recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Enirejo Nisqually en la parkon
**Nacia Parko Mount Rainier** aŭ **Monto Rajnera** angle *Mount Rainier National Park* estas usona nacia parko troviĝanta en la sudorienta parto de Kantono Pierce kaj la nordokcidenta parto de Kantono Lewis, en Vaŝingtonio, Usono. Ĝi establiĝis la 2-an de marto 1899, kiel la kvina nacia parko en Usono. La parko ampleksas areon de 95 660 hektaroj, inkluzive de la tuto de Monto Rajnera, 4 391 metrojn alta stratovulkano. La monto leviĝas abrupte el la ĉirkaŭa ebenaĵo; la limo de la parko altas ĉe la plej malalta punkto 490 m. La monto estas la plej alta pinto de la Kaskada Kresto; ĝin ĉirkaŭas valoj, akvofaloj, subalpaj florkampoj, praarbaroj, kaj pli ol 25 glaĉeroj. La glaĉeraro kaj neĝokamparo de la pinto kovras areon de ĉirkaŭ 91 km2. Glaĉero Carbon estas la plej volumena glaĉero en Usono ekster Alasko, kaj Glaĉero Emmons estas la plej granda laŭ areo. La vulkanon ofte vualas nuboj, kiuj faligas grandegajn kvantojn da pluvo kaj neĝo sur la pinto ĉiujare, kaj ofte kaŝas ĝin de la vido de la homamasoj, kiuj impetas parken semajnfine.

La monton ĉirkaŭas Wonderland Trail ("Mirlanda Piedvojo"). Proksimume 1,8 milionoj da homoj vizitas la parkon ĉiujare. La monto estas populara grimpocelo; ĉiujare ĉirkaŭ dek mil homoj entreprenas la grimpadon, el kiuj proksimume duono atingas la pinton. La parko entenas ĉirkaŭ 370 km2 da malnovaj, neniam rikoltitaj arbaroj.

Notoj
-----

1. ↑  Listing of acreage as of 12/31/2011". Land Resource Division, National Park Service.  Arkivigite je 2012-10-26 per la retarkivo Wayback Machine. Retrieved 2012-03-07
2. ↑
3. ↑  Bolsinger, Charles L..  (1993) *Area of old-growth forests in California, Oregon, and Washington*. United States Forest Service, Pacific Northwest Research Station. Resource Bulletin PNW-RB-197.

Vidu ankaŭ
----------

* Naciaj parkoj de Usono

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nacia Parko Mount Rainier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nacia Parko Mount Rainier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Oficiala retpaĝaro de la parko ĉe la Nacia Parka Servo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 395621
* GND: 4197821-3
* LCCN: sh2005004893 n97002734, sh2005004893
* VIAF: 150265739
* ISNI: 0000 0001 2184 0234
* SUDOC: 035303905
 |
**Mareuil-le-Port** estas franca komunumo en la departemento Marne en la regiono Champagne-Ardenne.

Geografio
---------

Mareuil-le-Port situas en la valo de la Marne 20 km okzidente de Épernay, la sieĝo de la subprefektujo. La administra komunumo konsistas el la 3 vilaĝoj Mareuil-le-Port, Port-à-Binson und Cerseuil.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

Arkeologiaj trovaĵoj pruvas neolitikan setladon de la regiono. Sur la teritorio de la vilaĝo Port-à-Binson troviĝis romia setlejo.

### Disvolvado de la enloĝantaro

La nombro de loĝantoj de von Mareuil-le-Port restis vaste konstanta dum la pasintaj 40 jaroj kun etaj fluktuadoj, sed postrestis averaĝe la tutfranca evoluo. Kun eta naskiĝa pluso la fluktuado baziĝas esence sur ŝanĝado de loĝloko.

| Evoluo de la nombro de loĝantoj en Mareuil-le-Port |
| --- |
| Jaro | Engoĝanto |  |
| 1962  | 1245 |
| 1968 | 1386 |
| 1975 | 1403 |
| 1982 | 1327 |
| 1990 | 1392 |
| 1999 | 1317 |
| 2005  | 1316 |

Kulturo kaj vidindaĵoj
----------------------

La preĝejo de Mareuil, klasifikita kiel *Monument historique*, originas el la 12-a ĝis la 17-a jarcento. La turo kaj la okcidenta portalo estis konstruitaj en la 12-a jarcento. La romanika navo estis renovigita en la 16-a jarcento. La transepto kaj la absido estas faritaj en la renesanca stilo.

Ekonomio
--------

La komunumo estas stampita de la produktado de ĉampano.

Referencoj
----------

1. ↑  INSEE: Bevölkerungsentwicklung von Mareuil-le-Port 1962-1999
2. ↑  INSEE: Ergebnisse der Erhebungen 2004, 2005 und 2006
**Tarapoto** estas urbego kaj signifa universitata urbo en Peruo, en Departemento San Martín.

Mapo pri urboj en Peruo, kie estas trovebla Tarapoto meze iom norde

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 144 804 en 2012
* Supermara alteco: 356 m
* Areo: 1 769 km²
* Telefonkodo: 042
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC – 5
* 06° 29′ 00″ S 76° 22′ 00″ U﻿ / ﻿6.48333 °S, 76.36667 °U﻿ / -6.48333; -76.36667 (mapo)

Geografio
---------

Tarapoto situas ĉe piedoj de Andoj. Cajamarca troviĝas 223, Pucallpa 253, Trujillo (Peruo) 297, Chimbote 312, Chiclayo 372, Iquitos 526, Sullana 529, ’’’Limo’’’ 543, Callao 546, Huancayo (urbo) 559, Chincha Alta 697, Ica (urbo) 769, Cusco 859, Juliaca 1155, Arequipa 1157, Tacna 1380 km.

Historio
--------

Ceremonia placo en Tarapoto
Tarapoto estis fondita en 1782 fare de hispana episkopo. En laguno oni kultivis Taraputus-palmojn, kiu donis la loknomon.

Ekonomio
--------

En Tarapoto la ĉefokupoj estas turismo, komercado, agrikulturo kaj la malpermesita, tamen flora kokafolioj.

Klimato
-------

Tarapoto havas tropikan klimaton. La jara averaĝa temperaturo varias inter 21-31 °C. Jare pluvas po 1161 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, plej ofte en marto kaj aprilo, plej malofte en julio.

Trafiko
-------

Tarapoto havas enlandan flughavenon. Ŝoseo trairas la urbegon. Precipe motorizitaj rikiŝoj trafikas en la urbego.

Vidindaĵoj
----------

Ĉefplaco de Tarapoto
Vidindaĵoj mankas en Tarapoto,sed la apudaj montaraj pejzaĝoj kun akvofaloj, flaŭro kaj faŭno tiras la turistojn.

Ĝemelurboj
----------

* Peruo Iquitos, Peruo
* Peruo Pucallpa, Peruo
* Brazilo Manaus, Brazilo
* Brazilo Goiânia, Brazilo
* Brazilo Belém, Brazilo
* Kolombio Medellín, Kolombio

Fontoj
------

* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* Arkivigite je 2012-09-25 per la retarkivo Wayback Machine
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-08-21 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Tarapoto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Christian UDE**, naskita la 26-an de oktobro 1947 en Munkeno, inter la jaroj 1993 kaj 2014 estis la ĉef-urbestro de Munkeno.

