recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Villa Chinka estas la nova simbolo de Sanktaj Konstantino kaj Heleno
43° 13′ 45″ N 28° 0′ 30″ O﻿ / ﻿43.22917 °N, 28.00833 °O﻿ / 43.22917; 28.00833 (mapo)
**Sanktaj Konstantino kaj Heleno** (en bulgara Св. св. Константин и Елена) estas urbo, banloko kaj feriejo ĉe la marbordo de la Nigra Maro en Bulgario kun pejzaĝa parko 10 km norde de la urbocentro de Varna, 2 km oriente de ties kvartalo Vinica, kaj 7 km sude de Zlatni pjasaci. Ĝi estas la plej antikva feriejo de Bulgario ĉe la Nigra Maro kaj estis iam konata kiel *Druzhba* (Дружба) kaj *Varna Feriejo* (Курорт Варна). Ĝi estas alirebla el la Internacia Flughaveno de Varna kaj per buslinioj de la Varna publika transporta sistemo.

Vizitindaĵoj estas ekzemple la 16a-jarcenta monaĥejo de Sanktaj Konstantino kaj Heleno, la reĝa somerpalaco Eŭksinogrado kun parko kaj vinfarejo, kaj la Botanika Ĝardeno de la Sofia Universitato, konata ankaŭ kiel *Ecopark Varna*. Unu el plej bone konservitaj mezepokaj setlejoj en la lando, nome Kastritzi, menciita ankaŭ de krucmilitistoj en 1444 kiel Macropolis, estis elfosita en arkeologia kuŝejo ene de Eŭksinogrado. En la mezo de la 14a jarcento, Kastritzi estis grava haveno de la Dua Bulgara Imperio ofte vizitita de komercaj ŝipoj el Venecio, Ĝenovo, Ragusa, kaj Bizanco.

Konstantino kaj Heleno enhavas ankaŭ la Grandan Hotelon Varna kaj la distrejon Sunny Day same kiel kelkajn vilaajn komunumojn. Estas sablecaj strandoj, kun rokaj elstaraĵoj, fontoj de varma minerala akvo, modernaj hoteloj, kaj ejoj por sporto kaj sansistemo, kiaj *spa* kaj sportaj havenoj.

Bildaro
-------

* Strandaro de Sanktaj Konstantino kaj HelenoStrandaro de Sanktaj Konstantino kaj Heleno
* Center Primorski outsideCenter Primorski outside
* Center Primorski inside viewCenter Primorski inside view
* Sts. Constantine and Helene CrossSts. Constantine and Helene Cross
* Granda Hotelo VarnaGranda Hotelo Varna
* Hotelo AzaliaHotelo Azalia
* Hotelo RoubinHotelo Roubin

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sanktaj Konstantino kaj Heleno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

1. ↑  "Златни перпери под царския дворец", *Стандарт*, 2006-03-18. Kontrolita 2007-04-05. (Bulgarian)

 Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2007-09-30. Alirita 2021-08-19.
**Divo** estas grandurbo en Ebur-Bordo, en la samnoma departemento.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 05° 50′ N 05° 22′ U﻿ / ﻿5.833 °N, 5.367 °U﻿ / 5.833; -5.367 (mapo)Koordinatoj: 05° 50′ N 05° 22′ U﻿ / ﻿5.833 °N, 5.367 °U﻿ / 5.833; -5.367 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 147.379 en 2012
* Supermara alteco: 140-155 m
* Horzono: UTC

Geografio
---------

Divo situas sur ebenaĵo en la suda sekcio de la lando. Jamusukro situas 110, Abiĝano 165 km.

Historio
--------

Divo datiĝas en la antikvaj tempoj. Laŭ la legendo ĉasisto fondis vilaĝon. Francoj kreis urbon el du vilaĝoj dum la kolonia erao. Vilaĝo *Bondoukou* estis la unua kolonia posteno (baldaŭe administrejo) ekde 1915. En 1978 leĝo donis al la urbo moralan kaj financan aŭtonomiojn.

Klimato
-------

Divo situas en tropika klimato. La averaĝa temperaturo varias inter 23 kaj 26 °C. Jare pluvas po 1326 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, la pluvo kulminas en junio kaj malkulminas en januaro.

Trafiko
-------

Divo havas flughavenon. Ĉefvojoj kuras al Abiĝano kaj Daloa.

Fontoj
------

* Franca Vikipedio
* 
* mapo
* vetero


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 407148
* LCCN: n85189147
* VIAF: 127910438
* ISNI: 0000000122907306
* SUDOC: 116145234
 |
La gastejo en Schmücke. La vetermezura stacio.
Neĝo en marto de 2009 ĉe la palisaro de la vetermezurejo.
**Schmücke** estas setlejo kie konsistas el gastejo kun noktrestadejo kaj vetermezura stacio ĉe Rennsteig en la Turingia Arbaro. Ĝi apartenas al Gehlberg, urbokvartalo de Suhl, Germanio.

Situo
-----

Ĝi troviĝas sur montplataĵo je la alteco de 916 m super la marnivelo kaj apartenas al la komunumo de Gehlberg. Mallonge for trovgihas grava mezurstacio por la tutgermana aermezurreto.

Klimato
-------

En la 2009-a jaro Schmücke estis - kun 1292 sunaj horoj - la plej malsuna loko en Germanujo. Samtempe nenie alie en Turingio pluas pli ol en Schmücke (pojare 1288,3 mm).

Historio
--------

Kie la *Salzmannstraße*, la malnova komerca vojo de Elgersburg al Suhl, transpasis Rennsteig kaj transverse sekcas la *Hamburger-straton* inter Oberhof kaj Frauenwald, troviĝis jam frue modestaj dometaĉoj protektadaj.

La unua endokumenta mencio estis en 1516 (la nomo Schmücke venis nur poste), kiam tie ĉi estis dometo el bretoj nomita *Schneehaus*. En 1812 la domposedantoj ekrajtis gastigadi. En 1823 oni komencis konstrui fortikan kaj stabilan domon, kiu ricevis en 1851/52 noktrestadĉambron kaj manĝosalonon. Tiam farmis la tuton Johann Friedrich Joel, kiu estis turingia originalulo kaj pri kiu cirkuladis multaj onidiroj kaj anekdotoj.

La ekfloro turisma de proksima Oberhof pozitive sentitis ankaŭ en Schmücke. Oni eĉ instalis poŝtejon surloke! Je la fino de la Dua mondmilito la domo ege damaĝitis. En 1954/55 oni rekonstruis kaj pligrandigis ĝin. Ĝi ekservis kiel feria hejmo. Hodiaŭ ĝi estas hotelo en privata posedo kaj estas frekventita de multaj migrantoj, biciklistoj kaj skikurantoj.

