recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Kaŝmira muŝkaptulo** |
| --- |
|  |
| Kaŝmira muŝkaptuloKaŝmira muŝkaptulo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Ficedula* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***F. subrubra*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Ficedula subrubra****(Hartert & Steinbacher, 1934) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Vundebla** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Kaŝmira muŝkaptulo  |

 |
| v • d • r |

La **Kaŝmira muŝkaptulo**, *Ficedula subrubra*, estas paserina birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj genro de Ficeduloj, indiĝena de Azio. Iam ĝi estis konsiderata subspecio de la Malgranda muŝkaptulo, *Ficedula parva*.

Tiu estas insektomanĝanta specio kiu reproduktiĝas en nordokcidenta Himalajo en kaŝmira areo de Pakistano kaj Barato. Ili estas migrantaj kaj vintrumas en la montetoj de centra Srilanko kaj ĉe la Okcidentaj Ghatoj de Barato. 

La Kaŝmira muŝkaptulo reproduktiĝas en deciduaj arbaroj kun densa subkreskaĵaro kaj nestumas en arbotruo, kie la ino demetas 3-5 ovojn kiujn nur ŝi kovas. Ili vintrumas en ĝardenoj, teplantejoj, arbarbordoj kaj malfermaj areoj ene de arbaraj zonoj, ĝenerale super 750 m.

Plej parto de individuoj abandonas la reproduktejojn septembre, kaj alvenas en Sri-Lankon oktobre kaj startas denove frumarte. Unu el la plej certaj rigardejoj por vidi tiun raran specion estas la Parko Viktorio en Nuŭara Elija.

Tiu specio estas 13 cm longa. Ĝi estas simila laŭ formo al iom pli malgranda Malgranda muŝkaptulo. La masklo havas **grizbrunan aŭ grizbluan dorson kun oranĝecaj ruĝaj gorĝo, brusto kaj flankoj, borditaj je nigro** en gorĝo kaj brusto. Inoj kaj unuavintraj birdoj havas (krom malhelan bazon ĉe beko) iom pli helbrunajn suprajn partojn, kaj la ruĝo de subaj partoj povas esti limigita al nur rozkoloreca nuanco. La ventro en ĉiu plumaro estas blankeca.

La masklo de la simila Ruĝgorĝa muŝkaptulo, *Ficedula albicilla*, havas la oranĝecruĝan areon limigita al la gorĝo kaj ak la supra brusto, kaj ne havas la nigran bordon.

La kanto estas mallonga melodia *sŭiit-iit sŭiit-iit-did-hi*, kaj la alvoko estas akra *ĉak*.

Tuiu estas vundebla specio kun malpliiĝantaj populacio kaj reprodukta teritorio (ĉirkaŭ 8,300 km²), kiu estas ankaŭ tre fragmentita rezulte de la detruo de mezvarmaj miksitaj deciduaj arbaroj pro komerca lignoproduktado, agrikulturo kaj paŝtado. Oni supozas, ke la populacio estas inter 2,500 kaj 10,000 birdoj.

Referencoj
----------

* En la angla Arkivigite je 2009-01-02 per la retarkivo Wayback Machine
* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 8565, Ficedula subrubra, 11a Majo 2006. Datenoj kun teritoria mapo kaj kriterioj por konsideri tiun specion vundebla.
* *Birds of India* de Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ISBN 0-691-04910-6
Le esenca diferenco inter sunaistaj kaj ŝijaistaj islamanoj temas pri la doktrino de Imameco. Laŭ la sunaismo la elekto de la Kalifo, kiu estas la supera gvidanto de la islama komunumo post la Profeto Mohamedo, estas ĉefe politika afero kaj li estas elektebla inter ĉiuj islamanoj por defendi islamon. Sed laŭ la ŝijaismo, tio estas ĉefe spirita afero kaj tiun dian oficon povas heredi nur praido de la Profeto Mohamedo (*Muḥammad*) tra la geedzeco de lia filino Fatima (*Fáṭimih*) kun lia kuzo  *'Alí-ibn-i-Abí-Ṭálib*. Tio validas por ĉiuj sektoj ŝijaistaj, eĉ se ili ne agnoskas ĉiujn dek-du imamojn. Jen la listo de la dek-du viroj, kiuj estis herede titolitaj "imamoj" (arabe : gvidantoj) :

 

  

Kiam mortis la 11-a imamo, lia 5-jara filo malaperis je la 24-a de julio 874 (4 *Shavvál* 260 p.H.) : tiam komenciĝis la "Mallonga Kaŝado" (*Ghaybat-i-Ṣughrá*), dum kiu la imamo daŭre gvidis la komunumon per mesaĝistoj titolitaj *Abváb* (arabe: باب báb pordoj). 

Estis kvar tiaj homoj (arabe: الارْبع نُوّاب : la kvar reprezentantoj) : *Abú-'Umar-'Uthmán ibn-i-Sa'íd* (874-917), *Abú-Ja'far Muḥammad-ibn-i-'Uthmán* (917-918), *Ḥusayn-ibn-i-Rúḥ Naw-bakhtí* (918-938) kaj fine *Abu'l-Ḥasan 'Alí-ibn-i-Muḥammad Símarí* (938-939).

Kiam mortis la lasta ĉirkaŭ 940 (329 p.H.), komenciĝis la "Longa Kaŝado" (*Ghaybat–i-Kubrá*) de la Imamo, kiu ne plu havis fizikajn kontaktojn kun la kredantoj.

Ŝijaistoj asertas, ke la Imamo ne mortis sed vivas kun siaj elektitaj disĉiploj en misteraj urboj *Jábulqá* kaj *Jábulsá*. Kiam finiĝos la Tempoj, ke regos surtere maljusteco kaj malpaco, ke la miskredantoj estos konfuzitaj kaj malesperigitaj, li reaperos anoncita de Jesuo-Kristo por venki la miskredantojn kaj restarigi universalajn pacon kaj justecon dum mil jaroj. Estas multaj "sanktaj rakontoj" (*Hádíth*) en la islama tradicio pri la reveno de tia homo nomita *Mihdí* (la bone gvidata) aŭ *Qá'im* (la releviganto), kiu estos signo anoncanta la "Tago de Releviĝo (*Yawmu'l Qíyámah*) kaj de Juĝo (*Yawmu’l Dín*)"
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Eŭrazia kotino** |
| --- |
|  |
| Foliaro kaj semaroFoliaro kaj semaro |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Sapindaloj *Sapindales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Anakardiacoj *Anacardiaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Kotino *Cotinus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Cotinus coggygria***(Scop.) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Eŭrazia kotino  |

 |
| v • d • r |

La **Eŭrazia kotino** aŭ **perukarbedo** (*Cotinus coggygria*, sin. *Rhus cotinus* ) estas specio indiĝena en granda areo de suda Eŭropo, oriente ĝi troviĝas tra tuta Mezazio kaj Himalajo ĝis norda Ĉinujo.

