recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
בחום - תפוצת הגלשן המלאיArealo
La **malaja fluglemuro** (aŭ glislemuro) *(Galeopterus variegatus)* estas specio el familio fluglemuroj (*Cynocephalidae*), ordo dermopteroj *(Dermoptera)*. Ĝi estas sola specio de sia genro.

Vivejo
------

Ĝi vivas en ĝangaloj de landoj de Sudorienta Azio: Brunejo, Kamboĝo, Indonezio, Laoso, Malajzio, Birmo, Singapuro, Tajlando kaj Vjetnamio.

Priskribo
---------

La malaja glislemuro havas haŭtan membranon inter la kruroj, kio servas la glisflugon. Ĝia pelto estas bruna, ruĝe griza. Ĝia korpolongo estas 33–42 cm, el kiu la vosto estas 17,5–27 cm. Ĝia korpomaso estas 0,9–2 kg.

Konduto
-------

La malaja glislemuro estas nokta besto, manĝas ĉefe florojn, burĝonojn, ŝosojn, junajn foliojn, fruktojn kaj nektaron, sukojn.

Reproduktado
------------

Fine de 60-taga gravediĝo, la ino naskas idon. La femalo portas la idon sur la haŭtmembrana ventro. La disiĝo okazas je 6 monatoj.

* Malaja fluglemuro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Malaja fluglemuro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Malaja fluglemuro en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**József BOKOR** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bokor József** estas hungara inĝeniero, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2001).

József Bokor  naskiĝis la 22-an de julio 1948 en Tiszadob.

Biografio
---------

József Bokor frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1966-1972, poste li eklaboris en Csepel. Li ankaŭ ekinstruis en la universitato en 1982. En 1987 li ekhavis postenon en filio de MTA. Li estis gastesploristo en Usono, Britio kaj Nederlando. Li ricevis premiojn inter 1987-2010.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A new identification method with special parametrization for model structure determination* (1979)
* *Jelfeldolgozási módszerek és algoritmusok gyorsításának lehetőségei* (1989)
* *Computer Controlled Systems* (2002)
* *Irányítástechnika járműdinamikai alkalmazásokkal* (2008)

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* biografio kun foto
* anglalingva biografio Arkivigite je 2013-05-11 per la retarkivo Wayback Machine
**Erzsi B. Marton** [erĵi bE], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **B. Marton Erzsi** estis hungara aktoro. Ŝia familia nomvarianto estis *Marthon*, ŝia edzo estis Kálmán Balla (la majusklo B estas komenca litero de Balla).

Erzsébet Marton  naskiĝis la 2-an de majo 1885 (laŭ alia informo en januaro) en Újfehértó, ŝi mortis la 20-an de aŭgusto 1925 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Erzsi B. Marton akiris diplomon en Aktora Lernejo de la Tutlanda Aktora Societo en 1909. Ŝi debutis en Pozsony, poste ŝi apartenis al aliaj provincaj trupoj. En 1912 ŝi edziniĝis, sed en 1921 eksedziniĝis. Inter 1912-1916 ŝi apartenis al trupo de sia edzo, poste al Teatro Magyar. En 1918 ŝi ricevis rolojn en kabaredo, en la sekva jaro en la Gaja Teatro. En 1920 ŝi ricevis filmajn rolojn en Berlino, sed granda sukceso ne alvenis. Ŝi ne ricevis rolojn, fine ŝi mortigis sin.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Andor Villányi: *Királynőm, meghalok érted!...* (dramo, 1916)

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *A csúnya fiú* (1917) – edzino de la bankisto
* *Az ördög* (1918) – Jolán
* *Farsangi mámor* (1921) – Mary

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto

* Kategorio Erzsi B. Marton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Lokigo de la Malaja Insularo aŭ Insulhindio.
**Malaja Insularo** aŭ Insulhindio (de la latina *insula*, "insulo", kaj *Hindio*), estas la malnovaj nomoj per kiuj oni konas la insularon lokita inter Malajzio kaj Aŭstralio, nuntempe okupita de la ŝtatoj nome Indonezio, Filipinoj, la insula parto de Malajzio, Timoro kaj Papuo-Nov-Gvineo. Antaŭ la alveno de eŭropanoj al tiu mondoregiono, ekzistis en ĝi kelkaj civilizoj kaj imperioj, precize la Imperio Sriviĥaja kaj la Imperio Mohopahit.

Aktuale la toponimo *Insulhindio* estas neuzata; anstataŭe oni uzas *Indonezion* aŭ *Indonezian Insularon*, kio estas malĝusta, ĉar ĝi identigas nur la ŝtaton kiu ekzistas en tiu teritorio. Tamen **Malaja Insularo** rilatas troe al ŝtato Malajzio, sed ne tiom, ĉar la adketivo *malajo* estas diferenca de *malajzia* kaj povas esti uzata for de la ŝtato mem. La insularo ricevis ankaŭ la nomon de *Orientaj Hindioj*, sub la nederlanda dominado.

Foje oni konsideras, ke la insulo Nov-Gvineo kune kun la najbaraj insuletoj estas enhavataj de la malaja insularo kaj foje oni konsideras, ke ĝi formas apartan blokon kun Aŭstralio.

Krome devas esti enkalkulataj du etaj ŝtatoj, ne tre gravaj pro ties amplekso, sed ja pro ties ekonomia gravo, nome Singapuro kaj Brunejo.

La **Malaja Insularo** okupas la plej sudorientan parton de Sudorienta Azio kaj temas pri tre grava mondoregiono ekde multaj vidpunktoj, ekzemple pri demografio temas pri la loĝejo de pli ol **300 milionoj** de loĝantoj, pri ekonomio jam ekde la mezepoko oni klopodis trovi la vojon el Eŭropo tien precize por komerci aŭ rekte atingi diversajn riĉaĵojn sen kalkuli pri moderna ekonomio de petrolo, multekosta ligno, mineraloj, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Orientaliso
* Aŭstralazia ekozono

* Kategorio Malaja insularo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**György Székely** [djordj sEkej], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Székely György** estas hungara historiisto, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (1985).

