recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ŝildo el la Vojo de ĉiuj sencoj, kiu kombinas la du muzeojn La **Muzeo metiista** (germane: *Handwerkermuseum*) troviĝas en Bakede, urboparto de Bad Münder am Deister, Germanio, Alter Kirchweg nr 1. Najbaras regionhistoria muzeeto en la bazlernejo, Schulstraße nr 1.

Priskribo
---------

La metiista muzeo en garbejo gastigas la laborejojn el pluraj iamaj metiistaj atelieroj montrante i.a. tutajn laborprocedojn kaj instrumentojn por ŝufarado, ĉarpentado, ŝnurfarado, selfarado, doma buĉado kaj por diversaj aliaj agrikulturaj agoj. El iama ŝpatoforĝejo venas gamo da ŝpatoj finfabrikitaj, sed oni povas ankaŭ sekvi la procedon disde la krudmaterialhavigo al la fina produkto.

Speciala atrakciaĵo estas la ŝnurfarejo, kie laŭkomisie aŭ dum diversaj agadotagoj vere montratas la ŝnurfarado. Sekve la muzeo tiu ĉi vivas; grupo da engaĝiĝantoj honorofice restaŭras objektojn, faras vojindikilojn kaj tabulojn por la vilaĝo kaj renovigas multajn aferojn.

Komplementa muzeeto
-------------------

Ene de la elementa lernejo troviĝas *regionhistoria sekcio*, kiu en du salonoj informas pri antivkvaĵoj lernejaj kaj nelernejaj elmontrante ankaŭ dokumentojn, skribaĵojn kaj memoraĵojn de forpelintaj germanoj el Malsupra Silezio, konkrete el Gierałtów (Nowogrodziec). Tiu ĉi pola komunumo estas ankaŭ ĝemelurbo oficiala.

Ambaŭ instalaĵoj muzeaj povas esti kombinitaj per migrado sur la t.n. Vojo de ĉiuj sencoj respektive sur aventurpado de la najbara monto Süntel.

Fonto
-----

Arbeitskreis der Museen im Landkreis Hameln-Pyrmont (eld): *Museumsführer für den Landreis Hameln-Pyrmont*, faldfolio, 1-a eldono, 2014.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo Arkivigite je 2016-02-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Informfolio pri la tuta vilaĝo Arkivigite je 2016-01-31 per la retarkivo Wayback Machine
Ekstero de la muzeo, malantaŭ la Kirko Sankta Johano. Pompa vazo de ceramikaĵfarista korporacio. La **Muzeo pri ceramikaĵoj** (germane: *Keramikmuseum*) troviĝas en Bürgel, Am Kirchplatz nr 2.

Priskribo
---------

La ununura muzeo de Turingio kun fokuso ceramikaĵa ekde 2003 gastis en sia iama ĉirkaŭaĵo, en la restaŭrita Malnova lernejo, konstruaĵo de 1754. La ampleksa kolekto dokumentas la ne tute kvin jarcentojn da ceramikaĵfabrikado en la vilaĝo kiu daŭras ĝis nun.

Fundamento de la kolektoj estas pecoj, kiuj estis prezentataj dum al unua metia foiro de Bürgel en 1880. Instiganto estis Lia grandduka moŝto Carl Alexander de Saksio-Vajmaro-Eisenach. Li komisiis en la 1879-a jaro la skulptiston Georg Kuhla el Ruhla nove aranĝi la eksan lernejon. Tio ebligis plibonigon de la potfarista metio en la komunumo kaj malfermis al ĝi novajn perspektivojn. Tiel ankaŭ estis sekurigita la travivo de tiu metio surloke.

Kolektoj
--------

Jam ekde la epoko de Kontraŭreformacio oni faris potojn en Bürgel. Sed nur en la jaro 1660 unuiĝis kelkaj metiistaj familioj al kooperativa korporacio. Tion atestas krom kelkaj aparte por tiu okazo faritaj ceramikaĵoj, fondiĝa dokumento, korporaciaj kesto kaj flago. Estas prezentataj pompaj vazoj el la 18-a jarcento kaj la por tiu regiono tipa ĉiutaga vazaro el ceramiko kaj argilo. Ĝis la fino de la 19-a jarcento ĝi troviĝis en ĉiu kuirejo kaj deponejo.

La teknika konekto de vazarbakado klariĝas en la muzeo meze de instalaĵo de *Kasela forno*. Tre proksime de la muzeo troviĝas la lasta tia forno kiu estis uzata ĝis 1953 kaj kies uzo produktis la por Bürgel tipa bluan koloron. Tio estis ankoraŭ hodiaŭ ĉefa identencigilo de la bürgel-aj ceramikaj produktoj.

Informas onin la emontrejo ankaŭ pri ĉiuj aliaj aspektoj gravaj por la potfarado kiel ekz. la ekspluato de argilo kaj ligno kaj la komercado per ĝi. Ne nur la malfacilaj vivo- kaj laborkondiĉoj de la potfaristaj familioj prezentats sed ankaŭ la ekonomia krizego en la komunumo dum la lasta triono de la 19-a jarcento. La laboro de ĉe la potfarista rado pro malgranda produktokvanto malgajnis la bazon kontraŭ la industriigo aliloke. Pozitiva kontraŭe estis la fondo de la loka uzinaro *Thonwaaren- und Majolikafabriken*: la tie farita en novbaroka kaj novrenesanca stiloj ornamita ceramikaĵaro ekfuroris en la tuta mondo.

Granda trezoro de la muzeo esta krome la vazoj en la stilo de Secesio, kiu iĝis je la komenco de la 20-a jarcento laŭ iniciativo de Henry Van de Velde, kiu agadis kiel konsilisto pri industrio kaj artmetiado en la Grandduklando Sachsen-Weimar.

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 35-36

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo pri ceramikaĵoj (Bürgel) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Hejmpaĝo de la muzeo. Arkivigite je 2017-04-08 per la retarkivo Wayback Machine
la funikularo Žaliakalnis en Kaŭnaso
la funikularo de supre
La **funikularo Žaliakalnis** estas elektra funikulara trajno en Kaŭno, Litovio. Temas pri la plej aĝa funikularo en Litovio kaj unu el la plej malnovaj inter la ankoraŭ funkciantaj en Eŭropo. Ĝi estis konstruita fare de la kompanio *AEG* el Germanio kaj oficiale malfermiĝis la 5-an de aŭgusto 1931.

La interne ŝtuparoplanka trajno el lakita ligno, nostalgie malmoderna, estas stirata fare de uniforma servisto. Ĝi grimpas 75 metrojn de la historia urbocentro al la katolika preĝejo de Ĉieliro sur la monto Žaliakalnis ("Verdmonto"), norde de la urbocentro. De supre ĝueblas panorama rigardo de la urbocentro. La vojaĝo ĝis la enkonduko de la eŭropa valuto Eŭro en Litovio komence de la jaro 2015 kostis la tre modestan sumon de 0,5 lidoj, ekvivalento de proksimume 0,15 eŭroj - de tiam la prezo fiksiĝis je 0,3 eŭroj.

