recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Esperanto-movado en Prago** datiĝas de la komenco de la 20-a jarcento.

Esperanto-klubo de Prago
------------------------

*Vidu ankaŭ : **Historio de la Esperanto-klubo de Prago** - **Listo de prezidentoj de la Esperanto-klubo de Prago***

La **Esperanto-klubo de Prago** grupigas pragajn uzantojn de la Internacia Lingvo Esperanto. La Klubo estas loka organizaĵo de Ĉeĥa Esperanto-Asocio, kiu estas membro de Universala Esperanto-Asocio en Roterdamo.

La Esperantista Klubo en Praha estis fondita la 9-an de novembro 1902 kaj ties unua prezidanto estis elektita librovendisto kaj eldonisto Eduard Weinfurter. Kunfondinto de la klubo kaj ankaŭ membro de la unua komitato de la klubo estis ankaŭ la ĉeĥa poeto Stanislav Kostka Neumann. Membroj de la klubo estis ankaŭ la filozofo Stanislav Kamarýt, la poetoj Josef Rumler, Jiří Karen, Čestmír Vidman kaj Eliška Urbanová, la skulptisto kaj medalisto Jiří Harcuba, la desegnisto kaj karikaturisto Pavel Rak, la aktoro Ota Sklenčka, la aktorino Eva Seemannová, la muzikkomponisto Štěpán Rak, la direktoro de Nacia Muzeo en Prago d-ro Vlastislav Zázvorka kaj aliaj.

Verda Stelo estis Esperanto-societo de la germanlingvanoj en Prago. Ĝi fondiĝis en 1908, ses jarojn post la unua Esperanto-klubo de Prago. Kunfondinto estis la gimnazia instruisto Siegfried Lederer.

La regulaj kunvenoj de la klubo okazas ĉiuĵaŭde (escepte de la somera libertempo) de la 14-a ĝis la 16-a horo en la kunvenejo en Prago, Ve Smečkách-strato n-ro 25 (proksime de la Venceslaa Placo).

Renkontiĝoj
-----------

En Prago okazis du Universalaj Kongresoj de Esperanto, kaj nome en la jaro 1921 la 13-a UK kaj en la jaro 1996 jam la 81-a UK de Esperanto.

Dum la 13-a UK revoluciaj laborist-esperantistoj okazigis fondan kongreson de Sennacieca Asocio Tutmonda.

En 1927 okazis en Prago la dua Tutmonda Konferenco pri Instruado de Esperanto. La unua okazis en 1922 en Ĝenevo. La Tria Tutmonda Kolokvo pri instruado de Esperanto okazos en Svislando en kantono Neŭŝatelo en majo 2015.

Krome en Prago okazis ankaŭ diversaj aliaj Esperanto-kongresoj.

  



|  |  | 
Ĉi tiu teksto estas prenita el la Enciklopedio de Esperanto 1934. Vi povas plibonigi ĝin per vikiigo kaj aktualigo de la enhavo. Kiam la origina teksto estos sufiĉe vikiigita kaj aktualigita, forigu ĉi tiun kadron, kaj anstataŭe enmetu la ŝablonon *EdE* en la artikolon. |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Praha**. Ĉefurbo de Ĉeĥoslovakujo; 848.000 loĝantoj. - 13-a UK 31 jul. - 6 aŭg. 1921; 2561 kongresanoj el 35 landoj. Grava oficiala simpatio. Decido pri centra organizo de la Emovado. - Samtempe 1-3 aŭg. okazis la fondo kaj 1-a kongreso de SAT. Honorprez. H. Barbusse. Oni malakceptis la neŭtralecan starpunkton. - Int. Konferenco Paco per Lernejo 16-20 apr. 1927, kunvokita de la Int. Eduka Oficejo el Ĝeneve. E kiel nura traduka lingvo. - 14-a Int. Katolika E-Kongreso en 1929 en la kadro de la miljarfestoj de s-ta Venceslav; 211 kongresanoj el 16 landoj. |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Praga esperanta klubo
**Esperanto-muzeo** estas muzeo kiu ekspozicias materialojn pri Esperanto, Esperanto-movado kaj Esperanto-kulturo. Ofte ĝi estas ligita kun Esperanto-biblioteko. 

Esperanto-muzeoj ne nur kolektas diversajn objektojn kaj materialojn (kiel libroj kaj arkivaĵoj), sed ankaŭ prezentas ilin konstante aŭ por difinita tempo, laŭ diversaj planoj kaj programoj. 

La distingo inter muzeo, biblioteko kaj arkivo ne ĉiam facilas. Ofte temas pri diversakcenta kombino de ili.

Listo de la Esperanto-muzeoj
----------------------------

En 1980 la Marinko Gjivoje eldonis referencverkon pri la tiama stato de Esperanto-muzeoj. Jen kelkaj famaj Esperanto-muzeoj:

* Aŭstrio: **Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj** en Vieno

La plej kompleta kolektaĵo pri Esperanto kaj interlingvistiko en la mondo, troviĝas ĉe la Aŭstria Nacia Biblioteko.
* Ĉeĥio: **Esperanto-kolekto de Urba Muzeo** en Česká Třebová

Biblioteko de esperantlingva literaturo.
* Ĉeĥio: **Esperanto-muzeo** en Svitavy

Ekspozicio pri Esperanto-movado kaj biblioteko.
* Ĉinio: **Internacia Esperanto-Muzeo** en Zaozhuang

Ekspozicio de objektoj pri Esperanto-kulturo en 5000 m²-loko.
* Francio: **Nacia Esperanto-Muzeo** en Gray

Publika arkivejo, dokumentejo kaj konstanta ekspozicio pri Esperanto.
* Hispanio: **Muzeo de Esperanto de Subirats** en Sant Pau d'Ordal

Inaŭgurita en la jaro 1968, ĝi havas imponan stokon de 8400 libroj, 12315 jarkolektoj kaj 2485 periodaĵoj (laŭ statistikoj de 1993).
* Pollando: **Centro Ludoviko Zamenhof en Bjalistoko**

Inaŭgurita en la jaro 2009.
* Pollando: Biblioteko Hector Hodler, la plej granda Esperanto-biblioteko.

Referencoj
----------


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

1. ↑  (eo) Marinko Gjivoje, *Konsultlibro pri Esperantaj bibliotekoj kaj muzeoj - referenclibro*, Eld. Gabrielli, p. 24, Ascoli Piceno, 1980.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rEsperanto |
| --- |
| 
* Historio
* Movado
* Universalaj Kongresoj
* Esperanto-renkontiĝoj
* Asocioj
* Esperantistoj laŭ la nacieco
* Komunumo
* Kulturo
* Slango
* Literaturo
* Muziko
* Radiofonio
* Filmoj
* Verkistoj
* Esperantologio
* Kursoj
 | Esperanta Flago |

 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Francesc POBLET i FEIJOO** (Barcelono, 1960) estas historiisto kaj kunredaktoro de la katalunlingva revuo *Lletres*. Magistro pri Historio kaj pri Socia kaj Kultura Antropologio kaj membro de la Konsilio de la Departemento pri Nuntempa Historio de la Universitato de Barcelono. Fakulo pri la nuntempa historio de Katalunio, li publikigis librojn kiel *Els bombardeigs a Barcelona durant la Guerra Civil* (Eld. Ajuntament de Barcelona) kaj *Nacionalistes d’Esquerra* (Eld. Fundació Josep Irla). Li estis membro de la redakcio de la verkoj *La Guerra Civil a Catalunya* kaj *El Franquisme a Catalunya* (12 volumoj, Edicions 62) kaj direktoro de la librokolekto *Quaderns de Barcelona. Memòria històrica*.

