recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ĉarto (statuto) de la Reĝlando Nederlando** (nederlande: Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden, papiamente: Statuut pa e Reino di Hulanda) estas kupola konstitucio por la federacia ŝtato unuiganta la eŭropan Nederlandon kaj la amerikajn teritoriojn Arubo, Kuracao kaj Sint-Maarten. Ĉiu el la konsistigaj partoj havas ankaŭ propran konstitucion.

La ĉarto listigas "kompetentojn de la Reĝlando", rilatantajn al ĉiuj konsistigaj partoj:

* sendependeco kaj defendo de la Reĝlando;
* eksterlandaj aferoj;
* civitaneco;
* kavaliraj ordenoj, la flago kaj la blazono de la reĝlando;
* aparteno de juĝejoj;
* komunaj reguloj pri enveno kaj transŝovo de civitanoj kaj eksterlandanoj;
* fordono de krimuloj.

Pluraj tiaj kompetentoj estas reguligataj per specialaj "leĝoj de la Reĝlando" (ekzemple la leĝo pri civitaneco).

Pri la kompetento de la Reĝlando respondecas Konsilio de ministroj de la Reĝlando de Nederlando; ĝi plejparte koincidas kun la Konsilio de ministroj de Nederlando *(angle: Council of Ministers of the Netherlands)*, sed tie membras ankaŭ plenpovaj ministroj pri Arubo kaj Nederlandaj Antiloj.

|  |  |
| --- | --- |
|   | **Ĉi tiu artikolo aŭ sekcio estas ĝisdatigenda.**

---

Bonvolu aldoni freŝajn novaĵojn por pli kompleta informo. |

* Kategorio Ĉarto de la Reĝlando de Nederlando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Zsuzsa Nyertes** [ĵuĵa njerteŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyertes Zsuzsa** estas hungara aktorino, voĉoaktoro, poeto.
Zsuzsa Nyertes  naskiĝis la 14-an de decembro 1958 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zsuzsa Nyertes akiris diplomon en Teatra Akademio en sia naskiĝurbo en 1983. Ŝi tuj aliĝis al trupo de Teatro Vidám en Budapeŝto, kiun ŝi ne forlasis. Ŝi ludas precipe en kabaretojn kaj muzikalojn. Krom la teatro ŝi estas videbla en la televizio, eĉ en distraj programoj. Ŝi aĝis 42, kiam ŝi nudiĝis en Playboy. Ŝi verkas ankaŭ poemojn, eĉ ŝia poemaro jam aperis. Ŝi ricevis premiojn en 2009, 2014, 2015. 

Ŝi havas edzon, ŝi naskis filinon en 1993.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Jenő Heltai: *Bernát* - Elvira
* Béla Zerkovitz: *Csókos asszony* - Pünkösdi Kató
* *A kaktusz virága* (Cactus Flower)

Elektitaj roloj en kinejaj filmoj
---------------------------------

* *Szegény Dzsoni és Árnika* (1983)
* *A három testőr Afrikában* (1996)
* *Egy hét Pesten és Budán* (2003)

Elektitaj roloj en televiziaj filmoj
------------------------------------

* *Tizenhat város tizenhat lánya* (1979)
* *Linda* (1984–1989) - serio
* *Barátok közt* (2001) - serio

Aliaj
-----

* hungaraj voĉoj en diversaj filmoj

Fontoj
------

* hungare
* angle
**Irena Zofia Romaszewska** (naskiĝis la 17-an de aŭgusto 1940 en Varsovio) – pola socia aktivulino, partoprenantino de demokratia opozicio en la Pola Popola Respubliko; laŭ edukiteco estas fizikistino. Konata kiel kunkreintino de la Radio Solidareco.

Vivkuro
-------

En la jaroj 1959-1963 ŝi studis fizikon ĉe Varsovia Universitato. De 1976 aktive agis en la Komitato de Defendo de Laboristoj (KOR), kies membro estis lia edzo Zbigniew Romaszewski, i.a. organizis helpon por persekutataj laboristoj de Ursus kaj Radom.

De 1977 gvidantino de Interven-Buroo de la Komitato de Socia Memdefendo ĉe KOR, redaktorino de la fako "Praworządność" (Justeco) en Informa Bulteno de la Komitato de Socia Memdefendo KOR. En la jaroj 1980-81 membro de Komisiono pri Interveno kaj Justeco de NSZZ "Solidarność". Ekde enkonduko de la milita stato en Pollando (militleĝo) agis en la subteraj strukturoj de "Solidareco". Arestita julie 1982 kaj kondamnita al 3 jaroj de enkarcerigo; liberigita pro amnestio unu jaron poste, daŭrigis opozician agadon.

En la jaroj 1989-1994 direktorino de Intervena Oficejo ĉe Senato, 1991-1993 - juĝistino de la Tribunalo de Stato. En 2010 parlamenta klubo de Juro kaj Justeco rekomendis ŝin kiel kandidatinon por la funkcio de ombudsmano.

La filino, Agnieszka Romaszewska-Guzy, estas radia kaj televida ĵurnalistino, direktorino de pola satelita televido en la belorusa lingvo.

Distingoj
---------

Kapitulo de la Ordeno de Renaskiĝo de Pollando. Sur la foto de maldekstre: Sławomir Radoń, Bohdan Cywiński, Marta Olszewska, Irena Zofia Romaszewska, Jerzy Kropiwnicki, Ryszard Bugaj kaj Krzysztof Kauba.
En 2006, pro rimarkindaj meritoj por sendependeco de Pollando, pro agado favore al demokratiaj ŝanĝoj en la lando, ŝi estis distingita de Prezidento Lech Kaczyński per Granda Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta*. Junie 2007 estis vokita iĝi kanceliero de la Kapitulo de la ordeno. Ŝi rezignis pri la membreco kaj funkcio la 28-an de septembro 2010.

Fontoj
------

* "Opozycja w PRL. Słownik biograficzny 1956-1989" (Opozicio en la Pola Popola Respubliko. Biografia vortaro 1956-1989), volumo 2. Ośrodek Karta, Warszawa, 2002. ISBN 83-88288-11-3

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Zofia Romaszewska en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności Arkivigite je 2017-08-17 per la retarkivo Wayback Machine - Biografio laŭ *Enciklopedio de Solidareco*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 372815
* GND: 1051762324
* LCCN: n2015055131
* VIAF: 303370893
* ISNI: 0000 0004 0962 3589
* SUDOC: 203081617
* NKC: js20211127608
 |
**Zsófia POLGÁR** (Budapeŝto, 2-a de novembro 1974), ankaŭ *Sofia Polgar*, estas Hungara-Israela ŝakistino. Zsófia estas unu el la tri famaj Polgar-fratinoj kiuj dum la 1990-aj jaroj sturme konkeris la ŝakmondon.

Kune kun siaj du fratinoj, Judit kaj Susana, ŝi estis parto de pedagogia eksperimento kondukita de ilia patro, László Polgár, kiu tiel klopodis pruvi, ke infanoj estas kapablaj je eksterordinaraj sukcesoj, se trejnataj jam de tre frua aĝo en specialista subjekto. "Genioj estas farataj, ne naskataj", estis la tezo de László, kiu, kun sia edzino Klara, edukis siajn tri filinojn hejme, kun la ŝakludo kiel specialista subjekto.

