recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
princo Karl Peter Holstein-Gottorp en 1743
La klopodo krei la Reĝlando Finnlando en 1742 estas malmulte konata ĉapitro en la finna historio. Tiu ĉi projekto okazis dum la rusa okupo de Finnlando post la Milito de la Ĉapeloj kaj la neklaraj promesoj de la rusa imperiestrino Elizabeto fari Finnlandon sendependa reĝlando. La germana princo Karl Peter Holstein-Gottorp (kiu poste iĝis la heredonto de la rusa krono kaj caro Petro la 3-a) estis elektita reĝo de Finnlando. Reprezentantoj de la finnaj parlamentoj estis invititaj al Turku kaj Turku-landtagoj estis okazigitaj.

En la Ŝtata Kongreso de Turku, la rusoj anoncis, ke ili volas plibonigi la uzadon de la finna lingvo en ŝtata administrado en Finnlando kaj ke Finnlando fariĝus sendependa regno. Tamen, la politika situacio rapide ŝanĝiĝis kaj sendependa Finnlando rapide perdis la subtenon de Rusio. La fakto, ke la finna delegacio eĉ ne havis tempon por prepari kaj foriri al Sankt-Peterburgo antaŭ ol la rusa imperiestrino Elizabeto ŝanĝis sian opinion, indikas kiom mallongdaŭra estis la koncerna projekto. La elektita reĝo de Finnlando, princo Karl Peter Holstein-Gottorp, verŝajne neniam eksciis pri sia elekto kiel reĝo de Finnlando.

Vidu ankaŭ
----------

* Reĝlanda projekto de Finnlando (1918)
Botelo de *Spirytus Rektifikovany*, produktita de Polmos.
**Rektifikita alkoholaĵo**, konata ankaŭ kiel *neŭtrala alkoholaĵo* aŭ *etilalkoholo* de agrikultura deveno estas tre koncentrata etanolo kiu estis purigita pere de ripetita distilado en procezo nomita "rektifikado". En kelkaj landoj, denaturigita alkoholo aŭ denaturigita rektifikita alkoholaĵo povas ofte estis disponebla kiel "rektifikita alkoholtrinkaĵo".

Neŭtrala alkoholaĵo povas esti produktita el greno, maizo, vinberoj, sukerbetoj, sukerkano, kaj aliaj fermentitaj plantomaterialoj. Partikulare, grandaj kvantoj de neŭtrala alkoholaĵo estas distilata el vino.

*Spyritus Rektifikovany*, en esperanto komprenebla kiel *Korektita Mento*, estas alkoholaĵo el Polujo farita kun la plej alta alkoholnivelo. Tio havas almenaŭ 95 % de alkoholo, sed povas iri ĝis 97.5 % aŭ pli. Estas ofte uzita por enmeti en aliajn trinkaĵojn por fari koktelojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Alkoholo
* Brando
* Distilado
* Vodko

Notoj
-----

1. ↑  E.U. Definitions of Categories of Spirit Drinks 110/2008, M(b), 2008. Alirita la 22an de Februaro 2021.
2. ↑  "Results of sales of vinous alcohol held by public agencies". Arkivigite je 2012-09-28 per la retarkivo Wayback Machine Official Journal of the European Union. Alirita la 22an de Februaro, 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 716514
 |
kapo de la arkana kulturo el la 17a jarcento, Ganao. hodiaŭ en la Novjorka Urba Artmuzeo *Metropolitan Museum of Art*
La **Reĝlando Bono** (abrone: *Bonoman*) estis regno de la Akanaj popoloj. Ĝi ekestis 1295 (laŭ aliaj fontoj ĉirkaŭ 1400) en la regiono  Brong-Ahafo, en la hodiaŭa Ganao. 

Trans Bono okazis la fruaj komercaj kontaktoj de la grandaj regnoj en suda Sahelo al la akanoj kaj la marbordaj popoloj en tiu parto de Okcidenta Afriko. Ĝi estis ligita al la transsahara komerco. 
La ĉefurbo de la reĝlando estis Bono-Manso. En 1723 la urbo estis konkerita de la aŝanta reĝo Opoku Ware la 1-a. Ĝi fariĝis parto de la Aŝanto-Reĝlando. Tiam multaj loĝantoj fuĝis al la najbara regiono Tekimano. En 1740 tiu regiono fariĝis ankaŭ parto de la Aŝanta reĝlando.

Literaturo
----------

* Effah-Gyamfi, Kwaku (1979) *Traditional history of the Bono State* Legon: Institute of African Studies, University of Ghana.
* Effah-Gyamfi, Kwaku (1985) *Bono Manso: an archaeological investigation into early Akan urbanism* (African occasional papers, no. 2) Calgary: Dept. of Archaeology, University of Calgary Press. ISBN 0-919813-27-5.
* Meyerowitz, E.L.R. (1949) 'Bono-Mansu, the earliest centre of civilisation in the Gold Coast', *Proceedings of the III International West African Conference*, 118–120.
La **Reĝlando Dahomeo**, ankaŭ alilingve **Dahomey**, estis afrika reĝlando lokita en la sud-okcidento de la nuna Benino inter la 17-a jarcento kaj la fino de la 19-a jarcento. La Reĝlando Dahomeo kreskiĝis sur la altebemaĵo de Abomey en la komenco de la 1600-aj jaroj kaj fariĝis regiona potenco je la 18-a jarcento per la konkerado de strategiaj urboj de la Atlantika marbordo, speciale la haveno de Ouidah. Dum la plejmulta parto de la 18-a kaj 19-a jarcentoj, le reĝlando Dahomeo estis grava regiona ŝtato, kiu fariĝis grava loko por la traktado de la atlantikaj sklavoj, eble liverinta ĝis 20% de la sklavoj en Eŭropo kaj en Ameriko. En 1894, la reĝlando estis integrita al la Franca Okcidenta Afriko kiel la Franca Dahomeo. La lando iĝis sendependa en 1960 kiel la Respubliko de Dahomeo, antaŭ ol iĝi la Populara Respubliko de Benino en 1975 kaj la Respubliko de Benino en 1990.

Le reĝlando Dahomeo en 1894 ĵus antaŭ la konkero fare de Francio (kun la limoj de la nuna Benino).Le reĝlando de Dahomeo estis grava regiona potenco havanta organizatan hejman ekonomion, gravan internacian komercon kun la eŭropaj landoj, centralizitan administradon, impostan sistemon kaj organizitan gean armeon, kies feminina parto, la Amazonoj (aŭ *agojié*), estis permanenta.

La reĝaj palacoj de Abomey estas kultura mondheredaĵo de UNESKO.

Artoj
-----

Zoomorfa reprezento de Behanzin kiel ŝarko.
La artistoj produktas laboraĵojn reprezantante scenojn de la vivo sub la formo de statuetoj, tapetoj kaj pentraĵoj.

La artoj de Dahomeo estis unikaj kaj apartaj de la afrikaj artaj tradicioj. Ili estis subtenitaj de la reĝo kaj sia familio, sekvis nereligiajn tradiciojn, estis kunmetitaj de diversaj materialoj kaj forte pruntis al la aliaj popoloj de la regiono. La artaj formoj inkluzivis la gravuradon de eburo kaj ligno, la ellaboraĵon de metaloj (kiel la arĝento, la fero kaj la kupro), la diligentajn vestojn kaj la reliefojn de argilo.

