recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Somogyvár** [ŝomodjvAr] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Fonyód. La loknomo signifas: Somogy-fortikaĵo.

Iama abatejo de Somogyvár
Kastelo de Somogyvár

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.5811/17.648
* Areo: 53 km²
* Loĝantaro: 2010
* Poŝtkodo: 8698
* Telefonprefikso: 85

Historia memorparko de Somogyvár
Fonto de Somogyvár

Situo
-----

Somogyvár situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Fonyód-Kaposvár. Marcali troviĝas 22, Fonyód 25 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. Ladislao la 1-a (Hungario) fondis tie imponan abatejon en 1091. La abatoj estis nur francoj. La grava loko iĝis ankaŭ departementejo ĝis 1721, dume oni konstruis ankaŭ defendajn murojn. En 1410 la loko ricevis la titolon "reĝa urbo". En 1543 la turkoj okupis kaj disrabis la urbon. La reokupo okazis en 1677. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto, kuracejo, dentokuracejo.

Vidindaĵoj
----------

* ruinoj de abatejo omaĝe al Sankta Egidio
* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Pentofaranta Sankta Maria Magdalena de 1842
* golgoto de 1908
* Kastelo de Somogyvár aŭ kastelo de Széchenyi [sEĉEnji]
* fonto nomata Szentesica

Famuloj
-------

En Somogyvár naskiĝis baletisto Endre Jeszenszky.

* Somogyvár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Somogyvár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Strando Sairee.
**Ko Tao** (ofte ankaŭ **Koh Tao**, {en tajlanda เกาะเต่า, kɔ̀ʔ tàw, laŭvorte "Testudinsulo") estas insulo en Tajlando situanta ĉe la okcidenta bordo de la Golfo de Tajlando. Ĝi kovras areon de ĉirkaŭ 21 km². Administre ĝi formas *tambon* ene de la distrikto (*Amphoe*) Kofangano de la provinco Surat Tani. Je 2006 ties oficiala populacio estis 1,382. La ĉefa setlejo estas Ban Mae Hat.

La ekonomio de la insulo estas preskaŭ nure centrata ĉirkaŭ turismo, ĉefe pro subnaĝado.

Ko Tao estis nomita tiele de siaj unuaj loĝantoj pro la testudeca geografia formo de la insulo.

Koincide la insulo estas grava reproduktejo por testudoj Akcipitrobeka martestudo kaj Kelonio. Disvolviĝo de turismo negative efikis kontraŭ la sano de tiuj reproduktejoj sed bredoprogramo organizita en 2004 de la Tajlanda Ŝiparemo kaj de KT-DOC, aro de lokaj subnaĝistoj reenmetis centojn da junaj testudoj en la insula ekosistemo.

Koordinatoj: 10° 06′ N 99° 50′ O﻿ / ﻿10.100 °N, 99.833 °O﻿ / 10.100; 99.833 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑   Department of provincial administration. Arkivita el la originalo je 2012-08-02. Alirita 2012-08-02.

* Kategorio Ko Tao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Babur trapasanta la riveron Son.
**Son** (literumita ankaŭ *Sone*) de centra Barato estas la dua plej granda el la sudaj alfluantoj de Gango post Jamuno. Inter aliaj interesaj lokoj, *Kabra khurd* estas bela loko sur la bordoj de la rivero Son, ĉefe pro siaj piknikejoj.

La rivero Son estas 784 kilometrojn longa. Sed per Google Maps, la distanco el Amarkantak ĝis la kuniĝujo kun Gango estas de 932 kilometroj. Tiel la preciza longo de tiu rivero estas disputebla. Ĉiuokaze Son estas unu el la plej longaj riveroj en Barato. Ties ĉefaj alfluantoj estas Rihand, Banas, Kanhar kaj Norda Koel. Son havas krutan deklivon (35–55 cm por km) kun rapida akvofluado kaj varieblaj reĝimoj, kio igas ĝin muĝanta rivero pro pluvakvo en la akvokolekta areo sed turnante rapide en vadebla rojo. Son, larĝa kaj profunda, lasas senkonektajn akvejojn en la ceteraj partoj de la jaro. La fluejo de Son estas tre larĝa (ĉirkaŭ 5 km ĉe Dehri) sed la inundejo estas mallarĝa, nur 3 ĝis 5 kilometrojn larĝa.

Bildaro
-------

* Boatistoj de Son, Umaria distrikto, MPBoatistoj de Son, Umaria distrikto, MP
* Son, el trajnstacio de Son Nagar, Aurangabad distrikto, BiharoSon, el trajnstacio de Son Nagar, Aurangabad distrikto, Biharo
* Son, el trajnstacio de Son Nagar, Aurangabad distrikto, BiharoSon, el trajnstacio de Son Nagar, Aurangabad distrikto, Biharo

Referencoj
----------

1. ↑   Baburnama (1590s). Arkivita el la originalo je 17a de oktobro 2013.
2. ↑  Sir William Wilson Hunter. Imperial gazetteer of India, Volume 23. pp. 76–78. Arkivita el la originalo la 14an de julio 2014. Alirita la 23an de majo 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 692377
* GND: 4321071-5
* VIAF: 235187308
 |
**Sonargaon** (en bengala lingvo: সোনারগাঁও; literumita kiel *Sunārgāon*, signife "Vilaĝo de oro") estis historia administracia, komerca kaj marekonomia centro en Bengalio. Situa en la centro de Orienta Bengalio, ĝi estis la sidejo de la mezepokaj islamaj regantoj kaj de la guberniestroj de Orienta Bengalio. Sonargaon estis priskribita de nombraj historiaj veturantoj, kiel Ibn Battuta, Ma Huan, Niccolò de' Conti kaj Ralph Fitch, kiel ĉefa centro de komerco.

Ĝi estis administracia centro de la sultanlando de Faĥruddin Mubarak Ŝah, de la Bengala Sultanlando kaj de la Regno Bati.

La areo estas situa ĉe la moderna industria riverhaveno de Narajanganĝ en Bangladeŝo. Nuntempe, la nomo *Sonargaon* survivas kiel la *Sonargaon Upazila* (Sonargaona Subregiono) en la regiono.

Notoj
-----

1. ↑   Duarte Barbosa; Mansel Longworth Dames (1996) [1918–1921], The book of Duarte Barbosa: An Account of the Countries Bordering on the Indian Ocean and Their Inhabitants, Asian Educational Services, pp. 138–139, ISBN 81-206-0451-2 Alirita la 28an de aprilo 2019.
2. ↑   Muazzam Hussain Khan, Sonargaon, Arkivita la 4an de marto 2016 en Wayback Machine, Banglapedia: The National Encyclopedia of Bangladesh, Asiatic Society of Bangladesh, Dhaka, Alirita: 28an de aprilo 2019.

* Kategorio Sonargaon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sonderbund** estis defendo-ligo farita inter la konservemaj svisaj kantonoj Lucerno, Friburgo, Zugo kaj la t.n. prakantonoj Ŝvico, Urio, Nidvaldo.

