recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**El Barrio de la Soledad** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *El Barrio de la Soledad*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 010. *El Barrio de la Soledad* signifas en la hispana *La kvartalo de la (Virgulino de la) soleco*.

Geografio
---------

El Barrio de la Soledad apartenas al la distrikto Juchitán al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la terkola regiono de Oaĥako (regiono *Istmo*), kiu apartenas al la sudorienta parto de la subŝtato kun limo al la pacifika oceano. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 13439 loĝantojn. El tiuj estis 6549 viroj kaj 6890 virinoj. La komunumo havas surfacon de 233.48 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 240 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 625 indiĝenoj. El tiuj 469 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 469 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj). Entute 4.74 % de la loĝantoj estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* El Barrio de la Soledad Arkivigite je 2007-05-27 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
strata vendobudo de antikvaĵisto proksime de la katedralo Dipatrino de Parizo
**Antikvaĵisto** (de la latina vorto *antiquarius* respektive la esperanta vorto antikvo) estas homo, kiu komercas per tre malnovaj objektoj, aparte per tre malnovaj libroj, manuskriptoj, gazetoj, mapoj kaj artaĵoj, aparte per grafikaĵoj. Li respektive ŝi mem posedas vendejon por tiuj objektoj, antikvaĵejon, aŭ estas dungito en tia vendejo. Inter la taskoj de antikvaĵisto estas la takso de la probabla valoro de interesa objekto, la aĉeto, fikso de vendoprezo, stokado kaj prezento de la varoj kaj la vendado. Ĝenerale antikvaĵistoj pretas laŭ peto de kliento serĉi deziratan raran objekton ĉe aliaj kolegoj, sen ke tio kaŭzus aldonajn kostojn por la kliento.

antikvaĵejo respektive revendejo de jam uzitaj libroj en Nederlando
Antikvaĵisto do estas komercisto; en plej multaj landoj la profesio konsideriĝas specialaĵo de la librovendista profesio.

Dum pasintaj jarcentoj antikvaĵistoj ofte estis kleruloj, kiuj aparte fakis pri historio aŭ pri arkeologio, foje ankaŭ pri aliaj fakoj. Dum la mezepoko antikvaĵistoj kutime samtempe estis kopiistoj de malnovaj manuskriptoj, do produktis parton de siaj varoj mem. Iuj el tiuj mezepokaj antikvaĵistoj kaj kopiistoj de malnovaj manuskriptoj samtempe ankaŭ estis alkemiistoj – aparte konata historia ekzemplo estis Nicolas Flamel.

Vidu ankaŭ
----------

* librovendejo, libroservo

* Kategorio Antikvaĵisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Cannon*** estas usona agadema krim-drama televidserio produktorita de Quinn Martin kiu estis elsendita el 1971 al 1976. La ĉefa protagonisto estas la titoliga rolulo, nome privata detektivo Frank Cannon, kies rolo estis ludita de aktoro William Conrad.

*Cannon* estas la unua serio de Quinn Martin kiu estis elsendita de alia kanalo lrom ABC. Oni faris "revivigan" televidfilmon nome *The Return of Frank Cannon*, kiu estis elsendita la 1an de novembro, 1980. Totale, estis 122 epizodoj plus la seria duhora montraĵo kaj la televidfilmo, *The Return of Frank Cannon*. La intrigoj en la epizodoj temis pri la agado de Cannon solvante krimon. La klientoj de Cannon en la serio ege variis, kaj la variado en klientoj kondukis al konsiderinda variado ankaŭ en la formatoj de la epizodoj. En nombraj dekomencaj epizodoj Cannon estis dungita de asekurkompanio kiu deziras esploradon pri perdo. Aliaj epizodoj metis Cannon en dungado kiel polica detektivo, de iama amanto, de patro pri filo aŭ de filo pri patro. En kelkaj epizodoj Cannon estis dungita de iu kiu estas minacata.

Vidu ankaŭ
----------

* Kanono (apartigilo)

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 460080
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Hindia kurulo** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ĥaradrioformaj *Charadriiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Glareoledoj *Glareolidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Cursorius *Cursorius* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Hindia kurulo** *Cursorius coromandelicus*Gmelin 1789 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Hindia kurulo  |

 |
| v • d • r |

La **hindia kurulo** (*Cursorius coromandelicus*) estas specio de birdo nome kurulode la familio de Glareoledoj kaj ordo de Karadrioformaj.

Disvastiĝo
----------

Temas pri specio kiu troviĝas en Barato, Pakistano kaj la aliaj pli etaj ekshindiaj kaj najbaraj landoj. Kiel aliaj kuruloj ĝi estas surgrunda birdo kiu troviĝas en seka malferma kamparo.

Aspekto
-------

Ĉe Nacia Parko Keoladeo.
Ĉe Nacia Parko Keoladeo.
Ĉe Nacia Parko Keoladeo.
Tiu birdo, kiel aliaj kuruloj, havas longajn flavecajn krurojn -kun nur tri fingroj kaj neniu malantaŭe, do adaptitaj al kurado- kaj longajn flugilojn. Ili havas iome subenkurvitajn kaj pintakrajn bekojn nigrajn, mallongajn kaj maldikajn. La korpa plumaro estas grizbruna, sed multe pli bunta kaj multkolora en antaŭaj partoj ol kurbirdo ekzemple, kaj paliĝanta al blankeca koloro en pli malalta ventro. La plej rimarkinda eco de tiu specio estas la kapa bildo: pli precize estas nigra traokula strio kiu malantaŭeniras ĝis la nuko suben -kiel en la Kurbirdo-, super ĝi estas tre blanka supraokula strio, kiu ĉe la nuko havas ankaŭ nigran limon supre -kiel en la Kurbirdo-; sed super ĉio estas krono tre rimarkinde ruĝeca. De malantaŭe la birdo aperas tute malhelbruna kun tiu rimarkinda buntaj nuko kaj krono. Krome la kolo kaj brusto estas flavecaj aŭ oranĝkoloraj.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Cursorius coromandelicus*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 12a Majo 2006.

* Hindia kurulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hindia kurulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Hindia kurulo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Etymologiae** estas enciklopedio de Isidoro de Sevilo (ĉ. 560 ĝis 636).

Isidoro de Sevilo: Etymologiae (Bazelo: Johann Amerbach 1489)
*Isidoro de Sevilo* (ankaŭ konata kiel *Isidorus Hispalensis*), la „instrumajstro de Hispanio", publikis ĉ. 623 (630 (?)) la 20-voluman *Etymologiae* (ankaŭ konata kiel *Origines*; kompleta titolo: *Originum seu etymologiarum libri XX*; ankaŭ: *Etymologiarum sive originum libri XX*(?); eo.: *„dudek libroj de la etimologioj aŭ originoj"*). Isidoro provis unuigi per ĉi tiu realleksikono la tutan scion profanan kaj sakralan de sia epoko.

