recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Fluthorloĝo** (aŭ *orgenhorloĝo*) estas altvalora mekanika horloĝo kombinita kun malgranda orgeno. Je antaŭelektita horo eksonas muziko mastrumata per stiftrulo.

La ĉefa epoko de la konstruado de fluthorloĝoj estis la fina 18-a jarcento. Oni konstruis ilin por bonstata, kulture altrangaj rondoj, kleraj personoj kun respektiva arta ka muzika kompreno. La plej fajnajn pecojn oni konstruis en Vieno kaj Berlino. Pli simplajn fluthorloĝojn oni konstruis ĝis ĉ. 1850 grandkvante en la Nigra Arbaro. Tiuj ludis por distrado ankaŭ en gastejoj.

Pluraj famaj komponistoj verkis aaparte por ĉi tiu instrumento, ekz. Georg Friedrich Händel, Carl Philipp Emanuel Bach, Joseph Haydn, Antonio Salieri, Wolfgang Amadeus Mozart aŭ Ludwig van Beethoven.

Fluthorloĝoj kun grandaj limigoj estas konsiderendaj kiel sonregistraĵoj el sia epoko; ili devigis la komponiston je ekzaktaj plenumaj ordonoj rilate tempon kaj ornamojn. La kunigo de ventilaro kaj rulo allasas deduktojn pri minimumaj tempoj kaj faras historiajn fluthorloĝojn interesa por demandoj pri historie korekta koncertado.

Elstarajn registraĵojn de la verkoj de Mozart oni dekoracias per la premio „Wiener Flötenuhr" (Viena Fluthorloĝo).

* TablofluthorloĝoTablofluthorloĝo
* Fluthorloĝo kun kompleta flutmekanismo de M.NaeschkeFluthorloĝo kun kompleta flutmekanismo de M.Naeschke
* Ŝvarcvalda fluthorloĝo ĉ. 1820Ŝvarcvalda fluthorloĝo ĉ. 1820
* Granda fluthorloĝoGranda fluthorloĝo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fluthorloĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fluthorlxogo, muzikinstrumenta muzeo Univ. Leipzig
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

"Résistons" aktivuloj kun Flavaj Veŝtoj (januaro 2023, Montauban, Okcitanio).
**Résistons** estas franca politika partio, vicigita centre kaj dekstra-centre, fondita en 2016 de Jean Lassalle.

Historio
--------

En 2013, Jean Lassalle komencis rondiradon de Francio piede, trairante 6 000 kilometrojn dum naŭ monatoj, por renkonti siajn samcivitanojn.

En la spirito kaj kontinueco de ĉi tiu marŝo, Jean Lassalle fondis en 2015 la asocion La Marche Citoyenne (La Civitana Marŝo). Estis starigitaj Nacia Konsilio por pripensado kaj proponoj kaj laŭtemaj komisionoj. Ili respondis al tiu aspiro de liaj samcivitanoj esti aŭskultitaj kaj esprimi sin por reakiri la koron de politika pripensado kaj disvolvi novan projekton por la estonteco. En oktobro 2016, dum fonda Kongreso, la movado Résistons! estis fondita en Liono en la spirito de la Civitana Marŝo.

Glumarko "Resistons" en Limoĝo, en la kultura regiono Okcitanio

Vidu ankaŭ
----------

* Politikaj partioj de Francio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
**Tamás Sándor Tuboly** [tamAŝ ŝAndor tuboj], laŭ hungarlingve kutima nomordo *Tuboly Tamás Sándor,* ofte pli mallonge **Tuboly Tamás** estis hungara virusologo, altlerneja instruisto. Lia patro estis Sándor Tuboly.

Tamás Sándor Tuboly naskiĝis en 1962 en Budapeŝto, li mortis la 2-an de februaro 2016 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tamás Sándor Tuboly maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Universitato de Budapeŝto en 1986. Post la diplomo li laboris jaron en laboratorio de la universitata instituto. Inter 1987-2000 li laboris en la akademia esplora instituto. En tiu periodo helpe de stipendioj li esploris en en:University of Guelph (1990-1994 kaj 1997-1999) kaj li kandidatiĝis en 1996 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. En 2000 li ekinstruis kiel docento en la fakultato (tiam la veterinara universitato perdis la memstarecon) kaj en 2011 li profesoriĝis, ekde 2012 li estis vicdekano. Plej ofte li okupiĝis pri virusoj de porkoj, en tiu temo li havis 6 patentojn. Li ricevis premiojn kaj medalojn. Lia edzino naskis filon. Li estis entombigita en Adony.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 716492
* VIAF: 127146634438041931629
 |
***CLAMP*** ([klamp]/[kurampu]) estas grupo de virinoj verkantaj mangaon.

CLAMP komencis en 1989 kiel doŭĵinŝi-rondo nomata Amarythia. En la jaro septembro debutis verkon RG Veda. Iliaj verkoj estas ofte aranĝataj en animeajn seriojn.

"CLAMP" signifas krampon kaj amason de terpomo en Angla lingvo. (en Japana lingvo, oni ne distingas *r* kaj *l* )

Membroj
-------

En 2004, 4 membroj ŝanĝis siajn plumnomojn.

* **OHKAWA Ageha** (大川緋芭 [o:kaŭa ageha]; malnove OHKAWA Nanase 大川七瀬 [o:kaŭa nanase])

Naskiĝis en la Osaka Prefetujo je 2-a de majo 1967.

* **IGARASHI Satsuki** (いがらし寒月 [igaraŝi sacuki]; malnove 五十嵐さつき)

Naskiĝis en la Kiota Prefektujo je 8-a de februaro 1969.

* **NEKOI Tsubaki** (猫井椿 [nekoi cubaki] ; malnove 猫井みっく [nekoi mikku]

Naskiĝis en la Kiota Prefektujo je 21-a de januaro 1969.

* **Mokona** (もこな) ; malnove Mokona-Apapa もこなあぱぱ

Naskiĝis en la Kiota Prefektujo je 6-a de junio 1969.

Estintaj membroj estas: NAKAMORI Kazue, AKIYAMA Tamayo, IBA Takeo, NANAHO Sei, O-Kyon, INOUE Yuzuru, OHMI Shinya, SEI Leeza.

Verkoj
------

* Magic Knight Rayearth
* Cardcaptor Sakura
* Tsubasa-RESERVoir CHRoNiCLE-
* CLAMP Gakuen Tanteidan
* CLOVER
* Angelic Layer
* Chobits
* XXXHOLiC

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio CLAMP en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retpaĝo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 96067
* GND: 16019276-6
* LCCN: no2004102338
* VIAF: 127722623
* ISNI: 0000 0001 2308 2377
* SUDOC: 034469508
* BNF: 125222493
* MBA: bdf31698-dc28-4224-bca8-c4a92aefbc18
* NDL: 00261551
 |
**Gábor Székelyhidi** [sEkejhidi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Székelyhidi Gábor** estas hungara matematikisto, altlerneja instruisto. Lia frato estas László Székelyhidi (pli juna).

Gábor Székelyhidi naskiĝis la 30-an de junio 1981 en Debrecen.

