recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **preĝejo Sankta Maria de Konsolo** estas romkatolika preĝejo en la urbo Merano. Ĝi estas lokita en la kvartalo de Maia Bassa kaj estas tre grava precipe pro la cikloj de antikvaj freskoj kiujn ĝi konservas.

La eksteraj freskoj

Historiaj notoj
---------------

La preĝejo estas verŝajne la plej malnova en la urbo. Certas, ke ĝi originas el la romanika periodo inter la 12-a kaj la 13-a jarcento, sed  verŝajne ĝi estis la rezulto de la modifo de iama preĝejo de la 8-a jarcento. La unuaj skribitaj dokumentoj, kiuj pruvas ĝian ekziston, datas el 1273, kiam Meinardo la 2-a donacis ĝin, kune kun aliaj posedaĵoj, al la abatejo de Stams.

Pro la proksimeco de branĉo de la Rio Nova, kiu ankoraŭ ne estis endigita en la nuna kanalo, la preĝejo estis plurfoje inundita, damaĝita kaj rekonstruita. En la 15-a jarcento estis rekonstruita la absido en la gotika stilo. En 1624 la tegmento de la navo estis levita kaj ornamita kun barelvolbo. En la 18-a jarcento, estis konstruita la kantorejo por la orgeno, en 1824 la pronaoso kaj en 1889 la baroka pinto de la turo estis anstataŭigita kun la nuna oklatera.

Freskoj
-------

Tre gravaj estas la romanikaj kaj gotikaj freskoj kiuj troviĝas kaj interne kaj ekstere de la preĝejo.

Bibliografio
------------

* Gioia Conta, *I Luoghi dell'Arte*, unua volumo pp = 293-295, Bolzano, Media Val d'Adige, Merano, 1998, ISBN = 88-85129-25-0
* Giorgio Recla, *Santa Maria del Conforto*, Athesia, Bolzano, 1988

* Kategorio Preĝejo Sankta Maria de Konsolo (Merano) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614495
* GND: 4528100-2
* LCCN: n99004234
* VIAF: 265317885
 |
La **preĝejo Sankta Ladislao**, nomata laŭ Ladislao la 1-a, reĝo de Hungario, estas romkatolika monumento historia en Hungario, en Tállya laŭ la ĉefplaco.

Historio
--------

Jam dum la mezepoko gotika preĝejo funkciis en tiu vilaĝo. Inter 1647 – 1715 la kalvinanoj profitis la preĝejon. La nun videbla preĝejo konstruiĝis en 1720 aŭ en 1757, tamen restis gravaj partoj el la malnova preĝejo. La predikejo estis farita en 1757. La orgeno ekfunkciis en 1828, sed ĝi estis trakonstruita en 1874 kaj 1943. La preĝejo parte bruldetruiĝis en 1861, en la sekva jaro oni rekonstruis ĝin. Laŭ la memortabulo sur la ekstera muro la preĝejo estis renovigita en 1982.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola. En mezo de la fasado la turo altiĝas, sube la enirejo troviĝas. La multangula sanktejo direktiĝas al oriento. Apud la sanktejo troviĝas la sakristio. La impona ĉefaltara bildo prezentas Sanktan Ladislaon. Apude situas lignaj skulptaĵoj pri Sankta Sebastiano, Sankta Roĥo kaj Sankta Triunuo. La flanka altaro maldekstre prezentas Sanktan Vencelon, Franz Anton Maulbertsch pentris la bildon. La ceteraj flankaj altaroj estas dediĉitaj al Elizabeto de Hungario, Immaculata, Johano Nepomuka. Sub la orgeno troviĝas kuŝanta skulptaĵo pri sankta Rozalia el la 18-a jarcento.

Fontoj
------

* hungare kun bildo
* hungare
* hungare kun multe da fotoj
* hungare kun mapo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Preĝejo Sankta Ladislao (Tállya) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Leon Dmochowski** (ukraine *Леонтій Людомир Дмоховський*) (naskiĝis la  1-an de julio 1909(nun 1909-07-01) en Ternopilo, mortis la 26-an de aŭgusto 1981 en Meksikurbo, entombigita en Houston, Usono) estis profesoro pri virusologio en Universitato Kolumbio kaj Universitato de Teksaso; malkovrinto de la virusnaturo de kanceraj tumoroj, fondinto de la lernejo de onkologia virusologio. Pioniro en la uzo de elektrona mikroskopio.

Biografio
---------

Li devenis el grek-katolika pastra familio. En 1927 li studentiĝis ĉe la Ŝtata Gimnazio kun ukraina instrulingvo en Przemyśl. En 1933 li studentiĝis ĉe Lviva Universitato, membro de la Ukraina Medicina Societo. En 1935 li translokiĝis al Varsovio. De 1935 ĝis 1938 li estis asistanto ĉe la Instituto de Higieno kaj studis kanceron en la laboratorio de profesoro Hirszfeld. En 1937 li doktoriĝis pri medicino ĉe la Universitato de Varsovio.

De 1938 li estis en Londono, kie li laboris ĉe la Royal Institute of Cancer Research (Reĝa Instituto pri Kancer-Esplorado). En 1949 li ricevis alian doktorecon pri medicino de la Universitato de Leeds. Ekde 1951 li estis en Usono, kie li okupiĝis pri esploroj en la kampoj de imunologio, serologio de tumoroj, virusologio, genetiko, endokrinologio. En 1953 li estis unu el la unuaj kiuj malkovris la virusan originon de malignaj tumoroj. Ekde 1954 li estis estro de Virusologio kaj Elektrona Mikroskopio ĉe la Usona Kancer-Instituto, Universitato de Teksaso. Aŭtoro kaj kunaŭtoro de pli ol 450 sciencaj artikoloj en la kampoj de imunologio, serologio, endokrinologio, virusologio kaj ilia rilato kun eksperimenta kaj klinika onkologio. Pioniro en la uzo de elektrona mikroskopio en onkologia virusologio, la unua se temas pri malkovro de virusoj en leŭkemio kaj malignaj tumoroj de la brusto de musoj. Postaj eksperimentoj montris la ĉeeston de tiaj virusoj en homoj. Li esprimis originalajn opiniojn kaj aplikis metodojn por studi la rilaton inter virusoj kaj kancero. Konfirmo de lia esplorado venis post lia morto, per la malkovro en 1982 de kancergenoj.

Plej multaj onkologiaj virusologoj en la mondo estis studentoj de D-ro Dmochowski aŭ profesie formiĝis sub lia influo; japanaj sciencistoj de la tempo preskaŭ ĉiuj plibonigis sian scion sub lia gvidado. Konsultanto de la Usona Kancer-Instituto kaj akademiaj kaj esploraj institucioj, honora membro de usonaj kaj internaciaj organizaĵoj. Li estis honorita per multaj premioj kaj honoraj akademiaj gradoj. Delonga membro de la Ukraina Medicina Societo de Nordameriko kaj la Ŝevĉenka Scienca Societo.

