*Oni ne konfuzu tiun historian **luksemburgan dinastion** kun la nun reganta dinastio en Luksemburgo, kiu estas branĉo de la dinastio Nassau, nek kun alia historia "luksemburga dinastio" kiel la 'Wigeriche' de la 11-a jarcento.*

---

La **Luksemburga dinastio** estis germana nobela familio kun grava politika rolo en la malfrua mezepoko de Eŭropo. Al tiu dinastio apartenis la due plej multaj **romiaj-germanaj reĝoj** de la Sankta Romia Imperio (superite nur de la Habsburgoj).
Ili devenis el Limburgo kaj longe regis en pluraj eŭropaj landoj, interalie 127 jarojn en Ĉeĥio. Plej grava reganto el la luksemburga dinastio estis Karolo la 4-a (1316–1378), imperiestro de la Sankta Romia Imperio.

Frua historio
-------------

Devenaj sinjoroj de Luksemburgo, grafoj el Namuro kaj Luksemburgo formortis en la jaro 1196 pro morto de Henriko la 1-a La blinda. Lia filino Ermesinda edziniĝis plej baldaŭ al duko el Bar kaj en la jaro 1214 al duko Valramo la 4-a de Limburgo. Post lia morto en 1226 liaj provincoj disdividis inter du filoj – inter Henriko, filo el la unua geedzeco, kiu ekregis en Limburga duklando kiel Henriko la 4-a, kaj inter Henriko, filo el la alia geedzeco kun Ermesinda. Dume regis lia patrino ĝis sia morto en la jaro 1247 kaj poste li ekregis mem kiel grafo Henriko la 5-a, nomata la Granda aŭ la Blonda. Tiu regis ĝis la jaro 1281 kaj li ekzorgis pri evoluo de la lando. Lia filo Henriko la 6-a regis nur sep jarojn, do ĝis la jaro 1288, kiam li estis mortigita en batalo ĉe Worringen proksime de Kolonjo, kie li renkontiĝis kun soldataroj de Johano la 1-a de Brabanto en batalo je Limburgo, kie formortis la reganta dinastio. Henriko la 6-a postlasis tri filojn – Henrikon, Valramon kaj Balduenon. La unuenaskita filo surtroniĝis sur la luksemburgan tronon kiel grafo Henriko la 7-a kaj li ligis al porfranca politiko de siaj antaŭuloj. Francaj reĝoj tiutempe akiris unuan lokon en eŭropa politiko, kiam ili sukcesis devigi la papon movi la papan sidejon el Romo al franca Avinjono, kaj uzi tiel ilian potencon por realigi la sian propran. Por realigi sian influon la franca reĝo Filipo la 4-a la Bela atingis nomigon de luksemburgano Petro de Aspelto, sia proksima amiko kaj amiko de luksemburga grafa dinastio, kiu estadis kanceliero de ĉeĥa kaj pola reĝo Venceslao la 2-a Přemyslido, al posteno de ĉefepiskopo de Majenco. Plua lia ŝatato fariĝis ĉefepiskopo de Kolonjo kaj fine la 10-an de decembro 1306 estis nomita ĉefepiskopo de Treviro Baldueno de Luksemburgo. En la jaro 1308 estis murdita romia reĝo Albreĥto la 1-a Habsburga kaj Filipo la 4-a anoncis kandidatecon de sia frato Karolo de Valois. Sed kontraŭ tio stariĝis plimulto de regnaj princoj kaj ĉefepiskopoj kunsumigis sole tri voĉojn. Kaj do estis interkonsentita kandidateco de Henriko la 4-a de Luksemburgo, kun kiu interkonsentis eĉ rejna palatinata grafo Rudolfo, per kio estis akirita la bezonata kvara princ-elektista voĉo. La 6-an de januaro 1309 okazis en Aĥeno reĝa kronado, per kiu Henriko ricevis titolon romgermana reĝo kaj nomon Henriko la 7-a.

