recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Vido al Espenfeld
**Espenfeld** estas urboparto de Arnstadt, Germanio, situante je alteco de 380 metroj kaj havante 141 loĝantojn. La vilaĝo troviĝas sur altebenaĵo inter la rivero Gera (rivero) Gera eose kaj la valo Jonastal ueste. Sudokcidente de ĝi staras la monto *Ebanotte* (ĝis 517,8 meteroj). Ĉirkaŭ 100 metrojn for suedeoste estas la naturprotektita zono *Gottesholz* .

Historio
--------

Kondukis iam trans Espenfeld ĉefa komerca vojo el Arnstadt tra la Turingia Arbaro apud Oberhof, tiel ke en prahistorio la loko gravis internacie. Arkeologia elfositaĵo kun spuroj de slavoj (tomboj el la 10-a ĝis la 12-a jc) atestas tion tre bone. La unua mencio estis en 1273 *(Espenfeld)*. Tre belas la *Defendkirko Sankta Kruco* estante romanikstila el la 13-a jarcento. Ĉe la fino de la Dua mondmilito troviĝis apud Espenfeld filia internigejo de la punlaborejo norda de Ohrdruf. En ĝi loĝaĉis kaptitoj kaj uzitis por laboregoj sekretaj en apuda Jonastal. Post la liberiĝo fare de usonaj trupoj 200 nazioj de Arnstadt devis reentombigi 96 murditajn kaptitojn el amastombo en individuajn tombojn. El tio iĝis honorigtombejero por koncentrejanoj. Inter 1970 kaj 1990 ekzistis en la iama lernejo vilaĝa ekspozicio pri la Jonastal-internigejo, fakte filio de la koncentrejo de Buchenwald. Proksime de la iama barakejo punlaborista starigitis sovetia militistara tombejo.

En la 24.1.1974 Espenfeld iĝis parto de Siegelbach; Siegelbach siavice aniĝis al Arnstadt en la 14.4.1994.

Demografio, politiko, trafiko
-----------------------------

Jen la interesa demografia evoluo de Espenfeld:

* 2007: 154
* 2008: 151
* 2009: 155
* 2010: 150
* 2011: 145

Kvartalurbestro estas Rüdiger Carnarius (partio: FWG Pro Arnstadt), kiu gvidis konsilantaron el kvar homoj. Ili samtempe responsas sur ĉiuj kampoj por Dosdorf. En Espenfeld dominas agrikulturo, proksimas ankaŭ kelkaj etaj kalkŝtonrompejoj. Stratoj unuigas la vilaĝon kun Siegelbach, Arnstadt Gossel respektive Crawinkel.

Referencoj
----------

1. ↑  Michael Köhler: *Thüringer Burgen und befestigte vor- und frühgeschichtliche Wohnplätze.* Jenzig-Verlag, 2001, ISBN 3-910141-43-9, p. 96-97
2. ↑  Beschreibende Darstellung der älteren Bau- und Kunstdenkmäler des Fürstentums Schwarzburg-Sondershausen, Zweites Heft: Die Oberherrschaft, p. 61, Hrsg.: Fürstl. Schwarzburg. Alterthumsverein, 1887
3. ↑  *Gemeinden 1994 und ihre Veränderungen seit 01.01.1948 in den neuen Ländern*, Verlag Metzler-Poeschel, Stuttgart 1995, ISBN 3-8246-0321-7, Hrsg.: Statistisches Bundesamt

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Espenfeld en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Privataj paĝoj pri Espenfeld Arkivigite je 2018-08-09 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613813
* GND: 4091928-6
 |
Mateo-kirko en Arenshausen
La romkatolia **Preĝejo Sankta Mateo** (germane: *Kirche St. Matthäus*) troviĝas en Arenshausen en la Distrikto Eichsfeld de Germanujo.

Historio
--------

Dum la 15-a jarcento iĝis la unua mencio de kirko en Arenshausen. Meze de la 18-a jarcento aldonitis la kampanilo, en 1755 la iama navo.

En 1919 la fideluloj decidis novkonstruon de la kirko, kun escepto de la turo. Inaŭguro solena okazis en 1920. En la 28.6.1923 konsekris la kirkon lia episkopa moŝto Kaspar Klein el Paderborn.

Meblaro
-------

Interne dum la kristnaska tempo
En 1930 starigitis kaj konsekritis baroka ĉefaltaro. En 1969 dumrestaŭre ŝanĝitis la altarejo; ĉefaltaro kaj Mario-altaro forigitis kaj moderna altaro en direkto de la fideluloj *(altare versus populum)* instalitis. Konsekro ĝia estis en la 12.6.1971 fare de episkopo Hugo Aufderbeck. Krome la benkaro novigitis.

Orgeno
------

La orgeno el la ateliero de Schönefeld el Stadtilm havas du klavarojn, unu pedalon kaj 17 sonantajn registrojn kun mekanikaj trenado klavara/registra. Ĝi financitis komplete fare de la komunumo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Mateo (Arenshausen) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Notoj
-----

1. ↑  Paĝo kirkenrilata

51.3720889.946017Koordinatoj: 51° 22′ 20″ N, 9° 56′ 46″ O (mapo)
Bovino
**Bruto** estas kvarpieda hejma paŝtobesto (bovo, ĉevalo, porko, ŝafo, kapro, lamo ktp).

La homoj komencis malsovaĝigi bestojn, kiam ili transiris de ĉasado al terkultivado kiel ĉefa nutro-fonto kaj tial havis fiksajn loĝlokojn. Dum la tempo, la konduto, vivcirklo, kaj korpa funkcio de brutoj ŝanĝiĝis. Multaj modernaj brutoj ne estas adaptitaj al travivado en sovaĝa medio.

Kaproj kaj ŝafoj estis malsovaĝigitaj ĉirkaŭ 8000 a.K. en Azio, porkoj ĉirkaŭ 7000 a.K. en Mezoriento kaj Ĉinio,, kokoj eble ĉirkaŭ la sama tempo, kaj ĉevaloj ĉirkaŭ 4000 a.K.

La praktiko de brutobredado jam grandaparte transformiĝis en intensivan bredadon, ofte priskribatan kiel "fabrikfarmadon"; en Usono pli ol 99% el la brutoj nun estas tenataj tiel. Intensa bredado pliigas la komercan produktadon, sed estigas malbonajn efikojn al besta farto, la medio, kaj publika sano. Brutoj, kaj precipe bovoj kaj ŝafoj, havas aparte grandan influon al agrikultura ellasado de forcejaj gasoj. Pro tiuj maldezirindaj efikoj, kaj ankaŭ pro efikeco, unu prognozo argumentas ke granda malpliiĝo de almenaŭ iuj brutoj (ekz. bovoj) en iuj landoj okazos antaŭ 2030, kaj la libro *The End of Animal Farming* argumentas ke ĉia bredado ĉesos antaŭ 2100.

Vidu ankaŭ
----------

* Bestobredado
* Bestoselektado

Fontoj
------

1. ↑
2. ↑   History of chickens – India and China (2017-06-12).
3. ↑   NASS - Census of Agriculture - Publications - 2012. USDA. Arkivita el la originalo je 2017-11-22. Alirita 2017-11-29.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2017-11-22. Alirita 2021-07-07.
4. ↑   (2015-11-01) "What's Wrong With Factory Farming?", *Public Health Ethics* (en) **8** (3), p. 246–254. doi:10.1093/phe/phu001.
5. ↑  Rethink X: food and agriculture
6. ↑  Rethinking agriculture report
7. ↑  Reese, Jacy.  (6-an novembro 2018) *The End of Animal Farming: How Scientists, Entrepreneurs, and Activists are Building an Animal-Free Food System*. Boston: Beacon Press. ISBN 9780807039878.