Subnotoj
--------

1. ↑  Mechthild Henneke: *Wetterextreme in Deŭtschland 2009*, en: *Südkurier* de la 28-a de aprilo 2010
2. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Schmücke en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de *Waldhotel Schmücke*.[*rompita ligilo*]
* Ministeriaj paĝoj pri la vetermezurejo. Arkivigite je 2012-11-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Historiaj bildoj kaj historio de la loko.[*rompita ligilo*]
La **Monaĥejo Soloveckij** (ruse **Соловéцкий монасты́рь**) estis la plej granda citadelo de la Kristanaro norde de Rusio antaŭ ĝia konvertiĝo en malliberejo kaj speciala soveta koncentrejo (1926–1939), kiu funkciis kiel modelo por la Gulagoj. Situanta en la Solovecaj insuloj ĉe la Blanka Maro, la monaĥejo estas unu el la juveloj de la rus-ortodoksa arkitekturo. Ĝiaj plej gravaj strukturoj venas de la 16-a jarcento.

La monaĥejo estis fondita fine de 1429 de la monaĥoj Germano kaj Savati, de la monaĥejo Kirilo-Belozerskij en la malgranda arkipelago Solovki.
En la 17-a jarcento ĝi havis 350 monaĥojn, 600-700 servistojn, manfaristojn kaj kamparanojn. En la jaroj 1650 kaj 1660, ĝi estis la bastiono por la *malnovaj kredantoj*. La ribeliĝo de la monaĥejo Soloveckij 1668–1676 estis direktita kontraŭ la Raskol entreprenita de la Patriarko de Moskvo kaj ĉiuj Rusioj Nikono kaj akiris kontraŭfeŭdisman naturon.

* Kategorio Monaĥejo Soloveckij en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 387938
* LCCN: n83140795
* VIAF: 127147883
* ISNI: 0000000122538395
* LIBRIS: 254474
* SUDOC: 176359184
* NKC: kn20030401008
 |
**Urba Muzeo kaj Galerio** estas senprofita organizo establita de la urbo Svitavy. Ĝia sidejo troviĝas en la Budig-vilao kun adreso Mácha-aleo (Máchová alej) 1. En la pasinteco kontraŭ la edifico staris statuo de Patrina amo, kiu estis translokita al parko Jan Palach pro nova urba ĉirkaŭŝoseo.

Transe de ŝoseo staras Ottendorfer-biblioteko, ven kiu havas sidejon Esperanto-Muzeo en la teretaĝo. En la antaŭĉambro estas tetrinkejo. En la supra salono okazas solenaĵoj (prelegoj, koncertoj, teatraĵoj). En la koridoro estas ekspozicio pri la vivo de Valentin Oswald Ottendorfer kaj pri la konstruado de la biblioteko. En la deponejo estas konservita resto de la germanaj libroj el la origina biblioteko. Dum muzea nokto loka studenta teatra ensemblo ludas spektaklon pri la vivo de V. O. Ottendorfer kaj pri lia mecenata laboro en Svitavy.

La Budig-vilao portas nomon de Johann Budig (1832-1915), kiu estis urbestro de Svitavy inter 1894-1902. En la edifico troviĝas ankaŭ ekspozicio pri Oskar Schindler kaj ekspozicio pri la **historio de tolaĵ-lavado**. La muzeo proponas ankaŭ trarigardon de la urbo, t.n. **Urban cirklon de memorindaĵoj**. Krom tio en la Budig-vilao ŝanĝiĝas portempaj ekspozicioj pri diversaj temoj, ekz. pri ludiloj, pri afrikaj bestoj, radio-aparatoj kaj televidiloj k.s. kiuj estas inaŭgurataj kutime dum muzea nokto.

**La ekspozicio pri Oskar Schindler** konsistas el 14 paneloj pri la vivo de viro, kiu savis 1200 judojn dum holokaŭsto en la labrotendaro de proksima Brněnec. Ĉirkaŭ 90 fotoj, mapoj kaj dokumentoj kaj mallonga filmo priskribas la hororan periodon de holokaŭsto kaj ne mankas ankaŭ foto de la fama Listo de Schindler.

**La ekspozicio pri la historio de tolaĵ-lavado** prezentas kvindekon da lav-teknologioj kaj maŝinoj ekde la antikvaj Sumero kaj Egiptujo tra Mezepoko ĝis la modernaj tempoj, do ekde la lavado en riveroj, poste pri simplaj lignaj lavhelpiloj ĝis modernaj lavmaŝinoj.

**Urba cirklo de memorindaĵoj** prezentas ok jarcentojn de la urba historio per vizito de kvardeko plej gravaj memorindaj objektoj

Fontoj
------

* ĉeĥa kaj germana Vikipedioj
* retejo de la muzeo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Urba Muzeo kaj Galerio (Svitavy) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de la muzeo
* Esperantlingva retejo de la urbo[*rompita ligilo*]
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Citronmeliso** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Lamialoj *Lamiales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Lamiacoj *Lamiaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Meliso *Melissa* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***M. officinalis*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Melissa officinalis****Linnaeus |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Citronmeliso  |

 |
| v • d • r |

La **citronmeliso** aŭ **oficina meliso** (*Melissa officinalis*) estas plurjara plantospecio de genro meliso (*Melissa*) el familio lamiacoj *(Lamiaceae)*. Ĝi havas citronodoron, blankajn florojn, devenas el la Mez-Oriento, ŝatas la mediteranean klimaton en Eŭropo. Ĝi kreskas libere nur sporada, ĝi estas jam kultivata spicplanto, kuracplanto de jarcentoj.

Disvastiĝo, historio
--------------------

Ĝin disvastigis en suda Exuropo la grekoj, en la okcident-exuropajn monaĥejajn ĝardenojn kunportis la benediktanoj. Imperiestro Karlo la Granda en ĉ. 810 ordonis (*Capitulare de vilis*) ties kultivadon. En okcidenta Eŭropo, ĝi estas senescepte ĝardene kultivata. La planto enhejmiĝis en partoj de Hungario kaj Norda Ameriko.

Ĝi estis unu efikaĵo en la t.n. **karmelita akvo** (*spiritus melissae compositus*) de la svisa Paracelsus.

Priskribo, kultivado
--------------------

Ĝi povas atingi la alton de 150 cm, la folioj estas ovoformaj, milde krenelaj, citronodoraj. La folioj staras sur la kvareĝa tigo vid-al-vide. La planton karakterizas ankaŭ la lanugeco kaj la iom vila tigo.

Oni semas la grajnojn en aprilo-majo, oni kolektas ties ŝosojn *(Melissae herba)* kaj foliojn *(Melissae folium)* en komenco de la florado en julio-aŭgusto.

Efikaĵoj
--------

La efikaĵoj de la melisa folio estas la volatilaj oleoj (citronelalo, citralo), la tanaĵoj, la flavonoidoj, la kafoacido, la rezino kaj la saponino.

Uzado kiel kuracaĵo
-------------------

Pro la virusdetrua efiko, oni uzas ĝin en kremaĵoj kontraŭ lipherpeto (*Herpes simplex*). Ties teo kaj la volatila oleo trankviligas la nervojn, koron, kontraŭspasmema. Ĝi vigligas la digestadon, oni ofte uzas ĝin kontraŭ kapdoloro, maldormemo, dorma perturbo.

Uzado kiel spicaĵo
------------------

En la kuirarto uzatas la freŝaj folioj de tiu planto. Meliso fajnigas ĉefe salatojn, fiŝsaŭcojn, supojn, likvorojn kaj marinaĵojn.