Biografio
---------

Gábor Székelyhidi akiris bakalaŭron en 2002 en Universitato de Kembriĝo (Trinity College (Kembriĝo)). Li doktoriĝis en Londono en 2006. Li plustudis en Universitato Harvard, poste inter 2008-2011 li estis asistanto en Universitato Kolumbio, pli poste en en:University of Notre Dame, kie komence li estis lektoro, docento en 2014, post 2 jaroj profesoro. Lia esplorado traktas geometrian analizon kaj kompleksan geometrion.

Lia disertaĵo
-------------

* *Extremal metrics and K-stability* (2006)

Elektitaj artikoloj
-------------------

* *The Kähler-Ricci flow and K-polystability* (2010)
* *Regularity of weak solutions of a complex Monge-Ampere equation* (kun iu alia, 2011)
* *On blowing up extremal Kähler manifolds* (2012, 2015)

Lia libro
---------

* *An Introduction to Extremal K¨ahler Metrics*

Fontoj
------

* anglalingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 669968
* GND: 1059230887
* LCCN: n2014009546
* VIAF: 306380716
* ISNI: 0000 0004 2786 9494
* SUDOC: 181586215
 |
**Ruleto** estas hazardludo, ludata en hazardludejoj kaj ludkasinoj per kuglo kaj turnebla, kuŝanta rado, por akiri hazardajn numerojn. La ludantoj vetas je numeroj aŭ numerogrupoj (t.n. ŝancoj), dum ili metas ĵetonojn sur la konrenjan kampoj de la ludtablo. Se la numero aŭ numerogrupo sukcesas, oni gajnas la multoblon de la metita sumo (en formo de ĵetonoj). Ne trafante la numerojn, gajnas la t.n. ludbanko.

Oni alskribas la elpenson de la ruleto je la franca matematikisto Blaise Pascal. Onidire, li kalkulis la probablecon de ludo. Oni ludas per numeroj 0 ĝis 36, tio estas 37 numeroj. En kelkaj landoj (Belgio, Usono) ekzistas ankaŭ la duobla nulo, vantaĝa por la banko.

Normaj tipoj de vetado ĉe la franca ruleto
------------------------------------------

ludplano por franca ruleto
vetado

* je simpla cifero, ekz. 36, gajno-probableco 1/37, ĉe gajno ekzistas 35-obla enspezo.
* je du najbaraj ciferoj, ekz. 1 kaj 2 aŭ 1 kaj 4, gajno-probableco 2/37, gajno donas 17-oblan repagon.

...

* je 18 ciferoj, kiuj formas grupojn ("simpla ŝanco"). Oni povas formi grupojn kun gajna probableco de 18/37, gajno donas 1-oblan repagon:
	+ ciferoj de 1 ĝis 18, nomata: *Manque*
	+ de 19 ĝis 36, nomata: *Passe*;
	+ la parajn numerojn 2, 4, 6, ... 36 nomata: *Pair*
	+ neparajn 1, 3, 5, ... 35 momata: *Impair*;
	+ ruĝaj ciferoj 1, 3, 5, 7, 9, 12, 14, ... 36, nomata: *Rouge*;
	+ nigraj ciferoj 2, 4, 6, 8, 10, 11, ... 35, nomata: *Noir*.

Ĝenerale: ju pli granda estas la probableco por gajno, des pli malpli estas la gejnebla sumo.

* usona ruleto
* rusa ruleto

Vidu ankaŭ
----------

* Montekarla metodo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ruleto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* lexikon[*rompita ligilo*]
* rules[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 48829
* GND: 4050755-5
* LCCN: sh85115527
* BNF: 12065663f
* NDL: 00569815
* NKC: ph135276
 |
**Richárd Bogár** [ŝAra bercik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bogár Richárd** estis hungara revua dancisto, koreografo.

Richárd Bogár naskiĝis la 8-an de novembro 1924 en Budapeŝto, li mortis la 23-an de aŭgusto 1986 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Richárd Bogár lernis baleton kaj dancon de Trojanov, Ferenc Nádasi, Kamill Feleki kaj Hedvig Hidas, poste inter 1945–1957 li dancis en revuoj. Li debutis kiel koreografo en 1953, post jaroj li ofte verkis koreografiaĵojn por operetoj, eĉ por ĝermomuzikaloj (tiam apenaŭ konataj). Inter 1964–1968 li estis gastrolanto en Belgio, Francio, Nederlando kaj Okcidenta Germanio, dum li konatiĝis pri ĵazbaleto kaj sukcesaj muzikaloj. Hejmenveninta li estis ĉefkoreografo de Operetoteatro (Budapeŝto) ĝismorte. Li ricevis premiojn en 1971 kaj 1978.

Liaj elektitaj koreografiaĵoj
-----------------------------

* *Újpesti lány* (1953)
* *Bástyasétány 77* (1958)
* *Imádok férjhez menni* (1964)
* *Hello, Dolly!* (1971)
* West Side Story (1969, 1972, 1974)
* Violonisto sur la tegmento (1973, 1985)
* *Csárdáskirálynő* (1985)
* pluraj unuaktaj baletaj spektakloj

Liaj elektitaj koreografiaĵoj en filmoj
---------------------------------------

* *Felfelé a lejtőn* (1959)
* *Napfény a jégen* (1961)
* *12 óra tánc* (1970)
* *Bolero. Milleneum, oh!* (1978) magyar táncfilm
* *Párizsi élet - avagy Offenbach Szép Heléna című operettjének próbája* (1984)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 799006
* LCCN: n97846225
* VIAF: 31292056
* ISNI: 0000 0000 3801 5874
 |


* Portalo pri Biografio
La **Rumana literaturo** estas esprimo uzata por aludi al tiu verkita de rumanaj verkistoj, kvankam la termino povas esti uzata ankaŭ por referenci al ĉiu literatura verko verkita en rumana lingvo.

La unua konata dokumento verkita en rumana estas letero de 1521 sendita de Neacşu de Câmpulung al juĝisto de Braŝovo. Unuaj tekstoj de la 15-a kaj 16-a jarcentoj estis ekleziaj verkoj. En la 17-a jarcento aperis historioj rilate ĉefe al Moldavio. En la 18-a jarcento, sub otomana dominado, disvolviĝis poezio kaj folkloraj kolektoj. Naciismo de la 19-a jarcento pelis la uzadon de la rumana. Unuaj gravaj verkistoj estis Vasile Alecsandri kaj Mihai Eminescu. Sekvis Titu Maiorescu, Ion Luca Caragiale, Ion Creangă kaj Barbu Ştefănescu Delavrancea.

En Esperanto
------------

* *Alilingve. Tradukaĵoj el la rumania literaturo*. En Esperanton trad. I. Oneţ. Lublin: Ars Libri, 2021. 500p. 24cm. ISBN 9788363698720. Vera antologio de rumania literaturo: 153 tekstoj de 67 aŭtoroj plus 7 tekstoj apartenantaj al la rumana folkloro.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de rumanlingvaj verkistoj

Bibliografio
------------

* George Călinescu - *Istoria Literaturii Române de la origin pănâ în prezent*, 1945
* Nicolae Iorga - *Istoria Literaturii Româneşti*, 1929

* Kategorio Rumana literaturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 225474
* LCCN: sh85115040
* BNF: 120203220
* NKC: ph125297
 |
**Rózsaszentmárton** (rOĵasentmArton) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Hatvan.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 16  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.7868/19.7409
* Loĝantaro: 2060
* Poŝtkodo: 3033
* Telefonprefikso: 37

Situo
-----

La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ flankovojoj. Gyöngyös kaj Hatvan troviĝas po 17, Pásztó 19 km-ojn for.

