recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Superrigarda mapo ĉe biciklostacio. La *Emscher Park Radweg* estas ruĝe markita
La **Emscher Park Radweg** estas biciklovojo en la centro de la Ruhr-Regiono (Germanujo). Ĝi orientiĝas geografie laŭ la valo de la Emscher kaj etendiĝas en orientokcidentan direkton inter Duisburg kaj Dortmund.

La norda parto pasas proksime de la Rejn-Herne-Kanalo (kaj per tio ankaŭ proksime de la nomdona rivero Emscher) kaj la Datteln-Hamm-Kanal, dum kiam la suda parto pasas inter la du kanaloj kaj la Ruhr, la distanco inter la du partoj balanciĝas inter 10 ĝis 25 kilometroj. La *Emscher Park Radweg* estas unu el la du ĉefaj vojoj de la projekto *itinero de la industrikulturo*, la dua ĉefvojo Rundkurs Ruhrgebiet pasas pli en la eksteraj partoj de la Ruhr-Regiono. Ambaŭ biciklovojoj estas kun- kaj interligitaj per kontinue numeritaj, plejofte nordsuden pasaj vojoj, tiel ke oni povas veturi rondvojon de tute malsamaj longecoj.

Celado
------

Ŝildoj en ruĝa farbo
Per la „Emscher Park Radweg" la Regiona Ligo Ruhr intencas fari la Ruhr-Regionon kun siaj ekskursoceloj kaj vidindaĵoj vizitebla per biciklo. Je tio la biciklovojo pasas laŭlonge de la kanaloj, riverbordoj kaj malmulttrafikaj stratoj al multaj stacioj de la Itinero de la Industrikulturo, proksimume 80 % de la vojo estas asfaltita. Ĝi pasas tra la urbaj areoj de Bergkamen, Bochum, Bottrop, Dortmund, Duisburg, Essen, Gelsenkirchen, Hamm, Herne, Kamen, Mülheim ĉe Ruhr, Lünen, Oberhausen, Recklinghausen kaj Waltrop.

Por la sukceso de la projekto la Regiona Ligo Ruhr instalis kompletan reton da luostacioj por bicikloj, kiuj plejofte troviĝas je centraj lokoj kiel ĉefstacidomoj aŭ gravaj ekskursoceloj kiel ekz. Karbominejo Zollverein. Ĉefa ideo je la instalado de la biciklostacioj estas, doni al interesitaj turistoj sen komplikeco aliron al la Ruhr-Regiono per biciklo.

La vojmarkiloj de la Emscher Park Radweg montras minliftoturon supre de skizita pejzaĝo. En la malsupra parto staras la surskribo „route industriekultur" kun la signo de RVR, supre de la turo staras la nomo de la biciklovojos. La indikiloj de la aliaj biciklovojo de la Itinero de la Industrikulturo estas analoge formitaj, ili distingiĝas nur laŭ la koloro.

Averto
------

La „Emscher Park Radweg" ne estu konfuzata kun la simile sona Emscher-Weg de la Emscher-Kooperativo. Ambaŭ biciklovojoj pasas precipe laŭlonge de la Emscher ofte sur la samaj stratoj aŭ interkruciĝas tie.

Literaturo
----------

* Ulrich Heckmann, Harald Spiering (eld.): *Route der Industriekultur per Rad*. Regionalverband Ruhrgebiet, Geoinformation und Raumbeobachtung, Essen, 3-a eldono, 2010, ISBN 978-3-932165-91-7.

Referencoj
----------

1. ↑   Biciklovoja mapo. Arkivita el la originalo je 2016-04-23. Alirita 2016-06-09.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri la biciklovojo kun indikoj por navigilo Arkivigite je 2016-06-07 per la retarkivo Wayback Machine
Burano sur An–225, Parizo, 1989
An–225, fronte
Sepaksa rad-aro
La enŝarĝigado
La **Antonov An–225** (ukraine Мрія (sonĝo), NATO raportnomo: **Cossack**) estas transporta aviadilo, evoluigita en la kieva projekta buroo Antonov, en la dua duono de la 1980-aj jaroj. Ĝi kapablas ekflugi kun pezo de maksimume 640  tunoj, tiel ĝi estas la plej peza aviadilo de la mondo, kiu kapablas transporti 250 t da utilŝarĝo. Ĝiaj fizikaj mezuroj estas la plej grandaj hodiaŭ, nur la unufoje flugata usona Hughes H–4 (post la dua mondmilito) havis pli larĝan enverguron. An-225 havas nur unu funkciantan kaj unu parte konstruitajn ekzemplerojn, oni celas finprodukti tiun lastan.

Historio
--------

An–225 estis evoluigita por servo de la sovetia kosma programo, ties tasko estis transporto de la kosmoŝipo Burano kaj partoj de porta raketo energija. En tiu rolo, li ŝanĝis la aviadilojn de Mjasiŝĉev VM–T. Oni povas lokigi la ŝarĝojn sur aŭ en la avidilon.

La planado komenciĝis en 1985, la aviadilo estis finkonstruita jam en 3,5 jaroj. Tion helpis, ke la aviadilo baziĝas ĉefe sur An–124, tiel oni uzis ties instalaĵojn, partojn kaj la motorojn. La unua flugo okazis la 21-an de decembro 1988 en Kievo. La tipo ricevis en 2001 la internacian flugpermesilon, la unua komerca flugo okazis la 31-an de januaro 2002. Ĝi servas en flugkompanio Avialinyiji Antonova kaj transportas ŝarĝojn kun la brita Air Foyle HeavyLift.

Teknikaĵoj
----------

Sur alteco An-225 postlasas ses specifajn vaporspurojn.
* longo: 84 m
* enverguro: 88,4 m
* envergura surfaco: 905 m2
* alto: 18,1 m
* ŝarĝejo: 4,4 × 6,4 × 43 m
* maksimuma ekfluga maso: 600 000 kg
* maksimuma utilŝarĝo: 250 000 kg
* motoroj: 6 Lotarjov D–18T
* Tira forto de unu motoro: 229,5 kN
* flugrapido: 800 km/h
* maksimuma rapido: 850 km/h
* flugalto: 9000 m
* flugmaksimumo: 11 000 m
* Maksimuma flugdistanco: 15 400 km
* Flugdistanco kun 200 t ŝarĝo: 4500 km
* Flugdistanco kun 150 t ŝarĝo: 7000 km

* Antonov An-225 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Antonov An-225 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Pri la hungara periodo vidu apartan artikolon Artistkolonio (Nagybánya)!*

Artistkolonio de Baia Mare estas unu el la gravaj modernaj artistskoloj en Hungario

