recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Hanseata Muzeo en Finnegården
**Hansa Muzeo kaj Schøtstuene** (norvege *Det Hanseatiske Muzeo og Schøtstuene*) estas muzeo en la urbo Bergen, Norvegio .

Priskribo
---------

En la muzeo oni povas vidi aŭtentan komercejon kun ekz. la komercista oficejo, dormoĉambro por la knaboj kaj gastoĉambro. Ĉiuj objektoj en la muzeo estas originalaj kaj plejparte kolektitaj de diversaj bienoj ĉe Bryggen fare de Johan Wilhelm Olsen. La muzeo estis transdonita al Bergen municipo en 1916. La Hansa Muzeo kaj Schøtstuene estis prizorgitaj fare de la municipo de Bergen ĝuste ĝis 2005 , kiam la muzeaj operacioj iris en la "plifirmigitan" unuon Stiftelsen Museum Vest. Konstruaĵoj kaj la kolekto daŭre estas en municipa proprieto .

Schötstuben
-----------

La Schötstuben, ankaŭ konata kiel *Schötstuene*, *Schøtstuene* aŭ *Schütting*, estas nur kvinminuta piediro for. Ili estas apud la preĝejo de Sankta Maria, la ĉefa preĝejo de la germanaj komercistoj ĉe Bryggen. La Schötstuben funkciis kiel kunvenejoj por hanseataj komercistoj en vintro. Pro la konstanta risko de fajro, tiuj domoj estis konstruitaj iom da distanco for de la aliaj bienoj sur Bryggen. Varmaj manĝoj estis servitaj ĉi tie dum la vintro, alie la konstruaĵoj estis utiligitaj kiel tribunalo, kunvenaj kaj bankedhaloj. La muzeo inkludas tri kunvenejojn kaj fajrodomon kie kuirado, bakado kaj rostado okazis .

Galerio
-------

* La Schötstuben estis tribunalo, kunvenaj kaj bankedhaloj por la Hanso
* La enirejo al la SchötstubenLa enirejo al la Schötstuben
* Grupo de vizitantoj en la SchötstubeGrupo de vizitantoj en la Schötstube
* Ligna statuo de juĝisto kun levita montrofingroLigna statuo de juĝisto kun levita montrofingro
* ManĝhaloManĝhalo
* Detalo SchötstubenDetalo Schötstuben

Referencoj
----------

1. ↑  Anne-Sofie Hjemdahl *Det Hanseatiske Museum* (Store norske leksikon)
2. ↑  Anne-Sofie Hjemdahl *Schøtstuene* (Store norske leksikon)
3. ↑   Finnegården. Bergen byleksikon. Alirita September 1, 2017.
4. ↑   Hanseatic Period. Fjord Norge AS. Alirita September 1, 2017.
5. ↑  *Conrad Fredrik von der Lippe* (Store norske leksikon)
6. ↑   Det Hanseatiske Museum. Bergen byleksikon. Alirita September 1, 2017.

Vidu ankaŭ
----------

* Eŭropa Hansomuzeo, en Lubeko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hanseatisk muzeo (Kulturminnesøk)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858701
* GND: 16106745-1
* LCCN: n50066972
* VIAF: 135514235
 |
**Pornóapáti** estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. Pornó eble slava vorto, apát estas hungare abato, estis ĉi tie iama abatejo. La vilaĝo germane eswtas **Pernau**, kroate **Pornova**.

Katolika preĝejo en Pornóapáti

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9796
* Telefonprefikso: 94
* Areo: 15 km²
* Loĝantaro: 380

Historio
--------

En Pornóapáti pli frue romianoj loĝadis. La menciita abatejo fondiĝis en 1221. Dum la turka erao la vilaĝo detruiĝis. En 1780 katolika preĝejo konstruiĝis. En la vilaĝo vivas aŭstroj kaj hungaroj. Inter 1921-1922 la komunumo apartenis al Aŭstrio, sed en 1923 Hungario rericevis. Dum la socialismo la vilaĝo trovis sin ĉe la Fera kurteno. Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al la interna zono de Schengen, sekve la limo estas trairebla ie ajn senkontrole.

En Pornóapáti migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo de Sankta Margareta (Pornóapáti)

Komunumoj pri *apát* (= abato) en Hungara reĝlando
--------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Alsónemesapáti | Apátfalva | Apáthegyalja | Apáti | Apátistvánfalva | Apátka |
| Apátkeresztúr | Apátlévna | Apátmarót | Apátújfalu | Apátvarasd | Aranyosapáti |
| Bajmócapáti | Bátaapáti | Bélapátfalva | Dobrácsapáti | Gagyapáti | Gencsapáti |
| Jászapáti | Kisapáti | Kisbárapáti | Körösszegapáti | Monostorapáti | Nemesapáti |
| Nyársapát | Oláhapáti | Olcsvaapáti | Pornóapáti | Pusztaapáti | Somogyapáti |
| Szászapátfalva | Széplakapáti | Vágapáti | Vicsápapáti | Zalaapáti | Zsitvaapáti |

* Kategorio Pornóapáti en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La ***Historia verdadera de la conquista de la Nueva España*** estas verko de Bernal Díaz del Castillo, kiu estis unu el la soldatoj partoprenantoj en la majoritato de la okazintaĵoj de la konkero de Meksiko en la 16a jarcento.

Ĝi rakontas la procezon de la konkero de Meksiko laŭ aspra stilo, kvankam simpla, lerta kaj rekta. Ĉiu paĝo estas kurioza portreto plenplena je detaloj. Ĝi enhavas priskribojn de lokoj, rakontojn de roluloj, anekdotojn, kritikojn kaj rilatojn de penoj kaj danĝeroj.

Tamen, ne estis precize la fakto diskonigi la agadojn de la hispanoj en libro de aventuroj kio motivis la deziron verki sian *Historia verdadera de la conquista de la Nueva España*, kvardej jarojn poste. La vera motivo estis la esprimo neniam senti sin bone pagita en premioj (teroj kaj indianoj) al liaj multaj meritoj. Li fokusas al la malmulta gloro kiun lasis Hernán Cortés al la soldatoj, veraj farantoj de la konkero.

Ĝenerale oni povas diri, ke la ĉefa celo estis la defendo de la rolo kiu en la konkero ludis la simplaj personoj kiuj helpis la gravulojn konkeri ties famon kaj kontraŭdiri iomete la historiistojn kiuj helpis nur la ĉefrolulojn kiel Gomara, kiuj forgesis la gravon de la simplularo kaj normalaj soldatoj sen kio la konkero ne estus eblinta. Bernal tiel asertas, ke maljustas vidi en la jam markiso Cortés la ununura aganto de la konkero kaj kontroligo de la centramerikaj teritorioj.

Vidu ankaŭ
----------

* Hernán Cortés (teatraĵo)
* *Jubileo en el Zócalo* (1964).