Priskribo
---------

Ĝi estas multetrunka arbedo kiu altas ĝis 5–7 m, kun malferma, disvastiĝanta, neregula habito, nur malofte konsistigante malgrandan arbon. La folioj longas 3–8 cm, kaj estas rondete ovalaj, verdaj kun vakseca bluverda brilo. La aŭtuna koloro ekstreme varias, ekde persikkolora kaj flava ĝis skarlata. La floroj estas multnombraj, prezentataj en grandaj infloreskoj kiuj longas 15–30 cm; ĉiu floro diametras 5–10 mm, kun kvin pale flavaj petaloj. La plej multaj el la floroj en ĉiu infloresko ne plene disvolviĝas, plilongiĝante en flavec-rozaj al roz-purpuraj plumecaj panikloj (se rigardate kiel amaso tiuj havas tufan "fum-similan" aspekton, tial la angla nomo *smoke tree*) kiuj ĉirkaŭas la malgrandajn ( 2–3 mm ) drupecajn fruktojn kiuj jes disvolviĝas.

Kultivado kaj uzo
-----------------

Tiu palearktisa specio ofte estas kreskigata kiel ornama planto, kun pluraj haveblaj kulturvarioj. Multaj el tiuj estis selektitaj por la purpura foliaro kaj por la floroj. La ligno antaŭe estis uzata por prepari flavan kolorigilon por farbi felojn kaj vestaĵojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Amerika kotino
* Iliraj deciduaj arbaroj

Bildaro
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* Aŭtuna folioAŭtuna folio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eŭrazia kotino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Eŭrazia kotino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Eŭrazia kotino en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* angle *Flora Europaea* : Eŭropa distribuo
* angle Eŭrazia kotino
* angle Eŭrazia kotino ( *Tropicos* )
* angle Eŭrazia kotino ( *TreeTopics* ) Arkivigite je 2011-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
**WEISZ Bernát Ferenc** (vajs) estis hungara grandkomercisto, bankisto, pioniro de la hungara asekurafero naskita en Lugos, la 1-an de aŭgusto 1800 kaj mortinta en Budapeŝto la 31-an de marto 1888.

Kariero
-------

Weisz estis en 1826 reprezentanto en Segedo de Trieszti Biztosító (Triesta Asekurofico). Li malfermis vendejon en 1838 en Pest. Li fondis en 1841 bankdomon. Li interkonatiĝis kun politikistoj István Széchenyi, Lajos Kossuth kaj Ferenc Deák. En 1848 Kossuth nomumis li sekciestro en la financministerio. Li iniciatis la establigon de pluraj publikinstitutoj. Li estis unu el fondintoj de la Komerca Akademio, popularigisto de la ideo pri lernejaj ŝparkasoj.

Verko
-----

* *Az ingatlanok tűzkártérítésének állami szervezetéről* (Pest, 1869);
* *Az iskolai takarékpénztárak Magyarországon* (Bp. 1878 – 79);
* *Az ingatlan állami tűzkártérítés keletkezése és fejlődése Magyarországon* (Bp. 1888).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Bernát Ferenc Weisz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 334314
* GND: 1207878308
* LCCN: n2005082060
* VIAF: 28945986
* ISNI: 0000 0000 4059 7500
 |
**Endesa**, fondita kiel (hispane *Empresa Nacional de Electricidad Sociedad Anónima*, mallongigita ENDESA, Nacia Entrepreno de Elektro, Anonima Societo) kaj kies jura nomo estas Endesa, S.A. estas hispana entrepreno kiu funkcias en la sektoroj de elektro kaj natura gaso. Aktuale ĝi estas propraĵo je 70%, de la itala elektentrepreno Enel – kies ĉefa akci-posedanto estas siavice la itala ŝtato –, dum la cetero estas de investistoj kaj privataj akciistoj.

Endesa estas unu de la tri grandaj kompanioj de la elektra sektoro en Hispanio, kiu kun Iberdrola kaj Naturgy, dominas ĉirkaŭ 90% de la enlanda elektra merkato.​ Endesa disvolvigas aktivecon de generado, distribuado kaj komercigo de elektro kaj natura gaso.

Notoj
-----

1. ↑  «Endesa, Iberdrola y Gas Natural ganan cuota en el mercado doméstico». elpais.com. 6a de majo 2013. Alirita la 17an de Majo 2021.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Endesa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 725310
* VIAF: 313175985 268704430, 313175985
* ISNI: 0000 0004 0616 0275
* SUDOC: 070021325
 |
**Gyula Medgyessy-Kovács** [djula medjeŝi-kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Medgyessy-Kovács Gyula** estas hungara pentristo, muzikisto.

Loĝdomo de Medgyessy-Kovács, samtempe ekspoziciejo en Balatonfüred
Gyula Medgyessy-Kovács  naskiĝis la 20-an de decembro 1963 en Debrecen.

Biografio
---------

Gyula Medgyessy-Kovács studis en Belarta Altlernejo de Budapeŝto (1987-1991). Liaj plej gravaj instruistoj estis Károly Klimó kaj Lajos Sváby. Li lernis ankaŭ pianludon kaj komponadon de Károly Binder. Li ankaŭ aliĝis al ĵazomuzikistoj 2 jardekojn. Dum pentrado li ne uzas penikon, sed ŝmiras per fingroj. Li havas vilaon en Balatonfüred, kie li ekspozicias ĉe la trotuaro.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Budapeŝto (1989, 1992, 2004)
* Debrecen (1994)
* Sopron (2001)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Balatonfüred (1995)
* Budapeŝto (2000)
* Hajdúszoboszló (2000, 2004)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Virágcsendélet
* Tavasz
* Velence
* Rab szigete
* Napernyős nő

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto kaj bildoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun bildoj Arkivigite je 2018-06-25 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Gyula Medgyessy-Kovács en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614000
 |
**Boldizsár Keönch** [boldiĵAr konĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keönch Boldizsár** estis hungara oratorikantisto (tenoro), altlerneja instruisto. Ŝia filino estis Anna Keönch.

Boldizsár Keönch naskiĝis la 16-an de marto 1938 en Budapeŝto, li mortis la 21-an de februaro 2016 en Budapeŝto.