Referencoj
----------

1. ↑   Леонтій Дмоховський (ukraine). www.ukrainiansintheuk.info. Alirita 2017-06-21.
2. ↑  Raporto de la "Rondo de Parencoj" ĉe la Ŝtata Gimnazio kun ukraina instrulingvo en Przemyśl por la lerneja jaro 1935-1936 - 2-a eld. - Clifton, 1976. - P. 171.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ukrainians in the United Kingdom - Dmochowski, Leon (angle)

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Дмоховський Леонтій-Людомир en la ukraina Vikipedio.*
**Czesław Kazimierz OLECH** (naskiĝis la 22-an de majo 1931 en Pińczów, mortis la 1-an de julio 2015) – pola matematikisto, reprezentanto de Krakova skolo matematika, precipe de la skolo de diferencialaj ekvacioj de Tadeusz Ważewski.

Studoj kaj scienca kariero
--------------------------

En 1954 Czesław Olech iĝis magistro ĉe Fakultato de Matematiko kaj Informadiko de Jagelona Universitato, en 1958 defendis en Matematika Instituto de Pola Scienca Akademio (PAN) doktoran laboraĵon *O koincydencji asymptotycznej zbiorów usłanych przez całki dwu układów równań różniczkowych zwyczajnych*, verkitan sub gvido de Tadeusz Ważewski, habilitiĝis en 1962, en 1966 akiris titolon de eksterordinara profesoro kaj en 1973 ordinara profesoro.

Czesław Olech estis invitata, ofte kiel vizitanta profesoro, de la mondaj matematikaj centroj en Usono, Sovetunio (kaj poste en Rusio), Kanado kaj en pluraj eŭropaj landoj. Li kunlaboris interalie kun Solomon Lefschetz, Sergiej Nikolskij, Philip Hartman kaj Roberto Contim, la plej eminentaj matematikistoj okupiĝantaj pri teorio de diferencialaj ekvacioj. Profesoro S. Lefschetz alte taksis la skolon de profesoro Tadeusz Ważewski, precipe lian metodon, kiun profesoro Czesław Olech aplikis disvolvante, interalie, regan teorion. Li estis promotoro de 9 doktoraj disertaĵoj kaj recenzisto de pluraj doktoraj kaj habilitaj laboraĵoj.

Sciencaj atingoj
----------------

Bazaj kampoj de la sciencaj esploroj de profesoro Czesław Olech estas kvalita teorio de diferencialaj ekvacioj kaj la rega teorio, komprenata laŭ klasika koncepto, kaj formulita en terminoj de diferencialaj inkluzivecoj. Liaj esploraj laboraĵoj ankaŭ koncernis: plurlinearan algebron, mezurteorion, teorion de matricoj, ĝeneralan teorion de sistemoj, optimumigon, komutajn ringojn kaj ankaŭ historion de matematiko. Oni ankaŭ valoras substreki akiritajn de li rezultojn pri stabileco de dinamika sistemo, asimptotajn ecojn de la solvoj de ordinaraj diferncialaj ekvacioj, periodajn solvojn kaj singularajn punktojn de kurbo en problemoj de teorio pri diferencialaj ekvacioj. Li akiris gravajn rezultojn en variada kalkulo, analitiko kaj mezurteorio. Rezultoj atingitaj de la profesoro hodiaŭ apartenas al klasiko de la teorioj pri diferencialj ekvacioj kaj la rega teorio.

* Kategorio Czesław Olech en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 588424
* GND: 170837912
* LCCN: n84031014
* VIAF: 221670618
* ISNI: 0000 0003 6120 611X
* SUDOC: 030170605
* BNF: 121641917
* NKC: mub2010590276
 |
La **Leona Regiono** inter la hispanaj regionoj ĝis 1975.
La **Leona Regiono** aŭ **Regiono Leono** (hispane *región de León*, región leonesa aŭ reino de León, en asturileona *rexón de Llión* aŭ *rexón de Lleón*) estas hispana historia regiono, difinitia tia en la teritoria divido de Hispanio de 1833 fare de Javier de Burgos. Tiu teritoria divido grupigis la provincojn Leono, Salamanko kaj Zamoro. Kiel ĉe la cetero de regionoj tiam difinitaj, mankis al ĝi ajna tipo de politika povo aŭ komunaj institucioj por la provincoj kiujn ĝi grupigis, kaj ĝi havis nur klasigan konsideron, sen intenco por administracia funkciado.

Dum la epoko de la Dua Respubliko, oni havigis al la regiono leona la eblon elekti propran juĝiston en la tribunalo de konstituciaj garantioj kiel unua paŝo al havigo sen limdato de unua statuto pri aŭtonomio. Tamen, la eksplodo de la enlanda milito kaj la sekva diktaturo bremsis por ĉiame tiun procezon.

En 1978, kadre de la procezo de decentrigo post la morto de la diktatoro Francisco Franco, la tri menciitaj provincoj estis integritaj en "ente preautonómico" (antaŭaŭtonoma ento) kun la aliaj 8 provincoj de Castilla la Vieja. Post siavicaj centraj registaroj (de UCD kaj de PSOE) neadis al la regiono la eblon okazigi propran referendumon en la regiono, en la konstitucia kadro, por iĝi propra aŭtonoma regiono, en 1983 oni fiksis tiun dividon, formante Aŭtonoman Komunumon (nome regionon) de Hispanio nome Kastilio kaj Leono kun naŭ provincoj (la tri leonaj kaj ses de la ok iamaj malnovkastiliaj provincoj).

En la aktualo, nur la politikaj fortoj de "leonismo" (inter kiuj elstaras UPL kaj la regionisma PREPAL) reklamas aktive aŭtonomecon por la regiono Leono (kun la teritorio enhavata de la tri leonaj provincoj).

Vidu ankaŭ
----------

* Regno Leono

Notoj
-----

1. ↑  Fuerzas políticas en el proceso autonómico de Castilla y León: 1975-1983 (el Retarkivo 20120224041917), doktoriga disertacio de Mariano González Clavero, p. 60.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 781900
* VIAF: 316429275
* BNF: 119455457
* BNE: XX451256
 |
**Atlanteano** (*Atlantean*) estas fikcilingvo kreita de Marc Okrand por la filmo *Atlantis: The Lost Empire* de Walt Disney Pictures en 2001. Okrand inventis la lingvon sur indo-eŭropa bazo. La aŭtoro kreis 29-literan alfabeton, kiu elvokas malsamajn skribsistemojn. La fonetiko estas simpla kaj influita de la angla por ke la aktoroj facile lernu la prononcon.

Detaloj de gramatiko estas ŝirmitaj de kopirajto, sed per analizo de specimenoj, oni komprenis kelkajn karakterojn. Atlanteano havas SOV sintakson. La adjektivoj sekvas la substantivojn kaj la adverboj sekvas la verbojn. **Atlanteano** havas postpozicioj anstataŭ prepozicioj. Estas tri verbaj tempoj: prezenco, perfekto kaj futuro. Imperativo estas formita de simpla radiko en singularo kaj de sufikso *-yoakh* en pluralo. Substantivoj estas markitaj de pluralo per la sufikso *-en*. Estas tri kazoj por la substantivoj: nominativo (-0), akuzativo (-tem) kaj vokativo (-toap). Eble ankaŭ estas genitivo (-uhg), kiel en AHD-luhn-tih-suhg, "de Atlantiso", kvankam oni povas rigardi tion kiel adjektivo, simile al -a de Esperanto. Eble estas ila kazo (-esh). La kazoj, ekscepte nominativo, ne havas pluralon. Eble kelkaj substantivoj, kiel TAH-mar, "leĝo", estas neŝanĝeblaj. Pronomoj havas nominativon (-0), akuzativon (-it), genitivon (-ihn) kaj dativon (-ihb).