Bibliografio
------------

* CERVANTES de Salazar, Francisco (1554) "Crónica de la Nueva España" (1985) Juan Mirelles Ostos, México, eld. Porrúa ISBN 968-452-073-5 reta eldono Cervantes Virtual,  Konsultita la 4an de julio 2017.
* CORTÉS, Hernán (1518-26) "Cartas de relación" (2003) Mario Hernández Sánchez-Barba, Madrid, eld. Dastin ISBN 84-492-0352-X reta eldono Historia Junta de Castilla y León,  Arkivigite je 2008-09-17 per la retarkivo Wayback Machine konsultita la 31an de januaro 2009.
* CHAMBERLAIN, Robert S. (1982) "Conquista y Colonización de Yucatán (1517-1550)", México, eld. Porrúa, ISBN 968-432-734-X
* DÍAZ del Castillo, Bernal (1568) "Historia verdadera de la conquista de la Nueva España" (1939) Joaquín Ramírez Cabañas, México, eld. Pedro Robredo reta eldono, Tomo I, Tomo II en Cervantes Virtual, Konsultita la 4an de julio 2017.

* Kategorio Historia verdadera de la conquista de la Nueva España en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 588614
 |
**László Weinek** [lAslO vejnek], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Weinek László** estis hungaria germano, astronomo, profesoro, membro (korespondanta (1877)) de Hungara Scienca Akademio.

László Weinek
László Weinek  naskiĝis la 13-an de februaro 1848 en Buda, li mortis la 12-an de novembro 1913 en Prago.

László Weinek

Biografio
---------

László Weinek apartenis al la germana minoritato de la lando. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon kaj doktoriĝon en 1869/1870 en Universitato de Vieno. Li estis familia edukisto en Gödöllő, poste li plulernis en universitatoj de Berlino kaj Lejpcigo helpe de stipendioj. En 1873 li estis ĉefo pri observado de Venuso (planedo) en Schwerin, en la sekva jaro li estis vicekspediciestro en Kergelenoj. La ekspedicio ankaŭ tie fotografadis trairadon de Venuso antaŭ la Suno. Ekde 1875 li laboris en observatorio de Lejpcigo, ekde 1883 de Prago. En la lasta urbo li ankaŭ instruis en la germanlingva Universitato de Karolo. Li kreis mapon pri Luno, la datenojn li ĉerpis el sistemaj observado kaj fotografado. Li vivis ĉefe eksterlande, tamen li sendis hungarlingvajn kontribuojn al Hungario.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Die Photographie in der messenden Astronomie* (1877)
* *A német birodalmi Venus expedíció* (La germana imperia Venuso-ekspedicio), (1878)
* *Az instrumentalis fényhajlás szerepe egy Venus-átvonulás photographiai felvételénél* (1880)
* *Astronomische Beobachtungen an der k. k. Sternwarte zu Prag im Jahre 1884* (1886)

Kratero Weinek

Memorigiloj
-----------

* asteroido 7114 Weinek
* kratero en Luno  Arkivigite je 2016-08-10 per la retarkivo Wayback Machine
* golfo en Kergelenoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2013-07-29 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio László Weinek en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 564564
* GND: 117262951
* LCCN: n87815325
* VIAF: 62321581
* ISNI: 0000000108148104
* SUDOC: 106950304
* NKC: jo20000080569
 |
**Testerep** (popoletimologie transformita al *Ter Streep*, = en la strio) estis longa insulo laŭlonge de la flandra marbordo. Estis sur la insulo kvar fiŝkaptistaj vilaĝoj: Westende (= la okcidenta fino (de la insulo)), Middelkerke (= la preĝejo en la mezo (de la insulo)) kaj Oostende (= la orienta fino (de la insulo)) kaj Obekinsdijk. Poste, la ternivelo altiĝis kaj la insulo fariĝis konektita al marbordo.

Historio
--------

La nomon *Testereph* oni renkontas unue en la jaro 922. Ĝi estis 15 kilometrojn longa terpeco laŭlonge de la flandra marbordo. En la jaro 1214 pro ŝtormo parto de Westende estas detruita, kaj la insulo komencas dispeciĝi. En 1334 denove alta fluso inundas la insulon, kaj la preĝejo de Oostende estas detruita. Oni konstruas ĝin denove sur iom pli alta tereno. Dum la "Fluso de Sankta Vincento" en 1393 duono de Oostende troviĝas en la akvo. Pro tiuj daŭraj atakoj de la maro, la sablo de la norda parto de la insulo iom post iom malaperas. Male, sude de la insulo ekestas terra nova, nova tero. Ĉirkaŭ 1600 Testerepvliet komplete malaperas, kaj Testerep iĝas parto de la kontinento.

La desegnaĵo montras la insulon Testerep en la Mezepoko, kaj klare videblas *Testerepvliet* (Testerep-fluo), kiun oni povas konsideri flankrivero de Izero.

Referencoj
----------

1. ↑  Drs. J. Buisman, A. F. V. van Engelen: *Duizend jaar weer, wind en water in de Lage Landen*.
**Kantono Island** [Ajlend] (angle: *Island County*; esperantigite: *Insula Kantono*) estas administra unuo en la usona ŝtato Vaŝingtonio. Ĝia administra sidejo situas en la urbeto Coupeville, kaj ĝia plej granda urbo estas Oak Harbor. La kantono konsistas el du insuloj, la pli granda Whidbey kaj la malpli granda Camano (plus sep insuletoj: Baby, Ben Ure, Deception, Kalamut, Minor, Smith, kaj Strawberry). La surfaca areo de la kantono estas 1 340 km², el kio 800 km² estas akvo kaj nur 540 km² estas seka tero. La usona Buroo Censa raportis, ke la loĝantaro de la kantono estis 71 558 homoj en la jaro 2000.

*Whidbey Island* (kutime Vidbejo en Esperanto) estas insulo en Vaŝingtonio, ĉe la norda ekstremaĵo de Puĝeta Fjordo. Ĝi estas la plej granda insulo en Vaŝingtonio, kaj formas la plej grandan parton de sia kantono, Island County.

Historio
--------

La parlamento de Oregona teritorio kreis Insulan Kantonon la 6-an de januaro 1853 el parto de Kantono Thurston. Komence ĝi ampleksis la tutan areon de la nuna kantonoj Snohomish, Skagit, Whatcom, kaj San Juan.

Vidu ankaŭ
----------

Kantonoj de Vaŝingtonio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kantono Island (Vaŝingtonio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

*(anglalingvaj)*
* Oficiala kantona retejo Arkivigite je 2007-01-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Island County Guide - Reta komerca kaj komunuma rimedaro Arkivigite je 2009-05-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Island Transit (senpaga kantona aŭtobussistemo)
**Pohorje** estas montaro en nord-orienta parto de Slovenio. Ĝi estas vulkandevena.
Pohorje estas lasta montaro inter Panonia ebenaĵo kaj Alpoj, tial oni nomas ĝin ankaŭ "Antaŭalpa regiono". Ĝi estas proksimume 70 km longa kaj 40 km vasta. Sub nordaj inklinoj de Pohorje fluas rivero Dravo. Kelkaj montaj riveretoj fontataj sur la monto enfluas en rivero Dravo kiel dekstraj enfluantoj (ekz. Lobnica).
Sur la montaro kreskas diversspeciaj arbaroj, sed plejparte kaŝtanaj, fagaj kaj pli supre abiaj arbaroj. Pinto de Pohorje estas kovrita per montaj herbejoj. La plej alta pinto estas Črni vrh (1546 m).

