recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Pri la komunumo
---------------

**Cauco** estas komunumo de la komunumaro Calanca kaj la distrikto Moësa en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 36 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Cauco situas en la mezo de la Valo de Calanca ĉe la bordo de la rivero Calancasca. La komunumo konsistas el la kvar vilaĝetoj Cauca, Bodio, Lasciallo kaj Masciadone. Cauca kaj Bodio situas en la valfondo, Cauca oriente de Calancasca en la centro de la komunumo, Bodio pli sude okcidente de la rivero. Lasciallo situas sur teraso en oriente kaj Masciadone ankaŭ sur teraso en okcidente de la rivero.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Cauco limas en nordo al Rossa, en sudoriento al Soazza, en oriento al Lostallo, en sudoriento al Verdabbio, en sudsudoriento al Santa Maria in Calanca, en sudo al Selma, en sudsudokcidento al Arvigo, en sudokcidento al Osogna (TI) kaj en nordokcidento al Biasca (TI).

Trafiko
-------

Cauco situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas per la vojo tra la Valo de Calanca de Grono al Rossa. Sur la vala vojo cirkulas poŝtaŭtolinio, kiu konektas la komunumon kun la publika transportreto.

Lingvoj
-------

La ĉefa kaj sola oficiala lingvo de Cauco estas la itala, parolata de pli ol 90% de la loĝantaro.

Historio
--------

Cauca dividas la historion kun la cetera Valo de Calanca. Ĝis la administracia reformo de Kantono Grizono de 1851 Cauco estis parto de la tribunalkomunumo Calanca. En 1851 ĝi fariĝis memstara politika komunumo de la komunumaro Calanca en la distrikto Moësa. En la 17-a jarcento Cauca havis proksimume 400 loĝantojn. Sekve de formigrado la loĝantaro falis al aktuale ankoraŭ 36 personoj. La preĝejo Sankta Antonio Abato estis menciita la unua fojon en la jaro 1497. En la jaro 1633 ĝi fariĝis pastra preĝejo kaj Cauco sekve propra paroĥo. En la jaro 1683 la preĝejo estis gradigita kaj estis alkonstruita sonorila turo. En la jaro 1978 ĝis 1989 la preĝejo estis renovigita.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Cesare Santi*: *Cauco* en *Historia Leksikono de Svislando* (2003-09-01)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cauco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Cauco
* Cauco en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Cauco** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Moësa |
| --- |
| 
**Komunumaro Calanca:** **Arvigo**  •  Braggio  •  Buseno  •  Castaneda  •  Cauco  •  Rossa  •  Santa Maria in Calanca  •  Selma

**Komunumaro Mesoko:** Lostallo  •  **Mesoko**  •  Soazza

**Komunumaro Roveredo:** Cama  •  Grono  •  Leggia  •  **Roveredo**  •  San Vittore  •  Verdabbio |  |

 |
***El Lute: camina o revienta*** (El Lute: forkuru aŭ eksplodu) estas hispana drama filmo de 1987 reĝisorita de Vicente Aranda. Estis dua parto sekvajare nome *El Lute II: mañana seré libre* (El Lute II: morgaŭ mi estos libera, 1988). Ambaŭ verkoj rakontas la vivon de fama deliktulo kaj fuĝinto de la 1960-aj jaroj nome Eleuterio Sánchez, «El Lute», rolo ludita de Imanol Arias per kiu li ricevis la premion Arĝenta Konko al la plej bona aktoro en la Donostia Kinfestivalo. Lia partnerino, Victoria Abril, ricevis la saman premion pro sia ludado de la rolo de Chelo.

Inter ambaŭ filmoj oni ricevis naŭ nomumojn al Goja-premioj, sed ili ricevis neniun premion.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La rakonto estas bazita sur reala historio. En 1960, familio de vaguloj trairas Ekstremaduron. La filo, Eleuterio Sánchez Rodríguez, «El Lute» (Imanol Arias), ŝtelas kokinojn kaj estas kondamnita je ses monatoj de mallibereco. Jarojn poste, en 1965, post ŝtelatako al juvelvendejo en Madrido, en kiu mortiĝis gardisto, li estis juĝita kaj kondamnita al mortopuno. Sed, la kondamno estas ŝanĝita al porviva mallibereco kaj «El Lute» fuĝiĝas dum translokigo. Ekde tiam, li ekfuĝas persekutita de la Civilgvardio. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Imanol Arias, Eleuterio
* Victoria Abril, Chelo
* Antonio Valero, Medrano
* Carlos Tristancho, Augudo
* Margarita Calahorra, Madre de Chelo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Carteles de Cine
* Filmo en Tokyvideo
* Prezento de la filmo en televidprogramo *Historia de nuestro cine* fare de Elena Sánchez Sánchez kun Carlos F. Heredero kiel invitito. (6a de oktobro 2016)

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo El Lute: camina o revienta en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 824977
 |
**Rezinkanalo** estas longa, tubforma interĉela ejo, kiu estas kovrata kun epiteloĉeloj kiuj sekrecias rezinon.

aksa rezinkanalo ĉe *Picea abies*
radia rezinkanalo en la medolradio *ĉe Picea abies*)

Troviĝo
-------

Rezinkanalo trovigas en multaj pingloarboj en la genroj piceo (*Picea*), lariko (*Larix*), pino (*Pinus*) kaj duglasa abio (*Pseudotsuga*). Taksuso (*Taxus*), abioj (*Abies*) kaj junipero (*Juniperus*) estas senrezinai, minimume la ligno. La abio povas eligi rezinon en la ŝelo. Krome troviĝas rezinkanaloj ĉe kelkaj tropikaj lignoj (ekzemple meranto, Shorea laevis, kapuro).
En la ligno la rezinkanaloj iras laŭlonge kaj transverse al la trunkakso. Ili formas inter si reton kaj formas tridemensian sistemon. La laŭlonge de la akso irantaj kanaloj troviĝas en la medolradioj.

Funkcio
-------

En la epiteloĉeloj, kiuj ĉirkaŭas la rezinkanaloj rezino estas formata kaj eligita en la kanalo. Rezinformado ka eligado okazas precipe en la alburno. Se vundado de la kambio okazas la epitelaj ĉeloj ensorbas akvon, ŝveliĝas kaj kondukas razinon al la vundita loko.
Rezinaj kanaloj plej ofte pligrandigas la interĉelaj ejoj. ankaŭ povas esti kanaloj, kiuj ekestas per la forigado de unuopaj ĉeloj. Tiuj kanaloj nomiĝas **traumataj rezinkanaloj** (ankaŭ: vundrezinaj kanaloj, fakultativaj rezinkanaloj). Sekve de la vundiĝo de la trunko la kambio komencas produkti grandan kvanton de rezino.

