recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Grafiko de vivoritmoj dum periodo de 66 tagoj: fizika (verda), emocia (ruĝa), intelekta (blua) 
**Bioritmo** (el la greka βίος - *bios* , vivo  kaj ῥυθμός - *rutmo* , ritmo  ), en Esperanto prefere nomata **vivoritmo** estas nocio rilate al la **vivsistema ritmo****.** kiu estas provo antaŭdiri diversajn aspektojn de la vivo de persono per matematika simpligo. Plej multaj sciencistoj kredas, ke ĉi tiu ideo ne estas efika  kaj konsideras la koncepton ekzemplon de pseŭdoscienco : "vivoritma-teorio estas pseŭdoscienca teorio, kiu diras ke niaj ĉiutagaj vivoj estas grave submetataj al ritmaj cikloj ignoritaj de sciencistoj, kiuj studas biologiajn ritmojn".

Referencoj
----------

1. ↑   βίος A Greek-English Lexicon.
2. ↑   ῥυθμός A Greek-English Lexicon.
3. ↑  Raporto pri libromanuskripto kun la titolo Ekoturisma vortareto, p. 7, Akademio de Esperanto, Sekcio pri faka lingvo, la 15-an de aprilo 2011.
4. ↑   Effects of circadian rhythm phase alteration on physiological and psychological variables: Implications to pilot performance (including a partially annotated bibliography).

* Kategorio Bioritmo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Domokos Berzenczey** [berzencei], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Berzenczey Domokos Ignác Dániel** estis hungara arkitekto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *görgényszentimrei kaj sámsondi*.

Domokos Berzenczey naskiĝis la 5-an de majo 1879 en Lesnyek (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Leșnic en Rumanio), li mortis la 12-an de januaro 1939 en Szeged (Hungara reĝlando).

Biografio
---------

Domokos Berzenczey akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1902. Post siaj studoj li laboris en oficejo de Győző Czigler, iom poste li havis fervojan laboron. En 1904 li estis nomumita ĉefinĝeniero de Zenta. En 1905 li edziĝis. lia edzino naskis 4 filinojn. Depost la 1-a mondmilito li translokiĝis al Szeged, kie li estis ĝismorte ĉefinĝeniero de la urbo.

Elektitaj planoj pri konstruaĵoj
--------------------------------

* gimnazio de Zenta (1906-1908, premiita en Londono)
* preĝejo Sankta Antonio en Zenta (1909-1910)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 21-a paĝo)
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 684840
 |
La **Finnlanda Mararmeo** (finne ***Merivoimat***, svede ***Marinen***) estas unu el la branĉoj de la defenda armeo de Finnlando. La mararmeo laborigas 2300 homojn kaj proksimume 4300 junaj finnoj kadre de la deviga militservo estas trejnitaj ĉiujare. La Finna Mararmeo ankaŭ inkludas marbordajn fortojn kaj marbordan artilerion.

Organizado
----------

Laŭ la stato de somero 2023, la komandanto de la Mararmeo estas la malfronta admiralo ("kontraŭadmiralo") *Jori Harju*. La mararmeo estas organizita en la mararmea komando, tri brigado-nivelaj unuoj kaj la maroficira akademio. Ekde 1998 la mararmeo ankaŭ inkludas la brigadon *Nyland* en Dragsvik, kie finnaj marsoldatoj aŭ "marbordaj ĉasistoj" estas trejnataj. La brigado estas la nura svedlingva unuo en la lando kaj ĝi pluportas la tradiciojn kaj batalhonorojn de la regimento *Nyland* (Uusimaa) de la Svedia armeo.

* Kategorio Finnlanda mararmeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (finne, svede kaj angle)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Batalo de Abukiro (apartigilo). |

Batalo de Abukiro.
La **Batalo de Abukiro** estis batalo en kiu Napoleono Bonaparte venkis super la Otomana armeo de Seid Mustafa Paŝa la 25an de Julio, 1799, dum la kampanjo de Egiptio. Ĝi estis konsiderata la unua batalo nomita per tiu nomo, ĉar jam estis tie ŝipa batalo la 1an de Aŭgusto, 1798, nomita Batalo apud la Nilo (okazos dua batalo la 8an de Marto, 1801). Kiam la Francaj fortoj estis revenintaj el kampanjo el Sirio, tuj la Otomanaj fortoj estis transportitaj al Egipto fare de la brita floto de Sidney Smith por finigi la francan regadon en Egiptio.

Seid Mustafa Pasha estis sperta komandanto kiu estis luktinta kontraŭ Rusio. Li sciis ke la kavaleriaj atakoj kontraŭ la Francaj rotoj estis neutilaj. Tiele li serĉis eviti lin per fortikigo de sia strandejo per du defensivaj linioj. El tiu strandejo Mustafa povis organizi la invadon de Egiptio. Tamen, Napoleono tuj vidis la mankon en la taktiko ĉar la Turkoj ne havis kien iri okaze de malvenko.

La Francoj atakis la Otomanajn poziciojn kaj tuj ekrompis tra la unua defensiva linio antaŭ ĝi estis tute kompletigita. La dua linio, tamen, montriĝis malfacile venkebla kaj la Francoj retiriĝis por ioma tempo. Je tiu punkto, la kavaleria generalo Murat vidis sian oportunon kaj atakis per sia kavalerio, tuj venkante la eksponitajn Turkojn.

La ŝarĝo de Murat estis tiom rapida ke li venis eĉ ene de la tendo de Mustafa kaj kaptis la Turkian komandanton, fortranĉante du el la fingroj de la Turko per sia sabro. Reage, Mustafa pafis al Murat en la makzelo. Tuj, Murat estis operaciita kaj pluigis siajn taskojn la venontan tagon.

La Turka armeo panikis. Kelkaj Otomanoj dronis klopodante naĝadi ĝis la Britaj ŝipoj kiuj estis du mejlojn for el la strando, dum aliaj fuĝis al la Abukira kastelo, sed ili kapitulacis tuj poste. La Turkoj suferis ĉirkaŭ 8 000 perdojn kaj la Francoj nur 1 000. Novaĵoj pri la venko alvenis al Francio antaŭ Napoleono alvenis en Oktobro kaj tio faris lin eĉ pli populara, grava afero konsiderante la problemojn de la Franca Direktoraro. Tiu batalo portempe sekurigis la kontrolon de Francio super Egiptio.

Koordinatoj: 31° 19′ N 30° 04′ O﻿ / ﻿31.317 °N, 30.067 °O﻿ / 31.317; 30.067 (mapo)

Referencoj
----------

1. ↑   Durant 1975, p. 113.
2. ↑   Durant 1975, p. 113.
3. ↑   McLynn 2002, p. 195.
4. 1 2  McLynn 2002, p. 196.
5. ↑  McLynn 2002, pp. 196–197.
6. ↑  McLynn 2002, p. 202.