Sur Pohorje troviĝas ankaŭ la plej sudaj altaj marĉoj. Lovrenško barje estas nur parto de tiu marĉa komplekso. Ekde Maribor tra Pohorje kaj daŭre tra Slovenj Gradec al Alpoj gvidas slovena montara vojo por montaj piedirantoj. Komenca (aŭ fina) punkto troviĝas en Maribor. Pohorje nun estas turisme konata montaro, kun multaj ski-terenoj (ekz. Kope) sed ankaŭ montkabanoj por migrantoj abundas.

Tra Pohorje gvidas markitaj vojoj por biciklistoj.
Arbaroj de centra parto de montaro estas protektita areo de Natura parko kun praarbaro. Arbaroj de la montaro estas riĉaj per fungoj kaj diversaj beroj. Aparte abundas mirteloj kaj framboj. Pohorje estis grava punkto por ribelantoj kaj partizanoj dum dua mondmilito. Kiel muzeoj oni gardas tiamaj malsanulejoj.blit

* Kategorio Pohorje en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Alois KARISCH** (naskiĝinta la 26-an de novembro 1901 en Sankt Andrä-Jakling, mortinta la 25-an de februaro 1986) estis aŭstra juristo kaj politikisto de Kristan-Sociala Partio (CS), Vaterländische Front (VF) kaj Aŭstria Popola Partio) (ÖVP).

Vivo
----

Estante filo de gastejestro li frekventis gimnaziojn en Sankt Paul im Lavanttal (ĉe la benediktanoj) kaj en Klaŭdiforumo. Poste li iĝis sekretario de CS por Karintio. Li studis jursciencojn ĉe la universitato de Vieno kaj la universitato de Graz antaŭ ol deĵori ĉe tribunaloj en Klaŭdiforumo kaj Villach. Pro elstara pozicio ĉe VF, la nazioj sendis lin post Anschluss en la koncentrejon de Buchenwald. Karisch estis ankaŭ simpatianto de la Kontraŭfaŝisma Liberigmovado de Aŭstrujo.

Post la Dua mondmilito li iĝis estro de Distrikto Wolfsberg; post la unua postmilita balotado de la Karintia landa parlamento li fariĝis landa konsilisto pri konstruado en la nova landa registaro. Inter lia taskaro gravegis la retaŭgigo de infrastrukturo damaĝita enmilite. De novembro 1949 li estis deputito por ÖVP en la federacilanda parlamento.

Estante fakulo pri Suda Karintio oni sendis lin Londonon por helpi prepari la Aŭstrian Ŝtattraktaton (1955). Karisch membris en la karintiaj registarkabinetoj Piesch IV, Wedenig I, Wedenig II, Wedenig III kaj Wedenig IV. En junio 1956 li forlasis enregistaran laboron apartenonte al la landa parlamento ĝis la 30.3.1960. Ĝis pensiiĝo en 1966 li estis distriktoĉefo en Wolfsberg.

Kun sia frue forpasinta edzino Maria Friedl Auinger li havis du filojn.

Honoroj
-------

* Wirklicher Hofrat
* Großes Silbernes Ehrenzeichen für Verdienste um die Republik Österreich
* Goldenes Ehrenzeichen für Verdienste um das Land Kärnten
* honora civitaneco en Preitenegg (1967)
* 2022: senvualigo de memortabulo pri politike persekutitoj

Literaturo
----------

* Anton Kreuzer: *Kärntner. Biographische Skizzen. 18.–20. Jahrhundert.* Kärntner Druck- und Verlagsgesellschaft, Klagenfurt 1996, ISBN 3-85391-139-0.

Notoj
-----

1. ↑  "Würdigung im Lavanttal: Dr.-Alois-Karisch-Gedenktafel wurde enthüllt." - Ĉe: meinbezirk.at, 23.9.2022
Klostro de Guadalupe
Pordo de la Paroĥejo de la O, Sanlúcar de Barrameda
**Mudeĥaro** estas vorto kiu devenas de la araba vorto مدجّن [mudaǧǧan], kiu signifas "hejma" aŭ "hejmigita", uzata por la hispanaj islamanoj, kiuj restis vivi en teritorio konkerita de la kristanoj, kaj sub ties politika rego, dum la historia procezo nomita Rekonkero, kiu okazis dum la tuta Mezepoko en Iberio. Al tiuj islamanoj oni permesis daŭre praktiki sian religion almenaŭ teorie, uzi sian lingvon kaj pluhavi siajn kutimojn. Dum la Moderna Epoko ili estis devigataj konverti sin al kristanismo, kaj tiel ili ricevis la nomon moriskoj.

La mudeĥara arto estas stilo por kristanoj, sed kiu enhavas influojn, elementojn aŭ materialojn de hispanislama stilo, ĉar temas pri arto ekzistanta nur en Hispanio. Ĉefa kialo de tiu stilo (kiu ekzistis pleje en arkitekturo) estas ke multaj arkitektoj aŭ masonistoj ĉu moriskoj ĉu mudeĥaroj laboris por kristanaj dungistoj — ĉu ekleziaj ĉu nobeluloj. Tiel unu el la plej ĉefaj ecoj kaj distingiloj estas la uzado de briko kiel ne nur konstrua materialo, sed ĉefe kiel ornamaĵo, kiel estis kutime inter malriĉaj masonistoj aŭ konstruistoj, kiuj krome rajtis bildigi nur per geometriaj formoj kaj ne per homaj imagoj pro religiaj malpermesoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Aljamiado
* Flamenko
* Morisko
* Mozaraba arto

* Kategorio Mudeĥaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Paul Belloni Du Chaillu, antaŭ 1903
Du Chaillu kun gorilo
**Paulus Belloni Du CHAILLU** (naskiĝinta la 31-an de julio 1835 en Parizo, mortinta la 30-an de aprilo 1903 en Sankt-Peterburgo) estis esploristo kaj traafrika vojaĝisto el Franclando. 

Estante filo de komercisto aktivinta en Gabono li baldaŭ familiariĝis kun la kutimoj, moroj kaj lingvoj de tiaj afrikaj regionoj. De la jaro 1851-a li faris vojaĝon en la pli centrajn regionojn de Afriko. En 1855, Du Chaillu iris Usonon de kie oni resendis lin al Afriko por trovi la fontojn de la rivero Kongo. Faris la instigon anoj de la Akademio Naturscienca de Filadelfio. Kvar anojn poste li rakontis ĉion en libro; li famiĝis ankaŭ ĉar estis li la unua persono kiu sukcesis transporti vivan gorilon ĝis Eŭropo. 

Komence oni apenaŭ kredis la rakontitaĵojn de li. Dum dua vojaĝo inter 1863 kaj 1865 li iris disde la rivero Ogooué ĝis Rembo-Nkomi (12 1/2° de orient.long.) antaŭ oli devi interrompi la projekton kaj reiri al marbordaj regionoj pro tro danĝeraj minacoj fare de lokuloj. Pli malfrue li vivis en Novjorko, vizitis Skandinavion kaj Finnujon kaj troviĝis en Rusujo por fari studojn pri kamparana vivo. ussia]] de vita agrestri studia fecit.

