recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

***Los otros*** (La aliuloj, (en angla: *The others*)) estas hispan-usona drama filmo reĝisorita de Alejandro Amenábar, kaj ĉefrolulita de Nicole Kidman, Fionnula Flanagan, Christopher Eccleston, Alakina Mann kaj James Bentley. Ĝi ricevis 8 de 15 Goya-premioj al kiuj ĝi estis nomumitaj, inter kiuj plej bona sono, plej bona fotarto, plej bona reĝisorado kaj plej bona filmo. Kun *Días contados* (1994) kaj *Celda 211* (2009), kun same 8 premioj, ĝi estas la kvara en la listo de filmoj plej premiitaj en la ceremonioj de la Goya-premioj.​

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

En 1945, al terminar la Segunda Guerra Mundial, Grace (Nicole Kidman) espera el regreso de su esposo, que se encuentra combatiendo en la guerra. Grace es una mujer de fuertes creencias religiosas que vive en una mansión situada en la Isla de Jersey en el Canal de la Mancha, con sus hijos Anne (Alakina Mann) y Nicholas (James Bentley), quienes sufren una extraña enfermedad, denominada fotosensibilidad, que les impide mantener contacto con la luz.

Un día, llegan tres personas solicitando trabajo: la señora Bertha Mills (Fionnula Flanagan), el señor Edmund Tuttle (Eric Sykes), y una joven muda llamada Lydia (Elaine Cassidy). Como ya habían trabajado años atrás en la casa, y ante la necesidad de alguien que se ocupara del trabajo doméstico, Grace acepta contratarlos.

Mientras va enseñando a los nuevos huéspedes la mansión, Grace advierte de las estrictas normas a seguir, especialmente una: todas las habitaciones deben permanecer en penumbra. Para ello, Grace le entrega a la señora Mills un juego de 15 llaves que abren las 50 puertas que hay en la casa. Otra de las normas que han de seguir rigurosamente es la de cerrar las cortinas de las habitaciones, de tal manera que no entre luz, ya que Anne y Nicholas son fotosensibles y podrían llegar incluso a morir por ello.

El día a día en la casa transcurre tranquilamente entre las tareas del hogar y el jardín, y los estudios severamente religiosos que imparte Grace a sus hijos. Entre tanto silencio, Grace se siente temerosa de que cualquier sobresalto pueda afectar a sus hijos, quienes advierten a la madre de que allí viven fantasmas. Tras percibir extraños ruidos y cambios dentro del acomodo de la casa, Grace intenta averiguar lo que ocurre en la mansión. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Torrente 2: Misión en Marbella en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859747
 |
**Cosoleacaque** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Cosoleacaque. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 048.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 104970 loĝantojn. El tiuj estis 50501 viroj kaj 54469 virinoj. La komunumo havas surfacon de 234.4 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 0 minutoj norda latitudo kaj 94 gradoj kaj 38 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 50 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 64796 personoj. En la jaro 2000 temis pri 97437, do temis pri kresko / malkresko je 8.5 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 86548 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 5921 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 6.84 % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cosoleacaque en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2007-06-01 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Larĝa panoramo de Sioux FallsLarĝa panoramo de Sioux Falls

**Sioux Falls** estas grandurbo (ankaŭ diocezo) en Usono, en subŝtato Suda Dakoto, en Kantono Minnehaha kaj iomete en Kantono Lincoln (Suda Dakoto). Ĝi estas la plej granda urbo en la tuta subŝtato kaj ĝi estas administra centro de kantono Minnehaha.

Situo de Sioux Falls en Suda Dakoto kaj en la kantono

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 43° 32′ N 96° 44′ U﻿ / ﻿43.533 °N, 96.733 °U﻿ / 43.533; -96.733 (mapo)
* Areo: 190 km²
* Loĝantaro: 156 592 (en 2011)
* Supermara alteco: 448 m
* Horzono: UTC-6h (en somero UTC-5h)
* Poŝtkodoj: 57100-57199
* Telefonkodo: 605

Geografio
---------

Akvofalo de Sioux Falls
Urbodomo de Sioux Falls
Sioux Falls (el la angla lingvo, tradukiĝas "Siuaj akvofaloj") situas sur montetaro laŭ rivero *Big Sioux* en la meza-norda landparto de Usono, en la sudorienta parto de Suda Dakoto, en la suda parto de la kantono. Minesoto troviĝas 24, Iovao 13 km.

Historio
--------

La akvofalo mem kreiĝis dum la lasta glaciepoko. Tiu logis la indianojn. Francaj vojaĝantoj aŭ esploristoj vizitis la areon en la 18-a jarcento, la unua dokumentita vizito de la akvofalo okazis en 1832. Sioux Falls estis fondita en 1856, kiam 17 homoj pasis "la unuan vintron" en tiu loko. En 1862 pro konflikto kun la indianoj la vilaĝo estis forlasita, poste bruligita. Post 3 jaroj la urbeto estis refondita. Evoluo okazis nur en 1909 pro aera bazo. En 1981 Citibank establis tie gravan centron.

Klimato
-------

En Sioux Falls la temperaturo averaĝe varias inter 1-14 °C. La varmo kulminas en julio averaĝe 29 °C, rekorde 43 °C. La malvarmo kulminas en januaro averaĝe 14 °C. La precipitaĵo estas sume en la tuta jaro 669 mm. En ĉiuj monatoj estas precipitaĵoj. La precipitaĵoj kulminas en junio kaj malkulminas januare.

Trafiko
-------

Sioux Falls havas regionan flughavenon. El la urbego aŭtovojoj kuras al Kanado, Kansasurbo (Misurio), Vajomingo kaj Minesoto, ĉefvojo al Iovao. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

Urbomezo de Sioux Falls
Riverbordo de Sioux Falls
Panoramo en Sioux Falls

Vidindaĵoj
----------

* katedralo de Sankta Jozefo
* akvofalo

Ĝemelurboj
----------

* Germanio Potsdam, Germanio
* Unuiĝinta Reĝlando (Britio) Strabane, Nord-Irlando
* Rusio Surgut, Rusio

Fontoj
------

* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de Guglo el la anglalingva Vikipedio, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2

Katedralo en Sioux Falls
**Temapache** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Álamo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto, estas 30 160.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 100790 loĝantojn. El tiuj estis 49382 viroj kaj 51408 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1137.6 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 20 gradoj kaj 55 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 52 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 40 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 105404 personoj. En la jaro 2000 temis pri 102946, do temis pri kresko / malkresko je -0.47 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 91259 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 9001 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Temapache en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Etendo de la araba lingvo.
Oni aludas per la esprimo **araba mondo** (en araba, **العالم العربي, *al-`ālam al-`arabī***) aŭ **arabaj landoj** (en araba, **البلدان العربية, *al-buldān al-`arabiyya***) la aron de la landoj kie la parolantoj de la araba estas majoritato. La araba mondo estas formata de la okcidentaj landoj de Meza Oriento, specife tiuj de la Araba Duoninsulo, kaj la landoj de Magrebo kaj la Afrika Korno. Tio estas la membroj de la Araba Ligo. Por etendo, oni mencias per tiu nomo ankaŭ la mondan komunumon de personoj kiun formas la parolantoj de la araba lingvo — laŭ multaj variantoj— kiel gepatra lingvo.

