recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Nigrakoluma barbulo** |
| --- |
|  |
| Nigrakoluma barbuloNigrakoluma barbulo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pegoformaj *Piciformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Libiedoj *Lybiidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Lybius* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***L. torquatus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Lybius torquatus****(Dumont, 1816) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Nigrakoluma barbulo  |

 |
| v • d • r |

La **Nigrakoluma barbulo** (***Lybius torquatus***) estas birdospecio de la grupo de Afrikaj barbuloj. Barbuloj kaj tukanoj estas grupo de preskaŭpaserinaj birdoj kun tutmonda tropika distribuado. La barbuloj ricevas sian nomon pro bridaj harecplumoj kiuj ĉirkaŭas siajn fortikajn bekojn.

Aspekto
-------

Lybius torquatus
Ĝi havas grizbrunecajn dorson kaj flugilojn kun flugilplumoj kun blankecaj bordoj. La subaj partoj estas blankecaj kun flavecaj nuancoj. La plej rimarkindaj ecoj estas ĉe la kapo, kie estas ampleksa tre **nigra zono klare markita kiu kovras kapon, kolon kaj supran bruston**. Ene de ĝi estas ne tiom klare bordita sed **tre ruĝa kaj kontrasta areo en frunto, antaŭa krono, vizaĝo, gorĝo kaj centra supra brusto**, kio lasas sube la nigran bordon kiu aspektas kiel kolumo, kio nomigas la specion kaj en la latina *torquatus* kaj en kelkaj lingvoj, kiel Esperanto. La okulo estas ene de tiu ruĝega areo, la okuliriso estas malhelruĝa kaj la ĉirkaŭ okula haŭtaĵo nigra. La beko estas, kiel ĉe aliaj samfamilianoj, tre fortika, ĉefe ĉebaze kaj montras bridajn harecplumojn ĉirkaŭ la bekobazo.

Ĝi troviĝas en subsahara Afriko tra Angolo, Bocvano, Burundio, Kongo Kinŝasa, Kenjo, Malavio, Mozambiko, Namibio, Ruando, Sudafriko, Tanzanio, Ugando, Zambio kaj Zimbabvo.

Temas pri gregema specio, kiu ofte agadas kunlabore por forpeli entrudulojn kaj ripozas kune en nestotruoj. La flugo estas rekta kun laŭta fajfado de flugiloj.

Listo de subspecioj
-------------------

* *Lybius torquatus bocagei* (Sousa, 1886)
* *Lybius torquatus congicus* (Reichenow, 1898)
* *Lybius torquatus irroratus* (Cabanis, 1878)
* *Lybius torquatus pumilio* Grote, 1927
* *Lybius torquatus torquatus* (Dumont, 1816)
* *Lybius torquatus vivacens* Clancey, 1977
* *Lybius torquatus zombae* (Shelley, 1893)

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Lybius torquatus[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 27a Julio 2007.

1. ↑  Roberts' Birds of Southern Africa ISBN 0-620-17583-4

* Nigrakoluma barbulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nigrakoluma barbulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nigrakoluma barbulo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
*Noto: Aŭtentika traduko de laŭtempa statuto por dono de la menciita medalo.*

---

Ora stelo de Heroo de Sovetunio
**Ora stelo de Heroo de Sovetunio** estis establita per Dekreto de prezidio de La plej supera soveto de Sovetunio la 1-an de aŭgusto 1939.

La medalon Ora stelo kiel signo de aparta honorigo oni donis komune kun la plej supera honorigo de Sovetunio - Ordeno de Lenin kaj diplomo de prezidio de La plej supera soveto de Sovetunio al **Heroo de Sovetunio**. Heroo de Sovetunio povas esti denove honorigita pro nova heroa faro per Ordeno de Lenin kaj per Medalo Ora stelo. Samtempe oni transdonas al li diplomon de la prezidio de La plej supera soveto de Sovetunio. Al la heroo de Sovetunio, honorigita per la dua Medalo Ora stelo aŭ nomita per titolo de Heroo de socialisma laboro, omaĝe de heroa aŭ laborfaro oni farigas bronzan buston de "Heroo" en lia naskoloko. Medalon "Ora stelo" oni donis ankaŭ al "Urbo-Heroo", "Fortikaĵo-Heroo".

Priskribo
---------

La medalo Ora stelo estas farita el oro. Ties pezo estas 21,5 gramojn. La medalo prezentas kvinangulan stelon kun glataj duedraj radioj sur la antaŭa flanko. La longeco de la radio estas 15 mm. La turnigita flanko de la medalo estas glata, sur randoj borderita per maldika ete plialtigita perimetro kaj meze ĝi havas skribaĵon per konveksaj rusaj literoj: **ГЕРОЙ CCCP**. Sur supra radio estas gravurita numero de la konkreta donita medalo. La medalo estas kunigita al silka marmora rubando de ruĝa koloro. La larĝeco de la rubando estas 20 mm.

Ricevintoj
----------

La unuaj en la milito kontraŭ Germanio estis honorigitaj per Ora stelo de Heroo de Sovetunio pilotoj M. D. Ĵukov, S. I. Zdorovcev, D. T. Ĥaritonov, kiuj taranis aviadilojn de la kontraŭulo sur aliroj al Leningrado. Por orientado pri la donado de tiu ĉi honorigo estas necese indiki mencion, ke en la paso de batalo pri Dnepro en la jaro 1943 estis honorigita per titolo de Heroo de Sovetunio 2438 personoj.

Ĉe surtera soldataro estis per la menciita medalo dekoritaj 1800 artilerianoj, 1142 tankistoj, 650 anoj de pioniraro, 290 splisistoj, 93 anoj de kontraŭaera defendo, 52 anoj de enlandaj taĉmentoj kaj 44 anoj de sanitara deĵoro, 400 esploristoj kaj 150 limgardistoj.

Sole kvar portantoj de Ora stelo de Heroo de Sovetunio estis dekoritaj per ĉiuj tri gradoj de Ordeno de gloro:

* batalpiloto: I. G. Draĉenko
* artileriano: A. V. Aljoŝin
* artileriano: N. I. Kuznecov
* komandanto de pafista taĉmento: P. Ĥ. Dubina

Vidu ankaŭ
----------

* Heroo de Sovetunio
* Heroo de la Rusia Federacio

* Kategorio Ora stelo de Heroo de Sovetunio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nijolė Žambaitė** (naskiĝis la 30-an de marto 1954 en Kaunas, Litovio) estas ekonomikisto, diplomato, doktoro pri sociaj sciencoj, prelegantino kaj havanta la diplomatian rangon de eksterordinara kaj plenrajta ambasadoro i.a. en Belgio (2006 - 2011) kaj Luksemburgio ( 2007-2011). Ŝi parolas plurajn lingvojn interalie Esperanton.