Verkoj
------

* »Explorations and adventures in Equatorial Africa« (Londono 1861)
* »A journey to Ashango-Land« (Londono 1867; editio Francica aucta »L'Afrique sauvage; nouvelles excursions au pays des Ashangos«, Parizo 1868)
* »My Apingi kingdom, with life in the great Sahara« (Londono 1870)
* »The country of the dwarfs« (Londono 1872)
* »The land ot the midnight sun« (Londono 1881)

En siaj lastaj verkoj *The Vikingage* (1889) kaj *Ivar the Viking* (1893) troviĝas teorioj pruvi la skandinavan originon de la britoj.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 5. Lepsiko 1906, p. 245-246 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Paul Belloni Du Chaillu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ligiloj ĉe DDB
* biografio franclingva
Satelita foto
La **Majora Lago** (itale *Lago Maggiore* 'lago ma'ddʒore, signifanta "plej granda lago") estas lago en la sudaj Alpoj, dividita inter Italio kaj Svislando; ĝia germana nomo estas *Langensee* [lAnenze]. La romianoj donis al ĝi la nomon *Lacus Verbanus* (esperante do eblas ankaŭ ***Lago Verbano*** aŭ *Verbana Lago*).

Geologio
--------

La valo de Tiĉino havas tektona origino, do ĝi ekzistis antaŭ la kvaternaraj glaciepokoj.

Dum la glaciepokoj Alpoj estis daŭre kovritaj de glacio, sed en la Pada Ebenaĵo la vintra neĝo ĉiun someron regule fandiĝis. Laŭ la Tiĉina Valo granda glaciaĵo atingis la nuntempan sudan finon de la lago. Ĝi kaj profundiĝis la valon (nuntempe la plej profunda parto de la lago estas sub la nivelo de la maro) kaj amasigis ŝtonojn apud sia fino, kreante gravajn morenojn.

Kiam la glacia epoko finiĝis kaj la glaciaĵo fandiĝis, la akvo trovis duan baron, la tro profundan valon kaj la montetoj de amasigitaj ŝtonoj. Tiel ekestis la lago.

Geografio
---------

La lago longas preskaŭ 60 km, sed estas kompare mallarĝa; el areo de 212 km² rezultas meza larĝo de inter 3 kaj 4 km. Ĝia surfaco estas je 193 metroj super marnivelo; ĉar ĝia pleja profundo estas 270 m, ĝia fundo konsiderinde malsuperas la marnivelon.

Malgraŭ la nomo, la Majora Lago ne estas la plej granda en la Alpoj (la plej granda estas Lago Lemano aŭ de Ĝenevo) kaj ankaŭ en la suda flanko de Alpoj ĝi estas pli malgranda ol Garda.

La valo de la lago iras esence de nordo al sudo, de la enfluo de rivero Tiĉino al ĝia elfluejo. La norda parto, ĉirkaŭ 10 km longa, apartenas al Svislando, la cetera formas la limon inter la italaj regionoj Lombardio (oriente) kaj Piemonto (okcidente). Krom Tiĉino enfluas precipe riveroj *Maggia*, *Toce* kaj *Tresa*, ĉi-lasta venanta de la Lugana Lago.

### Insuloj

* Boromeaj insuloj inter Stresa kaj Verbania: *Isola Bella*, *Isola Madre*, *Isola Superiore* (Italio).
* Insuloj de Brissago (Svislando).

### Urboj

Ne estas grandaj urboj ĉe la bordoj de la lago, sed ja estas multaj urbetoj.

En la svisa parto, la plej granda urbo estas Locarno (ĉ. 16mil loĝantoj).

En Piemonto, Verbania (ĉ. 30mil loĝantoj) ekestis el la kunigo de du antaŭaj urbetoj, Intra kaj Pallanza. Notindaj estas ankaŭ Stresa (ĉ. 5mil loĝantoj), tre fama pro la eventoj aranĝataj tie, kaj Arona (ĉ. 14mil loĝantoj).

En Lombardio, la plej grava urbeto estas Luino (ĉ. 15mil loĝantoj).

Historio
--------

Citaĵo
------

Onidire la poeto Stendhal diris: "Se vi havas koron kaj ĉemizon, vendu la ĉemizon kaj vizitu la ĉirkaŭaĵon de Majora Lago."[*mankas fonto*]

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de lagoj en Svislando

Eksteraj ligiloj
----------------

* Majora Lago en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Majora Lago en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Turismretejo pri Majora Lago Arkivigite je 2008-12-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Portalo pri Majora Lago
* Retejo pri Majora lago Arkivigite je 2011-02-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Turismo en Majora Lago



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 79146
* GND: 4034092-2
* LCCN: sh85079596
* VIAF: 312586992
* LIBRIS: 152052
* NKC: ge305379
 |
Situo de Kantono San Juan en Vaŝingtonio
**Kantono San Juan** [senŭAn] (angle: *San Juan County*, esperantigita kiel **Kantono Sanjuana**) estas administra unuo en la nordokcidenta parto de la usona ŝtato Vaŝingtonio. Ĝia administra sidejo situas en ĝia plej granda urbo, Friday Harbor.

Geografio
---------

La kantono konsistas el multaj insuloj de la Insularo Sanjuana, el kiuj la plej grandaj estas

* Insulo San Juan
* Insulo Orcas
* Insulo Lopez
* Insulo Shaw

La surfaca areo de la kantono estas 1 609 km², el kio 1 156 km² estas akvo kaj nur 453 km² estas seka tero. La usona censo trovis 14 077 loĝantojn en la kantono en 2000.

Historio
--------

La ŝtata parlamento kreis la kantonon la 31-an de oktobro 1873 el parto de Kantono Whatcom. Ĝi prenis la nomon de la plej granda insulo, siavice nomita en 1791 de la hispana esploristo Francisco de Eliza, la unua eŭropano ĝin vidinta, honore al la biblia sanktulo Johano la Baptisto. Insularo Sanjuana estis disputata teritorio inter Usono kaj Britio, 1846-1872, dum kio okazis la komika Porka Milito en 1859.

Vidu ankaŭ
----------

Kantonoj de Vaŝingtonio

* Kategorio Kantono San Juan (Vaŝingtonio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**José CHAFINO Mira** (naskita 1964 en Ibi, Hispanio) estas hispana muzikisto, pianisto kaj komponisto.

En 1993 li publikigis sian unuan albumon, *El Breve Infinito*, muzikan verkon por piano, en kiu li estis akompanita fare de la nura vira soprankantisto de Hispanio (kiel kontraŭtenoro), José Ramírez Ruíz, kaj produktita fare de Julián Ruiz, produktanto de artistoj de la "Movida" kiel Tino Casal, Danza Invisible, Azul y Negro kaj Alaska kaj Los Pegamoides. Ĝi enhavas 12 kantojn dominitajn per la piano, kun kantoteksto en la hispana kaj la angla de José Ramírez Ruiz.

En 2023, liaj albumoj "Meditaciones" kaj "Mediaciones II" estis publikigitaj, ĉiu kun dek du kantoj por solluda piano.

