recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La lago Buada
**Buada** estas distrikto kaj elektodistrikto de Nauro. Ĝi troviĝas en la interna parto de la insulo kaj najbaras al la distriktoj Nibok, Anibare, Meneng, Jareno, Boe, Aiwo kaj Denigomodu. 

Lokiĝo de la distrikto
Ĝi estas la unika distrikto, kiu ne estas banata de la oceano. Ĝi havas altitudon de 20 metroj super la marnivelo, surfacon de 2,66 km² kaj proksimume 750 loĝantojn.

En la distrikto troviĝas la lago Buada, ĉe kies bordoj troviĝas la loĝejoj de la zono. La fundo de la lago troviĝas sub la marnivelo (-5 metroj).

La elektodistrikto de Buada elektas 2 anojn al la Parlamento de Nauro.

* Buada en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Buada en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


Administra divido de Nauro

**Ĉefurbo**: Jareno

**Administraj distriktoj**:
Aiwo |
Anabar |
Anetan |
Anibare |
Baiti |
Boe |
Buada |
Denigomodu |
Ewa |
Ijuw |
Jareno |
Meneng |
Nibok |
Uaboe 

**Elektodistriktoj**:
Aiwo |
Anabar |
Anetan |
Boe |
Buada |
Jareno |
Meneng |
Ubenide
**Občina Ribnica** estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Sudorienta Slovena‎. La municipo enhavas 63 komunumojn kaj ĝia areo estas 153,6 km². Komence de 2018 tie loĝis 9377 homoj. La administra centro estas la urbo Ribnica.

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el 63 vilaĝoj:

Občina Ribnica
Andol, Blate, Breg pri Ribnici, Breže, Brinovščica, Bukovec pri Poljanah, Bukovica, Dane, Dolenja vas, Dolenje Podpoljane, Dolenji Lazi, Dule, Črnec, Črni Potok pri Velikih Laščah, Finkovo, Gašpinovo, Gorenje Podpoljane, Gorenji Lazi, Goriča vas, Graben, Grčarice, Grčarske Ravne, Grebenje, Grič, Hojče, Hrovača, Hudi Konec, Jelenov Žleb, Junčje, Jurjevica, Kot pri Rakitnici, Kot pri Ribnici, Krnče, Levstiki, Lipovec, Makoše, Marolče, Maršiči, Nemška vas, Ortnek, Otavice, Perovo, Praproče, Prigorica, Pugled pri Karlovici, Pusti Hrib, Rakitnica, **Ribnica**, Rigelj pri Ortneku, Sajevec, Slatnik, Sušje, Sveti Gregor, Škrajnek, Velike Poljane, Vintarji, Vrh pri Poljanah, Zadniki, Zadolje, Zapuže pri Ribnici, Zlati Rep, Žlebič, Žukovo.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Ribnica en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj:
**Občina Radovljica** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Gorenjska. La municipo konsistas el 52 komunumoj kovrante areon de 118,7 km². Komence de 2018 tie loĝis 18872 homoj. Administra centro de la municipo estas urbo Radovljica.

Loko, priskribo
---------------

Občina Radovljica
La apudaj municipoj estas:

Občina Tržič en la nordo kaj oriento, Občina Naklo en la sudoriento, Urba municipo Kranj sude, Občina Bohinj en la sudokcidento, Občina Bled okcidente kaj Občina Žirovnica en la nordokcidento.


Ĉirkaŭ **Občina Radovljica**|  Žirovnica | Tržič |  |
|  Bled | Občina Radovljica | Tržič |
|  Bohinj | Kranj |  Naklo |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 52 vilaĝoj:

Begunje na Gorenjskem, Brda, Brezje, Brezovica, Dobravica, Dobro Polje, Dvorska vas, Češnjica pri Kropi, Črnivec, Globoko, Gorica, Hlebce, Hraše, Kamna Gorica, Kropa, Lancovo, Lesce, Lipnica, Ljubno, Mišače, Mlaka, Mošnje, Nova vas pri Lescah, Noše, Otoče, Ovsiše, Peračica, Podnart, Poljče, Poljšica pri Podnartu, Posavec, Praproše, Prezrenje, **Radovljica**, Ravnica, Rovte, Slatna, Spodnja Dobrava, Spodnja Lipnica, Spodnji Otok, Srednja Dobrava, Srednja vas, Studenčice, Vošče, Vrbnje, Zadnja vas, Zaloše, Zapuže, Zgornja Dobrava, Zgornja Lipnica, Zgornji Otok, Zgoša

Gefiloj
-------

* Anton Orel, operkantisto

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Radovljica en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
la nacia flago valida inter 2004 kaj 2021
Ambaŭ bronzajn medalojn por Afganio alportis la tekvondisto *Rohullah Nikpai*, en 2008 kaj 2012
**Afganiaj sportistoj** unue en 1936 partoprenis **olimpikon** - ekde tiam oficiala afgania teamo partoprenis 14 el la sekvaj 19 someraj olimpikoj. En vintraj olimpikoj ankoraŭ neniam estis afganiaj partoprenantoj. 

En la someraj olimpikoj la teamoj ĝis inkluzive la olimpiko de 2020, pro la kronvirusa pandemio prokrastita el somero 2021, la teamo sume atingis 2 bronzajn medalojn. Ambaŭ bronzajn medalojn por Afganio alportis la tekvondisto *Rohullah Nikpai*, en 2008 kaj 2012. Fine ĝi havis la **147**-an rangon inter ĉiuj partoprenintaj teamoj.

La nuna flago de la Talibanoj, nigra araba kaligrafio sur blanka fono, videbla en la informkesto dekstre, nur validas ekde la fino de aŭgusto 2021 kaj ankoraŭ neniam vidiĝis en olimpiko. Ekde 2004 la afganiaj sportistoj konkuris kun trikoloro nigra-ruĝa-verda kun blanka blazono sur ĝi, bildigita maldekstre, tre simila flago ankaŭ videblis en la olimpikoj de 1936 ĝis 1972, kaj intertempaj flagoj videblas en la listo flago de Afganio. Laŭ la ĝisnuna politika situacio dubeblas ĉu la nun regantaj Talibanoj iam havos intereson sendi teamon al olimpiko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* laŭ la stato de somero 2022 ankaŭ la oficiala retejo *olympic.af* ne atingeblis - jen arkivigita versio ankoraŭ videbla en marto 2022 (angle)

Vidu ankaŭ
----------

* Suma medaltabelo de ĉiuj olimpikoj
**Irén Hamala,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hamala Irén** estis hungara baletisto, instruisto pri baleto, subkoreografo. Ŝia edzo estis Gyula Harangozó, ŝia filo estis Gyula Harangozó (1956).

Irén Hamala  naskiĝis la 17-an de aprilo 1921 en Budapeŝto, ŝi mortis la 29-an de aŭgusto 1997 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Irén Hamala aĝis 7, kiam ŝi komencis lernadi baleton en Reĝa Operejo de Budapeŝto. Ŝi aliĝis al la baleta trupo en 1936. Ŝi akiris la rangon *privata dancisto* en 1950. Post jardeko ŝi ekhavis la laborojn baletinstruisto kaj koreografo. Ŝi pensiuliĝis en 1973. Ŝi ricevis premiojn en 1972, 1981 kaj 1997.

