recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **leksika unuo** estas fundamenta unuo por la kompreno de la funkciado de la lingvo kaj la parolo. Oni suubkomprenas, ke la leksiko (respektive vortotrezoro) estas formata de vortoj, sed la termino "vorto" estas tre ofte tre malfacile difinebla koncepto (vidu koncernan artikolon). Kiam oni deziras labori sisteme kaj formale kun/pri la leksiko, estas necesa, ke ties unuoj estu klare diferencataj. Pro tio oni uzas la konceptojn leksemo kaj morfemo, uzitaj delonge fare de la lingvistoj, kaj referencas al la "vortoj aŭ vorteroj kiuj respektive havas aŭ malhavas propran signifon". Tiele, vortoj (frazpartoj) kiel prepozicioj, artikulo, kelkaj verboj, kiel "esti", iĝi" ktp. ne havas propran signifon, do ne havas leksemon kaj netaŭge povas esti konsiderataj kiel leksikaj unuoj. Male plej verboj, substantivoj, adverboj, adjektoj ktp. havas propran signifon, do havas leksemon kaj taŭge povas esti konsiderataj kiel leksikaj unuoj. Kunmetaĵo, kiel lernolibro estus unu vorto el gramatika, parola kaj skriba vidpunktoj, sed temas pri du leksemoj, do du leksikaj unuoj kiuj fariĝas unu.

Spite ties nomon, vortaroj, kiel PIV ekzemple, estas rimedoj kiuj laboras kun leksikaj unuoj, plie ol kun vortoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 723506
 |
**Géza Németh** [nEmet], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Németh Géza** estas hungara aldviolonisto, altlerneja instruisto.

Géza Németh naskiĝis la 23-an de julio 1936 en Berehove (Ĉeĥoslovakio, nuntempe en Ukrainio).

Biografio
---------

Géza Németh apartenis al la hungaraj minoritatoj en Ĉeĥoslovakio. Li studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt inter 1952-1961. Liaj plej gravaj instruistoj estis Pál Lukács, Leó Weiner kaj András Mihály. Li estis aldisto de Budapeŝta Ŝtata Operejo inter 1957-1964, ekde 1960 kiel solisto. En 1957 li aliĝis ankaŭ al la estonta Arĉa Kvaropo Bartók. En 1962 li atingis la unuan lokon en konkurso de aldistoj en Ĝenevo. Kun la arĉa kvarteto li koncertis en 4 kontinetoj. Ekde 1980 li instruas en la Muzikarta Altlernejo, krome li gvidas majstrokursojn ekzemple en Tokio. Li ricevis premiojn kiel membro de la kvarteto inter 1963 – 2009, en tiu periodo dufoje premiojn Kossuth (1970, 1997).

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Ottó Kertész

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 651004
* GND: 1118763408
* LCCN: nr89008484
* VIAF: 2314080
* ISNI: 0000 0000 5399 9920
* MBA: 6c5b084e-a8cf-4002-8f4f-f23be1c85c00
* NKC: xx0184009
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Leksikografia ordo. |

En matematiko, **leksikografia ordo** estas maniero difini tutecan ordon en aro da vortoj super alfabeta aro. Tiu maniero similas la ordon de artikolaj kapvortoj en leksikografiaj vortaroj (tial la epiteto «leksikografia»; kp la apartan artikolon pri tiu proprasenca «leksikografia ordo»).

Difino
------

Estu orda aro *A* (kiun oni povas nomi *alfabeto*), kaj estu du sinsekvoj da ties elementoj,
**x** = *x1x2...xk*;
**y** = *y1y2...yl* (*xi, yi*∈*A*)

Tiam por kompari **x** kaj **y**:

* estu *m* = min(*k*, *l*);
* se por ĉiuj *i*≤*m* veras *xi*=*yi*, tiam
	+ se *k* = *l*, tiam **x** = **y**;
	+ alie, tiu vorto estas pli granda, kiu estas pli longa (se *k*>*l*, tiam **x**>**y**; se *l*>*k*, tiam **y**>**x**);
* alie, se ekzistas elementoj diferencaj, serĉu la plej malgrandan *i* tian, ke *xi*≠*yi*;
	+ el la du ĉenoj tiu estas pli granda, kies *i*-a elemento estas pli granda (t.e. se *xi*>*yi*, tiam **x**>**y**; se *yi*>*xi*, tiam **y**>**x**).

Ekzemploj
---------

1. Super la esperanta alfabeto kun ties tradicia ordo,  

```
  mi<ni; nenia<neniam; neniajn<neniu
```

2. Super la ciferoj kun ilia kutima ordo,  

```
  1<2; 009<010; 199<9
```

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sergio Pokrovskij: Komputada leksikono
**Édouard LUCAS** ([EdŭAR liKA], naskita je la 4-a de aprilo 1842 en Amiens, mortinta je la 3-a de novembro 1891 en Parizo) estis franca matematikisto. Li okupiĝis precipe pri la teorio de nombroj.

Lucas instruis matematikon ĉe la parizaj liceoj *Saint Louis* (S-ta Ludoviko) kaj *Charlemagne* (Karlo la Granda).
Li interalie inventis la enigmon de la turoj de Hanojo.
Ĝi estis en 1883 publikigita kiel ludilo sub lia pseŭdonimo "N. Claus de Siam" (anagramo de "Lucas d'Amiens").

Lucas ĝeneraligis la Fibonacci-vicon, kiu komenciĝas per la nombroj "1" kaj "1", laŭ la formulo

{\displaystyle a\_{n}=a\_{n-1}+a\_{n-2}}
Li inventis la laŭ li nomitan teston pri primeco de nombroj.
Per tiu testo li pruvis, ke la 127-a nombro de Mersenne estas primo de Mersenne.

Lucas mortis pro stranga akcidento: dum bankedo li tranĉis sian vangon per splito de telero, kiun li faligis. Kelkajn tagojn poste li mortis pro erizipelo.

* Kategorio Édouard Lucas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 31108
* GND: 1063212561
* LCCN: n87124103
* VIAF: 12311733
* ISNI: 0000 0001 2120 8247
* SUDOC: 02699710X
* BNF: 119135632
* NLA: 36555892
* BIBSYS: 90264821
* BNE: XX1043760
 |
**Idaho Falls** (esperante: **Idaha Akvofalaro**) estas urbo en sudorienta Idaho, Usono. La urbo mem estas la kvara plej granda urbo en Idaho per loĝantaro, malantaŭ la ŝtata ĉefurbo Bojsio kaj siaj antaŭurboj Meridiano kaj Nampo, sed ĝi estas la plej granda urbo en orienta Idaho kaj en la tuta ŝtato ekster la metropola regiono de Bojsio. Ĝi ankaŭ estas la ĉefurbo de Kantono Bonneville.

