recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Acquarossa** estas komunumo de la Komunumaro Acquarossa kaj la Distrikto Blenio en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 1816 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Acquarossa situas en la centro de la Valo de Blenio, proksimume 20 kilometrojn sude de Belinzono. La komunumo konistas el la vilaĝoj Acquarossa, Altaniga, Castro, Comprovasco, Corzoneso, Cumiasca, Dongio, Largario, Leontica, Lottigna, Marolta, Ponto Valentino kaj Prugiasco. 

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 61,59 km², de kiuj 56,2% estas kovritaj de arbaro, 21,3% servas por agrikulturo kaj 3,5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Acquarossa limas en nordo al Blenio, en oriento kaj sudo al Serravalle, kaj en sudokcidento al Sobrio, kaj en okcidento al Faido.

Trafiko
-------

Tra Acquarossa pasas la kantona ĉefvojo n-ro 416 de Biasca trans la Lukomagno-Pasejo al Disentis. Pere de poŝtaŭtolinio laŭlonge de la kantona ĉefvojo la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Lottigna datiĝas el la jaro 1201 kiel *Lotingnia*. Ĝis komenco de 2004 Acquarossa estis frakcio de la komunumo Lottigna. Kun efiko de la 4-a de aprilo 2004 la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj de la Komunumaro Acquarossa, tio estis Castro, Corzoneso, Dongio, Largario, Leontica, Lottigna, Marolta, Ponto Valentino kaj Prugiasco estis kunigitaj al la nova komunumo Acquarossa.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumaro Acquarossa

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Sonia Fiorini*: *Lottigna* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-10-15)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Acquarossa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Acquarossa

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Acquarossa** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Blenio |
| --- |
|  **Komunumaro Acquarossa:** **Acquarossa** **Komunumaro Malvaglia:** **Serravalle** **Komunumaro Olivone:** **Blenio** |  |

 |
Flago de Turkmena Soveta Socialisma Respubliko.

La **Turkmena Soveta Socialisma Respubliko**, mallonge **SSR de Turkmenio** (en la turkmena: Түркменистан Совет Социалистик Республикасы *Türkmenistan Sowet Sotsialistik Respublikasy* ) estis la nomo de la nuna Turkmenio kiam ĝi estis unu el la 15 respublikoj de Sovetunio.

Historio
--------

Post la Rusa Revolucio de 1917, Aŝgabato konvertiĝis je bazo de la kontraŭ-bolŝevika agado, pro tio ĝi estis atakata de la sovetoj de Taŝkento. La britaj trupoj okupis Aŝgabaton kaj la sudon de Turkmenio ĝis 1919, kaj post la brita rejdo, Turkmenio fariĝis la *turkmena oblasto* de la *ASSR de Turkestano* ene de la Rusa Soveta Federacia Socialisma Respubliko la 7-an de aŭgusto 1921. La 13-an de majo 1925, Turkmenio disiĝis de Rusio kaj fariĝis *SSR de Turkmenio* ene de Sovetunio. En tiu ĉi epoko oni fiksis la modernajn landlimojn de la nuna Turkmenio. Ĝi ŝanĝis sian nomon al *Respubliko Turkmenio* la 27-an de oktobro 1991 kaj proklamis la sendependecon la 26-an de decembro 1991.

Koordinatoj: 37° 58′ N 58° 20′ O﻿ / ﻿37.967 °N, 58.333 °O﻿ / 37.967; 58.333 (mapo)

* Kategorio Turkmena Soveta Socialisma Respubliko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Evento de Tungusko
La **Evento de Tungusko** estas katastrofo okazinta la 30-an de junio 1908 en Siberio, proksime de rivero Ŝtona Tungusko. Ĝiaj naturo kaj kaŭzoj estas neklarigitaj, sed plej verŝajne temas pri kometo. Tion pruvis en 2009 esplora teamo de la Universitato Cornell, surbaze de analogo de atmosfera efiko de gasellasoj de kosmopramo. Unu tagon post lanĉo de kosmopramo kaj post la katastrofo aperis brilaj, perlamot-koloraj t.n. lumantaj nuboj en distanco de kelkmiloj da kilometroj (super Grand-Britio, en 5000 km) , sur la nokta ĉielo. Tiuj naturaj estaĵoj estiĝas per glaciaĵeroj, en ekstremaj altoj (97 km, mezosfero) kaj malvarmo (-117 Co).

Laŭ Vilhelm G. Fast la surcentro de la katastrofo, kiu okazis en alto inter 5 kaj 14 kilometroj, estis ĉe 60° 53'09" N / 101° 53' 40" E. Registraĵoj sismaj kaj barometraj indikas, ke la evento okazis je 0.14 UT (loka tempo: 7.14).

Supozeble tiutempe neniuj homoj estis tiuloke. Atestantoj observis el distanco de plurdek kilometroj kaj raportis pri unu aŭ pluraj eksplodoj kaj lumbrilo. La plej proksima setlejo estis *Vanavara*, distanca je 65 km; tie pordoj kaj fenestroj estis dispremitaj. Vojaĝantoj en la Trasiberia Fervojo, pasanta en distanco de 500 km, raportis pri fajrobrilo kaj bruo.

Nur en 1927 okazis ekspedicio al la katastrofejo, sub gvido de Leonid A. Kulik. Ĝi raportis, ke arboj estis faligitaj en cirklo de 30-km-a radiuso. Oni supozis falon de meteorito kaj fosis por trovi ĝiajn restaĵojn, sed trovis nenion.

Laŭ taksoj la forto de la eksplodo ekvivalentis al almenaŭ 10 megatunoj da TNT, eble pli.

Pro la neklareco de la kaŭzo oni proponis sufiĉe ekzotikajn teoriojn, ekzemple pri nigra truo aŭ pri sekrete konstruita atombombo.

Vidu ankaŭ
----------

* lago Ĉeko

* Kategorio Evento de Tungusko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* A.E.Zlobin, Tungusko PDC-2007
* Tungusko 1908 Arkivigite je 2008-07-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Astrobiology, V.4, N.3, 2004, 391-399
* Подкаменная Тунгуска, 1908 год. "Тунгусский метеорит". "Климат, лёд, вода, ландшафты" Arkivigite je 2012-06-13 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 40365
* GND: 4384592-7
* LCCN: sh85138635
* SUDOC: 050843133
* BNF: 13557085c
* BNE: XX803208
 |
Pri la komunumo
---------------

**Mülligen** estas komunumo en la distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 932 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Mülligen situas en la nordoriento de la ebenaĵo Birrfeld, sude de la rivero Reuss. Al la vilaĝo apartenas krom la ĉefvilaĝo, kiu situas en la ebenaĵo, la vilĝeto Trotte, kiu situas sur la suda deklivo de la monto *Eiteberg*.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,16 km², de kiuj 1,01 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,89 de konstruaĵojl La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 500 m s.m. sur la kulmino de la monto *Eiteberg*, dum la plej malalta punkto situs sur alteco de 335 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Reuss.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Mülligen limas en nordo al Windisch, en nordoriento al Birmenstorf, en sudo al Birrhard, en okcidento al Lupfig, kaj en nordokcidento al Hausen.

