recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jurubĉeno-Toĥomska minejo** estas la naftogasokondensata minejo kiu situas en Evenkio (Rusio), 145 km sude de la vilaĝo Bajkito kaj estas parto de la Leno-Tungusa naftogasa provinco. Ĝi estis malkovrita en 1984 kaj plu esplorata.

Geologio
--------

La minejo estas ligita al la samnoma levaĵo de la antaŭrifeana kristala fundamento de Kamova volbo. Ene de Jurubĉena kaj Tereko-Kamova blokoj estas registrita ĉeesto de nafto kaj tergaso en la terigenaj sedimentaĵoj de ediakaro (la oskobina kaj vanavara tavolaroj) kaj en la karbonataj sedimentaĵoj de meza rifeano (la ust-kujumbina tavolaro). La produktohavaj horizontoj kuŝas je la fundo 1980-2560 m. 

La gasokondensataj kuŝejoj en la sedimentaĵoj de la oskobina tavolaro (tavolo B-VIII-I) en Jurubĉena bloko troviĝas je la fundo 2212-2321 m, efika dikeco estas 2,8 m, poreco 15,2-19,6%, gasosatureco 0,694, la komenca tavolpremo 20,8 MPa. Enhavo de la gasokondensato estas 133,9 gramoj/m³.

Kuŝejo de la tavolo B-I de la vanavara tavolaro kuŝas je la fundo 2247 m. Poreco de la kolektujoj estas 16,6%, gasosatureco 0,756, la komenca tavolpremo 21,1 MPa. Enhavo de la gasokondensato estas 133,9 gramoj/m³.

La ĉefa gaskapacito estas ligita al la karbonataj rifeanaj sedimentaĵoj (la kujumbina tavolaro) ene de Tereko-Kujumbina bloko je la fundo 222 m. La kuŝejoj estas tavolaj masivaj, kun malstrikta volbo, ŝirmitaj per la argilo-karbonataj rokaĵoj de la oskobina tavolaro. La gasonafta kontakto estas registrita je la absoluta marko -2026 m, la akvonafta kontakto je -2070 m. La karbonata kolektujo estas fendo-kavernecaj, dominas vertikalaj kaj subvertikalaj fendoj. La naftohava efika dikeco estas 45-112 m, la gasohava efika dikeco varias de 9,7 ĝis 92,3 m, poreco 2-6%, la komenca tavolpremo 21,2 MPa, tavola temperaturo 27 °C.

Dum provoj, elminigado de gaso estis 12,3 ĝis 91 mil m³ diurne, tiu de nafto 5,3 m³ diurne. La gasonafta kontakto estas registrita je la absoluta marko -2450 m, la akvonafta kontakto je -2496 m. Konsisto de la gaso: metano 90,44%, etano 8,02%, propano 1,70%, butano 1,05%, pentano kaj superaj hidrokarbonoj 0,5%, karbonduoksido 0,36%, azoto 8,88%, heliumo 0,18%. Enhavo de la gasokondensato estas 133,9 gramoj/m³. Denseco de la nafto estas 0,812-0,825 gramoj/cm³, la nafto enhavas malmulte da sulfuro (0,61%) kaj parafino (1,63-3,30%).

En 2002 la komenca gaskapacito estis taksita je 130 miliardoj da kubaj metroj, la minejo estis plu esplorata.

Literaturo
----------

* Старосельский, В. И..  [2004] Р. И. Вяхирев: *Юрубчено-Тохомское месторождение // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 518–519. ISBN 5-85270-327-3.
**Cantu la Jorcaúra** [kantu la horkaUra]  estas monto alta je 1272 metroj en la Kantabra Montaro (norda Hispanio). Ĝi situas en masivo apud la vilaĝo Tresviso.
Por atingi ties pinton oni iras trans la vilaĝon Tresviso, iras tra El Sel kaj alvenas al Cuerto Rubio. De tie oni plu iras supren ĝis la pinto. De la pinto, estas panorama vido de Tresviso, la vilaĝoj en Peñamellera Baja (San Esteban, Cuñaba, ktp.), la valo de Peñarrubia, Bejes kaj la Masivo Urrieles en Picos de Europa. Sen nuboj, oni povas vidi la monton Naranjo de Bulnes. La nomo de la monto estas en la kantabra; alinome kaj malofte, en la hispana oni uzas la hispanigitan nomon *Horcadura del Canto*.

Referencoj
----------

1. ↑  Gobierno de Cantabria. Consejería de Innovación, Industria, Turismo y Comercio. (2012).  Turismo de Cantabria: Naturaleza / Recursos naturales: Cantu la Jorcaura (hispane). Arkivita el la originalo je 2016-03-04. Alirita 11-05-2012.
2. 1 2  Liébana y Picos de Europa (2011).  Tresviso-Horcadura del Cantu (hispane). Arkivita el la originalo je 2011-09-15. Alirita 26-08-2011.
**Cantimpalos** [kantimPAlos] estas municipo en la centrosudo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la administracia dividaĵo *Partido Judicial de Segovia* (jurisdikcia partio de Segovio) en la sudoriento de la provinco kaj ene de la teritorio de la komarko *Campiña Segoviana*. 

Cantimpalos en la provinco Segovio.
La preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 26,29 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 346 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. 

Ĝi distas 21 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Escarabajosa de Cabezas, Escobar de Polendos, Yanguas de Eresma, Armuña, Roda de Eresma, Encinillas kaj Cabañas de Polendos.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Cantimpalos estas dokumentita ekde la unua duono de la 13-a jarcento, nome de la 1a de junio 1247 en dokumento en kiu aperas laŭ la nomo "Cam de palos", poste laŭ Cantepalos ĝis la aktuala Cantimpalos. Ene de la aktuala teritorio estis ankaŭ alia setlejo, konata kiel Pedrazuela kaj kiu, kiel Cantimpalos, apartenis al *Sexmo de Cabezas* kaj al *Comunidad de Villa y Tierra de Segovia*. 

La fama kolbaso de Cantimpalos estis produktita delonge, kaj dokumentita almenaŭ ekde 1900 kiam disvolviĝis la kolbasa industrio profite de la historia tradicio. Estas komercaj dokumentoj de 1928 kaj 1933 kiuj registris komercadon de kolbasojn de Cantimpalos al Meksiko, kaj kurioze en unu el tiuj dokumentoj jam oni avertas pri ebla apero de imitaĵoj. Hodiaŭ estas protektita devennomo.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj kalkominado. Lastatempe funkciado kiel dormurbo kaj de servoj plej ekgravis, kune kun gastigado, konstruado kaj ĉefe la produktado porkaĵoj kaj ĉefe de kolbasoj. Fojro *del Chorizo* [ĉoRIzo] okazas la lastan semajnfinon de Aprilo.

