Vidu ankaŭ: 5-Tridekanono, 6-Tridekanono, 7-Tridekanono, 2-Tetradekanono, 3-Tetradekanono, 4-Tetradekanono, 5-Tetradekanono, 6-Tetradekanono, 7-Tetradekanono, 3-Pentadekanono, kaj 4-Pentadekanono

|  |
| --- |
| 2-Okso-pentadekano |
| Kemia formulo |  **C15H30O** |
| 2-Pentadekanono |
| **Bastona kemia strukturo de la 2-pentadekanono** |
| 2-Pentadekanono |
| **Tridimensia kemia strukturo de la 2-pentadekanono** |
| Alternativa(j) nomo(j) |
| * Metila tridekila ketono
* 2-Okso-pentadekano
 |
| CAS-numero-kodo | 2345-28-0 |
| ChemSpider kodo | 55242 |
| PubChem-kodo | 61303 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Aspekto | blanka aŭ flava, brulema, hidrofoba solidaĵo kun milda jasmena odoro |
| Molmaso | 226,4026 g mol−1 |
| Denseco | 0,828 g/cm−3 |
| Fandpunkto | 39,5°C 39°C  |
| Bolpunkto | 293°C  |
| Refrakta indico | {\displaystyle n\_{761}^{20}} 1,436 |
| Ekflama temperaturo | 83,9°C  |
| Solvebleco | Akvo:0,00468 g/LSolvebla en tolueno. |
| Mortiga dozo (LD50) | 5000 mg/kg (buŝe) |
| **GHS etikedigo de kemiaĵoj** |
| GHS Damaĝo Piktogramo | 

|  |
| --- |
| 07 – Toksa substanco |

 |
| GHS Signalvorto | Averto |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H227, H411 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P273, P391, P501 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

"**2-Pentadekanono** aŭ **metila tridekila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la acetaldehido kaj **klorotridekano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema, hidrofoba solidaĵo kun milda jasmena odoro, nesolvebla en akvo, sed solvebla en tolueno. 2-Pentadekanono posedas 15 karbonatomojn, 30 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 

Ĝi estas ĉefe uzata kiel aroma substanco por doni grasan, iomete spican kaj floran guston. 2-Pentadekanono povas perfekte suplementi kaj plibonigi diversajn manĝaĵojn inkluzive de buteroj, fromaĝoj kaj viandoj. 2-Pentadekanono, ankaŭ konata kiel pentadekan-2-ono, estas nature okazanta ketono trovata en diversaj plantospecioj. Ĝi estas grava ero de multaj esencaj oleoj, kaj estis studita pro siaj eblaj kuracaj proprecoj. 2-Pentadekanono estis uzata en laboratorioeksperimentoj por studi ĝiajn biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn, kaj por esplori ĝiajn eblajn aplikojn en medicina esplorado.

2-Pentadekanono povas esti sintezita en la laboratorio uzante diversajn metodojn. Unu metodo implicas la reakcion de pentadekanata acido kaj kalia hidroksido en etila acetato. Tiu reakcio produktas miksaĵon de 2-pentadekanono kaj pentadekanata acido, kiuj povas esti apartigitaj per distilado. Aliaj metodoj implicas la reakcion de pentadekanata acido kun aliaj reakciaĵoj tiel kiel ekzemple natria hidroksido, natria borhidrido aŭ kalia karbonato.

2-Pentadekanono pruviĝis havi diversajn biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn. Studoj montris, ke ĝi povas redukti inflamon kaj oksidigan streson, kaj ankaŭ povas havi kontraŭkancero-proprecojn. Ĝi ankaŭ estis studata pro sia potencialo malhelpi la kreskon de certaj specioj de bakterioj.

2-Pentadekanono havas plurajn avantaĝojn kiel esplorilo. Ĝi estas relative facile sintezi en la laboratorio, kaj ĝi estas relative ne-toksa. Tamen, ĝi ankaŭ havas kelkajn limigojn. Ekzemple, ĝi ne estas tre solvebla en akvo, kaj ĝiaj efikoj eble ne facile mezureblas en iuj eksperimentoj.

Sintezoj
--------

### Sintezo 1

* Preparado de la **2-pentadekanono** per traktado de **acetila klorido** kaj **tridekano**:

|  |
| --- |
| acetila klorido +tridekano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}2-pentadekanono +klorida acido |
|

  

### Sintezo 2

* Preparado de la **2-pentadekanono** per oksidado de la **2-pentadekanolo**:

|  |
| --- |
| 2-pentadekanolo {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{CuO}}\,}}} 2-pentadekanono |
|

### Sintezo 3

* Preparado de la **2-pentadekanono** per traktado de **acetaldehido** kaj **klorotridekano**:

|  |
| --- |
| acetaldehido +klorotridodekano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}2-pentadekanono +klorida acido |
|

  

### Sintezo 4

* Preparado de la **2-pentadekanono** per traktado de **tridekanalo** kaj **klorometano**:

|  |
| --- |
| tetradekanalo +klorometano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}2-pentadekanono +klorida acido |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Ketonoj

Referencoj
----------

1. ↑  Chembk
2. ↑  GuideChem GuideChem
3. ↑  EPA United States Environmental Protection Agency
4. ↑  HMDB
5. ↑  Chemical Book
6. ↑  Chemnet Chemnet
7. ↑  Chemsrc
8. ↑
9. ↑  Alfa Chemistry
10. ↑  /b165419BenchChem[*rompita ligilo*]