**Thelma & Louise** estas dramfilmo el 1991 reĝisorita de Ridley Scott kaj ĉefrolita de Susan Sarandon kaj Geena Davis. La filmo gajnis la Oskaron Akademia Premio por la Plej Bona Originala Scenaro, verkita de Kali Kaori, kaj estis nomumita por premioj en du kategorioj: reĝisoro kaj ĉefaktorino. La filmo ankaŭ gajnis la Premion Oran Globon por Plej bona scenaro.

Intrigo
-------

Paro da amikinoj, Thelma Dickinson (Geena Davis), frustrita dommastrino kontrolita fare de ŝia edzo Daryl, kaj Louise Sawyer (Susan Sarandon), malriĉa servistino, ferias kune en la montoj por longa semajnfino, nesciigantaj iliaj edzoj. Kiam vesperiĝas, la duopo haltas ĉe klubo kaj tie ili renkontas viron nomitan Harlan, kiu flirtas kun Thelma kiu ĝuas liajn progresojn. Estante trinkita, Harlan prenas Thelma el la klubo, kaj sciante ke ŝi ne volas amori kun li, li devigas sin al ŝi kaj provas seksperforti ŝin en la parkumejo de la klubo. Louise, kiu serĉas ŝian amikinon, trovas ŝin seksperfortita kaj devigas Harlan ellasi Thelma per armila forto. Ĉar ili forlasas la lokon, Harlan daŭre parolas malĝentile direkte al ili, kaj Louise en impulsema reago pafas lin senvive.

De ĉi tie la vojaĝo de la duopo ŝanĝiĝas de ekskurso al fakta fuĝo de la polico kaj de la leĝo. La ĉagrenitaj kompanioj daŭrigas sian vojaĝon tra la nokto. La venontan matenon, Louise decidas repreni ĉiujn ŝiajn ŝparaĵojn kaj kontaktas Jimmy, ŝian partneron, kiu jesas helpi al ŝi. Dume, loka detektivo, Hal Slocumb (Harvey Keitel), transprenas la enketon de la murdo de Harlan, kaj komencas lokalizi la duopo. Poste en la fuĝvojaĝo, Louise informas Thelma ke ŝi intencas eskapi de malliberejo per fuĝado al Meksiko kaj ofertas al ŝi interligi. Post kiam Thelma faras telefonkontakton kun ŝia edzo Daryl, Daryl riproĉas Thelma kaj malakre ordonas al ŝi reveni hejmen tuj. Ĉe tiu punkto, vundita Thelma decidas ligi kun Louise en eskapado al Meksiko kaj finiĝas la rilato kun ŝia edzo.

Dum Thelma estas agitita kaj vundita, juna viro nomita JD (Brad Pitt) alvenas kaj petas veturon al la plej proksima urbo. La juna viro ŝatas Thelma, sed Louise rifuzas aldoni pasaĝerojn. La duopo hezitas pri la itinero al Meksiko kaj faras eraron sur ilia vojo. Dume, detektivo Slocumb faras kontakton kun Daryl, kaj rakontas al li pri la implikiĝo de Thelma en la murdo. La domo de Daryl baldaŭ iĝas la fokuso de la detektivo, kie la FBI- detektivoj atendas telefonvokon de la duopo de amikinoj.

Daŭrigante ilian fuĝon, Thelma kaj Louise renkontas JD denove. Tiu tempon Louise jesas translokiĝigi lin en urbon, kie Louise malkovras ke Jimmy atendas ŝin. Jimmy kaj Louise pasigas la nokton kune, kiel ankaŭ faras JD kaj Thelma. Dum la nokto JD konfesas al Thelma ke li estas fakte ŝoserabisto. La venontan matenon, la duopo malkovras ke JD ŝtelis ilian monon dum la nokto kiun li pasigis kun Thelma. Louise mense rompiĝas kaj surgenuiĝas en larmoj, kaj Thelma, movita per kulpo, faras rabon ĉe regiona nutraĵvendejo, uzante la teknikojn JD rivelis al ŝi.

Dum la nokto, Thelma kontaktas ŝian hejmon por malkovri ĉu Daryl scias pri ilia fuĝo de la leĝo, kaj laŭ la ĝentila kaj artefarita voĉo de Daryl, ŝi ekkomprenas ke ilia fuĝo fariĝis konata, kaj tuj haltas. Poste, Louise vokas la domon de Thelma por malkovri kion la polico scias. En la konversacio, la amikoj lernis ke JD estis kaptita kun la mono kiun li prirabis de Thelma, kaj ke li rakontis al la polico ke la duopo fuĝis al Meksiko. La venontan tagon, policano haltigas la duopo por rapidado. Eĉ antaŭ ol li havis tempon ekscii pri iliaj licencoj kaj postuli plifortikigojn, Thelma eltiras pafilon antaŭ li kaj malvarme ordonas al li eniri la kofron de la aŭto, detruas la radion kaj ŝlosas ĝin. La duopo eskapas kun la ekstra municio kiun ili ricevis.