Bibliografio
------------

* Connelly, Owen. 2006. Blundering to Glory: Napoleon's Military Campaigns. MD: Rowman and Littlefield.
* Durant, Will. 1975. The Age of Napoleon. New York: Simon and Schuster.
* McLynn, Frank. 2002. Napoleon. New York: Arcade.
* Smith, D. The Greenhill Napoleonic Wars Data Book. Greenhill Books, 1998.

* Kategorio Batalo de Abukiro (1799) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Albert Berzeviczy** [berzevici], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Berzeviczy Albert** estis hungara juristo, profesoro, politikisto (eĉ ministro), historiisto, esteto, prezidanto de Hungara Scienca Akademio, prezidanto de la hungara parlamento, prezidanto de Societo Kisfaludy, prezidanto de Hungara Olimpika Komitato.

Albert Berzeviczy  naskiĝis la 7-an de junio 1853 en Hungara reĝlando, en vilaĝo Berzevice (nuntempa Brezovica (distrikto Sabinov). Li mortis la 22-an de marto 1936 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Albert Berzeviczy studis en Reĝa Jura Akademio (Kassa), poste en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Li iĝis juristo en 1877. Li komencis sian juran karieron en Luterana Jura Akademio (Eperjes), kie li instruis juron. Inter 1895-1898 li estis vicprezidanto de la parlamento, inter 1903-1905 ministro pri religio kaj edukado, fine en 1910 li estis prezidanto de la parlamento. Inter 1923-1936 li plenumis oficon de prezidanto de Societo Kisfaludy. Li ricevis premion en 1930.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Ödön Horváth (juĝisto)

Verkaro (elekto)
----------------

* *A középső Felvidék szerepe tudományosságunk történetében* (Rolo de meza Supra Hungarujo en historio de nia scienco) 1901
* *A cinquecento festészete és szobrászata* (Pentroarto kaj skulptoarto de la "cinquecento") 1906
* *Beatrix királyné* (Beatrico de Aragono) 1908

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* 
* hungara biografio kun bildo

* Kategorio Albert Berzeviczy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 427058
* GND: 117589748
* LCCN: nr94006612
* VIAF: 47543765
* ISNI: 0000 0000 7819 8898
* SUDOC: 080848168
* BNF: 11136343n
* NKC: jx20131217002
 |
**Pál Rudnyánszky** [rudnjAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rudnyánszky Pál** estis hungara arkitekto, profesoro, "paĉjo de la hungara perlito".

Pál Rudnyánszky  naskiĝis la 5-an de junio 1924 en Miskolc. Li mortis la 26-an de majo 2014 (supozeble en Budapeŝto).

Biografio
---------

Pál Rudnyánszky akiris diplomon en Teknika Universitato de Budapeŝto en 1949. Post siaj studoj li laboris en diversaj konstruteknikaj ŝtataj entreprenoj, kie li okupiĝis pri diversaj izoliloj. Ekde 1958 li okupiĝis pri uzado de perlitoj. En 1964 li doktoriĝis en la menciita universitato. En 1985 li estis nomumita titulara docento. En 1998 Internacia Instituto pri Perlito en Usono akceptis lin honora membro. Li ricevis diversajn hungarajn premiojn.

Elektitaj libroj
----------------

* *Fellner Ferdinánd - Egy színházépítő a millenniumi Magyarországon* (2004) - kunlaboranto
* *A magyar perlit 50 éve* (Kvin dek jaroj de la hungara perlito), (2010)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 555704
* LCCN: nb2005014283
* VIAF: 63528108
* ISNI: 0000 0000 3910 8837
 |
*Datenoj de la informkesto estas eraraj!*

**Albert Doctor** [doktor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Doctor Albert** estis hungara pentristo, fotisto. Lia familia nomvarianto estis *Doktor*  Arkivigite je 2018-04-05 per la retarkivo Wayback Machine.

Albert Doctor naskiĝis en 1818 en Pilsen , aŭ en 1813 en Tinye (?)  Arkivigite je 2018-04-05 per la retarkivo Wayback Machine, li mortis en 1888 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Albert Doctor devenis el juda familio. Li studis en Reĝa Modela Desegna Lernejo, poste en belarta akademio de Vieno (1841-1843). Lia pentrista majstro estis Leopold Kupelwieser. Hejmenveninta al Pest (urbo) li vivtenis sin el pentradoj de portretoj, sed li instruis ankaŭ en privata pentrista lernejo. Ĉirkaŭ en 1860 li aliĝis al József Borsos kaj ili establis fotatelieron. Iliaj fotoj estis tre famaj en Budapeŝto.

Ekspozicioj
-----------

* Pest (inter 1846 kaj 1854 preskaŭ ĉiujare; postmorta en 1913)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Játszó gyermekek (ĝenro, 1852)
* portreto pri Richárd Guyon-Debaufre

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* fotoj de Borsos-Doctor

* Portreto pri József EötvösPortreto pri József Eötvös
* Portreto pri Ilka MarkovitsPortreto pri Ilka Markovits

* Kategorio Albert Doctor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 607767
* VIAF: 50144648414599105587
* ULAN: 500523444
 |
Ĉi tiu artikolo temas pri mitologia rolulo. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Orto (apartigilo).

|  |  |
| --- | --- |
|   | **Oni sugestas kunigi ĉi tiun artikolon kun Ortro.

---**
Bonvolu diskuti en la Diskuto. Nur ensalutintaj uzantoj povas aranĝi tion. |

Geriono kaj **Orto**, sur nigr-figura amforo el Vulci (ĉ. 540 a. K.).
En la antikva greka religio, **Orto** (el la greka *Ὄρθος*, «rekta, ĝusta») estis epiteto de la vina dio Dionizo, laŭ kiu oni vokis lin ĉe la templo de la Horoj en Ateno.

Amfiktiono estis la unua kiu honoris la dion per tiu kromnomo, ĉar Dionizo instruis al li la manieron miksi akvon kaj vinon, kaj eviti tiel ebriiĝon.

Orto, la dukapa hundo
---------------------

**Orto** aŭ **Ortro** (el la greka *Ὄρθρος*, «matena sunsubiro») estis ankaŭ dukapa hundo, filo de la ktoniaj monstroj Tifeo kaj Eĥidno. Kune kun sia mastro Eŭritiono, li gardadis la ruĝ-felan bovaron de Geriono, reĝo de Tartezo, sed Heraklo mortigis lin por steli la brutaron kaj tiel plenumi sian dekan laboron.

*Por plia informo, vidu la paĝon **Ortro**.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Orto (mitologio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Orto ĉe Theoi.com

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  François Noël. *Dictionnaire Universel de la Fable et de la Mythologie*.
2. ↑  Heziodo. *Teogonio*, 306 kaj sekv.
3. ↑  Pseŭdo-Apolodoro. *Mitologia biblioteko*, 2.5.10 kaj sekv.
La **Batalo apud la rivero Okcidenta Bugo** (pole: *Bitwa pod Wołyniem*) okazis apud la hodiaŭa Gródek Nadbużny (Fortikaĵeto Apudbuga) en distrikto Hrubieszów la 22-an de julio 1018 inter la armeoj de la pola princo Boleslao la 1-a kaj de la rusa princo Jaroslavo la Saĝa.