Ŝiaj filmaj roloj
-----------------

* *Tóparti látomás* (1942)
* *Az életbe táncoltatott leány* (1964)

Ŝiaj baletaj roloj
------------------

* Vojnonen: *Párizs lángjai* - Teréz
* Lavrovskij: Romeo kaj Julieta - S-ino Capulet

Similaj taskoj
--------------

* *Az életbe táncoltatott leány* (1964) - subkoreografo
* *Furfangos diákok* (1972) - baletinstruisto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Občina Ormož** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Podravska. La municipo konsistas el 61 komunumoj kovrante areon de 141,6 km². Komence de 2018 tie loĝis 12112 homoj. Administra centro de la municipo estas la urbo Ormož.

Loko, priskribo
---------------

Občina Ormož
La apudaj municipoj estas:

Občina Ljutomer en la nordo, Občina Središče ob Dravi en la oriento, Občina Gorišnica en la sudokcidento, Občina Dornava en la okcidento kaj Občina Sveti Tomaž en la nordokcidento.
En la nordoriento, sudoriento kaj sudo, la ŝtata limo trairas Kroatio.


Ĉirkaŭ **Občina Ormož**| Sveti Tomaž | Ljutomer | Kroatio |
| Dornava  | Občina Ormož | Središče ob Dravi |
| Gorišnica | Kroatio | Kroatio |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 61 vilaĝoj:

Bresnica, Cerovec Stanka Vraza, Cvetkovci, Dobrava, Dobrovščak, Drakšl, Frankovci, Gomila pri Kogu, Hajndl, Hardek, Hermanci, Hujbar, Hum pri Ormožu, Ivanjkovci, Jastrebci, Kajžar, Kog, Krčevina, Lačaves, Lahonci, Lešnica, Lešniški Vrh, Libanja, Litmerk, Loperšice, Lunovec, Mali Brebrovnik, Mihalovci, Mihovci pri Veliki Nedelji, Miklavž pri Ormožu, **Ormož**, Osluševci, Pavlovci, Pavlovski Vrh, Podgorci, Preclava, Pušenci, Ritmerk, Runeč, Senešci, Sodinci, Spodnji Ključarovci, Stanovno, Strezetina, Strjanci, Strmec pri Ormožu, Svetinje, Šardinje, Trgovišče, Trstenik, Veličane, Velika Nedelja, Veliki Brebrovnik, Vičanci, Vinski Vrh, Vitan, Vodranci, Vuzmetinci, Zasavci, Žerovinci, Žvab.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Ormož en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko: 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 634328
* LCCN: n92011307
* VIAF: 127982191
* ISNI: 0000 0004 0398 536X
 |
**Občina Podvelka** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Karintio. La municipo konsistas el 11 komunumoj kovrante areon de 103,9 km². Komence de 2018 tie loĝis 2358 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Podvelka.

Loko, priskribo
---------------

Občina situas ĉirkaŭ 25 km okcidente de Maribor kaj 20 km nordoriente de Slovenj Gradec.

Laŭ la rivero estas la ĉefa vojo n-ro 1 kaj la fervojo. Ili konektas Dravograd kaj Maribor.

La Rivero Drava fluas tra la centro de la areo de okcidento ĝis oriento. La alteco estas ĉirkaŭ 280-300 m. Norde de la rivero fontas en la montaro Kozjak areo. Ĉi tie ĝi atingas altecon de ĝis 800 m. Sude, la areo leviĝas al Pohorje kaj atingas preskaŭ 1200 m super marnivelo.

Hidroelektra centralo HE Ožbalt estas konstruita sur la rivero Drava proksime al la vilaĝo Ožbalt.

Občina Podvelka
La apudaj municipoj estas: Občina Selnica ob Dravi oriente, Občina Lovrenc na Pohorju en la sudoriento, Občina Ribnica na Pohorju al la sudokcidento, Občina Radlje ob Dravi en la okcidento. En la nordo, pasante tra la limo kun Aŭstrio.


Ĉirkaŭ **Občina Podvelka**|  | Aŭstrio |  |
| Radlje ob Dravi | Občina Podvelka | Selnica ob Dravi |
| Ribnica na Pohorju |  |  Lovrenc na Pohorju |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 11 vilaĝoj:

Brezno, Janževski Vrh, Javnik, Kozji Vrh, Lehen na Pohorju, Ožbalt, **Podvelka**, Rdeči Breg, Spodnja Kapla, Vurmat, Zgornja Kapla.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Podvelka en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
Pri la komunumo
---------------

**Birrhard** estas komunumo en la distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 652 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La rivero Reuss en Birrhard
Birrhard situas ĉe la orienta flanko de la ebenaĵo Birrfeld ĉe la okcidenta bordo de la rivero Reuss.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,00 km², de kiuj 1,01 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,37 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 412 m s.m. dum la plej malata punkto situas sur alteco de 340 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Reuss.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Birrhard limas en nordo al Mülligen, en oriento al Birmenstorf, en sudo al Wohlenschwil kaj Mägenwil, en sudoriento al Brunegg, kaj en okcidento al Birr kaj Lupfig.

Trafiko
-------

La komunumo estas konektita al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio de Brugg al Mellingen.

Sur la teritorio de la komunumo situas la aŭtovojtriangulo Birrfeld de la svisaj aŭtovjoj A1 kaj A3. La plej proksimaj alveturejoj al la du aŭtovojoj troviĝas en distanco de proksimume 3 km.

Historio
--------

Faktrabdomo en Birrhard
La unua dokumenta mencio de Birrhard datiĝas el la jaro 1254 kiel *Birharth*.

En mezepoko Birrhard apartenis al la propra voktejo de la Habsburgoj kaj do al ilia unua posedaĵo. En la jaro 1397 la Habsburgoj koncedis la posedorajtojn kaj la malaltan jurisdikcion al la Monaĥejo Königsfelden.
En la jaro 1415 la trupoj de la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, kaj Birrhard fariĝis nun parto de la Berna Argovio. En la jaro 1528 la Monaĥejo Königsfelden kadre de la reformacio estis mondigita, kaj la iama propra voktejo de la Habsburgo nun fariĝis la berna voktodistrikto Königsfelden.