La urbo estis fondita ĉirkaŭ Taylor's Crossing, la ponto de kiu venis la originala nomo de la komunumo, kiu estis konstruita en 1865 de frajtisto Matthew Taylor. Baldaŭe, en 1866, la nova kolonio renomiĝis **Eagle Rock** ("Agla Roko"), pro roka insuleto en la ĉirkaŭa rivero Serpenta kie nestis iuj agloj. La hodiaŭa nomo venas de la granda artefarita akvofalo en la sama rivero kiu troviĝas proksime al la urbocentro kaj produktas elektron por la regiono.

Ammon estas la plej granda antaŭurbo de Idaho Falls. Ĉirkaŭaj urboj inkluzivas Rexburg kaj Rigby norden, kaj Shelley, Blackfoot kaj Pocatello sudokcidenten. La plej proksima urbego estas Sallaga Urbo, Utaho, 345 km suden.

Laŭ la censo de 2010, la urbo enhavas 56 813 loĝantojn (takso ekde 2019: 62 888). La metropola regiono enhavas 133 265 loĝantojn. 

* Idaho Falls en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Idaho Falls en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 514690
* GND: 4296234-1
* LCCN: n80133109
* VIAF: 236938737
* NKC: ge1044299
 |
**Tyrone Brown** (1973- ) estas usona nigrulo, kiu plenumis pli ol 17 jarojn en prizono pro rabo de du dolaroj kaj konsumado de marihuano. Li estis punita en 1990 je ĝismorta prizono. Li ricevis en 2007 kondiĉan liberecon danke al teksasa guberniestro Rick Perry. Li liberiĝis el la prizono la 16-an de marto 2007.

Komence, li estis punita je 10 jaroj, sed dum la aresto, oni trovis spurojn de drogo en la sango. Tiel la juĝisto Keith Dean ŝanĝis la decidon al ĝismorta prizono.

La publikan konsterniĝon kaŭzis la afero, post kiam usona televida serio 20/20 prezentis la aferon en 2006. Aldone aperis serio de artikoloj pri li en 2006 en la Dallas Morning News. Post tio okazis la pardonado de Brown komence de 2007. 

La programo 20/20 kontrastis la aferon al juĝado de blankulo, John Alexander Wood - same de juĝisto Dean -, kiu mortpafis viran prostituiton kaj konsumis kokainon, kaj kiu neglektis regulojn de la provizora libereco. Dean juĝis la blankulon je trudkuracado. Wood kompletigis sian punadon en majo de 2006, post 17 jaroj, ne lasante iun ajn rimarkon pri tio sur sia dataro.

Juĝisto Dean ne estis reelektita al juĝisto en 2006.

Referencoj
----------

News of the Weird 2007-02-18[*rompita ligilo*]

* reprint of Dallas Examiner Article, links also to 20/20 clip
**Édouard SÉGUIN** (20a de januaro 1812 – 28a de oktobro 1880) estis kuracisto kaj edukisto en Clamecy, Nièvre, Francio. Li estas rememorata pro sia laboro kun infanoj kun kognaj miskapabloj en Francio kaj en Usono.

En Francio
----------

Ekde 1837 li studis kaj laboris kun Jean Marc Gaspard Itard, kiu estis edukisto de surdmutuloj, kio inkludis la faman kazon de Victor de l'Aveyron, konata kiel "la sovaĝa infano". Estis Itard kiu konvinkis Séguin por dediĉi sin al studo de la tialoj, same kiel al trejnado de individuoj kun intelektaj miskapabloj. Kiel junulo, Séguin estis influita ankaŭ de la ideoj de utopia socialisto Henri de Saint-Simon.

Ĉirkaŭ 1840 li establis la unuan privatan lernejon en Parizo dediĉitan al la edukado de individuoj kun intelektaj miskapabloj, kaj en 1846 publikigis *Traitement Moral, Hygiène, et Education des Idiots*. Tiu laboro estis konsiderata kiel la plej frua sistema lernolibro kiu temas pri la specialaj necesoj de infanoj kun intelektaj miskapabloj.

En Usono
--------

Post la eŭropaj revolucioj de 1848, Séguin elmigris al Usono. Post viziti variajn lernejojn en Usono, kaj helpi en iliaj organizoj, li setliĝis en Klivlando, kaj poste en Portsmouth, Ohio. Li poste translokiĝis al Novjorkio kaj kreis sian a medicinan praktikon en Mount Vernon, Novjorkio (1860). En 1861 li ricevis sian M.D. el la Universitato de Novjorko. En 1863 li translokiĝis al Novjorko, kie li faris klopodojn por plibonigi la kondiĉojn de infanoj kun miskapabloj en la orfejo de la insulo Randall.

* Kategorio Édouard Séguin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 658779
* GND: 118796054
* LCCN: n50005381
* VIAF: 61645637
* ISNI: 0000 0000 8344 0853
* SUDOC: 033807175
* BNF: 12462867b
* NLA: 35488066
* NDL: 00456028
* BIBSYS: 3022651
* NKC: xx0251938
* ICCU: SBLV190851
 |
*Phycodurus eques*.
Phycodurus eques range map.pngArealo de *Phycodurus eques* 
La **Algeca hipokampo**, *folieca mardrako* kaj en angla *leafy seadragon* aŭ *mardrako de Glauert*, *Phycodurus eques*, estas mara fiŝo de la familio Singnatedoj (*Syngnathidae*, en la ordo Singnatoformaj), kiu inkludas mardrakojn, tubofiŝojn kaj hipokampojn. Ĝi estas la nura membro de la genro *Phycodurus*, el kio ebl ankaŭ la nomo **Fikoduro**.

Ĝi troviĝas laŭlonge de la sudaj kaj okcidentaj marbordoj de Aŭstralio. La nomo "algeca" (aŭ *leafy*) estas derivita el ĝia aspekto, kun longaj foliecaj (respektive algecaj) protrudoj kiuj eliras el la tuta korpo. Tiuj protrudoj ne estas uzataj por elpelado; ili utilas nur por kamuflado. La Fikoduro elpelas sin pere de brusta naĝilo borde de sia kolo kaj de dorsa naĝilo sur sia dorso proksime de sia vostofino. Tiuj malgrandaj naĝiloj estas preskaŭ komplete travideblaj kaj estas malfacile vidi ilin kiam ili ondas lantete por movi la korpon flosante tra la akvo, kio kompletas la iluzion de flosantaj algoj.

Ĝi estas la mara simbolo de la ŝtato Suda Aŭstralio kaj fokuso por la surloka markonservado.

Notoj
-----

1. ↑  "The Leafy Sea Dragon" (PDF). Arkivigite je 2015-04-04 per la retarkivo Wayback Machine Yankalilla Visitor Information Centre. Alirita la 4an de januaro 2019.
2. ↑  "Leafy and Weedy Sea Dragon". Animals.NationalGeographic.com. Alirita la 4an de januaro 2019.

Bibliografio
------------

* Connolly, R. M. (Septembro 2002). "Patterns of movement and habitat use by leafy seadragons tracked ultrasonically". Journal of Fish Biology. 61 (3): 684–695. doi:10.1111/j.1095-8649.2002.tb00904.x.

