recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ciborio en Romo, Baziliko Sankta Paŭlo antaŭ la Muroj.
La **ciborio** estas arkitektura elemento baldakenforma kiu superestas la altaron en la katolikaj preĝejoj.

Laŭ Francisko Azorín tamen **ciborio** estas *Pokalo similforma al la frukto de nenufaro, uzita de la antikvaj grekoj k. romanoj. Hostivazo kestoforma, pokaloforma, kolomboforma*. Li indikas etimologion el greka *kiborion* (granda pokalo) kaj de tie la latina *ciborium*. Klare li aludas nur la ujon, kiun oni metas sub la konstrua ciborio.

Priskribo
---------

Ĝi ĝenerale sin bazas sur kvar vertikalaj piedstalaj kolonoj superkunigitaj per arkoj kaj subtenantaj foje planan strukturon foje kupolon, pretigita por la konservado de la hostiujo entenanta la hostiojn konsekritajn.

ŝtona baldakeno en la Baziliko de Sankta Petro de Romo
Alia perspektivo de la Ciborio en la Baziliko Sankta Paŭlo antaŭ la Muroj. Romo.
En diversaj aliaj lingvoj la termino *ciborio* estas utiligata jen por indiki la strukturon ĉi-supre priskribitan, jen por indiki la hostiujon. Kutime ciborio, funkcie, estas difinita ankaŭ, sed pli ĝenerale, tabernaklo. Tiu lasta estis origine poziciita sur parieto de la antaŭaltaro, sed poste ĝia pozicio estis la altaro laŭordone de la Koncilio de Trento.

La ciborio estis projektita kaj realigita por protekti la altaron kiu, fakte, estas ankaŭ bildo de la altaro pri kiu parolas la Apokalipso de Johano ĉe la rompo de la kvina sigelo: la altaro sub kiu troviĝas la animoj de la martiroj ("Kaj kiam li malfermis la kvinan sigelon, mi vidis sub la altaro la animojn de la mortigitaj pro la vorto de Dio kaj pro la atesto, kiun ili havadis." (*Ap*. 6,9)). Ili estas la kristanaj martirigitoj kies morto estas laŭ tiu de Kristo. Ekde la la 5-a jarcento sur la altaro estas deponitaj la relikvoj de martiroj, aŭ la altaro elstaras sur la tombo de la martiroj mem. Simbole tiu signifas ke la martiroj, atestantoj de la vorto, estas similigitaj al la ofero de Kristo.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 46.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑  Maria Luisa Mazzarello, Maria Franca Tricarico, *La Chiesa nel tempo. La narrazione dell'architettura sacra*. Ed. Il Capitello, Elledici scuola, p. 52.

Vidu ankaŭ
----------

* Hostiujo
* Altaro
* Ofero
* Apokalipso de Johano

Aliaj projektoj
---------------

KOMUNEJO:. Diversaj ciborioj, interprogetto ciborio (elemento architettonico)

* Kategorio Ciborio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***La Polico*** estis internacia Esperanto-gazeto, fondita en 1922 kaj aperinta foje pli, foje malpli regule ĝis la jaro 1930. La gazeto estis redaktata en Budapeŝto fare de la hungara polica inspektoro Ágoston Marich, kiu jam en 1908 provis eldoni gazeton *Polica Revuo*, kiun tamen mon­manko tre baldaŭ ĉesigis. Alia antaŭaĵo estis la revuo *Internacia Polica Bulteno*, ekde 1911 en Parizo eldonita fare de la prezidanto de la Polica Klubo Esperantista de Parizo A. Miguiere kaj ĝia sekretario, E. Tison, policinspektoroj, kiuj ankaŭ fondis projekton de Internacia Esperantista Polica Asocio, kvankam kaj ilia gazeto kaj la asocio estis ĉesigitaj fare de la Unua Mondmilito. Ĉiuj tiuj iniciatoj inkluzive de la gazeto *La Polico* de 1922 celis la uzon de Esperanto kiel internacia lingvo de la polica servo.

Ágoston Marich uzis fantaziajn statistikojn pri milo da membroj kaj sekretarioj de la same laŭ lia iniciato en 1923 fondita *Tutmonda Polica Ligo* (TPL), kiu uzis la gazeton *La Polico* kiel sia organo. Daŭre li eksperimentis per provoj laŭ subitaj ideoj: Malgraŭ promesoj kaj certigoj, *La Policisto* aperis ne regule, ĉiujare nur kelkfoje, ĝis fine en 1928 ĝi malaperis. Post dujara silento li en 1930 ekeldonis en Nederlando *La Policiston* mimeografite, ŝajnigante plenan interkonsenton de la liganaro.

Per helpo de Internacia Centra Komitato (ICK) kaj Universala Esperanto-Asocio (UEA) la reorganizado de la movado por uzo de Esperanto en la internacia polica servo iom post iom sukcesis, proponiĝis nova ligo, kiu nomiĝis Internacia Polica Ligo (IPL) kaj efektive en 1930 estis fondita en Dresdeno. Per tio en tiu jaro definitive finiĝis la apero de la gazeto *La Polico*.

Pri pli kompleta historia superridardo rilate al la movado por uzo de Esperanto kiel internacia lingvo de la polica servo vidu la artikolan ĉapitron Polico kaj Esperanto.
***La Pingvenoj de Madagaskaro*** (angle: The Penguins of Madagascar) estas usona porinfana usona animacio BGK elsendata per Nickelodeon. Ĝi estas ĉefrolata de la pingvenoj de la filmo de la jaro 2005, Madagaskaro. provĉapitro, "Gone in Flash", elsendita en semajnfino, la 28-an de novembro 2008 antaŭ nova ĉapitro de *Spongabobo*. *La Pingvenoj de Madagaskaro'* konvertiĝis en regule elsendata televidserio la 28-an de marto 2009. La historio de la serio okazas post la okazintaĵoj de "Madagaskaro: Fuĝo 2 Afriko". Nickelodeon mendis 26 ĉapitrojn por la unua sezono kaj en januaro 2009 mendis la duan el 26 ĉapitroj, entute 52. Ĝi estas la unua *Nicktoon* produktita con DreamWorks Animation. Kiam la serio debutis ĝi estis spektata de 6,1 milionoj da homoj en Usono. 

Post Spongo Bob, ĝi estis la plej spektata televidserio de ĉi televidkanalo en la jaro 2010, inter infanoj de 2 ĝis 11 jaroj. 

La ĉefroluloj estas kvar pingvenoj: Skipero, Kovalskij, Riko kaj Prajveto; lemuroj reĝo Juliano, Maŭrico (servisto de la reĝo) kaj Mort (malgranda lemuro) kaj Marlene (lutro).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝo Arkivigite je 2011-11-24 per la retarkivo Wayback Machine
**Ground and pound** estas movo en la luktosportoj kaj speciale en luktado.