Kiel kutime en la konstruo de funikularoj, du trajnoj estas konektitaj per kablo: se unu el li ekvojas suben, la alia paralele ekvojas supren, kaj la pezoj de ambaŭ (eĉ se foje survojas pli kaj foje malpli da pasaĝeroj) estas kompareblaj, tiel ke la samtempa movado de ambaŭ trajnoj kostas minimuman kvanton da energio. Meze de la monto la du relaj vojoj disiĝas, por ke la du trajnoj povas pasi unu la alian, sed sube kaj supre la reloj kuniĝas al unusola "vala" kaj "monta" stacidomoj.

Kvankam funikularoj estas relative maloftaj publikaj transportiloj en Eŭropo, en la urbo Kaŭnaso ankoraŭ ekzistas dua tia transportilo, en la kvartalo *Aleksotas* sude de la urbocentro kaj sude de la rivero Nemunas.

Referencoj
----------

1. ↑  informoj en la retejo *arrivalguides.com* Arkivigite je 2017-03-23 per la retarkivo Wayback Machine, jen angle

Koordinatoj: 54° 54' norde, 23° 55' oriente

* Kategorio Funikularo Žaliakalnis en Kaŭno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La fasado de la malnova Federacia Rezervbanko de San Francisco, ĉe Sansome Street.
La **Federacia Rezervbanko de San Francisco** (angle *Federal Reserve Bank of San Francisco*) estas la federacia banko por la 12-a distrikto de Usono. La 12-a distrikto konsistas el naŭ okcidentaj ŝtatoj (Alasko, Arizono, Kalifornio, Havajo, Idaho, Nevado, Oregono, Utaho, Vaŝingtonio) kaj krome el Usona Samoo kaj Nord-Marianoj. La Federacia Rezervbanko de San Francisco disponas branĉoficejojn en Los-Anĝeleso, Portlando, Sallagurbo kaj Seattle. Ĝi cetere havas moncentron en Fenikso.

La 12-a distrikto, la plej granda de Usono, kovras proksimume 36% el la tuta areo de la lando. La nuna prezidentino, nomumita en 2018, estas Mary C. Daly. La Federacia Rezervbanko de San Francisco havas unu el la plej granda kolekto de usona monbiletoj, kiu estas ekspoziciata en la American Currency Exhibit.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Federacia Rezervbanko de San Francisco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 246019
* LCCN: n50001151
* VIAF: 127287161
* ISNI: 0000 0001 1498 2314
 |
Kastelo Auerstedt La **Muzeo pri kaleŝoj** (germane: *Schloß Auerstedt mit Kutschenmuseum*) troviĝas en la kastelo de Auerstedt, Dorfplatz nr 1.

Historio
--------

La hodiaŭa Distrikto Weimarer Land ĉirkaŭanta la urbojn Weimar kaj Jena estis en aŭtuno de 1806 batalteritorio kontraŭ Napoleono Bonaparte. Lia trupoj venkis la prusojn kaj urboj respektive vilaĝoj kiel Apolda, Erfurto, Hassenhausen, Jena, Weimar aŭ Auerstedt servis kiel provizejoj de la francaj trupoj aŭ eĉ suferis batalojn. Kastelo Auerstedt per siaj muzeeroj memoras tion. La lernoknabo Carl Kodritsch rimis pri tiuj eventoj en 1840 tiel: *So hat's seit vier und dreißig Jahren in unserem Orte siebenmal gebrannt. Ja, dieser Ort hat viel erfahren durch eines harten Schicksals Hand!" Tiuj rimaĵoj estis parto de parolado nomita* Giebelrede *okaze de nova fintegmentado de la kastelo post la incendio de la 18-a de aprilo 1840.*

Jardekojn antaŭ tiu ĉi evento, en la 14-a de oktobro 1806, la vilaĝo kaj ĝiaj medioj ankaŭ brulegis luktante kontraŭ Napoleono. Samtempe kiel en Jena trafis francoj prusajn soldatojn, aperinte sen ies atendo kaj en densa nebulo. Ĉirkaŭ 20000 viktimoj ambaŭparte nombritis ĝis la fino de la batalo en la meztagaj horoj. Oni forgesis uzi la helptaĉmentoj de generalo Kalckreuth kio tuj turnus la malvenkon en venkon (almenaŭ laŭ la teorioj de la milithistoriisto Carl von Clausewitz).

Kolektoj
--------

Unu el la ĉefkomandejoj de la francaj trupoj en Turingio troviĝis en la kastelo de Auerstedt, en kiun hodiaŭ invitas interesa muzeo ĉiujn historiemulojn. Post la venko duko August de Saksio-Gotha-Altenburg sendis fortimpresan kaleŝon al la venkinta batelestro Napoleono kiel signo de subiĝo. Tiu reprezenta droŝkego videblas same kiel pluraj aliaj veturiloj surloke en la iama remizo de la kastelo. Daŭre pruntedonis ĝin la fondaĵo Klassik Stiftung Weimar. Krome aliaj dokumentoj informas pri la tiaman tumultozan tempon.

Referencoj
----------

1. ↑  Tradukite: *Dum 34 jaroj nia vilaĝo brulis 7 fojojn. Jes ja, ĝi travivis multajn durajn sortobatojn.*

Literaturo
----------

* Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): *Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 3*, 2010, ISBN 978-3-7954-2461-9, p. 29.

Vidu ankaŭ
----------

* Muzeo 1806 (Jena-Cospeda)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo Kastelo Auerstedt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Informoj sur porturisma retpaĝaro. Arkivigite je 2014-10-19 per la retarkivo Wayback Machine
Vojindikilo al la muzeo sur muelŝtono. Ekstero de la muzeo kun historia trajno sur la jam ne ekzistanta fervoja linio al Georgenthal, kiu nuntempe estas bicikladovojo asfaltita. La **Muzeo Lohmühle** (germane: *Lohmühlenmuseum*) estas parte liberaera muzeo ĉe la norda rando de Tambach-Dietharz, Lohmühle 4.

Priskribo de la loko
--------------------

Ĉirkaŭ 30 per akvo movigitaj muelejoj flankis iam la bordoj de la rivereto Apfelstädt inter la Turingia Arbaro kaj la Erfurta Baseno. Nur kelkaj konservitis samkvalite kiel la Loh-muelejo. Ĝi servis plejtempe por malgrandigi bovajn felojn por tanistoj.La historia bieno servis 350 jarojn ne nur kiel muelejo tanista, sed ankaŭ kiel muelejo por segado, olefarado, grenpistado.

Nova uzo muzea
--------------

En 1997 malfermitis muzeo ricevante la nomon laŭ sia ĉefa iama uzo. La ampleksa elmontra oferto pri tre diversaj temoj ĉiam restas konektita al la regiono respektive al la iama teknikaj utiligoj. Kromas specialaj porfamiliaj ofertoj en la ĉ. 10 hektarojn granda aventurparko.

