recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Taŭono** aŭ *taŭ-leptono* (τ-leptono) estas nestabila elementa partiklo kun negativa ŝargo kaj spino de 1/2. Laŭ norma modelo de partikla fiziko ĝi apartenas al leptona familio de fermionoj (kune kun elektrono, muono kaj neŭtrinoj). Kiel ĉiuj elementaj partikloj, taŭono havas kontraŭpartiklon kun pozitiva ŝargo sed kun sama maso kaj spino - **kontraŭtaŭono**. Krome, ekzistas **taŭ-neŭtrino** kaj ties **taŭ-kontraŭneŭtrino**. Ili kune estas tria generacio de leptonoj.

Taŭono estas malkovrita en 1975 en elektrono-pozitrona koliziilo SLAC en Stanford, Usono far Martin Perl kaj kunlaborantoj. Taŭonoj aperis rezulte de reakcio {\displaystyle e^{+}e^{-}\rightarrow \tau ^{+}\tau ^{-}.\,} Pro tiu malkovro Martin Perl ricevis Nobel-premion pri fiziko en 1995.

Maso de τ-leptono estas 1777 MeV. Vivdaŭro 2,9×10−13 sek.

Disfaloj
--------

Feynman-diagramo de plej bazaj disfaloj de τ-leptono
Taŭono estas sola leptono, kiu povas disfali je hadronoj. Ĉiuj aliaj leptonoj estas tro malpezaj pro tio.

Plej kutimaj vojoj de disfalo de {\displaystyle \tau ^{-}}-leptono:

* {\displaystyle \tau ^{-}\rightarrow \mu ^{-}+{\bar {\nu }}\_{\mu }+\nu \_{\tau }\qquad } (17,4 %)
* {\displaystyle \tau ^{-}\rightarrow e^{-}+{\bar {\nu }}\_{e}+\nu \_{\tau }\qquad } (17,8 %)
* {\displaystyle \tau ^{-}\rightarrow } hadronoj {\displaystyle +\,\nu \_{\tau }} (64,8 %)

Ligoj
-----

1. ↑  M. L. Perl et al, "Evidence for Anomalous Lepton Production in e+-e- Annihilation" Phys. Rev. Lett. 35, 1489 (1975)

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de partikloj
**Tiszabő** [tisabO] estas vilaĝo en meza Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en subregiono de Törökszentmiklós.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 47° 18′ 28″ N 20° 29′ 13″ O﻿ / ﻿47.30778 °N, 20.48694 °O﻿ / 47.30778; 20.48694 (mapo)Koordinatoj: 47° 18′ 28″ N 20° 29′ 13″ O﻿ / ﻿47.30778 °N, 20.48694 °O﻿ / 47.30778; 20.48694 (mapo)
* Poŝtkodo: 5232
* Telefonkodo: 56
* Areo: 35 km²
* Loĝantaro: 2000

Situo
-----

Tiszabő situas laŭ la maldekstra bordo de Tiso fine de sakovojo. Ĉi tie estis trapasejo per pramo. Fegyvernek troviĝas 9, Kunhegyes 16, Törökszentmiklós 19, Kisköre 26, Kisújszállás 28 km-ojn.

Historio
--------

Arkeologoj trovis tie tombon el la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1077 en formo *"Bek"*. Fine de la turka epoko la vilaĝo senhomiĝis.

La loĝantaro okupiĝas pri terkulturado kaj bestobredado. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, lernejo, kuracejo, poŝto.

Vidindaĵo
---------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Naskiĝo de Johano Baptisto el la 19-a jarcento

* Kategorio Tiszabő en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tanit** estis diino kiu tenis la plej gravan postenon en Kartago kaj signife, por urbo pure komerca, ŝia bildo aperis en la plej granda parto de la moneroj de la punika urbo.

Simbolo de TanitTanit estis unu el la edzinoj de Baalo kaj estis alvokata kiel protektantino de la urbo kaj ĝuis apartajn favorojn kaj adoradon ĉe la civitanoj de la kartaga imperio.

Historio
--------

El fenicoj: diino Tanit en la Arkeologia Muzeo de Barcelono).
Laŭ Kartaganoj, Tanit – de iuj asociita al Dido - estis diino de la fekundeco, de la amo kaj de la plezuro, asociita al la bona fortuno, al la Luno kaj al agraraj fruktoj. En la fenica mitologio ŝi estis komparata al Iŝtar, la diino patrino. En la greka religio Tanit povas esti komparata al Afrodito, al Artemiso kaj Demetra diino de la kamparaj fruktoj kaj rikoltoj. En la egipta lingvo la nomo Tanit povus signifi "*Tero de Neith*", kaj Neith estis la diaĵo de la milito.

Ne ekzistas certeco pri la eldiro de la nomo de la diaĵo fenice kaj punike nomata "TNT" (la eldira rendimento, nome vokalizo, ne estis konservita). Iuj ĝin identigas kun Tanit.

La simbolo de Tanit estis stumpa piramido portanta rektangulan stangon sur la supro. Sur tiu stango aperas la suno kaj la kreskanta luno. Tiu simbolo povas esti vidata en la plej granda parto de la steleoj de la punikaj nekropoloj, ekde la mediteranea Afriko ĝis Sardio, ĝis Sicilio, ĝis la iberia duoninsulo.

Alia simbolo de Tanit

Notoj
-----

1. ↑  La nomo Tanit disvastiĝis danke al la sukceso de la romano *Salambô* de la franca verkisto Gustave Flaubert.
2. ↑  En la arkeologia situo Thinissut, najbare de la urbo Bir Bouregba (Tunizio), estis elfosita en 1908 terkota statueto prezentanta la diinon Tanit kun la kapo de leono.

Bibliografio
------------

* Sabatino Moscati, *Gli adoratori di Moloch*, Jaka Book, Milano, 1991
* Paolo Xella, Sergio Ribichini, *La religione fenicia e punica in Italia*, Ist. Poligrafico dello Stato, Roma 1994
* angle F.O. Hvidberg-Hansen, *La déesse TNT : une étude sur la religion canaanéo-punique*, Gad, Copenhagen 1982
* angle G. W. Ahlström, en *Journal of Near Eastern Studies*, XLV, paĝ. 311-314
* angle James B. Pritchard, *Recovering Sarepta, a Phoenician City*, Princeton University Press, Princeton 1978
* france Serge Lancel, 'Carthage', Fayard, Paris 1992

Vidu ankaŭ
----------

* Militaj dioj
* Religio de Mezopotamio
Bullshark Beqa Fiji 2007
La **Taŭrŝarko** (*Carcharhinus leucas*), konata ankaŭ kiel **Zambezia ŝarko** aŭ, ankaŭ neoficiale, kiel **Zambi** en Afriko kaj kiel **Nikaragva ŝarko** en Nikaragvo, estas ŝarko de la familio de Karĉarinedoj ofte troviĝantaj tutmonde en varmaj, neprofundaj akvoj laŭlonge de marbordoj kaj en riveroj. La Taŭrŝarko estas konata pro sia agresema naturo, emo por varma neprofunda akvo, kaj loĝado en sistemoj de saletaj kaj nesalaj akvoj kiaj ĉe estuaroj kaj riveroj.

