recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Aoos** aŭ **Vjosë** (greke *Αώος*) estas rivero en nordokcidenta kaj sudokcidenta Albanio.

Ĝia totala longeco estas preskaŭ 272 kilometroj (169 miloj), de kiu la unuaj 80 kilometroj (50 miloj) estas en Grekio kaj la restantaj 192 kilometroj (119 miloj) estas en Albanio. 

Ĝia fonto estas en Grekio, specife en la Pindo montoj en Epiro, proksime al la vilaĝo de Vovousa. Unu artefarita lago estis konstruita ĉe altitudo de 1350 metroj kaj estas akvo-energia akvobaraĵo en loko ekde 1987. Ĝi fluas tra la Vikos–Aoos Nacia Parko, kie ĝi formas imponajn kanjonojn. Ĝi fluas tra Konico kaj eniras Albanion proksime al Çarshovë. Ĝi daŭras nordokcidente tra Përmet, Këlcyrë, Tepelenë, Memaliaj, Selenicë kaj Novoselë. Ĝi fluas en la Adriatiko, nordokcidente de urbo Vlorë.

Nomo
----

La rivero estas konata kun malsamaj nomoj. Dum antikveco ĝin vokis  Aoos (Ἄωος, Ἀῶος, Ἀῷος) en la greka kaj **Aous** en latina. En Albanio ĝi estas vokita Vjosë aŭ **Vjosa**, kiam en Grekio ĝi estas konata de ĝia antikva nomo (Αώος en la moderna greka orthografio), tiel kiel **Vovousa** (Βοβούσα) aŭ **Aias** (Αίας, Αἴας).

Homa historio
-------------

La malnova ponto de Konitsa supre la Aoos rivero, tuj antaŭ la Vikos–Aoos Nacia Parko
En la greka mitologio, Aoos estas epiteto aŭ nomo de Adonis. Aoos estis ankaŭ la nomo de la unua reĝo de Kipro. rivero kaj monto en Kipro estis ankaŭ nomita Aous.

Hecateo (550–476 BC) mencias al la rivero kiel Aias (greko: Αἴας), la nomo Anios (greke *Αἴας*: Ἄνιος) uzas Plutarko en Caesar, kiam Polibio, Livio kaj Strabono uzas la terminon Aoos. La Tesprotia tribo de Paraoeoi ricevis ilian nomon de la rivero, kiel loĝantaj apud ĝin. Paŭzanio skribas pri "ŝarkoj" (greke *θηρία*) en la rivero, kiel ĝi fluas tra Tesprotio. Ĝi estis menciita kiel Avos (greke *Αύος*) de Stephanus de Bizantium en la 6a jarcento AD.

Grekio
------

La *Vikos–Aoos Nacia Parko* (greke *Εθνικός Δρυμός Βίκου–Αώου*, *Ethnikós Drymós Víkou–Aóou*), fondita la jaro 1973 estas nacia parko en la regiono de Epiro en nordokcidenta. La nacia parko ampleksas 126 kvadratajn kilometrojn (31,135 akreojn) de monta tereno, kun multenombraj riveroj, lagoj, kavernoj, profundaj kanjonoj,  densaj pinofitoj kaj falfoliaj arbaroj.

Mapo
----

Referencoj
----------

1. ↑  Acta hydrochimica et hydrobiologica
2. ↑  Epirus Vetus: the archaeology of a late antique province
3. ↑   Egnatia Municipality. Arkivita el la originalo je 2009-08-02. Alirita 2015-01-24.
4. ↑  Λαμπρίδης Ιωάννης "Ζαγοριακά", Τυπογραφείον Αυγής, Αθήνα, 1870
5. ↑  Parthenius of Nicaea
6. ↑  Greek and Egyptian Mythologies
7. ↑  Orion: the myth of the hunter and the huntress[*rompita ligilo*]
8. ↑  Parthenius of Nicaea
9. ↑  Dictionary of Greek and Roman Geography (1854)
10. ↑  Paus. 4.34,"But the rivers of Greece contain no terrors from wild beasts, for the sharks of the Aous, which flows through Thesprotia, are not river beasts but migrants from the sea."
11. ↑  Ethnica Epitome,"Παρά τον Αύον ποταμόν"
12. ↑  Trakolis: p. 3

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Aoös en la angla Vikipedio.* 

* Kategorio Aoos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Norda fasado de la Reĝa Poŝt-Oficejo.
Horloĝo de la Reĝa Poŝt-Oficejo.
La **Reĝa Poŝt-Oficejo** hispane *Real Casa de Correos* de Madrido (Hispanio), nuna Prezidejo de la Madrida Regiono, troviĝas en la Pordo de la Suno, angule kun la strato Poŝto, kun la strato Sankta Rikardo kaj la strato Ĉaroj.

Historio
--------

Meze de la 18-a jarcento, la arkitekto Ventura Rodríguez ricevas la permeson ekdetruigi la konstruaĵojn kiuj estis proksimaj al la Pordo de la Suno por konstruado de centrigita poŝtoservo. Tamen, estis en 1768 kiam la reĝo Karlo la 3-a cedas la konstruprojekton al la franca arkitekto Jaime Marquet. La konstruaĵo, el rektangula plano, organiziĝas en du internaj kortoj.

La konstruaĵo havas du horloĝojn. La unua kaj plej antikva estas en la ĉefa fasado kaj ĝi venas de la iama hospitalo de la Bona Okazintaĵo, kiu estis malkonstruita dum la reformado de la Pordo de la Suno, kaj la dua kaj aktuala, verkaĵo de la elstara horloĝisto Losada, en 1866. El tiu turhorloĝo praktike preskaŭ ĉiu hispano sekvas la ŝanĝojn de la jaroj dum la nokto el la 31-a de decembro al la 1-a de januaro, dum sur la placo oni celebras grandegan feston.

En la konstruaĵo dum la unua duono de la 20-a jarcento estis la centra policejo, do kien estis alportitaj la politikaj arestuloj.

40° 24′ 59.06″ N 3° 42′ 13.68″ U﻿ / ﻿40.4164056 °N, 3.7038000 °U﻿ / 40.4164056; -3.7038000 (mapo) **Koordinatoj: Parametro: "type=" estu "type:"**  
 **Koordinatoj: Parametro: "type=" estu "type:"**  

* Kategorio Reĝa Poŝt-Oficejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 308117
* GND: 1086885597
* LCCN: n2015070407
* VIAF: 241245952
* BNE: XX4837470
 |
La **preĝejo Sankta Emeriko de Hungario** estas sakrala konstruaĵo en Hungario, en urbo Dunaharaszti, en loĝkvartalo Rákócziliget.

Historio
--------

Depost la 1-a mondmilito loĝantaro de Dunaharaszti pligrandiĝis pro la alvenintaj rifuĝintoj. Estis decido fondi plian paroĥan kirkon en 1924. La unua kirko estis konstruita en 1932 kaj konsekrita en la sekva jaro. En 1944 la preĝejo estis eksplodita, poste en 1949 oni kreis el la iama pastra loĝejo kapelon, kie oni aranĝis la diservojn. La preĝejo videbla ankaŭ nun estis konstruita inter 2014-2021, sed ekde 2019 jam okazis diservoj en la konstruata kirko.

Konstruaĵo
----------

La nova preĝejo situas sola en granda korto ĉe statangulo. La fasado estas malsimetria, ĉar maldekstre la turo altiĝas. Antaŭ la fasado estas ligna sonorilostablo. Krom la ĉefenirejo ekzistas ankaŭ elirejo flanke al la korto, kie post la meso oni povas babiladi.

