recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nikolaj Petroviĉ OSIPOV** (ruse *Николай Петрович Осипов*) naskiĝis la 28-an de januaro 1901 en Sankt-Peterburgo, Rusia Imperio mortis la 9-an de majo 1945 en Moskvo, estis elstara rusa muzikisto perfekte ludinta balalajkon, gvidinto kaj direktisto de Osipov orkestro.

Biografio
---------

Lia patro *Pjotr Nikolajeviĉ Osipov* (1871, Moskvo - 1927, Moskvo) estis juristo kaj okupis gravan postenon en la imperiestra administrejo. La patrino *Osipova Tatiana Vasiljevna* (1876, Odeso - 1937, Moskvo) estis dommastrino. La geedzoj havis krome tri gefilojn: *Maria* (1899, Sankt-Peterburgo - 1927), *Sergej* (1905, Sankt-Peterburgo - 1948, Moskvo) kaj *Dmitrij* (1909, Ufa - 1954, Moskvo).

Kiam kvarjaraĝa Niki (karesa derivaĵo de Nikolaj) malsanis je morbilo kaj suferis pro manko de kutimaj infanaj amuzoj la patro donacis etan balalajkon, kiu tre plaĉis al li. Li rapide ellernis bazan ludadon kaj laŭ rekomendoj de la gepatroj komencis lerni la muzikilon pli detale. Unu el liaj instruistoj estis *Sokolov*, eksa lernanto de Vasilij Andreev, virtuozo pri balalajko, fondinto de la unua orkestro de la rusaj naciaj muzikiloj en 1888. La majstro konatiĝis kun la knabo, donis al li kelkajn lecionojn kaj eĉ invitis tiun koncerti kune kun la orkestro. La debuto okazis en 1909, kiam Niki estis ankoraŭ okjaraĝa.

Ekde 1922 la familio rezidis en Moskvo. Nikolaj multe koncertis kiel profesisto kaj instruis en moskva muzik-pedagogia altlernejo nome de Oktobra revolucio. Ekde 1928 li estis solulo de Moskva Filharmonio. Tiam li meritis honoran kromnomon - Paganini pri balalajko.

En 1940 lin oni nomumis kiel gvidanto kaj dirigento de "La Ŝtata Orkestro de Rusaj Popolmuzikiloj", kun kiu li laboris dum malfacila epoko de la Granda Patriota milito. Nikolaj Osipov malkovris la novan etapon en historio de la orkestro. Unue aperis en la koncerta praktiko: guzlio, akordiono, dueto kaj unisono de balalajkoj.

En 1946, pro la elstaraj meritoj de Nikolaj Osipov, kiu mortis la 9-an de majo 1945, kiam oni celebris la Venkotagon super la faŝisma Germanio, la orkestro estis atribuita laŭ lia nomo.

La artisto estis sepultita en moskva Vaganjkovo tombejo.

Li estis edzo de *Natalia Vsevolodovna Osipova n. Peresvet* (1902 - 1962).

Bibliografio
------------

* N.Osipov *"Traktadoj kaj aranĝoj por balalajko kaj piano"*, Moskvo, 1959
* N.Beknazarov, A.Laĉinov *"Kurta biografio" de N.P.Osipov*

Memoro
------

Ekde 1967 en Moskvo funkcias porinfana muzika lernejo nome de Nikolaj Osipov, en kiu estas muzeo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* ] biografio ruse
* oficiala ttt-ejo de Osipov Orkestroruse, angle
* parto (38.48 - 39.22 minutoj) de la filmo *"The Unknown War"* (Nekonata milito) prezentanta koncerton de la Osipov orkestro en ĵus reliberigita Stalingrado 1943 (video)
* ttt-ejo de moskva porinfana muzka lernejo nome de Nikolaj Osipov ruse


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 573550
* LCCN: n93078954
* VIAF: 34654202
* ISNI: 0000 0000 3096 7707
* BNF: 14002056t
* MBA: 85ef8960-a922-496f-9429-915772ae55a7
* NKC: mzk2015880862
 |
**Friedrich Nicolaus Bruhns**, alia skribmaniero *Nikolaus* kaj la altgermana formo de la familia nomo *Brauns* , (naskiĝinta la 11-an de februaro 1637 en Lollfuß antaŭ Ŝlesvigo; mortinta la 13-an de marto 1718 en Hamburgo) estis komponisto de la baroko.

Friedrich Nicolaus devenis de ŝlesvig-holstinia muzikisto-familio, en kiu naskiĝis ankaŭ lia nevo Nicolaus Bruhns. En 1682 li fariĝis posteulo de Nicolaus Adam Strungk kiel direktisto de la hamburga urba muzikistaro; ekde 1687 li estis kantoro ĉe la katedralo de Hamburgo.

Friedrich Nicolaus Bruhns postlasis unu Marko-Pasionon kaj unu Johano-Pasionon (1702 kaj 1706), kiujn oni longe atribuis al Reinhard Keiser. Krome konserviĝis dek unu solokantatoj kun kontinua baso kaj akompano de du violonoj el la jaroj 1706 ĝis 1712 samkiel 1715 ĝis 1718 erhalten.

En 1726 Johann Sebastian Bach transprenis la *Marko-Pasionon* (1702) por prezentado en la lepsika Thomas-preĝejo Sanktan Vendredon kaj kompletigis ĝin per ĥoraloj, por adapti ĝin al la praktiko de Lepsiko.

Literaturo
----------

* Daniel L. Melamed und Reginald S. Sanders: *Zum Text und Kontext der „Keiser"-Markuspassion*, in: Bach-Jahrbuch 1999, S. 35–50.

Referencoj
----------

1. ↑  Wolff: *Johann Sebastian Bach.* 2000, p. 295s.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 446886
* GND: 133872866
* VIAF: 28273932
 |
Fortikaĵo de Murska Sobota
Strato en Murska Sobota
Strata panoramo en Murska Sobota
**Murska Sobota** germane **Olsnitz,** hungare **Muraszombat** estas urbo kaj samtempe municipo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**. La nomo signifas Murasabato, ĉar proksime de rivero Muro ĉiusabate okazis foiro.

La jenaj 10 vilaĝoj apartenas al la urba municipo: Bakovci, Černelavci, Krog, Kupšinci, Markišavci, Nemčavci, Polana (Murska Sobota), Rakičan, Satahovci, Veščica (Murska Sobota).

