recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Kavalirejo Bubikon** (germane *Ritterhaus Bubikon*; Koordinatoj: 47° 16′ 0″ N, 8° 49′ 41″ O) estas bone konservita iama komandorejo de la Ordeno de Johanitoj en la komunumo Bubikon en Svislando. La komandorejo estis fondita inter la jaroj 1191 kaj 1198. La ordenkonvento estis malfondita en la jaro 1528 kaj la komandorejo fermita en la jaro 1789. Ek de la jaro 1936 la iama komandorejo estas posedaĵo de la *Kavalirejsocieto Bubiko* (germane *Ritterhausgesellschaft Bubikon*), kiu subtenas la konstruaĵon kaj funkciigas ĝin kiel muzeo.

Historio
--------

Kavalirejo Bubikon
La Kavalirejo kaj Komandorejo Bubikon estis fondita fine de la 12-a jarcento de la Grafoj de Togenburgo. La ekzakta fondojaro ne estas konata, sed devas esti inter 1191 kaj 1198.
La komandorejo akiris post sia fondo iom post iom ĉefe per donacoj multajn bienojn en la hodiaŭa Kantono Zuriko kaj najbaraj kantonoj, precipe en
Tobel, Hinwil, Flaach, Wald ZH, Buchs ZH kaj Wangen ZH, diversajn bienojn en Kantono Argovio, la voktrajojn pri la bieno *Alt-Hellberg* en Gosaŭo ZH, kaj kromoajn bienojn en Dübendorf, la voktrajtojn pri Ringwil, Wangen ZH kaj Hermikon. En la jaro 1287 la komandorejo estis tiom riĉa, ke la komandoro *Henriko de Lichtensteig* povis aĉeti la regadon pri Wädenswil.

En la jaro 1408 la komandorejo falis kiel parto de la voktdistrikto Grüningen sub la suverenceo de la urbo Zuriko. Post la formorto de la nobelaj familioj de Rapperswil en la jaro 1283 kaj de Togenburgoen la jaro 1436 la subteno de la alta nobelaro forrestis. La Johanitoj tial dum la Malnova Zurika Milito restis strikte neŭtralaj, tamen tio ne savis ilin de elrabo far la ŝvicanoj en la jaro 1443.

Post la reorganizo de la Ordeno de Johanitoj en la 15-a jarcento, la komandorejoj de Bubikon kaj Wädenswil troviĝis rekte sub la gvidado de la grandprioro de Germanio kiel *Camerae priorales* [prioraj kameroj], kial ek de tiam triono de la enspezoj devis esti pagita al la sidejo de la grandprioro en Heitersheim. Ek de 1445/1467 la grandprioro de Germanio tial estis ankaŭ komandoro de Bubikon.

Vidu ankaŭ
----------

* Bubikon
* Ordeno de Johanitoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kavalirejo Bubikon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de la Kavalirejo Bubikon

| Listo de Kasteloj de Kantono Zuriko |
| --- |
|  | Kavalirejo Bubikon - Kastelo Kiburgo - Kastelo Laufen - Burgruino Schauenberg - Kastelo Uster

 |
**Pál Gerzson** [gerĵon], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gerzson Pál** estis hungara pentristo, altlerneja instruisto, fondinta membro de Hungara Arta Akademio (1992).

Memortabulo pri Pál Gerzson
Pál Gerzson  naskiĝis la 25-an de januaro 1931 en Hird (nun urboparto de Pécs), li mortis la 27-an de majo 2008 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Gerzson abiturientis en Kőszeg, poste li akiris pentristan diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1953. Liaj plej gravaj instruistoj estis Endre Domanovszky, Gyula Hincz kaj János Kmetty. Li akiris plian diplomon pri geometrio en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1955, la geometrio aperis en liaj pentraĵoj. Post la pentrista diplomo li estis asistanto de Gyula Hincz, inter 1960 kaj 1974 li instruis samloke en la Belarta Altlernejo, inter 1974-1996 en la Industriarta Altlernejo (inter 1986-1990 li estis katedrestro). Ekde la 1960-aj jaroj li studvojaĝis al Eŭropo, Barato, Japanio. En la komenca periodo li pentradis en Artistkolonio (Hódmezővásárhely), ekde 1969 en Szigliget. Li ricevis 6 premiojn inter 1969-2006. Li edziĝis en 1953, la edzino naskis trifoje.

El individuaj ekspozicioj
-------------------------

* 1967, 1984, 1993, 2007, 2014: Budapeŝto
* 1976: Arthalo Budapeŝto
* 1978, 1996: Pécs
* 1981: Szeged
* 1996: Ĝenevo
* 2011: Zalaegerszeg

El grupaj ekspozicioj
---------------------

* 1958-...1997: Budapeŝto
* 1961: Hódmezővásárhely
* 1963: Parizo
* 1970: Miskolc, Debrecen
* 1974, 1976: Sofio

Elektitaj pentraĵoj kaj similaj artaĵoj
---------------------------------------

* Szigligeti napló (1994, pentraĵo)
* Kompozíció (1960, fresko en Zugló)
* Kötélhúzás, Sárkányeregetők (1962, pentraĵo sur granda tabulo en Pécs)
* Üvegablakok (1983, Baja)
* Falikép (1984, emajlo, 1984, Budapeŝto)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* József Árendás
* András Felvideki
* Frigyes Kőnig
* József Scherer
* József Szathmáry
* Csaba Szegedi
* Gábor Tari (pentristo)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2018-03-02 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* 

* Kategorio Pál Gerzson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 604773
* GND: 128885882
* LCCN: n98061225
* VIAF: 31312912
* ISNI: 0000000078706573
 |
w1

La **kantono Remich** laŭ areo estas la dua plej malgranda el la dek du kantonoj de la Grandduklando Luksemburgio. Ĝi situas en la pleja sudoriento de la lando kaj limas norde je la kantono Grevenmacher, oriente je la federaciaj landoj Rejnlando-Palatinato kaj Sarlando de Germanio, sude je la francia regiono Loreno kaj okcidente je la kantonoj Esch-sur-Alzette kaj Luksemburgo.

Administra divido
-----------------

La kantono Remich ampleksas ok komunumojn (nombroj de loĝantoj laŭ la stato de januaro 2021).

1. Bous-Wadbredimus (*Bous-Waldbriedemes*) (3054 loĝantoj)
2. Dalheim (*Duelem*) (1711)
3. Lenningen (*Lenneng*) (2358)
4. Mondorf-les-Bains (*Monneref*) (2071)
5. Remich (*Réimech*) (5404)
6. Schengen (3787), la 1-an de Januaro 2012 kreita el
	* Schengen,
	* Burmerange kaj
	* Wellenstein
7. Stadtbredimus (*Stadbriedemes*) (4956)

Diversaĵoj
----------

La loĝloko Schengen internacie konatiĝis pro la eŭropa interŝtata traktato de Schengen, kiu forigis ŝtatliman kontrolon de personoj veturantaj trans ŝtatlimoj inter la traktataj ŝtatoj. En la loĝloko Dalheim loĝas la esperantistoj Brian Moon kaj ĝis sia morto en 2022 loĝis Claude Nourmont, ekde sia juneco aktivaj en la gvidaj organoj de unue TEJO kaj poste UEA, kaj kompreneble ankaŭ en la nacia Esperanto-movado.

