recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**PATRUBÁNY Gergely** (pro. patruba:nj) estis hungara kuracisto naskita en Erzsébetváros en 1830 kaj mortinta en Budapeŝto la 3-an de junio 1891.

Biografio
---------

Gergely Patrubány diplomitiĝis en la Reĝa Universitato de Pest en 1856. En 1857 oni kvalifikis lin kirurgmajstro. Iom de tempo li studis en Vieno. En 1862 li fariĝis universitata privatprofesoro en Peŝto, de 1864 ĉefkuracisto de banejo Császárfürdő inter jaroj 1867 – 69 de malsanulejo pri tifo, de 1873 ĝis 1889 magistrata ĉefkuracisto de Budapeŝto. De 1870 li estis ano de la Komitato de Publiksano. Li priokupiĝis la problemojn de kelloĝejoj, la infanmorton kaj la kondiĉojn de sana setlejo.

Verkoj
------

* *Die Pneumatosen des menschlichen Körpers* (Zeitschrift für Natur und Heilkunde, 1860);
* *Pharmakologische Beiträge* (Zeitschrift für Natur- und Heilkunde; 1860. 48. Beiheft).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 363271
* VIAF: 121437349
* ISNI: 0000 0000 7949 1228
 |
*Ĉi tiu artikolas parolas pri planlingvo. Se vi ne serĉas la konstruitan lingvon, vidu mikslingvo.*

  

**Miksa lingvo**, laŭ la klasifiko de Louis Couturat, estas konstruita lingvo kiu restas inter apriora lingvo kaj aposteriora lingvo. 

Neniu planlingvo estas tute aposteriora, ĉiuj el ili, eĉ naturalismaj planlingvoj, havas apriorajn elementojn. Distingi inter aprior-aposterioraj kaj aposterior-aprioraj lingvoj, dependas de tio, ĉu pli multaj estas respektive aprioraj aŭ aposterioraj trajtoj. Estas kelkaj planlingvoj, kies aprioraj kaj aposterioraj elementoj ekvilibriĝis kaj oni ne povas decidi pri ĝia apriora aŭ aposteriora naturo. La plej konata miksa lingvo estas Volapuko, kaj ankaŭ Dil, Dilpok kaj kelkaj volapukidoj. Lingvo blua havas aposterioran vortprovizon kaj aprioran gramatikon.

Ankaŭ estas arĥajaj lingvistikaj teorioj kiuj postulis la ekziston de naturaj miksaj lingvoj. La angla lingvo estus miksa lingvo inter la germanaj kaj latinidaj lingvoj, ekzemple. Ĉi tiu koncepto ne estas plu uzata tiel ekde la komenco de scienca lingvistiko en la eko de 20-a jarcento.
**MIME** estas normo por retpoŝto en la Interreto, ebliganta

* havi plurajn objektojn en unu retmesaĝo;
* sendi tekstojn kun senlime granda linilongo kaj suma amplekso;
* uzi signarojn pli larĝajn ol Askio, ekz-e la Latin-3-an;
* ktp.

Egalsigna askiigo
-----------------

Por sekure sendi ne-askiajn signojn tra retpoŝto MIME transformas ilin al 7-bitaj vicoj, per egalsigna askiigo.
Do, se du korespondantoj havas MIME-kapablan poŝtilon, ili povas uzi la supersignitajn literojn; ekz-e por transmeti la mesaĝon *Eĥoŝanĝo ĉiuĵaŭde* sufiĉas specifi la signaron Latin-3-an per jenaj kaplinioj:

`Content-Transfer-Encoding: quoted-printable`

`Content-type: text/plain; charset=ISO-8859-3`

Tiam la poŝtiloj aŭtomate plenumos la askiigon kaj rekonstruon de la supersigno. Tamen se oni volas subrigardi la transmetatan tekston, oni povas malŝalti la MIME-filtrilon, kaj oni vidos:
E=B6o=FEan=F8o =E6iu=BCa=FDde

Ĉi tie ĉiun supersignitan literon anstataŭas la egalsigno = kaj du deksesumaj ciferoj, indikantaj la kodojn laŭ ISO-8859-3 (se la egalsigno estas parto de la teksto, ĝi estas same kodata: =3D). En tiu formo la mesaĝo sendifekte pasos tra ĉiu komputilreta nodo, eĉ se ĉi tiu komprenas nur la 7-bitan Usonan Askion.

Tiu metodo ne estas speciale Esperanta, ĝi estas internacia. Ekz-e, ankaŭ la germana frazo *Ja gewiß doch quält zuviel Syntax mürbe Köpfe*, kun tiel indikita signaro estos sendata kiel
Ja gewi=DF doch qu=E4lt zuviel Syntax m=FCrbe K=F6pfe.
Normale la du korespondantoj tiajn teruraĵojn ne vidos, sed ĝuste tiel aspektos la teksto por ricevanto kies malnova poŝtilo ne komprenas MIME-on.

El ĉiuj disponeblaj askiigoj la MIME-skribo estas la plej esprimiva. Nur ĝi ebligas sendifekte askiigi la tutan tekston de ĉi artikolo, ekz-e la frazon: «Ĉu ĉ, ^c, cx aŭ =E6?» (tiel: =C6u =E6, ^c, cx a=FD =3DE6?). Kompreneble, tiu normo ne bezonas sankcion de la Esperanta, aŭ de la franca, aŭ de iu ajn lingva akademio.

64-uma kodoprezento
-------------------

Principe eblas kodi ĉiujn bitokajn datenojn per egalsigna askiigo, sed per tio povas triobliĝi la amplekso de la datenoj, se estas multaj ne-askiaj bajtoj. Tial MIME disponigas ankaŭ alian metodon, 64-uman kodoprezenton. Per ĝi la datenoj kreskas ne je faktoro 3, sed nur proksimume 1,37. Aliflanke ĉiuj signoj de teksto tiel kodata, ankaŭ askiaj, ŝanĝiĝas; tia teksto ne estas legebla sen programa helpo. Jen kiel aspektas "Eĥoŝanĝo ĉiuĵaŭde" en la 64-uma kodoprezento:

`RcSlb8WdYW7EnW8ĝIlpdcS1YcWtZGUNCg==`

MIME markas la uzon de 64-uma kodoprezento per jena kaplinio:

`Content-Transfer-Encoding: base64`

Eksteraj ligiloj
----------------

* MIME Arkivigite je 2006-04-22 per la retarkivo Wayback Machine en Komputada Leksikono
Vinbareloj en vinkelo de Rioĥo.
Vinkelo en Jesus College, Oksfordo.
**Vinkelo** en vinkultivado, estas konstruaĵo aŭ subtera loko kies celo estas la produktado kaj magazenado de vino.

Produkta strukturo
------------------

Vinkelo de ŝereo.
La grandaj vinkeloj kutime posedas grandajn magazenojn, kie oni magazenas kaj aĝigas la produkton en vinbareloj kaj alispecaj ujoj. La karaktero de tiuj ujoj (materialoj kaj sistemoj, laŭ kiuj estas regataj aerumado, humideco ktp) grave influas sur la kvaliton de la rezulta vino.

Krome, la grandaj vinkeloj kutime disponas el laboratorioj ŝarĝataj de inspekti la kvaliton de la vino, kaj bendoj por boteligo kaj etikedigo.

La plej aktualaj vinkeloj konstruiĝas laŭ kriterioj de gravito, tiele ke la vinbero eniras en la vinkelo en la plej alta parto kaj la produkto de la sinsekvaj fazoj de prilaborado descendas, ĝis la enmeto en botelojn, kiu situas en la plej malalta parto de la vinkelo.

