recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Grengiols (stacidomo). |



**Grengiols** estas svisa komunumo de la Distrikto Orienta Rarono en Alta Valezo, tio estas la germanlingva parto de Kantono Valezo. La 31-an de decembro 2009 la komunumo havis 481 loĝantojn.

Geografio
---------

La komunumo Grengiols troviĝas en aerdistanco proksimume 156 km oriente de Ĝenevo kaj 120 km sude de Zuriko. Ĝi situas en la supra valo de rivero Rodano. Sur la komunuma teritorio alfluas la rivero Binba al Rodano. La komunuma teritorio etendiĝas en sudo ĝis la alpa montĉeno markanta la Italan landlimon, kaj kulminas sur la monto "*Helsenhorn*" sur alteco de 3274 m s.m..

Najbaraj komunumoj
------------------

La najbaraj komunumoj estas norde: Betten kaj Martisberg; nord-oriente: Lax kaj Ernen; oriente: Binn; sude: Baceno kaj Varzo ambaŭ en itala Piemonto;
sud-okcidente Ried-Brig kaj Termen; okcidente: Bister kaj Mörel-Filet.

Apartaĵoj
---------

Grengiols estas konata pro specio de tulipo (*Tulipa grengiolensis*);
kiu kreskas nur en tiu komunumo.

Folkloro
--------

Pro la mallarĝeco de la valo, la urbo ne vidas la sunon dum pli da unu monato en la jara fino. De 1998 la loĝantoj festas ĉiun trian jaron, en novembro, "*Sunnetreelleta*". Oni rulas radon kun diametro de tri metroj, kiu simbolas la sunon.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Grengiols datiĝas el la jaro 1052 kiel *Graneirolis*.
La komunumo forburliĝis preskaŭ komplete en la jaro 1799, kiam la aŭstria armeo retiriĝis.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Philipp Kalbermatter*: *Grengiols* en *Historia Leksikono de Svislando* (2008-12-29)

Vidu ankaŭ
----------

* Grengiols (stacidomo)
* Betten Talstation (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Grengiols
* Grengiols en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* Kategorio Grengiols en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Orienta Rarono |
| --- |
| Bettmeralp (Betten  •  Martisberg)  •  Bister  •  Bitsch  •  Grengiols  •  **Mörel-Filet**  •  Riederalp |  |

 |
Koordinatoj: 48° 48′ 36″ N 16° 08′ 27″ O﻿ / ﻿48.81000 °N, 16.14083 °O﻿ / 48.81000; 16.14083 (mapo)

**Derflice** (germane *Dörflitz*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Znojmo. Ĝi troviĝas proksimume 8,5 km sudoriente de Znojmo. Estas ĉi tie registritaj 39 adresoj. Daŭre ĉi tie vivas 114 loĝantoj (2021).

**Derflice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,37 km².

Historio
--------

En la pasinteco situis en la vilaĝplaco granda mesa kapelo de Nemakulita Koncipo de Virgulino Maria el komenco de la 19-a jarcento (konstruita en 1804, disvastigita en 1839). En la jaroj 1908 kaj 1930 ĝi estis renovigita, sed jam en duono de la 1950-aj jaroj ĝi troviĝis en malbona stato kaj en la jaro 1960 ĝi estis detruita. Nove estis en la vilaĝplaco konstruita malpli granda kapeleto de Virgulino Maria - ligna tegmentaĵo kun artistaj forĝistaj elementoj, sonorilo en la tureto kaj parte prilaborita ŝtono kiel altaro. La skribaĵo datigas ĝin la 28-an de septembro 2008.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 215 |
| 1880 | 221 |
| 1890 | 230 |
| 1900 | 262 |
| 1910 | 268 |
| 1921 | 282 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 282 |
| 1950 | 171 |
| 1961 | 149 |
| 1970 | 137 |
| 1980 | 149 |
| 1991 | 137 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 136 |
| 2011 | 106 |
| 2021 | 114 |

Pluaj fotoj
-----------

* Aŭtobusa haltejoAŭtobusa haltejo
* La aŭtobusa haltejo kun la stratoLa aŭtobusa haltejo kun la strato

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Znojmo (9) |
| --- |
| Derflice ~ Kasárna ~ Konice ~ Mramotice ~ Načeratice ~ Oblekovice ~ Popice ~ Přímětice ~ Znojmo |

 |
**Translokiĝo** estas pedologia aŭ grundformiĝa procezo, kiu koncernas ĉefe de grundoj estiĝintaj sur profundaj, ŝutiĝaj sedimentaj petroj, ekzemple leŭsoj. Tiu ĉi procezo ja okazas nur se la grundhorizonto ne enhavas karbonatojn. Kondiĉo de ĉi procezo do estas antaŭa procezo de senkalkiĝo. Do, temas pri grundoj genetike pli maljunaj, se ili estiĝis sur kunkarbonataj petroj, kiel leŭso. Pli multe da pluvo dum jaro estas favora kondiĉo por ambaŭ procezoj. Ĝuste pro tio, tiu ĉi procezo pli rapide kaj intense funkcias kaze de malpli deklivaj partoj de georeliefo, ĉar surfaca akvo de pluvoj, ne forfluas kaj eniras grundon en pli granda kvanto. Krome, se temas pri ne dekliva parto de georeliefo sub la deklivo, alfluas surfaca akvo de ĝi kaj helpas al ĉi procezoj. La tronslokiĝo koncernas de argileroj. Ĝi ligas kun lesiveoj, rezulto de tiu ĉi procezo estas diferenciitaj horizontoj - suba riĉigita B-horizonto, kaj supra malriĉigita E-horizonto (do E-horizonto pro la procezo enhavas malpli da argilo, kiu sedimentiĝas en suba B-horizonto). En iuj lesiveoj, kiam la procezo estas malpli intensa aŭ okazas malpli longe E-horizonto mankas (sed B-horizonto enhavas pli da argilo ol surfaca humo huma A-horizonto. Translokataj ne estas nur argileroj, sed translokiĝo de aliaj aĵoj en grundoj estas ligita kun aliaj grundformiĝaj procezoj, kiel ekzemple podzoliĝo k.s. Ĉiam ja restas kondiĉo, ke almenaŭ supra parto de grundo devas esti sen karbonatoj.
**Warren Jeffs** estas memnomumita "profeto" de grupo (sekto) Fundamentista Eklezio de Jesuo Kristo de Sanktuloj de Lastaj Tagoj. Ĉar li pretendas teni la tradician formon de "mormonismo", la pli granda grupo de mormonoj, la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj (kun sidejo en Salt Lake City) ne konsideras la grupon parto de la eklezio.

Warren Jeffs regias ekde 2002 la komunumon ĉe la limo inter Utah kaj Arizona. Li estas onidire la naŭa profeto de la fundamentaj mormonoj. Li sekvis sian patron Rulon-on, kiu havis 70 edzinojn. Jeffs kredas, ke la mondo kolapsos, kaj li vidis signon en tio ĉe la atako de 11-a de septembro de 2001.

