recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Emblemo de Matrix
**Matrix** estas malferma protokolo por realtempa komunikado. Ĝi estas bazita sur JSON. Ĝi estas desegnita por permesi al uzantoj komuniki unu kun la alia tra enreta babilejo, Voĉo super IP kaj Video telefonio.

Klientoj
--------

Matrix reto   
 - Blua = Hejmo Federated serviloj   
- Ruĝa = Aplikoj decks servoj al Skype, IRC, Slack, Jitsi (videoconferencia), ktp ...   
- Verda = Identeco Serviloj ligas mxiD kaj 3PID   
 - Flava = klientoj kiel ekzemple Riot.im, Nheko, Revolt, Quaternion kaj aliaj ...
Riot estas la referenca efektivigo de kliento. Ekzistas ankaŭ multaj aliaj klientoj, *bots*, pontoj, serviloj kaj aliaj efektivigoj de protokolo Matrix.

Babilejoj en Esperanto
----------------------

Ekzistas ponto inter Matrikso kaj la plej aktiva esperantlingva telegrama grupo, Nova Esperantujo (vidu la eksterajn ligilojn).

Vidu ankaŭ
----------

* XMPP

Referencoj
----------

1. ↑   Try Matrix Now!. Alirita 13a de Aŭgusto 2017.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Matrix (protokolo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Matrix Specifo
* Matrix Kodo-Deponejo sur GitHub
* Nova Esperantujo en Matrikso

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rSistemoj por tujmesaĝilo |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Protokoloj | Matrix • OSCAR • Tox • XMPP |

 |
| 

|  Programoj |
| --- |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Plurprotokolaj | Adium • Empathy • Meebo • Kopete • Miranda IM • Pidgin • Trillian |
| Solaprotokolaj | AIM • aMSN • Gajim • Google Talk • ICQ • Psi • QQ • Riot • Signal • Skype • Telegram • Viber • WeChat • WhatsApp • Windows Live Messenger |

 |

 |

 |
**Małgorzata Barbara Sadurska** (naskiĝis la 3-an de decembro 1975 en Puławy) estas pola politikistino, ŝtata kaj aŭtonomia oficistino, parlamentanino de la 5-a, 6-a kaj 7-a kadencoj, en 2007 ŝtatsekretario en la Kancelario de de Prezidanto de Ministra Konsilio, de 2015 ĉefo de la Kancelario de Pola Prezidento.

Vivo
----

Małgorzata Sadurska studis en Fakultato pri Juro kaj Administracio de Universitato al Maria Curie-Skłodowska en Lublin en 2000; en 2003 frekventis postdiplomajn studojn en Lublina Lernejo de Negoco. En la jaroj 2002–2005 estis estraranino de distrikto Puławski.

Laŭ listo de Juro kaj Justeco en 2004 ŝi sensukcese kandidatis al Eŭropa Parlamento, en 2005 elektiĝis parlamentanino de la 5-a kadenco en areo de Lublin. Oktobre de 2006 elektiĝis de Sejm por funkcio de la membro de Landa Konsilio de Jurisprudenco. De junio 2007 ĝis mezo de novembro 2007 iĝis ŝtatsekretario en Kancelario de Ĉefministro. En parlamenta baloto en 2007 la duan fojon gajnis mandaton kaj en 2011 la trian fojon. En 2014 denove sensukcese startis al baloto al Eŭropa Unio. La 7-an de aŭgusto 2015 prezidento de Pola Respubliko Andrzej Duda nomumis ŝin al la posteno de ĉefo de Kancelario de la Prezidento de Pola Respubliko, pro tio ŝia parlamenta mandato ekmalvalidis.

Ŝi estis distingita per Medalo „Pro meritoj por Puławy" (2010). Ŝi estas fraŭlino.

Bibliografio
------------

* *Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. VII kadencja. Przewodnik* (Sejmo de Pola Respubliko. 7-a kadenco. Gvidlibro), Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2012, p. 373

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Małgorzata Sadurska en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Małgorzata Sadurka - privata paĝo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 541410
* VIAF: 9476152381816301950009
 |
**Medigap** (ankaŭ nomata Medicare-suplementa asekuro) rilatas al diversaj privataj sanasekuraj planoj vendataj por kompletigi Medicare en Usono. Medigap-asekuro provizas kovradon por multaj el la kunpagoj kaj iuj el la monsekuroj rilataj al Medicare-kovrita malsanulejo, lerta flega instalaĵo, hejma sanservo, ambulanco, daŭrema medicina ekipaĵo kaj medicinaj elspezoj. La nomo Medigap devenas de la ideo ke ĝi ekzistas por kovri la diferencon inter la elspezoj repagitaj al provizantoj de Medicare Partoj A kaj B por la supre listigitaj servoj kaj la tuta sumo, kiu rajtas esti ŝargita por tiuj servoj en Usono. Pli ol 14 milionoj da usonanoj havis Medicare-suplementan asekuron en 2018, laŭ raporto de la *American Association for Medicare Supplement Insurance*.

Kvalifiko
---------

Kvalifiko por Medicare sanasekuro povas komenciĝi por usonanoj kiam ili plenumas almenaŭ 64 jarojn kaj 9 monatojn aŭ post emeritiĝo. Tiuj kun malkapablo, fina stadia rena malsano, ALS aŭ socia sekureca malkapablo dum 24 monatoj sinsekve ankaŭ rajtas ricevi antaŭpagojn de Medicare. Persono devas esti enskribita en Medicare-Partoj A kaj B antaŭ ol ĝi povas enskribiĝi en la Medigap-plano.

Referencoj
----------

1. ↑   14 million americans have Medicare supplement insurance in 2018 (angle). American Association for Medicare Supplement Insurance.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Maŭricia papedo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | dikotiledonuloj *dicotyledones* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | *Sapindales*  |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | *Rutacoj*  ‘’Rutaceae |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Citruso*  Citrus |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **C. hystrix** |
|

 |
| Dunomo |
| ***'****Citrus hystrix'*(DC.) 1813 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Maŭricia papedo  |

 |
| v • d • r |

La **Maŭricia papedo** (*Citrus hystrix*), aŭ kafrolimeujo, estas ĝis 12 m alta, daŭreverda arbo de nekonata origino. La junaj tigoj estas eĝaj kaj plataj kaj portas en la foliakseloj kurtajn, rigidajn dornojn. La alterne metitaj folioj estas ovalaj, fajne entranĉitaj kaj ĝis 15 x 6 cm grandaj. La floroj staras per unu- ĝis kvinopo en foliakselstara infloresko.

La fruktoj de Maŭricia papedo atingas ĝis 7 cm diametre. Mature la frukto havas verdan ĝis verdflavan koloron. Aparte de la variolmarkita ŝelo ĝi similas al citrono. La pulpo estas dividita en 10 ĝis 12 partetoj kaj gustas acide, iom amare kaj fruktece. Kiel nutraĵo oni uzas la papedon same kiel la limeo. La suko, la raspita ŝelo kaj la tuta kuirita frukto oni uzas kiel sapo kaj ŝampuo. La sekigitajn kaj pistitajn foliojn de la planto oni uzas kiel spico.