En aprilo 1798 eksplodis la Helveta Revolucio kaj kun helpo de francaj trupoj Argovio estis liberigita de la ĵurkomunuma servuteco. Birrhard fariĝis nun komunumo de la nove fondita Kantono Argovio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Birrhard
* Birrhard en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Birrhard en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Brugg |
| --- |
| Auenstein • Birr • Birrhard • **Brugg** • Bözberg (Oberbözberg • Linn • Gallenkirch • Unterbözberg) • Bözen • Effingen • Elfingen • Habsburgo • Hausen • Lupfig • Mandach • Mönthal • Mülligen • Oberflachs • Remigen • Riniken • Rüfenach • Scherz • Schinznach-Bad • Schinznach-Dorf • Thalheim • Veltheim • Villigen • Villnachern • Windisch |  |

 |
La **Diagonala Avenuo** (katalune *Avinguda Diagonal*) estas avenuo de Barcelono kaj unu el la ĉefaj arterioj de la urbo, planita de Ildefons Cerdà. Ĉi tiu vojo trairas de ekstremo al ekstremo la urbon en sud-okcidenta - nord-orienta senco. Kvankam populare ĉiam oni diris *Diagonal*, ĉi tiu nomo ne estis ĉiam la oficiala nomo. Kaŭze de la politikaj ŝanĝoj laŭlonge de la 19-a kaj 20-a jarcentoj la avenuo tenis aliajn nomojn, kiel *Gran Via Diagonal*, nomo donita de Ildefons Cerdà; *Avinguda d'Argüelles* en 1874; *Avinguda de la Nacionalitat Catalana* en 1922 dum la Municiparo de Katalunio; *Avinguda d'Alfons XIII* dum la diktatoreco de Miguel Primo de Rivera; *Avinguda del Catorze d'Abril* dum la Dua Hispana Respubliko; *Avinguda del Generalísimo Francisco Franco* ekde 1939 kaj dum la Frankisma reĝimo kaj fine *Avinguda Diagonal* ekde 1979, aktuala nomo.

Panoramado de la Diagonala AvenuoPanoramado de la Diagonala Avenuo

* Kategorio Avenuo Diagonal (Barcelono) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Občina Miklavž na Dravskem Polju** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Podravska. La konsistas el 4 komunumoj kovrante areon de 12,5 km².Komence de 2018 tie loĝis 6553 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Miklavž na Dravskem polju.

Loko, priskribo
---------------

Občina Miklavž na Dravskem polju
La apudaj municipoj estas: Urba municipo Maribor en la nordo kaj oriento, Občina Starše en la oriento kaj sudo, Občina Hoče-Slivnica en la okcidento kaj nordokcidento.


Ĉirkaŭ **Občina Miklavž na Dravskem polju**| Občina Hoče-Slivnica | Urba municipo Maribor |  |
| Občina Hoče-Slivnica | Občina Miklavž na Dravskem polju | Urba municipo Maribor, Občina Starše |
|  | Občina Starše |  |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 4 vilaĝoj:

Dobrovce, Dravski Dvor, **Miklavž na Dravskem polju**, Skoke

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Miklavž na Dravskem Polju en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
anarkiisma Afriko
**Anarkiismo en Afriko** rilatas al la anarkiisma movado sur la afrika kontinento.

Antaŭkolonia Afriko
-------------------

Ĉirkaŭ ducent milionoj da homoj vivis sen ŝtato en antaŭkolonia Afriko. Verkintoj levas la supozon de la ekzisto de "anarkiismaj elementoj" en pluraj da tiuj komunumoj, malsamaj stadioj de evoluo kaj historio de tiuj socioj. En iuj, ĉi tiuj elementoj daŭras ĝis la nuntempo.  Komunumaj trajtoj restas en multaj afrikaj socioj ĝis hodiaŭ, ĝenerale en socioj situantaj malproksime de urbaj centroj.

Laŭ landoj
----------

### Sudafriko

Anarkiismo en **Sudafriko** komenciĝis en la 1880-aj jaroj kaj ludis gravan rolon en laboristaj kaj socialismaj movadoj de la frua 20-a jarcento ĝis la 1920-aj jaroj. La unua sudafrika anarkiisma movado estis forte revolucia sindikatisma. La pliiĝo de Marksismo-leninismo post la Rusa Revolucio, same kiel ŝtata subpremo, rezultigis la plimulton de la maldekstra movado adoptante la linion de la Komunista Internacio. Kvankam estis signoj de anarkiisma aŭ sindikatisma influo en kelkaj sendependaj maldekstraj grupoj kiuj rezistis rasapartismon en la 1970-aj jaroj, anarkiismo komencis aperi kiel aparta movado nur ekde la fruaj 1990-aj jaroj pluen. Restas minoritata fluo en la sudafrika politika spektro. 

### Egiptujo

La historio de anarkiismo en Egiptio komenciĝis en la 1860-aj jaroj, kun la alveno de politikaj ekzilitoj kiuj alportis libervolismajn ideojn al la lando.

Anarkiismo, kiel politika fluo, reaperis en la kadro de la Araba Printempo dum la 2010-aj jaroj, precipe en la formo de la Egipta *Liberecana Socialisma Movado* .

Vidu ankaŭ
----------

* Anarkiismo
* Historio de la koloniigo de Afriko

Referencoj
----------

1. ↑  Anarquismo africano - a historia de um movimento ISBN=978-85-93917-10-3
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 816860
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Aleksander PAFOMOV** (Voroneĵo, la 30-an de julio 1857  - mortodato nekonata) estis rusa farmaciisto kaj esperantisto. Filo de advokato kaj komercistino, en la aĝo je 12 jaroj li estis sendita al la apoteko de onklo, franco F. Balboni, en la suda urbo Ostrogoĵsk, kie li restis sekve de la post nelonga forpaso de la gepatroj. Li fariĝis farmaciisto, transloĝiĝis al Serpuĥov kaj tie li laboris en kemia fabriko kaj farmaciaj distribuejoj.

En 1900 li kun partneroj organizis la unuan popolan teatron en la urbo, kiu ricevis famajn artistojn kaj trupojn, inter ili Stanislavskij. Pafomov rakontis, ke la fama aktorino Glikerja Fedotova (1846-1925) sin prezentis en Serpuĥov por arigi monon favore al la fondiĝo de la loka Esperanto-grupo en 1908, fare de Pafomov. Samjare, La 5-an de aŭgusto, li sendis sian unuan leteron al la fama verkisto Leono Tolstoj. Kun ĝi Pafomov sendis sian ruslingvan rakonton "Instruisto Filipiĉ". Laŭ nova letero en decembro, biografoj de Tolstoj havas registron, ke ili renkontiĝis nelonge post la unua letero. Pafomov rakontis, ke li iris al Jasnaja Poljana renkonte al Tolstoj, kiu afable lin akceptis.

Li plu estis reelektita kiel prezidanto de la E-Societo, sed pri la posteno li rezignis en 1914, pro malsano. Li partoprenis en 1912 la 8-an U.K. en Krakovo. Lingve li ankaŭ kontribuis - ekzemple li esprimis subtenon de vorto *kriogeno* por "miksaĵo el saloj kun akvo" por malaltigi temperaturon ĝis 50 gradoj sub nulo. Li membris ankaŭ en ISAE (Internacia Scienca Asocio Esperanta).

