Vidu ankaŭ: Dupropilbenzeno, 1,2-Dupropilbenzeno, kaj 1,3-Dupropilbenzeno

|  |
| --- |
| p-Dupropilbenzeno |
| Kemia formulo |  **C12H18** |
| 1,4-Dupropilbenzeno |
| **Bastona kemia strukturo de la p-Dupropilbenzeno** |
| 1,4-Dupropilbenzeno |
| **Tridimensia kemia strukturo de la p-Dupropilbenzeno** |
| Alternativa(j) nomo(j) |
| * p-Dupropilbenzeno
 |
| CAS-numero-kodo | 4815-57-0 |
| ChemSpider kodo | 19715 |
| PubChem-kodo | 20958 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Aspekto | senkolora aŭ palflava likvaĵo |
| Molmaso | 162,27492 g mol−1 |
| Denseco | 0,862 g/cm−3 |
| Fandpunkto | -29,8°C  |
| Bolpunkto | 225,1°C  |
| Refrakta indico | n\_{{761}}^{{20}} 1,4925 |
| Ekflama temperaturo | 84,3°C  |
| Solvebleco | Akvo:nesolvebla |
| Mortiga dozo (LD50) | 3608 mg/kg (buŝe) |
| **GHS etikedigo de kemiaĵoj** |
| GHS Damaĝo Piktogramo | 

|  |  |
| --- | --- |
| 02 – Treege brulema | 05 – Koroda substanco |

|  |  |
| --- | --- |
| 05 – Koroda substanco | 08 – Risko al sano |

|  |
| --- |
| 09 – Noca por vivmedio |

 |
| GHS Signalvorto | Damaĝa substanco |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H226, H304, H315, H318, H411 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P210, P233, P240, P241, P242, P243, P264, P264+265, P273, P280, P301+316, P302+352, P303+361+353, P305+354+338, P317, P321, P331, P332+317, P362+364, P370+378, P391, P403+235, P405, P501 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

**1,4-Dupropilbenzeno** aŭ **p-dupropilbenzeno** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **1,4-dukloro-benzeno** kaj **propano**. Ĝi estas senkolora aŭ palflava likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. 1,4-Dupropilbenzeno posedas 12 karbonatomojn kaj 18 hidrogenatomojn.

1,4-Dupropilbenzeno, ankaŭ konata kiel p-dupropilbenzeno, estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la aromataj hidrokarbonidoj ankaŭ konataj kiel alkilbenzenoj. 1,4-Dupropilbenzeno estas senkolora likvaĵo ĉe media temperaturo kaj havas dolĉecan, aromatan odoron. Ĝi estas nesolvebla en akvo sed solvebla en organikaj solvantoj kiel etero kaj alkoholo.

1,4-Dupropilbenzeno havas diversajn uzojn en scienca esplorado. Ĝi estas utiligata kiel solvanto en organikaj sintezaj reakcioj, kiel reakciaĵo en gaskromatografio, kaj kiel diluaĵo por likva kromatografio. Ĝi ankaŭ estas uzata en la preparado de organikaj kombinaĵoj kiel polimeroj kaj farmaciaĵoj. Ĝi ankaŭ estas utiligata kiel modelkunmetaĵo por studi la proprecojn de la alkilbenzenoj.

1,4-Dupropilbenzeno estas aromata hidrokarbonido kaj ĝia reakciemo estas plejparte determinata per la ĉeesto de la izopropilgrupoj. La izopropilgrupoj estas elektron-donantaj grupoj kaj ili pliigas la elektrondensecon de la benzena ringo. Tiu pliigata elektrondenseco igas la benzenan ringon pli reakciema direkte al elektrofilaj anstataŭigaj reakcioj.

1,4-Dupropilbenzeno estas aromata hidrokarbonido, kio signifas, ke ĝi estas ebla sandanĝero se ĝi estas enspirata aŭ ingestita. Enspiro de 1,4-Dupropilbenzeno povas kaŭzi iriton al la okuloj, nazo kaj gorĝo. Ĝi ankaŭ povas kaŭzi kapturnojn kaj kapdolorojn. Ingesto de 1,4-Dupropilbenzeno povas kaŭzi naŭzon, vomadon kaj diareon. Ĝi ankaŭ povas kaŭzi hepatajn kaj renajn damaĝojn.

1,4-Dupropilbenzeno havas plurajn avantaĝojn por uzo en laboratoriaj eksperimentoj. Ĝi estas relative malmultekosta kunmetaĵo kaj estas facile havebla. Ĝi ankaŭ estas relative ne-toksa kunmetaĵo kaj havas malaltan vaporpremon, kio faciligas pritrakti en la laboratorio. La ĉefa limigo de 1,4-Dupropilbenzeno estas ĝia malalta solvebleco en akvo, kiu limigas ĝian uzon en akvaj solvaĵoj.

Sintezoj
--------

### Sintezo 1

* Preparado de la **1,4-duetilbenzeno** per traktado de **1,4-dukloro-benzeno** kaj **propano**:

|  |
| --- |
| 1,4-Dukloro-benzeno +numero 2propano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}1,4-Dupropilbenzeno +numero 2klorida acido |
|

  

### Sintezo 2

* Preparado de la **1,4-duetilbenzeno** per traktado de **1,4-duhidroksobenzeno** kaj **propano**:

|  |
| --- |
| 1,4-duhidroksobenzeno +numero 2propano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{[H^{+}]}}\,}}}1,4-Dupropilbenzeno +numero 2akvo |
|

  

### Sintezo 3

* Preparado de la **1,4-duetilbenzeno** per traktado de **1,4-dumetoksobenzeno** kaj **propila klorido**:

|  |
| --- |
| 1,4-Dumetoksobenzeno +numero 2propila klorido {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}1,4-Dupropilbenzeno +numero 2metila hipoklorito |
|

### Sintezo 4

* Preparado de la **1,4-duetilbenzeno** per traktado de **1,4-duamino-benzeno** kaj **propila klorido**:

|  |
| --- |
| 1,4-Duamino-benzeno +numero 2propila klorido {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{Ag^{+}}}\,}}}1,4-Dupropilbenzeno +numero 2kloramino |
|

### Sintezo 5

* Preparado de la **1,3-duetilbenzeno** per traktado de **propilbenzeno** kaj **propila klorido**:

|  |
| --- |
| propilbenzeno +propila klorido {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}1,3-Dupropilbenzeno +klorida acido |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Hidrokarbonido

Referencoj
----------

1. ↑  Chemical Book
2. ↑  GuideChem
3. ↑  EPA United States Environmental Protection Agency
4. ↑  Chemsrc
5. ↑  Chemnet