Trafiko
-------

Tra Mülligen pasas la kantona ĉefvojo de Brugg al Mellingen. Sur tiu vojo cirkulas poŝtaŭtolinio, per kiu la komunumo estas konektita al la publika transportreto. Sur la komunuma teritorio en la nordo troviĝas la aŭtvojtriangulo Birrfeld, kie la svisa aŭtovojo A3 disbranĉiĝas de la svisa aŭtovojo A1. La plej prosima alvetrurejo al la svisa aŭtovojo A3 situas en Lupfig en distanco de proksimume 2 kilometroj de la vilaĝokerno kaj al la svisa aŭtovojo A1 en Birr en distanco de proksimume 4 kilometroj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Mülligen datiĝas el la jaro 1273 kiel *Mulinon*.

En mezepoko Mülligen apartenis al la propra voktejo de la Habsburgoj kaj do al ilia unua posedaĵo. En la jaro 1397 la Habsburgoj koncedis la posedorajtojn kaj la malaltan jurisdikcion al la Monaĥejo Königsfelden.
En la jaro 1415 la trupoj de la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, kaj Mülligen fariĝis nun parto de la Berna Argovio. En la jaro 1528 la Monaĥejo Königsfelden kadre de la reformacio estis mondigita, kaj la iama propra voktejo de la Habsburgo nun fariĝis la berna voktodistrikto Königsfelden.

En aprilo 1798 eksplodis la Helveta Revolucio kaj kun helpo de francaj trupoj Argovio estis liberigita de la ĵurkomunuma servuteco. Mülligen fariĝis nun komunumo de la nove fondita Kantono Argovio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Mülligen
* Mülligen en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Mülligen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Brugg |
| --- |
| Auenstein • Birr • Birrhard • **Brugg** • Bözberg (Oberbözberg • Linn • Gallenkirch • Unterbözberg) • Bözen • Effingen • Elfingen • Habsburgo • Hausen • Lupfig • Mandach • Mönthal • Mülligen • Oberflachs • Remigen • Riniken • Rüfenach • Scherz • Schinznach-Bad • Schinznach-Dorf • Thalheim • Veltheim • Villigen • Villnachern • Windisch |  |

 |
Mapo de la Oslofjordo
**Oslofjordo** aŭ Oslo-fjordo estas fjordo en Sudnorvegio, kiu etendiĝas 100 km norde-sude kaj formas enirejon al la ĉefurbo Oslo, kiu situas ĉe la norda fjordofino.

La fjordo havas multajn flankajn branĉetojn, disbranĉiĝojn, havenetojn, kiuj ofertis bonajn kondiĉojn por la setliĝo en la regiono jam en la ferepoko. Oni trovis eĉ spurojn de homa aktivado, setlado en la juna ŝtonepoko.

En ĉ. 1000 p. K. komenciĝis evolui la foirejoj kaj kunvejoj de kamparanoj al urboj. Ĉar la marnivelo antaŭ 1000 jaroj estis en suda Skandinavio 4 m pli alta ol hodiaŭ, situas multaj el tiuj lokoj je kelkaj kilometroj de la hodiaŭa bordo de la Oslo-fjordo. Aliaj urboj kiel Oslo kaj Tønsberg estis fonditaj tiutempe pro militist-strategiaj aŭ komercaj celoj.

Hodiaŭ, la regiono estas la plej dense loĝata en Norvegio. La 40 % de la loĝantaro de la lando povas atingi la fjordon ene de 1 horo per aŭtomobilo. Same 40 % de la laborlokoj troviĝas tie.

La Oslo-fjordo estas tre grava el ekonomia vidpunkto kaj kiel akvostrato por la ŝarĝo- kaj pasaĝer-transporto.

vidu ankaŭ
----------

oseberga ŝipo

* Kategorio Oslo-fjordo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la rojo Floßbach inter Obersülzen kaj Dirmstein supre de la renaturiga zono

La rojo **Floßbach** (elparolu: [flOsbaĥ]), je la supra parto ankaŭ nomata **Landgraben**, aŭ pli precize ***Grünstädter*** aŭ ***Grünstadter*** **Landgraben**, estas 8,1 longa alfluanto de la rivereto Eckbach en la nordorienta parto de Palatinato, federacia lando Rejnlando-Palatinato. La rojo fluas nur sur la teritorioj de la urbo Grünstadt kaj la komunumoj Obersülzen kaj Dirmstein kiuj apartenas al la komunumaro Grünstadt-Land.

Geografio
---------

La Floßbach ekestas en Grünstadt per la kunfluo de pluraj fontrojoj, kiuj nomiĝas ĉi tie *Gräben* (= fosaĵoj) kiuj situas ene de la urbo. Poste la rojo fluas orienten al Obesülzen, kie alfluas la Sausenheimer Graben, kiu nur havas akvon dum kelkaj periodoj de la jaro.
Ekd tie la akvejo nomiĝas *Floßbach*. Ĝi fluas je la suda rando de la montetoj Wörschberg (alteco 165) kaj Schneckenberg (alteco 143 m) Je la suda deklivo de la monteto Stahlberg (alteco 134 m) eĝi fluas preter Dirmstein suden. supre de la muelejo Niedermühle la rojo fluas de maldekstre en la rivereton Eckbach.

renaturigado en Dirmstein (2008): malakrigo de la riverbordo
* Floßbach en Dirmstein supre de la malsupra retirbasenoFloßbach en Dirmstein supre de la malsupra retirbaseno
* Floßbach malsupre de la meza retirbasenoFloßbach malsupre de la meza retirbaseno
* meza retirbaseno el sudokcidentomeza retirbaseno el sudokcidento
* meza retirbaseno el nordomeza retirbaseno el nordo
* de la mediosocieto „Alte Sandkaut" farita „porinsekta vilao"de la mediosocieto „Alte Sandkaut" farita „porinsekta vilao"
* libelo Calopteryx splendens ĉe la rojolibelo *Calopteryx splendens* ĉe la rojo

Literaturo
----------

* Walter Lampert: 1100 Jahre Grünstadt, Stadtverwaltung Grünstadt, 1975
* Topografische Karte Nr. 6414, Grünstadt West, 1:25.000
* Topografische Karte Nr. 6415, Grünstadt Ost, 1:25.000

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Floßbach (Eckbach) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Floßbach bei OSM

