recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Tomáš Břicháček
**Tomáš BŘICHÁČEK** (naskiĝis la 18-an de junio 1982 en Prago) estas ĉeĥa esperantisto, ekde februaro 2014 prezidanto de Esperantista klubo en Prago kaj redaktoro de ĝia revuo Bulteno.

Kun Dagmar Chvátalová kaj Marek Blahuš li en 2005 refondis la Ĉeĥan Esperanto-Junularon kaj ekde tiam li estis prezidanto de ties revizia komisiono ĝis 2012. En tiu tempo li ankaŭ gvidis la Pragan klubon de ĈEJ, kies retpaĝaron[*rompita ligilo*] li prizorgas.

Li elprovis novan metodon de poresperanta varbado, kiun li nomas "Esperanto ĉe biero" - kursoj en trinkejo. La metodon li elprovis ankaŭ en Parizo, kie li studis dum kelkaj monatoj inter 2005 kaj 2006.

Li prilaboris ankaŭ retejojn de blindula gazeto Aŭroro Arkivigite je 2007-02-10 per la retarkivo Wayback Machine, de Esperanto-muzeo en Česká Třebová (Biblioteko de Česká Třebová[*rompita ligilo*]) kaj de la Biblioteko de ĈEA[*rompita ligilo*].

Praga filio de gazeto Metro publikigis intervjuon kun Tomáš Břicháček pri Esperanto: Intervjuo en Metro[*rompita ligilo*].

Tomáš Břicháček vivas en Prago, estas edziĝinta kaj havas du infanojn.
terena ŝtupo, kiu estas krome flankenŝovita ĉe faŭlto (Lookout-montaro, Usono)
"Ruhmeshalle" kaj „Bavaria" ĉe la okcidenta rando de la Theresienwiese, starigita uzante la terenan ŝtupon, kiu iras tra la duono de Munkeno.
**Terena ŝtupo** (angle *fault scarp*) estas faktermino en geomorfologio, geologio kaj kartografio kiu signifas ŝanĝon de la dekliva klineco kaj se iliaj eĝoj iras preskaŭ liniformaj.

La dimensioj povas ŝanĝiĝi inter kelkaj metroj kaj pluraj kilometroj. Al longaj terenŝtupoj apartenas la sudgermanaj tavolŝtupo-regionoj (Frankonia Ĵuraso kaj Ŝvaba Ĵuraso), kun iliaj grandaj diferencoj en la alteco kaj profundaj geologiaj perturboj, kiuj ofte estas tektone aktivaj.

Kialoj
------

Naturaj kialoj de la terenŝtupoj povas esti ekzemple:

* sedimentado de sedimentaĵoj (ekzemple en formo de riveraj ŝtupoj, riveraj terasoj kaj valŝtupoj)
* efiko de nuntempaj aŭ malnova geologia faŭlto
* diversaj erozioj pro najbaraj ŝtonaĵoj de diversaj durecoj
* sekvo de terenglito, kotfluo, vegetaĵglito k.s.
* ŝovado de la alteco pro tertremo.

Vidu ankaŭ
----------

* teraso (geologio)
* kruddeklivo
* montoŝultro

* Kategorio Terena ŝtupo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la *Teatro Argentina*
La **Teatro Argentina** en Romo troviĝas ĉe la placo *Largo di Torre Argentina* kaj estas unu el la plej gravaj teatrejoj de la italia ĉefurbo.

Historio
--------

La Teatro Argentina, unu el la plej malnovaj teatroj de Romo post la antikva epoko, inaŭguriĝis la 31-a nde januaro 1732 per la opero *Berenice* de Domenico Sarro. La 20-an de februaro 1816 ĉi tie okazis la monda premiero de la opero *La barbiro de Sevilo* de Gioacchino Rossini. Ankaŭ pluraj operoj de Saverio Mercadante kaj la verko *I due Foscari* Giuseppe Verdi ĉi tie premieris.

Nuntempe la Teatro Argentina kaj estas teatrejo, operejo kaj koncertejo. Interne de la konstruaĵo troviĝas historia muzeo de teatro (*Museo Storico del Teatro*) kun bilda kaj sondokumenta arkivo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Teatro Argentina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Teatro Argentina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo de la Teatro di Roma (en la itala)

41° 53' norde, 12° 28' oriente Mapo
Koordinatoj: 48° 56′ 42″ N 20° 27′ 35″ O﻿ / ﻿48.94500 °N, 20.45972 °O﻿ / 48.94500; 20.45972 (mapo)

Tomášovský výhľad
Tomášovský výhľad
Tomášovský výhľad
**Tomášovský výhľad** (esperante **Tomašovský-rigardo**) estas roko situanta en Slovaka Paradizo. Tio estas rokgalerio en suda deklivo kun rigardo al Rompo de Hornád, al valo de Blanka rojo same ankaŭ al Altaj Tatroj. Sub la rokteraso en senpera proksimeco de turisma pado troviĝas kaverno „Truo de Mikaelo".

La muregon de *Tomášovský výhľad* unuafoje grimpis la 8-an de oktobro 1938 A. Brnčal, A. Huba kaj E. Leschinský. *Tomášovský výhľad* estas daŭra loko de montogrimpista ekzercejo kaj montogrimpistaj konkursoj.

Al la roko eblas veni el vilaĝoj Smižany, Spišské Tomášovce kaj el Spišská Nová Ves.

Vidu ankaŭ
----------

* Nacia parko Slovaka paradizo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tomasovsky view


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Tonala genro** estas la algrupigo de tonaloj, gamoj kaj akordoj al unu de la du *tonalaj genroj* maĵoro kaj minoro. Ĉefa distingilo inter *maĵoro* kaj *minoro* estas la speco de trito super la bazotono: La granda (aŭ ega) trito reprezentas maĵoron, la malgranda (aŭ eta) minoron. Tradicie oni signas la maĵoran genron per majuskloj kaj la minoran per minuskloj.

Historio
--------

La termino *genro* ekestis en la 18-a jarcento kiel tradukvorto por *genos*. Ĉi tiu termino ampleksi en la muzikteorio de antikva Grekujo la diatonismon, kromatismon kaj enharmonion.

La sistemo de modaloj distingis ĝis en la 18-a jarcento inter *modus major* kaj *minor* (*cantus durus* kaj *cantus mollis*) kiel genroj (genera), la 12 modalojn (ekzemple eolia sur A aŭ ionia sur C) kiel tonaloj (*species*).