Estas enorma riĉo en la arkitekturo de vinkelo, kiu estas respegulo de diversaj grundaj formoj, sed ankaŭ de modoj, manieroj kompreni vinon, aŭ eĉ riĉo aplikata al konstruaĵo. Tio formas ampleksegan gamon, ekde la plej malgrandaj privataj kaj familiaj aŭ hejmaj vinkeloj, al la plej enormaj kaj riĉegaj vinkeloj, kiuj ofte estas pli investomaniero ol vera neceso produkti vinon.

Zorgo al kliento
----------------

Multaj havas krome, salonojn de gustumado por ebligi ke la kliento provu la produkton kiun deziras akiri. Kaj kiam tiu provas ĝin el sia hejmo aŭ en la restoracio, la keloj komencas uzi la sociajn rimedojn (interreto, sociaj retoj ktp.) kiel elemento de rilato kun ĝiaj klientoj.

Ĵus prenas apogeon la enologia turismo, kiu elstaras pro nombro de faktoroj kiaj kulturo, kuirarto, distro kaj la vino.

Vitejoj
-------

La vinberoj kiujn oni uzas kiel unua materio, devenas de vitejoj posedataj de la kelo mem aŭ ili estas aĉetitaj el aliaj posedoj. Ne estas necese ke la vinkeloj estas en apuda loko al la plantejoj de vitoj, ĉar la fruktoj povas esti translokigitaj de loko al alia.

Notoj
-----

1. ↑   Zorgo al kliento en vinkeloj. Arkivita el la originalo je 2012-07-14. Alirita 2012-06-02.

* Kategorio Vinkelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Minyeva** aŭ Malat estas apriora lingvo proponita de Garrett Jones en 1997 sub kopirajto. Ĝi estas filozofia logikema lingvo.

  

Specimeno (Babela Turo, Gen. 11:1-9)

1. kwa a qo leca sao zike fevla fwa cla cuva vekacu fwa.
2. pao a gla lo jilopa jebma sao u jago sao, zufito tce u zwepa da a fenda sao o cinar cai cla jiloto a qe.
3. pao tce loge i zye, u "zyo tcalose, zyo kai qaco i glepuni cla kaji i jai e mulo e zeja." so tce savo u glepuqa o dwai bwaziqa, cla u pcecka neja o dwai kwazlo. 
4. pao tce loge, u "zyo tcalose, zyo kai tegu i dote da i zwai zo, cla i qezwa da o lo vali keda sao u navi sao, i vao zemu kai i vao mye tige a qo bleja sao o leca sao."
5. pao zole zedju sao pai vamo u dote te cla qezwa te o lo jebma te tegu.
6. pao zedgu sao loge, "vamo, jebmajase tce cla veka u fevla fwa i zya vyotuto zo u time te i pro flicece u zo time gru o lo bole tce.
7. zyo tcalose, zyo zole kai pai beja i vekacu o tce i vao mye deja nye u vekacu o pla."
8. pao zedju sao tige i tce a pa qe a to qo bleja sao o leca sao, so i tce tegumoi i dote te.
9. so foje fu u babel cai, vye so a qe zedju sao beja i fevla sao o qo leca sao, cla a pa qe tige i tce a qo bleja sao o leca sao.

Eksteraj ligiloj
----------------
**Dato** estas precize difinita tago, en kiu okaz/is/as/os fakto.

Dato kune kun tempo estas kompleta priskribo de punkto en la tempomezurado.

Komparu kun: dateno, kalendaro, tempokalkulo

Dato laŭ lando
--------------

- ﻿ jjjj-mm-tt

- ﻿ jjjj-mm-tt kaj tt-mm-jjjj

- ﻿ tt-mm-jjjj

- ﻿ tt-mm-jjjj kaj mm-tt-jjjj

- ﻿ mm-tt-jjjj

- ﻿ jjjj-mm-tt, tt-mm-jjjj kaj mm-tt-jjjj

Ĝis nun la dato estas skribita en diversaj manieroj. Ekzemple Usono uzas la sinsekvon TT MM JJJJ kaj metas punktojn inter la literoj. Germanio skribas TT MM JJJJ, ankaŭ metas punktojn. Aliaj uzas strekojn.

En esperantujo ni kutime skribas: hodiaŭ estas la **15-a de oktobro 2010**.

La ISO-normo
------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo ISO 8601.
La internacia normo por dato- kaj tempo-indikado estas ISO 8601.
Laŭ tiu normo la reprezento de dato estas ***JJJJ-MM-TT***, do 4 ciferoj por la jara numero, poste du ciferoj por la monata numero ("01" ĝis "12") kaj 2 ciferoj por la taga numero ("01" ĝis "31"). La ciferoj estas apartigitaj per streketoj.
Ekzemplo: ***2010-10-15***

La ISO-normo evitu konfuzojn. Povas ja okazi, ke varoj atingas la klienton en alia lando tro malfrue aŭ tro frue, se tagoj kaj monatoj estas fuŝe komprenitaj. 

Avantaĝo de la ordo "de la granda al la malgranda" de maldekstre al dekstre estas, ke programoj kaj homoj povas pli facile ordigi la sinsekvon de datoj.

Se en iu lando tekstoj nun uzas la ISO-norman skribadon, legantoj devas iom alkutimiĝi, ĉar la sinsekvo de la ciferoj estas alia ol ĝis nun. Eble, malgraŭ la alia sinsekvo de la ciferoj en la skriba versio oni daŭre legos en la kutima versio. La sama problemo aperas ankaŭ en Esperanto.

### ISO-norma skribado en Esperanto-tekstoj kaj ties legado

Se en teksto aperas ekz. la dato **2010-10-15** oni povas tion legi en kutima maniero, do fakte de dekstre al maldekstre, aldonante la kutimajn -a kaj de. 

Radikalaj modernemuloj povas diri: **2010 minus 10 minus 15**.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Dato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Dato en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* ISO 8601
**David HURST** (8-a de majo 1926 - 15-a de septembro 2019) estis artistnomo de **Heinrich Theodor Hirsch** , jud-germana aktoro kun brita ŝtataneco.

Post la kristala nokto, Britio akceptis ricevi judajn infanojn per la tielnomata *Kindertransport* (infantransporto). Tiel 12-jaraĝa Hurst lasis sian familion, kiun li ne plu vidis. Li kreskis en Nordirlando. Dum Dua Mondmilito li militservis ĉe brita armeo, sed pro sia germana deveno, li estis sendita al *Entertainments National Service Association*, organizo kreita en 1939 por disponigi distradon al brita armeanoj dum la milito.

Lia debuto en kino estis per *The Perfect Woman* (1949) kaj en televido per *Floor Show at the Regency Room'* en 1950. Li aktoris en kinfilmoj kiel So Little Time, Venetian Bird, Top Secret, Always a Bride, One Good Turn, The Intimate Stranger, krom televidaĵoj en Britio.

En 1957, Hurst transloĝiĝis al Usono. Tie li komence laboris en televido kaj teatro.

Dum la 1960-aj jaroj li aktoris en televidserioj kiel The Defenders, Hawk, The Girl from U.N.C.L.E. The Man from U.N.C.L.E. The Monkees, Star Trek, Mission: Impossible, The Flying Nun krom kinfilmoj The Maltese Bippy kaj Hello, Dolly! inter aliaj. 

