recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tamás Buday** [tamAŝ budai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Buday Tamás** estas hungara kanuisto, dufoja olimpiano, kvarfoja mondĉampiono, trejnisto.

Tamás Buday naskiĝis la 5-an de julio 1952 en Budapeŝto. Lia ofta paro en kanuo estis Oszkár Frey.

Biografio
---------

Tamás Buday maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo en 1970. Li akiris diplomon en 1983. Li edziĝis en 1973, lia edzino naskis plurfoje. Li ricevis ŝtatan premion en 2021. 

### Sporta kariero

Tamás Buday estis kanuisto en signifa ĉefurba sportklubo, liaj signifaj rezultoj venis ekde sia aĝo 18, samtempe li apartenis al la hungara nacia kanua teamo. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1976 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1980 kun du bronzaj medaloj pare, krome en tri mondĉampionumoj li estis la unua kvarfoje pare en 1978, 1981 kaj 1983. Li translokiĝis al Kanado en 1987, kie li estis ĉeftrejnisto de ties nacia teamo dum 25 jarojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun fotoj
* datenoj kun foto
* anglalingva biografio kun foto
* rezultoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808950
 |



* Portalo pri Biografio
**Sudusona soulo** estas tipo de soulo kiu aperis en Suda Usono. Tia muziko originiĝis el kombino de stiloj, kiel bluso (de ambaŭ stiloj nome 12-stria kaj jump), kontreo, frua rokanrolo, kaj fortan influon de gospelo kiu venas el la sonoj de la sudusonaj preĝejoj de afrik-usonanoj. La fokuso de tia muziko ne estis en ties vortumado, sed en la "sento" aŭ spirito. Tiu ritma forto iĝis forta influo en la apero de funko. Ankaŭ la terminoj "Deep soul" (profunda soulo), "Country soul" (kontrea soulo), "Downhome soul" (hejma soulo) kaj "Hard soul" (forta soulo) estis uzata sinonime kun "Southern soul" (suda solulo).

Elstaraj artistoj
-----------------

* Bobby "Blue" Bland
* Solomon Burke
* Aretha Franklin
* Wilson Pickett
* Otis Redding
* Bobby Rush
* Percy Sledge
* Joe Tex

Notoj
-----

1. ↑   Felix, Stanford (2010). The complete idiot's guide music dictionary. New York: Alpha. ISBN 9781101198094.  Alirita la 19an de Julio 2018.
2. ↑   Pruter, Robert (1992). Chicago Soul. Urbana: University of Illinois Press. ISBN 9780252062599.  Alirita la 19an de Julio 2018. p.18
**Tamás FODOR** [tamAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fodor Tamás** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro, teatrestro, altlerneja instruisto, parlamentano.

Tamás Fodor
Tamás Fodor  naskiĝis la 3-an de septembro 1942 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tamás Fodor frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1965. Jam dum la studentaj jaroj li estis unu el la fondintoj de universitata teatro, kie li ankaŭ aktoradis kaj reĝisoradis. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro József Attila. Inter 1969-1972 li apartenis al malgranda teatro, samtempe li dubladis. En 1971 li fondis teatreton, kiun li ankaŭ gvidis. Inter 1972 kaj 1983 li estis reĝisoro en filma produktejo en dublada laborejo, inter 1982–1987 li instruis en la Muzikakademio Franz Liszt. En 1986 li aliĝis al Teatro Szigligeti (Szolnok), kie li estis ĉefreĝisoro inter 1987–1990. Li estis parlamenta deputito inter 1990–1994. Li ricevis premion en 1988.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare: *Szeget szeggel* - Vincentio; princo de Vieno
* Esĥilo: *Oresteia* - Orestes
* Mihály Csokonai Vitéz: *Az özvegy Karnyóné* - Kuruzs

Elektitaj kinejaj filmaj roloj
------------------------------

* *Szerelmes biciklisták* (1965)
* *Várakozók* (1975)
* *Idő van* (1986)
* *Megint tanú* (1995)
* *A nyomozó* (2008)

Elektitaj televiziaj filmaj roloj
---------------------------------

* *Bors* (serio, 1968)
* *A feladat* (1975)
* *A falu jegyzője* (1987)
* *Egy államférfi vallomásai* (1990)

Elektitaj reĝisoraĵoj
---------------------

* Ŝekspiro:
	+ Rikardo la 3-a
	+ Kiel plaĉas al vi
* Molière: Tartufo
* Franz Kafka: *La kastelo*

Dubladaj roloj
--------------

* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Donald Sutherland, Michael Caine kaj aliaj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* 
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* datenoj kun foto
* hungarlingva biografio kaj intervjuo kun foto
**Suellacabras** [sŭeljaKAbras] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, norde de la provinco Sorio kaj komarko *Tierras Altas* (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco. La loknomo *Suellacabras* signifas en la hispana *Kapra Senfeligejo*.

Geografio
---------

*Tierras Altas* en la nordo de la provinco Sorio.
Loko de Suellacabras en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 39,19 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 25 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 450 loĝantojn el la 1910-aj jaroj.

Ĝi distas 30 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio enhavas loĝlokojn El Espino kaj Suellacabras.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Meze de la 19-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis El Espino.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo kaj la ermitejoj, elstare aparta la romanika preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTierras Altas |
| --- |
| Aldealices• Almarza• Arévalo de la Sierra• Ausejo de la Sierra• Carrascosa de la Sierra• Castilfrío de la Sierra• Castilruiz• Cerbón• Cigudosa• El Royo• Estepa de San Juan• Fuentes de Magaña• Fuentestrún• La Póveda de Soria• Las Aldehuelas• Magaña• Oncala• Rebollar• Rollamienta• San Felices• San Pedro Manrique• Santa Cruz de Yanguas• Sotillo del Rincón• Suellacabras• Trévago• Valdeavellano de Tera• Valdegeña• Valdelagua del Cerro• Valdeprado• Valtajeros• Villar del Ala• Villar del Río• Vizmanos• Yanguas |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351605
* VIAF: 316735042
 |
**Tamás Keresztes** [tamAŝ keresteŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keresztes Tamás** estis hungara aktoro, komponisto, pianisto. Lia edzino estis Adél Jordán.

Tamás Keresztes
Tamás Keresztes  naskiĝis la 24-an de marto 1978 en Debrecen.

