recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La muzikinstrumento *ondes martenot*
Pierre Vellones (maldekstre) kaj Maurice Martenot (dekstre)
La **Ondes Martenot** (aŭ **Ondium Martenot** aŭ **Martenot** aŭ **ondes musicale**) estas frua elektronika muzika instrumento kun klavaro kaj glito. Ĝi estis inventita en 1928 de Maurice Martenot, kaj originale tre simila en sono al la teremino. La sonaj kapablecoj de la instrumento sekve pligrandiĝis per la aldono de filtrilo bankoj kaj ŝalteblaj laŭtparoliloj. La instrumento estas speciale konata por siaj tremigaj hezitadaj notoj produktitaj de la termionikaj valvoj tio produktas oscilantajn frekvencojn, kiujn oni aŭdas por la inaj voĉaj efikoj en la originala temo de *Star Trek* (Stelomigrado).

La Ondes Martenot uziĝis de multaj komponistoj, plej notinde de Olivier Messiaen. Li uzis ĝin en multaj el siaj verkoj, ekzemple la *Turangalîla-Symphonie* kaj la *Trois Petites Liturgies de la Présence Divine*; en lia opero *Saint François d'Assise* tri instrumentoj estas uzataj. Inter aliaj komponistoj, kiuj uzis la instrumenton, troviĝas Pierre Boulez, Edgar Varese, Darius Milhaud, Arthur Honegger kaj Maurice Jarre.

Ĉe televido Barry Gray ofte uzis ĝin en siaj partituroj por la serio de Gerry Anderson. Ĝi ankaŭ uziĝis de Bryan Ferry sur la albumo *As Time Goes By*.

La instrumento ofte uziĝis en sonotrakoj por hororaj kaj sciencfikciaj filmoj, kaj ankoraŭ uziĝas de tempo al tempo. Ĝiaj uzoj inkluzivis *Lawrence of Arabia* (1962), *Billion Dollar Brain* (1967), *Amélie* (2001), kaj *Bodysong* (2003), de Jonny Greenwood de Radiohead (Radioĉapo). Oni ofte dankis GREENWOOD ke li alportis la Ondes al pli granda aŭdantaro per *Kid A* (2000), *Amnesiac* (2001) kaj *Hail to the Thief* (2003) albumoj de *Radiohead*. GREENWOOD uzis la Ondes ofte en siaj solopenoj, la sonotrako al *Bodysong*, kaj ankoraŭ verkis pecon por la instrumento titolita "Smear".

Videos
------

* Ondes Martenot videos - Youtube / Thomas Bloch

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ondes Martenot en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Klavara Museo ero Arkivigite je 2005-09-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Thomas Bloch: Ondes-Martenot-muzikisto
* Christine Ott: Ondes-Martenot-muzikisto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 34661
* GND: 4447637-1
* LCCN: sh85094731
* BNF: 12271473s
 |
La Centra Teatro ĉe strato Agiou Konstantinou.
Detalo de ornamo ĉe la strato Agiou Konstantinou.
La **Nacia Teatro de Grekio** havas sidejon en Ateno, Grekio. Ĝi estis desegnita de la arkitekto Ernst Ziller. Ĝi estis konstruita inter 1895 kaj 1901.

Tiu teatro estis fondita en 1880 kiel *Reĝa Teatro*, pere de financo el la reĝo Georgo la 1-a kaj el Efstratios Rallis por havigi al la teatro permanentan hejmon en Ateno. La Nacia Teatro havas Centran Scenejon (por klasika repertorio), Novan Scenejon kaj la Scenejon Peiramatiki (eksperimenta). El 1991 estas ankaŭ la Scenejo Kotopuli kaj el 1995 la Scenejo Paksinu. Estas ankaŭ Porinfana Teatro en Sikiarideio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nacia Teatro de Grekio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Vasilis Fotopoulos, *100 years National Theatre*, Latsis Group 2001[*rompita ligilo*]

37° 59′ 05″ N 23° 43′ 31″ O﻿ / ﻿37.98472 °N, 23.72528 °O﻿ / 37.98472; 23.72528 (mapo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 587036
 |
**Dániel Krizsán** [kriĵAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Krizsán Dániel** estas hungara dancisto, koreografo, altlerneja instruisto.

Dániel Krizsán naskiĝis la 9-an de junio 1993 en Szombathely? aŭ Budapeŝto?.

Biografio
---------

Dániel Krizsán dum la kutimaj lernejaj jaroj li ŝatis sporti, danci kaj pianludi. Li maturiĝis en arta mezlernejo en Budapeŝto, poste li akiris koreografian diplomon en Hungara Dancarta Altlernejo en 2016. Liaj plej gravaj instruistoj estis Yvette Bozsik, Antal Fodor kaj Béla Földi. Post la diplomo li estis liberprofesiulo en pluraj dancaj trupoj. Ekde 2019 li membriĝis en trupo de Yvette Bozsik. Li instruis en la Universitato de Kaposvár. Li ricevis premion en 2018.

Liaj dancaĵoj (elekto)
----------------------

* *Örök kikelet* (2014)
* *Oidipusz* (2016)
* *Nyaralás* (2019)

Elektitaj koreografiaĵoj
------------------------

* *A pokoli puncs-pancs* (2018)
* *Chioggiai csetepaté* (2018)
* *Deprivus* (2021)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 799944
 |
**Oncala** [onKAla] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, norde de la provinco Sorio kaj komarko *Tierras Altas* (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco.

Geografio
---------

*Tierras Altas* en la nordo de la provinco Sorio.
Loko de Oncala en la provinco Sorio.
La preĝejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 39,92 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 67 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis pli ol 200 loĝantojn el la 1940-aj jaroj. 

Ĝi distas 32 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi estas formata per du kvartaloj unuigitaj per ponto super la rivero Linares, nome la kvartalo Abajo (Malsupra) aŭ Grande (Granda), kie estas la polmoludejo, kaj la kvartalo Alto (Supra), nomita ankaŭ La Revilla, kie estas la preĝejo. 

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel Oncala-Valtajeros okupanta 1 619 hektarojn, nome 41% de la teritorio.​ En la municipa teritorio estas la montopasejo de Oncala (1454 msm).

