recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Distrikto Fülek** (hungare *Füleki járás*) estis historia distrikto en Hungario, en Nógrád (historia departemento). Ĝi situas precipe en montaroj Cserhát kaj Mátra laŭ riveroj Ipoly kaj Zagyva en la orienta parto de la departemento.

Distrikto Fülek, kiun montras ruĝa ’’’7’’’
La distrikta ĉefurbo estis Fülek (nuntempa Fiľakovo en Slovakio) ĝis 1913, poste Salgótarján.

En la distrikto loĝis en 4797 domoj 29.458 homoj. El ili estis 8933 hungaroj, 254 germanoj; 19.905 slovakoj, 1 rumano, 10 kroatoj, 355 aliaj. Hungare parolis 14.088 homoj, povas skribi kaj legi 15.970 homoj. En la distrikto loĝis 16.032 katolikoj, 3 grekokatolikoj, 37 kalvinanoj, 12.989 luteranoj, po unu ortodokso kaj unitaro 1, 392 judoj kaj 3 aliaj. La loĝantoj okupiĝis pri agrikulturoj, bredadoj, minadoj, arbaraj laboroj.

Historio
--------

L distrikto funkciis inter 1886-1920, poste la areo parte apartenis al Hungario, parte al Ĉeĥoslovakio.

Komunumoj
---------

* distrikta ĉefurbo: **Fülek**
* grandvilaĝo: Málnapatak nun en Slovakio kiel Málinec

Komunumoj aligitaj al Ĉeĥoslovakio
----------------------------------

* Bolgárom
* Bozita
* Csákányháza
* Fülekkelecsény nun vilaĝparto de Fiľakovské Kováče
* Fülekkovácsi
* Fülekpüspöki
* Füleksávoly
* Ipolygalsa
* Ipolynyitra
* Korláti
* Látka
* Medveshidegkút
* Óbást
* Perse
* Ragyolc
* Rátkapuszta
* Sátorosbánya
* Vecseklő

Komunumoj restantaj en Hungario
-------------------------------

* Baglyasalja nun parto de Salgótarján
* Bárna
* Cered
* Homokterenye nun vilaĝparto de Mátraterenye
* Karancsalja
* Karancsapátfalva nun parto de Karancslapujtő
* Karancsberény
* Karancslapujtő
* Kazár
* Kisbárkány
* Kisterenye nun parto de Bátonyterenye
* Márkháza
* Mátranovák
* Mátraszele
* Mátraszőlős
* Mátraverebély
* Nagybárkány
* Nemti
* Pogony nun Szilaspogony
* Sámsonháza
* Somoskő nun parto de Salgótarján
* Somoskőújfalu
* Szúpatak nun parto de Bátonyterenye
* Vizslás
* Zagyvapálfalva nun parto de Salgótarján
* Zagyvaróna nun parto de Salgótarján

Fontoj
------

* hungare
* hungare
La **Gazetoteko Lanti** estas projekto por enretigi kolektojn de esperantistaj gazetoj. Ĝi naskiĝis je la fino de la 2003 kun la ideo havigi la eblecon legi magazinojn en Esperanto tute senpage kaj libere. 

Nun estas trovebla la tuta kolekto de *Kajeroj el la Sudo*, granda kvanto de la tuta kolekto de la bulteno de la Hispana Esperanto-Federacio (*Boletín*), la tuta kolekto de la bulteno de Madrida Esperanto-Liceo (*Nia Voĉo*), kelkaj numeroj de *Popola Fronto*, magazino publikigita en Valencio dum la Hispana Enlanda Milito de 1936 al 1939, *Ateismo*, *La Juna Vivo,* Komputila Rondo*,* La Migranto*, la bulteno de la Muzika Esperanto-Ligo (*Muziko*), la fama altkvalita literatura magazino* Norda Prismo*,* Sekso kaj Egaleco *(tuta kolekto),* La Suno Hispana*,* La Juna Penso *kaj kelkaj ekzempleroj de raraj magazinoj, inter ili kelkaj kiuj ne plu ekzistas:* American Esperanto Magazine*,* Arbetar Esperantisten*,* Brazila Heroldo*,* Esperantisto Slovaka*,* Esperanto*,* Esperanto Gazeto*,* Esperanto Kurier*,* Frateco*,* Espero Katolika*,* Internaciisto*,* La Etulo*,* Franca Katolika Esperantisto*,* Heleco*,* Inforam Foira Bulteno*,* La Praktiko*,* Nederlanda Esperantisto*,* Nia voĉo*,* Okcidentgermana Revuo*,* Sabadell Esperantista *kaj* Svisa Espero*.*

Vidu ankaŭ
----------

* Esperanto-gazeto, Esperanto-arkivo
* La Esperanta Gazetejo - simila projekto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝo de la Gazetoteko Lanti
Koordinatoj: 50° 09′ 32″ N 16° 54′ 03″ O﻿ / ﻿50.15889 °N, 16.90083 °O﻿ / 50.15889; 16.90083 (mapo)

**Hynčice pod Sušinou** (germane *Heinzendorf unter der Dürren Koppe*) estas eksa germana vilaĝo, hodiaŭa katastra teritorio kun areo 433 ha, kiu etendiĝas 4 km de urbo Staré Město pod Sněžníkem en distrikto Šumperk, situanta sur sudorientaj deklivoj de Sušina (1321 m). Tra la vilaĝo trafluas Jalový potok, iam nomata ankaŭ Chrastický potok. Okcidente de la vilaĝo elstaras montoj Šindelná aŭ Velká Šindelná (1230 m) kaj Černý vrch (1275 m), norde Černé hony (860 m).

Ĝi situas en katastra teritorio de Chrastice kun nomo *Chrastice kaj Hynčice pod Sušinou* kun suma areo 14,06 km².

Nomo
----

La devena nomo *Heinzendorf Gold* (ĉeĥe *Zlaté Hynčice*, *Zlatá Hynkova Ves*) estis pro sia situo kaj distingo plenigita al *Heinzendorf unter der Dürren Koppe* (la vorto *Gold* en la nomo estis forigita je inico de ĉeĥa regiona hetmano kaj anstataŭigita per "Sušina"). Ĉeĥoj plu havis ĝin en memoro kiel Hynčina aŭ Hynčice.

Historio
--------

### La dua mondmilito kaj pereo de la municipo

La 24-a de septembro 1938 – mobilizo en Ĉeĥoslovakio.

La 1-a de septembro 1939 eksplodis la dua mondmilito – 24 viktimoj el Hynčice (10 ofice falis, 14 restis perditaj).