Memortabulo pri Boldizsár Keönch

Biografio
---------

Boldizsár Keönch kantis en koruso de Hungara Radio inter 1966-1969. Li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1971. Lia ĉefinstruisto estis József Réti. Post la diplomo li instruis en la Teatra Altlernejo (1969-1976), ekde 1973 ankaŭ en la Muzikarta Altlernejo (baldaŭ li estis docento), ekde 1976 en muzika instituto de Kecskemét. Krom la instruadoj li ofte koncertis en la tuta mondo. Li ricevis signifan ŝtatan premion en 2014. Lia edzino naskis plurfoje.

Lia repertuaro (elekto)
-----------------------

* Zoltán Kodály: *Psalmus Hungaricus*

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Gábor Jelinek
* Gábor Kállay
* Anikó Kóródi
* Ágnes Kuti
* Gergely Nógrádi
* Szilveszter Ókovács
* János Szerekován
* Éva Várhelyi

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto (2008)
* kantokonkurso prenis sian nomon "Keönch Boldizsár"

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* memortabulo

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 786247
* LCCN: n84001957
 |


* Portalo pri Biografio
Hitler-junularoj prezentantaj la nazian saluton ĉe amaskunveno ĉe la Lustgarten en Berlino, 1933
Knabino tenante la citaĵojn de prezidanto Mao (1968)
"Junaj pioniraj honoraj gardistoj". Moskvo, 1984
**Endoktrinigo** estas procezo de ensorbigado de opinioj, sintenoj, ideoj, kredoj aŭ mondkonceptoj, kutime religiaj aŭ politikaj opinioj. Doktrinado diferencas de edukado, ĉar ĝiaj uzantoj ne atendas, ke studentoj faros demandojn aŭ kritike ekzamenos tion, kion ili lernis. Doktrinado diferencas de cerbolavado, ĉar ĝi ne plenumiĝas per fizika devigo. La vorto estas ofte uzata kiel malestima termino de kontraŭuloj al la doktrino, precipe kadre de politikaj opinioj aŭ religiaj vidpunktoj.

La termino endoktrinigo estas proksime rilata al sociigo; sed dum la esprimo endoktrinigo foje portas negativajn implicojn, la esprimo socianiĝo, kiu rilatas al kultura aŭ eduka lernado, ne havas tiajn implicojn.

Uzoj de la termino
------------------

* Religia endoktrinigo - ensorbigado de religiaj aŭ misteraj ideoj al homoj por alligi ilin kiel kredantojn de religio aŭ sekto.
* Milita endoktrinigo - psikologia preparado de soldatoj por ilia rolo en ilia trejnado.

Vidu ankaŭ
----------

* Cerbolavado
* Kulturo (socio)
* Doktrino
* Paradigmo
* Propagando
* Dogmo

Eksteraj ligoj
--------------
**Platón Sánchez** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Platón Sánchez. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 129.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 17670 loĝantojn. El tiuj estis 8665 viroj kaj 9005 virinoj. La komunumo havas surfacon de 227.8 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 21 gradoj kaj 16 minutoj norda latitudo kaj 98 gradoj kaj 22 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 60 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 18229 personoj. En la jaro 2000 temis pri 17509, do temis pri kresko / malkresko je -0.8 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 15332 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 5637 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al  % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2011-06-17 per la retarkivo Wayback Machine
**Gyula Leidenfrost** [djula lejdenfrost], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Leidenfrost Gyula** estis hungara iĥtiologo, paleontologo, altlerneja instruisto.

Gyula Leidenfrost naskiĝis la 24-an de junio 1885 en Debrecen, li mortis la 18-an de aŭgusto 1967 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Leidenfrost post la necesaj studoj okupiĝis pri la maraj esploroj. Li estis institutestro en Fiume, sed post la 1-a mondmilito tiu laboro ĉesis. En 1918 li instruis en rango privata instruisto en la Veterinara Altlernejo de Budapeŝto. Li havis postenon pri muzeoj en Budapeŝto dum la Hungara Sovetrespubliko, tial post la fiasko li estis neglektita. Ekde 1929 li estis lerneja inspektoro. Lia grava laboro estis paleontologiaj esploroj pri prafiŝoj en la Geologia Muzeo (Budapeŝto). Li edziĝis dufoje (1923, 1960).

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A Magyarországi fosszilis siluridákról* (1916)
* *Kalandozások a tengeren* (1924)
* *Keserű tenger* (1936)
* *Kék Adria* (1937)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gyula Leidenfrost en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 715311
* VIAF: 121401238
* ISNI: 0000 0000 7937 278X
 |
**Maurice Gibb** (plennome **Maurice Ernest Gibb**) naskiĝis la 22-an de decembro 1949 en Douglas sur Insulo Man. Li estas dunaskito kun Robin. Li estis membro de muzika grupo Bee Gees.

Kiel liaj fratoj li baldaŭ forlasis lernejon, por ke li povu plene koncentriĝi al sia muzika kariero. Post nesukcesinta geedzeco kun kantistino Lulu li edziĝis kun Yvonne Spencly. Ili havas komune du infanojn. Maurice ludis ĉefe gitaron kaj klavaron. Li estis influita de The Beatles, Beach Boys, The Everly Brothers... Li ŝatis fotografi, filmi kaj eksperimenti kun sono. Lia plej granda ŝatokupo estis farbopafado, li havis propran farbopafan teamon - Royal Rat Rangers.

Maurice estis talentema en multaj direktoj. Li komponis kaj precipe li kantis harmoniojn kun siaj pli aĝaj fratoj Barry kaj Robin. Nur danke al Maurice ekzistis grupo Bee Gees, ĉar li estis unusola, kiu kapablis siajn du per karaktero tute aliajn fratojn kun iliaj grandaj egooj teni komune en unu studio.

Marde la 8-an de januaro 2003 Maurice Gibb estis transveturigita en hospitalon, ĉar li suferis pro grandaj doloroj en la ventro. Kuracistoj nur malfrue konstatis, ke liaj doloroj estas kaŭzitaj pro nodiĝo de la intestoj, ili lasis Mauricon en ĉambro sen sufiĉa zorgo kaj tiu ĵaŭde matene havis infarkton. Sekvis komplika operacio, sed en paso de la infarkto Maurice restis longe sen oksigeno kaj tial okazis grava damaĝigo de la cerbo. Dimanĉe la 12-an de januaro Maurice estis laŭ deziro de la familio malkonektita de aparatoj.

La neatendita foriro de Maurice ŝokis kaj ruinigis ne nur liajn parencojn, sed ankaŭ milojn da ŝatantoj en la tuta mondo. La funebro okazis la 15-an de januaro en Riverside Gordon Memorial Chapel en Miami Beach. Unu horo kaj duono daŭranta funebra ceremonio estis soleno de la vivo de Maurice.