Gravas piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj inter kiuj menciindas la preĝejo kaj la ermitejo de Kristo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767265
* VIAF: 316734800
* BNE: XX460718
 |
**Doganejo** estas "oficejo, ĉe kiu oni pagas limimposton", tio estas la doganojn. Temas pri publika registardependa oficejo kun fiska krom sekureca funkcioj, situa en strategiaj lokoj ĉe limoj. Tiuj strategiaj lokoj estas ĝenerale marbordoj, geografiaj limoj, internaciaj terminaloj de vartransportado kiel flughavenoj aŭ fervojaj terminaloj. Tiu oficejo zorgas pri la kontrolado de la operacioj de ekstera komerco, cele al registrado de la trafiko internacia de importataj aŭ eksportataj varoj el aŭ al fremda lando kaj pagigi la impostojn establitajn jure. La doganejoj estis kreitaj por sistema kolektado de la doganaj impostoj, kaj aliflanke por regulado de la trafiko de varoj kiuj povus estis nedezirataj de la enlanda produktado, la publika sano, la paco kaj la sekureco de la koncerna ŝtato.​

Krome, en difinitaj landoj la doganejo ne zorgas nur pri limigo kan kontrolo de varoj, sed ankaŭ pri la trafiko de personoj, kapitalo aŭ materialo nedezirata pro religiaj, politikaj aŭ ideologiaj postuloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Tutmonda Pridogana Organizo

Notoj
-----

1. ↑  en NPIV
2. ↑  Diccionario de Comercio Internacional, Terminos Maritimos, Aduaneros. Germán Salinas. Konsultita la 16an de Oktobro 2019.
3. ↑  «Función de Aduana». En  5a de Aŭgusto 2000. Arkivita el la originalo la 14an de septembro 2013. Konsultita la 16an de septembro 2013.

* Kategorio Doganejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 311597
* NKC: ph359630 ph687588, ph359630
 |
**Johann Jacob Bach** (aŭ **Johann Jakob**) (baptita la 21-an de februaro 1682 en Eisenach; m. 16-an de aprilo 1722 en Stokholmo) estis germana muzikisto kaj pli aĝa frato de Johann Sebastian Bach.

Johann Jacob Bach naskiĝis kiel dua plej juna ido de Johann Ambrosius Bach, kiu laboris kiel urbofajfisto kaj kortega muzikisto en Eisenach, kaj ties edzino Elisabeth, nask. Lämmerhirt. Li vizitis same kiel siaj gefratoj la bazlernejon de sia naskiĝurbo. Liaj gepatroj mortis mallonge unu post la alia en la jaroj 1694 kaj 1695, tiel ke li en la aĝo de 13 jaroj orfiĝis. La pluan edukadon de la du plej junaj filoj, Johann Jacob kaj Johann Sebastian, transprenis la pli aĝa frato Johann Christoph Bach, kiu laboris kiel orgenisto en Ohrdruf. Ties salajro kiel orgenisto tamen ne sufiĉis, por financi krom sian kreskan familion ankaŭ la edukadon de liaj pli junaj fratoj, kio devigis tiujn kontribui al la familia vivteno. Tio eble estis kaŭzo por tio, ke Johann Jacob (male al sia frato Johann Sebastian) decidiĝis en la aĝo de 14 jaroj, fini la lernejan edukadon kaj eklerni la muzikistan metion ĉe Johann Heinrich Halle, sukcedanto de lia patro en Eisenach. En la jaro 1704 Johann Jacob decidiĝis, ekservi kiel hobojisto en la kortega kapelo de reĝo Karolo la 12-a de Svedio. Ĉi tiu ebleco prezentiĝis, ĉar Karolo la 12-a kun siaj armeoj kadre de siaj agadoj en la Granda Nordia Milito en Pollando antaŭenpenetris ĝis la landlimojn de la elektoprinca lando Saksio. Estas supozoj, ke la *Capriccio sopra la lontananza de il fratro dilettissimo* en B♭-maĵoro (BWV 992), komponita de Johann Sebastian Bach, pri la forveturado de lia frato direkten al Pollando, tamen ĉi tio ne estas pruvita, ĝi ankaŭ povus ekestinti okaze de la adiaŭo de Georg Erdmann, lerneja amiko de Johann Sebastian.

De tiam Johann Jacob akompanis la svedan reĝon kun lia kapelo dum ties militiroj tra norda kaj orienta Eŭropo. Kiam sin turnis la sveda bonŝanco kaj la svedoj en 1709 suferis neniigan malvenkon ĉe Poltava 1709 en Ukrainio, Johann Jacob fuĝis same kiel la sveda reĝo al Konstantinopolo ĉe la otomana kortego. Tie li ekhavis kontakton kun la franca muzikisto Pierre-Gabriel Buffardin. En la jaro 1713 li atingis, kiel ankaŭ reĝo Karolo la 12-a, sur malrektaj vojoj Stokholmon. La 31-an de majo 1715 li geedziĝis kun Susanna Maria Gaast, kiu tamen jam post malmultaj geedzecaj jaroj mortis. La geedzeco, farita la 15-an de oktobro 1721 kun sia dua sveda edzino Ingeborg Magdalena Norell, nur mallonge daŭris, ĉar Johann Jacob mortis jam en la aĝo de 40 jaroj en Stokholmo.

Referencoj
----------

1. ↑  it. *"Kapriĉo pri la forveturado de la amata frato"*

Fontoj
------

* Christoph Wolff: *Johann Sebastian Bach* Fischer-Verlag, 2001

Vidu ankaŭ
----------

* Familio Bach


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 315839
* GND: 135569516
* LCCN: no2002112180
* VIAF: 55366534
* ISNI: 0000 0000 5175 1788
* LIBRIS: 210379
* MBA: e9e539d5-25bc-4848-93f9-2f858b2a6d2b
* ICCU: LIGV043398
 |
**Johann Gyimothy** [djimoti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyimóthy János** estis aŭstrohungara bestokuracisto, altlerneja instruisto.

Johann Gyimothy naskiĝis la 12-an de aprilo 1936 en Vieno, li mortis la 26-an de novembro 2004 en Vieno.