* Kategorio Bruto (agrikulturo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 26327
* LCCN: sh85077784
* BNF: 11940776v
* NDL: 00565182
 |
La evangelia Maŭrico-kirko en Marisfeld
La **Kirko Sankta Maŭrico** (germane: *St. Mauritius-Kirche*) estas la vilaĝa preĝejo protestantisma en Marisfeld, Germanio, en la frankonie influita sudo de Turingio. Ĝi staras centre rekte apud la kastelo kaj la kastelparko.

Historio
--------

Datumas la unua mencio kirka el la jaro 1150-a. Konstruintoj estis verŝajne anoj de la dinastio de la Schmeheim-oj aŭ de la Marschalk-oj de Marisfeld kiuj tiam envilaĝe gravis. La altareja turo estis starigita en 1497. 

Rimarkindaj estas la malnovaj sonoriloj; la plej granda mulditis en 1498 havante enskribon pri la kvar evangeliistoj krom la vortojn *Christe cum tua pace. Maritius Patronus. A. Dom. MCCCCLXXXXVII* (Kristo, ĉeestu kun via paco. Maŭrico patronas. 1498) La granda sonorilo kiu nomiĝas *laŭrenca* laŭtradicie originas el la Laŭrenco-kapelo de Dillstädt, el iama pilgrimloko sur la monteto Silbachskuppe inter la najabaraj vilaĝoj Schmeheim, Dillstädt kaj Suhl-Dietzhausen. Legendo rakontas ke paŝtisto, malkovrinte la sonorilon malnovan, elfosus ĝin. Post ŝarĝo surĉaren blinda ĉevalo trenis la veturilon por ke la besto mem decidu kien transporti la sonorilon. La dua sonorilo datumas de 1496. La muldojaro de la tria sonorilo ne konatas.

En 1539 la vilaĝo animzorge ekmemstaris; ĝis tiam la fideluloj spirite prizorgitis fare de monakoj el ne tro fora Kloster Veßra. Paroĥujestrejo konstruiĝis en 1557 kiu konserviĝis ĝis niaj tagoj. 

Ĉirkaŭ la jaro 1771 okazis alikonstruo de la preĝejo laŭ baroka stilo. La orgeno el la jaro 1719 estas verko de la orgenfaristo Nicolaus Seeber el Römhild. La splenda orgenfasado estis kreita de la skulptisto Hans Justus Leib el Streufdorf. Du skulptitaj anĝeloj lignaj kun blazono atestas rolon de Marschalk el Ostheim kaj la dinastio de Bibra-oj kiuj verŝajne estis la donacintoj de la tuto. Hodiaŭ loĝas enture kolonio da vespertoj.

Arkitekturo
-----------

La monumentprotektita Maŭrico-kirko estas defend-preĝejo La masiva kvadrata altarejturo havas sep pafbreĉojn. Ĉirkaŭirejo estas en alteco de 20 metroj. Super ĝi komenciĝas okangula, ŝtona piramidspajro. Malsupre estas la altarejo kiun kovras krucripovolbo. Altaro modesta troviĝas ĝuste tie malantaŭ plumbvitra fenestro, eoste kun grupo de krucumitoj. Ĝi faritis en Munkeno en 1885 en la ateliero de la fratoj Burkhardt. Sude troviĝas gotika fenestro kaj norde estas la sakristio. 

Inverse, la navo estas baroka tute. En la malantaŭa parto estas ankaŭ la regiontipa trabfakaĵo. La preĝejo estas ununava kun galerioj ambaŭflanke el ligno kun bluaj kaj oraj ornamaĵoj. La orgeno estas unuklavara. La instrumento troviĝas sur galerio en la malantaŭa parto de la navo. La plafonon formas blua barela volbo el ligno kun ora dekoraĵo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Maŭrico (Marisfeld) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj prie ĉe eklezia paĝaro

Notoj
-----

1. ↑  *Kulturentwicklungskonzeption für die Modellregion Landkreis Hildburghausen und Landkreis Sonneberg*, oktobro 2014, p. 23 (pdf)
2. ↑  *Die Orgel in der Marisfelder Kirche* sur la retpaĝoj de la eklezidistrikto.

50.55571510.572007Koordinatoj: 50° 33′ 21″ N, 10° 34′ 19″ O (mapo)
Petro-kirko en Büßleben
La bakejo malnova en la vilaĝocentro
Administradejo vilaĝa
**Büßleben** estas urboparto de Erfurto, Germanio. En la 31.12.2016 ĝi havis 1262 loĝantojn; aliĝo al Erfurto fariĝis en la 1.7.1994. Urboparta urbestrino estas Kathrin Hörr.

Geografio
---------

Büßleben troviĝas ĉirkaŭ 6 kilometrojn oriente de Erfurto en ebena, senarbara medio inter Linderbach norde, Urbich okcidente, Niedernissa sude kaj Mönchenholzhausen oriente. Fluas tra Büßleben la rivereto Peterbach, flanka rojo de Linderbach kiu siavice alfluas al Gramme. La supra parto de la torento Peterbach bezonas akvopurigon.

Historio
--------

La unua endokumenta mencio de Büßleben estis en la jaro 876-a. Apartenis la vilaĝo al la Grafujo Vieselbach kaj post vendo en la posedoĵaron de la Gleichen-grafoj kiuj ne antaŭ 1403 vendis la tuton al la urbo Erfurto. La de tempo al tempo historilibre legebla versio ke Büßleben estintus provizadvilaĝo por la majencanoj ne veras. En 1802 la vilaĝo iĝis prusia, poste inter 1807 kaj 1813 ĝi estas ene de la Princlando Erfurto. Reprusi-iĝo iĝis post la Viena kongreso. Inter 1816 kaj 1944 Büßleben estis parto de la Landa distriko erfurta ene de la prusia Provinco Saksio. Inter 1815 kaj 1918 ĝi landlimas kun la Duklando Saksio-Vajmaro-Eisenach. En la 1.7.1950 enkorpigitis al Büßleben la ĝis tiam memstara komunumo Urbich. Ekde 1952 ĝi apartenis al la GDR-Distrikto Erfurt-Land. En 1994 ĝi erfurtiĝis. Danke al granda novkonstruaĵzono en la uesto la enloĝantaro de 1990 (500 personoj) kreskis ene de 16 jaroj al ĉ. 1300.

Vidindaĵoj
----------

* Protestantisma Petro-kirko
* Restaŭrita framskeleta domo de la infanvartejo kun turo kaj kruco.
* Monumentoj por falintaj soldatoj (unu el la Francia-Prusia Milito unu por la Unua mondmilito kaj la Dua mondmilito.

Ekonomio kaj trafiko
--------------------

Tra jarcentoj estis Büßleben agrikultura, pri kio atestas ĝis nun bienoj grandaj kun imponaj pordoj. Nur post la Turniĝo ĝi ŝanĝiĝis de terenkultiva vilaĝo al ŝatata loĝejdona vilaĝo por la landĉefurbanoj. Disde Büßleben kondukas ŝoseoj al Urbich, Obernissa kaj al la federacia strato B 7 al Linderbach. La urba buslinio 51 venigas la loĝantojn komforte al la Stacidomo de Erfurto.

