recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Disigita infinitivo** estas en la angla lingvo gramatika konstruo, en kiu vorto aŭ frazo troviĝas – normale adverbo aŭ adverba frazo – inter *to* kaj la nura infinitiva verbformo (do la baza formo de la verbo). La konstruo estas pro disputo, ĉu ĝi entute gramatike estas permesebla, aparte rimarkinda.

Fama ekzemplo por tio estas unu el la televida serio *Star Trek* devenanta citaĵo: „*to boldly go* where no man has gone before". Ĉi tie kaŭzas la ĉeesto de la adverbo *boldly* inter la du partoj de la infinitivo *to* kaj *go* disigitan infinitivon. Tia konstruo povas ofte esti ĉirkaŭirata, per tio ke oni metas la inter ili venantajn vortojn post la verbo aŭ antaŭ la *to*: „to go boldly where no man has gone before" aŭ „boldly to go where no man has gone before". Tamen ĉi tiuj du formuloj ne havas la saman signifon – la unua ligas la bravecon kun la maniero de la irado, dum ke la lasta ligas la bravecon kun la kompleta ago de la irado „where no man has gone before".

El la perspektivo de la priskriba lingvistiko disigitaj infinitivoj estas kutimaj en la plej multaj variaĵoj en la angla. Tamen ilia stato kiel parto de la norma lingvo estas disputata. En la 19-a jarcento diversaj normaj verkoj de la angla gramatiko provis enkonduki preskriptivan regulon, laŭ kiu disigitaj infinitivoj en la angla ne povus esti uzataj. La plej multaj lingvoekspertoj de la lastaj 100 jaroj pledas tamen por tio, ke la konstruo de la disigita infinitivo povas esti kelkfoje utila, por povi esprimi certan signifon pli ekzakte – kiel en la kazo de „to boldly go".

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ĉi tiu artikolo estis redaktita tiel ke ĝi entenas tutan aŭ partan tradukon de « Getrennter Infinitiv » el la germanlingva Vikipedio. Rigardu la historion de la originala paĝo por vidi ties aŭtoroliston.  (Ĉi tiu noto koncernas la version 5416965 kaj sekvajn de ĉi tiu paĝo.) |
**Cinikismo** estas la movado komencita per helena filozofo Antisteno kiu fondis la lernejon en 5-a jarcento antaŭ la Kristo en Kinosargo (Kynosarges).

La nomo de cinikismo devenas de vorto "Κυνιкος"- "la hundo" ĉar en lia lernejo oni instruis ankaŭ filojn de nehellenulinoj. Cinikismo estis la ismo inspirita per Sokrato kaj ĝi konsentas kun lia inklino de kuracado homajn animojn. Ili adoris la virton. Antisteno riproĉas la sciencon kaj lernadon, li riproĉas ankaŭ la diskuton kaj divagacion pro iliaj malveraj ideoj. Li estis reisto-nominalisto kaj li opinis ke estas nur estoj konkretaj kaj oni povas rigardi kaj priskribi nur estoj individuan. Laŭ li cinikisto devas esti indiferento al ĉiu krom la virto. Ĉiuj bonaĵoj estas kontraktaj tamen virto estas bona el naturo. Laŭ Antisteno ekzistas nur unu Dio.

Tre grava cinikisto estis ankaŭ Diogeno el Sinopo laŭ kiu ĉiu devas vivi per tiu kio naturo lin donis. Laŭ li la socio de landoj-urboj (πολις) estas perversa. Laŭ li la ŝaĝa homo ne povas reformi socion kaj li ne povas esti patriotema. La ŝaĝa homo estas libera de ĉiaj popolaj iluzioj kaj kosmopolitema. Tial Cinikoj batalis kun sklaveco kaj pri rajtoj de virinoj. Pri Diogeno oni primemoras la legendon ke li estis tiel cinisma ke li hejmis en benko super la akvo. Oni primemoras ke lin vizitis la Aleksandro la Granda kaj ke li serĉis tage la homon kun lampo. Tiuj legendoj iĝas lin vere klasika filozofo.

Diogeno havis multajn lernulojn. Grava ekzemplo estas Krato el Tebo kiu forlasis heredaĵon kaj vivis ĉirkaŭ li kun sia edzino. Lia lernulo estis ankaŭ Onesikritos el Astipalaia kiu estis ankaŭ en eskapo kun Aleksandro la Granda. Unu el plej gravaj cinikoj estis ankaŭ Filiskos laŭ kiu estas permesita manĝi homojn kaj edziĝi kun sia familio. Lia famo poste igis ke cinikismo estis komprenita pli pejorative kiel ismo kiu indiferentas ĉiajn signifojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Liberpensuloj

* Cinikismo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**László G. Tóth** [lAslO gE tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **G. Tóth László** estas hungara hidrobiologo, limnologo, ekologo, altlerneja instruisto.

László G. Tóth naskiĝis la 26-an de majo 1954 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László G. Tóth maturiĝis en gimnazio en 1972 en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon pri biologio en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1979. Ekde la sekva jaro li laboris en esplora instituto en Tihany, sed en la sama jaro li doktoriĝis en la universitato. Li kandidatiĝis (Ph.D.) en 1989, li doktoriĝis (DSc.) en 2003 ĉe la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en 2004 en Universitato de Panonio. En 2013 li estis nomumita institutestro. Interrompoj okazis en la instituta laboro: en la studjaro 1991 li havis stipendion en universitata laboratorio de Rennes, inter 1994–1996 kaj 2000–2001 en Japanio li esploris. Li ankaŭ instruis en Universitato de Debrecen, Universitato de Panonio, Universitato Reĝo Sankta Stefano kaj Universitato de Okcidenta Hungario. Li plej ofte esploris la planktonojn. Li ricevis premion en 2005.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *The importance of self-oxidation in decomposition and its dependence on the pH of the environment* (1989)
* *Adaptation of the tetrazolium reduction test for the measurement of the electron transport system (ETS)-activity during the embryonic development of medaka* (1995)
* *The summer zooplankton structure and productivity in Lake Balaton* (2003)
* *First steps in the Central-Baltic intercalibration exercise on lake macrophytes: where do we start?* (2008)
* *Zooplankton community response to enhanced turbulence generated by water-level decrease in Lake Balaton, the largest shallow lake in Central Europe* (2011)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-12-16 per la retarkivo Wayback Machine
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 672972
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***Vere aŭ Fantazie*** estas esperantlingva legolibro, verkita de Claude Piron, taŭga kaj por plua lernado de la lingvo post komenca stadio kaj por "normalaj" legantoj regantaj la lingvon. Temas pri rakontoj el diversaj partoj de la mondo, aranĝitaj por laŭgrade vastigi la vortprovizon. Ĝin produktis la eldonejo Fonto en Ŝapekoo, Brazilo, ekde la 1-a eldono en 1989. En 1997 aperis la nun aktuala, 4-a eldono - la informkesta bildo maldekstre bildigas la librokovrilon de la unua eldono de 1989, la nuna kovrilpaĝa aspekto vidiĝas en la priskribo de la rakontaro en la reta katalogo de la libroservo de UEA, videbla kiel ekstera ligilo.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |

* esperante koncizaj informoj pri la romano en katalogo de la libroservo de UEA
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vortojn "vere au fantazie".
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Legu la verkon ĉe Verkoj.com
La **Statuto de Westminster, 1931** estas Leĝo de la Parlamento de la Unuiĝinta Reĝlando kaj separataj versioj el ĝi estas nune internaj leĝoj en Aŭstralio kaj Kanado; ĝi estis nuligita en Novzelando kaj ŝanĝita per postaj leĝoj en iamaj teritorioj de la Komunumo de Nacioj. Aprobita la 11an de Decembro 1931, tiu leĝo, ĉu tuj aŭ post ratifo, efektive kaj establis la laŭleĝa sendependo de mem-regantaj Dominionj de la Brita Imperio el la Unuiĝinta Reĝlando kaj ligis ilin ĉiujn por serĉi komunan aprobon por ŝanĝoj en la monarkiaj titoloj kaj en la komuna linio de sukcedo. Tio estus statuta enkorpigo de la principoj de egaleco kaj komuna fideleco al la Krono kiel proklamita en la Deklaro Balfour de 1926.

Nuntempe ofte la Statuto de Westminster estas konsiderata dokumento kiu garantis la tutan sendependecon de iamaj Dominioj. Tio ne estas tute vera, ĉar garantii la suverenecon kaj egalecan statuson kun la Unuiĝinta Reĝlando ne signifis posta eliro de la Dominoj el la Imperio, aŭ eĉ la rompo de la Imperio. La Dominioj kaj la UR restas komuna civitaneco kaj kohera eksterlandaj, militaj kaj (malpli etende) ekonomiaj kaj fiskaj politikoj. Tamen, tiu Statuto, almenaŭ laŭleĝe, serioze malfortigis la unuecon de la Imperio kaj ludis gravan rolon kiel leĝa kadro por *de facto* sendependiĝo en la fakta rompo de la Imperio post la Dua Mondmilito.

La gravo de la Statuto de Westminster nuntempe estas ke ĝi fiksis la bazon por la kontinua rilaro inter la komunumaj dominioj kaj la Krono.

Referencoj
----------

1. ↑  Mackinlay, Andrew.  Early day motion 895: Morganatic Marriage and the Statute of Westminster 1931. Queen's Printer (10a de Marto 2005). Alirita 5a de novembro 2011.
**FÖLDES László** (foeldeŝ) estis hungara etnografo naskita en Orăştie la 29-an de aprilo 1934 kaj mortinta en Budapeŝto la 11-an de oktobro 1980. Lia filo estis László Földes (arkitekto).

Kariero
-------

László Földes pasigis siajn infanjarojn en Csík, poste la familio dum la dua mondmilito translokiĝis Budapeŝton. Li finis la fakojn pri etnografio-muzeologio en la filologia fakultato de Universitato de Budapeŝto (1957). Pli poste li finis la historian fakon kaj studis ankaŭ sociologion. Li estis scienca kunlaboranto de la Etnografia Muzeo (1956-73), poste ĝis sia morto li estis scienca ĉefkunlaboranto de la Esplorgrupo pri Etnografio de la MTA. Li esploris precipe la paŝtistadon. Li redaktis volumojn *Viehzucht und Hirtenleben in Ostmitteleuropa* (Bp. 1961) kaj *Viehwirtschaft und Hirtenkultur* (Bp. 1969). Oni elektis lin ĉefsekretario de la Hungara Etnografia Asocio en 1967. Inter 1972-1974 li estis redaktoro de revuo *Ethnográfia*. Pro sia grava malsano li memmortigis.

Verkoj
------

* *Az állattartás és pásztorélet magyar néprajzi szakirodalma* (Bp. 1963);
* „A vándorló Erdély" *(Bp. 1982).*

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio László Földes (etnografo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 345236
* VIAF: 121405619
* ISNI: 0000 0000 7966 8468
* NKC: mzk2014828768
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Hraničná |

Koordinatoj: 50° 21′ 00″ N 12° 28′ 29″ O﻿ / ﻿50.35000 °N, 12.47472 °O﻿ / 50.35000; 12.47472 (mapo)

**Hraničná** (ĝis la jaro 1948 *Markhausen*) estas domaro en Ĉeĥio, parto de municipo Kraslice, troviĝanta en distrikto Sokolov. Ĝi troviĝas 3,5 km nordokcidente de Kraslice. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Sokolov–Kraslice kaj ŝoseo II/210. Estas ĉi tie registritaj 5 adresoj. En la jaro 2011 ĉi tie daŭre vivis neniu.

**Hraničná** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,87 km².

Historio
--------

La domaro ekzistis verŝajne jam en la 13-a jarcento, kiam ĝi apartenis al monaĥejo en Waldsassen. La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1348. Alia fonto indikas la unuan skribmencion nur el la jaro 1720.

El la historiaj fontoj la domaro malaperis, verŝajne ĝi pereis. Sed ĝi estis nove fondita kaj ĝi estas desegnita en mapo de regiono Loket el la jaro 1608. Ĝi enfalis sub la proksima Krásná. En la jaro 1610 Hraničná fariĝis memstara municipo. En la jaro 1934 estis en la municipo fondita tombejo. Ĝis tiu tempo oni sepultis en Kraslice. En la tempo de la estiĝo de tombejo Hraničná havis 1253 loĝantojn, el tio 1162 de la germana nacieco. En la tombejo estis sepultitaj nur proksimume 55 loĝantoj, ĉar la tombejo estis fondita nuraj 12 jaroj antaŭ forŝovo de la germana loĝantaro. Post fino de la dua mondmilito okazis la forŝovo de la germanaj loĝantoj kaj la municipo ĉesis ekzisti. Dum enloĝigado de la limregiono venis novaj loĝantoj kaj en la jaro 1948 vivs en Hraničná jam 220 loĝantoj. Post proklamo de neenloĝigita limzono devis foriri ĉiuj novaj domaranoj. En la municipo estis konstruitaj baraĵoj el pikdrato kaj en la jaro 1955 la municipo estis egaligita kun la tero. Ĝis la jaro 1967 la aliro en la limzonon estis severe malpermesita.

