recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Kastelo de Sárszentmihály** (konata ankaŭ pri la iamaj posedantoj *Zichy - Szterényi* [ziĉi-sterEnji] estas historia monumento en vilaĝo Sárszentmihály.

Aerfoto pri kastelo en Sárszentmihály

Historio
--------

La grafa familio Zichy konstruis tiu ĉi kastelon proksimume en 1900 laŭ projekto de István Möller. En 1930 barono József Szterényi aĉetis la kastelon. Post la 2-a mondmilito pro ŝtatiĝo okazis, ekde 1951 ŝtata agrikultura firmao funkciis tie. En 1995 hungara negocisto aĉetis la kastelon kaj poste la posedanto renovigis la kastelon.

Konstruaĵoj
-----------

La unuetaĝa kastelo kun mansardoj situas sola en granda parko. La fasado estas malsimetria, meze plurlatera turo reliefas. Pli malgranda cilindra turo reliefas en la dekstra angulo. Interne la ŝtuparejo estis farita el kverkoj.

Apud la kastelo ankaŭ kasteleto etendiĝas. Komence tio estis konstruita por la gastoj.

La tria konstruaĵo estas kapelo. Ĝi edstis konsekrita al beatulo Vilmos Apor en 2000.

Parko
-----

La pejzaĝa parko ankaŭ nun estas belega, ĝi estas oficiale protektata.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-07-14 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Cubo de Bureba** [KUbo debuREba] estas loĝloko kaj municipo en la nordoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *La Bureba*. La loknomo *Cubo de Bureba* povas esti komprenebla etimologie kiel Turo de Bureba, alude al la komarkonomo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 9,083 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 105 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 50 loĝantojn el la jaro 1991. 

Ĝi distas 56 km de Burgoso, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Busto de Bureba, Miraveche, Santa María Ribarredonda, Fuentebureba kaj Zuñeda.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. Ĝi iam nomiĝis Vindeleya kaj poste Cubo de Bureba, reĝa jurisdikcio kun propra vicurbestro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Millán.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 773985
 |
**Cubla** [KUbla] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la suda komarko Komunumo de Teruelo, kies komarka ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem, Teruelo.

Geografio
---------

Ĝi estas je 18 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. Al Teruelo alvenas de nordo tri ŝoseoj, de sudo tri kaj unu okcidente el Gea de Albarracín. El la tri sudaj, tiu centra iras nur al Cubla. 

La loĝloko staras je 1177 m super marnivelo sur la deklivaroj de la montaro Sierra de Javalambre. Tio ebligas arbarojn de pinoj, kverkoj kaj juniperoj.

Historio
--------

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema en la batalo de Cutanda. Sed eble la kristanoj perdis ĝin dum la krizo kiu sekvis la morton de Alfonso la 1-a. Nur dum la regado de Alfonso la 2-a de Aragono estis klara dominado fare de kristanoj. La kastelo estis konstruita en la 13-a kaj 14-a jarcentoj.

Estas ermitejo de la 15-a jarcento kaj preĝejo de la 16-a jarcento. La loko estis de reĝlando (ne de senjorlando), kaj estis enkadrita en la komunumo de domaroj de Teruelo en la *Sesma del Campo de Sarrión*, ĝis la provinca divido de 1833.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre ankaŭ en Cubla oni malaltiĝis ĝis nunaj 52 loĝantoj.

Vidindaĵoj estas la preĝejo, tri ermiteĵoj, blazondomoj, lavejo, naturaj lokoj kiel monto Picarzuelo, nombraj fontoj, cerealkampoj, pinaroj kaj juniperaroj de Puerto Escandón. La skiejo Aramón Javalambre estas proksime.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797947
* VIAF: 316736051
 |
La muzeo en 2005.
La **muzeo Munch** (norvege *Munchmuseet*) estas muzeo lokita en Oslo, la ĉefurbo de Norvegio. Ĝi estas dediĉita al la verkoj kaj vivo de la pentristo Edvard Munch.

La muzeo estis financita danke al la enspezoj de la oslaj municipaj kinejoj, kaj estis oficiale inaŭgurita en 1963 por celebri la 100-an datrevenon de la naskiĝo de la pentristo. Ĝia kolekto konsistas el verkoj kaj variaj artaĵoj heredigitaj de Munch al la municipo de Oslo. Estas krome aliaj verkoj donitaj de lia fratino Inger Munch aŭ akiritaj per interŝanĝoj de duplikaĵoj, ktp... La muzeo konsekvence prezentas hodiaŭ pli ol unu duonon de la tuta verkaro de la artisto, tio estas 1 000 pentraĵoj, 2 240 libroj, ses skulptaĵoj kaj aliaj variaj aĵoj.

* Kategorio Muzeo Munch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 271882
* GND: 1006810-7
* LCCN: n79049353
* VIAF: 147381993
* ISNI: 0000 0001 0670 7013, 0000 0004 0611 2089
* LIBRIS: 248157
* SUDOC: 027992411
* BNF: 11991768h
* ULAN: 500304224
* NLA: 36060440
* BIBSYS: 90395489
* NKC: xx0224551
 |
Muzeo Sankta Rajmondo
La **Muzeo de Sankta Rajmondo** (okcitane *Musèu de Sant Ramon* gastas ĉe la antikva universitara kolegio Sankta Rajmondo de la 16-a jarcento situanta en Tuluzo, Francio. Antaŭe venis al ĝi studentoj el diversaj regionoj por studi en Tuluzo juron, teologion, medicinon. Ĝi apudas al la Baziliko Sankta Sernino. La muzeo ekmalfermiĝis al la publiko la 8-an de majo 1999, post kvarjara renovigado.

La muzeo havas kolekton de sarkofagoj. Ĝi ankaŭ posedas plurajn objektojn el la epoko de la tektosaĝaj volkoj, de la visigotoj kaj de la gaŭla-romia periodo. Kolekto de romiaj bustoj eltrovitaj en la ruinoj de la romia vilo de Chirigan de Martras Tolosana estas ankaŭ videbla.

* 
* Statuo antropomorfaStatuo antropomorfa
* Romiaj bustoj de ChiraganRomiaj bustoj de Chiragan

* Kategorio Muzeo Sankta Rajmondo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 496564
* GND: 1091399-3
* LCCN: n81055239
* VIAF: 128969666
* ISNI: 0000 0001 2323 4385
* SUDOC: 026394839
* BNF: 11865032r
* ULAN: 500311605
* BIBSYS: 98073882
* BNE: XX129761
 |
**Giovan Battista Perasso** estas populara historia patrioto de la historio de Ĝenovo de la 18-a jarcento pli vaste konata kiel *il Balilla*.