Warren Jeffs estis akuzita pri seksaj krimagoj pro aranĝo de geedziĝo inter 16-jara junulino kaj 28-jarulo, kiu estis jam edziĝinta. Li kaj la komunumo forpelis en 2002–2005 el Hildale kaj Colorado City 400 virajn junulojn por konservi la poliginion. La polico kaptis lin la 30-an de aŭgusto 2006 dum survoja kontrolo.

* Kategorio Warren Jeffs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 44416
* GND: 1012503097
* LCCN: no2006129149
* VIAF: 34222828
* ISNI: 0000 0001 2210 065X
* SUDOC: 16663011X
* BNF: 17033821n
* NKC: xx0138471
 |
**Warren Edward BUFFETT** aŭ *Prudentulo de Omaha* (Omaha, 30-an de aŭgusto 1930) estas usona investisto kaj komercisto, miliardulo. Li posedas la investan entreprenon Berkshire Hathaway en 38%, kio valoris - en Marto 2008 - 58 miliardoj da USD. Laŭ usona revuo *Forbes*, li estas plej riĉa miliardo de la mondo.

Li estas filo de la miliardulo Howard Buffett (kongresano kaj spekulisto) kaj Leila Buffett. Lia avo estis spicokomercisto en Omaha, en kies magazeno laboris Charlie Munger, nuna vicprezidanto de Berkshire Hathaway.

Li eklaboris ĉe brokera entrepreno de la patro – en aĝo de 11 jaroj – kaj en la sama jaro faris li sian unuan sukcesan tranzakcion. Li aĉetis priooritataj akciojn de Cities Services po 38 USD kaj vendis ilin po 40 USD. Post kelkaj jaroj, la akcioj valoris jam 200 USD, tiel li proeterne lernis, ke oni meritas investi en la bonajn entreprenojn nur je longtempo. Li aĉetis en aĝo de 14 jaroj 40 hektarojn da agro, kontraŭ 1200 USD, kiun li ludonis.

Liaj geniaj investoj estis la akiroj de akcioj de The Coca-Cola Company, Gilette, Fruit of the Loom, kaj diversaj aviadilaj kaj asekuraj kompanioj.

Li nevolas heredi grandan monsumon al siaj infanoj, sed volas disdoni sian posedaĵon. Li apogis en 2006 per grandega sumo la fondaĵon de Bill Gates, nome Fondaĵo Bill kaj Melinda Gates.

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2020-09-20. Alirita 2022-01-17.

* Kategorio Warren Buffett en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Warren Buffett en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 233711
* GND: 119261855
* LCCN: n85256764
* VIAF: 121622610
* ISNI: 0000 0001 2149 5004
* LIBRIS: 387113
* SUDOC: 050292668
* BNF: 13509178t
* NDL: 00722597
* BIBSYS: 90893328
* NKC: vse2005270947
* BNE: XX1306624
 |
La **Unitariisma preĝejo en Hódmezővásárhely** estas eklezia konstruaĵo en Hungario, en Hódmezővásárhely.

Historio
--------

La unuaj unitariistoj alvenis en la urbon ekde 1567, sed ili ni pligrandiĝis, eĉ malpligrandiĝis. La oficiala eklezia grupo formiĝis nur en la 1870-aj jaroj. La unua meso okazis en 1880 en lerneja ĉambro. La unua preĝdomo kun lernejo ekfunkciis en 1891 por 70 unitariistoj. La nun videbla kirko estis konstruita en 1910, ĝi estis la unua hungara kompleta unitariisma preĝejo. En 1957 la kirko perdis la bienon, tial tuj financaj problemoj aperis. Longe eĉ pastro mankis, nur ekda 1986 servas pastro. En 2009 renoviĝo okazis.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola. La fasado estas simetria, meze la pinta turo altiĝas kaj reliefas, apude en flankoj de la turo po unu turetoj estas videblaj. Interne en la sanktejo situas la predikejo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj[*rompita ligilo*]
* hungarlingva teksto[*rompita ligilo*]
* nur fotoj[*rompita ligilo*]
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare kun fotoj (la koncerna parto estas legebla pli malsupre)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Grizkapa arbalciono** |
| --- |
|  |
| Grizkapa arbalcionoGrizkapa arbalciono 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Koracioformaj *Coraciiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Halcionedoj *Halcyonidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Halcyon* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***H. leucocephala*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Halcyon leucocephala****([[]], ) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Grizkapa arbalciono  |

 |
| v • d • r |

La **Grizkapa arbalciono** (*Halcyon leucocephala*) estas arbalciono, tio estas birdo de la grupo de Alcededoj, kiu enhavas ankaŭ la alcionon, kukabaraojn kaj aliajn arbalcionojn.

Tiu ĉi specio estas amplekse distribuita el insuloj Kabo-Verdo ĉe la nordokcidenta marbordo de Afriko al Maŭritanio, Senegalo kaj Gambio, oriente al Etiopio, Somalio kaj suda Arabio kaj suden al Sudafriko.

Ĉe Murchison Falls NP, Ugando
Tiu arbalciono de seka kamparo de arbaro aŭ arbustejo vivas sole aŭ en paroj, ofte troviĝas apud akvo, sed malkiel plej parto de arbalcionoj ne estas akvobirdo. Ĝi ripozas sur branĉo, senmova dum longaj temperoj, dum gvatas super grunde por trovi signojn de insektoj aŭ etaj lacertoj, balancante la kapon antaŭ salti super la predo. Laŭ aspekto estas tre simila al la Senegala arbalciono, tio estas kun malhelblua dorso kaj grizaj kapo kaj supra brusto kiu iĝas kremokolora pli sube, sed kun ruĝa pli ol nigroruĝa beko kaj simila al la Brunkapuĉa arbalciono, kiu ne havas brunan ventron, malkiel la Grizkapa arbalciono. Nestumas en truoj de riverbordoj kaj estas agresema por protekti sian neston ĵetoflugante super la varanoj. Ĝi estas parazitita de la Granda mielindikanto. Tiu specio migras dumnokte kaj ofte mortas pro flugo kontraŭ baroj kiel konstruaĵoj, turoj aŭ kabloturoj.

*Halcyon leucocephala*

* Grizkapa arbalciono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Grizkapa arbalciono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Grizkapa arbalciono en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
dekstra
La **Fervoja linio Karso-Tbiliso-Bakuo** estas konstruata fervoja linio inter Turkio kaj Azerbajĝano, tra Kartvelio.

La prezidentoj de la tri landoj interkonsentis en 2007 pri la projekto, kiu entenas 68 km novan linion en Turkio, 30 km en Kartvelio kaj renovigadon de malnovaj linioj en Kartvelio kaj Azerbajĝano. La azerbajĝana registaro donis krediton de 220 milionoj da USD, kun 25-jara repaga tempolimo, kun 1 % de jara interezo, por rapidigi la konstruadon de la kartvela parto. Poste la azerbajĝana registaro denove donis krediton de 575 milionoj da USD al la kartvelia registaro, kun 5 % de jara interezo.

La solena malfermo, inaŭguro okazis la 30-an de oktobro 2017, je datreveno de okupo de iam armenia Kars fare de Turkio (1920).

