| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**kampa rozo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | dukotiledonuloj *dicotyledones* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Rozaloj  *Rozales*  |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Rozacoj  *Rosaceae*  |
| Subfamilio: | *Rosoideae* |
|
|
|
|
| Genro: | Rozo *Rosa* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | *Rosa arvensis* |
|

 |
| Dunomo |
| ****Rosa arvensis****HUDS. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri kampa rozo  |

 |
| v • d • r |

La ***kampa rozo*** aŭ **agra rozo** (latine *Rosa arvensis*) estas plantgenro el la genro rozo (*Rosa*) ene de la familio de la Rozacoj (Rosaceae).

Priskribo
---------

branĉo kun pikaĵoj kaj pinata folio kun stipuloj
radisimetria floro kun kvin blankaj petaloj kaj multaj stamenoj
rozfruko
ilustraĵo el „Sturm"
La kampa rozo kreskas kiel un metro alta, kampanta aŭ grimpanta arbusto. Ankaŭ kiel disentendgrimpanto ĝi povas kovri aliajn vegetaĵojn.La branĉoj restas longe verdaj kaj tiuj kiuj havas kontakton kun la grundo formas radikojn. La multnombraj pikaĵoj estas malgrandaj kaj hokformaj.

La alternestarantaj folioj estas 7 ĝis 10 cm longaj kaj nepare pinataj kun malofte tri, ofte kvin au sep folietoj. La mallarĝaj folietoj estas 1 ĝis 3 cm longaj, eliptaj ĝis ovformaj kaj kun pinta aŭ malpinta apekso kaj je la rando denthava. La supra surfaco de la folietoj estas brile verda kaj la malsupra flanko iomete pli hela kaj ambau flankoj estas kalvaj aŭ nur iomete haraj.

La planto floras de juni ĝis julio. La floroj ofte estas unuope starantaj, duope aŭ triope. Brakteoj mankas. La odorantaj duseksaj floroj havas diametron de 2,5 ĝis 5 cm kaj estas radiosimetriaj kaj kvinnombraj kun duobla involukro. La sepaloj estas plumaj, post la florado reflekitaj kaj forfalantaj.La kvin petaloj estas blankaj. Ekzistas multajn stamenojn. La pistiloj estas kunkreskintaj al 3 mm longa koloneto.

La rozfruktoj estas en matura stato brunaj-ruĝaj kaj depende de la sunbrilo ovformaj kaj etaj aŭ globformaj kaj relative grandaj.

Ekologio
--------

Florekologie la planto apartenas al la grupo de homogamaj poleno-diskofloroj. La polenigado okazas per insektoj; kiel „surterigejo" funkcias disko kaj pistilkoloneto. 

La rozfruktoj estas sensukaj kaj malricaj je vitaminoj; la disigado de la diasporioj okazas endozookore.

La folioj estas nutraĵo por raŭpoj kaj konstrumaterialo por naturaj abeloj. La poleneroj estas nutraĵo por skaraboj kaj naturaj abeloj. Birdoj kaj mamuloj manĝas la rozfruktojn.

Disvastigejo
------------

La kampa rozo originas en suda kaj meza Eŭropo. Tie ĝi kreskas en maldensaj kverkaroj kaj karpenaroj, malofte en fagaroj aŭ miksita arbaro. Ĝi kreskas apud vojoj kaj rande de la arbaroj kaj maldensejoj. La kreskejo estu suna ĝis duonombra kaj kiel grundo ĝi preferas freŝan lomon.Ĝi estas frostrezista ĝis -23 °C (USDA-zono 6). En montaroj kun Silikata rokaĵo ĝi estas malofta aŭ mankas entute. En la Alpoj ĝi kreskas ĝis alteco de 1400 metroj..)