*Etymologiae* orientiĝis laŭ la Sep liberaj artoj, kompletigis ilin tamen per resumaro de la tiam konata mondhistorio. La *„baza libro de la tuta mezepoko"* (E. R. Curtius) estis kompilita el plej variaj modeloj.

Mapo de la okcidenta duonsfero, presaĵo de Günther Zainer, 1472
*Etymologiae* enhavas ankaŭ la plej malnovan mapopresaĵon de la okcidentujo; temas je tio pri mapo de la okcidenta duonsfero, ankoraŭ farita kiel radomapo.

Eldonaĵoj kaj akcepto
---------------------

Dum la mezepoko studentoj uzis ĉi tiun verkon dum jarcentoj kiel normenciklopedio; ĝin unuafoje presis Günther Zainer en 1472 in Aŭgsburgo.

Enhavo:

* Libro 1: Gramatiko
* Libro 2: Retoriko kaj dialektiko
* Libro 3: Matematiko, muziko, astronomio
* Libro 4: Medicino
* Libro 5: Juraj aferoj kaj temposubdivido
* Libro 6: Libroj kaj ekleziaj festoj
* Libro 7: Dio, anĝeloj, sanktuloj
* Libro 8: eklezio, sektoj, religioj
* Libro 9: Lingvoj, popoloj, imperioj
* Libro 10: Vortoj, nomoj, nocioj
* Libro 11: Homo
* Libro 12: Bestoj
* Libro 13: La mondo kaj ĝia disdivido
* Libro 14: La tero kaj ĝia disdivido
* Libro 15: Komuna vivo
* Libro 16: Ŝtonoj kaj metaloj
* Libro 17: Terkultivado
* Libro 18: Milito kaj ludoj,
* Libro 19: Metio
* Libro 20: Uzobjektoj

Tradukoj
--------

* Lenelotte Möller (tradukisto): *Die Enzyklopädie des Isidor von Sevilla*. Marixverlag, Wiesbaden 2008, ISBN 978-3865391773.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Etymologiae en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Latina teksto ĉe Lacus Curtius
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 287546
* GND: 4406765-3
* LCCN: n81124421
* VIAF: 185064054, 431154381054630291897 292723491, 185064054, 431154381054630291897
* SUDOC: 035284684 066872200, 035284684
* BNF: 13179089z
* NLA: 41567145
* BNE: XX3385675
 |
Blazono de la familio Téllez-Girón, dukoj de Osuna
**Bahabón de Esgueva** estas vilaĝo kaj municipo, kodo-033, en la provinco Burgoso, regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Ribera del Duero, en la jurisdikcio de Aranda de Duero. Ĝi apartenis historie al la familio Téllez-Girón, dukoj de Osuna.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Ribera del Duero, plej sude.
La preĝejo.
Je 57 km de la ĉefurbo (Burgoso) tra la Norda Aŭtoŝoseo  de Madrido al Iruno. Ĝi havas areon de 21.39 km² kun 125 loĝantoj. Ĝi situas en la sudoriento de la provinco, pli konkrete ĉe la valo de la rivero Esgueva, subdistrikto de Ribera del Duero. Bahabón estas proksime de Roa kaj de Aranda de Duero.

Ĝi limas kun Comunidad de la Aynosa, Fontioso, Pineda Trasmonte, Santibáñez de Esgueva, Pinilla Trasmonte kaj Oquillas.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo, ermitejoj, restaĵoj de la kastelo, ponto super la rivero Esgueva, bestotrinkujo, vinkeloj, blazondomoj kaj urbodomo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269441
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo estas pri la komunumo El Arenal en la subŝtato Jalisco. En la subŝtato Hidalgo estas samnoma komunumo. |

**El Arenal** estas unu el la 124 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas El Arenal. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 009. *El Arenal* signifas en la hispana *La sablejo*.

Geografio
---------

**El Arenal** apartenas al la regiono Valles. Al la regiono Valles entute apartenas 14 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 15064 loĝantojn. El tiuj estis 7240 viroj kaj 7824 virinoj. La komunumo havas surfacon de 181,81 km². La meza alteco estas 1380 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 20 C. En la komunumo estas 1103,6 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4078 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 3686 estis alfabetoj kaj 368 analfabetoj. Do 9.02 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 4309 virinoj. El tiuj estis 3900 alfabetoj kaj 398 analfabetoj. Do 9,24 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en El Arenal vivis 11821 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 5 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,042 %en la koncerna jaro de la loĝantaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Notoj kaj referencoj
--------------------

Eksteraj ligiloj
----------------

* El Arenal Arkivigite je 2007-03-09 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Nădăștia de Jos** [nədəŝtja de ĵos] (hungare: **Alsónádasd**, germane:**Unter-Rohrbach**) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudoriente de Hunedoara. Administre ĝi apartenas al la komunumo Călan.

Loĝantaro
---------

En 1910 ĝi havis 654 loĝantojn (rumanoj)); en 1992 488 (rumanoj).

Historio
--------

Ĝia unua mencio skriba estas el 1419. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, departemento Hunyad.

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

Komunumoj *Nádasd* en Hungara Reĝlando
--------------------------------------

En la nomo oni rekonas la vorto nád (=kano), pri kio oni nomumis komunumojn. Pro la tutlanda poŝta servo oni distingis ilin: Abaújnádasd, Árvanádasd, Csallóköznádasd, Egyházasnádas, Szepesnádasd, nun en Slovakio, Fraknónádasd nun en Aŭstrio, Borsodnádasd kaj Tornanádaska en Borsod-Abaúj-Zemplén, Mecseknádasd en Baranya, Nádasdladány en Fejér, Nádasd en Vas (Hungario), Alsónádasd, Felsőnádasd, Görgénynádas, Hadadnádasd, Nádasdia, Nádaspapfalva, Szilágynádasd nun en Rumanio.

Detaloj estas en la listo de hungaraj loknomoj kun "nádasd".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Popolnombrado 2002
La **Bahaa Internacia Komunumo** (BIK, angle BIC) estas internacia neregistara organizaĵo reprezentanta la membrojn de la Bahaa Kredo. Ĝi unue registriĝis en Marto 1948 ĉe la Unuiĝintaj Nacioj kaj aktuale havas filiojn en pli ol 180 landoj kaj teritorioj.

BIK celas "antaŭenigi mondan pacon pere de la kreado la kondiĉoj en kiu unueco ekaperas kiel la natura stato de homa ekzisto" antaŭenigante kaj aplikante principojn kiuj estas derivitaj de la instruoj de la Bahaa Kredo por evoluigi unuigitan kaj daŭripovan civilizacion.