Ĝi estas kultivata en Sudorienta Azio, Maŭricio kaj Srilanko.

Folioj de la planto

Referencoj
----------

1. ↑

* Maŭricia papedo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Maŭricia papedo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Maŭricia papedo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Maya Sebők** [maja ŝebOk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sebők Maya** estas hungara aktoro.

Maya Sebők naskiĝis la 25-an de majo 1985 en Szeged.

Biografio
---------

Maya Sebők akiris teatrartan diplometon en Cegléd en 2008, poste ŝi akiris diplomon en Universitatea Babeș-Bolyai en 2011. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro Váróterem Projekt en Cluj, kie ŝi restis ĝis 2020. Intertempe ŝi finis majstrokurson en la universitato kaj ankaŭ doktoriĝis. Depost 2020 ŝi ne ligiĝas al teatrejo. Ŝi ricevis premiojn en 2005 kaj 2016.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj - Maŝa
* *Borsópróba* - pupisto

Ŝiaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Kérdezd meg Alízt* (2005)
* *Tangó* (2014)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Maya Sebők en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 742034
 |


* Portalo pri Biografio
La **Monumento al Freneza Ĉevalo** (angle: **Crazy Horse Memorial**) estas monumento kiu nuntempe estas elhakata en la granito de la Nigraj Montoj (angle: Black Hills) en la usona ŝtato Suda Dakoto, honore al Freneza Ĉevalo la gvidinto de la Lakotoj. Kiam ĝi estos finpreta, ĝi figuras Frenezan Ĉevalon, rajdante sur galopanta ĉevalo. La statuo fariĝos 195 metroj longa kaj 172 metroj alta. La konstruo estas financata per donacoj.

En 1939 la skulptisto Korczak Ziółkowski estis alparolita de Siuogvidanto *Henry Standing Bear* (Hendriko Staranta Urso) por fari planon por la statuo. Ziółkowski jam kontribuis al la konstruo de Monto Rushmore. La konstruado komenciĝis en 1948. La vizaĝo de Freneza Ĉevalo estis finkonstruita en 1998. Ne estas klara kiam la tuta statuo estos preta, verŝajne en 2020.

Ĉiujare oni organizas marŝon al la statuo. Ankaŭ estas eksplodoj ĉe kiu oni invitas la publikon por vidi kiel parto de la roko estas forblovata.

Estas ankaŭ kritiko je la projekto flanke de la Siuo-socio. Oni interalie argumentas ke Freneza Ĉevalo neniam volis ke oni fotografas aŭ bildigas lin. Tial estus nekonvena por fari statuon de li.

Ĝi situas je koordinatoj 43° 50′ 12″ N 103° 37′ 28″ U﻿ / ﻿43.83667 °N, 103.62444 °U﻿ / 43.83667; -103.62444 (mapo).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Monumento al Freneza Ĉevalo tuja retkamerao Arkivigite je 2013-04-14 per Archive.today
* Google Mapo

* Kategorio Monumento al Freneza Ĉevalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 433776
* LCCN: sh2001002090 nr96030954, sh2001002090
* VIAF: 154057553
* ISNI: 0000 0001 0319 4961
 |
Martonoŝ situas en la mapo en la verda munucipo
Katolika preĝejo de Martonoŝ

Bazaj informoj
--------------

**Martonoŝ,** serbe **Мартонош,** slave **Martonoš,** hungare **Martonos** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato (tamen gografie en regiono Baĉka), en municipo de Kanjiĵa.

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 2180
* Poŝtkodo: 24417
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: KI

Situo
-----

Martonoŝ situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso (kontraŭe troviĝas Srpski Krstur), laŭ hungara landolimo sen trapasejo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Horgoŝ-Senta.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. La unua mencio devenis el 1237 en formo abatejo *Martinus*. Dum la turkoj Martinus ofte senhomiĝis. En 1552 la hungaroj venkis la turkojn sed post 2 jaroj la turkoj okupis la fortikaĵon.

Turka vojaĝisto **Evlia Ĉelebi** notis la sekvajn:
*Fortikajho de "Martonos" estas malnova loko nomata pri la konstruisto, okupita en 1554... La fortikajho havas fortikajhestron kaj 15 da soldatoj. La fortikajho situas lauh la Tiso. La apartenanta urbo havas 150 da kanokovritajn domojn kaj preghejon.*

En 1686 la Habsburgoj okupis la fortikaĵon, kiu poste apartenis al milita zono, rekte apartenanta al Habsburga Imperio. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la fortikaĵo bruldetruiĝis. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Martonoŝ 2183 da homoj, (hungaroj 1897 (87 %), serboj 155 (7 %), ciganoj 86 (4 %), albanoj 12 (1 %) kaj aliaj).

Vidindaĵo
---------

* katolika preĝejo

* Kategorio Martonoŝ en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***The Population Bomb*** estas furora libro verkita de la profesoro Paul R. Ehrlich de la Universitato Stanford kaj lia edzino, Anne Ehrlich, en 1968. Ĝi antaŭdiris tutmondan malsaton en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj pro troloĝiĝo, same kiel aliaj gravaj sociaj malordoj, kaj rekomendis tujan agadon por limigi loĝantaran kreskon. Timoj pri "loĝantara eksplodo" disvastiĝis en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj, sed la libro kaj ĝia aŭtoro alportis la ideon al eĉ pli vasta publiko.

La libro estis kritikita ekde sia eldono pro sia alarmisma tono, kaj en la lastaj jardekoj pro siaj malprecizaj antaŭdiroj. La ge-Ehrlich-oj subtenas la bazajn ideojn en la libro, deklarante en 2009, ke "eble la plej grava misfunkcio en La Bombo estis, ke ĝi estis tro optimisma pri la estonteco" kaj kredas, ke ĝi atingis iliajn celojn, ĉar "ĝi alarmis homojn pri la graveco pri mediaj problemoj kaj alportis homajn amasojn al la debato pri la homa estonteco."

Referencoj
----------

1. ↑  La esprimo "population bomb", jam estis uzita. Por ekzemplo, vidu tiun artikolon. Quality Analysis and Quality Control, *Canadian Medical Association Journal*, 9a de junio, 1962, vol. 86, p. 1074
2. ↑ .  The population bomb.
3. ↑   (2009) "The Population Bomb Revisited", *Electronic Journal of Sustainable Development* **1** (3), p. 63–71.  Alirita 2010-02-01.. 