Cypron-Range Carcharhinus leucas.svgCypron-Range Carcharhinus leucas
Taŭrŝarkoj povas ĉeesti en kaj salaj kaj nesalaj akvoj kaj povas naĝveturi supren riverojn. Ili supreniris laŭ la rivero Misisipo tiom for kiom ĝis Illinois, kvankam estis malmultaj registritaj atakoj en nesalaj akvoj. Ili estas probable responsaj pro la majoritato de ĉemarbordaj ŝarkatakoj, inklude multajn atakojn atribuitajn al aliaj specioj.

Malkiel la riverŝarkoj de la genro *Glyphis*, Taŭrŝarkoj ne estas veraj ŝarkoj de nesalaj akvoj, spite siajn kapablojn survivi en habitatoj de nesalaj akvoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Sharks In Illinois[*rompita ligilo*]. In-Fisherman (16a de Julio 2012). Konsultita la 30an de Novembro 2013.
2. ↑   Bull shark. Florida Museum of Natural History. Alirita 8a de Septembro 2006.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-02-05. Alirita 2021-12-25.

Literaturo
----------

* Carcharhinus leucas. Kunigita Taksonomia Informo-Sistemo.
* "Carcharhinus leucas". *FishBase*. Red. Rainer Froese kaj Daniel Pauly. Versio de 09, 2005. N.p.: FishBase, 2005.
* Sunday Herald Sun, Sunday, 23a de Aprilo 2005
**Tiszaroff** estas vilaĝo en meza Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en subregiono de Tiszafüred. En la loknomo Roff estis nepruvita historia figuro.

Panoramo de Tiszaroff

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 47° 23′ 49″ N 20° 26′ 20″ O﻿ / ﻿47.39694 °N, 20.43889 °O﻿ / 47.39694; 20.43889 (mapo)Koordinatoj: 47° 23′ 49″ N 20° 26′ 20″ O﻿ / ﻿47.39694 °N, 20.43889 °O﻿ / 47.39694; 20.43889 (mapo)
* Poŝtkodo: 5234
* Telefonkodo: 56
* Areo: 52 km²
* Loĝantaro: 1900

Situo
-----

Tiszaroff situas en la maldekstra bordo de Tiso. La vilaĝo havas unusolan trairantan vojon. Kunhegyes troviĝas 16, Törökszentmiklós 35, Szolnok 41, Tiszafüred 42, Budapeŝto 130 km.

Historio
--------

Oni trovis tie riĉajn objektojn el la neolitiko kaj kuprepoko. Ekde 1855 digo defendis la vilaĝon mem de la oftaj inundoj. En 1872 Tiszaroff ricevis la titolon grandvilaĝo, ekde 1871 distrikto-juĝejo, ekde 1879 eĉ distriktejo. Dum la socialismo kolĥozo funkciis. La loĝantaro okupiĝas pri terkulturado kaj bestobredado.

Famuloj
-------

En Tiszaroff naskiĝis Ferenc Magyary-Kossa.
Richard F. Outcault estis ne la unua sed almenaŭ ja unu el la unuaj pioniroj kiuj publikigis bildliteraturon en usonaj gazetoj jam en la fino de la 19-a jarcento.

*The Yellow Kid*.
Bildoj de Outcault de la 2a de Junio, 1894, montris grand-orelan, senharan stratoknabon en kitelo. Tiu knabo aperis kolore la unuan fojon la 5an de Majo en strio titolita "At the Circus in Hogan's Alley". De tiam ĝi estis kolora kaj nomiĝis Mickey Dugan. La 5an de Januaro la kitelo de Mickey aperis brilflava. Li iĝis tuj la stelulo de la strio kaj iĝis konta kiel *The Yellow Kid* (flavulo), kaj la teksto de la dialogo aperis sur lia flava kitelo. La stripo tuj akiris popularecon kaj komercan sukceson (por la gazeto sed ne por la aŭtoro mem). Tio kondukis al alia gazetoj same publikigi similajn striojn, kaj tiele *the Yellow Kid* estas konsiderata pioniran mejloŝtonon en la disvolvigo de la bildliteraturo kiel amaskomunikilo.

Vidu ankaŭ
----------

* Flava ĵurnalismo

Notoj
-----

1. ↑  Harvey 2016.

Bibliografio
------------

* Canemaker, John (2005). Winsor McCay: His Life and Art (Reviziita eld.). Abrams Books. ISBN 978-0-8109-5941-5.
* Harvey, R. C. (2016-06-09). "Outcault, Goddard, the Comics, and the Yellow Kid". The Comics Journal. Fantagraphics Books. Arkivita el la originalo en 2016-06-12. Alirita en 2016-06-12.
Preĝejo de Tiszasziget
Panoramo de Tiszasziget
**Tiszasziget** [tisasiget] estas vilaĝo en Hungario en regiono **Suda Ebenaĵo**, en departemento Csongrád, en subregiono de Szeged. La nomo signifas Tiso-insulo. La historia nomo estis **Ószentiván**.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 27  km²
* Loĝantaro: 1700
* Poŝtkodo: 6756
* Telefonprefikso: 62

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ la serba landolimo kun trapasejo. Ankaŭ Rumanio kaj Mures (rivero) estas proksime, Szeged troviĝas 13 km-ojn for. ĉi tie estas la plej profunda kampo de Hungario, super la marnivelo (75,8 m).

Historio
--------

La vilaĝnomo aperis unue en 1484 en formo *Sziget*. Fine de la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. Serboj refondis la komunumon en 1746. Szeged en 1783 aĉetis la kampojn, sekve la serboj foriris al la nuna Újszentiván. Anstataŭ ili alvenis hungaroj, kiuj okupiĝis pri tabakoproduktado. En 1849 la hungara armeo grave malvenkis de la aŭstroj. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. En 1955 la vilaĝo ŝanĝis sian nomon el Ószentiván al Tiszasziget.

Vidindaĵo estas novgotika katolika preĝejo omaĝe al Sankta Antonio de Padovo de 1918. Apud la vilaĝo fiŝkaptista lago troviĝas.

Komunumoj pri *sziget* (= insulo) en Hungara reĝlando
-----------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Dunasziget | Gelsesziget | Kertészsziget | Kissziget | Kunsziget |
| Máramarossziget | Murasziget | Őrisziget | Szécsisziget | Sziget |
| Sziget | Szigetbecse | Szigetcsép | Szigethalom | Szigetmonostor |
| Szigetszentmárton | Szigetszentmiklós | Szigetújfalu | Szigetvár | Tiszasziget |
| Torontálsziget |  |  |  |  |

* Kategorio Tiszasziget en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la "Teatro Colón" en Bonaero
Teatro Colón

La **Teatro Colón** (hispane por "Kolumba teatro") estas la plej konata teatrejo de Bonaero, Argentino.

La unua *Teatro Colón* en Bonaero malfermiĝis la 27-an de 1857 en la sudokcidenta angulo de la "Placo de Majo", ĉe kiu ankaŭ situas la rezidejo de la prezidento de Argentino. La konstruaĵo povis gastigi 2500 spektantojn, sed pli poste malkonstruiĝis kaj nun tiuloke situas la ĉefa sidejo de la nacia banko de Argentino.

La nuntempa *Teatro Colón* inter la "Placo Lavalle" kaj la "Avenuo 9-a de Julio" inter la jaroj 1889 kaj 1908 konstruiĝis gvide de la arkitektoj Francesco Tamburini, Angelo Ferrari, Victor Meano kaj Julio Dormal. Ĝi inaŭguriĝis dum la jaro 1908 per surscenigo de la opero Aida de Giuseppe Verdi. La teatrejo havas 2.500 sidlokojn kaj 1000 starlokojn.