Literaturo
----------

* Hans Heinrich Bosshard: *Holzkunde. Band 1: Mikroskopie und Makroskopie des Holzes*, 2. überarb. Aufl. Birkhäuser Verlag, Basel, Boston, Stuttgart, 1982. ISBN 3-7643-1328-5
* Dietger Grosser: *Die Hölzer Mitteleuropas – Ein mikrophotographischer Holzatlas*, eldonejo *Springer*, 1977. ISBN 3-540-08096-1
* Rudi Wagenführ: *Anatomie des Holzes*, 4. neu bearb. Aufl. VEB Fachbuchverlag Lepsiko, 1989. ISBN 3-343-00455-3
* John G. Haygreen, Jim L. Bowyer: *Forest products and wood sciences*, eldonejo de la Iovaa Ŝtata Universitato, Ames, Iovao, 1996 (3-a eld.), ISBN 0-8138-2256-4

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rezinkanalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Forstbotanik/Dendrologie - Übung Holzbestimmung, TU München Arkivigite je 2007-06-11 per la retarkivo Wayback Machine
**DADAY András** [dadai], *Deési* estis hungara kuracisto, medicinhistoriisto naskita la 28-an de oktobro 1889 en Dés (Hungara reĝlando, nuntempa Dej en Rumanio) kaj mortinta la 20-an de junio 1973 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Li finis siajn medicinajn studojn en Scienca Universitato Ferenc József. Li translokiĝis Budapeŝton (1920), kie unue en malsanulejo, poste en kabineto de kuracisto li estis fak-, respektive ĉefkuracisto pri haŭtkuracado. Oni kvalifikis lin en Szeged privatprofesoro pri medicinhistorio (1934). Li esploris ĉefe la historion de bestmedicino. Li organizis plurajn ekspoziciojn medicinhistoriajn kaj li estis la fondinto de la unua muzeo pri la historio de bestmedicino en la mondo. Oni distingis lin kun memormedalo István Weszprémi (1958).

Fontoj
------

* Magyar Életrajzi Lexikon
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 304242
* LCCN: no2003125482
* VIAF: 122181395
* ISNI: 0000 0001 1702 340X
* SUDOC: 125069901
 |


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**András Berecz** [andrAŝ berec], laŭ la hungara skribmaniero **Berecz András** estis hungara kantisto kaj fabelisto.

András Berecz naskiĝis la 29-an de oktobro 1957 en Budapeŝto.

Biografio
---------

András Berecz frekventis lernejojn en Budapeŝto. Li ŝatis okupiĝi pri kantado kaj etnografio. Li fondis muzikan grupon *Ökrös* kun László Kelemen en 1987, sed tiutempe li faris etnografiajn laborojn ekzemple en Supra Hungarujo, Transilvanio, Somogy, orienta Hungario. Tie li kolektas popolkantojn, fabelojn, ŝercojn kaj intertempe li fondis alian muzikan grupon *Egyszólam* [edjsOlam]. Li instruis popolkantojn ne nur enlande, sed ankaŭ eksterlande en diversaj tendaroj. Li ricevis premion Kossuth en 2011, ekde 1985 ankaŭ aliajn premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* 10 muzikaj diskoj
* diversaj studoj, fabeloj
* partopreno en 2 filmoj

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 418498
* LCCN: n2002028824
* VIAF: 15081578
* ISNI: 0000 0000 7984 3158
* SUDOC: 157770621
* BNF: 155293871
* MBA: 5f7bf0cf-ac50-43b3-86a0-edee9673a3b5
 |
**BENKŐ András** (benkeo:) estis rumanuja hungara muzikhistoriisto naskita en Feiurdeni la 21-an de januaro 1923 kaj mortinta en Kluĵo la 9-an de aprilo 2001. Li estis la patro de muzikologino Judit Benkő.

Biografio
---------

La mezlernejon András Benkő komencis en Aiud, sed 1944 li finis en Kluĵo la pedagogian liceon. En 1950 li akiris diplomon de muzikinstruisto en la muzikaltlernejo de Kluĵo, poste tie iĝis profesoro de muzikhistorio. Ekde 1977 li estis doktoro de muziksciencoj (disertacio: *Bartók kaj România*). Li esploris precipe la muzikan pasintecon de Transilvanujo. Li publikis nekonatajn datojn pri la muzika vivo en 16-a jarcento de Beszterce, li konatigis manuskriptajn muziklibrojn (kolekto de Almási Sámuel el 1823-71, kantoj de Csokonai en manuskriptkolektoj de Koloĵvaro ktp.).

Volumoj
-------

* *Bartók Béla romániai hangversenyei* (1970);
* *A Bolyaiak zeneelmélete* (1975);
* *A Seprődi János válogatott zenei írásai és népzenei gyűjtése* (1974).
* *Zenetudományi írások* (1977, 1980) (redaktoro).
* *Zenei Kislexikon*, 1983.

Bibliografio
------------

* Rónai István: *A zeneelmélet Bolyaija*. A Hét 1975/41.
* Angi István: *A Bolyaiak a zene világában*. Utunk 1975/50.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon

* Kategorio András Benkő en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 229157
* GND: 126034958
* LCCN: n82030705
* VIAF: 57592975
* ISNI: 0000 0000 7997 6815
* BNF: 16315652t
 |
Koordinatoj: 48° 12′ 01″ N 3° 28′ 41″ O﻿ / ﻿48.20028 °N, 3.47806 °O﻿ / 48.20028; 3.47806 (mapo)

**Chigy** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 300 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2011.

Geografio
---------

Chigy etendiĝas sur 11.76 km², kaj havis 255 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas po 26 homoj laŭ kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Luc Maudet, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Chigy apartenas al la kantono de Villeneuve-l'Archevêque, kies ĉefurbo estas Villeneuve-l'Archevêque. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Chigy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Villeneuve-l'Archevêque


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 370032
* BNF: 152795575
 |
la lumturo de Maspalomas
**Maspalomas** (hispane: [maspaˈlomas]) estas turisma feriejo en la sudo de la insulo Granda Kanario, Kanariaj Insuloj, etendiĝanta de *Bahía Feliz* en la oriento ĝis *Meloneras* en la okcidento, inkluzive de la feriaj urboj San Agustín kaj Playa del Inglés kaj San Fernando, kun larĝaj plaĝoj borde de la Atlantiko. Maspalomas konsistigas la plej sudan parton de la komunumo *San Bartolomé de Tirajana*, kaj de la insulo.

Antaŭ la erao de turismo, Maspalomas estis la nomo de vilaĝeto en kio hodiaŭ estas *San-Fernando de Maspalomas*. Ĝia nomo eble devenas de tiu de Rodrigo *Mas de Palomar*, setlanto kaj soldato el Majorko, aŭ de *Francisco Palomar*, ĝenova amiko de *Alonso Fernandez de Lugo*, kiu aĉetis 87 guanĉajn sklavojn de la najbara insulo Tenerifo kaj ekloĝis en la regiono. 

