recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Lodhran,** urdue لودهراں estas urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), kie ĝi estas ĉefurboj de samnomaj kantono kaj distrikto.

Moskeo en Lodhran

Bazaj informoj
--------------

* loĝantaro: 117 851 (2017, )
* horzono: UTC+ 5
* poŝtkodo:
* telefonkodo:
* Supermara alteco: m
* Areo:

Geografio
---------

Lodhran situas en orienta parto de la lando sur ebenaĵo laŭ la norda flanko de rivero Satleĝo. La plej proksima pli granda urbego estas Bahavalpur.

Historio
--------

Lodhran atingis la internacian statuson urbego en la 21-a jarcento.

Loĝantaro
---------

Loĝantaro| 1972 | 1981 | 1998 | 2017 |
| --- | --- | --- | --- |
| 14 232 | 21 791 | 65 501 | 117 851 |

Maŭzoleo en Lodhran

Trafiko
-------

Lodhran estas granda trafika nodo. Lodhran kuŝas laŭ arteria ĉefŝoseo Bahavalpur-Multano, krome kuras ŝoseo al Ĥaniual, kaj malpli gravaj vojoj al la kantonaj vilaĝoj. Lodhran estas grava fervoja nodo laŭ linio Lahoro-Karaĉio kaj ekzistas flankaj linioj al Ĥaniual kaj Burevala. La plej proksima internacia flughaveno funkcias en Multano.

Vidindaĵoj
----------

* moskeo
* maŭzoleo

Fontoj
------

* WikiTrans

Malnova moskeo
**Ciénega de Zimatlán** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Ciénega de Zimatlán*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 013.

Geografio
---------

**Ciénega de Zimatlán** apartenas al la distrikto Zimatlán al kiuj apartenas entute 13 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centraj valoj de Oaĥako, en la centro de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2562 loĝantojn. El tiuj estis 1184 viroj kaj 1378 virinoj. La komunumo havas surfacon de 25.52 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1460 metroj super la marnivelo.

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 21 indiĝenoj. El tiuj 17 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 17 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ciénega de Zimatlán Arkivigite je 2007-05-29 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La ***Bear*** (esperante: urso) aŭ ***USS Bear*** estis ambaŭ vapor- kaj velpovumita ŝipo, antaŭulo de modernaj glacirompiloj.
Ĝi havis 15,2 centimetrojn dikajn flankojn kaj vojaĝis dum 89 jaroj sur la oceanoj. Laŭ oficiala ttt-ejo, la *Bear* estis *"verŝajne la plej fama ŝipo en la historio de usonaj bordogvardistoj (*US Coast Guard*)"*.

Historio
--------

Ĝi estis konstruita en Skotlando en 1874. En la mezaj 1880-aj jaroj ĝi partoprenis la serĉadon de la ekspedicio de Adolphus Greely. Ĝi laboris laŭ la 20.000 mejla bordo de Alasko sub komando de la fama Michael Healy de la *United States Revenue Cutter Service*, kiu poste iĝis parto de la usonaj bordogvardistoj. Ĝi partoprenis en la helpo al la viktimoj de la tertremo de 1906 en Sanfrancisko.

Ĝi partoprenis la duan ekspedicion de Admiralo Richard E. Byrd al Antarkto. En 1941 ĝi helpis la evakuadon de usonanoj komence de la dua mondmilito. Poste, sub komando de la usona mararmeo (*US Navy*) ĝi patrolis laŭ la bordo de Gronlando. Inter kelkaj tiuj misioj ĝi estis muzea ŝipo en Oakland kaj rolludis en la 1930-a versio de la filmo *The Sea-Wolf (La marlupo)* de Jack London.

Post la dua mondmilito la *Bear* denove estis velboato. Fine en 1963, 89-jaraĝa, dum tiriĝo al parkejo por iĝi surakva restoracio en Filadelfio, la *Bear* sinkis en la Atlantika Oceano, ĉirkaŭ 250 mejlojn antaŭ Novjorko.

La prufiguro de la *Bear* videblas en la *Mariners' Museum* en Newport News, Virginio.

Referencoj
----------

1. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bear en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Haze Gray & Underway: "The Cutter Bear"
* USCG page on cutter Bear; has references and photos
Terkovro ĉirkaŭ Madison, WI. Kampoj estas kolorigitaj flave kaj brune, akvo blue, kaj urbaj areoj ruĝe.
**Pejzaĝekologio** estas la scienco kiu studas kaj plibonigas la rilatojn inter ekologiaj procezoj en la medio kaj partikularaj ekosistemoj. Tio estas farita ene de vario de skaloj de pejzaĝoj, de disvolvigo de spacaj modeloj, kaj de organizaj niveloj de esplorado kaj politiko.

Kiel tre interfaka branĉo en la sistemo de sciencoj, la pejzaĝekologio integras biofizikajn kaj analizajn alproksimigojn kun humanismaj kaj holismaj perspektivoj kaj en la naturaj sciencoj kaj en la sociaj sciencoj. La pejzaĝoj estas space heterogeneaj geografiaj areoj karakterizitaj de tre diversa interagadantaj zonoj aŭ ekosistemoj, game el relative naturaj surteraj kaj akvaj sistemoj kiel arbaroj, herbejoj kaj lagoj al hom-dominataj medioj kiel agrikulturaj kaj urbaj lokoj. La plej elstaraj karakteroj de pejzaĝekologio estas ties emfazo al la rilato inter modeloj, procezoj kaj skaloj, kaj ties fokuso al larĝ-skalaj ekologiaj kaj primediaj aferoj. Tiuj bezonas kongruon inter biofizikaj kaj sociekonomiaj sciencoj. Ŝlosilaj esplorobjektoj en pejzaĝekologio estas ekologiaj fluoj en pejzaĝaj mozaikoj, ter-uzado kaj ŝanĝĝo de terkovro, senkrustigo, rilato de analizo de pejzaĝaj modeloj kun ekologiaj procezoj, kaj konservado kaj elteneblo de pejzaĝoj.

Carl Troll (1899–1975), Karlheinz Paffen (1914–1983), Ernst Neef (1908–1986) kaj Josef Schmithüsen (1909–1984) pluevoluigis pejzaĝekologion.