Kermeso okazas en la 5-an de novembro.

Fontoj
------

* eklezia paĝo
* datenoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **nobela juĝisto** (hungare *szolgabíró*, germane *Stuhlrichter* latine *iudex nobilium*, malofte *iudlium* ~ juĝisto de la nobeloj) estis oficisto en la **hungara** historio ekde la 13-a jarcento ĝis 1950. Ili havis administradajn kaj juĝadajn taskojn en la hungara historiaj departementoj. Li laboris komence nur por la nobeloj, poste ankaŭ por la civitanoj, kamparanoj.

Historio
--------

La pozicio aperis en la 13-a jarcento, kiam la reĝaj departementoj estis transformitaj al nobela departemento. Ĝia unua mencio okazis en 1232. Oni elektis 4 nobelajn juĝistojn po departemento, por unu jaro. Ili kunskribis, kolektis impostojn, kunskribis nobelojn - okaze de nobelaj ribeloj (protestoj), parporenis en juĝprocesoj. 

Laŭ leĝoj el la 15-a jarcento (1435, 1486), oni devis elekti ilin el aŭtoritataj mezbienuloj kaj ili cdevis labori dum minaco de punado - okaze de nelaboro.

Ekde la 16-a jarcento aperis la ir-distriktoj (vizitebla dum unu irtago) kaj elformiĝis ĝis la 18-a jarcento en la tuta lando. Oni elektis en ĉiu ir-distrikto **ĉefan nobelan juĝiston** kaj kelkajn **vican nobelan juĝsiton**, kiuj laboris, agadis en siaj **distrikto**j. 

Ili komunikis dekretojn al la vilaĝoj kaj kontrolis la efektivigon. Ili havis proprajn ŝtatfortojn. 

Post la dua mondmilito la oficista rango de nobela juĝisto ĉesis, la taskojn parte transprenis la t.n. *ir-distrikta ĉef-notario* ekde 1945. Tiu lasta oficista pozicio ĉesis en 1950 en Hungario.

vidu ankaŭ
----------

* vilaĝa juĝisto
* reĝa juĝisto
La **City de Londono** (anglalingve *City of London*), aŭ pli simple ***City***, estas la centra distrikto de la regiono Granda Londono kaj la plej malnova kvartalo de Londono. Ĝi troviĝas sur la norda bordo de la rivero Tamizo, kaj etendiĝas nur sur 2,5 km². La City konsistigas hodiaŭ gravan, internacian centron pri financoj. Ĝi entenas 11 700 loĝantojn (laŭ takso de 2010), sed proksimume 500 000 personoj laboras tie.

En la City troviĝas du partoj (Inner Temple kaj Middle Temple), kiuj ne estas administritaj rekte de la estraro de la City, dum kelkaj parkoj ekster la limoj de la kvartalo ja estas regitaj de ĝi. La administra sistemo de la City estas senkompara en Anglio aŭ en Britio.

Oni starigis multajn ĉielskrapantojn dum la lastaj jaroj, kaj aliajn oni baldaŭ projektas. La arkitektura aspekto de la kvartalo verŝajne multe ŝanĝiĝos dum la sekvontaj jaroj.

Vidindaĵoj
----------

* *Barbican Center*

Vidu ankaŭ
----------

* East End de Londono
* Docklands Light Railway

* City (Londono) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio City (Londono) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri kvartalo en Londono. Por fervoja stacio rigardu la paĝon Paddington (stacidomo). Por fikcia estaĵo legu la artikolon Urso Paddington. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Paddington (apartigilo).* |

**Paddington** estas kvartalo ene de la urbodistrikto City of Westminster de Centra Londono, en la West End de Londono, Anglio. Unue mezepoka parokejo kaj poste metropola *borough*, ĝi estis integrita kun Westminster kaj Granda Londono en 1965. Tri gravaj mejloŝtonoj de la distrikto estas la stacio Paddington, desegnita de fama inĝeniero Isambard Kingdom Brunel kaj malfermita en 1847; la Hospitalo Sankta Maria; kaj la policejo Paddington Green (nome la plej grava alt-sekureca policejo en Unuiĝinta Reĝlando).

Grava projekto nomita "Paddington Waterside" celis regeneri la areon de la fervojoj kaj de la kanalo inter 1998 kaj 2018, kaj en la areo estas nun multaj disvolvigoj. Filiaj distriktoj (historie ene de Paddington) estas Maida Vale, Westbourne kaj Bayswater inklude Lancaster Gate.

Bildaro
-------

* KanaloKanalo
* Edgware RoadEdgware Road
* Ĝardenoj SussexĜardenoj Sussex
* Victoria pub, Gloucester SquareVictoria pub, Gloucester Square

Notoj
-----

1. ↑  "London's Places" (PDF). The London Plan. Greater London Authority. 2011. p. 46. Alirita la 27an de majo 2014.

  

Kingdom Street el amfiteatro en Sheldon Square, Paddington Central
La **Lago Szelidi,** hungare **Szelidi-tó** estas malgranda salakva lago, tamen signifa turista celloko en proksimeco de Dunapataj (Hungario). La lago estas la kvina (ne artefarita) plej granda en Hungario.

Bazaj informoj
--------------

* longo: 5 km
* larĝo: 150-200 m
* profundo: 3-4 m
* surfaco: 0,8 km2
* kombinaĵoj en la akvo: natria karbonato, kalia karbonato, natria jodido

Historio
--------

Tiu loko estis iam branĉo de la Danubo, kiun baldaŭ la rivero forlasis. Dum dominado de turkoj apud la lago situis vilaĝeto *Szelid* (menciita lastfoje en 1560), kiu senhomiĝis, tamen la lago portas la nomon. Jam ekde tiam oni daŭre profitis la lagon la malsanuloj por resaniĝi.

Priskribo
---------

La suda bordo estas sabla, tial oni establis somerajn strandojn. Dunapataj establis ankaŭ feriejon kaj kampadejon. La lago mem estas ankaŭ parto de nacia parko "Kiskunság." Estas vojeto perpieda aŭ bicikla 2400 metrojn longa kun 12 stacioj, kiuj prezentas la plenan naturon de la lago. Ankaŭ fiŝkaptistoj profitas la lagon.

La akvo estas senodora kaj spite la kemiajn kombinaĵojn la akvo ne estas deklarita kuracakvo.

Fontoj
------

* 
* 

* Kategorio Lago Szelidi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Finalo de la mondĉampionado 2002 inter Svedio kaj Finnlando en Helsinko
**Unihokeo** (germane *Unihockey*, angle *Floorball*, svede/norvege *Innebandy*, islande *Bandý*, finne *Salibandy*, estone *Saalihoki*, litove *Grindų riedulys*, indonezie *Bola lantai*) estas relative juna teamsporto el la familio de la bastonpilkludoj. Ĝi devenas de la hokeo, el kiu devenas ankaŭ la rulhokeo kaj la glacihokeo. Unihokeo estis kreita komune en Svedio, Finnlando kaj Svislando. Temas pri ludo, kiu similas al la halhokeo, la glitpilkado kaj la glacihokeo, ĉe kiu oni ludas ankaŭ malantaŭ la golejoj. Plej multe disvolviĝinta la unihokesporto kun dekmiloj da ludantoj kaj grandaj naciaj ligoj estas nuntempe en Svedio, Finnlando, Ĉeĥio kaj Svislando. Unihokeo nuntempe estas tendenca sporto, kiu pli kaj pli populariĝas kaj precipe estas ŝatata okaze de la sporta instruado en la lernejoj. Por ĝia ludodinamiko kaj la rapide ŝanĝiĝantaj ludosituacioj la unihokeo apartenas al la plej rapidaj halsportoj. Ĝi facile lerneblas kaj estas bezonataj nur malmultaj ekipaĵoj, malmulte koste akireblaj, por ĝin ludi.