Aktuala Maspalomas estas la rezulto de ambicia disvolva projekto, organizita en la formo de Internacia Ideo-Konkurso (malfermita al iu ajn membro de la Internacia Unio de Arkitektoj), okazinta en 1961 sub la aŭspicio de *Alejandro del Castillo*, posedanto kaj iniciatinto de plejparto de la konstruata spaco. La konkurso estis gajnita de la franca oficejo SETAP (inkluzive de la urbigisto Guy Lagneau kaj la ekonomikisto Michel Weill) kaj kovris areon de 1 060 hektaroj (2.600 akreoj) kaj 19 kilometroj de marbordo, kiuj konsistigas la kernan regionon de *Maspalomas - Costa Canarias*. La konkurso malfermis la vojon al aparta maniero kompreni "turisman" urbismon, kiu servis kiel modelo por posta turisma disvolviĝo en aliaj insuloj de la Kanarioj.

Sporto
------

En 2002 la Federacia Pokalo (nova nomo ekde septembro 2020 *Pokalo Billie Jean King*), la plej grava konkurso pri naciaj virinaj naciaj teamoj de teniso, okazis en Maspalomas.

* Maspalomas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Maspalomas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 735941
* LCCN: n2004113387
* VIAF: 159650800
 |
**Etelka Freund,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Freund Etelka** estis hungara pianisto.

Etelka Freund  naskiĝis en 1879, ŝi mortis la 27-an de majo 1977 en Zuriko (Svislando)

Biografio
---------

Etelka Freund lernis pianadon komence de ŝia plej aĝa frato, poste de István Thomán en Budapeŝto, pli poste en Vieno, kie ŝi renkontis Johannes Brahms, kiu taksis ŝin alte. Post Vieno ŝi vivis jaron en Zuriko kun ŝia frato. De 1898 ŝi studis en Berlino de Ferruccio Busoni, onidire Busoni konsideris Freund sian plej bonan studenton. Post debuto en 1901 en Berlino ŝi komencis internacian karieron, dum kiu ŝi estis unu el la unuaj, kiuj prezentis muzikojn de Béla Bartók. En 1910 Freund edziniĝis kaj forlasis la muzikon, dediĉante sin tute al la familio kaj edukante du filojn. Tamen, en 1936 ŝia edzo perdis sian laboron, tial Freund revenis al la koncertoj en Nederlando, Londono kaj Hungario. Ŝi migris al Usono en 1946, en la sekva jaro ŝi debutis en koncerto en Vaŝingtono, ŝi poste donis kelkajn koncertojn en Usono. En la 1980-aj jaroj ŝi revizitis Hungarion.

Fontoj
------

* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 635477
* GND: 128581697
* LCCN: no92030516
* VIAF: 64207198
* ISNI: 0000 0001 1067 7371
* BNF: 140404568
* MBA: 01fe51e9-f109-46ae-a44f-980afe5740cb
 |
**Bolhás** [bolhAŝ] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Nagyatád. La loknomo signifas: pula.

Aerfoto pri Bolhás
Kirko de Bolhás

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 31 km²
* Loĝantaro: 480
* Poŝtkodo: 7517
* Telefonprefikso: 82

Situo
-----

Bolhás situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, fine de sakovojo el Nagyatád, laŭ fervojo Kaposvár-Gyékényes. Nagyatád troviĝas 9, Csurgó 17 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el la 14-a jarcento laŭ tiama hungara ortografio *"Bolhas"*. Post la mezepoko la turkoj dufoje detruis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1853
* romkatolika kapelo omaĝe al Ĉieliro de Dipatrino de 1867
* klasikisma nobeldomo de Tallián el la 1830-aj jaroj

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.vendegvaro.hu
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

* Kategorio Bolhás en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kastelo de *Chihríq* komence de la 20-a jarcento

La **Kastelo de Chihríq** situas en la nordokcidenta parto de la irana provinco Okcidenta Azerbajĝano kaj estis la loko, kie *Siyyid 'Alí-Muḥammad Shírází* (1817-1850), titolita *Báb*, estis enprizonigita dum du jaroj, de majo 1848 ĝis julio 1850. Li estis la fondinto de la religia movado Babismo kaj unu el la du Profetoj de la Bahaa Kredo.

Avertita de siaj spionoj pri la kreskanta influo de la Profeto *Báb*, tiutempe enkarcerigita en la prizono de *Máh-Kú*, la Granda Veziro de la persa reĝo *Muḥammad Sháh Qájár* (1810-1848), *Ḥájí Mírzá Áqásí*, ekzilis Lin la 10-an de aprilo 1848 al la montara kastelo de *Chihríq*.

En tiu loko, kiun li mem kromnomis "montaro de la suferoj" (*Jabal-i-Shadíd*), la *Báb* estis pli severe malliberigita ol en *Máh-Kú* kaj post tri monatoj estis eskortita al Tabrizo (*Tabríz*) por proceso prezidita de la Kronprinco *Náṣiri’d-Dín Mírzá* (1831-1896). Sed poste, spite al la striktaj ordonoj de la *Amír-Niẓám* (Granda Veziro) al la gardestro *Yaḥyá Khán-i-Kurd*, la radianta influo de la *Báb* denove konkeris ĉiujn korojn kaj multaj eminentuloj persaj konvertiĝis al lia Kredo.

Dum tiu epoko la verkoj revelaciitaj de li estis pli esoteraj kaj mistikaj ol la antaŭaj, sed lin tiel afliktis la kruela martirigo de lia kara disĉiplo *Quddús* je la 16-a de majo 1849, ke li ne plu povis skribi nek dikti ion ajn dum ses monatoj. Jen kelkaj el liaj tiamaj verkoj :

* *Kitáb-i-Asmá’* (la Libro de la Nomoj, kiun li revelaciis antaŭ sia martirigo)
* *Kit’ab-i-Panj-Sha’n* (la Libro de la Kvin Rangoj, revelaciita en printempo 1850))
* Epistolo al *Ḥájí Mírzá Áqásí*
* *Lawḥ-i-Ḥurúfát* (la Epistolo de la Literoj)

Lia kreskanta influo kaj la sangaj ribeloj de babanoj en Zanĝan, Mazenderano kaj Nayríz instigis la *Amír-Niẓám* (Granda Veziro) de la persa reĝo *Náṣiri’d-Dín Sháh Qájár* (1831-1896), *Taqí Khán* (1807-1852), al lia ekzekuto por definitive estingi la fajron de Babismo. Sekve la *Báb* estis pafmortigita en la korto de la kazerno de Tabrizo je la 9-a de julio 1850 (28-a de *Sha'bán* 1266 p.H.)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kroniko de Nabil], ĉapitro 17-a en esperanto.
* "God passes by" (Dio preterpasas) de Shoghi Effendi, ĉapitro 2-a Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine (angle).

