recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Santiago "Yago" Iglesias Estepa** (naskiĝis la 6-an de oktobro 1982) estas hispana futbalestro, nuntempe estro de SD Compostela.

Kariero
-------

Naskita en Palmeira, Ribeira, Galegio, Iglesias laboris ĉe CD Boiro kaj Pontevedra CF B antaŭ komenci sian altrangan manaĝeran karieron kun CSH Palmeira, en la *Tercera Autonómica*, en 2010. Post esti asistanto ĉe Portonovo SD, li aliĝis al la stabo de Raúl Caneda ĉe Al-Ittihad FC.

Iglesias revenis al Hispanio en januaro 2013, post estado retenita en Saud-Arabio pro juraj problemoj. La 22an de julio de tiu jaro, li transprenis Atlético de Riveira ankaŭ en la regionaj ligoj.

En julio 2015, post laborado kun la Junula taĉmento de Santiago de Compostela CF, Iglesias estis nomita manaĝero de Noia CF en Tria Divizio. La 21an de junio de la sekva jaro, li transprenis kunligan teamon SD Compostela.

En 2020, post atingado de tri sinsekvaj finaloj kun Compos, la flanko de Iglesias finfine atingis promocion al Dua Divizio B, revenante al la kategorio post kvar sezonoj. Li renovigis sian kontrakton por plia kampanjo en aŭgusto de tiu jaro.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 713917
 |
D-ro **YAGI Hideo**　(japane 八木 (やぎ) 日出雄 (ひでお) [jagi hideo]; naskiĝis en 1899 en Nada-kvartalo de Kobeo; mortis la 6-an de majo 1964) estis japana esperantisto kaj ginekologo. Li estis profesoro de medicina fakultato Okayama kaj estris kancerinstituton.

Li ekkonis Esperanton en 1914. En 1919 li fondis grupon en Tria Nacia Kolegio, 1920 ĝian organon *Libero.* De 1959 li estis estrarano de UEA, de 1962 ĝis iom antaŭ sia morto li funkciis kiel prezidanto. La 50-a UK 1965 en Tokio en 1965 estis iniciato ĉefe de Yagi.

Li prelegis en la Internacia Somera Universitato en la 39-a UK 1954 pri "La problemo de loĝantaro en Japanujo", kaj en la 43-a UK 1958 pri "Damaĝo de la Atombombo en Postaj Jaroj".

Nekrologo aperis en la revuo *Internacia Ĵurnalisto*, 1964-2, p. 1.

Verkoj
------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Trovu **« Yagi Hideo »** inter la  **Vizaĝoj de homoj rilataj al la ideo «Internacia Lingvo»** |

* *Kurslibro de Esperanto,* 1921
* *Japana-Esperanta Vortareto* (kun Sakurada, Yasuda, Okumura), 1922
* *Fremdlingva Problemo en Japanujo*, 1924.
* *Kie estas volo, tie estas vojo*, 2006 (liaj verkoj, biografio kaj rememoroj)

| Antaŭe: | Prezidanto de Universala Esperanto-Asocio | Poste: |
| --- | --- | --- |
| Harry Holmes | 1962–1964 | Ivo Lapenna |

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Frañol** aŭ **fragnol** (vorto formata de la franca vorto ***fra**nçais* kaj la hispana vorto *espa**ñol***) estas supozata mikslingvo, kiu miksas francajn kaj hispanajn vortojn aŭ frazojn. Ĝi aperis en la 1950-aj jaroj, ĉe la alveno de hispanaj kaj sudamerikaj enmigrantoj. Hodiaŭ, ĝi estas uzata de sudamerikanoj kiuj havas kiel denaska lingvo la hispanan lingvon. Ĉiukaze temas pri koruptado de ambaŭ lingvoj anstataŭ vera lingvo aŭ eĉ piĝino, ĉar kiam oni parolas pri Spanglish oni povas akcepti, ke temas pri socia fenomeno (pli ol pri lingva fenomeno) kiu koncernas milojn aŭ milionojn de parolantoj, male al aliaj inventitaj similaj fenomenoj kiaj japoñol aŭ tiu frañol, kiuj estas tute inventitaj senbazaj onidiraĵoj. Tiukaze oni povas konsideri, ke temas pri nur uzado de la hispana lingvo kun abundo de influo aŭ poluo devena el alia, same kiel ekzistas por parolantoj de ĉiu ajn lingvo. Ekzistas nek aparta uzado de tia lingvo fare de apartaj komunumoj nek eblo ke ĝi iam iĝos vera lingvo, kun aparta gramatiko, fonetiko, parolanta komunumo ktp.

*Franpañol* kaj *hispanés* estas sinonimoj de *Frañol*.

Ekzemploj
---------

Ekzemplo de Frañol| Esperanto | Francaj vortoj | Hispanaj vortoj | *Frañol* |
| --- | --- | --- | --- |
| Asekuro | Assurance | Seguro | *Asségourance* |
| Senlaboreco | Chômage | Paro | *Tchomás* |
| Pantofloj | Pantoufle | Zapatillas | *Pantúnflas* |
| Sinjorino | Madame | Señora | *Madán* |
| Pizoj | Petits pois | Guisantes | *Petipuás* |
| Dorsosako | Sac-à-dos | Mochila | *Sacodó* |
| Kuko | Gateau | Pastel | *Gató* |
| Galega torto | Tourte galicienne | Empanada | *Èmpanade* |
| Paroli | Parler | Hablar | *Habler* |
| Lernejo | École | Escuela | *Escuele* |
| Butiko | Dépanneur | Tienda | *Dèpanor* |
| Nutraĵ-vendejo | Épicerie | Mercado | *Epicería* |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Spanglish
* Alemañol
* Llanita dialekto (Spanglish de Ĝibraltaro)
* Japoñol

Eksteraj ligiloj
----------------

* hispane Glosaro de fragnol Arkivigite je 2008-11-21 per la retarkivo Wayback Machine
* hispane Artikolo en la hispana pri la fragnol[*rompita ligilo*]

* Frañol (lingvo) en Vikilibroj (Pedagogiaj libroj)
**Bartholomaeus ARNOLDI** (naskiĝis ĉ. 1465 en Usingen, mortis la 9-an de septembro 1532 en Erfurto) estis germana profesoro de filozofio kaj teologio kaj unue amiko, poste kontraŭulo de Martin Luther.

Biografio
---------

Arnoldi studis ĉe la Universitato de Erfurto filozofion kaj bakalaŭriĝis en 1491. Nelonge poste li ekdeĵoris kiel profesoro kaj instruis ankaŭ Martin Luther. Pro la instigo de Luther li frokiĝis en 1521 ĉe la Aŭgustenana monaĥejo de Erfurto. Post la doktoriĝo teologie en 1514 li krom filozofion ankaŭ lernigis teologion.

Reciproka ŝato inter Arnoldi kaj Lutero estis ĝis 1518. Tiam Arnoldi ege kontraŭbatalis la altruditan enkondukon de la Reformacio en Erfurto, verkante plurajn pamfletojn. En 1526 li iris - fuĝante de la Kamparana ribelo al Würzburg kaj ĉeestis en akompano de la episkopo de Würzburg Konrad la 2-a de Thüngen la Regnan asembleon de Aŭgsburgo en 1530. Poste li revenis Erfurton.