Ĉar la fervojo en Turkio uzas norman spuron (trakan larĝon), dum en la iamaj sovetaj landoj larĝan spuron, oni devas tramunti la vagonaron ĉe la turka-kartvela limo.

* Kategorio Fervoja linio Karso-Tbiliso-Bakuo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lidia Croce** propre **Lidia Croce-Herling** (naskiĝis la 6-an de januaro 1922, mortis la 7-an de aprilo 2015 en Napolo) estis itala socia agantino, popularigantino de la pola historio kaj kulturo en Italio. Filino de la itala filozofo Benedetto Croce kaj edzino de la pola verkisto Gustaw Herling-Grudziński.

En 1955 fondis kune kun la patrino Adela Rossi kaj fratinoj Elena, Alda kaj Silvia – fondaĵon agantan favore al pludaŭro de la biblioteko de Benedetto Croce en ĝia unua sidejo en Palazzo Filomarino en Napolo, kaj favore al prizorgo kaj popularigo de heredaĵo post la filozofo. Ŝi estis redaktorino de la du unuaj volumoj de "Korespondaĵo (Epistolario Crociano)" kaj "Leteroj de Antonio Labriola al Benedetto Croce (1885-1904)". Croce ankaŭ transskribis notaĵojn de sia patro, eldonitaj 6-volume en 1992.

En 1949 ŝi unuafoje edziniĝis, post divorco ligiĝis kun ekkonita ankoraŭ en 1944 pola verkisto Gustaw Herling-Grudziński. La paro nuptiĝis en 1954. La geedzoj havis du infanojn Benedetto kaj Marta. Post morto de Gustaw Herling-Grudziński, Lidia Croce okupiĝis pri katalogado kaj popularigado de lia verkaro.

Elektitaj distingoj
-------------------

* Komandora Kruco kun Stelo de la Merit-Ordeno de Pola Respubliko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Zmarła Lidia Croce, wdowa po Gustawie Herlingu-Grudzińskim Mortis Lidia Croce, la vidvino post Gustaw Herling Grudziński wyborcza.pl
**Lici Balla,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balla Lici** estis hungara aktoro, infana aktoro. Ŝia origina persona nomo estis *Alice*, ŝia dua edzo estis Hans Habe.

Lici Balla  naskiĝis la 14-an de decembro 1915 (laŭ alia informo la naskiĝjaro estas 1911) en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Bratislavo en Slovakio), ŝi mortis la 24-an de oktobro 1995 en Ascona (Svislando).

Biografio
---------

Lici Balla devenis el juda familio. Ŝi aĝis 6, kiam ŝi estis infana aktoro en sia naskiĝurbo kaj en la proksima Vieno. En 1931 ŝi jam havis ĉefrolon en *Teatro Komedien* en Vieno, poste ŝi estis membro de Operetoteatro (Budapeŝto). Baldaŭ ŝi estis videbla en aliaj teatroj kaj kabaredoj. En fino de la 1930-aj jaroj ŝi migris al Usono pro la kontraŭjudaj leĝoj. Baldaŭ ŝi vivis en Svislando.

Ŝi edziniĝis dufoje.

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Egy éj Velencében* (1933)
* *Dunaparti randevú* (1936) – Bella
* *Comrade* (1940)
* *Gestatten, mein Name ist Cox* (1955)

Fontoj
------

* 
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Komputila sperteco** aŭ **komputila alfabetismo** estas komplekso de scioj, kapabloj kaj lertecoj bezonaj por manipulado kaj utiligado de komputiloj en praktika vivo. Komputile sperta persono scias labori per persona komputilo kun kutima programaro inkluzive de periferiaj ekipaĵoj kaj uzi interreton.

Kapabloj de kumputile sperta homo
---------------------------------

Komputila alfabetismo ĝenerale signifas kapablon uzi komputilon. Komputile sperta individuo scias uzi teknologiojn por sia profesia kaj persona vivo tiameniere, ke li ne sentas sin komputile handikapita, li ne troviĝas malantaŭ la cifereca digo kaj lia persona kaj profesia evoluo per komputilo dependas de lia persona decido.

Ĉiujn ĉi agadojn li aŭ ŝi scias uzi minimume sur la elementa nivelo, nome:

* koni, kompreni kaj scii klarigi bazajn nociojn pri informadiko
* uzi personan komputilon kaj manipuli per datumaroj (ŝalti / malŝalti komputilon, uzi ikonojn sur la ekrano, trovi bezonatan programon kaj funkciigi ĝin, forviŝi ne plu bezonatajn datumojn, krei kopiojn, printi postulatajn tekstojn ktp.)
* labori per tekstotraktilo
* krei tabelojn, datumbazojn, grafikaĵojn
* krei per komputiloj prezentaĵojn
* akiri informojn kaj komuniki per komputilo (ret-poŝte, krei retejojn)

Komputila sperteco kompare kun informadika sperteco
---------------------------------------------------

Informadika sperteco inkludas ne nur komputilan spertecon, sed ankaŭ literaturan, dokumentaran, matematikan kaj ankaŭ kapablon komuniki per fremda lingvo.

Fontoj
------

* Yves Nevelsteen: Komputeko (2008, p. 26): computer literacy = sperteco pri komputiloj
* Ĉeĥa Vikipedio (ĉefe)
**Kadapa,** laŭ telugua lingvo **కడప** (ĝis 2005 ankaŭ literumita Cuddapah) estas urbego, ankaŭ distrikta ĉefurbo de Kadapa en subŝtato Andra-Pradeŝo, en suda Barato. La loknomo originis de la telugua vorto "Gadapa" kun la signifo sojlo.

Geografio
---------

Kadapa situas 8 kilometrojn sude de rivero en alteco 138 metrojn super la marnivelo. Ĝi estas ĉirkaŭita sur tri flankoj de la montetoj. Proddatur troviĝas 45, Nellore, ankaŭ la maro 131, Anantapuramu 135, subŝtata ĉefurbo Amaravatio 212, Hajderabado 326, Kakinada 459, Mumbajo 813, Kolkato 1350, tutlanda ĉefurbo Delhio 1586 kilometrojn (aere). 

Fortikaĵo

Demografio
----------

En 2022 la populacio de Kadapa estis 466 000. En la 1970-aj jaroj la komunumo atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil). La legopovo estas 79,34 procentoj.

Historio
--------

La historio de Kadapa devenas de la 2-a jarcento antaŭ Kristo. Dum la mezepoko la regantoj estis ekzemple Ĉola dinastio, Viĝajanagara imperio kaj Majsura reĝlando. La plej glora erao estis la 15-a jarcento, tiam oni konstruis imponajn templojn. Islamanoj konkeris la regionon en 1594 kaj konstruis fortikaĵon. Iam la loknomo estis "Neknamabad". Fine la britoj regis de 1800 ĝis 1947. La municipo estis establita en 2004.

Ekonomio
--------

Ekonomio de Kadapa konsistas ĉefe de agrikulturo (ternuksoj, kotonoj), turismo, komercado kaj administracio.

Eduko
-----

En Kadapa universitato, kolegio kaj medicina instituto funkcias.

Lingvoj
-------

La oficiala lingvo de Kadapa estas la telugua, sed la urdua estas parolata ĉie, precipe inter islamanoj. La hinda ankaŭ estas parolita en multaj lokoj. La angla ankaŭ akiras popularecon.