Notoj
-----
***Happy Together*** (Feliĉaj kune) estas usona amafera komedia filmo de 1989 reĝisorita de Mel Damski en kiu stelulas Patrick Dempsey kaj Helen Slater.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Christopher (Patrick Dempsey) estas serioza junulo. Universitata studento de unua jaro kuniĝas kun samĉambranino nome Alex (Helen Slater). Ambaŭ estis kunigita pro eraro de komputilo. Christopher konsideras tiun eblon netolerebla kaj klopodas trovi alian loĝlokon. La eblaj dormejoj estas plenaj kaj li rezignacias, almenaŭ dekomence, por elturniĝis en tiu situacio. Alex, simpatia junulino, montras malmultan intereson en akademiaj aferoj kaj traktas Christopher kiel ĝeno. Tamen ambaŭ sentas, ke plaĉas al ili unu al alia, kio finfine rezultas en seksaj rilatoj.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Patrick Dempsey kiel Christopher Wooden.
* Helen Slater kiel Alexandra Page.
* Dan Schneider kiel Stan.
* Kevin Hardesty kiel Slash.
* Marius Weyers kiel Denny Dollenbacher.
* Barbara Babcock kiel Ruth Carpenter.
* Gloria Hayes kiel Luisa Dellacova
* Brad Pitt kiel Brian.
* Aaron Harnick kiel Wally.
* Ron Sterling kiel Trevor.
* Eric Lumbard kiel Gary.
* Michael D. Clarke kiel Steve.
* Wendy Lee Marconi kiel Dory.
* Yvette Rambo kiel Jill.
* Shawne Rowe kiel Geri.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Happy Together en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* en imdb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857099
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Happy Together (1989 American film) en la angla Vikipedio.*
La muzeo *Neue Galerie* en la "muzea mejlo" de la urboparto *Upper East Side*
Gustav Klimt: pentraĵo pri *Adele Bloch-Bauer I*, 1907, oleofarboj, arĝeno kaj olo sur tolo
La muzeo ***Neue Galerie New York*** - la unuaj du vortoj germanlingvas: en Esperanto **"Nova Galerio Novjorko"** - estas ekspoziciejo pri pentraĵoj de la unua duono de la 20-a jarcento el Germanio kaj Aŭstrio. Ĝi situas ĉe la "muzea mejlo" de la urboparto *Upper East Side*, en la sudo de la kvartalo *Carnegie Hill*, en la urbodistrikto Manhatano de Novjorko, prosime de la kruciĝo de la Kvina Avenuo kaj 86-a strato.

Historio
--------

La muzeo baziĝas je arta galerio, kiun en 1968 fondis la artkomercisto kaj muzea gvidanto *Serge Sabarsky*, kaj ties proksima amiko, la entreprenisto kaj filantrofo *Ronald Lauder* - la origina institucio havis la nomon „Serge Sabarsky Gallery" kaj situas ĉe la urba adreso *987 Madison Avenue*.

En 1994 ambaŭ komercistoj aĉetis la nunan muzean konstruaĵon de la instituto *YIVO Institute for Jewish Research* (jide Yidisher visnshaftlekher institut) pri esploro de judismo. Antaŭa posedantino estis *Grace Wilson Vanderbilt*, edzino de la entreprenisto *Cornelius Vanderbilt III*. La domego elegante konstruita en novklasikisma stilo laŭ planoj de la arkitektoj *John Mervin Carrère* kaj *Thomas Hastings* unuafoje uziĝis ekde 1914 per la industria entreprenisto *William Starr Miller*.

Post kiam Serge Sabarsky mortis en 1996, Ronald Lauder komencis integrigi sian valoran personan artkolekton en la muzeon kaj levi ĝian signifon al internacie aparte altgranga muzeo.

Komence de la 3-a jarmilo la muzeo laŭ planoj de la germana aktitektino *Annabelle Selldorf* singarde renoviĝis, kaj en 2001 remalfermiĝis. La ekspoziciejoj taŭgas por maksimume 350 vizitantoj. Krome en la muzeo situas librovendejo, bibliotekstila vendejo de artaĵoj kaj du kafejoj.

Kolekto de artaĵoj
------------------

La kolekto de artaĵoj de la muzeo dividiĝas en du partojn. En la unua etaĝo de la konstruaĵo videblas verkaĵoj de aŭstraj pentristoj de la komenco de la 20-a jarcento - interalie de Gustav Klimt, Egon Schiele kaj Oskar Kokoschka. En la dua unua etaĝo de la konstruaĵo videblas verkaĵoj de germanaj pentristoj de tiu epoko, aparte de ekspresionismo - interalie de Paul Klee, Ernst Ludwig Kirchner, Otto Dix, George Grosz, Lyonel Feininger kaj Vasilij Kandinskij.

En junio 2006 Ronald Lauder por la galerio aĉetis la pentraĵon *Adele Bloch-Bauer 1* fare de Gustav Klimt je prezo de 135 milionoj de usonaj dolaroj - la plej alta prezo ĝis tiu momento pagita por pentraĵo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Neue Galerie New York en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo de la muzeo *Neue Galerie*
* anglalingva artikolo „Neue Galerie Scraps a $50 Offer to See Its New Klimts" de la 19-a de julio 2006 el la gazeto *New York Times*
* germanlingva artikolo „Ein Schatzkästchen für Adele" de la 19-a de julio 2006 el la gazeto *Die Welt*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 460355
* GND: 10026995-3
* LCCN: no2002027261
* VIAF: 172809897
* ISNI: 0000000121077590
* SUDOC: 073448028
* BNF: 155064604
* NKC: kn20090126020
 |
**Orla Barry** estas irlanda artistino kiu uzas tre diversan amaskomunikilaron: performanca arto, video, teksto kaj sono. Ŝi ankaŭ bredas ŝafojn en kampara Irlando.

Ŝi kreas verkojn enradikiĝantajn en lingvo kaj signo, flosanta sur la streĉiĝo inter vida kaj literatura reprezentado. Orla Barry verkas poezian prozon kaj tekstfragmentojn, kiuj konsistas el filozofiaj pripensoj kaj biografiaj faktoj, samkiel fikciaj rakonto-elementoj kaj sonaj kunigoj. En siaj fotoserioj, publikaĵoj, filmoj kaj prezentoj ŝi traktas temojn kiel lingvan ebriecon, proksimecon kaj distancecon, melankolion kaj frivolecon, amikecon kaj familiajn rilatojn. La verko de Barry estis montrita ĉe solo-ekspozicioj en W139 (Amsterdamo-), SMAK (Gento, Belgio), Camden Arts Center (Londono), Irlanda Muzeo pri Moderna Arto (Dublino- kaj en Argos (Bruselo).

Ŝi estas lekciistino ĉe la Instituto de Teknologio en Carlow kaj eksa Konsilanta Esploristo ĉe la Akademio Jan Van Eyck en Belgio.

Tekstarto
---------

Orla Barry kreis ankaŭ kelkajn artaĵojn en kiu ŝi uzas tekston, ekzemple

* *à corps & à textes* (pere de korpo & pere de teksto), La Galerie, Centre d'art contemporain, Noisy-le-Sec, Parizo
* *Trees of Circular motion*, Vers Brussel, Lustplein, Bruselo (2013), kun poemo de Mimi Khalvati en arta instalaĵo en Bruselo, Belgio. Temas pri la konstanta artaĵo kiu rezultis el arta kunlaboro inter Orla Barry kaj Mimi Khalvati.

