recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Eklezio de Skotlando** (angle *Church of Scotland*, skote *The Scots Kirk*, en skotgaele *Eaglais na h-Alba*), konata neformale laŭ sia skotlingva nomo, *the Kirk*, estas la nacia eklezio de Skotlando. Estante protestantisma kaj presbiteriana, ties longdaŭra decido respekti "opiniliberon pri temoj kiuj ne tuŝas la substancon de la kredo" signifas ke ĝi estas relative tolerema de vario de teologiaj sintenoj, inklude tiujn kiuj konsiderigus ilin ĉu konservativaj ĉu liberalaj en siaj doktrino, etiko kaj interpretado de Skribaĵoj. Ĝi estas laŭleĝe nacia eklezio.

La **Eklezio de Skotlando** havas radikojn el la komenco de la kristanismo en Skotlando, sed ties identeco estis ĉefe formita de la Reformacio de 1560. Je Decembro 2013, ties promesita membraro estis 398,389, aŭ ĉirkaŭ 7.5% de la totala loĝantaro – kvankam laŭ la nacia censo de 2011, klare pli alta 32% el la skota loĝantaro konfesis ian formon de ligiteco al ĝi.

Notoj
-----

1. ↑  Queen and the Church, royal.gov.uk. Alirita la 5an de Julio 2015.
2. ↑  "Church of Scotland ‘struggling to stay alive’". scotsman.com.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eklezio de Skotlando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la Eklezio de Skotlando
* 'Church without Walls' report Arkivigite je 2008-05-17 per la retarkivo Wayback Machine
* website of Action of Churches Together in Scotland
* Church of Scotland daily news monitor and links at Scottish Christian.com Arkivigite je 2009-04-15 per la retarkivo Wayback Machine

Koordinatoj: 55° 56′ 59″ N 3° 11′ 42″ U﻿ / ﻿55.94972 °N, 3.19500 °U﻿ / 55.94972; -3.19500 (mapo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 538315
* GND: 80255-4
* LCCN: n80067131
* VIAF: 140145807
* ISNI: 0000 0004 0514 226X
* SUDOC: 027432548
* BNF: 11947505g
* NKC: kn20050512051
 |
La **Simfonio n-ro 8** en F-maĵoro, op. 93, estas simfonio de kvar movimentoj de la germana komponisto Ludwig van Beethoven en 1812. Beethoven aludis al ŝi fiere kiel «malgranda simfonio en F», distingante ŝin el la Sesa Simfonio, verko pli daŭra ankaŭ en F-maĵoro.

La Oka Simfonio estis komencita fine de 1811 kaj finigita en oktobro 1812. Ĝia premiero okazis sub la dirigentado de la propra komponisto la 27an de februaro 1814, en Vieno.

La orkestro necesa por ludi la verkon devas havi du flutojn, du hobojojn, du klarnetojn en *si♭*, du fagotojn, du kornojn en *fa* kaj *si♭*, du trumpetojn en *fa*, timbalojn kaj arĉinstrumentojn.

La Oka Simfonio havas kvar movimentojn:

* I. *Allegro vivace e con brio*;
* II. *Allegretto scherzando*;
* III. *Tempo di Menuetto*;
* IV. *Allegro vivace*.

La ludado kutime daŭras 26 minutojn proksimume.

Notoj
-----

1. ↑   «Beethoven's Symphony No. 8 in F Major, Op. 93 : NPR».  Alirita la 21an de Marto 2018.

Bibliografio
------------

* Hopkins, Antony The Nine Symphonies of Beethoven (1981, Pan Macmillian, ISBN 0-330-26670-5).
* Rosen, Charles Sonata Forms (revised edition 1988; New York: Norton. ISBN 0-393-30219-9).

* Kategorio Simfonio n-ro 8 (Beethoven) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sava Dolinka** estas rivero en nordokcidenta Slovenio. Ĝi fontas en marĉo proksime de la Podkoren vilaĝo en la Občina Kranjska Gora, proksimume 2.5 km de la limo kun Italio. Mostlyi fluas plejparte orienten. 

maldekstraBaldaŭ la centro de Občina Kranjska Gora pasas. Sub ĝi estas la rojo Pišnica. Ĝi ankaŭ trapasas la vilaĝojn de Gozd Martuljek, Mojstrana kaj Hrušica. Sub la urbo Jesenice, ne malproksime de la vilaĝo Moste, digo por la hidraŭlika centralo de Moste (HE Moste) estas konstruita sur la rivero.

maldekstra
Sub la akvobaraĵo, la rivero turniĝas suden. De la maldekstra flanko la rojo Završnica fluas kaj poste la rivereto Radovna de la dekstra. La rivero tiam preterpasas la vilaĝojn de Breg, Zasip, Koritno kaj Bodešče. Proksime de la urbo Radovljica, la rivero Sava Dolinka konektas kun la rivero Sava Bohinjka. De tiu punkto la rivero nomiĝas Sava.
La longo de la rivero Sava Dolinka estas ĉirkaŭ 47 km, ĝi estas 834 m asl, ĉe la kunfluejo estas alteco de 412 m. La baseno havas areon de 521 km².

maldekstra

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Sava Dolinka en la slovena Vikipedio.* 

* Kategorio Sava Dolinka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **sporto en Azerbajĝano** havas tre antikvajn radikojn, kaj eĉ en la nuntempo, multaj tradiciaj sportoj estas ludataj de la junularo kaj la loĝantaro ĝenerale. 

Ramil Gulijev, unu el la plej famaj azeraj atletojLa luktosporto estas tradicie konsiderata kiel la nacia sporto de Azerbajĝano, tamen, en la nuntempo la plej popularaj sportoj estas piedpilko kaj ŝakludo.

Triktrako, estas ludo kiu havas antikvajn radikojn en la Persa Imperio, ĝi ludas gravan rolon en la kulturo de Azerbajĝano. Ĉi tiu ludo estas tre populara en Azerbajĝano kaj amplekse ludata de la loka loĝantaro. Azerbajĝano estas konata kiel granda potenco de la ŝako; malgraŭ la falo de Sovetunio, la ŝakludado estas tre populara. Inter la rimarkindaj ŝakludistoj de la lando troviĝas Tejmour Raĝabov, Ŝahrijar Mammedjarov, Vladimir Makogonov, Vugar Gaŝimov kaj Zejnab Mamedjarova. La lando gastigis plurajn internaciajn ŝak-turneojn kaj konkursojn kaj ĝi venkis en la Eŭropa Ĉampioneco por ŝak-teamoj en 2009.

Futsalo estas alia populara sporto en Azerbajĝano. Ĝia nacia teamo atingis la kvaran lokon en 2010.

Aliaj konataj atletoj estas Namig Abdulajev, Rovŝan Bajramov, Marija Stadnik kaj Farid Mansurov. En luktosporto, Ramil Gulijev; en 200 metroj Elnur Mammadli kaj Movlud Miralijev. En judo, Rafael Aghajev. En karateo, Valerija Korotenko kaj Natalja Mammadova. En volejbalo kaj K-1 Zabit Samedov.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. 1 2  Sport History in Azerbaijan Arkivigite je 2011-06-25 per la retarkivo Wayback Machine (angle)
2. ↑  Культура, традиции и искусство Arkivigite je 2010-02-18 per la retarkivo Wayback Machine (ruse)
3. ↑  Шахматы в Азербайджане (ruse)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Azerisport.com - All about sport in Azerbaijan (angle)
* Azerbaijan.az - Sport (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Kaŭkazio |
**Simme** estas rivero en la Alpoj en Berna Oberlando en Kantono Berno.

