Vidu ankaŭ: 2-Pentadekanono, 3-Pentadekanono, 4-Pentadekanono, 5-Pentadekanono, 6-Pentadekanono, 7-Pentadekanono, 2-Heksadekanono, 4-Heksadekanono, 5-Heksadekanono, kaj 6-Heksadekanono

|  |
| --- |
| 3-Okso-heksadekano |
| Kemia formulo |  **C16H32O** |
| 3-Heksadekanono |
| **Bastona kemia strukturo de la 3-heksadekanono** |
| 3-Heksadekanono |
| **Tridimensia kemia strukturo de la 3-heksadekanono** |
| Alternativa(j) nomo(j) |
| * Etila tridekila ketono
* 3-Okso-heksadekano
 |
| CAS-numero-kodo | 18787-64-9 |
| ChemSpider kodo | 79201 |
| PubChem-kodo | 87789 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Aspekto | blanka aŭ flava, brulema solidaĵo |
| Molmaso | 240,42948 g mol−1 |
| Denseco | 0,829 g/cm−3 |
| Fandpunkto | 43°C  |
| Bolpunkto | 302,8°C  |
| Refrakta indico | {\displaystyle n\_{761}^{20}} 1,4380 |
| Ekflama temperaturo | 78,2°C  |
| Solvebleco | Akvo:0,001497 g/L |
| Mortiga dozo (LD50) | 5000 mg/kg (buŝe) |
| **GHS etikedigo de kemiaĵoj** |
| GHS Damaĝo Piktogramo | 

|  |
| --- |
| 07 – Toksa substanco |

 |
| GHS Signalvorto | Averto |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H227, H411 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P273, P391, P501 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

**3-Heksadekanono** aŭ **etila tridekila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la propanalo kaj **klorotridekano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 3-Heksadekanono posedas 16 karbonatomojn, 32 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon.3-Heksadekanono, ankaŭ konata kiel 3-Okso-heksadekano aŭ 3-Heksadekanolido, estas nature okazanta grasa ketono trovata en diversaj plantoj kaj bestoj. Ĝi estas senkolora solidaĵo kun malalta fandopunkto, kaj estas uzata en diversaj industrioj, inkluzive de kosmetikaĵoj, farmaciaĵoj kaj manĝaĵproduktado. 3-Heksadekanono estas ŝlosila komponanto en la sinteza vojo de grasacido, kaj estis studita por ĝiaj eblaj terapiaj efikoj en diversaj malsanoj kaj malordoj.

3-Heksadekanono estas sintezita elde la grasacida palmitata acido, kiu estas 16-karbona grasa acido. Ĝi estas sintezita per procezo nomita hidrogenigado, kiu implicas aldoni hidrogenajn atomojn al la karbon-karbonaj duoblaj ligiloj en la palmitata acido. Ĉi tiu procezo povas okazi en la ĉeesto de katalizilo, kiel ekzemple nikelo, paladio aŭ plateno, kaj povas esti farita ĉe altaj temperaturoj kaj premoj. La rezulta produkto estas 3-Heksadekanono, kiu estas blanka solidaĵo.

3-Heksadekanono estis studita por ĝiaj eblaj terapiaj efikoj en diversaj malsanoj kaj malordoj. Ĝi estis studita pro siaj kontraŭinflamaj kaj antioksidigaj propriecoj, same kiel ĝia kapablo moduli la imunsistemon. Ĝi ankaŭ estis studita por sia ebla rolo en la terapio de kancero, diabeto kaj neŭrologiaj malordoj. Krom tio, ĝi estis studita por sia ebla uzo kiel kontraŭ-maljuniga agento.

Nuntempe oni kredas ke la 3-heksadekanono agas per diferencigo en la aktiveco de enzimoj implicitaj en la vojo de sintezo de grasaj acidoj. Specife, oni supozas, ke ĝi malhelpas la agadon de la enzimo grasacida sintetazo, kiu respondecas pri la produktado de grasacidoj. Plie, ĝi supozeble malhelpas la agadon de aliaj enzimoj implicitaj en la sintezo de grasacidoj, kiel ekzemple acetil-Koenzimo-A karboksilazo kaj **acil-Koenzimo-A** sintetazo.

Sintezoj
--------

### Sintezo 1

* Preparado de la **3-heksadekanono** per traktado de **propanoila klorido** kaj **tridekano**:

|  |
| --- |
| propanoila klorido +tridekano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}3-heksadekanono +klorida acido |
|

  

### Sintezo 2

* Preparado de la **3-heksadekanono** per oksidado de la **3-heksadekanolo**:

|  |
| --- |
| 3-heksadekanolo {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{CuO}}\,}}} 3-heksadekanono |
|

### Sintezo 3

* Preparado de la **3-heksadekanono** per traktado de **propanalo** kaj **klorotridekano**:

|  |
| --- |
| propanalo +klorotridekano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}3-heksadekanono +klorida acido |
|

  

### Sintezo 4

* Preparado de la **3-heksadekanono** per traktado de **tetradekanalo** kaj **kloroetano**:

|  |
| --- |
| tetradekanalo +kloroetano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}3-heksadekanono +klorida acido |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Ketonoj

Referencoj
----------

1. ↑  Cymit Quimica
2. ↑  Chemical Book
3. ↑  GuideChem
4. ↑  EPA United States Environmental Protection Agency
5. 1 2  Chemnet
6. ↑  The Good Scents Company