recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Libroj.org** estas socia reto por paroli pri libroj en Esperanto. La retejo mem klarige informas, ke "oni povas spuri sian legadon, komenti kaj recenzi librojn kaj paroli kun aliaj esperantistoj por trovi la sekvan legaĵon. Oni ankaŭ povas sekvi legemulojn de aliaj komunumoj de *BookWyrm*, aŭ kunhavigi sian legan agadon al aliaj frataraj servoj kiel Mastodon. La celo estas krei komunumon por esperantistoj."

Libroj.org estas parto de Fediverso, samkiel la socia reto Mastodon. La kreinto estas *Neil Roberts*, kiu lernis Esperanton antaŭ dudeko da jaroj kaj interalie programis la telefonan aplikaĵon por Reta Vortaro, PReVo ("portebla ReVo"). La 12-an de aprilo 2023, artikolo de Kalle Kniivilä en la gazeto *Libera Folio* pri la nova retejo kun intervjuo kun la verkinto unuafoje publikigis informojn pri la nova iniciato kaj tial kaŭzis la efektivan ekfunkcion: La kreinto *Neil Roberts* informis la 14-an de aprilo 2023 en blogo de la gazeto *Libera Folio*, ke post publikigo de la artikolo la 12-an de aprilo aliĝis unuaj 65 homoj al la nova reta komunumo. La 18-an de aprilo estis sume 70 aliĝintoj, do konsidereblas ke la retejo vere nur ekfunkciis la 12-an de aprilo 2023.

Kiel jam aludis la konciza resumo supre, la uzantoj de la retejo povas fari komentojn kaj recenzojn pri libroj, kaj fiksi por si celon de la nombro de libroj kiujn ili planos legi dum la jaro. Tiel oni povas diskuti kun la aliaj uzantoj pri libroj kaj trovi sian sekvan legaĵon.

La retejo uzas la interlingvan programon *BookWyrm*, do Libroj.org estas parto de la reto de etaj komunumoj de legemuloj de *BookWyrm*. Tiel, la esperantistaj legemuloj povas havi sian angulon en la reto por paroli pri la libroj kiuj interesas ilin, sed samtempe estas videblaj al alilingvaj uzantoj de la reto kaj ankaŭ povas vidi kion ili legas kaj interagi kun ili.

Referencoj
----------

1. ↑  noto la 14-an de aprilo 2023 en blogo de la gazeto *Libera Folio*

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo (esperante)
* artikolo de la gazeto *Libera Folio* pri la nova retejo kun intervjuo kun la verkinto la 12-an de aprilo 2023 (esperante)
**Monique Klemann** (Amsterdamo, la 18-an de septembro 1965) estas nederlanda modelo, kantistino kaj aktorino.

Klemann estas plej konata kiel unu el la du kantistinoj de la popgrupo Loïs Lane, kiu estis populara en la malfruaj 1980-aj jaroj kaj fruaj 1990-aj jaroj. En Loïs Lane ŝi kantas kune kun sia fratino Suzanne Klemann. Ŝi ankaŭ estas membro de la grupo *Girls Wanna Have Fun*. Klemann publikigis tri proprajn KD-ojn kiel solluda kantistino: *On Patrol* (2006), *Coool* (2016) kaj *Lovers In Motion* (2020).

Filmo & Televido
----------------

Klemann videblis junaĝe en televida reklamvideo de la modomarko *Van Gils*. La tri filoj de *Miel van Gils* daŭrigis la komercon de sia patro en 1978 kaj Klemann videblis en reklamvideo, vestita per eleganta vira jako. En 1989 ŝi ludis rolon en filmo por diplomiĝo ĉe la Filmakademio titolita "De schaker en de dame" (La ŝakisto kaj la damo). En 2005 ŝi pozis kiel Lynn en la krimserio *Parels & Zwijnen* (Perloj & Porkoj) sur televidelsendejo *Talpa*. Ekde la 1-a de januaro, 2008, tiu serio daŭris sur *RTL 5*. La kantoj kiujn ŝi kantas en tiu serio estas en ŝia unua solalbumo *On Patrol*, kiu estis publikigita ĉe la fino de 2006. En 2014 ŝi ankaŭ partoprenis en la sepa sezono de la *Plejbonaj kantistoj*.

Private
-------

Monique Klemann havas rilaton kun komponisto kaj produktanto Jeroen den Hengst, kiu ankaŭ, dum iom da tempo, ludis en Loïs Lane kiel gitaristo. Kune ili havas du infanojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Imdb
* Retejo de Loïs Lane
*Ne konfuzu kun la Traktato de Saint-Germain-en-Laye de 1919.*
La **Traktato de Saint-Germain** aŭ **Paco de Saint-Germain** de 1679 finis la Brandenburgian-Svedian Militon. La traktaton interkonsentis kaj subskribis en Saint-Germain-en-Laye la 29-an de junio 1679 reprezentantoj de la ŝtatoj Francio, Svedio kaj Brandenburgio-Prusio. Brandenburgio-Prusio devis redoni la antaŭe svede okupitan nordgermanan teritorion Sveda Pomerio al Svedio, ĉar liaj antaŭaj aliancanoj Nederlando kaj Aŭstrio post la fino de la Franca-Nederlanda Milito rifuzis plu subteni la aliancon, kaj Brandenburgio kun Danio ne estis sufiĉe forta kontraŭi la grandpotencon Francio, kiu tre subtenis la aliancanon Svedio. Seniluziigite pri la malsubteno nederlanda kaj aŭstra, la brandenburgiaj-prusiaj regantoj dum la sekvaj jaroj proksime kunlaboris kaj aliancis kun Francio kaj ties reĝo Ludoviko la 14-a. 

Per la traktato la regno Brandenburgio-Prusio ricevis nur etan mallarĝan areon oriente de la rivero Odro kun la lokoj *Kammin* (nuntempe pole Kamień Pomorski, *Greifenhagen* (nuntempe pole Gryfino) kaj *Bahn* (nuntempe pole Banie). Por Prusio tre ĝenaj estis la perdo de la havenaj urboj Stralsund kaj Stettin (nuntempe *Szczecin*) kaj de la insulo Rügen, ĉar la prusia ŝtato planis pliampleksigi la markomercon tra la Balta Maro kaj por tio bezonis bonajn marhavenojn. Svedio favore al Brandenburgio-Prusio rezignis pri sia parto de la imposto en la haveno *Kolberg* (nuntempe pole Kolobrzeg), kaj Francio en la nomo de Svedio pagis signifan sumon al la granda elekto-princo de Brandenburgio-Prusio.
**Ernst JOHN** (naskiĝinta en la 28-a de februaro 1793 en Arnstadt, mortinta samloke en la 19-a de junio 1873) estis germana komercisto. Li estis la patro de la furorverkistino E. Marlitt.