Notoj
-----

1. ↑   Wu, J. 2006. Cross-disciplinarity, landscape ecology, and sustainability science. Landscape Ecology 21:1-4.
2. 1 2   Wu, J. kaj R. Hobbs (Eld). 2007. Key Topics in Landscape Ecology. Cambridge University Press, Cambridge.
3. ↑   Wu, J. 2008. Landscape ecology. En: S. E. Jorgensen (eld), Encyclopedia of Ecology. Elsevier, Oxford.
4. ↑   Turner, M.G. R. H. Gardner and R. V. O'Neill 2001. Landscape Ecology in Theory and Practice. Springer-Verlag, New York, NY, USA.
5. ↑   Forman, R.T.T. 1995. Land Mosaics: The Ecology of Landscapes and Regions. Cambridge University Press, Cambridge, UK.
6. ↑   Wu & Hobbs 2002

* Kategorio Pejzaĝekologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 684562
* GND: 4034352-2
* LCCN: sh90002545
* BNF: 122495961
* NDL: 00991298
* NKC: ph115007
 |
*Ne miskomprenu kun László Csaba!*

**Csaba László** [ĉaba lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **László Csaba** estas hungara ministro, ekonomikisto, profesoro.

Csaba László  naskiĝis la 4-an de oktobro 1962 en Debrecen.

Biografio
---------

Csaba László akiris diplomon en Ekonomia Universitato pri Marx Károly en 1986, kie li doktoriĝis en 1992, fine en la sekva jaro li plulernis en Tokio. Post la diplomo li laboris en ministerio pri financo ĝis 1999 (lastfoje li estis jam subministro), poste li havis signifajn postenojn en bankoj. Ekde 1998 li ankaŭ instruas en universitato. Inter 2002 kaj 2004 li estis ministro pri financo en Kabineto Medgyessy, poste li okupiĝas pri impostoj en privata firmao. Li edziĝis, poste li havis 2 filinojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2015-04-27 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 522516
* LCCN: n97081277
* VIAF: 121394484
* ISNI: 0000 0000 8013 667X
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Märstetten (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Märstetten** estas komunumo en la distrikto Weinfelden de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 2399 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Märstetten situas ĉe la norda bordo de la rivero Turo kaj ĝian sudan limon formas la rivereto *Chemebach*. Al la komunumo apartenas krom Märstetten mem la municipoj kaj setlejoj Boltshausen, Altenburg, Dattenhub, Ruberbaum kaj Ottoberg.

Najbaraj komunumoj
------------------

Märstetten limas en nordokcidento al Wigoltingen, en nordoriento al Kemmental, en sudoriento al Weinfelden kaj en sudokcidento al Amlikon-Bissegg.

Trafiko
-------

Märstetten situas en la krucpunkto de la ĉefstratoj de Zuriko al Romanshorn kaj de Weinfelden al Konstanco.

La publika trafiko estas certigita per la fervojlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Vinterturo al Romanshorn.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Märstetten datiĝas el la jaro 1155 kiel *Marsteten*. La hodiaŭa komunumo estiĝis en la jaro 1975 el la kuniĝo de la municipoj de Märstetten kun Ottoberg.
Dum meza mezepoko supre de Märstetten situis la burgo de Märstetten. Poste Märstetten fariĝis havaĵo de la episkopo de Konstanco, kiun ĝin donis kiel feŭdo en la jaro 1155 al la Baronoj de Klingen. Märstetten formis kune kun Illhart kaj Wigoltingen tribunalejo, kiu troviĝis sub la alta jurisdikcio de la Senjoroj de Altenklingen, kiuj residencis en Kastelo Altenklingen.

Vidu ankaŭ
----------

* Märstetten (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Märstetten
* Märstetten en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Märstetten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bildoj
------

* Sunhorloĝo sur la preĝejoturo de MärstettenSunhorloĝo sur la preĝejoturo de Märstetten
* Mezepokaj freskoj en la preĝejoMezepokaj freskoj en la preĝejo
* Puto kaj malnova sonorilo sur la tombejoPuto kaj malnova sonorilo sur la tombejo
* FaktrabvilaoFaktrabvilao

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Weinfelden |
| --- |
| Affeltrangen |
Amlikon-Bissegg • Berg • Birwinken • Bischofszell • Bürglen • Bussnang • Erlen • Hauptwil-Gottshaus • Hohentannen • Kradolf-Schönenberg • Märstetten • Schönholzerswilen • Sulgen • **Weinfelden** • Wigoltingen • Wuppenau • Zihlschlacht-Sitterdorf |  |

 |
**Walter de Châtillon** (prononco de a familia nomo laŭ sistemo IFA [ʃatijˈɔ̃], latine **Gualterus de Castellione**) estis latine verkinta aŭtoro de la reĝlando Francio, kiu vivis en la 12-a jarcento (ĉ. 1135 ĝis post 1184).

Li studis sub *Stephanus* aŭ *Stéphane de Beauvais* kaj en la Universitato de Parizo. Supozeble dum sia studentaj jaroj li verkis plurajn poemojn en Goliarda stilo, kiuj trovis lokon en la fama kolektaĵo Carmina Burana.

Ĉefverko
--------

Dumvive li estis admirata pro *Aleksandreis*, la Latina epopeo, kiun li verkis pri Aleksandro la Granda. En tiu heksametra poemego li priskribas vivon kaj aventurojn de Aleksandro. Ĝi enhavas plurajn anakronismojn; interalie li priskribas la Krucumon de Jesuo kiel jam okazintan.

La *Alexandreis* siatempe estis tre populara, eĉ dumtempe forpelis la *Eneadon* de Vergilio el la lerneja programo, sed nuntempe apenaŭ estas legata.

Unu ĝia verso restas fama:

*Incidit in Scyllam qui vult vitare Charybdim* ("Ofte kaptiĝas de Skil', kiu volas eviti Ĥaribdon".)

Aliaj verkoj
------------

Multaj poemoj en lia stilo aŭ kun liaj temoj atribuiĝis foje al li, kvankam kun nesufiĉe certeco. Ekzemple li ne estas la aŭtoro de la satira poemo *Apokalipso de Goljat*, kiun foje oni aperigis sub lia nomo.

Walther ankaŭ verkis dialogon kiu atakas Judismon kaj traktaĵon pri la Triunuo; eble li same estas la aŭtoro de *Moralium dogma philosophorum*.

Li mortis pro la pesto.

En Esperanto aperis
-------------------

Lia poemo *Propter Sion non tacebo* aperis sub titolo *Mi pro Cion ne silentos* en traduko de Gerrit Berveling.