La ekzisto de la araba mondo estas konsekvenco de la konkero islama el la jaro 622, nome unua de la Heĝiro. La originaj araboj loĝis en la duoninsulo de Arabio kaj kelkaj ĉirkaŭaj regionoj. La islamaj konkerintoj etendis fundamente sian religion, nome la Islamon, kaj la oficialan lingvon de la islama ŝtato, nome la araba. La entrudo de ambaŭ en la konkeritaj zonoj estis varia laŭ la diversaj loĝantaroj. Tiele estis loĝantaroj kiuj adoptis ambaŭ, kiaj la majoritato de tiuj kiuj aktuale komponas la araban mondon, de religio hegemonie islama. Estis aliaj kiuj adoptis la araban lingvon, sed ne la Islamon, kiaj ĉe la nombraj minoritatoj de kristanoj kiuj ĝis nun estas en kelkaj arabaj lnadoj (maronitoj, nestorianoj, koptoj, mozaraboj en la malaperinta Al-Andalus, ktp.). Estis aliaj kiuj adoptis la Islamon, sed ne la araban lingvon: kiaj ĉe la minoritatoj nearabaj en tiuj landoj (berberoj, kurdoj, nubioj) aŭ temas pri regionoj frue konkeritaj kiuj pluhavis siajn originajn lingvojn, kiel ĉe Irano, Turkio, Pakistano kaj Hispanio.

La koncepto de *araba*, tiele, kvankam estas tre ligita al islamo pro historiaj kaj kulturaj tialoj, estas nur lingva kaj ne devas esti konfuzata kun tiu de "islama", kiu estas la komunumo de personoj kies religia kredo estas la islamo. Fakte 80% el islamanoj ne estas parolantoj de araba lingvo, kaj krome multaj araboj estas kristanoj.

La koncepto de araba mondo aŭ araba nacio estas relative moderna kaj estas ligata al la eŭropaj naciismoj kiuj ligas la lingvon kun la politika strukturo. Ĝi kokurencas iele kun la koncepto de *Umma* aŭ komunumo de islamanoj.

La tutarabismo aŭ araba naciismo estas la ideologio kiu intencas stabli la unuigon de ĉiuj arabaj landoj en unusola politika ento. Al ĝi oni ŝuldas la koncepton de araba nacio.

Vidu ankaŭ
----------

* Araba Malvarma Milito
* Geopolitiko
* Instituto de la Araba Mondo
* Ligo de Arabaj Ŝtatoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Revuo Alif Nûn Arkivigite je 2019-04-16 per la retarkivo Wayback Machine Ĉiumonata publikaĵo pri la araba kaj islama mondoj, en la hispana
* Mundo Árabe, Revuo de analizo kaj aktualo en la hispana
* Iqraa pri la mondo arabislama Arkivigite je 2016-01-10 per la retarkivo Wayback Machine Retejo pri informaro pri la araba kaj islama mondoj, en la hispana.

* Kategorio Araba mondo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Araba mondo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 487209
* LCCN: sh85006278
* VIAF: 316732810
* NKC: ge131485
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo VS en Lens VS staras por la svisa Kantono Valezo. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Lens**. |


---


**Lens** estas komunumo en la distrikto Sierre en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 3858 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Lens situas en la supra parto de la franclingva Suba Valezo, ĉe la norda flanko de la Valo de Rodano. La komunumo Lens konsistas el la vilaĝo Lens kaj de sudo al nordo la setlejoj Chelin, Vaas, Staint-Clément, Le Câtelard, Sergnou, kaj La Trionnaz. La norda parto de la komunumo apartenas al la turisma regiono Crans Montana.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 13,91 km², de kiuj 30,33% estas kovritaj de arbaro, 43,3% servas por agrikulturo kaj 19,7% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Lens limas en okcidento kaj nordo al Icogne, en nordnordoriento al Randogne, en nordoriento al Montana, en oriento al Chermignon, en sudo al Sierre, kaj en sussudokcidento al Saint-Léonard.

Trafiko
-------

Lens situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo kondukas montara vojo de Sierre al Icogne. De Lens konektaj vojoj kondukas al Montana kaj al Chermignon. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 3 kilometrojn sude de la komunumo en Sierre. Pere de poŝtaŭtolinio de Sierre al Icogne la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Lens datiĝas el la jaro 1177 kiel *Lenz*. Dum mezepoko la regiono Mont de Lens apartenis al la Subvoktejo Granges, kiu ek de 1226 estis havaĵo de la episkopo se Siono. Ĝis la Helveta Revolucio Lens estis grandkomunumo, al kiu apartenis ankaŭ Chermignon, Montana kaj Icogne. Malgraŭ decido de la kantona konsilio de 1951, tiu grandkomunumo en la jaro 1905 estis disigita.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Lens
* Granges-Lens (stacidomo)

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  germane, france, itale *Serge Praplan*: *Lens* en *Historia Leksikono de Svislando* (2007-11-30)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lens VS en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Lens

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Lens** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Sierre |
| --- |
| Anniviers  •  Chalais  •  Chermignon  •  Chippis  •  Grône  •  Icogne  •  Lens  •  Miège  •  Mollens  •  Montana  •  Randogne  •  Saint-Léonard  •  Sierre  •  Venthône  •  Veyras |  |

 |
**Wilmington** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Norda Karolino, en Kantono New Hanover. Ĝi estas grava havenurbo kaj administrejo de la kantono. Wilmington estis nomita pri *Spencer Compton*, grafo de Wilmington.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 34° 13′ N 77° 54′ U﻿ / ﻿34.217 °N, 77.900 °U﻿ / 34.217; -77.900 (mapo)
* Areo: 107 km²
* Loĝantaro: 106.476 (en 2010)
* Supermara alteco: 9 m
* Horzono: UTC-5h (en somero UTC-4h )
* Poŝtkodoj: 28401-28412
* Telefonkodoj: 910

Geografio
---------

Wilmington situas sur la marborda ebenaĵo ĉe enfluejo de rivero al Atlantiko en la orienta landparto de Usono, en la suda parto de Norda Karolino.

