recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Florbedoj de la Oranĝerio de la kastelo de Versajlo
La legomĝardeno de la kastelo de la Roche-Guyon vidata de la ĉefturo de la kastelo de La Roche-Guyon, kun fone la riverego Sejno
La **francastila ĝardeno** aŭ **klasika ĝardeno** estas ĝardeno kun estetika kaj simbola ambicio. En ĝi kulminas la arto korekti la naturon trudante simetrion. Ĝi esprimas la deziron celebri pere de la plantaro la triumfon de la ordo super la malordo, de la naturo kultura super la sovaĝa, de la pripensita super la spontana. Ĝi kulminas en la 17-a jarcento kun la kreado por la franca reĝo Ludoviko la 14-a de la ĝardenoj de Versajlo baldaŭ kopiitaj de ĉiuj kortegoj en Eŭropo.

La komponreguloj
----------------

La tipa organizado de la francastila ĝardeno, heredinta de la italstila ĝardeno, estis fiksita ekde la mezo de la 16-a jc.

Ĝardenoj de arkitektoj
----------------------

Brodaĵoj en la ĝardenoj de la kastelo de Villandry (Indre-et-Loire)

La korektita perspektivo
------------------------

Francastila ĝardeno de la kastelo de Versajlo (suda florbedo)

Nuntempaj evoluoj de la francastila ĝardeno
-------------------------------------------

Ĉefaj francastilaj ĝardenoj
---------------------------

Oranĝerio de la kastelo de Pignerolle
Nuntempa francastila ĝardeno en Provenco: La Paviliono de Galon en Cucuron
* Kastelo de Pignerolle apud Angers
* Kastelo de Hautefort en Dordonjo - francastilaj ĝardenoj kaj anglastila parko
* Legomĝardeno de la kastelo de la Roche-Guyon de la kastelo de La Roche-Guyon
* Kastelo de Breteuil
* Kastelo de Chantilly
* Kastelo de Josselin
* Ĝardeno de Luxemburgo en Parizo
* Parko de Saint-Cloud
* Parko de Sceaux
* Kastelo de Saint-Germain-en-Laye
* Kastelo de Vaux-le-Vicomte
* Parko de la kastelo de Versajlo
* Kastelo de Villandry
* Ĝardeno de Tuileries en Parizo
* Ĝardeno de la episkopejo de Castres fare de André Le Nôtre en 1616
* Kastelo de Cormatin
* Paviliono de Galon en Cucuron - Nuntempa francastila ĝardeno

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Éric Mension-Rigau, *Les jardins témoins de leur temps* in *Historia*, n° 7/8, 2000

Vidu ankaŭ
----------

### Vidu ankaŭ

* Anglastila ĝardeno
* Italstila ĝardeno
* André Le Nôtre (pejzaĝisto de Ludoviko la 14-a)
* Parko de Versajlo
* francastila

### Eksteraj ligiloj

* Kategorio Franca ĝardeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Le jardin du Pavillon de Galon Arkivigite je 2011-10-13 per la retarkivo Wayback Machine

### Bibliografio

* Dominique Garrigues, *Jardins et jardiniers de Versailles au Grand Siècle*, Éditions Champ Vallon, 2001 Lire en ligne
*Libereco gvidanta la popolon*  
Eugène Delacroix, 1833  
Tiu pentraĵo solene reprezentas la francan revolucion de 1830.
La **Franca Revolucio de 1830**, ankaŭ nomita **Julia Revolucio** aŭ la **Tri Gloraj Tagoj** (france *Révolution de Juillet* kaj *les Trois Glorieuses*) estis franca revolucio kiu okazis la 27-an, 28-an kaj 29-an de julio 1830 en Parizo, ĉefe pro popola tumulto.

Post longedaŭra ministra kaj parlamenta nestabileco, la malpopulara franca reĝo Karlo la 10-a provis retrudi sian potencon per serio da ediktoj kaj per malfondo de nova, liberspirita asembleo. Tio kaŭzis puĉon organizita de la plej reformemaj parlamentanoj, kiuj influis kaj efike ekscitis la popolon.

La popolo starigis barikadojn tra la stratoj de Parizo, kaj ekrezistis la reĝajn militistojn. Post 200 mortintoj ĉe la armeo kaj preskaŭ 800 ĉe la ribeluloj, Karlo la 10-a fine eliris el Parizo.

Plejmulto el la parlamentanoj estis tamen ankoraŭ favoraj al monarkio. Tial, post kelkaj hezitoj, ili decidis enoficigi novan reĝon, Ludoviko-Filipo, ne « Reĝo de Francio » sed « Reĝo de la Francoj ». Nur kun la franca revolucio de 1848 finfine formortis monarkio en Francio.

* Kategorio Franca revolucio de 1830 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 78002
* GND: 4073120-0
* LCCN: sh85051401
* BNF: 11938565c
* NKC: ph1054557
 |
**Diepoldsau** (en la rejnvala dialekto de la alemana lingvo: **Tippilzou**) estas komunumo en la elektodistrikto Rejnvalo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 5 662 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 5 807 ĝis la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Diepoldsau situas plejparte oriente de Rejno kies vojo dum la rejnreguligo estis rektigita. La Malnova Rejno formas la limon inter Aŭstrio kaj Svislando. La komunumo konsistas el la du vilaĝoj Diepoldsau kaj Schmitter kaj tial estas ankaŭ konata sub la nomo *Diepoldsau-Schmitter*.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Diepoldsau limas en nordo al Widnau, en nordoriento al Lustenau (Austrio), en oriento al Hohenems (Austrio), en sudo al Altach (Austrio), en okcidento al Oberriet, kaj en nordokcidento al Balgach.

Trafiko
-------

Diepoldsau akireblas de la stacidomo Heerbrugg per poŝtaŭtobuso en malmultaj minutoj. La komunumo ankaŭ havas aliron al la svisa aŭtovojo A13.

Historio
--------

La unua skriba informo pri Diepoldsau datiĝas el dokumento de la jaro 890 au 891, kiu mencias *Thiotpoldesouua* kiel reĝa arbaro. En la jaro 1129 la germana reĝo Frederiko donacis la bienon Dipoldsau al la Monaĥejo Sankt-Galo. En la jaro 1795 la bieno Diepoldsau aĉetis por 1200 guldenojn sian liberecon de la Princabatejo Sankt-Galo. En la jaro 1803 post la malfondo de la Helveta Respubliko Diepoldsau fariĝis aŭtonoma politika de la tiam nove fondita Kantono Sankt-Galo. En la jaro 1883 Widnau post longa lukto sendependiĝis de Diepoldsau kiel propra politika komunumo. En la jaro 1892 estis subskribita la internacia ŝatata kontrakto inter Svislando kaj Austrio pri la reguligo de la Rejno, kiu ĝis tiam periode inundis la ebenaĵon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Diepoldsau
* Diepoldsau en la Historia Leksiko de Svislando

* Kategorio Diepoldsau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la elektodistrikto Rejnvalo |
| --- |
| maldekstraAltstätten SG • Au-Heerbrugg • Balgach • Berneck • Diepoldsau • Eichberg SG • Marbach SG • Oberriet SG • Rebstein • Rheineck SG • Rüthi SG • Sankt-Margreto • Widnau |  |

 |
La **Diepkloof Rock Shelter** estas roka kaverno en Okcidenta Kablando, Sudafriko en kiu oni trovis unu el la plej fruaj signoj de la homa uzo, simbolojn en formo de skemoj gravuritaj sur strutaj ovoŝeloj. Tiuj datas je ĉirkaŭ 60,000 jaroj antaŭe. La simbolaj skemoj konsistas el linioj krucitaj laŭ ortoj aŭ oblikvaj anguloj. Oni ripetis la simbolojn.