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Fine de la 20á jarcento la municipa teritorio pliiĝis, ĉar ĝi aligis El Collado, kun Navabellida, kaj San Andrés de San Pedro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, la ponto, la ermitejo kaj muzeo pri la transmigra brutobredado.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTierras Altas |
| --- |
| Aldealices• Almarza• Arévalo de la Sierra• Ausejo de la Sierra• Carrascosa de la Sierra• Castilfrío de la Sierra• Castilruiz• Cerbón• Cigudosa• El Royo• Estepa de San Juan• Fuentes de Magaña• Fuentestrún• La Póveda de Soria• Las Aldehuelas• Magaña• Oncala• Rebollar• Rollamienta• San Felices• San Pedro Manrique• Santa Cruz de Yanguas• Sotillo del Rincón• Suellacabras• Trévago• Valdeavellano de Tera• Valdegeña• Valdelagua del Cerro• Valdeprado• Valtajeros• Villar del Ala• Villar del Río• Vizmanos• Yanguas |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351599
* LCCN: n00041251
* VIAF: 127804544
 |
**Dániel Novák,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Novák Dániel** estis hungara arkitekto.

Dániel Novák  naskiĝis en 1798 en Kecskemét, li mortis la 27-an de majo 1849 en Buda.

Biografio
---------

Dániel Novák studis jardekon en Vieno, ekzemple inter 1820-1824 en Akademio de Belartoj de Vieno. Post siaj studoj li laboris en arkitekta frakcio de Buda. Li sugestis tunelon sub Monto Vár. Li agis tre multe pri urboaspektoj de Buda kaj Pest. Krom la arkitektaj laboroj li estis tre verkema, li kontribuis ofte en revuoj (komence hungare, baldaŭ germane). Depost reokupo de Buda oni akuzis lin pri helpo al la Habsburga armeo, fine li estis ekzekutita.

Elektitaj arkitektaĵoj
----------------------

Prizono de Balassagyarmat (videbla meze iom ronda, alta konstruaĵo)
* prizono de Balassagyarmat

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Hajdan-, közép- és újabbkori híresb képfiók, szobrászok s rézmetszők életrajza* (Buda, 1835)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* (la koncerna parto estas legebla en la 72-a paĝo)
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 615053
 |
**Dániel Gryllus** [grilus], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gryllus Dániel** estas hungara muzikisto (komponisto, klarnetisto, blekfutisto, violonĉelisto, gitaristo). Lia edzino estas Katalin Kőváry, lia frato estas Vilmos Gryllus, lia filino estas Dorka Gryllus.

Dániel Gryllus en 2012
Dániel Gryllus  naskiĝis la 23-an de aprilo 1950 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Dániel Gryllus frekventis muzikan bazlernejon, kie li lernis pianon kaj klarneton. Li maturiĝis en gimnazio, en 1969 li fondis kune kun István Mikó establis Kaláka (muzikgrupo)-n. Li ankaŭ lernis blekfutadon kaj citradon. Li akiris arkitektan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto. En 1972 li edziĝis, poste 2 gefiloj naskiĝis. En 1980 li aliĝis al teatra trupeto, kie li komponis kantojn por infanoj. En 1996 li denove muzikas en Kaláka. Li ricevis premion Kossuth en 2000 kiel membro de Kaláka, poste ankaŭ aliajn premiojn.

Elektitaj memstaraj komponaĵoj
------------------------------

* A teljesség felé (laŭ verko de Sándor Weöres, 1988)
* Volt egyszer volt egy kis zsidó (judaj popolkantoj, 1991)
* Tizenöt zsoltár (15 psalmoj, 1997)

Elektitaj komponaĵoj en Hungara Televizio
-----------------------------------------

* Az út (mallonga filmo, 1992)
* A víz tündére (2006)
* Magyar népmesék (serio, 5 epizodoj, 2006-2012)
* Az elveszett európai (Dokumenta filmo, 2015)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto kaj video
* hungarlingva intervjuo
* aŭdebla muziko de Gryllus

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Dániel Gryllus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 645415
* VIAF: 121454099
* ISNI: 0000 0000 7920 118X
* MBA: 9c044630-4803-486c-a630-2d06044984bf
* NKC: xx0175848
 |
**Preĝejo Sankta Jozefo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en Budapeŝto.

Historio
--------

La plej frue ligna kirko funkciis tie, la paroĥo fondiĝis en 1777. La nun videbla preĝejo konstruiĝis en la 1790-aj jaroj, sed la turoj pretiĝis en 1810, la lastaj malgrandaj konstruadoj okazis en 1814. Dum la inundo en 1838 la preĝejo restis stabila. Tiutempe le mesoj okazis germane, hungare kaj slovake. Internaj trakonstruoj okazis en 1814, 1895, 1980. En 1865, 1895, 1980 la ekstera parto estis renovigita. La orgeno estis farita en 1895, trakonstruita en 1961.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola laŭ placo. Meze de la fasado estas la ĉefenirejo, flanke estas 2 simetriaj turoj. La navo estas unusola. Interne la ĉefaltara bildo (pentrita en 1837) prezentas Sanktan Jozefon.

Kermeso okazas la 19-an de marto.

Fontoj
------

* Szent József-templom hungare
* Magyar Katolikus Lexikon hungare
* hompaĝo hungare

La fasado
Malantaŭa parto de la preĝejo

* Kategorio Preĝejo Sankta Jozefo (Józsefváros) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Dániel Pauman,** laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Pauman Dániel Máté** estis hungara kajakisto, olimpiano.

Dániel Pauman naskiĝis la 13-an de aŭgusto 1986 en Vác.

Biografio
---------

Dániel Pauman inter 1996-2003 estis kajakisto en sia naskiĝurbo sur Danubo, poste du jarojn en sportklubo de centra sporta lernejo, fine en pluraj elstaraj ĉefurbaj sportkluboj. Komence li akiris bonajn rezultojn en junularaj konkursoj, inter la plenkreskuloj ekde 2008. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2012 kun arĝenta medalo kvarope en distanco 1000 m, krome en mondĉampionumoj li estis la dua en 2015 kaj 2017 same kvarope. Liaj plej konataj trejnistoj estis Katalin Rozsnyói kaj István Beé. Li finis sian aktivan sportan karieron en 2019, poste li havis postenon en la hungara akvasporta vivo. Lia edzino naskis dufoje. Li ricevis ŝtatan premion en 2012.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kun biografieto kaj foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Dániel Pauman en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 811390
 |



* Portalo pri Biografio
Kruco-preĝejo en Eisenach La **Kruco-preĝejo** (germane: *Kreuzkirche*) estas protestantisma preĝejo en Eisenach. Ĝi troviĝas sur la piedvojo disde Wartburg al la urbocentro. Ĉirkaŭas ĝin la Malnova tombejo. Ĝis 2014 ĝi estis la arkivejo eklezia. Nuntempe ĝi funkcie vakas.