La domo de John, post bankroto vendita; nuntempe kafejo portanta la nomon de lia filino.

Vivo
----

Estante bonega desegnisto, li tamen devis iĝi komercisto kaj edziĝis al Johanne Wilhelmine Böhme, filino de komercisto. En 1923 li malfermis pruntan bibliotekon, poste materialan kaj tabakaĵan vendejon. Kaj vendejo kaj loĝejo troviĝis samloke en la domo ĉe Markt nr. 12. En 1830 kaj 1832 li elektitis konsilantaro kaj ĉefa reprezentanto de la civitanoj *(Bürgervorsteher)*.

En 1834 li bankrotis kaj devige aŭkciitis la domo. Poste li prezentis sin al loka gazeto kiel portretopentristo, ekde 1830 fariĝis la ĝis hodiaŭ en la Kastela muzeo videblaj pasteloj. Li faris portretojn de multaj familianoj kaj amikoj el Arnstadt kaj la ĉirkaŭaĵoj.

En 1836 li kunfondis la arnstadt-an Metisocieton *(Gewerbeverein)*, kiun li estris de 1859-61. En 1841 estis mencio de John kiel litografiisto. Post la morto de la edzino li vivis kun siaj infanoj kaj akceptitis poste en la familio de la filo Alfred John, instruisto ĉe negimnazia mezlernejo. La kiel verkistino ege sukcesa filino Eugenie transloĝiĝis kun la patro kaj la familio de la frato al novekonstruita vilao.

Verkoj
------

* 18 portretoj (paŝteloj): i.a. memportreto; edzino; filinoj Eugenie kaj Rosalie; Maximilian von Oer kun edzino; Ferdinand Benjamin Busch; vidoj de la urbo Arnstadt; litrografiaj urbovidoj; vido je Arnstadt en la unua adresaro de Hatham; vidoj de Elgersburg

Literaturo
----------

* Helga Scheidt: "Der Vater der Marlitt - der Maler Ernst John", en : *Aus der Vergangenheit von Arnstadt und Umgebung (AVAU) 1/1991*, p. 63-64.
* Helga Scheidt: "Bildnisse Arnstädter Bürger im Bestand des Schloßmuseums Arnstadt", en: *Aus der Vergangenheit von Arnstadt und Umgebung (AVAU) 9/1999*, p. 80-85.

Fonto
-----

Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3),
eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, (ISBN 3-934277-07-1), p. 301.
**Zakariás Ignác Trinkelius** [zakariAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Trinkelius Zakariás Ignác** estis germandevena hungarlandana pastro, monaĥo, profesoro. Lia nomvarianto estis *Trinkellius*.

Zakariás Trinkelius  naskiĝis la 8-an de majo 1602 en Hungara reĝlando en Pozsony (tiam konata ankaŭ *Pressburg*. Li mortis la 18-an de septembro 1665 en Pozsony/Pressburg.

Biografio
---------

Zakariás Trinkelius apartenis al la germana minoritato de la lando. Li aliĝis al la jezuitoj en 1617, en 1628 li pastriĝis en Graz. Inter 1630 kaj 1640 li instruis en Graz, kie li estis rektoro inter 1641 kaj 1644, poste li havis signifajn jezuitajn postenojn. Inter 1658 kaj 1661 li estis rektoro en Jezuita Universitato de Nagyszombat , poste li ricevis diversajn jezuitajn kaj edukajn postenojn. Li ofte estis malsana, tial li malofte instruis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Major Dei Gloria, Finis unicus Societat...* (1656, 1660, 1663)
* *Divinatorium Viae et Vitae Aeternae: Seu methodus Spiritualis ...* (1663)
* *Historia Erectionis et Dedicationis Statuae B. V. Mariae Immaculatae conceptae in foro Aulico* (1667)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La termino **mongoloida raso** aŭ **mongoleca raso** laŭ la forte pridiskutitaj historiaj modeloj de tipologia antropologio indikas pri etnaj grupoj kiuj dividas iujn fenotipajn trajtojn kiel centra okuloranda faldiĝo (anatomie latine *epicanthus medialis*), ŝoveliloformaj incizivoj kaj aliaj fizikaj trajtoj komunaj inter multaj homoj de Azio, Arkto, Ameriko kaj la plejparto de la Pacifikaj Insuloj. La vorto estas formita de la bazo vorto "mongola" kaj la grekdevena scienca sufikso "-oid-" (el la antikva greka εἶδος, eidos, "formo, simileco"), kiu signifas "simila" (do kompareblas al la esperantlingva sufikso -ec-), do pro tio la termino laŭvorte signifas "simila al mongoloj" aŭ "mongoleca". La termino estis enkondukita de frua etnologio unuavice por priskribi diversajn etnajn grupojn de centra kaj orienta Azio, kaj laŭ la tiutempaj teorioj konsistigis unu el la proponitaj tri grandaj rasoj de la homaro. Kvankam iuj juraj antropologoj kaj aliaj sciencistoj daŭre uzas la terminon en iuj kuntekstoj (ekzemple en prikrimina justico), ekstere de tiuj kuntekstoj la termino nun de multaj homoj konsideras malestima kaj evitiĝas.

Vidu ankaŭ
----------

* kaŭkaza raso
**Chimaltitán** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Ĥalisko. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Chimaltitán*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 031.

Geografio
---------

**Chimaltitán** apartenas al la regiono Norte kiu situas en la nordo de la subŝtato Ĥalisko (tiu regiono preskaŭ ne havas ligojn kun la aliaj regionoj; ĝi situas tre insule). Al tiu regiono apartenas 10 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3382 loĝantojn. El tiuj estis 1625 viroj kaj 1757 virinoj. La komunumo havas surfacon de 970,03 km². La meza alteco estas 860 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 24 C. En la komunumo estas 623,4 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Ĥalisko.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1095 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 922 scipovis legi kaj skribi kaj 173 viroj estis analfabetoj. Do 15.8 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 1139 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 930 sciis legi kaj skribi kaj 207 virinoj estis analfabetoj. Do 18,17 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Chimaltitán vivis 3323 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 14 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,421 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Vidu ankaŭ
----------

Bolanjoso

Eksteraj ligiloj
----------------

hispane Chimaltitán Arkivigite je 2007-01-24 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México*
Pontono
**Pontono** estas flosrimedo por subteni sur akvo konstruaĵojn, veturilojn aŭ simple kiel flosponto.