Ekzemploj (transskribita en latina alfabeto):

* TAHB-toap LOO-den NEH-bet kwahm GEH-soo BOH-geh-kem deg YAH-seh-ken GEH-soo-goan-tokh. ("Patro, tiuj homoj povas helpi nin").

* GWEES DOH-sep-tem SOH-bin kwahm AH-lih-teh-kem. ("Ni ne bezonas ilian helpon")
**Cándido Nocedal y Rodríguez de la Flor** (La Coruña, 11-a de marto de 1821 - Madrido, 18-a de julio de 1885) estis hispana politikisto, ĵurnalisto kaj advokato.

Li studis Juron en Alcalá de Henares kaj Madrido, licenciĝis en 1840 kaj advikatis samjare. June li estis membro de la Progresista Partio, ligita al Baldomero Espartero konflikte kun la patrino de la futura Isabel la 2-a, Maria Kristina Burbono, pro ties regenteco.

Post plenumi diversaj profesiajn prijurajn postenojn, en 1843 li iĝis redaktoro de la ŝtata oficiala gazeto, kaj poste deputito por la provinco Zaragozo. Tiam membro de la Modera Partio, en 1847 defendis Ramón María Narváez kontraŭ atakoj de progresistoj, el kio li iĝis Ĉefakuzisto de la Reĝa Konsilantaro, kaj Subsekretario de la Ministerio pri Internaj Aferoj.

Dum la Progresista Jarduo aktive defendis la Moderan Partion kontraŭ la movoj de la progresistoj kaj de la apero de la Unión Liberal de Leopoldo O'Donnell, kun kiu li kontraŭstaris, kaj en la parlamento kaj pere de satira kaj novkatolika gazeto kiun li fondis, nome *El Padre Cobos*. Pro tiu klino al konservatismo li iĝis Ministro de la Ministerio pri Internaj Aferoj en 1856 post la falo de la Progresista Jarduo. Tiele li profitis la parlamentan konservativan majoritaton por nuligi diversajn progresistajn leĝojn de la antaŭa periodo, kaj aprobis leĝon pri gazetaro kiu estas konsiderata la plej limiga de la periodo de la regado de Isabel la 2-a.

Dum la regado de la Unión Liberal li apartiĝis pli kaj pli el la moderuloj por aliĝi al la novkatolika movado. Tiele li ekublikigis novan ĵurnalon, nome *La Constancia*, kontraŭ la revoluciaj fortoj kiuj *minacis* Hispanion. Post la revolucio de 1868, kaj la falo de Isabel la 2-a, li decidis abandoni ties tendencon kaj unuiĝi al karlismo. Don Carlos nomumis lin sian reprezentanton en Hispanio spite la kontraŭstaron de ampleksaj sektoroj de la karlismo. Pro tio li abandonis Hispanion dum mallonga periodo (1874-1875), kaj rifuĝiĝis en Portugalio. 

Li estis membro de la Real Academia Española kaj de la Real Academia de Ciencias Morales y Políticas.

Referencoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Hispana literaturo de la Romantismo
* Hispanlingvaj verkistoj
* Romantikismo
* Hispana literaturo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cándido Nocedal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografía en la Base documental d'Història Contemporània de Catalunya.
* Aportaciones a la documentación periodística: Notas para el estudio de la obra y pensamiento de Manuel Sánchez Asensio (1860-1919), Carlos Manuel Sánchez Pérez, Universidad Complutense de Madrid, 2005.
* La prensa católica catalana de 1868 a 1900 (III) Arkivigite je 2015-09-24 per la retarkivo Wayback Machine, Solange Hibbs-Lissorgues, Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 459180
* GND: 140018166
* LCCN: no96034872
* VIAF: 10102720
* ISNI: 0000 0000 7325 9081
* SUDOC: 088057550
* BNF: 14620149s
* BNE: XX1203199
 |
**KOVÁTS Ferenc** pli aĝa (pro. kova:ĉ) estis hungara kuracisto, ftizologo, universitata profesoro naskita en Sibio la 3-an de marto 1888 kaj mortinta en Budapeŝto la 23-an de novembro 1983.

Biografio
---------

Ferenc Kováts diplomitiĝis en la Universitato de Koloĵvaro. Komence li laboris en kliniko Dollinger de Marosvásárhely, poste li estis distriktkuracisto en Radnót. Pli poste en Szeged li establis la unuan provincian instituton por tuberkulozuloj. Li faris studvojaĝon en Germanio kaj Francio, kie li laboris en instituto Pasteur kaj ĉe Dumarest en Besançon li faris klinikan praktikon. Li estis rektoro en Universitato Ferenc József en la studjaro 1930. Li ankaŭ pentris, skulptis, faris reliefaĵojn verkis popularigantajn librojn pri sano (*Egészséges élet-derűs öregség. Használati utasítás az élethez* Bp. 1976).

Verkoj
------

* *Die Lungenerkrankung der Paprikuspalter* (Bp.-Leipzig, 1937);
* *A gümős mellhártyalob* (Bp. 1944);
* *Hogyan gyógyítjuk a tüdővészt?* (Bp. 1946);
* *A gümőkór* (Bp. 1954);
* *A tüdőgümőkór* (2. átdolg. kiad. Bp. 1956);
* *Die Toxomycose der Lunge* (Bp. 1965);
* *A hörgők betegségei* (kun Géza Nyiredy, Bp. 1966);
* *Occupational myotic diseases of the lung* (Bp. 1968)

Fontoj
------

* Magyar Életrajzi Lexikon
* hungara biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 357840
* LCCN: n83019880
* VIAF: 293420302
* ISNI: 0000 0001 1021 7439
* SUDOC: 113077440
* NKC: xx0205027
 |
**Csaba Szántay** [ĉaba sAntai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szántay Csaba** estis hungara kemiisto, inventisto, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (1982).

Csaba Szántay  naskiĝis la 4-an de januaro 1928 en Salgótarján.

Biografio
---------

Csaba Szántay frekventis teknikuniversitaton en Budapeŝto inter 1946-1950. Post la diplomo li restis por labori samloke en la universitato. En 1965 li doktoriĝis antaŭ la akademio, poste li instruis en Novjorko. Post 2 jaroj li profesoriĝis, baldaŭe li estis katedrestro. Li okupiĝas precipe pri organika kemio kaj pri inventadoj de novaj medikamentoj. Li havas edzinon, kiu naskis filon. Li ricevis premiojn inter 1975-2011.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Elméleti szerves kémia* (1970, 1996)
* *Természetes szerves anyagok szintézise* (1984)
* *Sythetic Studies in Alkaloid Chemistry* (1997)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 462751
* LCCN: n78033473
* VIAF: 75106952
* ISNI: 0000 0000 8003 2846
* SUDOC: 190663022
 |
**Bloudan** (arabe: بلودان) estas siria urbo situanta 51 kilometrojn nordokcidente de la Damaska Gubernio, en la Gubernio Rif Dimaŝk kaj en surpemara alto de proksimume 1500 metroj. Laŭ la censo de la Centra Agentejo de Statistiko (2004) ĝi havis populacion de 3101.