* Citronmeliso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Citronmeliso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Citronmeliso en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**André-Aimé-René MASSON** (naskiĝinta 4-an januaro, 1896 - mortinta 28-an oktobro, 1987) estis franca artisto.

Masson naskiĝis en Balagny-sur-Thérain, proksime al Senlis en Pikardio, sed kreskis en Belgio. Li studis arton en Bruselo kaj Parizo. Li batalis por Francio en la Unua Mondmilito kaj estis serioze vundita.

*Femme tourmentée*, 1942
La pli malfruaj verkaĵoj de Masson montras intereson pri kubismo. Li pli malfrue kuniĝis kun Superrealismo, kaj li estis unu el la plej entuziasmaj uzintoj de aŭtomata desegnado, farinte nombron da aŭtomataj verkaĵoj per plumo kaj inko. Masson ofte trudis sin labori sub severajn kondiĉoj, ekzemple, post longaj periodoj de tempo sen nutraĵo aŭ dormo, aŭ sub la influoj de drogoj. Li kredis je trudi sin en reduktitan staton de konscio helpus lian arton esti libera el racia kontrolo, kaj tiel proksimiĝus al la funkciadoj de lia subkonscia menso.

Ekde ĉirkaŭ 1926 li eksperimentis per ĵeti sablon kaj gluaĵon sur kanvaso por fari oleajn pentraĵojn bazitajn ĉirkaŭ la formoj kiuj formiĝis. Antaŭ la fino de la 1920-aj jaroj, tamen, li ektrovis aŭtomatismon iome restriktanta, kaj li forlasis la superrealisman movadon kaj turnis sin anstataŭ al pli strukturita stilo, ofte produktinte verkaĵojn kun perforta aŭ erotika temo, kaj farinte nombron da pentraĵoj en reago al la Hispana Enlanda Milito (li kuniĝis denove kun la Superrealistoj dum la fino de la 1930-aj jaroj).

Sub la okupado germana de Francio dum la Dua Mondmilito, lia verko estis kondamnita per la Nazioj kiel degenerinta. Kun la helpo de Varian Fry en Marsejlo, Masson eskapis la nazia reĝimo sur ŝipo al la franca insulo Martiniko, el kie li kontinuis per iri al Usono. Je alveno en Novjorko, Usono, doganaj oficistoj inspektinte la pakaĵojn de Masson, trovis kaŝitan aron de liaj erotikaj desegnaĵoj. Denuncinte ilin kiel pornografia, ili disŝiris ilin antaŭ la okuloj de la artisto.

Loĝinte en New Preston, Konetikuto, liaj verkaĵoj fariĝis grava influo je amerikaj abstraktaj ekspresionistoj. Post la milito, li reiris al Francio kaj ekloĝis en Aikso Provenca kie li pentris nombron da pejzaĝoj.

* Kategorio André Masson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 137344
* GND: 11857874X
* LCCN: n79144794
* VIAF: 36926103
* ISNI: 0000000121280679
* LIBRIS: 328287
* SUDOC: 027210669
* BNF: 11930229r
* ULAN: 500030295
* NDL: 00449087
* RKD: 53151
* NKC: js20060120050
* ICCU: CFIV089143
* BNE: XX1017158
 |
**Krk** (itale *Veglia*, latine *Curicum*, esperante **Kuriko**, venecie **Vegia**) estas la plej norda adriatika insulo de Kroatio. Ĝi ampleksas areon de 410 kvadrataj kilometroj, ĝia plej alta pinto estas Obzova (556 m). La insulo havas ĉirkaŭ 17 800 loĝantojn.

Historio
--------

Ĝi estas loĝata jam ekde la nova ŝtonepoko, la romianoj aperis en la 1-a jarcento, la slavoj en la 7-a jarcento. La romianoj time retiriĝis al la okcidente situanta urbo *Curicum* (Krk), kiun oni nomis dum la bizanca rego *Vekla*. La grek-novlatina paroldialekto vivtenis tie ĝis la 19-a jarcento.

Ekde 1000 batalis por la insulo Venecio kaj la Kroata reĝlando, kiu estis ekde 1059 posedaĵo de la kroatoj. Ĝin posedis inter 1133 kaj 1480 la Frankopan-grafoj (*Frangepan*), kiuj akceptis regon de la hungara reĝlando kaj kiuj estis samtempe membroj de la venecia grandkonsilio.

Dum la kroata regado estiĝis (ĉ. 1100) la trovita surskribo de Baška, skribita en la glagolita slava aboco. Ĝi estas la plej grava kroata lingvomemoraĵo. Krk estis ĝis 1797 sub regado de Venecio poste de la Aŭstra Imperio. Post la unua mondmilito, ĝi estis parto de la Serba-Kroata-Slovena Reĝlando. Dum la dua mondmilito, ĝin okupis germanaj trupoj, poste iĝis parto de Jugoslavio, ekde sendependiĝo de Kroatio, parto de tiu.

Geografio
---------

La orienta parto de Krk estas rokoza kaj senarba, la meza parto estas produktema, la okcidenta parto havas florantan agrikulturon (mediteraneaj fruktoj, vitokultivado, vinproduktado, besto- kaj abelbredado).

Pro la geologia strukturo de la insulo (karsta kalkŝtono kaj fliso), multas la rapidaj rojoj kaj fontoj. Ĝi havas du malgrandajn lagojn, kiuj servas ankaŭ por trinkakvo.

Servoj
------

La ponto
La insulon interligas kun la tero – ekde 1980 - ponto longa de 1039 m (unu betonarko longas 390 m). La aŭtovojo sur ĝi larĝas 10 m, sed en la kontruaĵo havas lokon por la diversaj tuboj, ekz. naftotubo liveras nafton el haveno de Omišalj al la naftorafinejoj de Dalmatio. Same alvenas trinkakvo sur la insulon per tuboj.

La Flughaveno Rijeko sur la insulo Krk estas grava transportejo por la regiono.

Urbo Krk
--------

La urbo Krk en Kroatio
La urbo de Krk fondiĝis sur la monteto super la Krk-golfo. Ĝia fama vidindaĵo estas la katedralo el la 12-a jarcento kaj la fortikaĵoj de la Frangepan-familio.

Referencoj
----------

1. ↑  La esperantigon **Kuriko** uzis Jorge Camacho en sia artikolo *La mava lingvo*, en la libro *Lingva arto*, p. 33.

* Kategorio Krk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Károly Hajós** [kAroj hajOŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Hajós Károly** estis hungara kuracisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Hartstein* ĝis 1908, lia fratino estis Erzsébet Mária Hajós.

