recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sarpaj Bejkman** aŭ **Sarpay Beikman** (birme စာပေဗိမာန်; laŭvorte **Palaco de Literaturo**) estas tradukasocio kiu ekestis el la **Birma Traduka Societo**. Ties unua prezidanto estis ĉefministro *U Nu*, kiu akiris unuan laborpostenon de tradukisto ĉe la Altlernejo Judson (nun en la Universitato de Jangono). La celo estis traduki kulturon, literaturon kaj edukadon el la tuta mondo por birma publiko. En 1963 la societo asociiĝis al la Presada kaj Eldona Entrepreno de la Birma Ministerio pri Informado, konata sub la nomo *Sarpay Beikman*, nome *Literatura Domo*. La celo de la Sarpay Beikman estis "plibonigi kaj riĉigi la ĝeneralan scion de ĉiuj civitanoj de la Unio". La celaro estis poste etendita por instigi lokajn verkistojn eldoni ĉiaspecajn librojn. 

La direktantaro decidis atribui premiojn por kompili kaj traduki literaturajn verkojn de elstaraj eksterlandaj aŭtoroj en la birma lingvo aŭ en iu el la indiĝenaj lingvoj de Birmo. La societo prezentas la ĉiujaran *Premion Sarpay Beikman* pri manuskriptoj kaj la Naciajn Literaturajn Premiojn por bonegaj novaj, antaŭe ne-eldonitaj kaj aperintaj verkoj en diversaj kategorioj.

**Palaco Sarpay Beikman** en Jangono, nun en la posedo de la Ministerio de Komunikado kaj Informa Teknologio.
La Birma Traduka Societo ne nur tradukis librojn, sed ankaŭ alkuraĝis multajn aliajn formojn de birma kulturo kaj literaturaj aktivecoj La Societo kreis en 1956 senpagan bibliotekon en Ranguno. En 2011 la biblioteko havis 50 000 librotitolojn en la ĉefa sekcio kaj aliajn 12 000 librotitolojn en la referenca sekcio. Samjare filio de la Sarpay Beikman Biblioteko estis ankaŭ inaŭgurita en Mandalajo.

Sarpay Beikman
--------------

La socio ankaŭ eldonis la anglalingvan revuan *Open Mind* (Malferma menso), renomita *Spektrum* post 1962. Kun malpliiĝantaj nombroj de anglalingva legantaro en la lando, estis decidita lanĉi birman version, sed kun artikoloj kiuj koncentrigas al la interesoj de birma legantaro. Sarpay Beikman ankaŭ aranĝis grandajn renkontiĝojn kie eminentaj sciencistoj aŭ verkistoj priparolis multajn temojn, invitante la ĉeestantojn fari rimarkojn aŭ prezenti propran kontribuaĵon. Tio montriĝis tiom populara ke duarangaj parolantoj foje devis esti elektitaj per lotado. La societo eldonis la ĉefajn kontribuaĵojn libroforme

En 2008 neniu traduka premio estis atribuita parte pro financaj limigoj, parte pro cenzuro kaj enmiksiĝo fare de la militista reĝimo pri kio estas tradukinda.

Vidu ankaŭ
----------

* *The Irrawaddy*

Referencoj
----------

1. ↑  (angla) Arkar Moe, "*In Other Words*" (En aliaj vortoj),*The Irrawaddy (eo)* 18 (2), arkivita originalo de la 24a de januaro 2014, alirite la 26an de aŭgusto 2019.
2. 1 2  (angla) Chee, Tham Seong (1981). *Essays on Literature and Society in Southeast Asia: Political and Sociological Perspectives*. NUS Press. ISBN 9971-69-036-5.
3. ↑  (angla) "*Recreation and Mass Media: printing and publishing enterprise*". Myanmar Online Data Information Network Solutions
4. ↑  (en) Birma enciklopedio, p. 160
5. ↑  Chee 1981, p. 8
6. ↑  Chee 1981, p. 9.
Portreto de Fabian Gottlieb von Bellingshausen
Admiralo von Bellingshausen
**Fabian Gottlieb VON BELLINGSHAUSEN**, prononco [FAbian GOTlib fon BELinkshaŭzn], ankaŭ konata ruslingve kiel **Фаддей Фаддеевич Беллинсгаузен**, prononco [FadEJ FadEJeviĉ BELinsgauzen], (n. la 20-an de septembro 1778 sur la insulo Saaremaa, germane nomata *Ösel*, nuna Estonio - m. la 25-an de januaro 1852 en Kronŝtadt) estis maroficiro de la Rusa Imperio. Devene li estis nobelo el familio de germanaj baltoj. Li estris la duan rusan ĉirkaŭmondan ekspedicion. Dum tiu ekspedicio, Bellingshausen fariĝis unu el la tri unuaj eŭropanoj, kiuj vidis la antarktan kontinenton el la ŝipo *Vostok*. Li estis akompananto tie de Miĥail Lazarev.

Honorigoj
---------

Laŭ lia nomo nomiĝis pluraj geografiaj objektoj en kaj apud la Antarkto, ekzemple la *maro Bellinghausen* okcidente de la antarkta duoninsulo, kaj la *monto Bellinghausen* de 1380 metroj (krome ankaŭ monto de iom pli ol 3340 metroj en la kanada teritorio Jukonio, parto de la Nacia Parko Kluane), krome glaĉero nomata "ketedralo Bellinghausen", insularo en la teritorio Sud-Georgio kaj Sud-Sandviĉinsuloj kaj pluraj aliaj.

* Kategorio Fabian Gottlieb von Bellingshausen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 288657
* GND: 133531317
* LCCN: n/85/242171
* VIAF: 67658715
* ISNI: 0000 0001 1354 3811
* SUDOC: 200762532
* NLA: 35838548
* BIBSYS: 4023664
* NKC: mzk2005269744
 |
**Bernuy-Zapardiel** [berNŬJ-zaparDJEL] estas municipo en la nordo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco. *Bernuy* estas etimologie rilatebla al Bermudo, kiel iama loĝanto kaj *Zapardiel* estas la nomo de rivero.

La preĝejo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 19,78 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 90 loĝantojn. Ĝi perdis 300 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 61 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Cantiveros, Cisla, Fuente el Saúz, Constanzana, Canales kaj Cabezas del Pozo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. La preĝejo de Sankta Marteno konservas absidon de mudeĥara stilo.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761514
 |
Listo de hormonoj trovitaj en la endokrinaj glandoj de la gastrointestina vojo
**Endokrinologio** (greke *ἔνδον* *endon* „ene", *κρίνειν* *krinein* "sekrecii" kaj *λόγος*, *lógos*, "instruo, scienco"), **endokrinscienco** (en sia fazo kiel vivoscienca branĉo), aŭ **endokrinmedicino** (en sia aplikita fazo) estas la studo de la endokrina sistemo kaj hormonoj.