Ude estas membro de la Social-Demokratia Partio de Germanio (SPD). Post sia abiturienta ekzameno li laboris kiel volontulo por la ĵurnalo *Süddeutsche Zeitung*; ekde 1969 li studis jurisprudencon. Inter 1972 kaj 1978 li estis honor-ofica gazetaristo de SPD de Munkeno. Sukcesinte kun laŭdo en la duagrada jurista ekzameno, Ude de 1978 ĝis 1990 agis kiel sendependa advokato. En 1983 li edziĝis kun *Edith von Welser-Ude*, kiu de 1978 al 1990 estis ano de la urba konsilio de Munkeno. Je la 2-a de majo 1990 Ude estis elektita dua urbestro de Munkeno.

La 12-an de septembro 1993 li estis elektita ĉef-urbestro, kiel posteulo de sia sam-partiano Georg Kronawitter. Li estis reelektita trifoje: la 13-an de junio 1999 (per 61,2 % de la voĉoj), la 3-an de marto 2002 (per 64,5 %) kaj la 2-an de marto 2008 (per 66,8 %).

Ude estas verva defendanto de la memstareco de komunumoj. Kiel vicprezidanto de la Germana Urbaro (*Deutscher Städtetag*) li batalis precipe por justa divido de mono inter federacio, provincoj kaj komunumoj. Je la 2-a de junio 2005 la Germana Urbaro en Berlino elektis lin prezidanto.

* Christian Ude en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Christian Ude en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 130761
* GND: 119110407
* LCCN: n90713816
* VIAF: 218022504
* ISNI: 0000 0003 5931 9270
* SUDOC: 142285706
* BNF: 12571354r
* NKC: jo2014850745
 |
Ĝenerale, laŭ PIV2, la termino **Fazo** signifas : ĉiu el la difinitaj sinsekvaj statoj en la evoluado de fenomeno.  

Tiu ĉi artikolo temas pri **fazo** kiel parto de perioda procezo.
**Fazo** estas ankaŭ uzata en:

* kemio - **Fazo de materio** estas regionoj de materio kun unuformaj ecoj. Vidu: Fazo de materio
* astronomio - **Fazo** de planedo aŭ luno estas la aspekto de ĝia lumigita parto, vidu: lunfazo.
* biologio - **Fazo** priskribas ian parton de la perioda proceso de la *ĉelciklo*, vidu: ĉela dividiĝo

Ĉe fiziko, **fazo** priskribas la relativan pozicion de iu karakterizaĵo (tia, kia pinto aŭ malpinto) de ondoformo, kompare al la sama karakterizaĵo ĉe iu dua ondoformo. Fazo povas mezuriĝi laŭ tempo, distanco, frakcio de la ondolongo, aŭ kiel angulo laŭ radianoj.

Jen du ondoj A kaj B:

| *Ondoj samfazaj:*
 | *Ondoj kunigitaj:*
 |
| --- | --- |

Kaj A kaj B havas samajn amplitudojn kaj samajn ondolongojn.

Evidentas, ke la pozicioj de la pintoj (X), la malpintoj (Y), kaj la transnuliĝaj punktoj (Z) de la du ondoj ĉiuj samlokas. La *faza* malsameco inter la du ondoj tiel estas nulo; aŭ, oni diru ke la ondoj estas *samfazaj*.

Se oni sumas la du samfazajn ondojn A kaj B (ekzemple, ili estu du lumondoj brilantaj sampunkten), la rezulto estus tria ondo kun la sama ondolongo kiun havas A kaj B, sed kun duobla amplitudo. Tion oni nomas *pozitiva interferado*.

Nun, jen la du ondoj A kaj C:

| *Ondoj malfazaj:*
 | *Ondoj kunigitaj:*
 |
| --- | --- |

A kaj C ankaŭ samas laŭ amplitudo kaj ondolongo. Tamen, evidentas ke malgraŭ la koincido de la transnuliĝaj punktoj (Y) inter A kaj C, la pozicioj de la pintoj kaj malpintoj malas. Tio estas: iu X ĉe A respondas je Y ĉe C, kaj male. Tiel ĉi, oni diru ke la du ondoj estas *malsamfazaj*: la faza malsameco inter la du ondoj estas π radianoj, aŭ duono de la ondolongo (λ/2).

Se oni sumus la ondojn A kaj C, la rezulto estas ondo kun amplitudo de nulo. Tio nomiĝas *negativa interferado*.

Ankaŭ nun jen la ondoj A kaj D:

| *Ondoj kvadraturaj:*
 | *Ondoj kunigitaj:*
 |
| --- | --- |

Tie ĉi, iu pinto (X) ĉe ondo A respondas je transnuliĝo (Z) ĉe B; transnuliĝo respondas je pinto, ktp. Oni diru ke la ondoj A kaj D estas *kvadraturaj*: malsamfaze precize je π/2, aŭ λ/4. Ĉi tiun interrilaton havas la matematikaj funkcioj sinuso(x) kaj kosinuso(x).

Vidu ankaŭ
----------

* Interferilo
* Fazo-frekvenca karakterizo
* Grupa malfruo kaj faza malfruo

* Kategorio Fazo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ferenc Pataki,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Pataki Ferenc** estis hungara kalkulisto, mirinfano.

Ferenc Pataki naskiĝis la 20-an de januaro 1921 en Dombóvár, li mortis la 25-an de aŭgusto 2017 en Budapeŝto.

Memortabulo pri Ferenc Pataki (kalkulisto)

Biografio
---------

Ferenc Pataki devenis el juda komercista familio. Jam dum la fruaj jaroj li estis mirakla infano, li parkere kalkulis ĉion en la familia vendejo. En sia aĝo 5 li debutis en infanteatro de Artúr Lakner. Li maturiĝis en gimnazio en 1939, poste li akiris licencon pri ĉapeloprodukto, poste en muziklernejo li violonadis. Li akiris ankaŭ licencon pri cirkaj artoj por havi programeron en revuoj kaj similaj lokoj. Ekde 1942 li estis trudlaboristo, pli poste militkaptito en Sovetunio. Post la mondomilito hejme li estis artisto, kiu ricevis prezenti programojn eĉ trans la Fera Kurteno. Depost sia aĝo 80 li havis kontinue sukcesojn. Li edziĝis dufoje pro vidviĝo, la unua edzino naskis du filinojn. Li ricevis premiojn inter 1983-2009.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto (2021, vidu la bildon!)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva aprezo kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Ferenc Pataki (kalkulisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 819272
 |



* Portalo pri Biografio
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Lesná |

Koordinatoj: 50° 33′ 53″ N 13° 25′ 51″ O﻿ / ﻿50.56472 °N, 13.43083 °O﻿ / 50.56472; 13.43083 (mapo)

**Lesná** (germane *Ladung*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, suda parto de municipo Nová Ves v Horách en distrikto Most. La domaro troviĝas sur samnomata monto en supermara alteco 914 metroj, pro kio ĝi estas la plej alte situanta setlejo en distrikto Most. Ĝi situas proksimume 5 km sudokcidente de Nová Ves v Horách. La domaro havas nur tri domojn kun adreso, el kiuj unu estas hotelo. Vivas ĉi tie 1 loĝantoj (2021).

