recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Mono kiel ŝuldo*** (angle: ***Money as debt***) estas dokumenta filmo, verkita de Paul Grignon, kiu priskribas la mon-kreadan manieron.

La filmo prezentas la mon-kreadan mekanikon de la bankoj kaj eksplikas, bildrakonte, kiel oni ŝanĝis de la ekskluziva uzo de moneroj al la uzo de monbiletoj, kaj poste al la virtualaj bankkontoj (komputilaj), la malapero de la orbazo, la parta orbazo, kaj la konsekvencoj, ekzemple neevitebla inflacio.

La historio de familio Goldsmith
--------------------------------

La filmo, por ekspliki la bankhistorion, parolas pri fikcia oraĵista familio (angle *Goldsmith* = or-forĝisto). Ĝi komencas fabriki orajn monerojn kaj disdoni al siaj najbaroj. Ĝi havas sukceson kaj decidas komenci disdoni monbiletojn, pli facile fareblajn. Tiam ĝi komencas doni krediton en biletoj. Ĝiaj kuncivitanoj, pensante, ke ĝi eldonas ilian oron, decidas retiri siajn bonhavojn.

Tamen, oro restis en la deponejo, ĉar ĝi "inventis" la monon. Tiam ili decidas, ke ĝi ŝuldas dividi sian riĉaĵon kun la deponintoj, ĉar la novaj leĝoj devigas nur, ke malpli ol 10 % de la mono estas reala (oro), do la bankkontoj permesis krei novan monon. Tiel, ĝi eksplikas la malplivalorigon, kaŭzitan pro la kresko de la disponebla oro, veninta ekde Ameriko.

Nuna mona sistemo
-----------------

Kun la malapero de la orbazo, la sola limigo pri la mona kreado "per pagpromeso" estas la antaŭe ekzistanta mono. Tiam, supoze ke la mono estas kreata je komenca nenio, kreante egalan ŝuldon, la pago de ĉiom da ŝuldoj kaŭzus la malaperon de la tuta mono. Tamen, interezoj kaŭzas, ke la tuta ŝuldo estas pli granda ol la kreata mono, do estas neeble, kun la nun mona sistemo, ke ĉiuj ŝuldoj iĝu pagitaj. Ĉi-tio estas eksplikata ankaŭ en la dokumenta filmo Zeitgeist: Addendum.
**Moluk Farŝ-Foruŝ Kaŝani** aŭ kiel oni konas ŝin **Moluk Zarabi** (en persa ملوک ضرابی, naskiĝis en la jaro 1907 en Kaŝano, mortis la 5-an Januaro 2000 en Teherano) estis irana tradicia kantistino.

Vivo
----

Moluk Zarabi naskiĝis en la jaro 1907, kiam la reĝo de Irano estis Mohamad Ali Ŝaho kaj unu jaron post la malfermo de la nacia parlamento en Irano. Moluk Zarabi komencis siajn artajn aktivaĵojn kiam estis 13-jaraĝa. La hejmo de la familio de Moluk Zarabi estis ĉe la hejmo de Eqbal Azar (aŭ Eqbal-ol-Sultan). Eqbal Azar estis fama kantisto kaj kiam li komencis kanti hejme, Moluk Zarabi ege interesiĝis aŭdante lin kaj do komencis lerni kantadon ĉe li kaŝe. Ŝi plenatente kaj kaŝe lernis muzikon kaj kantis ĉar ŝia patro, Haĝ Hosein Farŝ-Foruŝ estis tre religiema homo kaj neniel ŝatis ke virinoj kantu publike ĉe viroj. La patro de Moluk Zarabi, Haĝ Hosein Farŝ-Foruŝ estis fama komercisto en Kaŝano kaj ankaŭ havis belan voĉon. Li ĉiam kantis religiajn poemojn kaj preĝojn en moskeo.

Sejed Hosein Taherzade, kiu ankaŭ estis fama kantisto kaj amiko de famaj iranaj muzikistoj kiel Darviŝ Ĥan, ankaŭ estis amiko de la patro de Mokul Zarabi. Tial li ofte vizitis ilian hejmon kaj konis Moluk Zarabi. Sed ŝi pro timo de la patro neniam en la hejmo kantis ĉe aliaj kaj finfine Taherzade aŭdis ŝian voĉon en la hejmo de la urbestro kaj tre ŝatis. Do li decidis instrui Moluk Zarabi kaj ŝi lernis muzikon ĉe Taherzade dum 2 jaroj. 

Ankaŭ sliaj muzikistoj kiel Haĝi Ĥan Zarbgir kaj Abolhasan Saba instruis al ŝi. Post la fondiĝo de radio, ŝi ankaŭ kunlaboris tie kaj oni povis aŭskulti ŝiajn kantojn per radio. Ŝi efektive estis unu el la unuaj iranaj virinoj, kiuj kantis en radio kaj televido. Moluk Zarabi krom bone kanti, ankaŭ bone amuzis ĉeestantojn en la eventoj ŝercante. Ŝi ankaŭ povis bone ludi Tombak.

Davud Pirnia kun Moluk Zarabi
Moluk Zarabi ankaŭ estis ŝatata kantisto de la reĝa familio de Irano. Ŝi ofte estis la unua komencanto de la naskiĝfestoj de Reza Ŝaho kaj Mohamad Reza Ŝhaho.

La kanto "La filinoj de Ciro"
-----------------------------

La kanto *Doĥtaran Sirus* (La filinoj de Ciro) aŭ *Doĥtaran Iran* (La filinoj de Irano) estas malnova tradicia irana kanto, kies komponisto kaj poeto ne klaras. La temo de la kanto estas kontraŭi islaman hiĝabon kaj por la unua fojo en la jaro 1927 publikiĝis. Laŭ onia diro, ĝia poeto estas Mohamad Ali Ĝahed kaj la komponisto estas Morteza Neidavoud sed pro timo de islamanoj, ili preferis plene kaŝi tion. Moluk Zarabi kantis ĉi tiun kanton dum ankoraŭ hiĝabo estis deviga en Irano. Sed ankaŭ laŭ onia diro por la unua fojo Qamar-ol-Moluk Vaziri kantis ĝin. Sed ĉefe ĉio ne klaras pri ĉi tiu kanto ĉar estis ege revolucia kaj kontraŭ-islama do ĉiuj timis paroli kaj skribi pri ĝi.

Morto
-----

Moluk Zarabi la 5-an Januaro 2000 forpasis en sia privata hejmo en Teherano. Ŝia tombo nun estas en Beheŝt Zahra de Teherano.

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4 5
2. 1 2 3
3. 1 2

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 690354
 |
Flago de la Movado 26-a de Julio
La **Movado 26-a de Julio** (hispane *Movimiento 26 de Julio* mallongigita (M-26-J)) estis politika kaj militista organizo de Kubo neformale fondita en 1953 far grupo de junuloj gvidataj de Fidel Castro. Ĉi tiu grupo atakis la kazernojn de la armeo en Santiago de Cuba kun la celo venki la diktatoron Fulgencio Batista. Ĝia ideologio estis naciisma, kontraŭimperiisma kaj demokrata surbaze de la ideoj de José Martí.

