recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Dokumento pri gabeloj: *Bail des gabelles* (1687).
La **gabelo** estis imposto pagenda al la senjoro laŭ la sistemo de feŭdismo en la Mezepoko. Ĝi plikostigis diversajn bazajn produktojn, kiel ekzemple la salo.

En la ekonomia historio ĝi estas tre bone dokumentita kiel ofta imposto, pro sia ricevofacilo kontraste al alitipaj impostoj. La franca "gabelle" sur salo estis grava imposto de la Antikva Reĝimo en Francio. Estis similaj impostoj en Hispanio kaj aliaj landoj. Ili estis tre kritikitaj kiel malprogresaj ĉar estis suferitaj pli de la malriĉuloj ol de la riĉuloj, kiuj kutime ne devis pagi tion kiel privilegiuloj aŭ eĉ havi mem propran produktadon de la impostita konsumaĵo (plej ofte manĝaĵoj); kvankam pri la salo, ĉar estis malfacile disponi de privata aliro al tio, temis pri pli universala imposto. Foje, kaj salo kaj salproduktejo estis celo de monopolo, same kiel aliaj privilegioj, profite al la reĝoj, kiuj povis cedi tion al partikularulo, kiel ekzemple al nobelo aŭ ekleziulo.

Bibliografio
------------

* Brias, Bernard (1984). Contrebandiers du sel: La vie des faux sauniers au temps de la gabelle. Paris. pp. 84–90.
* Chazelas, Jean (1968). "La suppression de la gabelle du sel en 1945". Le rôle du sel dans l'histoire: travaux préparés sous la direction de Michel Mollat. Presses universitaires de France: 263–65.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 670339
* SUDOC: 028895371
* BNF: 152268279
 |
**SkyHook JHL-40** estas aerŝipa/helikoptera veturilo, transportilo, nun ankoraŭ en evoluigo. La 9-an de julio 2008 firmao Boeing anoncis, ke ĝi formis komunan teamon kun SkyHook International – kanada kompanio – por evoluigi la avion.

Laŭ atestoj de la kompania porparolanto, la aerŝipo kombinos la plej bonajn ecojn de la aerŝipo kaj la helikoptero kaj kapablos transporti 40 tunojn da kargo je distanco de ĝis 200 mejloj. Ĝi longos 90 m kaj kapablos veturi 800 mejlojn sen kargo.

La kombina avio konsumas malpli da fuelo ol helikoptero kaj superfluigas vojkonstruojn al malfacile atingeblaj lokoj. Oni celas uzi ĝin ĉe la norda poluso, kie ĝi transportus minejajn maŝinojn, lignotrunkojn kaj konstrumaterialojn. 

La avio uzos heliumon por ŝvebi kaj helikopterajn rotorojn por leviĝi kun kargo. Kompare, helikoptero CH-47 Chinook povas transporti je la sama distanco maks. 10 tunojn.

vidu ankaŭ
----------

* Piasecki PA-97, antaŭulo el 1986

Eksteraj ligiloj
----------------

* SkyHook International
**Ilona Győri** [djOri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Győri Ilona** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia familia nomo malofte aperis en formo *Győry*, ŝia filo estis István Fazekas, ŝia bofilino estis Olga Antal.

Ilona Győri  naskiĝis la 18-an de januaro 1929 en Fonyód, ŝi mortis la 14-an de decembro 2001 en Leányfalu.

Biografio
---------

Ilona Győri akiris diplomon en Teatra Akademio en 1948, post ŝi aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1952 ŝi apartenis al Gaja Teatro, poste ŝi estis membro de Teatro Szigligeti (Szolnok). Inter 1966 kaj 1988 ŝi laboris en produktejo de filmoj. Ŝi ricevis premiojn en 1962 kaj 1998.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* József Katona: *Bánk bán* - Gertrudis
* Molière: Tartufo - Elmira
* Schiller - Maria Stuart

Elektitaj kinejaj kaj televiziaj filmaj roloj
---------------------------------------------

* *Jó utat, autóbusz* (1961)
* *Falak* (1968)
* *Az ozorai példa* (1973)
* *Szomszédok* (1987) – Joli
* *Szamba* (1995)
* *Családi album* (2000 - 2001)

Dubladaj roloj
--------------

* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Margaret Rutherford, Melina Mercouri kaj aliaj
* hungaraj voĉoj en desegnofilmoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* 
* datenoj kun foto
**Liginiac** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 611 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2004.

