recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Subutio** estis unu el la dek ĉefaj disĉiploj de la budho Gotamo, kaj la plej lerta pri donacado. Lia nomo, *Subhūti* signifas *bona ekzisto*.

Teravado
--------

En Teravado, Subutio estas fama kiel la bikŝuo plej degna de donacoj pro lia praktiko de karitato antaŭ ol ricevi manĝaĵon kiel almozon.
Li elhejmiĝis la tagon kiam sia frato Anatapindiko oferis la parkon de Ĝeto al la samgo, kaj li unuafoje aŭdis prelegon de la budho Gotamo. Post kiam li bikŝuiĝis, li primajstris la du kategoriojn de la *Disĉiplino*, kaj post kiam li ricevis objekton de meditado, li ekloĝis en la arbaro, kie li disvolvis saĝon, kaj atingis arahantecon surbaze de karitato. Instruante la darmon sen dinstingo nek limo, li estis nomumita la plej eminenta el tiuj, kiuj loĝas fore kaj pace (*araṇavihārīnaṃ*), kaj de tiuj, kiuj estas degnaj de donacoj (*dakkhiṇeyyānaṃ*).

Dum unu el siaj vojaĝoj, li alvenis al Raĝdomo, kaj raĝo Bimbisaro promesis al li kontrui por li loĝejon, sed la raĝo forgesis sian promeson, kaj dum Subutio meditis ekstere, tute ne pluvis. La raĝo, malkovrante la kaŭzon, konstruigis kabanon por Subutio, kaj tuj kiam li eniris ĝin, ekpluvis.

Mahajano
--------

En Mahajano, Subutio estas fame konata pro sia rolo kiel aŭskultanto en la *Diamanta sutro*. Subutio ankaŭ rolas en aliaj sutroj pri la perfekteco de saĝo.

En la *Lotusa sutro*, la budho Gotamo profetas, ke Subutio vekiĝos, kune kun aliaj disĉiploj, kiel Mahakaŝjapo, Katjajano kaj Maŭdgaljajano.

Notoj
-----

1. ↑  El *su-* (*bon-*) kaj *bhūti* (*ekzisto*).

Referencoj
----------

1. ↑   Online Gallery – Sacred Texts: Diamond Sutra. Bl.uk British Library (30-11-2003). Arkivita el la originalo je 10-11-2013. Alirita 1-04-2010.
2. ↑  A.i.24.
3. ↑  cf. Ud.vi.7.
4. ↑   Dictionary of Pali Proper names. Association for Insight Meditation. Alirita 26-03-2017.
5. ↑  
	* Lopez, Donald S. Jr. *The Heart Sutra Explained: Indian and Tibetan Commentaries* (1988) State University of New York Press. (ISBN 0-88706-589-9) p. 7

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri budhismo |
**Pietro BADOGLIO** [PJEtro baDOLjo] (naskiĝis la 28-an de septembro 1871 en *Graziano Monferrato*, mortis la 31-an de oktobro aŭ 1-an de novembro 1956 samloke) estis itala oficiro kaj politikisto.

Pietro Badoglio.Inter la 25-a de julio 1943 kaj la 10-a de junio 1944 li estis prezidanto de la Ministra Konsilio de Italio.

Badoglio de 1892 servis en la itala armeo, unue en Eritreo kaj Libio.
Dum la unua mondmilito li iĝis generalo.
Post la milito li estis elektita kiel senatano.

Komence li ne ŝatis faŝismon kaj do estis kontraŭulo de Benito Mussolini. Li estis forsendita kiel ambasadoro en Brazilo.
Ŝanĝinte sian opinion li estis revokita en la armeon kiel marŝalo kaj stabestro en 1925.
Inter 1929 kaj 1933 li estis guberniestro de Libio.

En 1935/6 li estris la invadon de Abisenujo. Grava decido lia estis la aprobo de la apliko de venena batalgaso per aviadiloj.
Post la konkero de Adis-Abebo li estis farita "Duko de Adis-Abebo" kaj vic-reĝo de Etiopio.
Laŭdire li igis transporti la abisenan tron-seĝon al Romo kaj uzis ĝin kiel kuŝejon por hundo.

Dum la dua mondmilito li forlasis la armeon post la malbonaj sukcesoj en la invado de Grekio. Kiam je la 25-a de julio 1943 aliancaj trupoj albordiĝis en Sicilio, la itala reĝo Viktoro Emanuelo la 3-a eksigis kaj arestigis Beniton Mussolini kiel ŝtatestron ("gvidanto") kaj nomumis marŝalon Badoglio ŝtatestro.

La 3-an de septembro 1943 la germana ambasadoro Rudolf Rahn esprimis maltrankvilon pri la fideleco de Italio al Germanio, sed Badoglio donis al li sian honorparolon, ke "ni marŝos kun vi ĝis la fino".

La 8-an de septembro 1943 Badoglio kaj la reĝo senkondiĉe kapitulacis (sub la titolo "armistico") al la aliancanoj kaj forlasis Romon, kies regadon transprenis la germana armeo.
Tra Pescara ili iris al Brindisi, de kie ili kelkajn monatojn regis la sudon de Italio.
La 23-an de septembro Badoglio subskribis la kapitulacon (sur ŝipo *Nelson*).
Li nuligis la faŝisman partion kaj la 13-an de oktobro deklaris militon al Germanio, per kio li esperis akiri la mildecon de la venkantaj aliancanoj.

La 8-an de junio 1945 la aliancanoj eksigis Badoglio-n kiel ŝtatestron. Li perdis preskaŭ ĉian influon.
Ivanoe Bonomi iĝis nova ŝtatestro.

Post la fino de la dua mondmilito lia naskiĝvilaĝo *Grazzano Monferrato* ŝanĝis sian nomon al *Grazzano Badoglio*.
Multaj italoj tamen konsideras lin oportunisto aŭ eĉ perfidulo.

* Kategorio Pietro Badoglio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 36457
* GND: 118646281
* LCCN: n83141018
* VIAF: 100907172
* ISNI: 0000 0001 0929 092X
* SUDOC: 02851579X
* BNF: 12033622r
* NLA: 35699655
* NDL: 00540256
* BIBSYS: 90797034
* ICCU: RAVV069488
* BNE: XX842737
 |
*Polesia pejzaĝo*, pentraĵo de Ivan Ŝiŝkin (1884).
**Polesio** (beloruse *Палессе*, Palesse, ukraine *Полісся*, Polissja, ruse *Полесье*, Polessje, pole *Polesie*, litove *Polesė*, germane *Polesien* aŭ *Podlesien*) estas geografia kaj historia regiono kiu ampleksas parte teritoriojn de nuntempaj Belorusio, Ukrainio kaj Pollando. Ĝi estas sudokcidenta parto de la Orienteŭropa Malaltebenaĵo.

Polesion formas ebenaĵo kun de 100-metra ĝis 250-metra alteco (maksimume 316 metroj) en akvokolekta areo de Pripjato kaj Bug.

Grundakvoj formas tie malprofundajn lagojn kaj vastajn marĉojn. En Polesio troviĝas multaj riveroj kaj foje inter marĉoj estas iom pli altaj morenaj ebenaĵoj kaj dunoj. Sude funkcias ŝtonminoj kaj torfejoj. Tie oni fosas brunkarbon, nafton kaj torfon. Arbaroj kovras ĉirkaŭ 30% de la areo de Polesio.