Post la jaro 1989 ĉi tie estis en proksimeco de limpasejo proksime de saksia Klingenthal konstruitaj benziĉerpejoj, restoracioj kaj foirejo.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 467 |
| 1880 | 615 |
| 1890 | 950 |
| 1900 | 1 137 |
| 1910 | 1 453 |
| 1921 | 1 218 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 1 253 |
| 1950 | 175 |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 0 |
| 1980 | 0 |
| 1991 | 0 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 0 |
| 2011 | 0 |

Rilataj artikoloj
-----------------

* Landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio

Pluaj fotoj
-----------

* Monumento de la pereinta municipoMonumento de la pereinta municipo
* InfotabuloInfotabulo
* HraničnáHraničná
* Ponto trans Svatava ĉe HraničnáPonto trans Svatava ĉe Hraničná
* Lima rojo en HraničnáLima rojo en Hraničná

Eksteraj ligiloj
----------------

* Zaniklé obce – Hraničná (Markhausen)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Kraslice (15) |
| --- |
| Černá ~ Čirá ~ Hraničná ~ Kámen ~ Kostelní ~ Kraslice ~ Krásná ~ Liboc ~ Mlýnská ~ Počátky ~ Sklená ~ Sněžná ~ Tisová ~ Valtéřov ~ Zelená Hora |

 |
Emblemo de la ordeno
Blazono de la ordeno
La **Ordeno de la Ĝartero** aŭ **Ĝartera Ordeno** (angle *Order of the Garter*) estas angla kavalira ordeno kaj distingo, la plaj altranga brita burĝa kaj armea ordeno. Ĝi estis fondita en 1348 fare de Eduardo la 3-a, angla reĝo. Ĉar la fondaj dokumentoj neniiĝis en incendio, la originala celo de la fondo, la signifo de la emblemo kaj la origino de la moto ne estas rekonstrueblaj. Laŭ unu ideo aŭ legendo, Eduardo volis restarigi la kavaliran fratecon de la Ronda Tablo de la Arturo-legendo. La ĝartero estis signo de la kavalira estimo al la virinoj.

Laŭ plej konata origin-legendo, la fondiĝo estas ligita al evento, kiam Eduardo dancis kun la Kent-a nobelino Johano, grafino de Salisbury. La ĝartero de la virino falis surplanken kaj la ĉirkaŭstarantaj kaŝe ekridetis. Tiam la reĝo suprenlevis ĝin per eleganta movo kaj ligis la ĝarteron al sia propra piedo. Poste li franclingve atentigis la korteganojn: *Honni soit qui mal y pense* („Honton al tiu, kiu pensas malbonon"). La frazo iĝis moto de la ordeno, kaj oni ĉiujare festis la fondon per granda amuzado kaj kavalira turniro.

Dum la mezepoko, en la ordeno membris la brita reganto, la kimria princo kaj ties 12 akomponantoj. Oni altigis en 1805 la nombron de la akomponantoj al 25 kaj tio validas ĝis hodiaŭ.

Vidu ankaŭ
----------

* la artikolon pri la skota Ordeno de la Kardo, post la Ordeno de la Ĝartero la dua plej altranga ordeno de Britio.
* la artikolon pri la Ordeno de la Ora Ŝaffelo, kreita imite de la Ordeno de la Ĝartero.

* Ordeno de la Ĝartero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ordeno de la Ĝartero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 201509
* GND: 16108635-4, 2098366-9 4199211-8, 16108635-4, 2098366-9
* LCCN: n50003915
* VIAF: 233559795, 140227645 168089114, 233559795, 140227645
* LIBRIS: 280433
* SUDOC: 02776415X
* BNF: 119736925
* NLA: 54957411
* NKC: ph256074 osa20211101896, ph256074
* ICCU: TO0V497090
* BNE: XX5126617
 |
Koordinatoj: 45° 32′ 00″ N 73° 31′ 00″ U﻿ / ﻿45.53333 °N, 73.51667 °U﻿ / 45.53333; -73.51667 (mapo)

Longejlo
Bulevardo Taschereau
**Longejlo** (france *Longueuil* /lɔ̃ɡ­œj/) estas urbo en sudokcidenta Kebekio, Kanado, sur la suba bordo de la Rivero Sankt-Laŭrenco kontraŭ Montrealo, de kiu ĝi estas antaŭurbo. En 2006, la nove unuigita urbo Longejlo havis loĝantaron de 229 330, la kvina plej granda urbo de Kebekio kaj 19a de Kanado.

Historio
--------

En 1969, la urbo Longejlo kuniĝis kun du aliaj urboj, Ville Jacques-Cartier kaj Montréal-Sud. Sekve, dum la kebekiaj municipaj unuigoj de 2002, oni kunigis Longejlon kun la urboj Boucherville, Brossard, Greenfield Park, LeMoyne, Saint-Bruno-de-Montarville, Saint-Hubert kaj Saint-Lambert. La antaŭa urbo Longejlo fariĝis la arondismento de Vieux-Longueuil. Sekve, en 2004, Boucherville, Brossard, Saint-Bruno-de-Montarville kaj Saint-Lambert decidis per referendumo refariĝi apartaj urboj. La ceteraj arondismentoj restis en la urbo Longejlo, kaj LeMoyne fariĝis parto de la arondismento Vieux-Longueuil.

### Etimologio

La etimologio de la nomo estas necerta. Laŭ la abato FAILLON, Charles Le Moyne, la senjoro de la regiono ekde 1657, nomis la urbon laŭ *Longueil*, vilaĝo de sia hejmlando Normandio.

Politiko
--------

La aktuala urbestrino nomiĝas Catherine Fournier. La urbo dividiĝas en tri arondismentoj: Vieux-Longueuil, Greenfield Park kaj Saint-Hubert. Administre, ĝi estas la ĉefurbo de la kebekia regiono Montereĝio.

Edukado
-------

Longejlon servas unu Cégep (antaŭ-universitata kolegio), la Cégep Édouard-Montpetit en Vieux-Longueuil. Ankaŭ en Vieux-Longueuil troviĝas kampusoj de la Universitato de Montrealo kaj la Universitato de Ŝerbruko.