Historio
--------

La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1267. La vilaĝnomo estis **Fancsal** (fanĉal) ĝis 1903. La turkoj havis la vilaĝon inter 1544-1696. Minejo pri lignito funkciis inter 1917-1968, sed estas ankaŭ ŝtonominejo. La loĝantaro okupiĝas ankaŭ pri vinkulturo. En 1945 oni disdonis la kampojn inter la malriĉaj kamparanoj. Dum la socialismo kolĥozo funkciis.

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo omaĝe al episkopo Sankta Nikolao de 1813 aŭ en 1780
* lago de fiŝkaptistoj kaj subakvistoj

Komunumoj de Sankta Marteno en Hungara reĝlando
-----------------------------------------------

(Pro longeco en Transilvanio vidu ilin aparte: Csíkszentmárton!) 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Alsószentmárton | Bükkszentmárton | Felsőszentmárton | Hegyszentmárton |
| Kebeleszentmárton | Kemenesszentmárton | Kisszentmárton | Kunszentmárton |
| Őriszentmárton | Rábaszentmárton | Rózsaszentmárton | Sopronszentmárton |
| Szalkszentmárton | Szentmártonkáta | Szigetszentmárton | Szilvásszentmárton |
| Tápiószentmárton | Tótszentmárton | Turócszentmárton | Zalaszentmárton |
| Zsitvaszentmárton |  |  |  |
**Pál Neményi** [nemEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Neményi Pál** estis hungardevena usona fizikisto, matematikisto. Lia plena nomo estis en Usono **Paul Felix Nemenyi**.

Pál Neményi naskiĝis la 5-an de junio 1895 (laŭ alia informo la naskiĝtago estas la 6-a) en Fiume (eksterteriotoria parto de Hungara reĝlando, nuntempa Rijeka en Kroatio), li mortis la 1-an de marto 1952 en Vaŝingtono (Usono).

Biografio
---------

Pál Neményi devenis el riĉa juda familio. Li komence lernis en sia naskiĝurbo, sed li maturiĝis en Budapeŝto. Li aĝis 17, kiam li estis la unua en tutlanda matematika konkurso. Li akiris sian doktorecon el matematiko en Berlino en 1922 kaj prelegis pri fluidodinamiko en la Teknologia Universitato Berlino. En 1926 li edziĝis, en la sekva jaro filo naskiĝis. En la fruaj 1930-aj jaroj li publikigis lernolibron pri matematika mekaniko kiu iĝis postulata en la germanaj universitatoj. Depost la nazioj prenis la potencon, li devis rifuĝi al Kopenhago, kie li trovis labororlokon por tempo. Antaŭ la 2-a mondmilito li translokiĝis al Vaŝingtono kaj partoprenis en hidraŭlika esplorado ĉe la en:University of Iowa. Iom poste li havis postenojn en aliaj universitatoj. Pro ekstergeedza kontakto naskiĝis tiutempe mondfama ŝakisto Bobby Fischer. Pál Neményi estis protektanto de bestoj, li rifuzis uzi io ajn faritajn el lanoj. Li aperis ĉie sen kravato malelegante kaj li opiniis, ke en libera ŝtato oni aprezu la homojn laŭ siaj internaj valoroj kaj ne sia ekstera aspekto.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Vasbetonszerkezetek* (1928)
* *Die nordischen Wasserkräfte: Ausbau und wirtschaftliche Ausnutzung* (1930)
* *Wasserbauliche Strömungslehre* (1933)
* *Relation of the Statistical Theory of Turbulence to Hydraulics* (1940)
* *Some Geometric Properties of Plane Gas Flow* (1948)
* *The Main Concepts and Ideas of Fluid Dynamics in their Historical Development* (1962)

Fontoj
------

* anglalingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 669548
* GND: 1041657714
* LCCN: no2020067648
* VIAF: 13272133
* ISNI: 0000 0000 1805 8850
* SUDOC: 255751885
* BIBSYS: 9009077
 |
**Rózsi Felhő** [rOĵi felhO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Felhő Rózsi** estis hungara operetkantisto. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Wachmann Róza*.

Róza Wachmann  naskiĝis la 3-an de aprilo 1878 (laŭ alia fonto la naskiĝjaro estas 1879) en Krakovo (Aŭstrio-Hungario; nuntempe en Pollando), ŝi mortis la 27-an de februaro 1963 (laŭ aliaj fontoj la datoj estas aliaj) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Rózsi Felhő devenis el juda familio. Ŝi akiris diplomon en privata aktorlernejo de Szidi Rákosi en 1896, sed ŝi lernis ankaŭ en konservatorio. En la sekva jaro ŝi estis unu el la fondintaj membroj de Teatro Magyar. Ekde 1898 ŝi havis rolojn en Győr, Pápa kaj Székesfehérvár. En 1900 ŝi edziniĝis kaj en la sama jaro ŝi naskis filon. Ekde 1902 ŝi aliĝis al trupo de Lajos Makó, poste al aliaj teatraj trupoj. Inter 1906 kaj 1911 ŝi apartenis al Nacia Teatro (Szeged), poste en kabaredo en Budapeŝto. En la jaro 1915 ŝi estis videbla en Munkeno, poste en pluraj kabaredoj en Budapeŝto, foje en Operetoteatro (Budapeŝto). Ekde 1938 pro la kontraŭjudaj leĝoj ŝi ne havis rolojn.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ferenc Lehár: *A víg özvegy* (1907)
* *Párisi kis leány* (1924, opereto)

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Ben Kolombusz* (1921) – S-ino Keszei
* *Döntő pillanat* (1938) – maljuna aktorino

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo SO en Rickenbach SO staras por la svisa Kantono Soloturno. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Rickenbach**.. |


---


**Rickenbach** estas komunumo en la distrikto Olten en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 898 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Rickenbach situas en la ebenaĵo de la rivero Dünnern sude de la Soloturna Ĵuraso. Tra la komunumo fluas la samnoma rojo Rickenbach, kiu en ĝia sudo alfluas al Dünnern. En nordo la komunumo etendiĝas ĝis la kresto de la ĵurasa montoĉeno Born. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Rickenbach mem la setlejoj Steckenberg, Au, Uelismatt kaj Müli.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Rickenbach limas en nordo al Hauenstein-Ifenthal, en oriento al Wangen ĉe Olten, en sudo al Kappel, kaj en okcidento al Hägendorf.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 5 de Olten al Soloturno. La komunumo estas konektita al la publika transportreto per la regiona busreto Olten-Gösgen-Gäu. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 troviĝas en Egerkingen proksimume 3 kilometrojn okcidente de la vilaĝo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Rickenbach datiĝas el la jaro 1288 kiel *Richenbach*. Dum mezepoko la Burgo Rickenbach estis la centro de la Grafejo Härkingen. Ĝis komence de la 15-a jarcento Rickenbach apartenis al la froburga Senjorujo Fridau. En la jaro 1563 ĝi fariĝis havaĵo de Soloturno kaj apartenis ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 al la soloturna voktejo Bechburg. Ek de 1798 ĝi formas parton de la distrikto Olten.

