recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ruinoj de Abatejoj Hailes
**Abatejo Hailes** estas ruina cistercia abatejo tri kilometrojn nordoriente de Winchcombe, Gloucestershire, Anglio.

La abatejo estis fondata en 1245 aŭ 1246 de Rikardo (1-a Grafo de Kornvalo), pli juna frato de Henriko la 3-a (Anglio). Ĝi konsekriĝis per grandioza rito ĉeestata de Henriko la 3-a, ties edzino Eleanora de Provenco, kaj 15 episkopoj.

En 1270 Edmundo, filo de Rikardo (1-a Grafo de Kornvalo), donis al la abatejo flakoneton enhavantan, laŭkrede, iom da la sango de Jesuo Kristo: pro tio la abtejo iĝis grava pilgrimcelo kaj tiom riĉiĝis ke la monaĥoj povis ege pligrandigi la abatejon.

Dum la 1530-a jardeko, kiam aboliciiĝis la anglaj monaĥejoj, komisiitoj de Henriko la 8-a (Anglio) proklamis ke la flakoneto fakte enhavis anasosangon, kaj ankaŭ la abato, Stephen Sagar, kiu esperis tiel savi la abatejon, diris ke la relikvo estis falsaĵo. Malgraŭ tio, Henriko la 8-a fermis Abatejon la tagon antaŭ Kristnasko 1539: ĝi estis inter la lastaj monaĥejoj kiu aboliciiĝis. La ĉambroj de la abato konvertiĝis al domego, sed poste malkonstruiĝis. Nun videblas nur ruinoj.

Prizorgis la ruinojn la National Trust kaj English Heritage. Ili viziteblas.

Romkatolika pastro kiu loĝas en Worcester ankoraŭ retenas la titularan titolon "abato de Hailes".

Preĝejo Hailes
--------------

Mezepokaj murpentraĵoj de Preĝejo Hailes
Ekster la abatejo situas malgranda preĝejo kiu servis la (nun forlasitan) apudan vilaĝon, kaj kiu enhavas nerestaŭratajn mezepokajn murpentraĵojn. La preĝejo datiĝas de 1175.

* Kategorio Abatejo Hailes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Miklós Csörgő** [miklOŝ ĉorgO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csörgő Miklós** estas hungardevena kanada matematikisto, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (1995). Lia frato estis Sándor Csörgő.

Miklós Csörgő naskiĝis la 12-an de marto 1932 en Egerfarmos.

Biografio
---------

Miklós Csörgő akiris bakalaŭron en Budapeŝto en 1955. En la sekva instrujaro li estis asistanto samloke. Ŝajnas, li disidis dum la Hungara revolucio de 1956 al Kanado, kie li akiris M.A. en 1961 en Universitato McGill en Montrealo, post 2 jaroj ankaŭ Ph.D. En la studjaro 1962 li estis asistanto en la sama universitato. Inter 1963-1965 li instruis kaj havis stipendion en Universitato Princeton, poste li revenis instrui al Universitato McGill ĝis 1972, pli poste li instruis ĝis 1997 en en:Carleton University. Li emeritiĝis en 1998. Liaj ĉeftemoj estis la probablokalkulo kaj la statistiko. Li ricevis kanadajn premiojn inter 1969-1996.

Lia disertaĵo
-------------

* *Some Kolmogorov-Smirnov-Renyi Type Theorems of Probability*

Liaj libroj
-----------

* *Limit Theorems in Change-point Analysis* (kunverkinto, 1997)
* *Weighted Approximations in Probability and Statistics* (kunverkinto, 1993)
* *An Asymptotic Theory for Empirical Reliability and Concentration Processes* (kunverkinto, 1986)
* *Quantile Processes with Statistical Applications (1983)*
* *Strong Approximations in Probability and Statistics* (kunverkinto, 1981)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 665069
* GND: 171800028
* LCCN: n78090945
* VIAF: 90603425 1542162985501586300000, 90603425
* ISNI: 0000 0001 0923 6202
* LIBRIS: 182571
* SUDOC: 068705298
* BNF: 122913252
* NKC: mzk2009517660
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La inĝeniero **Ángel LUNA CÁRDENAS** (1903 - mortis la 15-an de februaro 1993 en Meksikurbo) lernis Esperanton en 1928, kune kun sia edzino kaj sia frato. 

En 1950, kune kun José Serrano López, Alberto Gómez Cruz, Cristóbal Flores, José Perches kaj aliaj, fondis la Esperantan Meksikan Asocion, kiu en 1963 fariĝis Meksika Esperanto-Federacio.

Inĝ. Luna kun granda fervoro dediĉis sian tempon kaj financajn rimedojn al propagando de Esperanto. Dufoje li represis la hispanan *Ŝlosilon* por disdoni ĝin senpage inter instruistoj de elementaj lernejoj, sen rezultoj.

Kiam la esperanto-movado en Meksiko postrestis, li ĉiam klopodis unuigi la disigitajn esperantistojn; dum la krizaj jaroj de la 1970-aj jaroj, li cedis sian oficejon por la esperanto-kunsidoj, kun la nomo "Esperanto-Oazo".

Danke al lia iniciativo, por la celebro de la jubileo de Esperanto, la radio-stacio XEQK, de la Meksika Instituto de Radio, disaŭdigis informojn pri la lingvo dum pluraj monatoj.

Inĝ. Luna estis UEA-fakdelegito pri domkonstruado.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 14582
 |
**Hernyék** [hernjEk] estas vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Lenti.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10 km²
* Loĝantaro: 90
* Poŝtkodo: 8957
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°39′01″N 16°38'29″E

Situo
-----

Hernyék situas en Montetaro Zala, en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Keszthely-Lendava preteriras. Nova troviĝas 7, Lenti 11, Letenye 30, Zalaegerszeg 32, Nagykanizsa 41 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1322 en formo *"Hernech"*. Supozeble la komunumo senhomiĝis dum la kontraŭturkoj bataloj.

En Hernyék servas migra poŝto (ĉiutage), biblioteko (lunde), kuracaj servoj (marde), mobila vendejo pri frostitaj nutraĵoj (sabate), aĉetebleco pri gaso (ĵaŭde), mobila vendejo pri viandaĵoj (marde).

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵoj mankas en Hernyék.

Fontoj
------

* oficiala paĝo Arkivigite je 2016-04-09 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Hernyék en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Abatejo Rohr
**Abatejo Rohr** (germane: *Kloster Rohr*) estas eksa benediktanina abatejo en Rohr (Turingio), Germanujo. El ĝi fontas la nuntempa samnoma kvartalo. Proksime estis estiĝinta jam en la 9a jarcento monaĥejo.