Laŭ Francisko Azorín **pontono** estas *Flosponto. Ŝipo porflosponto. Simpla ligna ponto.* Li indikas etimologion el la greka *pontos* (maro, akvaĵo) kaj de tie la latina *ponto, pontonis* (riverobarko).

Priskribo
---------

Pontono estas nememmova flosrimedo kaj povas esti uzata kiel flosa bazo por diversaj flosaj konstruaĵoj en mara aŭ rivera industrio, ekz. flosargano, flosrestoracio, floshotelo ktp. Pontono povas servi kiel apogilo de ponto, kajo.

En la 17-19-aj jarcentoj pontono estis konsiderata nur kiel floskonstruaĵo por formi transirejojn.

Tipa varianto de plej simpla pontono estas du kunligitaj malplenaj hermetikaj bareloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Ponto
* Akvoveturilo

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 170.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Pontono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Aldehuela de la Bóveda** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. *Aldehuela de la Bóveda* estas tradukebla etimologie al *Domareto de la Volbo*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Aldehuela, Castro Enríquez, Cuarto del Pilar, La Estación, Rodasviejas, Sanchobueno, Tejadillo kaj Villar de los Álamos krom la senhomejoj Cuarto de Sánchez Arjona kaj Sebastián Rubio, okupas totalan areon de 70,65 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 289 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 600 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.

Limas kun loĝlokoj Garcirrey, La Fuente de San Esteban (eksklavo), Tabera de Abajo, La Fuente de San Esteban, Robliza de Cojos, Matilla de los Caños del Río, San Muñoz, Carrascal del Obispo, Sanchón de la Sagrada (eksklavo)kaj Villalba de los Llanos. Ĝi distas 37 km de Salamanko, provinca ĉefurbo.

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo.

La 18an de Decembro 1965 okazis trajnakcidento ĉe la stacio de la submunicipo Villar de los Álamos, kio rezultis en 34 mortoj kaj pli ol 50 vunditoj, plejparte portugalaj elmigrintoj kiuj estis revenintaj hejmen por Kristnasko.


La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko

Notoj
-----

1. ↑  «Veintinueve muertos y cuarenta y cinco heridos en accidente ferroviario ocurrido en Villar de los Álamos (Salamanca)». ABC, Madrid. 19-12-1965, p. 65. Reta Hemeroteko ABC. Konsultita la 23an de Januaro 2022.
2. ↑  «El más grave accidente del Sudexpreso en España». Grandes Catástrofes ferroviarias, portal en Todotren.com.arg. Arkivita el la originalo la 22an de Decembro 2014. Konsultita la 23an de Januaro 2022.
3. ↑  "Chocan dos trenes en la estación de Villar de los Álamos: 28 muertos y más de 50 heridos", en *La Gaceta Regional de Salamanca*, 18-12-1965. Hemeroteko de la Universitato de Salamanko.
4. ↑  "Catástrofe ferroviaria en el Villar de los Álamos", en El Adelanto,19-12-1965, kovrilpaĝo kaj pp. 5 y 6. Hemeroteko de la Universitato de Salamanko.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752945
* VIAF: 316735826
* BNE: XX5136613
 |
La **makulita glacifiŝo** (***Chionodraco rastrospinosus***) estas fiŝo el la familio Ĥaniĥtiedoj. Ĝi vivas en la malvarmaj akvoj de la Antarkto kaj estas konata pro sia travidebla, senhemoglobina sango. La oksigenon liveras la sangoplasmo. Ĝi havas relative grandan koron kaj mankas al ĝi la skvamoj.

*C. rastrospinosus* vivas en la Suda Oceano ĝis profundo de 1 km, kreskas ĝis 52 cm kaj averaĝe grandas 30 cm. La plenkreskitaj fiŝoj nutras sin per kriloj kaj aliaj fiŝoj. La larvo longas 17 mm ĉenaske kaj kreskas 2 mm ĉiusemajne. La larva stadio daŭras 18 monatojn, dum kiu ĝi nutras sin ĉefe per krilo. Ĝi iĝas seksmatura ĉe aĝo de 4 jaroj kaj normmale vivas ĝis 8 jaroj, kelkfoje ĝis 12. Dum la Antarkta aŭtuno, la plenkreska *C. rastrospinosus* migras al la malprofundaj akvoj por demeti frajon en profundo de 200-300 m. La eloviĝo okazas post 6 monatoj, en aprilo.

Kaptitaj specimenoj
-------------------

Solaj kaptitaj specimenoj vivas en *Tokyo Sea Life Park*. La femalo demetis frajon en januaro de 2013.
**Aldeaseca de Alba** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Rutas de Alba y Tierras del Tormes. *Aldeaseca de Alba* estas tradukebla etimologie al *Seka Domaro de Alba*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 17,58 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 77 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 300 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Estas ebena terreno kun malaltaj montetoj.

Panorama foto de Aldeaseca de Alba. El la ŝoseo kiu ligas Alba de Tormes kun Aldeaseca.Panorama foto de Aldeaseca de Alba. El la ŝoseo kiu ligas Alba de Tormes kun Aldeaseca.
Limas norde kun Garcihernández, oriente kun Turra de Alba, sude kun Navales kaj okcidente kun Alba de Tormes. Ĝi distas 29 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (porkoj, bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravetis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752943
 |
**Aldehuela del Codonal** [aldeŬEla delkodoNAL] estas municipo en la okcidento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Campiña Segoviana*. La loknomo *Aldehuela del Codonal* estas etimologie komprenebla kiel Domareto de la Ŝtonejo. 

Aldehuela del Codonal en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 13,42 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 24 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 30 el la jaro 2000. 

Ĝi distas 46 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Aldeanueva del Codonal, Juarros de Voltoya kaj Codorniz. La municipa teritorio estas trapasata de la rivero Voltoya, ĉe kies bordoj troveblas tio kio iam estis fruktodonaj fruktoĝardenoj. Ĉefaj arbaroj estas pinoj.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciadode servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767422
 |
En matematiko, **teoremo de Brun** estas rezulto en nombroteorio pruvita de Viggo Brun en 1919. Ĝi havas historian gravecon en la enkonduko de kribrilaj manieroj.