La ligo estiĝis en aŭtuno 1843 ĉe konferenco en la kuracloko Rothen. En septembro 1845 aliĝis ankaŭ la Kantono Valezo. Celo estis sekurigi la liberecon en decidoj koncerne religion kontraŭ ebla enmiksiĝo de aliaj kantonoj. Post la malvenko kontraŭ la federaciaj trupoj en novembro 1847 tiu ĉi defendoligo malfondiĝis. En tiu monato iĝis eĉ interna apartfederacia milito *(Sonderbund-milito)*.

Fonoj
-----

Post konstituciaj reformoj de 1830-31 dekunu kantonoj havis modernan liberalan konstitucion. La sekvontajn jarojn oni volis modernigi la federacian kontrakton de 1815. Konfliktoj inter radikaluloj liberalismaj kaj konservemuloj estigis du ligojn (kie religiaĵoj komence ne gravis): la "Siebner-konkordato" (majo 1832) de sep liberalaj kantonoj kaj la konservativa kontraŭalianco de "Sarnerbund". Tiun ĉi malpermesis la Svisa Dieto jam en aŭgusto 1833 pro ties kontraŭleĝeco. La en 1843/45 fondita "Sonderbund" (=laŭtraduko: *speciala ligo*) konsideritis de la liberaluloj komence simple kiel nova ligo. Tamen la nomo Sonderbund nominte ne iun ajn specialan ligon poste iĝis propra nomo.

Vidu ankaŭ
----------

Augustin Keller

Fonto
-----

Pierer's Universal-Lexikon, Band 16. Altenburg 1863, p. 279, kio legeblas tie ĉi.

* Kategorio Sonderbund en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Sonderkommando de Aŭŝvico** [Zonderkomando] konsistis el judaj kaptitoj de la neniigejo, kiuj estis truditaj por antaŭprepari murdon de la deportitaj, prirabi kaj forbruligi ties kadavrojn. La kalkulo de la germana gvidantaro estis indulgi la proprajn SS-soldatojn kaj samtempe certigi, ke ne restu okulatestantoj de la amasmurdado, per murdo de la membroj de la Sommerkommando de tempo al tempo. 

La memraro de la Sonderkommando variis, pintis en majo de 1944, kiam alvenis 350.000 (ĉefe hungaraj judoj). Tiam ĝi entenis 874 kaptitojn, dum fine de oktobro samjare nur 100. Oni entute kalkulas je ĉ. 2200 kaptitoj, kiuj laboris en la Sonderkommando. El ili vivis ĉe la militfino nur 110.

Taskoj
------

### Antaŭpreparo

Ili ripozigis la alvenintajn kaptitojn ĉe la gaskamero kaj helpis la senvestiĝon. Ĉe la murdado, ili ne partoprenis, la venengason Zyklon B alkondukis la SS-personaro.

### Prirabo

Ili devis elporti la kadavrojn el la gaskamero kaj traserĉi ilin por valoraĵoj, elpreni la ordentojn. Oni derazis hararon de la virinoj. 

Komence, oni entombigis la kadavrojn en grandaj elfosaĵoj, poste oni forbruligis ilin en la krematoria forno, por neniigi pruvojn pri la murdado. Tiam oni devis eĉ elfosi la entombigitajn kadavrojn. La cindro estis alŝutita en Sola, flankrivero de Weichsel.

Multaj kaptitoj ne povis elteni la laboron kaj mortigis sin aŭ freneziĝis. Unu kaptito eĉ saltis kun kadavro en la fornon.

Ribelo kaj eskapo
-----------------

La 7-an de oktobro 1944 okazis armila ribelo de la Sonderkommando en krematorio III/IV. Oni kontrabandis eksplodfaĵon, provis fuĝi, sed sensukcese. La nazioj murdis 451 kaptitojn. 

La 18-an de januaro 1945 - antaŭ evakuado de germanoj - kelkaj membroj de la Sonderkommando sukcesis eskapi.

Travivantoj de Sonderkommando
-----------------------------

Konataj sciigoj pri la afero estas de:

Shlomo Dragon, Alter Feinsilber, Henryk Mandelbaum, Filip Müller, Dr. Miklós Nyiszli, Dow Paisikovic, Jakow Silberberg, Henryk Tauber, Chaim Wolnerman kaj Jeheszwa Wygodzki.

Taglibroj kaj skribaj sciigoj en jida lingvo fare de Salmen Gradowski, Lejb Langfuß kaj Salmen Lewenthal estis enterigitaj en la neniigejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Judenrat

Eksteraj ligiloj
----------------

* informado de viktimo[*rompita ligilo*] Filip Müller
* Henryk Mandelbaum
***Song of the South*** ("Suda Kanto") estas usona real-agada animaciita miksa filmo de 1946 produktita de Walt Disney kaj publikigita de RKO Radio Pictures. Ĝi estis bazita sur la kolekto de rakontoj de Uncle Remus adaptitaj de Joel Chandler Harris, kaj en ĝi stelulas James Baskett kiel Uncle Remus. La agado de la filmo okazas en Suda Usono dum la epoko de la rekonstruo, nome periodo de la historio de Usono tuj post la fino de la Usona Enlanda Milito kaj la abolo de la sklaveco. La historio sekvas 7-jaraĝan Johnny (Bobby Driscoll) kiu estas vizitanta la plantejon de sia avino. Johnny amikiĝas kun Uncle Remus, unu el la laboristoj de la plantejo, kaj kontentiĝas aŭdante siajn rakontojn pri la aventuroj de Br'er Rabbit, Br'er Fox, kaj Br'er Bear. Johnny lernas el la historioj kiel elturniĝi kun la defioj kiujn li suferas en la plantejo. 

Walt Disney estis dezirinta produkti filmon bazitan sur la historioj de Uncle Remus delongete. Ne estis ĝis 1939 kiam eknegocis kun la familio de Harris por la filmaj rajtoj, kaj finfine en 1944, oni ekfilmis por *Song of the South*. La studio konstruis plantejon por la eksteraj scenoj en Fenikso (Arizono), kaj kelkaj aliaj scenoj estis filmitaj en Holivudo. La filmo enhavis ĉefe realvivajn partojn, sed inkludas ankaŭ tri animaciitajn segmentojn, kiuj estis poste publkigitaj kiel apartaj televidaĵoj. Kelkaj scenoj prezentas ankaŭ kombinon de realviva agado kun animacio. *Song of the South* premieris en Atlanto en novembro 1946 kaj la cetero de ties dekomenca kinejigado estis financa sukceso. La kanto "Zip-a-Dee-Doo-Dah" ricevis Oskar-premion en 1947 pro la Plej Bonkvalita Originala Kanto kaj Baskett ricevis Honoran Oskar-premion pro sia ludado kiel Uncle Remus. 