Religioj
--------

La urba loĝantaro havas 50% hinduojn, 47% islamanojn kaj 3% kristanoj.

Klimato
-------

Kadapa troviĝas en duonarida klimato laŭ Klimata klasifiko de Köppen BSh. Jare pluvas averaĝe po 770 mm. Inter julio-oktobro pli ofte pluvas pro la musonoj dum inter januaro-marto apenaŭ pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 23-35 °C.

Trafiko
-------

Al Kadapa kuras pluraj vojoj el ĉiuj direktoj. La fervoja linio trairas la urbegon ekde 1866. Flughaveno funkcias loke ekde 2015.

Monumento

Vidindaĵoj
----------

* temploj
* horloĝturo
* monumento

Fontoj
------

* WikiTrans

* HorloĝturoHorloĝturo
* StacidomoStacidomo
* TemploTemplo
* KolegioKolegio


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
|  |  |
| --- | --- |
|   | **Ĉi tiu artikolo pri kemio citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Oktobro 2018)* |

Estas supozate, ke rokecan kernon de la planedo Jupitero ĉirkaŭas tavolo da metala hidrogeno
**Metala hidrogeno** estas fazo de hidrogeno, kiu estas sub granda premo. Ĝi estas ekzemplo de degenera materio. Iuj[*kiuj?*] opinias, ke en certa areo da premojn (ĉirkaŭ 400 gigapaskaloj aŭ **GPa**) metala hidrogeno restas likva, eĉ ĉe malaltaj temperaturoj.[*mankas fonto*]

Sciencistoj[*kiuj?*] opinias, ke la kerno de Jupitero kaj de aliaj gasgigantoj komponiĝas de metala hidrogeno.

La metala hidrogeno estas kristala reto de atomkernoj (fakte, de protonoj) kies interspaco estas signife pli malgranda ol la radiuso de Bohr. Tiu interspaco estas komparebla kun la ondolongo de la elektronoj (en la hipotezo de Broglie). Tiuj elektronoj ne estas ligataj, kaj kondutas tiel, kiel tiuj de konduktilo.

Prognozo en la 1930-aj jaroj
----------------------------

Kvankam hidrogeno estas, en la perioda tabelo, en la kolumno de la alkalaj metaloj, ĝi ne estas metala en la normalaj kondiĉoj. En 1935, Eugene Wigner kaj Hillard Bell Huntington prognozis, ke je fortega premo (25 GPa) la hidrogenaj atomoj malpli ligiĝus kun siaj elektronoj kaj akirus metalan econ.

Malkovro
--------

En marto 1996, esploristoj de la Nacia laboratorio Lawrence Livermore raportis esti produktintaj metalan hidrogenon, dum unu mikrosekundo, je temperaturo de miloj da kelvinoj kaj premo de pli ol 100 gigapaskaloj. La tiel produktita metalo ne kondutis kiel alkala metalo.

Nunaj esploroj
--------------

En 1998, Arthur Ruoff kaj Chandrabhas Narayana de la Universitato Cornell; kaj en 2002, Paul Loubeyre kaj René LeToullec de Commissariat à l'énergie atomique en Francio pruvis, ke je premoj proksimaj de tiuj en la centro de Tero (3,2 ĝis 3,4 milionoj da *atmosferoj* aŭ ĉ. 300 GPa) kaj temperaturoj de 100 ĝis 300 K, 
hidrogeno ne ĉiam estas alkala metalo.

Esploradoj por observi metalan hidrogenon daŭras, pli ol 70 jaroj post la hipotezo pri ĝia ekzisto.

Aplikoj
-------

Laŭ teorio ekzistas metastabila formo de metala hidrogeno (dirata *MSMH*: "MetaStabila Metala Hidrogeno") kiu ne reiĝus gaso sub atmosfera premo. Tiu-ĉi povus utili kiel brulaĵo, kies efikeco estus kvinobla ol tiu de la nune uzata likva hidrogeno.

Alia teorio prognozas, ke la metala hidrogeno havus superkonduktivecon en alta temperaturo.
La Katedralo de la Dipatrino de Gjumri kun la du falintaj kupoloj.
**Katedralo de la Sankta Patrino de Dio** (en la armena: Սուրբ Աստվածածին Մայր Եկեղեցի), ankaŭ konata kiel la *Nia Sinjorino de la Sep Vundoj* (en la armena: Սուրբ Աստվածամոր Յոթ Վերք), estas 19-a-jarcenta kirko en Gjumri, Armenio. Okupante la nordan flankon de la Placo Vartananc, la katedralo estas la sidejo de la Diocezo de Ŝirako de la Armena Apostola Eklezio. La kirko estis konstruita inter 1873 kaj 1884. 

La Katedralo de la Sankta Dipatrino apartenas al lakrucoforma stilo de la armenaj preĝejoj kun ekstera rektangula formo. La sonorilturo situas ĉe la pinto de la ĉefa enirejo en la okcidenta flanko de la konstruaĵo. La kirko estas kronita per granda kupolo ĉe la centro ĉirkaŭita de 2 malgrandaj kupoloj. Male al aliaj armenaj preĝejoj, la altaro ĉe la Sankta Patrino de Dio estas unika pro ĝia dekoracio kun pluraj ikonoj.

La kirko restis aktiva dum la sovetiaj jaroj. Post la armena tertremo en 1988, la du negravaj kupoloj falis kaj ili estis anstataŭigitaj per novaj. La falintaj kupoloj estas nuntempe lokitaj en la preĝeja korto.

* Kategorio Katedralo de la Dipatrino de Gjumri en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La katedralo tute rekonstruita.
La katedralo dum rekonstruado.
La **Katedralo de la Sankta Savinto** (armene: Սուրբ Ամենափրկիչ Եկեղեցի), estas 19-a-jarcenta katedralo en Gjumri, Armenio. Ĝi okupas la sudan flankon de la Placo Vartananc en la centro de Gjumri. Ĝi estis konstruita inter 1858 kaj 1872 kaj konsekrita en 1873.

Dum la 1850-aj jaroj, armena katolika preĝejo kaj greka ortodoksa preĝejo estis konstruitaj en la centro de Aleksandropolo-Gjumri. Sentante sin insultitaj pro ĉi tiu fakto, la fervoruloj de la Armena Apostola Eklezio (kiuj konsistigis la plimulton de la loĝantaro de la urbo) decidis konstrui novan preĝejon en la mezo de la 2 kirkoj, kiu aspektus pli granda kaj pli impona. La konstruado de la preĝejo estis lanĉita en 1858, gvidita de la arkitekto Tadeos Andikjan, konata kiel la majstro de majstroj. Ĝi estis kompletigita en 1872 kaj konsekrita en 1873. La konstruado plenumiĝis per donacoj de la loĝantaro de Aleksandropolo kaj la familio Drampjan.

La dezajno de la preĝejo estis derivita de la arkitekturo de la Katedralo de Ani. Tamen la katedralo de la Sankta Savinto estas multe pli granda ol la Katedralo de Ani.