Elstaruloj
----------

* Paulus Stephanus Cassel, evangelia teologo de juda origino, kiu baptitis en 1855 en Büßleben

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Büßleben en la germana Vikipedio.*

Literaturo
----------

* *Chronik Büßleben - 1125 Jahre Büssleben von 876 bis 2001*. Geiger Verlag, 2001, ISBN 978-3-89570-737-7

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Büßleben en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Leben in Büß*leben* - paĝoj vivfaciligaj por büßleben-anoj
* Informoj ĉe *erfurt.de* Arkivigite je 2012-08-25 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 618110
* GND: 4652648-1
* VIAF: 244744464
 |
Oberndorf (Arnstadt), en la fono la urbocentro, maldekstre la belega Nikolao-kirko
Iama dukina bieno *Dorotheental* en Oberndorf, nun oldulejo **Oberndorf** estas urboparto de Arnstadt, Germanio. La laŭstrata vilaĝo troviĝas sudoriente de la urbokerno inter la montaro Reinsberge sude kaj la Turingia Baseno norde je alteco de ĉ. 320 metroj. Nordoriente limas Angelhausen, sude kastela monto de la iama Käfernburg-kastelo. La protektita kverko *Preißeiche* ĉe la rando de la naturprotektejo Hain estas limigo al la najbara vilaĝo Dannheim sude.

Historio
--------

Ĉ. 600 metrojn eoste de la Käfernburg-monteto estas ĉe la norda rando de la Hain-altebenaĵo grupo da unuopaj tomboj, spuroj de la unuaj setlintoj el Bronzepoko en trafiknodeto. Similaĵoj oftas en Turingio, ekz. ĉe Ranis. Ĝia unua endokumenta mencio estis en 1315. Aliaj vilaĝoj najbaraj estas pli maljunaj havinte fondintojn pli memstarajn. La Preĝejo Sankta Nikolao el la 12-a jc estis la burga kapelo de la Käfernburg-kastelo. La ŝtonojn ĝiajn oni ekde la 16-a jarcento uzis por konstrui i.a. Kastelon Neideck.

Dorotheental
------------

La bieno *Dorotheenthal* apartenis al la dukino estante ankaŭ porcelanaĵ- kaj pupfabriko (i.a. por la mondfamaj kolektoj *Mon plaisir*). Nuntempe ĝi estas maljunulejo (Dorotheental AG).

En 1715 posedis dukino Auguste Dorothea von Braunschweig-Wolfenbüttel en konstruaĵo apud la kirko provfabrikon pri fajenco. La saman jaron ŝi fondis la fabrikon en pli taŭga Dorotheental ĉar tie ĉe la rando de la Hain-arbareto estis proksimaj argilaj tavoloj. Pro malenspezoj ŝi ludonis la fabrikon, poste la tuto venditis. Ĝiaj posedantoj multis. Fajencfarado ekzistis surloke ĝis 1804. La unua endokumenta mencio de setlejo en Dorotheental estis estinta en la 18.10.1717.

Notoj
-----

1. ↑  Michael Köhler: *Heidnische Heiligtümer – Vorchristliche Kultstätten und Kultverdachtsplätze in Thüringen.* Jenzig-Verlag, 2007, ISBN 978-3-910141-85-8, p. 70,89,145 kaj 168
2. ↑  Wolfgang Kahl: *Ersterwähnung Thüringer Städte und Dörfer. Ein Handbuch.* Verlag Rockstuhl, Bad Langensalza, 2010, ISBN 978-3-86777-202-0, p. 208.
3. ↑  H.E.Müllerott: *Bonifatius und die Wiege der Grafen von Käfernburg-Schwarzburg im Mittleren Thüringer Wald*, Thüringer Chronik-Verlag, Arnstadt, 1994, ISBN 3-910132-21-9, p. 68

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613998
* GND: 4440760-9
 |
La **preĝejo Domingo de Guzmán** estas romkatolika monumento historia en Hungario, en vilaĝo Várvölgy. Ĝi estas konata ankaŭ pri la malnova loknomo Alsózsid [alŝOĵid] (=malsupra Zsid).

Historio
--------

La unua mencio pri paroĥo okazis en 1333, la kirko estis gotika laŭ la arkeologoj. En 1428 ankaŭ kapelo estis menciita apud la kirko, en 1550 laŭ la priskribo ĝi estis funkcianta paroĥo. Nepre menciindas unu el la sonoriloj, kiu kreiĝis en 1524 (la dua plej malnova hungara sonorilego. En 1755 sakristio, krucnavo kaj flankokapelo estis alkonstruitaj. En 1899 la plena preĝejo trakonstruiĝis, kiel oni nun vidas ĝin. La orgeno alvenis en 1901.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto, sed apud la kirko monumento pri la 2-a mondmilito, malantaŭ la kirko krucifikso estas videblaj. La fasado estas simetria, la kvadrata turo plene reliefas meze. Estas 3 enirejoj laŭ la fasado, la ĉefa en la turo, la aliaj du flanke. La turo pli supre iĝas oklatera kun oklatera piramida pinto. La absido estas same oklatera kaj havas saman larĝon, ol la navo. Ekstre pilieroj apogas la konstruaĵon. Memortabulo troviĝas sur la ekstera muro pri falintoj dum la 1-a mondmilito.

Kermeso okazas en la unua dimanĉo de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare
* hungare kun fotoj[*rompita ligilo*]
* hungare kun fotoj
* hungare Arkivigite je 2018-05-03 per la retarkivo Wayback Machine

* Malantaŭa kaj flanka partoj de la preĝejoMalantaŭa kaj flanka partoj de la preĝejo
* Malantaŭa parto de la preĝejoMalantaŭa parto de la preĝejo
* Monumento en la preĝejkortoMonumento en la preĝejkorto
**Mezbotuoba minejo** estas la naftogasokondensata minejo kiu situas en Jakutio (Rusio), 112 km sud-okcidente de la urbo Mirnij kaj estas parto de la Leno-Tungusa naftogasa provinco. Ĝi estis malkovrita en 1970 kaj ekspluatata ekde 1990.

Geologio
--------

La minejo situas en la centra parto de la Mirnij-volbo de la Nepo-Botuoba anteklizo. Ĝi estas la granda levaĵo nord-oriente etendiĝinta, grandeco 60 x 20 km, amplitudo ĝis 40 m. Tektonikaj rompoj dividas ĝin je du blokoj — la Norda kaj Centra.

La gaso kaj nafto troviĝas ĉefe en la subsala komplekso, kiuj konsistas el (de malsupre supren) la terigenaj ediokaraj (la talaĥa, ulaĥana, botuoba horizontoj) kaj karbonataj malsuprekambriaj (la osa horizonto) sedimentaĵoj. La ĉefa gasa (ĉikraŭ 95%) kaj nafta kapacito estas ligitaj al la botuoba horizonto.

La talaĥa horizonto de la Norda bloko troviĝas je la fundo 1900 m. La efikaj dikecoj estas 4,5 m, poreco de la kolektujoj 12%, gasosatureco 71%. La ulaĥana horizonto situas ene de la Norda bloko. Ĝi estas formita de grejsoj dikaj 3,5-5,4 m, poreco 13%, gasosatureco ĉirkaŭ 70%. La gaskuŝejo estas tavola, litologie kaj tektonike ŝirmita, grandeco 10 x 6 km, alteco ĉirkaŭ 2,6 m. 

La botuoba horizonto estas relative homogena laŭ litologia konsisto, formita de kvarcaj grejsoj kun intertavoloj de aleŭrolitoj kaj argilitoj. Poreco 15%, gasosatureco 80%. La naftogasa kuŝejo estas tavola volba, tektonike ŝirmita, grandeco 30 x 10 km, alteco ĉirkaŭ 30 m. Ene de la Norda bloko la grejsoj kuŝas je la fundo 1934 m, averaĝa efika dikeco 2,7 m. La gasonafta kontakto estas registrita je la absoluta marko -1584 m. En la Centra bloko la grejsoj kuŝas je la fundo 1870 m, efika dikeco 9,9 m, la gasonafta kontakto estas registrita je la absoluta marko -1564 m.