Fonto
-----

Sep Putoj
Ĝi fontas ĉe la norda deklivo de Ammertenhorn, montopinto de la Wildsturbel-Masivo, ĉe *Siebenbrünnen* (*Sep Putoj*, koordinatoj: 46° 24′ 44″ N 7° 28′ 47″ O﻿ / ﻿46.41222 °N, 7.47972 °O﻿ / 46.41222; 7.47972 (mapo)Koordinatoj: 46° 24′ 44″ N 7° 28′ 47″ O﻿ / ﻿46.41222 °N, 7.47972 °O﻿ / 46.41222; 7.47972 (mapo)), en formo de sep fontoj, kiuj imprese elfluas el rokfendo.

Simme-Akvofaloj
---------------

Simme-Akvofaloj
Tuj post la fonto al ĝi alfluas la rivereto Trüebbach, kiu senakvigas la Plaine-Morte-Glaĉeron. Per impresaj akvofaloj la rivero tiam la rivero atingas la valgrundon de la Supra Simme-Valo en Lenk je alteco de proksimume 1100 m s.m.

Supra Simme-Valo
----------------

Simme en Lenk
La rivero nun fluas norden tra la Supra Simme-Valo tra Sankt-Stefano al Zweisimmen, kie al ĝi de okcidento alfluas la flanka rivero *Eta Simme*, kiu posedas longecon de proksimume 10 km. Sekvas Boltigen, kie la rivero nun turniĝas nordorienten.

Suba Simme-Valo
---------------

La rivero nun trafluas Oberwil en Simme-Valo, Därstetten kaj Erlenbach en Simme-Valo. Tiam ĝi formas la limon inter Diemtigen kaj Erlenbach, kaj en Diemtigen al ĝi alfluas *Chirel*, kiu senakvigas la valon de Diemtigen.

Alfluejo
--------

En Wimmis je alteco de 597 m s.m. Simme fine alfluas al la rivero Kander, kiu siavice alfluas al la Lago de Thun.

* Kategorio Simme en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Simón del desierto*** estas mezlonga meksika filmo reĝisorita de Luis Buñuel en 1965, pri historio de Buñuel mem, protagonistigita de Claudio Brook kaj Silvia Pinal. 

La tria kaj lasta filmo de Pinal kun Buñuel estis *Simón del desierto*. La filmo estis planita origine kiel epizoda filmo. Pinal kaj Gustavo Alatriste kontaktis Federico Fellini por reĝisori duan epizodon, sed Fellini akceptis nur kondiĉe de protagonistado fare de sia edzino, Giulietta Masina. Poste oni kontaktis Jules Dassin, kiu same akceptis nur kondiĉe de protagonistado fare de sia edzino, Melina Mercouri. Ankaŭ Pinal malakceptis. Ŝi sugestis ankaŭ Vittorio de Sica kaj Orson Welles​, sed la projekto estis finigita nur de Buñuel.​ En la filmo Pinal faras la unuan nudaĵon de sia kariero, io ankoraŭ malofte en la meksika kino kaj ankoraŭ la unua nudaĵo de la kino de Buñuel.​

Ortodoksisma ikono de Simono Stilita la Juna. Estas en la kristana tradicio du kolonsanktuloj de la sama nomo.
En la filmo la stelula rolo estas Simón, ermito kiu vivas sur kolono kaj ricevas vizitojn de diversaj roluloj, inter kiuj ĉefe la diablo, enkarnigita en belulino (Silvia Pinal) kiu tentas lin. Ankaŭ monaĥo venas akuzi lin je korupto.

Notoj
-----

1. ↑   Terán, Luis (1997). «Silvia Pinal, la adorable seductora». SOMOS "Silvia Pinal, esa rubia debilidad": 22.
2. ↑  Entrevista a Silvia Pinal: Simón del desierto En Jutubo
3. ↑   García Riera (1996), p. 108


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 735830
 |
La novgotika **Sinagogo** en Buda tre proksime al Danubo estas historia monumento en Budapeŝto, en loĝkvartalo *Újlak*. Numtempe ĝi estas tre aktiva sinagogo.

Malantaŭa parto de la sinagogo

Historio
--------

La judoj havis en tiu loko sinagogon jam en la 18-a jarcento, kiun ili malkonstruis kaj konstruis pli novan inter 1887-1888. Origine ĝi situis en granda korto, sed en 1928 pro financaj problemoj la sinagogo estis preskaŭ ĉirkaŭkonstruita per sesetaĝa loĝdomo, tial la sinagogo estas videbla nur el la Danubobordo. La loĝdomo havas koridorojn al la sinagogo, tial estas bela vido al la sinagogo.

Konstruaĵo
----------

La arkitekto estis Sándor Fellner.

Dimenzioj de la konstruaĵo:

* longo: 22 m
* larĝo: 19 m
* alto: 8 m

La sinagogo povas akcepti 400 homojn, laŭ la kutimoj la virinoj havas apartajn enirejojn. La plej fama kredanto estis Manfréd Weiss.

Interne 3 galerioj por virinoj etendiĝas. Ĉe la flankomuroj estas videblaj memortabuloj pri la martiroj kaj pri la plej grava rabenoj.

Fontoj
------

* hungare
* hungare Arkivigite je 2013-03-14 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare Arkivigite je 2011-09-14 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj

* Kategorio Sinagogo en Buda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Zigzagaj angiloj (*Mastacembelus armatus*) kaptitaj en la rivero Tlaŭng, Mizoramo, Barato, 2012.
**Sinbrankoformaj**, en kelkaj landoj nomitaj *marĉangiloj*, estas ordo de aktinopterigaj fiŝoj, kiuj estas angilformaj sed havas ostoliniojn, kio indikas, ke ili apartenas al la superordo Akantopterigoj, *Acanthopterygii*.

Taksonomio
----------

Oni ne trovis fosiliojn de Sinbrankoformaj. La *Mastacembeloidei* estis forigitaj el la Perkoformaj kaj aldonitaj al la Sinbrankoformaj post filogenetika analizo fare de Johnson kaj Patterson. Tiuj aŭtoroj konsideris la Sinbrankoformajn parto de monofiletika grupo nomita *Smegmamorpha*, kiu enhavas ankaŭ la taksonojn *Mugilimorpha*, *Atherinomorpha*, *Gasterosteiformes*, kaj *Elassomatidae*.

Estas totalo de ĉirkaŭ 99 specioj dividitaj en ĉirkaŭ 15 genroj en tri familioj. Estas du subordoj: **Synbranchoidei** kaj **Mastacembeloidei**, aŭ Opisthomi. La *Synbranchoidei* havas unu familion, nome Sinbrankedoj (*Synbranchidae*); kvar genrojn; kaj 17 speciojn. La *Mastacembeloidei* havas du familiojn: nome Ĥaŭduriedoj (*Chaudhuriidae*), kun kvar genroj kaj kvin specioj, kaj Mastacembeledoj (*Mastacembelidae*), kun tri genroj kaj ĉirkaŭ 26 specioj.

Notoj
-----

1. 1 2 3   Nelson, Joseph S. (2006). Fishes of the World. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.