Tiu estis la plej grava organizo inter tiuj kiuj partoprenis la kastrisman revolucion. Fine de 1956 establigis gerilan bazon en Sierra Maestra kiuj fine venkis la trupojn de la diktatoro Fulgencio Batista la 31-a de decembro 1958, kaj konsekvence ĝi prenis la povon kaj instalis kune kun aliaj organizoj registaron prezidita de Manuel Urrutia Lleó.

En julio 1961 ĝi estis unu el la partioj kiuj kuniĝis por la formado de la Revoluciaj Unuigitaj Organizoj (ORI), kune kun la Popola Socialisma Partio kaj la Revolucia Direktorio 13-a de Marto kiu poste malfondiĝis la 26-a de marto 1962 favore al la formado de la Unuiĝinta Partio de la Socialisma Revolucio de Kubo (PURSC), el komunisma ideologio.

Ĝia nomo venas de la atako al la Kazerno Monkado en Santiago de Cuba la 26-a de julio 1953.

* Kategorio Movado 26-a de Julio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mombuey** estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Carballeda, en la nordokcidento de la provinco, angule kun nordorienta Portugalio. *Mombuey* estas etimologie tradukebla al *Monto de bovo*. 

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Fresno de la Carballeda, Mombuey kaj Valparaíso, okupas totalan areon de 39,11 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 407 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 400 loĝantojn el la mezo de la 19-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 90 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Manzanal de los Infantes, Rionegro del Puente, Cernadilla, Manzanal de Arriba kaj Villardeciervos.

Estas prahistoriaj restaĵoj. La plej antikva dokumentita mencio estas de 1161 en atribuo de la loĝloko al la Monaĥejo de San Martín de Castañeda. Poste ĝi apartenis al Templanoj kiuj eble portis la loknomon al reloĝado de Valencia del Mombuey en la aktuala Provinco Badajoz. Poste apartenis al diversaj nobelaj familioj. Kiel bazarurbo ĝi iĝis zoncentro en la 18-a jarcento.

Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis: ĉasado (cervoj, aproj), somera feriloko, popola arkitekturo, fungokolektado, piedirado, naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755102
* VIAF: 623145857948623021244
 |
**Henrik Schmidt** [ŝmit], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schmidt Henrik** estis hungara lingvisto, germanisto, altlerneja instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1923).

Henrik Schmidt  naskiĝis la 14-an de oktobro 1877 en Hungara reĝlando en Újverbász (nuntempa Vrbas en Serbio). Li mortis la 18-an de decembro 1953 en Szeged.

Biografio
---------

Henrik Schmidt akiris diplomon en 1899 en Universitato de Budapeŝto, poste li estis edukisto ĉe grafa familio, tamen foje-foje li plulernis en germanaj universitatoj. Ekde 1907 li instruis en komerca akademio en Budapeŝto, baldaŭe en ĉeflernejo de Debrecen. Inter 1911-1946 li instruis en Universitato Kolozsvár (post la transloĝigo en Szeged). Li iĝis rektoro en la studjaro 1932. Li okupiĝis pri lingvo de hungariaj germanoj. Li ricevis premion en 1907.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A hangváltozás törvényszerűségéről a középfelnémet nyelvjárások alapján* (1906)
* *Die deutschen Mundarten* (1928)
* *Haus und Hof der Donauschwaben Deutsch-Ungarische Heimatsblätter* (1930)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Tiu ĉi fenomeno atakas atakas kiam homo estas elmetita al movada ŝablono, al kiu li ne kutimas
**Movmalsano** okazas en konekto kun veturado aŭ movo kiam malkongruo venas inter la perceptita movo kaj la ekvilibra sistemo de la korpo-movo. Plej tipoj estas konsiderataj surteraj movo-malsanoj, kiel en aŭtoj, aviadiloj, marmalsano, aŭ malsano pro realsimulado. Simptomoj estas kapturniĝo, laceco, vertiĝo, manko de apetito, nespecifa malordo, digesta diskomforto, (plej ofte) vomemo, kaj vomem-okazigita fakta vomado. Se la kaŭzo de la vomemo ne estas solvita, la suferanto plej fote vomas, sed vomi ne nepre liberigas el la sento de malforto kaj vomemo, kio signifas, ke la persono povas plue vomi ĝis la suba tialo de la vomemo estu solvita.

Prevento kaj kuracado
---------------------

1. En aŭto gravas sidi antaŭe kaj rigardi malproksimen en la horizonton.
2. Ne legu dum vojaĝo.
3. En ŝipo estas pli bone resti sur la ferdeko kaj rigardi malproksimen, kaj se la ŝipo estas alta, restu sur la ferdeko pli proksime al la akva linio, de tiam estas malpli da movebleco.
4. Gravas eviti nekutimajn odorojn, kiuj povas kaŭzi pli da naŭzo kaj emon vomi.
5. Ne restu proksime al homoj kun marmalsano aŭ vojaĝmalsano ĉar la fenomeno estas "kontaĝa" - ne en infekta senco sed en konduta senco.

Notoj
-----

1. ↑   Barnas, Gary P. (24a de januaro 2005). "Motion Sickness Prevention and Treatment". Healthlink. Medical college of Wisconsin. Arkivita el la originalo la 10an de junio 2008. Alirita la 25an de majo 2019.

* Kategorio Movmalsano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **virina liberiga movado** estis politika, intelekta kaj socia movado, kiu funkciis ekde la fino de la 1960-aj jaroj ĝis la 1980-aj jaroj ĉefe en la industrilandoj de la Okcidento. La celo de tiu feminisma movado estis atingi plenan socian egalecon inter viroj kaj virinoj. La movado kritikis patriarkecon kaj seksismon en socio, estis signifa parto de la dua ondo de feminismo. La movado asertis, ke la ĉefa problemo en la rilato inter viroj kaj virinoj ne estas la leĝo, sed la socia klimato. La movado estis tre influita per la verkadoj de feminismaj pensuloj kiel ekzemple Simone de Beauvoir kaj Betty Friedan. La movado komenciĝis en Usono, kiu estis agitita de sociaj luktoj kiel la lukto por civilaj rajtoj kaj la protestado kontraŭ la Vjetnama milito. De Usono, la movado ankaŭ disradiis al la landoj de Okcidenta Eŭropo, Kanado, Aŭstralio, Japanio kaj Israelo.

Elstaraj figuroj de la virina liberiga movado estas Kate Millet, Adrienne Rich, Shulamit Firestone kaj Germaine Greer.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Redstockings de la Movado de liberigo de la virinoj
* Nacia liberigo de virinoj
* Arkivoj de la Liberigo de Virinoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 817834
 |
Monoptero en Esch-sur-Alzette, Luksemburgio.
**Monoptero** ​(de la antikva greka: ὁ μονόπτερος, kies signifo estas de unusola alo; derivita de μόνος, "unika", "singulara", "sola" kaj τὸ πτερόν, "alo"​) estas kolonaro cirkla kiu subtenas tegmenton sen ajna muro. Alivorte, temas pri rondoforma edifico, ĉefe de klasika templo, kiu havas anstataŭ murojn, cirklojn de kolonoj kiuj subtenas tegmenton.