La katedralo postvivis la tertremon en 1926. Komence de la 1930-aj jaroj ĝi estis konfiskita de la sovetia registaro kaj la belfrido estis detruita en 1932. Poste en 1964, la sonorilturo estis restarigita. Tamen, dum la sovetia regado, la katedralo estis uzata kiel muzeo, kaj poste kiel klasika muziko-koncertejo.

Dum la ruiniga tertremo en 1988, la Katedralo de la Sankta Savinto estis grave difektita kaj estis sub tuta renoviga procezo ekde 2002.

Referencoj
----------

1. ↑   Katedralo de Sankta Savinto, Gjumri. Arkivita el la originalo je 2014-10-06. Alirita 2019-06-01.

* Kategorio Katedralo de la Sankta Savinto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Larĝa panoramo en KediriLarĝa panoramo en Kediri

**Kediri** estas universitata urbego en la ĉefa insulo Javo, en provinco Orienta Javo en Indonezio. La loknomo devenas de la sanskrita vorto Khadri, kiu signifas hindan moruson, kiuj kreskis en la areo. Kediri havas tri distriktojn.

Vido en Kediri

Geografio
---------

Kediri situas en interno de la insulo. Salatiga troviĝas 35, Madiun (urbo) 59, Mojokerto (urbo) 63, Malang 71, provinca ĉefurbo Surabajo 103, Surakarta 135, Jogjakarto 181, Semarang 198, Bandungo 495, tutlanda ĉefurbo Ĝakarto 601, Tangerang 621, Serang 674, Makassar 872, Palembang 966, Batam 1332, Padango 1500, Pekanbaru 1495, Medano 1949, Banda Aceh 2375 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Tradicie Kediri estis fondita en 879. La proksima rivervalo estis konata kiel loko de la klasika java kulturo kaj hindua regno, precipe inter la 10-a kaj 15-a jarcentoj. La urbo Dahanapura aŭ Daha (nuna Kediri) estis establita en 1042. Daha estis ĉefurbo de la reĝlando. Post la reĝa java epoko Kediri malkreskis pro erao de Nederlanda Orienthinda Kompanio. Okazis fiaska ribelo kontraŭ la nederlandanoj. Kediri ekfloris, kiam ĝi iĝis aŭtonoma areo en 1906, plena aŭtonomio estis donita en 1928. Dum la Indonezia Nacia Revolucio (1945–1949) la urbo estis celo de la partizana kampanjo. En 1965 post la malsukcesa puĉo Kediri suferis teruran sangoverŝadon, en kiu miloj da homoj estis mortigitaj.

Ekonomio
--------

Kediri estas grava komerca centro por la indonezia sukerindustrio. La tabaka industrio estis establita en 1958 fare de ĉindevena homo. Nun la tabakfabriko estas la ĉefa dunganto de la urbo kun pli ol 40 000 laboristoj.

La skulptaĵo Totok Kerot estas restaĵo de la regno Kediri

Trafiko
-------

Kediri havas trairan ĉefvojon, ankaŭ aliajn vojojn al la provinco. Ankaŭ fervojo funkcias.

Religio
-------

Plimulto de Kediri estas islama.

Eduko
-----

Kediri havas 3 naciajn universitatojn kaj aliajn privatajn universitatojn.

Klimato
-------

Kediri havas tropikan savanan klimaton (Aw). En ĉiuj monatoj pluvas, resume jare 1886 mm. Inter junio-oktobro iomete malpli ofte pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 26 °C kaj varias inter 20-31 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

Vividindaĵoj
------------

* praaj ruinoj el la epoko de Regno Kediri
* moskeoj
* universitatoj
* amuzparkoj

Fontoj
------

* WikiTrans

* StacidomoStacidomo
* VojoVojo
Supra areo de Kedarnath.
La templo de Kedarnath post la inundo.
Montoj Kedarnath kaj Kedar.
**Kedarnath** estas sankta urbo kaj "nagar panĉajat" (municipo) en la distrikto Rudraprajag de la ŝtato Utarakando, Barato. Ĝi estas unu el la kvar pilgrimejoj de Ĉhota Ĉar Dham en Barato kun Gangotri, Badrinath, kaj Jamunotri, el kiuj ĝi estas la plej fora. Ĝi havas gravon el la templo Kedarnath. Kedarnath estas en Himalajo, sur ĉirkaŭ 3,583 m super marnivelo apud la glaĉero Ĉorabari, nome fonto de la rivero Mandakini, kaj estas flankigita de neĝokovritak montopintoj, el kiuj la plej elstara estas la monto Kedarnath. La plej proksima ŝoseo estas ĉe Gaurikund ĉirkaŭ 16 km for.

La urbo suferis grandajn detruojn dum junio 2013 pro subitaj inundoj okazigitaj de torenta pluvego en la ŝtato Utarakando.

Bibliografio
------------

* *Dictionary of Hindu Lore and Legend* (ISBN 0-500-51088-1) de Anna Dhallapiccola

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri la valo Kedarnath
* Kedernath pilgrimejo post la inundoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699336
 |
**Barono Ervin Roszner** [rosner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Roszner Ervin** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, profesoro, eklezia verkisto, ĉambelano. Lia nobela antaŭnomo estis *rosenecki*. Lia familia nomo aperis foje kiel *Rostner*, vagy *Rosner*.

Ervin Roszner  naskiĝis la 19-an de decembro (?) 1852 en Varsány. Li mortis la 2-an de oktobro 1928 en Telekes.

Biografio
---------

Ervin Roszner frekventis universitatojn en Vieno kaj Budapeŝto, krome li lernis en akademio de Eger. En 1876 li akiris juran diplomon, poste li instruis en Jura Akademio (Nagyvárad). En 1878 li atingis la instruan rangon privata, en la sekva jaro eksterordinara, en 1880 publika ordinara profesoro. En 1883 li ricevis la titolon imperiestra kaj reĝa ĉambelano. Inter 1877 kaj 1885 li estis membro de la senato. En 1887 li estis elektita parlamenta deputito, krome li estis departementestro. Inter 1903 kaj 1905 li estis guberniestro de Fiume, kie li partoprenis en korupto. En 1904 li ricevis la titolon interna sekreta konsilisto. Inter 1915 kaj 1917 li estis ministro pri reĝaj aferoj. Ĝis Kalistefa revolucio li politikadis en la parlamento, poste li plene retiriĝis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Régi magyar házassági jog* (1887)
* *Néhány szó „Régi magyar házassági jog" című munkám védelméül* (1888)
* *Magyar agrárpolitika és a búzaárak* (1897)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Ervin Roszner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 507645
 |
**Kiriŝi** (ruse *Кириши*) estas urbo en Leningrada provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 41425.

La urbo estis fondita en jaro 1693 (oficiale en 1960).

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1965.

La interurba telefona kodo estas 81268, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 59° 27′ N 32° 01′ O﻿ / ﻿59.450 °N, 32.017 °O﻿ / 59.450; 32.017 (mapo)Koordinatoj: 59° 27′ N 32° 01′ O﻿ / ﻿59.450 °N, 32.017 °O﻿ / 59.450; 32.017 (mapo).