* Kategorio Maurice Gibb en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 104576
* GND: 128676264
* LCCN: n88618836
* VIAF: 116660164
* ISNI: 0000 0001 1085 4913
* SUDOC: 079895786
* BNF: 14825784h
* MBA: 00ef990b-098d-4bf6-897b-708e35638854
* NDL: 001167162
* BIBSYS: 5025284
* NKC: ola2002151338
* BNE: XX844330
 |
**Boldogkőújfalu** estas vilaĝo en Hungario, situante sur okcidenta flanko de la montaro Zemplén, kie la arbara montaro kaj la ebeno renkontiĝas.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 11  km²
* Loĝantaro: 576
* Poŝtkodo: 3884
* Telefonprefikso: 46

Priskribo
---------

Boldogkőújfalu ne havas fervojstacion, sed havas aŭtobuslinion al urboj Encs kaj Abaújszántó.

Boldogkőújfalu estis reĝa bieno, de 1245 apartenis al fortikaĵo de Boldogkőváralja. La unua skriba memoraĵo devenis el 1388, kiel Nova vilaĝo estis nomita. Reĝo Sigismundo lombardis tion al familio *Czudar*.

Ekde tiam jam ofte ŝanĝiĝis la bienposedantoj. Ties romkatolika preĝejo konstruiĝis en malfrua baroka stilo en 1825. Sur norda limtereno de la vilaĝo estas la tn:"ŝtonmaro", kio ĉ. 2-3 km longa kaj 200 - 300 metra larĝa, kovrita estas per malhelgrizaj andezitblokoj.

Oni nomas ĉi tiun teritorion popolece: „Diabloplugitaĵo". La iam kohera lafo kovraĵo dum la malvarmiĝo vertikale krevadis.

Apud la krevoj tio dispecetiĝis, kion plu formis la pluondado de la iama Pannon-maro. Ĉi tiu Ŝtonmaro defendita estas natura valoro.

Fontoj
------

* oficiala hompaĝo
**Gyula Markhot** [djula markot], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Markhot Gyula** estis hungara politikisto, departementestro, bienulo. Lia familia nomvarianto estis *Markhót*, lia nobela antaŭnomo estis *vittenci*. Lia patro estis János Markhot.

Gyula Markhot en 1899
Gyula Markhot  naskiĝis la 18-an de novembro 1857 en Hungara reĝlando en iama vilaĝo Nagyemőke [nadjemoke] (nuntempa urboparto de Nitro en Slovakio), li mortis la 9-an de aprilo 1918 en Nyitraivánka (nuntempa Ivanka pri Nitre en Slovakio).

Biografio
---------

Gyula Markhot post lernado (supozeble li havis juran diplomon) okupiĝis pri la familia bieno en Nyitraivánka ekde 1878. Post 2 jaroj li estis nomumita subnotario, baldaŭ li havis aliajn postenojn, ekzemple li estis urbestro en Érsekújvár. En 1895 li atingis la postenon ĉefnotario, post 2 jaroj subdepartementestro. Inter 1906 kaj 1908 li estis ĉefdepartementestro de Nyitra (historia departemento). Li havis edzinon, kiu neniam naskis.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

* Kategorio Gyula Markhot en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Antoni Norbert Patek** blazono *Prawdzic* (naskiĝis la 14-an de junio 1812 en Piaski Szlacheckie, distrikto Krasnostawski, mortis la 1-an de marto 1877 en Ĝenevo) – pola horloĝisto, fondinto de la firmao Patek Philippe & Co. – la unua en la mondo produktanta amase poŝhorloĝojn kaj escepte ekskluzivajn.

Vivo
----

Li naskiĝis en nobela familio. En la aĝo de 10 jaroj kun gepatroj translokiĝis al Varsovio. En 1827, post morto de la patro, devis akiri vivrimedojn por la familio.

Venontjare en la aĝo de 17 jaroj eniris la 1-an Regimenton de Ĉevalaj Pafistoj. Kiam en 1830 eksplodis novembra ribelo Antoni Patek ĝin partoprenis. Dufoje estis vundita, avancis ĝis subleŭtenanto de kavaleria regimento. Oktobre 1831 estis distingita per Ora Kruco de la Ordeno Virtuti Militari.

Post falo de la ribelo, en 1831 ekiris al Reĝlando Prusio, kie laŭ ordono de generalo Jozefo Bem, organizis provizoran lokon por migrantaj en Francion polaj ribelintoj. Poste tien mem translokiĝis, kie laboris en presejo. Post kelka tempo iris al Svislando, kie fine setlis en Ĝenevo, tiutempe signifa centro de artaĵoj. Tie ĉi lernis komence pentroarton, sed poste koncentriĝis pri produktado de horloĝoj.

* Antoni Patek en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Antoni Patek en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 405588
* GND: 1080208194
* LCCN: no2022054560
* VIAF: 286112408
* ISNI: 0000 0004 4893 3475
* NKC: ola20221170588
 |
**Maurice FAVRE** naskiĝis la 12-an de majo 1922 en La Chaux-de-Fonds. Li vizitis la gimnazion en sia naskiĝloko kaj poste studis en la juraj fakultatoj de la Universitato de Neŭŝatelo kaj de Bazelo. Li finis siajn studojn en la jaro 1943 kun la licenciato (svisa ekvivalento de magistra grado) kaj fariĝis notario en la jaro 1946 kaj advokato en 1954. Favre plenumigis la funkcion de instru-juĝisto kaj poste fariĝis ŝtata prokuroro. Kiel membro kaj prezidanto (1957-1970) de la Radikaldemokrata Partio de la Kantono Neŭŝatelo Favre apartenis al la urba konsilio de La Chaux-de-Fonds (1949-1979). En 1962 li estis membro de la direkta komitato de la Radikaldemokrata Partio de Svislando kaj en 1985 kandidato por la Ŝtata Konsilio. Hodiau Favre vivas en La Chaux-de-Fonds.

Maurice Favre neniam estis tipa ano de la Esperanto-movado, tamen li rilatis ĉiam favore al Esperanto. Kiel jura konsilisto li kunlaboris kun la Kooperativo de Literatura Foiro en ties administra komitato kaj estis dekomence fonduma konsilio de Gastejo Edmond Privat.

Fontoj
------

* Andy E. Künzli: *Universalaj Lingvoj en Svislando*, paĝoj 305 kaj 306.
**Gyula Lóránt** [djula], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lóránt Gyula** estis hungara futbalisto (defendisto), membro de la hungara orteamo, olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto. Lia origina familia nomo estis *Lipovics* [lipoviĉ].