Historio
--------

### Vira klostro

En al 9a jarcento starigitis proksime de Meiningen nova preĝejo en karolida konstrustilo estante sub la patroneco de Sankta Miĥaelo. Temis pri ekskluzive monakeja kirko. Sed la monakejo funkciis nur ĉ. 100 jaroj, dume la kirko (poste paroĥa) ekzistas ĝis hodiaŭ. Ĝia kripto estas cetere la plej malnova originala konstruaĵo en tuta Turingio.

### Virina klostro

Ne antaŭ la finiĝinta 12a jarcento fonditis ĉ. 1 kilometron pli sudeoste de la vilaĝo Rohr nova klostro de benediktaninoj kies unua mencio estis endokumente en 1206. Tiam la ĉefepiskopo de Bamberg, Berthold von Leiningen kune kun siaj fratoj transdonis la voktejon en la sino de la monakinoj. Danke al aliaj transdonoj, donacoj kaj aĉetoj (ekz. de Diemershain en 1269; de partoj de Dillstädt en 1271; de Wichtshausen en 1275) la posedaĵaro klostra ege pligrandiĝis en la kuro de la tempo. Post enkonduko de la Reformacio tiuteritorie iĝis sub la regado de grafo Georgo Ernesto (Hennebergio) sekulariĝo de la klostra komplekso. Konserviĝis Johano-kirko starigite samloke en la 17a jarcento. La multajn jarcentojn ne plu trovebla arkivo klostra - kun ne tute 100 mezepokaj dokumentoj- feliĉe remalkovritis en la Landa Arkivo de Saksio-Anhaltio fare de la historiisto Jörg Brückner; eldonis parte ties enhavon en 2006 en verko titolita *Regesten des Archivs der Grafen von Henneberg-Römhild* la historiisto Johannes Mötsch. En 1885 aĉetis la kavaliran bienon Klostro Rohr s-ro Otto Ludloff.

Profesia kaj teknologia centro abatejo Rohr
-------------------------------------------

Metilernantoj de *Berufs- und Technologiezentrums Kloster Rohr* partoprenis la kreon de skulptaĵoj por la Skulptaĵa parko Germanan Unueco en Mellrichstadt-Eußenhausen.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Abatejo Rohr en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Historio monaĥeja
* BTZ Rohr-Kloster

Notoj
-----

1. ↑  Johannes Mötsch: *Regesten des Archivs der Grafen von Henneberg-Römhild*, Böhlau Verlag, Köln/Weimar, ISBN 9783412359058

50.57397310.512187Koordinatoj: 50° 34′ N, 10° 31′ O (mapo)
**Miklós BOSKOVITS** [miklOŝ boŝkoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Boskovits Miklós**, (naskiĝis la 26-an de julio 1935 en Budapeŝto, Hungario, mortis la 19-an de decembro 2011 en Florenco, Italio) estis hungara arthistoriisto, profesoro, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1998). Oni taksas lin inter la plej gravaj fakuloj de mezepoka arto, speciale itala kaj, precipe, Toskanio.

Biografio
---------

Miklós Boskovits frekventis universitaton en Budapeŝto, baldaŭe li eklaboris en ELTE. En 1968 li forlasis Hungarion kaj li migris al Italio sen mono. Inter 1970-1972 li havis stipendion de Universitato Harvard. Ekde 1977 li ekinstruis en diversaj italaj universitatoj (Cosenza, Milano, Florenco). Li ĉefe okupiĝis pri renesanco itala. Li ricevis italan premion en 1985.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Sandro Botticelli* 1963
* *Pittura fiorentina alla vigilia del Rinascimento* 1975
* *The fourteenth century* (La 14-a jarcento) 1984
* *Italian paintings of the fifteenth century* (Italaj pentraĵoj el la 15-a jarcento) 2003

Referencoj
----------

1. ↑   Boskovits Miklós (hungare). MTA - Magyar Tudományos Akadémia. Alirita 2013-02-05.

Fontoj
------

* Magyar Tudományos Akadémia


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 427732
* GND: 14385402X
* LCCN: n80081440
* VIAF: 59212654
* ISNI: 0000 0001 1856 2595
* SUDOC: 056746490
* BNF: 128607093
* NLA: 35020493
* BIBSYS: 90782465
* NKC: xx0168290
* ICCU: CFIV024401
* BNE: XX992520
 |
**Castilfalé** [kastilfaLE] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Esla-Campos*, en la sudoriento de la provinco kaj en la historia areo Vega de Toral. *Castilfalé* estas komprenebla etimologie plej verŝajne tra mozaraboj kiel *Kastelo de Fale*.

Komarkoj de la provinco Leono; *Esla-Campos* sudoriente, oranĝece.
Turo de iama kastelo kaj nuna tombejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 25,90 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 64 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 100 loĝantojn el la mezo de la 19-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj kaj dekomence pro apartigo de kelkaj loĝlokoj. Ĝi distas 50 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Villabraz, Matanza, Fuentes de Carbajal, Mayorga (Valladolid), Valdemora kaj Gordoncillo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado plej verŝajne kun mozaraboj aŭ mudeĥaroj. La areo apartenis al la Regno Leono kun plej fruaj mencioj en 1065 kaj 1095. Poste ĝi apartenis al la nobelaj familioj Barba kaj Pacheco, kun eĉ vicgrafo de Castilfalé en la 17-a jarcento.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (iam vitejoj, poste maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758712
* VIAF: 316732850
 |
**Iragna** estas komunumo de la komunumaro Riviera kaj la distrikto Riviera en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 549 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Iragna situas en la sudo de la Valdo de Leventina, ĉe la okcidenta flanko de la rivero Tiĉino. La komunuma teritorio etendiĝas okcidenten en la Valo de Iragna ĝis al la alpaj montokrestoj, kiuj disigas ĝin de la Valo de Verzasca. La komunumo konsistas el la vilaĝo Iragna kaj la setlejoj Mairano en nordo kaj Blono en sudo kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 18,38 km², de kiuj 69,7% estas kovritaj de arbaro, 7,6% servas por agrikulturo kaj 3,9% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Iragna limas en nordo al Personico, en oriento al Biasca, en sudoriento al Osogna, en sudo al Lodrino, kaj en okcidento al Lavertezzo.