Hurst en la 1970-a jardeko aperis en kino per Kelly's Heroes kaj The Boys from Brazil, kaj en televido per Dark Shadows, The Doctors, Serpico, Eight Is Enough, Quincy M.E. inter aliaj.

Li finis sian karieron en la 1980-aj jaroj per televidaĵoj Charlie's Angels (1980) kaj *Skokie* (1981).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 640548
* GND: 1159603642
* LCCN: no2004108301
* VIAF: 61266091
 |
**Giuseppe PITRÈ** (naskiĝis la 22-an de decembro 1841 - mortis la 10-an de aprilo 1916) estis itala folkloristo, kuracisto, profesoro, kaj senatano de Sicilio. Kiel folkloristo oni atribuas al li la disvastigadon de la folkloro por inkluzivi ĉiujn manifestaciojn de la popola vivo. Li ankaŭ estas konsiderata antaŭulo en la kampo de medicina historio.

Li naskiĝis en Palermo. Post li servis kiel volontulo en 1860 sub Garibaldi kaj diplomiĝis pri Medicino en 1866, li ĵetis sin en la studon de literaturo, kaj verkis la unuajn sciencajn studojn pri itala populara kulturo, kiuj estis pioniraj italaj etnografiaj studoj. Li fondis la studadon de "popola psikologio", en Sicilio, instruante ĉe la Universitato de Palermo.

Inter 1871 kaj 1913, li kompilis la Bibliotekon de popularaj tradicioj siciliaj, t.e, kolekto de sicilia parola kulturo en dudek kvin volumoj.

La verko de Pitrè,*Fiabe novelle e racconti popolari siciliani*, el 1875, dokumentante la riĉan folkloran heredaĵon de Sicilio derivita de eŭropaj kaj mezorientaj tradicioj, estas la kulmino de la granda eŭropa folklora rikolto, kiu komenciĝis antaŭe en la 19-a jarcento. Kontraŭ la tia pensmaniero de sia tempo, Pitrè defendis la komunajn homojn de Sicilio kaj ties kutimojn, kaj lia esplorado pri buŝa rakonta tradicio povus esti same signifa kiel tiu de la fratoj Grimm.

En 1882 Pitrè fondis la Arkivon por la Studo de la Popularaj Tradicioj, kaj en 1894 li eldonis bazan bibliografion pri italaj popularaj tradicioj. Li fariĝis honora membro de la Usona Folklora Societo en 1890. La Antropologia Etnografia Muzeo de Palermo estis fondita je lia memoro.

* Kategorio Giuseppe Pitrè en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 637603
* GND: 119140896
* LCCN: n80093341
* VIAF: 68942260
* ISNI: 0000 0000 8148 1408
* SUDOC: 028370473
* BNF: 120219535
* NLA: 35424582
* BIBSYS: 90735022
* NKC: js2018991663
* ICCU: CFIV019897
 |
**Giuseppe SCHIRÒ** (**Zef Skiroi** en la albana; Piana degli Albanesi, 1690 - 3-an de decembro 1769) estis verkisto, katolika episkopo de la bizanca rito, italo el albana etno.

Naskita kaj formita en la sino de la albanaj kolonioj en Sicilio, Monsinjoro Giuseppe Schirò (Zef Josif Skiroi) estis grava papo de la greka bizanca rito, verkisto en la greka kaj en arbereŝa lingvo, ĉefepiskopo de Duraso kaj apostola vikario en misio en Himara. Li komencis la revigligon de la albanaj spirito kaj kulturo per unu el la unuaj lernejoj de Albanio. Malgraŭ la opozicio de la Otomana Imperio, la lernejo fondita de Onufër Konstandini kaj Giuseppe Schirò donis unuan realisman impulson al sendependisma vizio, entreprenante renovigon de la albana nacia kulturo.

Lastatempe, en 2003, Bardhyl Demiraj kaj Musa Ahmeti publikigis traktaton priskribantan, kun kvin mallongaj tekstoj en la albana, gravan reflektadon kun scienca aliro pri la historio kaj kulturo de arbereŝoj, subskribita de Giuseppe Schirò.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 636672
* GND: 1122677464
* VIAF: 677148390862310830008
* ICCU: LIGV043984
 |
**Mono-plangottus** estas projekto de pasigrafio proponita de hispano Pedro Bermuto en 1653 en Romo. Oni preskaŭ ne konas la projekton krome per skibaĵoj de Gaspar Schott. La celo de la aŭtoro estis krei universala lingvo al ĉiuj popoloj. Laŭ Schott, la projekto estas presebla en unu paperfolio (nuna A1) kaj estus bazita sur numeroj. La homo devis trovi la ideon en sia lingvo, "kalkuli" per tabelo de Bermuto, kaj apontis al alia homo aŭ skribi ĝin.

Ĉiuj ideoj estis metitaj en 45 klasoj, aŭ "gradoj", al ĉiu grado oni donas unu romian numeron. La subgrupoj de la "gradoj" aŭ "determinantoj" ricevas hindan numeron. Por marki la gramatikajn rilatojn, la aŭtoro metas numerojn kaj simboloj super aŭ sub "vortradiko". La numero 4 supermetata signifas la pluralon, unu Q supermetita signifas la infinitivon, ktp. Unu punkto (.) post la numero montras la nominativon kaj du punktoj (..) la genitivon, tri puntkoj (...), dativon, kvar akuzativon kaj kvin punktoj, la ablativon.

Specimeno:

* XXXIX 4 XLII 8 111 1 .... XXXIII 47 LX 23 .... XXXVI 17 .... 11 lo.. (Mi kredas en unu Dio ciŭpova, kreanto de la ĉielo).
**PETRI Mór** (pro. petri) estis hungara poeto, instruisto naskita en Tasnádszarvad la 11-an de julio 1863 kaj mortinta en Budapeŝto la 2-an de marto 1945.

Biografio
---------

Mór Petri havigis diplomon de instruisto en Universitato de Budapeŝto en 1889. De 1889 li instruis en Zilaho. Li instruis ankaŭ poeton Endre Ady. Inter 1889 – 94 li redaktis la semajngazeton *Szilágy*. De 1894 li estis lernejinspektisto en departemento Szilágy. De 1905 li estis oficisto de la ministerio pri religio kaj publikinstruado. De 1907 li estis inspektisto lerneja de departemento Pest. Inter 1929 – 34 li estis direktoro de la Domo Petőfi. Li estis membro de la Erdélyi Irodalmi Társaság kaj de Societo Petőfi (1921).

