recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bátmonostor** (bAtmonoŝtor) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Suda Ebenaĵo**, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Baja. Monostor signifas abatejo.

Kampoj de Bátmonostor

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 38 km²
* Loĝantaro: 1700
* Poŝtkodo: 6528
* Telefonprefikso: 79

Situo
-----

Bátmonostor situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Sombor. Troviĝas Baja 10, Báta 15, Mohács 28 km-ojn for.

Historio
--------

En 1191 oni fondis abatejon kaj apude formiĝis ankaŭ komunumo, kiu antaŭ la turkoj iĝis kampurbo. Poste ĝi malgrandiĝis sed restis viva, sed la abatejo ruiniĝis. Dum la turkoj alvenis serboj. Inter 1918-1920 la serboj okupis la vilaĝon kaj kun la regiono formiĝis respubliko.

La vilaĝo apartenas al Hajós-Vaskút vinregiono.

Vidindaĵo
---------

* golgoto

Komunumoj pri *monostor* en Hungara reĝlando
--------------------------------------------

(Monostor signifas: abatejo.)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bátmonostor | Bégamonostor | Borsmonostor | Felsőgyerőmonostor | Kanizsamonostor |
| Magyargyerőmonostor | Monostor | Monostorpályi | Monostorszeg | Monostorszentgyörgy |
| Pélmonostor | Tomajmonostora |  |  |  |

* Kategorio Bátmonostor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Strato kie okazis la amasmurdo.
La **amasmurdo ĉe Via D'Amelio** estis terorisma-mafia atako en Italio la 19-an de julio 1992, dimanĉon, ĉe numero 21 de Via Mariano D'Amelio en Palermo, en kiu pereis la itala juĝisto Paolo Borsellino kaj la kvin eskortuloj Agostino Catalano, Emanuela Loi (unua virino kiu partoprenis eskorton kaj ankaŭ unua virino de la Ŝtata Polico kiu pereis en la servo), Vincenzo Li Muli, Walter Eddie Cosina kaj Claudio Traina. La sola postvivanto estis la agento Antonino Vullo, vekiĝis en la hospitalo post la eksplodo, en grava stato.

La 19-an de julio 1992, je la 16:58, ŝtelita Fiat 126 enhavanta proksimume 90 kilogramojn da eksplodaĵo de la tipo Semtex-H (miksaĵo de PETN, TNT kaj T4) kontrolita de malproksime, eksplodis en Via Mariano D. Amelio 21 en Palermo, sub la konstruaĵo, kie Maria Pia Lepanto kaj Rita Borsellino loĝis (respektive patrino kaj fratino de la juĝisto), kiujn la juĝisto vizitis tiun dimanĉon. La pluviva agento Antonino Vullo priskribis la eksplodon jene: *"La juĝisto kaj miaj kolegoj jam eliris el la aŭto, mi veturis, mi manovris, mi parkis la aŭton kiu estis ĉe la procesio. Mi ne aŭdis bruon, nenion suspektindan, absolute nenion. Subite ĝi estis infero. Mi vidis grandan flamon, mi aŭdis la kirasan veturilon. La ŝoka ondo forĵetis min el la seĝo. Mi ne scias kiel mi eliris el la aŭto. Ĉirkaŭ mi estis restaĵoj de homa karno disigitaj ĉie ... "* La scenaro priskribita de dungitoj de la loka Squadra Mobile kiuj alvenis al la scenejo parolis pri "dekoj da aŭtoj detruitaj de la flamoj, aliaj, kiuj daŭre brulas, kugloj, kiuj eksplodas sole pro varmo, homoj kriantaj helpon, kaj kelkaj terure disŝiritaj korpoj". La eksplodo ankaŭ kaŭzis, flanken, gravajn damaĝojn al la konstruaĵoj kaj komercoj de la strato, damaĝaĵoj falintaj sur la loĝantojn. Sur la scenejo de la masakro, kelkajn minutojn post la okazaĵo, venis la deputito kaj eks-juĝisto Giuseppe Ayala kiu loĝis tuj proksime.

La agentoj de la eskortoj deklaris, ke la Via D'Amelio estis konsiderata danĝera vojo, ĉar ĝi estis tre mallarĝa, tiom, ke, kiel rivelita en intervjuo donita al RAI de Antonino Caponnetto, oni petis al la aŭtoritatoj de Palermo malpermesi parkadon de veturiloj antaŭ la domo, peto restis tamen sen sekvaĵo.
La rivero **Amuro** (ĉine 黑龙江, Hēilóngjiāng; mongole *Хара-Мурэн*, Ĥara-Muren; ruse *Амур*, Amur) estas rivero en Nordorienta Azio kun longeco de ĉirkaŭ 2900 km. Ĝi ekestas apud la Rus-Ĉina limo, kie la ambaŭ fontriveroj Ŝilka kaj Arguno kunfluas. La riversistemo Amur-Ŝilka-Onon estas ĉirkaŭ 4444 km longa kaj tiele ĝi estas unu el plej longaj en la mondo.

La Amuro fluas por la plej granda parto en sudorienta direkto kaj estas por distanco de 1610 km la limo inter Rusio kaj Ĉinio. Post tio ĝi fluas tra nordorienta Rusio kaj enfluas la Oĥotskan Maron. La plej gravaj branĉoriveroj de Amuro estas Usuri, Songhua, Zeja kaj Bureja.

La Amuro estas unu el la plej gravaj akvovojoj de Azio kaj estas ŝipveturebla sur la tuta longeco dum la senglacia sezono (majo ĝis novembro). La plej gravaj havenoj estas la rusaj urboj Ĥabarovsko, Komosolsko kaj Nikolajevsko.

Vidu ankaŭ
----------

* Amura herbeja stepo
* Malgranda Ĥingan-Montaro
* Amura vito

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Amuro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |

* angle Amuro (*The Encyclopedia of Earth*)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 138151
* GND: 4085718-9
* LCCN: sh85004697
* VIAF: 5148703897236930738
* LIBRIS: 139356
* NDL: 00634688
* NKC: ge161041
 |
**Amusquillo** [amusKIljo] estas municipo en la nordoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Valle del Esgueva* (Valo de Esgeva) en la nordoriento de la provinco. *Amusquillo* estas etimologie komprenebla kiel *Bruneta* alude al la malhelbruna koloraro de la tereno (vidu foton).