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1564.

Jam en la 1-a duono de la 20-a jarcento Lesná fariĝis elserĉata turisma centro. Post la dua mondmilito estis ellandigita la germana loĝantaro, la domaro iom post iom senhomiĝis kaj plimulto de domoj estis detruitaj.

Nuntempo
--------

Kleriga kaj refreŝigeja centro
La plej signifa ĉi tiea konstruaĵo estas Montara hotelo Lesná. La domo ekzistis jam en la 19-a jarcento kaj ĝi estis en posedaĵo de germana familio ĝis konfisko en la jaro 1945. Poste ĝi servis kiel refreŝigeja centro de Nordbohemia elektrejo kaj sekve de Kemiaj uzinoj Litvínov. En la 1980-aj jaroj aĉetis la konstruuaĵon Unueca agrikultura kooperativo Řevničov, kiu planis uzi la objekton kiel instruiga centrejo. En la jaro 2000 estas la obketo en privataj manoj kaj ĝi estis alikonstruita en montaran hotelon. La restintaj objektoj servas plejparte al individua refreŝigado.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 138 |
| 1880 | 134 |
| 1890 | 115 |
| 1900 | 103 |
| 1910 | 89 |
| 1921 | 77 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 74 |
| 1950 | 30 |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 2 |
| 1980 | 0 |
| 1991 | 0 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 0 |
| 2011 | 1 |
| 2021 | 1 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Nová Ves v Horách (4) |
| --- |
| Lesná ~ Mikulovice ~ Mníšek ~ Nová Ves v Horách |

 |
**Ferenc Poór,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Poór Ferenc** estis hungara kuracisto, profesoro, haŭtkuracisto. Lia patro Imre Poór estis same haŭtkuracisto.

Ferenc Poór  naskiĝis la 29-an de septembro 1871 en Budapeŝto. Li mortis la 26-an de aprilo 1936 en Szeged.

Biografio
---------

Ferenc Poór frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1897. Post siaj studoj li laboris en diversaj klinikoj de Budapeŝto kaj Berlino. En 1905 li laboris en hospitalo, post 2 jaroj habilitiĝo okazis. En 1910 li estis nomumita ĉefkuracisto de Malsanulejo Rókus, post 7 jaroj li estis ĉefkuracisto de alia hospitalo. En 1918 li ricevis la rangon ĉefkonsilisto. Inter 1923 kaj 1936 li estis katedrestro kaj klinikestro en Scienca Universitato Ferenc József. Li okupiĝis la plej ofte pri la sifiliso.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A syphilis kórtana és gyógyítása* (Bp. 1914)
* *Dermatológia* (1922)
* *Az orvosi gondolkodás fordulójáról* (1931)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a alineo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri Pollanda nacia parko. Por informoj pri Slovakia nacia parko, vidu la artikolon Nacia parko Pieniny (Slovakio).

**Nacia Parko Pieniny** (pole: Pieniński Park Narodowy) estas nacia parko en la suda Pollando, sur limo inter Pollando kaj Slovakio. Unu el la 23 naciaj parkoj en la pola ŝtato. Ĝi estis fondita en la 1-a de junio 1932. PPN estas la plej valora en terminoj de pejzaĝo kaj de naturaj areoj en Pieniny Właściwe (Masivo Trzech Koron, Pieninki, Kanjono de Dunajec). Estas 35 km de padoj.

Flaŭro estas tre riĉa - 1100 specioj de vaskulaj plantoj (2 specioj endemiaj: *Erysimum pieninicum* kaj *Taraxacum pieninicum*),
400 specioj de algoj, 230 specioj de muskoj kaj 400 specioj de likenoj. Plantoj kreskantaj en Pollando nur en Pieniny estas la jenaj: *Artemisia absinthium* var. *calcigena*, *Dendranthema zawadskii*, *Juniperus sabina*. Tre speci-riĉaj estas herbejoj en Pieniny (ekzemple pro multaj specioj de orkideoj).

Faŭno de la Nacio Parko Pieniny estas tre riĉa. Estas 7 mil specioj de bestoj, inkluzive de 300 specioj de vertebruloj.
Mamuloj inkluzivas ekzemple: melo, apro, ruĝa cervo, linko kaj kapreolo. La riĉa faŭno de vespertoj - 15 specioj.
Ĉirkaŭ 160 specioj de birdoj, inkludante 100 tie nestumas. Maloftaj specioj de birdoj vivas en Pieniny: ekzemple tikodromedoj, nigra cikonio kaj gufo. Estas pli ol 1600 specioj de papilioj, inkludante la maloftaj Apolono-papilio.

Galerio
-------

* Apolono-papilioApolono-papilio
* Herbejo en PieninyHerbejo en Pieniny
* Rigardo elde Trzy Korony kaj FacimiechRigardo elde Trzy Korony kaj Facimiech
* Dendranthema zawadskii*Dendranthema zawadskii*

Vidu ankaŭ
----------

* Pieniny


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |
**Ferenc Pataki,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pataki\_Ferenc** estas hungara psikologo, instruisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1990).

Ferenc Pataki  naskiĝis la 23-an de januaro 1928 en Szentes.

Biografio
---------

Ferenc Pataki frekventis universitaton en Budapeŝto, poste inter 1949-1953 li plulernis en ĉeflernejo en Moskvo. En 1950 li edziĝis baldaŭe havanta 2 gefilojn. Hejmenveninta li ricevis estraran postenon en la komunista junulara organizaĵo. Baldaŭe li partoprenis en la movado, kiu preparis la hungaran revolucion en 1956. Tial li poste rajtis instrui nur en bazlernejo. En 1965 li eklaboris en akademia psikologia instituto, kie li estis nomita direktoro en 1975. Li ankaŭ ekinstruis en Universitato de Budapeŝto en 1967. Li doktoriĝis en 1982 antaŭ la akademio. Li profesoriĝis en 1984. Li pensiuliĝis en 1998. Inter 1980-2000 li redaktis revuon *Pszichológia*. Li ricevis premiojn inter 1977-2009.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Az utópista szocializmus pedagógiája* (Pedagogio de la utopia socialismo), (1961)
* *Utak és válaszutak a mai szociálpszichológiában* (1976)
* *Nevelés és társadalom* (Edukado kaj socio), (1982)
* *Bűnbakképzési folyamatok a társadalomban* (1993)
* *Visszapillantás 2006 őszére. Az események társadalom-lélektani tényezői* (2008)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Ferenc Pataki en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 456058
* GND: 172489628
* LCCN: n83064377
* VIAF: 116738801
* ISNI: 0000 0001 1780 445X
* SUDOC: 079981453
* BNF: 12882504q
 |
**Azofra** [aZOfra] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Nájera kaj precize en la nordokcidento de la regiono. La loknomo *Azofra* estas etimologie devena el araba as-suxra, "la imposto", eble komprenebla kiel *impostejo*, loko kiu pagis imposton.