Károly Hajós (alergiologo) naskiĝis la  29-an de marto 1891(nun 1891-03-29) en Nyíregyháza, li mortis la 10-an de decembro 1976 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Hajós (alergiologo) maturiĝis en luterana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1908, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1913, sed pli frue li studis ankaŭ Berlino kaj Parizo. Li batalis dum la 1-a mondmilito, poste li praktikadis en la universitato aŭ ties kliniko, poste inter 1927–1930 li estis asistanto, pli poste li estis altigita ĉefkuracisto. Intertempe li kompletigis sian diplomon pri internaj malsanoj en 1927, post 2 jaroj lia habilitiĝo okazis. En la sekvaj jaroj li estis ĉefkuracisto en pluraj hospitaloj ĝis la emeritiĝo en 1968. Li kandidatiĝis en 1952, li doktoriĝis (DSc) en 1957 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, krome en 1950 li profesoriĝis. Lia edzino naskis filinon en 1921. Li ricevis premiojn inter 1947-1967.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A belső secretios betegségek* (1935)
* *Asthma, ekzema és rokon kórképek az allergia tanának tükrében* (kunaŭtoro, 1944)
* *Nehézlégzés* (1954)
* *Allergiás betegségek* (1961)

Memorigiloj
-----------

* memormedalo "Hajós Károly"

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 862165
 |



* Portalo pri Biografio
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Steinen |


**Steinen** estas komunumo en la distrikto Ŝvico en Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis 3100 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

La komunumo Steinen situas sur la flotebenaĵo de la rivero *Steiner Aa* nordoriente de la Lago de Laŭerco.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Steinen limas en nordoriento al Sattel, en sudoriento al Ŝvico, en sudokcidento al Laŭerco, kaj en nordokicento al Steinerberg.

Trafiko
-------

Steinen disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Ŝvico al Arth-Goldau. Norde de la vilaĝo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 8 de Ŝvico tra la Sattel-Pasejo al Pfäffikon, kaj en la sudo la svisa aŭtovojo A4.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Steinen datiĝas el la jaro 1124 kiel *Steina*. Dum mezepoko Steinen akiris kiel merkatoloko regionan signifon. En frua mezepoko en Steinen regis la Grafoj de Lencburgo, kies heredantoj estis la Grafoj de Kiburgo kaj post la Habsburgoj. Kvankam ankoraŭ ĉirkaŭ la jaro 1300 la Habsburgoj posedis bienojn en Steinen, la vilaĝo tiam jam devis esti konsiderata kiel parto de la Lando Ŝvico. Komence de la 14-a jarcento ankaŭ loĝantoj de Steinen partoprenis la raboatakojn al la limregionoj de Einsiedeln, kio en 1315 kondukis al la Batalo de Morgarten. Ĝis 1598 al la paroĥo Steinen apartenis ankaŭ Sattel kaj Rothenthurm. De Steinen devenas la fama ŝvica nobela familio Stauffacher, el kiu devenis multaj landĉefoj de Ŝvico.

Vidu ankaŭ
----------

* Steinen
* Steinen (stacidomo)

Referencoj
----------

1. ↑  Fonto: *Andreas Meyerhans*: *Steinen* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-12-15)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Steinen SZ en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Steinen
* Steinen en la Historia Leksikono de Svislando

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Ŝvico |
| --- |
| maldekstraAlpthal • Arth • Illgau • Ingenbohl • Laŭerco • Morschach • Muotathal • Oberiberg • Riemenstalden • Rothenthurm • Sattel • Ŝvico • Steinen • Steinerberg • Unteriberg |  |

 |
dekstra
**Hariĉavank** aŭ **Monaĥejo de Hariĉ** (armene Հառիճավանք) estas armena monaĥejo de la 7-a jarcento situanta proksime de la vilaĝo Hariĉ, en Ŝirako, Armenio. La vilaĝo troviĝas je 3 km sudoriente de la urbo Artik.

Hariĉavank estas konata kiel unu el la plej famaj monaĥaj centroj en Armenio kaj ĝi estis aparte fama pro sia lernejo pri manskribado kaj bildigado dum la mezepoko. Arkeologiaj elfosadoj de 1966 indikas ke Hariĉ ekzistas ekde la 2-a jarcento a.K. kaj estis unu el la plej konataj fortikaĵurboj en Armenio.

La plej malnova parto de tiu armena monaĥejo estas la preĝejo sankta Gregorio la Iluminanto. La fonda dato de la monaĥejo estas nekonata, sed verŝajne oni konstruis ĝin post la 7-a jarcento, kiam la preĝejo Sankta Gregorio estis starigita.

La katedralo de la Sankta Dipatrino dominas la monaĥan komplekson. Ĝi estis konstruita sub la ordonoj de Zakare Zakarian, ĉefkomandanto kaj princo kiu regis en Orienta Armenio en la 13-a jarcento kune kun sia frato Ivane Zakarian.

* Hariĉavank en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hariĉavank en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Brahina distrikto** — (beloruse *Брагінскі раён*, ruse *Брагинский район*). Administrada subdivido en Homela regiono de Belorusio. Situas en sudorienta parto de regiono. Areo estas 1900 da km2. Estis fondita la 1-a de decembro 1926 jaro en konsisto de Reĉica provinco, de la 9-a de junio 1927 jaro eniris en konsisto de Homela provinco, de la 15-a de januaro 1938 jaro — en konsisto de Palesjea regiono, la 8-a de januaro 1954 jaro eniris en konsisto de Homela regiono. Estas eldonata gazeto "Lumturo de Palesje".

Loĝlokoj kaj administrada subdivido
-----------------------------------

La distrikto estas subdividita je 12 vilaĝaj sovetoj. La distrikto havas nuntempe ĉirkaŭ 80 da loĝlokoj. Pli grandaj estas Brahin - administrada centro de la distrikto, kaj Kamarin. Parto de tiatempaj loĝlokoj estis elmigrigitaj post Ĉernobila katastrofo pro forta malpurigado per radioaktivaĵoj.

Naturo
------

Areo estas ebena kun mezaj altaĵoj inter 110 kaj 120 da metrojn. Averaĵaj temperaturoj estas: en januaro: -6,60 laŭ Celsio, en julio: +180 laŭ Celsio. Kvanto precipitaĵoj estas 533 da mm jare. Vegetaĵara periodo estas 194 da tagoj. Pli grandaj riveroj estas Dnepro (ĉe landlimo inter Belorusio kaj Ukrainio) kaj Brahinka, estas multe da lagoj. Arbaroj okupas ĉirkaŭ 30 % de areo.

Elfosaĵoj
---------

Torfo, argilo.

Agrokulturo
-----------

Antaŭ 1986 jaro estis disvastiĝitaj bovbredado, porkbredado, ŝafbredado, terpomkulturado, cerealkulturado, furaĵkulturado, linkulturado. Poste, ĉi tio ŝrumpis pro radioaktiva malpurigo. Nuntempe realigas eksperimentoj pri agrokulturo en ĉi tiaj kondiĉoj.

Komunikado
----------

Fervojo inter Ĉernigov kaj Ovruĉ, aŭtomobilaj vojoj inter Ĥojniki, Brahin kaj Kamarin, kaj inter Brahin kaj Ĥolmeĉ.

* Kategorio Brahina distrikto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Akvoverŝa festo** estas lunkalendara novjara festo de tajoj de Yunnan-provinco en marto aŭ aprilo.

