recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Okulo de Ciono** (hebree עין מציון, Ein Metzion) estas israela-juda internacia help-organizaĵo, kiu kunigas volontulojn el Israelo kaj la tuta mondo. La organizaĵo estis establita kun la celo provizi medicinan funkciadon kaj adekvatan traktadon, sen ajna kompenso, al malfortaj loĝantaroj, kiuj bezonas helpon kaj kuracajn traktadojn, per la sendado de medicinaj delegacioj de spertaj profesiuloj, altnivelaj ekipaĵoj, specialistaj kuracistoj, flegistoj, operaciejoj kaj spertuloj pri paramedicinaj profesioj.

La delegacioj de kuracistoj kaj flegistoj de Okulo de Ciono, kune kun lokaj medicinaj teamoj, faras kirurgiojn kaj kuracadon, kaj en lokaj hospitaloj kaj en moveblaj kuracaj unuoj, kiuj kapablas atingi forajn lokojn, gvidas la lokajn medicinajn teamojn pri modernaj medicinaj metodoj, kaj provizas kiel donaco medikamentojn kaj ekipaĵojn, kiuj ebligos al la lokaj medicinaj teamoj daŭrigi sendependan agadon.

La medicinaj misioj de la organizaĵo provizas medicinan helpon kaj samtempe propagandas la humanitaran mesaĝo de solidareco pere de reciproka helpo al ĉiuj, en la spirito de la valoroj de la ŝtato de Israelo kaj la juda heredaĵo. La membroj de la organizaĵo pretas iri al ajna lando kie estas homoj kiuj bezonas kuracadon, kondiĉe ke ili estas akceptitaj tie kiel israelanoj kaj judoj.

En ĉi tiu agado, ĉi tiuj delegacioj funkcias kiel klariga ilo por la Ŝtato de Israelo kiel lando kun humanaj valoroj kaj subtenas la profesiajn informsistemojn de la israela Ministerio pri Eksteraj Aferoj. Sendube, la agado de la organizaĵo kontribuas al profundigo kaj plibonigo de diplomatiaj rilatoj inter Israelo kaj landoj ĉirkaŭ la mondo.

La organizaĵo havas plurajn novigojn en la kampo de ekipaĵo kaj en la kampo de trejnado

Okula kirurgia ĉambro - la organiza teamo de Okulo de Ciono evoluigis unikan moveblan okulkirurgian ĉambron, kiu estas revolucio en la kampo de okulkirurgio en evolulandoj. La movebla operaciejo ebligas fari okulkirurgiojn por la loĝantaro kiuj situas malproksime de medicinaj centroj kaj estas solvo al la severa manko de medicina infrastrukturo. Trejncentroj - ekde 2013, trejna modelo estis establita por medicinaj teamoj en evolulandoj. La projekto funkcias en pluraj formatoj:

* Vojaĝantaj trejnaj kunordigantoj - sendado de delegacioj de altrangaj kuracistoj al naciaj kongresoj de kuracistoj por prelegi. Samtempe kun la konferencoj, la kuracistoj faras kirurgiojn kaj gviditajn traktadojn.
* Trejnado en Israelo - alportado de kuracistoj el evolulandoj por trejnado en hospitaloj en Israelo.

En junio 2010, teamo de israelaj okulkuracistoj alvenis en la Marŝala Insularo por elfari katarakton kaj viziokirurgion. La misio estis organizita de la neregistara organizo Okulo de Zion.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* (he) Merv Yudilovich, la israelanoj kiuj restarigas aŭdon al la loĝantoj de Azerbajĝano, en la retejo ynet, la 21-an de aŭgusto 2009
* (he) Nirit Borla kaj Nadav Belfer, fototaglibro: Kuracistoj el Israelo savis okulojn en Mjanmao, en la retejo ynet, la 18-an de decembro 2009
* 
* Arkivigite je 2023-11-10 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 842701
 |
**Ivan Albertoviĉ Puni** (ruse *Иван Альбертович Пуни*, **nomata ankaŭ** Jean Pougny  **(naskiĝinta la 20-an de februaro 1892 en Kuokkala (provinco de Sankt-Peterburgo, mortinta la 28-an de decembro 1956 en Parizo) estis rusa avangarda pentristo.**

Biografio
---------

Ivan Puni naskiĝis en Kuokkala (tiam Grandprinclando de Finnlando en la Rusa Imperio, nun Repino en Rusio). La familio estis de itala deveno. Li estas la nepo de eminenta itala komponisto de baleta muziko, Cesare Pugni.

Puni ricevis lian formalan trejnadon en Parizo en 1910-11 ĉe la Académie Julien kaj en aliaj lernejoj, kie li pentris en faŭvisma stilo. Post lia reveno al Rusio en 1912, li renkontiĝis kaj ekspoziciis kun, membroj de la St Petersburg avangardo de Sankt-Peterburgo, inkluzive de Kazimir Maleviĉ kaj Vladimir Tatlin. Li faris duan viziton al Parizo en 1914 kaj revenis al Sankt-Peterburgo en 1915 pro ekesto de la unua mondmilito. Tiam li komencis pentri en kubisma stilo memorige al Juan Gris. En 1915, Puni, Aleksandra Ekster, Liubov Popova, Ivan Kliun, Ksenia Boguslavskaya, Olga Rozanova, Nadezhda Udaltsova, Nina Genke kaj aliaj formis la grupon Supremus, dediĉita al la promulgo de Suprematismo, la abstrakta arta movado fondita de Maleviĉ. Maleviĉ kaj Puni kune verkis la *Suprematisman Manifesto*n, eldonitan en 1916, kiu proklamis novan, abstraktan arton por nova historia epoko. Puni ankaŭ organizis la ekspoziciojn *Tramo 5* kaj *0.10*, ambaŭ okazintaj en Sankt-Peterburgo en 1915.  En 1915-1916 Puni, kune kun alia suprematismaj artistoj, laboris ĉe la Verbovka Vilaĝo Folklora Centro. En 1919, li instruis ĉe la Vitebsk Arta Lernejo kies tiama estro estis Marc Chagall.

Puni kaj lia edzino, Kseniya Boguslavskaya, elmigris el Rusio en 1919, unue al Finnlando, kaj poste en 1920 al Berlino, kie la unua ekspozicio tute konsistanta de liaj verkoj estis okazigita ĉe la galerio *der Sturm*. En Berlino, Puni laboris ankaŭ kiel desegnisto de teatraj kostumoj kaj scenejoj. Puni kaj Boguslavskaya translokiĝis al Parizo en 1924, kie lia stilo ŝanĝis al varianto de Impresionismo.

En Francio, li subskribis siajn verkojn kun la nomo **Jean Pougny** por distancigi sian novan artan praktikon de la antaŭa realigita en Rusio. En 1946, Puni/Pougny fariĝis franca civitano. Li mortis en Parizo en 1956.