La municipa teritorio de Azofra, en la nordokcidento de la regiono.
La preĝejo.
La pilorio de Azofra.

Geografio
---------

Tiu municipo estas ĉe la malsupra fluejo de la rivero Tuerto en la Supra Rioĥo. Tiu valo havas ebenan terenon kaj estas bordita de diversaj niveloj de teraso kiuj staras ekde la valo ĝis la montetoj. Distas 36 km disde Logronjo, provinca kaj regiona ĉefurbo, kaj nur 8 km de Nájera, komarka ĉefurbo.

Ĝi estas loĝloko kun komunikvojo laŭ la nacia ŝoseo N-120 el Logronjo al Vigo kaj la samvoja aŭtoŝoseo A-12, laŭ kiu estas apuda Nájera oriente. Ĝi estas je 555 metroj super marnivelo.

Historio
--------

La plej frua dokumenta mencio datas de buleo de 1199 per kiu oni donis privilegiojn al la Monaĥejo de San Millán de la Cogolla en kiu jam aperis literumita kiel Azofra. La historio de la loko estas ligita al la Jakoba Vojo. Jam en 1168, doña Isabel de Azofra fondis en Azofra hospitalon de pilgrimantoj, kun preĝejo de Sankta Petro kaj tombejo por la pilgrimantoj kiuj mortis survoje. Nun estas aliaj tri gastejoj por pilgrimantoj. La nuna preĝejo estis konstruita en la 17-a kaj 18-a jarcentoj.

En la 1960-aj jaroj la elmigrado iris al enlandaj centroj, unue al Bilbao, Barcelono kaj Madrido, kaj en la 1970-aj jaroj al Logroño. El la 1950-aj jaroj oni malaltiĝis el 781 loĝantoj ĝis la nunaj 225.

Aktualo
-------

La bazo de la ekonomio estas agrikulturo, kaj ĉefe vinproduktado, sekvita de tritiko kaj hordeo, krom la fruktoĝardenoj. Proksimeco al Nájera helpas ĉiutagan veturadon de lokanoj labori tien. 

La loĝantaro estas tre maljuniĝinta. Vizitindaĵoj estas la preĝejo kaj la pilorio ktp. Aparte menciindas la Botanika Ĝardeno de Rioĥo inter Hormilla kaj Azofra, ĉe la km 32 de la Nacia Ŝoseo N-120 (A12) inter Burgoso kaj Logronjo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795986
* VIAF: 316733679
 |
**Fredrik Bajer** (La 21-a de‏ aprilo 1837 - la 22-an de januaro 1922) estis dana ŝtatisto kaj gajninto de la Nobel-premio pri paco en 1908, kune kun la sveda Klas Pontus Arnoldson.

Vivo
----

Bajer naskiĝis en la urbo Næstved. Lia patro estis kleriko. Bajer aliĝis al la dana armeo kaj partoprenis kiel oficiro en la milito de 1864 kontraŭ Prusio kaj Aŭstrio. Post sia liberigo de la armeo li translokiĝis kun sia familio al Kopenhago kaj vivtenis sin per laboro kiel instruisto kaj tradukisto.

En 1872, Bajer estis elektita membro de la dana parlamento (Folketing), kie li laboris pri diversaj temoj kiel virinaj rajtoj kaj libera komerco. Li ĉefe koncentriĝis pri eksterlandaj rilatoj kaj predikis al la uzo de internacia arbitracio por solvi disputojn inter landoj. Bajer subtenis kelkajn pacajn organizojn en Danio kaj tra Eŭropo, elstaraj inter ili estis la Dana Pac-Asocio (dane: *Dansk Fredsforening*), kiun li fondis en 1882, kaj la Internacia Oficejo de la Paco en Svislando (france: *Bureau international de la paix*), kie li servis kiel honora prezidanto ekde 1907.

En 1908 Bajer gajnis la Nobel-pacpremion, kune kun Klaus Pontus Arnoldson. En la jaroj post la premio kaj je la eksplodo de la unua mondmilito en 1914, Bajer esprimis seniluziiĝon pri la pacaj organizoj kaj la maniero kiel ili kondukis sin, kaj tre reduktis lian agadon sur la kampo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fredrik Bajer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 740707
* GND: 140729089
* LCCN: n90691906
* VIAF: 107637271
* ISNI: 0000 0000 8459 3675
* LIBRIS: 401800
* SUDOC: 225788519
* BIBSYS: 90696447
 |
**John Cleland** (n. la 24-an de septembro 1709 - la 23-an de januaro 1789) estis tre fama angla romanverkisto konata pro verkado de Fanny Hill. John Cleland estis la lasta filo de William Cleland (1673/4 - 1741) kaj Lucy Du Pass. Li naskiĝis en Kingston upon Thames, en Surrey, Londono. Lia patro estis oficiro de la brita mararmeo.

En novembro de 1749, Cleland estis arestita, kune kun la eldonistoj de Fanny Hill. En la tribunalo, Cleland malakceptis la romanon kaj diris, ke li nur povas "deziri el mia animo", ke la libro estu "entombigita kaj forgesita". La libro tiam estis oficiale forpelita. Ĝi ne estis laŭleĝe publikigita dum pli ol cent jaroj. Tamen, ĝi daŭre vendis bone en pirataj eldonoj. En marto de 1750, Cleland produktis tre leĝeran version de la libro, sed ĝi ankaŭ estis malpermesita. 

* Kategorio John Cleland en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 641805
* GND: 118521160
* LCCN: n50040979
* VIAF: 51687489
* ISNI: 0000 0001 0900 1817
* LIBRIS: 181858
* SUDOC: 026791102
* BNF: 11897010j
* MBA: 87159471-002f-4a8c-b556-e496631c3c1a
* NLA: 35028950
* NDL: 00436156
* BIBSYS: 90883394
* NKC: jn19990001417
* BNE: XX889706
 |
Grenoj.
Variaj tipoj de terpomoj.
**Bazmanĝaĵo**, foje simple referita kiel baz-varo, estas manĝaĵo kiu estas manĝita rutine, kaj en tiaj kvantoj ke ĝi konsistigas dominan parton de norma dieto en antaŭfiksita populacio, liverante grandan frakcion de la bezonoj de energi-riĉaj materialoj kaj ĝenerale signifan proporcion ankaŭ de la konsumado de aliaj nutraĵoj. La plej multaj homoj vivas de malsufiĉa dieto bazita sur nur malmulto de bazmanĝaĵoj.