La endokrinologio ampleksas la preventon, diagnozadon kaj sen-operacian terapion de la malsanoj de la *endokrinaj glandoj*. "Endokrinaj glandoj" estas tiuj, kiuj sekrecias sian produktaĵon rekte en la sangon, kontraste al la "eksokrinaj glandoj" (ekzemple por salivo, ŝvito aŭ haŭta graso), kiuj transportas sian produktaĵon al la korpoekstero.

La medicina endokrinologio estas subfako de interna medicino, krome ekzistas endokrinologia kirurgio, kiu konsideratas subfako de kirurgio.

La endokrinologio interalie traktas la sekvajn malsanojn (kiuj fake nomatas *endokrinopatioj*):

* panhipopituitarismo
* malsanoj de la tireoido
* diabeto (latine *diabetes mellitus*)
* *diabetes insipidus* = malsano de la korpa akvoreguligo
* *Conn*-sindromo = troa produktaĵo de aldosterono
* *Cushing*-sindromo = troa produktaĵo de kortizolo
* *Addison*-malsano = manko de hormonoj de la surrena glando
* adrenogenerila sindromo = plivirigo de la eksteraj generaj organoj ĉe virinoj
* akromegalio (malproporcie tro grandaj korpofinaĵoj, kiel fingroj, piedfingroj, nazo, mentono, oreloj) kaj gigantismo
* hipoglikemio ekzemple ĉe insulinomo (tumoro produktanta tro da insulino)
* malsanoj de la paratiroidoj
* feokromocitomoj kaj aliaj kanceroj
* troo aŭ manko de generaj hormonoj

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Medicino |

* Kategorio Endokrinologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269152
* GND: 4014663-7
* LCCN: sh85043068
* BNF: 11931973d
* NKC: ph119936
 |
**Ĵidilovo** (makedono Жидилово) estas vilaĝo en Opština Kriva Palanka en Norda Makedonio. En 2002 vivis tie 302 loĝantoj.

Loko, priskribo
---------------

La vilaĝo situas ĉe la orienta rando de Opština Kriva Palanka. La alteco estas ĉirkaŭ 740 - 1250 m.

La rivero Kriva Reka fluas apud la suda rando de la vilaĝo. La vojo A2/E871 de la urbo Kriva Palanka al Bulgario etendiĝas orienten laŭ la rivero. La areo de la vilaĝo estas proksimume 16.5 km².

Ĝi estas limita en la okcidento al la vilaĝo de Trnovo, en la oriento de la vilaĝo de Uzem kaj en la sudo de la vilaĝo de Krklja. La ŝtatlimo kun Bulgario etendiĝas laŭ la norda rando.

La loĝata parto de la vilaĝo situas apud la ĉefŝoseo en la sudo de la teritorio, en la rivero Kriva Reka valo, je alteco de ĉirkaŭ 800 m.

Loĝantaro
---------

Laŭ la censo de 2002, estis entute 302 loĝantoj. 299 el ili estas makedonoj.

La katastro de la vilaĝo havas areon de 16,5 km². Arbaroj dominas ĉi tie sur areo de 628,6 ha, paŝtejoj 485,8 ha kaj plugtero 437,2 ha.

La vilaĝo baze havas miksitan agrikulturan funkcion.

Pluaj fotoj
-----------

* Ĵidilovo-loko de la vilaĝo en la municipoĴidilovo-loko de la vilaĝo en la municipo
* Ĵidilovo-poŝtoficejoĴidilovo-poŝtoficejo
* Ĵidilovo-vido de la vilaĝoĴidilovo-vido de la vilaĝo
* Ĵidilovo-Bazlerneja kampusoĴidilovo-Bazlerneja kampuso

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Жидилово en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:
Sube estas listo de birdospecioj endemiaj aŭ preskaŭendemiaj de la insularo de Tajvano.

Por pliaj detaloj pri tiu temo vidu artikolon Endemiismoj ĉe birdoj.

Endemibirdaj areoj
------------------

Birdlife International difinis la tutan insulon de Tajvano kiel Endemibirdan areon (EBA).

Krome la insulo de Ponso no Tao estas klasita kiel duaranga Endemibirda areo ĉar estas du limigitaj specioj (Fajfa verda kolombo kaj Rjukjua orelstrigo) kiuj loĝas tie.

Duarangaj Endemibirdaj areoj havas almenaŭ unu limigitan birdospecion, sed ne havas sufiĉajn kriterion por EBA.

Listo de kelkaj specioj endemiaj de Tajvano
-------------------------------------------

* Tajvana perdriko
* Blua fazano
* Nigra longovosta fazano
* Tajvana piknonoto
* Kolumtarsigero
* Tajvana aktinoduro
* Tajvana juhino
* Tajvana arbustosilvio
* Tajvana regolo
* Tajvana paruo
* Formosa blua pigo

Krome la Fajfa verda kolombo, kvankam ne endemia de Tajvano estas limigita specio.

Aldone la jenaj dek subspecioj povus esti traktataj kiel specioj, laŭ Collar (2004):

* Ĉina bambuperdriko *Bambusicola thoracicus sonorivox*
* Nigrobrova barbulo *Megalaima oorti nuchalis*
* Taivana insula turdo *Turdus poliocephalus niveiceps*
* Blankabrova muŝkaptulo *Brachypteryx Montana goodfellowi*
* Brunflanka ĉetio *Cettia fortipes robustipes*
* Blankagorĝa garulakso *Garrulax albogularis ruficeps*
* Ruĝeca garulakso *Garrulax poecilorhynchus poecilorhynchus*
* Huamei *Garrulax canorus taewanus*
* [[]] *Pomatorhinus erythrogenys erythrocnemis*
* [[]] *Pomatorhinus ruficollis musicus*

Referencoj
----------

Collar, N.J. (2004), **Endemic Subspecies of Taiwan birds — first impressions**, BirdingASIA No. 2, December 2004.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* Arkivigite je 2011-02-22 per la retarkivo Wayback Machine
**Berrocal de Huebra** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. *Berrocal* estas tradukebla etimologie al *Rokaro*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Berrocal, Coca de Huebra, Coquilla de Huebra kaj Domingo Señor krom la senhomejoj Gallinero de Huebra, Torre de Velayos y Villar del Profeta, okupas totalan areon de 38,70 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 69 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 500 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Ĝi distas 42 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753015
 |
Dancbando Larz-Kristerz 2008
**Dancbando** (svede: **dansband**) estas muzikoĝenro, kies origino situas en Svedujo en la 1970-aj jaroj.

*Dansbandsmusik* (esperante: *dancbandomuziko*) popularegiĝis en Svedujo kaj Norvegujo en la 1970-aj, 1980-aj kaj 1990-aj jaroj. Dancobando estas bando, kiu ludas dancmuzikon, ofte *Bugg* kaj *Foxtrot*. La sveda vorto *dansband* signifas foje ankaŭ la muzikoĝenron.