En la jaro 1946 ĉiuj loĝantoj de la municipo estis ellandigitaj en kvar transportoj (duono de julio, duono de aŭgusto, la 24-an de septembro kaj la 4-an de oktobro 1946) en usonan okupacian zonon en Germanio.

La 4-a de oktobro 1946 – municipo Hynčice pod Sušinou, kiu havis 274 loĝantojn, pereis.

### Nuntempo

Nuntempe Hynčice pod Sušinou estas parto de refreŝigeja regiono de Staré Město, krom privataj kabanoj ĉi tie kreskas nombro de penzionoj kaj hoteloj, subtenantaj tutjaran sportan aktivecon, favorantoj ĉi tie fondis sportan klubon SK Hynčice.

Galerio
-------

* Skiado en Hynčice pod SušinouSkiado en Hynčice pod Sušinou

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Staré Město (5) |
| --- |
| Chrastice ~ Kunčice ~ Nová Seninka ~ Staré Město ~ Stříbrnice ~ Hynčice pod Sušinou *(pereinta vilaĝo)* |

 |
**Hispanurbo,** angle **Spanish Town** estas grandurbo en Jamajko.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 162.359 (en 2010)
* Supermara alteco: 34 m
* Horzono: UTC-5h
* Poŝtkodo:
* Telefonkodo: 876

Geografio
---------

Hispanurbo situas sur ebenaĵo en la suda parto de Jamajko. La urbego situas dek tri mejlojn de Kingstono sur la ĉefŝoseo, krome Portmore troviĝas 9 kilometrojn.

Historio
--------

**Villa de la Vega** fondiĝis en 1534 kiel la ĉefurbo de la hispana kolonio, pli frue indiĝenoj vivis en la ĉirkaŭaĵo. Poste ĝi ankaŭ estis nomita *Santiago de la Vega* aŭ *Sankta Jago de la Vega*. En 1655 la britoj okupis la insulon kaj nomis tiun urbon Hispanurbo, krome ili establis alian urbon *Port Royal* por neoficiala ĉefurbo. En 1692 sismo detruis la urbon, sed post la rekonstruo ĝi daŭre estis ĉefurbo ĝis 1872. Tiam la taskojn forprenis la nuna ĉefurbo Kingstono, tial Hispanurbo perdis multon da sia ekonomia kaj kultura viglecoj.

Vidindaĵoj
----------

Mapo pri Jamajko, kie estas videbla Hispanurbo
* iama guberniestra domo
* malnova fera ponto konstruita en 1801, en 1989 ĝi iĝis Monda Heredaĵo
* katedralo de 1525
* aliaj preĝejoj kaj moskeo

Trafiko
-------

Hispanurbo havas 2 ĉefŝoseojn. Inter 1845-1992 ankaŭ fervojo liveris la pasaĝerojn.

Fontoj
------

* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
**Lőrinc Tapolcsányi** [tapolĉAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tapolcsányi Lőrinc** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro. Lia familia nomvarianto estis *Tapolcsáni*.

Lőrinc Tapolcsányi  naskiĝis la 27-an de julio 1669 en Hungara reĝlando en Rosindol (nuntempa Ružindol en Slovakio). Li mortis la 30-an de septembro 1729 en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio).

Biografio
---------

Lőrinc Tapolcsányi studis en Vieno kaj Graz akirinta 2 (filozofian kaj teologian) diplomojn. Li aliĝis al la jezuitoj en 1690. Post siaj studoj li komence instruis en Graz, poste en Jezuita Universitato de Nagyszombat, kie li instruis ĝismorte escepte 9 monatojn, tiam li havis altan postenon en Pázmáneum. Li estis rektoro inter 1719-1721 kaj inter 1728-1730.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Duodena Conclusionum Animasticarum Quaestionibus curiosis illustrata Et Thesibus ex Universa Philosophia adnexa...* (1706)
* *Fax Ignatiana opere et doctrina lucens et ardens, sub S. Patriarchae sui Ignatii coelesti favore cum praecipuis aeternae veritatis axiomatis ...* (1717)
* *Az igaz hitnek és csalatkozható reguláiról való munkácska...* (1724)
* *Centuria Casuum ex Academicis qua Decretalibus, qua Theologicis Praelectionibus...* (1728) - 2 volumoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj T, TY, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj T, TY, poste serĉu la nomon)
**Zoltán Tauber** [taŭber], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Tauber Zoltán** estis hungara handikapa tablotenisisto, paralimpiano, paralimpika kaj paramonda ĉampiono.

Zoltán Tauber naskiĝis la 20-an de julio 1934 en Felsősegesd, li mortis la 10-an de septembro 2020.

Biografio
---------

Zoltán Tauber en 1945 prenis pafilon, kiu eksplodis kaj rompis siajn ambaŭ manojn. Post la akcidento li lernis en speciala invalida lernejo en Budapeŝto, kie li konatiĝis pri la tabloteniso. Li ofte venkis en junularaj konkursoj, poste inter la parasportaj plenkreskaj sportistoj. Li estis paralimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1976 kun ora medalo unuoble, krome en mondĉampionumo li estis la unua en 1976 same unuoble. Tamen pro la hungara bojkoto Hungario deklaris malvalida la medalon, sed la ŝtato denove solene akceptis ĝin en 2016.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820519
 |



* Portalo pri Biografio
**Tetrisefiko** okazas kiam oni ŝparas sufiĉe da tempo al ŝatokupo kaj la ŝatokupo komencas trudi la pensojn, mensajn bildojn kaj sonĝojn. Ĝia nomo venas el la ludo, Tetriso.
Homoj kiuj ludas Tetrison dum etendata tempo povas pensi pri la manieroj kiuj diferencaj formoj povas taŭgi en la reala vivo. Ekzemple, ujoj sur bretoj en magazenoj. Tiusence, la Tetrisefiko estas tipo de kutimo. Tiuj kiuj suferas ĝin eble ankaŭ vidas bildojn de falantaj Tetrisformoj ĉe la flankoj de iliaj vidoj dum ili fermas siajn okulojn. Tiusence, Tetrisefiko ankaŭ estas tipo de halucino. La havantoj de la efiko eble ankaŭ sonĝas pri la falantaj Tetrisformoj dum la fruaj partoj de la REM ciklo. Tiusence, ĝi ankaŭ estas formo de hipnagogia imago.