Biografio
---------

Johann Gyimothy frekventis bazlernejon en Pápa, poste li maturiĝis en la kalvinana gimnazio en la sama urbo en 1955, pli poste li studis en la Veterinara Altlernejo de Budapeŝto. Li disidis depost fiasko de la hungara revolucio de 1956 al Vieno, kie li finis siajn studojn en simila altlernejo. Li doktoriĝis en 1972, poste li estis asistanto. Inter 1974 kaj 2001 li laboris en instituto pri nutraĵekzamenoj, poste li emeritiĝis. Intertempe li estis institutestro (1988-2001) kaj li havis privatan veterinaran kuracejon dum 3 jardekoj. Li estis delegito de Aŭstrio al Eŭropa Konsilio, krome li helpis fondon de simila instituto de Agrikultura Universitato en Mosonmagyaróvár, eĉ li instruis en la Veterinara Altlernejo de Budapeŝto. Li mortis neatendite. Li ricevis aŭstrajn kaj hungarajn premiojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 714659
 |
Vido de Allersgraben
Preĝejo en Allersgraben
Tombejo en Allersgraben
**Allersgraben,** kroate **Širokanji,** hungare **Sirokány** [ŝirokAnj] estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Weiden bei Rechnitz.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 370 m
* Loĝantaro:
* Telefonprefikso:
* Poŝtkodo: 7463
* Aŭtokodo: OW
* 47° 18′ 50″ N 16° 18′ 50″ O﻿ / ﻿47.31389 °N, 16.31389 °O﻿ / 47.31389; 16.31389 (mapo)Koordinatoj: 47° 18′ 50″ N 16° 18′ 50″ O﻿ / ﻿47.31389 °N, 16.31389 °O﻿ / 47.31389; 16.31389 (mapo)

Situo
-----

Allersgraben situas sur deklivo de monto. Rechnitz troviĝas je 10 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1570 laŭ tiama hungara ortografio *"Syroka"*. En 1910 vivis en Sirokány kaj en la proksima vilaĝo 181 homoj (plejparte kroatoj). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Kőszeg, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. En 1971 Allersgraben aliĝis al Weiden bei Rechnitz.

Vidindaĵoj
----------

* Kategorio Allersgraben en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Fuente de Santa Cruz** [FŬENte desantaKRUZ] estas municipo en la okcidento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Campiña Segoviana*. La loknomo *Fuente de Santa Cruz* estas etimologie komprenebla kiel Fonto de Sankta Kruco. 

Fuente de Santa Cruz en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 17,62 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 108 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 100 el 1991. 

Ĝi distas 59 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Fuente-Olmedo (Valladolid), Villeguillo, Almenara de Adaja (Valladolid), Coca, Puras (Valladolid) kaj Santiuste de San Juan Bautista.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. 

Ĝi apartenis al la *Comunidad de Villa y Tierra de Coca*. En 1247 ĝi nomiĝis "El Aldea de la Fuente" tio estas "la domaro de la fonto". Fine de la 16-a jarcento aperis menciita kiel Fuente de Coca. En 1759 kiel "la Fuente". Ekde 1789 definitive ricevis la nomon "Fuente de Santa Cruz". En reĝa dokumento de 1772 oni havigis al Fuente de Santa Cruz la titolon "villa" (urbo), separante ĝin disde la jurisdikcio de Coca.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Sankta Kruco.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767559
* VIAF: 316734261
 |
**Fuenferrada** [fŭenfeRAda] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la okcidento de la norda komarko Minbasenoj, kies komarka ĉefurbo estas Utrillas. La loknomo *Fuenferrada* estas etimologie komprenebla kiel *Fonto ferigita* aŭ *fermita*.

Geografio
---------

Ĝi estas je 70 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, kaj inter Cosa kaj Bañón (kaj de tie al aksa komunikvojo de Caminreal (okcidente) kaj Vivel del Río Martín (oriente) laŭ la nacia ŝoseo N-211. La urba kerno estas sur 1128 msm, pro kio estas malvarma klimato. Ĝi estas en montara Iberia Sistemo en areo kie ekfluas diversaj rojoj, nome Fuenferrada, kiu poste iĝas Vivel antaŭ iĝi rivero Martín.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Nordokcidente:* Villanueva del Rebollar de la Sierra | *Norde:* Villanueva del Rebollar de la Sierra | *Nordoriente:* Villanueva del Rebollar de la Sierra kaj Vivel del Río Martín |
| *Okcidente:* Torrecilla del Rebollar |  | *Oriente:* Vivel del Río Martín |
| *Sudokcidente:* Pancrudo | *Sude:* Pancrudo | *Sudoriente:* Pancrudo |

Historio
--------

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Fuenferrada kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 40 loĝantoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado. Nune rura turismo.

Estas altiraĵoj en la vilaĝo, nome la preĝejo kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801054
 |
**Fuente-Olmedo** [fŭenteolMEdo] estas municipo en la sudoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Pinares* (Pinartero) en la sudo de la provinco. *Fuente-Olmedo* estas komprenebla etimologie kiel *Fonto de Ulmaro* aŭ *Fonto de Olmedo*, rilate al pli grava urbo.

Fuente-Olmedo en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Pinares* de la provinco Valadolido, verde, sude.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 13,56 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 34 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 33 el 1991. 

Ĝi distas 51 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765555
* VIAF: 316733026
 |
**Ajnuoj** (aŭ **ainoj**) estas indiĝena etno loĝanta ĉefe en la insulo Hokajdo en Japanio, 20 mil (1992). Apartenas al izolita ajnua lingvofamilio. Prauloj de ajnuoj venis de Sud-Orienta Azio dum frua neolitiko.

Pri la nomo de "Aino"
---------------------

"Aino" signifas "homon." La Ainaj etnoj rigardas tiujn aferojn por si utilajn aŭ super sia rego
kiel "kamuy" (dioj), por kiuj ili en la ĉiutaga vivo preĝis kaj plenumas diversajn ceremoniojn.
Ĉi tiuj dioj estas: tiaj "naturaj" dioj, kiaj fajro, akvo, vento kaj tondro; tiaj "animalaj" dioj, kiaj ursoj, vulpoj, ocela-strigoj kaj orkoj; tiaj "vegetalaj" dioj, kiaj akonito, fungoj kaj artemizio; tiaj "objektaj" dioj, kiaj boatoj kaj kruĉoj; kaj tiaj aliaj dioj, kiaj protektas domojn, kiaj de montoj kaj de lagoj. Kontraste al tiaj dioj oni nomas homon kiel 'Ainon'.