La vera identeco de Balilla estas duba, sed oni konsideras ke li estis la junulo kiu la 5-an de decembro 1746 ekis la popolan ribelon kontraŭ la okupanta Habsburga Imperio en la ĝenova kvartalo Portoria.

La bubo incitis la popolon ribeli per ĵeto de ŝtono al aŭstro-piemontaj trupoj kiuj tiutempe okupis la urbon, sub gvidado de la guberniestro Antoniotto Botta Adorno. La urbo ja estis aliancita kun Hispanio kaj Francio.

Tiel la 10-a de decembro 1746 la urbo liberiĝis de la aŭstraj trupoj.

La kaŭzo de la ekribelo estis la perforto de iuj aŭstraj soldatoj, kiuj postulis ke la pasantaj popolanoj helpi ilin puŝi kanonon kies rado estis blokita de koto.

Signifo de "Balilla"
--------------------

Etimologie, la vorto *balilla* signifas *bubaĉo* au *knabo*, sed ĝi povas ankaŭ veni de *Baciccia*, kiu estas la karesnomo uzata en Ĝenovo por la nomo Giovan Battista (aŭ Giambattista).

La juna *Balilla* estas menciata en la itala nacia himno Il Canto degli Italiani, en la kvara strofo:

I bimbi d'Italia / Si chiaman Balilla
(la knaboj de Italio nomiĝas Balilla)

Bibliografio
------------

* Kategorio Giovan Battista Perasso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 315470
* GND: 128769785
* LCCN: n79043722
* VIAF: 57673566
* ISNI: 0000 0000 2529 515X
* ICCU: LIGV023335
 |
**Cubo de Benavente** [KUbo debenaBENte] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Benavente y Los Valles, en la nordo de la provinco, sude de la Provinco Leono. *Cubo de Benavente* estas etimologie tradukebla al *Turo de Benavente*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 31,54 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 120 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 300 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 102 km de Zamoro, provinca ĉefurbo.

En Mezepoko okazis reloĝado kaj ĝi apartenis al la Graflando de Benavente.

Agrikulturo (produktado de vino) kaj brutobredado (fromaĝo) estas la tradiciaj enspezofontoj kaj rilata komerco. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755279
 |
**Jan (Johannes) Bochenek** (legu Boĥenek) naskiĝis la 2-an de majo 1831 en Hlučín, li mortis la 3-an de decembro 1909 en Berlino.

Li ellernis lignaĵistan metion de sia patro. Ekde la junaĝo li montris eminentan belartistan talenton. Li pentris portretojn, pejzaĝojn eĉ ekleziajn bildojn laŭmende kaj por ŝparita mono li foriris en la jaro 1849 por studi akademion de belartoj ĝis Berlino, kie li studis en sekcio de antiko.

En la paso de la studoj li akiris kelkajn prezojn kaj stipendion kaj en la jaro grandan ŝtatan prezon kaj 1 500 tolarojn, por kiuj li entreprenis en la jaro 1859 vojaĝon ĝis Italio, kie li restadis kun malpli longaj paŭzoj ĝis la jaro 1873.

Li edziĝis en Berlino al Agnes v. Rolland. En Italio li interamikiĝis kun grupo da germanaj nazarenistoj – F. Overbeck, A. Feuerbach, P.Carnelius, J. Schnor kaj la pola pentristo J. Maleński. Reveninte el Berlino li okupiĝis per studo de formalaj leĝoj de kreado, li prelegis en diversaj societoj, li verkis teoriaj dosierojn. En la jaroj 1900, 1904 kaj 1908 li vizitis denove Romon. Kiam lia vivo proksimiĝis al fino, li ofte vizitadis la naskan Hlučín kaj ties ĉirkaŭaĵon, por kiuj li pentris vicon da ekleziaj bildoj. Jan Bochenek estas karakterizebla kiel unu el la lastaj konfesantoj de nazarenismo.

Verkoj
------

teoriaj dosieroj:

* *Die männliche und weibliche Normalgestalt.* Berlino 1875.
* *Canon aller menschlichen Gestalten und der Thiere*, Berlino 1885.
* *Das Gesetz der Formschönheit. Allgemeine Verhältnis-Lehre, erfunden und ausführlich dargestellt.*, Leipzig 1903

Pentraĵoj
---------

* sankta Dominiko, paroĥa preĝejo en Bohuslavice,
* La morto de sankta Josefo, 1890, Portreto de paroĥestro, 1907, paroĥa preĝejo en Dolní Benešov,
* Bapto de Sinjoro, Sankta Anna, paroĥa preĝejo en Hlučín,
* Sankta Terezie, Krucumo, 1890 en Chwałowice (Pollando),
* Ascendotago de Virgulino Maria, sankta Emilio, Krucvojo, paroĥa preĝejo en Kobeřice,
* Portreto de dekano, paroĥa preĝejo en Krzanowice (Pollando),
* Sankta Emilio, privata posedaĵo, Opava,
* Virgulino Maria kun sankta Dominiko, paroĥa preĝejo en Opava – Kateřinky,
* Sankta Barbora, Virgulino Maria kun sankta Dominiko, Sankta Franciso el Asissi, Pieto, La plej sankta koro de Jesuo, suferanta Kristo, paroĥa preĝejo en Sudice,
* Sankta Katarina, paroĥejo en Štěpánkovice,
* Sankta Lauricio, paroĥa preĝejo en Zagacola (Italio),

Laŭ literaturo li pentris pluajn bildojn por Germanio (Berlino), Italio, Galicio, Aŭstralio, Pollando (Nysa), Racibórz, Baborów, Tarnowice, Trzebnica, Rybnik.

* Kategorio Jan Bochenek en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 29981
* GND: 1018084223
* VIAF: 83671427
* ISNI: 0000 0000 5862 5602
* NKC: jk01012556
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Cubillas de Santa Marta** [kuBIlJas desantaMARta] estas municipo en la centro de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Campiña del Pisuerga* en la centro de la provinco. *Cubillas de Santa Marta* estas etimologie komprenebla kiel *Turetoj de Sankta Marta*. 