Tio estas la agado frapi la kontraŭulon per pugnoj kiam li troviĝas sur la grundo. Tio ĉi estas praktikata plejofte kiam vetbatalanto retroviĝas en pozicio sursidiĝanta kun la kontraŭulo en malsupro kaj permesas fini lukton surgrunde alie ol per movo de submeto.

Historio
--------

Mark "The Hammer" Coleman, eksa vic-majstro de la mundo de luktado, estis unu de unuaj kiuj praktikis tion en la UFC (jaroj 1990), sekvata de Mark Kerr, Don Frye aŭ Kevin Randleman. Fedor Emelianenko estas aktuale la unua eksperto (krom esti specialisto de sambo kaj de ĵudo).

Je niaj tagoj, luktistoj kun bona defendo kontraŭ la submetoj kaj bona nivelo de grappling serviĝas sufiĉe ofte kiel la *Hall of Famer* Matt Hughes. Tiu ĉi stilo estas ankoraŭ multe uzata de gloraj luktantoj kiel Tito Ortiz aŭ Micuhiro Iŝida.

Eksteraj kunigoj
----------------

* How to Ground & Pound in Mixed Martial Arts, Mixed Martial Arts & Cage Fighting Basics. Ed Wedding.
**Etosmuziko** (angle: *Ambient music*, aŭ pli simple *Ambient)*, estas speco de muziko, kutime elektronika, kies limoj malfacilas difini. La Etosmuziko elvokas iun etoson kun ia kvalito "atmosfera", "vida" aŭ "diskreta". Brian Eno, pioniro de la ĝenro, klarigas, ke *"Etosmuziko devas kapabli akcepti ĉiujn nivelojn de intereso sen devigi la aŭskultanton aŭskulti; ĝi devas esti diskreta kaj interesanta"*.  

La termino *etosmuziko* tamen restas profunde enradikiĝinta en la kunteksto de la muziko de la 1970-aj jaroj, kiu ne nepre kongruas kun la nocio de *etoso* (angle: *ambient*), ĉar ne nepre elektronika kaj ne nepre simple instrumenta: Tangerine Dream, Klaus Schulze, Ash Ra Tempel, Heldon, Brian Eno, Harold Budd, Pink Floyd, sed ankaŭ minimumisma muziko (Steve Reich kaj Philip Glass notindaj, kaj eĉ Erik Satie). La Etosmuziko revenis dum la fino de la 1980-aj jaroj danke al la evoluo de la Haŭzaj kaj Tekna ĝenroj. Finfine, Etosmuziko iĝis modfenomeno en la 1990-aj jaroj. Komence de la 1990-aj jaroj muzikistoj kiel Aphex Twin estas klasifikitaj etoshaŭza, etostekna, IDM aŭ "ambient" fare de la speciala gazetaro. Idaj ĝenroj inkludas malhelan Etosmuzikon (aŭ Etosmuzikan industrian), etoshaŭzon, etosduobligon, psiketoson kaj etostrancon.

Aliaj muzikistoj
----------------

* Rick Wakeman
* Woob

Referencoj
----------

1. ↑  Prendergast, M. The Ambient Century. 2001. Bloomsbury, USA.
2. ↑  « Ambient » Arkivo, en Merriam Webster (konsultita la 19-an de februaro 2015).
3. ↑  Brian Eno, « Music for Airports » Arkivo (konsultita la 19-an de februaro 2015).
4. ↑  « Ambient » arkivo, en Allmusic (konsultita la 19-an de februaro 2015).

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* Kategorio Etosmuziko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Hispana Esperanto Fervojista Asocio (HEFA)), landa asocio de IFEF**

Pri la tempo antaŭ la Unua Mondmilito mankas informoj. Sed en 1927 ekzistis du hispanaj membroj de Internacia Asocio de la Esperantistaj Fervojistoj (IAEF), inter ili la landa acesoro (delegito) Emilio del Barrio, kiu en somero 1928 fondis la uniĝon "Hispana Ligo de Esperantistaj Fervojistoj" kun laŭdire 70 aliĝintoj. Ĝia prezidanto estis Luis R. Escrtin. Tiu ligo kreis regularon en marto 1930 kaj ankaŭ propran organon, kies n-ro 48 (dec. 1932) konserviĝas ĉe IFEF.

  

En pli lastaj tempoj (1952) la hispana Esperanto Fervojista Asocio estis kreita en Barcelono, kiu pro juraj aferoj dum la diktaturo estis registrita sub la aŭspicioj de la Grupo pri Edukado kaj Ripozo de la faŝisma vertikala unio. Jam en 1952 du membroj de la asocio partoprenis la IFEF-Eŭropan kongreson en Malmö. La asocio daŭrigis moderan agadon per partoprenado en multaj agadoj de aliaj Esperanto-grupoj en Hispanio.

I havis lokan socion pruntita de RENFE en la stacidomo de Francio de Barcelona. Poste, la perdo de agado ĉe la stacio igis la butikon moviĝi al la stacidomo Barcelona-Sants.

Pluraj el ĝiaj membroj ĉeestis de 1952 ĝis 1990 al la ĉiujara IFEF-kongresoj en Eŭropo. En ili estis la oficiala hispana reprezento kaj la kompanio RENFE mem donis al ili senpagajn tagojn por ĉeesti.

. En 1963 HEFA organizis la Eŭropan Kongreson de IFEF en Barcelono, kiu okazis en la malnova kazino de la Parque de la Ciudadela. Li ripetis la organizon en 1989 en Salou kaj Tarragona

La referencisto de ĉi tiu asocio, de kiu li estis prezidanto dum multaj jaroj, estis D. Rajmondo Giménez Feliu (1913-1994)
**FRÜHWIRTH Mátyás** [fruvirt] estis hungara esperantisto, politikisto kaj parlamentano.

Mátyás Frühwirth  naskiĝis la 30-an de oktobro 1889 en Soroksár aŭ Vecsés. Li mortis en 1949? en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mátyás Frühwirth frekventis mezlernejon en Budapeŝto, poste li lernis juron en Universitato de Budapeŝto, krome li aliĝis al la katolika societo. Li finbatalis la unuan mondomiliton. Dum la Hungara Sovetrespubliko li estis arestita. Ekde 1920 li laboris en diversaj kristanaj movadoj, krome li estis elektita parlamenta deputito. En 1928 li aliĝis al la katolikaj esperantistoj. Li kunfondis la Hungaran Katolikan Esperanto-Societon. Foje li parolis pri Esperanto en la parlamento. Post la 2-a mondmilito li okupiĝis pri komercado de lignaĵoj. Inter 1947-1949 li estis delegito de UEA en Balatonfűzfő.

Liaj kontribuoj
---------------

* *Pestmegye Trianon után I-II.* (1930)

Fontoj
------

* Arkivigite je 2015-04-02 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* hungare

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**VARGA Márton** estis hungara ĝardenisto, fakverkisto: Li naskiĝis en Szilágysomlyó la 11-an de novembro 1886 kaj mortis en Budapeŝto la 11-an de januaro 1952.