Origino
-------

Pri la origina deveno de la ainoj oni iam proponis diversajn teoriojn, kiuj estas la Kaŭkaza (Blankula), la Mongoloida, la Oceanio-Rasa, la Praaziana-Rasa, kaj la Izola-Rasa. Lastatempe troviĝas tiu teorio, kiu sekvas unu hipotezon el la evoluigitaj Mongoloido-Teorioj: Pra-mongoloidaj popoloj iam konsistis el du tipoj: la sud-devena kaj la nord-devena, el kiuj antaŭ la Ĵomon-periodo (kelkdekmil jarojn antaŭe) la sud-devenaj mongoloidoj ekmovis sin norden kaj enlogiĝis en la Japana(n) insularo(n), inkluzive de Okinavo, dum longa periodo. Poste ili ekludis sian ĉefan rolon en la Ĵomon-periodo tra la tuta lando. Tamen, en la Yayoi kaj tumula periodoj, la nord-devenaj mongoloidoj amase transiris la maron al la japana insularo. Kaj oni supozas, ke la etnaj Japanoj (ne ainaj) estas la popolo evoluinta rapide pro la fortaj influoj de ĉi tiuj migradaj procezoj, kaj aliflanke, la ainoj en la regionoj, Hokkajdo kaj Tohoku, kaj la Ryukyu-a popolo en Okinavo estas tiuj, kiuj estas apenaŭ influitaj de ĉi tiu procezo.

Ajnuoj en Esperanto
-------------------

Marjorie Boulton, en sia mikspota libro Faktoj kaj fantazioj, dediĉas ties 43an ĉapitron "La ainoj kaj iliaj fabeloj" al komentoj pri la popolo en la insulo Hokajdo; poste ŝi rakontas du fabelojn pri du gigantaj vulpoj kaj alaŭdo respektive.

Vidu ankaŭ
----------

* Hokkajdo
* Saĥaleno
* Kurilaj insuloj
* Homo de Kennewick

Notoj
-----

1. ↑  Tradukaĵo el japana verkaĵo de Aina Muzeo en Siraoi en Hokkajdo.  Arkivigite je 2008-01-13 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  Marjorie Boulton, Faktoj kaj fantazioj, progresiga libro, Universala Esperanto-Asocio, Roterdamo, 1984, dua eldono 1993. Paĝoj 339-344.

* Kategorio Ajnuoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 113
* GND: 4000847-2
* LCCN: sh85002557
* SUDOC: 027666409
* BNF: 11965984n
* NDL: 00560106
* NKC: ph117320
* BNE: XX540233
 |
La vorto **duomo** (Kun la senco de "ĉefpreĝejo"), uzata en diversaj landoj, aparte en Italio kaj en Germanio, estas la nomo donita al la precipa preĝejo de iuj urboj, ofte katedralo de diocezo.

Duomo de Kolonjo

Etimologio
----------

La termino devenas de la itala *duomo* (el "dŏmo" kun la latinida diftongiĝo de la "ŏ" al "uo") kiu siavice devenas el la latina "domus" (domo), kun la senco de «domo de Dio». Okaze de la "ĝermanaj invadoj" efektiviĝis ŝanĝo de la vivkondiĉoj kaj tio okazigis surmeton de fremdaj terminoj sur tiuj latinaj aŭ pro la nuraj ĝeneralaj ŝanĝoj de la vivkondiĉoj. La vorto *casa*, kiu antaŭe signifis *hejmaĉo*, anstataŭis la signifon de "domus", dum la malmultaj restantaj romaj *domus* restis splendaj ekzemploj ne pli ripetitaj ĝis la *romanika* epoko. Tiuepoke la latina termino "domus" estis rezervita por la *Domo de Dio*, nome por la precipa urbcentra preĝejo de la komunumo. Tiu lingva pasaĵo okazis nur en Italio kaj Germanio: en aliaj eŭropaj landoj la precipaj komunumaj preĝejoj estis difinitaj alimaniere.

"Duomo" ne necese koincidas kun katedralo, ĝi povas simple esti atentaltira, pro historio kaj arto, preĝejo aŭ ĉefpreĝejo.

Ekzemploj
---------

### Italio

Duomo de Atri
Duomo de Avellino
En Italio, oni aŭdas pri "duomoj" Duomo de Santa Mara del Fiore en Florenco, Duomo de Lecce, Katedralo de Sankta Marteno de Luko aŭ Duomo de Monza iu ne estas katedralo.

### Germanio

Kutime en Germanio estas uzata la termino *Domkirche*

Vidu ankaŭ
----------

* Duomo
* Katedralo

Literaturo
----------

* Giacomo Devoto, Gian Carlo Oli, *Vocabolario della Lingua Italiana,* Luca Serianni e Maurizio Trifone,
**Villavendimio** estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Alfoz de Toro en la centra oriento de la provinco. *Villavendimio* estas tradukebla etimologie al *Vilaĝo de vinberrikolto*. Alude al tio videblas du grapoloj en la blazono.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 15,51 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 160 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 800 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 41 km de Zamoro, provinca ĉefurbo, kaj je 6 km de Toro. 

La setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis. Iam estis tekstila industrio kaj metiejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753862
 |
Koordinatoj: 49° 05′ 55″ N 19° 28′ 08″ O﻿ / ﻿49.09861 °N, 19.46889 °O﻿ / 49.09861; 19.46889 (mapo)

**Vlašky,** hungare **Kisolaszi** [kiŝolasi] estas ne memstara vilaĝo en Slovakio, en Regiono Žilina, en Distrikto Liptovský Mikuláš, en municipo de Vlachy. La historia slovaka loknomo estis **Male Olachy**.

Situo
-----

Vlašky situas ĉe akvorezervujo. Liptovský Mikuláš troviĝas je 11 km.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo skribe okazis en 1391 laŭ la tiama hungara ortografio *"Kyssolazy"*. Francoj el la nuntempa Belgio fondis la vilaĝon fine de la 13-a jarcento. En 1910 en Kisolaszi loĝis 210 loĝantoj (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Partizánska Ľupča, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1939-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Vlašky 633 homoj (622 slovakoj).

Vidindaĵoj
----------

* baroka kaj klasikisma kastelo el la 18-a jarcento
* akvorezervujo

Komunumoj pri *olasz* (= italo) en Hungara reĝlando
---------------------------------------------------

  Vidu ankaŭ: Listo de hungaraj loknomoj kun "olasz"
La nomparton "olasz", kiu signifas "italo", havas aŭ havis ankaŭ aliaj lokoj en la iama Hungara Reĝlando.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Vlachy (3) |
| --- |
| Krmeš ~ Vlachy ~ Vlašky |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Vlastislav (apartigilo) |

Koordinatoj: 50° 08′ 27″ N 12° 15′ 50″ O﻿ / ﻿50.14083 °N, 12.26389 °O﻿ / 50.14083; 12.26389 (mapo)

**Vlastislav** (antaŭe **Táborská**, germane *Seichenreuth*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Hazlov, troviĝanta en distrikto Cheb. Ĝi troviĝas proksimume 3 kilometroj sudokcidente de Hazlov, 3 kilometroj nordoriente de Libá kaj 1 kilometro okcidente de Ostroh en ebenaĵa tereno. Proksime troviĝas randa parto de montetaro Smrčiny. En la jaro 2021 daŭre vivas ĉi tie 34 loĝantoj.