Referencoj
----------

1. 1 2  Earling, A. (1996, March 21-28). The Tetris Effect: Do computer games fry your brain? Arkivigite je 2008-01-22 per la retarkivo Wayback Machine *Philadelphia City Paper*
2. ↑  Stickgold, R. Malia, A. Maguire, D. Roddenberry, D. & O'Connor, M. (2000). Replaying the game: Hypnagogic images in normals and amnesics. *Science* **290**: 350-353. (senpaga resumo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tetrisefiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

**Angle**

* *This Is Your Brain on Tetris* — Wired magazine, May 1994
* *Tetris dreams* - Scientific American magazine, October 2000
La **Kalvinana preĝejo** estas la sola Monumento historia en vilaĝo Szentkirály (Hungario).

Historio
--------

La katolika kirko estis konstruita en la 13-a jarcento, en sekvanta jarcento ĝi jam estis rekonstruita. La loĝantoj iĝis kalvinanoj dum dominado de turkoj, tial ili uzis la katolikan preĝejon. En 1692 la loĝantoj forlasis la vilaĝon, baldaŭ nur sporadaj loĝdomoj estis konstruitaj. En 1901 la loĝantoj konstruis kalvinanan kaj katolikan kirkojn, la kalvinana estis konstruita sur la jam ruina mezepoka kirko. Nature oni profitis la restintajn murojn. Menciindas, ke la nova vilaĝo jam trovis lokon iom for de la kalvinana preĝejo.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola ekster la vilaĝo sur tre malalta monteto, tamen apude troviĝas apartaj paroĥo kaj nova preĝdomo. Apude estis tombejo ekde la 11-a jarcento. La kirka fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas kun la enireja pordo. La absido estas kuboforma kaj pli malalta kaj mallarĝa, ol la navo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun aerfoto[*rompita ligilo*]
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en vilaĝo Sajókeresztúr (Hungario).

Historio
--------

La katolika romanika preĝejo konstruiĝis en la 13-a jarcento. Post 2 jarcentoj ĝi gotikiĝis. En 1576 jam la kalvinanoj uzis ĝin. Pro la tiutempaj bataladoj la kirko ruiniĝis, tial en 1709 ĝi estis rekonstruita. La hodiaŭa formo estas videbla ekde 1894.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en korto, kiu estas ĉirkaŭita per mezepoka ŝtona muro. La muro estis interrompita en 1766 per ligna pordo por koĉeroj kaj personoj. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La turopinto estas piramida. La navo finiĝas en rektangula absido. La navo havas romanikajn kaj gotikajn fenestrojn, la absido nur gotikajn fenestrojn. Interne oni pentris murpentraĵojn en la 19-a jarcento. Estas 2 galerioj, la unua por la orgeno.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2020-10-26 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto Arkivigite je 2020-10-23 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gedeon Fráter,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fráter Gedeon** estis hungara dirigento, helpekzercisto.

Gedeon Fráter naskiĝis la 16-an de aprilo 1919 en Budapeŝto, li mortis la 16-an de novembro 1998 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gedeon Fráter studis en la nacia muziklernejo en sia naskiĝurbo inter 1937 kaj 1941. Liaj plej gravaj instruistoj estis László Lajtha kaj János Ferencsik. Jam dum la studentaj jaroj li estis helpekzercisto en la Budapeŝta Operejo. En 1942 li ricevis statuson. Post 4 jaroj li edziĝis, pere de tio li iĝis edukpatro de László Márkus. Inter 1949 kaj 1983 li estis dirigento de la al Operejo, plej ofte pri baletoj. En 1983 li pensiuliĝis, tamen foje-foje li dirigentis plu jardekon. Li ricevis 3 premiojn inter 1952 — 1983.

Postmorte aperis dokumento, laŭ tio supozeble, sed ne pruvita li estis sekreta informisto .

El lia repertuaro
-----------------

* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij:
	+ Cignolago
	+ *Csipkerózsika*
* Léo Delibes: *Coppelia*
* Ferenc Farkas: *Furfangos diákok*
* Nikolaj Rimskij-Korsakov: *Seherezádé*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 650422
* GND: 1046792342
* VIAF: 306275055
 |
La **kalvinana preĝejo** estas sakrala konstruaĵo en urbo Szarvas (Hungario).

Historio
--------

Laŭ popolnombrado el 1910 570 kalvinanoj vivis en Szarvas, sed la kalvinana grupo estis fondita nur en 1918. La grupo aĉetis domon kun areo en 1927. La domo estis trakonstruita por pastra loĝejo, en 1929 ankaŭ preĝdomo ekfunkciis. La preĝdomo estis trakonstruita en 1947. Pli nova preĝdomo estis preta en 1954. En 1967 plenaj renovigaj laboroj okazis. En 1989 la sonorilostablo estis konsekrita, la nun videbla vera kirko en 2009.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en stratangulo, la konstruaĵo rekte tuŝas la ambaŭflankajn trotuarojn. Malantaŭ la kirko korto kuŝas. La rondforma turo ĝuste ĉe la stratangulo altiĝas, apude la enirejo funkcias. La turo havas nur tre malgrandajn fenestrojn. La turpinto estas pinta konuso.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gederovci**, hungare **Kőhida** estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en občina Tišina. Ĝis fine de la 19-a jarcento la oficiala hungara loknomo estis **Gederóc**, poste pro la hungariga politiko uziĝis la hungareca nomo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 2  km²
* Alto super marnivelo: 201 m
* Loĝantaro: 170
* Poŝtkodo: 9251
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Gederovci situas laŭ la aŭstra landlimo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Estas vojo al Sicheldfeld, kie ĝis 2008 limpasejo funkciis.

Historio
--------

Ĝis fine de la 1-a mondmilito Kőhida apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. Depost 2007 Slovenio kaj Aŭstrio apartenas al interna zono de traktato Schengen, sekve la limoj ne estas gardataj, ili estas trapaseblaj senkontrole ie ajn.

Komunumoj pri *híd* (=ponto) en Hungara reĝlando
------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Baranyahídvég | Barlahida | Basahíd | Berhida | Ecsehida | Hídalmás | Hidas |
| Hidaskürt | Hidasliget | Hidasnémeti | Hídvég | Hídvégardó | Jankahíd | Jánoshida |
| Kőhida | Kovácshida | Lendvahídvég | Megyehíd | Mórichida | Óhíd | Rábahídvég |
| Sajóhídvég | Székelyhíd | Székelyhidas |  |  |  |  |

* Kategorio Gederovci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kalvinana preĝejo** estas religia monumento historia en vilaĝo Szokolya (Hungario).

