recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Joe GLASER** (17a de decembro 1896 – 6a de junio 1969)  estis artistadministranto fama pro sia dediĉo al karieroj de ĵaz-muzikistoj, kiaj Louis Armstrong kaj Billie Holiday.

Glaser estis la filo de familio el Ĉikago de rusaj judaj prauloj. Post serio de neregulaaj laborpostenoj (luktadministranto, klubadministranto), kun la helpo de siaj kontaktoj ekadministris Louis Armstrong en Majo 1935. La sukceso de ties asocio faris ke ankaŭ aliaj ĵaz-muzikistoj aliĝis al Glaser kaj al lia agentejo konata kiel *Associated Booking Corporation* kiu "estis formita en 1940 de Joe Glaser kaj Louis Armstrong".

Kvankam liaj klientoj havis altan opinion pri li, Glaser estis timita persono en la negoca fako. Associated Booking Corporation aŭ "ABC" kiel ĝi estis ankaŭ konata, reprezentis ankaŭ Duke Ellington, Benny Goodman, Lionel Hampton, Woody Herman, Dave Brubeck, Barbra Streisand, B.B. King, The Allman Brothers Band, T. Rex, kaj multajn aliajn.

Joe Glaser mortis la 6an de junio, 1969, ĉe la Hospitalo Beth Israel en Novjorko. Lia agentejo estas ankoraŭ funkcianta.

Notoj
-----

1. ↑  Obituary, New York Times, 17a de majo, 1969, p. 33; "Joseph G. Glaser Is Dead at 72; Booking Agent For Many Stars," New York Times, 8a de Junio, 1969, p. 92
2. ↑  "Satchmo Remembers the Big Magaffa," Los Angeles Times, 22a de Junio, 1969, p. G44.
3. ↑  Bergreen, Laurence, "Louis Armstrong: An Extravagant Life", paĝo 374
4. ↑
5. ↑

Bibliografio
------------

* Bergreen, Laurence, "Louis Armstrong: An Extravagant Life". 1997 ISBN 0-553-06768-0
* Holiday, Billie and Dufty, William, "Lady sings the blues". 1956 ISBN 978-0-14-006762-0
**Piérnigas** [PJERnigas] estas loĝloko kaj municipo en la nordo de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *La Bureba*. La loknomo *Piérnigas* povas esti komprenebla etimologie kiel devena el hispanlingva vorto "piorno", kio donus Genistejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 13,40 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 37 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. Ĝi distas 40 km de Burgoso, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. Piérnigas estis fondita en 1066 per decido de la abato de la Monaĥejo de Sankta Savinto de Oña por plenigi la vakuon inter Rojas, Quintanabureba kaj Moscadera. Tiel Piérnigas naskiĝis kiel abatlando kaj tiel restis ĝis la 19-a jarcento. Ĝi estis en la kvaropo *Cuadrilla de Rojas*, unu de sep dividaĵoj de la *Merindad de Bureba*, apartenanta al *partido de Bureba*, abatlanda jurisdikcio plenumita de la abato de la Monaĥejo de Sankta Savinto de Oña kiu nomumis la vicurbestron. 

Piérnigas absorbis la loĝlokon Villaverde kun ĝiaj loĝantoj.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo kaj la romanika ermitejo de Sankta Marteno.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774053
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Bôle (stacidomo). |



**Bôle** estis ĝis fino de 2012 komunumo en la Distrikto Boudry en Kantono Neŭŝatelo, Svislando. Ĝi havis 1761 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010. Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 ĝi estis kunigita kun la imaj komunumoj Auvernier kaj Colombier al la nova komunumo Milvignes.

Geografio
---------

Bôle situas 8 kilometrojn oriente de la kantonĉefurbo Neŭŝatelo sur alteco de 523 m s.m. ĉe la suda deklivo de la plej suda ĉeno de la Neŭŝatela Ĵuraso proksimume 100 metrojn super la Lago de Neŭŝatelo, ofertante belan vidon al la lago kaj al la Alpoj. La plej alta punkto de la komunumo troviĝas norde sur alteco de 674 m s.m. en la arbaro *Bois Devant*. La komunumo konsistas el la vilaĝo Bôle kaj la setlejoj Treyvaux en okcidento, La Croix en sudo, La Mairesse en oriento, kaj Les Colleises en nordo.

La teritorio de la iama komunumo etendiĝas sur areo de 2,58 km², de kiuj 45% estas kovritaj de arbaro, 27% servas por agrikulturo kaj 28% por setlado.

Iamaj najbaraj komunumoj
------------------------

La iama komunumo Bôle limis ĝis fino de 2012 en nordo al Rochefort, en oriento al Colombier, kaj en sudo kaj okcidento al Boudry.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 173 de Boudry al Rochefort. Tra la komunumo pasas la fervojlinio de Neŭŝatelo al Pontarlier, kiu estis malfermita la 25-an de julio 1860. La stacidomo de Bôle ĉe tiu linio estis malfermita tamen nur en la jaro 1895. Laŭlonge de la suda limo de la komunumo pasas la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj, kies stacidomoj de Boudry kaj Colombier situas rekte sur la limo de la komunumo Bôle. Krome tra la komunumo pasas buslinio de Colombier al Rochefort.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Bôle datiĝas el la jaro 1346 kiel *Boule*. en Bôle estis trovitaj 30 tomboj el la epoko de la Merovidoj. Dum mezepoko Bôle formis parton de la grandparoĥo Pontareuse. Ĝis 1848 Bôle estis parto de la kastelvoktejo Boudry sub la regado de la Grafoj de Neŭŝatelo.

Pere de la kunigo de Auvernier, Bôle kaj Colombier al la nova komunumo Milvignes la loko kun efiko de la 1-a de januaron 2013 ĉesis ekzisti kiel memstara komunumo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Germain Hausmann*: *Bôle* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-06-07)

Vidu ankaŭ
----------

* Bôle (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bôle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Bôle

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Bôle** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Boudry |
| --- |
|  Bevaix • **Boudry** • Brot-Dessous • Corcelles-Cormondrèche • Cortaillod • Fresens • Gorgier • Milvignes (Auvernier • Bôle • Colombier) • Montalchez • Peseux • Rochefort • Saint-Aubin-Sauges • Vaumarcus |  |

 |
**Cantaing-sur-Escaut** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 415 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Blazono de Cantaing-sur-Escaut.

Geografio
---------

Cantaing-sur-Escaut situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.

Cantaing-sur-Escaut etendiĝas sur 6,48 km².