Ĝi estas trafluata de la riveroj Dordogne kaj Triouzoune. 
Blazono

Geografio
---------

Liginiac etendiĝas sur 28,53 km², kaj havis 611 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 21 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉirkaŭ Ussel ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Liginiac situas je alteco de 692 metroj.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Liginiac antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

En Le Peyrou estis grava kastelo, ĝi estis detruita en 1793.

La akvobaraĵo de Marèges datiĝis de 1935.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean Valade, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Ekonomio
--------

La akvobaraĵo de Marèges situas sur la teritorio de la komunumo.

Administrado
------------

Liginiac apartenas al la kantono de Neuvic, kies ĉefurbo estas Neuvic. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Ussel, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Famuloj
-------

* Emmanuel de Masson de Saint-Félix (1851-1918) kuracisto kaj verkisto.
* Jean-Pierre Moueix (1913-2003) vinisto.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Neuvic

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Liginiac
La **Tanaka-memorando** aŭ Tanaka-memorigaĵo (Japane: 田中メモリアル [tanaka memoriaru] aŭ 田中上奏文 [tanaka ĵo:so: bun], lit. *Naciapolitika Plano de Tanaka al Imperiestro*) estis japana falsa dokumento el 1927, en kiu la ĉefministro de Japanio Tanaka Giichi prezentis planon al imperiestro Hirohito pri strategio por domini la mondon. Kvankam la materialo ŝajnas esti falsaĵo, la skizitan strategion sekvis Japanio dum la Ĉina-Japana Milito kaj dum la Dua Mondmilito. 

La strategio celis konkeron de Ĉinio, Manĉurio, Mongolio kaj fine tiun de orienta Azio.

Apero de dokumento
------------------

Pri ties origino oni scias nenion, nur spekuladojn. Laŭ japanaflanka informo, en septembro 1929 la japana registaro akiris la dokumenton kaj eksciis, ke la ĉina registaro planas publikigi ĝin en la 3-a Instituto pri Pacifikaj Rilatoj.
Arita Hachiro, fakestro pri Azio de Ministrejo pri Eksterlandaj Aferoj trovis la dokumenton falsa pro eraroj en ĝi, kaj li planis, ke li malkovrus falsa la dokumenton, kiam la ĉina registaro publikigus ĝin. 
Tamen, laŭ informo de Kanichi-club, la ĉina registaro nuligis publikigi pro konsilo el alia lando. 

La dokumento estis unuafoje publikigita en 1929, en la decembra numero de *China Critic* (nun Affiair Monthly, 時事月報) en Nankino. Esperanta traduko estis eldonita en 1938 de Orienta Kuriero kaj Voĉoj el Oriento.
**Irén Kármán,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kármán Irén** estas hungara reĝisoro, ĵurnalisto.

Irén Kármán naskiĝis la 12-an de januaro 1967 en Tiszaföldvár.

Biografio
---------

Irén Kármán maturiĝis en 1985, poste ŝi eklaboris en oficejo en Budapeŝto. Depost fino de la socialismo ŝi komencis ĵurnaladi kaj en la loka televizio ŝi havis ĉispecajn taskojn. Ŝi debutis kiel filmisto en 1992, poste ŝi partoprenis en fondo de filma studio. Intertempe en 1999 ŝi akiris juran diplomon, tamen ŝi interesiĝis nur pri filmoj. En 2007 ŝi estis serioze batita, ĉar ŝi esploris grandan politikan-ekonomian skandalon. Ŝi ricevis filmajn premiojn inter 2001-2008. Ŝi havis edzon kaj naskis trifoje.

Ŝiaj filmaj reĝisoraĵoj (elekto)
--------------------------------

* *Portré Fejtő Ferencről* (1992)
* *Rozi* (2001)
* *Szép sima kő* (2004)
* *Tito partizánjai* (2006)
* *Szemben a maffiával* (2008) - ankaŭ scenaristo, kameraisto

Ŝiaj libroj (elekto)
--------------------

* *Szemben a maffiával - Papa nyomoz* (2006)
* *Kármán-ügy – Titkok és gyanúk* (2007)
* *Szex és Pest* (2011)
* *Ruttner csavar – Sztárok ügyvédje* (2012)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* filmoj
* filmoj

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775144
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**Nia erao (n.e.)** estas religie neŭtrala alternativa nomo por la temporeferenco *Anno Domini* (A.D.) aŭ post Kristo (p.K.). 

