recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Dosiero:Helena-Paparizou-Eurovision-2021.jpgElena Paparizou
**Elena Paparizou** (en greka alfabeto: **Έλενα Παπαρίζου**; naskiĝis en Borås, Svedio, la 31-an de januaro 1982) estas greko-sveda kantistino.

Ŝi estis membro de la muzikgrupo (popmuziko) Antique antaŭ komenci sian solulan karieron en 2003. Ŝi sola reprezentis Grekion en la 50-a eldono de la Eŭrovido-Kantokonkurso 2005. La kanto kiun ŝi prezentis, titolita *"My Number One"*, atingis la unuan pozicion de la evento, per tiu venko ŝi fariĝis la unua greka artisto kiu atingis ĝin.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝo de Elena Arkivigite je 2008-02-16 per la retarkivo Wayback Machine

* Elena Paparizou en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Elena Paparizou en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 313317
* GND: 135441617
* VIAF: 313410803
* ISNI: 0000 0001 3231 4686
* LIBRIS: 381050
* MBA: 28a40a67-ecd3-432a-be2f-51490a7743ec
 |
**Elemér Kármán,** laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Kármán Elemér Jakab Naftali** estis hungara juĝisto, psikologo, kriminologo. Lia nobela antaŭnomo estis *szőllőskislaki* [sOlOŝkiŝlaki], lia patro estis Mór Kármán, lia frato estis Theodore von Kármán.

Elemér Kármán naskiĝis la 28-an de aprilo 1876 en Budapeŝto, li mortis la 20-an de februaro 1927 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Elemér Kármán devenis el juda familio. Li akiris juran diplomon en Hungarlando, poste li studis psikologion en Graz. Lia plej grava instruisto estis en:Hans Gross. En 1913 li partoprenis en establo de juĝejo por gejunuloj en Budapeŝto, post 2 jaroj li fondis instituton kune kun psikologia laboratorio, biblioteko, muzeo kaj gastejo por geinfanoj. Li estis ankaŭ juĝisto, precipe li juĝis pri gejunuloj. Li malkovris kaŭzojn de la junaj krimuloj kaj li sugestis edukajn manierojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A budapesti kriminálpedagógiai intézet* (1917)
* *Az erkölcsileg fogyatékosok javító- és nevelőintézetének pedagógiai reformja* (1919)
* *A gyermek erkölcsi hibái és erkölcsi betegségei (kriminálpaedagógia)* (1922)
* *Einführung in die Kriminalpädagogie* (1923)
* *Die Diebstähle der Kinder* (1924)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva aprezo

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Elemér Kármán en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 700807
* GND: 1157619916
* LCCN: nr2003030403
* VIAF: 27442003
 |
**Al Ĝabal Al Garbi** (arabe الجبل الغربي; angla latinliterigo *al Jabal al Gharbī*) estas distrikto de Libio en la nordokcidento de la lando. 

Ĝi situas en la malmarborda parto de la historia regiono Tripolio. La nomo en traduko signifas "Okcidenta Montara Lando". Ĉefurbo de la teritorio estas la urbo Garjan. Alia urbo estas Mizda.

La nuna distrikto jam ekzistis en la 1990-aj jaroj, sed aktuale nur reekestis en 2007 el la ĝistiamaj distriktoj *Mizda, Garjan* kaj la suda parto de la ĝistiama distrikto *Jafran*.

Geografio
---------

En la tuta teritorio vivas 304 159 loĝantoj (stato de 2006). La teritorio limas al la sekvaj libiaj distriktoj:

* Al Murgub - nordoriente
* Misrata - nordoriente
* Sirto - oriente
* Al Ĝufra - sudoriente
* Uedo Aŝ Ŝati - sude
* Nalut - okcidente
* An Nukat Al Ĥams - nordokcidente
* Az Zaŭija - norde
* Tarabulus - norde
* Al Ĝifara - norde

Flago de Libio
Distriktoj de Libio ekde la jaro 2007

Bengazi |
Al Butnan |
Darna |
Al Ĝabal Al Aĥdar |
Al Ĝabal Al Garbi |
Al Ĝifara |
Al Ĝufra |
Gat |
Al Kufra |
Al Marĝ |
Misrata |
Al Murgub |
Murzuk |
Nalut |
An Nukat Al Ĥams |
Sabha |
Sirto |
Tripolo |
Uedo Al Haja |
Uedo Aŝ Ŝati |
Al Ŭahat |
Az Zaŭija
titolpaĝo de la seminaria broŝuro
La **21-a Internacia Seminario** de la Esperanto-Junularo okazis inter la 27-a de decembro 1977 kaj la 3-a de januaro 1978 en la urbo Rotenburg de la federacia lando Hesio en la centro de Germanio. La kiel dum antaŭaj aranĝoj science altnivelajn prelegojn kaj laborgrupojn dumtage kaj la tutnoktan interkonatigan kaj festan programon partoprenis cento da lernantoj kaj studentoj (plus iuj lastmomentaj aliĝintoj) el dek eŭropaj kaj tri pliaj landoj (Barato, Brazilo kaj Novzelando). La organizan teamon de GEJ konsistigis *Elisabeth Schwarzer, Otto Gessner, Thomas Bormann, Klaus Schubert* kaj *Guido Brandenburg*. Kiel dum antaŭaj jaroj, la Federacia ministerio pri familioj, maljunuloj, virinoj kaj junuloj de Germanio subvenciis la aranĝon per plurdekmil germanaj markoj, tial ke ne nur la kotizoj estis parte pagitaj de la ŝtato, sed ĉiu partoprenanto sub 26 jaroj rericevis procentaĵon de siaj vojaĝkostoj (plejparte duonon), kio do aparte kuraĝigis partoprenantojn el pli foraj landoj alvojaĝi kaj kundiskuti.

Ĉi-foje la temo de la semajno estis  

**"edukado - kun kiuj celoj?"**

En la programo interalie elstaris prelegoj de Stefan McGill, Terence Watts, Ursula Grattapaglia kaj Michela Lipari, laborgrupoj de Mike Sadler, Renée Triolle, Giorgio Silfer, Roland Schnell, Hartmut Trunte kaj Yashovardhan, sed aldoniĝis multaj pliaj programeroj.

La internaciaj partoprenantoj memoris la eventon interalie pro tio, ke malgraŭ la ripetaj avertoj de la organizantoj pluraj seminarianoj origine alvenis ne en la ĝusta urbo "Rotenburg", sed en alia samnoma loĝloko, aparte en la pli suda Rothenburg ob der Tauber inter Hajdelbergo kaj Nurenbergo (en distanco de 230 kilometroj) kaj en la pli norda Rotenburg an der Wümme inter Bremeno kaj Hamburgo (en distanco de 320 kilometroj).