Historio
--------

Wilmington fondiĝis en 1739. Tiutempe sklavoj hakis la arbojn en la ĉirkaŭaĵo. Dum la Usona Enlanda Milito en 1865 la norda armeo okupis la havenon kaj urbon. En 1898 blankuloj atakis redaktejon de afrikanoj, krome aliloke murdis homojn afrikanajn. Dum la 2-a mondmilito en Wilmington oni produktis armeajn ŝipojn.

Panorama vido de la urbocentro je 1918

Ekonomio
--------

En Wilmington oni ĉefe okupiĝas pri elektraj, medicinaj, elektronikaj industrioj, krome estas vestaĵo- kaj nutraĵo-prilaboroj. Ankaŭ la turismo kaj filmoproduktadoj estas menciindaj.

Trafiko
-------

Wilmington havas internacian flughavenon. Aŭtoŝoseo kuras al Raleigh, trajno kuras al Charlotte. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. Estas ĉiutaga busservo al Raleigh.

Vojo en Wilmington

Edukado
-------

Wilmington estas hejmo de la Universitato de Norda Karolino ĉe Wilmington.

Klimato
-------

Wilmington situas en humida subtropika zono. La temperaturo averaĝe varias inter 12-23 °C. La varmo kulminas en julio ofte kun 32 °C, la malvarmo kulminas en januaro kun rekordo 2 °C (malofte frostas kaj neĝas). Jare pluvas po 1450 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La pluvo kulminas en septembro.

Vidindaĵoj
----------

* muzeoj pri militŝipoj, pri artoj, pri historio kaj sciencoj,
* universitata kaj kantona arboretoj
* Operejo
* episkopa preĝejo de Sankta Johano
* katolika preĝejo de Sankta Maria
* sinagogo, la plej malnova en la subŝtato

Famuloj
-------

Wilmington estas naskiĝurbo de Percy Heath.

Ĝemelurboj
----------

* Barbado Briĝurbo, Barbado - 2004
* Unuiĝinta Reĝlando (Britio) Doncaster, Britio - 1989
* Popola Respubliko Ĉinio Dandong, Ĉinio - 1986

Referencoj
----------

1. ↑

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Anglalingva Vikipedio

Mapo pri Norda Karolino, kie estas trovebla Wilmington sude laŭ Atlantiko
feministino kaj edukistino belga, Léonie de Waha
**Léonie de WAHA** (fraŭline: *de Chestret*; naskiĝinta en Esneux-Tilff la 31-an de marto 1836, mortinta en Lieĝo la 8-an de julio 1926) estis belga pedagogino kaj aŭtonomipionirino.

Vivo
----

Estis ŝi filino de barono de Chestret de Haneffe, distriktokomisaro (1830) kaj liberala senatano (1846-1851) de Lieĝo kaj la nevino de la natursciencisto kaj politikisto Edmond de Sélys Longchamps. Trejnis ŝin pluraj guvernistinoj kiuj vekis ĉe ŝi ŝaton de historio kaj instruis al ŝi kvin fremdlingvoj; fine ŝi deklaris sin ulino liberala, demokrata, tolerem. Ŝi geedziĝis kun barono Victor de Waha de Baillonville, kiu kvar jarojn poste mortis, en la aĝo de nur 31 jaroj. Vidviĝinte juna, ŝi decidis igi sin utila al siaj kunuloj: daŭrigante la laboron de sia edzo, ŝi aliĝis al *Franklin-Societo*, evoluigis bibliotekojn en Chênée kaj Esneux. Krome, ŝi konstruigis laboristajn domojn laŭ la Mulhouse-sistemo (t.e. ses grupoj de kvar kunaj domoj kun ĝardeno antaŭe), domojn luotajn kun la elekto ekposedi post 16 jaroj. De Waha krome disvolvis, en la lieĝa distrikto de Saint-Gilles, plurajn lernejojn kaj infanĝardenojn. Ankaŭ tajlora kaj kudrista lernejo Tilff naskiĝis pro ŝi instigo.

Ĝis la dua triono de la 19-a jarcento ekzistis neniu lernejo en Lieĝo por prepari knabinojn al universitata nivelo. Laŭ peto de urbestro Léonie de Waha aĉetis konstruaĵon en la Hazinelle-strato kaj kreis tie *Institut supérieŭr de demoiselles* (1868). Ĝis la transpreno fare de la urbo (1878) temis pri anonima societo. De ĝi evoluis poste la Ateneo Léonie de Waha. Revolucia estis la kompleta toleremo koncerne religiajn konfesiojn.

De Waha ankaŭ apogis la grupojn *Djônes Auteurs Walons* kaj *Garde Wallonne* (sub la prezidanteco de ŝia nepo Hector de Sélys). Ŝi ankaŭ konsentis prezidi la *Union de Virinoj de Valonio* (UFW) kiun ĵus fondiĝis de Marguerite Horion. Ĝi fortigu ĉe virinoj la memfidon pri politika engaĝiĝo kaj regionhistoria fiero. Por tio floran logoon ŝi elpensas kiu nun en tuta Valonio uzatas. Reklamis de Waha larĝan administran aŭtonomion ene de la belga konstitucia kadro, postulante la produktadon de historiaj lernolibroj. En 1922 ŝi proponis fondon de moderna franclingva altlernejo en Tournai.