La daŭra ekspozicio estas ordigita laŭ la sekvontaj sekcioj:

* forstado kaj lignokomercado
* ekspluato de brutaj feloj
* tanado
* prilaborado de ledaĵoj
* prilaborado de lignaĵoj
* historia evoluo de la regiono
* tipaj regionaj metioj
* muelila tekniko kaj historio de energifarado (vapormaŝinoj, turbinoj, akvoradoj, dizelmotoroj, bruligo de biorubaĵo, varmopumpiloj, sunenergio ktp.)
* vivo kaj loĝado antaŭ 100 jaroj
* evoluo de la surloka industrio metala kaj plasta
* Samuel Hahnemann en Georgenthal
* lernejoj en la kuro de la tempo
* historio de la fosiliojtrovo en la ĉirkaŭaĵoj

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 160

Vidu ankaŭ
----------

* Saŭropado (Georgenthal)
* Hirzbergbahn

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo Lohmühle (Tambach-Dietharz) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la muzeo.
* Pri la agado de la homeopatiisto Hahnemann en najbara Georgenthal, pri kiu temas parto de la ekspozicioj en la muelejo. Arkivigite je 2014-02-28 per la retarkivo Wayback Machine
**Gal COSTA** (fakte **Maria das Graça Costa Penna Burgos**; 26-a de septembro 1945, Salvador de Bahio - 9-a de novembro 2022, San-Paŭlo) estis brazila kantistino.

Gal Costa

Vivo
----

Dum sia junaĝo ŝi ludis gitaron kaj kantis dum festoj.

Kiam ŝi konatiĝis kun Caetano Veloso kaj lian fratinon Maria Bethânia, ŝi organizis kun la du kaj Tom Zé en la jaro 1964 la muzikspektaklon *Nós, por Exemplo* (*Ekzemple ni*). La sekvan jaron ili iris al San-Paŭlo, kie ili elprovis solokarierojn. La unuaj diskoj de Costa nomiĝis *Eu Vim da Bahia* (*Mi venis el Bahio*, kun Gilberto Gil) kaj *Sim, Foi Você* (*Jes, estis vi*, kun Caetano Veloso).

En la jaro 1966 ŝi ŝanĝis laŭ konsilo de organizanto Guilherme Araújo sian artistonomon de *Maria da Graça* en Gal. Ekde 1967 ŝi estis membro de la movado *tropicalismo*. Tutlandan famon ŝi akiris per sia furorkanto *Divino Maravilhoso* (*Mirakla diaĵo*) kaj kun la kanto *Baby*, kiun por ŝi komponis Caetano Veloso.

Kiam Caetano Veloso kaj Gilberto Gil en 1969 devis fuĝi en ekzilon, Gal Costa kunlaboris kun komponistoj kiel Jards Macalé. Dum la sepdekaj kaj okdekaj jaroj, kiam la fazo de tropikalismo malfortiĝis, ankaŭ Gal Costa sin turnis en pli komercan direkton, por servi la maturiĝintan muzikpublikon. Dum la okdekaj jaroj ŝi kunlaboris kun Jorge Ben, Cole Porter kaj novuloj kiel Carlinhos Brown kaj validas tiam kiel plej grava kantistino de Muziko Populara Brazila.

Gal Costa intertempe festis sian 35-jaran scenejojubileon kaj prezentis krom tradiciaj prezentaĵoj ankaŭ eksperimentemajn spektaklojn, kiujn la recenzistoj parte kritikis malbone.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gal Costa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ofoficiala retpaĝo (portugallingva, anglalingva)
* Gal Costa Arkivigite je 2015-12-08 per la retarkivo Wayback Machine (hispanlingva)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 387905
* GND: 134833929
* LCCN: n83127206
* VIAF: 233149106004668490435
* ISNI: 0000000116623657
* SUDOC: 158996771
* BNF: 138927723
* MBA: fc63a914-272d-4b95-9221-61adcce6f793
* BIBSYS: 9009709
* ICCU: UBOV697461
* BNE: XX4578578
 |
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

Worbis, la muelejo de Büschleb
**Büschleb-muelejo** (germane: *Büschlebsmühle*) estas funkcianta muelejo kun historiaj partoj troviĝanta en Worbis, Germanio.

Priskribo
---------

La mueleja komplekso estas kvarangula bieno kaj estiĝis en la nuna formo en la unua duono de la 19-a jarcento. Sed ĝi baziĝas sur ec pli malnova instalaĵaro. Bis 1778 staris surloke muelejo por nigra pulvo, ekde 1797 olemuelejo kaj eta tranĉmuelejo. En 1828 aĉetis la tuton la worbis-a konsilisto kaj entreprenisto Alois Büschleb. Li starigis la konstruaĵojn kiujn oni vidis ĝis nun.

Por pli bona ekspluato de akvopovo fariĝis en 1838 nova muelejfoso kun nova vejro. Ĝi estas eksterordinara: temas pri akvedukto (t.e. ties lasta triono; el grejso) - kaj apudanta akvorado. Nur malmultaj siaspecaj konserviĝis en nuna Germanujo. Pro tia tikla konstrusistemo la muelejfoso havis pli grandan deklivon kaj akovpovo pli bone kaj lukre ekspluateblis sekve. Unue du muelejaj radoj alterne funkciigitaj servis kiel movigiloj por muelado olea, sega, hordea. Poste tria rado enstalitis por la grenmulejo. Ĉiuj tri radoj anstataŭitis en la jaro 1897-a per ĝis nun ekzistanta muelejrado de diametro de 6,10 metroj.

En 1986/87 faritis plena alikonstruado de la muelejo je moderna transira muelejo. Ekde 1994 la tuto estis restaŭrita. Aldonitis tie ankaŭ generatoro por kurentoproduktado. Ekde 1990 - krom konservado historia - estas surloke ankaŭ komercejo, ekz. pri konstruaferoj.

Eksteraj aferoj
---------------

* Kategorio Büschleb-muelejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpago
**Pento** estas aparte forta formo de bedaŭro pri propraj misfaroj aŭ alispecaj eraroj, ligita al forta sento de propra kulpo, kaj al la deziro ripari la mison kaj plu ne rekulpi. Tio ofte gvidas al la deziro fari iun bonan agon, kiu povus iurilate rekompensi la antaŭan malbonan agon: tia provo de rekompenso nomatas pentofaro. La emocio pento ofte ligiĝas al sentado de nekontento, de naŭzo kaj de psika doloro, de embaraso kaj deprimo.

Unuopaj aspektoj
----------------

La termino pento havas specifan signifon en multaj terenoj - interalie en psikologio, juro, filozofio kaj teologio.

### Juro

En la lingvaĵon de juro la morala termino eniris per la nocio de "aktiva pento". Aktiva pentofaro en la jura sistemo de ekzemple Germanio permesas ne puni iujn misfarojn, kiuj sen tia aktiva paŝo estus punendaj.

### Psikologio

En la lingvouzo de psikologio, pento unuavice estas la longtempa bedaŭro pri propra kulpo pro misa ago aŭ misa malago, kiun la pentanto postokaze juĝas malbona decido kaj mem akuzas sin pri tio. Senti penton pri iu faro ne aŭtomate signifas ankaŭ senti honton pri ĝi: honto ligiĝas al la emocio de embaraso kaj inkluzivas timon pri negativa socia reago al la propra misfaro, kio ofte gvidas al la provo kaŝi la misan agon pri kiu oni hontas - pento aliflanke estas la konscia kaj publika konfeso de la bedaŭro pri propra antaŭa misdecido.