* Reliefo (1915-16)Reliefo (1915-16)

* Kategorio Ivan Puni en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 546718
* GND: 118741667
* LCCN: n81080920
* VIAF: 228711621
* ISNI: 0000000118454658
* SUDOC: 06703893X
* BNF: 13522888s
* ULAN: 500007558
* NLA: 35658365
* RKD: 65081
* NKC: js20060120080
* ICCU: SBLV032450
* BNE: XX5505534
 |
panelo pri la ŝebaa diaĵo *Almakah* el Marib, nun montrata en la muzeo Luvro de Parizo
La **ŝebaanoj** (asirie Sabảajja; hebree סְבָאִים, Sbaim; greke *Σαβαĩοι*, Sabaioi; latine *Sabaei*, moderne angle *Sabaeans* aŭ germane *Sabäer*) estis antikva ŝemida popolo en la sudokcidento de la Araba Duoninsulo, en la teritorio de la nuna ŝtato Jemeno. La esperantlingva nomo deduktiĝis de ilia regno, la reĝlando Ŝeba, kiu plurfoje menciiĝis per sia antikva hebrea nomo שְׁבָא [Ŝ'ba] en la Tanaĥo aŭ laŭ kristana nomo Malnova Testamento kaj al kiu la tradukinto L. L. Zamenhof donis la hebree influitan nomon Ŝeba.

Historiaj fontoj
----------------

En la analoj de la asirianoj la ŝabeanoj jam menciiĝas en la jaro 730 antaŭ nia erao.

En la Tanaĥo aŭ laŭ kristana nomo Malnova Testamento ili precipe menciiĝas kiel komercistoj de olibano, ekzemple en la libro de Jeremia 6:20 kaj en la libro de Jesaja 60:6. La memoro pri la judoj de la regno ŝebaa ekzemple rekoneblas en la libro genezo 25:1–6 kaj en la libro de Joel 4:8.

Ankaŭ la grekoj konis la popolon unuavice kiel komercistoj de olibano kaj mirho. Strabono mencias ilian ĉefurbon Marib. Iuj historiistoj de Romio konsideris ilin la plej riĉa popolo en Arabio, ĉar la komercata olibano en la antikva mondo estis rara kaj tre multekosta.

La Korano mencias la historian rompon de la legenda Marib-digo en la jaro 572 antaŭ nia erao..

Referencoj
----------

1. ↑  Heinz Hahn: *Die Araber - von der Vorislamischen Zeit bis zur Gegenwart* ["La araboj - de la antaŭislama epoko ĝis la nuntempo"], eldonejo C. H. Beck, Munkeno, 2004, paĝo 9. ISBN 3-406-50843-X.
2. ↑  Korano, surao 34,15 kaj sekvaj. Cetere menciindas ke la ŝebaoj **ne** identas al alia popolo nomata *Ṣābiʾūn* en surao 2,62.
Lignofajro
Ekzekuto de Jan Hus en 1485 bruligita en lignofajro.
**Lignofajro** aŭ **tendarfajro** estas baza formo por subteni fajron.

Por fari la lignofajron oni kolektas sur difinita incendisekura loko apudajn materialojn (bastonoj, branĉoj, brullignoj, paperoj kaj aliaj). Poste oni bruligas la amason per alumeto aŭ flamigilo.

Turistoj amas prepari pere de lignofajro manĝaĵon aŭ simple sidi ĉirkaŭ ĝi kaj kanti aŭ interparoli.

Historio
--------

Historie la kontrolado fare de prahomoj de kiel komenci, konservi kaj ŝanĝi lignofajrojn markas grandan ŝtupon en la vojo de la progreso: de tiam la homoj povis varmigi sin dum malvarmaj veterkondiĉoj, superi glaciaĵojn, defendi sin kontraŭ sovaĝaj danĝeraj bestoj, plibonigi la sankondiĉojn de nutrado, resume plibonigi la vivkondiĉojn kaj prepari homoj por postaj supreniroj.

Dum diversaj epokoj tamen lignofajroj estis kutimaj metodoj torturi kaj ekzekuti malamikojn ĉu religiajn ĉu sociajn ĉu militajn ktp. Tio okazis en la Romia Imperio kaj ĉefe en la kristana Mezepoko en Eŭropo. En Barato kaj apudaj landoj lignofajro estis kaj estas kutima metodo bruligi homajn kadavrojn kaj reduktigi ilin al cindroj. En diversaj landoj grandaj lignofajroj utilas por specialegaj ceremonioj noktaj ekzemple en Britio pri la festo de Guy Fawkes, en Hispanio kaj en hispanlingvaj landoj pri tiu de Sankta Johano la 24a de julio, kio ŝajne markas la someran solsticon herede de keltoj kaj romianoj. En Bulgario kaj aliaj landoj post la bruligo de la tuta lignaro oni marŝas per nudaj piedoj sur la braĝoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Fajro
* Incendio
* Sveda torĉo

* Lignofajro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lignofajro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
vela jaĥto (kvankam ĉi-tie sen uzo de la veloj)
motora jaĥto
**Jaĥto** aŭ **Jakto**, el la samsignifa nederlanda, malalt- kaj altgermana vorto *jacht*, kio estas mallongigo de la mezepoke malaltgermana vorto *jachtschip*: "ĉasŝipo", do rapida ŝipo) niaepoke estas akva veturilo por feriaj celoj kun kajuto(j). Ekzistas jaĥtoj movitaj per veloj kaj vento, kaj jaĥtoj movitaj per motoro.

Termino
-------

Nur ekde certa **longeco** de ŝipo oni nomas ĝin jaĥto. Sub proksimume **sep** metroj oni parolas pri motor- aŭ vel**boato**, nur super tiu longo uziĝas la termino jaĥto. Tipa jaĥto longas inter 10 kaj 15 metroj kaj havas plurajn kajutojn, do ŝipajn ĉambrojn. Motoraj kaj velaj jaĥtoj ekde 50 metroj de longeco nomiĝas "mega-jaĥtoj", ne nur pro sia grandeco, sed ankaŭ pro la granda komforto, kiun ili povas oferti. Tiom grandajn jaĥtojn ĝenerale stiras ne la posedanto, sed profesiaj maristoj.

Kutimaj konstruaj materialoj por jaĥtoj estas plasto fortigita per vitraj fibroj, ligno, ŝtalo, aluminio kaj tre malofte malpeza speco de betono.

Konstrua stilo, ena arkitekturo, motoro kaj cetera enhavo de jaĥto tre varias laŭ la preferata akvoregiono privojaĝata kaj laŭ la intenseco de uzado.

Alternative al posedo de jaĥtoj oni dum la pasintaj jardekoj pli kaj pli ofte luas ilin, ĉar tio malnecesigas zorgadon pri flego kaj riparado, aĉetaj, havenaj kaj kromaj daŭraj kostoj, kaj nelaste la problemo per propra jaĥto foje veturi en tiu, foje tute alia mondoparto: jaĥton ne eblas transportigi en aviadilo, sed nur en akvo aŭ sur speciala ĉaro pene sur tervojo.

Historio
--------

La unuaj velaj jaĥtoj dum la 17-a jarcento konstruiĝis en Nederlando kaj estis interŝanĝitaj donace inter la reĝaj dinastioj de norda Eŭropo. Laŭaspekte ili similis al tiam ofta tradicia regiona speco de malprofunda ligna velboato. Ĝis tiu jarcento la maro apartenis al komercaj, fiŝkaptaj kaj armeaj ŝipoj. Fine de la 19-a jarcento tre pliampleksiĝis la konstruado de velaj jaĥtoj por feriado, sed ankaŭ por sportaj vetveturoj en konkursoj, kiuj nomiĝas regatto.