Historio
--------

Ĝi estis fondita en Nagybánya en 1896. La fondintoj estis Simon Hollósy, István Réti, János Thorma, Béla Iványi-Grünwald kaj Károly Ferenczy. Ĝi formiĝis el la liberskolo de Hollósy estigita en Munkeno, kies anoj ĉiusomere venis por pentri en Baia Mare. Post la foriro de Hollósy en 1902, la aliaj fondis liberskolon. En 1911 oni fondis la Asocion de Artistoj de Baia Mare. Post la Unua mondmilito ekde 1919 ĝis 1927 ĝi funkciis sub la direktado de János Thorma. La nombro de disĉiploj estis 1919 48 kaj 1927 112. Ankaŭ rumanaj lernantoj partoprenis ĝin el Bukareŝto, Iaşi, Chişinău. En 1927 oni refondis la skolon sub la nomo Belarta Skolo de Baia Mare kaj direktadis ĝin János Krizsán kaj András Mikola  ĝis 1935, kiam la estraro de la urbo malestigis ĝin. Sándor Ziffer pentris tie ekde 1906, tie vivis ekde 1918 ĝis sia morto.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de artistoj de Artistkolonio Baia Mare
* Artistkolonio de Baia Sprie

Bibliografio
------------

* Réti István: *A nagybányai művésztelep*. 1954.
* Murádin Jenő: *Nagybánya: A festőiskola művészei*. Missionart Galéria, Miskolc, 1994.
* Murádin Jenő: *A Ferenczy művészcsalád Erdélyben*. Kriterion Könyvkiadó, Bukarest, 1981.

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1-18. 1993-2004, Budapest.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Historio de artiskolonio
* Pri la artistkolonio (angle)[*rompita ligilo*]
* Arto en Hungario
* Artistkolonio de Baia Mare
**Emre Can** - prononco laŭ sistemo IFA ˈɛmrɛ ˈd͡ʒɑn, naskiĝis la  12-an de januaro 1994(nun 1994-01-12) al turkaj gepatroj en Frankfurto ĉe Majno, do nun 29-jara - estas germana profesia futbalisto. Post infanaj jaroj en la junularaj teamoj de la kluboj *Blau-Gelb Frankfurt*, *Eintracht Frankfurt* kaj *FC Bayern München* inter la jaroj 2000 (tiam 6-jara) kaj 2011, li ekde 2011 estis profesia futbalisto de la klubo *FC Bayern München*, ekde 2013 de al klubo *Bayer 04 Leverkusen*, kaj de 2014 ĝis 2018 apartenis al la 1-a vira teamo de la klubo *Liverpool F.C.* en Anglio. Post du jaroj en la pinta teamo de la klubo *Juventus FC* de Torino, ekde 2020 li nacie konkuras en la unua teamo de la klubo *Borussia Dortmund*. Krome ekde la jaro 2015 li estas membro de la vira germana nacia teamo de futbalo, post kiam antaŭe jam de la jaro 2009 li partoprenis en la naciaj teamoj de sub-15-, sub-16-, sub-17-, sub-19- kaj sub-21-jaruloj. Li partoprenis kadre de la germana nacia teamo en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2016 en Francio, kaj en ties matĉoj rekoneblis per la ĉemiza numero "14". En la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2021, kiam li denove apartenis al la nacia teamo, li havis la ĉemizan numeron "23".

Emre Can en 2014

* Kategorio Emre Can en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rGermana nacia teamo    Flago de Germanio    Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2016 |
| --- |
| 
* 1 Neuer
* 2 Mustafi
* 3 Hector
* 4 Höwedes
* 5 Hummels
* 6 Khedira
* 7 Schweinsteiger (teamestro)
* 8 Özil
* 9 Schürrle
* 10 Podolski
* 11 Draxler
* 12 Leno
* 13 Müller
* 14 Can
* 15 Weigl
* 16 Tah
* 17 Boateng
* 18 Kroos
* 19 Götze
* 20 Sané
* 21 Kimmich
* 22 Ter Stegen
* 23 Gómez
* Trejnisto Löw
 | Flago de Germanio |

 |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rGermana nacia teamo    Flago de Germanio    Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2021 |
| --- |
| 
* 1 Neuer (teamestro)
* 2 Rüdiger
* 3 Halstenberg
* 4 Ginter
* 5 Hummels
* 6 Kimmich
* 7 Havertz
* 8 Kroos
* 9 Volland
* 10 Gnabry
* 11 Werner
* 12 Leno
* 13 Hofmann
* 14 Musiala
* 15 Süle
* 16 Klostermann
* 17 Neuhaus
* 18 Goretzka
* 19 Sané
* 20 Gosens
* 21 Gündoğan
* 22 Trapp
* 23 Can
* 24 Koch
* 25 Müller
* 26 Günter
* Trejnisto Jogi Löw
 | Flago de Germanio |

 |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 560820
 |
**Antonio de Montesinos** (n. ĉ. 1475 - m. en Venezuelo, la 27-an de junio 1540) estis dominika monaĥo kiu laboris en la insulo Hispaniolo (nuna Dominika Respubliko kaj Haitio) kiu estis la unua membro de la pastraro se temas pri publike kondamni ĉiujn formojn de sklavigo kaj subpremo de la indiĝenaj popoloj de Ameriko.

Kiel rezulto, la reĝo kunvenigis komisionon kiu promulgis la Leĝojn de Burgoso, la unua kodo de preskriboj provante protekti la indiĝenojn, reguligis la traktadon kaj konvertiĝon, kaj limigis la postulojn de la hispanaj koloniistoj sur ili. La prediko de Montesinos ankaŭ havis forman efikon sur Bartolomé de las Casas, kiu vidis ĝin propraokule. Las Casas iĝis konata pro sia batalo por la rajtoj de indiĝenaj popoloj de Ameriko.

Granda statuo de Montesinos troviĝas en Karibio ĉe la marbordo de Sankta Domingo (Dominika Respubliko). La ŝtono kaj bronza statuo estas 15 metroj alta kaj estis dizajnita de meksika skulptisto Antonio Castellanos. Ĝi estis donacita al la dominikanoj de la meksika registaro kaj inaŭgurita en 1982 fare de la prezidantoj de Meksiko kaj Dominika Respubliko.

* Kategorio Antonio de Montesinos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 349004
* GND: 130055263
* LCCN: n84030550
* VIAF: 35847286
* ISNI: 0000 0000 7873 6983
* SUDOC: 219441197
* BNF: 16683236z
* BNE: XX5226476
 |
Rezidejo de la Emscher-Kooperativo en asindo
Pejzaĝo kun tipa avertoŝildo de la Emscher-Kooperativo
La **Emscher-Kooperativo**, celligo de la akvoekonomio kun rezidejo en la urbo Essen (Asindo), zorgas pri la rivero Emscher [prononco "**Em**ŝa"] kaj ties flankriveroj.

Kadre de la industriigo en la Ruhr-regiono la Emscher estis alifunkciigata kiel poluakvokanalo. Sen pluaj regulaj intervenoj tamen refoje okazis inundoj. La malpura akvo superakvigis tutajn urbopartojn, kaj sekve okazis malsanoj, epidemioj kaj grandaj damaĝoj.