**Antaŭ nia erao** (**a.n.e.**) estas la alternativo por antaŭ Kristo (a.K.).

Praktike en esperantlingvaj tekstoj pli oftas la vortumo "de **nia erao**" kaj "antaŭ nia erao" kaj kelkfoje "**nova erao**" kaj "antaŭ nova erao" (ne nur por jaroj, sed ankaŭ por jardekoj, jarcentoj, jarmiloj) - tiuj vortumoj celas la samon, kaj ili aperas en la sama mallongigita formo (**n.e.** kaj **a.n.e.**).

La supre menciitaj kristanaj kaj religie neŭtralaj terminoj estas ekvivalentaj. Tial la nombro de iu ajn specifita jaro do restas senŝanĝa, kaj la temporeferencado restas bazita sur la gregoria (aŭ, se necesas, la arĥaika julia) kalendaro de la kristana erao.

Dum la termino "nia erao" estas religie neŭtrala, tamen kristanoj ja povas pensi *Kristana Erao* kaj *antaŭ la Kristana Erao*, kiam ili vidas la mallongigojn **K.E.** kaj **a.K.E**. Tiel ĉiuj estu kontentaj. Tia "du-pensebleco" fakte okazas en la angla lingvo.

Rimarkendas, ke "nia" (aŭ "komuna") erao samkiel la pli historia nomigo *Anno Domini* ne inkluzivas jaron nulan, do la vico de jaroj estas:
... 3 a.n.e. 2 a.n.e. 1 a.n.e. 1 n.e. 2 n.e. 3 n.e. ...
Tio kontrastas al la astronomia jarnombrado, kiu uzas jaron nulan kaj negativajn jarojn, do ĝia responda jarvico estas:
... -2,-1, 0, 1, 2, 3 ... Jaro nulo gravas tiam, kiam oni deziras facile, kaj senerare, matematike kalkuli la daŭron de tempo-intervaloj, kiuj etendiĝas trans la komenco de la jaro 1, kio ne eblas per kutima kalendaro, en kiu, ekzemple, la distanco inter la 1-a de Januaro de la jaro 5 a.n.e. kaj la 1-a de Januaro de la jaro 5 de nia erao pasis naŭ jaroj, sed ne dek, kiel ŝajnus laŭ la naiva aritmetika kalkulo: {\displaystyle 5-(-5)=10}.

La vortoj 西暦紀元 (okcidenta kalendaro) en la japana kaj 公元 (publika erao; oficiala erao) aŭ 西元 (okcidenta erao, ĉefe uzata en Tajvano) en la ĉina lingvo signifas la samon kiel Nia Erao.

Vidu ankaŭ
----------

* *Anno Domini*
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***Nia Hejmo*** estas spiritisma libro verkita de la spirito Andreo Ludoviko kaj psikografiita de Chico Xavier. Eldonita unuafoje en 1944 fare de Brazila Spiritisma Federacio, la libro vekas intereson ĉe la popolo de Brazilo, kie ĝi estas unu el plej legataj libroj kaj kie ĝiaj eldonoj atingis jam pli ol milionon da ekzempleroj. Ĝi estas tradukita en plurajn lingvojn, inkluzive de Esperanto, fare de Porto Carreiro Neto.

Enhavo
------

Ĝi rakontas la postvivon de la kuracisto Andreo Ludoviko, kiu trovis en la transtombo, post la morto de sia korpo, la spiritan urbon *Nia Hejmo*. Laŭ la libro, en tiu urbondo estas belaj pejzaĝoj, florĝardenoj, lagoj, rivero, domoj kaj konstruaĵoj, hospitalo, publikaj servoj por komunikado, transportado k. a. La verko priskribas, kiel Andreo venis al Nia Hejmo, lian surprizon pro la vivstilo de la tiea komunumo, kaj tion, kiel la urbo estas administrata.
Pro la verko oni konstatas, kiel laŭ spiritismo statas la vivo de homo post la morto de la korpo.

Vidu ankaŭ
----------

* Andreo Ludoviko
* Monda Spiritisma Asocio

Referencoj
----------

1. ↑  Vidi la retejon de Brazila Spiritisma Federacio

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Spiritismo |

* Spiritismaj libroj senpage elŝuteblaj el la retejo de Arkivigite je 2016-08-25 per la retarkivo Wayback Machine Brazila Spiritisma Federacio, inkluzive de *Nia Hejmo* en Esperanto
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
**Tuxpan** estas komunumo en la meksika subŝtato Michoacán. La ĉefurbo de la komunumo estas Tuxpan.
La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 16 098.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 24509 loĝantojn. El tiuj estas 11549 viroj kaj 12960 virinoj. La komunumo havas surfacon de 206.92 kvadratkilometroj.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 20740 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 38 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.18 % de la loĝantoj.