 Arkivigite je 2017-08-09 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2017-08-09. Alirita 2019-05-10.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 641001
 |
La *Algiers Brass Band* dum ĵaza entombigo en Nov-Orleano
**Marŝbando** (an.: **Marching Band** aŭ **Street Band**) estas mal- ĝis mezgranda ĵazbando kun (plejofte) unuope okupitaj blovinstumentaj voĉoj.

Historio
--------

Ĉi tiuj bandoj sekvas la tradicion de tiuj stratmuzikistoj, kiuj en Usono post la fino de la Usona Enlanda Milito, kiam nigruloj (ekzemple en Luiziano) je la malfondado de la taĉmentoj povis aĉeti malaltprezajn muzikinstrumentojn de la armebandoj kaj fondi muzikbandojn. Tiam ili komence imitludis la kutiman eŭropan muzikon de la marŝbandoj, kiu tamen ankaŭ fariĝis bazo por la evoluo de propra nigr-usonaj muzikformoj, kiuj eniris ankaŭ en la repertuaron (praĵazo). Ĉi tiuj orkestroj prezentis dum geedziĝfestoj, funebroj, reklamoprocesioj kaj dum karnavalo, sed ankaŭ ludis por dancado. Denove marŝbandoj ludas pli kaj pli sur strat- kaj popolfestoj. Popularaj estas malgrandaj ensembloj, kiuj estas moveblaj.

Kvalitoj
--------

La repertuaro de *marŝbandoj* konsistas el spiritualoj, bluso, kantoj, ragtimoj, marŝmuziko same kiel malnova ĵazo. *Marŝbando* ludas (alie ol la plej multaj ĵazbandegoj) ĉion parkere. Tiamaniere ĝi povas paŝi laŭ la stratoj kaj moviĝi je tio. Aparte konataj estas la *marŝbandoj* de Nov-Orleano, ekz. nuntempe ankoraŭ Dirty Dozen Brass Band.

### Instrumentado

1. ritmosekcio: frapinstrumentaro (resp. tamburego, tambureto kaj cimbaloj) kaj tubjo (nun parte ankaŭ suzafono)
2. lignoblovistoj: saksofonoj, pli frue ankaŭ klarnetoj aŭ transversaj flutoj
3. latunblovistoj: trumpetoj kaj trombonoj)

Literaturo
----------

* Gerhard Kubik: Afrikanische Elemente im Jazz - Jazzelemente in der populären Musik Afrikas. In: Ders. Zum Verstehen afrikanischer Musik. Ausgewählte Aufsätze. Leipzig 1988, S. 300 - 321



|  |  |
| --- | --- |
|  | Ĉi tiu artikolo estis redaktita tiel ke ĝi entenas tutan aŭ partan tradukon de « Street Band » el la germanlingva Vikipedio. Rigardu la historion de la originala paĝo por vidi ties aŭtoroliston.  (Ĉi tiu noto koncernas la version 3409128 kaj sekvajn de ĉi tiu paĝo.) |
Ĝenerala strukturo de mastabo.
**Mastabo** estas tombo de aristokrataj antikvaj egiptoj.

Ĝi havis piramidan bazon, sed sen la piramida pinto. Ĝi konsistis el tri ĉambroj: kapelo, statuejo, ĉerkejo. La kapelo havis riĉe ornamitajn murojn, en ĝi okazis oferoj por la mortinto. La statuo staris en mallarĝa alta ejo, kunigita kun la kapelo nur per mallarĝa fendo. La ĉerkejo estis sub la tero, kondukis al ĝi ŝakta vertikala koridoro elhakita en roko. La ĉerkejo ne estis ornamita, estis tie nur ĉerko kun mumio kaj pecoj de oferita bruto aŭ gazelo. Poste enirejo estis masonita kaj la koridoro plenigita per miksaĵo de ŝtonoj, sablo kaj argilo, surverŝita per akvo kaj tiel la mortinto estis firme enfermita.

Laŭ Francisko Azorín **mastabo** estas *Tipa egipta tombo, kiu similas benkegon.* Li indikas etimologion el la araba *mastaba* (benko).

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 134.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Mastabo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Oviedo Express*** estas hispana filmo de 2007 reĝisorita de Gonzalo Suárez kun ĉefaktoroj Jorge Sanz, Bárbara Goenaga, Carmelo Gómez, Najwa Nimri, Aitana Sánchez-Gijón, kaj Maribel Verdú.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

*Oviedo Express* estas la trajno per kiu veturas trupo de komediaj aktoroj kiuj venas ludi faman klasikaĵon *La Regenta* de Leopoldo Alas "Clarín". La alveno de la trupo tuŝos la vivon de tiu provinceca urbo, simila al tiu de la teatraĵo, en ĉiuj sociaj tavoloj, kio faras la filmon respegulo de la vivo en la malgrandaj urboj. La ĉefa skandalo estas iniciatita de la edzino de la urbestro, kiu enamiĝas de unu el la ĉefaj aktoroj de la trupo. Ankaŭ en *La Regenta* ĉefa intrigero estas skandala enamiĝo ĉe malpermesata amafero.

Fakte ​Carmelo Gómez jam estis protagonisto de tre populara televida serio pri *La Regenta* en 1994.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro
----------

* Maribel Verdú
* Jorge Sanz
* Víctor Clavijo
* Félix Cubero
* Tino Díaz
* Bárbara Goenaga
* Carmelo Gómez
* Alberto Jiménez
* Silvia Marty
* Santiago Molero
* Najwa Nimri
* Rulo Pardo
* Aitana Sánchez-Gijón

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo
* Reklamfilmeto

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Oviedo Express en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 838590
 |
Konata senmarka ateisma simbolo, kreita de Diane Reed kaj uzita de la Internacia Ateisma Alianco
La **Internacia Ateisma Alianco** ( **AAI** ) estas tutmonda federacio de ateismaj kaj individuaj organizaĵoj devontigitaj por eduki la publikon pri ateismo, sekularismo kaj rilataj aferoj. La AAI estis fondita en 1991. La moto oficiala estas "For a Secular World" (en libera traduko: Por kaj Al sekulara mondo). La Alianco inkluzivas organizojn el la tuta mondo. La organizo laboras por la disiĝo de religio kaj ŝtato sur la monda nivelo kaj la disiĝo de religio de edukado. La organizo ankaŭ laboras por protekti ateistojn kontraŭ persekutado kaj ĉikano pro religiaj kialoj kaj por konservi la liberecon de esprimo de ateistoj en la mondo.

La AAI estis fondita nome de la Ateisma Alianco en 1991 kiel alianco de kvar lokaj ateismaj grupoj situantaj en Usono. Dum la tempo, kiam la alianco vastiĝis, lokaj grupoj aldoniĝis en Usono kaj ĉirkaŭ la mondo, en 2001 la organizo ŝanĝis sian nomon al sia nuna nomo.