Ĝenerala priskribo
------------------

Bloudan situas sur montopinto, kiu rigardas al ebenaĵo de Zabadani kaj estas ĉirkaŭita per montaj arbaroj. Ĝia modera temperaturo kaj malalta humideco en somero altiras multajn vizitantojn de Damasko kaj ĝenerale en Sirio. Ĝi ankaŭ estas grava tourisma celloko, ĝi estas vizitita fare de miloj ĉiun jaron, plejparte araboj de Libano kaj la Arabo Golfo. En vintro, Bloudan estas kutime neĝa, kaj tiel alvenas multajn skiantoj. Bloudan havas multajn restoraciojn kaj hotelojn, plej famaj estas la *Great Bloudan Hotel*, kiu aranĝis la unuan araban konferencon por unuafoje pridiskuti la palestinan temon en 1937. Bloudan ankaŭ estas fama por ĝiaj multaj parkoj kaj fontoj, kiel ekzemple la Abuzad-, Qas'a-, kaj Hazir-fontoj.

Etimologio
----------

La nuna nomo, Bloudan, estas derivita de la aramea nomo Bil-dan, kio signifas la lokon de la dio Bil aŭ Ba'l. Bloudan ankaŭ estas nomita la tero de migdalo, ĉar ĝiaj arbaroj estas dominataj per migdalarboj.

Historio
--------

Bloudan estas tre malnova urbo, kies historio reiras al la romia epoko, kiel estas evidenta el la pentraĵoj kaj ĉizadoj trovitaj en suda Bloudan. Restaĵoj de malnova grekkatolika monaĥejo kaj la eklezio Sankta Georgo ankaŭ estas trovitaj en la montoj de orienta Bloudan. La historia valo Sankta Elias estas antikva parto de la urbo, kun konstruaĵoj kiuj aĝas plurajn jarcentojn.

Moderna Bloudan estis konstruita en la 18-a jarcento kaj daŭre evoluas eĉ hodiaŭ.

* Kategorio Bloudan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **kaverno La Pasiega** estas kaverno kun prahomaj pentraĵoj en la municipo Puente Viesgo, en Kantabrio (norda Hispanio). Agnoskite de Unesko kiel Monda Heredaĵo ekde 2008, ĝi estas parto de la lokaro je nomo «Kaverno Altamira kaj paleolitika kaverna arto de norda Hispanio».

Ĝi situas proksime al la rivero Pas kaj la kaverno Hornos de la Peña, en la monto Castillo, kie ankaŭ estas la kavernoj Las Monedas, Las Chimeneas kaj El Castillo. Ĝi estas do parto de la kavernaro de monto Castillo.

La kaverno La Pasiega estas galerio longa je 120 metroj kaj paralela al la ekstera flanko de la monto. Ĝi havis entute 6 alirajn truojn (oni malŝtopis du por ebligi eniron). La ĉefa galerio estas longa je 70 metroj proksimume kaj disbranĉiĝas en plurajn serpentajn galerietojn, kiuj ofte estigas grandetajn ĉambrojn. En tiuj ĉambroj estas la prahomaj pentraĵoj.

Laŭ la dat-esploroj, prahomoj pentris la kavernon en frua Solutreo kaj malfrua Magdalenio, sed oni trovis ankaŭ pli fruajn objektojn. En la kaverno estas kaj pentraĵoj kaj gravuraĵoj, kiuj reprezentas ekvedojn, cervedojn (de ambaŭ seksoj) kaj bovedojn. Krome, estas ankaŭ abstraktaj pentraĵoj.

La kaverno estas vizitebla dum la tuta jaro.

Referencoj
----------

1. ↑   Cave of Altamira and Paleolithic Cave Art of Northern Spain (angle). UNESCO Culture Sector. Alirita 17-02-2013.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kaverno La Pasiega en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Paleolitika arto - Kaverno La Pasiega
* Kavernaro de monto Castillo
* Fotaro de la ĉambroj A kaj B
* Fotaro de la ĉambro C
* Filmeto: kaverna arto en la nordo de Hispanio (3): Kaverno La Pasiega
Csabrendek
Ruina preĝejo de Csabrendek
Csabrendek
**Csabrendek** (ĉabrendek) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Meza** Transdanubio, en Veszprém (departemento), en subregiono de Sümeg.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 45nbsp;km²
* Loĝantaro: 3010
* Poŝtkodo: 8474
* Telefonprefikso: 87

Situo
-----

La vilaĝo situas sur malebenaĵo, sub monto Rendek 374 m-ojn alta, laŭ traira flankovojo. Sümeg troviĝas 3 km-ojn for.

Historio
--------

La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko, baldaŭe keltoj, romianoj kaj slavoj alvenis. La unua mencio devenis el 1314 en formo *Villa Rennek*, sed en la proksimo estis vilaĝoj *Al-Csab* kaj *Fel-Csab* (=Suba kaj Supra Csab). Ĝis 1428 Rendek estis distriktejo. La turkoj faris senhoma la vilaĝojn Csab, sed Rendek restis viva. Post la turkoj alvenis loĝantoj el diversaj landoj. En 1949 kolĥozo formiĝis. Dum la socialismo oni minadis tie baŭksiton, eĉ sub la stratoj. Sekve katastrofo okazis en 2008: difinitaj lokoj abrupte malaltiĝis (kie estis minejo), eĉ homo mortis.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko.

Vidindaĵoj
----------

* postbaroka katolika preĝejo omaĝe al Sankta Laŭrenco, en 1797 trakonstruiĝis
* baroka nobeldomo de Bogyay (bodjai) el la 1790-aj jaroj
* baroka kastelo de Fekete de 1775, en 1816 klasikismiĝis
* postbaroka nobeldomo de Osztenhuber el la 18-a jarcento
* ruinaĵo de preĝejo el la 13-a jarcento

Famuloj
-------

En Csabrendek naskiĝis:

* aktoro Sándor Dobó
* János Fekete (ĉambelano)
* ministro János Vörös
* vitroartisto Márton Horváth.
**Blovado** estas unu el multaj teknikoj por generi sonojn en muziko. Instrumentoj, kiuj tiamaniere produktas tonojn, nomiĝas blovinstrumentoj.

Tekniko je la ludado de blovinstrumentoj
----------------------------------------

Je blovinstrumentoj oni impulsas aerkolonon en cilindra instrumentokorpo per blovado al osciladoj. La blovtekniko kaj la formo de la buŝaĵo povas esence influi la sonkarakteron. Tono ankaŭ estas generebla per preterblovado: per akra ekblovado oni generas je lignaj blovinstrumentoj anstataŭ la bazotono pli altan naturtonon, je latunaj blovinstrumentoj oni atingas tio per pliigita lipstreĉado. Per cirkulspirado tono povas kontinue kaj seninterrompe plusoni.

* La variaj pozicioj de la lipoj dum la blovado nomiĝas *buŝteno*.
* La pli aŭ malpli rapida, milda aŭ malmilda aperado de tono je la blovado nomiĝas *ekoscilado*.