Historio
--------

Origine mezepoka katolika, gotika kirko estis konstruita supozeble en la 14-a jarcento. La unua signifa mencio okazis en 1397 kaj ĝi funkciis dum dominado de turkoj. En la dua duono de la 16-a jarcento la loĝantoj kalviniĝis. Escepte la turon la preĝejo estis malkonstruita en 1856 kaj pli moderna preĝejo estis tuj konstruita. La orgeno estis farita en 1905. Arkeologoj en 1984 trovis fundamenton kaj kelkajn murpartojn el la origina katolika kirko.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola sur monteto, sed tre proksime estas la tombejo kaj paroĥo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas kune kun 2 apogpilieroj. La enirejo okazas tra la turo, tamen estas ankaŭ alia enirejo ĉe la navo. Interne la instalaĵoj estas konvenaj al la kalvinana liturgio.

Interesaĵo
----------

En la paroĥo mem naskiĝis Ádám Mányoki en 1673, kies patro estis la tiutempa predikisto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto Arkivigite je 2019-10-18 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Grafo Gedeon RÁDAY** [rAdai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ráday Gedeon** estis hungara politikisto, soldato, reĝa komisaro. Lia nobela antaŭnomo estis *rádai*.

Gedeon Ráday  naskiĝis la 16-an de julio 1829 en Pest (urbo). Li mortis la 29-an de novembro 1901 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gedeon Ráday lernis juron en Kecskemét. Li komencis sian karieron en administrado de Pest-Pilis-Solt-Kiskun en 1847. En la sekva jaro li havis postenon en la ĵus sendependa ministerio. Post monatoj li batalis por la hungara libereco. Post falo de las revolucio li okupiĝis nur pri sia bieno, intertempe en 1854 li edziĝis. En 1861 kaj ekde 1865 li estis membro de la Supera Ĉambro. En 1868 li ricevis specialan taskon: Li devis kapti Sándor Rózsa kun la plenaj kunuloj. Li plenumis senindulge ĝin, sekve li malkovris 554 krimojn. En 1871 li finis la taskon, poste li estis parlamenta deputito. Li retiriĝis en 1893.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero R, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 4-a punkto)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 501091
* GND: 140275487
* LCCN: n2009010510
* VIAF: 78859093
 |
La **kalvinana preĝejo** (eĉ preĝejego) estas historia monumento en urbo Szentes (Hungario).

Historio
--------

En la 16-a jarcento la loĝantaro de Szentes estis jam plejparte kalvinanoj, ili uzis la iaman katolikan kirkon. En 1746 la katolikoj reakiris ĝin. En la sekva jaro la kalvinanoj konstruis lignajn preĝdomon kun sonorilostablo, sed en 1760 pro incendio ĝi bruldetruiĝis. En la sekva jaro ili konstruis pli novan preĝdomon sed kun kampanilo per brikoj. En 1772 la turo estis malkonstruita kaj la pli nova (same aparta) estis preta en 1776 kun permeso de Maria Tereza de Aŭstrio. Pli nova, jam impona kirko estis konstruista en la sama loko inter 1807-1826 jam kun turo, sed la malnova preĝejo estis malkonstruita nur en 1811 pro la diservoj. La pilieroj estis konstruitaj en 1891. La orgeno estis kreita en 1863, la pli nova en 1909. Renovigaj laboroj okazis en 1947 kaj en la 2000-aj jaroj.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en la ĉefplaco. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. En supro de la turo estas rondbalkono, kie iam la fajrobrigado inspektis. En la turo 3 sonoriloj loĝas. La navo havas po sep fenestrojn kaj finiĝas en rektangula absido. Enirejoj troviĝas tra la turo kaj ĉe la navo. Interne estas duetaĝa galerio laŭ 3 flankoj. La internaj muroj estas blankaj laŭ la kutimoj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Enirejo tra la turo
**Grafo Gedeon RÁDAY** [rAdai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ráday Gedeon** estis hungara politikisto, ministro. Lia nobela antaŭnomo estis *rádai*. Ankaŭ lia samnoma patro Gedeon Ráday (1841) estis ministro.

Gedeon Ráday estas la 4-a el maldekstro
Gedeon Ráday  naskiĝis la 18-an de oktobro 1872 en Budapeŝto. Li mortis la 22-an de septembro 1937 en Iklad.

Biografio
---------

Gedeon Ráday frekventis lernejojn en sia naskiĝurbo kaj Vieno. Li komencis sian karieron en administrado de Pest-Pilis-Solt-Kiskun, krome li politikadis en la senato. Li edziĝis en 1899, sed li neniam havis idon. Inter 1910-1917 li estis departementestro, poste li soldatiĝis. En 1921 li estis ministro, en la sekva jaro elektita parlamenta deputito.

Fontoj
------

* hungara biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero R, poste serĉu la nomon)

* Kategorio Gedeon Ráday (1872 - 1937) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 500842
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas religia monumento historia en Hungario, en urbo Cegléd, en la urbocentro. Tiu preĝejo apartenas al la plej grandaj kalvinanaj preĝejoj en Mez-Eŭropo.

Historio
--------

Kalvinanoj profitis la katolikan kirkon en Cegléd ĝis 1753, tiam la aparta kalvinana preĝejo pretiĝis. En 1762 aparta turo konstruiĝis. Dum la historio tiu preĝejo ofte estis pligrandigita kaj trakonstruita. En 1834 incendio okazis, oni komencis konstrui pli novan en la sekva jaro sed la malriĉeco kaj la liberecbatalo malhelpis la konstruadon. En 1896 la kupolo estis trakonstruita, kiu en 1936 ekbrulis. Post 2 jaroj oni konstruis novan kupolon. Inter 1989-2004 renovigoj okazis.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola havanta 2 turojn kaj centre imponan kupolon. Ĉirkaŭ la kupolo estas ekstere rondira trotuaro, kiun la fajrobrigado longe profitis. La absido estas duonronda. Interne galerioj situas laŭ la 3 flankoj. Super la ĉefenirejo orgeno troviĝas de 1860, sed ankaŭ pli nova elektronika orgeno alvenis en 2002, kiu funkcias ĉe la absido.

Apud la konstruaĵo kalvinana lernejo funkcias, krome estas tie 2 memorarboj, paroĥo, oficejo kaj kunvena domo por kalvinanoj.

Fontoj
------

* hungare Arkivigite je 2012-05-14 per la retarkivo Wayback Machine

Fasado de la kirko

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kalvinana kirko (Cegléd) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Villacidaler** [biljazidaLER] estas municipo en la centrokcidento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*. La loknomo *Villacidaler* estas komprenebla etimologie kiel Urbo de la Sinjoro (vidu suben en Historio).