La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Volĥov (Волхов) apud enenfluo en ĝin dedekstre de rivero Kiriŝa (Кириша).

En la urbo estas fervoja stacio.

En 1943 la urbo (tiam ankoraŭ loĝejo) estis tute detruita en la dua mondmilito. Ĝi estis konstruita denove dum konstruado de naftprilaboranta uzino (1960) kaj elektrocentralo.

En jaro 1959 la urbo havis 0,6 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 55,6 mil loĝantojn.
**Kiril VELKOV** (naskiĝis 1944, mortis 24-an de februaro, 2001), estis bulgara esperantisto, verkisto, astronomo kaj honora membro de Bulgara Esperanto-Asocio (BEA). 

Li estis denaska esperantisto kaj aktivis movade ekde la fino de la 50-aj jaroj, unue en sia studlando Sovetio, poste en la hejmlando.

En 1990 li elektiĝis kiel vicprezidanto de BEA kaj de 1993 kelktempe funkciis kiel ĉefredaktoro de Bulgara Esperantisto. Kun Hektor Alos i Font li redaktis duvoluman krestomation kun perfektigaj legaĵoj, *Ek al Leg'!*, kaj la furoran vortareton *Tabuaj vortoj en Esperanto* (ambaŭ 1991). 

Kun Ljubomir Trifonĉovski li aŭtoris la lern-helpilon *Esperanto por komencantoj* (1994) kaj la pupteatraĵon *La ovo* (1987). Li redaktis multajn librojn kaj bultenojn, tradukis el la rusa, ukraina kaj bulgara en Esperanton, gvidis naciajn kaj regionajn E-kursojn.

Elstara astronomo, li ofte prelegis pri sia fako kaj aliaj temoj en E-aranĝoj, i.a. en la 76-a UK 1991 en Bergeno kaj regule en la Internacia Somera E-Universitato en Veliko Tarnovo, kies okazigon li fervore subtenis. Li merite agis por starigi bulgaran filion de Akademio Internacia de la Sciencoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 18093
* GND: 1135931879
* VIAF: 1876149919429006650002
 |
Spionino Mata Hari faris sian nomon sinonima kun *femme fatale* dum la Unua Mondmilito.
Salomeo en pentraĵo de Franz von Stuck.
Lilit pentraĵo de John Collier (1892)
**Fatala virino**, fatalulino, nerezistebla virino, pereiga virino aŭ rekte france *Femme fatale* [fAm fatAl] (tiele uzita en kelkaj lingvoj) estas ĉu persono aŭ rolulo de mistera kaj sorĉa virino kies ĉarmoj implikas ŝiajn amantojn, ofte gvidante ilin en danĝerajn, kaj eĉ mortigajn situaciojn. Ŝi estas arketipo de literaturo kaj arto. Ŝia kapablo eniri kaj hipnotigi sian viktimon per sorĉo estis en la plej fruaj rakontoj viditaj kiel laŭlitere supernatura; tial, la fatala virino hodiaŭ estas daŭre ofte priskribita kiel havanta potencon similan al tiu de sorĉistino, delogantino, vampiro, feino, aŭ demono, havante potencon super viroj.

La frazo estas franca esprimo por "mortiga virino". Fatala virino provas realigi ŝian kaŝan celon uzante virinecajn intrigojn kiel ekzemple beleco, ĉarmo, kaj seksan allogecon. En kelkaj situacioj, ŝi utiligas mensogojn aŭ devigon prefere ol ĉarmi. Ŝi ankaŭ povas fari uzon de iu subiga armilo kiel ekzemple dormanta gaso, moderna analogaĵo de magiaj potencoj en pli malnovaj rakontoj. Ŝi ankaŭ povas esti (aŭ implici ke ŝi estas) viktimo, kaptita en situacio de kiu ŝi ne povas eskapi; *The Lady from Shanghai* (La sinjorino de Ŝanhajo) (nigra filmo de 1947) estas unu tia ekzemplo.

Kvankam tipe friponecaj, aŭ minimume morale ambiguaj, kaj ĉiam asociita kun senso de mistifiko kaj maltrankvilo, fatalaj virinoj ankaŭ aperis kiel kontraŭheroinoj en kelkaj rakontoj, kaj kelkaj eĉ pentas kaj iĝas veraj heroinoj antaŭ la fino de la rakonto. Kelkaj rakontoj eĉ prezentas bonintencajn kaj heroajn fatalajn virinojn kiuj uzas siajn intrigojn por kapti la fiulon por la pli granda bonon.

Historio
--------

La gamo de tiaj virinoj etendas el la Biblio (ekzemple Judito, Ester aŭ Salomeo) por la okcidenta kulturo ĝis multaj ĉefroluloj de (holivudaj) filmoj, inter kiuj stelulinoj eble Marlene Dietrich kaj María Félix povus esti bonaj ekzemploj.

### Aliaj

* Theda Bara
* Jean Harlow

Referencoj
----------

1. ↑  Mary Ann Doane, *Femme Fatales* (1991) pp. 1–2

Bibliografio
------------

* Giuseppe Scaraffia (2009) Femme fatale. ISBN 978-88-389-0396-0.
* Toni Bentley (2002) Sisters of Salome. Salome considered as an archetype of female desire and transgression and as the ultimate femme fatale.
* Bram Dijkstra (1986) Idols of Perversity: Fantasies of Feminine Evil in Fin-De-Siecle Culture, (1986) ISBN 0-19-505652-3. Discusses the Femme fatale-stereotype.
* Bram Dijkstra (1996) Evil Sisters: The Threat of Female Sexuality in Twentieth-Century Culture, (1996) ISBN 0-8050-5549-5
* Elizabeth K. Mix Evil By Design: The Creation and Marketing of the Femme Fatale, ISBN 978-0-252-07323-6. Discusses the origin of the Femme fatale in 19th century French popular culture.
* Mario Praz (1930) The Romantic Agony. See chapters four, 'La Belle Dame Sans Merci', and five, 'Byzantium'.

* Fatala virino en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Fatmir SEJDIU** (naskiĝis 23-an de oktobro 1951 en Pakashticë) estas prezidento de Kosovo. Li lernis en Podujeva, studis en Universitato de Pristina juron. Li doktoriĝis kaj poste instruis tie.

Lia edzino estas Musafere Sejdiu, kun kiu ili havas filojn. Li parolas albane, serbe, france kaj angle.

Fatmir Sejdiu

Politikisto
-----------

Li estis ekde 1989 proksima kunlaboranto de Ibrahim Rugova, organizanto de la Kosova Demokrata Komunumo kaj ties ĉefsekreterio. Li partoprenis en organizado de la neleĝaj kosovaj balotoj en la 1990-aj jaroj kaj verkado de la konstitucio de la jam UNo-protektorato.

Oni elektis lin la 10-an de februaro 2006 al nova prezdiento de Kosovo kiel posteulo de Ibrahim Rugova.