Ĉefaj urboj de la regiono estas Bresto, Pinsk, Mazir kaj Homel.

Dua mondmilito
--------------

26.10.1943 Pola partizana taĉmento batalis kontraŭ germana kontraŭpartizana ekspedicio.

* Kategorio Polesio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Burpio** ( angle : **burpee**, kaj tiel en multaj aliaj lingvoj; esperante povas esti **stariĝu-malleviĝu**) estas ekzerco en fizika taŭgeco (eltenemo) farita kadre de serio de forttrejnado aŭ aeroba ekzercado .

La baza movado plenumiĝas en kvar stadioj:

* Stadio 1: Ekstaru. Iru malsupren al kaŭra pozicio kun la manoj sur la planko.
* Stadio 2: Piedbatu per la kruroj malantaŭen, tenante viajn brakojn rektajn, tiam faru puŝlevon (en iuj versioj ĉi tiu puŝo estas rezignita).
* Stadio 3: Reiru la krurojn al la kaŭra pozicio.
* Stadio 4: Saltu de kaŭra pozicio supren.

Historia fonto
--------------

Laŭ la oxforda vortaro, la ekzerco estas nomita laŭ la usona kuracisto nomita Rojal Huddleston Burpee kiu en 1939 evoluigis ekzerca testo nomita la "stariĝu-malleviĝu provo" bazita sur la puŝleva ekzerco. Li doktoriĝis pri fiziologio de Universitato Kolumbio en 1940. Lia doktora disertaĵo esence estis rapida kaj simpla maniero taksi fizikan taŭgecon per la "preskaŭ-komenca" ekzercado. La originala ekzercado de Barpee estis pli simpla, kaj ne implikis puŝlevi kaj salti supren.

La ekzercado populariĝis en 1942 post kiam la usona militistaro adoptis ĝin por taksi la fizikan taŭgecon de soldatoj, antaŭ la eniro de usona trupo en la duan Mondmiliton. La testo konsistis el serio de ekzercoj faritaj en rapida sinsekvo, kaj estis dezegnita por doni rapidan takson de facilmoveco, kunordigo, kaj forto.

Versioj de la ekzerco
---------------------

Estas multaj versioj de ĉi tiu ekzerco. Jen kelkaj versioj de la ekzerco:

* **Stariĝu kun salto al la kesto** - dum plenumado de la ekzerco, saltu sur keston, kaj ne supren kaj malsupren.
* **Stariĝu kun longsalto** - stariĝu-malleviĝu ekzerco sekvata de longsalto.
* **Stariĝu kun puŝo-supren** (ankaŭ konata kiel "bastardo") - dum plenumado de la ekzerco, en paŝo 2, faru puŝlevon.
* **Leviĝu per pezoj** - dum plenumado de la ekzerco, tenu paron da pezoj.

Mondaj rekordoj
---------------

La 17-an de majo 2014, Cameron Dorn rompis du mondajn rekordojn en Greenwood (suda Karolino ) laŭ la nombro da ripetoj de la ekzerco "stariĝu-malleviĝu" sen puŝlevo: li plenumis 5 657 ripetojn en 12 horoj, kaj 10 105 ripetojn en 24 horoj.

La 21-an de oktobro 2013, Lloyd Wima el Portlando (Oregono) rompis mondan rekordon pri la nombro da ripetoj de la ekzerco "stariĝu-malleviĝu" kun puŝleviĝo: li plenumis 9 480 ripetojn en 72 horoj.

La 23-an de julio 2018, Charlie Guard en Tasmanio rompis mondan rekordon de 851 "stariĝu-malleviĝu" ekzercoj en unu horo.

Vidu ankaŭ
----------

* Puŝlevo
* Gimnastiko
* Ritma Gimnastiko
* Parkuro
* cirklosalto
* Korporadumo
* Transkapiĝsalto

* Kategorio Burpio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Vjetnama respubliko** (ofte pli neformale nomata sole **Suda Vjetnamio**) estis ŝtato troviĝanta sur teritorio de hodiaŭa Vjetnama socialisma respubliko. Ĝi estiĝis per divido de origina franca kolonio **Vjetnama ŝtato**, parto de franca imperio. Post la dua mondmilito Vjetnamio, franca kolonio, luktis cele al sia sendependiĝo. Post batalo en Dien Bien Phu, francoj retiriĝis el la teritorio, naskiĝis tiam Vjetnamio, kvankam kun registaro en la norda parto apogita de Sovetunio kaj Ĉinio kaj alia apogita de Usono en la sudo. Do, el praktika vidpunkto aperis du ŝtatoj: la Demokratia Vjetnama Respubliko en la norda parto kaj la Vjetnama Respubliko en la sudo. Temis pri alia okulfrapa ekzemplo de la Malvarma Milito inter Usono kaj Sovetunio. Por Usono estis de fundamenta graveco la ekzisto de ne-socialista ŝtato en Vjetnamio, oni deziris eviti la iom-post-ioman inﬂuon de Sovetunio en tiu azia regiono. Do, Sud-Vjetnamio fariĝis preskaŭ pulĉinela registaro kontrolita de Usono. Komence de la 1960-aj jaroj komenciĝis terura milito. Sudaj gerilistoj kaj la armeo de Nord-Vjetnamio luktis dum deko da jaroj en la arbaroj kaj ankaŭ en la urboj por atingi la kompletan reunuiĝon de Vjetnamio, laŭ la modelo reganta en la norda parto. Usono sendis tien miloj da soldatoj por eviti la falon de la sud-vjetnama registaro. Kunlaboris kun ĝi ankaŭ aliaj ŝtatoj kiel Sud-Koreio, Tajlando, Filipinoj, Aŭstralio, Nov-Zelando kaj la insulo Tajvano. En la jaro 1968, kiam la milito pleje akriĝis, Sud-Vjetnamio eldonis serion de poŝtmarkoj kun la celo danki la militan helpon de tiuj ŝtatoj, temis pri la tiel nomitaj "kun-aliancanoj". Sur la poŝtmarkoj aperis la flagoj de tiuj ŝtatoj kaj ankaŭ tiu de Sud-Vjetnamio. Kompreneble la usona flago estis la plej videbla, ĉar preskaŭ ĉiuj soldatoj apogantaj Sud-Vjetnamio venis de Usono. Post pacinterkonsento subskribita en Parizo, Usono retiris siajn soldatojn en la jaro 1973. En la jaro 1975 la armeo de Nord-Vjetnamio eniris en tiaman Sajgonon, sudvjetnaman ĉefurbon. En julio 1976 Suda Vjetnamio integriĝis en la nuntempa Socialista Vjetnama Respubliko.

Notoj
-----

1. ↑  "Flagoj kaj poŝtmarkoj: Kiam ŝtato malaperas", VENTO, numero 10, Decembro 2021. pp. 30-31.

* Kategorio Sud-Vjetnamio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Sud-Vjetnamio en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
La prezidentoj Rafael Correa, Evo Morales, Néstor Kirchner, Cristina Fernández, Lula Da Silva, Nicanor Duarte kaj Hugo Chávez subskribante la interkonsento por la fondo de la Suda Banko.
La **Suda Banko**, en hispana **Banco del Sur** kaj en portugala *Banco do Sul* estas mona fonduso, disvolviga banko kaj pruntista organizo kies konstituan fondon estis subskribita la 26-a de septembro de 2009.