La komplika individua maniero de la blovbruetoj malfaciligas la provon generi la sonon de blovinstrumentoj elektronike.

  



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |
**Bors**, kavaliro de Reĝo Arturo.

Li estis la filo de Reĝo Bors kaj nevo de Reĝo Ban, la patro de Lanceloto, kaj la frato de Kavaliro Lionel. La du reĝoj estis forpelataj de siaj regnoj kiam Claudas invadis. La sekvantoj de Claudas prizorgis la du knabojn post la morto de Reĝo Bors, sed tiuj fine ribelis kontraŭ Claudas kaj mortigis ties kruelan filon Dorin. Antaŭ ol Claudas punus ilin, la Damo de la Lago forprenis ilin al sia magia regno, kie Lanceloto jam estis.

La tri junuloj iris al la kortego de Arturo kie ili kavaliriĝis. Ili estis fortaj batalistoj. Bors partoprenis multajn militojn de Arturo, inkl. la finan batalon kontraŭ Claudas: la armeo de Arturo venkis kaj la landoj de la patro de Bors liberiĝis.

Pro trompo per magia ringo, Bors amoris Claire, la filino de Reĝo Brandegoris. Oni diris ke tio estis la sola okazo kiam Bors rompis ĵuron de ĉasto. Poste Claire naskis Elyan la Blankan: kiam tiu estis plenaĝa, ankaŭ li kavaliriĝis ĉe la Artura kortego.

Pluraj aventuroj rilatas al la ĉasto de Bors. Ekzemple, iam damo diris ke ŝi sinmortigus se Bors ne amorus ŝin: Bors rifuzis, kaj la damo kaj tri servistinoj ĵetis sin de la krenelaro de sia kastelo. Farante tion, ili malkaŝis ke ili estas demonoj.

Dum la serĉo de la Sankta Gralo, Bors devis elekti inter savi sian fraton Lionel (kiun viraĉoj vipegis) kaj savi junulinon forkaptatan de malbona kavaliro. Li decidis savi la damon, sed preĝas, ke Lionel estu sekura. Lionel fine eskapis, kaj kolere penis mortigi Bors, kiu rifuzis defendi sin kontraŭ la atako de sia frato. Kavaliro Calogrenant kaj religia ermito, kiuj klopodis interveni, estis mortigataj de Lionel, sed la Dio ĵetis kolumnon de fajro sur Lionel antaŭ ol tiu mortigus Bors. Pro sia pureco Bors rajtis akompani Galahad kaj Parsifalon kiam ili trovis la Gralon. Nur Bors revenis al la kortego de Arturo.

Laŭ Thomas Malory, Bors senentuziasme konsentis ĉampioni Ginevran kiam oni asertis, ke ŝi venenis kavaliron. Sed kiam li estis turnironta, Lanceloto alvenis kaj anstataŭis lin.

Post la malkaŝo de la am-rilatoj de Lanceloto kaj Ginevra, Bors kaj lia familio akompanis Lanceloton en ekzilon. Dum la sekva milito inter Lanceloto kaj Arturo, li estis fidata konsilanto de Lanceloto. Post la Batalo de Camlann, la sekvantoj de Lanceloto batalis kontraŭ la filoj de Mordred: Melehan mortigis Lionel kaj Bors venĝis lian morton.

* Kategorio Kavaliro Bors en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ferenc Kovács** [kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Ferenc** estis hungara politikisto, juristo, mecenato, membro honora de Hungara Scienca Akademio (1895).
Ferenc Kovács  naskiĝis la 11-an de majo 1823 en Hódmezővásárhely. Li mortis la 5-an de aŭgusto 1895 en Tiszafüred.

Biografio
---------

Ferenc Kovács frekventis lernejon en sia naskiĝurbo, poste li lernis juron en Debrecen inter 1839-1842. En 1843 li partoprenis en la parlamenta laboro kiel helpanto de Gábor Klauzál. En 1845 li ricevis postenon "honora notario" en la ŝtata administrado de Csongrád (historia departemento), sed en la sekva jaro li abdikis kaj okupiĝis pri sia bieno. Tiun laboron li interrompis dum la revolucio en 1848, kiam li denove havis laboron en la departementa administrado. En 1860 li estis elektita departementa ĉefnotario kaj li partoprenis en la nova parlamento en 1861, kie li estis fidelulo de Ferenc Deák. Inter 1881–1884 li denove estis parlamenta deputito. Spite la tutlandan politikon li strebis por evoluo de sia naskiĝurbo kun financaj helpoj. Li ne havanta idojn, tial orfejo, lernejo ktp heredis liajn riĉaĵojn.

Ĉeferko
-------

* *Az 1843–44-iki évi magyar országyűlési alsó tábla üléseinek naplója I–VI.* (1893–1894)

Fontoj
------

* biografio hungare
* hungarlingva biografio

* Kategorio Ferenc Kovács (politikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Magé** estas municipo kaj urbego de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio. Ĝi kuŝas en urbaro de Rio-de-Ĵanejro inter Rio-de-Ĵanejro kaj Teresópolis.

Blazono de Magé
Flago de Praia Grande

Bazaj informoj
--------------

En la subŝtato (ruĝe).
* Areo: 386  km²
* Supermara alteco: 5 m
* Loĝantaro: 228.150 en 2010
* Horzono: UTC -3
* Poŝtkodo:
* Telefonkodo:
* Aŭtokodo:
* 22° 39′ 10″ S 43° 02′ 27″ U﻿ / ﻿22.65278 °S, 43.04083 °U﻿ / -22.65278; -43.04083 (mapo)Koordinatoj: 22° 39′ 10″ S 43° 02′ 27″ U﻿ / ﻿22.65278 °S, 43.04083 °U﻿ / -22.65278; -43.04083 (mapo)

Geografio
---------

Centro de Magé
Magé situas laŭ Guanabara Golfo de Atlantiko (kontraŭe Rio-de-Ĵanejro etendiĝas) en sudorienta parto de la lando. Duque de Caxias troviĝas 33, **Rio-de-Ĵanejro** 35, Nova Iguaçu 46, Belo Horizonte 319, Guarulhos 371, San-Paŭlo (urbo) 381, Campinas 418, Curitiba 704, **Braziljo** 921, Goiânia 934, Porto Alegre 1156, Salvador de Bahio 1176, Campo Grande 1225, Maceió 1641, Recife 1842, Teresina 1955, Natalo (Brazilo) 2055, São Luís 2244, Belém 2432, Manaus 2844 km.

Historio
--------

Vilaĝo *Magepe-Mirim* estis establita en 1566 fare de portugalaj kolonianoj, sed pli frue indianoj vivis en tiu loko. Ĉi tiu loko posedis unu el la ĉefaj havenoj en la regiono, kie multe da ŝipoj malŝarĝis sklavojn. En 1696 la paroĥo estis establita kaj ekde 1789 la hodiaŭa loknomo estas konata. La vilaĝo iĝis urbo en 1857.

Vido en Magé

Klimato
-------

Magé havas tropikan klimaton. La tutjara averaĝa temperaturo varias inter 22-28 °C. Jare pluvas po 1175 mm. En ĉiuj monatoj pluvas (neniam naĝas), plej ofte pluvas en decembro, plej malofte pluvas en aŭgusto.