Ŝi estas kunaŭtoro de pli ol 50 esplorartikoloj, sciencaj artikoloj kaj de la libro "Rinkos ekonomika ir valstybės reguliavimas" (Merkata ekonomio kaj ŝtata reguligo) eldonita en 1989.

En 1990 ŝi estis unu el la fondintoj de la Laisvosios Rinkos Instituto (Libera Merkata Instituto).

Honoro
------

Ŝi ricevis la Kavaliran Krucon de la Merita Ordo por Litovio

Lingvoj
-------

Ŝi deklaras bonan scion de Esperanto. Krom la anglan, la polan kaj la rusan ŝi iom parolas ankaŭ la francan.

Referencoj
----------

1. ↑  Ambasadoro Nijolė Žambaitė Arkivigite je 2010-05-01 per la retarkivo Wayback Machine (Ambasadejo de Litovio en Bruselo)

Ekstera ligilo
--------------

La homoj de la jarmilo.[*rompita ligilo*] NIJOLĖ ZAMBAITĖ[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 707582
* VIAF: 3358154260735924480001
 |
**Paititi**, **Paitití** aŭ **Granda Paitití** estas legenda regno de inkaoj aŭ antaŭ-inkaia, supozite sude de la Amazonio, en la landlima regiono kiun aktuale okupas Peruo, Brazilo kaj Bolivio. La legendo originiĝis en la interpretado de kelkaj tekstoj de la 16-a jarcento, kies aŭtoroj estis Vaca de Castro, Pedro Sarmiento de Gamboa kaj Juan Álvarez Maldonado. Tiuj verkistoj aludis al regno situa en la malsupra amazonia ĝangalo, probableme proksime de la aktuala landlimo inter Bolivio kaj Brazilo. La legendo de Paititi pluis en 1635 kiam, en la "Crónicas de Lizarazu", estis citita de la Inkao Ŭajnaapok kaj sia reveno el Kusko al Paititi kie regis lia patro, en la proksimeco de la rivero Guaporé (en la aktualo brazila ŝtato Rondonio). En Peruo disvolviĝis ankaŭ alia legendo pri la historio de Inkarri kiu, fondinta Kero-n kaj Kuskon, retiriĝis al la ĝangalo de Pantiacolla por vivi la cetero de sia vivo en la urbo Paititi. Tiu legendo estis disvastigita de la arkeologo Oscar Núñez del Prado en 1955 post kontakto kun la komunumo keĉuparolanta en la loĝloko Kero (Andoj).

Notoj
-----

1. ↑   «El reino amazónico del Paititi». Konsultita la 22an de oktobro 2010. Poste malaperis.
2. ↑   «LA RELACION DE DIEGO FELIPE DE ALCAYA (1636)». Konsultita la 12an de septembro 2012. Poste malaperis.

Bibliografio
------------

* Carlos Neuenschwander Landa, "PANTIACOLLO," "PAITITI: En la Bruma de la Historia" {1983}, kaj "PAITITI: Hipótesis Final" {2000}
* Juan Carlos Polentini Wester, "Por la Rutas del Paititi" {1979} kaj "El Paí Titi ¡Padre Otorongo!" {1999}
* Paititi: Tras las huellas de los incas, Hans Ertl. 1963.
* Following the Road of Stone into an Unknown Perú" {2006} en The Explorers Journal.
* East to the Amazon, John Blashford-Snell kaj Richard Snailham. 2003.
* Paititi: Ein Spähtrupp in die Vergangenheit der Inkas, Hans Ertl. 1963.
La okcidenta fronto, 1917
tombejo Soupir ĉe Chemin des Dames
La **Nivelle-ofensivo** estis aliancana atako en 1917 en la okcidenta fronto, dum la unua mondmilito. La aliancanoj (ĉefe la franca armeo) planis perdon de ĉ. 10.000 soldatoj en ambaŭ flanko kaj finon de la milito ene de 48 horoj.

La atakon gvidis Robert Nivelle kaj la ofensivo komenciĝis la 16-an de aprilo 1917 post apogo de la franca ĉefministro.

En la ofensivo partoprenis 1,2 milionoj da soldatoj kaj 7.000 artileriaj unuoj inter Royle kaj Reims. La atako fokusis je germana pozicio ĉe rivero Aisne en la dua batalo de Aisne. la plano estis evoluigita ekde decembro de 1916 kaj ĝis aprilo de 1917 eksciis pri ĝi la germanoj, kiuj tiel antaŭpreparis la defendadon.

La ofensivo alportis etetan teritorian gajnon de la aliancanoj, finiĝis la 9-an de majo 1917. Nivelle estis forigita, finiĝis lia kariero. La francoj mem havis perdon de 187.000 soldatoj, kaŭzante larĝan ribelon en la franca armeo. La franca dua divizio alvenis eĉ la batakampon drinkinta kaj sen armiloj.

* Kategorio Nivelle-ofensivo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pajares de Adaja** [paĤAres deaDAĥa] estas municipo en la nordoriento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco. *Pajares de Adaja* estas komprenebla kiel Pajlstokejoj de la rivero Adaja [aDAĥa].

Pajares de Adaja en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 23,24 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 137 loĝantojn. Ĝi perdis 400 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 32 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Tiñosillos, Gutierre-Muñoz, Adanero, San Pascual, El Bohodón, Villanueva de Gómez, Blascosancho kaj Sanchidrián.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761761
* VIAF: 316734262
 |
"Mississippi" Fred McDowell estis unu el la plej amplekse konataj muzikistoj de la ĝenro.
**Montarkontrea bluso** (konata ankaŭ kiel **Nordmisisipia montarkontrea bluso** aŭ pli simple kiel **Nordmisisipia bluso**) estas regiona stilo de kontrea bluso. Ĝi estas karakterizita per forta emfazo sur ritmo kaj perkutado, regulaj gitar-ripetaĵoj, malmultaj kordoŝanĝoj, nekonvenciaj kantostrukturoj, kaj forta emfazo sur la "groove" (persona stilaro), kiu estas karakterizita kiel "hipnota bugio".

La montarkontejo estas regiono de norda Misisipio lime kun Tenesio. Ĝi kuŝas sur la kantonoj Marshall, Panola, Tate, Tippah, kaj Lafayette kaj koincide kun la ekoregionoj Ebenaĵo de Norda Montaro *Hilly Plain* (*Red Clay Hills* aŭ *North Central Hills*), la Loess Ebenaĵoj, kaj la Bluff Montaro. Tiuj montetoj havas malriĉan agrikulturan grundaron kaj ampleksajn arbarajn areojn, kio kondukis al la disvolvigo de industrio por ligno, sed nur por malgrandaj farmoj. Holly Springs kaj Oxford estas ofte citataj kiel centroj de la montarkontrea blusmuziko. La stilo estas konsiderata kiel distingiga el la bluso de la Misisipa Delto, kiu kuŝas okcidente de la montara kontrekamparo. Ĉiujare okazas kamparfesto por celebri kaj la regionon kaj ties muzikon. 