Trafiko
-------

Tra Iragna pasas la kantona ĉefvojo n-ro 408 de Biasca al Belinzono. Aliflanke de la rivero paralele al la komunuma limo kondukas la svisa aŭtovojo A1, kies plej proksima alveturejo siutas rekte norde de la komunumlimo apud Biasca.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Iragna datiĝas el la jaro 1210 *Inagna*. Dum mezepoko Iragna estis unu el la komunumoj de la vala komunumaro de Leventino ĝis 1441, kiam la Valon de Leventina estis al si alproprigis Urio kaj Iragna disiĝis de la leventina komunumaro kaj fariĝis parto de vikario memregita de la vilaĝanoj sub la protekto de la dukoj de Milano. Ek de 1406 inter Iragna kaj la cetera Leventino estiĝis disputoj pri arbaraj rajtoj, kiuj kondukis al la Milito de Giornico. La 14-an de aprilo 1467 Iragna estis okupita de la leventinanoj. la 17-an de novembro 1478 Iragna aliĝis al la Svisa Ĵurkomunumo, kaj formis ek de tiam parton de la Voktejo Riviera, kiu post la kreo de Kantono Tiĉino en la jaro 1803 fariĝis distrikto kaj komunumaro.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Giuseppe Chiesi*: *Iragna* en *Historia Leksikono de Svislando* (2007-11-01)
4. ↑  Fonto: Paĝo pri la historio de Iragna en la retejo de la komunumo Arkivigite je 2013-03-26 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Iragna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Iragna Arkivigite je 2011-02-28 per la retarkivo Wayback Machine

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Iragna** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Riviera |
| --- |
| 
**Komunumaro Riviera:** **Biasca**  •  Claro  •  Cresciano  •  Iragna  •  Lodrino  •  Osogna |  |

 |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 425774
* GND: 4679995-3
* LCCN: n2002029489
* VIAF: 132719433
 |
**Tibor SÁRAI** [ŝArai], hungare **Sárai Tibor** estis hungara komponisto, instruisto kaj profesoro.

Tibor Sárai naskiĝis la 10-an de majo 1919 en Budapeŝto. Li mortis la 11-an de majo 1995 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tibor Sárai frekventis muzikakademion pri violono en Budapeŝto inter 1938-1942, dume li lernis ankaŭ komponadon de Pál Kadosa. Poste li havis diversajn postenojn, ekzemple en Hungara Radio. Inter 1953-1959 li instruis en muzika faklernejo, poste en la akademio. Li emeritiĝis en 1980. Li ricevis premion Kossuth en 1975, pli frue kaj poste po unu premiojn.

Liaj komponaĵoj (elekto)
------------------------

* oratorio
* 3 kantatoj
* simfonio
* 3 violonaĵoj por kvartetoj
* diversaj komponaĵoj por violonoj, pianoj, flutoj, ktp

Li verkis faklibron *A cseh zene története* (Historio de la ĉeĥa muziko), 1959

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 407367
* GND: 1089765983
* LCCN: n85374824
* VIAF: 44725302
* ISNI: 0000 0001 0968 2456
* LIBRIS: 300281
* BNF: 16431154r
* NKC: mzk2010589787
 |
Carl Lewis estis la unua viro, kiu kuris 100 metrojn je malalta marnivelo sub 10 sekundoj.
Christophe Lemaitre estis la unua blankulo, kiu kuris la 10-metran kuron en malpli ol 10 sekundoj.
La **10-sekunda limo** estas termino uzata ĉefe en atletiko kaj priskribas la fizikan kaj psikan sojlon por viroj sukcesi la 100-metrajn kuron en malpli ol 10 sekundoj.

Resti sub la 10-sekunda limo estis dum longa tempo taksita signo de eksterordinaraj kuristoj, sed perdis signifon ekde la malfruaj 1990-aj jaroj, ĉar pli kaj pli da kuristoj sukcesis tion.

Historio
--------

La unuaj 100-metraj kuroj sub 10 sekundoj estis ankoraŭ mezuritaj permane per klikhorloĝo. La internacia asocio de atletikaj federacioj diras tamen, ke mezuro estas akceptita nur, kiam la tempomezura proceso estas tute aŭtomata, ne ekzistas ventorapido de pli ol 2.0 metroj/sekundo kaj ne estas uzataj povumaltigaj rimedoj.

Sub tiaj kondiĉoj la usonano Jim Hines estis la unua, kiu kuris sub la 10-sekunda limo la 14-an de oktobro 1968. Li gajnis la 100-metran kuron ĉe la olimpikaj ludoj de 1968 en 9.95 sekundoj kaj tiel starigis novan mondorekordon. Nur post preskaŭ naŭ aliaj jaroj la limo estis denove rompita de Silvio Leonard, kiu kuris la 11-an de aŭgusto 1977 en 9.98 sekundoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 100 Metres All Time. IAAF (2-a de junio 2009). Vidite la 3-an de junio 2009.
* "How much faster can humans run?" artikolo de *The Independent*

Referencoj
----------

1. ↑  Gardener, Jason. (9-a de augusto 2008). Jason Gardener: I'm backing Tyson Gay to win one of the greatest 100 metres finals Arkivigite je 2008-08-24 per la retarkivo Wayback Machine. *The Daily Telegraph*. Vidita la 3\*an de junio 2009.
◄ |
1-a jarmilo a.K. |
**1-a jarmilo**
| 2-a jarmilo
| ►  

◄ |
4-a jarcento |
5-a jarcento |
**6-a jarcento**
| 7-a jarcento
| 8-a jarcento
| ►  
500-aj jaroj |
510-aj jaroj |
520-aj jaroj |
530-aj jaroj |
540-aj jaroj |
550-aj jaroj |
560-aj jaroj |
570-aj jaroj |
580-aj jaroj |
590-aj jaroj


La **6-a jarcento** komenciĝis la 1-an de januaro 501 kaj finiĝis la 31-an de decembro 600.

Skiza superrigardo
------------------

la forumo de Trajano donas impreson pri la iama gloro de Romo
### Eŭropo

En la Okcidento, la jarcento markas la finon de la klasika grek-romia antikvo kaj la komencon de la eŭropa mezepoko. La kolapso de la Okcidenta Romia Imperio malfrue en la antaŭa jarcento lasis Eŭropon rompita en multajn malgrandajn ĝermanajn regnojn konkurantajn furioze por tero kaj riĉaĵo. De la malordo la Frankoj ekstaris al eminenteco kaj eltranĉis ampleksan domajnon kovrantan grandan parton de moderna Francio kaj Germanio. Dume, la pluviva Orienta Romia Imperio komencis disetendiĝi sub Imperiestro Justiniano, kiu rekaptis Nordafrikon de la vandaloj kaj provis plene reakiri Italion ankaŭ, en la espero de restarigi romian kontrolon de la teroj iam regitaj de la Okcidenta Romia Imperio.