Sistematiko
-----------

La unua priskribo de *Rosa arvensis* okazis 1762 fare de William Hudson. sinonimo por *Rosa arvensis* HUDS. estas: *Rosa arvensis* var. *atrata* (H.CHRIST) BOULENGER, *Rosa arvensis* var. *ayreshirea* SER. *Rosa arvensis* var. *blanda* HORT. EX ANDREWS, *Rosa arvensis* var. *complicata* R.KELLER, *Rosa arvensis* var. *grandidentata* ROUY, *Rosa arvensis* var. *intercedens* R.KELLER, *Rosa arvensis* var. *laevipes* ROUY, *Rosa arvensis* var. *major* H.J.COSTE, *Rosa arvensis* var. *ovata* DESV. *Rosa arvensis* var. *pilifolia* (BORB S) R.KELLER, *Rosa arvensis* var. *repens* SCOP. EX CHEVALL. *Rosa arvensis* subsp. *repens* (SCOP. EX CHEVALL.) C.VICIOSO, *Rosa arvensis* var. *scandens* SWEET, *Rosa arvensis* var. *typica* R.KELLER, *Rosa arvensis* var. *vulgaris* SER. *Rosa baldensis* KERN. EX DESEGL. *Rosa bibracteata* auct. *Rosa brippii* GAND. *Rosa capreolata* NEILL EX D.DON, *Rosa commiserata* GAND. *Rosa dierbachiana* WAITZ EX DIERB. *Rosa erronea* RIPART EX CREP. *Rosa fastigiata* SALISB. *Rosa glauca* DIERB. *Rosa halleri* KROCK. *Rosa herporhodon* EHRH. *Rosa macrostylis* STOKES, *Rosa media* B.-A.MARTIN,, *Rosa ovata* (DESV.) LEJ. *Rosa phalacropoda* GAND. *Rosa repens* SCOP. *Rosa repens* var. *ovata* LEJ. *Rosa reptans* CREP. EX BOUT. *Rosa rothii* SEIDL, *Rosa scandens* MOENCH, *Rosa scandens* var. *ovata* (DESV.) WALLR. *Rosa sempervirens* subsp. *arvensis* (HUDS.) MALAG. *Rosa seperina* SAUZ & MAILLARD, *Rosa serpens* WIBEL, *Rosa sylvestris* HERRM. *Rosa sylvestris* var. *ovata* (DESV.) HEINR.BRAUN, *Rosa sylvestris* var. *repens* (SCOP. EX CHEVALL.) HEINR.BRAUN, *Rosa sylvestris* var. *rothii* (SEIDL) HEINR.BRAUN.

*Rosa arvensis* apartenas al al sekcio *Synstylae* el la subgenro *Rosa* ene de la genro *rozoj*.

Utiligado
---------

Ĝi estas kultivata en parkoj kaj ĝardenoj laŭlonge de muroj kaj bariloj.

### Bredado

El la sovaĝrozo *Rosa arvensis* estis bredita la Ayrshire-rozo, kun plenaj blankaj aŭ reseaj floroj kaj la rambler-rozoj. Ekzistas ankaŭ hibridoj de *Rosa arvensis* kun *Rosa multiflora* kaj *Rosa setigera*.

Fontoj
------

### Literaturo

* Heinrich Schultheis: *Rosen: die besten Arten und Sorten für den Garten.* Eugen Ulmer, Stuttgart 1996, ISBN 3-8001-6601-1.
* Royal Horticultural Society (Hrsg.), Charles Quest-Ritson, Brigid Quest-Ritson: *Rosen: die große Enzyklopädie.* Dorling Kindersley, Starnberg 2004, ISBN 3-8310-0590-7, S. 41.
* Margot Spohn, Marianne Golte-Bechtle: *Was blüht denn da? Die Enzyklopädie: über 1000 Blütenpflanzen Mitteleuropas.* Kosmos, Stuttgart 2005, ISBN 3-440-10326-9.

### Notoj

1. ↑  *Listo de plantoj baza* ĉe Google Sheets
2. 1 2 3 4   Andreas Roloff, Andreas Bärtels: *Flora der Gehölze: Bestimmung, Eigenschaften und Verwendung.* 4. Auflage, Eugen Ulmer, Stuttgart (Hohenheim), 2014, ISBN 978-3-8001-8246-6.
3. 1 2 3 4   Dietmar Aichele, Heinz-Werner Schwegler: *Die Blütenpflanzen Mitteleuropas.* Band 2, 2. überarbeitete Auflage. Franckh-Kosmos-Verlag, 2000, ISBN 3-440-08048-X.
4. 1 2 3 4   Oskar Sebald, Siegmund Seybold, Georg Philippi (Hrsg.): *Die Farn- und Blütenpflanzen Baden-Württembergs.* Band 2: *Spezieller Teil (Spermatophyta, Unterklasse Dilleniidae): Hypericaceae bis Primulaceae.* 2. erweiterte Auflage. Eugen Ulmer, Stuttgart 1993, ISBN 3-8001-3323-7.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kampa rozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kampa rozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kampa rozo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* *Kampa rozo.* En: *Meyers Konversations-Lexikon.* 4. Auflage. Band 13, Bibliographisches Institut, Leipzig 1885–1892,  S. 963.
* Die Feld-Rose in Gartenkultur. Arkivigite je 2009-05-10 per la retarkivo Wayback Machine
* *Botanik im Bild. Flora von Österreich.*