recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Friedrich Weise la maljuna** (germane: *Friedrich Weise der Ältere*; naskiĝinta la 20-an de oktobro 1659 en Camburg, mortinta la 30-an de septembro 1735 en Helmstedt) estis germana filozofo, teologo, paroĥestro kaj universitata profesoro.

Vivo
----

Estante la filo de impostenkasigisto li frekvenits lernejon en Camburg antaŭ ekstudo ĉe la Universitato de Jena. Li studis unue filozofion kaj bakalaŭriĝis en 1672. Poste li dediĉis sin je teologio; en 1673 li venis al la Universitato de Erfurto por kontinuigi studojn siajn. Ekster tio li ĉeestis kursojn ĉe la erfurta Jezuita kolegio kaj gajnis la unuajn instruadspertojn.

Post kelke da tempo li ekprofesoris en 1680 en Jena. En 1682 li iĝis predkisto en Berga an der Elster kaj katedrala predikisto en 1690 ĉe Katedralo de Naumburg. Krome li estis inspektisto lerneja en Naumburg. En 1695 li vokitis kiel ĉefa kortega predikisto je Quedlinburg, kie li konfrontiĝis je diversaj kvereloj tiel ke en 1697 li preferis iri al Helmstedt. Tie li fariĝis en la 15.6.1686 doktoro pri teologio antaŭ nomumiĝo je orda profesoro ĉe la surloka universitato. Krome li iĝis paroĥestro ĉe la Stefano-kirko kaj generalsuperintendanto kiel ankaŭ inspektoro de la urba lernejo. En Helmstedt li ĝuis publikan ŝatiĝon kaj volonte kaj longe deĵoradis. Kiam li eksentis malfortiĝon de la fortoj li ricevis kiel adjunkton Christoph Timotheus Seidel.

Post apopleksio en 1732 lia kreiveco ege limiĝis.

Verkoj (elekto)
---------------

* *Heros discursus*, Müller, Gera 1685.
* *Placida disquisitio de signis extremi iudicii uti remotis ita proximiŝ', 1718.*

Literaturo
----------

* Art. "Weise, Friedrich" de Paul Zimmermann, ĉe: Allgemeine Deutsche Biographie, herausgegeben von der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, Band 41 (1896), p. 536–537, (tie ĉi interrete) \* Horst-Rüdiger Jarck, Dieter Lent (eld.): *Braunschweigisches Biographisches Lexikon*, Band 2: *8. bis 18. Jahrhundert.* Appelhans Verlag, Braunschweig 2006, ISBN 3-937664-46-7, p. 731.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Friedrich Weise en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ligiloj ĉe DDB
* Friedrich Weise ĉe *Digitaler Portraitindex*
* Friedrich Weise der Ältere ĉe la profesoro katalogo helmstedt-a


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730257
* GND: 117277118
* VIAF: 15542144
* LIBRIS: 324170
 |
**Ferdinand VERBIEST** (naskiĝis la 9-an de oktobro 1623 en Pittem; mortis la 28-an de januaro 1688 en Pekino) estis Flandra jezuito.

Li studis en Loveno kaj en Meĥleno; teologion en Romo kaj Sevilla. Li akceptiĝis en la ordenon de la jezuitoj en 1641. Kiel misiisto li estis sendita al Ĉinio (1659). Alia jezuito vokis lin al la imperiestra palaco por esti asistanto.

Verbiest estis tre estimata ĉe la imperiestra kortego en Ĉinio. Li konstruis instrumentaron por la observatorio en Pekino kaj kunrespondecis pri la reformo de la Ĉina kalendaro, bazita je propraj observoj. Li projektis etajn pafilegojn por la armeo de la imperiestro K'ang-si. Aliaj inventoj estis vapor-aŭtomobilo kaj termometro.
Li ankaŭ desegnis alian mondomapon. Pro siaj meritoj li estis nomumita mandareno.

Li mortis pro falo de sia ĉevalo. La flandro ricevis ŝtatan entombigon en maŭzoleo
pagita de la imperiestro.

En Ĉinio li estas konata kiel **Nan Huairen** (南懷仁).

* Kategorio Ferdinand Verbiest en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 35171
* GND: 118862928
* LCCN: n84091402
* VIAF: 7440328
* ISNI: 0000 0001 0854 9071
* SUDOC: 030813808
* BNF: 12215344n
* BPN: 86950519
* NLA: 35579634
* BIBSYS: 90717831
* NKC: xx0055853
* ICCU: SBLV131247
 |
**Ponta Montaro** konstituas montaron en Norda Turkujo, ankaŭ konata kiel Parhar-Montaro en la loka turka kaj pont-greka lingvoj. La termino "Parhar" originas el la hitita lingvo kaj signifas "alta" aŭ "pinto".

La montaro proksimume iras oriente-okcidente, paralele kaj proksime al suda marbordo de Nigra Maro kaj etendiĝas orienten al Kartvelujo. La plej alta pinto en la montaro estas Kaçkar Dağı, kiu altas ĝis 3 931 metroj. La Nord-anatolia Faŭlto kaj la Nordorient-anatolia Faŭlto, kiuj estas oriente-okcidente irantaj faŭltoj, troviĝas laŭlonge de la montaro.

Orienta parto de Ponta Montaro, La mapo reprezentas ~200×450 km
Ĝenerale la montaro kovriĝas de densaj arbaroj, precipe de koniferoj. La nord-anatoliaj koniferaj kaj foliaj arbaroj estas ekoregiono kiu okupas plimulton de la montaro, dum la kaŭkazaj miksaj arbaroj etendiĝas tra la orienta fino de la montaro, konata kiel Kaçkar-Montaro. La regiono gastigas palearktajn bestiojn kiel kaŭkazan tetron (*Tetrao mlokosiewiczi*), rubandoturdon, *Serinus pusillus* (fringedoj), kaj murgrimpulon. La mallarĝa marborda strio inter la montaro kaj Nigra Maro, konata kiel Ponto, ampleksas la foliarbarojn apud Nigra Maro kaj de Kolĉido, kiuj enhavas iujn el la eŭropaj solaj mezvarmaj pluvarbaroj. La Anatolia Altebenaĵo, kiu troviĝas sude de la montaro, havas nete pli sekan kaj pli kontinentan klimaton ol la humidan kaj malseveran marbordon  .

Vidu ankaŭ
----------

* Ponto (geografio)
* Kaŭkaza biodiverseco-varmpunkto

Referencoj
----------

1. ↑  angle Karadeniz Ansiklopedik Sözlük Arkivigite je 2008-05-13 per la retarkivo Wayback Machine. See. Parhar (plateaŭ), Parhal (village) articles
2. ↑  angle Couzens, Dominic.  (2008) *Top 100 Birding Sites of the World*. University of California Press, p. 73–75 ~~angle~~. ISBN 978-0-520-25932-4.
3. ↑  angle Pontic Mountains and highlands Arkivigite je 2014-02-26 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Ponta Montaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Presidente Figueiredo** estas municipo kaj urbo de subŝtato Amazonas, Brazilo, kiu havas ĉirkaŭ 22 mil loĝantojn.

Esperanto en Presidente Figueiredo
----------------------------------

Laŭ determino de la Municipa Sekretario pri Edukado kaj Kulturo de la urbo **Presidente Figueiredo**, de la 5-a ĝis la 8-a lerneja grado estas adoptita la lernado de la lingvo Esperanto. Krom tio, Paulo Loubet, supre menciita sekretario, sukcesis la aprobon de la Municipa Leĝa Domo nomi Esperanto la unuan placon konstruotan en la urbo.