Konsisto de la gaso de la botuoba horizonto: metano 86,99%, etano 3,66%, propano 1,32%, butano 0,43%, pentano kaj la superaj hidrokarbonoj 0,56%, heliumo 0,56%, karbonduoksido 0,25%, azoto 6,34%, hidrogeno 0,09%.

La karbonataj rokaĵoj de la osa horizonto havas efikan dikecon ĝis 4 m porecon ĝis 13%, gasosaturecon 60% kaj estas evoluintaj nur ene de la Norda bloko je la fundo 1550 m.

En 2002 la gaskapacito estis taksita je 132,9 miliardoj da kubaj metroj kaj la gaselminigado sumis je 3,1 miliardoj da kubaj metroj.

Literaturo
----------

* Пантелеев, Г. Ф..  [2004] Р. И. Вяхирев: *Среднеботуобинское месторождение // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 419. ISBN 5-85270-327-3.
**Preĝejo Sankta Mikaelo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Hegykő, en la ĉefplaco.

Historio
--------

La malnova gotika kirko havanta nek turon, nek sakristion estis menciita en la 1630-aj jaroj. Ĝi estis malkonstruita en 1904 kaj poste tuj oni konstruis novan preĝejon apude. En 1931 la turo iĝis pli alta. En 1956 oni pentris la freskojn. La orgeno eksonis en 1927, ĝi estis renovigita en 1980. La fenestraj vitraj bildoj estas videblaj ekde 1957. En 2004 plena renovigo okazis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas laŭ la ĉefstrato. La konstruaĵo havas 3 navojn. La unusola turo havanta 3 sonorilojn altiĝas super la ĉefenirejo. Interne la ĉefa bildo prezentas ĉe la sanktejo Sanktan Mikaelon. Ĉe la flanka altaro estas bildo pri "Reĝino de Mondo". La ĉefaltaro kaj la katedro estis skulptita en Sopron en 1908. La mebloj devenis el la 1900-aj jaroj. El la malnova preĝejo oni metis en la novan preĝejon 2 lignajn skulptaĵojn.

Estas interese, ke en la preĝejo estas puto, kiu jam antaŭ la preĝejo estis tie. Malantaŭ la preĝejo estas lernejo konstruita en 1904 en la loko de la malnova preĝejo. Antaŭ la preĝejo skulptaĵo pri Sankta Mikaelo situas.

Kermeso okazas en la 29-an de septembro.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare kun multe da bildoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Preĝejo Sankta Mikaelo (Hegykő) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kettmannshausen** estis vilaĝoparto de Wipfratal en la Distrikto Ilm (Germanio). Ekde la 1-a de januaro 2019 ĝi estas kvartalo de la urbo Arnstadt. Fine de marto 2022 en la vilaĝo loĝis 78 homoj.

Situo
-----

Tra la vilaĝo kondukas la distrikta ŝoseo 7; ĝi situas sur alteco de 412 metroj ĉ. 1 km norde de Wipfra. La markanta monto Gottlobsberg proksime de Kettmannshausen iam estis kulta sanktejo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Kettmannshausen estis inter 1360–1366. La vikaria Kapelo Sankta Nikolao konstruiĝis ĉ. 1180. La malsupra preĝeja muro kaj la apsido estas romanikaj. En la firstotureto troviĝas eta sonorilo de 1491. Unue Kettmannshausen apartenis al la dinastianoj de Witzleben ĉe Liebenstein. Ĉirkaŭ la jaro 1726 la tuton akiris sekreta konsilisto direktoro Johano Frederiko la 2-a Bachoff von Echt. De ties heredintoj aĉetis ĝin August von Berbisdorf. Ekde 1858 la vilaĝo estis parto de la administradejo Ohrdruf ene de la duklando Saksio-Koburgo kaj Gotao. Ĝi apartenas al Turingio ekde 1920.

Ekonomio
--------

Fondiĝis en Kettmannshausen en 1997 la iniciativo *Solarenergia vilaĝo Kettmannshausen*. En la vilaĝo multaj domoj ricevis solarenergiproduktilojn; krome okazis diversaj pluklerigaj seminarioj pri renoviĝanta energio.

Notoj
-----

1. ↑  Michael Köhler: *Heidnische Heiligtümer.* Jenzig-Verlag, 2007, ISBN 978-3-910141-85-8, p. 140.
2. ↑  Wolfgang Kahl: *Ersterwähnung Thüringer Städte und Dörfer.* Verlag Rockstuhl, Bad-Langensalza 2010, ISBN 978-3-86777-202-0, p. 140.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kettmannshausen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kettmannshausen sur la paĝoj de Wipfratal Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
* Iniciativo *Solardorf Kettmannshausen* Arkivigite je 2018-09-12 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 618622
* GND: 4735228-0
 |
La grekokatolika **preĝejo Egido de Dionaskanto** estas historia monumento en Hungario, en Budapeŝto en la distrikto Erzsébetváros.

Historio
--------

Grekokatolikoj vivis en Pest (urbo) ekde fino de la mezepoko, tamen mur sporade. La eklezia grupo estis fondita nur en 1895. Ili aranĝis la liturgiojn en Preĝejo Naskiĝo de Maria (Belváros). Pli frue en la malfruaj 1870-aj jaroj la romkatolikoj konstruis paroĥan kirkon en Erzsébetváros, sed post jaroj ĝia kapacito jam ne sufiĉis. Ili konstruis pli grandan en la sama placo (vidu:Preĝejo Elizabeto de Hungario (Erzsébetváros)), la pli malnovan ili transdonis al la grekokatolikoj en 1905. En la sama jaro estis fondita la paroĥo kaj ankaŭ la mesoj estis aŭedeblaj jam en propra preĝejo. Komence la preĝejo situis sola, sed oni konstruis etaĝan paroĥon ambaŭflanke de la preĝejo en 1929, tial ĝi jam kontaktiĝas al la najbaraj loĝdomoj. En la sekvaj jaroj sekpentraĵoj estis pentritaj en la preĝejo. Dum la 2-a mondmilito la kirko difektiĝis, poste ĝi estis renovigita, baldaŭ en 1975 kaj 2001. 

La preĝejo en fino de la 19-a jarcento

Konstruaĵo
----------

La preĝejo kontaktiĝas kun la najbaraj loĝdomoj laŭ trotuaro de la placo. La fasado estas simetria, la enirejo funkcias meze, plej supre malalta turo altiĝas. Dekstre de la enirejo oni metis grandan krucon. La altaro estis farita en 1900. La vitraloj restis originaj el la romkatolika erao, ili prezentas Sanktan Elizabeton, Sanktan Matiason kaj Sanktan Jozefon. Pli nova altaro estis farita en 1833. La pentraĵoj estas verkoj de Ignác Roskovics, Ferenc Lohr kaj Béla Kontuly.

Kermeso okazas en la 1-an de oktobro.