Estu *P(x)* kvanto de primoj *p ≤ x* tiaj ke ankaŭ *p + 2* estas primo. Alivorte, *P(x)* estas la kvanto de paroj de ĝemelaj primoj. Tiam, por *x ≥ 3*:

{\displaystyle P(x)<c{\frac {x}{(\log x)^{2}}}(\log \log x)^{2}}
por iu pozitiva konstanto *c*.

Ĉi tiu rezulto montras ke sumo de inversoj de ĉiuj ĝemelaj primoj konverĝas; en aliaj vortoj la *p* koncernataj estas malgranda aro. En eksplicitaj terminoj la sumo

{\displaystyle \sum \limits \_{p\,:\,p+2\in \mathbb {P} }{\left({{\frac {1}{p}}+{\frac {1}{p+2}}}\right)}=\left({{\frac {1}{3}}+{\frac {1}{5}}}\right)+\left({{\frac {1}{5}}+{\frac {1}{7}}}\right)+\left({{\frac {1}{11}}+{\frac {1}{13}}}\right)+\cdots }
konverĝas, kaj ĝia valoro estas sciata kiel konstanto de Brun. Malsimile al la okazo por ĉiuj primoj, oni ne povas konkludi de ĉi tiu rezulto ke estas malfinia kvanto de ĝemelaj primoj kaj tiel pruvi la ĝemelan priman konjekton.

Vidu ankaŭ
----------

* Pruvo ke sumo de inversoj de primoj malkonverĝas

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Teoremo de Brun* en MathWorld.
* Sebah, Paskal kaj Xavier Gourdon, Enkonduko al ĝemelaj primoj kaj kalkulado de konstanto de Brun, 2002. Moderna detalita priskribo.
En la hebrea Biblio, la **ĥomero** (hebree חֹמֶר, ḥōmer) aŭ **koro** (hebree כּר‎, kor) estas granda mezurunuo de volumeno.

Priskribo
---------

Laŭ la priskribo de Jeĥezkelo en la hebrea Biblio, la ĥomero kaj la koro estas samaj, kaj egalas dek batojn:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Kaj la leĝo pri la oleo estas: bat’o da oleo; bat’o estas dekono de kor’o; dek bat’oj faras ĥomeron, ĉar ĥomero entenas dek bat’ojn. **"** |
| — Londona Biblio, Jeĥezkelo 45:14 |

 |

Laŭ *Oxford Biblical Studies Online*, unu koro estas proksimume 2300 litroj, kaj unu ĥomero estas proksimume 229,7 litroj.

Ĉar ĝi estas tre granda mezurunuo, ĝi estas figure uzata por ajna granda kvanto, ekzemple:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Ĉar dek parceloj da vinberĝardeno donos nur unu bat’on, kaj ĥomero da semoj donos nur unu efon. **"** |
| — Londona Biblio, Jesaja 5:10 |

 |

En la ĉi-supra versiklo, Jesaja priskribas la veon de la maljustuloj. Unu efo estas nur centono de la ĥomero; tiel, la (metaforaj) vinberĝardenoj de la maljustuloj estos nefruktodonaj.

Referencoj
----------

1. ↑   Weights and Measures (angle).

Vidu ankaŭ
----------

* Bato (mezurunuo)
* Homero
* Omero
**Béla Melles** [meleŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Melles Béla** estis hungara violonisto, koncertmajstro, orkestrestro, dirigento, altlerneja instruisto.

Béla Melles naskiĝis la 28-an de junio 1891 en Baja, li mortis la 4-an de februaro 1939 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Melles lernis violonadon de Vilmos Grünfeld. Li batalis dum la 1-a mondmilito, poste li estis militkaptito. Jam libera li studis en Sanktpeterburgo de Lipót Auer kaj Aleksandr Glazunov. Hejmenveninta li estis koncertmajstro de Operejo de Budapeŝto ekde 1921 ĝis sia morto. Samtempe li estis koncertmajstro en filharmonia orkestro. En 1922 li fondis propran arĉkvarteton, poste li gvidis ĝin. En la 1930-aj jaroj li establis simfonian orkestron, kies anoj estis muzikistaj senlaboruloj. Li dirigentis la orkestron. En 1936 li ekinstruis en la Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt.

Elektitaj koncertoj de arĉkvarteto de Melles
--------------------------------------------

* Milano (1926)
* Vieno, Londono, Salzburg (1928)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Béla Melles en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 650629
 |
**Ĥoreeto**, aŭ **malgranda ĥoreo**, aŭ **Sidenhama ĥoreo** (latine *chorea minor*, angle *Sydenham's chorea*, historie konata ankaŭ kiel *la malsano de Sankta Vito*) estas malsano karakterizata per rapidaj, nekunordigitaj subitaj movoj, ĉefe en la vizaĝo, manoj kaj piedoj. Ĥoreeto rezultas el infanaĝa infekto per *Streptococcus* de la Grupo A beta-hemoliza kaj estas registrita kiel okazanta en 20–30% el pacientoj de reŭmata febro (ARF). Tiu malsano estas kutime latenta, okazas ĝis 6 monatojn post la akuta infekto, sed povas foje montri la simptomojn de reŭmata febro. Ĥoreeto pli oftas ĉe inoj ol ĉe maskloj kaj plimulto da pacientoj estas infanoj malpli ol 18 jarojn aĝaj. Okazoj de la ĥoreeto ĉe plenkreskuloj estas relative malpli oftaj kaj plejparte estas komplikaĵo de infanaĝa ĥoreeto.