Industrio
---------

La aerospaca industrio estas grava en Longejlo, kun fabrikoj de la firmaoj Héroux-Devtek kaj Pratt & Whitney. Ankaŭ troviĝas en Saint-Hubert spaco-centro de la Kanada Spac-Instanco.

Transporto
----------

### Ŝoseoj

La plejparto de la urbanoj laboras en Montrealo, kaŭzante gravajn trafikproblemojn. Pro la vasteco de la rivero Sankt-Laŭrenco, estas nur kvin pontoj inter Montrealo kaj la suda bordo. Pluraj ŝoseoj trairas Longejlon, cele al Kebeko, Estrio, Montereĝio kaj Usono.

### Publika transporto

Longejlon servas la Réseau de transport de Longueuil, publik-transporta firmao kiu administras aŭtobus-servon en la urbo kaj inter ĝi kaj Montrealo (Terminus Centre-Ville en la urbocentro). Ĝin ankaŭ servas la flava linio de la Metroo de Montrealo (stacio Longueuil–Université-de-Sherbrooke, kun granda aŭtobus-terminalo), kaj la linio Mont-Saint-Hilaire de la montreala trajn-reto.

### Flughaveno

En Longejlo troviĝas la flughaveno Saint-Hubert, kiu plejparte servas privatan aviadon.

* Longejlo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Longejlo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 224958
* GND: 4623976-5
* LCCN: n80010676
* VIAF: 125132870
* SUDOC: 179937235
* BNF: 12061152f
 |
***Discutindo língua portuguesa*** ("Diskutante la portugalan lingvon") estas brazila revuo, eldonata de Escala Educacional, kiu temas precipe pri la portugala lingvo kaj kelkfoje pri aliaj lingvoj aŭ ĝeneralaj lingvaj aferoj. 

La revuo ekpublikiĝis en 2006 kaj aperas po unu fojon je ĉiuj du monatoj ekde tiam. Ĝi atingas grandan publikon, kvankam ĉefe celas la studentan kaj instruistan arojn. Ĝiaj informoj priparolas la universon de la portugala, diskutante plurajn aspektojn kaj fakojn de la idiomo. La revuo ankaŭ prezentas intervjuojn, debatojn, pripensadojn, recenzojn pri iaj publikaĵoj kaj lingvajn kuriozaĵojn.

Esperanto
---------

En junio 2007, okaze de 120 jaroj de Esperanto kaj 100 jaroj de Brazila Esperanto-Ligo, aperis ĉe la revuo informo pri Esperanto kaj Zamenhof, krom intervjuo kun Pedro Cavalheiro, tiama prezidanto de BEL.

Eksteraj ligiloj
----------------

* (**pt**) Discutindo língua portuguesa Arkivigite je 2007-08-17 per la retarkivo Wayback Machine oficiala paĝaro
* (**pt**) Discutindo língua portuguesa n-ro 7 Arkivigite je 2007-08-12 per la retarkivo Wayback Machine enhavo de la numero kun informo pri Esperanto kaj Zamenhof kaj intervjuo kun Pedro Cavalheiro
* (**pt**) Palavras de paz ("Vortoj pacaj") Arkivigite je 2007-08-13 per la retarkivo Wayback Machine ero de la informo pri Esperanto kaj Zamenhof ĉe la revuo
La **Ordeno de Amikeco inter Popoloj** (ruse *oрден Дружбы народов*, orden Druĵbi narodov) estis ordeno de Sovetunio, kaj estis aljuĝita al personoj (inkluzive de necivitanoj), organizoj, entreprenoj, armeunuoj, same kiel administraj unuoj de Sovetunio pro atingoj en plifortigo de inter-etna kaj internacia amikeco kaj kunlaboro, ekonomia, politika, scienca, armea, kaj kultura evoluo de Sovet-Unio.

Ĝi estis establita la 17-an de decembro 1972, okaze de la 50-a datreveno de la kreado de Sovetunio. La dezajno de la ordeno estis kreita de Aleksandr Ĵuk. La statuso de la ordeno estis iomete ŝanĝita fare de la Supera Konsilio de Sovetunio en julio 1980. Ĝi estis aboliciita en decembro 1991. En la Rusia Federacio ĝi estis sukcedita de la Ordeno de Amikeco, ankaŭ dezajnita de Aleksandr Ĵuk.

La unua ricevanto estis la Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko (RSFSR), sekvita de la aliaj respublikoj de Sovetunio.

* Kategorio Ordeno de Amikeco inter Popoloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 823762
 |
**Gyula Pál** [djula pAl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pál Gyula** estis hungara-dana matematikisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Perl* ĝis 1909.

Gyula Pál naskiĝis la 27-an de junio 1881 en Győr (Hungara reĝlando), li mortis la 6-an de septembro 1946 en Kopenhago.

Biografio
---------

Gyula Pál devenis el juda familio. Li maturiĝis en benediktana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1900, li konatiĝis kun alia lernanto Frigyes Riesz. Li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1906, poste li plulernis en Gotingeno, Munkeno kaj Parizo. Intertempe en 1910 li ekinstruis en mezlernejo de Székelyudvarhely. En 1916 li doktoriĝis en Reĝa Universitato Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio). Dum la 1-a mondmilito li faris militservon en la armeo de Aŭstrio-Hungario. Tie li estis vundita kaj kuglo restis en lia dorso, kiu malfaciligis lin sidi. Por sia vundo kaj braveco li ricevis en 1922 armean premion. Li partoprenis en la kalistefa revolucio, tiutempe li perdis la laborlokon pro okupado de malamikaj armeoj. Li migris al Danio, kie li edziĝis kaj ekde 1925 li estis asistanto de en:Harald Bohr en la teknikuniversitato de Kopenhago. En la sekva jaro li estis levita lektoro. En 1928 li ricevis danan ŝtatanecon kaj prenis la nomon Julis Pal. Nur en 1934 li vizitis Hungarlandon. Dum la nazia okupado de Danlando li havis falsajn dokumentojn por pruvi neeston de judeco.

Fontoj
------

* anglalingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 669632
* GND: 116018178
* VIAF: 40119372
* ISNI: 0000 0000 1388 6075
* SUDOC: 251597431
* BNF: 129377456
 |
**Ordeno de Ruĝa Standardo** (ruse *Орден Красного Знамени*, O'rden Kra'snogo Zna'meni) estas la unua plej prestiĝa ordeno de Sovetunio por sovetiaj soldatoj de ĉiuj rangoj premiitaj pro kuraĝo en bataloj kaj ceteraj eksterordinaraj militaj agoj.

