recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Antonina Hoffmann** (naskiĝis la 16-an de junio 1842 en Trzebinia, mortis la 16-an de juno 1897 en Krakovo) – pola teatra aktorino.

Vivo
----

Antonina Hoffmann debutis en Varsovio en 1859 en Teatr Rozmaitości (Varietea Teatro). En 1860 translokiĝis al Krakovo. Gaste prezentis sin en Lvovo, Poznań, Prago kaj Varsovio.

Ŝi estis kunlaborantino kaj plurjara vivkunulino de Stanisław Koźmian. Konkurencis pri pozicio de la unua aktorino en teatra skipo de Krakovo kun Helena Modrzejewska.

Sume ŝi rolis en preskaŭ 400 teatraj roloj. Interalie en spektakloj de William Shakespeare (*La dresado de la megero*) aŭ Aleksander Fredro. Ŝi enkonukis en la krakovan scenon dramojn de Juliusz Słowacki (*Mazepa*).

La aktorino mortis la tagon de sia 55-a naskiĝdatreveno. Entombigita sur Rakowicki-tombejo (segmento T). Ŝian tombon ornamas skulptaĵo-busto farita de Michał Korpal kaj epitafo kun informo, ke al la Krakova scenejo dediĉis 37 jarojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Antonina Hoffmann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Teatr w Polsce Teatro en Pollando, en e-teatr.pl
* Biografia aktorki Biografio de la aktorino


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 587649
* GND: 1036119467
* LCCN: no2018054562
* VIAF: 250582261
* ISNI: 0000 0003 7110 8003
 |
**Ilona Aczél** [acEl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Aczél Ilona** estis hungara pentristo. Ŝia geedziĝa nomo estis **Óvári Lászlóné**.

Ilona Aczél  naskiĝis la 1-an de aprilo 1929 en Budapeŝto, ŝi mortis la 13-an de decembro 2000 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ilona Aczél frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1953. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis István Szőnyi, Endre Domanovszky kaj Jenő Barcsay. Post la diplomo ŝi debutis en ekspozicio. En la 1960-aj jaroj ŝi apartenis al artistkolonio de Hódmezővásárhely. Ŝiaj ŝatataj temoj estis la homo, familio kaj muziko, ŝi ofte pentradis aĵpentraĵojn. Ŝi ricevis premiojn en 1957 kaj 1973. Ŝi havis edzon.

El individuaj ekspozicioj
-------------------------

* 1956, 1962 Budapeŝto
* 1963 Hódmezővásárhely, Keszthely, Martonvásár

El grupaj ekspozicioj
---------------------

* 1976 Budapeŝto, Hódmezővásárhely

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* sgrafiaĵo en Keszthely (1962)
* sgrafiaĵo en Sárospatak (1963)
* vitra mozaiko en Kisköre (1970)
* gobelino en Budapeŝto (1982)
* Csendélet (aĵpentraĵo, 1975)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-03-01 per la retarkivo Wayback Machine

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 604748
 |
**János Józsa** [jAnoŝ jOĵa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Józsa János** estas hungara hidrologo, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio (koresponda en 2013, ordinara en 2019).

János Józsa  naskiĝis la 9-an de marto 1957 en Győr.

Biografio
---------

János Józsa akiris inĝenieran diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1981. Post siaj studoj li laboris en diversaj hidrologiaj institutoj, dume li esploris en Suomio en 1991. En 1991 li doktoriĝis en la universitato, li kandidatiĝis en 1993 (CSc), li doktoriĝis (DSc) en la akademio en 2003. En 1994 li komencis instrui en la menciita universitato, kie li estis docento en 1996. Li estis nomumita universitata profesoro en 2003, en la sekva jaro li iĝis katedrestro, inter 2015-2018 rektoro. Ekde 1995 li ricevis premiojn. Li okupiĝas pri malprofundaj lagoj, ĉefe pri Fertő kaj suomiaj lagoj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Földgátak feszültségeinek és alakváltozásainak meghatározása véges elem módszerrel* (1985)
* *Shallow lake modelling using quadtree-based grids* (1994)
* *Water balance analysis for the Tonle Sap lake - floodplain system* (2014)
* *A Duna hordalékvizsgálatai a SEDDON osztrák-magyar együttműködési projekt keretében* (2015)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2009-02-21 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
dekstra
La **60-a Germana Esperanto-Kongreso** okazis en Monastero (Vestfalio) en la pentekosta semajnfino de la 27-a ĝis la 31-a de majo 1982. Temis pri la unua nacia Esperanto-kongreso en la urbo (en 2011 sekvis dua, komuna kongreso de la nederlanda kaj germana Esperanto-movadoj). Tradicie la naciaj Esperanto-kongresoj en Germanio laŭeble okazas en la pentekosta semajnfino, ĉar la simboleco de la kristana evento, en kiu surprize fremdaj malsamlingvanoj subite interkompreniĝas, bone paralelas al la simboleco de tia interkompreniĝo de malsamnacilingvanoj en Esperanto-kongreso.

malfrontpaĝo de la kongresa libro, bildiganta la historian urbodomon
Ĉi-jare tamen aparte akcentiĝis la temo de interŝtata paco, pro ke ke post la interkonsento de la historia Vestfalia Paco en la urboj Monastero kaj Osnabruko, kiu en 1648 finis la Tridekjaran Militon, la temo estis kontinue aparte atentata en la urbo. La kongreso tial ne nur akcentis historiajn simbolojn de la Vestfalia Paco, kiel ekzemple ilustraĵo de la latina slogano "pax optima rerum" = "paco, plej bona el ĉiuj aferoj" de 1648, origine reliefa blazontabulo en la kunsideja "pacosalono" de la urbodomo, sur la kongreslibra titolpaĝo. Krome la evento ankaŭ konscie kaj inde finis la urban eventon "Paco-Semajnoj", kiun iniciatis la Germana sindikata konfederacio (DGB), la studenta konsilio (ASTA) de la monastera universitato kaj la urba ligo de junularaj asocioj, kaj kiun subtenis 67 organizaĵoj aktivantaj en la urbo, inter ili la kristana movado *Pax Christi*, la Liberala Junularo, Amnestio Internacia, Socialdemokrataj Virinoj kaj diversaj grupoj de eksterlandaj elmigrintoj kaj de solidaruloj kun specifaj ekster Germanio subpremataj malplimultoj. Publika diskuto de Germana Esperanto-Junularo inter esperantistaj aktivuloj kaj neesperantistaj reprezentantoj de la grandaj organizaĵoj de la "Paco-Semajnoj" vivigis tiun interkontaktiĝon.