Amusquillo en la provinco Valadolido.
La *Valle del Esgueva* de la provinco Valadolido, ruĝe, nordoriente.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 15,89 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 100 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 400 el 1930. Ĝi distas 38 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas angule kun la provinco Palencio kaj precize kun municipoj Villafuerte de Esgueva kaj Villaco. Ĝia municipa teritorio estas trapasata de la rivero Esgueva.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado eble ĉirkaŭ la 9-a jarcento. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, kaj beto) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Stefano de la 13a jarcento kun valora retablo kaj restaĵo de iama kastelo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----

1. ↑  Diccionario RAE Alirita la 2an de Aprilo 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765131
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri dekstre ekstremisma partio en Belgio. Pri samnoma kaj programe simila partio en Francio vidu la artikolon Front National (Francio). |

La **Front National** ("Fronto Nacia", **FN**) estas dekstre ekstremisma politika partio en la franclingva parto de Belgio, paralela al la samnoma partio en Francio. La partio fondiĝis dum 1985.

Celoj
-----

La partio substrekas la politikon de interna sekureco kaj pledas kontraŭ enmigrado de eksterlandanoj. Krome oni postulas nacian familian politikon, kiu stimulu la naskokvanton de enlandaninoj. 

Plie la partio luktas por pli granda aŭtonomio de la franclingva landoparto Valonio. Malsame al la same dekstra, sed nederlandlingvema partio Vlaams Belang en Flandrio la Nacia Fronto ne estas separatisma, sed kontraŭe decidita por-belga kaj uzas la naciajn flagon kaj himnon de Belgio en sia retejo.

Aliancoj
--------

Malgraŭ la definitiva substreko de la valona identeco el partio en la balota distrikto *Bruselo-Halle-Vilvoorde* ankaŭ aliancas kun la sume pli sukcesa flandra dekstre ekstremisma partio Vlaams Belang.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala partia retejo (france) Arkivigite je 2013-10-19 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPolitikaj partioj en Belgio |
| --- |
| 
Reprezentata en la federacia aŭ la regiona parlamento |
| Nederlandlingva | Groen!  •  CD&V  •  listo Dedecker  •  N-VA  •  SP.a  •  SLP  •  Vlaams Belang  •  Open VLD |
| Franclingva | CDh  •  Ecolo  •  FN  •  FDF  •  MR  •  PS  •  UF |
| Germanlingva | CSP  •  Ecolo  •  ProDG  •  PFF (parto de MR)  •  SP  •  Vivant |

 |
**Joseph Clément JUGLAR** (Parizo, 15a de oktobro 1819 - 28a de februaro 1905) estis franca kuracisto kaj ekonomikisto. Li publikigis faman verkon *Des Crises commerciales et de leur retour périodique en France, en Angleterre et aux États-Unis* (1861), per kiu li sugestis, ke la ekonomiaj krizoj ne estas hazardaj okazoj aŭ okazigitaj de eventualaĵoj, sed male parto de cikla fluktuo de la komerca, industria kaj financa agadoj kaj ke la periodoj de prospero kaj krizo sekvas sin unuj al aliaj, pro kio oni konsideras lin malkovrinto de la ekonomiaj cikloj. Kiel rekono al lia statistika verkaro, oni donis lian nomon alla meza ciklo, de ok jaroj kaj duono averaĝe, nome la **ciklo de Juglar**, la baza por la ekonomia agado en kapitalismo.

La ekonomiaj cikloj estis observataj tiom frue kiom en 1861, kiam Clement Juglar rimarkindigis periodecon de inter 7 kaj 10 jaroj en la movado de la negocoj. Tiuj fluktuoj eniras per si mem en cikloj pli longaj, de daŭro de duono da jarcento kaj enhavas po unu fazon de prospero kaj po unu de malprospero, notitaj poste fare de Nikolai Kondratiev.

Juglar estis membro de la Internacia Instituto de Statistiko kaj de la Akademio de Moralaj kaj Politikaj Sciencoj. Krom sia verko pri la ekonomiaj cikloj, li verkis du aliajn librojn: nome *Du Change et de la liberté d'émission* (1868) kaj *Les Banques de dépôt, d'escompte et d'émission* (1884). Li publikigis gazetan jarlibron pri politika ekonomio.

Notoj
-----

1. ↑  C. Juglar, *Des Crises commerciales et de leur retour périodique en France, en Angleterre et aux États-Unis*, 1861

Bibliografio
------------

* Pascal Bridel kaj Muriel Dal-Pont Legrand, Clément Juglar (1819-1905), en Revue européenne des sciences européennes, 2009, XLVII-143 (ISBN 978-2-600-01275-1) (rete)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 670730
* GND: 170759377
* LCCN: n87932972
* VIAF: 5005144
* ISNI: 0000 0000 8084 1889
* SUDOC: 032413971
* BNF: 12344828b
* NDL: 001152571
* BIBSYS: 4045627
* NKC: vse2008485457
 |
**Clemens WINKLER** [klemens vinkla] (naskiĝis la 26-an de decembro, 1838, mortis la 8-an de oktobro, 1904) estis germana kemiisto.

Clemens Winkler naskiĝis en Freiberg, Saksio. Li studis kemion kaj metalurgion en sia naskiĝurbo kaj doktoriĝis en Lepsiko. Post kariero en metalurgiaj entreprenoj li en la jaro 1873 fariĝis profesoro pri neorganika kemio en la Freiberga *Bergakademie*, kaj de 1896 ĝis 1899 li okupis la direktoran postenon de tiu ĉi minista akademio.

La plej granda merito de Clemens Winkler estas la malkovro de la kemia elemento germaniumo en la jaro 1886. Li konfirmis per tio la teorion de Dmitrij Mendelejev, kiu jam prognozis la ekziston de elemento havanta ties ecojn.

Krome Winkler evoluigis la bazon de nova metodo por la produktado de sulfata acido. La kemiisto Rudolf Knietsch poste finis la laboron de Winkler kaj la nova metodo gajnis mondvastan agnoskon. Li mortis en Dresdeno.

* Kategorio Clemens Winkler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 780
* GND: 118769324
* LCCN: nb2005015381
* VIAF: 32792587
* ISNI: 0000 0000 8112 3539
* SUDOC: 153929979
* BNF: 16567111q
* NKC: osa2014847729
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Douglas DC-3
La **Douglas DC-3** estis pasaĝeraviadilo kaj transportaviadilo de Douglas. La DC-3 estas la unua sukcesa komerca aviadilo en la mondo. La milita varianto, **Douglas C-47 Skytrain** estis uzataj dum la Dua Mondmilito kun eta modifo al armeaj celoj. La unua DC-3 el 1936 estis dumotora monoplano kun sube staranta flugilo. DC-3 povis transporti 21-28 pasaĝerojn kaj ĉ. 2700 kg da ŝarĝo.