Referencoj
----------

1. 1 2  el la seminaria broŝuro, titolita "edukado - kun kiuj celoj?"
Ekstera vido de hangaro konstruita por Cargolifter
Eno, notu la tri homojn je la subo-maldekstro

**Cargolifter AG** estis entrepreno kun la celo, evoluigi aerŝipon, kiu kapablas transporti kargon de ĝis 160 tunoj.

La entrepreno estis fondita en 1996 en Wiesbaden kaj konstruis la plej grandan senkolonan halon de la mondo. La aerŝipa halo (nomo Aerium) havas grandon de 360 x 210 x 107 m (longo x larĝo x alto). La halo devintus servi kiel aerŝipa konstruejo, riparejo. La halo estis konstruita dum du jaroj kaj inaŭgurita la 30-an de novembro 2000.

En majo de 2000 Cargolifter aperis en la borso (WKN 540 261), pli poste notiĝis ĝi en MDAX. Plimulton de akcioj posedis etakciuloj. La regiono Brandenburg subvenciis la konstruon de la halo per ĉ. 38 milionoj da eŭro kaj pruntis en 2002 pluan 4,15 milionojn da eŭro.

La prototipo de la pli malgranda transporta balono „CL 75 Aircrane" estis unuafoje testita en oktobro de 2001. Ĝi detruiĝis en 2002. La planita granda aerŝipo „CL160" estis neniam konstruita pro financaj malfacilaĵoj.

La entrepreno anoncis la 7-an de junio 2002 insolvencon kaj la insolvenca procezo komenciĝis la 1-an de aŭgusto 2002.

Oni vendis en 2003 la halon kaj la ĉirkaŭan 500 hektarojn al malajzia koncerno Tanjong, kiu establis en la halo „artan tropikan paradizon" (Tropical Islands) kun hotelfunkcio. Ĝi ekfunkciis ekde decembro de 2004.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Cargolifter AG en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* cargolifter.com - CargoLifter-paĝo
**Biologia luminesko** estas tiu fenomeno kiam organismo lumineskas. Bakterioj, protistoj, kaj fungoj povas lumineski.

La **lumantaj bestoj** havas organon, ĉe kies metabolo estiĝas lumanta materialo. El tiu metabola produkto, per enzima transformado, la kemie liberiĝanta energio tranformiĝas al lumenergio (**biologia luminesko**). Parto da bestoj mem produktas la lumantan materialon (luciferino). En ĉirkaŭ 40 animalaj ordoj estas specioj kapablaj lumi. Ili vivas ĉefe en maro, kelkaj surtere, sed neniu en nesala akvo.

La lumanta organo de insektoj *Pyrophorus noctilucus* (lumanta piroforo) el Sud-Ameriko kaj *Lampyris noctiluca* (granda lumskarabo/lampiro) el Eŭropo estiĝas el graskorpetoj.

Luciolo (*Luciola*) estas genro de insektoj, el la ordo de koleopteroj, portanta lumantajn organojn. Tre parenca al lampiro, sed vivanta en suda Eŭropo.

Kemia mekanismo
---------------

Proteina tridimensia formo de luciferazo de la lampiredoj *Photinus pyralis*. La enzimo estas multe pli granda ol la luciferino.
Lampiredoj kaj aliaj tipoj de bestoj uzas grupon de molekuloj nomata luciferino. Luciferino povas reagi kun dioksigeno kaj ATP, kun helpo de grupo de enzimoj luciferazo. Malsamaj bestoj havas malsamajn luciferinojn kaj luciferazojn, kaj tiel produktas malsamajn lumojn. La kemia reago estas tre efika, kaj preskaŭ neniu energio estas perdita per varmo.

{\displaystyle {\ce {L{}+O2{}+ATP->[{\text{Luciferazo}}][{\ce {Mg^{2}+}}]oxy-L{}+CO2{}+AMP{}+PP{}+lumaenergio}}}
Coelenterazino estas luciferino trovita en multaj meduzoj kaj terbestoj. Kiel ĉiuj luciferinoj, ĝi estas oksidigita por produkti lumon.

Roloj
-----

### Elektado de seksa partnero

Masklaj lampiredoj havas specifan ritmon de ekbriloj. Inaj lampiredoj reagas per sendado de lumsignalo, kaj elektas masklon kun la plej hela lumo kaj taŭga ritmosenco. Tiel ina lampiredo povas esti certa pri tio ke sia partnero estas sana kaj havas multan energion.

### Ĉasado

Inaj Photuris ofte imitas la ekbril-ritmon de aliaj lampiredoj. Tiel, ili povas allogi masklajn lampiredojn por manĝi ilin.

Fiŝoj Ceratiidae havas longan ŝnuron, kiu havas multajn biologie lumineskajn bakteriojn je sia pinto. La fiŝo uzas ĝin por allogi fiŝojn en la profundo de la marego, kie lumo kutime preskaŭ neekzistas. Kiam la predo estas proksima, la Ceratiidae glutas ĝin per sia grandega buŝo.

Referencoj
----------

1. 1 2 3   Kiam la oceano ekbrilas. *Scivolemo*. Arkivita el la originalo je 2017-11-08. Alirita 2017-11-08.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri biologio |
| Portala ikono | Portalo pri zoologio |

* Kategorio Biologia luminesko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Granado (apartigilo) |

Domoj en kolonia stilo en Granada
Strato de Granada, proksimume en la jaro 1905
**Granada** aŭ en Esperanto **Granado** estas urbego de Nikaragvo, fondita en 1524 de Francisco Hernández de Córdoba, kaj do la unua urbo fondita de eŭropanoj en kontinenta Ameriko. Ĝi estas la ĉefurbo de samnoma departemento. Ĝi situas en la bordo de Lago Nikaragvo, kaj nun havas ĉ. 110.000 loĝantojn.

Post la sendependiĝo de la lando en 1839, Granado alternis kun Leono kiel ĉefurbo: Granadon preferis la konservativuloj kaj Leonon la liberaluloj. Fine, la rolon transprenis Managvo en 1858.

Granado estis komerca centro. Ĝi plu estas la tria plej granda urbo, kaj fariĝis turisma centro, kun interesaj arkeologiaj restaĵoj.

La Internacia Poezia Festivalo de Granada estas kultur-riĉa evento dediĉita al poezio, kiu okazas ĉiujare meze de februaro en la urbo Granado ekde 2005; en la evento partoprenas dekoj da famkonataj poetoj el la tuta mondo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2003-08-12 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* Arkivigite je 2006-05-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Nicaraguan Art
* Mauricio Rizo Artist
* Yoyita Artist
* Granada Nicaragua Paintings and pictures
* Turisma informo Arkivigite je 2005-05-07 per la retarkivo Wayback Machine

* 
*
**Carel de MOOR** (25a de Februaro 1655 – 16a de Februaro 1738) estis pentristo de la Ora jarcento de Nederlando. Li estis lernanto de Gerard Dou.