Historio
--------

Cantaing dum la Unua mondmilito.
Cantaing-sur-Escaut estis preskaŭ tute detruita dum la Unua mondmilito.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-Claude Deschamps, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Cantaing-sur-Escaut apartenas al la kantono de Marcoing, kies ĉefurbo estas Marcoing. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Marcoing
Koordinatoj: 44° 42′ 00″ N 5° 05′ 55″ O﻿ / ﻿44.70000 °N, 5.09861 °O﻿ / 44.70000; 5.09861 (mapo)

**Piégros-la-Clastre** estas franca komunumo lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havis 850 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2011.

Geografio
---------

Piégros-la-Clastre etendiĝas sur 24.76 km², kaj havis 850 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo. La komunumo situas en Drôme, en la okcidenta parto de la francaj Alpoj.

Historio
--------

La komunumo akiris sian nunan nomon en 1872, post la kuniĝo de la du vilaĝoj Piégros (*Podium Grossum* en 1332), kie situas la kastelo, kaj La Clastre pli malsupre, proksime al la ĉefa vojo kaj al la rivero Drôme, kie malnovtempe vivis monaĥoj.

Okaze de la municipa baloto de 2014 venkis en la komunumo S-ro Eric Chareyre, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Lokaj famuloj
-------------

* Guillaume Bonnafond, profesia biciklisto
* Arnaud Dorier, profesia rugbeisto en la teamo de La Rochelle

Administrado
------------

Piégros-la-Clastre apartenas al la kantono Crest-Sud, kies ĉefurbo estas Crest. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Drôme
* Kantono Crest-Sud
**Bózsva** [bOĵva] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Sátoraljaújhely.

Preĝejo en Bózsva

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 16 km²
* Alto super marnivelo: 196 m
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 48.4748/21.4715
* Loĝantaro: 220
* Poŝtkodo: 3994
* Telefonprefikso: 47

Situo
-----

Bózsva situas sur malebenaĵo en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Pálháza troviĝas 3, Sátoraljaújhely 14, Miskolc 84 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1264 laŭ tiama ortografio *"Borsua"*. Longe estis 2 apudaj komunumoj: "Granda" kaj "Malgranda" Bózsva. Ambaŭ senhomiĝis pro la kontraŭturkaj bataloj. En 1910 laŭ la popolnombrado loĝis en Granda Bózsva 247 homoj, (escepte 2 ĉiuj hungaroj), en Malgranda Bózsva 139 homoj, (escepte unun ĉiuj hungaroj. Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, kuracejo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Kristo
* kalvinana preĝejo

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.gyaloglo.hu

* Kategorio Bózsva en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Aldo Manuzio laŭ portreto far Giovanni Bellino
**Aldo Manuzio**, kun latina nomo *Aldus Pius Manutius* (n. 1449 en Bassiano; m. 5-a de februaro 1515 en Venecio), estis itala libropresisto kaj eldonisto.

Vivo
----

Post studado in Ferrara, Romo kaj Verona, kiam li estis 40, li kreis libroprintejon en Venecio, kies produktoj tute ŝanĝis la vizaĝon de la mondo de la libroj. La *Biblioteca Marciana* en Venecio estis la plej vasta kolekto de manuskriptoj en la helena (ĝi konstituiĝis post la rabado de Bizanco per la krucmilitistoj en 1204). Kun talentaj kompostistoj, li proponis sin eldoni tiujn manuskriptojn. Li inventis la presilon aldinan kaj eldonis la Aldinlibrojn, aron de malgrandaj (Oktava Formato), relative malmulte kostaj eldonoj de tekstoj el al helena aŭ latina antikveco. Ek de 1494 li eldonis la unuaj printlibrojn kun helenaj literoj. Per tiuj eldonoj Manuzio multe kontribuis al re-malkovro de la antikva literaturo, filozofio kaj scienco.

Manuzio arigis en sia domo multajn erudiciulojn (ili eĉ konstituis sin en *Akademion*), kiuj zorge kunlaboris en la redaktado de la eldonataj tekstoj. Ĉefaj humanistoj, kiel Ĝirolamo Aleandro, Pietro Bembo, Erasmo, Johannes Reuchlin, estis liaj amikoj.

Ekde 1495, li eldonis kvin librojn el Aristotelo, sekvatajn de verkoj el Teokrito, Aristofano kaj Vergilio, Juvenalo, Petrarko, Marcialo, Tucidido, Sofoklo kaj Herodoto, Eŭripido, Homero, Pindaro kaj Platono. Sed la plej fama eldono estas la libro de Francesco Colonna Hypnerotomachia Poliphili (1499) kun belegaj lignogravuroj. En 1502 li eldonis la Dian Komedion de Danto.

Ankaŭ la uzon de la literoj li ege influis. Tiutempe estis kutime uzi la frakturliterojn, kiuj imitis la skribmanieron de la mezepokaj kopiistoj. Manuzio male elektis tute artemajn literojn, ankaŭ uzatajn hodiaŭ: estas la tiel nomataj *aldaj literoj*, aŭ "**Antiqua**". En la eldono de Vergilio en 1501 li ekuzis, kreitan de Francesco Griffo, la kursivan literon (*italika*).

* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* Tipografio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Aldo Manuzio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2010-03-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2005-11-19 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 60870
* GND: 118577387
* LCCN: n79117173
* VIAF: 96325760
* ISNI: 0000 0001 2144 4450
* LIBRIS: 258811
* SUDOC: 02730762X
* BNF: 131639304
* ULAN: 500088706
* NLA: 35601632
* NDL: 001165175
* BIBSYS: 13013456
* RKD: 309628
* NKC: jn20000720161
* ICCU: BVEV016960 BVEV021775, BVEV016960
* BNE: XX1766453 XX1021011, XX1766453
 |
Ĵetkubo en la romia muzeo de Lausanne-Vidy.
***Alea jacta est*** (ankaŭ skribita kiel ***Alea jacta est*** aŭ ***Allea jacta est***) estas uzata latina eldiro kiu signifas "la ĵetkubo estas ĵetita" aŭ "la sorto estas ĵetita". Temas pri esprimo atribuita de Suetonio al Julio Cezaro en la momento kiam ĉi lasta estis transirante la riveron Rubikono en la nordo de Italio, en la limo inter Italio kaj Gallia Cisalpina, provinco asignita al li de la romia senato.