Iuj homoj kun psikaj malsanoj el la grupo de personecoperturboj, interalie la psikaj malsanoj "sociopatio" kaj "kontraŭsocia personecoperturbo", ne aŭ apenaŭ kapablas penti.

### Religioj

En multaj religio la pentofaro estas ebleco, per ago (parte) rekompenci antaŭan malbonan agon, pri kiu oni pentas. En la katolika eklezio la pento estas la precipa elemento de la kristana sakramento konfeso. Ĝi estas "la anima doloro kaj la naŭzo pri farita peko, ligite al la deklaro plu ne plu penti" (Koncilio de Trento).

Teme ligitaj citaĵoj el la Proverbaro Esperanta
-----------------------------------------------

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** La Eternulo pentis, ke li kreis la homon sur la tero. Malnova Testamento **"** |

 |

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Li forkaptis ŝin de vi. - Li tion ĉi pentos! Z **"** |

 |

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Pekinto pentas, kolero silentas. Z **"** |

 |

Vidu ankaŭ
----------

* Penta kruco

* Kategorio Pento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Pento en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Al-Nizamija** de Bagdado (en araba: المدرسة النظامية), unu el la unuaj lernejoj *nizamijeh*, estis establita en 1065 en Bagdado. En Julio 1091, Nizam al-Mulk nomumis 33-jaraĝan Algazelon kiel profesoro de la lernejo. Havigante senpagan edukadon, ĝin oni priskribis kiel la "plej granda universitato de la mezepoka mondo". Ibn Tumart, fondinto de la berbera almohada dinastio, studis en la lernejo estre de Algazelo kaj de Al-Kika al-Harrasi. Ankaŭ la bofrato de Nizam al-Mulk nome Mughatil ibn Bakri estis dungita en la lernejo. En 1096, kiam Algazelo lasis la lernejon, ĝi estis hejmo de 3 000 studentoj. En 1116, Muhammad al-Ŝahrastani instruis en la *nizamijeh*. En la 1170-aj jaroj, la reganto Beha ud-Din instruis en la *nizamijeh*, antaŭ li translokiĝis por instrui en Mosulo, dum Imad ad-Din al-Isfahani studis tie fine de la 12-a jarcento. 

La studobjektaro dekomence fokusis al religioscienco, islama juro, araba literaturo, kaj aritmetiko, kaj poste etendiĝis al historio, matematiko, scienco, kaj muziko.

Bibliografio
------------

* Makdisi, George: "Madrasa and University in the Middle Ages", *Studia Islamica*, No. 32 (1970), pp. 255–264

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Al-Nizamiyya of Baghdad en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 853661
* VIAF: 123699555
 |
Nacia Muzeo pri Petrolo en Rumanio. *Foto: Andrei Stroe*
44° 56′ 20″ N 26° 01′ 45″ O﻿ / ﻿44.938918 °N, 26.0292481 °O﻿ / 44.938918; 26.0292481﻿ (Ploiești, Prahova) (mapo)

La **Nacia Muzeo pri Petrolo** (rumane *Muzeul Naţional al Petrolului*), en Ploiești, Prahova, Rumanio, estis inaŭgurita la 8-an de oktobro 1961, post la okazigo de la centjaro de la rumana petrolindustrio en 1857. Ĝi estas inter la nuraj muzeoj de ĉi tiu speco en la lando (la aliaj estas en Zemeş kaj Moineşti, en la distrikto Bakaŭ). La muzeo bone situas en belega konstruaĵo — je la kruciĝo de Strada Doctor Dumitru Bagdasar kaj Strada Diligenţei — kiu permesis la starigon de kelkaj salonoj kaj korto, kiu transformiĝis en subĉielan ekspoziciejon. La muzea heredaĵo pliiĝis de 800 pecoj en 1961 ĝis pli ol 8,000 en 1994.

La nuna muzeestro estas Emilia Iancu.

La muzeo havas grandan historian kaj dokumentan intereson. La muzeo dokumentas la geologion, petrokemion kaj historion de rumana petrolekstrakto kaj elmontras mineralajn specimenojn, historiajn ilojn kaj lampojn, bormaŝinaron de la 19-a jarcento kaj la historion de parafino-, petrolo- kaj benzino-rafinado. Ĝi prezentas geologiajn mapojn, leksikojn, specialigitajn revuojn kaj teknikajn paperojn, kaj ĝi elstarigas panelojn, kiuj klarigas la eltirprocezon de keroseno, uzante likvan sulfuran duoksidon — procezo inventita de la rumana kemiisto Lazăr Edeleanu kaj kiu ankoraŭ estas uzata tutmonde. Kolekto de ornama arto inkluzivas porcelanajn statuetojn kaj lampojn, ceramikajn kahelojn, antikvajn ceramikaĵojn kun petrolrilataj scenoj, kaj bronzaj kaj gipaj bustoj de eminentuloj el la petrolindustrio.

Referencoj
----------

1. 1 2  Irina Oberländer-Târnoveanu, Muzeo pri Petrolo, la 16-an de oktobro 2018, alirita la 10-an de novembro 2018.
En fabriko de Diedorf, en 1976. Ŝtrumpoj el GDR, 1954. La **Muzeo pri ŝtrumpoj** (germane: *Strumpfmuseum*) troviĝas en Katharinenberg-Diedorf, Brückenstraße nr 3.

Historio
--------

Jam en la 17-a kaj la 18-a jarcento troviĝis en Diedorf multaj teksomaŝinoj, kies produktojn aĉetis antaŭ ĉio komercistoj pri tukoj el la ne tro fora grandurbo Mühlhausen. Ekde 1902 evoluis la vilaĝo Diedorf al vera centro de germana ŝtrumpfarado! Komence oni produktigis hejme. En komplikaj paŝoj la trikaĵoj faritis per mantrikmaŝinoj. Ĉirkaŭ la 1912-a jaro kaj je la fino de la 1920-aj jaroj la tekniko senteble pliboniĝis kaj la farado-paŝoj tre faciliĝis. Tio ebligis la permaŝinan produktadon en granda stilo. Ĝis 1930 ne malpli ol 12 uzinoj malfermitis nur en Diedorf.

En 1946 komenciĝis, pro la komunisma merkatosistemo, la malprivatigo de la entreprenoj, oni kreis kooperativojn kaj la popolproprietan entreprenon *VEB Thüringer Strumpfwaren Diedorf*. En 1958 faritis tie ĉi la unua porinfana kalsonŝtrumpo de GDR. En la 1970-aj la diedorfa fabrikaro enkorpigitis en la *Kombinumo ESDA* kun ĉefa sidejo en Thalheim (Ercmontaro). La diedorfanoj responsis pri 7 faksekcioj en ne tute 20 uzinetoj en la regiono Eichsfeld kun 2300 dungitoj. Po 32 milionojn da ŝtrumpoj produktis oni ĉiun jaron.

