recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Imre Tersztyánszky** [terstjAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tersztyanszky Imre** estis hungara pastro, episkopo, kanoniko, preposto, abato, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *nádasdi*.

Imre Tersztyánszky  naskiĝis la 13-an de oktobro 1786 en Hungara reĝlando en Nagyfalu (nuntempa Veľká Ves nad Ipľom en Slovakio). Li mortis la 28-an de junio 1847 en Pest (urbo).

Biografio
---------

Imre Tersztyánszky lernis en Vác, poste li restis samloke kiel prefekto en 1806. En 1810 li pastriĝis, poste li iĝis episkopa sekretario. En 1812 li estis pastro en Kecskemét, poste abato, fine juĝisto. Li estis nomumita kanoniko de Vác en 1823, de Pécs en 1831. En la sekva jaro li iĝis titulara episkopo. Inter 1835 kaj 1847 li estis universitata direktoro en Institutum Geometricum. Li kontraŭis enkondukon de la hungara lingvo en la instruado. Depost 1847 li estis ĉefpreposto de Pécs.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Hálaadó tisztelete a magyar nemzetnek, mellyel az Szent István első apostoli királyához különösen köteleztetik* (1818)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj T, TY, poste serĉu la nomon)
**Imre Toronyi** [toronji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Toronyi Imre** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia nobela antaŭnomo estis *toronyi*, lia origina familia nomo estis *Laky,* lia nomvarianto estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Toronyi L. Imre*.

Imre Toronyi  naskiĝis la 17-an de oktobro 1888 en Szekszárd, li mortis la 16-an de oktobro 1952 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Imre Toronyi frekventis Teatran Lernejon, sed pro la 1-a mondmilito li iĝis memserva soldato. Inter 1918 kaj 1925 li apartenis laŭvice al Teatro Belvárosi, Nova Teatro (Budapeŝto), Teatro Magyar, poste li havis nur laŭokazajn rolojn. Inter 1940-1944 li estis membro de Teatro Madách. Post la 2-a mondmilito la permeskomisiono malpermesis lin, nur en 1947 li havis rolojn en malgranda teatro. Li finis sian aktoran karieron en Teatro Úttörő inter 1949-1952. Li edziĝis en 1918.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Lajos Zilahy: *Tűzmadár* - konsilisto
* Zsigmond Móricz: *Kismadár* - juĝisto
* Ibsen: *Romersholm* - rektoro

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* *Az iglói diákok* (1934) - urbestro
* *5-ös számú őrház* (1942) - juĝisto
* *A két Bajthay* (1944) - profesoro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ruĝkapuĉa barbulo** |
| --- |
|  |
| Ruĝkapuĉa barbuloRuĝkapuĉa barbulo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pegoformaj *Piciformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ramfastedoj *Ramphastidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Eubucco* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***E. tucinkae*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Eubucco tucinkae****(Seilern, 1913) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ruĝkapuĉa barbulo  |

 |
| v • d • r |

La **Ruĝkapuĉa barbulo** (***Eubucco tucinkae***) estas specio de birdoj de la familio de Ramfastedoj aŭ de propra familio de Kapitonedoj, laŭ kelkaj fakuloj, sed ĉiukaze parencoj de tukanoj, tukanetoj kaj membroj de la grupo de Sudamerikaj barbuloj.

Tiu ĉi specio estas tre simila al la samgenrano Ruĝkapa barbulo, sed la ruĝa kapo estas eĉ pli ampleksa en la supra brusto kaj en tiuj flankoj (ŝultroj) estas grizaj makuloj. Ankaŭ ne estas la blanka nuka strio de la alia specio. La aliaj karakteroj similas, tio estas flavaj beko (kun nigra barbobrido) kaj ventro, verdeca dorso kaj malhelaj grenatkoloraj okulirisoj.

Ĝi troviĝas en Bolivio, Brazilo kaj Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tre degraditaj eksarbaroj.

Source
------

* BirdLife International 2004. Eubucco tucinkae[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 27a Julio 2007.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ruĝkapa najtingalo** |
| --- |
|  |
| Ruĝkapa najtingaloRuĝkapa najtingalo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Luscinia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***L. ruficeps'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Luscinia ruficeps****(Hartert, 1907) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Vundebla** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ruĝkapa najtingalo  |

 |
| v • d • r |

La **Ruĝkapa najtingalo** (***Luscinia ruficeps***) estas birdo el muŝkaptuledoj kiu apartenas al la genro *Luscinia* kune kun la Blugorĝulo kaj la aliaj najtingaloj. Ĝi estis iam klasita kiel membro de la familio de Turdedoj, sed ĝi estas nuntempe pli ĝenerale konsiderata muŝkaptuledo (*Muscicapidae*). Ili, kaj similaj malgrandaj specioj, formas la grupon de la Saksikolenoj.

Temas pri malgranda najtingalo 15 cm longa kun tre **oranĝaruĝa kapo** (kio estas ĉefa karaktero de la specio kaj nomigas ĝin en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *ruficeps* signifas precize "kun ruĝa kapo"), **nigra vizaĝo kaj nigrebordata blanka gorĝo**. Estas grizaj supraj partoj, supra brusto kaj flankoj, blanka resto de subaj partoj, nigreca vosto kun ruĝecaj bazoflankoj (kiel ĉe aliaj najtingaloj) kaj nigrecaj pintoj en vostobordo. 

La kanto estas laŭta kaj melodia kun frazoj kiel *ĉo ĉak'ak'ak ti cc-vr'rr'rr ti ĉi-vra-v'r'r'r'r ti ĉr'r'r'r ti ĉr'riu'iu'iu*. La alvoko estas profunda *tak* aŭ *tok* kaj milda *zin si*. 

Ĝi troviĝas en Ĉinio en la regiono de Siĉuano kaj en Malajzio. Ties natura habitato estas moderklimataj arbaroj kaj arbustejoj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. Laŭ BirdLife International la populacio estas kalkulata inter 2,500 kaj 10,000, sed malpliiĝanta pro malpliiĝo de habitato ĉirkaŭkalkulata je 46,600 km2. Oni scias, ke la specio reproduktiĝas nur en kvar lokoj en nordo kaj centro de Siĉuano kaj suda Ŝaanksi, en sudokcidenta Ĉinio. En la Nacia Parko Jiuzhaigu oni aŭskultis 6 kantantajn masklojn laŭlonge de 3-4 km de la valo ĉe Nuorilong en 1991, kaj 4 kantantaj maskloj kaj 2 inoj estis vidataj laŭlonge de ĉ. 400 m de pado en la valo ĉe "akvofalo Perlejo" en junio de 1995. Oni vidis ilin vintre en duoninsula Malajzio. La malmultaj vidaĵoj sugestas, ke probable havas lokigitan distribuadon kaj malgrandan populacion.