Graveco
-------

Arnoldi estis granda logikisto. Li skribis kompendion pri logiko kaj ekzercoj pri la *Organon* de Aristotelo. Li estis en favoro de nominalismo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Verkoj de kaj pri Arnoldi.
* Biografio kaj literaturo pri Arnoldi
* Pri Arnoldi ĉe *Catholic Encyclopedia* (1913).
* Surreta eldono de *Parvulus Philosophie naturalis*, Vienne 1516.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 466256
* GND: 118847988
* LCCN: no2001086750
* VIAF: 72191607
* ISNI: 0000 0001 1447 6884
* LIBRIS: 341533
* SUDOC: 073685933
* BNF: 17094321r
* NKC: jo2006325058
 |
**Bartholomeus BREENBERGH** (antaŭ 13a de Novembro 1598 – post 3a de Oktobro 1657) estis pentristo de la Ora jarcento de Nederlando kiu specialiĝis en italiaj pejzaĝoj, en Romo (1619-1630) kaj Amsterdamo (1630-1657).

Bartholomeus Breenberg, *Sanktaj Paŭlo kaj Barnabas en Listra (Ofero de Listra)*, 1637, *Princeton University Art Museum*.
Estas duboj ĉu li naskiĝis en Utreĥto aŭ plej verŝajne en Deventer; ĉiuokaze li translokiĝis kun sia familio probable al Hoorn. Tie li estis samtempulo de Jacques Waben kaj eble tie li ricevis sian unuan trejnadon; registritaj instruistoj liaj estis Pieter Lastman kaj Jacob Symonsz Pynas. En Romo li kunvivis kun aliaj flandraj pentristoj kiuj influis al li por enamiĝo al italaj pejzaĝoj. Siavice li mem influis super Claude Lorrain. En 1630 li revenis al Amsterdamo, kie geedziĝis, populariĝis kaj eĉ ricevis apogon de la reĝo Karlo la 1-a de Anglio.

* Bartholomeus Breenbergh en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Bartholomeus Breenbergh en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 711820
* GND: 118514806
* LCCN: n80139512
* VIAF: 8178685
* ISNI: 0000 0000 6634 0770
* SUDOC: 193001101
* BNF: 149596422
* BPN: 11205658
* ULAN: 500000055
* RKD: 12290
* NKC: xx0218065
* BNE: XX884693
 |
**Gusztáv Degen,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Degen Gusztáv** estis hungara juristo, altlerneja instruisto, parlamenta deputito. Lia nobela antaŭnomo estis *felsőhegyi* [felŝOhedji] ekde 1879, lia familia nomvarianto estis *Dégen*. Lia patro estis János Dégen, lia filo estis Árpád Degen.

Gusztáv Degen naskiĝis la 24-an de majo 1834 en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la 5-an de januaro 1903 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gusztáv Degen maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis en Reĝa Universitato de Pest, pli poste helpe de stipendio en Universitato de Vieno, kie li akiris diplomon en 1856. Post siaj studoj li estis asistanto kaj bibliotekisto de Reĝa Jura Akademio (Kassa). Samtempe li instruis en la proksima seminario. Inter 1861 kaj 1884 li instruis en rango publika ordinara instruisto en Reĝa Jura Akademio (Pozono), poste li estis parlamentano jam en Budapeŝto. En 1881 li ricevis la dignon "imperiestra kaj reĝa tablulo", en 1889 reĝan medalon.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A magyar váltójog.* (1865)
* *A magyar váltóeljárás.* (1866)
* *A közjegyzőség.* (1866)
* *Nemzetjogi vizsgálódás a semleges állam lobogójának jelentőségéről és a tengeri ostromzárlatról.* (1869)
* *A váltó történelme a legrégibb időktől korunkig.* (1870)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698277
* VIAF: 121522028
* ISNI: 0000 0000 7938 2080
 |
**Gusztáv BÁRCZI** [gustAv bArci], laŭ la hungara skribmaniero **Bárczi Gusztáv** estis hungara kuracisto kaj speciala instruisto.

Gusztáv Bárczi naskiĝis kiel *Kratina Gusztáv* la 13-an de septembro 1890 en Hungario, en Udvarnok (nuntempa Dvorníky en Slovakio). Li mortis la 9-an de aŭgusto 1964 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gusztáv Bárczi iĝis instruisto en Léva en 1910, poste li plulernis en Budapeŝto. En la ĉefurbo li instruis surdulojn. En 1921 li akiris diplomon pri kuracisto, poste li fondis specialan lernejon por surduloj kaj mutuloj. Inter 1942-1963 li direktis ĉeflernejon pri instruistoj pri handikapuloj. En 1953 li iĝis parlamentano. En 1958 li iniciatis en Orienta Germanio en Brandenburg specialan handikapan lernejon nomatan *Barczi-Haus*. Li ricevis premion Kossuth en 1953.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto
* ĉeflernejo (nun parto de universitato) prenis la nomon "Bárczi Gusztáv"

Verkaro (elekto)
----------------

* *Egészségtani próbatanítások* 1928
* *A siketség átöröklődése és az ezzel kapcsolatos praeventio* 1936
* *Gyakorlati fonetika és hibás beszédjavítás* 1950
* *Általános gyógypedagógia* 1959

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare Arkivigite je 2003-11-14 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare Arkivigite je 2015-01-12 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Gusztáv Bárczi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Panoramo al Nantou el supro de montetoPanoramo al Nantou el supro de monteto

**Nantou** (ĉine 南投市) estas urbego en meza Tajvano. 

gubernia konsilantaro en Nantou

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 71,2 km²
* Supermara alteco: 200 m
* Loĝantaro: proksimume cent mil (2018)
* Poŝtkodo: 540
* Telefonkodo:
* Horzono: UTC + 8

Geografio
---------

Nantou situas en centra parto de la insulo. La areo estas parte ebena, parte monteta.

Historio
--------

Nantou estis menciita unuafoje en 1695, longe ĝi estis nur fortikaĵo. Dum la japana periodo en 1901 ĝi estis unu el dudek lokaj administraj vilaĝoj. En periodo de Kuomintang Nantou urbiĝis. Sismo skuis Nantou-n en 1999, 92 homoj mortis kaj pli ol 1,000 konstruaĵoj estis difektitaj. 

Strato en Nantou

Ekonomio
--------

En Nantou la ceramika industrio aperis en 1796. Sukeruzino ekfunkciis en 1911, baldaŭ alia uzino prilaboris ananasojn. En 1976 industria zono estis establita. Lokaj agrikulturaj produktoj estas la teoj, rizoj, sukerkanoj, ananasoj, tomatoj, bananoj, citrusoj, zingibracoj, kultiva rafano kaj fruktvinoj.

En Nantou mankas altlernejo.

Klimato
-------

Nantou la averaĝa jara temperaturo estas 23 °C, la jara precipitaĵo estas po 2100 mm.