* Kategorio Algeca hipokampo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Algeca hipokampo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 675698
* LCCN: sh2005000608
 |
**Thiant**  estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france *Hainaut* respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ] (okcidentflandre *Noorderdepartement*), en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de 2020 en la komunumo vivis 3 000 loĝantoj sur areo de 8,39 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 358 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Valenciennes* (france *Arrondissement de Valenciennes* respektive okcidentflandre *Arroundissement Valencyn*), kaj al la kantono *Aulnoy-lez-Valenciennes*.

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *thiantais(es)*.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Prouvy - Thiant (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Thiant en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
La **Ĝenerala Kongreso** estis kongreso kunvokita fine de la regotempo de Martín Rodríguez (guberniestro de la provinco Bonaero inter 1820 kaj 1824), kiu kunsidis finfine en decembro de 1824. Ties celo estis organizigi la provincojn, redakti konstitucion kaj klopodi reveni al restarigo de la nacia unueco post ties rompo ĉe la batalo de Cepeda.

Origino de la kongreso
----------------------

Ĉirkaŭ fino de la regotempo de Martín Rodríguez, pro iniciato de Bernardino Rivadavia, lia registar-sekretario, oni sendis misiojn al la interno cele inviti la provincojn kunsidi laŭ sistemo reprezenta. Kaj internaj kaj eksteraj cirkonstancoj ebligis novan klopodon por nacia organizado:

1. La provincoj, superita la krizo de la 20a, jam estis organizintaj siajn instituciojn, enire en etapo de paca kunvivado.
2. Bonaero, rekuperita, pruvis sian politikan kaj ekonomian gravon por pagi la ĝeneralan koston de la kongreso.
3. Granda Britio, decidita agnoski la sendependecon, postulis trakti kun naciaj aŭtoritatoj.
4. La Brazila Imperio, proklamita en 1822, estis aliginta la *Banda Oriental* kaj minacis invadi la marbordon.

Post interkonsento de la provincoj, Bonaero estis elektita sidejo de la Kongreso kiu kunsidis decembre de 1824. Estis integrita de reprezentantoj de la provincoj elektitaj proporcie al nombro de loĝantoj, po 1 por ĉiuj 15.000 loĝantoj aŭ ono pli granda ol 7.500. Tiele Bonaero kaj sekve la unueciguloj estis majoritato kontraŭ la federalistoj.

Vicente López y Planes estis nomumita sekretario de la Ĝenerala Kongreso de 1824 kaj tuj poste ministro de la prezidento Bernardino Rivadavia, antaŭ iĝi prezidento li mem, post la ties rezigno.

Decidoj
-------

Tiele, sen eĉ ekdiskuti konstitucion kiu havigu leĝan kadron al la posteno, la 6an de februaro de 1826 oni aprobis la leĝon de prezidenteco, kreantre Ŝtatan Konstantan Plenuman Povon, kun la titolo de «Presidente de las Provincias Unidas del Río de la Plata». Oni nomumis Rivadavia kiel unua prezidento en februaro de 1826, kio ne estis bone akceptita de la provincoj.

Rivadavia prezentis al tiu kongreso projekton de Ĉefurbigo de Bonaero, kiam kaj la urbo kaj granda parto de la kamparo ĉirkaŭe proklamiĝis ĉefurbo de la ŝtato. La bonaeraj federaloj kontraŭis, defende de la institucioj de la provincoj garantiigitaj de la fundamenta leĝaro, ĉefe pro la haveno kaj la dogano, ĉefaj enspezofontoj de la provinco. Tamen la leĝo estis aprobita en 1826.

Fino
----

La 27an de junio, la tiama prezidento Rivadavia rezignis pro malprestiĝo pro la "misio García", kiu donis la Banda Oriental al la portugaloj. La Kongreso aprobis la leĝon de la 3a de julio kiu nomumis provizoran prezidenton, kunvokis nacian konvencion kaj restarigis la Provincon Bonaero (tuŝita de la Leĝo de Ĉefurbigo).

Vicente López y Planes, elektita provizora prezidento, kunvokis balotadon por integri la *Junta de Representantes*; venkis la partio federala: Manuel Dorrego estis elektita guberniestro de Bonaero ; López rezignis kaj la Kongreso decidis tiam sian dissolvon. Oni redonis la aŭtonomecon al Bonaero kaj oni kunvokis alian kongreson en Santa Fe en 1828.
**Troy Floyd** (\* 5-an de januaro 1901 en Teksaso; † 16-an de julio 1953 en San-Diego, Kalifornio) estis Usona muzikisto (tenor- kaj aldosaksofono, klarneto) kaj direktisto de teritoria bando en San Antonio, kiu estas atribuenda al kansasurba ĵazo.

Troy Floyd direktis ekde meze de la 1920-aj jaroj en San Antonio proprajn bandojn; lia unua ensemblo estis sesopo, kiun li fondis en 1924 kaj pligrandigis en 1926 al naŭopo. Floyd estis regule aŭdebla kun sia bando en la loka radiostacio HTSA, kiu transsendis lian prezentadojn en *Plaza Hotel* en San Antonio. Pro tio la bando elektis kiel sia nomo *Troy Floyd and His Plaza Hotel Orchestra*, kiam la 14-an de marto 1928 ekestis unuaj surdiskigoj por Okeh Records. La orkestro apartentis tiam al la unuaj nigrulaj bandoj, de kiuj aperis diskoj. Floyds Band ankaŭ estis dungita de *Shadowland Club*, el kio deduktiĝas la titolo de *Shadowland Blues* (1928). Al la tiamaj muzikistoj de Floyd apartenis trumpetisto Claude „Benno" Kennedy kaj saksofonisto Siki Collins. Inter 1926 kaj 1929 en la bando de Floyd ludis ankaŭ trumpetisto Don Albert; en 1929 envenis tenorsaksofonisto Herschel Evans, kiu sonregistrigis kun la bando „Dreamland Blues", sur kiu aŭdeblus la unua surdiskigita soloo de Evans. Kun la bando ludis ankaŭ serio da pluaj poste famiĝontaj ĵazmuzikistoj kiel Hot Lips Page, Chester Boone aŭ Buddy Tate. En 1932 Floyd malfondis la bandon. En siaj pli malfruaj jaroj li laboris kiel estro de bilardo-halo en San Diego (Kalifornio), kie li mortis julion de 1953.