Notoj
-----

1. ↑  ŝtata statistika oficejo "loĝantoj laŭ kantonoj kaj komunumoj 1821-2021" (france)
2. ↑  Loka Administra Unuo

  

Flago de Luksemburgo
Kantonoj de Luksemburgo

Capellen |
Clervaux |
Diekirch |
Echternach |
Esch-sur-Alzette |
Grevenmacher |
Luksemburgo |
Mersch |
Redange |
Remich |
Vianden |
Wiltz

 

* Kategorio Kantono Remich en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Aqaba, Southern Jordan 2012 25
**Akabo** (arabe العقبة, *al-cAqaba*, loka prononco *el-cAgabe*, por *kruta deklivo*) estas urbo en Jordanio, kiu dum 2004 havis 80.059 enloĝantojn. La urbo situas ĉe la samnoma Golfo de Akabo, flanka branĉo de la Ruĝa Maro, kaj estas la sola marhaveno de Jordanio. La geografiaj koordinatoj de la urbo estas 29° 31' norde kaj 35° 00' oriente.

Ĉefaj enspezoj estas la eksporto de fosfata fekundigilo pere de la haveno kaj la turismo: Akabo estas la sola jordania loko por plonĝa esplorado de la Ruĝa Maro. Jam dum la rego de reĝo Huseino la 1-a de Jordanio dum la 90-aj jaroj de la 20-a jarcento parto de la koralaj rifoj iĝis medioprotektataj, kaj pliaj artefaritaj rifoj kreiĝis.

Akabo estas libera komerca zono.

Historio
--------

Jam dum la antikva epoko la urbo estis grava komerca centro. En la loko de la hodiaŭa urbo estis du loĝlokoj, kiuj ankaŭ menciiĝis en la biblio.

Ĝis la jaro 106 post Kristo la urbo apartenis al la imperio de la Nabateanoj. Post la konkero de la imperio fare de la romia armeo ĝi iĝis parto de la romia provinco Arabia Petraea.

Kiam la Romia Imperio dividiĝis dum la jaro 395, Akabo iĝis parto de la Bizanca Imperio.

Post la disvastiĝo de la islamo la urbo jam dum la unua granda ekspansio de Mohamedo inter la jaroj 622 kaj 632 iĝis parto de la Kaliflando. Dum la 12-a jarcento ĝi konkeriĝis fare de krucmilistoj, kaj sur la apuda *faraona insulo* konstruiĝis la fortikaĵo Helim.

Akabo, vidate tra la Ruĝa Maro el Ejlato, dum aprilo 2006
La armeo de Saladino dum la jaro 1170 konkeris la urbon, dum 1250 ĝi iĝis parto de la Mameluka Imperio. Ekde la komenco de la 16-a jarcento ĝis la jaro 1917 Akabo estis parto de la Otomana Imperio.

Dum julio 1917 arabaj triboj de Fajsalo la 1-a de Irako, komanditaj de Thomas Edward Lawrence, post marŝego tra la dezerto Nefud konkeris la urbon. Ĝis 1946 la urbo kiel parto de Transjordanio restis sub brita kontrolo, kaj sekve iĝis la plej granda havenurbo de la ŝtato Jordanio.

Inter novembro 1956 ĝis januaro 1957 la urbo estis okupita fare de la armeo de Israelo (Sueza krizo) kaj en 1967 en la areo okazis la Sestaga milito.

* Akabo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Akabo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 212380
* GND: 4255105-5
* LCCN: n80064933
* VIAF: 140716891
* SUDOC: 134360214
* BNF: 15591973h
* NKC: ge128673
 |
La **Canal du Centre**, aŭ **Centra Kanalo** esperante, estas kanalo en la nordorienta parto de Francio. Ĝi ligas la riverojn Luaro kaj Saono kaj tiel ligas la Atlantikon kun la Mediteranea Maro.

maldekstra

Fizikaj ecoj
------------

La Centra Kanalo estas kanalo kun supra interkluzejo laŭ la normaj Freycinet-dimensioj. Ĝia longeco estas 112,125 kilometroj. Ĝi enhavas 61 kluzojn : 27 laŭ la Luaro deklivo kaj 34 laŭ la Saono.

Ĝi interligas la urbojn Chalon ĉe Saono kaj Digoin. De tie, oni atingas la luaran flankkanalon, kiu superigas la Luaron per kanalponto, ĵus antaŭ ke maldekstre kunfluas la kanalon de Roanne ĝis Digoin. Interdekliva kluzejo en Montchanin ricevas akvon de multaj akvujoj. La kanalo iras laŭ la valo de rivero Thalie de Chalon ĝis Chagny kaj poste laŭiras la valon de rivero Dheune de Chagny ĝis Saint-Julien-sur-Dheune. En Ecuisses, ŝtuparo de kvar kluzoj ebligas kompensi je 17,5 m. Oni malsuprenas al Digoin tra la valo de Bourbince.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Datumbazo Sandre Arkivigite je 2013-06-10 per la retarkivo Wayback Machine
* Historio Arkivigite je 2021-01-23 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Centra kanalo (Francio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Erika von WATZDORF-BACHOFF** (naskiĝinta *grafino Bachoff von Eĉt* la 6-an de majo 1878 je Akvokastelo Dobitschen, mortinta la 5-an de decembro 1963 en Altenburg) estis germana verkistino.

Vivo
----

Frue li vizitis kun al gepatrojn multajn landojn (i.a. Palestino, Egiptio, Franclando, Italujo, Svislando) ĝuante privatan instruadon. Du jarojn ŝi pasigis je Konvento magdalena. En 1897 edzigis ŝi Curt von Watzdorf. Ŝi vivis ekde 1899 en Munkeno kien oni vokis la edzon diplomatie. Tiam ŝi konatiĝis kun elstaruloj, ekz. kun Bertha von Suttner kaj Walther Rathenau. Tiam ŝi ekengaĝiĝis pri feminismo kaj pacismo. En 1898 kaj 1900 naskiĝis la du filinoj Marie Rose kaj Jutta. 

En 1904 estis translokiĝo Vajmaron kaj de tiam ŝi komencis verkado. Ankaŭ Vajmare ne neeblis rekonti gravulojn, ekz. Harry Graf Kessler, Ida Boy-Ed, Elisabeth Förster-Nietzsche, Henry Van de Velde kaj Mathilde von Freytag-Lorinĝoven. En 1911 la geedzeco estis neniigita pro la multo da ekstergeedzaj amoroj de la edzo. Ŝi verkis tiam rememorojn pri ilia domo en Vajmaro (Carl-Alexander-Allee 5). En 1927 ŝi transloĝiĝis al Altenburg kie ŝi vivis je Pohlhof-bieno. La potencakiron de la nazioj ŝi malŝatis kaj de 1933 ŝi membris ĉe Konfestanta Eklezio. Jam dum Vajmara Respubliko ŝi estis anino de la liberala partio Deutsche Demokratische Partei. 