Biblioteko
Presbiteria preĝejo

Trafiko
-------

Estas rapidtrajno inter Nantou kaj Tajĉungo, krome bonaj aŭtovojoj.

Vidindaĵoj
----------

* temploj
* teatro
* kulturaj centro kaj parko
* presbiteria preĝejo

Ĝemelurboj
----------

* Usono Okcidenta Valourbo, Usono
* Tajvano Magong, Tajvano

Fontoj
------

* WikiTrans
* oficiala paĝo Arkivigite je 2011-09-24 per la retarkivo Wayback Machine
* 

* Busa stacioBusa stacio
* BankoBanko
* VojoVojo
* Alta domoAlta domo
* MemorejoMemorejo
* KulturcentroKulturcentro
* TemploTemplo
Komenco de la sonato *Les Adieux* de Beethoven. La unuaj tri kunsonaĵoj de la dekstra mano formas tipan kornopaŝon.
Kornkvintoj en la finalo de la 9-a simfonio de Beethoven ( Aŭdekzemplo)
**Kornokvintoj** (ankaŭ: **kornopaŝo**) estas en muziko aparta maniero de duvoĉa voĉkondukado je uzado de la limigita tonprovizo de naturkorno, sur kiu oni povas ludi nur la tonojn el la naturtonserio. La nomo venas de tio, ke jen venante de malsupre okazas samdirekta progresado el sesto en kvinton resp. venante de supre el trito en kvinton. En tradicia kontrapunkto ĉi tiu kazo validas krom la Mozart-kvintoj kiel escepto de la malpermeso de (kaŝitaj) kvintparaleloj.

La tipa sono, kiu rezultas el ĉi tiu duvoĉeco, vekas je multaj aŭskultantoj memoroj pri kornoj, ĉasado aŭ fanfaroj, eĉ se ĝi sonas per ne-latunblovaj instrumentoj, ekzemple en la Caprice No. 9, *La chasse* (eo: la ĉaso), de Niccolò Paganini sur la violono.

En la renesanca kaj baroka epokoj kornokvintoj estis uzataj kiel stilrimedo en pecoj, kiuj temigis realan aŭ virtualan batalon kaj kiuj do ofte nomiĝis (itale) *Bataglia* aŭ (hispane) *Batalla*. Je orgenpecoj tiaspecaj la kornpaŝajn pasaĵojn oni ofte ludas sur registro el la trumpeta familio, se ekzistas, ankaŭ sur hispana trumpeto.
**Urica** [uRIka] estas la ĉefurbo de la *paroko* de la sama nomo lokita al 45 km al la sudoriento de la vilaĝo de Santa Inés, en la ŝtato Anzoátegui en Venezuelo.

Situas en la geografiaj koordinatoj: 09° 43’ 00" de Norda latitudo kaj 64° 00’ 30" de Okcidenta Longitudo. Estis fondita de la hispanoj meze de la 18a jarcento sur ebenaĵo banita de la akvoj de la rivero Urica kaj de la rivero Amana, ĉirkaŭita de la lokoj de bestobredado de plej granda famo en Anzoátegui kaj konita kiel granda produktanto de pli malgrandaj fruktoj.

En ĉi tiu loko okazis memorindaj agoj de milito tiaj kiaj tiuj de José Félix Ribas kaj José Francisco Bermúdez kontraŭ José Tomás Boves. La 12an de septembro 1814 okazis la batalo de Curareque [kuraREke]; la 5an de decembro de tiu sama jaro la fama batalo de Urica en kiu mortis Boves kaj pro tio li havas sian tombon en la vilaĝo. La 27an de aprilo 1870 okazis la Batalo de Altagracia, kaj la 20an de februaro 1902, la batalo de la Ponto.

En 1879, pro dispozicio de la Nacia Kongreso de la Respubliko, estis kreita la Granda Ŝtato de Oriento, kies ĉefurbo estos Urica. Ĉi tiu teritoria politika divido kiu, en sia momento estis laŭigita de la aktualaj ŝtatoj Anzoátegui, Sucre kaj Monagas, ĝi tenis sin valida ĝis 1881 kiam ĝi ricevis la nomon de ŝtato Bermúdez, por, en 1898, fine adopti la nomadon de ŝtato Sucre.
**Geoffroy Thérage** estis la ekzekutisto de Rueno. Li estis respondeca de la ekzekuto de Johana de Arko .
Lia nomo kaj pli ol dek ekzekutoj estas registritaj en diversaj fontoj konservitaj en la Nacia Biblioteko de Francio, la plej grava el ili estis la mortigado sur ŝtiparo de la *Pucelo de Orleano*, Johana de Arko, kiam li havis 25 jarojn, la 30-an de majo 1431.

De 1419 al 1432, centoj de burĝuloj komplotintaj kontraŭ la brita ĉeesto estis mortigitaj de Thérage.
Li havis kelkajn taskojn rilate al la afero de Johana, pli ol kutime: li lumigis la ŝtiparo kaj poste estis taskigita disĵeti la cindrojn sur la rivero Sejno, sub angla skorto.

En la juĝo por rehabilitado de Johana de Arko, pruvoj estis kolektitaj kontraŭ li. Laŭ Frato Martin, li havis grandan kompaton pro la formo kaj kruela maniero en kiu la angloj mortigis ŝin. Li maltrankviliĝis pro la fakto ke la koro de la viktimo, malgraŭ oleo, sulfuro kaj karbo restis nerompita meze de la cindroj. Li devis revivigi la palison por bruligi ekstere. Laŭ la frato Isambert, tuj post la ekzekuto, la ekzekutisto venis al li kaj lia kunulo frato Martin Ladvenu, batis sin kaj pentis senespera, timema, petante pardonon kaj indulgencon al Dio pro tio, kion li faris al tiu sankta virino. Tamen, li ne rezignis tiun laboron post la pento.
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

**Oscar Castro-Neves** (\* 15-an de majo 1940 en Rio-de-Ĵanejro) estas brazila gitaristo, aranĝisto kaj komponisto, kiu esence kontribuis al la establiĝo de bosanovo.

Vivo kaj verkado
----------------

Castro-Neves ludis komence *kavakinjon* (portugale: cavaquinho) la kvarkordan brazilan gitareton, antaŭ ol li turnis sin al piano kaj klasika gitaro. Kiel dekdujarulo li lernis de sia onklo ĵazharmoniojn. Komence li koncertis kun siaj fratoj Mário (piano), Iko (baso) kaj Léo (frapinstrumentaro). Dekses-jara li surdiskigis sian unuan kanton *Chora Tua Tristeza*, kiu fariĝis tutlanda furorkanto kaj ankaŭ tutmonde estis novversiigata. Dum la sekvaj jaroj li kunlaboris je sonregistradoj kun Vinícius de Moraes, Dorival Caymmi kaj la ensemblo *Quarteto em Cy*. En 1962 li perezntis okaze de la bosanovo-koncerto en la novjorka koncertejo Carnegie Hall, kio kontribuis al tio, popularigi ĉi tiun ĝenron en Usono; poste li koncertvojaĝis kun Stan Getz. En 1971 li transloĝiĝis al Usono, kie li laboris kun Sérgio Mendes. Dum grandparto de la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj li laboris kiel membro de la ensemblo de Paul Winter. Krome li laboris kun Antônio Carlos Jobim, Elis Regina, Flora Purim, Joe Henderson (*Double Rainbow: The Music of Antonio Carlos Jobim*, 1994), Yo Yo Ma, Michael Jackson, Herbie Hancock, Barbra Streisand, Stevie Wonder, João Gilberto, Lee Ritenour, Airto Moreira, David Darling, Toots Thielemans Quincy Jones, Ella Fitzgerald kaj Diane Schuur.

