**Elsevier BV** (IFA ˈɛlzəviːr) estas eldonfirmao, mondgvidanto en la kampo de ekzaktaj sciencoj. Per ĝia retejo oni povas aliri pli ol 10 milionojn da artikoloj. Ĝi servas pli ol 4,500 organizaĵojn kaj universitatojn, en pli ol 180 landojn tra Eŭropo, Azio kaj Ameriko. Pli ol 30 milionoj da sciencistoj, studentoj kaj profesiuloj uzas la datumbazojn de **Elsevier**, kaj havas aliron al la enhavo de la firmao .

Elsevier estas posedata de la RELX Group, brit-nederlanda multnacia entrepreno bazita en Londono kaj Amsterdamo. Ĝis 2015 ĝi funkciis sub la nomo Reed Elsevier .

Historio
--------

Elsevier estis establita en 1880 kaj adoptis la nomon kaj emblemon de la nederlanda eldonejo Elsevier kiu estis inspiro kaj havas nenion rilaton kun la nuntempa Elsevier. La Elsevier-familio funkciis kiel librokomercistoj kaj eldonistoj en Nederlando; La fondinto Lodewijk Elzevir (1542-1617), vivis en Leiden kaj establis la komercon en 1580. Kiel la emblemon de la firmao, Elsevier utiligis la markon de la presilo de la Elsevier-familio, arbo interplektita kun rebo kaj la vortoj *Non Solus*, latine "ne sole". Laŭ Elsevier, tiu emblemo reprezentas "la simbiozan rilaton inter la eldonisto kaj la esploristo. La ekspansio de Elsevier en la scienca kampo komenciĝis post 1945 kaj estis financita per la profitoj de la semajna gazeto Elsevier, kiu publikigis sian unuan eldonon la 27-an de oktobro 1945. La semajnĵurnalo estis tuja sukceso kaj estis tre enspeziga. La semajnĵurnalo estis daŭrigo de monata gazeto fondita en 1891 por reklami la publikigon kaj devis ĉesigi ĝian publikigon en decembro 1940, sekvante la germanan okupon de Nederlando .

En 1947, Elsevier komencis eldonanta ties unuan anglalingvan revuon, *Biochimica et Biophysica Acta* .

En 1971, Elsevier aĉetis Excerpta Medica, malgrandan eldoniston kiu komercis pri medicinaj revuoj, situanta en Amsterdamo. Ĝi estis la unua kaj nura firmao en la mondo se temas pri establi komputilizitan datumbazon por la produktado de ĵurnaloj, tiel Elsevier komencis uzi komputilteknologion. En 1979, kune kun kvar komercaj partneroj, ĝi lanĉis la projekton Article Delivery Over Network Information System (ADONIS). La projekto estis dezajnita por trovi manieron transdoni sciencajn artikolojn al bibliotekoj elektronike, kaj ĝi funkcias dum pli ol jardeko .

En 1997, ScienceDirect, la unua reta deponejo de elektronikaj (sciencaj) libroj kaj artikoloj, estis lanĉita. Kvankam bibliotekistoj kaj esploristoj komence devis alkutimiĝi al la nova teknologio, dum la jaroj pli kaj pli da ili ŝanĝis nur al elektronikaj abonoj .

En 2009 SciVal Spotlight estis lanĉita. Ilo kiu permesas al esplormanaĝeroj en akademiaj institucioj fari informitajn decidojn, mezurante la relativan statuson de sia institucio laŭ produktaĵo, subvencioj, publikaĵoj kaj pli .

En 2013, Elsevier akiris Mendeley, britan firmaon kiu evoluigas softvaron por administrado kaj dividado de esplorlaboroj. Mendeley, estis malferma platformo por kunhavigi esploradon. Elsevier estis peze kritikita por la akiro, post kiam ĝi transformigis la sistemon al pagita abona reteja modelo. *The New Yorker* priskribis la kialojn de Elsevier por aĉeti Mendeley kiel du-faldo: akiri ties uzantan datumon kaj "detrui aŭ koopti tiun ĉi malferma-scienca ikono kiu minacas ties komercan modelon"

En 2019, esploristoj sendis pli ol du milionojn da esploraj artikoloj al Elsevier-bazitaj publikaĵoj. Pli ol 22,000 redaktistoj faris la kolegan revizion kaj selektadon de tiuj artikoloj, rezultigante la publikigon de ĉirkaŭ 500,000 artikoloj en pli ol 2,500 ĵurnaloj .

La prezo de scio
----------------

**La prezo de scio** (angle : The Cost of Knowledge) estas la nomo de protesto de akademiuloj nomantaj por bojkoto de la publikigo. La protesto komenciĝis en la privata blogo de la brita matematikisto Timothy Gowers, gajninto de la 1998-datita Fields Medal.

La iniciatintoj de la protesto asertas kontraŭ Elsevier, ke ĝi faras riĉaĵon sur la dorso de la esploristoj - kaj la aŭtoroj de la artikoloj kaj kolegaj reviziaj redaktistoj - kiuj ne ricevas profiton por sia investo. Aliflanke, asertas la manifestaciantoj, la eldonejo pagas troajn abonprezojn de esplorinstitucioj - la samaj institucioj kie la aŭtoroj laboras, kaj kiuj portas la esplorkostojn .