"Mississippi" Fred McDowell estis unu el la plej amplekse konataj muzikistoj de la ĝenro, en la 1960-aj jaroj kaj poste. Lia muziko havis pli fortan gravon de elementoj kaj de ritmoj el Afriko ol de tradicia Delta bluso. La muziko de McDowell helpis difini la sonon de la Nordmisisipia bluso, influencante postajn artistojn, kiel R. L. Burnside kaj Junior Kimbrough.

Notoj
-----

1. ↑  "Mississippi Hill Country Blues: An Introduction | R.L. Burnside – Junior Kimbrough – Mississippi Fred McDowell – Jessie Mae Hemphill – North Mississippi Allstars". Arkivigite je 2012-07-31 per la retarkivo Wayback Machine Hillcountryharmonica.com. Alirita la 19an de Julio 2018.
2. ↑   "Oxford Blues". Mississippi Blues Trail. Mississippi Blues Commission. Alirita la 19an de Julio 2018.
3. ↑  "North Central Hills". MS Archaeology Trails. Mississippi Department of Archives and History.  Arkivigite je 2015-05-05 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 5an de Majo, 2015.
4. ↑   "Mississippi Fred McDowell: Profile of Delta Bluesman Mississippi Fred McDowell". Blues.about.com.  Alirita la 19an de Julio 2018.
**Dolores Jiménez Alcántara**, La Puebla de Cazalla (Sevilo), 28-an de julio 1909 Malago, la 14-an de junio 1999), konata kiel *La Niña de la Puebla* estis la plej granda flamenka kantistino.

Blinda ekde sia infan-aĝo, ŝi estis la plej altkvalita kaj konata flamenka kantistino de la 20-a jarcento. Ŝi kantis sur scenejo unuafoje en la vilaĝo Morón de la Frontera, kie ŝi loĝis, kaj poste ŝi atingis du premiojn en flamenk-konkursoj en Marchena kaj Osuna, aliaj vilaĝoj de la provinco Sevilo. En Sevilo ŝi debutis en la jaro 1931 kaj je la sekvanta jaro en Madrido. Unu el ŝiaj unuaj diskoj estis ŝia versio de la popola kanto *Los Campanilleros*, la kantaĵo fariĝis en ŝia voĉo tiel fama, ke ekde tiam prezenti al *La Niña de la Puebla* ĉe iu ajn festivalo estis kiel aŭdi tiun kantaĵon.

En la jaro 1936 ŝi organizis turneon tra Hispanio kun sia flamenka festivalo. Post la hispana civila milito, en la jaro 1947, ŝi denove vojaĝis tra la hispana ŝtato kun sia flamenka festivalo kie kantis imponaj kantistoj kiel Juanito Valderrama, *Pepe Marchena*, *Pepe Pinto*, *Rafael Farina* kaj multaj aliaj. Ekde la jaro 1978 ŝi ricevis nombrajn omaĝojn, inter tiuj elstariĝas tiu okazinta en Malago en la jaro 1986. En la jaro 1999, naŭdekjaraĝa, en Onubo ŝi ekkantis post la ricevo de omaĝo kaj ŝi, subite, suferis koratakon. Laŭ la flamenkaj fakuloj, *La Niña de la Puebla* estis sen-egala kantistino en kantaĵoj kiel *malagueñas, granaínas* kaj *tarantos.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 294181
* LCCN: no97043824
* VIAF: 17421129
* ISNI: 0000 0001 1600 9219
* SUDOC: 203576276
* BNF: 140231662
* MBA: aadc73f9-4c73-482d-9703-23e5a76af317
* BNE: XX855761
 |
Verŝata oranĝa suko
Citruspremilo
La **oranĝa suko** aŭ **oranĝsuko** estas trinkaĵo farita el premataj oranĝoj (Citrus sinensis). Necesas premi 2,5 al 3 kg da oranĝoj por ricevi 1 litron da oranĝa suko.

Oni povas premi oranĝojn por si mem, helpe de mana premilo aŭ citruspremilo, sed ofte oni aĉetas oranĝan sukon en botelo aŭ kartona skatolo (depende de la mondregiono). Oni tamen ne povas kompari la kvaliton. La plej bona suko sendube estas farita el freŝaj fruktoj. La kvalito de la aĉetitaj sukoj tre multe dependas de la sukoprocentaĵo, kiu enestas kaj de la produktomaniero. Kelkaj industrie faritaj sukoj ekzemple ne enhavas 100% da suko, sed multe malpli. Al la sukoj, kiuj enhavas malpli ol 100% da suko, la produktinto ĝenerale aldonas ekzemple sukeron aŭ aliajn aĵojn (ekzemple por la kolorigo de la suko, ke ĝi aspektu natura, vitaminojn aŭ mineralojn). 

La oranĝa suko estas fonto da vitamino C kaj en multaj landoj formas parton de la kutima matenmanĝo.

Monda produktado
----------------

En la mondo estas produktata 60 milionoj da tunoj en la jaro 2000 el kiu 18 miliono fare de Brazilo kaj 11 milionoj fare de Florido.

La oranĝa suko estas ofte transportata sub formo de koncentrato: post premo de la oranĝoj, la akvo entenata en la suko estas vaporigita, la restanta siropo estas pasteŭrizita kaj frostigita sur la loko de la produktado. La volumeno estas tiel reduktita al 10 % de la komenca volumeno, tio, kiu malmultekostigas la transporton.

Ĉefaj tipoj de vendataj oranĝaj sukoj
-------------------------------------

* Freŝa oranĝa suko

Suko de freŝaj fruktoj, sen ia ajn konservata prilaborado (ekz: pasteŭrizado)
* Oranĝa suko « 100% pura suko »

Laŭleĝe, oranĝa « 100% pura suko » devas esti farita el freŝa oranĝa suko sen aldono de koloriloj nek konserviloj.
* Oranĝa suko el koncentrato

Oranĝa suko farita el frostrata oranĝa siropo diluita en akvo.
* Nektaro de oranĝo

Suko el koncentrato, kun multe da akvo kaj sukero.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rSukoj kaj nektarsukoj |
| --- |
| Fruktsukoj | Ananaso • Citrono • Kokoso • Oranĝo • Pampelmuso • Pomo • Vinbero (ne alkohola) • Tomato |  |
| Legumsukoj | Karoto • Rapo (Ŝalgamo) |
| Nektarsukoj | Frago • Abrikoto • Banano |

 |

* Oranĝsuko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Oranĝsuko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Orbis Pictus*** aŭ ***Orbis Sensualium Pictus*** estas tekst-libro por infanoj, verkita fare de la ĉeĥa edukisto Komenio kaj publikigita en 1658. Ĝi estas konsiderata al la unua bilda libro, intencita por infanoj.