Enhavo
------

Kantotekstoj de dancbandmuziko estas ofte ĝojaj kaj temas pri amo, amikeco kaj paco. Ofta temo estas dancado mem, kaj la *bona iama epoko*.

Stiloj
------

### Historia evoluo

Antaŭ ol dancbandmuziko vere populariĝis, kutimaj ĵazorkestroj ludis dancmuzikon. En la 1950-aj jaroj malgrandiĝis la intereso pri ĵazmuziko kaj dancmuziko evoluis al popmuziko. Plej famiĝis la bandoj Flamingokvintetten, Ingmar Nordströms, Wizex kaj Matz Bladhs en la 1970-aj jaroj.

En la 1990-aj jaroj dancbandmuziko disiĝis en du kategoriojn: *mogen* (svede *matura*) kaj moderna. La moderna stilo estis influita de rok-muziko kaj celis ĉefe junulojn, dum la *mogen*-stilo estis preferata de pli maljunaj homoj. Tiu ĉi muziko estis malpli rapida kaj similis foje al *Schottis*, *Hambo* aŭ *Snoa*. En la 1990-aj jaroj dancmuziko estis ludita ĉefe en la *mogen*-stilo, sed kun iom da *moderno*, nomata *fräschmogen*. Bandoj, kiuj ludis tian muzikon estis Blender, Arvingarna, Candela, Joyride kaj Fernandoz.

### Geografiaj kaj regionaj diferencoj

En la diversaj regionoj dancbandmuziko estas diversstila. En la sudsveda regiono Skåne troviĝas influoj de *Country* kaj ĝi estas kutime malrapida. En Mezsvedujo, de kie devenas la plej famaj *mogen*-bandoj kiel Vikingarna kaj Sven-Ingvars, *Bugg* estas populara. En Norrland dancbando estas ofte pli rapida kaj influita de rok-muziko. Tial oni povas konsideri norrlandan dancbandmuzikon kiel la plej moderna.

Konataj bandoj
--------------

* Arvingarna, Svedujo
* Barbados, Svedujo
* Black Jack, Svedujo
* Flamingokvintetten, Svedujo
* Kjell Roos Band (*Roosarna*), Svedujo
* Larz-Kristerz, Svedujo
* Lotta & Anders Engbergs orkester, Svedujo
* Lotta Engbergs, Svedujo
* Ole Ivars, Norvegujo
* Thorleifs, Svedujo
* Vikingarna (*Vikingoj*), Svedujo
* Wizex, Svedujo

Konataj kantoj
--------------

* *Gråt inga tårar*, de Thorleifs (1975)
* *Jag vill vara din Margareta*, de Sten & Stanley (1976)
* *De sista ljuva åren*, de Lasse Stefanz & Christina Lindberg (1989)
* *Två mörka ögon*, de Sven-Ingvars (1991)
* *Eloise*, de Arvingarna (1993)
* *Kan man älska nå'n på avstånd*, de Vikingarna (1998)
* *Jag trodde änglarna fanns*, de Ole Ivars & Kikki Danielsson, 1999
* *Take Me to Your Heaven*, de Wizex (1999)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dancbando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Tiu artikolo estas unu el serio haviganta informon pri endemioj inter birdoj en diversaj zoogeografiaj zonoj tutmondaj.

Geografio
---------

Gravas noti, ke la situo de tiu mondoregiono Okcidenta Afriko havas tre precizajn naturajn limojn, norde la dezerto de Saharo (norde de kiu estus mondoregiono Nordafriko), okcidente la Atlantika Oceano kaj ĉefe sude la Golfo de Gvineo kaj sudoriente la Baseno de la rivero Kongo, dum oriente estus laregionoj najbaraj al Korno de Afriko. Tiele pli precize oni povas konsideri ke la norda parto de tiu mondoregiono estus Sahelo kaj la suda la angulo de la Golfo de Gvineo.

Modeloj de endemioj
-------------------

Multaj specioj kiuj vivas ĉirkaŭ la Mediteraneo ne trapasas la naturan barilon de la dezerto de Saharo. Tio kondiĉigas la ĉeeston de precizaj specioj. Aliaj vivas inter la duondezertaj nordaj regionoj kaj la pli fruktodonaj sudaj regionoj ĝis la marbordo.

Endemibirdaj areoj
------------------

Birdlife International difinis la jenajn endemibirdajn areojn (EBAj) en la regionp:

* Santomeo
* Principeo
* Supra-Gvineaj arbaroj
* Malaltaj teroj de Kameruno kaj Gabono
* Montoj de Kameruno

Ĉiu areo havas sian propran aron de endemiaj specioj, sed estas multaj specioj endemiaj de la tuta regiono.

Listo de specioj
----------------

Jene estas listo de kelkaj specioj endemiaj de la regiono:

* Santomea dikbekulo, *Neospiza concolor*
* Santomea lanio, *Lanius newtoni*
* Horizorhino aŭ Santomea muŝkaptulo, *Horizorhinus dohrni*
* Santomea alciono, *Alcedo thomensis*
* Santomea orelstrigo
* Princa lamprotorno
* Principea serino
* Centrafrika arbarnajtingalo, *Stiphrornis sanghensis*
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Bellegarde (apartigilo). |

**Bellegarde-en-Marche** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 425 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Bellegarde-en-Marche etendiĝas sur 3,14 km², kaj havis 425 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 135 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Bellegarde-en-Marche situas je alteco de 648 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Bellegarde-en-Marche apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-Pierre Bonnaud, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Bellegarde-en-Marche estas la ĉefurbo de la kantono de Bellegarde-en-Marche. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Bellegarde-en-Marche
**Beth Hart** (24a de Januaro, 1972) estas usona kantisto, kantoverkisto kaj muzikisto el Los-Anĝeleso, Kalifornio, Usono. Ŝi famiĝis ĉe la publikigo de sia unuopaĵo de 1999 nome "LA Song (Out of This Town)" el sia dua albumo *Screamin' for My Supper*. Tiu unuopaĵo iĝis sukceso numero unua en Novzelando, kaj atingis la 5an rangon de la listo *US Adult Contemporary* kaj la 7an rangon de la ritmenblusa listo de la gazeto *Billboard*. Postaj albumoj nome *Seesaw* kaj *Live in Amsterdam* fare de Beth Hart kaj Joe Bonamassa, atingis statuson de unua arngo en la listo de *Billboard Blues Album Chart*. La publikigo de Hart de *Bang Bang Boom Boom* supreniris ĝis la numero 3a en *Billboard Blues Album Chart*, kaj la albumo *Don't Explain* de Hart kaj Bonamassa. La albumo Seesaw supreniris al la numero 8a en *Billboard Top Independent Album Chart*. Hart havis du kantojn en numero 1a en Danio nome "As Good as It Gets" kaj "Learning to Live", kaj platene venditan albumon, nome *Leave the Light On*.