Drakboatoj
----------

Kelkajn tagojn antaŭ la festo la tuta subprovinco jam vigliĝas. La konkurso de drakboatoj kaj vizito al bazaro komenciĝas antaŭ la festo. En Ginghong, ĉefurbo de Xishuangbanna, troviĝas Lancang-rivero. La konkurso de drakboatoj okazas sur la rivero. Pli ol 10 trupoj el la tuta subprovinco partoprenas en la konkurso. La drakboatoj mallarĝaj kaj longaj, ĉiu kun pli ol 20 boatistoj en bela nacia kostumo, kuras laŭ la fluo. Tiam ambauflanke de la rivero okazas granda aktivado. Laŭ la rivero oni vendas diversajn komercaĵojn. Tajaj fraulinoj vestitaj per diversaj koloraj tubĵupoj, kun floroj sur la kapo kaj ombrelo en la mano, staras antau vicoj da butikoj, kio formas belan bildon.

La Festo
--------

La ekvinorcon laŭ la luna kalendaro venas la Akvoverŝa Festo. Escepte de maljunuloj, infanoj kaj policanoj oni verŝas akvon sur ĉiujn. Ekde mateno, kun sitelo, kuvo, ĉerpilo au akvopafilo oni amasiĝas ĉe la vojo kaj interverŝas. Viroj kaj virinoj, junuloj kaj maljunuloj, konatoj kaj nekonatoj forgesas ĉagrenon kaj malagrablaĵon, ĝojplene kuras kaj interverŝas per akvo. Personoj malsekiĝintaj ĝuas tian feliĉan kaj benan akvon.

En la strato oni organizas amuzan paradon. Venas aŭtoj ornamitaj per diverskoloraj floroj kaj rubandoj. En la autoj gefraŭloj verŝas akvon sur irantojn kaj ĉi tiuj faras la samon. Venas trupo de elefantoj, kies kapoj portas florkronon. Sur ilia korpo staras kanseĝo, sur kiu sidas fraulino en bela vesto. Vidinte tion, fraŭloj svarmas al la elefantoj kaj verŝas akvon. Post ilia foriro la fraŭlinoj sur la elefantoj estas jam malsekiĝintaj. Akvo fluas ankaŭ laŭ la oreloj de la elefantoj. Venas kantdanca trupo. Tajaj fraŭloj dancas kaj kantas, akompanate de tamburado, kaj taj-aj fraŭlinoj disverŝas akvon al spektantoj. Ankaŭ la spektantoj verŝas akvon sur gefraŭlojn.
**Keinohrhasen** estas germanlingva romantika filma komedio de la reĝisoro, produktisto kaj aktoro Til Schweiger, kiu ludas en unu el la du ĉefaj filmaj roloj. La filmo publikiĝis la 20-an de decembro 2007 kaj ene de ok semajnoj post la kineja prezento en Germanio vidiĝis per pli ol 5 milionoj da spektantoj, do estis eksterordinare sukcesa.

sceno el la filmo

Enhava skizo
------------

Temas pri stereoripe memfida, aroganta kaj bonaspekta juna ĵurnalisto de sensacia gazeto, kiu provas trompi iujn stelulojn kaj enpuŝiĝi en ilian privatan vivon, por kolekti materialon por sia gazeto. Post kiam unu el tiaj kampanjoj fiaske kaj hontige malsukcesas, malamuzita juĝistino kondamnas lin je 300 horoj da sensalajra laboro en urba infanvartejo, por akiri almenaŭ minimumon da socia respondeco. En la infanĝardeno li rerenkontas knabinon, kiun li dum la infanaĝo terure ridindigis kaj kiu nun havas ŝancon venĝi sin. Ŝi reprezenatas malan tipon: junan virinon sen ajna moda pretendo, sen memfido, timida kaj tre svelta intelektulino kun fortaj okulvitroj, kvankam malgraŭ ĉio neniel malbela. Dum la fluo de la filmo aperas pluaj karikature troigitaj kaj tamen iusence tre realismaj plenkreskulaj roluloj, kaj centran rolon ankaŭ havas la infanoj de la infanvartejo, kiuj ravas per junula ĉarmo kaj per tio ankaŭ ŝanĝas la arogantan ĉefrolulon. Krome impresa nombro de multaj naciaj kaj internaciaj filmaj steluloj partoprenas, kaj la senskrupula laboro de skandala gazeto bone satire prezentiĝas. Finfine la heroo plimaturiĝas, kaj la filma fino estas tute romantika.

"Anna" kaj iuj el la infanvartejaj idoj

Fonaj notoj
-----------

Kvankam la baza historio de la filmo - aroganta belulo konfrontiĝas kun ŝajne malbela timidulino, li iĝas kavalira princo kaj ŝi amata belulino - ŝajnas estis ne aparte nova materialo konata el multaj aliaj fabeloj kaj romantikaj filmoj, la realigo de la filmo estas tre sprita, la roluloj karikature trafe karakterizitaj kaj krome la etoso de la metropolo Berlino bone kaptita. Nelaste elstaras la infanaj aktoroj, kaj el ili ĉiuj kvar infanoj de Til Schweiger, kiuj - de la 12-jara knabo Valentin ĝis la 5-jara knabino Emma - havas brilajn rolojn. La filmo gajnis plurajn altrangajn kinejajn premiojn.

Kion signifas la stranga filma titolo "senorelaj leporoj", ne malkaŝiĝu ĉi tie - regante la germanan lingvon, indas mem vidi la filmon kaj tie kapti la detalojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficialaj paĝoj de la filmo *Keinohrhasen* Arkivigite je 2008-12-01 per la retarkivo Wayback Machine
* informoj el la paĝaro "kino.de"
**La Celestina**, unu de la ĉefaj verkoj de la Antaŭrenesanco en Hispanio.
Oni uzas la terminon **Antaŭrenesanco** al preciza epoko kaj historia kaj kultura (arta kaj stetika) kiu konstituas la transiron inter la Mezepoko kaj la Renesanco, ekzemple en Hispanio.

Historia epoko
--------------

Tiu epoko enhavas en la Regno de Kastilio la jarojn de la regadoj de Johano la 2-a (1405-1454), granda protektano de la beletro kaj artoj, Henriko la 4-a, epoko kiu estis ia halto, kaj la Katolikaj Gereĝoj Isabel kaj Fernando. En la regno de Aragono, aliflanke, oni vivis transiron similan sub Alfonso la 5-a (1416-1458), sed tiu komenca elano estis iom kaŝita de la plej brilo de la kastilia Renesanco. La plej elstaraj aŭtoroj estis Bartolomé Torres Naharro, Gil Vicente kaj Fernando de Rojas

Karakteroj
----------

En literaturo
-------------

* Íñigo López de Mendoza, Markizo de Santillana,
* Juan de Mena, kiu enkondukas la uzadon de la alegorio iome imite al Dante Alighieri,
* Gómez Manrique
* Jorge Manrique
**Zitterklapfen** (germane, prononco proksimume [**Ci**trklapfn] respektive respektive en pli norda prononco [**Ci**taklapfn]) estas siluete klare distingebla monto en la fonta montaro de rivero Lech, parto de la norda, kalka regiono de la Alpoj en Centra Eŭropo. Ĝi apartenas al la federacia lando Vorarlbergo de Aŭstrio. La monto altas 2403 metrojn kaj unuafoje grimpiĝis en 1878. La nomero *"Zitter-"* (la verbo "zittern" en la germana signifas "tremi") laŭdire devenas de la tremado de la en la supra, seka montoparto tre magraj kaj forte vente movataj arboj - la nomero *"Klapfen"* en la loka lingvaĵo signifas "roka kapo".