Post 1945 reekis ŝia publika engaĝiĝo. Ŝi laboris ĉe Kulturligo de GDR, en la porvirina *Demokratischer Frauenbund Deutschlands* kaj membris ĉe la liberala partio LDPD. En 1948 iĝis ŝi honora civitanino en Altenburg. Ŝia tombo troviĝis en Altenburg sur *Städtischer Friedhof*.

```
== Verkoj==
```

* *Zwischen Frühling und Herbst*, poemoj, 1909
* *Das Jahr. Lyrische Tagebuchblätter*, 1911
* *Maria und Yvonne*, romano, 1914
* *Nachklang*, poemoj, 1921
* *Weimars Park. Lyrische Gedanken- und Spaziergänge*, 1925
* *Das kristallne Tor. Letzte poemoj*, 1928
* *Im Abendschein*, poemoj, 1948
* *Bernhard von Lindenau 1779–1854*, memorparolo, 1954
* *Im Wandel und in der Verwandlung der Zeit*, eldonis Reinhard Dörries, 1997

Eksteraj ligiloj
----------------

* Marina Mönnich: "Abends, wenn ich unser Dorf durchschreite..." - ĉe: OTZ, 12.5.2018
* etbiografio en tutturingia listo de verkistoj

Notoj
-----

1. ↑  "Der Friedhof Altenburg - Einer der ältesten noch genutzten Stadtfriedhöfe"


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858339
 |
Komuna foto de 76-a Hispana Kongreso de Esperanto en Teruelo.**Liberanimo** estas nova esperanto-asocio, kiu estis fondita en Teruelo (Hispanio) en la jaro 2016.

Historio
--------

La nova Esperanto Asocio "Liberanimo" de Teruel estis prezentita al la urbestrino Emma Buj. Ĝia prezidanto, Alberto Granados, proponis al ŝi, ke la urbestraro dediĉu placon al Esperanto, kaj ke oni prezentos la kandidatecon de Teruel kiel sidejo por la Hispana Esperanto-Kongreso de 2017. En septembro de 2016 oni ekkomencis kurson de Esperanto en Teruelo.

### La 76a Hispana Esperanto-Kongreso

Organizita de la esperanta asocio "Liberanimo" de Teruel, okaze de la 800a datreveno de la historio de la "Geamantoj", la 76a Hispana Esperanto-Kongreso okazis en Teruel de la 23a ĝis la 25a de junio de 2017, kaj tie kunvenis pli ol 150 geesperantistoj el 15 landoj. Oni celebris ankaŭ la centjariĝon de la forpaso de la aŭtoro de Esperanto.

Dum la kongreso oni prezentis la libron "La calle Zamenhof" (en la hispana) fare de ĝia verkinto, la pola Roman Dobrzynski, oni inaŭguris "Placon de Esperanto" en la kvartalo San Julián.

En universitata centro estis prezentado kaj vendo de esperantaj libroj, intensaj esperantaj kursoj, parolaj ekzamenoj laŭ diversaj niveloj de la Eŭropa referenckadro pri lingvoj, ekspozicio pri la teruela arkitekto kaj socialisma politikulo Francisco Azorín, ankaŭ oni faris omaĝon al kinisto Luis Buñuel, pere de la filmo "Un perro andaluz" (=La andaluza hundo), kun subtitoloj en Esperanto. En la ĉefa sidejo de "Caja Rural" estis ekspozicio pri Dro. Zamenhof, kiu verkis kaj diskonigis ĉi tiun lingvon. Elstaraj estis la muzikaj prezentadoj de la sveda Martin Wiese kaj de la nederlanda muzikgrupo Kajto Kvaropo.

Referencoj
----------

1. ↑   Grupos asociados y otros contactos (hispane). Esperanto.es. Arkivita el la originalo je 2018-06-12. Alirita la 7-an de junio de 2018.
2. ↑   Nace una asociación de promoción del esperanto (hispane). El Periódico de Aragón (2016-05-26). Alirita la 7-an de junio de 2018.
3. ↑   76a Hispana Kongreso de Esperanto (esperante) (Jutuba video). Federación Esperanto ES (2017-11-07). Alirita la 7-an de junio de 2018.
4. ↑  Bolea, Juan.  Teruel habla de paz y en idioma esperanto (hispane). El Periódico de Aragón (2017-06-26). Alirita la 7-an de junio de 2018.
5. ↑   El mundo del esperanto se reunirá en Teruel (hispane). Heraldo (2017-03-06). Alirita la 7-an de junio de 2018.
6. ↑   Esperantistas de 15 países se reúnen en Teruel en el 76º Congreso español (hispane). LaVanguardia (2017-06-15). Alirita la 7-an de junio de 2018.

Eksteraj ligiloj
----------------

 76a Hispana Kongreso de Esperanto en Teruel (hispane) (Fejsbuka retpaĝo). Alirita la 7-an de junio de 2018.
 De Teruel ne ajnulo devenas (esperante) (Jutuba video). Liberanimo Teruel (2017-04-20). Alirita la 7-an de junio de 2018.

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Thomas Alexander Szlezák**, ofte nur *Thomas A. Szlezák* estis germana klasika filologo, helenisto, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2022). Lia origina familia nomo estis *Szlęzak,* lia nomo dum la hungara periodo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Szlezák Tamás*.

Thomas Alexander Szlezák naskiĝis la  12-an de julio 1940(nun 1940-07-12) en Budapeŝto, li mortis la 18-an de oktobro 2023.

Biografio
---------

Thomas A. Szlezák forlasis Hungarion kun siaj gepatroj kiel infano. Li studis klasikan filologion, filozofion kaj historion en la universitatoj de Erlangen, Munkeno kaj Tübingen de 1959 ĝis 1967, fine li doktoriĝis en la Teknologia Universitato de Berlino. En la lernojaro 1975 li estis en Centro por Helenaj Studoj en Harvardo kaj en la sekva jaro li kompletigis sian habilitiĝon en la Universitato de Zuriko. En 1983 Szlezák estis nomumita al la katedro de klasika filologio en Universitato de Würzburg. Li estis ankaŭ prezidanto de greka filologio kaj direktoro de la Platono-arkivo en Universitato de Tubingeno, dum li kunlaboris kun Giovanni Reale el Milano. Li pensiuliĝis en 2006. 

Li estis unu el la gvidaj figuroj en la internacia Platono-esplorado, tamen lia esplorado estis multe pli larĝa, ĝi inkludas Homeron, grekajn tragediojn, Aristotelon, Plotinon. Li kontaktiĝis kun Hungario ekde la 1980-aj jaroj, plurfoje vizitis Hungarion kaj okazigis seminariojn.