Tial oni fondis en Bochum je la 14-a de decembro 1899 la Emscher-Kooperativon – kiel unua tiaspeca ligo en Germanio. Ĝiaj taskoj estis la kanalizado de la Emscher por evitado de epidemiaj infektadoj en la ĉirkaŭaĵo kaj pluaj rimedoj por la akvoreguligo. La formado de la Emscher-Kooperativo estis modela por multaj pluaj ligoj kiel ekz. la Lippe-Ligo, Ruhr-Ligo kaj la Wupper-Ligo.

En 1906 la *Emscher-Kooperativo* komencis reguligi la Emscher per konstruaĵoj. La Emscher ricevis je la enfluejo novan traceon kaj la malnova traceo de la Emscher servis nur por la senakvigo de la nordo de Duisburg. En 1914 ekestis la arkitekture malmodesta pumpstacio Malnova Emscher en Duisburg-Beeck laŭ plano de la arkitekto Alfred Fischer. Jam en 1928 la unua riverakva purigejo estis konstruata ĉe la kunfluo de Boye kaj Emscher en Bottrop.

Hodiaŭ ekzistas administra komuneco kun la Lippe-Ligo, pro tiu la *Emscher-Kooperativo* estas la plej granda poluakvoforiganto en Germanio.

Gravaj taskoj de la Emscher-Kooperativo estas ekz.:

* La poluakvopurigo
* La sekurigo de la forfluo
* La inundoprotekto
* La akvoprizorado
* renaturigo de la Emscher

Por plenumi tiujn taskojn funkcias multaj, kaj akvopurigaj instalaĵoj, pumstacioj, poluakvokanaloj kaj pluvobasenoj.

La Emscher-Kooperativo konstruis la biciklovojon Emscher-Weg, kiu paralelas la Emscher tra la Ruhr-Regiono.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Emscher-Kooperativo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2009-10-02 per la retarkivo Wayback Machine
**Károly Lassovszky** [kAroj laŝovski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lassovszky Károly** estis hungara-usona astronomo, profesoro, geofizikisto.

Károly Lassovszky  naskiĝis la 23-an de marto 1897 en Hungara reĝlando en Gyetva (nuntempa Detva en Slovakio). Li mortis la 20-an de decembro 1961 en Usono en Bostono.

Biografio
---------

Károly Lassovszky doktoriĝis en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1920. Jam ekde 1918 li laboris en instituto pri sismoj, poste en la universitata observatorio. En 1925 li vizitis signifajn observatoriojn de Usono kaj Kanado, en 1931 en Germanio, krome en aliaj landoj. Li partoprenis en kongresoj kaj en ekspedicio en Ameriko por vidi suna eklipson. Inter 1938 kaj 1943 li estis observatoriestro, poste katedrestro en la menciita universitato, inter 1951-1955 li havis postenon en la geofizika instituto. En 1952 li kandidatiĝis. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li migris al Usono, kie li esploris en observatorio helpe de stipendio. En 1958 li estis invitita por partopreni en la programo de la fotografia spurado de satelitoj. Lia personeco ricevis postmortan premion en 1962.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A Mars bolygó* (1924)
* *Der photometrische Doppelstern SV Tauri* (1938)
* *Csillagászati és Meteorológiai Lexikon* (1943)
* *A nap és a hold gravitációs hatása a graviméter-mérésekre* (1952)

Memorigiloj
-----------

* 7383 Lassovszky

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Artiswitch** (japane アーティスウィッチ [ātis ŭjĉ]) estas Originala Interreta Animacio fare de kunlaboro inter Sunrise kaj AsobiSystem en 2021.

Intrigo
-------

Estas onidiro kiu disvastiĝas en Harajuku ([haraĝuku]): ie en la malantaŭaj stratoj de Ura-Harajuku ([ura haraĝuku]), sorĉistino kaj ŝia mistera butiko servas tiujn kies deziroj estas nekontentigitaj, ŝi donos al ili ŝancon por liberigi siajn plej grandajn dezirojn el la koro.

Kredante ke ĉi tio estas ideala aranĝo, la fiera lernant-sorĉistino Nina klopodas plenumi la dezirojn de siaj klientoj, dum ŝia potenco kaj influo kreskas sekve. Tamen, ne ĉiuj deziroj estas plenumendaj aŭ bonfinaj. Dumtempe Nina estas devigita fiksrigardi pli profunde en la homan psikon, ŝi baldaŭ eltrovas la obskuran flankon de la disciplino de sorĉistinoj, kaj ŝiaj ambicioj komencas interbatali ŝian deziron konsoli la tutan mondon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

Referencoj
----------

1. ↑   Artiswitch ĉe MyAnimeList.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 798371
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Le Valdahon (stacidomo). |

**Valdahon**  estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Doubs*, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (france *Bourgogne-Franche-Comté*, prononco [burgonj frãŝkõte]). Fine de 2020 en la komunumo vivis 5 734 loĝantoj. Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Pontarlier* (france *arrondissement de Pontarlier*), la centra kaj suda parto de la departemento, kaj estas la centro de samnoma kantono *Valdahon*.

Geografio
---------

Preĝejo de Valdahon

Ekonomio
--------

Stacidomo de la milita setlejo
Ekde 1907 milita setlejo situas en la komunumo.

Historio
--------

En 1639 dum la tridekjara milito, la armeo de la duko Bernard de Saksio-Vajmaro detruis la urbon. Oni parolis pri svedoj sed ne estas ĝuste, la armeo de la duko estis pagita de Richelieu kaj la militistoj estis ĉefe germanaj.

Esperanta vivo
--------------

Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 6 voĉdonojn (0,54 % de voĉoj) en 2004, kaj 4 voĉdonojn (0,36 % de voĉoj) en 2009.

Notoj kaj referencoj
--------------------

Partnera urbo
-------------

* Germanio Maulbronn, 1987 en Germanio

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Doubs
* Le Valdahon (stacidomo)
* Le Valdahon-Camp-Militaire (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
La teatrejo en 1900 kun la impona kupolo; antaŭe la promenejo
En la **Urba Teatrejo de Halle ĉe Saale** malfermita en 1886 (konstruita laŭ koncepto de arĥitekto Heinrich Seeling), nun troviĝas la **Operejo je Halle**. Je la momento de sia malfermiĝo la teatrejo estis Laŭ teknika vidpunko krom la Budapeŝta Ŝtata Operejo la teknike plej moderna teatrejo de Eŭropo. En ĉi tiu domo okazis en 1914 post transpaso de la limdato de ekskuziveco la unua prezentado de la opero Parsifal de Richard Wagner en Germanujo ekster Bayreuth.