Vlastislav situas en katastra teritorio **Táborská** kun areo 2,94 km².

En vilaĝo konserviĝis kelke da trabfakaj domoj, inkluzive de tranfaka ĥeba bieno n-ro 8, kiu estis tre kvalite rekonstruita. La trabfakaj domoj de ĥeba tipo estas por tiu ĉi regiono tipaj. Ni trovos ilin ankaŭ en proksima Polná aŭ unu en Skalka. Sed plej multe da ili konserviĝis en en protektata vilaĝa rezervejo Doubrava u Lipové. En Vlastislav estas ankaŭ videblaj kelkaj historiaj lignaj konstruaĵoj.

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1322.

La 21-an de decembro 2016 la vilaĝo, ĝis tiu tempo nomata Táborská, alinomiĝis al Vlastislav.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 180 |
| 1880 | 230 |
| 1890 | 238 |
| 1900 | 181 |
| 1910 | 188 |
| 1921 | 154 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 168 |
| 1950 | 47 |
| 1961 | 51 |
| 1970 | 36 |
| 1980 | 17 |
| 1991 | 13 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 13 |
| 2011 | 30 |
| 2021 | 34 |

Pluaj fotoj
-----------

* VlastislavVlastislav
* VlastislavVlastislav

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Hazlov (6) |
| --- |
| Hazlov ~ Lipná ~ Polná ~ Skalka ~ Vlastislav ~ Výhledy |

 |
**Leĝo de sango** (en la latina: **Jus sanguinis** [juːs ˈsaŋɡwɪnɪs] signifante rajto de sango), estas la plej malnova maniero determini la civitanecon de individuo kaj difini naciŝtaton. La leĝo de sango difinas apartenon al nacieco aŭ la rajton akiri civitanecon laŭ la etneco de la individuo, precipe lia etna origino kaj lingvo. La alternativo al la leĝo de sango estas la leĝo de lando.

Romia juro estis bazita sur la leĝo de sango, ĝis en la tria jarcento, civitaneco estis koncedita al ĉiuj liberaj homoj ĉie en la Romia Imperio, tiel moviĝante preter la leĝo de la lando (krom sklavoj, virinoj kaj infanoj). En la Mezepoko, la leĝo de la lando retiriĝis kaj la leĝo de sango revenis, sed kun la formado de la modernaj ŝtatoj kaj precipe post la Franca Revolucio kaj la Usona Revolucio, la leĝo de la lando akiris renovigitan popularecon kaj en multaj landoj la leĝo de sango estis akceptita anstataŭe, sed plejparte apud ĝi.

En modernaj tempoj, la tielnomata sangopureco estis uzita de ideologioj kun rasismaj trajtoj, kiel ekzemple Nazia Germanio kaj Faŝisma Italio, sed landoj kiel ekzemple Usono ankaŭ uzis la sangoleĝon kiam ili fiksis enmigradkvotojn por tiuj landoj laŭ certa loĝantarkonsisteco. Kontraste al tiuj, kiuj rekomendas la leĝon de sango, landoj kiel la Franca Respubliko ekskluzive uzis la leĝon de la lando kaj tute ignoris la ekziston de etnoj. Kiel menciite, en la plej multaj landoj estas kutime uzi ambaŭ manierojn, kun emfazoj respondaj al la specialaj bezonoj de la malsamaj landoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Indiĝenaj rajtoj
* *Jus soli*
* Indiĝenisma (politiko)
* Kontraŭstaro al enmigrado
* Repatriation leĝoj
* Hereda titolo
* La israela leĝo de reveno

Bibliografio
------------

* Safran, William (2016). "Citizenship and Nationality in Democratic Systems: Approaches to Defining and Acquiring Membership in the Political Community". *International Political Science Review*. **18** (3): 313–335. doi:10.1177/019251297018003006. ISSN 0192-5121. S2CID 145476893


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 809335
 |
La **blazono de Gujano** enkondukiĝis la 25-an de februaro 1966 per akceptiĝo fare de la parlamento de Gujano, post kiam la brita reĝino Elizabeto la 2-a la 21-an de januaro de la sama jaro formale donis ĝin al la nova ŝtato.

Centra parto estas la blazonŝildo kiu per tri bluaj ondoj, simboloj de la tri plej gravaj riveroj de la lando, dividiĝas al supra kaj suba partoj: supre videblas tipa speco de nimfeo nome *Victoria amazonica*, simbolo de la flaŭro de la lando, kaj sube fazano, simbolo de la landa flaŭro.

La blazonŝildo teniĝas fare de du jaguaroj, dekstre kaj maldekstre. La kasko super la blazonŝildo simboligu la proksiman rilaton de la Gujana ŝtato al Britio, kaj la plumaro sur ĝi la indiĝenan indianan loĝantaron de la lando.

Sub la ŝildo videblas la nacia devizo de la lando: angle *"One People, One Nation, One Destiny"*, do "unu popolo, unu nacio, unu destino".

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rBlazonoj de la ŝtatoj en Sud-Ameriko |
| --- |
| Argentino • Bolivio • Brazilo • Ĉilio • Ekvadoro • Gujano • Kolombio • Paragvajo • Peruo • Surinamo • Urugvajo • Venezuelo |  |
| Dependaj teritoroj | Falklandoj • Franca Gviano |
| 
Vidu ankaŭ la navigilojn pri blazonoj de Afriko • Azio • Eŭropo • Nord-Ameriko • Sud-Ameriko • Oceanio • Listo de ĉiuj naciaj blazonoj |

 |

* Kategorio Blazono de Gujano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jurjev-Polskij** (ruse *Юрьев-Польский*) estas urbo en Vladimira provinco de Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo estas 17256501.

La urbo estis fondita en jaro 1152.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1778.

La interurba telefona kodo estas 09246 (ĝis 2005), 49246 (ekde 2006), la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo.

La urbo estas ĉe supra parto de rivero Kolokŝa (Колокша), kiu enenfluas en riveron Klazjma (Клязьма), ĉe enenfluo en ĝin de rivero Gza (Гза).