Apartaĵoj
---------

En Rickenbach situas la Priorejo Nikolao de Flüe de la Pastrofrataro Pio la 10-a, kiu konsistas el adeptoj de la ĉefepiskopo Marcel Lefebvre.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Rickenbach

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Urs Wisli*: *Rickenbach SO* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-10-21)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rickenbach SO en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Rickenbach

Bildoj
------

* Priorejo de la Pastrofrataro Pio la 10-aPriorejo de la Pastrofrataro Pio la 10-a
* Restoracio RickenbacherhofRestoracio Rickenbacherhof
* Vilaĝa strato en RickenbachVilaĝa strato en Rickenbach

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Olten |
| --- |
| Boningen  •  Däniken  •  Dulliken  •  Eppenberg-Wöschnau  •  Fulenbach  •  Gretzenbach  •  Gunzgen  •  Hägendorf  •  Kappel  •  Olten  •  Rickenbach  •  Schönenwerd  •  Starrkirch-Wil  •  Walterswil  •  Wangen ĉe Olten |  |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 359922
* GND: 4376798-9
 |
Ranokruroj laŭ recepto sŭiki *Kodok Oh* en taŭkosaŭco kun rizo ĉe ĉinindonezia restoracio en Ĝakarto.
Komercita vakusaketo de frostigitaj ranokruroj importitaj el Vjetnamio.
**Ranokruroj** estas unu el la plej bone konataj delikataĵoj de franca kaj ĉina kuirartoj. La kruroj de manĝeblaj ranoj estas konsumataj ankaŭ en aliaj partoj de la mondo, kiaj Vjetnamio, Tajlando, Indonezio, norda Italio, la regiono Alentejo de Portugalio, Hispanio, Albanio, Slovenio, nordokcidenta Grekio, la subŝtato Keralo de Barato kaj la sudaj regionoj de Usono. Je 2014, la plej granda eksporta lando de ranoj estas Indonezio, kiu estas ankaŭ granda konsumanto. En mondoregionoj kiaj Brazilo, Meksiko kaj Karibio, oni kaptas ankoraŭ multajn ranojn en naturo, dum en plej landoj jam oni konsumas nur tiujn breditajn en ranobredejoj.

Ranokruroj estas riĉaj en proteinoj, grasacido omega-3, vitamino A, kaj kalio. Oni diras ofte ke ili gustas kiel koko pro sia milda gusto, kun teksturo plej simila al kokoflugiloj. La gusto kaj teksturo de la ranviando estas proksimume inter koko kaj fiŝo. Tiuj ranoj estas breditaj komerce en kelkaj landoj, ekz. Vjetnamio. Ranomuskoloj ne reagas al la *rigor mortis* tiom rapide kiom muskoloj el varm-sangaj animaloj (kokoj, ekzemple) kaj tiele la varmo de la kuirado povas okazigi ke freŝaj ranokruroj kuntiriĝu.

Referencoj
----------

1. ↑   Nutrition Facts, and Analysis for Frog Legs, raw.  Alirita la 7an de Marto 2017.
2. ↑  "Exotic Meats USA : What Things Taste Like" (PDF). 2008.  Arkivigite je 2016-03-06 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 7an de Marto 2017.
3. ↑   "Frog legs - Ingredient". 2008.  Alirita la 7an de Marto 2017.
4. ↑   "Strange Meats: Frog Legs". 2011.  Alirita la 7an de Marto 2017.

* Kategorio Ranokruro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rózsi Molnár** [rOĵi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Molnár Rózsi** estis hungara aktoro. Ŝia plena origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Müller Rozina Mária*, ŝia edzo estis Dezső Vidor (ŝia geedziĝa nomo estis *Vidor Dezsőné*).

Rózsi Molnár  naskiĝis la 11-an de januaro 1876 en Budapeŝto, ŝi mortis la 28-an de aprilo 1945 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Rózsi Molnár akiris diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1895. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Sándor Csóka en Miskolc. En la jaroj 1896 kaj 1897 ŝi apartenis al Teatro Csokonai (Debrecen), poste al Gaja Teatro, fine al Nacia Teatro (Budapeŝto) (1899–1924), kie ŝi finis sian aktoran karieron kaj ŝi pensiuliĝis.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare: Romeo kaj Julieta - ina titolrolo
* József Katona: *Bánk bán* - Melinda (unu el la ĉefroloj)
* Friedrich Schiller: *Kabale und Liebe* - Lujza
* Ferenc Herczeg: *A dolovai nábob lánya* - Vilma; S-ino Domaházy

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

* Kategorio Rózsi Molnár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Grafo **Endre Hadik-Barkóczy** [barkOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Hadik-Barkóczy Endre János Ferenc Antal** estis hungara parlamenta deputito, senatano, bienulo. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *futaki, szalai kaj tavarnai* [salai], lia frato estis János Hadik.

Endre Hadik naskiĝis la 1-an de novembro 1862 en Pálóc (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Pavlovce nad Uhom en Slovakio), li mortis la 4-an de marto 1931 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Endre Hadik-Barkóczy studis en en:University of Hohenheim kaj Reĝa Jura Akademio (Kassa). Por heredi la patrinan bienon kun reĝa permeso li prenis la patrinan nomon Barkóczy en 1887. Ekde 1888 li politikadis en la senato 2 jardekojn havanta la dignon eterna membro. Li estis ankaŭ parlamentano inter 1892–1896 kaj inter 1901–1905. En 1903 li ricevis la honortitolon interna sekreta reĝa konsilisto. En 1927 li redonis la senatan mandaton. Li edziĝis en 1895, lia edzino naskis 2 gefilojn en 1895 respektive en 1899.

Fontoj
------

* anglalingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 147-a paĝo)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Endre Hadik-Barkóczy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709933
 |
**Kunpremilo** aŭ **gaskunpremilo** grandigas premon de gasoj per meĥanika malgrandigo de ties volumeno. Oni plej ofte produktas per **kompresoro** densigitan aeron. Oni kunpremas ankaŭ tergason, oksigenon, nitrogenon kaj aliajn gravajn industriajn gasojn.

La kunpremilo estas ĝenerale piŝta, centrifuga aŭ aksa.

Piŝta
-----

La kontraŭtaktaj piŝtaj kunpremiloj prenas la gason en suĉa takto kaj kunpremas per malgrandigo de la volumeno, movante la piŝton en malan direkton. Kiam la gaspremo superas premon necesan por malfermo de la sekureca valvo de la kunpremilo, la gaso eliĝas. Oni uzas piŝtajn kunprermilojn, kiam necesas grandprema gaso en malgranda kvanto.

Centrifuga
----------

La centrifugaj pumpiloj grandigas la movenergion de la gaso per rapide rotacianta laborrado, poste ĝi uzas la energion je grandigo de la premo en disbranĉanta elkonduka kanalo, en la difuzoro. La centrifugaj kunpremiloj konvenas por modera kunpremo de grandkvanta gaso.