En 2013, la Alianco ricevis specialan konsilan statuson de Unuiĝintaj Nacioj. Oni argumentis, ke en ĉi tiu rolo AAI povos pli bone servi ateistojn antaŭ persekutado de iliaj registaroj.

eksteraj ligoj
--------------

 **Internacia Ateisma Alianco** en Vikimedia Komunejo

Piednotoj
---------
Maŭricio (dekstre) kaj Reunio (maldekstre)
La insuloj **Maskarenoj** (aŭ insularo **Maskarena**) estas grupo de insuloj de la Hinda Oceano oriente de Madagaskaro enhavanta la platformon sur kie baziĝas la insuloj Maŭricio, Reunio, Rodriges kaj Cargados Carajos krom la bazo de la tiamaj insuloj Saya de Malha, Nazareth kaj Sudan. La kolektiva nomo devenas el la portugala maristo Pedro Mascarenhas, kiu unue vizitis ilin en 1512.

Historio
--------

El la 10-a jarcento, Araboj vizitis la insulojn Maskarenojn. Mapo de la 12-a jarcento de la araba geografo Ash-Sharif al-Idrisi, klare montras la tri insulojn de la Maskarenoj kiel Dina Arobi (Maŭricio), Dina Margabin (Reunio) kaj Dina Moraze (Rodriges). La insuloj ricevis en 1528 la viziton de la portugala maristo Dom Diogo Rodrigues, kiu donis la nomon de Maskarenoj pro Mascarenhas.

Politiko
--------

Administre la insularo estas dividita en:

* Maŭricio: Reunio, Rodriges, Cargados Carajos kaj Agalega.
* Dependaĵoj transmaraj de Francio:
	+ Reunio, transmara regiono de Francio kaj ekstera regiono de la Eŭropa Unio.
	+ Tromelino, unu el la Disaj Insuloj en la Hinda Oceano, kie loĝas nur meteorologoj kaj kiun postulas Maŭricio.

Geografio
---------

La insuloj Maskarenoj estas la supermara parto de la submara altebenaĵo de la Maskarenoj, formiĝaĵo de preskaŭ 2,000 km el la insuloj Sejŝeloj ĝis Reunio. Tiu altebenaĵo havas prufondecon de inter 8 kaj 150 m, kun bordoprofundeco de 4,000 m. La norda parto de la altebenaĵo konsistas el granito, kaj estas ero disigita de la superkontinento Gondvano.

La insuloj estas de vulkana deveno kaj la plej malnovaj iĝis atoloj aŭ koralaj rifoj. En la insulo Reunio troviĝas unu de la vulkanoj plej aktivaj en la mondo: la Piton de la Fournaise.

Biogeografie la insularo apartenas al la madagaskara ekoprovinco de la afrotropika ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). La insuloj kunhavas saman komunan geologian devenon kaj konstuas ekoregionon kun unika floraro kaj faŭno: nome la maskarenajn arbarojn, parto de la Sejŝelaj kaj maskarenaj humidaj arbaroj. Maskarenoj estas ĉirkaŭitaj de samnoma mara ekoregiono.

* Kategorio Maskarenoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Massoud BARZANI** (en kurda مه‌سعوود بارزانی) estas iraka Kurda politikisto kaj eksa prezidanto de Aŭtonoma Regiono Kurdistano (2005-2017). Li estas la nuna gvidanto de la Partio Demokratia de Kurdio (PDK) ekde 1979.

Barzani estas la filo de Mustafa Barzani, la fama kurda naciisma estro kaj kiu fondis la partion PDK en 1946. Dum la Iran-Iraka milito, kiu daŭris de 1980 ĝis 1988, li batalis kontraŭ Irakaj Registaraj Fortoj kaj li gvidis la kurdan ribelon kontraŭ Irako en 1991. Post tio sekura rifuĝejo estis establita en Iraka Kurdio de Usono, Britio kaj Francio. Oni malpermesis, ke irakaj trupoj funkcias ene de la regiono, kaj kurdoj komencis aŭtonoman regadon, kie PDK gvidas la nordon kaj PUK gvidas la sudon.tamen PUK kaj KDP-membroj okupiĝas pri armita konflikto de 1994 ĝis 1998 post packontrakto sponsorita de Usono en Vaŝintono en 1998.

Barzani estis elektita kiel Prezidanto de Iraka Kurdio fare de la Parlamento de Iraka Kurdio en junio 2005  kaj kiel prezidanto li ludis gravan ludon en la milito kontraŭ la Islamŝtata grupo. En 2017 li gvidis la referendumon por la sendependeco de la Kurdia regiono de Irako sed ĝi malsukcesis post kiam Iraka registaro malakceptis la voĉdonon kaj la Kurdoj perdis teritoriojn precipe la naftoriĉan Kirkuk, kiun prenis la Iraka registaro. Post tio li rezignis kiel prezidanto de Iraka Kurdio sed tamen li gvidas la partion PDK. Lia filo Masrour Barzani estas la nuna ĉefministro de Aŭtonoma Regiono Kurdistano.

Vidu ankaŭ
----------

* Aŭtonoma Kurdistano Regiono
* Mustafa Barzani
* Masrour Barzani

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑

* Massoud Barzani en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Massoud Barzani en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 734684
* GND: 1089385951
* LCCN: n97907565
* VIAF: 5189410
* ISNI: 0000 0001 2118 8944
* SUDOC: 194509486
* BNF: 146470813
* NKC: jo2012708036
 |
**Mastercard** aŭ plennome **MasterCard Incorporated** estas korporacio de financaj servoj kun centra oficejo en la vilaĝo *Purchase*, komunumo *Harrison*, kantono *Westchester*, subŝtato Novjorkio de Usono. Ĉefa servo de la firmao estas samnoma kreditkarto *Mastercard*.

La firmao donas licencojn al bankoj en ĉiuj mondpartoj por eldono de la koncernaj kreditkartoj, kaj pliajn licencojn por varbado de kontrakte ligitaj partneraj entreprenoj. Laŭ la stato fine de la jaro 2013 estis tutmonde proksimume 35 milionoj da kontrakte ligitaj partneraj entreprenoj, kiuj akceptas la karton kiel pagilon, kaj proksimume milionoj da giĉetoj en kiuj per la karto eblas ricevi kontantan monon, do monbiletojn kaj monerojn en loka valuto.

Krom la kreditkarto *Mastercard*, kiu cetere inter la jaroj 1964 kaj 2002 en Eŭropo uziĝis je la marka nomo *Eurocard*, ekzistas la "debitkartoj" (do kartoj al kies kontoj oni unue ĝiras monon kaj poste perkarte elspezas ĝin, do ne prenas krediton de la banko) *Maestro* (ĉefe en Eŭropa Unio kaj pliaj landoj de okcidenta Eŭropo), *Debit Mastercard* respektive Mastermoney (nur en Usono) kaj *Mastercard electronic* (ĉefe en orienta Eŭropo kaj Azio), kaj la karto *Cirrus* ekskluzive por ricevo de kontanta mono el loka giĉeto aŭ bankaŭtomato.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo

jen du kreditkartoj de la plej grandaj markoj *Mastercard* kaj *Visacard*

* Kategorio Mastercard en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mathew Cheriankunnel** (naskiĝis la 23-an de septembro 1930 en Kadayanicad, mortis la 30-an de marto 2022 en Eluru) estis barata episkopo

Li estas barata romkatolika pastro, kaj emerita episkopo de Kurnul (Barato) ekde la 16-a de julio 1991.