Famuloj
-------

La brazila internacie konata futbalisto Garrincha [garinĉa] estis naskita en Magé ( Pau Grande) en 1933.

Referencoj
----------

1. ↑  IBGE (2010).  Censo 2010 (HTML). Alirita 1º de aŭgusto 2011.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Magé en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo Arkivigite je 2017-10-04 per la retarkivo Wayback Machine
* portugale Asocio de Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio
* angle mapo, distancoj Arkivigite je 2015-12-08 per la retarkivo Wayback Machine
**Diskeldonejo** (ankaŭ **sondisko-eldonejo**) estas en la firmao, kiuj mem aŭ kies filioj eldonas sondiskojn. Filio de diskeldonejo havas propran etikedon, kiu simbolas ĝian okupiĝon pri certa speco de muziko. Ĉefa eldonejo povas do havi ekz. apartajn filiojn por klasika muziko, ĵazo ktp. 

Diskeldonejo influas la muzikan evoluon, famigante komponistojn, muzikensemblojn kaj unuopajn muzikistojn. Ĝia rolo konsistas el eldoni kaj distribui muzikajn albumojn. Cetere, ĝi ofte estas la registrita marko de tiu firmao. Kvar ĉefaj eldonejoj regas mondan merkaton je 77% (en 2004). Temas pri la transnaciaj firmaoj *Universal, Sony BMG, EMI* kaj *Warner*. Kvantoj da sendependaj eldonejoj (kaj nuntempe eĉ retaj muzikeldonejoj) tenas la ceteron, precipe okupantaj muzikfakajn niĉojn neglektatajn de la grandaj eldonejoj. Kelkaj muzikistoj aŭ muzikbandoj ankaŭ mem eldonas siajn sondiskojn (memeldonejo).

Gravaj sondisk-eldonejoj
------------------------

* Blue Note Records
* Checker Records
* Chess Records
* Decca Records
* Fat Possum Records
* Folkways Records
* Gennett Records
* Hispavox
* Island Records
* J.O.B. Records
* Okeh Records
* Parlophone
* Shanachie Records
* Sun Records
* Vanguard Records
* Vee-Jay Records
* Virgin Records
* Vocalion Records

* Kategorio Diskeldonejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Muzikeldonejo
**Csaba Tóth** [ĉaba tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj kun plena nomo) **Tóth Csaba János** estas hungara kuracisto, kirurgo-urologo, profesoro, fotisto.

Csaba Tóth  Arkivigite je 2015-07-01 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 1-an de septembro 1940 en Kiskunfélegyháza.

Biografio
---------

Csaba Tóth akiris kuracistan diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 1964. Post siaj studoj li laboris en hospitalo de Szentes ĝis 1988, kie intertempe li akiris fakdiplomojn pri kirurgio en 1968, pri urologio en 1972. Li studvojaĝis al Germanio en 1974. En la sekva jaro li estis nomumita ĉefkuracisto. En 1980 li kandidatiĝis (Ph.D.). Post 4 jaroj li enkondukis en la hungara medicino la endoskopon kontraŭ nefrolitiazo. Inter 1988 kaj 1995 li laboris en hospitalo de Kecskemét, sed tiutempe li enkondukis la endoskopon en Jemeno, Rumanio, Ĉeĥoslovakio, Pakistano. En 1991 li doktoriĝis antaŭ Hungara Scienca Akademio. En 1994 li estis nomumita privata profesoro, en la sekva jaro klinikestro en Debrecen. Ekde 2000 li instruas ankaŭ en Oradea. 

Li ekspoziciis siajn fotojn en 25 urboj. Li ricevis premiojn aŭ medalojn inter 1981-2009.

Elektitaj libroj
----------------

* *Repetitorium chirurgiae* (1970)
* *Endoszkópos vesekősebészet* (1987)
* *Az urológia tankönyve* (Lernolibro de la urologio), (1997)
* *Urológia egyetemi tankönyv* (Urologia universitata lernolibro), (2005)

Fontoj
------

* dateno kun foto Arkivigite je 2015-06-30 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* pri la kuracejo
La ***Reichsstatthalter*** (en germana: [ˈʁaɪçsˌʃtathaltɐ], nome Imperia regantanstaŭanto) estis titolo uzita en la Germana Imperio kaj poste en Nazia Germanio. 

La titolo *Statthalter des Reiches* (1879–1918) estis kreita de la Germana Imperio por la areoj de Alsace (*Elsaß*) kaj Lorraine (*Lothringen*) kiujn Francio cedis al Germanio post la Franc-Prusia Milito. Tio estis abolita kiam Alsace-Lorraine estis, siavice, recedita al Francio post Germanio estis venkita en la Unua Mondmilito. Estis sep titolanoj en tiu periodo.

Dum la Tria Regno, la Nazioj kreis la titolon *Reichsstatthalter* (Regnestro aŭ Regdeputito) por akiri rektan kontrolon super ĉiuj la aliaj ŝtatoj (scepte pri Prusio) post la venko en la ĝenerala balotado de 1933. Iliaj sendependaj ŝtataj registaroj kaj parlamentoj estis sinsekve abolitaj, kaj la Regna registaro ekkontrolis rekte la tuton per procezo nomita *Gleichschaltung* ("kunordigo"). La registaro de Prusio estis jam elprenita fare de la Regno unu jaron pli frue en la *Preußenschlag* sub la kanzeliero Franz von Papen. 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698475
* GND: 4177542-9
 |
**Władysław TUROWICZ** [VŬAdisŭav TUroviĉ] (naskiĝis la 23-an de aprilo 1908 en Zubir, Siberio, mortis la 8-an de januaro 1980 en Karaĉio, Pakistano) estis polo, kunkreinto kaj generalo de la Pakistana Aerarmeo (PAF), kies kunlaborantino estis ankaŭ lia edzino Zofia, instruistino de pakistana junularo pri glisflugo kaj paraŝutado.

Vivo
----

De la plej junaj jaroj li estis fascinita pri aviado. Finis Fakultaton de Inĝeniera Aviado ĉe Varsovia Politekniko. Kiam komenciĝis la dua mondmilito li estis rezervisto. Dum la milito soldatservis en brita aviado kiel teknika inspektoro, organizante kaj testante aviadilojn. Pro malbona vidkapablo ne povis esti piloto. Post fino de la milito, kiam politika situacio en Pollando ne estis interesa por poloj, partoprenantaj batalon de Anglio, kun kontento li akceptis proponon de forveturo al Pakistano. Władysław Turowicz kiel spertulo pri organizado kaj provizo de armeaj aerfortoj, kion lernis en Anglio (Farnborough), kune kun grupo de 30 polaj pli altrangaj oficiroj kaj teknikistoj pri aviado alvenis fine de 1948 al Karaĉio. Lia tasko estis organizado kaj instruado ĉi-kampe. Trijara kontrakto kun Pakistana Aerarmeo transformiĝis al konstanta kaj plena de avancoj 18-jara laboro. Komence li gvidis teknikan instruadon en aviada bazo kun parto de polaj spertuloj en teknika sekcio en Karaĉio. Poste ili estis translokigitaj al Peŝavaro.