Historio de preĝejo kaj tombejo
-------------------------------

Starigitis tiu ĉi preĝejo laŭ planoj de Johann Mützel en stilo modeste baroka. Por la konstruo oni simple uzis la brikojn de la proksima Mario-katedralo (ĉe la Bach-domo. La ĉirkaŭanta tombejo estas de 1599; ĝi plurfoje pliampleksitis. La arkitekture grava kadavrejo de Clemens Wenzeslaus Coudray malkonstruitis en la 1970-aj jaroj. Famuloj entombigitaj tie xi estas ekz. la gepatroj de Johann Sebastian Bach (same kiel multaj aliaj el la Bach-klano). Bela maŭzoleo ankoraŭ konserviĝis. Cetere, la nomo de la preĝejo respeguliĝas ankaŭ en la horizontala projekciaĵo havanta la formon de greka kruco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Kruco (Eisenach) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Prie sur la oficiala urbopaĝo Arkivigite je 2016-07-13 per la retarkivo Wayback Machine
**Dániel Diószeghy** [diOsegi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Diószeghy Dániel** estis hungara inĝeniero pri metalurgio, profesoro.

Dániel Diószeghy  naskiĝis la 26-an de julio 1900 en Hungara reĝlando en Ungmogyorós (nuntempa vilaĝparto de Krišovská Liesková en Slovakio). Li mortis la 25-an de decembro 1969 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Dániel Diószeghy frekventis kalvinanan kolegion en Sárospatak, poste li akiris diplomon en altlernejo de Sopron en 1925. Komence li laboris en fabriko Ganz en Budapeŝto, sed poste li revenis al Sopron por instrui. En 1940 li doktoriĝis, en 1947 li atingis la instruan rangon publika ordinara profesoro. Depost establo de Universitato de Miskolc li instruis plu en Miskolc, kie li fondis ankaŭ metalurgian esploran instituton. En 1966 li ricevis premion.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Öntödei kemencék* (1956)
* *Tüzeléstan* (1959)
* *A hazai földgázvagyon hasznosításának problémái* (1964)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
La **preĝejo Sankta Jozefo** estas romkatolika historia monumento en Hungario en vilaĝo Szálka.

Historio
--------

La preĝejo estis konstruita dum la mezepoko, kiun la turkoj detruis depost 1526. József Batthyány rekonstruigis ĝin en 1797, ŝajnas, la konstruistoj profitis la restintajn murojn. La katolika grupo reorganiziĝis en 1837. Renovigaj laboroj okazis en 1864, 1922, 1933 kaj 1997. La turopinto estis farita en 1922. La internaj muroj estis pentritaj en 1933 kaj 1961. La orgeno estis farita en 1890.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en mezo de la vilaĝo sur malalta monteto. La fasado estas simetria, meze la turo altiĝas. Ŝtupoj kuras al la enirejo. En la fasado krom la enirejo estas rektangula fenestro kaj 2 malplenaj niĉoj. La navo finiĝas en rektangula kaj pli mallarĝa absido. Pilieroj apogas la navon.

Kermeso okazas en la 19-an de marto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Dániel Garas** [garaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Garas Dániel** estas hungara kameraisto. Lia patro estis Dezső Garas; lia edzino Eszter Balla.

Dániel Garas naskiĝis la 23-an de februaro 1973 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Dániel Garas maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste li akiris kameraistan diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1999. Lia ĉefinstruisto estis János Kende (kameraisto). Jam dum la studentaj jaroj li ricevis kameraistajn taskojn pri mallongaj filmoj. Post la diplomo li faris jam kinajn filmojn. Li ricevis 3 premiojn inter 2002-2016. Lia edzino naskis 3 gefilojn inter 2008-2015.

Liaj kameraistaj laboroj (elekto)
---------------------------------

* Moskva Placo (2001)
* *Szerelem utolsó vérig* (2002)
* *Swing* (2014, premiita)
* *Valan – Az angyalok völgye* (2019)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730855
* GND: 1062283481
* VIAF: 302244214
* ISNI: 0000 0004 0904 9476
* NKC: xx0170725
 |
La **franciskana preĝejo Laboristo Sankta Jozefo** estas sakrala kompleksa historia monumento (preĝejo kaj monaĥejo) en urbo Salgótarján (Hungario).

Fasado de Preĝejo Sankta Jozefo (Salgótarján)

Historio
--------

En 1932 franciskanoj alvenis kaj konstruis unue monaĥejon, poste kirkon, kiu estis konsekrita en 1936 fare de episkopo István Zadravecz. La orgeno estis kreita post 2 jaroj. En 1950 la franciskanoj estis forigitaj, poste la ordinara katolika eklezio transprenis la ekleziajn taskojn.

Kirko
-----

La trinava kirko situas laŭ vojo. La tre alta kvadrata turo altiĝas ĉe la maldekstra flanko ĉe la absido. Tamen la plej supra turoparto estas oklatera, kie 4 sonoriloj loĝas. La enireja parto estas oklatera kaj 8 ŝtupoj kuras al la enirejo. Ankaŭ la absido estas oklatera. Interne la sekpentraĵoj estis pentritaj en la 1960-aj jaroj fare de Béla Kontuly. La ĉefaltaro havas 2 ferajn reliefojn pri Klara el Asizo kaj Sankta Paskalo fare de György Lehoczky. La preĝejo havas 2 flankajn altarojn dediĉitajn al Antonio de Padovo kaj Sankta Maria. Menciindas la skulptaĵoj kaj vitraloj.

Monaĥejo
--------

La duetaĝa monaĥejo situas malantaŭ la sanktejo kaj similas al U-majusklo.

Kermeso okazas en la 19-an de marto.

Preĝejo Sankta Jozefo (Salgótarján)

Aŭdu, vidu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* priskribo
* leksikonaj datenoj legeblaj en la 4-a punkto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Kirko Laboristo Sankta Jozefo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Pécs, en la fabrika kolonio.