Vidu ankaŭ
----------

* Jaĥthaveno

* Kategorio Jaĥto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **preĝejo Sankta Mikaelo** estas sakrala historia monumento (deklarita en 1995) en Hungario, en urbo Tatabánya, ĝis 1947 en vilaĝo Bánhida.

Tomboj en la korto

Historio
--------

Dokumento mencias paroĥan preĝejon en Bánhida ĉi tie en 1400. Dominado de turkoj komenciĝis en 1543, la loĝantoj kalvinaniĝis en 1620. La katolika paroĥo reorganiziĝis en 1719, sed matrikulo ekfunkciis pri la mortintoj ekde 1716, pri la baptoj ekde 1719, pri la geedziĝoj ekde 1732. La kirko estis konstruita en 1742, kiu estis trakonstruita en 1775 laŭ planoj de Jakab Fellner. Same en 1775 estis konstruita la baroka paroĥejo apude. La kirko mem estis malkonstruita en 1885 kaj nova novromanika preĝejo konstruiĝis en la sama loko laŭ planoj de Adolf Feszty. La orgeno estis kreita en 1887, trakonstruita en 1938 kaj 1963. La 2 sonoriloj estis faritaj en 1905 kaj 1928.

La predikejo

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en korto, kiu estas ĉirkaŭita per ŝtona muro. En la korto estas videbla la paroĥejo kaj kelkaj tomboj. La fasado estas simetria, malsupre funkcias la enirejo, la plej supre la turo altiĝas kaj parte reliefas. La navo havas mallongan krucnavon, pli malaltan, ol la navo. La absido estas duonronda. Post la enirejo estas videblaj 2 pentraĵoj el la 18-a jarcento. La ĉefaltara bildo prezentas Franciskon el Asizo. La predikejo venis el ermitejo de Oroszlány, same la ĉefaltaraj lignaj skulptaĵoj kaj ligna kruco.

Kermeso okazas en la 29-an de septembro.

Vidu plu
--------

* video

Fontoj
------

* oficiala paĝo kun foto
* hungare kun fotoj
* datenoj
* datenoj
* datenoj kun fotoj
* datenoj Arkivigite je 2023-08-31 per la retarkivo Wayback Machine

Enirejo de preĝejo Sankta Mikaelo en Tatabánya

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **preĝejo Naskiĝo de Maria** estas monumento historia en urbo Sásd (Hungario).

Interno de la preĝejo

Historio
--------

La unua mencio pri paroĥa kirko de Sásd okazis en 1332. Dum dominado de turkoj la iama vilaĝo senhomiĝis, la kirko neniiĝis. Poste la alvenintoj eklezie apartenis al Vásárosdombó, pli poste al Vázsnok. En Sásd la katolika grupo formiĝis en 1750, ekde tiam ekzistas la matrikulaj datenoj. La preĝejo mem estis konstruita en 1796. La orgeno estis kreita en 1929, trakonstruita en 1986. La tri sonoriloj estis faritaj en 1926.

Fasado

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto, sed en la korto statuo pri Johano Nepomuko estas videbla. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, la plej supre la turo altiĝas. La absido estas malpli larĝa, ol la navo. Interne la predikejo, mebloj kaj altaroj estas barokaj instalaĵoj faritaj el la 18-a jarcento. La ĉefaltara bildo prezentas naskiĝon de Maria. István Dorfmeister pentris la bildon.

Kermeso okazas en la 8-an de septembro.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* datenoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Teatro Mari Jászai** pli frue konata kiel **Népház** (hungare Popoldomo) estas la plej signifa kultura institucio, spirita centro de la kultura kaj arta vivoj en Tatabánya. La parko ĉirkaŭanta la konstruaĵon - kune kun ĝia lago - estas naturprotekta areo.

Memortabulo pri fondo de la urbo

Historio
--------

La loka mina entrepreno konstruis tiu ĉi kulturan institucion inter 1913-1917 en la tiama vilaĝo Tatabánya, ĉar la entrepreno konstatis, ke necesas tiu domego por edukado de la ministoj. La ĉefĉambro de la konstruaĵo havis 750 sidlokojn, kiu estis konvena por kinejo kaj similaj celoj. En 1947 tie okazis kunsido, kie oni deklaris fondon de urbo Tatabánya. Ekde 1948 la posedanto estis la ŝtato mem. Ofte okazis ankaŭ teatraj prezentoj fare de gastaktoroj. En 1964 amatora trupo establiĝis. Inter 1962–1964 la domego estis renovigita, inter 1976–1979 pligrandigita per nova alo, dum inter 1952 kaj 1963 ĉi tie funkciis ankaŭ la biblioteko. Ekde 1980 la teatro jam havis propran profesian trupon kaj prenis la nomon Mari Jászai en 1994.

Konstruaĵo
----------

La kulturcentro situas sola sur malalta monteto en mezo de parko. La fasado estas simetria, la meza enireja parto reliefas. Interne pluraj ĉambroj troviĝas por kulturaj celoj. La ĉefĉambro por teatro havas 417 sidlokojn, kaze de aparta orkestro nur 356 sidlokojn.

La teatrejo

Elektitaj teatrestroj
---------------------

* Béla Éless (1989-1995)
* Zoltán Zubornyák (1996-2000)
* Rodrigo Crespo (2011-)

Fontoj
------

* datenoj
* oficiala paĝo

* Kategorio Teatro Mari Jászai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Canebière** aŭ antaŭe **Cannebière** (en la provenca okcitana : la *Canebiera* laŭ la klasika normo aŭ la *Canebiero* laŭ la Mistrala normo) estas avenuo en la centro de Marsejlo longa je 1 000 metroj. Ĝi komenciĝas je la kirko Réformés kaj finiĝas je la Malnova haveno. Ekde 1928, ĝi inkluzivas la straton Noailles.

Historio
--------

Antaŭe fluis tie rivereto, kiu nomiĝis Lacydon. Poste oni plantis kampojn de kanabo por fari velojn kaj ŝnuregojn. La nomo de la avenuo Canebière tiel venas de kanabo.

* 1666 : Unua domo konstruata
* Mezo de la 17-a jarcento : La urbo decidas aranĝi tiun kvartalon. La muregoj estis detruataj kune kun la malnovaj domoj, oni kreis aleojn kun arboj.
* 1857 : la komunuma konsilio decidas, ke la Canebière estu 30 metrojn larĝa. Domoj estas detruataj, novaj estas konstruataj (pluraj estas ankoraŭ videblaj hodiaŭ).
* 1803 : unua foiro pri santonoj por kristnasko.
* 9-a de oktobro 1934 : murdo de l'reĝo Aleksandro la 1-a (Jugoslavio).
* 28-a de oktobro 1938 : Brulego de la *Nouvelles Galeries*

Antaŭaj nomoj de la avenuo
--------------------------

* Cours des Lyonnaises
* Allées de Meilhan
* Champ du dix-Août (kampo de la 10-a de aŭgusto), dum la Franca Revolucio
* Allées de Meilhan, je la komenco de la 19-a jarcento
* Canebière, ekde 1927

Fameco de la avenuo
-------------------

Dank'al la haveno, kiu situas malsupre de la Canebière, la maristoj ĉiam konis la avenuon. Je la komenco de la 20-a jarcento la anglalingvaj maristoj tradukis *Canebière* je *can-o-beer* (= skatolo da biero, pro la multnombraj trinkejoj, kiuj estis ĉe la avenuo).