En 1924 li "energie laboras" kaj gvidas kursojn por laboristoj (li instruis Esperanton en dimanĉa kursoj por fabrikaj laboristoj jam en 1909). En 1925 *Esperanto Triumfonta* anoncas, ke en Moskva teatro oni prezentos teatraĵon "Kaatje" tradukitan de Pafomov el Esperanto en la rusan.

En 1933 oni ankoraŭ trovas lin aktiva en *Vegetarano*, de Vegetara Ligo Esperantista (VLE), kun aperigo de recepto de sapo sen besta graso. Li publike forte defendis vegetaranismon jam komence de la 1910-aj.

Referencoj
----------

1. 1 2  El letero al Leono Tolstoj, 1908

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 721408
 |
**Afewerk Tekle** (Ankober, 22a de oktobro 1932 – Adisabebo, 10a de aprilo 2012) estis etiopia artisto, partikulare konata pro siaj pentraĵoj pri temoj pri Afriko kaj Kristanismo same kiel pro siaj vitraloj.

Li studis en Anglio. Reveninte al Etiopio kiel universitata gradigito, Afewerk povis akcepti ministerian postenon, sed anstataŭe decidis pasigis tempon veturante tra la provincoj de Etiopio por akiri spertojn pri sia naskolando kaj ties kulturo, kiun li montris en siaj pentraĵoj. En 1954, li faris spektaklon en Adisabebo, en la Urbodomo, kio havigis al li monon por veturi tra Eŭropo dum du jaroj en kiuj li lernis kiel desegni kaj konstrui vitralojn. Li faris specialan studon pri etiopiaj ilustraciitaj manuskriptoj en la Brita Biblioteko, la Bibliothèque Nationale en Parizo kaj la Vatikana Biblioteko.

Reen en Etiopio, Afewerk malfermis studion en la Nacia Biblioteko de Etiopio. Lia famo kondukis al registaraj komisioj por murpentraĵoj kaj mozaikoj por la Katedralo de Sankta Georgo, Adisabebo, kaj kelkaj el liaj desegnoj estis uzataj en landaj poŝtmarkoj. Li estis komisiita por produkti skulptaĵojn de famaj etiopoj, kvankam nur la monumenta statuo de Ras Makonnen en Harar estis kompletigita. En 1958 li desegnis la vitralojn por la Afrika Salono de la Ekonomia Komisiono por Afriko de Unuiĝintaj Nacioj en Adisabebo.

En la 1960-aj jaroj Afewerk jam ekspoziciis en Rusio, Usono kaj Senegalo. Tio permesis al li veturi tra Afriko, kiu ankoraŭ estis elirinta el koloniismo. Tial Afewerk engaĝiĝis kun la liberigo de nigruloj kaj la luktoj por la sendependigo. Tio aperis en liaj tiamaj pentraĵoj, kun titoloj kiel *Kernoj de Afrika Civilizacio* kaj *Afrika Unueco*. Sekvis ekspozicioj en Turkio, Zairo, Unuiĝinta Araba Respubliko, Bulgario, Munkeno, Kenjo kaj Alĝerio.

Notoj
-----

1. ↑  [ "Ethiopia mourns death of Maitre Artiste world laureate - Afewerk Tekle [501809162".] TheAfricaReport.com. Alirita la 2012-04-20.
2. ↑  "Afewerk, Tekle". Oxford Reference. Oxford University Press. 2012. ISBN 9780195382075.

* Kategorio Afewerk Tekle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 654895
* GND: 118647202
* LCCN: n84111879
* VIAF: 281213152
* ISNI: 0000 0003 8810 3727
* SUDOC: 160473764
* ULAN: 500119239
 |
La **Aleksandera Arkipelago** aŭ Aleksandra Arkipelago estas 500 km longa arkipelago, aŭ grupo de insuloj, de Nordameriko ĉe la sudorienta marbordo de Alasko. Ĝi enhavas ĉirkaŭ 1,100 insulojn, kiuj estas la pintoj de la merĝita marborda montoĉeno kiu eliras el la Pacifika Oceano. Profundaj kanaloj kaj fjordoj separas la insulojn inter si kaj al la kontinento. La nordaj partoj de la Interna Trapasejo estas ŝirmitaj de la insuloj.

La insuloj havas neregulajn, krutajn marbordojn kaj densajn ĉiamverdajn kaj moderklimatajn pluvarbarojn.

La plej grandaj insuloj estas Ĉiĉagof, Admiralty, Baranof, Vrangela, Revillagigedo, Kupreanof, Dall kaj Princo de Kimrio. Ĉiuj insuloj estas krutaj, dense arbaraj kaj havas abundon de naturo.

La Tlingitoj kaj la Haidoj estas indiĝenoj de la areo. La Cimŝianoj kiu troviĝas en la insulo Annette ne estas devenaj el la areo, kaj enmigris al la regiono el Brita Kolumbio fine de la 19a jarcento.

Ketchikan en Revillagigedo kaj Sitka
en Baranof estas la plej grandaj urboj de la insuloj. La plej loĝataj lokoj de la plej granda urbo en la regiono, nome Juneau, estas kontinentaj, kvnkam partoj de la urbo estas ankaŭ en la insulo Douglas, kiu estas parto de la arkipelago.

Turismo, fiŝkaptado kaj lignoproduktado estas la ĉefaj industrioj de la insuloj.

* Kategorio Aleksandera Arkipelago en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 362646
* GND: 7528372-4
* LCCN: sh90004963
* VIAF: 244767368
 |
**Adolf SzÜCs** [suĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szücs Adolf** estis hungara matematikisto, instruisto, profesoro.

Adolf Szücs  naskiĝis la 29-an de novembro 1884 en Budapeŝto. Li mortis la 4-an de februaro 1945 (?) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Adolf Szücs devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis en universitatoj de Budapeŝto kaj Parizo. En 1907 li ekinstruis en mezlernejo, en la sama jaro li doktoriĝis. En 1912 li estis asistanto de la Reĝa Teknika Universitato palatino József, en la sekva jaro li estis nomumita privata profesoro. Dum la Hungara Sovetrespubliko li instruis ankaŭ en "laborista akademio", tial post falo de la respubliko li devis ŝanĝi lasborlokon. En la malfruaj 1920-aj jaroj li revenis al la universitato kiel lektoro. En 1935 li atingis la instruan rangon eksterordinara profesoro. Li multe okupiĝis pri diferencialaj ekvacioj kaj pedagogiaj metodoj pri matematiko en la mezlernejoj. Lia morto ne estas konata, estas fakto, ke la nazioj forportis lin.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**Adolf Veselý** (naskiĝis la 20-an de julio 1928 en Brno – mortis la 30-an de majo 2016 samloke) estis ĉeĥa esperantisto kaj SAT-ano. Ankaŭ lia franca edzino Anna Kerenforn-Veselá (1936-2018) estis esperantistino.

Vivo
----

La gepatroj donis al li mondcivitanan edukon, sekve li konsideris la historion de la nacioj absurda, pro ilia senĉesa militado. Tiom pli, ke unu el la fratoj de la patro estis ĉeĥa ŝovinisto, la alia germaniĝis.