### Azio

En ĝia dua Ora epoko, la Sasanida Imperio atingis la pinton de sia potenco sub Kosroes la 1-a Anuŝirvan en la 6-a jarcento. La klasika Gupta Imperio de Norda Barato, plejparte transkurata de la hunaoj, finiĝis meze de la 6-a jarcento. 

nuntempaj ruinoj de la piramidoj de la eksa azteka metropolo Teotiŭakano
En Japanio, la Kofun-epoko cedis lokon al la Asuka-epoko (ambaŭ kune estas foje nomataj la epoko de Jamato). Post esti dividita dum pli ol 150 jaroj inter la Sudaj kaj Nordaj Dinastioj, Ĉinio estis reunuigita sub la dinastio Sui fine de la 6-a jarcento. La Tri Regnoj de Koreio daŭris dum la jarcento. La nomada tjurka konfederacio gokturkoj (historie *Türük Bodun*, moderne en la turka nomata *Göktürkler*, iĝis grava potenco en Centra Azio.

* Kategorio 6-a jarcento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* 6-a jarcento en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

 
### Ameriko

En centra Ameriko, la azteka metropolo Teotiŭakano komencis malkreski en la 6-a jarcento post kiam atingis sian zeniton inter 150 kaj 450 de nia erao. La jarcento estis la klasika periodo de la Majaa civilizo en Centra Ameriko.



| Unuopaj jaroj |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 501 | 502 | 503 | 504 | 505 | 506 | 507 | 508 | 509 | 510 |
| 511 | 512 | 513 | 514 | 515 | 516 | 517 | 518 | 519 | 520 |
| 521 | 522 | 523 | 524 | 525 | 526 | 527 | 528 | 529 | 530 |
| 531 | 532 | 533 | 534 | 535 | 536 | 537 | 538 | 539 | 540 |
| 541 | 542 | 543 | 544 | 545 | 546 | 547 | 548 | 549 | 550 |
| 551 | 552 | 553 | 554 | 555 | 556 | 557 | 558 | 559 | 560 |
| 561 | 562 | 563 | 564 | 565 | 566 | 567 | 568 | 569 | 570 |
| 571 | 572 | 573 | 574 | 575 | 576 | 577 | 578 | 579 | 580 |
| 581 | 582 | 583 | 584 | 585 | 586 | 587 | 588 | 589 | 590 |
| 591 | 592 | 593 | 594 | 595 | 596 | 597 | 598 | 599 | 600 |

 |

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio:Naskiĝintoj en la 6-a jarcento
* Kategorio:Mortintoj en la 6-a jarcento
**Salvador Bacarisse Chinoria** (Madrido, 12-a de septembro de 1898 – Parizo, 5-a de aŭgusto de 1963) estis muzikisto kaj komponisto hispana.

Li studis en la Konservatorio de Madrido, ĉe Manuel Fernández Alberdi (piano) kaj Conrado del Campo (komponarto). Bacarisse estis membro de la Grupo de la Ok (fondita laŭ franca modelo de la grupo de Les Six por militi la konservatismon muzikan) kaj helpis la tiutempan muzikon kiel arta direktoro de la *Unión Radio* ĝis 1936. Kiam finis la Hispana Enlanda Milito, en 1939, Bacarisse ekziliĝis en Parizon, por eviti la diktaturon de Franco. Li estis membro de la Komunista Partio de Hispanio. De 1945 ĝis sia morto li laboris por la Radiodiffusion-Télévision Française kiel produktoro de programoj en la hispana.

Bacarisse komponis por piano, por ĉambromuziko, operojn (inklude *Charlot* [1933] kaj *El tesoro de Boabdil*, per kiu li ricevis premion de la franca radio en 1958), kaj orkestrajn verkojn, inter kiuj du koncertojn por piano kaj unu por violono.

Lia plej konata verko estas la *Concertino para guitarra y orquesta en la menor*, opus 72, komponita en 1957, laŭ stilo novromantika simila al tiu de la *Concierto de Aranjuez* de Joaquín Rodrigo (1940). Lia *Fantasía andaluza* estas mallonga peco ĵus akceptata en repertorio por harpo kaj orkestro.

Referencoj
----------

* Christiane Heine. «Salvador Bacarisse», *Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. L. Macy (konsultita je 3-a de januaro de 2005), grovemusic.comArkivigite je 2008-05-16 per la retarkivo Wayback Machine (postulas subskribon) (en angla)
* Enrique Franco. «Salvador Bacarisse», *Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. L. Macy (konsultita je 3-a de januaro de 2005), grovemusic.comArkivigite je 2008-05-16 per la retarkivo Wayback Machine (postulas subskribon) (en angla)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Biografieto kaj registro de la *romanza* de la *Concertino para guitarra y orquestra* en *El Poder de la Palabra*
* Biografio de Salvador Bacarisse


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 358152
* GND: 119143518
* LCCN: n82144723
* VIAF: 64054314
* ISNI: 0000 0001 0908 8326
* SUDOC: 07916871X
* BNF: 12204481p
* MBA: 7d98a72c-9e6d-4415-b814-d5d013ee2ea8
* NKC: ola2008455548
* BNE: XX1052231
 |
*Ne miskomprenu kun rivero Hernád!*

**Hernád** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Dabas. La saman nomon havas hungare rivero Hernád, sed tio estas tre for.

Vojo al Hernád

Bazaj informoj
--------------

* Areo:27 km²
* Loĝantaro: 3610
* Poŝtkodo: 2376
* Telefonprefikso: 29

Situo
-----

Hernád situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo, ĉefvojo Budapeŝto-Kecskemét kaj aŭtoŝoseo M5 en la sama direkto preteriras, fervojo Budapeŝto-Lajosmizse estas apude. Budapeŝto estas 50 km-ojn for, urbo Örkény estas apude.

Historio
--------

Post la turkoj la komunumo senhomiĝis, Örkény profitis la kampojn paŝtejo. En 1899 la fervojo ekfunkciis, ĉirkaŭe ne nur farmoj, sed ankaŭ vilaĝo-ĝermo fondiĝis. En 1950 la komunumo formiĝis memstara municipo. Oni laboras en la impona kokinbredejo, aŭ estas terkulturado.

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo (1961)

Famuloj
-------

En Hernád naskiĝis arkitekto Mihály Balázs.

* Kategorio Hernád (Pest) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Hernádnémeti** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Miskolc.

Blazono de Hernádnémeti

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 29  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo:
* Supermara alteco: 120 m
* Loĝantaro: 3830
* Poŝtkodo: 3564
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Hernádnémeti situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Hernád, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Miskolc-Szerencs. Felsőzsolca troviĝas 15, Tiszaújváros 20, Miskoc 21, Szerencs 24 km-ojn.