Fino de produktado kaj komenco de dokumentado muzea
---------------------------------------------------

La fino de la entreprenoj venis en 1990 post la Turniĝo, kiam unu uzineto post la alia fermiĝis. La lasta ŝtrumpproduktanto de Diedorf fermis sian entreprenon en la 30-a de aŭgusto 2008. Pri tiom longa tradicio memorigas onin la muzeo, kiu estis instalita en 2000 ene de la komunuma domo.

Tie admireblas trikmaŝinoj el pli ol 100 jarojn daŭrinta metia epoko. Krome la vizitantoj estas detale informataj pri la historio kaj la evoluo de la ŝtrumpindustrio en la regiono.

Literaturo
----------

Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): *Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 1*, 2009, ISBN 978-3-7954-2249-3 , p. 52

Eksteraj ligiloj
----------------

Informoj sur porturisma retpaĝaro.[*rompita ligilo*]
José Antonio GARCÍA BLÁZQUEZ (Plasencia, 29a de aprilo 1936 - Madrido, 12a de aŭgusto 2019) estis hispana verkisto kaj tradukisto.

Biografio
---------

Li studia Beletrojn en Madrido. Lia doktoriga disertacio estas dediĉita al estetiko de Oscar Wilde. Li karieris ĉefe ekstrelande, nome en Unuiĝinta Reĝlando kaj Svisio, ĉefe kiel tradukisto en internaciaj organizoj.

Lia unua romano estis en 1966 *Los diablos*, per kiu li intencis eliri el la hispana ĉeftendeco de la tiama socia realismo; sekvis pli sukcesa *No encontré rosas para mi madre* (Mi ne trovis rozojn por mia panjo, 1968), de kiu oni faris kinan version reĝisoritan de Francisco Rovira Beleta stelulita de Gina Lollobrigida kaj Concha Velasco, en 1972.

Li publikigis en la 1970-aj jaroj estas: *Fiesta en el polvo* (1971), *El rito* (1974), eble lia plej fama verko, kiu ricevis en 1973 la Premion Nadal; kaj en 1976 publikigis *Señora Muerte*. Liaj roluloj ĉefe moviĝas tra grandurboj: Novjorko, Madrido, Barcelono, Parizo, kaj ripete en provinca urbo Plasencia, kiu havigas memoron de la malpermesitaj ludoj de la infanaĝo.

En la 1980-ak karoj li publikigis: *Rey de ruinas* (1981), *La identidad inútil* (1986), *Puerta secreta* (1993) kaj *El amor es una tierra extraña* (1996). En 2007 publikigis *La soledad del anfitrión* kaj *Amigos y otras alimañas*.

Verkoj
------

Referencoj
----------

1. ↑  No encontré rosas para mi madre en Internet Movie Database.
2. ↑   Gonzalo Hidalgo Bayal: *Certificado de buena salud*, Narrativa Extremeña, en revuo *El Urogallo*, decembro 1990.

Bibliografio
------------

Eksteraj ligiloj
----------------

* José Antonio García Blázquez en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

  

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo José Antonio García Blázquez en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 852917
 |
**Dobruŝa distrikto** (belaruslingve – *Добрушскі раён*; ruse – *Добрушский район*) estas administra kaj teritoria subdivido en Homela regiono. La distrikto estis fondita en la jaro 1926, en 1927 estis likvidita, kaj en 1935 refondita. De 1938 ĝi eniris en Homelan regionon. Areo estas 1.500 km2. Sub arbaroj estas 20 % de la areo. En la areo de la distrikto situas inkludaĵo de ruslanda areo de Brjanska regiono. Tra la distrikto fluas riveroj: Ipuc kun flankriveroj: Njacjoŝa kaj Ĥorapuc. En la distrikto situas Ŝabrina biologia rezervejo. Administra centro de la distrikto estas Dobruŝ. En la distrikto estas eldonata gazeto "Dobruŝa provincio".

Loĝlokoj kaj administra subdivido
---------------------------------

La distrikto estas subdividita je 18 vilaĝaj sovetoj. En la distrikto situas ĉirkaŭ 100 loĝataj lokoj, la plej grandaj estas Dobruŝ kaj Cerahoŭka. Pro Ĉernobila katastrofo post jaro 1986 parto de tiutempaj loĝlokoj estis likviditaj pro radioaktiva malpurigado.

Agrokulturo
-----------

Bestbredado, cerealkultivado, terpomkultivado, betkultivado. Post Ĉernobila katastrofo, ĉi-tio ŝrumpis.

Industrio
---------

Elfosaĵoj
---------

Torfo, sablo (por vitraĵproduktado), argilo.

Komunikado
----------

Tra distrikto trairas fervojoj inter Homel kaj Novozibkov, kaj inter Homel kaj Baĥmaĉ, aŭtovojo de Homel tra Dobruŝ al Novozibkov.

Aliaj projektoj
---------------

* Dobruŝa distrikto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Dobruŝa distrikto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ĵlobina distrikto** (beloruse *Жлобінскі раён*, ruse *Жлобинский район*) estas administra subdivido en sudorienta parto de Homela regiono en Belorusio. La distrikto estis fondita en 1924, en 1938 eniris en konsisto Homelan regionon. Ĝia areo estas 2.100 km2. La administrada centro estas urbo Ĵlobin. Estas eldonata la gazeto "Nova tago".

Loĝlokoj kaj administra subdivido
---------------------------------

En la distrikto nuntempe estas ĉirkaŭ 160 loĝataj lokoj, la plej grandaj el kiuj estas Ĵlobin kaj Streŝin. La distrikto estas subdividita je 16 vilaĝaj sovetoj.

Agrokulturo
-----------

En la distrikto vaste praktikatas bovbredado, porkbredado, ŝafbredado, cerealplantado, linplantado, terpomplantado, furaĝplantado.

Industrio
---------

Naturo
------

La tereno estas ebena, ĉefaj altaĵoj havas inter 125 kaj 135 metrojn. Arbaro okupas ĉirkaŭ 30 % de la areo. Tra la distrikto fluas Dnepro kun flankriveroj: Berezina, Dobasna, Rĵaŭka, Okra; Ala (flankrivero de Berezina).

Elfosaĵoj
---------

Torfo, argilo, sablo.

Komunikado
----------

Tra la distrikto trairas fervojoj inter Vitebsk kaj Kalinkaviĉi, inter Homel kaj Minsk; aŭtovojoj inter Babrujsk kaj Homel, inter Ĵlobin kaj Reĉica.

* Kategorio Ĵlobina distrikto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Attila Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Attila** estas hungara muzikisto (plej ofte violonisto, gitaristo, kantisto), instruisto.

Attila Szabó en 2014
Attila Szabó  naskiĝis la 31-an de julio 1968 en Hatvan.