Bildaro
-------

* 
* 
* 
* 
* LustroLustro
* Sankta Jozefo kaj KristoSankta Jozefo kaj Kristo
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Fontoj
------

* oficiala paĝo Arkivigite je 2017-12-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2019-03-06 per la retarkivo Wayback Machine
*
Koordinatoj: 50° 51′ 59″ N 14° 35′ 20″ O﻿ / ﻿50.86639 °N, 14.58889 °O﻿ / 50.86639; 14.58889 (mapo)

**Lesné** (germane *Innozenzidorf*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, ĝi situas sur norda flanko de Luzacia montaro sur nordaj deklivoj de montodorso Jedlová, en suda parto de Ŝluknova terlango en vallo de rojo Lesenský potok. La vilaĝo el pli granda parto situas en Jiřetín pod Jedlovou, pli malgranda parto falas sub Dolní Podluží. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo I/9 kuniganta Ŝluknovan terlangon kun la enlando de Ĉeĥio. Tra vilaĝo Lesné kondukas linio de luzacia rompo. Estas ĉi tie registritaj 35 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 10 loĝantoj.

Lesné situas en katastra teritorio **Rozhled** kun areo 3,98 km².

Historio
--------

La vilaĝo estiĝis sur loko de akva muelejo, dokumentita fine de la 17-a jarcento. De komence de la 19-a jarcento ĝis la dua mondmilito ĉi tie estis jam kelke da deko de domoj kaj vivis ĉi tie ĉiraŭ du- ĝis tricentoj da homoj, plimulte arbaristoj. La milito kaj ellandigo kaŭzis karakterizan sinkon de la nombro de loĝantoj. Ekde tiu tempo la vilaĝo iom post iom ĉesis esti loko de daŭra loĝado kaj ĝi fariĝis refreŝigeja teritorio.

Al Arbara muelejo (Lesní mlýn) (ĝi estis uzata kiel segejo kaj linejo, hodiaŭ kiel pensiono) ligas lokaj mitoj (ekz. mito pri nikso). Rabista grupo de Jan Karásek ĉi tie atakinte la muelejon krimis unu el siaj murdoj. Henleinanoj ĉi tie havis deponejon de armiloj. En la jaro 1942 urbo Česká Lípa establis en spacoj de la muelejo lernejon en naturo kaj en la jaro 1946 infanan resanigejon, eluzata ankaŭ de infanoj el Grekio. Post la dua mondmilito estis en Lesné deĵorejo de Financa gardistaro

Pluaj fotoj
-----------

* Domo n-ro 28Domo n-ro 28
* Domo n-ro 17Domo n-ro 17
* Lesní mlýn(Arbara muelejo)Lesní mlýn  
(Arbara muelejo)

Referencoj
----------

1. ↑  Mandava 2004. Kruh přátel muzea Varnsdorf, říjen 2004, Petros Cironis: Domovy řeckých dětí v Dolní Chřibské, Lesném, Tolštejně a Krásném Poli, str. 68-71
2. ↑  Kolektiv autorů, Hraničáři pod Luží 38, Československá obec legionářská, 2003, obr. 19, ISBN 80-86011-20-8

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Jiřetín pod Jedlovou (4) |
| --- |
| Jedlová ~ Jiřetín pod Jedlovou ~ Lesné ~ Rozhled |

 |
Mihhaelo-kirko en Windischholzhausen
interno
**Preĝejo Sankta Miĥaelo** (germane: *St. Michaelis*) trovigas en Windischholzhausen, urbokvartalo de Erfurto je strato Haarbergstraße 117. Apartenante al la ekleziaro erfurta de Evangelia Eklezio en Meza Germanujo (EKMD) ĝi estas monumentprotektotaĵo.

Priskribo
---------

De kirko de antaŭ 1150 konserviĝis nur la kvadrata ĥoreja turo kaj la apsido. La longa navo kun tri aksoj estis novkonstruita en 1710 en la direkto okcidenta. Ĝi havas groptegmenton kaj arkofenestrojn longflanke. Ĉe la eosta fronto havas la turo kupolitajn fenestrojn unu sur la alia kun belaj mezaj kolumnoj.

Imponas ankaŭ la horloĝo kaj la spajro. De la kvar sonorloj mankas du kiuj muldiĝis dum la Dua mondmilito por armilfaro. Ekstere ĉe la turospajro estas kroma sonorilo por horindikado. Teretaĝe oni havas krucripvolbon kaj la duonronda apsido havas lumenlasejojn en formo de litero kso. Dum restaŭradlaboroj en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj forigis oni la ambonaltaron kaj la malnovan benkaron dume la turosapco kaj la apsido jam mure dividite re-integritaj estis en al tuton internan. Inter la navo kaj la altarejo troviĝas triumfarko sur abutmentoj, inter apsido kaj ĥorejo ankoraŭ dua, pli simpla arko. La interno havas du neinterrompitajn galeriojn kaj ebenan plafonon kiu estis novigita en 1806 kaj en 1987.

Krome admireblas baptujo el la 13-a jarcento, triptiko de antaŭ 1450 kun meza kesteto kaj du pentritaj flankaj aloj. Maldekstre de Mario estas la gesanktuloj Doroteo kaj Laŭrenco de Romo, dekstre apud Johano estas Katarina el Aleksandrio kaj Ciriako. Meze troviĝas la krucumito kun la ĉekrucstarantaj Mario kaj Johano.

La flankaj aloj malfermitaj rakontas la kristnaskan historion kaj la adoradon de la saĝuloj kaj ĉe la nefesta, fermita parto la anunciacion.

En 1820 alvenis nova orgeno de Johann Wilhelm Salfelder el Stadtilm post kiam la pli malnova el 1820 iĝis fifekta. La stadtilm-a firmao Schönefeld renovigis la instrumenton inter 1994 kaj 1997 kiu havas nun 1073 fajfojn, 18 registrojn kaj du klavarojn.

De 1965 ĝis 1989 paroĥestris Roland Weißelberg.

Literaturo
----------

* *Dehio-Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler, Thüringen.* Deutscher Kunstverlag, München/Berlin 2003, ISBN 3-422-03095-6, p. 1388.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Miĥaelo (Windischholzhausen) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Notoj
-----

1. ↑  informoj sur la paĝaro de EKMD

50.94716311.092025Koordinatoj: 50° 56′ 50″ N, 11° 5′ 31″ O (mapo)
**Preĝejo de Egido de Dionaskanto** estas grekokatolika historia monumento en Hungario, en urbo Makó.

Historio
--------

En 1743 rutenoj alvenis, kiuj post 4 jaroj konstruis propran provizoran preĝejon en aparteno al la rutena grek-katolika eklezio. Inter 1777-1778 nova masonita preĝejo konstruiĝis, kiun uzis ankaŭ la ortodoksaj rumanoj. En la 1860-aj jaroj iom la kontakto inter ambaŭ minoritatoj malboniĝis. En 1878 la preĝejo estis pligrandigita kaj nova sakristio kaj loko de koruso pretiĝis. En 1887 fulmo trafis la konstruaĵon, sed poste tuj okazis renovigo. En 1978 plene ĝi estis renovigita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola. Antaŭe oni metis krucon en 1886. En mezo de la fasado estas la turo. Interne la plej okulfrapa estas la ikonoj. La interna parto estis plene pentrita en 1928. Nova flanka altaro ekfunkciis en 1933 omaĝe al Tereza de Lisieux. La predikejo havas klasikisman stilon.

Kermeso okazas en la 1-an de oktobro.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare

Flanko de la preĝejo
Foto de 1955: malantaŭe la auĝustenana monaĥejo, dekstre la turo de Sankta Nikolao, fone la katedrala monteto.
La **Preĝejo Sankta Nikolao** (germane: *Nikolauskirche* respektive *Nikolauskirchturm*) estis unu el la multnombraj preĝejoj en la urbocentro de Erfurto. Hodiaŭ ĝi famas pro la freskoj de Sankta Elizabeto.