Unihokeo pratikiĝas kutime en gimnastikejo. La hokeistoj ne portas apartajn protektantajn vestojn, krom la goluloj, kiuj aliflanke ne havas hokeilon kontraŭe al la aliaj. La pilko estas malpeza: 23 gramoj.

* Kategorio Unihokeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kamerego en Arnstadt
Interno, teretaĝo
La **Kamerego de Arnstadt** (germane: *Kemenate*) troviĝas en la malantaŭa korto de Rosenstraße nr 19-23 en Arnstadt. Ĝi estas la ununura konserviĝinta el tuta serio (i.a. Markt nr 4, Unterm Markt nr 1, Marktstraße nr 21 aŭ 23, Fleischgasse nr 25, Rosenstraße nr 33). Ĝi estas gotika profana konstruaĵo el antaŭ 13-a jarcento. Hodiaŭa posedanto estas *Wirtschafts-Zentrum Arnstadt s.r.l.*.

Historio
--------

La domo ne forbrulis dum la granda incendio de 1581 kaj lignaj traboj estis el 1308; tamen la domo esta ankoraŭ pli malnova: ĉar dum fajrospuroj troviĝas survande, la traboj ne havas tiajn!

La konstruaĵo estis longtempe kvazaŭ tute enkorpigita en la gantfabrikon *Liebmann & Kiesewetter* kaj la suda senfenestra flanko nur la lastpasintajn jarojn (ekde 2002) liberigitis de alkonstruita vando. En la ŝtona ejo stokitis ĝis post la Turniĝo felojn. Ĉiam liberaj estis la nuna enirejo (eosta flanko) kaj apudaj fenestroj (el la fino de la 19-a jc).

La iama enirejo estis okcidente, hodiaŭ surmasonita pintarka pordo 1,90 metrojn alta. Ĉe la norda flanko konserviĝis ĝemelfenestro surmasonita kun pintarko kaj restoj de dua ĝemelfenestro kun spuroj de pligrandiĝo ĝis pordograndeco. Ĉe la okcidenta parto troviĝas krome la hodiaŭa ŝtuparo.

La salono en la supra etaĝo havas krom du simplajn, kvazaŭ rektangulajn fenestrojn ĉe la orienta parto ankaŭ du egalajn fenestroj norden. La tuta ejo estas sen iu spuro de hejtilo, do la konstruaĵo servis verŝajne pli al stokado ol al loĝado.

Alia kamerego, alikonstruita, estas la t.n. Stein-domo (Ledermarktgasse nr 2).

Literaturo
----------

Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3), eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, (ISBN 3-934277-07-1), p. 310

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikolo gazeta el la 2012-a jaro[*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Velado per jaĥto
Moderna jaĥto
la velboata kunveno *Hanse Sail* en Rostock
**Velado** laŭ PIV estas la ago **veli** aŭ **veladi**, do veturi per helpo de velo(j). Plej ofte la veturilo, al kiu fiksitas la velo, estas boato aŭ simpla breto en akvo, sed ankaŭ eblas fiksi sketilojn sub speciala boatoforma veturilo kun velo kaj "veli" sur glacio, aŭ fiksi radojn sub simila veturilo kun velo kaj "veli" sur asfaltita ebena grundo.

Velboatoj dum multaj jarcentoj havis esencan signifon por komerco kaj transporto, militado kaj fiŝkaptado. Fine de la 19-a jarcento ili ekanstataŭiĝis per motoraj ŝipoj, kiuj malpli dependas de la veteraj kondiĉoj, estas pli rapidaj kaj ebligis redukti la nombron de maristoj, de la ŝipaj laboristoj - kaj tiu plirapidiĝo plus la ŝparo de salajroj reduktis la transportokostojn.

Nuntempe en la industriaj landoj velado preskaŭ ekskluzive estas libertempa aktiveco: maniero de sporto aŭ de trankvila vojaĝado, kvankam ontaj maristoj sur komercaj ŝipoj kaj marsoldatoj daŭre ricevas edukon sur grandaj plurmastaj velŝipoj.

En malindustriaj regionoj tamen velboatoj ankoraŭ hodiaŭ havas ekonomian signifon: Ekzemple el la Persa Golfo velboatoj kun la nomo *daŭo* hodiaŭ samkiel antaŭ jarcentoj transportas varojn al Barato kaj Afriko.

Dum la evoluo de la homa historio konstruiĝis velboatoj de multaj malsamaj konstrumodeloj kaj grandecoj. Principe diferenciĝas pezaj ŝipoj, kies ŝipa korpo troviĝas grandparte sub la akvosurfaco, kiuj veturante dispartigas la akvon kaj kreas relative grandajn ondojn, kaj malpezaj ŝipoj, kies ŝipa korpo troviĝas laŭeble grandparte super la akvosurfaco kaj kiuj penas gliti super ĝi. El inter la multaj specoj de velboatoj estas unupersonaj boatetoj, sportaj jaĥtoj, katamaranoj kun du ŝipaj korpoj kaj grandaj velŝipoj kun pluraj mastoj kaj plurdekoj da maristoj.

Por la unuopaj velboataj tipoj evoluis aro da ŝipaj manovroj, kaj dum veladaj konkursoj, kiuj nomiĝas regatto, ŝipistoj povas kompari siajn kapablojn.

vidu ankaŭ
----------

* landa velado

* Velado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Velado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| trimastulo Alexander von Humboldt | daŭo en Zanzibaro |
**Kenjaj blankuloj** estas tiuj ĉu naskiĝintaj aŭ loĝantaj en Kenjo, kiuj descendas el eŭropanoj kaj/aŭ identiĝas kiel blankuloj. Estas nune minoritata sed relative elstara komunumo en Kenjo, ĉefe descendantoj el britaj kaj anglirlandaj kolonoj. Historie estis grava kolonio de blankuloj el alta klaso (aristokratoj) kiuj faris kritikatan vivostilon (drogo kaj sekso) en la nomita "Happy Valley" (feliĉa valo) ĉe la montaro Aberdare. Ili kaj ĝenerale setlantoj formis apartan grupon disde funkciuloj kaj militistoj de la brita administrado. Tio daŭris ĝis la etendo de la ribelo de Maŭ Maŭ laŭlonge de la 1950-aj jaroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Blankuloj en Afriko

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rEtnoj en  Kenjo |
| --- |
|   | 
* Abdalaoj
* Agumbaoj
* Akiekoj
* Meruoj
* Arialoj
* Atekeroj
* Aĝuranoj
* Baĝunioj
* Boranaoj
* Bukusuoj
* Darodoj
* Dasaneĉoj
* Digoj
* Dorobooj
* Gugudhabeoj
* Gusioj
* Havijeoj
* Ikoj
* Kalenĝinoj
* Kambaoj
* Kamusoj
* Kenjaj blankuloj
* Kikujoj
* Kipsigisoj
* Kuriaoj
* Luhjoj
* Luoj
* Marehanoj
* Masajoj
* Meruleoj
* Miĝikendaoj
* Nandioj
* Nilotoj
* Okiekoj
* Oromoj
* Pokomoj
* Samburuoj
* Somaloj
* Subaoj
* Svahiloj
* Taitaoj
* Tavetaoj
* Tesoj
* Tugenoj
* Turkanaoj
* Vangaoj
 |

 |
Collage provincia de Salamanca.jpgCollage provincia de Salamanca
**Provinco Salamanko** (hispane *Salamanca*) estas provinco de Hispanio, ĉirkaŭ la samnoma urbo, situanta sudokcidente de la aŭtonoma komunumo de Kastilio-Leono. Ĝi estas unu el la naŭ provincoj kiuj kunformas tiun regionon. Ĝi limas norde kun la provinco de Zamoro, nordoriente kun tiu de Valadolido, oriente kun tiu de Avilo, sude kun tiu de Kacereso kaj okcidente kun Portugalio.