La trovejo
----------

La kaverno estas proksimume 17 km de la marbordo de la Atlantiko, en duondezerta areo, proksime de Elands Bay, ĉ. 150 km norde de Cape Town. Ĝi troveblas en kvarca sabloŝtono, en tablomonto situante en orienta direkto 100 m super la rivero Verlorenvlei. Ĝi enhavas unu el la "plej kompletaj kaj kontinuaj trovitaĵoj" de la malfrua meza ŝtonepoko en suda Afriko. Ili datas je 130,000 ĝis 45,000 a.K. La kaverno estas proksimume 25 m larĝa kaj 15 m profunda. Esplorado estas bazita sur trovaĵoj malkovritaj en tranĉeo elfosita ene de ĝi, kio estas 16 m larĝa kaj 3,6 m profunda. La trovitaĵoj konsistas el brulitaj kaj nebrulitaj organikaj restaĵoj kaj cindro.

La unuan fosadon efektivigis en 1973 fare de John Parkington kaj Cedric Poggenpoel.

La trovitaĵoj
-------------

Oni trovis 270 fragmentojn de strutaj ovoŝeloj, kun engravitaj simboloj. Ili plej ofte grandas maks. 20–30 mm, kelkaj 80 × 40 mm. Oni ĉirkaŭkalkulas, ke la fragmentoj apartenas al 25 ovoŝeloj. La engravuritaj ovoŝelaj fragmentoj estas ligitaj al la periodo *Howiesons Poort*. Oni supozas, ke la strutovoj estis uzitaj por rezervado de akvo.

* Kategorio Diepkloof Rock Shelter en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Germana lingvo** estas unu el lingvoj parolataj en Rusio.

Parolantoj
----------

Laŭ tutrusia popolnombrado de 2010 en Rusio estas 2069949 (iomete pli ol 2 milionoj) homoj konantaj germanan lingvon. Do, germana lingvo estas kvara en Rusio laŭ parolantaro (post rusa, angla kaj tatara). Eblas supozi ke germana lingvo estas denaska por 200-300 mil loĝantoj.

Disvastigo kaj lingva politiko
------------------------------

Germana lingvo estas studata en mezlernejoj de Rusio kiel studobjekto (fremda lingvo). Plejparte ĝi estas studata kiel dua fremda post angla.

En Rusio funkcias Goethe-Institut (Russland). Ĝi havas filiojn en Moskvo (Goethe-Institut Moskau), Novosibirsko (Goethe-Institut Nowosibirsk), Sankt-Peterburgo (Goethe-Institut St. Petersburg).

En 2014 — 2015 estas organizata *Jaro de germana lingvo kaj literaturo en Rusio* (vidu oficialan retejon germane kaj ruse) samtempe kun simila Jaro de rusa lingvo kaj literaturo en Germanio kun multaj diverstipaj aranĝoj por studantoj kaj instruistoj de la lingvo kaj vasta publiko. Ĝiaj organizantoj estas germania Ministerio pri eksterlandaj aferoj kaj Goethe-Institut. Ĝi estis malfermita 6-an de junio 2014 en Berlino kaj estos malfermita la 6-an de junio 2015 en Moskvo. Ĝi ekiĝis de amasa 2-taga festivalo Deutsch hoch drei en Moskvo.

Lernado
-------

En Rusio ekzistas multaj germanlingvaj lernejoj kaj kursoj.

* **Deutsche Schule Moskau** (ruse *Немецкая школа в Москве*) estas privata lernejo en Moskvo (distrikto Troparjovo-Nikulino); ekde 1989 — lernejo je nomo de Fjodor Petroviĉ Gaaz. En la lernejo instruado okazas en germana lingvo. La lernejon gvidas Karin von Berg. Ĝis 2009 instruado okazas laŭ plano de Baden-Virtembergo, ekde 2009 — laŭ planoj de Turingio. En 2010 la lernejo akiris ateston *Exzellente Deutsche Auslandsschule*. En Deutche Schule Moskau studis filinoj de prezidanto de Rusio Vladimir Putin Jekaterina kaj Marija.
	+ Oficiala retejo (germane, angle, ruse)
* En Moskva ŝtata lingvoscienca universitato ekzistas fakultato de germana lingvo (retejo Arkivigite je 2014-10-22 per la retarkivo Wayback Machine).
* En 2014 lecionoj de germana lingvo estis montrataj de televidkanalo "Kulturo" en serio "Poligloto", poste aperis papera versio de la kurso.

Referencoj
----------

1. ↑  Rezultoj de la popolnombrado de 2010 Arkivigite je 2020-04-30 per la retarkivo Wayback Machine (ruse)
2. ↑  Популярность изучения немецкого языка в средних школах России (ruse)
3. ↑  Jaro de germana lingvo en Rusio, informo pri la projekto (ruse, germane)

Vidu ankaŭ
----------

* Besarabigermanoj
* Rusiaj germanoj
* Volgo-Germana ASSR
* Volgogermanoj
Pri la komunumo
---------------

**Dietgen** estas komunumo en la distrikto Waldenburg en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 1569 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo situas en la valo de Dietgen en la nordo de Soloturna Ĵuraso. Ĝin trafluas la *rivereto de Dietgen* (germane *Diegterbach*) kaj paralele al ĝi pasas la svisa aŭtovojo A2 de Bazelo al Tiĉino. La komunumo konsistas el la partoj Ober-Diegten, Mühle-Diegten, Mittel-Diegten, Schloss-Diegten kaj Nieder-Diegten, kiuj viciĝas laŭlonge de la vojo Eptingen al Tenniken.

Najbaraj komunumoj
------------------

Diegten limas en nordo al Tenniken, en nordoriento al Wittinsburg, en oriento al Känerkinden, en sudoriento al Läufelfingen, en sudo al Eptingen, en sudokcidento al Bennwil, kaj en nordokcidento al Hölstein.

Trafiko
-------

Dietgen estas konektita al la publika trafikreto per poŝtaŭtolinio de Eptingen al Sissach.

Tra la komunumo pasas la svisa aŭtovojo A2, al kiu la komunumo en sudo disponas pri propra alveturejo.