*La fiŝkaptisto*, ĉirkaŭ 1700.
Carel de Moor naskiĝis en Leiden. Laŭ Jacobus Houbraken, lia patro estis artokomercisto kiu deziris, ke li studu lingvojn kaj permesis lin studi arton nur kiam lia talento por desegnado aperis jam estante juna. Houbraken metis lin persone en la atelieron de Godfried Schalcken kiam li mem estis kompletiganta sian edukadon tie. Laŭ RKD li estis la filo de pentristo samnoma el Leiden kaj lernanto de Dou, Frans van Mieris, Godfried Schalcken, kaj Abraham van den Tempel. Li iĝis membro de la Leiden Gildo de Sankta Luko en 1683, kajk iĝis ties estro multajn fojojn ĉirkaŭ 1688–1711. Liaj propraj lernantoj estis poste Pieter Lyonet, Andrei Matveev, lia propra filo Carel Isaak de Moor, Arent Pijl, Arnout Rentinck, Nicolaas Six kaj Mattheus Verheyden.

Li mortis en Leiden aŭ Warmond.

Notoj
-----

1. ↑   Biografio de Karel de Moor en *De groote schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen (1718)* de Arnold Houbraken, Digital library for Dutch literature
2. ↑  Carel de Moor II en RKD Alirita la 16an de Februaro 2022.

* Carel de Moor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Carel de Moor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 756936
* GND: 124368611
* VIAF: 19952515
* ISNI: 0000 0001 1604 4938
* SUDOC: 181140489
* BNF: 149665997
* BPN: 01687485
* ULAN: 500021259
* RKD: 57499
 |
La **Distrikto Aszód** [asOd] (hungare *Aszódi járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest. Ĝi situas ĉefe sur montetaro en la nordorienta parto de la departemento (en la meza parto de Hungariio).

La distrikta ĉefurbo estas Aszód, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo kaj 2 grandvilaĝoj, la ceteraj 7 komunumoj estas vilaĝoj.

La areo estas 298,37 km², kie loĝas 36 992 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturoj, (fruktoj, legomoj, tritikoj, maizoj) kaj bredadoj, krome multaj laboras en Budapeŝto.

Historio
--------

Tiu distrikto estis establita en 1912 ĉefe el sudaj komunumoj de Distrikto Godollő. Ĝid 1950 ĝi apartenis al departemento Pest-Pilis-Solt-Kiskun. En 1965 la distrikto ĉesis, la komunumoj ĉefe revenis al Distrikto Godollő. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

Komunumoj
---------

* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Aszód**, kiu administras ankaŭ vilaĝon Verseg
* alia urbo: Tura
* grandvilaĝoj:
	+ Bag
	+ Kartal
* vilaĝoj:
	+ Domony
	+ Galgahévíz
	+ Galgamácsa, kiu administras ankaŭ vilaĝon Vácegres
	+ Hévízgyörk
	+ Iklad

Fontoj
------

* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

* Kategorio Distrikto Aszód en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Grand Baie** estas marborda urbeto kaj granda turista plaĝo en la distrikto Rivière du Rempart en Maŭricio. La urbeto situas sur la okcidenta flanko de la plej norda punkto de Maŭricio kaj estis la loko de la brita "Invado de la Insulo de Francio" en novembro 1810.

Grand Baie ja povas esti la plej konata urbeto en Maŭricio. Ĝi ŝuldas sian popularecon al la rava kvalito de siaj smerald-koloraj akvoj kaj al sia vivo dumtage aŭ dumnokte. Ĝi ofertas oportunojn por sendanĝera naĝado, navigado, vent-surfado, kaj akvo-skiado, kaj estas ankaŭ la elirpunkto por ekskursoj per helikopteroj, fiŝado en profunda akvo kaj ekskursoj per boatoj al la insuloj de la nordo de Maŭricio: Gunners' Quoin, Flat Island, Round Island, kaj Serpent Island. Grand Baie kaj ĝiaj ĉirkaŭaĵoj ankaŭ ofertas larĝan gamon de mod- kaj art- butikoj, hoteloj kaj restoracioj. Grand Baie estas ankaŭ konata pro sia nokta vivo ĉar ĝi disponas pri la plej bonaj drinkejoj kaj nokto-kluboj de la insulo, inkluzive de "Banana Café", "Zanzibar" aŭ "Les Enfants Terribles".

Vido de Grand Baie

Vidu ankaŭ
----------

* Mon père, ce héros (filmo), parte filmita en Grand Baie

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Grand Baie en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* france Turismaj informoj pri Grand Baie Arkivigite je 2012-10-15 per la retarkivo Wayback Machine
La **moraleco de mastroj kaj la moralo de sklavoj** (en la germana : **Herren-Moral und Sklaven-Moral**) estas centra temo en la libroj de Friedrich Nietzsche, aparte en la libroj *Trans bono kaj malbono* kaj *La Genealogio de Moralo*. Nietzsche argumentis ke ekzistas du bazaj specoj de moralo: majstra moralo kaj sklava moralo. La moralaj valoroj de la sklavoj estas malavareco, humileco, simpatio, dum la moralaj valoroj de la mastroj estas fiero, potenco kaj nobeleco. La moraleco de la mastroj juĝas iliajn agojn sur la skalo de bonaj aŭ malbonaj rezultoj, malkiel kaj kontraste al la moraleco de sklavoj kiu juĝas agojn sur la skalo de bonaj aŭ malbonaj intencoj (t.e kristanaj virtoj, kaj kantia deontologio).

Por Nietzsche, moraleco estas nedisigebla de la kulturo kiu valoras ĝin, signifanta ke la lingvo de ĉiu kulturo, kodoj, praktikoj, rakontoj kaj institucioj estas informita de la lukto inter ĉi tiuj du moralaj strukturoj.

Historio
--------

Laŭ Nietzsche, la moralo de sklavoj formiĝis en antikva Romo, kiam kristanismo, kiu estis senpova sekto, estis superfortita kaj ekspluatata de tiuj kun potenco, kaj tiam forto, potenco kaj kuraĝo estis konsideritaj bonaj kaj ilia foresto malbona. La humiligitaj kristanoj evoluigis alternativon, kaj turnis la konceptojn lingve. Kaj ili asertis, ke la bonulo estas la submetiĝemulo, la malriĉulo kaj la malfortulo, dum la insolentema, rabema, ofenda estas malbonulo. En la paso de la tempo, la mastroj komencis alpreni la vidpunkton de la sklavoj, kaj tial ili ne plu povis regi ilin, kaj tiel la moralo de la sklavoj anstataŭis la moralon de la mastroj. 