Pere de ĝi li ribeliĝis kontraŭ la aŭtoritato de la Senato kaj ekigis la longan enlandan militon kontraŭ Pompeo kaj la *Optimates*. Laŭ kelkaj versioj, anstataŭ la participo *«jacta»*, Cezaro uzis la imperativon «*jaci*»: ĵetu! (la sorton).

Formo de la frazo
-----------------

Se oni kredas al Plutarko, Cezaro prononcis la frazon en la greka lingvo, prenita el verso de la komediografo Menandro, kun la senco «la ĵetkuboj estas ĵetitaj (ni atendu nun la sorton)». Verŝajne la verkisto estis unu el la plaj ŝatataj de Cezaro.

En la nuntempo ĉi frazo estas uzata aludante al ekstrema aŭ riska decido alprenita, post longa meditado.
En la logiko, la **disaŭo** estas logika operacio, kiu nur tiam rezultigas veron, se ĝuste unu (sed ne ambaŭ) el du argumentoj estas vera.

Ĝia vertabelo do estas (uzataj valoroj estas mallongigoj de **V**era kaj **M**alvera):

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A | M | M | V | V |
| B | M | V | M | V |
| A ⊕ B | M | V | V | M |

La alia maniero skribi la saman vertabelon estas per uzo de nombro 1 por *vera* kaj 0 por *malvera*:

| A | B | A ^ B |
| --- | --- | --- |
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 1 |
| 1 | 0 | 1 |
| 1 | 1 | 0 |

La operacio estadas skribita per signo ^ (kodo deksesuma 5E en unikodo) aŭ per signo ⊕ (kodo deksesuma 2295 en unikodo, &oplus; en HTML).

Ankaŭ signoj + kaj ≠ estadas uzataj, ilia uzado havas pravigojn. Fakte disaŭo estas adicio per modulo 2,

(a^b) mod 2 = (a+b) mod 2 .
Uzadon de signo de neegalaĵo ≠ pravigas tio ke vere la disaŭo donas rezulton Vero se la argumentoj ne egalas unu al la alia.

La disaŭo povas esti esprimita per la aliaj logikaj operacioj:

a^b = (a&(~b)) | ((~a)&b)
= (a|b) & ((~a)|(~b))
= (a|b) & (~(a&b))

---

Laŭbita logika disaŭo same operacias sur ĉiu paro da sampoziciaj bitoj de du nombroj kaj produktas la rezultan nombron. Ekzemple (la nombroj estas deksesumaj) 0x567F ^ 0x8CA1 = 0xDADE. Duume:

```
0101011001111111
1000110010100001
----------------
1101101011011110
```

Disaŭo estas asocieca kaj komuta.

---

Logika elemento disaŭo
En elektroniko por disaŭo estas specialaj logikaj elementoj, ili povas havi pli ol du enenirojn.

Terminologia noto
-----------------

Aliaj terminoj proponitaj de vikipediistoj: «Ekskluziva aŭ(o)», «Malinkluziva aŭ(o)», «Logika neinkluziva aŭo» kiuj diversmaniere paŭsas la anglan *Exclusive or* estas same maltrafaj, kiel ilia angla originalo. «Malinlukdo» laŭ la komunlingva logiko devus signifi komplementon, {\displaystyle \lnot (a\lor b)} t.e. malaŭon, «nek *a* nek *b*». Disaŭo tamen ne estas malaŭo, ĝi estas *simetria diferenco*, ĝi veras se la argumentoj estas *disaj* (tio fakte estas la etimo de *DISjunkcio*, kiu tamen en la matematika terminaro ricevis la kontraŭetiman signifon de *kajaŭo*). Ĉiel ajn, la esperanta *disaŭo* elegante profitas de la lingvaj rimedoj por trafe nomi la operacion. (Cetere, ĝi similas la rusan «разделителительное ИЛИ», t.e. «disiga AŬ».)

Vidu ankaŭ
----------

* Bulea algebro
* Logika neo
* Logika kajo
* Logika aŭo
* S.n.s.

Piednoto
--------

1. ↑  Komputada Leksikono, ReVo, NPIV.

* Kategorio Disaŭo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 40008
* GND: 1049251431
* LCCN: nb2019004089
* VIAF: 250159638
* ISNI: 0000 0003 7078 8326
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Alec VENTURE** (naskiĝis 1910 - mortis la 11-an de aprilo 1991) estis brita esperantisto, honora membro de Universala Esperanto-Asocio (en 1989), kiu dum pli ol duona jarcento eminente kontribuis al la movado per sia literatura kaj lingva klero.

Esperanta agado
---------------

Venture esperantistiĝis en 1929, kiam li aliĝis al la Londona Esperanto-Klubo. Ekde 1932 li aktive kontribuis al la kluba vivo kiel instruisto, ofta preleganto, administranto, kaj prizorganto de la libroservo. Pli-malpli samtempe li fariĝis delegito de UEA. Jam en 1932 aperis lia unua verko, *Facila Legolibro*; de 1935 ĝis 1970 li estis ekzamenanto por la Diplomo de Brita Esperanto-Asocio, ekde 1943 ankaŭ por ĝia Licenciata Diplomo, kaj li gvidis plurajn korespondajn kursojn. En *Brita Esperantisto* li aperigis longan serion de "Laŭokazaj lingvaj notoj", kiuj poste aperis libroforme (1977). Ekde 1969 li estis komisiito de la Lingva Servo de UEA.

Liaj profesiaj scioj ampleksis domkonstruadon kaj librotenadon. Per tiu lasta li valore kontribuis al la movado, i. a. kiel kasisto de BEA (1946-1955), poste kiel ĝia konsiliano (1955-1976) kaj kiel kasisto de la 56-a Universala Kongreso (1971). Li estis la anglalingva kunlaboranto en *Internacia Komerca-Ekonomika Vortaro* (1974, 1990).

La Esperanta literaturo estis aparta celo de lia intereso kaj agado. Li kontribuis artikolon pri la temo al *Enciklopedio de Esperanto* (1933), kaj liaj tradukoj troviĝas en ambaŭ volumoj de Angla Antologio (1957, 1987). Dum la jaroj 1965 ĝis 1974 li estis juĝanto en la Belartaj Konkursoj de UEA, kaj de 1975 ĝis 1985 rolis kiel la konkursa sekretario. En 1978 aperis lia traduko de la utopia romano de Samuel Butler, *Erevono*. Diversokaze li recenzis en internaciaj Esperanto-revuoj. Lastatempe li rolis kiel kasiste de Esperantlingva Verkista Asocio. Per sia persista laboro instrua, administra kaj kultura, Alec Venture donis al ni modelon de multflanka agado. Kiel en lia profesio, ankaŭ en la movado liaj spertoj kaj klero certigis solidan konstruaĵon.