Interese estas, ke la ĉefa enirejo de la teatrejo situas ĉe la "Placo Lavalle" kaj ne, kiel eblus supozi, ĉe la "Avenuo 9-a de Julio", la pompa centra avenuo de Bonaero. Kauzo por tio estas, ke la Avenuo nur finkonstruiĝis dum la jaro 1937 kaj dum la konstrutempo de la teatrejo do ankoraŭ ne ekzistis. 

Dum la dua mondmilito multaj artistoj fuĝis el Eŭropo kaj atingis Armerikon. Tiam Buenos Aires ludis gravan rolon kiel arta centro.

La teatrejo ekde la 1-a de novembro 2006 estas fermita pro renovigo kaj la plano estis remalfermi ĝin la 25-an de majo 2008 okaze de la teatreja centjariĝo. Tiu plano tamen ne plenumeblis kaj nun antaŭvidatas la remalfermo dum la jaro 2010, kiam okazos la 200-jariĝo de la sendependiĝo de Argentino.

La *Teatro Colón* estis kaj daŭre estas inter la plej famaj operejoj de la mondo. Kantistoj kiel Enrico Caruso, Montserrat Caballé, José Carreras aŭ Luciano Pavarotti, dirigentoj kiel Richard Strauss, Karl Böhm aŭ Daniel Barenboim kaj ankaŭ famaj dancistoj kiel Julio Bocca ĉi tie admireblis. Pluraj instrumentaj muzikistoj kiel la klarnetisto Giora Feidman ĉi tie komencis mondan karieron.

Premieroj (elekto)
------------------

* Hector Panizza: *Aurora*, 26-a de majo 1908
* Pietro Mascagni: *Isabeau*, 2-a de junio 1911
* Carlos López Buchardo: *Il sogno di Alma*, 4-a de aŭgusto 1914
* Gino Marinuzzi: *Jacquerie, 11-a de aŭgusto 1918*
* Ottorino Respighi: *Maria Egiziaca* (scena premiero), 23-a de julio 1933
* Juan José Castro: Bodas de sangre*, 9-a de aŭgusto 1956*
* Alberto Ginastera: *Don Rodrigo*, 24-a de julio 1964

* 
* 
* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Teatro Colón en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la Teatro Colón
* Tridimensia gvidado Arkivigite je 2008-06-07 per la retarkivo Wayback Machine
* La Teatro Colón sur historiaj poŝtkartoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 263764
 |
Koordinatoj: 47° 50′ 50″ N 4° 05′ 15″ O﻿ / ﻿47.84722 °N, 4.08750 °O﻿ / 47.84722; 4.08750 (mapo)

**Tanlay** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 1172 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Tanlay etendiĝas sur 38.66 km², kaj havis 1172 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 30 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Pierre Bouilhac, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

La kastelo de Tanlay estas ekzemplo de renesanca stilo. Ĝi estis konstruita en la 16-a jarcento.

Administrado
------------

Tanlay apartenas al la kantono de Cruzy-le-Châtel, kies ĉefurbo estas Cruzy-le-Châtel. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Cruzy-le-Châtel
Titolfolio de la unua presado, samtempaj bindaĵoj
**Titan** aŭ **Titano**, aperinta en kvar volumoj inter 1800 kaj 1803, estas romano de la germana verkisto Jean Paul.

La precipa romano
-----------------

*Titan*, I
Ĝi validas kiel la ĉefverko de la aŭtoro, li mem nomis ĝin sia „fundamenta kaj ĉefa romano". La romano havas ĉ. 900 paĝojn kaj rakontas la kleriĝohistorio de la ĉefrolulo Albano de Cesara ekde pasia junulo al maturiĝinta viro, kiu je la fino suriĝas la tronon de la eta princlando Pestitz. Laŭ lingvaĵo kaj stilo la romano okulfrape diferencas de aliaj tekstoj de Jean Paul. La rakonto estas organizita pli strikte kaj enhavas malpli deviaĵojn kaj randnotojn. La esploro vidis en tio ofte (stilan) alproksimiĝon al la vajmara novklasikismo, kun kiu tiutempe Jean Paul intense kaj kritike okupiĝis. La bildoplena kaj (laŭ tiama senco) „sprita" lingvo de Jean Paul tamen ankaŭ en *Titano* restas konservita; la romano do malgraŭe estas defia legaĵo por nuntempaj legantoj.

Temoj
-----

Jean Paul opiniis pri *Titano* en letero, ke ĝi fakte nomiĝu „Mal-Titano", ĉar en ĝi „ĉiu ĉielosturmanto trovas sian inferon". Lia celo estis akre kritiki la „ĝeneralan senbridecon de la jarcento" kaj meti al la pilorion la „separadon de la Mio disde la pririgardo": En la roluloj de la romano (Roquairol, Schoppe, Gaspard, Liane, Linda) Jean Paul kristaligas diversajn problemkompleksojn de la tempo ĉirkaŭ 1800. Je la fino ĉiuj roluloj krom la ĉefrolulo devas fiaski pro sia unuflankeco. En Schoppe la ideisma filozofio de Fichte estas kondamnata, en Roquairol la estetikisma *l'art pour l'art*, kiun Jean Paul opiniis trovi en Vajmaro, en Gaspard malvarmeco kaj politika spekulado, en Liane entuziasma religiemo (pietismo, unuiĝo de fratoj), en Linda la supozate maldeca pretendemo de emancipiĝintaj virinoj. Je ĉiuj el tiuj unuflankecoj la ĉefrolulo devas kleriĝi kaj maturiĝi al harmonia, „multforta" anstataŭ „unuforta" individuo. Oni tamen ofte konstatis, ke la personoj fakte kondamnitaj al fiaskado posedas pli da streĉo kaj interesigo ol la ĉeffiguro Alban, aperanta foje tro glata kaj ideala.

Akceptado
---------

*Titano* inspiris Gustav Mahler-on al la komponado de lia unua simfonio; pro tio li donis al tiu je la komenco la subtitolon *Titan*, kiu poste forfalis pro diversaj novkonceptadoj de la simfonio. Krome Erich Heckel, membro de la ekspresionisma artistogrupo *Die Brücke*, lasis sin inspiri de la figuro de Roquairol al portreto de sia antaŭa amiko kaj kolego Ernst Ludwig Kirchner.

Referencoj
----------

1. ↑  *Blitze über dem Männerbund*. En: Der Spiegel de 20-a de julio 1992

Eksteraj ligiloj
----------------

* Der *Titan* als Elektronischer Text


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 310029
* GND: 4289527-3
 |
**Thelonious Sphere Monk** (10-a de oktobro 1917 – 17-a de februaro 1982) estis usona pianisto, orkestrestro kaj komponisto. Li eklernis pianon ekde kiam li aĝis 7 jarojn. Kiel adoleskanto, li akompanis sian patrinon, kiu kantis en baptista preĝejo. En la 30-aj jaroj, li gajnis konkurson por amatoroj en Apollo. Post mallongaj studoj en Julliard School, en 1939, li ludis kun la kvaropo de la drumisto Keg Purnelle. Poste, li ludis kun Kenny Clarke (drumisto), kaj laboris en ĵaza klubo, la "Minton's", kie li renkontis Dizzy Gillespie kaj Charlie Parker. Kune kun ili, li inventis la bopon. Li registris siajn unuajn diskojn en oktobro 1944 kun Coleman Hawkins. Li ludis en la orkestro de Dizzy Gillespie en 1946, kaj dum 1947, fine li registris sub sia nomo. Poste, li estis monde konata, ludis tra la mondo kun la plej famaj ĵazistoj ĝis 1972, jaro kiam li frakasis sian pianon kaj enfermiĝis ĝis sia morto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 28090
* GND: 118826158
* LCCN: n82218969
* VIAF: 44485892
* ISNI: 0000 0001 2024 9127
* LIBRIS: 218230
* SUDOC: 02946112X
* BNF: 13897622g
* MBA: 8e8c7417-c905-46b1-b42a-5260b4274ed4
* NLA: 35691086
* NDL: 00621146
* BIBSYS: 1007624
* NKC: ola2002158013
* ICCU: LO1V173543
* BNE: XX843371
 |
**Teatro Jókai** estas teatro en urbo Békéscsaba, en la urbocentro.