Diskografiaj indikoj
--------------------

* *Jazz in Texas, 1924–1930* (Timeless Records ed. 1997)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Enciklopedio-enskribo *The Handbook of Texas Online* (anglalingva)
* Troy Floyd and His Shadowland Orchestra - Diskografio ĉe *Redhotjazz* Arkivigite je 2011-08-17 per la retarkivo Wayback Machine (anglalingva)
* Troy Floyd and His Plaza Hotel Orchestra - Diskografio ĉe *Redhotjazz* Arkivigite je 2011-01-04 per la retarkivo Wayback Machine (anglalingva)

Referencoj
----------

1. ↑  Kennedy organizis poste en 1927 sian propran bandon *Oleanders* kaj transloĝiĝis al Kalifornio.
Pri la komunumo
---------------

**Blauen** estas komunumo en la distrikto Laufen en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 694 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Blauen situas sur teraso ĉe la suda flanko de la samnoma ĵurasa montoĉeno en la nordo de la distrikto. La komunuma teritorio etendiĝas sur 7,13 km², de kiuj 34% servas al agrikulturo, 60% estas kovritaj de arbaro kaj 6% konsistas el setlejoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Blauen limas al Dittingen, Zwingen, Nenzlingen, Pfeffingen, Ettingen kaj la du soloturnaj komunumoj Hofstetten-Flüh kaj Metzerlen.

Trafiko
-------

Blauen situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la reto de la publika trafiko la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio al Laufen.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Blauen datiĝas el la jaro 1147 kiel *Blakwan*.

En mezepoko Blauen apartenis al la Baronejo Zwingen, la regejo de la baronoj de Ramstein. Post ties formorto ĝi kun la baronejo transiris al la Princepiskopejo Bazelo, kies voktoj ĝin regis ĝis la Franca Revolucio en la jaro 1792. Blauen nun fariĝis parto de la Raŭraĥa Respubliko kaj poste kun la Kantono Laufen estis integrita en la franca departemento Mont-Terrible. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis Blauen al Kantono Berno. En la jaro 1994 ĝi kun la tuta distrikto Laufen aliĝis al Kantono Bazelo Kampara.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Blauen
* Blauen en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Blauen BL en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Laufen |
| --- |
| LaufenBlauen  •  Brislach  •  Burg im Leimental  •  Dittingen  •  Duggingen  •  Grellingen  •  **Laufen**  •  Liesberg  •  Nenzlingen  •  Roggenburg  •  Röschenz  •  Wahlen  •  Zwingen | Laufen |

 |
**Korfuo** (greke *Κέρκυρα* *Kerkira*) estas insulo de Grekio en la Ionia Maro, kun ĉirkaŭ 114 000 loĝantoj (2004). Ĝi ĝis administra reformo de 2010 kun la najbaraj insuletoj konsistigis la provincon Korfuo, kiu ekde 2011 nomatas regiona distrikto Kerkira aŭ Korfuo.

Ĝi situas en sama latitudo kiel la albana–greka limo, antaŭ la bordoj situas Epiro. Ĝi longas ĉirkaŭ 55 km, larĝas ĉirkaŭ 25 km, havas la areon de 593 km². La insulo konsistas el kalkoŝtono, la norda surfaco estas montara-vala dum la suda ebenaĵa. Ĝia plej alta pinto estas la Pandokrator-monto (906m), situanta nordoriente.

Korfuo estas bone provizita per akvo, la grundo estas produktema, oni kultivas tie olivarbon, figon, oranĝon, citronon, vinberon, migdalon kaj maizon.

La ĉefaj eksportaj produktoj estas la olivoleo, fruktoj, grenoj kaj vino. La industrio produktas safon kaj teksaĵon.

Sur orienta duoninsulo de la insulo situas la plej granda haveno, administra centro Kerkira.

Historio
--------

La korintanoj fondis tie kolonion en 735 a.K. ĝin konkeris en ĉirkaŭ 600 a.K. la korinta tirano Periandros, sed la insulo poste denove sendependiĝis. En la 3-a jarcento a.K.. la insulo estis konkerita de iliroj, romianoj, kiuj lastaj faris ĝin mararmean apogbazo, sed la insulo restis sendependa.

En la postaj jarcentoj, la insulon posedis vandaloj, gotoj, langobardoj, saracenoj, normanoj, reĝo de Sicilio (1259), respublikoj de Ĝenovo kaj Venecio (1401-1797). Poste posedis ĝin Francio, sed iĝis brita protektorato en 1815. La brita okupado kondukis al akra kontraŭstaro, tiel en 1864 Korfuo kun aliaj jonaj insuloj venis en posedon de Grekio.

Dum la unua mondmilito, tien fuĝis grava parto de la serba armeo kaj la reĝa familio. Tie okazis la Deklaro de Korfuo, kiu estis interkonsento pri estigo de Jugoslavio.

De la 31-a de aŭgusto ĝis la 27-a de septembro 1923 Italio okupis Korfuon kiel garantio, postulante kompensacion pro mortigo de kvar italaj oficiroj en Grekio (Vidu Okupo de Korfuo).

Dum la dua mondmilito Italio bombardis la urbon kaj denove okupis ĝin. Ilin sekvis la germanoj (1941–44).

La insulon reakiris Grekio en 1944.

Bildaro
-------

* Monaĥeja insulo Vlaĥerna kun Pontikonisi insulo je la fonoMonaĥeja insulo Vlaĥerna kun Pontikonisi insulo je la fono
* La insulo en malhela bluoLa insulo en malhela bluo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Korfuo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Korfuo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Korfuo en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 173897
* GND: 4073728-7
* LCCN: sh85032594
* VIAF: 237254241
* BNF: 11962920p
* NKC: ge138038
 |
**Börzönce** estas tre malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Nagykanizsa.

Kapelo de Börzönce
Monumento de Börzönce

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6 km²
* Loĝantaro: 78
* Poŝtkodo: 8772
* Telefonprefikso: 93
* Koordinatoj: 46°34′47″N 16°53'19″E

Situo
-----

Börzönce situas en kaldrono, laŭ rojo, fine de sakovojo el Zalaegerszeg-Nagykanizsa. La lasta urbo troviĝas 20, Zalakaros 22, Pacsa 23, Nova 24, Letenye 26 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua skriba mencio devenis pri la vilaĝo el 1234 laŭ tiama hungara ortografio *"Bezenche"*. Ekde la 1570-aj jaroj la turkoj faris senhoma la vilaĝon. La rehomiĝo okazis proksimume en 1740. En 1945 oni disdonis parcelojn el la grandbieno al la malriĉaj vilaĝanoj.

En Börzönce migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* kapelo omaĝe al Sankta Laŭrenco
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj

* Kategorio Börzönce en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Atena demokratio** formiĝis ĉirkaŭ la 5a jarcento a.K. en la greka urboŝtato (konata kiel *poliso*) Ateno, konsistante el la grandurbo de Ateno kaj la ĉirkaŭa teritorio de Atiko. Ateno estas unu el la unuaj konataj demokratioj. Aliaj grekaj grandurboj starigis demokratiojn, plej sekvante la atenan modelon, sed neniuj estas tiom dokumentitaj kiel Ateno.