Kun la apogo de la urbestro, Mario Gomes da Costa, kiu akceptis sugeston de Paulo Loubet, estis fondita la 18-an de Decembro 1987 "Nova Esperanto-Asocio", sub la prezido de Severino Felisberto de Santana.

Omaĝe al Esperanto-Tago estis realigita la disdono de atestoj al la kursfinintoj de la unua Esperanto-kurso en la urbo; inter la lernantoj estis kuracistoj, instruistoj, studentoj, komercistoj, protestanta pastro, dommastrino kaj la sekretario pri edukado.

* Kategorio Presidente Figueiredo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Vajmara popoldomo
La **Popoldomo vajmara** (germane: *Volkshaus Weimar*) troviĝas en Vajmaro, Germanujo (Friedrich-Ebert-Straße nr 8), estante eksa okazigejo por socialdemokratiaj agadoj.

Historio
--------

Ĝi starigitis inter 1906 kaj 1908 kiel kunvenloko por socialdemokratoj kaj sindikatanoj. La iniciatinto estis la SPD-politikisto August Baudert. Ĝia arĥitekto estis Bruno Röhr. Inaŭguro estis en la 26.4.1908. Baldaŭ post la malapero de monarkio en Germanujo la socialdemokratoj kolektiĝis surloke. En la 11.1.1919 junula grupo de Spartakisma Ligo preparis la kreon de surloka filio de Komunista Partio de Germanio. Por malhelpi eblajn ribelojn senditis surloken sekurigtaĉmento de la soldata konsilio. 

Antaŭ la duetaĝa konstruaĵo kun du enirpordoj, ĉe la gabloflanko, sur la ŝtuparo estas monumenta tabulo en honoro de la dum Puĉo de Kapp falintaj laboristoj. Kiam ili kolektiĝis dum la ĝenerala striko en la 15.3.1920 en la Popoldomo vajmara puĉemaj soldatoj de Reichswehr alpafis ilin. La nomolisto egalas la liston de Walter Gropius de 1922 kiu troviĝas sur monumento ĉe Historia tombejo vajmara: Anna Braun, Walter Hoffmann, Franz Pawelski, Paul Schander, Adolf Schelle, Karl Schorn, Karl Merkel, Ernst Müller kaj Kurt Krassan. Supoze la tabulo starigitis nur post 1945 antaŭ la popoldomo. Inter elstaraj oratoroj parolfarintaj ĉe la vajmara popoldomo estis i.a. Clara Zetkin, Karl Liebknecht kaj Rosa Luxemburg. Ankaŭ prezidanto Friedrich Ebert havis tie ĉi buroon krom la oficiala kancelario ĉe Weimarer Stadtschloss. 

#### Post 1933

Post la potencakiro de la nazioj la urbokonsiliaj membroj de SPD demisiis mallibervole en la 8.4.1933. Tuj poste anoj de Sturmabteilung kaj SS okupis la ejon priesploronte la domojn de pli ol 100 socialdemokratoj. Diversaĵoj konfiskitis, kvar partianoj arestitis, la monaj havaĵoj prenitis, la meblaro de la distrikta buroo forigitis kaj la bankkontoj fermitis kontraŭ monelpreno. En la 23.7.1933 finfine SPD tute malpermesitis.

Okazigeja uzo
-------------

Ĝis 2009 *Volkshaus* estis ŝatata loko por diversaj spektakloj, ekz. koncertoj. Ankaŭ provludĉambroj por muziktrupoj estis en la kelo. Pro troa kadukeco la ejo devis fermiĝi. Ĝi staras sur la listo de kulturprotektotaĵoj de Vajmaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Popoldomo vajmara en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2020-09-25 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 
* 
*

Notoj
-----

1. ↑  Wolfgang Holler, Gudrun Püschel und Gerda Wendermann (eld.): *Der Krieg der Geister: Weimar als Symbolort deutscher Kultur vor und nach 1914*. Dresden 2014, Kat. Nr. 77, S. 92 f. ISBN 978-3-95498-072-7
2. ↑  Gitta Günther, Wolfram Huschke, Walter Steiner (eld.): *Weimar. Lexikon zur Stadtgeschichte.* Hermann Böhlaus Nachfolger, Weimar 1998, ISBN 978-3-7400-0807-9, p. 473.
3. ↑  Superrigardo Konzerte ekde 2006 ĉe Livegigs.de
4. ↑

50.986711.3303Koordinatoj: 50° 59′ 12″ N, 11° 19′ 49″ O (mapo)
 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 735969
* GND: 1068295708
* VIAF: 315523473
 |
**Obzor** (en bulgara Обзор; en trakia: *Naulochos*, en Antikva greka: *Naŭloĥos*, en latina Naulochus, *Tetranaulochus*, aŭ *Templum Iovis*) estas malgranda urbo kaj ĉemara feriejo kaj banloko ĉe la marbordo de la Nigra Maro de Bulgario. Ĝi estas parto de la municipo Nesebar, Provinco Burgas.

La traka nomo kaj de la antikva Grekio de Obzor estis Naŭloĥos, malgranda haveno ĉe la marbordo de Trakio, kolonio de Mesembria. La antikvaj romianoj nomis ĝin *Templum Iovis* (Templo de Jupitero); Plinio nomis ĝin **Tetranaulochus**. Dum la otomana regado de Bulgario, ĝi estis konata kiel *Gözeken*. La moderna nomo estis enmetita en 1936; Obzor akiris urbajn privilegiojn en la 9a de septembro 1984.

Ĝemelurboj
----------

Obzor estas ĝemelitaj kun:

* Pollando Dębica en Pollando

Notoj
-----

1. ↑  Strabono vii. p. 319, ix. p. 440; Plin. iv. 11. s. 18.
2. ↑   Partnerstwo Samorządów Siłą Europy. *Europa Miast*. Alirita 2013-08-13.

 Arkivigite je 2016-08-09 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-08-09. Alirita 2021-09-03.
3. ↑   Dębica -Miasta Partnerskie. *Rząd Miejski w Dębicy - Współpraca - Europa Miast [Dębica town council in cooperation with Europa Miast]*. Arkivita el la originalo je 2011-10-11. Alirita 2013-08-13.

Koordinatoj: 42° 49′ N 27° 53′ O﻿ / ﻿42.817 °N, 27.883 °O﻿ / 42.817; 27.883 (mapo)

* Kategorio Obzor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Shy Albatross in flightMewstone estas grava reproduktejo por la Singardaj albatrosoj
**Mewstone** estas ovalforma 13.1 ha insulo, komponita el granito, kun deklivaj klifoj kaj malgranda ebene montopinto. Ĝi estas parto de  la insularo Pedra Branca, kuŝe 12 km sudoriente de Insulo Macujkero, kaj je 22 km el la suda marbordo de Tasmanio en sudorienta Aŭstralio. Ties plej alta pinto estas 150 m sm. Kvankam ĝi estas foje menciata ewn la angla kiel *Mewstone Island* aŭ *The Mewstone*, fakte ties oficiala nomo estas simple *Mewstone*. Ĝi estas parto de la Sudorienta Nacia Parko kaj de la Mondhereda Loko *Tasmanian Wilderness* kaj estas konata pro sia neatingeblo, malkutima formo kaj abundan birdaro. Ĝi estis identigita de BirdLife International kiel Grava Birdareo (GBA) ĉar ĝi eltenas ĉirkaŭ 1% el la tutmonda populacio de Singarda albatroso kaj de Feturta priono.