Operejo je Halle
La 31-an de marto 1945 bombaviadiloj ruinigis dum usona-angla aeratako la domon, aparte grave ili difektis la scenejodomo. Estrate de Kurt Hemmerling oni rekonstruis la domon kaj stukis ĝin tre modeste. Oni rezignis la rondarkajn fenestrojn en la supera etaĝo, anstataŭe oni enkonstruis rektangulajn fenestropordojn. La triangulaj gabloj perdis siajn plastikajn ornamaĵojn kaj gablosurmetaĵojn. La spektantejo ŝanĝiĝis plejparte. Oni novkonstruis la scenejodomon, rezigne la antaŭajn volumon, fasadon kaj kupolon. Kiam la preskaŭ komplete novigita teatrejo en 1951 denove funkciis, ĝi nomiĝis ĝis 1992 *teatrejo de paco*. Dum la solena malfermado eksonis la opero *Fidelio* de Beethoven. Sekvis ampleksaj modernigoj de la operejo, kiuj finiĝis en 1968.

Scenaranĝisto Rudolf Heinrich, reĝisoro Heinz Rückert, orkestrodirektisto Horst-Tanu Margraf kaj dramaturgino Waldtraut Lewin decide stampis en la 1950-aj jaroj sur la kampo de opero ekzemple per Ezio, Radamisto, Poro, Rinaldo la Händel-Festivalojn de Halle. Alia florepoko de la prizorgo de Händel-muziko okazis sub ĉefmuzikestro Christian Kluttig kaj reĝisoro Peter Konwitschny en la 1980-aj jaroj.

Ekde la 1-a de januaro de 1992 la domo fariĝis *Operejo de Halle*, kiu limiĝis sur ĉiuj fakoj de muzikteatro. Iom post iom oni sanigis kaj rekonstruis la domon. La suda fasado pretiĝis proksimume 2000, la orienta fasado havas ekde 2011 ree sian originan aspekton. Dum la venontaj jaroj oni volas rekonstrui la okcidentan fasadon kun teraso kaj surkonstrui kiel eble laŭstilan novan kupolon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Operejo je Halle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la operejo
* Hejmpaĝo de la Händel-Festivalo Arkivigite je 2013-09-29 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 420914
 |
Beech 1900 (VH-EMK) en flughaveno de Perto
**Emu Airways** (La entrepreno **Emu Air Charter**) estas la aŭstralia flugkompanio el Adelajdo, kiu plenumis flugadojn al la Kanguru-Insulo. Baza flughaveno de la flugkompanio estis Adelajda Flughaveno.

La flugkompanio nomiĝis laŭ aŭstralia Emuo.

Historio
--------

**Emu Air Charter** estis fondita en aprilo 1970, kaj en februaro 1974 mendoflugoj komenciĝis sub titolo **Emu Airways**.. En julio 1974, komenciĝis regulaj flugadoj..

Emu Airways estis unu el la kvar flugkompanioj flugantaj inter Kingscoto kaj Adelajdo..

En 2005, Emu Airways estis aĉetita de Capiteq por inkludo en la grupo de flugkompanioj RegionalLink Airlines. Ĉi tiu grupo de aviadkompanioj tiutempe jam inkluzivis Airnorth kaj Airlines of South Australia..

Floto
-----

Dum ekzisto de kompanio, ĝia floto konsistis el diversaj aviadiloj, ekzemple Cessna 402.   

En momento de la aĉeto de Emu Airways de Capiteq, ĝia floto havis 2 aviadilojn Beech 1900.

Referencoj
----------

1. ↑  (en) Illiffe Transport Publications, Flight International, Volumo 120, Parto 2,‎ 1981, p. 1400
2. ↑  (en) Neville M. Parnell, Trevor W. Boughton, Flypast: A Record of Aviation in Australia,‎ 1988, 542 p. (ISBN 0644079185)
3. ↑  (en) Commonwealth Bureau of Census and Statistics, South Australian Office, South Australian Year Book,‎ 1993, p. 333
4. ↑  (en) Peter Isaacson Publications, Aircraft & Aerospace Asia-Pacific,‎ 2004, p. 68
5. ↑

* Kategorio Emu Airways en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**ÁRKAY Aladár** [pr. a:rkai] estis hungara arkitekto, industriartisto, pentristo en Temeŝvaro la 1-an de februaro 1868 kaj mortinta en Budapeŝto la 2-an de februaro 1932. Lia filo estis Bertalan Árkay, ŝia bofilino estis Lili Árkayné Sztehló.

Kariero
-------

Árkay komence laboris en eklektika stilo kun Mór Kallina (Budai Vigadó, Szent Gellért-monumento ktp.). Liaj memstaraj laboroj naskiĝis laŭ hungaraj stilklopodoj kaj laŭ modernaj spacformadoj: Baróthy-domo, Rákócziánum, la unua romia katolika preĝejo de Városmajor (Budapeŝto); romia katolika preĝejo en fabrikurbo de Győr ktp.. Liaj lastaj konstruaĵoj (Urbodomo de Mohács, Teatro de Győr, la plano por Kalvinana alea kirko ktp..) pretiĝis laŭ pli modernaj principoj.

Premioj, distingoj
------------------

* 1928- Greguss-premiito.

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Aladár Árkay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 317554
* GND: 103727508X
* LCCN: nr2005021582
* VIAF: 49184969
* ISNI: 0000 0000 6706 7649
* BNF: 16699635c
* ULAN: 500010416
 |
**Benito Juárez** estas unu el la 9 komunumoj de la meksika subŝtato Quintana Roo, kiu situas sur la duoninsulo Jukatano en la centro-orienta parto de Meksiko (ofte oni diras ke temas pri la suda parto de Meksiko, sed laŭ la latidudo, la komunumo situas je preskaŭ sama nivelo kiel la ĉefurbo de Meksiko)

La ĉefurbo de la komunumo estas Cancún. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 23005.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 572973 loĝantojn. El tiuj estis 289293 viroj kaj 283680 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1,664 km². La meza alteco en la komunumo estas ĉirkaŭ 5 metroj super la marnivelo.

En la komunumo ekzistas 554 tiel nomataj loĝlokoj (statistike laŭ INEGI por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La plej gravaj estas jenaj:

Mapo de la komunumo Benito Juárez

| Loĝloko | Loĝantoj |
| --- | --- |
| Cancún | 526 701 |
| Alfredo V. Bonfil | 13 822 |
| Joaquín Zetina Gasca | 6 629 |
| Leona Vicario | 5 358 |
| Los Tres Reyes | 2 377 |
| El Milagro | 1 679 |
| Avante | 1 384 |
| Puerto Morelos | 1 097 |
| Valle Verde | 1 087 |
| Central Vallarta | 10 |
| **Tuta komunumo** | **572 973** |

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 362738 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 54695 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 15,1 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La plej multaj el ili parolas la jukatanan majaan lingvon (memnomigo: Màaya t'àan (Mayathan).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Benito Juárez Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Grafo Aladár ZICHY** [ziĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zichy Aladár** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *zicsi* kaj *vásonkői*. Lia patro estis Nándor Zichy.