*Orbis Pictus*

Enhavo
------

La libro estas dividita al ĉapitroj, ilustritaj per kupropresaĵoj, kiuj estas priskribitaj en la akompana teksto. La libro havas 150 ĉapitrojn kaj entenas multajn temojn:

* senviva naturo
* botaniko
* zoologio
* religio
* homo kaj ties agadoj

Historio
--------

Ĝi estis originale publikigita en la latina kaj germana lingvoj, en 1658 en Nürnberg. La libro baldaŭ disvastiĝis al lernejoj en Germanio kaj aliaj landoj. La unua angla eldono aperis en 1659. La unua kvarlingva eldono n (en la latina, germana, itala kaj franca) aperis en 1666, poste ankaŭ en aliaj lingvoj.

*Orbis Pictus* havis long-tempan influon je la infana edukado kaj estis antaŭulo de la aŭd-vidaj teknikoj en la lernejaj ĉambroj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eltiraĵoj el la latilingva versio
* Orbis sensualium pictus trilinguis. Versioj en la latina, germana kaj hungara (1708)
* *Orbis sensualium pictus* (1777), reta versio ĉe Google Book Search tradukita de Charles Hoole

* Kategorio Orbis Pictus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nikolaj Efimoviĉ Kuroĉkin** ((ruse *Николай Ефимович Курочкин*) ; naskiĝis la 1-an de septembro 1923 en Moskvo, mortis la 28-an de julio 2003) estis sovetia astronomo. Lia nomo estas ofte transkribita (laŭ la angla maniero) **Kurochkin**.

En sia adolesko li komencis labori ĉe la planetario de la Astronomia Instituto Ŝternberg de Moskvo. Je 
la komeno de la dua mondmilito, li laboris en uzino por la nacia defendo kie restis eĉ en la periodo de la
batalo de Moskvo. Aĝa de nur 18 jaroj, li estis arestita de la NKVD pro supozita kunlaborismo. Liberigita 
en 1946, li reiras en la instituton post publikigo de letero de pento.
Malgraŭ la ampleksa laboro de esplorado kiun li alportis en sia kariero li neniam prezentis disertaĵon por akiri 
universitatan titolon.

Inter liaj plej gravaj kontribuoj al astronomio estas la metodo *Harvard*  por la detekto de la variantaj steloj en 
fotaj bildoj kaj la identigo de fonto de ikso-radioj en la duopa stelo Herkulo X-1.

La *Minor Planet Center* kreditas lin de la la malkovro de du asteroidoj en 1972 kaj 1983, 
unu en kunlaborado kun Natalja Vitaljevna Metlova.

| Malkovritaj asteroidoj: 2 |
| --- |
| 2302 Florya | 2-a de oktobro 1972 |  |
| 3044 Saltykov | 2-a de septembro 1983 | kun N. V. Metlova |

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  MPC alfabeta listo de la asteroidaj malkovrintoj(angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* ruse Biografio di Nikolaj Efimoviĉ Kuroĉkin el la paĝaro de *astronet.ru*
* ruse Biografio di Nikolaj Efimoviĉ Kuroĉkin el la paĝaro de la Universitato de Moskvo

Tiu paĝo estas traduko el la ilala vikipedio
**Olga Antal,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Antal Olga** estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia bopatrino estis Ilona Győri, ŝia edzo estas István Fazekas.
Olga Antal  naskiĝis la 31-an de oktobro 1956 en Ĉeĥoslovakio en iama vilaĝo Svodov, kiu nun estas urboparto de Želiezovce.

Biografio
---------

Olga Antal frekventis kemian mezlernejon en Bratislavo inter 1971-1975, poste ŝi akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1984. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Teatro Petőfi (Veszprém), kie ŝi restis ĝis 1995 (escepte la jarojn 1990 kaj 1991, tiam ŝi estis en Nacia Teatro (Pécs)). Inter 2004 kaj 2011 ŝi apartenis al Teatro de Nyíregyháza, pli frue kaj poste ŝi laŭokaze ricevis rolojn diversloke. Ŝi naskis filon en 1986.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare:
	+ Reĝo Lear - Goneril
	+ Romeo kaj Julieta - vartistino
	+ Somermeznokta sonĝo - Hermia
* Moliere:
	+ Tartufo - Elmira
	+ George Dandin - Madame de Sotenville
* Sándor Petőfi: *Tigris és hiéna* - reĝino Ilona
* Ibsen: Peer Gynt - Aase; Solvejg

Elektitaj kinejaj filmaj roloj
------------------------------

* *Yerma* (1985)
* *Szamba* (1996)

Elektitaj televiziaj filmaj roloj
---------------------------------

* *Jégapó* (1984)
* *A Notre Dame-i toronyőr* (1997)
* *A múzsa csókja* (2002)
* *Barátok közt* (serio, 2015-)

Dubladaj roloj
--------------

* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Kelly Lynch, Kim Novak kaj aliaj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto
**Palacios del Pan** [paLAzios delPAN] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra del Pan, en la centro de la provinco. *Palacios del Pan* estas etimologie tradukebla al *Palacoj de la Pano*, kie Pano estas aludo al la komarko.

Municipoj de la komarko Tierra de Alba en la centro de la provinco Zamoro.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 31,91 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 246 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 200 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 16 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Manzanal del Barco,
Santa Eufemia del Barco, Montamarta, Andavías, San Pedro de la Nave-Almendra, Zamoro kaj La Hiniesta.

Estas atestaĵoj de romia loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado. Plej frua mencio estas de 1146. Ĝi apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. En la 12-a jarcento ĝi apartenis al la Monaĥejo de Moreruela, poste al la Ordeno de Jerusalemo kaj poste al la Katedralo de Zamoro.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado, akvorezervejo, pontoj, tradiciaj festoj).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 756666
 |
**Nikolaj EVSTIFEJEV** (ruse *Николай Евстифеев*) estis malnova rusa esperantisto, jam aktiva ĉ. la jaro 1890, kiu laboris amplekse kaj diversmaniere por Esperanto.