Notoj
-----

1. 1 2  Brothers, Nigel; Pemberton, David; Pryor, Helen; & Halley, Vanessa. (2001). *Tasmania’s Offshore Islands: seabirds and other natural features*. Tasmanian Museum and Art Gallery: Hobart. ISBN 0-7246-4816-X
2. ↑   Small Southern Islands Conservation Management Statement 2002 (PDF). Tasmania Parks and Wildlife Service (2002). Alirita 2006-07-20.

 Arkivigite je 2006-08-22 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2006-08-22. Alirita 2013-05-22.
3. ↑   Place Name Search for mewstone, tasmania. Geoscience Australia. Alirita 2006-07-24.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2007-10-01. Alirita 2013-05-22.
4. ↑   IBA: Mewstone. *Birdata*. Birds Australia. Alirita 2011-08-15.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-07-06. Alirita 2013-05-22.

Koordinatoj: 43° 44′ 17″ S 146° 22′ 16″ O﻿ / ﻿43.73806 °S, 146.37111 °O﻿ / -43.73806; 146.37111 (mapo)
La **Ŝilera gimnazio** (germane: *Friedrich-Schiller-Gymnasium*) troviĝas en Eisenberg (Germanujo) estante la plej granda de kvin ŝtataj instruigejoj en la urbo. Ĝi nomiĝis por la poeto Friedrich Schiller. Pli ol 600 lernantoj prizorgatas de ĉirkaŭ 50 instruistoj.

Historio
--------

Originoj gimnaziaj postspureblas ĝis la 16-a jarcento. En 1564 estis mencio unua de latinlernejo. Famaj lernintoj estis ekz. la leksikografo Immanuel Johann Gerhard Scheller kaj la filozofo Karl Christian Friedrich Krause. En 1874 la institucio iĝis pli altranga t.n. kompletgimnazio *Christiansgymnasium* kaj la unua abituerienta ekzameno okazis - sub inspektado de la prusa provincedukadkonsilisto Dr. Todt el Magdeburg.

Ŝanĝoj de humanisma reformgimnazio (1919) je Supera lernejo (1937) kaj Polteĥnika supera lernejo/POS (1959) sekvis. Post Turniĝo la lernejo ricevis sian nunan nomon. Tamen la ejo hodiaŭa inaŭguritis nur en 1906 fare de duko Ernesto la 1-a (Saksio-Altenburg) post dujara projektfazo sub la nomo *Herzog-Ernst-Schule*. Alinomiĝo por Schiller fariĝis en 1918. Nur dum la Dua mondmilito la konstruaĵo servis kiel lazareto. Ĝis 1948 estis tie porknabina lernejo. Retranslokiĝo estis en 1991 kaj renomo laŭ pli frua modelo por Schiller estis en 1994. 

Lernejestris inter 1991 kaj 2006 Andreas Heller. Post ekdeĵoro politikista posteulis lin Dieter Richter. Post provizora estrado fare de Doris Lindig iĝis nova direktoro Steffen Riebel en la 24.2.2014.

Arĥitekturo kaj lerneja zono
----------------------------

Post novorientiĝo de la turingia lerneja sistemo je la komenco de la 1990-aj jaroj kaj la rezultiĝinta kreskanta nombro de lernantoj oni decidis ekkonstrui duan komplekson: ĝia finkonstruiĝo estis en 1998. Ĝi enhavas 30 klasoĉambrojn sur tri etaĝoj. En la malsupra etaĝo troviĝas nun la kantino. Ekstere oni similigis ĝin je la aspekto de la malnovaj aloj klinkere.

Ambaŭ konstruaĵoj separate staras havante vitrotransirejon unuigantan en la unua supra etaĝo. La korton ampleksas ambaŭ eroj en formo de uo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Schiller-gimnazio (Eisenberg) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de Friedrich-Schiller-Gymnasium


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730424
* GND: 7858499-1
 |
**Johann Gottlieb GOTTSCHALG** (vivodatoj detalaj - naskiĝo en al dua duono de la 18a jarcento - ne konatas) estis germana teologo kaj historiisto en Vajmaro, Teutleben kaj Großbrembach.

Agadoj
------

Gottschalg verkis historion de la princoj de Saksio-Vajmaro. En ĝi li parolas ekz. pri la konfirmacio de Karlo Aŭgusto fare de ĉefdiakono kortega Johann Sebastian Gottschalg. Per tiu ĉi verko li kontinuigis la kronikajn tradiciigojn de la menciita duklando fare de Gottfried Albin de Wette. Ne malverŝajnas do, ke Gottschalg estis parenco ĉefdiakona. Gottschalg estis *collaborator*, t.e. ofico eklezia kun kateĥista fokuso. Tuj antaŭ la ekdeĵoro de Johann Gottfried Herder en Vajmaro samfunkciis Johann August de Wette kiu iĝis en 1776 paroĥestro en Ulla (naskiĝloko de filo lia Wilhelm Martin Leberecht de Wette). Ties posteulo fariĝis Johann Gottlieb Gottschalg ĝis vokiĝo al Teutleben en la adjunktujon Hardisleben en 1782.

Kiam li skribis la historion de la princujo vajmara kaj dediĉis ĝin je duko Karlo Aŭgusto li titolis sin pastoro en Großbrembach. Per la libra aperjaro 1797 oni havas samtempe la lastan sekuran indikon pri agadoj liaj. Alia skribaĵo estis de 1790, kiun li eldonis kune kun Christian Wilhelm Oemler.

Verkoj
------

* Johann Gottlieb Gottschalg: *Geschichte des Herzoglichen Fürstenhauses Sachsen-Weimar und Eisenach*, Severin, Weißenfels und Leipzig 1797.
* Johann Gottlieb Gottschalg; Christian Wilhelm Oemler: *Erklärung der Haustafel in einigen Gesprächen und Unterredungen Mit einer Vorrede über die Vorsichtigkeit und Klugheit, die Haustafel nach den Bedürfnissen unserer Zeit zu erklären*, Severin, Weißenfels-Leipzig 1790.

Notoj
-----

1. ↑  Johann Gottlieb Gottschalg: *Geschichte des Herzoglichen Fürstenhauses Sachsen-Weimar und Eisenacĥ', Severin, Weißenfels kaj Leipzig 1797, p. 373.*
2. ↑  Martin Keßler: *Johann Gottfried Herder-der Theologe unter den Klassikern. Das Amt des Generalsuperintendenten von Sachsen-Weimar*, Verlag de Gruyter, Berlin-New York 2007, p. 138.
3. ↑  Johann Gottlieb Gottschalg; Christian Wilhelm Oemler: *Erklärung der Haustafel in einigen Gesprächen und Unterredungen Mit einer Vorrede über die Vorsichtigkeit und Klugheit, die Haustafel nach den Bedürfnissen unserer Zeit zu erklären*, Severin, Weißenfels-Leipzig 1790.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730152
* GND: 127784144
* VIAF: 62579939
 |
Nokte
koridoro de Vasari (L-forma tegumenta konstruaĵo)
La **Ponte Vecchio** (aŭ *Malnova ponto* aŭ *Olda ponto*) estas ponto en interna urboparto de Florenco, Italio, kiu kondukas super rivero Arno. La ponto estas tute surkonstruita per dometoj de la juvelkomercistoj, ĝi estas inter la plej konataj pontoj de la mondo.