* Muḥammad Sháh Qájár*Muḥammad Sháh Qájár*
* Amír-Niẓám (Granda Veziro) Ḥájí Mírzá Áqásí *Amír-Niẓám (Granda Veziro) Ḥájí Mírzá Áqásí*
* Náṣiri'd-Dín-Sháh Qájár*Náṣiri'd-Dín-Sháh Qájár*
* Amír-Niẓám (Granda Veziro) Taqí-Khán*Amír-Niẓám (Granda Veziro) Taqí-Khán*

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Andor Csizmadia** [ĉizmadia], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csizmadia Andor** estis hungara juristo, profesoro, urbestro, ekstera membro de Aŭstra Scienca Akademio.

Andor Csizmadia  naskiĝis la 4-an de septembro 1910 en Győr. Li mortis la 12-an de junio 1985 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Andor Csizmadia frekventis benediktanan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis en Scienca Universitato Péter Pázmány kaj Scienca Universitato Ferenc József. Li akiris juran diplomon en 1933, sed jam ekde 1929 li estis subnotario en sia naskiĝurbo. Tiutempe li jam ankaŭ kontribuis ĉefe en lokaj gazetoj. Depost rehungariĝo de Kolozsvár li partoprenis en reorganizado de la administrado, en 1944 li estis urbestro de Nagybánya. En la sama jaro li estis nomumita privata profesoro en Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József. Dum la nazia erao li retiriĝis en vilaĝo. Post la 2-a mondmilito li havis postenon en la ministerio. Inter 1946 kaj 1949 li estis katedrestro en jura akademio en Eger, poste li instruis en Universitato Péter Pázmány kaj Universitato József. En 1951 li atingis la instruan rangon docento. En 1956 li kandidatiĝis, poste li estis konsilisto de ŝtata eklezia oficejo ĝis la pensiuliĝo. Ekde 1958 li instruis en Scienca Universitato de Pécs, kie li estis katedrestro, en la sekva jaro universitata profesoro, vicdekano (1962–1964), dekano kun rektorrajto (1964–1968). Li doktoriĝis en 1964, li pensiuliĝis en 1980. Li ricevis aŭstran kaj hungarajn premiojn. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A magyar városok kegyurasága* (1937)
* *A magyar városi jog. Reformtörekvések a városi közigazgatásban* (1940)
* *A község* (1947)
* *Az 1848/49. évi népképviseleti országgyűlés* (1954)
* *Hajnóczy József közjogi politikai munkái* (1958)
* *Az egyházi mezővárosok jogi helyzete és küzdelmük a felszabadulásért a XVIII. században* (1962)
* *Rechtliche Beziehungen von Staat und Kirche in Ungarn vor 1944* (1971)
* *Magyar állam- és jogtörténet* (1972, 1986) - studenta lernolibro
* *A magyar közigazgatás fejlődése a XVIII. századtól a tanácsrendszer létrejöttéig* (1976)
* *A kormányzás egyes kérdései a felszabadulás előtt* (1983)
* *Nemerec* (2003) - historia romano

Memorigiloj
-----------

* premio Csizmadia Andor (1991)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-07-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 559124
* GND: 1055781811
* LCCN: n80159759
* VIAF: 30048299
* ISNI: 0000 0001 0884 1507
* SUDOC: 079993656
* BNF: 12670852c
* NKC: mzk2013773549
* ICCU: PALV011818
 |
**Ferenc Stettner,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Stettner Ferenc** estas hungara-germana naĝisto, akvopilkisto, sidanta volejbalisto, dufoja paralimpiano, dufoja paralimpika kaj monda ĉampiono, oraĵisto.

Ferenc Stettner naskiĝis en 1958 en Hungario.

Biografio
---------

Ferenc Stettner en sia unua aĝo ricevis poliomjeliton, tial lia maldekstra piedo paralizis de la kokso ĝis la genuo. Spite tion, li restis moviĝema kaj li sportis longe, ofte kun la ordinaraj sportistoj. Li estis akvopilkisto en ordinara teamo 12 jarojn, sed li trejnadis ankaŭ inter la ordinaruloj. Li akiris oraĵistan licencon, dum li sportadis en Budapeŝto. Li estis paralimpiano en Hungario en la Somera Paralimpiko 1984 kun du oraj medaloj en 100 m dorso kaj 4 × 50 m varia naĝo, dum Hungario bojkotis la Olimpikon. Li finis la aktivan sporton en 1986, poste li translokiĝis al Lübeck. Li estis paralimpiano sub germana flago en Germanio en la Somera Paralimpiko 1992 en la sportbranĉo sidanta volejbalo. Lia edzino naskis filon kaj du filinojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto legebla pli malsupre

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822815
 |



* Portalo pri Biografio
**Bolesław Pylak** (naskiĝis la 20-an de aŭgusto 1921 en Łopiennik Górny, proksime al Krasnystaw - 6-a de junio 2019) – estis pola  romkatolika episkopo, dioceza episkopo de Lublin en la jaroj 1975–1997, ekde 1992 ĉefepiskopo kaj de 1997 ĉefepiskopo senioro.

Vivo
----

Li naskiĝis kiel filo de Feliks kaj Helena. Antaŭ la dua mondmilito abiturientiĝis. Aktive partoprenis skoltismon. Laboris en familia bieno. Dum la milito en 1941 iĝis soldato de Kamparanaj Batalionoj uzante pseŭdonomon *Kalina*. Li aktivis kiel enketisto kaj laŭleĝisto – avertis pri germanaj operacoj kaj informis minacitojn pri ebla aresto, helpante akiri taŭgajn dokumentojn. Kunaranĝis helpon por enprizonigitoj.

La 29-an de junio 1948 ricevis ordinon de la manoj de episkopo Stefan Wyszyński. La 14-an de marto 1966 estis nomumita titolara episkopo kaj helpa episkopo en lublina diocezo. La 29-an de majo 1966 episkopiĝis. La 27-an de julio 1975 ekposedis la diocezon kiel dioceza episkopo, kaj post reorganizo de strukturoj de la katolika eklezio en Pollando en 1992 iĝis la unua ĉefepiskopo de la ĉefdiocezo. La 14-an de junio 1997 iĝis pensiulo.

En 1958 doktoriĝis en KUL. En 1969 akiris la titolon de profesoro.

Bolesław Pylak publikigis kelke da libroj:

* *Mistyczne ciało Chrystusa* (Mistika korpo de Kristo),
* *Eucharystia sakramentem jedności Mistycznego Ciała Chrystusa* (Eŭkaristio kiel sakramento de unueco de la Mistika Korpo de Kristo),
* *Biskup Lubelski Stefan Wyszyński jako duszpasterz* (Episkopo Stefan Wyszyński kiel animzorganto).