Biografio
---------

Varga finis en fakstudojn en porĵardenista instituto (Kertészeti Tanintézet) inter 1905 – 1908. En 1909 li enpaŝis je servo de la ĉefurbo. En 1925 li estigis kaj du jardekojn li gvidis la porĝardenistan lernejon *Székesfővárosi Kertészképző Iskola*. En 1928 li sukcese kultivis florbulbojn (tulipano kajs hiacinto). Li estis afergvidanta prezidento, pli poste prezidento de la *Országos Magyar Kertészeti Egyesület* (Nacia Hungara Ĝardenista Ligo). Li publikis en gazetoj *Kertészeti Szemle* kaj *Kertészeti Lapok*.

Verkoj
------

* *Virághagymák termesztésének és a hagymás virágfajok, fajták és változatok ismertetése* (Bp. 1931);
* *Tájékoztató a konyhakerti növények termesztéséhez és a parlagterületek szakszerű kihasználásához és megműveléséhez* (Bp. 1942).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Márton Varga en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Paktia** (paŝtoe/perse پکتیا) estas provinco (*velayat*) en la sudoriento de Afganio, proksime de la limo al Pakistano. La teritorio havas 550.400 loĝantojn kaj loĝatas precipe de paŝtooj. Al la provinco Paktia origine ankaŭ kalkuliĝis la regiono ĉirkaŭ la urbo Ĥost. El tiu regiono ekestis propra, laŭ la centra urbo nomata Ĥost.

Historio
--------

La regiono Paktia plurfoje havis gravan rolon en historiaj situacioj decidantaj pri la ekzisto aŭ neekzisto de la ŝtato Afganio. Pro eksterordinaraj meritoj de la provincanoj en la bataloj kontraŭ la brita armeo de la 19-a jarcento, kaj post la transpreno de la potenco en Afganio fare de *Habibullah Kalakâni*, Paktia ricevis privilegian statuson kaj provincanoj ricevis armeajn honorajn titolojn, konsilistajn postenojn, mondonacojn kaj aliajn avantaĝojn kiel nedevo pagi impostojn aŭ plenumi la armean servon. Parte tiuj privilegioj ankoraŭ validas nuntempe.

distriktoj
----------

La provinco konsistas el dek du distriktoj:

* Ahmadzai
* Dand Va Patan (aŭ *Dand Wa Patan*)
* Gardez
* (aŭ *Jani Khel*)
* Lazĥa Aĥmad Tĥel (aŭ *Lazkha Akhmad Tkhel* respektive *Lazkha Mangal*)
* Sajed Karam (aŭ *Sayed Karam*)
* Ŝvak (aŭ *Shwak*)
* Tsamkani
* Zadran
* Zazi
* Zurmat

Notoj
-----

1. ↑   *nacia enketo pri riskoj kaj vundeblo 2007/8* (angle) en la retejo de la centra statistika organizaĵo de Afganio, PDF-dokumento de 1,77 MB, stato oktobro 2009, paĝo 4. Arkivita el la originalo je 2010-12-17. Alirita 2010-09-12.

Provincoj de Afganio

Badaĥŝan |
Badgis |
Baglan |
Balĥ |
Bamijan |
Daikondi |
Farah |
Farjab |
Gazni |
Gor |
Ĝuzĝan |
Helmand |
Herat |
Ĥost |
Kabul |
Kandahar |
Kapisa |
Kunar |
Kunduz |
Lagman |
Lugar |
Nangarhar |
Nimruz |
Nuristan |
Paktia |
Paktika |
Panĝŝir |
Parvan |
Samangan |
Sar-i Pul |
Taĥar |
Uruzgan |
Vardak |
Zabul

 

* Kategorio Provinco Paktia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 334585
* GND: 4044357-7
* LCCN: n85302301
* VIAF: 239882462
 |
**Pierre Beauchamp** (ankaŭ Beauchamps, kaj foje erare Charles-Louis Beauchamp) (Parizo, 30a de oktobro 1631 — Parizo, februaro 1705), estis franca koreografo kaj dancisto, probable la inventisto de la notacio Beauchamp-Feuillet.

Li estis nomumita direktoro de la «Académie Royale de Danse» en 1671 (kvankam li mem ne estis fondinta membro de la Akademio kiel ofte oni diras erare). Li estis la ĉefa koreografo de la kompanio de Molière (la «Troupe du Roy») dum 1664-73; krome li estis instruisto pri baleto en la «Académie Royale de Musique» kaj «Compositeur des Ballets du Roi». En tiuj postenoj li estis tre influa kaj unu el la plej grandaj figuroj de la franca «belle danse» de la 17a jarcento, nome la baroka danco.

Apartenanta al familio de «maîtres de danse», Beauchamp premieris en la kortumo de Ludoviko la 14-a en 1648, en la "Ballet du dérèglement des passions". Li kunlaboris poste kun Jean-Baptiste Lully kaj Molière kaj inventis kun ili la «comédie-ballet» el kiu plej konata ekzemplo estas *Le Bourgeois gentilhomme* (1670). Li ankaŭ komponis la dancojn de la ĉefaj operoj de Robert Cambert kaj Pierre Perrin por la *Académie royale de Musique*, kies unua «maître de ballet» li estis.

Li estis kun Raoul-Auger Feuillet kreinto de la notacio Beauchamp-Feuillet.

Verkoj
------

Kun Molière kaj Lully

* Les Fâcheux, koreografio, kompono, dirigentado (1661)
* Le Mariage forcé (1664)
* Le Bourgeois gentilhomme, baletoj (1669)
* Les Amants magnifiques (1670)
* Psyché, baletoj (1671)
* Le Malade imaginaire, baletoj (1673)

Dancokreado por Pierre Perrin

* Pomone (1671)

Koreografioj por Lully

* L'Impatience (1661)
* La Naissance de Vénus (1665)
* Alceste (1674)
* Atys (1676)
* Isis (1677)
* Le Triomphe de l'amour, kun Pécour (1681)
* Ballet de la jeunesse (1686)

* Kategorio Pierre Beauchamp en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 633591
* GND: 1219938599
* LCCN: n90619419
* VIAF: 34720559
* ISNI: 0000 0000 3324 7377
* SUDOC: 032085206
* BNF: 14797028v
* MBA: fb7b85eb-32da-42c7-aea7-2ebfbd53e8a7
* ICCU: RMLV035780
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Malgranda vojkurulo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kukoloformaj *Cuculiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kukoledoj *Cuculidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Geococcyx* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***G. velox*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Geococcyx velox****(Wagner, 1836) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Sinonimoj |
|  |
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Malgranda vojkurulo  |

 |
| v • d • r |

La **Malgranda vojkurulo**, *Geococcyx velox*, estas malgranda, longkrura birdo de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la kukolojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas unu el la du vojkuruloj, membroj de la genro *Geococcyx*, dum la alia estas la Granda vojkurulo.