Vidindaĵoj
----------

En la preĝejo Sankta Petro, kiu estis unuan fojon menicita en la jaro 1275 kaj reforita ek de la jaro 1529, videblas pentritaj fenestroj de la fame konata bazel-kampara artisto Walter Eglin.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Diegten datiĝas el la jaro 1152 kiel *Dietingoven*. Sur la teritorio de la komunumo oni trovis unuopajn obejektojn el la neolitiko kaj restaĵojn de setlejoj el la bronzepoko kaj de la romianoj. Dum mezepoko staris apud la preĝejo burgo kun loĝoturo, kiu estis malkonstruita en la jaro 1703. Ĝi estis siatempe la sidejo de la Senjoroj de Ifenthal kaj Eschenz. Suba Diegten fariĝis en la jaro 1482 havaĵo de la urbo Bazelo. Supra Diegten apartenis al la Senjorujo de Eptingen, kiu en la jaro 1487 ankaŭ transiris al la regado de Bazelo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Peter Stöcklin*: *Diegten* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-09-02)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Dietgen
* Dietgen en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Diegten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bildoj
------

* Nieder-Diegsten kun preĝejoNieder-Diegsten kun preĝejo
* Reformita preĝejoReformita preĝejo
* Preĝeja fenestro de Walter EglinPreĝeja fenestro de Walter Eglin
* Preĝeja fenestro de Walter EglinPreĝeja fenestro de Walter Eglin
* Kolaturejo el la jaro 1704Kolaturejo el la jaro 1704

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Waldenburg |
| --- |
| WaldenburgWaldenburgArboldswil  •  Bennwil  •  Bretzwil  •  Diegten  •  Eptingen  •  Hölstein  •  Lampenberg  •  Langenbruck  •  Lauwil  •  Liedertswil  •  Niederdorf  •  Oberdorf  •  Reigoldswil  •  Titterten  •  **Waldenburg** | Waldenburg |

 |
**Germana naciismo** estas la naciisma ideo ke Germanoj estas nacio, defendas la unuigon de Germanoj kaj de germanparolantoj en nacio-ŝtato, kaj emfazas kaj fieras pri la nacia identeco de Germanoj. La plej fruaj originoj de la Germana naciismo ekis ĉe la nasko de la romantisma naciismo dum la Napoleonaj Militoj kiam aperis Tutgermanismo. Defendo de Germana nacio-ŝtato ekiĝis grava politika forto kiel reago al la invado de Germanaj teritorioj fare de Francio sub Napoleono Bonaparte.

En la 19a jarcento Germanoj polemikis pri la Demando pri Germanujo nome ĉu la Germana naci-ŝtato enhavu "Malgrandan Germanion" kiuj ekskludu Aŭstrion aŭ "Grandan Germanion" kiu inkludu Aŭstrion. La partio estrita de la Prusia kanceliero Otto von Bismarck sukcesis forĝi la Malgrandan Germanion.

Agresema Germana naciismo estas vidita kiel ŝlosila faktoro en la okazigo de ambaŭ mondmilitoj. En la Dua Mondmilito, la Nazioj klopodis krei Grandan Ĝermanan Reĝlandon, emfazis etnan Germanan identecon kaj Germanan grandecon per la ekskludo de ĉiuj aliaj pere de ekstermado de judoj, ciganoj, kaj de aliaj popoloj en la Holokaŭsto.

Vidu ankaŭ
----------

* Unuigo de Germanio

Notoj
-----

* Kategorio Germana naciismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Germana naciismo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

1. ↑  Verheyen, Dirk (1999). The German question: A Cultural, Historical, and Geopolitical Exploration. Westview Press. ISBN 0-8133-6878-2. p. 8.
Ŝildo en klostro de la Monaĥejo Habsthal
**Klaŭzuro** (de malfrulatina *clausura* ‚fermo‘, *claudere*, ‚fermi‘) signifas la per limo apartigitan areon, rezervitan al la ordenanoj, kiun la ordenano rajtas forlasi nur post permeso de la superulo. Eksteruloj rajtas eniri en tiun areon nur sub certaj kondiĉoj limigitatempe (ekzemple, se temas pri ordenaspiranto, kuracisto aŭ metiisto). La klaŭzurareo de monaĥejo servas por la membroj de la komunumo kiel loko de retiriĝo kaj dissolvo de eksteraj influoj kaj kiel simbolo de la dezerto, en kiu la fruaj eremitoj vivis.

Literaturo
----------

* Peter Wiesflecker: *„Wir haben strenge Klausur…" Kirchenrechtliche und kirchenrechtshistorische Aspekte der päpstlichen Klausur am Beispiel der Benediktinerinnenabtei St. Gabriel*. Grazer Universitätsverlag 15, Graz 2010, ISBN 978-3-7011-0179-5.
* Peter Lippert: *Klausur/Kloster* In: Christian Schütz (Eld.): *Praktisches Lexikon der Spiritualität.* Herder, Freiburg im Breisgau, 1992, ISBN 3-451-22614-6, Sp. 716-719
Grandpiano
Hammond-orgeno
Moog-sinteziloj
Bandonio
**Klavarinstrumento** estas muzika instrumento, je kiu la instrumentisto produktas tonojn malrekte per bati klavon. La klavarmovo ekfunkciigas meĥanismon, kiu elvokas la faktan sonproduktadon. La instrumentisto ne tuŝas la sonproduktan elementon.

Je instrumentoj de la okcidentismaj landoj la klavaroj havas blankajn kaj nigrajn klavojn en difinita ordo. Aliajn ordojn oni trovas je l'akordiono aŭ la bandonio, je kiuj oni ludas per butonoj anstataŭ klavoj.

Ĉe la plej multaj klavarinstrumentoj la tonoj ludeblaj per la klavaro esta fiksitaj laŭ sia tonalto, transglitado de unu tono al alia ne eblas.

Al ĉiuj klavarinstrumentoj estas komune, ke la tondaŭro estas ekzakte mastrumebla ekde la premado ĝis la malpremado de la klavo (tamen ĉe piano kaj klaviceno la finsonado de la kordo estas la natura limo por la tondaŭro). Depende de la konstrumaniero de la specifa klavarinstrumento pluaj muzikaj parametroj estas influeblaj dum la ludado:

* Ĉe la piano sonforteco estas influebla per frapdinamiko, samkiel limigite la sonkoloro per la pedaloj.
* Ĉe orgeno kaj klaviceno sonforteco kaj sonkoloro estas nerekte mastrumeblaj per registrado.

Sur la plej multaj klavarinstrumentoj oni ovas ludi plurajn tonojn samtempe; ili do estas harmoniinstrumentoj.

Ekzemploj
---------

Ekzistas jenaj klasoj da klavarinstrumentoj:

* *kordinstrumentoj*: ekz. piano, klaviceno, klavikordo, arĉpiano
* *aerofonoj*: („aersonantoj"): ekz. orgeno, harmoniumo, akordeono
* *idiofonoj*: („memsonantoj"): ekz. celesto
* *elektrofonoj*: ekz. Hammond-orgeno, sintezilo, melotrono
* hibridinstrumentoj (kombinaĵoj): ekz. klaviorgeno

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tastenwiki Arkivigite je 2007-05-17 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Klavarinstrumento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 224438
* GND: 4059103-7
* LCCN: sh85072117
* BNF: 11932125k
* NDL: 001105457
* NKC: ph121645
 |
La **Burunda balotado en la Nacian asembleon en 2005** okazis la 4-an de julio 2005 kaj estis parto de la Balotadoj en Burundo 2005, per kiuj demokratie renoviĝis la burunda potenco.