Regataj landoj
--------------

* 1310 – 1437 Ĉeĥa reĝlando
* 1310 – 1437 Moravia margraflando
* 1327 – 1437 Supra Silezio, duklando
* 1368 – 1437 Suba Silezio, duklando
* 1319 – 1437 Supra Luzacio, margraflando
* 1368 – 1437 Suba Luzacio, margraflando
* 1310 – 1335 Pola reĝlando
* 1387 – 1437 Hungara reĝlando
* 1308 – 1313 Romia imperio
* 1347 – 1400 (reĝlando Germana kaj
* 1410 – 1437 reĝlando Lombardio)
* 1335 – 1341 Tirola graflando
* 1365 – 1378 Arelata reĝlando
* 1214 – 1437 Luksemburga duklando
* 1355 – 1437 Brabanta duklando
* 1355 – 1437 Limburga duklando
* 1373 – 1417 Brandenburgia margraflando

Gravaj dinastianoj
------------------

Kelkaj regantoj el la luksemburga dinastio:

* Henriko la 7-a, 1312-1313 imperiestro de la Sankta Romia Imperio
* Johano de Luksemburgo, estis 1310–1346 reĝo de Bohemio
* Karolo la 4-a, 1355-1378 imperiestro de la Sankta Romia Imperio, 1346-1378 reĝo de Bohemio
* Venceslao, 1378-1400 reĝo de la Sankta Romia Imperio, 1378-1419 reĝo de Bohemio
* Sigismondo, 1433-1437 imperiestro de la Sankta Romia Imperio, 1420-1437 reĝo de Bohemio, 1387-1437 reĝo de Hungario-Kroatio

Kun Sigismondo formortis la vira linio de la luksemburga dinastio. Liajn regnojn heredis lia bofilo Albreĥto la 2-a, kio estis komenco de plurcentjara regado de la Habsburgoj.

* Kategorio Luksemburga dinastio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDinastianoj el la Luksemburga dinastio  |
| --- |
| 

|  |
| --- |
| Valramo la 4-a de Limburgo⚭ Ermesinda |
|
|   |   |   |   |
|
| Henriko la 5-a, la Blonda 1247-81 |
|
|   |   |   |   |
|
| Henriko la 6-a 1281-88 |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |
| Henriko la 7-a 1288-1313♔ 1308-  1312-13 |   | Baldueno de Treviro  1307–1354 |
|
|   |   |   |   |
|
| Johano, "la Blinda" 1313–46 1311–46 1311–33"" 1311–35⚭ Elizabeto de Bohemio |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
| **Karlo la 4-a** 1346–1353 1347–1378 1333–1349♔ 1346-  1355-78 |   |   |   |   |   | Johano Henriko 1349-75⚭ Margareta de Tirolo |   | Venceslao 1353-54 grafo 1354-83 duko |   | (⚯)Nikolao 1350-58 |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |
| Venceslao 1383–1388 1363-1419♔ 1376-1400 1373-78 |   | Sigismondo 1378-88 1411-15 1387-1437 1419-1437♔ 1411-  1433-37 |   | Jodoko (Jobst) de Moravio  1375-1411 1388-1411 1388-1411♔ 1410-1411 |
|

 |
| Simboloj | Gravaj regantoj el la luksemburga dinastio, kun jaroj de regado.
* ⚭ = edzino (ne ĉiam la patrino de la montritaj infanoj)
* (⚯) = ekstergeedza infano
* = ĝis 1354 grafo, ekde 1354 duko de Luksemburgo
* = imperiestro de la Sankta Romia Imperio
* ♔ = Rom-germana reĝo
* = Ĉefepiskopo de Treviro
* = Reĝo de Bohemio
* = Margrafo de Moravio
* "" = Titulara reĝo de Pollando
* = Patriarko de Akvilejo
* = Margrafo de Brandenburgio
* = Reĝo de Hungario kaj Kroatio
 |

 |