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 21,78 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 45 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 400 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 53 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio estas ene de la birdoprotekta areo ZEPA nome La Nava - Campos Norte​ apartenanta al la Reto Natura 2000. Ĝi limas kun Santervás de Campos, Villada, Villacarralón, Cisneros kaj Boadilla de Rioseco.

Historio
--------

Estas restaĵoj de antaŭromia kaj de romia setlado. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. La toponimo Villacidaler, citita jam en la 10-a jarcento kiel *Villa de Ziti Alhaile* aŭ *Villa de Cit Alfer*, estas de mozaraba deveno. Ĝi estas derivata de la araba vorto Ceit, Cit aŭ Zid, kun la signifo de sinjoro, plus la persona nomo.​ En 1631 aperis literumita kiel Villazidaler.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, la ermitejo, kolombejoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772066
 |
**Orkrono** estas monunuo kaj mezurunuo.

Monunuo
-------

La orkrono estis orbaza monunuo en la Aŭstra-Hungara Monarĥio, enkondukita la 1-an de januaro 1900 anstataŭ la arĝent-baza forinto. Ĝi havis la valorojn de 10, 20, kaj 100 kronojn el oro. Oni produktis el unu kg da pura oro 328 dekkronojn, unu dekkrono enhavis 3,04878 g da pura oro. La **orkrono** estis oficiala pagrimedo ĝis 1927.

Agrokvalifika mezurunuo en Hungario
-----------------------------------

La orkrono estas ankaŭ nun uzata kiel agrokvalifika mezurnombro karakterizanta *puran profiton* de ia agrounuo (ekz. 1 katastra arpento). Tiel tiu nombro montras profiteblecon, situon, kultiveblecon de la agro.

Oni donis la valoron ekde 1875 (enkonduko de la agra katastro) ĝis 1900 en forinto, poste en **orkrono**, kaj oni pagis (agro)imposton laŭ tiu valoro. Kvankam ekde 1875 grave ŝanĝiĝis la agrikulturaj kaj ekonomiaj cirkonstancoj, oni do uzas ĝin kiel relativan valor-nombron. 

En Hungario la averaĝa orkrona valoro de 1 hektaro estas 19.

Vidu ankaŭ
----------

* Krono (ĉapelo)
* Krono (valuto)
En biologio, la **protaminoj** estas familio de malgrandaj proteinoj troviĝanta en spermatozooj de animaloj.

Priskribo
---------

Protaminoj estas malgranda proteino plena je arginino. Dum la unuploida fazo de spermatogenezo, protamino anstataŭigas histonojn.

Protaminoj pakas DNA-on pli dense ol histonoj, sed tiu DNA devas esti maldensigita por proteina sintezo.

### Protaminoj en homoj

En homoj, ekzistas du protaminoj: PRM1 kaj PRM2. Proksimume 10–15% de la genaro de la spermatozoo estas pakita de histonoj, kaj la resto de protaminoj.

Medicina uzo
------------

Kelkaj protaminoj estas uzataj kiel medikamentoj diversmaniere:

* Dum kardia kirurgio
* Kiel livera mekanismo por genterapio
* Kiel drogo kontraŭ obezeco

Referencoj
----------

1. ↑  Balhorn, R. (2007). "The protamine family of sperm nuclear proteins", *Genome Biology* (en) **8** (9), p. 227. doi:10.1186/gb-2007-8-9-227.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Protamine (angle). *Encyclopædia Britannica*.
* Protaminer (norvege). *Store norske leksikon*.
* Protamina (katalune). *Gran enciclopèdia catalana*.
Mahé en kameo (epizoda apero) de sia fama E-parolata filmo *Angoroj* (ĉ. 1963)
Tomboŝtono de Lorjak en la apudpariza tombejo de Vitry-Petit-Vitry
Kovrilpaĝo de Lorjak: Mariagnes; Hungara Esperanto-Asocio, 1986
Kovrilpaĝo de Lorjak: Iluzioj; Hungara Esperanto-Asocio, 1982
**Jacques-Louis MAHÉ**, pseŭdonime **Lorjak** (naskiĝis la 12-an de Aprilo 1912, mortis la 4-an de Aŭgusto 1992 en Parizo) estis franca esperantisto, reklamfotisto, filmisto kaj verkisto.

Li esperantistiĝis en 1932. Profesia fotisto, li estis altirita de filmado kaj fariĝis pioniro de la Esperanta filmo. En 1937 li prezentis sian senparolan E-propagandan verkon *Antaŭen* (1936) en la internacia konferenco *Esperanto en moderna vivo*. Antaŭen surekranigas absurdaĵojn okazantajn pro lingva nescio en fremda lando, kaj roligas multajn anojn de la tiama pariza grupo. El ili Mahé aparte bone kunlaboris post la milito kun sia amiko Pierre Petit, prezidanto de la franca asocio.

En 1963 li produktis la unuan kaj ĝis nun unusolan - origine Esperantlingvan longdaŭran fikcian filmon: la unuhoran *Angoroj*. La ĉefrolantoj estis aktoroj de la Internacia Arta Teatro, Jana Ravšelj, Marc Darnault kaj Srdjan Flego; en epizodaj roloj aperis Raymond Schwartz, Roger Bernard, Jean Thierry, Michel Duc Goninaz kaj aliaj. Tiu ĉi prikrima - sed Schwartz-e humura - filmo, kiu okulume aludas al esperantistoj kaj esperantaĵoj, estis aprezata en diversaj kongresoj kaj eldonita sur vidbendo de LF-koop. Lian ŝaton al filmoj atestis liaj regulaj filmrecenzoj en Franca Esperantisto sub la vortluda pseŭdonimo *A. Mickey via*.

La alia duono de Mahé estis la verkista, kiun li kaŝis per la pseŭdonimo Lorjak. Liaj aperintaj romanoj kaj novelaroj montras lin ne nur la plej inda heredanto de la Schwartz-a humuro kaj vortludemo, sed ankaŭ proprastila kreanto de ekscitaj intrigoj kaj amanto de Parizo. Liaj verkistaj kvalitoj kulminas eble en *Regulus*, longa aventur-romano pri la Parizo de la 17-a jarcento.