La 4-an de julio ĉi tiun balotadon partoprenis ĉ. 77 % registritaj elektantoj. Entute ĉio estis trankvile, nur en Buĵumburo okazis incidento, rezulte de kiu estis malgrave vundita soldato de la Naciaj defendaj fortoj. CNDD-FDD (Pierre Nkurunziza) ricevis 57,8 % voĉdonojn. La Fronto por la demokratio en Burundo (france *Front pour la démocratie du Burundi*; FRODEBU) ricevis 21,6 % voĉdonojn, la Unio por la nacia progreso (france *Union pour le Progrès national*; UPRONA) — 7,1 %, CNDD (Léonard Nyangoma) — 4,9 %, La Movado por rehabilito de la civitanoj-Rurenzangemero (france *Mouvement pour la Réhabilitation du Citoyen–Rurenzangemero*, MRC–Rurenzangemero) — 2,1 %. Post la fino de la kalkulado, la prezidanto Domitien Ndayizeye (la gvidanto de FRODEBU) publike gratulis Pierre Nkurunziza pro venko de lia partio. Por garantii la etnan (60/40) proporcion kaj virinan reprezentadon (30 %), post la fino de la kalkulado en la Nacian asembleon estis aldone kooptitaj 18 deputitoj (inkluzive de 3 tvaoj).

| Partioj | Voĉdonoj |  % | Elektitaj lokoj | Kooptitaj lokoj | Entute lokoj |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| la Nacia konsilio por defendo de demokratio — Fortoj por defendo de demokratio (CNDD-FDD) | 1.417.800 | 58,55 | 59 | 5 | 64 |
| la Fronto por la demokratio en Burundo (FRODEBU) | 525.336 | 21,70 | 25 | 5 | 30 |
| la Unio por la nacia progreso (UPRONA) | 174,575 | 7.21 | 10 | 5 | 15 |
| la Nacia konsilio por defendo de demokratio (CNDD) | 100,366 | 4.14 | 4 | - | 4 |
| la Movado por rehabilito de la civitanoj-Rurenzangemero (MRC-Rurenzangemero) | 51,730 | 2.14 | 2 | - | 2 |
| la Partio de la nacia renaskiĝo (PARENA) | 42,223 | 1.74 | - | - | - |
| Aliaj / Sendependaj | 109,396 | 4.51 | - | - | - |
| Etnaj tvaoj deputitoj | - | - | - | 3 | 3 |
| **Entute** (partoprenis 77,2 %) | 2,421,426 | 100.0 | **100** | **18** | **118** |
| **Nevalidaj voĉdonoj** | **24,575** |
| **Entute voĉdonoj** | **3,132,494** |
| **Registritaj elektontoj** | **3,167,124** |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Balotadoj en Burundo 2005

Eksteraj ligiloj
----------------

* La rezultoj de la Burunda balotado en la Nacian asembleon 2005 angle

Referencoj
----------

1. ↑  La speciala raporto de la Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj al la Konsilio de Sekureco pri la operacio de la UN en Burundo. La 14-an de septembro 2005[*rompita ligilo*] ruse

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rLa Balotadoj de 2005 en Burundo |
| --- |
| Konstitucia referendumo - Komunuma balotado - Balotado en la Nacian asembleon - Senata balotado - Prezidanta balotado | Flago de Burundo |

 |
**Gabrielle Bou Rached** (naskiĝinta la 13an de decembro 1985 en Jezzine) estas libana manekeno kaj aktorino. En 2005 ŝi estis kronita kiel fraŭlino Libano.

Biografio
---------

Gabrielle Bou Rached naskiĝis en Jezzine. Ŝia patrino estis de Bteghrine. Ŝi modeliĝis dum ŝi estis ankoraŭ dekaĝula, partoprenante muzikfilmetojn por popularaj arabaj kantistoj, televidreklamojn, kaj modprezentadojn. Ŝi ankaŭ havis rolon (2004) en la libana filmo *Kikerbulo* (*falafel*), kiu estis prezentita en 2006, post kiam ŝi fariĝis fama kiel *fraŭlino Libano*.

En 2005 ŝi membriĝis en la Fraŭlinlibana konkurado. Observantoj kreditis ŝian venkon en tiu ejo al ŝia fina intervjuo, kie ŝi parolis pri sia patro Sameeh, kiu mortis en la Libana Interna Milito. Ŝia inteligenteco, memfido, kaj ŝia kuraĝo paroli pri ŝiaj sentoj influis la juĝistojn al ŝin preferi.

En 2007 Garbielle Bou Rached havis rolojn en du televiddramoserioj aerumitaj sur la LBC Kanalo: "Wouroud Momazzaka" kaj "Nar taht al jaleed".
Gabrielle Bou Rached studis tradukon, gajnante Magistron en Interpreto; ŝi parolas kvar lingvojn, nome araban, anglan, francan, kaj hispanan. La 11an de oktobro 2009 ŝi geedziĝis kun Samea Assaf en kristana ceremonio en Bkerke, Libano. Ili postnuptis en Parizo kaj Madrido. Ili nuntempe baziĝas sur Abu-Dabio, kie ambaŭ estas utilaj ĉe la UAE-registaro.

Ŝi ludis rolon en la filmo de Michel Kammoun Falafel, filmita en Bejruto en 2006.

Modeligante historion
---------------------

* Februare de 2004, Gabrielle estis kronita kiel Miss ETIB ĉe la Lernejo de Traduko kaj Interpreto en USJ Universitato de Bejruto.
* Maje de 2005, Gabrielle estis kronita Miss Campus de USJ Universitato de Bejruto.
* Somere de 2005, Gabrielle reprezentis Libanon en la Fraŭlinazia Spektaklo kie ŝi gajnis la Fraŭlinintelektan Premion kaj lokis dua en *teBest* nome premio pri Tradiciaj Vestoj. Ŝi ankaŭ faris la supran 8 en la spektaklo, la nuran fraŭlinlibana kiu faris tion.
* Maje de 2006, Gabrielle partoprenis en la Fraŭlinuniversa spektaklo de 2006 en Los Anĝeleso, Kalifornio, la unua fraŭlinazia konkursanto se temas pri konkuri ĉe fraŭlinlibano kaj venkis.

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-03-04. Alirita 2014-04-03.
2. ↑  Miss Asia Pageant

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo Arkivigite je 2007-02-11 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 395237
 |
La **Burunda prezidanta balotado en 2005** okazis la 19-an de aŭgusto 2005 fare de deputitoj de la Nacia asembleo kaj la Senato. Rezulte de tio Pierre Nkurunziza iĝis la unua demokratie elektita prezidanto de la lando post 1993, kio signifis la finon de la 3-jara transira periodo.