Dumpase de la 18-a jarcento la pli malnovajn modalojn (dorian, frigian ktp.) preskaŭ komplete forŝovis la pli novaj (ionia kaj eolia). Ĉi tiujn oni ekde tiam rigardis kiel genroj (*genera*): el la ionia modalo fariĝis maĵoro, el la eolia modalo (natura) minoro. Tonaloj estis ekde tiam la transponŝtupoj de maĵoro kaj minoro (ekz. D-maĵoro aŭ f♯-minoro kiel tonaloj).

Referencoj
----------

1. ↑  Riemann Musiklexikon, Sachteil, Majenco 1967, p. 964

Vidu ankaŭ
----------

* Maĵora-minora tonaleco
* Doria modalo
* Eolia modalo
* Ionia modalo
* Frigia modalo
**Kristana Asocio de Junaj Viroj** (**KAJV**), aŭ **Kristana Asocio de Junaj Homoj** (**KAJH**), estas ekumena junulara movado kun 122 landaj ligoj kaj 45 milionoj da membroj en la tuta mondo. La movado nomiĝas en angla lingvo **Young Men's Christian Association** (**YMCA**), dum en Esperanto estas uzataj ankaŭ la nomoj "Kristanaj Asocioj de Junaj Viroj" aŭ "Kristana Unuiĝo de Junaj Viroj".

Kovrilpaĝo de junio 1919La unua asocio de KAJV fondiĝis de britaj protestantoj la 6-an de junio 1844 en Londono laŭ iniciativo de George Williams. Ĝi celis doni al junaj viroj en la grandurbo orientiĝon en la kredo kaj vivo. Ene de malmultaj jaroj estiĝis tutmonda movado; la diversaj landaj ligoj fondis mondan aliancon en 1855 en Parizo. En 1878, la sidejo de la monda KAJV estis establita en Ĝenevo (Svislando) fare de Henri Dunant.

Laŭ la sama modelo fondiĝis en kelkaj landoj ankaŭ "Kristanaj Asocioj de Junaj Virinoj", dum en aliaj landoj (ekz. Germanio) la asocio simple komencis akcepti ankaŭ virinojn kaj ekuzis la nomon "Kristana Asocio de Junaj Homoj". Malgraŭ ĝia origino el protestantismo, nuntempe kristanoj de ĉiuj konfesioj - kaj eĉ nekristanoj - estas bonvenaj en la asocio.

La devizo de la Monda Alianco de KAJV estas "por ke ĉiuj estu unu" laŭ la Biblio (Joh 17, 21).

Vidu ankaŭ
----------

* YWCA
* Protestantismo:Esperanto-movado (pri rilatoj inter KAJV kaj Esperanto)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kristana Asocio de Junaj Viroj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Monda Alianco de KAJV


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 113836
* GND: 2026538-4
* LCCN: n80044742
* VIAF: 315945386
* ISNI: 0000 0001 2108 6390
* SUDOC: 02953898X
* BNF: 12114424w
* NLA: 35619780
* BIBSYS: 4075779
 |
**Teatro Thália** estas malgranda kultura konstruaĵo en Budapeŝto.

Ĉefenirejo de Teatro Thália

Historio
--------

En 1913 nova amuzejo nomata *Jardin d'Hiver* (Vintra ĝardeno) malfermis en tiu ĉi konstruaĵo. Paŝo post paŝo krom la revuoj oni prezentis operetojn kaj aliajn teatraĵojn. Baldaŭe ĝi havis la jenajn nomojn:

* Teatro Renaissance 1920-1926
* Kinejo Radius 1926-1944
* Gaja Teatro 1945-1949
* Porjunulara Teatro 1949-1954
* Teatro Petőfi, kiel teatro de la junularo 1954-1960
* Teatro Petőfi 1960-1961
* Teatro Jókai 1962-1963
* Nacia Teatro (Budapeŝto) 1964-1966 (kiel provizora loko kun 781 sidlokoj)
* Ĉefurba Operetoteatro 1966-1971
* Teatro Thália 1971-1991 kaj ekde 1995
* Teatro Arizona 1991-1993
* Teatro Művész (Artista) 1993-1995

Ekde 1998 teatra trupo ne apartenas al la teatrejo, nur gastaktoroj roladas. La konstruaĵo kelkfoje estis trakonstruita. Nuntempe en la teretaĝo estas 14 vicoj, krome estas 2 etaĝoj.

Aktoroj, kiuj tie rolis (elekto)
--------------------------------

András Ambrus, Margit Dajka, László György (aktoro), Ildikó Jani, Józsa Hacser, László Inke, Erzsi Kőmíves, István Kovács (aktoro), Katalin Lukácsy, József Madaras, István Nagy (aktoro), Csaba Pindroch, Gyöngyi Polónyi, Ottó Ruttkai, Anikó Sáfár, Irén Sütő, Ilona Szekeres, Lajos Tándor, Gábor Tompa, Ida Turay, Tamás Végvári, Károly Verebes, Kati Zsurzs.

Aliaj membroj
-------------

* Katalin Kőváry, reĝisoro
* Marianna Wieber, kostumisto

Fontoj
------

* hungare Arkivigite je 2012-05-17 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Teri Fejes** [fejeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fejes Teri** estis hungara aktoro, kantisto, komikisto.

Teri Fejes  naskiĝis la 21-an de septembro 1902 (laŭ alia informo en 1905) en Hungara reĝlando en Torontáltorda (nuntempa Torda (Serbio)), ŝi mortis la 18-an de decembro 1994 en Budapeŝto.

Teri Fejes (maldekstre)

Biografio
---------

Teri Fejes debutis kiel infana aktoro en 1911 en Nacia Teatro (Budapeŝto). Ŝi akiris diplomon en Priaktora Lernejo de la Tutlanda Societo Aktora en 1920. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Győr), en la sekvaj jaroj al pluraj teatroj. Inter 1923 kaj 1930 ŝi apartenis al Operetoteatro (Budapeŝto), poste denove al diversaj teatroj, fine ŝi denove al Operetoteatro (1949-1955). Depost 1955 ŝi ludis en *Gaja Scenejo* ĝis 1966. En la 1930-aj jaroj ŝi estis populara subreto, dum 16 jaroj ŝi estis konstanta sceneja partnero de Gyula Kabos. Ŝi plurfoje edziniĝis, en la lasta geedziĝo en 1942 ŝi naskis filon. Ŝi ricevis la titolon "eterna membro" de Gaja Scenejo.