Laŭ Nietzsche, la kapablo de homo vivi bonan vivon baziĝas sur esti aŭtenteca - vivi la vivon en fluida maniero, kun ligo al siaj deziroj, kaj ĉefe la plej forta deziro laŭ Nietzsche, la deziro al potenco. Nietzsche vidis la senton de potenco kiel la ĉefa afero, kiu povas doni al homo bonan senton:

> Kio estas bona? — Ĉio, kio altigas en homo la senton de potenco, la deziron al potenco, la potencon mem. Kaj kio estas malbona? - Ĉion, kion ili trovas el la malforteco. Kio estas feliĉo? La sento, ke la potenco kreskas, ke vi venkas ĉiun obstaklon. — *La Antikristo* p. 252
> 
> 

Sklava moralo malobservas ĉi tiun postulon, en tio, ke depende de la kompato de aliuloj, li vivas en degradita kaj senpova maniero, kaj tiel li vivas en falsa maniero, kiu ne respondas al la baza deziro de la homo. Kaj krom tio, socio bazita sur sklava moralo subpremas la naturan deziron de la homo. Homo, kiu devas esti kompatema, esti malavara kaj humila, ne povas esprimi siajn proprajn dezirojn, kaj li vivas en falsa kaj falsa maniero. Kontraste al tio, la moralo de majstroj estas pli proksima al la naturo de homo, ĉar tiu moralo postulas kuraĝon, forton, en maniero kiu estas pli taŭga al la aŭtentika volo de homo.

Vidu ankaŭ
----------

* Kritiko de laboro
* Mastra–sklavo dialektiko
* Ortodokseco
* *La Geedziĝo de Heaven kaj Infero*

Fontoj
------
En geometrio, la **granda inversigita riproĉa dudek-dekduedro** estas nekonveksa unuforma pluredro, indeksita kiel U69.

Karteziaj koordinatoj
---------------------

Karteziaj koordinatoj por la verticoj de granda inversigita riproĉa dudek-dekduedro estas ĉiuj paraj permutoj de

(±2α, ±2, ±2β)
(±(α−βτ−1/τ), ±(α/τ+β−τ), ±(−ατ−β/τ−1))
(±(ατ−β/τ+1), ±(−α−βτ+1/τ), ±(−α/τ+β+τ))
(±(ατ−β/τ−1), ±(α+βτ+1/τ), ±(−α/τ+β−τ))
(±(α−βτ+1/τ), ±(−α/τ−β−τ), ±(−ατ−β/τ+1))
kun paraj kvantoj de plusoj, kie

α = ξ−1/ξ
β = −ξ/τ+1/τ2−1/(ξτ),
τ = (1+√5)/2 estas la ora proporcio
ξ estas la pli granda pozitiva reela solvaĵo al ξ3−2ξ=−1/τ, aŭ proksimume 1.2224727.
Preno de la neparaj permutoj de la pli supraj koordinatoj malinkluzive aŭ de neparaj kvantoj de plusoj donas la spegulitan varianton de la pluredro.

Vidu ankaŭ
----------

* Kombinaĵo de 2 grandaj inversigitaj riproĉaj dudek-dekduedroj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Granda inversigita riproĉa dudek-dekduedro* en MathWorld.
La **Granda paserkampanjo** (en ĉina 打|麻|雀|运|动 kaj en pinjino Dǎ|Má|què| Yùn|dòng) konata ankaŭ kiel **Pasermortiga kampanjo** (en ĉina 消灭麻雀运动 kaj en pinjino Xiāo|miè|Má|què|Yùn|dòng), kaj oficiale, la **Kampanjo de kvar plagoj** estis unu el la unuaj agoj deciditaj en la Saltego Antaŭen el 1958 al 1962. La kvar plagoj eliminotaj estis ratoj, muŝoj, moskitoj kaj paseroj.

La kampanjo estis iniciatata de Mao Zedong, la unua Prezidento de la Popola Respubliko de Ĉinio. Paseroj estis inkludataj en la listo ĉar ili manĝis grenosemojn, kaŭzante damaĝon al agrikulturo. Oni decidis, ke ĉiu kamparano en Ĉinio forpelu paserojn per bruo el kuiriloj. Krome nestoj kaj ovoj devus esti rompitaj kaj la paseridoj mortigitaj.

Dekomence la kampanjo plibonigis la rikoltojn. Sed aprile de 1960 la usona *National Academy of Science* pruvis ke paseroj manĝas pli da insektoj ol semoj. Mao deklaris "forgesu", kaj ordonis finigi la kampanjon kontraŭ paseroj. Tro malfrue. Sen paseroj manĝontaj ilin, la populacioj de akridoj enormiĝis, svarme tra la lando kaj plimalbonigante la problemojn jam kaŭzitajn de la Saltego Antaŭen kaj de la malbonaj veterkondiĉoj, kondukante al Granda Ĉina Malsatego kiam ĉirkaŭ 30 milionoj da homoj mortis pro malsato.

Notoj
-----

1. ↑  Summers-Smith, J. Denis.  (1992) *In Search of Sparrows*. Londono: Poyser. ISBN 0-85661-073-9.
2. 1 2  Shapiro, Judith Rae. Crosby, Worster, Alfred W. [2001] (2001). Mao's War Against Nature: Politics and the Environment in Revolutionary China. Cambridge University Press. ISBN 0-521-78680-0.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Granda kukolkolombo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Macropygia *Macropygia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Granda kukolkolombo** *M. magna*Wallace, 1864 |
|

 |
|
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| v • d • r |

La **Granda kukolkolombo** aŭ **Timora kukolkolombo** (*Macropygia magna*) estas mezgranda birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas kolombojn kaj turtojn ene de la genro de Kukolkolomboj nome *Macropygia*. Ĝi troviĝas en Timoro kaj plej orienta Indonezio, nome en Wetar kaj la orientaj Malgrandaj Sundaj Insuloj. Ĝi estis iam kunigita kun la Tanimbara kukolkolombo kaj la Floresmara kukolkolombo kiel Malhela aŭ Strikola kukolkolombo. Ĝi estas rangigita kiel specio Malplej Zorgiga en la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj.

Statuso kaj konservado
----------------------

Ekde 1988, la Granda kukolkolombo estis rangigita kiel specio Malplej Zorgiga en la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj. Tiu decido estis farita spite malgrandan teritorion, ĉar la areo estas pli granda ol 20 000 km2, kaj ĉar ĝi havas stabilan populacitendencon. Aldone, kvankam ties populacinombroj ne estis determinataj, oni supozas, ke tio estas super 10 000, kio estas super la kriterio kiu kondukas al la kategorio de Vundebla specio. La specio estis priskribita kiel rare trovebla en Timoro, sed ofte trovebla en la Tanimbaraj Insuloj kaj en la insulo Kalaotoa. Oni supozas, ke ĝi ne havas gravan minacon.

Subspecioj
----------

Laŭ Alan P. Peterson, ekzistas kvar subspecioj:

* *Macropygia magna longa* Meise 1930 ;
* *Macropygia magna macassariensis* Wallace 1865 ;
* *Macropygia magna magna* Wallace 1864 ;
* *Macropygia magna timorlaoensis* Meyer,AB 1884.