La BIK ankaŭ laboras por la avanco de homaj rajtoj, la avanco de virinoj, universala edukado, la instigo al justa ekonomia evoluo, la protektadon de la medio kaj kreado de sento de mondcivitaneco.

Por atingi siajn celojn BIK kunlaboras kun registaroj, la Unuiĝintaj Nacioj kaj alia interregistaraj kaj neregistaraj organizaĵoj. En majo 1970 ĝi akiris konsultan statuson kun la Ekonomia kaj Socia Konsilio (ECOSOC) kaj en 1976 kun la Geinfana Fonduso de Unuiĝintaj Nacioj (UNICEF). En 1989 BIK establis laborrilaton kun la Monda Organizaĵo pri Sano kaj ĝi ankaŭ havas laborrilaton kun diversaj aliaj agentejoj kaj entreprenoj de Unuiĝintaj Nacioj, interalie la UN Evoluada Fonduso por Virinoj (UNIFEM) kaj la programon Monda Konserveja Observa Centro (UNEP) de la Unuiĝintaj Nacioj.

En la jaro 2000 ĉe la Jarmila Forumo de la Unuiĝintaj Nacioj bahaano estis invitita kiel la sola neregistara parolanto dum la pintokunveno.

La Bahaa Internacia Komunumo havas oficejojn ĉe la Unuiĝintaj Nacioj en Novjorko kaj Ĝenevo kaj reprezentejojn je regionaj komisionoj de Unuiĝintaj Nacioj kaj alia ĝiaj oficejoj en Addis-Abebo, Bankoko, Najrobo, Romo, Santiago, kaj Vieno.

Notoj
-----

1. ↑  McMullen, Michael (2000). The Baha'i: The religious Construction of a Global Identity. New Brunswick, N.J.: Rutgers University Press. p. 39. ISBN 0-8135-2836-4
2. ↑  "About the Baháʼí International Community". Baháʼí International Community. 2008. Arkivita el la originalo la 12an de Marto 2008. Alirita en 2008-02-10.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bahá'í International Community (BIC)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 727899
* LCCN: n83002521
* VIAF: 141974307
* ISNI: 0000 0001 1940 8063
* SUDOC: 028185951
* NKC: ko2004214283
 |
**Kajta generatoro** estas koncepto de generatoro nuntempe evoluigata en Italio de la entrepreno *SEQUOIA automation*. Ĝi uzos la energion de tre alta vento en la troposfero. Ĝi aspektos kiel grandega karuselo. Tiun *karuselon* turnos kajtoj. La movado de la kajtoj estos regata elektronike per paro de kabloj, kies longeco povos superi mil metrojn. Radarsistemo povas ŝanĝi la direkton de kajtoj ene de sekundoj okaze de obstakloj, ekz-e aviadiloj aŭ birdoj.

Esploroj de evoluiga entrepreno *SEQUOIA automation* taksas ke kajta generatoro povus eligi unu gigavaton, do havos povumon similan al tiu de nuklea centralo. La kostoj eble estos nur 1,5 eŭroj por megavata horo. Tio estas preskaŭ 30-oble malpli ol la averaĝa kosto por megavathoro en Eŭropo. 

La mallongigo, kiun *SEQUOIA automation* uzas por *kajta generatoro* estas **KiteGen** (laŭ la angla *Kite generator*).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Paĝo pri la projekto (itale kaj angle)
* Esperantlingva podkasto kiu interalie temas pri kajtaj generatoroj Arkivigite je 2006-11-18 per la retarkivo Wayback Machine
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: kajo |

Kajo (dekstre) kaj varfo (meze) en la haveno de Québec, fine de la 19a jarcento
Averto pri la danĝero de enakviĝo
**Kajo (ŝipado)** estas konstruita platformo paralela al sufiĉe profunda akvo, por ke ŝipoj tie restantaj estu facile alireblaj por pasaĝeroj aŭ kargo. La saman funkcion havas varfo. - Dum kajo kutime estas solide konstruita, varfo kutime estas palafita konstruaĵo.

Laŭ Francisko Azorín **Kajo** estas *Terbenkego firmigita per muro, laŭlonge de rivero aŭ ĉe la marbordo, uzata kiel elŝipigejo, aŭ ĉe stacidomo por elvagonigi varojn.* Li indikas etimologion el kimra *kale* (limo, bordo).

Priskribo
---------

La kajomuro estas vertikala muro, kiu disponigas bolardojn aŭ ringojn por ligi la ŝipojn. Kajo (kaj kajomuro) estu konstruitaj tre stabile por elteni la grandegan ŝarĝon de arganoj, fervojaj vagonoj kaj staplita varo. Por disponigi pli da spaco por ŝipoj, kajoj ofte estas pligrandigataj per pieroj aŭ moleoj.

En grandaj urboj ĉeriveraj reteniĝis la nomo "kajo" por laŭbordaj stratoj, kie iam estis elŝipejoj (kiuj intertempe translokiĝis ekster la urbon). Ekzemploj por tiaj eks-elŝipejoj, kiuj hodiaŭ estas bulvardoj aŭ promenejoj: Quai d´Orsay en Parizo, kie hodiaŭ troviĝas la franca ministerio pri eksteraj rilatoj, Bund en Ŝanhajo aŭ Franz-Josephs-Kai en Vieno.

La kajo (fervojo) havas la saman funkcion rilate al vagonaro, nome plifaciligi la alireblon por pasaĝeroj kaj varoj.

Etimologio: tra franca *quai*, el nederlanda *kaai*, eble el kelta *cae*.

Vidu ankaŭ
----------

* Digo
* Ĝeto
* Moleo
* Piero
* Varfo

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 100.
2. ↑  Azorín, samloke.
Punnett-kvadrato, montranta modelon de heredo de flora koloro. La tri eblaj genotipoj estas BB, Bb, kaj bb; la du eblaj fenotipoj estas blanko kaj ruĝo.
En genetiko, la **genotipo** estas la aro de genoj hereditaj el gepatroj al ido. Ĝi estas unu el la kaŭzoj de la fenotipo.

Priskribo
---------

La genotipo estas unu el la tri faktoroj, kiuj determinas la fenotipon, kune kun la efiko de la medio (ne heredata) kaj la epigenezaj faktoroj (heredataj). Pro la ĉeesto de tiuj negenotipaj faktoroj, organismoj de similaj fenotipoj povas diferenci genotipe, kaj organismoj de malsimilaj genotipoj povas havi similajn fenotipojn.

En biologia notacio, oni ofte simboligas genotipon per literoj — ekzemple, *Bb* estus la genotipo de tiu, kies du aleloj estas *B* kaj *b*.