La **Malgranda vojkurulo** aspektas kiel la Granda vojkurulo (*Geococcyx californiana*) laŭ kutimaro kaj aspekto, tio estas **svelta kun arbusteca kresto kaj malhela beko**. Ĝi havas **longan malhelan voston**, malhelbrunajn kapon kaj dorson (ege fajnstriitaj je blanko), kaj ĝi estas pala ĉe antaŭa kolo kaj en ventro. Vojkuruloj havas kvar fingrojn ĉiupiede: du antaŭen kaj du malantaŭen. Ili montras **blankan longan strion** malantaŭ la okulo al la nuko. Sed tiu ĉi estas pli malgranda (46 cm longa, 10 cm malpli ol la granda) kaj havas ege pli mallongan bekon.

La reprodukta teritorio estas en sudokcidenta Meksiko, kaj norden al la okcidenta flanko de la Okcidenta Patrinmontaro; ankaŭ en norda Centrameriko, ĝis Nikaragvo, kaj en disa teritorio en norda Jukatano. Ili loĝas en dezertoj kaj arbustaj areoj.

Li kuregas rapidege (ĝis **24 km h**), de kie venas la specifa nomo *G. Velox*, ĉar velox signifas rapida en la latina. La specio helpas sin per sia longega vosto kiel direktilo dum ĝi kuregas surgrunde. Ili manĝas ĉion, ĉefe bestetojn kaptitajn surgrunde: insektojn, lacertojn, serpentojn, skorpiojn, etajn ronĝulojn kaj kelkajn etajn birdojn, tiel kiel grajnojn kaj semojn. Pro tio ili facile adpatiĝas al sekaj kaj malfacilaj habitatoj.

Ili konstruas nestojn el branĉetoj kaj bastonetoj en arbusto aŭ malalta arbo, kie la ino demetas 2 ĝis 6 ovojn. Eloviĝo okazas post 20 tagoj.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Geococcyx velox*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 10 Majo 2006. Ne minacata

Eksteraj ligiloj
----------------

* Malgranda vojkurulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Malgranda vojkurulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Malgranda vojkurulo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Photo-(bird running-HIGH RES); Article "Birds of Honduras"
* Fotaro de la **Malgranda vojkurulo**  VIREO
**Marie BŘEHOVÁ**, fraŭline **Kubáčová** (naskiĝis la 18-an de junio 1935 mortis la 15-an de septembro 2016) estis ĉeĥa esperantistino, kiu esperantigas modernajn ĉeĥajn aŭtorojn.

Ŝi laboris kiel farmacia laborantino en Olomouc. Tie ŝi eklernis Esperanton en 1953. 

Por sia plezuro ŝi komencis esperantigi modernan literaturon, precipe el Bohumil Hrabal (rakontojn *Belnostalgio, Strata lumigado, Morto en familio, Armagedon, Naŭzita distribuilo, Buĉista belulino, Aŭto Škoda 430, La flava birdo, Budeto el frondoj, Kiam la mastro mortas, ploras ankaŭ brutaro, Ruĝa trifolio, La gimnazianino, Ĉiun tagon miraklo, Morto en familio, Dividita loĝejo, La muso ŝtelis al infano suĉbuleton, Severe observitaj trajnoj*), Ota Pavel (*Oni povas vin eĉ mortigi, Karpoj por Wermacht, Longa mejlo, Kiel ni kun paĉjo nutris angilojn, Oraj angiloj, Kunikloj kun saĝaj okuloj, Pumprdentlich, En sveda deĵoro, La plej multekosta en centra Eŭropo, Morto de belaj kapreoloj*), Karel Čapek (*Prujno, La ora tero, Aŭtuno, Praha en neĝo, Pentekosta, Fine de vintro, Papilio dum vintro, La vojo hejmen*), Josef Čapek (*Kiam la vojo estas glita*) kaj Jan Werich (*Fimfárum, Pri la fiŝisto kaj lia edzino, Plenumita sonĝo, Reĝino Trotilo la unua, Nur kiam forfalos la foliaro de la kverko, Pri la fiŝisto kaj lia edzino*). La tradukoj restas arkivitaj en manuskriptoj, nur du rakontoj el Čapek aperis en eksterlandaj gazetoj (Fine de vintro en Vekilo, La vojo hejmen en La Espero el Koreio).
**Csanytelek** [ĉanjtelek] estas vilaĝo en Hungario en regiono **Suda Ebenaĵo**, en departemento Csongrád, en subregiono de Csongrád (urbo).

Apud la lago industria fervojo funkcias
* Areo: 35  km²
* Loĝantaro: 2950
* Poŝtkodo: 6647
* Telefonprefikso: 63

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso (kun haveno), laŭ traira flankovojo. Tiu vilaĝo estas la plej longa en Hungario. Troviĝas Csongrád 14 km-ojn, Szeged 36 km-ojn for.

Historio
--------

La nomo unuafoje aperas en 1075 en formo *Chonu*. Ĝis la 15-a jarcento ĝi estis eklezia bieno. La tataroj kaj post jarcentoj la turkoj detruis la vilaĝon. Poste la kamparanoj konstruis farmojn en siajn parcelojn, ĉar el la urbo ne povis kulturi teron kaj bredadi. Naskiĝis senfinaj vicoj de farmoj, kiu hungare enradikiĝis "farmomondo" pro la grandeco. Preĝejo omaĝe al Johano Nepomuka kaj paroĥo konstruiĝis en 1842. En la 19-a jarcento la vilaĝo atingis la rangon grandvilaĝo.

Apud la vilaĝo granda moderna fiŝlago nomata Csaj (ĉaj) troviĝas.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko.

* Kategorio Csanytelek en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Marie Laurencin** (naskiĝis la  31-an de oktobro 1883(nun 1883-10-31) en Parizo, mortis la 8-an de junio 1956 en Parizo) estis franca pentristo, artisto kaj ilustristo.

Ŝi estis modelo por kelkaj artistoj, inkluzive de la Doganisto Rousseau.

Biografio
---------

En 1907 ŝi unuafoje ekspoziciis ĉe la Salono de Sendependuloj. La saman jaron Picasso prezentis ŝin al Guillaume Apollinaire. El tiu ĉi renkontiĝo naskiĝis pasia kaj tumulta rilato, kiu daŭris ĝis 1912. En 1914 ŝi edziniĝis al la barono Otto von Wätjen. La paro translokiĝis al Hispanio post la militdeklaro, unue al Madrido kaj poste al Barcelono. Ĉi tie la artisto frekventis Sonia kaj Robert Delaunay, dank' al renkontiĝo organizita de Francis Picabia, por kiu ŝi verkis poemojn, poste eldonitajn de la revuo *Dada* en 1917. ŝi revenis al Parizo en 1920.