Priskribo
---------

La Suda Banko estis rezulto de ideo argentina kiu estis proponinta al la tiama prezidanto de Brazilo Luiz Inácio Lula da Silva fine de 2002, por kiu laboris la respektivaj ministroj de ekonomio kaj prezidantoj de la Centraj Bankoj de ambaŭ landoj. En la pintokunveno de Asunción (Paragvajo) oni invitis partopreni en la projekto la prezidantojn de la ŝtatoj membroj de Mercosur. En tiu kunsido de la 19a de Junio de 2003 oni proponis formi Moninstituton kaj la kreon de komuna monunuo kies stampado ekus fine de 2003. La intenco estis, ke tiu institucio konstituu unu de la pilieroj de la integriĝo latinamerika. La projekto estis promociata de la tiama prezidanto argentina Néstor Kirchner, la tiama prezidante de Brazilo Lula da Silva, al kiuj poste unuiĝis Ekvadoro, Venezuelo, Bolivio, Paragvajo kaj Urugvajo.

Iĝis membroj de la Suda Banko: Argentino, Brazilo, Bolivio, Ekvadoro, Paragvajo, Urugvajo kaj Venezuelo. Dume Ĉilio kaj Peruo partoprenas kiel observantoj kaj Kolombio malakceptis membriĝi.

La interkonsento por ties fondo estis subskribita la 9-a de decembro de 2007, per subskribo de parto de la prezidantoj de la membroj ŝtatoj en la Casa Rosada, palaco de la registaro de la Respubliko Argentina.

Ĝi enkalkulos komencan kapitalon de 20.000 milionoj da dolaroj.

Celoj
-----

Apogoj
------

Kritiko
-------

Notoj
-----

1. ↑  Siete países fundan el Banco del Sur, El País, 10a de oktobro de 2007
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2015-12-19. Alirita 2013-01-28.
3. ↑
4. ↑    "Algo que nunca se imaginó que haríamos"
5. ↑    Banco del Sur arrancará con millones
La Suda Insulo
La **Suda Insulo** estas la pli granda el la du grandaj insuloj, kiuj konsistigas Nov-Zelandon (la alia estas la Norda Insulo). Ĝia nomo en la maoria lingvo estas *Te Wai Pounamu*; ĝi signifas "la akvo de la verda ŝtono", la verda ŝtono estas jado. Eble la nomo evoluis el *Te Wāhi Pounamu* (= la palaco el verda ŝtono).

En la 19-a jarcento iuj mapoj nomis la insulon angle *Middle Island* (meza insulo) aŭ *New Ulster*; la nomon "Suda Insulo" (aŭ *New Leinster*) portis la nuna Rakiura Insulo (angle *Stewart Island*).

La Suda Insulo havas areon de 151 215 (laŭ aliaj 151 757) km² kaj pro tio ĝi estas la 12a plej granda insulo en la mondo. Laŭ ĝia okcidenta bordo etendiĝas la montoĉeno de la Sudaj Alpoj, kie situas monto Cook, alta 3 754 metrojn super marnivelo. De la Norda Insulo disigas ĝis la Markolo de Cook, la plej mallonga distanco inter la insuloj estas 35 km.

Laŭ la mitologio de la maorioj la Suda Insulo ekzistis antaŭ kiam la Norda Insulo leviĝis el la ondoj de la maro. Vivas tie ĉirkaŭ kvarono de la nov-zelanda loĝantaro. Historie, sed ankaŭ aktuale aktivas movado por la sendependeco de la Suda Insulo, kiu postulas specon de financa kaj administra mem-regado de la insulo.

Geografie aparte elstara parto de la insulo estas la montaro Sudaj Alpoj, al kiuj interalie apartenas la monto Aoraki, la plej alta punkto de Novzelando, kaj multaj lagoj kaj lagetoj, inter ili ekzemple la Abela Lago.

Regionoj de la Suda Insulo
--------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Canterbury
* Marlborough
* Nelson
* Otago
 | * Southland
* Tasman
* West Coast
 |

Urboj de la Suda Insulo
-----------------------

La plej grandaj novzelandaj urboj sur la Suda Insulo estas:

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Alexandra
* Ashburton
* Balclutha
* Blenheim
* Christchurch
* Collingwood
* Dunedin
* Gore
 | * Greymouth
* Hokitika
* Invercargill
* Kaikoura
* Methven
* Mosgiel
* Motueka
* Murchison
 | * Nelson
* Oamaru
* Omarama
* Palmerston
* Picton
* Queenstown
* Rangiora
* Richmond
 | * Takaka
* Te Anau
* Timaru
* Waikouaiti
* Waimate
* Wanaka
* Westport
 |

Notoj
-----

1. ↑   Geography - Physical Features (angle). Statistics New Zealand (2000). Arkivita el la originalo je 2012-10-14. Alirita 2012-11-19.

Vidu ankaŭ
----------

* Aoraki
* Duoninsulo Banks
* Insuloj Snares / Tini Heke
* Alabastra Lago

* Kategorio Suda Insulo (Nov-Zelando) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Suda Pacifiko estas la suda duono de la Oceano Pacifiko, se konsideri la duonon la supozata linio de Ekvatoro. Ĉar ambaŭ kontinentoj flanke de la Pacifiko, nome Azio okcidente kaj Ameriko oriente kuniĝas norde ĉe la Beringa Maro kaj disiĝas sude, evidentas ke Suda Pacifiko estas multe pli ampleksa ol la Norda Pacifiko.

Limoj
-----

Ĉar Ekvatoro iras el plej norda pinto de Novgvineo ĝis Ekvadoro en Ameriko, oni povas diri, ke la plej konataj landoj kaj mondoregionoj kiuj ĉirkaŭas la duonon, nome Suda Pacifiko estas laŭ la horloĝa direkto Ekvadoro, Peruo kaj Ĉilio en Suda Ameriko, Novzelando, Aŭstralio kaj Novgvineo en Oceanio.

Insuloj
-------

Famaj insularoj interne de la antaŭe menciita ĉirkaŭo el landoj estas konsiderataj la veraj insularoj kiuj konsistigas Oceanion, krom la jam menciitaj grandaj landoj Aŭstralio kaj Novzelando. El oriente ĝis okcidente estas diversaj grupoj de insularoj. Komence la nuraj du insularoj entute konsiderataj kiel partoj de Suda Ameriko, nome Galapagoj relative proksime de Ekvadoro kaj Paskinsulo relative malproksime de la lando Ĉilio (tiom kiom urbo Vaŝingtono de ŝtato Vaŝingtono en Usono, sed Havajo en Norda Pacifiko estas eĉ pli malproksime de Usono). Poste estas Franca Polinezio pli malpli en la mezo inter Suda Ameriko kaj Aŭstralio; ĝi enhavas ekzemple Tahitio. Poste venas la plej tipaj insularoj de Oceanio, nome Samoo, Tongo, Tuvalo, Kiribato, Fiĝio. Poste jam proksime de grandaj insuloj kiel Novgvineo Melanezio kaj Mikronezio, sufiĉe kontrolataj de Usono. 