Historio
--------

La termino *genotipo* estis enkondukita de la dana biologo Wilhelm Johannsen en 1909, kune kun la termino *fenotipo*.:127

Referencoj
----------

1. ↑  Johannsen, Wilhelm (1909) (in de), *Elemente der exakten erblichkeitslehre. Deutsche wesentlich erweiterte ausgabe in fünfundzwanzig vorlesungen*, Jena: Unknown, doi:10.5962/BHL.TITLE.1060, OCLC 5136347, Vikidatumoj Q51380974
2. ↑  Wilhelm Johannsen (marto 1911), "The Genotype Conception of Heredity" (in en), *The American Naturalist* **45** (531): 129-159, doi:10.1086/279202, ISSN 0003-0147, Vikidatumoj Q53973596

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Genotipo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* What is genotype? What is phenotype? (angle). Personal Genetics Education Project.

Vidu ankaŭ
----------

* Geno
* Genaro
* Fenotipo
La suda flanko.
**Kajlaŝo** (nepale कैलाश, *Kailaś*, tibete གངས་རིན་པོ་ཆེ, *Gang Rinpoché*, *Kangrinboqê*) estas monto alta 6714 metrojn en montaro Kajlaŝo, en la okcidenta parto de la montara masivo de la Transhimalajo en Tibeto. Ĝia pinto havas tre simetrian formon kaj similas al piramido, kiu tutjare estas kovrita per neĝo. Kailash situas en centro de areo, kiu havas centran gravecon por la tuta akvofluo en la tibeta altebenaĵo. En tiu areo fontas la kvar grandaj riveroj de la sudazia areo. Norde la Induso, oriente la Bramaputro (*Yarlung Tsangpo*), okcidente Ŝatadruo kaj Karnalio (alfluanto de Gango) en la sudo. Tiuj riveroj havas gravan proporcion en akvoprizorgo de la tuta regiono. La religia graveco estas forte ligita kun tiu aspekto.

La distanco de la monto al Nov-Delhio estas 980 km, al Lasao 1280 km. La monto ĝis nun estas negrimpita pro religiaj kontraŭsentoj (budismo, hinduismo, ĝanaismo).

En budhismo
-----------

Pentraĵo de Kajlaŝo.
En budhismo, monto Kajlaŝo estas konata kiel monto Meruo. Ĝi estas la centro de la kosmologio kaj grava budhisma pilgrimejo.

En Vaĝrajano, ĝi estas la loĝejo de la budho Ĉakrasanvaro.

Referencoj
----------

1. ↑  Robert E. Buswell.  (2004) *Encyclopedia of Buddhism: A-L* (angle). Macmillan Reference, p. 407–408. ISBN 978-0-02-865719-6.
2. ↑   Heruka Chakrasamvara (angle). Khandro.net.

* Kajlaŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kajlaŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Elżbieta Zawacka**, pseŭdonomoj „Zelma", „Sulica", „Zo" (naskiĝis la 19-an de marto 1909 en Toruń, mortis la 10-an de januaro 2009 samloke) estis kurierino de la Ĉefa Komandejo de Pola Enlanda Armeo, unusola el 15 kandidatinoj, kiu sukcese trapasis trejnadon kaj poste servis en la vicoj de mutobskuruloj, profesorino de homa scienco specialiĝanta en la plej nova historio, la dua polino en historio de Pola Soldataro avancita ĝis grado de brigada generalo. Damo de la Ordeno de Blanka Aglo.

Juneco kaj agado en la Dua Pola Respubliko
------------------------------------------

Elżbieta Zawacka naskiĝis en la tempo, kiam Toruń troviĝis en la prusa aneksaĵo, tamen bazlernejon kaj gimnazion finis en libera Pollando. Abituris en Virina Humanisma Gimnazio, kaj poste finis matematikajn studojn en Universitato Adam Mickiewicz. En la 4-a studjaro ligiĝis kun Organizaĵo de Virin-Adaptigo por Land-Defendo. Post studoj estis ties instruanto kaj laboris kiel instruistino en mezlernejo. Antaŭ 1939 en Katowice plenumis funkcion de komendantino de la Silezia Areo de la organizaĵo.

Partopreno en la defenda milito kaj kuriera agado
-------------------------------------------------

Septembre 1939 estis soldato de la Virina Help-Bataliono de Armea Servo, batalanta en la defendo de Lvovo.

Oktobre de la sama jaro eniris al kreiĝanta Servo al Venko de Pollando kaj restis en ĝi ĝis fino de 1945. Komence de sia subtera agado agante sub pseŭdonomo *Zelma* kunorganizis strukturojn de la Servo al Venko de Pollando kaj Asocio de Armita Batalado en Supra Silezio.

Fine de 1940 *Zo* estis translokigita al Varsovio – ŝi ricevis taskon ĉe Fako de Eksterlanda Ligiteco de la Ĉefkomandejo de Pola Enlanda Armeo *Zagroda*. Ekde duono de 1941 veturis inter Varsovio kaj Berlino, kunportante ambaŭflanke poŝtaĵon, kiu cirkulis tra Svedio al Londono kaj revene. Ŝia tasko estis ankaŭ organizado de itineroj por kurieroj trapasantaj Germanion al Londono. En la jaroj 1939–1945, utiligante falsajn dokumentojn, trapasis landilimon de Nazia Germanio plurcentfoje (ĉe la centa en 1942, ĉesis kalkuli), transportante komunikojn, raportojn kaj informojn, kaj dum paŭzoj inter la ekspedicioj instruis kaj estis instruata dum la sekreta instruado.

Vidu ankaŭ
----------

* Emilia Malessa
* Helena Rudzińska

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Elżbieta Zawacka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficjalna strona o Elżbiecie Zawackiej – Fundacja Generał Elżbiety Zawackiej. Archiwum i Muzeum Pomorskie AK oraz Wojskowej Służbie Polek w Toruniu - oficiala paĝo pri Elżbieta Zawadzka
* Kobieta, że aż strach - pri virino kun teruro
* Zdjęcie Elżbiety Zawadzkiej z miniaturkami odznaczeń Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine Foto kun miniaturoj de distingoj, gazeta.pl


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 554776
* GND: 139975810
* LCCN: n94016852
* VIAF: 51834850
* ISNI: 0000 0001 1550 9510
* SUDOC: 168932296
* BNF: 169834439
* NKC: js20191029371
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Katalana Esperanto-Klubo - KEK** (Associação Artístico Cultural Esperantista de Catalão portugale) estas Esperantista klubo fondita la 30-an de septembro 2014 en Catalão, Brazilo. Ĝi havas propran sidejon, statuton kaj juran personecon. En 2016 ĝia biblioteko ricevis librodonacon de Brazila Esperanto-Ligo.