Historio
--------

La nuna ponto estis finkonstruita post 12-jara laboro en 1345, tute el ŝtono. La konstruado okazis laŭ planoj de Neri de Fioravanti aŭ Taddeo Gatti.

Tra la Ponte Vecchio kondukas koridoro, kiu interligas la Pitti-palacon kaj la Vecchio-palacon. La koridoro mem estis konstruita laŭ planoj de Giorgio Vasari en 1564 por geedziĝo de iu princo de la Mediĉioj. 

En fino de la 16-a jarcento, oni malpermesis laboron de buĉistoj kaj tanistoj, poste laboris tie nur oraĵistoj.

Tiu estis la sola ponto en Florenco dum la dua mondmilito, kiun la retiriĝanta germana armeo ne eksplodigis. 

En 1966, inundo forte damaĝis la ponton, sed oni rekonstruis, renovigis ĝin ene de unu jaro. 

La ponton karakterizas la metiejoj de juvelartistoj, oraĵistoj, kiuj tie laboras eĉ hodiaŭ - krom suvenir-vendistoj ks. -, tiel oni mencias la ponton ankoraŭ hodiaŭ kiel straton de la oraĵistoj. Tiuj metiistoj formis la statuon de Benvenuto Cellini (1500-1571) en la pontomezo, kiu estis la plej respektata oraĵisto de Firenze en sia tempo. La statuo estis inaŭgurita en 1901.
**Ĥibat Cion** (hebree חיבת ציון signifante "Amantoj de Ciono") estis pola organizo por helpi la judojn reiri al la Promesita Lando.

Historio
--------

Je la fino de la 19a jarcento, la unua cionisma grupo estis organizita en Ciechanowiec, en Pollando, sub la nomo "Ĥibat Cion". En la unua cionisma kongreso 1897, 2 cionismaj delegitoj estis el Ciechanowiec. Ĉar la cionisma movado estis malpermesita en la Rusa Imperio, la organizo estigis sekretajn aktivecojn kaj kunvenoj okazis en privataj domoj. En ĉi tiu tempo, la "Bund"-movado estis aktiva en Ciechanowiec ankaŭ sub kaŝaj kondiĉoj.

### Varsovio

En Junio 1882 estiĝis kunveno en Varsovio por fondi generalan societon Ĥibat Cion en tiu urbo. En unu el la varsoviaj kunvenoj, L. L. Zamenhof (aliĝinta dum sia studenta aktivado) konatiĝis kun sia estonta edzino, Klara Silbernik.

TTT-ejoj
--------

* La cionista periodo en la vivo de Zamenhof Arkivigite je 2008-07-19 per la retarkivo Wayback Machine
* We Remember Jewish Ciechanowiec! (angle)

1. ↑  Marjorie Boulton. Zamenhof - Creator of Esperanto, 1960, Londono: eldonejo *Routledge* kaj Kegan Paul), p. 31.
**Ponte alle Grazie** estas ponto super la rivero Arno en Florenco, Italio.

La origina Ponte alle Grazie estis konstruita en 1227. Ĝi estis rekonstruita en 1345 kun naŭ arkoj, kio faras ĝin la plej malnova kaj plej longa ponto de Florenco. Du el la ekoj estis plenigitaj dum 1347 por malpleni la *piazza dei Mozzi*. Oni konstruis strukturojn sur la ponto, multe kiel videblas ĉe la moderna Ponte Vecchio sed tiuj estis abandonitaj kaj forigitaj en 1876 por fari lokon por fervojo.

Aŭguste 1944, la ponto estis detruita de la Nazia armeo dum sia retiriĝo pro la avanco de la Aliancanoj en la Dua Mondmilito. Sekve de la fino de la milito oni malfermis konkurencon por krei novan dezajnon por anstataŭa ponto. La venkinta dezajno, verko de grupo formita de arkitektoj kiaj Giovanni Michelucci, Edoardo Said, Riccardo Gizdolich kaj Danilo Know kaj inĝeniero, Piero Melucci, montris kvar sveltajn pilastrojn kun fajnaj arkoj inter ili. La nova ponto estis kompletita en 1953.

Kvankam la nova dezajno estas harmonia kun la ĉirkaŭa urbo, ties modernaj bildo kaj konstrumaterialoj ne respegulas ties praulon.

Referencoj
----------

* Zucconi, Guido.  (1995) *Florence: An Architectural Guide*, 2001‑a eldono, San Giovanni Lupatoto (Vr): Arsenale Editrice, p. 132. ISBN 88-7743-147-4.
* Ponte alle Grazie. *Assessorato CULTURA e SPORT*. Alirita 2006-08-04.

43° 45′ 59″ Nordo 11° 15′ 30″ Oriento﻿ / ﻿43.766286 °N, 11.258277 °O﻿ / 43.766286; 11.258277 (mapo)
**Lago de Silvaplana** (germane *Silvaplanersee*, romanĉe *Lej da Silvaplauna*) estas lago en kantono Grizono en Svislando.

Geografio
---------

La Lago de Silvaplana estas la meza de tri lagoj en Supra Engadino. Ĝi situas sur la teritorio de la komunumo Silvaplana kaj Sils im Engadin/Segl. Ĉe ĝia bordo situas la vilaĝoj Sils-Maria (okcidente), Silvaplana (norde), Champfèr (okcidente) kaj Surlej (sude). La lago kovras areon de 3,1 km². Inter la vilgaxoj Silvaplana kaj Surlej al alfluantoj *Ova da Vallun* kaj *Ova da Surlej* formas du deltojn, kiujn ĉe la plej mallarĝa loko ligas ponto. Tiel la suba parto de la lago formas kvazaŭ aparatan lageton, kiu portas la nomo *Lago de Champfèr* laŭ la vilaĝo, kiu situas ĉe ties orienta fino. Ĉefa alfuanto de la lago estas la rivero Eno, kiu ankaŭ estas gixa ĉefa elfluanto. Krome alfluas al la lago diversaj riveretoj de flankaj valoj de Supra Engadino. La ĉefaj estas *Ova de Vallun* kaj *Fedacia*.

Turismo sur la lago
-------------------

Pro la regula kaj forta malojovento la Lago de Silvaplana estas tre ŝatata loko por breta velado.

Historio
--------

La lagoj de Supra Engadino estiĝis post la fino de la lasta malvarmepoko, kiam la alpaj glaĉeroj retiriĝis. Origine la tri lagoj Lago de Silso, Lago de Silvaplana kaj Lago de Sankta Maŭrico formis unusolan, grandan lagon. Dum mezepoko la episkopo de Koiro posedis la fiŝkaptorajtojn sur la lagoj, kiujn li en la jaro 1288 luis al la familio von Planta. La Svisa Federacia Tribunalo malpermesis en la jaro 1934 post multjara kverelo projektojn por elektrocentraloj el la jaroj 1905 kaj 1908.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. 1 2 3 4   Seen (Bundesamt für Umwelt BAFU) (germane). Alirita 2020-01-19, en germana vikipedio.
2. ↑  Fonto: *Adolf Collenberg*: *Lago de Supra Engadino* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-11-03)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lago de Silvaplana en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝo pri breta velado sur la Lago de Silvaplana
* La lagoj de Supra Engadino en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale
**Preux-au-Sart** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 233 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Blazono de Preux-au-Sart.Blazono de Preux-au-Sart.