Elektitaj libroj
----------------

* *Come leggere Platone* (lia ĉefverko, haveblas en 17 lingvoj)
* *Pseudo-Archytas über die Kategorien. Texte zur griechischen Aristoteles-Exegese.* (1972)
* *Platon und die Schriftlichkeit der Philosophie. Interpretationen zu den frühen und mittleren Dialogen.* (1985)
* *Platon lesen* (1993)
* *Das Bild des Dialektikers in Platons späten Dialogen. Platon und die Schriftlichkeit der Philosophie.* (2004)
* *Aufsätze zur griechischen Literatur und Philosophie* (2019)
* *Platon: Meisterdenker der Antike.* (2021)

Fontoj
------

* aprezo angle kun foto
* aprezo hungare kun foto (legebla pli malsupre)

Referencoj
----------



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859298
 |



* Portalo pri Biografio
La **Algoviaj Alpoj** - germane *Allgäuer Alpen* - estas montaro kaj parto de la Alpoj, en ties nordorienta parto. La montaro situas oriente de la Bodenlago, pejzaĝe karakterizas la historian regionon Algovio, kiu ankaŭ ampleksas montetan parton norde de ĝi, sed ĉie en la regiono videblas la impresaj alpaj montoj, kaj havas areon de ĉirkaŭ 75 km × 50 km. Geologie la montoj apartenas al la Nordaj Kalkalpoj kaj al la Orientaj Alpoj.

la "limŝtono 147" - limtriangulo de Bavario, Tirolo kaj Vorarlbergo
La ŝtatoj Germanio kun la federacia lando Bavario kaj Aŭstrio kun la federaciaj landoj Vorarlbergo kaj Tirolo dividas inter si la Algoviajn Alpojn. La plej suda punkto de Germanio (limŝtono 147) situas ĉe la ŝtatlimo proksime de la sur la altaĵo *Haldenwanger Eck* (vidu la foton maldekstre), kiu ankaŭ formas la limtriangulon de Bavario, Tirolo kaj Vorarlbergo.

La Bregenca Arbaro sudoriente de la Bodenlago laŭ la skema mapo supre dekstre de la paĝo apartenas al la teritorio, laŭ aliaj geografiaj difinoj situas tuj najbare de la Algoviaj Alpoj.

reliefa mapo de la regiono kun iom pli malvastaj limoj de la Algoviaj Alpoj ol en la mapo supre, sed kun pli da komunumoj por orientiĝo kaj kun multaj nombroj de montaj altecoj super la marnivelo - en la bilda priskribo en la vikipedia komunejo estas listo de tiuj nombroj kaj la nomoj de ĉiuj koncernaj montoj

### Montoj

La dek plej altaj pintoj de la Algoviaj Alpoj estas:

1. *Großer Krottenkopf* [gro:sa KROtnkopf] – 2.657 m (Aŭstrio, bildon vidu sube)
2. *Hohes Licht* [hoes LI*H*T] – 2.651 m (Aŭstrio)
3. *Hochfrottspitze* [HOĤfrotŝpitse] – 2.649 m (Germanio)
4. *Mädelegabel* [ME:delegabl] – 2.645 m (Germanio)
5. *Urbeleskarspitze* [URbeleskarŝpitse] – 2.632 m (Aŭstrio)
6. *Steinschartenspitze* [ŜTAJNŝartnŝpitse] – 2.615 m (Aŭstrio, hajlbrona vojo)
7. *Bockkarkopf* [BOKarkopf] – 2.609 m (Germanio, hajlbrona vojo)
8. *Marchspitze* [MAR*H*ŝpitse] – 2.609 m (Aŭstrio)
9. *Bretterspitze* [BREtaŝpitse] – 2.608 m (Aŭstrio)
10. *Biberkopf* [BI:bakopf] – 2.599 m (plej suda germana punkto)

  

* Kategorio Algoviaj Alpoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

la monto *Grosser Krottenkopf* en la suda parto de la Algoviaj Alpoj

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796787
* GND: 4001265-7
* LCCN: sh85003675
* VIAF: 238968971
* NKC: xx0142194
 |
La **Lago de Brienz** (germane *Brienzersee*, esperantigite ankaŭ **Lago de Brinco**) estas lago en la kantono Berno de Svislando. Ĉe ĝia nordokcidenta bordo situas la komunumo Brienz, de kiu la lago havas sian nomon.

Priskribo
---------

La Lago de Brienz troviĝas en alpa valo, proksimume je 46° 43′ 39″ N 7° 58′ 19″ O﻿ / ﻿46.72750 °N, 7.97194 °O﻿ / 46.72750; 7.97194 (mapo). La lago-bordoj estas tre deklivaj kaj la tuta lago havas nur malmultajn lokojn, kie la akvo malprofundas.

La rivero Aro enfluas en la lagon oriente de la komunumo Brienz, laŭ kiu la lago nomiĝas kaj elfluas en Interlaken. Tuj post Interlaken la rivero Aro en fluas en la Lagon de Thun. La lago de Brienz estas 14 km longa kaj ĝis 2,8 km larĝa. Ĝia surfaco mezuras 29.8 km² kaj ĝia maksimuma profundeco estas 261 metroj. La volumeno de la lago estas proksimume 5.17 km³.

La lago situas 564 metrojn super la marnivelo. Ĝia alfluregiono havas surfacon de proksimume 1127 km². Je la norda bordo de la lago situas la vilaĝo Brienz. Interlaken kaj la vilaĝoj Matten kaj la urbo Unterseen troviĝas sud-okcidente de la lago.

Ekonomio rilate al la lago
--------------------------

La lago estas malriĉa je nutraj elementoj, kaj sekve la fiŝkaptado ne estas ne tre signifa. Tamen, en 2001 10'000 kg da fiŝoj estis kaptitaj. Sur la lago navigas liniaj pasaĝer-ŝipoj ekde 1839. La ŝipojn funkciigas la loka fervoja kompanio Bern-Lötschberg-Simplon-Bahn (BLS).

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de lagoj en Svislando
* Brienz

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4 5   Seen (Bundesamt für Umwelt BAFU). Alirita 2020-01-18, en germana vikipedio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lago de Brienz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Turisma retejo pri la Lago de Brienz
* Paĝaro pri la BLS-Ŝipveturkompanio de la Lagoj de Thun kaj Brienz Arkivigite je 2007-09-08 per la retarkivo Wayback Machine
* pri la ekosistemo de la Lago de Brienz (germane) Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
Statuo de la Virgulino, en la Preĝejo Sankta Pio la 10-a (Schüttdorf)
**Albin MORODER** (naskiĝinta la 6-an de decembro 1922 en Schlitters / Distrikto Schwaz, mortinta la 17-an de novembro 2007 en Mayrhofen / Distrikto Schwaz) estis aŭstra skulptisto.

Vivo kaj agadoj
---------------

Estante la dua filo de la skulptisto Otto Moroder kaj nepo de la ladina artisto Josef MoroderJumbiërch li venis en la 1927-a jaro al nove konstruita familia domo je Mayrhofen. Ĉar la pli maljuna frato Klaus jam fariĝis lernoknabo en la patra ateliero eblis por Albin frekventi superan lernejon en Innsbruck, nome la Peter-Anich-metilernejon. Estris ĝin tiam Hans Pontiller. Pro sento de neglekto fare de la instruistoj Albin jam duonan jaron pli malfrue revenis disde la lernejo preferante trejniĝi hejme. Intertempe li ĝuis kun la fratoj Klaus kaj Rudolf privatan instruon fare de profesoro pri anatomio de la Universitato de Innsbruck.

Baldaŭ Albin Moroder intencis plifaciligi kaj plimodernigi artaĵajn formojn. Sekve li kreis multajn modernajn aferojn kiuj tamen ĉiam restis ene der la limoj de figura arto. Ilin li montris ĉe ekspozicioj en Vieno, Parizo, Londono kaj Salcburgo. Ĉefa motivo de li estis la krucifikso, kaj oftege li uzis materiale lignon krom bronzo.