Ŝi estis la dua en la ĉampieco de 1986 por malpli-ol-14jaruloj kaj estis deklarita ĉampionino de tiu kategorio.

En 1989, 14-jara, ŝi surprizis la ŝakan mondon pro sia rezulto en turniro en Romo, en kiu ŝi venkis plurajn grandmajstrojn kaj atingis poentaron de 8½ el 9. La poentaro estis 2879, unu el la plej alta de la historio.

Polgar finis la sekvan en la monda junula ĉampioneco de 1994 en Matinhos, Brazilo.

Ŝi ludis por la hungara teamo en kvar ŝakaj olimpikoj, gajnante plurajn teamajn kaj individuajn medalojn.

Judit kaj Susan ambaŭ estas grandmajstroj, Zsófia tamen estas kontenta kun la majstra titolo.

En 1999 ŝi edziĝis kun la israela ŝakludisto Yona Kosashvili. Ili havas du infanojn kaj loĝas en Israelo. Sofia ne plu ludas ŝakon profesie kaj okupiĝas ĉefe pri arto.

Esperanto
---------

maldekstra
La tuta familio Polgár parolas Esperanton, t.e. László Polgár (pedagogo) - patro kaj liaj filinoj, konataj ŝakludistinoj Suzanna Polgár, Zsófia Polgár kaj Judit Polgár.

László Polgár kun tri siaj filinoj
Judit Polgár kaj Zsófia Polgár, Saloniko (1988)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 203668
* GND: 1135967393
* LCCN: n/91/12813
* VIAF: 65642168
* ISNI: 0000 0000 7905 4677
* Toolserver: peende/1649312
 |
La du turoj de sur Schneekopf; la Ĉasista ŝtono estus malfone je la maldekstra flanko Litofizo, aŭ Schneekopf-globo kun kristalo La **Ĉasista ŝtono** (germane: *Jägerstein*) estas hororeta monumento sur la Schneekopf-monto en Gehlberg, Germanio.

Medio mistera
-------------

La 978 metrojn alta Schneekopf-monto, sur kiu estis ĝis 1994 sovetia radarinstalaĵo kaj nuntempe akceptas novstarigita panorama turo kaj gastejo la vizitantojn, ne estas nur la dua plej alta monto en Turingio (post *Großer Beerberg*) kaj tre ŝatata pro la belvido de sur ĝi. Simile al la monto Singer Berg en Ilmtal kaj la montoĉeno apud Hörselberg ĝi estas ankaŭ tre konektita kun legendoj. Ŝuldiĝas tiu al la pejzaĝo kruda kun abisoj, ravinoj, faŭkoj kaj timekscitaj marĉoj kiuj tie ĉi eĉ havas temigajn nomojn kiel *Teufelskanzel, Hölle, Teufelsmoor, Teufelskreis,Teufelsbad*. Kelkaj veneciaj sagaoj raportas pri fremduloj el la sudo kiuj intencis elfosi tie ĉi oron, arĝenton aŭ feron. La rondaj porfiraj globoj, kiuj estas malproksime de la pinto kaj kies interno povas enteni kristalojn, nomitis laŭ Schneekopf.

La ŝtono
--------

Ĉe la orienta rando de la Schneekopf-supro, proksime al la marĉo Teufelsbad, troviĝas la t.n. *Ĉastista ŝtono* kun jena enskribo: *Anno 1690 den 16. September ist Herr Johann Valentin Grahner, F.S.F. (=fürstlich sächsischer Förster), zu Gräfenroda durch seinen Vetter als Schwestersohn Johan Casper Greiner unversehens allhier erschoßen worden.* Sube surŝtone troviĝas tri krucoj kaj ĉaskorno.

En la kroniko eklezia de Gräfenroda legeblas ke Grahner pafitis ĉar la pafonto konfuze pensis vidi cervon. La legendo, kiu similas al la Freischütz-motivo, raportas ke la juna ĉasohelpanto Greiner, kiu trejnitis fare de la onklo, neniam maltrafus la celojn. Per sia pafogloro li altestimitis de la forstistaj oficialuloj, kion enviis la onklo. Li komisiis sian nevon pafi cervon grandkornaran kiu regule montris sin sur la Schneekopf-monto. Post kiam Caspar Greiner multfoje maltrafis kaj ĉiam revenis hejmen kun malplenaj manoj - post kio ade sekvis la mokado de la onklo - li ekpensis ke tio ne povus esti normale. Do dum plenluna nokto li komisiis maljunan vitriston gisi magian kuglon. Per ĝi li la sekvintan vesperon ja trafis - sed bedaŭrinde ne la cervon sed la onklon.

Notoj
-----

1. ↑  Traduko: "En la 1690-a jaro, la 16-an de septembro, s-ro Johan Valentin Grahner, duka saksia forstisto en Gräfenroda, mortpafitis neintencite tie ĉi fare de la fratinofilo Johan Casper Greiner.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĉasista ŝtono (Schneekopf) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Detaloj pri Jágerstein
* Pri armea turouzo
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Zollikon (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Zollikon** estas komunumo en la distrikto Meilen, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 11'770 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Al la urbo apartenas ankaŭ la municipo *Zollikerberg*. Ĝis la jaro 1986 ĝi apartenis al la distrikto Zuriko.

Geografio
---------

Fohrbachlageto
Zollikon situas sude de la urbo Zuriko ĉe la bordo de la Lago de Zuriko. Oritente de la urbo troviĝas la montoĉeno Pfannenstiel, de kies deklivo oni havas belegan vidon al la lago, kial ĝi estas preferita loĝloko de ĉiu, kiu estas sufiĉe riĉega por tiel aĉeti aŭ lui domon aŭ loĝejon. Je la Pfannenstil la komunumo limas al bela arbaro kaj laŭlonge de la rivereto Fohrenbach, la agrabla influo de la Pfannenstil-arbaro atingas ankaŭ la urbocentron.

Trafiko
-------

Zollikon troviĝas ĉe la orborda linio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj, kiu de la Ĉefstacidomo Zuriko tra Zürich Stadelhofen kaj Meilen kondukas al Rapperswil. Tra ĝi, lokaj aŭtobusoj kaj la Forch-Fervojo, kiu haltas en *Zollikerberg*, la urbo estas bonege konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

Historio
--------

Unuaj setlejoj en Zollikon jam ekzistis en la novŝtonepoko ĉirkaŭ 3000 antaŭ Kristo. Unua dokumenta mencio de *Collinchovin*, *Truhtilhusa* kaj *Witalinchova* datiĝas de la jaro 946 post Kristo, kiam estis notita, ke la konvento de la Granda Monaĥejo en Zuriko havas la rajton enkasigi impostojn en *Collinchovin*. Dum la reformacio Zollikon fariĝis en la jaro 1524 la naskiĝloko de la movado de la Anabaptistoj, kiuj je ordono de Zvinglo per la konsilio de Zuriko estas dure persekutitaj kaj masakritaj. En la jaro 1799 dum la Helveta Revolucio Zollikon fariĝis batalejo de la unua kaj dua batalo de Zuriko inter la trupoj de Napoleono kaj la rusa kaj aŭstra armeoj. Post la epoko de la Helveta Respubliko Zollikon fariĝis parto de la distrikto Zuriko. En la jaro 1986 ĝi kadre de la novordigo de la Kantono Zuriko estis aligita al la orborda distrikto Meilen.