La geografia etendo estas de 12 336 km², pro kio ĝi estas la tria provinco de Kastilio-Leono post tiuj de Leono kaj Burgos. La averaĝa altitudo de la provinco estas de 830 m super marnivelo.

La klimato estas de tipo kontinenta, kun sekaj kaj malvarmaj vintroj kaj varmaj someroj. La mezaveraĝa temperaturo estas de 3,7 °C en januaro kaj povas malsupreniri sub 0 °C. Somere la mezaveraĝa temperaturo estas de 24,2 °C, kvankam ĝi povas atingi 35 ° aŭ 40 °C.

Aktuale 2009), la provinco enhavas 354 236 loĝantojn, el kiuj 155 740 (44 %) loĝas en la ĉefurbo, Salamanko, situanta ĉe la rivero Tormes.

Municipoj
---------

Estas 362 municipoj en la provinco, el kiuj pli da duono havas malpli ol 300 loĝantojn (ĝi estas la dua provinco hispana laŭ nombro de municipoj, post Burgos). La municipoj plej loĝataj de la provinco estas, krom la ĉefurbo, Béjar, Ciudad Rodrigo, La Alberca, Santa Marta de Tormes, Peñaranda de Bracamonte, Guijuelo, Alba de Tormes, Vitigudino kaj Villares de la Reina.

Jurisdikciaj teritorioj
-----------------------

Mapo de la kvin jurisdikciaj teritorioj (*partido judicial*) de la provinco Salamanko. El supra maldekstro laŭhorloĝe Vitigudino, Salamanko, Peñaranda de Bracamonte, Béjar kaj Ciudad Rodrigo.
* Jurisdikcia partio de Béjar
* Jurisdikcia teritorio de Ciudad Rodrigo
* Jurisdikcia partio de Peñaranda de Bracamonte
* Jurisdikcia teritorio de Salamanko
* Jurisdikcia partio de Vitigudino

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko

* Kategorio Provinco Salamanko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ildefonso de Toledo** (Toledo, 607-667) estis ĉefepiskopo de Toledo de la jaro 657 ĝis 667 kaj estas unu de la Patroj de la Eklezio. 

Li naskiĝis inter la jaroj 606 kaj 607, dum la regado de Viteriko en Toledo, de ĝermana stirpo, esti membro de unu de la diversaj familioj de la reĝaj visigotoj. Ŝajne li estis nevo de la episkopo de Toledo Sankta Eŭgenio la 3-a, kiu zorgis pri sia edukado. Ĉiuokaze li ricevis brilan kleran formadon. Li mem asertis, ke li estis farita diakono (ĉirkaŭ 632-633) fare de Eladio, episkopo de Toledo. Ŝajne li eniris en la Monaĥejon Agali, en Toledo, kontraŭ la gepatra volo, al kiu li restis ligita. Li fondis konventon de monaĥinoj per siaj propraj havaĵoj, kaj en nekonata dato (650?), estis elektita abato. Li subskribis inter la abatoj en la 8a kaj 9a Koncilioj de Toledo, sed male ne troviĝas lia subskribo en la 10a (656). Post la morto de la episkopo Eŭgenio la 3-a estis elektita episkopo de Toledo en la jaro 657, kaj laŭ la *Elogium*, devigis lin okupi sian sidejon la reĝo Recesvinto.

Verkoj
------

* *De virginitate Sanctae Mariae contra tres infideles*
* *Liber de cognitione baptismi unus*
* *De progressu spiritualis deserti*
* *De viris illustribus*

Referencoj
----------

1. ↑  (De vir. ill. 7: PL 96, 202)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ildefonso de Toledo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Sankta Ildefonso
* Teologia studo pri Sankta Ildefonso

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Ildefonso de Toledo en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 851772
 |
***Bistritzer Deutsche Zeitung*** (trad. Germana gazeto de Bistritz) estis germanlingva semajngazeto kiu aperis inter 1913 kaj 1941 en Bistrița.

Historio
--------

La po du numerojn por semajno havinta periodaĵo (kun la subitolo naciema *Organ für völkische Interessen*) havigis al la legantaro politikajn aferojn lokajn kaj eksterlandajn. Ĉefredaktoro estis komence Hans Rührig, ekde la 1.1.1916 Gustav Zikeli. Fine de marto 1916 ĝi unuiĝis kun *Bistritzer Wochenschrift*. En 1919 enkorpiĝis en ĝi ankoraŭ *Sächsisch-Regener Wochenblatt*. En la kadro de intencite kreskanta forigo de amaskomunukila diverseco dum la Dua mondmilito la gazeto ĉesis la aperon en la 17.1.1941.

Literaturo
----------

* Mária Rózsa: *Deutschsprachige Presse in Ungarn 1850–1920*. Ĉe: *Berichte und Forschungen 11* (2003), p. 59–143 (surrete).
* Albert Weber: *Bibliographie deutschsprachiger Periodika aus dem östlichen Europa. Teil 1: Zeitungen und Zeitschriften.* Regensburg 2013, p. 820-821

Referencoj
----------

1. ↑  informoj ĉe ZDB


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814772
 |
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

La **Bazaro Bolhão​** [boLJO] estas unu de la plej simbolaj bazaroj de la urbo Porto, Portugalio.

Ties konstruaĵo karakteras pro sia monumenteco, propra de la arkitekturo de novklasikismo. La vendistoj laboras sur du etaĝoj. Estas kvar ĉefaj alirejoj en diversaj niveloj: la suda alirejo ebligas aliron al la teretaĝo el Rua Formosa, la flankaj alirejoj el Rua de Sá da Bandeira kaj Rua Alexandre Braga ebligas aliron al la intermeza nivelo kun ŝtuparoj konektantaj ambaŭ etaĝoj, kaj finfine, la norda alirejo el la Rua de Fernandes Tomás, ebligas rektan aliron al la supra etaĝo.

La Bazaro Bolhão dediĉas sin ĉefe al freŝaj produktoj, speciale manĝaĵoj. La vendistoj distribuiĝas en diferencaj fakoj specialaj, nome la jenaj: fiŝvendejoj, viandovendejoj, legomoj kaj floroj. Ekster la konstruaĵoj estas vendejoj de alitipaj varoj, kiel vestaĵoj, kafejoj, parfumejoj, teksaĵoj ktp.