Biografio
---------

Attila Szabó frekventis mezlernejon en Gödöllő, krome li aĝis 6, kiam li komencis lerni ankaŭ violonadon, post 7 jaroj ankaŭ gitarludon. Li akiris diplomon en Altlernejo Károly Eszterházy en 1991. Dum la studentaj jaroj li profunde interesiĝis pri la hungara popolmuziko. Inter 1988-2002 li estis orkestrano en Eger. En 1996 li aliĝis al orkestro de János Csík, sed li muzikadis ankaŭ en aliaj orkestroj, eĉ pli malofte en ŝlagrorkestroj. Post la diplomo li instruis en pluraj lernejoj, muziklernejoj ĝis 2009. Li ricevis kune kun la orkestro de Csík premion Kossuth en 2013.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-04-27. Alirita 2019-04-27.

* Kategorio Attila Szabó (violonisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 639835
 |
**Vetka distrikto** (beloruse – *Векаўскі раён*; ruse – *Ветковский район*) estas administra subdivido en Homela regiono (situanta en orienta parto de la regiono). La distrikto estis fondita en 1926, de 1938 en konsisto de Homela regiono. En 1962 estis likvidita, en 1965 estis refondita. Ĝia areo estas 1.600 km2. Ĝia administra centro estas urbo Vetka.

Loĝlokoj kaj administra subdivido
---------------------------------

En la distrikto estas ĉirkaŭ 140 loĝataj lokoj, la plej granda el kiuj estas Vetka, kaj la distrikto estas subdividita je 13 vilaĝaj sovetoj. Post la Ĉernobila katastrofo pro radioaktivaĵa malpurigado estis likviditaj 51 tiutempaj loĝlokoj kaj ilia loĝantaro elmigris.

Naturo
------

La altaĵoj de la tereno estas inter 140 kaj 190 metroj super marnivelo: en la orienta parto de la distrikto pli alte ol okcidente. Tra la distrikto fluas Soĵ, Besjadz kaj aliaj riveroj. Arbaroj okupas 29 % de la areo.

Agrokulturo
-----------

En la distrikto estis disvastigitaj bovbredado, ĉevalbredado, porkbredado, ŝafbredado, cerealplantado, terpomplantado, furaĝplantado. Ĉi-tio estas iagrade ŝrumpinta post la Ĉernobila katastrofo.

Industrio
---------

En la distrikto situas mintavoloj de torfo, argilo, kreto.

Komunikado
----------

Tra la distrikto trairas aŭtovojoj: el Homel tra Vetka ĝis Svjacilaviĉi, el Vetka ĝis Dobruŝ.

Aliaj projektoj
---------------

* Vetka distrikto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Vetka distrikto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Ukraina Instituto** (ukraine ***Український інститут***, Ukrayinsʹkyy instytut) estas ŝtata institucio fondita en 2017 por promocii la ukrainan lingvon kaj kulturon. La ĉefsidejo de la Ukraina Instituto estas en Kievo. 

La misio de la organizaĵo estas plifortigi la internacian pozicion de Ukrainio per kultura diplomatio. Ĝi faciligas internaciajn ligojn inter homoj kaj institucioj kaj kreas ŝancojn por Ukrainio interagi kaj kunlabori kun la mondo. 

La agadoj de la ukraina instituto estas dividitaj en la sekvajn sektorojn: kinematografio, muziko, bildartoj, literaturo, prezentartoj, akademiaj projektoj kaj programoj, bildaj projektoj kaj programoj, disvolviĝo de kultura diplomatio kaj esplorado. 

Inter la programoj kaj projektoj organizitaj fare de la Ukraina Instituto estas :

* Monato de ukraina kultura diplomatio en Vikipedio (kunlabore kun la Ministerio de Eksterlandaj Aferoj kaj NRO Wikimedia Ukrainio)
* Internacia Forumo de Kultura Diplomatio (kunlabore kun la Ministerio de Eksterlandaj Aferoj)
* Premio "Virinoj en Artoj" (kunlabore kun UN Women)
* "Ukrainio en du minutoj" (kunlabore kun Internews Ukraine kaj UkraineWorld)
* "Ukraina suveniro"

En 2019, la instituto efektivigis 85 projektojn, inkluzive de la Ukraina Festivalo de Nuntempa Muziko en Novjorko, la Aŭstria-Ukrainia Jaro de Kulturo 2019, prezentoj de ukrainlingvaj aŭdgvidiloj en muzeoj ĉirkaŭ la mondo, koncertoj, interkonektaj eventoj, ktp 

La 8-an de decembro 2022, la Ukraina Instituto iĝis asociita membro de EUNIC (EŭropUniaj Naciaj Institutoj por Kulturo), kun la unuanimeco de la prezidantoj de kulturaj institutoj en la Eŭropa Unio. 

Tiu ĉi instituto estas la ekvivalento de la hispana Instituto Cervantes, la itala Societo Dante Alighieri, la franca Alliance Française, la Brita Konsilio aŭ la portugala Instituto Camões.

Referencoj
----------

1. ↑  Misio kaj celoj (angle)
2. ↑   Sektoroj – Ukraina Instituto (angle).
3. ↑   Programme priorities. Arkivita el la originalo je 2021-04-18. Alirita 2024-01-23.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 852027
* GND: 1241350345
 |
**Fandopunkto** estas temperaturo, ĉe kiu materialo fandiĝas (aū **degelas**), t.e. ĝi transiras de la solida al la likva agregostato. La fandopunkto dependas de la materialo kaj premo kaj egalas al frostopunkto.

Priskribo
---------

Kristalaj substancoj fandiĝas post ioma ripoztempo ĉe la fandopunkta temperaturo. La kialo estas la energia diferenco inter la kristala kaj la likva statoj. Ĉar la kristalstrukturo signifas pli malaltan energetikan staton ol la fandaĵo, tiel la energia diferenco "absorbiĝas" ĉe la fandiĝo. Tial la amorfaj bazmaterialoj kiel ekzemple plastoj havas transiran temperaturon kaj neniun ripoztempon dum la fandiĝo.

Speciala situacio ekzistas por alojoj: malsame al puraj metaloj, multaj alojoj ne havas unuopan fandopunkton. Anstataŭe, ili havas fandan amplekson ene de kiu la materialo estas miksaĵo de solidaj kaj likvaj fazoj. La temperaturo je kiu fandado komenciĝas nomiĝas **soliduso**, kaj tiu je kiu fandado kompletiĝas nomiĝas **likvuso**. Alojo kun unuopa fandopunkto nomiĝas eŭtekta miksaĵo.

**Kelkaj fandopunktoj θ en  ℃**| Materialo | θ |
| Heliumo | -272,2 |
| Etanolo (C2H5OH) | -114 |
| Hidrargo | -38,36 |
| Akvo | 0 |
| Benzolo | 5,5 |
| Naftalino | 80 |
| Sulfuro (romba) | 113 |
| Sulfuro (monoklina) | 119 |
| Kansukero | 160 |
| Stano | 231 |
| Plumbo | 327,4 |
| Aluminio | 658 |
| Kuireja salo | 801 |
| Arĝento | 960,8 |
| Fero | 1.535 |
| Plateno | 1.773,5 |
| Volframo | 3.422 |

Fandi
-----

Laŭ Francisko Azorín **fandi** estas *Fluidigi ion per varmo.* Kaj li indikas etimologion el la latina *fundere* (fandi). Kaj li aldonas teknikajn terminojn kiaj **fandejo**, por loko, ejo, kie oni fandas; fandisto; fandaĵo; fandiĝi.