Tradukoj
--------

* Butler, Samuel: *Erevono* (London: Venture, 1978. - VI, 176 p.)

Verkoj
------

* *La historio de la Esperantaj lingvaj institucioj* (En: Serta gratulatoria in honorem Juan Régulo: II Esperantismo)
* *Radio-terminaro* (Rickmansworth: Internacia Esperanto-Ligo, 1943. - 34 p.; 2. eld. Oakville: Esperanto Press, 1960. - 33 p.)
* *Laŭokazaj lingvaj notoj* (London: Brita Esperanto-Asocio, 1977. - 95 p.)

Eksteraj ligiloj
----------------

* biografia prezento de li post la atribuo de honora membreco de UEA en revuo Esperanto, oktobro 1989, p. 176, jen en formato PDF sur paĝo 18 el 24 (esperante)
**Limigita animacio** (angle: *limited animation*) estas produktmaniero de animacio per malpli multaj movigataj bildoj, kompare kun animacio per multaj movigitaj bildoj.

Limigita animacio estis unue praktike uzata de Usona animacio-produktanto UPA.

Teknikoj de limigita animacio estis uzataj dum 1960-aj kaj 1970-aj por produkti amason de malmultekostaj malbonkvalitaj televidaj animacioj. Malgraŭ la malbonkvalito de la limigita animacio, la televid-animaciaj studioj "Hanna-Barbera" kaj "Filmation" sukcesis kun ĝi dum tiu epoko. En frua epoko de japana animacio (animeo), la manga- kaj anime-verkisto Tezuka Osamu praktike uzis tiun teknikojn por krei la animeon Tecuŭan Atomu. Limigita animacio estas nun komunuza en japana animeo, aparte en animeaj televidaj serioj.

Oni uzas malmultekostigan teknikon por amasproduktataj animacioj tiel:

* ripete kaj ripete reuzi celuloidojn, fonbildojn kaj seriemontradojn de celuloidoj — animaciistoj nur devas desegni unufojon.
* movigi nur partojn de rolulo: buŝmovo, palpebrumo, brako ktp.
* movigi foto-kadron sur longe desegnata fonbildo dum longa tempo.
Loko de Monda heredaĵo

Granda salono en la Glacia groto de Dobšiná 
**Glacia groto de Dobšiná** etendiĝas en subteraĵo de Slovaka Paradizo (en
Nacia Parko Slovaka Paradizo), kiu estas unu el la plej karakteriza karsta teritorio de Slovakio. Ĝi troviĝas en mineralriĉa montaro de Stratenská, en la norda deklivo de kalko-riĉa monto Duča (duĉa) en alteco de 970 m super marnivelo. Enirejo en la groton estis konata longtempe sub nomo "glacia truo". En malsuprajn partojn de la groto unuafoje trapenetris en la jaro 1870 minejinĝeniero Eŭgen Ruffíni helpe de siaj amikoj G. Lang kaj A. Mego, kiuj pli malfrue la groton ankaŭ mezuris. Por publiko ĝi estis alirebla jam en la jaro 1871 kaj kiel la unua groto en la mondo ĝi estis en la jaro 1887 elektre prilumigita.

La grota areo ekestis fare de dissolva agado de akvo, kiu enpenetris tra tektonikaj fendaĵoj en tavolaj krevaĵoj en la mason de kalkúŝtono kaj dislaĝiĝis ilin. Decidan taskon ĉe estiĝo de la grotaj areoj rolis torento Hnilec. Ĝi penetris subteraĵon kaj per alportita dura materialo ĝi agis erozie subtere. Pri pertorenta origina tramodieligo de pli malgrandaj areoj, dokumentas restaĵoj de gruzoj, kiuj troviĝas en Enireja koridoro, en Vinbera salono, en Blanka salono kaj aliloke. Laŭ la strukturo de la gruzoj eblas konstati, ke ilin alfluis torento Hnilec en la groton el la teritorio de monto Kráľova hoľa. La Glacia groto de Dobšiná estas tipo de statodinamika groto, kies glaciaj masivoj ekestis kaj ĉiujare alpleniĝas pere de natura malvarmigo de areoj dum vintra sezono, kiam tra pli alte situanta enirejo alfludadis kaj alfluas malvarma aero en pli malalte situantajn areojn kaj per malvarmigado de rokaj vandoj. La planka glacimaso atingas dikecon de 25 m kaj ĝia amplekso estas supozata pli ol 125 000 m2.

La groto apartenas inter la plej belaj kaj rilate ampleksecon de la glacia ornamaĵo inter la plej buntaj grotoj de la mondo. Al la plej interesaj areoj apartenas Malgranda salono kun kreaĵo de Malgranda kurtenego, Tombejo, Granda salono – alta 11 m, larĝa 60 m kaj longa 120 m, kaj Karsta salono. Observenda estas areo inter glacia muro de koridoro de Ruffíni kaj muro de kalkŝtona masivo. Ĉi tiu areo estis origine pleniĝinta per glacio. Alfluo de varma aero el la plej subaj fundoj de la groto dissolvadis ĉi tiun glacion kaj kreiĝis sufiĉe disvastiĝantan areon.

Longeco de trarigardebla sfero alirebla por publiko estas 475 m el la tuta konata longeco de la groto 1 388 m.

La glacia groto de Dobšiná troviĝas sur la trako Poprad – Rožňava, ne malproksime de la mineja urbeto Dobšiná. Aliro al la groto estas de parkejo ĉe la ŝtata vojo, per komforta irvojeto ĉirkaŭ 15 minutoj piedire.

* Kategorio Glacia groto de Dobšiná en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Dörgicse** [dorgiĉe] estas malgranda vilaĝeto kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en Veszprém (departemento), en Distrikto Balatonfüred.