En la urbo estas fervoja stacio.

En la jaro 1959 la urbo havis 16,8 mil loĝantojn, en la jaro 2002 havis 19,9 mil loĝantojn, kaj laŭ la stato de 2018 en la urbo vivis 18 433 loĝantoj sur areo de 10 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 1 843 loĝantoj/km².

Flago de Vladimira provinco
Urboj de Vladimira provinco

**Ĉefurbo**: Vladimir

Aleksandrov |
Goroĥovec |
Gusj-Ĥrustalnij |
Jurjev-Polskij |
Kameŝkovo |
Karabanovo |
Kirĵaĉ |
Kolĉugino |
Kosterjovo |
Kovrov |
Kurlovo |
Lakinsk |
Melenki |
Murom |
Petuŝki |
Pokrov 
Raduĵnij |
Sobinka |
Strunino |
Sudogda |
Suzdal |
Vjazniki
John Maynard Keynes kaj Harry Dexter White
**Bankor** (angle *Bancor*) estis ideo pri tutmonda super-nacia valuto, kiu sugestita de la brita ekonomikisto John Maynard Keynes post la dua mondmilito por konservi la ekonomikan pacon. La nomo Bankor estas el la franca: 'banque or' - banko de oro.

La intenco de Keynes ne estis, ke la Bankor anstataŭus la diversajn naciajn valutojn – sed nur esti uzata por internacia komerco. Laŭ la vizio de Keynes, ĉiu nacio ricevus kvanton da Bankoro-valutoj, laŭ sia parto de la tutmonda komercado. Ĉiu internacia vendo aŭ aĉeto, estus farita per Bankor-valute. La celo estis tiel, ĉi tio: ke ĉiu lando ne eksportu pli ol sia importado. Do, neniu ŝtato povus malriĉigi la aliajn per valutaj kaj komercaj militoj. Se iu ŝtato havus tro da Bankoro-valutoj - ĝi povus pliigi sian importadon. Se iu lando havus malmulte da Bankor-valutoj - ĝi povus pliigi sian eksportado.

Eĉ en Versajlo en 1919 Keynes konsilis al la venkaj nacioj de la unua mondmilito, ne imponi ĉiujn militajn ŝuldojn sur Germanio. Li antaŭvidis, ke la ekonomia krizo en Germanio kaŭzos novan militon. Do post la dua mondmilito, kiun li antaŭvidis - li esperis, ke la mondo estos pli preta por ekonomiaj rimedoj por konservi la pacon.

Kontraŭ Keynes, kiu reprezentis Brition en Bertton Woods, staris la Usona reprezentanto Harry Dexter White. Usono post la milito havis la plejmulton de la oro en la mondo. Ili volis, ke la nova kurzobazo estu laŭ la Usona-Dolaro kaj la Orbazo (la devo de ŝtato havi kvanton de oro en sia centra banko kontraŭ la kvanto de siaj valutoj en la merkado). La Usona opinio fine venkis, kaj la nova supernacia valuto de Keynes neniam plenumiĝis.
En ĉiu procezo de eksponenciala malkresko la **duoniĝa tempo** aŭ **duoniĝa daŭro** aŭ **duonvivo** estas la tempo, en kiu duono de la koncernata kvanto foriĝas aŭ transformiĝas. Kutime la eksponenta disfalo estas subkomprenata.

Speciale en fiziko, la **duoniĝa tempo** de iu materio estas la tempo, en kiu duono de donita kvanto konsumiĝas per transformiĝo al alia speco de materio. Ekzemplo estas la disfalo de radioaktivaj elementoj kaj la disfalo de subatomaj partikloj, kiel ekzemple la neŭtrono, kies la duoniĝa tempo estas proksimume 10 minutoj.

Ekzistas la pli konciza termino *duonvivo*, kiu estu komprenata kiel "vivo de la duono", ĉar duono de la substanco post tiu tempo ne vivas. Ĝi ne estu komprenata kiel "duono de la vivo"; teorie la vivo de eksponenciale malkreskanta substanco estas eterna.

Se λ estas la disfala konstanto de la eksponenta funkcio rilate al la konsiderata substanco:

{\displaystyle N(t\_{1/2})=N\_{0}\cdot {\frac {1}{2}}=N\_{0}\cdot e^{-\lambda t\_{1/2}}\,,}
sekvas ke la duoniĝa tempo estas:

{\displaystyle t\_{1/2}={\frac {\ln 2}{\lambda }}\,.}
En la Interreto, oni mezuris, ke la duoniĝtempo de ligiloj estas proksimume 4,25 jaroj (51 monatoj). Tio signifas, ke post unu jaro ĉirkaŭ 18 % el ĉiuj (neaktualigitaj) retligoj malaktualiĝis.

Vidu ankaŭ
----------

* Radionuklido
* Partikla radiado
* Radioaktiveco
* Radiobiologio

  

* Kategorio Duoniĝa tempo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Duoninsulo Koreio** (hangule: 한반도, en hanja aŭ ĉinkorea: 韓半島, en reviziita transkribo: Han Bando, aŭ ankaŭ chosŏn'gŭl: 조선반도, en hanja: 朝鮮半島, McCune-Reischauer: Chosŏn Pando) estas duoninsulo situanta en la oriento de Azio, inter la Flava Maro kaj la Japana Maro, lime norde kun Ĉinio kaj Rusio kaj sude kun la Korea Markolo, kiu apartigas ĝin disde Japanio. Politike kaj administracie ĝi estas dividata en du ŝtatoj: nome Norda Koreio kaj Suda Koreio, el post la Dua Mondmilito kaj fakte el la Korea Milito.

El la historio menciindas ke jam en la Prahistorio estis praloĝantoj kiuj disvolvigis megalitan kulturon (en Koreio estas la plej multnombraj dolmenoj en la mondo) kaj poste altan nivelon en la metalurgio de la bronzo (Bronzepoko). En la 13-a jarcento okazis invado fare de mongoloj, dum la kerno de la korea regno rezistis.

En la komenco de la 20-a jarcento Koreio estis iom post iom invadita kaj koloniigita de Japanio, kiu el tie invadis poste Manĉurion kaj nordorientan Ĉinion antaŭ la Dua Mondmilito. Post tiu, okazis enlanda milito inter partianoj de komunisma reĝimo kaj partianoj de usonamika regno, nome la Korea Milito.