En la 1940-aj jaroj, en Usono ĉiuj 300 pasaĝeraviadiloj – escepte de 25 ekzempleroj – estis DC-3. La militajn variantojn karakterizis simplecon kaj bona eluzeblecon. Oni uzis ĝin por transporto de pasaĝeroj (28), tutarmilizitaj paraŝutistoj (28) kaj vunditoj (18 kuŝlitoj kaj 3 flegistoj), armeaj ŝarĝoj (ekz. du malpezaj ŝarĝaŭtoj) kaj aliaj ŝarĝoj malpli pezaj ol 3 tunoj, kiuj povis trairi la aviadilan ŝarĝejan pordon.

La DC-3 gvidiĝas de du pilotoj kaj unu helpisto. Ĉe la militara versio, oni uzis pli grandajn pelilojn kaj uzis trimembran skipon. La rul-ekipaĵo de DC-3 estis entirebla. La direktebla vostrado estis ne-entirebla.

Variantoj
---------

* DC-3: Unua versio kiel pasaĝeraviadilo
* Douglas C-47: Varianto de Usona aerarmeo
* R4D: Varianto de Usona morarmeo
* Lisunov Li-2: Varianto de Sovetia versio

* Douglas DC-3 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Douglas DC-3 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Llano de Bureba** [LJAno debuREba] estas loĝloko kaj municipo en la nordo de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la nordokcidento de la komarko *La Bureba*. La loknomo *Llano de Bureba* povas esti komprenebla etimologie kiel Ebenaĵo de Bureba, alude al la komarkonomo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio, kiu enhavas loĝlokon Movilla kaj iama bienon El Moscadero, okupas totalan areon de 15,189 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 53 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 230 loĝantojn el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 45 km de Burgoso, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. La lokon regis la grafo Don Sancho García kiu donis kun ties du preĝejoj nome de Sankta Marteno kaj de Sankta Johano, kun sia palaco kaj teroj al la Monaĥejo de Sankta Savinto. Tiel ĝi restis ĝis 1739 kiam Solas pagis altan prezon por rehavi sian civilan rajton, donitan de la reĝo Filipo la 5-a, kiu havigis la titolon de urbo.

Dume kaj poste la loko estis nomita Solas de Bureba, sed, pro foja konfuzo pro simileco kaj proksimeco kun Salas de Bureba, oni ŝanĝis la nomon maje 1948 al Llano (Ebenaĵo) pro la situo de ĝia teritorio pleparte ebena. 

Meze de la 20-a jarcento okazis terpeckunigo kaj enkonduko de agrikultura maŝinaro, kio malpliigis la neceson de laboristaro, kio rezultis en forta elmigrado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Marteno kaj la vinkeloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774035
* VIAF: 316733228
 |
**Bahavalpur** (urdue بہاولپور) estas metropolo kaj universitata urbo de Pakistano, en provinco Panĝabo (Pakistano). Ĝi iam estis ĉefurbo de princlando kaj estis hejmo de diversaj reĝoj aŭ regnestroj.

Palaco en Bahavalpur
Kanalo en Bahavalpur

Bazaj informoj
--------------

* loĝantaro: 798 509 (2010)
* horzono: UTC+ 5 (somere UTC + 6
* poŝtkodo: 63100
* telefonkodo:
* Supermara alteco: 461 m

Geografio
---------

Bahavalpur situas en orienta parto de la lando sur ebenaĵo laŭ flankorivero de Induso. Multano troviĝas 90, Fajsalabad 270, Lahore 420, Islamabado 700 km-ojn.

Historio
--------

Bahavalpur fondiĝis en 1748 tiam apartenanta al sendependa regno.

La pakistana diktatoro Muhammad Zia-ul-Hak mortis kun kelkaj el siaj pintaj militistaj oficiroj kaj du usonaj diplomatoj en mistera aviadilakcidento apud Bahavalpuro la 17an de aŭgusto 1988.

Klimato
-------

Bahavalpur havas varman kaj sekan klimaton. La temperaturo somere estas preskaŭ 50 'C-ojn (averaĝe 33 'C), vintre tio estas averaĝe 18 'C. Jare pluvas po 250 mm.

Ekonomio
--------

Bahavalpur estas agrikultura kaj industria grandurbo. En la ĉirkaŭaĵo oni kultivas kotonojn, tritikojn, sunflorojn sukerkanojn, citrusojn kaj similajn. La industrio produktas teksaĵojn, silkojn, tapiŝojn, ceramikaĵojn, ŝuojn, sapojn kaj nutraĵojn.

Trafiko
-------

Bahavalpur havas gravan fervojan ponton kaj flughavenon. En la urbo precipe rikiŝoj liveras la pasaĝerojn. Multe da aŭtobusoj trafikas al la proksimaj urboj.

Vidindaĵoj
----------

* bestoĝardeno
* aro da palacoj
* Nacia parko (proksime)
* urba pordego nomita Farid
* La Muzeo de Bahavalpur (urdue بہاولپور عجائب گھر), starigita en 1976, estas muzeo pri arĥeologio, arto, heredaĵo, moderna historio kaj religio.
* biblioteko
* maŭzoleoj

Pordego Farid en Bahavalpur

* Kategorio Bahavalpur en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|   | **La fontoj de ĉi tiu artikolo ne sufiĉas.

---**
Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj.Specifu la daton: {{Nesufiĉaj fontoj|temo|monato jaro}} |

Ingrediencoj de betelaĵo
**Betelaĵo** estas preparaĵo el folioj de betelo surŝmirita per estingita kalko, ofte kombinita kun pecetigita arekofrukto.

Betelaĵo estas tre ŝatata maĉaĵo en partoj de suda Azio kaj Oceanio, ĉar la estingita kalko transformas alkaloidon en la frukto al eŭforiiga substanco. Oni maĉas la betelaĵon dum 15 – 20 minutoj kaj poste elkraĉas la restaĵon, ruĝe kolorigitan de la fruktosuko. Bedaŭrinde la maĉado havas malbonan efikon al la gingivo.

En Tajvano betelaĵoj estas vendataj en kioskoj, kiuj ofte prezentas malmulte vestitan junulinon por allogi virajn klientojn, ekz. kamionistojn, kiuj uzas betelaĵon por stimuli sin dum nokta veturado.