Ĝi aperis la 16-an de septembro 1918 per dekreto de la Tutrusia Ekzekutiva Komitato por rekompenci heroojn de la Ruĝa Armeo, kiuj aktive batalis kontraŭ la Blanka Armeo .
La ordeno aspektis kiel ovala arĝenta medaliono (41mm x 36mm), en kies centro videblis la ruĝa stelo kun martelo kaj serpo, super ili malvolviĝis la ruĝa standardo kun jena teksto: "Laboristoj de ĉiuj landoj unuiĝu". Ĉe la bazo de la insigno estis la literoj CCCP (= USSR). La rubando estis ruĝa kun blanka bordo sur la flankoj kaj blanka strio tra la centro.

La unua kavaliero de la ordeno estis militestro  Vasilij Bluĥer.

Vidu ankaŭ
----------

* Ordeno de Laborista Ruĝa Standardo

* Kategorio Ordeno de Ruĝa Standardo (Sovetunio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gyula Rubinek** [djula], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rubinek Gyula** estis hungara politikisto, ministro. Lia nobela antaŭnomo estis *zsitvabesenyői* [ĵitvabeŝenjOi].

 Gyula Rubinek
Gyula Rubinek  naskiĝis la 10-an de septembro 1865 en Ohaj (nuntempa Dolný Ohaj en Slovakio). Li mortis la 8-an de januaro 1922 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Rubinek frekventis ekonomian akademion en Magyaróvár. Inter 1886 kaj 1890 li laboris en Kunbaja kiel respondeculo pri agraraj laboroj, poste li redaktis revuojn pri agrario. Ekde 1901 li estis elektita membro de la parlamento. Post falo de Hungara Sovetrespubliko li estis ministro pri agrikulturo, foje ankaŭ pri komerco. Li same politikadis, kiel István Szabó Nagyatádi.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Cseléd- és munkáskérdés* (1894)
* *Telepítés és földbirtokpolitika* (1905)
* *Hogy állunk a Balkánon* (1913)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Gyula Rubinek en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 503275
* GND: 1089094329
* VIAF: 306161687
* ISNI: 0000 0003 9839 0563
* SUDOC: 088833852
 |
**Tormes** estas rivero, alfluanto de la Doŭro ĉe ties maldekstra bordo, kiu fluas tra la provincoj Avilo, Salamanko kaj Zamora, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio.

Ĝi ekfluas ĉe la herbejo Tormejón, en la municipo Navarredonda de Gredos, en la sierra de Gredos. Ekde ties ekfluo, trapasas teritoriojn de la provincoj Avilo, Salamanko kaj Zamora, kaj enlfuas en la rivero Doŭro, inter la municipaj teritorioj de Fermoselle kaj Villarino de los Aires, en la zono konata populare kiel Ambasaguas, post itinero de 284 km.

Pro ne regula flukvanto, tiu rivero ne sekuras la akvoliveradon al la loĝlokoj somere kaj, pro tio, fine de 1960 oni konstruis la akvobaraĵon Santa Teresa, kun kapacito de 496 hm³, kaj poste la akvobaraĵon Villagonzalo, kaj ĉe ties enfluejo en Doŭro, la akvobaraĵon Almendra, inter rokmuregoj. Finfine en 2002 la akvobaraĵon San Fernando ĉe la limo de la teritorioj de Santibáñez de Béjar kaj Cespedosa de Tormes.

Loĝlokoj tra kiuj pasas el nordo suden:
Fermoselle, Villarino de los Aires, Ledesma, Salamanca, Santa Marta de Tormes, Huerta, Alba de Tormes, Guijuelo, Cespedosa de Tormes, Guijo de Ávila, Santibáñez de Béjar, Puente del Congosto, Navamorales, La Horcajada, El Losar del Barco, El Barco de Ávila, La Aliseda de Tormes, Angostura de Tormes, Navalperal de Tormes, Navacepeda de Tormes kaj Hoyos del Espino.

* El Barco de ÁvilaEl Barco de Ávila
* Puente del CongostoPuente del Congosto
* Alba de TormesAlba de Tormes
* LedesmaLedesma
* FermoselleFermoselle

Alfluantoj
----------

La alfluantoj de la rivero Tormes, el ekfluejo al enfluejo, estas la jenaj:

Maldekstre
* Barbellido
* Gorĝo de Gredos
* Gorĝo de Navamediana
* Gorĝo de Bohoyo
* Gorĝo de Caballeros
* Aravalle
* Becedillas
* Valvanera
* Alhándiga
* Arroyo del Zurguén

Dekstre
* Corneja
* Almar

Vidu ankaŭ
----------

* *Lazarillo de Tormes*

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tormes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Confederación Hidrográfica del Duero


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752339
* VIAF: 316431288
* BNE: XX462458
 |
**Gyula Ortutay** [djula ortutai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ortutay Gyula** estis hungara politikisto, ministro, etnografo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1958). Lia filo estis Tamás Ortutay.

Gyula Ortutay  naskiĝis la 24-an de marto 1910 en Hungario, en urbo Szabadka (nuntempa Subotica en Serbio), li mortis la 22-an de marto 1978 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Ortutay frekventis gimnazion kaj universitaton en Szeged. Li frue komencis kolekti diversajn popolajn tekstojn. En 1935 li eklaboris Budapeŝto en Hungara Nacia Muzeo, poste en Hungara Radio. En 1938 li edziĝis baldaŭe havanta 3 gefilojn. Dum la 2-a mondmilito li komencis ankaŭ politikadi, li havis kontaktojn kun kontraŭantoj de la faŝismo. Li estis parlamenta deputito inter 1945–1953 kaj 1958–1980, ministro en 1947, krome li gvidis diversajn institutojn. En 1946 li ekinstruis en Universitato de Budapeŝto, post jaroj li estis rektoro. Li ricevis premion Kossuth en 1948, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Li havis sekretan amrilaton kun Eszter Tamási.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A magyar parasztság szerelmi élete* (Ama vivo de la hungara kamparaneco) (1935)
* *A magyar népművészet* (La hungara popolarto) (1941)
* *Írók, népek, századok* (Verkistoj, popoloj, jarcentoj) (1960) \* *Hungarian folklore: Essays* (1972)
* *A nép művészete* (Arto de la popolo) (1981)

Memorigiloj
-----------

* 2043 Ortutay
* Miklós Radnóti verkis poemon al Gyula Ortutay en 1942
* memormedalo "Ortutay Gyula" de 1981

Fontoj
------

* biografio hungare

* Kategorio Gyula Ortutay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 430795
* GND: 11909486X
* LCCN: n50049638
* VIAF: 39752542
* ISNI: 0000 0001 1057 5893
* SUDOC: 028328981
* BNF: 12018701v
* NDL: 00515361
* BIBSYS: 90192176
* NKC: ola2004253835
 |
**Gyula Patkó** [djula], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Patkó Gyula** estas hungara inĝeniero, profesoro.