Interalie li kunlaboris je la periodaĵoj L' Esperantiste, Juna Esperantisto, Český Esperantista, Literatura Almanako de Lingvo Internacia, Scienca Revuo ktp. Li vizitis Theodoron Čejka-n en printempo 1902 kaj estis la unua fremdulo, kun kiu Čejka parolis Esperante. En 1905 li elektiĝis membro de la Lingva Komitato, kaj en 1907 li eldonis kun slovaka kuracisto, tolstojano Albert Škarvan la unuan lernolibron de Esperanto por slovakoj, nome tradukon de la Fundamento. Kiam el la pli ol 100-membra Lingva Komitato en 1908 elektiĝis nur 12-persona Akademio, li estis inter la 12 akademianoj. Inter la jaroj 1908 ĝis 1910 li loĝis en Sofio kaj tre multe laboris por la Bulgara movado. En 1909 li vizitis Beogradon kaj faris propagandon por la Internacia Lingvo tie.

Li tre monhelpis la movadon per abono de revuoj al grupoj, helpoj al vojaĝoj de propagandistoj, ktp. Dum la okazaĵo de Delegacio por alpreno de la lingvo internacia, li multajn subskribojn havigis kaj monsubtenis Louis Couturat (kiu devus labori por Esperanto) per pluraj mil frankoj.

Verkoj
------

* **1907**: Škarvan, Albert; Nikolai P. Evstifejev. Universala Vortaro de la Lingvo Internacia "Esperanto". En: Fundamento de Esperanto, slovaka eldono, Základy Medzinárodnej reči Esperanto. Turčiansky Svätý Martin: N.P. Evstifejev, 1907. [2], 10, 110, [1], 16 p.

2-a eldono: Ĉikago, Rovnosti Ľudu, 1918. 128 p.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 12233
 |



|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Palacios del Sil** [paLAzjos delSIL] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko El Bierzo, en la okcidento de la provinco. ĝi estas foje atribuita al alia komarko, nome *Montaña de Luna*. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan kaj la leonan. *Palacios del Sil* estas komprenebla etimologie kiel Palacoj de la rivero Sil.

Komarkoj de la provinco Leono; El Bierzo plej okcidente, oranĝece.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Corbón del Sil, Cuevas del Sil, Matalavilla, Mataotero, Palacios del Sil, Salientes, Susañe del Sil, Tejedo del Sil, Valdeprado, Valseco kaj Villarino del Sil, okupas totalan areon de 181,40 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 912 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 2 000 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 124 km de Leono, provinca ĉefurbo, tra Villablino, kaj 141 km tra Ponferrada, de kiu ĝi distas 49 km. 

Estas atestaĵoj de antaŭromia kaj romia loĝado rilata al la orminado; en Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. En la jaroj tuj post la Hispana Enlanda Milito la tuta areo de El Bierzo estis rifuĝejo de kontraŭfrankisma gerilo kaj tial okazis oftaj konfliktoj de policaj civilgvardianoj kontraŭ gerilanoj kaj apogantoj. 

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo, brutobredado kaj minado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758064
* VIAF: 109144648551196400751
 |
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio
**Niĵne Solotvino,** ukraine **Нижнє Солотвино** [njiĵnje solotvino], hungare **Alsószlatina** [alŝOslatina] estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo, en municipo de Ruski Komarivci. Niĵne kaj alsó signifas: suba.

Bazaj informoj
--------------

* 48° 33′ 0″ N 22° 26′ 0″ O﻿ / ﻿48.55000 °N, 22.43333 °O﻿ / 48.55000; 22.43333 (mapo)Koordinatoj: 48° 33′ 0″ N 22° 26′ 0″ O﻿ / ﻿48.55000 °N, 22.43333 °O﻿ / 48.55000; 22.43333 (mapo)
* Areo: 1  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 830
* Poŝtkodo: 89441
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Niĵne Solotvino situas sur ebenaĵo laŭ rojo.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1405. Ĝis Traktato de Trianon Alsószlatina apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto Ungvár, poste al Ĉeĥoslovakio, dume rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Niĵne Solotvino apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
**Olga Sík** [ŝIk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sík Olga** estis hungara muzikinstruisto, operkantisto (aldo). Ŝia origina nomo estis *Schőn Olga Zsófia* [ŝOn ĵOfia].

Memortabulo
Olga Schőn naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1911 en Máramarossziget (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Sighetu Marmației en Rumanio), ŝi mortis la 31-an de decembro 2007 (laŭ alia fonto la mortotago estas la 30-a) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Olga Sík devenis el juda familio. Ŝi lernis precipe en Debrecen, poste ŝi akiris operkantistan diplomon en Muzikakademio Ferenc Liszt. Ŝi komencis sian operkantistan karieron en Budapeŝta Ŝtata Operejo. Tamen ŝi povis kanti nur inter judoj pro la kontraŭjudaj leĝoj. Baldaŭe ŝi kantis en koncertoj, sed paŝo post paŝo ŝi iĝis elstara instruisto de kantotekniko. Ŝi ricevis solan premion en 1970. Ŝi havis edzon inter 1940-1954, ŝi neniam naskis.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Mariann Falusi
* Klári Katona
* Veronika Kincses
* Júlia Kukely
* Katalin Pitti
* Gábor Presser
* Zorán Sztevanovity

Ŝia repertuaro (elekto)
-----------------------

* Giuseppe Verdi: Il trovatore - Azucena

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto (vidu la foton!)

Fontoj
------

* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 734680
 |
**Orcajo** [orKAĥo] estas municipo de Hispanio, en la centro de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Orcajo estas municipa teritorio en la centro de la komarko Daroka Kamparo, kie limas el nordo laŭhorloĝe kun Manchones, Daroca, Balconchán, Used, Cubel, Atea kaj Murero.

La loĝloko Orcajo mem estas je 96 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 770 msm.

Historio
--------

La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma del Campo de Gallocanta* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Orcajo kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 58 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo de *San Bernabé*, konstruita inter la 17-a kaj 18-a jarcentoj; ermitejo de Sankta Nikolao; ermitejo de la Virgulino de la Rosario de la 16-a jarcento de stilo gotik-mudeĥara, nune en preskaŭ ruina stato; krucmonumentoj "peirones" de La Virgen del Carmen, de la Virgen del Pilar, de La Soledad, de San José, de San Antón kaj de San Gregorio. Kiel natura heredo menciendas la arbaro de pinsapoj, specio tute foresta en Aragono, rezulto de rearbarigo komence de la 20-a jarcento per tiu specio de andaluza abio; en 2018 ĝi estis deklarita "Arboleda Singular" fare de la regiona registaro *Gobierno de Aragón*.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Orcajo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802622
* BNE: XX6240937
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Soldata orkido** |
| --- |
|  |
| FloroFloro |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantae |
| Klado: | Angiospermoj |
| Klado: | Unukotiledonoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Asparagales |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Orchidaceae |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Orchis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Orchis militaris***L. 1753 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Soldata orkido  |

 |
| v • d • r |

***Orchis militaris***, konata kiel **Soldata orkido**, estas palearkta orkida specio.

La floro de "Orchis militaris" similas etan soldaton.
Ĝi havas kaskon sur la kapo, brakojn, gambojn kaj penison.