La artikolo 301 de la konstitucio malpermesis al prezidantoj de la transira periodo kandidatigi sin por la unua prezidanta balotado. La artikolo 302 de la konstitucio antaŭvidis, ke la unua prezidanto de la posttransira periodo estu elektita de la Nacia asembleo kaj la Senato. La 19-an de aŭgusto dum la komuna parlamenta kongreso, konsistanta el anoj de la Nacia asembleo kaj la Senato, Pierre Nkurunziza estis elektita la prezidanto. La 26-an de aŭgusto okazis lia inaŭguro. Tio signifis la finon de la 3-jara transira periodo.

|  |
| --- |
| **Voĉdonado pri Pierre Nkurunziza kiel prezidonto** |
| **Rezultoj** | **La kvanto de voĉdonoj (162)** |
| Por | 151 |
| Kontraŭ | 9 |
| Sindetenoj | 1 |
| Malplenaj | 1 |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Balotadoj en Burundo 2005
* Pierre Nkurunziza

Referencoj
----------

1. ↑  La tria raporto de la Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj al la Konsilio de Sekureco pri la operacio de la UN en Burundo. La 8-an de marto 2005 ruse
2. ↑  La speciala raporto de la Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj al la Konsilio de Sekureco pri la operacio de la UN en Burundo. La 14-an de septembro 2005[*rompita ligilo*] ruse

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rLa Balotadoj de 2005 en Burundo |
| --- |
| Konstitucia referendumo - Komunuma balotado - Balotado en la Nacian asembleon - Senata balotado - Prezidanta balotado | Flago de Burundo |

 |
**Gachnang** estas komunumo en la distrikto Frauenfeld de Kantono Turgovio en Svislando. Ĝi havis 3 298 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 3 425 ĝis la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Setlejo Islikon en la komunumo Gachnang
Gachnang situas oriente de la kantona ĉefurbo Frauenfeld okcidente de la Zurika Vinlando. La komunumo konsistas el la municipoj kaj setlejoj **Gachnang**, Kefikon, Islikon, Niederwil, Strass, Bethelhausen, Oberwil kaj Rosenhuben.

Najbaraj komunumoj
------------------

Gachnang limas en okcidento al Frauenfeld, en sudoriento al Bertschikon (Kantono Zuriko) kaj en nordokcidento al Ellikon ĉe Turo (Kantono Zuriko).

Trafiko
-------

Gachnang situas inter la aŭtoŝoseoj A1 kaj A7 kaj tial havas bonajn vojajn konektojn. La municipo Islikon disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Vinterturo al Frauenfeld, kiu estas servata de la regiona trajnlinio S8 de THURBO AG.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Ganchnang datiĝas el la jaro 889 kiel *Kachanang*.

La hodiaŭa komunumo estiĝis la 1-an de januaro 1997 per la kunigo de la municipoj Kefikon, Islikon, Niederwil (inkluzive de la setlejoj Strass kaj Bethelhausen, kaj Oberwil (inkluzive de la setlejo Rosenhuben).

Vidu ankaŭ
----------

* Islikon (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Gachnang
* Gachnang en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Gachnang en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Frauenfeld |
| --- |
| Basadingen-Schlattingen • Berlingen • Diessenhofen • Eschenz • Felben-Wellhausen • Frauenfeld • Gachnang • Herdern • Homburg • Hüttlingen • Hüttwilen • Mammern • Matzingen • Müllheim • Neunforn • Pfyn • Schlatt • Steckborn • Stettfurt • Thundorf • Uesslingen-Buch • Wagenhausen • Warth-Weiningen |  |

 |
**Esperanto-kolekto de Urba Muzeo en Česká Třebová** estas iama biblioteko de la Esperanto-klubo de Prago, kiun fondis Jaroslav Šustr. Proksimume 6 mil libroj. 

En 1994 la Esperanto-klubo en Prago perdis sian ĉambron (novaj posedantoj de domo nuligis la luon) kaj ekestis problemo, kion fari kun la plej valora ĉeĥa biblioteko de esperantaĵoj. Tiam samideano Jiří Pištora, tiama direktoro de Urba Muzeo en Česká Třebová, proponis ĉambron en la muzea deponejo kaj promesis profesian prilaboron de la kolekto. Ankaŭ la urbo Česká Třebová konsentis kaj estis subskribita kontrakto inter Ĉeĥa Esperanto-Asocio kaj la muzeo, ke la libroj apartenas al la asocio (do en la kazo de nuligo de la Esperanto-fako en la muzeo ili estos redonitaj). Tiel estiĝis la Esperanto-fako en la muzeo, kiu ne nur prilaboris librojn kaj gazetojn, sed kolektas ankaŭ aliajn esperantaĵojn, leterojn de gravaj esperantistoj, klubajn informilojn kaj informilojn, simple ĉion, kio povas post jardekoj interesi estontajn historiistojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Esperanto-kolekto de Urba Muzeo en Česká Třebová[*rompita ligilo*], Ĉeĥio
**Esperanto-grupo en SWU** (2015-2016) estis grupeto de studentoj en la universitato Srinakharinwirot en Bangkoko. Verŝaje estis la unua Esperanto-grupo en universitato en Tajlando. La grupon fondis studentoj de la fakultato de Arto kaj Humanismo en 2015 kun la gvido de japana esperantisto el la urbo Osako. En 2016 la studentoj, kiuj estis membroj de la grupo finstudis: pro tio ili malfondis la grupon kaj fondis novan grupon, kies nomo ne estas ligita al la universitato, t. e. Bangkoka Esperanto-Klubo *Verda Elefanto*.

Agadoj
------

La grupo organizis semajnajn renkontiĝojn por studentoj, kiuj interesiĝis pri Esperanto; por ĝi kutime la interesatojn gvidis japana esperantisto loĝanta en Bangkoko aŭ australia esperantisto loĝanta en Chonburi kaj iam oni organizis Esperanto-kursojn, en kiuj gvidis alilandaj esperantistoj vojaĝantaj Bangkoken:

* 22a Januaro 2015, unua enkonduka kurso, gvidis la australia esperantisto Mark Starrs, partoprenis 4 studentoj, kursis ĉe la universitata biblioteko.
* 28a Januaro 2015, unutaga kurso, gvidis la hungara esperantisto Gábor Márkus, partoprenis 4 studentoj, kursis ĉe la universitata biblioteko.
* 21a-31a Julio 2015, enkonduka kurso, gvidis la rusa esperantistino Tatjana Loskutova, partoprenis 17 homoj, kursis ĉe la fakultato de Humanismo, subtenita de la fako Lingvistiko.
* 15a-17a Junuaro 2016, 3-taga kurso, givids la hungara esperantisto Gábor Márkus, partoprenis 15 homoj, kursis ĉe la universitata biblioteko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* La Facebook-paĝo de la grupo.

Referencoj
----------

1. ↑  Tanaka Kazuki. (26a de januaro 2015). Esperanto-kurso komenciĝis en Bangkoko. Reta El Popola Ĉinio. prenita la 23-an de decembro 2018.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Nicole DIEKMANN** (naskiĝinta la 17-an de marto 1978 en Gütersloh) estas germana sociologino kaj televidreporterino de la publikjura kanalo ZDF.