Notoj
-----

1. ↑   "IOC World Bird List 6.3", *IOC World Bird List Datasets*. doi:10.14344/ioc.ml.6.3.
2. ↑  BirdLife International (2012). "*Macropygia magna*", *IUCN Red List of Threatened Species* **2012**.  Alirita 26a de Novembro 2013.. 

old-form url

* Ng, E.Y.X. J.A. Eaton, P. Verbelen, R.O. Hutchinson, kaj F.E. Rheindt. 2016. Using bioacoustic data to test species limits in an Indo-Pacific island radiation of Macropygia cuckoo doves. Biological Journal of the Linnean Society 118: 786–812.

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 715554
 |
**Cosuenda** [koSŬENda] estas municipo de Hispanio, en la okcidento de la komarko *Campo de Cariñena* kies ĉefurbo estas Cariñena mem, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Preĝejo kaj panoramo.
Sonorilturo de la preĝejo.
Turo de la kastelo kiu iam estis ankaŭ sonorilturo.
Cosuenda estas municipa teritorio en la okcidento de la komarko Campo de Cariñena norde de tiuj de Aguarón kaj de Encinacorba, kiuj okupas la okcidenton de la komarko. Ĝi estas ĉe monto de la Sierra de Algairén, apartenanta al la Iberia Sistemo. 

La loĝloko Cosuenda mem estas je 58 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 630 msm sur la valo de la rivero Huerva. Ĝi estas tute inter Almonacid de la Sierra norde kaj Aguarón kaj Cariñena sude laŭ la regiona ŝoseo A-220.

Historio
--------

La konkero de la areo el islamanoj estis farita en la 12-a jarcento. En la 14-a jarcento oni konstruis kastelon kontraŭ eventualaj invadoj fare de kristanoj. La preĝejon oni konstruis fine de la 17-a jarcento.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Cosuenda kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 335 loĝantoj laŭlonge de la jarcento. Evidente elmigrado foriris al Zaragozo kaj Cariñena.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj sed ĉefe vitejoj) kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la trinava baroka preĝejo kun mudeĥara sonorilturo, tri krucmonumentoj (*peirones*), turo kiel nura restaĵo de kastelo, botanika interpretejo kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero Huerva.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802321
* LCCN: n2003115213
* VIAF: 156139175
 |
**Gasztony** [gastonj] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szentgotthárd. Gost signifas slave gasto.

Panoramo de Gasztony
Preĝejo de Gasztony

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9952
* Telefonkodo: 94
* Areo: 14  km²
* Loĝantaro: 480

Situo
-----

La vilaĝo situas en valo de Rába, la rivero estas ne tro for. La komunumon preteriras la csefvojo kaj fervojo inter Körmend kaj Szentgotthárd. Körmend troviĝas 14, Szentgotthárd 15, Szombathely 40, Budapeŝto 232 km  Arkivigite je 2016-08-06 per la retarkivo Wayback Machine.

Vidindaĵoj
----------

En Gasztony estas katolika preĝejo pri **Serpa** Madono el 1789. Vidindaĵo estas Kastelo de Gasztony aŭ *Kastelo de Pázmándy*, kiu estas nuntempe vilaĝdomo kaj kulturdomo.

En Gasztony migra poŝto servas.

Famuloj
-------

En Gasztony naskiĝis politikisto Ignác Széll.

Kastelo de Gasztony

* Kategorio Gasztony en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jan Gołąbecki** (ankaŭ Gołembiewski, Gołębiewski aŭ Gołębiowski) (naskiĝis la 1-an de marto 1730 en Ostrów, mortis la 29-an de aprilo 1851 en Parizo) – veterano de Napoleonaj kampanjoj.

En 1774 en la aĝo de 44 jaroj iĝis volontulo de franca armeo. En 1790 ricevis gradon kaporalo. En 1808 en la aĝo de 78 jaroj estis enkorpigita al la 3-a Infanteria Regimento de Apudvistula Legio. Vundita en 1814 trafis al armea malsanulejo en Poitiers. La 11-an de oktobro 1814 estis enoficigita al kompanio de suboficiroj de gardistaro. En 1846 iĝis veterano en la 5-a kompanio de veteranoj. Danke al dekreto el la 17-a de majo 1850 ricevis porvivan renton pro la militista servo.

Jan Gołąbecki ricevis Krucon de Honora Legio de la reĝo de Francio Ludoviko-Filipo en Dreux.

Li mortis en la Domo de Invalidoj en Parizo en la aĝo de 121 jaroj.

Soldatservis dum 76 jaroj travivante 29 kampanjoj.

Bibliografio
------------

* Biografio (france) kiel Kolombeski (Jean)
* Andrzej T.Tyszka, *Nekrologi "Kuriera Warszawskiego" 1821-1939* (Nekrologoj de "Varsovia Kuriero") (eldono 2004, volumo 2, p. 314)
**Gatón de Campos** [gaTON deKAMpos] estas municipo en la nordoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Campos* en la nordo de la provinco.

Gatón de Campos en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Campos* de la provinco Valadolido, viole, norde.
La preĝejo de Gatón de Campos.
Kolombejoj survoje inter Gatón de Campos kaj Villalón de Campos..

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 20,43 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 27 loĝantojn. Ĝi perdis 400 loĝantojn el la 1920-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 63 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. Gatón de Campos estis reĝposedaĵo, ĝis la reĝo Ferdinando la 4-a de Kastilio donis ĝin kun multaj aliaj senjorlandoj al Alfonso de la Cerda, filo de Fernando de la Cerda, unuenaskito kaj heredanto de la reĝo Alfonso la 10-a, kontraŭ lia rezigno al la trono de Kastilio. Tial ĝi iĝis posedaĵo de la familioj Cerda kaj Valverde de la Cerda, kiu etendiĝis al Valverde de Campos, Trujillo en Ekstremaduro, Griñón kaj Cubas de la Sagra en Madrido ktp.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo kaj la Palaco de Cayetano Pastor de 1766.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 763821
* VIAF: 316735518
 |
La **Flughaveno de Bari-Talese**, aŭ **Flughaveno de Bari "Karol Wojtyła"**, estas unu el la ĉefaj flughavenoj de Italio kaj la ĉefa flughaveno de la regiono Apulio. Ĝi prenas sian nomon de la kvartalo Palese-Macchie je 9 km nordokcidente de la centro de Bari.

Ĝi servas la tutan metropolan urbon Bari kaj la tutan regionon Apulio, kaj ankaŭ la apudan regionon Bazilikato.

Kontrol-turo ENAV ĉe la flughaveno de Bari.

Historio
--------

Mapo de la flughaveno.
La flughaveno de Bari naskiĝis oficiale en 1934 kiel strukturo uzata nur por militista trafiko.

Post la paŭzo de la dua mondmilito, civila trafiko remalfermiĝis en 1947.