Historio
--------

Hernádnémeti senhomiĝis dum la tatara invado, en 1254 germanoj refondis la komunumon. Dum la turkoj ĝi denove senhomiĝis.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto, kuracejo, naĝejo, futbalejo.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana novklasikisma preĝejo de 1895, en 2004 renovigita
* romkatolika preĝejo de 1798
* kastelo de Munk, nun lernejo

Famuloj
-------

En Hernádnémeti naskiĝis:

* botanikisto Kálmán Czakó
* kuracisto László Fésüs
* ministro Zoltán Juhár.

* Kategorio Hernádnémeti en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Proponata flago de Padanio
Padanio en Italio
**Padanio** estas alternativa nomo uzata kelkfoje por indiki la nordon de Italio. La nomo estis malofte uzita ĝis la komenco de la naŭdekaj jaroj, kiam la Norda Ligo komencis uzi la nomon por indiki la regionon, kiu laŭ ili devus sendependiĝi de Italio. De tiam la vorto akiris tre politike ŝarĝitan signifon, kaj homoj kiuj malkonsentas kun la pozicio de la Norda Ligo malofte uzas ĝin.

Laŭ la Norda Ligo, Padanio estas historie malsama lando de la resto de Italio, kun malsama historio kaj tradicioj. Tamen, ĉi tiu opinio estas ofte vidita kiel ridindaĵo en la resto de Italio, kaj en norda Italio mem nur minoritato subtenas la Nordan Ligon.

Padanio, laŭ la kutime uzata difino, konsistas el la regionoj de Lombardujo, Piemonto, Ligurujo, Emilio-Romanjo, Veneto, Friulo-Venecio Julia, Trentino-Supra Adiĝo/Sudtirolo kaj la Aosta Valo.
Tamen, kelkfoje la Norda Ligo enkluzivas Toskanion, Markion kaj Umbrion ene de la limoj de Padanio.

* Kategorio Padanio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Eric Patrick CLAPTON** [erik petrik klepten] (naskiĝis la 30-an de marto 1945 en Ripley, Surrey) estas angla gitaristo de rok-muziko kaj bluso, unu el la plej bonaj en la mondo. Li signife evoluigis blusrok-muzikon en la 1960-aj jaroj.

Eric estis filo de 16-a jara Patricia Molly Clapton kaj de 24-a jara kanada soldato Edward Walter Fryer. La gepatroj ne geedziĝis; la patro jam antaŭ la naskiĝo reiris al Kanado. La knabo vivis kaj kreskis ĉe siaj geavoj en provinco Surrey.

Eric Clapton komencis studadon de arto, sed ĉesiĝis ĝin en 1963 kaj fariĝis membro de bando. Tie li ludis interalie kun Brian Jones, samtempe membro de Rolling Stones. Li strebis muziki kiel Robert Johnson kaj Chuck Berry. Lia unua sukceso estis la kanto *For Your Love,* kiun li ludis kun bando Yardbirds. Li fariĝis konata pro sia perfekta blusa gitarludado.

Post aŭskultado de Jimi Hendrix en Londono li fondis en 1966 kun Jack Bruce kaj Ginger Baker bandon Cream. Nun li ne nur ludis gitaron, sed ankaŭ kantis kaj verkis kantojn. Kun George Harrison de The Beatles li verkis kanton *Badge.* Pro ilia amikeco Eric Clapton ludis gitaron en Beatles-kanto *While My Guitar Gently Weeps.* Tamen poste edzino de Harrison, Patti Boyd, forlasis lin por vivi kun Clapton.

En 1969 li faris turneon kun Delaney & Bonnie; en 1970 li produktis unuafoje sole gramofondiskon. Kun kelkaj bandanoj de Delaney & Bonnie li fondis grupon Derek and the Dominos kaj produktis multe laŭdotan diskon *Layla And Other Assorted Love Songs,* en kiu ludis ankaŭ Duane Allman. La unua kanto el ĝi, *Layla,* fariĝis unu el la plej sukcesaj rokkantoj de la 1970aj jaroj.

Poste li fariĝis dependa de alkoholo kaj drogoj, eĉ heroino. Per novtipa elektra terapio li sukcesis sendependiĝi. En 1974 li registris la diskon *461 Ocean Boulevard.* Lia versio de *I Shot The Sheriff,* kanto de Bob Marley, fariĝis sukcesego. Fine de la 1970-aj jaroj li denove fariĝis alkoholdependa. Oni sukcesis liberigi lin sur insulo Antigvo. Post solvado de la drogaj problemoj Eric Clapton kontribuis al pluraj diskoj en la 1980-aj jaroj, ekzemple *Behind The Sun* kaj *August*, ambaŭ kune kun Phil Collins. Nur fine de la 1980-aj jaroj li revenis de tiu pop-muziko al bluso.

Komence de la 1990-aj jaroj Eric Clapton travivis kelkajn tragikaĵojn. La 27-an de aŭgusto 1990 Steve Ray Vaughan, kun kiu li turneis, mortis en helikoptera akcidento. La 20-an de marto 1991 lia 4-jaro filo Conor mortis falinte el la 57-a etaĝo de nubskrapulo. Li funebris interalie per la sukcesega kanto *Tears In Heaven,* pro kiu li ricevis Grammy-premion.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 85217
* GND: 119073102
* LCCN: n84222859
* VIAF: 46945873
* ISNI: 0000 0003 6855 2322, 0000 0001 0896 4267
* LIBRIS: 223940
* SUDOC: 033662827
* BNF: 13892530m
* MBA: 618b6900-0618-4f1e-b835-bccb17f84294
* NLA: 35799208
* NDL: 00620495
* BIBSYS: 90600646
* NKC: ola2002145157
* ICCU: LO1V031154
* BNE: XX982874
 |

  

* Eric Clapton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Eric Clapton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Eric Clapton en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Escárcega** estas unu el la 11 komunumoj de la meksika subŝtato Campeche, kiu situas sur la duoninsulo Jukatano en la centro-orienta parto de Meksiko (ofte oni diras ke temas pri la suda parto de Meksiko, sed laŭ la latidudo, la komunumo situas je preskaŭ sama nivelo kiel la ĉefurbo de Meksiko)

La ĉefurbo de la komunumo estas Escárcega. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 04009.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 50.106 loĝantojn. El tiuj estis 24.519 viroj kaj 25.587 virinoj. La komunumo havas surfacon de 4569,64 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 60 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 45611 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2710 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 5,94 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La plej multaj el ili parolas la jukatanan majaan lingvon (memnomigo: Màaya t'àan (Mayathan).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Escárcega Arkivigite je 2012-04-03 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Eric "Monty" Morris** (ĉirkaŭ 1942) estas jamajka ska kantisto, konata pro sia laboro kun the Skatalites kaj sukcesaj unuopaĵoj kiel "Sammy Dead Oh" kaj "Oil in My Lamp".