Biografio
---------

Tamás Keresztes aĝis 10, kiam li aliĝis al amatora trupo. Post la abituriento li ricevis rolojn ankaŭ en Teatro Csokonai (Debrecen). Li akiris diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2004. Lia ĉefinstruisto estis Géza Hegedűs D. Post siaj studoj li aliĝis al Teatro Katona József. Li ankaŭ komponas kaj li apartenas al muzika grupo, kie li pianludas. Li ricevis 6 premiojn inter 2005-2012. Li havis edzinon, ekde 2010 ankaŭ filon, baldaŭ la paro divorcis.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Imre Madách: La tragedio de l' homo - pluraj roloj (en Debrecen)
* László Dés: En Eŭropo ie - Ficsúr (en subĉiela teatro en Szeged)
* William Shakespeare:
	+ Hamleto - Laertes
	+ Makbeto - Donalbain (en Budapeŝto)
* Johann Wolfgang von Goethe: Faust - pluraj roloj

Elektitaj kinejaj filmaj roloj
------------------------------

* *Szabadság, szerelem* (2006)
* *Kincsem* (2017)

Elektitaj televiziaj filmaj roloj
---------------------------------

* *Vadkacsa* (2008)
* *Chili vagy Mango* (2013)

Teatraj muzikaj komponaĵoj
--------------------------

* Ŝekspiro: Somermeznokta sonĝo
* Gogol: *Taglibro de frenezulo*

Fontoj
------

* datenoj
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto
**Tamás KONOK** [tamAŝ], hungare **Konok Tamás** estis hungara pentristo kaj skulptisto. Lia avo estis arkitekto Gyula Sándy.

Tamás Konok naskiĝis la 9-an de januaro 1930 en Budapeŝto kaj mortis la 20-an de novembro 2020.

Biografio
---------

Tamás Konok frekventis Belartan Ĉeflernejon en Budapeŝto, kie li lernis precipe de Aurél Bernáth. En 1958 li studvojaĝis al Parizo helpe de stipendio. En la sekvaj jaroj li denove vizitis Parizon. Li ofte ekspozicias, dume lia edzino helpas lin en tiu laboro. Li ricevis premion Kossuth en 1998, inter 1955-2011 ankaŭ aliajn premiojn.

Liaj solaj ekspozicioj (elekto)
-------------------------------

* 1960 Parizo
* 1962, Vaŝingtono, Novjorko, Parizo, Los Angeles
* 1965 Kolonjo
* 1972 Zürich
* 1978 Munkeno, Parizo
* 1981 Budapeŝto, Munkeno
* 1985 Miskolc
* 1991 Budapeŝto, Kecskemét, Parizo
* 2000, 2006, 2010 Budapeŝto

Liaj grupaj ekspozicioj (elekto)
--------------------------------

* 1953-1955, 1960, 1987, 1993, 1997, 2001 Budapeŝto
* 1961, 1963, 1972 Parizo
* 1964 Tokio
* 1969 Lausanne
* 1979 Berno
* 1988 Basel
* 1999 Varsovio

Verkaro (elekto)
----------------

Liaj verkoj estas troveblaj en Budapeŝto (ekzemple en Belarta Muzeo), en diversaj hungaraj muzeoj, eksterlande ekzemple en Roterdamo, Novjorko, Parizo.

Ĉerpo el liaj verkoj: *Festmény szürke alapon* (Pentraĵo en griza bazo) (1975); *Cím nélkül* (Sen titolo) (1988); reliefoj sur konstruaĵoj

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Ákos Matzon

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 412750
* GND: 121158225
* LCCN: n88094721
* VIAF: 96056169
* ISNI: 0000 0001 1452 5834, 0000 0001 1441 1757
* BNF: 14980321q
* ULAN: 500056117
* RKD: 128762
 |
En la franca kuirarto, **sufleo** (france *soufflé* IFA:[sufle]) estas plado de bakita ovaĵo, kiu povas esti dolĉa aŭ sala.

Priskribo
---------

La sufleo konsistas el du ĉefkomponantoj:

* Kustardo aŭ beŝamelo kiel bazo
* Kirlita ŝaŭma ovoblanko

La bazo provizas la ĉefan guston (dolĉan aŭ salan), kaj la ŝaŭmplena ovoblanko provizas la aerplenan, molan senton.

Al tiu du ĉefkomponantoj, oni ofte aldonas kromajn ingrediencojn, ekzemple:

* Por dolĉaj sufleoj: beroj, ĉokolado, citrono, konfitaĵo, aŭ aliaj frukoj;
* Por salaj sufleoj: fromaĝo, spicherboj, legumoj.

Tiuj ingrediencoj estas bakitaj, ĝis kiam la aerŝaŭmo en la sufleo pligrandigas la sufleon. La sufleo devas esti manĝata tuj post kuirado; ĝi malvarmiĝas kaj malgrandiĝas post 10 minutoj.

* Dolĉa sufleo de berojDolĉa sufleo de beroj
* Sala sufleo de fromaĝoSala sufleo de fromaĝo
* Japana dolĉa sufleoJapana dolĉa sufleo
* Dolĉa sufleo de oranĝoDolĉa sufleo de oranĝo
* Dolĉa sufleo de ĉokoladoDolĉa sufleo de ĉokolado

Historio
--------

La sufleo originis en Francio dum la frua 18-a jarcento.
La franca kuiristo Vincent de la Chapelle (?–1745) mencias la sufleon,:130–132 kaj poste la franca kuiristo Marie-Antoine Carême plibonigis la recepton.

La termino devenas de la franca vorto *soufflé*, laŭlitere "blovitaĵo" (de france *souffler* "blovi").

Referencoj
----------

1. ↑  Peterson, J..  (2012) *Glorious French Food: A Fresh Approach to the Classics* (angle). Houghton Mifflin Harcourt, p. 130–132. ISBN 978-0-544-18655-2.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sufleo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Oleksandr Bojĉenko, 2015
**Oleksandr Volodimiroviĉ BOJĈENKO** (ukraine: *Олександр Володимирович Бойченко*; naskiĝinta la 15-an de decembro 1970 en Ĉernivco) estas ukraina verkisto, eseisto, tradukisto, literaturkritikisto kaj kolumnisto.

Vivo
----

Bojĉenko studis ĉe la Ĉernivca Universitato rusajn lingvon kaj literaturon. En 1995 li defendis sian tezon en Kievo pri topika temo koncerne Sokraton *Суд над Сократом у європейській літературі: функціонування традиційної структури*, t.e. la traktado de tribunalscenoj kontraŭ la greka filozofo ene de eŭropaj literaturoj. Samtempe li eldonis kun Jurij Andruĥoviĉ la literaturfakgazeton "Potjah 76" kaj verkis kolumnojn por la periodaĵoj "Ukrainski Ĵurnal" (Prago) kaj Kraina" (Kievo), krome por "Molodi Bukovinec", "Dzerkalo Tiĵnja" (Kievo) kaj aliaj.

Apogis lian evoluon du stipendioj en 2005 kaj 2008, fare de Polujo, "Gaude Polonia" en Varsovio. Al tiaj impulsoj ŝuldiĝas la multo da tradukoj el la pola lingvo. Ekde 2010 li dediĉas sin ekskluzive al propraj kreaĵoj libre, esee, literaturhistorie, redaktiste, observkritikiste. Krom polaj verkoj li ankaŭ tradukas el la rusa lingvo. Li estas ano de la ĵurio pri la elekto de la libro de la jaro kaj partoprenas la gravan poezi-festivalon "Meridian Czernowitz" ankaŭ kiel moderigisto. Edzigis lin la psikologino Oksana Penderecka; havas ili filinon.