Naĝejo Fohrbach
---------------

Naĝejo Fohrbach
Publikan naĝejon nuntempe en Kantono Zuriko praktike ĉiu komunumo posedas. La Halnaĝejo Fohrbach tamen estas aparta. Ĝi estas ege alloga por familioj, posedas belajn ludejojn por junuloj kaj infanoj kaj samtempe disponas pri naĝbazeno kun varma akvo kaj masaĝajutoj. En la naĝhalo estas ankaŭ kafejo, kie eblas babili kun geamikoj. La banejo facile atingeblas de Zuriko per tramoj 11 kaj S18 (Forch-Fervojo) ĝis haltejo *Rehalp*.

Famuloj
-------

En Zollikon mortis hungardevena ĵurnalisto András Oplatka.

Vidu ankaŭ
----------

* Zollikon (stacidomo)
* Spital Zollikerberg (stacidomo)
* Waldburg (stacidomo)
* Zollikerberg (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la urbo *Zollikon*
* Retejo de la Halnaĝejo Fohrbach

* Kategorio Zollikon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Meilen |
| --- |
| Erlenbach • Herrliberg • Hombrechtikon • Küsnacht • Männedorf • **Meilen** • Oetwil ĉe la lago • Stäfa • Uetikon ĉe la lago • Zollikon • Zumikon |  |

 |
**Zoltán András Tóth** [tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Zoltán András** (ofte pli mallonge Tóth Zoltán) estas hungara ŝlagromuzikisto (komponisto, gitaristo, kantisto, instrumentadisto, tekstopoeto).

Zoltán András Tóth naskiĝis la 13-an de majo 1966 en Szikszó.

Biografio
---------

Zoltán András Tóth jam frue interesiĝis pri muziko. Dum la lernojaroj li estis memlernanto pri gitaro. Dum la mezlernejaj jaroj li estis gitaristo en la lerneja muzikgrupo. En 1984 li aliĝis al ŝlagrorkestro, kiu muzikadis dum baloj, aranĝaĵoj. Post la deviga soldatservo li studis 2 jarojn koresponde en Altlernejo György Bessenyei (Nyíregyháza), sed poste la muziko allogis lin al Budapeŝto, kie li partoprenis en establo de ŝlagrorkestro. En 2013 li decidis esti parte solisto, parte porokaza orkestrano. Li ricevis premion en 2010. Li havas edzinon.

Elektitaj muzikalbumoj
----------------------

* *Húsvéti hó* (2013)
* *A Bolhapiac Tündérei* (2015-2016)

Elektitaj ŝlagrotekstoj
-----------------------

* Akkor kéne lóra szállni
* Nap, Hold, Csillagok
* Végtelen lépcsők

Aŭdu ankaŭ
----------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 655864
* MBA: 35c99e6d-283b-4391-8179-ebe6288bc1d2
 |
Ĉaskaŝejo
Ĉaskaŝejo en Estonio
Anasa Ĉaskaŝejo en la Golfeto Chesapeake
**Ĉaskaŝejo** estas kovraparato por ĉasistoj, dizajnitaj por redukti la eblecon de detekto fare de la eventualaj ĉasbestoj.

Ekzistas malsamaj specoj de Ĉaskaŝejoj por malsamaj situacioj, kiel ekzemple porcervaj Ĉaskaŝejoj kaj poranasaj Ĉaskaŝejoj. Kelkaj estas treege simplaj kaj facile konstrueblaj, dum aliaj estas tre kompleksaj.

Poranasaj Ĉaskaŝejoj en la grenkampoj en sude centra Oregono kaj norde centra Kalifornio povas esti ke ĉasisto piediradas du aŭ tri mejlojn for ene de grenkampo, ĉesante ĉe digo, ŝvelinta areon, 2 futojn aŭ tiel alta, 10 aŭ 12 futoajn larĝa kaj kutime duonmejle ĉe flanko. La ĉasisto simple sidiĝas sur la pinto kaj puŝas malpuraĵon for per ambaŭ piedoj, turnas kaj malantaŭeniras. Post du al tri minutoj malprofunda depresio estas kreita. Tiam kroma stoplo de tranĉita greno povas esti lokigata ĉirkaŭ la randoj, sufiĉe por disponigi kovron kiam la ĉasisto kuŝas malsupren kaj birdoj estas vidataj, sidante supren kiam ili venas ene de atingeblo. La Ĉaskaŝejo povas esti profundigata por permesi sidon vertikalan per uzado de malplena ujo, ekz. ladskatolo, kiu kiel fosilo, povas multe pli malpeze esti portita ol malgranda ŝovelilo.

Altigata Ĉaskaŝejo. Miĉigano, Usono
Arboĉaskaŝejo. Miĉigano, Usono
En aliaj areoj poranasaj Ĉaskaŝejoj povas esti tre kompleksaj. Pli grandaj strukturoj estas oftaj en la Usona Mez-Okcidento kaj ilia celo ofte etendas preter kaŝado por inkludi protekton de la elementoj, precipe de pluvo kaj malvarmo. En kelkaj areoj, Ĉaskaŝejo povas konsistigi malgrandajn kabanojn kun grandeco kaj agrablaĵoj. Mergokesto estas alia kompleksa formo de poranasa Ĉaskaŝejo, dizajnita por parta subakvigo en akvoareo. Ili estas kontraŭleĝaj en Usono.

Porcerva Ĉaskaŝejo eble ne estas laŭleĝaj en ĉiuj areoj, tiel ĉasistoj estas devontigitaj por kontroli ĉasleĝojn antaŭ konstrui tiujn. Alternativoj inkludas simplan sidadon daŭre en la fundamento de arbo. Tiu estus laŭleĝa ĉie kie ĉasado estas lica.

Kio povas esti kontraŭleĝa estas aldonado al naturcirkonstanco por pliboniĝi sur ĝi kaj kaŝi la ĉeeston de ĉasisto, aŭ fakte konstrui ion kun flankoj kaj tegmento.

Aliaj simplaj Ĉaskaŝejoj inkludas surgrimpi arbon, kutime per speciala grimpadekipaĵo kaj ankaŭ kun iu speco de sidloko. En Hindio, ĉasplatformo sur arbo dum *ŝikar* estas konata kiel *makan*.

Notoj
-----

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2006-09-29. Alirita 2012-01-10.

* Kategorio Ĉaskaŝejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Zsófia Csomay** [ĵOfia ĉomai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csomay Zsófia** estas hungara arkitekto, arkitekto pri internaj spacoj. Ŝia edzo estas same arkiteko Péter Reimholz.