Geografio
---------

Preux-au-Sart estas unu el la multaj vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto Le Quesnoy. La regiono de Le Quesnoy troviĝas centre de triangulo formita de Valenciennes, Cambrai kaj Maubeuge, okcidente de la forsto Mormal.

La vilaĝo Preux-au-Sart troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe, kaj do situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Preux-au-Sart etendiĝas sur 5,09 km². La vilaĝo konsistas el 7 domaretoj : La Boiscrête, Bois Saint Pierre, Bois de la Ferrière, Marsy, Plat de Bois, Warpe, kaj Le Château.

Vidindaĵoj
----------

La golfejo Mormal troviĝas sur la teritorio de la komunumo kaj proksime al la forsto Mormal : ĝi proponas 18 kursojn sur distanco de pli ol 6 000 metroj. La golfklubo situas en eksa farmodomo.

Administrado
------------

Preux-au-Sart apartenas al la kantono Quesnoy-Ouest, kies ĉefurbo estas Le Quesnoy. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono Quesnoy-Ouest
**Jairo** (kies nomo devenas el la greklingva transkribo de la hebrea יָאִיר, Jair, "*Javeo elradias*") estis evangelia persono al kiu Jesuo, laŭ la Skribo, resurektigis la filineton mortintan.

La resurekto de la filineto de Jairo.
Pentraĵo de la itala Paolo Veronese (15-a jarcento).

Rakonto
-------

Eminentulo de Kafarnao, iris marborden de Galileo por preĝi je Jesuo lin helpu. La Marko kaj Luko asertas ke li "estis sinagogestro"; la hebreoj atribuis tian titolon al tiuj kiuj prezidis la asembleajn kuniĝojn kaj praktikis specifajn funkciojn ene de la komunumo.

La rakonto de Marko (5, 35-43) pli richas je apartaĵoj, sed tiuj de Mateo (9,18-40) kaj Luko (8,40-56) estas pli precizaj pri la naturo de la miraklo plenumita de Jesuo antaŭ la kredo montrata de Jaito, kiu petas al la majstri sanigi la filinon malsanan, La filineto tamen, intertempe estis jam forpasinta kiam Jesuo atingis la domon kaj tiuj de domo sugestis ke tiupunkte ne valoris la penon ĝeni la majstron. Jesuo, tamen, trankviligis la patron kaj adresiĝante al la ĉeestantoj, jam funebre ekplorantaj kaj ekĝemantaj, eldiris la samajn vortojn kiujn estos dirintaj antaŭ la resurekto de Lazaro: "*La infanino ne estas morta, sed dormas*".  

Poste, en ĉeesto de Petro, Jakobo kaj Johano, la plej intimaj disĉiploj, kaj de la parencoj de la infanino, al tiu ĉi prenis la manon kaj diris:: "*Talità kum*", aramee, la lingvo parolita de Jesuo. Tiuj vortoj estas kutime libere tradukitaj, sur la versio de Marko kaj de la Vulgata de Sankta Hieronimo. kun "*infanino, mi al vi diras, leviĝu*". La dekduaĝa infanino leviĝis kaj ekpaŝis, revenigita al la vivo kaj Jesuo ordonis ke oni al ŝi donu nutraĵon.

Ikonografio
-----------

La resurekto de la filineto de Jairo oftas inter la temoj de la kristana arto.

Bildaro
-------

* Codex Egberti (10-a jarcento).Codex Egberti (10-a jarcento).
* Biblio Ottheinrich (ĉa. 1430).Biblio Ottheinrich (ĉa. 1430).
* Pierre Claude François Delorme (1817).Pierre Claude François Delorme (1817).
* James Tissot (ĉa. 1890).James Tissot (ĉa. 1890).
* Mozaiko de Sergejeviĉ Ĵuravlev (1901).Mozaiko de Sergejeviĉ Ĵuravlev (1901).
* Vitralo de Annemiek Punt (Nederlando) (2006).Vitralo de Annemiek Punt (Nederlando) (2006).

Notoj
-----

1. ↑  Vidu aparte M.Bettini, *Alla ricerca del Ramo d'oro/Girolamo esegeta e traduttore* (vol. III), La Nuova Italia (RCS libri), Milano 2004. Hieronimo pravigas la validecon de sia traduko *ad sensum* (el la entuta senco) ĉar laŭ li ankaŭ la evangeliisto tion faras, aldonante *"...mi al vi diras"* al la origina aramea frazo de Jesuo.
Specimeno de Sikorsky S-72
**Sikorsky S-72 *X-wing*** estas usona eksperimentaviadilo, hibrido de helikoptero kaj aviadilo.

Historio
--------

La 12an de oktobro 1976 la Sikorsky S-72, rotorsistemo de esploraviadilo *Rotor Systems Research Aircraft (RSRA)*, fabrikita de NASA kaj la usona armeo, faris la unuan flugon.

La flugmasĉino povas flugi kiel helikoptero aŭ kiel aviadilo kun fiksaj flugiloj sen rotoro.

La maksima rapideco estas 345 mph (mejloj pro horo).

La aviadilo povas starti kaj alteriĝi vertikale kun turna rotoro, kaj ĝi povas ankaŭ flugi kun haltigita rotoro kiel normala aviadilo. La rotoro havas krucan formon - (krucaj flugiloj-rotoro angle: *"X-Wing"*) kaj la rotoro - sen turnigo - helpas porti la aviadilon kiel flugilo. 

La nomo en angla lingvo estas *X-Wing Rotorcraft*. Vidu bildon de NASA en eksteraj ligiloj: (angle) *RSRA X-Wing Rotorcraft*. La bildoj estas de NASA-flugesplorado centro: en angla *NASA's Dryden Flight Research Center*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sikorsky S-72 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo sikorsky Arkivigite je 2010-10-14 per la retarkivo Wayback Machine
* nasa: pri S-72[*rompita ligilo*]
* angle, ruse pri S-72
**Ponthaux** estas komunumo en la distrikto Sarino en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 643 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Ponthaŭ situas en la Friburga Mezlando sur la montetoj inter la ebenaĵo de Brojo en nordo kaj la valo de Glano en sudo, proksimume 9 kilometrojn okcidente de la kantonĉefurbo Friburgo. La komunumo konistas el la vilaĝoj Ponthaux kaj Nierlets-les-Bois, kaj la setlejoj Le Chalosys, Le Sarrasin kaj Rond Bosson, kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,92 km², de kiuj 23,0% estas kovritaj de arbaro, 70,3% servas por agrikulturo kaj 6,5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Ponthaux limas en nordo al Léchelles, en nordoriento al Grolley, en oriento al Autafond, en sudoriento al Chésopelloz, en sudo al Noréaz, kaj en okcidento al Montagny.