Inter Kiribato kaj Tuvalo estas supozata vertikala linio kiu disigas ne nur horan diferencon sed ankaŭ tagan laŭ la paralelo 180º. Pro tio en tiu linio komencas jaroj, jarmiloj, ktp.

Se konsideri la vertikalan paralellinion 150º kiel la dividon inter okcidenta kaj orienta parto de Suda Pacifiko, en la orienta parto (al Ameriko) estus nur la du menciataj amerikaj insularoj krom Franca Polinezio kaj la resto de la insularoj estus en okcidenta parto (al Aŭstralio).
Sudrodezia poŝtmarko eldonita okaze de reĝa vizito al suda Afriko, Aprilo 1947. Aperas la gereĝoj Georgo la 6-a kaj la reĝino patrino Elizabeth.
Terdistribuado en Rodezio en 1965: blanke tereno por blankuloj, blue tereno por nigruloj.
**Suda Rodezio** aŭ en angla *Southern Rhodesia* estis la nomo de memrega brita kolonio norde de la rivero Limpopo kaj de la Unio de Sud-Afriko. Post sia Unuflanka Deklaro de Sendependeco en 1965, ĝi estis konata simple kiel Rodezio ĝis 1979, kiam ĝi rekonstruiĝis kiel neagnosskita ŝtato Zimbabvo-Rodezio. Ĝi revenis al kolonia statuso en Decembro 1979, kaj iĝis agnoskita sendependa ŝtato Zimbabvo en Aprilo 1980.

Historio
--------

### Origino kiel "Rodezio"

### Adopto de la nomo "Suda Rodezio"

### 1953–1965

### Reveno al "Rodezio"

### Juraj aspektoj de la nomo ekde 1964

Evoluo de Suda Rodezio
----------------------

Bibliografio
------------

* Blake, Robert, *A History of Rhodesia*, New York, Knopf, 1978. ISBN 978-0-394-48068-8

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Suda Rodezio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Window on Rhodesia, arkivo de historio kaj vivo de Rodezio.

Koordinatoj: 19° 01′ S 30° 01′ O﻿ / ﻿19.017 °S, 30.017 °O﻿ / -19.017; 30.017 (mapo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 471429
* GND: 15632-2
* LCCN: n80089998
* VIAF: 153265738 124791213, 153265738
* NKC: ge980216
 |
San Antonio estas la plej granda urbo en Suda Teksaso.
Corpus Christi estas la dua plej granda urbo en Suda Teksaso.
Laredo estas la tria plej granda urbo kaj la plej rapide kreskanta en Suda Teksaso. La Katedralo San Agustin estis konstruita dum la epoko de Hispana Teksaso.
**Suda Teksaso** estas regiono de la Usona ŝtato Teksaso kiu kuŝas proksimume sude de kaj inklude San Antonio. La suda kaj okcidenta limoj estas Rio Grande, kaj oriente estat la Golfo de Meksiko. La populacio de tiu regiono estas ĉirkaŭ 4.65 milionoj da loĝantoj laŭ la ĉirkaukalkuloj fare de la censo de 2012. La suda parto de tiu regiono estas ofte aludita kiel Riogranda Valo. La orienta parto laŭlonge de la Golfo de Meksiko estas aludita ankaŭ kiel Teksasa Marbordo.

Suda Teksaso ruĝe. La kantonoj foje konsiderataj parto de Suda Teksaso estas je pli klara nuanco de ruĝo.

Geografio
---------

Naturo
------

Demografio
----------

Ekonomio
--------

Transporto
----------

Turismo
-------

Edukado
-------

Sporto
------

Notoj
-----

1. ↑
Situo de la Sudaj Ŝetlandaj Insuloj.
La **Sudaj Ŝetlandaj Insuloj** estas grupo de antarktaj insuloj, kiuj situas proksimume 120 kilometrojn norde de la antarkta duoninsulo. Laŭ la antarkta traktato de 1959, la kontrolo de la insularo estas principe nek postulata nek disputata de la subskribiĝintaj ŝtatoj, tiel ke la insuloj estas libere uzeblaj por ĉiu ajn nemilitista celo.

La insuloj estas postulataj de Britio ekde 1908, kaj apartenas al la Brita Antarkta Teritorio ekde 1962. Ili cetere estas postulataj de Ĉilio ekde 1940 kiel parto de la provinco Antártica Chilena, sed ankaŭ de Argentino.

* 
* 
* 
*

La insuloj
----------

Pluraj landoj establis esplorstaciojn sur la insuloj, entute dek ses. La plej granda insulo estas Reĝo Georgo kaj la dua plej granda estas Insulo Livingstono.

Unu el la insuloj nomiĝas Esperanto, laŭ la planlingvo Esperanto. La plej granda insulo havas diversajn nomojn laŭ la landoj kaj inter ili Reĝo Georgo.

Aliaj insuloj estas Neĝinsulo...

Mapo
----

* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

Vidu ankaŭ
----------

* Britaj transmaraj teritorioj
* Falklandoj
* Listo de maraj ekoregionoj
* Sudaj Antiloj

Referencoj
----------

1. ↑  SCAR Composite Gazetteer of Antarctica: Esperanto Island

* Sudaj Ŝetlandaj Insuloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sudaj Ŝetlandaj Insuloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Suhr (stacidomo). |



**Suhr** estas komunumo en la distrikto Araŭo de Kantono Argovio, Svislando. Kun 9556 loĝantoj je la 31-a de decembro 2008 ĝi atingis preskaŭ la grandecon de urbo.

Geografio
---------

Ronddomo de Calvatrava en la centro de Suhr
La rivero Wyna en Suhr
Suhr situas en la suba valo de la rivero Suro sude de la alfulejo de Wyna al ĉi-antaŭa. La komunumo apartenas al la aglomeraĵo de la kantona ĉefurbo Araŭo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 10,62 km², de kiuj 4,71 km² estas kovritaj de arbaro kaj 2,83 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto troviĝas sur monteto je alteco de 570 m s.m. kiu simple nomiĝas *Berg* (= Monto en Esperanto) kaj la plej malalta punkto sur alteco de 385 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Suro.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Suhr limas en nordo al Buchs, en nordoriento al Rupperswil, en oriento al Hunzenschwil, en sudo al Gränichen, en sudokcidento al Oberentfelden, en okcidento al Unterentfelden, kaj en nordokcidento al Araŭo.

Trafiko
-------

Suhr situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zofingo al Lencburgo. Krome tra Suhr pasas la etŝpura tramfervojo *Wynatalbahn* (Wyna-Val-Fervojo) de Araŭo al Menzikon.

La komunumo Suhr situas meze inter la du aŭtvojalveturejoj Araŭo-Oriento kaj Araŭo-Okcidento de la svisa aŭtovojo A1.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Suhr datiĝas el la jaro 1045 kiel *Sura*.

En mezepoko Suhr troviĝis unue sub la jurisdikcio de la Grafoj de Lencburgo kaj poste de la Grafoj de Kiburgo, kies havaĵo post ties formorto transiris al la Habsburgoj en la jaro 1264.

Post la konkero de Argovio fare de la Svisa Ĵurkomunumo en la jaro 1415 Suhr fariĝis berna posedaĵo kaj nun dum preskaŭ kvar jarcentoj sub berna servuteco apartenis al Berna Argovio. En la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion el la ĵurkomunuma servuteco kaj atribuis la komunumon al la distrikto Araŭo de la nove fondita Kantono Argovio.