Ĉefaj manĝaĵoj
--------------

Bazmanĝaĵoj varias de loko al loko, sed tipe ili estas nekostaj aŭ facile haveblaj manĝaĵoj kiuj provizas unu aŭ pli el la tri organikaj makronutraĵoj bezonataj por supervivo kaj sano: nome karbonhidratoj, proteinoj, kaj grasoj. Tipaj ekzemploj de bazmanĝaĵoj inkludas tuberajn - aŭ radikajn - kultivaĵojn, grajnojn, guŝojn, kaj aliajn semojn. La bazmanĝaĵo de specifa socio povas esti manĝita tiom ofte kiom ĉe ĉiu tago, aŭ ĉe ĉiu manĝo. Fruaj agrikulturaj civilizoj aprezis la manĝaĵojn kiujn ili establis kiel bazmanĝaĵojn ĉar, aldone al disponigado de necesa nutrado, ili ĝenerale estas taŭgaj por stokado dum longaj tempodaŭroj sen kadukiĝo. Tiaj stokeblaj manĝaĵoj estas la nuraj eblaj bazmanĝaĵoj dum sezonoj de malabundo, kiel ekzemple sekaj sezonoj aŭ malvarm-temperaturaj vintroj, kontraŭ kiuj temporikoltoj estis stokitaj; dum dum sezonoj de abundo pli vastaj elekteblecoj de manĝaĵoj povis esti haveblaj.

La plej multaj plantaj bazmanĝaĵoj estas derivitaj aŭ de cerealoj kiel ekzemple tritiko, hordeo, sekalo, maizo, aŭ rizo, aŭ amelozaj tuberoj aŭ radiklegomoj kiel ekzemple terpomoj, ignamoj, manĝebla kolokazio, kaj manioko. Aliaj bazmanĝaĵoj estas pulsoj (sekigitaj guŝoj), saguo (derivita de la plantmedolo de la sagua palmarbo), kaj fruktojn kiel ekzemple tiu de la panarbo kaj kuirbananoj. Bazmanĝaĵoj ankaŭ povas esti, depende de la regiono, sorgo, olivoleo, kokosoleo kaj sukero. La plej multaj bazmanĝaĵoj estas vegetaĵoj, sed en iuj komunumoj fiŝkaptado estas la ĉefa fonto de nutrado.

Vidu ankaŭ
----------

* Legomo
* Pano
* Viando
* Fiŝo

Notoj
-----

1. ↑  United Nations Food and Agriculture Organization: Agriculture and Consumer Protection.  Dimensions of Need - Staples: What do people eat?. Alirita 2010-10-15.
2. ↑   Staple foods — Root and Tuber Crops. Arkivita el la originalo je 2009-02-01. Alirita 2015-11-06.
3. ↑   Staple Foods II -- Fruits. Arkivita el la originalo je 2009-02-01. Alirita 2015-11-06.
4. ↑   African Food Staples. Alirita 29a de Majo 2015.
5. ↑   Olive Oil & Health - All Olive Oil. Alirita 29a de Majo 2015.
6. ↑   Answers - The Most Trusted Place for Answering Life's Questions. *Answers.com*. Alirita 29a de Majo 2015.
7. ↑   Fish as food. Arkivita el la originalo je 2013-11-15. Alirita 29a de Majo 2015.

* Kategorio Bazmanĝaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Ŝramaneto |
| --- |
| Tradukoj de*Śrāmaṇera* |
| Palie | *Sāmaṇera* |
| Sanskrite | *Śrāmaṇera* |
| Japane | 沙弥 (*Shami*) |
| Tibete | དགེ་ཚུལ། (*dge tshul*) |
|  Terminaro de Budhismo  |
| v • d • r |

Ŝramanetoj en Tajlando.
Ŝramanetoj en Sud-Koreio.
**Ŝramaneto** estas novica bikŝuo. Post provtempo aŭ kiam la ŝramaneto fariĝas 20 jarojn aĝa, li povas kandidatiĝi por bikŝuiĝo. Ĉe kelkaj bikŝuejoj, plenkreskuloj ankaŭ bezonas unue fariĝi ŝramanetoj kaj uzi blankan robon por provtempo antaŭ povi bikŝuiĝi.

Ŝramanetoj el Tajlando balaantaj la bikŝuejon.
Ili ne bezonas obei la bikŝuan regularon kaj ne recitas la regularon en la tago de fasto, sed bezonas observi la dek preceptojn.

Etimologio
----------

La vorto *śrāmaṇera* estas diminutivo de *śrāmaṇa*, do *ŝramaneto*. En kelkaj tradicioj en Suda kaj Sudorienta Azio, la termino indikas iun ajn, kiu elhejmiĝis sed ankoraŭ ne bikŝuiĝis.

Historio
--------

Laŭ la Palia Kanono, kiam Rahulo —la filo de la budho Gotamo— estis sep jarojn aĝa, li estis sendita de sia patrino, Rāhulamātā, al la budho peti sian heredon (*dāyajja*). Tiam la budho petas al siaj disĉiploj, ke ili akceptu Rahulon en la samgon, fariĝante la unua ŝramaneto. La raĝo Ŝudodano, malkovrante ke sia nepo kaj aliaj junuloj de la raĝa familio fariĝis ŝramanetoj, petis la budhon nur akcepti neplenaĝulojn, kiuj havas la konsenton de siaj gepatroj aŭ kuratoro. Tiu ĉi regulo poste ekinkluzovis la konsenton de la geedzoj.

Virinoj
-------

Por fariĝi ŝramanetino, laŭ la Vinajo, virino bezonas ricevi la elhejmiĝon de ambaŭ bikŝuino kaj bikŝuo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *The Bhikkhunis' Code of Discipline (*Bhikkhunī Pāṭimokkha') Translated from the Pali by Thanissaro Bhikkhu
* *Buddhist Monastic Code II: Bhikkhunis*
* the website of Bhante Sujato's Writings contains several (ancient and modern) texts on the role and ordination of women in Buddhism. Arkivigite je 2014-01-11 per la retarkivo Wayback Machine
* *Bhikkhuni committee of the ASA* Arkivigite je 2007-07-03 per la retarkivo Wayback Machine includes a large resource of articles regarding Bhikkhunis
* Monastic Resources - Training Arkivigite je 2021-08-09 per la retarkivo Wayback Machine
* "Female Monks In Buddhism", by Dhammacaro (07/23/2005).
* "Vinaya Pitaka", brief description includes "Order of ordination for men and women...."

Referencoj
----------

1. ↑  Sumedho, Ajahn.  (2014) *Peace is a Simple Step*. Amaravati Publications.
2. ↑  SNA.i.340
3. ↑  DhA.i.98 f.
4. ↑   Wall paintings ·· coming home, see section Buddha's son. buddhamind.info. Arkivita el la originalo je 2020-10-02. Alirita 2013-11-06.
| Ŝravakajano |
| --- |
| Tradukoj deश्रावकयान (*Śrāvakayāna*) |
| Palie | सावकयान (*Sāvakayāna*) |
| Sanskrite | श्रावकयान (*Śrāvakayāna*) |
| Ĉine | 聲聞乘 (*Shēngwénchéng*) |
|  Terminaro de Budhismo  |
| v • d • r |

Arahanto pentrita de Shiba Kōkan.
**Ŝravakajano** estas unu el la tri janoj en barata budhismo. La termino signifas *veturilo de la disĉiploj* kaj ĝi estas historie uzita de mahajanistoj por priskribi hipotezan vojon al vekiĝo, kiu kongruas kun la celo de arahanto, kiel rezulto de aŭskulti la instruojn de ververa budho. Laŭ Onians, mahajanistoj uzis pli ofte la esprimon Hinajano (*malpli supera veturilo*), sed Ŝravakajano estis la politike ĝusta termino. Hinajano, tamen, inkluzivis Ŝravakajanon kaj Pratjekabudhajanon, kontraste al Mahajano.

