**DuPont** (Plennome **DuPont de Nemours, Inc.**, NYSE : DD; ĝis 2019 ĝi nomiĝis **DowDuPont**) estas multnacia firmao de usona origino, ĉefe dediĉita al diversaj industriaj branĉoj de kemio, kiu nuntempe havas ĉirkaŭ 100 000 dungitojn tutmonde, estante unu el la plej grandaj kemiaj kompanioj en la mondo (kune kun aliaj kiel BASF kaj Dow Chemical Company).

Ĝi estis inaŭgurita la 19-an de julio 1802 de Éleuthère Irénée du Pont de Nemours, proksime de la grandurbo de Wilmington, Delavaro, Usono. La firmao kreskis tra akiroj dum la 19-a jarcento, antaŭ ol konkurencjuraj leĝoj devigis ĝin desendi komercajn liniojn en la frua 20-a jarcento.

Dum la 20-a jarcento la firmao havis prosperan periodon danke al la disvolviĝo de multaj produktoj. Ĝi estas precipe fama pro esti disvolviginta tiajn konatajn ĉiutagajn materialojn kiel Vespel, neopreno, nilono, Corian, Teflon, Mylar, Kaptono, Kevlaro, Zemdrain, M5 fibro, Nomex, Tyvek, Sorona, Corian kaj Elastano (Lycra) en la 20a jarcento kaj ties sciencistoj evoluigis multajn kemiaĵojn, plej precipe Freon (klorfluorkarbonaĵoj), por la fridigaĵa industrio. Ĝi ankaŭ evoluigis sintezajn kolorigaĵojn kaj farbojn inkluzivanta ChromaFlair. Pro ilia kutimo varmarki siajn progresojn, multaj el iliaj produktoj estas eĉ pli famaj ol la kompanio mem. La firmao ankaŭ ludis signifan rolon en Usono militinvesto dum Dua Mondmilito kaj la Manhatana Projekto.

La firmao ankaŭ estis ligita al la aŭto- kaj naftoindustrioj pro la entreprenaj ligiloj kun General Motors kaj Conoco kiuj markis la historion de DuPont dum tiu jarcento. Kvankam ĝi estis devigita vendi sian investon en GM en 1957, la firmao poste estis listigita kiel unu el la ĉefaj usonaj korporacioj kaj unu el la plej potencaj fondfamilio en la lando gvidante polemikojn por ĝi.

Post forlasado de la naftosektoro en 1999, la firmao poziciigis sin kiel materialaj kaj kemia firmao. Kiel tia, ĝi estas unu el la plej grandaj tutmondaj kompanioj en la sektoro, estante grava dunganto en pluraj landoj kaj grava ludanto en R&D (Esploro kaj Disvolviĝo) tutmonde. Same, la firmao estis implikita en multnombraj mediaj polemikoj kiel la tokseco de C-8, ĝia pasinta rolo kiel produktanto de CFC- kompundaĵoj kiuj estas damaĝaj al la ozona tavolo aŭ ĝia partopreno en transgena agrikulturo, same kiel en prezofiksaj skandaloj.

**DowDuPont** estas kompanio, kiu estis establita profite de la kunfandiĝo de Dow Chemicals kaj DuPont la 31-an de aŭgusto 2017. La firmao estas la plej granda kemia kompanio en la mondo laŭ vendoj. Ene de 18 monatoj la firmao estas planita dividiĝi en tri publike komercitajn firmaojn en la sekvaj kampoj: agrikulturo, materialscienco, specialaj produktoj. La prezidanto de la estraro estas Andrew Libris kaj la ĉefoficisto estas Edward Breen.La taksita valoro de la kunfandiĝo estas ĉirkaŭ $130 miliardoj.

La kunfandiĝo alportis diversajn konsiderojn pri konkurenco por la rezulta koncentriĝo, maldungoj kaj manko de profito. Tiel, multaj el la produktataj materialoj, kiel polipropileno, estas nuntempe konsiderataj kiel malalta aldonvaloro. La kompanio dum la lastaj jaroj disvolvis novajn produktajn liniojn rilatajn al novaj entreprenoj kiel biomaterialoj kaj renovigebla energio.

En 2023, la kompanio atingis interkonsenton kun aŭtoritatoj en Usono, en kiu ĝi kaj aliaj kompanioj pagos pli ol 1,2 miliardojn da dolaroj por solvi centojn da procesoj rilate akvopoluadon .

Por plia legado (anglalingve)
-----------------------------

* Arora, Ashish; Ralph Landau and Nathan Rosenberg, (eds). (2000). *Chemicals and Long-Term Economic Growth: Insights from the Chemical Industry*.
* Cerveaux, Augustin. (2013) "Taming the Microworld: DuPont and the Interwar Rise of Fundamental Industrial Research," *Technology and Culture,* 54 (April 2013), 262–88.
* Chandler, Alfred D. (1971). *Pierre S. Du Pont and the making of the modern corporation*.
* Chandler, Alfred D. (1969). *Strategy and Structure: Chapters in the History of the American Industrial Enterprise*.
* du Pont, B.G. (1920). *E.I. du Pont de Nemours and Company: A History 1802–1902*. Boston and New York: Houghton Mifflin Company.
* Grams, Martin. *The History of the Cavalcade of America: Sponsored by DuPont*. (Morris Publishing, 1999). (ISBN 0-7392-0138-7)ISBN 0-7392-0138-7
* Haynes, Williams (1983). *American chemical industry*
* Hounshell, David A. and Smith, John Kenly, JR (1988). *Science and Corporate Strategy: Du Pont R and D, 1902–1980*. Cambridge and New York: Cambridge University Press. (ISBN 0-521-32767-9)ISBN 0-521-32767-9.
* Kinnane, Adrian (2002). *DuPont: From the Banks of the Brandywine to Miracles of Science*. Wilmington: E.I. du Pont de Nemours and Company. (ISBN 0-8018-7059-3)ISBN 0-8018-7059-3.
* Ndiaye, Pap A. (trans. 2007). *Nylon and Bombs: DuPont and the March of Modern America*
* Zilg, Gerard Colby. *DuPont: Behind the Nylon Curtain* (Prentice-Hall: 1974) 623 pages, (ISBN 0-13-221077-0)
* Zilg, Gerard Colby. *Du Pont Dynasty: Behind the Nylon Curtain*. (Secaucus NJ: Lyle Stuart, 1984). 968 pages, (ISBN 0-8184-0352-7)

Referencoj
----------

1. ↑  "Dow, DuPont complete planned merger to form DowDuPont", *Reuters*, September 1, 2017.
2. ↑   DowDuPont names three company brands for separation. Arkivita el la originalo je August 17, 2018. Alirita May 27, 2018.
3. ↑  Gillam, Carey, "Top US chemical firms to pay $1.2bn to settle water contamination lawsuits",  *The Guardian*, 2023-06-02. (en-GB)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Kompania historio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 831020
* GND: 55477-7
* LCCN: n79127804
* VIAF: 148344763 141519150, 148344763
* ISNI: 0000 0004 0485 2374
* SUDOC: 028014693
* BNF: 11993527v
* ULAN: 500275896
* NLA: 35052987
* BIBSYS: 90084730
* NKC: osa2014804260
 |