Ŝia stilo estas karakterizita per aparta uzo de fluidaj kaj dolĉaj koloroj, de simpla kunmetaĵo, kaj de prefero por iuj longaj kaj graciaj inaj formoj. Tio ebligis al ŝi baldaŭ okupi privilegian lokon en la koro de la monduma Parizo de la 1920-aj jaroj.

Ŝi forĝis profundajn kaj fruktodonajn rilatojn kun multaj verkistoj, kies verkojn ŝi ilustris: inter aliaj, André Gide, Max Jacob, Saint-John Perse, Marcel Jouhandeau kaj Jean Paulhan; de multaj aliaj de la pasinteco (ekz. Lewis Carroll) ŝi prizorgis la ikonografion, en la eldonoj de la ĉefaj ĉefverkoj. 

Fariĝinta la oficiala portretisto de la ina socia medio (Nicole Groult, Coco Chanel) de la 1920-aj jaroj, Marie Laurencin ankaŭ laboris kiel dekoraciisto por baleto *Les Biches* de Bronislava Niĵinskaja, kun muziko de Francis Poulenc (1924), poste por la Opéra-Comique, la Comédie-Française kaj kelkaj baletoj de Roland Petit ĉe la Théâtre des Champs-Elysées.

Ŝi mortis 72-jara, en sia propra hejmo, pro korhalto.

Bildgalerio
-----------

* Henri Rousseau: La Muse inspirant le poète, 1909Henri Rousseau: La Muse inspirant le poète, 1909
* Portreto de Madame Georges-Emmanuel Lang, 1923Portreto de Madame Georges-Emmanuel Lang, 1923

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Marie Laurencin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Marie Laurencin ĉe Artcyclopedia

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759967
* GND: 118778927
* LCCN: n50039791
* VIAF: 122131844
* ISNI: 0000 0001 1702 2984
* SUDOC: 028138945
* BNF: 12003293j
* ULAN: 500011424
* MBA: 25cead73-68a0-4465-bd1e-14d31370286b
* NLA: 35820146
* NDL: 00446983
* BIBSYS: 2034610
* RKD: 48311
* NKC: jx20120914003
* ICCU: UBOV046086
* BNE: XX1135573
 |
**Csataszög** [ĉatasog] estas nova malgranda vilaĝeto en meza Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en Distrikto Szolnok. La loknomo signifas hungare: batalejo inter riverobrakoj. Onidire dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a okazis tie batalo.

Blazono de Csataszög

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 11 km²
* Koordinatoj: 47° 17′ 06″ N 20° 23′ 13″ O﻿ / ﻿47.28500 °N, 20.38694 °O﻿ / 47.28500; 20.38694 (mapo)Koordinatoj: 47° 17′ 06″ N 20° 23′ 13″ O﻿ / ﻿47.28500 °N, 20.38694 °O﻿ / 47.28500; 20.38694 (mapo)
* Loĝantaro: 300
* Poŝtkodo: 5064
* Telefonprefikso: 56

Situo
-----

Csataszög situas laŭ la dekstra flanko de Tiso, laŭ traira flankovojo. Fegyvernek troviĝas 14, Szolnok 24, Újszász 28 km-ojn.

Historio
--------

Dum la historio la loko apartenis al vilaĝo Nagykörű.
La loko estis unuafoje menciita en 1865. Ekde 1994 la komunumo ricevis la rangon vilaĝo kaj iĝis memstara municipo.

En Csataszög migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* Kategorio Csataszög en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**FERMENDZSIN Márton Özséb** (fermendĵin) estis hungara franciskano, historiisto naskita en Vinga la 20-an de septembro 1845 kaj mortinta en Nasic la 25-an de junio 1897.

Kariero
-------

Fermendzsin finis la universitaton de Vieno kiel franciskano. Poste li estis teologia instruisto en Baja, de 1882 domestro same tie, pli poste ĝenerala konsilanto de Francisk-ordeno en Romo. La generalo de ordeno nomumis lin jarlibroredaktoro. Li esploris, studis dum 15 jaroj en bibliotekoj de Italio, Hungario, Galicio, Bosnio, Albanio, Dalmatio kaj Palestino. Liaj fonteldonaĵoj estas valoraj ne nur eklezie, sed ankaŭ pro iliaj popolkona kaj kulturhistoria vidpunktoj.

Verkoj
------

* *Annales minorum* (XXV. Quaracchi, 1886);
* *Acta Bulgariae ecclesiastica* (Zágrábiae, 1887);
* *Acta Bosnae… ecclesiastica…* (Zágrábiae, 1892).

Fonto
-----

* Magyr Életrajzi Lexikon
* Pejkovska Penka: Fermendzsin Özséb és a magyar történetírás (A magyar művelődés és a kereszténység. Bp.-Szeged, 1998, 907-910.)
**Jakab Wenner** [vener] , laŭ hungarlingve kutima nomordo **Wenner Jakab** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro.

Pri naskiĝdatoj de Jakab Wenner estas kontraŭaj fontoj, sed certas, ke li naskiĝis en Győr. Li mortis la 17-an de majo 1725 en Habsburga Imperio en Graz.

Biografio
---------

Jakab Wenner aliĝis frue al la jezuitoj. Li akiris filozofian (komprenu sciencan) kaj teologian diplomojn. Post siaj studoj li instruis komence en lernejoj, poste li instruis filozofion 3 jarojn en Jezuita Universitato de Nagyszombat, baldaŭe 6 jarojn teologion en Graz, fine li faris la samon en Vieno. Li ricevis la titolon «Doctor solidissimus». Pro la scienca renomo la Reĝa Universitato invitis lin instrui. Li estis rektoro inter 1710/11–1712/13. En 1718 li estis elektita jezuita provincestro.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero W, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **flago de Gujano**, konata kiel La Ora Sagpinto, estas la flago de Gujano ekde majo 1966 kiam la lando sendependiĝis de Britio. Ĝin dezajnis Whitney Smith, usona flagisto, sed sen la blankaj kaj nigraj linioj, kiujn aldonis proponoj de la Kolegio de Armoj en Britio. La proporcio estas 3:5. La koloroj estas simbolaj: verda por agrikulturo kaj arbaroj, blanka por riveroj kaj akvo, ora por minerala riĉaĵo, nigra por la eltenivo, kaj ruĝa por fervoro kaj dinamiko.

Historiaj flagoj
----------------

Kiam ĝi estas parto de la brita imperio, la flago de gujano estis brita blua flago kun kolonia kantono. Neoficiala ruĝa versio uziĝis sur la maro. La unua flago ekestis en 1875 kaj ŝanĝiĝis iomete en 1906 kaj 1955. Kiel ĉiuj britaj flagoj, la koloniaj flagoj de Gujano estas ĉiuj je proporcio 1:2.

centra
Flago de Brita Gujano (1906-1919)
Flago de Brita Gujano (1919-1955)
Flago de Brita Gujano (1955-1966)

Presidentaj flagoj
------------------

La prezidenta flago de Gujano efektiviĝis per deklaro je la 23a de februaro 1970. Postaj prezidentoj ŝanĝis la deklaron por anstataŭigi la priskribon de la flago por enhavi la prezidantan flagon, kiun tiu volis uzi dum sia daŭro en la posteno.