Referencoj
----------

1. ↑  Per tiu nomo menciita en la zamenhofa traduko de la Ŝilera dramo «La Rabistoj» (1:2).
2. ↑  NINDS Sydenham Chorea Information Page Arkivigite je 2016-12-02 per la retarkivo Wayback Machine Saint Vitus Dance, Rheumatic Encephalitis from the National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Alirita la 26an de Aprilo, 2008
3. ↑  Sydenham's chorea: Symptoms/Findings from WeMOVE.Org Alirita la 26a de Aprilo, 2008

Literaturo
----------

* Martino D, Tanner A, Defazio G, *et al.* (May 2005). "Tracing Sydenham's chorea: historical documents from a British paediatric hospital", *Arch. Dis. Child.* **90** (5), p. 507–11. doi:10.1136/adc.2004.057679.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĥoreo

Eksteraj ligiloj
----------------

* WE MOVE - Sydenham's Chorea - Symptoms/Findings
* Sydenham's chorea: Not gone and not forgotten\* - Elsevier
* On defining Sydenham's chorea: where do we draw the line? - Elsevier
Situo en Tamilnado, kaj en plej suda Barato
**Tirunelveli** estas distrikto de Tamilnado nome la plej suda subŝtato en Barato. La urbo Tirunelveli estas la distrikta sidejo. Unika karaktero de tiu distrikto estas ke ĝi enhavas ĉiuj kvin geografiajn tradiciojn de la tamila literaturo; nome *kurinji* (montoj), *mullai* (arbaro), *marudham* (rizkampoj), *neithal* (marbordo) kaj *palai* (dezerto). La distrikto Tirunelveli estis formata la 1an de septembro 1790 de la Orienthindia Kompanio (je konto de la Britia registaro), kaj enhavis tiam la nunan Tirunelveli kaj Totukudi kaj partojn de Virudhunagar kaj Ramanathapuram. Ĝi estas la dua plej granda distrikto (oktobre 2008), post Vilupuramo.

Vidu ankaŭ
----------

* Birdorezervejo Kundakulam

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2009-10-25. Alirita 2012-08-01.

* Kategorio Distrikto Tirunelveli en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 410262
* GND: 4517285-7
* LCCN: n82074265
* VIAF: 152465869
 |
**Béla Nádai,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nádai Béla** estis hungara fizikisto, skolto, naturprotektisto.

Béla Nádai naskiĝis la 12-an de marto 1935 en Budapeŝto, li mortis la 24-an de julio 2013 en Hungario.

Biografio
---------

Béla Nádai maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris fizikistan diplomon kun doktoriĝo en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Baldaŭ li akiris plian diplomon en la Teknikuniversitato de Budapeŝto. Proksimiĝanta al la pensiuliĝo li aĉetis parcelon en Pilis, kie li estis aktiva en la naturprotekto, lia korto estis malferma por similaj aktivuloj aŭ interesantoj. Ĉe fino de la socialismo li estis aktiva ankaŭ en la skolta movado, lia korto estis prova tendaro por la junaj skoltoj. Li ricevis plurajn medioprotektajn premiojn depost la socialismo.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* Arkivigite je 2016-08-07 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Béla Nádai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 670882
 |
**Baraut,** hindie **बड़ौत** estas urbego en norda Barato, en nordokcidenta parto de subŝtato Utar-Pradeŝo, en kantono de Mirat, en distrikto de Bagpat, kie ĝi estas la plej granda urbo. La urbego apartenas al la Nacia Ĉefurba Regiono (Barato).

Demografio
----------

En 2011 loĝantoj de Baraut havis 103 764 kun legopovo 70%.

Geografio
---------

Baraut kuŝas sur montetaro sur averaĝa alteco de 231 m super la marnivelo. Distrikita sidejo Bagpat troviĝas 18, Sonipat 28, Ŝamli 39, Mirat 43 (voje 55), Panipat 44, tutlanda ĉefurbo Delhio 52, Muzaffarnagar 59, Hapur 63, Biĝnor 89, Agra 227, Kanpur 413, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 439, Mumbajo 1213, Kolkata 1326 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La plej gravaj eraoj de Baraut estis la mogola kaj brita periodoj.

Ekonomio
--------

Baraut estas granda komerca nabo en diversaj segmentoj. Inter la industrioj menciindas produktado de tranĉiloj kaj tondiloj.

Religioj
--------

En Baraut la ĉefa religio estas la hinduismo (58.10%), poste sekvas islamo (31,5%), ĝainismo (10%), fine ekzistas iomete aliaj religioj.

Lingvoj
-------

La plej oftaj lingvoj en Baraut estas la hindia, urdua kaj en:Kauravi dialect.

Eduko
-----

Baraut havas du gravajn altlernejojn.

Trafiko
-------

Baraut havas trairan fervojan linion. 6 ĉefvojoj kuras al la urbego. La plej proksima flughaveno funkcias en Delhio.

Klimato
-------

Baraut havas muson-influitan humidan subtropikan klimaton kun influo de musono. Jare pluvas ĉirkaŭ 800-900 mm precipe dum la musonoj. La temperaturo varias inter 17-31 °C.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* pluraj karnavaloj, kelkaj tritagaj

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
La **Distrikto Tiszaújváros** [tisaUjvAroŝ] (hungare *Tiszaújvárosi járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén. Ĝi situas laŭ riveroj Tiso kaj Sajó en Granda Hungara Ebenaĵo en la suda parto de la departemento (en la norda parto de Hungariio).

Distrikto Tiszaújváros en Hungario
La distrikta ĉefurbo estas Tiszaújváros, kiu estas urbo, la ceteraj 15 komunumoj estas vilaĝoj.

La areo estas 248,87 km², kie loĝas 31 837 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturoj, bredadoj kaj industrioj.

Historio
--------

Ĝis 1981 la komunumoj apartenis al Distrikto Mezőcsát, poste 2 jarojn la distrikto prenis la nomon Distrikto Leninváros. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013. En 1983 oni establis 2 apartajn distriktojn: Distrikto Mezőcsát kaj Distrikto Tiszaújváros.

Komunumoj
---------

* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Tiszaújváros**
* vilaĝoj:
	+ Girincs
	+ Hejőbába
	+ Hejőkeresztúr
	+ Hejőkürt
	+ Hejőszalonta
	+ Kesznyéten
	+ Kiscsécs
	+ Muhi
	+ Nagycsécs
	+ Nemesbikk
	+ Oszlár
	+ Sajóörös
	+ Sajószöged
	+ Szakáld
	+ Tiszapalkonya

Fontoj
------

* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio
**Béla Mavrák,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mavrák Béla** estas aŭstriana hungara operkantisto, (tenoro).

Subskribo de Béla Mavrák
Béla Mavrák  naskiĝis la 7-an de aprilo 1966 en Baden bei Wien (Aŭstrio).