Li loĝas kaj laboras en Los-Anĝeleso, kie li ĉefe orkestre instrumentis filmmuzikon (ekz. *Blame It on Rio* aŭ *Sister Act 2: Back in the Habit*). Li ankaŭ produktis albumojn, ekz. por Carol Welsman. Castro-Neves instruis ĉe *Guitar Institute of Technology (GIT)* kaj *Dick Grove Music Workshops*.

Por siaj meritoj pri la brazila muziko oni honoris lin, nomumante lin oficiro de la ordeno *Ordem de Rio Branco*.

Diskoj
------

* *Brazilian Scandals* (1987)
* *Oscar!* (1987)
* *Maracujá* (1989)
* *More than Yesterday* (kun Teo Lima) (1991)
* *Tropical Heart* (1993)
* *The John Klemmer and Oscar Castro-Neves Duo* (1997)
* *Brazilian Days* (kun Paul Winter) (1998)
* *Playful Heart* (2003)
* *All One* (2006)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo

Referencoj
----------

1. ↑   jazzreview.com. Arkivita el la originalo je 2006-12-09. Alirita 2011-12-24.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 386533
* GND: 135020271
* LCCN: n80032978
* VIAF: 19869457
* ISNI: 0000 0001 1488 4693
* SUDOC: 088520722
* BNF: 139334326
* MBA: 66370eca-c0a9-46e9-a289-8d5755de126b
* NKC: xx0131512
* BNE: XX1623261
 |
**Gábor Pálinkás** [pAlinkAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pálinkás Gábor** estas hungara kemiisto, fizikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2001).

Gábor Pálinkás  naskiĝis la 28-an de decembro 1941 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Pálinkás frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1963-1968, poste li eklaboris en kemia filio de la akademio. En 1973 li ekhavis postenon en kemia esplora instituto. Li doktoriĝis en 1986 antaŭ la akademio. Ekde 1988 li instruas en la universitato (tamen kun interrompoj). Li profesoriĝis en 1994. Foje li studvojaĝis aŭ instruis eksterlande. Li okupiĝas pri strukturoj de la likvoj. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn. Li ricevis 4 premiojn inter 1983-2006.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Liquid Water II. Experimental Atom Pair Correlation Function of Liquid D20* (1977)
* *A Molecular-Dynamics Study of Liquid Methanol with Flexible Three-Site Model* (1987)
* *Molekuláris oldatkémia. A rácsmodellektől a molekuladinamikai konfigurációkig* (1996)
* *Solvation of Calcium Ion in Polar Solvents: An X-ray* (2004)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 455447
* VIAF: 121414793
* ISNI: 0000 0000 7943 2914
 |
**Gábor Sallós** [ŝalOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sallós Gábor** estis hungara aktoro, reĝisoro, teatrestro.

Gábor Sallós  naskiĝis la 29-an de aŭgusto 1924 en Tarcal, li mortis la 21-an de decembro 2011 en Miskolc.

Biografio
---------

Gábor Sallós akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1954. Post siaj studoj li aliĝis al Nacia Teatro (Szeged), en la sekva teatra jaro li estis ĉefreĝisoro en Teatro Csiky Gergely (Kaposvár) (inter 1960-1963 li estis ankaŭ teatrestro). Ekde 1963 li estis aktoro kaj reĝisoro en Nacia Teatro (Miskolc), inter 1968–1979 li estis teatrestro en la sama loko. Li estis edzo inter 1975-2004. Li ricevis premion en 1961, memorringon en 1981, fine li ricevis la titolon eterna membro de Nacia Teatro (Miskolc).

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare:
	+ Hamleto - Horatio (en Kaposvár)
	+ Romeo kaj Julieta - Montague (en Miskolc)
	+ Makbeto - generalo Siward (en Miskolc)
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - dua demagogo (en Miskolc)
* Alan Jay Lerner – Frederick Loewe: My Fair Lady – Doolittle (en Miskolc)
* Henrik Ibsen: Peer Gynt - Monsieur Ballon (en Miskolc)
* Edmond Rostand: Cyrano de Bergerac - Bellerose (en Miskolc)

Elektitaj reĝisoraĵoj
---------------------

* Friedrich Schiller: *Kabale und Liebe*
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő*
* Giacomo Puccini: *Madama Butterfly*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
**Gábor Rózsa** [rOĵa], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Rózsa Gábor** estas hungara statistikisto, instruisto. Lia patro estis György Rózsa (bibliotekisto), lia konata filo estis Dávid Rózsa.

Gábor Rózsa naskiĝis la  17-an de novembro 1947(nun 1947-11-17) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Rózsa maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1966. Komence li studis en la sama urbo, sed li akiris diplomon en Ĝenevo en 1972. En la lasta jaro li ankaŭ instruis matematikon en lernejo, dum li ekŝatis la pedagogian laboron. Hejmenveninta li iomete laboris en biblioteko, poste li instruis en provinca mezlernejo inter 1973 kaj 1977, pli poste li laboris en instituto. Ekde 1986 ĝis la pensiuliĝo en 2007 li estis statistikisto en branĉo censo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Népszámlálások Magyarországon. Népszámlálási kézikönyv.* (kunaŭtoro, 2000)
* *Statisztika és információs kultúra: a népszámlálás esete. Az információ, mint a népszámlálás nélkülözhetetlen forrása, és a népszámlálás, mint nélkülözhetetlen információk forrása* (disertaĵo, 2005)

Fontoj
------

* hungarlingva intervjuo
* parta traduko el Hungarlingva Vikipedio

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 829275
* VIAF: 300845139
* ISNI: 0000 0004 0842 7666
 |


* Portalo pri Biografio
**Gábor Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Gábor** estas hungara fizikisto, profesoro, membro (korespondanta en 2004, ordinara en 2010) de Hungara Scienca Akademio.
Gábor Szabó  naskiĝis la 28-an de januaro 1954 en Nagykanizsa.

Biografio
---------

Gábor Szabó akiris diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1978. Inter 1981-1989 li esploris en Göttingen, inter 1990-1996 li estis gastoprofesoro en Houston, dume li doktoriĝis en 1993 antaŭ la akademio, li profesoriĝis en la sekva jaro en Szeged. En 2000 li iĝis subministro, ekde 2010 li estas rektoro en Szeged. Li okupiĝas precipe pri laseroj. Li ricevis 6 premiojn inter 1986-2009.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2010-01-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva intervjuo

* Kategorio Gábor Szabó (fizikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 462267
* VIAF: 121526601
* ISNI: 0000 0000 7920 7661
 |
**Gábor Preisich** [prejziĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Preisich Gábor** estis hungara arkitekto, urbanizisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1991).