En 1945 edzinigis li Erika Kuss kun kiu li havis kvin infanojn; post ŝia morto li denove edziĝis. En 1948 li rajtis partopreni studo-restadon en Anglujo kie li renkontis Henry Moore kun kiu estis dum certa tempo en ties ateliero fruktodona kunlaboro.

En 1986 Moroder eldonis en la tradicio de menestreloj sondiskon kun la titolo *Lieder von Herz zu Herz*. Furoris lia kanto *Blumen der Liebe*.

La bronza skulptaĵo *Trauer – Hoffnung – Zuversicht* estis en la 2002-a jaro starigita antaŭ la katolika preĝejo de Mayrhofen; komisiinto estis la magistrato mem. Ĝismorte Moroder artiste aktivis kaj okaze de privata aŭdienco ĉe lia papa moŝto Benedikto la 16-a enmanigis li krucifikson al la episkopo de Romo.

En februaro 1994 li honore ektitoliĝis profesoro fare de la federacia prezidanto.

Literaturo
----------

* Annette Wagner-Wilke: "Moroder, Albin". Ĉe: *Allgemeines Künstlerlexikon. Die Bildenden Künstler aller Zeiten und Völker* (AKL). Band 90, de Gruyter, Berlin 2016, ISBN 978-3-11-023256-1, p. 520-521

Referencoj
----------

1. ↑  Kp. la dataron en la katologo de Germana Nacia Biblioteko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Albin Moroder en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Albin Moroder en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* hejmpaĝo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 828926
* GND: 134466632
* VIAF: 79634440
* ISNI: 0000000057811665
 |
**Gábor Tari,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Tari Gábor** estas hungara pentristo, altlerneja instruisto.

Gábor Tari (pentristo) naskiĝis la  4-an de junio 1960(nun 1960-06-04) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Tari (pentristo) maturiĝis en industriarta mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1978, lia instruisto estis Zoltán Tölg-Molnár. Li akiris pedagogian diplomon en Hungara Belarta Universitato en 1983, post 3 jaroj ankaŭ majstran diplomon. Liaj majstroj estis Lajos Sváby kaj Pál Gerzson. Inter 1986-1998 li instruis en pedagogia altlernejo, ekde 1990 ankaŭ en Teknikuniversitato de Budapeŝto, dum li akiris sciencan gradon Ph.D. en 2006 kaj lia habilitiĝo okazis en 2012. Li ricevis premiojn inter 1948-1998.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A képzőművészeti kompozició gyakorlata* (1992)
* *Immanens Színharmónia rendszer* (disertaĵo, 1999)
* *Lakóparkok színtervezési problémái - Ismeretlen Forma* (2005)
* *A szín a tárgy, környezet és öltözködéskulturában* (2013)

Elektitaj komunaj ekspozicioj
-----------------------------

* Budapeŝto (1986, 1987, 1989-1993, 1995, 1998)
* Helsinko, Roterdamo (1990)
* Szentendre, Kaposvár (1994)

Elektitaj kreaĵoj
-----------------

* emajla bildo en Újpest-Központ (metrostacio) (ĉirkaŭ 4 x 8 m, 1990)
* koloriga plano de urbocentro en Gyöngyös (kunaŭtoro, 1992)
* kolorplano de Kastelo Esterházy (Fertőd) (2003-2007)
* kolorplano de loĝkvartalo en Szentendre (premiita, 2013)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografieto hungare
* aprezo kun foto
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859302
 |


* Portalo pri Biografio
Koordinatoj: 57° 03′ 05″ N 135° 20′ 19″ U﻿ / ﻿57.05139 °N, 135.33861 °U﻿ / 57.05139; -135.33861 (mapo)

Sitka en la jaro 1891
Strato de Sitka en la 1890-aj jaroj
Rusa ortodoksa preĝejo en Sitka
**Sitka** estas urbo de la ŝtato Alasko en Usono. La urbo donis sian nomon al la Sitka-piceo.

Etimologio
----------

La nomo Sitka devenas de *Sheet’ká* (el la tlingita *Shee At'iká* kaj signifas *"Homoj de ekster Shee"*. *Sheet’-ká X'áat'l* (aŭ simple *Shee*) estas la tlingita nomo de la insulo Baranof. Foje oni nomas la urbon ankaŭ *"Sitka-by-the-Sea"* (t.e. *Sitka ĉe la maro*).

Geologio
--------

La unua sidejo de la urbo Sitka estis la dudek metrojn alta *Noow Tlein* (kastelo-monteto) ĉirkaŭita de akvo je tri flankoj, kaj kies aliro de la lando estas malfaciligita pro altaj tajdoj.

La pozicio estis stratege bona, ideala por fortikaĵo.

Historio
--------

En 1787, Aleksandro Baranov fondis komercejon ĉe *Nov-Arĥangelsko*, kien li translokis rusajn servutulojn kaj aleutajn sklavojn.

De 1799 ĝis 1804, li estis guberniestro kaj administranto de rusa Ameriko kaj decidis konstrui sian ĉefurbon en Nov-Arĥangelsko. La fortikaĵo estis detruita de la tlingitoj en 1802. Baranov regajnis la ejon du jarojn poste dum la batalo de Sitka. Al la oficiala nomo la loĝantoj daŭre preferis la nomon Sitka.

En 1807, la guberniestro loĝis en la finkonstruita kastelo Baranov.

En 1870, la urbo iĝis ortodoksa episkopujo, la unua sur la amerika kontinento.

Filmo
-----

Sitka estas urbo, en kiu okazas parto de la agado de la filmo *La propono* (angle: The proposal, 2009)

Romano
------

Sitka estas urbo, kie okazas agado de la romano de Michael Chabon "The Yddish Policemen's Union" (2007) en hotelo Zamenhof, kie estas kadukaj esperantlingvaj surskriboj, ĉar la hotelo estis konstruita kvindek jarojn pli frue por judoj forkurintaj antaŭ faŝismo.

Referencoj
----------

1. ↑  Kvankam la filmado okazis en Rockport, Masaĉuseco.

Vidu ankaŭ
----------

* Rus-Ameriko
* Alasko (romano)
* Piceo

* Sitka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sitka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 296601
* GND: 4248987-8
* LCCN: n82032214
* VIAF: 128449370
* ISNI: 0000000403968711
* BNF: 136140928
* NKC: ge581755
 |
ure geografia Orienta Eŭropo, kun iom fluaj limoj
pli ĝenerala kaj samtempe preciza geografia vidaĵo de Orienta Eŭropo
politika mapo de "Orienta Eŭropo" dum la tempo de la Malvarma Milito
**Orienta Eŭropo** estas precize la orienta regiono de la kontinento Eŭropo; temas pri geografia vorto. Tamen, la divido de Eŭropo en *okcidenta* kaj *orienta* variis gravege laŭlonge de la historio.