Verkoj
------

* *Költemények* (Bp. 1892);
* *Szilágy vármegye monographiája* (I – VI. Bp. 1901 – 04);
* *Magyar szonettek* (Bp. 1933);
* *Vándor a kertajtónál* (poemoj, Bp. 1936);
* *Naplemente fáklyalángja* (poemoj, Bp. 1941);
* *Várballadák és modern balladák* (Bp. 1943);
* *A boldogság triolettjei* (poemoj, Bp. 1943)

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 365260
 |
Violo de Tuluzo
La **violo de Tuluzo** estas la emblemo de la urbo Tuluzo, Francio. La komencoj de la violo en la urbo ne estas bone konataj. La historiistoj ĝin datumas pli malpli en la jaro 1854. La unuaj kulturoj konataj situas norde de la urbo. La produktistoj vendis siajn produktojn en la violbazaro de la Jakobenanoj kaj sur la stratoj de la urbocentro. En 1908, kooperativo estis kreita. La violo de Tuluzo vidis sian gloran epokon dum la unua duono de la 20a jarcento. Ĝi estis eksportita en Eŭropo kaj eĉ en Rusio. Ĝia produktado kaj kultivado okupigas ĉ. 600 homojn sur dudeko da hektaroj. Sed la kultivado de violoj suferis krizon kiu metis finon al ĝia sukcesa eksportado. La vintro de 1956 okazigis grandajn perdojn. La disvolvigado de teknikiloj kaj teknikaĵoj por kultivado permesis havi aliajn florojn en vintro. En 1983, la kooperativo malaperis kaj nur kelkaj produktistoj plurestas. Tamen de post 1992 disvolviĝis nova kultivoprocezo *in vitro* uzata de dekopo da produktantoj. Ekde 2003 estas la *Fête de la Violette* (Festo de la violo) ĉiujare dum februaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* La retpaĝaro de la Domo de la Violo Arkivigite je 2017-12-28 per la retarkivo Wayback Machine (ligilo perdita)
*Por nomo de ludo, vidu la paĝon Morao (ludo).*
**Morao** estas unuo de sono uzata por determini la fonologian silaban pezon en iuj lingvoj. La radiko *mora* signifas "periodon de tempo" deveninte de la latina vorto por "paŭzo, malfruo", kiu ankaŭ uzita por traduki la grekan Χρόνος (*chronos* signifanta "tempon"). En 1968 usona lingvisto James D. McCawley priskribis kiel "longa silabo konsistas el du moraoj kaj mallonga silabo el unu."

Ĝenerale, unu-moraa silabo estas nomata **malpeza** silabo, du-moraa silabo estas **peza** silabo, kaj tri-moraa silabo ​​estas **super-peza** silabo. Plej da lingvistoj opinias, ke neniu lingvo uzas silabon enhavantan kvar aŭ pli moraojn.

La japana
---------

La japana estas fama lingvo pro sia enhavo de moraoj (japane nomata *mōra* aŭ *haku* lingvistike, aŭ *on* komune). Multaj dialektoj, inkluzive la norman, havas moraojn. En tradicia poeziaĵo, hajko kaj senrjuo havas tri fonetikajn partojn de 5, 7, 5 moraoj, kaj tankao kvin partojn de 5, 7, 5, 7, 7 moraoj. 

En la skribsistemo, unu moraon havas unu kanao inkluzive *Hatsuon*-on ("ん") kaj *Sokuon*-on (malgranda "っ"). *Chōon* (longa vokalo) konsistas el du moraoj: Ekzemple, la vorto *mōra* (strekkanae: モーラ, rondakanae: もおら) havas tri kanaojn, do la moraoj estas tri, eĉ se la silaboj estas du. Malgrandaj literoj por *Yōon* (palatigita sono) ne kreas moraon: Ekzemple, *cha* (rondakanae: ちゃ, strekkanae: チャ, signifanta "teon") havas nur unu moraon kaj unu silabon. 

Se japana vorto, Hepburn-sisteme *ojisan* (kanae おじさん, IFA: [od͡ʑisaɴ], signifanta "onklon") kun kvar moraoj estus transskribata per Esperantaj literoj kiel "oĝisan" aŭ "oĵisan", kiu estas prononcebla kiel [o'(d)ʒiːsan] (IFA) kun forta kaj longa akcento en la antaŭlasta silabo laŭ Esperanta gramatiko, ĝi eble estus perceptata en la japana kiel *ojiisan* (kanae おじいさん, IFA: [od͡ʑiːsaɴ], signifanta "avon") kun kvin moraoj.

Hindaj lingvoj
--------------

En hindaj lingvoj, la konsonanto-vokala sekvenco estas skribita kiel unuo (Abugido), sed ankoraŭ subtenas la moraon de la vokalo. En la tamila, அளபு (Alabu) estas tre bone difinita koncepto kiu datiĝas de la libro de gramatiko, Tolkāppiyam (தொல்காப்பியம்), en 1973. Tio difinas mallongajn vokalojn kiel unu morao (ஓர் அளபு), kaj longan vokalon kiel du moraoj (ஈர் அளபு).

Vidu ankaŭ
----------

* silabo
* japana lingvo

Referencoj
----------

1. ↑  Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (SAT, 2012)
**Dénes TAMÁS** [tamAŝ] rumania hungara sociologo, eseisto. Li naskiĝis en Sfântu Gheorghe la 10-an de aprilo 1975.

Kariero
-------

Dénes Tamás akiris diplomon de bazlernaja instruisto en 1995 en Odorheiu Secuiesc, pli poste diplomitiĝis en UBB de Kluĵo. Li instruas en Sapientia EMTE de Miercurea Ciuc. Li doktoriĝis en Segedo (2010) (A szépség beállítása – Krasznahorkai László regényuniverzumáról). Liaj verkoj aperis en Korunk, Székelyföld, Látó, Magyar Lettre Internationale. Nuntempe li loĝas en Sfântu Gheorghe.

Libroj
------

* Hubbes L. – Tamás D. *Retorika*, Státus Kiadó, Csíkszereda, 2010, 177 pag. ISBN 978-606-8052-14-4
* *Etika a kommunikáció világában*, universitataj prelegoj, Státus Kiadó, Csíkszereda, 2011, 135 pag. ISBN 978-606-8052-12-0
* *Szociológiatörténet*. Krestomatio por studentoj de sociologio de 1-a jaro.
* *Honfoglaló esszék*, KOMP-PRESS, 2013

Fonto
-----

* Retejo de la universitato Arkivigite je 2013-12-03 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Publikaĵoj Arkivigite je 2013-12-03 per la retarkivo Wayback Machine
{{komenco de la greka antologio (f. 5 r.) en la biblioteko de la hajdelberga universitato}}
La **Greka antologio** aŭ latine *Anthologia Graeca* (en moderna greka lingvo *Ελληνική Ανθολογία*) estas kolekto de poemoj verkitaj en la klasika greka lingvo, plejparte epigramoj, enhavante la tutan periodon de greka literaturo de la antikvo ĝis la orientromia imperio.

La hodiaŭaj eldonoj estas kunmetitaj de poemoj el du grekaj manuskriptoj, el kiuj la pli malnova kaj pli ampleksa aperis en la biblioteko *Bibliotheca Palatina* ("palatinata biblioteko") en Hajdelbergo (hodiaŭ en Baden-Virtembergo, tiam en Palatinato), unu el la plej gravaj germanaj bibliotekoj de la renesanco, komence de la 17-a jarcento kaj tial nomiĝas *Anthologia Palatina* - ĝi konsistas plejparte el manuskriptoj el Konstantinopolo el la dua duono de la 9-a ĝis la unua duono de la 10-a jarcentoj. Ekzistas ankaŭ pli mallonga kolekto, kiu estis konata delonge kaj unue estis presita en 1494, la *Anthologia Planudea*, nomita laŭ ĝia kompililo Maksimos Planudes (greke Μάξιμος Πλανούδης, ĉirkaŭ 1300).

Kompilita iam en la 10-a jarcento, la *Anthologia Palatina* enhavas pli ol 3200 poemojn kaj estas dividita en 15 librojn. Ĉar la pli lastatempa *Anthologia Planudea* enhavas nur 388 epigramojn, kiuj ne ankaŭ estas parto de la Anthologia Palatina, tiuj 388 poemoj estas kutime aldonitaj kiel la 16-a libro en modernaj eldonoj. Tiu ĉi verko, kompilita el ambaŭ kolektoj, estas la *Anthologia Graeca*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* la greka antologio ciferece en retejo de la biblioteko de la hajdelberga universitato (greke kaj latine)
**Nalut** (arabe نالوت, latinliterigo laŭ DMG Nālūt) estas distrikto de Libio, en la centra nordo de la lando. La distrikta ĉefurbo estas la samnoma urbo Nalut.