Historio
--------

La preĝejo estis konstruita inter 1927-1929 kune kun la lernejo (inter 1926-1931) kaj kun la paroĥo en 1932. En la 1990-aj jaroj la kirko estis renovigita.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en korto, tamen proksime de la trotuaro. Granda parto de la konstruaĵo estas kovrita per ŝtonoj. La ĉefenirejo estas alirebla tra arkadaj pordoj. La fasado havas fenestrorozon. La malgranda enirejo etendiĝas malantaŭ ŝtuparo apud la alta kvadrata kampanilo kun piramida pinto. Pli malantaŭe troviĝas la kruconavo, kies mezo granda impona fenestrorozo estas videbla. La ĉefnavo havas ankaŭ alian kruconavon. Inter ambaŭ kruconavoj la sakristio etendiĝas kun aparta enirejo. La absido estas plurlatera.

Kermeso okazas en la 1-an de majo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* malnova bildkarto
* foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Koordinatoj: 49° 48′ 58″ N 18° 11′ 52″ O﻿ / ﻿49.81611 °N, 18.19778 °O﻿ / 49.81611; 18.19778 (mapo)

**Svinov** (germane *Schönbrunn*) estas eksa urbo, ekde la 20-a de majo 1957 urba kvartalo de Ostrava, ekde la 24-a de novembro 1990 urba parto de la statuta urbo Ostrava en Ĉeĥio. Ĝi etendiĝas sur la maldekstra bordo de rivero Odra en silezia parto de Ostrava. **Svinov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio. Vivas ĉi tie 4 257 loĝantoj (2021).

Historio
--------

Historia blazono de urbo Svinov
La unuaj mastrumaj konstruaĵoj estis fonditaj en valo de rojo Porubka, la maldekstre-flanka alfluanto de rivero Odra. La setlejo kun la jaroj disvastiĝis ĉiudirekten. Estiĝis ankaŭ solejoj, el kiuj unu Dubí situas nur ĉe la rivero Odra.

La silezia vilaĝo Svinov unuafoje estas menciata en dokumento de olomouca episkopo Bruno el la jaro 1265. En 1936 Svinov estis avancita je urbo, ekde 1957 ĝi estas unu el urbaj partoj de Ostrava. La urbo estis dum la dua mondmilito liberigita de Ruĝa Armeo la 30-an de aprilo 1945.

Ekde la jaro 1847, kiam Svinov fariĝis fervoja stacio sur grava internacia linio Vieno-Krakovo de Norda fervojo de Ferdinando. Kiam la Norda fervojo de Ferdinando estis finkonstruita, en Svinov-on komenciĝis transloĝiĝi fervoja personaro, komenciĝis sukcesi lokaj entreprenistoj, estis fonditaj industriaj entreprenoj. La stacio estas ankaŭ signifa transporta nodo. Konstruado de fervojlinio Svinov-Opava komencis en la jaro 1855 kaj konstruado de Vítkovica uzina tramvojo ĝis Svinov en la jaro 1887. Al ĝi ligis en la jaro 1907 ankoraŭ tramvojo el Moravia Ostrava kaj sekve loka tramvojo el Klimkovice (1911), kiu estis elektrizita en la jaroj 1947-1948. Hodiaŭ la stacidomo Ostrava-Svinov el vidpunkto de persona transporto la plej signifa fervoja stacio sur la teritorio de urbo Ostrava. Ĝi servas krom alia ankaŭ por la urba parto Poruba.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 809 |
| 1880 | 1 010 |
| 1890 | 1 362 |
| 1900 | 2 397 |
| 1910 | 3 275 |
| 1921 | 3 867 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 5 368 |
| 1950 | 4 722 |
| 1961 | 5 088 |
| 1970 | 3 904 |
| 1980 | 3 572 |
| 1991 | 3 379 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 4 536 |
| 2011 | 4 301 |
| 2021 | 4 257 |

Memorindaĵoj
------------

* Preĝejo de Kristo Reĝo

Famaj naskiĝintoj
-----------------

* Karl Scheit – gitaristo, flutisto kaj muzika pedagogo

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de statuta urbo Ostrava |
| --- |
| urbaj partoj: | Hošťálkovice ~ Hrabová ~ Krásné Pole ~ Lhotka ~ Mariánské Hory kaj Hulváky ~ Martinov ~ Michálkovice ~ Moravia Ostrava kaj Přívoz ~ Nová Bělá ~ Nová Ves ~ Ostrava-Jih ~ Petřkovice ~ Plesná ~ Polanka nad Odrou ~ Poruba ~ Proskovice ~ Pustkovec ~ Radvanice kaj Bartovice ~ Silezia Ostrava ~ Stará Bělá ~ Svinov ~ Třebovice ~ Vítkovice |
| lokaj partoj: | Antošovice ~ Bartovice ~ Bělský Les ~ Dubina ~ Heřmanice ~ Hrabůvka ~ Hrušov ~ Hulváky ~ Koblov ~ Kunčice ~ Kunčičky ~ Mariánské Hory ~ Moravia Ostrava ~ Muglinov ~ Přívoz ~ Radvanice ~ Silezia Ostrava ~ Výškovice ~ Zábřeh |

 |
Simpla neordigita arbo. En ĉi tiu skemo, la nodo 7 havas du "infanojn" 2 kaj 6 kaj unu "patro" 2. La radika nodo, je la supro, havas neniun patron.
En informadiko, **arbo** estas vaste uzata abstrakta datumtipo (ADT) aŭ datumstrukturo, kiu realigas tiun datumtipon, kiu simulas hierarkian arbon, kun radika valoro kaj subarboj de infanoj kun poa patra nodo, reprezentata kiel aro de ligitaj nodoj.

Arba datumstrukturo povas esti difinita rikure kiel kolekto de nodoj (komenciĝantaj el radika nodo), kie ĉiu nodo estas datumstrukturo konsistanta el valoro kaj listo de referencoj al nodoj (la "infanoj"), kun la limoj, ke neniu referenco estas duplikatita kaj neniu indikas la radikan nodon.

Alternative, arbo povas esti difinita abstrakte kiel ordigita arbo kun valoro asignita al ĉiu nodo. Ambaŭ ĉi tiuj perspektivoj estas utilaj: dum arbo povas esti analizita matematike kiel tuto, kiam efektive reprezentita kiel datumstrukturo ĝi estas kutime reprezentata kaj prilaborata kiel apartaj nodoj. Ekzemple, rigardante arbon kiel tuton, oni povas paroli pri "la patra nodo" de ajna nodo, sed ĝenerale kiel datumstrukturo, ajna nodo nur enhavas la liston de siaj infanoj, sen referenco al sia patro.