Literaturo
----------

* C. Jacques: *Les féministes belges et les luttes pour l'égalité politique et économique*, Académie royale de Belgique, Bruselo 2013, p. 242
* D. Keymolen kaj M. T. Coenen: *Pas à pas. L'Histoire de l'émancipation de la femme en Belgique*, Secrétariat d'État à l'Émancipation sociale, Bruselo 1991, p. 6
* Emme Lambotte: *Une grande wallonne. Léonie de Waha de Chestret, 1836-1926*, Imprimerie la Meuse, 1927

Notoj
-----

1. ↑   ekz. Joseph Mignolet: "Vis e-sov'nez-ve?" - ĉe: *Le Cri de Liège*, 11.4.1914, p. 2
2. ↑  "L'emblême floral" - paĝaro de la Valonia parlamento


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859387
* VIAF: 3710161030923623920003
* SUDOC: 251188140
 |
Larĝa panoramo en Huacho

**Huacho** [ŭAĉo] estas urbego en okcidenta Peruo, en Lima Regiono. Ĝi estas provinca kaj regiona ĉefurbo.

Mapo pri urboj en Peruo, kie estas trovebla Huacho meze laŭ la oceano

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 175,585 en 2011
* Supermara alteco: 68 m
* Areo: km²
* Telefonkodo: 232
* Poŝtkodo: 15135
* Horzono: UTC – 5 (ankaŭ somere)
* 11° 06′ 00″ S 77° 36′ 00″ U﻿ / ﻿11.10000 °S, 77.60000 °U﻿ / -11.10000; -77.60000 (mapo)

Geografio
---------

Huacho situas sur la marborda ebenaĵo ĉe Pacifiko. Callao troviĝas 118, ’’’Limo’’’ 121, Chimbote 250, Huancayo (urbo) 280, Trujillo (Peruo) 367, Ica (urbo) 388, Cajamarca 449, Pucallpa 453, Chiclayo 541, Cusco 668, Arequipa 881, Iquitos 949, Tacna 1103 km.

Historio
--------

Strato en Huacho
Katedralo en Huacho
Sub hispana dominado en tiun teritorion oni kolektis la indiĝenojn. La loknomo estis "Golfo Gaucho". Baldaŭe oni profitis la areon fiŝkapta haveno. En 1774 ĝi ricevis la titolon "indianurbeto", tial oni permesis konstrui ĉefaplacon.En 1874 Huacho urbiĝis.

Ekonomio
--------

En la ĉirkaŭaĵo oni okupuĝas pri rizoj, kotonoj, sukerkano kaj malsamaj grenoj.

Trafiko
-------

Huacho situas laŭ la Tut-Amerika Ŝoseo,

Klimato
-------

Huacho havas sekan (dezertan) tropikan klimaton. La jara averaĝa temperaturo varias inter 17-20 °C. Neniam pluvas, escepte aŭguston, tiam nur 1 mm falas.

Vidindaĵoj
----------

Placo en Huacho
Marbordo de Huacho
* katedralo
* strandoj

Ĝemelurboj
----------

* Hispanio Madrido, Hispanio
* Hispanio Barcelono, Hispanio
* Francio Parizo, Francio
* Peruo Limo, Peruo
* Ĉilio Valparaíso, Ĉilio
* Egiptio Kairo, Egipto
* Japanio Tokio, Japanio
* Nov-Zelando Wellington, Nov-Zelando

Fontoj
------

* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* Arkivigite je 2022-03-03 per la retarkivo Wayback Machine hispane
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-08-20 per la retarkivo Wayback Machine
* klimato

Vojo en Huacho
Larĝa panoramo en Huacho
**Huaraz** aŭ ’’’San Sebastián de Huaraz’’’ estas urbego en Peruo, en Departemento Ankaŝo.

Mapo pri urboj en Peruo, kie estas trovebla Huaraz meze

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 102 000 en 2007 sen aglomeraĵo (kun aglomeraĵo 119 000)
* Supermara alteco: 3 052 m
* Areo: 370 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC – 5
* 09° 32′ 00″ S 77° 32′ 00″ U﻿ / ﻿9.53333 °S, 77.53333 °U﻿ / -9.53333; -77.53333 (mapo)

Geografio
---------

Huaraz situas en grava valo de Andoj. Chimbote troviĝas 127, Trujillo (Peruo) 228, Callao, Cajamarca kaj ’’’Limo’’’ po 285, Pucallpa 353. Huancayo (urbo) 378, Chiclayo 399, Chincha Alta 462, Ica (urbo) 541, Sullana 621, Cusco 750, Iquitos 799, Arequipa 1003, Juliaca 1042, Tacna 1227 km.

Historio
--------

Vido en Huaraz
Huaraz estis fondita en 1574. Pli frue ĉirkaŭ en 600 jam vivis tie homoj. Cunamo okazis en 1941. Granda glacituro falis en éa proksiman lagon, la akvoondo mortis ĉirkaŭ 6000 homojn. En 1970 pro sismo mortis 10 mil da homoj. La urbo tamen estis denove tute rekonstruita.

Klimato
-------

En Huaraz havas la jara averaĝa temperaturo estas 13 °C (en aŭgusto estas 29 °C, la averaĝa temperaturo ne atingas la frostopunkton). Jare pluvas po 878 mm. Inter majo-aŭgusto apenaŭ pluvas, plej ofte en marto kaj aprilo pluvas.

Vidindaĵoj
----------

Kirko dumnokte en Huaraz
Vidindaĵoj estas la kirkoj kaj la novstilaj domoj. La urbego estas deirpunkto de vizitanfoj de la altaj montoj.

Trafiko
-------

Huaraz havas vojojn al sudo, nordo kaj marbordo.

Ĝemelurboj
----------

* Peruo Cajamarca, Peruo

Larĝa panoramo en Huaraz

Fontoj
------

* Germana Vikipedio helpe de Guglo
* Arkivigite je 2014-08-13 per la retarkivo Wayback Machine
* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine

* Huaraz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Huaraz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Kirko en Huaraz
**Arbaz** estas komunumo en la distrikto Siono en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 1090 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

La komunumo Arbaz situas en la franclingva Suba Valezo sur la norda flanko de la Valo de Rodano. Sur la komunuma teritorio en nordoriento situas sur alteco de 2362 m s.m. la kulmina haltejo de aertelfero, kiu komenciĝas en Anzère en la komunumo Ayent. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 2886 m s.m. sur *Col des Audannes* en nordo de la komunumo. La komunumo konsistas el la vilaĝo Arbaz kaj la setlejoj Le Lazier kaj Mayens-d'Arbaz.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 19,29 km², de kiuj 20,9% estas kovritaj de arbaro, 24,9% servas por agrikulturo kaj 5,1% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Arbaz limas en nordo kaj oriento al Ayent, en sudo al Grimisuat, kaj en okcidento al Savièse.