Teatro Jókai

Historio
--------

Jam ekde 1840 en Békéscsaba oni prezentis teatraĵojn en provizoraj scenejoj. La stabila teatro (interne estis 600 sidlokoj) estis konstruita en 1879 fare de Ernő Sztraka, tiutempe la unua en la regiono. En 1913 la konstruaĵo trakonstruiĝis, tiam estis jam 630 sidlokoj. Oni aranĝis tie ankaŭ koncertojn kaj balojn. En 1953 ĉesis la teatro, kinejo funkciis plu en la konstruaĵo. En la sekva jaro memstara teatra trupo fondiĝis, kiu prenis la nomon "Jókai". En 1994 la teatro plene estis trakonstruita, kie estis 420 sidlokoj.

Apartenaĵo de la teatro estas mezlernejo por aktoroj kaj teatristoj.

En la teatro aktoradis inter ili Simon Tamás, Emília Borbély B. Camilla Dévay, Tibor Gáspár (aktoro), Lajos Kovács, Ödön Rubold, Géza Simon, Sándor Szoboszlai kaj Ildikó Szűcs.

Elektitaj teatrestroj
---------------------

* Győző Daniss (1954–1956)
* János Csajági (1959–1962)
* Károly Vass (1963–1968)
* István Miszlay (1969–1973)
* Lovas Edit (1973-1977)
* László Jurka (1977–1980)
* András Keczer (1980–1990)
* László Gálfy (1990-1992)
* Zoltán Tímár (1992–1993)
* László Konter (1993–2007)
* Péter Fekete (2007-2015)
* Zoltán Seregi (2016-)

Eternaj membroj de la teatro (elekto)
-------------------------------------

* Róbert Dariday
* Eszter Felkai

Elektitaj aliaj trupanoj
------------------------

* Gyula Buss, aktoro
* Tünde Kara, aktoro
* Anna Muszte, aktoro
* András László Nagy, reĝisoro
* Gizi Romvári, aktoro
* Júlia Ungár, dramaturgo
* Béla Udvaros, reĝisoro

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare
Monumento por la granda pedagogo. La **Theodor-Neubauer-monumento** memoriganta la konatan viktimon de naziismo troviĝas ĉe la kampuso de la Universitato de Erfurto.

Historio de la monumento
------------------------

La en 1965 inaŭgurita monumento estis farita de Walter Arnold kaj dediĉita al la nomdonanto de la Pedagogia altlernejo (hodiaŭ enkorpigita en la universitato). Por ĝi oni faris kampuson en 1952. Kontraŭe al multaj monumentoj pure politikaj - kaj grandparte forigitaj - memoro al Neubauer ankoraŭ hodiaŭ aktualas.

La persono
----------

**Theodor Neubauer** (1890-1952) konsideritis modela pegadogo en GDR, laŭ kiu oni eĉ nomis la plej altan premion sur la kampo de pedagogio. Li estis necedema personeco kaj scienculo, kontraŭbatalanta la reĝimon de la nazioj. Jam kiel juna instruisto li engaĝiĝis por la urba historio kaj la temo de lia disertacio (1913) estis pri la socialaj kaj enkonomiaj kondiĉoj de Erfurto antaŭ la Reformacio. Kune kun sia mentoro kaj instruisto ĉe la Evangelia Konsilantargimnazio Johannes Biereye li estis unu el la plej eminentaj esplorintoj de la mezepoka historio de Erfurto. Tion atestas multo da publikaĵoj, parte eldonitaj nur postmorte.

Tamen Neubauer ne elektis vojon de klera burĝo, kiel la plejparto de siaj kolegoj. La kromnomita *ruĝa doktoro* ŝokis multajn post la Unua mondmilito pro sia politika vivovojo kaj eĉ membriĝis al la Komunista Partio de Germanio en 1920. Pro protestoj de gepatroj kaj disciplinaj problemoj li maldungitis kiel instruisto en 1920 en Prusio. En najbara Turingio li fariĝis en 1923 ministro de la Vajmara respubliko. Poste li aktivis kiel deputito kaj ĵurnalisto.

Post la potencakiroj de la nazioj en 1933 oni malliberigis lin, fine li estis en la koncentrejo Buchenwald. Li daŭre restis rezistanto kaj en januaro 1945 la Popola kortumo en Berlino kondamnis lin al morto. Ekzekuto estis en la 5-a de februaro 1945 en la pundomo Brandenburg.

Krom multaj memorigiloj komunismaj avertas pri la maljusteco ankaŭ la 96 tabuloj antaŭ la berlina Reichstag por la murditaj membroj de la Nacia asembleo de la juna respubliko.

Literaturo
----------

* Gertrud Glondajewski / Heinz Schumann: *Die Neubauer-Poser-Gruppe. Dokumente und Materialien des illegalen antifaschistischen Kampfes (Thüringen 1939–1945)*. Dietz Verlag, Berlin 1957
* Franz Hammer: *Theodor Neubauer. Aus seinem Leben*. Dietz Verlag, Berlin 1967
* Sonja Müller: *Theodor Neubauer.* Volk und Wissen, Berlin 1971

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj ĉe oficiala kolekto da biografioj de komunistoj, celanta pli bonan komprenon de la GDR-tempo.

* Kategorio Theodor-Neubauer-monumento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 454282
* GND: 118587153
* LCCN: n90653336
* VIAF: 804455
* ISNI: 0000 0000 5532 8274
* SUDOC: 136854354
* NKC: skuk0001003
 |
**Sweyn** (n. ĉ.1023, m. 1052) estis la plej aĝa filo de Godvino, grafo de Wessex, kaj frato de Harold la 2-a, reĝo de Anglio en 1066.

Frua Vivo
---------

Ĉirkaŭ 1043 li iĝis grafo de Hereford. Tuj li petis pacakordon kun Gruffydd ap Llywelyn, reĝo de Gwynedd en norda Kimrio, kaj en 1046 li helpis lin venki rivalon, Gruffydd ap Rhydderch, reĝo de Deheubarth en sudokcidenta Kimrio.

Ekzilo
------

Laŭ la Anglosaksa Kroniko, Sweyn enamiĝis al Eadgifu, abatino de Leominster kaj, reveninte de Kimrio, forprenis ŝin de ŝia abatejo. Pro tio en 1046 aŭ 1047 li estis ekzilata, kaj iris al Flandrio, kaj poste Danio, el kiu li estis forpelata pro iu nekonata ofendo. En 1049 li revenis al Anglio kaj, subtenate de sia frato Harold kaj sia kuzo Beorn, petis ke la reĝo (Eduardo la Konfesanto) pardonus lin. Tamen survoje al la reĝo li murdis Beorn kaj pro tio estis denove ekzilata.