La unua albumo de Hart kun Bonamassa, nome *Don't Explain*, ege sukcesis en Nederlando. En 2014 Hart estis nomumita por premio Grammy pro *Seesaw* kaj ŝi estis nomumita ankaŭ por premio *Blues Music Award* en la kategorio 'Plej Bonkvalita Nuntempa Blusartistino'.

Diskaro
-------

* *Beth Hart and the Ocean of Souls* (1993)
* *Immortal* (1996)
* *Screamin' for My Supper* (1999)
* *Leave the Light On* (2003)
* *37 Days* (2007)
* *My California* (2010)
* *Don't Explain* kun Joe Bonamassa (2011)
* *Bang Bang Boom Boom* (2012)
* *Seesaw* with kun Bonamassa (2013)
* *Better Than Home* (2015)
* *Fire on the Floor* (2016)
* *Black Coffee* kun Joe Bonamassa (2018)
* *War in My Mind* (2019)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Beth Hart en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 615034
* GND: 135188849
* LCCN: n2003073729
* VIAF: 48604476
* ISNI: 0000 0000 6687 6540
* LIBRIS: 358800
* SUDOC: 171010779
* BNF: 165479585
* MBA: 3fe817fc-966e-4ece-b00a-76be43e7e73c
* NKC: xx0159591
 |
Sube estas listo de birdospecioj endemiaj aŭ preskaŭendemiaj de orienta Nordameriko.

Por pliaj detaloj pri tiu temo vidu artikolon Endemiismoj ĉe birdoj.

Endemiaj taksonaroj
-------------------

Orienta Nordameriko, tio estas regionoj de Usono kaj Kanado kiuj estas oriente de la Roka Montaro ne havas endemiajn familiojn, sed ja altan proporcion de la specioj de la jena familio estas endemiaj aŭ preskaŭ-endemiaj:

* la Paruliedoj, aŭ Parulidae.

Listo de specioj
----------------

### Kelkaj specioj endemiaj de orienta Nordameriko

* Oranĝakrura anaso
* Malgranda prerikoko
* Granda prerikoko
* Amerika gruo
* Amerika skolopo
* Blankvizaĝa buntpego
* Ruĝkapa melanerpo
* Karolina melanerpo
* Brunkapa sito
* Baĥmana ajmofilo

Jene estas endemio kiel ***nur kanada***: 

* Novtera krucbekulo

Mankas paserinoj aldonotaj

Krome jenaj estas endemiaj reproduktantaj specioj: 

* Misisipia milvo
* Larĝaflugila buteo

* Marmora limozo
* Nigrabeka kukolo
* Vidvina kaprimulgo
* Kamenapuso
* Ruĝgorĝa kolibro
* Kirtlanda parulio
* Limnotlipo

Mankas paserinoj aldonotaj

Jenaj specioj estas preskaŭ endemiaj:

* Flava ralo
* Orienta kriĉostrigo

Mankas paserinoj aldonotaj
**Belle & Sebastiano - Amikoj por la vivo** aŭ ***Belle & Sebastiano - la lasta ĉapitro*** - france *Belle & Sébastien 3: Le Dernier Chapitre*, titolo itala *Belle & Sebastien - Amici per sempre*, germana *Belle & Sebastian – Freunde fürs Leben* kaj angla *Belle & Sebastian - Friends for Life* - estas franca drama filmo de 2017. Temas pri la tria filmo el trilogio nomata *Belle & Sebastiano*. 

Reĝisoro estis Clovis Cornillac, kaj la ĉefaj aktoroj estas granda blankfela pirenea monta hundino kaj la tiutempe 12-jara knabo Félix Bossuet. En pliaj roloj videblas la aktoroj Tchéky Karyo (paŝtisto César), Margaux Chatelier (Angelina), Thierry Neuvic (Pierre) kaj Clovis Cornillac (Jozefo).

la rolulo de Sebastiano en 2017

Temo
----

Du jaroj pasis post la eventoj montritaj en la dua filmo Belle & Sebastiano: la aventuro daŭriĝas. Nun estas la jaro 1947, Sebastiano havas dek du jarojn. Belle nun estas patrino de tri amindaj hundidoj. Pierre kaj Angelina geedziĝas kaj revas pri alia vivo, aliloke en Kanado. La infano rifuzas forlasi la paŝtiston César, la ĉaleton kaj la montaran valon en la Francaj Alpoj, kiujn li tiom amas. Kiam Jozefo, la iama mastro de Belle, venas por preni la hundon kiun li kredas esti lia posedaĵo, Sebastiano faros ĉion por protekti Belle kaj ŝiajn hundidojn.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Filmo |

* *Belle & Sebastiano - Amikoj por la vivo*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* germana prezento kaj recenzo en la retejo *filmdienst.de*
* 2-minuta prezento de filmaj scenoj en la itala
* iuj fotoj de la intertempe 17-jara Félix Bossuet kaj de la hundino *Belle* de kinfestivalo el 2017
* privata retejo pri la diversaj filmigoj de *Belle & Sebastiano* kun multaj informoj (france, resume en kvar minutoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821626
 |
**Bethal** estas grandurbo en Sudafriko, en provinco Mpumalanga.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 102 km²
* Loĝantaro: 157.073 (en 2012)
* Supermara alteco: 1700 m
* Horzono: UTC +2 h

Geografio
---------

Bethal situas sur altebenaĵo en la nordorienta parto de la lando. Emalahleni troviĝas 67, Brakpan 112, Johanesburgo 140, **Pretorio** 148, Welkom 321, Durbano 409, Port Elizabeth 917, Kaburbo 1348 km.

Historio
--------

Bethal estis establita en 1880. La loknomo devenis de kombinado de 2 virinaj nomoj: Eliza**beth** kaj **Al**ida. Ili estis edzinoj de la terposedantoj. En 1959 bojkoto de terpomoj okazis.

Ekonomio
--------

Bethal estas centro de terkultivada regiono, kie oni kultivas maizojn, sorgojn, sekalojn, sunflorojn, sed la plej grava estas tradicia produkto de terpomoj. Oni trovis ankaŭ karbon en la proksimeco.

Trafiko
-------

El Bethal ĉefvojoj kuras al Johanesburgo kaj Hinda Oceano, fervojo kuras al Johanesburgo, Durbano kaj al nordo.

Klimato
-------

Bethal havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 11-22 °C. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas po 716 mm. La pluvo januare kulminas kaj julie malkulminas.