György Székely  naskiĝis la 12-an de februaro 1924 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Székely frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1942-1946. Post la diplomo komence li estis oficisto, ekde 1949 li eklaboris en historia instituto, poste li ekinstruis en Universitato de Budapeŝto. En 1953 li estis vicdekano, en 1956 katedrestro, inter 1955-1962 vicrektoro, inter 1969-1975 dekano. En 1973 li doktoriĝis antaŭ la akademio. En 1982 li estis nomita ĉefdirektoro de muzeo. Li pensiuliĝis en 1994. Li okupiĝis ekzemple pri historioj de urboj kaj universitatoj. Li ricevis polan kaj 2 hungarajn premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A középkorvégi parasztháborúk* (1949)
* *A feudalizmus kialakulása és rendszere* (1951)
* *A török hódítók elleni védelem ügye a Dózsa-parasztháborútól Mohácsig* (1952)
* *La Hongrie et la domination ottomane XVe–XVIIe siècles* (1975)
* *Fekete-tengeri utak és kapcsolatkeresések az oszmán hatalom hátában* (1985)
* *Tanulmányok az óbudai egyetem történetéből* (1995)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
**BENKE József**  estis hungara aktoro, dramtradukisto, fakverkisto naskita en Kalnoko la 18-an de julio 1781 kaj mortinta en Diósgyőr la 15-an de aŭgusto 1855.

Kariero
-------

József Benke debutis la 24-an de marto 1804 en Koloĵvaro (Sh.–Schröder: Hamlet, Elrich testőr). En 1804–05 li pasigis ok monatojn en Vieno. En 1806 li revenis Transsilvanujon. Inter 1807 kaj 1815 li ludis kun interrompoj en Pest. Inter 1811 kaj 1813 en Komárom kaj Győr li estis ano de malgranda trupo. Ekde 1815 ĝis 1820 li daŭrigis sian karieron en Miskolc, kie poste estis instruisto. En 1833–34 li vivis en Buda, alportis sian filinon, la aktorinon Judit Benke (Róza Laborfalvi, la unua edzino de verkisto Mór Jókai) al Várszínház. Lia lasta apero estis la 17-an de aprilo 1836 en Miskolc. Laŭ la datoj li ludis almenaŭ en 162 dramoj 182 rolojn. Li tradukis proksimume 20 dramojn.

El liaj roloj
-------------

* Kálmán király (Soden–Dugonics A.: Bátori Mária);
* Gara Miklós (Lakos J.: Hunyadi László);
* Regulus (Collin);
* Vitéz János (Szentjóbi Szabó L.: Mátyás király);
* Kodrusz (Cronegk);
* Seregély Miklós (Kotzebue: A kisvárosiak);
* Galotti (Lessing: Emilia Galotti);
* Hamlet (Shakespeare–Schröder).

Fakverkoj
---------

* *A theatrum tzélja és haszna*, 1809;
* *Játék-Szín* (Schiller-trad.) 1810, 1814;
* *A Pesten felállítandó magyar játékszínről*, 1832)
* *Benke József színházelméleti írásai*, (eldonis Ferenc Kerényi), 1976.

Fonto
-----

* Magyar Színházművészeti Lexikon
**PÉCHY Erzsi** [pEĉi] estas hungara aktorino, operetprimadono naskiĝinta en Székelyhíd la 26-an de aprilo 1888 kaj mortinta en Budapeŝto la 20-an de julio 1933.

Ŝia kariero
-----------

Erzsi Péchy debutis en 1912 en la teatro de Újpest kaj poste ŝi ludis en jaroj 1912–1914 en la Teatro Magyar, en 1914 en la Modern Színpad, en 1915 en la Uránia, en jaroj 1916–17 en la Gaja Teatro, en jaroj 1917–1919, en 1928 kaj 1930 en Teatro Városi, en 1920 en la Revü kaj Scala, en 1920–21 en la Király, en 1922–23en la Teatro Blaha Lujza, en 1924–25, en 1928–29, en 1931 en la Operetoteatro (Budapeŝto), en 1927 en la Teatro Új, ekde 1927 ĝis 1931 denove en la Király Színház. En 1923 ŝi elpaŝis ankaŭ en Operejo de Budapeŝto, en Vieno, 1926 en Londono, en 1932 en Berlino.

El ŝiaj roloj
-------------

* Lili bárónő (Huszka J.);
* Alexandra (Szirmai A.);
* Szép Heléna (Offenbach);
* Saskia (Nedbal: A szép Saskia);
* Mimóza (Jones: Gésák);
* Daisy (Eisemann M.: Miss Amerika);
* Blanka (Lehár F.: Kék mazúr);
* Julle (Kálmán I.: Hollandi menyecske);
* Mary (Ábrahám P.: Zenebona).

Fontoj
------

* Magyar Színházművészeti Lexikon


* Kategorio Erzsi Péchy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**György Szántó** [djord sAntO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szántó György** estis hungara kuracisto, kirurgo, traŭmatologo, profesoro.

György Szántó  naskiĝis la 31-an de julio 1907 en Budapeŝto. Li mortis la 15-an de septembro 1982 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Szántó akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1931, poste li akiris diplomojn pri kirurgio kaj dentkuraco. Dum la studentaj jaroj li laboris en universitata medicina instituto, poste en la kirurgia kliniko, ekde 1936 en hospitalo pri judoj. Inter 1945 kaj 1951 li denove laboris en la kliniko, fine en rango docento, poste li estis ĉefkuracisto de la armeo. Ekde 1957 li estis kuracisto-kolonelo en traŭmatologia instituto. Li ekinstruis en la universitato en 1962, krome li estis katedrestro. En 1980 li ricevis premion.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**József BOR** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bor József** estis hungara reĝisoro, teatrestro. Lia edzino estis Ibolya Baranyai ekde 1974.

József Bor  naskiĝis la 28-an de septembro 1939 en Orosháza, li mortis la 1-an de majo 2013 en Győr?.

Biografio
---------

József Bor jam dum la lernejaj jaroj havis infanajn rolojn. Li estis subreĝisoro inter 1958-1963 en Teatro Jókai (Békéscsaba), poste jam reĝisoro en Teatro Szigligeti (Szolnok) (1963-1978). Li estis muzika frakciestro en Nacia Teatro (Győr) inter 1978-1992, samloke li estis ankaŭ teatrestro inter 1983-1992. Tiutempe en 1982 li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo. Depost 1992 li reĝisoradis en pluraj teatroj, lastfoje en 2008. Li reĝisoradis precipe muzikajn teatraĵojn, operojn, operetojn, muzikalojn. Li ricevis premiojn inter 1973-1992. Li havas la titolon "eterna membro de Nacia Teatro Győr".

Elektitaj teatraj reĝisoraĵoj
-----------------------------

* Viktor Jacobi: *Leányvásár* (1968, 1974, 1989, 1996, 2004)
* Ferenc Lehár: *Luxemburg grófja* (1970, 1973, 1975, 1991, 1997)
* Ferenc Erkel: *Bánk bán* (1984, 1998, 2007)
* Barillet-Grédy: *Floro de la kakto* (1992-1993)
* William Shakespeare: Otelo (2001)
* Giuseppe Verdi:
	+ Nabucco (1989, 1991)
	+ Rigoletto (1982)
	+ Il Trovatore (1985)
	+ La Traviata (1990, 1992, 2000, 2002)
	+ Aida (1999)
* Gaetano Donizetti: *Don Pasquale* (1979)
* Giacomo Puccini:
	+ La bohème (1983)
	+ Tosca (1991-1992, 2003)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
**Erzsi Ákos** [erĵi Akoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ákos Erzsi** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Aigner René*.