Unu el la iamaj kirkoj kaj la nuna en Dörgicse
Unu el la iamaj kirkoj de Dörgicse
Unu el la iamaj kirkoj de Dörgicse

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 19 km²
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.9222/17.7241
* Loĝantaro: 260
* Poŝtkodo: 8244
* Telefonprefikso: 87

Situo
-----

Dörgicse situas sur malebenaĵo, laŭ flankovojoj. Balatonfüred troviĝas 17, Badacsony 25, Veszprém 30 km-ojn.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj keltoj vivis tie. La unua mencio devenis el 1082. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. La refondiĝo en la 18-a jarcento okazis. Longe estis 3 apudaj vilaĝoj, kiuj unuiĝis en 1950, fine setlejo aliĝis en 1984. La loĝantoj okupiĝas precipe pri vinkulturo. Vilaĝservo estas migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Emeriko de Hungario de 1820
* luterana baroka preĝejo el la 18-a jarcento
* 3 romanikaj ruinaj temploj

Famuloj
-------

En Dörgicse mortis István Nagy (skulptisto).
**M. Gyula Moravcsik** [djula moravĉik], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj kun plena nomo) **Moravcsik Gyula Márton Emil,** konata eksterlande **Julius Moravcsik** (naskiĝis la 26-an de aprilo 1931 en Budapeŝto, mortis la 3-an de junio 2009 en Kalifornio en Palo Alto) estis hungara-usonana filozofo, profesoro, membro (ekstera (2001)) de Hungara Scienca Akademio. Lia patro estis Gyula Moravcsik.

Biografio
---------

M. Gyula Moravcsik forlasis la landon en komenco de la socialismo en 1948. Li akiris sciencan gradon Ph.D en 1958 en Harvardo, poste li instruis unu jaron en Universitato Drexel en Filadelfio (Pensilvanio). Inter 1960 kaj 1968 li prelegis en Universitato de Miĉigano, poste en Universitato Stanford. En 2007 li pensiuliĝis. Li okupiĝis precipe pri la greka filozofio, rilatoj inter lingvo kaj filozofio. Li ricevis premion en 1983. Ekde la 1970-aj jaroj (tiam jam ne estis kruda socialismo) li havis kontaktojn kun Hungario.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Understanding Language* (1975)
* *Thought and Language* (1990)
* *Plato and Platonism* (1992; 2000)
* *A jó cselekvő, mint az etika alapja* (2002) - akademia debuto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
**Sándor Beke** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Beke Sándor** estis hungara reĝisoro, teatrestro.

Sándor Beke naskiĝis la 26-an de februaro 1939 en Csilizradvány (Hungara reĝlando, nuntempa Čiližská Radvaň en Slovakio).

Biografio
---------

naskiĝloko de Sándor Beke ekde 1945 apartenis al Ĉeĥoslovakio, kie li apartenis al la hungara minoritato. Li akiris pedagogian diplomon en altlernejo en Bratislavo en 1958, poste li instruis jaron. Li plulernis kaj akiris aktoran diplomon en Bratislavo en 1963, reĝisoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1968. Lia ĉefinstruisto estis Kálmán Nádasdy. Pro la politika ŝanĝeto li fondis hungarlingvan Scenejon Thália de Košice en 1969, poste li estis reĝisoro. En 1976 pro politikaj kaŭzoj li translokiĝis al Hungario. Komence li reĝisoris en Nacia Teatro (Miskolc) du jarojn, poste inter 1978–1984 li estis ĉefreĝisoro de Teatro de Kecskemét, pli poste en Budapeŝto. Depost fino de la socialismo (1990) li tuj revojaĝis al la hungarlinva teatro de Komárno kaj transprenis la teatrestran kaj reĝisoran postenojn. Inter 1996–2001 li estis same teatrestro kaj reĝisoro de Teatro Gárdonyi Géza, kie li ricevis la titolon eterna membro de la teatro. Inter 2001-2010 li estis reĝisoro kaj arta konsilisto de Teatro Thália (Košice). Li ricevis premiojn inter 1993-2019. Li edziĝis en 1964, lia edzino naskis 2 filojn en 1965 kaj 1971.

Liaj teatraj reĝisoraĵoj (elekto)
---------------------------------

* William Shakespeare:
	+ Romeo kaj Julieta (1968, 1998)
	+ Otelo (1975)
* Molière: L' Avarulo (1991, 1999)
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* (1967, 1983, 1993)
* Mihály Vörösmarty: *Csongor és Tünde* (1972, 2014)
* István Örkény: *Tóték* (1974, 1984)
* Albert Szirmai: *Mágnás Miska* (1983)
* Sándor Márai: *A kassai polgárok* (1992, 2014)
* Imre Madách: *Az ember tragédiája* (1993, 1998)
* Kálmán Mikszáth: Ombrelo de Sankta Petro (romano) (teatra adapto, 1999)

Liaj kontribuoj (elekto)
------------------------

* *A rendezés története* (1974)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772410
* VIAF: 121403121
* ISNI: 0000 0000 7937 2958
 |


* Portalo pri Biografio
**Vivi** (66°25′ N, 94°15′ E, areo 229 km²) estas freŝakva lago en Evenkio (Siberio). La lago formas komencon de la samnoma rivero Vivi, kiu alfluas riveron Suba Tunguska. La lago estas etendita, en ĝi estas multe da fiŝoj, la bordoj estas kovritaj de arbaro. Ne estas konstantaj loĝlokoj ĉe la bordoj.

La plej grava eco de la lago estas ĝia situo. La sud-orienta ĝia bordo estas **geografia centro de Rusio**. Baldaŭ post la disfalo de Sovetunio akademiano P. A. Bakut kalkulis koordinatojn de la centro por la nova ŝtato; tiuj koordinatoj estis agnoskitaj de la Federacia Servo pri Geodezio kaj Kartografio de Rusio. Por kalkuli la centron la akademiano uzis speciale ellaboritan formulon.

Ĉe la bordo de Vivi staras monumento 7 metrojn alta, oni metis ĝin la 21-an de aŭgusto 1992 kaj la 27-an de aŭgusto solene inaŭguris. En tiu jaro situacio en la ŝtato estis ankoraŭ malstabila, ekzistis danĝero de plua disfalo je malpli grandaj ŝtatoj, en kelkaj regionoj okazis interetnaj konfliktoj. La starigo de la monumento estis tamen antaŭvida, post paso de pluraj jaroj ĝi restas aktuala geografia centro de la lando.

Pli poste apud la monumento estis malfermita granda ortodoksisma kruco, memorige al 600-jariĝo ekde la morto de Sergio la Radoneĵa.

Interesaj faktoj
----------------

* La centro de Rusio estas pli norde ol Arĥangelsk (konsiderata norda urbo) kaj pli oriente ol Krasnojarsk (konsiderata orienta urbo).
**Sándor Buglya** [ŝAndor bugja], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Buglya Sándor** estas hungara reĝisoro, kameraisto, produktoro, altlerneja instruisto, membro de Hungara Arta Akademio (koresponda 2014, ordinara 2017).

Sándor Buglya naskiĝis la 16-an de decembro 1945 en Újkécske.