Arroyo de la Encomienda en la provinco Valadolido.
La *Campiña del Pisuerga* de la provinco Valadolido, helblue, nordocentre.
Preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 23,55 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 352 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. Ĝi distas 29 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Quintanilla de Trigueros, Dueñas (Palencia), Trigueros del Valle, Valoria la Buena kaj Corcos del Valle. Ĝia municipa teritorio estas trapasata de la rivero Pisuerga kaj de la Kanalo de Kastilio.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj: tritiko, sekalo) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de la 13-a jarcento kun elstara orgeno; la Ermitejo de Kristo, tradiciaj vinkeloj, domkeloj sur la deklivaro, lavejo kaj fonto, blazondomoj, la trajnstacio (1860) kaj la Kanalo de Kastilio.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764786
* LCCN: n00095708
* VIAF: 145381068
 |
**Cubillos del Sil** [kuBIljos delSIL] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko El Bierzo, en la okcidento de la provinco. *Cubillos del Sil* estas etimologie rilatebla al *Turetoj de la rivero Sil*, aŭ *Montetoj de la rivero Sil*. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan kaj la leonan.

Komarkoj de la provinco Leono; El Bierzo plej okcidente, oranĝece.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Cabañas de la Dornilla, Cubillinos, Cubillos del Sil, Finolledo, Fresnedo kaj Posadina, okupas totalan areon de 53,41 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 796 loĝantojn. Ĝi akiris pli ol 1 000 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj kaj ties proksimeco al la urbo Ponferrada, por kiu ĝi funkcias kiel dormurbo, kaj pro aligo de apudaj loĝlokoj. Ĝi distas 120 km de Leono, provinca ĉefurbo, kaj nur 9 km de Ponferrada.

Estas atestaĵoj de antaŭromia kaj romia loĝado rilata al la orminado; en Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. En la jaroj tuj post la Hispana Enlanda Milito la tuta areo de El Bierzo estis rifuĝejo de kontraŭfrankisma gerilo kaj tial okazis oftaj konfliktoj de policaj civilgvardianoj kontraŭ gerilanoj kaj apogantoj.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo, brutobredado kaj ĉasado. Lastatempe industrio plie ekgravis el termoelektra centralo de ENDESA al esplorado pri evoluo al pli pura sistemo por generado de energio. Servoj, rura turismo, preĝejoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 757309
* VIAF: 316736261
 |
**Jan Czochralski** (naskiĝis la 23-an de oktobro 1885 en Kcynia/ en Grandpollando en la regiono Pałuki, mortis la 22-an de aprilo 1953 en Poznano/Poznań) – unu el la plej famaj polaj sciencistoj, profesoro pri kemio, metalsciencisto, inventinto de la hodiaŭ universale aplikata metodo ricevi unuopajn kristalojn de silicio, nomata poste procedo de Czochralski. 

La kristalo de silicio fabrikita laŭ procedo de Czochralski
Jan Czochralski
La unuopaj kristaloj de silicio fabrikataj laŭ la metodo de Czochralski estas nuntempe aplikataj amasskale por produktado de mikroprocesoroj. Danke al li ekzistas komputiloj, poŝtelefonoj kaj 90% de elektroniko. Li estas la plej ofte citata pola sciencisto en la nuntempa teknika kampo. Li kaj aliaj poloj: Koperniko, Kurio (Maria Skłodowska-Curie), Ignacy Łukasiewicz kaj Kazimierz Funk estas la plej eminentaj polaj intelektuloj kies genio ŝanĝis la mondan civilizon.
Pola Parlamento (Sejmo) nomis la jaron 2013 "La Jaro de Jan Czochralski" omaĝe al tiu granda pola sciencisto, kaj en la Pola Senato okazis speciala scienca konferenco de la Pola Kemia Asocio kaj la Germana Kemia Asocio omaĝe al Jan Czochralski sub gvido de la vicprezidanto de Pola Senato Jan Wyrowiński (li estas ano de pola Parlamenta Grupo Apoganta Esperanton / PGAE).

La oficiala inaŭguro de la scienca konferenco de la Pola Kemia Asocio kaj la Germana Kemia Asocio omaĝe al Jan Czochralski en Pola Senato, gvidis ĝin vicprezidanto de Pola Senato Jan Wyrowiński (li estas ano de pola Parlamenta Grupo Apoganta Esperanton (PGAE)), 2013
La inteligenta telefono kun la montrata paĝo de Vikipedio.
semikonduktaĵoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jan Czochralski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kolekto da dokumentoj pri Jan Czochralski Arkivigite je 2008-04-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Informoj pri Czochralski kaj ties atingoj (angle)
* Informa paĝo redaktata de la familio de Jan Czochralski


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 358935
* GND: 136688926
* LCCN: n2013024127
* VIAF: 80991430
* ISNI: 0000 0000 7149 4336
* SUDOC: 262948745
* BNF: 11000687v
* NKC: js2014817713
 |
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

**Joe Benjamin** (naskiĝis kiel **Joseph Rupert Benjamin** la 4-an de novembro 1919 en Atlantic City; mortis la 26-an de januaro 1974 je Livingston (Nov-Ĵerzejo) estis usona basinstrumentisto de svingo kaj de moderna ĵazo.

Vivo kaj verkado
----------------

„Joe" Benjamin komencis studi violonludon, transiris poste al kontrabaso kaj ludis je la komenco de sia muzikista kariero en 1946 ĉe Mercer Ellington kaj en 1950 ĉe Billy Taylor. Ekde 1951 li laboris en bandegoj, ekzemple en tiuj de Artie Shaw, Fletcher Henderson kaj Duke Ellington (*Harlem Suite*). En 1952 li muzikis kun Dizzy Gillespie en Parizo kaj kunverkis ties sonregistraĵojn por Disques Vogue (*Cognac Blues*). Ekde 1953 ĝis 1955 li estis akompanmuzikisto de Sarah Vaughan; Li kunverkis interalie ŝian mitan surdiskigon kun Clifford Brown kaj Herbie Mann. En 1953 li muzikis en la triopo de pianisto Arnold Ross; kun Ross kaj Gillespie Benjamin restis oktobron de 1954 denove en Parizo kaj muzikis tie kun Don Byas kaj Henri Renaud. En 1957 li muzikis en la triopo de Mal Waldron, kiu akompanis la kantistinojn Billie Holiday kaj Ella Fitzgerald je iliaj prezentadoj je Newport Jazz Festival. Ankaŭ en 1957 li koncertaris kun Gerry Mulligan en Eŭropo, kie li kunverkis kun Rolf Kühn. En 1957/58 li muzikis kun Louis Armstrong, Buddy Tate kaj Rex Stewart. En 1958 li formis duopon kun Ellis Larkins kaj muzikis mallonge en la kvaropo de Dave Brubeck. Marton de 1959 li akompanis Bilion Holiday je ŝia lasta sonregistrado antaŭ ŝia morto.