Fine de 2011 komenciĝis la laboroj por la pligrandiĝo de la Apulia haveno kaj en januaro 2019, post ĉefaj laboroj, kiuj daŭris ĉirkaŭ 16 monatojn, la flughavena kurejo disponeblis laŭ sia tuta fizika longo (3000 metroj) de ambaŭ direktoj 07 kaj 25.

Statistikoj
-----------

Vidu fontan Wikidataman demandon kaj fontojn.

* Flughaveno Bari Karol Wojtyła en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Flughaveno Bari Karol Wojtyła en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 719528
 |
**Cotanes del Monte** [koTAnes delMONte] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Campos, en plej nordoriento de la provinco, angule kun la Provincoj Leono kaj Valadolido. *Cotanes del Monte* estas etimologie tradukebla al *Limoj de la Monto* (alude al limaj montoj de la Regno Leono kontraŭ la kastiliaj ebenaĵoj).

Municipoj de la komarko de *Tierra de Campos* en la provinco Zamora.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 14,83 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 96 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 600 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 64 km de Zamoro, provinca ĉefurbo.

Estas atestaĵoj de prahistoria loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado. Plej frua mencio estas de la jaro 1038. Ĝi apartenis al la episkopo de Leono en 1116 kiel monaĥejo. En la 15-a jarcento Cotanes senloĝiĝis al nur sep lokanoj, pro manko de trinkakvo; tial el 1537 oni faris du putojn por ebligi reloĝadon: nun puto videblas en la maldesktra duono de la blazono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755807
 |
**Lajos Kentner** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kentner Lajos** estis hungara-brita pianisto, (komponisto). Lia unua edzino estis Ilonka Kabos. 

Lajos Kentner  naskiĝis la 19-an de julio 1905 en Karvinná (Silezio, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Karviná en Ĉeĥio), li mortis la 23-an de septembro 1987 en Londono.

Biografio
---------

Lajos Kentner devenis el hungara familio. Li aĝis nur 6, kiam li komencis lerni pianadon en Reĝa Muzikakademio de Budapeŝto, kie li akiris pianistan diplomon en 1922, komponistan diplomon en la sekva jaro. Liaj plej gravaj instruistoj estis Kálmán Chován, Arnold Székely, Zoltán Kodály, Viktor Herzfeld kaj Leó Weiner. Li aĝis 15, kiam li debutis en Budapeŝto, kiel pianisto, en la sekvaj jaroj ankaŭ en Eŭropo kaj Ameriko. En 1932 li estis premiita en Varsovio, krome li gajnis Liszt-premion en Budapeŝto. En 1935 li translokiĝis al Londono, kie li ofte faris komunajn koncertojn kun Yehudi Menuhin. Li edziĝis dufoje.

Kentner estis unu el la plej grandaj interpretistoj de Franz Liszt. Aladár Tóth aprezis Kentner en 1935: "ĉioscianto pri la piano".

El lia koncerta repertuaro
--------------------------

* Zoltán Kodály:
	+ *Meditáció*
	+ *Marosszéki táncok*
* Béla Bartók:
	+ *2. zongoraverseny* (1933)
	+ *Három etűd* (1934)
	+ *3. zongoraverseny* (Londono)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2017-12-31 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 599445
* GND: 118988190
* LCCN: n85367889
* VIAF: 32185806
* ISNI: 0000 0003 6857 1822, 0000 0001 1023 8854
* SUDOC: 157156702
* BNF: 139270514
* MBA: 11dc3368-1f27-4ec1-a862-23f274b38d5f
* NKC: osa2013791193
* BNE: XX1308957
 |
**KAZINCZY Lajos** [kazinci] estis hungara honvedgeneralo. Li naskiĝis en Széphalom la 20-an de oktobro 1820 kaj mortis en Arado la 25-an de oktobro 1849. Li estis la plej juna filo de verkisto Ferenc Kazinczy.

Biografio
---------

Lajos Kazinczy finis la sapeistlernejon de Tulln an der Donau, poste li servis en la usarregimento la 9-a en rango de leŭtenanto. En 1847 li elpaŝis el la armeo. Je la establado de honvedaro en junio de 1848 li enpaŝis en sapeistbatalionon la 1-an. En januaro 1849 li estis divizikomandanto en rango de vickolonelo de korpuso de György Klapka. En aprilo 1849 li fariĝis generalo, komandanto de nordorienta korpuso de la regiono Felső-Tisza. En julio 1849 li devintus kuniĝi kun Artúr Görgey, sed la rusaj milittrupoj malhelpis tion. Li senarmiĝis la 25-an de aŭgusto 1849 en Zsibó. La imperiestra milittribunalo kondamnis lin al morto, kaj oni pafmortigis lin.

Fontoj
------

* *Magyar Életrajzi Lexikon*

* Kategorio Lajos Kazinczy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 425123
* LCCN: n80028863
* VIAF: 70221975
* ISNI: 0000 0000 7902 1592
 |
**Gastroenterologio** (malnovgreke γαστήρ, gaster, stomako; έντερον, enteron, "intestaro" kaj *λόγος*, *lógos*, "instruo, scienco") estas subfako de interna medicino. Kuracisto specialiĝinta pri tiu subfako nomatas **gastroenterologiisto** aŭ **gastroenterologo**.

La gastroenterologio ampleksas la preventon, diagnozadon kaj sen-operacian terapion de la malsanoj de la digesta sistemo, do de la ezofago, stomako kaj intestaro, kaj la organoj hepato, gala veziko kaj pankreato proksime ligitaj al tiu sistemo. Specialiĝoj ene de la subfako estas la endoskopio, la hepatologio, la proktologio, kaj la gastroenterologia onkologio.

Inter la gravaj gastroenterologiaj malsanoj estas ekzemple

* la ulceroj de stomako kaj duodeno,
* tumoroj de la digesta sistemo kiel ekzemple kojla kancero,
* malsanoj de la hepato kiel hepata cirozo kaj hepatito,
* malsanoj de la intestaro kiel la inflamaj malsanoj *morbus Crohn* kaj *colitis ulcerosa*.

Granda grupo de malsanoj estas la tiel nomataj "funkciaj perturboj", kiuj kaŭzas fortajn simptomojn, sed ne troveblas senpera materia kaŭzo por la misfunkcio.

* Kategorio Gastroenterologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |
Kapelo-hejmo de Sankta Ananias.
La **hejmo de Ananias** en Damasko, nun kapelo, vidiĝas en kripto de du ĉambroj, situanta ĉirkaŭ kvar metrojn sub la nuna strata nivelo, atingebla malsuprenirante dudek tri ŝtupojn, el la korto de iu hejmo kiun la tradicio atribuas al Ananias, kristana judo, kiu helpis Paŭlon reakiri la vidpovon: lin baptos kaj kaŝis kaj favoris lian fuĝon el Damasko, post kiam Paŭlo per siaj predikoj estis altirinta sur sin la malamon de la hebreoj kiuj jam planis lian mortigon.