Entute 14 123 personoj (en 2000) aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj personoj 12 276 estis alfabetoj kaj 1 842 analfabetoj. Tio signifas ke 13.04 % de la loĝantaro de la jaro 2000 estis analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tuxpan[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ĉeboksara Esperanto-Centro** estis fondita februare 2003 en urbo Ĉeboksari (Rusio) fare de la kvinpersona establa komitato kun la celo helpi al la Junulara Esperanto-Asocio de Ĉuvaŝa Respubliko, Rusia Esperantista Junulara Movado (REJM) kaj eventuale al aliaj esperanto-organizoj realigi siajn celojn. Kiel ĉefa rimedo de la agado estas elektita projektoverkado. Ĉe la Centro funkcias libroservo, biblioteko. Ekde fino de 2004 la centro havas sian sidejon laŭ la adreso: ul. Kalinina 102/1, bushaltejo "Ĉeboksarskij trikotaĵ". 

Ekde la 1a de oktobro 2003 ĝis la 21-a de novembro 2004 kiel oficisto de la Centro estis Aleksandra Fedotova, kiu post elektiĝo kiel prezidanto de la Asocio, ne plu laboras kiel oficisto, sed iĝis membro de la Centro. 

La establa komitato de la Centro:

* Aleksandr Blinov - prezidanto
* Aleksandra Fedotova
* Danil Kapitonov
* Ekaterina Burmisova (Predaĉenko)
* Irina Stomenskaja (ekde la januaro 2004, kiu anstataŭis Ekaterina Evlampieva, kiu translokiĝis al Moskvo)
* Konstantin Viĥrov - librotenisto

En sia kunveno - la 27-an de novembro 2004, la komitato de la Centro disdividis la taskojn plenumatajn fare de la oficisto inter la membroj de la komitato.
La **Universitata Esplorasocio** (angle *The **Universities Research Association***, mallongigite **URA**) estas soci-utila konsorcio de gvidaj esploruniversitatoj establita en 1965 por la celo de administrado kaj funkciigado de esplorinstalaĵoj por la avantaĝo de la nacia intereso.  La misio de la unio estas establi kaj funkciigi unikajn laboratoriojn kaj instalaĵojn por esplorado, evoluo kaj eduko en la fizikaj kaj biologiaj sciencoj por vastigi la limojn de scio, kreskigi novigadon kaj antaŭenigi edukon por estontaj generacioj de sciencistoj.  La sindikato estas partnero en la **Fermilab**, Observatorio Peirre Auger kaj la Sandia Naciaj Laboratorioj. 

La asocio disdonas kvar specojn de premioj al esplorsciencistoj: premio por fruaj karieroj, premio por esploristoj ĉe Paramilab-laboratorioj, premio por tezdiplomiĝintoj kaj premio por postdoktoriĝaj esploristoj.

Membraj institucioj
-------------------

Universitatmembroj en Usono estas dividitaj en sep regionajn grupojn, kun sistemo de reprezentantaro sur la Estraro de Kuratoraro de la Asocio de Esploruniversitatoj. La regiona reprezentantaro estas kompletigita fare de ĝeneralaj kuratoroj. La asocio ĉefe inkluzivas akademiajn esplorinstituciojn en Usono, kun membroj ankaŭ en Japanio, Italio kaj Unuiĝinta Reĝlando. Membreco permesas al tiuj institucioj kunlabori unu kun la alia en signifaj esploriniciatoj, dividi instalaĵojn kaj resursojn kaj faciligi la akcelon de scio. Malsupre estas la listo de 90 membroj de la Asocio de Esploraj Universitatoj ekde 2022 :

Referencoj
----------

1. ↑  URA, About URA, History
2. ↑  URA, About URA, Mission
3. ↑  URA, Awards
4. ↑  URA, Member Universities Map

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 818892
* LCCN: n85021795
* VIAF: 130244327
* ISNI: 0000 0000 8936 0627
 |
En juro pri asocioj en Francio, **asocio laŭ leĝo de 1901** (franclingve *association loi de 1901*) estas, en Francio kaj en multaj landoj antaŭe koloniitaj de Francio, neprofitcela organizaĵo, kiu funkcias sub la leĝo de la 1-a de julio 1901 farita de Waldeck-Rousseau (malnova ministro pri enlandaj aferoj, tiam prezidanto de la Konsilio) kaj per dekreto la 16-an de aŭgusto 1901. Tiuj dispozicioj ne aplikiĝas al asocioj, kies sidejo estas en la departementoj Bas-Rhin, Haut-Rhin kaj Moselle, kie ili funkcias laŭ la loka juro en Alzaco kaj Moselle.