Aladár Zichy en 1917
Aladár Zichy  naskiĝis la 4-an de septembro 1864 en Nagyláng (nuntempa Soponya). Li mortis la 16-an de novembro 1937 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Aladár Zichy frekventis universitatojn komence eksterlande, fine en Budapeŝto. Li dekomence politikadis en agrikulturaj temoj (tiam la plej gravaj en Hungario). En 1893 li membriĝis en la senato. Inter 1896 kaj 1918 li estis parlamentano, inter 1903 kaj 1918 li estis partiestro. Inter 1906 kaj 1910 (ankaŭ en 1917) li estis ministro pri reĝaj aferoj, poste senpostena ministro pri Kroatio-Dalmatio-Slavonio. Li partoprenis en la kooperativa movado. Li politikadis kontraŭ Hungara Sovetrespubliko en Szeged. En 1927 li denove iĝis membro en la senato.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj Z, ZS, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Aladár Zichy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 505062
* GND: 171366980
* VIAF: 192959745
* ISNI: 0000 0004 5876 0950
* SUDOC: 166752886
 |
**Belsősárd** [belŝOŝArd] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Lenti. Belső signifas en la loknomo: interna.

Belsősárd laŭ Hungara runoskribo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10km²
* Loĝantaro: 110
* Poŝtkodo: 8978
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°38′33″N 16°28′17″E﻿

Situo
-----

Belsősárd situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Lendava-Szombathely preteriras. Rédics troviĝas 4, Lenti 7, Nova 21, Zalaegerszeg 46, Budapeŝto 248 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio pri vilaĝo "Sárd" devenis el 1389, kiu disiĝis al Interna kaj Ekstera Sárd en la 18-a jarcento. Post Traktato de Trianon la vilaĝo perdis naturajn kontaktojn al distriktejo Lendava. Post la 2-a mondmilito la kontaktoj malboniĝis kun Jugoslavio, tial la limoproksima Belsősárd malevoluis.

En Belsősárd migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* kapelo omaĝe al Koro de Jesuo

* Kategorio Belsősárd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la salono, en kiu dum la jaro 1957 subskribiĝis la traktatoj de Romo, kiuj konsideriĝas la naskomomento de la Eŭropa Unio
la legenda kapitola lupino.
La **Kapitolaj Muzeoj** konsistas el pluraj artaj galerioj, sur kaj proksime de la monto Kapitolo en Romo, iom super la Roma Forumo. En la muzeoj videblas multaj famaj artaĵoj kiel la skulptaĵo de "knabo kun dorno", aŭ de la legenda "kapitola lupino" kun la du knaboj Romulo kaj Remo. Sur la placo antaŭ la eksa "Palaco de la Konservatoroj" troviĝas kopio de la rajdista statuo de la romia imperiestro Marko Aŭrelio.

La Kapitolaj Muzeoj ekestis dum la jaro 1471, kiam la urbo Romo ricevis kolekton de skulptaĵoj pri antikvaj grekaj kaj romiaj dioj de la papo *Siksto la 6-a*. Ankaŭ dum la sekvaj jaroj la kolekto de artaĵoj precipe vastiĝis pro donacoj de la papoj. Origine la arta kolekto troviĝis en la "Nova Palaco" de la Kapitolo. Pro la konstanta kresko de ekspoziciaĵoj oni pli kaj pli ankaŭ uzis la Palacon de la Konservatoroj kiel muzeejo. Inter la jaro 1939 kaj 1941 ekestis tria muzea konstruaĵo, liganta la du historiajn palacojn, kaj ekde la jaro 1997 kvara muzea konstruaĵo en la ŝoseo *Via Ostiense*.

Ekspoziciaĵoj
-------------

Ĉi-tie videblas interalie arte elstara frontono de la antikva roma templo de la dio apolono "Sosianus" kaj la legenda kapitola lupino.

Retej ligiloj
-------------

* Kapitolaj Muzeoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kapitolaj Muzeoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* retejo de la muzeo por vizitantoj
* retejo kun esploraj materialoj Arkivigite je 2002-01-06 per la retarkivo Wayback Machine

41° 53' 35" norde, 12° 28' 57" oriente Mapo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 277958
* GND: 1214261-X
* LCCN: n79126898
* VIAF: 124435534, 295385945 171285001, 124435534, 295385945
* ISNI: 0000 0001 2117 0496
* SUDOC: 029890012
* BNF: 121420049
 |
**Hontoria de Cerrato** [onTOrja dezeRAto] estas municipo en la sudo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *El Cerrato*. La loknomo *Hontoria de Cerrato* estas etimologie komprenebla kiel Or-fonto de Cerrato, alude al la komarkonomo. *Hontoria* deriviĝas el latina 'Fons Aurea'.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 29,53 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 102 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 380 loĝantojn el la 1900-aj jaroj. Ĝi distas 21 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

Estas romiaj restaĵoj de vilao ĉe la ruinoj de la iama konvento de Sankta Koloma. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. La preĝejo de Sankta Koloma estas supozita de mozaraba deveno, ĉar Sanka Kolomba estis sanktigita kordovanino de la 10-a jarcento. Krome, la preĝejo de Sankta Mikaelo konservas romanikajn elementojn de la 12-a jarcento, krom gotikajn kaj barokajn elementojn.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejoj de Sankta Koloma kaj de Sankta Mikaelo, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772592
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Goldach (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Goldach** estas komunumo en la elektodistrikto Rorschach, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 8956 loĝantojn je la 31-a de julio 2008.

Geografio
---------

Goldach situas oriente de Rorschach kaj limas en nordo al Bodenlago. La komunumo konsistas el la municipoj **Obergoldach**, **Untergoldach** kaj **Riet**. La okcidentan limon de la komunumo formas la rivereto Goldach.

Najbaraj komunumoj
------------------

Goldach limas al la komunumoj Horn (enklavo de Kantono Turgovio), Tübach kaj Mörschwil en oriento, Untereggen en sudo kaj Rorschacherberg kaj Rorschach en okcidento.

Trafiko
-------

Goldach havas favoran trafiksituon. Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 7 de Rorschach al Sankt-Galo kaj laŭlonge de la lago la kantona ĉefvojo n-ro 13 de Rorschach al Kreuzlingen. La komunumo disponas pri alverturejo al svisa aŭtovojo A1 kaj disponas pri stacidomo sur la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Rorschach al Sankt-Galo.

Historio
--------

Goldach estiĝis en la frua mezepoko el setlejo ĉe la romia strato de Arbon al Bregenz. Ĝia unua dokumenta mencio kiel Goldaha datiĝas el la jaro 789. Dum mezepoko la Monaĥejo Sankt-Galo posedis grandajn bienojn en Glodach. Ĝis 1449 la voktrajtoj pri Goldach apartenis al la sinjoroj de Rorschach, poste ili falis ankaŭ al la Abatejo Sankt-Galo. Post la dua mondmilito Goldach fariĝis industria komunumo, ĉar multaj gravaj entreprenoj tie setlis. La zona plano de 1970 bremsis tiun evoluon, kaj ek de tiam Goldach fariĝis preferita loĝkomunumo.