Aspektoj de la kapelo
---------------------

Temas pri absido de bizanca baziliko de la 4-a/5-a jarcentoj, citita plurfoje en la historiaj arabaj fontoj kiel *al-Mussalabeh* (*pri la Sankta Kruco* = elfosaĵoj); kromaj elfosaj esploroj enkondukis al la malkovro de pagana altaro de la 2-a jarcento dediĉita al la ŝemida diaĵo *Baalshamin* (*la sinjoro de la ĉielo*), starigita, dum la regno de Hadriano, ĝuste sur la loko de la hejmo de Ananias por malproksimigi la kristanojn kiuj ĝin pilgrime vizitis.  
La hejmo-kapelo proksimas al la pordego de la malnova murzono de la urbo Damasko, dirita Bab Sharqi, ne multe fore el tiu nomata *Bab Keisan*, nome la loko tra kiu, laŭtradicie, Sankta Paŭlo forfuĝis el Damasko, kaŝita en korbo kaj noktotempe, mallevata eksteren de la urbo el fenestro de la sama pordego..

Paŭlo mallevata el la pordego, nomata Bab Keisan (Kapelo de Sankta Paŭlo en Damasko). Bareliefo.
Post la araba invado de Damasko, en 636, la hejmo-kapelo estis konfiskita plurfoje kaj redonita, disrabita kaj rearanĝita por la pilgrimantoj. Laste ĝi estis rekonstruita, en 1867, kaj restrukturita al la nunaj formoj, en 1973.

Notoj
-----

1. ↑   25 sed liaj disĉiploj prenis lin nokte, kaj mallevis lin tra la urba muro, malsupren lasante lin en korbego. (Agoj 9,25).

Bibliografio
------------

* Alfonso Anania - Antonella Carri - Lilia Palmieri - Gioia Zenoni, *Siria, viaggio nel cuore del medio oriente*, 2009, Polaris, p. 155-156

Vidu ankaŭ
----------

* Paŭlo de Tarso
* Konvertiĝo de Paŭlo
* Ananias de Damasko
* Damasko

* Strateto al la kapeloStrateto al la kapelo
* Enirejo al la korto de la hejmo de AnaniasEnirejo al la korto de la hejmo de Ananias
* Statuo montranta la bapton de Santa Paŭlo permanan de Sankta AnaniasStatuo montranta la bapton de Santa Paŭlo permanan de Sankta Ananias
* Statuo de Sankta Francisko, en la korto de la hejmo de Ananias, Dekstre, la enirejo al la ŝtuparo kiu enkondukas en la kapelon.Statuo de Sankta Francisko, en la korto de la hejmo de Ananias, Dekstre, la enirejo al la ŝtuparo kiu enkondukas en la kapelon.

Aliaj projektoj
---------------

* Kategorio Hejmo de Sankta Ananias en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **hejma nasko** estas formo de nehospitala nasko. Ĝi okazas - male al nako en hospitalo aŭ naskodomo - en privata loĝejo. La naskon helpas akuŝisto, sed ne partoprenas kuracisto. Okaze de problemoj, komplikaĵoj, oni venigas kuraciston tien aŭ la nasko estas translokita en hospitalon.

Historio
--------

Hejma nasko okazas ĝis nun en la neevoluintaj landoj, dum en la industriaj landoj anstataŭis tion hospitala nasko komence de la 20-a jarcento. Ekde la 1960-aj jaroj aperis denove deziro en la evoluintaj landoj je la hejma nasko. En Nederlando eĉ la ŝtato apogas la hejman naskon.

Avantaĝoj, malavantaĝoj kaj ebla danĝero
----------------------------------------

Oni povas efektivigi hejman naskon, se kuracistoj ne antaŭprognozas komplikaĵojn ĉe la bebo (malkonvena situo, tropeza bebo ks.) aŭ ĉe la patrino (danĝerigita gravedeco pro iu ajn kaŭzo).

Ankaŭ dum normalaj naskoj povas okazi ne-antaŭviditaj problemoj, tiel la malfrue alvenanta kuracista helpo povas damaĝi la bebon.

Avantaĝo de la hejma nasko estas la pli intima sfero kaj ideologiaj faktoroj.

En Eŭropo disvastiĝas tiu vidpunkto, ke la patrino povas mem decidi pri la nasko. La hejma nasko kostas malpli por la ŝtato.

* Kategorio Hejma nasko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Bas-Vully** estas komunumo en la Lagodistrikto en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1963 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Bas-Vully situas ĉe la norda bordo de la Lago de Morato, kie la Brojo-Kanalo elfluas el la lago. La komunumo konsistas el la tri vilaĝoj Sugiez, Nant kaj Praz.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,95km², de kiuj 12,6% estas kovritaj de arbaro, 70,2% servas por agrikulturo kaj 13,8% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Bas-Vully limas en nordo al Ins (BE), en nordnordoriento al Müntschemier (BE), en nordoriento al eksklavo de Morato, en sudoriento al Galmiz, en sudo al la Lago de Morato, kaj en okcidento al Haut-Vully.

Trafiko
-------

Tra la komunumo kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 182 de Morato al Ins. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas proksimume 3 kilometrojn sudoriente de la komunumo apud Morato kaj al la svisa rapidvojo H10 3 kilometrojn norde apud Ins. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita pere de stacidomo en Sugiez ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Morato al Neŭŝatelo. La ceteraj lokoj de la komunumo estas dum lundo ĝis vendredo konektitaj pere de poŝtaŭtolinio. Krome en Praz kaj Sugiez ekzistas ŝiphaltejoj de la ŝipoj, kiuj cirkulas sur la lagoj de Morato, Neŭŝatelo kaj Bielo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Bas-Vully datiĝas el la jaro 968 kiel *Williacense*. La politika komunumo Bas-Vully estis fondita en la jaro 1831 per kuniĝo de la tri vilaĝoj Sugizer, Praz kan Nant.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Marianne Rolle*: *Bas-Vully* en *Historia Leksikono de Svislando* (2002-05-01)

Vidu ankaŭ
----------

* Sugiez (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bas-Vully en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Bas-Vully

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Bas-Vully** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Lagodistrikto |
| --- |
| Barberêche • Bas-Vully • Büchslen • Courgevaux • Courlevon • Courtepin • Cressier • Fräschels • Galmiz • Gempenach • Greng • Gurmels • Haut-Vully • Jeuss • Kerzers • Kleinbösingen • Lurtigen • Meyriez • Misery-Courtion • Muntelier • Morato • Ried ĉe Kerzers • Salvenach • Ulmiz • Villarepos • Wallenried |  |

 |
angula mezurilo, kiu dividas la cirklon en 400 gradusoj
La **graduso** (mallongigo: gr) ankaŭ nomita **gono** (simbolo: gon, el la greka *gônia* = "angulo") estas angula mezurunuo egala al π / 200 radiano, al centono de orto, aŭ al 0,9 grado. Alimaniere priskribi estas ke la divido de la cirklo en 400 gradusoj, tiel ke en ĉiu rekta angulo estas 100 anguloj de gradusoj.