Vidindaĵoj
----------

* regiona historia muzeo
* ĉiujara festivalo pri terpomoj
* preĝejo por nederlandanoj

Fontoj
------

* angla kaj germana Vikipedioj
* loĝantaro
* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-05-10 per la retarkivo Wayback Machine
* mapo[*rompita ligilo*]
* vetero
Dana International
Dana International en koncerto pri la 100-jariĝo de Telavivo, en 2009.
**Dana International** (hebree דנה אינטרנשיונל) estas la artista nomo de Ŝaron Koĥen. Ŝi naskiĝis en Telavivo la 2-an de februaro 1972. Ŝi estas kantistino kaj komponistino.
Dum ŝiaj frua junaĝo kantis kaj laboris kiel reĝinjo en la plej gravaj dancejoj de Israelo kiam la DJ Offer Nissim malkovris ŝin.

Sharon estas transgenrulo. En 1993 vojaĝis al Londono por ŝanĝi sian sekson, kaj ekde tiam ankaŭ ŝanĝis sian viran nomon "Yaron" al la ina "Ŝaron". En tiu sama jaro publikigis sian unuan solulan kanton titolita "Saida Sultana", *kovero* de la kanto de Whitney Houston titolata "*My name's not Susan*". Ŝi publikigis sian unuan diskon, el kies titoldisko ŝi prenis la artistan nomon "*Dana International*", atingante grandan sukceson en aliaj landoj kiel Jordanio kaj Egiptio.

Ŝi reprezentis Israelon en Eŭrovido-Kantokonkurso 1998, okazinta la 9-an de majo en Birmingham, (Britio) per la kanto "*Diva*" kaj gajnis atingante 174 poentojn. Danke al ŝia partopreno kaj venko en la kantokonkurso disfamiĝis en tuta Eŭropo kaj vendis pli ol 400.000 diskojn.

Poste ŝi eldonis diskon por tuta Eŭropo kiu inkluzivis ĉiujn ŝiajn ple konatajn kantojn en Israelo, titolata "*The album*" kaj aliaj kun novaj kantoj "*Free*". En 2005 *Diva* estis elektita kiel la 13-a plej bona kanto en la historio de Eŭrovido.

Dana estis la komponisto de la kanto kiu reprezentis Israelon en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2008 okazinta en Belgrado, "The fire in your eyes" kiu atingis la naŭan lokon en la finalo.

Vidu ankaŭ
----------

* Israelo en la Eŭrovido-Kantokonkurso

Eksteraj ligiloj
----------------

* Dana International - A Star Online; Retpaĝo kaj forumo Arkivigite je 2005-10-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Oficiala retpaĝo
* DanaInternational.com
* Álbumes de Dana International
* Kantoteksto de *Diva* (angle kaj hebree)

* Dana International en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Dana International en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 313430
* GND: 135107539
* LCCN: nr2001007458
* VIAF: 348149106302268492576
* ISNI: 0000 0000 5958 7804
* BNF: 140251625
* MBA: f92469be-f755-433a-be19-8bd0c9040e5a
 |
**György Széll** [djordj sEl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Széll György,** en Usono **George Szell** estis hungardevena dirigento, pianisto, komponisto instruisto.

György Széll en 1909
György Széll  naskiĝis la 7-an de junio 1897 en Budapeŝto, li mortis la 30-an de julio 1970 en Klevlando (Usono).

Biografio
---------

György Széll devenis el juda familio. Széll aĝis 3, kiam la familio translokiĝis al Vieno. Li lernis pianadon komence en Vieno, poste en Lejpcigo. Li frue komencis komponadi, krome li aĝis 11, kiam li faris koncertan turneon en Eŭropo. Li aĝis 17, kiam li dirigentis orkestron de Berlino. Li forlasis la komponadon kaj pianadon kaj li koncentris al dirigentado. En 1915 li estis nomumita muzika direktoro kaj dirigento de Operejo de Berlino. Post 2 jaroj li estis dirigento en Strassburg, en la sekvaj jaroj en Prago, Darmstadt, Budapeŝto, Düsseldorf, denove en Berlino kaj Prago. Ekde 1932 li havis dirigentajn invitojn en tuta Eŭropo. En komenco de la 2-a mondmilito li translokiĝis al Novjorko, li dirigentis kaj instruis. En 1946 li akiris usonan ŝtatanecon. En la sama jaro li estis nomumita muzika direktoro de orkestro de Klevlando, kiu estis tiam malsignifa provinca orkestro. En la sekvaj jaroj li kreis el la orkestro mondnivelan orkestron. Lia metodo estis diktatoreca, estas konataj legendoj pri la rigoreco. Li havis invitojn tutmonde ankaŭ tiutempe. Li ricevis britan ordenon en 1963. Li edziĝis en 1920 kaj 1938.

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* Variációk saját témára (1916)
* Lírikus nyitány (1920)

Elektitaj muzikdiskoj
---------------------

* Ludwig van Beethoven: 1–9. szimfóniák (1957–64)
* Zoltán Kodály: Háry János szvit (1969)
* Jean Sibelius: 2. szimfónia, (1970)

Elektitaj filmoj
----------------

* Mozart in the Jungle (televizia serio, 2016) - muziko

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio György Széll en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 635459
* GND: 134535383
* LCCN: n83040082
* VIAF: 160691004 22328932, 160691004
* ISNI: 0000 0001 1022 5666
* SUDOC: 078770947
* BNF: 13900239q
* MBA: 642116e0-69e6-48a8-a19d-f272cb5b7756
* NLA: 36047107 35801750, 36047107
* BIBSYS: 99060475
* NKC: pna2005262078
* ICCU: UFIV105796
* BNE: XX853280
 |
La **endiocezigo** estas la jura kaj teologia ligilo kiu instaliĝas en la Katolika Eklezio[1] inter la kleriko (presbitero aŭ diakono) kaj la aparta Eklezio diocezo en kiu li plenumas sian paŝtistan servon. 

En la sama momento en kiu aspiranto ricevas diakonan ordinigon, fariĝas integriga parto de sia diocezo aŭ persona prelateco aŭ instituto de konsekrita vivo: tio signifas ke mem estos je servo de tiu specifa komunumo kaj devos obei al sia superulo (episkopo aŭ diversspeca reganto). Tial nur pere de sia aparta Eklezio, la klerikaro paŝtiste deĵoras en la universala Eklezio.

Jam en la kanono 6-a de la Koncilio de Kalcedono (451 p.K) la Eklezio malpermesis la ordinadojn kiuj ne *estus en funkcio de popolo* (nome sen endiocezigo): de tiam neniam estis ordinitaj klerikoj senĉefaj aŭ vagantaj, kiuj nome ne havus sian referencon al teritorio kaj al superulo. Sed jam la unuaj okcidentaj koncilioj asertis la nepron ke klerikoj estu ligitaj al aparta eklezio.[2]

Nune la endiocezigo estas normata en la kanonoj 265-272 de la Kodo de kanona juro, kie estas fiksitaj ankaŭ la proceduroj kaj la kondiĉoj por ke kleriko povu *translokiĝi*, nome ŝanĝi sian apartenon: necesas ke li ricevu leteron de '*eldiocezigo* de la unua superulo kaj leteron de endiocezigo de la nova superulo. Tamen, la eldioceziga letero havas neniun efikon ĝis kiam mankas tiu endioceziga: tio ĝuste por malhelpi ke kleriko povas resti senligila.