Gyula Lóránt naskiĝis la 6-an de februaro 1923 en Kőszeg, li mortis la 31-an de majo 1981 en Tesaloniko (Grekio).

Memortabulo pri Gyula Lóránt

Biografio
---------

Gyula Lóránt lernis en pluraj mezlernejoj en sia naskiĝurbo, fine li maturiĝis en Szombathely en 1943. Jam ekde 1939 li futbalis en Kőszeg. En la sekva jaro li debutis en la junulara nacia teamo. Post la maturiĝo li apartenis al klubo de Nagyvárad (tiam hungara urbo), en 1946 en Arad (urbo) (en Rumanio), inter 1951-1956 en Budapest Honvéd FC), dum li estis hungara ĉampiono kvarfoje, rumana ĉampiono unufoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1948–1955 resume 37-foje. En la Somera Olimpiko 1952 lia nacia teamo ricevis ormedalon, post jaro en Londono li venkis por la unua ne-brita nacia teamo, se temas pri venki Anglion hejme. En 1954 en la mondĉampionumo li akiris arĝentan medalon. Li ricevis dufioje signifajn ŝtatajn premiojn. Li estis trejnisto eksterlande, li mortis tragike dum matĉo. Li edziĝis dufoje.

Memorigiloj
-----------

* en Kőszeg memortabulo (1997) kaj strato (2004)
* en Felcsút busto (2014)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gyula Lóránt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796699
* GND: 1061972208
* VIAF: 312620458
 |


* Portalo pri Biografio
**Antonie ADAMBERGER** (naskiĝinta la 30-an de decembro 1790 en Vieno, mortinta la 25-an de decembro 1867 samloke) estis aŭstra aktorino.

Vivo
----

Orfaniĝinte ŝi ricevis aktoran trejniĝon fare de la poeto Heinrich Joseph von Collin. Ekde 1807 jam ŝi laboris ĉe Burgteatrejo en roloj de tragikaj aŭ naivaj amantinoj. Siajn plej gravajn rolojn ŝi havis en teatraĵoj skribitaj fare de Theodor Körner al kiu ŝi fianĉiniĝis.

En 1817 ŝi retiriĝis de sursceneje kaj nuptis la numismatikiston kaj arĥeologon Joseph von Arneth. En la viena urbodistrikto Leopoldstadt oni nomis strateton por ŝi *Adambergergasse*. En 1810 ŝi novkreis la Beatrico-rolon ĉe *Die Braut von Messina* kaj la Klärchen-rolon ĉe *Egmont*. Ŝi ankaŭ nombriĝis inter la anoj de amikaj rondoj ĉirkaŭ la verkistino Karoline Pichler.

En 1820 ŝi iĝis laŭtlegistino ĉe imperiestrino Karoline Auguste von Bayern (la tria edzino de Francisko la 1-a; poste Adamberger estris la Karolinan-konventon en la 3-a viena urbokvartalo *Erdberg* (Hainburger-strato). Jen kelkaj aliaj roloj de ŝi: Minna ĉe *Minna von Barnhelm*, Emilia ĉe *Emilia Galotti*, Thekla ĉe *Wallenstein* kaj Leonore ĉe *Torquato Tasso*.

Literaturo
----------

* Latendorf: *Liebes- und Liedesgrüße an Antonie Adamberger*, Leipzig 1885
* Von Jaden: *Theodor Körner und seine Braut*, Dresdeno 1896

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, vol 1. Leipzig 1905, p. 94-95, (surrete.)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Antonie Adamberger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Prie en historia leksikono viena


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 674935
* GND: 118646915
* LCCN: no2008174267
* VIAF: 30330323
* ISNI: 0000 0000 4609 113X
* BNF: 16295977g
 |
**Bolero** en Latinameriko signifas dancon kaj kantoformon de rekta taktospeco, kiu ekestis en la lasta triono de la 19-a jarcento ĉirkaŭ la kuba trovo.

Ekesto kaj disvastiĝo
---------------------

Kiel unua bolero validas "Tristeza", komponita en 1883 de **José (Pepe) Sanchez** (1856-1918), kiu estas rigardata kiel stilforma muzikisto de la tradicia kuba *trovo*. Tipa bolero konsistas el du oksilabaj kvarliniaj versoj, kiuj respektive sian propran, du liniojn ampleksan kaj poste ripetatan melodion. La baza ritmo origine estis tiu de *cinquillo* de la danco *danzono*. Nuntempe oni aŭskultas plej ofte variaĵon de la danco *begino*. La apartena danca estas la rumbo, kiam la bolero ne estas miksata kun aliaj ritmoj kiel mambo aŭ ĉaĉao.

La bolero disvastiĝis ĉie, kie prezentis kubaj son-muzikaj ensembloj, en tuta Latinameriko ĝi aparte populariĝis tamen per la ekesto de la sonfilmo en Meksiko. Tial intertempe ĉi tiu lando validas almenaŭ same grava por la bolero kiel Kubo. Gravaj meksikaj komponistoj estas Consuelo Velázquez, María Grever aŭ la iama prostitueja pianisto Agustín Lara el Veracruz, kies kanto *Granada* mondvaste famiĝis. Liaj plej gravaj muzikistoj kaj per tio de la meksika bolero estis *Toña La Negra* (fakte: Antonia del Carmen Peregrino Alvarez, 1912-1981), Pedro Vargas, la ensemblo *Trio Los Panchos* kaj Pedro Infante. Ĉiam la tekstoj estas sentimentale romantikaj; „ĉef"-bolero eble estas *María Bonita*, kiun Lara dediĉis al sia eksedzino, la plej fama filmaktorino de Meksiko en la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj, María Félix (1914-2002).

La peruanino Tania Libertad loĝanta en Meksiko estas nuntempe unu el la malmultaj muzikistoj, kiuj klopodas pri laŭtempa adaptado de bolero kaj per tio tenas ĝin viva.

Famaj boleroj
-------------

* Bésame Mucho (kisu min multe)
* María Bonita
* El Besote Furioso
* Historia de un Amor
* La Barca
* El Reloj
* Somos Novios (ni estas gefianĉoj)
* Nada Personal

Famaj boleromuzikistoj
----------------------

* Agustín Lara
* Toña La Negra
* Pedro Vargas
* Trio Los Panchos
* Luis Gatica (Lucho Gatica)
* Armando Manzanero
* Luis Miguel
* Tania Libertad
* Los Tres Reyes
* Los Diamantes

Vidu ankaŭ
----------

* Bolero (vesto)

* Kategorio Bolero (muzikstilo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Antonie Janisch** [janiŝ] estis aŭstrohungara aktoro.