Antaŭ 1948 li formigris al Bavario, ĉar li volis eviti soldatservon, kiu estis kontraŭ lia konscienco, de tie li transiris al la sudfranca urbeto Le Creusot kaj trovis okupon en fandejo. Iu slovako donacis al li „Ŝlosilon de Esperanto", poste li mendis de SAT libron „Manifesto de la sennaciistoj" kaj fariĝis membro de SAT (1953). Samjare li grave brulvundis siajn piedojn per arda skorio, troviĝis en malsanulejo, de kiu lin kuracisto baldaŭ forsendis kiel fremdulon. Li foriris al Parizo, vivis tie certan tempon kiel senhejmulo, poste li sukcesis akiri laborojn en aŭtofabriko, kiel murkolorigisto, en kakao-fabriko, kiel hotela gardisto.

En 1962 li edziĝis al francino ok jarojn pli juna, en 1965 naskiĝis ilia filo Frank kaj en 1967 li revenis kun la familio al Ĉeĥoslovakio. Li kunprenis ankaŭ gipsan reliefon de Eŭgeno Lanti kaj gardis ĝin ĝis 2008, kiam li donacis ĝin al la nova Esperanto-Muzeo en Svitavy.

Reliefo de Lanti kun la donacinto

Artikoloj Esperantaj
--------------------

* **Aventurplena aŭtobiografio de ĝisosta SAT-ano** (Sennaciulo, januaro 2000, p. 9)
* **Ĉe la sennaciuloj** (Starto 5-6/1998, p. 18)
* **Představuji si jednou – Imagu foje** (Laŭte!, januaro-februaro 2009, p. 14, Bulteno de EK Praha, 1/2010, p. 12-13, la poemon pri la milito en Bosnio en 1993 esperantigis Jaroslav Krolupper)
* **Neforgesebla abato Pierre** (AEH-Informilo, 3/2007, p. 4)
* **Pri la 63-a Kongreso de SAT en Linz** (Bulteno de EK Brno, 3/1990, p. 5)
* **Aventurplena aŭtobiografio de Adolf Veselý** (Laŭte!, januaro-februaro 2009, p. 7-13, kurtigite en Bulteno de EK Praha 2/2010, p. 15-16)

Artikoloj ĉeĥlingvaj
--------------------

* **Šimečkovo poselství** (*Misio de Šimečka*, Kurýr, 35/1990)
* **Curriculum vitae nového tvůrce našeho časopisu** (*Biografio de nova redaktoro de nia gazeto*, Bulteno de EK Brno, 4/1990, p. 9-10)
* **Setkání s abbé Pierrem** (*Renkonto kun abato Pierre*, Brno, 1993, kun Pavla Drinocká)
* **Děti země** (*Infanoj de la Tero*, postparolo al Renkonto kun abato Pierre, en la francan tradukis Anička Kerenforn-Veselá sub titolo „Enfants de la Terre")

Fontoj
------

* Lia propra aŭtobiografio en la supre menciitaj gazetoj

Traduko
-------

* Milan Šimečka: **Nia Angorplena Socio** (SAT-broŝuro, 1986, orig.: Společenství strachu = Societo de timo)
**Adolf Lukáts** [lukAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lukáts Adolf** estis hungara juristo, altlerneja instruisto. Lia familia nomvarianto estis *Lukács*.

Adolf Lukáts naskiĝis la 16-an de majo 1848 en Felsőolsva (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Vyšná Olšava en Slovakio), li mortis la 20-an de majo 1924 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Adolf Lukáts studis juron en Reĝa Jura Akademio (Kassa) kaj Reĝa Universitato de Pest. En 1874 li advokatiĝis, en la sekva jaro doktoriĝis. Inter 1875 kaj 1894 li instruis en Jura Akademio (Pécs). Intertempe en 1878 li akiris plian fakdiplomon en la Reĝa Universitato kaj li estis oficiro en okupado de Bosnio. Inter 1891-1894 li estis juĝisto en Pécs, inter 1894-1919 li instruis en Scienca Universitato Francisko Jozefo. Li estis dekano en la studjaroj 1897, 1905 kaj 1912, rektoro en 1916. Li sekvis la rifuĝintan universitaton al Szeged, kie li instruis plu ĝismorte. Li havis edzinon, kiu naskis filinon en 1883.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A bűnvádi per előkészítő része* (1904–1905)
* *A vádaláhelyezés* (1906)
* *A főtárgyalás* (1906)
* *Az esküdtbíróság* (1908)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon kiel Lukács Adolf

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 679219
 |
**Anikó Ducza** [duca], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ducza Anikó** estas hungara gimnastikisto, olimpiano, trejnisto. Ŝia geedziĝaj aldonnomoj estis *Jánosiné* kaj *Lantosné* [jAnoŝinE, lantoŝnE].

Anikó Ducza naskiĝis la 8-an de aŭgusto 1942 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Anikó Ducza akiris pedagogian kaj trejnistan diplomojn en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Ŝi edziniĝis dufoje kaj naskis po unu filinojn. Ŝi ricevis ŝtatan premion en 2017. Inter 1976 kaj 1979 ŝi estis lerneja sportinstruisto, poste butikisto. 

### Sporta kariero

Anikó Ducza inter 1955–1968 estis gimnastikisto en signifa ĉefurba sportklubo. Ŝi estis hungara ĉampiono 21-foje unuoble, teame kvarfoje. Ŝi venkis en Universiado en 1965 unuoble, ankaŭ en teamo. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1964 kun bronza medalo, krome en mondĉampionumo ŝi estis same la tria en 1962. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 1968, poste ŝi estis trejnisto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   facebook

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 818778
 |



* Portalo pri Biografio
**Anikó Ürmössy** [urmoŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ürmössy Anikó** estis hungara aktoro, kanzonkantisto. Ŝia familia nomvarianto estis *Ürmösi*, ŝiaj originaj personaj nomoj estis *Anna* kaj *Emma*, ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Gellért Lajosné*. Ŝia patro estis Kálmán Ürmössy, ŝia edzo estis Lajos Gellért.