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 64  km²
* Alto super marnivelo: 189 m
* Loĝantaro: 20000
* Poŝtkodo: 9000
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Murska Sobota situas sur ebenaĵo, laŭ rojo Lendava, Mura estas en la proksimo. La urbo havas gravan trairan trafikon fervoje kaj ĉefvoje inter Hungario kaj internaĵo de Slovenio.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1348 en formo *"Muraszombata"*. Katolika preĝejo konstruiĝis en la 14-a jarcento. En 1605 la loĝantaro ne apogis Transilvanian princon Stefano Bocskai, sekve la urbeto plene detruiĝis. La rekonstruo okazis iomete pli fore, ĉe kastelo de Szapári (sapAri), sed ankaŭ tie la urbeto suferis pro la inundoj. En la 19-a jarcento Muraszombat havis la titolon kampurbo kaj estis distriktejo. En 1910 loĝis tie 2748 homoj (1305 hungaroj, krome slovenoj, kroatoj kaj germanoj). Fine de 1918 la kroatoj okupis la urbon, sed en januaro la hungaroj reokupis ĝin. En 1919 tie deklariĝis Respubliko Prekmurje, sekve la urbo estis ĉefurbo dum 6 tagoj. Ĝis Traktato de Trianon Muraszombat apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat (kies distriktejo estis), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj. En 1941 la germana armeo okupis la urbon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. En 2002 loĝis en Murska Sobota 20 080 homoj (17 637 slovenoj, 439 ciganoj kaj 138 hungaroj).

Famuloj
-------

* En la urbo naskiĝis kaj mortis hungara-slovena pastro János Szlepecz
* En la iama Muraszombat naskiĝis:
* hungara episkopo Balázs Jaklin
* hungara-slovena pastro István Zsemlits.

Ĝemelurboj
----------

* Ingolstadt, Germanio
* Bethlehem, Usono

Komunumoj pri szombat (=sabato) en Hungara reĝlando
---------------------------------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Alsószombatfalva | Bakonyszombathely |
| Kisszombat | Krassószombat |
| Magyarszombatfa | Muraszombat |
| Nagyszombat | Pórszombat |
| Rimaszombat | Szepesszombat |
| Szombatfa | Szombatfalva |
| Szombathely | Szombati |
| Szombatság | Zalaszombatfa |

* Kategorio Murska Sobota en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 230543
* GND: 4434456-9
* LCCN: n85149658
* VIAF: 157171007
* SUDOC: 184230357
* NKC: ge470932
 |
**Chess.com** (Ŝako.com) estas interreta servilo pri ŝako, sciiga retejo kaj socia interkonektanta retejo. La ejo havas "freemium" modelon: kelkaj ĉefaĵoj estas haveblaj senpage kaj aliaj por kontoj kun abonoj. Viva enreta ŝako povas esti ludita kontraŭ aliaj uzantoj. Habeblaj diverstempaj kategorioj estas jenaj: ĉiutaga, rapida, fulmorapida kaj kugla. Krome, kelkaj de ŝakaj variantoj estas haveblaj. Estas proponitaj ankaŭ ŝako kontraŭ ŝaka motoro, komputila analizo, ŝakaj enigmoj kaj instruarimedoj.

**chess.com** estas la plej granda ŝakplatformo en la mondo.

**Chess.com** eldonadis du artikolojn, kiuj estis kritikaj de la rusa invado de Ukrainio en 2011, kaj anstataŭigis rusajn flagojn kun ligo al unu el ĉi tiuj artikoloj. Poste, chess.com estis blokita en Rusio. La ejon blokis Sergej Karjakin pro sia subteno al la invado kaj Karjakin en ĝirado subtenis la blokadon de Rusio de la retejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de interretaj ŝakserviloj

Referencoj
----------

1. ↑  "Chess.com: A Social Networking Site For…Well You Can Probably Guess".angle
2. ↑  The 10 best places to play chess online chessstrategyonline
3. ↑  The Best Websites to Play Online Chess in 2021 medium.com
4. ↑  "Russia blocks chess website over Ukraine", France24, 24a de Aprilo 2022
5. ↑  , Tjournal, 2a de Majo 2022
6. ↑  , Oblgazeta, 2 May 2022
7. ↑  "Chess.com : On The Invasion Of Ukraine" Chess.com, 2a de Majo 2022

Eksteraj ligoj
--------------

* Oficiala retejo
* ChessKid.Com


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 780680
 |
**Granda Truo** estas minejo pri diamantoj en Sud-Afriko, en Kimberley.

Post la Granda Truo situas Kimberley (Sud-Afriko)
La Granda Truo

Bazaj informoj
--------------

* Larĝo: 463 m
* Cirkonferenco: 1.6 km
* Origina profundo: 240 m
* Nuna profundeco: 215 m (ĉar oni remetis elfosaĵojn)
* Akva profundo: 40 m

Historio
--------

Antaŭ 1871 monteto situis en tiu loko. Poste oni trovis diamantojn kaj komenciĝis la minado, tial la loko ricevis la nomon *New Rush*. Inter 1871-1914 laboris tie 50 000 ministoj, tial komence la monteto tute malaperis, poste oni elfosis la grandan kavon. Baldaŭe ĉesis la surfaca minado, sed komenciĝis la subtera minado ĝis profundo 1097 m. En 1888 la individuaj minejoj formis unusolan korporacion, kiun estris ekzemple Cecil Rhodes. La buroj longe sieĝis la lokon, dume la loĝantoj rifuĝis en la minejojn.

En 1914 la minejo estis forlasita, sed ĝi iĝis unu el la plej gravaj vidindaĵoj de la lando. En 1960 oni komencis establi parte subĉielan muzeon prezentanta la tutan historion. Ĝi estas vizitebla ekde 1971.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Granda Truo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Cerizflora festo.
**Hanami** (花見, **florovidado**?) estas japana tradicio ĝui la belecon de la floroj. Per *floroj*, oni preskaŭ ĉiam pridiras ĉerizfloroj (桜, *sakura*?), aŭ umefloroj (梅, *ume*?). De mezo de januaro al eko de majo, sakuro ekfloras ĉie ajn en Japanio. La florprognozo (桜前線, *sakurazensen*?) estas anoncita ĉiujare de la veterprognozoficejo kaj estas atente spektita de tiuj, kiuj planas ĉeesti la ĉerizfloran feston, ĉar la floroj nur daŭras unu semajno aŭ du. En nuntempa Japanio, la ĉerizflora festo temas pri pasi eksteran tagon aŭ nokton drinkante kaj manĝante (kutime kiel pikniko) sub la sakuro por spekti la belajn florojn. La ĉerizflora festo dum la nokto estas nomita *noktsakuro* (夜桜, *yakuzakura*?). En multaj lokoj, kiel Ueno Parko, oni pendas paperajn lampojn por festi je yozakura.

Historio
--------

Umefloroj
La celebrado de la ĉerizflora festo estas antikvega. Oni diras ke la moro komenciĝis dum la Nara-epoko (710–794) kiam estis umefloroj, kiujn homoj admiris unue. Sed ĉe la Heian-epoko (794–1185), sakuro ekis alloganta la atenton pli kaj *hanami* iĝis sinonimo de sakuro. Ekde tiam, en tankao (短歌, *tankao*?) kaj hajko (俳句, *hajko*?), *floroj* signifis *sakuro*.

