La **Provinco Kanado** (aŭ **Unuiĝinta Provinco Kanado** aŭ la **Unuiĝintaj Kanadoj**) estis Brita kolonio en Nordameriko el 1841 ĝis 1867. Ties kreo montris rekomendojn fare de John Lambton, 1a Grafo de Durham, en la Informo Durham pri Aferoj de Britia Nordameriko post la Ribeloj de 1837-1838.

Mapo de 1855 de Nordameriko, fare de Joseph Colton, montranta Kanadajn areojn.La Akto de Unuiĝo (1840), estis aprobita la 23an de Julio 1840 fare de la Brita Parlamento kaj proklamita de la Krono la 10an de Februaro 1841, kunigis la koloniojn Supra Kanado kaj Malsupra Kanado nuligante ties apartajn parlamentojn kaj anstataŭante ilin per unusola Parlamento de la Provinco Kanado kun du ĉambroj, Leĝofara Konsilio de la Provinco Kanado kiel supra ĉambro kaj Leĝofara Asembleo de la Provinco Kanado kiel malsupra ĉambro. Post la Ribeloj de 1837-1838, la unuigo de la du Kanadoj estis kondukita per du faktoroj. Unua, Supra Kanado estis preskaŭ bankrota pro manko de stabilaj impostenspezoj, kaj bezonis la rimedojn de la pli loĝata Malsupra Kanado por financi la plibonigon de siaj internaj transportoj. Due, la unuigo estis klopodo malplifortigi la franclingvan voĉdonadon donante al ĉiu el la iamaj provincoj la saman nombron de parlamentaj sidlokoj, spite la pli grandan loĝantaron de Malsupra Kanado.

Kvankam la informo de Durham estis proponanta la Unuigon de la Kanadoj kaj por parlamentrespondeca registaro (registaro dependa de sendependa loka parlamento), nur la unua el tiuj du rekomendoj estis plenumita en 1841. Por la unuaj sep jaroj, la registaro estis estrita de nomumita ĝenerala guberniestro respondeca nur al la Brita Krono kaj al la ministraro de la Unuiĝinta Reĝlando. Respondeca registaro ne estis atingita ĝis la dua ministraro LaFontaine–Baldwin en 1849, kiam la ĝenerala guberniestro James Bruce, 8a Grafo de Elgin, interkonsentis peti, ke kabineto estu formita sur la bazo de la plej granda partio en la Leĝofara Asembleo, efektive fariĝante la unua registarestro kaj limigante la ĝeneralan guberniestron al pli simbola rolo.

La Provinco Kanado ĉesis ekzisti en la Kanada Konfederacio la 1an de Julio 1867, kiam ĝi estis dividita en la kanadaj provincoj Ontario kaj Kebekio. Ontario inkludis la areon okupitan de la antaŭ-1841 Britia kolonio Supra Kanado, dum Kebekio inkludis la areon okupitan de la antaŭ-1841 Britia kolonio Malsupra Kanado (kiu estis inkludinta Labrador ĝis 1809, kiam Labrador estis transigita al la Britia kolonio Novlando). Supra Kanado estis unuarange angla-parolanta, dum Malsupra Kanado estis unuarange franca-parolanta.

Referencoj
----------

1. ↑   "Province of Canada 1841–67", '**.**
2. ↑   Labrador–Canada boundary. Marianopolis College (2007). Alirita 20a de Marto 2008. "Labrador Act 1809. – An imperial act (49 Geo. III, cap. 27), 1809, provided for the re-annexation to Newfoundland of 'such parts of the coast of Labrador from the River St John to Hudson's Streights, and the said Island of Anticosti, and all other smaller islands so annexed to the Government of Newfoundland by the said Proclamation of the seventh day of October one thousand seven hundred and sixty-three (except the said Islands of Madelaine) shall be separated from the said Government of Lower Canada, and be again re-annexed to the Government of Newfoundland.".

Literaturo
----------

* Careless, J. M. S. *The union of the Canadas : the growth of Canadian institutions, 1841–1857*. (Toronto : McClelland and Stewart, c1967.) (ISBN 0-7710-1912-2).
* Cornell, Paul G. *The great coalition, June 1864*. (Ottawa : Canadian Historical Association, 1966.)
* Dent, John Charles, *1841–1888. The last forty years : the Union of 1841 to Confederation*; abridged and with an introduction by Donald Swainson. (Toronto : McClelland and Stewart, c1972.)
* Knight, David B. *Choosing Canada's capital : conflict resolution in a parliamentary system*. 2nd ed. (Ottawa : Carleton University Press, 1991). xix, 398 p. (ISBN 0-88629-148-8).
* Messamore, Barbara Jane. *Canada's governors general, 1847–1878 : biography and constitutional evolution*. (Toronto : University of Toronto Press, c2006.)
* Morton, W. L. (William Lewis). *The critical years : the union of British North America, 1857–1873*. (Toronto : McClelland and Stewart, c1964.)
* *The Pre-Confederation premiers: Ontario government leaders, 1841–1867*; edited by J. M. S. Careless. (Toronto : University of Toronto Press, c1980.)
* Ryerson, Stanley B. *Unequal union : roots of crisis in the Canadas, 1815–1873*. (Toronto : Progress Books, 1975, c1973.) A Marxist assessment.

* Kategorio Provinco Kanado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709821
* GND: 10149087-2
* VIAF: 148840530
* SUDOC: 026612356
* BNF: 118826474
 |