Li publikigis diversajn artikolojn pri la historio de la kataluna Esperanto-movado en la revuoj *Esquerra Nacional*, *Catalunya*, *Sàpiens* kaj *Kataluna Esperantisto* kaj en la ĵurnalo *Avui*. En 2004 li publikigis dulingvan libron pri la historio de la kataluna Esperanto-movado ĝis 1908 kaj en 2008 daŭrigon ĝis la unua mondmilito. En 2010 li redaktis kun Hèctor Alòs i Font artikolaron pri la historio de Esperanto en la Katalunaj Landoj ĝis 1940.

### Verkoj pri Esperanto

* *Els inicis del moviment esperantista a Catalunya – La komenca esperanto-movado en Katalunio*. Kataluna Esperanto-Asocio - O Limaco Edizions, 2004. ISBN 84-933380-5-2. 120 p.
* *El Congrés Universal d'Esperanto de 1909 a Barcelona – La Universala Kongreso de Esperanto en Barcelono*. Kataluna Esperanto-Asocio, 2008. ISBN 978-84-936728-1-2. 140 p.
* *Història de l'esperanto als Països Catalans. Recull d'articles – Historio de esperanto en la Kataluna Landaro. Artikolkolekto*. Kataluna Esperanto-Asocio, 2010. ISBN 978-84-936728-6-7. 472 p. (redaktoro kun Hèctor Alòs i Font)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 211144
* LCCN: nb2013019044
* VIAF: 87420302
* ISNI: 0000 0000 5985 3324
* BNE: XX1681669
 |
Sidejo de Kultura Fondaĵo Simpozio en Brazilo
**Kultura Fondaĵo Simpozio** estas institucio fondita en 1959 iniciate de Evaldo Pauli, emerita profesoro de filozofio el Brazilo, naskiĝinta en la ŝtato Santa Catarina, kaj nuntempe loĝanta en la ĉefurbo Florianópolis. La civila registro de la instituicio estis agnoskita de la ŝtata registaro en la 14-a de januaro 1966, laŭ publikigo en la Oficiala Gazeto de Santa Catarina. Laŭ siaj statutoj, ĝi estas "civila societo, memstara, nekomerca, edukeca, kiu celas erudician kulturon, precipe artan kaj filozofian, lingvojn kaj muzikon". La organizaĵo havas bibliotekon taŭgan por la citita celo, por esti konsultata, kun respekto de la libereco de penso, kaj enhavas titolojn en filozofiaj, sciencaj kaj artaj kampoj. Komence, Kultura Fondaĵo Simpozio estis nur eldonejo de libroj. Poste, kiam la statuto estis refarita en 1988, ĝi inkluzivis kulturan agadon ĝenerale, elstarante precipe la Enciklopedio Simpozio, en Interreto, kontrakte kun la Federacia Universitato de Sankta Katarina (UFSC). Ankaŭ elstaras la Filozofia Revuo Simpozio, publikigita en Esperanto ekde 1983.

Vidu ankaŭ
----------

(Filmeto) Filozofia Revuo Simpozio

Mil Jaroj de Kristana Filozofio

Filozofiado

Filozofia vortaro

Enciklopedio Simpozio
La **Belorusa Popola Fronto "Reviviĝo"** (BPF, beloruse *Беларускі Народны Фронт "Адраджэньне", БНФ*; *Bjelaruski Narodni Front "Adradĵenje", BNF*, en Esperanto ankaŭ nomebla **Belorusa Nacia Fronto "Reviviĝo"** por konservi la belorusan mallongigon "BNF") estis socia kaj politika movado en Belorusio en la malfruaj 1980-aj jaroj kaj 1990-aj jaroj kiuj kondukis Belorusion al ĝia sendependeco el Sovetunio. Ĝi estis simila al la Latvia Popola Fronto kaj Popola Fronto de Estonio, kaj la movado Sąjūdis en Litovio. Aparte konataj membroj estis la homrajta aktivulo Ales Bjaljacki, kiu en 2022 honoriĝis per la Nobel-premio pri paco, la arkeologo kaj socia aganto Zianon Pazniak, la verkisto Vasil Bykaŭ kaj la lingvisto kaj politika aktivulo Vincuk Vjaĉorka, kiu aparte engaĝiĝas favore al la belorusa klasika ortografio. La partio fondiĝis la 24-an de junio 1989 kaj dissolviĝis la 30-an de majo 1993 per transformo al Partio BNF.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la sekva partio Belorusa Popola Fronto (beloruse kaj angle)
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nyírtass.

Historio
--------

La unua mencio pri katolika gotika kirko Naskiĝo de Maria okazis en 1299. Laŭ la posta dokumento el 1766 la jam kalvinana kirko estis ruina. Ĝi estis trakonstruita laŭ romantikismo en la 1880-aj jaroj, tiam estis konstruita la turo antaŭ la navomezon. En 1974 depost arkeologia ekzameno la preĝejo estis renovigita. La arkeologoj trovis gotikan fenestron kaj la originan pordon.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola sur monteto en mezo de la vilaĝo en korto. Ŝtupoj kuras al la turo, kie estas la enirejo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La turopinto estas oklatera piramido. Ĉe la navo restis kelkaj apogpilieroj. Interne lignaj kolonoj tenas simplan galerion por orgeno. Ĉe la fundo estas videblaj kelkaj lignaj platoj kun koloraj pentritaj motivoj, supozeble ili estis iam parto de la plafono. La benkoj estas simplaj el la 19-a jarcento.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto Arkivigite je 2019-06-21 per la retarkivo Wayback Machine
* [*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en grandvilaĝo Nyírpazony.

Historio
--------

Laŭ arkeologoj la (tiam katolika) malfrugotika kirko estis konstruita en la 15-a jarcento. En 1550 ankoraŭ la katolikoj uzis ĝin, sed ili rifuĝis pro atako de turkoj en 1556. En 1696 jam nur kalvinanoj vivis en la vilaĝo, ankaŭ la kirko apartenis al ili. La kalvinanoj komence helpe de lignoj faris uzebla la ruinan preĝejon. En 1790 kun vestiblo kaj 1806 kun krucnavo ĝi estis pligrandigita, la nuna formo estas videbla ekde 1923. En 1990 alvenis novaj benkoj anstataŭ la malnovaj.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto. En mezo de la fasado la ŝtona ornamriĉa bordo farita en la 1480-aj jaroj estas videbla. La plej supre la kvadrata turo altiĝas (sed ne reliefas). La turopinto estas bulboforma baroko el la 18-a jarcento. La duonronda absido estas apogita per 2 pilieroj. Estas ankaŭ alia enirejo en la krucnavo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nagyharsány.