Eblas grimpi la montopinton de nordo ekde la lokoj *Au* respektive *Schoppernau* tra la kabano *Bergkristallhütte*, aŭ de sudo tra la loko *Buchboden* en la valo *Großes Walsertal*. La grimpo de nordo, la komenca punkto 1 600 metrojn super la marnivelo, laŭdire estas pli interesa kaj aventurema, parte proksima de krutaj deklivoj, kaj daŭru 4,5 ĝis 6 horojn. La grimpo de sudo, ne tiom kutima, laŭdire estas pli rutina kaj daŭru 3,5 ĝis 5 horojn. Supre impresas panorama vidaĵo de la tuta fonta montaro de rivero Lech.

montodekliva paŝtejo

* Kategorio Zitterklapfen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  

360-grada montopinta panoramo sur la monto Zitterklapfen360-grada montopinta panoramo sur la monto Zitterklapfen
**Luiz Carlos MACIEL** (Porto Alegre, Brazilo, 15-a de marto, 1938) estas verkisto, ĵurnalisto kaj scenaristo brazila.

Diplomiĝis pri Filozofio en 1958 Dum kiam li studis, li laboris kiel direktoro kaj aktoro en ne-profesia teatro. En 1959 li komencis studi senpage en la Lernejo pri Teatro de Universitato de Bahio. Em tiu okazaĵo, li konis la filmiston Glauber Rocha, la verkiston João Ubaldo Ribeiro kaj la kantiston Caetano Veloso, inter aliaj. Glauber estis, fakte, la principa aktoro en unu el liaj filmetoj, nomita *A cruz na praça*.

En 1960 li ricevis alian sem-pagaĵon, nun de la Rockefeller Foundation, por ke li studu ĉe Carnegie Institute of Technology, en Pittsburgh, Usono, kie li studis pri teatra direktorado kaj film-verkado, dum 18 monatoj. Kiam li revenis al Salvador, li fariĝis instruisto de la Lernejo pri Teatro kaj direktis kelkajn teatraĵojn.

En 1964, li transloĝiĝis al Rio-de-Ĵanejro, ek-instruis em la Conservatório Dramático Nacional kaj laboris en kelkaj lokaj ĵurnaloj, kiel Jornal do Brasil, Última Hora kaj la revuo Fatos e Fotos.

Konata kiel la"pensisto de la kontra-kulturo", li famiĝis en la 1960-aj jaroj kaj 1970-aj jaroj pro siaj ideoj pri la *underground*. Li estis unu el la fondintoj de la ĵurnalo O Pasquim, en 1969.

Dum la 1970-aj jaroj, dum kiam Brazilo vivis diktaturon, li kaj la plej parto de la skipo de la ĵurnalo O Pasquim estis arestitaj de la tiamaj militistoj, dum 2 monatoj.

Bibliografia
------------

* *Samuel Beckett e a solidão humana* (Samuel Beckett kaj la homa soleco)
* *Sartre, vida e obra* (Sartre, vivo kaj laboro)
* *Nova consciência* (Nova Konscio)
* *Negócio seguinte* (Venonta Afero)
* *A morte organizada* (Organizita morto)
* *Anos 60* (La 60aj Jaroj)
* *Eles e Eu — Memórias de Ronaldo Bôscoli* (Ili kaj Mi - Memoroj de Ronaldo Bôscoli ) - kun Ângela Chaves
* *Geração em transe, memórias do tempo do tropicalismo* (Freneza Generacio, memoroj de la tempoj de Tropikalismo)
* *Dorinha Duval, em busca da luz* (Dorinha Duval, serĉante la lumon) - kun Maria Luiza Ocampo
* *As quatro estações* (La Kvar Sezonoj)
Sur la satelitobildo farita en somero ĉe la Alpoj bone estas rekonebla la (klimata) neĝolimo, kiu situas je proksimume 3000 m s.m..
**Neĝolinio** aŭ **neĝolimo** estas la suba linio (limo) de la konstante neĝokovrita geografiaĵo. Ĝi estas neregula linio, ĉe kiu la akumuliĝanta neĝokvanto egalas al la degelanta neĝokvanto. La neĝolimo pli-malpli kongruas kun la klimata nulgradolimo.

Neĝolimo kaj neĝofalolimo
-------------------------

Dum la neĝolimo dependas ĉefe de la klimato kaj la geografia situo (latitudo kaj lokaj influoj kiel ekzemple sunradiado, kiu sur norda hemisfero estas pli forta ĉe suddeklivo ol norddeklivo de monto), la neĝofalolimo (tio estas la altecolimo super kiu precipitaĵo falas en formo de neĝo) dependas de la aktuala vetero.

Klimata firnolimo
-----------------

La averaĝa alteco de la neĝolimo sur la glaĉeroj en montaro kongruas proksimume kun la limo inter nutra regiono kaj degelregiono de glaĉero, la tiel nomita **klimata firnolimo** aŭ **klimata glaĉerolimo**. Supre de tiu limo preskaŭ ĉiu neĝofalo kondukas al firniĝo kaj poste tra metamorfozo al glaĉeriĝo. Sub tiu limo la neĝo en somero fordegelas.

Altiĝo de la neĝolimo pro la tutmonda varmiĝo
---------------------------------------------

Pro la tutmonda varmiĝo oni povas observi dum la lastaj jaroj atiĝon de la neĝo limo kaj sekve fordegelon de la glaĉeroj, kiuj situas sub tiu-ĉi limo. Ĉar la temperaturo en la suba atmosfero malaltiĝas je proksimume 6°C po kilometro de sube al supre, averaĝa altiĝo de la meza jara temperaturo signifas altiĝon de la neĝolimo je proksimume 300 m. Por la Alpoj tio ekzemple signifas, ke pro la altiĝo de la neĝolimo de 2900 al 3200 m la glaĉeroj, kies nutra areo situas sub 3200 m, en la venontaj jaroj iom post iom malaperos.

Geografiaj faktoroj influantaj la neĝolimon
-------------------------------------------

La alteco de la neĝolinio super la marnivelo dependas unuavice de la latitudo, tiam de la direkto de la surfaco (suno kaj vento altigas la neĝolinion eĉ je 1 km). La alteco de la neĝolinio varias de nulo (arkto) ĝis 5-6500 m (Andoj, Kilimanĝaro). La neĝolimo povas forte varii loke, ĉar la loka neĝolimo pro lokaj influoj ekzemple en mallarĝaj ombraj kaldronoj povas situi pli profunde ol la averaĝa klimata neĝolimo.