El sia origina publikigo, *Song of the South* restis celo de polemiko. Kelkaj kritikistoj priskribis la filman portreton de Afrikusonanoj kiel rasisma kaj ofenda, asertante, ke la Afrikusona lingvaĵo kaj aliaj kvalitoj estas stereotipoj. Aldone, la plantejo estas foje kritikita kiel idilia kaj glorigita.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Song of the South*  en Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 647475
* GND: 1033759554
* VIAF: 305296059
* SUDOC: 171277694
* BNF: 14661920b
 |
Kupolo de la Teleskopo Hale  
33° 21′ 22″ N 116° 51′ 53″ U﻿ / ﻿33.35611 °N, 116.86472 °U﻿ / 33.35611; -116.86472 (mapo)
La **Observatorio de la Monto Palomar** estas privata astronomia observatorio en Kalifornio (Usono), dependenta kaj ekspluatita de la Kalifornia Instituto de Teknologio. Ĝi situas sur la supro de la Monto Palomar, je alto de 1706 m, 80 km norde de San-Diego.

Gia ĉefa instrumento, la Teleskopo Hale, de 5,08 metroj de diametro (aŭ 200 coloj) estis konata kiel plej granda teleskopo el la mondo inter 1947 kaj 1975.

La observatorio havas ankaŭ kvar aliajn teleskopojn inter kiuj la Teleskopo Samuel Oschin (Schmidt-teleskopo de 1,2 m) kaj unu teleskopo de 1,5 m. La Palomara Provtipa Interferometro tie funkciis inter 1995 kaj 2009, kaj, inter eksaj instrumentoj, estas la Schmidt-teleskopo de 18 coloj (460 mm), la unua instrumento de la observatorio, datita de 1936.

Historio
--------

La Teleskopo Hale de 508 cm en sia ekvatoriala montaĵo
En 1928, la usona astronomo George Ellery Hale ricevis subvencion de 6 milionoj da dolaroj de la Fondaĵo Rockefeller por la konstruo de observatorio kun teleskopo de 200 coloj mastrumita de la Kalifornia Instituto de Teknologio, al kies malvolviĝi li kunlaboris.

George E.Hale elektis la Monton Palomar ("kolomba staleto" en hispana lingvo) en la komenco de la 1930-aj jaroj, kiel ejo malplej endanĝerigita de la luma poluo. La konstruo de la unua kupolo komencis en 1936, sed pro la dua mondmilito, la teleskopo estis finita nur en 1948, kaj nomita en honoro de George Ellery Hale, mortinta en 1938.

Esploroj
--------

Pluraj kampanjoj de ĉiela observo estis faritaj elde la Observatorio de la Monto Palomar, inter kiuj :

La ***Palomar Observatory Sky Survey*** aŭ *POSS* (*Palomar Ĉiela Enketo*), inter 1948 kaj 1958, farita de Fritz Zwicky per la Teleskopo Samuel Oschin.

La ***Palomar–Leiden survey*** (*Palomar–Leiden Enketo*), kunlaboro kun studo pri asteroidoj lanĉita de Gerard Kuiper en 1960, kun la kunlaborado de Tom Gehrels kaj de la geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la Observatorio de Leiden.

La ***Second Palomar Observatory Sky Survey*** aŭ *POSS-II*, (*dua Palomar Ĉiela Enketo*) en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj.

La ***Quasar Equatorial Survey Team*** aŭ *QUEST* (*Teamo de Ekvatora Enketo pri Kvazaroj*), asociita kun la programo Near Earth Asteroid Tracking. Ĝi provizis datenojn, kiuj permesis la malkovron de la nanoplanedo 90377 Sedno.

Notoj
-----

1. ↑  *Palomar* signifas en la hispana origine "kolombejon".

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio:Malkovrita de Observatorio de la Monto Palomar

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Observatorio de la Monto Palomar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Astronomio |

* angle Oficiala paĝaro de la Observatrio Palomar


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 385727
* GND: 5084090-3
* LCCN: n82051172
* VIAF: 129025243
* SUDOC: 203820614
* NKC: ntk20211117920
 |
La **Premioj Tony** estas la premioj donataj pro la atingoj kaj sukcesoj en la usona teatro, kaj pli konkrete en la debutintaj verkoj aŭ almenaŭ luditaj en la teatrejoj de Broadway (Nov-Jorko). La premio ŝuldas sian nomon al Antoinette "Tony" Perry, aktorino kaj reĝisorino kiu fondis la American Theatre Wing. Ĝi distris la aliancitajn soldatojn de la Dua mondmilito. Ĝi famas pro la prezentistoj kaj inovaciaj premioj.

La premioj Tony estas konsiderataj la plej alta honoro de la teatro en Uson], la ekvivalento de la Oskar-premio por filmoj, Grammy por la muziko kaj televido, kaj la Premio Laurence Olivier al la teatro en Britio kaj la Premio Molière de Francio. 

La premio estis fondita en 1947 de komitato de la American Theatre Wing enkapigita de Brock Pemberton. La unua premia ceremonio okazis la 6an de aprilo 1947, en la hotelo Waldorf Astoria en Nov-Jorko.

Notoj
-----

1. ↑  Gans, Andrew (December 18, 2007). "League of American Theatres and Producers Announces Name Change". *Playbill*. Retrieved September 13, 2013. The League of American Theatres and Producers was renamed "The Broadway League".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Premio Tony en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (angle)
**Stipendio** estas subvencio donata ĉiujare al lernulojn, studento por vivtenado dum la tempo de studado aŭ por kovri esplorvojaĝon. La stipendion oni aljuĝas al studento pro nekapablo de liaj gepatroj financi lian studadon (**sociala stipendio**) aŭ pro bonaj rezultoj en studado (**meritita stipendio**). En kelkaj landoj studentoj ricevas/is ĉiuj studentoj sendepende de la financoj de la gepatroj **bazan stipendion** plus en kazo de bonaj rezultoj **aldonan stipendion**.
En germanio, por ekzemplo, oni devas aspiri apud institucio kiu progresigas talentulojn.

Stipendiata studento estas **stipendiulo** aŭ **stipendiato**.

Famaj stipendioj
----------------

* Programo Fulbright
* Stipendio Rhodes

Vidu ankaŭ
----------

* Rajto pri edukado

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Stipendio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Platformo por stipendioj Arkivigite je 2014-10-14 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 23668
* GND: 4183355-7
* LCCN: sh85118243
* BNF: 11959600q
* NDL: 00572012
* NKC: ph126106
* BNE: XX525650
 |
**Stojko Dimov Gagamov** (bulgare *Стойко Димов Гагамов*), naskiĝinta la 26-an de aŭgusto 1960 en Asenovgrad en la bulgara provinco Plovdiv, estas bulgara pentristo loĝanta en Hispanio. Li kreis la cent vizaĝojn de la koncertejo de Tenerifo.

Montserrat Caballé inter la cent vizaĝoj; maldekstre la siglo СГ
Gagamov ekde sia tria vivojaro vivis en Plovdiv kaj tre ŝatis sian avon, artiston, kiu estis subpremita de la komunisma reĝimo. Li lernis la profesion de tajpisto, sed pro intereso pri arto preferis labori kiel surstrata pentristo. Post la falo de la fera kurteno li elmigris, serĉante pli bonan perspektivon; li restadetis en Berlino, Parizo kaj Prago kaj en decembro 2008 establiĝis en Tenerifo.