Trafiko
-------

Arbaz situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas du konektaj vojoj de Ayent tra Arbaz kaj Grimisuat al Siono. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas 3 kilometrojn sude de la komunumo apud Siono. Pere de poŝtaŭtolinio al Grimisuat kaj Sioono la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Arbaz datiĝas el la jaro 1185 kiel *Alba*. Ĝis 1877 Arbaz apartenis al la komunumo Ayent kaj dividis ties historian sorton. Certan aŭtonomion Arbaz, kiu estis tiel nomita triono de Ayent, jam ĝuis ek de 1418. Okaze de la disiĝo la Arbazanoj postulis, ke ankaŭ la vilaĝeto Blingou estu atribuita al la nova komunumo Arbaz, sed tiu postulo ne plenumiĝis.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Danielle Allet-Zwissig*: *Arbaz* en *Historia Leksikono de Svislando* (2011-06-10)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arbaz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Arbaz

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Arbaz** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Siono |
| --- |
|   Arbaz  •  Grimisuat  •  Savièse  •  **Siono**  •  Veysonnaz |  |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri sudokcidenta parto de Eŭropo ("Ibera duoninsulo"). Por antikva lando en Kaŭkazio rigardu la paĝon Reĝlando de Iberio.* |

Topografio de la Iberio
**Iberio** (ankaŭ nomata **Iberujo** aŭ **Ibera duoninsulo**) estas granda duoninsulo en Eŭropo sude de la Pireneoj, norde de Afriko, inter Atlantiko kaj Mediteraneo, enhavanta la reĝlandon Hispanio kaj respublikon Portugalio, kaj la Britan kolonion Ĝibraltaro.

Ne certas, ĉu la nomo venas el rivero Ebro (latine *Iberus*) aŭ la praloĝantoj iberoj.

Iberia duoninsulo estas en sudokcidenta Eŭropo, disigita de la kontinento per natura landlimo, nome montoj Pireneoj. Aktuale en ĝi estas du ĉefaj ŝtatoj, nome Hispanio kaj Portugalio, krom eta ŝtato, nome Andoro kaj brita mezkolonio Ĝibraltaro. Tamen tiu disigo ne estis ĉiama historie.

Historio
--------

Dum prahistorio, romiana, visigota kaj araba epokoj la landlimoj estis aliaj. Vidu ekzemple por la epoko de la Romia Imperio la artikolon Hispanio (Romia Imperio). Dum la mezepoko la portugala landlimo jam ekzistis, sed same kiel aliaj landlimoj inter la diversaj hispanaj regnoj, nome Kastilio, Leono, Aragono, ktp. Poste ĉiuj ŝtatoj kuniĝis ja la fino de la 15-a jarcento, escepte Portugalio. Militoj estis oftaj inter la du ŝtatoj kaj eĉ antaŭe inter la diversaj hispanaj regnoj. Komence de la 19a jarcento la Napoleona armeo invadis ambaŭ ŝtatojn. Komence de la 20a jarcento ambaŭ regnoj iĝis respubliko, sed Hispanio post la Hispana Enlanda Milito kaj sekva kvardekjara diktaturo iĝis denove monarkio. Ambaŭ ŝtatoj eniris kune en Eŭropa Unio.

Geografio
---------

Spite la diversan historion, la tuta duoninsulo montras saman geografian aspekton, klimaton, bestaron, vegetalaron, ktp. Tiele escepte la ununura grava valo de rivero Ebro kiu fluas al Mediteranea Maro, **ĉiuj aliaj iberiaj riveroj fluas okcidenten**, tio estas el Hispanio al Portugalio, nome Minjo, Duero, Tajo kaj Gvadiano. Rivero Gvadalkiviro ne atingas Portugalion.

Popoloj
-------

Pro menciita historio multaj **kontraŭstarigoj** kreskis inter hispanaj kaj portugalaj popoloj, instigitaj de la respektivaj tiamaj registaroj. Tamen post restarigo de demokratio en ambaŭ ŝtatoj kaj eniro en Eŭropa Unio, oni konstatas plikajplian **alproksimiĝon**. Spite politikan disigon, fine de 19a jarcento kaj komence de la 20a multaj intelektuloj defendis unuiĝon de ĉiu ŝtato iberia; tiu politika sinteno estis nomita iberiismo.

Vidu ankaŭ
----------

* Keltiberio
* Iberio (Kaŭkazia) estis antikva lando en Kaŭkazio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Foto de Iberio
* Arkivigite je 2004-06-11 per la retarkivo Wayback Machine Detala mapo de la Antaŭ-Romiaj popoloj de Iberio (ĉirkaŭ -200)
* 
* 

* Iberio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Iberio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Iberio en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
* Iberio en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Ardez (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Ardez** estas komunumo de la komunumaro Sur Tasna kaj la distrikto Inn/En en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 423 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Ardez situas en Suba Engadino ĉe la bordo de la rivero Eno. La teritorio de la komunumo etendiĝas en nordo ĝis al la limo inter Svislando kaj Aŭstrio, kaj en sudo ĝi limas al la Svisa Nacia Parko. La plej alta punkto de la komunuma teritorio estas la monto *Piz Plavna dadaint* kun alteco de 3166 m s.m. en la sudo de la komunumo. Krom la vilaĝo Ardez al la komunumo apartenas ankaŭ la setlejo Bos-cha.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Ardez limas en nordo al Galtür (Vorarlbergo, Aŭstrio), en nordoriento al Ftan, en sudoriento al Tarasp, en sudo al Zernez, en sudokcidento al Lavin, kaj en okcidento al Guarda.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 27 de Malojopasejo tra Engadino al Tirolo. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la engadina linio de la Retia Fervojo, ĉe kio la komunumo disponas pri stacidomo.