Referencoj
----------

* En la angla Arkivigite je 2009-01-03 per la retarkivo Wayback Machine
* BirdLife International 2004. Luscinia ruficeps[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.
**Cervillego de la Cruz** [zerbiLJEgo delaKRUZ] estas municipo en la sudo de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Medina* (Tero de Medina) en la sudo de la provinco. 

Cervillego de la Cruz en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Pinares* de la provinco Valadolido, verde, sude.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 21,33 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 83 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 360 el la 1940-aj jaroj. 

Ĝi distas 73 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj kuŝas inter municipoj Fuente el Sol kaj Bodadilla del Campo laŭ la provinca ŝoseo VA-801. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj ĉirkaŭita de rojoj.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. 

Inter la jaroj 1755 kaj 1836 estis en Cervillego de la Cruz ateliero de malgrandaj orgenoj apartenanta al la familia Gil. Ties fondinto estis Ysidro Gil, lokano de Muriel de Zapardiel, kaj la laboro estis sekvita de lia filo Nicolás en 1790 kaj poste de lia nepo Joseph en 1805. La rezulto estis serion de 37 orgenoj tre similaj disaj tra la provincoj Avilo kaj Valadolido.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la romanik-mudeĥara preĝejo de Sankta Johano la Baptista kun baroka retablo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765773
* VIAF: 316734355
 |
Paul Cornu

**Paul CORNU** (1881 en Glos-la-Ferrière; 6-an de junio 1944 en Lisieux) estis franca inĝeniero, kiu produktis biciklojn.

Cornu evoluigis kiel unua la unuan kunhoman helikopteron, nomatan tiam *fluganta biciklo*. La unua *flugo* (leviĝo) okazis la 13-an de novembro 1907 en Lisieux, Calvados, Francio kaj atingis alton de 30 cm dum 20-sekunda flugtempo.

La helikoptero pezis 260 kg kaj estis muntita, pelita per 24-ĉevalpova Antoinette-V8-Ottomotoro kaj kiu motoro movis tra centra akso per rubandoj du kontraŭrotaciantajn rotoron. Tiu konstruado - kiam la turnomomanto de du rotoroj egaliĝis - estis jardekojn poste uzita ĉe multaj helikopteroj.

La *fluganta biciklo* pruviĝis nedirektebla kaj okazis nur kelkaj provoj.

Kvankam alia franco konstruis helikopteron (Bréguet-Richet I), sed tio estis ligita al la tero kaj estis senhoma.

Cornu mortis pro bombardado en Normandio (Operation Overlord).

* Paul Cornu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Paul Cornu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 221961
* GND: 128253843
* VIAF: 18270470
* ISNI: 0000 0000 5724 3821
* SUDOC: 182334503
* BNF: 14975919t
 |
**Sándor Plósz** [ŝAndor plOs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Plósz Sándor** estis hungara juristo, politikisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio (korespondanta en 1884, ordinara en 1894, honora en 1902, direktora en 1906). Liaj fratoj estis Béla Plósz kaj Sándor Plósz.

Busto pri Sándor Plósz en Szeged
Sándor Plósz  naskiĝis la 10-an de junio 1846 en Pest (urbo). Li mortis la 29-an de majo 1925 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Plósz frekventis universitatojn en sia naskiĝurbo kaj Vieno. Li estis komencanta advokato ekde 1866. Post 2 jaroj li doktoriĝis kaj li ricevis postenon en juĝejo. Inter 1872-1881 li instruis en Universitato Kolozsvár, poste li instruis en Budapeŝto. En 1894 li estis momita vicministro, en la sekva jaro li estis elektita parlamenta deputito. Inter 1899-1905 li estis ministro. En 1914 li iĝis senatano. Li ricevis 3 premiojn inter 1898-1902.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A keresetjogról* (1876)
* *A magyar polgári perrendtartás tervezete* (1885)
* *Törvényjavaslat a magyar polgári perrendtartásról* (1893)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla iomete pli malsupre

* Kategorio Sándor Plósz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 457056
* GND: 11768743X
* LCCN: n2006081718
* VIAF: 9280942
* ISNI: 0000 0000 3991 5866
* BIBSYS: 14049528
 |
**Waldemar CIERPINSKI** (naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1950, Neugattersleben, GDR) estis germana longdistanca kuranto, post Abebe Bikila la dua maratonisto kiu gajnis du orajn medalojn olimpikajn.

Origine li estis sukcesa hurdokuranto. En 1974 Cierpinski kuris maratonon unuafoje. Ankoraŭ malmulte konata li kuris sian 5-an maratonon dum la Somera Olimpiko 1976 en Montrealo. Post pli ol 3 kvaronoj de la maratono li transprenis la gvidan pozicion de Frank Shorter (Usono). CIERPINSKI venkis post 2 horoj 9 minutoj kaj 55 sekundoj, distancigis sian persekutanton per proksimume 50 sekundoj kaj superis la antaŭan Olimpian rekordon de Frank Shorter je du minutoj. 

Dum Olimpiaj ludoj en Moskvo Cierpinski denove venkis en la maratono, ĉi fojon kun tre eta antaŭeco en 2 horoj 11 minutoj kaj 3 sekundoj. Kiu tiam spektis la transsendon de Televido de GDR ankoraŭ hodiaŭ kun amuziĝo rememoras al la drameca fina spurto en Moskvo, ĉar la troentuziasmiĝinta komentisto elkriis:   
 *Patroj hejme,* *ekkuraĝu, nomu viajn hodiaŭ naskitajn filojn **Waldemar**!*

Kiel pliaj sportaj sukcesoj menciindas interalie:

* bronza medalo en la monda ĉampionado de malpeza atletiko en 1983
* 4-a rango en la Eŭropa Ĉampionado de malpeza atletiko 1978
* 5-oble GDR-Ĉampiono.

Hodiaŭ Waldemar Cierpinski estas membro de la Nacia olimpia komitato de Germanio.

Vidu ankaŭ
----------

* Longdistanca kuro

* Waldemar Cierpinski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Waldemar Cierpinski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 21961
* GND: 118910337
* VIAF: 30335483
* ISNI: 0000 0001 1050 0744
* NKC: mzk2015877819
 |
**Gramme** estas 30 kilometraojn longa flanka rivero de Unstrut en Turingio.

Ĝi posedas du fontorojojn, *Weimarbach* (fonto ĉe la sudokcidenta rando de Ulla kaj *Nörbach* (fonto en Nohra). Ambaŭ torentoj konfluas en Hopfgarten kaj iĝis la rivero Gramme.

Priskribo survoje
-----------------

La rivero Gramme forlasas la vilaĝon nordokcidenten, kunprenante la de maldekstre alfluantan rojon Utzberger Bach. Malsupre de la akvomuelejo de Hopfgarten unuiĝas de dekstre la torento Kratzbach. La rivero servas por irigacii la plugeblajn kampojn de Hopfgarten kaj Niederzimmern; pro tio oni konstruis dum la 1970-aj jaroj la barajĵlagon *Talsperre Hopfgarten*.

Poste Gramme trafluas la vilaĝojn de Verwaltungsgemeinschaft Gramme-Aue en la Distrikto Sömmerda. Serpentumas kaj sinuas Gramme en la Turingia Baseno tra ebenaĵoj, voje de Großrudestedt, kie ĝin krucas la trakoj de la fervoja linio de inter Erfurto kaj Sangerhausen, ĝis Werningshausen. Oriente de Wundersleben (situanta okcidente de Sömmerda) ĝi enfluas de dekstre la riveron Unstrut.

Pro la mezepoka riverreguligo en la Regiono Unstrut la rivero estis provizita per kanaloj por movigi muelejojn - sed ankaŭ por gajni novan terenon. Antaŭ la reguligo de Unstrut la enfluo de Gramme estis sude de Wundersleben: tie ekzistas ĝis nun la eksa akvomuelejo kiel konstrukomplekso, iam movite de la akvopovo de Gramme.

Flankaj riveroj
---------------

Flanka rivero konfluanta en Großmölsen estas Linderbach.
**Henrietta Ónodi,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ónodi Henrietta** estis hungara gimnastikisto, dufoja olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono. Ŝiaj plej grandaj sukcesoj ligiĝas al boko.

Henrietta Ónodi naskiĝis la 22-an de majo 1974 en Békéscsaba.

Biografio
---------

Henrietta Ónodi maturiĝis en mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1992. Ekde 1994 ŝi vivis en Usono tamen kun interrompoj. Ŝi akiris diplomon en en:University of the Incarnate Word en 2001, poste ŝi estis trejnisto. Ŝi edziniĝis en 2003 kaj naskis 3 gefilojn inter 2006-2010. Ŝi ricevis usonan ŝtatanecon en 2015. Depost la geedziĝo ŝi helpis en sia edzo en la kuracejo. Ŝi ricevis hungaran ŝtatan premion en 1992.

### Sporta kariero

Henrietta Ónodi inter 1979-1997 estis gimnastikisto en sia naskiĝurbo. Ŝi estis hungara ĉampiono 17-foje inter 1988-1991 sur pluraj iloj, dum ŝi apartenis al la hungara nacia teamo inter 1988-1996. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1992 kun ora medalo, krome en mondĉampionumo ŝi estis la unua en sama jaro. Post 4 jaroj ŝi denove estis olimpiano sen medalo. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 1997.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto kaj video
* hungarlingva biografio kun foto
* biografio angle kun foto
* rezultoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Henrietta Ónodi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 819079
 |



* Portalo pri Biografio
*Kursiva teksto***Henrik Geduly,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Geduly Henrik** estis hungara pastro, literana episkopo.

Henrik Geduly  Arkivigite je 2014-08-19 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 24-an de oktobro 1866 en Vieno. Li mortis la 19-an de februaro 1937 en Nyíregyháza.

Biografio
---------

Henrik Geduly lernis teologion en Pozsony, poste li pastriĝis. Ekde 1896 li estis pastro en Nyíregyháza. Baldaŭe li estis eklezia notario, pli poste ĉefnotario. En 1911 li estis elektita episkopo. lett. En 1936 li ricevis la ŝtatan titolon sekreta konsilisto. Li strebis multe por la luterana edukado, en 1917 li fondis mezlernejon por fraŭlinoj en Nyíregyháza.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* ’’Háború és vallás’’ (1915)
* ’’Szabolcs vármegye’’
* ’’Nyíregyháza az ezredik évben’’

Memorigiloj
-----------

* gimnazio
* memortabulo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2015-09-12 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2013-10-14 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2014-08-19 per la retarkivo Wayback Machine
**Henri Ézan**, naskiĝis la 30-an de aprilo 1904 ĉe Locmariaquer (Morbihan en Francio), estis franca navigisto kiu malaperis en oceano (Suda Atlantiko) kun la skipo de la hidroplano *"Croix du Sud"* (Suda Kruco) la 7-an de decembro 1936.

Biografio
---------

Li engaĝigis en la franca marnavigado por 3 jaroj kaj iĝis long-distanca kapitano je la 14-a de aŭgusto 1931.

Li eniris en la "Aéropostale" en novembro 1932.
En aŭgusto 1936, li estis nomita navigisto sur la Suda Atlantiko.
Li trairis 17 fojojn la oceanon.

Li malaperis en la maro la 7an de decembro 1936, post dek du servojaroj, en la hidroplano "La Croix du Sud". En la skipo troviĝis Jean Mermoz, estro; Alexandre Pichodou, piloto; Edgar Cruvelhier, radiokomunikisto kaj Jean Lavidalie, mekanikisto.

Ili ricevis nacian solenan funebraĵon la 30an de decembro, en Parizo kaj ricevis funebran titolon "Ordre de la Nation".

Li estis konsiderita kiel perfekta profesiisto, adiciante 377 flughorojn.

Informfontoj
------------

* Jean Mermoz, *Mes Vols*, p.209, Flammarion, 1937
* Arkivoj de Christophe Meynard
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Angola kavenanto** |
| --- |
|  |
| Angola kavenantoAngola kavenanto |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Xenocopsychus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***X. ansorgei'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Xenocopsychus ansorgei****(Hartert, 1907) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Preskaŭ minacata** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Angola kavenanto  |

 |
| v • d • r |

La **Angola kavenanto** (***Xenocopsychus ansorgei***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj. Ties genro ***Xenocopsychus*** estas monotipa, tio estas tiu estas la ununura specio de la genro.

Ĝi havas nigrecajn suprajn partojn kaj helgrizajn aŭ blankecajn subajn partojn. Estas ankaŭ **helgrizaj ŝultraj makuloj kaj tre markata superokula strio**. La beko kaj kruroj estas nigrecaj. La vosto estas longa.

Ĝi estas endemia de Angolo. Ties natura biotopo estas humida savano, kaj ĝi estas iomete rara pro habitatoperdo. Tiu afrotropisa specio ekzistas je 690-2,200 m de altitudo. Ĝi troviĝas en kavoj (de kio devenas la nomo) kaj en rokaj herbejaj deklivoj kaj klifoj kun proksimaj arbaroj, kie manĝas insektojn. Ankaŭ en riverarbaroj kaj densa subkreskaĵaro en arbaraj deklivoj. Ili manĝas sur aŭ ĉe grundo. Okazas du rapidaj ovodemetadoj en septembro al novembro. La nesto, kie la ino demetas 2-3 ovojn, estas malferma taso el bastonetoj, herberoj kaj sekaj folioj, kovrita per plantomaterialo, kaj situa en roka bordo sur kornico.

Vidu ankaŭ
----------

* Angol-eskarpaj savano kaj duonarbaroj

Referencoj
----------

* BirdLife International, 2004, 23110, Xenocopsychus ansorgei, 13a Septembro 2007.
**Anglo-katolikismo**, precipe en la 19-a jarcento, estis difinita la Alta Eklezio apartenanta al la Anglikana Komunio kiu, kvankam recitante la samajn kredojn de la Malalta Eklezio, konsideras la vorton "katoliko" de la kristanaj fundamentaj kredoj ne nur kiel simpla plej antikva sinonimo de *universala*, sed kiel la nomo de la Eklezio de Kristo al kiu apartenas la Katolika eklezio, la Ortodoksa eklezio kaj la aliaj eklezioj kiuj konservas la apostolan posteulecon.

Anglokatolika preĝejo St Magnus-the-Martyr, en Londono.
La anglo-katolikoj konfesas dogmojn kaj religian ritaron similajn al tiuj de la roma katolikismo. La similaj elementoj etendiĝas ĝis la sep sakramentoj, la transsubstancigo (kontraŭa al la [[konsubstancigo, devoteco al Dipatrino kaj al la sanktuloj, la preskribo por la ordinaraj "pastroj" – difinitaj "patroj" – de la liturgiaj vestoj uzataj en la celebroj kaj foje la priskribo de ilia eŭkaristia celebro kiel Meso. La precipa fonto de diverseco, rilate la roman katolikismon, estas la statuto, povo, kaj influo de la episkopo de Romo. La disvolviĝo de la anglokatolika alo de anglikanismo okazis precipe en la 19-a jarcento kaj estas forte asociita al la Movado de Oksfordo. Du ĝiaj epigonoj, John Henry Newman kaj Henry Edward Manning, ambaŭ anglikanaj *patroj*, konkludis sian religian evoluon kuniginte al la katolika eklezio, el kiu ili estis levitaj al kardinala digneco.

Vidu ankaŭ
----------

* Anglikana Komunio
* Transsubstancigo
* Kunsubstancigo
* Anglikana Alta Eklezio
* Anglikana tradicia Komunio
* Anglikanismo
* Katolikismo

* Kategorio Anglo-katolikismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Hoyocasero** [oĝokaSEro] estas municipo en la sudcentro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Alberĉe kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. La loknomo *Hoyocasero* estas komprenebla etimologie kiel *Domtruo*.

Hoyocasero en la provinco Avilo.
Sonorilturo.
Hoyocasero, kaj Sierra de Gredos fone (2019).

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 52,48 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 278 loĝantojn (plie somere). Ĝi perdis 800 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 58 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Cepeda la Mora, Navalacruz, Navaquesera, San Martín del Pimpollar, Navalosa, San Martín del Pimpollar kaj Villarejo del Valle. Tra la teritorio fluas la rivero Alberĉe. Ĉefa natura trajto estas natura pinaro.

Historio
--------

El prahistoria epoko estas en Praíllo de los Mijares ŝtona "altaro" kun 6 ĉizitaj ŝtupoj el la Ferepoko, simila al tiu de la Castro de Ulaca de Solosancho. Estas ankaŭ tomboj el tiu epoko.

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. La plej frua mencio de Hoyocasero (tiam Oyó-quesero) temas pri bataleto en 1090 kadre de la lukto inter la maŭra reĝo de Badajoz, Mutaŭakkil kaj Alfonso la 6-a por la kontrolo de Toledo post la morto de Al-Mamun en 1076. El la Mezepoko ĝis 1795 ĉiuj loĝlokoj de la areo dependis de la Monaĥejo de Burgohondo.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762441
 |
Tamburisto de Olodum dum prezentado
**Olodum** estas grupo de brazila muziko, kiu partoprenas la karnavalon de Salvador de Bahio kaj per pli granda ensemblo prezentas sursceneje. La nomo estas pruntaĵo el la religio de la Joruboj en Niĝerio. La bando sonregistris por pluraj sukcesaj lumdiskoj. Olodum estas krom tio kultura societo, kiu agas por la afrikobrazila kulturo kaj la sociajn postulojn de la nigrula loĝantaro de Salvador.

Olodum estas unu el la plej konataj grupoj de samboregeo kaj stampis ĉi tiun muzikstilon mezurdone. La muzikgrupo fondiĝis en 1979 kiel afrikanisma bloko [*bloco* = grupo de karnavalaj dancistoj kaj muzikistoj] laŭ la modelo de Ilê Aiyê kaj ligis la muzikon jam dekomence kun politikaj postuloj de egalrajtigo de la nigrula loĝantaro. La kulturdomo de Olodum situas rekte ĉe *Pelourinho*, la historia urbocentro de Salvador.

Krom multaj propraj (lum)diskoj Olodum surdiskigis en 1990 kun Paul Simon la pecon *The Obvious Child* sur ties albumon *The Rhythm of the Saints*, en 1995 Michael Jackson sonregistrigis la unuopaĵon *They Don't Care About Us* kun la grupo, kiu ankaŭ estas videbla en la vidbendo. Krom tio ĝi ludis la tamburritmon por sonregistraĵoj de Wayne Shorter kaj Herbie Hancock sur la kompilaĵo *Bahia Black – Ritual Beating System* de Bill Laswell. Michael Jackson sin vestis plurajn t-ĉemizojn de Olodum por la vidbendo de sia furoraĵo "They don't care about us". En 2014 Olodum kunmuzikis (krom Jennifer Lopez kaj Claudia Leitte) *FIFA World Cup Song*.

Literaturo
----------

* Petra Schaeber: *Die Macht der Trommeln. Die kulturelle Bewegung der schwarzen Karnevalsgruppen aus Salvador/Bahia in Brasilien. Das Beispiel der Grupo Cultural Olodum* Reta doktortezo ĉe Libera Universitato de Berlino

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Olodum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retpaĝo portugallingva Arkivigite je 2015-03-31 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 517715
* GND: 10151536-4
* LCCN: no98025788
* VIAF: 832145857011022920933, 6918163631452923690005 144087565, 832145857011022920933, 6918163631452923690005
* ISNI: 0000 0001 0668 7032
* BNF: 13953595s
* MBA: 6171965e-3875-4101-bf19-688e1317d90d
 |
Proponita manĝaro ĉe hipermerkato Fred Meyer en Portlando (Oregono).
Azia hipermerkato en Filipinoj, nome branĉo de SM en *SM Mall of Asia* en Pasay, Manila Metropolo, estas ekzemplo.
En komerco, **hipermerkato** aŭ **hiperbazaro** estas ĉiovendejo kio kombinas supermerkaton kaj specialajn stokejojn. La rezulto estas etenda instalaĵo por podetala propono de ampleksa gamo de produktoj sub unu tegmento, inklude ĉiatipajn manĝaĵojn kaj ĝeneralajn komercaĵojn. En teorio, hipermerkatoj ebligas al konsumantoj plenumi ĉiujn siajn ĉiutagajn rutinajn aĉetonecesojn en nur unu loko kaj demarŝo. La termino *hipermerkato* (france *hypermarché*) estis stampita en 1968 fare de la franca komercofakulo Jacques Pictet.

Hipermerkatoj, kiel aliaj ĉiovendejoj, tipe havas negocajn modelojn fokuse al alt-voluma, malalt-profitaj vendoj. Tipe ili kovras areon de 5000 al 15000 m², ili ĝenerale havas pli ol 200,000 diferencajn markojn de varoj disponeblaj samtempe. Pro siaj grandaj surfacoj, multaj hipermerkatoj elektas lokojn en antaŭurboj aŭ ekstere de urboj kiuj estu facile alireblaj aŭte.

Referencoj
----------

1. ↑  Grimmeau, Jean-Pierre (10a de Junio 2013). "A forgotten anniversary: the first European hypermarkets open in Brussels in 1961" (PDF). Brussels Studies (67). ISSN 2031-0293. paĝo 3 [*rompita ligilo*] Alirita la 17an de Junio 2016.

* Kategorio Hipermerkato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En geometrio **hiperpluredro** estas ĝeneraligo al *ĉiu* dimensio de plurlatero en du dimensioj, pluredro en tri dimensioj, kaj plurĉelo en kvar dimensioj.

Konveksaj hiperpluredroj
------------------------

**Konveksa hiperpluredro** estas hiperpluredro, kiu estas konveksa, aŭ kiu estas la konveksa koverto de finia aro de punktoj.
Konveksa hiperpluredro povas ankaŭ esti prezentita kiel la komunaĵo de duonspacoj (rando de ĉiuj duonspaco estas hiperebeno). Ĉi tiu komunaĵo povas esti skribita kiel la matrica neegalaĵo:

{\displaystyle Ax\leq b}
kie *A* estas *m* per *n* matrico, *m* estante la kvanto de barantaj duonospacoj kaj *n* estas la kvanto de dimensioj de la afina spaco **R***n* en kiu la hiperpluredro estas enhavita; kaj *b* estas *m* per 1 kolumna vektoro. La koeficientoj de ĉiu linio de *A* kaj *b* korespondi kun la koeficientoj de la lineara neegalaĵo difinanta la respektivan duonospacon
Ĉi tiu difino alprenas ke la hiperpluredro estas *n*-dimensia; se ne do la solvaĵo de *Ax* ≤ *b* kuŝas en pozitiva afina subspaco de **R***n*.
Noto ke la komunaĵo de ajna aro de duonspacoj ne nepre estas barita sed ĝi difinas konveksan hiperpluredron se kaj nur se ĝi estas barita.

*n*-dimensia konveksa hiperpluredro estas barita per iu kvanto de *(n-1)*-dimensiaj facetoj. Ĉi tiuj facetoj estas mem hiperpluredroj, kies facetoj estas *(n-2)*-dimensiaj krestoj de la originala hiperpluredro. Ĉiu kresto ekestas kiel la komunaĵo de du facetoj (sed la komunaĵo de du facetoj ne nepre esti kresto). Krestoj estas denove hiperpluredroj kies facetoj estas *(n-3)*-dimensiaj kulminoj de la originala hiperpluredro, kaj tiel plu.

| Dimensio de ero de *d*-hiperpluredro | Ero |
| --- | --- |
| 0 | Vertico |
| 1 | Latero |
| 2 | Edro |
| 3 | Ĉelo |
| ... | ... |
| *n* ( *n* = 2, 3, ... *d-1* ) | *n*-hiperĉelo |
| ... | ... |
| *d-3* | Kulmino |
| *d-2* | Kresto' |
| *d-1* | Faceto |

Vidu ankaŭ
----------

* Kahelaro (geometrio)
* Regula hiperpluredro
	+ Simplaĵo
	+ Hiperkubo
	+ Kruco-hiperpluredro
* Listo de regulaj hiperpluredroj
* Simbolo de Schläfli
* Grupo de Coxeter
* Abstrakta hiperpluredro
* Diskreta orientita hiperpluredro
* Komunaĵo de pluredro kun linio
* Laŭ dimensio:
	+ 2-hiperpluredro aŭ plurlatero
	+ 3-hiperpluredro aŭ pluredro
	+ 4-hiperpluredro aŭ plurĉelo
	+ 5-hiperpluredro
	+ 6-hiperpluredro
	+ 7-hiperpluredro
	+ 8-hiperpluredro

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hiperpluredro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eric W. Weisstein, *Hiperpluredro* en MathWorld.
* Mallonga ĝenerala priskribo de historio de malkovro de regulaj kaj duonregulaj konveksaj hiperpluredroj Arkivigite je 2003-08-18 per la retarkivo Wayback Machine
*La hora del té* (Tehoro), oleo sur tolo, 90x140cm, 2015, Magda Torres Gurza. De malproksime tiu verko aspektas foto; de proksime aŭ pligrandiginte oni vidas en la reflekto vere pentritajn bildojn.
La **hiperrealismo** estas ĝenro de pentrarto kaj skulptarto kiu estas simila al la fotografio. La hiperrealismo estas konsiderata avanco de la fotarta realismo pro la uzataj rimedoj. La termino aplikiĝas al arta movado kaj stilo sendependema kiu aperis en Usono kaj Eŭropo fine de la 1960-aj kaj komence de la 1970-aj jaroj. La ĉefa celo estas reprezenti la realon tiom detale kaj realisme ke la verko aspektu kvazaŭ la reprezentita aĵo mem. La rigardanto devas supozi, ke temas pri foto anstataŭ pentraĵo aŭ realaĵo anstataŭ skulptaĵo. Kvankam tio baziĝas sur la principoj de realismo, temas pri superigo de la simplaj realismaj stiloj kaj ĝenroj, ĉefe de la fino de la 19a jarcento.

La termino *hiperrealismo* estas aplikebla al la skulptarto kaj bildliteraturo (Luis García, Alex Ross, ktp).

Notoj
-----

1. ↑   Bredekamp, Horst, Hyperrealism - One Step Beyond. Tate Museum, Publishers, UK. 2006. p. 1
2. ↑   «Fragments Born of Water, Earth and Fire—Beyond Hyperrealism». 19a de marto 2014. Konsultita la 25an de februaro 2019.
3. ↑   Phillips, Renee (Majo 2018). «Carole A. Feuerman ~ Leading Hyperrealist». Konsultita la 25an de februaro 2019.
4. ↑   Bredekamp, Horst, Stafford, Barbara Maria (1a de januaro 2006). «Hyperrealism». Hyperrealism - One step beyond. Konsultita la 25an de februaro 2019.

* Kategorio Hiperrealismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Baziliko Saint-Donatien-et-Saint-Rogatien** estas katolika malgranda baziliko en Nanto, Francio. La preĝejo estis konstruita en malfrua 19-a jarcento kaj dediĉita al sanktuloj Donato kaj Rogato. Ĝi estis altigita al rango de malgranda baziliko en 1889.

Historio
--------

La konstruaĵo datiĝas de la 19-a jarcento. Ĝi estas dediĉita al S-ta Donato kaj S-ta Rogato. Ĝi estis altigita al rango de malgranda baziliko la 14-an de marto 1889.

Incendio de 2015
----------------

La 15-an de junio 2015 grava incendio okazis en la baziliko. La fajro ekflagris ĉirkaŭ la 8.30 GMT, dum matena Diservo, en la tegmento de la konstruaĵo. La malantaŭo kaj tegmento de la baziliko estis grave damaĝitaj.

Referencoj
----------

1. 1 2   France basilica fire: Saint-Donatien in Nantes in ruins. BBC News (15 junio 2015). Alirita 15 Junio 2015.
2. ↑   Basilica of St. Donatian and St. Rogatian. gcatholic.org. Alirita 15 junio 2015.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Baziliko Saint-Donatien-et-Saint-Rogatien en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* france Incendie de la basilique de Nantes. La faute à une opération de soudure

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Basilica of St. Donatian and St. Rogatian en la angla Vikipedio.*
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La historio de la Esperantista klubo en la urbo Brno estas priskribita en apartaj artikoloj, el kiuj ĉiu priskribas unu periodon laŭ jar-intervaloj:

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1900-1914 | 1919-1938 | 1939-1945 | 1946-1952 | 1952-1968 | 1969-1989 | 1990-nun |

  

  

urbocentra panoramo de Brno
Jen la kroniko de **1939 ĝis 1945**.

1939
----

1939: nova kurso, sed ĝi restis nefinita, intervenis la okupacio. En aprilo 1939 alveturis Gestapo al la tiama prezidanto de la Klubo prof. Theodor Kilian postulante de li la kluban korespondaĵon. Samtempe venis aliaj Gestapanoj al la tiama vicprezidanto Hoffner kun la sama postulo. Ambaŭ samideanoj deklaris, ke la kluba kore-spondaĵo troviĝas ĉe la sekretario. La sekvintan tagon venis gestapanoj al J. Vondroušek, sed tiu lerte informita de Kilian, forigis ĉiujn leterojn, kiuj povis esti danĝeraj. Kiel jam estis menciite, la Klubo ekde aŭtuno 1937 ĝis marto 1939 korespondis kun pluraj kluboj, ĉefe kun la klubo en Chingford apud Londono kaj informis la anglajn esperantistojn laŭ vero pri situacio en ĈSR, pri germanaj planoj kaj postuloj, la maja mobilizo, pri minoritataj rajtoj, minoritata juro ĉe ni, pri la septembra krizo kaj fina kapitulaco ktp. Ĉe J. Vondroušek estis faritaj du traserĉoj, la korespondaĵo kaj protokollibro el la jaro 1938 estis konfiskitaj.

1940-1944
---------

1940: fine en junio Gestapo ordonis forigon de stacidomaj tabuloj kaj likvidon de la Klubo. Sed ankaŭ tiam ĉiu firme staris sur sia loko kaj nur fine de aprilo, kiam komenciĝis domtraserĉoj kaj kruda enketado ĉe Gestapo, estis rekomendite al la kursanoj disiri. La klubvesperoj plu daŭris, ankaŭ en la jaro 1940, sed ne plu en aparta ejo. En junio 1940, laŭ ordono de Gestapo kaj minaco, ke sekvos la plej severaj punoj, la Klubo formale likvidiĝis. Malgraŭ tio la kunvenoj sekrete plu daŭris, ĝis aŭtuno l94l, kiam estis proklamita escepta punrajto. Plenajn ses jarojn daŭris la milito detruinta kelkdek milionojn da homoj kaj senmezurajn valorojn. Kaj kion neniu ĉesis kredi realiĝis, plejparte ni ĝisvivis la grandegan feliĉon, la pacon kaj liberon.

1945
----

1945: la unua postmilita kunveno (12.6. je dat-reveno de likvido de la klubo la 12.6.1940) elektis kiel prezidanton Josef Vondroušek; aperis novaj laborantoj, kiel profesoro de konser-vatorio Vilibald Scheiber, D-ro Jan Geryk k.a.; la Klubo estis la unua, kiu rekomencis agadon en la liberigita Ĉeĥoslovakio, per regulaj kunvenoj kun firma programo; Bedaŭrinde la radio-stacio de Brno estis tiom detruita pro la militsekvoj, ke la tradicion de "Verda Stacio" devis transpreni Prago.
Alvokbuso ĉe Sint-Gillis (Dendermonde - Flandrio)
TàD IdF Mobilités Alvokbuso de Île-de-France mobilités
La **Alvokbuso** (nederlande *belbus*, germane *Rufbus*) estas formo de publika transporto kiu estas interalie uzata en Flandrio. Alvokbuso nur veturas post kiam oni ĝin telefone mendis (tial la nomo *alvok-buso*). Alvokbusojn oni enkondukis en regionojn kie loĝas ne sufiĉe da homoj por povi organizi regulan busservon. Tiuj busoj finfine plejofte veturus sen pasaĝeroj.

Alvokbuso havas fiksan nombron de haltejoj, sed ne veturas laŭ fiksa vojo aŭ fiksa horaro. La buso haltas nur je haltejoj kiuj anticipe estas menditaj. Vojaĝo per alvokbuso kostas nur same multe kiel vojaĝo per normala buso. Alvokbusoj kutime estas malpli grandaj ol normalaj busoj kaj havas kapaciton de 10-15 pasaĝeroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Transport à la Demande Île-de-France Mobilités

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Alvokbuso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La alvokbuso en la provinco Orienta Flandrio Arkivigite je 2006-09-02 per la retarkivo Wayback Machine (en la nederlanda)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Hajnana blua muŝkaptulo** |
| --- |
|  |
| Hainana blua muŝkaptuloHainana blua muŝkaptulo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Cyornis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. hainanus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Cyornis hainanus****(Ogilvie-Grant, 1900) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Hajnana blua muŝkaptulo  |

 |
| v • d • r |

La **Hajnana blua muŝkaptulo** (***Cyornis hainanus***) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro *Cyornis* aŭ de Bluaj muŝkaptuloj kiu laŭnome enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj.

Ĝi troviĝas en Sudorienta Azio nome en Kamboĝo, Ĉinio, Laoso, Birmo, Tajlando kaj Vjetnamio. Ĝi ricevas la nomon de la ĉina insulo Hajnano. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

La masklo de tiu specio estas **blua supre kun helbrila nuanco en frunto, ŝultroj, pugo kaj vosto**. La vizaĝo ĉirkaŭ la okulo ĝis la beko kaj la flugilbordoj estas nigrecaj. La **brusto estas blua**, anstataŭ oranĝeca kiel ĉe aliaj specioj samgenraj, kaj same kiel ĉe la plej proksima parenco la Blubrusta blua muŝkaptulo, sed en la brustocentro estas foje blanka nuanco. La ventro estas grizeca. La beko estas nigra, larĝa ĉebaze kaj kun kelkaj harplumetoj ĉirkaŭ la bekobazo.

La ino estas bruna supre kun nigrecaj flugilbordoj kaj helaj okulringoj; la brusto estas ja oranĝeca ruĝecbruna aŭ helbruna kaj la ventro helgriza al blankeca. Maskla junulo estas simila, sed tre punktita dorse kaj dekomence bluiĝas la flugiloj kaj vosto.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Cyornis hainanus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.
Naskiĝdomo en Bad Sulza
**Carl MÜLLERHARTUNG**, vere: *Müller-Hartung* (naskiĝinta la 19-an de majo 1834 en Bad Sulza, mortinta la 11-an de junio 1908 en Charlottenburg) estis germana kantoro, muzikpedagogo kaj komponisto.

Vivo
----

Estante la filo de la kantoro de Sulza, Johann Christian Müller kaj de ties edzino kun fraŭlina nomo *Hartung*, li trejniĝis en Eisenach fare de Friedrich Kühmstedt. Poste li ekdeĵoris kiel muzikdirektoro ĉe teatro en Dresdeno kaj estis urba kaj kortega kantoro en Eisenach. En Eisenach li engaĝiĝis pri starigo de Bach-monumento, kiu hodiaŭ estas sur Mario-placo. Nomumiĝo profesora okazis en la jaro 1863-a.

Franz Liszt peris por li en 1865 la bonegan postenon de muzikdirektoro en Vajmaro kie Müllerhartung iĝis grava persono ene de la muzika sceno. Ekde 1869 li ankaŭ estis kapelestro ĉe la Kortega teatro. La de Müllerhartung en 1872 fondita *Vajmara orkestra lernejo* (Weimarer Orchester-Schule) antaŭulis kvazaŭ la nunan renomitan samlokan Liszt-muzikaltlernejo vajmara.

Müllerhartung verkis neekleziajn kaj ekleziajn korusaĵojn, kantojn, pororkestraĵojn kaj tri ĥoralajn sonatojn por orgeno. Lia plej konata kanto estas la turingia landa himno *Thüringen, holdes Land* kun la teksto de Ernst Viktor Schellenberg. Unu lia disĉiplo estis Erich Hunold.

Verkoj
------

### Ekleziaj korusaĵoj

* *Halleluja! Jauchzt ihr Chöre*, für 8-stimmigen gem. Chor
* *Lobe den Herrn, meine Seele*, für 4-stimmig gem. Chor
* *Wenn der Herr die Gefangenen Zions erlösen wird*, für 6-stimmig gem. Chor
* *Der 96. Psalm: „Singet dem Herrn ein neues Lied"*, für Bariton-Solo, 6-stimmig gem. Chor, Harfe u. Orgel (1885)

### Malekleziaj korusaĵoj

* *Fünf Spielmannslieder*, für Männerchor (*Juchhei!*; *Wohl saß ich und sang*; *Liebe macht Weinen*; *Sehnsucht nach der Heimat*; *Mein Herz, tu dich auf*.)

### Orgenmuzikaĵoj

* *Drei Choralsonaten für die Orgel* (1860, Verlag T.F.A. Kühn, Weimar; nova eldono en 2018 ĉe *B-Note Musikverlag*):
* Orgelsonate Nr. 1 in h-Moll über *Aus tiefer Not schrei ich zu dir*
* Orgelsonate Nr. 2 in f-Moll über *Wer nur den lieben Gott lässt walten*
* Orgelsonate Nr. 3 in D-Dur über *Ein feste Burg ist unser Gott*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Carl Müllerhartung en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 648885
* GND: 117172634
* LCCN: nr95024011
* VIAF: 27841635
* ISNI: 0000 0000 5534 0142
* MBA: af24e216-03fc-4bb4-b077-8986612933e2
 |
Gramofona transportilo
 Gramofonfabriko de Emil Berliner en Hanovro
**Sondiskludilo** aŭ pli mallonge **diskludilo** aŭ **gramofono** estas aparato por noti kaj redoni voĉojn, kiun elpensis en 1887 Emil Berliner (anonco pri patento: 29-a de septembro 1887). La gramofono apartenas al mediohistoria suriga sistemo. Ĝi estis kiel ludiga aparato, la mekanika posteulo de fonografo.

Gramofono estas – male al fonografoj – ekipita per ronda plato (sondisko), sur kiu oni povas noti mekanike tonojn; la fonografo de Edison uzis por tio ankoraŭ cilindron. La sondisko de Berliner konsistas el plata, vaksokovrita zinka disko kiel tonportanto; ĉiu disko devas esti aparte produktita ĉe tiu procedo.

La komenco de la tonportanta multobligo povis komenciĝi en la jaro de 1892, kiam oni unuafoje prem-produktis nikel-kovritan kupronegativan diskon el vulkanizita gumo. Ŝelako estis uzita ekde 1895 kiel bazmaterialo por sondiskoj.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* Gramofondisko
* Germana gramofono
* Fonografo
* Suriga sistemo
* Magnetofono
* Telegrafono

* Kategorio Gramofono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La gramatiko de la ĉina norma lingvo estas tre simila al tiu de la aliaj ĉinaj dialektoj. Spite la grandan diferencon de la dialektoj, kiuj estas ofte neinterkompreneblaj, ​la diferencoj kuŝas fundamente en la vortotrezoro kaj la tonoj, kaj ili kunhavas esence la samajn gramatikon kaj skribsistemon. 

Estas multaj eroj kiuj utilas por esprimi la aspekton, kaj iom la gramatikan modon. Tio estas Tema-remaa dispozicia lingvo, alie la ordo estas subjekto - verbo - dua objekta komplemento - (ne)rekta objekta komplemento. La unua negacio estas antaŭ la verbo, prepozicio aŭ adverbo. Kaze de kompletigita okazo celita de verbo, oni uzas la duan negacion kaj oni ne havas la ne-restriktatan perfektigan aspektomarkilon. Kaze de restriktata perfektiga aspektomarkilo, oni uzas la duan negacion.

En kunverb-konstruoj, la negaciilo povas veni antaŭ la kunverbo (prepozicio) aŭ antaŭ la plena verbo, ĉi-lasta estante pli emfaza. Je la pasiva voĉo, la komplemento de agento estas ĝuste antaŭ la agento. Tio estas kapo-en-la-fino'a lingvo (krome pri kunmetitaj verboj (kiuj estas kapo-en-la-komenco'a )) (tiel ekzemple la adverbo estas inter la subjekto kaj la helpa kaj ĉefa verboj krome (krom 常,常常, 经常;經常, 都, 就, 又) adverboj de tempo kaj sinteno je la tuta frazo kiuj povas esti en la komenco): la modifiloj estas antaŭ la nomoj kiujn ili modifas.

En la substantivaj sintagmoj, la ĉefa substantivo iras laste, ĉiuj la modifiloj (tiel ekzemple relativaj subpropozicioj aŭ la genitivo) estas antaŭe; la prepoziciaj sintagmoj estas antaŭ la verboj. 

Parolante pri serioj de verboj kaj kapo-en-la-fino'a lingvo, <<aŭdi kompreni>> signifas <<kompreni ion kion oni aŭdas>>. Se ekzistas tria verbo, la ordo estas: la 3a - la 1a - la 2a. En negativa voĉo, triope, la 1a estas anstataŭigita per la unua negacio, duope, aldono je la dua negacio antaŭ la du verboj. 

La mandarena lingvo ofte havas konstruojn je serioj de verboj (du aŭ pliajn verboj aŭ serion da verbaj sintagmoj). Se ekzistas helpverbo kun ĉefa verbo, la helpverbo estas antaŭ la ĉefa verbo; se ekzistas adverbo, ĝi estas antaŭ ambaŭ. Se oni volas esprimi aŭ la rezulton de la unua ago aŭ la direkton en kiu oni prenis la subjekton, la aktiva verbo de frazo estas sufiksita per dua verbo. Se estas relativa subfrazo kaj sintagmo determinanta, la ordo estas sintagmo determinanta - relativa subfrazo. Parolante pri relativa subfrazo, je la fino, estas 的.

Respondoj al demandoj per "ne" kaj "jes" ne ofte estas uzataj, male oni ripetas verbon aŭ verban sintagmon. 
En la fino de la frazo, ekzistas demandosigno kiel jes-ne'demando.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 707904
 |
*Grana padano* kun fromaĝa tranĉilo
peco de *Grana padano*
**Grana Padano** estas malrapide maturiĝanta, duongrasa malmola fromaĝo el Padio kaj kelkaj aliaj areoj de Norda Italio difinitaj per itala juro.

Historio
--------

La fromaĝo ekestis ĉirkaŭ la jaro 1000, verŝajne en 1135 en la mezo de suda Lombardio, kiam cistercianaj monaĥoj devis konservi troan lakton en la monaĥejo *Chiaravalle Milanese* de Milano. En la 12-a jarcento fondiĝis pluraj fromaĝejoj, kiuj produktis malmolan fromaĝon de grajnosimila strukturo je nomo „grana" (de la itala vorto *granuloso* 'grajnosimila'). Pro la populareco de la fromaĝo en Lombardio plimultiĝis la produktado, kaj pro la longa konservebleco de la produkto bone eblis vendi ĝin ankaŭ en pli foraj regionoj, tiel ke tra jarcentoj la negocado per la fromaĝo forte influis la regionan ekonomion.

La prepara metodo de la fromaĝo nur malmulte ŝanĝiĝis tra la jarcentoj kaj igis ĝin unu el la plej popularaj kaj plej ofte imitataj fromaĝoj en la mondo.

Produkta areo
-------------

La fromaĝo rajtas produktiĝi nur en la provincoj kaj metropolaj urboj Alessandria, Asti, Biella, Cuneo, Novara, Torino, Verbania, Vercelli, Bergamo, Brescia, Como, Kremono, Lecco, Lodi, Mantovo maldektre de la rivero Pado, Milano, Monza, Pavia, Sondrio, Varese, Trento, Padovo, Rovigo, Treviso, Venecio, Verono, Vicenza, Bolonjo dekstre de la rivero *Reno*, Ferrara, Forlì-Cesena, Piacenza, Raveno kaj Rimini. Krome, la lakto rajtas veni el la areo de la komunumoj Altrei, Laurein, Proveis, Unsere Liebe Frau im Walde-St. Felix kaj Truden de la aŭtonoma provinco Suda Tirolo.

Vidu ankaŭ
----------

* parma fromaĝo

Referencoj
----------

1. ↑   *"identeca karto"* de la retejo *granapadano.com*. Arkivita el la originalo je 2010-08-15. Alirita 2016-10-04.
2. ↑   ĉapitro "historio" en la retejo *granapadano.com*. Arkivita el la originalo je 2010-08-14. Alirita 2016-10-04.
3. ↑   teksto "produkta areo" en la retejo *granapadano.com*. Arkivita el la originalo je 2010-08-15. Alirita 2016-10-04.

* Kategorio Grana Padano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)