Graveco
-------

Bojĉenko taksiĝas unu el la plej bonaj nuntempaj eseistoj de Ukrainio influante pli junajn verkistojn, ekz. Andrij Ljubka. La lastpasintajn jarojn oni povis legi multon de li en la interreta gazeto "Zbruĉ". Sian unuan verkon li mem taksis lernolibron sen ministeria permeso kiu ĉerpis el spertoj de docentado universitata inter 1992 kaj 2008. Ironie kaj distre li flegas temigi enliteraturajn ulojn el Ukrainio kaj la tuta mondo. Oftas spegulumoj ĉe li lokigitaj en Afriko kaj aliaj landoj de la suda hemisfero.

Konataj estas liaj tradukoj de aĵoj de Viktor Jerofejev, Olga Tokarczuk, Tadeusz Borowski kaj Daniel Odija; multas tradukoj de mallongaj polaj tekstoj.

Honoroj (elekto)
----------------

* 2003: libro de la jaro de Ukrainio (rubriko *amaskomunikila kritiko*)
* 2005 kaj 2008: ĝuo de stipendioj en Polujo
* 2015: aljuĝo de Ŝevelo-premio fare de la Ukrainia PEN-klubo

Verkoj (elekto)
---------------

* Щось на кшталт шатокуа. Ivano-Frankivsko 2003.
* Шатокуа плюс. Lvivo 2004.
* Аби книжка. Ĉernivco 2011.
* Мої серед чужих. Ĉernivco 2012.
* Більше/Менше. Ĉernivco 2015.
* 50 відсотків рації. Ĉernivco 2016.
* Гра на вибування. Ĉernivco 2022.

Notoj
-----

1. ↑  "Pisarz ukraiński Ołeksandr Bojczenko w Teatrze Starym. Zapraszamy na spotkanie." - Ĉe: *Wyborcza*, 8.5.2018
2. ↑  kontribuaĵoj liaj por "Zbruĉ"

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 844631
* GND: 1025982908
* LCCN: no2005077095
* VIAF: 28945411
* ISNI: 0000 0000 4059 7041
* NKC: jo2015895424
 |
**Tamás Kunos** [tamAŝ kunoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kunos Tamás** estas hungara aldviolonisto.

Tamás Kunos naskiĝis en 1970 en Nagykőrös.

Biografio
---------

Tamás Kunos frekventis la kutimajn lernejojn, sed en feria somera tendaro de Jászberény en 1986 li komencis muziki en aldviolono. Post 2 jaroj li estis fondinta membro de folklora orkestro de János Csík. Li akiris diplomon en Altlernejo de Nyíregyháza, sed li daŭre lernis muzikon en muzikaj tendaroj. Li interrompis la membrecon kun la orkestro de Csík, poste li muzikadis en simila orkestro, sed ekde 2001 li reiris al la origina orkestro. Kiel membro, li ricevis komunan premion en 2010, post 3 jaroj simile premion Kossuth.

Filmo
-----

* Engedem, hadd menjen (2015, Kunos estas videbla en dokumenta filmo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto
* hungarlingva intervjuo
* Kunos aŭdebla

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Tamás Kunos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 650872
 |
**Orquesta Club Virginia** estas hispana filmo de 1992 reĝisorita de Manuel Iborra. Ĝi estas protagonistigita de Jorge Sanz, Antonio Resines, Santiago Ramos, Enrique San Francisco, Juan Echanove, Emma Suárez, Torrebruno, Pau Riba, inter aliaj.

En 2012 oni faris teatran adaptaĵon de la filmo, kun la partopreno inter aliaj de Antonio Resines, Jorge Sanz, Enrique San Francisco, Pepón Nieto, Pau Riba, Víctor Elías, Juan Díaz (interŝanĝante rolon kun Jorge Sanz), Guillermo Montesinos kaj Macarena Gómez.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Tony (Jorge Sanz) estas 17-jarulo kiu aliĝas al la muzika trupo de sia patro (Antonio Resines), nome la "Orquesta Club Virginia". Ili estas specializitaj en muziko de la 1950-aj jaroj: nome bolero kaj mambo. Sed la tipo de muziko kiu plaĉas al Tony estas tre diferenca, kaj krome tio kio vere altiras lin estas la eblo koni mondon kaj amikumi kun eksterlandaninoj. Tuj post aliĝi al la orkestro, ĉiuj forveturas al Oriento. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Antonio Resines ... Sro. Domenech
* Jorge Sanz ... Tony
* Santiago Ramos ... El Negro
* Juan Echanove ... El Maño
* Enrique San Francisco ... Curt
* Pau Riba ... Solimán
* Emma Suárez ... María
* Natasha Hovey ... Cesca
* Torrebruno ... Enzo
* Sara Ashton ... Rita
* María Lamor ... Fianĉino de Rita
* Mercedes Resino ... Drumistino
* Vicente Haro ... hispana kuracisto
* Verónica Forqué ... egipta prezentistino de TV

Detaloj
-------

Tiu estis unu el la filmoj de Jorge Sanz, kiu poste faros pli ol 60 filmoj.

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Orquesta Club Virginia en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 841515
 |
Bildo de sufokiĝanta plenkreskulo.
**Sufokiĝo** estas la ŝtopiĝo akcidenta de la spiraj altaj kaj mezaj vtuboj, ĝenerale kiam malsukcesas la englutado de manĝaĵoj (misgluto), kaj kiu povas rezulti en provokado de la sufoko de la tuŝita subjekto kaj en la plej parto de la kazoj, kaj eĉ en la morto se oni ne atentas ĝin rapide. Ofte ĝi okazas pro manĝaĵoj pastecaj kiel maĉ-gumoj aŭ gumopiloloj ĉe infanoj aŭ pro grandaj pecoj de viando malbone maĉitaj ĉe plenkreskuloj.

La sufokiĝo produktatas akcidente kiam iu misglutas pecon duonsolidan de manĝaĵo de grando pli supra al tiu kiu povas pasi tra la traĥeo ŝtopigante tiun kaj produktante sufokon. Tio povas okazi ĉe sferaj solidaj aĵoj mezgrandaj aŭ malfacile retenataj (rulglobetoj, pilketoj) ĉe infanoj aŭ pecoj da viando (ofte) ĉe plenkreskuloj. La tempo ĉirkaŭkalkulita por rekuperi la uzon de la tuboj ne povas superi la 4 minutojn.