Laŭ Francisko Azorín **monoptero** estas *Konstruaĵo havanta unusolan kolonan vicon. Ronda konstruaĵo formita per ronda vico de kolonoj, subportante kupolon.*

Vidu ankaŭ
----------

* Belvedero
* Kiosko
* Pavilono

Notoj
-----

1. ↑   «Monóptero». Aulete (en portugala).  Konsultita la 4an de Januaro 2018.
2. ↑   *Monóptero* en la vortaro de la Real Academia Española  Konsultita la 4an de Januaro 2018.
3. ↑   *Monóptero* en la vortaro de la Real Academia Española, samloke.
4. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 143.

* Kategorio Monoptero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Manifestacio okazinta je 21-a de februaro, 1952, en Dako
La **Movado por bengala lingvo**, ankaŭ nomita la **Lingva Movado** (bengale ভাষা আন্দোলন, Bhaŝa Andolon), estis politika strebo en Bangladeŝo (tiam konata kiel Orienta Pakistano), kiu porpledis la rekonon de la bengala lingvo kiel oficiala lingvo de Pakistano. Tia rekono igus la bengala instruata en lernejoj kaj uzata en registaraj aferoj.

Kiam la pakistana ŝtato formiĝis en 1947, siaj du regionoj, Orienta Pakistana (ankaŭ nomita Orienta Bengalio) kaj Okcidenta Pakistano, disiĝis laŭ kulturo, geografio, kaj lingvo. En 1948, la Registaro de Pakistano igis urduon la nura nacia lingvo, saltigante vastajn protestojn inter la bengalparolanta plimulto de Orienta Pakistano. Fac' al pliiĝantaj sektaj tensioj kaj amasa malkontento pri la nova leĝo, la registaro kontraŭleĝigis publikajn renkontojn kaj manifestaciojn. La studentoj de la Universitato de Dako kaj aliaj politikaj aktivuloj defiis la leĝon kaj organizis proteston je 21-a de februaro, 1952. La movado klimaksis kiam policistoj mortigis studentajn manifestaciantojn tiun tagon. La mortoj incitis vastan civilan perturbon, gviditan de la Avami-Islama Ligo, pli malfrue alinomita la Avamia-Ligo. Post jaroj de konflikto, la centra registaro kapitulacis, kaj oficialigis la bengalan lingvon en 1956. En 1999, UNESKO deklaris la 21-an de februaro Internacia Tago de la Gepatra Lingvo, tribute al la Lingva Movado kaj la etnolingvistikaj rajtoj de homoj ĉirkaŭ la mondo.

La Lingva movado katalizis la aserton de bengala nacia identeco en Pakistano, kaj iĝis antaŭveninto al bengalaj naciismaj movadoj, inkluzive de la Sespunkta Movado kaj poste la Bangladeŝa Milito por Liberiĝo en 1971. En Bangladeŝo, 21-a de februaro festiĝas kiel Tago de la Lingva Movado, nacia feritago. La monumento Ŝahid Minar estis konstruita proksime al la Medicina Altlernejo de Dako, por memori la movadon kaj ĝiajn viktimojn.

* Kategorio Movado por bengala lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 232963
 |
Mapo de 1744 de *Hollandia Nova – Terra Australis*.
Mapo de Irano en la Afŝarida dinastio desegnita de Emanuel Bowen en 1747.
**Emanuel BOWEN** (1694?–1767) estis angla mapisto, kiu laboris por Georgo la 2-a (Britio) kaj Ludoviko la 15-a (Francio) kiel geografo. Li produktis, presis kaj vendis la mapojn; laboris en Londono el ĉirkaŭ 1714, produktante kelkajn el la plej bonkvalitaj kaj allogaj mapoj de la 18a jarcento. Karaktera trajo de la laboro de Bowen, evidente eĉ ĉe la komencaj ŝosemapoj, estis lia kutimo plenigi ĉiujn malplenajn angulojn kaj spacojn de la mapo per rimarkoj kaj piednotoj, kaj prihistoriaj kaj pritopografiaj.

Unu el liaj plej fruaj gravuritaj verkoj nome *Britannia Depicta*, publikigita en 1720 enhavis ĉirkaŭ ducent ŝosemapojn kune kun miniatura kantona mapo de ĉiuj el la graflandoj de Anglio kaj Kimrio. Estis malkutima trajto ankaŭ la karaktero de liaj atlasoj ke la mapoj estis gravuritaj sur ambaŭ flankoj de ĉiu paĝo, kaj tio rezultis en pli komforta manipulebla libro pro ties malgrando.

Li publikigis "A Complete System of Geography, *1744-7; 'English Atlas, with a new set of maps,' 1745(?); 'Complete Atlas ... in sixty-eight Maps,' 1752; 'Atlas Minimus; or a new set of Pocket Maps,' 1758; kaj serion de separataj mapoj de la angliaj graflandoj, de Germanio, Malgranda Azio, kaj Persio, inter 1736 kaj 1776.*

Notoj
-----

1. ↑   "Bowen, Thomas". Dictionary of National Biography. London: Smith, Elder & Co. 1885–1900.

* Kategorio Emanuel Bowen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 559821
* GND: 129925543
* LCCN: n80069078
* VIAF: 100334929
* ISNI: 0000 0001 2145 3736
* SUDOC: 133745457
* BNF: 15327049t
* NLA: 35020809
 |
**Moësa** estas rivero en la kantonoj Grizono kaj Tiĉino. Ĝia longeco de la fonto ĝis alfluo estas 47 km.

Geografio
---------

La rivero Moësa fontas sude de la kulmino de San-Bernardino-Pasejo el la Lago de Moesola sur alteco de 2065 m s.m. sur la teritorio de la komunumo Mesoko ĉe la koordinatoj 46° 29′ 27″ N 9° 10′ 15″ O﻿ / ﻿46.49083 °N, 9.17083 °O﻿ / 46.49083; 9.17083 (mapo)Koordinatoj: 46° 29′ 27″ N 9° 10′ 15″ O﻿ / ﻿46.49083 °N, 9.17083 °O﻿ / 46.49083; 9.17083 (mapo). Laŭ la rivero nomiĝas la distrikto Moësa, kies teritorio plimalpli kongruas teritorio kun la akvokoleta baseno de Moësa.

Fluvojo
-------

Post la fonto la rivero unue pasas apud la vilaĝeto San Bernardino, tiam fluas tra la baraĵlago Lago de Isolo. La rivero tiam fluas tra la tuta Valo de Mesoko, nome tra la komunumoj Mesoko, Soazza, Lostallo, Verdabbio, Cama, Leggia, Grono, Roveredo kaj San Vittore. En Roveredo de sudo alfluas al Moësa ĝia ĉefa alfluanto Calancasca, kiu fluas tra la valo de Calanca. Post San Vittore la rivero forlasas Kantonon Grizono, trifluas Luminon kaj fine atignas Arbedon.

Alfluo
------

Sur alteco de 240 m s.m. Moësa en Arbedo-Castione en Kantono Tiĉino alfluas al Tiĉino.