Biografio
---------

Naskiĝinta en Kadayanicad (Barato), la 23-an de septembro 1930, Mathew Cheriankunnel estis ordinita pastro la 28-an de aprilo 1962.

### Episkopo

Nomumite unua episkopo de Nalgonda fare de Paŭlo la 6-a la 31-an de majo 1976, li estis konsekrita episkopo de Kardinalo Duraisamy Simon Lourdusamy la 3-an de majo 1977.

Promociite helpepiskopo de Kurnool en 1986, li iĝis ties episkopo la 18-an de januaro 1988.

Li demisiis la 16-an de julio 1991 pro sankialoj.

Internaj ligiloj
----------------

* Episkopo
* Barato

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mathew Cheriankunnel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Biografio de MS-ro Cheriankunnel


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 384144
 |
**José María CORONADO García** (Madrido, 14a de aŭgusto 1957) estas hispana aktoro de kino kaj televido, ricevinto de la Goja-premio al la plej bona aktoro (vira) en 2011.

Li ekkarieris kiel modelo kaj por aliaj laboroj. En televido li partoprenis en nombraj serioj kaj filmoj, elstare pro sia rolo en la sukcesa serio *Periodistas* (ĵurnalistoj, 1998-2001), kiu havigis al li la premion *Fotogramas de Plata* en 1998. Liaj lastaj laboroj en tiu medio estis *Los 80* (2004), *RIS Científica* (2007), *Acusados* (2009) kaj *El Príncipe* (2014).

En kino li debutis en 1987, kaj li partoprenis en pli ol 30 filmoj, inter kiuj en *Goya en Burdeos* (1999), de Carlos Saura kaj *La caja 507* (2002), de Enrique Urbizu. Ankaŭ en filmoj kiel *Berlín Blues* (1988), de Ricardo Franco, *El Lobo* (2003), de Miguel Courtois aŭ *GAL* (2006) de la sama reĝisoro. Kun la reĝisoro Enrique Urbizu li partoprenis en *La caja 507* (2002), *La vida mancha* (2003) kaj *No habrá paz para los malvados* (2011).

José Coronado en la ceremonio de la Goja-premioj de 2017.

Filmoj
------

* *Salsa rosa*, 1992
* *América mía*, 1997

Notoj
-----

1. ↑  Aisge Alirita la 18an de aprilo 2020.

* Kategorio José Coronado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 688667
* GND: 130221570
* LCCN: no2001096956
* VIAF: 38019605
* ISNI: 0000 0001 1442 1533
* SUDOC: 059909641
* BNF: 150378173
* BIBSYS: 10072986
* NKC: xx0155777
* BNE: XX1096384
 |
Ŝablono:Informkesto insulo/zorgado/Bildo mankas

pesildomo de la insulo
preĝejo de la insulo
**Dairbhre** aŭ **Oileán Dairbhre** angle **Valentia Island** estas la plej okcidenta insulo de Eŭropo kiu estas loĝata. Ĝi situas en la sudokcidento de la Irlanda graflando Kerry. Sur ĝi loĝas 665 homoj (stato 2011). Kun la irlanda ĉefa insulo Dairbhre estas ligita trans ponto al Portmagee. Krome ekzistas inter aprilo kaj septembro pramo de Reenard Point al Baile an Ridire, la plej grava urbo sur la insulo. La insulo longas 11 km kaj larĝas 3 km.

Ringstrato ligas la lokojn de la insulo. La norda pli alte situanta ŝoseo iras al la prahistoriaj monumentoj de la insulo (menhiroj, ogamoŝtonoj kaj kojnotomboj).

La ĝardeno de Glanleam domo
---------------------------

Glanleam domo
En la nordoriento de la insulo troviĝas la „Glanleam House", en kies ĝardeno multaj subtropikaj plantoj kreskas. Per zono da arboj kaj montoj protektita tiu ĝardeno havas la plej mildan mikroklimaton de tuta Irlando. En la 1830a jaroj Sir Peter George Fitzgerald, la 19a Kavaliro de Kerry (1808–1880), komencis planti la ĝardenon.

Groto de Maria
--------------

groto de Maria
Plia allogaĵo estas la groto de Maria en iama ŝtonrompejo. El tiu ŝtonrompejo oni gajnas la ardezon por la brita palaco de Westminster.

Transatlantika kablo
--------------------

La insulo estas la plej orienta fina punkto de la unua Transatlantika kablo, kiu estis instalita inter 1857 kaj 1866. Ĝi estis uzata ĝis 1966. La kablo ligis Dairbhre kaj Trinity Bay en Novtero.

panorama de la insulo Dairbhre

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dairbhre en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Valentia Island Arkivigite je 2005-11-09 per la retarkivo Wayback Machine
* Urzeitliche Fußspuren Arkivigite je 2013-07-18 per la retarkivo Wayback Machine
*
**Malda,** aŭ **Angla Urbo,** bengale: **ইংলিশ বাজার,** laŭ alia informo **ইংরেজ বাজার** estas urbego en orienta Barato, en nordorienta parto de subŝtato Okcidenta Bengalio, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. Ĝi konsistas el du municipoj: Angla Urbo kaj Malnova Malda.

Panoramo en Malda

Etimologio
----------

La loknomo Angla Urbo estas traduko de la origina Angrezābād, aplikita en la 17-a jarcento.

Demografio
----------

En 2011 Malda havis 324 237 da loĝantoj kun legopovo 75%.

Geografio
---------

Malda situas laŭ en:Mahananda River sur ebenaĵo laŭ averaĝa alteco de 17 m super la marnivelo. Rajganĝ troviĝas 66, Balurghat 68, Katihar 82, Baharampuro 105, Bagalpur 120, Siuri 152, Deogar 157, subŝtata ĉefurbo Kolkato 274, tutlanda ĉefurbo Delhio 1155, Mumbajo 1715 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

En tiu areo arkeologoj trovis restaĵojn el diversaj malnovaj tempoj. Pluraj regnoj ekzistis ĉi tie dum la konata historio. En 1813 la britaj regantoj kreis distrikton kun komuna magistrato kaj ekde 1947 ĝi apartenas al Okcidenta Bengalio.

Lingvoj
-------

La oficiala lingvo en Malda estas la bengala lingvo, al kiu la angla aldoniĝas.