* Kategorio Duoninsulo Koreio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Duonfinaĵo** estas en la muzikteorio harmonia finaĵo, kiu lokas sur la dominanto de la bazotonalo. Je tio unuflanke okazas, ke oni povas aŭdi la dominanton kiel tia (ekz. en la mezo de oktaktaj periodoj), aliaflanke tamen eblas, ke la peco jam antaŭe moduliĝas en la dominanton kaj pro tio estas ekkonebla nur necerte (ekz. je la flankofrazo de la sonata ĉefmovimenta formo). Jen ekzistus fakte plenfinaĵo, ĉar la tonala centro forŝoviĝis. Sed ĉar la flankofrazo principe estas sentata kiel streĉoriĉa kontrasto al la ĉefa frazo, tamen estas eble, diri de duonfinaĵo.

*1-a kazo: duonfinaĵo sen modulado*
Pri tiu ĉi sono Aŭdekzemplo

Ĉar mallonge antaŭ la dominanto je la fino de la unua duono aperas la subdominanto kaj ties paralelo, oni aŭdas la dominanton klare kiel tia.

*2-a kazo: duonfinaĵo kun modulado aŭ flankeniro*

La enkonduko de duobla dominanto karakterizas la flankeniron; la manko de la subdominanto aŭdigas la finakordon ne plu klare kiel dominanto. Se oni ludas la ekzemplon tamen dufoje sinsekve, kio ofte okazas tiaokaze (ankaŭ la ekspozicio de sonato plejofte ripetiĝas), oni ekkonas la duonfinan karakteron de la sinsekvo.
**Fenotipo** estas aro de signoj morfologiaj, fiziologiaj kaj biokemiaj de individuo. Fenotipaj markoj ekestas kaŭze de agado de genoj, tamen tiu ĉiu agado modifikatas per ĉirkaŭaĵa influo.

Biogeografiaj modeloj kaj teritoriaj distribuoj estas klarigitaj aŭ antaŭviditaj pere de la sciaro pri la fenotipaj trajtoj kaj niĉopostuloj de specio. Specioj havas funkciajn trajtojn kiuj estas unike adaptitaj al la ekologia niĉo. Trajto estas mezurebla propreco, nome fenotipo, aŭ karaktero de organismo kiu povas influi ties survivadon. Genoj ludas gravan rolon en la interagado de la disvolvigo kaj de la media esprimo de trajtoj. Loĝantaj specioj evoluigas trajtojn kiuj kongruas kun la selektigaj premoj de iliaj lokaj medioj. Tio tendencas havigi al ili kompetitivan avantaĝon kaj diskuraĝigas simile adaptitajn speciojn kiuj havas koincidan geografian teritorion.

Vidu ankaŭ
----------

* Genetika drivo
* Genomo
* Genotipo

Notoj
-----

1. ↑   Pearman, P. B.; Guisan, A.; Broennimann, O.; Randin, C. F. (2008). "Niche dynamics in space and time". Trends in Ecology & Evolution. 23 (3): 149–158. doi:10.1016/j.tree.2007.11.005. PMID 18289716.
2. ↑   Levins, R.; Lewontin, R. (1980). "Dialectics and reductionism in ecology" (PDF). Synthese. 43: 47–78. doi:10.1007/bf00413856. Arkivita el la originalo (PDF) la 15an de oktobro 2019.

* Kategorio Fenotipo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 204055
* GND: 4248244-6
* LCCN: sh96012165
* NKC: ph301381
 |
**Fenyőfő** (fenjOfO) estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Pannonhalma. Fenyő signifas: pino.

Pinarbaro en Fenyőfő
Juniperoj en Fenyőfő

Bazaj informoj
--------------

* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 47.3503/17.7653
* averaĝa alto super marnivelo: 270 m
* Poŝtkodo: 8432
* Telefonprefikso: 88
* Areo: 30  km²
* Loĝantaro: 140

Situo
-----

Fenyőfő situas sur malebenaĵo meze de granda pinarbaro, fine de sakovojo. Zirc troviĝas aere 12 (voje 30), Pannonhalma 27, Pápa 28 km-ojn.

Historio
--------

La nuna Fenyőfő estis loĝata jam dum la neolitiko, bronzepoko kaj ferepoko. La unua mencio devenis el 1237 laŭ tiama ortografio *"Feneufey"*. En 1557 la turkoj faris senhoma la komunumon. En 1773 germanoj refondis la vilaĝon. Ekde 1961 oni minadis tie baŭksiton ĝis fine de la 20-a jarcento. Vilaĝservoj estas: kulturdomo, vilaĝokuratoro, migra poŝto, gastejo.

Vidindaĵoj
----------

Preĝejo de Fenyőfő
* romkatolika fundamente mezepoka Preĝejo de Mario Magdaleno (Fenyőfő) de 1771, en 1995 renovigita
* protektata pinarbaro kun juniperoj
* ŝtonokruco de 1812

* Kategorio Fenyőfő en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**blankavosta cervo** |
| --- |
|  |
| masklomasklo
inoino |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Parhufuloj *Artiodactyla* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Cervedoj *Cervidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Odokoileenoj *Odocoileus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***O. virginianus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Odocoileus virginianus****Zimmermann, 1780 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Malplej zorgiga (LR/lc)** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri blankavosta cervo  |

 |
| v • d • r |

La **blankavosta cervo** (*Odocoileus virginianus*), ankaŭ konata kiel **Virginia cervo**, estas mezgranda cervo trovebla en la plej granda parto de Usono (krom Alasko), suda Kanado, Meksiko, Centra Ameriko kaj Sud-Ameriko tiel sude ĝis Peruo. Ĝi estas plej ofte trovata oriente de la Kordilero. Ĝi tamen mankas en la plej granda parto de la okcidenta Usono, kvankam iuj ankoraŭ vivas en la norda Rok-Montaro de okcidenta Usono kaj Kanado kaj en la Valo Williamette kaj sur la Kolumbia delto de Oregono kaj sudokcidenta Vaŝingtonio. Iuj gregoj de blank-vostaj cervoj ankoraŭ loĝas en la montaj arbaroj de Arizono, Nov-Meksiko, kaj okcidenta Teksaso.

maldekstra

En 1934 blankavosta cervo estis transportita ankaŭ al Finnlando, kie ĝi nun vivas en la suda parto de la lando.

La neotropisa cervolaŭsmuŝo, *Lipoptena mazamae*, estas komuna ektoparazito de la Blankavosta cervo en sudorienta Usono.

Subspecioj
----------

**Nord-ameriko**

* *O. v. acapulcensis*
* *O. v. borealis*
* *O. v. carminis*
* *O. v. clavium*
* *O. v. couesi*
* *O. v. dakotensis*
* *O. v. hiltonensis*
* *O. v. idahoensis*
* *O. v. leucurus*
* *O. v. macrourus*
* *O. v. mcilhennyi*
* *O. v. mexicanus*
* *O. v. miquihuanensis*
* *O. v. nelsoni*
* *O. v. nemoralis*
* *O. v. nigribarbis*
* *O. v. oaxacensis*
* *O. v. ochrourus*
* *O. v. osceola*
* *O. v. seminolus*
* *O. v. sinaloae*
* *O. v. taurinsulae*
* *O. v. texanus*
* *O. v. thomasi*
* *O. v. toltecus*
* *O. v. venatorius*
* *O. v. veraecrucis*
* *O. v. virginianus*
* *O. v. yucatanensis*

**Sud-ameriko**

* *O. v. cariacou*
* *O. v. chiriquensis*
* *O. v. curassavicus*
* *O. v. goudotii*
* *O. v. gymnotis*
* *O. v. margaritae*
* *O. v. peruvianus*
* *O. v. rothschildi*
* *O. v. truei*
* *O. v. tropicalis*
* *O. v. ustus*

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |

Arbaroj de norda-centra Rokmontaro
Grandfolia fago
Malaltebenaĵaj arbaroj de Sankt-Laŭrenca Golfo
Malaltebenaĵaj arbaroj oriente de Grandaj Lagoj
Majaa Biosfera Rezervejo
Novanglaj-akadiaj arbaroj
**Liselotte WELSKOPF-HENRICH** [liselotte velskopf-henriĥ], origine: **Elisabeth Charlotte HENRICH**, post edziniĝo: **Elisabeth Charlotte WELSKOPF** (naskiĝis la 15-an de septembro, 1901, mortis la 16-an de junio, 1979) estis germana verkistino kaj historiistino.

Vivo
----

Kiel filino de advokato ŝi naskiĝis en Munkeno. En Berlino ŝi faris la abiturientan ekzamenon; poste ŝi studis ekonomion, historion kaj filozofion en la Berlina universitato "Humboldt-Universität". En la jaro 1925 ŝi tie doktoriĝis.

De 1928 ĝis 1945 ŝi laboris en statistika oficejo ("Statistisches Reichsamt") en Berlino.

Ekde 1938 ŝi aktive luktis kontraŭ la naziaj regantoj. Sian ontan edzon, la komuniston Rudolf WELSKOPF, ŝi de 1944 ĝis 1945 kaŝis de la nazioj.

Post la Dua mondmilito ŝi restis en Orienta Berlino. En 1946 ŝi edziniĝis al Rudolf Welskopf, en 1948 naskiĝis filo.

De 1952 ĝis 1959 ŝi laboris kiel sciencisto en la Humboldt-Universität. Post habilitiĝo en 1960 ŝi fariĝis profesoro pri Antikva Historio.

De 1963 ĝis 1974 ŝi vojaĝis al Usono kaj Kanado, por esplori la vivon kaj la tradiciojn de la indianoj. Pro ŝia objektiva, tamen simpatia raportado la indianoj donis al ŝi la titolon de "honora ĉefo".

Liselotte Welskopf-Henrich mortis dum restado en Garmisch-Partenkirchen.

Verkaro
-------

Renomon Liselotte Welskopf-Henrich gajnis ĉefe pro siaj verkoj pri nordamerikaj indianoj. Ili estis destinitaj ĉefe al junaj legantoj kaj sukcese miksis profunde esploritajn faktojn kaj fikcian fantazion.

Ankaŭ la germana historio estis temo en ŝia verkaro. En la romano *Jan kaj Jutta* la aŭtorino rakontis la vivhistorion de sia edzo ĝis al la fino de la Dua mondmilito.

Historiajn fakverkojn ŝi publikigis/eldonis uzante sian oficialan nomon Elisabeth Charlotte WELSKOPF.

### Sciencaj publikaĵoj

* *Die Produktionsverhältnisse im Alten Orient und in der griechisch-römischen Antike* (1957)
* *Probleme der Muße im alten Hellas* (1962)
* *Hellenische Poleis* (kiel ĉefeldonisto, 1973)

### Beletro

* *Die Söhne der großen Bärin* (romanciklo, 1951-67)
* *Der Steinknabe* (1952, libere rakontita laŭ indiana fabelo)
* *Jan und Jutta* (romano, 1953)
* *Drei Wassertropfen* (infanlibro, 1954)
* *Hans und Anna* (infanlibro, 1954)
* *Zwei Freunde* (romantrilogio, 1955)
* *Frau Lustigkeit und ihre fünf Schelme* (infanlibro, 1958)
* *Das Blut des Adlers* (pentalogio, 1966-1980)
* *Nacht über der Prärie* (romano, 1966)
* *Licht über weißen Felsen* (romano, 1967)
* *Stein mit Hörnern* (romano, 1968)

Eksteraj ligiloj
----------------

* 

* germanlingva retejo Arkivigite je 2012-11-08 per la retarkivo Wayback Machine
**Mixco** estas metropolo kaj municipo en Gvatemalo. Mixco apartenas al urbaro de Gvatemalurbo. La loknomo signifas: "Loko kovrita per nuboj". 

Blazono de Mixco
Panoramo en Mixco

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 14° 38′ N 90° 36′ U﻿ / ﻿14.633 °N, 90.600 °U﻿ / 14.633; -90.600 (mapo)
* Areo: 132 km²
* Loĝantaro: 688.124 (en 2010)
* Supermara alteco: 1600 m
* Horzono: UTC-6h
* Poŝtkodoj:
* Telefonkodoj:

Geografio
---------

Mixco situas en la meza kaj suda landparto de Gvatemalo. Gvatemalurbo troviĝas 19 km. En la plej granda parto de Mixco troviĝas kanjonoj, super ili amaso da pontoj estis konstruitaj. Menciindas, ke Mixco havas protektitajn areojn, kie estas malpermesita la senarbarigo.

Historio
--------

En tiu areo indiĝenoj vivis jam en 13-a jarcento. Mixco estis fondita fare de hispanoj en 1526. Nun la urbego famas pri ĉokolado, unu el la plej bonaj en la lando.

Klimato
-------

Mixco situas en tropika klimato. La temperaturo varias inter 18-24 C. La varmo kulminas en majo, la malvarmo kulminas en januaro. La precipitaĵoj jare estas po 1115 mm. Inter majo-oktobro ofte pluvas, en la ceteraj monatoj preskaŭ ne pluvas.

Fontoj
------

* Anglalingva Vikipedio helpe de WikiTrans, hispanlingva Vikipedio helpe de Guglo
* Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
*