Vidu ankaŭ
----------

Koncepta arto

Ekstera ligilo
--------------

Oficiala retejo de Orla Barry

Referencoj
----------

1. ↑  Orla Barry Bio
2. ↑  (nl) *Trees of circular motion, Orla Barry*, Vers Brussel
3. ↑  (en) "*Lecturer Institute of Technology Carlow*".
4. ↑  (en) *"Advising Researcher at Jan Van Eyck Academie*".
5. ↑  (nl) Vers Brussel, Lustplein, Bruselo
  

* Kategorio Orla Barry (artistino) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Trikolora vanelo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ĥaradrioformaj *Charadriiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ĥaradriedoj *Charadriidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Vanellus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***V. tricolor*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Vanellus tricolor****(Vieillot, 1818) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Sinonimoj |
| *Charadrius tricolor* Vieillot, 1818
*Hoplopterus tricolor* (Vieillot, 1818)
*Lobivanellus tricolor* (Vieillot, 1818) |
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Trikolora vanelo  |

 |
| v • d • r |

La **Trikolora vanelo** (*Vanellus tricolor*) estas eta aŭ mezgranda (29 cm) vadbirdo de la familio de Ĥaradriedoj.

Disvastiĝo
----------

Ĝi troviĝas en la plej granda parto de Aŭstralio kaj Tasmanio sed ĝi ne ĉeestas la nordan trionon de la kontinento.

Aspekto
-------

La Trikolora vanelo estas rekonebla pro siaj nigraj kapo kaj brusto kio kontrastas klare kun blankaj okulostrio, gorĝa makulego kaj ventro. La okuloj estas flavaj kaj ĉirkaŭitaj de karna flava okulringo. Estas eta ruĝa brido ĉe la bazo de flava beko. Ĉio tio havigas al tiu specio tre allogajn vizaĝon kaj kapon: oni povus diri, ke ĝi havas ĉu rimarkindan blankan okulostrion ĉu larĝegan nigran Ŭon en brusto. La flugiloj kaj dorso estas brunaj kaj la kruroj malhelruĝaj.

Estas du specioj de la genro Vanellus en Aŭstralio kaj unu subspecio; la alia specio estas pli komuna, nome Maskita vanelo -iomete pli granda sed kun pli mallonga vosto- kiu disiĝas en *Vannellus miles miles* kaj *Vanellus miles novaehollandiae*.

Kutimoj
-------

La Trikolora vanelo estas ne nur la malplej komuna el la du specioj de aŭtraliaj vaneloj, sed ankaŭ la malplej videbla. Ĝi loĝas ĉe malferma kamparo kun malalta herbejo, staplejo aŭ novaloj. Pliigo de terkulturejoj aŭ herbejoj favoras tiun specion, sed ĝi ne ŝatas herbejojn de alta herbaro. Ĉiam ili loĝas en pli sekaj medioj ol Maskita vanelo kaj malofte ĉe strandoj.

Ili moviĝas dumnokte serĉe de pli abunda manĝejoj. Ili manĝas insektojn, vermojn, araneojn, helikojn kaj semojn, se la sezono estas tro seka. Foje ili piedpremas la plankon por ĝeni saltontajn insektojn kiuj estos tiele facile kaptitaj.

Voĉo de tiu specio estas laŭta "ĉi-ĉil-ĉee-ĉe".

Reproduktado
------------

Nestoj estas konstruitaj en surplankaj skrapejoj profitante etajn ŝtonojn, bastonetojn aŭ eĉ bestajn fekaĵojn. Ovoj kaj idoj estos kamuflaj. Ambaŭ gepatroj defendos sian teritorion agreseme kontraŭ entruduloj, inkludante homojn. Ili povas ankaŭ plenumi **konfuzigajn ceremoniojn** per ŝajnigo havi rompitan flugilon kaj malproksimigi fremdulon.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Vanellus tricolor*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11 May 2006.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Bilohorivka (stacidomo). |


**Bilohorivka** (ukraine *Білогорівка*, ruse *Белогоровка*) estas urbotipa loĝloko en Luhanska provinco de Ukrainio. Ĝia populacio estis 852 loĝantoj en 2019.

Rusa-ukraina milito
-------------------

La 7-an de majo 2022 je la 16:37 horo en Bilohorivka rezulte de rusa aeratako okazis fajroj en la lerneja konstruaĵo sur areo de ĉirkaŭ 300 m² kaj en la kulturdomo.

La fajro estis estingita post preskaŭ kvar horoj, post kio la derompaĵoj estis malmuntitaj kaj la korpoj de du viktimoj estis trovitaj.

Antaŭ tio, lokaj loĝantoj kaŝis sin en la kelo de la lernejo. Tridek homoj estis evakuitaj de la rubo, sep el kiuj estis vunditaj. Laŭ la regiona armea-civita administracio de Luhansk, verŝajne ĉiuj 60 homoj kiuj restis sub la rubo de konstruaĵoj mortis.

* 
* 
*

Referencoj
----------

1. 1 2 3   Через авіаудар по школі на Луганщині загинули щонайменше 62 людини. Укрінформ (2022-05-08).

Vidu ankaŭ
----------

* Luhanska provinco
* Listo de urboj en Ukrainio
La nomo **Perfeist** estas 22 hektaroj granda naturprotektejo kies oficiala nomo estas **Perfeist apud Wasserliesch**. La areo troviĝas sur la komunuma teritorio de Wasserliesch en alteco de 330 m super la marnivelo de la monto Liescher Berg.

 rigardo al la naturprotektejo Perfeist sus r la monto Liescher Berg
La protektejo gastigas eksterordinaraj flaŭro kaj faŭno. Plej bonaj klimataj kondiĉoj kaj grundoj kreis tie tiel nomatajn sekrazenojn. Tie kreskas interalie jenaj plantoj: *Orchis purpurea*, *Aceras anthropophorum*, *Himantoglossum hircinum*, *Orchis militaris*, ordinara pulsatilo kaj protektitaj plantospecioj kiel printempa primolo, *Cornus mas*, timiano, *Colchicum autumnale* kaj gencianoj.

arealo kun orkidoj *Perfeist*
kompleta superrigardo – la naturprotektejo situas meze de la bildo maldekstre de la vojo ĝis la bildrando.

Literaturo
----------

Broschüre "Kultur- und Orchideenweg Wasserliesch" (Gemeinde Wasserliesch)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Perfeist en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rechtsverordnung Naturschutzgebiet "Perfeist bei Wasserliesch" Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine (PDF; 81 kB)
* Homepage der Gemeinde Wasserliesch

49.6970361111116.5279138888889Koordinatoj: 49° 41′ 49,33″ N, 6° 31′ 40,49″ O (mapo)
**Tibor Kolbenheyer** [kolbenhejer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kolbenheyer Tibor** estis hungara-ĉeĥoslovakiana fizikisto, astronomo, pedagogo, membro honora de Hungara Scienca Akademio (1979), membro ordinara de Ĉeĥa-Slovaka Scienca Akademio (1954).

Tibor Kolbenheyer  naskiĝis la 12-an de septembro 1917 en Hungara reĝlando en Rimaszombat (nuntempa Rimavská Sobota en Slovakio). Li mortis la 9-an de marto 1993 en Košice.