Le reĝo estis centrala en la artoj kaj pluraj el ili donis gravajn sumojn da mono al la artistoj, provokante la unikan krekigon, por la regiono, de nereligia arta tradicio en la reĝlando. La artistoj ne faras apartan klason. 

La plejmulto de la laboraĵoj temas pri monarkio.

La reĝoj estis ofte priskribitaj laŭ grandaj zoomorfaj formoj, ĉiu similante al speciala besto.

Reĝoj de Dahomeo
----------------

1. Gangnihessou 1600 - 1620
2. Dakodonou, 1620-1645
3. Aho Houegbadja, 1645-1685
4. Houessou Akaba, 1685-1708
5. Hangbè, 1708-1711 (reĝino)
6. Agadja, 1711-1740
7. Tegbessou, 1740-1774
8. Kpengla, 1774-1789
9. Agonglo, 1789-1797
10. Adandozan, 1797-1818
11. Ghézo, 1818-1858
12. Glélé, 1858-1889
13. Behanzin, 1889-1894
14. Agoli-Agbo, 1894-1900

Vidu ankaŭ
----------

* Amazonoj de Dahomeo

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Royaume de Dahomey en la franca Vikipedio.*

Referencoj
----------

1. ↑  Dahomeo en la reta eldono 2020 de PIV, same en la papera eldono de 1970 (p. 163)
* Urbodomo de Iława en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Urbodomo de Iława en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

**Urbodomo en Iława** estas novbaroka konstruaĵo en urbo Iława, konstruita inter 1910 kaj 1912 jaroj, dum kadenco de urbestro Karl Friedrich Giese, ĉe la strato Niepodległości 13. Tiama tre bona ekonomia situacio kaj plena urba kasejo faciligis decidi pri konstruo de la urbodomo. Oni konstruis ĝin de 1910 ĝis 1912 jaro, laŭ persona gvidado de la urbestro Giese. Grandegan kaj imponan konstruaĵon oni lokigis ĉe la ĉefa strato (tiama Kaiserstrasse), sur loko de iama urba foskavo. Ĝi estis projektita laŭ novbaroka stilo. Tereno por venonta urbodomo kostis 90 mil markojn kaj tuta konstruado kune kun ena ekipaĵo kostis 200 mil markojn. La urbodomo estis ruinigita dum la Dua Mondmilito, poste rekonstruita kiel merkathalo. Renovigita en 1995 jaro, de tiu tempo ĝi iĝis sidejo de urbestro kaj de la Urba Konsilantaro.

La Urbodomo en Iława
En la urbodomo estas ankaŭ:

* Turisma informejo
* Estraro de urba gvardio
* Registra oficejo

La konstruaĵo estas ŝtate gardata monumentaĵo de 19-a de novembro 1994 (enskribita sub numero 1534).

Arkitekturo
-----------

La urbodomo en Iława en 1913 jaro
La urbodomo konsistas el kelkaj partoj kaj ties plano estas komplika, simila al litero „C". Unu el la plej interesaj partoj estas granda ŝtuparo, gvidata al ĉefa enirejo. La malsupraj partoj de la ŝtuparo estas ornamitaj de du flankoj per grandaj volvaĵoj, ĉiu el ili estas finita per skulptita leona kapo kun malfermata faŭko. En supra parto de centra parto de la konstruaĵo troviĝas tri altaj fenestroj, inter ili oni lokigis pilastrojn. Super la fenestroj estas skulptitaj viraj kapoj. En la tegmento troviĝas tri fenestretoj. Tutan konstruaĵon superas turo kun balkono kaj turhorloĝo.

La flankajn partojn (la orienta kaj la okcidenta) de la urbodomo komence estis duone grandaj kompare kun la nunaj. En lastaj jaroj oni pligrandigis ilin konservante kaj ripetante arkitekturajn detalojn. Al la partoj ĉeas arkadaro sur kiu troviĝas balkono. 
De la suda parto troviĝas nuntempe konstruita parto.

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Ratusz w Iławie en la pola Vikipedio.* 

{{Kategorio:Historiaj monumentoj en Pollando|Iława]]
**Agostino "Dino" De Laurentiis** (Itallingva prononco: [ˈdiːno de lauˈrɛnti.is]; 8a de aŭgusto 1919 – 10a de novembro 2010) estis itala kinproduktoro. Kun Carlo Ponti, li estis unu el la produktoroj kiuj portis la italan kinarton en la internacian scenejon fine de la Dua Mondmilito. Li produktoris aŭ kun-produktoris pli ol 500 filmoj, el kiuj 38 estis nomumitaj por Oskar-premioj. Li ankaŭ havis mallongan karieron kiel aktoro en la fino de 1930-aj kaj komencaj 1940-aj jaroj.

Post sia unua filmo, *L'ultimo Combattimento* (1940), Laurentiis produktoris preskaŭ 150 filmojn dum la venontaj sep jardekoj. En 1946 lia kompanio, nome *Dino de Laurentiis Cinematografica*, ŝanĝis al produktorado. En la venontaj jaroj, De Laurentiis produktoris filmojn de Itala novrealismo kiel *Riso amaro* (1949) kaj la klasikaĵoj de Fellini nome *La Strada* (1954) kaj *Le notti di Cabiria* (1956), ofte kunlabore kun la produktoro Carlo Ponti. En la 1960-aj jaroj, Laurentiis konstruis siajn proprajn studiajn instalaĵojn, kvankam tiuj finance malsukcesis dum la 1970-aj jaroj. Dum tiu periodo, tamen, De Laurentiis produktoris filmojn religiajn, vakerajn, pri krimromanoj, la Dua Mondmilito ktp.

De Laurentiis translokiĝis al Usono en 1976, kaj iĝis usona civitano en 1986. En la 1980-aj jaroj li havis sian propran studion, nome *De Laurentiis Entertainment Group* (DEG), kun sidejo en Wilmington, Norda Karolino.

De tiu epoko estas filmoj liaj *Mandingo* (1975), *Three Days of the Condor* (1975), *The Serpent's Egg* de Ingmar Bergman (1977), *Ragtime* (1981), *Conan the Barbarian* (1982), *Blue Velvet* (1986) kaj aliaj.

Notoj
-----

1. ↑   Lane, John Francis (11a de novembro 2010). "Obituary: Dino De Laurentiis". The Guardian. Alirita la 10an de decembro 2019.
2. ↑   Delugach, Al (20a de februaro 1988). "De Laurentiis Resigns From Film Group". Los Angeles Times. Alirita la 10an de decembro 2019.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Dino De Laurentiis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Dino De Laurentiis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Dino De Laurentiis Company Oficiala retejo
* 

* Dino De Laurentiis en la datumbazo de Find a Grave angleŜablono:Findagrave/zorgado/Sama identigilo en la fontoteksto kaj en Vikidatumoj
* Dino De Laurentiis ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Who Was Dino De Laurentiis? Arkivigite je 2010-11-15 per la retarkivo Wayback Machine – bildo el *Life magazine*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 672447
* GND: 123401305
* LCCN: n82201340
* VIAF: 62454257
* ISNI: 0000 0001 0908 1941
* SUDOC: 058614133
* BNF: 14440109m
* NKC: xx0155557
* ICCU: SBLV018689
* BNE: XX1276701
 |
**Releksikigo** (ankaŭ **revortarigo)** estas termino en lingvistiko, uzata por priskribi lingvoŝanĝiĝon en kazo, ke la vorttrezoro de lingvo grandparte aŭ komplete ŝanĝiĝas sub la influo de fremda lingvo, dum ĝia gramatiko plejparte konserviĝas.