La nomo de la avenuo estis gravurita en la kolektiva memoro de la Francoj dank'al la kanto de Vincent Scotto :

*"On connaît dans chaque hémisphère*
*notre Cane-Cane-Canebière*
*et partout elle est populaire*
*notre Cane-Cane-Canebière..."*
"Oni konas en ambaŭ hemisferoj
nian Kane-Kane-Kanebjeron
kaj ĉie ĝi estas populara
nia Kane-Kane-Kanebjer"

* Kategorio Canebière en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Loko de la Aŭstraliaj Alpoj, ĉe la limo de la ŝtatoj de Nova Sudkimrio kaj Viktorio.
La **Aŭstraliaj Alpoj** estas la plej alta montarĉeno de kontinenta Aŭstralio. La montaro situas sudoriente de la lando kaj etendiĝas laŭlonge de la ŝtatoj Novsudkimrio kaj Viktorio. La Alpoj enhavas la nurajn montojn de la kontinenta teritorio kiu superas la 2000 metrojn super marnivelo, kaj kun la insulo Tasmanio estas la nura loko de la lando kie troveblas natura neĝo. La plej alta montopinto el la montaro estas la Monto Kosciuszko, kun 2228 metroj de alto super marnivelo.

La montaro estas siavice parto de la Granda Disiganta Montaro, nome serio de montaroj kaj altebenaĵoj etendaj laŭlonge de pli ol 3000 kilometroj ekde la nordo de Kvinslando ĝis la kerno de Viktorio. Tiuj montaroj dividas la riverojn kaj rojojn kiuj elfluas en la orienta baseno de la Pacifika Oceano, el tiuj kiuj formas parton de internaj basenoj, kiaj tiuj de la rivero Murray.

* Kategorio Aŭstraliaj Alpoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Neĝa pejzaĝo de Sudaj Alpoj en satelita bildo de Suda Insulo.
La **Sudaj Alpoj** estas montara teritorio kiu etendas laŭlonge de la okcidenta flanko de la Suda Insulo de Novzelando. Ĝi formas naturan dividan teritorion laŭlonge de la tuta Suda Insulo. La termino "Sudaj Alpoj" ĝenerale aludas al la tuta teritorio, kvankam oni donas separatajn nomojn al multaj pli malgrandaj teritorioj kiuj formas parton de ĝi.

La teritorio estas ofte konata en Novzelando kiel la **Ĉefa Divido**, ĉar ĝi fakte separas la pli loĝatan orientan flankon de la insulo el la okcidenta marbordo. Politike la montopintoj de la Sudaj Alpoj formas la limojn de la regionoj Canterbury kaj West Coast. Parto de la montaro estas interalie la monto Aoraki, la plej alta punkto de Novzelando, kaj multaj lagoj kaj lagetoj, inter ili ekzemple la Abela Lago.

* Sudaj Alpoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sudaj Alpoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 342300
 |
**Nukualofo,** oficiale **Nukuʻalofa** (=loĝloko de amo) estas ĉefurbo kaj samtempe havenurbo de Tongo. Ĝi situas en la norda bordo de la insulo Tongatapu, en la samnoma insularo. Oni kalkulas ke ĝi havas 24.500 loĝantojn en 2005, ĉ. kvarono de la enlanda loĝantaro. La reĝa palaco kaj ĉiuj konstruaĵoj de la registaro troviĝas en Nukualofo.

Historio
--------

Nukualofo estas vere malgranda areo ĉirkaŭ la monteto kiu estas malantaŭ la Reĝa Palaco de Tongo, *Sia ko Veionga* (Monteto de Veiongo). La loko estis elektita kiel reĝa rezidejo de *Tu'i Kanokupolu* Mumui, kiu tiam estis la plej grava reganto de Tongatapu, en 1795. Ĝis tiam la reĝa palaco situis en Mu'a, laŭ la tradicio de la Tu'i Tonga, la reĝoj de Tongo, kiu estis la ĉefurbo de la reĝlando Mu'a ĝis tiu momento, ne Nuku'alofa.

la Reĝa Palaco de Tongo
la parlamentejo de Tongo
maria katedralo
Tupoumālohi, reĝo de Tongo fine de la 18-a jarcento kaj komence de la 19-a jarcento, konstruis fortikaĵon en Nukualofo dum lia regado. 

En 1837, la reĝo Tāufa'āhau la 1-a, invadis la zonon proksime al *Fasi mo e afi* dum esplorado kun siaj militistoj *Tautahi*, venantaj el Ha'apai kaj Vava'u. Kiel rekompenso, liaj subuloj ricevis terenojn de la loĝloko. La nova loĝloko estis nomata Kolofo'ou (Nova vilaĝo).

En 1845, Tāufa'āhau la 1-a deklaris Nukualofon kiel ĉefurbo de Tongo, kvankam li daŭre loĝis en Lifuka inter 1847 kaj 1851. La urbo komence estis malgranda vilaĝo kiu malrapide kreskis. La areo oriente de la urbo, *Fasi mo e afi*, ne estis administre dividita ĝis 1923. Dum la tempo de la Dua Mondmilito, *Fasi mo e afi* kuniĝis al Ma'ufanga, la ŝtato de la estroj Fakafānua, kiu troviĝis oriente de *Fasi mo e afi*. Estis tie kie Usono konstruis havenon, ankoraŭ konata kiel Fā-ua, kiu signifas *42*, referenca al la konstrujaro. Ĝi atingis Sopu 'o Tāufa'āhau okcidenten, kiu estis konsiderata sufiĉe malproksime de la loĝantaro por ke la reĝino Sālote ekziliĝu tien kial la tuta nukualofa loĝantaro estis evakuata pro timo al dummilitaj atakoj.

Post la 1960-aj jaroj, la urbo spertis rapidan kreskadon, parte pro la kunigado de aliaj vilaĝoj proksimaj kiaj Tofoa. En 2006 multaj konstruaĵoj de la komerca kvartalo estis detruitaj pro la ribeloj okazintaj tutlande, postulante la aprobadon de demokratiaj reformoj. Ĉirkaŭ ses homoj forpasis kaj tri kvaronoj de la financa distrikto estis detruitaj, plejparte, komercejoj de la ĉina malplimulto.

Meze de januaro 2022 okazis la erupcio de submara vulkano Hunga Tonga, kaj post kelkaj tagoj oni konfirmis la preskaŭ malaperon de la insulo kaj damaĝojn en diversaj landoj de la Pacifiko kaj ĉefe en la propra lando, nelaste ankaŭ en Nukualofo.

Vidindaĵoj
----------

* reĝa palaco
* preĝejo omaĝe al Sankta Antonio el Padovo
* preĝejo de metodistoj
* preĝejo de mormonoj

Ĝemelurboj
----------

* Anglio Whitby, Anglio

* Nukualofo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nukualofo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nukualofo en la retejo *mapsofworld.com* (angle)
**Santa Maria** estas kanto origine verkita de Guido De Angelis, Maurizio De Angelis kaj Cesare De Natale kaj prenita de la albumo "Santa Maria" de la itala grupo Oliver Onions de novembro 1979. La kanto estis publikigita kiel unuopaĵo en Eŭropo la 4-an de majo 1980. 