Komence de la 1960-aj jaroj li kunverkis diskojn de Max Roach (*Alone Together*), Jerome Richardson, Harry Sweets Edison, Barry Harris, Joe Williams, Clark Terry (*Mellow Moods* 1961) kaj de la ensemblo *Prestige Blues Swingers* , al kiu apartenis Vic Dickenson, Pee Wee Russell kaj Buddy Tate. En 1964 li kunverkis la produktaĵon *Guitar Forms* de Kenny Burrell. En 1968 li muzikis kun la bando de Clark Terry en Newport.

Posteule de Aaron Bell Benjamin estis unu el la lastaj basinstrumentistoj, kiuj laboris en la Orkestro Duke Ellington. Tie li kunmuzikis ties grandajn suitojn, ekzemple *New Orleans Suite* kaj *Afro-Eurasian Suite*. Ankaŭ li kunverkis la sonregistraĵojn ekde 1970 ĝis 1972, kiun publikigis diskeldonejo Pablo sub la titoloj *The Intimate Ellington* kaj *Up in Duke's Workshop*.

Literaturo
----------

* Carlo Bohländer k.a: *Reclams Jazzführer*. Stutgarto, Reclam, 1977
* Richard Cook kaj Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*, London, Penguin, 2-a eldono de 1994 kaj 6-a eldono de 2002
* Bielefelder Katalog 1988 & 2002


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 408999
* GND: 134326059
* LCCN: n80144178
* VIAF: 85790625
* ISNI: 0000 0000 7690 0778
* SUDOC: 156624702
* BNF: 138913497
* MBA: 7ec27748-5886-464d-8e65-8f221f658ef3
* NKC: xx0074879
* ICCU: DDSV011454
* BNE: XX1546892
 |
Berliet 20HP *tonneau* de 1903.
Berliet 40HP sentegmenta de 1904.
Berliet 24 HP de 1905, venkinta en kelkaj francaj konkurencoj.
Reklamo de Berliet (1906).
Berliet limuzino de 1914.
***Berliet*** estis franca entrepreno fondita en 1901 fare de Marius Berliet, absorbita de Renault Industriaj Vehikloj en 1978. Ĝi dediĉis sin kaj al la produktado de aŭtomobiloj, nome de kamionoj kaj de komercaj vehikloj ĝenerale.

Historio
--------

Pro tempopaso oni forgesis, sed Berliet ege kontribuis al disvolvigo de la aŭtomobilindustrio de Francio, kaj en la medio de la aŭtomobilo kaj speciale en la kampo de la komercaj vehikloj. La historio de la kompanio ekis en 1895, kiam la juna Marius Berliet, per sia granda talento por la mekaniko, konstruis sian unuan aŭtomobilon. En 1899 li aĉetis ŝirmejon de 90 m² en Lyon por konstrui siajn aŭtojn, kaj la venontan jaron li luis alian multe pli grandan, de ĉirkaŭ 450 m².

En 1901 li vendis duan aŭtomobilon, nome 22 CV. La komerca sukceso de tiuj aŭtoj venis tuje, kaj devigis Marius Berliet serĉi fabrikon pli grandan: li trovis ĝin en tiu jam uzita de la malgranda entrepreno Audibert et Lavirotte, nome stokejo de 5000 m². La sukceso de liaj vehikloj plue kreskis en 1905 kaj 1906, kaj la entrepreno lanĉis aliajn kvar modelojn, inklude 40 CV kaj 60 CV.

En 1905, Berliet vendis al la usona firmao ALCO (*American Locomotive Corporation*) la permesilon por la produktado eksterlande de la modeloj 22, 40 kaj 60 CV. Dume li startis ankaŭ sportan karieron: en 1906, Berliet finis en dua loko en la Tourist Trophy, kaj en 1912 teamo de germanaj pilotoj, ŝofore de Berliet-oj, venkis en la ralio de Monako en sia kategorio. Samjare, en 1912, la granda famo de la firmao de Lyon kiun tiom rapide li konkeris, rezultis en 50 % de lia produktado eksportita.

Tio devigis la posedanton, Marius Berliet, translokigi denove la fabrikon, tiam al Monplaisir, al uzino de 48 000  m² de areo kie oni produktis la aŭtomobilojn.

En 1914, pro la eksplodo de la Unua Mondmilito, la produktado de Berliet adaptiĝis al la militaj necesoj: pro tio, oni fabrikis pormilitajn kamionojn kaj ankaŭ obusojn, grandkvante. En tiu jaro startis lia kunlaborado kun Renault, kies marko estis uzita por la produktado de tankoj, muntitaj de Berliet.

La eksplodo de la Dua Mondmilito okazigis la definitivan interrompon de la produktado de aŭtomobiloj Berliet.

Notoj
-----

1. ↑   Monique Chapelle - Berliet - Éditions Le Télégramme, 2005
2. ↑   AFB - ALCO, el usona gazetaro de 1905: The Horseless Age, vol. 16 n° 21/5/1905 p.10; Cycle & Automobile Trade Journal, 8/1905, p. 68; The automobile, 8/6/1905 p. 701; Automobile Review, 6/15/1905, p.583
3. ↑   Louis Muron - "Marius Berliet "- Éditions Lugd , 1995, p. 63.
4. ↑   Louis Muron (1995). Éditions Lugd, ed. Marius Berliet, 1866-1949. p. 157. ISBN 978-2841470228.

* Kategorio Berliet en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 670755
 |
**Cantalapiedra** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Peñaranda de Bracamonte en la nordoriento de la provinco. *Cantalapiedra* estus tradukebla maletimologie al *Kantas la ŝtono*, sed etimologie vere rilatas al derivaĵo el kampo.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 71,15 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 1 003 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 800 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Preĝejo *Santa María del Castillo* (Sankta Maria de la Kastelo).
Limas kun loĝlokoj Tarazona de Guareña, Fresno el Viejo, Vallesa de la Guareña, Madrigal de las Altas Torres, Villaflores, Palaciosrubios kaj Horcajo de las Torres. Ĝi distas 50 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753552
* VIAF: 5990155919296239730007
 |
**Ellen AUERBACH** [elen AŬerbaĥ], origine: Ellen ROSENBERG (naskiĝis la 20-an de majo, 1906, mortis la 30-an de julio, 2004) estis fotistino.