### Eksteraj ligiloj

* Leĝo de la 1-a de julio 1901 (Leĝo pri asocikontrakto)
* TTT-ejo de Nacia Asembleo
* TTT-ejo "Associations.gouv.fr"
* Gvidilo pri asocio laŭ leĝo de 1901 (disdonata ankaŭ per servoj "Jeunesse et Sports" en la departementoj)
* Artikolo klariganta kiel krei asocion laŭ leĝo de 1901[*rompita ligilo*] (precipe por asociojj, kiu arigas entreprenistojn)


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri asocioj |
| Portala ikono | Portalo pri franca juro |
**Asocio de Poloj en Latvio** (pole: *Związek Polaków na Łotwie*, mallongigo: ZPŁ; latve: *Latvijas Poļu savienība*) – asocio de poloj en Latvio fondita en 1990 en Rigo, daŭriganto de Związek Polaków w Łotwie.

Historio
--------

La asocio fondiĝis la 14-an de januaro 1990 dum Kunsido de Poloj el Latvio rezulte de la transformo de Societo de Pola Kulturo ekzistanta de 1988. Ĝi difinis sin kiel jura heredanto de polaj organizaĵoj agantaj en Latvio, antaŭ ĉio de Związek Polaków w Łotwie (1922–1934; 1939–1940). La unua prezidanto de ZPŁ iĝis Ita Kozakiewicz.

Celoj de agado kaj aktivado
---------------------------

Agad-celo de la organizaĵo estas protekto de identeco de poloj en Latvio, konservo de la pola lingvo kaj de la kultura heredaĵo ligita kun poleco en Latvio.

Sidejo de la organizaĵo troviĝas en Rigo en konstruaĵo de la Societ-Asocio de Naciaj Kulturoj de Latvio je la nomo al Ita Kozakiewicz (1955-1990). Aktuale la asocio konsistas el 15 filioj: Rigo, Dyneburg/Daugavpils, Rzeżyca/Rēzekne, Krasław/Krāslava, Jēkabpils, Jełgawa/Jelgava, Jurmała/Jūrmala, Lipawa/Liepāja, Tukums, Lucyn/Ludza, Małta, Kieś/Cēsis, Dobele, Bauska kaj Windawa/Ventspils. La nuna prezidanto de la asocio estas Ryszard Stankiewicz, kaj vicprezedanto - plurjara antaŭa prezidantino de ZPnŁ, Wanda Krukowska.

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2015-09-24 per la retarkivo Wayback Machine Karto de polo. Havi tian dokumenton estas granda honoro – korespondaĵo de Latvio. En: Intervjuo kun prezidanto de ZPŁ por Radio Wnet, 21-05-2011.
Koordinatoj: 50° 11′ 46″ N 17° 30′ 03″ O﻿ / ﻿50.19611 °N, 17.50083 °O﻿ / 50.19611; 17.50083 (mapo)

**Valštejn** estas eksa municipo kaj vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Město Albrechtice en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas proksimume 6,5 km nordokcidente de Město Albrechtice. Vivas ĉi tie 29 loĝantoj (2021).

**Valštejn** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,85 km². Valštejn situas ankaŭ en katastra teritorio **Ztracená Voda** kun areo 2,06 km². Similan limigon kiel parto de la municipo havsi ankaŭ la devena municipo.

Situo
-----

Valštejn situas en du valoj de montetaro Zlatohorská vrchovina. En valo de rojo Valštejnský potok estis domaro nomata Ztracená Voda. En orienta valo de la dekstreflanka alfluanto de sennoma rojo estas domaroj Velký Valštejn kaj pli alte kontraŭ la fluo Malý Valštejn. Super la okcidenta valo elstaras montodorso kun belvedero Jindřichova vyhlídka kun supermara alteco 797 m s. m. Inter la valoj estas montodorso kun montopinto Na Valštejně (741 m s. m.) kaj la orienta montodorso kun montopinto Nad Kostelem (690 m s. m.).