Referencoj
----------

* JP, Nolan; Jasmeet Soar, David A. Zideman, Dominique Biarent, Leo L. Bossaert, Charles Deakin, Rudolph W. Koster, Jonathan Wyllie, Bernd Böttiger (2010). «European Resuscitation Council Guidelines for Resuscitation 2010: Adult Foreign Body Airwau Obstruction Treatment». Elsevier. p. 1226.  Arkivigite je 2013-04-30 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Filmeto de la Ruĝa Kruco pri manovroj pro misgluto Arkivigite je 2009-02-03 per la retarkivo Wayback Machine
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Sudafrika turto** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Streptopelia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***S. capicola*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Streptopelia capicola****(Sundevall, 1857) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Sudafrika turto  |

 |
| v • d • r |

La **Sudafrika turto** aŭ **Kolumturto** (*Streptopelia capicola*), konata ankaŭ kiel la **Kaboturto** aŭ **Duonkolumturto**, estas disvastigata kaj abunda birdo de la familio de Kolombedoj en arbustejoj, Savanoj, farmoj kaj arbaroj de suda kaj orienta Afriko.

Aspekto
-------

La nomoj devenas la unuj el ties regiono kaj la aliaj pro nigra makulo en la nuko. La resto de ties plumaro estas helbrungriza, kun pli malhela koloro en dorso. Ili havas blankajn pintojn fine de la vostoplumoj. Maskloj kaj inoj aspektas simile, sed la maskloj estas iom pli grandaj. Ili estas ofte ĉirkaŭ 27 aŭ 28 cm longaj.

Kutimoj
-------

Tiuj turtoj troviĝas plej ofte solaj aŭ laŭ paroj, kvankam ili formas grandajn arojn ĉirkaŭ manĝejoj aŭ trinkejoj, ofte eĉ de centoj da birdoj. Ili estas tre bruemaj en tiuj grupoj, ne nur pro la varieco de voĉoj kiujn ili faras la tutan tagon (kaj ofte eĉ dumnokte), sed ankaŭ ĉar ili ekflugas bruege pro rapida kaj regula flugilfrapado. La kutima alvoko estas rutineca kaj krieca kverado, "kuk-kuurr," kiujn ili ripetas dek ĝis tridej fojojn. ili havas alian pli klaran alvokon kio sonas kvazaŭ rido.

Medio
-----

La Sudafrika turto ripozas en arbopintoj dumnokte kaj nutras sin surgrunde. Ili trinkas ĉefe frumatene. Ili manĝas ĉefe semojn, sed ankaŭ insektojn foje, ĉefe flugantajn formikojn. Kiam ili piediras surgrunde, ili movas sian kapon je ĉiu paŝo.

Reproduktado
------------

Tiuj turtoj reproduktiĝas dum ĉiu sezono; ili konstruas feblajn nestojn en arboj aŭ inter radikoj inter branĉoj. La ino demetas du helkremajn ovojn je ĉiu demetado, kiu estas kovota dum 15 tagoj tage de la masklo kaj nokte de la ino. La idoj elnestiĝas post 14 tagoj, kaj **plenkreskuloj pretas denove reproduktiĝi nur post unu semajno**. Tamen la masklo plumanĝigas la idojn eĉ post kiam la novaj ovoj jam estas demetitaj.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Streptopelia capicola*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11 May 2006. Ne minacata specio
la provincoj de Taĝikio, Sugd markita brunkolore
**Sugd** aŭ *Sughd* (taĝike Вилояти Суғд , latinliterigite "Vilojati Sughd"), estas unu el la sume kvar provincoj (*vilojat*) de Taĝikio.
Sugd estas la plej nova nomo de la provinco. En la sovetunia epoko ĝi havis la nomon **Leninabad** (ĝis la jaro 1991), poste **Leninobod** (ĝis la jaro 2000), kaj poste **Sogd** (ĝis la jaro 2004).

Geografio
---------

La provinco situas en la nordokcidento de la ŝtato kaj ampleksas proksimume 26.100 km². Fine de la jaro 2006 2 027 800 loĝantoj vivis en la provinco, dum en 1989 estis nur 1 558 000 kaj en 2000 jam 1 870 000 .

La provinco havas komunajn limojn kun la uzbekiaj provincoj Ĝizaĥo, Namangano, Samarkando, Sirdarjo, Kaŝkadarjo, Taŝkento kaj Fergano kaj al la kirgiza provinco Batken. Sude la provinco najbaras al la "centre registare administrata regiono" de Taĝikio. La provincan areon trafluas la rivero Sirdarjo.

Administrado
------------

Administre la provinco dividatas en 14 distriktojn. Provinca ĉefurbo estas Ĥuĝando, la eksa urbo "Leninabad". 

Aliaj grandaj urboj estas:

* Ĉkalov, taĝike Чкалов, en persa alfabeto چکالوف
* Boboĝon Ghafurov, taĝike Бобоҷон Ғафуров, en persa alfabeto باباجان غفراو
* Isfara, taĝike Исфара, en persa alfabeto اسفره
* Istaravŝan, taĝike Истаравшан, en persa alfabeto استروشن
* Konibodom, taĝike Конибодом, en persa alfabeto کانی بادام
* Panĝakent, taĝike Панҷакент, en persa alfabeto پنجکینت kie estas antikva urbo Sarazm

Vidu ankaŭ
----------

* Sogdio - la antikva satrapio de la Persa Imperio donis sian nomon al la moderna provinco de Taĝikio.
* Eliraĵo (geografio)

Eksteraj ligiloj
----------------

* ruslingva retejo kun ampleksaj informoj pri la provinco

flago de Taĝikio
Administra divido de Taĝikio

**Provincoj:**
Ĥatlon kaj Sugd

**Aŭtonoma provinco:**
Monta Badaĥŝano

**Kroma administra unuo:**
Registare administrataj regionoj de Taĝikio (Nohijahoi tobei Ĝumhurij)

**Ene de tio, ĉefurba distrikto:**
Duŝanbeo
*Pri la aliaj signifoj de TCP rigardu en TCP (apartigilo).*

---


**TCP** (mallongigo de la angla *Transmission Control Protocol* estas protokolo por la regado de transsendado) abstraktas la Interreton kaj provizas interfacon al la reto por programoj—ekzemple, retpoŝtilo, TTT-legilo, FTP, telnet, ktp. TCP laŭvice komunikas al la Interreto per la protokolo IP. La du protokoloj kune estas nomitaj TCP/IP.

TCP malfermas, administras kaj fine fermas la konekton aŭ kuniĝon inter du programoj en du maŝinoj de la Interreto. TCP zorgas pri la ordo, rapideco kaj forerarado de datumo sendita kaj ricevita trans la Interreton.

En Ĝavo la objekto Socket (kontaktoskatolo) provizas la interfacon al TCP/IP.

Por sendi, TCP hakas la datumon en serion de paketojn (malgrandaj pecoj de datumo).