Krome, interalie la en la antaŭa jaro en Monastero fondita eŭropa organizaĵo por subteno de la brazila infanejo Bona Espero prezentis sian laboron kaj varbis por plia engaĝiĝo. Kaj germanlingva profesieca ekspozicio de esperantlingva titolo "pri kaj per" (en la senco de "pri kaj per Esperanto") akcentis ne nur informi la publikon pri la fenomeno de praktike funkcianta neŭtrala internacia lingvo kaj la ĝeneralaj aktivecoj de la Esperanto-movado: ĉi-jare aparte substrekiĝis la internacia solidaro de la esperantista komunumo, kun blinduloj en Afriko, kun lepruloj en Azio, kun infanoj en Sudameriko, solidarecon ankaŭ kun Solidarność.

Krom la eblecoj vaste promeni tra la historia, mezepoka centro de la hansa urbo Monastero, pitoreske kaj detalece rekonstruita post la ampleksaj detruoj de la Dua Mondmilito, turismaj ekskursoj al la akvokasteloj *Westerwinkel* el la mezo de la 17-a jarcento kaj *Nordkirchen* de 1712, nur du el multaj ekzemploj pri lokaj akvokasteloj el tiu epoko, krome al la subĉiela etnografia muzeo *Mühlenhof* kaj la urba zoologia parko kompletigis la programerojn.

Fonto
-----

* Kongreslibro de la 60-a Germana Esperanto-Kongreso
**Ilona Aczél** [acEl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Aczél Ilona** estis hungara aktoro. Ŝia edzo estis Kálmán Csathó, ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Csathó Kálmánné*.

Ilona Aczél kun József Tímár en 1934
Ilona Aczél  naskiĝis la 7-an de novembro 1884 en Hungara reĝlando en Királyhelmec (nuntempa Kráľovský Chlmec en Slovakio), ŝi mortis la 5-an de marto 1940 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Naskiĝis kiel Ilona Gabriella Magdolna Alter, gepatroj Sándor Alter kaj Paula Nebenzahl. Ilona Aczél akiris diplomon en Teatra Akademio en 1905, poste ŝi aliĝis al trupo de Teatro de Kolozsvár. Ekde 1908 ŝi ricevis rolojn en Nacia Teatro (Budapeŝto), inter 1912 kaj 1915 en Teatro Magyar, poste denove en la Nacia Teatro, foje en Gaja Teatro. En 1911 ŝi edziniĝis, poste ŝi prenis la nomon *Cs. Aczél Ilona*. Ŝi ricevis la titolon eterna membro de la Nacia Teatro en 1928. Ŝi plej ofte ricevis rolojn en komedioj.

Elektitaj roloj
---------------

* Molière: *La malsanulo pro imago* - Sinjorino Béline
* Imre Madách: *La tregedio de l' homo* - Éva
* Kálmán Csathó: *Az én lányom nem olyan* - Júlia
* Kálmán Csathó: *Te csak pipálj Ladányi* - Linka

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Ilona Aczél en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Antonia Major** konata ankaŭ kiel **Julia Antonia Major** (en Latino: *Antonia Maior*) (n. Aŭgusto/Septembro 39 a.K.), konata ankaŭ kiel *Antonia la plej Aĝa* aŭ *la Maljuna*, estis filino de la Triumviro Marko Antonio kaj Oktavia la Juna kaj parenco de la unuaj Romiaj imperiestroj de la Juli-Klaŭdia dinastio. Ŝi estis nevino de la unua imperiestro Aŭgusto Cezaro, duon-kuzino de la imperiestro Tiberio, patrinflanka pra-onklino de la imperiestro Kaligulo, patrinflanka onklino kaj bo-pra-onklino de la imperiestro Klaŭdio, kaj patroflanka avino kaj patrinflanka pra-pra-onklino de la imperiestro Nerono.

Antonia naskiĝis en Ateno, Grekio, kaj post 36 a.K. ŝia patrino, kun siaj fratoj kaj ŝi mem estis portitaj al Romo. Ŝi estis edukita de sia patrino, sia onklo kaj sia onklino Livia Drusila. Laŭ Kasjo Diono post la morto de sia patro, Aŭgusto Cezaro permesis ŝin kaj ŝian pli junan fratinon Antonia Minor profiti el la bieno de ilia patro en Romo. Kvankam oni scias malmulton pri ŝi, Antonia estis bone konsiderita kiel sia fratino Antonia Minor, nome la patrino de la imperiestro Klaŭdio, kiu estis fama pro sia beleco kaj virto.

Notoj
-----

1. ↑   Minto, The Heliopolis Scrolls, p. 159

* Kategorio Antonia la plej Aĝa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 612543
 |
**Antonija ALBERT** (naskiĝis la 16-an de junio 1901 en Varaždin, Kroatio, mortis la 8-an de junio 1992 en Marburg, Germanio) estis kroata esperantistino.

Elementan lernejon finis en Osijek, filozofion studis en Zagreb, kie en 1935 ŝi faris ekzamenon por mezlerneja profesoro. Laboris kiel profesorino dum 26 jaroj (ĝis la jaro 1948). Ekde 1952 ŝi membris en Kroata Societo de Aplikaj Artoj kaj ekspoziciis en Zagrebo kaj Beogrado. Ŝi esperantistiĝis en 1956, publikigis poemojn en pluraj revuoj kaj dufoje gajnis premion en la Belartaj Konkursoj de UEA: en 1958 la 2-an premion por prozo ("La Corrida") kaj en 1959 la 3-an premion en la sama kategorio ("Neniam plu"). Kontribuis al "Reeĥoj" (1961) kaj "Utafesta poemaro" (1966). Ŝia poemo "Vokaloj" eniris la libron Esperanta Antologio - Poemoj 1887-1981. Komence de la 60-aj jaroj ŝi elmigris al Germanio, fariĝis germana ŝtatano kaj regula partoprenanto de la Universalaj Kongresoj (laste en Roterdamo 1988). Antonija Albert estis multflanke talenta kaj fascine vastkultura personeco. Dumviva membro kaj grandanima mecenato de UEA, ŝi donacis la bazan kapitalon de pli ol 100 000 guldenoj por la Belarta Fondaĵo. Ankaŭ pli frue ŝi faris valorajn (ofte anonimajn) donacojn, tiel ke ŝia mecenata kontribuo al UEA sumas tutan kvaronmilionon da guldenoj. Ŝi forte rezistis, kiam oni decidis doni al la lasta disponebla ĉambro en la Centra Oficejo ŝian nomon. Kiam oni klarigis, ke la ĉambreto troviĝas en la mansardo, ŝi akceptis kun la komento: "Bone! Mi pasigis la tutan vivon en mansardoj."
**Maurice Noël FLOQUET** (25-a de decembro 1894, Poissons (Haute-Marne) — 10-a de novembro 2006, Montauroux) estis iam la plej aĝa franco kaj unu el la lastaj transvivantaj francaj veteranoj de la Unua mondmilito.