Priskribo
---------

Floro
Ĝi estas staŭda herbo. Ĝi estas geofita.
Labelo estas triloba kaj la meza lobo enhavas du lobetojn (la kruroj) kaj unu denton (peniso).
**Nikolao MERKATOR** aŭ **Nikolao Mercator** (vernome: ***Nikolaus Kauffmann***; naskiĝis en 1620 en Eutin, Germanujo; mortis la 14-an de januaro 1687 en Versailles, Francujo) estis matematikisto, kiu famiĝis pro siaj verkoj pri logaritmoj.

Li studis en Rostock kaj Leiden kaj estis de 1642 ĝis 1648 konferencisto en Rostock, poste de 1648 ĝis 1654 en Kopenhago. De tie li iris al Parizo (1655-1657). En 1657 li translokiĝis al Britujo kaj vivis de 1658 ĝis 1682 en Londono, kie li konstruis pendolhorloĝon por pli bone kalkuli tempon kaj kalkuli longitudon sur ŝipoj. Tio anigis lin en 1666 al la Reĝa Societo de Londono. En la jaro 1682 li denove translokiĝis al Francujo. Li konstruis la fontanojn de Versajlo kaj mortis tie en la jaro 1687.

Merkator malkovris la potencvico por la natura logaritmo (en sia *Logarithmo technica* publikigita en 1668):

{\displaystyle \ln(1+x)=x-{\tfrac {1}{2}}x^{2}+{\tfrac {1}{3}}x^{3}-{\tfrac {1}{4}}x^{4}\pm \cdots }

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 362334
* GND: 118783335
* LCCN: n85035132
* VIAF: 49303208
* ISNI: 0000 0001 0898 8904
* SUDOC: 087308924
* BNF: 12371114m
* NKC: ntk20201087956
* ICCU: UFIV122805
* BNE: XX1692340
 |
**Oliete** [oLJEte] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la nordokcidento de la nordorienta komarko *Andorra-Sierra de Arcos*, kies komarka ĉefurbo estas Andorra mem.

Geografio
---------

Panoramo.
Ĝi estas je 111 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. La municipo estas inter Muniesa (okcidente kun Alacón mezvoje) kaj Andorra (oriente kun Alloza survoje) laŭ la regiona ŝoseo A-1402. 

Krome iom nordoriente estas Ariño survoje al Albalate del Arzobispo laŭ la regiona ŝoseo A-1401.

La altitudo de la loĝloko ĉe monteto estas de 541 msm.​ Ĝi estas ĉe la Iberia Sistemo.

Historio
--------

Estis setlado en la areo jam en epoko de iberoj.

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Oliete oni malaltiĝis el 2533 en 1910 ĝis nunaj 340 loĝantoj.

La demografio estas tipe karaktera de la interno de la duoninsulo tre forte. Rimarkindas la populacia malaltiĝo post la Hispana Enlanda Milito pri la rura elmigrado, kaj la sekva maljuniĝo de la aktuala loĝantaro, kun pli ol 40% ĉe aĝuloj de pli ol 65 jaroj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas malmulta agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da vitejoj, legomoj), forstado, ĉasado kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj kaj kaproj). Nune gravas rura turismo. La tradicia ekonomio de Oliete dependis historie de la agrikulturo, brutobredado de ŝafoj kaj komerco. 

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo, domego, ermitejoj kaj tri arkoj kiel restaĵoj de iama murego; aparte arkeologiaj kuŝejoj de iamaj setlejoj de iberoj kaj piedirado tra tre interesaj naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Bildo
-----

Panoramo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801266
* LCCN: n95122954
* VIAF: 132690230
 |
Palaco Sankta Kruco.
La **Palaco Sankta Kruco**, (hispane *Palacio de Santa Cruz*), hodiaŭ sidejo de la Ministerio pri Eksteraj Rilatoj de Hispanio, troviĝas en la urbo Madrido, ĉefurbo de Hispanio.
Ĝi estis uzata kiel karcero ĝis la regado de Filipo la 4-a, kiu konvertis ĝin en Palaco.

La reĝo Filipo la 4-a en 1629 ordonis ĝian konstruadon por la gastigado de la dependaĵoj de la Urbestroj kaj la Kortumo, kaj de la Kortuma Karcero. Ĝi estas verkaĵo de la arkitekto Juan Gómez de Mora inter 1629 kaj 1636 kune kun aliaj madridaj arkitektoj kiel José de Villareal, Bartolomé Hurtado García kaj José del Olmo. 

En la jaro 1767 ĝi finis sian funkciadon kiel karcero kaj transformiĝas en la **Palacio de Santa Cruz**, pro ĝia proksimeco al la Preĝejo Sankta Kruco. La karcero estis translokita al apuda konstruaĵo. Incendio en 1791 detruis la tutan palacon escepte de ĝia fasado. Ekde 1996 ĝi estas konsiderata kiel kultura monumento de Madrido.

Vidu ankaŭ
----------

* Giovanni Battista Crescenzi

* Kategorio Palaco Sankta Kruco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Historio de la Palaco Sankta Kruco. Hejmpaĝo de la Ministerio pri Eksteraj Rilatoj[*rompita ligilo*]
* Palaco Sankta Kruco.
**Orci** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár.

Blazono de Orci

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10 km²
* Loĝantaro: 560
* Poŝtkodo: 7461
* Telefonprefikso: 82

Situo
-----

Orci situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Kaposvár troviĝas 10, Igal 20, Dombóvár 26, Sásd 29 km-ojn.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1332 laŭ tiama hungara ortografio *"Orcze"*. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. En 1959 kolĥozo funkciis. Vilaĝservoj estas lernejo, biblioteko, kulturdomo, kuracejo, policano, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo el la 18-a jarcento, en la 20-a jarcento pligrandiĝis
* kalvinana preĝejo de 1847
* fiŝkaptista lago

Famuloj
-------

En Orci naskiĝis:

* ministro István Kolber
* pentristo Lajos Kunffy.