Ĝi estis sistemo de rekta demokratio, en kiuj partoprenantaj civitanoj voĉdonis rekte pri leĝaro kaj administraj buĝetoj. Partopreno ne estis malferma al ĉiuj loĝantoj: por voĉdoni oni devis esti plenkreska, vira civitano, kaj la nombro da tiuj "variis inter 30,000 kaj 50,000 el totala loĝantaro de proksimume 250,000 ĝis 300,000." Foje, la opinio de balotantoj povus esti forte influita per la politika satiro de la komediaj poetoj en la teatroj.

Solono (594 a.K.), Klisteneso (508/7 a.K.), kaj Efialto (462 a.K.) kontribuis al la evoluo de atena demokratio.

La plej longa daŭranta demokrata gvidanto estis Periklo. Post lia morto, atena demokratio estis dufoje nelonge interrompita per oligarkaj revolucioj direkte al la fino de la Peloponeza Milito. Ĝi estis modifita iom post kiam ĝi estis reestigita sub Eŭklideso; kaj la plej detalaj raportoj pri la sistemo estas tiuj de tiu kvarajarcenta modifo prefere ol la Perikla sistemo. Demokratio estis subpremita fare de la makedonoj en 322 a.K. La atenaj institucioj poste estis revivigitaj, sed kiom proksime ili estis al reala demokratio estas diskutebla.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ancient History Encyclopedia - Atena demokratio
* Ewbank, N. The Nature of Athenian Democracy Arkivigite je 2011-12-17 per la retarkivo Wayback Machine, Clio History Journal, 2009.

Referencoj kaj fontoj
---------------------

Referencoj

1. ↑  Thorley, J. *Athenian Democracy*, Routledge, 2005, p.74.
2. ↑  Henderson, J. (1993) *Comic Hero versus Political Elite* pp. 307–19 in  (1993) Sommerstein, A.H.; S. Halliwell, J. Henderson, B. Zimmerman: *Tragedy, Comedy and the Polis*. Bari: Levante Editori.

Fontoj
* Habicht, Christian, *Athens from Alexander to Antony*, Havard 1997 ISBN 0-674-05111-4
* Hansen M.H. 1987, *The Athenian Democracy in the age of Demosthenes*. Oxford ISBN 978-0-8061-3143-6
* Hignett, Charles. *A History of the Athenian Constitution* (Oxford, 1962) ISBN 0-19-814213-7
* Manville B. kaj Josiah Ober, 2003, A company of citizens : what the world's first democracy teaches leaders about creating great organizations. Boston
* Meier C. 1998, Athens: a portrait of the city in its Golden Age (tradukita de R. kaj R. Kimber). New York
* Ober, Josiah 1989, Mass and Elite in Democratic Athens: Rhetoric, Ideology and the Power of the People. Princeton
* Ober, Josiah kaj C. Hendrick (edds) 1996, Demokratia: a conversation on democracies, ancient and modern. Princeton
* Rhodes P.J. (eld) 2004, Athenian democracy. Edinburgh
* Sinclair, R. K. 1988. *Democracy and Participation in Athens*. Cambridge University Press.

* Kategorio Atena demokratio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Tetradrakmo de Ateno, 126-125 a.K. el la reala kapo de la skulptaĵo de Atena Partena fare de Fidiaso
Votoskulptaĵo trovita ĉe la Lernejo Varvakeion respegulas la tipon de la restaŭrita *Atena Partena*: Romia periodo, 2a jarcento a.K. (Nacia Arkeologia Muzeo de Ateno).
Ilustracio pri Atena Partena.
***Atena Partena*** (en greka Ἀθηνᾶ Παρθένος; laŭvorte, "Ateno la Virgulino") estas la titolo de amasa orebura (oro kaj eburo) skulptaĵo de la greka diino Ateno, fare de Fidiaso kaj de liaj helpantoj kiu havis hejmon en la Partenono en Ateno. Ties epiteto estis esenca karaktero de la propra diino. Oni faris nombrajn kopion kaj verkojn inspiritajn de tiu, kaj antikve kaj moderne.

Ĝi estis la plej fama kultobildo de Ateno, konsiderita unu el la plej grandaj atingoj de la plej aklamita skulptisto de antikva Grekio. Fidiaso komencis sian laboron ĉirkaŭ 447 a.K. Lachares forprenis la orfoliojn en 296 a.K. por pagi siajn soldatojn, kaj la bronzaj anstataŭaĵoj de tiuj estis verŝajne orumitaj poste; ĝi estis difektita per fajro proksimume 165 a.K. sed ankaŭ poste riparita. Ĝi daŭre staris en la Partenono en la 5-a jarcento p.K. kiam ĝi estis forigita fare de la romianoj. Raporto mencias ĝin en Konstantinopolo en la 10-a jarcento.

Notoj
-----

1. ↑  La *Atena Partena* estis imagita el tiutempaj reliefoj rememoraj de la atenaj traktatoj kaj dum la venonta kaj duona jarcentoj el moneroj de helenismaj monarkoj kiuj deziris distrumpeti siajn helenecajn konektojn; vidu Hector Williams, "An Athena Parthenos from Cilicia" *Anatolian Studies* **27** (1977, pp. 105-110), p 108f.
2. ↑  Andrew Stewart gives 446.
3. ↑  W.B. Dinsmoor, "The repair of the Athena Parthenos" *American Journal of Archaeology* **38** (1934) pp 93-106.
4. ↑  Gisela Richter, *Sculpture and Sculptors of the Greeks*, p 220 kun antikvaj referencoj, notite de Gorham P. Stevens, "Concerning the Parthenos" *Hesperia* **30**.1 (Januaro 1961, pp. 1-7) p. 2.

Bibliografio
------------

* Leipen, N. *Athena Parthenos* (Toronto) 1971.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Atena Partena en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Colin Delaney, "Pheidias, Sculptor to the Gods" Arkivigite je 2006-08-31 per la retarkivo Wayback Machine
* Alan LeQuire Page
* Nashville Parthenon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 501155
* GND: 4484939-4
* VIAF: 89145857808623021256
* SUDOC: 164254129
* BNF: 162057501
 |
*Bjangbjang-nudeloj*.
**Bjangbjang-nudeloj** (ĉine: tradicia 𰻞𰻞麵, simpligita 𰻝𰻝面, pinjino Biángbiángmiàn) estas tipo de nudeloj el kuirarto de provinco Ŝenŝjio, Ĉinio. La nudeloj, konsiderataj unu el la "Ok kuriozaĵoj de Ŝenŝjio" (陕西八大怪), estas dikaj kaj krudoj remen-similaj nudeloj. Antaŭe malbone konataj kaj konsiderataj kruda manĝaĵo de laboristoj de Ŝjiano, bjangbjang-nudeloj atingis sufiĉan popularecon kaj iĝis interreta memeo lastatempe, aparte pro la nekutime komplika ideogramo uzata en la nomo de la kuiraĵo. La ideogramo, uzata nur en la nomo de tiu ĉi manĝaĵo, havas verŝajne onomatopean signifon kaj estas skribita en tradicia ĉina ortografio per 58 strekoj.