Lingvoj
-------

La ĉefa lingvo de Ardez estas la romanĉa. La germanlingva minoritato en Ardez dum la lastaj jaroj ankaŭ kreskis. En absolutaj ciferoj ankaŭ la nombro de la romanĉlingvanoj iomete kreskis, tamen ilia elcentaĵo malpliiĝis. Dum la popolnombrado de 1980 82,51% de la loĝantaro parolis la romanĉon, dum 13,05% parolis la germanan. En la jaro 2000 73,82% parolis la romanĉan kaj 20,20% la germanan.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Ardez datiĝas el la jaro 840 kiel *Ardezis* el la karola urbaro. En Ardez de 1161 ĝis 1310 regis la *Senjoroj de Ardetz*, poste la Senjoroj de Tarasp, tiam la Monaĥejo Marienberg, la episkopo de Koiro kaj fine la *Grafoj de Tirolo*. La Burgo Steinsberg estis unue preĝeja kastelo kaj ek de la 12-a jarcento la feŭda sidejo. En la jaro 1209 ĝi estis vendita al la episkopo de Koiro kaj ek de tiam estis la sidejo de la episkopaj senjoroj. En la jaro 1499 ĝi estis detruita dum la Tirola Milito. En la jaro 1622 la vilaĝo estis detruita de aŭstiaj trupoj, kaj en la jaro 1652 ĝi sin liberaĉetis de la aŭstria regado.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Paul Eugen Grimm*: *Ardez* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-08-11)

Vidu ankaŭ
----------

* Ardez (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ardez en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Ardez
* Ardez en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Ardez** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Inn/En |
| --- |
| 
**Val Müstair:** **Val Müstair**

**Komunumaro Ramosch:** **Ramosch**  •  Samnaun  •  Tschlin

**Komunumaro Sur Tasna:** Ardez  •  Guarda  •  Lavin  •  Susch  •  Tarasp  •  **Zernez**

**Komunumaro Suot Tasna:** Ftan  •  **Scuol**  •  Sent |  |

 |
**Arkadiusz Stanisław Bagłajewski** (naskiĝis la 13-an de novembro 1962 en Międzyrzec Podlaski) estas profesoro doktoro habilita, kritikisto kaj historiisto de literaturo. En la jaroj 1995-2010 ĉefredaktoro de kvaronjara literatura revuo "Kresy". Li okupiĝas pri romantikismo kaj nuntempeco (literaturo de elmigrintaro, literaturo nova kaj la plej nova), scienca laboranto de la Universitato de Maria Skłodowska-Curie en Lublin.

Arkadiusz Bagłajewski estas aŭtoro de monografio *Ostatni romantyk. Twórczość liryczna Kornela Ujejskiego* (La lasta romantikulo. Lirika kreado de Kornel Ujejski), Lublin 1999 kaj *Poezja "trzeciej epoki". O twórczości Zygmunta Krasińskiego w latach 1836-1843* (Poezio de la "tria epoko". Pri verkado de Zygmunt Krasiński en la jaroj 1836-1843), Lublin 2009 kaj ankaŭ studojn dediĉitajn al kreado de Juliusz Słowacki, Zygmunt Krasiński kaj aliaj polaj romantikuloj. Laste li eldonis libron: *Mapy dwudziestolecia 1989-2009. Linie ciągłości* (Mapoj de la dudekjara periodo 1989-2009. Linioj de daŭrigo), Lublin 2012 kaj *Obecność romantyzmu* (Ĉeesto de romantikismo), Lublin 2015. Li publikigis pli ol 200 laboraĵojn en revuoj kaj kolektivaj verkoj.

Distingoj
---------

Distingita per Arĝenta (2002) kaj Ora (2020) Merit-Krucoj.

Bibliografio
------------

* *Kto jest kim w Polsce* (Kiu estas kiu en Pollando), la kvara eldono, Varsovio 2001, p. 19–20


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 744385
* GND: 125177704X
* LCCN: n00034790
* VIAF: 11077039
* ISNI: 0000000018023957
* SUDOC: 150488203
* ORCID: 0000-0002-3945-6983
* NKC: xx0274596
 |
Panorama vitro en la frontaĵo de veturilo.
Ventoŝirmilo rompita kun formo de aranereto.
Fronta bildo de sporta motorciklo kie videblas ventoŝirmilo.
**Ventoŝirmilo**, aŭ **antaŭa glaco**, estas nomoj por la travidebla surfaco uzata en la industrio de aŭtomobiloj por ebligi la videblon, akiri aerodinamikon kaj protekti la okupantojn de la veturiloj el eksteraj elementoj (vento, pluvo, polvo, insektoj ktp.). Kvankam dum multaj jaroj ili estis fabrikitaj el tensiita vitro, la aktualaj ventoŝirmiloj el lamenita vitro, kiu konsistas el du tavoloj de vitro kun tavolo de sekuriga lamenita poli-karbonato inter ili, kaj kiu en la momento de la frapo eksplodas sen disigi partiklojn danĝerajn por la okupantoj de la veturilo, havigas pli grandan garantion de sekureco. Sur la interna flanko de la ventoŝirmilo fiksiĝas la retrospegulo.

La ventoŝirmiloj de la motorcikloj estas kutime el akrila plasto rezista al frapoj.

Similajn karakterojn havas la samcelaj surfacoj de ajna veturilo (fervoja, ŝipo, aviadilo ktp.).

Referencoj
----------

1. ↑  Vortaro de Fernando de Diego  Arkivigite je 2018-01-17 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 14an de Januaro 2018-

Fontoj cititaj en de:Autoglas:

* Peter Gerigk, Detlev Bruhn, Dietmar Danner: *Kraftfahrzeugtechnik.* 3. Auflage, Westermann Schulbuchverlag GmbH, Braunskikejajachweig 2000, ISBN 3-14-221500-X
* Karl-Heinz Dietsche, Thomas Jäger, Robert Bosch GmbH: *Kraftfahrtechnisches Taschenbuch.* 25. Auflage, Friedr. Vieweg & Sohn Verlag, Wiesbaden 2003, ISBN 3-528-23876-3

* Kategorio Ventoŝirmilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pri la komunumo
---------------

**San Vittore** (en Esperanto ankaŭ **Sankta Viktoro**) estas komunumo de la komunumaro Roveredo kaj la distrikto Moësa en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 731 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

San Vittore estas la plej malsupra grizona komunumo de la Valo de Mesoko ĉe la bordo de la suba Moësa. Al la komunumo apartenas kiel eksklavo alpopaŝtejo nomita Alpe di Rescignaga en la sudo de la komunumo Roveredo, kiu de tri flankoj estas ĉirkaŭigita de Roveredo kaj en sudo limas al Italio. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo San Vittore ankaŭ parto de la vilaĝeto Monticello rekte apud la kantona limo al Tiĉino.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo San Vittore limas en nordo al Cresciano (TI), en nordoriento al Arvigo, en oriento al Buseno, en sudoriento al Roveredo, en sudokcidento al Lumino (TI), kaj en okcidento al Claro (TI).

La eksklavo Alpe di Rescignaga limas en okcidento, nordo kaj oriento al Roveredo kaj en sudo krome al Germasino (Italio).