En la jaro 1810 la vilaĝoj Buchs AG kaj Rohr AG, kiuj ĝis tiam formis parton de Suhr, disiĝis de la komunumo kaj fariĝis propraj aŭtonomaj komunumoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Vidu paĝojn pri historio en la oficiala retejo de Suhr

Vidu ankaŭ
----------

* Suhr (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Suhr en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Suhr

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Araŭo |
| --- |
| **Araŭo** • Biberstein • Buchs • Densbüren • Erlinsbach • Gränichen • Hirschthal • Küttigen • Muhen • Oberentfelden • Suhr • Unterentfelden |  |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

**SuicideGirls** (**SG**) estas retejo kreita en 2001 kiu proponas afiŝulinemajn fotografiojn de uzantinoj kiuj donas kelkajn personajn detalojn en profilo kaj partoprenas en babilejo kun aliaj «aktivaj» uzantinoj (modeloj) kaj «pasivaj» geuzantoj (membroj). Por aliri al plejparto de la retejo, endas membriĝi kaj pagi.

Nomo
----

La esprimo *SuicideGirls* aŭ *suicide girls* («memmortigemulinoj» aŭ figure «memkondamnemulinoj») do nomas la ttt-ejon kaj la uzantinoj kiuj alŝutas siajn fotojn retejen. Aldone al la retejo, *SuicideGirls* ankaŭ estas registrita marko kaj firmao bazita en Usono. La esprimo origine devenus de frazo en romano *Survivor* de usona verkisto Chuck Palahniuk. La nomo mem celas emfazi ian socian memmortigon, ĉar ne respektante la normon.

Filozofio
---------

*SG* sin nomas ne nur retejo pri afiŝulinoj, sed vera anaro alternativema kiu promocias subgrundan kulturon, sen fornei la heredaĵon de 1950-aj afiŝulinoj. La retejo ankaŭ celas prezenti alian imagon de seksallogaj virinoj, proponante ilin reesplori ilian nudecon aŭ preskaŭnudecon en spontanea, natura maniero kiu helpas floriĝi kaj emancipiĝi. Plejparto de la modeloj havas arte koloritaj haroj aŭ feltharoj kaj korpaj modifoj kiel tatuo aŭ traboraĵoj. Plejparto de la estrante teamo estas virina, kaj la ttt-ejo klamas ke 43% de la membroj estas virinaj.

Disvolviĝo
----------

Budo de SG en San Diego en 2007 por prezenti librojn kaj la retejon al preterpasantoj
La ttt-ejo malfermiĝis en malfrua 2001 en Portland far fotografistino kaj kelkaj amikinoj. Laŭdire, la ideo devenus de observado de junaj rultabulistinoj de Portlando. Ili poste organiziĝis en firmao. La ttt-ejo intervjuis multajn famulojn (Dita Von Teese, David Lynch, Neil Gaiman, Johnny Depp, ktp...) kaj havas semajnan dissendaĵon en loka radio *INDIE 103.1 FM* de 4 jaroj. Depost 2004, la firmao eldonas librojn kaj gazetojn, kaj en 2005 aperis la unua DVD. Depost 2003, SuicideGirls turneas por fari muzikaj spektakloj; ili faris la unuaj partoj de Courtney Love en 2004 kaj Guns N' Roses en 2006.

En marto 2008, estis preskaŭ 1,9 miliono de bildoj en la ttt-ejo kaj 1800 *memmortigulinoj*.

* Kategorio SuicideGirls en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (en)
* Paĝo Myspace (en)
Larĝa panoramo pri SukabumiLarĝa panoramo pri Sukabumi

**Sukabumi** (indonezie *Kota Sukabumi*) estas urbego en Indonezio, en la ĉefa insulo Javo, en provinco Okcidenta Javo. Sukabumi havas sep distriktojn.

Urbocentro en Sukabumi

Geografio
---------

Sukabumi situas en okcidenta parto de la insulo for de marbordo. Provinca ĉefurbo Bandungo troviĝas 76, tutlanda ĉefurbo Ĝakarto 84, Tangerang 90, Serang 124, Semarang 386, Jogjakarto 391, Palembang 499, Surabajo 643, Batam 951, Padango 985, Pekanbaru 1027, Makassar 1396, Medano 1485, Banda Aceh 1893 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La areo ĉirkaŭ Sukabumi jam estis loĝita minimume en la 11-a jarcento. Post jarcentoj la areo apartenis al sultanlando aŭ regno, sed en la 18-a jarcento la Nederlanda Orienthinda Kompanio komencis malfermi kafplantejojn. La fakta fondo de Sukabumi okazis en 1709. La Nederlandaj Orienthindiaj Insuloj estis sub la britoj en 1811. La loknomo Soekaboemi unue estis uzita en 1815. En la sekvaj nederlandaj koloniaj tempoj Sukabumi estis loko de la kolonia policakademio kaj en 1914 la komunumo ricevis urban statuson en 1914. Japana okupo okazis dum la 2-a mondmilito.

Ekonomio
--------

La plej signifaj branĉoj en Sukabumi estas la komerca kaj serva sektoroj. Pluraj grandaj kemiaj kaj nutraĵaj entreprenoj troviĝas ene, ekstere teo- kaj kaŭĉukproduktado.

Trafiko
-------

Al Sukabumi kuras 3 vojoj. Ankaŭ trajno trairas la urbegon.

Religio
-------

Loĝantoj de Sukabumi kredas precipe la Islamon.

Klimato
-------

Sukabumi havas altecan moderan tropikan pluvarbaran klimaton (Af). En ĉiuj monatoj pluvas, resume jare 2806 mm. Inter majo-oktobro iomete malpli ofte pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 23,5 °C kaj varias inter 18-29 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

Granda moskeo de Sukabumi

Vidindaĵoj
----------

* granda moskeo
* la komencaj rojoj estas vizitata de akvoturistoj

Fontoj
------

* WikiTrans

Bildaro
-------

* UrbodomoUrbodomo
* StacidomoStacidomo
* Piedira zonoPiedira zono
* BazaroBazaro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 736478
* LCCN: n80098523
* VIAF: 130185294
 |
Aspekto de la klasika versio
**bastonsukeraĵo** estas bombono en formo de promenbastono kiu rilatas al Kristnasko. Tradicie ĝi estas blanka en koloro, kun ruĝaj strioj, kaj gusto de mento; tamen, ĝi ankaŭ estas produktita en diversaj aliaj koloroj kaj gustoj.

Origino
-------

Malnova afiŝo reklamanta sukeraĵbastonojn
Laŭ popolfabelo, la bombono originis en 1672, en Kolonjo, Germanio. Do la dirigento de la ĥorejo de la Katedralo de Kolonjo, kiu volis zorgi pri la bruo, kiun la infanoj kutimis fari dum la tradicio de la teatraĵo de la naskiĝo de Jesuo okazigita en la preĝejo kristnaska vespero, petis al loka sukeraĵisto fari bombonojn por la infanoj   . Por pravigi la disdonadon de dolĉaĵoj al infanoj dum la diservo, li petis al la sukeraĵisto aldoni fleksitan finon al ĉiu bastono, kio helpus al la infanoj memori la paŝtistojn, kiuj venis viziti la infanon Jesuo ĉe lia naskiĝo  . Krome, la blanka koloro simbolis en liaj okuloj la kristanan fidon al la senpeka vivo de Kristo  . El Germanio, la bombono komencis disvastiĝi tra Eŭropo, kie la sukerbastonoj estis disdonitaj al infanoj dum la Naskiĝteatraĵo  .