Kutime la termino releksikigo estas uzata por la priskribo de la evoluo de piĝinoj, kreolaj lingvoj aū mikslingvoj.

Pli larĝe la termino estas ankaŭ uzata en kunteksto de

* planlingvoj (artefaritaj lingvoj), ĵargonoj kaj slango la esprimo estas aplikata en la procezo de kreado de lingvo, anstataŭigante novan vortprovizon en la gramatiko de ekzistanta lingvo.
* por ĉio, kio rilatas al noveco kaj por la invento de nova ĵargono ene de certa kampo.

Releksikigo ne estas sinonima de lingva prunto, en kiu lingvo simple *kompletigas* sian kernan vortprovizon per pruntoj de alia lingvo.

Lingvoj ne-kreolaj
------------------

### Planlingvoj

En planlingvistiko la termino estas uzebla por priskribi konstruitajn lingvojn, kiuj baziĝas sur la gramatiko kaj semantiko de ekzistanta (artefarita aŭ etna) lingvo uzante tamen alian vorttrezoron. Ĉi tio okazas plej ofte ĉe novaj tiaj lingvoj. Lingvo kreita tiamaniere estas konata kiel *releksikigo*. Ekzemple, Loĵbano komenciĝis kiel releksigo de Loglan, sed la gramatikoj de ambaŭ lingvoj poste diverĝis.

### Mikslingvoj

Eĉ en lingvoj, kiuj ne estas kreolaj, (parta) releksigo povas okazi, ekz. en la keĉua kaj ajamara estas granda nombro da hispanaj vortoj. Tiuj longe pruntitaj vortoj estis adaptitaj al la fonologia sistemo kaj fonotaktiko de tiuj lingvoj. Ekzemplo estas *Lengua media* en Ekvadoro, kiu uzas hispanajn vortojn kaj keĉuan gramatikon.

### Slango, ĵargono

La sama ĉe ĵargonoj kaj slangoj, kiel ĉe la hispana romaa (*caló*), tio estas la ĵargono uzata de la hispanaj ciganoj kiu miksas la hispanan gramatikon kaj la romaan vortprovizon. *Caló* estas slango uzata de la hispanaj ciganoj , kiu miksas hispanan gramatikon kun romaa vortprovizo.

Bibliografio
------------

* (angla) Bakker, Petro (1997), *A Language of Our Own* , New York: Oxford University Press.
* (angla) Arends, Jacques, Pieter Muysken & Norval Smith.1995, *Pidgins and Creoles: an introduction.* Amsterdam, eld. Benjamins.

Referencoj
----------

1. ↑  (en) Crystal, David (2008), *A Dictionary of Linguistics and Phonetics* (PDF) Serio (6-a eldono), Malden, Massachusetts: Blackwell Publishing, p. 412, ISBN 978-1-4051-5296-9, LCCN 2007-52260, OCLC 317317506, arkivite de la originalo (PDF), la 29-an de marto 2016
2. ↑  **(en)** Sekcio pri la esprimo "RELEX[*rompita ligilo*]" en la Conlang Vikilibro
3. ↑  (en) Rob Speer, Catherine Havasi, *Meeting the Computer Halfway: Language Processing in the Artificial Language Lojban*, Massachusetts Institute of Technology, arkivita de la originalo, la 24-an de novembro 2005.
4. ↑  (en) John F.; Fernandez, Cayetano, Adiego, Ignatius-Xavier (junio 2015). "*La longa agonio de Hispanoromani. La restaĵoj de Caló en la parolado de hispanaj ciganoj[*rompita ligilo*]*", *Romani Studies,* *25* (1):53–93. doi: 10.3828/rs.2015.3. ISSN  1528-0748

Vidu ankaŭ
----------

Kreola lingvo

Kontaktlingvistiko
En nombroteorio, **prima faktoro** de pozitiva entjero estas primo, kiu dividas la entjeron sen resto. La procezo de trovado de ĉi tiuj nombroj estas entjera faktorado, aŭ **prima faktorado**.

Por prima faktoro *p* de *n*, la *obleco* de *p* estas la plej granda eksponento *a* por kiu *pa* dividas na *n*.

Du pozitivaj entjeroj estas reciproke primaj, se kaj nur se ili ne havas komunajn primajn faktorojn. La entjero 1 estas reciproke prima kun ĉiu pozitiva entjero, inkluzivante sin. Ĉi tiel estas, ĉar ĝi ne havas primajn faktorojn. Ĉi tio ankaŭ sekvas el difino de *a* kaj *b* kiel reciproke primaj, se PGKD(a, b)=1, Tiel PGKD(1, b)=1 por ĉiu b>=1. Eŭklida algoritmo povas esti uzita por determini, ĉu du entjeroj estas reciproke primaj, sen scio de iliaj primaj faktoroj; la algoriritmo plenumiĝas en polinoma tempo kiel funkcio de la kvanto de ciferoj.

La prima faktorado de pozitiva entjero estas listo de la entjeraj primaj faktoroj, kun ankaŭ iliaj oblecoj. La fundamenta teoremo de aritmetiko diras, ke ĉiu pozitiva entjero havas la solan priman faktoradon.

Por pozitiva entjero *n*, la kvanto de primaj faktoroj de *n* kaj la sumo de la primaj faktoroj de *n* (ne kalkulante la obleco) estas ekzemploj de aritmetikaj funkcioj de *n* kiuj estas adiciaj sed ne plene adiciaj.

La funkcio Ω *Ω(n)* estas la tuteca kvanto de primaj faktoroj de nenegativa entjero *n*, kalkulante ilin kun oblecoj. La *ω(n)* estas kvanto de malsamaj primaj faktoroj de *n*.

Difino de primaj faktoroj de nombro estas ekzemplo de problemo ofte uzata por certiĝi en ĉifrika sekureco en ĉifradaj sistemoj; ĉi tiu problemo postulas pli ol polinoman tempon de la kvanto de ciferoj; estas relative facile konstrui tian problemon, kiu devus preni pli longan tempon ol la sciata aĝo de la Universo por kalkuli per nuntenpaj komputiloj.

Ekzemploj
---------

* La primaj faktoroj de 6 estas 2 kaj 3 (6 = 2 × 3). Ambaŭ havas oblecon 1.
* 5 havas nur unu priman faktoron 5 (5 estas primo). Ĝi havas oblecon 1.
* 100 havas du primajn faktorojn: 2 kaj 5 (100 = 22 × 52). Ambaŭ havas oblecon 2.
* 2, 4, 8, 16, kaj tiel plu ĉiu havas nur unu priman faktoron 2. (2 estas primo, 4 = 22, 8 = 23, kaj tiel plu)
* 1 havas ne primajn faktorojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Divizoro
* Komponita nombro

Eksteraj ligiloj
----------------

* Javascript prima faktora kalkulilo. Por nombroj supren al proksimume 9×1015
* Java apleto: Faktorado uzante la elipsan kurban manierob por trovi faktorojn kun 20+ ciferoj
* Listoj de komponitaj kun prima faktorado (unuaj 100, unuaj 1000, unuaj 10000, unuaj 100000, kaj unuaj 1000000).
Tiu *madono* de Sandro Botticelli apartenas al la kristana religia arto.
**Religia arto** estas nomigo uzata por ĉiuj artaj produktoj kiuj havas kiel celon kulton, adoron aŭ prezentadon de religio aŭ dio. Laŭlonge de la jarcentoj la religia arto klopodas prezenti diajn rakontojn kaj aspektojn pere de pentraĵoj, skulptaĵoj kaj mozaikoj. La reprezentoj plej oftaj en kristanismo por ekzemplo montras la bapton, la juĝon, la krucumon, la morton kaj la resurekton de Kristo, kaj ankaŭ aliajn temojn rilatajn al la Virgulino Maria aŭ bildojn de epizodoj de la Biblio.