Trafiko
-------

Tra San Vittore pasas la kantona ĉefvojo n-ro 13 kaj la svisa aŭtovojo A13 kiuj trans San-Bernardino-Pasejo konektas Grizonon kun Tiĉino. De la iama fervojlinio de Belinzono al Mesoko ekzistas ek de 1978 nur ankoraŭ la plej subaj kilometroj, kie trafikas muzea fervojlinio. Por la konekto al la publika transportreto zorgas la poŝtaŭtolinio de Biasca al Disentis.

Lingvoj
-------

La ĉefa kaj sola oficiala lingvo de San Vittore estas la itala.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de San Vittore datiĝas el la jaro 1168 kiel *sancto Victore*. Ĝis la administracia reformo de Kantono Grizono de la jaro 1851 San Vittore apartenis al la flago de la tribunalkomunumo Roveredo de la supera tribunalo Mesoko. Ĝis la jaro 1646 ĝi formis utiligokomunumon por la alpopaŝtejoj, arbaroj kaj paŝtejoj kun Roveredo. Tiam la bienoj estis dividitaj. La abata preĝejo se la sanktuloj Johnao kaj Viktoro estis de 1219 ĝis 1885 la sidejo de la Kapitulo Sankta Viktoro, kiun fondis siatempe la barono Heinrich de Sax. Ek de 1851 San Vittore estas politika komunumo de la komunumaro Roveredo en la distrikto Moësa.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj signifoj de San Vittore

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Cesare Santi*: *San Vittore* en *Historia Leksikono de Svislando* (2011-01-24)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio San Vittore GR en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo San Vittore
* San Vittore GR en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion San Vittore** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Moësa |
| --- |
| 
**Komunumaro Calanca:** **Arvigo**  •  Braggio  •  Buseno  •  Castaneda  •  Cauco  •  Rossa  •  Santa Maria in Calanca  •  Selma

**Komunumaro Mesoko:** Lostallo  •  **Mesoko**  •  Soazza

**Komunumaro Roveredo:** Cama  •  Grono  •  Leggia  •  **Roveredo**  •  San Vittore  •  Verdabbio |  |

 |
Montoj apud Norda Lasvegaso

**Norda Lasvegaso,** origine angle *North Las Vegas* estas grandurbo en Usono, en subŝtato Nevado, en Kantono Clark (Nevado) apartenanta al urbaro de Lasvegaso.

Situo de Norda Lasvegaso en la kantono kaj subŝtato

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 36° 13′ N 115° 08′ U﻿ / ﻿36.217 °N, 115.133 °U﻿ / 36.217; -115.133 (mapo)
* Areo: 260 km²
* Loĝantaro: 229 224 (en 2011)
* Supermara alteco: 672 m
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h)
* Poŝtkodoj: 89030-89033, 89036, 89081, 89084-89087
* Telefonkodo: 702

Geografio
---------

Norda Lasvegaso situas en valo de Mojave-Dezerto en la sudokcidenta landparto de Usono, en suda parto de la subŝtato, en meza parto de la kantono. Lasvegaso troviĝas 8, Sunrise Manor 10 km.

Historio
--------

La loko kiel dezerto longe ne estis loĝata, la kuraĝaj trairantoj urĝe forlasis tiun areon. La urbo fondiĝis por esti antaŭurbo de Lasvegaso. Norda Lasvegaso oficiale urbiĝis en 1946.

Klimato
-------

Norda Lasvegaso situas en varma dezerta klimato. La temperaturo averaĝe varias inter 13-27 °C. La varmo kulminas en julio averaĝe 40, rekorde 47 °C, la malvarmo kulminas en januaro averaĝe 2, rekorde -13 °C. Jare pluvas po 114 mm. La pluvo kulminas en februaro kaj malkulminas en junio.

Trafiko
-------

Norda Lasvegaso havas propran flughavenon ekde 1941, krome estas ankaŭ internacia flughaveno komune kun Lasvegaso. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio
Larĝa panoramo de Tulkarm

**Tulkarm** aŭ Tulkarem (arabe: طولكرم) estas palestina universitata urbego en Cisjordanio. La loknomo signifas: "monto de vitejoj."

Laŭ la stato de 2022 en la urbo vivis 89 759 loĝantoj sur areo de 32,61 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 2 752 loĝantoj/km².

Panoramo en Tulkarm
Interna parto de Tulkarm

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 61,941 (2007); 100,000 (takso kun la rifuĝintoj en 2016)
* Areo: 28,88 km²
* Supermara alteco: 138 m
* 32° 18′ 42″ N 35° 01′ 38″ O﻿ / ﻿32.31167 °N, 35.02722 °O﻿ / 32.31167; 35.02722 (mapo)

Geografio
---------

Tulkarm situas sur ebenaĵo laŭvoje inter Nablus kaj Netanja ĉe la armistica limo en la cisjordania flanko. En la pasinteco ĝi estis krucvojo de la marborda fervojo kaj branĉo de la mallarĝa fervojo ĝis Damasko. La menciita Nablus troviĝas 24, Qabatiya 26, Jenin 30, **Ramalaho** (kvazaŭ ĉefurbo) 49, Bet-Leĥem 68, Hebron 87, Ĝabalija 101 kilometrojn.

Historio
--------

Universitato de Tulkarm
Malnova domo en Tulkarm
Post la islama konkero en 1187 kurdoj alvenis en tiun areon. En la 1230-aj jaroj religiemaj araboj alvenis. Palestino estis integrigita al la Otomana Regno en 1517. Tulkarm aperas sur franca mapo dum la invado de Napoleono en 1799 kiel *Toun Karin*. Franca esploristo en la 19-a jarcento vizitis Tulkarm, kiun li priskribis kiel estaĵon de "konsiderinda" grandeco, kun proksimume 1,000 loĝantoj. Tulkarm fariĝis la administra centro de distrikto en 1886, poste municipo en 1892. En 1908 la fervojo ekfunkciis. En 1918 la britoj okupis la plenan Palestinon. Post 2 jaroj vojo estis konstruita al la marbordo de Netanja. Dum la milito en 1948 Tulkarm estis sub la kontrolo de armeo de Irako, poste ĝi estis parto de Jordanio. En la sekva jaro la nova limo de Israelo estis ĝuste antaŭ la urbeto, sekve la loko estis tuj kolektejo de rifuĝintoj. Nablus transprenis la administrajn taskojn. En 1950 tendaro por rifuĝintoj estis establita. En 1967 ankaŭ Tulkarm estis okupita fare de Israelo, sed Isralelo retiriĝis en 1995. La areo iĝis palestina aŭtonomio.