Maniero analizi tion estas priatenti kio estas konsiderebla *centro* de Eŭropo (aŭ *Mitteleuropa* laŭ disvastigata germana esprimo). Inter la jaroj 1945 kaj 1989 respektive 1991, kiam pluraj ŝtatoj en centra Eŭropo estis satelitaj ŝtatoj kaj vole-nevole komunismaj aliancanoj de la Sovetunio, landoj kiel Hungario aŭ Pollando klare apartenis al la **"Orienta Bloko"** kaj konsideriĝis orienteŭropaj; male nuntempe tiuj proklamas sian centrecon kontraŭ la eksaj sovetaj respublikoj.

La *Statistika Servo* de la Unuiĝintaj Nacioj difinis Orientan Eŭropon antaŭ 1989 kiel la aron de la jenaj ŝtatoj:

* Belorusio
* Bulgario
* Ĉeĥio
* Hungario
* Moldavio
* Pollando
* Rumanio
* Rusio
* Slovakio
* Ukrainio

Krome pliaj ŝtatoj estis Respublikoj de Sovetunio en du specifaj regionoj, nome Baltio kaj Kaŭkazo, kaj foje estas klasitaj kiel parto de Orienta Eŭropo rilate politikan historion; pri geografio la unua regiono estas klare eŭropa, la dua estas intermeza inter Azio kaj Eŭropo:

* Estonio
* Latvio
* Litovio

Krome la difino de Orienta Eŭropo laŭ iuj aŭtoroj ampleksiĝis inkludante aliajn ekssocialismajn ŝtatojn, geografie apartenantaj al la sudoriento de la kontinento kaj al la Balkana duoninsulo, kaj la Kaŭkazaj lando, kiuj estas geografie interaj inter Eŭropo kaj Azio:

* Albanio
* Bosnio kaj Hercegovino
* Nord-Makedonio
* Montenegro
* Serbio
* Kroatio
* Slovenio
* Azerbajĝano
* Armenio
* Kartvelio

---

**Nuntempe** "Orienta Eŭropo" kontraste al Mezeŭropo, la tri ŝtatoj de Baltio (kiuj konsideras sin parto de Norda Eŭropo kaj Sudorienta Eŭropo restas "nur" la tri ŝtategoj

* Belorusio
* Rusio (okcidente de la montaro Uralo) kaj
* Ukrainio, *plus lime inter orienta kaj sudorienta Eŭropo la (kulture rumania) ŝtato*
* Moldavio.

Vidu ankaŭ
----------

* la difinon de Orienta Eŭropo laŭ la Geoskemo de la Unuiĝintaj Nacioj pri Eŭropo

* Kategorio Orienta Eŭropo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Orienta Eŭropo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
* Orienta Eŭropo en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
* Orienta Eŭropo en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)
Koordinatoj: 50° 08′ 56″ N 16° 50′ 13″ O﻿ / ﻿50.14889 °N, 16.83694 °O﻿ / 50.14889; 16.83694 (mapo)

**Sky Bridge 721** (tradukata kiel **Ĉiela ponto 721**) estas pendoponto en masivo de Králický Sněžník en parto Velká Morava de municipo Dolní Morava en distrikto Ústí nad Orlicí en Regiono Pardubice en Ĉeĥio. Ĝi kondukas de kabano Slaměnka en Velká Morava en selo sub montopinto de Slamník trans valo Mlýnské údolí kun Mlýnský potok al montodorso de Chlum. La ponto estas en trafiko ekde la 13-a de majo 2022, nome unudirekte kiel allogaĵo por enirpaĝo en centoj da kronoj por persono kaj surbaze de rezervado laŭ kapacito laŭ tempoperiodoj.

Priskribo
---------

La longo de la ponto estas 721 m. En la tempo de sia malfermo en majo de 2022 ĝi estis indikata kiel la plej longa pendoponto en la mondo aŭ kiel la plej longa pendoponto por piedirantoj. Antaŭan rekordon en la longeco de pendoponto por piedirantoj (516 m) tenis ponto Arouca 516 en Portugalio.

La alteco de la ponto super la fundo de la valo estas 95 metroj, supermara alteco 1110–1116 metroj aŭ 1125–1135 metroj. La larĝeco de trotuaro sur la ponto estas 1,2 metroj. 

La ponton kreas 6 ĉefaj portantaj ŝnuregoj kun tira forto po 360 tunoj kaj 60 ventaj ŝnuregoj de diversa diametro. La ponton kreas 1030 kubaj metroj da betono, la ŝnuregoj kun suma maso 158 tunoj kaj 20 tunoj helpaj konstrukcioj. La ĉefa ŝnurego havas diametron pli ol 7 centimetroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Pado en la nuboj - belvedero troviĝanta proksime

Pluaj fotoj
-----------

* Suma vido al la pontoSuma vido al la ponto

Referencoj
----------

1. ↑  Na Dolní Moravě vzniká nejdelší visutý most na světě. Jmenuje se Sky Bridge 721. Čím je tak výjimečný?, TechSvět, 3. 5. 2022
2. ↑  Visutý most Sky Bridge 721, Dolní Morava
3. ↑  Otevření Sky Bridge 721 – visutý most přes údolí na Dolní Moravě zahajuje provoz, Kudyznudy.cz, květen 2022
4. ↑  Na Moravě roste nejdelší visutý most na světě, otevře se na jaře, Zprávy z Moravy, 30. 11. 2021, pjk
**Ludwig Greiner** [ludvig grejner], slovake **Ľudovít Greiner**, laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj transskribo **Greiner Lajos** estis hungaria germana arbaristo.

Ludwig Greiner naskiĝis en 1796 en Probstzella (Germanio), li mortis la 28-an de oktobro 1882 en Jolsva (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Jelšava en Slovakio).

Biografio
---------

Ludwig Greiner post mezlernejo li studis pri arbaroj, pli poste li praktikadis en pluraj lokoj de Aŭstra Imperio, kie nuntempe estas Pollando kaj Ukrainio. Li finis sian edukon en Teknika Universitato (Vieno) (1824-1826). Inter 1828 kaj 1874 li estis ĉefo de arbaraj bienoj de duko en Hungara reĝlando, poste li pensiuliĝis. Intertempe li estis ankaŭ fabrikestro 3 jarojn en fabriko de la duko. Li partoprenis en fondo de la hungara arbarista asocio. Li determinis en 1838 per triangulado la altojn de la ĉefaj pintoj de Altaj Tatroj pli precize. Li edziĝis dufoje pro vidviĝo, la unua edzino naskis 9 gefilojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Beiträge zur Kenntniss des ungarischen Forstwesens und des Forstwesens im Allgemeinen* (1843)
* *Wodurch könnte dem sehr fühlbaren Holzmangel und der Waldverwüstung in unserer Gegend Zipsen am zweckmässigsten abgeholfen werden* (premiita, 1845)
* *Forststatistik der Waldungen des Gömörer Comitates in Ungarn* (1873)
* *Instruktion zur Führung der Forstertragskontrolle in den Hochwaldungen der herzoglich Coburg'schen herrschaften Murány u. Kapsdorf* (1882)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Ludwig Greiner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 718058
* GND: 1079034587
* VIAF: 19144814244345196221
 |
**Madrigalejo** estas municipo kaj loĝloko de Hispanio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma komunumo aŭ regiono Ekstremaduro, al ties pli norda provinco Kacereso *(Cáceres)* kaj al la komarko *Tierra de Trujillo*. Laŭ la stato de 2023 en la municipo vivis 1 712 loĝantoj sur areo de 101 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 17 loĝantoj/km². La loĝantoj nomiĝas *madrigaleños*.