Bibliografio
------------

* Baensch, Hans A. kaj Rüdiger Riehl. Aquarien Atlas. Vol. 2. Melle, West Germany: Verlag für Naturund Heimtierkunde, 1985.
* Chan, S. T. H. F. Tang, kaj B. Lofts. "The Role of Sex Steroids on Natural Sex Reversal in Monopterus albus." In Proceedings of the International Congress of Endocrinology, edited by Robert O. Scow. New York: American Elsevier Publishing Co. 1973.
* Rainboth, Walter J. "Fishes of the Cambodian Mekong." FAO Species Identification Field Guide for Fishery Purposes. Rome: FAO, 1996.
* Romero, Aldemaro, eld. The Biology of Hypogean Fishes. Dordrecht: Kluwer, 2001.

* Kategorio Sinbrankoformaj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Sinbrankoformaj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 675421
 |
André Strohl, 1928
Georges Guillain, 1923
Jean Alexandre Barré, 1933
La **sindromo de Guillain-Barré-Strohl** [giJANbaREstrol], ofte mallongita kiel **Guillain-Barré** aŭ **GBS**, estas rapide ekestante muskola malforto, kio povas rezulti kiam la imuna sistemo difektas la ekstercentran nervan sistemon. Laŭtipe la unuaj simptomoj estas perturboj en sentado kiel malpligrandigo de la refleksoj aŭ doloro kune kun parezo (parta perdo de motoraj kapabloj aŭ muskola malforto), komencante en la piedoj kaj manoj, sed ofte propagiĝante al la brakoj kaj la supra korpo ĝis la implikiĝo de ambaŭ flankoj; la simptomoj disvolviĝas dum nuraj horoj ĝis kelkaj semajnoj. Kvankam plejofte la suferantoj resaniĝas en kelkaj monatoj, ekzistas seriozaj formoj de la malsano. Dum la akuta fazo, la inflamiga malsano povas esti vivminaca, kaj ĉirkaŭ 15 procentoj el la pacientoj disvolvas malfortecon de la spirantaj muskoloj, kaj sekve de tio ili bezonas mekanikan ventoladon. Iuj estas tuŝitaj de ŝanĝoj en la funkcio de la aŭtonoma nerva sistemo, kiuj povas konduki al danĝeraj eksternormoj en korbata ofteco kaj sangopremo. Pro la preskaŭa malapero de poliomjelito, GBS fariĝis la ĉefa kaŭzo de akuta molaĉa mjelito tutmonde. Nuntempe oni konsideras ĝin unu el la ĉefaj krizoj en neŭrologio. 

Kvankam la kaŭzo estas nekonata, la subkuŝanta mekanismo — foje ekagigita de infekto aŭ, malpli ofte, de kirurgio — implikas aŭtoimunan malordon, dum kiu la imuna sistemo de la korpo erare atakas la periferiajn nervojn kaj difektas ilian mjelinan izolaĵon. Kutime la diagnozo fariĝas surbaze de la signoj kaj simptomoj, post la ekskludo de alternativaj kaŭzoj, kaj subtenata de proviloj pri nerva kondukado kaj ekzameno de la cerebrospina fluido. Estas iuj subtipoj bazitaj sur la areoj de malforteco, rezultoj de proviloj de nerva kondukado kaj ĉeesto de kontraŭgangliosidaj antikorpoj. Oni klasifikas la malsano kiel akuta polineuropatio.

Referencoj
----------

1. 1 2 3  *Guillain–Barré Syndrome Fact Sheet,* (faktarofolieto pri la GBS), la unuan de junio 2018 (angle aŭ hispane), *NINDS*, la usona instituto pri neŭrologiaj malsanoj kaj iktoj. Alirita la naŭan de februaro 2020.
2. 1 2 3  Fred F. FERRI, *Ferri's Clinical Advisor 2017* (angle), Elsevier Health Sciences, paĝo 529. (ISBN 9780323448383) Alirita la okan de februaro 2020.
3. ↑  Bianca van den BERG, Christa WALGAARD, Judith DRENTHEN, Christiaan FOKKE, Bart C. JACOBS, Pieter A. van DOORN, *Guillain–Barré syndrome: pathogenesis, diagnosis, treatment and prognosis* (angle), la dek-kvinan de julio 2014, *Nature Reviews Neurology*, *10*(8), paĝoj 469–482; doi=10.1038/nrneurol.2014.121, pmid=25023340.

* Kategorio Sindromo de Guillain-Barré en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Sprattus sprattus.jpgSprattus sprattus
**Sprato** estas komuna nomo aplikita al grupo de manĝofiŝoj, kiu apartenas al la genro *Sprattus* en la familio Klupeedoj. La termino estas ankaŭ aplikata al nombro de aliaj malgrandaj spratecaj manĝofiŝoj. Kiel ĉe plej manĝofiŝoj, spratoj estas tre aktivaj malgrandaj olefiŝoj. Ili ariĝas en grandaj fiŝaroj kun aliaj fiŝoj kaj naĝas konstante la tutan tagon.

Salitaj spratoj *(Sprattus sprattus)* ĉe merkato de Odesa, Ukrainio
Ili estas ankaŭ rekonataj pro sia nutra valoro, kiu enhavas altajn nivelojn de polisaturataj grasoj kiu estas konsiderata konvena al la homa dieto. Ili estas manĝataj en multaj lokoj tutmonde. Spratoj estas foje mispasata por aliaj fiŝoj; produktoj vendataj kiel preparitaj el anĉovoj (ekde la 19a jarcento) kaj sardinoj estas foje preparitaj el spratoj, ĉar la aŭtentaj iam uzitaj estas malpli atingebla. Ili estas konataj pro sia milda gusto kaj estas facile miskomprenataj por sardinidoj.

Notoj
-----

1. ↑  Meskendahl, L. J.-P. Herrmann, and A. Temming. "Effects Of Temperature And Body Mass On Metabolic Rates Of Sprat, Sprattus Sprattus L." *Marine Biology* 157.9 (2010): 1917-1927. Academic Search Premier. Web. 26a Nov. 2011. p. 1925 [*rompita ligilo*]
2. ↑  Sprats Fried in Batter Arkivigite je 2007-09-28 per la retarkivo Wayback Machine
**Saveno** aŭ **Samono** (angle **Samhain**) estas kelta novjara festo kiu komenciĝas je la vespero de la 31-a de oktobro. Oni festis la transiron de la somera periodo al la komenco de la vintro. Dum tiu nokto laŭ la druidoj la mondo de la spiritoj kaj de la materiaĵoj estas plej proksimaj unu al la aliaj, tiel ke eĉ transiro de unu al la alia facile eblas.

Etimologio
----------

La nomo **Samhain** (prononco: /sˠaunʲ/) estas irlanda vorto por la monato novembro. Ĝi povus signifi "fino de la somero". Enmigrintoj kunportis la vorton ankaŭ al Skotlando; en la skotgaela lingvo novembro nomiĝas *Samhuinn*. En sia romano *La ŝtona urbo* Anna Löwenstein nomis tiun feston **Samono**, surbaze de ĝia nomo en la pra-kelta lingvo. La formo **Saveno** estas bazita sur la prononco en la modernaj keltaj lingvoj.