Presidenta flago de Guyano (1970-1980) de Arthur Chung
Presidenta flago de Guyano (1980-1985) de Presidento Forbes Burnham
Prezidenta flago de Gujano (1985-1992) de Prezidento H. Desmond Hoyte
Prezidenta flago de Gujano (1992-1997) de Prezidento Cheddi B. Jagan
Prezidenta flago de Gujano (1997-1999) de Prezidento Janet Jagan
Prezidenta flago de Gujano (1999-2015) de prezidentoj Bharrat Jagdeo kaj Donald Ramotar
Prezidenta flago de Gujana (2015-2020) de Prezidento David Granger
Prezidenta flago de Gujano (2020-) de Prezidento Irfaan Ali

Servoj
------

Gujana defenda forto
Gujana polico
Gujana mallibereja servo
Gujana fajra servo
Situo de Mátra en Hungario
Monto *Kékes* (1015 m) en montaro Mátra
**Mátra** [ma:tra] estas montaro, membro de la hungara Norda mezmontaro (*Északi-középhegység*), kun la plej alta monto de Hungario, kiu nomiĝas *Kékes* (1015 m). La montaro kovras areon de proksimume 40 x 14 kilometroj, kaj situas inter la montaroj Cserhát kaj Bükk.

Ĝiaj partoj estas la okcidenta, centra kaj la orienta Mátra estas el miocenepokaj vulkanaj ŝtonaroj, plej ofte andezitoj.

La plantaro de Mátra estas riĉa kaj diversa. Regantaj plantospecioj estas la karpeno kaj la kverko (sube) kaj fago (pli supre).

Sur la monto estis elkonstruitaj turismaj centroj (skiado, kurac- kaj ripozlokoj), elvidejoj, naturprotekta areo.

Oni minis en la montaro ligniton, karbon, kuproercojn (Recsk); oni hodiaŭ ekspluatas pli kaj pli la naturajn mineralakvojn. La erc-minado ĉesis dum 1986, tie estis la plej profunda ŝakto de Hungario, atingante 1100 m.

En la Mátra troviĝas la plej alte situantaj vilaĝoj de Hungario (Mátraszentistván, Mátraszentimre, Mátraszentlászló), pluraj fortikajaj ruinoj (Hasznos, Markaz, Kisnána), observatorio, kasteloj, vitrofabriko ktp.

En Mátra funkcias Observatorio de Piszkéstető, la plej granda hungara observatorio.

Komunumoj
---------

La ĉirkaŭaĵo (konata pri vinkulturo) havas la nomon "vinregiono Mátra".

* Abasár
* Kisnána
* Gyöngyös
	+ Mátrafüred
	+ Mátraháza
* Gyöngyösoroszi
* Gyöngyöspata
* Gyöngyössolymos
* Gyöngyöstarján
* Mátraszentimre (plej alte situanta komunumo de Hungario)
	+ Mátraszentistván
	+ Mátraszentlászló
* Parád
	+ Parádfürdő
	+ Parádhuta
* Parádsasvár
* Pásztó
	+ Hasznos
	+ Mátrakeresztes
* Recsk

Vidu ankaŭ
----------

* 1513 Mátra

* Mátra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Mátra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 130462
* GND: 4100634-3
* LCCN: sh85082202
* VIAF: 132647750
* SUDOC: 027476111
* BNF: 11868955m
* NKC: ge558498
 |
**Ettiswil** (prononcu *etisvil*) estas komunumo en la distrikto Willisau en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 2274 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Preĝejo de Ettiswil
Ettiswil situas sur ebenaĵo inter Sursee kaj Willisau ĉe la suda flanko de la Marĉo de Wauwil. Tra la komunumo fluas la rivero *Rot*, alfluanto de Wigger, kiu siaflanke formas la okcidentan limon de la komunumo. Krom la ĉefvilaĝo Ettiswil mem al la komunumo apartenas ankaŭ la vilaĝo Ausserdorf kaj la vilaĝeto Weierhushof.

La komunuma teritorio etendiĝas sur areo de 6,42 km², de kiuj 17,4 % estas kovritaj de arbaro, 70,7% servas por agrikulturo kaj 11,4% por setlejoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Ettiswil limas en nordo al Wauwil, en nordoriento al Mauensee,
en sudoriento al Grosswangen, en sudokcidento al Willisau, en okcidento al Alberswil, kaj en nordokcidento al Schötz.

Trafiko
-------

Ettiswil estas konektita al la publika transportreto per tri buslinioj, nome de Lucerno al Ettiswil, de Dagmersellen tra Nebikon al Ettiswil, kaj de Sursee tra Ettiswil al Willisau. La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A2 situas en distanco de 9 km norde en Dagmersellen kaj oriente en Sursee.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Ettiswil datiĝas el la jaro 1076 kiel *Ettiswile* el donacodokumento per kiu Barono de Wolhusen, la posta abato Seliger, transdonis bienon al la Monaĥejo Einsiedeln. Dum mezepoko la landaj regantoj en la regiono estis la Habsburgoj. Ettiswil apartenis al ties Grafejo Willisau. En la jaro 1407 la urbo Lucerno akiris la grafejon, kaj tiam Ettiswil fariĝis parto de la lucerna voktejo Willisau, kio ĝi restis ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798. Post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 Ettiswil fariĝis komunumo de la distrikto Willisau en Kantono Lucerno.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  La historiaj informoj baziĝas sur libera traduko de la artikolo pri Ettiswil en la germanlingva vikipedio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Ettiswil
* Profilo de Ettiswil en la retejo de Kantono Lucerno
* Ettiswil en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Ettiswil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Willisau |
| --- |
| Alberswil • Altbüron • Altishofen • Dagmersellen • Ebersecken • Egolzwil • Ettiswil • Fischbach • Gettnau • Grossdietwil • Hergiswil ĉe Willisau • Luthern • Menznau • Nebikon • Ohmstal • Pfaffnau • Reiden • Roggliswil • Schötz • Ufhusen • Wauwil • Wikon • **Willisau** • Zell |  |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 319068
* GND: 4229037-5
* LCCN: nr98011048
* VIAF: 122443969
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Malhela turto** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Streptopelia *Streptopelia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Malhela turto** '**Streptopelia lugens'**Eduard Rüppell 1837 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Malhela turto  |

 |
| v • d • r |

La **Malhela turto** (***Streptopelia lugens***) estas eta turto, tio estas membro de la familio de birdoj Kolombedoj, kiu inkludas turtojn kaj kolombojn.