Gagamov signas siajn verkojn per la cirila СГ (=SG, por Стойко Гагамов), sed multaj, kiuj ne scias la cirilan alfabeton, emas legi tion kiel "cr".

Gagamov kreis la "100 vizaĝojn" sen oficiala komisio kaj ne ricevis pagon por ili. Intertempe estas pli ol 150, inter ili dek-kvino da konataj lokanoj; kelkaj personoj aperas pli-ol-unufoje. La moleo ĉe la koncertejo havas areon de ĉ. 2.400 m², kaj Gagamov planas plenigi ĉiom.

Notoj
-----

1. ↑   Stoyko Dimov Gagamov ĉe Vizaĝlibro. Alirita 2013-09-07.
2. 1 2 3 4   CR se llama Stoyko  (CR nomiĝas Stojko) (hispane). eldia.es (2011-06-26). Alirita 2013-09-07.
3. 1 2  Pedro Guerra Pepe Benavente Benito Cabrera.  Caras de basalto (hispane). Alirita 2013-09-07.
La **Stokholma Konvencio pri Persistaj Organaj Poluaĵoj** (angle *Stockholm Convention on Persistent Organic Pollutants*) estas internacia primedia traktato, subskribita en 2001 kaj ekvalidigita ekde Majo 2004, kiu celas forigi aŭ malpliigi la produktadon kaj uzadon de Persistaj organaj poluaĵoj (POP-oj).

En Septembro 2019, estas 184 partioj en la Konvencio (183 ŝtatoj kaj la Eŭropa Unio). Rimarkindaj ne-ratifantaj ŝtatoj estas Usono, Israelo, Malajzio kaj Italio.

La Stokholma Konvencio estis adoptita en la juro de la EU per la Regulo (EC) No 850/2004. En 2019, tiu lasta estis anstataŭita de Regulo (EU) 2019/1021.

Ŝlosilaj elementoj de la Konvencio estas la postulo ke disvolvigitaj landoj havigu novajn kaj aldonajn financajn rimedojn kaj decidojn por nuligi la produktadon kaj uzadon de intence produktitaj POP-oj, forigi intence produktitajn POP-ojn kiam eblas, kaj administri kaj disponi pri la rubo de POP-oj en mediprotekta maniero.

Notoj
-----

1. ↑   United Nations Treaty Collection: CHAPTER XXVII – ENVIRONMENT – 15. Stockholm Convention on Persistent Organic Pollutants
2. ↑   REGULATION (EC) No 850/2004 OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL of 29 April 2004 on persistent organic pollutants and amending Directive 79/117/EEC. Alirita 12a de Aprilo 2018.
3. ↑   REGULATION (EU) 2019/1021 OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL of 20 June 2019 on persistent organic pollutants (recast) (25a de Junio 2019). Alirita 27a de Septembro 2019.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Stockholm Convention Secretariat
* Teksto de la Konvencio
* Ratifoj
* *Earth Negotiation Bulletin*, kunsidoj de la Stokholma Konvencio
* Enkonduko al la Stokholma Konvencio Arkivigite je 2016-12-29 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 726891
 |
Mikrofonkovriloj estas foje uzataj por plibonigi la sonkvaliton malpliiganta bruon el la vento.
**Sonkvalito** estas tipe takso de la precizeco, ĝueblo, aŭ kompreneblo de aŭdio-efekto de elektronika aparato. Kvalito povas esti mezurita objektive, kiel ekzemple kiam iloj kutimas mezuri la precizecon laŭ kiu la aparato reproduktas originan sonon; aŭ ĝi povas esti mezurita subjektive, kiel ekzemple kiam homaj aŭskultantoj respondas al la sono aŭ mezuras ĝian perceptitan similecon al alia sono.

La sonkvalito de reproduktaĵo aŭ registrado dependas de kelkaj faktoroj, inkluzive de la ekipaĵo uzita por fari ĝin, pretigo kaj majstrado farita al la registraĵo, la ekipaĵo uzita por reprodukti ĝin, same kiel de la aŭskultanta medio uzita por reprodukti ĝin. En kelkaj okazoj, pretigo kiel ekzemple egaligo, dinamika intervalkunpremado aŭ sterea pretigo povas esti aplikita al registraĵo por krei aŭdion kiu estas signife diferenca de la originalo sed povas esti perceptita kiel pli plaĉa al aŭskultanto. En aliaj okazoj, la celo povas devi reprodukti aŭdion tiel proksime kiel eble al la originalo.

Se aplikite al specifaj elektronikaj aparatoj, kiel ekzemple laŭtparoliloj, mikrofonoj, amplifiloj aŭ kapaŭskultiloj, sonkvalito kutime rilatas al precizeco, per tre alt-kvalitaj aparatoj disponigantaj pli altan precizecreproduktadon. Se aplikite al pretigŝtupoj kiel ekzemple majstrado de registrado, absoluta precizeco povas esti sekundara al artaj aŭ estetikaj konceptoj. En daŭre aliaj situacioj, kiel ekzemple registrado de viva muzika prezento, aŭdiokvalito povas rilati al bonorda allokigo de mikrofonoj ĉirkaŭ ĉambro por optimume uzi ĉambrakustikon.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 656582
 |
Trombonisto uzanta sonorildmapilon
**Sonorildampilo** estas dampilo por trumpeto kaj trombono. Ekzistas fabelo, ke Buddy Bolden en 1909 inventis ĝin kiel ŝercaĵo, uzante suĉkloŝon sen tenilo. Populariĝis la gumosonorilo kaj sia uzado kiel dampilo per Duke Ellington, kiu ĝin aplikis en sia orkestro por la tipaj grumbleo-efektoj. La unuaj specialistoj en la bando de Ellington por ĉi tiu efektoj estis Bubber Miley kaj trombonisto Tricky Sam Nanton. Ilin postsekvis dumpase de la jaroj aliaj (ekzemple Cootie Williams kaj Clark Terry). Oni tenas la sonorilon per la maldekstra mano super la sonfunelon de la instrumento. Per malfermado kaj fermado de la sonfunelo estas genereblaj la tipajŭa-ŭa-efektoj. Kiam la sonfunelo estas preskaŭ fermita, la sono similas al tiu de tasodampilo. Kiel sonorildampilo oni uzas ankaŭ nuntempe celfremdigitan suĉkloŝon, al kiu mankas la ligna tenilo. Tio estas la plej malmultkosta variaĵo de dampilo.

Ekzistas ankaŭ sonorildampiloj el metalo, nome la kalikoduono de kombinodampilo konstista el tasodampilo kaj pintodampilo. La kalikoduono je ĉi tiu dampilo estas pinĉebla sur la pinton, tiel ke unu dampilo samtempe ebligas 3: pinto-, taso- kaj sonorildampilon. Malavantaĝe je la kalika duono estas, ke ĝi estas metala kaj je uzado kiel sonorilo je fuŝa kontakto kun la sonfunelo generas klakbruon, kio ne okazas je sama dampilo el gumo.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* ŭa-ŭa-efekto
* tasodampilo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sonorildampilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Sonorilejo sur arbo en Božtěšice
Sonorilejo sub burgo Střekov
Sonorilejo sub burgo Litice
**Sonorilejo** aŭ **sonorilejeto** estas memstara konstruaĵo, eventuale turoforma alkonstruaĵo de alia konstruaĵo, servanta por pendigi sonorilon.