En Antologio Latina (volumo 9) aperos fragmentoj el la Aleksandreado.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Catholic Encyclopedia: Walter of Chatillon*
* Gautier de Châtillon at Association de généalogie des familles Gauthier
* *Alexandreis* (*Bibliotheca Augustan* en Aŭgsburgo)
* angle pri satiraj poemoj de li, en la retejo *bu.edu*, arkivigite en januaro 2009
* *Contra Judaeos*, *De Trinitate* (*Patrologia Latina* en Guglo Libroj)

* Kategorio Walther de Châtillon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bibliografio en la angla
------------------------

* F. J. E. Raby, *A History of Secular Latin Poetry in the Middle Ages* (Oksfordo: eldonejo Clarendon Press, 1934. ISBN 0-19-814325-7) vol. 2 pp. 72–80, 190-204.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 232728
* GND: 118628968
* LCCN: n85065445
* VIAF: 100212859
* ISNI: 0000 0000 7980 2030
* LIBRIS: 187806
* SUDOC: 02885487X
* BNF: 120604103
* MBA: 79aa05a1-475a-43a4-a4b8-040b0aaa2923
* NLA: 35873732
* NDL: 01010325
* BIBSYS: 90217177
* NKC: ola2011668580
* ICCU: CFIV082363
* BNE: XX1244134
 |
Viro frustrita side antaŭ skribotablo.
**Frustracio** havas kiel sinonimojn *frustriĝo*, *frustriteco*, *frustateco*. Laŭ PIV mem **frustriĝo** estas la "stato de individuo, kies tendenco aŭ bezono ne povis kontentiĝi". Kaj **frustri** estas "senigi iun je kontentigo de bezono aŭ tendenco".

La frustriĝo estas emocia respondo al la opozicio, rilata al la kolero kaj al la deprimo, kiu aperas el la percepto de rezistado al la plenumo de la individua volo. Ju pli granda estas la obstrukco kaj la volo, des pli granda estas la probablo de frustracio. La kaŭzo de la frustracio povs esti interna aŭ ekstera.

Interna fonto de frustracio estas havi kontraŭajn celojn kiuj interkonfliktas unuj kontraŭ aliaj, sed tio povas krei kognan diskomprenon. La eksteraj okazigoj de la frustracio implicas kondiĉojn ekster la individuo, kiel barita vojo aŭ malfacila tasko. Dum por fronti la frustriĝon kelkaj personoj partoprenas en la pasiv-agresema konduto, kio malfacilas identigi la originajn kaŭzojn de la frustracio, ĉar la respondoj estas nerektaj, plej ofta respondo estas la emo al la rekta agreso.

Notoj
-----

1. ↑  PIV NPIV Alirita la 10an de novembro 2019.
2. ↑  PIV NPIV Alirita la 10an de novembro 2019.
3. ↑   Jeronimus et al. (2017). «Frustration». Encyclopedia of Personality and Individual Differences, Edition: 1, Publisher: Springer, New York, Editors: Virgil Zeigler-Hill kaj Todd K. Shackelford, pp. 1–8.

* Kategorio Frustriĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rezé** (bretone: Reudied) estas komunumo en departemento Loire-Atlantique en okcidenta Francio.

Ĝi ankaŭ estis nomita *Ratiate* en la Mezepoko kaj *Rezay* en la Malfrua Mezepoko.

Loĝantoj de Rezé estas nomitaj franclingve *Rezéens* kaj Esperantlingve oni nomas ilin *rezeanoj*.

Geografio
---------

La komunumo estas ĉirkaŭita de la komunumoj de Nanto, Vertou, Les Sorinières, Pont-Saint-Martin kaj Bouguenais. Ĝi estas limigita norde proksime de la Luaro, oriente de la Sèvre Nantaise kaj la Ilette, okcidente de la Jaguère kaj sude de la bulvarda periferio de Nanto.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

Informo pri Rezé datas reen el la romia epoko, kiam ĝi estis konata kiel *Portus Ratiatus* (haveno de Rezé) kaj *Ratiatum Pictonum Portus*. Rezé estis grava haveno sur la suda bordo de la Luaro kaj loko por renkontiĝoj kaj komerco inter la diversaj keltaj triboj de la regiono (Veneti, Namnetes, Ambilatres, Andecavis kaj Pictones).

Antikvaĵoj
----------

La arkeologiaj fosadoj montras partojn de la romi-perioda urbo kaj haveno. Parto de la fosaĵoj estas vizitebla de iu ajn.

Kulturo
-------

* Konata ĝi estas pro la loĝeja konstruaĵo "La Cité radieuse" (La lumradia civito), simila al tiu de Marsejlo, de la arkitekto Le Corbusier. Ene, la koridoroj estas nomataj stratoj. Surtegmente ekzistas elementa lernejo.
* El iama betona preĝejo oni faris bibliotekon...

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Loire-Atlantique
* Tramtransporto en Nanto
* Rezé-Pont-Rousseau (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rezé en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 455495
* GND: 4210677-1
* VIAF: 168395473
* BNF: 152603128
 |
**Ádám Korányi** [korAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Korányi Ádám,** angle **Adam Koranyi** estas hungara-usona matematikisto, pedagogo, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2001).

Ádám Korányi  naskiĝis la 13-an de julio 1932 en Szeged.

Biografio
---------

Ádám Korányi frekventis universitaton en sia naskiĝurbo. Li komencis sian karieron samloke en matematika instituto inter 1954-1956. Post la revolucio li forlasis la landon, li trovis laborlokon en universitato de Ĉikago, poste en Harvard. Li ricevis pli kaj pli gravajn taskojn en Berkeley kaj Princeton. Ekde 1968 li profesoriĝis kaj daŭris la instruadon en Saint Louis, Vaŝintono kaj Novjorko. Li okupiĝas precipe pri Funkcio (matematiko).

Verkaro (elekto)
----------------

* *Function theory in the unit ball of cn* (1969)
* *Analysis on symmetric cones* (1994)
* *Geometry and analysis on complex homogenous domains* (2000)

Fontoj
------

* biografieto angle
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 447749
* GND: 1100569448
* LCCN: n94048476
* VIAF: 71469165
* ISNI: 0000 0000 3204 368X
* SUDOC: 032661509
* BNF: 12364871w
* BIBSYS: 99027704
 |
**Portmore** estas grandurbo en Jamajko. Ĝi estas dormurbo por la najbaraj grandurboj de Kingstono kaj Hispanurbo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 182.153 (en 2011)
* Supermara alteco: 0–20 m
* Horzono: UTC-5h
* Poŝtkodo:
* Telefonkodo: 876

Geografio
---------

Portmore situas laŭ la marbordo sur ebenaĵo en la suda parto de Jamajko. Kingstono troviĝas 8, Hispanurbo 9 kilometrojn.

Historio
--------

Portmore fondiĝis en la 1960-aj jaroj por mildigi la troloĝatecon de Kingstono. Dum la urbokreo multe de la tero estis reprenita marĉo. La unua municipo formiĝis en 2003.

Klimato
-------

En Portmore la averaĝa temperaturo konstante varias inter 25-27 °C. Jare pluvas 889 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La pluvo kulminas en oktobro kaj malkulminas en januaro.

Trafiko
-------

Inter Portmore kaj Hispanurbo kuras vojimposta ĉefvojo, al kiu normala vojo kuras el Portmore. Hispanurbo kaj Kingstono estas facile alireblaj. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn, same tiel al la aliaj 2 menciitaj urbegoj. La grandurbo estas servita fare de la Norman Manley internacia flughaveno kun pli ol 130 flugoj ĉiusemajne.