Historio
--------

La preĝejo estis paroĥa kirko, menciita unuafoje en 1013 kaj malkonstruita en 1747 post egaj damaĝoj dum fajrego tri jarojn pli frue. Restis nur la turo (de 1360/61). Longan tempon ĝi estis ankaŭ ordena kirko por la Germanaj Kavaliroj de la apuda Comthurhof.

La preĝejo estis pontokapa preĝejo por la ponto *Lehmannsbrücke*.

La kapelo
---------

Sur gipsaĵo mezepoka de la kvadrata ĉambro pentritis bildciklo pri la vivo de la sanktulino. Krom la Virgulino Elizabeto de Turingio estis la plej ŝatata sanktulino de la kavaliroj, kiuj verŝajne estis mendiintaj la laborojn. Intensaj koloroj kaj delikataj vizaĝaj trajtoj karakterizas la bildaron, kiu iam estis kovranta ĉiujn vandojn de la kapelo.

Ĝi suferis pro uzo malkorekta kaj falis al forgeso. Kiam ĝi estis remalkovrita dum la 1970-aj jaroj, nur la plej necesaj savlaboroj povis esti faritaj; cetere oni uzis ĝin kiel deponejon. Ne antaŭ novembro 2006, mallonge antaŭ la komenco de la jaro de la 800 datreveno naskiĝtaga de Elizabeto, la kapelo malfermitis al la publiko, post ĝisfunda scienca antaŭlaboro kaj zorga, plurajn jarojn daŭrinta restaŭrado.

La sanktulino prezentiĝas kun ardo, intimeco kaj gajeco en la rondo de siaj familianoj. La protektpatronino de la Episkopujo de Erfurto de ĉiuj konfesioj altestimiĝas pro ŝia sindonema laboro por malriĉuloj kaj malsanuloj.

Vidu ankaŭ
----------

* La *Georga kolegieto* troviĝas malantaŭ la ponto, ĉe la alia stratflanko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Nikolao (Erfurto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La freskoj de la kapelo.
* Detalaj informoj ĉe *erfurt-web*.
Andreo-kirko
Komunuma domo de Ermstedt
Vandbildo pri eksa fervojlinio kondukanta de Erfurto al Nottleben
**Ermstedt** estas de 1994 urbokvartalo de Erfurto en Germanujo kun alteco de 291 metroj. En la 31.12.2016 ĝi havis 448 loĝantojn. Temas pri ĝia plej orienta parto. Ĝi situas sur la Altebenaĵo de Alach; sude de ĝi fluas la rivero Nesse. La teritorio estas malarbara kaj kultivatas intense agrikulture dume la vilaĝo mem karakteriziĝas ĝis hodiaŭ per siaj historiaj bienoj. Dum la 1990-aj jaroj estiĝis okaze de suburbanig-fazo en la eksa GDR nova setlejaro kun unufamiliaj domoj ĉe la orienta rando. Najbaraj lokoj estas norde Zimmernsupra, oriente Gottstedt, sudoriente Frienstedt, sude Gamstädt kaj okcidente Nottleben. Ĝis la erfurta urbokerno estas 10 kilmetroj, al Gotao ĉirkaŭ 14 kilometroj.

Historio
--------

Komence de la 9-a jarcento menciitis Ermstedt ĉe *Breviarium Lulli* sub la nomo *Ermenstadt*. La komunumo jam longe intimajn koneksojn havis kun Erfurto kaj dividis ĉiujn teritoriŝanĝojn: post 1802 la prusiiĝo, en 1807 integriĝo al la Princlando Erfurto, en 1816 reprusiiĝo ktp. En la 1.7.1950 Ermstedt ricevis kiel novan kvartalon Gottstedt; ekde 1994 ambaŭ vilaĝoj estas erfurtaj definitive.

### Demografia evoluo

* 1843: 321
* 1910: 355
* 1939: 347
* 1995: 336
* 2000: 384
* 2005: 466
* 2010: 456
* 2015: 441

Vidindaĵoj
----------

La plej grava konstruaĵo arĥitekturhistoria estas la protestantisma Andreo-kirko. Eklezikomunumo ĝi apartenas al la distrikto Frienstedt.

Ekonomio kaj infrastrukturo
---------------------------

Ermstedt ĝis nun agrikulturejas kun pluraj ĉi tiajn entreprenojn. Due temas parte pri loĝadzono por pendollaborantoj erfurtaj. Inter 1926 kaj 1967 troviĝis tie haltejo de la fervojlinio inter Erfurto kaj Nottleben kun konekso al la centro urba. Hodiaŭ buslinioj estas transprenintaj tiun ĉi rolon kun venigo al la Foiro de Erfurto kaj al la Flughaveno Erfurt-Weimar. Alia buslinio kondukas al Neudietendorf kun praktikaj koneksoj busaj kaj vagonaraj. Ŝoseoj kondukas suden al Neudietendorf, norden al Döllstädt, orienten al Bindersleben kaj orienten al Nottleben.

Notoj
-----

1. ↑  Handbuch der Provinz Sachsen. Magdeburg, 1843.
2. ↑  Enloĝantarnombro de ĉiuj kvartaloj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo kirka
* Datreveno fondiĝa 1225-a


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704685
* GND: 7623039-9
* VIAF: 247425500
 |
**Preĝejo Elizabeto de Hungario** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en Erzsébetváros (distrikto).

Historio
--------

La plej frue en 1881 konstruiĝis preĝejo apud la nuna. En 1893 oni komencis fari fundamenton por pli granda kirko, sed la oficiala komenco okazis post 2 jaroj, kiun estris Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio). La pli malnova preĝejo nun estas grekokatolika Preĝejo Egido de Dionaskanto (Budapeŝto). En 1932 antaŭ la preĝejo skulptaĵo pretiĝis pri Elizabeto de Hungario. Dum la 2-a mondmilito bombo parte detruis la preĝejon. Ĝi renoviĝis en 1949. Komence de la 21-a jarcento ĝi denove renoviĝis kaj la apuda placo kun la parko plibeliĝis.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo havas 3 navojn kaj 2 turojn. La ĉefnavo estas 16, la flankonavoj 15 metrojn altaj. Supre, ekstere skulptaĵoj pri Elizabeto de Hungario, Stefano la 1-a (Hungario), Ladislao la 1-a (Hungario), Dipatrino estas videblaj. Interne la predikejo prezentas reliefojn pri la 4 evangeliistoj.

Ekde 1995 la preĝejo estas Monumento historia. Kermeso okazas en la 19-an de novembro.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare

Skulptaĵo pri Elizabeto de Hungario kaj la enirejo de la preĝejo
La ronda fenestro
Interna parto de la preĝejo

* Kategorio Preĝejo Elizabeto de Hungario (Erzsébetváros) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

}}
dekstra
La Preĝejo Sankta Nikolao (germane: *Kirche St. Nikolai* aŭ simple *Nikolaikirche*) estas unu el la plej gravaj kulturaj monumentoj en la historia kerno de la urbo Freiberg. Ĝiaj radikoj tuŝas la plej fruan fazon de la setleja evoluo. Proksimume 1175/1180 oni komencis la konstruadon de la preĝejo en la estiĝanta setlejo Sankta Nikolao. Konstruarkeologiaj esploroj montris ke jam ĉirkaŭ la jaro 1200 jam konstruiĝis nova, pli granda kaj pli riĉe ekipita preĝejo. De la tiama konstruaĵo nun restas nur la du turoj en la okcidento.