Biografio
---------

Sándor Buglya maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1964, poste li akiris medicinan diplomon en Universitato Semmelweis en 1970. Dum la studentaj jaroj li estis amatora filmisto, tial li akiris kameraistan diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1976, eĉ reĝisoran diplomon en 1981. Lia ĉefinstruisto estis György Illés. Inter 1976–1987 li laboris en hungara filma produktejo, poste en similaj filmaj laborejoj, ekde 1992 en televido. Li ankaŭ instruis en la altlernejo (1983-), en Universitato Reĝo Sankta Stefano (2002-2010), en Transilvania Hungara Universitato Sapientia (2004-), en Katolika Universitato Péter Pázmány (2008-). Li akiris sciencan gradon DLA en 2005. Li ricevis premiojn inter 1994-2021.

Liaj scenarlibroj (elekto)
--------------------------

* *Ahogyan láttam, s ahogyan elképzelem* (dokumenta mallonga filmo, 1980); ankaŭ reĝisoro
* *Fejezetek a film történetéből* (televida filmo, 1 epizodo, 1989); ankaŭ produktoro
* *Feri és az édes élet* (2001); ankaŭ aktoro

Liaj filmaj reĝisoraĵoj (elekto)
--------------------------------

* *Kell, hogy fontos legyek valahol* (dokumenta filmo, 1981)
* *Zsákfalu* (dokumenta filmo, 2006)

Liaj filmaj produktaĵoj (elekto)
--------------------------------

* *Ők is segítenek* (1975)
* *Minden tizedik* (1983)
* *Hasított évgyűrűk* (1996)
* *Az utolsó kántortanító* (2004)
* *The Brigade - the story of the Petofi Brigade* (2018)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* filmoj
* filmoj

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771901
* GND: 1216642133
* VIAF: 121435338
* ISNI: 0000 0000 7960 9900
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**Jennifer NITSCH** [ĜEnifer niĉ] (naskiĝis la 10-an de decembro 1966 en Kolonjo, mortis la 13-an de junio 2004 en Munkeno) estis germana aktorino.

Naskiĝinte en Kolonjo ŝi fariĝis kosmetikistino kaj frue interesiĝis pri la aktorado. Famon ŝi gajnis per rolo de feministino en la filmkomedio *Allein unter Frauen* (= Sola inter virinoj). Blonda kaj kun iom raŭka voĉo, ofte komparata kun Sharon Stone, ŝi ĉiam prezentis tre fortajn, inteligentajn virinojn. Pluraj premioj konfirmis ŝian popularecon.

Jennifer Nitsch mortis falinte el la fenestro de sia loĝejo en Munkeno. Ĝis nun ne plene klaras, ĉu akcidento aŭ suicido estis la kaŭzo, sed oni supozas ĉi-lastan, ĉar la aktorino jam delonge suferis de psikaj problemoj kaj jam antaŭe montris intencojn fini sian vivon.

Listo de filmoj
---------------

* *Bumerang, Bumerang* (1989)
* *Allein unter Frauen* (1991)
* *Nur eine kleine Affäre* (televida produktaĵo, 1994)
* *Der Schattenmann* (televida produktaĵo, 1996)
* *Frauen lügen nicht* (1998)
* *Die letzte Chance* (televida produktaĵo, 1998)
* *Ich pfeife auf schöne Männer* (televida produktaĵo, 2000)
* *Das Geheimnis der Mittsommernacht* (televida produktaĵo, 2001)

Premioj gajnitaj
----------------

* Bayerischer Fernsehpreis (1994)
* Adolf-Grimme-Preis (1995)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 26631
* GND: 129306649
* VIAF: 77389879
* ISNI: 0000 0003 7208 9094
* SUDOC: 248215396
 |
**Sándor Bihari** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bihari Sándor** estis hungara pentristo.

Sándor Bihari  Arkivigite je 2017-10-10 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 7-an de aprilo 1947 en Debrecen, li mortis la 23-an de decembro 2013 en Pilisvörösvár.

Biografio
---------

Sándor Bihari frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1976. Liaj plej gravaj instruistoj estis Lajos Szentiványi (pentristo), Ignác Kokas, Jenő Barcsay. Pli frue jam ekde 1965 li ofte vizitis artistkolonion en Tokaj. Inter 1978 kaj 1986 li instruis en Pedagogia Altlernejo de Zsámbék, poste li estis profesia pentristo. Li pentradis precipe aĵpentraĵojn, pejzaĝojn. Li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis filinon, la dua 3 gefilojn.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* 1978 Debrecen
* 1980 Tübingen, Rottenburg
* 1983, 1989, 1991, 1995, 2001 Budapeŝto
* 1986 Stokholmo
* 1997 Szolnok
* 2009 Pilisvörösvár

El grupaj ekspozicioj
---------------------

* 1978 Londono
* 1989 Bazelo
* 1996 Silkeborg
* 2000, 2007 Debrecen

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Alföld
* Híd alatt
* Fal
* Rom
* Templomkert
* Az est
* Fekvő női akt

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**La Cerollera** [lazeroLJEra] (la Sorollera en kataluna) estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudoriento de la nordorienta komarko *Bajo Aragón*, kies administracia ĉefurbo estas Alcañiz.

Geografio
---------

Ĝi estas je 151 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 702 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la sudoriento de la komarko en kiu ĝi limas kun La Ginebrosa oriente. Ĝi estas sudoriente de La Cañada de Verich kaj nordokcidente de Monroyo, ambaŭ en la strio kie oni parolas la katalunan lingvon. 

Estas multaj krutaj ravinoj kaj la teritoria altitudo gamas inter 963 m oriente (Llobatera) kaj 650 m okcidente, ĉe la ravino Cerroch.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Nordokcidente:* La Cañada de Verich | *Norde:* Belmonte de San José | *Nordoriente:* Belmonte de San José kaj Ráfales |
| *Okcidente:* La Ginebrosa |  | *Oriente:* Ráfales |
| *Sudokcidente:* Torre de Arcas | *Sude:* Monroyo | *Sudoriente:* Monroyo |

Historio
--------

Gravaj restaĵoj atestas pri la pasinteco de la areo jam el iberoj kaj de epoko de araboj.

La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en La Cerollera kie oni malaltiĝis el 465 en 1910 ĝis nunaj 84 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da fruktarboj, legomoj), brutobredado kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ rura turismo. Sed la loĝantaro estas tre maljuniĝinta.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801530
* VIAF: 316735944
 |
**Escorihuela** [eskoriŬEla] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la suda komarko Komunumo de Teruelo, kies komarka ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem, Teruelo. la loknomo *Escorihuela* estas etimologie komprenebla kiel *Rubujeto*, plej verŝajne rilate al iama minado.