Historio
--------

En tiu loko estis katolika romanika kirko Sankta Barbara jam en 1223. En la 15-a jarcento ĝi estis pligrandigita kun nova sanktejo laŭ gotiko. Dum dominado de turkoj la loĝantoj estis protestantoj. En la preĝejo okazis eklezia disputo inter kalvinanoj kaj unitariistoj en 1574, poste nur kalvinanoj uzis la kirkon. La konstruaĵo barokiĝis en 1782. La turo disfalis en 1896, la nun videbla turo estis konstruita post 4 jaroj. La orgeno estis farita en 1853. La restaŭrado en 1978 redonis laŭeble la mezepokajn partojn.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto, sed en la korto estas videbla busto pri predikisto Mihály Sztárai. La fasado estas simetria, meze la turo plene reliefas. La absido estas oklatera. Interne okulfrapa estas, ke la sanktejo meze havas apogkolonon. Mem la sanktejo havas plurajn pentraĵojn el 5 apartaj epokoj de antaŭ turka erao ĝis 1782.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj (vidu pli malsupre)
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Sanktejo
Renkontiĝo de Danubo kaj Karpat-baseno ĉe Devín
Pitten kaj Schwarza riveretoj unuiĝas kaj formas riveron Leitha
Rivero Ipeľ septembre
Dravo ĉe Mariboro
Tiso ĉe Tokaj
Rivero Uĵ
Rivero Hernád en la Slovaka Paradizo
Pitoreska rivero Körös apartenas al Nacia Parko
Timis ĉe Panciova
Rivero Una.
Rivero Dunajec
Rivero Olt en Karpatoj.
Tiu paĝo prezentas la riverojn **enhave**, sed tio demonstras la alfluojn. La listo prezentas la Danubon, kiu ĉe Devin enfluas la Karpat-basenon kaj elfluas ĉe Ferpordo, intertempe estas kunfluantoj. Escepte estas 4 riveroj, kiuj trarompas Karpatojn. Dunajec kaj Poprad (rivero) fluas al la Balta Maro, Olt (rivero) kaj Jiu fluas al Danubo ekster Ferbordo. Okcidente estas Alpoj, sude Dinaroj. Tie fontas riveroj fluantaj al Danubo. La listo ne havas malgrandajn riverojn, ili estas rojoj.

Danubo
------

Vidu detale Danubo

### Mosoni Duna (riverbrako)

Vidu detale Mosoni Duna

#### Leitha

Vidu detale Leitha

#### Rába

Vidu detale Rába

##### Marcal

Vidu detale Marcal

### Váh

Vidu detale Váh

#### Nitra (rivero)

Vidu detale Nitra (rivero)

### Hron

Vidu detale Hron

### Ipel

Vidu detale Ipel

### Sió (kanalo)

Vidu detale Sió

#### Balatono (lago)

Vidu detale Balatono (lago)

##### Zala (rivero)

Vidu detale Zala (rivero)

### Dravo

Vidu detale Dravo

#### Muro (rivero)

Vidu detale Muro (rivero)

### Tiso (rivero)

Vidu detale Tiso (rivero)

#### Tur (rivero)

Vidu detale Tur (rivero)

#### Someşul

Vidu detale Someşul

#### Crasna (rivero)

Vidu detale Crasna (rivero)

#### Bodrog

Vidu detale Bodrog

##### Latorica

Vidu detale Latorica

###### Laborec

Vidu detale Laborec

###### = Uĵ =

Vidu detale Uĵ

#### Sajó

Vidu detale Sajó

##### Hernád

Vidu detale Hernád

#### Orienta ĉefkanalo (elfluanto)

Vidu detale Orienta ĉefkanalo

#### Tiso-lago

Vidu detale Tiso-lago

#### Zagyva

Vidu detale Zagyva

#### Körös

Vidu detale Körös

##### Berettyó

Vidu detale Berettyó

#### Mureş (rivero)

Vidu detale Mureş (rivero)

##### Arieş (rivero)

Vidu detale Arieş (rivero)

##### Tarnava Mare

Vidu detale Tarnava Mare

#### Bega

Vidu detale Bega

### Sava (rivero)

Vidu detale Sava (rivero)

#### Kupa

Vidu detale Kupa

#### Una (rivero)

Vidu detale Una (rivero)

#### Vrbas

Vidu detale Vrbas

#### Bosna

Vidu detale Bosna

#### Drina

Vidu detale Drina

### Timiş

Vidu detale Timiş

### Karaš

Vidu detale Karaš

### Granda Morava

Vidu detale Granda Morava

Dunajec
-------

Vidu detale Dunajec

Poprad (rivero)
---------------

Vidu detale Poprad (rivero)

Olt (rivero)
------------

Vidu detale Olt (rivero)

Jiu
---

Vidu detale Jiu
**Tasikmalaya** aŭ *Tasikmalaja* (indonezie: Kota Tasikmalaya, ĉine **打橫**) estas metropolo, ankaŭ universitata urbego en Indonezio, en la insulo Javo, en provinco Okcidenta Javo. La metropolo konsistas el 10 distriktoj. 

Distrikta oficejo en Tasikmalaya

Geografio
---------

Tasikmalaya situas en interno de la insulo en monta regiono. Provinca ĉefurbo Bandungo troviĝas 81, ĉefurbo Ĝakarto 200, Jogjakarto 242, Semarang 246, Surabajo 499, Palembang 616, Batam 1048, Pekanbaru 1151, Makassar 1264, Medano 1610 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Mallongdaŭra aparta islama ŝtato establita en 1948 estis disbatita de nederlandaj trupoj. Baldaŭ okazis tumultoj inter islamanoj kaj la minoritataj ĉinoj. En 1976 Tasikmalaya ricevis signifan urban statuson. En 1996 kvar homoj estis mortigitaj, pluraj preĝejoj kaj entreprenoj estis detruitaj dum tumulto. Naturkatastrofoj okazis: en 1982 pro vulkana erupcio, en 2009 pro sismo.

Stacidomo

Ekonomio
--------

Tasikmalaya estas komerca centro por agrikulturaj produktoj, inkluzive rizojn, maizojn, arakidojn kaj kaŭĉukojn. Oni produktas plurajn manfaraĵojn (pajlaj ĉapeloj, rotangaj varoj kaj silkoj).

Klimato
-------

La klimato de Tasikmalaya estas klasifikita kiel ekvatora klimato. Jare pluvas averaĝe po 3387 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa temperaturo estas 25 °C kaj varias inter 21-29 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

Religio kaj eduko
-----------------

Moskeo
Islamo estas la majoritata religio en Tasikmalaya, krome ekzistas ĉinaj kaj hinduaj religioj. La urbo havas plurajn universitatojn.