Biografio
---------

Li faris sian unuan registraĵon kun Derrick Morgan. Morris plue registris kelkajn unuopaĵojn por Prince Buster kaj Duke Reid kaj estis la dekomenca kantisto de The Skatalites. Li ankaŭ registris kiel duopo kun Roy Panton. Morris havis sukceson en 1961 per la kanto "Humpty Dumpty". En la ondo de du grandaj sukcesoj en Jamajko per "Sammy Dead Oh" kaj "Oil in My Lamp" li ludis en Usono en la Monda Foiro de Novjorko de 1964 kiel parto de jamajka grupo de muzikistoj inter kiuj estis Millie Small, Jimmy Cliff, kaj Byron Lee & the Dragonaires. Li poste registris por Clancy Eccles en 1968, inkludante la sukcesan "Say What You're Saying", kaj por Lee "Scratch" Perry en 1969.

Fine de la 1970-aj jaroj, Morris elmigris al Usono, kaj loĝis en Vaŝingtono kaj San Diego antaŭ setliĝi en Florido en la komencaj 2000-aj jaroj.

Lia "Enna Bella" estis uzita en la muziko de la filmo de 2003 de Jim Jarmusch nome *Coffee and Cigarettes* (KAfo kaj cigaredoj). Lia muziko estis inkludita en multaj ska kaj regeaj kompilaĵoj.

Notoj
-----

1. 1 2  Campbell, Howard (2016) "Eric 'Monty' Morris to perform at Grace Jerk Festival Arkivigite je 2019-02-20 per la retarkivo Wayback Machine", *Jamaica Observer*, 12a de Novembro 2016. Alirita la 13an de Novembro 2016
2. ↑  Peter I (2004), "What a Man Doeth: Interview with Monty Morris Arkivigite je 2016-03-03 per la retarkivo Wayback Machine", Reggae-vibes.com, Alirita en 2010-07-20.
3. 1 2  Katz, David (2003), *Solid Foundation*, Bloomsbury, (ISBN 0-7475-6847-2), pp. 57, 100.
4. ↑  O'Brien Chang, Kevin & Chen, Wayne (1998), *Reggae Routes: The Story of Jamaican Music*, Ian Randle, (ISBN 976-8100-67-2), p. 90
5. ↑  Thompson, Dave (2002), *Reggae & Caribbean Music*, Backbeat Books, (ISBN 0-87930-655-6), p. 427.
6. ↑  Coffee and Cigarettes (2003) – Soundtracks

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Myspace


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 805305
* ISNI: 0000 0004 6221 5816
* MBA: ce7e7d08-1867-4cf8-ab5c-3fe897626c15
 |
**Miklós Bodánszky** [miklOŝ bodAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bodánszky Miklós** estis hungara-usona kemiisto, profesoro, membro (ekstera en 1990) de Hungara Scienca Akademio.

Miklós Bodánszky  naskiĝis la 21-an de majo 1915 en Budapeŝto. Li mortis la 7-an de februaro 2007 en Princeton (Nov-Ĵerzejo).

Biografio
---------

Miklós Bodánszky frekventis teknikuniversitaton en Budapeŝto ricevinta diplomon en 1939, baldaŭe li samloke doktoriĝis en 1949. Post la 2-a mondmilito li laboris en farmacia uzino, ekde 1950 en medikamenta instituto. Li ankaŭ ekinstruis en la teknikuniversitato en 1950. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1956. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li migris al Usono kun sia edzino kaj filino. Li laboris 2 jarojn en instituto en Novjorko, pote en Nov-Ĵerzejo, fine li instruis kaj esploris en Cleveland. Kiel emerito li vivis en Princeton, kie li verkis artikolojn, krome li havis kontaktojn ankaŭ kun hungaraj kemiistoj. Li okupiĝis precipe pri la peptidoj. Li ricevis 3 premiojn inter 1977-1979.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Antibiotikumok kémiája és technológiája* (1952)
* *Peptide Synthesis* (1966)
* *Principles of Peptid Synthesis* (1984)
* *The World of Peptides* (1991)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio
* [*rompita ligilo*] angle


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Miklós Brodszky** [miklOŝ brodski], origine ruse **Николай Бродский,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Brodszky Miklós,** angle **Nicholas Brodszky** estis rusiana-hungara-usonana komponisto.

Miklós Brodszky  naskiĝis la 20-an de aprilo 1905 en Odeso (Rusa Imperio), li mortis la 24-an de decembro 1958 en Holivudo (Los Angeles, Kalifornio, Usono).

Biografio
---------

Miklós Brodszky estis naskita en Odeso de hungaraj gepatroj kaj li parolis hungare dum sia tuta vivo. Li frekventis komence muzikan lernejon, poste en nacia muzikejo en Budapeŝto, fine en Romo li lernis muzikon. Li vivis en Budapeŝto (1928–1929), Berlino (1929-1933), Vieno (1933–1938). En Budapeŝto li estis pianisto en kafejo, sed li ankaŭ komponadis, lia unua opereto estis prezentita en 1929. En Berlino kaj Vieno liaj komponaĵoj jam estis internacie konataj. Li vivis en Londono (1938–1949), poste en Usono, kie li estis kafeja pianisto, komponisto. Brodszky ĉiam bezonis helpon de organizantoj. Iu taksis lin "preskaŭ-analfabeto."

Kvin el la komponaĵoj de Brodszky estis nomumitaj por Akademia Premio en Usono:

* 1950, "Be My Love"
* 1951, "Scivolas Kial "
* 1952, "Because You're Mine"
* 1953, "My Flaming Heart"
* 1955, "I'll Never Stop Loving You".

Elektitaj operetoj
------------------

* *Szökik az asszony* (1929)
* *A kék lámpás* (1933)
* *Dinasztia* (1938)

Elektitaj filmaj muzikoj
------------------------

* *A derék bűnöző* (1931)
* *Freedom Radio* (1941)
* *The Toast of New Orleans* (1950 kun kantado de Mario Lanza)
* *Love Me or Leave Me* (1955, kandidato al premio Oscar)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**BONCZOS Miklós** (prononco "Boncoŝ Mikloŝ" estis hungara ministro pri internaj aferoj, deputito en la landkunveno de Hungario kaj prefekto de Nagyszalonta. Li naskiĝis la 15-an de septembro 1897 en Nagyszalonta kaj mortis en Buenos Aires la 1-an de aŭgusto 1971.