Li ankaŭ estis - atinginta la aĝon de 111 jaroj kaj 320 tagoj - la plej longe vivinta soldato de Francio iam ajn. Plie, Maurice Floquet estis dum kvar jaroj la plej olda franca viro - la plej olda homo de Francio estis virino: Jeanne Calment kun pruvita aĝo de 122 jaroj kaj 164 tagoj je ŝia morto.

Dum la Unua mondmilito
----------------------

Floquet soldatiĝis en septembro 1914, servis en la artilerio ĉe la belgia fronto kaj estis plurfoje vundita, unuafoje en la Batalo ĉe Marno, plie ĉe Somme, alian fojon ĉe Neuve Chapelle, kie peco de roko enpikiĝis en lian gorĝon kaj malhelpis lian spiradon ĝis - laŭ la raportoj - venis malamika soldato kaj forigis la rokpecon, tiel savinte lian vivon. Ĝis sia morto li havis germanan kuglon en sia brako.

Postmilite
----------

Floquet edziĝis, fariĝis riparisto de traktoroj. Eĉ post sia 100-a jaro li prizorgis sian ĝardenon, kaj en aĝo de 110 ankoraŭ biciklis 20 minutojn tage en sia korto.

Li ŝatis spekti televidon kaj malŝatis porti siajn okulvitrojn. povis vidi sian pra-pra-nepon. En oktobro 2006 li skribis leterojn al la tiutempe plej aĝaj veteranoj Henry Allingham (Britio) kaj Robert Meier (Germanio).
En novembro 2006 li devis resti enlite kaj mortis la 10-an, tiutempe estante la plej aĝa eŭropano.

Honorigoj
---------

* Medalo de vunditoj
* Militkruco 1914-1918
* oficiro de Légion d'honneur (je lia 110-a datreveno)

Fontoj, notoj
-------------

1. ↑  *News from France*, 13-a de aprilo, 2005 (PDF formato), retejo vizitita la 31-an de majo 2006

* France Agonizes Over How To Remember World War I Veterans (History News Network, angle)
* Le doyen des poilus de la Grande Guerre s'éteint à l'âge de 111 ans[*rompita ligilo*], *Le Monde*, 10 Novembro 2006 (raporto pri lia morto, france)

Vidu ankaŭ
----------

* Veteranoj de la Unua mondmilito


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 264876
 |
**Tamás Köves-Zulauf** [tamAŝ koveŝ], germane **Thomas Köves–Zulauf**, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Köves-Zulauf Tamás** estis hungara kaj germana klasika filologo, profesoro, instruisto, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2007).

Tamás Köves-Zulauf  Arkivigite je 2011-09-07 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 8-an de aŭgusto 1923 en Kalaznó kaj mortis la 26-an de aŭgusto 2022.

Biografio
---------

Tamás Köves-Zulauf apartenis al la germana minoritato en Hungario. Lia patro estis pastro. Li frekventis altlernejon, luteranan lernejon, fine universitaton en Budapeŝto. En 1943 li ĉeestis la someran kurson en Heidelberg. Li diplomiĝis en 1945, poste li ekinstruis en kolegio *Eötvös* [otvoŝ]. En 1947 helpe de stipendio li plulernis al Zuriko. Hejmenveninta li parte instruis, parte laboris en redaktejo, parte li plulernis en Budapeŝto. Inter 1957-1959 li plulernis helpe de stipendio en Vieno kaj Bruselo. Baldaŭe li migris al Okcidenta Germanio. En Marburg li instruis komence en gimnazio, poste en la universitato. Li pensiuliĝis en 1988, tamen li instruis en hungaraj universitatoj en Budapeŝto, Debrecen kaj Szeged. Li okupiĝas precipe pri religio kaj mitologio.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Reden und Schweigen* (1972)
* *Römische Geburtsriten* (1990)

Fontoj
------

* hungare Arkivigite je 2011-09-07 per la retarkivo Wayback Machine
* biografio germane


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 448982
* GND: 118847074
* LCCN: n91042629
* VIAF: 68965822
* ISNI: 0000 0001 0858 3085
* SUDOC: 029921732
* BNF: 121444653
* BIBSYS: 90295120
* ICCU: CFIV088340
* BNE: XX1074221
 |
**Beroso la ĥaldeo** (en akada lingvo, **Bêl-re'ušunu**) estis sacerdoto de Babilono, tre aktiva komence de la 3-a jarcento a.K. kiam la Seleŭka Imperio regis ĝin. Oni kredas ke li vivis inter la jaroj 350 a. K. kaj 270 a. K.

Li famas pro verkado de *Historio de Babilono*, nomata *Babiloniaka*, rakontita en tri libroj, en greka lingvo (kiu ne estis sia denaska lingvo), el kiuj nur konserviĝas citaĵoj. Beroso estis *šatammu*, rango kiun posedis la ĉefa sacerdoto de la templo. Tiu ĉi posteno donis al li la alireblon al la arĥivoj de Esagilo, templo de la supera dio Marduk. Ankaŭ oni atribuas al li verkojn pri astronomio kaj astrologio, konataj pro referencoj de postaj aŭtoroj.

* Kategorio Beroso la ĥaldeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 535126
* GND: 118656619
* LCCN: n82131988
* VIAF: 100160157, 543159474048527660041, 9814486, 100160135, 42154135716115080922, 172499115, 43151897155624071008, 11159477516627990001 55144814582521288146, 100160157, 543159474048527660041, 9814486, 100160135, 42154135716115080922, 172499115, 43151897155624071008, 11159477516627990001
* ISNI: 0000 0003 5563 0942
* LIBRIS: 180279
* SUDOC: 08425128X
* BNF: 12462278b
* BIBSYS: 95001116
* NKC: jo20181013057
* ICCU: BVEV030754
* BNE: XX855665
 |
**Tamás Kárpáti** [tamAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kárpáti Tamás** estas hungara pentristo, ordinara membeo de Hungara Arta Akademio (2011). 

