Lago Ypakarai
**«Memoraĵoj el Ypakarai»**, aŭ en hispana *Recuerdos de Ypacaraí*, estas gvaranistila kanto kun teksto de Zulema de Mirkin kaj muziko de Demetrio Ortiz.

Per ĉi tiu kanto de ampleksa monda disvastigo Demetrio Ortiz malkaŝis sin kaj kontribuis al la kono de la muziko el Paragvajo kaj tiel kiel de la Lago Ypacaraí 25° 18′ 0″ S 57° 21′ 0″ U﻿ / ﻿25.30000 °S, 57.35000 °U﻿ / -25.30000; -57.35000 (mapo)﻿﻿, kaj de la urbo Ypacaraí 25° 24′ 10″ S 57° 17′ 12″ U﻿ / ﻿25.40278 °S, 57.28667 °U﻿ / -25.40278; -57.28667 (mapo)﻿, situaj en la Centra Departemento de Paragvajo.

Historio
--------

Rakontis Demetrio Ortiz ke en 1948, estante en Argentino, li komencis memori malnovan amon kaj per sia gitaro donis la notojn de kio estos Memoroj de Ypacaraí. Du jarojn poste, ankoraŭ estante en Argentino, Zulema de Mirkin skribis al ĝi la vortumadon. De ĉi tiu momento pasis du jaroj ĝis la kanto estis ludita por la unua fojo en 1952.

En 1971 fariĝis la unua okazo de la Festivalo de la lago Ypacarai kie oni donis honorojn al Demetrio Ortiz pro la kunmetaĵo kiu popularigis la nomon de la urbo kaj de la lago pri kiu li sentis grandan amikecon, ĝis la punkto ke li sentis sin la adopta filo de la menciita urbo, kaj kie liaj restaĵoj kuŝas.

La vorto "kuñatai" en la teksto de la kanto estas de gvarania origino kaj signifas sinjorinon aŭ junulinon.

Kantoteksto en esperanto
------------------------

Unu varman nokton ni kunkoniĝis   

apud l' blua lago Ypakarai.   

Vi domaĝe kantis laŭ la pado   

malnovajn melodiojn gvaranie.   

Kaj per la ĉarmo de viaj kantaĵoj   

renaskiĝadis via amo en mi.   

Kaj en la bela nokto de plenluno,   

el viaj blankaj manoj mi sentis varmon,   

ke pro viaj karesoj doniĝis al mi amo.   

Kie estas vi nun mia junulin'(kuñatai)   

ke via milda kanto ne alvenas min.   

Kie vi nun estas   

mi vin avidas   

febre kaj frenez'.

Ĉio memoras vin mia dolĉa amo   

apud l' blua lago Ypakarai.   

Ĉio memoras vin,   

mi vin avidas junulin'.  

Kantoteksto en la hispana
-------------------------

Una noche tibia nos conocimos   

junto al lago azul de Ypacaraí.   

Tú cantabas triste por el camino   

viejas melodías en guaraní.

Y con el embrujo de tus canciones   

iba renaciendo tu amor en mí.  

Y en la noche hermosa de plenilunio,  

de tus blancas manos sentí el calor,   

que con sus caricias me dio el amor. 

Dónde estás ahora kuñataí   

que tu suave canto no llega a mí.  

Dónde estás ahora  

mi ser te añora   

con frenesí.

Todo te recuerda mi dulce amor   

junto al lago azul de Ypacaraí.  

Todo te recuerda  

mi ser te añora   

kuñataí...  

  Kantoteksto en la gvarania
----------------------------

Peteĩ pyhare ñasaindy põrãme   

Ypacaraípe jajokuaá   

purahéi pyasy heñõi che ñe'ãme   

ñane mborayhu mandu'a harã.

Ne ñe'ẽ yvoty purahéi asype   

che mo pirĩmba pe ne kunu'ũ   

ha upe pyhare ñasaindy põrãme   

nde jyva kiryĩ morotĩasyete   

añandu oñua ko che mborayhu.

Mamopa reime kuñataĩmi   

ahendusete ku nde purahéi   

mamopa che ama reime ko'ãgã   

rohechase...

Ypacarai rovyũ satĩ   

oime ohesape ne ra'angami   

ha ropurahéivo aiko rohenoivo  

kuñataĩ.

Referencoj
----------

1. ↑  Lara, Aída. El creador de Recuerdos de Ypacaraí Demetrio Ortiz
2. ↑  Recuerdos de Ypacaraí. Un Romance A Orillas del lago. Demetrio Ortiz