Vivo
----

Diekmann vizitis ĝis 1997 la Urban gimnazion en sia naskiĝurbo antaŭ studado inter 1997 kaj 2000 ĉe la Universitato de Münster. Poste ŝi studentinis ĝis 2004 en la Hamburga universitato, kie ŝi bakalaŭriĝis je sociologio. Post studadoj de politikscienco kaj historio ŝi trejniĝis ĉe la Germana ĵurnalista lernejo en Munkeno.

Post deĵoro kiel liberprofesiulino i.a. ĉe la radio de Norddeutscher Rundfunk kaj ekde 2002 ĉe la televida novaĵmagazino *Tagesschau* de ARD ŝi ekstaĝis en 2005 ĉe la kanalo ZDF. Sekve ŝi paralele liveris aĵojn interesajn kaj por ARD kaj por ZDF. Ekde novembro 2011 ZDF sole disponas pri ŝi. Tie ŝi estis en 2011 intertempe ano de la ĉiutaga *Matenomagazino*; tie ŝi membras ĉe la enkanala reportera personaro, kio eblas ankaŭ internaciaj servoj. Diekmann ekz. raportis pri la atenco dum la Boston-maratono en Usono, pri la Fervoja akcidento de Santiago-de-Kompostelo en julio 2013 aŭ pri la Futbala Mondpokalo 2014 el Brazilo. Ekde oktobro 2015 ŝi deĵoras en la ĉefurba redaktistaro de ZDF. Ŝi vivas en Berlino.

Verkoj
------

* 2004: *Über den physiologischen Schwachsinn des Weibes - Oder: Über die Konstruktion der Hysterie zur Unterdrückung der Frau*, GRIN Verlag, ISBN 978-3638261029

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nicole Diekmann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Diekmann ĉe Twitter
* Intervjuo de C. Lauer kun N. Diekmann pri ĵurnalismo, 30.1.2020

Notoj
-----

1. ↑  RESOLVING GRIDLOCKS - Managing Conflicts on Sovereignty, Economy, Ecology, Technology & Demography - 10-19 NOVEMBER 2013 - CV BOOKLET (PDF)
2. ↑  "Frühaufsteher-Fernsehen: Diese schönen TV-Gesichter begrüßen uns am Morgen" - Bild.de, 14.6.2013
**Gabriella Stimácz** [ŝtimAc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Stimácz Gabriella** estis hungara baletisto, baletmajstro, altlerneja instruisto. Ŝia edzo estis Ervin Lázár, ŝia geedziĝa nomo estis *Lázár Ervinné*, kiun ŝi tenis ankaŭ post la divorco.

Gabriella Stimácz naskiĝis la 3-an de februaro 1941 en Budapeŝto, ŝi mortis antaŭ la 10-an de majo 2014 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gabriella Stimácz akiris baletistan diplomon en en 1959. Ŝia ĉefinstruisto estis Hedvig Hidas. Post la diplomo ŝi aliĝis al baleta branĉo de Nacia Teatro (Pécs), kie ŝi ricevis ofte ĉefrolojn. En 1961 ŝi akiris ankaŭ pedagogian diplomon, poste ŝi ankaŭ instruis baleton en arta mezlernejo de Pécs. Baldaŭ ŝi estis ankaŭ koreografia asistanto en la teatrejo. Ekde la 1980-aj jaroj ŝi instruis en la Hungara Dancarta Altlernejo. Ŝi edziniĝis en 1961 kaj divorcis en 1967.

Ŝiaj roloj (elekto)
-------------------

* Imre Eck:
	+ *Oly korban éltem...* - amatino
	+ *A parancs* - konscienco
	+ *Változatok egy találkozásra* - memoro de la knabo
	+ *A fából faragott királyfi* - malbona feino
	+ *Concerto* - pavo
	+ *Requiem* - ĉefrolo
* Gyula Harangozó:
	+ *Polovec táncok* - virino
	+ *Csárdajelenet* - ciganino

Ŝiaj elektitaj disĉiploj
------------------------

* Krisztina Keveházi

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre preskaŭ ĉe la fino)

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796566
 |



* Portalo pri Biografio
La **Esperanto-arbo de Dombóvár** (hungare: Reménykedő Fa) estis lokita inter la iama fervojista infanĝardeno en la strato Gyenis de Dombóvár kaj la loĝturo el mezepoko, direkte apud la arbaro-vojo de *arbaro Sziget*. En Dombóvár ĝi estas la tria Esperanto-objekto (Esperantalio), plantita simile de Esperanto-arbo en Makó, kiu troveblas en ĉi tiu parko. Ĉi tie estas ankaŭ la fama Kossuth-monumento de skulptisto János Horvay, prezentante la unuan sendependan registaron (t.e. la iama ministraro) de Hungario en 19a jarcento. La duoble pli grandaj statuoj ol la normalaj homo-korpoj estis kreitaj el *marmoro de Ruskica (setlejo en Transilvanio proksime al urbo Déva)*. Antaŭ la plej maljuna arbo de parko, el la 17a jarcento la tiama hungara liberbatalanto (hungare: *kuruc*), juĝisto kaj parlamentano, estas memorfosto pri Mátyás Szuhay.

Historio
--------

  

La 2an de aprilo 2011 plantis  Esperantan arbon en Insularbaro de urbo Dombóvár la Sud-Transdanubia Regiona Esperanto-fondaĵo. La arbo estas plantita apud iu sekiĝinta trunko, en sunbrilego.
György Léhman la unua esperantisto en Dombóvár naskiĝis antaŭ 110, kaj József Borza, la unua pli sukcesa esperantisto en Dombóvár naskiĝis antaŭ 100 jaroj. La mondfama esperantisto de la departemento: Paŭlo Lengyel ekvidis la sunbrilon la 1an de aprilo 1868, la kompostŝranko el lia presejo estas gardata en la  Lokhistoria Muzeo de Dombóvár. Ĉio ĉi okazis dum la *semajno de la urbo*.

### Rubandoj

*Eĉ du memorrubandoj estas sur la kverko, kun la surskriboj:*

"Reménykedő Fa - Esperanto-arbo"
"a reménykedő nyelv nemzetközi, magyar és helyi úttörőinek emlékére
memore al la internaciaj, hungaraj kaj lokaj pioniroj de lingvo Esperanto
AZ ERDŐK NEMZETKÖZI ÉVÉBEN - EN LA INTERNACIA JARO DE ARBAROJ
DOMBÓVÁR - 2011 - DURA"
La ĉi-suprajn rubandojn anstataŭos memorŝtono.

### Kialo

  

2011 estas deklarita de UN Internacia Jaro de Arbaroj, ankaŭ per tio alvokinte la atenton pri la graveco de la *"netuŝeblaj verdejoj"*, pri la arbariĝintaj lokoj.