Al la kapo de ĉiu paketo, TCP aldonas numeron de la fonta kaj cela pordo, kiu specifas la fonta kaj cela programo. Por ĉiu reta programo, estas unu pordo. Ekzemple, por FTP la pordonumero estas 21; por HTTP kiu sendas kaj ricevas TTT-paĝojn) la pordo estas 80.

Tiam TCP donas la paketojn al IP por transsendi ilin.

En la ricevanta maŝino, TCP ricevas la paketojn el IP, fortranĉas la pordonumerojn de ĉiu paketo kaj el la paketoj rekonstruas la originalan datumon kaj donas ĝin al la ricevanta programo.
**Emil Bacher** [baĥer], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bacher Emil** estis hungara ekonomikisto, altlerneja instruisto. Lia patro estis Simon Bacher, lia frato estis Vilmos Bacher.

Emil Bacher naskiĝis la  18-an de aŭgusto 1854(nun 1854-08-18) en Szucsány ((laŭ Vikidatumoj en Liptószentmiklós) Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Sučany (respektive Liptovský Mikuláš) en Slovakio), li mortis la 15-an de oktobro 1926 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Emil Bacher devenis el juda familio. Li maturiĝis en komerca akademio en ĝuste tiam naskiĝinta Budapeŝto en 1873, poste li eklaboris en trusto pri muelejoj. Lia posteno altiĝis, fine li estis trustestro inter 1891–1926. Post la 1-a mondmilito li ne povis restarigi la hungaran muelindustrion, liaj manovroj fiaskis, fine li estis arestita. Li mortigis sin. Li ofte kontribuis en la germanlingva ĉefurba ĵurnalo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Búzavám és őrlési forgalom* (1903)
* *A magyar malomipar* (1911)
* *A nemzetközi gabonapiac rendkívüli konjunktúrája államháztartásunk helyreállítása szolgálatában* (1920)
* *Magyarország gabonaellátása* (prelego, 1921)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 845122
 |


* Portalo pri Biografio
Situo de la Sulavesa maro
Sulavesa maro.
La **Sulavesa maro** situas en la okcidenta parto de la Pacifika Oceano. Ĝi estas limigita de la insularo Suluo norde, kun la Sulua maro , kaj la insulo Mindanao, Filipinoj. Oriente troviĝas la insuloj Sangi, sude la insulo de Sulaveso kaj okcidente la insulo de Borneo. Ĝi okupas areon de 280 000 km², kaj atingas profundecojn de ĝis 6.200 m.

Klimato
-------

La hegemonia klimato en tiu zono estas tropika. Inter la baseno de Sulaveso kaj la Foso de la Filipinoj okazas la interŝanĝo de akvo kun la Pacifiko. En somero, la musono provokas la interŝanĝon de akvo kun la maro de Javo tra la Makasara Markolo.

Medio
-----

La Sulavesa maro enhavas varian flaŭron kaj faŭnon, elstaranta la kolonio de cetacoj, ĉar 26 el la 78 specioj de balenoj vivas en tiuj akvoj. Inter la faŭno elstaras ankaŭ la koraloj, barakudoj, martestudoj kaj tunisedoj.

Diversaĵoj
----------

La Sulavesa maro estas konata pro la ekzisto de piratoj kiuj atakas fiŝkaptajn ŝipojn kaj eĉ grandajn kargoŝipojn. Por eviti tion, la aŭtoritatoj luktas kontraŭ la piratoj pere de modernaj teknologiojn kaj rapidaj ŝipoj, radaroj kaj GPS. Por protekti turismon, Malajzio disvolvigas sian armeŝiparon tra tiu maro, por eviti reokazo de ostaĝokaptado kiel okazis jam en 2000 fare de filipinaj ribeluloj. 

Filipinaj kaj usonaj sciencistoj ĵus trovis ŝajne inter 50 kaj 100 novajn speciojn de marfaŭno en la Sulavesa maro inter Filipinoj kaj Indonezio, unu el la plej gravaj rezervejoj de biodiverseco de la planedo.

Inter ili troviĝas oranĝa kukumo, tio estas fiŝeto simila al tiu kiu rolulas en la animea filmo de Disney "Serĉe Nemon" aŭ vermo kun tentakloj kiuj eliras el sia kapo.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de maraj ekoregionoj

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPacifika Oceano |
| --- |
| Maroj | Arafura maro • Banda maro • Beringa maro • Bismarka maro • Filipina maro • Flava maro • Floresa maro • Interna maro • Japana maro • Java maro • Korala maro • Oĥotska Maro • Orientĉina maro • Sudĉina maro • Sulavesa maro • Sulua maro • Salomona maro • Tasmana maro • Timora maro | Mapo de Pacifiko |
| Golfoj | Granda Aŭstralia Golfo • Kalifornia Golfo • Karpentara Golfo • Sanktvincenca Golfo • Spencera Golfo • Tajlanda Golfo • Vjetnama (Tonkina) Golfo |
| Markoloj | Markolo de Bass • Markolo de Cook • Cugara Markolo • Markolo de Golden Gate • Kanmona Markolo • Makasara markolo • Tajvana Markolo • Toresa Markolo |
| Marfluoj | Aleŭta Marfluo • Antarkta Ĉirkaŭpolusa Marfluo • Antila Marfluo • Marfluo de Humboldt • Kaliforna Marfluo • Kuroŝia Fluo • Perua Marfluo |

 |
La **Tiroler Wasserkraft AG** (Tirola Akvoenergia AK) estas aŭstria entrepreno, kiu produktas kaj vendas elektron. Ĝi apartenas al la federacia ŝtato **Tirol** kaj estas ano en la aŭstra elektra asocio.

TIWAG produktas – kile la nomo montras – la elektron ĉefe el akvoenergio. Krom la kompleta funkcianta energiocentralo posedas TIWAG multajn pumpcentralojn. La pumpcentraloj uzatas nur por plenumoj en pintotempo. Oni interŝanĝas la pintan kurenton en proporcio de 1:4 kun la elektra entrepreno en Bayern. Tiel la energiobezono de Tirol estas kovrita ĉ. 75 %-e.

La translim-luaj negocoj (angle-germane Cross-Border-Leasing) de la entrepreno estas diskutitaj. Marte de 2005, TIWAG prezentis plendon en valoro de 500.000 eŭroj kontraŭ Tirola aktivisto, kiu aperigis sur sia retpaĝo liston kun 20 ĉefe usonaj firmaoj kaj bankoj, kun kiuj TIWAG verŝajne negocis. La domeno www.dietiwag.at estis fermita je postuloj de TIWAG.