La nudeloj
----------

La nudeloj estas dikaj kaj longaj, kaj dum plejparto de ilia ekzisto ili estis konsiderataj loka popola manĝaĵo de Ŝjiano. Ilin plejparte priparis laboristoj kiuj ne havis tempon por kuiri pli fajnajn kaj elegantajn nudelojn kaj kuiristoj en malmultekostaj ŝjianaj rapidmanĝejoj. En la lastaj jaroj ili disvastiĝis en aliajn partojn de Ĉinio, je ne malgranda parto pro interreta memeeco de ilia nomo kaj intereso pri la esotera ideogramo uzata en ĝi por vorto *biáng*. La vorto *biáng* estas onomatopea, onikrede ĝi prezentas la sonon de nudela pasto falanta al metala tabulo dum kuiro.

La ideogramo
------------

* Tradicia ĉina ideogramo por biáng en norma kaligrafioTradicia ĉina ideogramo por *biáng* en norma kaligrafio
* Tradicia ĉina ideogramo por biáng en Song-tiparoTradicia ĉina ideogramo por *biáng* en *Song*-tiparo
* Simpligita  ĉina ideogramo por biáng en Song-tiparoSimpligita ĉina ideogramo por *biáng* en *Song*-tiparo

Usona kantisto kaj ĉina TV-stelulo Slater Rhea (ĉine 帅德) skribas ideogramon *biáng* kaj parolas pri ĝi en ŝjiana televido.
Kvankam ekzistas multaj variantoj de ideogramo *biáng*, la plej vaste akceptata estas skribata per 58 strekoj en tradicia formo kaj per 42 strekoj en simpligita formo. Ĝi estas unu el la plej komplikaj ĉinaj ideogramoj nun uzataj, kaj ĝi estas tre obskura kaj ne trovebla en plejparto de modernaj vortaroj, nek en la malnovaj kiel Kangxi-Vortaro.

La strukturo de la ideogramo estas jena. En la centro estas la radikalo 言 (paroli; 7 strekoj). En ambaŭ flankoj de ĝi estas radikaloj 幺 (eta; 2 × 3 strekoj). Sub ĝi estas 馬 (ĉevalo; 10 strekoj) kun 長 (kreski; 2 × 8 strekoj) ĉe ambaŭ flankoj de ĝi. Tiun ĉi centran blokon ĉirkaŭas: 月 (luno; 4 strekoj) maldekstre, 心 (koro; 4 strekoj) sube, kaj 刂 (tranĉilo; 2 strekoj) dekstre. Ĉio tio ĉi estas siavice ĉirkaŭigita per la dua nivelo de radikaloj: 穴 (groto; 5 strekoj) supre, kaj 辶 (iri; 4 strekoj) ĉirkaŭante la maldekstran kaj la malsupran partojn.

Referencoj
----------

1. 1 2   The Chinese noodle dish whose name doesn't exist (angle). Alirita 10 May 2022.
2. ↑ .  What is the Most Complex Chinese Character? (2013-05-15). Alirita 2016-06-14.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 823388
 |
**Herbetswil** estas komunumo en la distrikto Thal en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 536 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Herbetswil situas ĉe norda flanko de la valo de la rivereto Dünnern en la Soloturna Ĵuraso proksimume 8 kilometrojn okcidente de Balsthal. Tra Herbetswil fluas li rivereto *Rickenbächli*, kiu sude de la vilaĝo alfluas al Dünnern. Al la komunumo apartenas la krom la kerna vilaĝo la setlejoj Vorder Hammer kaj Hinter Hammer, krome diversaj izolitaj bienoj.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 16,35 km², de kiuj 63 % estas kovritaj de arbaro, 34 % servas por agrikulturo kaj 3 % por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Herbetswil limas en nordo kaj oriento al Aedermannsdorf, en sudoriento al Farnern (BE), en sudo al Günsberg, en sudokcidento al Balm ĉe Günsberg, en okcidento al Welschenrohr, kaj en nordokcidento al Seehof (BE).

Trafiko
-------

Herbetswil situas ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 30 de Balsthal al Moutier. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio de Gänsbrunnen al Balsthal. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 12 kilometrojn oriente en Oensingen.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Herbetswil datiĝas el la jaro 1400 kiel *Hebrechtzwilre*. Dum mezepoko Herbetswil apartenis al la Senjorujoj Alt-Falkenstein kaj Neu-Falkenstein. Kun tiuj Senjorujoj en la jaro 1402 (Neu-Falkenstein) kaj 1420 (Alt-Falkenstein) la rajtoj pri Herbetswil transiris al Soloturno. De tiam ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Herbetswil apartenis al la soloturna voktejo Falkenstein kaj la tribunalo Matzendorf.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Albert Vogt*: *Herbetswil* en *Historia Leksikono de Svislando* (2007-12-11)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Herbetswil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Herbetswil

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Herbetswil** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Setlejo Vorderer HammerSetlejo Vorderer Hammer
* La rivero Dünnern en la ombro de Schattenberg kaj Herbetswil en la sunoLa rivero Dünnern en la ombro de Schattenberg kaj Herbetswil en la suno
* Lernejo de HerbetswilLernejo de Herbetswil
* Kantona ĉefvojo n-ro 30 apud HerbetswilKantona ĉefvojo n-ro 30 apud Herbetswil

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Thal |
| --- |
| Aedermannsdorf  •  **Balsthal**  •  Gänsbrunnen  •  Herbetswil  •  Holderbank  •  Laupersdorf  •  Matzendorf  •  Mümliswil-Ramiswil  •  Welschenrohr |  |

 |
Municipa teritorio de Entrambasaguas, nordoriente de Kantabrio.
**Entrambasaguas** [entrambaSAĝuas] estas municipo en nordorienta Kantabrio, Hispanio, en la komarko Trasmiera.

Geografio
---------

Rivero Aguanaz.
Ĝi limas norde kun Marina de Cudeyo kaj Ribamontán al Monte, okcidente kun Medio Cudeyo kaj Riotuerto, sude kun Ruesga kaj oriente kun Solórzano. Ĝi estas je 21 km de Santandero.

La plej altaj pintoj estas El Moro (279 m), Alto del Portillón (445 m) kaj El Cueto (563 m). La altitudo gamas inter 563 m ĉe la suda pinto (El Cueto) kaj 15 m norde, borde de la rivero Miera. La loknomo *Entrambasaguas* estas etimologie komprenebla kiel *Inter ambaŭ akvoj*, rilate al diversaj akvofluoj, plej grave la rivero Aguanaz. La municipa blazono tion montras simbole.

Demografio
----------

Por areo de 43,2 km² estas 5 357 loĝantoj (laŭ censo de 2021). Tiuj 5 357 loĝantoj estas distribuataj en jenaj loĝlokoj: El Bosque, Entrambasaguas (ĉefurbo), Hornedo, Hoznayo, Navajeda, Puente Agüero kaj Santa Marina.