Gábor Preisich  naskiĝis la 12-an de majo 1909 en Budapeŝto. Li mortis la 21-an de aprilo 1998 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Preisich frekventis universitatojn en Karlsruhe kaj en sia naskiĝurbo. Post la diplomo li aliĝis al modernaj arkitektoj. En 1931 en kongreso en Berlino li konatiĝis kun Le Corbusier kaj Walter Gropius, poste li laboris unu jaron en Liège. En 1933 li fondis propran firmaon kaj li konstruis loĝdomojn, oficejojn. Post la 2-a mondmilito li partoprenis en rekonstruado de Budapeŝto. Dum la socialismo li povis labori en ŝtata laborejo, kie li atingis la titolon ĉefarkitekto de Budapeŝto. En 1972 li doktoriĝis. En 1975 li emeritiĝis. Li ricevis premiojn inter 1962-1994.

Liaj arkitektaĵoj (elekto)
--------------------------

* aro de loĝdomoj en Budapeŝto ekde 1933
* ministeria domo (1949)

Liaj libroj (elekto)
--------------------

* *Budapest városépítészeti kérdései* (1954)
* *Budapest városépítésének története I. Buda visszavételétől a kiegyezésig* (1960)
* *Budapest jövője* (Estonteco de Budapeŝto), (1973)
* *Budapest városépítésének története 1945-1990* (1998)
* *Építészeti, városépítészeti pályafutásom története* (2009)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj

* Kategorio Gábor Preisich en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 457665
* GND: 110395328
* LCCN: n82081941
* VIAF: 62146038
* ISNI: 0000 0001 2136 0353
* SUDOC: 146578678
* BNF: 126746325
* BIBSYS: 90166250
* NKC: mzk2012710908
 |
**Barono Gábor Prónay** [prÖnai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Prónay Gábor** estis hungara juristo, oficisto, politikisto, parlamentano, inspektoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1860). Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *tótprónai* kaj *blatniczai*. Lia filo estis Dezső Prónay.

Gábor Prónay en 1957
Gábor Prónay  naskiĝis la 1-an de aprilo 1812 en Hungara reĝlando en Besztercebánya (nuntempa Banská Bystrica en Slovakio). Li mortis la 1-an de aprilo 1875 en Florenco.

Biografio
---------

Gábor Prónay frekventis lernejojn precipe en Pozsony, en 1833 li ricevis diplomon pri juro en Pest (urbo). Li komencis sian karieron en ŝtata administrado. En 1839 li estis elektita parlamenta deputito de Turóc (historia departemento). En 1845 li edziĝis. Dum la revolucio en 1848 li denove estis deputito. En la 1850-aj jaroj li estis mecenato de talentaj muzikistoj, sed li interesiĝis ankaŭ pri la ĝardenkulturo. En 1861 li estis elektita inspektoro de la luterana eklezio.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Ansichten eines Constitutionellen in Ungarn* (1850)
* *Vázlatok Magyarhon népéletéből* (1855)
* *Honunk kertészete a múltban és jelenben* (1864)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)

* Kategorio Gábor Prónay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 457943
* GND: 136351190
* VIAF: 80710709
 |
**Gusztáv KELETY** [gustAv keleti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kelety Gusztáv** (malofte *Keleti Gusztáv*) estis hungara pentristo, grafikisto, kritikisto, pedagogo, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy. Lia frato estis fondinto de la hungara statistiko: Károly Keleti.

Gusztáv Kelety
Pentraĵo de Gusztáv Kelety pri la juna Lóránd Eötvös
Gusztáv Kelety naskiĝis kiel *Klette Gusztáv* la 13-an de decembro 1834 en Hungara reĝlando, en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la 2-an de septembro 1902 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gusztáv Kelety lernis juron, kiun li ne finlernis, ĉar li interesiĝis pri la pentrado. Li lernis pentroarton en Munkeno kaj Vieno. En 1871 li ricevis taskon pri organizado de nacia pentrado kaj desegnado. Tial li studis ilin en Francio, Belgio, Germanio, poste li establis industriartan altlernejon. En la 1860-aj jaroj li verkadis kritikojn. Familio Kelety ricevis nobelecon, tial li ekuzis la nomformon „Komjátszegi Kelety Gusztáv".

Liaj pentraĵoj (elekto)
-----------------------

* *Bernrien park* (Parko Bernrien)
* *Eötvös Loránd ifjú korában* (La juna Lóránd Eötvös)
* *Farkasok* (Lupoj)
* *Romos vár naplementekor* (Ruina fortikaĵo dum sunsubiro)
* *Tájkép templommal* (Pejzaĝo kun preĝejo)

Liaj disĉiploj (elekto)
-----------------------

* Géza Biczó
* István Bosznay

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* hungare Arkivigite je 2013-01-16 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Gusztáv Kelety en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 422162
* GND: 1013295692
* LCCN: nb2008017658
* VIAF: 73386789
* ISNI: 0000 0001 2139 2371
* ULAN: 500093810
* RKD: 127975
* NKC: ola2017972043
 |
Vista frontal de la Fuente de Apolo.
La **Fontano Apolo**, ankaŭ nomata **de la Kvar Sezonoj** estas fontano en Madrido (Hispanio), situanta en la Avenuo Prado. Ĝi okupas la centron de tio kio nomiĝis Salono de Prado. Ĝi formas parton de la tri grupaj skulptaĵoj dizajnitaj de Ventura Rodríguez kune al la Cibelo kaj Neptuno.

La fontano konsistas el centra korpo kun ŝtuparo, kun du statuetoj kiuj verŝas akvon al tri konkoj surmetitaj je tri malsamaj dimensioj. La malsupraj skulptaĵoj reprezentas la kvar jarsezonojn, pro tio ĝia alia nomo.

La *Fontano Apolo* ekkonstruiĝis en 1780 dum regado de Karlo la 3-a de Manuel Álvarez, *la Greka*, kiu okupiĝis pri la kvar sezonoj. La bildo de Apolo estis realigita de Alfonso Giraldo Bergaz en 1802, el novklasisisma dizajno. La fontano estis inaŭgurita en 1803, okaze de la fianĉiĝo de la princo heredanto Don Fernando (estonta Fernando la 7-a), filo de Karlo la 4-a.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Detalo de la Fontano Apolo aŭ de la Kvar Sezonoj

* Fontano Apolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fontano Apolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**László Berzsenyi-Janosits** [lAslO berĵenji-janoŝiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Berzsenyi-Janosits László** estis hungara agronomo, plibonigisto. Lia familia nomvarianto estis *Berzsenyi-Janovits*.

László Berzsenyi-Janosits naskiĝis la 2-an de septembro 1903 en Fiume (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Rijeka en Kroatio), li mortis la 17-an de aprilo 1982 en Keszthely (laŭ alia informo en Pécel).

