Organigramo de la politika strukturo de la Kvina Respubliko de Francio
La **Kvina Respubliko de Francio** ekzistas ekde la 5-a de oktobro 1958 ĝis hodiaŭ. Ĝi anstataŭis la Kvaran Respublikon, kiun post multaj internaj krizoj kaj aparte la Milito de Alĝerio la plimulto de la francaj civitanoj konsideris fiaskinta.

Politika sistemo
----------------

La politika sistemo de la Kvina Respubliko decide difiniĝis fare de Charles de Gaulle, la unua prezidento (1958–1969). Li per referendumo la 28-an de septembro 1958 sukcesis validigi novan konstitucion de Francio, kiu donis pli fortan pozicion al la registaro kaj aparte al la prezidento. La laboro de la parlamento estis "raciigita", tio estis bela vortumo por la fakto ke rajto de kreo de novaj leĝoj estis limigita al listo de difinitaj temoj, kaj do la parlamento politike malfortigita. La periodoj de parlamentaj kunsidoj estis difinitaj en la konstitucio kaj pri lakunsida tagordo ekde 1958 decidis la registaro. Tiuj limigoj estis reago je la konstitucio de la Kvara Respubliko, en kiu la parlamento kvazaŭ ĉiopotenca dominis la politikan vivon, kaj la registaro estis reduktita al ekzekuto de la parlamentaj decidoj. La politika vivo pro tiu antaŭa strukturo estis iĝinta nestabila.

Post revizio de la konstitucio dum la jaro 1962 la prezidento rekte elektiĝas de la civitanoj, kaj la prezidenta oficperiodo dum la jaro 2002 reduktiĝis de 7 al 5 jaroj. Ĝi tiel adaptiĝis al la oficperiodo de la parlamento, por eviti periodojn, en kiu la prezidento kaj la parlamenta plimulto estas el malsamaj politikaj frakcioj.

Ĉar la prezidento tamen daŭre havas la rajton, ĉiumomente demisiigi ĉiujn parlamentanojn kaj do devigi novajn parlamentajn balotojn, regula ritmo de samtempaj prezidantaj kaj parlamentaj balotoj tamen ne estas garantiita.

Kritikantoj pri la sistemo daŭre mallaŭdas la grandan politikan potencon de la ŝtata prezidento kaj la sekvan politikan malforton de la parlamento - mallaŭdinda en politika sistemo kiu nomas sin demokratio. Dum la jaro 1968 tiu problema konstelacio aparte videbliĝis en paradoksa sekvo de publikaj konfliktoj, por kiu la prezidento ne trovis solvon, en la klara voĉdona sukceso de la balotoj de majo 1968 kaj la finfina demisio de la prezidento de Gaulle post perdita referendumo, ĉar la voĉdonantaro ne sufiĉe subtenis la prezidentan politikan programaron. Ekde kelkaj jaroj la unuiĝo *Convention pour la sixième République* ("Konvencio por Sesa Respubliko"), en kiu membras precipe socialistaj politikistoj, varbas por nova ŝtata konstitucio, do por "Sesa Respubliko"

Evoluo de la Kvina Respubliko
-----------------------------

Post perdita referendumo prezidento de Gaulle demisiis dum la jaro 1969. Sekvaj prezidentoj de Francio iĝis Georges Pompidou (1969–1974), Valéry Giscard d'Estaing (1974–1981), François Mitterrand (1981–1995), Jacques Chirac (1995–2007) kaj en 2007, okaze de la prezidanta baloto de 2007 en Francio, Nicolas Sarkozy estis elektata.

Plej malfrue ekde la balota sukceso de la socialista prezidento Mitterrand, la strukturo de la Kvina Respubliko ankaŭ de la politikaj maldekstruloj en la ŝtato estas plejparte akceptita, post kiam tiuj fortoj unue protestis, ke prezidento de Gaulle kreus strukturon, de kiu unuavice profitu li mem kaj liaj sampartiaj posteuloj.