Pro striktaj preskriboj kontraŭ la pentraĵoj ĉu de homoj aŭ bestoj kiuj povus okazigi idolismon, la islama arto disvolvigis unikan karakteron, uzante nombrajn unuarangajn formojn: geometria, arabeca, flora kaj kaligrafia. La islama arto montris vidon de la mondo ekvilibra, harmonieca. Tio tendencas al la spirita esenco pli ol al la fizika formo. Tiu ne montras pentraĵojn de sanktuloj nek bildojn de la historioj de la Korano, sed esprimas fundamentajn konceptojn kiaj la senfina naturo de Dio.

La plej parto de la arto tibet-budhisma estas rilata kun la praktiko de Vaĝrajano. La tibeta arto inkludas tangkaojn kaj mandalojn, ofte inkludante la pentraĵojn de Budhoj kaj Bodisatvoj. La kreado de budhisma arto ĝenerale estas farita kiel meditado. La artaĵo estas rare subskribita de la artisto. Alia fako de la tibet-budhisma arto inkludas metalajn ritilojn, kiaj purbaojn, kloŝojn kaj vajraojn.

Referencoj
----------

1. ↑   Arte Sacro, historiayarte.net,  konsultita la 19an de Septembro de 2016.
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj.Specifu la daton: {{Sen fontoj|temo|monato jaro}} |

La **Reĝlando de la du Sicilioj** aŭ **Reĝlando de ambaŭ Sicilioj**,
itale *Regno delle Due Sicilie*,
napole *Regno d’’e Ddoje Sicilie*.
sicilie *Regnu dî Dui Sicili*,
estis reĝlando, kiu ampleksis la insulon Sicilio kaj la sudan parton de la itala duoninsulo. Ĝi ricevis tiun nomon dum la Viena Kongreso en 1816 kaj ekzistis ĝis 1860, kiam Giuseppe Garibaldi konkeris ĝin por la ekestanta Italio.

La regantoj de la du Sicilioj estis el la burbona dinastio. Antaŭ la Viena Kongreso la regno jam ekzistis kiel persona unio inter la du reĝlandoj de Napolo kaj de Sicilio. La du reĝlandoj havis komunan reganton kun kelkaj interrompoj jam ekde 1504, kaj kontinue almenaŭ de 1734, kiam Karlo la 3-a de Burbono eniris en Napolon. Kiel limlokon inter la du partoj oni konsideris la lumturon de Mesino; Sicilio nomiĝis "trans-lumtura", la duoninsula parto "cis-lumtura".

Post la konkero fare de Garibaldi, je la 21-a de oktobro 1860 okazis plebiscito, kiu decidis aliĝon al Italio. La partopreno en tiu plebiscito tamen estis tre malgranda, kaj la voĉdona sekreteco ne estis certigita.[*mankas fonto*]

La lasta reĝo, Francisko la 2-a, retiriĝis en ekzilon en Romo. Pri la historia esplorado ĉi-koncerna okupiĝas ankaŭ anoj de la Movado novburbona.

Reĝoj de Napolo kaj Sicilio
---------------------------

Antaŭ la Viena Kongreso la regno jam ekzistis kiel persona unio inter la du reĝlandoj de Napolo kaj de Sicilio.
(Nekompleta) listo de reĝoj de la du reĝlandoj:

* ...
* 1734–1759 Karlo la 7-a (Napolo) = Karlo la 5-a (Sicilio) = Karlo la 3-a (Hispanio)
* 1759–1816 Ferdinando la 4-a (Napolo) = Ferdinando la 3-a (Sicilio), fariĝis poste reĝo Ferdinando la 1-a de la du Sicilioj

Listo de reĝoj de la Reĝlando de la du Sicilioj
-----------------------------------------------

Ĉiuj el la burbona dinastio.

* 1816–1825 Ferdinando la 1-a (Du Sicilioj), reĝo
* 1825–1830 Francisko la 1-a (Du Sicilioj), filo de la antaŭa, reĝo
* 1830–1859 Ferdinando la 2-a (Du Sicilioj), filo de la antaŭa, reĝo
* 1859–1860 Francisko la 2-a (Du Sicilioj), filo de la antaŭa, reĝo

En 1860 la Reĝlando de la du Sicilioj ĉesis ekzisti, kaj ekregis Giuseppe Garibaldi por la ekestanta Italio.
Paĝo de unu el la unuaj verkoj de Biomekaniko (*De Motu Animalium* de Giovanni Alfonso Borelli) en la 17a jarcento.
**Biomekaniko** estas la studo de la strukturoj kaj funkcioj de biologiaj sistemoj kiaj homoj, animaloj, plantoj, organoj, fungoj, kaj ĉeloj
laŭ metodoj de mekaniko.

Etimologio
----------

La vorto "biomekaniko" (1899) kaj la rilata "biomekanika" (1856) el la Antikva greka βίος *bios* "vivo" kaj μηχανική, *mēĥanikē* "mekaniko", por referenci al la studo de la mekanikaj principoj de vivantaj organismoj, partikulare de ties movoj kaj strukturoj.

Metodo
------

Biomekaniko estas tre rilata al inĝenierado, ĉar ĝi ofte uzas tradiciajn inĝenierajn sciencojn por analizi biologiajn sistemojn. Kelkaj simplaj aplikoj de klasika mekaniko kaj/aǔ materiala inĝenierarto povas generi korektajn aproksimiĝojn al la mekaniko de multaj sistemoj biologiaj. Aplikita mekaniko (precipe fakoj de mekanika inĝenierado, kiel kontinuaĵa mekaniko, struktura analitiko, kinematiko, kaj dinamiko) estas gravaj en multaj biomekanikaj studoj.

Referencoj
----------

1. ↑  R. McNeill Alexander (2005) *Mechanics of animal movement[*rompita ligilo*]*, Current Biology, Volumo 15, Issue 16, 23a de Aŭgusto 2005, Paĝoj R616-R619.
2. ↑   (1974) "The meaning of the term biomechanics", *Journal of Biomechanics* **7** (12), p. 189–190. doi:10.1016/0021-9290(74)90060-8.
3. ↑  Oxford English Dictionary, Tria Eldono, Novembro 2010, *s.vv.*

Vidu ankaŭ
----------

* Biofiziko

Eksteraj ligiloj
----------------



* Biomechanics and Movement Science Listserver (Biomch-L)
* Biomechanics Links
* A Genealogy of Biomechanics Arkivigite je 2013-08-08 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 555201
 |
**Neve’ shalom/Wahat as-Salam** (aŭ, arabe واحة السلام kaj hebree נְוֵה שָׁלוֹם, **Oazo de paco**) estas vilaĝo kune volontule kreita de judoj kaj araboj de Israelo, ĉiuj civitanoj de Israelo. La membroj de la vilaĝo estas engaĝitaj en la edukado por la paco, egalrajteco kaj reciproka akceptiĝo de la du popoloj.