Biografio
---------

László Berzsenyi-Janosits maturiĝis en katolika gimnazio en Budapeŝto, poste li akiris agronomian diplomon en Reĝa Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1924. Post la diplomo li laboris en pluraj bienoj, en 1928 li revenis al instituto de la akademio, en 1935 al la eksperimenta stacio de la akademio. En 1940 li akiris ankaŭ juran diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány. Inter 1941-1945 li laboris en simila instituto en Kolozsvár (tiam hungara urbo), poste li revenis al Magyaróvár. En la 1950-aj jaroj li kreis novajn hibridojn de la maizo. Inter 1959 kaj 1969 li laboris en instituto de Georgikon, poste li pensiuliĝis. En tiu periodo li kreis kunlaboron pri maizoj inter Hungario kaj Germana Demokrata Respubliko. Li estis entombigita en Kemenesmagasi.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Gazdaszámok* (kunaŭtoro, 1935)
* *Cukorrépafajtákkal végzett előkísérletek eredményei* (1940)
* *A takarmánymályva és termesztése* (1944)
* *Magyarország kukoricatermesztése* (1955)
* *A hibridkukorica* (1958)
* *A szántóföldi kísérletek technikája* (kunaŭtoro, 1961)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2020-09-20 per la retarkivo Wayback Machine
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 717578
 |
**Jagodnjak,** serbe **Kácsfalu**, germane **Katschfeld** estas vilaĝo kaj samtempe municipo en Kroatio, en distrikto **Osijek-Baranja**. Ankoraŭ 4 vilaĝoj apartenas al la municipo. La slava vorto signifas: fragbedo.

* Areo: 59  km²
* Alto super marnivelo: 90 m
* Loĝantaro: 1460
* Poŝtkodo: 31 324
* Aŭtokodo: BM
* Telefonprefikso: 31

Situo
-----

La komunumo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Beli Manastir troviĝas 17, Osijek 24 km-ojn for.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, inter alie serboj kaj germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio. En 1991 loĝis en Jagodnjak 1951 da homoj, (serboj 1439 (74 %), kroatoj 296 (15 %), jugoslavianoj 103 (5 %), hungaroj 67 (3 %) kaj aliaj).

Famuloj
-------

En la iama Kácsfalu naskiĝis la plej granda hungara orgenkonstruisto József Angster.
**Laŭbita logiko** estas maniero de komputado de logikaj operacioj (logika aŭo, logika kajo, logika neo, logika malinkluziva aŭo), en kiu ĉiu bito de nombroj estas prilaborata aparte.

En klasika logiko, argumentoj de logikaj operacioj povas havi nur valorojn 0 (falso) kaj 1 (vero). Bita variablo estas ĝuste tia variablo, taŭga por logiko

Sed en komputiloj vortoj, kiuj estas argumentoj de operacioj (ne nur de logikaj operacioj sed ankaŭ de operacioj per nombroj kaj la aliaj), enhavas multajn bitojn. Okazas ke eblas facile kalkuli logikan operacion samtempe por ĉiuj bitoj de la vorto.

Laŭbita logiko estas kutime uzata nur por entjeraj variabloj.

  

Por unuargumenta operacio logika neo ĉiu bito estas prilaborata, kaj poste la rezultoj estas kunmetataj en la sama ordo kaj formas vorton - rezulton.

Por duargumenta operacio (logika aŭo, logika kajo, logika malinkluziva aŭo) estas prenataj duoj de bitoj - po unu bito el ĉiu argumento de la sama pozizioc. Ili estas podue prilaborataj, kaj poste la rezultoj estas kunmetataj en la sama ordo kaj formas vorton - rezulton.

Ekzemplo de logika kajo por 16-bitaj vortoj - kiel estas kalkulata 27229&56894. La argumentoj estas skribataj en duuma sistemo.

```
 0110 1010 0101 1101
&
 1101 1110 0011 1110
--------------------
 0100 1010 0001 1100
```

Kaj la rezulto estas 18972.

  

Laŭbita logiko ebligas ankaŭ operaciojn kiuj ne havas sencon por klasika logiko - bitan ŝovon. En ĝi ĉiu bito estas movata je certa distanco dekstren aŭ maldekstren.

  

La mala okazo al laŭbita logiko estas la **plena logiko**.

En ĝi ĉiu argumenta nombro estas konsiderata entute kiel "falso" aŭ "vero". Kutime 0 estas konsiderata kiel "falso" kaj ĉiu alia nombro kiel "vero". La rezulto kutime estas 1 por vero kaj 0 por falso.

Por skribado de plena logiko estas diversaj manieroj, en programlingvoj C, C++ kaj ĉi tie plenaj operacoj estas skribataj kiel && (kajo), || (aŭo), !(neo).

Do ekzemple 27229&&56892 estas 1.

Komputado de plena logiko kutime estas pli malfacila en ĝenerala okazo, sed pli facila se la argumentoj estas rezultoj de komparoj ekzemple.

Plena logiko ebligas ankaŭ **komputadon laŭ mallonga vojo**. En ĝi, se la unua argumento de kajo estas falso, ne necesas komputi la duan. Kaj se la unua argumento de aŭo estas vero, ne necesas komputi la duan. Ĉi tio kaj plirapidigas komputadon de la tuto kaj ebligas komputadon tiam kiam alie ĝi tute ne estas ebla, se la duan argumenton tute ne eblas komputi.

Ekzemple:

a!=0 && b/a<c
Se *a=0* dum komputado laŭ mallonga vojo jam ne necesas kalkuli na *b/a<c*, la rezulto de la tuto jam estas falso. Se provi kalkuli ĉion se *a=0* do dum komputado de *b/a<c* okazos malsukceso, ĉar estas divido je 0.

Operacio de logika malinkluziva aŭo en plena logiko kutime ne estas realigita en programlingvoj, ĉar (1) ĝi estas malofte bezonata, (2) ĝi ne donas eblecon por komputado laŭ mallonga vojo, ĉar la rezulto ĉiam dependas ankaŭ de la dua argumento.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Lazy |

*Ne konfuzu ĝin kun Łazy.*

Koordinatoj: 49° 49′ 29″ N 18° 25′ 24″ O﻿ / ﻿49.82472 °N, 18.42333 °O﻿ / 49.82472; 18.42333 (mapo)

**Lazy** (germane *Lazy*, pole *Łazy*) estas loka parto de urbo Orlová situanta en Silezio, en Teŝinio, en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie 317 loĝantoj (2021).

Historio
--------

Lazy estis menciita la unuan fojon en la latina dokumento *Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis*, verkita en la tempoj de episkopo Henryk de Wierzbno ĉirkaŭ 1305 inter kelkaj vilaĝoj devigitaj pagi dekonaĵojn al la episkopejo en Wrocław.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 1 072 |
| 1880 | 1 516 |
| 1890 | 2 171 |
| 1900 | 5 782 |
| 1910 | 7 896 |
| 1921 | 8 071 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 7 869 |
| 1950 | 6 938 |
| 1961 | 4 966 |
| 1970 | 2 640 |
| 1980 | 1 074 |
| 1991 | 453 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 317 |
| 2011 | 282 |
| 2021 | 317 |

Sekvoj de industria agado
-------------------------

La devena Lazy estas tute egaligita kun la tero, kreas ĝin nur arbarigita pejzaĝo kun ŝutmontoj el mineja agado inter Orlová kaj Havířov. La nombro de loĝantoj de la nuntempa Lazy estas sole 240. Ni trovos en Lazy krom la areo de minejo Nové jámy neniun signifan memorindaĵon. En la pejzaĝo de la eksa urbeto restas kelke da soliĝintaj monumentetoj kaj monumentoj. Pruvo de la eksa kresko estas nur strata reto, kiu restis konservita, sed sen konstruareo. La ŝoseoj kaj trotuaroj en kampoj kaj en herbejoj regule renkontiĝas en diversaj anguloj - ni povas nur antaŭsenti iliajn hodiaŭ jam neekzistantajn nomojn.