En la jaro 2007 la komunumoj Rorschach, Rorschacherberg kaj Goldach diskutis pri kunfandiĝo de la tri komunumo al unu sola urbo. En Goldach pro la malaltaj impostoj de la komunumo tiu-ĉi projekto ĉe la popolo tamen restis senŝanca. La kunfandiĝplanoj nun limigiĝas al Rorschaberberg kaj Rorschach.

Vidu ankaŭ
----------

* Goldach (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Goldach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Goldach
* Goldach en la Historia leksiko de Svislando

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Goldach** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Vilao Wartegg en GoldachVilao Wartegg en Goldach
* Rigardo el la trajno al la preĝejoRigardo el la trajno al la preĝejo
* StacidomoStacidomo
* Vido el la trajnoVido el la trajno

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la elektodistrikto Rorschach |
| --- |
| maldekstraBerg SG • Goldach • Mörschwil • Rorschach • Rorschacherberg • Steinach SG • Thal SG • Tübach • Untereggen |  |

 |
**Karl von Bodelschwingh-Velmede** (10a de Decembro 1800 – 12a de Majo 1873) estis prusia politikisto.

Von Bodelschwingh-Velmede naskiĝis en Velmede, ĉe Hamm en la Graflando Mark. Post servi kiel unu-jara volontulo en la *Garde-Schützen-Bataillon* li studis juron, kaj poste eniris en publika vivo, servante en serio de postenoj el 1837–45: ĉe *Landtag* en Hamm, *Oberregierungsrat* en Minden, vic-prezidento de *Regierungsbezirk* de Münster, kaj prezidento de *Regierungsbezirk* de Arnsberg.

En 1849 li eniris en politiko je Prusia nivelo, enirante en la *Abgeordnetenhaus* (nome Prusia malalta ĉambro) kiel konservativa delegito. Li servis kiel Financa Ministro el 1851–58 sub Otto Theodor von Manteuffel kaj denove el 1862–66 sub Otto von Bismarck. Li rezignis en 1866 pro malvolo respondeci pri la serĉado de financo por la Prusia-Aŭstria milito.

Lia frato, Ernst von Bodelschwingh-Velmede, estis ankaŭ aktiva en Prusia politiko.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 610483
* GND: 116215585
* VIAF: 32742590
 |
**Gojko MITIĆ** (serbe Гојко Митић; n. 13-an de junio 1940) estas serba aktoro kaj reĝisoro. Li konatiĝis per siaj multaj indianaj kaj okcidentaj filmoj, kiel "*Winnetou de GDR*".

Vivo
----

Mitić devenis el kamparana familio el la vilaĝo Strojkovce, urbero de la urbo Leskovac en la suda de Serbio. Ĉar lia patro Živojin partoprenis al libereca batalo de la jugoslavaj partizanoj dum la dua mondmilito. Li edukiĝis kun lia frato Dragan ĉe iliaj geavoj. Post lia lerneja perfektiĝo, dum kiu li lernis la germanan lingvon, Mitić komencis dudekaĝe en Belgrado studi sporton. Dum la studado li jam filmumis, ĉar tiam multaj internaciaj filmoj, kies aktoroj estis ofte studentoj en la belgrada sportuniversitato, produktiĝis en jugoslavio.

Depost 1961 Mitić partoprenis kiel stuntisto al italaj kaj britaj filmoj kaj 1963 prenis etan rolon en Karl May-a filmo de la germana firmo Rialto.

En lia unua granda rolo en "*Unter Geiern*" (Inter vulturoj), kiu fariĝis 1964 de Horst Wendlandt, aperis lia nomo ankoraŭ germanigite kiel "*Georg Mitic*". Samjare komencis la DEFA fari indianajn filmojn en Jugoslavio, kaj Mitić estis la ĉefrolulo en "*Die Söhne der großen Bärin*" (La filoj de la granda ursino), kio estis lia unua ĉefrolo. Kun tio komencis lia filmkariero specife en la GDR, kie li ekhavis popularecegon. Sed li estis konata ankaŭ en Orienteŭropo, Afriko kaj Azio. Ĝis 1975 li faris almenaŭ unu filmon po jaro, en kiuj estis preskaŭ nur indianĉefuloj. Por ne diskriminacii la indianojn, Mitić dubladiĝis, kvankvam li povis paroli germane fluante. Ankaŭ 1975 li unufoje vidiĝis en la *Harzer Bergtheater* (Harca monta teatrejo) en Thale kiel Spartacus. Tie li ludis ĝis 1984 plej ofte aventur-teatraĵojn, kiuj filmiĝis por la GDR-a televido.

Sed Mitić ludis ne nur indianajn filmojn. Li teatrumis, kaj faris sciencfikciajn kaj televidajn filmojn multfoje kun Renate Blume, kun kiu li kunvivis de 1974 ĝis 1976. Flanke de la aktorado li ankaŭ estis kantisto kaj moderatoro. De 1981 ĝis 1989 li reĝisoris kvin filmojn de la knabserio "*Jan und Tini*" (Jan kaj Tini). 1988 li havis lian lastan indianrolon en "*Präriejäger in Mexiko*" (Preriĉasisto en Meksiko).

Post 1990 li denove havis pli etajn rolojn. Nun Gojko Mitić vivas en Berlino.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gojko Mitić en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2013-11-03 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 67380
* GND: 118582798
* LCCN: no97082126
* VIAF: 228393729
* ISNI: 0000 0003 7471 4092
* BNF: 16131651k
* MBA: 437f4b40-cf39-4cd4-a2be-adbaf9f832da
* NKC: pna2011674463
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Grellingen (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Grellingen** estas komunumo en la distrikto Laufen en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 1715 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Grellingen situas en la suba, okcidenta parto de la Laufenvalo ĉe la bordo de la rivero Birs 15 kilometrojn sude de Bazelo.

La areo de la komunumo etendiĝas sur 3,31 km², de kiuj 58% estas kovritaj de arbaro, 22 % servas al agrikulturo, 17 % konsistas el setlejoj kaj 3 % estas dezertaj.

Najbaraj komunumoj
------------------

Grellingen limas en nordo al Pfeffingen, en okcidento al Duggingen, en sudo al Himmelried (Kantono Soloturno), en sia plej okcidenta punkto al Brislach, kaj en nordokcidento al Nenzlingen.

Trafiko
-------

La komunumo Grellingen situas ĉe la ĵurasa fervojlinio de Bazelo tra Delemonto al Bielo. La stacidomo de Grellingen estas servata de la regiona trajnlinio S3 en duonhora kadenco.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Grellingen datiĝas de la 18-a de aŭgusto 1274 jam sub la hodiaŭa nomformo *Grellingen*.