Recepto por farado de mento-aromaĵoj, blankaj en koloro kaj kun koloraj strioj, estis publikigita jam en 1844. La bombono estas menciita en literaturo ekde 1866 , referencoj rilataj al Kristnasko ekzistas ekde 1874 , kaj referencoj laŭ kiuj ĝi estis pendigita sur kristnaska arbo ekzistas ekde 1882  La fabrikistoj de bombonoj, la fratoj Bonnet el Ĉikago, estis la unuaj se temas pri eldoni patenton por maŝino por la produktado de sukerbastonoj en la fruaj 1920-aj jaroj de la 20-a jarcento .

Referencoj
----------

1. ↑  R. O. Parker.  (19 October 2001) *Introduction to Food Science*. Delmar.
2. 1 2  Helen Haidle.  (2002) *Christmas Legends to Remember*. David C. Cook.
3. 1 2 3  Ace Collins.  (20 April 2010) *Great Traditions of Christmas*. Zondervan.
4. 1 2   (13 December 1968) *It's Christmas Season: My, How Sweet It Is!*. The Milwaukee Journal.

Arkivigite je 2015-12-08 per la retarkivo Wayback Machine
5. ↑   *Introduction to Food Science*. Cengage Learning.
6. 1 2  Helen Haidle.  (2002) *Christmas Legends to Remember*. David C. Cook.
7. ↑  R. O. Parker.  (19 October 2001) *Introduction to Food Science*. Cengage Learning.
8. ↑   *The complete confectioner, pastry ... – Eleanor Parkinson – Google Books*. Books.google.ca.
9. ↑   (1977-04-29) *Ballou's monthly magazine – Google Books*. Books.google.ca.
10. ↑   *The Nursery – Google Books*. Books.google.ca.
11. ↑   (2004-06-30) *Babyland – Charles Stuart Pratt – Google Books*. Books.google.ca.
12. ↑   Patent US1680440 – CANDY-FORMING MACHINE – Google Patents. Google.com. Alirita 2011-12-12.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 839973
 |
Sukerkabano, kie fabrikiĝas acerosiropo.
**Sukerkabano** (france *cabane à sucre*; angle *sugar shack*) estas duonkomerca entrepreno ofta en Orienta Kanado kaj en la nordo de Nov-Anglio. La sukerkabanoj estas lokoj, kie kolektiĝas kaj boliĝas la sevo de acero por produkti acero-siropon.

La kabanoj devenas de indiĝena kaj eŭropa elpenso. Franca esploristo Pierre Boucher priskribis la indiĝenajn popolojn en la produktado de acersukero en sia *"L'histoire veritable et naturelle des moeurs et productions du pays de la Nouvelle-France, vulgairement dite le Canada"* (1664). La fabrikado de sukero el acero fariĝis tradicio enkondukita de svisaj kaj normandaj kolonianoj tra la 17-a jarcento. Post la brita konkero en 1763, la tradicio disvastiĝis en la provincoj de Ontario, New Brunswick kaj Nov-Skotio sed restis familia tradicio en Kebekio

La nuntempaj sukerkabanoj oferas lokon por kunvenoj kaj eksteraj aktivaĵoj por la publiko. Tio inkluzivas sledrajdadon, esploradon de la ĉirkaŭaĵoj kaj manĝadon de receptoj preparataj antaŭ la klientoj.

La plej vizitata tempo por sukerkabanoj estas inter la fino de Oktobro kaj la fino de Aprilo, kiam la acerosevo estas disponebla. Sub nulgrada temperaturo estas neeble elpreni la sevon, do tio okazas kutime dum la du unuaj semajnoj de Aprilo kaj tio markas la printempon kaj alvenon de Pasko.

Referencoj
----------

1. ↑  angle: "Fotoj de sukerkabanoj el kolekto de la Biblioteko de la Universitato de Vermont" Arkivigite je 2012-03-02 per la retarkivo Wayback Machine, publikigita la 10-an de Februaro, 2010, Universitato de Vermont, Biblioteko Bailey/Howe, Specialaj kolektoj.

* Kategorio Sukerkabano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Fonto en Smraďavka en distrikto Uherské Hradiště
**Sulfura fonto** (ankaŭ **sulfana fonto**) estas speciala speco de fonto. Eliras el ĝi, simile kiel el Solfataroj, sulfuraj gasoj. Plej multe ĝi estas reprezentata sulfano, kiu estas konata pro sia karakteriza fiodoro; plej ofte ĝi rememorigas putrajn ovojn aŭ aliajn biogasojn.

Apero en Ĉeĥio
--------------

La sulfanajn gasojn eblas en Ĉeĥio trovi de Beskidoj ĝis Pavlovské vrchy kaj ankaŭ en Slavkova arbaro en la tn. mofetoj.

Antaŭe oni uzis multajn sulfurajn fontojn en banlokoj.

Hodiaŭ estas en trafiko en orienta Moravio sole banloko en Kostelec u Zlína, Buchlovice-Smraďavka kaj en Ostrožská Nová Ves.
Aliaj, hodiaŭ jam pereintaj, troviĝis ekz. en Nový Jičín, Petrov u Strážnice, Sedlec u Mikulova, Vizovice aŭ Zlín-Malenovice.

Rilataj artikoloj
-----------------

* Blanka fumanto
* Nigra fumanto
* Fumarolo
* Gejsero
* Geoterma energio
* Termofonto
* Solfataro

Referencoj
----------

1. ↑  - Lázně Leopoldov, Buchlovice-Smraďavka, renovigita en la jaro 2012
2. ↑  Cestování.idnes.cz - Artikolo pri sulfuraj fontoj en Moravio
**Sullana,** estas urbego en nordokcidenta Peruo. Ĝi estas ĉefurbo de Departemento Piura.

Mapo pri urboj en Peruo, kie estas trovebla Sullana nordokcidente

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 250,152 en 2014
* Supermara alteco: 60 m
* Areo: 492 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC – 5 (ankaŭ somere)
* 04° 54′ 00″ S 80° 31′ 00″ U﻿ / ﻿4.90000 °S, 80.51667 °U﻿ / -4.90000; -80.51667 (mapo)

Geografio
---------

Sullana situas sur la marborda ebenaĵo laŭ malgranda rivero. Piura troviĝas 33, Chiclayo 228, Cajamarca 348, Trujillo (Peruo) 401, Chimbote 519, Pucallpa 782, Iquitos 935, Callao 886, ’’’Limo’’’ 890, Huancayo (urbo) 997, Chincha Alta 1074, Ica (urbo) 1155, Cusco 1353, Arequipa 1622, Juliaca 1649. Tacna 1847 km.

Historio
--------

La teritorio ĉiam estis grava agrikultura regiono, kie vivis diversaj etnoj. Inter ili Inkaa Imperio estis la plej menciinda. Tamen Sullana mem estis fondita fare de hispanoj en 1532. La tiutempa loknomo estis ’’San Miguel de Tangarara’’. En 1783 ĝi refondiĝis fare de episkopo. La tiutempa loknomo estis "El Principe". Ĝi urbiĝis en 1826.