Li abdikis la 9-an de januaro 2008 por kandidatiĝi por la **samtaga** parlamenta prezidento-elekto. La kosova parlamento elektis lin triafoje al prezidento de Kosovo, kontraŭ al alia kandidato, Naim Maloku.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝo de Fatmir Sejdiu (en)

* Fatmir Sejdiu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fatmir Sejdiu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 245269
* GND: 1066350892
* LCCN: no2007088581
* VIAF: 7174525
* ISNI: 0000 0000 5449 086X
 |
La **Korea partizana infanterio de Unuiĝintaj Nacioj** (koree 국제연합유격군 / 주한유엔군유격부대, angle *United Nations Partisan Infantry Korea*, **UNPIK**) estis partizana, diversa kaj spiona formacio en Koreia milito, kiu estis en flanko de Sud-Koreio kaj armitaj fortoj de Unuiĝintaj Nacioj. Membroj de tiu formacio plejofte estis antikomunistoj el Nord-Koreio. Ĝi estis parto de usona 8-a armeo. Tiu formacio donis gravajn perdojn al Korea Popola Armeo. Korea partizana infanterio estis dissolvita post la traktato de interpaco.

Operacioj
---------

La insulo Wollaedo en la Flava Maro estis uzata kiel bazo de Korea partizana infanterio dum la milito. Tiu pozicio estas regulare atakita de artilerio de Nord-Koreio en kontinenta parto de Kabo Changsan. En 1952 jaro, grupo de partizanoj, kiu batalis kune kun UNPIK, sukcese surbordiĝis en la kabo. Ili sukcese restaŭris kontrolon, neniigis artileran bazon kaj eskapis kun malgrandaj perdoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* The White Tigers
* 8240th Army Unit Association page on the United Nations Partisan Forces Korea (UNPFK) Arkivigite je 2020-02-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Organigramme
* List of medals and patches
* My Secret War in North Korea
Portreto de Eustaquio Galavís y Hurtado, koregidoro de Santa Fe (pentraĵo de Joaquín Gutiérrez).
**Koregidoro**, en hispana *corregidor* [koreĥiDOR] kun signifo de kunreganto, estis reĝa funkciulo de la Hispana Imperio kies ofico enhavis kelkajn nivelojn kaj influsferojn, el provinca ĝis municipa, kaj estis ligilo inter tiuj teritoriaj instancoj kaj la monarko. Ilia politika jurisdikcio estis nomita *Corregimiento* (koregidorlando).

Dekomence oni starigis tiun el la sperto de antikvaj romiaj magistratecoj, kiel reĝa vaganta komisaro, simila al tiu nomata en Hispanio *Justicia Mayor del Rey*. En la kunteksto de la Granada Milito la funkcioj evoluis al aliaj jam permanentaj: nome strukturi la regadon de la Hispana Monarkio, administri la ekonomian kaj administracian disvolvigojn de la municipoj, prezidi la lokajn konsiliojn, validigante ties decidojn, estis baza aŭ meza juĝisto ktp. La figuro jam estis uzita ĉirkaŭ du jarcentojn antaŭ ties ĝeneraligita instituciigo fare de Isabel de Kastilio inter 1480 kaj 1500. La Katolikaj Gereĝoj uzis tiun tipon de funkciuloj ofte kiel reĝa delegito por finigi la lokajn kverelojn kaj plifortigi sian aŭtoritaton en vilaĝoj kaj urboj. Tiukadre koregidoroj estis gravaj figuroj en la 16-a kaj 17-a jarcentoj en Hispanio. Ili ludis gravan rolon en la politika, socia kaj kultura vivo de la diversaj medioj. Tiukadre ekzemple ili estis oftaj roluloj en la teatraĵoj de la Hispana Ora Jarcento.

Dum la Eŭropa koloniado de Ameriko, hispanoj eksportis al Hispanameriko la institucion, kiu tiam havis pli ampleksan povon pro la malproksimeco disde la metropolaj regopovoj kaj pro la enormaj ekonomiaj disponoj de koloniaj teritorioj. Same la institucio ekzistis en aliaj kolonioaj teritorioj de la Hispana Imperio, kiel ĉe Filipinoj, kie estas insulo ankoraŭ nomita Corregidor, kie okazis batalo dum la Dua Mondmilito.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 783368
 |
La **ĉefparoĥa preĝejo Naskiĝo de Maria** (hungare: *Kisboldogasszony*) estas sakrala historia monumento en urbo Salgótarján (Hungario).

Historio
--------

En tiu loko preĝejo estis menciita en 1332. Arkeologoj trovis ties fundamenton. Supozeble dum la kontraŭturkaj bataloj la konstruaĵo ruiniĝis, tial pli nova estis konstruita en la 2-a duono de la 18-a jarcento. En 1821 pro fajro ĝi difektiĝis, poste nova sanktejo kaj enirejo estis konstruita, en 1866 turo, en 1900 pliaj navoj konstruiĝis. Pliaj pligrandigoj okazis kun sanktejo kaj ambaŭ flankoturoj en 1914. La orgeno estis kreita ĉirkaŭ 1910 kaj trakonstruita en 1948. Plenaj renovigaj laboroj finiĝis en 2022.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo staras sola sur monteto. La fasado estas simetria, meze la kvadrata ĉefturo plene reliefas, flanke estas ankaŭ po unu flankoturoj. En la ĉefturo 3 sonoriloj loĝas. La ĉefnavo havas 2 flankonavojn kaj finiĝas en oklatera absido, kiu supre havas malgrandan firstotureton. La navo havas ankaŭ apogpilierojn. Ankaŭ sakristio aldoniĝas al la konstruaĵo. Interne István Takács (pentristo) pentris la murpentraĵojn en 1974, la ĉefaltaro estis farita en 1923.

Kermeso okazas en la 8-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* leksikonaj datenoj
* foto pri la preĝejo

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video

* Flanka vidoFlanka vido
* AltaroAltaro
* OrgenoOrgeno
* InternoInterno


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Nestares** [nesTAres] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la suda komarko Nova Kamero.

La municipa teritorio de Nestares, en la centro de la regiono.

Geografio
---------

Ĝi estas je 30 km de Logronjo, provinca kaj regiona ĉefurbo, komunikita laŭ la montara regiona ŝoseo LR-111 kiu trapasas la municipan teritorion inter la km 304 kaj 307. Laŭ tiu estas sude Torrecilla en Cameros kaj multe pli norde Albelda de Iregua, Lardero kaj Logronjo. La Sierra de Moncalvillo atingas 1486 m de altitudo, kiu gamas ĝis la valo de la rivero Iregua, al kiu fluas rojoj kiuj descendas el montoj. La loĝloko kuŝas sur 860 m.s.m. sur la monta deklivo.

Historio
--------

La preĝejo estas de la 16-a jarcento.

Dum la Moderna Epoko, Nestares prosperis pro la protekto fare de la Mesta kaj la industrio de la lano. La tolaĵoj fabrikitaj en la 18-a jarcento estis konsumitaj de la lokanoj, sed ankaŭ estis liveritaj al la reĝaj trupoj aŭ eksportataj al la cetero de Iberio.

Aktualo
-------

La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tial oni malaltiĝis el 184 loĝantoj en 1920-aj jaroj ĝis 34 en 1981 kaj poste oni rekuperiĝis al nunaj 86.

La ekonomio estas bazata ĉefe sur la brutobredado, forstado, kaj la rura turismo.