Agado
-----

En la sidejo de la Asocio okazas ĉiusemajne Esperanto-kursoj. Konforme al sia statuto Katalana Esperanto-Klubo aranĝas ĉiujare en la dua dimanĉo de aprilo la *Esperanto-Renkontiĝon de KEK*. La 12-an de aprilo 2015 okazis la unua renkontiĝo, kies ĉeftemo estis "Esperanto kaj la kulturo de ĉiuj popoloj". Partoprenis ĝin ĉ. 100 personoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Uberlândia Esperanto-Klubo
* João Custódio Machado

Referencoj
----------

1. ↑  Adreso: Av. Aurora Evangelista da Rocha, 95, 75709-460 - Catalão, Brazilo.
2. ↑  Novaĵteksto Arkivigite je 2016-11-30 per la retarkivo Wayback Machine de Brazila Esperanto-Ligo pri librodonaco al la biblioteko de KEK esperante.
3. ↑  Dulingva (portugale kaj esperante) novaĵteksto Arkivigite je 2016-07-08 per la retarkivo Wayback Machine el la bulteno *BEL Informas*, de Brazila Esperanto-Ligo.
**Ankobero**, **Ankober**, iam **Ankobar**, estas urbo en centra Etiopio. Situa en la Semien Ŝeŭa Zono de la Regiono Amharo, Ankober estas sur la orienta kornico de la Etiopaj Altaĵoj estas alto de ĉirkaŭ 2,465 metroj. Ĝi estas 40 kilometrojn oriente de Debre Birhan kaj ĉirkaŭ 140 km nordoriente de Adisabebo.

Ankober estis iam ĉefurbo de la Etiopia regno Ŝoa. Konstruaĵoj kiuj survivas el la Ŝoa periodo estas la preĝejo Kidus Mikael, konstruita de Sahle Selassie. Laŭ Philip Briggs, kio survivas el la palaco de Menelik, kiun li estis konstruinta sur la loko de la palaco de sia patro, estas "unu longa ŝton-cementa murego ĉirkaŭ 1.5 m alta." Briggs komentas, ke estas "malfacile diri kial tiu nura muro survivis preskaŭ netuŝita kiam la cetero de la palaco dronis en praktika forgeso." Ankober estas konata ankaŭ kiel la loko kie la endemio Ankobera serino estis por la unua fojo observata de ornitologoj en 1979.

Notoj
-----

1. ↑   EB (1878). Wikisource Baynes, T.S. ed. (1878), "Ankobar", Encyclopædia Britannica, 2 (9a eld.), New York: Charles Scribner's Sons, p. 59.
2. ↑   Philip Briggs, Ethiopia: The Bradt Travel Guide, 3rd edition (Chalfont St Peters: Bradt, 2002), p. 315.
**Kató Rényi** [rEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rényi Kató** estis hungara matematikisto, profesoro. Ŝia patro estis Ödön Schulhof, ŝia edzo estis Alfréd Rényi.

Kató Rényi  naskiĝis la 24-an de oktobro 1924 en Budapeŝto. Ŝi mortis la 31-an de aŭgusto 1969 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kató Rényi frekventis universitatojn ekde 1942 en sia naskiĝurbo, Szeged, Leningrado, fine ŝi akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1949. Post siaj studoj li restis samloke por instrui, ŝi docentiĝis en 1963. pli frue en 1957 ŝi kandidatiĝis. Ŝi multe okupiĝis pri kompleksa analitiko. Ŝi sinmortis.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *On a conjecture of G. Pólya* (1956)
* *On multiple zeros of derivatives of periodic entire functions* (1958)
* *Néhány megjegyzés trigonometrikus polinomokról* (1959)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 555006
* VIAF: 121447194
* ISNI: 0000 0000 7943 504X
 |
**Ankunft bei den schwarzen Schwänen** (Alveno ĉe la nigraj cignoj) – albumfolio en A♭-maĵoro por piano (WWV 95) estas komponaĵo de Richard Wagner. Li komponis la verkon en 1861 je Parizo kaj dediĉis ĝin al Mélanie Renouard de Bussière. La prezentado daŭras proks. 5 minutojn.

Historio
--------

Post kiam Wagner malfondis frusomeron de 1861 sian mastrumaĵon en Parizo, li trovis pretertempan loĝeblecon en la prusa vicambasada hotelo. Tie li naĝigis sian rigardon el la fenestro sur la Tuileries, kie li vidis naĝi du nigrajn cignojn en baseno, *al kiuj li sin sentis allogataj per revemo*. Tiun ĉi penson li pli malfrue ekprenis, kiam li verkis la albumfolion „Ankunft bei den schwarzen Schwänen". Wagner dediĉis ĝin al sia iama pariza dommastrino Grafino de Pourtalès.

Muziko
------

Ĝi komenciĝas per dutakta motivo, kiu ne jam ekkonigas la bazan tonalon A♭-maĵoro. Aperas tri inversigoj de DmØ, kiuj pro sia malligita pozicio ne jam aŭdebligas duobladominantan efikon; tiu ĉi ekestas nur je la tria ripeto per transkondukado en fremdnoto-havan E♭7, kiu nur duone dissolviĝas, ĉar la kvintokto en la baso restas kontinua. Harmonie la unua apero tamen restas plue ĉefe sur la dominanta septakordo, per kiu la parto finiĝas, sed restas ankaŭ malstabila per la duonfinaĵo atingita per la akordo E♭9-8.   

Sekvas denove la komenca motivo, kiu ree post la tria eksonado transiras en la dominantan septakordon. Postsekve aperas modula ĉeno, kiu denove finiĝas per fremdnota E♭7.

Post ĉi tiu dua apero eksonas la temo, kiu nun precipe konsistas el alterna trisona kaj gama melodiaro kaj estas ornamata per multaj punktaĵoj, sinkopoj kaj aĉakaturoj. Altrudiĝas kapriĉa kaj libera super la simpla trisona akompano je ĉiu okona noto, kiu komence ne montras gravajn harmoniajn apartaĵojn – la alternado de toniko kaj dominanto nur malofte estas interrompata per aliaj, plejparte gamapartenaj akordoj. Je la fino duobla dominantakordo estas rekondukata sur la tonikon, antaŭ ol dominanta septakordo kaj tonika akordo finas la teman parton.

En la fina parto denove eksonas la komenca motivo, kiu ĉifoje tamen je la du ripetoj estas iomete ŝanĝata harmonie kaj melodie. Nova, sekva modula ĉeno finiĝas sur g♭-minora akordo. Post transkonduko D-DD-D la peco finiĝas per kodo, kiu baziĝas sur la tonikaj akordoj sur ĉiu okono aperintaj jam en la temo kaj disvolvas kiel motivo tonikajn arpeĝojn. La finaj akordoj referencas la komencan motivon.