Famaj nomportantoj
------------------

* Béla Orczy
* Emma Orczy
* Lőrinc Orczy

Fontoj
------

* 
* 
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
* www.falvak.hu
Prezidanto de la Internacia Olimpika Komitato Jacques Rogge premiita je la Ordenn de Amikeco fare de rusia prezidanto Dmitrij Medvedev la 22-an de novembro 2011 en la Moskva Kremlo.
Manfred Schmidt, estro de la departemento por kriza administrado de la germana Interna Ministerio, premiita per la Ordeno de Amikeco fare de rusia prezidanto Dmitrij Medvedev la 13-an de oktobro 2010 en la Moskva Kremlo.
Princo Mikaelo de Kent ricevas la Ordenon de Amikeco de rusia prezidanto Dmitrij Medvedev la 4-an de novembro 2009 en la Moskva Kremlo. Li poste rezignis la honoron pro la rusia invado al Ukrainio.
La **Ordeno de Amikeco** (ruse *Орден Дружбы*, Orden Druĵbi) estas ordeno de la Rusia Federacio. La dekoracio estis establita laŭ la dekreto numero 442 de la Prezidanto de la Rusia Federacio la 2-an de marto 1994. La antaŭulo de la ordeno en la sovetia periodo estis la Ordeno de Amikeco inter Popoloj, fondita en 1972.

La Ordeno de Amikeco estos aljuĝita al civitanoj de la Rusia Federacio, same kiel al civitanoj de aliaj landoj: pro speciala kontribuo al plifortigo de paco, amikeco, kunlaboro kaj interkompreniĝo inter popoloj; pro fruktodona agado por interproksimiĝo kaj reciproka riĉiĝo de kulturoj de nacioj kaj popoloj; pro aktiva agado pri la konservado, plibonigo kaj popularigo de la kultura kaj historia heredaĵo de Rusio; pro la sukcesoj de laboro en industrio, agrikulturo kaj aliaj branĉoj de la ekonomio; pro fruktodona agado en la evoluigo de scienco, edukado, sano kaj kulturo; pro granda kontribuo al la efektivigo de grandaj komunaj ekonomiaj projektoj kun la Rusia Federacio kaj investo en la ekonomio de la Rusia Federacio; pro ampleksa bonfarado.

La aljuĝado de la Ordeno de Amikeco estas kutime kondiĉigita de tio, ke la civitano de la Rusia Federacio jam havas alian premion de la Rusia Federacio.

Referencoj
----------

1. ↑  Орден Дружбы. *Award.gov.ru*

Eksteraj ligiloj
----------------

* La Komisiono sur Ŝtataj Premioj al la Prezidanto de la rusa Federacio (en la rusa)
* La rusa Gazeto ruse


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 823760
 |
Koordinatoj: 30° 0′ 24.70″ N 31° 13′ 29.92″ O﻿ / ﻿30.0068611 °N, 31.2249778 °O﻿ / 30.0068611; 31.2249778 (mapo)

Malnova nilometro sur insulo Elefantine (Satis-templo)
**Nilometro** estas mezurilo de la nila rivernivelo en formo de diversaj konstruaĵoj. Ĝi servis por koni la rivernivelon dum la jara inunda periodo. Ofte temas pri ŝtuparo, kiu kondukas al la Nila bordo. Alia formo estas gravuritaj skaloj sur muro. Pli poste aperis ŝaktoj, ligitaj per malfermitaj kanaloj al Nilo. Tiuj servis al konstruo de baraĵlago ĉe Asuano por dumjara mezurado de la Nila akvonivelo.

Malnov-egiptaj nilometroj estas videblaj en Memfiso, Dendera, Edfu, Per Hapi kaj sur insulo Elefantine. En la Nildelto oni ne uzis nilometrojn, pro la daŭra natura sedimentiĝo de nila ŝlimo.

Literaturo
----------

* Stephan Seidlmayer: *Historische und moderne Nilstände. Untersuchungen zu den Pegelablesungen des Nils von der Frühzeit bis zur Gegenwart*. Achet, Berlin 2001, ISBN 3-9803-7308-8

* Kategorio Nilometro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Olimpikoj de Cotswold**, aŭ en angla *Cotswold Olimpick Games*, estas ĉiujara publika okazigo de ludoj kaj sportoj nune okazanta en la Vendredo post la Printempa Banka Ferio ĉe Chipping Campden, en Cotswolds, Anglio. Tiuj ludoj probable ekis en 1622, kaj pluis pli malpli ĝis nuntempe. Ili estis komencitaj de loka advokato, Robert Dover, kun la aprobo de la reĝo Jakobo la 1-a. La motivo por ke Dover organizu la Ludojn estis eble lia kredo ke fizika ekzercado estas necesa por la defendo de la regno, sed li povus esti ankaŭ klopodante rekunigi riĉulojn kaj malriĉulojn; en la Ludoj partoprenis ĉiaj sociaj klasoj, inklude reĝaj personoj en unu okazo.

Eventoj inkludis ĉevalkuradon, hondo-ĉasadon, kuradon, saltadon, dancadon, ĵetadon de martelego, luktadon per glavoj kaj frapiloj, lanco, kaj luktadon. Oni starigis budojn kaj tendojn en kiuj oni ludis ŝakon kaj kartojn por malgrandaj interesantaroj, kaj abunda manĝo estis liverigita de ĉiu kiu ĉeestis. Oni starigis provizoran lignan strukturon nome Dover Castle en natura amfiteatro sur kio estas nune konata kiel Dover's Hill, kompletigita per malgrandaj kanonoj kiuj estis pafitaj por komencigi la eventojn.

Referencoj
----------

1. ↑  Origins of Robert Dover's Games Arkivigite je 2009-12-02 per la retarkivo Wayback Machine. Olimpikoj. Aliritaj en 2010-05-28.

Bibliografio
------------

* Burns, Francis (1981), Heigh for Cotswold! A History of Robert Dover's Olimpick Games, Robert Dover's Games Society, ISBN 978-0-9507487-0-2
* Hackwood, Frederick William (1907), Old English sports, T. Fisher Unwin
* Haddon, Celia (2004), The First Ever English Olimpick Games, Hodder & Stoughton, ISBN 0-340-86274-2
* Palmer, Alan Warwick; Palmer, Veronica (1999), Who's Who in Shakespeare's England, Palgrave Macmillan, ISBN 0-312-22086-3
* Swaddling, Judith (2000), The Ancient Olympic Games (2nd ed.), University of Texas Press, ISBN 978-0-292-77751-4
* Verey, David (1979), "Gloucestershire: The Cotswolds", in Pevsner, Nikolaus, The Buildings of England (2a eld.), Penguin, ISBN 0-14-071040-X
* Whitfield, Christopher (1962), Robert Dover and the Cotswold Games, and Annalia Dubrensia, C. Whitfield
La vilao *Villa La Rotonda* apud Vicenza projektita de Andrea Palladio
Vilao el la kvara libro de la verko „I quattro libri dell'architettura" de Palladio
**Paladianismo** estas klasikisma konstrustilo, kiu orientiĝas laŭ la konstruaĵoj de la itala arkitekto Andrea Palladio kaj liaj posteuloj kiel Vincenzo Scamozzi. Palladio projektis kaj konstruis je la mezo de la 16-a jarcento palacoj kaj vilaoj en Veneto kaj preĝejoj en la urbo Venecio.