La graduso estas la konsekvenco el la invento de la metro, ĉar la metro estas la 40.000.000-ono de la ter-ĉirkaŭo, kiam oni onigas tiun ĉirkaŭon per 400 gr, 1 km egalas al 1/100 da graduso.

Pro tio, oni malbone komprenas ke oni ankoraŭ uzas la gradon en la aviadila kaj marveturada medioj kie la mezurunuoj estas la mar-mejlo (naŭta mejlo = 1854 metroj) kaj la deksesonaj unuoj.

La avantaĝo de ĉi tiu unuo estas la facileco kalkuli simplajn kalkulojn. Tiel, ekzemple, se mi turniĝis laŭ angulo de 117 gradoj, dekstrume ek de la nordo, oni povas facile kompreni, ke mia vizaĝo turniĝas laŭ angulo de 17 gradoj sub la oriento. Ĉi tiu divido de la cirklo originis de Francio, kaj estas parto de la metra sistemo. Tamen ĉi tiu divido ne estis universale akceptita, kaj praktikas nur en iuj specialaj branĉoj kiel mezuroj, aŭ artilerio kaj en iuj lokoj, precipe en lokoj, kiuj estis sub franca kontrolo. En la 80-aj kaj 90-aj jaroj plej multaj sciencaj poŝkomputiloj inkluzivis eblon por kalkuloj en gradusoj. Pli postaj modeloj ne inkluzivis ĉi tiun opcion kaj permesas kalkulojn nur en gradoj da radianoj.

Nomo en Esperanto
-----------------

Laŭ iuj, "graduso" en Esperanto ne nur estas mezurunuo por anguloj, sed ankaŭ por temperaturo, intenseco de tertremoj, vento-intenseco, kaj tiel plu. Laŭ la *Plena Ilustrita Vortaro* kaj PIV2, tamen, graduso estas nur mezurunuo por anguloj, egala al centono de orto. Ĉar orto egalas al 90 gradoj, unu graduso egalas al 0,9 gradoj.

En la rusa grado nomiĝas "градус" [GRAdus], kaj graduso nomiĝas "град" [grad].

Vidu ankaŭ
----------

* Radiano
* Steradiano
* Grado

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Graduso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

*
Paul (III.) Lautensack ĉe sia hejmorgeno, senpedala pozitivo, 1579
Sub **hejmorgeno** oni plejparte komprenas orgenon, kiu troviĝas en loĝdomo (eĉ ĝis kastelo) aŭ komparebla konstruaĵo. Alie ol pozitivo la hejma fajfilorgeno estas fikse instalita. Pro la kompare al preĝejoj, koncertejoj kaj similaj ejoj ege pli malgranda starloko ekestas specialaj konstruaj necesoj. Precipe la tuboj bezonas konsiderinde malpli da sonvolumo. Dum tio la registroj tamen kiel eble plej vaste konservu siajn tipajn sonkolorojn.

La limigita spaco postulas ege kompaktan konstrumanieron. Ekz. eventuale oni devas enkonstrui la plej longajn fajfilojn de malferma 8' aŭ fermita 16' kuŝantaj aŭ fleksigi ilin per 90°-eĝo. en la plej simpla kazo la hejmorgeno disponas pri nur unu klavaro kun malmultaj registroj, pedalaro tiam estas nur alkroĉita. Plejofte hejmorgenoj disponas pri unu ĝis du klavaroj kun po du ĝis dek registroj kaj pedalaro kun unu ĝis du registroj. La sencoplena supra limo situas je ĉ. 20 registroj, disdonitaj sur du klavarojn kaj pedalaron. Por pliampleksigi la soneblecojn oni dividas je pli malgrandaj instrumentoj la klavarregistrojn ofte en basojn kaj diskantojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Orgen-glosaro

Literaturo
----------

* Karl Bormann: *Eine Anleitung zum Selbstbau von mechanischen Pfeifenorgeln und selbstspielenden Flötenwerken für das Heim* (Veröffentlichung der Gesellschaft der Orgelfreunde 39). 3. Aufl. Berlin: Merseburger, 1972. 184 S. ISBN 3-87537-002-3.
* Erhard Lieb: *Der Bau von Haus- und Übungsorgeln in Theorie und Praxis: die historische Hausorgel unter Einbeziehung elektronischer Mittel und die moderne Übungsorgel*. Frankfurt am Main: Bochinsky, 1991. 183 S. ISBN 3-923639-91-0.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hejmorgeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* privata paĝo: memkonstruado de hejmorgeno; kun sonekzemploj Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
**Asón-Agüera** [aSON agŬEra] estas historia komarko en Kantabrio (Hispanio). Ĝi situas en la alta areo de la valoj de la riveroj Asón kaj Agüera, lime al la provinco Biskajo (Eŭskio). Ĝi enhavas la akvokolektan areon de la rivero Asón kaj ties enfluantoj, ekzemple, la rivero Gándara. La komarko ampleksas la municipon Valle de Villaverde, kiu estas kantabra enklavo en Biskajo.

En Kantabrio komarkoj ne havas propran sendependajn povojn nek estas oficiale agnoskitaj, kaj tial komarko-divido restas pli kultura aŭ geografia ol administra.

Municipoj
---------

* Ampuero
* Arredondo
* Guriezo
* Limpias
* Ramales de la Victoria
* Rasines
* Ruesga
* Soba
* Valle de Villaverde

Geografio
---------

### Valo de Asón

En valo de Asón abundas karstaj masivoj kun multegaj kavaĵoj kaj kavernoj tre valoraj por speleologio. Ankaŭ rimarkindas impresaj arbaroj el fagoj, kverko kaj anzinoj. Krome, abundas herbejoj kaj montaj pezjaĝoj, kiel tiuj en la Naturparko Collados del Asón.

### Valo de Soba

Tra la valo fluas la rivero Gándara, kiu finenfluas en la riveron Asón. La administra limo de la municipo Soba estas trans la geografia limo de la valo, ampleksante ankaŭ la plej altan parton de la rivero Asón, la dekstran bordon de la rivero Miera kaj la maldekstran flankon de la valo de la rivero Calera, lime al provinco Biskajo.

Bildaro
-------

* Elfluejo de la rivero Asón.Elfluejo de la rivero Asón.
* Valo de Matienzo en municipo Ruesga. Valo de Matienzo en municipo Ruesga.
* Municipo Rasines. Municipo Rasines.
* Municipo Ampuero. Municipo Ampuero.
* Kirko en vilaĝo Seña, en municipo Limpias.Kirko en vilaĝo Seña, en municipo Limpias.

Vidu ankaŭ
----------

* Administra divido de Kantabrio
* Listo de municipoj de Kantabrio

* Kategorio Asón-Agüera en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 466044
 |