Gyula Patkó
Gyula Patkó  naskiĝis la 18-an de majo 1946 en Molnaszecsőd.

Biografio
---------

Gyula Patkó frekventis mezlernejon en Győr, poste li estis faklaboristo en la sama urbo. Li akiris diplomon en Pezindustria Universitato de Miskolc en 1969, poste li restis plu por esplori. En 1974 li esploris kaj instruis en Dresdeno. En 1985 li kandidatiĝis, en 1989 li estis nomumita docento, en 1995 katedrestro en la menciita universitato. Inter 1989 kaj 1994 li estis vicdekano, poste vicrektoro ĝis 1997, inter 2006-2013 rektoro. Li esploris aŭ instruis ankaŭ eksterlande, ekzemple en 1988 en Varsovio, en 1995 en Londono, en 2012 en Pekino. Li okupiĝis pri mekaniko, dinamiko, statiko. Li ricevis hungarajn rusan, slovakan premiojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Véges szabadságfokú lineáris rezgő rendszer paraméterváltozásainak hatása a sajátfrekvenciákra* (1977)
* *Beitrag zu den Methoden der äquivalenten Linearisierung für Schwingungssysteme I.* (1982)
* *Közelítő módszer nemlineáris rezgések vizsgálatára* (1984) (kandidata disertaĵo)
* *Stability investigations of meschanical systems, state of art* (1987)
* *Die Untersuchung von Torsionschwingungen bei den Riemenantrieben mit der Methode der Linearisierung über den Phasenkurve* (1999)
* *Szíjhajtások stabilitási tartományainak elhelyezkedése különböző lengésképek esetén* (2003)
* *Trapézmentes és golyósorsós hajtások egyenértékűsége* (2012)

Fontoj
------

* hejma paĝo kun foto Arkivigite je 2010-12-06 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-04-25 per la retarkivo Wayback Machine
**Gyula Petrányi** [djula petrAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Petrányi Gyula** estis hungara kuracisto, imunologo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1982).

Gyula Petrányi  naskiĝis la 24-an de junio 1912 en Budapeŝto. Li mortis la 5-an de marto 2000 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Petrányi ricevis diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1936, poste li eklaboris en la universitata hospitalo. En 1948 li plulernis en Brito helpe de stipendio. En 1950 li estis nomita katedrestro en universitato de Debrecen, kie li estis ankaŭ vicrektoro inter 1971–1974. Li doktoriĝis en 1965. En 1974 li revenis al Budapeŝto. En 1983 li pensiuliĝis, tamen li pluinstruis. Li okupiĝis interalie pri la internaj malsanoj. Li ricevis diversajn premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A diastolés véráramlás vizsgálata az ember verőereiben* (1944)
* *A belgyógyászat alapvonalai* (1948) - en 1986 aperis la 11-a eldono
* *Belgyógyászati diagnosztika* (1961) - en 2010 aperis la 9-a eldono
* *Autoimmun betegek* (1974)
* *Belgyógyászat* (1989)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2009-12-24 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
**Norbert Növényi** [novEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Növényi Norbert** estas hungara luktisto, trejnisto, olimpika ĉampiono, aktoro. Lia origina nomo estis *Nottny-Növényi Norbert*, lia neuzita persona nomo estis *Rezső* [reĵO].

Norbert Növényi naskiĝis la 15-an de majo 1957 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Norbert Növényi komencis sportadi jam en sia aĝo 3. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, akiris metion pri aŭtomuntado, fine trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo en 1986. Dum lernado li ĉiam estis aktiva sportisto. Li estis hungara ĉampiono inter 1979-1984 kaj en 1992, monda ĉampiono en 1987, olimpika ĉampiono en 1980 en pluraj luktaj sportbranĉoj. Li finis sian sportan karieron en 2018 kun venko. Intertempe li estis ankaŭ trejnisto kaj akiris aktoran diplomon en privata lernejo de Mária Gór Nagy kaj plian diplomon en 2007 en Universitato Reĝo Sankta Stefano. Li estis videbla en filmoj, kelkfoje sur scenejoj. Li ricevis premiojn inter 1980-2009. Li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis 2 gefilojn en 1984 kaj 2000, la dua naskis filon en 2009.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* William Shakespeare: Kiel Plaĉas al Vi -
* August Strindberg: *Fadren* - Östermark
* Ferenc Molnár: *Liliom* - titolrolo

Liaj kinaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------------

* *Vörös zsaru* (1988) - Sacha
* Zimmer Feri (1998) - Csárli
* *Taxidermia* (2006) - onklo Ottó
* *Tékasztorik 2* (2020) - onklo Bandi

Liaj televidaj filmaj roloj (elekto)
------------------------------------

* *Szeszélyes évszakok* (serio, 1988-1992) - pluraj roloj
* *Familia Kft.* (serio, 1997) - Erdélyi
* *Harry Potter és a bölcsek köve* (2005) - Hagrid
* *Hacktion* (serio, 2013) - Mocsári

Liaj libroj
-----------

* *Kódolt sport. Szakmai hitvallásom* (2010)
* *Kódolt sport. Amit a sportról tudni kell* (2014)
* *A Növényi* (2016)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* roloj

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755560
* VIAF: 121440527
* ISNI: 0000 0000 7967 0998
 |




* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**Károly Habl** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Habl Károly** estis hungara kajakisto, kanuisto, skolto, trejnisto, doganisto. Lia nobela antaŭnomo estis *horányi* [horanji], lia familia nomo erare estis *Hábl*.