* Kategorio Arbo (datumstrukturo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Vilmos Tolnai** [vilmoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tolnai Vilmos** estis hungara lingvisto, literaturhistoriisto, profesoro, membro (korespondanta en 1908, ordinara en 1934) de Hungara Scienca Akademio. Lia origina familia nomo estis *Lehr*.

Vilmos Tolnai  Arkivigite je 2014-02-01 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 24-an de julio 1870 en Hungario en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la 29-an de julio 1937 en Sopron.

Biografio
---------

Vilmos Tolnai frekventis gimnazion en Arad (tiam en Hungario), poste universitaton en Budapeŝto inter 1888-1892. Li lernis ekzemple de Pál Gyulai, Zsolt Beöthy, József Budenz, Zsigmond Simonyi, Gusztáv Heinrich. Li komencis instrui en sia naskiĝurbo, ekde 1897 jam en diversaj lernejoj en Budapeŝto, fine ekde 1925 en universitato de Pécs. Li ofte verkis artikolojn al diversaj revuoj.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A leoninus. Tanulmány az irodalom és verstan köréből.* (1892)
* *Stilisztika* (Stilistiko), (1904)
* *A szólásokról* (1910)
* *Bevezetés az irodalomtudományba* (Enkonduko al la literaturscienco), (1922)
* *A tiszta magyarság szótára* (Vortaro de la pura hungareco), (1932)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2014-02-01 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla malsupre en la 5-a punkto)
**Károly Nendtvich** [kAroj nendviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nendtvich Károly** (ofte *Nendtvich Károly Miksa*) [mikŝa] estis hungara kuracisto, kemiisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1858). Lia nobela antaŭnomo estis *cserkúti*.

Károly Nendtvich  naskiĝis la 31-an de decembro 1811 en Pécs. Li mortis la 5-an de julio 1892 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Nendtvich frekventis universitaton en Pest (urbo), kie li ricevis kuracistan diplomon en 1836. Baldaŭe li iĝis akuŝisto kaj ankaŭ okulkuracisto, dume li ankaŭ instruis kemion kaj botanikon en la universitato ĝis 1840. Li entuziasme strebis por la hungarlingva kemia faklingvo. Li vojaĝis en Germanio, Francio, Belgio, Anglio, Ameriko. En 1847 li ekinstruis kemion en faklernejo en Buda, tiu lernejo post jardeko iĝis universitato. En 1848 li revenis instrui al Pest, kie la unua li estis kemia hungarlingva preleganto. Tial post la revolucio li estis forigita, tamen en 1873 li estis jam rektoro. Li pensiuliĝis en 1882 kaj li ricevis nobelecon. Inter 1884-1887 li estis elektita deputito parlamenta. Baldaŭe li vojaĝis al Afriko. Li ricevis premion unuafoje.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Grundriss der Stöchiometrie* (1839)
* *Az életműtlen műipari vegytan alapismeretei* (1845)
* *Magyarország legjelesebb kőszéntelepei* (1851)
* *A vegytan alapelvei a tudomány újabb nézetei szerint* (1872)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj N, NY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj N, NY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

* Kategorio Károly Nendtvich en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 454584
* GND: 1024303128
* VIAF: 35237129
* ISNI: 0000 0000 7973 3573
 |
**Vilmos Peschka** [vilmoŝ peŝka], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Peschka Vilmos** estis hungara juristo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1982).

Vilmos Peschka  naskiĝis la 17-an de decembro 1929 en Budapeŝto. Li mortis la 25-an de julio 2006 ĉe Balatono.

Biografio
---------

Vilmos Peschka frekventis universitaton en Budapeŝto ricevinta diplomon en 1954. Post 3 jaroj li eklaboris en akademia instituto, kie li estis ĝis la pensiuliĝo en 1999. Ekde 1960 li ankaŭ instruis en Universitato de Budapeŝto, kie li profesoriĝis en 1972. Li doktoriĝis en 1968. Li havis edzinon, kiu mortis en 1998. Li ricevis premion en 2001. En la pli fruaj jaroj li estis ankaŭ naĝisto, baldaŭe li ĉian somerumadis apud Balatono.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A jogviszonyelmélet alapvető kérdései* (1960)
* *A modern jogfilozófia alapproblémái* (1972, baldaŭe ankaŭ germane, fine japane en 1981)
* *A jogszabályok elmélete* (1979)
* *Az etika vonzásában* (1980)
* *A jog sajátossága* (1988)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 456629
* LCCN: n80101979
* VIAF: 93010271
* ISNI: 0000 0001 0925 3432
* SUDOC: 030365724
* BNF: 12179563h
 |
**Károly Pulváry** [kAroj pulvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Pulváry Károly Ferenc** estis hungara inĝeniero, altlerneja instruisto, inventisto. Lia origina familia nomo estis *Pulvermacher*, lia familia nomvarianto estis *Pulvári*, lia karesnomo estis *Puli*.

Károly Pulváry  naskiĝis la 19-an de julio 1907 en Aŭstrio-Hungario en Karlsbad (nuntempa Karlovy Vary en Ĉeĥio), li mortis en 1999 en Alexandria (Virginio), Usono).

Biografio
---------

Károly Pulváry akiris maŝininĝenieran diplomon en Teknikuniversitato József en 1929. Post siaj studoj li laboris en fabriko en Budapeŝto kiel elektroinĝeniero (tiam ne estis universitata katedro pri elektroinĝenieroj). Li helpis ankaŭ sonajn laborojn de Hungara Radio. Ekde 1932 li laboris en produktejo de filmoj, kie li havis altan postenon. Tie li havis patenton, helpe de tio oni faris sonojn de la filmoj. En 1943 li fondis laboratorion, kie li kreis aliajn inventaĵojn. Li kunlaboris kun la hungara armeo, tial li havis ankaŭ sekretajn patentojn. En 1949 li firmao estis ŝtatigita, tial li translokiĝis al Usono. Ankaŭ en Usono li fondis similan firmaon, ĝis 1970 li kunlaboris kun usonaj armeoj. Ekde 1953 li instruis en universitato en Vaŝingtono.

Li edziĝis en 1937, baldaŭ li havis 3 filinojn.