Vidindaĵoj
----------

* marbordaj strandoj

Fontoj
------

* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* [*rompita ligilo*]
*
**KATONA Ádám** estas rumanuja hungara literatur-kaj kulturhistoriisto, post 1989 politikisto. Li naskiĝis en Târnăveni la 12-an de oktobro 1935.

Biografio
---------

Katona finis la liceon en Odorheiu Secuiesc (1954), li pristudis medicinon (1954–58), li instruis, li estis kulturdomdirektoro, li akiris diplomon de instruisto pri la hungara lingvo kaj literaturo en Universitato Babeş–Bolyai de Kluĵo (1968). Li laboris en redakcio de ĵurnalo Igazság de Kluĵo (1968–70), pli poste en la muzeo de Odorheiu Secuiesc (1970–81), ekde 1982 li instruis samloke, en Corund (Harghita), Mărtiniş. Post 1989 li redaktis en Odorheiu Secuiesc la mallongvivantan gazeton, Szabadság.

Libroj redaktitaj
-----------------

* Platón: Szókratész pöre–Levelek (Téka 1972);
* Veres Péter: Ha nem lehettél szálfa (válogatott írások Sütő András utószavával, Magyar Klasszikusok 1973);
* Kodály Zoltán: Néphagyomány és zenekultúra (válogatott írások, Téka 1974);
* Kányádi Sándor legszebb versei (1974, 1977);
* Kemény Zsigmond: Zord idő (Benkő Samu utószavával, Magyar Klasszikusok 1975);
* Fülep Lajos: Európai művészet és magyar művészet (cikkgyűjtemény, Téka 1979),
* Venczel József: A falumunka útján, Szudv.-Bp. 1993.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon
**Ádám János LÁNG** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Láng Ádám János** estis hungara aktoro, operkantisto (tenoro), teatrestro, dramisto, tradukisto, reĝisoro. Lia unua edzino estis Erzsébet Lángné Kelemen, lia dua edzino naskis filon Lajos Láng.

Ádám János Láng  naskiĝis la 28-an de julio 1772 en Hungara reĝlando en Jászóújfalu (nuntempa Nováčany en Slovakio), li mortis la 22-an de marto 1847 en Pest (urbo).

Biografio
---------

Ádám János Láng frekventis mezlernejojn en Debrecen, Kassa, Pozono kaj Pest. En la jaroj 1790 kaj 1791 li aktoradis kaj kantadis en Germana Teatro (Pest). En 1792 li jam debutis hungarlingve en migranta trupo en Buda. En 1794 li edziĝis, sed en la sekva jaro li vidviĝis. En 1796 la trupo ĉesis, li aliĝia al alia trupo en Kolozsvár. En 1798 li denove edziĝis. Inter 1807 kaj 1813 la trupo funkciis en Pest (li estis ĉefe reĝisoro), poste ankaŭ tio ĉesis. Li denove aliĝis al la Germana Teatro, poste al migranta trupo de Miklós Udvarhelyi, baldaŭ al migranta trupo de Dávid Kilényi, ekde 1828 al opertrupo de Kassa. Post la maljuniĝo li ricevis posteneton en Nacia Teatro de Pest, ĉar tiutempe ne estis pensio. Li tradukis 112 teatraĵojn kaj verkis 27 teatraĵojn, nur 5 aperis en presaj formoj.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* *Talált gyermek* (1792, hungarlingva debuto)
* William Shakespeare: Hamleto - titolrolo
* Hafner–Chudy: *Pikkó herceg és Jutka–Perzsi* - vira kantista titolrolo

Elektitaj verkoj
----------------

* *Genovéva* (1824, el la germano tradukita)
* *Mátyás deák, vagy a lovászi deputatio* (1824, muzika komedio, prezentita en pluraj lokoj inter 1830-1885)
* *A tündér lant* (1824, muzika tradukita komedio)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo L, poste serĉu la nomon)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 582342
* GND: 1017518149
* VIAF: 199690017
 |
**Ádám Pettik,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pettik Ádám** estas hungara drumisto, frapinstrumentisto, kantisto pri mondmuziko, orkestrestro.

Ádám Pettik naskiĝis la 26-an de aŭgusto 1972 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ádám Pettik komencis drumadi en aĝo de sep. Li aliĝis al popolmuzika muzikgrupo en 1992, poste al similaj orkestroj. En 1999 li partoprenis en fondo de orkestro pri mondmuziko. Ili estis agnoskitaj kiel la unua signifa hungara mondmuzika grupo. Ilia repertuaro konsistis ĉefe el fando de hungaraj kaj balkanaj popolmuzikoj. En 2001 li edziĝis kaj naskiĝis idoj en 2000, 2002, 2004 kaj 2012.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* cigana muzika festivalo Londono (2000)
* Roterdamo (2001)
* ĵazfestivalo de Montrealo (2004, 2012)

Aŭdu ankaŭ
----------

* Pettik drumas per ladkruĉego

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 661372
* MBA: 57525d98-8fbc-455d-9ab0-50da02313c95
 |
**Hieronima Martirologio** (latine: *Martyrologium Hieronymianum* konstituas la plej antikva Martirologio de la Latina Eklezio (praktike la Katolika Eklezio), nome la plej antikva katalogo de Martiroj de la latina Eklezio, alveninta ĝis nia epoko: ĝi ŝuldas sian nomon al la fakto ke oni, erare, ĝin atribuis longatempe al Sankta Hieronimo, kiu, male, aldonis nur kelkaĵon kiel la *Vita Malchi* (392 AD) (ĉi-kontekste li sciigis ke mem intencis verki informojn pri ĉiuj sanktuloj kaj martiroj vivintaj ekde la apostola epoko.)

El Greco, *Sankta Hieronimo*, 1609, Novjorko *Metropolitan Museum of Art.*La aŭtoro, male, estis anonimulo de la 5-a jarcento, vivinta en Milano kaj Aquileia: li utiligis kiel precipan fonton sirian Martirologion de la dua duono de la 4-a jarcento (eble temas pri la *Martirologio de Nikomedia*, redaktita inter la jaroj 360-aj kaj 411-aj), sed li ankaŭ profitis de *Kronikverkisto de 354*, nome de la verko de Furio Dionizo Filokalo (354) kaj de Martirologio afrika.

Pri ĝi oni konas du redaktaĵojn: tiu *itala* porliturgie kaj poredife uzata kaj alia nomata *gaŭla*, pretigita ĉe la fino de la 4-a jarcento: tiu ĉi havis grandan disvatigon kaj diversajn aldonaĵojn en diversaj provincoj de Francio ĉerpante ankaŭ de aliaj martirologioj kiel el tiu de Hrabano Maŭro.