Saveno festata de Vikanoj
-------------------------

**Saveno** (ankaŭ nomata **Saŭeno**) estas la Vika novjarfesto, kaj festo de la Mortintoj. Kiel la plej grava festivalo de la kvar Pligrandaj festoj, ĝi estas malulo de Belteno, kaj do festo de tuta mallumo. 

Ĝi estas festo kiu omaĝas al, kaj ebligas onin diri malsaluton al konatoj kiuj forpasis- speciale se okazis dum la pasinta jaro. Oni eĉ omaĝas al forpasintaj dorlotbestoj. Saveno estas ankaŭ festo kiu temas pri pensado pri la pasinta jaro, pri plani por la venonta, kaj por forigi malforton.

Dum kelkaj festoj, oni bonvenigas la spiritojn de la forpasintoj por kunfesti. Laŭ Vikanoj, la vualo inter la Spiritmondo kaj la Homa Mondo estas la plej maldika dum ĉi tiu festo.

### Saveno laŭ Vika Mitologio

La Diino komencas sian mallumumon dum ŝi funebras sian filon kaj edzon. La Malluma Dio ekregas, ĉar forfalis la Lumdio de Somero.

Vidu ankaŭ
----------

* Halloween
* Annwfyn
* Sídhe
* Saturnalio
* Vikaj festoj
Rigardo el boato
La **Spree-arbaro** (malsuprasorabe *Błota*, suprasorabe *Błóta*) estas apudrivera herbejo- kaj rivero-pejzaĝo en la sudo de la federacia lando Brandenburgio de Germanujo en la distriktoj *Spree-Neiße*, *Dahme-Spreewald* kaj *Oberspreewald-Lausitz*.

La Spree-arbaro konsistas el la suda *Oberspreewald* (administre dividita je la komunumaro Oberspreewald de la distrikto Dahme-Spreewald pli norde kaj la norda parto de la distrikto Oberspreewald-Lausitz pli sude) kaj el la norda Unterspreewald. La pejzaĝo estis formita dum la lasta glaciepoko, ĵus tie disbranĉiĝas la rivero Spree en la kadro de malalta tereno-delto en multaj kanaloj kaj riveretoj en longeco de pli ol 970 km-oj. Jen povas ekzisti ĉirkaŭ 18.000 besto- kaj planto-specoj, 1991 la Spree-arbaro ricevis la agnoskon de Unesko kiel biosfera rezervejo.

La boataj ekskursoj en la Spree-arbaro estas atrakcio de turismo en Brandenburgio. La konservitaj Spree-arbaraj kukumoj estas kulinara specialaĵo de la regiono.

Bazaj datumoj
-------------

* **Tuta areo:** 3 173 km²
	+ el tio areo en kampara regiono ĉirkaŭ 2 800 km²
* **Loĝantaro:** ĉirkaŭ 285 000
	+ el tiuj loĝas en kampara regiono ĉirkaŭ 103 000
* **Denseco de loĝantaro:** 84,9 loĝantoj / km²
	+ el tio denseco en kampara regiono ĉirkaŭ 37 loĝantoj / km²

Historio
--------

* Batalo de Halbe

* Spree-arbaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Spree-arbaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Germanaj militistoj en Saverne
La **Saverna Skandalo** estis konflikto en 1913 inter germanaj soldatoj kaj france orientiĝantaj civitanoj en la urbo Saverne en la regiono Alzaco-Loreno, kiun akiris la Germana Imperiestra Regno en la jaro 1871 de Francujo sekve de la Francia-Prusia Milito. La loĝantoj de Alzaco-Loreno opiniis, ke ili estis traktataj kiel duaklasaj civitanoj. Per ĝi, unu lastan fojon la malbonegaj rilatoj inter Germanujo kaj la Franca nacio pliintensiĝis antaŭ la eksplodo de la Unua Mondmilito.

Detalaj okazaĵoj
----------------

La skandalo komencis je la 28-a de Oktobro 1913, kiam la germana oficisto Günter Freiherr von Forstner parolis al siaj kamaradoj dum militisma ekzerco dirante, ke oni evitu ĉian batalon kun la civitanoj de Saverne, kiuj ja ĝis 1871 estis ŝtatanoj de Francujo, kiuj estis en tre malamika rilato kun Germanujo. Li tamen aldonis al sia alvoko, ke oni firme defendiĝu, se oni estus atakata de la civitanoj, kaj li nomis la loĝantojn de Saverne "Wackes", kio en la loka dialekto signifis ion similan al "sentaŭgulo" aŭ "fiulo". Tiun esprimon uzi estis malpermesata tiutempe, pro kio Saverna soldato aŭdinte la ofendon komunikis la aferon al la gazetoj. Post tio, Forstner tamen ne estis juĝata, kio plikolerigis la popolon en Saverno. Kie ajn li aperis, la Savernanoj elkriis diraĵojn kiel "Vivu Francujo" aŭ "Mortu Prusujo". La klimakso de la konflikto atingiĝis, kiam la francemaj civitanoj protestis kontraŭ denovaj fivortoj elparolitaj de la germanaj soldatoj, kaj kiam la francemuloj sekve estis arestataj eĉ en malhelaj subteraj etaĝoj.

Kvankam oni poste proceduris pri la laŭleĝeco de la agoj de la respondeculoj, ili ne estis juĝataj, ĉar la juĝistoj konsideris, ke la militistaj agoj estis "necesaj" por reestigi la sekurecon en Saverno. Nek la imperiestro, Vilhelmo la 2-a, kontraŭis la soldatojn, sed nur translokigis ilin aliloken. Rezulte, amasaj protestoj en tuta Germanujo ŝokis la publikan opinion kaj unuafoje en la germana historio, okazis mocio de demisio kontraŭ la registaro de Bethmann-Hollweg, sed tiu mocio malsukcesis.

Referencoj
----------

1. ↑  Ullrich, Volker: *Zabern-Affäre. Durchgreifen im Elsass*. Publikigita la 24-an de Oktobro 2013. Ligilo:. Vidita la 21-an de Decembro 2013.
ses famaj arboj en la arbaro.
**Savernake-arbaro** (angle *Savernake Forest*) estas arbaro sur kretacea kreta altaĵo inter Marlborough kaj Great Bedwyn en Wiltshire, Anglio. Ĝi havas areon de ĉ. 18 km2. Ĝi estas privata posedaĵo de Trustees of Savernake Estate, Earlo de Cardigan kaj lia familia solicitoro. Ekde 1939, la traktado de la arbaro okazas fare de Forestry Commission, luante la areon je 999 jaroj. La arbaro estas publike alirebla, laŭ kontrakto de *Forestry Commission* kaj la *Trustees*.

La arbaro enhavas plurcentjarajn kverkojn, fagojn. La arbaro etendiĝis nur sur 1.800 hektaroj (18 km2), dum la reĝa arbaro estiĝis en la 12-a jarcento kaj etendiĝis tiam sur 390 km².

La arbaron meenciis en 934 verkoj de Adelstano, kiel *"Safernoc"*, sed la arbaro iĝis normana posedaĵo post la normana invado en 1066. Ĝia unua normana posedanto estis Richard Estrumy, partopreninto de batalo de Hastings en oktobro de 1066. Liaj posteuloj posedas la areon tra 31 generacioj.

Unu konstruaĵo en la arbaro estas Tottenham House, kie la brita rokmuzikgrupo Radiohead pretigis sian sepan diskon tie (*In Rainbows*). La oka disko (*The King of Limbs*) de la grupo portas la nomon de unu kverko, *King of Limbs*.