Apenaǔ trionon de la sektoroj en la mondo kovras arbaroj, kies nur 36%-oj estas nomeblaj praarbaroj. Tiuj preskaŭ netuŝitaj, per homaj piedoj ne tretitaj ĝangaloj situas en la baseno de riveroj Amazono kaj Kongo, en la insularo de Indonezio, en Kanado, respektive en Rusio. La konservado de la arbaroj estas baza tasko el la vidpunkto kaj de la homa socio, kaj de la homara ekonomio. Oni povas konsideri ilin "verda infrastrukturo" kun grandega graveco, kiuj certigas por la homaro krudmaterialojn, savon kaj multajn, tiel nomatajn *ekologiajn servojn*. Krom la certigo de ligno, sovaĝviando, fruktoj, kuracherboj, fungoj, ktp. la plej grava rolo de la arbaroj estas *estigi grundojn, savi la trinkakvajn bazojn, purigi kaj filtri la aeron, respektive enakcepti kaj konservi la specio-riĉecon*. Nuntempe la savrolo de la arbaroj fariĝis evidenta ankaŭ en la malrapidigo de la klimatoŝanĝo.

Tradukaĵo
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Dombóvári Reménykedő Fa en la hungara Vikipedio.*

Referencoj
----------

Notoj
-----

Hungara Vikipedio.

Vidu ankaŭ
----------

Eksteraj ligiloj
----------------
**Montenegro de Cameros** [monteNEgro dekaMEros] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, plej nordokcidente de la provinco Sorio kaj en la *Komarko Pinares* (Komarko Pinaroj) en la nordokcidento de la provinco. La loknomo *Montenegro de Cameros* estas etimologie komprenebla kiel *Nigra Monto de Cameros*, alude al la komarko Nova Kamero de Rioĥo.

Geografio
---------

*Komarko Pinaroj* en la nordokcidento de la provinco Sorio.
Loko de Montenegro de Cameros en la provinco Sorio.
La preĝejo.
La ermitejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 55,32 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 34651 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 540 loĝantojn el 1877. 

Ĝi distas 63 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi estas ĉe la montopasejo Santa Inés (1758 m), al la deklivaro de Ebro, kiu separas ĝin disde la cetero de la provinco, konstiutante ĝi preskaŭ eksklavo. Ĝi estas la nura loĝloko de Cameros kiu ne apartenas al la provinco Rioĥo; por administraciaj kaj politikaj aferoj, ĝi formas parton de la provinco Sorio. 

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Sierra de Urbión y Sierra de Cebollera* , okupanta 35 516 hektarojn, nome 99 % de la teritorio kaj la Birdoprotekta Areo ZEPA konata kiel *Sierra de Urbión*, okupanta 5 523 hektarojn, nome 100 % de la teritorio.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

De tiu municipo devenis parto de la familio López de Tejada, kiu dediĉis sin al transmigra brutobredado, kiu instaliĝis komence de la 19-a jarcento en Ekstremaduro, kien ili alportis ŝafojn ĉiujare, precize al la municipoj Brozas kaj Navas del Madroño, kie ili atingis gravan socian kaj ekonomian pozicion.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado, manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo kaj la ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rRegiono de Pinares |
| --- |
| Abejar• Cabrejas del Pinar• Casarejos• Covaleda• Cubilla• Duruelo de la Sierra• Herrera de Soria• Molinos de Duero• Montenegro de Cameros• Muriel de la Fuente• Muriel Viejo• Navaleno• Salduero• San Leonardo de Yagüe• Talveila• Vadillo• Vinuesa |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351643
* VIAF: 316733771
 |
**Montemayor de Pililla** [montemaĜOR depiLIlja] estas municipo en la sudoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Pinares* (Pinartero) en la sudo de la provinco. *Montemayor de Pililla* estas komprenebla etimologie kiel *Granda Monto de Akvujeto*.

Montemayor de Pililla en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Pinares* de la provinco Valadolido, verde, sude.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 59,56 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 852 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 1 000 el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 34 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj La Parrilla, Traspinedo, Santibáñez de Valcorba, Portillo, Cogeces del Monte, Camporredondo, San Miguel del Arroyo kaj Torrescárcela. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj ĉirkaŭita de montetoj. Trafluas la rivero rojoj Valcorba, Valdecelada kaj Las Adoberas.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

La municipo formis parton de la *Comunidad de Villa y Tierra* de Cuéllar, ene de la *Sexmo de Montemayor*, kies ĉefurbo ĝi estis, formita de El Caño, La Pililla, San Miguel del Arroyo, Santiago del Arroyo, San Cristóbal del Henar, Casarejos kaj Viloria del Henar, lime kun la *Sexmo de Valcorba* ĝis Traspinedo.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de la 16-a jarcento.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765587
 |
**Alexander Callender Purdie** (25-a de decembro 1824 – 24-a de junio 1899) estis novzelanda naturalisto kaj botanikisto.

Purdie naskiĝis ĉe Fenwick, Orienta Ayrshire, Skotlando. Post lernado li moviĝis al Glasgovo akiris komercan postenon dum li moviĝis inter Anglio kaj Skotlando dum kelkaj jaroj, kaj sekvis siajn interesojn en natura historio. Li elmigris kun sia edzino Ellen en 1860 el Glasgovo al Novzelando per la ŝipo "*Pladda*", kaj setlis en Dunedin.

Purdie estis fonda membro de kaj la Otago Institute en 1869, kies zorganto kaj bibliotekisto li estis elektita en 1873, kaj de la Dunedin Field Naturalists’ Club, en 1872. Li havis ankaŭ longan asocion kun la Muzeo Otago, kies zorganto li estis, kaj poste kun la Universitato Otago kie li estis pordisto ĝis sia emeritiĝo en 1893. Li mortiĝis en Dunedin survivinta de sia filo kaj filino, dum ties edzino jam mortiĝis antaŭ naŭ jaroj.

Purdie estis la origina priskribanto de la Novzelanda botaŭro (*Ixobrychus novaezelandiae* (Purdie, 1871)). Li estis ankaŭ rememorata en la nomo de planto, nome *Helichrysum purdiei*.

Referencoj
----------

* Godley, E.J. (2004). "Biographical Notes (56): Alexander Callender Purdie (1824-1899) and Alex. Purdie (c.1861-1905).", *New Zealand Botanical Society Newsletter* **78** (December), p. 16–19.

```
Arkivigite je 2010-05-19 per la retarkivo Wayback Machine

```
Glaso da ciperlakto apud *fartons*, valenciaj bakaĵoj
**Ciperlakto** (ankaŭ *ciperaĵo*, *ciper-suko* aŭ eĉ *termigdala lakto*) estas tradicia kaj refreŝiga trinkaĵo, farita el diversaj vegetaĵoj, ĉefe el manĝebla cipero (*Cyperus esculentus*), sed ankaŭ el hordeo, migdalo aŭ rizo. Manĝeblaj ciperoj (aŭ termigdaloj) estas etaj avelformaj tuberoj, kiuj kreskas en la radikoj de la herbo.

En la Hispania regiono Valencilando, kie ĝi estas tipa trinkaĵo, la plej populara formo estas lakto el manĝebla cipero nome *orxata de xufa*. La unua recepto trovita uzante la valencian nomon *orxata* estis el migdaloj kaj datiĝas de la jaro 1748. La unua mencio de ciperlakto (pli akirebla kaj populara ol tiu de migdalo) datiĝas de 1762, en traktato de Joseph Quer *"Historia de las plantas que se crían en España*" (Historio de plantoj kultivataj en Hispanio).