Enkonduko
---------

En la jaro 1018 Boleslao la 1-a decidis ataki Kievan Regnon pro tio ke pli frue Jaroslavo la Saĝa atakis en 1017 Breston kaj poste forpelis de sia regno la bofilon de Boleslao, Sviatopolk, kiun li volis retronigi. Krome por liberigi sian filinon, nekonatan laŭ la nomo, kaj ekregi super la tiel nomataj apudlimaj Ruĝaj Fortikaĵoj.

Boleslao la 1-a krom la pola armeo komandis germanan helpotrupon (300 milituloj), la hungaran (500 milituloj) kaj la aliancitan peĉenegan (1000 milituloj). Similan kelkmilan armeon disponis Jaroslavo la 1-a. 

Post kolekto de la armeo Boleslao la 1-a julie ekiris orienten al la terenoj nomataj Ruĝaj Fortikaĵoj ĝis la fortikaĵeto tiutempe nomata Volin troviĝanta apud la rivero Okcidenta Bugo.

La batalo
---------

Kontraŭulojn dividis la rivero Bugo. Boleslao ordonis konstrui pontojn. Dum la laboroj ambaŭ armeoj blasfemis unu kontraŭ la alia, ekz. la rusa vojevodo Bąd ekkris al Boleslao: *Jen ni trapikos per lanco vian grasan ventron.*

Boleslao tamen kun sia armeo trapasis la riveron naĝe per kio tute surprizis la malamikan armeon, kiu momente ne estis pretigita batali. La venko estis totala.

Post la batalo
--------------

La venko ebligis konkeri Kievon kaj surtronigon de Sviatopolk. Poloj gajnis grandajn predojn. Jaroslao la Saĝa , kvankam venkita, sukcesis bruligi unu fortikaĵon de sia frato kaj komencis kolekti novajn fortojn. 

Boleslao kaj Sviatopolk ne profitis ĉiujn eblecojn post la batalo, ĉar ne entreprenis novan kampanjon, kiu definitive likvidus la danĝeron.

Memorigo
--------

Bataloj de polaj militantoj apud Wołyń estis post 1990 memorigitaj sur la Tombo de Nekonata Soldato en Varsovio per surskribo sur unu el tabuloj "WOŁYŃ NAD BUGIEM 22 VII 1018" (Wołyń apud Bugo, la 22-a de julio 1018)

Fontoj
------

Gall Anonim (Gallus Anonymus), *Kronika polska*, prilaboris M. Plezia, Wrocław 2003

Nestor (Kronikisto Nestor), *Powieść minionych lat*, prilaboris F. Sielicki, Wrocław 1999

Thietmar de Merseburg, *Kronika*, prilaboris M. Z. Jedlicki, Poznań 1953
**Finnlandiĝo** (de germana *Finnlandisierung*, finne *suomettuminen* aŭ *finlandisaatio*) estas negativa, iomete ofenda termo, kiu priskribas politikon de malpli forta ŝtato kiu sekvas volon de pli potenca ŝtato. Origino de ĝi estas politiko de Finnlando post la Dua mondmilito rilate al Sovetio. En Finnlando oni tiam rimarkinde malpli akre kritikis Sovetion, kaj eĉ eniris diversajn kunlaborkontraktojn kun ĝi. Dum la malvarma milito certaj politikistoj (ekzemple Urho Kekkonen kaj Ahti Karjalainen) estis vere afablaj al Sovetunio, por ke ĝi estu amika al Finnlando, kaj sukcesis relative bone. Tamen akademiaj esploristoj de finna politiko sciis tute bone, ke tiuj politikistoj vere malamis Sovetunion.  Oni inventis la vorton origine en Aŭstrio jam dum kvindekaj jaroj, sed ekuzis ĝin pli vaste en Germanio en la fino de 1960-aj jaroj, precipe far oponantoj de la kanceliero Willy Brandt, por kritiki lian novan eksterpolitikan linion nomata Ostpolitik. La oponantoj pensis, ke la politiko estis tro pozitiva al Sovetunio. Brandt ja kondamnis la uzon de termo kiel ofenda al finnoj. Laŭvorte ĝi ja signifis iĝi finnlandeca.

La plej grava periodo de finnlandiĝo estis 1968–1982, do periodo post de okupado de Ĉeĥoslovakio, kiam la politiko de Soveta Unio ŝanĝiĝis laŭ instruoj de Leonid Breĵnev, ĝis kiam Mauno Koivisto iĝis la anstatŭulo de prezidanto Urho Kekkonen en la jaro 1981. Nur en 1991, kiam la Soveta Unio kolapsis, la finnlandiĝo en la originala signifo de la vorto finiĝis. Tamen eĉ nun oni fojfoje uzas la termon en finnaj politikaj diskutoj, precipe kiam temas pri la rilatoj inter Finnlando kaj Rusio, Eŭropa Unio aŭ Usono. Unue, la influo estas en la kampo de eksteraj rilatoj, kiuj estas konsiderataj kiel unu el la ĉefaj simboloj de suvereneco laŭ la principoj de internacia juro, sed plejparte ĝi ankaŭ iris multe preter tio al la influo de enlanda politiko.

La karakterizaj ecoj de la fenomeno estas ke la trafita ŝtato konservas sian suverenecon kaj internacian statuson, kaj eĉ ekspluatas kaŝpasejojn ene de la politikaj sektoraj limoj difinitaj por ĝi fare de la influa ŝtato. Ekzemplo de tio povas esti trovita en la membriĝo de Finnlando kiel permanenta membro de la Nordia Konsilio, al la Organizo de la Eŭropa Liber-Komerca Asocio (EFTA) en 1961, kaj al la Organizaĵo pri Ekonomiaj Kunlaboro kaj Evoluigo (OECD) en 1969, ĉio ĉi konservante sian statuson kiel neŭtrala ŝtato, principo kiu estis grava en la ekstera politiko de Sovetunio.

Referencoj
----------

1. ↑  *After the War: Finland's relations with the Soviet Union 1944 - 1991*
*Hans Kloss* en muzeo en Katovico
**Hans Kloss** (operaciaj kromnomoj: *J-23*, *Janek*, fakte *Stanislao Kolicki* aŭ (en libroj) *Stanislao Moĉulski*) – fikcia rolulo de teatro-serioj (1965-1967) kaj filmserioj (1967-1968) sub kuna titolo *Ludcelo pli granda ol vivo*, de librigitaj scenaroj kaj komiksoj en ciklo *Kapitano Kloss*, de komputilludo *Hans Kloss*, de aktorfilmo *Hans Kloss. Ludcelo pli granda ol morto* kaj de komedia filmserio *Halo Hans!*. Fakte temas pri du personoj: germana soldato malliberigita de sovetanoj kaj polo, kiu aspektas preskaŭ idente kaj "ŝtelis" nomon de la soldato por – unue kiel leŭtenanto, poste kiel kapitano de Abvero – agi kiel spiono: unue sovetia, poste pola.

