|  |
| --- |
| Kuminila nitrilo |
| Kemia formulo |  **C10H11N** |
| Izopropilbenzonitrilo |
| **Bastona kemia strukturo de la Kuminilnitrilo** |
| Izopropilbenzonitrilo |
| **Tridimensia kemia strukturo de la Kuminilnitrilo** |
| Alternativa(j) nomo(j) |
| * Izopropila benzonitrilo
* Kuminila nitrilo
 |
| CAS-numero-kodo | 13816-33-6 |
| ChemSpider kodo | 24493 |
| PubChem-kodo | 26289 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Aspekto | senkolora aŭ palflava likvaĵo kun malalta fandopunkto |
| Molmaso | 145,20408 g mol−1 |
| Denseco | 0,96 g/cm−3 |
| Fandpunkto | 24,7°C  |
| Bolpunkto | 231,5°C  |
| Refrakta indico | n\_{{761}}^{{20}} 1,5180 |
| Ekflama temperaturo | 93,6°C  |
| Solvebleco | Akvo:0,1195 g/L |
| Mortiga dozo (LD50) | 3900 mg/kg (buŝe)  |
| **GHS etikedigo de kemiaĵoj** |
| GHS Damaĝo Piktogramo | 

|  |  |
| --- | --- |
| 07 – Toksa substanco | 09 – Noca por vivmedio |

 |
| GHS Signalvorto | Damaĝa substanco |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H303, H315, H319, H335, H411 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P261, P273, P280, P304+340, P305+351+338, P391, P405, P501 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

**Izopropilbenzonitrilo** aŭ **kuminila cianido** estas organika komponaĵo apartenanta al la nitrila familio. Ĝi estas senkolora likvaĵo kun akra odoro kaj bolpunkto de 231,5°C. 4-izopropilbenzonitrilo estas uzata en la sintezo de farmaciaĵoj kaj aliaj organikaj komponaĵoj, same kiel en la produktado de polimeroj, tinkturfarboj kaj aliaj materialoj.

4-izopropilbenzonitrilo povas esti sintezata per diversaj metodoj. La plej ofta metodo estas la reakcio inter kloro-benzeno kun natria cianido, sekvata de reakcio kun izopropila alkoholo. Ĉi tio donas miksaĵon de 4-izobenzonitrilo kaj natria klorido, kiuj povas esti apartigataj per distilado. Aliaj metodoj de sintezo inkludas la reakcion de izopropila alkoholo kun nitrobenzeno, kaj la reakcion de akrilonitrilo kun izopropila alkoholo en ĉeesto de acida katalizilo.

4-Izobenzonitrilo estas uzata en diversaj sciencaj esploroj. Ĝi estas uzata en la sintezo de farmaciaĵoj, inkluzive de kontraŭinflamaj agentoj kaj kontraŭfungaj agentoj. Ĝi ankaŭ estas uzata por sintezi polimerojn kaj tinkturfarbojn, same kiel en la produktado de materialoj uzataj en elektroniko kaj aliaj industrioj.

4-Izopropilbenzonitrilo funkcias kiel nukleofilo en organikaj reakcioj, formante kovalentajn ligojn kun elektrofiloj. Tio permesas al ĝi partopreni en diversaj reakcioj, inkluzive de nukleofilaj anstataŭigo kaj aldonreakcioj.

4-Izopropilbenzonitrilo ne havas konatajn biokemiajn aŭ fiziologiajn efikojn. Ĝi ne estas toksa aŭ karcinogena kaj oni ne scias, ke ĝi kaŭzas ajnajn adversajn efikojn.

La ĉefa avantaĝo de uzado de 4-izobenzonitrilo en laboratoriaj eksperimentoj estas ĝia malalta kosto kaj havebleco. Ĝi ankaŭ estas relative facila sintezi, igante ĝin oportuna reakciilo por diversaj organikaj reakcioj. Tamen, la kunmetaĵo havas malaltan bolpunkton kaj estas sentema al humideco, igante ĝin neadekvata por iuj aplikoj.

Sintezoj
--------

### Sintezo 1

* Preparado de la **izopropilbenzonitrilo** per traktado de **4-kloro-izopropilbenzeno** kaj **cianida acido**:

|  |
| --- |
| 4-Kloro-izopropila benzeno +cianida acido {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}Izopropilbenzonitrilo +klorida acido |
|

  

### Sintezo 2

* Preparado de la **izopropilbenzonitrilo** per traktado de **benzonitrilo** kaj **2-kloropropano**:

|  |
| --- |
| Benzonitrilo +2-kloropropano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}Izopropilbenzonitrilo +klorida acido |
|

  

### Sintezo 3

* Preparado de la **izopropilbenzonitrilo** per traktado de **4-kloro-benzonitrilo** kaj **2-kloropropano** en ĉeesto de zinko:

|  |
| --- |
| 4-Kloro-benzonitrilo +2-kloropropano+zinko{\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}Izopropilbenzonitrilo +zinka klorido |
|

  

### Sintezo 4

* Preparado de la **natria klorido** per traktado de **4-kloro-izopropila benzeno** kaj **natria cianido**:

|  |
| --- |
| 4-Kloro-izopropila benzeno +natria cianido +Izopropilbenzonitrilo {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}natria klorido |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Nitriloj

Referencoj
----------

1. ↑  ChemImpex
2. 1 2  The Good Scents Company
3. ↑  GuideChem
4. ↑  EPA United States Environmental Protection Agency
5. ↑  Chemnet
6. ↑  Chembk
7. ↑  Chemsrc
8. ↑  BenchChem