Trafiko
-------

La komunumo Ponthaux situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas nur per mallarĝa flanko vojo de Grolley kaj Noréaz. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 troviĝas proksimume 7 kilometrojn oriente d ela komunumo. Per buslinio de la entrepreno Transporto Publika Friburga de Nierlets-les-Bois al Friburgo la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Ponthaux datiĝas el la jaro 1142 kiel *Pontet*. Dum mezepoko Ponthaux apartenis al la Senjorujo Montagny. Dum la milito inter Friburgo kaj Savojo en la jaro 1447 la vilaĝo Ponthaux estis rabobruligita de Friburgo. Poste ĝi apartenis ĝis la Helveta Revolucio al la Voktejo Montagny. Dum la epoko de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 Ponthaux apartenis al la distrikto Payerne, tiam ĝis 1815 al la distrikto Montagny, tiam ĝis 1830 al la distrikto Friburgo, kaj poste ĝis la akcepto de la nova kantona konstitucio en la jaro 1848 al la distrikto Dompierre. Sub la nova konstitucio ĝi fariĝis parto de la distrikto Sarino.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Marianne Rolle*: *Ponthaux* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-01-08)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Ponthaux

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Ponthaux** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Preĝejo de PonthauxPreĝejo de Ponthaux
* Interno de la preĝejoInterno de la preĝejo
* Interno de la preĝejoInterno de la preĝejo
* LernejoLernejo

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Sarino |
| --- |
| Arconciel • Autafond • Autigny • Avry • Belfaux • Chénens • Chésopelloz • Corminboeuf • Corpataux-Magnedens • Corserey • Cottens • Ependes • Farvagny • Ferpicloz • **Friburgo** • Givisiez • Granges-Paccot • Grolley • Hauterive • La Brillaz • La Sonnaz • Le Glèbe • Le Mouret • Marly • Matran • Neyruz • Noréaz • Pierrafortscha • Ponthaux • Prez-vers-Noréaz • Rossens • Senèdes • Treyvaux • Villars ĉe Glano • Villarsel ĉe Marly • Vuisternens-en-Ogoz |  |

 |
Armena altaro kun ikonostazo kaj "kurtenoj", urbo Eĉmiadzin.
**Armena rito** estas la nomo de la liturgia rito naskiĝinta kaj disvolviĝinta en Armenio kaj vastiĝinta poste, precipe sekve de la diasporo de la armena popolo, en la tuta kristana mondo.  

Tiu rito estas uzata en la Armena Apostola Eklezio kaj en la Katolika Armena Eklezio.

Apartaĵoj de la armena rito
---------------------------

La liturgia celebrado de la katolika armena rito multe similas al la roma rito kaj al la bizanca rito.  

La celebranto estas asistata de diakono kies rolo preskaŭ similas al tiu de la diakono de la bizanca rito.

Ĉe la komenco estas antaŭvidita la recitado de la Psalmo 42/43, analoge al tio kio okazas en la *eksterodinara formo* de la roma rito. Ĉi tie la psalmo estas recitata, versegalterne, de la celebranto kaj diakono.  

La preĝoj de la diakono, al kiuj la popolo respondas "Dio, kompatu nin", similas al tiuj de la bizanca rito.

Estas antaŭviditaj elbibliaj legaĵoj krom la Evangelio.  

La *packiso* okazas antaŭ la konsekro (same kiel okazas en la ambrozia rito), en kiu la pacinterŝanĝo celebriĝas antaŭ la Ofertorio).  

La eŭkaristia preĝo estas fiksa (kiel en *eksterordinara formo* de la roma rito), la epiklezo pstvenas la konsekron.  

Antaŭ la fina beno estas recitata "universala preĝo".

Armena Dia liturgio, dum anaforo.

Liturgiaj libroj
----------------

* ***Maštoc'***, analoga al la *Euchologion* de la bizanca rito, el kiu devenas la Misalo.
* ***Žamagirk'***, analoga al Brevier-Legaĵoj de la roma rito aŭ al la *Horologion* de la bizanca rito.
* ***Šaraknoc'***, analoga al la Hymnarium de la roma rito aŭ al la *Tropologion* de la bizanca rito.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Meso la armena rito de la Armena Katolika Eklezio Arkivigite je 2007-11-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Melkita kongregacio de Sankta Lazaro en Venecio Arkivigite je 2006-10-06 per la retarkivo Wayback Machine
**Fanagalo** aŭ **Fanakalo** (*fana ga lo* ’tiel’, *kuluma fana ga lo* ’parolu tiel’) estas piĝina lingvo de suda Afriko. Ĝi baziĝas ĉefe sur la proksime parencaj nguni-lingvoj (zulua, kosa, norda kaj suda ndebela kaj aliaj) kun vortaraj elementoj ankaŭ el la angla kaj la afrikansa. La lingvo estis unue uzata inter blankuloj kaj ties nigrulaj servistoj. Dum la 20-a jarcento, ĝi estis vaste uzata en la minejoj de Sud-Afriko kaj ankaŭ en najbaraj landoj, kiel Namibio kaj Zimbabvo. Por la uzado en minejoj, ĝi estis iagrade normigita. Post la falo de la apartisma reĝimo, la populareco de la lingvo malkreskis.

Plej multaj piĝinaj lingvoj estiĝis dum la kolonia epoko pro la komunikbezono inter koloniigantoj kaj lokaj popoloj aŭ sklavoj. Tiel ankaŭ estis en la kazo de fanagalo. En plej multaj kazoj, la vortprovizo de piĝina lingvo devenas de la pli altprestiĝa lingvo de la koloniigantoj. La gramatiko tipe estas rudimenta aŭ novkreita. En la kazo de fanagalo tamen la vortprovizo grandparte devenas de lokaj lingvoj, kaj la gramatiko estas nur simpligita, iom simile al tiu de esperanto kompare kun ties fontlingvoj.

Kelkaj trajtoj
--------------

La vokaloj de fanagalo estas la samaj kiel en esperanto, kaj la vortakcento estas same sur la antaŭlasta silabo.  

Vortkomence, la nazaloj [m] kaj [n] formas propran silabon en pozicio antaŭ konsonanto.

Inter la konsonantoj troviĝas kelkaj, kiuj estas fremdaj al esperanto. Tiuj estas la laterala frikativo, skribita "hl" kaj la tri klaketoj: dentala, palatala kaj laterala, skribitaj "c", "q", kaj "x".

Ekzistas difina artikolo *lo*. Mankas nedifina artikolo.  

Pluralo formiĝas per prefikso *ma-*, sed ekzistas kelkaj neregulaj formoj.

La personaj pronomoj estas la jenaj:

*mina* 'mi', *wena* 'vi', *yena* 'li/ŝi',  

*tina* 'ni', *wenazonke* 'vi (pluraj)', *yenazonke* 'ili'.

Posedaj pronomoj formiĝas per prefikso *ga-*

Nepersona 'ĝi' esprimiĝas kiel *lo into* ('la aĵo') aŭ simile.

Verbformoj (same por ĉiuj verboj)

*-a* '-as'  

*-ile* '-is'  

*-iwa* '-iĝas'  

*-iwe* '-iĝis'  

*-isa* '-igas'  

*-isele* '-igis'

Futuro indikiĝas per antaŭmetita partikulo *zo*.

#### La preĝo "Patro nia"

Baba gatina, Wena kona pezulu,  

Tina bonga lo Gama gawena;  

Tina vuma lo mtetu gawena  

Lapa mhlaba, fana na pezulu.  

Niga tina namuhla lo zinkwa yena izwasisa;  

Futi, yeka masono gatina,  

Loskati tina yekelela masono ga lomunye.  

Hayi letisa tina lapa lo cala;  

Kodwa, sindisa tina ku lo bubi,  

Ndaba wena kona lo-mteto, lo mandla, na lo dumela,  

Zonkeskat. Amen.