Tatjana Šimić ankaŭ kantis Santa Maria kiu eniris la furorliston, sed tio estas malsama kanto. Mireille Mathieu ankaŭ kantis Santa Maria (plena titolo: Santa Maria de la mer), verkita fare de ŝia muzikproduktanto Christian Bruhn.

La sinjoroj origine skribis ĝin por sia muzikgrupo "Oliver Onions". Ili ofte liberigis ĝin tra sia propra produktentrepreno "Kangaroo Team Records". Internacie, KTR estis distribuita fare de Polydor, sed en Nederlando de EMI. Santa Maria gajnis ekskluzive en la germanlingvaj landoj. La rekordo atingis numeron 1 en Germanio kaj Aŭstrio, kaj numeron 2 en Svislando.

Tiu versio ne atingis la furorliston de Nederlando kaj Belgio (Flandrio).

Roland Kaiser kantis la germanlingvan version de la kanto - tiutempe estis kutima praktiko traduki internaciajn furoraĵojn en la germanan - Kaiser origine verkis tekston pri Kristoforo Kolumbo kaj la Malkovro de Ameriko.
*Mona Lisa*, Leonardo da Vinci, ĉ. 1503-1506
*Vidaĵo de Delft* en olepentraĵo, de Johannes Vermeer.
**Oleo-pentrado** estas metodo de pentrado per pigmentoj kunligitaj de sekiganta oleo (precipe de linoleo en renesanca Eŭropo). Ofte oleo kiel linoleo estis bolita kun rezino, ekzemple pino-rezino aŭ eĉ olibano. Tiuj variaj oleoj donas al la uzita farbo diversajn proprecojn (malpli flava aspekto, malpli longa sekiĝtempo, ktp...).

Oleofarbo estis uzita por la unua fojo en okcidenta Afganio, iam inter la 5-a kaj la 9-a jarcentoj. Ĝia uzado sekve disvastiĝis okcidenten ĝis tiam, kiam en Mezepoko ĝi atingis Eŭropon. Oleo-pentrado sekve fariĝis la ĉefa ĝenro de pentrado : klimakse de la Renesanco, la antaŭa metodo "tempero" estis jam preskaŭ tute anstataŭigita en la plej granda parto de Eŭropo.

Tekniko
-------

**Olepentrado** estas tipo de malrapide sekanta pentrado kiu konsistas el partikloj de pigmento solvitaj en seka oleo, plej ofte linoleo. The viskozeco de la farbo povas esti modifita per la aldono de solvaĵo kia terebintino aŭ blanka nafto, kaj oni povas aldoni lakon por pliigi la brilon de la sekigita olefarbo. Olepentrado estis uzata en Eŭropo ekde la 12a jarcento por simpla ornamado, sed ne estis amplekse adoptita kiel arta rimedo ĝis komenco de la 15a jarcento. Oftaj modernaj aplikoj de olepentrado estas en finigo kaj protektado de ligno en konstruaĵoj kaj eksponitaj metalaj strukturoj kiaj ĉe ŝipoj kaj pontoj. Ties protektaj propraĵoj kaj lumigaj koloroj faras ĝin dezirebla kaj por interna dekorado kaj por ekstera uzado sur ligno kaj metalo. Pro siaj propraĵoj de malrapida sekado, ĝi estis ĵus uzita en survitra animacio. La dikeco de ĝia tavolo postulas konsiderindan tempon por la sekado: maldikaj tavoloj de olepentraĵo sekiĝas relative pli rapide.

Bibliografio
------------

* Mayer, Ralph. The Artist's Handbook of Materials and Techniques Viking Adult; 5th revised and updated edition, 1991. ISBN 0-670-83701-6

* Kategorio Oleo-pentrado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Larĝa panoramo pri plaĝo de Bat Jam
**Bat Jam** hebree בַּת יָם, arabe بات يام estas grandurbo kaj banloko en Israelo en Distrikto Tel-Avivo. La loknomo signifas: filino de la maro.

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 128,498 (2014)
* Areo: 8,167 km²
* Supermara alteco: 0- m
* 32° 01′ 00″ N 34° 45′ 00″ O﻿ / ﻿32.01667 °N, 34.75000 °O﻿ / 32.01667; 34.75000 (mapo)

Situo de Bat Jam en Israelo

Geografio
---------

Bat Jam situas laŭ la Mediteraneo en la marborda ebenaĵo jus sude de Tel-Avivo. Ĝi estas antaŭurbo de Tel-Avivo. Holon troviĝas 2, *Tel-Avivo* 5, Ramat Gan 9, Bnej-Brak 11, Ramlo 15, Aŝkelon 43, Jerusalemo 53, Ĥajfo 91 kilometrojn.

Historio
--------

Aerfoto pri Bat Jam
Bat Jam estis estabita kiel *Bajit Vegan* (="Domo kaj Ĝardeno") en 1926. Dum la palestinaj tumultoj en 1929 la komunumo estis atakita fare de palestinaj batalantoj, tial la loĝantoj forlasis la komunumon. Ili revenis en la sekva jaro. Ekde 1937 jam la oficiala loknomo estis Bat Jam. Laŭ popolnombrado en Palestino en 1945 vivis tie 2000 judoj, post 2 jaroj jam 4000. En 1958 Bat Jam urbiĝis. Tiutempe multe da enmigrintoj venis el Turkio, en la 1980-aj jaroj jam el Sovetunio kaj Etiopio. Ekzistas ankaŭ araba kaj vjetnama kvartaloj en la urbego.

Ekonomio
--------

Urbodomo de Bat Jam
Sinagogo en Bat Jam
Vojo en Bat Jam
Bat Jam estas grava industria urbo, sed nepre menciinda estas la turismo, ja la urbo havas 6 marbordajn strandojn.

Trafiko
-------

Bat Jam havas stacidomon. La ŝoseo kuras el Tel-Avivo al sudo, krome estas bona vojkontakto kun Heron.

Vidindaĵoj
----------

* diversaj muzeoj
* sinagogoj

Famuloj
-------

En Bat Jam mortis esperantisto Josef Murĵan

Ĝemelurboj
----------

* Serbio Kragujevac, Serbio
* Italio Livorno, Italio
* Turkio Antalya, Turkio
* Pollando Kutno, Pollando
* Francio Villeurbanne, Francio
* Ĉilio Valparaíso, Ĉilio
* Germanio Aurich, Germanio
* Germanio Neukölln, Germanio
* Ekvadoro Salinas, Ekvadoro

Fontoj
------

* angle
* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-12-20 per la retarkivo Wayback Machine

* Bat Jam en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Bat Jam en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 575871
* GND: 7522678-9
* LCCN: n82024036
* VIAF: 143084992
 |
***Kalifornia*** estas usona ŝosea trilera filmo de 1993 reĝisorita de Dominic Sena, en sia filmoreĝisora debuto. Stelulas Brad Pitt, Juliette Lewis, David Duchovny, kaj Michelle Forbes. La filmo rakontas la historion de ĵurnalisto (Duchovny) kaj lia fotista koramikino (Forbes) veturanta tralande esplorante seriajn murdojn, kiuj nevole kunveturas kun psikopato (Pitt) kaj lia infaneca koramikino (Lewis).