Elektitaj inventaĵoj
--------------------

* sona maŝino por filmoj
* aŭtomata maŝino en telefoncentralo por komuniki la precizan tempon
* Lidérc

Elektitaj filmaj laboroj
------------------------

(Resume li respondecis pri sonoj de 26 hungaraj filmoj)

* *Halló, Budapest* (1935)
* *Édes ellenfél* (1941)
* *Az első* (1944)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
**Glashütten bei Schlaining** [ŝlajning] hungare **Szalónakhuta** [salOnakhuta] estas ne memstara vilaĝeto en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Oberkohlstätten. Ĝis (1899 la oficiala hungara loknomo estis *Szalonok-Üveghuta*.

Panoramo de Glashütten bei Schlaining

Situo
-----

Glashütten bei Schlaining situas inter montoj laŭ negrava flankovojo. Oberwart troviĝas 12 km-ojn.

Historio
--------

En 1658 grafo Batthyány [batjAnji] fondis tie vitrofarejojn. Ekde la 19-a jarcento la loĝantoj minadis precipe antimonon. En 1910 vivis en la komunumo 216 homoj (germanoj en majoritato, ciganoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon Szalónakhuta apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Kőszeg, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio.

Vidindaĵo
---------

romkatolika preĝejo de 1801

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com

* Kategorio Glashütten bei Schlaining en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Navafría** [nabaFRIa] estas municipo en la sudo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Sepúlveda*. La loknomo *Navafría* estas komprenebla etimologie kiel Malvarma Altbieno. 

Navafría en la provinco Segovio.
Akvofalo "El Chorro".

Geografio
---------

Ĝia montara municipa teritorio estas ĉe la Sierra de Guadarrama, kie ĝi havas pinaron ĉirkaŭ la akvofalo "El Chorro". La teritorio okupas totalan areon de 30,43 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 299 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 500 el la 1960-aj jaroj. 

Ĝi distas 30 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Torre Val de San Pedro, Aldealengua de Pedraza kaj Lozoya (Madrid). Trapasas la teritorion la rivero Cega kies akvoj utilis tradicie kiel trinkakvo, por irigacio kaj por muelejoj kaj nun kiel turisma altirado.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj kaj rura turismo plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, sed ĉefe akvofalo "El Chorro" kaj natura naĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768250
* VIAF: 316733534
 |
**Navabŝah** (urdue نوابشاہ‎) estas universitata urbego en provinco Sindo (Pakistano). Ĝi estas sidejo de la samnoma kantono. La loknomo derivas sian nomon de loka riĉulo, kiu en 1912 donacis 200 akreojn da teroj por stacidomo al la Brita Imperio. En lia honoro, la britoj nomis la urbon Navabŝah.

Bazaj informoj
--------------

* areo: 4,239 km²
* supermara alteco: 32 m
* loĝantaro: 279,688 (2017)
* horzono: UTC+ 5 (PKT)
* poŝtkodo:
* telefonkodo:

Geografio
---------

Navabŝah situas sur ebenaĵo en la sudorienta parto de Pakistano. Sukur troviĝas 168, **Karaĉio** 209, Kveta 462, Multano 532, Fajsalabado 735, Lahore 827, Peŝavaro 914, Sialkot 917, Rawalpindi 932, **Islamabado** 944 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La historia loknomo de Navabŝah estis *Nasrat*. Inter 1843 kaj 1947 tiu teritorio estis parto de la Brita Imperio. Pro la strategia geografia loko la brita registaro establis la urbeton en 1913 laŭ la konstruata fervoja linio. Helpis la evoluon ne nur la trafiko kun komerco, sed ankaŭ la agrikulturo, pli poste la industrio. Post la sendependeco de Pakistano en 1947, la hinduoj migris al Hindio, dum la islamaj rifuĝintoj de Hindio ekloĝis ankaŭ en Navabŝah. Tio kaŭzis ankaŭ tion, ke la urbaj ĝardenoj malaperis kaj domoj estis konstruitaj. Same en la najbareco la arbaroj grandparte malaperis kaj agraraj bienoj estis fonditaj.

Protesta marŝo en 2015 en Navabŝah

Ekonomio kaj eduko
------------------

Navabŝah iĝis paŝo post paŝo industria centro, oni produktas boatojn, rafinitajn sukerojn, sapojn, silkajn teksaĵojn. Apudaĵo de la urbego situas en abunda agroregiono. Oni kultivas sukerkanojn, tritikojn, mangojn. La loko estas nacia centro de kotonoj kaj unu el la plej granda produktejo de banano en Pakistano. Tiu regiono produktas signifan parton de la totala bananproduktado de Pakistano.

Pluraj universitatoj funkcias en Navabŝah, kiuj donas ankaŭ laboreblecojn al la loĝantoj.

Trafiko
-------

La centra geografia loko de Navabŝah igas ĝin grava trajno kaj vojtransporta nabo en la provinco. La trafikaj kontaktoj estas bonaj al Karaĉio, Hajderabado (Pakistano) kaj Lahore. La britoj konstruis militan flughavenon dum la 2-a mondmilito, ĝi estas jam civila, tamen oni uzas ĝin pro danĝerstato de flughaveno en Karaĉio.

Bildoj pri NavabŝahMaŭzoleo

Klimato
-------

Navabŝah situas en arida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen. La urbo estas konsiderata unu el la plej varmaj urboj en Pakistano. La someraj temperaturoj atingas la 53 °C. La temperaturoj super 45 °C estas oftaj inter majo kaj junio. Vintroj komenciĝas malfrue, ĉirkaŭ meze de novembro, daŭrante ĝis ĉirkaŭ februaro. La noktoj ofte falas al 4 °C, pli malofte al frostopunkto. La averaĝa jara temperaturo estas 18 °C. Jare pluvas averaĝe 114 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, tamen signife nur en julie kaj aŭguste.

Vidindaĵoj
----------

* florekspozicio
* tomboj, maŭzoleoj, arkeologiaĵoj en la apudaĵo

Fontoj
------

* WikiTrans
*
Terri Schiavo
**Terri Schiavo** [angle: ŝajvoŭ] (naskita **Theresa Marie Schindler** la 3-an de decembro 1963, mortinta la 31-an de marto 2005 en Florido) estis severe cerbodamaĝita usona virino, kies edzo luktis ekde 1998 por permeso lasi morti sian edzinon. Ŝi post koratako jam dum 15 jaroj estis en komato, sed ŝi ŝajnis rideti. Ŝiaj gepatroj kredis, ke ŝi ne estas en komato, sed konscia. Ankaŭ la kuracistoj ne interkonsentis pri tio, ĉu ŝi estas viva aŭ (cerbe) morta jam 15 jarojn.