Vizitindaĵoj estas la preĝejo, du ermitejoj, kaj mirindaj rigardejoj al pejzaĝo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796241
 |
**Netorismo** (*ne-tor-ism-o*) estas la firma kredo ke la vikinga dio Toro ne ekzistas.
Ĝi estas religio moka, inventita por emfazi la fakton ke ateismo ne estas formo de religia kredo sed nure sanmensa neado pri nekredeblaĵoj.

Eksplikaĵo
----------

Komuna defio kontraŭ ateismo estas la aserto ke ateismo mem estas formo de "kredo" nepruvebla.

> "Neniu povas *pruvi* ke Dio *ne* ekzistas, do ateisto praktikas kredon ĉar li asertas ke Dio ne ekzistas."
> 
> 

Anstataŭigi la vorton "Dio" per "Toro" (aŭ "Patro Kristnasko") montras ke la aserto falsas. La ŝarĝo de pruvo estas je la kredanto kies asertoj (mirakloj, supernaturaj estaĵoj, parolantaj azenoj, flugantaj ĉevaloj, ktp.) kontraŭas objektiva realeco, ne je la ne-kredanto kiu pensas ke tiaj aferoj estus malprobablaj.

Netorismo estas provo por ilustri per absurdeco ke ne diferencas malkredado de iu religio. Preskaŭ ĉiu estas memfidanta "netoristo", sed ĉu si povas pruvi ke Toro ne ekzistas?

Origino
-------

Netorismo originis de ekzemploj samefektaj el la prelegoj kaj verkaĵoj de Richard Dawkins.
La eldonejo **Hoffmann und Campe** - germane **Hoffmann und Campe Verlag** - estas germanlingva libroeldonejo. por infana, adoleskula kaj plenkreskula literaturoj.
Ĝi fondiĝis en 1781 kaj havas sian centran sidejon en Hamburgo. Laŭ la stato fine de la jaro 2012 ĝi estas parto de la eldona grupo *Ganske*.

La eldonejon en 1781 fondis la libropresisto *Benjamin Gottlob Hoffmann*, kiu en 1810 fuziigis sian firmaon kun tiu de la bofilo *August Campe*. *Julius Campe* (1792–1867, kiu en 1823 transprenis la eldonejon, transformis ĝin al unu el la plej grandaj germanlingvaj priliteraturaj eldonejoj: Tiutempe aparte la verkaĵoj de Heinrich Heine, Friedrich Hebbel kaj aliaj junaj kaj ribelaj germanlingvaj verkistoj aperis en la eldonejo.

Nuntempe interalie la verkaĵoj de Gerhard Schröder, Siegfried Lenz, Angela Merkel, Ulrich Wickert, *Loki Schmidt*, la edzino de la germania ekskanceliero Helmut Schmidt, sed ankaŭ la germanlingvaj tradukaĵoj de anglalingvanoj kiel Doris Lessing, Bob Dylan, Arnold Schwarzenegger aŭ Stephen Hawking aperas en la eldoneja programo. Krom libroj grava produktaĵaro estas sonlibroj. Aldone la eldonejo produktas multajn firmaajn magazinojn, kaj porklientajn kaj pordungitajn, ekzemple de la internaciaj germaniaj firmaoj *Deutsche Bank, Evonik, MINI, Gaggenau, T-Systems* aŭ *Merck*.

Por plia internacia distribuo de la produktaĵoj la firmao kompreneble intense kunlaboras kun alilandaj eldonejoj kaj tial prezentiĝas en internaciaj librofoioj kiel ekzemple la frankfurta librofoiro en Germanio.

* Kategorio Hoffmann & Campe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* eldoneja retejo
**Skizoafektiva perturbo** estas mensa malsano karakterizata per malnormaj pensprocezoj kaj malreguligataj emocioj. La diagnozo fariĝas kiam la suferanto havas kvalitojn kaj de skizofrenio, kaj de humora perturbo- aŭ dupolusa obstrukco aŭ deprimo- sed ne ĝuste plenumas la kriteriojn por unu aŭ la alia sola. La dupolusa tipo estas distingata per simptomoj de manio, hipomanio aŭ miksita epizodo; la deprima tipo nur per simptomoj de deprimo. Komunaj simptomoj de la perturbo inkluzivas halucinaĵojn, paranojajn iluziojn kaj malordigitajn parolon kaj pensadon. La komenciĝo de simptomoj ofte okazas en juna plenkreskuleco, nun kun malcerta viva komuneco (ĉar la perturbo redefiniĝis), sed DSM-IV komuneco estis malpli ol 1 elcento de la loĝantaro, en la rango de 0.5 ĝis 0.8 elcento. Diagnozo baziĝas laŭ vidata konduto kaj la raportitaj spertoj de la suferanto.

Genetiko, neŭrobiologio, frua kaj aktuala medioj, kondutaj, sociaj kaj spertaj komponantoj ŝajnas esti gravaj kontribuaj faktoroj; iuj distraj aŭ preskribataj drogoj povas kaŭzi aŭ malplibonigi simptomojn. Ankoraŭ neniu unuopa, izolita kaŭzo troviĝis, sed vasta evidenteco ekzistas por malnormeco en la metabolo de tetrahidrobiopterino, dopamino kaj glutamato en personoj kun skizofrenio, psikozaj perturboj de humoro kaj skizoafektiva perturbo. En personoj kun skizoafektiva perturbo ofte kune okazas aliaj malsanoj, kiel angoro kaj droga misuzo. Sociaj problemoj kiel longdaŭra senlaboreco, malriĉeco kaj senhejmeco estas komunaj. La averaĝa vivdaŭro de personoj kun ĉi tiu perturbo estas malpli longa ol tiu, por personoj sen ĝi, pro pli grandaj problemoj de fizika sano kiel malnomada vivstilo kaj pli granda ofteco de sinmortigo.
La **Preĝejo Naskiĝo de Maria** (hungare: *Kisboldogasszony*) estas romkatolika historia monumento en vilaĝo Szuha (Hungario).

Historio
--------

Supozeble tiu ĉi gotika preĝejo estis konstruita en la 15-a jarcento. Depost dominado de turkoj en 1688 ĝi estis forlasita, neuzita. Ĝi estis rekonstruita en 1768 laŭ baroko, sed oni profitis la restintajn mezepokajn partojn.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo staras sola. La fasado estas simetria, meze la gotika enirejo funkcias. Super la enirejo estas nur malgranda kvadrata fenestro. Ligna firstotureto altiĝas la plej supre. La navo finiĝas en oklatera absido, al kiu sakristio aliĝas. Pilieroj apogas la absidon kaj sakristion. La absido estas pli mallarĝa, ol la navo, tamen havas la saman altecon. Pordo de la sakristio kaj la proksima niĉo estas gotika. Interne ligna galerio troviĝas ĉe la enireja parto.

Kermeso okazas en la 8-an de septembro.

Kampanilo
---------

Kontraŭ la preĝejo estis konstruita unuetaĝa kvadrata baroka ŝtonkampanilo (same historia monumento) en la 18-a jarcento. Interne 2 sonoriloj loĝas.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 
* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2013-09-16 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.