Eduko
-----

En Malda la plej altnivela instruado okazas en universitato kaj altlernejoj.

Iama moskeo en Malda

Religio
-------

La hinduismo estas la primara religio en Malda kun 87%, poste sekvas la islamo kun 11%, krome ekzistas iomete aliaj religioj.

Trafiko
-------

Malda estas fervoja nodo pro pro apartaj 3 linioj kun kvar stacidomoj. 5 ĉefvojoj kuras al la urbego, krome ekzistas enlanda flughaveno.

Stacidomo de Malda

Klimato
-------

Jare pluvas en Malda po 1554 mm averaĝe. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen plej ofte inter majo-oktobro dum musono. Tamen en decembro falas preskaŭ neniom. La temperaturo averaĝe estas 31,5 °C kaj varias inter 21-42 °C.

Maŭzoleo

Vidindaĵoj
----------

* diversaj preĝejoj
* turo
* maŭzoleo
* nederlanda monumento

Fontoj
------

* WikiTrans

* TuroTuro
* Nederlanda monumentoNederlanda monumento
* AltlernejoAltlernejo
* UniversitatoUniversitato


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
*Tiu ĉi artikolo temas pri urba parto de Poprad. Pri municipo en distrikto Spišská Nová Ves temas artikolo Matejovce nad Hornádom.*

---

**Matejovce,** hungare **Mateóc,** germane **Matzdorf** estas eksurbo en Slovakio, nun urboparto de Poprad. La nomo devenas de iama bienulo Mateo.

La eksurbo situas en valo de Poprad (rivero), ĝi estas norda urboparto de Poprad.

Historio
--------

La urbo estis loĝata dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1251. Béla la 4-a (Hungario) setligis tie germanojn. La unua mencio devenis el 1251. En 1412 Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) hipotekis 16 urbojn al Pollando ĝis 1772. En la urbo estis famaj la diversaj metiistoj, precipe la peltistoj. En 1718 okazis granda incendio. La 16 hipotekitaj urboj hungare, poste slovake (la nuntempaj slovakaj loknomoj jam ne ĉiuj estas urboj):

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Duránd | Felka | Gnézda | Igló |
| Leibic | Ólubló | Mateóc | Ménhárd |
| Nagyőr | Podolin | Poprád | Ruszkin |
| Szepesbéla | Szepesolaszi | Szepesszombat | Szepesváralja |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Tvarožná | Veľká | Hniezdne | Spišská Nová Ves |
| Ľubica | Stará Ľubovňa | Matejovce | Vrbov |
| Strážky | Podolínec | Poprad | Ruskinovce |
| Spišská Belá | Spišské Vlachy | Spišská Sobota | Spišské Podhradie |
|

En 1910 en la urbo loĝis 1609 da homoj, precipe germanoj, krome slovakoj kaj hungaroj. Ĝis 1919 la urbo apartenis al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Szepesszombat. En 1945 la urbo aliĝis al Poprad, poste la germanoj estis deportitaj.

Vidindaĵoj
----------

* gotika preĝejo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario)
* luterana templo el 1785

| **Urbaj partoj de Poprad** |
| --- |
| Kvetnica · Matejovce · Spišská Sobota · Staré Mesto · Stráže pod Tatrami · Veľká |

* Kategorio Matejovce en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Bastono de moderna Marŝalo de Francio.
Ŝultrinsigno de Marŝalo de Francio.
La **Marŝalo de Francio** (france *Maréchal de France*, plurale *Maréchaux de France*) estas milita distingo, pli ol militista rango, en nuntempa Francio, kiun ricevas kiel premio generaloj pro esceptaj atingoj. La titolo estis uzita ekde 1185, kvankam dum mallonge abolita (1793–1804) kaj dummallonge neuzita (1870–1916) dum la jarmilo de sia ekzisto. Ĝi estis unu el la *Grands officiers de la couronne de France* (grandaj oficiroj de la krono de Francio) dum la *Ancien Régime* kaj dum la Burbona Restaŭrado kaj unu el la Grandaj Dignuloj de la Imperio dum la Unua Franca Imperio (kiam la titolo ne estis "Marŝalo de Francio" sed "Marŝalo de Imperio").

Marŝalo de Francio montras sep stelojn. La marŝalo ricevas ankaŭ bastonon, nome blua cilindro kun steloj, iame lilifloroj dum la monarkio kaj agloj dum la Unua Franca Imperio. Ĝi havas la Latinlingvan surskribon: *Terror belli, decus pacis*, kio signifas "teroro en milito, ornamo en paco."

Inter la fino de la 16a jarcento kaj la mezo de la 19a jarcento, ses Marŝaloj de Francio ricevis la pli elstaran rangon de Marŝala Generalo de Francio: nome Charles de Gontaut, duko de Biron, François de Bonne, duko de Lesdiguières, Turenne, Villars, Saksio, kaj Soult.

Kelkaj marŝaloj de Francio
--------------------------

* Émile Fayolle
* Ferdinand Foch
* Joseph Joffre
* Alphonse Juin
* Jean de Lattre de Tassigny
* Philippe Leclerc
* André Masséna
* Jean Victor Marie Moreau
* Joaĥimo Murat
* Michel Ney
* Philippe Pétain
* Jean-de-Dieu Soult
* Louis Gabriel Suchet

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Marŝalo de Francio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Bulvardoj de Marŝaloj
**Masdaro** (arabe مصدر , esperante *la fonto*) estas konstruata urbo en Abudabio (la Unuiĝintaj Arabaj Emiratoj). Ĝin planas la brita arkitekta entrepreno Foster and Partners. La urbo uzos — laŭ la planoj — nur sunenergion kaj zero-karbonan, zero-ellasan, daŭrigeblajn teknologiojn. La urbo estas konstruata ĉ. 30 km oriente de la ĉefurbo Abu Dhabi, proksime al Abu Dhabi International Airport.

La iniciato startis en 2006 kaj la efektivigo daŭras 10 jarojn. La efektivigon koordinas *Abu Dhabi Future Energy Company (ADFEC)* kaj prezidas ŝejko Mohammad bin Zayed Al Nahyan.

Oni planas la unuan fazon je 2009. La preta urbo kostos $22 miliardojn kaj servos por hejmo de ĉ. 50.000 personoj kaj 1.500 entreprenoj. La urbo kovros 6 km² kaj entenos universitaton *Masdar Institute of Science and Technology*.

Gravaj partneroj en la projekto estas Massachusetts Institute of Technology, General Electric, BP, Royal Dutch Shell, Mitsubishi, Rolls-Royce, Total S.A. Mitsui, Fiat kaj la germana sunenergia entrepreno Conergy, kiu planas sunenergian parkon kun povumo de 40 MW.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Masdar City / la projekta paĝaro
* *Akram Belkaid*. Malantaŭ la ekologia eksponejo de la Golfo: Provo integrigi zorgon pri la hommedio // Le Monde diplomatique. 1-a aŭgusto 2008 esperante

* Kategorio Masdaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Margit Gréczi** [grEci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gréczi Margit** estas hungara amatora pentristo, librotenisto. Ŝia geedziĝa nomo estas *Lángné Gréczi Margit*.