* Kategorio Savernake-arbaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Savjolova linio** estas fervoja linio de Savjolova stacidomo en Moskvo al stacio Savjolovo (urbo Kimri) 128 km longa. La sekcio al stacio Dmitrov estas dutraka, poste unutraka. Stacio Savjolovo estas la limo inter la Moskva fervojo kaj la Oktjabrjskaja fervojo (la stacio mem apartenas al la Rusiaj Fervojoj). Ĝi estas elektrizita ĉie. Post la stacio Savjolovo la linio estas unutraka, neelektrizita. La sekcio Ikŝa - Jaĥroma/Dmitrov estas kombinita kun la Granda Ringo de la Moskva Fervojo.

Ĝi havas dutrakan branĉon al Aeroport Ŝeremetjevo (nur por trajnoj "Aeroexpress") kaj unutrakan branĉon de stacio Verbilki ĝis stacio Dubna, 51 km longa.

La Moskva Kanalo parte etendiĝas laŭ la ĉeflinio, same kiel laŭ la branĉo al Dubna.

Administre, la linio estas parto de la Moskva-Smolensk regiono de la Moskva fervojo. La administrado de la vojo Moskvo-Savjolovskaja troviĝas ĉe la stacio Moskva-Butirskaja ĉe la adreso: Savjolovskaja linio, 23.

Dum konstruo, la linio estis parto de la Moskva-Jaroslavla-Arĥangelska Fervojo (1900-1906), tiam la Nordaj Fervojoj (1907-1936), la Jaroslavla Fervojo (1936-1953), kaj la Norda Fervojo (1953-1959). Ĝi estas parto de la Moskva fervojo ekde 1959.

  

Mapo

* Kategorio Savjolova linio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Савёловское направление Московской железной дороги en la rusa Vikipedio.* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| 
* BeBelorusia
* GoGorkija
* KaKazana+Rjazana
* KiKieva
* KuKurska
* LeLeningrada
* PaPaveleca
* RiRiga
* SaSavjolova
* YarJaroslavla

 |
| 
* D1
* D2
* D3
* D4
* D5

 |

 |
Savojaj biskvitoj
**Savoja biskvito** aŭ **fingrobiskvito** estas speco de biskvito longa kaj plata, kun rondoformaj ekstremaĵoj, dolĉa kaj malpeza kiel spongo. Savojaj biskvitoj estas la bazo de multaj receptoj, kiaj ĉarlotkuko aŭ tiramisuo. Ili kutime estas trempataj en likvoron, kafon aŭ siropon, por esti uzataj kiel bazo de tiramisuo aŭ kiel manĝeto dum kafumado. Savojajn biskvitojn oni kutime donas al infanoj, ĉar ili estas sufiĉe molaj por esti manĝataj, sed ne malfirmaj aŭ facile dispecigeblaj.

Historio
--------

Savojaj biskvitoj aperis en la 15-a jarcento en la kortego de la dukejo de Savojo, kreitaj por festi la viziton de la reĝo de Francio. Poste, oni nomis ilin *Savoiardi* kaj rekonis ilin kiel "oficialan" kortegan biskviton. Origine, ili estis nomataj *biscuit à la cuillère* (kuleraj biskvitoj) ĉar la pasto estis metita sur kulero antaŭ ol la bakado. Iuj jarcentoj poste, Charles Maurice de Talleyrand, Ministro de Eksterlandaj Aferoj de Napoleono, petis al la bakisto Antonin Careme plilongiĝon de la biskvitoj por ke ili estu trempeblaj, kreante tiel la nunajn fingrobiskvitojn.

Preparado
---------

Oni produktas savojajn biskvitojn per malpezega sponga pasto. Ĝi ne entenas ĥemiajn fermentaĵojn, same kiel aliaj spongokukoj, nur aeron miksitan en la ovoj uzataj en la recepto. La tradiciaj biskvitoj estas faritaj el ovo, tritikfaruno kaj sukero, kaj kelkafoje ili estas parfumitaj de vanilo, mielo aŭ citronaj raspaĵoj. Ankaŭ estas kutime kovri la supran flankon per maldika tavolo de pulvora sukero.

Post la bakado, la biskvitoj havas platan kaj longan formon, kun sponga kaj mola strukturo ene, kaj iom rostitaj ekstere. Ili estas 10 centimetrojn longajn kaj 5 centimetrojn larĝajn, same ili estas unu centimetron dikajn.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑

* Kategorio Savoja biskvito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765443
 |
La *Memorkirko* schwarzenburga de Neustadt, pereinta konstruaĵo
**Memorkirko** aŭ **Schwarzburga kirko** (germane *Gedächtniskirche* aŭ *Schwarzburger Kirche*) estis protestantisma kirko en Neustadt am Rennsteig/Germanujo. Ĝi ekzistis inter 1877 kaj novembro 2016 kiam ĝi malkonstruitis.

Historio
--------

Apsido
La *Schwarzburga kirko* faritis speciale por la fideluloj apartentantaj al la kvartalo estinta sub la regado de la Princlando Schwarzburg-Sondershausen kaj konsekro estis post 22 jaroj da konstruo. Post 1945 ĝi plejfoje uzitis kiel funebra halo. Estis planoj vendi la malkirkigitan konstruaĵon ekde 2005 sed neniu interesis prie. La benkojn finfine vendis la komunumo, la orgenon ĝi donis al la komunumo en Oschersleben. La subtegmenteje deponita sonorilo starigitis en la Preĝejo Sankta Miĥaelo (Neustadt).

Malkonstruo okazis en novembro 2016; pli ol la duonon de la kostoj pagis la eklezio mem.

Arkitekturo
-----------

La ardeze ĉirkaŭinta ligna kirko havis la formon de halokirko kun simpla tendotegmento. Ĝi enhavis ankaŭ unuetaĝan galerion triflanke. La elegante svelta, reenigita turo, kiu en 2002 malpligrandiĝis, havis okangulan spajron kun butono kaj ventoflago. Iam estis tie ankaŭ horloĝo; ĝis la 1960-aj jaroj la sonoriloj troviĝis en apuda sonorilejo. La ĉe la longaj partoj enmetitaj vitralegoj novgotikaj separitis post la Dua mondmilito horizontale, per kio estiĝis la kvadrataj fenestraj truoj malsupraj. La duonronda apsido ankaŭ havis grandan novgotikan fenestron.

Referencoj
----------

1. ↑  *Ende einer Kirche besiegelt. Schwarzburger Kirche in Neustadt wird ab 14. November abgerissen – Alle Bemühungen zum Verkauf des Gebäudes waren gescheitert*. Thüringische Landeszeitung, 8.11.2016

50.58583310.937139Koordinatoj: 50° 35′ 9″ N, 10° 56′ 14″ O (mapo)
 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 665087
* GND: 1119476860
* VIAF: 8516147967376384200002
 |
Larĝa panoramo en SingkavangLarĝa panoramo en Singkavang

**Singkavang** (ĉine 山口洋) estas marborda urbego en insulo Borneo, en provinco Okcidenta Kalimantano en Indonezio. Singkavang konsistas el 5 distriktoj. La urbego estas ofte menciita kiel urbo de mil preĝejoj pro la variaj religioj.