Tamás Kárpáti  naskiĝis la 25-an de decembro 1949 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tamás Kárpáti frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li estis helplaboristo jaron, fine li akiris diplomon en Belarta Altlernejo en 1974. Lia plej grava instruisto estis Jenő Barcsay kaj Simon Sarkantyu. Post la diplomo li pentradas aŭ en sia naskiĝurbo, aŭ en Szentendre. Inter 1977 kaj 1979 li havis stipendion. Li ricevis premiojn inter 1976-2013.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Budapeŝto (1976, 1980, 1984, 1990, 2000, 2004, 2011)
* Berlino (1978)
* Arthalo Budapeŝto (1981)
* Prago (1982)
* Leiden (1994)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Budapeŝto (1974, 1983, 2004)
* Venecia Bienalo (1980)
* Arthalo Budapeŝto (1984, 1989, 1997)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Harmadnapon (1996)
* Fohászkodó (1998)
* Credo (2000)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 612483
* LCCN: n94043030
* VIAF: 70619823
* ISNI: 0000 0000 8453 1810
* ULAN: 500200716
 |
Preĝejo de la Abatejo Romainmôtier
La **Abatejo Romainmôtier** estas la ĉefa vidindaĵo de la komunumo Romainmôtier-Envy en la Distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo en Svislando.

Historio
--------

La Abatejo Romainmôtier estis fondita en la mezo de la 5-a jarcento. Tiu unua monaĥejo estis detruita en la 6-a jarcento. En la jaro 632 Félix Chramnélène fondis duan monaĥejojn laŭ la reguloj de Sankta Kolumbano. En la jaro 753 la papo Stefano la 2-a vizitis la monaĥejon kaj submetis ĝis rekte al la Vatikano. Poste la abatejo perdis sian rangon kaj fariĝis krona monaĥejo de la burgonjaj reĝoj, kiuj ĝin en la jaro 928 koncedis al la reforma Abatejo de Klunizo. Ĝis 1447 Romainmôtier estis nur ankoraŭ priorejo, tiam ĝi denove ricevis la rangon de abatejo. Post la konkero fare de Berno la monaĥejo post la reformacio en la jaro 1536 estis malfondita kaj ĝiaj havaĵoj transprenitaj de la berna ŝtato. El la abateja preĝejo en la jaro 1537 fariĝis reformita pastra preĝejo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Germain Hausmann*: *Romainmôtier (monaĥejo)* en *Historia Leksikono de Svislando* ()

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Abatejo Romainmôtier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo pri la miljara jubileo de la abatejo Arkivigite je 2013-10-29 per la retarkivo Wayback Machine

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Abatejo Romainmôtier** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* AbatejoAbatejo
* Kapelo Sankta Miĥaelo en la kruckoridoroKapelo Sankta Miĥaelo en la kruckoridoro
* Pentritaj vitroj en la abateja preĝejoPentritaj vitroj en la abateja preĝejo
* Fortika turo de la abatejoFortika turo de la abatejo
**Bernuy de Porreros** [BERnuj depoREros] estas municipo en la sudo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierras de Segovia* (Teroj de Segovio) en la sudo de la provinco. 

Bernuy de Porreros en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 9,27 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 788 loĝantojn. Ĝi ne perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed male post malgranda malaltiĝo post la 1960-aj jaroj ĝi fakte akiris 350 el la 2000-aj jaroj pro sia funkciado kiel serva urbo de la provinca ĉefurbo. 

Ĝi distas nur 8 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Valseca, Cabañas de Polendos, Espirdo, Segovia kaj La Lastrilla.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado kiel dormurbo kaj de servoj plej ekgravis. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767127
* VIAF: 316735243
 |
La **Imperia Abatejo de Kaisersheim** (en germana: *Reichsstift Kaisersheim* aŭ *Kloster Kaisersheim*), estis cisterciana monaĥejo en Kaisersheim (nuntempe Kaisheim), Bavario, Germanio.

Kiel unu el la 40 memregantaj imperiaj abatejoj de la Sankta Romia Imperio, Kaisersheim estis praktike sendependa ŝtato. Ties abato havis sidlokon kaj voĉdonrajton en la Imperia Dieto kie li sidis sur la Benko de Prelatoj de Svabio. Je la tempo de ties senreligiigo en 1802, la Abatejo kovris 136 kvadratajn kilometrojn kaj havis 9 500 - 10 000 anojn.

Poste la areo estis uzata por militistaj celoj, hejmo de franciskanoj, prizono kaj nun muzeo kaj hejmo de justicaj instancoj.

* Tombo de Henriko la 3-a, Grafo de Lechsgemünd, en la Abatejo de KaisersheimTombo de Henriko la 3-a, Grafo de Lechsgemünd, en la Abatejo de Kaisersheim
* Plano de la preĝejo de la Abatejo de KaisersheimPlano de la preĝejo de la Abatejo de Kaisersheim

Notoj
-----

1. ↑  "Reichsstifte in Schwaben – Historisches Lexikon Bayerns".

* Kategorio Abatejo Kaisheim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 742096
* GND: 1094993-8
* LCCN: n81108981
* VIAF: 131990321
* SUDOC: 121863204
* NKC: kn20091002002
 |
**Castilfrío de la Sierra** [kastilFRIo delaSJEra] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, norde de la provinco Sorio kaj komarko *Tierras Altas* (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco, kaj en la subkomarko Almarza. La loknomo *Castilfrío de la Sierra* estas etimologie komprenebla kiel *Malvarma Kastelo de la Montaro*.

Geografio
---------

*Tierras Altas* en la nordo de la provinco Sorio.
Loko de Castilfrío de la Sierra en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 12,16 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 35 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 200 loĝantojn el la 1910-aj jaroj. 

Ĝi distas 26 km de Sorio, provinca ĉefurbo. En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel Oncala-Valtajeros okupanta 407 hektarojn, nome 33% de la teritorio.​

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

La popola arkitekturo estis renovigita ĉefe de eksterlokanoj, kiel la verkisto Fernando Sánchez Dragó.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo kun gotikaj elementoj kaj romanika baptujo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTierras Altas |
| --- |
| Aldealices• Almarza• Arévalo de la Sierra• Ausejo de la Sierra• Carrascosa de la Sierra• Castilfrío de la Sierra• Castilruiz• Cerbón• Cigudosa• El Royo• Estepa de San Juan• Fuentes de Magaña• Fuentestrún• La Póveda de Soria• Las Aldehuelas• Magaña• Oncala• Rebollar• Rollamienta• San Felices• San Pedro Manrique• Santa Cruz de Yanguas• Sotillo del Rincón• Suellacabras• Trévago• Valdeavellano de Tera• Valdegeña• Valdelagua del Cerro• Valdeprado• Valtajeros• Villar del Ala• Villar del Río• Vizmanos• Yanguas |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351589
 |
**Bernát József Benyák** [jOĵef benjAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Benyák Bernát József** estis hungara pastro, monaĥo, instruisto, lernejestro.

Bernát József Benyák  naskiĝis la 6-an de decembro 1745 en Hungara reĝlando en Komárom (nuntempa Komárno en Slovakio), li mortis la 1-an de marto 1829 en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio).