Akvoelektroenergio
------------------

Laŭlonge de la rivero situas pluraj akvoleketrejoj, precipe sub la baraĵlago de Isola en Mesoko kaj apud Lostallo. La akvoelektrejo de Calancasca AG en Roveredo utiligas la energion de la flanka rivero Calanĉasca de la akvo retenita en la Lago de Molina.

Hidrologiaj datumoj
-------------------

La akvokoleta areo de la rivero mezuras 471 km². Ĝia averaĝa akvofluo mezurita dum la lastaj cent jaroj apud Lumino estas 671,3 m². 0,41% de la akvokoleta areo estas kovritaj de glaĉeroj. Okulfrapa estas, ke la meza akvofluo laŭ la hidrologia statistiko dum la lastaj jaroj konstante malkreskis. Dum la lastaj 10 jaroj la averaĝa akvofluo estis 485.58 m² kaj dum la lastaj du jaroj eĉ nur 307.91 m². Tiuj ciferoj montras, ke la Valo de Mesoko evidente dum la lastaj jaroj fariĝis pli seka ol antaŭe.

Vidu ankaŭ
----------

* **Distrikto Moësa**

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Hidrologiaj datumoj de Moësa en la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Medio

Eksteraj ligiloj
----------------

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Moësa** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* Moësa en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale
**Monsalupe** [monsaLUpe] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo (atribuita ankaŭ al La Moraña) kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. *Monsalupe* estas etimologio komprenebla kiel *Monto de Lupoj*. Tiukadre simboloj aperas en la supra duono de la blazono, dum en la malsupra duono aperas du spikoj (agrikulturo) inter anzino (brutobredado).

Monsalupe en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 17,5 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 60 loĝantojn, sed pli ol 300 somere, kiam multaj elmigrintoj revenas feritempe. Ĝi perdis multajn loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento kaj la duonon el la 1980-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 21 km de Avilo, provinca ĉefurbo, 129 de Madrido, ŝtata ĉefurbo, kaj 85 de Salamanko.

Ĝi limas okcidente kun Aveinte; sude kun Ávila kaj Bularros; oriente kun Cardeñosa kaj Peñalba de Ávila; norde kun Las Berlanas kaj San Juan de la Encinilla.

Historio
--------

Estas restaĵoj de antaŭromia loĝado. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. La dekomenca setlejo estis je 1,5 km de la nuna domaro kiu estis translokigita en la 15-a jarcento pro invado de formikoj (ĉu termitoj). En 2006 oni malkovris mezepokan tombejon kun tomboj de 11a ĝis 16a jarcentoj, moneroj kaj kalkorestaĵoj. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), brutobredado kaj fungokolektado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado), sed la loĝantaro estas tre maljuniĝinta.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762191
 |
barataj muzikistoj ludantaj mridangamon (maldekstre) kaj gatamon (dekstre)
**Mridangamo** - kanare ಮೃದಂಗ, malajale മൃദംഗം (*mridangam*) - estas frapinstrumento el suda Barato. Temas pri la plej grava akompana ritma muzikilo de la karnatika muziko de suda Barato kaj kompareblas al la signifo de la muzikilo tabla-o por la muzio de norda Barato.

mridangamo
La vorto „mridangam" estas la sudbarata variaĵo de la sanskritaj vortoj „mrida" (argilo aŭ tero) kaj „anga" (korpo). Dum la instrumento historie produktiĝis el bakita argilo, intertempe - pro la tiel pli longa vivdaŭro de la instrumento - por la produktado nur uziĝas ligno. Plej ofte uziĝas la ligno de jakvo. Lige al la evoluo de la muzikilo ankaŭ plifajniĝis la sistemo de *talaoj*, sistemo de kompleksaj ritmoj en la klasika barata muziko.

La mridrangamo estas tubo el kavigita trunkopeco de jakvo-arbo, kiu ambaŭflanke estas fermita per membranoj el kapra ledo, tiel ke ekestas kvazaŭ "duobla tamburo". La ligno dikas proksimume 25 milimetrojn, kaj la du membranoj interligiĝas per ledaj ŝnuroj, tiel ke ili tensiiĝas. La du membranoj havas malsaman grandecon, tiel ke la frapado de la membranoj kreas jen pli altan, jen pli malaltan sonon. Per humidigo de la kapra ledo (plej ofte de la pli eta membrano) kaj apliko de pasto el riza faruno kaj akvo centre de la membrano la muzikisto agordigas sian instrumenton antaŭ muzika prezento.

La mridangamo ludiĝas kuŝante sur unu piedo de la surplanke sidanta muzikisto. La pli lerta mano de la muzikisto batas la pli etan membranon, la alia mano la pli grandan.

La muzikilo historie kaj ankaŭ nuntempe ankaŭ uziĝas en muzikaj procesioj kaj en religiaj festivaloj de suda Barato. Tiam kompreneble necesas, ke la muzikisto staras kaj paŝas, kaj la muzikilo teniĝas per leda zono portata sur ŝultro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo pri la muzikilo Arkivigite je 2018-11-13 per la retarkivo Wayback Machine
* retejo "planedo mridangamo"
* priskriboj de la mridangamo kaj de aliaj tradiciaj barataj muzikiloj
* plia retejo pri la muzikilo
**Moĝibako** (japane 文字化け, elparolu: [mo*ĝ*ibake]), komputila ĵargono, ek de 文字 (もじ, *moĝi*) "litero" + 化け (ばけ, *bake*) "ŝanĝa" aŭ "misforma", signas la elmontratajn karaktrojn kiuj rezultas de la transkodo malkonvena de signifa teksto kiu aperis sensignifa al la legulo. Esperante oni povas ankaŭ diri **signokaĉo**. En Rusujo oni nomas la problemon *кракозя́бры* (*krakozjabri* infanecaj skribaĉoj, IPA: [krɐkɐˈzʲæbrɪ̈]), en germana ĝi estas *Zeichensalat* ("signa salato") kaj en la ĉina lingvo ĝi estas 乱码 (*luànmǎ*, "amaso de kodo konfuza").

La problemo leviĝis en la tagiĝo de la Interreto, kiam oni skribis la multecon de lingvoj en malsamaj kodpaĝoj. La enkonduko de Unikodo provizas la solvon teknikan, sed la problemo persistis ĉar multaj retpaĝoj ne uzas la enkodigon UTF-8 (aŭ la anstataŭan enkodigon UTF-16, kiu estas pli kompakta reprezentado por la paĝoj ĉinaj, japanoj kaj koreaj).

Oni povas foje fari tian tekston komprenebla per malfermi ĝin en tekstredaktilo aŭ retumilo, kaj poste elekti alian enkodigon. Tamen, tia rekodigo por revigligi la originalan tekston ne ĉiam eblas. Ekzemple, pli aĝaj, neĝuste agorditaj retpoŝtaj serviloj kiuj atendas ricevi nur sep-bitajn mesaĝojn, forĵetus la okan biton en la dissendado, aŭ unuopa arbitra signo anstataŭus multoblajn signojn, tiel malhelpanta la aŭtomatigitan restarigon de la celata signo.