Pentraĵo de Margit Gréczi pri Preĝejo de apostolo Bartolomeo (Gyöngyös) (2009)
Margit Gréczi  Arkivigite je 2018-05-01 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 13-an de decembro 1941 en Gyöngyös.

Biografio
---------

Margit Gréczi komencis montri interesojn pri pentrado en sia frua infanaĝo dum lernado en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris librotenistan diplomon en altlernejo. Ŝi eklaboris en administracio de Gyöngyös. Libertempe ŝi pentradis portretojn, pejzaĝojn, bestojn. En 1996 ŝi aliĝis al la loka pentrista grupo. Ekde 2009 ŝi ĉiujare partoprenas en pentristaj tendaroj en Hungarlando (foje en Anglio). En 2010 ŝi atingis la unuan lokon en konkurso de amatoraj pentristoj.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Gyöngyös (1996 – 2010)
* Debrecen (2007)
* Gyula (2009)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* vidu la apudan kaj subajn bildojn!
* „Cirinke" (2010, unua loko en konkurso)
* Tanya
* Elmélázva
* Arab szépség
* Őszi csendélet
* Alkony az erdőn
* A nyár varázsa
* A tél fogságában

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

* Mirinda naturo (2010)Mirinda naturo (2010)
* VantecoVanteco

* Kategorio Margit Gréczi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 610162
 |
**Kvarkoj** estas partikloj el kiuj hadronoj estas konstruitaj. Ili formas strukturnivelon de materio sub tiu de – ekzemple – neŭtrono kaj protono. Ĉiuj kvarkoj havas spinon ½, kaj rilate elektran ŝargon, kelkaj kvarkoj havas 1/3 kaj aliaj 2/3 (se −1 estas la ŝargo de elektrono). Kvarkoj estas influataj de forto nomata kolorforto, studata en la Kvantuma kromodinamiko.

Historio
--------

En 1964 la fizikistoj Murray Gell-Mann kaj George Zweig, sendepende unu de la alia, elpensis modelon kiu klarigas la hadronojn, bazite sur partikloj, kiujn Gell-Mann nomis "kvarkoj". Komence temis pri nur tri specoj de kvarkoj, nomataj tri "gustoj" far la fizikistoj, sed nun estas ses specoj de "gustoj" (vidu ĉi-malsupre).
En la modelo de kvarkoj, mezonoj estas komprenataj kiel konsistantaj el kombino de kvarko kaj kontraŭkvarko, dum barionoj estas komprenataj kiel konsistantaj el kombino de tri kvarkoj de diferaj kolorŝargoj.

centra
Laŭdire Gell-Mann kreis la nomon "kvarko" laŭ frazo el la verko Finnegans Wake de James Joyce (*three quarks for Muster Mark*).

Specoj de kvarkoj kaj iliaj kombinoj
------------------------------------

Kvarkoj havas du proprecojn nomatajn gusto kaj kolorŝargo, kaj laŭ tiuj proprecoj ekzistas kvarkoj en ses variantoj laŭ gusto kaj en 3 variantoj laŭ kolorŝargo.

### Specoj de kvarkoj laŭ gusto

U-kvarko aŭ "supra"; d-kvarko aŭ "suba"; s-kvarko aŭ "stranga"; c-kvarko aŭ "ĉarma"; b-kvarko aŭ "bela"; kaj t-kvarko aŭ "vera" (iam nomita "timida", ĉar ĝi estis la lasta eltrovita kvarko).

### Elektraj ŝargoj kaj masoj de kvarkoj

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Kvarko** | **Elektra ŝargo**Unuo = protona ŝargo *(e)* | **Maso** |
| u | + 2/3 | inter 1,5 kaj 4 MeV/c2 |
| d | − 1/3 | inter 4 kaj 8 MeV/c2 |
| c | + 2/3 | inter 1,15 kaj 1,35 GeV/c2 |
| s | − 1/3 | inter 80 kaj 130 MeV/c2 |
| t | + 2/3 | inter 174,3 ± 5,1 GeV/c2 |
| b | − 1/3 | inter 4,1 kaj 4,4 GeV/c2 |

### Specoj de kvarkoj laŭ kolorŝargo

"Ruĝa", "verda" kaj "blua".

### Kombinoj

Neŭtrono estas bariono de kvarka formulo "udd" (tio estas: konsistanta el unu u-kvarko plus du d-kvarkoj, kaj protono estas bariono de kvarka formulo "uud" (tio estas: konsistanta el du u-kvarkoj plus unu d-kvarko; kaj simile por aliaj barionoj, ĉiu estas triopo de kvarkoj: Ekzemple, bariono **Σ**+ havas kvarkan formulon "uus" (du u-kvarkoj plus unu s-kvarko); bariono **Σ**− havas kvarkan formulon "dds" (du d-kvarkoj plus unu s-kvarko); mezono **K**+ konsistas el unu u-kvarko plus unu anti-s-kvarko); mezono **K**− konsistas el unu anti-u-kvarko plus unu s-kvarko), kaj tiel plu.

|  |  |
| --- | --- |
|  Tradukon | **Ĉi tiu artikolo bezonas tradukon el ĉi tie (hispane).**

---

Se vi scipovas la lingvon, bonvolu redakti la paĝon por traduki la tekston. |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kvarko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kvarko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* france Ekzisto de la kvarkoj (de Pierre-Erik Isabelle, Philippe MacKay, Laurie Rousseau-Nepton kaj Simon Viel , Universitato Laval, Kanado) Arkivigite je 2009-10-17 per la retarkivo Wayback Machine
**Mari JÁSZAI,** hungare Jászai Mari estis talenta hungara aktorino naskiĝinta kiel *Krippel Mária* en Ászár la 24-an de februaro 1850 kaj mortinta en Budapeŝto la 5-an de oktobro 1926. Mari estas mallonga formo de Maria. Ŝia edzo estis Vidor Kassai.

Mari Jászai

Kariero
-------

Ŝia patro estis ĉarpentisto. Ŝi aĝis 10 jarojn, kiam ŝi komencis labori, kiel servistino. En 1866 ŝi elektis la aktoradon kaj aliĝis al migra teatro. En 1867 li jam aktoradis en Buda, en 1869 en Kolozsvár. Ŝi unuafoje edziniĝis, poste eksedziniĝis. Mari rolis en Nacia Teatro ekde 1872. Escepte unu jaron ĉiam ŝi aktoradis en la Nacia Teatro, en 1901 ŝi ricevis la rangon "Eterna Ano de Nacia Teatro".