Ĝi situas sur monteto ĉeborde de la valo Ayalon, samdiste (30 km) el Jerusalemo kaj Tel-Avivo-Jafo. En 2019 vivis 324 loĝantoj en la vilaĝo (inter ili 145 judoj kaj 162 araboj).

La organizo de la vilaĝo enradikiĝas en dunacia eduka sistemo por infanoj, funkciigas lokon de renkonto inter la du popoloj nome la komuna "Lernejo por la Paco", plurisman porspiritan centron "Doumia Sakinah", kaj hotelon.

NSWAS – mallonge dirita – akceptas, kvankam etnombre, kunlaborantojn el diversaj lokoj.

Origino de Neve’ shalom/Wahat as-Salam
--------------------------------------

maldekstra
Ĝia iniciatintoj estis katolika pastro, juddevena, filo de judoj ne-praktikantaj, egipta laŭnaske, nome *Bruno Hussar*  (1911-1996), kaj *Anne Le Meigren,* kiuj ĉion kreis en 1974, inspiriĝitaj de Jesaja 32,18: "Kaj mia popolo loĝos en loĝejo paca (= NEVE’ Shalom) kaj en sidejoj sendanĝeraj kaj en ripozejoj senzorgaj".

En la vilaĝo estas instruataj, laupete, tri religioj: hebrea, islama kaj kristana; kaj estas respektataj la respektivaj festoj.

En la vilaĝo elstaras la *"kupolo de la silento",* ideita de Bruno Hussar kiel loko de silenta preĝo. Ankaŭ tiu ideo naskiĝis el biblia sugesto: el la psalmo 62 kiu kantas "la silento estas laŭdo al Dio".

Referencoj
----------

1. ↑  , locality=NEWE SHALOM

 Arkivigite je 2013-04-05 per la retarkivo Wayback MachineProksimorento – La senbremsuloj por la paco – Spite de ĉio.

 Arkivigite je 2013-04-05 per la retarkivo Wayback MachineProksimorento – La senbremsuloj por la paco – Spite de ĉio.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Neve’ shalom/Wahat as-Salam en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Israelo

Gardejo de la Sankta Lando

Verda vilaĝo

Eksteraj ligiloj
----------------

Vent’anni di Attività
**The Rocky Horror Picture Show** estas komedia kulta filmo de 1975 kiu parodias la malaltkvalitajn filmojn de la sciencfikcia, horora, kaj muzika ĝenroj. Ĝin verkis Richard O'Brien, kiu verkis la teatraĵon *Rocky Horror Show* el kiu evoluis la filmo.

Intrigo
-------

La filmo temas pri normala paro (Brad Majors kaj Janet Weiss) kiu pro malŝvela pneŭo haltas ĉe kastelo en arbaro por uzi telefonon. En la kastelo, d-ro Frank-N-Furter, sekse fleksebla sciencisto de alia planedo, okazigas feston por festi la kreadon de Rocky, nova vira kunludanto. Tiu filmkomenco inda je B-filmo estas nur antaŭgusto.

Ĉefrolantoj
-----------

* Tim Curry : D-ro Frank-N-Furter
* Susan Sarandon : Janet Weiss
* Barry Bostwick : Brad Majors
* Richard O'Brien : Riff Raff
* Meat Loaf : Eddie
* Peter Hinwood : Rocky
* Nell Campbell : Columbia
* Patricia Quinn : Magenta
* Jonathan Adams : D-ro Everett V. Scott
* Charles Gray : Rakontulo

Komentoj
--------

La filmo baziĝas sur longe prezentadita teatraĵo, *The Rocky Horror Show*. Kulta amantaro kreskis kiam la teatraĵo prezentiĝis je la noktomezo, unue ĉe la Teatro Waverly en Novjorko. Spektantoj komencis krii respondojn al la personoj sur la ekrano, inkluzive de maldecaj ŝercoj, malrespektoj al la aktoroj mem, vortludoj, kaj aludoj al populara kulturo. Rolularoj de fervoruloj vestitaj laŭ la roloj en la filmo aktoras la filmon antaŭ la ekrano. Aliaj spektantaj partoprenaĵoj inkluzivas ĵeti rostitan panon, akvon, necesejan paperon, kaj rizon je taŭgaj momentoj en la filmo. Tiuj kiuj originale estis spontaneaj respondoj el la spektantaro estas nun tiel firme entekstigitaj kiel la filmo mem, kaj spektantoj kiuj provizas "malkorektajn" respondojn povas esti kolere admonitaj kiel disrompuloj ĉe normala filmo.

La tekston de la originala muzika teatraĵon kaj de la filmo verkis Richard O'Brien, kiu komponis la kantojn kaj rolis kiel Riff-Raff en la filmo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rocky Horror Picture Show en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (angle)
* *Rocky Horror Picture Show*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* Paĝaro pri "The Rocky Horror Picture Show" el Aŭstrio (en la germana kaj la angla).
ŝtonminejo de Naxos-Marmor
ŝutmonto de ŝtonrompitaĵo
**Rompŝtonoj** estas ŝtonoj, kiuj estas rompita de granda roko aŭ en ŝtonminejo. Oni distingas laŭ la grajndimensio:

* **rompsablo** (0–5 mm),
* **gruzo** (2–32 mm)
* **ŝotro** (32–63 mm).

Ili ankaŭ estiĝis nature per la veterdisfalo de grandaj rokoj, ekzemple per glacieksplodo. Karakterize ili havas neregulajn formojn, krudajn surfacojn kaj akrajn eĝojn. Tiuj ecoj distingas ilin de agroŝtonoj, rulŝtonoj, gravelo kaj rondsablo. Tamen ĉiuj estas *naturaj ŝtonoj*.

Rompŝtonoj aŭ estas uzataj rekte kiel konstrumaterialo aŭ ili estas antaŭe pilaboritaj: Ili estas rompitaj al la dezirata mezuro aŭ primartelata al la dezirata formo. Ĝenerale la ŝtonoj konservas la tipan strukturon de la ilia surfacoj.

Vidu ankaŭ
----------

* grajndmensio
* gruzo

Literaturo kaj Normoj
---------------------

* DIN 4022 *Geotechnische Berechnungen für bautechnische Zwecke*
* DIN 18196 *Erd- und Grundbau – Bodenklassifikation für bautechnische Zwecke*
Remsa Evangelio. La glagolica parto
**Remsa Evangelio** estas slavona pergamena manuskripto. La unua parto, kie situas festaj legoj de Evangelioj laŭ ortodoksa rito, estas en cirila alfabeto. En la dua parto situas Evangelioj, apostolaj leteroj kaj festaj legoj laŭ katolika kalendaro. Ĝi estas skribita en 1395 per kroata (anguleca) glagolico, en Emaus-monaĥejo, por katolika diservo en slava lingvo. La ĉeĥa skribisto enigis kelkajn ĉeĥajn pruntvortojn en slavonan tekston. En fino de ĉi tiu parto ĉeestas glagolica skribo en ĉeĥa lingvo, kie la skribisto informas, ke la cirilan parton skribis Sankta Prokopio.