Literaturo
----------

* Adendorff, R. *Fanakalo — a pidgin in South Africa* // *Language in South Africa*. Cambridge: CUP, 2002
* Bold, J. D. *Fanagalo: phrase-book — Grammar — Dictionary*. Pretoria: J. L. Van Schaik, 1990
* Heine, Bernd *Pidgin-Sprachen im Bantu-Bereich*. Habil. Schr. Universität zu Köln, 1971


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
katolika paroĥa preĝejo de Anunciacio je Grödig
interno
La **Preĝejo Anunciacio** (germane: *Pfarrkirche Grödig*) troviĝas ĉe la norduesta rando de la komunumo Grödig en Aŭstrio. Ĝi tradicie apartenas al la arkiabatejo Sankta Petro.

Historio
--------

La unua endokumenta mencio estis en 790; paroĥa kirkfunkcio daŭris inter 1625 kaj 1883. La altarejo pligrandiĝis en 1513 kaj konsekriĝis en 1523. La turo estis plialtigita en 1686 kaj 1872. En 1805 post fajrego oni reonstruis ĝis 1807 la kirkon kaj ĝi krome ricevis sudan flankan navon. En 1880 alvenis novgotika antaŭhalo. En 1944 bombado damaĝis la tuton; rekonstruoj estis en 1949, restaŭradoj en 1967/68.

Konstruaĵo
----------

Ĉirkaŭas la preĝejon tombejo kaj ĉe la tombeja muro estas romia altaro de Turbonius Fuscinus por Jupitero kaj ĉiuj di(in)oj. La longa navo kaj la turo kerne estas romanikaj, la ĥorejo gotika (kun finiĝo 5/8). La malmulte volbita plafono de la longa navo havas klasikismajn stukornamaĵojn kun la jardato 1808.

Meblaro
-------

La ĉefaltaro el loka marmoro (specoj: Adneter Rot, Schnöll, Untersberger Forellenmarmor) kaj la supraĵoj estas de Anton Högler (1809). La ĉefaltarbildon pri la Anunciacio kreis Andreas Nesselthaler en 1808. Asistantaj figuroj estas maldekstre la sanktuloj Anno, dekstre Joakimo. Ege supre observas onin la providenca okulo.

La pentraĵo de la maldekstra, historiisma altaro je la flankoj montras sanktan Jozefon kun la bebo Jesuo kiun pentris F. Streicher laŭ ideoj de A. Nesselthaler. La bildo de la dekstra, flanka altaro estas verko de Martin Johann Schmidt (ĉ. 1780). Akiris ĝin abato Dominikus en Vieno; repezentiĝas sur ĝi Floriano de Lorch.

Kromas figuro pri la koro de Jesuo, madono kun bebo kaj sankta Vereno. La orgeno datumas de 1840

Literaturo
----------

* *Die Kunstdenkmäler Österreichs. Dehio Salzburg 1986.* Grödig, kirko de Anunciacio kun horizontala projekciaĵo kaj paroĥestra ejo, p. 127–128.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Anunciacio (Grödig) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hejmpaĝo

47.741812513.0356002Koordinatoj: 47° 44′ 30,53″ N, 13° 2′ 8,16″ O (mapo)
Bonifaco-kirko
**Dannheim** kun 281 loĝantoj (en 2005) kaj je alteco de 377 metroj estis la dua plej granda vilaĝoparto de Wipfratal en la Distrikto Ilm, Germanio. Ĝi estas en la antaŭlando de Turingia Arbaro ĉ. 5 km sudoriente de Arnstadt eoste de la montaro Reinsberge. Ekde la 1-a de januaro 2019 ĝi estas kvartalo de la urbo Arnstadt. La okcidentaj areoj uzatas agrikulture. Ĉe la sudokcidenta rando troviĝas *Schenne*, akvejo nepermanenta kiu de tempo al tempo ekbruas. Norde estas 1200 metrojn kvadratajn granda lageto *Dannheimer Teich*, naturmonumente protektita frajadejo.

Historio
--------

Ĝia unua endokumenta mencio *Tanaheim* estis mallonge post 750 Diversaj topografiaĵoj atestas ankoraŭ mezepokan monakejon surlokan. La ekonomiaj domoj monaĥejaj ŝanĝitis post Reformacio en bienon de la Marschall-oj kiu funkciis ĝis 1811 kiam 18 lokanoj aĉetis la tuton. La bieno nomite kastelo kadukiĝis kaj malkonstruitis finfine en 1848. La lernejo iama de 1781 estas loĝejo nuntempe. La plej impona konstruaĵo estas la protestantisma *Preĝejo Sankta Bonifaco* starigite surmontete ĉe la okcidenta vilaĝorando inter 1774 kaj 1778. Sonorilo unu tamen estas de 1517. Ĝi malfermitis en 1959. En la 1990-aj jaroj restaŭritis kaj la preĝejo, la paroĥejo kaj apuda eksa stablo pro kio aljuĝitas turingia premio pri elstara monumentprotektado.

En 1926 starigitis sudoriente transformatorejo, kiu hodiaŭ monumentprotektatas. Ĝis 1920 Dannheim apartenas al la distrikto Arnstadt. En 1994 ĝi iĝis parto de la komunumo kiu post pozitiva voĉdonado de marto 2018 estos baldaŭ parto de Arnstadt.

Ekonomio kaj trafiko
--------------------

En Dannheim gravas terenkultivado. Multaj lokanoj tamen laboras en Arnstadt, kvankam kelkaj metiejoj kaj servicoferistoj troviĝas ankaŭ surloke. La vilaĝo situas ĉe la Landa ŝoseo 1047 kondukanta disde Arnstadt al Gehren. Malgranda strato kondukas rekte de Dannheim al Arnstadt-Siegelbach tra Reinberge-montaro. La plej proksima fervojhaltejo estas la Stacidomo de Arnstadt. Norde de Dannheim estas Oberndorf komenciĝante ĉe la naturprotektejo Hain..

Elstaruloj
----------

* August von Marschall (1759–1843), hesia generalleŭtenanto kaj komandanto de Kassel, naskiĝinta en Dannheim
* Wilhelm Toelle (1876–1959), juristo kaj politikisto
* Harald Rose (\* 1927), ambasadoro de GDR

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dannheim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Dannheim-hejmpaĝo de Ortsvereins Dannheim e.V.
* Priskribo de la monaĥeja bieno Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613726
* GND: 7684343-9
* VIAF: 238169812
 |
Vido al Dosdorf disde nordo
**Dosdorf** estas urboparto de Arnstadt, Germanio. Ĝi estas 312 metrojn alta, havas 256 loĝantojn kaj troviĝas ĉ. 5 km sude de Arnstadt en la teritorio *Plauescher Grund*. La loko estas ĉe malkomenciĝo de Tieftal, interkrutejo 2 km longa en kalkroko. Sudokcidente estas la monto Schweinsberg (495,3 m), oriente troviĝas la montaro Reinsberge (ĝis 600 metroj da alteco).