Biografio
---------

Tibor Kolbenheyer post naskiĝo de Ĉeĥoslovakio apartenis al la hungara minoritato. Li frekventis universitatojn en Prago kaj Budapeŝto inter 1935-1940. En 1941 li doktorĝis. Li eklaboris en astronomia instituto en Budapeŝto, iom poste li paralele laboris en firmao por esplori nafton. En 1947 li revenis al Ĉeĥoslovakio, kie li signife kontribuis al la disvolviĝo de supera edukado kaj scienco en Ĉeĥoslovakio. Komence li laboris en geologia instituto, poste li instruis en universitato. En 1953 en Bratislavo li fondis instituton, kiun li longe gvidis. Li estis rektoro inter 1955-1963. Li ricevis 2 premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A galaktikai csillagfelhők és halmazok egyensúlyáról* (1941)
* *Az üstökösökről* (Pri la kometoj), (1942)
* *A tejútrendszer dinamikája* (1942)

Fontoj
------

* biografio slovake kun foto
* hungarlingva biografieto, kiu estas legebla pli malsupren Arkivigite je 2013-07-29 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
**Vraca** (bulgare *Враца*) estas urbo en Bulgario, ĉefurbo de la samnoma provinco.

Vraca situas 50 km norde de Sofio, je la norda flanko de Balkano, nord-okcidente en Bulgario, sed tre sude en sia provinco.

Trafiko
-------

Vraca situas ĉe la eŭropa vojo E79, inter Sofio kaj Montana. Ĉar la vojo inter Sofio kaj Vraca devas trairi Balkanon, ĝi ne estas tre rekta kaj longas ĉirkaŭ 110 km, kompare al la rektlinia distanco de 50 km.

La urbo havas fervojan stacion ĉe la linio Sofio – Mezdra – Vraca – Bojĉinovci – Lom.

Ĝemelaj urboj
-------------

* Francio Villeneuve le Roi en Francio
* Ukrainio Sumio en Ukrainio
* Rumanio Craiova en Rumanio
* Belorusio Kobrin en Belorusio
* Serbio Bor (Serbio) en Serbio

Rilatoj al Esperanto
--------------------

Kiel ĉie en Bulgario en la urbo ekzistas Esperanto-parolantoj. Urban pupteatrejon gvidis la esperantisto kaj esperantlingva verkisto Ljubomir Trifonĉovski, kiu ekde 1973 ĝis sia morto kontribuis al la loka esperantista agado. En 1963 kaj 1993 la Internacia Junulara Kongreso de TEJO okazis en Vraca.

Desupra vido al Vraca

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (bulgare)

* Kategorio Vraca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


Provincaj ĉefurboj de Bulgario

Blagoevgrad |
Burgaso |
Dobriĉ |
Gabrovo |
Ĥaskovo |
Jambol |
Kardĵali |
Kjustendil |
Loveĉ |
Montana |
Pazardĵik |
Pernik |
Pleven |
Plovdiv |
Razgrad |
Ruse |
Silistra |
Sliven |
Smoljan |
Sofio |
Stara Zagora |
Ŝumen |
Targoviŝte |
Varna |
Veliko Tarnovo |
Vidin |
Vraca
Protestago en Parizo, aprilo 2008, elmontrante la flagon de "Raportistoj Sen Limoj (RSF)" prezentantan la olimpikajn ringojn en la formo de mankatenoj aŭ pendseruroj, kune kun la legendo "Pekino 2008".
**Raportistoj sen landlimoj** (france **Reporters sans frontières**; mallongigite: RSL aŭ RSF) estas internacie agadanta neregistara organizaĵo (NRO), kiu informas pri informolibero kaj parollibereco en la tuta mondo, apud artikolo 19 de Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj, batalas kontraŭ la cenzuro kaj kampanjas por liberigo de la arestitaj ĵurnalistoj. La organizaĵo estis fondita en 1985 en Montpellier, fare de Robert Ménard, kiu estis gvidanto de la organizaĵo ĝis 2008. La nomo estis elektita-kreita je analago al Kuracistoj sen landlimoj.

Organizado kaj financado
------------------------

RSL havas internacian sekretariejon en Parizo, naŭ eŭropajn landajn sekciojn kaj kvin landajn buroojn en Nord-Ameriko kaj Azio. Krom tiuj, RSL havas 130 korespondantojn sur ĉiuj kontinentoj kaj 14 registar-sendependajn partnerajn organizaĵojn.

RSL havas jaran buĝeton de ĉ. 4 milionoj da USD.
La enspezoj venis en 2006:

* 57 % el vendo en aŭkcioj, vendo de kalenderoj, tri filmoj.
* 24 % el fondaĵoj, institutoj, entreprenoj, amaskomunikiloj (inter alie sanofi-aventis, Benetton, Soros Fondumo, Center for a Free Cuba, kaj Fondation de France).
* 9 % de la franca ŝtato
* 9 % el membrokotizoj kaj donacoj

Agado
-----

La organizaĵo konservas listojn de murditaj ĵurnalistoj kaj malliberigitaj ĵurnalistoj. La organizaĵo gvidas diversajn kampanjojn ekzemple dum la Pekinaj Olimpikoj 2008 kaj dum la Vintraj Ludoj en Soĉi 2014. Ĉiujare la 12-an de marto, la organizaĵo festas Internacian Tagon Kontraŭ Reta Cenzuro. Ĉiujare en decembro, la organizaĵo aljuĝas la "Premion pri Gazetara Libereco".

Publikaĵoj
----------

* Ekde 2002, la organizaĵo publikigas ĉiun januaron la "World Press Freedom Ranking" , detaligante la staton de gazetara libereco en la diversaj landoj.
* Ĉiujare la 3-an de marto, la organizaĵo publikigas liston de malamikoj de gazetara libereco, kiu inkluzivas gvidantojn de landoj, milicioj kaj krimaj organizaĵoj kiuj damaĝas ĵurnalistojn.

Kritiko
-------

Kritikistoj asertas, ke la kritikaj sciigoj de la organizaĵo koincidas kun neŝatataj ŝtatoj de *US-State Department* (Irano, Sirio, Nord-Koreio), sed mankas sciigoj el Usono-aliancaj, -amikaj landoj (Filipinoj, Saud-Arabio) aŭ Usono ne estas menciata.