Teri Fejes kaj Gyula Kabos
Teri Fejes (meze)

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Mihály Eisemann: *Miss Amerika* - ĉefrolo
* Jenő Heltai: *Naftalin* - Manci
* Ferenc Molnár: *Olympia* - Lina

Filmaj roloj
------------

* *Kacagó asszony* (1930)
* *A tettes ismeretlen* (1957)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
**Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat**, (Teatroarta Universitato Sekcio Szentgyörgyi István), en rumana lingvo ***Universitatea de Artă Teatrală Târgu Mureș Secţia Szentgyörgyi István*** estis establita en 1948 sub nomo ***Magyar Művészeti Intézet*** (Hungara Artinstituto) en Kluĵo kun arta, muzika kaj teatra sekcioj. La instituto portas la nomon de aktoro István Szentgyörgy.

Kampuso

Historio
--------

Ĝia unua rektoro estis Zoltán Kovács, pentristo. Je la komenco de la 1950-aj jaroj la arta sekcio sub nomo Belarta Altlernejo Ion Andreescu (hodiaŭ Universitato pri Arto kaj Dizajno) kaj la muzika sekcio sub nomo Muzika Akademio Gheorghe Dima memstariĝis. Ambaŭ funkciis en rumana kaj hungara lingvoj.

Szentgyörgyi István Színművészeti Intézet
-----------------------------------------

En 1954 la teatroarta sekcio translokiĝis en Târgu Mureșon sub nomo Szentgyörgyi István Színművészeti Intézet (Instituto pri Teatroarto Szentgyörgyi István Târgu Mureș) kaj funkciis nur en la hungara lingvo. Ĝia unua rektoro estis la dramverkisto Lajos Szabó, ĝis 1976. La rumana sekcio de la instituto estiĝis en 1976. La rektoroj pluaj estis Miklós Tompa, András Csorba, Călin Florian.

Elektitaj instruistoj
---------------------

* Erzsébet B. Fülöp
* Csaba Csíky
* Attila Gáspárik
* Judit Dobre-Kóthay
* András Hatházi
* László Keszég
* Katalin Kovács (aktorino)
* Levente Kovács (reĝisoro)
* János Lázok
* István Nánay
* Eszter Novák
* Éva Papp
* Miklós Parászka
* Éva Patkó
* Aba Sebestyén
* Csaba Sorbán
* István Szőke
* Ildikó Ungvári Zrínyi

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* László Czikéli
* Mikold Darabont
* Péter Dukász
* Géza Fazakas
* Zsolt Homonnay
* Mónika Horváth
* Andrea Koncz
* László Mátray (1976)
* Éva Meister
* Hunor Pál
* László Rózsa
* Árpád Sata
* Csaba Sorbán

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Teatroarta Universitato sekcio Szentgyörgyi István en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝo[*rompita ligilo*]
* Retejo de la Universitato
**Teri Harangozó,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Harangozó Teri** estis hungara ŝlagrokantisto.

Memortabulo pri Teri Harangozó
Teri Harangozó naskiĝis la 8-an de aŭgusto 1943 en Bátya, ŝi mortis la 8-an de septembro 2015 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Teri Harangozó depost la maturiĝo translokiĝis al Budapeŝto, kie ŝi laboris kaj studis private kantadon. Ŝi debutis en 1965 en televizia kantokonkurso, en la sekva jaro ŝia sondisko jam furoris. En 1968 ŝi akiris permesilon (diplometon) pri kantisto. Ŝi estis sukcesa konstanta partoprenanto de tiutempe sukcesaj hungaraj televiziaj festivaloj, krome ŝi kantadis ankaŭ eksterlande sub pseŭdonimo *Terry Black*. Iom poste ŝi dikiĝis, ŝi faris nostalgiajn koncertojn, krome ŝi kantis historiajn popolkantojn kun liuto fare de Dániel Benkő. Ŝi ricevis premiojn inter 1968-2011. Ŝi edziniĝis dufoje kaj neniam naskis. Kun la dua edzo ŝi vivis en Usono 4 jarojn.

Elektitaj ŝlagroj
-----------------

* *Minden ember boldog akar lenni* (1966)
* *Mindenkinek van egy álma* (1968)
* *Szeretném bejárni a földet* (1969)
* *Sose fájjon a fejed* (1969)
* *Chiquitita* (1980)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 663146
* LCCN: no2017147693
* VIAF: 121392800
* ISNI: 0000 0000 7931 4125
* MBA: ba8edd73-8130-4d27-869e-a2b2390e17d9
 |
Pentraĵo de Sándor Liezen-Mayer: Rákóczi Rodostóban
**Sándor Liezen-Mayer,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Liezen-Mayer Sándor,** germane **Alexander von Liezen-Mayer** estis hungara-germana pentristo, ilustristo.

Memportreto de Sándor Liezen-Mayer
Sándor Liezen-Mayer
Sándor Liezen-Mayer  naskiĝis la 24-an de januaro 1839 en Hungara reĝlando en Győr, li mortis la 19-an de februaro 1898 en Bavario en Munkeno.

Biografio
---------

Sándor Liezen-Mayer frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis pentroarton en Vieno kaj Munkeno. En la lasta urbo en 1862 li jam pentris signifan pentraĵon, post 3 jaroj li gajnis en pentrista konkurso. Tiutempe li pentradis historiajn bildojn kaj portretojn, li iĝis ŝatata pentristo en Bavario. En 1872 li edziĝis. Baldaŭ li ricevis altan postenon en artista akademio de Düsseldorf. En 1882 li revenis por instrui al akademio de Munkeno, li instruis ekzemple Gusztáv Kelety.

Ekspozicio
----------

* 1857 Pest (urbo)

Elektita disĉiplo
-----------------

* Kornél Spányik

Memorigiloj
-----------

* promenejo en Budapeŝto
* strato en Győr

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Alexander von Liezen-Mayer - Maler Alexander von Liezen-Mayer - Maler
* S. L-M: Printempaj plezurojS. L-M: Printempaj plezuroj
* S. L-M: Faust kaj Margerita S. L-M: Faust kaj Margerita
* S. L-M: Venus kaj Tannhäuser (1875) S. L-M: Venus kaj Tannhäuser (1875)
* S. L-M: Elizabeto de Hungario (1882) S. L-M: Elizabeto de Hungario (1882)
* S. L-M: János Simor S. L-M: János Simor
* S. L-M: Elizabeto la 1-a (Anglio) subskribas mortpunon de Maria Stuart S. L-M: Elizabeto la 1-a (Anglio) subskribas mortpunon de Maria Stuart

* Kategorio Sándor Liezen-Mayer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 576907
* GND: 117004375
* LCCN: n97031366
* VIAF: 9849699
* ISNI: 0000 0001 1037 6579
* SUDOC: 249390914
* BNF: 119130134
* ULAN: 500088314
* RKD: 50012
 |
**Tecalitlán** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Tecalitlán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 087.