Joŝino-ĉerizfloroj

* Hanami (ĉerizflora festo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hanami (ĉerizflora festo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Monleras** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. *Monleras* estas derivata etimologie el *Molineras* nome muelistinoj (popola etimologio) aŭ apudfluejoj al muelejoj (pli fidinda etimologio). Unu el tiuj muelejoj estis restaŭrita kaj nun estas vizitebla.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 32,84 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 234 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 400 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 60 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. El 1970 la Akvobaraĵo de Almendra interrompis la komunikvojojn el la areo de tiu provinco kun la apudprovinca komarko Sayago (Provinco Zamoro). La konstruentrepreno Iberduero kaj aŭtoritatoj malplenumis promeson konstrui ponton kio malhelpas la disvolvigon de la areo.

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis helpita de la Akvorezervej.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753293
 |
**Konrad HOFMANN** (naskiĝinta la 14-an de novembro 1819 en Kloster Banz, mortinta la 30-an de septembro 1890 en Waging am See) estis germana romanistikisto kaj germanistikisto.

Vivo
----

Hofmann studis ekde 1837 en Munkeno kaj Erlangen medicinon sed baldaŭ aliorientiĝis je filologio. Li doktoriĝis post profundaj studoj en Erlangen, Lepsiko kaj Berlino en la jaro 1848 en Lepsiko skribinte tezon pri malnovhindaĵoj. 

La kampojn romanistikajn kaj germanistikajn li pliprofundigis dum restado en Parizo en 1850–51. Reveninte al Munkeno li deĵoris en 1853/54 ĉe la de Schmeller perfekte aranĝita manuskripta sekcio ĉe la Ŝtata biblioteko. Rekomandite de Schmeller mem por posteuleco li nomumitis en 1853 neorda kaj en 1856 orda profesoro pri malnovaltgermana lingvo. En 1869 li devis anstataŭi pri la malnovaj latinidaj lingvoj. 

Ekde 1853 li estis membro de la Reĝa akademio pri sciencoj, en kies raportoj kaj skribitaĵoj konserviĝis la plejparto de la hofmann-aj verkoj. Aliaj troviĝas disĵetitaj ĉe »Germania« de Pfeiffer kaj »Romanische Forschungen« de Vollmöller. Tiuj mallongaj traktatoj enhavas multajn intersajn detalojn pri amaso da temoj sciencaj. Memstaraj verkoj de li jenas: en 1850 li publikigis kune kun Vollmer eldonon de »Hildebrandliedes«. Tion sekvis: »Amis et Amiles« kaj »Jourdain de Blaivies« (Erlangen 1852); »Primavera y Flor de Romances« (kun F. Wolf, Berlino 1856); »Karls des Großen Pilgerfahrt«, anglonormannisch, kymrisch u. englisch (München 1866); »Joufrois« (Halle 1880); »Lutwins Adam und Eva« (kun Wilhelm Meyer, München 1881).

Fonto
-----

Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 9. Leipzig 1907, p. 431, kio legeblas tie ĉi interrete.
Pegasus Bridge en Memorial Pegasus
Refaro de glisilo Airspeed Horsa
**Memorial Pegasus** en Ranville, Normandio estas muzeo kaj monumento dediĉita al la 6-a Aerdivizio (angle *6th Airborne Division*) en la Normandiaj alteriĝoj kaj precipe la kapto de pontoj super kanalo de Caen kaj rivero Orne.

Historio
--------

En 1974 la *Airborne Forces Museum* estis malfermita sur la okcidenta bordo de la kanalo de Caen en Bénouville fare de D-tago Memoriga Komitato (angle *D-Day Commemoration Committee*). Ĝi situis kontraŭ la alteriĝa loko de glisiloj kaj proksime al la Ponto de Bénouville. La muzeo estis malfermita fare de brita generalo Sir Richard Gale kiu estis la divizia komandanto de la 6-a Aerdivizio dum la Normandiaj Alteriĝoj. Pro problemoj kaŭzitaj de la fino de la lukontrakto la muzeo fermiĝis en 1997.

La Ponto de Bénouville estis alinomita Pegasus Bridge la 26-an de junio 1944 pro tio ke ĝi estis la unua celo trafita fare de Aerdiviziaj soldatoj en la Normandia kampanjo. En 1993 la Ponto super la kanalo de Caen estis forigita kaj anstataŭigita per nova strukturo. La ponto estis metita sur grundon proksime al ĝia origina pozicio.

Post la fermo de la unua muzeo, kampanjo estis lanĉita fare de Raymond Triboulet kaj la D-tago Memoriga Komitato por akiri financon kaj trovi ejon por nova muzeo. En 1999 la origina Ponto Pegasus estis aĉetita fare de la Komitato al la francaj aŭtoritatoj por unu Franko por esti fokuso de la nova muzeo.

La nova muzeo *Memorial Pegasus* estis malfermita la 4-an de junio 2000 fare de Karlo, princo de Kimrujo kiu estis Ĉef-Kolonelo de la Paraŝutista regimento.

La 5-an de junio 2004 refaro de la unua glisilo Airspeed Horsa alteriĝinta proksime al la Ponto de Bénouville estis oficiale inaŭgurita. Dum la inaŭguro, la glisilo Horsa estis montrita al la princo de Kimrujo fare de Jim Wallwork, la piloto de la unua glisilo alteriĝinta en junio 1944.

Muzeo
-----

La muzeo elmontras artefaktojn, ekspoziciojn kaj personajn objektojn ligitajn al la 6-a Aerdivizio.

Tri akreojn vasta parko enhavas Ponton Pegasus, refaron de la glisilo Horsa kaj memoraĵojn de la soldatoj kiuj kaptis pontojn super kanalo de Caen kaj rivero Orne.

Bildgalerio
-----------

* PafilojPafiloj
* KomunikilojKomunikiloj
* ĴipoĴipo
* Tanko Centaur Mk IVTanko Centaur Mk IV
* Half-trackHalf-track
* Ponto BaileyPonto Bailey

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Memorial Pegasus Ranville-Benouville Guide Book, English Version.
2. ↑  Ben MacIntyre. "Pegasus Bridge conflict claims a fresh casualty." Times [London, England] 17 Sept. 1997: 7. The Times Digital Archive. Web. 21 Jan. 2013.
3. ↑  Michael Horsnell. "Glider hero returns for royal duty." Times [London, England] 26 Apr. 2004: 10. The Times Digital Archive. Web. 21 Jan. 2013.