Oficejo fare de Zsófia Csomay
Zsófia Csomay naskiĝis la 4-an de junio 1940 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zsófia Csomay maturiĝis en gimnazio en Veszprém (urbo), poste ŝi akiris arkitekturan diplomon en Arta Altlernejo Moholy-Nagy en 1967. Ŝia plej grava instruisto estis Frigyes Pogány. Inter 1967-1985 ŝi laboris en ŝtata laborejo (tiam privataj ne ekzistis). Inter 1970-1972 ŝi studis en majstra kurso, ŝia ĉefinstruisto estis György Jánossy (arkitekto). Ekde 1985 ŝi laboras en arkitekta studio kaj instruas en la altlernejo. En 2009 ŝi vidviniĝis. Ŝi ricevis premiojn inter 1986-2017.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

(ofte kiel kunarkitekto)

* drinkejo-amuzejo en Budapeŝto (1970, arkitekto pri internaj spacoj)
* hospitalo en Szombathely (1979, arkitekto pri internaj spacoj)
* biblioteko en Békéscsaba (1985, arkitekto, arkitekto pri internaj spacoj)
* lernejo en Budapeŝto (1995, arkitekto, arkitekto pri internaj spacoj)
* luterana preĝejo en Pásztó (2000, arkitekto, arkitekto pri internaj spacoj)
* oficejo en Budapeŝto (2002, vidu la foton!)
* loĝkolonio (290 loĝejoj) en Budapeŝto (2011)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Tibor Farkas (arkitekto pri internaj spacoj)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2020-03-29 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 685525
 |
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio
**Ĉaslivci,** ukraine **Часлівці,** ruse **Часлoвци** [ĉaslovci], **Császlóc** [ĉAslOc] estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo.

Bazaj informoj
--------------

* 48° 32′ 22″ N 22° 18′ 17″ O﻿ / ﻿48.53944 °N, 22.30472 °O﻿ / 48.53944; 22.30472 (mapo)Koordinatoj: 48° 32′ 22″ N 22° 18′ 17″ O﻿ / ﻿48.53944 °N, 22.30472 °O﻿ / 48.53944; 22.30472 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 820
* Poŝtkodo: 89435
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Ĉaslivci situas sur ebenaĵo. Uĵhorodo troviĝas je 10 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1263 laŭ tiama hungara ortografio *"Chaslouch"*. Ekde 1338 la vilaĝo apartenis al fortikaĵo de Szerednye. Ĝis Traktato de Trianon Császlóc apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto Ungvár, poste al Ĉeĥoslovakio, dume rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Ĉaslivci apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 1910 vivis tie 559 homoj (plejparte hungaroj), en 2001 700 homoj (520 hungaroj).

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo el la 14-a jarcento, en la 19-a jarcento pligrandiĝis, en la 20-a jarcento renoviĝis

* Kategorio Ĉaslivci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Zug (stacidomo). |



**Zugo** (germane **Zug** [tsuk], france **Zoug** [zuk], itale **Tsugo** [Cugo]; en la Esperanto-literaturo ofte aperas simple la germana versio "Zug" kaj malofte ankaŭ la versio "Cugo" skribita laŭ la germana prononcmaniero) estas urbo en Svislando.

Geografio
---------

Zugo estas la ĉefurbo de la samnoma Kantono Zugo. Ĝi havis 27 537 loĝantojn la 31-an de decembro 2012. Zugo situas je la nordorienta bordo de pitoreska lago, kiu havas sian nomon de la urbo, nome Lago de Zugo, kaj ĉe la piedo de la monto Zugerberg (kio signifas Monto de Zugo). Al la komunuma teritorio apartenas ankaŭ la eksklavo Alpli sur la monto Rossberg tute en la sudo de la komunumo ĉe la limo al Kantono Ŝvico.

En Zugo situas la eŭropa sidejo de la firmao AMGEN kaj ankaŭ tiu de VARO.

Trafiko
-------

Zugo estas grava fervojkrucpunkto. De tie trajnlinioj kondukas al Zuriko, Lucerno kaj tra Sankt-Gotardo al Tiĉino. Per la aŭtoŝoseo A4a oni de Zugo atingas la Gotardo-aŭtoŝoseon. Ek de decembro 2004 Zugo disponas pri propra urba fervojo konsistante el du linioj kun entute 15 haltejoj.

Historio
--------

Zugo estis fondita de la Grafoj de Kiburgo je la fino de la 12-a jarcento. Unuan fojon Zugo estis nomumita urbo en dokumento el la jaro 1242. En la jaro 1273 Rudolfo la 1-a de Habsburgo aĉetis la urbon Zugo. La 1-an de majo 1351 la zuganoj aliĝis la Svisa Ĵurkomunumo samtempe kun Zuriko kaj Berno.

Ekde 1415 ĝis la Vestfalia Paco 1648 Zugo estis libera regna urbo de la Sankta Romia Imperio.

La 4-an de marto 1435 dronis la tiama strateto *Untergasse* kune kun la ĉelagobordaj domoj en la Lago de Zugo. 60 homoj mortis dum tiu katastrofo kaj 26 domoj detruiĝis.

Gefiloj
-------

* Thomas Hürlimann, verkisto

Vidu ankaŭ
----------

* Kantono Zugo
* Zug (stacidomo)
* Zug Casino (stacidomo)
* Zug Chollermüli (stacidomo)
* Zug Fridbach (stacidomo)
* Zug Oberwil (stacidomo)
* Zug Postplatz (stacidomo)
* Zug Schutzengel (stacidomo)

* Zug en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Zug en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la urbo Zugo

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Zugo |
| --- |
| Baar  •  Ĥamo  •  Hünenberg  •  Menzingen  •  Neuheim  •  Oberägeri  •  Risch Rotkreuz  •  Steinhausen  •  Unterägeri  •  Walchwil  •  Zugo | Komunumoj de Kantono ZugoKomunumoj de Kantono Zugo |

 |
**Zoltán Blum,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Blum Zoltán** estis hungara futbalisto (mezulo), olimpiano, trejnisto. Lia familia nomo estis foje *Virág* (hungara ekvivalento de Blum).

Zoltán Blum naskiĝis la 3-an de januaro 1892 en Pápa, li mortis la 25-an de decembro 1959 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán Blum devenis el juda familio. Li futbalis en la loka junulara teamo en Ferencváros inter 1905-1911, poste jam en la plenkreska futbalklubo ĝis 1927 en 222 matĉoj kun 2 goloj. En tiu periodo li estis hungara ĉampiono kvarfoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1912–1925 38-foje kun sola golo. En la Somera Olimpiko 1912 li estis partoprenanto. Inter 1927-1930 li ludis precipe province. Li estis trejnisto inter 1930-1937 ĉefe en Ferencváros, lia teamo estis dufoje ĉampiono. Pro la kontraŭjudaj leĝoj lia amikaro kaŝigis lin. En 1947 li estis trejnisto en Rumanio, tiam lia teamo estis rumana ĉampiono.

Civile li estis komercisto kaj butonisto. Li edziĝis en 1918, lia edzino naskis filon, kiu mortis dum la holokaŭsto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* 
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800180
 |



* Portalo pri Biografio
**Zsófia Kondákor** [ĵOfia kondAkor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kondákor Zsófia** estis hungara aktoro, prezentisto.

Zsófia Kondákor naskiĝis la 19-an de februaro 1980 en Nagykanizsa.