La 7-an de decembro 2006 okazis solena renovigo de lia doktoriĝo en Katolika Universitato de Lublin, kaj la 4-an de decembro 2007 li estis distingita per Medalo pro meritoj por KUL.

Distingita per la Kruco de Pola Enlanda Armeo kaj de la Kruco de Kamparanaj Batalionoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bolesław Pylak en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio de Bolesław Pylak en la paĝo de Katolika Universitato en Lublin


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 411765
* GND: 119438941
* LCCN: n90619314
* VIAF: 102304858
* ISNI: 0000 0001 0929 4680
* SUDOC: 251219429
* BNF: 12100538p
 |
**Ferenc Redő** [redO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Redő Ferenc** estis hungara pentristo, grafikisto, gobelinisto, altlerneja instruisto, muzeestro.

Memortabulo pri Ferenc Redő
Ferenc Redő [*rompita ligilo*] naskiĝis la 29-an de aŭgusto 1913 en Budapeŝto, li mortis la 1-an de oktobro 2012 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Redő frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste liberan artlernejon de Vilmos Aba Novák (1932-1936). Liaj plej gravaj instruistoj estis (krom la lernejestro) Róbert Berény kaj Béla Iványi-Grünwald. Post la 2-a mondmilito li havis diversajn postenojn en la politiko kaj kultura vivo (ekzemple li estis muzeestro). Inter 1955-1958 li instruis gobelinteknikon en Industriarta Altlernejo. Li studvojaĝis al Sovetunio en 1958, al Italio en 1968 (ambaŭ helpe de stipendioj). Li ricevis premiojn inter 1935-1986. Li havis edzinon, (same pentristo kaj gobelinisto), kiu naskis 2 gefilojn. Li estis entombigita en Leányfalu, kie li ofte kreis.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Budapeŝto (1954, 1957, 1968, 1974, 1980, 1988, 1998)
* Hódmezővásárhely (1969)
* Dubna (1978)
* Parizo (1980)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Budapeŝto (1945, 1961, 1964
* Moskvo (1958
* Helsinko (1961)
* Londono (1976)
* Arthalo Budapeŝto (1979, 1985, 1989)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Delelés
* Tanya
* Delelés
* Mártély

Elektitaj aliaj artaĵoj
-----------------------

* Vajda (tuĉo)
* Falikép (mozaiko, Nagykanizsa, 1966)
* gobelinoj: Szántó Kovács János, A vörös postakocsi, Kakas, Árvíz

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Angyalföld (2013)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 615672
* LCCN: n85040354
* VIAF: 20882491
* ISNI: 0000 0004 3351 8519
* BNF: 169846553
 |
**BÁNHIDI Andor** (ba:nhidi) estis hungara pentristo, grafikisto naskita en Satmaro la 24-an de aŭgusto 1910 kaj mortinta en Budapeŝto la 25-an de septembro 1964.

Distingoj, premioj
------------------

* 1952: Munkácsy-premio

Kariero
-------

Andor Bánhidi studis en Magyar Képzőművészeti Főiskola (Hungara Belarta Altlernejo) de Budapeŝto en jaroj 1929-35. Inter 1938-43 li estis grafikisto de la kuracilfabriko Wander, samtempe li distingiĝis per siaj turismaj afiŝoj. Post reveno el militkaptiteco en 1948 li laboris en la dekoracisekcio de MDP, inter 1952-57 li estis pentristo en Honvéd Stúdió. De 1958 ĝis sia morto li estis katedrestro de grafika katedro de la *Magyar Képzőművészeti Főiskola* (Hungara Belarta Altlernejo). Li fidele sekvis la devigojn de la socialisma realismo.

Selektitaj grupaj ekspozicioj
-----------------------------

* 1952-54 • 3. és 4. Országos Képzőművészeti kiállítás, Műcsarnok, Budapest
* 1961 • IV. Magyar Plakátkiállítás, Műcsarnok, Budapest
* 1960 • Magyar Plakát-Történeti kiállítás 1885-1960, Műcsarnok, Budapest
* 1986 • 100 + 1 éves a magyar plakát, Műcsarnok, Budapest
* 1995 • Plakát Parnasszus I. Szt. Korona Galéria, Székesfehérvár.

Fontoj
------

* Artportal.hu


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 343181
 |
**Béla Tolcsvay** [tolĉvai], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Tolcsvay Nagy Béla** estas hungara ŝlagrokantisto, gitaristo, komponisto. Lia frato estas László Tolcsvay.

Béla Tolcsvay
Béla Tolcsvay  naskiĝis la 6-an de novembro 1946 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Tolcsvay jam frue inter 1964-1969 estis gitaristo en diversaj muzikgrupoj. En 1968 li venkis en muzika konkurso de Hungara Televizio. Tiutempe li ofte verkis muziktekstojn por Zsuzsa Koncz, poste li ofte ludis kune kun Zsuzsa Koncz. En 1973 li aranĝis festivalon en Miskolc. En la sekva jaro li kolektis popolkantojn en Transilvanio. En 1976 li helpis prezentaĵon de Zoltán Latinovits, poste li faris la samon al Erzsébet Kútvölgyi. En 1994 li establis klubon en Budapeŝto. Li edziĝis en 1997. Li ricevis premion Kossuth en 2015, pli frue aliajn premiojn en 1994 kaj 2009.

Elektitaj verkoj kaj roloj
--------------------------

* komponaĵoj, eĉ muzikalo kaj diversaj ŝlagroj
* 10 ŝlagraj diskoj
* partoprenoj en 10 filmoj inter 1969-2002
* diversaj aktoraj roloj

Fontoj
------

* hompaĝo - foto Arkivigite je 2007-06-22 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare
* angle

* Kategorio Béla Tolcsvay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 519236
* VIAF: 164171055
* ISNI: 0000 0001 1262 0627
* MBA: 8c178ac7-7d3e-4986-90cc-d37c370de612
 |
**Ferenc Schmidt** [ŝmit], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schmidt Ferenc** estis hungara kuracisto, balneologo, kardiologo, profesoro.

Ferenc Schmidt
Ferenc Schmidt [*rompita ligilo*] naskiĝis la 21-an de januaro 1881 en Zalaegerszeg. Li mortis la 29-an de julio 1958 en San Diego.