Maĉado de betelaĵoj dependigas simile kiel fumado de tabako. Kvankam oni ne klasas betelaĵon inter kontraŭleĝajn drogojn, ili havas malbonan efikon al la sano; interalie la Internacia Esplor-Institucio pri Kancero (IARC) avertas, ke ĝi kaŭzas buŝan kanceron.[*mankas fonto*]

Oni foje trovas la terminon "betel-nukso", kiu estas erariga, ĉar nur la folioj devenas de betelo, sed la frukto (nomata "nukso") de areko.

Referencoj
----------

1. ↑  *Areca*, Webmd.
La **Stacidoma strato** (germane: *Bahnhofstraße*) estas strato en la centro de Erfurto. Ĝi kondukas de Anger-placo suden al la Stacidomo de Erfurto kaj en la Schiller-straton de sur la suda ringobulvardo.

Situo kaj trafiko
-----------------

Vido de Juri-Gagarin-ringobulvardo en la direkto de Anger-placo.
Vido de Anger-placo en la direkto de la stacidomo.
Konduko en la Anger-placon en 1979.
Komenciĝis la Bahnhof-strato ĉe Anger; la unua parto ĝis la transversa Juri-Gagarin-ringobulvardo estas piedira zono. La pli suda parto estas zono sen tro da trafiko ĉefe servante por liverado de varoj aŭ al la apudloĝantoj por hejmenirado. Poste ĝi kondukas preter la Willy-Brandt-placo tra tunelo de sub la fervoja taluso kaj sur ponto de sur la fluegfoso en la Schiller-straton. Tie ĉi iam estis la Daberstedt-reduto de la Ĉirkaŭfortikaĵo de Erfurto, hodiaŭ la Urba parko.

Karakterizas la straton ankaŭ belaj arkadoj je la orienta flanko inter Juri-Gagarin-ringobulvardo kaj Willy-Brandt-placo. Ili estas longa 150 metrojn kaj etendiĝas de la Domo de la buroj norde ĝis la Erfurter Hof sude. Sub ili estas diversaj magazenoj, bakejoj kaj budoj.

Gravas hodiaŭ la strato precipe por la publika trafiko. Kvar tramlinioj cirkuladas tie ĉi, laŭkalkule po unu por 75 sekundoj. Krome ankaŭ pluraj buslinioj frekventas tie ĉi, sen paroli pri la multnombraj piedirantoj kaj biciklistoj, por kiuj la Bahnhof-strato estas la plej facila kaj rapida maniero forlasi la urbokernon suden.

Historio
--------

La Stacidoma strato mem estas multe pli maljuna ol la stacidomo. Jam en la 1510-a jaro ĝi menciitis kiel *Agustus-strateto*: nomdonintoj estis kaj la Augustus-pordego de la iama ĉirkaŭfortikaĵo kaj la Preĝejo de la kanonikoj aŭgustenanaj. Ĝia orienta brako estas la Schmidtsteder-strato kondukinta ĝis la Schmidtstedter-pordego. Tra ĝi oni forlasis la urbon en la direkto de Weimar. Tiu pordego ankaŭ jam ne ekzistas.

En 1847 venis la fervojo al Erfurto. Post translokigo de la trakoj sur digo (= parto de la iama ĉirkaŭfortikaĵo) en 1873 kaj la konstruo de ponto sur la nova fluegfoso (= iama foso de la ĉirkaŭfortikaĵo) la strato eksterniĝis suden kaj ekkondukis en la Schiller-straton.

En la 1870-a jaro ĝi estis alinomita *Bahnhofstraße* kaj ekde 1883 ekzistas tramvoja cirkulado sur ĝi. Inter 1933 kaj 1945 ĝi portis la nomon *Adolf-Hitler-Straße*.

Domoj kaj institucioj laŭlongaj
-------------------------------

La nun videbla surkonstruo estis farita grandparte inter 1880 und 1930 kaj konsistas el belaj magazenegoj konstruitaj dum la Periodo de spekulanto-kompanioj kaj en la Moderno.

Gravaj konstruaĵoj en la Bahnhof-strato estas respektive estis::

* Anger-muzeo
* Preĝejo de la kanonikoj aŭgustenanaj
* Erfurter Hof
* Fenikso-domo, eksa kinejo
* Thüringen Tourismus
* Stacidomo de Erfurto
* Preĝejo Sankta Gangulfo: pereinta
* Preĝejo Sankta Albano: pereinta
* Domo de la buroj

* Kategorio Bahnhof-strato (Erfurto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Tombo de Bahíyyih Khánum
***Bahíyyih Khánum*** naskiĝis dum 1846 en Teherano kaj mortis la 15-an de julio 1932 en Ĥajfo. Ŝi estis la unua filino de *Bahá'u'lláh,* la profeto fondinta de la Bahaa Kredo, kaj de lia unua edzino *Ásíyih Khánum* (*Navváb*).

La patro donis al ŝi la titolon "Plejgranda Folio Sankta". Ŝi estis aparte kara al sia patro kaj estis konsiderata ene de la Bahaa Kredo kiel unu el la plej grandiozaj virinoj de la homaro:

> 
> "Vere, Ni altigis vin al rango plej elstara inter la virinoj, kaj donaci al vi en Mia kortego tian staton kian neniu virino superis." (*Bahá'u'lláh*, citita en "The Bahá’í World", vol. V, p. 171)
> 
> 

Ŝi restis fidela je la Sankta Interligo de *Bahá'u'lláh*, dum la jaroj de konfliktoj ene de la familio de *Bahá'u'lláh*, kiuj okazigis la ekskomunikadon de multaj familianoj.

Ŝi aparte subtenis la Gardanton de la Bahaa Kredo *Shoghi Effendi* dum malfacilaj tempoj, kiel la forpaso de *`Abdu'l-Bahá* aŭ la vojaĝoj de la Gardanto for de la Bahaa Mondcentro.

Ŝi neniam edziniĝis.

Ŝia tombo troviĝas en la Bahaaj Ĝardenoj de la Monto Karmel, malsupre de la Bahaa Arko, ne for de la tomboj de sia patrino kaj de siaj du fratoj. Tiel estis la ŝoko por la Administra Ordo Bahaa, ke oni ne celebris la religiajn festivalojn dum naŭ monatoj. (*Shoghi Effendi* en sia telegramo al la Nacia Spirita Asembleo de la bahaanoj de Usono kaj Kanado).