Ĝenerale la sonorilejo estas malgranda sonorilturo aŭ diminutiva markigo de sonorilturo. Laŭ difino de Hana Hlušičková la sonorilejo diference de la sonorilturo ne estas funkcie kunigita kun preĝejo, sed ĝi estas memstara, escepte ĝi povas funkcie koneksi kun kapelo, anstataŭigi tureton de kapelo (ekz. sonorilejo en Dolní Zálezly), sed plej ofte ĝi situas en municipoj, kiuj havas nek kapelon nek preĝejon.

Komencoj
--------

Al la estiĝo de municipaj sonorilejoj igis iniciaton precipe fajra patento de Maria Tereza, eldonita la 21-an de aŭgusto 1751. Ĝi enhavis sume 30 artikolojn, kiuj krom la ordono sonori, se vartanto ekvidos incendion, kaj havi sonorileton en ĉiu municipo, eldonis ankaŭ ordonon planti arbojn inter la domoj, havi en la vilaĝplaco fiŝlageton ka. La patento estis pli poste ankoraŭ pli severigita la 24-an de januaro 1787 de Jozefo la 2-a, kiu konstatis, ke superularo alpaŝas al ties realigo tre maldiligente. Tiu ĉi maldiligenteco estis ankaŭ kaŭzo, kial la sonorilejoj havadas tre varian konstruaĵon kaj dimensiojn - ĉar ili diferenciĝas ne nur teritorie kaj laŭtempe, sed ankaŭ laŭ posedaĵaj eblecoj de la superularo.

Vidu ankaŭ
----------

* Sonorilturo
* Sonorilmuro

* Kategorio Sonorilejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754126
 |
La **sonorilostatablo** estas ĉarpentita stablo aŭ tre simpla kampanilo.

Sonorilostablo kun trunkita piramido en Pankasz
SonorilostablojSonorilostablo en Aŭstralio
Sonorilostablo en Japanio
Sonorilostablo en Danio
Kalvinana sonorilostablo en Szomoróc
Kirko kun sonorilostablo en Lónya
Impona sonorilostablo kun kirko en Nyírbátor
Rotondo de Kissikátor, kie la sonorilostablo situas en pinto de la rotondo
Simpla sonorilostablo en Hungario

La sonorilostatablo estis uzata, se

* la komunumo estis malriĉa ne havanta monon por kampanilo aŭ preĝejturo
* la grundo estas marĉa, tial ne povas konstrui stabilan kampanilon
* mankas ŝtono aŭ briko por la konstruado
* en proksimeco de flughaveno en Budapeŝto oni konstruis sonorilstablon pli malaltan, ol preĝejturo eviti laŭeblajn akcidentojn

Plej ofte oni konstruis ĝin el ligno kaj ĝi servis por pendigi la sonorilon en la supro. La plej simpla sonorilostatablo estas Y-forma ligno, kie pendas la sonorilo. Ofte oni metis tegmenton sur la Y-n por defendi la sonorilon. Alia simpla konstruaĵo konsistas el 2 vertikalaj traboj, supre estas liga trabo por pendigi la sonorilon. La pli komplikaj sonorilostatabloj havas jam 4 vertikalajn trabojn. Povas okazi, ke ili estas kovritaj per lignaĵoj por pli bone defendi la sonorilon.

Funkcio de la sonorilostatablo estas la sonorilado, simila konstruaĵo sen sonorilo estas la ligna turo, kies funkcio estis kontroli la ĉirkaŭaĵon kontraŭ fajro aŭ malamika armeo. Oftaj sonorilostatabloj formas trunkitajn piramidojn (laŭ hungara lingvouzo jupojn). Tio defendis jam ankaŭ la sonorigiston. Foje oni konstruis sonorilostatablojn kun ŝtona aŭ brika fundamento, foje oni metis la sonorilostablon sur la kirkon.

Fontoj
------

* hungare kun desegnaĵoj kaj fotoj
* la koncerna teksto estas legebla en la 604-a paĝo
Sonta situas en la mapo en la verda munucipo
Katolika preĝejo de Sonta

Bazaj informoj
--------------

**Sonta,** (serbe *Сонта,* kroate *Sonta*, hungare *Szond,* germane *Waldau*) estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Okcidenta** Baĉka, en municipo de Apatin.

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 4990
* Poŝtkodo: 25264
* Telefonprefikso: 25
* Aŭtokodo: SO

Situo
-----

Sonta situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo al Apatin.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario. Post la 2-a mondmilito la germanoj (= unu kvarono de la loĝantoj) estis deportitaj. En 2002 loĝis en Sonta 4992 da homoj, (kroatoj 2966 (59 %), serboj 975 (20 %), hungaroj 267 (5 %), rumanoj 211 kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Laŭrenco
* nova ortodoksa preĝejo

Ortodoksa preĝejo de Sonta

* Kategorio Sonta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Sophie Mannerheim (ŝi estas sidanta meze) kun siaj gefratoj. Dekstre estas staranta la estonta marŝalo Carl Gustaf Emil.

| Parencaro |
| --- |
| patro | Carl Robert Mannerheim |
| patrino | Hedvig Charlotta (Hélène) von Julin |
| frato | Carl Gustaf Emil Mannerheim |
| avo | Carl Gustaf Mannerheim |
| onklo | Albert von Julin |

Baronino **Sophie MANNERHEIM** (naskiĝis la 21-an de decembro 1863, mortis la 9-an de januaro 1928) estis finna nobelo el la familio Mannerheim. Ŝi estis fratino de marŝalo Mannerheim kaj pioniro de moderna publika sansistemo en Finnlando, infana sanitara zorgo kaj internacia sanitara kunlaborado.

Ŝi komencis sian karieron kiel laboristo en banko (1890). En la jaro 1896 ŝi edziniĝis. Post divorco en la jaro 1902 ŝi finlernis kiel flegisto en *Nightingale School at St. Thomas Hospital* en Londono. Reveninte Finnlandon ŝi fariĝis ĉeffratino en malsanulejo en Helsinko kaj pli poste prezidanto de Finna asocio de flegistinoj kaj tiun oficon ŝi tenis dum 24 jaroj. Pli poste ŝi estis ankaŭ prezidanto de Internacia konsilantaro de flegistinoj. Komune kun doktoro Arvo Ylppö ŝi fondis infanan malsanulejon en Helsinko (*Lastennlina*) kaj komune kun sia frato marŝalo Mannerheim ŝi fondis kaj gvidis Asocion de Mannerheim por zorgo pri infanoj (*Mannerheimin Lastensuojeluliitto*).