Historio
--------

Pri Valštejn estas la unua skribmencio en la jaro 1618, kies posedanto estis Jan Kryštof freiherr el Valdštejn en Albrechtice. Pri domaro Malý Valštejn estas skribmencio el la jaro 1692 kaj pri Ztracená Voda el la jaro 1645. Tiuj ĉi domaroj ekde la jaro 1850 kreis Valštejn-on kaj ankaŭ eklezian paroĥon. Devena loĝantaro estis germana. Post la dua mondmilito la germana loĝantaro estis ellandigita. En la jaro 1949 municipo Hynčice estis komisiita per administrado de Valštejn, kun kiu ĝi estis kunigita en la jaro 1951. Ekde la jaro 1979 ĝi estas parto de Město Albrechtice.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 895 |
| 1880 | 847 |
| 1890 | 717 |
| 1900 | 657 |
| 1910 | 580 |
| 1921 | 542 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 509 |
| 1950 | 44 |
| 1961 | 130 |
| 1970 | 64 |
| 1980 | 46 |
| 1991 | 29 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 37 |
| 2011 | 31 |
| 2021 | 29 |

En Valštejn estas registritaj 51 adresoj: 31 daŭraj objektoj kaj 20 dumtempaj aŭ refreŝigejaj objektoj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 30 domoj, el tio 8 daŭre loĝigitaj.

Memorindaĵoj
------------

En Valštejn troviĝis preĝejo de sankta Francisco Xavier konstruita en la jaroj 1793–1795. La preĝejo estis detruita en la jaro 1984. La interna ekipaĵaro estis parte transveturigita en Silezian landan muzeon en Opava. Flanka altaro kaj orgeno estis transdonitaj en Horní Domaslavice.

Fotogalerio
-----------

* RojoRojo
* Iama paroĥestra domoIama paroĥestra domo
* Alveturiga vojoAlveturiga vojo
* Monumento al viktimoj de la 1-a mondmilitoMonumento al viktimoj de la 1-a mondmilito
* Statuo de sankta Johano NepomukaStatuo de sankta Johano Nepomuka

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Město Albrechtice (10) |
| --- |
| Burkvíz ~ Česká Ves ~ Dlouhá Voda ~ Hynčice ~ Linhartovy ~ Město Albrechtice ~ Opavice ~ Piskořov ~ Valštejn ~ Žáry |

 |
**Intervalo** estas la subaro de aro kun parta ordo entenanta ĉiujn elementojn inter ĝiaj komenco kaj fino, kiuj estas du (antaŭelektitaj) elementoj de la origina aro.

Formalaj difinoj
----------------

Estu {\displaystyle (X,\preccurlyeq )} aro kun parta ordo, kaj {\displaystyle -\infty ,\infty } estu du elementoj de {\displaystyle X}. 
Ekstendu la ordon {\displaystyle \preccurlyeq } ĝis {\displaystyle X\cup \{-\infty ,\infty \}} 
tiel, ke la elemento {\displaystyle \infty } estu pli granda ol ĉiuj elementoj de la aro {\displaystyle X} kaj ke la elemento {\displaystyle -\infty } estu malplej granda ol ĉiaj elementoj de la aro {\displaystyle X}.

Por {\displaystyle x,y\in X\cup \{-\infty ,\infty \}} tiel, ke {\displaystyle x\prec y} oni difinas sekvajn aroj, kiuj nomas **intervalo**, kiuj estas difinata per {\displaystyle x,y}:

* {\displaystyle (x,y)=:\{z\in X:x\prec z\prec y\}} – **malfermita intervalo** (duflanke malfermita intervalo),
* {\displaystyle [x,y)=:\{z\in X:x\preccurlyeq z\prec y\}} – **maldekstre fermita intervalo** (dekstre malfermita intervalo),
* {\displaystyle (x,y]=:\{z\in X:x\prec z\preccurlyeq y\}} – **dekstre fermita intervalo** (maldekstre malfermita intervalo).
* {\displaystyle [x,y]=:\{z\in X:x\preccurlyeq z\preccurlyeq y\}} – **fermita intervalo** (duflanke fermita intervalo),

Kelkaj aŭtoroj uzas formon {\displaystyle (x,y)\_{X}}, {\displaystyle [x,y]\_{X}} ktp. por signi, ke intervalo estas en difinita ordo. Foje anstataŭ {\displaystyle [x,y]} oni skribas {\displaystyle \langle x,y\rangle } kaj analoge por unuflankaj intervaloj. 