Gravaj centraloj
----------------

* Kaun-vala elektrocentralo
* Kühtai
* elektrocentralo ĉe Imst

Oni planas pliajn centralojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio TIWAG en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* TIWAG Tirola Akvocentralo
* dietiwag.org paĝo de kritikisto (nova adreso de la fermigita paĝo dietiwag.at)
la rivero ĉe Nuorgam, finna haveno
La rivero **Tanaelva** (norvege; **Tenojoki** finne; mallonge: *Tana* rsp. *Teno*, nordsamee: *Deatnu* [laŭvorte granda fluo']) estas la norvega-finna limrivero. Ĝi fontas ĉe la kunfluo de Karasjokka kaj Inarijoki proksime al Karigasniemi. La tuta longo de rivesitemo de Inarijoki kaj Tanaelva estas 348 km. Ĉe la flulongo ĉe 256 km, ĝi markas la limon inter la komunumoj Karasjok kaj Tana sur la norvega kaj Utsjoki sur la finna flanko. Ĝi alfluas ĉe Tana-fjordo en la Arktan oceanon. Tio estas la plej norda riveralfluo en Eŭropo.

Ĝi havas akvokolektan areon de 16.374 km2.

Tanaelva estas dismonde la plej bona fiŝkaptejo por salmoj. Oni fiŝkaptis en la rivero en 1929 ekzempleron de salmo kun 36 kg, kiu estas ĝis hodiaŭ la plej granda iam kaptita atlantika salmo.

La riveron Tanaelva trairas du pontoj. *Tana Bru* („Tana-ponto"), konstruita en 1948 troviĝas en la samnoma komunumo Tana. Ĝi estas kun la pendolarĝo de 195 m, la plej longa pendoponto de Norvegio. La dua ponto estas *Samelandsbrua* (Saamen silta), interligas la finnan Utsjoki kun la loko Roavvegieddi.

* Kategorio Tanaelva en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tanakajd** estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en subregiono de Szombathely. La loknomo estas turkdevena: tana=bovido, qajdi=traturnita.

Panoramo en Tanakajd
Preĝejo de Tanakajd

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 12 km²
* Loĝantaro: 710
* Poŝtkodo: 9762
* Telefonprefikso: 94

Situo
-----

Tanakajd situas sur ebenaĵo laŭ la ĉefvojo inter Veszprém kaj Szombathely. La lasta urbo troviĝas 10 km-ojn.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata ekde la pratempoj. Precipe restis objektoj el kuprepoko kaj el la **romia epoko**. En la frua mezepoko peĉenegoj vivis ĉi tie. En 1939 ĝis tiam memstaraj vilaĝoj **Tana** kaj **Kajd** kuniĝis.

Vidindaĵoj
----------

En la 16-a jarcento konstruiĝis romkatolika Preĝejo de Sankta Maria (Tanakajd), en 1908 pro incendio ĝi plene rekonstruiĝis. En 1820 klasikisma kastelo de **Ambrózy** konstruiĝis kune kun bela parko.

Famulo
------

En Tana mortis botanikisto grafo István Ambrózy-Migazzi.

* Kategorio Tanakajd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tanay Chheda** (naskiĝis la 27-an de junio 1996 en Mumbajo, do nun 27-jara) estas barata infana aktoro. Li internacie konatiĝis pro siaj roloj en la filmoj *Taare Zameen Par* (2007), *Slumdog Millionaire* (2008), *My Name Is Khan* (2010) kaj *Hexe Lilli - Die Reise nach Mandolan* (2011).

Laŭ la stato de printempo 2012 li vivas en Mumbajo, kie li vizitas la internacian lernejon *Dhirubhai Ambani*. Liaj tre bonaj lernejaj atingoj instigis liajn instruistojn nomumi lin por studo en la renoma usona universitato Harvard.

Ĝis la stato de printempo 2012 li rolis en kvar kinejaj filmoj, ĉiuj menciataj supre. Por ĉiuj el tiuj kvar roloj li ricevis tre bonajn ĵurnalistajn kritikojn kaj diversajn filmpremioijm. Aparte li konatiĝis pro la rolo en la filmo Slumdog Millionaire de 2008, kiu premiiĝis per sume ok Akademiaj Premioj. Li flue parolas kaj la angla kaj la hindian.

Eksteraj ligiloj
----------------

* ĉe Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 390255
* GND: 1061618358
* LCCN: no2009063098
* VIAF: 86393741
* ISNI: 0000 0001 2029 9765
* SUDOC: 22133372X
* BNF: 165093821
 |
**Tabanera la Luenga** [tabaNEra laLŬENga] estas municipo en la centro de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la administracia dividaĵo *Partido Judicial de Segovia* (jurisdikcia partio de Segovio) en la sudoriento de la provinco kaj ene de la teritorio de la komarko *Campiña Segoviana*. La loknomo *Tabanera la Luenga* estas ne-etimologie komprenebla kiel Granda Tabanejo. 

Tabanera la Luenga en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 12,88 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 47 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 200 el la 1940-aj jaroj. 

Ĝi distas 23 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Carbonero el Mayor, Mozoncillo, Armuña, Escarabajosa de Cabezas kaj Yanguas de Eresma.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. La loko apartenis al la *Comunidad de Villa y Tierra de Segovia* ene de la *Sexmo de Cabezas*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado kiel dormurbo kaj de servoj plej ekgravis, kune kun gastigado, konstruado kaj piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Sankta Vincento kaj la ermitejo de Kristo de la Vera Kruco.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767378
 |
**Tando Muhamad Ĥan** (urdue ٹنڈو محمد خان, sinde ٽنڊو محمد خان) estas urbego en provinco Sindo (Pakistano), kie ĝi estas sidejo de la samnoma kantono.

Hospitalo en Tando Muhamad Ĥan

Bazaj informoj
--------------

* areo: km²
* supermara alteco: 11 m
* loĝantaro: 101,863 (2017)
* horzono: UTC+ 5 (PKT)
* poŝtkodo:
* telefonkodo: 022

Geografio
---------

Tando Muhamad Ĥan situas sur ebenaĵo laŭ dekstra bordo de kanalo Fuleli en la suda parto de la lando. Ankaŭ aliaj irigaciaj kanaloj troviĝas en la proksimeco. Hajderabado (Pakistano) troviĝas 33, **Karaĉio** 158, Sukur (Pakistano) 289, Kveta 586, Multano 634, Fajsalabado 831, Lahoro 915, Peŝavaro 1030, Rawalpindi 1039, **Islamabado** 1052 km.

Historio kaj populacio
----------------------

Tando Muhammad Khan estis fondita fare de Mir Muhamad Ĥan Talpur Ŝahvani, kiu mortis en 1813. La brita dominado komenciĝis en 1843. Iom poste tiu tre malgranda urbo estis sidejo de distrikto. Ĝia statuso estis ŝanĝita al municipo en 1856. Post la sendependeco de Pakistano en 1947 alvenis islamaj rifuĝintoj. Samtempe la hinduoj plejparte migris al la alia nova ŝtato Barato. La distrikto eliĝis en 2005 de Hajderabado. La urbo atingis la loĝantarnombron de cent mil en 2017, tial laŭ la internacia klasifiko ĝi estas jam urbego. 