Pli poste de ilia vojaĝo, la duopo daŭras kaj perdiĝas sur la vojo plurajn fojojn. Louise kontaktas Daryl, kaj denove parolas al detektivo Slocumb, kiu provas konvinki ilin renkonti. Dum ĉi tiu konversacio, la detektivo sukcesas lokalizi ilian lokon. Post tio, la duopo renkontas kamioniston kiu faras evidentajn seksajn gestojn direkte al ili. Ili haltas, riproĉas lin kaj postulas ke li pardonpetu, kaj kiam li rifuzas, ili ekigis fajron al lia kamiono kun pafkugloj, kaj fuĝas de la sceno.

Post kiam la du virinoj estis lokalizitaj, policĉasado rezultiĝis implikante plurajn veturilojn kaj helikopteroj. Thelma kaj Louise sukcesas eskapi, sed mallonga tempo poste la duopo restas blokitaj sur la rando de klifo en la Granda Kanjono, kaj rezultas ke ili estas en Arizono. Subite, helikoptero ekaperas de la kanjono kun Slocumb en ĝi, kaj malantaŭ ili estas policaj aŭtoj. En tiu situacio, en kiu ili estas ĉirkaŭitaj, Thelma kaj Louise decidas ke ili ne estas pretaj esti kaptitaj, kaj veturas en la abismon de la Granda Kanjono, al siaj mortoj. La duopo firme kunigas manojn kaj akcelas survoje al la rando de la klifo. La filmo finiĝas kun fluga saltado de la aŭto el la klifo.

Rolantaro
---------

* Susan Sarandon - Louise Elizabeth Sawyer
* Geena Davis - Thelma Yvonne Dickinson
* Harvey Keitel - detektivo Hal Slocumb
* Michael Madsen - Jimmy Lennox
* Christopher McDonald - Daryl Dickinson
* Stephen Tobolowski - FBI agento Max
* Brad Pitt - J.D.
* Timothy Charhart - Harlan Puckett

Feminisma kritiko
-----------------

Multaj kritikistoj skribis koncerne la feminisman enhavon de la filmo. B. Ruby Rich laŭdis la filmon kiel konfirmado de la travivaĵoj de virinoj , kaj Kenneth Thorne nomis ĝin "nov-feminisma vojaĝfilmo ". En ŝia artikolo, "The Daughters of Thelma and Louise (La filinoj de Thelma kaj Louise)", Jessica Enbold argumentis ke la filmo "atakas konvenciajn padronojn de seksisma maskla konduto direkte al inoj", kaj ke la filmo "eksmetas la tradiciajn stereotipojn de masklaj-inaj rilatoj", dum reverkado de la roloj de la tipa sekso de la ĝenro de vojaĝaj filmoj. 

Tamen, la kritikisto Sheila Benson skribis recenzon por la Los Angeles Times en kiu ŝi protestis kontraŭ la karakterizado de la filmo kiel feministo, kaj asertis ke trakti venĝon kaj perforton estas kontraŭ feminismaj valoroj. 

En 2011, dum la 20-a datreveno de la publikigo de la filmo, Raina Lifshitz skribis ke la filmo estis "la lasta el la grandaj virinaj filmoj", kaj ke la filmo anoncis la atingojn de virinoj en 1992 - inkluzive de nomumoj kaj Oskar-premioj, la elekto de rekorda nombro da virinoj al la usona registaro, la afero de Anita Hill, kaj pli - danke al kiu ĉi-jare iĝis la "Jaro de la Virinoj". Ŝi ankaŭ asertis, ke la ĝenro de virinaj filmoj malpliiĝas ekde tiam, kaj eĉ hodiaŭ ili apenaŭ sukcesas trapasi la Beckel-teston .

Por plia legado
---------------

* Sturken, Marita.  (2000) *Thelma and Louise*. London: British Film Institute. ISBN 0-85170-809-9.

* Aikman, Becky.  (2017) *Off the Cliff: How the Making of Thelma & Louise Drove Hollywood to the Edge*. Penguin Press. ISBN 978-1594206719.

* (2007) *Thelma & Louise Live! The Cultural Afterlife of an American Film*. University of Texas Press. ISBN 9780292794658.

* Fournier, Gina.  (2007) *Thelma & Louise and Women in Hollywood*. McFarland & Company. ISBN 9780786423132.

Referencoj
----------

1. ↑   (February 18, 2003) "Two for the Road", *The Advocate*, p. 48–49.
2. ↑  Dunne, Michael.  (2001) *Intertextual Encounters in American Fiction, Film, and Popular Culture*. Bowling Green State University Popular Press. ISBN 0-87972-848-5.
3. ↑  Enevold, Jessica.  (2004) "The Daughters of Thelma and Louise", *Gender, Genre & Identity in Women's Travel Writing*, p. 73–95. ISBN 0-8204-4905-9.
4. ↑  Sturken, Marita.  (2000) *Thelma and Louise*. London: British Film Institute. ISBN 0-85170-809-9.
5. ↑  "'Thelma & Louise': The Last Great Film About Women" *The Atlantic*, August 31, 2011.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* *Thelma & Louise*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* Thelma & Louise ĉe AllMovie (angle)
* Thelma & Louise ĉe Turner Classic Movies Datumbazo
* Thelma & Louise ĉe Rotten Tomatoes
* Thelma & Louise ĉe Box Office Mojo
* Thelma & Louise ĉe La Nombroj
* Original trailer for *Thelma & Louise* ĉe YouTube


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 826745
* GND: 4618758-3
* VIAF: 209897234
* SUDOC: 123287553
* BNF: 16169587v
 |