**Rimarku**, ke la nocio de intervalo {\displaystyle (x,y)} kaj {\displaystyle \langle x,y\rangle } estas malsama ol la signifo de orda duopo.

Internacia normo ISO31-11 difinas sekvajn signifojn:
{\displaystyle x,y}:

* {\displaystyle ]x,y[=:\{z\in X:x\prec z\prec y\}} ,
* {\displaystyle [x,y[=:\{z\in X:x\preccurlyeq z\prec y\}} ,
* {\displaystyle [x,y]=:\{z\in X:x\preccurlyeq z\preccurlyeq y\}} ,
* {\displaystyle ]x,y]=:\{z\in X:x\prec z\preccurlyeq y\}} .

Ecoj
----

Plej ofte en intervalo estas uzata lineara ordo; en ĉi tia ordo intervaloj havas sekvajn ecojn:

* Komunaĵo de du intervaloj estas intervalo.
* Komplemento de intervalo estas intervalo aŭ kunaĵo du aroj.
* Kunaĵo de du aroj, kiuj havas nemalplenan komunaĵon estas intervalo.
* Malfermaj intervaloj en X kreas bazon de ia topologio en X.
**Henry Benjamin HYAMS** (*pseŭdonime*: **Tagulo**; naskiĝis en 1879 aŭ januaro 1880 en Hackney, mortis en 1965) estis angla arkitektura desegnisto, pentristo, esperantlingva verkisto kaj esperantisto.

Hyams kunlaboris al *Internacia Socia Revuo*; al *Antaŭen*, la organo de Libera Esperanto-Asocio por germanlingvaj teritorioj, suborganizaĵo de Sennacieca Asocio Tutmonda; kaj post la dua mondmilito al *Sennacieca Revuo*.

*Nova Sento*
------------

En 1915 Tagulo verkis originale la romanon *Nova Sento*, kiu havigis al li niĉeton en la esperantlingva literatura historio, ĉar kun la antaŭmilitaj romanoj de Henri Vallienne kaj Heinrich August Luyken ĝi helpis konduki nian originalan literaturon el ĝia legoteksta junaĝo. Tagulon ĉefe inspiris liaj teozofiaj konvinkoj pri la esenco de la vivo, sed *Nova Sento* propagandis plurajn ideojn malpli mistikajn, kiuj poste trovis pli ĝeneralan atenton, eĉ aprobon, ekzemple la Ligo de Nacioj, malarmado, vegetarismo, socialismo kaj certaj reformoj malliberejaj, kiajn en la 1930-aj jaroj oni provis ekapliki en Sovetunio.

Entute la ismoj ŝajnas fantazie miksitaj en lia romano, sed aparte ili prezentas multon pripensindan. La animo de londona senlaborulo teozofie reenkorpiĝas sur Marson, kie Tagulo imagis sian utopion. Memorante la mizerojn, kiuj malbeligas la homan "civilizon", la reenkorpigito povas kontrastigi ilin kun la feliĉa socio, kiun la marsanoj konstruis per racia ekonomio kaj simpligita vivmaniero.

Referencoj
----------

1. ↑   Railway Tavern, 339 Mare Street, Hackney E8 (angle). UK Pub history research and London historical street directory (2017-12-12). Arkivita el la originalo je 2018-04-19. Alirita 2018-04-19.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 28096
* GND: 112711731
* VIAF: 3129481
* ULAN: 500034850
 |
**Rubielos de la Cérida** [ruBJElos delaZErida] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudoriento de la nordokcidenta komarko Jiloca [ĥiLOka], kies komarka ĉefurbo estas Calamocha.

Geografio
---------

Ĝi estas je 77 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, kaj kvankam apude okcidente estas Monreal del Campo kaj la komunika akso de Calamocha al Teruelo montaro separas kaj nur tra malfacilaj ŝoseoj nordokcidente al Caminreal ebligas la konekton aŭ sude tra Bueña kaj Argente kaj Visiedo (sudoriente). La urba kerno estas sur 1240 msm, pro kio estas malvarma klimato. Ĝi estas en montara Iberia Sistemo en areo kie ekfluas diversaj rojoj.

Historio
--------

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema. Ĝi sendependiĝis el Daroca en 1248. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Rubielos de la Cérida kie oni malaltiĝis ĝis nunaj nur 37 loĝantoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado. Nune rura turismo.