Vidu ankaŭ
----------

* Arbarolimo
* Alta montaro
* Neĝofalolimo
* Neĝo
* Glaĉero
* Glaciologio

* Kategorio Neĝolinio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pri la komunumo
---------------

**Beurnevésin** estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 144 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Bernevésin situas en la nordo de la kantono ĉe la franca landlimo proksimume 10 kilometrojn nordoriente de la distriktĉefloko Porrentruy. La teritorion de la komunumo senakvigas la rivereto *Vendline*, kiu alfluas al Allaine en Delle en Francio. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,1 km², de kiuj 38% estas kovritaj de arbaro, 56% servas por agrikulturo kaj 5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Beurnevésin limas en nordoriento al Pfetterhouse (Francio), en sudoriento al Bonfol, en sudokcidento al Damphreux, en okcidento al Lugnez, kaj en nordokcidento al Réchésy (Francio).

Trafiko
-------

La komunumo Beurnevésin situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika transportreto ĝi estas konektita per buslinio tra Coeuve kaj Lugnez al Porrentruy.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Beurnevésin datiĝas el la jaro 1270 kiel *Brunnevisin*.
Dum mezepoko la vilaĝo Beurnevésin apartenis al la princepiskopejo de Bazelo kaj estis submetita al la majoro de Coeve. Post la franca revolucio de 1792 ĝi dum unu jaro apartenis al la Raŭraka Respubliko, kiu kiel departemento *Mont Terrible* estis integrita al Francio. De 1800 ĝis 1815 Beurnevésin apartenis al la franca departemento Haut-Rhin, kaj en la jaro 1816 ĝi per dekreto de la Viena Kongreso de 1815 fariĝis parto de la distrikto Porrentruy de Kantono Berno. Ek de la 1-a de januaro 1979 Beurnevésin apartenas kun la tuta distrikto al la nova Kantono Ĵuraso.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Bernard Prongué*: *Beurnevésin* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-04-28)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Beurnevésin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Beurnevésin en la kantona retejo Arkivigite je 2013-04-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Beurnevésin en la Historia Leksikono de Svislando

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Porrentruy |
| --- |
| maldekstraAlle • Basse-Allaine • Beurnevésin • Boncourt • Bonfol • Bressaucourt • Bure • Clos du Doubs • Coeuve • Cornol • Courchavon • Courgenay • Courtedoux • Damphreux • Fahy • Fontenais • Grandfontaine • Haute-Ajoie • La Baroche • Lugnez • **Porrentruy** • Rocourt • Vendlincourt |  |

 |
La **Universitato de la Subŝtato Rio-de-Ĵanejro** (portugale Universidade do Estado do Rio de Janeiro, **UERJ**) estas subŝtata publika universitato de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejro. Ĝi estis fondita per dekreto de la 4-a de decembro 1950, kiu kunigis kelkajn pli antikvajn fakultatojn de la urbo Rio-de-Ĵanejro, la plej malnova inter ili la Fakultato de Ekonomikaj Sciencoj (*Faculdade de Ciências Econômicas*), fondita la 12-an de oktobro 1930.

En 1950 Rio-de-Ĵanejro estis la ĉefurbo de Brazilo kaj tiam troviĝis en la Federacia Distrikto, kiu, post transiro de la ĉefurbo al Braziljo en 1960, dum iom da tempo nomiĝis Subŝtato Gvanabaro. Pro tio antaŭaj nomoj de la universitato estis "Universitato de la Federacia Distrikto" (*Universidade do Distrito Federal*), "Universitato de Rio-de-Ĵanejro" (*Universidade do Rio de Janeiro*) kaj "Universitato de la Subŝtato Gvanabaro" (*Universidade do Estado da Guanabara*).

Pli ol 70-jara, kun 8 kampusoj, pli ol 90 bakalaŭraj aŭ licenciaj kursoj, 60 magistriĝaj kursoj kaj pli ol 45 doktoriĝaj kursoj, pli ol 2 800 profesoroj kaj 43 mil studentoj, UERJ estas nuntempe unu el la plej grandaj kaj plej renomaj de sia lando kaj de Latinameriko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

* Kategorio Universitato de la Subŝtato Rio-de-Ĵanejro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 728323
* GND: 5197782-5
* LCCN: n79107892
* VIAF: 133484619
* ISNI: 0000000109416510
* SUDOC: 031259766
* BNF: 122509171
* NKC: ko2009482949 ko2009482948, ko2009482949
 |
Amerigo Vespucci
**Amerigo VESPUCCI** [ameˈriːɡo veˈsputtʃi] (naskiĝis la 9-an de marto 1454, mortis la 22-an de februaro 1512) estis itala komercisto, esploristo kaj kartografo je la servo de Hispanio. De lia nomo devenas Ameriko, la nomo de la kontinento.

Li naskiĝis en la itala urbo Florenco (itale firenze) en 1454. En 1492 li translokiĝis al Sevilo, Hispanio, kie li laboris kun Juanoto Berardi, florencano kiu estis rilata al la negoco de oro kaj sklavoj. Post la morto de Berardi, Vespucci eniris al la ŝipirado.

Inter 1499 kaj 1502 li translokiĝis al Lisbono, el kie li plurfoje vojaĝis al Ameriko. Li estis membro de la ekspedicio de Gonzalo Coelho, sub la portugala krono, en 1501. En tiu ekspedicio li iris al la insularo Cabo Verde, al Brazilo kaj al La Patagonia, proksime al la Magelana markolo. Tiel li pruvis ke tiuj ĉi landoj estis alia kontinento. Li rakontis tiun ĉi vojaĝon en letero al Lorenzo di Pierfrancesco de Medici, eldonita en Parizo en 1502 kun la titolo *Mondus Novus*. En la enkonduko de la verko *Comographie introdutio* (eldonita en 1507), Martin Waldseemüller, donis al la nova kontinento la nomon Ameriko, honore al Vespucci.

* Amerigo Vespucci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Amerigo Vespucci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* informo en la Katolika Enciklopedio pri Amerigo Vespucci (angle)
* informo en la retejo *americas-fr.com* pri li (france)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 48752
* GND: 118768247
* LCCN: n50013949
* VIAF: 8183531
* ISNI: 0000000121197904
* LIBRIS: 268268
* SUDOC: 031056806
* BNF: 12234845j
* NLA: 35383329
* NDL: 00621597
* BIBSYS: 90629779
* NKC: xx0025311
* ICCU: CFIV054607
* BNE: XX958919
 |
**Zuzgen** estas komunumo en la distrikto Rheinfelden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 848 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo Zuzgen situas inter montetoj de la Tavola Ĵuraso en la meza Möhlin-Valo, kiun trafluas la rivereto *Möhlinbach*.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 8,40 km², de kiuj 2,89 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,45 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 637 m s.m. en la sudo de la komunumo, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 360 m s.m. borde de la rivereto *Möhlinbach* ĉe la komunuma limo al Zeiningen.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo limas en nordokcidento al Zeiningen, en nordo al Mumpf, en nordoriento al Obermumpf, en sudoriento al Hellikon, kaj en sudokcidento al Buus (Kantono Bazelo Kampara).

Trafiko
-------

La komunumo Zuzgen estas konektita al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio den Möhlin al Wegenstetten.

La komunumo situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A3 troviĝas proksimume 6 kilometroj nordokcidente en Rheinfelden.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Zuzgen datiĝas el la jaro 1288 kiel *Zuzchon*.