Ĉefa kontraŭulo kaj samtempe ofta kunlaboranto de Kloss estas Brunner (kun antaŭnomo *Hermann* aŭ (en libroj) *Otto*), majoro/kapitano (*Sturmbannführer/Hauptsturmführer*) de SD (en filmserio erare – de Gestapo).

La rolon de Kloss aktoris Stanislao Mikulski.

Vidu ankaŭ
----------

* Ŝtirlic

* Kategorio Hans Kloss en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En la Milito de Sendependigo, Almonacid de Toledo iĝis fama pro la batalo, en kiu la Marŝalo Sebastiani, plifortigita pro la alveno de la reĝo Jozefo la 1-a, sukcesis forpeli la hispanajn trupojn al la rivero Gvadiano. En la batalo mortiĝis ĉirkaŭ 4.000 hispanoj kaj 2.000 francoj. En la Triumfa Arko de Parizo aperas la nomo de Almonacid kiel memoro de tiu franca venko.

Ĝi okazis la 11an de aŭgusto de 1809.

Kontraŭstaris la *Grande Armée* franca de ĉirkaŭ 14.000 soldatoj sub la estrado de la Marŝalo Sebastiani al armeo hispana de ĉirkaŭ 22.000 soldatoj, 3.000 ĉevaloj kaj 29 kanonoj sub la estrado de la generalo Venegas.

Preparado
---------

Antaŭmovoj
----------

Unuaj atakoj
------------

La batalo
---------

Fino de la batalo
-----------------

Vidu ankaŭ
----------

* Milito de Hispana Sendependiĝo.
* Napoleonaj Militoj.
* Kastelo de Almonacid.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Batalo de Almonacid en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Batalo de Almonacid
iuj el la kirkaj turoj
La **ortodoksa preĝejo de Sanktaj Petro kaj Paŭlo** (ĉeĥe *Chrám svatých Petra a Pavla*), foje simple nomata "rusa kirko", ĉeĥe *ruský kostel*, estas historia konstruaĵo en la urbo Karlovy Vary de Ĉeĥio. La ĉefa enirejo estas el la strato de Reĝo Georgo (Krále Jiřího). La preĝejo estis konstruita por la rusaj gastoj, kiuj en la 19-a jarcento multe vizitadis nian banejurbon. Finkonstruita ĝi estis en la jaro 1898 sub gvido de arkitekto Gustav Wiedermann. Li ĝin projektis laŭ modelo de malnovrusa preĝejo de Kristo-Savinto en Moskvo-Ostankino. Super la ĉefa enirejo estas turo. La konstruaĵo de la ortodoksa preĝejo havas riĉe formitan fasadon, super la nova estas kvin kupoloj. Ĉiuj kupoloj estis origine kovritaj per kupra lado kaj orumitaj. Sed pro militaj celoj estis en la jaro 1916 ĉiuj kupraj kaj orumitaj tegmentoj deŝiritaj. Anstataŭis ilin nur feraj verde farbitaj tegmentoj. Sur multaj bildkartoj kaj aliaj bildoj tio estis bildigita. Dum la 70-aj kaj 80-aj jaroj de la 20-a jarcento ĝi estis rekonstruita kaj nun denove brilas la orumitaj kupoloj kaj denove estas la preĝejo rigardata kaj admirata. El la strato "Sadová" al la preĝejo ascendas rimarkinda dubraka ŝtuparo. Sur la muro de la ŝtuparo troviĝas la memortabulo - bronza reliefo, kiu memorigas laboron de la rusa caro Petro la 1-a, la Granda, kiam li partoprenis konstruadon de la domo "Ĉe la Pavo" (Tiu ĉi domo staris proksime de loko, kie nun estas la ĉefa kolonaro). La memortabulon oni lokigis ĉi tien en la jaro 1912. La reliefon faris karlovara skulptisto Max Miller, kiu tiutempe vivis en Vieno.

* Kategorio Ortodoksa preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Karlovy Vary) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Pál Rubányi** [rubAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rubányi Pál** estis hungara kuracisto, profesoro, kirurgo.

Pál Rubányi  naskiĝis la 20-an de julio 1904 en Budapeŝto. Li mortis la 25-an de decembro 1984 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Rubányi devenis el juda familio. Li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1927, inter 1924 kaj 1928 li ekzercadis en la patologia instituto. En 1928 li eklaboris en la kirurgia kliniko. Dum la nazia erao li estis trudlaboristo en la tiutempa okupita Jugoslavio. En 1950 li estis nomumita privata profesoro, en la sekva jaro katedrestro en Universitato Semmelweis, inter 1963-1975 ankaŭ klinikestro. En 1952 li kandidatiĝis. Li estis ankaŭ institutestro ĝismorte. Inter 1969-1974 li estis vicrektoro. En 1975 li pensiuliĝis. Li ricevis diversajn premiojn aŭ memormedalojn, eĉ premion Kossuth en 1954.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Általános sebészet* (Ĝenerala kirurgio), (1972) - studenta lernolibro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2009-03-11 per la retarkivo Wayback Machine
**Pál Schweitzer** [ŝvejcer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schweitzer Pál** estis hungardevena-usona inĝeniero, profesoro.

Pál Schweitzer  naskiĝis la 20-an de majo 1893 en Miskolc. Li mortis la 12-an de aprilo 1980 en Pensilvanio en State College.

Biografio
---------

Pál Schweitzer frekventis Reĝan Teknikan kaj Universitaton József ekde 1911, li akiris diplomon nur en 1917 pro la 1-a mondmilito. En 1920 li translokiĝis al Novjorko, kie li estis simpla laboristo. Post 2 jaroj li iĝis konstruktisto en Pontiac. En 1923 li ekinstruis en universitato de State College, post 2 jaroj li akiris pli altan instruan rangon. En la jaro 1929 li plulernis en Dresdeno, dum li faris disertaĵon. Reveninta li instruis plu en State College, kie en 1936 li estis nomumita ordinara profesoro. En 1952 li fondis kontoron por disvastigi liajn inventaĵojn. Li havis pli ol 30 patentojn, inter ili la plej signifa estis "Optimizer". En 1957 li pensiuliĝis, tamen li restis plu aktiva. Li prelegvojaĝis ankaŭ en Eŭropo, en Budapeŝto en 1964, post 3 jaroj ankaŭ en Miskolc. Li okupiĝis pri dizeloj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A Practical Way to Study Engine Performance* (1923)
* *Spray Penetration* (1938)
* *Scavenging of Two-Stroke Cycle Diesel Engines* (1949) - ĉefverko atinginta mondfamon
* *Closed-Circuit Oil System for Turbojet and Turboprop Aircraft Engines, Aeronautical Engineering* (1951)
* *Optimizing Control System, w. Coauthors* (1966)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Pál Rosti** [roŝti], (ankaŭ **Pál Rosty**), laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rosti Pál** estis hungara geografo, etnografo, fotisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1861). Lia nobela antaŭnomo estis *barkóczi*.