Biografio
---------

Bernát József Benyák komence lernis en sia naskiĝurbo, poste li aliĝis al la piaristoj, fine li studis teologion. Post siaj studoj li instruis hungare en diversaj piaristaj lernejoj. En 1777 estis li, kiu la unua instruis hungare filozofion. En 1792 li kreis planon pri la moderna hungarlingva edukado. Ekde 1816 li estis lernekestro en piarista gimnazio de Selmecbánya. Li verkis poemojn, lernejajn dramojn, filozofiajn studojn, li kreis novajn hungarajn vortojn kaj li ankaŭ tradukadis. Li postlasis plurajn manuskriptojn, ĉar li ne povis financi la eldonojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Egész logikából és oktató fisikából válogatott czikkelyek* (1777)
* *Ratiocinium philosophicum super libertate ingenii humani in philosophando* (1784)
* *Grammatica hungarica* (1816, 1824)
* *A magyar nyelvnek egyenes folyását ismertető versek* (1826)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo (la koncerna teksto estas legebla en la 19-a paĝo)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo B, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Bernát József Benyák en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 574237
* GND: 1067989919
* LCCN: nb2016020916
* VIAF: 44640753
* ISNI: 0000 0001 0893 7912
 |
Koordinatoj: 47° 32′ 08″ N 3° 53′ 18″ O﻿ / ﻿47.53556 °N, 3.88833 °O﻿ / 47.53556; 3.88833 (mapo)

**Annay-la-Côte** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 338 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Annay-la-Côte etendiĝas sur 12.92 km², kaj havis 338 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 26 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Luc Collin, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Annay-la-Côte apartenas al la kantono de Avallon, kies ĉefurbo estas Avallon. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Avallon

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de Annay-la-Côte Arkivigite je 2017-08-29 per la retarkivo Wayback Machine
**Hernádkak** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Miskolc.

Blazono de Hernádkak

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 11  km²
* Loĝantaro: 1150
* Poŝtkodo: 3563
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Hernádkak situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Hernád, fine de sakovojo el Hernádnémeti. Felsőzsolca troviĝas 12, Szikszó 15, Miskolc 21, Tiszaújváros 23 km-ojn.

Historio
--------

La tataroj en 1241, la turkoj post la mezepoko senhomigis la setlejon. La unua mencio pri abatejo devenis el 1302. Ĝis 1950 la komunumo estis nur ekstera parto de Gesztely, post mallonga memstareco al Hernádnémeti. Ekde 1990 Hernádkak estas municipo.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1938, en 2002 renovigita
* katolika preĝejo de 2001, la turo estas 21 m-ojn alta
* ruinoj de abatejo

Famuloj
-------

* István Huszár, vicĉefministro

* Kategorio Hernádkak en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Distraj instalaĵoj super la lago Berovo
**Berovo Lago** (makedone *Беровско Езеро*) estas artefarita lago, kiu estis kreita post la konstruado de digo ĉe la rivero Klepalska reka en la montoj Malešev en orienta Norda Makedonio.
Ĝi situas ĉirkaŭ 6 km al la sudoriento de Berovo.

Distraj instalaĵoj super la lago

Priskribo
---------

La digo altis 60 metrojn kaj estis konstruita en 1970. Ĝi estis konstruita por certigi sufiĉan trinkakvon por la proksimaj urboj Berovo kaj Pehčevo.

La lago longas ĉirkaŭ 2,5 km, la plej granda larĝo estas ĉirkaŭ 350 m kaj la akva areo estas ĉirkaŭ 0,75 km². La profundo estas 58 m. La nivelo de la lago estas en alteco de ĉirkaŭ 990 m.

Berovo Lago
La lago estas ĉirkaŭita de miksita foliarbo-konifera arbaro.

Turismo, distro
---------------

Pro la oportuna loko, pura kaj netuŝita naturo, granda nombro da turismaj instalaĵoj estis konstruitaj laŭ la lago. La plej granda estas la turisma komplekso "Maleshevo".

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Беровско Езеро en la makedona Vikipedio.* 

* Kategorio Berovo Lago en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Don Hernando Dávalos** estis Senjoro de Totanés, en la 16a jarcento, antaŭ kiam Don Hernán Carrillo de Guzmán y Toledo kaj Doña Juana Osorio de Rojas, lia edzino, subskribis dokumenton de la Senjorlando de Totanés en la jaro 1.528. Don Hernando Dávalos, estis urbestro de Toledo kaj estro komunumano; li posedis havaĵojn en Totanés (Provinco Toledo).

Don Hernando Dávalos estis de la familio Dávalos, grava inter la nobeloj de la Regno de Kastilio, filo de Ruy López Dávalos kaj Teresa Vélez de Guevara, nepo de Hernándo López de Avalos (Dávalos) kaj Maria Carrillo y Palomeque, kaj tiu lasta, filo de Don Ruy López Dávalos, *adelantado* de Murcio, Grafo de Ribadeo, Konestablo de Kastilio, Ĉefa Ĉambroservisto kaj Granda valido de la Reĝo Don Henriko la 3-a. Tiu estis filo de Don Diego Lópe Dávalos, frato de Pedro López Dávalos, tiuj lastas giloj de Doña Mencía Dávalos kiu estis edzino de Sancho Ruiz de Baeza. Doña Mencía Dávalos estis filino de Lópe Fernández Dávalos, urbestro de Úbeda en la jaro 1300 (14a jarcento) kaj kiu siavice estis filo de Iñigo Lope, 7a Senjoro de Bizkajjo, Grafo de Durango.
Ekde jaro 1362 Finnlando (t.e. la orientaj provincoj en la tiama Svedio) havis reprezenton en la sveda parlamento. Kiam Finnlando transiris sub regon de Rusio pro la rezulto de la milito inter Svedio kaj Rusio en jaroj 1808-1809, Finnlando atingis aŭtonomecon, kie konserviĝis la leĝoj hereditaj el Svedio.

Ĝis jaro 1907 en la finna parlamento ĉiu socia ordo (tiuj estis nobelaro, pastraro, burĝaro kaj agrarularo) havis unu voĉon, kio emfazis speciale la potencon de la nobelaro kaj lasis i.a. laborularon kaj virinojn sen voĉrajto. En aliaj landoj la situacio estis kutime simila.

La unua lando en la mondo, kie la tuta popolo ekhavis ĝeneralan kaj egalan rajton por baloti, estis Nov-Zelando jare 1893. En Aŭstralio la blankhaŭta popolo ekhavis rajton por baloti kaj kandidatiĝi jare 1903 (la rajton por kandidatiĝi la virinoj en Nov-Zelando ankoraŭ ne havis), sed ankaŭ tie virinaj parlamentanoj ne ekzistis antaŭ ol kelkajn jardekojn pli poste.