La kalia metabolo de la virino kolapsis februare de 1990 kaj ŝi falis teren. Ŝia sangocirkulado ne funkciis dum 5 minutoj, dume ŝia cerbo danĝere damaĝiĝis. Ekde tiam ŝi ne reagis al la ekstera medio, sed ŝi palpebrumis kaj ŝajnis rideti. Tribunalo atribuis al la edzo la kuratorecon en tiu jaro.

Michael Schiavo (la edzo) komence vizitis la edzinon amike kun la gepatroj. En 1993 Terry ricevis 750 000 dolarojn kaj Michael 300 000 pro kuracista mistrakto. Post tio Michael kaj la gepatroj de Terry interkverelis.

La edzo petis unuafoje la juĝejon en 1998 por malpermesi la nenaturan plunutradon de lia edzino. Laŭ li, ŝi ekde 1990 estis en stato de cerbomorto kaj eĉ ŝi mem ne volus la pluajn suferojn.

Oni unuafoje forigis la laringan tubon en 2001, sed du tagojn poste laŭ nova juĝeja decido, ĝin remetis. Same okazis post du jaroj en 2003, tiam – post du horoj – intervenis la guberniestro de Florido Jeb Bush, surbaze de leĝo farita por tiu okazo, kaj poste deklarita kontraŭ-konstitucia.

En marto de 2005 la supera juĝejo de la Usono rifuzis peton de la gepatroj plu vivteni la virinon.

La 18-an de marto oni ĉesigis la tubonutradon, sed du tagojn poste (20-a de marto 2005, sed pli precize iom post meznokto) la usona senato akceptis leĝon por savi ŝian vivon, donante rajton pri kuratoreco ankaŭ al la gepatroj. Kvankam la leĝon preskaŭ tuj signis prezidento Bush kaj la gepatroj petis de la juĝejo realmeton de la tuboj, la juĝejo denove rifuzis (22-a de marto). Naŭ tagojn poste Schiavo mortis pro manko de akvo. En ŝiaj lastaj tagoj oni traktis ŝin per morfino por eviti eventualajn dolorojn.

La 15-an de junio oni publikigis la rezulton de la nekropsio (laŭ peto de la gepatroj), kiu pruvis, ke ŝia cerbo estis parte formortinta (pezis nur ĉ. 600 gramojn anst. ĉ. 830; la duobla pezo estus normala) kaj ŝi estis fakte blinda.

Politike la konservativuloj, respublikanoj, kredantoj rifuzis la eŭtanazion de la virino.

* Kategorio Terri Schiavo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 36735
* GND: 138640173
* LCCN: no2005034837
* VIAF: 73583670
* ISNI: 0000 0000 6688 9501
 |
**Citlaltépetl** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Citlaltépetl. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 035.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 11013 loĝantojn. El tiuj estis 5420 viroj kaj 5593 virinoj. La komunumo havas surfacon de 111 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 21 gradoj kaj 20 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 53 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 220 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 11638 personoj. En la jaro 2000 temis pri 11268, do temis pri kresko / malkresko je -0.64 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 9660 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 1902 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 19.69 % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2007-06-01 per la retarkivo Wayback Machine
la kapo de la homgranda statuo de kelta princo el la epoko de la La-Tène-kulturo, el la 5-a jarcento antaŭ nia erao
germania poŝtmarko de 2005 bildigis la statuon de la kelta princo de monto *Glauberg*
La Kelta Princo de Glauberg (ĉirkaŭ 500 a.K.).
**Glauberg** estas kelta opidumo en Hesio, Germanio, konsistanta el fortifikita setlejo kaj kelkaj tombaj teramasoj, "princlanda sidejo de la periodoj de la fino de Hallstatt kaj komenco de La Tène." Arkeologiaj malkovroj en la 1990-aj jaroj metis la lokon inter la plej gravaj fruaj keltaj centroj en Eŭropo. Ĝi havigis senprecedencan pruvaron de kelta entombigado, skulptarto kaj monumenta arkitekturo.

La monteto estas inter la riveroj Nidder kaj Seeme kaj apartenas al la komunumo Glauburg. La montetopinto formas preskaŭ horizontalan altebenaĵon de 800 por 80–200m.

Glauburg aparte konatiĝis pro arkeologia trovo de tombo kun statuo de kelta princo el la epoko de la La-Tène-kulturo, el la 5-a jarcento antaŭ nia erao. Sur la monto ankaŭ troveblis atestaĵoj de pli postaj jarcentoj ĝis la mezepoko. Aparte pridisputata estas ensemblo de 16 lignaj palisoj, kiuj laŭ iuj sciencistoj estas prahistoria kalendaro, sed eble ankaŭ havis alian funkcion.

Sistema arkeologia esplorado ekis en 1933–1934 per elfosado kondukta de Heinrich Richter (1895–1970) kiu fokusis al la fortikaĵo. Pluaj studoj direktoritaj de F.-R. Hermann ekis en 1985 kaj pluis ĝis 1998. Estis dum tiu fazo kiam la grava tombamaso estis ekzamenita.

Notoj
-----

1. ↑   Certa diagnozo de elita loĝado ne estis trovita; ofta designado de Glauberg kiel "princlanda sidejo" estis bazita sur la enhavo de la tomboj situaj en enmurigita sanktejo ĉe la suda deklivo.
2. ↑   R.K. en John T. Koch, eld. Celtic Culture: A Historical Encyclopedia, 2006, s.v. "Glauberg".
3. ↑   La trovitaĵoj kaj dokumentaro estis hazarde detruitaj en la finaj tagoj de la Dua Mondmilito (Koch 2006).
4. ↑  www.fuerstensitze.de :: Landschaftsarchäologie Glauberg :: Projektbeschreibung Alirita la 18an de decembro 2019.

* Kategorio Glauberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 673128
* GND: 4217223-8
* LCCN: sh2003000025
* VIAF: 237771740
* SUDOC: 140089071
 |
**Eszter Réthy** [ester rEti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Réthy Eszter** estis hungara operkantisto, (soprano). Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Riedler Ibolya*, ŝia nomo laŭ germana ortografio estis **Esther Rethy,** ŝia geedziĝa nomo (same hungare) estis *Imre Vincéné*.

Ibolya Riedler  naskiĝis la 22-an de oktobro 1912 en Budapeŝto, ŝi mortis la 28-an de januaro 2004 en Vieno.