Klimato
-------

La klimato de Tulkarm estas mediteranea kaj subtropika. La averaĝtemperaturo dum vintro varias de 8 ĝis 16 °C, dum somero varias de 17 ĝis 30 °C. Jare averaĝe pluvas 662 milimetroj. En julio kaj aŭgusto ne pluvas.

Vidindaĵoj
----------

* amuzparko

Vidu ankaŭ
----------

* 200 metroj (filmo)

Fontoj
------

* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-12-20 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 

* Tulkarm en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Tulkarm en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 576395
* GND: 4229569-5
* LCCN: n88251528
* VIAF: 1038159474196127661273 265670887, 1038159474196127661273
 |
**Hatteras** estas komunumo de la Kantono Dare, Norda Karolino, Usono, ĉe la bordo Outer Banks de la insulo Hatteras. La aŭtoŝoseo *North Carolina Highway 12* pasas tra la komunumo ligante ĝin al Frisco kaj Ocracoke (danke al pramo en Hatteras). Ĝi estas sude de la fama Kabo Hatteras kaj de ties lumturo en Buxton. La insuleto kiun uzas la pramo estas Insuleto Hatteras.

Allogo kaj distro
-----------------

Hatteras estas bone konata kiel fiŝkaptista kaj feria loko. Tiu komunumo proponas al vizitantoj ampleksajn oportunojn por distrado, ĝuo de naturo kaj pejzaĝoj, kaj trankvila malstresiĝo ĉefe ĉe siaj belaj strandoj.

Servoj
------

Bildaro
-------

* Konstruo de lernejo Cape Hatteras Secondary School, Junio de 2007Konstruo de lernejo Cape Hatteras Secondary School, Junio de 2007
* Historia Veterprognoza StacioHistoria Veterprognoza Stacio

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hatteras (Norda Karolino) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Graveyard of the Atlantic Museum
* Cape Hatteras National Seashore (U.S. National Park Service

Koordinatoj: 35° 13′ 10″ N 75° 41′ 25″ U﻿ / ﻿35.21944 °N, 75.69028 °U﻿ / 35.21944; -75.69028 (mapo)
Vaŝingtonio: la ruĝa punkto estas Spokeno
maldekstra
**Spokane** (*elparole* spo-KÆN; esperante **Spokeno**) estas la dua urbo (post Seatlo), laŭ popolnombro, en la ŝtato Vaŝingtonio, Usono. Ĝi estas la plej granda urbo en la parto de la ŝtato oriente de la Kaskada Kresto; Spokeno fiere sin nomas "la Reĝina Urbo de la Enlanda Imperio". Ĝi estas la administra ĉefurbo de Kantono Spokena, kaj situas ambaŭflanke de la Rivero Spokena.

La urbo prenis sian nomon de la loka indiĝena popolo, la Spokena Tribo, aŭ eble de la rivero.

En la urbo troviĝas katolika Universitato Gonzaga kaj protestanta Kolegio Whitworth, kaj filiaj terenoj de du ŝtataj universitatoj.

Historio
--------

Cintro en la centra arko de la Ponto de la Strato Monroe en Spokane, 1911.
Laŭ la usona censo de 2000 Spokane havis 195 629 loĝantojn. Ĝi fondiĝis en 1881, kiel fina konstrupunkto de la transkontinenta fervojo *Northern Pacific*.

En 1974 Spokeno fariĝis la plej malgranda (ĝis tiam) gastiganta urbo de Monda Foiro, nome **Expo '74**. En 1975 la urbo gastigis ankaŭ jarkongreson de ELNA.

En 2005 la urbestro, James E. West, fariĝis skandala figuro pro akuzoj, ke li sekse atencis junulojn antaŭ pli ol 15 jaroj, kaj ke dum la pli proksima pasinteco li ofertis postenojn en la urba administracio al viroj, kiujn li ekkonis per gejaj retejoj. Li konfesis pri iuj el la akuzaĵoj kaj malkonfesis pri aliaj, sed malgraŭ rezolucio de sia partio ke li nepre demisiu, li diris ke li ne intencas forlasi la urbestrecon pro la skandaloj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala Retejo (anglalingva)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 50468
* GND: 4280072-9
* LCCN: n79124718
* VIAF: 134295504
* NKC: ge1090674
 |
**Mihály Boros** [mihAj boroŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Boros Mihály** estis hungara kirurgo, anestezisto, altlerneja instruisto.

Mihály Boros naskiĝis la  12-an de majo 1934(nun 1934-05-12) en Budapeŝto, li mortis la 24-an de novembro 1986 en Szeged.

Biografio
---------

Mihály Boros maturiĝis en gimnazio en Szeged en 1953, poste li akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato Albert Szent-Györgyi en 1959. Li kompletigis sian diplomon per kirurgio (1964) kaj anestezio (1968). Jam ekde 1957 li estis praktikanto en la universitata instituto, post la diplomo en la kliniko, poste li estis asistanto (1961–1969), lektoro (1969–1974), docento (1974–1983), profesoro kaj institutestro (1983–1986). Li estis partoprenanto de Intertempe en 1963 li studvojaĝis en Britio, en 1972 en Usono. Li estis la unua en Szeged, kiu faris malferman korkirurgion sub anestezo. Li kandidatiĝis (CSc) en 1971, li doktoriĝis (DSc) en 1985 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Lia edzino naskis 2 gefilojn en 1959 kaj 1963. Li ricevis premiojn en 1969 és 1979.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A vér fibrinogénszintje és értékelése a sebészi tüdőmegbetegedésekben, különös tekintettel a bronchuscarcinomára.* (kunaŭtoro, 1961)
* *A fibrinolysis és a fibrinolysisen alapuló vérzések a sebészetben.* (disertaĵo, 1970)
* *Újraélesztés.* (studenta lernolibro, 1979, 1982, 1988)
* *A neurolept anaesthesia farmakodinámiás és kísérletes vizsgálata, klinikai alkalmazása.* (disertaĵo, 1984)

Memorigiloj
-----------

* en la kliniko kalkŝtona memortabulo (2001)
* stipendio fondita en 2007

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 860809
 |



* Portalo pri Biografio