Geografio
---------

En la tuta distrikta teritorio laŭ statistikaj informoj el la jaro 2006 vivas proksimume 93 000 loĝantoj sur areo de pli-malpli 65 000 km².

En la okcidento la distrikto limas al Tunizio. Enlande ĝi limas al la sekvaj libiaj distriktoj:

* An Nukat Al Ĥams - norde
* Al Ĝabal Al Garbi - oriente
* Uedo Aŝ Ŝati - sude

Administra historio
-------------------

distrikta areo antaŭ 2007
En la tuta distrikta teritorio laŭ la stato de la jaro 2003 vivis 86 801 loĝantoj sur areo de tiutempe sume 13 300 km². Kadre de la administra reformo de 2007, la sude najbara kaj kompare multe pli granda distrikto *Gadames* estis integrigita.

Flago de Libio
Distriktoj de Libio ekde la jaro 2007

Bengazi |
Al Butnan |
Darna |
Al Ĝabal Al Aĥdar |
Al Ĝabal Al Garbi |
Al Ĝifara |
Al Ĝufra |
Gat |
Al Kufra |
Al Marĝ |
Misrata |
Al Murgub |
Murzuk |
Nalut |
An Nukat Al Ĥams |
Sabha |
Sirto |
Tripolo |
Uedo Al Haja |
Uedo Aŝ Ŝati |
Al Ŭahat |
Az Zaŭija
**Ditriĥo la 4-a/6-a de Kleve** (naskiĝinta proksimume 1185; mortinta la 13-an de majo aŭ 26-an de junio 1260) (ankaŭ: **Dietrich Nust**) ununura filo de Grafo Ditriĥo la 3-a/5-a de Kleve kaj de Margareta de Holando, filino de Grafo Florenco la 3-a. Li estis Grafo de Kleve de proksimume 1202 ĝis 1260. Dum kiam la pli malnova esploro nomas lin Ditriĥo la 6-a (post Ditriĥo la 5-a), la pli nova esploro baziĝanta sur Kraus nombras lin kiel Ditriĥo la 4-a.

Vivo
----

Ditriĥo sekvis neplenaĝe al sia patro kaj fariĝis la vera fondinto de la teritoria ŝtato Kleve. Li tre antaŭenigis la koloniigon de la lando kaj fondis kastelojn kaj urbojn, interalie Wesel, Kleve, Kalkar kaj Grieth. En la Germana Tronmalpaco nur en 1214 li transiris definitive al la pli malfrua imperiestro Frederiko la 2-a, kiu al li konfirmis ĉiujn feŭdojn. En la jaro 1203 li intervenis en la heredsekvoordan militon favore al sia nevino Adelhejda (Ada), sen ke li povis helpi ŝin. Li apartenis al la opozicio kontraŭ Engelberto la 1-a de Kolonjo, sen partopreni ties murdadon en 1225. Li subtenis la ĉefepiskopon de Bremeno je ties „krucmilito" kontraŭ la kamparanoj de Stedingen, partoprenis en 1234 la batalon ĉe Altenesch kaj restis kiel la aliaj granduloj de Vestfalujo en konflikto kun la ĉefepiskopoj de Kolonjo. En 1247 li subtenis Reĝon Vilhelmo de Holando, kiu konfirmis al li ĉiujn imperiajn feŭdojn. En1248 li intervenis en la heredsekvoordan militon en Flandrujo kontraŭ la dinastio Dampierre-Namur, gajnis interalie Gahlen, Castrop, Mengede ĉe Dortmund, Hülchrath ĉe Neuss kaj la voktecon de la Vilibrorda katedralo kaj Dinslaken kaj firmigis la pozicion de la dinastio ĉe la malsupra Rejno. Nach dem frühen Tod seines Sohnes Ditriĥo *primogenitus* Grafo Ditriĥo subdividis la regecon en 1255 inter siaj restantaj filoj Ditriĥo 5-a/7-a kaj Ditriĥo Lufo, kiuj devenis el lia dua geedzeco kun Hedviga de Meißen. Lia filino Agneta (~ 1232 – ~ 1-an de aŭgusto 1285) geedziĝis kun Bernhardo la 4-a je Lippe. Mallonge antaŭ sia morto Ditriĥo rekonstruigis Kastelon Monterberg ĉe Kalkar.

Literaturo
----------

* Dieter Kastner: *Die Territorialpolitik der Grafen von Kleve*, Düsseldorf 1972 (= Veröffentlichungen des historischen Vereins für den Niederrhein, insbesondere das alte Erzbistum Köln 11).
* Thomas R. Kraus: *Studien zur Frühgeschichte der Grafen von Kleve und der Entstehung der klevischen Landesherrschaft*, en: Rheinische Vierteljahrsblätter 46 (1982), pj. 1-47. ISSN 0035-4473

Referencoj
----------

1. ↑  Genealogie Mittelalter Graf Dietrich V. von Kleve  am 24. Februar 2007

Eksteraj ligiloj
----------------

* de:Dietrich IV./VI. (Kleve)
* Biografio en rheinische-geschichte.lvr.de Arkivigite je 2013-10-15 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Ditriĥo la 4-a/6-a (Kleve) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 569149
* GND: 137412894
* VIAF: 81607521
 |
*Juneco* de franca pentristo William-Adolphe Bouguereau. Blanko estis tradicie asociita kun rita pureco, senkulpeco kaj virgeco en okcidentaj kulturoj.
**Virgeco** estas la eco de iu, kiu ankoraŭ ne amoris. Ĉe virinoj, la virgecon montras la ekzisto de himeno, kiu deŝiriĝas dum la unua amoro. Tamen, ĉi tiu signo ne estas perfekta. La himeno povas deŝiri alie.

En kelkaj kulturoj estas devige ke oni restu virgulo ĝis sia edziĝo aŭ edziniĝo. En multaj kulturoj estas tiel, ke virgeco estas konsiderata pli grava ĉe inoj ol ĉe viraj personoj.

Por virga ino oni kutime uzas la esprimon "virgulino" en Esperanto. La esprimo "virgulo" estas tial precipe uzata por viraj virguloj, kvankam teorie ĝi estas uzeble por ambaŭ seksoj. Tiu ĉi lingva seksemfazo verŝajne devenas de tio, ke oni konsideras la sekson de homo tre grava kiam oni parolas pri ties virgeco.

Vidu ankaŭ
----------

* Sankta Virgulino
* Seksa abstinenco
* Ĉasteco
* Pudoro

* Kategorio Virgeco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Virgeco en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Ditriĥo Lufo la 3-a de Kleve** (mortinta antaŭ la 10-a de novembro 1332) estisn la plej aĝa filo de Ditriĥo Lufo la 2-a de Kleve, Grafo de Hülchrath kaj Sinjoro de Kervenheim kaj Oedt (Grefrath).