Trafiko
-------

Tasikmalaya havas armean flughavenon, sed procezo pri iĝi komerca flughaveno ankaŭ. Estas fervoja ligo al Bandungo. La ĉefvojo Bandungo-Jogjakarto preteriras.

Vidindaĵoj
----------

Alia moskeo
* la granda moskeo kaj aliaj moskeoj
* placo kun monumento

Fontoj
------

* WikiTrans
* 

* 
* 
* VojkruciĝoVojkruciĝo
*
**György Haulik** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Haulik György,** konata slave **Juraj Haulik** estis slovaka-hungara-kroata teologo, pastro, kardinalo, ĉefepiskopo. Lia nobela antaŭnomo estis *várallyai* [vArajai].

Busto pri György Haulik
György Haulik  naskiĝis la 20-an de aprilo 1786 en Hungara reĝlando en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio). Li mortis la 11-an de majo 1869 en Zagrebo.

Biografio
---------

György Haulik apartenis al la slovaka minoritato. Li frekventis mezlernejojn en sia naskiĝurbo kaj Esztergom, poste li lernis teologion en Vieno. Li pastriĝis en 1811, poste li komencis sian pastran karieron en Komárom. En la sekva jaro li ricevis postenon en la ĉefepiskopeja arkivo, post jaroj li iĝis ĉefepiskopeja notario kaj primasa sekretario. En 1825 li atingis la pastran rangon kanoniko, poste titulara abato, en 1830 titulara episkopo. En la studjaro 1829 li estis dekano en Universitato de Pest. En 1832 li iĝis preposto de Zagrebo, en 1837 en la sama urbo episkopo. En 1845 li ricevis banusajn taskojn, tiutempe li ankaŭ politikadis, li strebis multe pri la kroataj interesoj. Dum la Hungara revolucio de 1848 li sekvis politikon de Josip Jelačić, tial liaj havaĵoj estis forprenitaj fare de la hungara ŝtato. En 1853 lia episkopa seĝo altiĝis al ĉefepiskopa seĝo. En 1856 li estis elektita kardinalo. Li ricevis premiojn en 1849 kaj 1856. Li estis grava patrono de la kroata nacia movado.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

Memortabulo pri Juraj Haulik
* *Assertiones ex universa theologia... in regia scient. univers. Pestiensi...* (1819)
* *Dictio... quum magistratus academicus neonominatum suum praesidem (Ant. Cziraky) nomine ejusdem regii instituti die 27. Jan. 1829, salutasset, habita* (1829)
* *Sermo Pastoralis quem... cum anno 1838...* (1838)
* *Rede... gehalten bei Gelegenheit der feierlichen Eröffnung des frommen Institutes der Barmherzigen Schwestern zu Agram* (1846)
* *Literae Pastorales... de statu ecclesiae, et fontibus corruptelae moralis ad clerum dioecesanum dimissae* (1859)
* *Epistola Pastoralis... super educatione et institutione juventutis* (1869)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero H kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio György Haulik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 476245
* GND: 117504246
* LCCN: no2010077184
* VIAF: 8167021
* ISNI: 0000 0001 2276 1781
* ULAN: 500241673
* NKC: xx0103756
 |
**György Jovánovics** [djordj jovAnoviĉ], hungare **Jovánovics György,** Esperante ’’Georgo Jovánovics György’’ estas hungara skulptisto kaj profesoro. Li apartenas al la novavangardaj artistoj.

Monumento de la revolucio fare de György Jovánovics
György Jovánovics naskiĝis la 3-an de aprilo 1939 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Jovánovics frekventis Belartan Ĉeflernejon en Budapeŝto inter 1957-1960, kie li lernis precipe de József Somogyi kaj Sándor Mikus. Poste li plulernis en Vieno kaj Parizo. En 1964 li studvojaĝis al Parizo. En la 1970-aj jaroj kaj ankaŭ en la sekva jardeko foje-foje li verkadis en Okcidenta Germanio helpe de stipendioj. En 1991 li kreis 5 metrojn altajn monumenton en Israelo kun sukcesoj. Hejmenveninta li ekinstruis en ĉeflernejo en Budapeŝto. Li ricevis premion Kossuth en 1997, inter 1990-2011 ankaŭ aliajn premiojn. Liaj verkoj jam estas troveblaj ankaŭ en muzeoj en Budapeŝto, Székesfehérvár, Pécs, Essen, Novjorko, Berlino.

Liaj solaj ekspozicioj (elekto)
-------------------------------

* 1970, 1977, 1989, 1994, 1999, 2009 Budapeŝto
* 1971 Essen
* 1981, 1983, 1986, 1994 Berlino
* 1995 Venezio

Liaj grupaj ekspozicioj (elekto)
--------------------------------

* 1967, 1969, 1980, 1986, 1991 Budapeŝto
* 1972 Varsovio
* 1973 Parizo
* 1974 Bonaero
* 1977 Székesfehérvár, Eindhoven
* 1981, 1997 Vieno
* 1998 Londono

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Ágnes Deli
* Péter Párkányi Raab
* Ildikó Zsemlye

Verkaro (elekto)
----------------

* skulptaĵoj, ekzemple *Ember* (Homo) 1968
* monumentoj, ekzemple *Az 1956-os mártírok emlékműve* (Monumento de martiroj dum la revolucio en 1956)
* ornamaĵoj sur konstruaĵoj, ekzemple en universitato en Budapeŝto

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio György Jovánovics en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 413085
* GND: 11855848X
* LCCN: n90707554
* VIAF: 159028522
* ISNI: 0000 0001 0807 5339
* SUDOC: 126489238
* BNF: 16138766k
* ULAN: 500194086
* RKD: 253298
 |
**György Ivánovics** [djordj ivAnoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ivánovics György** estis hungara kuracisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1955).

György Ivánovics  naskiĝis la 11-an de junio 1904 en Budapeŝto. Li mortis la 1-an de septembro 1980 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Ivánovics frekventis universitaton en Budapeŝto. En 1928 li komencis sian kuracistan karieron en Malsanulejo Rókus, sed en la sekva jaro li translokiĝis al Szeged, kie li havis postenon en instituto. Baldaŭe li studvojaĝis al Aŭstrio kaj Usono. En 1936 li habilitiĝis. En 1947 li esploris en Stokholmo, en 1955 li estis gastoprofesoro en Glasgow. Li longe redaktis fakrevuon „Acta Microbiologica Hungarica". En 1974 li emeritiĝis. Li ricevis premiojn Kossuth en 1948 kaj 1952, poste ankaŭ aliajn premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Emberi betegségeket okozó vírusok és rickettsiák* (1953)
* *Mikrobiológia* (1951)
* *Orvosi mikrobiológiai és immunitástan* (1967)

Fontoj
------

* biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero I kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

* Kategorio György Ivánovics en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Lipporner Schanze**, aŭ **burgo Lipporn**, estas burgruino apud la komunumo Lipporn en la distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Situo
-----

La ruino de la spronburgo situas apud Lipporn sur alteco de 375 m s.m. La montsprono troviĝas sur la teritorio de Nastätten kaj 700 m for de la ruino malnova burgo.