René Aigner  naskiĝis la 2-an de marto 1904 en Budapeŝto, ŝi mortis la 16-an de januaro 1941 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Erzsi Ákos frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Aktora Lernejo de la Tutlanda Aktora Societo en 1929. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Teatro Magyar, kie ŝi ricevis tuj ĉefrolon. En la sekvaj tempoj ŝi ne havis teatrajn kontraktojn, sed kontraktojn por roloj. Tial ŝi ludis ekzemple en Teatro Magyar, Teatro Andrássy, Teatro Belvárosi, Operetoteatro (Budapeŝto). En 1933 ŝi forlasis la judan religion kaj ŝi iĝis luterano, poste ŝi edziniĝis, sed en la sekva jaro ŝi eksedziniĝis.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Géza Gárdonyi: *Ida regénye* (ekzamena tasko)
* Walter Hasenclever: *Ein besserer Herr* (Talpig úriember) - ĉefrolo

Ŝiaj ambaŭ filmaj roloj
-----------------------

* *Tavaszi zápor* (1932) – damo en la kafejo
* *Az új rokon* (1934) – Irén

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**György Sárosi** [djordj ŝAroŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sárosi György** estis hungara futbalisto (avanulo), trejnisto. Lia rekordo: en la nacia teamo en unu matĉo trafis 6 golojn en 1937. Lia origina familia nomo estis *Stefancsics* [ŝtefanoviĉ].

György Stefancsics naskiĝis la 15-an de septembro 1912 (laŭ alia informo la naskiĝdato estas la 16-a) en Budapeŝto, li mortis la 20-an de junio 1993 en Ĝenovo (Italio).

Memortabulo ankaŭ pri György Sárosi
György Sárosi

Biografio
---------

György Sárosi maturiĝis en 1930 en sia naskiĝurbo, dum la gimnaziaj jaroj li sportadis en pluraj branĉoj. Li estis membro de junulara teamo de prestiĝa futbalklubo FTC inter 1927-1931, pli poste de la plenkreska teamo seniterrompe ĝis 1948, kie li ludis 383-foje kun 351 goloj. Li estis hungara ĉampiono kvinfoje kaj trifoje golreĝo. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1931-1943 resume 62-foje kun 42 goloj. En 1938 en la mondĉampionumo li akiris arĝentan medalon. Intertempe li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Francisko Jozefo en 1935. Li estis trejnisto inter 1948-1972 en Italio (Juventus FC, Genoa, AS Roma, Bolonjo F.C. 1909, ktp).

Memorigiloj
-----------

* memortabulo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* 
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio György Sárosi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797554
 |



* Portalo pri Biografio
**Leĝismo** (chino 法家 pinyin fǎjiā) estas ĉina filozofia skolo opozicianta al Konfuceismo. Ĝiaj ĉefaj reprezentantoj estis Ŝang Ĝang, Han Fei kaj Ksun Kuang, inter la 5-a kaj la 3-a jarcentoj a.K. Iliaj filozofiaj teorioj reprezentis la interesojn de la terposedantoj. Ili havis materiismajn mondokoncepton, kio estis spegulita en la esprimo: "La homo venkas la ĉielon (tian)", per kio ĝi opoziciis klare al Konfuceismo. Ili defendis ankaŭ la regadon pere de leĝoj kio same klare opoziciis al la regado pere de la ritaro propra de la konfuceistoj. De tie devenas la nomo de la skolo.

Bibliografio
------------

* Fu, Zhengyuan (1996), China's Legalists: The Earliest Totalitarians and Their Art of Ruling, M.E. Sharpe, ISBN 978-1-56324-779-8.
* Qin Hui. 《传统十论》 [Dek eksponoj pri tradicio]. 2004. (en ĉina). Australian Centre on China and the World. The China Story "Qin Hui 秦晖".


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 669408
* LCCN: sh85075772
* NDL: 00563351
* NKC: ph637981
 |
**György Szent-Iványi** [djord sent-ivAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szent-Iványi György** estis hungara inĝeniero pri geodezio.

György Szent-Iványi  naskiĝis la 18-an de novembro 1909 en Hungara reĝlando en Körmöcbánya (nuntempa Kremnica en Slovakio). Li mortis la 22-an de marto 1971 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Szent-Iványi akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato palatino József en 1934. En 1939 li eklaboris en ŝtata laborejo, kie oni okupiĝis pri geodezio. En 1951 li estis nomumita vicfirmaestro, poste ĉefinĝeniero. En 1958 li estis translokita al la ŝtata kartografia oficejo, kie li gvidis mezuradajn laborojn de la ĉefurbo kaj pluraj hungaraj urboj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Városok felmérése és térképezése* (1961)
* *Földméréstan* (1969)
* *Geodéziai kézikönyv* (1977) - kun aliaj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Kongresedzino** aŭ **kongresa edzino** estas ŝerca esprimo por amatino en Esperanto-aranĝo. Temas pri ebla koncepto en sociologio rilata al kutimo inter esperantistoj kunveni en aranĝoj por praktiki la lingvojn, interŝanĝi spertojn, kaj havi komunuman vivon: ofte okazas, ke la esperantisteco koncernas nur edzon kaj ne la propran edzinon, tiel ke li povus serĉi kunulinon inter kongresanoj. Foje okazas, ke tiu paro havas multajn konatojn en la esperantaj medioj, tiom ke ili supozas, ke ili estas geedzoj, kvankam fakte temas nur pri kongresparo. Aliflanke tiu aparta kutimo serĉi kunul(in)on inter kongresanoj - ĉu rezulte en kromedzino ĉu ne - povas rezulti en formado de nova paro, rezulte en alia ŝerca esprimo por Esperanto, nome "edz-peranto".

La esprimo aperas ekzemple en la kabaredo *La Verda Banano* de Georgo Handzlik kaj Saŝa Pilipoviĉ, laŭ kiu esperantistoj estas tiel toleremaj, ke en esperanta kongreso oni ne devas ekskursi kun kongresa edzino, sed povas ekskursi eĉ kun propra edzino.

Laŭ prelego de Ilona Koutny en Arkones 2018, Esperanto estas la sola lingvo, en kiu la vorto *kongresedzino* ekzistas.

La vira ekvivalento **kongresedzo** estas malpli uzata. Laŭ komuniko de la Esperanta Civito, la esprimo *kongresedzino* estas masklisma.