Finnlando estis la unua lando, kie la tuta popolo ekhavis plenajn balotajn kaj kandidatiĝajn rajtojn. La leĝon pri tio la registaro akceptis la 1an de junio 1906.

Tuj en la unuaj parlamentaj elektoj laŭ tiu nova sistemo, en marto 1907, elektiĝis ankaŭ virinaj parlamentanoj, ili estis 19 el la tuto de 200 parlamentanoj, do 9,5 procentoj. En kelkaj elektoj dum la sekvaj jardekoj la proporcio da virinoj en la parlamento estis iom malpli, sed ĉiam ĝi restis super 5 procentoj kaj post la dua mondmilito ĝi komencis daŭre kreski. Ekde jaro 1983 virinoj ĉiun fojon estis pli ol 30 procentoj el la parlamentanoj kaj en la nuna estas 37,5 %.

En municipaj elektoj la virinoj ekhavis plenan balotan kaj kandidatiĝan rajton jare 1917, tio estas (hazarde) la sama jaro, kiam Finnlando memstariĝis el Rusio.

Ni finnoj do emas fieri pri tio, ke Finnlando estis la unua lando en la mondo por realigi plenajn politikajn rajtojn por la tuta popolo, ne plu metanta flanken virinojn aŭ minoritatajn etnajn grupojn. (Oni devas ja memori, ke ekzemple en Aŭstralio la aborigenoj tiutempe tute ne havis civitajn rajtojn).
Astro
**Astro** (hangule: 아스트로; stiligita en ĉiuj ĉapoj) estas sudkorea knabobando formita fare de Fantagio. La grupo estas kunmetita de kvar membroj: **MJ**, **Jinjin**, **Cha Eun-woo**, kaj **Yoon San-ha**. Origine sespeca grupo, **Rocky** foriris de la grupo la 28-an de februaro 2023, kaj **Moonbin** mortis la 19-an de aprilo 2023. Ili debutis la 23-an de februaro 2016, kun la muzikalbumeto *Spring Up* kaj poste estis nomitaj kiel unu el la plej bonaj novaj K-popo agoj de 2016 de *Billboard*.

Astro estis formita tra la novula talenta evoluoprogramo "iTeen Boys", kiu estis kreita fare de ilia agentejo Fantagio. En aŭgusto 2015, la fina membrogrupigo kaj grupnomo estis sciigitaj. La saman monaton, la grupo ĉefrolis en interretdramo titolita *To Be Continued*, kiu planis prezenti ilin al publiko. La dramo havis la membrojn kiel ili mem, same kiel Kim Sae-ron, Seo Kang-joon, kaj la knabingrupon Hello Venus.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 828940
* MBA: 5098186e-721e-4a01-b50f-1b274e01715e
 |
**Kilajo** estas la muelaĵo de interna trunkŝelo aŭ de malgrandaj tigetoj kaj branĉoj de la kilajoarbo (*Quillaja saponaria*, Molina). Aliaj nomoj inkluzivas kilajan ekstrakton. Kilajo enhavas altan koncentriĝon de saponinoj, kiuj pliiĝas kun prilaborado; tre purigita kilajo estas uzata por plibonigi vakcinojn. Aliaj eroj en kilajaj ekstraktoj inkluzivas taninojn kaj aliajn polifenolojn kaj kalcian oksalaton. Kilaja ekstrakto estas listigita kiel ingredienco en radika biero kaj Kremo-Sodo.

Kilaja ekstrakto estas uzata en la fabrikado de manĝaĵ-aldonaĵoj (E 999). Ĝi ankaŭ estas uzata kiel humidigaĵo en bakaĵoj, frostigitaj laktaĵoj kaj pudingoj kaj kiel ŝaŭma agento en karbonataj trinkaĵoj. Ĝi estas uzata ankaŭ en iuj "naturaj" agrikulturaj helpaj formuloj. Aparte, la saponinoj de *Quillaja saponaria* estas uzataj en vakcinoj por veterinara medicino kiel helpantoj (ekzemple en vakcinoj kontraŭ aftozo, ili helpas plibonigi la respondon de la imunsistemo). Komence ĝi uzis la krudan frakcion, poste, Dalsgaard disvolvis purigitan miksaĵon, nomatan Quil A, kiu estis pli efika kaj kaŭzas malpli da lokaj flankaj reagoj. Quil A estas miksaĵo de pli ol 25 malsamaj saponinaj molekuloj. Unu el ili, saponino QS21, estas esplorata pri eblaj utilaj helpaj efikoj sur la homa imunsistemo.

Referencoj
----------

1. ↑  Sun, Hong-Xiang; Xie, Yong; Ye, Yi-Ping (2009). «Advances in saponin-based adjuvants». *Vaccine* (en angla) **27** (12): 1787-1796. PMID 19208455. doi:COI:10.1016%2Fj.vaccine.2009.01.091. Arkivita el originalo Arkivigite je 2017-10-08 per la retarkivo Wayback Machine en la 8a de Oktobro 2017.

Eksteraj ligiloj kaj noto
-------------------------

* Informilo de OMS
* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Quillaia en la hispana Vikipedio.*

|  |  |
| --- | --- |
| Registara kontrolo | * **Projektoj Vikirimedoj**
* Datumoj: Q118843
* **Identigiloj**
* Microsoft Academic: 2778593794
* **Medicinaj Identigiloj**
* Nombro E: E999
 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 719298
 |
**Hernádbűd** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Gönc.

Aerfoto pri Hernádbűd
Kirko en Hernádbűd

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.2994/21.1452
* Alto super marnivelo: 157 m
* Loĝantaro: 160
* Poŝtkodo: 3853
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Hernádbűd situas sur deklivoj, laŭ maldekstra bordo de Hernád, laŭ traira flankovojo. Abaújszántó kaj Encs troviĝas po 8, Szerencs 20, Miskolc 40 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio devenis el 1246 en formo *"Bywd"*. En 1711 pesto-epidemio okazis. En 1945 oni disdonis parcelojn inter la malriĉaj vilaĝanoj el la grandbieno. Dum la socialismo kolĥozo funkciis.

Vilaĝservoj estas biblioteko, kuracejo, vendejo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* nun kalvinana romanika Kalvinana kirko (Hernádbűd) el la 13-a jarcento, post 2 jarcentoj gotikiĝis, en la 17-a jarcento trakonstruiĝis

* Kategorio Hernádbűd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Astudillo** [astuDiljo] estas municipo en la oriento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *El Cerrato*. La loknomo *Astudillo* estas etimologie komprenebla kiel aludo al romia generalo Estatilio Tauro (vidu suben).