Diskaro
-------

* 1993: *El Breve Infinito*. (Label Ariola)
* 2023: *Meditaciones*
* 2023: *Meditaciones II*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Jose Chafino en Discogs
* Jose Chafino en last.fm
* José Chafino Mira

Referencoj
----------

1. ↑  El Breve Infinito
2. ↑  Meditaciones en Youtube
3. ↑  Meditaciones Chafino - New Age
4. ↑  Meditaciones II Chafino - New Age

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859290
 |
Pri la nomo bv. legi en la diskuto

**Tucidido** (Thucydides), helena historiisto kiu skribis historion de la peloponeza milito.

Li naskiĝis ĉe Halimus en Atiko ĉirkaŭ 464 a.K. Lia familio estis aristokrata kaj riĉa. Li proprietis or-minojn en Trakio. En 424 a.K. dum la peloponesa milito, kiam li komandis atenan eskadron de sep ŝipoj ĉe la insulo Thasos, li malsukcesis savi la urbon *Amphipolis* de la Spartanoj, kaj sin ekzilis al Trakio, eble por eviti pli gravan punon. Tie li restis dudek jarojn, ĝis li revenis al Ateno en 404 a.K. post la deklaro de ĝenerala amnestio. Kiam kaj kiel li mortis estas necerta: iuj diris ke oni murdis lin aŭ en Ateno aŭ en Trakio; aliaj, ke li mortis en Thasos. Ĉiuokaze, la morto verŝajne okazis antaŭ 401 a.K..

Dum sia ekzilo li kunigis informojn pri la peloponesa milito: tamen ŝajnas ke li komencis sian historion nur post sia reveno al Ateno. La verko klopodas senpartie kaj fidele rakonti la faktojn pri la milito, kaj montras profundan komprenon de homa psikologio. Tucidido ne vivis sufiĉe longe por fini la verkon, kiu finiĝas kun la eventoj de la jaro 411 a.K.. Ĝi enhavas longajn paroladojn atribuatajn al gravaj personoj: tiuj paroladoj havas tre literaturan stilon kaj preskaŭ certas ke per ili Tucidido klopodis prezenti, ne laŭvortan registron de tio kion la parolantoj diris, sed, bonstile, la senson de la paroladoj.

Verkoj
------

La "Historio de la Peloponeza Milito" estas la nomo de la fama verko de Tucidido, priskribante la okazaĵojn de la milito furiozinta en la dua duono de la 5-a jarcento a.K. la Peloponeza Ligo gvidata de Sparto kaj la Atika-Delia Ligo gvidata de Ateno. Laŭ historia analizo de la verko, grandaj partoj estis dezajnitaj por montri la totalan karakteron de la Peloponeza milito kaj la senbridan invadon al la socia kaj familia vivo de la periodo.

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Il est dans la nature de l'homme d'opprimer ceux qui cèdent et de respecter ceux qui résistent* (Estas en la naturo de homo opresi tiujn kiuj cedas kaj respekti tiujn kiuj rezistas). **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑  « Thucydide a dit… », *Le Figaro*, alirita la 16-an de junio 2020. (france)

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Tucidido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hekateo el Mileto
* Herodoto
* Ksenofono


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 219499
* GND: 11862234X
* LCCN: n79021175
* VIAF: 225158790506238850767, 34463767, 9145857057222921481, 100897107, 258159474192927661983, 229192560, 261542009, 266677796, 947144647708407114797, 871154381057330292005, 1508159478091027990008, 187167803166317771996, 114167803537517772214, 142167803539517772221 95161463, 225158790506238850767, 34463767, 9145857057222921481, 100897107, 258159474192927661983, 229192560, 261542009, 266677796, 947144647708407114797, 871154381057330292005, 1508159478091027990008, 187167803166317771996, 114167803537517772214, 142167803539517772221
* ISNI: 000000012144141X
* LIBRIS: 96846
* SUDOC: 02716280X
* BNF: 119266111
* ULAN: 500337094
* NLA: 35549453
* NDL: 00476166
* BIBSYS: 90107447
* NKC: jn19981002215
* ICCU: CFIV009547
* BNE: XX1719702
 |
En matematiko, **signo-cifera prezento** estas nombrosistemo, maniero de priskribo de nombroj, ĉe kiu ĉiu cifero povas esti prefiksita per signo minus (-) por indiki ke ĝi estas negativa.

Signo-cifera prezento povas esti uzata en malalto-nivela programaro kaj aparataro por atingi pli grandan rapidon de adicio de entjeroj ĉar ĝi povas elimini portojn.

En la duuma sistemo estas speciala okazo de signo-cifera prezento - la ne-najbara formo.

Balancita formo
---------------

En balancita formo, ĉiu el la ciferoj estas en limigoj *-k* ... *(b-1) - k*, kie tipe {\displaystyle k=\left\lfloor {\frac {b}{2}}\right\rfloor }. Rimarkinda ekzemplo estas balancita (aŭ ekvilibra), kie la bazo estas *b=3* kaj *k=1*, do ĉiu cifero povas havi valorojn -1, 0 kaj +1 (malsimile al 0, 1 kaj 2 kiel en la norma triuma sistemo). En balancita dekuma sistemo estas *b=10* kaj *k=5*, do ĉiu cifero estas en limoj: -5 ... +4.

Unikeco de prezento
-------------------

Signo-cifera prezento povas esti ne unika. Ekzemple, en ne-balancita formo:

(0 1 1 1)2 = 4 + 2 + 1 = 7
(1 -1 1 1)2 = 8 - 4 + 2 + 1 = 7
(1 0 -1 1)2 = 8 - 2 + 1 = 7
(1 0 0 -1)2 = 8 - 1 = 7
La ne-najbara formo garantias unikecon de prezento de ĉiu entjera valoro, same kiel balancita formo.

Se la signo-cifera prezento estas uzata por frakciaj nombroj, nenajbara kaj balancita formoj ne estas unikaj; ekzemple,

(0 , (1 0)…)2 = 2/3 = (1 , (0 -1)…)2
(0 , 4 4 4 …)10 = 4/9 = (1 , -5 -5 -5 …)10
Tiaj ekzemploj povas esti trovitaj per konsidero de la plej granda kaj plej malgranda eblaj prezentoj kun entjeraj partoj 0 kaj 1 respektive, kaj tiam notado ke ili estas egala.

Ĉi tia neunikeco estas ĉe ankaŭ kutimaj poziciaj nombrosistemoj:

1,(0)... = 0,(9)...

Vidu ankaŭ
----------

* Negativa bazo
	+ Negativa duuma sistemo

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNombrosistemoj |
| --- |
| Ciferoj | 
* Romaj ciferoj
* Babilonaj ciferoj
* Hindaj ciferoj
* Arabaj ciferoj
* Grekaj ciferoj
* Cirilaj ciferoj
 |
| Poziciaj nombrosistemoj | 
* Unuuma sistemo (bazo 1)
* Duuma sistemo (bazo 2)
* Triuma sistemo (bazo 3)
* Kvaruma sistemo (bazo 4)
* Sesuma sistemo (bazo 6)
* Okuma sistemo (bazo 8)
* Dekuma sistemo (bazo 10)
* Dekduuma sistemo (bazo 12)
* Deksesuma sistemo (bazo 16)
* Dudekuma sistemo (bazo 20)
* Dudekkvaruma sistemo (bazo 24)
* Trideksesuma sistemo (bazo 36)
* Sesdekuma sistemo (bazo 60)
 |
| Aliaj | 
* Ne-norma pozicia numeralo
* Signo-cifera prezento
 |
| * Bazo (nombrosistemo)
* Baza ekonomio
 |

 |
La **Peloponeza milito** estis milito inter la urboŝtatoj Ateno kaj Sparto de antikva Grekio kaj iliaj aliancanoj inter la jaroj 431 kaj 404 antaŭ Kristo.