Laŭ Sarvastivado
----------------

La sarvastivadanoj de la subskolo *Vaibhāṣika* uzis la jenajn tri janojn:

1. Śrāvakayāna
2. Pratyekabuddhayāna
3. Bodhisattvayāna

Laŭ Darmaguptako
----------------

Laŭ la skolo Darmaguptako, la budho Gotamo kaj tiuj kiuj sekvis la du janojn (Ŝravakajanon kaj Bodisatvajanon) atingis la saman vekiĝon, kvankam ili sekvis malsamajn noblajn vojojn.

Laŭ Mahajano
------------

En la *Abhidharmasamuccaya*, Asango priskribas tiujn, kiuj sekvas la Ŝravakajanon kiel kun malaltaj kapabloj, celantaj nur sian propran vekiĝon kaj kultivantaj malligiĝon por atingi vekiĝon.

Referencoj
----------

1. ↑  Onians 2001, p. 72.
2. ↑  Nakamura 1987, p. 189.
3. ↑  《異部宗輪論述記》：謂佛雖在僧中所攝，然別施佛果大，非僧（果大）。於窣堵波興供養業獲廣大果。佛與二乘解脫雖一，而聖道異。無諸外道能得五通。阿羅漢身皆是無漏。餘義多同大眾部執。
4. ↑  Boin-Webb, Sara (tr). Rahula, Walpola (tr). Asaṅga..  (2001) *Abhidharma Samuccaya: The Compendium of Higher Teaching*, p. 199–200.

Bibliografio
------------

* Nakamura, Hajime.  (1987) *Indian Buddhism: A Survey With Bibliographical Notes*. ISBN 978-8120802728.
* Onians, Isabelle.  (2001) *Tantric Buddhist Apologetics, or Antinomianism as a Norm*.



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri budhismo |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Aziz YAZDI** (naskita en 1909 en Aleksandrio; mortinta la 19-an de aprilo 2004) estis egiptia bankoficisto, bahaano kaj esperantisto.

Persona vivo
------------

Aziz Yazdi lernis la bankoficistan profesion en Egiptio kaj studis elektroteknikon en Anglio. En 1941 li geedziĝis kun Soraya Khamsi; ili ekhavis kvar gefilojn. Li loĝis en pluraj landoj. Interalie li laboris en la naftoindustrio en Irano kaj dum 20 jaroj estris entreprenon de internacia komerco en Kenjo.

Esperanto
---------

En 1928 Aziz Yazdi laboris ĉe filio de Otomana Banko en Port Said kaj estis vicdelegito de UEA en tiu urbo. (La delegito estis Georges Haddad, kiu laboris en la sama bankfilio.) En 1930 kaj 1931 li estis delegito en Kairo kaj kontaktulo de Egipta Esperanto-Societo; li tiam loĝis en Rod El Farag, kvartalo de la Kaira distrikto Ŝubra. La usona esperantista mondvojaĝanto Joseph R. Scherer rakontis pri renkontiĝo kun Aziz Yazdi en Kairo. Foto montras Aziz Yazdi kun la usona bahaanino-esperantistino Martha Root kaj studantoj de Esperanto en Kairo.

Bahaismo
--------

Jam la gepatroj de Aziz Yazdi estis bahaanoj; lia avo eĉ persone konis la fondinton de bahaismo, Bahá'u'lláh. De 1919 ĝis 1921, la familio loĝis en Haifo lau peto de `Abdu'l-Bahá, la filo kaj posteulo de Bahá'u'lláh. Post la dua mondmilito, Aziz Yazdi plenumis gravajn funkciojn en la bahaa movado; interalie li de 1973 ĝis 1988 estis membro de la Internacia Instru-Centro en la Bahaa Mondcentro en Haifo.

Fontoj
------

* Artikolo *Aziz Yazdi* en *Bahaipedia*.

Referencoj
----------

1. ↑  *Oficiala Informilo* n-ro 10/1928 de Universala Esperanto-Asocio, en: *Esperanto* n-ro 9–10/1928, paĝoj 189–190 (25–26).
2. ↑  *Jarlibro de UEA* 1930, paĝo 205; 1931, paĝo 199.
3. ↑  Joseph R. Scherer: *Mondvojaĝo per Esperanto. La unuaj paroladoj en Egiptujo norde, sude kaj en oazo. (1),* en: *Heroldo de Esperanto* n-ro 50 (650), 11-a de decembro 1931, paĝo 2.
4. ↑  Joseph R. Scherer: *Ĉirkaŭ la mondon kun la verda stelo,* Köln: Heroldo de Esperanto, 1933, paĝo 180.
5. ↑  bahai.media
**Itaboraí** estas municipo kaj grandurbo de la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio. Ĝi apartenas al urbaro de Rio-de-Ĵanejro.

Bazaj informoj
--------------

En la subŝtato (ruĝe).
* Areo: 430  km²
* Supermara alteco: 17 m
* Loĝantaro: 225,263 en 2013
* Horzono: UTC -3
* Poŝtkodo:
* Telefonkodo:
* Aŭtokodo: RJ

Geografio
---------

Panoramo de Itaboraí
Vojo en Itaboraí
Itaboraí kuŝas la oriente de Guanabara Golfo de Atlantiko en sudorienta parto de la lando. **Rio-de-Ĵanejro** troviĝas 41, Nova Iguaçu 60, Belo Horizonte 334, Guarulhos 383, San-Paŭlo (urbo) 393, Campinas 433, Curitiba 713, **Braziljo** 939, Goiânia 952, Porto Alegre 1159, Salvador de Bahio 1180, Campo Grande 1241, Maceió 1642, Recife 1843, Teresina 1965, Natalo (Brazilo) 2058, São Luís 2256, Belém 2446, Manaus 2862 km.

Historio
--------

En la 16-a jarcento - kiam alvenis portugaloj - indianoj vivis en tiu ĉi loko. La portugaloj komencis kulturi sukerkanojn bazitajn sur la laboroj de sklavoj de indianoj kaj nigruloj. En 1612 estis konstruita kapelo Sankta Antonio, en 1672 kapelo Johano Baptisto. En 1696 fondiĝis la paroĥo Johano Baptisto de Itaboraí. En la sekva jaro vilaĝo formiĝis. En 1759 la jezuitoj estis forpelitaj kaj la vilaĝa administrado okazis en alia vilaĝo. En 1778 la paroĥo de Itaboraí estis grava agrikultura centro. En 1780 multe de la sukeroj estis produktitaj helpe de mueliloj. Komenciĝis ankaŭ produktadoj de ceramikaj objektoj. En 1829 en Itaboraí estis granda epidemio pri malario. En 1833 Itaboraí urbiĝis. En 1850 alvenis la unua trajno, la unua stabila vojo pretiĝis en 1874. En 1888 la sklavoj liberiĝis, tial multe da kamparanoj falis al bankrotoj. En la 20-a jarcento grandparte oni produktis oranĝojn, eĉ en la 21-a jarcento Itaboraí restis agrikultura urbo.
[[Dosiero:Centro comercial de Pacheco.jpg|eta|Komercejo en Itaboraí]

Kirko en Itaboraí

Klimato
-------

Itaboraí havas tropikan klimaton.

Referencoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Itaboraí en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo[*rompita ligilo*]
* portugale Asocio de Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio
* angle mapo, distancoj Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
**Béla Ordódy** [bEla ordOdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ordódy Béla** estis hungara futbalisto (mezulo), glacihokeisto (golulo), akvopilkisto, arbitraciisto, kemiisto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *ordódi kaj alsólieszkói* [alŝOlieskOi].

Béla Ordódy naskiĝis la 13-an de januaro 1880 en Budapeŝto, li mortis la 28-an de novembro 1955 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Ordódy maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris kemiistan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1906. En la ekstersporta vivo li estis kemia inĝeniero de Hungaraj Ŝtatfervojoj.

### Sporta kariero

Béla Ordódy inter 1901-1905 estis futbalisto en ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono dufoje (1901, 1902), dum li apartenis al la hungara nacia futbalteamo dufoje en 1904. Li estis ankaŭ futbalarbitraciisto inter 1901-1904, pli poste li estis akvopilkisto, eĉ dufoja nacia ĉampiono en 1918 kaj 1919. Fine li estis glacihokeisto kaj li estis hungara ĉampiono kvinfoje. Li estis olimpiano en Vintra Olimpiko 1928 sen medalo.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio legebla en la dua alineo
* koncerna paĝo
* arbitaciaj informoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   hungarlingva datenaro

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 805923
 |




* Portalo pri Biografio
**Clemens Heinrich Krauss** (naskiĝintala 31-an de marto 1893 en Vieno; mortinta la 16-an de majo 1954 en Meksikurbo) estis aŭstra orkestrestro kaj teatrestro. Krauss fariĝis konata precipe kiel interpretisto de la verkoj de sia amiko Richard Strauss; li kunverkis la libreton por ties opero *Capriccio*.

Vivo
----

La ekstergeedza filo de dancistino kaj posta kantistino Clementine Krauss kaj Hector Baltazzi (1851–1916) fariĝis en 1902 kantoknabo ĉe la Viena Ŝtata Opero. Li studis pianon, kompozicion kaj ĥordirektadon ĉe la viena konservatorio de la Societo de la Muzikŝatantoj kaj fariĝis en 1913 ĥordirektisto en Brünn. Post stacioj ĉe la Germana Teatro en Rigo (1913–1914), Nurenbergo (1915–1916), Stettin (1916–1921) kaj Graz (1921) li estis ekde 1922 ĝis 1924 apud Franz Schalk orkestrestro ĉe la Viena Ŝtata Opero, kie likonatiĝis kun Richard Strauss. En 1924 Krauss fariĝis intendanto de la opero je Frankfurto ĉe Majno kaj direktis samtempe la muzeokoncertojn. En 1929 li sekvis vokon kiel muzikdirektisto ĉe la Viena Ŝtata Opero, en 1935 li translokiĝis sampostene al la Berlina Ŝtata Opero.

En la finofazo de la Dua Mondmilito, kiam ekde la 1-a de septembro 1944 la teatrejoj estis fermataj, Krauss staris sur la tiel nomata „difavorato-listo", listo kompilita de la propagando-ministejo kaj Adolf Hitler, kiu entenis la plej gravajn artistojn de la nazia reĝimo. Tio ĉi liberigis li de la militservo.

Agado dum la epoko de la naziismo
---------------------------------

Clemens Krauss estis intimulo de propagandoministro Joseph Goebbels, kiu transdonis al li en 1941 la estradon de la festivalo de Salcburgo. Krauss tenis en nazia Germanujo multajn artistajn postenojn. Ekde 1936 li laboris ĉe la Bavara Ŝtata Opero en Munkeno, fariĝis en 1937 ĉefa muzikdirektoro kaj tenis tie ĝis 1940 ankaŭ la intendantecon.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Zoltán Pongrácz
* Lajos Rajter

Literaturo
----------

* Erik Maschat: Krauss, Clemens. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 12, Duncker & Humblot, Berlin 1980, ISBN 3-428-00193-1, S. 712–714
* Götz Klaus Kende, Signe Scanzoni: *Der Prinzipal. Clemens Krauss. Fakten, Vergleiche, Rückschlüsse*. Hrsg. v. Clemens Krauss-Archiv Wien. Schneider, Tutzing 1988. ISBN 3-7952-0549-2

Eksteraj ligiloj
----------------

* Clemens Krauss ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Informoj pri Clemens Krauss en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
*

Referencoj
----------

1. ↑  Oliver Rathkolb: *Führertreu und gottbegnadet. Künstlereliten im Dritten Reich*, Österreichischer Bundesverlag Vieno 1991
2. ↑  Ernst Klee: *Das Kulturlexikon zum Dritten Reich. Wer war was vor und nach 1945*. S. Fischer, Frankfurto ĉe Majno 2007.

* Kategorio Clemens Krauss en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 461045
* GND: 11871578X
* LCCN: n82101528
* VIAF: 46833777
* ISNI: 0000 0001 0857 2079
* SUDOC: 032371233
* BNF: 12341368g
* MBA: 465f522e-7c3f-4078-a259-62ec78afdd7a
* NLA: 35712504
* BIBSYS: 90413205
* NKC: xx0125183
* ICCU: TO0V076384
* BNE: XX894552
 |
**Hukvaldy** estas ruino de burgo en la samnomata municipo Hukvaldy en distrikto Frýdek-Místek en Moraviasilezia regiono. 

La unua mencioj pri la hukvalda burgo devenas el la jaro 1285. Kiel fondinto de Hukvaldy estas konsiderataj germanaj grafoj el Hückeswagen. En duono de la 14-a jarcento unuafoje akiris la burgon episkopoj de Olomouc, kiuj estis ankaŭ la plej oftaj regantoj de la burgo. Ilia posedaĵo estis en la jaro 1355 eĉ konfirmita per papa buleo, kiu samtempe malpermesis vendi aŭ lombardigi ĝin. En la jaro 1465 akiris la burgon ĉeĥa reĝo Jiří z Poděbrad, kiu sekve vendis ĝin reen al la olomouca episkopujo. Al tiama episkopo Taso z Boskovic finance helpis liaj fratoj Dobeš kaj Beneš Černohorskidoj z Boskovic, kiuj ankaŭ transprenis la burgon post tio, kiam episkopo Taso mortis pro pesto. 

Dum la regado de senjoroj el Boskovice okazis en la burgo multaj signifaj konstrureguligoj kaj same tio estis eĉ post ilia morto komence de la 16-a jarcento, kiam Hukvaldy denove kaj ĉifoje definitive revenis al la olomouca episkopujo. Ekde tiu tempo la olomouca episkopujo (kaj ekde la 18-a jarcento ĉefepiskopujo) tenis Hukvaldy-on preskaŭ seninterrompe ĝis la jaro 1948, kiam la burgo estis ŝtatigita.