Geografio
---------

**Tecalitlán** apartenas al la regiono Sureste kiu situas en la sudoriento de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 16042 loĝantojn. El tiuj estis 7697 viroj kaj 8345 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1326,44 km². La meza alteco estas 1140 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 22 C. En la komunumo estas 730,4 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 5278 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4454 scipovis legi kaj skribi kaj 816 viroj estis analfabetoj. Do 15.46 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 5747 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4929 sciis legi kaj skribi kaj 811 virinoj estis analfabetoj. Do 14,11 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Tecalitlán vivis 15625 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 15 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,096 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tecalitlán Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Tecolotlán** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Tecolotlán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 088.

Geografio
---------

**Tecolotlán** apartenas al la regiono Sierra de Amula kiu situas relative okcidente interne de la subŝato. Al tiu regiono apartenas entute 11 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 14984 loĝantojn. El tiuj estis 7410 viroj kaj 7574 virinoj. La komunumo havas surfacon de 795,87 km². La meza alteco estas 1200 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 23,3 C. En la komunumo estas 773,1 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 953 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 856 scipovis legi kaj skribi kaj 97 viroj estis analfabetoj. Do 10.18 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 1065 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 963 sciis legi kaj skribi kaj 102 virinoj estis analfabetoj. Do 9,58 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Tecolotlán vivis 14198 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 8 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,056 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tecolotlán Arkivigite je 2007-06-26 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Thürnen**  estas komunumo en la distrikto Sissach en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 1335 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Thürnen situas sudoriente de Sissach ĉe la bordo de la rivero *Homburgerbach*, alfluanto de Ergolz.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Thürnen limas en nordokcidento al Sissach, en nordoriento al Böckten, en oriento al Gelterkinden, en sudoriento al Diepflingen, en ĝia plej suda punkto al Wittinsburg kaj Tenniken, kaj en okcidento al Zunzgen.

Trafiko
-------

Kvankam tra la vilaĝo Thürnen pasas la malnova Hauensteinfervojlinio, ĝi ne disponas pri propra stacidomo. La stacidomo de Sissach tamen troviĝas en distanco de malpli ol unu kilometro de la vilaĝocentro. Krome la vilaĝo estas servata per la buslinio 107.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Thürnen datiĝas el la jaro 1101 kiel *Durnun*.

En la 11-a jarcento la Monaĥejo Sankt-Alban posedis bienojn en Thürnen, kiujn ĝi donis kiel servuto al la senjoroj de Eptingen. La cetera vilaĝo apartenis al la senjorujo Homburg, kaj fariĝis en la jaro 1305 posedaĵo de la episkopo de Bazelo, kiu ĝin vendis en la jaro 1400 al la urbo. Ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Thürnen apartenis al la voktejo de Homburg. En la jaro 1803 ĝi estis atribuita al la distrikto Sissach, kun kiu ĝi en la jaro 1833 aliĝis post la Bazela Kantondisiĝo de 1832 al la nove fondita Kantono Bazelo Kampara.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Thürnen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Thürnen
* Paĝo pri Thürnen en la retejo de la Kantono Bazelo Kampara Arkivigite je 2008-12-29 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Sissach |
| --- |
| SissachSissach Anwil  •  Böckten  •  Buckten  •  Buus  •  Diepflingen  •  Gelterkinden  •  Häfelfingen  •  Hemmiken  •  Itingen  •  Känerkinden  •  Kilchberg  •  Läufelfingen  •  Maisprach  •  Nusshof  •  Oltingen  •  Ormalingen  •  Rickenbach  •  Rothenfluh  •  Rümlingen  •  Rünenberg  •  Sissach  •  Tecknau  •  Tenniken  •  Thürnen  •  Wenslingen  •  Wintersingen  •  Wittinsburg  •  Zeglingen  •  Zunzgen | Sissach |

 |
terijakio el koko.
Whopper Teriyaki ĉe Burger King
**Terijakio** (kanji: 照り焼き; hiragana: てりやき, en romaji: teriyaki) estas »sojmielita viando«, kuirospeco en Japanio. Manĝaĵoj estas kuiritaj aŭ frititaj en dolĉa sojsaŭco.

La vorto *terijakio* devenas de la vorto *teri* (照り, **teri**?), kiu indikas la brilon de la sukero kiu enestas. *yaki* (焼き, **yaki**?), signifas kuiri aŭ rosti. La viando estas enmetata kelkfoje en saŭcon antaŭ kaj dum la kuirado aŭ oni metas la saŭcon per peniko.

La saŭco, nomita *tare* estas tradicie farita per miksado kaj kuirado de sojsaŭco, sakeo aŭ mirino kaj sukero aŭ mielo.

Terijakio povas ankaŭ esti surtabligita malvarme, kiel ekzemple en *Bentō*, menuo en kesteto.

Teriyaki burger
---------------

Teriyaki burger (照り焼きバーガー, *Teriyaki burger*?) estas variaĵoj de hamburgero, kreitaj de la japana restoraci-grupo Mos Burger en 1973.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Terijakio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rostado
* Kradrostado
**Sándor Lázár** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lázár Sándor** estis hungara aktoro, voĉoaktoro.

Sándor Lázár naskiĝis la 16-an de julio 1955 en Budapeŝto, li mortis la 22-an de aŭgusto 2005 en Pomáz.

Biografio
---------

Sándor Lázár estis membro de *vilaĝteatro* inter 1973-1987. Pro ĉeso de la teatro li estis liberprofesiulo, plej ofte voĉaktoro, sed li havis plurajn taskojn en spektakloj, filmoj kaj televidoj. Ŝoforo kaŭzis akcidenton, kie Lázár tragike mortis.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Miklós Tóth: – : *Üzenet* - Márton

Liaj televidaj filmaj roloj (elekto)
------------------------------------

* *Margarétás dal* (1989)
* *Szeret, nem szeret* (serio, 2002-2003) - pluraj roloj
* *Gáspár* (2004)
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Stanley Adams, Jack Palance

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* roloj

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758268
 |


* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**TiHKAL** aŭ *TIHKAL: The Continuation* estas titolo de libro skribita de Alexander Shulgin kaj Ann Shulgin. Ĝi temas pri familio de psikoaktivaj drogoj nome triptaminoj. TIHKAL estas akronimo el "Tryptamines I Have Known and Loved" (angle *triptaminoj kiujn mi konis kaj amis*).