Dum ĉiu urba incendio Sankta Nikolao estis damaĝita - pli aŭ malpli. La gotika korusejo ekestis post la incendio de 1386. Ekstreme gravajn damaĝoĵn kaŭzis la urba incendio en 1484. Post ĉi fajro konstruiĝis en stilo de la malfrua gotiko la longa halo kaj la sakristio ĉe la norda flanko de la korusejo. La sakristion ornamas retoforma ripovolbaĵo. En la jaro 1578 la interna spaco de la preĝejo ricevis kasonan plafonon. Ĝis tiam ĝi estis malferma ĝis la suba flanko de la tegmento. Probable ĉirkaŭ 1530 oni plialtigis la du okcidentajn turojn.

Preĝejo Sankta Nikolao estis la unua diodomo de Freiberg en kiun eniris la reformacio. Jam 1533 ĉi tie oni publike laŭtlegis libere kaj senĝene el la notoj de Marteno Lutero.

* Kategorio Preĝejo Sankta Nikolao (Freiberg) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Romanika domo, fasado antaŭa
La **Romanika domo** (germane: *Romanisches Haus*) en Bad Kösen, Germanujo, estas unu el la plej malnovaj profanaj ejoj de Meza Germanujo. Ĝi ja aperas sur la listo de la monumentoj de la Strato de la romaniko kaj uzatas nuntempe kiel muzeo municipa.

Ejo
---

Korto, maldekstre la artohalo
Havas la domo longecon de 31 metroj kaj larĝecon de 11 metroj. La konstrufundamentoj de la naturŝtone farita ejaro datumas el la tempo de Romaniko, de ĉ. la jaro 1100. Ĝi apartenis al episkopa bienego ene de la Episkopujo Naumburg. Kiam instalitis la cisterciana Abatejo Pforta estis *Cusne* antaŭaĵo ekonomia de la monaĥejo, dependante de Pforta.

Muzeutiligon oni startigis en 1955. Tie spekteblas daŭra elmontrado pri la urba historio kaj la etapoj de la menciita klostro. En la supra etaĝo temas pri la salejo kösen-a ĝis 1859; krome rakontatas la evoluo de la urbo je kuracbanejo. Nek malĉeestas objektoj de la fama studenta korporaciaro *Kösener Senioren-Convent* (kp. Rudelsburg). Tra la Romanika domo oni atingis tra statua ĝardeno kun eta ekspozicio de mezepoka kaj aktuala plastikarto, la t.n. artohalon *(Kunsthalle)*. Tie ĉi admireblas teretaĝe maldaŭraj ekspozicioj kaj malteretaĝe kolekto de ĉ. 250 pupoj de la kösen-a artistino Käthe Kruse, kaj ekster tio la kunmetitaĵaro de Wilhelm Bröker. De kiam Bad Kösen estiĝis kvartalo de Naumburg (Saale) (en la 1.1.2010) la Romanika domo estas filio de la Urba muzeo de Naumburg.

Literaturo
----------

* Jochen Gericke: *Das Romanische Haus in Bad Kösen. Zur Geschichte des Romanischen Hauses, des Klosters Pforte und der Stadt Bad Kösen*. Bad Kösen, tria eldono 1983

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Romanika domo (Bad Kösen) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo  Arkivigite je 2020-10-21 per la retarkivo Wayback Machine

51.13555555555611.7225Koordinatoj: 51° 8′ 8″ N, 11° 43′ 21″ O (mapo)
 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 708712
* GND: 4335132-3
* VIAF: 241188998
 |
**Preĝejo de ambaŭ Sankta Nikolaoj** estas romkatolika preĝejo en Aŭstrio, en Burgenlando, en Lockenhaus (hungare: Léka, kroate: Likva), en la ĉefplaco.

Historio
--------

Dum la mezepoko kirko (kaj monaĥejo ekde 1316) de franciskanoj funkciis tie, kiun la turkoj detruis en 1532. Hungara magnata familio *Nádasdy* konstruis la preĝejon kaj apude abatejon por Aŭgustenanoj en la 17-a jarcento. Post 1820 la abatoj estis forigitaj, la abatejo poste iĝis kastelo de familio Esterházy. La preĝejo estis renovigita en 1895, 1913 kaj en 1986. En 2003 nova orgeno estis instalita, la plej granda en la regiono.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo formas longan grekan krucon. La turo situas flanke. En la anguloj estas kapeloj. La ĉefaltaro estas videbla ekde 1656 kaj prezentas ambaŭ Sanktajn Nikolaojn. En la navo menciindas skulptaĵoj pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj Ladislao la 1-a (Hungario). Resume estas 6 altaroj. Sub la navo estas keloj, kie familianoj de Esterházy estis entombigitaj. Apud la kriptoj sur la muro estas pentraĵo farita en 1772 kaj altaro kun kopia bildo pri Sankta Maria.

La preĝejo estas pilgrimejo. En 1988 "Lockenhaus Ĉambromuziko Festivalo" komenciĝis kun koncerta serio "Musica Sacra Lockenhaus". Antaŭ la preĝejo kolono memore al pesto fariĝis en 1719.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Nikolao (Lockenhaus) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La festivalo muzika en Lockenhaus. Arkivigite je 2009-11-01 per la retarkivo Wayback Machine germane angle

Fontoj
------

* Angla kaj hungara Vikipedioj
* hungare kun bildoj
* (hungare)
Inter la granda gamo ekspozicia troviĝas teretaĝe en la erfurta naturhistoria muzeo ankaŭ aferoj de Possecker
**August POSSECKER** (19-an de aprilo 1860 en Marbach; 19-an de novembro 1936 en Erfurto) estis germana kolektisto de fosilioj kaj dungito de la administrado municipa erfurta.

Vivo
----

Post falo de du filoj dum la Unua mondmilito Possecker piuliĝis kaj deĵoris longe ĉe la komunumoj de la aŭgustenana kaj lutera kirkoj de Erfurto. Li kolektis fosiliojn de triaso turingia kaj famiĝis antaŭ ĉio pro sia ampleksega kolekto de konko-kalkaĵoj.

Al la muzeoj de Stuttgart, Jena, Halle (Saale), Braunschweig, Aschersleben kaj Berlin li senkomisiite transdonis multajn aferojn. Kune kun Victor Julius Franz kaj Ernst Stolley li korespondis pri *çeratitidae*. Alwin Langenhan, Albert Reichardt, Siegfried Rein, la paleontologo Hans Werner Rothe, la geologo Martin Schmidt kaj Anton Schrammen desegnis fosiliojn el la possecker-aj kolektaro en verkoj siaj.

Parto de aferoj liaj troviĝas ankaŭ en la Naturhistoria Muzeo de Erfurto. Aliaj partoj (i.a. *Ceratites luzifer* Rothe 1955) kuŝas post akiradoj de la Hans-Werner-Rothe-kolekto en la kunmetitaĵaro de Otmar Kleindienst (1938–2015) en Ochsenfurt-Kleinochsenfurt.

Honoroj
-------

Hans Werner Rothe nomis por honoro de Possecker la objekton *Ceratites posseckeri* Rothe 1937.

Literaturo
----------

* Albert Reichardt: *Geologie der Umgebung Erfurts.* Verlag der Keyser'schen Buchhandlung, Erfurt 1922
* Siegfried Rein kaj Gerd-Rainer Riedel: *Die Ceratitensammlung POSSECKER am Naturkundemuseum Erfurt.* In: Veröffentlichungen Naturkundemuseum Erfurt, 4, Erfurt 1985, p. 83–88
* Siegfried Rein: *In memoriam August POSSECKER.* In: Veröffentlichungen Naturkundemuseum Erfurt, Erfurt 1996, p. 8–14
* Hans Werner Rothe: *August Possecker und seine Ceratiten.* In: Berichte der Westthüringer Heimatvereinigung, 5, Taf. I – III, Langensalza 1937, p. 7–20


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 708450
 |
**Preĝejo de Sankta Emeriko de Hungario** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Kőszeg, kiu troviĝas en la urbocentro. Inter 1697-1894 ĝi estis paroĥa preĝejo.