Historio
--------

Pri la Lipporner Schanze ne ekzistas skriba pruvilo. Laŭ arĥeologiaj esploroj la ekesto de la burgo povus esti la 9a jarcento kaj ĝi ekzistis probable ĝis 11a jarcento. Eventuale ĝi estis la sidejo de la nobela familio Lipporn el kiu evoluiĝis la domo Nassau en la 12a jarcento.

Burgo
-----

De la iama burgo nur konserviĝis restoj de la ortangula ringrempuro. La rempurrestaĵoj estas 0,5 ĝis 1,2 m altaj kaj havas diametron ĝis 3,5 m. La interna surfaco de la burgo havas dimencion de 65 m oble 110 m. En la norda rempuro estis pordego.

Literaturo
----------

* Böhme: *Salierburgen*. S. 59 ff.
* Schapper: *Bericht über die Untersuchung der alten Verschanzung in der Nähe von Lipporn*
* Gensicke: *Loreleykr*. 1963. S. 5 f.
* Luthmer: *Wiesbaden V*. 1914. S. 110

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Lipporner Schanze* bei burgdirekt.de
**Sikula Kongreso** estis organizita inter 28-29-a de aŭgusto 1902 en Tusnádfürdő (tiam Hungario) kiel parto de landnivela movado celante la malkovron de kaŭzoj de la elmigrado.

Partoprenintoj
--------------

Ĝin partoprenis la reprezentatoj de la ministerioj, de la sikulaj departemnetoj, la anoj de unuiĝoj organizantoj, de la historiaj eklezioj kaj de la kulturaj unuiĝoj de Transilvanio, de ĉangoj de Hétfalu, de Hungara Societo de Bukareŝto.

Elmigrado
---------

Estas menciinde ke laŭ la censo de 1910 la loĝantaro de Sikullando estis 637 662. En 1900 ĉirkaŭ 200 mil hungaroj vivis en la rumana reĝlando kies duono estis la ĉangohungaroj kaj duono estis precipe sikulaj elmigrintoj: metiistoj, servistoj.

Sikula akcio
------------

Rezulte de kongreso plirapidiĝis la efektivigo de la celoj de tiel nomata 'sikula akcio'. De 1901 oni apogis la sikulan industrion kaj metilernadon. La industriakcia programplano de 1905 laŭ la agado de komisaro nomumita en 1913 por industrievoluigo ĝis la unua mondmilito realiĝis nur parte. En 1906 la Ministerio por Justicafero establis sikullandan sekcion. La evoluigon de la regiono apogis ankaŭ la ministerio pri agrikulturo. La eksplodo de la unua mondmilito, malhelpis la realigadon de tiuj planoj.

Literaturo
----------

* *Tusnádi Székely Kongresszus*, Hargita Kiadó, 2004.
* *A székely akció*
* Ákos Egyed: *A székelyek rövid története a megtelepüléstől 1918-ig*, Pallas-Akadémia, Csíkszereda, 2006.

Fonto
-----

* Gidó Csaba SZÉKELY ELVÁNDORLÁS

Eksteraj ligiloj
----------------

* Az 1902-es tusnádi kongresszus és a székely kivándorlás
**François Michel LE TELLIER**, **markizo de Louvois**, (naskiĝis la 18-an de januaro 1641 en Parizo - mortis la 16-an de julio 1691 en Versailles) estis franca ministro kaj ŝtatsekretario dum la reĝado de Ludoviko la 14-a.

Li estis la filo de Michel Le Tellier, markizo de Barbezieux, kaj de Élisabeth Turpin. Li edziĝis kun Anne de Souvré, kun kiu li havis ses infanojn.

Louvois heredis la oficion de ŝtatsekretario pri milito el sia patro, kiam li estis nur 15 jarojn aĝa (li efektive okupis la oficion nur ses jaroj poste, en 1663). En 1672, li fariĝis ŝtatministro, kaj eniris la reĝan konsilion. Danke al intrigo kontraŭ Jean-Baptiste Colbert, li plie obtenis la oficion de "superintendanto pri Konstruaĵoj, Artoj kaj Manufakturoj". Tio ebligis al li fariĝi responsa pri la konstruado de la kastelo de Versailles. En *La Jarcento de Ludoviko la 14-a*, Voltaire asertas ke Louvois estis "*estimita*" de la reĝo, sed ne "*amita*".

La markizo kontribuis al la modernigo de la franca armeo, per la plibonigo de la armiloj, la konstruo de kazernoj kaj la seninterrompa pago de la militistoj. Li ankaŭ provis starigi nacian konskripcion, sed tio parte fiaskis.

* Kategorio François Michel Le Tellier de Louvois en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 125886
* GND: 100194109
* LCCN: n83220198
* VIAF: 29542678
* ISNI: 0000 0001 2125 8463
* SUDOC: 027617998
* BNF: 119619611
* ULAN: 500354619
* RKD: 497885
* NKC: mzk2004252322
* ICCU: TO0V284338
* BNE: XX1678128
 |
**Lastras de Cuéllar** [LAStras deKŬEljar] estas municipo en la centro de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Pinares* (Pinartero) en la nordo de la provinco. 

Lastras de Cuéllar en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 65,42 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 335 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 1 100 el 1957. 

Ĝi distas 54 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Cuéllar, Hontalbilla, Fuentidueña, Cantalejo, Zarzuela del Pinar, Aguilafuente kaj Cabezuela. Ĝi estas inter la ĉefaj ekonomiaj centroj de la provinco: nome Cantalejo, Cuéllar kaj Segovio mem. Proksime estas la lagetoj Carrizal kaj Tenca.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj aparte ceramiko. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Maria Magdala kaj la ermitejo de La Serreta.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766767
 |
Futsalo en areno de Gvatemalurbo.
La antikva Areno de Verono
**Areno** (de la latina vorto *(h)arena*, „sablo") laŭ PIV estas

1. en konkreta senco ebena loko, en la centro de cirko, rezervita por bataloj aŭ ludoj, kaj
2. en metafora senco kampo de agado aŭ de idea batalo.

En la unua, konkreta signifo de la vorto do temas, en iom pli ĝenerala difino, pri (granda) loko por publikaj eventoj.

Historio
--------

Dum la antikva epoko areno konsistis el ebena, per sablo kovrita loko en la kunvenejo por ĉiuspecaj konkursoj kun kulta signifo. Inter tiaj kunvenenejoj estis la amfiteatroj por bataloj de gladiatoroj unu kontraŭ la alia aŭ kontraŭ bestoj, la antikva cirko por ĉarokonkursoj kaj la (en la Romia Imperio ne tiom ofta) stadiono por vetkuroj. En neformala lingvouzo la vorto areno ofte uziĝis sinonime por "amfiteatro". En la antikvaj teatrejoj al la areno korespondis la scenejo.