* Kategorio Bahiyyih Khanum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 139019
* GND: 138421862
* VIAF: 23591356
* ISNI: 0000 0000 2847 1833
* BNE: XX5619266
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ĉiĉikastenango** (en la hispana : **Chichicastenango** [ĉiĉikasteNANgo]) estas urbo en la distrikto El Quiché de Gvatemalo, kiu estas konata pro sia parte konservita majaa kulturo. Ĝi situas sur montaro je altitudo de 1 965 metroj super la marnivelo, kaj estas ĉirkaŭ 140 kilometrojn nordokcidente de la ĉefurbo Gvatemalurbo.

La urbo ricevis sian nomon de la hispanaj konkistadoroj kiuj nomis ĝin Tzitzicaztenanco ("la urbo de urtikoj") en la naŭatla lingvo.

La bazaro
---------

 La merkato en Chichikstanango
Chichikstanango estas fama pro la bunta bazaro kiu okazas en la urbo dimanĉe kaj ĵaŭde, kaj estas konsiderita unu el la plej grandaj en Mezameriko. Komercistoj de la tuta regiono venas al la bazaro, prezentante siajn diversajn varojn: ŝtofoj, diversaj manfaritaĵoj, ceramikaĵoj, lignoskulptaĵoj, ledaj produktoj, kuracplantoj kandeloj, bestoj, legomoj, maĉetoj kaj aliaj laboraj kaj hejmaj iloj.

La granda bazaro estas disvastigita sur grandaj partoj de la urbocentro kaj en la stratetoj ĉirkaŭ la ĉefplaco, kie oni povas ankaŭ trovi budojn ofertantajn manĝaĵojn al bazaraĉetantoj.

La bazaro funkcias ankaŭ kiel vidindaĵo por vizitantoj al Gvatemalo, kaj ĝi povas esti atingita per navedoj kiuj foriras matene de Antigvo aŭ Panajachel, por pasigi kelkajn horojn butikumante, kaj revenas la saman tagon.

Preĝejo Sankta Tomaso
---------------------

 Preĝejo Sankta Tomaso
Proksime de la merkato estas la Preĝejo de Sankta Tomaso (hispane Iglesia de Santo Tomás), kiu estis konstruita en 1545 sur la restaĵoj de antaŭkolumba templo, kaj estas uzita fare de la loka pastraro por plenumi tradiciajn ritojn ĝis nuntempo. Ĉiu el la 18 ŝtupoj kondukantaj al la preĝejo simbolas unu el la monatoj de la majaa kalendaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Chichicastenango** en Vikimedia Komunejo
Beta-hidroksibutera acido.
La **Beta-hidroksibutera acido** (**D-β-hidroksibutera acido**), aŭ ĝia formo jonigita, nome la **D-β-hidroksibutirato**, estas unu de la ketokorpoj kaj el tiuj la plej malgranda. Ĝi partoprenas en la metabolo energia anaeroba, malpliigante la piruvaton (devenan de la glikolizo) por regeneri la NAD+ kiu, dum estado de glukozo, estas la limiga substrato de la vojo glikoliza.

En vertebruloj, kelkaj histoj aŭ tipoj de ĉeloj, akiras la plej parton de sia energio el la metabolo anaeroba (kaj la tuton ĉe eritrocitoj ĉar al tiuj mankas mitokondrio).

La hepato de multaj vertebruloj povas konverti enzime acetil-KoA, ĉefe kiam estas troa produktado, en libera acetoacetato kiu estas poste redoksita al D-β-hidroksibutirato. Tiuj du komponaĵoj estas transportataj de la sango al la periferiaj histoj kie ili povas esti oksidigitaj.

* Kategorio Beta-hidroksibutera acido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697482
 |
Emblemo de la kompanio
**Baidu** (ĉine: 百度, *bǎidù*, Esperantigite *Bajduo*) estas ĉina interreta serĉilo. La aparteco estas la eblo serĉi mp3-dosierojn. Laŭ statistiko de Alexa Internet, *Baidu* estas nuntempe unu el la dek plej ofte vizitataj TTT-ejoj.

Ekde la 5-a de aŭgusto 2005 Baidu estas notita ĉe borso. La entrepreno Guglo havas 2,6 % de la akcioj de Baidu.

Fondita de Yanhong Li (李彦宏) en januaro 2000 en Pekino, Baidu rapide fariĝis la plej sukcesa ĉina serĉilo. Unu el ĝiaj frapfrazoj estas: *Baidu pli bone scipovas la ĉinan ol Guglo*.

Cenzuro
-------

Kunlaborado inter Baidu kaj ĉinaj oficoj daŭre akuzigis la serĉilon partopreni la ŝtatan cenzuron. Tiel Raportistoj sen limoj riproĉas al la entrepreno la sisteman filtradon de enhavoj subversivaj.

Baike
-----

Baidu Baike (ĉine: 百度百科, bǎidù bǎikē) estas nova projekto de la serĉilo por starigi enciklopedion, similan al vikipedio, sed kun nur registritaj membroj. Ŝanĝoj estas validigotaj de kontrolisto.

Referencoj
----------

1. ↑  Alexa: *Top Sites Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine*
2. ↑  Raportistoj sen limoj: *Google - Yahoo market battle threatens freedom of expression* (angle), 26-an de julio 2004

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Baidu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* TTT-ejo de Baidu
* TTT-ejo de Baike
* TTT-ejo de Baidu Eŭropa


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 218803
* LCCN: n2009066848
* VIAF: 126902530
* ISNI: 0000 0004 4909 268X
 |
**José Antonio Julio Onésimo Sánchez Ferlosio** (Madrido, 8-a de aprilo de 1940 - Madrido, 1-a de julio de 2003), plej konata kiel **Chicho Sánchez Ferlosio** [ĉIĉo], estis kantisto kaj komponisto hispana, aŭtoro de granda kvanto de kantoj kiuj ofte li mem ne registris sed ja aliaj kantistoj, kiaj Rolando Alarcón, Joan Baez, Soledad Bravo, Víctor Jara aŭ Quilapayún. Kelkaj el tiuj kantoj iĝis parto de la populara tradicio, kiaj *Gallo rojo, gallo negro* (ruĝa koko, nigra koko), *La hierba de los caminos* (la padoherbo), *La Quinta Brigada* (la kvina brigado) aŭ *A la huelga* (ek al striko). Kelkaj el ili ŝteleliris el Hispanio en 1964 kaj estis registritaj en Svedio sen aŭtorindiko pro sekureco, kaj tiele oni kredis ke temas pri kantoj el la Hispana Enlanda Milito.