Famaj verkoj
------------

* *Neologisme* (eldonita en 1975)
* *Transe* (1976)
* *Retoj* (1978)
* *Regulus* (1981)
* *Iluzioj* (1982)
* *Eŭlalia* (1984)
* *Mariagnes* (1986)
* *Kromosomoj* (1989, en la Serio Stafeto de Flandra Esperanto-Ligo)
* partopreno en *Vivo kaj Morto de Wiederboren (Tik-Tak)*, antologio de 12 humuraj noveloj eldonita de Sezonoj en Jekaterinburg

Filmoj
------

* *Angoroj* (1965)
* eltiraĵo de *Angoroj* - la ses unuaj minutoj de la filmo en kiuj Gaston Waringhien komentas viziton al la Pulbazaro de Saint-Ouen (norde de Parizo).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Verkoj de kaj pri Lorjak[*rompita ligilo*] en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Antaŭen. Militrakonto, 05/05/2019

Kovrilpaĝo de Lorjak: Eŭlalia; Hungara Esperanto-Asocio, 1982
**Loreto** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo estas Loreto.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 43411 enloĝantojn. El tiuj estas 21113 viroj kaj 22298 virinoj. La komunumo havas surfacon de 427 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 2,030 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 500 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 22° 16′ norda latitudo kaj 101° 59′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 34686 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 21 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.06 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

24,179 enloĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 22179 alfabetoj kaj 802 analfabetoj. Do 8.21 % de la enloĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj. 

Inter la virinoj estas 11,349 alfabetoj kaj 1,182 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 9.43%. Inter la viroj estas 10,830 alfabetoj kaj 802 analfabetoj, do 6.90% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2007-05-22 per la retarkivo Wayback Machine
Periodoj pedagogiaj en onia vivo. **Johann Gottlieb DRESSLER** (naskiĝinta en la 4-a de oktobro 1799 en Neukirch (Lausitz), mortinta en la 18-a de majo 1867 en Bautzen estis germana pedagogo kaj psikologo.

Vivo
----

Post nesufiĉa envilaĝa instruado kaj (ekde 1815) laboro kiel lernejzorganto Dressler venis nur en la 1817-a jaro al la gimnazio en Bautzen. En Leipzig li studis de 1823-26 teologion. Poste li deĵoris du jarojn ĉe la instituto de K.S. Bornemann en Bautzen. Ekde 1828 li estis predikisto kaj ekde 1831 direktoro ĉe la evangelia institucio *Landständisches Seminar*. Li retiriĝis en 1858 pro longedaŭraj atakoj kontraŭ liaj liberalaj religiaj konvinkoj. En la revolucia jaro 1848 li subskribis pamfleton de la *Ĝenerala germana porinstruista ligo* kaj frekventis ties kunvenojn.

En 1849 Dressler skribis ekspertizon tre ŝatatan pri la necesa trejnado de instruistoj (4 jarojn ĝenerala trejnado, 3 jarojn speciala fakklerigo).

Dressler batalis, helpate de Adolph Diesterweg kaj sekvante la ideojn de Friedrich Eduard Beneke, la doktrinon ke psikologio estu la ununura fundamento de ĉiuj sociaj sciencoj. Tiel li hejmecigis la empirian psikologino ene de pedagogiko kaj instruista klerigo inter 1835-65. Poste sur tiu kampo pli gravis Herbartismo kaj ĝia pedagogiko bazita sur etiko, metafiziko kaj psikologio.

La bofilo de Dressler, Friedrich Dittes, ĝis la fino de la 19-a jarcento zorgis pri kono de la ideoj de Beneke/Dressler.

Verkoj (elekto)
---------------

* Beneke od. d. Seelenlehre als Naturwiss. 1840-46
* Prakt. Denklehre, 1852
* Die Grundlehren d. Psychol. u. Logik, 1867, dua eldono en 1870)
* (eld): F. Beneke, Lehrb. d. Psychol. als Naturwiss. 1861 (3-a)
* Erziehungs- u. Unterrichtslehre, 2 vol. 1864 (3-a)
* Multaj artikoloj ĉe *Diesterwegs Päd. Jb.*, 1856-65

Eksteraj ligiloj
----------------

* Biografio ĉe *NDB*.
* Literaturo de kaj pri Dressler


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 515266
* GND: 116218576
* LCCN: no00009104
* VIAF: 66683062
* ISNI: 0000 0000 8390 3053
* SUDOC: 113628668
* BNF: 14431109n
* ICCU: RMSV464869
 |
**Christopher 'Chris' Clark** estas renoma fakulo pri kontraŭmina agado. Li estas brita civitano, ricevis la britan ordenon Armea Kruco (*Military Cross*) pro braveco sub atako de pafado, kaj la Ordenon de la Brita Imperio pro lia rolo en la evakuado de nelibananoj el Suda Libano dum la milito de 2006. Li dufoje ricevis premiiĝon de Unuiĝintaj Nacioj pro efika plibonigo de la kunordigo kaj funkcio de la UN. En 2008 li kaj la UN-Centro pri Kunordigo de Kontraŭminaj Agadoj en Suda Libano (angle *UN Mine Action Coordination Centre South Lebanon*) ricevis la Nansen-premion pri helpo al rifuĝintoj, kiun atribuas la Alta Komisaro pri Rifuĝintoj de la Unuiĝintaj Nacioj.

Libano
------

En 2003 Christopher Clark ricevis la respondecon kaj pri la UN-programo pri kontraŭmina agado en Suda Libano kaj pri la rilata UN-Centro pri Kunordigo de Kontraŭminaj Agadoj tie. Li rekte respondecas por la realigo kaj kunordigo unuflanke de la forigo de la minoj, kiuj restis post la retiriĝo de la israela armeo en majo 2000, kaj aliflanke de la neeksplodintaj bomboj, kiuj restis post la tiea milito de 2006.

Dum la sekvaj kvin jaroj Christopher Clark gvidis la centron forigi pli ol 144.580 eksplodeblajn militajn objektojn, kaj helpis faciligi la sekuran revenon de preskaŭ miliono da senhejmiĝintaj libananoj.

Post kiam li ricevis la Nansen-premion pri helpo al rifuĝintoj, li anoncis ke li donacus la premian monon al komunuma projekto proksime de Tiro en Suda Libano.

Fono
----

Christopher Clark naskiĝis en Londono, Anglio, la  17-an de junio 1964. Dum 17 jaroj li soldatis en la Brita Armeo kaj antaŭ la engaĝiĝo en Libano jam laboris kiel programa gvidanto de Unuiĝintaj Nacioj jam en Sudano kaj Kosovo.