La bazara konstruaĵo estis aprobita kiel publika intereso la 22an de februaro 2006. En 2013 ĝi estis klasita kiel monumento de publika intereso.

```
== Eksteraj ligiloj ==
```



* "Movimento Cívico e Estudantil - pela defesa da Reabilitação do Mercado do Bolhão"
* Documento Lavrado "A Verdade do Mercado do Bolhão"
* "Temendo pelo Futuro Bolhão"
* "PICPORTO em defesa do Mercado do Bolhão" en www.pic-porto.blogspot.com

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Mercado do Bolhão en la portugala Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 851750
 |
Glacia truo por glacia naĝado en Peurunka, Laukaa (Finnlando)Glacia truo por glacia naĝado en Peurunka, Laukaa (Finnlando)
**Vintro-naĝado** estas sporta aktiveco de naĝado dum la vintrosezono, kiu tipe okazas en subĉielaj lokoj. Multaj vintronaĝantoj (foje nomataj *rosmaroj* en Esperantio) naĝas kun normalaj naĝkostumoj prefere ol kun malsekkostumoj aŭ alia termika protekto.

En pli malvarmaj landoj vintro-naĝado povas esti sinonima kun glaci-naĝado.

Konkursoj en la sporto regule okazas en Ĉeĥa respubliko. En multaj aliaj landoj hardado estas ankaŭ populara kiel socia aktiveco, ĉefe Pollando, Belorusio kaj Finnlando.

Hardado, kohera kun la vintronaĝado, estas populara precipe pro ĝia influo por saneco. Restado en malvarma akvo havas bonan influon por sangcirkulado kaj imunsistemo.

Vidu ankaŭ
----------

* Neptuno-festo (filmo)
* Rosmaro

Referencoj
----------

* Kategorio Vintro-naĝado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝo de ĉeĥa vintro-naĝado (ĉeĥe)
* Retpaĝo de prepara filmo pri la vintro-naĝado Arkivigite je 2011-04-16 per la retarkivo Wayback Machine angle
La **Preĝejo Congregados** [kungreGAdus] (*Igreja dos Congregados*) estas en la placo *Praça de Almeida Garrett*, en la urbo Porto, en Portugalio.

La preĝejo estis konstruita en 1703 sur la loko kie ekzistis kapelo dediĉita al Sankta Antonio, datita de 1662, kiu estis detruita kelkajn jarojn antaŭe ĉar ĝi iĝis tro malgranda (en 1694) cele al la konstruado de la preĝejo. Ĝi estis aneksita al la Konvento de la "Kongregacio de la Oratorio" fondita de Filipo Neri. En la kapelo de la Sankta Familio estas la funebra monumento de la mumia korpo de la papo Klemento la 7-a, nome la nura papo kies restĵoj kuŝas for de Vatikano. Ĝi estis identigita de la profesoro Paulo de Souza Pinto, historiisto el la Universitato de Porto.

La ĉefan kapelon oni rekonstruis en la 19-a jarcento kaj tiukadre ricevis murpentraĵojn de Acácio Lino, dum la azuleĥoj de la fasado estas verkoj de Jorge Colaço kaj la vitraloj de Robert Léone datitaj de 1920.

  

```
== Eksteraj ligiloj ==
```

* Kategorio Preĝejo Congregados en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo de Câmara Municipal do Porto
* Paços do Concelho do Porto - Cepese

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Igreja dos Congregados en la portugala Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 851752
 |
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

La **Preĝejo Sankta Klara** (*Igreja de Santa Clara*) estas katolika templo en la submunicipo (*freguesia*) Sé, en Porto, Portugalio. En ĝia interno estas unu de la plej bonaj montroj de arto de la orumita lignoĉizado de la Johaneca Baroko.

Konstruita flanke de la pli videbla parto de la Ferdinandaj Muregoj, la Preĝejo Sankta Klara estis kompletigita en 1457, same kiel la monaĥejo kun kiu ĝi faris ensemblon. Tio estis mendo de klarisaj franciskannoj kiuj klopodis por translokiĝi el alia monaĥejo, de la 13-a jarcento, en Entre Ambos-os-Rios, nuna Torrão. Je la nuligo de kelkaj monaĥejoj pli malgrandaj en diversaj lokoj inter la 15-a kaj 16-a jarcentoj, la monaĥinoj agregiĝis en Sankta Klara kunportante siajn rentojn, el kiuj unu estis paspago de ĉiuj varoj kiuj pasis laŭ la rivero Douro.

Fine de la 19-a jarcento, je la morto de la lasta monaĥino, la konvento fermiĝis kio rezultis en degradado de la konstruaĵo. Poste, estante ŝtata heredaĵo, kaj ricevinte necesajn laborojn, ĝi estis adaptita por sanservo kaj aliaj institucioj.

La eniro al la preĝejo fariĝas tra baroka pordo kun platereskaj elementoj, datita de 1697 kaj reformita en la 18-a jarcento, kum elementoj renesancaj kiel salomonaj kolonoj kaj korintaj kapiteloj. Interne videblas grandiozaj ornamaj orumitaj lignoĉizaĵoj de la unua duono de la 18-a jarcento.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------


  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Igreja de Santa Clara (Porto) en la portugala Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 851781
 |
**Michael Charles Gauntlet WILDING** (23a de julio 1912 – 8a de julio 1979) estis angla aktoro de teatro, televido, kaj kino. Li estis plej bone konata pro serio de filmoj kiujn li faris kun Anna Neagle, pro la du filmoj kiujn li faris kun Alfred Hitchcock kaj ĉar li estis la dua edzo de Elizabeth Taylor.

Wilding estis unu el la plej grandaj steluloj en Britio — tiel li estis voĉdonita de la legantoj de *Kine Weekly*. La reĝisoro Alfred Hitchcock elektis lin por du sinsekvaj filmoj kiujn li produktoris pere de sia propra kinprodukta kompanio nome Transatlantic Pictures (distribuita tra Warner Brothers Pictures). La unua, *Under Capricorn* (publikigita en 1949), en kiu li ludis kontraŭ Ingrid Bergman kaj Joseph Cotten, estis filmita ĉefe en Londono sed havis finajn kromproduktojn filmitajn jam en Holivudo. Ĝi estis unu el malmultaj malsukcesoj de Hitchcock. Lia dua filmo por Hitchcock estis la pli populara *Stage Fright* (publikigita en 1950), filmita ankaŭ en Londono, kun Marlene Dietrich kaj Jane Wyman. Dektri jarojn poste, en 1963, Wilding stelulis en epizodo de *Alfred Hitchcock Hour* titolita "Last Seen Wearing Blue Jeans".