Aksa
----

La gaso fluas en la laŭaksa (aŭ simple *aksa*) kunpremilo paralele al la rotora rotacia akso. La rotoro konsistas el vico de fluliniaj, ekstere larĝiĝantaj aloj. Ĝi rotacias en nemoviĝanta ujo, en kiu estas samnombra padela vico. La aloj de la ujo larĝiĝas internen kaj sidas en inter vicojn de la rotorajn alojn. La rapido de la gaso, kiu trafluas la kunpremilon, alterne grandiĝas kaj malgrandiĝas. Je ĉiu akceliĝo kreskas la gasa movenergio, dum malakceliĝo, la movenergio transformiĝas al kresko de la premo. Oni uzas aksan kunpremilon en jetmotoroj kaj gasturbinoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Gasturbino

* Kategorio Kunpremilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Apartigilo :

-> gilgameŝ

-> Eposo pri Gilgameŝ

***Gilgameŝ*** (ギルガメッシュ [Girugameŝŝu]) estas japana mangao de Iŝinomori Ŝotaro verkita en 1976 — 1978. Tio estas apokalipsa sciencfikcio, kiu baziĝas sur Eposo pri Gilgameŝ. En la jaroj 2003 — 2004 tenebra animeo estis filmita laŭ la mangao en la studio "*Group TAC*".

Rakonto
-------

#### Intrigo

Du adoleskuloj, frato kaj fratino Madoka, fuĝas de mafianoj, al kiuj ilia mortinta patrino ŝuldis monon. Ili kaŝiĝas en granda malluma domo. Tie gefratoj renkontas strangaj gejunuloj, kiuj kaŝas sin en tiu domo kontraŭ pluvo. Ili savas gefratojn de mafianoj kaj proponas aliĝi al sin por "batali kontraŭ malbono". Baldaŭ iuj atakas domon kaj la gefratoj vidas, ke iliaj novaj konatuloj transformiĝas al monstroj dum batalo. Post tio iliaj kontraŭuloj sidigas gefratojn en aŭton kaj veturigas al sia estro — grafino Verdenberg. Poste aperas mafianoj, postulantaj gefratojn, sed grafino elaĉetas ilin. Ekde tio ŝi deklaras ilin sia propraĵo kaj proponas ilin aliĝi al ŝia grupo por batali kontraŭ "teroristoj", kiujn gefratoj renkontis en la malluma domo.

### Duobla Ikso

Pro granda eksplodo en scienca laboratorio, kie oni esploris paranormalajn fenomenojn, la tero estas kovrita per spegula tavolo, kiu kaŝas blueco de la ĉielo. Tiu tavolo malebligas funkciado de la komputiloj kaj ceteraj elektronikaj aparatoj. Tio ĵetis la mondon en kaoso, kaŭzis militojn kaj malsaton. La eksplodo okazis la 10-an de oktobro, pro tio oni nomas ĝin "Duobla Ikso" (XX). Ĝi estas kaŭzita de patro de la gefratoj Madoka, kiu laboris en tiu laboratorio, pro nekonataj kialoj. Tial Duobla Ikso estas rigardata kiel akton de terorismo kaj anoj de organizaĵo, kreita de Madoka post Duoble Ikso kaj nomata Gilgameŝ, inkluzive de Madoka mem estas rigardataj kiel teroristoj. 

### Dinamis

*Dinamis* (japane: デュナミス [djunamisu], de greka δυναμις — "forto", "kapablo", "potenco") estas speciala forto, kiu donas neordinarajn kapablojn al homo, uzanta ĝin. La homoj posedantaj tiun forton povas teleportiĝi, levi objektojn de ajna pezo sentuŝe kaj tiel plu. Oni povas dividi sian *dinamis*-on al alia posedanto de *dinamis* per kontakto de fruntoj. Plejparte, oni uzas *dinamis*-on en batalo. Estas du grupoj de *dinamis*-posedantoj, tiuj grupoj malamikas inter si. La unua estas Gilgameŝ — gejunuloj, kiujn gefratoj Madoka renkontis en la malluma domo en komenco de la rakonto, ili estas estrataj de patro de la gefratoj. Al ili kontraŭis la grupo, estrata de grafino Verdenberg, unu de gefratoj Madoka aliĝas tiun grupon.
La **nombro de Reynolds** estas sendimensia nombro uzata en fluaĵa dinamiko por karakterizi la movadon de fluidoj.

Ĉi tiu nombro ricevas sian nomon honorige al Osborne Reynolds (1842-1912), kiu enkondukis ĝin en 1883. Ĝia difin-ekvacio estas:

{\displaystyle {\mathit {Re}}={\rho v\_{s}L \over \mu }}
kie:

{\displaystyle \rho }: fluaĵa denseco

{\displaystyle v\_{s}}: karaktera rapido de la problemo (ekz. se la problemo temas pri movado de sfero tra fluaĵo, {\displaystyle v\_{s}} povus esti la relativa rapido inter sfero kaj fluaĵo)

{\displaystyle L}: karaktera longo de la problemo (en la antaŭa ekzemplo, {\displaystyle L} povus esti la sfera diametro)

{\displaystyle \mu }: fluaĵa malflueco

Notu, ke oni povas skribi la nombron de Reynolds jene:

{\displaystyle {\mathit {Re}}={{(\rho v\_{s}^{2})}L^{2} \over {\mu v\_{s} \over L}L^{2}}={\frac {{\mbox{kinetika premo}}\times {\mbox{surfaco}}}{{\mbox{viskozeca tensio}}\times {\mbox{surfaco}}}}={\frac {\mbox{inerteca forto}}{\mbox{viskozeca forto}}}}
kaj, do, se *Re* >> 1 inertfortoj superregas, kaj se *Re* << 1 estas viskozecfortoj la superregantaj en la problemo.

* Kategorio Nombro de Reynolds en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Foto de John Edwards ridetanta, nome ekzemplo de rideto de Duchenne.
La **rideto de Duchenne**, nomita tiel honore al la esplorkuracisto franca nome Guillaume Duchenne, estas tipo de rideto kiu enhavas la kuntirigon de la muskoloj nomitaj granda kaj malgranda cigomatikoj proksime de la buŝo, kiuj levas la komisuron de la lipoj, kaj la orbikula muskolo proksime de la okuloj, kies kuntirigo levas la vangojn kaj produktas faldojn ĉirkaŭ la okuloj.

Duchenne, dum realigis esplorojn pri la fiziologio de la vizaĝaj esprimoj en la 19a jarcento, priskribis tiun tipon de rideto. Multaj esploristoj sugestis, ke la rideto de Duchenne indikas emocion kaj spontanean kaj aŭtentan ĉar la plej parto de la personoj ne povas kuntiri laŭvole la muskolojn necesajn por la vizaĝa esprimo de tia rideto, nome la orbikula muskolo.