Historio
--------

Protestanta preĝejo konstruiĝis inter 1615-1618. En 1640 la turo plialtiĝis, post 3 jardekoj ĝi barokiĝis. La konstruaĵo parte prezentas ankaŭ gotikan kaj renesancan stilojn. En 1673 la romkatolika eklezio ricevis la preĝejon. En 1670 barokaj kapelo kaj sakristio alkonstruiĝis. Skulptaĵo pri Emeriko de Hungario estas videbla super la enirejo ekde 1722. Longe estis meso en tiu preĝejo nur en vintro, tio en somero okazis en Preĝejo de Sankta Jakobo (Kőszeg). Nuntempe la mesoj okazas nur kroate. En 2007 la preĝejo plene renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

Apud la preĝejo longe tombejo funkciis. Bildo de la ĉefaltaro prezentas Sanktan Emerikon de Hungario.

Kermeso okazas en la 5-an de novembro.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare

Enirejo de la preĝejo
Tombeja ŝtono apud la preĝejo

* Kategorio Preĝejo Emeriko de Hungario (Kőszeg) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rotondo Sankta Nikolao** estas romanika preĝejo en pola parto de Teŝino, unu el la plej malnovaj ŝtonaj konstruaĵoj en Pollando. Ĝi troviĝas sur t.n. Kastela Monto en Teŝino, proksime al ruinoj de iama kastelo kaj "Piasta Turo".

Historio
--------

Oni suspektis, ke la rotondo devenas de la 11-a jarcento, tamen laŭ arkeologiaj esploroj, ĝi estis konstruita en la mezo de 12-a jarcento. La unua skriba fonto pri la rotondo devenas de 1223. 

Kiam ekestis Teŝina princlando kaj Piastoj konstruis gotikan kastelon en Teŝino, la rotondo iĝis parto de kastela konstruaĵaro kaj funkciis kiel kastela preĝejo. En tiu tempo oni pligrandigis fenestrojn en la rotondo. En 1484 la rotondo kaj la kastelo estis parte detruita per brulego. En 17-a jarcento, kiam finiĝis piasta dinastio, la rotondo estis forgesita. Nur dufoje dum jaro okaziĝis en ĝi sanktaj mesoj. La situacio ŝanĝis dum regado de Karlo de Aŭstrio-Teŝino, kiu trakonstruis iaman piastan kastelon por sia somerdomo. Tiam la rotondon oni alikonstruis laŭ klasikisma stilo. 

La rotondo revenis al sia romanika formo dum jaroj 1947-1955. Tiam oni forigis brikan, klasikisman, eksteraĵon de muroj, oni malkovris etajn romanikajn fenestrojn kaj (en 1955) rekonstruis emporion. De fino de la 20-a jarcento en la rotondo denove okazadas sanktaj mesoj.

Arkitekturo
-----------

La rotondo estas konstruita el ŝtono, en romanika stilo. La ekstera parto de muroj estas farita de kubformaj kalkoŝtonoj. Dikeco de muroj ŝanĝas de 1.25 ĝis 1.75 metrojn.

La rotondo konsistas el navo konstruita laŭ plano de cirklo al kiu, de oriento, ĉeas duoncirkla absido. En okcidenta parto de navo troviĝas emporio apogita je tri arkadoj. Ŝtuparo gvidanta al la emporio estas kaŝita en dikeco de la muro. La emporio estas rekonstruaĵo devenanta de 20-a jarcento. La navon kovras kupolo.

Diametro de la navo estas 9.3 metrojn kaj ties alteco 13 metrojn. Eno estas lumigata pere de malgrandaj fenestretoj, du en la navo kaj du en absido. En absido estas altaro kun truo destinita por relikvo.

Kuriozaĵoj
----------

Desegnaĵo de la rotondo troviĝas sur pola monbileto je valoro de 20 zlotoj.

Galerio
-------

* Rotondo en klasikisma formo (1839)Rotondo en klasikisma formo (1839)
* La rigardo direkte al la altaroLa rigardo direkte al la altaro
* EmporioEmporio

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Janusz Spyra, *Via sacra, Kościoły i klasztory w Cieszynie i czeskim Cieszynie*, 2008, p. 19-29 (pollingve)
2. ↑   (pollingve)
3. ↑   (pollingve)
4. ↑   (pollingve)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 722844
 |
La kardinalo Miloslav Vlk kaj du sacerdotoj vestas verdajn ornatojn por esperantlingva Meso de la Ordinara Tempo
La **Ordinara Tempo** estas periodo de la liturgia jaro de la Katolika Eklezio kaj de aliaj Kristanaj Eklezioj kiu kovras parton de la jaro en kiu agas postulemaj tempoj: en la ordinara formo de la roma rito, ĝi startas ekde la lundo post la dimanĉo de la Bapto de Jesuo ĝis la komenciĝo de la Tempo de Karesmo(kiu melfermiĝas en la cindra merkredo), kaj rekomenciĝas post la Pentekosta solenaĵo por atingi la sojlon de la Tempo de Advento.   

La tuta daŭro inkluzivas tridektri semajnojn.  

En la ciklo de tri jaroj, nomataj A, B kaj C la evangelio varias tiel: en la jaro A oni legas la evangelion laŭ Marko, en la jaro B la evangelion laŭ Mateo, en la jaro C la evangelion laŭ Luko.  

La unua legaĵo estas ĉerpita el la Malnova Testamento dum la dua, el la apostolaj epistoloj, proponas legon duonkontinuan de la epistoloj de Sankta Paŭlo kaj de aliaj apostoloj. Tiel:

* jaro A : eroj de la epistoloj al la Korintanoj, al la Romanoj, al la Filipianoj, al la tesalonikanoj;
* jaro B : eroj de la epistoloj al la Korintanoj, al la Efesanoj, de la epistolo de Jakobo kaj de la epistolo al la hebreoj;
* jaro C : eroj de la epistoloj al la Korintanoj, al la Galatoj, al la Koloseanoj, al la Hebreoj, al Filemono kaj al Timoteo, al la Tesalonikanoj.

La liturgia koloro uzata en ornatoj dum la celebroj estas la verdo: la koloro de la vivo kaj de la labortaga ĉiutageco
Antaŭ la liturgia reformo sinsekve de la Dua Vatikana koncilio kaj nun en la eksterordinara formo de la roma rito la "tempo per annun" estas konstituata per tri periodoj: la postepifaniaj dimanĉoj, la Tempo de la tria antaŭkaresma dimanĉo (Septuagesima dimanĉo) kaj la postpentekostaj dimanĉoj.

Notoj
-----

1. ↑   artikolo *La Parole de Dieu dans la liturgie catholique depuis Vatican II*, en la retejo ebior.org, arkivigita en majo 2016 (france).

Vidu ankaŭ
----------

* Dimanĉo
* Liturgia jaro
* Evangelio
* Epistolo
* Katolika liturgio

Literaturo
----------

* Adolf Adam: *Grundriß Liturgie*; Freiburg im Breisgau: Herder, 1985. Leipzig: St.-Benno, 1989; ISBN 3-7462-0404-6; S. 276 f.