Vidu ankaŭ
----------

* Ponto Pegasus
* Dua Mondmilito
* D-tago
* Operaco Overlord

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Memorial Pegasus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Memorial Pegasus en la angla Vikipedio.*
Monobloco dum la karnavalo de Rio (2007)
**Monobloco** estas brazila „karnavala bloko", do stratmuzika bando, kiun en la jaro 2000 fondis Celso Alvim, Mário Moura, Sidon Silva, C.A Ferrari kaj Pedro Luís (membroj de grupo *Pedro Luís e a Parede*) en Rio-de-Ĵanejro. Krom la sambaj ritmoj tipaj por karnavalaj stratobandoj la gruppeo adaptigis ankaŭ aliajn ritmojn tipe brazilajn kiel ekzemple koko, cirando, marŝo, ŝoteo, ĉarmosambon kaj aparte rokmuzikan sambon same kiel funkon. Trans la jaroj la populareco de la grupo kreskis kaj per tio samtempe ankaŭ la populareco de brazilaj muziko kaj karnavalo.

La nomo *Monobloco* simbolas unue la blokon, kiu ekestis per lernprojekto kaj aliaflanke la profesian bandon *Monobloco Show*, kiu per spektakloprogramo vojaĝas en kaj ekster Brazilo. *Monobloco Show* vojaĝis en 2007, 2008 kaj 2009 tra Britujo kaj ankaŭ koncertis en Portugalujo, Danujo, Aŭstralio kaj Nov-Zelando.

Publikaĵoj
----------

* 2002: CD *Monobloco*
* 2007: CD und DVD, *Monobloco Ao Vivo* koncertregistraĵo el 2006
* 2010: CD und DVD, *10*, publikigata al la 10-jara jubileo en 2010.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo Arkivigite je 2006-04-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Hejmpaĝo
La **4-a simfonio** en d-minoro op. 120 estis komponita de Robert Schumann en 1841, tamen publikigita nur post ampleksa prilaborado en 1851. Laŭ kronologia vidpunkto temas pri la 2-a simfonio de Schumann, la nun kiel 2-a kaj 3-a simfonioj konataj verkoj ekestis pli malfrue.

Pri la muziko
-------------

La versio publikigita en 1851 havis kvar movimentojn, kiuj sekvas unu post la alia sen paŭzo ("attacca"):

1. *Ziemlich langsam – Lebhaft*
2. *Romanze: Ziemlich langsam*
3. *Scherzo: Lebhaft*
4. *Etwas zurückhaltend – Langsam – Lebhaft – Presto*

  

La praversio el 1841 portis jenajn kvar (italajn) movimentnomojn:

1. *Andante con moto – Allegro di molto*
2. *Romanza: Andante*
3. *Scherzo: Presto*
4. *Largo – Finale: Allegro vivace*

La ensemblo de la verko postulas du flutojn, du hobojojn, du klarnetojn, du fagotojn; kvar kornojn, du trumpetojn, tri trombonojn; timbalojn kaj kvinvoĉan arĉorkestron.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 4-a simfonio (Schumann): Liberaj muziknotoj por elŝuti de International Music Score Library Project.
Konrad Zuse (1992)
**Konrad ZUSE** [**kon**rat **cu**ze] (naskiĝis la 22-an de junio 1910 en Berlino, mortis la 18-an de decembro 1995 en Hünfeld) estis germana inĝeniero kaj komputilpioniro. Li estis la kreinto de la unua funkcianta komputilo.

Vivo
----

Naskita en Berlino, li studis ĉe la Teknika Universitato unue maŝinkonstruadon, poste arkitekturon kaj finfine konstrufakan inĝenieron.

Por simpligi sian enuigan laboron kiel specialisto pri statiko ĉe Henschel, fabriko de aviadiloj, li konstruis en 1938 la unuan komputilon Z1. Ĝi legis ordonojn el trukartoj. Ĝi uzis mekanikajn partojn, kiuj ne sufiĉe precize funkciis. Du jarojn poste li plibonigis la maŝinon per uzo de telefonaj relajsoj, nomis la novan aparaton Z2, kaj fondis la entreprenon Zuse Apparatebau.

Zuse Z1 en Germana teknika muzeo Berlino
En 1941 Zuse konstruis la unuan funkciantan komputilon en la mondo, la Z3, kiun li vere povis programi. Dum la dua mondmilito Zuse kreis Plankalkül, la unuan universalan programlingvon. Pro la milito li ne povis kontakti komputikistojn el Usono aŭ Anglujo.

La Berlina entrepreno de Zuse detruiĝis per bombo en 1945, sed ili savis la preskaŭ pretan Z4.
Ankaŭ en 1945 li edziĝis kun Gisela Brandes en Berlino. La plej aĝa inter kvin infanoj, Horst Zuse, estas hodiaŭ profesoro pri informadiko.
Post la milito li fondis en la jaro 1949 la entreprenon Zuse KG, kiun li forlasis en 1964. La firmao Siemens transprenis la Zuse KG finfine en 1967.
Pseŭdonime Kuno See li verkis kiel pentristo kiam li estis pensiita. Li pentris portretojn de famaj kunuloj kaj abstraktajn pentraĵojn.

Honorigoj
---------

Zuse ricevis ok honorajn doktortitolojn kaj du honorajn profesortitolojn. Laŭ li oni nomis du medalojn, unu de la "Gesellschaft für Informatik" (societo por informadiko) kaj unu de la "Zentralverband des deutschen Baugewerbes" (centra asocio de la germana konstrufako). Li ricevis la Wilhelm-Leuschner-medalon, la Werner-von-Siemens-ringon kaj la germanan merit-ordenon (Bundesverdienstkreuz).

Tezo
----

Konrad Zuse evoluigis la tezon, ke la universo estas komputilo (Rechnender Raum).

Verkoj
------

* *Rechnender Raum*. Friedrich Vieweg u. Sohn, Wiesbaden, 1969. ISBN 3-528-09609-8
* *Der Computer – Mein Lebenswerk*. Springer, Berlin 1993. ISBN 3-540-56292-3

Eksteraj ligiloj
----------------

* Konrad Zuse en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Konrad Zuse en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Konrad Zuse Internet Archive
* Zuse's thesis of digital physics and the computable universe


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 244924
* GND: 118637436
* LCCN: n84801928
* VIAF: 71477130
* ISNI: 0000 0001 1069 9749
* LIBRIS: 287436
* SUDOC: 033114277
* BNF: 12401350r
* BIBSYS: 90072759
* NKC: kup20020000115065
 |
**Chamartín** [ĉamarTIN] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. La nomo de la loko devenas el Echamartín (dokumentita tiel en 1247) el eŭska "aita" (patro) kaj Martín (Marteno) kiel nomo de reloĝanto. Tiu radik-prefikso "ĉa" aperas ankaŭ ĉe Chaherrero (Avilo), Robledo de Chavela (Madrido), Chagarcía Medianero (Salamanko) ktp.

Chamartín en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.
Bovoporko ("verraco" [beRAko]) de Chamartín.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 15,45 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 68 loĝantojn. Ĝi perdis 230 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj.

Ĝi limas kun Solana de Rioalmar, Grandes y San Martín, Brabos, Cillán, Gallegos de Altamiros kaj Narrillos del Rebollar.