En 1952 kiel leŭtenanto ricevis postenon de komandanto de Pakistana Aerarmeo en Chaklala. La edzino Zofia Turowicz komence ankaŭ laboris en Pakistana Aerarmeo kiel instruktorino pri glisflugo, sed poste iĝis instruistino de natursciencoj en Usona Lernejo en Karaĉio. Kvaropo de iliaj infanoj solide edukiĝis en lernejoj de Karaĉio kaj Britio.

En 1959 Władysław Turowicz avancis ĝis grado Air Wing Captain (kolonelo). En 1960 enposteniĝas kiel anstataŭanto de la komandanto de Stabo de Aerarmeo pri instruado (Assistent Chief of Air Staff).

En 1965 li funkciigis produktadon de rezervaj partoj por aviadiloj, pro kio ricevis ordenojn: Sitara-i-Pakistan, Tamgha-i-Pakistan kaj Sitara-i-Khidmat.

Władysław Turowicz pensiiĝis en 1967 en rango de Air Commodore (generalo) kaj ankoraŭ laboris kiel ĉefdirektoro (Executive Director) en fama kaj prestiĝa Space & Upper Atmosphere Research Committee (SUPARCO).

Li mortis en 1980 kaj estis entombigita en kristana tombejo en Karaĉio. La 14-an de aŭgusto 2006 (en la tago de Sendependec-Festo de Pakistano kaj antaŭtago de la Tago de Pola Militistaro) oni malkovris monumenton al Generalo Władysław Turowicz, memoriganta meritojn de la generalo, kiu kun grupo de polaj aviadilistoj kaj teknikistoj kunkreis PAF.

Eksteraj ligiloj
----------------

* The Karachi Walla, 2011-10-06
* Arkivigite je 2013-09-14 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 448779
* VIAF: 7514152684031323430008
 |
**Ernő Mészáros** [mEsAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mészáros Ernő** estas hungara meteologo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1990), membro de Academia Europaea.

Ernő Mészáros  naskiĝis la 12-an de aprilo 1935 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ernő Mészáros frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1953-1957, en 1961 li samloke doktoriĝis. Li laboris en Tutlanda Meteologia Servo ĝis 1992, poste li instruis en universitato de Veszprém (urbo). En 2005 li pensiuliĝis. Li doktoriĝis en 1970 antaŭ la akademio. Li longe redaktis meteologiajn revuojn, ekzemple *Atmospheric Environment*. Li okupiĝis ekzemple pri efiko de sulfuro en la atmosfero. Li ricevis premiojn inter 1979-2005.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A levegőkémia alapjai* (Fundamentoj de la aerokemio), (1977)
* *Atmospheric Chemistry: Fundamental Aspects* (1981)
* *Global and Regional Changes in Atmospheric Composition* (1993)
* *A levegő megismerésének története* (Historio de kono de la aero), (2008)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 453418
* GND: 172261392
* LCCN: n78039561
* VIAF: 14904113
* ISNI: 0000 0001 1040 7849
* SUDOC: 057141959
* BNF: 12987320s
* BIBSYS: 90204699
* NKC: hka20191037592
 |
**Karl Arnau,** estis germana aŭstrohungara aktoro, instruisto. Lia persona nomvarianto estis *Carl,* en hungaraj fontoj *Károly*.

Karl Arnau naskiĝis la 26-an de novembro 1843 en Szabadka (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Subotica en Serbio), li mortis la 4-an de novembro 1910 en Innsbruck (Aŭstrio-Hungario, nun en Aŭstrio).

Biografio
---------

Karl Arnau devenis el germanlingva juda familio. Li ekstudis iomete skulptaĵon ĉe la arta akademio en Vieno, sed sen diplomo li foriris kaj komencis aktoradi ekde 1863 en Vieno. Baldaŭe li ludis en germanlingvaj teatroj de Ödenburg kaj Pressburg, en 1870 en Prago. Inter 1872 kaj 1897 li apartenis al Burgoteatrejo, sed interrompe li ludis en Hamburgo. En 1890 li ricevis la titolon imperiestra aktoro. Li instruis ankaŭ en konservatorio kaj ĝis 1905 en privata aktorlernejo. Li tiam retiriĝis kaj ekloĝis en Innsbruck.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Friedrich Schiller:
	+ *Kabale und Liebe* - Ferdinand
	+ *Vilhelmo Tell* - Stauffacher
* William Shakespeare: *Reĝo Lear* - titolrolo
* Gotthold Ephraim Lessing: *Natan la saĝulo* - monaĥo

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* de:Olga Gauby

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio
* germanlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 727146
* GND: 116341831
* VIAF: 27819585
 |
Strukturo de habutajo
La **habutajo** (japane 羽 (は)二 (ぶた)重 (え), habutae) estas tradicie japana silka teksaĵo.

Priskribo
---------

La habutajo estas silka teksaĵo, en kiu la varpo kaj la vefto alternas. En ordinara tolo, la vefto alternas unufoje kun la samlarĝa varpo; en habutajo, tamen, la vefto alternas dufoje, tiel kreante leĝeran, brilan teksaĵon.

La denso de habutajo estas inter 20 kaj 70 gramoj en kvadrata metro, kiu estas pli malpeza ol ordinara krepo.

La habutajo estas tradicie uzata por silkaj kimonoj, sed nun estas uzata por aliaj vestaĵoj — T-ĉemizoj, ekscitvestoj — kaj eĉ lampŝirmiloj. Habutajo estas facile tinkturebla.

Historio kaj etimologio
-----------------------

La nomo "habutajo" (japane 羽 (は)二 (ぶた)重 (え), habutae) devenas de la morfemoj *ha* 羽 (は) "plumo", *futa* 二 (ふた) "du", kaj *e* 重 (え) "fojo". La "plumo" priskribas la brilon kaj malpezecon, kaj la "du fojoj" priskribas la strukturon de la veftoj.

Habutajo originis en la malfrua 19-a jarcento en Japanio, origine el Kioto kaj Kirju, kaj poste en aliaj partoj de Japanio; multo da habutajo estis eksportita al Eŭropo. Post la Dua Mondmilito, nuntempe la plejparto de habutajo estas produktata en Ĉinio.

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: habutaj/o
**Kamalia** (urdue کمالیہ estas urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), en kantono de Toba Tek Singh, kie Kamalia estas sidejo de la samnoma distrikto.

Bazara strato en Kamalia

Bazaj informoj
--------------

* loĝantaro: 135 641 (2017, )
* horzono: UTC+ 5
* poŝtkodo:
* telefonkodo: 046
* Supermara alteco: 158 m

Geografio
---------

Kamalia situas en orienta parto de la lando. Sahival troviĝas 45, Fajsalabado 89, Lahoro 187, Ravalpindio 322, Islamabado 336, Peŝavaro 380, Sukur (Pakistano) 498, Kveta 541, Karaĉio 856 km-ojn (aere) .

Historio
--------

El la 4-a jarcento estas dateno pri tiu ĉi loko. Baldaŭ ankaŭ fortikaĵo defendis la areon. En la 14-a jarcento la loknomo estis "Kot Kamalia". Dum la Hindia ribelo de 1857 la lokaj homoj tenis la urbeton por semajno. Post la sendependeco de Pakistano la minoritataj hinduoj kaj sikoj elmigris al Barato, dum islamaj rifuĝintoj el Barato ekloĝis en Kamalia.