La sekvantan jaron li estis pardonata, eble pro peto de sia patro Godvino, kaj rehavis sian graflandon.

En 1051 ĉe Dovero okazis tumulto, kun batalado inter la urbanoj kaj Eŭstako la 2-a, grafo de Boulogne, parenco de Eduardo la Konfesanto. Godvino rifuzis puni la urbanojn. Leofric de Mercia kaj Siward de Northumbria subtenis la koleran reĝon, kiu ekzilis Godvinon kaj liajn filojn en septembro 1051. Sweyn mem estis ekzilata por la resto de sia vivo, kaj fuĝis al Flandrio.

Morto
-----

Lamentante siajn pekojn, Sweyn pilgrimis (laŭdire nudpiede dum almenaŭ parto de la vojaĝo) al Jerusalemo. Post lia reveno li estis mortigata, kvankam oni ne scias la detalojn. Pro lia morto lia frato Harold iĝis la heredonto de Godvino.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 280058
 |
Titel troviĝas en la verda municipo.
Preĝejo de Titel.
**Titel** (tiel ankaŭ hungare; serbe **Тител**, germane **Theisshügel**) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka. Ankoraŭ 5 vilaĝoj apartenas al la municipo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 67 km²
* Loĝantaro: 5800
* Poŝtkodo: 21240
* Telefonprefikso: +381 21

Titel (maldesktre supre) ĉe Tiso

Situo
-----

La urbo situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ dekstra bordo de Tiso, kiu proksime fluas en la Danubon, laŭ flankovojoj. Aliflanke de Tiso situas Knicjanin; supre de ĝi, kontraŭe de Titel, rivero Bega fluas en Tison. Ponto ligas Titel kaj Knicjanin.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko. La romianoj havis tie komunumon, supozeble ankaŭ havenon. En 1077 okazis la unua mencio pri Titel en formo *"Tytul"*. Oni fondis tie abatejon en 1056 kaj estis ankaŭ fortikaĵo antaŭ la turkoj. En 1526 la turkoj okupis la fortikaĵon, la loko estis grava administrejo. La aŭstroj en 1688 akiris ĝin, sed baldaŭ ankaŭ la turkoj rehavis ĝin. Ekde 1701 la grava loko iĝis limgarda zono de la Habsburgoj. En 1849 la hungara armeo ne povis okupi ĝin. En 1900 vivis en Titel 4711 homoj, (2360 serboj, 1230 germanoj, 990 hungaroj). La urbeto apartenis al Bács-Bodrog ĝis 1920, poste al Jugoslavio. Inter 1941–1944 la hungara armeo okupis Titel. En 1942 granda razio okazis por serĉi partizanojn, sekve 51 homoj mortis. Post 2 jaroj granda venĝo okazis same tiel, ol en Novi Sad.

En 2002 loĝis 5894 da homoj (serboj 4180, hungaroj 582, jugoslavianoj 250, kroatoj 115, slovakoj 103, ciganoj 73, ktp). 

Vidindaĵoj estas preĝejoj ortodoksa, luterana, katolika omaĝe al Beata Damo el 1812, fine 2 kapeloj el 1868 kaj 1892.

Konataj urbanoj
---------------

En Titel naskiĝis Mileva Marić, Dénes Kislégi Nagy.
Koordinatoj: 47° 44′ 09″ N 3° 07′ 55″ O﻿ / ﻿47.73583 °N, 3.13194 °O﻿ / 47.73583; 3.13194 (mapo)

**Tannerre-en-Puisaye** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 314 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.

Geografio
---------

Tannerre-en-Puisaye etendiĝas sur 28.93 km², kaj havis 314 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 11 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Daniel Guillaumont, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Tannerre-en-Puisaye apartenas al la kantono de Bléneau, kies ĉefurbo estas Bléneau. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Auxerre, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Bléneau

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Persona retejo pri Tannerre-en-Puisaye
**Theodor Graf Baillet de LATOUR** (15-an de junio 1780 en Linz - 6-an de oktobro 1848 en Vieno) estis aŭstra oficiro kaj politikisto.

Latour devenis el malnova nobla familio kaj estis filo de Maximilian Graf Baillet von Latour (1737-1806), marŝal-leŭtenanto kaj pezidanto de la kortega milita konsilio. Li elstaris dum la liberiga milito, en 1815 iĝis generalmajoro. Li estis kavaliro de la ordeno Maria Terezia. Ekde aprilo de 1848, li estis milita ministro en la konstitucia registaro de Aŭstrio. 

Latour volis apogi la taĉmentajn militirojn de la kroata nobelo kaj aŭstra generalo Joseph Jellačić kaj sendi al li Vienan batalionon, kiu devis batali kontraŭ la Hungara revolucio de 1848. Ribelaj grupoj de la viena loĝantaro volis tion obstakli kaj sturmis la militan ministerion, kie Latour estis linĉita kaj poste pendigita je strata lanterno. 

La *atako de la 6-a de oktobro* kondukis al foriro de la imperiestra kortego el Vieno kaj signis komencon de la Viena oktobra revolucio de 1848.

Unu jaron post lia linĉado okazis la ekzekuto de la 13 martiroj de Arad kaj la hungara ĉefministro Lajos Batthyány, intence datumita je la 6-a de oktobro.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 212521
* GND: 116752769
* LCCN: n2022004288
* VIAF: 67225319
* NKC: xx0282037
 |
Theodor Escherich
**Theodor Escherich** (naskiĝis la 29-an de novembro 1857 en Ansbach, Germanio; mortis la 15-an de februaro 1911 en Vieno, Aŭstrio) estis germana-aŭstra kuracisto specialiĝinta pri pediatrio (kuracado de infanoj) kaj bakteriologio. Li estis profesoro en la universitatoj de Munkeno, Graz kaj Vieno. Plej konata esploro de li estis la trovo kaj unuafoja detala priskribo de la bakterio *Escherichia coli (E. coli)*, kio en 1919 ricevis sian nomon laŭ li.

Vivo
----

Theodor Escherich ekstudis medicinon en 1876 en Strasburgo, tiutempe apartenanta al la Germana Regno, kaj en 1881 tie doktoriĝis pri medicino. En 1822 li iĝis asistanta kuracisto en la malsanulejo *Julius-Hospital* en Würzburg. Pro epidemio de ĥolero 1884 en Napolo, Italio, kies pacientojn li helpis terapii, lia intereso pri bakteriologio pliprofundiĝis. Samjare li prezentis novan metodon pri laboratoria ekzameno de beba fekaĵo.

En 1890 li iĝis profesoro pri pediatrio en la universitato de Graz en Aŭstrio. En 1902 li iĝis profesoro pri pediatrio en Vieno kaj iĝis ĉefkuracisto de la tiuurba malsanulejo *St. Anna Kinderspital*. Aparte konata li iĝis dum la sekva jaro 1903, kiam li iniciatis la asocion "beba protekto" (germanlingve *Verein „Säuglingsschutz"*) kaj ekis grandan informan kampanjon favore al mamnutrado.

Ok jarojn post lia morto, en 1919 en Vieno la strato *Escherichgasse* estis nomata laŭ li, kaj samjare - kiel supre menciite - la de li trovata grupo de bakterioj ricevis sian nomon laŭ lia familia nomo. Jam antaŭe, en 1906, li estis honorigita per la titolo de "imperia konsilisto" de Aŭstrio-Hungario (germane *kaiserlich-königlicher Hofrat*).