Notoj
-----

* Richard Wagner: Klavierwerke - Gesamtausgabe. Eldonejo Schott, Majenco 1981

Literaturo
----------

* Curt von Westernhagen: Wagner. Dua eldono, eldonejo Atlantis Musikbuch-Verlag, Zuriko 1979 ISBN 3-7611-0287-9 pj 291sj.
* Richard Wagner, Mein Leben, p. 664. (Rete vokebla)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ankunft bei den schwarzen Schwänen: Liberaj muziknotoj por elŝuti de International Music Score Library Project.
* Informoj pri la peco ĉe klassika.info
**Ĥiasmo** aŭ **kiasmo** estas en retoriko kaj parolfiguro kaj stilfiguro bazita sur ripeto kun partikulara strukturo. Temas pri paralelismo kun kruciĝo: tio estas, la ripeto de sintaksa strukturo kun la partikulareco, ke la ripetataj elementoj (simbole A kaj B) aperas unue laŭ unu ordo (AB), kaj sekve en la mala ordo (BA). Tiel, en la komenco de la hispanlingva poemo de Manuel Machado *Verano*,

*Frutales*  

*cargados,*  

*dorados*  

*trigales*  

aperas kiasmo, ĉar unue estas la vortordo susbtantivo + adjektivo (A+B) kaj poste, male, adjektivo + substantivo (B+A). Krome la rimo estas same kiasma.

Kiam okazas ripeto ne nur de la sintaksa strukturo, sed ankaŭ de la vortoj mem, tio estas speco de kontraŭknalo, kiel en la frazo «Nek **anas** ĉiuj, kiuj **estas**, nek **estas** ĉiuj, kiuj **anas**».

Deveno
------

La nomo de la figuro devenas de la greka lingvo, nome χιασμóς, 'kruciĝo' (reference al la formo de la greka litero χ, ĥi).

Vidu ankaŭ
----------

* Kontraŭknalo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Quiasmo Arkivigite je 2017-03-02 per la retarkivo Wayback Machine Elke Reinhardt-Becker: *Invito al literaturaj studoj*, Universitato Duisburg-Essen.
* Retorikaj figuroj de Robert Harris, en angla, pri kiasmo kaj aliaj retorikaj figuroj.
* Mardy Grothe pri kiasmo.
* Kiasmaj tekstoj de José Luis Ramírez González en revuo Scripta Vetera, Universitato de Barcelono, ISSN 1578-0015
* Kiasmo en Manual de Retórica y recursos estilísticos, de Ángel Romera.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 701155
* GND: 4147656-6
* LCCN: sh85023223
* SUDOC: 050587455
* BNF: 12650881j
 |
**Gaheris**, kavaliro en Artura legendo.

Li estis la filo de Reĝo Lot de Orkney kaj Morgause, kaj frato de Agravain, Gawain, kaj Gareth. Li estis ankaŭ frato aŭ duon-frato de Mordred. Li edziĝis al Lynette, kiun lia frato Gareth helpis savi ŝian fratinon Lyonesse, per duobla ceremonio en kiu ankaŭ Gareth edziĝis al Lyonesse.

Li servis kiel eskviro de sia pli aĝa frato Gawain antaŭ ol kavaliriĝi ĉe la kortego de Reĝo Arturo. Li partoprenis la mortigon de Pellinore (kiu mortigis lian patron). Poste estis revenĝo inter la familio de Lot kaj tiu de Pellinore. Malgraŭ tio Morgause ĝuis amaferon kun Lamorak, la filo de Pellinore. Gaheris trovis ilin en lito kaj senkapigis sian patrinon, sed permesis ke Lamorak eskapu. Kredante ke Lamorak estas la mortiginto, Gawain, Agravain kaj Mordred kuniĝis kun Gaheris por embuskigi kaj mortigi Lamorak, sed poste eltrovis ke fakte Gaheris mortigis sian patrinon. Sekve, Gaheris estis portempe ekzilata de la Artura kortego.

Gaheris revenis al la kortego. Arturo petis ke Gaheris kaj liaj fratoj defendu la ŝtiparumon de Reĝino Ginevra. Gawain rifuzis, sed la aliaj senentuziasme konsentis, kvankam ili diris ke ili ne portos kirasojn. Gaheris mortis, kune kun Gareth kaj Agravain, kiam Lanceloto kaj liaj kavaliroj savis Ginevran.

* Kategorio Gaheris en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĝardenejo nomita "Moskeo", starigita laŭ komisio de Negele
**Bonifaz NEGELE** (naskiĝinta la 21-an de aŭgusto 1607 en Wels, mortinta la 2-an de junio 1678 en Steinerkirchen an der Traun/Distrikto Wels-Land) estis aŭstra benediktano kaj abato de la Abatejo Kremsmünster.

Vivo
----

Benediktaniĝo estis en la 13.4.1625, ordinado sacerdota en Romo en la 1.6.1633. Li estis la 55-a abato de la Kremsmünster-abatejo. Dum lia regado la monakeja kirko ricevis la nunan grandan sonorilon, la korton kun francstilaj areoj, la t.n. "moskeon" (pavilono osmanstilaa, samtempe belvidejo) kaj la forcejojn.

Grandaj esperoj metitaj en lia elekto evidentiĝis vanegaj. Imitante antaŭulojn kelkajn li antaŭ ĉio intencis pliriĉigi siaj familion. Pro tio li ekz. aĉetis la bienon de Regau donaconte ĝin al la patro Augustin Negele. La mastrumado abateja estis ĝenerale tro diboĉa. Post plendoj kapitularaj de 1643 Negele devis akcepti la kontrolon de la landa estro Johann Johann Ludwig von Kuefstein kaj de la provosto Leopold Zehetner de la konvento St. Florian. El tia malbona situacio Negele provis fuĝi kun ŝtelitaĵoj. Sed li arestitis ĝustatempe. Post proceso en oktobro 1644 li perdis la abatejajn dignecojn. Post malliberiĝo ene de la konvento li rajtis pasigi la naŭ lastajn vivojarojn kiel animzorganto en Steinerkirchen.

Literaturo
----------

* Hieronymus Besange: *Synopsis vitae Religiosorum ord. S. P. Benedicti Cremifani Super Austriae Professorum,* 1777, p.28
* P. Wolfgang Dannerbauer OSB: *Kurzgefaste Chronik des Eilfhundertjährigen Benediktinerstiftes Kremsmünster,* 1877, p.11, p.40

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikolo en la pribenediktana leksikono
**Ignác Sauer,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sauer Ignác** estis hungara kuracisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1859).

Ignác Sauer  naskiĝis la 2-an de oktobro 1801 en Veszprém (urbo). Li mortis la 17-an de novembro 1863 en Pest (urbo).