Entrambasaguas kreskiĝis en la lastaj jaroj, jam en la 21-a jarcento, ĉar la municipo estas ene de la ĉirkaŭurbaro de Santandero kaj ties loĝejoj estas pli malmultekostaj. Fakte ĝi duobligis sian loĝantaron en la du unuaj jardekoj de la jarcento. Entrambasaguas estas bone komunikita kun Santandero kaj aliloke.

Historio
--------

Palaco de Acebedo en Hoznayo.
Estas restaĵoj de Prahistorio kaj ĝis de Bronzepoko. La plej frua mencio de tiu municipo estas de 1210, en *Cartulario de Santa María del Puerto de Santoña*. Ĝi formis parton de la komunumaro *Merindad de Trasmiera*. Tiu teritorio restis ene de la *Junta de Cudeyo*, parto de la komunumaro *Corregimiento de las Cuatro Villas de la Costa de la Mar*. La moderna municipo konstituiĝis en 1822.

Heredo
------

De ĝia heredo elstaras du Havaĵoj de Kultura Intereso, nome:

* Palaco de Acebedo en Hoznayo, de la 17-a jarcento. Ĝi havas fasadon inter du turoj kvadratformaj. Oni konsideras ĝin apartenanta al la Herera Renesanca stilo.
* Palaco de Fernández de Velasco, formata per domego de mezo de la 17-a jarcento kaj apudigita tur-domo de fino de la 18-a jarcento. Oni konsideras, ke ĝi apartenas al stilo «regiona klasikismo».

Krome, estas tri katalogitaj havaĵoj nome jenaj: 

* La Fonto de la Franco, en Hoznayo.
* Muelejo kaj aro de monumentaj enirpordegoj.

Bildoj
------

* Navajeda.Navajeda.
* Ponto ĉe Puente Agüero.Ponto ĉe Puente Agüero.
* Panoramo ĉe Santa Marina.Panoramo ĉe Santa Marina.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de municipoj de Kantabrio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 784124
* VIAF: 316736063
 |
**Pocket Books** estas sekcio de Simon & Schuster kiu ĉefe publikigas poŝlibrojn.

Pocket Books estis fondita de Richard L. Simon, Lincoln Schuster kaj Leon Shimkin, kompanianoj de Simon & Schuster, kune kun Robert de Graff. Pocket Books produktis la unuajn librojn por amasa merkato en Usono komence de 1939 kaj revoluciis la eldonan industrion sekvante la germanan Albatross Books, kiu ekis eldonojn en koloro en 1931 kaj Penguin Books en Britio 1935. La unuaj dek numeritaj titoloj de poŝlibroj estis publikigitaj en 1939 kun presaĵo de ĉirkaŭ 10 000 ekzempleroj ĉiu.

Dum la Dua mondmilito, Pocket plendis kontraŭ eldonejo Avon Books pro kopirajta malrespektaĵo, sed, inter aliaj aferoj, justico de Novjorko opiniis ke Pocket ne havis ekskluzivan rajton je la poŝlibra-formato.

Ĝi estas konata pro publikigo de verkoj de populara fikcio surbaze de filmoj aŭ televidaj serioj, kiel ekzemple  *Star Trek*  (kies kopirajto estas posedata de entreprena frato CBS Television Studios, dume entreprena frato Paramount Pictures posedas rajtojn por distribuado de filmoj kaj DVD) kaj ankaŭ romanoj el la televidserio "Buffy the Vampire Slayer". Ekde unue akiri la permeson pri Star Trek de Bantam Books en 1979, Pocket publikigis centojn da originalaj kaj adaptitaj verkoj bazitaj sur la franĉizo kaj daŭre publikigas novan romanon ĉiun monaton.

Referencoj
----------

1. ↑  The Media Business; Pocket Books Publisher To Bantam
2. ↑  Herbert Alexander, Pocket Books Editor And Publisher, 78
3. ↑  Silverman, Al.  (2008) *The Time of Their Lives: The Golden Age of Great American Publishers, Their Editors and Authors*. Truman Talley, p. 256–257. ISBN 978-0312-35003-1.
4. ↑  "For Star Trek Books, the Voyage Shows No Sign of Stopping".
5. ↑  "Star Trek Publishing Program Moves at Warp Speed".
**Herbert John Pitman** naskiĝinta la 20-an de novembro 1877 en vilaĝo Sutton Montis, mortinta la 2-an de decembro 1961 estis la tria oficiro deĵoranta sur *Titanic*.

Pitman, maldekstre, kun la dua oficiro Charles Lightoller.Li estis kromnomata ankaŭ kiel **Bert**. Li deĵoris ĉe White Star Line lastajn kvin el siaj preskaŭ dek jaroj de kariero de oficiro de komercŝiparo. Li havis kapitanan patenton.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rHomekipo de Titanic |
| --- |
| Kapitano • Oficiroj • Stiristoj • Gvatistaro • Telegrafistoj • Ŝipa orkestro • Ŝipkuracisto • Poŝtoficistoj • Hejtistoj kaj ĵetistoj • Pluaj membroj • Loĝigo de homekipo | Titanic navigacias maldekstre |

 |

R.M.S. Titanic
Oficiroj de Titanic

Vickapitano Henry Tingle Wilde |
La unua oficiro William McMaster Murdoch |
La dua oficiro Charles Herbert Lightoller |
La tria oficiro Herbert John Pitman |
La kvara oficiro Joseph Grove Boxhall |
La kvina oficiro Harold Godfrey Lowe |
La sesa oficiro James Paul Moody 

 

* Kategorio Herbert John Pitman en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 211448
 |
**Beaudignies** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* de la regiono Hauts-de-France (prononco [o dəˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio"). Fine de 2020 en la komunumo vivis 564 loĝantoj sur areo de 7,92 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 71 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lille*, la centra parto de la departemento, kaj al la kantono *Avesnes-sur-Helpe*.

Blazono de Beaudignies.

Geografio
---------

Beaudignies estas unu el la multaj vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto Le Quesnoy. La regiono de Le Quesnoy troviĝas centre de triangulo formita de Valenciennes, Cambrai kaj Maubeuge.

La vilaĝo Beaudignies troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe, kaj do situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Beaudignies etendiĝas sur 7,92 km².

Historio
--------

Fine de la Unua mondmilito, la vilaĝo troviĝis ĉe la vojo de la novzelandaj soldatoj, kiuj iris direkte al Solesmes.

Vidindaĵoj
----------

En Beaudignies estas fortikigita preĝejo. Ĝi estis rekonstruita en 1823 sed konservis sian dikan ĉefturon.

Lokaj famuloj
-------------

*Henry James Nicholas*, serĝento de la regimento de Canterbury, estis unu el la plej frutempaj herooj de la novzelanda nacio : li mortis en Beaudignies dum la Unua mondmilito.

Administrado
------------

Beaudignies apartenas al la kantono Quesnoy-Est, kies ĉefurbo estas Le Quesnoy. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono Quesnoy-Est
**Allueva** [aLJŬEba] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la nordoriento de la nordokcidenta komarko Jiloca [ĥiLOka], kies komarka ĉefurbo estas Calamocha, lime kun la provinco Zaragozo.