Biografio
---------

Bonczos finis la akdamion Ludovika (1915). Post la falo de hungara konsilantara respubliko li estis oficisto de la defendministerio; dume li finis la juron en la Universitato de Budapeŝto (1921). En 1925 li malfermis advokatoficejon. Inter 1933 kaj 1937 li estis ĉefprokuroro de departemento Csongrád, en 1937 ĝia prefekto, inter 1938–1942 li estis ŝtatsekretario pri la internaj aferoj. Li estis landkunvena deputito per programo de Magyar Élet Pártja de Szentes (1939–44).Li estis la organizinto de la Landa Nacia Fondo por Familidefendo (ONCSA). En 1940 li estis komisaro pri inundo. En 1942–44 li estis ŝtatsekretario en la justicafera ministerio, poste ministro pri internaj aferoj en la registaro Géza Lakatos (12-a de decembro-7-a de aŭgusto 1944. En decembro 1944 li forlasis Hungarujon kaj loksidiĝis en Argentino. li estis prezidanto de argentina Erdélyi Bizottság (Transilvanuja Komisiono) (1965–70).

Verkoj ĉefaj
------------

* *Az Alföld szociális problémái* (Bp. 1939);
* *Vadnay Andor emlékezete* (Szentes, 1942).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Usona glaĉeresplorstacio en Camp Ravn en Gronlando
**Glaciologio**, aŭ **glaciscienco**, estas la scienco pri la formoj, ekesto kaj ecoj de glacio kaj neĝo kune kun ilia transformiĝo al glaĉero, ĉiamfrosto kaj sojlglaciaĵo. Ĝi estas interfaka scienco, kiu tuŝas geografion, meteorologion, hidrologion, geologion, biologion kaj ekologion. Krome ĝi estas unu el la plej gravaj disciplinoj de la polaresploro. La ekzisto de glacio sur la Marso kaj sur diversaj lunoj de la planedoj de nia sunsistemo donas al tiu scienco ankaŭ eksterteran komponenton.

Unuopaj kampoj de tiu scienco ampleksas la historion de la glaĉeroj kaj la rekonstruon de pasintaj glaĉeroformiĝoj, efikoj de la glaĉeroj al la klimato, la kontribuo de glaĉeroj al la erozio kaj la vivoformoj en la glacio.

La "lulilo de la glaciologio" staris sur Unteraar-Glaĉero en Berna Oberlando (regiono de Kantono Berno, Svislando). Tie la geologo Franz Josef Hugi faris siajn unuajn studojn. En 1840 ekestis tie sub Louis Agassiz unua "esplorstacio" sub rokbloko, la tielnomata "hotel des Neuchatelois" (hotelo de la Novkastelanoj). La nocion Glaciepoko, germanlingve "Eiszeit", enkondukis Karl Friedrich Schimper en 1837.

La fakterenon prilaboras esplorinstitucioj en multnombraj landoj. En Germanio la Alfred-Weger-Institut en Bremerhaven estas gvidanta reprezentanto de la glaciologio.

Pri la formoj kaj sedimentoj, kiuj ekestis per la glaĉeroj, okupas sin la Glacimorfologio respektive la Geologio.

Glaciologoj
-----------

* Albert P. Crary

Literaturo
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Glaĉero

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Glaciologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Artikel *Glaziologie* Arkivigite je 2004-11-09 per la retarkivo Wayback Machine im Historischen Lexikon der Schweiz
* 
* 
* 
* 
* 
*
Lokogo de Pingdingŝano en Henano, Ĉinio
**Pingdingŝano** aŭ **Pingdingshan** (ĉine 平顶山, pinjine: Píngdǐngshān) estas urbo kaj prefektujo (do formale "urbo je nivelo de prefektujo") en la provinco Henano de la Ĉina Popola Respubliko. Ĝi situas en la centro de la provinco, kaj estas la dua plej grava urbo por terkarbo-minado en la lando. Ĝi estas ankaŭ grava industriurbo, kun ekonomia bazo en elektronika kaj kemia manufakturo. La nomo *Pingdingshan* signifas plataĵo, ĉar la urbo situas apud monto kun plata supro. La urbo mem estas metropolo laŭ la loĝantaronombro.

Historio
--------

Pingdingŝano fondiĝis en 1957 kaj iĝis urbo en 1964. Ĝia loko en la mezo de la provinco kaj apud la urboj Ĝengĝoŭo kaj Lŭojango garantias ankoraŭ rapidan kreskadon, kaj tiel ĝi fariĝas ĉiam pli grava komerca kaj industria centro.

Loĝantaro
---------

Pindingŝano havas loĝantaron de 5,2 milionoj (en la tuta prefektujo) en ĝia 4 urbodistriktoj, 4 subprefektujoj kaj 2 trianivelaj urboj.

Ekonomio
--------

Le ekonomio de Pingdingŝano estas superregata de terkarbo, manufakturo, kaj rilataj industrioj, Ĝi estas lastatempe inter la 20 plej rapidaj kreskantaj urboj en Ĉinio.

Vidu Ankaŭ
----------

* Listo de urboj de Ĉinio
* Henano
* Budho de la Templo de la Fonto
**Tibor Toncz** [tonc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Toncz Tibor** estis hungara karikaturisto, afiŝisto, ilustristo.

Tibor Toncz  naskiĝis la 26-an de septembro 1905 en Budapeŝto, li mortis la 9-an de novembro 1979 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tibor Toncz studis pentradon en Kolozsvár, poste desegnadon en Reĝa Industriarta Lernejo de Budapeŝto. Post siaj studoj li ilustris librojn, desegnis reklamojn, tamen liaj karikaturoj faris lin tutlande konataj. Li laboris al pluraj konataj gazetoj (Vasárnapi Újság (1935–1939), Tolnai Világlapja (1925-1944), Ludas Matyi (1948-), Népszava (1958)). En la jardeko de 1940 li desegnis multajn teatrajn afiŝojn kaj li ankaŭ estis teatra dekoraciisto. En 1945 li ankaŭ desegnis politikajn afiŝojn. En la 1950-aj jaroj Toncz desegnis plejparte turismajn afiŝojn. En 1956 li studvojaĝis al Ĉinio. Li ricevis 3 premiojn en la jaroj 1955 kaj 1956.

Liaj libroj
-----------

* Hat hét Kínában (1956)
* A békéért (1959)
* Paprika (1959)

Elektitaj ilustraĵoj
--------------------

* *Ha felszáll a köd (1958)*
* *A Földrengések szigete (1958)*
* *A Ceresz fogjai*
* *Zsebek és emberek*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* anglalingva biografio[*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 618478
* LCCN: no2017156689
* VIAF: 121442902
* BNF: 169183920
* NKC: xx0239851
 |
**Alfred Eric CAMPBELL** (naskiĝis la 26-an de aprilo 1879, mortis la 20-an de decembro 1917), estis brita aktoro. Li estis ŝlosila membro de la kina truparo de Charlie Chaplin, senvarie ludanta timigan bravulaĉon, kaj aperis en dekunu el la filmoj de Chaplin antaŭ ol li mortis pro aŭtoakcidento kiam li estis 38jaraĝa. Li estis la temo de dokumenta filmo fare de Kevin Macdonald.