Notoj
-----

1. ↑  "DUAL HONOR FOR MICHAEL WILDING", 9a de novembro 1949, paĝo 49. Kontrolita 29a de aŭgusto 2017.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Michael Wilding en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Michael Wilding en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Michael Wilding ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Michael Wilding ĉe Internet Broadway Database (angle)
* Fotoj kaj literaturo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 646663
* GND: 131854658
* LCCN: n82102809
* VIAF: 8531204
* ISNI: 0000000115924896
* SUDOC: 118736957
* BNF: 14012109s
* NKC: pna2004259356
* ICCU: RT1V033544
* BNE: XX1254821
 |
la ena korto de la baroka kastelo Eringerfeld
La **41-a Internacia Junulara Kongreso** (IJK) okazis en la jaro 1985 en granda lerneja komplekso de la loĝloko Eringerfeld en la federacia lando Nordrejn-Vestfalio de Germanio. La kongreson partoprenis 425 esperantistoj. La kongreso estis la ĉefa evento de TEJO okaze de la "Internacia Jaro de la Junularo" 1995, proklamita per la Unuiĝintaj Nacioj - tial en la programo fokusiĝis junularaj subkulturoj, intergeneraciaj konfliktoj ene de diversaj mondaj kulturoj, kaj la faktoroj kiuj kontribuas al decido de junulo aŭ engaĝiĝi en la ĝenerala socio de sia kulturo aŭ doni sian energion al socia subgrupo (kaj se subgrupo, kio influas la motiviĝon elekti kiun grupiĝon).

kovrilpaĝo de la unua kongresa informilo
La IJK okazis en grandaj konstruaĵoj de privata lernejo en Eringerfeld, sur vasta, parka tereno ĉirkaŭ la baroka kastelo *Schloss Eringerfeld*. Tiutempe la IJK nur esceptokaze gastis en la lernejaj domoj de la impresa tereno - poste inter 1985 kaj 2014 la kastelo kaj la ĉirkaŭaj konstruaĵoj oficiale kaj konstante estis hotelo kaj kongresejo, ĝis kiam denove ĉio iĝis lerneja komplekso.

Okaze de la kongreso formiĝis Esperanto-teatra grupo "Kia koincido". Ĝia unua teatraĵo, *La Kalva Kantistino* de Eugène Ionesco, aperis en la programo de tiu IJK.

La organizantoj tre penis ebligi al laŭeble multaj junaj esperantistoj el la komunistaj ŝtatoj de orienta Eŭropo partopreni la aranĝon, kaj pasigis multajn horojn komuniki kun okcidentgermaniaj ambasadejoj kaj kun enlandaj ŝtataj instancoj de FRG pri vizoj kaj oficialaj invitleteroj. Fine nur el komunisma Pollando sukcesis veni pli ol 50 esperantistoj de sub 25 jaroj, per aparta senvaluta interkonsento inter la organizaĵoj PSEK kaj GEJ. Same la organizantoj ĝojis ke per nekutima monsubteno de la usona registaro ili povis venigi al la kongreso grupon de 20 usonaj esperantistoj, lernejanoj kaj studentoj el kiuj neniu antaŭe sukcesis partopreni internacian Esperanto-aranĝon. Tial la semajno por multaj partoprenantoj estis aparte impresa.

Fine de la IJK biciklis karavano de pli ol 40 esperantistoj, organizita de BEMI, al la 70-a UK en Aŭgsburgo.

Flanke menciindas ke la emblemo "41IJK" (bildigita dekstre) estis desegnita tiel, ke eblis turni ĝin je 180 gradoj kaj tamen legis "41IJK".

Vidu ankaŭ
----------

* UK 1985

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rInternaciaj Junularaj Kongresoj de TEJO |
| --- |
| 1938 • 1939 • 1947 • 1948 • 1949 • 1950 • 1951 • 1952 • 1953 • 1954 • 1955 • 1956 • 1957 • 1958 • 1959 • 1960 • 1961 • 1962 • 1963 • 1964 • 1965 • 1966 • 1967 • 1968 • 1969 • 1970 • 1971 • 1972 • 1973 • 1974 • 1975 • 1976 • 1977 • 1978 • 1979 • 1980 • 1981 • 1982 • 1983 • 1984 • 1985 • 1986 • 1987 • 1988 • 1989 • 1990 • 1991 • 1992 • 1993 • 1994 • 1995 • 1996 • 1997 • 1998 • 1999 • 2000 • 2001• 2002 • 2003 • 2004 • 2005 • 2006 • 2007 • 2008 • 2009 • 2010 • 2011 • 2012 • 2013 • 2014 • 2015 • 2016 • 2017 • 2018 • 2019 • 2020 • 2021 • 2022 • 2022 • 2023 • 2024 | emblemo de TEJO |

 |

* Kategorio IJK 1985 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ŝnuregtirado
**Ŝnurtira lukto** aŭ **ŝnurtiro** aŭ **Ŝnuregtirado** estas malnova grupa sporto, kiu servas mezuri la (tir)fortojn de du grupoj. La du grupoj tiregas la finon de ŝnurego kontraŭflanke. Venkanto estas tiu, kiu fortiras la kontraŭan grupon trans la mezlinion. Kelkfoje – ĉe popolaj ludoj – la mezlinion formas rojo.

En 1995 okazis tragedio dum rekord-provo por Guinness-libro de rekordoj en skolta tendumejo en Westernohe (Westerwald), kiam ŝiriĝis la ŝnurego. 102 partoprenantoj vundiĝis, 2 infanoj mortis. La akcidenton kaŭzis la uzata fleksa plastika ŝnurego.

Mondĉampionaj reguloj
---------------------

Ĉe konkursoj staras 8 atletoj unu al la alia. Ĉe virinoj ekzistas 3 pezoklasoj (ĝis 480 kg, ĝis 520 kg, ĝis 560 kg), ĉe viroj eĉ 7 (ĝis 560 kg, ĝis 600 kg, ĝis 640 kg, ĝis 680 kg, ĝis 720 kg, ĝis 800 kg kaj super 800 kg).

En la antaŭraŭndoj okazas du tiroj. Se iu grupo venkas ambaŭ, ĝi ricevas 3 poentojn. Ĉe nedecido, ambaŭ grupo ricevas 1 poenton. En la finalo (ekde duonfinalo) okazas du tiroj kaj poste – se necesas – decida tiro.

La ŝuoj de la atletoj ne povas esti ekipitaj per metalaj pintoj, la kalkanumo devas estis rondforma kaj ne povas havi angulojn. Estas malpermesita la uzo de gantoj. Ili do rajtas uzi rezinon sur la mano por pli forte kapti la ŝnuregon.

Historio
--------

La ŝnuregtirado havis ritan devenojn en Azio kiel simbolo pri batalo inter Bono kaj Malbono.

La ŝnurtirado jam aperas kiel sporto sur mupentraĵoj (Sakkara (Egipto). En la antikva Grekio (ekde ĉ. 500 a..K.), la ŝnuregtirado estis trejnado por la aliaj sportoj. En la 12-a jarcento okazis ŝnurtirada konkurso en la kortego de ĉina imperiestro, en la postaj jarcentoj en Mongolio kaj Turkio.

En la 15-16. jc. aperis la ŝnuregtirado en Francio kaj Britio. Fine de la 19-a jc formiĝis jam la unuaj asocioj, poste la tirado iĝis disĉiplo de malpeza atletiko.

Ĝi estis olimpia sporto inter 1900 ĝis 1920. Oni fondis en 1964 la mondan asocion TWIF (angle por *Tug of War International Federation*). La unuaj eŭropaj ĉampionecoj okazis en 1965, la unuaj mondaj ĉampionecoj en 1975. Dumtempe ekzistas retroolimpiko, kie okazas ŝnuregtirado.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Ludoj |

Eksteraj ligiloj
----------------

* foto pri ŝnuregtirado dum EASA-kongreso, 2002 Arkivigite je 2005-03-12 per la retarkivo Wayback Machine

  

* Ŝnurtira lukto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ŝnurtira lukto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **lando de la Reĝino Maud** (norvege *Dronning Maud Land*) estas la oficiala nomo de la parto de Antarkto postulita de Norvegio kiel dependa teritorio ekde la 14-a de januaro 1939. Tiu landpostulo, samkiel ĉiuj aliaj rilate al Antarkto, ne estas universale agnoskata kaj devas konformi al la antarkta traktato. La lando de Maud havas areon de proksimume 2,5 milionoj da km². Ĝi estis nomita laŭ Maud de Kimrio (1869-1938), edzino de la reĝo Haakon la 7-a de Norvegio.