Ekonomio
--------

Sullana kun la ĉirkaŭaĵo estas akvumita. Oni okupiĝas ĉefe pri kotonoj, krome bananoj. El sukerkanoj oni produktas etanolojn. En la urbego muelejoj por kotonoj funkcias. La komersado estas menciinda. 

Vido en Sullana

Klimato
-------

Sullana havas sekan (dezertan) tropikan klimaton. La jara averaĝa temperaturo estas 27 °C. Tio varias inter 16-38 °C.

Vidindaĵoj
----------

* akvorezervujo (27 km) jun ĉiuj akvaj sportoj kaj amuzoj

Trafiko
-------

Sullana estas ligita per 5 vojoj al la ceteraj landpartoj.

Ĝemelurboj
----------

* Hispanio Vitorio (Hispanio)-Gasteiz, Hispanio
* Belgio Arlon, Belgio
* Kubo La Habana, Kubo

Fontoj
------

* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* Arkivigite je 2014-09-11 per la retarkivo Wayback Machine hispane
* angle
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-08-19 per la retarkivo Wayback Machine
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Sumatra grundokukolo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kukoloformaj *Cuculiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kukoledoj *Cuculidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Carpococcyx* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. viridis*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Carpococcyx viridis****(Salvadori, 1879) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| CR |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Sinonimoj |
|  |
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| v • d • r |

La **Sumatra grundokukolo**, *Carpococcyx viridis* estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon.

Ĝi estas granda birdo, ĝis 55 cm longa, longvosta surtera kukoledo. Ĝi havas **verdajn suprajn partojn kun nigra krono**, verdaj beko kaj kruroj kaj bluecverda nuda ĉirkaŭokula haŭtaĵo kaj estas bruna sube.

Ĝi estas endemismo en Indonezio, kaj de tie la specifa nomo de Sumatra grundokukolo; ĝi estas distribuata en pluvarbaroj de suda Sumatro. Antaŭ ties remalkovro kaj fotografiado en 1997, tiu sekretema specio estis konata nur el kaj pro ok specimenoj.

En 2006, kameraisto priserĉante tigrojn ĉe la Nacia Parko Kerinci Seblat fotis bildon de Sumatra grundokukolo, nur por la dua fojo en la lastaj naŭdek jaroj. La aktuala loĝantaro povas esti de malpli ol **250**.

En 2007, estis registrita unuafoje ties voĉo, priskribita kiel dusilaba krio, de biologoj de WCS kiuj ricevis de ĉasisto birdon ĵus ĉasitan.

Pro pliiĝanta perdo de habitato kaj la ega malgrandeco de la loĝantaro, la Sumatra grundokukolo estas konsiderata kiel Ege Endanĝerita de la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* BirdLife Specidatumbazo Arkivigite je 2009-01-03 per la retarkivo Wayback Machine
* IUCN Ruĝa Listo
* Arkivigite je 2012-10-20 per la retarkivo Wayback Machine

Notoj
-----

1. ↑  "Biologists record call of rare bird", *Yahoo! News*, 2007-02-26. Kontrolita 2007-02-26.
2. ↑  BirdLife International (2004). *Carpococcyx viridis*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 26 Novembro 2006.
Sun Myung Moon
**Sun Myung MOON** (korea lingvo: 문선명; n. 6-an de januaro 1920 en Seulo, m. 3-an de septembro 2012 Sud-Koreio) estas la fondinto de la Eklezio de la Unuiĝo. Krome li posedas plurajn firmaojn aparte en Sud-Koreio kaj Usono, interalie la konservativan gazeton *The Washington Times* kiun li fondis en 1982.

Lia agrara familio fariĝis kristana ĉirkaŭ 1930. Kiam li havis 16 jarojn, la juna Sun Myung preĝis al la Sinjoro por gvidado. Laŭdire, li ricevis mistikan vizion de Jesuo Kristo. Jesuo instigis lin, ke li kompletigu la originan mision de Jesuo. Por tio kun sia edzino li formas la t.n. *sanktan paron*.

Movado
------

Pliposte pastoro Moon fondis la Eklezion de la Unuiĝo (angle *Unification Church*). El tiu ĉi movado ekestis multege da organizaĵoj, kies interligoj ofte ne estas klaraj.

Unu el la nuntempe plej aktivaj membroj estas la t.n. Familia Federacio, eble pli ĝuste la Familiara Federacio.

Ankaŭ la enspezoj de iliaj movadoj ofte ne estas travideblaj; tio en kelkaj landoj kondukis al problemoj pri procesoj.

Se en certa lando pastoro Moon ne ricevas vizon por tie fari prelegvojaĝon, lia edzino anstataŭas lin. La anoj de ilia eklezio adoras ambaŭ kvazaŭ reprezentantojn de Dio: la Sankta Paro.

Agado
-----

Pastoro Moon plurfoje celebris ege amasajn geedziĝo-ceremoniojn, en pluraj landoj, dum kiuj ofte geedziĝis pluraj miloj da paroj samtempe. Ofte interkulture. Se la estontaj kandidatoj ne mem scias trovi partnerojn, el proponitaj fotoj - post intensa preĝado - pastoro Moon elektas (laŭ ilia konvinko kun helpo de Dio) la kombinojn. Ili nur rekonas tradiciajn viro-virino-partnerecojn, kvankam ili ne aktive kontraŭas gejecon.

Tra la jaroj pastoro Moon tre aktive kontraŭbatalis komunismon. Ofte tio liveris al li politike dekstre-orientitajn amikojn inter la politikistoj de la mondo.

Ankaŭ interreligie pastoro Moon estis aktiva: sub aŭspicioj de lia *Internacia Religia Fondaĵo* okazis en diversaj regionoj de la mondo tra la jardekoj multe da studo- kaj diskuto-kunvenoj kun teologoj, akademianoj-fakuloj kaj politikistoj el plej diversaj landoj kaj religioj. Plurfoje tio estis por la partoprenantoj la unuaj konkretaj renkontiĝoj kun personoj de la aliaj religioj aŭ kulturoj.

Kaj kvankam pastoro Moon provis ĉie instrui ankaŭ siajn proprajn teologiajn konvinkiĝojn, tamen ofte tiaj diskutoj estis tute sencenzuraj.

Eldonaĵoj
---------

La interreligia sub-movado, pere de universitatanoj diverskulturaj kaj diverslandaj, ankaŭ aperigis angle ampleksan antologion el sanktaj libroj de la ĉefaj religioj de la mondo pri difinitaj temoj: **World Scripture; A Comparative Anthology of Sacred Texts** (New York, 1991. Sanktaj Skriboj de la Mondo; Kompara Antologio el Sanktaj Tekstoj).