Antaŭ la ĝenerala uzo de Unikodo, oni ofte kodis Esperanton en Latino-3 aŭ "Sud-Eŭropa Latina Signokodo" por montri la akcentajn karakterojn ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ kaj ŭ. Iuj retumiloj neĝuste elmontris ĉi tiujn signojn kiel Latino-1-aj signoj kun la sama enkodigo: æ, ø, ¶, ¼, þ kaj ý.

Referencoj
----------

1. ↑  Michael Rollins, "Avoiding the 'mojibake' bugaboo" ("Evitanta la moĝibakan teruraĵon"), *Japan Times*, la 27-an februaro 2003. Elŝutita la 11-an septembro 2009.
**Muckrakers** (angla ~ „sterko-rastantoj") estas grupo de usonaj ĵurnalistoj, verkistoj, kiuj famiĝis pro siaj senvualigaj verkoj antaŭ la unua mondmilito. Ili raportis detale kaj laŭ faktoj pri politika kaj ekonomia koruptado, senatenta agado de la grandaj monopoloj kaj pri la mizero, kaŭzita de tiuj. 

Ilia nomo estis originale pejorativa kaj venis de prezidento Theodore Roosevelt, kiu en parolo de 14-a de aprilo 1906, komparis ilin al sterkorastanta rolanto en alegoria romano de John Bunyan *Pilgrim's Progress*, ke ankaŭ ili „kapablas nur subenrigardi". 

La unuaj senvualigaj artikoloj aperis en januara numero de *McClure's Magazine* 1903. Tiam la artikoloj de Lincoln Steffens, Ray Stannard Baker kaj Ida M. Tarbell observis la lokajn registarojn, trestojn, situon de la industria laboristaro. 

La artikoloj pri politika koruptado, merkataj trompoj, industriaj monopoloj kaŭzis grandan eĥon en la socio, kio instigis ankaŭ aliajn pli akre kritiki la usonan socion.

La movado de la *muckrakers* forfloris kaj malaperis inter 1910 kaj 1912.

Gravuloj de la movado
---------------------

* Charles Edward Russell: *The Greatest Trust in the World* (1905), *The Uprising of the Many* (1907)
* Lincoln Steffens verkis pri korupta urba kaj federacia politika vivo en *The Shame of the Cities* (1904)
* Brand Whitlock: *The Turn of the Balance* (1907)
* Thomas W. Lawson: *Frenzied Finance* (1904–05)
* Ida M. Tarbell: *History of the Standard Oil Company* (1904)
* Edwin Markham: *Children in Bondage*
* Upton Sinclair: *The Jungle* (1906)
* Samuel Hopkins Adams: *Great American Fraud* (1906)
* David Graham Phillips: *The Treason of the Senate* (1906) helpis akceptigi la 17-an aldonon de la usona konstitucio, kiu deklaris, ke la senatanojn elektu rekte la ŝtatanoj.
La **moŝavao** (hebree *Moŝava*, plurale *Moŝavot*) estas unu el la tri ĉefaj tipoj de agrikulturaj kooperativoj kaj organizaj formoj de setlado en Israelo - la plej malnova el la tri sistemoj. Ekzistas malpli ol 100 moŝavaoj kaj multaj el ili intertempe iĝis urboj. La pli konataj kaj pli oftaj aliaj du tipoj de agrikulturaj kooperativoj kaj organizaj formoj de setlado en Israelo estas moŝavoj (atentu: ne miksu la du similajn vortojn) kaj kibucoj.

La moŝavo do estas la plej aĝa juda formo de agrikultura kuna produktado en la hodiaŭa Israelo. La moŝavaj vilaĝoj kreiĝis dum la unua fazo de la cionisma enmigro de judoj en Palestinon, antaŭ la Unua Mondmilito, kaj sekvis la modelon de tipaj vilaĝoj en Mezeŭropo. La farmistoj en moŝavaoj laboras - kontraste al tiuj en moŝavoj kaj kibucoj - individue kaj persone posedas siajn bienojn.

El multaj eksaj moŝavaoj dum la paso de la jardekoj ekestis israelaj urboj. Eksaj *Moŝavot* ekzemple estas:

* Ĥadera,
* Herclija,
* Hod ha Ŝaron,
* Kfar Saba,
* Naharija,
* Nes Ciona,
* Netanja,
* Pardes Hana,
* Petaĥ Tikva,
* Ra'anana,
* Ramat ha Ŝaron,
* Reĥovot,
* Riŝon-Le-Ciono kaj
* Ciĥron Ja'akov.

* Kategorio Moŝavao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Flutregistro el fermaj fajfilo lignaj. Je la supraj finaĵoj de la fajfiloj oni ekvidas la tenilojn por la ŝtopiloj
**Fermaj fajfiloj** estas orgenfajfiloj, kies supra finaĵo estas fermita.

Tipa estas la konstrumaniero kun labiofajfiloj, kies supra finaĵo estas fermita. Tio sekvigas, ke la tono produktita de tia fajfilo, sonas oktavon pli malalta ol atendendus. Tion kaŭzas la fakto, ke la staranta ondo en la fajfilkorpo pro la reflektado ĉe la tubofino tie ne havas osciloventron, sed devige oscilonodon. Ene de la fajfilo do estas anstataŭ la duono, kiel je la malferma fajfilo, kvarono de la oscilado. la ondolongeco do estas duoble granda.

Fermaj fajfiloj en oktavpozicio estas konstruataj en la futpozicioj 32′ (en la pedalverko, en *orgenegoj* malofte ankaŭ en la manualo), 16′, 8′ kaj 4′. Ferma 2-futo trans la tuta manualamplekso maloftas, ĉar ĝi estas malfacile produktebla. En kelkaj orgenegoj staras en la pedalverko ankaŭ fermita 64′-registro. Plene elkonstruita, do etendiĝanta ĝis la subsubkontra-C, 64′-fermregistro tamen ĝis nun ne konatas. La kvintoj 211/3′ (en la pedalverko, malofte kaj nur en grandaj orgenoj), 102/3′ (en la pedalverko) kaj 51/3′ preskaŭ ĉiam aperas kiel fermitaj registroj. Fermita 8-futo oftege troveblas kaj estas en la plej multaj etorgenoj la ununura labia 8′-registro.

Fermaj registroj estas ege pli mallaŭtaj kiel malfermaj registroj kaj krome pli malhelaj laŭ sonkoloro. En la supratonospektro enestas nur la malparaj supratonoj, mankas la paraj supratonoj, inter ili la oktavoj. Mallarĝe mezurita ferma registro povas esti konstruita tiel, ke la tria supratono, la duodecimo, en la orgenkonstruo nomata „kvinto", elstaras, kiu estigis en la germana faklingvo la nomojn *Quintatön* aŭ *Quintadena* (kvintotono) por tiaj registroj. Je ankoraŭ pli mallarĝa mezuro elpaŝas la 5-a supratono, kiu situas du oktavojn kaj perfektan tercion super la baztono kaj nomiĝas en la orgenkonstruo „tercio". Tiu ĉi registron nomiĝas *tiercino* kaj maloftas.