Vidu ankaŭ
----------

* Kuracistoj sen landlimoj
* Inĝenieroj Sen Limoj

Referencoj
----------

1. ↑  "*Ménard quitte la tête de Reporters sans frontières* - Ménard forlasas la estraron de raportistoj sen landlimoj", *Libération*, 2008-09-27. Kontrolita 2024-03-05. (france)

* Kategorio Raportistoj sen limoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Adliswil (stacidomo). |

Pri la urbo
-----------

**Adliswil** estas urbo kaj komunumo de la distrikto Horgen en Kantono Zuriko en Svislando. Ĝi havis 15783 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 16051 ĝis la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Adliswil troviĝas en la Sihlvalo je la piedo de la monto Uetliberg kaj limas al la urbo Zuriko en nordo. La komunumon trafluas de sudo al nordo la rivero Sihl. La komunumo konsistas el la urbo **Adliswil**, kaj la vilaĝoj Oberleimbach, Sood kaj Rufers. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,79 km², de kiuj 31,2% estas kovritaj de arbaro, 20,9% servas por agrikulturo kaj 36,0% por setlado; 9,9% estas trafiksurfaco kaj 1,8% akvejoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Adliswil limas en nordo al la urbo Zuriko, en oriento al Kilchberg, en sudoriento al Rüschlikon, en sudo al Langnau ĉe Albis, kaj en okcidento aliflanke de la montoĉeno Albis al Stallikon.

Ekonomio
--------

Adliswil gajnis signifon en la 19-a jarcento per la tekstilindustrio. Troviĝis en Adliswil granda ŝpinfabriko. Nuntempe homoj laboras ĉefe en la servo-sektoro, kiel komputilado, bankoj kaj asekuroj. Granda parto de la loĝantaro laboras en la proksima urbo Zuriko.

Trafiko
-------

Adliswil troviĝas ĉe la linio de la tiel nomita Sihlval-Fervojo, kiu hodiaŭ estas parto de la regiona trajnreto de la Zurika Trafik-Unio.

Historio
--------

Unua dokumenta mencio de Adliswil okazis en 1248 sub la nomo *Adeloswile*. En la jaro 1457 estis konstruita ponto trans la rivero Sihl. En la 15-a jarcento ĉe la Sihl troviĝis akvomuelejo, kiu transiris en la jaro 1406 al la posedaĵo de la urbo Zuriko. Kiel multaj zurikaj urboj, la granda disvolviĝo komenciĝis per la industriiĝo en la 19-a jarcento.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Statistikaj informoj pri Adliswil en la retejo de la kantono

Vidu ankaŭ
----------

* Adliswil (stacidomo)
* Sihlau (stacidomo)
* Sood-Oberleimbach (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la urbo Adliswil
* Artikolo pri Adliswil en la Historia Leksiko de Svislando

* Kategorio Adliswil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Horgen |
| --- |
| Adliswil • Hirzel • Horgen • Hütten • Kilchberg • Langnau ĉe Albis • Oberrieden • Richterswil • Rüschlikon • Schönenberg • Thalwil • Wädenswil |  |

 |
**162011 *Konnohmaru*** estas marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido malkovrita la 4-an de januaro 1994 de la japanaj astronomoj Yoshio Kushida kaj Osamu Muramatsu elde la observatorio de la Suda Jacugatake apud Hokuto (Jamanaŝi, Japanio).

Ĝia spektra klaso "Sq" (subklaso de la claso "S") indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio. stas

Nomo
----

Ĝi ricevis la nomon de *Konnohmaru*, legenda batalanto de la Ribelo de Hejĝi (1159). Laù la japana mitologio, li servis Minamoto Joŝitomon. Estas sankejo *Konnoh Hachimangu* en Ŝibuja (Tokio) kaj lia rakonto en la Eposo pri Hejĝi estas nun rakontata en la danco kabuko

Orbito
------

Ĝi estas en orbita resonanco 5:2 kun Jupitero.

Ĝia tre discentra orbito krucas tiujn de Marso kaj ekstere tanĝas tiun de la Tero kun ne granda orbita klineco ; ĝia granda aphelio gvidas ĝin proksima de la orbito de Jupitero

• Ĝia jupitera MOID estas 0,87495 astronomia unuo (130,891 milionoj da km),  

• ĝia marsa MOID estas 0,06377 astronomia unuo (9,540 milionoj da km),  

• ĝia tera MOID estas 0,15211 astronomia unuo (22,755 milionoj da km).

• La 31-an de oktobro 1993 ĝi pasis al 0,29379 astronomia unuo (43,950 milionoj da km) de la Tero,  

• la 17-an de novembro 2163 ĝi pasos al 0,18266 astronomia unuo (27,325 milionoj da km) de nia planedo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe la datumbazo de *NEODyS-2* angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

  


| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (162001–163000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| (162010) 1993 UN6 | **162011 *Konnohmaru*** | (162012) 1994 PY16 |
**Kastelo Breitungen** (germane *Schloß Breitungen; Schloß Herrenbreitungen*) estas frua burga kaj kastela komplekso en la historia urbokvartalo Herrenbreitungen en Breitungen, Germanujo. Kune kun fortimpreza baziliko apuda la kastelo karakterizas la tutan silueton de Breitungen; la 28 metrojn alta turo de la baziliko estas ankaŭ urboficiala urba ekkonilo.

Historio
--------

En la 12a jarcento fonditis sur la burga monto de la setlejo Burgbreitungen (la posta Herrenbreitungen) klostro benediktana. La baziliko konsekritis kiel klostra preĝejo en 1112. Ekzistis la monakejo ĝis la neniiĝo en 1553 pro Reformacio. Ĉirkaŭ la jaro 1560 la hennebergia grafo Poppo la 12-a starigis novan renesancan klostron kun preno de antaŭaj konstrustrukturoj klostraj. Post estingo de la hennebergia gento en 1583 la kastelo venis en la posedon de la Landgrafio Hesio-Kaselo. Dum la Tridekjara milito damaĝitis la kastelo dume la originaj fundamentoj el la 16-a jarcento feliĉe plurestis netuŝitaj. En al 18a kaj la 19a jarcentoj la kastelo servis kiel juĝejo, prizono kaj financejo. Pliaj alikonstruoj venis pro la ŝanĝiĝintaj uzoj. Restaŭradlaboroj profundaj de la baziliko estis inter 1993/94 dum kiuj oni ankaŭ respektis la vivmediojn de la lokaj monedoj. Estante ekde 2007 en privata posedo la kastelo paŝon post paŝo ankaŭ restaŭratas.

Arkitekturo
-----------

Korto interna de la kastelo
### Kirko klostra

La konstruaĵo el grejso en romanika stilo estis krucforma baziliko kun triala longa halo, transepto kaj altarejo kies tri aloj finiĝis en absidoj. Detruo parta estis dum la Tridekjara milito sed ja restis plue la romanika interno kaj la turo kun la renesanca spajro. Ekde 1994 la kirko estas elmontrejo kaj koncertejo; okazas ankaŭ geedziĝoj civilaj surloke. Gastas tie la Aktiva Muzeo (Breitungen).

### Renesanca kastelo

Renesanca kastelo konstruitis je la mezo de la 16a jarcento ĉe la iama klostra areo kun kvar aloj kaj plua *grenejo* kaj kastelturo. De tio konserviĝis nur la suda alo (la romanika baziliko kun spajro renesanca), la uesta alo en apudeco tuja de la kirko (triteĝaĵo el sablosthono kun helikŝtuparturoj supre de alta kelo), tri etaĝoj de iama pli alta turo kaj trietaĝa grenejo kun pli ol 30 metrojn longa halo. La interno longa limiĝas per stalo kun garbejo. Sur la grundo, kiun ĉirkaŭas naturŝtonmuro, stas ankaŭ la iama klostra ĝardeno kaj lageto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Breitungen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝaro oficiala
* Bildoj kaj ofertoj de rondgvidadoj
**János Demetrovics** [jAnoŝ demetroviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Demetrovics János** estas hungara matematikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1995). Lia filo estis Zsolt Demetrovics.