Ellen Auerbach naskiĝis en Karlsruhe, Germanio, kiel filino de juda familio. La gepatroj vokis ŝin per la karesnomo **Pit**. En la aĝo de 18 jaroj ŝi ekstudis skulptarton en sia naskiĝurbo, en 1928 ŝi daŭrigis la studadon en Stutgarto. Per fotilo, donacita de sia onklo, ŝi faris unuajn eksperimentojn, kaj ŝi decidis daŭrigi la fotadon.

En la jaro 1929 ŝi transloĝiĝis al Berlino, kie ŝi fariĝis fotistino. Ŝi ekkonis Grete Stern kaj fondis kun ŝi la foto-entreprenon *ringl + pit* – laŭ la karesnomoj de ambaŭ virinoj. Dekomence ili koncentriĝis al la fotado de varbaĵoj kaj portretoj.

En 1933 ringl + pit per varbofoto gajnis la unuan premion en la *Exposition Internationale de la Photographie et du Cinema* en Bruselo. Samjare la du fotistinoj dumtempe disiĝis. Ellen kun sia estonta edzo Walter AUERBACH fuĝis de la nazioj al Palestino. En Tel Aviv ŝi fondis la foto-entreprenon *Ishon*, kiu koncentriĝis al fotoj de beboj.

En 1936 ŝi vojaĝis al Londono, kie Grete Stern intertempe ekloĝis. Sen grandaj esperoj pri profesia sukceso en Anglio, ŝi edziniĝis kaj elmigris kun sia edzo al Usono. Grete Stern elmigris al Argentino.

La geedzoj vivis unue en Philadelphia kaj poste en Novjorko, kie Ellen Auerbach eklaboris interalie por la magazino *Time Magazine*. Ŝi tie faris la plej esprimoplenajn fotojn, montrantajn miksaĵon el pompo kaj mizero. Unu foto montras kadritan desegnaĵon pri la Novjorka *Statuo de Libereco*, kiu meze inter aliaj brokantaĵoj estis vendata surstrate. Ŝi bone sukcesis esprimi per ĝi la grandajn esperojn kaj la grandajn seniluziiĝojn de la enmigrintoj.

En la jaro 1945 Ellen Auerbach disiĝis de sia edzo. Dum la sekvaj jaroj ŝi fote kaj filme dokumentis la kondutojn de infanoj. Ekde 1953 ŝi instruis en diversaj altlernejoj pri arto.

En 1956 ŝi finis sian fotistan karieron, por dediĉi sin al la pedagogio kaj psikologio. De 1965 ĝis 1984 ŝi edukis kaj terapiis malfacile lernantajn infanojn en la Novjorka *Institute for Learning and Research*.

Dum sia tuta vivo ŝi sentis sin senhejma, sennacia. Citaĵo: „Mi ne sentas min kiel eŭropanino aŭ amerikanino, sed kiel tute neperfekta mondanino."

Ellen Auerbach mortis en Novjorko.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 23281
* GND: 120021706
* LCCN: n86123551
* VIAF: 54968270
* ISNI: 0000 0003 6850 8620, 0000 0000 8236 0384
* SUDOC: 07983177X
* ULAN: 500009708
* BIBSYS: 14038207
* RKD: 207951
* NKC: xx0018765
* BNE: XX840309
 |
**Jan HARWAS** (naskiĝis la 7-an de januaro 1909 en Dortmund, mortis aŭguste 1944 en Liono) – pola sociologo, filozofo kaj klasika filologo, membro de franca rezistado, pli aĝa frato de pola andragogo kaj oficiro Edmund Harwas (1912–1996).

Vivo
----

Edmund Harwas naskiĝis en Vestfalio, ĉar liaj gepatroj estis pli frue setligitaj en Germanan Imperiestran Regnon. Post la reveno de Germanio en 1918, la familio ekloĝis en Rogoźno. Tie Jan Harwas frekventis bazlernejon kaj klasikan gimnazion. En Universitato Adam Mickiewicz studis klasikan filologion kaj sociologion sub la direkto de prof. Florian Znaniecki. Post defendo de magistra laboraĵo, verkis la doktoran disertaĵon pri Plotino, sed la doktoradon rompis la milito. En la jaroj 1939–1940 estis referanto pri klerigado de la Asocio de Poloj en Lillo kaj kultura ataŝeo de tiuloka konsulejo de Pola Respubliko. Kiel redakta sekretario verkis por "Żołnierz Polski we Francji" (Pola Soldato en Francio).

Poste li lekciis en Pola Liceo en Villard-de-Lans (regiono de Aŭvernjo-Rodano-Alpoj, departemento Isère) la klasikan grekon kaj latinon, kiujn onidire konis tiom bone kiel la gepatran lingvon. Li posedis ankaŭ la anglan, germanan kaj kompreneble la francan. Li gvidis grupon da lernantoj-skoltoj. Komence de la 40-aj jaroj de la 20-a jarcento tradukis la verkon de Jacques Maritain: *Humanisme intégral* el 1936 – "Integra humanismo". Plu okupiĝis pri la antikva filozofio, precipe novplatonismo.

Li verkis klarigojn al *Les Orphiques* de Pierre Emmanuel. Aktivis en la franca rezistado partoprenante batalojn en Alpoj, sur montplataĵo Vercors en la grupo FTP-MOI (Liberaj Pafistoj kaj Partizanoj de Enmigrinta Labor-Forto) el La Mure, apud Grenoblo de la 9-a de junio ĝis la 5-a de aŭgusto 1944.

Aŭguste 1944 Jan Harwas estis kaptita kaj pafmortigita de ukrainoj el Waffen-SS en aviadilejo apud Liono per pafo al malfronta kapoflanko. Tio okazis precize unu tagon antaŭ liberigo de Liono de Aliancanoj, la lokon de ekzekuto oni trovis danke al ĝardenisto, kiu vidis la eventon de kaŝejo. Por pafmortigo oni uzis la kuglon dumdumo, do identigo estis tre malfacila (el la kapo restis nur la malsupra makzelo). Oni lin arestis post nesukcesa preparoperaco de aviadilejo por alteriĝo de aliancanaj glisiloj. Tamen algrundiĝis la germanaj, pri kio la partizanoj orientiĝis nur post kiam eliris germanoj. Tiam pereis multaj lernantoj de la liceo, kiuj agis en la rezistomovado. Jan Harwas kune kun alia profesoro de la liceo, kaŝiĝis en apuda kaverno dum tri tagoj sidante ĝis talio en la akvo. Poste, kaŝiĝante atingis drinkejon, en kiu ili estis arestitaj de germanoj pro denunco de tavernisto.

Jan Harwas postlasis edzinon Janina Lesińska-Harwas kun triopo de infanoj.