Hospitalo pri koraj malsanoj en Tando Muhamad Ĥan

Loĝantaro| 1961 | 1972 | 1981 | 1998 | 2010 | 2017 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 15 536 | 39 003 | 41 757 | 62 087 | 81 905 | 101 863 |

La loĝantaro grandpartre parolas urdue, sinde aŭ en alia loka lingvo.

Ekonomio
--------

Tando Muhamad Ĥan apartenas al la agrikultura zono de la lando. En la urbo 4 uzinoj produktas sukerojn.

Mapo pri vojoj de Pakistano, kie estas videbla Tando Muhamad Ĥan

Trafiko
-------

Tando Muhamad Ĥan troviĝas laŭ grava vojo Hajderabado-Badin, krome estas kelkaj vojoj al la proksimaj vilaĝoj, urbetoj. En la urbego stacidomo funkcias, la trajnoj trafikas al Hajderabado kaj Badin.

Klimato
-------

Badin situas en arida klimato (BWh) laŭ la klimata klasifiko de Köppen kun ioma efiko de musono. La averaĝa jara temperaturo estas 25 °C. La plej varma monato estas majo kun 32 °C, la plej malvarma januaro kun 18 °C. La precipitaĵo estas po 204 milimetroj jare. En ĉiuj monatoj pluvas simbole, mezurebla kvanto nur en aŭgusto kaj septembro.

Fontoj
------

* WikiTrans

Fervojaj linioj en Pakistan, kie estas videbla ankaŭ Tando Muhammad Ĥan
sulkoj en freŝe plugita kampo
**Sulko** estas linioforma profundiĝo en la tero de agrikultura kampo. Ĝin kreis kutime plugilo aŭ hakilo.

Mitologio
---------

### Fekundeco / Vagino

Pro la tutmonda disvastiĝo de teraj diinoj en ĉiuj agrikulturantaj kulturoj la sulko mitologie sur ĉiuj kontinentoj estas simbolo por fekundeco, parte ankaŭ rekte por la ina vagino.

En la hinda mitologio la diino *Sita* naskiĝis en kampa sulko kaj estas la edzino de la dio Rama.

Laŭ la etruska mitologio la heroo *Tages* "naskiĝis el sulko".

En la egipta mitologio oni ofte mencias la "sulkon de la tera diino *Maat*.

Ankaŭ en la antikva romia kulto ekzistas ceremonio, dum kiu la ĉefa dio Jupitero "en la sulko de diino Juno *serĉas fajroŝtonon.*

### Signo de limo

Laŭ la mezepoka eŭropa tradicio la sulko estis ofte uzita kiel signo de teritoria limo. Jam en la mito pri la fondo de la urbo Romo la knabo *Remulus* laŭlegende dum la 753 antaŭ Kristo fosis sulkon ĉirkaŭ la teritorio, kiu signis la estontan sanktan distrikton de la urbokerno sur la monto Palatino. Dum la jaro 1985 oni tie fakte trovis fosaĵon, kiu vere fontas el la 8-a jarcento antaŭ Kristo.

Laŭ la nord-ĝermana mitologio la diino Freja fosis profundan sulkon ĉirkaŭ la teritorio *Zelando (Sjælland)* en Danio, kio pro tio iĝis insulo kaj dividiĝis de Svedio.

Vidu ankaŭ
----------

* Ni fosu nian sulkon!
En la teritoria organizo de la Katolika Eklezio, **sufragana diocezo** estas diocezo (aŭ, pli malofte, ĉefdiocezo) gvidata de sufragana episkopo kaj ligita al metropolita seĝo siavice gvidita de ĉefepiskopo.

La etimologio de la termino estas necerta: laŭ iuj ĝi devenas el la fakto ke, en la provinca koncilio, estrata de metropolito, apartenis al la episkopoj la *ius suffragii* (votorajto); dum laŭ alia interpreto la *suffragium* estis, male, la partopreno en la komuna preĝado.

La episkopo de sufragana seĝo dekomence ne disponis pri dioceza teritorio ekstere de la urbaj limoj kaj dependis de metropolita ĉefepiskopo.

Pasinte, tiu ligo kuntrenis ankaŭ kanonajn devojn; nun, post la Dua Vatikana Koncilio, la rilato inter la diocezoj sufraganaj kaj tiuj metropolitaj estas precipe formala, kvazaŭ atestaĵo pri la historia ligo kiu unuigis iliajn diversajn episkopajn seĝojn.

La kodo de kanona juro asignas, tamen, iujn limigitajn funkciojn:

* vigili pri la kredo kaj la eklezia disciplino, kaj informi la roman pontifikon pri la misuzoj;
* efektivigi, kun la konsento de la Apostola Seĝo, la kanonan viziton kaze ke la episkopo de la sufragana diocezo pri tio ne zorgus;
* nomumi la administranton de la episkopa katedro fariĝinta vaka, se post 8 tagoj ankoraŭ ne estas oficiale provizite.

La kanono 463 eksplicite ekskludas ke la metropolito posedas aliajn povojn sur la sufragana diocezo.

Notoj
-----

1. ↑  Tiu instituto troviĝas ankaŭ en la Kopta Ortodoksa Eklezio de Aleksandrio|Kopta Ortodoksa Eklezio]].
2. ↑  Kodo de Kanona juro, kan. 436, par. 1.

Bibliografio
------------

* Katolikaj enciklopedioj:
	+ Enciclopedia\_Cattolica
	+ Cathopedia:Voci\_indispensabili
	+ Catholic\_Encyclopedia
* 
*
**Shōhei Imamura** (japane: 今村昌平, *Imamura Ŝōhei*), naskiĝis la 15-an de septembro 1926 en Tokio, mortis la 30-an de majo 2006, estis japana kinoreĝisoro kaj aktoro. Kiel unu el la kunfondintoj de la japana *Nouvelle Vague* ( *Nuberu Bagu,* Nova Ondo), li estas unu el la plej influaj japanaj kinreĝisoroj. 

Li studentiĝis ĉe la Waseda University en 1951, kaj estis la unua japana direktoro kiu gajnis la Oran Palmon dufoje. 

Li akiris reputacion kiel unu el la plej grandaj postmilitaj reĝisoroj en Japanio kun filmoj en kiuj, de la perspektivo de la malsuperaj klasoj, la malĉasta kaj seksa naturo de viro estas rivelita en ofte satira maniero. Dum lia duonjarcenta kariero li reĝisoris proksimume 20 filmojn. 