János Demetrovics  naskiĝis la 27-an de septembro 1946 en Püspökladány.

Biografio
---------

János Demetrovics frekventis universitaton en Moskvo inter 1965-1970. Hejmenveninta li edziĝis (baldaŭe havanta 3 gefilojn) kaj li eklaboris en filio de MTA, baldaŭe li instruis en universitatoj ELTE kaj de Debrecen, fine en altlernejo de Gyöngyös. En 1981 li diktoriĝis. Li partoprenis en redaktado de fakrevuoj *Acta Cybernetica*, *Computers and Artificial Intelligence*, *Alkalmazott Matematikai Lapok*. Li okupiĝas ĉefe pri kombinatoriko, diskreta matematiko kaj informa teknologio. Li ricevis premiojn inter 1973-2010.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Introduction to Computer Science* (1985)
* *Dependency Types* (1991)
* *Kombinatorikai vizsgálatok a relációs adatmodellben* (2000)
* *Adatbázis-szerkezetek* (2005)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

* Kategorio János Demetrovics en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 431297
* GND: 1158394667
* LCCN: n85333241
* VIAF: 16226314
* ISNI: 0000000082797711
* SUDOC: 083276793
* BIBSYS: 90320832
* NKC: mzk2004244032
 |
Rajdbotoj
**Boto** estas alta ŝuo kaŭĉuka aŭ leda, kiu atingas ĝis genuo aŭ pli alte.

Komence botoj havis praktikan rolon, kiel la plejmultaj vestaĵoj. Rajdantoj portis botojn por protekti krurojn kaj piedojn.

Tia praktika rolo ekzistas ankoraŭ nun pri pluvbotoj (plej ofte el kaŭĉuko) kaj neĝbotoj (kun interna natura aŭ artefarita felo).

Vidu ankaŭ
----------

* Ŝuo
* Vesto
* Bototirilo
* Vadbotoj
* Fetiĉo

Proverbo
--------

Boto kun donacoj sur ukraina poŝtmarko
Ekzistas proverboj pri boto en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Najbaro ne ĝemas, kiam boto nin premas.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Du botoj faras paron.* **"** |

 |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Priskribo de botoj Arkivigite je 2015-12-22 per la retarkivo Wayback Machine (france)

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2009-04-02.

* Boto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Boto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Boto en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 164056
* GND: 4407984-9
* LCCN: sh85015782
* BNF: 11960065p
 |
Vendejo por farmetistoj en Marylebone.
**Vendejo por farmetistoj** aŭ **Vendejo por produktetistoj** (angle *farmers' market*, france *marché de producteurs*) estas fizika detalbazaro kiu emfazas la vendadon de nutraĵoj rekte far malgrandaj farmistoj al konsumantoj. Vendejoj por farmetistoj tipe havas subĉielajn aŭ endomajn budojn, tablojn aŭ standojn, kie la produktetistoj vendas fruktojn, legomojn, konfitaĵojn, piklojn, panojn, sapojn, kandelojn, ĉizaĵojn, ktp. Vendejoj por farmetistoj ekzistas tutmonde, reflektante sian lokan kulturon kaj ekonomion. Ilia grandeco varias de kelkaj budoj ĝis pluraj urboblokoj.

Iuj formoj de produkta vendado kiuj similis la nunan koncepton de Vendejo por farmetistoj ekzistis antaŭ la industria epoko sed ofte estis parto de pli ampleksaj bazaroj, kie provizantoj de manĝaĵoj kaj aliaj eroj amasiĝis por vendi siaj varoj. Metipostenoj komencis moviĝemon al komercistoj kiuj unuavice vendas varojn de pograndistoj anstataŭ vendi siajn proprajn produktojn. Ĝeneralaj magazenoj kaj nutrovarejoj daŭrigis tiun specialiĝadan tendencon de detalado, optimumigante la konsumantan sperton, dum forabstrakti ĝin el la nova komplekseco de industria produktado.

La avantaĝoj de moderna industria nutraĵoproduktado prefere al pli antaŭaj metodoj grandparte baziĝas sur malmultekosta, rapida transporto kaj limigita variebleco de produktoj. Tamen, oni ne povas tute forigi kostojn de transporto kaj malfruoj. Do, kie distanco streĉas la atingo de industriaj liverantoj kaj kie konsumantoj forte preferas loka varieco, agrikulturaj vendejoj eblas konkurema. Lastatempe, multaj konsumantoj postulis nutraĵoj kiuj pasigas malpli da tempo survoje kaj estas pli freŝa, kun pli da varieco. Tiu rezultis en pli da vendejoj por farmetistoj kiel preferinda mekanismo por detali manĝaĵojn.

Notoj
-----

1. 1 2  J.M. Robinson kaj J. A. Hartenfeld. *The Farmers’ Market Book: Growing Food, Cultivating Community* ("La libro pri vendejoj por farmetistoj: kultivi nutraĵon; kulturi komunumon"). Bloomington: Indiana University Press, 2007.

* Vendejo por farmetistoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Vendejo por farmetistoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 463939
* LCCN: sh89003269
* SUDOC: 192735527
* BNF: 17046987s
* NKC: ph627053
 |
La **kastelo de Pilis** (konata ankaŭ pri la iamaj posedantoj **Kastelo de Beleznay–Nyáry**) estas baroka historia monumento en Hungario, en urbo Pilis.

Historio
--------

En tiu loko la familio Beleznay konstruis barokan imponan kastelon en la unua duono de la 18-a jarcento. Menciindas 2 gastoj: Maria Tereza de Aŭstrio (samtempe hungara reĝo) kaj József Kármán. En nekonata jaro la familio Nyáry [njAri] aĉetis ĝin. En 1944 la kastelo estis armea hospitalo de la Ruĝa Armeo. Iom poste Hungario ŝtatigis la konstruaĵon, poste ĝi estis fraŭlina internulejo, pli poste edukejo, nuntempe bazlernejo kun internato.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa kastelo situas sola en granda parko. La konstruaĵo formas U-majusklon. Inter la teretaĝaj aloj meze situas la unuetaĝa ĉefparto. Ĉe renkontiĝo de la aloj kaj ĉefparto po unu kvadrataj turoj altiĝas. La turpintoj estas bulbofomaj. La aloj kun la ĉefparto limas internan korton. Iam en la dekstra alo loĝis la servistoj, en la maldekstra alo estis la staloj, nuntempe tie estas la kuirejo kun manĝejo kaj administrejo.