Biografio
---------

Zsófia Kondákor frekventis mezlernejojn en Szeged kaj Budapeŝto, poste ŝi akiris aktoran diplomon en privata lernejo de Mária Gór Nagy en 2005. Ŝi lernis ankaŭ dancon 6 jarojn. Ŝi estis modelo en reklamoj kaj inter 2002-2004, respektive en 2006 kaj 2007 ŝi estis korusa kantisto en ŝlagrorkestro. Post la diplomo ŝi ricevis rolojn precipe en *Gaja Scenejo* kaj kelkfoje ŝi aperis en televizioj kiel prezentisto. Ŝi estas eksedziniĝinta kaj naskis 2 gefilojn.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Lope de Vega: *A furfangos menyasszony* (2006, 2017)
* *Nem válok el!* (komedio, 2015)
* Frigyes Karinthy: *A nagy ékszerész* (komedio, 2016)
* Gábor Görgey: *Huzatos ház* (2018)

Ŝiaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Csak szex és más semmi* (2006) - fianĉino
* *Barátok közt* (televizia serio) - Helga
* *Jóban Rosszban* (televizia serio, 2021) - D-ro Veronika Horváth

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 737824
 |



* Portalo pri Biografio
**Zugerland Verkehrsbetriebe** (mallongigo **ZVB**, en Esperanto **Zuglandaj Trafikentreprenoj**) estas trafikentrepreno, kiu respondecas por la linibustrafiko en Kantono Zugo. La sidejo de la entrepreno estas la urbo Zugo. Al la veturilaro apartenas dizelbusoj kaj personpostveturiloj.

Linibuso de Zugerland Verkehrsbetriebe

Historio
--------

### De poŝtkaleŝo al aŭtobuso

En la jaro 1852 ekfunkciis la unua poŝtkaleŝolinio inter Zugo kaj Oberägeri. En aŭtusto 1904 estis kreita la *Aktiengesellschaft für Automobilverkehr im Kanton Zug* (en Esperanto *Acisocieto por la aŭtomobiltrafiko en Kantono Zugo*), kiu ofertis aŭtobuslinion de Zugo tra Hinterburg al Menzingen ZG. En oktobro de la sama jaro tiu entrepreno ankaŭ ekofertis aŭtobuslinion al la Ägerivalo, kiu transprenis la 1-an de novembro ankaŭ la poŝtkaleŝlinion.

### La epoko de la elektra tramo

La 9-an de septembro 1913 la nove fondita entrepreno *Elektrische Strassenbahnen im Kanton Zug* (en Esperanto *Elektraj tramoj en Kantono Zugo*) malfermis la tramliniojn Zugo-Oberägeri, Zugo-Baar-Thalacker kaj Nidfurren–Menzingen. Tiu entrepreno fariĝis la bazo de la hodiaŭa firmao.

### Dizelbusentrepreno

La 1-an de novembro 1951 la entrepreno ŝanĝis sian nomon al *Zugerland Verkehrsbetriebe* por reflekti la transformon de la tramlinioj al la tiam pli modernaj buslinioj. La 21-an de majo 1955 oni anstataŭis la lastan de la iamaj tramlinioj per buso, kaj ek de tiam la entrepreno estas pura busentrepreno.

### La nova epoko de la kombinita trafiko

En la jaro 2004 estis malfermitaj la *Stadtbahn Zug* (en Esperanto *Urba Fervojo de Zugo*) kaj la horaro de la busoj de Zugerland Verkehrsbetriebe estis adaptita al la horaro de la du novaj fervojlinioj kaj densigita. Tio kaŭzis grandan kreskon de la pasaĝerciferoj.

La jura formo de la entrepreno
------------------------------

Zugerlandverkehrsbetriebe estas akcia kompanio laŭ la svisa obligacia leĝaro. La administra konsilio konsistas el 6 membroj, de kiuj tri estas elektitaj de la registara konsilio de Kantono Zugo, 2 de la komunumoj kaj 1 de la ĝenerala asembleo.

La nomvaloro de la akcia kapitalo estas CHF 9 600 000.- kiuj dividiĝas al 19 200 neregistritaj akcioj. Ĉefakciposedanto estas Kantono Zugo, kiu posedas 49,5% de la akcioj, la partoprenantaj komunumoj posedas 42,5% de la akcioj kaj la Svisa Konfederacio 5%. La restaĵo de 3% de la akcioj estas en privata posedo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Zugerland Verkhersbetriebe
Foto el gazet-eltranĉo, 1904
**Oddino Morgari** (Torino, la 16-an de Novembro 1865 – Sanremo, la 24-an de Novembro 1944) estis itala socialisma politikisto kaj ĵurnalisto favora al Esperanto.

La plej juna filo de la pentristo Paolo Emilio Morgari (1815-1882), li estis sinsekve elektita deputito ĉe la Itala Parlamento en la periodo 1897-1930.

Li tre interesiĝis pri Esperanto komence de la 1910-aj jaroj kaj verkis priesperantajn artikolojn en la socialisma gazeto *Avanti!*. En oficiala vojaĝo al Japanio por esplori la kultivadon de silkraŭpoj kaj la fabrikadon de pajlo-ĉapeloj, li utiligis la servojn de lokaj esperantistoj. En 1915, li vizitis la sidejon de UEA en Ĝenevo por observi la dummilitan servadon de la Centra Oficejo en la perado de informoj pri civiluloj kaj tiam li havis kontakton kun Hodler.

Li nomis Esperanton *la plej internacia inter la internaciaj* kaj tio estis titolo de broŝuro kun liaj opinioj pri Esperanto eldoniĝis en 1921.

* Kategorio Oddino Morgari en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 547456
* LCCN: no2008092904
* VIAF: 58895079
* ISNI: 0000 0000 4704 6138
* ICCU: RAVV031008
 |


1. ↑  *"La più internazionale delle internazionali" nel pensiero dell'on. Oddino Morgari*, Gian Carlo Fighiera, L'Esperanto 1951-10,60
2. ↑  *La più internazionale delle internazionali*, Oddino Morgari kaj Giacomo Meazzini, 42 pp. eld. A. Paolet 1921
**Zoltán Breyer** [brejer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Breyer Zoltán** estis hungara voĉoaktoro, aktoro.