Fermaj registroj estas konstruataj kun cirkla laŭlarĝa sekcaĵo el metalo kaj kun rektangula laŭlarĝa sekcaĵo el ligno. Kelkfoje ankaŭ la plej malaltaj fajfiloj de malferma registro (ekz. *mirlitono*, *Hohlflöte*, *principalo*) estas konstruataj fermaj, por ŝpari spacon, pezon, materialon aŭ kostojn.

ĉamkorno

Aliaj instrumentoj
------------------

Ankaŭ kelkaj flutospecoj estas fermaj konstruitaj. Dum kiam je la plej multaj flutoj kiel ekz. la bekfluto kaj transversa fluto la tubofinaĵo estas malferma, ekz. la fluto de Pan aŭ la ĉamkorno havas fermajn finaĵojn. La sona diferenco inter malferma kaj ferma fluto estas bone klarigebla per bekfluta kapo, kiun oni unuafoje ekblovas fermita kaj poste dum la blovado kovras la malsupran fermaĵon per la manplato.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de orgenregistroj

* Kategorio Ferma fajfilo (orgeno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Amortizitaj osciladoj de diversaj amortizaj rilatumoj {\displaystyle \zeta }.
En fiziko, **amortizo** estas efiko sur oscila sistemo, kiu reduktas la amplitudon de oscilo.

Priskribo
---------

Konsideru la jenan ordinaran diferencialan ekvacion de harmona oscilanto:

{\displaystyle m{\ddot {x}}+kx=0}.
La solvo de tiu ekvacio,

{\displaystyle x(t)=A\sin(\omega t+\theta )},
reprezentas senfinan osciladon, en kiu

{\displaystyle \omega ={\sqrt {k/m}}}
estas la angula frekvenco de oscilo. La **amortizita harmona oscilanto** estas priskribata de la jena modifita ekvacio:

{\displaystyle m{\ddot {x}}+c{\dot {x}}+kx=0}.
La koeficiento {\displaystyle c} nomiĝas la **amortiza koeficiento**; ĝia internacia mezurunuo estas kilogramo en sekundo (kg/s).

Klasifiko
---------

La **krita amortiza koeficiento** estas la valoro

{\displaystyle c\_{0}=2{\sqrt {km}}}.
* Se {\displaystyle c=0}, la amortizo ne ekzistas, kaj la oscilo daŭras senhalte.
* Se {\displaystyle c<c\_{0}}, la amortizo estas **subkrita**. Sub subkrita amortizo, oscilo daŭras dum iom da tempo sed haltas; la daŭro de oscilo estas proksimume {\displaystyle m/c}.
* Se {\displaystyle c>c\_{0}}, la amortizo estas **superkrita**. Sub superkrita amortizo, oscilo ne okazas, kaj la movo neniam ŝanĝas direkton.
* La **krita** amortizo {\displaystyle c=c\_{0}} estas la limo inter la du reĝimoj.

La **amortiza rilatumo** estas la sendimensia nombro

{\displaystyle \zeta =c/c\_{0}}.
Tiel, {\displaystyle \zeta <1} estas subkrita amortizo; {\displaystyle \zeta >1} estas superkrita amortizo.

Referencoj
----------

1. ↑   amortiz/o (esperante). *Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Amortizo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Damped simple harmonic motion (angle). *MathWorld*.
**Muelas del Pan** [MŬElas delPAN] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra del Pan, en la centro de la provinco. *Muelas del Pan* estas etimologie tradukebla al *Muelejoj de la Pano*, el kio Pano alude al la komarkonomo.

Municipoj de la komarko Tierra de Alba en la centro de la provinco Zamoro.
Villaflor.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Muelas del Pan (ĉefurbo), Cerezal de Aliste, Ricobayo, Salto del Esla (kvartalo) kaj Villaflor, okupas totalan areon de 72,61 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 607 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 800 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 22 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. 

Estas atestaĵoj de prahistoria kaj romia loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado. Plej fruaj mencioj estas de 1168, 1175. Ĝi apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. 

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, vinkeloj, historia heredo, piedirado) kun industrio.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 756652
* VIAF: 316734650
 |
Kriptozoologio > Monstro de Loch Ness

---

La **Monstro de Loch Ness** (esperante ***La Monstro de Loĥneso*** aŭ ***Lago Neso***), ofte nomata ankaŭ **Nessie** (Nesi), estas besto, onidire vivanta en Loĥneso (Skotlando) proksime al la urbo Inverness. Nenio pruvas la ekziston de la monstro, sed la hipotezo pri la estaĵoj riĉigis la ĉirkaŭaĵon, ĉefe post la Granda Ekonomia Monda Krizo.

Historio
--------

* Unue menciita en 565 en vivo de sankta Kolumba *Life of St. Columba* (latina origina titolo: *Vita Columbae*) de abato Adamnan (\* 623/24; † 23.9.704)
* Pliaj sciigoj okazis inter 1872 kaj 1903, sed famiĝis la apero de la 2-a de majo 1933,
* Julie de 2003, BBC financis detalan esploron de Loĥneso per sonaroj, sed oni ne trovis spuron de la estaĵo. La BBC-teamo finis la raporton per konkludo pri neekzisto de la monstro.

Biologiaj faktoj
----------------

Statuo de la Monstro de Loch Ness.Por longdaŭra kunekzisto de similaj serpentobestoj, iaj saŭroj, oni bezonas minimuman grupan nombron (por reprodukto). Tio povas esti 10–15 ekzempleroj. Tiom da bestoj ne povus vivi en la lago sen ia spuro, vivsigno.

La lago ne estas sufiĉe granda por plesiosaŭroj aŭ similaj bestofamilioj (sen paroli pri tio, ke la lago estas sufiĉe nova kaj multfoje glaciiĝis).

Literaturo
----------

Probst, Ernst: Nessie. Das Monsterbuch, Verlag Ernst Probst, Mainz-Kostheim 1992, ISBN 3-935718-90-X

Vidu ankaŭ
----------

* Jetio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Monstro de Loch Ness en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La Monstro de Loch Ness ĉe *Cryptozoology.com* (angle).
Koordinatoj: 50° 51′ 49″ N 14° 27′ 24″ O﻿ / ﻿50.86361 °N, 14.45667 °O﻿ / 50.86361; 14.45667 (mapo)

**Muelejo de Horn por spicoj** situas sur maldekstra bordo de rivero Chřibská Kamenice en Dolní Chřibská, kiu estas parto de urbo Chřibská en distrikto Děčín en Regiono Ústí nad Labem. La eksa muelejo komune kun la devena ekipaĵaro estas enskribita en Centra listo de memorindaĵoj de Ĉeĥio sub numero 30558/5-5030.

Historio
--------

La unua mencio pri la muelejo en loko de la hodiaŭa objekto n-ro 35 en Dolní Chřibská devenas el la jaro 1713. En tereziana katastro estis en tiu ĉi loko indikata muelejo kun du segejoj. En la jaro 1787 estis menciata etaĝa konstruaĵo kun kelo kaj garbejo.