Kadre de la protesto, peticio estis levita kiu asertas ke la operacimaniero de Elsevier kontribuas al limigado de la libereco de informinterŝanĝo, kaj postulas rekono de la rajto de la verkintoj distribui ilian laboron kaj permesi facilan aliron al ĝia softvaro. La peticio estis subskribita de pli ol 6 000 sciencistoj kaj esploristoj el la tuta mondo, kiuj deklaris, ke ili ne publikigos ene de la eldonejo nek kunlaboros kun ĝi .

La nuna protesto estas direktita direkte al Elsevier sed ankaŭ rilatas al aliaj eldonejoj, ekzamenante alternativojn por akademia eldonado, interalie tra libera aliro al artikoloj en retaj ĵurnaloj .

En vido de la protesto, Elsevier asertas ke la kritiko estas bazita sur miskompreno de la celoj kaj modus operandi de la eldonisto. Tamen, ili koncedas ke la fakto ke verkintoj elektas ne publikigi ene de ĝi povas esti kaŭzo de maltrankvilo.

### La proceso kontraŭ Sci-Hub kaj LibGen

En 2015, Elsevier ekis proceson kontraŭ Sci-Hub, Alexandra Albakian kaj similaj retejoj por igi akademiajn artikolojn alireblaj kaj uzitaj de la ĝenerala publiko, sen permeso, malobservante privatecon kaj kopirajton. Laŭ la verdikto de la tribunalo en Usono ili estis postulataj pagi al Elsevier 15 milionojn da dolaroj .

Fontoj
------

* Groen, Frances K..  (2007) *Access to medical knowledge : libraries, digitization, and the public good*. Lanham, Mar.: Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-52723.

Referencoj
----------

1. ↑ .  Plum Goes Orange – Elsevier Acquires Plum Analytics. Society for Scholarly Publishing (2 February 2017). Arkivita el la originalo je 5 August 2018. Alirita 1 January 2021.
2. ↑   Elsevier's SciVal. University of British Columbia. Arkivita el la originalo je 24 November 2020. Alirita 1 January 2021.
3. 1 2   2021 RELX Group Annual Report. RELX (March 2022). Arkivita el la originalo je 9 January 2023. Alirita 16 March 2022.
4. 1 2  Groen 2007, p. 217.
5. ↑   Interesting Fact - History of the Elsevier Logo. Arkivita el la originalo je 10 August 2019. Alirita 12 June 2019.
6. ↑  Gerry van der List, *Meer dan een weekblad.*
7. ↑   Reed Elsevier Timeline. Arkivita el la originalo je 30 October 2015. Alirita 13 September 2015.

 Arkivigite je 2015-10-30 per la retarkivo Wayback Machine
8. ↑   Reed Elsevier Timeline. Arkivita el la originalo je 30 October 2015. Alirita 13 September 2015.

 Arkivigite je 2015-10-30 per la retarkivo Wayback Machine
9. ↑   A Short History of Elsevier. Arkivita el la originalo je 13 July 2022. Alirita 15 February 2022.

 Arkivigite je 2022-07-13 per la retarkivo Wayback Machine
10. ↑   The Genesis of Top Management Team Diversity.
11. ↑   (2008) "Economics and Usage of Digital Libraries: Byting the Bullet", *SPO Scholarly Monograph Series*. doi:10.3998/spobooks.5621225.0001.001.  Alirita 23 November 2020..
12. ↑   Welcome to SciVal. Arkivita el la originalo je 24 February 2021. Alirita 1 February 2021.
13. ↑   THE OPEN PUBLISHING REVOLUTION, NOW BEHIND A BILLION-DOLLAR PAYWALL (17 April 2015). Arkivita el la originalo je 15 January 2016. Alirita 26 January 2016.
14. ↑   Publishers increasingly in control of scholarly infrastructure and this is why we should care (20 September 2017). Arkivita el la originalo je 11 May 2021. Alirita 11 May 2021.
15. ↑  "Scientific publishing: The price of information", 4 February 2012.
16. ↑  "La prezo de scio" – fono
17. ↑  Artikolo en scientist.com
18. ↑  "Elsevier victory over Sci-Hub ‘shows research is corporate asset’", 2017-06-28. (angle)
19. ↑  Buranyi, Stephen, "Is the staggeringly profitable business of scientific publishing bad for science?", 2017-06-27. (en-GB)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Kampanja sukceso: *Reed Elsevier* vendas *international arms fairs*. enarkivigitaArkivigite je 2018-08-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Mary H. Munroe (2004) Reed Elsevier Timeline. *The Academic Publishing Industry: A Story of Merger and Acquisition*. Arkivita el la originalo je 20 October 2014.

 Arkivigite je 2014-10-20 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 830064
* GND: 2009508-9
* LCCN: n79021939
* VIAF: 1572153126228524750007 152166420, 1572153126228524750007
* ISNI: 0000000106729757
* SUDOC: 029883091
* BNF: 121414808
* NLA: 64522770
* NKC: kn20090615020 ko2002102447, kn20090615020
 |