Károly Habl naskiĝis la 5-an de junio 1901 en Budapeŝto, li mortis la 14-an de majo 1983 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Habl maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1919. Li estis sportisto (atleto, naĝisto, skiisto) en universitata sportklubo (1919-1921), remisto en la sama sportklubo (1921–1930), pli poste li estis kajakisto ĝis 1947. En la 1920-aj jaroj li gvidis remturneojn hejme kaj eksterlande sur la Danubo, eĉ inter Passau-Budapeŝto en 1934 kun 105 partoprenantoj. Li estis turisto en Hungario en la Somera Olimpiko 1936, kie li faris filmojn, fotojn kaj notojn pri sportboatoj. Li estis ankaŭ aktiva skolto en branĉo de akvasportoj, foje ankaŭ trejnisto. En tiu periodo li establis sportejon pri kanuo kaj kajako, eĉ asocion pri la menciitaj sportbranĉoj en Hungario en 1941. (Li estis membro de la internacia kanua-kajaka asocio jam ekde 1938). Dum la nazia erao (1944) li estis motoro de savo de sportboatoj. Li estis hungara ĉampiono en 1941 kaj 1945 kvarope en kajako en distanco 1000 m, en 1945 kaj 1946 kvarope en kanuo en distanco 1000 m.

Profesie li estis doganisto en oficira rango inter 1930–1944. Dum la komenciĝanta socialismo en 1946 li devis forlasi la sportan vivon kaj li laboris en filma produktejo. Tamen li prelegis en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto kaj en 1965 li partoprenis en fondo de centra sporta lernejo. Li havis edzinon. Li mortis pro aŭtoakcidento.

Ĉefaj kontribuoj
----------------

* *A kanusport* (1938)
* *A kenuoktatás módszertana* (1970)
* *Vízi túrázás* (kunaŭtoro, 1977)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungaraj ĉampionoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 812371
 |



* Portalo pri Biografio
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Nora MOERBEEK-BARTELS** (naskiĝis en 1930, mortis la 17-an de marto 1998 en Beverwijk) estis nederlanda esperantisto. Ŝi estis dumviva membro de UEA, delegito pri blindulaj aferoj kaj Esperanto-instruado, kaj mecenato de ĉinaj esperantistoj.

Esperanta vivo
--------------

Tre aktiva en la blindula medio esperantista, Moerbeek-Bartels en la 1970-aj jaroj estis sekretario de NOSOBE, la nederlanda societo de esperantistaj vidhandikapitoj, kasisto (1983-1989) kaj sekretario (1992-1998) de Ligo Internacia de Blindaj Esperantistoj, redaktoro de ties revuo *Esperanta Ligilo*. Ŝi prezidis Tutmondan Asocion de Esperantistaj Nefumantoj.

Tradukoj
--------

Moerbeek-Bartels el la nederlanda en Esperanto tradukis la popularajn *Anne Frank ne estis de hieraŭ* (1988) kaj *Taglibro de Anne Frank* (1997) kaj, el Esperanto en la nederlandan, la romanon *Sur Kampo Granita* de Istvan Nemere (*Op een Veld van Graniet*, 1997).

Honorigoj
---------

* Moerbeek-Bartels estis honora membro de Asocio de Esperantistaj Handikapuloj.
* En 1996 Moerbeek-Bartels ricevis la kvinan gradon de la ordeno Oranje-Nassau pro sia Esperanto-agado.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 42940
* GND: 1145056008
* VIAF: 251278868
* ISNI: 0000 0003 7491 2822
* NDL: 01029033
 |
**Károly Henrik Fuchs** [kAroj fuhs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fuchs Károly Henrik** estis hungara instruisto, fizikisto.

Károly Henrik Fuchs  naskiĝis la 5-an de junio 1851 en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la 10-an de januaro 1916 en Pozsony.

Biografio
---------

Károly Henrik Fuchs frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis en pluraj universitatoj en Vieno. Li lernis ekzemple de Jozefo Petzval. Post la pedagogia diplomo en 1874 li instruis en gimnazio en Budapeŝto, poste en aliaj hungaraj urboj. En la studjaro 1895 li esploris apud Loránd Eötvös. En 1901 li pensiuliĝis pro sanstato, tamen poste li okupiĝis pri sciencoj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Religion und Wissenschaft* (1886)
* *Adalékok a hajcsövesség elméletéhez* (1889)
* *Az elektromos számoló gépről* (1892)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 539135
* GND: 136001718
* VIAF: 80420177
 |
**Anatolo (Anatolij Borisoviĉ) JURKIN** (ruse *Анатолий Борисович Юркин*) (naskiĝis 24-a de junio, 1963), rusa verkisto fantasto. Li naskiĝis en Keksetau (urbo) (antaue Koksetaw), Kazaĥio, studis en Peterburgo. En 1987 okazanta en Leningrado, estis filologo. Literatura kritikisto. Lia plej konata verko estas *La profeto*. Por sia mondo, Jurkin inventis historion, landojn, reĝojn, mitojn, kantojn kaj kreitaĵojn. Li estis la unua, kiu sukcese aplikis la ideojn de Sergo Kyrginjn al reala nacio, farinte Rusion komunisma. Ekde 1980 ĝis 2005, li verkis barokajn kaj serio de statuoj pri plagiato rilate al Arkadij kaj Boris Strugackij.

Listo de verkoj
---------------

* *La tero kaj peko (A Place for evil)* (1993)
* *La profeto (The Prophet)* (1997) de Romano pri Loriano

Kritikismo
----------

* *A King is Always Afraid of His Courtiers* ("Царь всегда боится царедворцев", 2003)
* *British Empire XXI centuries* ("Британская Империя XXI века", 2004)

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* 
* ]
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 47505
* LCCN: nr99001732
* VIAF: 2385365
* ISNI: 0000 0000 5437 3647
 |
**Károly Grecsák** [kAroj greĉAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Grecsák Károly** estis hungara politikisto, ministro, juĝisto, advokato, parlamentano.

Károly Grecsák  naskiĝis la 15-an de novembro 1854 en Hungara reĝlando en Versec (nuntempa Vršac en Serbio). Li mortis la 17-an de decembro 1924 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Grecsák estis parlamentano inter 1881 kaj 1891 apartenanta al la modera opozicio. Li estis fondinto, poste ĉefredaktoro de la unua germanlingva opozicia gazeto ’’Budapester Tageblatt’’ inter 1884-1891. De 1892 li estis juĝisto en Szeged, de 1901 jam ĉefjuĝisto en Budapeŝto. En 1917 li estis subministro duonjaron, poste ministro pri justico nur duonjaron, fine poste li iĝis advokato. En 1920 li fondis partion.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj G, GY, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

* Kategorio Károly Grecsák en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 503939
* LCCN: n99275320
* VIAF: 36252950
* ISNI: 0000 0000 7906 4111
* SUDOC: 16672436X
 |
**Károly Fábry** [kAroj fAbri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fábry Károly** estis hungara advokato, politikisto, parlamentano.