Nuntempa uzo de la vorto
------------------------

La Areno de Nîmes. 27 a.K.
En la moderna lingvouzo la vorto pli kaj pli uziĝas por vasta gamo de grandaj kunvenejoj kun sporta aŭ kultura utiligoj, aparte ofte por modernaj futbalaj stadionoj. Multaj modernaj "futbalaj arenoj" krom la vorto areno havas la nomon de sponsoro en sia nomo, granda entrepreno, kiu pagis grandan parton de la kostoj por konstruo kaj vivteno de la kunvenejo kaj rekompense profitas pro la varba efiko ke la entreprena nomo estas menciata ĉiufoje kiam menciiĝas la nomo de la futbalejo.

En la hispanlingvaj landoj la vorto areno uziĝas unuavice por toreo aŭ taŭrobatalo.

Notoj
-----

1. ↑  Laŭ Francisko Azorín **Areno** estas *Centra loko de cirko, kie oni ludas, batalas, ekzercas. Luktejo; palestro.* En Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 18.

* Areno en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Arenzana de Abajo** [arenZAna deaBAĥo] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Nájera kaj precize en la okcidento de la regiono. 

La municipa teritorio de Arenzana de Abajo, en la okcidento de la regiono.

Geografio
---------

Ĝi estas loĝloko okcidente de Arenzana de Arriba kaj sude de Tricio. Ĝi estas je 542 metroj super marnivelo.

Historio
--------

En la 1960-aj jaroj la elmigrado iris al enlandaj centroj, unue al Bilbao, Barcelono kaj Madrido, kaj en la 1970-aj jaroj al Logroño. El la 1950-aj jaroj oni malaltiĝis el 786 loĝantoj ĝis la nunaj 244.

Aktualo
-------

La bazo de la ekonomio estas agrikulturo, kaj ĉefe vinproduktado, sekvita de tritiko kaj hordeo, krom la fruktoĝardenoj.

La loĝantaro estas tre maljuniĝinta. Vizitindaĵoj estas la preĝejo, la ermitejo, krucmonumento, Domo de Inkvizicio ktp.

Bildaro
-------

* Arenzana de Abajo
* Preĝejo de Nuestra Señora de la Asunción.Preĝejo de *Nuestra Señora de la Asunción*.
* Ermitejo de Karmen.Ermitejo de Karmen.
* Krucmonumento.Krucmonumento.
* Krucmonumento.Krucmonumento.
* Domo de Inkvizicio.Domo de Inkvizicio.
* Ĉefretablo de la preĝejo.Ĉefretablo de la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795904
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Polná (apartigilo) |

Koordinatoj: 50° 09′ 09″ N 12° 14′ 42″ O﻿ / ﻿50.15250 °N, 12.24500 °O﻿ / 50.15250; 12.24500 (mapo)

**Polná** (germane kaj ĝis la jaro 1947 *Hirschfeld*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Hazlov, troviĝanta en distrikto Cheb. Ĝi troviĝas proksimume 2 km sudokcidente de Hazlov. Proksime troviĝas randa parto de montetaro Smrčiny. En la jaro 2021 daŭre vivas ĉi tie 58 loĝantoj.

Polná situas en katastra teritorio **Polná u Hazlova** kun areo 7,83 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1307, kiam komune kun Lipná, Franky kaj Podílná kreis unu tutaĵon, apartenanta al familio Zedtwitz el Libá. En la jaro post estiĝo de municipoj 1850 Polná transiras ĝis distrikto Aš. Pli poste ĝi fariĝas memstara municipo , en kiun falas ankoraŭ solejoj Podílná (*Halbgebäu*) kaj Franky. Nuntempe la vilaĝo falas sub municipon Hazlov. Fine de la 19-a jarcento vivs en la municipo ĉirkaŭ 640 loĝantoj. Post la dua mondmilito kaj ellandigo de germanaj loĝantoj Polná restis preskaŭ malplena. Kreo de limzono plie kulpigis deŝiron de kelke da domoj. Proksime de Polná estis konstruita konstruaĵo de ĉeĥoslovaka Limgardistaro.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 695 |
| 1880 | 723 |
| 1890 | 701 |
| 1900 | 638 |
| 1910 | 625 |
| 1921 | 519 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 524 |
| 1950 | 119 |
| 1961 | 139 |
| 1970 | 101 |
| 1980 | 64 |
| 1991 | 54 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 45 |
| 2011 | 49 |
| 2021 | 58 |

Memorindaĵoj
------------

* La plej malnova konstruaĵo en Polná estas trabfaka domo kun bildo de Virgulino Maria kaj kapeleto devenanta el la jaro 1792.

Pluaj fotoj
-----------

* Trabfaka domo el la jaro 1792 kun kapeloTrabfaka domo el la jaro 1792 kun kapelo
* Ŝtona penta kruco kaj Dia torturoŜtona penta kruco kaj Dia torturo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Hazlov (6) |
| --- |
| Hazlov ~ Lipná ~ Polná ~ Skalka ~ Vlastislav ~ Výhledy |

 |
**Psalmtono** estas la melodimodeloj, kiuj estas bazo de la modaloj, kiuj estas adaptataj je la kantado de la psalmoj al la psalmoteksto. Kun modalo povas esti ligitaj pluraj psalmotonoj.

Estas modelecaj kantmanieroj kun la baza skafaldo *initium* (enkonduko), *tenor* (deklamotono), *mediatio* (mezkadenco), *tenor*, *terminatio* (finturno) kaj finalis (fina kadenco). Je tio la deklamotono estas ripetata der depende de la nombro de psalmosilaboj ne kongruaj kun la aliaj melodipartoj. La fina kadenco transkondukas ekde la deklamotono al la komencotono de la postsekve kantota antifono. La ordo de la psalmotonoj laŭas al la ok modaloj.

| Psalmtono | Aŭtenta / plagala | *Ténor* | *Finalis* | Modalo |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1-a | **Protus** | aŭtenta | a | d | doria |
| 2-a | plagala | f | d | hipodoria |
| 3-a | **Deuterus** | aŭtenta | b (*poste:* c) | e | frigia |
| 4-a. | plagala | a | e | hipofrigia |
| 5-a | **Tritus** | aŭtenta | c | f | lidia |
| 6-a | plagala | a | f | hipolidia |
| 7-a | **Tetrardus** | aŭtenta | d | g | miksolidia |
| 8-a | plagala | c | g | hipomiksolidia |

Krom la ok malnovaj psalmotonoj evoluis aliaj, kiuj ne obeis al la rigida skemo de la mezepokaj modaloj. La plej konata el ĉi tiuj kromtonoj estas la *tonus peregrinus*, ankaŭ nomata 9-a psalmotono, kiu distingiĝas per tio, ke ĝi havas ne unu, sed du deklamtonojn.
**Ferenc Karacs** [karaĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Karacs Ferenc** estis hungara akvafortisto, kartografo. Lia edzino estis Éva Takács, lia plej fama filino estis Teréz Karacs.

Ferenc Karacs naskiĝis la 16-an de marto 1770 en Püspökladány, li mortis la 14-an de aprilo 1838 en Pest (urbo).

Mapo pri Hungara reĝlando fare de Ferenc Karacs
Memortabulo ankaŭ pri Ferenc Karacs

Biografio
---------

Ferenc Karacs maturiĝis en kalvinana gimnazio en Debrecen, kie li aliĝis al rondo de akvafortistoj, kie li laboris Ferenc Pethe. Li studis en Reĝa Universitato de Pest. Liaj plej gravaj instruistoj estis András Dugonics, András Vályi kaj Lajos Mitterpacher. Pli poste li ricevis plian trejnadon pri la akvaforto en Vieno. En 1795 li malfermis atelieron en urbo Pest. Li edziĝis en 1802, lia edzino naskis 9 gefilojn, el ili 5 atingis la adoleskan aĝon. Lia domo estis renkontejo de kremo de Pest, kie ofte aperis ekzemple András Fáy, Ferenc Kölcsey, Mihály Vörösmarty, Ferenc Kazinczy, Miklós Wesselényi, Dániel Berzsenyi, Benedek Virág, Mihály Vitkovics, Gábor Döbrentei, József Bajza (poeto), István Horvát. La domo havis apertan ĉambron por artistoj, tie loĝis ekzemple József Katona.

Liaj mapoj (elekto)
-------------------

* Hungara reĝlando (vidu la bildon!)
* Europa Magyar Atlasa, a legnagyobb politikai, geographiai és statistikai hivatalos adatok szerint
* Kis Atlas az oskolák számára
* Magyarország térképei

Memorigiloj
-----------

* strato en Debrecen
* gimnazio, muzeo kaj statuo en Püspökladány
* memortabulo en Budapeŝto (vidu la foton!)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Ferenc Karacs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795546
* GND: 129099368
* VIAF: 121394988
* ISNI: 0000 0001 1008 5050
* NKC: ola2014840945
 |



* Portalo pri Biografio
**Ferenc Kiris** [kiriŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kiris Ferenc** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro, instruisto.

Ferenc Kiris  naskiĝis la 22-an de junio 1659 en Hungara reĝlando en Doborgaz (nuntempa Dobrohošť (distrikto Dunajská Streda) en Slovakio). Li mortis la 9-an de aprilo 1736 en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio).

Biografio
---------

Ferenc Kiris aliĝis al la jezuitoj en 1677. Li akiris diplomojn pri filozofio (komprenu sciencoj) kaj teologio. Post siaj studoj li instruis en gimnazio en Nagyszombat. Li ofte estis persekutata fare de liberecbatalantoj de Emeriko Thököly, eĉ li estis en malliberejo. Post jaroj li estis lernejestro en jezuita kolegio en Trencsén. Li estis rektoro en Jezuita Universitato de Nagyszombat inter 1722/23–1725/26. Li havis la titolon "papa sidanto".

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Somnium Xaverii, Honori Rever. Nobil. ac. Erudit. DD. Neo-Baccalaureorum, cum in Alma Archiepiscopali Universitate Tyrnaviensi prima Philosophiae laurea insignirentur…* (1688)
* *Petitio Francisci Kiris, coll. soc. Jesu Tyrnaviae rectoris, ad Carolum III. c. et r. contra nonnullos acatholicos calumniatores* [*rompita ligilo*]

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
**Bojko** (ruse *Бойка*) estas monta masivo en Krimeo, parto de la ĉefa montoĉeno de la Krimea montaro. Ĝi prezentas platan ebenaĵon kun kelkaj rokaj pintoj: *Kuruŝluk-Burun* (1026 m.), *Bojka* (1087 m.), *Karaul-Kaja* (1134 m.), *Kuŝ-Kaja* (1107 m.), *Sotira* (1172 m.). La sudaj kaj sud-okcidentaj deklivoj de la masivo estas malkrutaj kaj arbar-kovritaj; ili iom post iom malaltiĝas direkte al la supra parto de la Granda kanjono de Krimeo.

La nomo de la masivo laŭ unu versio venas de la antikv-irana *Pojka*, kio signifas "herbejo", "paŝtejo". Laŭ la alia versio *Bojka* estas misformita tjurka *Bijuk-Kaja* ("granda roko"). La teritorio de la sudaj deklivoj de la masivo apartenas al la natur-rezervejo.

Loĝlokoj sur Bojko
------------------

Sur la supraĵo de la masivo oni trovis kelkajn mezepokajn loĝlokojn, kiuj aperis supozeble fine de la 9a - komence de la 10a jarcento p.K. Bone konserviĝis la restaĵoj de defendaj muroj kaj kelkaj gardaj turoj. La areo de la defendata teritorio estas ĉ. 225 kv. km. kio faras Bojkon la plej granda fortikaĵo de mezepoka Krimeo. Laŭ la supozoj de historiistoj la Bojkaj loĝlokoj prezentis relative memstaran eklezi-feŭdan teritorion, kreskintan ĉirkaŭ la templo (temas pri la ortodoksa templo de la Savanto, helene - *Σωτήρ*; tiu vorto donis la nomon al la plej alta pinto de Bojko; ankaŭ la restaĵoj de la tempo konserviĝis sur la masivo).

La orientaj rokaj pintoj de la Bojka masivo, vidataj desude (de sur la montopinto *Roka*, Ajpetra altebenaĵo). La elstara pinto en la mezo estas *Karaul-Kaja*; la fora pinto iom maldekstre estas *Sotira*.
La loĝantaro de la teritorio okupiĝis ĉefe pri agrikulturo; parte pri fer- kaj armil-proruktado. Religie kaj politike la teritorio estis intime ligita al la mezepoka princlando Teodoro (eble eĉ dependis de ĝi). La Bojkaj loĝlokoj senhomiĝis baldaŭ post la pereo de la princlando fine de la 15a jarcento.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bojko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri Bojko kaj ĝiaj loĝlokoj (en la rusa lingvo; maldekstre kaj iom sube videblas kelkaj fotoj de la muraj kaj templaj ruinoj)

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  Krimea montaro |
| --- |
| Montoĉenoj | Ĉefa montoĉeno • Interna montoĉeno • Ekstera montoĉeno |  |
| Altebenaĵoj(de okcidento al oriento) | Bajdara altebenaĵo • Ajpetra altebenaĵo • Jalta altebenaĵo • Nikita altebenaĵo • Gurzufa altebenaĵo • Babugana altebenaĵo • Ĉatirdaga altebenaĵo • Dolgorukova altebenaĵo • Demerĝia altebenaĵo • Karabia altebenaĵo |
| Rimarkindaj masivoj | Agarmiŝo • Ajudago • Bojko • Eĉkidago • Karadago • Koŝko • Paragilmeno • Tepekermeno |
| Rimarkindaj pintoj | Ajpetro • Demirkapuo • Ekliziburuno • Kemalegereko • Romankoŝo • Zejtinkoŝo |
| Ceteraĵoj | Krimea naturrezervejo • Jalta mont-arbara naturrezervejo |

 |
La loĝion **ZUR WAHREN EINTRACHT** (esperante: *En vera konkordo*) fondis dek kvin membroj de la framasona loĝio *Zur gekrönten Hoffnung* la 12-an de marto 1781 en Vieno. Ĝia unua prezidanto estis la kortega kuracisto Ignaz Fischer. La 9-an de marto 1782 lin sekvis Ignaz von Born, kiu aliĝintis en la fondojaro. Born faris el *Zur wahren Eintracht* eminentulan loĝion kun scienca pezocentro samkiel centron de la Viena ordeno de iluminatoj.