Li grave influis la posteulojn per sia arkitekturtoeoria verko *„I quattro libri dell'architettura"* (La kvar libroj de la arkitekturo), kiu aperis en Venecio en 1570.

Disvastiĝo
----------

La paladiana stilo influis ek de la 17-a jarcento ankaŭ la konstrumanieron en la protenstantaj landoj de nordokcidenta Eŭropo kaj Ameriko. Jacob van Campen estis la fondinto de Palladianismo en Nederlando. En Anglio ek de la komenca 17-a jarcento la stilo estis disvastigata precipe per la arktekto Inigo Jones. Jones, kiu estis restadinta en Italio dum pluraj jaroj kaj tie konatiĝis kun la verkoj de Palladio,sekve projektis plurajn konstruaĵojn laŭ la paladiana stilo. Tra ili troviĝas interalie Banqueting House en Whitehall kaj Queen’s House en Greenwich. Je la komenca 18-a jarcento liberalaj terposedantoj konstruis vilaoj laŭ paladiana stilo.

La paladiana vilao de Thomas Jefferson en Monticello
Ankaŭ en la fruaj jaroj de Usono, kies fondintoj inspiriĝis je la romia respubliko, la paladianaj ideoj plaĉis. Tiel ekzemple la prezidento de Usono Thomas Jefferson kiel arkitekto inspiriĝis el la verkoj de Palladio. Li projektis lian vilaon en Monticello kaj la konstruaĵon de la Universitato de Virginio laŭ paladiana stilo. Sekve la paladianismo influis ankaŭ la evoluon de la kolonia arkitekturo en norda Ameriko.

Referencoj
----------

1. ↑  Universo - La grande enciclopedia per tutti, Istituto geografico De Agostini, Novara 1970 vol. 9 pag. 280

* Kategorio Paladianismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo priskribas la teozofian organizaĵon "Order of the Star en the East". La simile literumita *Order of the Eastern Star* kontraŭe estas framasonisma organizaĵo. |

Jidu Kriŝnamurti
La **Ordeno de la Stelo en la Oriento** (angle *Order of the Star in the East*) estis teozofia organizaĵo por la diskonatigo kaj subteno de Jidu Kriŝnamurti, brahmano el Suda Barato, kiel estonta universala instruisto aŭ "Maitreya". La ordeno ekzistis en Varanasio inter la jaroj 1911 ĝis 1927. Antaŭa organizaĵo de 1910 ĝis 1911 estis la **Order of the Rising Sun** ("ordeno de la leviĝanta suno"), posta organizaĵo de 1927 bis 1929 la **Order of the Star** ("ordeno de la stelo"). La ordeno estis impulso sed ne la kaŭzo por la malmembriĝo kaj distanciĝo de Rudolf Steiner de la branĉo Adyar de la Teozofia Societo, kiu kulminis dum decembro 1912 , kaj por la fondo de la Antropozofia Societo komence de la jaro 1913. La malfondo de la ordeno dum la jaro 1927 gvidis al grava krizo por la branĉo Adyar de la Teozofia Societo.

Vidu ankaŭ
----------

* Annie Besant
* Majtrejo

Literaturo
----------

* Norbert Lauppert (Übers.), Helena Petrowna Blavatsky, *Der Schlüssel zur Theosophie*, Adyar-Verlag, Graz 1969

Eksteraj ligiloj
----------------

* The Order of the Star en the East (paĝoj anglaj)
* Krishnamurti and the World Teacher Project (paĝoj anglaj)
* "Jiddu Krishnamurti Quotes and Stories" – Hosted at KatinkaHesselink.net, an independent website by a member of the Theosophical Society Adyar.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon NOA. |

**Noa** aŭ **Noaĥo** ("Ripozo", norma hebrea **נֹחַ** **Nóaḥ**, Tiberia Hebrea **Nōªḥ**; Araba **نوح** **Nūḥ**), estas rolulo de la Libro de Genezo kaj la Korano (ankaŭ menciita en la Kitáb-i-Íqán de Bahá'u'lláh), kiu konstruas arkeon por savi sian familion kaj la animalojn de la mondo de la Diluvo, la tutmonda inundo. Noa estis la filo de Lemeĥ kaj nepo de Metuŝelaĥ.

Noa estis homo virta en sia makula generacio. Kiam naskiĝis Noa, lia patro diris (Gen. 5: 29):

"Ĉi tiu konsolos nin en niaj faroj kaj en la laboroj de niaj manoj sur la tero, kiun la Eternulo malbenis".

Laŭ Gen. 6: 8, Noa akiris plaĉon en la okuloj de Dio, kiu decidis savi lin de la tutmonda diluvo. Dio ordonis al li fari arkeon kaj enmeti paron da ĉia bruto por savi ilin de la Diluvo.]

Post la Diluvo, Noa komencis terkultivan laboron kaj plantis vinberojn kaj faris vinon. Li trinkis la vinon kaj ebriiĝis kaj nudiĝis en sia tendo. Ĥam vidis tion, kaj anstataŭ vestigi lin, alvokis siajn fratojn; pro tio, Noa malbenis lin.

La Sep Leĝoj de Noa (en hebrea |שבע מצוות בני נח Ŝeva Mitzvot B'nei Noaĥ), referencata ankaŭ kiel Noaĥidaj Leĝoj aŭ la Noa-aj Leĝoj (el la Hebrea prononco de "Noah"), estas serio de ordonoj kiuj, laŭ la Talmudo, estis donitaj de Dio.

Noa vivis 950 jarojn, 350 post la Diluvo.

Vidu ankaŭ
----------

* Eposo pri Gilgameŝ
* *Noachis Terra* en planedo Marso
* Poemo de Utnoa
* Gubben Noak

Eksteraj ligiloj
----------------

* Noa ĉe *Jewish Encyclopedia* Artikolo skribita laŭ juda vidpunkto (angle).
* Noa ĉe *Catholic Encyclopedia* Artikolo skribita laŭ romkatolika vidpunkto (angle).
* Noa ĉe *MuslimWiki* Artikolo skribita laŭ islama vidpunkto (angle).
* La tri filoj de Noa kaj la historio de la mediteranea civilizacio (Simone Weil) (ca)

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