Biografio
---------

Béla Mavrák naskiĝis en Aŭstrio kiel filo de hungaraj gepatroj. Li frekventis mezlernejon en Zrenjanin (Jugoslavio), sed li prenis ankaŭ pianolecionojn, poste li soldatiĝis. Inter 1989 kaj 1991 li studis en konservatorio (aŭ muzikakademio) de Beogrado, poste en muzikarta universitato de Kolonjo ĝis 1994, kie li ricevis oran diplomon. Pli frue en 1993 li gajnis kantokonkurson en Italio. Post la diplomo la Beograda Ŝtata Operejo dungis lin. En 1995 li partoprenis en festivalo de Salcburgo, post 3 jaroj li aliĝis al pluraj germanaj operejoj. En 2005 li kantadis en la Budapeŝta Ŝtata Operejo. Ekde la sama jaro li kantas kune kun André Rieu.

El lia repertuaro
-----------------

* Ferenc Lehár: *A mosoly országa* (opereto) — Su Ĉong
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* (opereto) – Edvin
* Giuseppe Verdi: *La Traviata* – Alfred
* Johann Strauß (filo): *Der Zigeunerbaron* — Sándor Barinkay
* Giacomo Puccini:
	+ *Madama Butterfly* — Linkerton
	+ *La bohème* — Rodolfo
* Wolfgang Amadeus Mozart: *Die Zauberflöte* – Tamino
* Charles Gounod: *Faust* – titolrolo
* Louis Hector Berlioz: *Kondamno de Faust*

Lia televizia rolo
------------------

* Andre Rieu: *Live in Vienna* - (2008); li mem

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2018-01-16 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Béla Mavrák en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Béla Mihályffy** [mihAjfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mihályffy Béla** estis hungara aktoro, teatrestro, juristo. Lia origina familia nomo estis *Mihályfi*, lia patro estis Károly Mihályfi.

Béla Mihályfi ,  naskiĝis la 11-an de januaro 1891 en Budapeŝto, li mortis la 4-an de aprilo 1948 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Mihályffy frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Ĝis la 1-a mondmilito li laboris en la ĉefurba municipa administracio, poste li batalis en la milito. En 1918 li eklernis en Reĝa Teatra Lernejo, sed post monatoj li jam en provinco estis aktoro, ekde 1919 en Budapeŝto. Inter 1920 kaj 1935 li apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto), poste al Teatro Belvárosi (1935-1937) kaj Teatro Magyar (1939–1941). Li estis teatrestro de Nacia Teatro (Kolozsvár) inter 1942–1944. Pli frue li partoprenis en forigadoj de judaj aktoroj, tial depost 1945 li ne povis esti aktoro.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare:
	+ La ventego - Sebastiano
	+ Hamleto - Laertes
	+ Somermeznokta sonĝo - Demetrius
* Ibsen: *Vadkacsa* - Werle
* Ferenc Molnár: *Liliom* - Linzmann

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* ‘‘Az ellopott szerda’‘ (1933) - ĉefdetektivo
* ‘‘Tokaji aszú’‘ (1940-1941) - Tornay
* ‘‘Majális’‘ (1943) - direktoro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Béla Mihályffy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 590892
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Alaterno** |
| --- |
|  |
| Folioj kaj berojFolioj kaj beroj |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Rozaloj *Rosales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ramnacoj *Rhamnaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Ramno** *Rhamnus*L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | *Rhamnus alaternus* |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Alaterno  |

 |
| v • d • r |

***Rhamnus alaternus*** estas specio de florplanto en la Ramnaca familio komune nomata **alaterno**.

Etimologio
----------

La genronomo venas el la Antikva greka "rabdos" aŭ "bastono" kun referenco al la ĉeesto en multaj specioj de ligneca dorno je la fino de ĉiu branĉeto. La specifa latina nomo *alaternus*, similsona "alternus" aŭ "sinsekva", indikas pri la sinsekvaj folioj.

Priskribo
---------

*Rhamnus alaternus* estas ĉiamverda arbedo kiu kreskas ĝis 1–5 metroj. La tigoj havas ruĝetan berojn kaj junajn braketojn, rondecan kaj kompaktan foliaron kun alternantaj folioj, 2–6 centimetroj longaj, foje preskaŭ kontraŭaj, ovalaj aŭ lancaj, ledecaj, verdbrilaj, flavverdaj sube.

La malgrandaj bonodoraj floroj aperas en mallongaj flav-verdaj grapoloj. La florada periodo etendas de februaro al aprilo. Fruktoj estas ovoformaj ruĝ-brunecaj drupoj de ĉirkaŭ 3–4 milimetroj, enhavantaj inter 2 kaj 4 semoj. La drupoj ruĝiĝas kaj nigriĝas kiam maturas. La frukto kuracipovas kaj povas esti uzita kun singardemo kiel malkonstipilo.

Surtera disvastiĝo
------------------

Ĉi tiu specio estas vasta en varma ĉiamverda arbustaro de Mediteraneaj klimataj regionoj, de mara nivelo ĝis 700m.

Kultivo
-------

Ĉi tiu specio estas kultivita kiel ornama ĝardena arbedo, valora pro siaj brilaj ĉiamverdaj folioj kaj ruĝaj beroj. La bunta kultivarvario 'Argenteovariegata' akiris Premion de la Reĝa Hortikultura Socio de Ĝardena Merito.

Subspecioj
----------

* *Rhamnus alaternus* L. Subsp. *Alaternus*
* *Rhamnus alaternus* L. Subsp. *Myrtifolia* (Willk.) Maire
* *Rhamnus alaternus* L. Subsp. *Pendula* (Pamp.) Jafri

Bildaro
-------

* 
* 
* Masklaj florojMasklaj floroj
* Folioj kaj fruktojFolioj kaj fruktoj

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4  Pignatti S. - Flora d'Italia – Edagricole – 1982. Vol. II, pag. 78
2. ↑  [*rompita ligilo*]
3. ↑
4. ↑

* Pignatti S. - Flora d'Italia - Edagricole – 1982 Vol. II, pg. 78
* Fabrikejoj.USDA
* Biolib

Eksteraj ligiloj
----------------

* Acta Plantarum Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Schede di Botanica

* Alaterno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Alaterno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Alaterno en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Koordinatoj: 50° 01′ 30″ N 18° 12′ 35″ O﻿ / ﻿50.02500 °N, 18.20972 °O﻿ / 50.02500; 18.20972 (mapo)