Li estis filo de la verkisto kaj membro fondinto de Falange Española nome Rafael Sánchez Mazas, kaj frato de la verkisto Rafael Sánchez Ferlosio kaj de la matematikisto kaj filozofo Miguel Sánchez Ferlosio.

Diskaro
-------

Ferlosio, fekunda komponisto, apenaŭ registris parton de sia kantaro. Lia oficiala diskaro estas nur ununura disko *A contratiempo*. Tamen multaj artistoj faris versiojn de liaj kantoj, kiaj Joaquín Sabina, Amancio Prada, Quilapayún kaj Soledad Bravo.

Lia neoficiala diskaro, estas kvar diskoj kaj du kromaj el dokumentaj filmoj en kiuj li partoprenis; ĉio disponeblas en formato mp3 en la reto. Temas pri la jenaj diskoj:

- *Spanska motståndssånger* ("Kantoj de la hispana rezistado"). Registritaj kontraŭleĝe, Madrido, dum 1963-64 kaj eldonita en Svedio.

- *A Contratiempo*. 1978 (Dial Discos S.A. ND 5.016), novembre kaj decembre de 1977.

- *Mientras el cuerpo aguante*. El samnoma filmo, 1982, reĝisorita de Fernando Trueba.

- *Coplas Retrógradas*. Soldisko. El 1982, registrita de Chicho Sánchez Ferlosio kaj Rosa Jiménez.

- *Romancero de Durruti*. El la filmo *Durruti, anarquista*, de 1999, reĝisorita de Albert Boadella kaj Jean Louis Comolli.

- *Hasta otro día, Chicho Sánchez Ferlosio*. 2005, postmorta. Registrita kaj eldonita de Amancio Prada.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Chicho Arkivigite je 2013-12-14 per la retarkivo Wayback Machine
* Coplas Retrógradas Arkivigite je 2016-11-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Hasta que el cuerpo aguante Arkivigite je 2013-11-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Filmoj de Chicho Sánchez Ferlosio, en YouTube
* 
* 
* Multpera kun Diskaro de Chicho Sánchez Ferlosio kaj versioj de liaj kantoj fare de aliaj artistoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 452438
* GND: 141107723
* LCCN: n2009044175
* VIAF: 87669968
* ISNI: 0000 0000 7778 3323
* SUDOC: 235311472
* BNF: 161969824
* MBA: 0174e37b-83a8-4de0-a84d-59087d436716
* NKC: mzk2016914553
* BNE: XX845003 XX842439, XX845003
 |
**Báscones de Ojeda** [BAskones deoĤEda] estas municipo en la nordo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles*, pli precize en la subkomarko Boedo-Ojeda, kaj sur la supra valo de la rivero Boedo, kiu dividas la loĝlokon en du kvartalojn. La loknomo *Báscones de Ojeda* eble povas esti komprenata etimologie kiel *Eŭskoj* (alude al deveno de reloĝantoj) *de Ojeda* (alude al subkomarka areo).

Geografio
---------

Preĝejo de Sankta Bartolomeo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 18,56 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 138 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 140 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 85 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun la municipaj teritorioj de La Puebla de Valdavia, El Indiviso (Olmos de Ojeda), Buenavista de Valdavia, Micieces de Ojeda, Revilla de Collazos kaj Oteros de Boedo (Collazos de Boedo).

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fare de eŭskoj ĉirkaŭ la 9-a jarcetno, sed nur en la 14-a jarcento estas la plej frua mencio de "Váscones" apartenanta al la "Arciprestadgo de Ogeda". La Senjorlado de Báscones de Ojeda estis kunhavata inter la abatejo de la Monaĥejo de San Andrés de Arroyo kaj la dukoj de Frías. Tradicie oni diris, ke en Báscones de Ojeda estis iam gastejoj nome de San Bartolomé, en kiuj tranoktis la komercistoj veturantaj tra la komarkoj de Boedo kaj Ojeda.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Sankta Bartolomeo, kun diversaj retabloj de la 18-a jarcento kaj unu el la 17-a jc. romanikaj restaĵoj de la tombejo, muelejoj, lignoĉiza muzeo kaj etnografia muzeo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770359
* LCCN: n96081450
* VIAF: 145586501
 |
**Bátor** [bAtor] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Eger. La loknomo signifas Esperante: kuraĝa, kuraĝulo.

Kirko de Bátor

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 27  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9911/20.2658
* Loĝantaro: 460
* Poŝtkodo: 3336
* Telefonprefikso: 36

Situo
-----

La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Eger troviĝas 16 km-ojn.

Historio
--------

Bátor estis unuafoje menciita en 1283 en formo "Batur". La kampoj longe apartenis al la katolika eklezio. La turkoj faris senhoma la vilaĝon.

En Bátor migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Emeriko de 1782
* kapelo omaĝe al Johano Nepomuka de 1823
* arbarista domo el la 19-a jarcento
* baroka nobeldomo de Wagner el la 18-a jarcento
* tombo de la frua cionisto József Natonek.

Famuloj
-------

En Bátor naskiĝis:

* redaktoro Antal Kodolányi
* poŝtmarkoplanisto László Dudás.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bátor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

foto pri kapelo, loko de la komunumo en Hungario Arkivigite je 2005-05-15 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
GFAJ-1 bakterioj, kulturitaj per arseno
Bakterioj kulturitaj per fosfero
**GFAJ-1** estas stangoforma bakterio en la familio *Halomonadaceae* en *Gammaproteobacteria*, kiam malsatege de fosforo, kapablas enkorpigi la ofte toksan elementon arseno. Ĝia malkovro fortigas la ideon ke vivo ĉe aliaj planedoj eble estus radike malsama kemia konstruo, kaj eble helpos pri la serĉo por ekstertera vivo.

Malkovro
--------

La GFAJ-1 mikroorganismo estis kulturita kaj malkovrita de Felisa Wolf-Simon, kosmobiologiisto de NASA ĉe Menlo Park, Kalifornio. La organismo estis izolita kaj kulturita ekde 2009 de sedimentoj kolektitaj per ŝi kaj ŝiaj kunlaborantoj de la lagbordo de Lago Mono, Kalifornio, Usono. Mono Lago estas salega kaj alkalinega. Ĝi ankaŭ havas unu el la plej nature koncentritaj lokoj de arseno en la mondo (200 μM). La malkovro estis mondvaste publikigita la 2-an de decembro, 2010.