* Kategorio Sophie Mannerheim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 166580
* LCCN: no2019030140
* VIAF: 31974102
* ISNI: 0000 0000 5379 4343
* LIBRIS: 242406
* BIBSYS: 98051264
 |
Luzacio, la regiono de la soraboj
La **soraboj** (germane: *Sorben*) estas malgranda okcidentslava popolo, ŝtate agnoskita etna minoritato, kiu vivas en orienta Germanio, en Luzacio.

Laŭ taksoj de sorabaj institucioj (Domowina, Soraba instituto) nuntempe ekzistas inter 20.000 kaj 30.000 **aktivaj** parolantoj de la soraba, de kiu tamen ekzistas du variaĵoj, la suprasoraba, parolata en la regiono de Bautzen (sorabe Budyšin) kaj la malsuprasoraba, parolata ĉirkaŭ Cottbus (Chośebuz).

Situacio nuna
-------------

Bautzen kaj Cottbus estas la kulturaj centroj de la soraboj. Ekzistas sorabaj infanĝardenoj kaj sorabaj lernejoj, inter ili du gimnazioj.

La germanaj federaciaj landoj Saksio kaj Brandenburgio oficiale subtenas la aktivaĵojn por vivteno de la soraba kulturo.

Ekzistas sorablingva literaturo (propra eldonejo "Domowina-Verlag"), gazetoj kaj radioelsendoj.

En 1912 estiĝis la tegmenta organizaĵo "Domowina", en kiu membras la plej multaj sorabaj societoj.

Ĉe la universitato Leipzig ekzistas instituto pri sorabistiko, kies estro de 2003 estas Eduard Werner esperantisto, kiel ankaŭ lia antaŭulo Ronald Lötzsch en tiu funkcio de 1993 ĝis 1995. Kaj en Bautzen kaj en Cottbus ekzistas interesaj muzeoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Elboslavoj
* Polabiaj Slavoj
* Wuhladko (televida programo)
* Soraba muzeo en Bautzen
* Malsuprasoraba muzeo (Cottbus)

Referencoj
----------

1. ↑  (angle) Sorbs of East Germany
2. ↑  Institut für Sorabistik

Eksteraj ligiloj
----------------

* Soraboj en Germanio
* Sorabaj kutimoj (en Esperanto)

* Kategorio Soraboj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sorriso** estas urbo kaj municipo en la stato de Mato-Groso en la Centra-Okcidenta Regiono de Brazilo. La nomo de la grandurbo signifas laŭlitere "rideto" (itale *sorriso*). Ĝi fakte venis de la italaj enmigrintoj, kiuj kultivis nur rizon en la regiono ("nur rizo" = itale "so(lo) riso"). La vortoj fine kunfandiĝis por formi la nomon de la urbo.

La municipo de Sorriso troviĝas en la nordo de la stato Mato-Groso je distanco de 412 km de la ĉefurbo Cuiabá. Ĝi estis fondita sekve de privata projekto de kolonizado kaj la plejmulto de siaj loĝantoj estas enmigrintoj el la sudo de la lando.

Sorriso estas planita urbo en kelkaj aspektoj. Ĝiaj ĉefaj avenuoj estas larĝaj. Parkoj, ĝardenoj kaj verdaj areoj estas bone distribuitaj. La kvartaloj estas liverataj el akvo, kloakoj kaj elektra energio, permesante al la loĝantoj havi bonegan kvaliton de vivo.

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2014-02-12. Alirita 2014-04-13.
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2014-04-17. Alirita 2014-04-13.
Martynov, Dmitry Nikiforovich, 1857
La **Sorĉistino de En-Dor** (hebree, אֵשֶׁת בַּעֲלַת־אֹוב בְּעֵין דֹּור (*’êšeṯ ba‘ălaṯ-’ōḇ bə-‘ên dōr*); en Latino, *pythonem in Ændor*) estas virino menciita en la *Tanaĥo*, kiu estis konsultita de la reĝo Saul por aŭguri al li pri batalo kontraŭ la filiŝtoj. Saul, post vane klopodi konsulti kun Dio, iris al En-Dor —en Valo de Jizre'el— peti al la virino, ke ŝi alvoku la profeton Samuelon el la morto por rekte konsulti kun li.

Etimo
-----

Laŭ la Tanaĥo, ŝi estas *virino, kiu havas* ’ōḇ *(אֹ֖וב) en En-Dor*. Laŭ Harry Hoffner, *’ōḇ* estas rita foso por alvoki la mortintojn. Alia teorio estas ke ĝi signifas *la povon ventroparoli*, ĉar en la *Septuaginto* ŝi estas nomita ἐγγαστρίμυθος ἐν Αενδωρ (*engastrímythos en Aendōr*), kiu signifas ventroparolistinon en En-Dor. Εγγαστρίμυθος, same kiel *pythonem* en Latino, ankaŭ signifas oraklon.

Referencoj
----------

1. ↑  1 Samuel 28:3-25
2. ↑   (1967) "Second Millenium Antecedents to the Hebrew 'Ôḇ", *Journal of Biblical Literature* (en) **86** (4), p. 385–401. doi:10.2307/3262793.
3. ↑  Aune, D. E..  (1959) "Medium", *The International Standard Bible Encyclopedia* (angle).

* Kategorio Sorĉistino de En-Dor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Soto de la Vega** [SOto delaBEga] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de La Bañeza* (Tero Banjeza), en la suda centro de la provinco. *Soto de la Vega* estas komprenebla etimologie kiel *Valarbaro*.

Komarkoj de la provinco Leono; *La Bañeza* sude, centre, violkolora.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Alcaidón, Huerga de Garaballes, Oteruelo de la Vega, Requejo de la Vega, Santa Colomba de la Vega, Soto de la Vega kaj Vecilla de la Vega, okupas totalan areon de 23,58 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 518 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 2 100 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 69 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado rilate al monaĥejo. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste suferis pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. Dum jarcentoj estis orminado en apudaj areoj.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado) kaj servoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758482
* VIAF: 316735737
 |
**Sotobañado y Priorato** [sotobaNJAdo iprjoRAto] estas municipo en la centra nordoriento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles*. La loknomo *Sotobañado y Priorato* povas esti komprenata etimologie kiel Banarbaro (alude al la rivero Boedo) kaj Priorlando (alude al la priorlando Mañino).