Biografio
---------

Ferenc Schmidt abiturientis en benediktana gimnazio de Győr, poste li lernis en universitatoj de Graz kaj Vieno. Post siaj studoj li laboris en 1906 en Vieno, en la sekva jaro en milithospitalo de Budapeŝto. Dum la 1-a mondmilito li kuracadis vunditojn en hospitalo en Balatonfüred, poste li gvidis la hospitalon ĝis 1952. En 1922 li akiris plian diplomon en Universitato de Budapeŝto, post jaroj li ankaŭ instruis kiel eksterordinara profesoro. En Balatonfüred li profitis la kuracakvon kaj la vinberojn dum kuracado. Li mortis dum familia vizito en Usono.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Balatonfüred gyógytényezői és gyógyjavallatai* (1913)
* *A balatoni szőlőgyógymód* (1933)
* *Idült szívelégtelenségek* (1936)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Balatonfüred

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

* Kategorio Ferenc Schmidt (kuracisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ĉaman** urdue چمن estas urbego en provinco Baluĉistano (Pakistano), kie Ĉaman estas sidejoj de la samnomaj kantono kaj distrikto, ankaŭ limpasejo.

Limpaseja pordego de Ĉaman

Bazaj informoj
--------------

* loĝantaro: 123 191 (2017, )
* horzono: UTC+ 5
* poŝtkodo:
* telefonkodo:
* Supermara alteco: 2211 m (en la urbocentro)
* Areo:

Geografio
---------

Ĉaman situas laŭ landlimo de Afganio en montaro. La provinca ĉefurbo Kveta troviĝas 96, Multano 486, Peŝavaro 587, Fajsalabado 636, **Karaĉio** 675, Ravalpindio 687, **Islamabado** 695, Lahoro 754 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Ĉaman spertis evoluon dum la milito en Afganio en la 1980-aj jaroj, poste la urbo estis utiligita fare de NATO kiel grava provizvojo en Afganion ekde 2000. En 2009 atako okazis kontraŭ NATO-konvojo. La atakantoj laŭdire lanĉis raketojn kaj manpafilojn antaŭ detruado de la kamionoj. Pro la militado afganaj rifuĝintoj alvenis utiligante la limpasejon.

Ekonomio
--------

Ĉaman estas grava komercpunkto en Baluĉistano disponigante trairadon inter Afganio kaj Karaĉio (Afganio utiligas marhavenon de Karaĉio).

Loĝantaro
---------

Loĝantaro| 1972 | 1981 | 1998 | 2017 |
| --- | --- | --- | --- |
| 20 702 | 29 793 | 56 792 | 123 191 |

La loĝantaro pliiĝis preskaŭ sesoble inter 1972 kaj 2017. Inter 1998 kaj 2017 la meza jara kresko estis 4,2%, dum la tutlanda averaĝa kresko estas 2.4%.

Trafiko
-------

Ĉaman havas trairan aŭtovojon kaj fervojan linion inter Afganio kaj Kveta. La plej proksima internacia flughaveno en Kveta funkcias.

Klimato
-------

Ĉaman situas en duonarida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (BSh). La meza jara temperaturo estas 19,0 °C, la jara precipitaĵo averaĝe estas 232 mm. Junio estas la plej seka monato (sen pluvo), dum la plej malseka monato estas januaro kun 65 mm. Julio estas la plej varma monato kun 31,0 °C, la plej malvarma estas januaro kun 6,4 °C.

Fontoj
------

* WikiTrans
**Béla Varságh** [varŝAg], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Varságh Béla** estis hungara apotekisto.

Béla Varságh  naskiĝis la 30-an de aŭgusto 1840 en Mezőberény, li mortis la 29-an de oktobro 1925 en Békéscsaba.

Biografio
---------

Béla Varságh en sia naskiĝurbo estis konatulo de Sándor Petőfi kaj Soma Orlai Petrich. Li frekventis gimnazion en Szarvas, poste li akiris farmacian diplomon en Reĝa Universitaro de Pest en 1867. Post siaj studoj li laboris en apotekoj de Orosháza kaj Battonya. En 1869 li aĉetis apotekon en Békéscsaba. Lia kolego estis Béla Réthy, kiu luis la apotekon en 1894, poste eĉ aĉetis ĝin en 1911. Varságh retiriĝis, tamen li diligentis en la urba kultura vivo. Li estis unu el la fondintoj de la urba ŝparkaso kaj muzea societo. En 1904 li ricevis reĝan premion. Depost la 1-a mondmilito li bankrotiĝis.

Memorigiloj
-----------

* strato en Békéscsaba (1929)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 100-a paĝo)
La entrepreno **Bashkirian Airlines** - en Esperanto "Baŝkiriaj fluglinioj", mallonge **BAL** - estis rusia flugkompanio kun sidejo en Ufa, Baŝkirio (Rusia Federacio). Ĝi malfondiĝis en 2007

Historio
--------

Origine la entrepreno fondiĝis kiel samfamilia firmao de la ŝtata rusia flugkompanio Aeroflot. La kompanio *Bashkirian Airlines* okazigis enlandajn flugojn inter la urboj Moskvo, Nadim, Niĵnevartovsk, Novij Urengoj, Sankt-Peterburgo, Surgut kaj Ufa. Iom pli poste aldoniĝis ankaŭ kvin internaciaj celoj: Bakuo en Azerbajĝano, Duŝanbeo en Taĝikio, Hurghada en Egiptio, centro de feria regiono borde de la Ruĝa Maro, Istanbulo en Turkio kaj Erevano en Armenio. En 2006 la rusia oficejo pri aviada sekureco *FTOA* forprenis la flugkompanian licencon de la entrepreno kaj nur redonis ĝin al du el la 12 aviadiloj post pruvo de intensaj prisekurecaj renovigoj. En majo 2007 la entrepreno publike anoncis bankrotiĝon kaj malfondon. Antaŭ la bankrotiĝo la entrepreno havis 1513 dungitojn.

Aviadalaro
----------

Antaŭ la bankrotiĝo la entrepreno havis la sekvajn aviadilojn:

* 2 aviadiloj de la marko Tupolev Tu-154M.

Dek pliaj aviadiloj restis malfunkciigitaj post la decido de la rusia oficejo pri aviada sekureco *FTOA* en 2006:

* 1 aviadilo de la marko Antonov An-24RV
* 3 aviadiloj de marko Antonov An-24V
* 4 de la marko Tupolev Tu-134A kaj
* 2 de marko Tupolev Tu-154B.

Grava akcidento
---------------

La flugkompanio aparte en 2002 estis en la fokuso de publika atento, kiam la pasaĝera flugo 2937 proksime de la urbo Überlingen ĉe la Bodenlago en sudokcidenta Germanio havarie finiĝis per kolizio kun kargoaviadilo de la entrepreno DHL. Kadre de tiu kolizio mortis 71 homoj. Viro el Nord-Osetio, kies edzino kaj du infanoj pereis en la akcidento, du jarojn pli poste murdis la respondecan aviadotrafikan kontroliston el la aviada kontrolejo Zuriko, de svislanda juĝejo estis kondamnita je 8 jaroj da karcero, sed post tri jaroj, en 2007, jam estis liberigita, revenis al sia hejmregiono kvazaŭ heroo kaj en 2008 iĝis vicministro en la registaro de Nord-Osetio.