Historio
--------

Unua mencio estis en 1272. Verŝajne la loko pli oldas ĉar la *Kirko Sankta Otmaro* estas el la frua 13-a jc. Ĝi famiĝis kiel plej granda loĝejo de la speco Myotis myotis de la kiropteroj. En ĉiu somero vivas en la trabaro tegmenta ĉ. 3000 bestoj. Ĉirkaŭ la jaro 1890 la kirko ricevis novan orgenon konstruitan fare de Adam Eifert el Stadtilm. Tre frue oni kultivas vitojn sur la sunajn deklivaĵojn. Ĉefaj klientoj estis la grafoj de Käfernburg. En la 1.8.1975 la vilaĝo iĝis parto de Siegelbach; Siegelbach iĝis parto de Arnstadt en la 14.4.1994.

Elstaruloj
----------

Inter 1720 kaj 1733, antaŭ la translokiĝo al Dornheim, loĝis surloke la konata geografo kaj pastoro Melissantes kiu verkis multajn gravajn fakverkojn kaj regionhistoriaĵojn. Dume li zorgis pri nova lernejo kaj restaŭrado de la preĝejo.

Politiko, ekonomio, trafiko
---------------------------

La kvartalestro Rüdiger Carnarius kaj lia teamo da kvar helpantoj responsas ankaŭ por Espenfeld. Nuntempe gravas agrikulturo, sed iam la muelejoj multis ĉe la Gera-rivero. La ununura hodiaŭ ekzistanta muelejo (Hartmann-Mühle, 17-a jc) alikonstruitis je eta akvenergia centralo. Ĝis la 1990-aj jaroj estis ĉe la alia flanko de la taluso fervoja, brikejo. Samloke ekpluatitis argilo. La vilaĝo situas ĉe landa ŝoseo kondukanta al Plaue/Ilmenau respektive Arnstadt. Estante ĉe la fervojlinio inter Neudietendorf kaj Ritschenhausen la vilaĝo ne havas haltejon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dosdorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Notoj
-----

1. ↑  *Gemeinden 1994 und ihre Veränderungen seit 01.01.1948 in den neuen Ländern*, Verlag Metzler-Poeschel, Stuttgart, 1995, ISBN 3-8246-0321-7, Herausgeber: Statistisches Bundesamt
2. ↑  Carsten Berndt: *Melissantes: ein Thüringer Polyhistor und seine Berufsbeschreibungen im 18. Jahrhundert; Leben und Wirken des Johann Gottfried Gregorii (1685–1770) als Beitrag zur Geschichte von Geographie, Kartographie, Genealogie, Psychologie, Pädagogik und Berufskunde in Deutschland*, Rockstuhl, 2-a eldono, Bad Langensalza 2014, ISBN 978-3-86777-166-5, p. 177–189

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613815
* GND: 7585610-4
* VIAF: 235259881
 |
La **preĝejo Sankta Emeriko de Hungario** estas katolika paroĥa kirko en Hungario, en urbo Kaposvár.

Historio
--------

En fino de la 19-a jarcento la sola kirko jam ne sufiĉis por la katolikoj. Ili decidis konstrui pli novan kirkon en 1902. Oni kolektis monojn kaj mem la konstruado okazis en la fruaj 1910-aj jaroj. La murpentraĵoj estis pentritaj en 1925, la altaro estis farita en 1931, la orgeno en 1942. Inter 1948-1950 la jezuitoj servis en la kirko. La konstruaĵo estis renovigita en 1970, 1994 kaj 2017. En 1989 József Szendi fondis loke la paroĥon.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto. La fasado estas malsimetria, maldekstre la oklatera turo altiĝas. Proksimume meze la granda enirejo troviĝas. La ĉefnavo havas ankaŭ krucnavon. En la plej grandaj navaj fenestroj prezentas Sanktan Ambrozion, Gregorion la 1-an, Aŭgustenon de Hipono kaj Sanktan Hieronimon. La sanktejo estas duonronda.

Kermeso okazas en la 5-an de novembro.

Fontoj
------

* 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj

* Kategorio Preĝejo Emeriko de Hungario (Kaposvár) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ponto Rio-Niterojo, Brazilo.

  

Centra parto de la Ponto Rio-Niterojo super la Golfeto de Gvanabaro kaj fone Sukerpana Monto (*Morro do Pão de Açúcar*).
**Ponto Prezidento Costa e Silva** (portugale *Ponte Presidente Costa e Silva*), pli konata kiel **Ponto Rio-Niterojo** (portugale *ponte Rio-Niterói*), estas ponto sur la golfeto Gvanabaro, ŝtato Rio-de-Ĵanejro, Brazilo, kiu ligas la municipo Rio-de-Ĵanejro al la alia municipo Niterojo.

Historio
--------

### Unuaj paŝoj

La projekto pri ponto sur la golfeto Gvanabaro ekestis en 1875, por ligi la najbarajn urbojn Rio-de-Ĵanejro kaj Niterojo, apartigitaj de la golfeto, alireblaj de unu al la alia ĝis tiam nur pere de barkoj aŭ per tervojo pli ol 100 kilometrojn longa, trapasanta la municipon Maĝeo. En tiu epoko oni pensis pri ponto, sed ankaŭ oni konsideris ebla la konstruon de tunelo.

Tamen nur en la 20-a jarcento, en 1963, oni kreis laborgrupon por studi projekton por la konstruo de ia aŭtovojo. En la 29-a de decembro 1965 komisio estis formita por zorgi pri definitiva projekto pri konstruo de ponto. 

Prezidento Costa e Silva subskribis dekreton en la 23-a de aŭgusto 1968, permesante la projekton pri konstruo de ponto, idealigita de Mário Andreazza, tiama Ministro pri Veturoj, sub kies estrado la ponto komenciĝis kaj estis konkludita.

La konstruo ekiĝis simbole en la 9-a de novembro 1968, antaŭ la ĉeesto de la Reĝino de Britio, Elizabeto la 2-a, kaj de lia reĝa moŝto, la Princo Filipo, Duko de Edimburgo, kune kun la Ministro Mário Andreazza. La laboroj mem komenciĝis en januaro 1969.

### Projekto

La projekto pri la Ponto Rio-Niterojo estis frukto de partnereco inter du entreprenoj, la firmaoj Noronha Engenharia, de Brazilo, kaj Howard, Needles, Tammen and Bergendorf (HNT&B), de Usono. La firmao Noronha Engenharia, kies sidejo troviĝas en Rio, preparis la projektojn pri la enirejoj ĉe Rio kaj ĉe Niterojo kaj ankaŭ pri la surmara parto de la ponto. La usona firmao HNT&B la ŝtalan strukturon, inkluzive la bazon kaj la kolonojn.

La respondecaj inĝenieroj pri la projekto de la betona strukturo estis la brazilanoj Antônio Alves de Noronha Filho kaj Benjamin Ernani Diaz, kaj la respondeca inĝeniero pri la ŝtala strukturo estis la usonano James Graham.

### Konkludo

La aŭtovoja ligo estis konkludita en la 4-a de marto 1974, longa 13,29 kilometrojn, el kiuj 8,83 km estas surakva, alta 72 metrojn je ties plej alta punkto. La ponto finiĝis antaŭvidante ĉiutagan trafikon de 4.868 kamionoj, 1.795 busoj kaj 9.202 aŭtoj, entute 15.865 veturiloj. Nuntempe oni konsideras ĝin la plej longa betona ponto en la suda hemisfero kaj la sesa plej longa en la mondo. En la jaro, kiam oni finis la konstruon, ĝi estis la plej longa ponto de la mondo ĝis 1985, kiam oni finkonstruis la ponton Penango, en Malajzio.

* Ponto Rio-Niterojo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ponto Rio-Niterojo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)