Historio
--------

Proksime estas arkeologia kuŝeja koresponda al kastruma setlejo de keltaj praloĝantoj de popolo vetonoj nome Castro de La Mesa de Miranda, de kie devenas la granita skulptaĵo de porkobovo ("verraco" [beRAko]), nune en la urba kerno, kaj kiu aperas en la blazono, kiel simbolo de la prapasinteco. Tiu kastrumo konsistas el tri diversaj sektoroj (ne samtempaj) de murego 2 832 m longa kaj 5 m averaĝe larĝa, konstruita per grandeaj ŝtonblokoj kaj enhavas turojn. Aparte estas nekropolo (fakte invadita de posta sektoro de la murego) kun pli ol du mil tomboj de bruligitaj korpoj kaj gravaj tombenhavoj, el kiuj plej gravaj estis markitaj de vertikalaj ŝtonoj.

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Bildaro
-------

* Ciklopa murego.Ciklopa murego.
* Tomboŝtono.Tomboŝtono.
* Glavo kaj glavingo el tombo. Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio.Glavo kaj glavingo el tombo. Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio.
* Kastrumo Mesa de Miranda.Kastrumo Mesa de Miranda.

Vidu ankaŭ
----------

* Chamartín (apartigilo)
* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761996
* LCCN: no2006100014
* VIAF: 146950518
 |
**Helpa episkopo** estas, en la Katolika Eklezio, kaj en tiu de Prakatolika Eklezio kaj en la Eklezio de Anglio kroma episkopo asignita kiel helpo al dioceza episkopo malebligita plenumi siajn taskojn aŭ pro troa etendiĝo de la dioceza teritorio.

Laŭ la katolika kanona juro, al ĉiu episkopo devas esti asignita aparta diocezo, kaj do ankaŭ al helpa episkopo estas asignita titulara episkopujo, nome diocezo kiu ne plu ekzistas.

Pasinte la helpaj episkopoj estis nomataj ankaŭ "sufraganaj" episkopoj, tamen sen rilato al koncepto pri sufragana diocezo.

Vidpunkte de la sakramento, ili estas veraj episkopoj kaj povas konfekcii ĉiujn sakramentojn, kompreneble laŭforme de la kanona juro.

Al ili apartenas, kiel al aliaj episkopoj, la titolo de "Ekscelenco tre respektinda".
Iuj diocezoj bezonas diversajn helpajn episkopojn.

Historio
--------

La unuaj nur titularaj episkopoj naskiĝis kun la kontraŭkristanaj persekutoj: kiam la dioceza episkopo, persekutita, estis devigita forfuĝi aŭ ekzilita, laŭ kutimo de la alia eklezio al li estis rekonata la digneco episkopa kun la titolo de episkopo "titulara": la sama esprimo estis konservita ankaŭ por la posteuloj, kiuj, multaj, fariĝis helpaj episkopoj de diocezoj havantaj regularan episkopon.

Fontoj
------

* Katolikaj enciklopedioj:
	+ Enciclopedia\_Cattolica
	+ Cathopedia:Voci\_indispensabili
	+ Catholic\_Encyclopedia.

Notoj
-----

1. ↑   Motu Proprio de Paŭlo la 6-a

Vidu ankaŭ
----------

* Episkopo
* Diocezo
* Titulara episkopo

* Kategorio Helpa episkopo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Rekonstrua bildo de la suntemplo Njuserre.
**Abu Gurab** (konata ankaŭ kiel Abu Gurab, Abu Ghurab, Abu Gurob kaj Abu Jirab) estas a antikvegipta suntemplo konstruita de la popolo de Antikva Egiptio. Ĝi estis elfosita fare de egiptologoj inter 1898 kaj 1901, ĉefe fare de Ludwig Borchardt je la konto de la Berlina Muzeo kaj lokas ĉe la urbo Memfiso. Ĝi estis konstruita honore al la suna dio Reo.

La templo estis konstruita laŭ ordonoj de Njuserre Ini, nome sesa reĝo de la kvina dinastio de Egipto. Oni ne konas la ĝustajn datojn de lia regnado. Oni ĉirkaŭkalkulas, ke li surtroniĝis inter 2450 a.K. kaj 2430 a.K.. Li estas konata ankaxu pro konstruo de piramido kaj funebrejo ĉe Abu Sir. Abu Gorab estis probable konstruita malfrue de la regno de Niuserre, post la 2420 a.K.. La templo estis konstruita nur cele honori Ra, kaj ne estis uzata kiel entombigejo.

Koordinatoj: 29° 55′ N 31° 14′ O﻿ / ﻿29.917 °N, 31.233 °O﻿ / 29.917; 31.233 (mapo)

* Kategorio Abu Gorab en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Memsignifanta vorto** (aŭ **aŭtologia vorto**) estas vorto, kiu signifas econ, kiun ĝi ankaŭ signifas (ekz. la vorto „eta" estas eta, „substantivo" estas substantivo, "Esperanta" estas Esperanta, „kvarsilabla" hava kvar silabojn, „vorto" estas vorto). Male, **malmemsignifanta vorto** (aŭ **heterologia vorto**) signifas la malon de eco, kiun ĝi signifas (ekz. „mallongega" ne estas mallongega, „unusilaba" havas kvin silabojn).

Malsimile al pli ĝeneralaj konceptoj de aŭtologio kaj memsignifo, ĉi tiu partikulara distingo inter „memsignifantaj" kaj „malmemsignifantaj vortoj" estas neordinara en lingvistiko por priskribi lingvistikajn fenomenojn aŭ klasojn de vortoj, sed estas akurata en logiko kaj filozofio, en kiu ĝi unue prezentiĝis de Kurt Grelling kaj Leonard Nelson por priskribi semantikan paradokson, poste nomita Paradokso de Grelling–Nelson.[1]

Unu fonto de memsignifantaj vortoj estas ostensiva difino: la referenco al klaso de vorte ekzemple de klasano, kiel ĝi estus de sinekdoĥo: kiel dia lekto, oksimoro, graŭ, urbodomo, ktp.
Stato de vorto, kiel memsignifanta eble ŝanĝas dum la pasado de tempo. Ekzemple, la vorto, el kiu deveniĝis *neologismo,* unue estas memsignifanta vortoj sed ne plu estas; simile, *protologism* (vorto en la angla inventita lastatempe de literatura teoriisto Mikhail Epstein) eble aŭ ne perdos staton de memsignifeco laŭ tio, ĉu ĝi gajnas pli vastan uzon.