Referencoj
----------

1. ↑
Domo de la Kongreso de Angostura, Ciudad Bolívar, Venezuelo.
La **Kongreso de Angostura**, inaŭgurita la 15an de februaro de 1819 fare de la *Libertador* Simón Bolívar, sub la inspiro de la Idearo de la generalo Francisco de Miranda en Angostura (nune Ciudad Bolívar), reprezentis la duan Konstitucifaran Kongreson de la Respubliko de Venezuelo. Ĝi okazis en la kunteksto de la militoj de sendependeco de Venezuelo kaj de Nova Granado.

Angostura (Santo Tomás de Guayana de Angostura del Orinoco) estis tiam la nomo de Ciudad Bolívar antaŭ 1846. La urbo estas situanta en la subŝtato Bolivaro, en sudorienta Venezuelo, ĉe la bordo suda de la rivero Orinoko.

En 1818, kvankam sub kontrolo fare de hispanoj, la sendependentista elano pluis kaj reaktivigis la konstituciajn dezirojn. La 15an de februaro de 1819, ses monatoj antaŭ la Batalo de Bojakao, kunsidis 26 reprezentantoj el 30 elektitaj, kiuj reprezentis la provincojn Karakaso, Kumanao, Trujillo, Margarita, Barinas, Barcelono kaj Guajano. Post la invado Nova Granado (aktuale Kolombio) Bolívar deziris ke ankaŭ tiu regiono sendu delegitojn. Kaj tuj poste same pri Kito, ankoraŭ sub hispana dominado.

La ĉefaj decidoj estis la jenaj:

* La Nova Granado estis renomita Cundinamarca kaj ties ĉefurbo, Santa Fe renomita al Bogotá. La ĉefurbo de Quito estos Quito. La ĉefurbo de Venezuelo estus Caracas. La ĉefurbo de la Granda Kolombio estus Bogotá.
* Oni kreis la Respublikon Kolombio, kiu estos regata de unu prezidento. Ekzistos unu vicprezidento kiu anstataŭos la prezidenton kaze de ties foresto. (Historie oni nomas la Kolombion de la Kongreso de Angostura La Gran Colombia)
* La guberniestroj de la tri departementoj estus ankaŭ Vicprezidentoj.
* La prezidento kaj vicprezidento estos elektitaj per nerekta voĉdonado, sed dekomence estis elektitaj jene: Prezidento de la Respubliko: Simón Bolívar kaj Vicprezidento: Francisco de Paula Santander. En aŭgusto Bolívar plusekvis sian liberigan taskon kaj eliris al Ekvadoro kaj Peruo, kaj lasis sian postenon de prezidento al Santander.

Vidu ankaŭ
----------

* Kongreso de Cúcuta
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kongreso de Angostura en Vikifontaro (Universala biblioteko)

* Kongreso de Angostura en Vikifontaro (Universala biblioteko)
La gubernio **Latakia** (arabe اللاذقية, latinliterigo laŭ DMG *Muḥāfaẓat al-Lāḏikiyya*, dialekte *Muḥāfaẓit il-Lāzʾiyye*) estas unu el la 14 gubernioj de Sirio.

La plej granda urbo de la gubernio estas la ĉefurbo Latakia. La gubernia areo ampleksas 2 297 kvadratajn kilometrojn. Laŭ la stato de 2005, en la gubernio vivis 1 170 000 loĝantoj - grandparte araboj kaj arameoj, el kiuj duono estas kristanoj kaj duono islamanoj. Malsame ol en aliaj partoj de la lando, sunaanoj nur reprezentas etan malmulton de la civitanaro.

La gubernio situas en la okcidento de la lando, lime de Turkio kaj borde de la Mediteranea Maro. En la lastaj jaroj la ĉefurbo Latakia evoluiĝis prospera feria urbo kun noblaj hoteloj kaj tre belaj kaj puraj sablaj plaĝoj.

Distriktoj
----------

La distriktoj de la gubernioj estas:

* al-Hafa
* Ĝabla
* Latakia
* Kardaha

Urboj
-----

* Latakia
* Ĝabla
* Kasab
* Kardaha
* Slinfah

Konataj civitanoj
-----------------

* Adonis (verkisto)

flago de Sirio
Gubernioj de Sirio

Halepo |
Ĉirkaŭaĵo de Damasko (Rif Dimaŝk) |
Dair az-Zaŭr |
Damasko |
Daraa |
Hama |
Homs |
Hasaka |
Idlib |
Al Kunajtira |
Latakia |
Ar-Raka |
As-Suŭajda |
Tartus

 

* Kategorio Gubernio Latakia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Outremer
**Outremer** estas franca esprimo por "transmarejo". En la tempoj de krucmilitoj Outremer signifis ĝeneralan markigon por krucistaj ŝtatoj, fonditaj oriente post la unua krucmilito: Edessa graflando, Antioĥia princlando, graflando Tripolo kaj precipe por Jerusalema reĝlando. La vorto Outremer estis uzata kiel sinonimo al nomoj Levantenio, Sirio aŭ Palestino kaj partoj de hodiaŭa Israelo, Jordanio kaj Libano.

La esprimo Outremer estas ankaŭ uzata por landoj trans la maro. Ekz. la franca reĝo Ludoviko la 4-a estis kromnomata "Louis d'Outremer", ĉar li estis edukata en Anglio.

Ilustraĵo el malnovfranca manuskripto de kronikisto William de Tiroso *Histoire d'Outremer* - rekonstruo de jerusalema templo
En la moderna nocio *outre-mer* estas uzata kiel esprimo por transmarejo kaj precipe por Francaj transmaraj departementoj kaj teritorioj (france *départements d'outre-mer et territoires d'outre-mer*).

Vidu ankaŭ
----------

* Krucistaj ŝtatoj
* Transmaraj teritorioj (Francio)

Fontoj
------

* Ludovico Gatto *Storia universale del Medioevo* - Roma, Newton & Compton, 2003
* Piers Paul Read *La vera storia dei templari* - Roma, Newton & Compton, 2001
* Jean Richard, *La grande storia delle Crociate* - Roma, Newton & Compton, 2001
La **provinco Bergamo** estas provinco en la regiono Lombardio de norda Italio, kun pli ol miliono da loĝantoj: fine de 2021 en la teritorio vivis 1 102 670 loĝantoj. Ĝia ĉefurbo, Bergamo, estas la kvara urbo laŭ loĝantaro en Lombardio.

Ĝi samlimas la provincon Sondrio norde, la provincon Lecco, Monza kaj Brianza kaj la teritorion metropola urbo Milano okcidente, la provincon Kremono sude, kaj la provincon Breŝo oriente.