Geografio
---------

Ĝi estas je 31 km nordoriente de Teruelo, provinca ĉefurbo. Ĝi estas iom oriente de Alfambra kaj nordokcidente de El Pobo, Neregula tereno ĉirkaŭas ĝin, iom oriente de la rivero Alfambra, sed en terenoj kiuj enfluas en la riveron. La loĝloko mem kuŝas je 1133 msm.​

Historio
--------

Monumento al industrio de lavendo.
La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema en la batalo de Cutanda. Sed eble la kristanoj perdis ĝin dum la krizo kiu sekvis la morton de Alfonso la 1-a. Nur dum la regado de Alfonso la 2-a de Aragono estis klara dominado fare de kristanoj. 

La historia okazaĵo plej elstara estas la interkonsento nomita *Sentencia de Escorihuela* de 1277, konsiderita origino de la municipa sendepigo.​

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj), brutobredado (ŝafoj) kaj rura turismo kaj aparte estis industrio de lavendo. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre ankaŭ en El Pobo oni malaltiĝis ĝis nunaj 141 loĝantoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

1. ↑   «Instituto Geográfico Nacional».. Arkivita el la originalo je 2021-04-18. Alirita 2022-10-05.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797693
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Manuel Pancorbo Castro** estas hispana esperantisto, kiu loĝas en Galapagar, provinco Madrido, Hispanio. Li dum jaroj estis membro de la ĥoro Kvaropo Sinkopo, kiu kantis esperantlingve kaj en aliaj lingvoj en diversaj Esperanto eventoj. Ĝi premieris en la madrida Zamenhof-tago la 12an de decembro 2010 kaj ludis ankaŭ en la 70a Hispana Kongreso de Esperanto okazinta en El Escorial kaj en la 71a Hispana Kongreso de Esperanto okazinta en Almagro. En tiu ensemblo li kantas kiel tenoro. Li estis redaktoro de *Boletín*, nome la esperantlingva organo de Hispana Esperanto-Federacio, de 2005 ĝis 2006.

Kiel aktivulo, li ofte tradukis kantojn de diversaj lingvoj al Esperanto kaj organizis ties prezentadon en Esperanto eventoj ekzemple *La pluvo* de María Villalón en 87-a SAT-Kongreso 2014 en Dinano, Bretonio, Francio. Li ankaŭ apartenas al la estraro de Fundación Esperanto. Li ankaŭ instigis la realigon de malgrandaj prelegetoj kun bildoj, nome peĉakuĉoj, en hispanaj kongresoj.

Lastatempe li helpas la realigadon de kursoj pri Esperanto en la Universitato de Madrido. Lia ankaŭ kunlaboras en diversaj Esperanto-gazetoj.
* Adam Małysz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Adam Małysz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

**Adam Henryk MAŁYSZ** (naskiĝis la 3-an de decembro 1977 en Wisła) - pola skisaltisto, kvarfoja individua mondĉampiono.

Filo de Jan Małysz kaj Ewa Szturc. En la aĝo de 6 jaroj faris la unuan skisalton. En Ustroń akiris en 1995 sian profesion kun fako tegmentisto. En 2010 abiturientiĝis finante mezlernejon. Konas la germanan lingvon. Loĝas en sia naskiĝloko.

Adam Małysz gajnis 38 mondpokalajn konkursojn. Sole la finno Matti Nykänen gajnis pli multajn en la historio de la skisaltado (46). Małysz estis la unua skisaltisto, kiu gajnis 3 foje la mondpokalon sinsekve. Li estas olimpika arĝent- kaj bronzmedalposedanto, kvarfoja individua mondĉampiono, kvarfoja kompleksa Mondpokal-gajninto. En sia patrolando li estis trifoje elektita sportisto de la jaro. Multaj poloj konsideras lin nacia heroo. La 26-an de marto 2011 en Zakopane faris la lastan skisalton en sia sporta kariero. Honora civitano de la urbo Zakopane.

Nuntempe li estras sian fondaĵon kune kun la edzino - Izabela.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala paĝo de Adam Małysz – Galerio
* Retpaĝo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 179554
* GND: 1266904409
* VIAF: 162054984
* ISNI: 0000 0001 1147 0866
 |
**Escuintla** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo estas **Escuintla**. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07032.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 27364 loĝantojn. El tiuj estis 13244 viroj kaj 14120 virinoj. La komunumo havas surfacon de 206 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 90 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 16305 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 13170 scipovis legi kaj skribi kaj 3122 personoj estis analfabetoj. Do 81% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 19% estis analfabetoj.

28064 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 158 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 0.56% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Escuintla Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**George Crumb** (\* 24-an de oktobro 1929 en Charleston, Okcidenta Virginio - 6-an de februaro 2022) estis usona komponisto.

Crumb atingis per uzado de nekutimaj voĉkantaj kaj instrumentaj teknikoj egan riĉecon de sonkoloroj. Li studis ĉe usona komponisto Ross Lee Finney kaj ĉe Boris Blacher en Berlino. Poste li instruis ĉe Universitato de Koloradio en Boulder Kaj ekde 1965 ĝis 1997 ĉe Universitato de Pensilvanio en Filadelfio.

Krom multaj aliaj dekoracioj kaj stipendioj li ricevis en 1968 la Premion Pulitzer por *Echoes of Time and the River*. La plej multaj el siaj voĉkantaj verkoj – inter ili siaj kvar madrigalkolektoj *Madrigals* (1965 kaj 1969), *Night of the Four Moons* (1969) kaj *Ancient Voices of Children* (1970) – muzikigis versojn de la hispana poeto Federico García Lorca. Lia arĉkvarteto "Black Angels, Thirteen images from the dark land (1970)" por elektrike plifortigitaj instrumentoj povas validi kiel kulmina verko de la nova kvartetliteraturo. En *A Haunted Landscape* (1984) por elektronike plifortigita piano kaj granda orkestro li generas per uzado de instrumentoj kiel ĉinaj templogongoj, ŝtaltamburoj aŭ zimbalonoj kaj momentoj de silento nekutimajn etosojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio George Crumb en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri George Crumb en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Oficiala retpaĝo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 290531
* GND: 118820443
* LCCN: n79107872
* VIAF: 104146970
* ISNI: 0000 0001 1454 1383
* LIBRIS: 283423
* SUDOC: 075124971
* BNF: 13945728g
* MBA: 429dd05f-8567-48c9-af00-1338b2a9140c
* NLA: 35543636
* BIBSYS: 1023048
* NKC: ola2002153577
* ICCU: LO1V153993
* BNE: XX1615238
 |
**Vladimir Andreeviĉ Panasjuk** (ruse *Владимир Андреевич Панасюк*; 28-a de februaro 1924 - 14-a de januaro 1990) estis soveta spertulo pri literaturo kaj orienta kulturo. Li ankaŭ estis verkisto kaj tradukisto. Li publikigis pli ol 60 eldonaĵojn kaj elĉinigis multajn verkaĵojn al rusa, inkluzive de famaj klasikaj romanoj *Ruĝdoma Sonĝo* kaj *Tri regnoj*.