Filmita en Georgio kaj en rura interna Kalifornio printempe de 1992, Kalifornia premieris en la Montreala Kinfestivalo la 27an de Aŭgusto, 1993, kie ĝi ricevis du konkurencajn premiojn. Ĝi estis publikigita en kinejoj la sekvan semajnon en Usono, sed estis biletvenda malsukcesego, same kiel en kritiko, de kiu oni esceptis eble nur la aktorado fare de Pitt kaj Lewis.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Brian kaj Carrie, du pasiaj esploristoj preparas verkon pri seriaj murdistoj kaj ekveturas al serĉado de la krimlokoj. Dum sia veturado, ili ekkonas Early kaj lian amikinon Adele. Rapide la vera naturo de Early aperas, violentema kaj brutala, kaj ĝi influas la konscion de Brian, pli kaj pli «fascinita» de Early. Carrie vidas, ke ŝia edzo malheliĝas en frenezo instigita de Early. Ŝi klopodas por fari lin raciiĝi, sed la infero estas jam super ili. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Brad Pitt kiel Early Grayce
* Juliette Lewis kiel Adele Corners
* David Duchovny kiel Brian Kessler
* Michelle Forbes kiel Carrie Laughlin
* James Michael McDougal kiel John Diebold
* Mars Callahan kiel Walter Livesy
* Brett Rice kiel Policano
* Loanne Bishop kiel Policano
* John Dullaghan kiel Mr. Musgrave
* Sierra Pecheur kiel Mrs. Musgrave

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kalifornia en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* en imdb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857164
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Kalifornia en la angla Vikipedio.*
***Across the Tracks*** estas usona drama filmo de 1991 pri vojkampa atletiko reĝisorita de Sandy Tung, en kiu stelulas Rick Schroder, Brad Pitt, Carrie Snodgress,kaj David Anthony Marshall.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Joe Maloney (Brad Pitt) estas elstara studento kiu kandidtiĝas por atleta stipendio por la Universitato Stanford. Li loĝas kun sia patrino (Carrie Snodgress) en aŭtoparkejo de Gardena, Kalifornio. Liaj belaj planoj por la futuro ruiniĝas kiam lia problemiga pli juna frato Billy (Rick Schroder) estas liberigita el porjunula arestejo post sia aresto pro ŝtelado de aŭto kaj venas loĝi kun ili denove. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Rick Schroder kiel Billy Maloney
* Brad Pitt kiel Joe Maloney
* Carrie Snodgress kiel Rosemary Maloney
* David Anthony Marshall kiel Louie
* Thomas Mikal Ford kiel Coach Walsh
* Annie Dylan kiel Linda
* Jack McGee kiel Frank
* Jaime P. Gomez kiel Bobby

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Across the Tracks en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* en imdb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857113
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Across the Tracks en la angla Vikipedio.*
**Vacallo** estas komunumo de la Komunumaro Caneggio kaj la Distrikto Mendrisio en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 3054 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Vacallo situas norde de Chiasso, al kies aglomeraĵo ĝi apartenas, ĉe la orienta bordo de Mendrisiotto. La sudan komunumlimon formas la rivero Breggia. La komunumo konsistas el la frakcioj Pizzamiglio, Roggiana, San Simone, Vacallo kaj Vacallo Alta.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,61 km², de kiuj 30,2% estas kovritaj de arbaro, 13,8% servas por agrikulturo kaj 52,5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Vacallo limas en nordo al Breggia, en nordoriento al Cernobbio (CO, Italio), en oriento al Maslianico (CO, Italio), en sudoriento al Como (CO, Italio), en sudo al Chiasso, kaj en okcidento al Morbio Inferiore.

Trafiko
-------

Vacallo mem situas flanke de la gravaj transiraj trafikvojoj, sed la kantona ĉefvojo nr-ro kaj la svisa aŭtovojo A2 pasas rekte laŭlonge de la suda komunumlimo. La aŭtovojalveturejo Chiasso situas 1 kilometron sudokcidente de Vacallo. Pere de la regiona busreto de Mendrisiotto la komunumo estas konektita al la publika transportreto kaj la grava stacidomo de Chiasso situas nur kelkcentmetrojn sude de la komunumlimo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Vacallo datiĝas el la jaro 1202 jam kiel *Vacallo*. Dum mezepoko Vacallo administre kaj eklezie apartenis al la Paroĥaro Balerna kaj dividis ties historian sorton. En la jaro 1573 Vacallo fariĝis memstara paroĥo kaj komunumo. Kun la industria evoluo de Chiasso el la antaŭe agrikultura vilaĝo, kiu vivis de vitoj kaj tabako, fariĝis loĝloko de la limkomunumo Chiasso. En la jaro 2007 tamen la loĝantaro de Vacallo malakcpetis en publika baloto la kuniĝon kun Morbio Inferiore kaj Chiasso al grandkomunumo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Stefania Bianchi*:  *Vacallo* en *Historia Leksikono de Svislando* (2013-02-20)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vacallo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Vacallo

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Vacallo** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Preĝejo Santi Simone e GiudaPreĝejo Santi Simone e Giuda
* Preĝejo San CrocePreĝejo San Croce
* Rigardo al VacalloRigardo al Vacallo

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Mendrisio |
| --- |
|  **Komunumaro Balerna:** **Balerna**  •  Castel San Pietro  •  Chiasso  •  Morbio Inferiore **Komunumaro Caneggio:** **Breggia**  •  Vacallo **Komunumaro Mendrisio:** Coldrerio  •  **Mendrisio** **Komunumaro Riva San Vitale:** **Riva San Vitale** **Komunumaro Stabio:** Novazzano  •  **Stabio** |  |

 |
Mapo
La **provinco Ruse** (bulgare *Област Русе*; vidu la artikolon oblasto) - situas en la nordo de Bulgario. Ĝi havas loĝantaron de ĉirkaŭ 279 000 homoj, el kiuj pli-malpli 59 procentaĵoj vivas en la administra centro Ruse. La provinco kovras areon de 2 803 kvadrataj kilometroj kaj konsistas el 8 municipoj. Veturiloj registritaj en ĝi rekoneblas per la regiona aŭtokodo P (do "r").