Anna Emma Ürmössy naskiĝis la 30-an de aŭgusto 1892 en Körmöcbánya aŭ Selmecbánya (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempe Kremnica aŭ Banská Štiavnica en Slovakio), ŝi mortis la 27-an de februaro 1968 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Anikó Ürmössy akiris aktoran diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1916. Ŝia aktora kariero ligiĝis ĉiam al Budapeŝto, kie ŝi havis rolojn ekzemple Teatro Belvárosi, Teatro Renaissance (1924-1926) kaj aliaj jam ne ekzistantaj teatrejoj aŭ kabaredoj. Inter 1951-1955 ŝi estis membro de Nacia Teatro (Budapeŝto). Ŝi ofte kantis kanzonojn pri poemoj de Endre Ady, Dezső Kosztolányi, Attila József. Ŝi edziniĝis en 1918 kaj ŝi naskis filinon en la sekvanta jaro.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Lajos Gellért: *A nagy riport* - Toncsi
* R. Szirmai: *Előre megfontolt szándékkal* (teatra versio) - murdistino
* Lajos Gellért: *Timosa* - onklo Rézi

Ŝiaj roloj en mutaj filmaj
--------------------------

* *A szentjóbi erdő titka* (1917)
* *Sörluck Nick Nock* (1920)
* *A fekete kapitány* (1920)
* *Arséne Lupin utolsó kalandja* (1921, skeĉo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo Ü, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 744486
* VIAF: 121517000
* ISNI: 0000 0000 7920 6861
 |


* Portalo pri Biografio
**Adolf LOOS** (naskiĝinta la 10-an de decembro 1870 en Brünn, Aŭstra-Hungara Monarĥio (hodiaŭ Brno, Ĉeĥio), mortinta la 23-an de aŭgusto 1933 en Kalksburg, Aŭstrio) estis aŭstra arkitekto; liaj domoj forte influis la eŭropan modernan konstruadon post la unua mondmilito.

Li studis en Dresden, poste agadis ĉefe en Vieno, kvankam li pasigis 4-5 jarojn en Usono (1893–97) kaj en Parizo (1924–28).

Li distingis sin de la secesio, pli poste de la historiismo kaj en 1898 anoncis, ke li evitos la superfluajn ornamaĵojn. Lia unua konstruaĵo estis la Karma-villo (1904–06) en Clarens, proksime al Montreux, Svislando, kiu montris geometrian simplecon. Tiun sekvis la viena Steiner-villo en 1910, kiun multaj arthistoriistoj taksas la unua moderna konstruaĵo, plej ofte pro la fasado ellaborita per simetriaj kombinoj de trianguloj.

Li ankaŭ verkis studaĵojn, en kiuj li argumentis pri superflueco de la ornamaĵoj. La plej konata konstruaĵo de Loos estas la vienaj domoj de Goldman kaj Salatsch el 1910. Ili havas klasisisman eksteron sed per plataj, malplenaj, poluritaj marmorsurfacoj. Li konstruis dum sia restado en Francio en 1926 la loĝdomon de la dadaisma pentristo Tristan Tzara.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Adolf Loos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Adolf Loos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 82012
* GND: 11857423X
* LCCN: n82047171
* VIAF: 17225994
* ISNI: 0000 0001 2095 6585
* LIBRIS: 208812
* SUDOC: 026993996
* BNF: 119133149
* ULAN: 500023721
* NDL: 00470649
* BIBSYS: 90224437
* RKD: 306225
* NKC: jk01072385
* ICCU: CFIV016644
* BNE: XX1129069
 |
**József Mihalik** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mihalik József** estis hungara arthistoriisto, instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1906). Lia nobela antaŭnomo estis ekde 1914: *hernádszurdoki*, lia filo estis Sándor Mihalik.

József Mihalik  naskiĝis la 25-an de oktobro 1860 en Hernádszurdok. Li mortis la 2-an de marto 1925 en Budafok.

Biografio
---------

József Mihalik post lernado en 1881 ekinstruis en diversaj urboj de Hungara reĝlando. Menciindas, ke li instruis Béla Bartók. Inter 1883-1890 li havis postenon en societo. En 1896 li partoprenis en establo de tutlanda ekspozicio, poste li posteniĝis en muzeo. En 1900 li studvojaĝis en Svislando, Germanio, Francio. En la sekva jaro li ricevis gravan kulturan ŝtatan postenon, kiun li plenumis ankaŭ dum la Hungara Sovetrespubliko. Pro tio li estis baldaŭe forigita el la posteno.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Liptómegye földrajza. A népiskolák III. osztálya használatára* (Geografio de Liptó por la 3-a klaso en lernejo), (1884, ankaŭ slovake)
* *Kassa és környéke. Kalauz a turisták számára* (Kassa kaj ties regiono. Gvidlibro por turistoj), (1897)
* *A zománcz* (La emajlo), (1901)
* *Az ötvösség és a zománc* (1913)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio József Mihalik (arthistoriisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 453619
* GND: 1023075377
* VIAF: 89021175
* ISNI: 0000 0001 0923 0361
* SUDOC: 243824823
 |
**Adolf SELTEN** estis germana esperantisto en Breslau (nun Vroclavo).

Komence de la 20-a jarcento li estis prezidanto de unu el la Esperanto-grupoj en la urbo kaj ankaŭ de la urba blindula unuiĝo „Interna Lumo", kaj fariĝis la unua prezidanto de la Esperantista Blindula Ligo en Germanio (EBLOGO), nacia branĉo de la tiutempa internacia Esperanto-movado inter blinduloj kaj unu el pluraj antaŭaĵoj de la nur en 1950 fondita asocio Ligo Internacia de Blindaj Esperantistoj.

Li havis negocon de ludonado de gazetoj. En la epoko de Nazia Germanio Adolf Selten tre suferis fare de la nacisocialistoj, pro sia judeco kaj interalie devis vendi sian negocon. Li mortis en 1942 post akuta malsano.

Lia filo Reinhard Selten, fine de la dua mondmilito 14 jarojn aĝa, kun la familio estis forpelita kiel ĉiuj germanoj el la urbo. Ankaŭ li fariĝis esperantisto, studis en Frankfurto ĉe Majno kaj poste estis profesoro en Berlino, Bielefeld kaj Bonn. En 1994 li ricevas la Nobel-premion pri ekonomiko.

Referencoj
----------

1. ↑  informo el la *Esperanta ligilo* de LIBE el 2012
2. ↑  Biografio de Reinhard Selten

Vidu ankaŭ
----------

* Esperantistaj blinduloj
* Historio de Esperanto en Germanio
* Historio de Esperanto en Breslau
En matematiko, **dudeksesuma sistemo** estas cifereca sistemo kies cifereca bazo estas 26.

Bazo 26 estas natura vojo de prezentantado de nombroj kiel teksto per la 26-litera latina alfabeto. Tiel la uzataj ciferoj estas identigita kun literoj kiel *0=A, 1=B, 2=C, ... 25=Z*. Ekzemploj de nombroj en la sistemo: 26 = BA, 678 = BAC.

Ĉi tiu sistemo estas de limigita praktika valoro, kvankam literoj uzataj en nominaloj aŭ numeroj povas esti konsiderataj kiel dudeksesumaj entjeroj por kalkulaj celoj se la tuta alfabeto estas uzata.

Frakcioj
--------

Pro tio ke 26 estas komponita nombro kaj kuŝas inter du komponitaj nombroj (25 kaj 27) multaj frakcioj estas simplaj.

B/C = A,N
B/D = A,IRIRIRIR...
B/E = A,GN
B/F = A,FFFFFFF...
Ankaŭ frakcioj B/G, B/I, B/J, B/K, B/M, B/N, B/P, B/Q estas simplaj.