Referencoj
----------

1. ↑  Grelling kaj Nelson uzis ĉi tiun difinon, kiam ili unue eldonis sian paradokson en 1908: „*φ(M)* estu la vorto, kiu signifas la econ difinante *M*. Ĉi tiu vorto estas ĉu elemento de *M* aŭ ne. En la unua okazo, ni nomos ĝin ‚memsignifanta’, en la dua ‚malmemsignifanta’." (Peckhaus 1995, p. 269). Pli frua versio de la paradokso de Grelling prezentiĝis de Nelson en letero al Gerhard Hessenberg en 1907 Majo 28, en kiu „malmemsignifanta" ne jam uziĝas kaj „memsignifanta vortoj" difiniĝis kiel „vortoj, kiuj subfalas al la konceptoj signifataj de ili" (Peckhaus 1995, p. 277)
**Lipót Aschner** [aŝner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Aschner Lipót** estis hungara negocisto, fabrikestro, mecenato.

Lipót Aschner  naskiĝis la 27-an de januaro 1872 en Hungara reĝlando en Assakürt (nuntempa Nové Sady en Slovakio). Li mortis la 18-an de januaro 1952 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lipót Aschner devenis el juda familio. Li frue estis komercisto. En 1896 li venis al Budapeŝto kaj li eklaboris en fabriko. Paŝo post paŝo li havis pli altajn postenojn, fine li establis propran fabrikon "Tungsram" produktanta elektrajn lampojn. Tie laboris ekzemple Imre Bródy, Pál Selényi, Zoltán Bay, Károly Simonyi, Tivadar Millner, Ernő Winter. En 1936 Tungsram produktis 20 milionojn da lampojn. Aschner donacis monojn por edukado, sportoj, tiam sendependa urbo Újpest. En 1944 Gestapo portis lin al Mauthausen, sed Tungsram kontraŭ mono liberigis lin kaj li pluvivis en Ĝenevo. En 1947 li hejmenvenis pro garantio de Sovetunio kaj spite la ŝtatiĝon de la fabriko li estis direktoro (ne posedanto!).

Memorigiloj
-----------

* memortabuloj en Budapeŝto
* premioj kaj fondaĵo Aschner Lipót
* placo en Újpest
* reliefo en stadiono en Újpest

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Memortabulo pri Lipót Aschner
Memortabulo pri Lipót Aschner

* Kategorio Lipót Aschner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 533364
* LCCN: nb2012007359
* VIAF: 232994033
* ISNI: 0000 0003 6750 9939
 |
La **Deklaracio de la rajtoj de infanoj** estis aprobita la 20-an de Novembro 1959 unuanime fare de la 78 ŝtatoj membroj kiuj tiam komponis la Organizaĵon de Unuiĝintaj Nacioj.​

Ĝi estas bazata siavice sur la Deklaracio de Ĝenevo pri la rajtoj de infanoj, de 1924, kaj rikoltas 10 principojn. Post tiu deklaracio, en 1989 oni subskribis la Konvencion pri la rajtoj de infanoj, kun 54 artikoloj. Krom la etendon, la ĉefaj diferencoj inter ambaŭ estas ke la plenumo de konvencio estas deviga kaj, aliflanke, tiu de 1989 ŝanĝas la fokuson konsiderante geinfanojn kiel subjektoj de protekto kaj ne nur kiel objektoj de protekto.

La teksto de la dokumento, publikigita de Save the Children en Ĝenevo la 23an de Februaro 1923, estas la jena:

1. La infano devas ricevi la necesajn rimedojn por sia normala disvolvigo, kaj materia kaj spirita.

2. La infano malsata devas esti nutrata, la infano malsana devas esti mamnutrita, la infano malprogresa devas esti helpita, la infano deliktema devas esti rekuperata kaj la orfo kaj la abandonita infano devas esti protektita kaj helpita.

3. La infano devas esti la unua kiu ricevi konsolon en momentoj de angoro.

4. La infano devas esti en kondiĉoj vivteni sin kaj decas esti protektita kontraŭ ĉiu maniero ekspluati.

5. La infano devas esti edukita en la scio ke ties talento devas esti dediĉita al servo de ties proksimuloj.

Notoj
-----

1. ↑   Humanium. «Declaración de los Derechos del Niño, 1959». Konsultita la 15an de Majo 2021.

* Kategorio Deklaracio de la rajtoj de infanoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 725109
 |
Carles Puigdemont parolas en la parlamento de Katalunio la 10-an de oktobro 2017
La **Deklaro de Sendependeco de** Katalunio estas politika teksto en kiu oni deklaras la starigon de la Kataluna Respubliko, kiel suverena kaj sendependa ŝtato, de rajto, demokratia kaj socia. La deklaro ankaŭ disponas la aplikon de la "Llei de transitorietat jurídica i fundacional de la república" (Leĝo de juridika ŝanĝeco kaj fondeco de la Respubliko) kaj la komencon de la konstitucianta procezo, demokratia, de civitana bazo, transversa, partoprena kaj liganta. La dokumento estis subskribita de la sendependisma plimulto de la Parlamento de Katalunio la 10an de oktobro 2017, post kiam la «Jes» al la sendependeco gajnis en la referendumo de memdispono farita la 1an de la sama monato.

Carles Puigdemont anoncis senprokraste ke la deklaro restis ĉesigita, momente, por malfermi periodon de intertraktado kun la registaro de Hispanio.

La hispana registaro postule demandis al Carles Puigdemont ĉu li deklaris aŭ ne la sendependecon de Katalunio. Dume Carles Puigdemont insistis pri la postulo de intertraktado, dum la hispana registaro petis kunvokon de balotado en Katalunio.

Referencoj
----------

1. ↑   ««Constituïm la República catalana com a estat independent»: la declaració signada per JxSí i la CUP». *Nació Digital*, 10-10-2017 [Konsulto: 10a de oktobro 2017].
2. ↑  El discurs de Carles Puigdemont sobre la declaració d’independència de Catalunya». Vilaweb, 10-10-2017. [Konsulto: 10a de oktobro 2017].
3. ↑  DOCUMENT La declaració d'independència que signen els diputats». Nació Digital, 10-10-2017. [Konsulto: 10a de oktobro 2017].
4. ↑  Pi, Jaume «Puigdemont suspende los efectos de la independencia para contribuir al diálogo» (en castellà). *La Vanguardia*, 10-10-2017 [Konsulto: 10a de oktobro 2017].

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Deklaro de Sendependeco de Katalunio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Deklaro de Sendependeco de Katalunio katalune
* Official Statement by the President on the political situation in Catalonia Arkivigite je 2017-10-16 per la retarkivo Wayback Machine angle
**Jamburga minejo** estas la naftogasokondensata minejo kiu situas en Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto (Tjumena provinco, Rusio), 120 km nord-okcidente de la vilaĝo Tazovskij kaj estas parto de la Okcidentsiberia naftogasa provinco. Ĝi estis malkovrita en 1969 (gaso), 1990 (nafto) kaj ekspluatata ekde 1986 (gasokondensato), 1987 (gaso).