Konstruaĵo en Singkavang

Geografio
---------

Singkavang situas en la plej okcidenta parto de la insulo laŭ marbordo, tamen ĉirkaŭita per montoj. Provinca ĉefurbo Pontianak troviĝas 114, Batam 552, Palembang 643, Jambi (urbo) 665, Banjarmasin 781, Banjarbaru 803, Bandar Lampung 821, ĉefurbo Ĝakarto 827, Pekanbaru 841, Bandungo 886, Semarang 896, Balikpapan 904, Jogjakarto 984, Surabajo 1002, Medano 1184, Makassar 1341, Denpasar 1273, Banda Aceh 1603 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Originale Singkavang estis loĝita de indiĝenoj, baldaŭ malajoj fondis sultanlandon, kie ĉinaj orministoj kaj komercistoj pasis tagojn por ripozi. De la 18-a jarcento la ĉinoj regis la komercadon en la urbeto. Dum la nederlanda kolonia epoko (ekde 1884) ĝi estis signifa katolika bazo. Tiutempe estis fonditaj inter aliaj lernejoj, hospitalo kaj leprokolonio. Dominado de japanoj okazis inter 1942-1945. Singkavang urbiĝis en 1981.

Populacio
---------

La plej granda parto de la populacio estas (pluraj) ĉinoj (71.15%), poste malajoj (15.20%), indiĝenaj dajakoj (7.25%), indonezianoj el Javo (5.40%) kaj aliaj (1.35%).

Religio
-------

La plimulto de la loĝantaro sekvas budhismon, poste Konfuceismon, Islamon, protestantismon kaj katolikismon.

Lingvoj
-------

En Singkavang preskaŭ ĉiuj uzas la indonezian lingvon, kelkaj la ĉinan aŭ malajan.

Vojo en Singkavang

Trafiko
-------

Singkavang havas trairan ĉefvojon laŭ la marbordo, krome kuras vojo al interno de la insulo. La plej proksima internacia flughaveno troviĝas 150 kilometrojn. Oni planas flughavenon. Pri utiligado de ebla haveno mankas informoj.

Klimato
-------

Singkavang havas tropikan pluvarbaran klimaton (Af). En ĉiuj monatoj pluvas, resume jare 2956 mm. La averaĝa jara temperaturo estas 27 °C kaj varias inter 22-31 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

Templo en Singkavang

Vididindaĵoj
------------

* pluraj preĝejoj (moskeoj, kirkoj, temploj)
* ĉina loĝkvartalo
* festivaloj, karnavalo

Ĝemelurboj
----------

* Malajzio Bintulu, Malajzio
* Malajzio Kuching, Malajzio
* Malajzio Miri, Malajzio
* Malajzio Sibu, Malajzio
* Singapuro Singapuro, Singapuro
* Ĉina Popola Respubliko Fuzhou, Ĉinio
* Ĉina Popola Respubliko Minjiang, Ĉinio
* Tajvano Macuoj (insularo), Tajvano
* Anglio Newcastle upon Tyne, Anglio (Britio)
* Japanio Jamaguĉi, Japanio
* Hispanio Pamplona, Hispanio

Fontoj
------

* WikiTrans
SDRS-a sputniko (artista bildo)
**Spurada kaj Datum-Relajsa Sputnikaro** (SDRS) (angle *Tracking and Data Relay Satellite*) estas telekomunika sputnikaro uzita fare de NASA kaj aliaj registaragentejoj en Usono por funkcii kiel relajsostacio inter kosmoŝipoj kaj la Tero. La kosma segmento inkludas almenaŭ 6 sputnikojn cirkulantajn en geosinkrona orbito je fiksa longitudo kun reduktita orbita klineco (16°) kaj distribuitaj super tri pozicioj proksimume egaldistancaj en longitudo (super la Pacifiko, Atlantiko kaj Hinda Oceano). Tiuj sputnikoj elsendas komunikadojn de sputnikoj cirkulantaj en malalta orbito kaj ebligas al ili komuniki en reala tempo kun la Tero sendepende de ilia pozicio. La sistemo estis fasonita komence por anstataŭigi la reton de multekostaj grundaj stacioj disponigantaj limigitan kovron, kiu estis uzita por homa kosmvojaĝo per la usona Kosmopramo. La unua SDRS-sputniko estis enorbitigata en 1983.

En 2021 la SDRS-sistemo respondecas pri la komunikadoj de ĉirkaŭ 25 kosmoŝipoj inkluzive de la Internacia Kosmostacio, la Kosmoteleskopo Hubble kaj multaj Teraj observadsatelitoj kiel ekzemple *Global Precipitation Measurement Core Observatory*, *Terra* kaj *Aqua*. Dek SDRS-satelitoj funkcias: kvar el unua generacio, tri el dua generacio kaj tri el tria generacio. Du satelitoj estis forigitaj kaj metitaj en ruborbiton. Komunikadoj kun la Tero uzas du terstaciojn situantajn en Nov-Meksiko kaj sur la insulo Gvamo (Pacifika Oceano).
Pri la komunumo
---------------

**Schwarzenberg** estas komunumo en la distrikto Lucerno en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 1625 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo Schwarzenberg situas nordokcidente de la monto Pilato. Krom la ĉefvilaĝo Schwarzenberg al ĝi apartenas ankaŭ la vilaĝo Eigenthal, kiu siutas en la supra parto de la valo de la rivero *Rümlig*, kiu trafluas la tutan komunumo kaj poste formas la limon inter Malters kaj Werthenstein por fine alflui al Eta Emme.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 39,31 km², de kiuj 53,8% estas kovritaj de arbaro, 36,7% servas por agrikulturo kaj 2,7% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Schwarzenberg limas en nordo al Malters, en oriento al Kriens, en sudoriento al Hergiswil (NW), en sudo al Alpnach (OW), en sudokcidento al Entlebuch, kaj en okcidento al Werthenstein.

Trafiko
-------

Schwarzenberg situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La vilaĝo Schwarzenberg estas konektita al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio de Malters tra Schwarzenberg al Liefelen, somere tiu linio ankaŭ pludaŭras ĝis Eigenthal. La vilaĝon Eigenthal oni povas atingi per la poŝtaŭtolinio de Lucerno tra Kriens ĝis Eigenthal.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 situas en Emmenbrücke en distanco de 14 km nordoriente.

Historio
--------

La hodiaŭa komunumo Schwarzenberg estis fondita la 12-an de septembro 1845. Ĝis tiam ĝi estis parto de la komunumo Malters, kun kiu ĝi havas komunan historian.