Precipe ŝi rolis tragikaĵojn de Shakespeare kaj simile. Resume ŝi rolis en 300 teatraĵoj. Por laboristoj ŝi ofte deklamis poemojn de Sándor Petőfi. Unu jaron ŝi instruis la aktoradon kaj tradukis de Henrik Ibsen: John Gabriel Borkmann, kiun la Nacia Teatro prezentis.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Sári Kürthi

Eterna memoro
-------------

* Placo en Budapeŝto
* teatro en Tatabánya
* premio Jászai Mari
* domo por maljunaj geaktoroj en Budapeŝto
* skulptaĵo kaj memordomo en Ászár
* dum redaktado de tiu ĉi artikolo la "serĉilo" trovis 40 trovojn pri ŝi.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Mari Jászai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 374302
* GND: 129596639
* LCCN: n83204812
* VIAF: 70013527
* ISNI: 0000 0000 7871 5947
* SUDOC: 223990744
* BNF: 16962707m
 |
**Maria Fjodorovna ANDREJEVA** (en rusa: Мари́я Фёдоровна Андре́ева, Marija Fjodorovna Andrejeva) estis la arta nomo de Maria Fjodorovna Ĝurkovskaja (Мари́я Фёдоровна Юрко́вская) (4a de Julio, 1868 – 8a de Decembro, 1953), estis rusa/soveta aktorino kaj bolŝevika administranto.

Biografio
---------

Portreto fare de Ilja Repin.
Kun sia edzo, ŝi sukcesis en la teatra etoso unue en Tibliso, poste ili translokiĝis al Moskvo, kie Andrejeva laboris kun Konstantin Stanislavski en la Moskva Arta Teatro. Ŝi faris sian moskvan debuton la 15an de Decembro, 1894. En Moskvo ŝi ege sukcesis.

Andrejeva ekinteresis en marksisma literaturo kaj sekrete aliĝis al la Rusia Socialdemokrata Partio. En 1902, ŝi decidis ĉesi aktoradi. En 1900, ŝi renkontiĝis kun Maksim Gorkij en Sevastopolo por la unua fojo. En 1903 ili ekvivis komune.

Gorkij kaj Andrejeva lasis Rusion en 1906, veturis tra Usono kaj poste setlis en Capri, Italio. Tie, Gorkij partoprenis en la grupo Vpered de Bolŝevikoj nesekvantoj de Lenin, sed Andrejeva malamikiĝis kun Anna Aleksandrovna Lunaĉarskija, edzino de Anatolo Lunaĉarskij kaj fratino de Aleksander Bogdanov. Post la Oktobra Revolucio, inter 1918 kaj 1921, ŝi estis Komisaro de Teatroj kaj Publikaj Spektakloj en Petrogrado. Ŝi ludis gravan rolon en la establado de la Bolŝoi Drama Teatro, kiu malfermiĝis en 1919. En Januaro tiun jaron, Lunaĉarskij nomumis ŝin estro de la arta frakcio de Narkompros en Petrogrado, kion Lenin helpis.

Notoj
-----

1. ↑   Fitzpatrick, Sheila. The Commissariat of Enlightenment. Soviet Organization of Education and the Arts under Lunacharsky, 1917–1921. Cambridge University Press.

Bibliografio
------------

* Fitzpatrick, Sheila (1970). The Commisariat of Enlightenment: Soviet Organization of Education and the Arts under Lunacharsky. Cambridge University Press. ISBN 0-521-52438-5.
* Leach, Robert (1994). Revolutionary Theatre. Routledge. p. 27. ISBN 0-415-03223-7.
* Clark, Katerina (1995). Petersburg, Crucible of Cultural Revolution. Harvard University Press. pp. 101, 103, 107, 110–111. ISBN 0-674-66336-5.

* Kategorio Maria Fjodorovna Andrejeva en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 721138
* GND: 122548566
* LCCN: n82231205
* VIAF: 69813081
* ISNI: 0000 0000 8392 1577
* SUDOC: 137778740
* BNF: 16825555n
* NKC: jn20000600218
 |
**Maria Angelica RAZZI** estis itala monaĥino de la 16-a jarcento kaj skulptisto ĉe Santa Caterina da Siena en Florenco. Ŝi unuavice laboris el argilo fari devotigajn terakotajn figurojn.

Vivo
----

Razzi estis la dua de sia tuja familio kiu eniris en Dominikanan monaĥinejon, fakte en 1552. Ŝia doto estis financita de ŝia frato Girolamo. Ŝia alia frato, Serafino Razzi fariĝis monaĥo en 1549 kaj skribis pri Santa Caterina da Siena en Florenco kaj ties monaĥinoj.

Arta historiisto, Catherine Turrill suspektas, ke Razzi eble estis aktiva artisto de 1560. Dum estas neniuj supervivantaj registroj en la monaĥinejo kiu deklaras tiel, tamen ŝia frato Serafino Razzi skribis, ke ŝi kreis terakotajn figurojn de la Madonna, sanktuloj kaj anĝeloj. Unu el ŝiaj figuroj estis kreita por la rozaria kapelo en Sankta Domeniko en Perugia kaj alia, nome Madonna kaj Infano, estis farita por la sakristio de Sankto Marko.

Referencoj
----------

1. ↑  Razzi, Serafino (1596). *Istoria de gli huomini illustri, cosi nelle prelature, come nelle dottrine, del sacro ordine de gli Predicatori. Scritta da f. Serafino Razzi, .* (en itala). per il Busdrago. pp. 372–
2. ↑  Turrill, Catherine (2008). *Plautilla Nelli (1524-1588), The Painter-Prioress of Renaissance Florence*. Florence: Syracuse University.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 731653
 |
**Marianna Hajduska** [hajduŝka], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hajduska Marianna** estis hungara kuracisto, psikiatro, sociologo, profesoro.
Marianna Hajduska  naskiĝis la 22-an de aŭgusto 1953 en Budapeŝto. Ŝi mortis la 22-an de januaro 2013 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Marianna Hajduska akiris kuracistan diplomon en Universitato Semmelweis en 1977, poste samloke psikiatrian diplomon, poste sociologian diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1982. Ŝi laboris en psikiatria-neŭrologio hospitalo inter 1977 kaj 1992, poste en alia malsanulejo ĝis 1997. Ŝi laboris ankaŭ en psikologia instituto inter 1993 kaj 2013, sed ŝi estis ankaŭ privata kuracisto kaj foje ŝi instruis en 2 universitatoj. Ŝi okupiĝis pri sinmortaj problemoj kaj similaj krizaj statoj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Krízislélektan* (2010, 2012)
* *Felsőoktatási krízisek* (2006) - studenta lernolibro
* *Mentálhigiéné és munkahelyi stressz, Munka- és szervezetpszichológiai protokoll* (2003)

Fontoj
------

* hungarlingva hompaĝo
* hungarlingva teksto kun foto

* Kategorio Marianna Hajduska en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)