Referencoj
----------

1. ↑  2008 "UN-Centro pri Kunordigo de Kontraŭminaj Agadoj en Suda Libano ricevis la Nansen-premion pri helpo al rifuĝintoj", gazetara komuniko de la Alta Komisaro pri Rifuĝintoj (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* *"Cluster Bombs: The case of Lebanon"*, artikolo same anglalingva de la Medicina Asocio pri Prevento de Militoj, arkivigite laŭ la dato 2011-06-09
**Zoltán Verrasztó** [verastO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Verrasztó Zoltán** estas hungara naĝisto, olimpiano, trejnisto, kirurgo. Liaj gefiloj estis Evelyn Verrasztó kaj Dávid Verrasztó.

Zoltán Verrasztó naskiĝis la 15-an de marto 1956 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán Verrasztó akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto, baldaŭ en 1987 ankaŭ medicinan diplomon. Post tiu lasta diplomo li tuj estis kirurgo en hospitalo. Post jaroj li estis altigita al ĉefkuracisto. Li ricevis premion en 2006.

### Sporta kariero

Zoltán Verrasztó estis naĝisto en centra sportlernejo kaj en signifa ĉefurba sportklubo, lia trejnisto estis Tamás Széchy. Pri enlandaj rezultoj de Verrasztó ne estis trovitaj datenoj. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1972, Hungario en la Somera Olimpiko 1976 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1980 kun arĝenta kaj bronza medaloj, krome en mondĉampionumoj li estis la unua dufoje (1973, 1975). En universiado li estis la unua en 1977. Depost fino de sia aktiva sporta kariero li longe ne trejnis, sed baldaŭ Tamás Széchy invitis lin.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* intervjuo en video

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2023-01-05 per la retarkivo Wayback Machine
* datenoj kun foto
* intervjuo kun foto
* koncerna paĝo kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Zoltán Verrasztó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807290
 |



* Portalo pri Biografio
**Pinilla del Campo** [piNIlja delKAMpo] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la provinco Sorio kaj en la komarko *Campo de Gómara* en la oriento de la provinco. La loknomo *Pinilla del Campo* estas etimologie komprenebla kiel *Roketo de la Kamparo* (*Pinilla* el 'peñilla').

Geografio
---------

*Campo de Gómara* en la oriento de la provinco Sorio.
Loko de Pinilla del Campo en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19,39 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 20 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 160 loĝantojn el la 1920-aj jaroj. 

Ĝi distas 44 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio enhavas loĝlokojn Collado de Esteras kaj Pinilla del Campo. Ĝi limas kun Velilla de la Sierra, Renieblas, Soria, Candilichera, Los Rábanos kaj Aldealafuente.

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Birdoprotekta Areo ZEPA konata kiel *Altos Campos de Gómara*, okupanta 116 hektarojn, nome 6 % de la teritorio.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

En la *Censo de Pecheros* de 1528 oni registris 32 *pecheros*, tio estas impostopagantaj familioj.​

La municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Cubo de Hogueras, Martialay kaj Ontalvilla de Valcorba.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado, manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj, tradicia arkitekturo kaj tiel plu.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rCampo de Gómara |
| --- |
| Alconaba• Aldealafuente• Aldealpozo• Aldealseñor• Aldehuela de Periáñez• Aliud• Almajano• Almaluez• Almazul• Almenar de Soria• Bliecos• Buberos• Buitrago• Cabrejas del Campo• Candilichera• Cañamaque• Carabantes• Cihuela• Ciria• Cirujales del Río• Deza• Fuentecantos• Fuentelmonge• Fuentelsaz de Soria• Gómara• Hinojosa del Campo• La Losilla• Los Villares de Soria• Monteagudo de las Vicarías• Narros• Pinilla del Campo• Portillo de Soria• Pozalmuro• Quiñonería• Renieblas• Reznos• Santa María de Huerta• Serón de Nágima• Tajahuerce• Tejado• Torlengua• Torrubia de Soria• Villar del Campo• Villaseca de Arciel |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351462
 |
Pakrac troviĝas en la plej malhela departemento
**Pakrac,** hungare **Pakrác** estas urbo en Kroatio. Ankoraŭ 41 komunumoj apartenas al la municipo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 358 km²
* Supermara alteco: 165 m
* Loĝantaro en la municipo: 8 850, en la urbo: 4770
* Poŝtkodo: 34 550
* Telefonprefikso: 34
* Aŭtokodo: PŽ

Situo
-----

La urbo situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Virovitica-aŭtoŝoseo inter Zagrebo-Beogrado.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la loko devenis el 1237, pri la fortikaĵo *"Pekrec"* el 1416, tiam apartenanta al religiulo. Post la mezepoko la Osmana Imperio okupis la tutan regionon kaj havis ĝin dum 150 jaroj. Tiu loko estis administra centro de la turkoj. En 1897 la fervojo atingis la urbeton. En 1910 loĝis tie 3 254 da homoj, (1 466 kroatoj, 782 serboj, 366 hungaroj, 291 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Pakrac apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al departemento de Pozsega (reĝa departemento), al distrikto de *Pakrác*, kies distriktejo estis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio. Pakrac estis naskiĝloko de militado inter serboj kaj kroatoj. La urbo estis longe fronto kaj estis disigita serba kaj kroata partoj. En 1910 loĝis en la tuta municipo 8 855 da homoj, (6 048 kroatoj, 1514 serboj, 559 italoj, 269 ĉeĥoj, 65 hungaroj).

Vidindaĵo
---------

* katolika preĝejo de 1402, en 1726 renovigita

* Kategorio Pakrac en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 268794
* GND: 4287859-7
* LCCN: nr96000093
* VIAF: 160882283
* SUDOC: 05266368X
* NKC: ge635073
 |
**Pink Floyd: Live at Pompeii** estas muzika filmo de Adrian Maben, publikigitita unuafoje en 1972.

Kreo
----

La antikva teatrejo de Pompejo
Origine ĝi estis projekto de eŭropaj televidoj planintaj filmi Pink Floyd muzikante kelkajn el liaj kantoj en la minerala universo de Pompejo kaj Vesuvio. La unua versio enteatrejigita daŭris 60 minutojn, kaj oni nur vidis la seancojn de Pompejo kaj Parizo. Ĉi tiu versio enhavis "Echoes"-similan enkondukon kun aero, fajfado kaj gitara melodio ludita de David Gilmour.

Dua versio eldoniĝis en 1974: ĝi aldonas dudek minutojn da dokumentfilmo pri Pink Floyd, tiam en plena ellaboro de la albumo The Dark Side of the Moon (oni tiel partoprenas la disvolviĝon de "On the Run", "Us and Them" kaj "Brain Damage"), same kiel eltiraĵoj de intervjuoj de la kvar grupanoj kun Adrian Maben. Ĉi tiu versio, same kiel la *director's cut*, havas tiel enkondukon korbatan kiel en "Speak to Me".