Geografio
---------

Rivero Pisuerga.
La preĝejo de Sankta Petro.
La preĝejo de Sankta Eŭgenia.
La konvento de Sankta Klara.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 122,95 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 021 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 2 000 loĝantojn el la 1900-aj jaroj. Ĝi distas 29 km de Palencio, provinca ĉefurbo, ĉe la limo kun la provinco Burgoso kaj inter la komarkoj Terkamparo kaj *Cerrato*.

Historio
--------

Estas romiaj restaĵoj. La loknomo *Astudillo* estas etimologie komprenebla kiel aludo al romia generalo Estatilio Tauro (sed ankaŭ estas alia hipotezo kiu rilatigas la nomon Astudillo kun «malgranda studio» kiun la episkopo Konancio translokigis el Palencio al Astudillo ĉirkaŭ la 7-a jarcento).

La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. La 10an de Majo 1147, la reĝo Alfonso la 7-a de Leono "la Imperiestro" donis la foruon de Castrojeriz al la loko de Astudillo.​ En la Mezepoko kaj poste ludis gravan rolon la tekstila industrio.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la mezepoka urba kerno (popola arkitekturo), la murego, la tri preĝejoj, la konvento, blazondomoj kaj palacoj, ermitejo, subteraj vinkeloj, ktp. Krome estas nutrindustrio kaj ventogeneratoroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772245
 |
**Erzhausen** *- prononcu [Erc-**haŭ**zn] -* estas komunumo en centra Germanio. Ĝi situas en la distrikto Darmstadt-Dieburg, en la federacia lando Hesio. Fine de decembro 2021 la komunumo havis 8 004 loĝantojn.

Geografio
---------

Al Erzhausen norde najbaras la urbo Mörfelden-Walldorf (distrikto Groß-Gerau) kaj la komunumo Egelsbach (distrikto Offenbach), sudoriente la sendependa urbo Darmstadt, kaj sudokcidente la urbo Weiterstadt.

La fervojo kaj Erzhausen
------------------------

stacidomo de Erzhausen
Ĉar multaj laboristoj kaj metiistoj ekhejmis en Erzhausen, sed laboris en la grandaj urboj Darmstadt aŭ Frankfurt am Main 10 ĝis 30 kilometrojn for, en la jaro 1888 la komunumo estis ligita al la fervojo, kiu transportu norden al Frankfurt kaj suden al Darmstadt. En 1903 la hodiaŭa stacidomo konstruiĝis. En 1997 la fervoja linio plimoderniĝis, la publik-transporta komunumo 'Rhein-Main-Verkehrsverbund' (RMV) kreiĝis kaj la linio Frankfurt-Erzhausen-Darmstadt iĝis linio de la urba fervojo S-Bahn. Ekde tiam la trajnoj ĉiujn 30 minutojn veturas al Darmstadt suden, Frankfurt kaj plu al Kronberg kaj Bad Soden norden. Tio bonas por la daŭre granda parto de la loĝantoj, kiuj plu laboras en la grandaj urboj.

Post malfermo de la S-Bahn la malnova stacidomo ne plu bezonatis, ĉar necesis krei novajn platformojn kaj novan stacidometon. Ekde 2001 la urbo renovigis la konstruaxjon, kaj intertempe tie ekloĝis la urba biblioteko, kiu nun nomiĝas "libra stacidomo".

Eksteraj ligiloj
----------------

* paĝo de la urbo, germanlingva

* Kategorio Erzhausen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rurbaj kaj neurbaj komunumoj en la distrikto Darmstadt-Dieburg |
| --- |
| Alsbach-Hähnlein | Babenhausen | Bickenbach | Dieburg | Eppertshausen | Erzhausen | Fischbachtal | Griesheim | Groß-Bieberau | Groß-Umstadt | Groß-Zimmern | Messel | Modautal | Mühltal | Münster | Ober-Ramstadt | Otzberg | Pfungstadt | Reinheim | Roßdorf | Schaafheim | Seeheim-Jugenheim | Weiterstadt | blazono de la distrikto Darmstadt-Dieburg |

 |
Hernán Pérez del Pulgar.
**Hernán Pérez del Pulgar y García Osorio** (Ciudad Real, 1451 - Granado, 1531) estis kapitano de la armeo kastilia indiĝena de Ciudad Real (Regno de Kastilio) kiu elstaris dum la Granada Milito, kie ricevis apogon de la reĝino Isabel la 1-a (Kastilio) kaj akiris grandan famon en la tuta regno.

Biografio
---------

Ekkarieris en la milito kontraŭ Portugalio, kiu estis apoginte al Johanino la Beltranida en ties klopodo akiri la kastilian tronon anstataŭ Isabel.

En 1482, jam en la Granada Milito sieĝita kun la Duko de Kadizo en Alhama de Granada fare de la islamaj trupoj, estis protagonisto de riska eliroperaco kaj atingis ĝis Antequera kie petis helpon, evitante la perdon de Alhama, strategie situa en la centro de la tiama Regno de Granado.

Poste li konkeris la kastelon de Salar, strategie situa survoje inter Loja kaj Granado, kun nur 80 homoj.

Li estis nomumita delegito de la kastilia regno por la negocado de kapitulaco de la urbo de Malago. Poste li konkeris la urbojn de Baza kaj tiam mortigis la islaman ĉefon Aben-Zaid, komandanto de la granada armeo.

Li estis pioniro de la psikologia milito. Kiam, en 1490, li estis sieĝata de la islamaj trupoj de Boabdil en Salobreña kaj la putoj sekiĝis, li malakceptis kapitulacon antaŭ islamanoj kaj konfirmis tion per elĵeto ekde alto de la muregoj de la lasta akvokruĉo kiun ili havis. Venkis la sekvan batalon kaj rompis la sieĝon. Samjare kun nur 15 kavaliroj kaj helpanto Pedro, enfiltriĝis dumnokte en la propra sieĝata urbo de Granado ĉe la turo de Bib-Altaubin kaj trakuris la urbon ĝis la ĉefa moskeo, kiujn ili intencis bruligi; sed ĉar tio ne eblis, li gluis surporde afiŝeton kun kristana diraĵo *Ave Maria* kaj defia frazo. Poste ili bruligis alian parton de la urbo, luktis kontraŭ gardistoj kaj profitis konfuzon por fuĝi al la rivero Genil kaj al kristana kampadejo de Santa Fe, kie li ricevis honorojn.

Post la milito li retiriĝis al Sevilo, edziĝis kaj verkis.

Sekvo
-----

En 1834 la verkisto Francisco Martínez de la Rosa uzis lin kiel protagonisto de historia romano *Hernán Pérez del Pulgar, el de las Hazañas*.