La hieronima martirologo estis, modereepoke, publikigita de Hippolyte Delehaye kaj Henri Quentin, jezuitoj membroj de redaktistoj diritaj Bolandistoj, en Bruselo en *Acta Sanctorum* en 1931. Kvankam trafite en multajn kritikajn problemojn, la Hireonima Martirologio restas grandvalora dokumento por la Historio de la Eklezio.

Ĝi estis laŭlonge de tuta mezepoko la precipa, se ne la unika, fonto por liturgiaj kalendaroj.

Praktike, la Hieronima Martirologio grandparte identiĝas kun la hodiaŭ Roma Martirologio

Bibliografio
------------

* Henri Quentin, *Les martyrologes historiques du Moyen Âge : étude sur la formation du Martyrologe romain*, Paris, J. Galbada, 1908
* Giovanni Battista de Rossi e Louis Duchesne, *Martyrologium Hieronymianum*, in *Acta Sanctorum LXXXII Novembre, II (1894)*
* Hippolyte Delehaye, *Commentarius perpetuus in Martyrologium Hieronynianum ad recensionem H. Quenti*, in *Acta Sanctorum XXIV Novembre 11, II* (Bruxelles, 1931)

Vidu ankaŭ
----------

* Martirologio
* Roma Martirologio
* Hrabano Maŭro
**Judit Szamosi** [samoŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szamosi Judit** estas hungara dancisto-baletisto, koreografo.

Judit Szamosi naskiĝis la 29-an de marto 1955 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Judit Szamosi akiris diplomon en Ŝtata Baleta Instituto en 1974. Post la diplomo ŝi aliĝis al dancistoj de Operetoteatro (Budapeŝto), kie post jaroĵ ŝi estis la ĉefa dancisto, sed ŝi rolis ankaŭ en baletaj spektakloj. Ŝi kelkfoje estis videbla en filmoj. Ŝi ricevis premiojn en 1990 kaj 1998.

Ŝiaj baletaj roloj (elekto)
---------------------------

* *Boleró*
* *Adagio*
* *Hófehérke*
* *Az állatok farsangja*
* *Álmok és víziók*

Ŝiaj dancaj roloj en operetoj (elekto)
--------------------------------------

*Violetta*, *A denevér*, *A víg özvegy*, *Csárdáskirálynő*, *A mosoly országa*

Ŝiaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Szép lányok, ne sírjatok!* (1970) -
* *És mégis mozog a föld* (1973, televida serio) - Dorothea
* *A plakátragasztó* (1979, televida filmo) -
* *Vakvilágban* (1987) - dancisto

Ŝiaj filmaj koreografiaĵoj
--------------------------

* *Revue déja vu* (2000)
* *Bubus* (2010, televida filmo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* filmoj kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800233
 |



* Portalo pri Biografio
**Hieda no Are** (japane 稗田 阿礼) estis japana rakontisto (*katari*) en fino de la sepa, komence de la 8-a jarcento. Ŝi apartenis plej verŝajne al recitista gildo (*katari-be*), kies tasko estis la prezento de tradiciaj tekstoj dum la kortegaj ceremonioj. 

Pri la vivo de Hieda no Are oni scias malmulte, eĉ tio estas diskutita, ĉu temas pri viro aŭ virino. Li estis kortegano (*toneri*) ĉe imperiestro Temmu, kiu regis de 672 ĝis 686, laŭ kiu oni kalkulas naskiĝjaron de Hieda no Are je ĉ. 650. 

En 712, dum regado de imperiestrino Gemmei, notis la kortega skribisto Ō no Yasumaro - laŭ parola prezento de Hieda no Are - la *Koĝiki*, kiu priskribas la mitologion kaj la fruan historion de Japanio kaj ĝi estas la unua detala skriba fonto de la japana literatura historio. Ĉu Hieda no Are tiukaze uzis pli malnovajn skribitajn fontojn aŭ pure recitis parolajn tradiciojn, estas nekonata.

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 390694
* GND: 1186314885
* VIAF: 253236923
* NDL: 00371831
 |
**Portillo de Soria** [porTIljo deSOrja] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la oriento de la provinco Sorio kaj en la komarko *Campo de Gómara* en la oriento de la provinco. La loknomo *Portillo de Soria* estas etimologie komprenebla kiel *Pordeto de Soria* (alude al la provinclima loko kun Aragono).

Geografio
---------

*Campo de Gómara* en la oriento de la provinco Sorio.
Loko de Portillo de Soria en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 12,94 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 14 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 100 loĝantojn el la 1930-aj jaroj. 

Ĝi distas 41 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi estas inter Torrubia de Soria (oriente) kaj Villaseca de Arciel (okcidente).

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Encinares de Sierra del Costanazo*, okupanta 376 hektarojn, nome 29 % de la teritorio, kaj la Birdoprotekta Areo ZEPA konata kiel *Altos Campos de Gómara*, okupanta 1 293 hektarojn, nome 100 % de la teritorio.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

En la *Censo de Pecheros* de 1528 oni registris 16 pecheros, tio estas impostopagantaj familioj.​ En la frua dokumento ĝi aperas literumita Portillo, formante parton de la *Sexmo de Arciel*. 

Ĝis 1985 estis fervoja stacio.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado, manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, tradicia arkitekturo kaj tiel plu.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rCampo de Gómara |
| --- |
| Alconaba• Aldealafuente• Aldealpozo• Aldealseñor• Aldehuela de Periáñez• Aliud• Almajano• Almaluez• Almazul• Almenar de Soria• Bliecos• Buberos• Buitrago• Cabrejas del Campo• Candilichera• Cañamaque• Carabantes• Cihuela• Ciria• Cirujales del Río• Deza• Fuentecantos• Fuentelmonge• Fuentelsaz de Soria• Gómara• Hinojosa del Campo• La Losilla• Los Villares de Soria• Monteagudo de las Vicarías• Narros• Pinilla del Campo• Portillo de Soria• Pozalmuro• Quiñonería• Renieblas• Reznos• Santa María de Huerta• Serón de Nágima• Tajahuerce• Tejado• Torlengua• Torrubia de Soria• Villar del Campo• Villaseca de Arciel |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351463
 |
**Ádám Kéri,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kéri Ádám** estis hungara pentristo, skulptisto, altlerneja instruisto.