Geografio
---------

La provinco Bergamo lokiĝas en centra Lombardio. Ĝia okcidenta limo estas la akvodislimo kun la riveroj Brembo (norde) kaj Adda (sude de la Lago de Como); ĝia norda limo estas la ĉefa akvodislimo en la Bergamaj aŭ "Orobaj" Alpoj; ĝia orienta limo estas la akvodislimo inter la valoj *Scalve* kaj *Camonica*, kaj poste la lago de Iseo kaj la Oglio rivero. La suda limo estas konvencia.

La norda parto de la provinco estas monta regiono; ĝi okupas la 64% de la provinca teritorio kaj tie lokiĝas la ĉefaj bergamprovincaj valoj, kiel la Bremba valo, la valo *Seria valo* (de la rivero *Serio*) kaj la valo *Cavallina* (de la rivero *Cherio*). Plej sude lokiĝas monteta strio (okupante la 12% de la provinca teritorio), kie troviĝas la valo *San Martino*, la Bergamaj montetoj (*colline bergamasche*) aŭ Bergamaj antaŭalpoj (*prealpi bergamasche*) kaj la vinkultiva regiono Valcalepio. La plej suda parto de la provinco (24% de la provinca teritorio) apartenas al la Padebenaĵo.

### Ĉefaj urboj

Sekvas listo de la kvin urboj de la provinco kun plej da loĝantoj.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Bergamo | [**ber**gamo] | 120 694 loĝ. |
| 2 | Treviljo (*Treviglio*) | 29 034 loĝ. |
| 3 | Seriate | [se**rja**te] | 24 297 loĝ. |
| 4 | Dalmine | [**dal**mine] | 23 266 loĝ. |
| 5 | Romano di Lombardia | [ro**ma**no di lombar**di**a] | 19 049 loĝ. |

* Provinco Bergamo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Provinco Bergamo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Provinco Bergamo en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)

* La centra stacidomo de BergamoLa centra stacidomo de Bergamo
* La ĉefpreĝejo en TreviljoLa ĉefpreĝejo en Treviljo
* Sanktejo Comonte ĉe SeriateSanktejo Comonte ĉe Seriate
* Panoramo de AlbinoPanoramo de Albino

|  |  |
| --- | --- |
|   Regionoj kaj provincoj de Italio
    → Provincoj de **Lombardio** | Flago de Italio
Flago de Lombardio |
| BG Bergamo - BS Breŝo - CO Como - CR Kremono - LC Lecco - LO Lodi 
MN Mantovo - MI Milano - MB Monza kaj Brianza - PV Pavia - SO Sondrio - VA Varese |
Gyilkos (Murdisto) estis hungarlingva raportgazeto en Kolozsvár, Rumanio inter 1921 kaj junio 1940, redaktita de István Illés Győri. De septembro 1925 ĝi plivastiĝis kun ilustrita teatra aldonaĵo. Inter februaro 1927 kaj novembro 1931 ĝi paŭzis, respektive de aŭgusto 1929 kuniĝis kun *Figaró*. Titolvariantoj : *Gyilkos – Erdélyi Színházi Élet* (1923–26), *Kurír – Erdélyi Színházi Élet* (1926), *Gyil Erdélyi Kurírja* (1927), *Új Erdély* (1934, 1936), *Új Transzilvánia* (1936–40). Ĝi ofte publikis belestrikaĵojn, librorecenziojn, kritikaĵojn, interjvuojn, literaturhistoriajn artikolojn inter aliaj de Arató András, Baradlai László, Bartalis János, Benamy Sándor, Dsida Jenő, Finta Zoltán, Franyó Zoltán, Gaál Gábor, Hajnal László, Kádár Imre, Károly Sándor, Kibédi Sándor, Korvin Sándor, Ligeti Ernő, Markovits Rodion, Osvát Kálmán, Salamon Ernő, Salamon László, Serestély Béla, Szabó Imre, Szántó György, Szilágyi András, Tabéry Géza kaj Áron Tamási. Ĝi eldonis ankaŭ librojn.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Gvirkukolo** |
| --- |
|  |
| GvirkukoloGvirkukolo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kukoloformaj *Cuculiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kukoledoj *Cuculidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Guira* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***G. guira*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Guira guira****(Swainson, 1788) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Sinonimoj |
|  |
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Gvirkukolo  |

 |
| v • d • r |

La **Gvirkukolo** (*Guira guira*) estas granda birdo de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la kukolojn, la vojkurulojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas rilata al la tri anioj, membroj de la genro *Crotophaga*. Ĝi estas unu el la plej komunaj birdoj de Brazilo, neesta nur el la ĉiamverda arbaro de Amazonio.

Aspekto
-------

Gvirkukolo
Ĝi havas **krespan oranĝecan kreston** kaj estas ĉirkaŭ 40 cm longa.. Krome ĝi estas **malhelbruna en dorso kaj en la longa vosto** kaj pli helbruna aŭ eĉ flaveca en kapo kaj subaj partoj. Ankaŭ la irizo kaj la beko estas flavecaj. La kruroj estas grizecaj. Kiel siaj parencoj la anioj, la gvirkukolo malbonodoras.

Manĝado
-------

La **Gvirkukolo** manĝas grandajn artropodojn, ranojn, etajn birdojn kaj etajn mamulojn kiel musoj.

Kutimaro
--------

Tiu neotropisa specio vagas surgrunde, kutime laŭ grupoj de 6 ĝis 18 individuoj, kun aliaj birdoj kiel la Kalkbrova najtingalo (*Mimus saturninus*) kaj la Krestobeka anio (*Crotophaga ani*) kies kutimaro estas tre simila.

Ili vivas en grupoj, sed emas tendencon formi parojn.

Reproduktado
------------

La nesto estas konstruita en arboforko 5 metra alte supergrunde. La ovoj estas (el 5 ĝis 7) malhelverdaj kaj kovritaj de tavolo de kalko. Ili estas kovataj ĉu en individuaj aŭ komunumaj nestoj, en tiuj lastaj eblas trovi ĝis 20 ovojn. Ĉe komunumaj nestoj estas multaj rompitaj ovoj. La konkurenco inter junuloj estas grava kaj la mortebleco alta.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Guira guira*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 10 Majo 2006. Ne minacata
* La **Gvirkukolo** ĉe la Zoo de Baselo / Svisio Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine inkludante mapon.

Notoj
-----

1. 1 2  Guira en Encyclopaedia Britannica reta (senpaga ekzemplo). Marto 28a, 2007

Bildaro
-------

* 
* 
* ovo de Guira guira - Muzeo de Tuluzo ovo de *Guira guira* - Muzeo de Tuluzo

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |

* Ĉako
***Out*** (ISSN 1062-7928) estas populara usona revuo dediĉata al la amuziĝo kaj vivstilo de gejoj. Ĝi estas la plej cirkulata el la ĉiumonataj gejaj revuoj en Usono. Ĝi stilo multe similas al aliaj revuoj kiaj: *Details* kaj *GQ*.