Marbordo Princino Marta aŭ *Princess Martha Coast* estas tiu parto de la marbordo de Lando de Maud kuŝanta inter 05° E kaj la finstacio de Glaĉero Stancomb-Wills, ĉe 20° W. La tuta marbordo estas limita per glacikontinentaĵoj al glacioklifoj 20 ĝis 35 m altaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de maraj ekoregionoj
* Buvet-Insulo
* Insulo Petro la Unua
* Fimbul glacikontinentaĵo

* Kategorio Lando de Maud en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 300862
* GND: 4393524-2
* LCCN: n90685158
* VIAF: 134765552
* NKC: ge329565
 |
**Eŭgeno A. BOKAREV** (plumnomo de Jevgenij Aleksejeviĉ BOKAREV, ruse *Евгений Алексеевич Бокарёв*) (naskiĝis la 25-an de februaro 1904, mortis la 11-an de marto 1971) estis sovetunia lingvisto, universitata profesoro, esperantisto kaj vortaristo. Ekster la Esperanta medio li estas konata kiel esploristo de dagestanaj lingvoj.

Vivo
----

Doktoro de filologiaj sciencoj, prof. Bokarev estis ĉefo de la sekcio pri kaŭkazaj (dagestanaj) lingvoj en la Instituto de Lingvoscienco de la Akademio de Sciencoj de USSR kaj dum kelkaj jaroj vic-direktoro de la sama Instituto.

Esperanta agado
---------------

Eŭgeno Bokarev esperantiĝis en 1918. Estis membro de CK SEU. Jam en 1956, post la unua mildiĝo en la oficiala sinteno al Esperanto, li ekprezidis Iniciatan Grupon de Sovetiaj Esperantistoj, kiu celis prepari la fondon de asocio. Samjare li aliĝis al UEA kaj en 1958 fariĝis fakdelegito pri lingvoscienco. Li estis vicprezidanto de MEM (1959-1963). En 1963 li fariĝis membro de la Akademio de Esperanto kaj estis gvidanto de la unua oficiala delegitaro el Sovet-Unio de post la dua mondmilito ĉe la Universala Kongreso en Sofio. En 1962, kiam fondiĝis la *Komisiono de Sovetuniaj Esperantistoj* en Moskvo, li fariĝis ĝia prezidanto, kaj en tiu ofico li restis ĝis la morto. Li prelegis en la Internacia Somera Universitato dum la UK en Budapeŝto (1966) kaj estis kunredaktoro de la lingvistika periodaĵo *La Monda Lingvo-Problemo* (LMLP).

Liaj vortaroj
-------------

Esperanta-Rusa Vortaro
En 1966 aperis *Rusa-Esperanta Vortaro* de Bokarev en 50.000 ekzempleroj. En 1974, jam post lia morto, aperis 40.000 ekzempleroj de lia ali-direkta *Esperanta-Rusa Vortaro*.

Bibliografio
------------

* **1972**: Duliĉenko, A.D. E.A. Bokarev 25.02.1904 - 11.03.1971. En: *Scienca Revuo*, 23-a jaro 1972, n-ro 4 (96), p. 113-116 (nekrologo).
* **1971**: E. A. Bokarev 1904-1971. En: *Der Esperantist* 1971, p. 47 (nekrologo).
* **1971**: Forpasis Profesoro Bokarev, *Esperanto*, n-ro 787 (6), p. 116, foto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Libroj[*rompita ligilo*] de kaj pri Eǔgeno Bokarev en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Artikoloj de kaj pri Bokarev en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 17910
* GND: 142602949
* LCCN: n83064092
* VIAF: 48137454
* ISNI: 0000 0001 1636 6136
* SUDOC: 095617795
* NKC: mzk2010570777
* BNE: XX1163980
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Coy Luther "Luke" PERRY la 3-a** (11a de Oktobro, 1966 – 4a de Marto, 2019) estis usona aktoro. Li iĝis porjunulara idolo ludante la rolon de Dylan McKay en la televida serio de Fox Beverly Hills, 90210 el 1990 ĝis 1995, kaj denove el 1998 ĝis 2000. Li stelulis ankaŭ kiel Fred Andrews en la serio de the CW Riverdale. Li havis gastrolojn en elstaraj programoj kiel *Criminal Minds*, *Law & Order: Special Victims Unit*, *The Simpsons*, kaj *Will and Grace*, kaj stelulis ankaŭ en kelkaj filmoj, kiel *Buffy the Vampire Slayer* (1992), *8 Seconds* (1994), *The Fifth Element* (1997), kaj *Once Upon a Time in Hollywood* (2019), sia fina kinapero. 

KLopode al serĉado de pli maturaj roloj, li decidis lasi *Beverly Hills, 90210* en 1995. Tiun jaron, li partoprenis en la itala filmo *Vacanze di Natale '95*, ludante sin mem. Kvankam li anoncis, ke li jam forlasis 90210, lia foresto daŭris nur tri jarojn, kaj li revenis al la programo en 1998. Dum tiu tempo, Perry stelulis en la sendependa filmo *Normal Life* ku Ashley Judd, stelulis en la televida sciencfikcia filmo *Invasion* (1997), kaj en *Riot* (1997), dramo pri sociaj tumultoj en 1992 en Los-Anĝeleso. Li havis malgrandan rolon en la sciencfikcia agadfilmo de Luc Besson *The Fifth Element* (1997). En 1998, li revenis al *90210*, kie li restis kiel permanenta speciala gastostelulo laŭlonge de la fina sezono de la programo en 2000. En 1999, li stelulis en la filmo *Storm*. 

Perry suferis apopleksion hejme en Sherman Oaks, Los-Anĝeleso, la 27-an de Februaro, 2019. Post dua atako, lia familio decidis forigi lin el vivapogo, kaj li mortis la 4an de Marto, 2019, estante 52-jaraĝa.

Vidu ankaŭ
----------

* Seksosimbolo

Notoj
-----

1. ↑  "Normal Life (1996)". Rotten Tomatoes. Alirita la 5an de Marto, 2019.
2. ↑  "Invasion (1997)". *All Movie*. Alirita la 5an de Marto, 2019.
3. ↑  "Riot in the Streets (1997)". *All Movie*. Alirita la 5an de Marto, 2019.
4. ↑  "Luke Perry Is Dead at 52". Vogue. 4a de Marto, 2019. Alirita la 5an de Marto, 2019.
5. ↑   Mayoras, Danielle kaj Andy. "Luke Perry Protected His Family With Estate Planning". *Forbes*. Alirita la 8an de Marto, 2019.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Luke Perry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Luke Perry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Luke Perry ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Luke Perry ĉe Internet Broadway Database (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 817814
* GND: 119127954
* LCCN: n92044533
* VIAF: 69732288
* ISNI: 0000000114932114
* SUDOC: 184219949
* BNF: 139639713
* BIBSYS: 7034350
* BNE: XX1174345
 |
ludejo
**Usona manpilkludo** aŭ **amerika manpilkludo**, angle nomata *american handball* aŭ malpli ofte *court handball*, en Usono kutime nur *handball*) estas pilkosporto simila al la angla sporto *fives*, al la sporto *gaela manpilkludo* aŭ al la eŭska sporto peloto, se ludata sen specifa rakedo: en ĉiuj fakoj sportisto permane frapas pilkon kontraŭ muro kaj esperas ke la kontraŭa ludisto ne sukcesos sammaniere refrapi ĝin. Principe la ludo similas al skvaŝo aŭ rakedopilkado, nur ke la sportistoj ne rajtas uzi rakedon, sed frapas la pilkon per la polmo, eventuale kovrata per ganto. Al la teama sporto tradicie nomata **manpilkado** ne ekzistas simileco, krom ke iusence gravas kaj sportista mano kaj pilko: en tradicia manpilkado permesatas kapti, teni kaj denove ekĵeti pilkon, kaj celatas ke unu teamo kunage transportu la pilkon en la golon de la kontraŭa teamo, sen ke ĝi entute rajtus tuŝi flankan muron, dum en usona kaj irlanda manpilkoludo, la angla sporto *fives* aŭ en peloto (se sen rakedo) ĝi estas tuj refrapata per la polmo, sen kapti kaj teni ĝin enmane.