Notoj
-----

1. ↑  Ankaŭ en la ortodoksa eklezio kaj en aliaj eklezioj troviĝas io simila.
2. ↑   La koncilio de Arles 314 eloficigis klerikojn kiuj senmotive translokiĝis al alia diocezo; la koncilio de Aleksandrio 339 akuzis pri adulto episkopon provantan ŝanĝi diocezon; la Unua koncilio de Niceo 325 reasertis tiun malpermeson.

Vidu ankaŭ
----------

* Persona prelateco
* Presbitero
* Diakono
* Diocezo
* Vagantaj klerikoj
* Episkopujo
**György Szennik** [djordj senik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szennik György** estis hungara pentristo, grafikisto, afiŝisto.

Plej konata afiŝo de György Szennik: Ĉu ankaŭ mi estas militcelo?
György Szennik  naskiĝis la 31-an de januaro 1923 en Budapeŝto, li mortis la 14-an de oktobro 2007 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Szennik aĝis 16, kiam li komencis pentradi en ateliero de Vilmos Aba-Novák, poste li studis grafikoteknikon en Industriarta Altlernejo. Liaj plej gravaj instruistoj estis Jenő Haranghy, Loránd Sárkány kaj Endre Domanovszky. En 1943 li lernis en Romo helpe de stipendio. En la sekva jaro li hejmenvenis kaj kreis kontraŭkomunismajn afiŝojn. En 1944 li edziĝis, tiutempe li apogis la naziojn, en la sekva jaro dum sieĝo de Budapeŝto li vundiĝis kaj li perdis unu el la okuloj. En 1945 li estis kondamnita 7 jarojn. Laŭ la membiografio en la malliberejo li pentradis portretojn pri Stalino por la ŝtataj instancoj. Post la liberiĝo li trude vivis en Sztálinváros, kie li denove edziĝis. En la jaroj 1957 kaj 1958 li plulernis helpe de stipendio en majstrolernejo de Akademio de Belartoj de Vieno, somere li lernis de Oskar Kokoschka en Salzburg. Li estis sekreta informisto, tial la vojaĝo al Vieno povis okazi (tiutempe ordinara hungaro ne povis vojaĝi al Aŭstrio). En 1990 li estis rehabilitita. En 2001 li vidviĝis.

Lia afiŝo (videbla dekstre) ricevis premion en Usono, kiun Szennik ricevis post jardekoj.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Vieno (1958)
* Budapeŝto (1964, 1991)
* Gotland (1985)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Fonó asszony
* freskoj kaj altaraj bildoj en Romo

Elektitaj akvafortoj
--------------------

* Tavaszi erdő
* Bagolyirtás
* Halászbárkák

Elektitaj afiŝoj
----------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Memorigiloj
-----------

* memorĉambro en Csepel (distrikto)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2015-12-22 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-08-30 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2018-08-30. Alirita 2018-08-30.

* Kategorio György Szennik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617639
 |



‎
Dancosalono.
**Dancejo** aŭ **dancosalono** estas granda salono ene de konstruaĵo, kies celo estas okazigi kaj permesi formalajn dancojn nome simple dancoj.

Tradicie, majoritato de formalaj dancoj okazis en privataj rezidejo; multaj domegoj kaj palacoj enhavas tiele unu aŭ pliajn dancosalonojn. En aliaj grandaj domoj, ampleksa ĉambro kia laborejo, galerio aŭ halo povas funkcii ankaŭ kiel dancosalono. Ĉefa nepraĵo kiun devas havi bona dancosalono estas bone nivelita planko.

La dancosalonoj estas ĝenerale ampleksaj kaj povas havi tegmentojn pli altajn ol tiuj de aliaj ĉambroj en la sama konstruaĵo. Pro sia grando, ili devas havi povan lumilaron ĉu per grandaj salonlampoj aŭ per murlampo kaj kandelabroj situantaj ĉe la flankoj. La salonoj disponas el ampleksa centra spaco ĉirkaŭata de mebloj sur kiuj ripozi aŭ loki trinkaĵojn. La orkestro kutime lokiĝas en pinto de la salono.

En la aktualo, la plej frekventataj dancoj okazas preskaŭ ĉiam en publikaj konstruaĵoj, pro kio ankaŭ multaj hoteloj havas dancosalonon kie okzas nuptoj kaj aliaj sociaj eventoj. La dancosalonoj estas dezajnitaj ankaŭ por helpi la sonon de la orkestroj trapasi la tutan ĉambron.

Vidu ankaŭ
----------

* Diskoteko
* Salondanco
* Dancejo en Kankra valo

* Kategorio Dancejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tanka aso** estas honora markigo de tankisto, kiu neniigis almenaŭ kvin malamikajn maŝinojn. La termino aso estis transprenita de aerarmeo kaj en konekso kun tankistoj ĝi estas plej ofte uzata por elitaj tankistoj el la dua mondmilito.

Kiel tankaj asoj estas plej ofte markataj plejparte germanaj tankistoj de la dua mondmilito, kiuj alskribis por si ofte pli ol 100 neniigitaj malamikaj maŝinoj. Sed eminentaj viroj agadis en ceteraj armeoj kaj iliaj faroj estas ju pli mirindaj, ke ofte ne disponis je pinta tekniko kiel germanoj. Viroj, kiuj ne povas fieri pri titolo de tanka aso, havis komunan perfektan celon por sia maŝino kaj kapablon de rapida reago al ŝanĝiĝantaj batalagadoj. 

Signifaj tankaj asoj de la dua mondmilito:

* Otto Carius (Nazia Germanio)
* Kurt Hartrampf (Nazia Germanio)
* Alois Kalls (Nazia Germanio)
* Kurt Knispel (Nazia Germanio)
* Dmitrij Lavriněnko (Sovetunio)
* Roman Orlik (Pollando) - la unua tanka aso
* Lafayette G. Pool (Usono)
* Sydney Valpy Radley-Walters (Kanado)
* Hans-Bobo von Rohr (Nazia Germanio)
* Hans Weiss (Nazia Germanio)
* Michael Wittmann (Nazia Germanio)

Rilataj artikoloj
-----------------

* Flug-aso

Literaturo
----------

* DANIEL, Jan. Novodobí rytíři. Válka REVUE. 2013 duben, s. 6-10. ISSN 1804-0772.
**György Szinovácz** [djordj sinovAc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szinovácz György** estis hungara juristo, juĝisto, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1861).

György Szinovácz  naskiĝis la 1-an de majo 1807 en Bársonyos. Li mortis la 25-an de decembro 1867 en Pest (urbo).