Geografio
---------

Ĝi estas je 94 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, kaj inter Fonfría (nordokcidente) kaj Salcedillo (sudoriente). La urba kerno estas sur 1200 msm, pro kio estas malvarma klimato. Ĝi estas en montara Iberia Sistemo en areo kie ekfluas diversaj rojoj.

Historio
--------

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema. Ĝi sendependiĝis el Daroca en 1248. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Allueva kie oni malaltiĝis ĝis nunaj nur 22 loĝantoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado. Nune rura turismo.

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo kun mudeĥaraj turo kaj elementoj, ermitejo, kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801004
 |
Občina Šmarje pri Jelšah
**Občina Šmarje pri Jelšah** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Savinj. La municipo konsistas el 77 komunumoj kovrantaj areon de 107,7 km². Komence de 2018 tie loĝis 10227 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Šmarje pri Jelšah.

Loko, priskribo
---------------

La apudaj municipoj estas:
Občina Slovenske Konjice kaj Občina Poljčane norde, Občina Rogaška Slatina oriente, Občina Podčetrtek sudoriente kaj
Občina Šentjur sude kaj okcidente.


Ĉirkaŭ **Občina Šmarje pri Jelšah**|  | Slovenske Konjice Poljčane |  |
| Šentjur  | Občina Šmarje pri Jelšah |  Rogaška Slatina |
|  | Šentjur  |  Podčetrtek |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 77 vilaĝoj:

Babna Brda, Babna Gora, Babna Reka, Beli Potok pri Lembergu, Belo, Bezgovica, Bobovo pri Šmarju, Bodrež, Bodrišna vas, Brecljevo, Brezje pri Lekmarju, Bukovje v Babni Gori, Cerovec pri Šmarju, Dol pri Pristavi, Dol pri Šmarju, Dragomilo, Dvor, Gaj, Globoko pri Šmarju, Gornja vas, Grliče, Grobelce, Grobelno - del, Hajnsko, Jazbina, Jerovska vas, Ješovec pri Šmarju, Kamenik, Konuško, Koretno, Korpule, Kristan Vrh, Krtince, Laše, Lekmarje, Lemberg pri Šmarju, Lipovec, Mala Pristava, Mestinje, Močle, Nova vas pri Šmarju, Orehovec, Pečica, Pijovci, Platinovec, Polžanska Gorca, Polžanska vas, Predel, Predenca, Preloge pri Šmarju, Pustike, Rakovec, Senovica, Sladka Gora, Sotensko pri Šmarju, Spodnja Ponkvica, Spodnje Mestinje, Spodnje selce, Spodnje Tinsko, Stranje, Strtenica, Sveti Štefan, Šentvid pri Grobelnem, Šerovo, Škofija, **Šmarje pri Jelšah**, Topolovec, Vinski Vrh pri Šmarju, Vodenovo, Vrh, Vršna vas, Zadrže, Zastranje, Završe pri Grobelnem, Zgornje Tinsko, Zibika, Zibiška vas

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Šmarje pri Jelšah en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
La **glotaj konsonantoj**, aŭ ĵargone **glotaloj**, aŭ pleonasme **glotalaj konsonantoj** estas konsonantoj artikulaciataj per la gloto.

Multaj fonetikistoj konsideras ilin, aŭ almenaŭ la tiel-nomatajn frikativojn, kiel transirajn statojn de la gloto sen ia loko de artikulacio kian havas aliaj konsonantoj; fakte, iuj entute ne konsideras ilin kiel konsonantojn. Tamen, almenaŭ la glota plozivo kondutas kiel tipa konsonanto en lingvoj kia Tsou ("Tsou" en Tajvano).

Glotaj konsonantoj en la Internacia Fonetika Alfabeto:

  


| IFA | Priskribo | Ekzemplo |
| --- | --- | --- |
| Lingvo | Ortografio | IFA | Signifo |
| ʔ | glota plozivo (senvoĉa) | Havaja | ‘okina | [ʔo.ˈki.na] | ‘okina |
| ɦ | glota frotsono voĉa | Ĉeĥa | Praha | [pra.ɦa] | Prago |
| h | glota frotsono senvoĉa | Angla | hat | [hæt] | ĉapelo |

La "frikativoj" ne estas veraj frikativoj. Temas pri tradicia uzo de la vorto. Ili anstataŭe prezentas transirajn statojn de la gloto (fonado) sen specifa loko de artikulacio. [h] estas sevoĉa transiro; [ɦ] estas spirvoĉa transiro, kaj povus transkribiĝi kiel [h̤].

La glota plozivo troviĝas en multaj lingvoj. Ofte ĉiujn vokalajn komenciĝojn antaŭas glota plozivo; ekzemple, en la germana. En la havaja la glotan plozivon signas unuopa malferma citilo <**‘**>. Iuj alfabetoj uzas diakritajn signojn por la glota plozivo, kia la hamzo <**ء**> en la Araba alfabeto; en multaj lingvoj de Mezameriko, la Latina litero <h> estas uzata por la glota plozivo.

Pro tio ke la gloto laŭnecese estas fermita por la glota plozivo, ĝi ne povas esti voĉa.

Piednotoj
---------

1. ↑  'okina: Glota signo en multaj polineziaj lingvoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Glotizita konsonanto
* Loko de artikulacio
* Listo de fonetikaj temoj
**Alexander "Ally" Sloper** estas la samnoma rolulo de la bildostrio *Ally Sloper*. Li estis unu el la plej fruaj bildliteraturaj roluloj kaj estas konsiderata kiel la unua ripetita rolulo en komikso.

Li estas ruĝnaza kaj moviĝema, arketipa pigrulo ofte surstrate por eviti sian hejmposedanton kaj aliajn kreditorojn; li estis kreita por la Brita gazeto *Judy* fare de la verkisto kaj artisto Charles H. Ross, kaj inkigita kaj poste tute ilustrita de lia franca edzino Émilie de Tessier —rara virino kiu estis bildliteraturisto tiame— sub la pseŭdonimo "Marie Duval" (aŭ "Marie Du Val"; fontoj malkonsentas).

La strioj, kiuj uzis tekstojn sub senbordaj paneloj, premieris en la numero de 14a de Aŭgusto 1867 de *Judy*, humura gazeto rivalo de la fama *Punch*. La tre populara rolulo sendependiĝis al sia propra publikaĵo, nome *Ally Sloper's Half Holiday*, en 1884.

Notoj
-----

1. ↑   Birch, Dinah (24 September 2009). The Oxford Companion to English Literature. Oxford: Oxford University Press. p. 240.
2. ↑   Ally Sloper Web Exhibit: "Ally Sloper’s Rise in Early Comic Culture", University of Alberta.  Alirita la 23an de Januaro 2018.

* Kategorio Ally Sloper en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)