**REITER Róbert** (rajter) hungarlingva, germanlingva poeto, tradukisto, lokhistoriisto, redaktoro, dramaturgo naskita en Temeŝvaro, 6-a de junio 1899 kaj mortinta samloke la 17-an de decembro 1989). Post 1949 li publikis sub nomo Franz Liebhard. En tiu nomo li aperigis sian unuan poemvolumon en 1942 (*Schwäbische Chronik*). Ekde 1926 li ne publikis plu en hungara lingvo.

Biografio
---------

La mezlernejon Róbert Reiter finis en sia naskiĝurbo. Kiel studento li redaktis en 1916 la studentrevuon *Holnap* (Morgaŭ). Li studis germanistikon en Budapeŝto kaj post 1919 en Vieno. Dum siaj studentjaroj li publikigis poemojn, estetikajn studojn, prozaĵojn, tradukaĵojn el germanaj kaj francaj aŭtoroj en *Pester Lloyd*, en *Volkswille* kaj en avangarda revuo *Ma* (Hodiaŭ) redaktita de Lajos Kassák. En Temeŝvaro en 1919-20 li kunlaboris, poste redaktis la oficialan publikaĵon de socialdemokrata partio *Munkáslap* (Laboristĵurnalo). Liajn poemojn, artikolojn publikis Ébredj!, Temesvári Hírlap kaj (kun subskribo *Német Mihály*) *Napkelet* de Kluĵo. Poste li iĝis redaktoro de *Banater Deutsche Zeitung* kaj pli poste li gvidis la literaturajn rubrikojn de *Südostdeutschen Tageszeitung*, respektive de *Ausgabe Temeschburg*. Je la fino de la dua mondmilito oni portis lin en Sovetunion. Ekde 1949 li estis kunlaboranto de *Temesvarer Zeitung*, *Banater Schrifftum*, *Neuer Weg*, *Volk und Kultur*, *Neue Literatur*, *Neue Banater Zeitung*. Inter 1953-1968 li estis literatura sekretario de Temeŝvara Ŝtata Germana Teatro. En siaj lastaj jaroj li denove publikis ankaŭ hungare en *Szabad Szó* de Timişoara, en *Művelődés* kaj en *A Hét*. Li tradukis en hungaran lingvon interalie verkojn de Arthur Rimbaud, Ivan Goll, Marcel Martinet, Henri Guilbeaŭ, Marcel Lecomte, August Stramm, Karl Olten, Ludwig Rubiner, Johannes R. Becher, Tu Fu, Pa-Lo-Thien, Franz Jung, Hans Suschny. Li tradukis en germanan lingvon la poemojn de Újvári Erzsi, Mácza János, Barta Sándor kaj Lajos Kassák.

Verkoj
------

* *Franz Ferch, ein Banater Maler* (Tv. 1940);
* *Schwäbische Chronik* (1942; noveldono 1952);
* *Cei şapte din Jimbolia* (tradukaĵo de Petre Solomon, 1954);
* *Der Türkenschatz* (1958);
* *Glück auf!* (1959);
* *Die schönsten Gedichte* (1964);
* *Menschen und Zeiten* (1970);
* *Miniatura aus vier Jahrzehnten* (1972);
* *Aurul înălţimilor* (tradukaĵo de Ion Horea, 1975);
* *Banater Mozaik* (1977);
* *Temesvarer Abendgespräch* (Tv. 1978).

Bibliografio
------------

* Kassák Lajos: Az izmusok története. Bp. 1972.
* Anavi Ádám: Köszöntjük Franz Liebhardot. Igaz Szó 1974/6.
* Franyó Zoltán: Franz Liebhard 75 éves. Művelődés 1974/7.
* Méliusz József: R. R. avagy a költészet egy lehetősége. A Hét 1974/24. Denovpublikite: *Kávéház nélkül*. 1977. 246-255;
* Méliusz József:*Hazahozunk egy költőt*. Korunk Évkönyv 1981.
* Endre Károly: Köszöntő. Szabad Szó (Tv. 1979. jún. 10.). denove en *Örök megújhodás* (1988)
* Szekernyés János: Köszöntjük a nyolcvanöt éves F. Liebhardot. A Hét 1984/25,
* Szekernyés János: *Az avantgardizmustól a helytörténetig*. Beszélgetés R. R.-tel. Ezredvég, Tv. 1990/1.
* K. T.: Búcsú a kétnyelvű költőtől. Ezredvég 1990/1.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 238247
* GND: 118572733
* LCCN: n84101023
* VIAF: 804233
* ISNI: 0000 0001 0947 3937
 |