Dum la plejparto de la 5-a jarcento a.K. estis rivalado inter Ateno kaj Sparto, kio fine eksplodis en longdaŭran militon. La plej proksima kaŭzo estis la interveno de Ateno en kverelo inter Korinto kaj Kerkiro (moderna Korfuo). Dum la unua fazo, Sparto ripete invadis Atikon, la regionon kies ĉefurbo estis Ateno. Ateno, kiu posedis potencan mararmeon, atakis la bordojn de la Peloponezo. La rezulto estis ne decidiga, kaj dum 421 a.K. la du urboj signis traktaton - la "paco de Nikio".

Dum 415 a.K. Ateno sendis mararmeon kontraŭ Sirakuzo, Sicilio sed la afero fiaskis kaj ege malfortigis Atenon. Tio kondukis al la fina fazo de la milito, dum kiu Sparto, aliancano de la persa imperio, instigis ribelojn de anoj de la Atena imperio. Dum 404 a.K. la Atena mararmeo estis katastrofe venkita de la spartanoj en la batalo de Aegospotami, kaj la sekvantan jaron kapitulacis Ateno. La Spartanoj estigis en Ateno tiranan registaron de "la tridek". Tamen la oligarkoj estis forpelataj dum 403 a.K. kaj oni restaŭris la demokration. Rezulte de la alianco de Sparto kaj la Persa Imperio, dum la sekvantaj jardekoj la persoj grave influis grekajn aferojn.

Sparta militisto el la 5-a jarcento a.K.
Per tiel longa milito multaj grekaj ŝtatoj senriĉiĝis. Ateno mem iom reakiris sian potencon kaj influon, tamen neniam ĝis la antaŭa grado. La malfortigo de Ateno kaj Sparto kreis oportunojn por aliaj grekaj ŝtatoj, inkluzive de Makedonio (v. Antikva Makedonio).

Gravan historion pri la milito verkis Tucidido, kiu estis atena generalo dum la unua fazo.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Peloponeza milito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Alkibiado
* Delia Ligo
* Grek-persaj militoj
monumento por Liszt en Vajmaro
Fama **Liszt-monumento' *(germane:* Liszt-Denkmal**) troviĝas en Vajmaro, Germanujo, proksime de Liszt-domo. Ĝin oni senvualigis en la 31.5.1902.

Historio
--------

Ekis la monumenta senvualigo per solena antaŭfestaĵo en formo de koncertvespero en la 30-a de majo 1902 en la Vajmara kortega teatrejo. Ĉeestis amikoj de Liszt, muzikistoj kaj politikaj aŭtoritatuloj. Poste oni kunvenis en diversaj lokaloj por intelekte pridiskuti la gravecon de Liszt. La sekvan tagon muziko, paroladoj, flaga ornamo ankaŭ ne mankis; post la senvualiga ceremonio estis deponitaj surlokaj multaj florkronoj, ankaŭ fare de elstaruloj fremdlandaj. Ankaŭ tiam estis diversaj pluaj paroladoj. En la ĵurio primonumenta estis i.a. Adolf von Hildebrand kaj Max Klinger kaj la fotan dokumentadon liveris Louis Held mem. Fakte temis ne nur pri monumento por certa genia unuopulo sed por la tuta t.n. arĝenta epoko de Vajmaro, kiun Liszt kun multaj aliaj gravuloj elfaris.

Detaloj
-------

Meze sur piedestalo starigita statuo de Franz Liszt estas de marmoro el Laas kun alteco de 2,50 metroj, verko de la munkena skulptisto Hermann Hahn. Montras ĝin Liszt kun talaro, realisme, kun rulumita muziknotfolio en la maldekstra mano. La fronton de la piedestalo ornamas ŝtona krono borderite de duonronda podio el kolora naturŝtonmozaikpavimo. En ĝi troviĝas du benkoj el flava-blanka kalko kun fosilaj restoj. Antaŭe estas trettabulo el bunta naturŝtono. La komplekso similas al la Pompeja benko je Ilm-parko, aĵo estanta jarcenton pli aĝa.

Najbarece
---------

La spektoakson inter monumento kaj Liszt-domon detruis la rusoj post 1945 per aranĝo de honorarbareto por falintaj soldatoj de la Ruĝa Armeo. En 1976 la municipa administrantaro starigis buston por la hungara poeto Sándor Petőfi, en proksimeco de la Liszt-monumento. Mór Jókai, kiu estis amikiĝinta kun Petőfi, ja verkis pri li la baladon *Amo de la mortinta poeto*, kiun muzikigis Franz Liszt. Temas pri la forpasinta Petőfi, kiu entombe ne povas kvietiĝi daŭre ĝenante iamajn familianojn/amikojn.

Eksteraj ligiloj
----------------


* informoj ĉe Wimare.de
* informoj ĉe thueringen-tourismus.de

Notoj
-----

1. ↑  Francke: "Franz Liszt und Weimar. Zur Enthüllung des Denkmals", ĉe: *Königlich privilegierte Berlinische Zeitung*, 31.5.1902
2. ↑  *Park an der Ilm*, eldonis Klassik Stiftung Weimar, Deutscher Kunstverlag, Berlin 2021, p. 95
3. ↑  Wolfgang Holler, Gerda Wendermann, Gudrun Püschel: *Krieg der Geister – Weimar als Symbolort deutscher Kultur vor und nach 1914.* Sandstein, Dresden 2014, p. 81. ISBN 978-3-95498-072-7 La titolo por la katalogero 45 estas: "Ein Denkmal für das Silberne Zeitalter"
4. ↑  Gitta Günther, Wolfram Huschke, Walter Steiner (eld.): Art.: "Liszt-Denkmal", ĉe: *Weimar. Lexikon zur Stadtgeschichte.* Hermann Böhlaus Nachfolger, Weimar 1998, p. 280-281, ISBN 978-3-412-20057-2.

50.97436930777811.332284808056Koordinatoj: 50° 58′ 28″ N, 11° 19′ 56″ O (mapo)
Pri la komunumo
---------------

**Ebersecken** estas eksa komunumo en la distrikto Willisau en Kantono Lucerno, Svislando, kiu havis 425 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. La 1-an de januaro 2020, ĝi fuziis kun Altishofen.

Geografio
---------

Ebersecken situas en la Svisa Mezlando en la tiel nomita *Willisauer Bergland* (Montarlando de Willisau) en flanka valeto de la valo de Wigger inter du montetoĉenoj ĉe la bordo de la rojo *Rickenbach*. Al la komunumo apartenas ankaŭ la eksklavo kun la vilaĝeto Lingi sude de la ĉefteritorio. Krome ĝi konsistas el la ĉefvilaĝo Ebersecken mem, Badachtal, Goldbach kaj Wallbrig kaj krome diversaj izolitaj bieno.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Ebersecken limas en nordo al Reiden, en nordoriento al Altishofen, en oriento al Nebikon, en sudoriento al Schötz, en sudo al Ohmstal, al eksklavo de Grossdietwil kaj al Fischbach, en sudokcidento al Grossdietwil, en okcidento al Altbüron, en nordokcidento al alia ekskalvo de Grossdietwil, kaj krome la eksklavo Lingi limas en sudo ankaŭ al Zell LU.