Campbell iris al Novjorko en 1914, kun Chaplin kaj lia tiam anstataŭanto Stan Laurel, kiu jam iris tien en 1913. Campbell tuj setlis en Usono kiel aktoro de teatro. En 1916 Chaplin, en Novjorko subskribonta kontrakton kun Mutual Film, vidis Campbell en teatraĵo de Brodvejo. Tuj, Chaplin invitis lin al Holivudo por aliĝi al la geaktoraro por la 12 filmoj ĉe Mutual Film kiujn Chaplin estis kontraktintaj.

La unua filmo de Campbell kun Chaplin estis *The Floorwalker* (La departementestro, 1916). En ĝi li atingis sukceson pro la "grimposceno", en kiu li persekutis Chaplin tra granda vendejo. En ilia dua filmo kune, nome *The Fireman* (La fajrobrigadisto, 1916), Campbell disvolvigis la rolon kiu aperos en ĉiuj liaj verkoj kun Chaplin. Alta tur-viro (1.96 m.) peza preskaŭ 136 kg, iĝas la bravulaĉo kaj komika kontrapunkto de ŝercoj de Little Tramp. Lia plej bonkvalita rolo estis probable en *Easy Street* (1917), en kiu, kiel brutala bravulaĉo, li faldas feran stratlampo en ortangulo por timigi la policanon luditan de Chaplin.

Filmaro
-------

* 1916, The Floorwalker
* 1916, The Fireman
* 1916, The Vagabond
* 1916, The Count
* 1916, The Pawnshop
* 1916, Behind the Screen
* 1916, The Rink
* 1917, Easy Street
* 1917, The Cure
* 1917, The Immigrant
* 1917, The Adventurer
* 1918, How To Make Movies (nepublikigita filmo)

* Kategorio Eric Campbell en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617873
* GND: 1047850370
* LCCN: n85138244
* VIAF: 100317284
* ISNI: 0000 0001 1795 1345
* BNF: 13949137r
* BNE: XX1524933
 |
Koordinatoj: 47° 46′ 41″ N 4° 05′ 41″ O﻿ / ﻿47.77806 °N, 4.09472 °O﻿ / 47.77806; 4.09472 (mapo)

**Pacy-sur-Armançon** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 233 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

La vilaĝo estas trafluata de la rivero Armançon.

Geografio
---------

Pacy-sur-Armançon etendiĝas sur 13.35 km², kaj havis 233 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 17 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo Jean-Marc Stiller, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Pacy-sur-Armançon apartenas al la kantono de Ancy-le-Franc, kies ĉefurbo estas Ancy-le-Franc. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Ancy-le-Franc
**Tibor Tarits** [tariĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Tarits Tibor** estis hungara sportpafisto, dufoja olimpiano, mondĉampiono. Lia familia nomvarianto estis **Tary** [tari].

Tibor Tarits naskiĝis en 1905 aŭ la 10-an de aŭgusto 1909 en Budapeŝto, li mortis en 1945.

Biografio
---------

Tibor Tarits en la sensporta vivo estis oficista en la municipa elektra servo en Budapeŝto. Li estis sportpafisto en sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono sesfoje unuoble, 41-foje teame inter 1931–1942 kaj li apartenis al la nacia teamo okfoje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1932 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1936 sen medalo, sed en mondĉampionumo li estis la unua en 1935 teame en branĉo karabeno kun staranta pozicio laŭ 300 m.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio legebla post klako al majusklo T, poste serĉu la nomon
* datenoj
* rezultoj
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820895
 |



* Portalo pri Biografio
**Disulfidponto** estas grupo de sulfuraj atomoj ligitaj (-S-S-), kiu vestas rimarkindan gravecon en la stabiligo de la terzara strukturo de multaj proteinoj. Oni vidu la ĉi-suba bildon en kiu R reprezentas la amnoadidan reziduon. La rezulta molekulo de la ligo estas la cistiino

Grafika reprezentado de la formiĝo de disulfidponto per oksidado de du merkaptanaj grupoj.
Temas pri peptida ligilo kiu estas la kemia ligilo gvidanta la unuigon de aminoacidoj kaj la sekvan formiĝon de poplipeptidoj kaj protejnoj. Same kiel preskaŭ ĉiuj realiĝantaj en la organikaj milekuloj kaj generale en la biologia kemio temas pri kovalenta ligilo. 

La formiĝo de disulfidpontoj realiĝas per Oksidado de la tiolaj (merkaptanaj) grupoj de la aminoacido cistina.

Skizo de disulfidponto en proteino.
La efikoj de tiuj kombinaĵoj videblas en traktado de jaroj. La disulfidponto plenumas gravan rolon en la determino kaj de la strukturon kaj de la stabiligo de la haroj, kaj en la konsistiĝo de ungoj, kiu realigiĝas grandparte per proteinaj ĉenoj de keratino. Tiuj ĉenoj estas kunigitaj ĝuste per la formiĝo de disulfidpontoj. En iuj personoj, la formiĝo de tiuj pontoj igas, pro apartaj cirkonstancoj, la proteinajn ĉenojn parte refaldiĝantaj sur sin mem, originante tiel la fenomenon de buklaj haroj".

La fenomeno de "gladado" de la haro, male, fariĝas per traktado de la haroj per komponaĵoj reduktaj (bisulfitoj] kiuj dekomence malfermiĝas la disulfidpontojn de la keratino; la posta traktado per febla oksidilo puŝas la disulfurajn pontojn de la keratino al la meĥanika regeneriĝo post la efektivigo de la "gladado".

Notoj
-----

1. ↑  Laŭ *Kemia kaj scienc-teknika vortaro*, paĝo 25
2. ↑  Wittenberg, G, Danon, A (2008). "Disulfide bond formation in chloroplasts: Formation of disulfide bonds in signaling chloroplast proteins". Plant Science 175 (4): 459–466. doi:10.1016/j.plantsci.2008.05.011
3. ↑  .

Literaturo
----------

* Doug Portmann, Donald Rogers.  (1993) *Kemia kaj scienc-teknika vortaro*. Naperville, Illinois, U.S.A.: D.P. en Usono. paĝo 25

Vidu ankaŭ
----------

* Cistina Ponto
* Disulfuro
* Sulfuro
* Aminoacido