La provinco norde bordigas fare de la rivero Danubo kaj tie limas al Rumanio. Laŭ la stato de 2010, la sola bulgaria ponto super la rivero Danubo situas en la provinca ĉefurbo: la Ponto de Amikeco (Giurgiu–Ruse)‎ ligas inter Ruse kaj Giurgiu en Rumanio.

la municipoj de la provinco

Provincoj (oblastoj) de Bulgario

Blagoevgrad |
Burgas |
Dobriĉ |
Gabrovo |
Ĥaskovo |
Jambol |
Karĝali |
Kjustendil |
Loveĉ |
Montana |
Pazarĝik |
Pernik |
Pleven |
Plovdiv |
Razgrad |
Ruse |
Silistra |
Sliven |
Smoljan |
Sofia provinco | 
urbo Sofio |
Stara Zagora |
Ŝumen |
Targoviŝte |
Varna |
Veliko Tarnovo |
Vidin |
Vraca

 

* Kategorio Provinco Ruse en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Trinkaĵoj** estas kune kun manĝaĵoj la ĉefa nutrofonto por plej multaj animaloj. Sen trinki, tiuj estuloj perdus la akvan ekvilibron (necesega por havadi fluantan sangon) kaj post nur kelkaj tagoj (depende de la specio) elsekiĝus kaj mortus.

frukta Suko
Trinkaĵo estas pli-malpli flua substanco, kiun oni povas englutadi rekte de la buŝo en la stomakon sen maĉi. Kelkaj supoj ankaŭ trinkeblas, sed ĝenerale oni tiujn "manĝas" per tipaj manĝiloj kaj do konsideras ilin *manĝo*.

La baza trinkaĵo por ĉiuj trinkuloj estas **akvo**. En la nutrado de mamulidoj, **lakto** ludas similan rolon.

Distinga trajto de homoj (kaj de kelkaj aliaj primatoj) estas ke tiuj ĉi trinkas ne nur por malsoifiĝi, sed ankaŭ por frandi, akiri sanigan aŭ stimulan kromefikon, aŭ ebriiĝi. Kutime la diversaj trinkaĵoj enhavas plurajn funkciojn samtempe, ekzemple oni povas trinki teon kaj por veketiĝi, malsoifiĝi, frandi, sin varmigi, kaj plibonigi sian sanon. Apartan lokon okupas **alkoholaĵoj**, kies ĉeffunkcio tute ne estas malsoifigi sed ja ebriige stimuli la cerbon.

### Nealkoholaj trinkaĵoj

**Bazaj trinkaĵoj**
Akvo
Lakto
**Denaturaj trinkaĵoj**
Plantosukoj
Kokoslakto
Oranĝosuko
**Trinkaĵoj preskaŭ denaturaj**
Kafo
Kakao
Teo
**Trinkaĵoj klare homfaritaj**
Karbohidraj sukoj
Kolao
alia grupigo

* refreŝiga trinkaĵo
	+ braŭso? duŝo?
	+ fruktosuka trinkaĵo
	+ limonado (kolao, zingibra elo, tonik-akvo k.a.)
	+ energia drinkaĵo
* fruktosuko, dolĉa mosto
* fruktonektaro
* kafo
* kakao
* lakto
* mineralakva trinkaĵo
* teo kaj surverŝa trinkaĵo
* terero
* trinkakvo

### Alkoholaĵoj

**Kun relative malmulte da alkoholo**
Biero

Palmovino
Sakeo
Vino
Kumiso
**Likvoroj**
Arako
Viskio
Vodko
Rumo

* Trinkaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Trinkaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Trinkaĵo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun bazaro. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Merkato (revuo). |

La Granda Bazaro en Istanbulo, unu el la plej malnovaj kontinue funkciigaj merkatkonstruaĵoj en ekzisto; ĝi enhavas ĉirkaŭ 3600 podetalbutikojn
**Merkato** estas stato de aĉetkapablo kaj aĉetemo pri iu komercaĵo aŭ borsa valoro. Temas pri virtuala "ejo" (neniam reala ejo, vidu bazaron), kie mendado kaj ofertado renkontiĝas, determinante la prezon, plej ofte danke al la meĥanismo de mendado kaj ofertado. La merkato estas centra koncepto por la ekonomika teorio.

La mona merkato koncernas la kostojn (interezojn) por kreditoj. La borso estas la merkato pri akcioj, opcioj kaj similaj valorpaperoj.

Socialismo kaj komunismo proponas ekonomion sen la merkataj principoj, en kiu prezoj ne ekzistas aŭ determiniĝas nur de la produktadkostoj de varoj.

En multaj lingvoj la vorto por "merkato" egalas al aŭ deriviĝas de la vorto por "bazaro", ejo, kie historie evoluis la merkataj konceptoj.

Specoj de merkato
-----------------

### Aĉetant-merkato

Aĉetant-merkato estas formo kie vendantoj konkure aspiras al la favoroj de aĉetantoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Labormerkato
* Libera merkato
* Nigra merkato
* Komuna merkato
* Urboplaco

* Kategorio Merkato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Merkato en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
La **provinco Pazarĝik** (bulgare *Област Пазарджик*, do *"oblast Pazarĝik aŭ Pazardĵik"*; vidu la artikolon oblast) situas iom sudokcidente de la geografia centro de Bulgario. Ĝi havas loĝantaron de ĉirkaŭ 313 800 homoj, el kiuj pli-malpli 38 procentoj vivas en la administra centro Pazarĝik. La provinco kovras areon de 4 459 kvadrataj kilometroj kaj konsistas el 11 komunumoj. Veturiloj registritaj en ĝi rekoneblas per la regiona aŭtokodo PA.

la komunumoj de la provinco

Urboj
-----

* Velingrad

Vidu ankaŭ
----------

* Provincoj de Bulgario

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (bulgare)

Provincoj (oblastoj) de Bulgario

Blagoevgrad |
Burgas |
Dobriĉ |
Gabrovo |
Ĥaskovo |
Jambol |
Karĝali |
Kjustendil |
Loveĉ |
Montana |
Pazarĝik |
Pernik |
Pleven |
Plovdiv |
Razgrad |
Ruse |
Silistra |
Sliven |
Smoljan |
Sofia provinco | 
urbo Sofio |
Stara Zagora |
Ŝumen |
Targoviŝte |
Varna |
Veliko Tarnovo |
Vidin |
Vraca

 

* Kategorio Provinco Pazarĝik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Saint-Émilion (stacidomo). |



**Saint-Émilion** - jen france, prononco [sɛ̃.t‿emiljˈɔ̃], okcitane respektive gaskone *Sent Melhon* - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france *Gironde* [ʒiʁɔ̃d] respektive okcitane kaj gaskone *Gironda*), en la administra regiono Nova Akvitanio (france *Nouvelle-Aquitaine* [nuvɛl akitɛn], okcitane kaj gaskone *Nòva Aquitània*) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france *Aquitaine* [akitɛn], okcitane kaj gaskone *Aquitània*). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Libourne (aŭ *Liborna*) kaj al la kantono *Les Coteaux de Dordogne*. 

La sonorila turo de la centra katolika *monolita kirko*
Laŭ la stato de 2021 en la komunumo vivis 1 769 loĝantoj sur areo de 27,02 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 65 loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj Libourne, Montagne, Moulon, Néac, Pomerol, Saint-Christophe-des-Bardes, Saint-Laurent-des-Combes, Saint-Sulpice-de-Faleyrens kaj Vignonet.

Ĝiaj loĝantoj franclingve nomiĝas *saint-émilionnais*.