Notoj
-----

1. ↑  informo de la svisa retejo *ch-aviation.ch* la 5-an de junio 2009 (germanlingve)
2. ↑  aviadilaro de la kompanio *Bashkirian Airlines*, informo de la retejo aerotransport.org la 11-an de marto 2008

* Kategorio Bashkirian Airlines en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Imre Sarudi** [ŝarudi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sarudi Imre** estis hungara kemiisto. (Lia origina familia nomo estis *Stetina*.)

Imre Sarudi  naskiĝis la 27-an de septembro 1907 en Hungara reĝlando en Szakolca (nuntempa Skalica en Slovakio). Li mortis la 5-an de decembro 1975 en Szeged.

Biografio
---------

Imre Sarudi frekventis mezlernejojn en Vác kaj Kalocsa, poste li akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato József en 1930. Post siaj studoj pro la ekonomia krizo li laboris kiel simpla laboristo. En 1933 li estis vickemiisto en instituto pri kapsikoj en Szeged. En 1947 li estis jam institutestro. Li kandidatiĝis en 1952, li pensiuliĝis en 1952. Dum la socialismo li okupiĝis pri analizado de diversaj nutraĵoj kaj akvoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Szervetlen mennyiségi analízis* (1947–48)
* *Cukormeghatározások. Válogatott módszerek* (1960)
* *Ivóvízvizsgálat. Válogatott módszerek* (1960)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**Imre Pethes** [peteŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pethes Imre** estis hungara aktoro, reĝisoro, akademia instruisto. Lia filo estis Sándor Pethes

Imre Pethes kiel Cyrano de Bergerac
Imre Pethes  naskiĝis la 18-an de decembro 1864 en Jászárokszállás, li mortis la 14-an de novembro 1924 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Imre Pethes frekventis gimnazion en Jászberény, poste li studis en Reĝa Scienca Universitato de Budapeŝto, fine li akiris diplomon en Teatra Akademio en 1890. Post siaj studoj li ricevis rolojn en diversaj provincaj urboj (komence en Győr). En la jaroj 1900 kaj 1901 li aliĝis al trupo de Lajos Makó, lie jam en malgranda teatro de Budapeŝto li ricevis la rolon de Cyrano de Bergerac. Tiu rolo faris tutlandan konatecon. Inter 1903 kaj 1924 li apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto), kie li havis rolojn resume en 25 teatraĵoj de Ŝekspiro, resume pli ol 200 aliajn rolojn. En 1923 li ricevis la titolon eterna membro de la Nacia Teatro. Ekde 1918 ĝismorte li instruis en la menciita akademio. Li estis ankaŭ reĝisoro de 8 teatraĵoj.

Elektitaj roloj teatraj
-----------------------

* Rostand: **Cyrano de Bergerac** - titolrolo
* József Katona: *Banuso Bánk* - titolrolo, Petur, Tiborc
* Imre Madách: *La tragedio de l' homo* - Lucifer
* William Shakespeare:
	+ *La Tragedio de Reĝo Lear* - titolrolo
	+ *Hamleto* - titolrolo
	+ *Somermeznokta sonĝo* - Vackor
* Molière: Tartufo - titolrolo

Elektitaj roloj kinejaj
-----------------------

* *A szentjóbi erdő titka* (1917)
* *A Papagály* (1918)

Elektitaj reĝisoraĵoj
---------------------

* Rostand: Cyrano de Bergerac
* Mihály Vörösmarty: *Czillei és a Hunyadiak*
* Friedrich Schiller: *Die Räuber* (La rabistoj)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Imre Pethes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 569719
* GND: 1025871448
* VIAF: 265836584
* ISNI: 0000 0003 8247 9416
 |
**Imre Regéczi Nagy** [regEci nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Regéczi Nagy Imre** estis hungara kuracisto, bestkuracisto, fiziologo, profesoro. Lia nomo foje aperis en formo *Regéczy*.

Imre Regéczi Nagy  naskiĝis en 1853 en Miskolc. Li mortis la 10-an de marto 1891 en Vieno.

Biografio
---------

Imre Regéczi Nagy akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1877. En la sekva jaro li partoprenis en la militiro kontraŭ Bosnio kiel armea kuracisto. Hejmenveninta li laboris en instituto ĝis 1884, kie li instruis kaj esploris. En 1881 li atingis la instruan rangon privata profesoro, post 3 jaroj universitata eksterordinara profesoro. Ekde 1890 li iĝis katedrestro en la Veterinara Akademio. Li okupiĝis pri biofiziko kaj hematologio.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Adatok a szűrődés tanához* (1881)
* *Az izomáram nemleges változata által egy másik izomban közvetetlenül kiváltott másodlagos rángásról* (1888)
* *Experimentelle Beiträge zur Frage des Porret'schen Muskelphänomens* (1889)
* *Vizsgálatok az izomrángás lefolyásának különböző behatásokra beálló módosulatairól, a Jendrássik összehúzódási elméletének alapján* (1891)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero R, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero R, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
dekstra
**Martina Hingis** estas svisa tenisistino de ĉeĥa kaj hungara deveno. Ŝi naskiĝis la  30-an de septembro 1980(nun 1980-09-30)en Košice, Slovakio, tiutempe en Ĉeĥoslovakio, do nun estas 42-jara. Ekde la jaro 1994 ĝis 2007 ŝi estis tenisa profesiulo. Interalie ŝi en 2001 kune kun la samlanda tenisisto Roger Federer gajnis la internacian Hopman-Pokalon en Perto, Aŭstralio - en tiu turniro interkonkurencas la po plej bona vira kaj virina tenisistoj de ok naciaj teamoj.