Rezidejo
Fervojaj linioj en Pakistan, kie estas videbla ankaŭ Kamalia

Loĝantaro
---------

Loĝantaro| 1901 | 1961 | 1972 | 1981 | 1998 | 2010 | 2017 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 6976 | 35 248 | 50 934 | 61 107 | 97 324 | 124 154 | 135 641 |

La populacio kreskis preskaŭ trioble inter 1972 kaj 2017. Inter 1998 kaj 2017 la meza jara kresko estis 1,8%, tre sub la nacia mezumo (2,4%). La loĝantaro estas sunaistoj en proporcio 90%.

Klimato
-------

Kamalia situas en duonarida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen kun influo de musono. La meza temperaturo estas ofte 23 °C. Averaĝa precipitaĵo estas 476 milimetroj jare. En ĉiuj monatoj pluvas (plej ofte simbole), tamen La musono portas pluvegon septembre.

Trafiko
-------

Kamalia situas laŭ fervoja linio inter Ŝejĥupura-Ĥaniual. Flankovojoj estas al Sahival kaj Toba Tek Singh. La plej proksima internacia flughaveno funkcias en Fajsalabado.

Vidindaĵoj
----------

* moskeo (1914)

Fontoj
------

* WikiTrans
**Gyula Telegdy** [djula telegdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Telegdy Gyula** estis hungara kuracisto, profesoro, membro (korespondanta en 1990, ordinara en 1995) de Hungara Scienca Akademio.

Gyula Telegdy  naskiĝis la 5-an de junio 1935 en Rumanio en Sibiu kaj mortis la 4-an de januaro 2023.

Biografio
---------

Gyula Telegdy apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li frekventis universitaton en Pécs inter 1953-1959, poste li eklaboris en la universitata instituto. En la studjaro 1964 li esploris en Usono helpe de stipendio, post jaroj en Svedio. En 1975 li doktoriĝis antaŭ la akademio. En la sama jaro li ekinstruis en universitato de Szeged, kie li estis ankaŭ katedrestro, inter 1985-1990 dekano, inter 1997-2000 vicrektoro. Li longe redaktis fakrevuojn, ekzemple *Neurobiology*. Li havas edzinon, kiu naskis 3 gefilojn. Li ricevis premiojn inter 1984-2004.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Placental Transfer and Interpretation* (1981)
* *Az endokrin rendszer kórélettana* (1988)
* *Neuropeptidek szerepe a központi idegrendszer működésében* (1990)
* *Tanulás és memóriafolyamatok neurohumorális szabályozása* (1995)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 466142
* VIAF: 121445106
* ISNI: 0000 0000 7967 1253
* NKC: xx0205301
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Kamao** |
| --- |
|  |
| KamaoKamao |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Turdedoj *Turdidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Myadestes* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***M. myadestinus'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Myadestes myadestinus'*****(Stejneger, 1887)* |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Formortinta** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Kamao  |

 |
| v • d • r |

La **Kamao** (*Myadestes myadesitinus*) estis eta, malhela solulo endemia de la insulo Kauaio en Havajo. Ĝi estis ĝis 20 cm longa. La masklo kaj la ino de tiu specio aspektis similaj. Ĝi estis malhelbrunaj supre kaj griza sube kun nigraj kruroj. Ĝi estis proksime rilata al aliaj specioj de havajaj turdoj, nome la Puaiohi (*M. palmeri*) , la Omao (*M. obscurus*) kaj la probable formortinta Olomao (*M. lanaiensis*). 

Ties kanto konsistis el kompleksa melodio de flutecaj notoj, likvidecaj triloj, zumada pepado kaj gorĝecaj fajfoj. La alvoko estis raspa "braak," kun alterna altatona noto simila al polica fajfo. Tiu birdo loĝis en densaj ravinoj, kie ĝi ĉeestis en la subbranĉaro kie ĝi ofte ripozis senmova en kurbigita sinteno. Kiel ĉe aliaj indiĝenaj havajaj turdoj, ĝi tremigis siajn flugilojn kaj manĝis ĉefe fruktojn kaj insektojn. 

La Kamao estas klasita kiel formortinta. La lasta vidaĵo probable okazis en 1989 en la Rezervejo Alakai, sia lasta bastiono. En malfruaj 1800-aj jaroj, ĝi estis konsiderata la plej komuna birdo en Kauaio, kie loĝis en ĉiu areo de la insulo, sed terklarigado kaj la birda malario alportita de enmetitaj moskitoj ekstermis tiujn birdojn. Enmetitaj bestoj kiaj sovaĝaj porkoj (kiuj kreas flakojn per siaj tordiĝoj por reproduktado de moskitoj) kaj ratoj (kiuj manĝas la ovojn kaj idojn de la birdoj) helpis la specian formorton. Konkurenco de enmetitaj birdospecioj povus ankaŭ helpi la malpliiĝon.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Myadestes myadestinus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 26an de julio 2007.

Eksteraj ligiloj
----------------

* BirdLife Species Factsheet Arkivigite je 2008-12-01 per la retarkivo Wayback Machine
* 3D view Arkivigite je 2011-06-07 per la retarkivo Wayback Machine of specimens RMNH 110.024 and RMNH 110.025 at Naturalis, Leiden (requires QuickTime browser plugin).
**Carola HÖHN** [karola hen], realnome: Karoline Minna HÖHN (naskiĝis la 30-an de januaro, 1910, mortis la 8-an de novembro, 2005) estis germana aktorino.

Carola Höhn naskiĝis en Wesermünde (nuntempe Bremerhaven). Post la lernado ŝi komencis labori en vestaĵfirmao. Fine de la 1920-aj jaroj ŝi transloĝiĝis al Berlino por lerni la aktoradon. En la jaro 1929 ŝi unuafoje aperis en filmo (*Aus dem Tagebuch eines Junggesellen*) kaj en 1933 ŝi havis sian debuton en teatro. Dum la sekvaj jaroj ŝi laboris kaj en teatro kaj en filmprojektoj.

Post la dua mondmilito Carola Höhn dumtempe sinkronizis filmojn, parolis germanlingve la rolojn de Katharine Hepburn, Ava Gardner, Maureen O'Hara kaj Hedy Lamarr kaj aliaj. Ĝis al la 1970-aj jaroj ŝi ofte aperis en kinofilmoj, poste ŝi agis en diversaj televid-serioj.

Apud la aktorado Carola Höhn sukcese gvidis mod-salonon kaj verkis artikolojn por la revuo *Film und Frau* (= Filmo kaj virino). En la jaro 2003 ŝi publikigis siajn memorojn *Fange nie an aufzuhören...*.

Carola Höhn mortis en la aĝo de 95 jaroj en maljunula hejmo en la Munkena antaŭurbo Grünwald.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Carola Höhn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* germanlingva paĝo kun fotoj Arkivigite je 2005-11-24 per la retarkivo Wayback Machine
* filmaro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 55422
* GND: 116926503
* VIAF: 15034583
* ISNI: 0000 0000 0914 0043
* SUDOC: 092767672
* BNF: 146838021
* MBA: a689de48-0649-4f59-8a51-1b7be1054540
 |