En mezepoko la plej gravaj bienposedantoj en Zuzgen estis la Monaĥejo Säkingen kaj la Habsburgoj estis la regantoj kaj posedantoj de la alta jurisdikcio pri la vilaĝo. Post la Milito de Waldshut en la jaro 1468 la Habsburgoj pandigis la tutan Frick-Valon al Burgonjo, sed post la burgonja malvenko dum la Burgonjaj Militoj kontraŭ la Svisa Ĵurkomunumo, la regiono revenis sub la kontrolon de la Habsburgoj, kiuj pluregis tie ĝis la jaro 1797, kiam la francoj okupis la regionon. Ek de tiam la Frick-Valo formis francan protektoraĵon, kiu en la jaro 1802 estis integrita kiel Kantono Frick-Valo al la Helveta Respubliko kaj en la jaro 1803 fariĝis parto de Kantono Argovio, kaj Zunzgen estiĝis komunumo de la argovia distrikto Rheinfelden.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Zuzgen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Zuzgen

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Rheinfelden |
| --- |
| Hellikon • Kaiseraugst • Magden • Möhlin • Mumpf • Obermumpf • Olsberg • **Rheinfelden** • Schupfart • Stein • Wallbach • Wegenstetten • Zeiningen • Zuzgen |  |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Granda Morava aŭ Moravio. |

Koordinatoj: 48° 10′ 25″ N 16° 58′ 33″ O﻿ / ﻿48.17361 °N, 16.97583 °O﻿ / 48.17361; 16.97583 (mapo)

Fonto de Moravo ĉe Králický Sněžník
**Moravo** (ĉeĥe kaj slovake *Morava*, germane *March*) estas la plej signifa kaj la plej longa rivero en Moravio. Ĝi estas alfluo de rivero Danubo, en kiun ĝi enfluas de maldekstre ĉe la slovaka urbo Bratislava. Ĝi fontas ĉe Králický Sněžník en la supermara alteco de 1.380 m kaj ĝia longeco de fluo estas 353 km. Ĝia moravia parto ĝis kunfluejo kun la plej alflua rivero Dyje estas la plej malalta kaj samtempe la plej suda loko de Moravio.

Pejzaĝe interesajn sektorojn kreas precipe la regiono de Litovelské Pomoraví kaj karstaj aperaĵoj en la karsto de Mladeč. En Malsupramoravia valego estas en vala herbejo centroj kun signifaj arĥeologiaj malkovroj el la tempo de la Grandmoravia regno (Staré Město, Mikulčice) kaj kun pli postaj akvaj burgoj (Napajedla, Uherské Hradiště, Uherský Ostroh, Veselí nad Moravou, Strážnice, Hodonín).

Teĥnike eminenta projekto, la Baťa-kanalo - historia akva vojo realigita en la 1930-aj jaroj de la entreprenisto Tomáš Baťa - meritas apartan atentemon en Dolnomoravský úval. La kanalo estis 50 km longa kaj ĝi kondukis el urbo Otrokovice ĝis Rohatec, de kie estis transportota lignito. En la jaro 1937 komenciĝis por mallonga tempo ankaŭ ŝarĝnavigado.

Pro iniciato de ekinteresiĝintaj urboj kaj vilaĝoj, subtenita de la Eŭropa Komisiono, oni sukcesis komenci uzi la kanalon ankaŭ por turismaj celoj. En la jaro 1999 povis esti komencita trafiko en la sektoro Otrokovice – Strážnice. La navigado, kiun eblas kunigi kun trarigardo de kulturmemorindaĵoj, folkloraj interesaĵoj kaj aliaj, daŭras proksimume 12 horojn, je dispono estas pruntedonejoj de boatoj, kampadejoj kaj banejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de slovakaj riveroj
* Nigrakva rivero
* Inundoj sur Moravo kaj Odro (1997)
* Dija triangulo
monaĥejo en Neuzelle, kies lasta abato estis Paul (ĝis 1817)
**Optatus PAUL** (naskiĝinta la 26-an de marto 1746 en Cvikov, mortinta la 14-an de novembro 1819) estis bohemia teologo kaj romkatolika pastro. Li estis la 43-a kaj lasta abato de la konvento de Neuzelle. Famis li kiel predikisto.

Vivo
----

Estante filo de buĉisto kaj gastejestro li frekventis lernejojn en sia naskiĝurbo kaj en Prago. De 1770 li estis novico kaj faris la votojn monaĥajn en decembro 1771. Ĝis 1775 li studis teologion en Prago, la ordinacio estis en 1776. En Neuzelle kaj ĝiaj ĉirkaŭaĵoj li animzorgantis por la katolika diasporo (de Malsupra Luzacio kaj Brandenburgio) inter 1777 kaj 1796. Poste li estis kapelano en la monaĥinejo de Marienstern. Finfine oni elektis lin abato en julio 1803, kun negranda plimulto. 

Li regadis dum malfacila tempo ĉar la Franca Revolucio neniigis la ordenan estraranon en Cistercio. La Regna deputacia fina akto malaktivigis ĉiujn ekleziajn regujojn, la bohemia ordena provinco iĝis torso kaj pluse minacadis la armeo de Franclando. Paul bone organizis diversajn necesajn riparojn ĉeklostrajn sed ne kapablis krei veran unuanimecon inter la monaĥoj de Neuzelle.

En 1813 la milito ekis reali en Neuzelle kaj en 1815, post la Viena kongreso, Prusio ricevis la margraflandon Malsupra Luzacio. Kio aŭtomate signifis la neniigon de la klostro de Neuzelle, malgraŭ diversaj protestleteroj kaj sendo de mesaĝistoj. Post februaro 1817, kiam la klostra vivo ĉesis, Paul rajtis daŭre loĝi en la eksa monaĥejo. Li estis entombigita en novembro 1819 en la porabata kripto de la Jozefo-kapelo. Cetere, en 2018 revenis klostra vivo danke al frokuloj el Monaĥejo Heiligenkreuz.

Literaturo
----------

* Martin, Erwin: Abt Optatus Paul. Ĉe: Mittheilungen des Nordböhmischen Excursions-Clubs. Unua kajero, marto 1902, 25-a jarkolekto p. 1-24
* Mauermann, Franz Laurenz: Das fürstliche Stift und Kloster Neuzell. Nova eldono, Kamp-Lintfort 1993, p. 191-203
* Theissing, Heinrich: Die Äbte von Neuzelle. Ein Abriß der Klostergeschichte. Ĉe: Neuzelle. Festschrift zum Jubiläum der Klostergründung vor 700 Jahren. 1268-1968. Leipzig kaj München 1968, p. 70-73
* Töpler, Winfried: Das Zisterzienserkloster Neuzelle und die weltlichen und geistlichen Mächte 1268-1817. Berlin 2003.

Fonto
-----

Winfried Töpler: "Paul, Optatus". Ĉe: Biographia Cisterciensis (tie ĉi interrete)

Notoj
-----

1. ↑  "Mönche von Neuzelle können auf dauerhafte Bleibe hoffen. Ende des Provisoriums in Sicht." - Ĉe: Domradio.de, 15.1.2018

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 845195
 |




Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.