Panoramo en Suda-Morvan (Nièvre).
**Morvan** (antaŭlonge *Morvand*) estas franca masivo el altaj montetoj situanta en region Burgonjo-Franĉkonteo, sur departementoj Côte-d'Or, Nièvre, Saône-et-Loire kaj Yonne. Ĝi superas kaviĝojn de Bazois kaj Neversio okcidente, Terre-Plaine kaj kaviĝon de Auxois norde , ebenaĵojn de Ĉarolio kaj de Aŭtunio sude kaj sud-oriente.

Estas malfacile konsideri Morvan kiel montaron : laŭ klimato, ĝiaj maksimumaj kulminoj situigas ĝin en monteteca etaĝo.

Kulmino de Morvan estas Haut Folin (901 metroj). La regiono estas markita per densa hidrografia reto, kun multaj artefaritaj lagoj, kaj per forta arbareco. Morvan konsistigis regionan naturan parkon ekde 1970. Ĝi estas la signifika reliefo plej proksima al pariza aglomeraĵo. Ĝi povas esti konsiderata kiel granita avangardo de Centra Masivo.

Geografio
---------

### Administra divido

Mapo de Burgonjo kun kantonoj ligitaj al Morvan
Morvan estas ofte konsiderata kiel nordorienta etendiĝo de Centra Masivo.

### Topografio

Haut Folin kaj ties televidrelajso (901 m)
Monto Beuvray (821 m)
Château-Chinon sur flankoj de kalvario
Norde, Morvan aspektas kiel vasta altebenaĵo ĝiboplena, kiu altiĝas malrapide suden. Tiuj ondoj, kiuj staras laŭ ŝtupoj malsupreniĝas ĝis pariza baseno, kaj konsistigas *Malsupra-Morvan* (france Bas-Morvan). Alteco ne superas 600 metrojn. En sia malsupra parto, sude de Montsauche-les-Settons, staras la plej altaj kulminoj de *Supra-Morvan* (france Haut-Morvan).

Morvan ne posedas tre altajn montojn ĉar ĝia maksimuma alteco estas en montoĉeno Bois du Roi sur Haut Folin kaj ties 901 metroj. Tamen aliaj montoj atingas aŭ superas 800 metrojn :

* Grand Montarnu (kulmino de Nièvre) : 857 m
* monto Préneley : 855 m
* Bas Folin : 832 m
* monto Beuvray : 821 m
* Bois de la Loge : 818 m
* Télégraphe, aŭ Tureau des Grands Bois : 800 m

Montoĉeno Bois du Roi enhavas kelkajn duarangajn montojn kiaj Haut Forgeot (809 m), Trois Bornes (838 m) aŭ Brûlé (882 m).

Aliaj montoj de Morvan estas :

* Montiant : 787 m
* Roche de Suize : 766 m
* Mont Moux : 753 m
* Nid au Vautour : 684 m
* signal d'Uchon : 681 m
* Kalvario en Château-Chinon (urbo) : 609 m
* monto Bard : 554,2 m

#### Morvan de 400 m

Monta pejzaĝo de Morvan
« Morvan de 400 m » estas aro da montetoj el granito, kies alteco ĝenerale estas inter 300 kaj 500 m, excepte de ĉirkaŭ *Monto Beuvray* (kiu kulminas je 821 m) kaj de *vallons du Chaloire* (kiuj povas alti ĝis 600 m). La klimato estas tie malpli severa ol centre de Morvan.

Pro sia situo kaj alteco, Morvan ricevas oftajn kaj abundajn pluvojn, averaĝe 1 000 mm da pluvo jare rande kaj pli ol 1 800 mm sur la plej kulminoj. Pluvas aŭ neĝas dum preskaŭ 180 tagoj jare sur la kulminoj.

### Hidrografio

Lago de Pannecière kaj ties hidroelektra baraĵo
Estas multaj riveroj, kiuj provizas artefaritajn lagojn (lago de Pannecière-Chaumard (520 ha) kaj lago de Settons (320 ha) estas la plej grandaj). Tiuj spektakla lagoj allogas multajn turistojn en la regiono.