Fakte ĉi tiu parto ne estas tiel antikva. Ĝi estas en rusa varianto de Slavono kaj estis oferita al Emaus-monaĥejo de imperiestro Karolo la 4-a, kiu akiris ĝin ie en Hungario. Husanoj transigis la Evangelion el la monaĥejo en Konstantinopolon, kie ĝin akiris kardinalo Karolo la Lorena. Poste li oferis la manuskripton al Remsa katedralo. Ĉi tie oni konservis ĝin (je 1574) kiel misteran orientan manuskripton; la francaj reĝoj ĵuris je ĝi ĉe kronado. Dum Franca revolucio oni rabis gemojn, kiuj ornamis la bindaĵon. Nun la manuskripto estas konservita en la Remsa urba biblioteko.

En 1717 caro Petro la 1-a vizitis Francion kaj, laŭ legendo, legis la unuan (cirilan) parton de la Evangelio, sed ne povis legi la duan. La 18-an de junio 1726 rusa ambasadoro vizitis la sakristion de Remsa katedralo kaj ankaŭ povis legi nur la unuan parton de la manuskripto.

Laŭ disvastigita je la 19-a jarcento legendo, en Francion alportis la Evangelion Anna Jaroslavna, kiu iĝis apud la jaro 1048 franca reĝino. La Evangelio povis esti parto de ŝia doto aŭ persona biblioteko.

Laŭ Brockhaus-Efron enciklopedio, la pola arkeologo kaj paleografo Ludwik Jastrzębski pruvis aŭtorecon de Sankta Prokopio kaj opiniis, ke li finis la libron apud 1030.

* Kategorio Remsa Evangelio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ky Baldwin** (naskita la 10-an de aprilo 2001, do nun 22-jara) estas aŭstralia kantisto, kantverkisto, dancisto, aktoro kaj atleto de parkuro. Li estas konata pro siaj muzikfilmetoj sur sia YouTube kanalo.

Frua vivo
---------

Ky Baldwin naskiĝis en aprilo 2001 en Sidnejo, Aŭstralio. Kvankam lia juneco estis plejparte pasigita ludante sporton, en la aĝo de ses li komencis klakdancadon en la akademio de la klakdancisto *Dein Perry*. De tiam Baldwin daŭre lernis aliajn ĝenrojn kiel ekzemple repo kaj ĵazo.

Aktora kariero
--------------

En la aĝo de sep jaroj, li estis elektita kiel "Trouble" en *Madame Butterfly* rezultanta ĉe la Operejo de Sidnejo. Aliaj teatraj roloj inkludis "Gustave" en *Love Never Dies* ("amo neniam mortas", sekvaĵo de la muzikalo *La Fantomo de la Operejo* de 1986) de Andrew Lloyd Webber kaj prezenton en *Sub Milk Wood* de la kimra poeto Dylan Thomas ĉe la Sydneja Teatra Kompanio. Li pozis kiel "Michael Banks" en la muzikalo *Mary Poppins* de Disney en Auckland, Nov-Zelando.

En la aĝo de naŭ, Baldwin eniris la talento-konkurson *Australia's Got Talent* kun sia propra klakdanca rutino. Li iĝis la plej juna duonfinalisto de tiu jaro, sed forlasis la serion post kiam ĝi falis al la voĉdono de la juĝistoj.
Palaco de la Normandoj
La **Palaco de la Normandoj** (itale *Palazzo dei Normanni*), ankaŭ konata kiel *Reĝa Palaco*, estas palaco situanta en Palermo, Sicilio, Italio, kiu estis la sidejo de la reĝoj de Sicilio kaj de la Sicilia parlamento, unu el la plej malnovaj el la mondo.

Ĝi enhavas la palacan kapelon, kiun oni konsideras kiel plej bonan ekzemplon de la tiel nomata araba-normanda-bizanca arkitekturo kiu regis en la Sicilio de la 12-a jarcento. La mozaikoj, la ligna tegmento kaj la inkrustaĵoj el marmoro estas tre de lukse fajnaj.

Ĝia konstruado ekis en la 9-a jarcento pro ordono de la emiro de Palermo kaj estis poste ampleksigita en la 12-a jarcento fare de Roĝero la 2-a kaj aliaj postaj normandaj reĝoj.

La plejparto de la palaco estis rekonstruita kaj ampleksigita kiel kastelo en hispanaj epokoj, sed ankoraŭ restas kelkaj spuroj el la epoko de Roĝero la 2-a. Ekde la jaro 1947, ĝi estas la sidejo de la Sicilia Regiona Asembleo.

Bildaro
-------

* Palaco de la Normandoj, Palermo.Palaco de la Normandoj, Palermo.
* Palaco kaj ĝia Kapelo.Palaco kaj ĝia Kapelo.
* Mozaiko de Kristo Pantokratoro, en la centra absido.Mozaiko de Kristo Pantokratoro, en la centra absido.
* La palacoLa palaco

Literaturo
----------

* *Palazzo dei Normanni* A.R.S. Palermo, 1991
* La Duca, R. (1997). *Il Palazzo dei Normanni*, Palermo.
* Noto, Vittorio (1999). *La tradizione dei giardini reali annessi al Palazzo dei Normanni*, Palermo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Palaco de la Normandoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Palaco de la Normandoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ilustraĵoj de la Palaca Kapelo

Koordinatoj: 38° 06′ 41″ N 13° 21′ 11″ O﻿ / ﻿38.11139 °N, 13.35306 °O﻿ / 38.11139; 13.35306 (mapo)
Rukto
**Rukto** (latine *Ructus*) estas la eligo de stomakaj gasoj tra la buŝo, ofte kun plaŭda, tipa bruo.

Fiziologio
----------

Rukto okazas ofte pro la trorapida engluto de trinkaĵoj kaj manĝaĵoj, per kiuj ofte oni kunglutas aeron. La engluto, rukto povas okazi intence per helpo de engluto de aero. Rukton povas kaŭzi ankaŭ la konsumado de karbondioksidaj trinkaĵoj (mineralakvo, biero, ĉampano). Tiukaze la eligita gaso estas karbona dioksido.

Sociala signifo kaj etiketo
---------------------------

En la okcidenta, kristanradika kulturo, la aŭdebla rukto estas malĝentila ago, tiel kiel furzo, sed ne tiom kiom tiu. Tiel oni povas subpremi, senlaŭte eligi la gasojn aŭ - se necese - oni forlasas la ejon kaj vizitas la necesejon aŭ alian pli foran lokon. Okaze de senbrua eligo de la rukto ĉe manĝotablo, oni kovras la buŝon per almeto de la mano, imitante oscedon.

En la pli fruaj historiaj epokoj (en mezepoko) kaj ĉe arabaj landoj, la rukto estas signo de la kontenteco pri la servitaj manĝaĵoj.

Rukto de beboj
--------------

Dum digestado de la beboj, en ili kolektiĝas gaso pro ties engluto, kiun oni devas eligi. Por helpi tion, oni metas la bebon en konvenan pozicion - plej ofte surŝultre - kaj oni milde promenas kun ŝi/li tiel skuetante la bebon kaj helpante eligon de la gaso.