Biografio
---------

Martina Hingis estis la filino de du dediĉitaj tenisistoj, ĉeĥa patrino, Melanie Molitorová, kaj hungara patro, Károly Hingis. Ŝi naskiĝis kaj la familio komence vivis en Košice (Slovakio). La patrino estis profesia tenisistino, kiu estis inter la dek plej bonaj tenisistinoj en Ĉeĥoslovakio, kaj jam dum la gravedeco estis konvinkita ke ŝi akompanos la naskiĝotan filinon ĝis elstara tenisistino. La patro estis inter la 20 plej sukcesaj bonaj tenisistoj de Ĉeĥoslovakio. La filino ricevis sian personan nomon laŭ la legenda tenisistino Martina Navrátilová. La gepatroj divorciĝis kiam la filino estis sesjara, kaj pli-malpli jaron poste la patrino kaj filino translokiĝis al Wartau-Trübbach en Svisio. La patro, pluvivis en Košice kiel tenisa trejnisto.
La filino komencis ludi tenison en aĝo de du jaroj, kaj konkursis en unua turniro en aĝo de kvar. En 1993, la 12-jarulino iĝis la plej juna gajninto de junula turniro el la serio Granda Ŝlemo: ŝi venkis en knabinaj unuopaj matĉoj de la Francia Malferma Turniro. Sekvajare ŝi regajnis tiun titolon, ankaŭ gajnis la knabinan turniron en Wimbledon kaj krome ankaŭ atingis la finalon de la Usona Malferma Turniro. En oktobro 1994, du semajnojn post sia 14-a naskiĝtaĝo, ŝi oficiale iĝis profesia tenisisto. Tiujare ŝi grimpis ĝis la rango de 87-a plej bona monda tenisistino, kaj la sekvajn jarojn plu viciĝis sportaj sukcesoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Martina Hingis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Martina Hingis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo
* profilo de Martina Hingis en la retejo de la Virina Tenisa Asocio (angle)
* Facebook
* Statistiko pri ŝi en la retejo de la Federacia Pokalo *(angle)*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 310386
* GND: 119539683
* LCCN: n97117352
* VIAF: 167054736
* ISNI: 0000 0001 1483 7635
* SUDOC: 086143409
* BNF: 13740438d
* NKC: xx0006300
 |
Placo Bolivar en El Limón
**El Limón** (hispane: la citrono) estas urbego kaj signifa universitata urbo en subŝtato Aragua (ŝtato) en norda Venezuelo. La urbego apartenas al urbaro de Marakajo.

Bazaj informoj
--------------

Vido al valo de El Limón
* Loĝantaro: 162,008 en 2012
* Supermara alteco: 483 m
* Areo: 52 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo: 2105
* Horzono: UTC -4:30
* 10° 18′ 01″ N 67° 38′ 01″ U﻿ / ﻿10.30028 °N, 67.63361 °U﻿ / 10.30028; -67.63361 (mapo)

Geografio
---------

El Limón situas en norda Venezuelo sur montetaro laŭ la samnoma rivero, kiu fluas al Lago Valencio. *Marakajo* troviĝas 8, Turmero 18, Valencio (Venezuelo) 43, Los Teques 66, **Karakaso** 81, Petare 91, Santa Teresa del Tuy 106, Guatire 122, Barquisimeto 187, Coro (Venezuelo) 254, Barcelono (Venezuelo) 322, Cabimas 417, Marakajbo 440, Maturín 492, Bolívar (urbo) 510, San Cristóbal (Venezuelo) 578, Guayana (urbo) 588 km. 

Universitato en El Limón

Historio
--------

Granda parto de teritorio de El Limón ekde la hispana erao ĝis 1960 apartenis al unusola familia dinastio, poste ministerio pri agrikulturo konfiskis la bienon. Ĝis la 20-a jarcento oni okupiĝis pri sukerkanoj. Urbeto El Limón komecis kreski pro la industrio en la dua duono de la dudeka jarcento. Okazis inundo granda en 1987. Nur pos 2 jaroj estis elektita la unua urba konsilantaro.

Malnova domo en El Limón
Kamenturo de El Limón

Klimato
-------

En El Limón la averaĝa temperaturo estas 24 °C, tio varias averaĝe inter 16-28 °C. La pluvoj estas oftaj.

Trafiko
-------

El Limón havas nur simplan trairan vojon inter montaro kaj Marakajo.

Vidindaĵoj
----------

* Kamentubo de malnova muelilo (vidu la flagon, blazonon kaj bildon!)
* kirkoj
* muzeo
* botanika ĝardeno
* proksime Nacia parko Henri Pittier

Fontoj
------

* mapo, distancoj
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
**Martin Warnke** (naskiĝinta la 12-an de oktobro 1937 en Ijuí, Brazilo - 11-a de decembro 2019) estis germana arthistoriisto.

Martin Warnke studis arthistorion, historion kaj germanistikon en Munkeno, Madrido kaj Berlino. De 1971 ĝis 1978 li profesoris pri arthistorio ĉe la er Professor für Kunstgeschichte an der Universitato de Marburgo. Ekde 1979 li instruis ĉe la universitato de Hamburgo ĝis sia pensiiĝo printempon de 2003.

Warnke reprezentis dum sia hamburga tempo esplorfakon, kiu sin turnis aparte al la socia historio de arto. Apartan efikon ene de sia fako havis lia esploro de la politikaj kaj sociaj antaŭkondiĉoj de arto same kiel de la politika efiko de bildoj. 

Krom tio li direktis la esplorejon pri politika ikonografio en Hamburgo, kiun Warnke financis el monrimedoj de la Premio Gottfried Wilhelm Leibniz donitaj al li en 1990.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Martin Warnke en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Hejmpaĝo ĉe la Universitato Hamburgo Arkivigite je 2013-03-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Arĥivo de la Warburg-Domo je Hamburgo Arkivigite je 2014-06-03 per la retarkivo Wayback Machine
**El Fresno** [elFRESno] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. *El Fresno* estas etimologie komprenebla kiel *La Frakseno*, kaj tial aperas frakseno kaj en la flago kaj en la blazono.

El Fresno en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 12,63 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 589 loĝantojn. Ĝi perdis 200 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, sed poste rekuperiĝis pro funkciado kiel dormurbo, danke al ties proksimeco al la provinca ĉefurbo. Ĝi distas 10 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun La Colilla, La Serrada, Ávila, Salobral kaj Gemuño.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj tial aperas simbole tri spikoj kaj ŝafkapo en la blazono sur ruĝa fono. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762007
 |
**Martina Kvarantan ŠMITRAN** estas kroata esperantistino, profesoro pri socia pedagogio kaj trejnisto pri neŭrolingvistika programado (NLP). 

Ŝi estas aparte aktive en la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI). En ILEI ŝi eniris en 1992, per partopreno al la 1-a ILEI-gimnazio. Ŝi ankaŭ partoprenis la postajn. Ŝi ankaŭ estas membro de Universala Esperanto-Asocio (UEA) kaj partoprenas en Universala Kongreso de Esperanto (UK), ekz-e UK 1993 en Valencio. 

Martina ankaŭ estas sukcesa orgen- kaj pianludistino kaj korusgvidantino kaj dum tiu kongreso ŝi havis memstaran unuhoran koncerton. Pro la fakto, ke invitita pianisto malfruis, ŝi ankaŭ plenigis la truon de la muzika paŭzo dum la inaŭguro. De tiu kongreso ŝi kunlaboris kun la Internacia Koruso, per pianakompano. Ŝi koncertis en Triesto, Vieno kaj Berlino. Kiel kungvidantino de la kroata Esperanto-grupo, ŝi partoprenis Euroscola (2001, 2002). Pri la fako NLP ŝi verkis tri librojn.

Ŝi ankaŭ aŭtoras fabellibron por infanoj. Martina partoprenis en la Tago de Lernado de la 2-a Virtuala Kongreso de Esperanto per la prelego *De aplaŭdo al konfido*, tiam prezentita ankaŭ kiel patrino de kvar infanoj.