Situo
-----

Madrigalejo estas situa en la centrorienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Tierra de Trujillo, je altitudo de 294 m; je 97 km de Cáceres, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 101 km².

Historio
--------

Estis en la areo setlejoj de antaŭromia epoko, de romia epoko kaj restaĵoj de una fortikaĵo de araba epoko. Sed la plej grava historia evento estas ke en tiu vilaĝo mortis la reĝo Fernando la Katolika. En moderna epoko, post la *desamortización* de Mendizábal,[?] la loĝantoj de la municipo rekuperis la posedaĵon de siaj teroj, ĝis tiam posedaĵoj de la Monaĥejo de Guadalupe.

Ekonomio
--------

Enspezofontoj estas precipe agrikulturo kaj brutobredado.

Vidindaĵoj
----------

Fernando la Katolika mortis en la nomata Domo de *Santa María* deklarita *Monumento de Interés Cultural*.

Krome estas la preĝejo de Sankta Johano Baptisto (16a jarcento), kun bela sonorilturo kaj retablo de stilo plateresko kun pentraĵoj de la stilo baroko, kaj la ermitejo de la *Virgen de las Angustias*, simpla sed zorgita baroka konstruaĵo de la 18-a jarcento. En la vilaĝo estas palacdomoj de fino de la 19a jarcento kaj komencoj de la 20-a jarcento.

En la ĉirkaŭaĵo estas belaj naturaj lokoj ĉe la rivero Ruecas kaj la akvorezervujo de *Sierra Brava*.
Blazono de Liono
La **blazono de la urbo Liono**, plej antikva ĉefurbo de Gaŭlio, reflektas la historion de la urbo tra la diversaj periodoj kiuj datiĝas de 1859, kaj estas la sama kiel dum la Antikva Reĝimo.

  

Tiu blazono estas priskribita tiel : « Gorĝa kun arĝenta leono, kun lazura kapo ŝarĝita per tri oraj lilifloroj ».

Ornamaĵoj
---------

Blazono kaj militkrio de la urbo Liono.
Reprezentado de la blazono de la urbo Liono kun du anĝeloj en *tenantoj*
La ornamaĵoj ne estas laŭvorte parto de la blazono, kvankam ankaŭ ili estis kodigitaj. Ili situas ĉirkaŭ la blazono. Tiuj de Liono estas:

* La mura krono, simbolo de fortikaj urboj.
* La militkrio: «*Avant, Avant, Lion le melhor!*» (en la arpitana lingvo)
* La devizo: «*Virtute duce, comite fortuna» («Gvidita per kuraĝo, kun fortuno kiel kamarado»)*

* La dekoracioj kiujn la urbo Liono ricevis estas jenaj:
	+ Kruco de kavaliro de la Honora Legio
	+ Militkruco 1914 – 1918
	+ Medalo de Rezistado

La deveno de la leono de la blazono de Liono
--------------------------------------------

Kvankam la vortoj ‘Liono’ kaj ‘leono’ prononciĝas same en la francan, la nomo de la urbo Liono ne havas rilaton kun la besto. Aliflanke, la vorta simileco influas la fakton ke la leono estas simbolo de la urbo (Laŭnomaj blazonoj).

Vidu ankaŭ
----------

* Historio de Liono
* Listo de la ĉefepiskopoj de Liono
* Listo de la grafoj de Liono


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858390
 |


1. ↑  priskribo de blazonoj en esperanto
2. ↑  *Archives historiques et statistiques du département du Rhône*, Tome VII, paĝo. (fr)
La ponto de Londono, krepuske.
La **ponto de Londono** (angle *London Bridge*) estas unu el la pontoj de Londono en Anglio. Ĝi troviĝas super la rivero Tamizo, inter la City de Londono kaj la distrikto Southwark. La du plej proksimaj pontoj estas Cannon Street Railway Bridge kaj Tower Bridge. Tie estis konstruita la unua, originala ponto de Londono, kaj ĝi tial estas tre fama. Ĝi restis la sola ponto super la Tamizo en Londono ĝis la malfermo de Westminster Bridge en 1750.

Ĉirkaŭa areo
------------

Ĉe la suda flanko de la ponto situas la katedralo de Southwark kaj la metro-stacio *London Bridge*. Ĉe la norda bordo situas la Monumento al la Granda Incendio de Londono kaj la metro-stacio *Monument*. Oni ofte konfuzas la ponton de Londono kun Tower Bridge, kiu estas hodiaŭ la plej fama ponto de la brita ĉefurbo.

Historio
--------

Ligna ponto jam ekzistis dum la romia periodo. Ĝi estis anstataŭita dum la 12-a jarcento de ŝtona verko, kiu entenis 19 arkojn. Ĝis 1770, tiu ponto estis kovrita de domoj, butikoj kaj eĉ de unu kapelo. En 1831, la ponto estis denove rekonstruita, tiufoje en granito kaj fare de John Rennie. Oni poste konsideris ĝin kiel tro mallarĝan ponton : ĝi estis dispecigita en 1969 kaj vendita al usonanoj, kiuj remuntis ĝin en la urbo Lake Havasu City (Arizono). Ĝi estis anstataŭita de la nuna ponto, inaŭgurita en 1973 kaj farita de la arkitekto Harold King.

La ponto de Londono estas do hodiaŭ unu el la plej modernaj pontoj de la ĉefurbo.

Vidu ankaŭ
----------

* **Londono**

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ponto de Londono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ponto de Londono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* **(en)** The London Bridge Museum and Educational Trust


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 212363
* GND: 4223804-3
* LCCN: sh87000184
* VIAF: 315145763
 |
La **preĝejo Koro de Jesuo** estas sakrala historia monumento (deklarita en 1999) en urbo Berettyóújfalu (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio pri kirko en iama komunumo Wyfalu en 1332. Dum la turka dominado la loĝantoj kalvinaniĝis. La preĝejo videbla ankaŭ nun estis konstruita en la jaroj 1904 kaj 1905, samtempe paroĥo fondiĝis. La orgeno estis kreita pli frue en 1890. Dum la 2-a mondmilito precipe la turo ricevis signifajn trafojn, la riparo okazis en 1961, sed la turo nur pos 5 jaroj. La preĝejo estis renovigita en 1970 kaj inter 2019-2021.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze la svelta turo altiĝas. La enirejo funkcias tra la turo. Super la enirejo estas granda rondfenestro, sed la fasado havas ankaŭ aliajn fenestrojn. La plena kirko estas apogita per ŝtupaj pilieroj.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* prezento (la koncerna parto en video troviĝas ĉirkaŭ meze)

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* datenoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
***Foeda est in coitu et brevis voluptas*** (laŭvorte: *Ĝuo pro seksumado estas maldeca kaj mallonga*) estas komenciĝo de eta poemo kies aŭtorecon kelkaj al Petronio aljuĝis. Temas pri nesignifaj voluptaj amorumoj ("fragmentum 54"). Tamen tiu ĉi kanteto ne malofte ĝuis tradukon en aliajn lingvojn, anglen ekz. fare de Ben Jonson (*Underwoods* 88: jenas la eko: "*Doing a filthy pleasure is, and short*"), Helen Waddell, Jack Lindsay, John Patrick Sullivan ktp.