**Bieńkowice** (pole kaj oficiale Bieńkowice ; ĉeĥe Bienkovice ; germane Benkowitz) estas vilaĝo situanta en suda Pollando, en nordorienta parto de komunumo Krzyżanowice (pollingve gmina Krzyżanowice) kaj ĝi limas kun Racibórz. La vilaĝo estiĝis en la 12-a kaj la 13-a jarcentŝanĝoj. Enskribo en dokumentoj de ruda cisterciana monaĥejo el la jaro 1238, en kiu estas mencio pri Jaszek el Bieńkowice, atestas pri tio. La nomo verŝajne devenas el moravia nomo Benko. En la 15-a jarcento la vilaĝo apartenis al monaĥinejo de fratinoj de dominikaninoj el Racibórz kaj post sekularigo de la monaĥinejo ĝi transiris sub administradon de la ŝtato. En la 1351 estis konstruita unua preĝejo kaj kiel paroĥeja, inicita al ĉiuj sanktuloj, ĝi ekzistas ekde la jaro 1447. En la 16-a jarcento la preĝejo estis detruita kaj denove konstruita, poste renovigita kaj en 1573 solene konsekrita. En barokan aspekton la preĝejo estis alikonstruita en la jaroj 1719 – 1930. En la jaro 1664 estiĝis en Bieńkowice lernejo kaj post tio malsanulejo. En la jaro 1799 estis komencita konstruado de pli granda lernejo, en kiu en tri klasĉambroj lernis 147 lernantoj. Ĉar la spacoj de la lernejo estis nesufiĉaj en plua tempo, en la jaro 1826 estis komencita ties alikonstruo el la ligna konstruaĵo al masonita. La laboroj estis finitaj en la jaro 1829.

En la jaroj 1754 – 1848 loĝantoj de Bieńkowice preskaŭ sesfoje partoprenis en kamparanaj ribeloj. La vilaĝo estis ofte trafita pro incendioj, inundoj kaj trifoje trafis ĝin epidemioj de tifo kaj de ĥolero. En la jaro 1884 estis renovigita jam antaŭ konstruita ligna ponto trans rivereto Psina. Tiutempe ekzistis en la vilaĝo du akvomuelejoj.

En Bieńkowice eblas vidi renovigitan monaĥejon de Sankt-Valenteno. Staras ĉi tie ankaŭ kruco kiel monumento por falintaj viktimoj de ambaŭ mondmilitoj, kiu estis konstruita en 1871 kaj renovigita en 2003.

Esperanto
---------

De tiu loko devenas geavoj de meritplena germana esperantisto MICHAEL CWIK el Bruselo, nun emerita alta oficisto de Eŭropa Komisiono, multfoje distingita per altaj ŝtataj ordenoj, interalie la bronza medalo "Merita por Eŭropo". Kiel eminenta emerito li multe daŭre agas por Esperanto, estas ofte en Pollando kaj havas tie tre bonajn kontaktojn kun Pola Societo Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-PL), kun kiu li kunlaboras.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumo Krzyżanowice |
| --- |
| municipoj en la komunumo: | Bieńkowice • Bolesław • Chałupki • Krzyżanowice • Nowa Wioska • Owsiszcze • Roszków • Rudyszwałd • Tworków • Zabełków |
| kunlaborantaj municipoj el Hluĉinio | Hať • Píšť • Šilheřovice |

 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gábor Eötvös** [otvoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Eötvös Gábor** estis supozeble la plej konata hungara cirkisto, klaŭno.

Memortabulo pri Gábor Eötvös
Gábor Eötvös  Arkivigite je 2016-12-17 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 28-an de junio 1921, li mortis la 12-an de januaro 2002 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Eötvös devenis el cirka dinastio 200 jarojn aĝa. Li naskiĝis en cirka ruldomo. Li aĝis 7, kiam li lernis trumpetadi. Li aĝis 12, kiam li debutis en la cirko. Dum sia vivo li faris spektaklojn en ĉiuj kontinentoj escepte Afrikon. En 1964 li spektaklis en Svislando, kiam persone Charlie Chaplin gratulis lin. Lasta spektaklo de Eötvös okazis en 2000 en Budapeŝto, tiam li transdonis la stafeton al sia samnoma filo. Li ricevis 5 hungarajn premiojn inter 1967-2001.

Lia plej fama spektaklo
-----------------------

Lia plej fama spektaklo havas la titolon "Estas io alia". Li aliĝas al orkestro, li komencas muzikadi, sed la muzikestro malpermesas ĝin kaj li forprenas la muzikilon. La klaŭno ekkrias: estas io alia! kaj el la poŝego li prenas pli novan muzikilon kaj denove muzikadas. Tio ripetiĝas eble dekfoje, la klaŭno ĉiam havas pli novan muzikilon. Tiu spektaklo estis sukcesega, tial ĝi estas protektata internacie. En Hungario la citita frazeto estas proverbo.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto
* Cirko Eötvös

Fontoj
------

* 

* Kategorio Gábor Eötvös en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rostislav Janoviĉ PLATT** (ruse *Ростислав Янович Плятт*; la 13-a de decembro 1908 – la 30-a de junio 1989) estas rusia kina kaj teatra aktoro, Popola aktoro de USSR (1961), laŭreato de la Ŝtata premio de USSR (1982). Li naskiĝis en Rostov-na-Donu (esperante: *Rostovo ĉe Dono*), en 1928 li finis dramajn kursojn sub gvidado de J. A. Zavadskij kaj poste ludis en diversaj moskvaj teatroj.

Lia debuto en kino okazis en 1938 en komedio *La trovito* (1939), en kiu li brile ludis en dueto kun fama aktorino Faina Ranevskaja. Poste ili denove ludis kune en komedio *Printempo* (1947). La populareco de Platt estis bazita ne nur sur liaj scenaj kaj ekranaj verkoj, sed ankaŭ sur homaj kvalitoj de la aktoro, kiu enkorpigis tipon de inteligenciano, tre bezonatan por la epoko de la 1960-aj ĝis 1970-aj jaroj.

Siajn lastajn vivjarojn Rostislav Platt loĝis en ĉi-domo.