Memorindaĵoj en Dolní Chřibská - maldekstre muelejo de Horn, dekstre unu el arkozonaj domoj
En la jaro 1884 ĉi tie sur la maldekstra bordo de la rivero konstruis entreprenisto Josef Horn kun sia kunulo akvan muelejon por spicoj. En la muelejo estis prilaborataj diversaj specoj de spicoj, precipe pipro kaj vanilo, sed ankaŭ vico de pluaj, kiel estas karvio, fenkolo, cinamo aŭ zingibro. La spicoj estis el Chřibská eksportataj en la tutan Aŭstrion-Hungarion.

En la jaro 1907 estis konstruita nova etaĝa konstruaĵo, en kiu estis deponejoj, loĝejo kaj kancelario. En la jaro1942 aĉetis firmao "Josef Horn & Co. Mlýn na koření a obilní mlýn, dovoz koření a čaje" ("Josef Horn & Co. Muelejo por spicoj, importo de spicoj kaj teo") el Dolní Chřibská proksiman fabrikon de Hübel en loko Na Potocích, kie ĝi aranĝis pluajn deponejojn por sia produktado.

Post finigo de la dua mondmilito la posedanto de muelejo estis ellandigita Germanion kaj la muelejo estis ensumigita en entreprenon Balírny obchodu (Pakumejoj de vendejo), kiu komence de la 1990-aj jaroj pereis.

Nur en la jaro 1961 la movumo de la mueleja ekipaĵo estis alikonstruita el la akva en elektran.

Oni muelis la spicojn en Chřibská ĝis la jaro 1980, pli poste la areo servis kiel pakumejo de spicoj.
La muara modelo estas formata per du serioj de paralelaj linioj, nome aro klinita je angulo de 5 gradoj unu rilate al alia.
En tiu cifereca foto videblas la muara aspekto en la pordo de stokejo.
En matematiko, fiziko, optiko kaj grafikaj artoj, **muara modelo** aŭ **muara aspekto** estas modelo de interfero formita kiam oni supermetas du kradojn de linioj, ĉu rektaj ĉu kurbaj, laŭ certa angulo aŭ kiam tiuj kradoj havas granfojn iomete diferencajn.

Muara modelo kreata per koincidaj du serioji de samcentraj cirkloj.
Tiu efekto montriĝas tre diverse. La linioj povas estis la tekstilaj fibroj de muara tolo (kiuj havigas sian nomon al la efekto), aŭ la simplaj linioj en la ekrano de komputilo. La homa vidkapablo kreas la iluzion de malhelaj kaj helajs bendoj horizontalaj, kiuj supermetiĝas al la fajnaj linioj kiuj reale estas kiuj formas la modelon. Pli kompleksaj muaraj aspektoj povas formiĝi per supermetado de kompleksaj figuroj faritaj el kurbaj linioj interplektitaj. Se ĉiu el la kradoj havas diferencan koloron, la muara modelo rezultinta estos el tria koloro, kiu povas esti nomata **muara koloro**.

Etimologio
----------

La termino "muaro" devenas el franca *moiré*, nome partikulara tipo de tekstila, tradicie el silko, sed lastatempe ankaŭ el kotono aŭ sinteza fibro, kiu simile havas ondecan aŭ fluktuan aspekton, pere de la geometriaj modeloj formitaj per la strukturo mem de la tolo.

Notoj
-----

1. ↑  PIV NPIV Alirita la 2an de Februaro 2021.
2. ↑   Real Academia Española (2005). «muaré». Diccionario Panhispánico de Dudas. Konsultita la 2an de Februaro 2021.
3. 1 2   Encyclopaedia Britannica (2018). «Moiré pattern». Encyclopædia Britannica (en angla). Konsultita la 2an de Februaro 2021.
4. ↑   Real Academia Española. «muaré». Diccionario de la Real Academia Española. Konsultita la 2an de Februaro 2021.

* Muaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Muaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 715251
 |
**Monasterio de la Sierra** [monasTErjo delaSJEra] estas loĝloko kaj municipo en la sudoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Sierra de la Demanda*. La loknomo *Monasterio de la Sierra* estas komprenebla kiel Monaĥejo de la Montaro.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Sierra de la Demanda, ruĝe, sudoriente.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 5,89 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 40 loĝantojn. Ĝi perdis preskaŭ 300 loĝantojn ekde la 1930-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. 

Ĝi distas 70 km de Burgoso, provinca ĉefurbo. La areo gravas kiel granda arbaro de kverkoj, inter kiuj kelkaj gravaj ekzempleroj.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la franciskana monaĥejo (je 5 km), la ermitejo, la mezepokaj tomboj, gravaj arboj kaj geologie interesaj kanjonoj ktp.

Bildoj
------

* La preĝejo.La preĝejo.
* ErmitejoErmitejo
* ForĝejoForĝejo
* Homforma tomboHomforma tombo

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 779717
 |
**Mubi** estas grandurbo en Niĝerio.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 10° 16′ N 13° 16′ O﻿ / ﻿10.267 °N, 13.267 °O﻿ / 10.267; 13.267 (mapo)Koordinatoj: 10° 16′ N 13° 16′ O﻿ / ﻿10.267 °N, 13.267 °O﻿ / 10.267; 13.267 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 102.182 en 2012
* Supermara alteco: 580 m
* Horzono: UTC +1

Geografio
---------

Mubi situas sur malebenaĵo laŭ rivereto en la orienenta sekcio de la lando. Kameruno etendiĝas nur 10 km.

Historio
--------

Mubi estis fondita supozeble en la 18-a jarcento fare de sultano. Baldaŭe ĝi apartenis al germana kolonio Kameruno. Inter 1919-1961 ĝi apartenis al britoj. En la urbo precipe fulboj vivas.

Klimato
-------

Mubi situas en tropika klimato. La averaĝa temperaturo estas 25-30 °C. Jare pluvas po 844 mm. Inter novembro-marto ne pluvas. La pluvo kulminas en aŭgusto.

Trafiko
-------

El Mubi 3 gravaj vojoj kuras, la plej grava al Jimeta.

Vidindaĵoj
----------

* centra moskeo

Fontoj
------

* Germana Vikipedio
* 
*
Muhamad al-Badr, meze de la 1960-aj jaroj
**Muhamad al-Badr** (arabe محمد البدر, latinliterigo laŭ la normo de DMG Muḥammad al-Badr; naskiĝis en 1926; mortis 1996 en Londono) estis la lasta reĝo el la dinastio de zaididoj en Norda Jemeno (1962).

La patro de Muhamad al-Badr, reĝo Ahmad ibn Jahja (1948-1962) jam dum sia vivado nomumis la filon lia posteulo pri la reĝa posteno. Sed rapide ekestis tensioj inter patro kaj filo, kiam la filo celis plirapidigi la tre hezitan patran politikon pri modernigo de la lando. Ekzemple la filo dum kuracripoza restado de la patro eksterlande invitis konsilistojn el Sovetunio kaj Popola Respubliko Ĉinio, por instali iujn reformojn. Ahmad je sia reveno al Jemeno forte subpremis tiujn iniciatojn. Kadre de atenco en marto 1962 la patro tamen estis grave vundita kaj transdonis la regadon de la lando al sia filo, kiu post la morto de Ahmad la 19-an de septembro 1962 ankaŭ formale iĝis reĝo de Norda Jemeno.