Geologio
--------

La minejo estas ligita al la samnoma asimetria duonfermita strukturo kiu etendiĝas nord-okcidente. Produktohavaj estas la cenomanianaj (supra kretaceo) kaj malsuprekretaceaj (novkomiaj) sedimentaĵoj. Laŭ tegmento de la cenomanianaj sedimentaĵoj la minejo aspektas kiel muroforma strukturo, kiu etendiĝas nord-oriente kaj konsistas el la centra, la plej levita Jamburga tereno, Anerjaĥa tereno (la norda parto) kaj Ĥarvuta tereno (la sud-okcidenta parto).

La produktohavaj sedimentaĵoj de cenomaniano (alterne kuŝantaj grejsoj, aleŭrolitoj kaj argiloj) kuŝas je la fundo 1000-1211 m. Litologie la tavolaro estas grave dispartigita, la tavoloj-kolektujoj estas nehomogenaj laŭ areo kaj sekco. La efika gasohava dikeco ene de la Jamburga areo estas 175 m, poreco 27-33%, penetrebleco 0,01-2,2 mkm². La kuŝejo estas granda 175 x 50 km, alta je 213 m kaj estas volba, masiva.

La gasakva kontakto estas registrita je la absoluta marko -1158 m (la Ĥarvuta tereno), -1176 (la Anerjaĥa tereno). Konsisto de la gaso: metano 98,6%, homologoj de metano ĝis 0,07%, azoto 1,14%, karbonduoksido 0,19%. La komenca gaskapacito estis 5,4 trilionoj da kubaj metroj, ĝis 2002 pli ol 40% jam estis elminigitaj.

En la malsuprekretaceaj sedimentaĵoj estas trovitaj 15 produktohavaj horizontoj je la fundo 2500-3350 m, en kiuj estas registritaj 23 gasokondensataj kuŝejoj. La produktohavaj horizontoj estas plejparte la alterne kuŝantaj tavoloj de grejsoj, aleŭrolitoj kaj argiloj. La kuŝejoj estas plejparte litologiaj kaj lensoformaj. Efika dikeco estas 1,2-11,1 m, poreco 15,6-17,7%, la komenca tavolpremo 23,5-34,4 MPa. Konsisto de la gaso: metano 89-90%, etano 4,5-4,9%, propano 2,1-2,2%, butanoj 1-1,1%, pentano kaj superaj hidrokarbonoj 2,7-2,9%, azoto 0,36-0,55%, karbonduoksido 0,17-0,42%. Enhavo de la gasokondensato en tavolgaso estas 107-126 gramoj/m³.

En 2002 la komenca gaskapacito estis taksita je 4184,5 miliardoj da kubaj metroj, la suma elminigado atingis 2331,4 miliardoj da kubaj metroj.

Ekspluatado
-----------

Unue oni planis konstrui apude urbon Jamburgo, sed poste rezignis je tiu ideo, kio ebligis ŝpari monon kaj fortojn. Ekde tiu tempo la minejon ekspluatis sole deĵorskipoj, loĝantaj en provizora vilaĝo apude.

Literaturo
----------

* Старосельский, В. И..  [2004] Р. И. Вяхирев: *Ямбургское месторождение // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 522. ISBN 5-85270-327-3.

Referencoj
----------

1. ↑   (1999) Ю. И. Переплеткин: *В пламени жизни: Книга воспоминаний о Борисе Евдокимовиче Щербине* (ruse), p. 43. ISBN = 5930200351.
En lineara algebro, familio de vektoroj el vektora spaco estas **lineare sendependa**, se neniu el ili povas esti skribata kiel lineara kombinaĵo de *finie* multaj aliaj vektoroj.

Ekzemple, en la tri-dimensia Eŭklida spaco **R**3, la tri vektoroj (1, 0, 0), (0, 1, 0) kaj (0, 0, 1) estas lineare sendependaj, dum (2, −1, 1), (1, 0, 1) kaj (3, −1, 2) ne estas tiaj. (La tria vektoro estas la sumo de la unuaj du.)

Vektoroj, kiuj ne estas lineare sendependaj, nomiĝas **lineare dependaj**.

Difino
------

Estu **v**1, **v**2, ... **v***n* vektoroj. Ili nomiĝas *lineare dependaj*, se ekzistas nombroj *a*1, *a*2, ... *a**n*, ne ĉiuj egalaj al nulo, tiel ke:

{\displaystyle a\_{1}\mathbf {v} \_{1}+a\_{2}\mathbf {v} \_{2}+\cdots +a\_{n}\mathbf {v} \_{n}=\mathbf {0} .}
(Noto: La nulo dekstre estas la nula vektoro, ne la nombro nulo.)

Se tiaj nombroj ne ekzistas, tiam la vektoroj nomiĝas *lineare sendependaj*.

Tiu ĉi kondiĉo povas esti reformulata kiel sekvas: Se *a*1, *a*2, ... *a**n* estas nombroj tiaj ke

{\displaystyle a\_{1}\mathbf {v} \_{1}+a\_{2}\mathbf {v} \_{2}+\cdots +a\_{n}\mathbf {v} \_{n}=\mathbf {0} ,}
tiam *a**m* = 0 por *m* = 1, 2, ... *n*.

  

Pli ĝenerale, estu *V* vektora spaco super korpo *K*, kaj estu {**v***m*}*m*∈*M* familio de elementoj de *V*. La familio estas *lineare dependa* super *K*, se tie ekzistas familio {*a**j*}*j*∈*J* de nenulaj eroj de *K* tia ke

{\displaystyle \sum \_{j\in J}a\_{j}\mathbf {v} \_{j}=\mathbf {0} \,}
kie la indeksa aro *J* estas nemalplena, finia subaro de *M*.

Aro *X* de elementoj de *V* estas *lineare sendependa*, se la respektiva familio {**x**}**x**∈*X* estas lineare sendependa.

---

La koncepto de lineara sendependeco estas grava, ĉar aro de vektoroj, kiuj estas lineare sendependaj kaj generas la vektoran spacon, formas bazon de la vektora spaco.

Vidu ankaŭ
----------

* Lineara
* Vikipedio:Projekto matematiko/Lineara sendependeco

Eksteraj ligiloj
----------------

* Broŝuro "Fundamentoj de lineara algebro" (pdf-dosiero, 27 p.)
**Lipót Sátori** [ŝAtori], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sátori Lipót** estis hungara afiŝisto, ilustristo. Lia familia nomvarianto estis *Sátory* [ŝAtori], lia origina familia nomo estis *Schneider* [ŝnejder].

Lipót Sátori  naskiĝis en 1899, li mortis en 1943.

Biografio
---------

Lipót Sátori devenis el juda familio. Li studis en Tutlanda Reĝa Industriarta Lernejo. Li specialiĝis pri la kinejaj afiŝoj (ekde 1917), pli malofte li kreis propagandajn afiŝojn dum la 1-a mondmilito kaj Hungara Sovetrespubliko. En 1918 li establis komunan atelieron kune mun Imre Földes, ilia komuna subskribo estis *földeSSátori*. En 1921 Földes translokiĝis al Temeŝvaro, tial Sátori laboris sola aŭ kun iu alia. Li kreis pli malofte ankaŭ libroilustraĵojn.