Estas 4 aliaj grandaj lagoj en Morvan : lago de Chamboux (75 ha), lago de Chaumeçon (135 ha), lago de Crescent (165 ha) kaj lago de Saint-Agnan (140 ha).

### Orogenezo

#### Paleozoiko

Geologia mapo de Morvan
#### Mezozoiko

#### Terciaro

Regiona Natura Parko de Morvan
------------------------------

Regiona Natura Parko de Morvan en Burgonjo ekde ĉarto de 2007.
Morvan estas protektita per Regiona Natura Parko kreita en 1970.

Faŭno kaj flaŭro
----------------

### Faŭno

### Flaŭro

Historio
--------

### Romia epoko

Plano de opidumo de Bibracte
En 52 a.K. urbo nomita Bibracte staris sur Monto Beuvray (821 m). Tiu urbo, ĉefurbo de gaŭla tribo de aeduoj fariĝis fama okze de invado de Gaŭlio fare de Julio Cezaro. Tie la gaŭlaj triboj decidis defendi sin ariĝante malantaŭ nur unu estro, Vercingetoriks. Monto Beuvray fariĝis tre grava prifosadejo.

Post romia invado, Bibracte estis forlasita profite al Autun situanta je dudeko da kilometroj.

### Moderna epoko

Morvan estas ankaŭ la lando de Vauban, kiu naskiĝis tie en 1633 kaj tie vivis dum sia infaneco.

Aktiveco
--------

### Turismo

#### Muzeoj

Domo Vauban en Saint-Léger-Vauban
Muzeo pri kelta civilizacio en Bibracte
#### Marŝadpadoj

Tie trairas la sekvantaj longmarŝaj padoj :

* GR 13, kiu trairas Morvan de nordo suden ;
* GR de Pays Tour du Morvan, kiu ĉirkaŭiras Morvan aŭ trairas ĝin inter oriento kaj okcidento ;
* GR 131, kiu ligas Monto Beuvray al Autun ;
* Pado Bibracte-Alésia, kiu ligas la gaŭlajn opidumojn de Bibracte kaj de Alesia.

### Ekonomio

Ĉarolrasaj bovinoj super Roussillon-en-Morvan (Saône-et-Loire)

Kulturo kaj popolaj tradicioj
-----------------------------

### Muziko en Morvan

Vjelo
### Gastronomio

Estas du fromaĝoj en Morvan : « Saint-Alban » kaj « Fin Morvan ».

Arkitekturo
-----------

### Antaŭlonga Arkitekturo

Tipa mezepoka morvana domo (desegno de Eugène Viollet-le-Duc).
### Nuntempa arkitekturo

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Klimato de Morvan Arkivigite je 2014-02-01 per la retarkivo Wayback Machine sur TTT-ejo "patrimoinedumorvan.org"

Vidu ankaŭ
----------

* Morvan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Morvan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

### Vidu ankaŭ

* Regiona Natura Parko de Morvan
* Burgonjo

### Bibliografio

### Eksteraj ligiloj

* Regiona Natura Parko de Morvan
* TTT-ejo de heredaĵo de Morvan
* Pejzaĝoj de Morvan Arkivigite je 2013-08-20 per la retarkivo Wayback Machine
* Turismo en Morvan
* Ekomuzeo de Morvan Arkivigite je 2008-11-13 per la retarkivo Wayback Machine

Panoramo al Morvan de *Belvédère du Carnaval* en Uchon en departemento Saône-et-Loire.  
Komunumo Étang-sur-Arroux estas videbla malproksime centre dekstre.  
Fone maldekstre, Monto Beuvray distingiĝas.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMontaroj en Francio |
| --- |
| Alpoj • Armorika Masivo • Ardena Masivo • Centra Masivo • Korsiko • Ĵuraso • Morvan • Pireneoj • Vogezoj |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Morvan |
| Portala ikono | Portalo pri montaro |
| Portala ikono | Portalo pri Burgonjo |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 468076
* LCCN: n82143052
* VIAF: 168534186
* SUDOC: 027252094
* BNF: 119335299
 |