Literaturo
----------

* Barbara A. Oberbauer: *Theodor Escherich - Leben und Werk* (germane: "Theodor Escherich - vivo kaj verkaro". FAC, volumo 11,3. Eldonejo Futuramed, Munkeno 1992, ISBN 3-923599-66-8
* Theodor Hellbrügge (eld.) kaj aliaj: *Gründer und Grundlagen der Kinderheilkunde* (germane: "fondintoj kaj fundamentoj de pediatrio"). Serio documenta paediatrica, volumo 4. Eldonejo Hansisches Verlagskontor, Lubeko 1979

Eksteraj ligiloj
----------------

Informoj pri Theodor Escherich en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)

* ampleksa biografio anglalingva


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 362204
* GND: 118685430
* VIAF: 37710425
* ISNI: 0000 0000 6676 643X
* SUDOC: 123254523
* BIBSYS: 2107650
* NKC: nlk20000085121
 |
**Teatro Radnóti** (hungare Radnóti Színház, foje Radnóti Miklós Színház) estas malgranda teatro en Budapeŝto, en la teatra kvartalo. Proksime estas Operetoteatro (Budapeŝto), Teatro Thália (Budapeŝto) kaj Budapeŝta Ŝtata Operejo.

Teatro Radnóti

Historio
--------

Pli frue amuzejo funkciis en la konstruaĵo. En 1976 tiutempe moderna teatro ekfunkciis, kiun estris Emil Keres. La debuta teatraĵo estis prezento de poeto Miklós Radnóti, ankaŭ poste oni aranĝis similajn teatraĵojn pri aliaj poetoj, verkistoj. En 1985 András Bálint (aktoro) transprenis la taskojn.

Tie okazis ankaŭ Esperantaj teatraĵoj dum festivaloj, ekzemple *Ĉu vi vidis iam la piedsignon de l'Proteto?* kaj *La aŭroroj ĉi tie estas silentaj*.

Aktoroj (elekto)
----------------

Zoltán Berzsenyi, Sándor Csányi (aktoro), Gábor Csikos, Mari Csomós, István Fazekas, Zoltán Gera (aktoro), Attila Geréb, Adrienne Jancsó, Márta Martin, Levente Moravetz, Olga Koós, Anikó Sáfár, Judit Schell, Zoltán Schneider, Gyula Szombathy, Katalin Takács, Kata Wéber.

Aliaj trupanoj
--------------

* István Verebes, reĝisoro

Vidu ankaŭ
----------

* Esperanto-teatraĵoj en Hungario

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* teatra hompaĝo

* Kategorio Teatro Radnóti en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Richard-Strauss-Konservatorio** kiel bavara faka akademio por muziko de la federaciera ĉefurbo Munkeno estis muzika edukejo por profesiaj muzikistoj kaj muzikinstruistoj.

Historio
--------

La Richard-Strauss-Konservatorio je Munkeno evolui de du institucioj. En 1927 Jakob Trapp fondis privatan muziklernejon, kiu kvin jarojn poste alinomiĝis *Trapp’sches Konservatorium der Musik*. La dua antaŭulo estis la *urba profesilernejo por muzikistoj*, kiun estris de 1930 ĝis 1936 komponisto Hans Lang.

En 1962 la Munkeno, ĉefurbo de Bavarujo, transprenis la tenadon de la onta *Richard-Strauss-Konservatorio*, solidigis kaj alistrukturis ĝin kaj nomis ĝin laŭ la munkena komponisto Richard Strauss.

La 1-an de aŭgusto 2008 Richard-Strauss-Konservatorio eniĝis en la Altlernejon por Muziko kaj Teatro je Munkeno.

Studo
-----

La konservatorio ofertis edukadon al profesia muzikisto aŭ muzikinstruisto, kiu konsistigas komencon kaj kvalitan fundamenton por multaj aliaj muzikisto-profesioj.

Ĉiuj ofertataj studoj finiĝis per pedagogia aŭ arta diplomo. La antaŭdiplomaj kaj diplomaj ekzamenoj okazis antaŭ komisiono, konsistantaj el reprezentantoj de altlernejo kaj instruistoj de la konservatorio.

Fakaro
------

La fakaro entenas multnombron da instrumentoj same kiel la fakojn kantado kaj ĵazo, popolmuziko kaj elementa muzikinstruado same kiel katolika kaj protestanta eklezia muziko.

Fakultatoj
----------

La lerneblecoj estas subdividitaj laŭ jenaj fakultatoj:

* ĉambromuziko
* orkestro, ĥoro
* muzikpedagogio, metodiko/didaktiko, instrupraktikado, staĝoj, elementa muzikinstruado, ritme muzika edukado, ensemblo kaj aranĝado same kiel Orff-a instrumentaro
* muzikteorio, aŭdekzercado, kompozicio
* piano, harpo
* kantado, voĉekzercado, paroledukado
* eklezia muziko, orgenmuziko
* popolmuziko, plukinstrumentoj, akordiono
* arĉinstrumentoj
* lignaj blovinstrumentoj
* latunaj blovinstrumentoj, timbaloj/frapinstrumentaro
* ĵazo
* antikva muziko, historiaj klavarinstrumentoj, bekfluto, transversa fluto, baroka violono, gambovjolo
* operlernejo
* lidakompanado, orkestroanstataŭa pianludo
* aranĝoj, publikaj muzikprezentadoj

Kunlaboro
---------

La Richard-Strauss-Konservatorio kontinue kunlaboris kun la Altlernejo por Muziko kaj Teatro je Munkeno same kiel kun la Altlernejo por Muziko je Nurenbergo.

Referencoj
----------

1. ↑  ( Arkivigite je 2010-10-11 per la retarkivo Wayback Machine Von der Central-Singschule zur Hochschule für Musik und Theater. Eldoninto: Hochschule für Musik und Theater München|

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝaro de la Richard-Strauss-Konservatorio
Regiono de Tanĝero-Tetuano.
Panoramo de la urbo de Ĉaŭen.
**Tanĝero-Tetuano** (arabe طنجة تطوان, france *Tangier-Tétouan*) estas unu de la 16 regionoj kiujn organizas Maroko. La ĉefurbo estas Tanĝero.

La regiono situas norde de la lando kaj estas tuŝata de la Atlantiko kaj de la Mediteranea Maro. Sude ĝi limas kun la regionoj de Garb-Chrarda-Beni Hsen kaj de Taza-Al Hoceima-Taunate. Norde ĝi fars limon kun la hispana urbo de Ceŭto.

Historio
--------

La unuaj homaj setlejoj okazis en la paleolitiko, kaj estas scio, ke la loĝantoj de tiu regiono rilatis kun aliaj popoloj de la Mediteraneo. La geografia situo de la regiono ĉe la Ĝibraltara Markolo kaj inter ambaŭ maroj igis ĝin ege strategia kaj dum militoj kaj dum paco.

Dum la antikveco estis jam urboj en la regiono, kaj la nunaj urboj grandparte estas heredantoj de tiuj. Ekzemple Tanĝero antikva *Tingis*, Arcila (*Zilil*), Laraŝo (*Lixus*) aŭ Tetuano (*Tamuda*). La granda escepto estas Ĉaŭen, urbo pli malfrua kiu naskiĝis de rura kaj montara medio pro politikaj kaj religiaj faktoroj kaj disvolvigita danke al la influo de al-andaluzoj.