Lazy fariĝis memento de evoluo de indistrio, precipe dank' al nigra karbo. Plimulto de loĝantoj de nuntempa Orlová sub nocio Lazy imagas nur nigrakarban minejon situanta apud ĉefaj ŝoseoj ĝis Havířov kaj Karviná, sed ne la antaŭan urbon.

Pluaj fotoj
-----------

* En tiuj ĉi lokoj estadis konstruareo de LazyEn tiuj ĉi lokoj estadis konstruareo de Lazy
* Kapelo de sankta Johano sur loko, kie estis fare de faŝistoj pafmortigita Vilém Suchánek el LazyKapelo de sankta Johano sur loko, kie estis fare de faŝistoj pafmortigita Vilém Suchánek el Lazy
* Monumento al fondintoj de minejafero kaj fajroestingista korpuso proksime de minejo LazyMonumento al fondintoj de minejafero kaj fajroestingista korpuso proksime de minejo Lazy
* Minejo LazyMinejo Lazy

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Orlová (4) |
| --- |
| Lazy ~ Lutyně ~ Město ~ Poruba |

 |
**Kabineto Lakatos** [lakatoŝ] estis la dekdua (samtempe antaŭlasta) kabineto, kiun nomumis la hungara guberniestro Miklós Horthy. Ĝi gvidis la landon en 1944 nur 6 semajnojn. 

Ĉefministro Géza Lakatos

Historio
--------

En la malfrua aŭgusto de 1944 Rumanio sukcese ŝanĝis aliancon al Sovetunio kaj evidentiĝis, ke tuj okazos okupo de Hungario fare de Ruĝa Armeo. Pli frue Horthy sonĝis pri okupo fare de Britio tra Italio, sed nun li vekiĝis. Li nomumis ĉefministron Géza Lakatos, kiu pli frue estis batalanta kolonelo kaj sekrete en Moskvo okazis sekretaj diskutoj pri la paco. Eĉ Lakatos ne sciis pri tio, sed Gestapo jam dekomence sciis ĉion. En la 15-an de oktobro Horthy deklaris en la radio, ke la nova malamiko jam estas Germana Regno, sed la telegramo al la batalejo perdiĝis. Ferenc Szálasi profitis la okazon kaj li faris sukcesan puĉon, li deklaris sin ĉefministro. Lakatos sciiĝis pri plano de Horthy nur en la lasta fazo.

Listo de membroj
----------------

* **Géza Lakatos – ĉefministro**
* Miklós Bonczos – ministro pri enlandaj aferoj, sed dum la lastaj tagoj Péter Schell
* Gusztáv Hennyey - ministro pri eksteraj aferoj
* Lajos Reményi-Schneller – ministro pri financo
* Lajos Csatay - ministro pri defendo
* Iván Rakovszky - ministro pri religio kaj eduko
* Gábor Vladár - ministro pri justico
* Béla Jurcsek – ministro pri agrikulturo, ankaŭ senpostena ministro
* Olivér Markos - ministro pri komerco kaj transporto
* Tibor Gyulay – ministro pri industrio

Fontoj
------

* hungare
* hungare
* hungare
* Arkivigite je 2008-11-20 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
la katedralo de Upsalo
La **Klubo Esperantista en Upsalo**, fondita en la jaro 1891, estis la dua Esperanto-klubo en la mondo, post la Nurenberga Mondlingva Klubo kiu origine estis volapuka klubo. Kvar jarojn poste en 1895, kvar membroj de tiu klubo — Valdemar Langlet, Paul Nylén, doktoro S. Krikortz kaj P. Ahlberg — fondis la gazeton *Lingvo Internacia*, kun financa apogo de Vladimir Gernet el Odeso, kiun studantoj Langlet kaj Etzel tiun someron estis vizitintaj. Ĝia unua numero eldoniĝis en decembro 1895.

La Enciklopedio de Esperanto skribis pri Upsalo:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** **Uppsala** [...] Loko de la dua oficiala unuiĝo de esperantistoj, 1891, kie fondiĝis la grava gazeto Lingvo Internacia, 1895, kaj restis tie ĝis 1899. **"** |
| — EdE-U |

 |

Kelkaj jarkolektoj en Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience.
La klubo daŭre aktivas komence de la 21-a jarcento. Prezidanto nuntempe estas Leif Nordenstorm.

Referencoj
----------

1. ↑  Adam Zakrzewski: *Historio de Esperanto 1887-1912*. Librejo Gebethner kaj Wolff, Varsovio 1913. Reeldonis Pola Esperanto-Asocio, Varsovio 1979. (Paĝo 57)
2. ↑  artikolo en *Heroldo de Esperanto* 564 8-A, la 27-an de aŭgusto 2014

Vidu ankaŭ
----------

* Esperanto-movado en Svedio
**Klozoneismo** estas pentrarta teĥniko inventita en 1886 de juna pentristo, Louis Anquetin.

Tiu teĥniko inspiriĝas el teĥniko de vitralo, de japana Ukijo-e (japanismo), de Epinal-bildo kaj de primitiva arto.

Klozoneismo karakteriziĝas per areoj de koloro cirkaŭitaj de pli malhela streko. La ĉirkaŭaĵo ebligas limigi unukoloraĵojn unuj de aliaj. Ĝi ankaŭ ebligas reliefigi pentritajn elementojn.

Antaŭulaj artistoj influitaj de Louis Anquetin kaj ankaŭ de japanismo estis Paul Gauguin kaj Émile Bernard. Ambaŭ fondis la Skolon de Pont-Aven en la malfruaj jardekoj de la 19-a jarcento, kiu utilis kiel katalizilo kaj disvastiganto de tiu teĥniko. Tamen, la depostulo pri patreco de klozoneismo estis la startpunkto de konflikto inter ambaŭ artistoj, kio definitive ĉesigis ilian kunlaboradon. Aliaj artistoj, kiaj Maurice Denis, Vincent van Gogh aŭ Henri de Toulouse-Lautrec alproksimiĝis al klozoneismo, ĉiu siamaniere.

Hodiaŭ, klozoneismo estas teĥniko nedisigebla de bildliteraturo kaj animeo. Nuntempaj artistoj kiaj Valerio Adami kaj Pierre Alechinsky alproprigis al si tiun pentristan teĥnikon.