Disvastiĝo
----------

Ĝi troviĝas en orienta kaj sudorienta Afriko kaj nome en Sudano, Eritreo, Etiopio, Kenjo, Ruando, Burundio, Malavio, Demokrata Respubliko Kongo, Somalio, Tanzanio, Ugando kaj Zambio kaj ankaŭ trans la suda pinto de la Ruĝa Maro nome en Jemeno kaj Saŭdarabio

Aspekto
-------

Ĝi estas turto multe pli **malhela** ol aliaj samgenranoj, pli precize **tre griza** kun nur iom da bruno en subdorso. Subokula vizaĝo kaj gorĝo estas iom pli helgrizaj. La okulringo estas tre ruĝoranĝa.

Kutimoj
-------

Tiu ĉi specio loĝas en montarbaroj. Tie ĝi konstruas neston el bastonetoj en arbo kaj tie la ino demetas du blankajn ovojn. Ili manĝas semojn.

Referenco
---------

* BirdLife International 2004. Streptopelia lugens[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24a Julio 2007.
**Matica gimnazio Ostrava** (MGO) estas la plej malnova ostrava gimnazio. Ties establinto estas Moraviasilezia regiono.

Historio
--------

En la jaro 1885 estiĝis Matice ostravská, kiu komencis okupiĝi per la estiĝo de la unua mezlernejo en Ostrava. Estiĝis disputo, ĉu tio devus esti lernejo faka (kiel klopodis realigi minista entreprenisto Ignác Vondráček) aŭ gimnazio. Fine en la jaro 1896 venkis la dua varianto.

Privata "Matice ĉeĥa reala gimnazio" estis solene malfermita la 16-an de septembro 1897. Direkcio kaj unu klaso havis sidejon en Nacia domo, la dua klaso en domo de Katolikaj metilernantoj en strato *Přívozská*. En la unua lernojaro estis akceptitaj 90 lernantoj. Konstantin Grünwald, tiama urbestro de Moravia Ostrava, malavare dotis la trafikon, plie li vendis al la lernejo kontraŭ simbola prezo parcelon en la urbocentro por konstruado de propra konstruaĵo. La konstruaĵo en la hodiaŭa strato *Matiční n-ro 5* estis ektrafikigita en septembro de 1898.

En la jaro 1901 prezidanto de Matice ostravská fariĝis Edmund Palkovský. Sub lia gvidado la instituto estis dividita en la gimnazion kaj la realan gimnazion. Matica ankaŭ konstruis per propra kosto novan konstruaĵon por la gimnazio (tiama strato *Matiční n-ro 7*, la hodiaŭa strato *Dr. Šmerala 25*). Tiu estis ektrafikigita ekde la lernojaro 1905/1906. Ŝtatigo de la gimnazio ekde la 1-a de septembro 1907 fakte konfirmis ties bonan nivelon.

Nuntempo
--------

Nuntempe la gimnazio klerigas lernantojn en du dumtagaj fakoj de studado finitaj per abituro - la kvarjara kaj la okjara ĝenerala gimnazio.

Signifaj vizitintoj
-------------------

* Vojtěch Martínek


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Ostrava |
Flago de Eŭskio
La **Flago de Eŭskio** aŭ **Ikurrina** (ankaŭ: **Ikurriña**) estas forta simbolo de Eŭskio.

La vorton *ikurrin* kreis la Eŭska naciisto Sabino Arana por nomi "flagon" ĝenerale, kaj kun difina artikolo *-a* ĝi iĝis la nomo por flago desegnita de lia frato Luis Arana Goiri en 1894 por ilia hejmlando Biskajo, simile al la Union Jack de Britio.

La krucoj verda (kruco de Sankta Andreo) kaj blanka (kruco de Sankta Georgo) memorigas pri legendaj bataloj de Biskajanoj kontraŭ eksterlandanoj. Ili ankaŭ simbolas Biskajajn foruojn kaj katolikismon, respektive. Iompostiome la flago disvastiĝis al ĉiuj Eŭskaj regionoj, kaj estas hodiaŭ videbla de Bajono ĝis Bilbao.

Dum la diktaturo de Francisco Franco, tiu flago iĝis grava simbolo por eŭska rezistemo. Ĝi estis la oficiala flago de Eŭska Aŭtonoma Komunumo.

Freŝa navara leĝo malpermesas, ke oficialaj ejoj, ekzemple urbodomoj, hisu flagon de Eŭskio kun la Navara flago. Tio ĝenas navarajn eŭskajn naciistojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Aglo nigra
* Lauburu
* Zazpiak Bat

  

* Gerniko-arboGerniko-arbo
* historia blazono de Navarohistoria blazono de Navaro
* originala versio de la flago de Eŭskio kun la dezajnaj proporcioj proponitaj de la fratoj Aranaoriginala versio de la flago de Eŭskio kun la dezajnaj proporcioj proponitaj de la fratoj Arana
* Flago de Sankta-Piero kaj MikelonoFlago de Sankta-Piero kaj Mikelono

Eksteraj ligiloj
----------------

* Flago de Eŭskio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Flago de Eŭskio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hispane "La fenica flago"

  



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
la flago de Francio
La **flago de Francio** estas la nacia emblemo de Francio, laŭ la dua artikolo de la franca konstitucio de 1958. Ĝi ofte estas nomata *drapeau tricolore* (aŭ *tricolore*), kiu signifas "trikolora flago": ĝi ja havas tri vertikalajn bendojn bluan, blankan kaj ruĝan. Ĝiaj proporcioj estas 2:3, kaj la bendoj estas samlarĝaj.

La blanko estis la koloro de la monarkio, kaj la bluo kaj ruĝo tiuj de Parizo. La flago estis adoptita la 15-an de februaro 1794.

Dum longa tempo, la tri bendoj ne estis samlarĝaj (la proporcioj estis 30:33:37), kaj la masto estis ĉu ĉe la blua flanko, ĉu ĉe la ruĝa. Napoléon Bonaparte decidis, ke la tri bendoj estu samlarĝaj, kaj ke la masto estu ĉe la blua flanko.

La francaj ŝipoj – militaj kaj civilaj – plu uzas la antaŭan flagon, kun malsamlarĝaj bendoj.

La flagoj de Francio kaj Eŭropa Unio, ĉe la franca ambasadejo de Londono
La franca Prezidento Emmanuel Macron decidis ŝanĝi la bluan koloron de la flago de Francio, omaĝe al la franca revolucio. La konsilisto Arnaud Jolens proponis al la prezidento ŝanĝi la bluan koloron de la flago staranta malantaŭ la prezidento okaze de oficialaj deklaroj kaj diskursoj. Iom post iom, oni ŝanĝis ĉiujn flagojn flirtantajn ĉe la Prezidenta Palaco. Laŭ oficiala komuniko de la Prezidento, temas pri la blua koloro uzita dum la Franca Revolucio, ĝi ankaŭ estas la koloro de la francaj flagoj dum la unua kaj dua mondmilitoj. En la jaro 1976, la Prezidento Valéry Giscard d’Estaing decidis uzi pli helan kaj brilan koloron bluan, simila al la eŭropunia flago.