En la kaverno *Chessiloch* en la *Kaltbrunnen-valo* estis trovitaj homaj restaĵoj, kiuj datiĝas de la 10-a jarmilo a.K.

Proksimume en la jaro 1000 la regiono fariĝis posedaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. Post la Franca Revolucio de 1789, en 1792 la vilaĝo unue aliĝis al la Raŭraĥa Respubliko kaj poste estis integrita al la departemento Mont Terrible de Francio. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis ĝin al Kantono Berno. En la jaro 1994 la komunumo kune kun la distrikto Laufen transiris al Kantono Bazelo Kampara.

Vidu ankaŭ
----------

* Grellingen (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Grellingen
* Grellingen en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Grellingen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Laufen |
| --- |
| LaufenBlauen  •  Brislach  •  Burg im Leimental  •  Dittingen  •  Duggingen  •  Grellingen  •  **Laufen**  •  Liesberg  •  Nenzlingen  •  Roggenburg  •  Röschenz  •  Wahlen  •  Zwingen | Laufen |

 |
**Aŭdismo** estas termino por  kaj marĝenigo de surduloj  kaj malbone aŭdantoj. La koncepto estus unue uzata en 1975 fare de Tom Humphries en sia verko *"The creation of a word* *Audism*. (la kreado de la vorto aŭdismo).  Ekde 1992 ankaŭ aliaj aŭtoroj uzas kaj esploras la koncepton.

Kaŭzoj
------

Aŭdismo estas la socia reago al nekutima komunikado kaj kvalitoj de surduloj kaj uzantoj de gestolingvo. Multaj surduloj ne konsciiĝas ke ili estas diskriminacataj pro aŭdismo. Pasiva aŭdismo temas pri surduloj kiuj ne uzas gestolingvon kaj ne vidas aŭdismon kiel identecon. Aktiva aŭdismo temas pri surduloj kiuj okupiĝas pri lingvo kaj kulturo kaj scias ke ili estas ofte diskriminaciataj pro aŭdismo.

Sociaj vizioj
-------------

La aŭdanta socio ofte pensas ke surduloj ne kapablas ekzerci profesion en kiu multaj komuniklertoj estas bezonataj aŭ kie sekureco estas grava. Tamen helpe de interpretistoj por surduloj ili jes povas ekzerci tiujn profesiojn. Ofte la aŭdantoj subtaksas la kvalitojn de surduloj, ĉar ili konsideras gestolingvon kiel artefarita lingvo, kiu en si mem estas jam lingvisma konduto.

Eksteraj ligiloj
----------------

(en) Audism FAQ Arkivigite je 2011-01-27 per la retarkivo Wayback Machine by Gallaudet University

(en) deafness.about.com Arkivigite je 2016-03-10 per la retarkivo Wayback Machine pri aŭdismo

(en) "Audism Unveiled" dvd[*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑  H.-Dirksen L. Bauman: *Audism. Exploring the Metaphysics of Oppression*. In: *Journal of Deaf Studies and Deaf Education*. Bd. 9, Nr. 2, 2004, S. 239–246
2. ↑  Marie-Line Quéau, « Les sourds veulent faire entrer "audisme" dans le dictionnaire [archive] », *Le Télégramme*, 27 août 2014.
3. ↑  H.-Dirksen L. Bauman: *Audism. Exploring the Metaphysics of Oppression*. In: *Journal of Deaf Studies and Deaf Education*. Bd. 9, Nr. 2, 2004, S. 239–246
4. ↑  H.-Dirksen L. Bauman: *Audism. Exploring the Metaphysics of Oppression*. In: *Journal of Deaf Studies and Deaf Education*. Bd. 9, Nr. 2, 2004, S. 239–246
5. ↑  Marie-Line Quéau, « Les sourds veulent faire entrer "audisme" dans le dictionnaire [archive] », *Le Télégramme*, 27 août 2014.
**Karl Zsigmondy** [ĵigmondi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zsigmondy Károly** estis aŭstria hungara matematikisto, profesoro. Liaj fratoj estis Nobel-premiito Richard Adolf Zsigmondy kaj same montgrimpanto Emil Zsigmondy, fine Otto Zsigmondy.

Karl Zsigmondy  naskiĝis la 27-an de marto 1867 en Vieno. Li mortis la 14-an de oktobro 1925 en Vieno.

Biografio
---------

Gepatroj de Karl Zsigmondy estis hungaroj, kiuj translokiĝis al Vieno, kie Karl naskiĝis. Li akiris diplomon (PhD) en sia naskiĝurbo en 1890. Li plulernis por profundigi siajn studojn laŭvice en Berlino, Universitato de Göttingen, Sorbonne. Inter 1894 kaj 1925 li instruis en la universitato en Vieno, ankaŭ en instituto pri teknologio inter 1895-1902. En 1902 li estis nomumita universitata lektoro, en 1905 ordinara profesoro, sed jam en Prago. Li revenis por instrui plu en Vienon, kie li estis dekano en la studjaroj 1916 kaj 1920, rektoro en la studjaro 1918, katedrestro inter 1921 kaj 1925. En 1921 li ricevis premion "Hofrat".

Li malkovris la teoremon de "Zsigmondy" jam en 1882.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

Karl Zsigmondy estas la verkinto de 10 sciencaj verkoj, kiuj estas dediĉitaj al la nombroteorio.

Fontoj
------

* Arkivigite je 2016-03-06 per la retarkivo Wayback Machine germane
* ĉeĥe
* portugale


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 535303
* GND: 127371540
* VIAF: 23160513
* ISNI: 0000 0000 1846 8315
 |
**Jürgen Kriz** (naskiĝis la 5-an de decembro 1944 en Schneverdingen-Ehrhorn) estas germana psikologo. Ekde 1980 li estas profesoro pri psikoterapio kaj klinika psikologio en la universitato Osnabrück. Fine de la vintra semestro 2009/2010, do en februaro 2010, li pensiiĝis.

la 12-an de junio 2010 en la kongreso "40 jaroj GwG" en Majenco

Vivo
----

Jürgen Kriz studis psikologion, filozofion kaj pedagogion, astronomion kaj astrofizikon en la universitatoj Hamburgo kaj Vieno, kie li en 1969 doktoriĝis pri filozofio. Post asistista posteno en la *"Institute for Advanced Studies"* (Vieno), docenta posteno en la universitato Hamburgo kaj profesoreco pri statistiko de la universitato Bielefeld (fakultato pri sociaj sciencoj), li inter la jaroj 1974 kaj 1999 estis profesoro pri "empiria socia esploro, statistiko kaj scienca teorio" en la universitato Osnabrück. En 1980 li transiris al la fakultato pri psikologio, kie li ĝis 1999 estis profesoro pri psikologiaj metodoj, psikoterapio kaj klinika psikologio. Krome ĝis sia pensiiĝo li gvidis la institutan bibliotekon pri psikologio.