Apartaĵo de la loĝio estis, ke ĝi publikigis prelegojn de siaj anoj kiel *Fizikaj laboroj de la Konkordaj Amikoj en Vieno* - inter 1783 kaj 1788 aperis sep eldonoj. La loĝio disponis pri propra biblioteko kaj tenis kolekton de naturaĵoj fonditan de Born.

La 11-an de decembro 1785 Jozefo la 2-a ediktis la t.n. framasonan patenton, kiu limigis la nombron de loĝioj kaj postulis la oficialan anoncon de la membroj. Sekve la loĝioj *Zu den drei Adlern*, *Zum Palmbaum*, *Zu den drei Feuern* kaj *Zur wahren Eintracht* unuiĝis la 28-an de decembro 1785 al loĝio *Zur Wahrheit*, en kiu Born komence ankoraŭ prezidis, sed ĝi malfortiĝis pro kreskaj disputoj kaj formale dissolviĝis aprile 1789. En 1793 finfine sekvis la dissolviĝo de la restaj du Vienaj loĝioj, En 1795 Jozefo la 2-a malpermesis la framasonismon en la tuta monarkio.

Membroj
-------

La ĉeestolisto de la loĝio konserviĝis en la aŭstria ŝtata arkivo.

Inter la pli ol ducent anoj troviĝas elstaraj artistoj, sciencistoj kaj intelektuloj kiel la muzikistoj Joseph Haydn kaj Johann Holzer, la verkistoj Aloys Blumauer, Johann Baptist von Alxinger, Joseph Franz von Ratschky, Cornelius von Ayrenhoff, Johann Georg Schlosser, Johann Pezzl, Carl Leonhard Reinhold kaj Otto Heinrich von Gemmingen-Hornberg, la skulptisto Franz Anton von Zauner, la botanikisto Emmanuel von Canal, la mineralisto Carl Ludwig Giesecke, la justico- kaj administra reformisto Joseph von Sonnenfels, la diosciencisto Carl Wilhelm Hilchenbach kaj multaj aliaj. Angelo Soliman, la „altprinca negro", tenis la postenon de la Prepara Frato, poste de la vicoceremoniestro.

Wolfgang Amadeus Mozart, membro de la loĝio *Zur Wohlthätigkeit*, ofte gastis ĉe la laboroj de la loĝio *Zur wahren Eintracht* kaj avancis kiel submajstro.

Fontoj
------

* Edith Rosenstrauch-Königsberg: *Freimaurerei im Josephinischen Wien*. Wien: Wilhelm Braumüller, 1975.
* Hans-Josef Irmen: *Die Protokolle der Wiener Freimaurerloge „Zur Wahren Eintracht", 1781 - 1785.* Frankfurt am Main [u.a.], 1994.
* Heinz Schuler: *Die St. Johannis-Freimaurerloge "Zur wahren Eintracht". Die Mitglieder der Wiener Elite-Loge 1781 bis 1785.*, in: Genealogisches Jahrbuch 31 (1992), Neustadt/Aisch 1992, S. 5-41
* *Die Übungslogen der gerechten und vollkommenen Loge Zur wahren Eintracht im Orient zu Wien 1782-1785.* Herausgegeben von Erich Lessing. Wien, Großloge von Österreich, 1984.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mozarto kaj la framasonoj en la tiutempa Vieno. Arkivigite je 2010-12-23 per la retarkivo Wayback Machine germane
* La framasona muzeo en Rosenau ĉe Zwettl. Arkivigite je 2009-08-07 per la retarkivo Wayback Machine
**Beloreĉensk** (ruse *Белореченск*) estas urbo en Krasnodara regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 03406.

La urbo estis fondita en jaro 1863.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1958.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Beloreĉenskaja (Белореченская) ĝis 1958.

La interurba telefona kodo estas 86155, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas ĉe rivero Belaja (Белая) (kiu demaldekstre enenfluas en riveron Kubanj (Кубань)).

En la urbo estas fervoja stacio Beloreĉeskaja (Белореческая).

En la jaro 1959 la urbo havis 35,9 mil loĝantojn, en la jaro 2002 estis 54 mil loĝantoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2017-07-11 per la retarkivo Wayback Machine  ruse
* www.mojgorod.ru/krasnod\_kraj/belorechnsk/index.html ruse

Flago de Krasnodara regiono
Urboj de Krasnodara regiono

**Ĉefurbo**: Krasnodar

Abinsk |
Anapa |
Apŝeronsk |
Armavir |
Beloreĉensk |
Gelendĵik |
Gorjaĉij Kluĉ |
Gulkeviĉi |
Ĥadiĵensk |
Jejsk |
Korenovsk |
Krimsk |
Kropotkin |
Kurganinsk |
Labinsk |
Novokubansk 
Novorossijsk |
Primorsko-Aĥtarsk |
Slavjansk-na-Kubani |
Soĉi |
Temrjuk |
Timaŝjovsk |
Tiĥoreck |
Tuapse |
Ustj-Labinsk
**Pereña de la Ribera** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Vitigudino en la nordokcidento de la provinco kaj al la Municiparo Arribes del Duero. *Pereña* etimologie aludas al *Pero* (Petro) aŭ *petra* (ŝtono) kaj *de la Ribera* estas tradukebla al *de la riverbordo* aŭ *de la rivero*.

Akvofalo Pozo de los Humos en Januaro.
Preĝejo de Sankta Maria fotita antaŭ fulmofrapo de 2009.
Ermitejo de *Nª Sra.* de la Kastelo.
Vidaĵo de Duero el rigardejo de la Ermitejo de *Nª Sra.* de la Kastelo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 48,82 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 366 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 300 loĝantojn dum la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Parto de ĝia teritorio estas ene de la Natura Parko Arribes del Duero, naturejo protektita de grandaj valoroj kaj mediaj kaj turismaj. En la limo kun la municipa teritorio de Masueco estas Pozo de los Humos (Puto de la Fumoj), impona akvofalo inter plej altiraj lokoj por turismo ene de la Natura Parko Arribes del Duero. Gravas turisme ankaŭ la akvofalo Pozo Airón, la ermitejo de *Nuestra Señora del Castillo*, la Fuente Santa kaj la preĝejo Sankta Maria. 

Limas kun loĝlokoj Peredo da Bemposta (Portugalio), Villarino de los Aires, Aldeadávila de la Ribera, Cabeza de Framontanos, Masueco de la Ribera, Fuentes de Masueco kaj La Peña. Ĝi distas 92 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. Temas pri granita, kruta deklivaro.

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (produktado de vino, olivoj, kaj migdaloj) kaj brutobredado (fromaĝo) lastatempe iom dekadencis sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752848
* VIAF: 103144648481180572110
 |