Vidu ankaŭ
----------

* Frostopunkto
* Bolpunkto
* Trifaza punkto
* Leidenfrost-punkto
* Metalmuldado
* Krita punkto (varmodinamiko)
* Rosopunkto

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 71.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Fandopunkto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Universidad Centroamericana** (*mallonge:* **UCA**; *Centramerika Universitato*) estis fondita la 23-an de julio 1960 kaj estis la unua privata universitato en Nikaragvo kaj Centrameriko. Ĝi lokiĝas en la *Universitata Avenuo* en Managvo.

Historio
--------

La UCA komencis la klasojn kun 350 studentoj kaj nuntempe ĝi havas pli da 5000 studentoj.

La pastro León Pallais Godoy estis la direktoro dum 10 jaroj ĝis 1971.
La Tertremo en Managvo en 1972 detruis preskaŭ la tutajn konstruaĵojn de la UCA kaj poste ĝi estis rekonstruita per helpo de la Brazila estraro.

Post la Sandinista Revolucio okazinta la 19-an de julio 1979 la UCA ricevis helpon el la nacia estraro kaj ne plu estis tute privata universitato, ĝi ankaŭ fariĝis ano de la *Nacia Konsilio de Universitatoj (CNU)*.

Ekzemplaj universitatanoj
-------------------------

* Daniel Ortega
* Lottie Cunningham Wren

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Universidad Centroamericana en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retpaĝaro (hispane) Arkivigite je 2018-06-28 per la retarkivo Wayback Machine
* Nacia Konsilio de Universitatoj (hispane)
**Ursula MEISTERERNST** (fraulina nomo: *Schöny*; naskiĝinta la 15-an de aprilo 1920 en Potsdam) estis germana politikistino.

Biografio
---------

La doktorino (pri filozofio) kaj filino de la registaro konsilisto Stephan Joseph Otto Schöny loĝis en Hajdelbergo. En 1945 ŝi edziniĝis al Walter Meisterernst. En la 12-a de aprilo 1945 ŝi estis dungita kiel interpretistino en Arnstadt ĉe la urba administrejo por la usonaj trupoj de la Aliancanoj. Laŭ komisio de la komandanto de la usona registaro ŝi ricevis la plenpovon de urbestro; ŝia dua vicurbestro estis la juristo Karl Konrad August Elbracht. Dum tiu tempo ŝi loĝis en Fuhrmanns-strateto nr 6 ĉe d-ro Karl Keil. 

La 22-an de junio 1945 ŝi devis demisii kaj transloĝiĝis antaŭ la 29-a de junio 1945 al Kaselo, kaj Benedetto Rudolf Peters denove iĝis urbestro.

Bibliografio
------------

* König, Hans-Joachim: "Arnstadts einzige Oberbürgermeisterin: Frau Dr. phil. Ursula Meisterernst", en: *Arnstädter Stadt-Echo*, 170/2014, p.18
* Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt*. Kirchschlager, Arnstadt 2003, ISBN 3-934277-07-1, p. 360.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri Karl Konrad Elbracht, kiu estis vicurbestro dum la ofica periodo de Meisterernst
* Artikolo gazeta de marto 2015 pri imponaj virinoj de Arnstadt
*La fluganta tapiŝo*, priskribo de la heroo de rusa folkloro, nome Ivan Careviĉ, pentraĵo de Viktor Vasnecov.
**Magia tapiŝo**, nomita ankaŭ **fluganta tapiŝo**, estas legenda tapiŝo kaj ofta temo en fantasta fikcio. Ĝi estas tipe uzata kiel formo de transporto kaj povas rapide aŭ eĉ tuje porti siajn uzantojn al ilia destino.

Unu el la historioj en Mil kaj unu noktoj rakontas kiel la Princo Husain, plej aĝa filo de la Sultano de Hindio, veturas al Bisnagar (Vijaĝanagara) en Barato kaj aĉetas magian tapiŝon. Ankaŭ la literaturaj tradicioj de kelkaj aliaj kulturoj montras magiajn tapiŝojn, en plej okazoj laŭvorte flugantaj pli ol tuje transportantaj siajn pasaĝerojn el loko al loko.

Ŝejĥo Abdul-Kadir Gilani piediras sur la akvo de la rivero Tigriso, poste enorma preĝotapiŝo (*saĝĝada*) aperas supre en la ĉielo, "kvazaŭ la fluganta tapiŝo de Solomon [bisat Sulaiman]".

En rusaj popolrakontoj, Baba Jaga povas havigi al Ivan la Freneza flugantan tapiŝon kaj aliajn magiajn donacojn (ekz. pilko kiu rulas antaŭ la heroo montrante al li la vojon, aŭ bantukon kiu povas iĝi ponto). Tiaj donacoj helpas la heroon trovi sian vojon "tra trifoje-naŭ landoj, en la trifoje-dek regno". Rusa pentristo Viktor Vasnecov ilustris la rakontojn montrante flugantan tapiŝon dufoje.

Notoj
-----

1. ↑   Brewers Dictionary of Phrase and Fable, p. 305. 1894.
2. ↑  Qala'id-al-Jawahir libro 6a

* Kategorio Magia tapiŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 739725
* GND: 4323259-0
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La ***Asociación Andaluza de Esperanto***, do **Andaluzia Esperanto-Asocio**, tamen nun esperantlingve nomata **Andaluzia Esperanto-Unuiĝo**, estas regiona esperantista organizaĵo en Andaluzio, suda Hispanio. Ĝi estis fondita de José Garzón Ruiz en San Fernando (Provinco Kadizo) en 1910. La nuna sidejo estas en Malago kaj laŭ la stato fine de 2021 la prezidanto estas Ángel Arquillos López. La asocio eldonas la periodaĵon Gazeto Andaluzia, kies redaktoro laŭ la stato fine de 2021 estas *José María Rodríguez Hernández* - la gazeto estas presita papere (en la urbo Kordovo) kaj estas atingebla ankaŭ rete.

La unuiĝo funkcias kadre de la Hispana Esperanto-Federacio kaj proksime kunlaboras kun regionaj esperantistaj organizaĵoj en la aliaj Aŭtonomaj Komunumoj de Hispanio samkiel kun organizaĵoj en aliaj eŭropaj regionoj.

Andaluza Kongreso de Esperanto estas Esperanto-kongreso okazigita ĉiujare de la Andaluzia Esperanto-Unuiĝo, foje koincide kun la Hispana Esperanto Kongreso.

Notoj
-----

1. ↑  retejo de la periodaĵo Arkivigite je 2021-12-19 per la retarkivo Wayback Machine Gazeto Andaluzia

Eksteraj ligiloj
----------------

* Andaluzia Esperanto-Unuiĝo
**Supervulkano**, aŭ *vulkanego*, estas vulkano kiu havis erupcion de 8 en la Vulkan-eksploda indikilo (VEI), nome la plej granda registrita valoro en la indikilo. Tio signifas, ke la volumo de stokaĵoj por tia erupcio estas pli granda ol mil kubaj kilometroj.