Biografio
---------

Ignác Sauer frekventis universitaton en Pest kaj Vieno. Inter 1827-1841 li kuracadis en la Habsburga Imperio, tamen plej ofte en Vieno. Li multe laboris kontraŭ epidemio de ĥolero en 1831. Inter 1843-1860 li instruis en universitato en Pest. En 1848 li estis nomita ĉefkuracisto de la jam sendependa lando. Post falo de la liberecbatalo li perdis unu jaron la profesorecon. En 1861 li denove estis nomita ĉefkuracisto de la lando. En la studjaro 1862 li estis rektoro. Li estis la unua kuracisto en Hungario, kiu profitis la frapadon sur la korpo por konstati la eblan malsanon.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Der Typhus in vier Cardinalformen* (1841)
* *Praelectiones e pathologia…* (1854)
* *Beszéd a m. kir. egyetem eddigi szellemi fejlődéséről…* (1863)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)

* Kategorio Ignác Sauer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 460086
* GND: 1029268207
* LCCN: no2008118888
* VIAF: 203227270
* ISNI: 0000 0003 5814 0420
* SUDOC: 094847983
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

***La diablo en lignoŝuoj*** (france *Le diable en sabots*) estas horora romaneto adaptita el franca folkloro de Claude Seignolle, unue eldonita en 1959.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Christophe, la sola forĝisto de la vilaĝo Les Brandes, subite kaj neatendinde mortigas sin. Samtempe venas mistera, neparolema, riĉa eksterulo al la vilaĝo kaj anoncas sin kiel forĝiston nomatan Roc. Li aĉetas la forĝejon de Christophe kaj instalas sin tie, ekskludinte lian vidvinon. Li sorĉe sanigas infanon de ekstervilaĝaj riĉuloj kaj forĝas pordegojn, kvankam neniu scias kiel li ekhavis la metalon. Dume, Les Brandes spertas nenaturan veteron kaj mortigan malsanon trafas unue la gastejiston, kiu spionas al Roc, kaj poste multajn vilaĝajn infanojn. Mense handikapita knabino, Benette, ekamas Roc kaj seksumas kun li, kaj la amo sanigas ŝian inteligenton. Fine la vidvino de la gastejistoj kunigas kelkajn vilaĝanojn por iri al la forĝejo kaj provi forpeli Roc. Tamen, unu el ili mortas en la forĝejo de malverŝajna akcidento kaj la aliaj akcidente mortpafas Benette, kiu provis mediacii inter Roc kaj ili. Roc formarŝas de la vilaĝo kaj la homoj estas malliberigitaj pro murdo de Benette. La evidente nenaturaj ecoj de Roc neniam estas klarigitaj, kvankam lia deziro al Benette vekas en li ankaŭ homecajn sentojn.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Deveno
------

La romano estas inspirita de franca legendo pri "Jean de l'ours" ("Johano filo de la urso"), parenca al la legendoj de kiuj fontas "Lokis" de Prosper Mérimée. En tiu legendo seksatenco de urso al virino rezultigas supernature fortan filon, kiu fariĝas forĝisto. La romano inkludas digresion pri homlupo kiu estis praonklo de la antaŭa forĝisto Christophe.

Referencoj
----------

1. ↑  Menegaldo, Gilles. 2002. "*Le diable en sabots* et *Marie la louve*: du texte à l'image". En *Seignolle et la fantastique*. Saint-Claude-de-Diray : Editions Hesse, p. 218.
La vendejo ĉe la lepsika Barfuß-strateto mallonge antaŭ fermiĝo
Numero de *Briefmarken-Journal* de 1894
La bindita poŝtmarkkatalogo de Fratoj Senf de 1892
**Fratoj Senf** (germane: *Gebrüder Senf*) estis la nomo de entrepreno kaj eldonejo en Lepsiko, Germanujo, sur la kampo de filatelo. Ĝin fondis la fratoj Louis Senf (1853–1940) kaj Richard Senf (1856–1941). Tamen, kune ili ne pli ol naŭ jaroj aktivis entreprengvidante.

Historio
--------

Louis kaj Richard Senf estis la filoj de la lignaĵkomercisto Johann Gottlob August Senf (1811-1878), kiu estis posedanto de domo ĉe Frankfurter-strato nr 38 (nuntempe Elster-strato 48). Kolektis la fratoj jam infanaĝe poŝtmarkojn kaj komencis ties enkatalogiĝon. La pli juna frato Richard aktivis komercadi per poŝtmarkoj ene de la gepatra entrepreno en 1872. Tiu jardato poste ofte deklaritis oficiala komenco de la firmaaj aktivecoj kvankam la entrepreno transprenitis en 1874 fare de la frato pli maljuna Louis. Nur en aprilo 1881 ambaŭ prezentis sin publike entreprenistfratece.

En 1874 ekeldonitis la monatfakgazeto "Illustriertes Briefmarken-Journal" kiun komence pro juristaj kialoj rajtis eldoni nur pli aĝa Louis sole. Kun eldonokvanto de ĝis 30.000 ekzempleroj temis pri la plej granda filatela fakperiodaĵo en Germanujo kies apero ĉesis nur post la Dua mondmilito.

En 1890 Louis Senf forlasis la firmaon kaj iĝis ununura posedanto Richard Senf. Louis fondis por siaj filinoj Katherine kaj Charlotte komercdomon filatelan, kiu prezentis sub la nomo *Zur Briefmarkenbörse* ekde 1904 ĉe Gewand-strateto nr 1 kaj ekde 1909 - ĝis dummilita detruo en 1943 - ĉe Universitäts-strato nr 18.

Elstara produkto el la Senf-firmao estis katalogoj. Post kelkaj specialkatalogigadoj por *Briefmarken-Journal* aperis en 1892 bindite *Gebrüder Senfs Illustrierter Postwertzeichenkatalog*, kio poste simple nomitis *Der Senf*. Ĝi ĝuis eldonojn ĝis la 1940-aj jaroj!

Post kelkaj adresoj ekde 1881 ĉe Eosta antaŭurbo (je *Verlagsbuchhandlung*) troviĝis la vendejo poŝtmarka-eldona ekde 1904 ĉe Augustus-placo nr 8. Ekde 1930 la adresaroj notis adrese Markt 9 (do König-Albert-domo) al kiu apartenis ankaŭ la vendejo de ĉe Barfuß-strateto nr 8. Tiutempe ekzistis jam nova posedanto, nome Heinrich Neubauer. La vendejo funkciis ĝis 2008.

Literaturo
----------

* Peter Fischer: "Basiswissen: Gebrüder Senf – Geschichte einer Weltfirma." Ĉe: *Deutsche Briefmarken-Zeitung*, 1/2019, p. 28
* Wolfram Grallert: *Lexikon der Philatelie*, Phil Creativ, tria eldono, Schwalmtal 2015, ISBN 978-3-932198-38-0, p. 365
* Wolfgang Maassen: *Von ersten Alben und Katalogen zu Verlagen von Weltrang*, Phil Creativ, Schwalmtal 2010, ISBN 978-3-932198-87-8
* Horst Hille: *Schaubek, Senf und Schwaneberger* (=Leipziger Blätter, 14), Lepsiko 1989, p. 52-55

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fratoj Senf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Katja Haß: "Häuser-Geschichten: Gebrüder Senf"

Notoj
-----

1. ↑  *Leipziger Blätter*, H. 14, p. 54
2. ↑  Adresaroj historiaj
3. ↑  Leipziger Adreßbuch 1930

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754390
* GND: 310127-7
* LCCN: nb2011013271
* VIAF: 170931058
 |
**Gyula Regöly-Mérei** [djula regoli (regoj?) -mErei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Regöly-Mérei Gyula** estis hungara kuracisto, profesoro, kirurgo, patologo, otorinolaringologo.