Bibliografio
------------

* Z.S. Zaleski, *Jan Harwas*, en: *Polski Słownik Biograficzny*, volumo IX, Ossolineum, Vroclavo/Varsovio/Krakovo 1960–1961, p. 302.
* Ryszard Urbański-Korż. *Edmund Harwas – filozof, pedagog społeczny, andragog (1912–1996)* (Edmund Harwas – filozofo, socia pedagogo, andragogo (1912–1996)), „Studia Edukacyjne", 1998. Poznań
* lernantoj de la liceo foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 600390
 |
**Minusstreko** estas la Askia signo numero 45 (`-`, unikode U+002D), heredaĵo de la malnovaj tajpiloj kaj klavo de la nunaj klavaroj.

En la tajpila epoko minusstreko servis por prezenti ĉiajn mezliniajn strekojn horizontalajn: streketon, haltostrekon, minuson; ankaŭ trastrekon kaj grafikan horizontalon en Askia arto, ekz‑e `:-)`. Tiujn diversajn funkcion oni distingis per la kunteksto: uzo antaŭ cifero (`-1`, `p. 22-34`), ĉirkaŭaj spacetoj (`Fino bona - ĉio bona`, `x - 1`), malesto de tiaj splacetoj (`ĉi-jare`).

Nuntempe tiujn rimedojn oni plu uzas en la egalpaŝaj tiparoj. Oni uzas la minusstrekon en programlingvoj kaj aliaj formalaj lingvoj komputadaj, kie la celatan sencon (ekz‑e ĉu streketo aŭ minuso) la programo rekonas aŭtomate. Ekz‑e en Teĥo:

`ekz-e $(a-b+1)$` estas kompostata kiel
{\displaystyle {\hbox{ekz-e }}\textstyle {(a-b+1)}}
kun streketo en *ekz‑e* kaj minuso en la formulo. Eĉ pli ol tio, minusstreko estas la sola akceptebla maniero kodi minuson en programlingvaj formuloj (ekz‑e en tiuj de C aŭ de Microsoft Excel): provo uzi en tia formulo la unikodan minuson kaŭzos erarraporton kaj forĵeton de la programo (plimulto da programlingvoj akceptas en tiaj lokoj nur signojn Askiajn).

La modernaj komputilaj tiparoj, ankaŭ la egalpaŝaj, nun disponigas multe pli riĉajn signarojn ol la malnova Askio; ankaŭ disponeblas la diversaj strekoj horizontalaj. Estas utile havi signobildojn por la haltostrekoj kaj streketoj, ankaŭ en la tiparoj egalpaŝaj, ekz‑e por ebligi legadon de retpaĝoj (kiuj plej ofte diferencigas la strekojn) per tiaj tiparoj, ekz‑e uzante terminalojn kie nur tia tiparo estas disponebla. Sekve la tiparaj dizajnistoj, por diferencigi la signobildojn, emas en la modernaj tiparoj mallarĝigi la minusstrekon (tradicie ĝi estis samlarĝa kiel `n`; tiel ekz‑e en *Lucida Sans Unicode* aŭ *Free Mono* — vd la bildon). Tio fuŝas ĝian prezenton en la plej ofta ĝia apliko, en la programoj kaj aliaj formalaj lingvoj; kaj sekve de tio en prozo oni nun emas duobligi la minusstrekojn prezentajn haltostrekojn (sed tio maleblas en la programlingvoj, kp la krementojn en C: `i--`).

Signobildoj de minusstreko en egalpaŝaj kaj proporcia tiparoj. Grize estas markitaj la signoj malkonvenaj al la egalpaŝaj tiparoj.

Notoj
-----

1. ↑  Kvankam tio ne estas nepraĵo: inteligenta foliumilo, ekz‑e Linko, scipovas aŭtomate anstataŭgi mankantajn haltostrekojn per unu aŭ pluraj minusstrekoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Streketo
* Haltostreko
* Minuso


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822387
 |
Diplomo en la arkivo de Urbokomunumo Klostronovburgo
**Aŭstria Societo por Interpopola Kompreniĝo** fondiĝis la 19-an de marto 1990 en Klostronovburgo, nur kelkajn monatojn poste, kiam la Internacia Societo por Interpopola Kompreniĝo transdonis al la urbokomunumo Klostronovburgo la 21-an de oktobro 1989 la titolon **Urbo de la Interpopola Kompreniĝo**. Ekde la fondiĝo la Societo komune kun Paneŭropa Unio okazigis proksimume 70 prelegojn de pinteminentuloj el politiko, societo, ekonomio, religiaj komunumoj, arto kaj kulturo. La inaŭguran prelegon, la 19-an de marto 1990, parolis la tiama Ministro por Eksterlandoj Aferoj d-ro Alois MOCK pri la temo "La Aŭstria kontribuo al la Interpopola Kompreniĝo".
Inter la parolantoj estis ne malpli ol 4 ŝtatestroj, 2 registaraj estroj, 25 registaraj membroj, 4 EU-komisionanoj, 2 kardinaloj, 3 episkopoj kaj pluraj plej altaj altranguloj de aliaj religiaj komunumoj, landestroj, prezidantoj de altjuĝejoj kaj kontrolinstancoj, sed ankaŭ multaj ambasadoroj, pintanstataŭantoj de en- kaj eksterlandaj politikaj kaj ekonomiaj instancoj krome art- kaj kulturkreantoj.

Esterordinara aranĝo okazis la 18-an de januaro 2011 en kiu parolis pri la temo "Interpopola Kompreniĝo en Aŭstrio" la 4 ambasadoroj:

s-ro Hans-Henning Horst BLOMEYER-BARTENSTEIN, Germanio,
s-ro Alejandro DIAZ Y PEREZ DUARTE, Meksiko,
s-ro d-ro Jan KOUKAL, Ĉeĥio, (eksurbestro de Prago) kaj
s-ro SHI Mingde, Ĉinio.

Ambasadoro Jan KOUKAL menciis ke Esperanto estas ankaŭ rimedo por la interpopola kompreniĝo.
La diskuton gvidis la prezidanto de la Societo s-ro d-ro Josef HÖCHTL.

#### Premio de Interpopola Kompreniĝo

En la jaro 2014 estis por la unua fojo aljuĝita la "Premio de Interpopola Kompreniĝo".