Iel tiu ĉi libro estas sekvo de *PIHKAL: A Chemical Love Story*. Kiel ĉe PIHKAL, la aŭtoroj ŝajne celis publikigi sintezan informaron kiel vojo al protekto de la publika aliro al informaro pri psiĥedelaj komponaĵoj, celo kiun Alexander Shulgin notis ofte. Sekve al interveno en lia laboratorio en 1994 fare de la usona DEA, Richard Meyer, parolanto de la DEAa Sanfranciska Divizio, asertis ke "Estas nia opinio ke tiuj libroj [reference al la antaŭa verko, PIHKAL] estas multe kvazaŭ receptaj libroj pri kiel fari kontraŭleĝajn drogojn. Agentoj diris al mi ke en kontraŭleĝaj laboratorioj priserĉitaj, ili trovis kopiojn de tiu libroj."

Notoj
-----

1. ↑   Bennett, Drake (2005-02-29). "Dr. Ecstasy". New York Times Magazine (New York Times).  2016-07-08.
2. ↑   "DEA Raid of Shulgin's Laboratory". Erowid. 2004-01-08.  2016-07-08.
**Sándor Mátrai** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mátrai Sándor** estis hungara atleto, futbalisto (defendisto), olimpiano. Lia origina familia nomo estis *Magna*.

Sándor Mátrai
Sándor Mátrai naskiĝis la 20-an de novembro 1932 en Nagyszénás, li mortis la 29-an de majo 2002 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Mátrai maturiĝis en Orosháza, dum li estis atleto (kuristo, saltisto), eĉ kiel rezervo li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1952. Hejmenveninta li ŝanĝis klubon al ĉefurba elita kaj populara klubo. Post jaro li volis plulerni, tial li devis ŝanĝi ankaŭ sportobranĉon, tiel li estis en la sama klubo futbalisto inter 1953-1968. Resume li ludis en la klubo 554-foje kun 50 goloj. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1956–1967 81-foje sen goloj. Li edziĝis en 1986.

Memorigiloj
-----------

* stadiono kaj busto en Orosháza
* memortabuloj en Nagyszénás kaj Újbuda

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796978
 |



* Portalo pri Biografio
**Sándor Nagy** [ŝAndor nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy Sándor** estis hungara secesia pentristo, gobelinisto, vitralisto, ilustristo, akvafortisto, altlerneja instruisto.

Memortabulo pri Sándor Nagy
Sándor Nagy  naskiĝis la 18-an de majo 1869 en Németbánya, li mortis la 14-an de marto 1950 en Gödöllő.

Biografio
---------

Sándor Nagy studis 2 jarojn en Reĝa Modela Desegna Lernejo, lia ĉefinstruisto estis Bertalan Székely. En 1890 li ricevis stipendion en Romo, post 2 jaroj li plulernis en akademio Julian en Parizo. En 1900 li hejmenvenis kaj partoprenis en fondo de artistkolonio en Gödöllő kune kun Aladár Körösfői-Kriesch. Nagy nur en 1907 translokiĝis al la kolonio, iom poste li gvidis metiejon pri tapiŝoj. Inter 1934-1944 li instruis en la Belarta Altlernejo. Li kreis ne nur pentraĵojn, sed ankaŭ grafikaĵojn, vitralojn, freskojn, murpentraĵojn, artaĵojn el ledoj. Li ricevis plurfoje premiojn. Li havis edzinon.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Budapeŝto (1909)
* Lejpcigo (1927)
* Arthalo Budapeŝto (1931)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Kettős arckép
* Áldott állapot
* Tavasz a kertben
* Sétány
* Várkert

Elektitaj artaĵoj
-----------------

* vitraloj en kulturpalaco de Marosvásárhely
* ekstera murpentraĵo en Teatro Petőfi (Veszprém)
* fresko en Preĝejo Elizabeto de Hungario (Pesterzsébet)
* ilustraĵoj de poemlibro de Endre Ady

Memorigiloj
-----------

* strato kaj memortabulo en Gödöllő

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva aprezo Arkivigite je 2018-07-05 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun memportreto

* Busto de Nagy (meldekstre)Busto de Nagy (meldekstre)
* 
* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614435
* GND: 122416694
* LCCN: n2005012416
* VIAF: 42719373
* ISNI: 0000 0001 2278 9258
* BNF: 14975132t
* ULAN: 500040807
* NKC: jx20080805006
 |
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Kemio |

**Atmosfera kemio** estas branĉo de atmosfera scienco, en kiu oni studas la kemion de la atmosfero de Tero kaj de aliaj planedoj. Ĝi estas plurfaka esplorkampo, kiu konsistas el ekologio (scienco), fiziko, meteologio, komputila modelado, geologio, vulkanologio kaj aliaj fakoj. Esplorado pli kaj pli rilatas al aliaj fakoj, ekzemple klimatologio.

La konsisto kaj kemio de la atmosfero gravas diverskiale, sed ĉefe pro la interagoj inter la atmosfero kaj vivaĵoj. La konsiston de la atmosfero de Tero ŝanĝis homaj agadoj, kaj iuj tiaj ŝanĝoj estas danĝeraj al homa sano, rikoltoj kaj ekosistemoj. Ekzemploj de problemoj pritraktitaj en atmosfera kemio estas: acida pluvo, fotokemia fumnebulo kaj klimata ŝanĝiĝo. Atmosferaj kemiistoj strebas kompreni la kaŭzojn de tiaj problemoj, akiri teorian komprenon pri ili, testi eblajn solvojn kaj taksi la efikojn de ŝanĝoj en la politiko de registaroj.