Vivo
----

Ditriĥo Lufo la 3-a naskiĝis antaŭ 1285 kiel filo el la unua geedzeco de Ditriĥo Lufo la 2-a. Lia unua edzino estis iu Jolanta, en 1323 li edzinigis Mathildaa de Voorne. El la geedzeco kun Jolanta devenas la unusola filino Elizabeta (mortinta en 1347). Kiel jam lia patro Ditriĥo Lufo la 3-a sin ligis intime al la ĉefepiskopo de Kolonjo kaj tenis politikon kontraŭ sia kuzo, Grafo Ditriĥo la 7-a/9-a de Kleve. En 1314 Ditriĥo Lufo vendis Hülchrath al la ĉefepiskopo de Kolonjo Henriko la 2-a de Virneburg, kiu per tio definitive perdiĝis por Graflando Kleve. La transiro de Hülchrath al Kolonjo estis finata per kompleta pago de la aĉetosumo en 1331. Ekde 1323 Ditriĥo Lufo estis demetinta la titolon Grafo de Hülchrath kaj nomiĝis nur Sinjoro de Kervenheim kaj Oedt. Ditriĥo Lufo mortis mallonge antaŭ la 10-a de novembro 1332.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Douglas Phillips BOATMAN** (boŭtmn) estis angla esperantisto kaj okula optikisto. Li naskiĝis la 12-an de junio 1892 en Grays. Inter la jaroj 1915 kaj 1919 li servis kiel soldato en Galipolo, Egiptio, Palestino, Francio kaj Belgio. En 1926 li iĝis la unua prezidanto de Esperanto-Socio de Southend-on-Sea kaj en 1928 la unua sekretario de Rotaria Amikaro de Esperantistoj. 

Krome en 1931 li elektiĝis la unua prezidanto de Interligo Tutmonda de Optikistoj kaj Okulistoj. 

Inter liaj verkaĵoj estas *La Nekonata Konato*, originala rakonto, 1932, *Jes, Panjo!*, unuakta komedio, proksimume 1936, kaj *Kara Diablino*, originala romano, 1979. Multaj artikoloj, rakontoj kaj versaĵoj de li publikiĝis en *The Rotary Wheel* (Londono), *International Language* kaj *Heroldo de Esperanto*. 

Douglas Phillips Boatman mortis en majo 1984; li tiam havis adreson en Lyme Regis.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Enciklopedio de Esperanto*/B en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Virginia ralo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Gruoformaj *Gruiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Raledoj *Rallidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Rallus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***R. limicola*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Rallus limicola****Vieillot, 1819 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Virginia ralo  |

 |
| v • d • r |

La **Virginia Ralo**, *Rallus limicola*, estas eta akvobirdo, de la familio de Raledoj kaj ordo de Gruoformaj.

Ties reprodukta medio estas marĉoj el usonaj ŝtatoj Novskotio ĝis Kalifornio kaj Norda Karolino, kaj ankaŭ en Centra Ameriko kaj Suda Ameriko. Nordaj loĝantaroj migras suden al suda Usono aŭ Centra Ameriko. Ĉe Pacifika marbordo kelkaj loĝantaroj estas loĝantaj. 

RallusVirginianusKeulemans.jpgRallusVirginianusKeulemans
Plenkreskuloj estas ĉefe brunaj sed diferenciĝas disde Akvoralo pro anstataŭo de grizbluo kontraŭ avel- aŭ oranĝokoloro en brusto kaj kruroj. Ili estas malhelbrunaj ĉedorse kaj havas grizbluan vizaĝon kun krona bruna strio, kiel Akvoralo, kaj helan gorĝon. Ili havas longajn fingrojn, mallongan agiteman voston -blanka sube- kaj longegan fajnan ruĝecan bekon -iom malhela supre-, multe pli longa ol tiuj de porzanoj, krekso aŭ aliaj raledoj, kaj pro tio eco diferenciga por la tuta genro. 

La ino demetas 5 ĝis 13 ovojn en vegetala nesto de seka loko en marĉo. Ambaŭ gepatroj zorgas la idojn, kiuj ekflugas antaŭ unu monato post eloviĝo. 

Tiuj birdoj manĝoplukas per ĝia longa beko en koto aŭ sombra akvo sed ankaŭ surplanke aŭ interherbe per rigardo. Ili manĝas ĉefe insektojn kaj akvajn bestojn. 

Tiu birdo havas diversajn alvokojn inter ili iun laŭtan *kuk kuk kuk*, kutime aŭdata nokte. 
Tiuj birdoj restas sufiĉe komunaj spite konstanta mediperdo, sed ili estas sekretemaj kaj pli aŭdataj ol vidataj.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉapalaa Lago

Eksteraj ligiloj
----------------

* BirdLife International (2004). *Rallus limicola*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 12 Majo 2006.
**Edward Evan EVANS-PRITCHARD** (Crowborough, Sussex, 1902 - Oksfordo, 1973), angla antropologo disĉiplo de CH. G. Seligman, de 1946 ĝis 1970, estis profesoro pri socia antropologio ĉe la Universitato de Oksfordo. Afrikanisto, li gvidis multajn kaj gravajn esplorojn inter la popoloj de la Supra Nilo, speciale la azandeoj kaj nueroj. Evans-Pritchard organizis la studon de ĉi tiuj socioj kaj iliaj kulturoj per serio de monografioj dediĉitaj al politika organizo, religio, parenceco kaj geedzeco, analizante precipe la rilaton de la grupo kaj ĝiaj brutoj, rilatante al la simbola ekvivalento inter homoj kaj bestoj. Sur ĉi tiu bazo, ili estas prezentitaj kiel realaĵoj de la sama ordo kaj povas esti interŝanĝeblaj. Ĉi tiu ekvivalento estas evidenta, laŭ Evans-Pritchard, en la rilato de oferoj inter individuo kaj Dio, ĉar dum la ofero la besto okupas la lokon de homoj. Tial la brutaro estas ne nur necesa por la nutrado de la grupo kaj por interkonsenti geedzecojn je la prezo de la estonta virino, sed permesas la sakraligon de sociaj entreprenoj kaj la venkon kontraŭ iu ajn malbono.

Evans-Pritchard direktis, kun la helpo de Meyer Fortes, la publikigon de la esploroj de diversaj specialistoj pri afrikaj politikaj sistemoj (1940), kiuj provis konfirmi, inter aliaj aferoj, la eblan rilaton inter ŝtataj sistemoj kaj pli aŭ malpli alta denseco de loĝantaro.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 641636
* GND: 119090554
* LCCN: n79077275
* VIAF: 49225202
* ISNI: 0000 0001 0898 3409
* LIBRIS: 185735
* SUDOC: 026854996
* BNF: 11902022n
* NDL: 00439074
* RKD: 405741
* NKC: ola2002161289
* ICCU: RAVV012869
* BNE: XX1646566
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Junio 2016)* |

**Guaracha**, en Esperanto **gŭaraĉo** aŭ **gvaraĉo**, estas tipo de danckanto, kiu evoluis je la 18-a jarcento en Kubo. La ofte dusencaj, satiraj aŭ pikemaj tekstoj estis prezentataj de ĥoro kaj solisto kaj ofte improvizataj. Gŭaraĉo estis longan tempon muziko de la malavantaĝigitaj sociaj tavoloj, nur meze de la 20-a jarcento ĝi fariĝis konata al vasta publiko. Tio okazis per danckapeloj kaj popularaj komponistoj kiel Ñico Saquito aŭ Julio Gutiérrez.

La pecoj plej ofte pulsas laŭ 3/4-a, 6/8-a aŭ 2/4-a takto kaj estas diference al *Son* plejofte pli rapidaj kaj pli viglaj. Al la interpretantoj de gŭaraĉo apartenas Félix Dima, Celia Cruz, Roberto Faz, Benny Moré, Pío Leyva, Roberto Colé, Benito de Jesus kaj Ñico Saquito same kiel Candita Batista.