Ĉar la rukto de la bebo povas kaŭzi vomon, oni metas tukon surŝultre.

Ĉe bestoj
---------

La rukto okazas ankaŭ ĉe mamuloj, ĉefe ĉe remaĉuloj, en ties remaĉula stomako. La eligita gaso estas metano, kromprodukto de la besta digestado.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Rukto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Furzo
Rulŝtuparoj en Jokohamo, Japanio.
**Rulŝtuparo** aŭ **eskalatoro** estas vertikala transporta sistemo, konsistanta el ŝtuparo kun ŝtupoj, kiuj moviĝas supren aŭ malsupren. La ŝtupoj havas sube radetojn, kiuj laŭ relo kuras en formo de banto. Pleje ŝtuparoj havas du kunmoviĝantajn mantenilojn kun la sama rapideco en la sama direkto.

La unuan rulŝtuparon (kun angulo de 25°) inventis Jesse W. Reno en Usono, 1892. Ĝi transportis la pasaĝerojn sur latoj, alfiksitaj al rubando. La manrelo ne moviĝis komence, sed samjare aperis ankaŭ speco kun kunmoviĝanta manrelo.

Charles Seeberger eltrovis la rulŝtuparon kaj instalis ĝin kiel allogaĵo je Coney Island, Nov-Jorko en 1897. Li eklaboris ĉe la Otis Elevator Company, kiu en 1900 produktis la unuan komercan rulŝtuparon por la Internacia ekspozicio en Parizo. La unua rulŝtuparo en Hungario ekservis en 1931, en la *Korvin Áruház*.

La hodiaŭaj rulŝtuparoj havas la movangulon de 30°, transportas je maks. 20 m, altiĝante 3–4 m inter la etaĝoj. Ili funkcias per elektra kurento, ĉen- kaj dentrada movado. La ŝtuparon tenas du gvidreloj en la necesa ebeno. Fine de la rulŝtuparo troviĝas kombila instalaĵo. Se premiĝas io inter la ŝtupon kaj kombilon, aŭtomato haltigas la rulŝtuparon (ankaŭ ĉe disiĝo de la ĉeno, manrelo).

La maksimuma rapido de ĝi estas ĉirkaŭ 36 m/s, transporta kapacito estas 6000 pasaĝeroj je horo.

Vidu ankaŭ
----------

* Ŝtuparlifto
* Rultrotuaro

Notoj
-----

1. ↑  PIV 2005.

* Rulŝtuparo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Rulŝtuparo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La Ronda Tablo kaj la Sankta Gralo, 15-a jarcento
**Ronda Tablo** estas granda tablo kiu havas rondan platon, ĉe kiu ne ekzistas honoraj, privivilegiaj sidlokoj. La kunsidantoj estas traktataj kiel egalrajtaj partoprenantoj. La ideo de tia tablo devenas el la legendo de Reĝo Arturo, ĉe kies ronda tablo kunsidiĝis la Kavaliroj de la Ronda Tablo, en Kameloto.

Laŭlegende la Arturan tablon fabrikis la magiisto Merlino por Uther Pendragon. Tiu donis ĝin al Reĝo Leodegrance de Cameliard, kiu donis ĝin al Reĝo Arturo kiam tiu edziĝis al lia filino Ginevra. Eblis ke cent kvindek kavaliroj kunsidis ĉirkaŭ la tablo. Tamen unu sidloko (la *Siege Perilous* aŭ *Danĝera Sidloko*) estis rezervata por la kavaliro kiu sukcese trovos la Sanktan Gralon - ĉiu alia kiu sidiĝus tie mortus - kaj vakis ĝis la alveno de Galahad.

La unua aludo al la Ronda Tablo estas en la *Roman de Brut* de Wace. Dum la mezepoko, kiam kavaliroj multe ŝatis la Arturajn legendojn, estis Rondtablaj Turniroj. Foje la kavaliroj alprenis al si la nomojn de Arturaj kavaliroj. La unua Rondtablo Turniro okazis en Cipro en 1223. En 1446 René de Anĵuo eĉ konstruigis Arturan kastelon por tia turniro. La angla reĝo Eduardo la 1-a (Anglio) ĉeestis almenaŭ kvin Rontablajn Turnirojn, kaj li mem aranĝis unu en 1299.

En la kastelo de Winchester estas kopio de antikva kverka ronda tablo eble fabrikata dum la regado de Eduardo la 1-a. Diametre ĝi havas dek sep futojn. En 1522 Henriko la 8-a (Anglio) montris ĝin al Karolo la 5-a (Sankta Romia Imperio), dirante ke ĝi estis la originala tablo de Arturo.

Eduardo la 3-a (Anglio) konstruigis Rondan Tablo ĉe la kastelo de Windsor, kun diametro de ducent futoj. La gastigo de la kavaliroj kostis cent pundojn ĉiun semajnon - tiutempe tre granda sumo.

Nuntempe rondaj tabloj estas uzataj en konferencoj kun multaj partioj. La plej famaj rondaj tabloj estis tiuj, ĉirkaŭ kiuj sidis reprezentantoj de opoziciaj partioj, opoziciaj pensantoj - dum la komunisma reĝimo en Pollando (1989), Hungario (1989), GDR (1989/1990) kaj Bulgario (1990) - kaj interkonsentis pri la paca trairo de la unupartia sistemo al la plurpartia.

Vidu ankaŭ
----------

* Eŭropa Ronda Tablo
* Ronda Tablo (Kameloto)

* Kategorio Ronda Tablo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rondpreĝejo de Balatonfüred** aŭ pli oficiale **Preĝejo de Jesuo parolanta kun virino el Samario** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en Balatonfüred, en la urbocentro kaj proksime de Balatono.

Historio
--------

En la 18-a jarcento multe vizitis la proksiman kuracfonton kaj ili pretendis kapelon. La plano realiĝis nur en la 1840-aj jaroj. La preĝejeto estas malgranda kaj similas al Pantheon. Dum la konsekro ankaŭ Ferenc Deák partoprenis. La konstruaĵo estis videbla en Balatono, la fiŝistoj ofte orientiĝis laŭ la rondpreĝejo. Nova orgeno funkcias ekde 1988.

Konstruaĵo
----------

La ĉefaltara pentraĵo prezentas renkontiĝon de Jesuo kaj la virino el Samario ĉe puto. La puto aludas al la proksima kuracfonto. Interne laŭ la kupolo estas bildoj pri la 4 evangeliistoj. La flanka altaro estas videbla ekde 1862, kie estas jam pli nova bildo pri Kristo fare de János Vaszary. Ekstere estas memortabulo pri rifuĝintoj de komunistoj en 1919 farita en 1928. Dum la socialismo la tabulo estis kaŝita, poste denove oni metis al la origina loko.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Root |


**Root** estas komunumo en la distrikto Lucerno en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 4212 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Root situas ĉe la suda flanko de la rivero Reuss. La komunumo apartenas al la aglomeraĵo de la urbo Lucerno.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 8,65 km², de kiuj 27,9% estas kovritaj de arbaro, 51,1% servas por agrikulturo, kaj 16,6% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Root limas en nordokcidento al Inwil, en nordoriento al Gisikon, en nordnordoriento al Honau, en orientnordoriento al Risch (ZH), en oriento al Meierskappel, en sudoriento al Udligenswil, en sudo al Dierikon, kaj en okcidento al Buchrain.