Sed jam la 26-an de septembro 1962 efektiviĝis puĉo de respublikemaj oficiroj en la jemena ĉefurbo Sanao. Muhamad al-Badr sukcesis fuĝi. Dum la puĉistoj deklaris Jemenon respubliko, Muhamad alianciĝis kun la montaraj triboj en norda Jemeno. En la sekva interna milito inter la jaroj 1962 kaj 1969) la respublikanoj estis subtenitaj fare de la registaro kaj armeo de Egiptio, kaj la monarkianoj de la registaro kaj armeo de Sauda Arabio. Nur kiam la egiptia armeo post la sestaga milito de 1962 retiriĝis el Jemeno kaj la monarkiistoj malsukcesis en provo konkeri la ĉefurbon Sanao, ekestis pactraktadoj inter la du flankoj de la enlanda milito. Post packontrakto, kiu signifis respublikigon de la lando, sed garantiis al la monarkiistoj nepersekuton, Muhamad al-Badr la 8-an de marto 1969 forlasis Jemenon. Li mortis en 1996 ekzile en Londono.

* Kategorio Muhamad al-Badr en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 352984
* GND: 1220359211
* VIAF: 2451163756428934480005
 |
**Mucsfa** [muĉfa] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Bonyhád.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.3552/18.416
* Loĝantaro: 420
* Poŝtkodo: 7185
* Telefonprefikso: 74

Situo
-----

La vilaĝo situas sur malebenaĵo, en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Bonyhád troviĝas 13, Dombóvár 26, Szekszárd 28 km-ojn for.

Historio
--------

Pli frue romianoj loĝis tie. La unua mencio devenis el la 13-a jarcento en formo *Mucsfafalva*. Post la turka erao en 1724 germanoj fondis la vilaĝon. En 1920 ne tro longe Mucsfa ricevis la rangon granvilaĝo. La germanoj estis deportitaj post la 2-a mondmilito al Germanio, dume alvenis rifuĝintaj hungaroj.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, biblioteko, kuracejo, infankuracejo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* luterana baroka kaj klasikisma preĝejo de 1786
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj

* Kategorio Mucsfa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Abu Bakr Muhammad ibn Ra'ik** (arabe محمد بن رائق) (m. 13a de februaro 942), kutime simple **Ibn Ra'ik**, estis funkciulo de la Abasida Kaliflando, kiu espluatis la malfortecon de la kalifa registaro por iĝi la unua *amir al-umara* ("komandanto de komandantoj", nome *de facto* regento) de la Kaliflando en 936. Elpostenigita fare de Turkaj militistestroj en 938, li reakiris la postenon en 941 kaj tenis ĝin ĝis sia murdo en februaro 942.

Dum la regado de la kalifo al-Muktadir (r. 908–932), li servis kiel policestro (*sahib al-ŝurta*) kaj ĉambelano (*haĝib*). Post la elpostenigo kaj murdo de al-Muktadir kaj la ascendo de al-Kahir (r. 932–934), Ibn Ra'ik abandonis Bagdadon. Poste li akiris la guberniestrecon de Vasit post la ascendo de al-Radi (r. 934–940).

Referencoj
----------

1. ↑   Donohue (2003), p. 9
2. ↑  Sourdel (1986), p. 902

Bibliografio
------------

* Donohue, John J. (2003). The Buwayhid Dynasty in Iraq 334 H./945 to 403 H./1012: Shaping Institutions for the Future. Leiden and Boston: BRILL. ISBN 90-04-12860-3.  Alirita la 10an de Novembro 2016.
* Sourdel, Dominique (1986). "Ibn Rāʾiḳ". The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume III: H–Iram. Leiden and New York: BRILL. p. 902. ISBN 90-04-08118-6.
La baraĵlago en Kiŝinevo ĉe grandega distra areo
**Parko ĉe Muelejvalo** (rumane *Parcul Valea Morilor*) estas vasta ripozejo en Moldavio kun kvar alirejoj kaj grandeco de sume 102 hektaroj. Ĝi konsistas el artefarita lago (de 34 hektaroj) kun ĉeborda promenejo, plaĝoj, kaskado kun 218 ŝtupoj ktp. Apudas foira spaco *MoldExpo* kaj bela arboreto. La tuto troviĝas eoste de la historia urbocentro de Kiŝinevo kaj piede oni atingas tiun ĉi ĉarman lokon disde la parlamento ene de nur kvarona horo.

Historio
--------

La kaskadoj post renovigoj en 2016
La tuto revenas al la tempo kiam Leonid Breĵnev loke politikresponsis pri tio kiu volis krei abundan spacon distran por la junuloj. La ne tute tri kilometrajn longa promenejo havas multajn arbojn kaj la proksime estiĝantaj areoj disponigis kaj disponigas sufiĉe da spaco por havigi i.a. sportajn kaj kulturajn lokojn. Ŝakludo liberaera praktikatis kaj scenejo kun kvin miloj da sidlokoj ankaŭ venigis enparken teatraĵojn kaj muzikajn spektaklojn. Ne forgesendas impona kaskado kun 218 ŝtupoj. Somere eblas troti, vintre patinadi.

En 1998 malfermitis moderna distrejo *Aventura Park*. Inter 2007 kaj 2012 la lago ne ekzistis pro akvopurigaj kialoj. Modernigideoj multas kaj parte jam realigitis.

MoldExpo
--------

Proksime en la oriento situas la foira areo *MoldExpo* kies originoj estis foiro agrikultura (*Expoziția Agricolă Republicană Permanentă*). Ĉiujare kunvenas spertuloj kaj interesatoj por ĝui po 20 okazigojn internaciajn. Oktobro estas rezervata por vina kaj vinkultivada festo.

Arboreto
--------

Dendrologia parko (rumane: *Parcul Dendrariu*) apudas tuj la menciitan baraĵlagon. Eniro tamen faratas de flanko pli fora de la urbocentro. La tuto estiĝis ekde 1950 sur 83 hektaroj kiel botanika ĝardeno kiun oni ŝanĝis en 1973 en arboreton. Admiratas surloke lagetoj, regionaj arbustoj, plantkultivejo, arbokultivejo, multaj ulnoj. Nordeoste troviĝas belega bedaro kun rozoj kiu ŝatatas kiel fotografia fono.

Aliaj gravaj verdaj zonoj estas - en la nordoriento de la urbo - *Pădurea-parcul Butoiaș* (70 hektaroj; alternativa nomo *Parcul Mihai Eminescu*) kaj *Parcul La Izvor* (150 hektaroj; ĝi estiĝis en 1972 kaj havas du insulojn kun eblo de remado) en la nordoriento de la urbo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muelejvalparko (Kiŝinevo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de MoldExpo
* Jubutaĵo pri Aventura Park[*rompita ligilo*]
* Vojaĝrakonta blogo, kie menciatas ankaŭ la distrejo Aventura Park[*rompita ligilo*]
* Pri la historio de tiu ĉi zono
* Arboreta sinprezento ĉe Fejsbuko