En la jaro 1291 la Habsburgoj akiris la kontrolon pri Malters. Post la habsburga malvenko dum la Batalo de Sempach la 9-an de julio 1386 la vilaĝo venis sub lucerna influo kaj en la jaro 1477 la urbo Lucerno akiris la lokon. Inter 1481 ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Malters formis kune kun Littau kamparvoktejon. Ek de 1803 Malters apartenas al la distrikto Lucerno. De la 30-a ĝis 31-a de marto 1845 apud Malters okazis batalo inter la laŭorda lucerna armeo kaj libermilitistaranoj, kiuj fuĝis post malsukcesa atakto de la urbo Lucerno.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Schwarzenberg

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Profilo de la komunumo sur la kantona retejo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Schwarzenberg
* Profilo de la komunumo sur la kantona retejo

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Schwarzenberg** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Lucerno |
| --- |
| Adligenswil • Buchrain • Dierikon • Ebikon • Gisikon • Greppen • Honau • Horw • Kriens • **Lucerno** • Malters • Meggen • Meierskappel • Root • Schwarzenberg • Udligenswil • Vitznau • WeggisIamaj komunumoj: Littau |  |

 |
Wasserfolter. Lignogravuro de 1556
La **Schwedentrunk** (esperante «sveda trinkaĵo») estis ofte uzata torturmetodo dum la Tridekjara Milito (1618-1648).
Oni ŝutis per sitelo aŭ funelo akvon aŭ sterkakvon rekte en la buŝon de la viktimoj. Pro la sterkakvo la ventro de la viktimo ŝveliĝis kaj la acideco de la sterkakvo detruis la mukozon de la stomako. La vera torturo tamen estis, ke la torturistoj per tabuloj kunpremis la ventron aŭ saltis kaj piedbatis sur ĝi.

Marodantoj tiel provis ĉantaĝi valoraĵojn, nutraĵon aŭ similojn de la loĝantoj, plej ofte kamparanoj. La invento venis onidire de solduloj de la sveda armeo, tial la nomo. Tamen la metodon uzis ankaŭ multaj armeoj de aliaj landoj.

Hans Jakob Christoffel von Grimmelshausen priskribis la metodon en sia samtempa germana romano «Der abenteuerliche Simplicissimus» (esperantlingve: «La aventurema Simplicisimo») tiel: *Den Knecht legten sie gebunden auf die Erd, stecketen ihm ein Sperrholz ins Maul, und schütteten ihm einen Melkkübel voll garstig Mistlachenwasser in Leib, das nenneten sie ein Schwedischen Trunk.* Esperante: «Ili kuŝigis la ligitan serviston sur la teron, metis tavollignon en lian buŝaĉon, kaj ŝutis plenan kuvon da sterkakvo en lian korpon; tion ĉi ili nomis svedan trinkaĵon.»

Noto
----

**Schwedentrunk** estas ankaŭ nomo de germana muzikgrupo.

Vidu ankaŭ
----------

* Dronimita torturo
*Schweinshaxe* servita kun frititaj terpomoj (*Bratkartoffeln*) kaj acida brastiko ĉe bavara restoracio en Ĉiang Mai, Tajlando
Rostita aŭstra stila *Stelze*
***Schweinshaxe*** (germana prononco: [ˈʃvaɪns.Haksə]), en la germana kuirarto, estas rostita ŝinka poplito (aŭ "porkaĵa fingronodo"), precipe populara en Bavario kiel ***Schweinshaxn*** [ˈʃvaɪns.haksn] aŭ ***Sauhaxn*** [ˈsauhaksn] .

Schweinshaxe estas unu el la antaŭe tipaj "*Armeleuteessen*" (manĝaĵoj por malriĉuloj), kies receptoj estas faritaj tiel do manĝaĵo estu preparita de malmultkosta viando (ekzemple, de la populara *Sauberbraten*). Tiaj malaltekostaj incizoj kutime postulas longan periodon de preparado. La viando estas kutime marinita dum tagoj, en la kazo de grandaj incizoj — ĝis semajno. Post tio, *Schweinshaxe* estas rostita tipe — dependanta sur grandeco — dum du ĝis tri horoj. La plej popularaj flankaj pladoj estas terpomoj kaj brasikaj varioj.

La aŭstra versio de ĉi tiu plado estas vokita ***Stelze*** [ˈʃtɛl.Tsɛ] aŭ en dialekto ***Stötzn***/***Stelzn*** ['ʃtœˑ.Tsṇ]. Ĝi estas kutime marinita aŭ pre-bolita en karvio semo kaj ajla peklakvo, rostita ĝis la haŭto estas krispa kaj servita kun mustardo, kreno kaj peklita kapsiketo. La bavara versio estas klasike servita kun terpomaj knedlikoj kaj ruĝa brasiko aŭ kun acida brasiko kaj terpomoj.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Schweinshaxe en la angla Vikipedio.* 

1. ↑  Dawn Simonds, *Best Food In Town: The Restaurant Lover's Guide to Comfort Food in the Midwest*, Emmis Books, 2004, ISBN 1-57860-146-0
2. ↑  Gerhard Schulze,*Die Erlebnisgesellschaft: Kultursoziologie der Gegenwart*, Campus Verlag, 2005, ISBN 3-593-37888-4
3. ↑   *{{{Titolo}}}*. ISBN 978-0-470-47073-2.

* Kategorio Schweinshaxe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En matematiko, **singulara punkto** sur kurbo estas punkto kie ĝi estas ne glata, ekzemple, je kuspo.

La difino de singulara punkto dependas de speco de kurbo.

Implica kurbo en **R**2 estas difinita kiel la nula aro *f−1(0)* de glata funkcio *f: **R**2→**R***. La kurbo estas algebra kurbo se la funkcio *f* estas polinoma funkcio. La singularaj punktoj estas tiuj punktoj sur la kurbo kie ambaŭ partaj derivaĵoj estas nulaj, do samtempe estas plenumataj tri kondiĉoj

*f(x, y)=0*
{\displaystyle {\partial f(x,y) \over \partial x}=0}
{\displaystyle {\partial f(x,y) \over \partial y}=0}
Parametrigita kurbo en ***R**2* estas difinita kiel bildo de funkcio

*g: **R**→**R**2*, *g(t) = (g1(t), g2(t))*
La singularaj punktoj estas tiuj punktoj kie

{\displaystyle {dg\_{1} \over dt}=0} kaj
{\displaystyle {dg\_{2} \over dt}=0}
Kuspo
Multaj kurboj povas esti difinitaj en ambaŭ manieroj, sed la du difinoj de singulara punkto povas ne koincidi. Ekzemple la kuspo povas esti difinita kiel algebra kurbo *x3-y2 = 0*, aŭ kiel parametrigita kurbo *g(t) = (t2, t3)*. Ambaŭ difinoj donas singularan punkton je (0, 0). Tamen, punkto (0, 0) de algebra kurbo *y2-x3-x2 = 0* estas specialaĵo, sed se parametrigi ĝin kiel *g(t) = (t2-1, t(t2-1))* do *g'(t)* nenie estas nula, kaj de ĉi tie (0, 0) ne estas specialaĵo de la parametrigita kurbo.

Ekzisto de specialaĵo dependas de parametrigo de la kurbo. Ekzemple rekto *y=0* povas esti parametrigita kiel *g(t) = (t3, 0)* kiu havas specialaĵon je (0, 0). kaj parametrigita kiel *g(t) = (t, 0)* kiu havas neniun specialaĵon. De ĉi tie, estas pli korekte diri pri singulara punkto de glata surĵeto sed ne pri singulara punkto de kurbo.

La difinoj povas esti etenditaj al kurboj en pli altaj dimensioj.

Estas teoremo de Hassler Whitney: Ĉiu fermita aro en ***R**n* okazas kiel la solvaĵa aro *f−1(0)* por iu *glata* funkcio *f: **R**n→**R***.

Ĉiu parametrigita kurbo povas ankaŭ esti difinita kiel implica kurbo, kaj la klasifiko de singularaj punktoj de kurboj povas esti studita kiel klasifiko de singularaj punktoj de algebraj diversaĵoj.