Parko
-----

Krom la menciita kastelo estas ankaŭ 3 artefaritaj lagoj. El ili en du meze estas insuletoj. En la parko estas ankaŭ domo (kvazaŭ maŭzoleo), kie kuŝis la iamaj kastelposedantoj.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2023-01-15 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Portreto de Angelus Manes, abato de Rein inter 1399 kaj 1425
**Angelus MANSE** (latine: *Angelus Pirnensis*; naskiĝinta en 1357 en Saksio, mortinta la 11-an de aŭgusto 1425 verŝajne en Gratwein-Straßengel) estis abato de la cistercia Konvento Rein en Aŭstrio.

Vivo
----

Angelus Manse originis verŝajne el Pirna en la Margraflando Meißen. Frokuliĝinte en 1383 je Rein-konvento li nomumitis tie superulo de la novicoj, en 1399 prioro kaj finfine en la 7.6.1399 li elektitis abato.

En la jaro 1411 li nomumitis inspektisto de la hungarlandaj klostroj kaj en 1414 legato de duko Ernesto (Aŭstrio) ĉe la Koncilio de Konstanco. Li fariĝis en 1415 ankaŭ konsilisto kaj kortega kapelano. Post la nomumo je oficiala duka konsilisto en al 30.10.1815 ankaŭ lia Konvento Rein ekĝuis specialan dukan protektiĝon. Li krome engaĝiĝis en la t.n. Melka-reformo de la benediktanoj kun la reformemuloj Nikolaus Seyringer (el Subiaco) kaj Leonhard, prioro de Gaming.

Komisiite en 1423 fare de la ĉefkapitulanoj viziti inspektore la aŭstriajn cisterciajn monaĥejojn li komencis tiun ĉi projekton la sekvan jaron. Sed baldaŭ li devis interrompi la inspektadvojaĝon pro sanecaj kialoj ĉe Monaĥejo Heiligenkreuz. Ankaŭ pri la invitiĝo je Cistercio por partopreni la ĝeneralan kapitolon li devis rezigni pro malforteco korpa.

Verkistece
----------

Li verkis la plej malnova konserviĝinta nekrologaro de Rein *(Altes Reiner Totenbuch)* el la jaro 1390-a kaj la D-urbarion el la jaro 1395, krome la katalogon de la abatoj en du versioj: pli longan el 1405 kaj pli mallongan el 1415. En 1410 li verkis je kanonika traktaĵo por la Koncilio de Pizo (kiu verkis supoze juristo de la Universitato de Vieno en 1409) antaŭparolon historion. Tie Manse prezentas la konciliaj teorioj de Sorbono kaj de la tie deĵoranta teologo Heinrich von Langenstein el Vieno. Krome li estas la verkinto de la manuskripto 63 de la konventa biblioteko (traktaĵo pri la Granda okcidenta skismo) kaj eble de *Horologium sapientiae* de Heinrich Seuse (manuskripto nr. 56).

Referencoj
----------

1. ↑  Rudolf Flotzinger: *Musik in der Steiermark im Spätmittelalter*, 2018, p. 590
2. ↑  Monika Schellmann: *Zur Geschichte von Herzog Ernst des Eisernen (1386/1402-1424)*. Nepresita disertaĵo, Vieno 1966, p. 190

Literaturo
----------

* *Beiträge zur Geschichte der Cistercienser-Stifte*. Wien 1891
* Paulus Rappold (eld.): Stift Rein 1129–1979. 850 Jahre Kultur und Glaube. Festschrift zum Jubiläum. Rein 1979

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj ĉe Zisterziensterlexikon
* Angelus Manse ĉe regiowiki.at


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 735256
 |
la rivero Dnestro proksime al la urbo Kamjanec-Podilskij
**Dnestro** Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto  2020. *Vortaro.net*. SAT (2020). "**Dnestr/o**". (ukraine *Дністер* [Dnister], rumane *Nistru*, pole *Dniestr*, ruse *Днестр* [Dnestr], dum antikvaj tempoj malnovgreke Τύρας [Tíras], latine *Týras*), alternative ekde la 2010-aj jaroj ankaŭ ***Dnistro*** estas rivero 1352 kilometrojn longa rivero en Ukrainio kaj Moldavio, kiu alfluas la Nigran Maron.

Akvofluo
--------

La rivero fontas en la arbaroj de la ukraina parto de la montaro Karpatoj, ĉe urbeto *Starij Sambir* (ukraine *Старий Самбір*) proksime de la pola limo.

Fluante sudorienten, ĝia akvo pasas la akvobaraĵon de *Dubosari*. Poste alfluas ĝin la rivero *Bîc*. Kelkajn kilometrojn sude de Odeso la rivero alfluas la Nigran Maron. La larĝa delto de la rivero konsistas el pluraj riverobranĉoj, kies akvo fluas en marĉan lagunon kun nomo *Dnistrovski Liman* (ukraine Дністровський лиман) kaj areo de 40 oble 10 kilometroj. Inter la alfluo kaj la meza parto 500 kilometroj de la rivero estas paseblaj per modernaj ŝipoj.

Alfluo de la rivero en la lagunon *Dnistrovski Liman*, vintre kovritan per glacio, ĉe la Nigra Maro
Dum proksimume 70 tago de la jaro la rivero estas kovrita per glacio.

Ekonomio
--------

La rivero gravas por ŝipa fortransporto de agrikulturaj produktoj kiel greno, legomoj, sunfloraj kernoj, bestoj kaj ligno.

Urboj
-----

La plej granda urbo borde de la rivero estas Tiraspol en Moldavio. Krome situas ĉe-borde

* **En Ukrainio:**
	+ Stari-Sambir, Sambir, Novi-Rozdil, Ĵidaĉiv, Ĥodoriv, Haliĉ, Jesupil, Horodenka, Zaliŝĉiki, Ĥotin, Novodnistrovsk, Sokiriani
* **Ĉe la limo inter Ukrainio kaj Moldavio:**
	+ Otaci, Mogiliv-Podilskij, Jampil, Soroca
* **En Moldavio:**
	+ Otaci, Soroca, Camenca, Rîbniţa, Dubăsari, Grigoriopol, Tighina (Bender), Tiraspol, Slobozia, Crasnoe, Dnestrovsc

Referencoj
----------

1. ↑  Pacjurko, Volodimir; Eŭheno Kovtonjuk.  (2015) "Ґлосарій українських реалій, яких немає в PIV та NPIV", *Великий есперантсько-український словник (Granda Esperanta-ukraina vortaro)* (pdf) (ukraine). p. 295, p. 1506: Dnіstr||o геогр. н. р. Дністер (Ukrainio, Moldavio)

Literaturo
----------

Vidu ankaŭ
----------

* la artikolon pri la regiono Ĉednestrio, pridiskutata inter subtenantoj de regiona sendependismo, Moldavio kaj Ukrainio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dnestro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* rivera mapo, anglalingva
* la rivero Arkivigite je 2007-06-11 per la retarkivo Wayback Machine en la germana leksikono *Meyer* de la jaro 1888 (volumo 5, paĝo 15)
* rememoroj pri la rivero, germanlingvaj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 107851
* GND: 4091067-2
* VIAF: 234158546
* NKC: ge423212
 |