Grava turisma loko — averaĝe 1 000 000 homoj vizitas ĝin ĉiujare2 — ĝi havas gravan monumentan elmontradon : ermitejo, *monolita kirko* (enrok-hakita preĝejo), kolegiata preĝejo, ĉefepiskopa palaco, luksaj konstruaĵoj kaj restaĵoj de fortikaĵoj) trovebla laŭlonge de la mallarĝaj stratoj serpentumaj. montetoj (nomataj "tumuloj") kaj ombritaj kvartaloj.; ĝi ĝuas la reputacion de sia enologia ("la vitejo de Saint-Émilion*) kaj gastronomia (makaronoj, pasteĉoj, grashepataĵoj) heredaĵo.* 
La mezepoka urbo estas listigita kiel Monda Heredaĵo de Unesko ekde 1999. Ĝi konsistigas "rimarkindan ekzemplon de historia vinpejzaĝo, kiu pluvivis sendifekta" kaj "escepte ilustras la intensan kultivadon de vinvitoj en precize limigita regiono" (enskribo-kriterioj adoptitaj de Unesko en decembro 1999 en la kategorio Kulturaj Pejzaĝoj).

Vidindaĵoj
----------

* Ermitejo de Saint-Émilion
* ‘’Magdalena kapelo’’
* *Monolita kirko*, ĝi estas la plej vasta *monolita* preĝejo en Eŭropo, do antaŭ la du samtipaj de Francio en Aubeterre-sur-Dronne kaj Mortagne-sur-Gironde.
* Kirko Saint-Martin de Mazerat
* Kolegiata preĝejo
* Katakomboj
* La vitejo de Saint-Émilion

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Ĝirondio
* Saint-Émilion (stacidomo)
* Cour Saint-Émilion (pariza metrostacio)

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Referencoj
----------

1. ↑   *La France souterraine : Église monolithe de Saint-Émilion* (La subtera Francio: La monolita preĝejo de Saint-Émilion). Routard.com. Arkivita el la originalo je 2018-08-20. Alirita 2024-02-14.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Saint-Émilion en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Saint-Émilion en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (france)

 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 717273
* LCCN: n80093784
* VIAF: 131406271
* BNF: 152564432
 |
Fotokunmetaĵo de diversaj fontanoj famaj
Internacia fontano en Seatlo
Fontano
Fontano, Melaka, Malaysia.
Aŭdu la ŝprucon de akvo el fontano.
**Fontano** (itale *fontana* el la latina *aqua fontana* = fontakvo, diference de *aqua pluvialis* = pluvakvo) estas konstruaĵo kun speciala tubaranĝo, por alten ŝprucigi la akvon kaj tiel ornami placon, parkon k.s. (PIV).

Laŭ Francisko Azorín **Fontano** estas *Loko aŭ konstruaĵo el kiu artefarite elfluas akvo.* Li indikas etimologion el latina *fontana* el *fons, fontis* (fonto). Kaj li aldonas teknikajn terminojn kiaj **fontanisto**, por Metiisto sin okupanta pri fontanoj k. akvoprovizado; **fontanistejo**.

Priskribo
---------

La akvo refalas en konkegon nomatan vasko, en kiu ofte troviĝas statuoj, ekz. de nimfoj, Pozidono, pisantaj knabetoj k.s.

La fontanoj estis konstruataj en urboj sur publikaj lokoj, facile alireblaj, kie la loĝantoj povis preni akvon en la tempoj, kiam en la domoj ne estis akvoduktoj. Kiel utila kaj bela ornamo de la urbo ili estis konstruataj tre multekoste kiel daŭra memorindaĵo, la fontano estis eĉ prestiĝa afero.

Nun la fontanoj servas precipe kiel ornamaĵo kaj historia fierindaĵo de la urboj. La figuroj kaj la vasko povas esti faritaj el fero, marmoro, granito, sabloŝtono.

Vidu ankaŭ
----------

* Akvoartaĵoj
* Fontano Trevi
* Fonto
* Fontano (Duchamp)

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 75.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Fontano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fontano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Fontano en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 50897
* GND: 4206343-7
* LCCN: sh85051067
* NDL: 00563675
* NKC: ph135156
* BNE: XX530920
 |
**preĝejo Sankta Francisko el Asizo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Szendrő.

Historio
--------

En Szendrő jam funkciis paroĥo-preĝejodum la mezepoko, sed la loĝantoj prenis la kalvinismon en la 16-a jarcento. Pro la tiutempa movado „kontraŭreformacio" en la 1630-aj jaroj franciskanoj konstruis preĝejon kaj abatejon. En 1741 signifa trakonstruo kaj pligrandigo komenciĝis. En 1789 la franciskanoj estis forigitaj. Nepre menciindas, ke spite la tiutempajn militojn la baroka interna parto restis netuŝebla. La orgeno alvenis en 1881, ĝi estis modernigita en 1960.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto. La fasado konsistas preskaŭ meze el turo kun la enirejo. Flanke, sed simetrie estas 2 niĉoj, ene estas videblaj skulptaĵoj pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj Elizabeto de Hungario. Malantaŭ la fasado la navo etendiĝas, kiu finiĝas en kvadrata absido. Ene la ĉefaltaro estas dediĉita nature al Sankta Francisko el Asizo, la flankaj altaroj al Sankta Antonio el Padovo, Sankta Anna, Loreto, Betlehemo, Dolora Patrino, Indulgo. La nun videblaj freskoj estis pentritaj en 1997.

La preĝejo havas kolektaĵon pri libroj, ekzemple libro el 1588.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare
* hungare kun fotoj

* Flanka parto de la preĝejoFlanka parto de la preĝejo
* Flanka parto de la preĝejo (la turo estas kovrita) Flanka parto de la preĝejo (la turo estas kovrita)
* Vido al la ĉefaltaroVido al la ĉefaltaro
* Interno de la preĝejoInterno de la preĝejo
* Flanka altaro BetlehemoFlanka altaro Betlehemo

* Kategorio Preĝejo Sankta Francisko el Asizo (Szendrő) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Paĝo de Biblio presita en 1497
**Inkunablo** (el la latina *incunabula*: vindotuko, lulilo) estas libro presita antaŭ la jaro 1501, do en la plej frua epoko de la libropresado. 

Oni uzas la terminon ankaŭ metafore en la senco de presita verko, kiun oni vidas "en ĝia lulilo".

Takso de kvanto
---------------

Esploristoj Fevre kaj Martin trovis ke dum la kvindek jaroj inter 1450 kaj 1500, inter 30 000 kaj 35 000 eldonoj de libroj estis presitaj, reprezentante inter 10 000 kaj 15 000 malsamajn tekstojn, kaj Inter ili 3 000 libroj pri scienco. Ĉiu eldono havis maksimume ĉirkaŭ 500 ekzemplerojn kaj tial la esploristoj taksis la totalan nombron de libroj je ĉirkaŭ dudek milionoj da libroj.

La inkunabloj de Esperanto
--------------------------

La esprimon *inkunabloj de Esperanto* oni uzas kutime por la Esperanto-libroj presitaj en la 19-a jarcento. Pli strikta estas la difino de Gaston Waringhien, kiu publikigis en sia verko *1887 kaj la Sekvo…* ampleksan eseon titolitan "la inkunabloj de Esperanto". Li proponis, ke nur verkoj eldonitaj antaŭ la apero de la unua numero de *La Esperantisto*, t.e. la 29 Esperantaj verkoj publikigitaj antaŭ la 1-a de septembro 1889, nomiĝu tiaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Inkunablo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Inkunablo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* presarto
* presmaŝino
* Tipografio