Zoltán Breyer naskiĝis la 29-an de decembro 1963 en Budapeŝto, li mortis la 19-an de marto 2009 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán Breyer maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1982, sed dum la bazlernejaj jaroj (en aĝo 13) li jam estis voĉoaktoro. Inter 1982-1984 li studis en aktora studio de Nacia Teatro (Budapeŝto). Lia ĉefinstruisto estis Sándor Bodnár. Li komencis sian aktoran karieron en la armea teatra trupo, sed post 2 jaroj li eliĝis kaj estis sendependa. En 1988 li akiris pedagogian diplomon en altlernejo. Inter 2001-2008 li ofte ludis en Teatro József Attila, ankaŭ li havis filmajn rolojn, tamen lia plej granda laboro estis la voĉaktorado almenaŭ en 200 filmoj. Li estis malsanema, spite tion li mortis neatendite.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Arthur Miller: *Pillantás a hídról* - 2-a policano
* Anton Ĉeĥov: Ĉeriza ĝardeno - migranto
* Hervé: *Mam'zelle Nitouche* - kaporalo
* Gergely Csiky: *Kaviár* – Nyüzüge

Liaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Szomszédok* (televizia serio, pluraj epizodoj inter 1991-1995)
* *Kisváros* (televizia serio, pluraj epizodoj inter 1996-2000)
* *Le a fejjel!* (2005)
* *Barátok közt* (televizia serio, en 2 epizodoj en 2010)
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Owen Wilson

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730276
 |
*Tiu ĉi artikolo traktas dancan stilon. Pri muzika stilo ĉaĉao vi povas legi en artikolo Ĉaĉaĉao.*

---

Ĉaĉaa konkurso
Charles-Guillaume Schmit kaj Elena Salikhova, Francio, dum la Aŭstria Ĉampionecoj Vieno, 2012
**Ĉaĉao**[1] aŭ **ĉaĉa-danco**[2] (hispane *cha-cha* aŭ ĝuste *cha-cha-cha*, legu *ĉa-ĉa-ĉa*) estas tre vigla latinamerika danco eliranta devene el mambo kaj rumbo je 4/4 takto. Rapideco estas ĉirkaŭ 32 taktoj dum minuto. La baza movo kaj ankaŭ plimulto de simplaj figuroj estas la samaj por ambaŭ kunuloj (spegule).

La baza movo en unu takto konsistas el tri malrapidaj paŝoj kaj du rapidaj.

Historio
--------

La vorto *cha-cha* estiĝis en Haitio laŭ sono de sonorileto, sur kiu oni ludis dum tradiciaj dancoj.

Melodio de ĉaĉao evoluis precipe el mambo. Fine de la 1940-aj jaroj la mambo estis tre populara en Usono, sed pretendema pro sia rapideco. Tial oni komencis ludi pli malrapide kaj estiĝis ĉaĉa-danco.

En la jaro 1951 la muzikisto Enrique Jorrín prezentis tiun ĉi malrapidigitan ritmon sub hodiaŭa nomo sur Kubo. En 1953 liaj melodioj *La Engañadora* kaj *Silver Star* fariĝis furor-muzikaĵoj.

Notoj
-----

1. ↑  Großes Wörterbuch Esperanto-Deutsch (Granda Vortaro Esperanto-Germana) de Erich-Dieter Krause. Hamburg: Buske 1999.
2. ↑  Granda Vortaro Ĉina-Esperanta de Wang Chongfang. Ĉina Esperanto-Eldonejo 2007.
**Okot p'Bitek'** (1931 - la 20-an de julio 1982) estis uganda poeto, instruisto, etnologo kaj verkisto, unu el la gvidaj figuroj en la afrika literaturo. Li ĉefe famiĝis post kiam li tradukis sian poemon 'Wer per Lawino' en la anglan ("*Song of Lawino*").Temas pri longa poemo pri la lamentoj de kampara afrika virino (Lawino), kies edzo adoptis urban vivstilon kaj kiu deziris ke ĉio okcidentiĝus. Tiu poemo estas konsiderata kiel unu el la cent plej bonaj afrikaj libroj en la 20-a jarcento. En 1953 li verkis sian unuan romanon.

Li studis pedagogion ĉe la Universitato de Bristolo, juron ĉe la Universitato Aberystwyth en Kimrio kaj socian antropologion en Oksfordo, kie li defendis doktoran disertacion pri la tradicia kulturo de la aĉolioj.

Okot trovis afrikajn formojn por sia poezio kaj estis fondinto de la orientafrika kanto-lernejo („*East African Song School*") pro ĝiaj radikoj en la tradicia frazologio kaj kantoj.

Li multe faris por la kultura konsciigo de homoj en Ugando. Li multe okupiĝis pri literatura laboro, organizante kulturajn festivalojn, instruis dum iom da tempo en Universitato Makerere kaj estis la direktoro de Nacia Teatro de Ugando.

Ĝis sia morto en 1982 en Kampala, li laboris en diversaj universitatoj kaj instancoj por edukado de afrikanoj.

Verkaro
-------

* 1953 : *Blankaj Dentoj* ("Lak Tar", unua romano, verkita en la lua lingvo);
* 1966 : *Wer pa Lawino* ("Kanto de Lawino", poemo en la lua lingvo);
* 1970 : *Song of Ocol* ("Kanto de la Edzo", poemo verkita en la angla)
* 1973 *: La Kultura Revolucio de Afriko, eseoj*
* 1986 : *Artist, the Ruler: Essays on Art, Culture and Values* (*La Artisto, la Reganto*: Eseoj pri Arto, Kulturo kaj Valoroj).

Komence, liaj verkoj estis verkitaj en la lingvo *lwo*, kaj poste tradukitaj al la angla.

Bibliografio
------------

* *La Poezio de Okot p'Bitek* (1976), George A. Heron.
* *Penso kaj tekniko en la poezio de Okot p'Bitek* (1984), Monica Nalyaka Wanambisi.
* *Kulturaj Studoj en Afriko: Festado de Okot p'Bitek kaj Pretere* (Simpozio 1997, Universitato de Transkei) redaktita de Molara Ogundipe-Leslie kaj Ssalongo Theo Luzuuka.
* *Oral Traditions As Philosophy, La heredaĵo de Okot P'Bitek por Afrika Filozofio* (2002) Samuel Oluoch Imbo.

Eksteraj ligiloj
----------------

angle Biografio en Encyclopedia Britannica

angle Biografio en Kirjasto.sci.fi

Referencoj
----------

1. ↑  (fr) «La Chanson de Lawino» Présence Africaine, arĥivita de la originalo en Wayback Maŝino, la 20-an de aŭgusto 2020.
2. ↑  (en) Okot p'Bitek, African Books Collective
**FINTA Zoltán** estis rumanuja hungara poeto, ĵurnalisto naskita en Nagyajta la 7-an de aprilo 1896 kaj mortinta en Budapeŝto la 6-an de oktobro 1947.

Biografio
---------

Zoltán Finta finis la mezlernejon en Erzsébetváros, poste li studis medicinon en Kluĵo, sed pro milito tiu interrompiĝis. De 1921 li estis ĵurnalisto ĉe Ellenzék kaj Keleti Újság. En 1924-25 li estis respondantredaktoro de Népújság en Kluĵo. Li publikis valorajn verkojn en ties literatura rubriko. En la dua parto de la 20-aj jaroj li estis kunlaboranto de Temesvári Hírlap, en la 30-aj jaroj de Brassói Lapok. En 1940 li redaktis la gazeton Keleti Újság. De 1926 li estis ano de la Kemény Zsigmond Társaság, poste kunlaboranto de revuo Erdélyi Helikon.

Volumoj
-------

* *Bort, búzát, békességet* (poemoj, Temesvár, 1926);
* *Jancsi és Juliska* (rakontoj, Kolozsvár, 1929);
* *Kőkereszt* (romano, kun Emil Huszár, Brassó, 1934);
* *Minden férfi gazember* (romano, Brassó, 1934);
* *Valaki ismeretlen* (poemoj, Kolozsvár, 1942).