La medinoj de la urboj de Tanĝero-Tetuano prezentas grandan intereson kiel konsekvenco de historia heredo influita de gravaj civilizoj kiaj Al-Andalus, Turkio aŭ Portugalio. Same kiel ĉiuj historiaj urboj de Maroko, la urboj de la provinco dividiĝas en la Medino kun la Kasba kaj la moderna urbo. La unua troviĝas ene de la limoj de la muregoj, dum la dua disvolviĝis ekster la defendaj muregoj. La moderna urbo ekdisvolviĝis dum la epoko de la hispania protektorato (1912-1956) kaj la internacia reĝimo ĉe Tanĝero. La plejparto de gravaj urboj en tiu provinco estis dekomence havenurboj.

Demografio
----------

Laŭ la ĝenerala censo de populacio de 1994, la loĝantaro de la regiono estas ĉirkaŭkalkulata en 2,04 milionoj de loĝantoj, kio reprezentas 8 % de la totala populacio de Maroko. En 2010 oni supozas, ke ĝi estos 2,8 milionoj de loĝantoj el kiuj 86% estos urbaj.

Demografia evoluo| 1994 | 2004 | 2007 |
| --- | --- | --- |
| 2 036 032 | 2 470 372 | 2 602 108 |
|  1994, 2004 : censo ; 2007 : kalkulo. |

Klimato
-------

La klimato havas la ĝeneralajn trajtojn de la mediteranea klimato, sed ŝanĝas ĝin la latitudo, alteco kaj marbordo, tiele temas pri la regionopli pluva en Maroko (+ 1.000 mm).

Ekonomio
--------

La ĉefa ekonomia agado estas agrikulturo, brutobredado, forstado kaj fiŝkaptado, tio estas la unuaranga sektoro kun 43,5% sekve de la komerco (14,4%) kaj la industrio kaj manfarado (13,7%). Tamen industrio kaj komerco pligraviĝas enorme kompare kun aliaj regionoj de la lando danke al plibonigo de la reto de aŭtoŝoseoj, la konstruo de la haveno Tanĝero Med kaj la havenaj zonoj.

Administra divido
-----------------

La regiono estas organizata en du *vilajoj*: tiu de Tanĝero-Arcila kun la prefekturo de Fahs-Bni Mkada kaj la vilajo de Tetuano kun la prefekturo de Tetuano kaj la provincoj de Ĉaŭen kaj Laraŝo.

Referencoj
----------

1. ↑  Bienvenidos a Turismo de Tánger-Tetuán[*rompita ligilo*] 04-10-2008, hispana
2. ↑   Maroko laŭ World Gazetteer. Arkivita el la originalo je 2012-01-12. Alirita 2009-07-12.
La **Teatro San Angelo** (en venecia dialekto) aŭ **Teatro Sant' Angelo** (en itala) estis iam teatro en Venecio kiu daŭris el 1677 ĝis 1803.

Ĝi estis la lasta el la ĉefaj veneciaj teatroj kiuj estis konstruitaj en la opero-freneseco de la 1650–aj kaj 1660-aj jaroj post la Teatro Santi Giovanni e Paolo en 1654, la Teatro San Samuele en 1655, la Teatro San Salvatore en 1661, la Teatro San Giovanni Crisostomo en 1667.

La Teatro San Angelo estis en Campo San[t'] Angelo, antaŭ la Granda Kanalo kaj la ponto Rialto, sur la flankoj de du detruitaj palacoj apartenantaj al la familioj Marcello kaj Capello. La projekto estis kompletigita en 1676 fare de Francesco Santorini, kaj malfermiĝis en 1677 kun la familioj de Benedetto Marcello kaj la Capello-j.

La domo estis malfermita per la opero "Helena rapita da Paride" de Domenico Freschi (1677) kaj poste oni prezentis tie operojn de Freschi, Gasparini, Albinoni kaj Bononcini. El ĉirkaŭ 1715 antaŭen la domo estis plej bone konata kiel loko por multaj el la operoj de Antonio Vivaldi. Kun Vivaldi la operejo iĝis pli kaj pli popolisma kaj komercema. Poste la teatro estis hejmo por operoj de Baldassare Galuppi, ("Argenide", 1733), kaj por verkoj de Carlo Goldoni.

En la 1790-aj jaroj la abato Pietro Chiari verkis por la Teatro San Angelo, kaj en 1797 Casanova verkis atakon kontraŭ Chiari kaj tiel li ekhavis malamikecon de Antonio Condulmer, kun-posedanto de la teatro kaj membro de la Dekopa Konsilantaro. Je tiu epoko la teatro estis tute dekadenca.

La teatro fermiĝis en 1803 kaj estis konvertita en stokejo. Ĝi estis poste detruita kaj rekonstruita kiel Barocci Palazzo, nuntempe kvarstela Hotelo NH Collection Palazzo Barocci.

45° 26′ 08″ Nordo 12° 19′ 49″ Oriento﻿ / ﻿45.4356 °N, 12.3303 °O﻿ / 45.4356; 12.3303 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑   Denis De Lucca, *Carapecchia – master of Baroque architecture in early eighteenth Century*, Venecio 1999
2. ↑   Margaret L. King, *The death of the child Valerio Marcello*, University of Glasgow.
3. ↑   John Booth Vivaldi 1989 "On 4 February 1715 he [Von Uffenbach] returned, as he reports in his diary: I went with several acquaintances to the Teatro San Angelo, which was smaller but also not so costly as the one I have described above. Its impresario was the famous Vivaldi, ..."

* Kategorio Teatro San Angelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 663071
* GND: 7850047-3
* VIAF: 244821761
 |
**Tao Ngoc Tu** (en vjetnama: **Tào Ngọc Tú**) estas vjetnama entreprenisto kun pola civitaneco de dekkelkaj jaroj kiu troviĝas sur la listo de **100 La Plej Riĉaj Poloj** de la semajn-revuo "Wprost". Li finis la Teknikan Universitaton en Gdansko, favora por la lingvo Esperanto.

Li estas posednto de kompanio **Tan-Viet International** (la plej granda en Pollando kiel importisto kaj distribuanto de produktoj de la Ekstrema Oriento). La firmao estis establita en la jaro 1990 en la vilaĝo Łęgowo apud Gdansko. En la jaro 2010 li ekestis sur la listo de la 100 La Plej Riĉaj Poloj de la semajn-revuo Wprost sur la 93-a loko kun kapitalo 170 milionoj da zlotoj.

Loko sur la listo de la plej riĉaj poloj laŭ revuo Wprost
---------------------------------------------------------

* 2010 j. - 93-a loko (170 milionoj da zl.)
* 2009 j. - 93-a loko (200 milionoj da zl.)

Tao Ngoc Tu kaj Esperanto
-------------------------

maldekstra
En la jaro 2013 okaze de la 125-jara Jubileo de Esperanto li kunhelpis eldoni grandan trilingvan vortaron ESP-ANG-POLAN: 1. ESP-ANG-POL (2-voluma, ISBN 978-83-940094-1-0) 2. ANG-ESP (2-voluma, ISBN 978-83-940094-2-7) 3. POL-ESP (1-voluma, ISBN 978-83-940094-3-4) 4. ESP-ANG-POL-KAŜUBA Mini-FRAZARO (sume ĉirkaŭ 1940 paĝa) de pola esperantisto Eduardo Kozyra (kiu estas la redaktoro kaj kompilanto de la supre menciita 5-voluma vortaro kaj 4-lingva Mini-frazaro)().