La instruaĵoj de Mun Son Mjung kanoniziĝis en la verko *La Diaj Principoj* aldone al liaj multaj paroladoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 239843
* GND: 118585711
* LCCN: n79006991
* VIAF: 92215193
* ISNI: 0000 0003 7901 2575
* SUDOC: 027036588
* BNF: 119166930
* NDL: 00160509
* BIBSYS: 90055173
* NKC: jn20011211156
* BNE: XX1038063
 |
***El pisito*** (La apartamenteto) estas hispana filmo reĝisorita de Marco Ferreri kaj Isidoro M. Ferry, premierita la 15an de junio 1959. La filmo estas bazata sur la samnoma romano de Rafael Azcona.​ La filmo estas montro de kinstilo nomita *novrealismo*.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

En Madrido fine de la 1950-aj jaroj, en malriĉa Hispanio, Petrita (Mary Carrillo) kaj Rodolfo (José Luis López Vázquez) estas delonge gefianĉoj, kiuj ne povas geedziĝi pro manko de rimedoj por akiri loĝejon. Petrita finfine cerbumas solvon: Rodolfo edziĝu al Doña Martina, maljuna kaj malsana domposedantino, tiel ke je ŝia morto li heredu la malmultekostan lukontrakton. Post la nupto, tamen la maljuna malsanulino ankoraŭ kapablos survivi du jarojn. Finfine ŝi mortas, kaj Petrita kaj Rodolfo atingas la celon, sed pesimismo kaj tristo hegemonias. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Mary Carrillo - Petrita
* José Luis López Vázquez - Rodolfo
* Concha López Silva - Doña Martina Rodríguez
* Ángel Álvarez - Sáenz
* María Luisa Ponte - Hermana de Petrita
* Andrea Moro - Mari Cruz
* Gregorio Saugar - Don Manuel
* Celia Conde - Mery
* José Cordero - Dimas
* Marco Ferreri - Luisito
* Chus Lampreave - Avelina

Eksteraj ligiloj
----------------

* *El pisito*  en Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803508
 |
***El cochecito*** [koĉeZIto] (La aŭteto) estas hispana filmo reĝisorita de Marco Ferreri, premierita la 3an de novembro 1960. La filmo estas bazata sur la novelo de Rafael Azcona nome *Paralítico*, de la novelaro *Pobre, paralítico y muerto* (1960).​ La filmo estas montro de kinstilo nomita *novrealismo* kaj ricevis diversajn premiojn.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Don Anselmo Proharán (José Isbert) estas maljunulo kiu totale decidas akiri motor-aŭteton por handikapulo, same kiel tiuj kiujn havas lia amiko Lucas kaj aliaj samaĝuloj vere handikapitaj. Spite la opozicion de la tuta familio, Don Anselmo insistas pri sia deziro, eĉ vendante la juvelojn de la familio. Kiam lia filo Carlos (Pedro Porcel) konas tion, li devigis la redonon. Revenĝe, Don Anselmo decidas venenigi sian familion. Kiam li klopodas fuĝi per sia aŭteto, li estas finfine arestita de policanoj. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* José Isbert kiel Don Anselmo Proharán
* Pedro Porcel kiel Carlos Proharán
* José Luis López Vázquez kiel Alvarito
* María Luisa Ponte kiel Matilde
* Antonio Gavilán kiel Don Hilario
* José Álvarez Jáudenes "Lepe" kiel Lucas
* Chus Lampreave kiel Yolanda
* Ángel Álvarez kiel Álvarez
* Carmen Santonja kiel Julita
* Antonio Riquelme kiel Doktoro Don Julio

Kuriozaĵoj
----------

Oni filmis la scenojn en Madrido.

La dekomenca versio de la filmo klare komprenigis, ke Don Anselmo sukcesis venenigi la familion, sed tiu fino estis malpermesita de la cenzuro, kaj tio rezultis en mildigita versio laŭ kiu la ago de la decida maljunulo estis nur klopodo.​

En mallonga sceno aperis ludante rolojn de monaĥoj la scenaristo Rafael Azcona kaj la reĝisoro Carlos Saura.​ 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803512
 |
Memorejo pri viktimoj de Bleiburg
La **masakro de Bleiburg** (germane: *Massaker von Bleiburg*, kroate: *Bleiburška tragedija* aŭ *Bleiburški pokolj*) estis serio de militkrimoj, kiuj okazis en 1945 kaj kiujn efektivigis la Jugoslava Liberiga Armeo je trupanoj de la Sendependa Ŝtato Kroatio kaj je tiuj de Slovenio, kiuj kunlaboris, kune batalis kun germanaj kaj italaj okupaj fortoj. Ĝia nomo venas de la loko Bleiburg (Karintio, Aŭstrio). Tiuj trupoj, kiuj daŭrigis siajn batalojn kontraŭ la jugoslava liberiga armeo eĉ post oficiala fino de la Dua mondmilito, post kapitulaco kaj senarmiligo iĝis viktimoj de ekzekutoj kaj mortomarŝoj. Oni murdis eĉ ankaŭ civilulojn kaj militkaptitojn.

Post venko de la Jugoslava Liberiga Armeo, okazis amasmurdo de la soldatoj sen iu ajn juĝproceso, kiam oni masakris membrojn de la *ustaŝo* kaj de *Domobrani*, la regulara kroata armeo.

La atakita armeo de Kroatio provis atingi la areon de Karintio en Aŭstrio, kiun okupis la aliancanoj. Karintion okupis kaj la britaj kaj la jugoslavaj fortoj, tiel komenciĝis post la militfino bataloj inter la partizanoj. En Bleiburg kapitulacis la gvidantaro de la kroata armeo antaŭ britaj trupoj senkondiĉe kaj ili devis akcepti la transdonon al la jugoslava popolarmeo. Dum la retransporto de la kaptitoj, okazis mortomarŝo kaj oni ekzekutis multe da kaptitoj.

Oni trovis kolektan tombejon de amasmurditoj ĉe la aŭstria-jugoslavia landlima punkto Holmec, 200 viktimoj), ĉe Opicina apud Triesto. Granda masakro okazis en Tezno proksime al Maribor, kie oni ekzekutis kompletajn trupojn (ĝis 15.000, ĉefe kroatajn soldatojn).

Mortomarŝo okazis sudoriente de la transdonejo, celo estis ofte Vojvodino, kie la restintajn soldatojn atendis trudlaboro. Amnestio okazis en aŭgusto de 1945.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Masakro de Bleiburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Yalta and the Bleiburg tragedy
* Občina Kočevje: Poboji Arkivigite je 2015-04-02 per la retarkivo Wayback Machine (pri postmilitaj masakroj je Kočevski Rog)
* Aufklärung verhindert (pri la amastomboj en Slovenujo)
* Slovenian Mass Grave Could Be Europe’s Killing Fields (pri skelettrovoj je Tezno)
* Karl-Peter Schwarz: Vor 70 Jahren; Eine schändliche Operation FAZ, 8.6.2015
* Christa Zöchling: Verleugnete Massaker, Nachrichtenmagazin für Österreich profil 39 • 26.11.2011 Arkivigite je 2013-08-26 per la retarkivo Wayback Machine (PDF; 665 kB)
* recenzo de Peter Stachel pri: Rulitz, Florian Thomas: Die Tragödie von Bleiburg und Viktring. Partisanengewalt in Kärnten am Beispiel der antikommunistischen Flüchtlinge im Mai 1945. Klagenfurt 2011, ĉe: H-Soz-Kult (Kommunikation und Fachinformation für die Geschichtswissenschaften), 14.11.2013
* Daniel Long (Nottingham Trent University) Review: The Tragedy of Bleiburg and Viktring, 1945 by Florian Thomas Rulitz (Northern Illinois University Press, DeKalb, 2016), in The Journal of Military History, 81:3 (julio 2017): 915-17. The Journal of Military History, George C. Marshall Library, Virginia Military Institute Lexington, VA 24450.