Geografio
---------

Ruinoj de la priorejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 25,26 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 144 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 550 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 73 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio enhavas ankaŭ la submunicipon Sotillo de Boedo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. En 1114 oni mencias Sotobañado ene de la dokumentaro de la monaĥinejo de Santa Eufemia de Cozuelos, en kiu la reĝino doña Urraca donas "Sotevenado" kiel reĝa posedo al Fernando Románez kaj lia edzino Sanĉa.​

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejoj kaj ruinoj de la priorejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770906
* LCCN: n96081460
* VIAF: 136209977
 |
Sovaĝiĝinta ĉevalo en Pentland Hills, Skotlando
Sovaĝiĝintaj poneoj Chincoteague sur insulo Assateague, Virginio
Sovaĝiĝintaj ĉevaloj de Namibo
Sovaĝiĝintaj ĉevaloj en la valo Tule, Utaho
**Sovaĝiĝinta ĉevalo** estas libervaganta ĉevalo de aldomigita praularo. Tiele, sovaĝiĝinta ĉevalo estas ne natura animalo en la senco de animalo sen aldomigita praularo. Tamen, kelkaj populacioj de sovaĝiĝintaj (naturaj) ĉevaloj estas administrataj kiel naturo, kaj tiu ĉevaloj estas ofte populare nomitaj "sovaĝaj" ĉevaloj. Sovaĝiĝintaj ĉevaloj estas descendintaj el aldomigitaj ĉevaloj kiuj fuĝis aŭ estis intence liberigitaj en naturo kaj restis tie por survivo kaj reproduktado. Aparte for el homoj, laŭlonge de la tempo, la modeloj de kondutoj de tiuj animaloj revenas al kutimaro pli simila al tiu de sovaĝaj ĉevaloj. Kelkaj ĉevaloj kiuj vivas en sovaĝiĝinta kondiĉo sed povas esti foje kontrolitaj aŭ administritaj fare de homoj, partikulare se ili estas privataj posedaĵoj, estas referencataj kiel "duonsovaĝaj".

Sovaĝiĝintaj ĉevaloj vivas en grupoj nomataj *bando*, *grego*, *haremo* (ĉar estas dominanta masklo), aŭ *ĉevalaro*. Aroj da sovaĝiĝintaj ĉevaloj, kiel tiuj de sovaĝaj ĉevaloj, estas kutime formataj de malgrandaj bandoj kondukitaj de dominanta ĉevalino, enhavanta aldonajn ĉevalinojn, ties ĉevalidoj, kaj nematuruloj de ambaŭ seksoj. Estas kutime unu maskla virĉevalo, kvankam foje kelkaj malpli dominantaj maskloj povas resti kun la grupo. Ĉevalaroj en naturo estas priskribitaj plej bone kiel grupoj de kelkaj malgrandaj bandoj kiuj kunhavas komunan teritorion. Bandoj estas kutime malgrandaj, tiom malgrandaj kiom el 3 al 5 animaloj, sed foje de ĉirkaŭ dekduo. La formado de ĉevalaroj ŝanĝas dum la tempo ĉar junaj animaloj estas forigitaj el la aro kie ili naskiĝis kaj ariĝas al aliaj gregoj, kaj ankaŭ foje junaj maskloj defias la pli aĝajn masklojn por akiri dominadon. Tamen, en difinite fermita ekosistemo kiaj ĉe la izolataj rifuĝejoj en kiuj plej sovaĝiĝintaj ĉevaloj vivas nuntempe, por elteni genetikan diversecon la minimuma grando por eltenebla libervaganta populacio de ĉevaloj aŭ azenoj estas 150–200 animaloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Aldomigo
* Invadaj specioj
* Sovaĝiĝinta kato
* Sovaĝiĝo
* Mustango

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sovaĝiĝinta ĉevalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* National Wild Horse and Burro Program Arkivigite je 2008-07-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Feral Camels, Informo el Aŭstralia Agrikultura Servo pri ĉirkaŭ 300,000 sovaĝiĝintaj kameloj.
* Alley Cat Allies, Defenda organizaĵo pri sovaĝiĝintaj katoj

Notoj
-----

1. ↑  Wild Horse Genetic Diversity and Viability: Management Toward Extinction
Panoramo de Sozopola haveno.
**Sozòpol** (en bulgara Созопол, en greka Sozopolis / Σωζόπολις) estas antikvaa ĉemara urbo situanta ĉe 35 km sude Burgas ĉe la sudo de Bulgario en la marbordo de la Nigra Maro. Nune ĝi estas unu el ĉefaj ĉemaraj feriejoj en la lando, konata pro la arta kaj kina festivalo *Apollonia* (kiu okazas en la komenco de septembro) kiu ricevas sian nomon el unu el la antikvaj nomoj de la urbo.

Plej vivoplenaj estas la someraj monatoj, game el majo al septembro ĉar internaciaj turistoj ĝuas la veteron, sablajn strandojn, historion kaj kulturon, lokan kuirarton (Balkana, Mediteranea), kaj la etoson de kolorplena feriejo.

Parto de Provinco Burgas kaj administra centro de la samnoma municipo Sozopol, ĉe decembro 2009, la urbo havis 5,410 loĝantojn.

Bildaro
-------

* StrandoStrando
* Antikvaj restojAntikvaj restoj
* Lignaj domojLignaj domoj
* Sozopol - malnova urboSozopol - malnova urbo
* Sozopol - malnova urboSozopol - malnova urbo
* Sozopol - malnova urboSozopol - malnova urbo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sozopol en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Notoj
-----

1. ↑  angle Bulgarian National Statistical Institute - towns in 2009 Arkivigite je 2010-11-13 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 498703
* GND: 4201305-7
* LCCN: n88661738
* VIAF: 134987078
* BNF: 12554464n
* NKC: xx0043244
 |
Memormonumento
La restoracio ***Maxim*** troviĝas en Haifa, en la nordo de Israelo, kaj la 4-an de oktobro 2003 ĝi fariĝis celo de terorisma atenco, en kiu mortis 21 homoj kaj 51 estis vunditaj. La atenco estis farita de 28-jara palestina virino Hanadi Ĝaradat, kiu eksplodigis sin mem ene de la restoracio. La restoracio estis posedita de judoj kaj de arabaj kristanoj, kiuj laboris kune, kaj estis konsiderata simbolo de paca kunekzisto inter judoj kaj araboj. Inter la viktimoj de la atenco estis 3 araboj, kaj 18 judoj. Inter la viktimoj ankaŭ estis du kompletaj familioj kaj kvar infanoj, inkluzive de dumonata bebo.

La virino, kiu faris la atencon, estis studanta por fariĝi advokato kaj ankaŭ estis membro de la Palestina terorisma organizaĵo nomata "Islama Ĝihado". Ŝia fianĉo, ŝia frato kaj ŝia kuzo estis mortigitaj pli frue de la Israela armeo. Tio gvidis ŝin al la terorisma organizaĵo.

La restoracio estis komplete detruita en la atenco, sed ĝi estis remalfermita post kelkaj monatoj.

Kiel reagon al la atenco, kiu laŭ Israelo estis planita en la oficejoj de la Islama Ĝihado en Damasko, la postan tagon israelaj militaj aviadiloj bombis lokon kiu laŭ la israelanoj estis kampadejo kie oni trejnis teroristojn, en Ein Saheb, en Sirio. Neniu estis mortigita en ĉi tiu bombado. Temis pri la unua fojo kiam la israelanoj bombis lokon en Sirio ekde 1973.
Sukarno kiu surhavas Songkokon
Suharto kiu surhavas Songkokon
La **Songkok** estas tradicia malajzia ĉapo en la formo de konusostumpo. Ĝi estas preskaŭ ĉiam farita el felto, lano aŭ veluro. Ĝi vaste estas uzata speciale de muslimaj viroj en Indonezio, Malajzio, sed ankaŭ Singapuro, en la sudo de Tajlando kaj en la Filipinoj, kie ekzistas grava muslima minoritato.