Trafiko
-------

Root disponas pri stacidomo ĉe la fervojlinio de Zugo al Lucerno. La komunumo ankaŭ estas konektita al la loka busreto de Lucerno.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Zugo al Lucerno, kaj ĝi disponas kune kun la najbara komunumo Gisikon propran alveturejon al la svisa aŭtovojo A14, kiu situas 1 km nordoriente de la vilaĝocentro.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Root datiĝas el la jaro 1236 kiel *Rota*.

Dum mezepoko Root apartenis al la Grafoj de Kiburgo kaj poste al la Habsburgoj. Post la Batalo de Sempach en la jaro 1386 Habsburgo perdis sian influon en la regiono al la urbo Lucerno, kio estis en la jaro 1394 provizore kaj 1474 definitive rekonita. Ĉar Root ne partoprenis dum la Kamparana Milito de 1653, la vilaĝo ricevis impostajn privilegiojn. La komunumo multe suferis de la Apartfederacia Milito de 1447 precipe dum la Batalo de Gisikon.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo kaj esprimoj kun la literumo Root
* Gisikon-Root (stacidomo)
* Root D4 (stacidomo)

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto:Profilo de la komunumo en la kantona retejo
2. ↑  Fonto: *Waltraud Hörsch*: *Root* en la *Historia Leksikono de Svislando*(22.2.2010)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Root LU en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Root
* Profilo de la komunumo en la kantona retejo
* Root en la Historia Leksikono de Svislando

Bildoj
------

* Grejnejo apud la Preĝejo Sankt-MartenoGrejnejo apud la Preĝejo Sankt-Marteno
* Poŝtoficejo, Lucenro-StratoPoŝtoficejo, Lucenro-Strato
* Ostejo de la Preĝejo Sankt-MartenoOstejo de la Preĝejo Sankt-Marteno
* Preĝejo Sankt-MartenoPreĝejo Sankt-Marteno
* Preĝejo Sankt-Marteno internePreĝejo Sankt-Marteno interne
* Kapelo Miĥaela KrucoKapelo Miĥaela Kruco

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Lucerno |
| --- |
| Adligenswil • Buchrain • Dierikon • Ebikon • Gisikon • Greppen • Honau • Horw • Kriens • **Lucerno** • Malters • Meggen • Meierskappel • Root • Schwarzenberg • Udligenswil • Vitznau • WeggisIamaj komunumoj: Littau |  |

 |
Kruckoridoro de la abatejo de Fontenay en Burgundio
**Ordeno** (el la latina *ordo*) markas firme destinitan formon de vivo, en kiu vivas per pastra vivo viroj kaj virinoj en eklezio.

En kristanismo la ordeno estas socio de viroj (monaĥoj, ordenuloj, fratoj) aŭ virinoj (monaĥinoj, ordenulinoj, fratinoj), kiuj plenumis ordenajn promesojn. Tre disvastigita maniero de vivo de multaj ordenoj estas socio de vivo en monaĥejo aŭ konvento, dum kiu la geordenuloj komune preĝas (precipe la t.n. liturgioj de horoj, manĝas ĉetable, laboras kaj portas ordenan veston (habiton). La socio de ordenuloj estas subigita al unu estro (abato, abatino, prioro, ktp).

Listo de kristanaj monaĥaj ordenoj:

* katolikaj:
	+ Aŭgustenanoj
	+ Barnabitoj
	+ Benediktanoj
	+ Cistercianoj
	+ Dominikanoj
	+ Franciskanoj
	+ Jezuitoj
	+ Kartuzianoj
	+ Klaraninoj
	+ Pallottianinoj
	+ Teatinoj
	+ Trapistoj

* ortodoksaj:
	+ Bazilianoj

* Kategorio Ordeno (eklezio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ordeno (eklezio) en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Rorschach (elektodistrikto) kaj Rorschach (stacidomo). |



**Rorschach** estas svisa urbo en la samnoma elektodistrikto en Kantono Sankt-Galo. Ĝi havis je la 31-a de decembro 8458 loĝantoj.

Geografio
---------

Rorschach sistuas ĉe la bordo de la Bodenlago respektive Konstanca Lago sude de la apencelaj montetoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

En nordo Rorschach limas al Bodenlago, je kies alia flanko situas la germana urbo Lindau. Oriente kaj sude la urbo limas al Rorschacherberg, kaj en okcidento al Goldach.

Trafiko
-------

Rorschach havas gravan stacidomon de la Svisaj Federaciaj Fervojoj. De la urbo estas rektaj trajnkonektoj al Vinterturo, la Flughaveno Zuriko, Zuriko, Berno, Ĝenevo, Munkeno, Koiro, Konstanco kaj Ŝafhaŭzo. Dentoradfervojo kondukas de Rorschach supren al Heiden. Rorschach ankaŭ disponas pri internacia haveno ĉe la Bodenlago.

En Rorschach komenciĝas la kantona ĉefvojo n-ro 7 de Rorschach al Sankt-Galo kaj pluen al Zuriko, kaj tra la urbo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 13 de Sankt-Margreto al Kreuzlingen. La komunumo disponas pri alveturejo al la svisa aŭtovojo A1.

Historio
--------

Rorschach estis fondita de alemanoj post ilia invado de la Roma Imperio en frua mezepoko. En la jaro 947 koncedis la reĝo Oto la 1-a al la abato Graloh de la Monaĥejo Sankt-Galo la merkat- kaj doganrajton super Rorschach. Rorschach je la fino de la 1-a jarmilo fariĝis grava trairejo por pilgrimantoj.

En la jaro 2007 la komunumoj Rorschach, Rorschacherberg kaj Goldach diskutis pri kunfandiĝo de la tri komunumo al unu sola urbo. En Goldach pro la malaltaj impostoj de la komunumo tiu-ĉi projekto ĉe la popolo tamen restis senŝanca. La kunfandiĝplanoj tiam limigiĝis al Rorschaberberg kaj Rorschach. Pro nea balotorezulto la 30-an de novembro 2008 en Rorschacherberg, ankaŭ la kunfandiĝo inter Rorschach kaj Rorschacherberg fiaskis.

Vidu ankaŭ
----------

* Elektodistrikto Rorschach
* Rorschach (stacidomo)
* Rorschach Hafen (stacidomo)
* Rorschach Stadt (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Rorschach

* Kategorio Rorschach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la elektodistrikto Rorschach |
| --- |
| maldekstraBerg SG • Goldach • Mörschwil • Rorschach • Rorschacherberg • Steinach SG • Thal SG • Tübach • Untereggen |  |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 229804
* GND: 4304860-2 4050520-0, 4304860-2
* LCCN: n82047584
* VIAF: 139574051
* NKC: ge1040956
 |
**Renedo de la Vega** [reNEdo delaBEga] estas municipo en la centro de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles* en ties subkomarko Vega-Valdavia.

Geografio
---------

Ruinoj de la Monaĥejo de *Santa María de la Vega*.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 22,25 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 191 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 330 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 54 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio enhavas la submunicipojn Albalá de la Vega, Renedo de la Vega, municipa ĉefurbo, Moslares de la Vega kaj Santillán de la Vega.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, la ruinoj de la Monaĥejo de *Santa María de la Vega*, pilorio kiu estis transformita en kruco (nun en la tombejo) ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770727
 |