* GFAJ-1 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio GFAJ-1 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* GFAJ-1 en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
SCHOTT AG, Mainz
Vitraĵoj teknikaj el la domo *Schott*.
**Schott AG** estas entrepreno el Germanio kiu produktas varojn el vitro. Pri ĝi dependas la **Muzeo pri vitro** (germane: *Glasmuseum*, *Schott-Villa*) kiu troviĝas en Jena, Otto-Schott-Straße nr 13.

Priskribo
---------

SCHOTT estas nuntempe internacia teknologia konzerno kun sidejo en Mainz. Ĝia lulilo estis la ateliero *Glastechnisches Laboratorium*, la posta *Jenaer Glaswerk*, kiun fondis Otto Schott en la jaro 1884-a en Jena. Ekde aŭtuno 2000 troviĝas en la plej malnova konstruaĵo de sur la entreprena areo *(Tonhafenstube)* moderna muzeo.

Kolektoj
--------

Oni rakontas atentokaptantan historion produktan kaj teknologian: la teknikistoj de la entrepreno ŝajne ĉiam bone primajstris la novajn defiojn.Specialaj aŭdaj gvidiloj ebligas individuajn vojaĝojn tra la Schott-historio, disde la komencoj ĝis la estontaj planoj.

La apuda monumentprotektika konstruaĵo *Schott-vilao* publike alireblas ekde 2001. En tiu en 1890 starigita konstruaĵo prezentatas ankaŭ la vivo de Otto Schott. La ekspozicio forkondukas onin al la lerno de la interesa firmao-historio, kiun karakterizas ankaŭ dividoj, reŭnuiĝoj, internaciiĝo kiel pinta entrepreno.

Nedaŭraj ekspozicioj dediĉas sin al temoj koncernantaj la familion respektive la entreprenon: ekz. firmaohistorio, artaĵoj en la tradicio de la kolektointeresoj de Otto Schott, vitro-prilaborado ĝenerale.

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 106

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Schott AG en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la muzeo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 491715
* GND: 10153740-2
* LCCN: n96051385
* VIAF: 131190035
* ISNI: 0000 0004 0643 3544
* SUDOC: 169390578
 |
**Flughaveno Roterdamo-Hago** (IATA-kodo:**RTM**, ICAO-kodo:**EHRD**), antaŭe **Flughaveno Roterdamo** kaj nomita **Flughaveno Zestienhoven** kiam ĝi estis konstruita en 1956, estis la dua regiona flughaveno en Nederlando post Flughaveno Eindhoven ekde la fino de 2006, mezurita per la nombro da vojaĝantoj. La flughaveno situas en la Zestienhovensepolder, ĵus norde de Roterdamo. La flughaveno estas posedata fare de Schiphol Group, kies akciuloj estas la Ŝtato de Nederlando, kaj la municipoj de Amsterdamo kaj Roterdamo. En 2010, pli ol 1 miliono da pasaĝeroj pasis tra la flughaveno, pliiĝo kompare kun la antaŭa jaro.

La flughaveno estas nomita *Flughaveno Roterdamo-Hago* ekde 2010 pro varbaj kaj interregionaj konsideroj de la Metropola Regiono de Roterdamo-Hago. Ĉi tiu nomo ĉefe estos uzata eksterlande.

Statistikoj
-----------

Vidu fontan Wikidataman demandon kaj fontojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Meijersplein (metroo de Roterdamo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Flughaveno Roterdamo-Hago en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
**Barcones** [barKOnes] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko *Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco.

Geografio
---------

*Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco Sorio.
Loko de Barcones en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 55,42 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 21 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 600 loĝantojn el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 79 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Kaj limas kun Almazán, Frechilla de Almazán, Coscurita, Morón de Almazán, Baraona, Taroda kaj Alcubilla de las Peñas. Ĝi enhavas la loĝlokojn Sauquillo del Campo kaj Ontalvilla de Almazán.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

En la municipa teritorio inkluditaj en la Reto Natura 2000 la jenaj lokoj:

* Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Altos de Barahona*, okupanta 5532 hektarojn, nome 100 % de la teritorio.​
* Birdoprotekta Areo konata kiel *Altos de Barahona*, okupanta 5532 hektarojn, nome 100% de la teritorio.​

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, tri gvatoturoj kaj blazondomoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rRegiono de Almazán |
| --- |
| Adradas• Alentisque• Almazán• Arenillas• Barca• Barcones• Berlanga de Duero• Borjabad• Caltojar• Centenera de Andaluz• Coscurita• Escobosa de Almazán• Frechilla de Almazán• La Riba de Escalote• Maján• Matamala de Almazán• Momblona• Morón de Almazán• Nepas• Nolay• Rello• Soliedra• Taroda• Velamazán• Velilla de los Ajos• Viana de Duero |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 218600
 |
la historia duka kastelo en Jauer/Jawor
Blazono de duklando Svidnico
Blazono de duklando Javoro
La **Duklando Schweidnitz-Jauer** respektive **Świdnica-Jawor** ekzistis de 1346 ĝis 1368, principe kadre de la duklando Silezio ekzistinta ĝis 1355. La regno konsistis el la sileziaj duklandoj Jauer/Jawor, kreita en 1277, kaj Schweidnitz/Świdnica, kreita en 1291. Ili estis unuafoje kunligitaj inter 1291 kaj 1326 sub Bolko la 1-a, kaj poste konstante ligitaj ekde 1346 sub Bolko la 2-a Malgranda, ambaŭ de la svidnica branĉo de la sileziaj Piastoj ĝis 1368. Iliaj teritorioj origine apartenis al la duklandoj de Liegnitz (Legnica) kaj Breslau (Vroclavo). Rezidejoj estis la kasteloj de Jauer/Jawor kaj Schweidnitz/Świdnica kaj la Kastelo Fürstenstein en Waldenburg en Silezio (Wałbrzych).

Post la morto de la duko Bolko la 2-a Malgranda en 1368 kaj de lia vidvino Agnesa de Habsburgo en 1392, la Svidnica-Javora duklando falis al la Krono de Bohemio kaj per tio ankaŭ apartenis al la germanlingva Sankta Romia Imperio.