Biografio
---------

Eszter Réthy studis en Muzikakademio de Budapeŝto de Béla Szabados. Ŝi debutis en 1933 en Reĝa Operejo de Budapeŝto, iom poste ŝi iĝis ordinara membro de la Operejo. En 1934 ŝi edziniĝis kaj naskis dufoje. Ekde 1937 ŝi kantadis en Viena Ŝtata Operejo, sed en la teatra jaro 1942 denove en Operejo de Budapeŝto, poste kiel gasto en 1959, 1960, 1965. Ŝi havis sukcesojn ne nur en Vieno, sed ankaŭ en Festivalo de Salcburgo, Bregenz, Munkeno, Bruselo, Svislando, Turkio. Ŝi instruis en konservatorio en Vieno kaj en Muzikakademio de Budapeŝto. Ŝi ricevis aŭstrajn kaj hungaran premiojn.

El ŝia repertuaro
-----------------

* Bizet: Carmen - Micaela (debuta rolo)
* Wolfgang Amadeus Mozart:
	+ La geedziĝo de Figaro - Susanna
	+ Die Zauberflöte - Pamina
* Richard Wagner:
	+ Lohengrin - Margit, Elza
	+ Die Meistersinger von Nürnberg - Eva
* Ferenc Lehár: *A víg özvegy* (opereto) - Glavári Hanna

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Szerelmi álmok* (1935, hungara-germana-aŭstra filmo) – operkantistino
* *Estélyi ruha kötelező* (1942) – Sylvia Romain (kantistino)
* *Seniorenklub* (1970, aŭstra televizia serio)
* *Oper gegen Operette* (1966)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
**Karol Franciszek Pollak** (naskiĝis la 15-an de novembro 1859 en Sanok, mortis la 17-an de decembro 1928 en Biała) – pola elektroteknikisto, entreprenisto kaj inventisto.

La plej gravaj inventoj
-----------------------

Liaj pluraj inventoj koncernas diverajn fakojn, inter ili estas elektraj igiloj, prilaboro de kolora presilo kaj speco de mikrofono. La ĉefa agado limiĝis tamen al kemiaj energi-fontoj – galvanaj piloj kaj elektraj akumulatoroj. Li havis ankaŭ patenton por produktado de plumb-acidaj akumulatoroj. Li ankaŭ konstruis diverspecajn rektifilojn. En 1896 ankaŭ elpensis elektrolitan kondensilon.

Bibliografio
------------

* Jerzy Kubiatowski (J. K.), *Pollak Karol*, en: Słownik polskich pionierów techniki (Vortaro de polaj pioniroj de tekniko) (redakto de Bolesław Orłowski), Katowice 1984, p. 166–167
* Karol Pollak sejm-wielki.pl

* Kategorio Karol Pollak en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 542862
* VIAF: 2977151353523352720006
 |
**Esztella Levko** [estela], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Levko Esztella** estas hungara aktoro.

Esztella Levko naskiĝis la 14-an de oktobro 1986 en Uĵhorodo (Sovetunio, nuntempe en Ukrainio).

Biografio
---------

Esztella Levko apartenis al la hungara minoritato en Sovetunio. Ŝi kreskiĝis en Eger, kie ŝi maturiĝis en mezlernejo, poste ŝi akiris aktoran diplomon en en:Rose Bruford College en Londono en 2008. Pli poste ŝi studis jaron en Talino, post jaroj en Moskvo. Ŝi komencis sian aktoran karieron en *Centre for Theatre Practices Gardzienice* en Pollando, kie ŝi pasis 4 jarojn. Baldaŭ ŝi aliĝis al pluraj teatroj Francio, Italio, Slovenio. Ŝi moviĝis al Budapeŝto, kie ŝi doktoriĝis en Scienca Universitato Loránd Eötvös pri kultura antropologio. Ŝi estas aktiva en festivaloj kaj teatraj aranĝaĵoj.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* William Shakespeare:
	+ Henriko la 5-a en Italio
	+ Somermeznokta sonĝo en Zsámbék
* Eŭripido:
	+ Elektra en Pollando
	+ Ifigenio en Taŭrido en Pollando

Ŝiaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Galloping Mind* (2015) - flegistino
* *Jóban Rosszban* (televizia serio, 2020) - Szilvia Deák

Fontoj
------

* 
* Arkivigite je 2021-09-21 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Esztella Levko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 738937
 |


* Portalo pri Biografio
Koordinatoj: 47° 53′ 15″ N 4° 02′ 40″ O﻿ / ﻿47.88750 °N, 4.04444 °O﻿ / 47.88750; 4.04444 (mapo)

**Molosmes** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 200 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Molosmes etendiĝas sur 24.51 km², kaj havis 200 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 8.2 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Anne-Marie Ferlet, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Molosmes apartenas al la kantono de Tonnerre, kies ĉefurbo estas Tonnerre. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Tonnerre
**NAGY Karola** (nadj) estis rumanuja hungara verkistino, ĵurnalistino naskita en Ŝegeŝvaro la 17-an de majo 1906 kaj mortinta la 27-an de februaro 1933 en Braŝovo.

Biografio
---------

Karola Nagy edukiĝis en Braŝovo ĉe edukgepatroj. Ŝi estis lernantino de la *Romia Katolika Knabingimnazio* kaj monaĥinejo. Ŝi laboris kiel butika vendistino, oficistino. Ŝi vivis kun sia edzo en Bukareŝto, Mediaş kaj denove en Braŝovo. De aŭtuno 1930 ŝi estis polica kaj tribunala raportistino de Brassói Lapok, de Népújság. Tie aperis ankaŭ ŝiaj intervjuoj kaj eseoj. Post ŝia neatendita morto aperis du teatraĵoj (*A lány';* A fiú*), unu romaneto (*Az ismeretlen*) kaj la "kolektiva romano" verkita kune kun aliaj (*A földalatti hármak*, kun antaxuparolo de Áron Tamási), same ŝiaj notaĵoj kaj taglibroj.*

Verkoj kolektitaj
-----------------

* *Itt voltam* (red. Gábor Gaál, antaŭparolo Marcell Benedek, Bp. 1934);
* *Ne nézz utánam*. Egy lélek lángolása és elhamvadása (Red. kun biografiaj indikoj Sándor Benamy, Bp. 1984).

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 254766
* LCCN: n85354239
* VIAF: 1470970
* ISNI: 0000 0000 7903 5572
* BNF: 12716797f
 |