Károly Fábry  Arkivigite je 2016-12-21 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 2-an de junio 1851 en Békéscsaba, li mortis la 6-an de februaro 1925 en Békéscsaba.

Biografio
---------

Károly Fábry frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Szarvas, poste li akiris juran diplomon en Luterana Jura Akademio (Eperjes) en 1871. Post 2 jaroj li advokatiĝis kaj li establis memstaran advokatan oficejon en sia naskiĝurbo. Dekomence li politikadis komence loke, poste lande, krome li kontribuis en lokaj gazetoj. En 1905 li estis elektita parlamenta deputito en Gyoma. En 1908 li nobeliĝis, post 2 jaroj li forlasis la advokatan profesion kaj vivtenis sin nur el profito de siaj bienoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A csabai nagy árvíz és egyebek* (Békéscsaba, 1921)
* *Tallózás Csaba múltjából. 1738-1803.* (Békéscsaba, 1923)
* *Csabai élet. Tallózás Csaba múltjából* (Mezőberény, 1924)

Memorigiloj
-----------

* strato en Békéscsaba (1992)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 26-a paĝo)
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Vadocondes** [badoKONdes] estas vilaĝo kaj municipo,  kodo-400, en la sudo de la provinco Burgoso, regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Ribera del Duero, en la jurisdikcio de Aranda de Duero. La lojknomo *Vadocondes* estas komprenebla kiel *Vadejo de Grafoj*.

Geografio
---------

Ĝi havas areon de 25,96 km² kun 355 loĝantoj (2021).

Demografio
----------

Demografia evoluo| 1991 |  | 1996 |  | 2001 |  | 2004 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 497 |  | 484 |  | 445 |  | 419 |

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. Posta disvolvigo dependis de la abatoj de la Monaĥejo de Santo Domingo de Silos. Tio pluis ĝis la reĝo Ferdinando la 4-a donis al Vadocondes privilegon de urbo kaj liberigon de Silos, nome la 30an de aŭgusto 1316. La ekzisto de vadejo tra la rivero Douro helpis la ekonomian disvolvigon, sed ankaŭ altiris la alvenon de militantaj armeoj, kio malhelpis la normalan funkciadon de la loĝloko.

Estis fervoja stacio el 1895 ĝis 1985.

Ĝi perdis preskaŭ 700 loĝantojn ekde la 1930-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, betoj, vitejoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine
*

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269645
* VIAF: 316735687
 |
**Károly Gaburek** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gaburek Károly** estis hungara pentristo, grafikisto.

Károly Gaburek  Arkivigite je 2016-12-21 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 5-an de aprilo 1936 en Békéscsaba, li mortis la 23-an de junio 1986 en Békéscsaba.

Biografio
---------

Károly Gaburek frekventis teknologian mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li laboris jaron. Li studis ekde 1955 en Industriarta Altlernejo de Zoltán Rákosi, Pál Miháltz, Lajos Szentiványi, Gyula Hincz. Post 5 jaroj li akiris diplomon, poste li hejmenvenis. En Békéscsaba li estis parte grafikisto en ŝtata laborejo 6 jarojn, parte li pentradis kaj ekspoziciis. Li ricevis kelkajn premiojn. Liaj pentraĵoj troviĝas eĉ en eksterlandaj muzeoj.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* 1955 - debuta ekspozicio
* 1973 - premiita ekspozicio en Békéscsaba
* 2011 - memorekspozicio

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 30-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun bildoj Arkivigite je 2016-12-20 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2016-12-20 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Torre del Compte** [TOre delKOMpte] (*La Torre del Comte* en kataluna) estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la centro de la nordorienta komarko *Matarraña*, kies administracia ĉefurbo estas Valderrobres. La loknomo *Torre del Compte* estas etimologie kompreneble kiel *Turo de la Grafo*, kurioze kun la dua parto de la kastililingva nomo en kataluna.

Geografio
---------

Ĝi estas je 171 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 497 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la centro de la komarko; ĝi komunikas ĉefe kun apuda La Fresneda okcidente. La loko estas ĉe la Iberia Sistemo inter la valo de la rivero Matarraña kaj la montopasejo de Beceite fone. 

La loko apartenas al la nomita Aragona Strio, kaj en la municipo la loka parolmaniero estas inter la variaĵoj klasitaj kiel dialektoj de la kataluna. Krome, la tuta loĝantaro regas kaj povas uzi la kastilian.

Historio
--------

La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento. En la mezepoko kiel ĉe aliaj lokoj de la areo havis defendturon, kiel indikas la loknomo. Prospero okazis inter la 16-a kaj 17-a jarcentoj kiam oni konstruis plej multe. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Beceite kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 122 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

Ekonomio
--------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (olivarboj kaj migdalarboj) kaj ĉefe brutobredado (ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801932
* VIAF: 6933149198305674940000
 |
**LOSTEINER János Leonárd** estis hungara historiisto naskita en Koloĵvaro en 1744 kaj mortinta en Csíksomlyó la 17-an de majo 1826.

Biografio
---------

Leonárd Losteiner enpaŝis la ordenon la 1-an de septembro 1761 kaj oni ordinis lin pastro la 25-an de marto 1768. Inter 1770-71 li estis pastro en Kapjon kaj helppastro de grafo Antal Haller. Inter 1771-90 li estis lektoro en Kolozsvár, poste li servis en 1792 en Szék, en 1795 en Medgyes, inter 1796-1800 li estis domestro en Mikháza, en 1801-04 definitoro. Inter 1802-26 li vivis en Csíksomlyó kiel historiisto. Li agadis por la konstruo de devotpreĝejo. Li blindiĝis en siaj lastaj jaroj.

Verkoj
------

* *Erdély históriája, különösen Csík, Gyergyó és Kászoné*. H.é.n.;
* *Historia Chronologico-Topographica Provinciae Serafico Transilvanicae tit. S. Stefani Proteregis Hungariae.'* F. O. M. Kz.;
* *Theatrum Orbis Christiani hungarico-Transilvanicum...* Kz. 1790;
* *Cronologia Topographico-Corographica, seu sub specie Annual felicitatis et calamitatis Provinciae Trannicae et Siculiae descriptio pervetusti MonasteriiCsiksomliovinensis...* Kz. 1777. (Csíksomlyón). 1788.

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon