recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**András Szőts** [andrAŝ sOĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szőts András** estis hungara oficiro, aktoro. Lia nobela antaŭnomo estis *incseli* [inĉeli].

András Szőts naskiĝis la 4-an de aŭgusto 1881 en Kolozsvár (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Cluj en Rumanio), li mortis la 26-an de junio 1919 en Budapeŝto.

Biografio
---------

András Szőts maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris aktoran diplomon en Akademio pri Teatro en 1906. Tamen li iĝis profesia rezerva oficiro, samtempe aktoro. Li batalis dum la 1-a mondmilito kaj li ricevis armean ordenon. En la pli pacaj tempoj li estis membro de Nacia Teatro (Budapeŝto). Li aliĝis al la fiaska kontraŭrevolucio dum la Hungara Sovetrespubliko. Li estis kaptita kaj mortis en la Parlamentejo (Budapeŝto) (supozeble li estis murdita).

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Edmond Rostand: Cyrano de Bergerac - titolrolo

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en la Parlamentejo (2016)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio András Szőts (oficiro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754533
 |


* Portalo pri Biografio
La ***Gazzetta del Sud*** (*Gazeto de la Sudo*) estas ĵurnalo de la Sudo de Italio kun ĝenerala sidejo en Mesino. Ĝi estas gravega kaj disvastigata la tria ĉiutaga en Sicilio (post la *Giornale di Sicilia* de Palermo kaj *La Sicilia* de Katanio) kaj la unua en Kalabrio. En 2017, ĝia eldonejo ankaŭ aĉetis la *Giornale di Sicilia* .

Historio
--------

La ĵurnalo, fondita en Mesino en 1952 fare de la Kavaliro de Laboro Uberto Bonino, industria kaj deputito al la Konstitucia Asembleo de Italio kaj poste al la Ĉambro elektita en la listoj de la Itala Liberala Partio, la Nacia Monarkisma Partio kaj la Itala Socia Movado, heredis spiriton de la fondinto modera kaj liberala politikisto.

Bonino, eksa eldonisto de la *Notiziario di Messina* kune kun la Hon. Gaetano Martino, forlasis la PLI kaj la eldonejon en 1951, la jaro en kiu li fondis la SES (Società Editrice Siciliana), kiu de aprilo 13, 1952 komencis publikigi la novan ĵurnalon. Hodiaŭ la Bonino-Pulejo-Fondaĵo estas plimulta akciulo de la ĵurnalo. De 1968 ĝis 2012 la iama senatano Antonino Calarco estis direktoro, escepte de 1979 ĝis 1983, kiam li estis senatano de la Itala kristan-demokrata partio.

Eldonoj
-------

La ĵurnalo estas eldonita en kvar eldonoj dediĉitaj al orienta Sicilio kaj Kalabrio :

1. Mesino
2. Reggio di Calabria
3. Cosenza
4. Catanzaro - Crotono - Lemezia - Vibo

La nova formato
---------------

La 15-an de septembro 2018, okaze de la grafika restaĵo de la revuo, nova tabloida formato estis enkondukita.

Referencoj
----------

1. ↑  Fusione fra Giornale di Sicilia e Gazzetta del Sud, il controllo all'editore messinese

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de la ĵurnalo itale
**Lajos Szeniczei** [lajoŝ senicei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szeniczei Lajos** estis hungara inĝeniero, profesoro.

Lajos Szeniczei  naskiĝis la 27-an de januaro 1898 en Budapeŝto. Li mortis la 17-an de januaro 1960 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Szeniczei akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato palatino József en 1922. Post siaj studoj li havis postenon en diversaj entreprenoj, fabrikoj. Inter 1947 kaj 1952 li estis ĉefinĝeniero en fabriko pri dentoradoj, poste li laboris en ministeria projekta kontoro. Li ankaŭ instruis en la teknika altlernejo, inter 1953-1958 en kampuso en Sopron, poste en Miskolc. Inter 1950 – 1954 li faris normojn pri la dentoradoj. En 1957 li doktoriĝis.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az általános fogazás* (1941, 1945)
* *Fogaskerekek és dörzskerekek* (1956)
* *Kúpkerékhajtások szilárdsági méretezése* (1959) - disertaĵo por la doktoriĝo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**SZÁDECZKY-KARDOSS Lajos** (sa:decki-kardoŝ) estis hungara historiisto, universitata porfesoro, ano de MTA naskita en Pusztafalu la 5-an de aprilo 1859 kaj mortinta en Budapeŝto la 29-an de decembro 1935. Li estis la pli aĝa frato de Gyula Szádeczky-Kardoss.

Biografio
---------

Lajos Szádeczky-Kardoss studis en Budapeŝto kaj Vieno kaj 1881 li havigis diplomon de instruisto kaj 1882 de filologia doktoro. Inter 1882 kaj 1891 li estis oficisto de Universitata Biblioteko de Budapeŝto. Ekde 1883 li estis privatprofesoro de budapeŝta universitato, ekde 1891 ĝis 1919 profesoro de la hungara historio de la Universitato de Koloĵvaro, en 1910-1911 rektoro de la universitato. En 1920 – 22 li estis parlamenta deputito. Li esploris en rumanaj, polaj, turkaj arkivejoj. Li partoprenis la ekspedicion de Kaŭkazo de Jenő Zichy en 1895 kaj ĝin priskribis en taglibro. Li priokupiĝis precipe historion de Transilvanujo en la 16 – 17-aj jarcentoj. Li redaktis la *Székely oklevéltár* (Sikula arkivaro) (V-VII. volumoj). Li eldonis la versajn verkojn kaj korespondadon de Péter Apor (1903), la korespondadon de Bethlen Gábor kaj Gáspár Illésházy (1914), memuarojn de Miklós Bethlen (1923).

Verkoj ĉefaj
------------

* *Mihály havasalföldi vajda Erdélyben*, 1599 – 1601 (Bp. 1882);
* *Kornyáli Békés Gáspár* 1520 – 1579 (Magy. Tört. Életr. 7. Bp. 1887);
* *A czéhek történetéről Magyarországon* (Bp. 1889);
* *Konstantinápoly és magyar emlékei* (Bp. 1903);
* *A csíki székely krónika* (Bp. 1905);
* *II. Rákóczi Ferenc Erdélyben* (Kolozsvár, 1907);
* *Iparfejlődés és a céhek története Magyarországon* (Okirattárral, 1307 – 1848. Bp. 1913);
* *A székely nemzet története és alkotmánya* (Bp. 1927).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Lajos Szádeczky-Kardoss en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 258293
* GND: 1024473317
* LCCN: no89005932
* VIAF: 89568545
* ISNI: 0000 0001 0785 5245
* SUDOC: 192984756
* BNF: 12789656r
 |
Kampuso en Gazipur

**Gazipur,** bengale গাজীপুর estas universitata urbego, eĉ milionurbo en centra Bangladeŝo en Dako (regiono) proksime de la ĉefurbo Dako. Gazipur estas ĉefurbo de la samnoma distrikto.

Librejo en Gazipur

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 1.199. 215 (en 2011)
* Areo: 49 km²
* Supermara alteco: 34 m
* Horzono: UTC + 6
* Telefonkodo: +880
* Poŝtkodoj:

Geografio
---------

Gazipur situas sur ebenaĵo en centra parto de la lando. Dako troviĝas 30, Ĉitagongo 235 km .

Stacidomo en Gazipur

Historio
--------

Gazipur estis deklarita komunumo en 1984.

Eduko
-----

Ekzistas kvin universitatoj en Gazipur, inter kiuj menciendas Nacia Universitato de Bangladeŝo.

Trafiko
-------

Gazipur estas ligita per ĉefvojo kaj fervojo.

Klimato
-------

Gazipur situas en tropika klimato kun influo de musonoj. En jaro pluvas 2376 mm. La averaĝa jara temperaturo varias inter 12-36 °C.

Fontoj
------

* WikiTrans

* Agrikultura UniversitatoAgrikultura Universitato
* Teknologia UniversitatoTeknologia Universitato
**András Szilágyi** [andrAŝ silAdji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szilágyi András** estas hungara vitroartisto, pentristo, vitralisto. Lia duonpatrino estis Júlia Báthory.

András Szilágyi  naskiĝis la 19-an de majo 1949 en Budapeŝto.

Sekpentraĵoj de András Szilágyi en Pilgrima Baziliko Vizito de Maria en Máriagyűd

Biografio
---------

András Szilágyi frekventis industriartan gimnazion en sia naskiĝurbo, kie instruis lin ĝuste lia duonpatrino. Li akiris diplomon en Industriarta Altlernejo en 1973, poste li estis vitroartisto de vitrofarejo de Orosháza, inter 1975–1990 en simila uzino en Budapeŝto. En 1991 li fondis firmaon, kiun li daŭre gvidas. Plej ofte li kreas vitrolampojn, vitrajn kompoziciojn, mozaikojn, vitralojn, krome li restaŭras similajn objektojn, pli malofte li pentras freskojn kaj sekpentraĵojn. En nekonata jaro li translokiĝis al Dömsöd. Li ricevis premiojn inter 1974-1992. Li havas edzinon, kiu estas same vitroartisto.

Vitrartaĵo de Szilágyi
Vitrartaĵo de Szilágyi

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Monor (1980)
* Budapeŝto (1993, 1995, 2003)
* Vigántpetend (1996)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Budapeŝto (1978, 1982, 1995, 2004)
* Arthalo Budapeŝto (1980, 1983)
* Tihany (1990)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* sekpentraĵoj en Pilgrima Baziliko omaĝe al Vizito de Maria en Máriagyűd

Elektitaj vitraj artaĵoj
------------------------

* lampoj de geedziĝa halo en Pápa (1974)
* mozaiko en hotelo en Szeged (1975)
* lustroj kaj vitra muro de Vicpreposta palaco (Eger) en Eger (1980)
* vitraloj de Kalvinana malnova preĝejo (Hódmezővásárhely) (1995)
* vitraloj en Sinagogo (Hódmezővásárhely) (1987–89)
* vitraloj en Fortresopreĝejo de Óföldeák (1995)
* vitraloj de abatineja kapelo de Preĝejo Sankta Familio (Hegyvidék) (1999)
* internaj objektoj kaj ornamaĵoj en apoteko en Dömsöd (2003–2004)

Lia libro
---------

* *Műérték, műár* (2001)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 3-a alineo)

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2018-09-01. Alirita 2018-09-01.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617731
 |
**Casignana** estas komunumo de Italio.

Elfosado ĉe la *romia vilao de Casignana*.
En 1963 oni malkovris la restaĵojn de privata romia domo kiu verŝajne staris proksime de la antikva vojo inte Locri Epizefiri kaj Rhegion. La *romia vilao de Casignana* situas en la kvartalo Palazzi en la municipo Casignana. La domo estis konstruita komence en la unua jarcento, sed arkeologoj identigis kvar konstrufazojn. Tiu nuntempe videbla, la lasta, datiĝas de la 4-a jarcento. La elfosadoj faritaj ĝis nun esploris 1 300 kvadratajn metrojn de la granda vilao. La vilao havas la plej grandajn mozaikojn en Kalabrio, inter ili estas mozaiko de la 3-a jarcento kiu reprezentas, kun blankaj kaj verdaj kaheloj, maran "tiazoson" kiu konsistas el kvar virinfiguroj rajdantaj ĉevalon, virbovon, tigron kaj leonon. ĉiuj bildigitaj kun fiŝa vosto. La salono de la domo havas kompleksan arkitekturan planon okangulan kun kvar apsidaj flankoj kaj mozaika planko farita el malgrandaj kaheloj. Oni povas rekoni la "kalidarion", kiu devis esti kovrita per volbo. La vilao inkludas ankaŭ ortangulan salonon kaj du hejtigitajn ĉambrojn, ĉiuj ornamitaj per la "opus sectile" , (tekniko por pavimi kun koloraj marmorplatoj). En la domo troviĝas ankaŭ monumenta nimfeo kun apsida baseno kaj cisternoj.

Notoj
-----

1. ↑   Calabriatours.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 69861
* GND: 7635982-7
* LCCN: n81001661
* VIAF: 158280875
 |
**Gazetara komuniko** informas ĵurnalistojn pri eventoj, okazaĵoj, asertoj kaj produktoj. Ilin produktas kaj distribuas institucioj, entreprenoj, asocioj aŭ konataj personoj kiel politikistoj, aktoroj k.s. Ofte la verkadon kaj distribuon al la gazetaro transprenas agentejoj pri publikaj rilatoj.

Graveco
-------

Gazetaraj komunikoj verŝajne estas la plej multe uzata instrumento de la publikaj rilatoj kaj la esenca ligo inter la ofertantoj kaj distribuantoj de novaĵoj kaj aliaj informoj. La celo estas atingi la atenton de ĵurnalisto aŭ redakcio; el tio sekvas aŭ la rekta transpreno de la teksto (kutima ĉe relative malgrandaj komunikiloj) aŭ la transpreno en ŝanĝita formo aŭ la plua esplorado de ĵurnalistoj. Bone formulita gazetara komuniko do unuflanke taŭgas kiel novaĵa artikolo en gazeto aŭ sur retpaĝo, aliflanke sukcesas interesigi kelkajn ĵurnalistojn pri plua enketado.

Enhavo kaj formo
----------------

Kutime indas konsideri kelkajn ki-demandojn, prefere jam en la unua alineo:

* Kiu
* Kie
* Kiam
* Kio
* Kiel
* Kial

Kvankam sonas strange en la hodiaŭa mondo kun amaso da teknikaj eblecoj: Se en papera formo gazetara komuniko estu tajpita per neproporcia skribo; tio permesas facile taksi la tekstokvanton. Estu granda spaco inter la linioj kaj larĝa rando por ebligi korektojn.

Malpli multekoste ol papera sendado estas telekopio kaj retmesaĝo. Tiuj vojoj funkcias bone, se ilin akompanas antaŭa telefonado (por ekscii la bonan numeron aŭ retadreson kaj prepari la adresaton) kaj posta telefonado por certigi la bonan alvenon kaj por disponigi sin al pliaj demandoj. Por disvastigi informojn eblas intertempe aldone uzi ankaŭ specialajn retpaĝojn por gazetaraj komunikoj.

Videbla kaj nevidebla efikoj
----------------------------

Redaktisto ofte ricevas centojn da gazetaraj komunikoj tage kaj sekve devas rapide trarigardi ilin kaj elekti la plej taŭgajn. Necesas do kapti la atenton, jam per la titolo. Tio kutime ne signifu malrespekti la stilajn normojn - la elektronika aŭ materiala paperujo pretas por akcepti same neinteresajn tekstojn kiel tiujn netaŭge formulitajn. Ja kostus tempon reformuli kaj tion ĵurnalisto evitos ĉe meze interesa enhavo, dum abundas pli bone formulitaj tekstoj. Netranspreno de teksto ne signifas, ke estis eraro en ĝi au ke la sendado estis superflua - bone formulita gazetara komuniko eniras la memoron de la pritraktanta ĵurnalisto kaj kutime zorgas pri pli facila transpreno ĉe posta komuniko pri la sama temaro.

Sen kopirajto
-------------

Sendante tekston kiel "gazetaran komunikon" la sendanto laŭ kutima kompreno konsentas pri libera uzado - oni do ne povas postuli aŭtorajn rajtojn aŭ honorarion. (Kontraste oni povas oferti "artikolon" pri la temo.)

Ligoj
-----

* Kategorio Gazetara komuniko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Germanlingvaj Arkivigite je 2008-02-09 per la retarkivo Wayback Machine kaj anglalingvaj Arkivigite je 2008-02-19 per la retarkivo Wayback Machine retaj ofertantoj de gazetaraj komunikoj (dmoz.org)

* Comunicati Stampa
**Casillas** [kaSIljas] estas municipo en la sudoriento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Arenas de San Pedro kaj al la jurisdikcia teritorio de Arenas de San Pedro, en la sudo de la provinco. La loknomo *Casillas* estas etimologie komprenebla kiel *Dometoj*; tiukadre aperas domoj en la blazono.

Casillas en la provinco Avilo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 11,96 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 646 loĝantojn. Ĝi perdis 850 loĝantojn meze de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 69 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Sotillo de la Adrada, El Barraco, El Tiemblo, Rozas de Puerto Real (Madrido) kaj Santa María del Tiétar. Casillas estas en la suda deklivaro de la Sierra de Gredos, en la komenco de la valo de Tiétar je altitudo de 1012 msm.

Historio
--------

Plej verŝajne estis jam loĝado en epoko de Al Andalus. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Casillas estis ligita al La Adrada, ekde la 14a de Oktobro 1393.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). Plej vizitinda loko estas la Etnografia Muzeo "La Resina" en "La Manotera" kun fokuso al iama grava rimedo nome pin-rezino.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 763344
 |
**Gaŝerbrum 2** (ankaŭ kontata kiel K4; ĉine 加舒尔布鲁木山, Jiāshū'ěrbùlǔmù Shān) estas kun altece de 8 034 m la 13-a plej alta monto de la tero kaj apartenas al la ekskluziva grupo de la montoj pli altaj ol 8000 m.

Geografio
---------

Gaŝerbrum 2 apartenas al la Gaŝerbrum-Grupo en Karakorumo. Ĝi situas sudoriente de K2 en la lima regiono de Ĉinio kaj Pakistano.

Unua grimpo
-----------

La unua grimpo sukcesis la 7-an de julio 1956 tra la sudokcidenta kresto per tri partoprenantoj de aŭstra ekspedicio sub la gvido de Fritz Moravec. Krom li mem ankaŭ Josef Larch kaj Hans Willenpart atingis la pinton.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Gaŝerbrum 2 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Gaŝerbrum 2 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ampleksa prezentado de Gaŝerbrum 2 en germana lingvo

Montoj pli altaj ol 8000 m

Ĉomolungmo (aŭ Everesto) - K2 (Ĉogori aŭ Lambha Pahar aŭ Dapsang) - Kangchenjunga - Lhotse - Makalu - Ĉo Oju - Dhaulagiri - Manaslu - Nanga Parbat - Anapurno - Gaŝerbrum 1 (Kaŝita Pinto) - Broad Peak (Falĉan Kangri/K3) - Gaŝerbrum 2 (K4) - Ŝiŝapangmo
**Casimiro Nemesio de Moya** (hispane *Casimiro Nemesio de Moya*) (naskiĝis la  19-an de decembro 1849(nun 1849-12-19), mortis la 27-an de majo 1915) estis armea kaj politika gvidanto de Domingo kaj vicprezidanto de la respubliko de 1882 ĝis 1884.

Biografio
---------

Casimiro de Moya naskiĝis la 19-an de decembro 1849, en Santo Domingo, en familio de Dionisio de Moya-y-Portes kaj Mercedes Pimentel. Li estis kuzo de Trina de Moya, edzino de prezidanto Horacio Vasquez.

Li estis ministro pri eksterlandaj aferoj de 1878 ĝis 1880, ministro pri enlandaj aferoj, guberniestro de La Vega, marministro, ministro pri komunikadoj, kaj ministro pri financoj kaj komercoj. Li ankaŭ estis vicprezidanto de Domingo de la 1-a de  septembro 1882 ĝis la 1-a de septembro 1884. Al li apartenas la kreo de la unua plano de la ĉefurbo Santo Domingo, la starigo de nuna blazono de Domingo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Casimiro de Moya Arkivigite je 2018-10-27 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 621907
* GND: 1044224487
* LCCN: n81095226
* VIAF: 65331238
* ISNI: 0000 0000 6129 3821
 |
**Nordia popolmuziko** inkludas nombrajn tradiciojn de muziko el nordiaj landoj, speciale de Skandinavio. La Nordiaj landoj estas Islando, Norvegio, Svedio, Danio kaj Finlando. 

Multaj regionoj de Nordiaj landoj kunhavas tradiciojn, multaj el kiuj ege diverĝis. Eblas kungrupigi la Baltajn ŝtatojn kaj nordokcidentan Rusion kiel kunhavantaj kulturajn similecojn kontraste kun Norvegio, Svedio, Danio kaj la atlantikaj insuloj de Islando kaj Ferooj. La kulturo de Inuitoj de Gronlando havas siajn proprajn muzikajn tradiciojn, influita de la skandinavia kulturo. Finlando kunhavas multajn kulturajn similaĵojn kun kaj la Baltaj landoj kaj kun la Skandinaviaj landoj. La Sameoj de Svedio, Norvegio, Finlando kaj Rusio havas sian propran unikan kulturon, kun ligoj al la najbaraj kulturoj. 

La kordinstrumentoj *dulcimer* kaj la tradicia violono estas la du plej karakterizaj instrumentoj troveblaj tra tuta Skandinavio. 

Cirklodancoj dum la kantado de baladoj estas historia parto de la popolaj tradicioj de la tuta norda Eŭropo. Nur la Ferooj retenis tiun tradicion ĝis nuntempe, kvankam ĝi estis revivita ankaŭ en kelkaj aliaj areoj. Islando estas hejmo de multaj antikvaj muzikaj praktikoj ne plu troveblaj aliloke en Nordio, kiel la uzado de paralelaj kvintoj kaj organumo.

Bibliografio
------------

* Nettl, Bruno. Folk and Traditional Music of the Western Continents. 1965. Prentice-Hall. Eaglewood Cliffs, New Jersey.
* Broughton, Simon kaj Mark Ellingham kun James McConnachie kaj Orla Duane (Eld.), World Music, Vol. 1: Africa, Europe and the Middle East. Rough Guides Ltd, Penguin Books. ISBN 1-85828-636-0, The Book of Music and Nature: An Anthology of Sounds, Words, Thoughts (Music Culture)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 742535
 |
**Chiswick** (/ˈtʃɪzɪk/ (ĈIZ-ik) estas distrikto de Okcidenta Londono, Anglio. Ĝi enhavas *Hogarth's House*, nome iama rezidejo de la angla asrtisto de la 18-a jarcento William Hogarth; *Chiswick House*, nov-paladianisma vilao konsiderita unu el la plej fajnaj en Anglio; kaj *Fuller's Brewery*, nome unu el la plej grandaj kaj plej malnovaj bierfarejoj de Londono. Ĉe meandro de la rivero Tamizo uzata por konkurenca kaj distra remado, kun kelkaj remadkluboj ĉe la riverbordo, la fina loko por la Boata Konkurenco estas ĝuste malsupren laŭrivere de la Ponto Chiswick.

Havinta bonan komunikadon kun Londono, Chiswick iĝis populara kampara retirejo kaj parto de la ĉeurba kreko de Londono fine de la 19-a kaj komenco de la 20-a jarcentoj. Poste la ĉefurbo pli kaj pli absorbis la iaman paroĥejon. La nuna centro por vendejoj kaj restoracioj estas *Chiswick High Road*.

Homoj kiuj loĝis en Chiswick estis la poetoj Alexander Pope kaj W. B. Yeats, la itala poeto kaj revoluciulo Ugo Foscolo, la impresionista pentristo Camille Pissarro, la romanisto E. M. Forster, rok-muzikistoj Pete Townshend, Ian Gillan kaj John Entwistle, kaj teatra reĝisoro Peter Brook.

Notoj
-----

1. ↑  "How Do You Pronounce Theydon Bois?". Londonist. Alirita la 25an de Aprilo 2019.

Bibliografio
------------

* Baker, T. F. T.; et al. (1982). A History of the County of Middlesex: Volume 7: Acton, Chiswick, Ealing and Brentford, West Twyford, Willesden. Chiswick: Growth. British History Online.
* Clegg, Gillian (1995). *Chiswick Past*. Historical Publications. ISBN 0-94866-733-8.
* Cherry, Bridget; Pevsner, Nikolaus (1991). *The Buildings of England*. London 3: North West. London: Penguin Books. ISBN 978-0-14-071048-9. OCLC 24722942.

* Chiswick en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Chiswick en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 748082
* GND: 4099783-2
* LCCN: n88080932
* VIAF: 133795859
* BNF: 13887740g
 |
**Casimiro Castillo** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Casimiro Castillo*, kromnomata *La Resolana*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 021.

Geografio
---------

**Casimiro Castillo** apartenas al la regiono Costa Sur kiu situas en la okcidenta parto de la subŝtato (sude de la regiono Costa Norte). Multaj komunumoj en tiu regiono limas al la pacifika oceano. Al tiu regiono apartenas entute ses komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 18913 loĝantojn. El tiuj estis 9207 viroj kaj 9706 virinoj. La komunumo havas surfacon de 461,8 km². La meza alteco estas 360 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 25,2 C. En la komunumo estas 1566,7 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 6407 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 5642 scipovis legi kaj skribi kaj 761 viroj estis analfabetoj. Do 11.88 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 6607 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 5871 sciis legi kaj skribi kaj 733 virinoj estis analfabetoj. Do 11,09 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Casimiro Castillo vivis 18525 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 16 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,086 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Casimiro Castillo Arkivigite je 2007-04-01 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Studento uzanta Makaton.
La **Makaton** estas komunikadilo por helpi infanojn, kiuj havas malfacilon komunikadi, por plibonigi komunikadon, miksante gestojn kaj grafikajn signojn. Ĝenerale oni instruas ĝin per parolado, signoj kaj piktogramoj.

Celoj
-----

- Ebligi pli bonajn interŝanĝojn

- Optimumigi la socian asimiliĝon

- Favori la komprenadon kaj la paroladon

- Helpi la lernadon de la skriba lingvo

Signoj
------

La signoj en Francio devenas de la gesta lingvo por surduloj (LSF: Signa Franca Lingvo). Nur la ĉefaj vortoj estas signaj en la ordo de la parola lingvo. Por la lernantoj, vida kaj kineza informo el la signoj ebligas pli bone kompreni la mesaĝon ĉar tiel la memoro estas pli bone aktiva; grade, laŭ siaj kapabloj, la uloj proprigas al si signojn kaj esprimas siajn bezonojn, dezirojn…

La sperto pruvas, ke uzi signojn stimulas kaj kuraĝigas la evoluadon de la parolo.

La piktogramoj estas grafikaj simboloj adaptitaj por baza leksiko. Ili povas esti facile reproduktataj. Handikapuloj kiuj povas nek signi nek paroli montros piktogramojn kaj tiel esti komprenotaj. Plie la piktogramoj estas interesaj, se oni uzas ilin kun signoj kaj parolo por instali sintaksajn sciojn kaj evoluigi la kapablojn legi.

Priskribo
---------

Makaton estas lingva programo kiu proponas rimedon por komuniki kaj favori la evoluadon de la parolo ĉe uloj kiuj havas gravajn perturbojn en komunikado. La programo Makaton estis konceptita de sinjorino Walker, angla ortofonistino, en la sepdekaj jaroj.

Tiu komunikadilo konsistas el 450 vortoj kiuj estis zorge elektitaj kaj gradaj laŭ komplekso. La bazaj niveloj enkondukas necesan leksikon por esprimi simplajn nociojn. La aliaj niveloj enkondukas la pli kompleksajn nociojn.

La diverso de la koncepto ebligas rapide favori la interŝanĝojn: nomi, formuli peton aŭ malkonsenton, priskribi, esprimi senton.

Suplementa leksiko de proksimume 7000 vortoj aldonitaj al la programo ebligas pli bone komuniki por iuj kiuj estas pli kapablaj.

Unue ĝi estis konceptita por helpi kreskulojn kiuj estis en malsanulejo kaj suferis pro surdeco kaj gravaj pertuboj en lernado. Nun oni uzas ĝin por kaj kreskuloj kaj infanoj kiuj havas lingvajn perturbojn kun diversaj handikapoj: aŭtismo, plurhandikapo, mensa handikapo…

La programo Makaton estas uzata en multaj landoj: Britio, Aŭstralio, Japanio, Palestino, Usono, Nov-Zelando. En Francio la unua instrua staĝo okazis en 1995 en Parizo danke al AAD (Asocio Estonteco Afazio)

Eksteraj ligloj
---------------

* [www.makaton.fr Oficiala retejo]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 735658
* LCCN: sh99003744
 |
**Hanjkovicja,** ukraine **Ганько́виця** aŭ *Ганьковиця,* hungare **Kisanna** [kiŝanna] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Svaljava.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Svaljava en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 38′ 09″ N 23° 03′ 09″ O﻿ / ﻿48.63583 °N, 23.05250 °O﻿ / 48.63583; 23.05250 (mapo)Koordinatoj: 48° 38′ 09″ N 23° 03′ 09″ O﻿ / ﻿48.63583 °N, 23.05250 °O﻿ / 48.63583; 23.05250 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo:
* Loĝantaro: 560
* Poŝtkodo: 89312
* Telefonprefikso: +380 3133

Situo
-----

Hanjkovicja situas en valo de Latorica. Vovĉij kun stacidomo troviĝas je 5, Svaljava je 14 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1648. La historia hungara loknomo estis *Hánykovica*, baldaŭe pro la hungariga politiko la komunumo ricevis hungaran nomon. Ĝis Traktato de Trianon Kisanna apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Hanjkovicja/Kisanna. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
**Ferenc Farkas** [farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas Ferenc** estis hungara operetkantisto (tenoro), bonvivanto, teatrestro, instruisto. Lia origina familia nomo estis *Fort*, lia edzino estis Ferike Szalontay.

Ferenc Fort naskiĝis la 14-an de februaro 1879 en Budapeŝto, li mortis la 27-an de oktobro 1933 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Farkas finis privatan aktorlernejon de Szidi Rákosi en sia naskiĝurbo en 1899, poste li debutis en Teatro Magyar. En la sekva jaro li havis rolojn ankaŭ en teatrejo de Szabadka ĉe Lajos Pesti Ihász. Intertempe li akiris diplomon kun doktoriĝo en Universitato Francisko Jozefo (Kolozsvár) kaj ankaŭ studvojaĝis en Eŭropo. Li estis teatrestro de ĉiuj teatrejoj de Supra Hungarujo en 1905 poste de ĉiuj teatrejoj ĉirkaŭ Szabadka. Inter 1911-1914 li reĝisoris en revuo en Budapeŝto, sed ankaŭ filmon, poste li finbatalis la mondmiliton. Pli poste li denove reĝisoris kaj instruis en la menciita lernejo de Szidi Rákosi. Li edziĝis en 1907.

Liaj roloj (elekto)
-------------------

* Charles Lecocq: *Le coeur et la main* (opereto)

Liaj kontribuoj
---------------

* *Magyar színészet közigazgatásáról* (disertaĵo)
* kolekto de hungaraj kantoj (1928)

Liaj filmaj reĝisoraĵoj
-----------------------

* *Aranyhajú szfinksz* (1914)
* *Iglói diákok* (1918)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Ferenc Farkas (operetkantisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 788914
 |



* Portalo pri Biografio
**Gedeon RÓKA,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Róka Gedeon** estis hungara astronomo.

Gedeon Róka  naskiĝis la 7-an de majo 1906 en Budapeŝto. Li mortis la 5-an de oktobro 1974 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gedeon Róka aĝis 3, kiam li ricevis Poliomjeliton (infanan paralizon), depost tio li povis iri helpe de iradmaŝino. Li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1929, poste pro la tutmonda krizo li vivtenis sin el porokazaj laboroj. En 1930 li edziĝis, sed neniam li havis filojn. Post jaroj li havis postenon en la ŝtata administrado. Depost la 2-a mondmilito li laboris en ministerio. Ekde 1946 li aliĝis al diversaj astronomiaj rondoj, kie li estis motoro de la movado. Li redaktis diversajn popularajn gazetojn, li prelegis pri astronomio.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A csillagok vizsgálata régen és ma* (1951)
* *A távcső világa* (1958)
* *A világegyetem megismerésének útjai és tévútjai* (1964)
* *A távcső világa* (1975) - kun György Kulin

Memorigiloj
-----------

* 2058 Róka (asteroido)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-02-01 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


* Kategorio Gedeon Róka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**William "Casey Bill" Weldon** (10a de Decembro, 1909 – ĉ. 1970) estis usona muzikisto de kontrea bluso.

Weldon naskiĝis en Pine Bluff, Arkansaso, kaj poste loĝis kaj laboris en Ĉikago, Ilinojso. Li estis unu el la dekomencaj muzikistoj kiuj registris ludadon de glitogitaro. Li liudis per ebena gitaro sur sia sino laŭ Havaja stilo, kio igis lin konata kiel "Hawaiian Guitar Wizard". Weldon edziĝis al la kantistino kaj gitaristo Memphis Minnie en la 1920-aj jaroj.

Nur ĵuse oni akceptis malferme ke li ne estas la muzikisto Will Weldon, kiu registris inter 1927 kaj 1928 kiel membro de la Memphis Jug Band.

Weldon registris 60 diskopnakojn por Bluebird kaj Vocalion. Li estis ankaŭ aktiva sesigitaristo, kiu ludis por sonregistraĵoj de Teddy Darby, Bumble Bee Slim, Peetie Wheatstraw, kaj Memphis Minnie. Por la lasta registraĵo de Memphis Minnie por Bluebird Records, en Oktobro 1935, Weldon akompanis ŝin por la unua fojo. Li ludis en la du flankoj, "When the Sun Goes Down, Part 2" kaj "Hustlin' Woman Blues". Li faris soloajn sukcesojn ĉe siaj du plej bone konataj kantoj, nome "Somebody Done Changed the Lock on That Door" kaj "We Gonna Move to the Outskirts of Town".

Post sia divorco el Memphis Minnie, li edziĝis al la bluskantistino Geeshie Wiley. Ili malaperis el la publika atento tuj poste, kaj li ne plu registris post 1938.

Notoj
-----

1. ↑  Du Noyer, Paul.  (2003) *The Illustrated Encyclopedia of Music*. Fulham, London: Flame Tree Publishing. ISBN 1-904041-96-5.
2. ↑   "Michael Messer's Top Ten Slide Blues Recordings". Blues Matters! Julio 2003. Michaelmesser.co.uk. Arkivita el la originalo en 2013-07-07.  Alirita la 30an de Junio 2018.
3. ↑   Casey Bill Weldon Discography. Discogs.com. Alirita 2015-08-30.
4. ↑  Wirz, Stefan Illustrated Casey Bill Weldon Discography. Wirz.de. Alirita 2015-08-30.
5. ↑  Garon, Paul; Garon, Beth.  (1992) *Woman with Guitar: Memphis Minnie's Blues*. New York: Da Capo Press. ISBN 0-306-80460-3.
6. ↑  Russell, Tony.  (1997) *The Blues: From Robert Johnson to Robert Cray*. Dubai: Carlton Books. ISBN 1-85868-255-X.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614255
* GND: 134553926
* LCCN: n93036028
* VIAF: 22329887
* ISNI: 0000 0003 6837 1193, 0000 0000 5513 6483
* SUDOC: 077442008
* BNF: 13926213w
* MBA: 8a79e7f1-6e48-4efd-aba4-42a14d24faec
 |
**Ferenc Földes** [foldeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj kun aldona majusklo) **Földes F. Ferenc** estis hungara-usona kuracisto, anestezisto, profesoro, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (1991).

Ferenc Földes  Arkivigite je 2016-04-09 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 13-an de junio 1910 en Budapeŝto. Li mortis la 21-an de majo 1997 en Novjorko.

Biografio
---------

Ferenc Földes devenis el juda familio. Li frekventis bazlernejon, poste gimnazion, fine universitaton en sia naskiĝurbo. Li akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1934, post 4 jaroj li akiris fakdiplomon pri internaj malsanoj. Post la diplomo li laboris en hospitalo pri pulmomalsanoj, ekde 1939 li iĝis privata kuracisto. En 1941 li translokiĝis al Bostono pro la nazia danĝero, poste li laboris en diversaj usonaj urboj kiel anestezisto (baldaŭe ĉefkuracisto). Ekde 1943 li instruis en diversaj universitatoj (ekzemple Harvardo, Universitato Kolumbio). En 1975 li pensiuliĝis, tamen li ofte instruis plu eĉ ekzemple en Nederlando. Li ricevis hungarajn, usonajn kaj japanan premiojn inter 1966 kaj 1990.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Muscle relaxants in Anaesthesiology* (1957)
* *Narcotic and Narcotic Antagonist* (1964)
* *Enzymes in Anaesthesiology* (1978)
* *Az izomrelaxánsok felfedezésének hatása a sebészet és az aneszteziológia fejlődésére* (1991)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-04-09 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Camponaraya** [kamponaRAĝa] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko El Bierzo, en la okcidento de la provinco. *Camponaraya* estas etimologie rilatebla al *Kampo sur la limo*, kiel aludo al limo inter la regnoj Galegio kaj Leono aŭ inter ambaŭ kvartaloj, ĉar fakte estis kunigo de du kvartaloj apartigitaj per rojo, nome Kampo kaj Surlimo (kio videblas simbole en la malsupra triono de la blazono). Temas pri areo kie oni parolas la hispanan, la leonan kaj ĉefe la galegan, tre ofte mikse.

Komarkoj de la provinco Leono; El Bierzo plej okcidente, oranĝece.
Campo kaj Naraya dependis el la 12-a jarcento de la Monaĥejo de Carracedo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Camponaraya, Hervededo, Magaz de Abajo, Narayola kaj La Válgoma, okupas totalan areon de 29,13 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 4 105 loĝantojn. Ĝi akiris ĉirkaŭ 2 600 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 124 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Cacabelos, Arganza, Cabañas Raras, Carracedelo kaj Ponferrada.

En Mezepoko okazis reloĝado rilata al la Monaĥejo de San Julián de Samos en Galegio dum la 11-a kaj 12-a jarcentoj, kaj poste dependa de la Monaĥejo de Santa María de Carracedo en Carracedelo. La plej frua mencio de Magaz kaj Narayola estas de la jaro 992. Estante sur la Jakoba Vojo (kies simboloj aperas en la blazono sur blua fono), tio helpis la disvolvigon de la areo, kiu apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. En la jaroj tuj post la Hispana Enlanda Milito la tuta areo de El Bierzo estis rifuĝejo de kontraŭfrankisma gerilo kaj tial okazis oftaj konfliktoj de policaj civilgvardianoj kontraŭ gerilanoj kaj apogantoj.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (vino, fruktoj, legomoj), malpliiĝinta brutobredado kaj industrio (farmacio, ceramiko). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 757219
* VIAF: 2146825292107632121
* BNF: 14514471c
 |
**Camporrélls** [kampoRELS] estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la nordoriento de la komarko La Litera (kies administracia ĉefurbo estas Binéfar dum la ĉefurbo por histori-kulturaj aferoj estas Tamarite de Litera) apartenanta al la oriento de la Provinco Huesko (regiono Aragono). 

Camporrélls estas parto de la nomita "Aragona Strio", ĉar ĝi estas teritorio de katalunparolantoj de Aragono.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas en la nordoriento de la komarko La Litera, okcidente de la rivero Noguera Ribagorzana. La municipa teritorio limas norde kun Estopiñán del Castillo, okcidente kun Baélls kaj sude kun Castillonroy kaj Baldellou, kaj oriente kun la provinco Ilerdo. 

La loĝloko Camporrélls mem kiel sidejo de la municipo (665 msm) estas je 106 km sudoriente de Huesca, borde de la rivero Pedriza. Ĝi estas komunikata laŭ la regiona ŝoseo A-2218 sudokcidente kun Baldellou, kaj nordokcidente kun Saganta.

Historio
--------

Dum la Hispana Enlanda Milito la loĝloko suferis pro operacoj kadre de la atakoj de la respublikanoj klopode al konkero de la provinca ĉefurbo Ŭesko kaj fina kontraŭatako de frankistoj kiu rezultis en homamasa fuĝado de respublikanoj kaj de militrifuĝintoj en direkto al Francio. Dume oni starigis kolektivecon en la urbo ĉefe fare de la anarkiismaj trupoj.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Camporrélls kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 136 loĝantoj (2022).

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (fruktarboj, cerealoj), ĉasado kaj brutobredado (porkoj, ŝafoj kaj kaproj) al malfermo al natura, sporta, kultura, montara kaj rura turismo ĉefe rilate al la montaro. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas jenaj:

* La preĝejo.
* Naturaj lokoj, ekzemple akvorezervejo Sankta Ana.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

1. ↑   Gobierno de Aragón. «Zonas altimétricas por rangos en Aragón y España, y altitud de los municipios de Aragón.». Datos geográficos. Arkivita el originalo la 4an de decembro 2011. Konsultita la 15an de aŭgusto 2012.
2. ↑   INE (eld.). «Nomenclátor: Población del Padrón Continuo por Unidad Poblacional».

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Camporrélls en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* [http:// Oficiala retejo]

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Camporrélls en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 817209
* VIAF: 316735542
 |
**Ferenc Fekete,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fekete Ferenc** estis hungara-brazilana kameraisto.

Ferenc Fekete  naskiĝis la 27-an de marto 1914 en Budapeŝto, li mortis la 24-an de julio 1981 en San-Paŭlo (urbo) (Brazilo).

Biografio
---------

Ferenc Fekete abiturientis en 1933 en sia naskiĝurbo, poste li estis vickameraisto en la filma produktejo. Post 2 jaroj li estis jam kameraisto de kinoĵurnaloj. Ekde 1939 li faris jam longajn filmojn. Li edziĝis en 1941. Post la 2-a mondmilito li estis filmisto de la Etbienula Partio. En 1948 li disidis al Italio, post kvar jaroj li translokiĝis al Brazilo. En 1955 li fondis filman produktejon kune kun Rudolf Icsey, ili faris brazilajn filmojn.

Liaj elektitaj hungaraj filmoj
------------------------------

* *A magyar falu mosolya* (1938, mallonga filmo)
* *Porcelán* (1940, mallonga filmo; premio en Venecia Bienalo)
* *Emberek a havason* (1941-42; premio en Venecia Bienalo)
* *Örök melódiák* (1947, mallonga filmo)

Liaj elektitaj brazilaj filmoj
------------------------------

* *Simão o Caolho* (1952)
* *Doutora é Muito Viva* (1956, scenaristo)
* *Salário Mínimo* (1970)
* *A Quadrilha do Perna Dura* (1976)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
**Hanna Hertelendy** [hungara prononco: hertelendi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hertelendy Hanna** estis hungara-usonana aktoro. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Zimka Ilona* (laŭ alia fonto Zinka Janka Irma*), ŝia plej ofta nomo en Usono estis **Hanna Landy**.*

Zimka Ilona  naskiĝis la 5-an de oktobro 1919 en Budapeŝto, ŝi mortis la 15-an de majo 2008 en Holivudo (Los Angeles, Kalifornio, Usono).

Biografio
---------

Zoltán Egyed aprezis Zinka-n talenta kaj Hanna Hertelendy komencis sian aktoran karieron en kabaredoj en sia naskiĝurbo. Post la 2-a mondmilito ŝi havis rolojn ekzemple en Teatro Magyar, Gaja Teatro. En 1948 ŝi vojaĝis al Usono, hejmenveninta ŝi denove havis rolojn en Budapeŝto, sed poste ŝi eterne forlasis Hungarion. En Usono inter 1948-2000 ŝi havis pli ol cent kinfilmajn aŭ televiziajn rolojn. Ŝi estis membro de Actors Studio.

Ŝi edziniĝis sesfoje, ŝia unua edzo estis dramaturgo István Hertelendy, post la vidviniĝo en 1945 ŝi edziniĝis al usona diplomato, en 1949 al usona aktoro, sed post 2 jaroj ŝi vidviniĝis. Ŝia kvara edzo estis István Békássy, kiun sekvis 2 aliaj usonaj aktoroj. Ŝi naskis 2 gefilojn en 1954 kaj 1961.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ŝekspiro: Hamleto - Ophelia
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj - Irina

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* *Idegen utakon* (1944) – unu el la damoj
* *Hazugság nélkül* (1945) – flegistino
* *Joy to the World* (1948) jam kiel Hanna Landy
* *Diamond Safari* (1958) - Wanda
* *An Elephant in a Cigar Box* (1969) - Beatrice Grooteman
* *Circle of Power* (1981) - Sylvia Arnold
* *Hard Time Romance* (1991)
* *Entourage* (2000) - Mrs. Hyder

Elektitaj televiziaj filmaj roloj
---------------------------------

* *The Ford Theatre Hour* (1948)
* *The United States Steel Hour* (1957) Nancy
* *The Movie Maker* (1964) - jam kiel Hanna Landy
* *Christmas Lilies of the Field* (1979) - Albertine
* *Hardesty House* (1986) - Lilian Rockafeller
* *Room for Two* (1992) - Olivia Ashcroft

Hungaraj voĉoj
--------------

* en filmoj videblaj en Hungario la hungaraj voĉoj apartenis al Márta Egri kaj Szilvia Dallos

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
*Odiseo kaj liaj kunuloj ĉe vizito de sorĉistino Kirko", ', aŭtoro:Jan van Bijlert (cca 1597 / 1598–1671)*
**Elpenoro** (malnovgreke *Ἐλπήνωρ*) estas en la greka mitologio soldato de Itaka reĝo Odiseo.