Konsisto de la atmosphefo de Tero
---------------------------------

| Averaĝa konsisto de seka atmosfero, laŭ volumeno |
| --- |
| **Gaso** | **laŭ NASA** |
| Nitrogeno, N2 | 78.084% |
| Oksigeno, O2 | 20.946% |
| Argono, Ar | 0.934% |
| Akva vaporo | Tre varianta;tipe ĉirkaŭ 1% |
| **Malĉefaj konsistigaĵoj en ppmv**. |
| Karbona dioksido, CO2 | 383 |
| Neono, Ne | 18.18 |
| Heliumo, He | 5.24 |
| Metano, CH4 | 1.7 |
| Kriptono, Kr | 1.14 |
| Hidrogeno, H2 | 0.55 |

Notoj: la koncentriteco de CO2 kaj CH4 varias laŭ sezono, loko kaj tempo. **ppmv** reprezentas partojn en miliono laŭ volumeno.  

La meza molekula maso de aero estas 28.97 g/mol.

* Kategorio Atmosfera kemio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 241028
* GND: 7507370-5
* LCCN: sh85009280
* NKC: ph187940
 |
**Sándor Nyilasy** [ŝAndor njilaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyilasy Sándor** estis hungara pentristo. Liaj familiaj nomvariantoj estis *Nyilassy* kaj *Nyilasi*.

Sándor Nyilasy: Dimanĉo
Sándor Nyilasy  naskiĝis la 2-an de decembro 1873 en Szeged, li mortis la 6-an de januaro 1934 en Szeged.

Biografio
---------

Sándor Nyilasy studis en Reĝa Modela Desegna Lernejo (1891-1893), belarta akademio de Munkeno (1893), privata lernejo de Simon Hollósy en Munkeno (1894-1895), akademio Julian en Parizo (1896). En someroj de 1897 kaj 1898 li pentradis, plulernis kaj ekspoziciis en Artistkolonio (Nagybánya). En 1899 li revenis al sia naskiĝurbo, kie li pentradis ĝismorte. Kelkfoje li pentradis ankaŭ en la najbaraj vilaĝoj. Li ricevis premiojn en 1907 kaj 1929.

Ekspozicioj
-----------

* komence kun membroj de la artistkolonio
* Arthalo Budapeŝto tre ofte
* Szeged (1920, 1927)
* Szeged-Tápé (1973)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Dimanĉo (1907, premiita, vidu la bildon dekstre!)
* vidu la bildojn malsupre!

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto kaj bildoj
* hungarlingva biografio

* Ebenaĵa printempoEbenaĵa printempo
* AmindumantojAmindumantoj
* Fraŭlino en rozkolora vestoFraŭlino en rozkolora vesto
* PrintempoPrintempo
* Domo en TápéDomo en Tápé
* En ĝardenoEn ĝardeno
* Fraŭlinoj en sunbriloFraŭlinoj en sunbrilo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614567
* VIAF: 148831153
* ULAN: 500160001
* RKD: 134201
 |
**Tejado** [teĤAdo] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la provinco Sorio kaj en la komarko *Campo de Gómara* en la oriento de la provinco. La loknomo *Tejado* signifas en la hispana *Tegmento* aŭ *Tegolaro*, tiele samsignife kun la usona subŝtato Teksaso, en hispana *Tejas*.

Geografio
---------

*Campo de Gómara* en la oriento de la provinco Sorio.
Loko de Tejado en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 77,96 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 92 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 460 loĝantojn el la 1940-aj jaroj. 

Ĝi distas 44 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio enhavas loĝlokojn Alparrache, Boñices, Castil de Tierra, Nomparedes, Sauquillo de Boñices, Tejado, Villanueva kaj Zamajón. Ĝi estas inter Gómara (nordoriente) kaj Borjabad (sudokcidente).

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Quejigares de Gómara-Nájima*, okupanta 748 hektarojn, nome 10 % de la teritorio.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Meze de la 19-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Villanueva de Lubia, Villanueva de Zamajón kaj Zamajón. Fine de la 20-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Castill de Tierra, Nomparedes kaj Sauquillo de Boñices. Nomparedes kunportis Boñices, kaj Sauquillo de Boñices kunportis Alparrache.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado, manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj, tradicia arkitekturo kaj tiel plu.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rCampo de Gómara |
| --- |
| Alconaba• Aldealafuente• Aldealpozo• Aldealseñor• Aldehuela de Periáñez• Aliud• Almajano• Almaluez• Almazul• Almenar de Soria• Bliecos• Buberos• Buitrago• Cabrejas del Campo• Candilichera• Cañamaque• Carabantes• Cihuela• Ciria• Cirujales del Río• Deza• Fuentecantos• Fuentelmonge• Fuentelsaz de Soria• Gómara• Hinojosa del Campo• La Losilla• Los Villares de Soria• Monteagudo de las Vicarías• Narros• Pinilla del Campo• Portillo de Soria• Pozalmuro• Quiñonería• Renieblas• Reznos• Santa María de Huerta• Serón de Nágima• Tajahuerce• Tejado• Torlengua• Torrubia de Soria• Villar del Campo• Villaseca de Arciel |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351471
 |
**Tibor Erdélyi** [erdEji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Erdélyi Tibor** estas hungara koreografo, dancisto, skulptisto, citristo.

Tibor Erdélyi  naskiĝis la 27-an de majo 1932 en Csenger.

Biografio
---------

Tibor Erdélyi frekventis bazlernejon en Uszka, en 1948 li eklaboris kaj lernis en la Hungara Muzeo pri Metia Arto. Li iĝis lignaĵisto-restaŭristo, sed libertempe li ofte citromuzikadis. En 1952 li aliĝis al prestiĝa popoldancista grupo, kie restis ĝis la emeritiĝo en 1978. Komence li estis dancisto, poste solisto, fine koreografo. Kun la dancista grupo li estis videbla en 50 landoj. Li faris koreografaĵojn ankaŭ al aliaj dancgrupoj. Hejme li kreas lignajn skulptaĵojn. Li ricevis premiojn ekde 1970, en 2020 premion Kossuth. Li havas edzinon, kiu naskis dufoje.

Elektitaj koreografiaĵoj
------------------------

* *Verbunk*
* *Hurrá opti!*
* *Cantus Hungaricus*

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* monumento pri la 2-a mondmilito (1992, Uszka)
* *Az Apostolok a mester nélkül*
* *Levétel a keresztről*
* *Széki táncház*
* *A halálba táncoltatott lány*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2018-10-09 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 620640
* LCCN: n98000030
* VIAF: 43608165
 |
Teknika desegnaĵo
**Teknika desegnado** estas formo de grafika komunikado. Ĉi tia desegnado estas uzata en la transformado de ideo en fizikan formon. La procezo de kreado de teknika desegnado estas nomata desegnado aŭ teknika desegnado. Personon kiu faras tian desegnadon oni nomas desegnisto. En iuj lokoj ĉi tiu persono povas esti nomata desegnada teknikisto, desegnpersono, aŭ desegnulo. Teknika desegnado malsamas de ordinara desegnado per kiel ĝi estas interpretita. Ordinara desegnado povas havi multajn celojn kaj signifojn, dum teknika desegnado estas intencita nur por koncize kaj klare komuniki ĉiujn bezonatajn specifojn por kreado de objekto aŭ objektoj.