Notoj
-----

Referencoj
----------

1. ↑  Firmao
2. ↑  Ngoc Tu Tao - Ranking 100 Najbogatszych Polaków - edycja 2010 - Rankingi Wprost
3. ↑  Ngoc Tu Tao - Ranking 100 Najbogatszych Polaków - edycja 2009 - Rankingi Wprost
4. ↑
Nacia domo (nun Teatro de Jiří Myron) ĉirkaŭ la jaro 1907. Tute maldekstre, malantaŭ la ŝtupoj, estas videbla parto de kafejo Austria. La ŝtupoj apartenas al katedralo de Dia Savinto
**Teatro de Jiří Myron** estas unu el scenejoj de Nacia teatro moraviasilezia en Ostrava. Proponon de novrenesanca konstruaĵo prezentis arkitekto Josef Srb. Nacia domo, kies konstruado estis komencita 27-an de junio 1892, estis projekto de societo *Legantistara besedo*. Kvankam jam en decembro de 1893 la konstruaĵo funkciis en dumtempa trafiko, nur la 16-an kaj la 17-an de junio 1894 la Nacia domo estis solene malfermita per ludo *Sinjorino monermajstrino*.

En la jaro 1906 transprenis la konstruaĵon Societo Nacia domo, dum kiu estis destinita *Artista besedo* plenumanta funkcion de teatra kooperativo. Tiu komencis organizi daŭran ĉeĥan scenejon en Ostrava. La unua teatra sezono estis komencita la 16-an de septembro 1908 per prezento de opero de Smetana *La vendita fianĉino*, lasta poste finiĝis per opereto *Cigana barono* la 7-an de majo 1919. Post tiu ĉi dato Nacia domo fariĝis dua scenejo de Nacia teatro moraviasilezia. Sed je unu jaro pli poste oni jam ludis nur en Urba teatro (nun Teatro de Antonín Dvořák), dum kio Nacia domo servis sole al sociaj celoj. Ekde la jaro 1925 ĉi tie havis sidejon kinejo *Kosmos*.

Dum la dua mondmilito nazioj devigis la teatranojn forlasi Urban teatron kaj la ĉeĥa scenejo tiel revenis en Nacian domon. Tiu devis trairi tra necesa adapto de teatra alo. La adaptoj finiĝis en januaro de 1941 kaj jam en februaro la rekonstruita teatro prezentis operon *La vendita fianĉino*. Post la liberigo Nacia domo komencis denove servi kiel dua teatra scenejo (sub nomo Popola teatro). En la jaro 1954 la konstruaĵo estis alinomita je Teatro de Jiří Myron omaĝe de la sesa direktoro de Nacia teatro moraviasilezia. Ampleksa incendio el decembro de 1976 damaĝigis la konstruaĵon tiom, ke ĝi devis por kelke da jaroj esti fermita. Ampleksa rekonstruo, dum kiu estis komplete alikonstruita la interna kaj la antaŭa aloj, estis komencita en aŭgusto de 1980 kaj finita la 28-an de aprilo 1986.

Vidu ankaŭ
----------

* Jiří Myron


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Ostrava |

* Kategorio Teatro de Jiří Myron en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Militleĝo** (aŭ **milita stato**) estas la sistemo de reguloj kiuj efektiviĝas kiam la militistaro ekregas la normalan administron de justico. Militleĝo estas foje trudita dum militoj aŭ okupoj pro tio, ke mankas iu ajn alia civila registaro. Ekzemploj de ĉi tiu formo de militista regulo inkluzivas Germanion kaj Japanion post la Dua Mondmilito. Elstara ekzemplo estas la Israel-okupaciataj teritorioj ekde 1967.

Aldone la militleĝo estas uzata de registaroj por observigi sian regadon, ekzemple post puĉo (Tajlando 2006), kiam ili estas minacataj de popolaj protestoj (protestoj de Tiananmen en 1989), aŭ por subpremi la kontraŭstaron (Pollando en 1981, la t.n. Milita stato en Pollando).

Militleĝo ankaŭ povas esti deklarita en kazo de gravaj kataklismoj, tamen plejparto de la landoj uzas malsaman laŭleĝan sistemon, kiel la krizostaton. En multaj landoj militleĝo entrudas apartajn regulojn, unu el kiuj estas elirmalpermeso. Ofte, sub ĉi tiu sistemo, la administro de justico estas lasita al militista tribunalo, nomita milittribunalo aŭ militkortumo.

Vidu ankaŭ
----------

* Milita stato en Pollando
* Israele okupataj teritorioj

* Kategorio Militleĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Theodor Hermann MEYNERT** (15a de junio 1833 – 31a de majo 1892) estis German-Aŭstria psikiatro, neŭropatologo kaj anatomiisto naskiĝinta en Dresdeno. Meynert kredis, ke malordoj en cerbodisvolvigo povus esti preteco al psikiatraj malsanoj kaj ke kelkaj psikozoj estas nereverteblaj.

En 1861 li atingis sian medicinan doktorigon, kaj en 1875 li iĝis direktoro de psikiatra kliniko asociita kun la Universitato de Vieno. Kelkaj el liaj plej bone konataj studentoj en Vieno estis Josef Breuer, Sigmund Freud, kiu en 1883 laboris en la psikiatrejo de Meynert, kaj Julius Wagner-Jauregg, kiu enkondukis febrotraktado kontraŭ sifiliso. Meynert poste distanciĝis el Freud pro la eniro de tiu lasta en praktikoj kiel hipnoto. Meynert ankaŭ ridindiĝis pro la ideo de Freud pri la maskla histerio; kvankam kelkaj aŭtoroj kredas, ke tio estis okazigita de sia propra kaŝita suferado pro la malsano, konduke al reamikigo kun Freud proksime al sia morto. Aliaj famaj studentoj de Meynert estis la rusa neŭropsikiatra Sergei Korsakoff (1854–1900), la germana neŭropatologo Carl Wernicke (1848–1905) kaj la svisa neŭroanatomiisto Auguste-Henri Forel (1848–1931). La verkaro de Meynert estis grava influo en la kariero de la germana neŭropatologo Paul Flechsig (1847–1929).

Kelkaj verkoj
-------------

* Die Bloßlegung des Bündelverlaufs im Großhirnstamme, 1865
* Der Bau der Großhirnrinde und seine örtliche Verschiedenheiten nebst einem pathologisch-anatomischen Korollarium, 1868
* Vom Gehirne der Säugethiere in Salomon Stricker's Handbuch der Lehre von den Geweben des Menschen und der Thiere, 1872
* Psychiatrie. Klinik der Erkrankungen des Vorderhirns, begründet auf dessen Bau, Leistungen und Ernährung, 1884
* Klinische Vorlesungen über Psychiatrie, 1890
* Gedichte (publikigita postmorte fare de Dora von Stockert-Meynert). William Braumüller, Vieno kaj Leipzig en 1905.

Notoj
-----

1. ↑  Fancher, R. E. (1996). *Pioneers of Psychology (3rd eds).* Norton and Company Inc. London/New York


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 678626
* GND: 117009334
* LCCN: n87822728
* VIAF: 12450559
* ISNI: 0000 0001 0955 4016
* SUDOC: 035550236
* BNF: 13321816b
* BIBSYS: 3017716
* NKC: nlk20010092731
* ICCU: CUBV111937
 |