En Kadro de aranĝo de Aŭstria Societo de Interpopola Kompreniĝo — la 11-an de februaro 2014 — en Raika-salono de la urbo de Interpopola Kompreniĝo Klostronovburgo (Malsupra Aŭstrio), estis transdonita la "Premio de Interpopola Kompreniĝo" al Patro Georg SPORSCHILL, pro lia helpo al senhejmaj infanoj en Orienteŭropo.

* Afiŝo de Aŭstria Societo por Interpopola KompreniĝoAfiŝo de Aŭstria Societo por Interpopola Kompreniĝo
* SHI, KOUKAL, HÖCHTL, BARTENSTEIN, DUARTE (de maldekstre)SHI, KOUKAL, HÖCHTL, BARTENSTEIN, DUARTE (de maldekstre)
* Prezidanto prof. d-ro Josef HÖCHTL manpremas je la fino de la aranĝoPrezidanto prof. d-ro Josef HÖCHTL manpremas je la fino de la aranĝo
* Georg Sporschill (2008)Georg Sporschill (2008)
**Johann Joseph Thalherr,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tallherr József** estis germandevena (aŭ aŭstra) hungaria arkitekto. Liaj familiaj nomvariantoj estis *Tallherr, Thalherr kaj Tallher*.

Joseph Thalherr naskiĝis la 1-an de januaro 1730 en Fulneck (Moravio, Habsburga Imperio, nuntempa Fulnek en Ĉeĥio), li mortis la 16-an de oktobro 1807 en Buda (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio).

Biografio
---------

Joseph Thalherr akiris arkitekturan diplomon en Vieno. Post siaj studoj li laboris tie kiel tribunala arkitekto sub la direkto de de:Isidore Canevale. En 1782 li translokiĝis al Buda kaj laboris kiel hungara ĉambra arkitekto. Post kelkaj jaroj li fariĝis estro de la hungara konstruaĵa administrado. Liaj konstruaĵoj estas videblaj en la reĝlando, kie vi laboris ĝis sia morto.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* palaco Aspremont en Pressburg (1770)
* prizono en Szeged (1785)
* lernejo en Zsámbék (1788)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Józsefváros) en Pest (urbo) (1797–1798)
* Preĝejo Ĉieliro de Jesuo (Szekszárd) (1802–1805)

* Preĝejo Sankta Jozefo (Józsefváros)Preĝejo Sankta Jozefo (Józsefváros)
* Preĝejo Ĉieliro de Jesuo (Szekszárd)Preĝejo Ĉieliro de Jesuo (Szekszárd)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 691112
 |
**György Bárdossy** [djordj bArdoŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bárdossy György** estas hungara geologo, geokemiisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1998), membro de Kroata Scienca Akademio (1991). Lia filo estas András Bárdossy.

György Bárdossy  naskiĝis la 17-an de novembro 1925 en Szombathely. Li mortis la 15-an de aprilo 2013 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Bárdossy frekventis gimnazion en Kőszeg, poste li tuj soldatiĝis en 1943, fine li estis militkaptito en Sovetunio. Li hejmenvenis en 1947, poste li akiris geologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en Budapeŝto en 1951. Post la diplomo li komencis labori en entrepreno pri baŭksitoj, kiu estis ege grava por la tiutempa Hungario. En 1957 li ekhavis postenon en la ŝtata geologia instituto. Baldaŭe li laboris en similaj institutoj. Li emeritiĝis en 1985. En 1965 kaj 1985 li estis gastoprofesoro en Francio. Li partoprenis en malkovroj de baŭksitoj en Sud-Afriko kaj Sud-Ameriko. Li ekinstruis en ELTE en 1991. Li ricevis 6 premiojn inter 1980-2006.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A magyar baŭit geokémiai vizsgálata* (Geokemia analizo de la hungara baŭksito) (1961)
* *Sur la composition et la genese des baŭites de la Hongrie* (1962)
* *Baŭite Formation and Plate Tectonics* (1973)
* *Általános földtan* (Ĝenerala geologio) (1975) - universitata lernolibro
* *Lateritic Baŭites* (1990) - ankaŭ ĉine
* *Amit a cunamikról és okairól tudunk* (Kion ni scias pri cunamoj kaj ties kaŭzoj) (2006)

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* informoj hungare
**Alexander SCHALCK-GOLODKOWSKI** (la 3-an de julio 1932 — la 21-an de junio 2015) estis direktoro de ĉefa sekcio en la Ministerio pri internacia komerco kaj germana enlanda komerco (1956-62), vicministro pri ekstera komercado (1967-75), kaj estro de Komerca koordigado de GDR (KoKo, 1966-86).

Vivo
----

Naskiĝis li en Berlino al sennacia etne rusa patro kaj adoptitis fare de la Schalck-oj en la aĝo de 8 jaroj. Lia biologia patro funkciis kiel imperiestra rusa oficiro en la Unua mondmilito iĝonte estro de la de la rusalingva interpretistlernejo de Wehrmacht dum la Dua mondmilito. Li ne revenis el la sovetia kaptiteco. Lia patrinflanka avo laboris por Hugo Stinnes en Sankt-Peterburgo. En Peterburgo pasigis la junulajn jarojn ankaŭ la patrino de S.G. kiu translokiĝis en la 1920aj jaroj al Gdansk kie ŝi konatiĝis kun la posta edzo; la edzo finfine iĝis germana ŝtatano post eksoldateco ĉe Wehrmacht.

Schalk-Golodkowsky frekventis la lernejon en Treptow kaj ekde 1942 (kun eta interrompo ĉe la militofino) la lernejon en Waldsieversdorf kiu pli malfrue translokitis en la ejon de Ritter-akademio en Brandenburg an der Havel; tiun ĉi lernejon li forlasis en 1947 antaŭ ol ektrejniĝi elektromekanike. Schalck-Golodkowsky aliĝis al al la komunisma junularorganizo *Freie Deutsche Jugend* en 1951 kaj iĝis partiano de Socialista Unueca Partio de Germanio (SED) en 1955. En 1966 li estis nomumita kapo de KoKo kaj en 1967 nomumita specialoficiro de la kaŝpolico Stasi. En 1970 li doktoriĝis pri jursciencoj ĉe la Altlernejo Potsdam-Eiche per laboraĵo pri devizakiro kaj evito de ekonomiaj perdoj ("Vermeidung ökonomischer Verluste und Erwirtschaftung zusätzlicher Devisen").

En 1983 li perigis la intertraktadojn kun la bavara ministroprezidanto Franz Josef Strauß por akiri miliardojn da markoj pruntedonotaj fare de la kapitalisma parto de Germanujo por sekurigi la ekonomian postvivon provizoran de GDR.

