**Giovanni CABOTO** (1450–1498), plej bone konata sub la angligita nomo **John CABOT**, estis venecia malkovrinto kaj esploristo kiun oni ĝenerale rekonas kiel unu el la unuaj eŭropanoj surteriĝinta ĉe la ĉeflando de Nordameriko, kion li faris de la ŝipo *Matthew* en 1497.

Giovanni Caboto iris de sia naskiĝloko al Venecio (Italio) en 1461 kaj ricevis la venician civitanecon la 28-an de marto 1476. De Venicio li havigis al si navigan sperton dum komercaj vojaĝoj al Arabio, kiel ankaŭ la ideon navigi okcidenten por trovi alian kurson al la Spic-insuloj, la tiel nomata Norda Trairejo.

En 1490 Giovanni Caboto transloĝiĝis al Bristol (Anglio) kun siaj tri filoj, Ludovico, Sebastiano, kaj Sancto, kie li (krom dum vojaĝoj) pasigis la reston de sia vivo. Oni scias certe, ĉu li partoprenis la malsukcesintan ekspedicion de 1491, sed estas certe ke posta la sukcesa vojaĝo de Kolumbo en 1492 li decidis proponi la saman eblecon al Henriko la 7-a, kaj Anglio, anstataŭ al sia adoptita hejmlando Venecio aŭ iu alia de la italaj urbo-ŝtatoj. Finfine, la 6-an de marto 1496, Henriko la 7-a donis al Caboto kaj liaj tri filoj patent-leterojn kun la rajto serĉi insulojn kaj paganajn landoj okcidenten, orienten, kaj norden sub la flago de Anglio.

Eksplorado
----------

Post malsukcesa provo en 1496, Caboto ekvojaĝis de Bristol sur la *Matthew* en majo de 1497. La vojaĝo estis seneventa, kaj li fine ekvidis teron monaton poste kaj surteriĝis ie ĉe la orienta marbordo de Nordameriko la 24-an de junio, eble Labradoro, Novlando aŭ Insulo de Breton-Kabo (Kanado kaj Britio akceptas Kabo Bonavista (Novlando) kiel la oficialan surterigejon). Trovinte spurojn de loĝantoj, li esploris suden laŭ la marbordo. Li mapis la nordamerikan marbordon de Nov-Skotio ĝis Novlando.

Caboto kredis ke li alvenis ĉe la nordorienta marbordo de Azio kaj revenis la 6-an de aŭgusto 1497. Ricevinte pozitivan akcepton, li planis reveni kaj poste daŭrigi sian vojaĝon al Japanio, kaj do havigis al si novajn patent-leterojn la 3-an de februaro 1498.

Oni proponis ke Richard Amerike, la ĉefa investinto je la dua transatlantika vojaĝo de Caboto, estas la persono de kies nomo venas la nomo Ameriko. Kvin ŝipoj eknavigis al Novlando tiun jaron, sed survoje unu ŝipo damaĝiĝis dum ŝtormo kaj devis reveni. Oni neniam eksciis la sorton de la restantaj ŝipoj, kvankam estas indicoj sugestantaj ke Caboto atingis Amerikon duan fojon. Surbaze de la vojaĝoj de Caboto la britoj poste pretendis posedi Kanadon.

Galerio
-------

* Kabota Turo (Bristol), de malproksimeKabota Turo (Bristol), de malproksime
* Kabota Turo (Bristol), de proksimeKabota Turo (Bristol), de proksime
* Kabota Turo (Bristol), de proksimeKabota Turo (Bristol), de proksime
* Kabota Turo (Novlando) sur poŝtmarkoKabota Turo (Novlando) sur poŝtmarko
* Caboto sur poŝtmarkoCaboto sur poŝtmarko
* Repliko de la Matthew en la bristola haveno, BristolRepliko de la *Matthew* en la bristola haveno, Bristol

Referencoj
----------

1. 1 2 3  Lloyd, J k Mitchinson, J: "The Book of General Ignorance". Faber & Faber, 2006.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Giovanni Caboto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Historiaj leteroj pri la malkovroj de Caboto
* Biografio ĉe *Dictionary of Canadian Biography Online*
* Ĉi tiu artikolo estas traduko de la anglalingva vikipedia artikolo John Cabot, kiu (kun permeso) prenis materialon de  Arkivigite je 2008-05-15 per la retarkivo Wayback Machine
* *Catholic Encyclopedia* "John & Sebastian Cabot"
* Encyclopaedia Britannica John Cabot
* Antaŭparolo kaj unuaj ĉapitroj Arkivigite je 2007-12-12 per la retarkivo Wayback Machine Gibbons, Henry K. 1997. *The Myth and Mystery of John Cabot: The Discoverer of North America*. Marten Cat Publishers, Port Aŭ Basques, Newfoundland.
* Derek Croxton, *The Cabot Dilemma: John Cabot's 1497 Voyage & the Limits of Historiography*, 1990-1991
* The John Day Letter 1497-1498
* Home page of the *Matthew* replica kun informoj pri Caboto kaj la vojaĝo.
* memorejo John Cabot Insulo de Breton-Kabo (Nov-Skotio)
* Artikolo pri vojaĝoj de Vespucci kaj Caboto Arkivigite je 2007-12-12 per la retarkivo Wayback Machine

Por legi plu pri ĉi tio
-----------------------

* Wilson, Ian.  (1996) *John Cabot and the Matthew*. Tiverton: Redcliffe Press. ISBN 1900178206.
* La vivrakonto de Caboto prezentiĝis ĉe *A Moment In Time* Arkivigite je 2007-10-24 per la retarkivo Wayback Machine en 2007


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 225454
* GND: 118666436
* LCCN: n50032548
* VIAF: 405159474203927661632, 363159474180827661429 1256051, 405159474203927661632, 363159474180827661429
* ISNI: 0000 0000 5829 8605
* SUDOC: 03447272X
* BNF: 125225477
* NLA: 63540659
* BIBSYS: 90553623
* NKC: xx0075469
* BNE: XX1495616
 |