Elektitaj filmafiŝoj
--------------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Elektitaj reklamafiŝoj
----------------------

* 
*

Fontoj
------

* anglalingva biografio Arkivigite je 2019-01-22 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Lipót Sátori en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 630226
 |
emblemo de IFER (de 1986)
La **Internaciaj Foiraj Esperantistaj Renkontiĝoj** (IFER) estis internaciaj kunvenoj de esperantistoj, kiuj en la 1980-aj jaroj okazis ĉiuprintempe en Lepsiko (Orienta Germanio), paralele al la lepsika librofoiro. Kutime envojaĝo de eksterlandanoj el Okcidenta Eŭropo en la teritorion de la komunisma ŝtato GDR estis malfaciligita per multaj formalaĵoj kaj ŝtataj limigoj. Se ŝtatanoj de GDR sendis privatan invitilon al okcidentano, ili riskis esti punataj pro tio per malfacilaĵoj lernejaj, studaj kaj profesiaj, kaj al kutimaj renkontiĝoj de la Esperanto-Asocio de GDR, kiu agis sub kontrolo de la ŝtate influata Kulturligo de GDR, oficialaj invitoj de okcidentaj esperantistoj estis neimageblaj. 

artikolo pri la aranĝo de 1986 fare de okcidentgermana lernejano (el GEJ-Gazeto 6 1986)
Escepto de tiu strikta ŝtata kontrolo montriĝis la internacia komerca foiro ĉiumarte en Lepsiko: En la foiraj tagoj, alvojaĝo de okcidentanoj al Lepsiko estis ŝtate tolerata, kaj oni ne sukcesis plej detale kontroli, kiujn komercajn profesiajn legitimojn havis la okcidentanoj kiuj petis vizon por vojaĝo dum la foiraj tagoj. 

La distrikta komitato Lepsiko de Kulturligo de GDR kaj ties organiza motoro Joachim Schulze uzis tiun "malfortan punkton de la ŝtata kontrolo", por dum kelkaj jaroj organizi Esperanto-renkontiĝojn ekzakte dum la foiraj tagoj en Lepsiko, kaj en tiuj eventoj sukcesis partopreni esperantistoj el Okcidenta Germanio samkiel el aliaj landoj de la "Okcidenta Bloko".
**Béla Jánszky** [jAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jánszky Béla** estis hungara arkitekto.

Béla Jánszky naskiĝis la 19-an de julio 1884 en Ózd, li mortis la 20-an de novembro 1945 en Budapeŝto.

Preĝejo de Zebegény fare de Béla Jánszky kaj Károly Kós

Biografio
---------

Béla Jánszky akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1906. Lia ĉefinstruisto estis Frigyes Schulek. Jam pli frue en 1905 li studvojaĝis al Transilvanio, baldaŭ al Skandinavio kaj Germanio (1907), Londono kaj Parizo (1908), Rusio (1912). Komence li projektis ekspoziciajn pavilonojn kaj li laboris en oficejo de József Fischer (1873). En 1912 li estis unu el la fondintoj de la Artistkolonio (Kecskemét), kie li projektis la necesajn domojn, poste li gvidis la rekonstruojn en Kecskemét depost la tertremo. Ekde tiam li ofte laboris kun Tibor Szivessy.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj (individue)
------------------------------------------

* katolika kirko en Zebegény (escepte kunarkitekto, 1908–1909)
* vilao "Dirner" (1932–1933)
* loĝdomoj en Budapeŝto (1939–1941)
* sidejo en Budapeŝto (1942)

Elektitaj planitaj konstruaĵoj kun Szivessy
-------------------------------------------

* lernejo en Kecskemét (1911)
* vilao de Emília Márkus (1912)
* lernejo en Pestszentlőrinc (1926–1927)

Lia ĉefa artikolo
-----------------

* *A magyar formatörekvések története építészetünkben* (1929)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo J, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

* LoĝdomoLoĝdomo
* LoĝdomoLoĝdomo
* Sidejo (1911)Sidejo (1911)

* Kategorio Béla Jánszky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 687682
* GND: 1079043004
* VIAF: 121460099
* ISNI: 0000 0000 7931 8409
 |
**Sándor Zsarnóczai** [ŝAndor ĵarnOcai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zsarnóczai Sándor** estis hungara redaktoro, altlerneja instruisto.

Sándor Zsarnóczai naskiĝis la 28-an de aprilo 1928 en Vác, li mortis la 13-an de aŭgusto 2002 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Zsarnóczai estis laboristo ekde la aĝo 14, sed vespere li frekventis gimnazion. Li akiris samtempe agronomian kaj ekonomian diplomojn. Li apartenis al la politika movado "lumaj ventoj", la komenciĝanta socialismo serĉis junulojn, kiuj ne ligiĝis al la malnova burĝa sistemo. Tiuj junuloj akiris rapidan karieron. Li estis katedrestro pri marksismo-leninismo en la Veterinara Universitato de Budapeŝto inter 1970 kaj 1990. Li estis ankaŭ ĉefredaktoro de ekonomia revuo inter 1973-1986, sed poste li redaktis ĝin ĝis 1992. Li kandidatiĝis (1982) kaj doktoriĝis (1994) antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis 2 medalojn en 1980 kaj 1986.

Elektitaj libroj
----------------

* *Tanulmányok a mai faluról* (1964)
* *A mezőgazdaság termelési viszonyainak átalakulása és fejlődése* (1981)

Elektitaj artikoloj
-------------------

* *SME vállalkozások banki finanszírozása a regionális fejlesztés serkentésére* (2012)
* *Characters of vertically integrated cooperatives and their retail activities in Denmark* (2013)

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva aprezo

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 716350
 |
**Galindo y Perahuy** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo La Armuña. *Galindo y Perahuy* estas tradukebla al *Galindo kaj Perahuy*, du personaj nomoj.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj El Encinar, Escobos, Galindo y Perahuy, La Rad, Miranda de Pericalvo, San Benito de la Valmuza, Campo Charro, Pericalvo kaj Torre de Martín Pascual, krom la senhomejoj Santo Tomé de Colledo kaj San Justo de Valmuza, okupas totalan areon de 44,14 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 703 loĝantojn. Ĝi akiris ĉirkaŭ 500 loĝantojn ekde la 1990-aj jaroj pro la migrado el ruraj zonoj al urboj kaj ĝia proksimeco al la provinca ĉefurbo. 

Limas kun loĝlokoj Rollán, Carrascal de Barregas (eksklavo), Parada de Arriba, Barbadillo, Doñinos de Salamanca kaj Calzada de Don Diego. Ĝi distas 20 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Estas restaĵoj de Prahistorio kaj de vetonoj, sed la setlejoj mem fondiĝis en la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753160
 |