Trafiko
-------

La komunumo estas konektita al la publika transportreto per la buslinio de Dagmersellen tra Nebikon kaj Schötz al Ebersecken.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 situas nordoriente en distanco de 8 km en Dagmersellen.

En la jaro 1874 estis konstruita fervotunelo al Altbüron. La fervojlinio de Wauwil al Langenthal, kiu devintus konduki tra tiu tunelo, tamen neniam estis realigita, ĉar mankis la mono por finkustrui la tro kostan projekton.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Ebersecken datiĝas el la jaro 1274 kiel *Eberseche*. La kapelo *Sankt-Ulriko* de la kastelo de la Senjoroj de Balm jam estis menciita en la jaro 1000. Dum mezepoko Ebersecken troviĝis sub la regado de la Senjoroj de Balm, kiuj estis vasaloj de la Habsburgoj. Ili konstruis en la 13-a jarcento monaĥejon por cistercianinoj, kiu estis konsakrita la 23-an de julio 1275. En la jaro 1461 la monaĥinejo preskaŭ komplete forbruliĝis kaj malgraŭ rekonstrui ĝi en la jaro 1594 estis forlasita. En la jaro 1707 ĝi estis malkonstruita.
Ebersecken kun la cetero distrikto Willisau fariĝis en la jaro 1407 posedaĵo de la urbo Lucerno. Ĝis 1798 la komunumo apartenis al la voktejo Willisau, tiam dum kvin jaroj ĝi apartenis al la Helveta Respubliko kaj ek de 1803 ĝi estas komunumo de la distrikto Willisau en Kantono Lucerno.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Profilo de la komunumo Eberetejo en la ofociala retejo de Kantono Lucerno[*rompita ligilo*]
* Ebersecken en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Ebersecken en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Willisau |
| --- |
| Alberswil • Altbüron • Altishofen • Dagmersellen • Ebersecken • Egolzwil • Ettiswil • Fischbach • Gettnau • Grossdietwil • Hergiswil ĉe Willisau • Luthern • Menznau • Nebikon • Ohmstal • Pfaffnau • Reiden • Roggliswil • Schötz • Ufhusen • Wauwil • Wikon • **Willisau** • Zell |  |

 |
Luigi Volta
**Luigi Volta** (naskiĝis la 27-an de julio 1876 en Como, mortis la 7-an de oktobro 1952 en Milano) estis itala astronomo Li estis la nepo de la itala fizikisto Alessandro Volta.

En 1898 li ricevis diplomon pri matematiko en la Universitato de Pavio. Post mallongaj lernoservoj en Milano, Torino kaj Hejdelbergo, li estis akceptita en la Latituda Internacia Observatorio de Carloforte en Sardio. Tie li faris mezuroj pri terfiziko.

En 1925 li iĝis profesoro en la Universitato de Torino kaj direktoro de la Observatorio de Torino en Pino Torinese ĝis 1941, kiam li transloĝiĝis al Milano, por labori en la observatorioj de Brera kaj de Merate. Elde la observatorio de Torino li malkovris 5 asteroidojn.

Li emeritiĝis en 1951.

Li estis prezidento de la Itala Societo de Astronomio.
  


**Malkovritaj asteroidoj : 5**| 1107 Lictoria | 30-a de marto 1929 |
| 1115 Sabauda | 13-a de decembro 1928 |
| 1191 Alfaterna | 11-a de februaro 1931 |
| 1238 Predappia | 4-a de februaro 1932 |
| 1332 Marconia | 9-a de januaro 1934 |

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio:Malkovrita de Luigi Volta

Eksteraj ligiloj
----------------

* itale - angle Mallonga historio de la observatorio de Torino
**Zoltán Ivics** [iviĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ivics Zoltán** estis hungara biologo, altlerneja instruisto, membro de Academia Europaea (2018), ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2022). Lia edzino estis Zsuzsanna Izsvák.

Zoltán Ivics naskiĝis la  22-an de januaro 1964(nun 1964-01-22) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán Ivics maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1982, poste li akiris diplomon (MSc) en Agrikultura Universitato de Gödöllő en 1988. Post la diplomo li esploris en la universitato 3 jarojn, poste en Universitato de Minesoto helpe de akademia stipendio ĝis akiro de Ph.D. en 1994. Poste li pasis 3 jarojn en Universitato de Minesoto kaj 2 jarojn en nederlanda instituto. Li estis esplorgvidanto ĉe de:Max-Delbrück-Centrum für Molekulare Medizin in der Helmholtz-Gemeinschaft inter 1999-2011, poste en de:Paul-Ehrlich-Institut. Li ankaŭ estis profesoro de Universitato de Frankfurto. Li doktoriĝis (DSc) en 2013 antaŭ la Hungara Scienca Akademio.

Lia kompetenteco estas la evoluo, molekula biologio kaj genetikaj aplikoj de moveblaj genetikaj elementoj. Li ricevis premion en 2009.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Ovulációs rendszer nagyszámú petesejt szinkronizált nyerésére Barbus conchoniusnál* (1988)
* *Repetitive elements and their genetic applications in zebrafish* (1997)
* *Targeted gene insertion for molecular medicine* (2008)
* *In Vitro Insertional Mutagenesis Screen Identifies Novel Genes Driving Breast Cancer Metastasis* (2022)
* *Sleeping Beauty transposition: from biology to applications* (2017)

Fontoj
------

* datenoj hungare
* biografio angle
* aprezo kun foto (legebla pli malsupre)
* biografio angle

Referencoj
----------

1. ↑   wikidata



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858979
 |



* Portalo pri Biografio
Ŝablono:Informkesto insulo/zorgado/Bildo mankas

**Insulo Ponui** aŭ en la angla *Ponui Island* aŭ *Chamberlin's Island*, situantas ĉe la Golfo Hauraki, oriente de la urbo Aŭklando, Novzelando. Precize sudoriente de la Insulo Waiheke, ĉe la orienta pinto de Markolo Tamaki, kiu separas la insulon el la Montaro Hunua de la ĉeftero sude.

La insulo havas areon de 18 km² kaj estis farmita de la familio Chamberlin Ponui ekde 1853. La insulo nune konsistas el tri farmoj, 2 posedataj de la familio Chamberlin kaj unu de John Spencer. LA nura konstantaj loĝantoj (9 en la censo de 2001) estas asociaj kun la farmoj ĉefe por ŝafoj.

La insulo estas populara loko por junulara kampadejaro por organizoj kiaj skoltoj. Aliaj nome *Crusader* (nune kiel Scripture Union) estis en la insulo ekde 1932.

La insulo estas hejmo de la nura raso de sovaĝiĝinta azeno en Novzelando, nome *Ponui donkey* kaj ankaŭ de la Novzelanda nacia birdo, nome la kivio.