Ádám Kéri  Arkivigite je 2018-05-26 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 5-an de septembro 1944 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ádám Kéri frekventis artan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris pentristan diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1967, poste li plulernis 2 jarojn samloke, fine denove 2 jarojn grafikon. Liaj plej gravaj instruistoj estis Aurél Bernáth kaj János Kmetty. Ekde 1971 li ekspoziciis, sed post 3 jaroj la ŝtato malpermesis lian partoprenon. Li plulernis skulptoarton en la lernojaro 1976 en la Kungliga Konstakademie en Stokholmo helpe de sveda stipendio. Ekde 1980 li instruis en arta mezlernejo, inter 1983-1994 li estis lernejestro. Tiutempe somere li estis en grafika artistkolonio de Makó. En 1990 li estis nomumita titulara instruisto de la Belarta Altlernejo, en 1992 ordinara instruisto, en 1999 vicrektoro, en 2005 katedrestro. Inter 2000-2003 li havis stipendion. Li ricevis 3 premiojn inter 1984-1999.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Budapeŝto (1972, 1975, 1984, 1990, 1993, 2001, 2004)
* Hajdúszoboszló (1977)
* Makó, Dunaújváros (1981)
* Hamburg, Paks (1985)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Budapeŝto (1971, 1975, 1985, 1993, 1997)
* Bonaero (1973)
* Antverpeno (1974)
* Miskolc (1983, 1994)
* Szeged, Pécs (1995)
* Vieno (1999)
* Arthalo Budapeŝto (2000)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* *Egy 1848-as ágyúgolyó a falban* (1973)
* *Elektromos doboz*
* *"Forradalom* (1972)
* *Bunkerajtó* (1974)
* *Akt* (1982)

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* Magyar és Nemzetközi KIKICSODA (1994-98)
* Budapest Kézikönyve I.kötet munkásság ismertetése (1998)
* Rapporti artistico- culturali tra l’Italia a l’Unhógheria, docente di pittura Maya Nagy

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva membiografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 612698
* GND: 174312997
* LCCN: n85037744
* VIAF: 28495137
* ISNI: 0000 0000 7845 8338
* BNF: 149800587
 |
**VERESS Judit** (vereŝ) estis hungara profesoro naskita en Teiuş la 22-an de oktobro 1922 kaj mortinta en Budapeŝto la 20-an de septembro 1976.

Kariero
-------

Judit Veress havigis diplomon de instruisto (1949). Ŝi komencis sian karieron en la *Szegedi Pedagógiai Főiskola* en la katedro de lingvistiko, poste ŝi iĝis adjunkto en la katedro de historio de Centra Pedagoga Plukvalifikigo, de 1953 docento, kunlaboranto de la *Pedagógiai Tudományos Intézet* (de 1959, docento en la katedro pri historio de la *Országos Pedagógiai Intézet* (de 1962), resp. ĉeflerneja instruisto (de 1969), redaktoro de la revuo *Pedagógiai Szemle* (1963–1972), poste scienca ĉefkunlaboranto de la Esplorgrupo de la MTA.

Verkoj
------

* *Útmutató az 1957/58. évi általános iskolai történelem tanításához* (Bp. 1957);
* *A világnézet alakítása az általános iskolai történelemtanításban* (Bp. 1959);
* *A történelemtanítás módszertanának pedagógiai alapjai* (Bp. 1968);
* *A magyar iskolarendszer fejlődésének vázlata 1945–1969* (Bp. 1972).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
Pri la komunumo
---------------

**Brot-Plamboz** estas komunumo en la distrikto Le Locle en Kantono Neŭŝatelo, Svislando. Ĝi havis 254 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Brot-Plamboz estas altmontara kamparovilaĝo en *la Vallée de la Sagne et des Ponts* en la Neŭŝatela Ĵuraso. Ĝi situas proksimume 15 kilometrojn okcidente de la kantonĉefurbo Neŭŝatelo. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Brot-Dessus kaj Brot-Plamboz, kiuj etendiĝas kvazaŭ en vico laŭlonge de la vojo nr-o 171, kaj la setlejo Les Petits-Ponts, kiu situas ĉe la vojkruciĝo inter la vojoj 170, 171 kaj 2329, kaj Le Joratel.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 16,03 km², de kiuj 28,4% estas kovritaj de arbaro, 67,9% servas por agrikulturo kaj 2,7% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Brot-Plamboz limas en nordoriento al La Sagne, en oriento al Val-de-Ruz, en sudoriento al Rochefort, en sudo al Brot-Dessous, en sudokcidento al Val-de-Travers, kaj en nordokcidento al Les Ponts-de-Martel.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 170 de Le Locle al Neŭŝatelo. De la komunumo kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 171 al Travers, konektante tiel la vojon 170 kun la kantona ĉefvojo n-ro 10. Per poŝtaŭtolinio de Le Locle al Neuŝatelo la la vilaĝeto Les-Petits-Ponts estas konektita al la publika transportreto. La vilaĝo Brot-Plamboz mem kaj la ceteraj seteloj de la komunumo ne havas konekton al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Brot-Plamboz datiĝas el la jaro 998 kiel *Broch*. La komunumo estiĝis per kunigo de la vilaĝo Brot-Dessus, kiu antaŭe apartenis al Brot-Dessous, kun Plamboz en la jaro 1875 respektive 1888. En la jaro 1920 Le Joratel estis aligita al la komunumo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Christine Müller*: *Brot-Plamboz* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-06-08)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Brot-Plamboz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de Brot-Plamboz Arkivigite je 2009-08-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Brot-Plamboz en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Brot-Plamboz** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Le Locle |
| --- |
|  Brot-Plamboz • La Brévine • Les Brenets • Le Cerneux-Péquignot • La Chaux-du-Milieu • **Le Locle** • Les Ponts-de-Martel |  |

 |
La hidroida *Tubularia indivisa*, fekunda, en Gulen subnaĝejo, Norvegio.
Haeckel Siphonophorae 7.jpgSiphonophorae fare de Haeckel
**Hidrozooj** aŭ en latina scienca nomo *Hydrozoa* (el antikva greka ὕδρα, hydra, "marserpento" kaj ζῷον, zoon, "animalo") estas taksonomia klaso de tre malgrandaj, predantaj bestoj, el kiuj kelkaj solemaj kaj kelkaj koloniaj, plej paro vivantaj en sala akvo. La kolonioj de la kolonia specio povas esti grandaj, kaj foje la specializitaj individuaj animaloj ne povas survivi ekster la kolonio. Kelkaj malmultaj genroj ene de tiu klaso vivas en nesala akvo. Hidrozooj estas rilataj al meduzoj kaj koraluloj kaj apartenas al la filumo *Cnidaria*.

Subklasoj kaj ordoj
-------------------

* *Hydroidolina* (Hidroidolenoj)
	+ *Anthoathecata*
	+ *Leptothecata*
	+ *Siphonophorae*
* *Trachylinae* (Traĥilenoj)
	+ *Actinulida*
	+ *Limnomedusae*
	+ *Narcomedusae*
	+ *Trachymedusae*

Bibliografio
------------

* Zrzavý, Jan & Hypša, Václav (2003): Myxozoa, Polypodium, and the origin of the Bilateria: The phylogenetic position of "Endocnidozoa" in light of the rediscovery of Buddenbrockia. Cladistics 19(2): 164–169. doi:10.1111/j.1096-0031.2003.tb00305.x (HTML resumo)

* Kategorio Hidrozoo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Hidrozoo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Judit Ágoston** [Agoŝton], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ágoston Judit** estis hungara skermisto (rapiristo), olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto, instruisto. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Mendelényi Tamásné* ekde 1959. Ŝi estis edzino de Tamás Mendelényi.