La reala eksplodeco de tiuj erupcioj varias, sed la volumo de erupciigita magmo estas sufiĉa por ŝanĝi radikale la ĉirkaŭan pejzaĝon, kaj eĉ por ŝanĝi la tutmondan klimaton dum jaroj, kun katastrofa efiko super la vivo, nomita vulkana vintro, simila al tiu de la nuklea vintro.

Dekomence, *supervulkano* ne estas teknika termino ĝuste uzata en vulkanologio, kvankam jam ekde la jaro 2003 estis uzita en kelkaj publikaĵoj. Kvankam ne estas difinita minimuma grando por vulkanego, estas almenaŭ du tipoj de vulkanaj erupcioj kiuj povas esti identigitaj kun vulkanegoj: nome amasaj erupcioj kaj grandaj magmaj provincoj. Kompare, vulkanego povas esti konsiderata tia kiam en unusola erupcio elpelas pli ol 50 fojojn la kvanton de materialon kiun elpelis la Krakatoa.

Notoj
-----

1. ↑  "Questions About Supervolcanoes". Volcanic Hazards Program. USGS Yellowstone Volcano Observatory. 21a de Aŭgusto 2015. Arkivita el la originalo la 3an de Julio 2017. Alirita la 26an de Decembro 2021.

* Kategorio Supervulkano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 749350
* LCCN: sh2007002215
 |
Villarroya de los Pinares.
**Villarroya de los Pinares** [biljaROĝa delospiNAres] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudokcidento de la orienta komarko *Maestrazgo*, kies administracia ĉefurbo estas Cantavieja. La loknomo *Villarroya de los Pinares* estas etimologie komprenebla kiel *Ruĝa urbo de la pinaroj*.

Geografio
---------

Turo.
Ĝi estas je 54 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 1337 msm de altitudo, kio rezultas en malvarma klimato.​ La ampleksa municipa teritorio estas en la sudokcidento de la komarko en kiu ĝi limas kun tri aliaj samkomarkaj municipoj. Ĝi estas atingebla norde el Miravete de la Sierra, sudokcidente el Allepuz, kaj oriente el Fortanete. La loko estas en la Iberia Sistemo en la norda parto de la Sierra de Gúdar, ĉe la rivero Guadalope.

Historio
--------

La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento kaj ĝi estis donita al la Ordeno de Sankta Johano. Prospero okazis inter la 16-a kaj 17-a jarcentoj kiam oni konstruis gravajn konstruaĵojn. La historio de la loko dum la karlismaj militoj estis ligita al la apuda Cantavieja kie estis ĉefurbo de karlistoj.

Dum la Hispana Enlanda Milito estis militfronto. Poste venis malfacila postmilito, agado de kontraŭfrankisma gerilo kaj rura elmigrado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Fortanete kie oni malaltiĝis el 1 095 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 175 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

Aktualo
-------

Strato.
Bazo de ekonomio nun estas malmulta agrikulturo kaj ĉefe brutobredado (ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ kultura kaj rura turismo ĉefe pro skiejo de la Sierra de Gúdar, ĉasado kaj fiŝkaptado.

Inter vidindaĵoj menciindas la gotik-renesanca preĝejo, turo, ermitejo, triarka urbodomo, diversaj blazondomoj, ruinoj de la kastelo kaj aliaj antikvaj konstruaĵoj. Piedirado kaj biciklado tra naturaj lokoj altiras vizitantojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801752
 |
La **ŝipliftoj sur la centra kanalo** estas kvar hidraŭlikaj boato-liftoj sur la historia centra kanalo, proksime de la belga urbo de La Louvière [la luvjèr]. Ili estis dizajnitaj fare de Edwin Clark, konstruitaj inter 1888 kaj 1917. Kune ili transpontas niveldiferencon de 68 metroj. Unu lifto transpontas 15.4 metrojn kaj la aliaj tri unuope 16,93 metrojn. La konstruado de la kanalo kaj la ŝipliftoj daŭris 32 jarojn (de 1885 al 1917).
La ŝiplifto konsistos el du trogoj, longaj je 112 m kaj larĝaj je 12 m. Ili pezas po 8000 tunojn. La tegmento de ĉiu el ili estas tiel granda kiel futbalejo. La informejo posedas aŭdvidajn aparatojn, planojn, skizon kaj fosiliojn.

Belvidejo kun stirata tablo proponas vidaĵon de la konstruita ŝiplifto kaj de la ĉirkaŭa regiono. Kelkajn kilometrojn for estas la loko Ronquières [ronkjér] kun surfaco de 1432 m2 kie funkcias du ŝiplifoj kiuj povis akcepti ŝipojn pezajn 1370 tunojn, sed nun ili nur funkcias por turisma boatado. La niveldiferenco estas 68 metroj kaj estas superata en 40 minutoj. De la apuda turo samloke oni povas vidi la atomiumon en Bruselo, la monumentan leonon en Waterloo [ŭáterlo] kaj la ŝiplifton de Strèpy-Thieu [strepi tje].

Por la komerca navigado oni konstruis novan, pli modernan lifton en Strèpy-Thieu [strepi tje].

La plej granda ŝiplifto en la mondo
-----------------------------------

En Strèpy-Thieu [strepi tje] funkcias „Rivera sistemo el navigeblaj vojoj", kiu por akcepti 1350-tunajn ŝipojn, neprigis la konstruadon de kabla ŝiplifto, la plej granda en la mondo, venkanta akvonivelan diferencon de 74 m.

La kvar liftoj
--------------

Ekde 1998 la 4 liftoj estas en la listo de tutmondaj heredaĵoj de Unesko. La ŝipliftoj reprezentas rimarkeble bone konservitan kaj kompletan ekzemplon de industria pejzaĝo je la fino de la 19a jarcento.




| Lifto | Situo | Alteco | Foto |
| --- | --- | --- | --- |
| No. 1 | Houdeng-Goegnies | 15,40 m |  |
| No. 2 | Houdeng-Aimeries | 16,93 m |  |
| No. 3 | Besonrieux-La-Louvière, | 16,93 m |  |
| No. 4 | Thieu | 16,93 m |  |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ŝipliftoj de la centra kanalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

(franca)

Vidu ankaŭ
----------

Alia vidindaĵo en la regiono :  Nia Sinjorino kun la Rozo (Lessines)

Notoj kaj referencoj
--------------------

Tiu ĉi artikolo estas parte bazita sur la sama artikolo en la nederlanda versio de vikipedio je la 27-a decembro 2017 kaj artikolo en Monato (2003).


1. 1 2  Maxime Lechien, La parko de kanaloj en La Louvière, Monato, februaro 2003, alirita la 27-an decembro 2017.
2. ↑  *Les quatre ascenseurs du canal du Centre et leur site, La Louvière et Le Roeulx (Hainaut)*, [arkivo], sur *www.unesco.org*, 2-a decembro 1998
3. ↑  (franca) *Le Canal du Centre historique Arkivigite je 2017-12-28 per la retarkivo Wayback Machine*, alirita la 27-an decembro 2017.