Ekzempla kodanta algoritmo
--------------------------

Ĉi tiu realigo en Java montras kiel konverti entjeron en linion de literoj en la bazo 26.

```
public static String al\_bazo\_26(int i){
 String s="";
 while(i>25){
 int r=i%26;
 i=i/26;
 s=(char)(r+'a')+s;
 }
 s=(char)(i+'a')+s;
 return s;
}

```
**MARX József** [pr. marks] estis rumanuja hungara fotisto naskiĝinta en Marosvásárhely la 23-an de aprilo 1914 kaj mortinta en Târgu Mureş la 30-an de aprilo 1992.

Lia kariero
-----------

József Marx finis la mezlernejon en Aiud, poste du jarojn studis juron. Li revenis el militkaptiteco en 1948. Al invito de András Sütő li fariĝis fotoraportisto de la revuo *Új Élet* en 1958. Dum la lastaj 15 jaroj de sia vivo li laboris precipe al teatro. Li estis ano kaj distingiito de la internacia fotofederacio (Honorée Excellence), Honor Golden Eye Novisado (Orokulo).

Ekspozicioj, premioj
--------------------

Komence de jaroj 1930-aj li partoprenis internaciajn ekspoziciojn pojare 20-30 - krome de jaroj de la dua mondmilito- entute pli ol 1300 kaj li ricevis ĉirkaŭ 200 premiojn enlandajn kaj internaciajn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de la artisto Arkivigite je 2008-11-20 per la retarkivo Wayback Machine Arkivigite je 2010-05-19 per la retarkivo Wayback Machine

Fonto
-----

* RMIL Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Magyar Színházművészeti Lexikon
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blanka avicenio** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Lamialoj *Lamiales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Akantacoj *Acanthaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Avicenio *Avicennia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Avicennia alba*** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blanka avicenio  |

 |
| v • d • r |

La **blanka avicenio** (*Avicennia alba*) estas arbo aŭ arbedo el la familio de akantacoj, ordo de lamialoj. Ĝi formas malaltan, dense arbedecan kanopeon apud la bazo de la trunko. La arbo ne altas pli ol 20 metrojn. La malhele verdaj folioj, kiuj longas 15 cm kaj larĝas 5 cm, havas arĝentec-grizan malsupran flankon kaj kreskas kontraŭstarante. La oranĝ-flavaj floroj, grapole aranĝitaj, havas diametron de 3 ĝis 4 mm kiam ili etendiĝas. La arboŝelo estas glata, fajne sulkigita; ĝi ne skvamiĝas. La fruktoj estas grizece verdaj kaj konusoformaj, etendiĝantaj en bekon kiu longas ĝis 4 cm. Tiu orientalisa specio vegetas sur sekaj riveraj sablobenkoj kaj en ŝlimaj partoj de la strando.

La genra nomo honoras Avicenon ( 980-1037 ), persian filozofon kaj kuraciston .

Referencoj
----------

1. ↑  angle Quattrocchi, Umberto.  (2000) *CRC World Dictionary of Plant Names* **1 A-C**. CRC Press, p. 242. ISBN 9780849326752.

Vidu ankaŭ
----------

* Hindoĉinaj mangrovoj
**Adolf Meyer** (naskiĝis la 13-an de septembro 1866 en Niederweningen, Kantono Zuriko, Svislando, mortis la 17-an de marto 1950 en Baltimoro, Usono) estis svisdevena psikiatro.

Biografio
---------

Meyer studis en universitatoj de Svislando, Francio, Britio kaj Germanio, en 1892 elmigris al Usono kaj tie studis neŭroanatomion kaj neŭrofiziologion. Ekde 1904 ĝis 1909, li instruis psikiatrion en la medicina lernejo de la Universitato Cornell, de Nov-Jorko kaj ekde 1910, en la psikiatra kliniko de la Universitato Johns Hopkins. Li estas bone konata pro enkonduko de la termino "mensa higieno", komprenata kiel la eblo atingi kaj teni mensan sanon.

Pro la kontribuoj al la okup-pensado oni konsideras lin kiel patro de la okup-terapio. Li kredis ke la homoj povas suferi influojn en la sanstato per uzo de la manoj.

Verkaĵoj
--------

Inter liaj plej elstaraj verkaĵoj troviĝas Collected Papers, 4 vol. (1950-52) kaj Psichobiology (1957).

* Kategorio Adolf Meyer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 493034
* GND: 119001403
* LCCN: n85822235
* VIAF: 66550029
* ISNI: 0000 0001 0910 7056
* SUDOC: 033042004
* BNF: 12394875w
* NLA: 35349074
* NDL: 031453242
* NKC: nlk20010098864
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Siglind-Erika SCHMALZRIEDT** [ZI:Glint E:rika ŜMALCri:d] nomata **Sinjo** (naskiĝis en 1938 en Königsberg) estis germana esperantistino.

En 1951 ŝi kiel 14-jara knabino tute sola travojaĝis Eŭropon pere de Esperanto, pri kio raportis centoj da eŭropaj ĵurnaloj kaj radiostacioj. Mallonge poste aperis ŝia germanlingva libro "Sinjos Sprung über die Grenzpfähle" (la salto de Sinjo super la limfostoj), kiu instigis multajn germanajn junulojn lerni Esperanton. La libro klare esprimis subtenon al la tiam tre aktuala idealo pri kreo de eŭropa identeco, la revon pri forigoj de fizikaj kaj mensaj baroj inter la landoj kaj nacioj de Eŭropo kaj adresis ankaŭ la sopiron de multaj junaj germanoj esti respektataj en la najbaraj landoj kiel pacemaj entuzisamuloj, kiuj ne mem kulpis pri la krimoj de la dua mondmilito.

Poste montriĝis, ke la libron pri la sukcesa vojaĝo de sia filino efektive verkis ŝianome la patro Wilhelm "Willy" Oscar Schmalzriedt, kiu sekve (tre sukcese) uzis sian filinon kiel Esperanto-propagandilon. Post la morto de la patro, Sinjo forĵetis la patrajn esperantaĵojn kaj rompis ĉiujn kontaktojn al esperantistoj.

Verkoj
------

* Schmalzriedt, Siglind-Erika: *Sinjos Sprung über die Grenzpfähle*. 2-a eldono, Veitsberg-Verlag, Ravensburg 1953, 192 p.

Poemo pri Sinjo
---------------

**247) Al Sinjo**  

  

Ĉu tiom vin ĝojigi povos mia  

Verdstela lernolibra poezia?  