Aktuale estas Honora Filo de Ciudad Real kaj tiea mezlernejo nomiĝas I.E.S. Hernán Pérez del Pulgar.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hernán Pérez del Pulgar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hernán Pérez del Pulgar: El de las hazañas. Historia skizo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 359569
* GND: 104206691
* LCCN: n93004782
* VIAF: 10278007
* ISNI: 0000 0001 1742 5759
* SUDOC: 06996288X
* BNE: XX852402
 |
La **Kameruna Nacia Demokrata Partio** (angle *Kamerun National Democratic Party* aŭ *KNDP*) estis politika partio favora al la sendependiĝo de la brita teritorio Suda Kameruno.

KNDP estis fondita en 1955 de John Ngu Foncha. La partio unue strebis kunlabori kun la Unuiĝo de la Popoloj de Kameruno, kiu spertis persekutadon en la franca areo. Foncha tamen subtenis aŭtonomion por Suda Kameruno, dum UPK deziris plenan reunuiĝon de la lando.

Post la sendependiĝo de Kameruno, KNDP fariĝis la plej grava partio de la regiono Okcidenta Kameruno, dum la Kameruna Unuiĝo estis plej forta en Orienta Kameruno, tiel kaŭzante klaran politikan dividon en la geografio de la lando. Foncha devis rezigni sian postenon kiel ĉefministro de Okcidenta Kameruno en 1965, kiam li estis elektita kiel la vicprezidanto de Ahidjo, ĉar laŭ la konstitucio de Kameruno sama homo ne konservu tiujn du postenojn.

La du partioj fine kunfandiĝis en 1966, kreante novan Kamerunan Nacian Unuiĝon, kiu tre rapide fariĝis la nura laŭleĝa partio de la lando kaj tiel restis dum multaj jaroj.

Notoj
-----

1. ↑  Julius Atemkeng Amin, *The Peace Corps in Cameroon*, Kent State University Press, 1992, p. 54
2. ↑  Edith Brown Weiss & Harold Karan Jacobson, *Engaging Countries: Strengthening Compliance with International Environmental Accords*, MIT Press, 1998, p. 442
**Eseo pli la kresko de la kristana doktrino** estas libro de teologo John Henry Newman, en la kadro de la teologio kristana kaj aparte katolika, publikigita en 1845 per la angla titolo *Essay on the Development of Christian Doctrine* (1845). En la teksto estas elmontrata la maniero per kiu la Oficiala Instruado de la Katolika Eklezio laŭlonge de la jarcentoj, ricevinte karakterojn kaj eĉ enhavojn kiuj, kvankam netroveblaj tiaforme en la fundamentaj dokumentoj de la Nova Testamento, ĝuste en tiu ĉi ili laŭ potenciala maniero ĉeestas.

Kardinalo Newman uzis la ideon de kresko (aŭ evoluo) de la doktrino por defendi la katolikan dogmaron el atakoj de iuj anglikanoj kaj protestantoj, kiuj laksis iujn elementojn de la katolika oficiala instruo kiel koruptaĵojn aŭ novaĵoj kompare al la instruo de la Nova Testamento. Li subtenis ke, male, diversaj katolikaj doktrinoj neakceptitaj ĉe protestantoj (kiel la kulto al Maria Dipatrino, aŭ Purgatorio) havis kreskan historion analogan al doktrinoj kiujn mem la protestantaro akceptas (kiel la Triunuon kaj la duoblan naturon de Jesuo Kristo. Tiuj kreskoj, aŭ evoluoj, estis, laŭ li, konsekvenco logika kaj natura de la racio, kiu ellaboras verojn origine revelaciitajn por devenigi sekvojn kiuj unuafaze en la Sanktaj Skriboj ne estis evidentaj.

La angla kardinalo baziĝis sur studoj kaj aplikado de la metodo de la Ekleziaj Patroj: tiu metodo, laŭ li, jam implicite ĉeestis en la dia Revelacio de la Sanktaj Skriboj, kaj de la kristana Tradicio, kaj kondense agantaj ekde la aŭroro de kristanismo.

Enkadre de la kverelo de Teologia modernismo, kondamnita de Papo Pio la 10-a per la encikliko Pascendi, iuj intelektuloj kiel George Tyrrell kaj Alfred Loisy citis, apoge al sia pensado, la false difinitan "historiisman" interpreton de kardinalo Newman, sed ilia celo ne estis tiu de la komprenado pri la antikvaj radikoj de la doktrino de la Eklezio, sed ilin kredigi kreskintaj laŭ iliaj tiutempaj liberalaj ideoj. Tiu pensofluo, konata ankaŭ kiel "Evoluo de la dogmoj" estis influita de filozofiskoloj kiel vitalismo, imanentismo kaj historiismo.

Vidu ankaŭ
----------

* John Henry Newman
* Historio kaj historiismo
* Dogmo
* Tradicio

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* Arkivigite je 2010-09-24 per la retarkivo Wayback Machine
**Verda revolucio** estas la nomo de eksperimento – originale, plano de la Monda Banko - en malriĉaj landoj (ĉefe en Barato) ekde la 1960-aj jaroj por venki la malsaton per (tiam) moderna agrartekniko. La eksperimento estis forte apogita de registaroj en la koncernaj landoj. 

La rikoltograndiĝojn en la agrikulturo kaŭzis ŝanĝon je suragra monokulturo kaj la trafaj krucigoj de la diversaj subspecoj. La kamparanojn anstataŭis profesiaj kultivistoj. Tiu industria kultivado kondukis al evoluo de "malsata" semaĵo, t.e. rikoltaĵo, kies pligrandiĝanta inputo (agrokemiaĵoj, akvumado, pesticiduzo ks.) donas pli grandan rikolton. La uzitaj metodoj de la verda revolucio estis por la etkamparanoj tro kostaj. Aldone aperas la dependeco de la etkamparanoj al internaciaj kemi- kaj agrarkonzernoj. El ekologia vidunkto, la verda revolucio havas du negativajn sekvojn: unufoje danĝerigas la elformiĝanta monokulturo la biodiversecon, ĉar nur kelkaj specioj de uz- kaj kulturplantoj estas kultivataj. Aldone altigas la sentemon de monokulturoj je fiinsektoj kaj malsanoj. Alifoje la metodoj uzataj dum la verda revolucio ŝarĝas la medion kaj detruas la ekologiajn procezojn. 

Multaj traktas la genteknikon kiel duan verdan revolucion.

Vidu ankaŭ
----------

* Agrikulturo en malriĉaj landoj
* Intensa agrikulturo
* Agrofrorstumado
* Norman Borlaug
* Nutra Sekureco