En Andaluzujo la gŭaraĉo influis la flamenkorumbon (ankaŭ „cigana rumbo"), vd. flamenko.

Krom la kuba gŭaraĉo en Porto-Riko ekzistas memstara muzikstilo samnoma, kiu evoluis en la 1950-aj jaroj el hispanaj radikoj.
Bildo de la Virgulino de la Almudeno en la Madrida Katedralo.
La **Virgulino de la Almudeno** (**Virgen de la Almudena** en la hispana lingvo) estas la nomo de la Virgulino Maria patronino de Madrido (Hispanio). Ĝia nomo venas de la araba *Al Mudayna*, *la kastelo*.

Ekzistas kelkaj tradicioj kiuj rakontas diversajn kaj malsamajn tradiciojn pri la origino de la bildo de la virgulino. La unua rakontas ke en la jaro 712, antaŭ la konkerado de la fortikaĵo kiu ekzistis kie nun estas la urbo Madrido, la loĝantoj de la vilaĝo kaŝis bildon de la Virgulino Maria en la muroj de la murego, por savi ĝin de la muzulmanoj. Post la rekonkero de la urbo dum la 12-a jarcento de la reĝo Alfonso la 6-a, komencis la serĉadon de la kaŝita bildo. Post tagoj da preĝado ero de la muro kie troviĝis la bildo, falis, montrante la bildon. Alia tradicio rakontas ke dum vojaĝo de Cido la virgulino aperis al li, petante la konkeron de la fortikaĵo "Mayrīt" (مجريط). Kiam Cido kaj liaj akompanantoj alproksimiĝis al la vilaĝo, ero de la muro kie troviĝis la bildo falis, kaj tiamaniere li povis eniri kaj konkeri la urbon.

Vidu ankaŭ
----------

* Katedralo de la Almudeno
**Neal D. BARNARD**, estas usona verkisto, klinika esploristo, kaj fondanta prezidanto de la Komitato de Kuracistoj por Respondeca Medicino.
Barnard naskiĝis en julio 1953 kaj kreskis en Fargo, Norda Dakoto, filo kaj nepo de kuracistoj. Li ricevis sian medicinan trejnadon ĉe Medicina Fakultato George Washington en psikiatrio, kie li komencis esplori veganajn dietojn.

Li fondis la Komitaton de kuracistoj por Respondeca Medicino en 1985, ĉar li "volis antaŭenigi preventan medicinon." Barnard verkis por homoj por la etika traktado de bestoj kaj ofte estas citita de la organizo. Li aperis en la filmo de 2011 Forks Over Knives, filmo kiu spuras la karierojn de T. Colin Campbell kaj Caldwell Esselstyn.

Barnard laboras kiel Kuna Profesoro Asistanto de Medicino en la Lernejo de Medicino de la Universitato George Washington. Li fondis la Medicinan Centron Barnard en 2015 kiel parto de PCRM, kaj ĝi malfermiĝis en 2016 kun li kiel prezidanto; la centro disponigas primaran zorgon kaj emfazas dieton kaj preventan medicinon. 

Barnard estas ne-praktikanta psikiatro. Li ludas violonĉelon, gitaron, kaj klavarojn, kaj estis en bandoj Pop Maru, Verdun kaj Carbonworks. 

En la somero de 2011, li estis enmetita en la Vegetaranan Halon de Famo de la Usona Vegetarana Societo dum ĝia somera konferenco, kie li foje parolis.

* Kategorio Neal D. Barnard en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 638361
* GND: 1141724383
* LCCN: n90641614
* VIAF: 79376629
* ISNI: 0000 0001 0992 200X
* ORCID: 0000-0003-1635-3532
* NKC: jn20020716097
* BNE: XX1297472
 |
**Eberhardo de Mark** pli malfrue **de Mark-Arenberg** (naskiĝinta antaŭ 1326; mortinta antaŭ 1378) estis komence preposto ĉe diversaj katedralaj kapituloj, antaŭ ol li geedziĝis por fariĝi la vera fondanto de la linio Mark-Arenberg.

Vivo
----

Eberhardo estis filo de Grafo Engelberto la 2-a de Mark kaj ties edzino Matilda de Arenberg. Per tio li estis samtempe nevo de la episkopo de Lieĝo, Adolfo la 2-a de Mark, kaj la pli aĝa frato de Grafo Adolfo la 2-a de Mark.

Eberhardo estis nomumata en 1326 al preposto de la katedralo Sankta Lamberto je Lieĝo. Pli malfrue li fariĝis preposto ĉe la katedralaj kapituloj de Kolonjo kaj Treviro, finfine katedrala kantoro je Kolonjo. Inter 1339 kaj 1347 li estis preposto ĉe la katedralo Sankta Paŭlo en Monastero.

Li forlasis la eklezian staton, por geedziĝi kun Maria von Looz. Per tio ankaŭ Lumen, Peer kaj Neufchâteau en la Ardenoj eniĝis en lian posedon. De sia patrino li krome transprenis la regecon pri Arenberg.

Posteulo fariĝis lia filo Eberhardo la 2-a

Literaturo
----------

* Philipp Wirtgen: *Die Eifel in Bildern und Darstellungen, vol. 2: Das Ahrtal*. Bonn 1866, p. 76.
* Wilhelm Kohl: *Die Bistümer der Kirchenprovinz Köln. Das Bistum Münster, Bd. IV, 2: Das Domstift St. Paulus zu Münster* (= Germania Sacra/NF; vol. 17,2). De Gruyter, Berlino 1982, ISBN 978-3-11-008508-2, p. 28s.
Virgulino de la Reĝoj
La **Virgulino de la Reĝoj** estas patroneco de la Virgulino Maria kultata en la urbo andaluza Sevilo (Hispanio), de kiu ĝi estas la ĝenerala patronino, samkiel de la Arkidiocezo de Sevilo. Ĝia festo estas celebrata de la Katolika Eklezio la 15-an de aŭgusto, tago de la Ĉielenpreno de Maria, per granda procesio sur la centraj stratoj de la urbo.

La bildo troviĝas en la Reĝa Kapelo de la Katedralo de Sevilo kie ĝi estas plentempe kultata kaj ĉirkaŭ ĝi fondiĝis en 1905 la *Asocio de Fideluloj de Nia Damo de la Reĝoj kaj Sankta Fernando*. Ĝi estis kanonike kronita en 1904, iĝante tiel la unua bildo de maria kiu ricevis tian distingon en Andaluzio. Krom tio ĝi ricevis la honorojn je Ĉefgeneralo (1939), kaj porĉiama urbestrino de la urbo, gardante la ŝlosilojn kaj ordon-bastonon. ĝi estas ankaŭ patrono de la Konsilio de Kunfrataroj de Sevilo, kaj estis donita al ĝi la ormedalo de la urbo en 1958, iĝante la unua bildo kiu ĝin ricevis.

Temas pri ligna bildo realigita de nekonata aŭtoro en la unua duono de la 13-a jarcento, plejverŝajne dum la regado de Fernando la 3-a (Kastilio), kiu forpasis en 1252, el lariko, sekvante klaran gotikan stilon, kiu similas al la franca skolo, pro kio kelkaj pensas ke ĝi estis donaco de Ludoviko la 9-a (Francio) al sia frat-kuzo Fernando la 3a.