En 1742, la teritorio fariĝis parto de Prusio, nomata Prusia Silezio.
La **duklando Salcburgo** estis historia teritorio ene de la aŭstra monarkio, kiu estiĝis el la antaŭa princĉefepiskoplando Salcburgo kaj estas antaŭulo de la hodiaŭa federacia lando Salcburgo.

La duklando estiĝis en 1803 kiam la antaŭa eklezia teritorio princĉefepiskoplando Salcburgo estis sekularigita per la Regna deputacia fina akto de la Sankta Romia Imperio en ties lastaj jaroj. Per la sama akto la duklando estis ankaŭ levita al la rango de elektoprinclando. La regado de la lando, kun la duka kaj princo-elektista rango, estis donita al grandduko Ferdinando la 3-a de Toskanio. Li tamen ne havis okazon ekuzi sian princo-elektistan voĉdonrajton, ĉar jam tri jarojn poste la Imperio estis dissolvita, kaj dum tiu periodo ne okazis imperiestra elekto. La duklandon akiris la Aŭstria imperio, kun la aŭstra imperiestro Francisko la 1-a kiel duko de Salcburgo. La elpostenigita Ferdinando estis rekompencita per la grandduklando Würzburg (kelkajn jarojn poste li tamen reakiris sian Toskanion). En 1809 la duklando venis sub rego de napoleona Francio, 1810 de la reĝlando Bavario, kaj fine en 1814 reen al Aŭstrio, minus la regiono Rupertiwinkel, kiu restis bavara.

Dum iom pli ol cent jaroj la duklando Salcburgo restis parto de la aŭstra monarkio: de 1814 ĝis 1867 la Aŭstria imperio, poste Aŭstrio-Hungario, ĝis la Revolucio de 1918 forigis ĉiujn monarkiojn en Germanio kaj Aŭstrio kaj establis respublikojn.
**Barcial de la Loma** [barZJAL delaLOma] estas municipo en la nordoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Campos* en la nordo de la provinco. *Barcial de la Loma* estas etimologie komprenebla kiel *Draŝejo de la Monteto*.

Barcial de la Loma en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Campos* de la provinco Valadolido, viole, norde.
Kolombejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 27,28 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 86 loĝantojn. Ĝi perdis 650 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 66 km de Valadolido, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun la provinco Zamoro kaj estas proksime al la provinco Leono. La municipa teritorio limas ĉefe kun Castroverde de Campos (Zamoro) norde kaj Villafrechós (Valadolido) sude.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. La vilaĝo, kiu jam ekzistis en 1095 (Barceale de Lomba), profitis el la foruo kiun donis en 1197 la leona monarko Alfonso la 9-a al Castroverde de Campos (Zamoro). Johano la 1-a donis la vilaĝon al Gutiérrez González de Quijada, kaj poste al la grafo de Peñaflor; poste, kun Villacid de Campos, estis propraĵo de la markizo de Alcañices kaj, poste, de la grafo de Fuensaldaña. La kastelo ludis gravan rolon en la Milito de la Komunumoj de Kastilio.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la ruinoj de la kastelo, la ruinoj de la preĝejo de Sankta Mikaelo, la preĝejo de San Pelayo de la unua duono de la 16-a jarcento de stilo mudeĥara kaj trinava kun belaj kasonaro kaj retablo, kolombejoj ktp.

Bildaro
-------

* Ruinoj de la preĝejo de Sankta Mikaelo.Ruinoj de la preĝejo de Sankta Mikaelo.
* Ruinoj de la kastelo.Ruinoj de la kastelo.
* Ruinoj de la kastelo.Ruinoj de la kastelo.
* Retablo.Retablo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 763667
 |
**Tarazona de Guareña** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Peñaranda de Bracamonte en la nordoriento de la provinco. *Tarazona* eble etimologie aludas al Tarazona (Provinco Zaragozo), de kie venis reloĝantoj, aŭ havas saman etimologion el la eŭska vorto "iturria", fonto, dum *de Guareña* aludas al la rivero Guareña. En 1916 la loĝloko alinomiĝis el Tarazona al Tarazona de Guareña, por eviti la konfuzon.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 29,26 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 325 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 500 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 48 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753659
 |
Aviadilejo de Baraĥo
Terminalo 4 kaj komercejo
La **Flughaveno Adolfo Suárez, Madrido-Baraĥo** hispane Aeropuerto Adolfo Suárez, Madrid-Barajas, estas ĉefe eksterlanda flughaveno kiu funkcias en Madrido, Hispanio. Ĝi estas la plej granda kaj denstrafika flughaveno de la lando, la 11-a plej denstrafika flughaveno de la mondo (2008) kaj la kvara de Eŭropo. Ĝi malfermiĝis en 1928, kaj kreskis ĝis konvertiĝo en unu el la plej gravaj aviado-centroj de Eŭropo. Ĝi troviĝas ene de la urbolimoj de Madrido, nur je 9 km (5.6 mejloj) de la financa distrikto de la urbo kaj 13 km (8.1 mejloj) nordorienten de Sunpordo, la historia centro de Madrido. La nomo de la flughaveno venas de la apuda distrikto Baraĥo (Barajas), kiu havas sian propran metrostacion ĉe la sama fervojlinio servante la flughavenon.

La aero Madrido-Barcelono, konata kiel "Puente Aéreo" (esperante "Aera Ponto") aŭ "Pont Aeri" (katalune), estas la plej trafikata itinero de Eŭropo, kun la plej alta nombro de flug-operacioj (971 semajne) en 2007. La horaro estis reduktita ekde februaro 2008, kiam la altrapida trajnlinio Madrido-Barcelono estis malfermita, kiu simpligas la distancon en 2 1/2 horoj, kaj rapide iĝis populara. La flughaveno funkcias kiel la enirejo al la ibera duoninsulo de la resto de Eŭropo kaj la mondo, kaj estas precipe ŝlosilo-ligo inter Eŭropo kaj Latinameriko. La flughaveno estas la ĉefa ejo por riparado kaj konservado de Iberia. Sekve, Iberia kaŭzas pli ol 60 procentoj de la trafiko de Baraĥo.

Vidu ankaŭ
----------

* Flughaveno Madrido-Baraĥo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Flughaveno Madrido-Baraĥo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Baraĥo
* Aleo Osuna
* Linio 8 (metroo de Madrido)
* Aeropuerto T1-T2-T3 (metroo de Madrido)
* Aeropuerto T4 (metroo de Madrido)
* Paracuellos de Jarama


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 344517
* LCCN: no2005093145
* VIAF: 261358728
* BNF: 13330773v
 |