*Out* estas publikigita de "LPI Media", kiu apartenas 100% al "PlanetOut Inc." ekde la jaro 2005. LPI Media ankaŭ publikigas *The Advocate*, *HIV Plus*, *The Out Traveler* kaj "Alyson Books". PlanetOut Inc. ankaŭ mastras Specialty Publications, kiu publikigas aron da gejaj adoltaj revuoj tiaj kiaj la pornaj Men, Freshmen kaj Unzipped.

La revuo estis fondita en la jaro 1992 de Michael Goff, ĉefeldonisto kaj prezidanto. Li kaj la eldonistino Sarah Pettit, dungita dum la unuaj jaroj, atingis popularigi la revuon en la tuta Usono kaj superi ĝin super la aliaj gejaj revuoj je la cirkulado, kaj unuafoje ĝi altiris aŭtorojn kaj mondfamaj kontribuantoj kiuj ne apartenas al la geja mondo.

Gravaj kunlaborantoj
--------------------

**Aŭtoroj**

* Josh Kilmer-Purcell
* Dale Peck
* Dan Savage
* Mark Simpson
* Bart Boehlert
* Michael Joseph Gross
* Jesse Archer
* Bob Smith
* Tom Steele
* Barry Walters

**Fotistoj**

* François Rousseau
* Ben Watts
* Matthias Vriens
* Cass Bird
* Tony Dura
* Patrick McMullen
* Joe Opedisano
* Nicholas Wagner

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝo (en)
**Gyepükaján** [djepukajAn] estas malgranda unuigita vilaĝeto en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Sümeg.

Iama turo en Gyepükaján

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 9 km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 47.044/17.3268
* Loĝantaro: 350
* Poŝtkodo: 8473
* Telefonprefikso: 87

Situo
-----

Gyepükaján situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Sümeg troviĝas 10, Ajka 23, Tapolca 24, Zalaszentgrót 27, Veszprém (urbo) 51, Budapeŝto 159 km-ojn.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. La unua mencio devenis el 1353 pri loko *"Gyepü"*. Baldaŭe apuda vilaĝo Kaján aperis. Dum la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝoj senhomiĝis. En 1894 la 2 komunumoj unuiĝis. Vilaĝservo estas migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario)
* restaĵo de malnova turo

Fontoj
------

* distancoj Arkivigite je 2016-08-08 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Gyepükaján en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Fablo** estas rakonto, plejofte versa, en kiu agas kaj parolas bestoj aŭ objektoj, kaj per kiu oni prezentas moralinstruon, ordinare formulitan komence aŭ fine. La fabloj estas unu el la plej malnovaj literaturaj ĝenroj. Iliajn ŝpurojn ni trovas jam en la Gilgameŝa epopeo aŭ ekzemple en la Biblio (Juĝistoj 9,7 - 16).

Konataj fablistoj estas: Ezopo, Fedro (fablisto), Johano de La Fonteno kaj Ivan Krilov

En Esperanto aperis interalie jenaj kolektoj de fabloj:

* 111 fabloj/ 1979. I.A. Krilov. Trad.: S. Rublov.
* Fabloj/ 1985. Gotthold Ephraim Lessing. Trad. Reinhard Haupenthal.
* Cent ĉinaj fabloj / 1999. Komp. GAO Jingmin. Trad. YU Tao ; WANG Lihua

Jen ekzemplo de Kálmán Kalocsay el Ezopa saĝo :

**La vulpo kaj la vinbero**

Allogis la vinbero, sed estis iom alte.  

La vulp' klopodis longe, por ĝin atingi salte,  

sed ne sukcesis, lacis, rigardis ĝin, avida  

finfine ŝultrotiris, dirante: "Eh, acida!"

Vidu ankaŭ
----------

* Fabelo

Proverbo
--------

Ekzistas proverbo pri fablo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Malsatulon la fabloj ne nutros.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2009-03-26.

* Kategorio Fablo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Fablo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
* Fablo en Vikifontaro (Universala biblioteko)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 1200
* GND: 4016112-2
* LCCN: sh85046739
* BNF: 11953414d
* NDL: 00562664
* NKC: ph118726
* BNE: XX525475
 |
Gangleri parolanta kun Hár, Jafnhár kaj Trithi. Manuskripto antikva de la Gylfaginning.
***Gylfaginning***, la ***Sonĝo de Gylfi*** aŭ la ***Halucino de Gylfi***, estas rakonto skribita de Snorri Sturluson kaj estas parto el la Proza Edda, skribita ĉirkaŭ la dekdua jarcento.

Resumo
------

La rakonto temas pri Gylfi, reĝo de Svedio, kiu estas trompita de virino nomita Gefjon kiu estas de la raso de la dioj Azoj. Perpleksa, Gylfi sin demandas ĉu la dioj ĉiam akiras tion kio ili volas per trompoj. Do li velas al Asgard, sed la dioj konfuzas lin kaj li alvenas al alia loko kie estas kastelo. Kiam li alvenas, li rendevuas homon nomita Gangleri kiu rakontas al Gylfi pri tio kio okazis al li kiam li alvenis tien.

Tiam la rakonto rakontas kion Gangleri rakontas al Gylfi, pri la tri homoj kiujn trovis tie, nomitaj Hár, Jafnhár kaj Trithi (la tri estas kromnomoj de Odin). Gangleri demandigas tri homojn pri kreadomondo kaj la antikvajaroj. Ekde tiu ĉi parto la rakonto konvertas demandaron el Gangleri al Hár, Jafnhár kaj Trithi.

Por tio la Gylfaginning estas tre bona resumo de la tre gravaj rakontoj de la Norda mitologio tial ke rakontas ekde la origino de la mondo kaj la Ragnarök, aŭ la Fatalo de la Dioj, ke estas la fino de la mondo.

### Pri la strukturo

La strukturo de la rakonto, almenaŭ la parto lasta, memorigas rakonton de la Mil kaj unu noktoj, kie la rakonto estas interne de la rakonto, kiam Ŝehrazad rakontas rakontojn al sultano, kaj en la rakontoj la personoj rakontas rakontojn ankaŭ.

Fakte la konkurso de demandoj estas komuna evento en la rakontoj de la Nord-ĝermana mitologio kaj en la *sagaoj* (Historioj islandaj antikvaj).

Vidu ankaŭ
----------

* Proza Edda
* Poezia Edda
* Sagao
* Nord-ĝermana mitologio
* Snorri Sturluson
**Nuevo Zoquiapam** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Nuevo Zoquiapam*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 504.