Literaturo
----------

* "Petronius, Ben Jonson, Helen Waddell, Jack Lindsay, John Press, Judy Spink, Michael Lebeck, J. P. Sullivan: Foeda Est in Coitu Voluptas: Versions". Ĉe: *Arion* vol. 2 nr. 1 (1963) pp. 82-84 JSTOR

Eksteraj ligiloj
----------------

* Editio Burmanniana huius carminis *vide p. 884* el Google Books
* "Small problem in a lyric of "Petronius"" - ĉe: *Latin Discussion*
* Textus Latinus cum versione B. Jonson apud *Dr. Weevil*
* *Underwoods* de Ben Jonson (kp. p. 584)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857443
 |
**Rockin' Squat** estas franca artisto kaj kreanto de la grupo de Hip-hop Assassin.

Biografio
---------

Rockin' Squat, de sia vera nomo **Mathias Crochon**, estas la filo de la aktoro Jean-Pierre Cassel kaj la frato de Vincent Cassel kaj Cécile Cassel.

Li komencis en la francan rapon ĉirkaŭ la mezo de la jaroj 1980 kie li fondis kun Solo, Doctor L kaj Dj Clyde la grupon de rapon Assassin. Li kreis samtempe Assassin Productions, destinita al memprodukti lia uziko, la unua memprodukto en franca rapo. 

Li devenis la unuan artiston de tiun ĝenron kantante pri tiuj politikaj kaj sociaj aferoj en siaj diskoj (Maxi « Note mon nom sur ta liste » kaj kun titoloj antaŭ kiel « Laissez le rap couler » « Une Nouvelle Victoire », aŭ « Tina »). Liaj kantoj temas diversaj subjektoj kiel moderna sklaveco (« Esclave 2000 »), ekologio (« Sauvons la Planète »), la politikaj malliberuloj (« Écrire contre l'oubli »), la virinaj rajtoj (« L'objet », « L'entrave à nos jouissances »), lo racisme (« Peur d'une race »), la NWO (« Démocratie Fasciste », « Illuminazi 666 »), la Afrika koloniado (« France à Fric »).

Li vehikulas, al opono de aliaj rapantoj (kiel Chuck D aŭ KRS-One kies li citas siaj radikoj), la imago de unu hip hop pozitiva kaj protestanta, liganta kun la emancipado de la masoj per scio, penso, partigo, la amo.

Diskoj
------

### Grupo Assassin

* De 1989 ĝis 2002 : Ĉiuaj diskoj deAssassin sur la liganta paĝo

### Sole

"Illegal mixtape (Street Album)"

"Illegal mixtape 2 (Street Album)"

"Libre vs Démocratie Fasciste (EP)"

1. Enfant Du Siècle
2. Démocratie Fasciste
3. L'évidence (Démocratie Fasciste Article 2)
4. Dit Et Non Dit
5. Paris / New York Struggle Feat Naptron
6. Témoin De Mon Temps Feat Pyroman
7. Libre
8. Libre [Remix] Feat Pyroman, Alibi Montana, Mecca, Swat & Alino
9. We Still Here Feat Napoleon da Legend
10. Libre (Vidéo)

"Too Hot for TV (EP)"

1. Too Hot For TV
2. France À Fric Feat Cheick Tidiane Seck
3. Quand Ce Sera La Guerre
4. Illuminazi 666
5. Crack Game
6. 500 ans
7. L'underground S'exprime : Chapitre 4 Feat John Gali, Phett, K'Ommando Toxik, Profecy, Dyva, John Steed AKA Half God & Kader l'Aktivist
8. Progress Feat Agallah
9. France à Fric (Instru)
10. Too Hot For TV (Instru)
11. France à Fric (Video)

"Confession d'un Enfant du Siècle (Duobla Albumo) venonta dum la jaro 2008

Malbone konita
--------------

* 2003 « Témoin de mon temps » sur « Liberté d’expression 2 » (Bw Music)
* 2003 « Libre » sur « Interdit en radio » (Menace Record)
* 2005 « En direct de Paris » sur « Qu’est-ce qu’ils attendent de nous ? » (…)
* 2007 « Crack Game » sur « Niroshima 3 » (Niroshima)

Eksternaj ligoj
---------------

* 
* 
* Assassin-Connexion.net


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 238973
* MBA: c352e78b-02ea-48f8-9f9a-2692a04334d6
 |
La **Luterana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Kőszeg.

Historio
--------

En Kőszeg en la fruaj 1550-aj jaroj jam pli granda parto de la loĝantoj sekvis la luteranismon, tial en 1554 li ricevis (eble parte) katolikan preĝejon Sankta Jakobo, kie oni aranĝis luteranajn mesojn 117 jarojn. En 1615 oni konstruis apartan luteranan preĝejon por la germanlingvanoj. La katolikoj forprenis ambaŭ preĝejojn en 1673, eĉ la luteranaj mesoj estis malpermesitaj. Laŭ leĝo en 1681 la plej proksima luterana preĝejo povis funkcii en Nemescsó. Laŭ pli nova leĝo en 1781 ankaŭ en Kőszeg oni rajtis konstrui luteranan preĝejon, sed sen turo kaj nur en korto. Post 2 jaroj la teretaĝa preĝdomo estis konstruita, tamen sen orgeno kaj altaro. La orgeno alvenis en 1784. En la 1840-aj jaroj trakonstruoj okazis laŭ klasikismo, tiutempe tie kreiĝis luterana centro kun bazlernejo, gimnazieto, hospitaleto. En 1930 en la proksimo oni konstruin turon kaj lernejon (hodiaŭ infanĝardeno), sed la preĝejo mem pro la tutmonda krizo prokrastiĝis.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo jam estas unuetaĝa. Interne en la etaĝa nivelo ronda galerio estas videbla. La altaro kaj predikejo estis faritaj en la unua parto de la 19-a jarcento.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto Arkivigite je 2021-09-24 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-06-05 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare
* hungare kun fotoj
La **kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en urbo Záhony (Hungario).

Historio
--------

En Záhony jam en la 17-a jarcento ligna kirko kun sonorilostablo ekzistis, sed pro la oftaj inundoj en 1770 ĝi estis transmetita en alian lokon. Tiutempe la kalvinanoj apartenis al filio de proksima vilaĝo, sed en 1792 Záhony akiris sendependan paroĥon. Nova kirko (jam stabila) konstruiĝis inter 1805-1809, sed en 1863 ĝi bruldetruiĝis, nur la muroj restis. Post rekonstruado la turo denove estis konstruita en 1865. La orgeno estis kreita en 1910. En 2000 renovigaj laboroj okazis ekstere, post kelkaj jaroj ankaŭ interne.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola, antaŭ la navo la turo plene reliefas. En la turo 2 sonoriloj sonoras. Interne 2 galerioj estas videblaj. La instalaĵoj estis faritaj en komenco de la 19-a jarcento. Ili havas helbluan, foje bluan kolorojn.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* datenoj hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.