Specoj de singularaj punktoj
----------------------------

Iu eblaj specialaĵoj (je (0, 0) en la ekzemploj) estas:

* Izolita punkto: *x2+y2 = 0*
* Sinsekco - du linioj intersekciĝas: *x2-y2 = 0*
* Kuspo: *x3-y2 = 0*
* Kuspo de pli alta ordo: *x5-y2 = 0*

Vidu ankaŭ
----------

* Specialaĵa teorio
* Morsa teorio
Situo en Jakutio
**Srednekolimsk** (ruse *Среднеколымск*) estas urbo en Jakutio en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 98246501.

La urbo estis fondita en jaro 1644.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1775.

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 8 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 67° 27′ N 153° 42′ O﻿ / ﻿67.450 °N, 153.700 °O﻿ / 67.450; 153.700 (mapo)Koordinatoj: 67° 27′ N 153° 42′ O﻿ / ﻿67.450 °N, 153.700 °O﻿ / 67.450; 153.700 (mapo).

La urbo estas sur multjare frostiĝinta tero, sur maldekstra bordo de rivero Kolima (Колыма), ĉe enenfluo en ĝin de rivero Ankundinki (Анкундинки).

En jaro 1959 la urbo havis 1,9 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 3,6 mil loĝantojn.

* Srednekolimsk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Srednekolimsk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Flago de Jakutio
Urboj de Jakutio

**Ĉefurbo**: Jakutsk

Aldan |
Lensk |
Mirnij |
Nerjungri |
Njurba |
Olokminsk |
Pokrovsk |
Srednekolimsk |
Tommot |
Udaĉnij |
Verĥojansk |
Vilujsk
**Saĉon** (koree 사천시, laŭ ĉinaj literoj **泗川市**) estas urbego kaj mara havenurbo en Sud-Koreio. La ĉefa famo pri Saĉon venas de tio, ke ĝi estis la loko de du marbataloj dum la sepjara milito.

Strato en Saĉon

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 397 km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 114,854 en 2017
* Horzono: UTC + 9
* Poŝtkodoj:
* Telefonkodo: (+82) 55
* 35° 14′ 05″ N 128° 21′ 27″ O﻿ / ﻿35.23472 °N, 128.35750 °O﻿ / 35.23472; 128.35750 (mapo)

Geografio
---------

Saĉon situas en la suda parto de la lando. Seulo troviĝas 293 kilometrojn. 

Urbodomo de Saĉon
Poŝto en Saĉon

Historio
--------

Dum la pratempo tiu ĉi loko estis gravega por komerco inter la interna kaj marborda regiono. Inter 700-550 antaŭ Kristo tie estis ceremonia areo kun ceramikaj restaĵoj. La unua mencio okazis en 1413. La fondo okazis en 1956, Saĉon ricevis urban statuson en 1995.

Ekonomio
--------

En Saĉon tradiciaj industrioj estas fiŝkaptado, fiŝa prilaborado, ceramikoj, tiu lasta baziĝas sur vastaj kaolinaj tavoloj en la ĉirkaŭaĵo. Agrikulturaj produktoj inkluzivas fruktojn kaj florojn. La ekonomio diversifiĝis industrie en fino de la 20-a jarcento. La plej grava estas produkto de flugmaŝinoj. Nun la nacia aeroforto havas bazon ĉi tie.

Trafiko
-------

Saĉon havas fervojan stacidomon, flughavenon kaj profundakvan maran havenon. En la urbo aŭtobusoj trafikas.

Vidindaĵoj
----------

* muzeo pri flugmaŝinoj, malfermita en 2002
* kultura kaj arta festivalo en majo

Ĝemelurboj
----------

* Sud-Koreio Ĉonup, Sud-Koreio
* Japanio Mijoŝi, Japanio

Fontoj
------

* WikiTrans
* 

* Stacio pri aŭtobusojStacio pri aŭtobusoj
* LoĝkvartaloLoĝkvartalo
Spektaklo de Saša Pilipović dum la 92-a SAT-Kongreso
**Saša PILIPOVIĆ** (naskita en 1963) estas profesia aktoro el Kragujevac, Serbio, fondinto de scenejo *Shelter* ĉe la teatro *"Joakim Vujić"* en Kragujevac.

Kariero
-------

Li estis membro de SEK en Zagrebo kaj kun la sama teatra trupo ludis en 1987. Ĉe IJK-Krakovo la teatraĵon de Karel Čapek *Insektoj*. Ekde la jaro 1987 ĝis 1991 li laboris kiel anoncisto de Esperanto-elsendoj de Radio Zagrebo, Kroatio, kie li tiam vivis. Li partoprenis multajn TEJO-kongresojn kaj la UKon en Kubo, ludante kun Vida Jerman. Poste li ludis kun jagodina gimnazia teatra trupo la teatraĵon *Rekviemo por la perdintoj* de Vladimir Krstić dum la UK en Montpeliero, kaj li sukcesplene partoprenis la UK-on en Zagrebo, ludante kun sia kolego Milić Jovanović la komedion *Malfermilo*. Li ludis ankaŭ la komedion *Amo per proverboj* kun Vida Jerman en la Fortaleza UK en Brazilo, kaj *Kabaredo* kun Sanja Matejić en Gotenburga UK. Li prezentis kun Shelter Sceno *Kiel mortigi sian edzinon* de Antonio Amurri en esperanto-traduko de Tereza Kapista en la 90-a Universala Kongreso de Esperanto en Vilno, Litovio.

### Verda Banano

Verda Banano dum la 80a Hispana Esperanto-Kongreso
Verda Banano estas teatra duopo kiu prezentas kabaredajn skeĉojn pri esperantistoj. Saša Pilipović kun Georgo Handzlik prezentas originalajn kaj tradukitajn komediojn sur esperantaj scenejoj vekinte ridon en dekoj da landoj.  Ili ekzemple prezentis sian kabaredon dum la 80a Hispana Esperanto-Kongreso en 2022, la 74-a IFEF-kongreso en Antverpeno kaj la 100-a Germana Kongreso en Braunschweig en 2023

Referencoj
----------

1. ↑  Kultura programo de la Germana Kongreso 2023

Literaturo
----------

* *Kion diri post 33 jaroj, ludante sur Esperanta scenejo? Nur ke mi estas tre feliĉa*, Intervjuo kun Saša Pilipović, Esperanto, 1344(3) Marto 2020, pp. 60–61.
* Marto 2020, pp. 60-61, Saša Pilipović.
* Intervjuo kun Saša Pilipović, Marto 2020, pp. 60-61, PDF.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Paĝo pri *Malfermilo (el Retarkivo 2007)* (teatraĵo laŭ *l'Ouvre-boîte* de Victor Lanoux)
* Prezento de *Amo per proverboj Arkivigite je 2010-06-13 per la retarkivo Wayback Machine en la paĝo pri la 87-a UK 2002 en Fortalezo, Brazilo*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 12102
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Sceaux |

Koordinatoj: 47° 31′ 50″ N 4° 01′ 24″ O﻿ / ﻿47.53056 °N, 4.02333 °O﻿ / 47.53056; 4.02333 (mapo)

**Sceaux** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 136 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Sceaux etendiĝas sur 13.22 km², kaj havis 136 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 10 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Armande Balland, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Sceaux apartenas al la kantono de Guillon, kies ĉefurbo estas Guillon. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Guillon