Ricevu ĝin kun la sincera diro  

De mil salutoj kaj de la deziro  

Ke via multvalora varb-laboro  

Por Esperanto ĉiam plu sukcesu  

Kaj ke min via kara juna koro  

Ne eble troe baldaŭ jam forgesas.

poemo de Karl Vanselow

el: Nia lingvo Esperanto, Tria kajero de la tria serio

Referencoj
----------

1. ↑  Ulrich Lins: "Die ersten hundert Jahre des Esperanto" (la unuaj cent jaroj de Esperanto), paĝo 111, en formato "e-papera"

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 212989
* VIAF: 197591382
 |
Ŝipo velanta proksime al la Fshajta Ponto.Ŝipo velanta proksime al la Fshajta Ponto.
La kanjono vidita de la Fshajta PontoLa kanjono vidita de la Fshajta Ponto
**Blanka Drin Kanjono** (albane *Gryka e Drinit të Bardhë*; angle *White Drin Canyon* aŭ *White Drin Gorge*; serbe *Kanjon Belog Drima* aŭ *кањон Белог Дрима*) estas malgranda kanjono situanta en la sudokcidenta Kosovo. La Blanka Drin Rivero prizorgas traen la kanjonon. La kanjono estas relative mallonga, nur estante proksimume 900 m longa kun profundo de 45 metroj. Ĉe la enirejo de la kanjono estas Fshajta Ponto, ankaŭ konata kiel Sankta Ponto, malnova otomana ponto kiu altiras plonĝistojn de la tuta Balkanio.

La ponto kaj la kanjono, pro siaj hidrologiaj kaj geomorfologiaj valoroj, estas laŭleĝe protektitaj ekde 1986 kiel Natura Monumento. La protektita areosurfaco estas 199 ha kaj ĝi apartenas al la municipoj Rahovec (124.96 ha) kaj Gjakova (73.86).

Geografio
---------

Blanka Drin Kanjono situas plej proksime de la vilaĝo de Ksërksë, en la municipo de Rahovec. Situante proksime al la aŭtovojo kiu ligas Gjakova kaj Prizren, la Blanka Drin Kanjono estas vizitita per alta nombro da eksterlandaj turistoj same kiel lokuloj. La kanjono estas morf-hidraj fenomenoj kun genetika, vida kaj eduka valoro. Ĝi estis formita dum la postlaga periodo de la Dukagjini neogena lago. Ĝia formado estis kondiĉigita per multaj tektonaj okazaĵoj. La gorĝo havas tipajn kanjontrajtojn kaj enhavas multajn karbonatformaciojn.

Turismo
-------

Dum longa geomorfologia procezo la Blanka Drin Rivero malfermis kanjonon inter du kalkecaj ŝtonejoj, per kreado de tre alloga kaj interesa kanjono por esploristoj kaj vizitantoj. Tiu ĉefa Fshajta Ponto super la kanjono reprezentas alian gravan turisman altiraĵon en la areo. Konkurso "la saltado de la ponto" estas aranĝita ĉiun jaron kiu estas sekvita fare de multaj regionaj konkurantoj. 

Proksime al la ponto ekzistas du ŝtonoj konataj kiel "Aglo-Roko" kaj "Skanderberga Roko", kiu havas kuprogravuron de 15-a jarcenta albana nobelo George Kastrioti Skanderbeg. La portreto de Skanderbeg estis pentrita en la roko en 1968 fare de Mexhid Yvejsi dum la kialo por la 500-a datreveno de lia morto.

Ĉe la supra fino de la kanjono oni povas trovi plaĉan restoracion kie oni povas manĝi ĵus kaptitajn fiŝojn de la rivero.

Referencoj
----------

1. ↑   Kosovo Institute for Nature Protection. STATE OF NATURE REPORT. 2006 - 2007. Arkivita el la originalo je 2016-04-15. Alirita 2019-05-20.
2. ↑  Kosovo Environmental Protection Agency - Report on The State of Nature 2008 - 2009 (arkivita en archive.org)
3. ↑   Protected and Proposed Hydro Monument in Kosovo 2002-2008. Arkivita el la originalo je 2016-03-03. Alirita 2019-05-20.
4. ↑  White Drin Canyon, Kosovo - Western Balkans Geotourism Mapguide (arkivita en archive.org)
5. ↑  Kritika - Doreshkrim - Portreti i Skënderbeut në shkëmb (arkivita en archive.org)

Vidu ankaŭ
----------

* Antilopa Kanjono
* Kanjono Ĉako
* Granda Kanjono
* Kanjono de Hérault
* Nigra Kanjono de Kolorado
* Kanjono de Sumidero
* Kanjono Verdon

* Kategorio Blanka Drin Kanjono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Adolf Tollagi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tollagi Adolf** estis hungara aktoro. Lia origina familia nomo estis *Feder* ĝis 1900.

Adolf Tollagi
Adolf Feder naskiĝis la 27-an de aprilo 1862 en Debrecen, li mortis la 22-an de septembro 1925 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Adolf Tollagi devenis el juda familio. Li lernis en sia naskiĝurbo, poste li aliĝis al teatra trupo de Béla Mándoky en 1880. Liaj sekvaj teatraj teamoj estis Gerő Aradi (1885), Sándor Csóka (1887), Ignác Krecsányi (1889). Li estis membro de Népszínház inter 1890-1910, tamen interrompoj okazis: Kolozsvár (1902) kaj Teatro Magyar (1903-1905). Li pensiuliĝis en 1910. Li havis edzinon.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Sándor Lukácsy: *Veres hajú* - Jankó Veréb
* György Verő: *A bajusz* - János
* Ferenc Rajna: *Hajdúk hadnagya* - oficiro

Lia sola muta filma rolo (elekto)
---------------------------------

* *Vigyázz, törékeny!* (1915)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Adolf Tollagi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 747878
 |


* Portalo pri Biografio
**Alice Rajna,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rajna Alice** estis hungara aktoro, komikisto. Ŝia origina familia nomo estis *Rindauer* ĝis 1911, ŝia persona nomvarianto estis *Alíz,* ŝia bofrato estis Béla Balogh (reĝisoro).

Alice Rindauer naskiĝis la 2-an de julio 1892 en Budapeŝto, ŝi mortis la 14-an de julio 1957 en Montrealo.

Biografio
---------

Alice Rajna deveis el juda familio. Ŝi frekventis muzikan mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris aktoran diplomon en Teatra Akademio en 1911. Ŝi komencis sian aktoran karieron en teatro de Újpest. Post 2 jaroj ŝi havis rolojn en Budapeŝto en kabaredoj aŭ teatroj (ekzemple Teatro Katona József, Gaja Teatro (1921-1926)). Inter 1940-1944 ŝi povis labori nur antaŭ aparta juda teatro, poste en kabaredoj. Ŝi vivis dum la frua socialismo mizere. En nekonataj cirkonstancoj ŝi iris al Kanado (supozeble ŝi disidis dum la hungara revolucio de 1956). Ŝi edziniĝis en 1912 kaj naskis 2 gefilojn en 1917 kaj 1921, ŝi vidviniĝis en 1929.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Tristan Bernard: *A szigorú piktor* – S-ino Gomois
* Ede Tóth: *A falu rossza* – S-ino Gonosz
* Georges Feydeau: *Osztrigás Mici* – Gabriella
* Miklós Lőrincz: *A torreádor* – Izabella

Ŝiaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Az elítélt* (1916)
* *Havi 200 fix* (1936) – nervoza damo
* *Te csak pipálj, Ladányi!* (1938) – edzino
* *Állami Áruház* (1952) – aĉetanto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2021-10-17 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 741158
 |



* Portalo pri Biografio