Pri la komunumo
---------------

**Tomils** (en la rumanĉa lingvo **Tumegl**) estas komunumo de la komunumaro Domleschg kaj la distrikto Malantaŭa Rejno en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 723 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Tomils situas sur la orienta flanko de la Malantaŭa Rejno en nordo de la komunumaro Domleschg. La komunumo konsistas el la frakcioj kaj ĝis fine de 2008 memstaraj komunumoj Feldis/Veulden, Scheid, Trans kaj Tumegl/Tomils.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Tomils limas en sudo al Domat/Ems, en oriento al Churwalden, en sudoriento al Almens, en sudo al Paspels, en sudokcidento al Cazis, kaj en okcidento al Rothenbrunnen.

Trafiko
-------

Tomils situas ĉe la vojo de Rothenbrunnen al Fürstenau kaj tra ĝi pasas la svisa aŭtovojo A13, al kiu la komunumo posedas alveturejon en okcidento de la komunumo apud la ponto trans Malantaŭa Rejno al Cazis. Per poŝtaŭtolinioj al Rothenbrunnen kaj Thusis la komunumo estas konektita al la publika transportreto. Feldis/Veulden, kiu situas sur teraso sur alteco de 1469 m s.m. atingeblas per aertelfero ek de Rhäzüns.

Lingvoj
-------

Ankoraŭ en la 19-a jarcento la granda plimulto de la loĝantaro de la kvar frakcioj de la hodiaŭa komunumo Tomils parolis la rumanĉan lingvon. Dum la popolnombrado de 1980 la germana lingvo estis parolita de proksimume 80% de la logantaro dum nur ankoraŭ 15% parolis la romanĉan. Ĝis la jaro 2000 la proporcio de romanĉlingvanoj falis al 5% dum 90% parolis la germanan.

Historio
--------

La hodiaŭa komunumo Tomils estiĝis la 1-an de januaro 2009 per kunigo de la ĝis tiam memstaraj komunumoj Feldis/Veulden, Scheid, Trans kaj Tumegl/Tomils.

La unua dokumenta mencio de Tomils datiĝas el la jaro 1141 kiel *in Tumillis*.
 Feldis/Veulden menciiĝis en la jaro 1290 kiel *Felden*.
La unua dokumenta mencio de Trans datiĝas el la mezo de la 12-a jarcento kiel *Hof ad Tranne*.

Scheid estis menciita la unuan fojon kiel *de Side* ankaŭ en la 12-a jarcento.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Jürg Simonett*: *Tumegl/Tomils* en *Historia Leksokono de Svislando* (2009-03-05)
2. ↑  Fonto: *Jürg Simonett*: *Feldis/Veulden* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-01-10)
3. ↑  Fonto: *Jürg Simonett*: *Trans* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-03-05)
4. ↑  Fonto: *Jürg Simonett*: *Scheid* en *Historia Leksikono de Svislando* (2011-05-09)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tomils en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Tomils Arkivigite je 2021-01-20 per la retarkivo Wayback Machine
* Tomils en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Tomils** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Feldis/VeuldenFeldis/Veulden
* ScheidScheid
* Tumegl/TomilsTumegl/Tomils

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Malantaŭa Rejno |
| --- |
| 
**Komunumaro Avers:** **Avers**

**Komunumaro Domleschg:** Almens  •  **Fürstenau**  •  Paspels  •  Pratval  •  Rodels  •  Rothenbrunnen  •  Scharans  •  Sils en Domleschg  •  Tomils

**Komunumaro Rheinwald:** **Hinterrhein**  •  Nufenen  •  Splugo  •  Sufers

**Komunumaro Schams:** Andeer  •  Casti-Wergenstein  •  Donat  •  Ferrera  •  Lohn  •  Mathon  •  Rongellen  •  **Zillis-Reischen**

**Komunumaro Thusis:** Cazis  •  Flerden  •  Masein  •  **Thusis**  •  Tschappina  •  Urmein |  |

 |