Judit Ágoston naskiĝis la 21-an de januaro 1937 en Miskolc, ŝi mortis la 12-an de majo 2013 en Göd.

Biografio
---------

Judit Ágoston maturiĝis en gimnazio en 1955 en Miskolc, post 4 jaroj ŝi akiris pedagogian diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Jam dum la gimnaziaj jaroj ekde 1951 ŝi skermis en sportklubo, dum la studentaj jaroj jam en Budapeŝto. Ŝia trejnisto estis longe Béla Bay. En universiado ŝi akiris oran medalon en 1957, poste ŝi estis hungara ĉampiono trifoje teame, sed en mondĉampionumoj ŝiaj plej bonaj rezultoj estis 2 arĝentaj kaj sola bronza medaloj. Ŝi estis olimpiano en Somera Olimpiko 1964 kun ormedalo. Inter 1969-1972 ŝi estis instruisto en la sporta lernejo, inter 1975-1985 ŝi estis trejnisto en sportklubo, ja en 1975 ŝi ikiris ankaŭ trejnistan diplomon. Inter 1987-1992 civile ŝi estis oficisto de la Hungaraj Ŝtatfervojoj. Ŝi edziĝis en 1959 kaj naskis 2 filinojn en 1962 kaj 1967. Ŝi ricevis signifan ŝtatan premion en 1964.

Ŝia disertaĵo
-------------

* *Légzőgyakorlatok alkalmazása a gyógytestnevelésben* (1959)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802170
 |



* Portalo pri Biografio
**Don Justo** je la jaro 2003 kun la Germana artisto *Ulrich Brinkhoff* en la katedralo
**Katedralo de Justo Gallego Martínez**. Mejorada del Campo (Madrid, Hispanio). 2005
**Justo Gallego** \Ĥusto Gajego\ (n. 20-an de septembro 1925 - 28-an de novembro 2021) konstruis katedralon en la municipo *Mejorada del Campo*, proksime al Madrido (Hispanio). Li faris tuton sen helpo preskaŭ ĉiam, ekde la konstruaĵon li komencis. Tamen, li havis helpon kelkfoje el siaj nevoj aŭ eventualaj volontuloj.

Kiam Justo estis 27 jaraĝa, li sentis la alvokon de monaĥa vivo kaj li estis en la soriana monaĥejo de Sankta Maria de Huerta, kiun li tuj estis devigata forlasi pro sia tuberkulozo.

Justo komencis konstrui antaŭ 40 jaroj sur terenoj hereditaj disde siaj gepatroj, kaj malhavante konstruo-permeson. Li neniam studis arkitekturon aŭ masonadon kaj uzas recikligitajn materialojn, kiujn oni donacas al li. La kupolo estas 40 metroj alta.

Lia verko estis monde fama. Li havis pecojn el paĝoj de eŭropaj, amerikaj kaj aziaj ĵurnaloj, kiuj parolis pri ĝi. Ankaŭ ĝi estis la centro de tre konata trinkaĵa televidreklamo dum la jaro 2005, per kiu li enspezis tridek mil eurojn.

Gallego diris ke la lastaj jaroj, proksimume du mil homoj vizitas ĉiun someron la katedralon. Multaj studentoj, preskaŭ ĉiuj eksterlandanoj, helpis lin dum tiu sezono.

Gallego loĝis kun sia fratino proksime al la katadralo.

* Kategorio Justo Gallego Martínez en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 126079
* GND: 132952963
* LCCN: n2017002977
* VIAF: 57788790
* ISNI: 0000 0004 4883 4135
 |
Koordinatoj: 47° 32′ 15″ N 3° 41′ 31″ O﻿ / ﻿47.53750 °N, 3.69194 °O﻿ / 47.53750; 3.69194 (mapo)

**Brosses** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 250 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Brosses etendiĝas sur 19.97 km², kaj havis 250 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 13 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Gérard Lacombe, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Brosses apartenas al la kantono de Vézelay, kies ĉefurbo estas Vézelay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Vézelay

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de Brosses
*Entada phaseoloides* - naŭtoĥorio
**Hidroĥorio** aŭ **akvoĥorio** estas unu el la disvastigmeĥanismoj de plantaj diasporoj pere de akvo. Ĝi estas tre efika meĥanismo, ĉar pere de akvo la disvastigo povas okazi tre longdistance. La plantoj ofte estas mem akvoplantoj aŭ kreskas rande de akvo. Sed speciale el la grupo de la ombroĥoriaj plantoj, kiuj uzas la pluvakvon por disigi, kelkaj taksonoj kreskas ankaŭ fore de akvejoj ĝis ene de dezerto.

Oni distingas jenajn grupojn:

* **Naŭtoĥorio**, la disvastigo per drivado
* **Bitisoĥorio** aŭ **reoĥorio**, la disvastigo per la fluado de riveretoj aŭ riveroj
* **Ombroĥorio**, la disvastigo per pluvgutoj. Ili estas dividitaj en
	+ pluvdrivantoj kaj
	+ pluvbalistoj

Naŭtoĥorio
----------

La naŭtoĥorio aŭ disvastigo per akvodrivo de akvoplantoj aŭ plantoj apud akvobordo. La diasporoj de tiuj plantoj ofte estas tre rezistaj kaj estas ĝermkapablaj ĝis 15 jaroj. Konata estas la kokoso *(Cocos nucifera)*. Tiu drupfrukto havas ĉiun necesan por longa vojaĝo kaj povas drivi de suda Hindio ĝia suda Ameriko restante ĝermkapabla. La fibra mezokarpo servas kiel skusorbilo kaj la epikarpo kiel barilo por jonoj (salakvo). Ankaŭ la plej granda frukto de la mondo, la sejŝela palmo *(Lodoicea sychellarum)* disvastiĝas naŭtoĥorie, sed ne estas tiam rezista kiel kokoso.

Bitisoĥorio aŭ reoĥorio
-----------------------

Bitisoĥorio aŭ reoĥorio estas la disvastigado de la diasporoj helpe de la fluado de rojoj kaj riveroj. La disporoj ofte estas vezikformaj, ekzemple la Nuphar lutea aŭ enhavas naĝhiston (malpeza specifa denseco) ekzemple Caltha palustris.