Simile kiel en skvaŝo, la ludejo povas konsisti el kvar muroj kaj planko. Sed ankaŭ ekzistas ludaj versioj, kiuj nur uzas unu aŭ tri flanka(j)n muro(j)n, kaj sekve nomatas *one wall handball* (unu muro) aŭ *three wall handball* (tri muroj). La pilko grandas 1 ⅞ usonajn colojn, do 4,7625 centimetrojn, kaj pezas 2,3 uncojn, do 71,54 gramojn. Ekzistas variaĵo en kiu konkuras po unu sportisto kontraŭ alia, variaĵo en kiu teamo de du sportistoj konkuras kontraŭ teamo de du aliaj, kaj plia variaĵo en kiu rotacie partoprenas tri sportistoj.

En la variaĵo de kvar muroj, la pilko batatas de la unua sportisto aŭ teamo kontraŭ la antaŭa muro, kaj de tie nur rajtas maksimume unufoje tuŝi flankan muron kaj maksimume unufoje la plankon. La kontraŭa sportisto aŭ teamo devas refrapi la pilkon aŭ rekte al la antaŭa muro aŭ tra la malantaŭa muro al la antaŭa (sen ke ĝi do dumvoje trafus flankan muron, plankon aŭ plafonon).

La ludejo larĝas 20 futojn, do 6,1 metrojn, altas 20 futojn kaj longas 40 futojn.

La sporto estas kompare tre fortostreĉa kaj bone taŭgas por atleta trejnado de la tuta korpo.

Vidu ankaŭ
----------

* Gaela manpilkludo (aŭ *irlanda manpilko*)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Usona manpilkludo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* retejo de la organizaĵo *United States Handball Association*

Vidu ankaŭ
----------

* la ludon polmpilkludo, ludata teame sur herbejo, sen uzo de muroj, precipe en la nederlanda provinco Frislando kaj la ĉirkaŭaĵo de Bruselo, Belgio - ties tekniko de polma frapo de pilko pli similas al usona aŭ gaela manpilko respektive al senrakeda peloto ol al tradicia manpilkado
**Nikolaj DANOVSKIJ** (naskiĝis la 10-an de decembro 1905 - mortis la 2-an de majo 1988 en Riga, Latvio) estis unu el la plej aktivaj sovetiaj tradukistoj kaj verkistoj en Esperanto post la dua mondmilito [kaj travivinto de la stalinaj persekutoj). 

Profesia inĝeniero kaj ĵumalisto, li longe laboris en la redakcio de la Granda Sovetia Enciklopedio kiel supera scienca redaktoro. Samtempe li produktis ŝajne senfinan vicon da artikoloj, eseoj, tradukoj de ŝtataj dokumentoj kaj beletraĵoj, sovetiaj numeroj de Paco kaj Esperantaj versioj de kvar filmoj. 

En 1986 aperis lia longe prilaborita monografio *Vvodnoe slovo v iskusstvo perevoda* (Enkonduka vorto pri la arto traduki).

Tradukoj de Nikolaj Danovskij
=============================

* Princidino Mary: Novelo. M.Lermontov. Tradukis el la rusa N.Danovskij; Antaŭparolo A.Korĵenkov. — Jekaterinburg: Ruslanda Esperantisto, 72 pĝ. — (Serio Rusa literaturo; Vol. 3)

Artikoloj pri Nikolaj Danovskij
===============================

En la revuo *Internacia Ĵurnalisto* aperis pluraj artikoloj pri li. En aprilo 1981, p. 10-13, aperis artikolo (kun foto el 1935) de I.A. Butman kun titolo *Kelkaj vortoj pri N.F. Danovskij*, okaze de lia 75-jara jubileo. En numero 1985-4, aperis simila artikolo de Ivan Esperov okaze de lia 80-jariĝo. En 1988-3, p. 3, aperis nekrologo.

Literaturo
----------

* Sidorov, Anatolo.  (2022) *Esperantistoj de Sovetunio, kiuj batalis kontraŭ nazioj en la 2-a mondmilito* (pdf), Redaktis kaj aranĝis Nikolao Gudskov, provlegis Svetlana Smetanina (esperante), Moskvo–Sankt-Peterburgo: Rusia Esperantista Unio, p. 49. "Sidorov, 2022".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lasta ekflamo de S.E.U. Arkivigite je 2007-03-12 per la retarkivo Wayback Machine, Nikolaj Danovskij, Spektro, 1993
Ŝosekurado en usonarmea maratono.
Partoprenantoj en la Duonmaratono de Bristol.
**Ŝosekurado**, **stratokurado** aŭ **vojkurado** estas la sporto kuradi mezuritan distancon sur establita vojo (male al stadiona kaj transterena kuroj).

Tiuj eventoj estas kutime klasitaj kiel longdistanca kuro laŭ la terminaro de atletiko, kun konkurencoj tipe range el 5 kilometroj al 42.2 kilometroj en la maratono. Ili povas partoprenigi grandajn nombrojn de kuristoj aŭ rulseĝuloj. La tri plej oftaj agnoskitaj distancoj fare de IAAF por "ŝosekuraj" eventoj estas 10 k kurado, duonmaratonoj kaj maratonoj. Spite tion, estas multaj 5 k ŝosekuraj eventoj, pro ties populareco por bonfaraj kuroj kaj similaj, malplej konkurencaj tialoj por teni eventon.

Ŝosekurado povas proponi al tiuj koncernitaj gamon de defioj kaj interesoj kiaj baraktado ĉe montetoj, akraj krutaĵoj, variaj surfacoj, malbona vetero, kaj enĝagiĝo en granda grupo. Aeroba ekzercado, aŭ la kapablo de la korpo por uzi oksigenon, estas la plej grava faktoro kiu kontribuas al la sukceso.

La efiko de ŝosekurado metas pli da emfazo sur la piedoj, genuoj kaj malsupra dorso ol kuradi sur tero aŭ herbo. Oni ne tiom atentas pri la Aĥila tendeno. Antaŭ engaĝiĝi en ŝosekurado, oni elektu ŝuon kiu bone kongruu kun la piedotipo kaj la kura stilo.

Ŝosekurado estas unu el kelkaj formoj de ŝosesporto, kiu inkludas ankaŭ vojan bicikladon kaj motorvehiklan kuradon.

Referencoj
----------

1. ↑   Top 10 Running Surfaces - Runner's World General  Alirita la 6an de Junio 2017.
2. ↑    Alirita la 6an de Junio 2017.

* Kategorio Ŝosekurado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)