* Kategorio Hukvaldy (burgo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
dekstra
**Clement STUDEBAKER** (nask. 12-an de marto 1831, Pinetown, Pensilvanio, Usono; m. 27-an de novembro 1901, South Bend, Indiana) estis usona industriisto, kies familia entrepreno iĝis plej granda ĉareg-fabriko de la mondo, poste estis gvidanta aŭtomobilindustrian firmaon (por mallonga tempo).

Henry Studebaker malfermis kun sia frato en 1852 forĝistan kaj ĉaregfabrikan uzinon en South Bend. Post kiam en 1858 ankaŭ John Mohler Studebaker aliĝis al la fratoj, la entrepreno liveris ĉaregojn al la evolu-agrikultura mezokcidenta parto de Usono. Dum la Usona enlanda milito, la entrepreno ricevis grandajn ŝtatajn mendojn kaj tiel la entrepreno registriĝis en 1868 kiel Studebaker Brothers Manufacturing Company. Tiam aliĝis nova frato, Peter Everst Studebaker, dum la 5-a frato Jacob Franklin Studebaker aliĝis en 1870 kaj li fondis filion en St. Joseph (Missouri), kie li helpis ekipadon de novaj setlantoj.

La entrepreno produktis pli ol 750.000 ĉaregojn dum sia ekzisto.

La Studebaker-fratoj komencis eksperimentojn, evoluigojn en 1897 pri aŭtomobiloj. La firmao produktis en 1902 jam elektrajn aŭtomobilojn, en 1904 benzinmotorajn veturilojn. La Studebaker Corporation (ekde 1911) unuiĝis en 1954 kun Packard Motor Car Company. La entrepreno ĉesigis la produktadon en 1963 (Usono) kaj 1966 (Kanado).

* Kategorio Clement Studebaker en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 121465
* LCCN: n86114735
* VIAF: 11331231
* ISNI: 0000 0000 2611 9078
 |
Koordinatoj: 50° 15′ 24″ N 17° 20′ 57″ O﻿ / ﻿50.25667 °N, 17.34917 °O﻿ / 50.25667; 17.34917 (mapo)

**Ondřejovice** (germane *Endersdorf*, pole *Ondrzejowice*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de urbo Zlaté Hory. Ĝi situas 3,5 km okcidente de Zlaté Hory laŭlonge laŭ rojo Ondřejovický potok. Vivas ĉi tie 243 loĝantoj (2021).

Ondřejovice situas en katastra teritorio **Ondřejovice v Jeseníkách** kun areo 17,93 km².

Historio
--------

Ondřejovice estas unuafoje menciata en la jaro 1263 kiel "villa Andreae", te. vilaĝo de Ondřej, sed kun noto, ke ĝi estis fondita jam dum vroclava episkopo Laŭrenco (†1232). Tiam antaŭ la episkopo juĝis sin idoj de otmuchovaj voktoj Vítek kaj Siegfried. La vilaĝo estiĝis dum paso de koloniigo, kiun en la 13-a jarcento sur nove akirita teritorio de regiono Jeseník faris la vroclavaj episkopoj helpe de ekloĝintoj el Frankonio kaj Turingio, kaj nomita ĝi estas verŝajne laŭ sia lokumisto Ondřej.

Ondřejovice estis post ellandigo alloĝigitaj krom aliaj fare de etnaj slovakoj el Rumanio kaj voliniaj ĉeĥoj. Post pereo de ferfabriko en Javorná restis en la municipo maŝinfabriko. UAK fondita en la jaro 1948 dekomence renkontiĝis kun gravaj problemoj kaj en la jaro 1961 fine estis plena agrikultura grundo transprenita fare de ŝtata bieno Zlaté Hory. En la jaro 1960 estis detruita loka kasteleto, apartenanta tiutempe al la ŝtata bieno. En la jaro 1964 poste la municipo perdis memstarecon kaj ĝi estis almembrigita al Zlaté Hory, kies loka parto ĝi estas ĝis hodiaŭ.

Konsisto de Ondřejovice estas hodiaŭ **Javorná** (germane *Latzdorf*). Vilaĝo Javorná estas menciata en la jaro 1531 kiel konsisto de senjorujo Ondřejovice, dum tridekjara milito ĝi verŝajne pereis (en 1687 oni ankoraŭ mencias vilaĝon kun kapeleto, sed en 1801 nur solejo kun kapelo). Karl von Salis ĉi tie en la jaro 1808 konstruis ferfabrikon kun altforno, du forĝejojn kaj dratfabrikon. En la jaro 1821 la entreprenon akiris firmao Tlach kaj Keil, kiu ĉi tie fondis la unuan laminatejon en la ĉeĥaj landoj. La ferfabriko apartenis al tiu ĉi firmao ĝis la 1-a mondmilito, poste alternis pli da posedantoj, sed produktado ekde la ekonomia krizo en la 1930-aj jaroj stagnis kaj en la jaro 1947 ĝi estis definitive finita.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 1 321 |
| 1880 | 1 429 |
| 1890 | 1 390 |
| 1900 | 1 403 |
| 1910 | 1 358 |
| 1921 | 1 203 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 1 449 |
| 1950 | 550 |
| 1961 | 486 |
| 1970 | 489 |
| 1980 | 373 |
| 1991 | 303 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 277 |
| 2011 | 274 |
| 2021 | 243 |

En Ondřejovice estas registritaj 161 adresoj: 155 daŭraj objektoj kaj 6 dumtempa aŭ refreŝigeja objekto. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 137 domoj, el tio 83 daŭre loĝataj.

Fotogalerio
-----------

* OndřejoviceOndřejovice
* OndřejoviceOndřejovice
* Limpasejo Ĉeĥio - PollandoLimpasejo Ĉeĥio - Pollando

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Zlaté Hory (7) |
| --- |
| Dolní Údolí ~ Horní Údolí ~ Ondřejovice ~ Rejvíz ~ Rožmitál ~ Salisov ~ Zlaté Hory |

 |
**Béla Pesthy** [peŝti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pesthy Béla** estis hungara agronomo, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *koronczói*.

Béla Pesthy naskiĝis la 21-an de julio 1879 en Uzd (nuntempa parto de Sárszentlőrinc), li mortis la 7-an de januaro 1938 en Keszthely.

Biografio
---------

Béla Pesthy frekventis mezlernejojn en Bonyhád kaj Selmecbánya, poste li akiris agronomian diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1899. Post la diplomo li restis plu kiel praktikanto. Inter 1909 kaj 1924 li instruis en Ekonomia Akademio (Keszthely), poste gxis 1932 li havis postenon en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario), pli poste li revenis al Keszthely, kie li estis akademiestro ĝis la emeritiĝo en 1934. Pli frue li instruis ankaux en la Veterinara Altlernejo de Budapeŝto (1924-1932). Li havis edzinon.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* László Czapáry

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Mezőgazdasági enciklopédia* (kunlaboranto, 1930)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-01-06 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Béla Pesthy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 716708
 |