Prezidentoj
-----------

| prezidento | naskiĝis-mortis | de | ĝis | partio |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Charles de Gaulle | 1890-1970 | 21-a de decembro 1959 | 28-a de aprilo 1969 (demisiis) | UNR,
poste UDR |
| Alain Poher | 1909-1996 | 28-a de aprilo 1969 | 15-a de junio 1969 (intertempe) | PDM |
| Georges Pompidou | 1911-1974 | 15-a de junio 1969 | 2-a de aprilo 1974 (mortis) | UDR |
| Alain Poher | 1909-1996 | 2-a de aprilo 1974 | 19-a de majo 1974 (intertempe) | PDM |
| Valéry Giscard d'Estaing | 1926- | 19-a de majo 1974 | 10-a de majo 1981 | UDF |
| François Mitterrand | 1916-1996 | 10-a de majo 1981 | 17-a de majo 1995 | Socialista Partio |
| Jacques Chirac | 1932- | 17-a de majo 1995 | 16-a de majo 2007 | RPR,
poste UMP |
| Nicolas Sarkozy | 1955- | 16-a de majo 2007 | 15-a de majo 2012 | UMP |
| François Hollande | 1954 | 6-a de majo 2012 | 14-a de majo 2017 | Socialista Partio |
| Emmanuel Macron | 1977 | 14-a de majo 2017 | - | LREM |

Ĉefministroj
------------

| ĉefministro | de | ĝis | partio |
| --- | --- | --- | --- |
| Michel Debré | 8-a de januaro 1959 | 14-a de aprilo 1962 | UNR |
| Georges Pompidou | 14-a de aprilo 1962 | 10-a de julio 1968 | UNR |
| Maurice Couve de Murville | 10-a de julio 1968 | 20-a de junio 1969 | UDR |
| Jacques Chaban-Delmas | 20-a de junio 1969 | 6-a de julio 1972 | UDR |
| Pierre Messmer | 6-a de julio 1972 | 27-a de majo 1974 | UDR |
| Jacques Chirac | 27-a de majo 1974 | 26-a de aŭgusto 1976 | UDR |
| Raymond Barre | 26-a de aŭgusto 1976 | 21-a de majo 1981 | UDF |
| Pierre Mauroy | 21-a de majo 1981 | 17-a de julio 1984 | Socialista Partio |
| Laurent Fabius | 17-a de julio 1984 | 20-a de marto 1986 | Socialista Partio |
| Jacques Chirac | 20-a de marto 1986 | 10-a de majo 1988 | RPR |
| Michel Rocard | 10-a de majo 1988 | 15-a de majo 1991 | Socialista Partio |
| Edith Cresson | 15-a de majo 1991 | 2-a de aprilo 1992 | Socialista Partio |
| Pierre Bérégovoy | 2-a de aprilo 1992 | 29-a de marto 1993 | Socialista Partio |
| Edouard Balladur | 29-a de marto 1993 | 18-a de majo 1995 | RPR |
| Alain Juppé | 18-a de majo 1995 | 3-a de junio 1997 | RPR |
| Lionel Jospin | 3-a de junio 1997 | 6-a de majo 2002 | Socialista Partio |
| Jean-Pierre Raffarin | 6-a de majo 2002 | 31-a de majo 2005 | UMP |
| Dominique de Villepin | 31-a de majo 2005 | 15-a de majo 2007 | UMP |
| François Fillon | 17-a de majo 2007 | 10-a de majo 2012 | UMP |
| Jean-Marc Ayrault | 15-a de majo 2012 | 31-a de marto 2014 | Socialista Partio |
| Manuel Valls | 31-a de marto 2014 | 6-a de decembro 2016 | Socialista Partio |
| Bernard Cazeneuve | 6-a de decembro 2016 | 10-a de majo 2017 | Socialista Partio |
| Édouard Philippe | 10-a de majo 2017 | - | Les Républicains |

Vidu ankaŭ la ministrarojn de Francio

* Kategorio Kvina Respubliko de Francio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)