Moskvo, B.Bronnaja str.2

Filmografio
-----------

1939 *La trovito* (Подкидыш)
1939 *Lenin en la jaro 1918* (Ленин в 1918 году)
1941 *Revo* (Мечта)
1941 *La koroj de la kvaro* (Сердца четырёх)
1941 *Feliĉo* (Счастье)
1941 *La knabo el tajgo* (Парень из тайги)
1944 *Zoja* (Зоя)
1945 *La elefanto kaj la ŝnureto* (Слон и верёвочка)
1946 *Krozoŝipo "Varjag" (Крейсер «Варяг»)* 
1947 *Printempo* (Весна)
1947 *Lumo super Rusio* (Свет над Россией)
1947 *La vilaĝa instruistino* (Сельская учительница)
1948 *La altvaloraj grenoj* (Драгоценные зёрна)
1948 *La unuaklasanino* (Первоклассница)
1949 *La Stalingrada batalo* (Сталинградская битва)
1950 *La komploto de la kondamnitaj* (Заговор обречённых)
1950 *La kuraĝaj homoj* (Смелые люди)
1953 *La arĝentkolora polvo* (Серебристая пыль)
1956 *Freneza tago* (Безумный день)
1956 *La murdo sur Dante-strato* (Убийство на улице Данте)
1958 *Fianĉo el la transa mondo* (Жених с того света)
1960 *La sendefenda estaĵo* (Беззащитное существо)
1960 *Tute serioze* (Совершенно серьёзно)
1961 *Agla insulo* (Орлиный остров)
1961 *Historio pri la kuketoj* (История с пирожками)
1962 *Aferistoj* (Деловые люди)
1962 *Kolegoj* (Коллеги)
1963 *Mallongaj historioj* (Короткие истории)
1963 *Monero* (Монета)
1964 *Facila vivo* (Лёгкая жизнь)
1964 *Moskvo - Ĝenovo* (Москва — Генуя)
1965 *Vojo al maro* (Дорога к морю)
1965 *Mi iras al fulmotondro* (Иду на грозу)
1968 *La eraro de la rezidento* (Ошибка резидента)
1970 *La sorto de la rezidento* (Судьба резидента)
1971 *La dekdu seĝoj* (Двенадцать стульев) (voĉo)
1973 *La deksep momentoj de la printempo* (Семнадцать мгновений весны)
1976 *Paneo* (Авария)
1979 *La aktiva zono* (Активная зона)
1981 *Sur Granataj insuloj* (На Гранатовых островах)
1983 *Postparolo* (Послесловие)
1987 *Vizito al Minotaŭro* (Визит к минотавру)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informo ĉe imdb.com (angle)

* Kategorio Rostislav Platt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 127466
* GND: 120028433
* LCCN: nr93003990
* VIAF: 64827661
* ISNI: 0000 0000 6678 3424
* SUDOC: 225359448
* NKC: skuk0001110
 |
**Tornyiszentmiklós** [TORnjisentmikloŝ] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Lenti. La loknomo de la vilaĝo rilatas al sankta Nikolao.

Situo
-----

Tornyiszentmiklós situas sur mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo, aŭtoŝoseo M70 preteriras, laŭ la slovena landlimo.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1381 en formo *Tornyzenthmyklos*. En la komunumo longe funkciis juĝejo. Inter 1918 kaj 1920 la serboj okupis la regionon. En 1920 la vilaĝo trovis sin laŭ la nova ŝtatlimo. Inter la mondomilitoj Tornyiszentmiklós aranĝis tutlandajn foirojn. Inter 1992 kaj 2007 apude limpasejo funkciis al Slovenio, poste ambaŭ landoj apartenis al interna zono de Schengen, la trairado estas jam senkontrola. En Tornyiszentmiklós migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

Kirko en Tornyiszentmiklós
* baroka romkatolika Kirko Sankta Nikolao (Tornyiszentmiklós) de 1774
* muzeeto
* ĉaskastelo

Famuloj
-------

En Kerkaszentmiklós (nun apartenaĵo de Tornyiszentmiklós) naskiĝis episkopo István Konkoly.
Interna urboparto de Bintulu

**Bintulu,** ĉine 民都魯 estas havenurbo en Malajzio, en Borneo, en subŝtato Saravako, en la samnoma distrikto Bintulu.

Aerfoto pri Bintulu en la 1950-aj jaroj
Interna urboparto de Bintulu
Vido en Bintulu

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 114,058 (urbo, 2010)
* Areo: km²
* Supermara alteco: 8 m
* Horzono: UTC + 8 (ankaŭ somere)
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo: 97000
* Telefonkodo: +6086
* Aŭtokodo: QT
* 03° 10′ 24″ N 113° 02′ 36″ O﻿ / ﻿3.17333 °N, 113.04333 °O﻿ / 3.17333; 113.04333 (mapo)

Geografio
---------

Butikoj en Bintulu
Hotelo en Bintulu
Templo en Bintulu
Bintulu situas laŭ laŭ la marbordo en proksimeco de buŝo de rivero. Miri troviĝas 200, Sibu 216, Kuching 610, Kuala-Lumpuro 1262 km .

Historio
--------

Dum la 16-a jarcento Bintulu estis nomita "Rivero de Burulu" fare de portugalaj kartografoj. Bintulu estis nur malgranda fiŝkaptista vilaĝo, kiam James Brooke akiris ĝin en 1861. En la sekva jaro fortikaĵo konstruiĝis. Dum 2-a mondmilito pro la japana okupo la aliancanoj bombardis la flughavenon, sed poste la britoj rekonstruis ĝin. La malnova flughaveno estis anstataŭigita per nova flughaveno en 2002. Bintulu restis fiŝkaptista vilaĝo ĝis 1969, kiam naftoj estis malkovritaj ĉe la marbordo. Ekde tiam, Bintulu fariĝis industria centro.

Ekonomio
--------

Bintulu estas industria urbo kun elektrocentralo. Oni produktas precipe palmoleojn, lignaĵojn, cementojn.

Trafiko
-------

Bintulu havas trairantan ĉefvojon laŭ la marbordo. La nova flughaveno servas al la enlanda trafiko kaj al Singapuro. La haveno havas grandan trafikon. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

Klimato
-------

Bintulu havas tropikan klimaton kun musono dufoje en la jaro. Spite tion en ĉiuj monatoj ofte pluvas, resume en la jaro 3749 mm. La relativa humideco estas 85%. La jara averaĝa temperaturo estas 27 °C, kiu varias en la jaro averaĝe inter 18-36 °C.

Monumento de Bintulu

Vidindaĵoj
----------

* nacia parko
* moskeoj
* temploj
* monumento
* strando
* kajtofestivalo

Fontoj
------

* WikiTrans

* Haveno de BintuluHaveno de Bintulu
* Haveno de BintuluHaveno de Bintulu