Pentraĵo de Bertalan Székely pri Pál Rosti en 1862
Pál Rosti  naskiĝis la 29-an de novembro 1830 en Pest (urbo). Li mortis la 7-an de decembro 1874 en iama vilaĝo Dunapentele (nuntempa urbo Dunaújváros).

Biografio
---------

Pál Rosti batalis por la hungara liberecbatalo en 1848, tial post la falo li devis rifuĝi al Munkeno, kie li okupiĝis pri sciencoj, poste li lernis fotadon, geografion kaj etnografion en Parizo. En 1856 li vojaĝis al Usono, poste al Teksaso (tiam sendependa), Meksiko, Kubo, ceteraj insuloj. En 1859 li hejmenvenis kaj li eldonis la vojaĝimpresojn. Ekde 1871 li partoprenis en loka politikado de Dunapentele.

Lia verkaro (elekto)
--------------------

* *Úti emlékezetek Amerikából* (Laŭvojaj rememoroj pri Ameriko), 1861 - libro
* diversaj artikoloj en gazetoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)

* Kategorio Pál Rosti en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 459486
* GND: 131554743
* LCCN: n85052867
* VIAF: 60217716
* ISNI: 0000 0000 7874 5361
* ULAN: 500458776
* RKD: 382794
 |
**Pál S. Varga** [eŝ varga], laŭ hungarlingve kutima nomordo **S. Varga Pál** estis hungara literaturhistoriisto, profesoro, membro (korespondanta en 2010, ordinara en 2016) de Hungara Scienca Akademio.

Pál S. Varga  naskiĝis la 21-an de januaro 1955 en Debrecen.

Biografio
---------

Pál S. Varga frekventis universitaton en sia naskiĝurbo inter 1974-1979. Post la diplomo li instruis en la sama urbo en gimnazio du jarojn, poste jam en la universitato. Li edziĝis en 1981 baldaŭe havanta 3 filojn. Li akiris PhD en 1995. Li profesoriĝis en 1999 (en 2005 li atingis la rangon ordinara profesoro). En la studjaro 1999 li estis gastoprofesoro en Vieno. Li doktoriĝis en 2005 antaŭ la akademio. Li ricevis premiojn inter 1995-2007.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A gondviseléshittől a vitalizmusig. A magyar líra világképének alakulása a 19. sz. második felében* (1994)
* *„Az ember véges állat…" A kultúrantropológia fordulata a felvilágosodás után – Johann Gottfried Herder és Kölcsey Ferenc* (1998)
* *A nemzeti költészet csarnokai. A nemzeti irodalom fogalmi rendszerei a 19. századi magyar irodalomtörténeti gondolkodásban* (2005)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kun foto
**Dénes Perczel** [dEneŝ percel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Perczel Dénes** estis hungara arkitekto, arkitekto pri internaj spacoj. Lia nobela antaŭnomo estis *bonyhádi* [bonjhAdi], lia filo estis András Perczel.

Dénes Perczel naskiĝis la 17-an de februaro 1929 en Debrecen, li mortis la 17-an de novembro 2013 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Dénes Perczel maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo en 1947, poste li akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto. En 1952 li revenis al Debrecen kaj eklaboris kiel arkitekto. Post jaroj li finstudis majstrolernejon en Budapeŝto, poste ekde 1959 li laboris en ŝtata arkitektura entrepreno en la sama urbo. Kelkfoje li faris planojn en Orienta Germanio, inter 1969 kaj 1973 li laboris en Alĝerio. Hejmenveninta plej ofte lia laboro ligiĝis al sakralaj konstruaĵoj, eĉ lia ateliero funkciis inter 1978-1992 en piarista paroĥo. Kelkfoje li kreis ankaŭ reliefojn, grafikaĵojn, akvarelojn. Li estis entombigita en Preĝejo Katarina de Aleksandrio (Budapeŝto).

Liaj profanaj konstruaĵoj (elekto)
----------------------------------

* loĝdomego en Budapeŝto (kunarkitekto, 1957-1959)
* 6 domoj de la Teknikuniversitato
* hotelo en Neubrandenburg
* kolegio de la Teknikuniversitato (1966)
* ina kolegio en Debrecen (1983–1985)
* renovigo de kolegio en Vác (1993)

Liaj sakralaj konstruaĵoj (elekto)
----------------------------------

* Preĝejo de Stefano la 1-a (Gyál) (1981-1983)
* Preĝejo Sankta Triunuo (Óbuda) (1983–1984)
* preĝejo de Domaszék (1985-1988)
* paroĥejo de Dabas (1986)

Liaj sakralaj internaj spacoj (elekto)
--------------------------------------

* altaro de Baziliko de Eger (1968)
* katolika kirko de Pécel (internaj spacoj) (1975)
* katolika kirko de Gyömrő (internaj spacoj) (1980)
* paroha kapelo de Kaposvár (kunarkitekto, 1995)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 743390
 |
**Barono Dénes Mednyánszky** [dEneŝ medjAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mednyánszky Dénes** estis hungara geologo, politikisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1865). Lia patro estis Alajos Mednyánszky. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *mednyei* kaj *medgyesi*.

Dénes Mednyánszky  naskiĝis la 19-an de novembro 1830 en Hungara reĝlando en Veszele (nuntempa Oravské Veselé en Slovakio). Li mortis la 28-an de decembro 1911 en Vieno.

Biografio
---------

Dénes Mednyánszky komence hejme estis edukita fare de Arnold Ipolyi, poste li frekventis universitaton en Berlino. Post lernado li studvojaĝis al Prusio, Bavario kaj Italio. Baldaŭe li gvidis minejon kaj akademion de Selmecbánya. En 1869 estis elektita departementestro de Trencsén (reĝa departemento) kaj deputito parlamenta. En 1878 li translokiĝis al Vieno. En 1896 li donacis sian valoran bibliotekon al kolegio en Budapeŝto. Li ricevis premion en 1871.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Földtani séta hazánk néhány érdekes vidékén* (Geologia promenado en kelkaj interesaj regionoj de nia lando), (1851–1852)
* *A mész geológiai és technikai jelentősége Magyarországon* (1870)
* *A Gotthard alagút vájása* (1874)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Dénes Mednyánszky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 452928
* GND: 1021189871
* VIAF: 89220044
* ISNI: 0000 0000 6257 4959
 |
**Reĝa Societo por Preventado de Krueleco al Bestoj** (angle *Royal Society for the Prevention of Cruelty to Animals*; konata kiel **RSPCA** pro ĝia akronimo en la angla) estas bonfara organizo kiu antaŭenigas la bonfarton de bestoj, kaj kiu havas sian bazon en Anglio kaj Kimrio.