Ekzistas eĉ reguliga konsilio pri ciperlakto.

Etimologio
----------

Ĝi ankaŭ ricevas la nomon *horĉato*. Tiu nomo devenas el la valencia *orxata* kaj ĝia hispanlingva varianto *horchata*, probable el la latina *hordeāta* (hordeo) (latine *hordeāta* < *hordeum*). Ekzistas en la angla kaj en la franca la nomo *orgeat*, en la itala *orzata*, kaj en la surinama nederlanda *orgeade* kun la sama origino, sed en tiu kazo la trinkaĵoj estas malsamaj, ĉefe farataj el migdaloj.

Laŭ legendo, la nomo devenas el la frazo kiun diris Jakobo la 1-a kiam servistino donis al li ciperlakton: "*Això no es llet. Això es or, xata*" signifante "*Ĉi tio ne estas lakto. Ĉi tio estas oro, knabineto*".

Preparado
---------

Vendo de ciperlakto antaŭ la norda stacidomo en Valencio
Ŝatata en tuta Hispanio, ĉi tiu trinkaĵo laŭdire havas sian originon en la vilaĝo Alboraia. Tie la termigdalo estas kultivata granddimensie. La tuberoj estas lavataj kaj elpremataj. Poste oni aldonas sukeron kaj akvon kaj ricevas laktecan fluidaĵon, kiu estas riĉa je vitaminoj kaj mineraloj, inter aliaj je fosforo, kalio, vitamino C kaj vitamino E.

En kelkaj laktejoj la trinkaĵo estas freŝe farata kaj malvarme surtabligita. En kelkaj lokoj oni manĝas ĝin kun bakaĵoj por manĝeti.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ciperlakto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Reguliga Konsilio *Consejo regulador de la D.O. Chufa de Valencia* informaro en hispana, angla kaj kataluna (valencia) pri *Horchata de Chufa* en Valencilando.
* en Koch-Wiki
* Hochata de Chufa - Historio, Enhavo, Recepto Arkivigite je 2013-04-10 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------


1. ↑
2. ↑
3. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPlantlaktoj |
| --- |
| Laktoj | Araĥidlakto • Avenlakto • Kanablakto • Kokoslakto • Migdallakto •Pizlakto •Rizlakto • Sojlakto |
| Rilataj produktaĵoj | Amazake • Ciperlakto • Douhua • Kokkoh • Plantkremo • Pojo • Ŝikke • Soja jogurto • Vegana fromaĝo • Vegetaĵa laktopulvoro |
| Varomarkoj kaj kompanioj | 8th Continent • Alpro • Elmhurst 1925 • Hain Celestial Group • MimicCreme • Plamil Foods • Ripple Foods • Silk • So Good • Tofutti • Vitasoy |
| Rilataj | Soja proteino • Veganismo • Vegetarismo |

 |
Korinta kanalo
Monumento al la Kanalo de Korinto
La  **Korinta kanalo** (aŭ Kanalo de Korinto) estas 6343 metrojn longa artefarita akvovojo inter la Egea maro kaj la Ionia maro, kiun oni estigis per tratranĉo de la Korinta istmo.

Historio
--------

La mallarĝa terkolo malhelpis ŝiptrafikon en la antikva Grekio, devigante ŝipi 400 kilometrojn pluse inter la Adria maro kaj la Mediteraneo. Pri konstruo de la kanalo decidis unuafoje Periandros, korinta tirano. La plano estis neefektivigebla laŭ teknika nivelo de la epoko. Por anstataŭigi la kanalon, la ŝtaturbo de Korinto establis la transporton vojon Diolkos (oni tiris la ŝipojn sur la grundovojo). Nerono ordonis en 67 ĉ. 6 000 sklavojn por konstrui la kanalon, sed pro lia morto en la sekva jaro, la laboro ĉesis kaj la plano estis forgesita.

La hodiaŭan kanalon konstruigis la greka ŝtato inter 1881 kaj 1893, laŭ planoj de la hungaroj István Türr kaj Béla Gerster. La konstruadon komencis franca entrepreno, kiu bankrotis post elfosado de du finoj de la kanalo. La laboron transprenis greka entreprena grupo sub gvido de Antonis Matsas, kiuj finis la laboron dum 10 jaroj.

La kanalo estas libera al maro, ne fermas ĝin kluzoj. Ĉe la du finpunktoj, la kontinenta trafiko okazas sur t.n. mergopontoj, kiuj estas sinkigitaj ĉe alveno de trafikantaj ŝipoj.

Graveco
-------

La Korinta istmo el la kosmo
La korintan kanalon povas traŝipi nur malgrandaj ŝipoj, pro la eta profundeco kaj la mallarĝeco. Spite al tio, ĝin traŝipas pli ol 11 000, - ĉefe turismaj – ŝipoj, sed gravas ankaŭ la ĉeborda transporto kun neprofunde mergantaj kargoŝipoj.

* Korinta kanalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Korinta kanalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Teknikaj informoj
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
| Longo: | 6 343 metroj |
| Larĝo de la akvosurfaco | 24,6 metroj |
| Larĝo de la ŝipebla vojo | 21 metroj |
| profundo | 8 metroj |

Bildoj
------

* Enirejo de la kanaloEnirejo de la kanalo
* La kanalo desupreLa kanalo desupre
* Muro de la kanaloMuro de la kanalo
* Aŭtovojo kaj fervoja ponto super la kanaloAŭtovojo kaj fervoja ponto super la kanalo
* Mergoponto ĉe KorintoMergoponto ĉe Korinto
Tekniko - Industrio - Maŝino - Parto de maŝino

La **kunigajn elementojn** oni uzas ĉe kunigado de du aŭ kelkaj elementoj en unu tuton (parton). La kunigataj elementoj kune kun kuniganta elemento kreas **junton** (kunigaĵon). La junto povas esti **dismuntebla** (ekzemple junto kun ŝraŭboj) kaj **nedismuntebla** (ekzemple nitita junto).

La dismunteblan junton oni povas facile kaj sen difekto de kunigataj kaj kunigaj elementoj dismeti (malmunti) kaj denove kunmeti, ekzemple per malŝraŭbado de ŝraŭboj. Ĉe junto nedismuntebla oni devas dum ĝia dismetado difekti iun kunigan elementon, ekzemple forhaki la kapon de nito.

Por provizora kunigo de maŝinelementoj oni uzas ĉiam dismunteblajn juntojn. Por definitiva kunligo oni povas uzi ambaŭ specojn de juntoj. Pri oportuno kaj elekto de junto decidas: konstrukcio, funkciado, muntado kaj ekonomiaj kondiĉoj.

Ŝraŭba kunigaĵo - Stifta junto - Pivota junto - Kejla junto (kejlo-junto) - Premjunto - Surpremita junto (stringa) - Nita junto - Veldita junto - Lutita junto - Gluita junto - Elasta kunigo - Rega elemento