Notoj
-----

1. ↑  Duchenne, Guillaume (1990). *The Mechanism of Human Facial Expression*. New York: Cambridge University Press. (Re-eldono de la origina verko en franca de la jaro 1862).
2. ↑  Elkman, P. Friesen, W. V. and O'Sullivan, M. (1988). "Smiles when lying". *Journal of Personality and Social Psychology*, 54, pp. 414–420.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 676618
 |
La **Interkonsento de Sankta Vendredo** (en angla *Good Friday Agreement* (*GFA*) aŭ **Belfast Agreement** (irlande *Comhaontú Aoine an Chéasta* aŭ *Comhaontú Bhéal Feirste*; en Ulster-skota dialekto: *Guid Friday Greeance* aŭ *Bilfawst Greeance*), estas paro de interkonsentoj subskribitaj en la 10a de Aprilo 1998 kiu finigis plej el la violento de the Troubles, nome politika konflikto en Norda Irlando kiu komplikiĝis ekde la fino de la 1960-aj jaroj. Ĝi estis la plej grava okazaĵo en la Nordirlanda pacprocezo de la 1990-aj jaroj. La nuntempa registarsistemo de Norda Irlando estas bazita sur la interkonsento. La Interkonsento anakaŭ kreis nombrajn instituciojn inter Norda Irlando kaj la Respubliko Irlando, kaj inter la Respubliko Irlando kaj Unuiĝinta Reĝlando.

Aferoj pri suvereneco, civilaj kaj kulturaj rajtoj, malarmado, malmilitigo, justico kaj polico estis kernaj en la interkonsento.

La interkonsento estis aprobita de la voĉdonantoj tra la tuta insulo Irlando en du referendumoj okazintaj la 22an de Majo 1998. En Norda Irlando, oni demandis al voĉdonantoj ĉu ili subtenas la mult-partian interkonsenton. En la Respubliko Irlando, oni demandis al voĉdonantoj ĉu ili rajtigas la ŝtaton subskribi la interkonsenton kaj permesas la necesajn konstituciajn ŝanĝojn (Deknaŭa Amendo de la Konstitucio de Irlando) por faciligi ĝin. La civitaoj de ambaŭ jurisdikcioj devis aprobi la interkonsenton por validigi ĝin.

La Brit-Irlanda Interkonsento ekvalidiĝis la 2an de Decembro 1999. La Demokratia Uniisma Partio (DUP) estis la nura grava politika grupo en Norda Irlando kiu opoziciis la Interkonsenton de Sankta Vendredo.

Vidu ankaŭ
----------

* John Hume
* David Trimble

Notoj
-----

1. ↑   North-South Ministerial Council: Annual Report (2001) in Ulster Scots.
2. ↑   BBC - History - The Good Friday Agreement. Alirita 10a de Junio 2017.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Interkonsento de Sankta Vendredo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Full text of the Good Friday Agreement Arkivigite je 2013-02-21 per la retarkivo Wayback Machine, UN Peacemaker
* All peace agreements for the United Kingdom Arkivigite je 2018-11-16 per la retarkivo Wayback Machine, UN Peacemaker
* North-South Ministerial Council
* British-Irish Council
* Irish Government - British-Irish Intergovernmental Conference


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 724747
* GND: 4699330-7
* LCCN: no2001030401
* VIAF: 180063707, 229020689, 1841150203815103250002 219198368, 180063707, 229020689, 1841150203815103250002
* SUDOC: 032859961 061614130, 032859961
* BNF: 12380790b 13757872k, 12380790b
* BNE: XX4832886 XX4832877, XX4832886
 |
Romia mejloŝtono
**Mejloŝtono**, kadre de projekt-administrado, estas la fino de projekt-stadio kiu markas la kompletiĝon de labor-pakaĵo aŭ fazo, tipe markita per altanivela evento kiel kompletiĝo, aprobo aŭ subskribo de livereblaĵo, dokumento aŭ grava revizia renkontiĝo.

Krom signado de la kompletiĝo de kerna livereblaĵo, mejloŝtono ankaŭ povas signifi gravan decidon aŭ la alvenon de kritika informo, kiu skizas aŭ influas la estontecon de projekto. Tiusence, mejloŝtono ne nur signifas distancon veturitan (kernajn stadiojn en projekto) dum la projekto sed ankaŭ indikas direkton de veturado ĉar kernaj decidoj faritaj ĉe mejloŝtonoj povas ŝanĝi la vojon tra la projekto-plano.

Esperanto-vikipedio
-------------------

En la Esperanto-vikipedio ekzistas listo de mejlŝtono-artikoloj, kie troviĝas tiuj artikoloj, per kiuj oni atingis plenan dekmilon da artikoloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Ŝosea cipo

Referencoj
----------

1. ↑  Laūvorte en PIV mejloŝtono estas tajlita ŝtono, metita laŭlonge de vojo por indiki la distancojn.

* Kategorio Mejloŝtono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Boric, kiel prezidanto de la Federacio de Studentoj de la Universitato de Ĉilio, en publika aktivado en 2012.
Boric post la lasta prezidanta debato de la unua balotado, en novembro de 2021.
**Gabriel BORIC Font** (Punta Arenas, 11-a de februaro 1986) estas ĉilia politikisto. Post deĵorado kiel deputito de la Respubliko en reprezento de la Regiono de Magelano kaj Ĉilia Antarkto, li estas la elektita prezidanto de Ĉilio, posteno kiun li oficiale komencis la 11-an de marto 2022.

Biografio
---------

Kiel studento de la Fakultato de Juro de la Universitato de Ĉilio, Boric estis prezidanto de la Federacio de Studentoj dum la periodo 2011-2012 kaj unu el la ĉefaj estroj de la studentaj mobilizoj de 2011. En la parlamentaj elektoj de 2013 li estis elektita kiel deputito por la Regiono de Magelano: kiel reprezentanto de la distrikto n.º 60 por la leĝdona periodo 2014-2018, kaj poste, en la parlamentaj balotoj de 2017, kiel deputito en la distrikto numero 28 por la periodo 2018-2022.

Boric partoprenis en la kreo de la *Ampleksa Fronto* (FA), koalicio de partioj kaj movadoj de maldekstro. En aŭgusto de 2021 li estis nomumita kiel prezidanta kandidato de Socia Konverĝo, partio kiun li estis fondinta en 2018, kaj de la FA. Post gajni en la internaj balotoj de la 18a de julio 2021, li iĝis la prezidanta kandidato de la koalicio *Apruebo Dignidad* por la prezidanta elekto de tiu jaro. En la dua balotado realigita la 19an de decembro 2021, li akiris 55,8% de la voĉdonoj, estante elektita kiel Prezidanto de la Respubliko kun la plej granda nombro de voĉdonoj en la historio de Ĉilio. Nur 36-jara, li estos ankaŭ la plej juna prezidanto en la historio de la lando kaj la unua naskiĝinta post la puĉo de 1973.

La 11-an de marto 2022 Gabriel Boric estis proklamita prezidento de Ĉilio, nome la plej juna kaj la plej voĉdonita.

Logoo de kampanjo de Boric.

Referencoj
----------

1. ↑   Gabriel Boric fariĝas la plej voĉdonita prezidento de Ĉilio.
2. ↑   Gabriel Boric, la jarmilulo plej juna prezidento de Ĉilio.
3. ↑  Nicolás Lazo Jerez (2022-01-31) Ŝanĝo de registaro en Ĉilio: la reveno de la (fragila) espero (esperante). Tutmondaj Voĉoj. Arkivita el la originalo je 2023-08-25. Alirita 2023-10-31.