Historio kaj priskribo de agadoj
--------------------------------

Pentraĵo de la proceso de Bill Burns, montranta Richard Martin kun azeno en mirita tribunalejon, gvidanta al unua konata kondamno en la historio por bruteca krueleco, post kiam Burns estis trovita elprovita batanta lia azeno. Tiu ĉi rakonto ĝojigis la ĵurnalojn de Londono kaj muzikajn halojn (publikaj amuzejoj).
La fondmembro de la RSPCA estis la advokato kaj pioniro de vegetarismo Lewis Gompertz (1779-1865).

En 2009, la RSPCA esploris 141,280 kruelecplendojn, kaj kolektis kaj savis 135,293 bestojn. Ĝi estas la plej malnova kaj plej granda bestprotekta organizo en la mondo ;  Krome, ĝi estas unu el la plej grandaj bonfaradoj en Britio, ĉar en 2008 ĝi havis 1,505 dungitojn. 

Lia bonfara laboro inspiris similajn grupojn en aliaj nacioj, inkluzive de la Ulstera Societo por la Preventado de Krueleco al Bestoj en Nord-Irlando kaj la Skota Societo por Antaŭzorgo de Krualeco al Animaloj (Skota Societo por la Preventado de Krueleco al Bestoj - skota SPCA aŭ SSPCA), la Royal Society for the Prevention of Cruelty to Animals Australia (Reĝa Societo por la Preventado de Krueleco al Bestoj Aŭstralio), la Reĝa Nov-Zelanda Societo por la Preventado de Krueleco al Bestoj (Royal New Zealand Society for the Prevention of Cruelty to Animals —RNXSPCA) kaj la Usona Socio por la Preventado de Krueleco al Bestoj.

La RSPCA estas financita tute per libervolaj donacoj ,  ĝi ricevas neniujn ŝtatajn aŭ loteriajn fondusojn. En 2008, totalenspezo estis 119,926,000 £, totalelspezado estis 114,090,000 £ kaj rezervas 70,656,000 £  Ĝia patrono estas *Ŝia Moŝteco* Reĝino Elizabeth la 2-a.

Referencoj
----------

1. ↑  "RSPCA-kvesthejmpaĝo". Reĝa Societo by the Preventado de Krueleco al Bestoj. Arkivita la originalo la 24an de septembro 2015. Prenite la 13-an de marto 2011 .
2. ↑  "Charity Insight-paĝo sur la RSPCA". Reĝa Societo por Antaŭzorgo de Krueleco al Bestoj. Alirita la 13-an de marto 2011.
3. ↑  "Donacu" angla). Reĝa Societo por la Antaŭzorgo de Krueleco al Bestoj. Prenite la 13-an de marto, 2011 .

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* RSPCA YouTube kanalo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 816767
* LCCN: n81092084
* VIAF: 122617855
* ISNI: 0000 0000 8499 5156
* NKC: xx0096641
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Preĝejo de Ĉieliro de Maria |

La **Preĝejo Ĉieliro de Maria** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Pápa, kie ĝi troviĝas en la urbocentro.

Historio
--------

En la 16-a jarcento en Pápa paŝo post paŝo la katolikismo retiriĝis, samtempe la reformacio disetendiĝis. En la frua 17-a jarcento katolikoj estis jam sporade. En 1638 paŭlanoj alvenis kaj en la sama jaro ili konstruis kirkon kun monaĥejo, poste lernejon, en 1761 jam gimnazion. En 1734 ilia kirko estis jam kaduka, tial oni malkonstruis ĝin kaj pli nova preĝejo finkonstruiĝis en 1742, sed interne estis plene preta nur en 1755. La reĝo forigis la paŭlanojn en 1786, la preĝejo ne funkciis ĝis alveno de benediktanoj en 1806. Ili estis forigitaj en 1950, poste la preĝejo funkcias nur laŭokaze.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas laŭ la trotuaro inter la kontaktiĝantaj najbaraj domoj. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, plej supre la kvadrata turo altiĝas. Interne la ĉefaltaro estas laŭeble la plej granda, krome esta 4 flankaj altaroj dediĉitaj al Sankta Jozefo, Sankta Paŭlo la Ermito, Sankta Anna, Sankta Maria. La benkoj estis faritaj en 1755, la aliaj mebloj kaj predikejo pli frue inter 1740-1750. La orgeno supozeble dekomence estas aŭdebla. Sub la konstruaĵo serio de kriptoj etendiĝas, kie estas entombigita ekzemple Ádám Péter Acsády.

Kermeso okazas la 15-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj[*rompita ligilo*]
* 
* 

Aerfoto pri la preĝejo
Aerfoto pri la preĝejo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Hans Joachim von Zieten
**Hans Joachim von ZIETEN** (foje skribita *Ziethen*, naskita la 14-an de majo 1699 en Wustrau, mortinta la 26-an de januaro 1786 en Berlino) estis unu el la plej famaj kavaleriaj generaloj de Prusio kaj intima konsilanto de reĝo Frederiko la 2-a. Lia kromnomo estis *Zieten aus dem Busch* (germane: Zieten el la arbustaro = surprize, kiel kavaleria atako el arbusta kaŝejo).

Zieten devenis el malriĉa (kvankam nobela) familio kaj estis malaltstatura, tial lia armea kariero komence estis malsukcesa. Lia disciplino ne estis perfekta, kiam li sentis sin ofendita de superuloj; li estis kontraŭulo de la bastona puno por soldatoj. Ekde 1730 li tamen supreniris en la armea rangaro.

Li distingis sin en pluraj militoj. Dum la Sepjara Milito kontraŭ Aŭstrio, Francio kaj Rusio li plurfoje havis la komandon de la prusia armeo, anstataŭante la reĝon.

Post sia morto en Berlino li estis entombigita en la familia tombo en sia naskiĝloko.

Post lia morto samnoma pruso, Hans Ernst Karl von Zieten, iĝis fama generalo, sed ilia parenceco estas, se entute ekzistanta, tre malproksima.

* Hans Joachim von Zieten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hans Joachim von Zieten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 202716
* GND: 118808443
* LCCN: nr2002039050
* VIAF: 37712736
* ISNI: 0000 0000 4895 1666
* SUDOC: 189813024
* NKC: mzk2016928530
 |
**Karmelana Preĝejo Ĉieliro de Maria kaj Sankta Jozefo** aŭ pli simple seminaria preĝejo estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbocentro de Székesfehérvár.

Historio
--------

La karmelanoj konstruis la preĝejon inter 1731 kaj 1769. En 1783 la karmelanoj estis forigitaj, poste la diocezo uzis la preĝejon. En 1800 tertremo faris difektojn. Ekde la sekva jaro la seminario estis la posedanto, sed ekde 1951 denove dioceza posedaĵo. La konstruaĵo estis renovigita en 1903 kaj 1955.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas laŭ trotuaroj de placo kaj 2 stratoj kune kun la monaĥejo. La fasado estas simetria, meze la turo altiĝas. Ekstere estas videbla skulptaĵo pri Ludoviko la 1-a (Hungario), kiu estis iama bonfaranto de la karmelanoj. Interne la freskoj estis pentritaj de Franz Anton Maulbertsch en 1768.