Nun, maŝina aŭ aŭtomata desednado polulariĝis en multaj partoj de la mondo. Komputile Asistita Desegnado (CAD) multe helpis al tia desegnado. Diversaj komputilaj programoj, ofte nomataj per *CAD* kiel prefikso aŭ sufikso (kiel AutoCAD), uziĝas por produkti teknikajn desegnadojn en diversaj fakoj kiel arkitekturo, elektroniko kaj mekaniko. Tian desegnadon oni povas nomi komputila aŭ perkomputila desegnado disde mana aŭ permana desegnado.

* Kategorio Teknika desegnado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tibor FRANK,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Frank Tibor** estis hungara historiisto, profesoro, membro (korespondanta en 2013, ordinara 2019) de Hungara Scienca Akademio.

Tibor Frank  Arkivigite je 2014-01-07 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 3-an de februaro 1948 en Budapeŝto kaj mortis la 15-an de septembro 2022.

Biografio
---------

Tibor Frank frekventis universitaton en sia naskiĝurbo, poste li plulernis en Kembriĝo. Li doktoriĝis en 1973. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1979, li doktoriĝis en 1998 antaŭ la akademio. Krom en la Scienca Universitato Loránd Eötvös li instruas aŭ instruis en Santa Barbara, Losanĝeleso, Vieno, Novjorko. Li okupiĝis precipe pri kontaktoj inter Usono kaj Hungario. Li ricevis premiojn inter 2000-2011.

Elektitaj libroj
----------------

* *From Habsburg Agent to Victorian Scholar: G. G. Zerffi 1820—1892* (2000)
* *Picturing Austria-Hungary: The British Perception of the Habsburg Monarchy 1865—1870* (2005)
* *Double Exile: Migrations of Jewish-Hungarian Professionals through Germany to the United States 1919–1945* (2009)

Fontoj
------

* hompaĝo kun foto Arkivigite je 2014-01-07 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Bálint Szeghalmy** [seghalmi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szeghalmy Bálint** estis hungara arkitekto.

Kalvinana ligna kirko (Miskolc) fare de Bálint Szeghalmy
Bálint Szeghalmy  naskiĝis la 21-an de aprilo 1889 en Nagyvárad (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Oradea en Rumanio), li mortis la 16-an de junio 1963 en Deggendorf.

Biografio
---------

Bálint Szeghalmy frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris arkitekturistan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1912. Post 2 jaroj li soldatiĝis, en 1915 vundiĝis. Inter 1919 kaj 1929 li estis ĉefarkitekto de Nagykanizsa, poste li havis la saman postenon en Miskolc. Li timis de la komunismo, tial li rifuĝis al Germanio, kie li vivis malriĉa. Li havis edzinon. En 2000 li estis reentombigita en Miskolc.

Li specialiĝis pri protestantaj preĝejoj (resume 59), krome li planis ankaŭ aliajn konstruaĵojn. Li uzis nur naturajn materialojn (ŝtonojn, lignojn, ferojn) kaj transilvaniajn arkitektajn elementojn.

Elektitaj arkitektaj preĝejaj planoj
------------------------------------

* Kalvinana preĝejo (Tatabánya-Bánhida)Kalvinana preĝejo (Tatabánya-Bánhida)
* Kalvinana preĝejo (Kisbér)Kalvinana preĝejo (Kisbér)
* Kalvinana preĝejo (Keszthely)Kalvinana preĝejo (Keszthely)
* Luterana preĝejo (Keszthely)Luterana preĝejo (Keszthely)

Elektitaj profanaj planoj
-------------------------

* kulturdomo en Karcag
* sidejo en Hódmezővásárhely
* lernejo en Szombathely
* kinejo de Nagykanizsa

Memorigiloj
-----------

* strato en Nagykanizsa (2009)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-01-21 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-01-21. Alirita 2019-01-21.

* Kategorio Bálint Szeghalmy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 630187
* GND: 12247421X
* VIAF: 45184022
* ISNI: 0000 0000 1657 8481
 |
**Barono Sándor Prónay** [ŝAndor prOnai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Prónay Sándor** estis hungara politikisto, historiisto, inspektoro, membro direktora de Hungara Sciencula Societo (1830). Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *tótprónai* kaj *blatniczai*.

Sándor Prónay  naskiĝis la 7-an de aprilo 1760 en Acsa. Li mortis la 5-an de februaro 1839 en Acsa (laŭ alia informo en Pest (urbo).

Biografio
---------

Sándor Prónay komence estis edukita hejme, poste li lernis en Pozsony, urbo Pest, fine en Germanio. En 1790 li estis nomita inspektoro de la luterana eklezio, en 1819 jam li estis universala ĉefinspektoro, kiun li plenumis ĝismorte. Li estis membro de la senato. Li okupiĝis pri deveno de la hungaraj triboj. Li ne havis filon, tial li adoptis Albert Prónay kiel heredulo. Li ricevis premion en 1791.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Az országgyűlés elrendezéséről* (1830)

Memorigiloj
-----------

* La Luterana Hungara Eklezio fondis premion "Prónay Sándor" en 2008.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
**Teknokratio** estas la "organizado kaj mastrumado de la ekonomiaj rimedoj de regiono aŭ lando, farata de teknokratoj, kaj ne de politikistoj."

**Teknokratio** estas sistemo de administrado kie decidantoj estas elektitaj surbaze de teknologia sciaro. Sciencistoj, inĝenieroj, teknologoj, aŭ ekspertoj en iu kampo, formas la estraron, anstataŭe de elektitaj reprezentantoj. Gvidadkapabloj estus selektitaj surbaze de specialeca scio kaj efikeco, prefere ol per parlamentaj kapabloj. Teknokratio en tiu signifo de la vorto (tuta registaro prizorgita kiel teknika aŭ inĝenieristika problemo) estas plejparte hipoteza. En alia ofte uzita signifo, teknokratio estas ajna parto de burokratio kiu estas administrita fare de teknologoj laŭ teknike kaj analize solidaj manieroj.