Ĉapoj kiuj similas al la Songkok estas portataj i. a. en Maroko.

Oni surhavas la Songkokon dum specialaj okazintaĵoj kiel nuptofestoj, entombigoj aŭ islamaj festoj. Ĝi fariĝis ĉiutaga kapvesto dum la alveno de la Islamo en la 13-a jarcento en la malajzia arkipelago.

Inter aliaj la Songkok estis ofte portata de la indoneziaj prezidentoj Sukarno kaj Suharto .

Aliaj nomoj
-----------

En kelkaj partoj de Indonezio ĝi nomiĝas *Peci* kaj en Mindanao *Kopiah*.

Vidu ankaŭ
----------

* Fezo
* Azia konusa ĉapelo

Referencoj
----------

1. ↑   The origin of the songkok or 'kopiah'. Arkivita el la originalo je 2008-12-05. Alirita 2011-11-01.

Prezidento Yudhoyono kun songkoko
Virina versio de la songkoko

* Kategorio Songkok en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**KOROMPAY Emánuel Aladár** (Budapeŝto, 23-an de marto 1890 - Ĥarkov, printempo de 1940) estis kompaniestro de la pola armeo, hungara viktimo de la masakro de Katin.

Li naskiĝis kiel sepa infano de la gepatroj. Lia patro estis apotekisto Márton Korompay. Li diplomiĝis pri filozofio en la Budapeŝta Universitato en 1912, ekde 1914 instruis latinan kaj gerekan lingvojn en gimnazio de Léva.

Li militservis en la galicia fronto, konatiĝis en 1916 en Pzemlysl kun interpretistino Mieczyslawa Grabas, kun kiu li baldaŭ
geedziĝis. Li iĝis pola ŝtatano en 1919, batalis kiel volontulo en armeo de Jozef Pilsudski kontraŭ la Ruĝa Armeo.

Li laboris ekde 1930 kiel hungara lektoro en la Varsovia Universitato - kiel posteulo de Adorján Divéky (1880-1956) -, estis kulturataŝeo, gvidis la Polan-Hungaran Amiakn Societon. En 1936 aperis la unua hungara-pola kaj pola-hungara vortaretoj.

Li militkaptiĝis en 1939 en la orienta fronto kaj oni ekzekutis lin en printempo de la sekva jaro. Lia kadavro ne estis identigita.

La duan mondmiliton travivis el lia familio nur la plej aĝa filino, Ilona. Filino Marta mortis pro bombatako de Varsovio en septembro de 1939; Elizabeta memmortigis sin en 1943 post kruelaj turmentoj de la Gestapo. Lia edzino Mieczysława mortis en la koncentrejo Auschwitz.

Sur muro de la lasta varsovia loĝejo de la familio kaj sur muro de la Hungarologia Katedro de la Varsovia Universitato pendas memortabuloj, memorante pri li.

* Kategorio Emánuel Korompay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 244276
* VIAF: 302104876
* ISNI: 0000 0004 0882 889X
 |
Karmelana kirko de Kaselo
La **Karmelana kirko** (germane: *Brüderkirche*) estas la plej malnova ĝis nun staranta preĝejo en Kaselo, Germanio (Renthof nr 1). Nuntempe ĝi ne plu uzatas por diservoj sed faratas ekspozicioj. Sole en la eksa kunvenejo de la kanonikoj la ortodoksoj grekaj preĝas dimanĉe.

Historio
--------

La protestantisma kirko estas eksa monakeja kirko konstruite inter 1292 kaj 1376 en proksimeco de la landgrafejo. Kiam landgrafo Filipo la 1-a ĉirkaŭitis la kastelon per remparoj la kirko amputitis kvazaŭ.

Priskribo
---------

Kiel decis por ordenoj almozantaj tiu ĉi kirko estas modesta, sen turo kaj kun du navoj. La kruconervura volbo kuŝas sur konsoloj. Pro la simpla vitralado kaj la hela farbo la interno aperas simplega sed impona koncerne la efekton halan. La timpana reliefo kun Kristo priplorata (de 1500) sur la norda portalo nombriĝas inter la malmultaj sakralaĵoj kiuj postvivis en Kaselo la Duan Mondmiliton. Ĉe la ekstera fasado de la kanonikkunvenejo skulptaĵo bronza de Kurt Lehmann (1958) memorigas al oni la viktimojn de la kruelaj aerbomb-atakoj de la 22.10.1943.

Ĉe la alia flanko de la kirko apudas ofte alikonstruita ejaro (nomita *Renthof*) en kiu troviĝas en niaj tagoj oldulejo. Tie post la enkonduko de Reformacio gastiĝis la t.n. Kavalira akademio, poste la universitato kaj diversaj administraciejoj. La renesanca portalo kaj la ĉemura puto en la korto (de 1600) atestas tiun ĉi periodon. Interne konserviĝis malfrubaroka ŝtuparo el ligno. La postmilite pli simple rekonstruita parto ĉe la rivero Fulda dividatis per nova ponto kondukanta en la malsupran parton de la nova urbo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Karmelana preĝejo (Kaselo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la ekspoziciejo Arkivigite je 2018-12-23 per la retarkivo Wayback Machine
**La promesse de l'aube** (La promeso de ektagiĝo) estas romano de Romain Gary publikigita en 1960, kiu temas pri lia rilato kun lia patrino.

La rakonto estas romano, ĝi estas biografio nek de Romain Gary nek de Mina Owczyńska, lia patrino. Ĝi estas romano pri patrina amo. Ĝi rakontas humure kaj tenere la batalon, kiun lia patrino faris kontraŭ ĉiuj malfacilaĵoj de la vivo, por havigi al sia filo plej bonan estontecon, kaj la strebojn de Romain por helpi ŝin al realigo de ŝiaj revoj kaj esperoj. 

La unua parto priskribas la infanaĝon en la tiam pollanda urbo Vilno, kiam lia patrino instigis lin al diversaj artaj edukadoj. Ŝi ankaŭ tie planas elmigradon al Francio, kiun ŝi ornamas per ĉiuj ajn virtojn kaj kvalitojn.

La dua parto traktas la adoleskaĝan epokon de Romain en Nico, kie ŝia patrino estras hotelon, kaj malsaniĝas, sed daŭre strebas por la brila estonteco de sia filo.

La tria parto rakontas la duan mondmiliton de Romain en la Libera Franca Aerarmeo, en kiu li militas en Britio kaj Afriko kiel observisto kaj mitralisto de bombaviadilo. Dume li ricevas kuraĝigajn leterojn de sia patrino, sed li malkovros post la milito, ke ŝi fakte mortis antaŭ tri jaroj, kaj sendigis de amikinon antaŭskribitajn leterojn.

El tiu romano Jules Dassin en 1971 kaj Éric Barbier en 2017 faris filmojn.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814542
* BNF: 135054640
 |