Monaĥejo
--------

La monaĥejo estis konstruita same en 1732. Ankaŭ ĉi tie pentradis Maulbertsch. En la sekvaj jarcentoj ĝi estis plialtigitaj plurfoje. Nun ĝi estas parte du-, parte trietaĝa. En 1801 ĝi iĝis seminario, tio estis la unua altlernejo de la urbo. Nuntempe maljunaj pastroj loĝas interne.

Kermeso okazis en la 16-an julio.

* Interno de la preĝejoInterno de la preĝejo
* ĈefaltaroĈefaltaro
* PredikejoPredikejo
* Skulptaĵo pri Ludoviko la 1-a (Hungario)Skulptaĵo pri Ludoviko la 1-a (Hungario)
* La skulptaĵo pli proksimeLa skulptaĵo pli proksime

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2015-11-19 per la retarkivo Wayback Machine
* 
*
**Meruelo** [merŬElo] estas municipo en la aŭtonoma komunumo Kantabrio. Laŭ censo de 2013, ĝia loĝantaro estas 1878 homoj en areo de 16.37 km². Ties limaj municipoj estas: norde, Bareyo kaj Arnuero; okcidente, Bareyo kaj Ribamontán al Mar; sude, Hazas de Cesto; kaj oriente, Arnuero kaj Escalante.

Tra la municipo fluas la rivero Campiazo, kreanta valon, nomitan ankaŭ Valo de Meruelo. En la ekonomio de la municipo plej aktivas la unuaranga sektoro, sed ankaŭ konstruado, pro la amaso de turistoj vizitantaj la municipon dum somero kaj volantaj duan loĝejon. Plie, en aparta malgranda valo de la municipo estas la plej granda kontrolita rubodeponejo de Kantabrio.

La municipo situas en la historia komarko Trasmiera. Mezepoke, ĝi estis parto el la vilaĝaro Sep Vilaĝoj, kiu disiĝis en plurajn municipojn laŭ la nuna. De la municipo devenas pluraj artistoj, kiel ŝtontajlistoj, skulptistoj kaj sonorilistoj, inter aliaj, kiuj kreis konstruaĵojn kaj artaĵojn kaj en la municipo kaj en aliaj partoj de Iberio.

Vilaĝoj
-------

Domego de Meruelo, en San Mamés de Meruelo.
* Vierna (popola kaj tradicia nomo, sed oficiale San Bartolomé de Meruelo)
* San Mamés de Meruelo
* San Miguel de Meruelo (sidejo de la municipa registaro)

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de municipoj de Kantabrio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 464664
* LCCN: n85324487
* VIAF: 125564263
 |
**Mehsana,**  laŭ guĝarata lingvo **મહેસાણા,** laŭ hindia lingvo **महेसाणा** estas urbego kaj municipo en okcidenta Barato, subŝtato Guĝarato, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo.

Vojo en Mehsana

Demografio
----------

Mehsana havis populacion de 257 043 en 2021 kun legopovo de 84%, kiu estas signife pli alta, ol la landa mezumo. La urbo atingis la internacian klasifikon urbego (pli granda, ol cent mil) en la fruaj 2000-aj jaroj.

Geografio
---------

Mehsana situas sur ebenaĵo en alteco 81 m. Patan (Guĝarato) troviĝas 39, Kalol 41, Palanpur 63, nova subŝtata ĉefurbo Gandinagaro 50, iama subŝtata ĉefurbo Ahmedabado 68, Mumbajo 517, tutlanda ĉefurbo Delhio 738, Kolkato 1638 kilometrojn (aere) .

Domo laŭ artdekora stilo en Mehsana

Historio
--------

En Mehsana dum la historio pluraj dinastioj regis, tiuj regantoj konstruis plurajn preĝejojn, domegojn. En 1887 alvenis la unua trajno. La urbo iĝis sidejo jam en 1902. Ekde la sendependiĝo en 1947 Mehsana apartenis al iama subŝtato de Bombajo, pli poste al Guĝarato.

Ekonomio
--------

Mehsana estas agrikultura kaj industria urbego. La industrio produktas vojekipaĵojn. Proksime situas petrolaj kaj tergaskampoj ekspluatataj ekde 1967, sed menciindas ankaŭ produktado de laktaĵoj. La ĉirkaŭaĵo estas konata pro loka raso de bubaloj.

Lingvoj
-------

En Mehsana la oficialaj lingvoj estas la guĝarata kaj la hindia.

Religioj
--------

En Mehsana plejparto de la populacio estas hinduoj (88%), krome muslimoj (9%), ĝainistoj (1,6%).

Eduko
-----

Mehsana havas universitaton (10 km for de la urbego) kaj plurajn filiojn de Guĝarata Universitato.

Klimato
-------

Mehsana situas en savanoklimato kun tri sezonoj: somero, musono kaj vintro. La klimato estas ĝenerale seka kaj varma ekster la musonsezono. Ĝi estas agrabla en la vintraj tagoj kaj sufiĉe malvarmeta en la nokto dum decembro ĝis februaro. La sudokcidenta musono alportas humidan klimaton de meze de junio ĝis meze de septembro. La meza jarpluvo estas 803 mm.

Trafiko
-------

Ĝainisma templo
Mehsana estas signifa trafika nodo, ĉar alvenas tien po 5 fervojaj kaj vojaj linioj. Ene ĉefe aŭtorikiŝoj liveras la pasaĝerojn, sed al la proksimaj vilaĝoj aŭtobusoj. La plej proksima flughaveno funkcias en Ahmedabado.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* palaco konstruita en 1956, nun distrikta juĝejo

Fontoj
------

* WikiTrans

Bildgalerio
-----------

* StacidomoStacidomo
* Aŭtobusa stacidomoAŭtobusa stacidomo
* BibliotekoBiblioteko
* PoŝtejoPoŝtejo
* Lernejo el 1889Lernejo el 1889
*
La **preĝejo Ĉieliro de Maria** estas sakrala historia monumento en urbo Mezőtúr (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio okazis pri kirko en 1332, kiun la kalvinanoj uzis ekde 1562. La katolika grupo estis reorganizita en 1776. Ili konstruis la nun videblan kirkon inter 1817-1824. La orgeno estis kreita en 1852, trakonstruita por ankaŭ koncertoj en 1929. La du sonoriloj fariĝis en 1926, respektive en 1977. La plenaj renovigaj laboroj finiĝis en 2006.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola laŭ placo en korto. La fasado estas simetria, meze troviĝas la enirejo. Pli supre estas niĉo, ene statuo pri Koro de Jesuo el la 20-a jarcento. La plej supre la turo altiĝas. Antaŭ la fasado kruco estas videbla. La navo finiĝas en rektangula absido, kie ankaŭ sakristio aliĝas. Interne la novbarokaj instalaĵoj estis faritaj ĉirkaŭ 1900. Menciindas la ĉefaltaro skulptita el ligno.