Elpenoro estis en milito kontraŭ Trojo la plej juna soldato de Itaka reĝo Odiseo. Malgraŭ li ne apartenis inter la plej bonaj batalantoj kaj ankaŭ prudente li ne tro elstaris, la militon feliĉe postvivis.

Kune kun Odiseo li poste travivadis longan kaj suferplenan vojaĝon hejmen. Kaŭzo de tiuj ĉi suferoj estis kolero de dio Pozidono pro morto de Palamedo, pri kiu laŭ la dio kulpis Odiseo pro venĝo, ke li devigis lin foriri en Trojan militon.

Sed kiam ili alveturis sur insulon Aiaia (ĝia lokigo ne estas certa, Robert Graves identigas ĝin kun nun Kroata Loŝinjo), sur kiu loĝis sorĉistino Kirko, la feliĉo Elpenoron forlasis. Post gastigo, kiun Kirko por Odiseo kaj liaj viroj preparis, Elpenoro, subpremita de vino, suprenrampis platforman tegmenton de ŝia domo, por iom dormi tie. Vekis lin nur voĉoj de liaj kunuloj, kiuj jam estis forirantaj. Li ekkuris post ili, sed forgesis, ke estas sur la tegmento kaj per falo de ĝi, li mortiĝis.

Odiseo pli poste dum vojaĝo en patrolandon venis sur sojlon de Submondo, kie li renkontis spiriton de Elpenoro, kiu dum senkonsola flugetado petis lin, ke li lian korpon forbruligu kaj sepultu, cxar li aliokaze ne povas foriri en regnon de mortintoj. Kaj ankoraŭ petis Odiseon, ke li sur la tombon metu lian remilon. Odiseo lian peton plenumis. Revenis sur insulon Aiaia kaj Elpenoron sepultis.

Homera priskribo de Odisea renkonto kun la spirito en Submondo estas valora pruvo pri plej malnovaj grekaj imagoj pri postmorta vivo.

Jean Giraudoux verkis romanon *Elpenoro* (1919), kiu estas humorisma reverko de la mitologia temo.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Éleios (syn Poseidóna) en la ĉeĥa Vikipedio.*
**KÖBLÖS Elek** [koebloeŝ] estis rumania hungara politikisto, redaktoro, publicisto. Li naskiĝis en Sáromberke la 12-an de majo 1887 kaj mortis en Sovetunio la 9-an de oktobro 1938.

Kariero
-------

Elek Köblös finis kvar kolegiajn klasojn en Nagyenyed, poste li iĝis meblistolernanto en Marosvásárhely. Post metiistiĝo (1905) li fariĝis ano de lignolaborista sindikato kaj de Socialdemokrata Partio. Dum la revolucioj en 1918-19 li estis batalionestro de Ruĝa Armeo. Li elmigris en Aŭstrion, poste en Rumanion, kie li patroprenis en la fondadkongreso de la komunista partio. Oni arestis lin, li liberiĝis en 1922. De 1924 li estis ĉefsekretario de la rumana komunista partio. En 1926 li devis elmigri, komence en Ĉeĥoslovakion, poste en Sovetunion, kie laŭ eltrovitaj akuzoj oni enprizonigis lin, kie li mortis. Oni rehonoriĝis lin en 1956. Li redaktis la semajngazeton *Előre* de Târgu Mureș, *Munkás* de Bukareŝto.

Fonto
-----

* Romániai magyar irodalmi lexikon Arkivigite je 2016-04-17 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Elek Köblös en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 422086
* LCCN: n79020511
* VIAF: 75121175
* ISNI: 0000 0000 2193 3839
 |
**Elek Jordánszky** [jordAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jordánszky Elek** estis hungara katolika pastro, kanoniko, preposto, episkopo.

Titolpaĝo de libro de Elek Jordánszky
Elek Jordánszky naskiĝis la 15-an de septembro 1765 en Kassa (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Košice en Slovakio), li mortis la 17-an de februaro 1840 en Esztergom (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio).

Biografio
---------

Elek Jordánszky frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Pozono, poste li studis en seminarioj, fine li pastriĝis en 1789. Komence li estis familia edukisto ĉe grafa familio, post jaroj li estis eklezia notario (1792-1798), eklezia arkivisto, pastro (1798-1805) kaj instruisto (1805-1807). Li atingis la ekleziajn rangojn kanoniko (1807 kaj 1816), preposto (1825), episkopo (1830). Li havis kodekson el la 16-a jarcento, poste ĝi estas konata kiel Jordánszky-kodekso.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *De heresi ab juranda, quid statuat ecclesia catholica* (1812)
* *Egy igaz emberbarátnak gondolatai a Német- (s Magyar-) o-ban meg-állapíttatott három vallás éránt* (1817, tradukaĵo el la germana)
* *Mo-ban, s ahhoz tartozó részekben lévő boldogságos szűz Mária kegyelem képeinek rövid leírása* (1836)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo J, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 702039
* LCCN: n94050956
* VIAF: 20080578
 |
**Elek Bacsik** [baĉik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bacsik Elek** estis hungara-usona violonisto, gitaristo. Li estis kuzo de Django Reinhardt.

Elek Bacsik  naskiĝis la 22-an de majo 1926 en Budapeŝto, li mortis la 14-an de februaro 1993 en Glen Ellyn (Ilinojso, Usono).

Biografio
---------

Elek Bacsik devenis el cigana muzikista familio. Li studis klasikan violonadon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Li muzikadis en pluraj orkestroj precipe en amuzejoj en sia naskiĝurbo. Lia muzika kolego estis ekzemple György Cziffra. En 1948 kiel orkestrano li vojaĝis al Bejruto, poste al pluraj eŭropaj urboj. En Parizo li jam estis konata ĵazmuzikisto. En la fruaj 1960-aj jaroj li registris muzikdiskojn kun konataj francoj kiel ekzemple Jeanne Moreau, Serge Gainsbourg kaj Claude Nougaro. En la franca televizio li muzikadis kun Charles Aznavour kaj Gilbert Bécaud. En 1966 li translokiĝis al Las Vegas, kie li muzikadis jardekon en amuzejoj, poste en aliaj lokoj, eĉ en ĵazfestivalo. Li mortis jam forgesita.

Fontoj
------

* franclingva biografio kun bildo
* [*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-04-01. Alirita 2019-04-01.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 636431
* GND: 141667230
* LCCN: no2002114469
* VIAF: 42030187
* ISNI: 0000 0001 2100 8974
* SUDOC: 243653816
* BNF: 139409411
* MBA: 1d9e89f9-722a-4f1e-bca1-d119f6361b99
* BNE: XX1220716
 |