Literaturo
----------

* Hegyi Endre: *Egy verseskötet margójára* (Pásztortűz, 1942. 7. sz.);
* Marosi Ildikó: *A marosvásárhelyi Kemény Zsigmond Társaság levelesládája* (Bukarest, 1973).

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon
Ĉebordaj Antiloj blue markitaj
**Ĉebordaj Antiloj** (nederlande *Benedenwindse Eilanden*, hispane *Islas de Sotavento*, angle *Leeward Antilles*) estas grupo de insuloj ĉe la norda marbordo de Sudameriko en Karibio kaj la suda parto de la Malgrandaj Antiloj. Kvankam oni ofte pro konveno (*"ĉiuj Antiloj samkontinentumu!"*) konsideras ilin nordamerikaj. ili vere estas sudamerikaj, ĉar ili situas tre proksime al la sudamerika kontinento.

Ili havas multe pli sekan klimaton ĉar ili ne estas sub la influo de la nordorientaj pasatoj kiel la Deventaj Insuloj kiuj konsistads el Angvilo (brita), Antigvo kaj Barbudo, Gvadelupo (franca), Moncerato (brita), Sabo (nederlanda), Sint-Eustatius (nederlanda), Sankta Marteno (franca kaj nederlanda partoj), Sankta Kristofo kaj Neviso, Virgulininsuloj (brita kaj usona partoj).

Iuj insuloj havas aktivajn vulkanojn kaj preskaŭ ĉiuj estas ĉirkaŭitaj de koralaj rifoj.

Loĝantaro
---------

Loĝantaro konsistas el ĉirkaŭ 0,7 milionoj da homoj (2009), ĉefe nigruloj kaj mulatoj. Blankuloj estas plejparte nederlandanoj.

La ĉefa urbo estas la haveno Vllemstad sur la insulo Kuracao (Curaçao).

Lingvoj
-------

Estas grava diferenco en la parolataj lingvoj inter la Deventaj insuloj kaj la Ĉebordaj Antiloj. Sur la Deventaj insuloj oni parolas la anglan kaj aliflanke la hispana, papiamento kaj nederlanda sur la Ĉebordaj Antiloj.

Insularo
--------

Ili inkluzivas jenajn insulojn kaj insularojn:

La tiel nomataj "ABC-Insuloj" (Aruba, Bonaire kaj Curaçao) apartenas al Nederlando.

La aliaj insuloj apartenas kune kun la Insulo Aves, la insularo Las Roques, la insularo Los Monjes, insularo Los Hermanos, la insularo Los Frailes kaj la insularo Los Testigos al la ĉirkaŭ 600 insuloj de la Federalaj Dependaj Federaciaj Teritorioj de Venezuelo.

La insuloj Margarita, Cubagua kaj Coche konsistigas la venezuelan ŝtaton Nueva Esparta.

centra

Vidu ankaŭ
----------

* Antiloj
* Grandaj Antiloj
* Nederlandaj Antiloj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Ĉebordaj Antiloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ĉielrigardulo** |
| --- |
|  |
| Opisthoproctus soleatus*Opisthoproctus soleatus* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Aktinopterigoj *Actinopterygii* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Argentiniformes |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Opisthoproctidae |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Opisthoproctus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Opisthoproctus soleatus***(Vaillant, 1888) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ĉielrigardulo  |

 |
| v • d • r |

La **Opisthoproctus soleatus** ankaŭ nomata **ĉielrigardulo** estas aktinopteriga fiŝospecio el la familio de la *Opisthoproctidae*. La scienca nomo de la specio estas, por la unua fojo valide, publikigita en 1888 fare de Léon Louis Vaillant.

Karakterizoj
------------

Tiuj fiŝoj havas korpolongon ĝis 10,5 cm, malhelan dorson kaj arĝenteblankan ventron. Ĉe la rektumo troviĝas lumdona organo. Ili havas tubformajn suprendirektantajn okulojn kaj fore malantaŭen starantan dorso- kaj anusnaĝilon. La lumo estas produktata de bakterioj kaj estas projektata per lenso sur la ventro, pro kio ĝi forigas la ombroformiĝon, tiel ke la fiŝo de malsupre estas preskaŭ nevidebla. Ĝi ĉasas predojn, kiuj naĝas super ĝi.

Disvastiĝo kaj vivareo
----------------------

La specio troviĝas mondvaste en tropikaj kaj subtropikaj maroj ĝis profundo de ĉ. 800 metroj.

Referencoj
----------

1. ↑  fiŝbazo

* Opisthoproctus soleatus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Opisthoproctus soleatus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Opisthoproctus soleatus en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Gastejo "Zum Schwarzen Bären"
**Zum schwarzen Bären** estas pluretaĝa gastejo kun hotelo ĉe Bazarplaco centra en Vajmaro, Germanujo, ĉe ties suda flanko (Markt 20).

Historio
--------

Stariĝo estis en 1540 - do temas pri la plej malnova ankoraŭ funkcianta restoracio en la tuta urbo kaj pri domo pli aĝa ol la samplaca Cranach-domo. Kiam ĝi starigitis estis ĝi la unusola siaspece. La nomo bone videblis ankaŭ danke al enskriba'jo supre de la iama porda arko: *Das Haus steht in Gottes Hand, zum schwartzen Beren es genant*. Pli malsupre estas la latinlingva mallongigo *V.D.M.I.AE.* (verbum Domini manet in aeternum - la vorto de la Sinjoro restos en eterno). Okulfrapas ankaŭ rondarkaĵo malkovrita nur en 1926 en renesanca stilo kaj el vajmara travertino kiun oni dum la lastpasinta restaŭrado farbis helruĝe.

Parte eĉ hodiaŭ la interno atestas sian interesegan historion. Ekzemple la kahela forno kiu havas konekson al renesanco kun aldonita'jo el la periodo de spekulanto-kompanioj. Ofte okazis surloke tranoktadoj ordinitaj ekz. dum la Tridekjara milito kiuj mallukris por la gastejestroj. En 1696 ĉefo de *Zum schwarzen Bären* fondis la tuj apudan restoracion *Zum Elephanten* kiu post malkonstruo en 1935 iĝis en 1937 hotelo laŭ planoj de la nazia arĥitekto Hermann Giesler. En 1877 aldonitis alia etaĝo; post la bombardoj en 1945 la restoracia servado ĉesis ĝis 1999.