Gyula Regöly-Mérei  naskiĝis la 21-an de novembro 1908 en Budapeŝto. Li mortis la 18-an de aŭgusto 1974 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Regöly-Mérei akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1934, kie li lernis ekzemple de Sándor Korányi, Mihály Lenhossék, Emil Grósz. Post la diplomo li eklaboris en kliniko en sia naskiĝurbo. Li akiris pliajn diplomojn ( en 1937 kirurgian, en 1941 otorinolaringologian, en 1955 patologian). En 1936 li estis nomumita privata profesoro, en 1961 titulara profesoro en la menciita universitato. Inter 1947 kaj 1974 li laboris en patologia instituto. En 1954 li kandidatiĝis. Li ricevis 2 premiojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A középfül physiológiája és pathológiája a csecsemőkorban* (1954)
* *Az ősemberi és a későbbi emberi maradványok rendszeres kórbonctana* (1962)
* *Élet, egészség, betegség (Vivo, sano, malsano), (1965) - kun László Buga*
* *Semmelweis betegségének pathológiai rekonstrukciója a katamnesztikus elemzés és a paleopathológiai vizsgálat alapján* (1969)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**László Buday** [lAslO budai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Buday László** estas hungara biokemiisto, kuracisto, profesoro, membro (korespondanta en 2013, ordinara en 2019) de Hungara Scienca Akademio.

László Buday  naskiĝis la 24-an de novembro 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Buday frekventis medicinan universitaton en Budapeŝto ricevinta kuracistan diplomon en 1988. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1991, li doktoriĝis en 1998 antaŭ la akademio. Li profesoriĝis en 2000. Li parte instruas en medicina universitato en Budapeŝto, parte li esploras en biologia instituto en Szeged. En la studjaro 1998 li esploris eksterlande. Li okupiĝis precipe pri informoŝanĝoj de la ĉeloj. Li ricevis premiojn inter 1987-2009.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *The assay of the activity of protein kinase C with the synthetic oligopeptide substrate designed for histone kinase II.* (1986)
* *Interactions of Cbl with two adaptor proteins, Grb2 and Crk, upon T cell activation* (1996)
* *Structural disorder throws new light on moonlighting* (2005)
* *EGF regulates tyrosine phosphorylation and membrane-translocation of the scaffold protein Tks5* (2013)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
***La divenistino*** (portugale *A cartomante*, pli ekzakte "La kartdivenistino") estas rakonto de Machado de Assis (1839-1908) verkita en 1884. La rakonto estis unue publikigita en *Gazeta de Notícias* ("Gazeto de Novaĵoj"), tiutempa ĵurnalo de Rio-de-Ĵanejro, kaj poste aperis en la libro *Várias histórias* ("Pluraj historioj") en 1896, kolekto de rakontoj de Machado de Assis farita de la aŭtoro mem. Tiu rakonto jam inspiris tri kinajn versiojn faritajn de brazilaj kinistoj. Ĝi aperis en Esperanto en la libro "La divenistino kaj aliaj rakontoj" en 2005, kiu kunigas plurajn rakontojn de Machado de Assis tradukitajn de Paulo Sérgio Viana.

La rakonto
----------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

### Analizo

"La divenistino" estas unu el diversaj mallongaj rakontoj de Machado de Assis, kunigitaj en la rakontaro *Várias históiras*. Ĝia ĉefa temo estas perfido inter geedzoj kaj amikoj kaj venĝo pro tiu perfido.

La rakontado okazas per tria persono kaj estas markata kaj de momentoj iom malrapidaj kaj de momentoj pli energiaj. En tiuj unuaj okazas kosideroj kaj pensadoj pri la roluloj kaj pri iliaj situacioj, dum en tiuj aliaj sin disvolvas la agado kaj iuj psikologiaj konfliktoj. Tiuj konsideroj kaj eĉ la prezento de la rolulaj pensoj ne estas ĉiam neŭtralaj, ĉar la rakontulo kelkfoje tion faras per kritikaj aŭ ironiaj vortoj, sed la rakontulo mem ne konsistas en ia rolulo, tial ke lia nura rolo estas prezenti la okazaĵojn.

Alia aspekto de tiu verkaĵo estas tio, ke la rakontulo ankaŭ zorgas situi la legantojn en la spaco kaj en la tempo. Dum la rakonto estas cititaj specifaj lokoj en kiu okazas la agado, stratoj kaj kvartaloj de Rio-de-Ĵanejro, kaj ankaŭ tempaj elementoj, kiajn datojn kaj aĝojn de la roluloj.

### Roluloj

La rakonto havas kvar ĉefajn rolulojn: Camilo, Rita, Vilela kaj la kartdivenistino. Krom tiuj, estas nur citita kunprovincanino de Rita.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Portal Domínio Público, paĝaro de la brazila gubernio enhavanta publikajn havaĵojn, el kiuj estas "La divenistino" kaj aliaj verkoj de Machado de Assis, ĝenerale en la portugala (portugale)
* *Na morada do "indiferente" destino* ("En la hejmo de la 'indiferenta' destino") Arkivigite je 2007-09-11 per la retarkivo Wayback Machine, analizo de la rakonto "La divenistino" de Machado de Assis, fare de Francine Fernandes Weiss (portugale)
**László BOZÓ** [lAslO bozO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bozó László** estas hungara meteologiisto, profesoro, membro (korespondanta en 2007, ordinara en 2013) de Hungara Scienca Akademio.

László Bozó  naskiĝis la 3-an de februaro 1962 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Bozó post la diplomo li parte instruas en Universitato Corvinus de Budapeŝto, parte li laboras en tutlanda meteologia instituto. Li atingis la sciencan gradon CSc en 1994, li DSc en 2001. Li okupiĝas precipe pri malpuraĵoj de la aero. Li ricevis premiojn kaj memormedalojn inter 1989-2011.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Az OH-gyökök és a kén-dioxid kapcsolata a troposzférában* (1985)
* *Model simulation on the origin of Pb and Cd deposition over Hungary* (1994)
* *Magyarország környezeti ózon-szennyezettségének vizsgálata* (2004)
* *Meteorológiai szélsőségek és környezetbiztonság* (2013)

Fontoj
------

* hungarlingva intervjuo kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.