Geografio
---------

**Nuevo Zoquiapam** apartenas al la distrikto Ixtlán de Juárez al kiuj apartenas entute 26 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Norda montaro de Oaĥako (regiono *Sierra Norte*), kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca (vd. la mapon). La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1486 loĝantojn. El tiuj estis 701 viroj kaj 785 virinoj. La komunumo havas surfacon de 74,00 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2060 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 808 indiĝenoj. El tiuj 595 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 595 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nuevo Zoquiapam Arkivigite je 2004-12-11 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Nueva Cádiz** (Nova Kadizo) estis la unua urbo fondita en Venezuelo kaj ankaŭ la unua hispana urbo en Sudameriko, sur la marbordoj de la insulo Cubagua (Kubakvo), fondita antaŭ la jaro 1500, post la tria vojaĝo de Kolumbo fare de la itala maristo, je la servo de Karlo la 5-a, Giacomo Castiglione (hispanigita kiel Santiago Castellón) kiel provizora kampadejo por la ekspluatado de elproduktejoj de perloj. La urbo trapasis pintajn epokojn, dum kiuj la riĉeco elprenita el la perloj estis kompareblaj al la oro devena de Peruo. La elprenado estis farita dekomence per la laboro de sklavigitaj indianoj kaj poste ankaŭ de sklavoj enportitaj el Afriko.

Ruinoj de Nova Cádiz, en la nordorienta marbordo de la insulo de Kubagva.
Diversaj naturaj katastrofoj kiel ebla tertremo de 1541 (post uragano en 1543), la detruado de la ostrejoj, la malkovro de aliaj ostrejoj en La Guajira kaj la iompostioma formorto de la sklavigitaj indiĝenoj, kontribuis al la abandono kaj de la urbo kaj de la insulo entute fare de la hispanoj, sed ŝajne la insulo estis loĝata por kelka tempo plua. La iama urbo estas nun almenaŭ parte submarigita same kiel parto de la insulo mem, kie ĉiuokaze restas ankoraŭ kelkaj ruinoj. 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 716124
 |
**Viktor NAGY** [nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy Viktor** estas hungara reĝisoro, instruisto.

Viktor Nagy  naskiĝis la 25-an de januaro 1954 en Dombóvár.

Biografio
---------

Viktor Nagy frekventis muzikan bazlernejon inter 1960-1968, samtempe li lernis pianludon, poste li lernis en arta mezlernejo en Pécs, kie li lernis trumpetadon. Li akiris diplomon en Muzikakademio Franz Liszt en 1976, poste li instruis en muzika lernejo en Pécsvárad kaj li estis ankaŭ trumpetisto en orkestro de Pécs. Li akiris reĝisoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1988, lia ĉefinstruisto estis László Vámos. Intertempe en 1990 helpe de stipendio li lernis kelkajn monatojn en operejo de Berlino. Post la reĝisora diplomo li estis reĝisoro de Teatro Madách. Inter 1991 kaj 1993 li estis ĉefreĝisoro de Budapeŝta Ŝtata Operejo, poste reĝisoro ĝis 2007. Li estis teatrestro de Nacia Teatro (Győr) inter 2008 - 2011, poste li reĝisoradas en diversaj lokoj, eĉ eksterlande ekzemple en Novi Sad. Li ricevis premiojn en 2012 kaj 2014.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare:
	+ Reĝo Lear (en Teatro Madách)
	+ Hamleto (en Nacia Teatro (Miskolc)
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* (en Nacia Teatro (Győr))
* Ferenc Erkel: *Hunyadi László (opero)* (en Nacia Teatro (Szeged))
* Sándor Petőfi–Pongrác Kacsóh: *János vitéz* (en Nacia Teatro (Pécs))
* Andrew Lloyd Webber: *Evita* (en Nacia Teatro (Budapeŝto))
* Béla Bartók: Burgo de la Blubarbulo (en Budapeŝta Ŝtata Operejo)
* Puccini: Tosca (en Budapeŝta Ŝtata Operejo)
* Richard Wagner: Der Ring des Nibelungen, Das Rheingold, Die Walküre, Siegfried, Götterdämmerung (ĉiuj en Budapeŝta Ŝtata Operejo)
* Georges Bizet: Carmen (en Stuttgart)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri spiritoj citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Januaro 2005)*Bonvolu krei Kategorio:Senfontaj artikoloj ekde januaro 2005! |

**Fabiano de Cristo** estas spirito tre konata en spiritisma rondo, dediĉita al kuracado de korpaj malsanoj, pro tio, multaj hospitaloj havas lian nomon.

En la 8-a de februaro 1676 li naskiĝis en la vilaĝo Soengas, provinco Minho en Portugalio, nomata João Barbosa, poste kiam li eniras monahejon, li prenis alnomon Frato Fabiano de Cristo. En la 17-a de oktobro 1747 elkarniĝis en monaĥejo Sankta Antono en Rio-de-Ĵanejro. Ankoraŭ knabo, li helpis la patron paŝti ŝafojn kaj kultivi kampon. Iris en Brazilon kaj fariĝis prospera komercisto, poste li ŝanĝis la materiajn valorojn per la spiritaj, aliĝante en la Ordeno de Sankta Francisko el Asizo kiel laika frato pro sia malgranda kulturo. Malgraŭ tio, li fariĝis pordisto de monaĥejo Sankta Antono, funkcio taskata kiel grava. Post tri aŭ kvar jaroj, li estas vokita al funkcio de flegisto. Kvankam li posedis neniam teorian konon pri flegado, li ĝin plenumis tiel bonvoleme ke la malsanulejo de monaĥejo fariĝis treege serĉata de l' publiko.

Li mem suferis erizipelon kaj elefantiazon. Pro la progresostato de tiama medicino, la kuracistoj tranĉis kiston sur lian genuo per brule varmega fero. En la lastaj jaroj de sia vivo, li malsaniĝis pro hidropso.

Multaj miraklaj faktoj estas atribuitaj al li dum surtera vivo. Fabiano elkarniĝis, sed multaj aferoj ankoraŭ okazos. Du horoj post lia elkarniĝo lia vizaĝo farigis rozkolora; lia kruro elverŝis likvan sangon, kiu ebriigis ĉiujn per sia parfumo. Eĉ kelkajn tagoj poste la parfumon fraris ĉiuj vizitantaj la monaĥejon.
**Viktor Uspaskiĥ** (ruse *Виктор Викторович Успасских*, en la litova ankaŭ *Viktoras Uspaskichas*, naskiĝis la 24-an de julio 1959 en *Urdoma*, Arĥangelska provinco, Rusio) estas entreprenisto kaj politikisto en Litovio. Li estas prezidanto de la li fondita Partio de Laboro (litove *Darbo partija*) kaj estis inter aŭtuno de 2004 ĝis junio de 2005 ekonomia ministro de Litovio.