Vidu ankaŭ
----------

* disvastigmeĥanismoj

Eksteraj ligiloj
----------------

Drift Seeds and Drift Fruits Arkivigite je 2014-12-14 per la retarkivo Wayback Machine
**Monda Tago de Turismo** (angle: *World Tourism Day*, WTD) – festo de turismo ĉiujare celebrata la 27-an de septembro, fiksita de Monda Organizaĵo pri Turismo de Unuiĝintaj Nacioj en 1979.

Historio
--------

La unua solenado okazis en 1980 sub la slogano "Tourism's contribution to the preservation of cultural heritage and to peace and mutual understanding" (Kontribuo de turismo por konservi kulturan heredaĵon, pacon kaj reciprokan komprenon).

Celo de tiu ĉi tago estas altigi konscion pri rolo de turismo en internacia socio kaj montri kiel ĝi influas al kulturaj, politikaj kaj ekonomiaj valoroj en la tuta mondo. La slogano en 2017 estas "responsa turismo".

Dum la 12-a sesio en Istanbulo en Turkio, oktobre 1997, Ĝenerala Asembleo de la Unuiĝintaj Nacioj decidis elekti landon entreprenatan ĉiujare agadon kiel partnero dum organizado de la Monda Tago de Turismo.

Dum la 15-a sesio en Pekino, oktobre 2003, la Asembleo decidis ke gastiganto de ĉefaj solenaĵoj ĉiujare estu ŝtato de alia kontinento.

* 2006 – Eŭropo,
* 2007 – Suda Azio,
* 2008 – ambaŭ Amerikoj,
* 2009 – Afriko,
* 2011 – Proksima Oriento.

Bibliografio
------------

* World Tourism Day sur ofica paĝo de UN
* World Tourism Day 2011 Arkivigite je 2012-10-01 per la retarkivo Wayback Machine sur paĝo de UNWTO

Vidu ankaŭ
----------

* Esperantotur de Andrzej Grzębowski
* Turismo per Esperanto
* Internacia Studumo pri Turismo kaj Kulturo - Centro de Konstanta Edukado en Bydgoszcz - Klerigejo de la Internacia Akademio de la Sciencoj

* Kategorio Monda Tago de Turismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Freeport** - prononco laŭ IFA-transskribo *[ˈfɹiːˌpɔːt]* - estas urbo, distrikto kaj liberkomerca zono sur la insulo Granda Bahamo en la nordokcidenta parto de Bahamoj. Laŭ la stato de 2012, en la urbo vivis 45945 loĝantoj sur areo de 558 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 82 loĝantoj/km². 

En 1955, al *Wallace Groves*, virginia financisto kun lignointeresoj en Granda Bahamo, estis koncedita 20 000 hektaroj de pinejo kun grandaj areoj de marĉo kaj arbustaro fare de la bahama registaro kun la mandato ekonomie evoluigi la areon. Freeport kreskis por iĝi la dua plej popolriĉa grandurbo en la Bahamoj.

La ĉefa flughaveno servanta la grandurbon estas la Internacia Flughaveno de Granda Bahamo, kiu ricevas enlandajn flugojn de diversaj insuloj de la Bahamoj same kiel plurajn internaciajn flugojn de Usono kaj Kanado. Freeport ankaŭ estas servata per hejmaj bahamaj pramŝipoj el kaj al aliaj insuloj.

La Havena Aŭtoritato de Granda Bahamo (angle *Grand Bahama Port Authority*, GBPA) funkciigas la liberkomercan zonon, sub interkonsento subskribita en aŭgusto 1955 per kio la bahama registaro konsentis ke entreprenoj en la liberkomerca areo pagus neniujn impostojn antaŭ 1980, poste etendite al 2054. La areo de la terkoncesioj en kiuj validas la interkonsento poste estis pliigita al 55 800 hektaroj.

Partneraj urboj
---------------

* Newark, Nov-Ĵerzejo, Usono
* Concord, Norda Karolino, Usono

Galerio
-------

* La Internacia BazaroLa Internacia Bazaro
* Foirejo de la haveno LukajaFoirejo de la haveno Lukaja
* La Ĝardeno de la ArbaretojLa Ĝardeno de la Arbaretoj
* Ponto en la Ĝardeno de la ArbaretojPonto en la Ĝardeno de la Arbaretoj
* Mevoj ĉe la plaĝo TainoMevoj ĉe la plaĝo *Taino*
* plaĝo Tainoplaĝo *Taino*
* Tabula pado ĉe Nacia Parko LukajaTabula pado ĉe Nacia Parko Lukaja
* Nacia Parko LukajaNacia Parko Lukaja
* aŭtovojo de Granda Bahamoaŭtovojo de Granda Bahamo
* Kajta surfado ĉe la Banana GolfoKajta surfado ĉe la Banana Golfo
* pramŝipa staciopramŝipa stacio
* vendejoj ĉe la pramŝipa staciovendejoj ĉe la pramŝipa stacio

* Kategorio Freeport en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (angle)
Monda Turismo estis internacia asocio sen profita celo, kiu en 1992 aliĝis al UEA. Ĝi celis faciligi la internacian turismon per aplikado de la internacia lingvo Esperanto. Ĝia sidejo troviĝis en pola urbo Bydgoszcz.

Dum pli ol 30 jaroj la asocio Monda Turismo okupiĝis pri la instruado de fakuloj pri turismo, pri la organizado de esperantlingve gvidataj vojaĝoj kaj pri la kunordigado de E-turismo entute. Je la 22-a de septembro 2002 Monda Turismo estis malfondita pro bankroto.

La kialo de la bankroto estis nesufiĉa nombro de esperantistoj, kiuj volis partopreni la organizatajn esperanto-vojaĝojn. La agadon de Monda Turismo nuntempe daŭrigas Internacia Klubo Esperantotur, kiu funkcias kadre de la Internacia Centro pri Kulturo kaj Turismo. Internacia Klubo Esperantotur aranĝas vojaĝojn al esperanto-aranĝoj. La edukadon pri turismo daŭrigas Internacia Studumo pri Turismo kaj Kulturo kun sidejo ankaŭ en Bydgoszcz.

Vidu ankaŭ
----------

* Léon de Bruyne
* Andrzej Grzębowski
* Deklaracio de Manilo

Literaturo en Esperanto
-----------------------

* Itineroj je la nomo de Ludoviko Zamenhof en Pollando, Pola Esperanto-Asocio, Bydgoszcz 1978, p. 16
* Max Finkenzeller, Gvidlibreto por esperantistaj ĉiĉeronoj kaj ekskursgvidantoj, Monda Turismo. Asocio por faciligo de la internacia turismo per aplikado de Esperanto, Bydgoszcz 1983, p. 16
* Poŝ-Atlaso de Monda Turism*o*, Monda Turismo, Bydgoszcz 2001, p. 20