Antonie Janisch
Antonie Janisch naskiĝis la 9-an de majo 1848 en Vieno, ŝi mortis la 12-an de oktobro 1920 en Vieno.

Biografio
---------

Antonie Janisch devenis el varia hungara-aŭstra familio kaj kreskis en malĝojaj cirkonstancoj. Baldaŭ ŝi ricevis siajn aktorajn lecionojn de la geedza paro Zerline kaj Ludwig Gabillon. En 1863 ŝi debutis en la Burgoteatrejo en sia naskiĝurbo. Ne venis la atenditaj sukcesoj, tial ŝi translokiĝis al Berlino, kie ŝi engaĝiĝis al la Teatro Wallner. La sukcesoj venis, kiam ŝi iris al Teatro Thalia en Hamburgo en 1869. Post 3 jaroj ŝi revenis al Burgoteatrejo. Post la geedziĝo (1873) ŝi rezignis pri la roloj, sed en 1875 la geedzeco fiaskis. Ŝi denove estis videbla sur scenejo de la Burgoteatrejo, poste ŝi turneis en Germana Regno, Britio kaj Usono. Ŝi emeritiĝis en 1893 kaj vivis plu sola.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

Käthchen von Heilbronn, Preziosa, Luise, Marguerite (malriĉa nobelo), Gertrud (grafo Waldemar), Marianne (La gefratoj), Hedwig, Melitta (Sapfo).

Fontoj
------

* 
* germanlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Antonie Janisch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Antonie Janisch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 736558
* GND: 117078603
* LCCN: n2015003026
* VIAF: 35224617
* ISNI: 0000 0000 0978 5968
 |


* Portalo pri Biografio
**Mazariegos** [mazaRJEgos] estas municipo en la sudokcidento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 25,24 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 217 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 300 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 17 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio limas kun Fuentes de Nava, Becerril de Campos, Villamartín de Campos kaj Baquerín de Campos. Ĝi estas ene de la birdoprotekta areo ZEPA nome La Nava - Campos Norte​ apartenanta al la Reto Natura 2000.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, la ermitejo, la ponto, kolombejoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771639
 |
*Tio estas kataluna nomo. La patronomo estas* **Ramallets** *kaj la patrinonomo estas* **Simón**

**Antoni Ramallets i Simón** (naskiĝis la  1-an de julio 1924(nun 1924-07-01) en Barcelono, Katalunio, mortis la 30-an de julio 2013 en Vilafranca del Penedès) estis profesia futbalisto. Li estis unu el la plej bonaj goluloj en la 1950-aj jaroj.

Kariero
-------

Li ludis preskaŭ sian tutan karieron, en Futbala Klubo de Barcelono ekde 1947. Kun Barcelono, li gajnis ses Ligojn de Hispanio (1948, 1949, 1952, 1953, 1959 kaj 1960), kvin pokalojn (1951, 1952, 1953, 1957 kaj 1959), kaj la du unuajn eldonojn de Pokalo de Foiraj urboj (1958 kaj 1960, ekde 1971 konata kiel UEFA-pokalo). Krome, li ludis en finalo de la Eŭropa Pokalo en 1961 kontraŭ Benfica. Aliflanke, li gajnis la Zamoran trofeon dufoje (1959 kaj 1960), kiu rekompencas en la hispana Ligo la golulon kiu allasis plej malmulte da goloj. En 1962, li forlasis la ludkampon. Li ludis 36 fojojn en la Hispana nacia teamo, inter aliaj la brazilan mondan ĉampionecon, en 1950.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Antoni Ramallets en la eŭska Vikipedio.* 

* Kategorio Antoni Ramallets en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 476984
* VIAF: 87140177
* ISNI: 0000 0000 6086 6894
* BNE: XX1375280
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Herera saksikolo** |
| --- |
|  |
| Herera saksikoloHerera saksikolo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Namibornis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***N. herero'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Namibornis herero****(Meyer, 1931) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Herera saksikolo  |

 |
| v • d • r |

La **Herera saksikolo** (***Namibornis herero***) estas specio de birdo de la genro de *Namibornis* en la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi estas monotipa ene de sia genro ***Namibornis***. Ĝi troviĝas en Angolo kaj Namibio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbustejoj.

Temas pri birdo rekonebla pro sia **specifa kapobildo** nome bruna krono, tre markata blanka superokula strio kaj el la beko tre **malhelbruna traokula strio** kiu larĝiĝas al la orelzono; sube kaj paralele la vangoj estas denove blankecaj. Ĝenerale estas bruneca birdo kun helbrunaj supraj partoj, pli malhele en flugilplumoj kaj kun ruĝecaj nuancoj en pugo kaj vosto kun centra bruna parto. La subaj partoj estas blankecaj sed kun la tuta brusto el la gorĝo kaj flankoj tre striitaj vertikale je bruno. La beko kaj kruroj estas el malhelgrizaj al nigrecaj,

Tiu specio loĝas precize el sudokcidenta Angolo suden al centrokcidenta Namibio (Harrison et al. 1997). Populacio de ĉirkaŭ 2,000 birdoj loĝas en la Parko Namib-Naukluft de Namibio, kaj estas ankaŭ populacio en la Nacia Parko Iona de Angolo (Harrison et al. 1997). Tiu specio loĝas en rokaj montetoj, montoj kaj simile kie ĝi asocias ĉefe kun la arbustoj de *Commiphora*-*Acacia* kaj vivas el 700 al 1,100 m, ĉefe ĉe sudenaj deklivoj (Harrison et al. 1997b).

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Namibornis herero. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.
* **Del Hoyo**, J.; Elliot, A. & Christie D. (editors). (2006). *Handbook of the Birds of the World*. Volume 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers. Lynx Edicions. ISBN 84-96553-06-X.
**Antoni Wiwulski** blazono Prus III (naskiĝis la 20-an de februaro 1877 en Totjma, mortis la 10-an de januaro 1919 en Vilno) – pola arkitekto kaj skulptisto, kreinto de interalie Grunwalda Monumento en Krakovo kaj Monumento de Tri Krucoj en Vilno.