Nur "Echoes", "A saucerful of secrets" kaj "One of these days" sajnas filmitaj surloke. La cetero estis registrita enstudie en Parizo, kun bildoj de Pompejo projekciitaj malantaŭ la muzikistoj. Malgraŭ aspektoj, kelkaj scenoj de la titoloj filmitaj en Pompejo estis refaritaj en Parizo, krom por "One of these days". La plimulto de la filmeroj de ĉi tiu lasta kanto perdiĝis, do oni vidas preskaŭ nur la drumiston Nick Mason sur ĉi tiu sinsekvo (li ankaŭ perdas martelon, sed sukcesas kapti alian konservante la ritmon).

Kvankam oni proponis al ili muziki antaŭmuzike, la grupo preferis realtempe muziki. La akustiko de la amfiteatro de Pompejo estas rimarkinda, kaj la antikva aranĝo de la loko donas pluan dimension al la muziko de la bando.

Male al la vasta plimulto de koncertaj albumoj, kiuj plej ofte estas surbendigitaj dum koncertoj, *Pink Floyd: Live at Pompeii* estas muzikata antaŭ teatrejo malplenigita de sia spektantaro. Ĉi tio plifortigas la impreson de tute pura sono, ripetanta ideo ĉe Pink Floyd. La filmo estiĝas "speco de kontraŭ-Woodstock" (Adrian Maben), kie la celo estus koncentri sin pri muzikon, kaj nur muzikon, forlasante la "publikajn reagojn".

En 2003, DVD-versio "Director's cut" estis publikigita, kiu daŭras 92 minutojn: sekvencoj estis aldonataj en komputilaj bildoj reprezentantaj kosmon, Pompejon kaj ĝian detruon de la lavoj de Vesuvio, same kiel bildojn de Projekto Apollo. La DVD enhavas ankaŭ la filmon de 1972 (60 minutoj), sed kun la korbato kiel en la longa versio de 1974.

Muzikataj komponaĵoj
--------------------

### 1972-a versio

* Echoes (unua parto)
* Careful with That Axe, Eugene
* A Saucerful of Secrets
* One of These Days (I'm Going to Cut You into Little Pieces)
* Set the Controls for the Heart of the Sun
* Mademoiselle Nobs
* Echoes (dua parto)

### "Director's cut"-a versio

* Echoes(unua parto)
* Careful with That Axe, Eugene
* A Saucerful of Secrets
* Us and Them
* One of These Days"
* Mademoiselle Nobs"
* Brain Damage
* Set the Controls for the Heart of the Sun
* Echoes (dua parto)
**Zoltán Tibor Balogh** [balog], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balogh Zoltán Tibor** estis hungara-usona matematikisto, altlerneja instruisto.

Balogh Zoltán Tibor naskiĝis la 7-an de decembro 1953 en Debrecen (Hungario), li mortis la 19-an de junio 2002 en Oxford (Ohio) (Usono).

Biografio
---------

Balogh Zoltán Tibor maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1972, poste li akiris matematikistan diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth en 1977. Post siaj studoj li instruis en la universitato ĝis 1990, sed interrompe li instruis en Universitato de Toronto (1984), en:Texas Tech University (1985), Universitato de Miami (1988) kaj Universitato de Viskonsino-Milvokio. En tiu instrua periodo li kandidatiĝis en 1980, doktoriĝis en 1989 ĉe la Hungara Scienca Akademio. En 1990 li estis nomumita docento en 1990, profesoro post 4 jaroj. Inter 1977–2002 li publikigis 56 artikolojn, ĉefe pri topologio. Li ricevis 2 hungarajn premiojn en la 1970-aj jaroj. Li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis 2 filinojn, la alia 2 filojn. Li suferis frue de koraj problemoj, li mortis pro koratako.

Liaj solvoj
-----------

* problemo Moore-Mrowka (1989)
* konjekto de Moore kaze de loke kompaktaj spacoj (1991)
* kreo de pliaj spacoj en spaco de Dowker (1996)
* problemo de Keio Nagami (1998)

Fontoj
------

* anglalingva biografio kun foto
* germanlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 667572
 |
**Zoltán Tornallyay** [tornajai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tornallyay Zoltán** estis hungara arkitekto.

Loĝdomo fare de Zoltán Tornallyay
Zoltán Tornallyay naskiĝis la 20-an de decembro 1882 en Tornalja, (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Tornaľa en Ĉeĥoslovakio), li mortis la 18-an de oktobro 1946 en la sama urbo jam kiel Tornaľa en Ĉeĥoslovakio.

Biografio
---------

Zoltán Tornallyay maturiĝis en gimnazio en Losonc en 1901, poste li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1905. Liaj plej gravaj instruistoj estis Samu Pecz, Alajos Hauszmann kaj Frigyes Schulek. Inter 1905-1910 li estis asistanto en la universitato, poste li malfermis komunanan atelieron kun sia amiko. En 1908 li studvojaĝis al Italio, Svislando kaj Francio helpe de stipendio. En 1913 li estis ĉefarkitekto en konstruado de Kolonio Wekerle. Li batalis dum la 1-a mondmilito, poste li hejmenvenis kaj okupiĝis pri la familia bieno, post jaroj ankaŭ pri arkitekturo. Pro Traktato de Trianon li iĝis ĉeĥoslovakiano. Li edziĝis en 1922, lia edzino naskis kvinfoje. Li havis postenojn en la hungara kalvinana eklezio. Depost la 2-a mondmilito pro Dekretoj de Beneš li iĝis senrajta kaj oni forprenis de li la bienon kaj domon.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* loĝdomo en Kolonio Wekerle (1913)
* rekonstruado de kalvinana preĝejo en Tornaľa (1936–1937)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 691458
 |
Koordinatoj: 47° 47′ 14″ N 4° 02′ 59″ O﻿ / ﻿47.78722 °N, 4.04972 °O﻿ / 47.78722; 4.04972 (mapo)

**Vireaux** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 130 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Vireaux etendiĝas sur 14.58 km², kaj havis 130 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 8.9 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro José Ponsard, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Lokaj famuloj
-------------

Jean-Baptiste Muard (1809-1854) fondis la abatejon Sainte-Marie de la Pierre-Qui-Vire.

Administrado
------------

Vireaux apartenas al la kantono de Ancy-le-Franc, kies ĉefurbo estas Ancy-le-Franc. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Ancy-le-Franc