La skulptaĵo apartenas al tiuj konataj kiel "kandelinga" ĉar estas lignaĵo nur parte tajlita (la kapo, manoj kaj piedoj) ĝi estas tute artikita, simile al pupo, kaj kvankam ĉiam sidas, ĝi grandas samkiel homoj, kun alteco je 176 centimetroj. Ĝia korpo estas tute kovrita de pergamino, kun realisma polikromio en manoj kaj vizaĝo, kaj riĉigita per orfadenaj haroj sed la nunaj vestoj malpermesas tion vidi. Ĉe la genuoj la Virgulino tenas bildon de la infano Jesuo, ankaŭ realigita en la 13a jarcento, je 60 centimetroj alta. La Virgulino portas ordon-bastonon, urbo-medalon kaj la skarpo de ĉefgeneralo.

* Kategorio Virgulino de la Reĝoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Originala bildo de la Virgulino de Ĉikinkiro, en la samnoma baziliko.
La **Virgulino de Ĉikinkiro** (hispane *Chiquinquirá*) estas unu el la alvoktitoloj per kiu estas kultata la Virgulino Maria en la katolikismo. Ĝi estas la patronino de Kolombio, de la ŝtato Zulia (Venezuelo) kaj de la urbo Caraz, en la departemento Ankaŝo en Peruo.

En Kolombio la bildo troviĝas en la Baziliko Nia Damo de la Rozario de Ĉikinkiro, al kiu pligrimas miloj da homoj ĉiudimanĉe kaj speciale dum ĝia festotago (9-an de julio) kiam okazas speciala diservo kaj procesioj. La papo Johano Paŭlo la 2-a preĝis antaŭ ĝia bildo pro la paco en la lando. Ĝi estas konata laŭ la nomo de la urbo Ĉikinkiro, kie okazis la unua el la miraklaj manifestacioj kaj kie nuntempe troviĝas la origina tolaĵo.

Bildo de la Virgulino de Ĉikinkiro en Venezuelo troviĝas en la Baziliko de Maracaibo. En tiu urbo, ĉiujare, la 18-an de novembro, estas celebrata la tradicia "Foiro de La Ĉineta" kaj okazas diservo kaj procesioj honore al la Virgulino.
La **Nica salato** (france **salade niçoise** kaj okcitane **salada nissarda**), estas salato de la franca urbo Nico. Ĝi estas tradicie farita el tomatoj, boligitaj ovoj, nizaj olivoj, anĉovoj, kaj olivoleo. Ĝi estis populara tutmonde ekde la komenco de la 20-a jarcento, kaj estis preparita kaj diskutita de multaj famaj kuiristoj. Delia Smith nomis ĝin "unu el la plej bonaj kombinaĵoj de salataj ingrediencoj iam inventitaj" kaj Gordon Ramsay diris ke "ĝi devas esti la plej bona somera salato el ĉiuj."

Ĝi povas esti servata kiel kunmetita aŭ simpla salato. Freŝe kuirita aŭ endosigita tinusaĵo povas esti uzata. Dum jardekoj, okazis signifa malkonsento inter tradiciemuloj kaj novigemuloj rilate al kiuj ingrediencoj devus kaj ne devus esti inkluditaj en la salato. Laŭ konservemaj, ekskludas kuiritajn legomojn. La salato povas inkluzivi krudajn ruĝajn paprikojn, ŝalotojn, artiŝokojn kaj aliajn laŭsezonajn krudajn legomojn. Krudaj verdaj faboj rikoltitaj printempe, kiam ili ankoraŭ estas junaj kaj freŝaj, povas esti inkluditaj. Tamen, kuiritaj verdaj faboj kaj terpomoj estas ofte uzataj en varioj de la niza salato, kiuj estas popularaj ĉirkaŭ la mondo.

* Kategorio Nica salato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo ZH en Benken ZH staras por la svisa Kantono Zuriko. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Benken**.. |


---

Pri la komunumo
---------------

**Benken** estas komunumo en la distrikto Andelfingen, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis -- loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Benken situas en la Zurika Vinlando, iomete oriente de la landlimo inter Svislando kaj Germanio, disigite de la landlimo per la urbeto Rejnaŭo ZH kaj Dachsen je la suda deklivo de la monto Cholfirst, kiu apartenas al la Ĵuraso.

Trafiko
-------

Benken apartenas al la Zurika Trafik-Unio kaj estas per poŝtaŭto ligita al stacidomo de Marthalen, de kie trajne facile atingeblas Ŝafhaŭzo aŭ Vinterturo. La vilaĝo ankaŭ havas aliron al la aŭtoŝoseo A4.

Historio
--------

La plej fruaj setlejspuroj estas romia vilao kaj frualemanaj tombejoj. Unua dokumenta mencio de Benken okazis sub la nomo *Pecchinhova* en la jaro 858 en donacletero al la Monaĥejo Rejnaŭo. En la 13-a jarcento la loko Benchon estas pli ekzakte menciita. En la jaro 1540 la urbo Zuriko transprenis la regadon de Benken.

Projektita findeponejo por radiokativa rubo
-------------------------------------------

La Svisa Nacia Kooperativo por Deponado de Radioaktiva Rubo (NAGRA) studis kadre de la *Projekto Garantio*, ĉu eblas deponi en la ĵurasaj rokoj de la komunumo Benken subtere la radioaktivan rubon, kiun produktas la kvin svisaj atomcentraloj. La esplorkomisiono venis al la konkludo, ke la opalinustono en la Zurika Vinlando taŭgus por tia deponejo, sed la politika kontraŭstaro al tia projekto jam estas antaŭvidebla.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Benken

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Benken ZH en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Benken ZH
* Benken en la Historia Leksikono de Svislando

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Andelfingen |
| --- |
| Adlikon • **Andelfingen** • Benken ZH • Berg ĉe Irchel • Buch ĉe Irchel • Dachsen • Dorf ZH • Feuerthalen • Flaach • Flurlingen • Henggart • Humlikon • Kleinandelfingen • Laufen-Uhwiesen • Marthalen • Oberstammheim • Ossingen • Rejnaŭo ZH • Thalheim ĉe Turo • Trüllikon • Truttikon • Unterstammheim • Volken • Waltalingen |  |

 |
**Edoardo Giacomo BONER** (Mesino, la 29-an de februaro 1864 - Mesino, la 28-an de decembro 1908) estis itala poeto, verkisto kaj ĵurnalisto, kritikisto, reprezentas la venĝanton, inter multaj amikoj de la "Momento", amantoj de franca literaturo. Profesoro pri itala literaturo en la R. Liceo Maurolico di Messina, kaj poste ĉe la katedro de germana literaturo ĉe la Universitato de Romo. Profunda kono de diversaj lingvoj (la dana traduko de kelkaj noveloj de Hans Christian Andersen, Novelle Scelte, Mesino, Tip. De "Imparziale", 1887), devas esti menciita por volumo de Eseoj pri Fremdaj Literaturoj (Mesino, Principato, 1896) , en kiu li malkaŝas sin pri pesimismo en la rusa romano, pri la temo de Kristnasko kaj Nova Jaro en la nordia literaturo (dana, islanda, rusa, germana, angla, ktp.), pri la finna Kalevala, pri la itala influo sur la germanan lingvon. Li mortis tragedie dum la tertremo en Mesino en 1908. Lia korpo estis reakirita sub grandega monto da rubo pli ol naŭ monatojn post la katastrofo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 636668
* GND: 116238135
* LCCN: n87131848
* VIAF: 51938979
* ISNI: 0000 0000 8913 9412
* SUDOC: 084756543
* BNF: 146005949
* ICCU: PALV028381
 |