Vivo
----

Li naskiĝis en la jaro 1924 en familio de oficejaj laboristoj en Polack. Junaĝe, li partoprenis la Grandan patriotan militon kaj post la fino de la milito, komencis studi je Milita Fremdlingva Instituto. En 1951-a jaro, li finis institutan studadon kaj en jaro 1954 verkis disertaĵon titolitan "Uzado de modalaj verboj en nuntempa ĉina lingvo kaj ilia klasiĝo" («Употребление модальных глаголов в современном китайском языке и их классификация»). 

Ekde 1964 ĝis 1985, li laboris kiel ano de Instituto pri Orientaj Studoj de Rusa Akademio de Sciencoj. Li estis membro de Unio de Sovetaj Verkistoj.

* Tiu ĉi artikolo estas traduko de samtema rusa artikolo sur la Rusa Vikipedio.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 528713
* LCCN: nb99108475
* VIAF: 72260943
* ISNI: 0000 0000 3941 878X
* SUDOC: 139905189
* BIBSYS: 6693
 |
**Anuket** (*Anukis* en greka lingvo) estas diino de la akvo, diino de la rivero Nilo, precipe de la akvofaloj de Asuano, regiono kie ŝi estis speciale adorata; ankaŭ diino de la amorado, en la egipta mitologio. Anuket estas reprezentata kun cilindra plumkrono, portante papiruscetron kaj la ansan krucon. Ŝia sankta besto estis la gazelo.

Devenanta el Nubio, estis la "Nubia reganto"", kaj kvankam surnomata "La mallarĝa", imite de la gorĝoj de la rivero Nilo, estis ŝi diino de la lascivo, kiu fekundigis la kamparon dum inund-epokoj. En kelkaj epokoj ŝi estis nomata "Patrino de la reĝo", ĉar, kun patrineca aspekto, ŝi estis reprezentita mamnutrante la faraonon.

Anuket, kun siaj gepatroj Ĥnum kaj Satet (kelkfoje fratino de Satet) konsistigis la triopon de Elefantina ekde la Meza Egipta Imperio, kvankam antaŭ tiu ĉi epoko ŝi estis adorata kiel filino de Reo.

Ŝi estis identigata kun la diino Iziso en Dendero kaj la insulo Philae. En postaj epokoj estis identigita kun Neftiso.

Referencoj
----------

1. ↑  Valbelle, Dominique.  (1981) *Satis et Anoukis* (france). Verlag Philipp von Zabern. ISBN 3-8053-0414-5.
2. ↑  Geraldine Pinch, Egyptian Mythology: A Guide to the Gods, Goddesses, and Traditions of Ancient Egypt, Oxford University Press, 2004, p 186
3. ↑  Kathryn A. Bard, Encyclopedia of the archaeology of ancient Egypt, Psychology Press, 1999, p 178
4. ↑  Zahi A. Hawass, Lyla Pinch Brock, Egyptology at the Dawn of the Twenty-first Century: Archaeology, American Univ in Cairo Press, 2003, p 443

* Kategorio Anuket en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 532679
* GND: 118649760
* VIAF: 208896320 67259146, 208896320
* SUDOC: 078608023
* BNF: 12653482h
 |
Usona politika kartuno de ĉ. 1900, en kiu la Kongreso estas prezentata kiel azeno de Buridan. Temas pri la decido fosi kanalon tra Nikaragvo aŭ Panamo.
La **azeno de Buridan** estas pensa eksperimento pri tute racia azeno kiu estas metata precize meze inter du samallogaj fojnostakoj. La azeno, kiu ne havas racian motivon por elekti inter la du stakoj, mortos pro malsato, ĉar ĝi ne povas elekti. Per tio paradokso en la racieco estas pruvita: tiu ŝajne ne kondukas al la optimuma rezulto por la azeno.

Tiu pensa eksperimento nomiĝis laŭ la mezepoka skolastika filozofo Johano Buridano, kiu tamen ne inventis ĝin; Aristotelo priskribas en *De Caelo II, 13,* samspecan situacion, nur ĉe li hundo anstataŭas la azenon. Buridan ne mencias la azenon; tiu metaforo estas de kritikantoj de Buridan. Buridan uzas la metaforon por ilustri sian teorion ke dum morala elekto oni devas elekti la alternativon kun la plej bonoj sekvoj.

* Kategorio Azeno de Buridan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Henck Arron en 1988
**Henck Alphonsus Eugène Arron** (naskiĝis en Paramaribo, 25-an de aprilo de 1936, mortis la 4-an de decembro de 2000 en Alphen aan den Rijn, Nederlando) estis politikisto el Surinamo kaj estro de la Nacia Partio de Surinamo.

En 1973 li venkis en la ĝenerala balotado en Surinamo por akiri memregadon. Li estis estro de la sendependigo de sia lando la 25-an de novembro de 1975. En 1977 li estis nomumita ĉefministro, kio li restis ĝis 1980, kiam li estis elpostenigita de puĉo nomita ``Revolucio de la Serĝentoj´´ estrita de Desi Bouterse, kaj lia registaro estis akuzita pro korupto kaj elpostenigita. En la ĝenerala balotado de 1987 Arron estis elektita vicprezidento kun Ramsewak Shankar kiel prezidento. Elpostenigita denove fare de Bouterse en 1990, li ekziliĝis en Nederlandon. Malmulte antaŭ mortiĝo li veturis en 2000 al Surinamo.

Li mortis la 4-an de decembro de 2000 en Alphen aan den Rijn, Nederlando.

* Kategorio Henck Arron en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 465423
* GND: 106539862X
* LCCN: n2016012849
* VIAF: 289081524
* ISNI: 0000 0003 9463 1104
 |