Referencoj
----------

1. 1 2   Rediscovered! Ponui Island’s ‘lost tribe’ of kiwi. Arkivita el la originalo je 2022-02-27. Alirita 2013-09-12.
2. ↑   TANK 25, 1979: AUCKLAND UNIVERSITY FIELD CLUB SCIENTIFIC TRIP TO PONUI ISLAND, AUGUST 1978. Arkivita el la originalo je 2022-02-27. Alirita 2013-09-12.
3. ↑   Scripture Union: The Ponui Story. Arkivita el la originalo je 2014-01-05. Alirita 2013-09-12.
4. ↑  ResearchSpace at The University of Auckland: The ecology of ship rats (Rattus rattus) on Ponui Island: implications for North Island brown kiwi (Apteryx mantelli)

* Kategorio Insulo Ponui en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Nomtabulo en *lagarteiru*, en Eljas. En hispana estus "Calle Castillo bajo" (strato malsupra kastelo).
***Fala***, aŭ *a fala* (kun artikolo), estas latinida lingvo de la subgrupo galeg-portugala, kun elemenetoj de la astur-leona lingvaro, parolata en la municipoj San Martín de Trevejo, Eljas kaj Valverde del Fresno, en la Valo Jálama, en la nordokcidento de la provinco Cáceres, Ekstremaduro, Hispanio, ĉe la portugala landlimo kaj la provinca limo kun Salamanko.

Ĝi estas nomita tre diverse: *fala de xálima*, *xalimés*, *xalimegu*, *mañegu*, *a fala d'acá*, *a nosa fala* kaj *chapurráu* (en Valverde) aŭ, fare de la partianoj de la teorio pri dubinda rilato inter la *fala* kaj la galega lingvo, *gallego de Extremadura* aŭ *galaico-extremeño*. Ĝi estas lima kun la ĉirkaŭa parolmaniero.

En ĉiu loĝloko estas apartaĵoj (pro kio estus pli ĝusta la nomo *as falas* plurale), sed ili estas sufiĉe kompreneblaj inter si kaj rilate al la galega aŭ al la portugala. Tiuj lingvovarioj kutime nomiĝas *lagarteiru* (Eljas), *manhegu/mañegu* (San Martín de Trevejo) kaj *valverdeiru* (Valverde del Fresno).

Kalkulante ĉiujn loĝantojn de la tri municipoj temas pri ĉirkaŭ 6 000 parolantoj, dum aliaj fontoj altigas la ciferon ĝis 10 000, enkalkulante elmigrantojn kiuj revenas al la valo somere.​ 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858538
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Fala (valle de Jálama) en la hispana Vikipedio.*
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

**Nisa** estas urbo en la Distrikto Portalegre, regiono Alentejo kaj subregiono Alto Alentejo kun ĉirkaŭ 3 600 loĝantoj. Ĝi estas sidejo de la municipo Nisa kun 573,93 km² de areo kaj 5 954 loĝantoj (2021), subdividita en sep *freguesias*. La municipo limas norde kaj okcidente kun Vila Velha de Ródão, oriente kun Hispanio, sudoriente kun Castelo de Vide, sude kun Portalegre, sudokcidente kun Gavião kaj nordokcidente kun Mação. 

La municipo atingis pinton en la 1960-aj jaroj kun preskaŭ 18 000 loĝantoj, sed poste okazis elmigrado kaj oni perdis ĉirkaŭ du trionojn de la loĝantaro.

Templanoj konstruis fortikaĵon kaj tiukadre venis francaj elmigrantoj al kiuj oni atribuis diversajn loknomojn de la municipo.

*Freguesias*
------------

Dolmeno Tapadão de Aldeia da Mata.
La *freguesias* de Crato estas la jenaj:

* Alpalhão
* Arez e Amieira do Tejo
* Espírito Santo, Nossa Senhora da Graça e São Simão
* Montalvão
* Santana
* São Matias
* Tolosa

Eksteraj ligiloj
----------------



* Sociedade Columbófila Nisense
* Birdorigardado en Nisa kaj Alpalhão


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859005
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Nisa en la portugala Vikipedio.*
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Berlingen |


**Berlingen** estas komunumo de la distrikto Frauenfeld (ĝis la 31-a de decembro 2010 de la distrikto Steckborn) en Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 812 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro modeste kreskis al 839 ĝis la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Berlingen situas sur la delto de la rivereto *Wildbach* ĉe la suda bordo de la suba parto de Bodenlago inter Konstanco kaj Ŝafhaŭzo. Sude de la komunumo leviĝas la ĵurasa montoĉeno Seerücken.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Berlingen limas al en okicdento al la distrikta ĉefurbo Steckborn, en sudo al Raperswilen kaj en oriento al Salenstein. En nordo al komunumo limas al la suba parto de Bodenlago, kies alia flanko apartenas al la federacia lando Baden-Virtembergo de Germanio. La germanaj limkomunumoj aliflanke de la lago estas en nordokcidento Gaienhofen kaj Reichenau.

Trafiko
-------

Berlingen situas ĉe la laga trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Ŝafhaŭzo al Kreuzlingen. La stacidomo de Berlingen estas servata per la regionaj trajnlinioj S3 kaj S8 de la turgovia fervojkompanio THURBO AG en duonhora kadenco. La komunumo ankaŭ atingeblas per ŝipo ek de Ŝafhaŭzo kaj Konstanco.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Berlingen datiĝas el la jaro 894 kiel *Perenwang*.

Dum longa tempo regis la konjekto, ke en prehistoria epoko en *Gupfen* oriente de la malnova vilaĝocentro ekzistis surfosta setlejo. Tiu supozo tamen ne povis esti konfirmita per serĉboradoj en la jaro 1981. Laŭ nekonfirmitaj raportoj ekzistis en Berlingen en la la 4-a jarcento romia gardoturo apud la limo al Steckborn.

En mezepoko Berlingen apartenis al la paroĥo kaj jurisdikcia distrikto de Steckborn. Bienmastro estis la Monaĥejo Reichenau. En la jaro 1504 Berlingen ricevis propran tribunalon, kiu estis de 1540 ĝis 1798 submetita al la princabato de Konstaco kiel parto de la supera voktejo Reichenau. Post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Berlingen fariĝis parto de la nove fondita svisa Kantono Turgovio kaj fariĝis definitive svisa.

Konataj lokuloj
---------------

* Adolf Dietrich

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Berlingen
* Berlingen (stacidomo)

* Kategorio Berlingen TG en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Berlingen
* Berlingen en la Historia Leksikono de Svislando

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Frauenfeld |
| --- |
| Basadingen-Schlattingen • Berlingen • Diessenhofen • Eschenz • Felben-Wellhausen • Frauenfeld • Gachnang • Herdern • Homburg • Hüttlingen • Hüttwilen • Mammern • Matzingen • Müllheim • Neunforn • Pfyn • Schlatt • Steckborn • Stettfurt • Thundorf • Uesslingen-Buch • Wagenhausen • Warth-Weiningen |  |

 |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la iama distrikto Steckborn |
| --- |
| Berlingen • Eschenz • Herdern • Homburg • Hüttwilen • Mammern • Müllheim • Pfyn • Raperswilen • Salenstein • **Steckborn** • Wagenhausen |  |

 |