Ekde 1998 li estas docento en la *"European Graduate School"*, Saas Fee (Kantono Valezo, Svislando), kaj estis gasta docento kaj profesoro en pluraj universitatoj de Aŭstrio, Svislando kaj Usono - interalie en 2003 la "Paul-Lazarsfeld-gastprofesorecon" de la universitato Vieno.

Laboraj fokusoj krom statistiko kaj esploraj metodoj aparte estas personocentrigita sistema teorio, en kiu ligiĝas la interfaka sistema teorio kun psikoterapiaj procesoj.

En 2004 li estis honorigita per la premio Viktor Frankl de la urbo Vieno.

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo de Jürgen Kriz

Informoj pri Jürgen Kriz en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
**Grekismo** aŭ **helenismo** estas vorto aŭ esprimo kiu devenas el la greka lingvo kaj estas uzata en aliaj lingvoj. La majoritato de la eŭropaj lingvoj enhavas grandan kvanton de helenismoj, multaj el ili estas vortoj moderne stampitaj el radikoj de la klasika greka. 

En Esperanto, la grekismoj estas kutime sciencaj kaj teknikaj terminoj, same kiel en multaj aliaj lingvoj. Kelkaj grekismoj estis tradukitaj de la romianoj al ilia lingvo, la latino, kaj tiele transigitaj el tiu al aliaj lingvoj; tiele ili estas samtempe kaj grekismoj kaj latinismoj. Kelkaj grekismoj en Esperanto estas atomo, muziko, melodio, harmonio, fiziko, pentagramo (kvinpinta stelo, ne konfuzu kun notliniaro, diagramo, teorio, tezo, eŭforio, alegorio, polemiko (el milito), etiko, estetiko, politiko, ekonomio, demokratio, strategio, taktiko, temo, terapio ktp

Krome multaj vortoj, ĉefe terminoj estas kunmetaĵoj el grekaj radikoj kiuj funkcias kiel prefiksoj aŭ sufiksoj kiel **hidro**, **mikro** (malgranda), **makro** (granda), **logio**, **grafio**, **patio**, **fono**, **bio**, **tele**, **psiko**, **teo**, **geo**, **gramo**, **hema**, **meta**. Kelkaj el ili for de la kunmetaĵoj povas kolizii kontraŭ esperantlingvaj vortoj de aliaj signifoj kiel fono, gramo aŭ teo. Ofte oni mencias la vorton "kaj", kiu funkcias same en la greka, sed ankaŭ en aliaj lingvoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Anglismo
* Francismo
* Germanismo
* Latinismo

Bibliografio
------------

* Bergua Cavero, J. Los helenismos del español, Madrid (Gredos) 2004
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blankagorĝa pigogarolo** |
| --- |
|  |
| Blankagorĝa pigogaroloBlankagorĝa pigogarolo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Korvedoj *Corvidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Calocitta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. formosa*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Calocitta formosa****(Swainson, 1827) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blankagorĝa pigogarolo  |

 |
| v • d • r |

La **Blankagorĝa pigogarolo**, ***Calocitta formosa***, estas rimarkinda longvosta granda kaj bela pigogarolo de la familio de Korvedoj kaj ordo de Paseroformaj kiu loĝas en Centrameriko. Ties teritorio estas en la pacifikaj deklivoj de dornaj arbaroj el Jalisco, Meksiko al Guanacaste, Costa Rica.

Aspekto
-------

Calocitta formosa fluganta.
Tiu specio havas tre **longan voston bluan**. La **supraj partoj esta bluaj**; la **subaj partoj estas blankaj**. La beko, gamboj, okuloj kaj videbla kresto estas nigraj. La vizaĝo, gorĝo kaj supra brusto, kiuj estas nigraj ĉe la Nigrogorĝa pigogarolo, en tiu specio estas blankaj, kie kontrastas la nigraj elementoj, sed separataj el la aliaj blankaj subaj partoj de **preciza nigra linio**, kiu ankaŭ separas la supran vizaĝon el la bluaj nuko kaj krono.

Kutimoj
-------

Blankagorĝa pigogarolo estas bruemaj, gregemaj birdoj, ofte flugantaj en trankvilaj aroj, ĉikanante siajn observantojn.

Blankogorĝa pigogarolo hibridas en Jalisco kun la Nigragorĝa pigogarolo (*C. colliei*), kun kiu ĝi formas superspecion.

Eksteraj ligiloj
----------------

* BirdLife Specidatumbazo Arkivigite je 2009-01-05 per la retarkivo Wayback Machine
* IUCN Ruĝa Listo (el Retarkivo 2007)

* Blankagorĝa pigogarolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Blankagorĝa pigogarolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Blankagorĝa pigogarolo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Golamhosejn KARBASĈI** (perse غلامحسین کرباسچی; naskiĝis la 23-an de aŭgusto 1954, Teherano, Irano) — irana politikisto, urbestro de Tehrano de 1990 ĝis 1998, guberniestro de la provinco Isfahano de 1984 ĝis 1989, ĉefo de la ĵurnalo «Hamŝahir».

La postenon de la Tehrana urbestro li ricevis danke al subteno de tiama prezidanto Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani. Golamhosejn Karbasĉi multe faris por komfortigo de la urbo, interalie li enkondukis la pliajn impostojn je gravajn konstruajn firmaojn kaj uzis tiujn enspezojn por plantado de floroj kaj arboj en malriĉegaj distriktoj de Tehrano.

En 1994 li estis unu el fondintoj de la Partio de la servistoj de kreado kaj poste — la ĝenerala sekretario de tiu. En 1996 la politikaj oponantoj de Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani iniciitis la enketadon de la agado de Karbasĉi dum lia urbesrado. Post la venko de Mohammad Ĥatami en la prezidanta balotado en 1997 tiu enketado estis reiniciita kaj en 1998 la kriminalo afero pri akuzo pri koruptado estis transdonita al tribunalo. Nur danke al la enmiksiĝo de la ministro pri internaj aferoj Abdula Nuri oni liberigis la juĝaton je kaŭcie po la tempo de juĝado. La asizo estis translaciita je viva televido, elvokinte grandan resonon en Irano kaj ekster la lando. Rezulte Golamhosejn estis kondamnita al malliberigado por du jaroj.

Komence 2000 Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani obtenis la anticipan liberigon de Golamhosejn, kalkulinte al la subteno en lukto kontraŭ politikaj oponentoj en la Partio de la servistoj de kreado. Tamen tiuj esperoj ne efektiviĝis kaj la partio perdis sufiĉan parton de sian influon.

Referencoj
----------

1. ↑  С. Задонский. Политическая личность в Исламской Республике Иран ruse

* Kategorio Golamhosejn Karbasĉi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 290467
* GND: 122319656
* LCCN: no99012205
* VIAF: 30416696
* ISNI: 0000 0000 1613 5840
 |