Vivo
----

Antoni Wiwulski naskiĝis en norda Rusio, kie lia patro, diplomito de Arbara Akademio en Peterburgo, estis mastrumanto de ŝtataj arbaroj. Post morto de la patro (1883) lia patrino translokiĝis kun la filo al Mitawa. Post kelkaj lernojaroj en gimnazio ŝi decidis translokigi la filon al Scienc-Eduka Fako de Jezuitoj en Chyrów (nun el Lviva provinco) en la aŭstra aneksaĵo de Pollando, kiun Wiwulski finis, por poste komenci studojn en Vieno. Li estis unua arkitekto kaj skulptisto devenanta de Litovio, kiu turnotempe de la 19-a/20-a jarcentoj finis TU Wien (Fakultato de Arkitekturo, 1901) kaj Nacian Altlernejon de Belartoj en Parizo. Jam dum la studoj en Vieno ekinteresiĝis pri skulptarto.

Bibliografio
------------

* Józef Poklewski, *Polskie życie artystyczne w międzywojennym Wilnie* (Pola artisma vivo en intermilita Vilno), Toruń 1994
* Nijolė Lukšionytė-Tolvaišienė, *Antanas Vivulskis: Tradicijų ir modernumo dermė*, Vilniaus dailės akademijos leidykla. 2002, p. 163, ​ISBN 9986-571-79-0​

* Antoni Wiwulski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Antoni Wiwulski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 681362
* GND: 135612667
* LCCN: n2003097921
* VIAF: 55021961
* ISNI: 0000 0000 8384 0937
* SUDOC: 083845224
 |
**Hereward the Wake** (m. post 1072) estis anglosaksa senjoro kiu kontraŭis Vilhelmon la Konkerinton. Pri lia vivo estas multaj legendoj.

Familio
-------

Li verŝajne naskiĝis en Bourne (Lincolnshire). Liaj gepatroj estis eble Edita kaj Leofric, loĝantoj de Bourne: sed tio ne certas. Preskaŭ certas ke sugestoj ke ili estis Leofric de Mercia kaj Godiva estas malpravaj. Lia onklo estis abato de Peterborough, kaj pluraj modernaj spertuloj proponas ke lia patro estis dano nomata Asketil. Hereward heredis bienojn en suda Lincolnshire.

Frua vivo
---------

Eble li unue ribelis kontraŭ Eduardo la Konfesanto en 1054, pro ties uzo de normandaj konsilistoj, kaj estis proskripciata. Eblas ankaŭ ke en 1066, kiam Vilhelmo la 1-a kaptis la anglan tronon, Hereward estis ekzilo servanta kiel dungsoldato Balduenon la 5-an, grafon de Flandrio, kaj ke li revenis en Anglion post 1066.

Ribelo kontraŭ Vilhelmo la Konkerinto
-------------------------------------

En 1069 aŭ 1070 la dana reĝo Svein la 2-a sendis al Anglio malgrandan armeon por subteni Edgar Atheling. La armeo okupis la insulon de Ely, Cambridgeshire. (Tiutempe la regiono estis tre marĉa.) Hereward kaj aliaj aliĝis al la invadantoj. En 1069, post kapto de Jorko, estis pacakordo inter la danoj kaj Vilhelmo la Konkerinto, sed la anglosaksaj ribelantoj daŭre rezistis al la normandoj. En 1070 Hereward disrabis la abatejon de Peterborough, dirante ke li deziris protekti la trezorojn de la abatejo kontraŭ la normandoj.

En 1071 Hereward kaj aliaj furioze klopodis defendi la insulon de Ely kontraŭ la normandoj. Laŭ iuj raportoj, la normandoj unue rajdis laŭlonge lignan digvojon kiu kolapsis sub la pezo de ĉevaloj kaj kavaliroj, kaj poste subaĉetis monaĥon kiu malkaŝis pli sekuran vojon trans la marĉoj. Hereward kun pluraj sekvantoj eskapis kaj daŭre batalis kontraŭ la normandoj.

Posta vivo kaj morto
--------------------

Pri lia posta vivo estas du versioj:

* laŭ la 12a-jarcenta *Gesta Herewardi*, post iom da tempo Vilhelmo pardonis Hereward kiu pasis la reston de sia vivo pace;
* laŭ la *Estoire des Angleis* de Geoffrey Gaimar (12-a jarcento), post lia pardono Hereward iris al Francio kie grupo de Normandoj murdis lin.

Tamen eblas ke li neniam ricevis pardonon, kaj, kiel multaj anglosaksoj, iris eksterlanden por savi sian vivon.

Deveno de lia kromnomo
----------------------

La kromnomo **the Wake** unue aperis en 14a-jarcenta kroniko de la abatejo de Peterborough. Laŭlegende ĝi signifas *la singardema*, kaj aludas al okazo kiam, helpate de servanto nomata Martin Lightfoot, li malsukcesigis komploton mortigi lin dum ĉasado. Tamen eble la kromnomo estis elpensata de la familio Wake, kiu akiris la bienojn de Hereward ĉirkaŭ Bourne post lia morto kaj kredis ke la kromnomo plifortigus ilian posedon de la bienoj.

Hereward en literaturo
----------------------

Charles Kingsley verkis romanon *Hereward the Wake*, kiu donas ege romantikan rakonton de lia vivo.

* Kategorio Hereward the Wake en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 280210
 |
**William Alonzo „Cat" Anderson**(naskiĝis la 12-an de septembro 1916 je Greenville en Suda Karolino; mortis la 29-an de aprilo 1981 je Norwalk en Kalifornio) estis usona trumpetisto de ĵazo. Cat Anderson estis precipe diskonata pro sia ludo trans kvin oktavoj, aparte en la supraj tonregistroj.

Vivo kaj verkado
----------------

Anderson perdis en la aĝo de kvar jaroj la du gepatrojn kaj alkreskis en orfejo je Ĉarlestono en Suda Karolino. Tie li lernis trumpetludon en la *Jenkins Orphanage Band*. Lia kromnomo *Cat* onidire devenas de lia luktostilo je interbataletadoj dum lia lerneja tempo, kaj li mem uzis ĝin dumvive.

De maldekstre: Louie Bellson, Cat Anderson, Clark Terry en klubejo Palomar Supper kun Orkestro Duke Ellington la 19-an de aprilo 1952.
Komence de sia kariero li koncertvojaĝis kun *Carolina Cotton Pickers*, bando el iamaj membroj de la orfejo, kaj verkis unuajn diskojn. Post tio li muzikis kun gitaristo Hartley Toots kaj en la bandego de Claude Hopkins, en la orkestro de Doc Wheeler, kun Lucky Millinder, kun la orkestroj de Erskine Hawkins kaj Sabby Lewis same kiel kun Lionel Hampton, kun kiu li surdiskigis la klasikaĵon *Flying Home*.