Biografio
---------

György Szinovácz post lernado komence estis ĉefamilia instruisto. En frekventis mezlernejon en 1830 li iĝis sekretario, baldaŭe li estis nomita juĝisto en Tolna (historia departemento). En 1833 li edziĝis baldaŭe havanta filon. En 1840 li estis notario en Pozsony, post 7 jaroj denove li estis juĝisto. Tiun profesion li daŭris ankaŭ en Trencsén (historia departemento), fine li havis diversajn jurajn postenojn en urbo Pest.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Rövid értekezés a magyar játékszínnek Budapesten állandón leendő megállapításáról* (1835)
* *Közönséges ausztriai váltórendszabály és váltótörvénykezési eljárás kérdések és feleletekben* (1854) - ankaŭ germane
* *Az uzsoratörvényekről* (1867)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gyula Weszelszky** [djula veselski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Weszelszky Gyula** estis hungara kemiisto, apotekisto, radiologo, profesoro.

Gyula Weszelszky
Gyula Weszelszky  naskiĝis la 10-an de majo 1872 en Slatina (Kroatio). Li mortis la 20-an de junio 1940 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Weszelszky akiris apotekistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1895, post 3 jaroj kemian diplomon. Ekde 1896 li laboris en kemia instituto. Inter 1898 kaj 1937 li instruis junajn apotekistojn. En 1912 li estis nomumita privata profesoro, ekde 1918 li gvidis universitatan radiologian instituton. Li multe okupiĝis pri radiologia kaj medicina efikoj de hungaraj kuracakvoj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A keszthelyi Hévíz tó termékeinek chemiai vizsgálata* 1911
* *Chemia* 1917 - lernolibro por apotekistoj
* *A rádium és az atomelmélet* 1925.
* *A balatonfüredi szénsavas forrásvizek radioaktivításáról* 1931

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio



* Kategorio Gyula Weszelszky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**György Szluha** [djordj sluha], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Szluha György Demeter** estis hungara katolika pastro, monaĥo, abato. Lia nobela antaŭnomo estis *verbói*.

György Szluha naskiĝis la 6-an de aŭgusto 1746 en Alsópaty, li mortis la 21-an de oktobro 1820 en Szekszárd.

Biografio
---------

György Szluha aliĝis al la paŭlana ordeno en 1764, post 4 jaroj li estis subdiakono, en 1769 diakono en Pécs. Li studis teologion en la sama urbo, baldaŭ li pastriĝis. En 1782 la ordeno estis malpermesita, tial li instruis 13 jarojn en Sátoraljaújhely kaj Várad. Ekde 1792 li estis pastro de Szekszárd. En tiu periodo estis konstruita impona baroka Preĝejo Ĉieliro de Jesuo (Szekszárd). Baldaŭ li estis abato en Madocsa. Li estis ankaŭ honorjuĝisto en Tolna (historia departemento).

Preĝejo de Szekszárd

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Pásztori játékban leábrázolt örvendetes köszöntés, ...* (1781)
* *Öröm Versek, mellyeket midőn a Mélt. Széki Teleki Domonkos úrfi ditső szüléinek ...* (1785)
* *Puncta et animadversiones, pro rei litterariae per inclitum regni Hungariae ...* (1790)
* *Dissertati de censura librorum ...* (1791)
* *Magyarországnak első sz. királya és apostola ditsőséges Szent István ...* (1798)
* *Compendium historiae sacri reliligiosi ac proprie Hungariae ord. S. Pauli eremitae ...* (1804)

Memorigiloj
-----------

* strato en Szekszárd

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 708708
 |
**Gyula WOJTICZKI** [vojticki] rumania hungara poeto, publicisto. Li naskiĝis en Tiszabő 1887 kaj mortis en 1958 en Kluĵo.

Kariero
-------

Gyula Wojticzky komencis siajn studojn en juda porinstruista lernejo de Budapeŝto, sed ne finis ĝin. De 1920 li estis kunlaboranto de dulingva ekonomika semajngazeto *Consum* de Kluĵo, de 1929 respondecredaktoro, poste ĉefredaktoro de *sendependa politika ĵurnalo* Mai Világ (sub nomo Gyula Wojticzky-Kelemen ), sed li laboris ankaŭ en la redakcio de *Vas- és Fémmunkás*. samtempe li estis redakciano sub nomo Gyula Kelemen de Romániai Népszava.

Volumoj
-------

* Az Újak irodalmáról (eseo, kun Emil Szittya, Bp. 1909); Versek a XXX. századból, poemoj. 1913); Iramok hátán (poemoj, Kv. 1927); Kötőszók (poemoj, samloke. 1934); Boszorkány farsang (fabelteatraĵo en 3 aktoj kun prologo kaj epilogo, uo. 1936); Egy szocialista kiáltványa (poemoj, uo. 1947).

Fonto
-----

* Romániai magyar irodalmi lexikon Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
**György Szondy** [djordj sondi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szondy György** estis hungara heroo, oficiro. Lia familia nomvarianto estis *Szondi*. (inter la 2 nomoj la diferenco y montras nobelan devenon, sed mankas pruvoj pri nobeleco. Lia origina familia nomo estis *Suhó*.)

Skulptaĵo pri György Szondy en Budapeŝto
Mozaiko pri György Szondy en Budapeŝto
György Szondy  naskiĝis en 1504, li mortis la 9-an de julio 1552 en Fortikaĵo Drégely.

Biografio
---------

György Suhó lernis la skribadon-legadon, sed ĉefe la kutiman bataladon. En 1545 li estis nomumita fortikaĵestro de *Drégely* [drEgej]. En 1552 la turkoj okupis signifajn hungarajn fortikaĵojn, poste la armeo venis al Drégely kun 8000 soldatoj. Szondy havis nur 150 soldatojn kaj eĉ la fortikaĵo iomete estis ruina. Post tritaga kanonado la fortikaĵo plene ruiniĝis, Sekvis sturmo kaj ĉiuj defendistoj mortis. La turka armeestro konstatis la heroecon, tial Szondy estis solene entombigita.

La historio aperis en la hungara literaturo. Unue Sebestyén Tinódi verkis poemon, poste Ferenc Kölcsey, Gergely Czuczor, sed la plej konata estas de János Arany. Tiun poemon oni lernas ĉiuj hungaroj en la lernejo.

Memorigiloj
-----------

* skulptaĵo kaj mozaiko en Budapeŝto
* sarkofago en Drégelypalánk

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo (la koncerna teksto estas legebla en la 139-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun bildo

* Kategorio György Szondy (heroo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 575559
* VIAF: 8231156565735723500001
 |
**En uniformo,** origine hungare *Bakaruhában* apartenas al la plej bonaj nigra-blankaj filmoj en Hungario. En 1966 oni aprezis ĝin, kiel unu el la plej bonaj 12 hungaraj filmoj.