La kompleta bazarplaco inklude de tiu ĉi domo staras sur la listo de la vajmaraj monumentoj protektotaj. La gastemo mem pluse estas ankaŭ por si mem monumento aparta.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Zum schwarzen Bären (Vajmaro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri la restoracio ĉe Weimar-Lese
* Arkivigite je 2021-05-20 per la retarkivo Wayback Machine kun prezentado

50.9790411.32995Koordinatoj: 50° 58′ 45″ N, 11° 19′ 48″ O (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  Nikolaus Griebel: *Ein Tag in Weimar: Wanderungen zu Weimarer Stadtarchitekturen*, tria eldono, Weimar 2008, p. 27. La germanlingva frazo rima en malnova ortografio esprimas ke la domo estas sub la protekto de Dio kaj ke ĝi nomiĝas laŭ nigra urso.
2. ↑  Gerd Seidel, Walter Steiner: *Baustein und Bauwerk in Weimar* (=Weimarer Schriften, 32), Ständige Kommissionen Kultur der Stadtverordnetenversammlung Weimar und des Kreistages Weimar-Land in Zusammenarbeit mit dem Stadtmuseum Weimar, Weimar 1988, ISBN 3-910053-08-4, p. 47.
3. ↑  Monumentolisto vajmara
4. ↑  Tie ĉi referencatas je Klaus Gallas: *Weimar. Die 99 besonderen Seiten der Stadt*, mdv Mitteldeutscher Verlag GmbH, Halle 2015, ISBN 978-3-95462-533-8
Konserviĝinta ĉefadminstrejo de Krupp, konstruita en 1938
De la iama **ĉefadminstrejo de Krupp** en la Okcidenta Kvartalo de Essen postrestis nur ankoraŭ unu domo ĉe stratangulo Westendstraße / Altendorfer Straße. La fakta ĉefa domo kun sidejo de Friedrich Krupp AG, ankaŭ nomata *turdomo*, troviĝis norde de la strato *Altendorfer Straße*. Post gravaj militaj detruoj ĝi estis simplige riparata kaj en 1976 malkonstruata. Alia, pli malnova ĉefadministreja domo el la jaro 1874 estis malkonstruata en 2005.

Konserviĝinta domo
------------------

La ankoraŭ nun konserviĝinta administrodomo estis konstruata en 1938 kaj apartenas per tio al la plej novaj konstruaĵoj enmeze de la tiama gisŝtalfabriko Krupp. Origine ĉi tie troviĝis la oficejoj de la artilerio-konstruo. La domo, kiu nun apartenas al la Itinero de la Industrikulturo, estis ligita per fermita konektoponto al la tiel nomata *turdomo* sur la kontraŭa stratoflanko.

* Kategorio Ĉefadministrejo de Krupp en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Literaturo
----------

* *Das neue Hauptverwaltungsgebäude.* En: *Kruppsche Mitteilungen*, n-ro 8 (de la 25-ade februaro 1911), p. 29 s. (ekzemplero en la historia arĥivo de Krupp)
* *Krupp-Turmhaus wird abgebrochen.* En: *Kruppsche Mitteilungen*, kajero 3 (de julio 1976), p. 38 s. ( ekzemplero en la historia arĥivo de Krupp)
**Zoltán Horváth,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horváth Zoltán** estas hungara skermisto (sabristo), olimpiano, olimpika kaj monda ĉampionoj, trejnisto, filatelisto.

Zoltán Horváth naskiĝis la 12-an de marto 1937 en Balatonfüred.

Biografio
---------

Zoltán Horváth skermis ekde 1952 en Budapeŝto, post 3 jaroj li jam estis membro de la hungara nacia skerma teamo. Li estis hungara ĉampiono trifoje (1955, 1956, 1957). Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1960 kun ora medalo teame kaj arĝenta medalo individue, krome en mondĉampionumoj li estis la unua kvarfoje (1957, 1958, 1962, 1966). En 1964 li suferis aŭtoakcidenton, poste li longe ne povis skermi. En 1971 li finis la aktivan sporton kaj malfermis filatelian butikon, krome li estis trejnisto ankaŭ eksterlande. Li edziĝis en 1959 kaj li ricevis premion en la sekva jaro.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803455
 |



* Portalo pri Biografio
Ĉefanĝelo Gabrielo, altaro de Isenheim, Matthias Grünewald
**Ĉefanĝelo Gabrielo**, aŭ en iuj kristanaj konfesioj **sankta Gabrielo** (hebree גַּבְרִיאֵל [ġabrīēl], en la moderna prononco [gavri’el], traduke "heroo aŭ forto de Dio") estas anĝelo de abrahamaj religioj. Lin mencias Tanaĥo, la Nova testamento kaj Korano (sub la nomo *Ĝibril’* aŭ *Ĝibrā’il*). Li estas do konata en judismo, kristanismo kaj islamo.

Malnova testamento
------------------

Anunciacio de Fra Angelico
En la malnova testamento Gabrielo anoncas profetaĵon en la libro de Danielo. Laŭ sia nomo, kiam li aperas en la biblio, li aspektas forta, robusta viro (Dan 8:15). Oni konsideras lin la helpanto de Dio.

Nova testamento
---------------

En la nova testamento Gabrielo anoncas la naskiĝon de Jesuo al Maria.
Gabrielo estas konsiderata mesaĝisto de Dio.

Korano
------

En la korano Gabrielo estas tiu, kiu malkaŝas al Mohamedo la koranon.
Kiel en kristanismo, Gabrielo estas konsiderata mesaĝisto de Dio, kaj komunikis sian revelacion en la kaverno Hira, ĉe Mekko.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Ĉefanĝelo Gabrielo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Anunciacio
* Gabrielo
* Anĝelo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 197169
* GND: 119372207
* LCCN: n2014010191
* VIAF: 286452690
* ISNI: 0000 0003 9242 4312
* NKC: ph737502
 |
Pri la komunumo
---------------

**Zumholz** estas komunumo en la distrikto Sinĝino en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 421 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Zumholz situas ĉe la norda marĝeno de la Friburgaj Antaŭalpoj okcidente de la rivero Sinĝino, kiu formas ĝia orientan limon. La komunumo konsistas el la vilaĝo Zumholz, la vilaĝetoj Brand kaj Speisematt, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,89 km², de kiuj 17,8% estas kovritaj de arbaro, 71,2% servas por agrikulturo kaj 7,9% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Zumholz limas en nordo al Alterswil, en oriento al Guggisberg, en sudoriento al Plaffeien, en sudokcidento al Oberschrot, kaj en okcidento al Brünisried.

Trafiko
-------

Tra la komunumo kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 177 de Tafers al Plaffeien. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 troviĝas en Düdingen proksimume 10 kilometrojn nordokcidente de la komunumo. Per la buslinio de Friburgo tra Tafers al Plaffeien kaj la lago Schwarzsee la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

Dum mezepoko Zumholf apartenis al la Senjorujo Plaffeien, kiu en la jaro 1442 fariĝis havaĵo de la urba ŝtato Friburgo. Zumholz dokumente menciiĝis la unuan fojon en la jaro 1705. En la jaro 1832 Zumholz konstituiĝis kiel aparta komunumo en la Germana distrikto de Friburgo. Surbaze de la nova konstitucio de 1848 ĝi estis atribuita al la nove kreita distrikto Sinĝino.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Eveline Seewer Bourgeois*: *Zumholz* en *Historia Leksikono de Svislando* (2012-04-30)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Zumholz Arkivigite je 2006-02-20 per la retarkivo Wayback Machine

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Zumholz** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Sinĝino |
| --- |
| Alterswil • Bösingen • Brünisried • Düdingen • Giffers • Heitenried • Oberschrot • Plaffeien • Plasselb • Rechthalten • Schmitten • Sankt-Antoni • Sankt-Silvestro • Sankt-Urso • Tafers • Tentlingen • Ueberstorf • Wünnewil-Flamatt • Zumholz |  |

 |