Notoj
-----

1. ↑  "Francio ŝanĝis la bluan koloron en sia ﬂago", VENTO, numero 10, Decembro 2021. p. 18.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Flago de Francio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Le drapeau français – Présidence de la République Arkivigite je 2008-06-21 per la retarkivo Wayback Machine (fr)

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj flagoj en Eŭropo |
| --- |
| Albanio • Andoro • Armenio • Aŭstrio • Azerbajĝano • Belgio • Belorusio • Bosnio kaj Hercegovino • Britio • Bulgario • Ĉeĥio • Danio • Estonio • Finnlando • Francio • Germanio • Grekio • Hispanio • Hungario • Irlando • Islando • Italio • Kartvelio • Kipro • Kosovo • Kroatio • Latvio • Liĥtenŝtejno • Litovio • Luksemburgo • Makedonio • Malto • Moldavio • Monako • Montenegro • Nederlando • Norvegio • Pollando • Portugalio • Rumanio • Rusio • San-Marino • Serbio • Slovakio • Slovenio • Svedio • Svislando • Turkio • Ukrainio • Vatikano |
| **Ŝtatoj limigite agnoskitaj:** Abĥazio • Ĉednestrio • Kosovo • Montara Karabaĥo • Sud-Osetio • Turka Nord-Kipro |
| **Dependaĵoj kaj aliaj teritorioj:** Aĝario • Alando • Azoroj • Ferooj • Gagauzio • Gernsejo • Ĝibraltaro • Madejro • Manksinsulo • Naĥiĉevano • Svalbardo • Vojvodino |
| 
Vidu ankaŭ: Flagoj de Afriko, Ameriko, Azio, Oceanio, internaciaj organizaĵoj • Listo de naciaj flagoj • Listo de naciaj emblemoj |

 |
**Wądołki-Borowe** - vilaĝo en Pollando situanta en Podlaĥia provinco, Distrikto Zambrów, Komunumo Zambrów.

 Vojflankkruco ĉe la enirejo al la vilaĝo apud la vojo al la nobeldomo

Nobeldomo
---------

En la vilaĝo, sur monteto, troviĝas brika nobeldomo el 1882 enigita kune kun la parko en la registron de monumentoj sub la numero: A-461 de la 15-a de novembro 1991. Ĝi estis konstruita de Ignacy Godlewski. En 1891 Adolf Franciszek Wyszyński kaj lia edzino Konstancja Józefa de Gostkowski aĉetis la posedaĵon. Adolf Franciszek Wyszyński fondis veterstacion en Wądołki-Borowe. Ĝi ekfunkciis en 1905. Ĝi estis ekipita per profesia ekipaĵo markita kun la numeroj de la fabriko kaj la ĉefa Observatorio Pulkovo proksime de Sankt-Peterburgo. La aparatoj estis kalibritaj de la sama observatorio. La mezurrezultoj estis senditaj al la ĉefa observatorio en Pulkovo kaj al Varsovio. Krome, Adolf Franciszek Wyszyński kreis sekplantaron ene de dekduo da jaroj kaj kolektis kelkmil specimenojn de indiĝena flaŭro. Franciszek Wyszyński havis valorajn kolektojn de malnovaj presaĵoj, libroj kaj jarlibroj de gazetoj de la fino de la 18-a kaj la komenco de la 19-a jarcento. En 1924, ilia filo Franciszek kaj lia edzino Irena de Tarczyńska transprenis la posedaĵon. Dum 2-a Mondmilito, la grandbieno estis en la manoj de la Orienta Prusa Agrikultura Societo. Post la fino de la milito, la tero de la familio Wyszyński estis disigita kaj vendita al lokaj farmistoj. Ĝis 2003, ekzistis bazlernejo en la grandbieno.

Nuntempe, la konstruaĵo estas private posedata kaj ne estis renovigita. Ĝi estas unu el la tri brikaj nobeldomegoj konservitaj en la komunumo Zambrów.
**Pierrafortscha** estas komunumo en la distrikto Sarino en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 146 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Pierrafortscha situas en la Friburga Mezlando sude de la kantonĉefurbo Friburgo sudoriente de la rivero Sarino, kiu ĉe la nordokcidenta komunumlimo estas barita al la Lago de Pérolles. La komunumo konsistas el la vilaĝetoj Pierrafortscha, Granges ĉe Marly, La Schürra, Morvin kaj Villars ĉe Marly.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,06 km², de kiuj 22,1% estas kovritaj de arbaro, 69,6% servas por agrikulturo kaj 7,3% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Pierrafortscha limas en nordo al Friburgo, en nordoriento al Sankt-Urso, en sudoriento al Tentlingen, en sudo al Villarsel ĉe Marly, kaj en okcidento al Marly.

Trafiko
-------

La komunumo Pierrafortscha situas flanke de la gravaj trafikvojoj. En okcidento al kantona ĉefvojo n-ro 180.1 kaj en oriento al kantona ĉefvojo n-ro 178 tuŝas la komunuman teritorion. Tamen la vilaĝoj de la komunumo atingeblas nur pere de mallarĝaj flankaj vojoj. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas 5 kilometojn nordo de la komunumo norde de Friburgo. La komunumo Pierrafortscha ne disponas pri propra konekto al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Pierrafortscha datiĝas el la jaro 1267 kiel *Pierraforchia*. Ĝian nomon ĝi havas de la giganta migra ŝtonego, kiu ankaŭ estas la blazona simbolo de la komunumo. Apud la ŝtonego estis malkovrita setlejo el la mezolitiko. La teritorio de Pierrafortscha en la 15-a jarcento fariĝis parto de la Malnova Kamparo de Friburgo. Post la Helveta Revolucio de 1798 ĝi estis atribuita al la distrikto Friburgo. En la jaro 1832 Pierrafortscha konstituiĝis kiel aparta komunumo. Surbaze de la nova konstitucio de 1848 ĝi estis atribuita al la distrikto Sarino.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Marianne Rolle*: *Pierrafortscha* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-02-02)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pierrafortscha en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Pierrafortscha** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Sarino |
| --- |
| Arconciel • Autafond • Autigny • Avry • Belfaux • Chénens • Chésopelloz • Corminboeuf • Corpataux-Magnedens • Corserey • Cottens • Ependes • Farvagny • Ferpicloz • **Friburgo** • Givisiez • Granges-Paccot • Grolley • Hauterive • La Brillaz • La Sonnaz • Le Glèbe • Le Mouret • Marly • Matran • Neyruz • Noréaz • Pierrafortscha • Ponthaux • Prez-vers-Noréaz • Rossens • Senèdes • Treyvaux • Villars ĉe Glano • Villarsel ĉe Marly • Vuisternens-en-Ogoz |  |

 |