Bildgalerio
-----------

* Vincent van Gogh, Bretoninoj kaj infanoj, novembro 1888 (akvarelo laŭ Émile Bernard)Galleria d'arte moderna, Collezione Grassi, MilanoVincent van Gogh, *Bretoninoj kaj infanoj*, novembro 1888 (akvarelo laŭ Émile Bernard)  
Galleria d'arte moderna, Collezione Grassi, Milano
* Paul GauguinVizio post la Prediko aŭ Lukto de Jakobo kun Anĝelo, 1888Paul Gauguin  
*Vizio post la Prediko* aŭ *Lukto de Jakobo kun Anĝelo*, 1888
* Louis AnquetinLeganta virino, 1890Louis Anquetin  
*Leganta virino*, 1890
* Paul Sérusier, La Talismano, 1888Musée d'Orsay, ParizoPaul Sérusier, *La Talismano*, 1888  
Musée d'Orsay, Parizo

Referencoj
----------

1. ↑  **klozone/o** Speco de emajlo, en kiu la diversaj farboj estas entenataj en ĉeletoj, konsistantaj el maldikaj lamenetoj vertikale lutitaj sur la fono. SIN. ĉelemajlo. (PIV2)

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉelemajlo

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Cloisonnisme en la franca Vikipedio.*
**Alera** estas distrikto de la municipo Sádaba, en la nordokcidento de la komarko Cinco Villas, en la provinco Zaragozo, de la regiono Aragono, en Hispanio. 

La placo estas en la centro de la urbo kaj tie estas la paroka preĝejo.

Ĝi estas je distanco de 100 km de Zaragozo, situante je altitudo de 387 m. En 1991 ĝi havis populacion de 207 loĝantoj.

Historio
--------

Alera estas koloniiga urbeto kreita en 1957, kvankam ĝi ne komencis esti loĝata ĝis 1965 de 86 homoj el *Layana*, *Uncastillo*, *Luesia* kaj *Sádaba*.

Ĉi tiu urbeto apartenas al municipo *Sádaba*, de kiu ĝi dependas administracie. La arkitekto José Borobio faris la projekton de la nova koloniiga urbeto. 

En 2014, Alera havis proksimume 200 loĝantojn, cifero triobligata dumsomere danke al turismo de gefiloj de la urbeto, kiuj elmigris ĉefe al Zaragozo, Pamplono kaj Donostio, kaj ankaŭ al familia turismo el Eŭskio, pro ĝia proksimeco kun Donostio.

Ekipaĵoj
--------

* Distraj sociaj ejoj kiuj funkcias ankaŭ kiel drinkejo.
* Vendejo
* Sportkomplekso kiu enhavas polmoludejon kun naĝejoj, tenisejo kaj futbalkampo.

Ĉefaj konstruaĵoj
-----------------

En la paroĥa preĝejo de Santa María troviĝas skulptaĵo de la patrono de la urbo: Sankta Isidro, al kiu oni omaĝas ĉiun 15-an de majo en procesio tra la ĉefaj stratoj de la urbo.

Estas menciinde
---------------

La *Sporta Klubo Alera*, estas la futbalteamo kaj la nura federacia sporta klubo en la urbo. Ĝi ludas en la dua kategorio en la aragona regiono.

Festoj
------

La festoj de la urbo estas la 15-a de majo, en honoro de ĝia patrono *San Isidro Labrador* (Sankta Isidro Kamparano), kaj dum ili, la ĉefaj aranĝoj estas okazigitaj, kiel la kuradoj kun bovidinoj, la ronda taŭro, dancoj, koncertoj, popularaj tagmanĝoj kaj vespermanĝoj, kaj ankaŭ infanludoj por la etuloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Aragona regioneto Cinco Villas.

Referencoj
----------

1. ↑  Educaragon: Alera.
2. ↑  Aragonesasi: Alera.
3. ↑  Arkitekto José Borobio.
4. ↑  Verpueblos: Alera.
5. ↑  Brujelea: Alera.
6. ↑  Pueblos España: Alera.
7. ↑  Futbalo teamo Alera.
8. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Elementa lernejo en Alera ĉe YouTube
* Kolonianoj en Alera ĉe YouTube
* Flugo super laborkampoj de Alera ĉe YouTube
* Flugo super Alera kaj ĝia ĉirkaŭaĵo ĉe YouTube


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 804014
 |
**Alelo** estas unu el nombraj alternativaj formoj de sama geno aŭ sama genetika lokuso (ĝenerale grupo de genoj). Ĝi estas la alternativa formo de geno por karaktero produktanta malsamajn efikojn. Foje malsamaj aleloj povas rezultigi malsamajn observeblajn fenotipajn trajtojn, kiel ekzemple malsama pigmentaĵo. Tamen, multaj genetikaj varioj rezultas en malgranda aŭ neniu observebla vario.

La plej multaj multĉelaj organismoj havas du arojn de kromosomoj, t.e. ili estas diploidaj. Tiuj kromosomoj estas referitaj kiel homologaj kromosomoj. Diploidaj organismoj havas unu kopion de ĉiu geno (kaj tial unu alelo) sur ĉiu kromosomo. Se ambaŭ aleloj estas la samaj, ili kaj la organismo estas homozigotaj, kaj la organismoj estas homozigotoj. Se la aleloj estas malsamaj, ili kaj la organismo estas heterozigotaj kaj la organismoj estas heterozigotoj.

Populacio aŭ specio de organismoj tipe inkludas multoblajn alelojn ĉe ĉiu lokuso inter diversaj individuoj. Alela vario ĉe lokuso estas mezurebla kiam la nombro da aleloj (polimorfismo) prezentiĝas, aŭ la proporcio de heterozigotoj en la populacio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* ALFRED: The ALlele FREquency Database
* EHSTRAFD.org - Earth Human STR Allele Frequencies Database Arkivigite je 2009-07-13 per la retarkivo Wayback Machine
En Malago, Provinco Malago, Andaluzio, Hispanio, okazis la **68-a Hispana Kongreso de Esperanto** de la 2-a ĝis la 5-a de julio de 2009 organizita ĉefe de andaluzaj esperantistoj el la Andaluza Esperanto-Unio, kiu fakte samtempe kaj samloke celebris sian 14an Andaluzian Kongreson. Inter aliaj programeroj kaj prelegoj okazis prelegoj pri Solidareco, pri *La infana raso* de William Auld, pri eduksistemo en Ĉinio, fare de Augusto Casquero, pri kontribuo de virinoj al la Esperanto- literaturo, pri argumentoj por esperanto, kaj pri la Eŭropa Parlamento fare de Rafaela Urueña.

La kongresa ekskurso konsistis je vizito al la urbo kaj ĉefe al ties alkazabo, kio finis per komuna manĝado ĉe la katedralo.

Aliaj programeroj estis prezentoj de filmoj, teatraĵo, muzikaj filmetoj kaj agado en mezlernejoj pere de la Programo Comenius. Same okazis la regula ĝenerala asembleo de HEF, kurseto por komencantoj, ekzamenoj kaj prezentado de la lasta traduko de Miguel Gutiérez Adúriz nome Platero kaj mi de la fame konata andaluza poeto Juan Ramón Jiménez.

Laŭ la kongreslibro aliĝis ĝis 69 kongresanoj, sed poste partoprenis kelkaj pliaj.