* Kategorio Gabriel Boric en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 748456
* GND: 1248065913
* LCCN: no2022094733
* VIAF: 15163510578210932978
 |
**Röszke** (roske) estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda Ebenaĵo**, en departemento Csongrád, en subregiono de Szeged. La nomo ne havas sencon en la hungara.

* Areo: 37 km²
* Loĝantaro: 3400
* Poŝtkodo: 6758
* Telefonprefikso: 62

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso, laŭ ŝtatlimo inter Serbio kaj Hungario, laŭ ĉefvojo kaj aŭtoŝoseo M5 Budapeŝto-Beogrado, laŭ fervojo Szeged-Subotica.

Pli frue loĝis tie hunoj lasantaj raraĵojn, kiuj estas videblaj en muzeo. La unua skriba mencio devenis el 1432 en formo *Recke*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon, poste la kampoj apartenis al Szeged. En la regiono formiĝis senfina vico da farmoj. inter Szeged kaj Szabadka troviĝis ĉeno de farmoj. En la 18-a j.c. oni kultivis precipe tabakon. En 1920 oni distranĉis la farmaron, tiu parto restis hungara. La refondiĝo okazis 1950. Nuntempe kultivas precipe kapsikon. Serboj kaj hungaroj nomumas la vilaĝon grava trapasejo. Ekde 2008 la limo apartenas al zono de Schengen, la trapasado estas severe.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, preĝejo, 2 kuracejoj, infankuracejo, dentokuracejo, familihelpa servo.

Famulo
------

* Tie naskiĝis Aleksandro Rózsa (rOĵa), la plej konata hungara popola bandito en la 19-a j.c.

Ĝemelurboj
----------

* Kategorio Röszke en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kanjiĵa, Serbio
* Végvár, Rumanio
Geedza paro.
Japana fianĉino en blanka edziniĝa kimono.
**Edziniĝa robo** plej ofte estas longa blanka (en multaj landoj) robo de edziniĝonta fianĉino, speciale aĉetita aŭ almezurita por la nupto. Multaj edziniĝontinoj preferas longan robon, ofte kombinata kun blanka ĝartero. Por kompletigi la tuton ŝi ofte portas vualon aŭ arte en la hararo plektitan ornamaĵon en la formo de floroj aŭ bantoj.

En multaj okazoj tiu vesto estas la plej kosta kaj plej ornama vesto kiun virino aĉetas, mendas aŭ preparas en la vivo. Ĝi estas celo de dum semajnoj (aŭ eĉ monatoj) la planoj de la paro, aŭ almenaŭ de la edziniĝonta. En kelkaj etosoj estas kutimo konsideri ke la edziĝonto ne devas vidi la edziniĝonton jam vestita nupte, ĉar tio alportos malbonan sorton. Ankaŭ en kelkaj etosoj, ĉar plej ofte tiu vesto estas uzata nur unu tagon en la vivo, ĝi povas esti heredata kaj aranĝita por venonta okazo. En okazoj de famulinoj, la informo pri la edziniĝa robo, kaj ĉefe se ĝi estas mendata al fama tajloro, estas celo de sekreto kaj de intereso por specifaj gazetoj.

Multornamita edziniĝa robo.

* Edziniĝa robo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Edziniĝa robo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **General Dynamics F-16 Fighting Falcon (F-16)** estas Usona tutvetera multrola ĉasaviadilo.

Ekde unua debuto en 1973, pli ol 4,500 aviadiloj estis fabrikitaj por multaj uzantoj kiel Usona aerarmeo. Ankaŭ F-16 estas unua ĉasaviadilo, kiu uzas Fly-by-wire sistemon kun pneŭmata komputilo por kontroli flugmanovron.

Historio
--------

Post la Korea kaj Vjetnama militoj, Usona aerarmeo sciiĝis pri bezono de aersupereca ĉasaviadilo kaj plibonigita trejnado por pilotoj. Dum la Vjetnama milito, la misiloj de ĉasaviadiloj ne sufiĉe interkaptis malamikajn ĉasaviadilojn, tial pilotoj ofte devis batali kiel klasika aerbatalo, "Hundbatalo".

En 1960-jaroj, Kolonelo John Boyd, la fluginstruisto de Usona aerarmeo, kiu poste iĝos ĉefa partoprenanto de programo F-15, ellaboris la energia-manovreblecan teorion. Laŭ lia teorio, malgranda, malpeza ĉasaviadilo eblas manovri sen peza energia perdo. Tiu teorio rezultis programon "LWF", Malpeza Ĉasaviadilo.

Unue aerarmea ĉefeco kaj subtenantoj de Programo "F-X" negative konsideris pri programo LWF, ĉar ĝi eblis disturbi F-15 programon. Tamen poste aerarmea ĉefeco sciiĝis ke la financa subteno por F-15 estis ne sufiĉa. Por subteni F-15, Usona aerarmeo bezonis "malpezan ĉasaviadilon", kiu eblis subteni F-15.

Danke al reforma Defenda sekretario David Packard, Boyd ebligis komenci programon LWP en 1971. Kvin kompanioj partoprenis en tiu programo, kaj YF-16 kaj YF-17 estis selektita. En 1970-jaroj NATO kaj membro-ŝtatoj planis anstataŭi F-104 Starfighter kaj F-4 Phantom II, tial Usona aerarmeo rapidigis programon. La 13-an de januaro 1975, Sekretario de Aerarmeo anoncis ke YF-16 estis venkanto de konkursprogramo.

Danke al malalta operadkosto, nuntempe F-16 ankoraŭ estas uzataj en Usono kaj aliaj 25 landoj.

Variantoj
---------

* **F-16A/B** (1972) : F-16A (Unu-seĝa versio) kaj F-16B (Du-seĝa versio) estas unua versio de F-16 serio.
* **F-16C/D** (1984) : Plibonigita versio de F-16A/B. (C: Unu-seĝa, D: Du-seĝa)
* **F-16E/F** (1989) : Plibonigita versio de F-16C/D, kiuj estas bazitaj sur F-16C/D Bloko 50 kaj 52.

Specifaĵo (F-16C Bloko 50)
--------------------------

* Longo: 49ft 5in (15.06 m)
* Alto: 16ft (4.88 m)
* Enverguro: 32ft 8in (9.96 m)
* Maks. rapido :
	+ en alteco : Mach 2 (1,320 mph, 2,120 km/h)
	+ en marnivelo : Mach 1.2 (915 mph, 1,470 km/h)
* Povejo : Unu General Electric F110-GE-129 (por F-16C/D bloko 30-50) aŭ Pratt & Whitney F100-PW-220/220E postbrulila turboventumila jetmotoro

Referencoj
----------

1. ↑  Peacock, Lindsay. *Pri flugiloj de Falcon: La historio de F-16*. RAF Fairford, Unuiĝita Reglando: The Royal Air Force Benevolent Fund Enterprises, 1997. ISBN 1-899808-01-9.
2. ↑  F-16 Fighting Falcon, Usona aerarmeo angle

Vidu ankaŭ
----------

* Usona Aerarmeo
* McDonnell Douglas F-15 Eagle

* General Dynamics F-16 Fighting Falcon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio General Dynamics F-16 Fighting Falcon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Werner von Janowski** [WERn(e) fon jaNOvski] estis germana spiono, kiu elŝipiĝis el sekreta submarŝipo fronte al kanada vilaĝo New-Carlisle, en Golfo Chaleur. Tio okazis la 9-an de novembro 1942. Li kaŝis sian uniformon en gundon kaj vestis sin per civila vestaĵo antaŭ ol direkti sin al la loka hotelo.