Schalck-Golodkowsky avancis je la centra komisiono de SED en 1986; estante sub suspekto de misuzado de siaj potencoj ĉe KoKo li fuĝis al Okcidenta Berlino en decembro 1989. Li estis nelonge malliberigita antaŭ ekloĝado en Bavario.

La agoj de KoKo kaj de la tiea erao de la estrado de Schalck-Golodkowski estis esploritaj de 1991 rilate al suspekto de spionagadoj, impostfraŭdo, fraŭdo, malobeo embargregula, malobservo de juro de la Aliancanoj. Proceso kontraŭ li faritis en 1996 pro malobeado al juraj reguloj de la Aliancanoj kaj oni kondamnis lin mallibereco de unu jaro; aliaj devoj pentaj ne iĝis pri lia malsano (li havis operaciojn por forigi kancerojn en 1987 kaj 1997).

Li estis geedzita dufoje kaj havis du infanojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Alexander Schalck-Golodkowski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio ĉe hdg.de
* Gazetartikolo okaze de la entombigo de S.G.[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 671500
* GND: 11903574X
* LCCN: n91119026
* VIAF: 84366482
* ISNI: 0000 0000 9451 1100
* SUDOC: 034795200
* BNF: 125511701
* NKC: jx20061127002
 |
**Joshua Abraham NORTON** (naskiĝis ĉirkaŭ 1815, mortis la 8-an de januaro 1880) estis usona entreprenisto, loĝanta en Sanfrancisko.

Imperiestro Norton la 1-a de UsonoEn li 1859 proklamis sin mem kiel la unuan kaj nuran Imperiestron de Usono.

Kvankam li ne havis politikan potencon, kaj lia influo estis nura kun liaj ĉirkaŭuloj, li estis solene regalata en Sanfrancisko, kaj valuto en lia nomo estis honorata en la lokoj, kiujn li frekventis. Li korespondis kun Reĝino Viktorino de Britio, kaj anoj de Sanfrancisko nomigis lin "Sia Imperia Moŝto."

Kvankam ĝenerale li estis opiniata kiel frenezulo, aŭ almenaŭ strangulo, la anoj de Sanfrancisko (kaj multe de la mondo) en la 19-a jarcento celebris lian ĉeeston, lian humuron, kaj liajn farojn, precipe lian "mandaton" ke la Kongreso de Usono estu malunuigita per forto, kaj liajn dekretojn, kiuj petis ke ponto estu konstruita trans la Golfo de Sanfrancisko. Verkisto Mark Twain estis loĝanto en Sanfrancisko dum parto de la "reĝado" de Imperiestro Norton, kaj la Reĝo en *La Aventuroj de Huckleberry Finn* estas parte bazita pri Norton.

Vidu ankaŭ
----------

* Diskordianismo

Aliaj projektoj
---------------

* Joshua Abraham Norton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Joshua Abraham Norton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 37387
* GND: 1202532225
* LCCN: n85184112
* VIAF: 13750496
* ISNI: 0000 0000 2822 4445
* NDL: 00621220
* BNE: XX1761625
 |
**György Boytha** [djordj bojta], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Boytha György** estis hungara juristo, altlerneja instruisto.

Boytha György naskiĝis la 5-an de oktobro 1929 en Budapeŝto, li mortis la 7-an de februaro 2010 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Boytha György maturiĝis en luterana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1948, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1952. Post siaj studoj li estis trudlaboristo pro falsaj akuzoj en karbominejo de Várpalota. Li liberiĝis ĝuste antaŭ la Hungara revolucio de 1956, poste li estis ordinara helplaboristo en Budapeŝto. Ekde 1961 li laboris en oficejo pri intelekta proprieto, kie paŝo post paŝo li akiris pli altajn postenojn. Ekde 1965 li ankaŭ instruis en la menciita universitato. Inter 1975 kaj 1985 li estis oficejestro, inter 1985 - 1993 ĉefdirektoro. Inter 1977-1985 li laboris ankaŭ en Ĝenevo en simila monda organizaĵo. Inter 1993-1995 li estis diplomato en Ĝenevo, poste li prelegis en Mez-Eŭropa Universitato. Li estis katedrestro en rango docento inter 2000-2003 en Katolika Universitato Péter Pázmány. Li edziĝis dufoje, la unua edzinon naskis 2 gefilojn, la dua filinon.

Elektitaj libroj
----------------

* *A szerzői jog kézikönyve* (kunaŭtoro, 1973)
* *Az Európai Közösség kereskedelmi joga* (kunaŭtoro, 1999)
* *Az Európai Unió létrejötte, intézményrendszere és jogforrásai* (kunaŭtoro, 2006)
* *Boytha György válogatott írásai* (elektitaj artikoloj, 2015)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio György Boytha en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697517
* GND: 110316354X
* VIAF: 66998488
* ISNI: 0000 0001 0982 3511
 |
**DARKÓ László** estis rumanuja hungara arthistoriisto, restarigisto, pentristo naskita Turda la 22-an de majo 1924 kaj mortinta en Kluĵo la 13-an de februaro 1970. Li estis edzo de baletistino Edit Timkó.

Biografio
---------

László Darkó pristudis arkeologion, arthistorion kaj francan-germanajn lingvojn. Li studis en la Ferencz József Tudományegyetem de Koloĵvaro, en la Bolyai Tudományegyetem de Kluĵo (1945). En 1948 li akiris doktoradon pri arthistorio en Kluĵo (*A tájképfestészet korszakai* (La periodoj de la pejzaĝpentrado)). Li dufoje studvojaĝis en Danujo. Inter 1956-57-ben li malkovris gotikajn murpentraĵojn en la preĝejo *Santa Mikaelo* de Kluĵo, pri kiu li publikis studon (Kelemen Lajos-emlékkönyv, Kolozsvár, 1957). En 1969 li partoprenis en la restarigo de la murpentraĵoj de episkopa palaco de Oradea. Lia majstro estis Ferenc Gáll.

Literaturo
----------

* Kovács Árpád: Darkó László. monografio, Kolozsvár, 2010, Gloria Kiadó.
* Kovács Árpád: Darkó László falkép-restaurátori tevékenysége. In: Liber discipulorum. Tanulmányok Kovács András 65. születésnapjára. 381-392.
* Szőcs István: Búcsú Darkó Lászlótól. Utunk 1970/8.
* Lőrinczi László: Darkó Lászlót elragadta a halál. Új Élet 1970/6.

Fonto
-----

* Artportal.hu Arkivigite je 2011-12-22 per la retarkivo Wayback Machine