En 1958, li debutis kiel reĝisoro kun la filmo "Ŝtelita Deziro", tuŝante polemikajn kaj ekscentrajn temojn, al kiuj li tiam revenis plurajn fojojn. Imamura ĉiam interesiĝis pri la "malgrandaj homoj", kamparanoj, kamparaj rifuĝintoj en la urbon aŭ prostituitinoj frapitaj de la sorto, tia estis la socia medio kiu havis lian senkondiĉan simpation.

Li ankaŭ produktis en 1967 filmon pri socia problemo en Japanio, nome tiu de 'ĝohacu' en la filmo "*Viro malaperis*' (japane: 人間蒸発, ĝōhacu). *The Deep Desire of the Gods* (1968) estis unu el la plej ambiciaj kaj multekostaj projektoj de la direktoro. En ĝi, li parolis pri la kolizio de tradicio kaj moderneco en la sudo de Japanio. Li malŝatis la okcidentiĝon de multaj japanoj.

Vidu ankaŭ
----------

Ĝohacu (=vaporiĝo aŭ malaperinto)

Eksteraj ligiloj
----------------

(en) Shōhei Imamura ĉeThe Movie Database

Referencoj
----------
**Tabelo** estas metoda aranĝo kaj ordigo de nomoj, nombroj aŭ signoj tiamaniere, ke oni povas ĉirkaŭpreni la tuton per unu rigardo. 

Tabelo estas malsimpla datumo kies komponantoj (kutime samtipaj) estas atingeblaj per unu aŭ pluraj indicoj (plej ofte, entjeraj numeroj). La unudimensian tabelon oni nomas vektoro, pri dudimensia (aŭ pli ol du) tabelo oni povas prezenti matricon.

Ekzemplo pri tabelo
-------------------

| fruktonomo | koloro | gusto |
| --- | --- | --- |
| *pomo* | ruĝa | acideta |
| *ĉerizo* | ruĝa | dolĉa |
| *tomato* | ruĝa | akva |
| *banano* | flava | dolĉeta |
| *miela melono* | flava | dolĉa |

**Kiel fari tabelojn en la vikipedio?**

Tabelvortoj en Esperanto
------------------------

En Esperanto, ĉiuj el la 45 regule konstruitaj vortoj, kiujn oni povas aranĝi en tabelon, demonstras tian regulecon, kaj esprimas per seriojn da pronomoj kaj adverboj: oni povas diri, ke ĉiu *tabelvorto* konsistas el antaŭparto kaj postparto, sed oni tamen ne rigardu la tabelvortojn nur kiel kunmetitajn vortojn. La tabeleroj de kaŭzo estas *ial, kial, tial, nenial, ĉial*.

Vidu ankaŭ Tabelvortoj de fraŭlino.

Vidu ankaŭ
----------

* skemo
* paradigmo
* perioda tabelo
* vertabelo
La **Davidsbündler** (esperante **David-liganoj**) estis rondo de junaj artistoj, fondita en 1833 je kunagado de komponisto Robert Schumann, kiu kunvenis regule en la lepsika kafejo *Zum Arabischen Coffe-Baum*. 

Ili nomis sin kontraste al la *filistroj* *David-liganoj*. Laŭ la tradicio de la tiutempe tre ŝatataj sekretligoj ĉiuj membro portis fantaziajn nomojn.

Membro de la David-liganoj estis krom Robert Schumann i.a. la muzikisto Karl Banck. Ĉar tiu fanfaronis per tio, ke li iam estus ligita kun juna Clara Wieck, la ĵaluza Schumann nomis lin *Serpentin* (por "serpento"). Schumann mem pli ofte nomiĝis *Jeanquirit* aŭ *Julius*. Grave rolis en ĉi tiu ligo ankaŭ la fikciaj figuroj Florestan kaj Eusebius.

Patrono de la David-liganoj estis David, la kronita kantisto kaj venkinto de la plej granda filistro. Ilia tasko estis laŭ fikcia eldiro de Florestan, ke ili "mortbatu la filistrojn, muzikajn kaj aliajn". Ili celis forturni sin de malnovaj konservemaj vidpunktoj kaj malfermi novajn vojojn al la artismaj formoj de muziko kaj arto.

Ankaŭ personoj, kiuj neniam partoprenis la aranĝojn de la David-liganoj, estis inkluzivitaj de Schumann kaj markitaj per fantazinomoj, ekz.

* Felix Mendelssohn Bartholdy (= *Meritis*),
* la eksa fianĉino de Schumann Ernestine von Fricken (= *Estrella*),
* Clara Wieck, edzino de Schumann (= *Zilia* aŭ *Chiara* rsp. *Chiarina*),
* la patro de Clara Friedrich Wieck (= *Majstro Raro*)
* pianistino Sophie Kaskel (= *Sarah*).

Schumann krome rigardis elstarajn komponistojn de la pasinteco kiel David-liganoj, ekz. Ludwig van Beethoven kaj Franz Schubert.  

*"La David-ligo estas nur spirita, romantisma ... Mozart estis same grava ligano kiel nun estas Berlioz.*"  
(Schumann en 1836 letere al Heinrich Dorn)
La ligo ĉiam denove estis grava en la verkoj de Schumann (ekz. "Davidsbündlertänze", "Carnaval").

Literaturo
----------

* Friedrich G. Jansen: *Die Davidsbündler*: aus Robert Schumanns Sturm- und Drangperiode. - Vaduz: eldonejo *Sändig*, 1992 (represo de la eldono Leipzig 1883) - ISBN 3-500-27410-2
* Wolfgang Weyrauch: *Die Davidsbündler*. - Hamburg: eldonejo *Rowohlt*, 1948
Vira tangakalsoneto
Virina tangakalsoneto
**Tangao** estas minimumeca kalsoneto, ĉe kiu mankas la flankoj. Se mankas la dorso, oni nomas tion Ŝnurkalsoneto.

Kvankam dancnudiĝistoj jam portadis tangaon dum jardekoj (kaj pratribanoj dum jarmiloj), ĉi tiu vestaĵo ĝenerale konatiĝis nur en la 1970-aj jaroj, en Sud-Ameriko, precipe en Brazilo, kie ĝi aperis ĉe karnavalaj sambo-dancantoj kaj ekuziĝis kiel bankalsono.

Ĉe kelkaj tangaoj, la zonŝnuro estas en du partoj, kiujn oni kunligas per bantaj nodoj ĉe la koksoj.

Multaj tangaoj estas *dekoksaj*: la zonŝnuro sidas malalte ĉe la koksoj anstataŭ ĉe la talio.

Ankaŭ aliaj vestaĵoj povas havi tangaecan pugparton: ekzemple ekzistas tangaaj torsujoj kaj bankombineoj.

La nomo *tangao* venas tra la portugala lingvo el bantua aŭ kimbunda vorto "ntanga" kun la signifo "tuko".

Tangaoj
Tangao (maldekstre) kaj Ŝnurkalsoneto (dekstre)
  

* Tangao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Tangao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)