Viktor Uspaskiĥ: entreprenisto kaj politikisto, 2005
Li alvenis en Litovio dum la jaro 1985 kaj laboris tie kiel veldisto en la gasindustrio. Li fondis firmaon *Efektas* dum 1990 kaj ricevis civitanecon de Litovio kadre de la jaro 1991, kiam firmiĝis kaj internacie rekoniĝis la ŝtata resendependiĝo de Litovio.

Liaj firmaoj nun importas gason de *Gazprom*, produktas nutraĵojn kaj betajn furaĝojn.

Inter 1997 kaj 2003, li estis prezidanto de Asocio de Litovaj Dungitoj; dum 2000 li elektiĝis nepartia membro de la nacia parlamento Seimas.

* Kategorio Viktor Uspaskiĥ en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 102571
* GND: 1144315328
* VIAF: 442151112556937180004
 |
dekstra
**Gvozden SREDIĆ** naskiĝis la 18-an de novembro 1935 en Uĵice, Serbujo, mortis la 9-an de oktobro 2011 en Beogrado, estis serba magistro de ekonomiaj sciencoj, diplomita ekonomiisto kaj aŭtoro de pluraj libroj, vortaroj kaj lernolibroj en Esperanto.

Vivo
----

Sredić finstudis la Ekonomian fakultaton en Beogrado kaj magistriĝis per tezo pri "Trafiko kiel faktoro de internacia varinterŝanĝo". Li laboris en la internacia fervoja kompanio INTER-CONTAINER (Bazelo, Svisio) kaj dume aperigis specialan Esperanto-lernolibron por gastlaboristoj kaj esperantajn broŝurojn pri la internaciaj fervojaj kompanioj INTERCONTAINER kaj INTERFRIGO (1986). Sredić estis vicprezidanto de Jugoslavia Unuiĝo de transportaj tarifistoj por kiu li tradukis kaj ĉefredaktis plurajn fakajn publikaĵojn. Li parolis la germanan kaj francan lingvojn kaj Esperanton kaj havis pasivan scion pri la angla, itala kaj rusa. Li havas tri gefilojn.

Esperanta agado
---------------

Esperanton Sredić eklernis en 1952/53 en Pula (Kroatio) ĉe la Esperanto-veterano Stevan Stojniĉ. Li estis sekretario de Esperanto-Ligo de Bosnio kaj Hercegovino, prezidanto de Jugoslavia Esperanto-Ligo (JEL) kaj de Jugoslavia Asocio de Fervojistaj Esperantistoj (JAFE), kies organon Jugoslavia Fervojisto li redaktis. Li partoprenis multajn Esperanto-kongresojn (de UEA, TEJO, SAT, IFEF) kaj tie faris plurajn prelegojn, ĉefe pri fervojfakaj temoj. Li ankaŭ gvidis E-kursojn, fondis Esperantajn societojn en Uĵice kaj Poĵega kaj estis longjara membro de la Esperanto-Instituto en Beogrado.

Verkado
-------

Li verkis specialan lernolibron por fervojistoj kun ambaŭsenca vortaro(1965; 6 eldonoj), plurajn fakajn librojn pri fervojaj tarifoj kaj aliaj fakaj temoj (vortaroj, manlibroj k.s.), tradukis kvinlingvan intemacian vortaron de fervojistaj terminoj (1988), eldonitan de la Internacia Fervoja Unio (UIF), krome Fervojfaka terminaro serba-Eo kaj Eo-serba
(1995). Sredić aperigis multajn fakajn artikolojn (originalajn kaj tradukitajn el pluraj lingvoj en fakaj revuoj) kaj estis longjara ĉefredaktoro de Jugoslavia Fervojisto, organo de JAFE. Unu el liaj poemoj (Poste ja ĉio estas egale) aperis en la Antologio de Esperanta poezio (Reeĥoj el Jugoslavio).

Honorigoj
---------

Sredić estis honora prezidanto de SMAFE kaj honora membro de Internacia Fervojista Esperanto-Federacio IFEF. Li ricevis oran medalon de FISAIC kaj medalon "Por meritoj" de JEL.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**György Szmrecsányi** [djordj smreĉAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szmrecsányi György** estis hungara politikisto, departementestro. Lia nobela antaŭnomo estis *szmrecsányi*.

György Szmrecsányi  naskiĝis la 23-an de septembro 1876 en Hungara reĝlando en Felsőkubin (nuntempa Vyšný Kubín en Slovakio). Li mortis la 22-an de septembro 1932 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Szmrecsányi frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li laboris en statistika oficejo, baldaŭe en ministerio. En 1905 li estis elektita parlamenta deputito. 1917 li iĝis departementestro de Pozsony, tial li forlasis la parlamenton. Post falo de Aŭstrio-Hungario li pensiuliĝis. Komence de la Hungara Sovetrespubliko li fuĝis al Vieno. Post falo de la sovetrespubliko li hejmenvenis kaj li politike respondecis pri Transdanubio. En 1920 li denove estis elektita parlamenta deputito, krome li gvidis movadon de "Vekiĝantaj Hungaroj". En 1921 li partoprenis en puĉo, tial li estis arestita.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Viscount Rothermere* (1927)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


* Kategorio György Szmrecsányi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Viktor Sztankovics** [stankoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sztankovics Viktor** estis hungara radioparolisto. Origine liaj personaj nomoj estis *Győző Ferenc Antal*, liaj familiaj nomvarinatoj estis *Stankovich, Sztankovits*.

Viktor Sztankovics naskiĝis la 8-an de aprilo 1908 en Budapeŝto, li mortis la 9-an de julio 1988 en Parizo.

Biografio
---------

Viktor Sztankovics akiris 2 diplomojn en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1932 kaj post 2 jaroj, poste li trovis laborlokon en oficejo. Inter 1935 kaj 1937 li estis radioparolisto kaj raportisto de la Hungara Radio, inter 1937-1941 li estis redaktoro de germanlingva ĵurnalo. En 1941 en Beogrado li aliĝis al britaj radiistoj, li havis taskojn en Kairo kaj Londono. Inter 1945-1952 li estis kunlaboranto de BBC, inter 1952-1953 de Radio Libera Eŭropo (hungara dissendo). Li estis anoncisto kaj redaktoro de radio de NATO inter 1961-1981. Li ofte havis postenojn en hungaraj eksterlandaj organizaĵoj.

Li estis edzo inter 1932-1935.

Elektitaj laboroj
-----------------

* *Tomi, a megfagyott gyermek* (sola filmrolo, 1936) – usona anoncisto
* *Raporto de UNO pri la Hungara revolucio de 1956* - tradukaĵo

Fontoj
------

* hungarlingva mencio
* hungarlingva biografio kun foto