La esprimo teknokratio estis origine uzita por rekomendi la aplikon de la scienca metodo al solvado de sociaj problemoj. En tia sistemo, kiun la rolo de mono kaj ekonomiaj valoroj povis esti malpli emfazis. Oni proponas daŭripovon kiel rimeda bazo, anstataŭe de mona profiteco, por certigi daŭran operacion de ĉiuj soci-industriaj funkcioj. Kelkaj uzoj de la vorto rilatas al formo de meritokratio, kie la plej kapablaj estas en ofico, ŝajne sen la influo de specialaj interesgrupoj. La vorto *teknokratia* estis uzita por priskribi registarojn kiuj inkludas ne-elektitajn profesiulojn sur ministeria nivelo.

Notoj
-----

1. ↑  PIV NPIV Alirita la 3an de decembro 2019.
2. ↑   Berndt, Ernst R. (1982). "From Technocracy To Net Energy Analysis: Engineers, Economists And Recurring Energy Theories Of Value" (PDF). Studies in Energy and the American Economy, Discussion Paper No. 11, Massachusetts Institute of Technology, Reviziita en Septembro 1982.
3. ↑  "Questioning of M. King Hubbert, Division of Supply and Resources, before the Board of Economic Warfare" (PDF). Arkivigite je 2019-03-31 per la retarkivo Wayback Machine 1943-04-14. Alirita en 2008-05-04. p. 35 (p.44 de PDF), p. 35
4. ↑  "History and Purpose of Technocracy by Howard Scott". Technocracy.org. Arkivita el la originalo la 22an de aprilo 2009. Alirita la 3an de decembro 2019.

* Kategorio Teknokratio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Béla Pomogáts** [pomogAĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Pomogáts Béla** estis hungara kritikisto, literaturhistoriisto, ĉefredaktoro, instruisto.

Béla Pomogáts naskiĝis la  22-an de oktobro 1934(nun 1934-10-22) en Budapeŝto, li mortis la 1-an de majo 2023.

Biografio
---------

Béla Pomogáts maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo en 1953, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1958. Intertempe li partoprenis en hungara revolucio de 1956, tial li estis deportita en 1959. En mezlernejo li instruis inter 1961-1965, poste li laboris en instituto ĝis 1995, sed ekde 1974 li laboris ankaŭ ĉe revuo. Li estis levita ĉefredaktoro inter 1990-2005. Li kandidatiĝis en 1980, li doktoriĝis en 1996 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li edziĝis en 1964 kaj li ricevis premiojn inter 1970-2023.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Kuncz Aladár* (1968)
* *Déry Tibor* (1974)
* *Otthon a világban. Írások Takáts Gyuláról* (monografio, 1986)
* *A romániai magyar irodalom* (monografio, 1992)
* *Ötvenhat csillaga. Emlékezések és tanulmányok* (2006)
* *Válaszutak. Erdélyi válaszutak. Tanulmányok* (2016)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 834295
* GND: 142148237
* LCCN: n83048812
* VIAF: 12323958
* ISNI: 0000 0001 0870 1811
* SUDOC: 028514998
* BNF: 12033561c
* BIBSYS: 90383677
* NKC: jx20091214007
 |



* Portalo pri Biografio
**Sándor Radnóti** [ŝAndor radnOti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Radnóti Sándor** estas hungara esteto, kritikisto, filozofo, altlerneja instruisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2019).

Sándor Radnóti naskiĝis la 27-an de marto 1946 en Budapeŝto.

Sándor Radnóti

Biografio
---------

Sándor Radnóti akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1969. Lia plej grava instruisto estis György Lukács. Post siaj studoj li estis redaktoro en libroeldonejoj, poste ĝis fino de la socialismo liberprofesiulo kaj grava figuro de la (nepermesita) opozicio. Ekde 1993 li instruas en la menciita universitato. Lia grava komenca verko temas pri Walter Benjamin, poste li verkis pri aliaj figuroj. Li ofte ricevis stipendiojn (preskaŭ ĉiuj eksterlandaj) inter 1984-2000, li ricevis premiojn inter 1991-2006. Li havas edzinon ekde 1969, kiu naskis filinon en 1975.

Elektitaj libroj
----------------

* *Die Seele und das Leben* (kun aliaj, 1978)
* *Mi az, hogy beszélgetés? Bírálatok* (1988)
* *Hamisítás* (1995)
* *Műhelymunka. Debrecen: Csokonai* (2004)
* *János Kalmár* (2012)

Fontoj
------

* hungarlingva prezento kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la -a paĝo)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 19-a paĝo)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 665844
* GND: 141835540
* LCCN: n82211206
* VIAF: 9976477
* ISNI: 0000 0001 1037 8769
* SUDOC: 086263536
* BNF: 12887777p
* BIBSYS: 99018439
 |
**Tibor Gönczi-Gebhardt** [gonci-gebhart], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gönczi-Gebhardt Tibor** estis hungara grafikisto, unu el la plej signifaj afiŝistoj. Li kutime subskribis siajn verkojn kiel "Gönczi", foje kiel "Gebhardt".

Tibor Gönczi-Gebhardt  naskiĝis la 13-an de aprilo 1902 en Budapeŝto, li mortis la 20-an de novembro 1994 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tibor Gönczi-Gebhardt akiris diplomon en Reĝa Hungara Industriarta Lernejo en 1922. Liaj plej gravaj instruistoj estis Ferenc Helbing kaj Jenő Haranghy. Post la diplomo li tuj havis laborojn pri afiŝoj, ĉiuspecaj reklamoj. Baldaŭ li kreis ilustraĵojn, ekslibrisojn, eĉ poŝtmarkoplanojn. Inter 1930 kaj 1962 li estis grafikisto en presejo. Dum la 2-a mondmilito li kreis heroajn afiŝojn por la Ruĝa Kruco, poste lia stilo adaptiĝis al la socialisma realismo. En 1952 li ricevis premion.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Budapeŝto (1976, 1995, 2006)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Budapeŝto (1948, 1953, 1958, 1973, 1976)
* Arthalo Budapeŝto (1953, 1961, 1966, 1986)
* Székesfehérvár (1995)

Liaj afiŝoj
-----------

* vidu la malsuprajn bildojn

Fontoj
------

* anglalingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 612694
* VIAF: 121397555
 |