Kermeso okazas en la 15-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Flanko de la kirko
Dorso de la kirko
**Hans KOCH**, naskiĝis 21-an de novembro 1894 en Nurembergo (Germanio), mortis 1967 en Munkeno, estis germana Esperantisto kaj fakestro en la publika administrado ("Verwaltungsamtmann"). 

Koch en 1896 translokiĝis al Munkeno, kie li vizitis la bazan lernejon, la humanistan kaj la real-gimnazion de 1901 ĝis 1912. Poste li ekservis ĉe la urba magistrato ĝis sia emeritiĝo en 1955. 

En decembro 1909, estinte gimnaziano, Koch eklernis Esperanton kaj ekaktivis inter junuloj. En 1911 li aliĝis al Universala Esperanto-Asocio (UEA) kaj fariĝis "Konsulo por Junuloj". De decembro 1912 ĝis 1959 li estis Vic-Delegito. 

*Esperanto-Schnell-Kurs*, 1989.
En 1913 li fondis la lokan Esperanto-grupon en la oriento de Munkeno. En 1919 li revivigis la Movadon en Munkeno post la unua mondmilito. De 1919 ĝis 1933 li estis prezidanto poste vicprezidanto de "Esperanto-Verband München", de 1924 ĝis 1935 prezidanto de Esperanto-Klubo Munkeno. 

De 1922 li estis ekzamena komisaro kaj denove de 1948 de la refondita Germana Esperanto-Instituto (GEI), de 1951 prezidanto de la direktorio de GEI kaj estro de ĝiaj ekzamenaj komisionoj. 

Koch gvidis multajn kursojn, i.a. de 1924 ĝis 1926 ĉe la radiostacio Munkeno por kiu li verkis "Radio-Esperanto-Kurs" (1924). Li krome verkis diversajn aliajn lernolibrojn por german-lingvanoj, precipe "Esperanto-Schnellkurs" (1948), Albrecht Dürer. Vivo kaj verkado de la fama pentristo - la biografio de Albrecht Dürer (1923), multajn artikolojn precipe pri gramatikaj temoj kaj kelkajn tradukojn.

Bibliografio
------------

* Koch, Hans 1959 : München ore jubileas. En: *Germana Esperanto-Revuo*, p. 142 (kun foto)
* Koch, Hans 1983 : Esperanto-Schnell-Kurs, Neuauflage besorgt von Stefan Maul, Verlag TK/Stafeto, Brasschaat, sub aŭspicio de *Monato*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Libroj kaj aliaj dokumentoj[*rompita ligilo*] de kaj pri Hans Koch en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
**Kirko Ĉieliro de Maria** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Tamási.

Historio
--------

En tiu loko jam dum la mezepoko funkciis kirko, ĝi estis renovigita en 1719. La nun videbla konstruaĵo estis konstruita inter 1735 kaj 1745. La orgeno alvenis ĉ. en 1790, ĝi moderniĝis en 1930 kaj 1967.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas en la meza parto de la urbo en korto. Antaŭ la preĝejon oni metis krucon en 1898. En mezo de la fasado (malsupre) la enirejo funkcias (ene de la kvadrata turo). Pli supre en niĉo skulptaĵo pri Sankta Maria estas videbla. En la fasado estas pliaj niĉoj, ene skulptaĵoj pri Plej Sankta Stefano kaj Sankta Laŭrenco. Ĉe la tegmento estas videblaj skulptaĵoj pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj Ladislao la 1-a (Hungario). Post la fasado la navo etendiĝas (ankaŭ tie estas simpla enirejo). La navo finiĝas en duonronda, malpli larĝa absido. Apud la absido situas la sakristio. Interne la unua konata pentrado okazis inter 1789-1795. La ĉefaltaro estis kreita en 1776. Ankaŭ la predikejo, benkoj, orgeno estas barokaj. La altaraj bildoj estis pentritaj en 1938.

Kermeso okazas en la 15-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare
* hungare
* hungare kun multe da fotoj[*rompita ligilo*]

* Kruco antaŭ la enirejoKruco antaŭ la enirejo
* Enirejo ĉefaEnirejo ĉefa
* Flanko de la navoFlanko de la navo
* La absidoLa absido
* Vido al la sanktejoVido al la sanktejo
* Ladislao la 1-aLadislao la 1-a
* Sankta LaŭrencoSankta Laŭrenco


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Hans Leonhard SCHÄUFELEIN** [ŝojfelajn] (ĉirkaŭ 1480–1540) estis germana artisto, kiel pentristo kaj desegnisto de lignogravuraĵoj.

Biografio
---------

Li naskiĝis en Nurenbergo, probable studis kun Michael Wolgemut, kaj poste iĝis helpanto de Albrecht Dürer, kiun li imitis. En 1512 li iris al Aŭgsburgo kaj en 1515 retranslokiĝis al Nordlingen.

Li estis gracia rakontisto, kaj liaj tipoj, kvankam rare akurate desegnitaj, estas altiraj, sed al li mankas energio kaj profundo. Karakteraj fruaj pentraĵoj estas la altarpeco de Ober Sankt Veit ĉe Vieno (1502), "Scenoj el la vivo de Kristo" (Dresdena Galerio), kaj "Sankta Hieronimo" (Germanisches Nationalmuseum, Nurenbergo).

*Abendmahl* (Eŭkaristio), Hans Leonhard Schäufelein, 1515, Ĉefpreĝejo de Ulm.
Al lia periodo de Nordlingen apartenas lia majstroverko, la tiel nomita "Zieglera Altaro" por la preĝejo de Sankta Georgo (1521), parto el kiu estas ankoraŭ en la preĝejo, parto en la muzeo; "Scenoj el la historio de Judith," en la urbodomo; kaj la iluminita Psalterio de la grafo von Ottingen, nune en Berlina presejo. Liaj ĉefaj lignogravuraĵoj estas tiuj de *Theuerdank* de la imperiestro Maksimiliano la 1-a.

Schäufelein kreis ludkartaron ĉirkaŭ 1535, kiu estas konsiderata mejloŝtona en la germana 16a-jarcenta produktado de ludkartaroj.

Notoj
-----

1. ↑   Herbermann, Charles, eld. (1913). "Hans Leonhard Schäufelin". Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company.
2. ↑  Trionfi.com Alirita la 24an de junio 2019.

* Kategorio Hans Leonhard Schäufelein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 648277
* GND: 11874836X
* LCCN: n88158853
* VIAF: 40500477
* ISNI: 0000 0001 1626 4842
* SUDOC: 03201984X
* BNF: 12312914t 149663285, 12312914t
* ULAN: 500013506
* BIBSYS: 90773894
* RKD: 70096
* NKC: jn19981002120
 |