Novan ŝtupon de la karieroŝtuparo li surgrimpis en 1944, kiam li membriĝis en la Orkestro Duke Ellington. Li rapide fariĝis ĉefa ero de la elingtona sono. Anderson sciis ludi aron da diversaj jazstiloj, sed lia ludo en altegaj registroj estis lia rekonilo. Laŭ liaj propraj vortoj ĝi ekestis el tio, ke alia trumpetisto per sia ludo en altaj registroj delogis de li la junulinojn, kion Anderson esperis ĉesigi per tio, ke li mem ĉiam ludis tiel. Ekzistas filmdokumentoj, kiuj vidigas , kiel Anderson ludas solaĵon bone aŭdeblan sen mikrofonO, dum kiam la aliaj bandanoj ludas antaŭ unuopaj mikrofonoj. Li muzikis inter 1944 kaj 1949, ekde 1950 ĝis 1959 kaj inter 1961 ĝis 1971 ĉe Ellington, interrompite de periodoj, en kiuj li provis estri propran orkestron. En 1972 li prezentis je la ĵazfesto je Berlino kun la kvinopo de Charles Mingus („Perdido").

Post la morto de Ellington Anderson ekloĝis en Los-Anĝeleso, kie li daurigis verki studioregistraĵojn kun lokaj bandoj, ekzemple kun la bendegoj de Louie Bellson kaj Bill Berry, kaj foje koncertvojaĝis tra Eŭropo. En 1981 li mortis pro cerbtumoro.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Fontoj
------

* *Jazz: the Rough Guide* (2-a eldono). The Rough Guides, 2000. ISBN 1-85828-528-3
* "Cat Anderson" Arkivigite je 2006-03-29 per la retarkivo Wayback Machine

Referenco
---------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2006-03-29. Alirita 2012-07-17.

* Kategorio Cat Anderson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 408832
* GND: 134610385
* LCCN: n91090550
* VIAF: 11102165
* ISNI: 0000 0000 8632 8568
* SUDOC: 078061040
* BNF: 13890751n
* MBA: e58d894d-d6a1-49c0-aee2-8350af5c68a8
* BNE: XX831492
 |
Busto ekster la domo de Sankta Antonino, ĉe la Torre dei Pierozzi en Florenco, Italio.
**Sankta Antonino**, ankaŭ konita kiel **Antonino de Florenco** aŭ **Antonio Pierozzi**, (n. la 1-an de marto 1389 - m. la 2-an de majo 1459) estis sanktigita ĉefepiskopo de Florenco en la 15-a jarcento.

*Confessionale*, ca. 1488-1490
Li naskiĝis en Florenco kaj eniris la dominikanan ordenon en sia 16-a jaro. Malgraŭ sia junaĝo, li rapide devis administri plurajn dominikanajn domojn en Cortona, Romo, Napolo kaj Florenco, kiujn li fervore klopodis reformi. Li cetere partoprenis al la starigo de monaĥinejo en la florenca kvartalo San Marco.

Antonino fariĝis ĉefepiskopo de Florenco en 1446 pro favoro de papo Eŭgeno la 4-a, kaj per sia konduto akiris la estimon kaj amon de la florenca loĝantaro. Li precipe batalis kontraŭ la konsekvencoj de la epidemio kaj tertremo de 1448 kaj 1453.

* Kategorio Antonino de Florenco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 278252
* GND: 118897489
* LCCN: n86859662
* VIAF: 89209643
* ISNI: 0000 0001 1030 7848
* LIBRIS: 269879
* SUDOC: 030945054 167540831, 030945054
* BNF: 12534798c
* ULAN: 500372048
* NLA: 41567250
* BIBSYS: 31458
* NKC: ola2002151582
* ICCU: SBLV084257
* BNE: XX1182271
 |
**Antoni Kazimierz Zębik** (antaŭ la dua mondmilito **SP1ZA**, posta la milito **SP7LA**, pseŭdonomo *Biegły*), (naskiĝis la 13-an de januaro 1914 en Częstochowa, mortis la 1-an de julio 2009) - pola radioamatoro, inĝeniero pri akustiko, konstruisto de Radiostacio "Fulmo". De 1938 membro de la Pola Asocio de Radioamatoroj.

Konspiro
--------

De 1940 membro de la Asocio de Armita Batalado. Komence de 1943 en Częstochowa, en kondiĉoj de plena konspiro komencis laboron pri konstruo de radiostacio por venonta ribelo. Fine de la sama jaro oni ĝin transportis al Varsovio, kie estis uzata kiel la rezerva. Post perdo de radiostacio konstruita de Kvina Fako de la stabo de Ĉefkomandejo de la Pola Enlanda Armeo.

Arestoj
-------

Novembre 1944 Antoni Zębik estis arestita de gestapo, torturita kun siaj kolegoj, kiel suspektita pri okupiĝado pri radiostacio, kaj poste malliberigita en koncentrejoj en Gross-Rosen, Mittelbau kaj Bergen-Belsen, de kie la 15-an de aprilo 1945 estis liberigita de la brita armeo.

Aŭguste 1945 post kelke da monatoj de resanigo en militista malsanulejo revenis al Pollando kaj estis arestita, pro laŭta parolo pri krimo de Katin, de Ministerio pri Publika Sekureco, post kelkaj monatoj liberigita kaj ekloĝinta en Lodzo.

Agado en Pola Popola Respubliko
-------------------------------

Tra dek jaroj kiel fakulo ne ricevis licencion, poste, en la 60-aj jaroj reaktiviĝis en Pola Asocio de Radioamatoroj, proponis patentojn kaj kreis prototipojn de aparatoj pri telekomunikado.

Rekonstruo de la radiostacio
----------------------------

En la jaro 2004 rekonstruis la radiostacion "Fulmo" kaj transdonis ĝian replikon al la Muzeo de la Varsovia Ribelo.

Premioj kaj distingoj
---------------------

La 7-an de decembro 2006 Prezidento de Pola Respubliko Lech Kaczyński atribuis al li Oficiran Krucon de la Ordeno *Polonia Restituta* pro eminentaj meritoj favore al sendependeco de Pollando kaj agado dum la dua mondmilito.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Antoni SP7LA Silent Key
* Intervjuo kun fotoj de Andrzej Janeczek SP5AHT  en Świat Radio (Radia Mondo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 528281
 |
**Castil de Vela** [kastil deBEla] estas municipo en la sudokcidento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 23,86 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 58 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 350 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 45 km de Palencio, provinca ĉefurbo, kaj 282,3 km de Madrido.

Ĝi limas kun la Provinco Valadolido.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Sankta Mikaelo, fontoj, kolombejoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771368
 |