Rolantoj
--------

* **Iván Darvas**, ĵurnalisto
* **Margit Bara**, servistino
* Sándor Pécsi, edzo
* Mária Lázár, edzino
* Vali Korompai, filino
* László Márkus, alia ĵurnalisto
* Samu Balázs, majoro
* duarangaj rolantoj aŭ figurantoj: Ádám Szirtes, Béla Barsy, Rózsi Csikós, Andor Dárday, János Horkai, Gyula Kőváry, László Kozák, János Makláry, Lajos Pándy kaj aliaj

Historio
--------

La historio okazas antaŭ la 1-a mondmilito. Ĵurnalisto en sia libertempo amindumas al fraŭlino, ankaŭ kartludas kaj ŝakludas. Nur la dimanĉo estas escepto, laŭ la kutimo li devas iri al la kazerno, kiel soldato, sed ankaŭ tie li ĵurnaladas en soldata uniformo. Foje okazas, ke dimanĉe konatiĝas kun servistino, al kiu li mensogas, ke li estas simpla kamparano, se finiĝos la soldatservo. Ili ekamas unu la alian, sed la ĵurnalisto ne havas kuraĝon konfesi, ke li estas riĉa ĵurnalisto. Beleco kaj pureco de la servistino baras la konfeson.

Foje labortage la ĵurnalisto ricevas inviton de geedza paro, kies filinon li amindumas. Dum babilado la edzo petas manĝon kaj la servistino aperas: ŝi tuj rekonas la "soldaton" kaj ekkomprenas ties trompon. Ŝi tuj maldungiĝas, kion la geedza paro tute ne komprenas, ja ili alte taksis ŝian diligentecon. La ĵurnalisto nur rigardas daŭre la teleron...

Filmohistorio
-------------

Post la sukcesa prezentado Iván Darvas estis kondamnita je malliberejo pro "rolo" en la Hungara revolucio de 1956, tial ankaŭ la filmo estis malpermesita. Post jaroj la filmo denove estis prezentita kun sukcesoj.

Fontoj
------

* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Out of Nowhere** (El Nenie) estas populara kanto komponita fare de Johnny Green kun kantoteksto de Edward Heyman.

Ĝi unue estis registrita fare de Bing Crosby en 1931 kaj iĝis lia unua sukcesa numero kiel soloartisto.  Ĝi fariĝis ĵaza normkanto, de kiu ekestis dekoj da instrumentaj kaj kantaj versioj de diversaj artistoj. La versio de tenorsaksofonisto Coleman Hawkins el 1937 samkiel tiuj de Benny Carter kaj de Django Reinhardt fariĝis furoraĵoj, kaj la muzikado de Hawkins estis tiel impona, ke neniu tenorsaksofonoludanto provis la melodion ĝis ok jaroj poste, Don Byas surdiskigis ĝin. Charlie Parker registris baladoversion en 1947. La harmoniaro de la kanto estis utiligita en pluraj pli postaj kantoj, kiel ekzemple por la temo de Star Trek de Alexander Courage kaj por la biboptemoj "Kaŝba-fortikaĵo" de Tadd Dameron", "Nostalgio" de Fats Navarro" kaj "317 East 32-a Street" de Lennie Tristano.

Literaturo
----------

* Carlo Bohländer (eld.): *Reclams Jazzführer*. Reclam, Stutgarto 2000, ISBN 3-15-010464-5
* Hans-Jürgen Schaal (eld.) *Jazz-Standards. Das Lexikon*; Bärenreiter, Kassel, 2004 (3-a eldono); ISBN 978-3-7618-1414-7

Referencoj
----------

1. ↑   - Priskribo de la kanto
2. ↑   ĉe jazzstandards.com - prenita la 7 2009-an de majo

  

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Out of Nowhere (Johnny Green song) en la angla Vikipedio.*
**Pepe MARCHENA** aŭ la **Niño de Marchena** (**José Tejada Martín**, Marchena, provinco Sevilo, 7a de novembro 1903 — Sevilo, 4a de decembro 1976) estis hispana kantisto de flamenko.

Li famiĝis kiel *Niño de Marchena* (la infano de Marchena). Li estis unu el la plej elstaraj en la epoko de la flamenka kantarto, elstare per stiloj kiel "fandango", "taranta" kaj "malagueña" (malagana).

Li estis la plej populara tiam, kreis la ĝenron "colombiana" (kolombia), nura flamenka subĝenro kreita en la 20a jarcento, kaj enkondukis deklamaĵojn en la flamenka kantarto kaj miksis kelkajn stilojn kun aliaj.

Biografio
---------

Li estis ekstergeedza filo, devis labori ankoraŭ infano kaj nek iris al lernejo, nek lernis legi aŭ skribi. Li ekkantis kiel vaganta artisto tra trinkejaĉoj, kaj poste jam en teatroj. En la Teatro López de Ayala de Badajoz li spektis la ludon de la teatraĵo de la fratoj Álvarez Quintero nome "Amores y Amoríos", kiu ege plaĉis al li kaj ekde tiam li kantis la fragmenton "La Rosa", kiu iĝis lia plej petita peco. En 1925 li registris ĝin por la unua fojo. 

Li kreis partikularan stilon, tiel ke multaj sekvantaj kantistoj uzis similajn nomojn kiel Niño de Marchena II, Marchena de Madrid, El Marchenilla de Aranjuez, Luquitas de Marchena kaj aliaj.

Filmoj
------

Li aperis en ses filmojn, nome la jenaj:

| Filmoj | Jaro | Rolo |
| --- | --- | --- |
| Paloma de mis amores | 1935 |  |
| María del Carmen | 1935 |  |
| La Dolores | 1939 | Sargento Rojas |
| Martingala | 1940 | Martín Gala |
| Aires de Ronda | 1943 |  |
| La Reina Mora | 1955 | Esteban |

Bibliografio
------------

* Cobo Guzmán, E. *Pepe Marchena y Juanito Valderrama: dos figuras de la ópera flamenca*, Almuzara: 2007
* Cobo Guzmán, E. *Vida y cante del Niño de Marchena*, Córdoba 1990
* Díaz González, R. *Antología de los cantes de Pepe Marchena*, Ayuntamiento de Marchena, Diciembre de 2001.
* González Climent, A. *Comentario crítico sobre su cante. Época de la ópera flamenca: 1925-1929- Pepe Marchena, la ópera flamenca y otros ensayos*, Madrid: Demófilo 1975.
* Ramos Alfonso, R. *Pepe Marchena. Apuntes biográficos y artísticos*, Marchena 1996.
* Rojo Guerrero, G. *La dimensión infinita de Pepe Marchena*, Sevilla 2008.
* Rondó Sellés, R. *Pepe Marchena: el arte de transgredir creando*, Signatura Ediciones, 2006.
* Rueda Giraldo, A. *El niño eterno*. Sevilla: 2016.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 669538
 |