Lia eta akcento kaj la alumetoj produktitaj en Belgio kaj neniam venditaj en Kanado, malkaŝis lin. La filo de la hotelposedanto - Earle J. Annet - kontaktis la provincan policon por informi ilin pri la suspekto, ke temas pri spiono. La polico arestis lin en trajno al Montrealo. Post detala pridemando, von Janowski senvualigis sin kaj eĉ diris la engrundigejon de sia uniformo. Li akceptis iĝi duobla agento kaj labori por *Royal Canadian Mounted Police*. Li sendis dum unu jaro kodigitajn informojn al la germanoj kaj ricevis informojn pri sekreta militara organizo.
< la sekva artikolo ankoraŭ ne ekzistas kaj tial ne "videblas":
Vidu ankaŭ: Kanado dum la Mondmilitoj kaj la Intermilitaj Jaroj
-->

Fonto
-----

* Mararmea muzeo de Kebeko Arkivigite je 2006-04-22 per la retarkivo Wayback Machine
**Rüderswil** estas komunumo en la distrikto Signau en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 2341 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

La komunumo Rüderswil situas en Emme-Valo ambaŭflanke de la rivero Emme norde de Lauperswil, kun kiu ĝi dividas la vilaĝon Zollbrück. Al la komunumo apartenas krom Rüderswil mem la vilaĝoj Schwanden, kaj partoj de la vilaĝoj Ranflüh kaj Zollbrück.

La komunumo havas areon de entute 17km², de kiuj 12km² estas utiligataj por agrikulturo kaj 3,77km² konsistas el arbaro.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo limas en nordo al Lützelflüh kaj Trachselwald, en oriento al Lauperswil, kaj en okcidento al Landiswil, Oberried kaj Hasle ĉe Burgdorf.

Trafiko
-------

Rüderswil situas ĉe la trajnlinioj de Langnau en Emme-Valo al Berno kaj de Burgdorf al Konolfingen, kiuj estas servataj de regionaj trajnoj de la Berno-Lötschberg-Sempiono-Fervojo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Rüderswil datiĝas el la jaro 1146 kiel *Röderswilare*. La setlejo Ried jam menciiĝis en la jaro 894. La unua mencio de Rüderswil kiel paroĥo okazis en la jaro 1275. En mezepoko en Rüderswil unue regis kavaliroj de la Germana Ordeno, poste la paroĥaj interezrajtoj transiris al la Monaĥejo Chorherrenstift en Berno. Post la reformacio en la jaro 1528 la suverenco pri Rüderswil definitive transiris al la berna ŝtato.

En la jaro 1615 naskiĝis en la setlejo Schönholz en la komunumo Rüderswil la kamparana gvidanto Niklaus Leuenberger, kiu estis senkapigita en Berno la 27-an de aŭgusto 1652.

Ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Rüderswil apartenis al la kamparvoktejo Trachselwald. Post la disfalo de la Helveta Respubliko ek de la jaro 1804 Rüderswil formas parton de la distrikto Signau.

La 17-an de majo 2009 la loĝantaro de la du komunumoj Lauperswil kaj Rüderswil voĉdonos pri kunigo de la du komunumoj al unu sola politika komunumo.

Vidu ankaŭ
----------

* Zollbrück (stacidomo)

* Kategorio Rüderswil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Rüderswil

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la administra distrikto Emme-Valo |
| --- |
| Aefligen • Affoltern en Emme-Valo • Alchenstorf • Bätterkinden • Burgdorf • Dürrenroth • Eggiwil • Ersigen • Hasle ĉe Burgdorf • Heimiswil • Hellsau • Hindelbank • Höchstetten • Kernenried • Kirchberg • Koppigen • Krauchthal • Langnau en Emme-Valo • Lauperswil • Lützelflüh • Lyssach • Mötschwil • Niederösch • Oberburg • Oberösch • Röthenbach en Emme-Valo • Rüderswil • Rüdtligen-Alchenflüh • Rüegsau • Rumendingen • Rüti ĉe Lyssach • Schangnau • Signau • Sumiswald • Trachselwald • Trub • Trubschachen • Utzenstorf • Wiler ĉe Utzenstorf • Willadingen • Wynigen • Zielebach |  |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la iama distrikto Signau ĝis 2009 |
| --- |
| maldekstraEggiwil • Langnau en Emme-Valo • Lauperswil • Röthenbach en Emme-Valo • Rüderswil • Schangnau • **Signau** • Trub • Trubschachen |  |

 |
**Rüdlingen** estas komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo, Svislando. Ĝi havis 655 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Rüdlingen kune kun la komunumo Buchberg formas eksklavon de Kantono Ŝafhaŭzo, kiu estas komplete ĉirkaŭigita de teritorio de Kantono Zuriko kaj Baden-Virtembergo (Germanio). Rüdlingen situas ĉe la norda bordo de Rejno. En nordokcidento de Rüdlingen situas arbara enklavo de la komunumo Buchberg SH.

Najbaraj komunumoj
------------------

Rüdlingen limas en okcidento al Eglisau, en sudo al Buchberg kaj Berg ĉe Irchel, en oriento al Flaach kaj Marthalen, en nordo al Lottstetten (Baden-Virtembergo, Germanio) kaj en okcidento al Rafz.

Trafiko
-------

Rüdlingen per poŝtaŭto estas ligita kun Eglisau kaj Vinterturo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Rüdlingen datiĝas el la jaro 827. Laŭ kroniko el la jaro 1123 Leuthold de Weissenburg donacis la vilaĝojn Rüdlingen kaj Buchberg al la Monaĥejo Rejnaŭo. La regado pri Buchberg kaj Rüdlingen transiris en la jaro 1520 al la urbo Ŝafhaŭzo kiel lasta servuto de la Monaĥejo Rejnaŭo. Ek de mezepoko Buchberg kaj Rüdlingen formis komunan komunumon ĝis disiĝo al du memstaraj politikaj komunumoj en la jaro 1839.

* Kategorio Rüdlingen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Rüdlingen

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Ŝafhaŭzo |
| --- |
| Kaprikorno, blazono de ŜafhaŭzoKaprikorno, blazono de ŜafhaŭzoBargen • Beggingen (Guntmadingen) • Beringen • Buch • Buchberg • Büttenhardt • Dörflingen • Gächlingen • Hallau • Hemishofen • Lohn • Löhningen • Merishausen • Neuhausen ĉe Rejn-Akvofalo • Neunkirch • Oberhallau • Ramsen • Rüdlingen • Ŝafhaŭzo (Hemmental) • Schleitheim • Siblingen • Stein ĉe Rejno • Stetten • Thayngen (Altdorf • Bibern • Hofen • Opfertshofen) • Trasadingen • Wilchingen | Panoramo de ŜafhaŭzoPanoramo de Ŝafhaŭzo |

 |