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo de Sankta Mikaelo, ermitejoj, rigardejo el iama kastelturo, fontoj, krucmonumento, kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj kiel al trugroto, seka torento ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801011
 |
**Rubiales** [ruBJAles] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudokcidenta komarko *Sierra de Albarracín*.

Geografio
---------

Ĝi estas ĉe la montaro *Sierra de Albarracín*, je 21 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio estas montara, abundas pinaroj. Rubiales estas unu el la sudokcidentaj municipoj de la regiono.

Rubiales estas sur tre montara areo je 1 167 msm, tre malfacile komunikebla tra Bezas kaj Gea de Albarracín oriente al Teruelo nur farante ĉirkaŭojn kaj suden al Tormón.

Historio
--------

La originoj de la loĝloko estus de fino de la 12-a jarcento je la konkero fare de kristanoj kaj posta reloĝado de la montaro.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre oni malaltiĝis ĝis nunaj 42 loĝantoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797332
 |
**William Darwin Fox** (23a de aprilo 1805 – 8a de aprilo 1880) estis angla pastro, naturalisto, kaj duonkuzo de Charles Darwin. Tiun li altiris al moda ṧatokupo kolekti skarabojn.

La leteroj kiujn Charles Darwin sendis al Fox estis rekonataj kiel frava unuaranga fonto de informaro pri la vivo de Charles Darwin fare de lia filo Francis Darwin, kaj de multaj biografoj ekde tiam. Kelkaj estas publikigitaj en "Life and Letters of Charles Darwin" (Eldonita de F. Darwin, 1887). Plej el tiuj leteroj estas en Christ's College, Kembriĝo. Kelkaj el la leteroj de Fox al Darwin estis konservitaj. Darwin uzis multo de la informaro donita de Fox en siaj libroj. Fox ankaŭ faris taglibron el la aĝo de 18 al 1878. Nur unu jaro perdiĝis: nome 1828, kiam li loĝis en Christ's College, Kembriĝo, kun Charles Darwin. Slipeta kopio de la taglibroj estas en la Universitata Biblioteko, Kembriĝo. Fox neniam akceptis tute la klarigojn de Darvino pri evoluismo. 

Fox en sia propra ne-scienca sed racia vojo li kontribuis al la kompreno de la geologio de la markolo Solent kaj de kiel la insulo Isle of Wight apartiĝis el la ĉeftero kiam li donis tre informan opinion pri tiu afero en reago al korespondanto en la gazeto *Geologist* (Fox 1862).

Konfuzo
-------

**William Fox** (1813–1881) estis ankaŭ amatora sciencisto kaj loĝis kaj laboris en la Insulo Wight samtempe. William Darwin Fox estas foje rilatita kun fruaj malkovroj pri dinosaŭroj. William Darwin Fox famas pri sia geologia laboro, kaj entomologio, sed li tute ne havis partikularan intereson en dinosaŭroj. 

* Kategorio William Darwin Fox en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 644924
* GND: 139255192
* LCCN: nb2009021765
* VIAF: 49149196625974792740
* ISNI: 0000 0000 7150 0492
* BNF: 17207459x
 |
**Rublacedo de Abajo** [rublaZEdo deaBAĥo] estas loĝloko kaj municipo en la nordocentro de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *La Bureba*. La loknomo *Rublacedo de Abajo* povas esti komprenebla etimologie kiel Malsupra R. dum estas submunicipo Rublacedo de Arriba komprenebla kiel Supra R. Tial la municipo estas popole konata plurale kiel *Los Rublacedos*. 

Ofte estis en la regiono du frataj loĝlokoj: unu supre por defendo kaj alia malsupre por ekonomia disvolvigo; laŭhistorie dum loka defendo jam ne tiom necesas, plie disvolviĝas la malsupra kerno.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio, kiu enhavas du loĝlokojn nome la menciitajn Rublacedo de Abajo kaj Rublacedo de Abajo, okupas totalan areon de 39,30 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 29 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 12 loĝantojn el 1991. 

Ĝi distas 31 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj limas norde kun Carcedo de Bureba, oriente kun Rojas, sude kun Galbarros kaj Monasterio de Rodilla, okcidente kun Merindad de Río Ubierna.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. Ĝi apartenis al la loka kvaropo *Cuadrilla de Rojas*, unu el sep dividaĵoj de la *Merindad de Bureba* apartenanta al la *partido de Bureba*, nome reĝa jurisdikcio kun propra vicurbestro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Andreo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774119
 |
**Csehi** [ĉehi] estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Vasvár. La loknomo signifas hungare: **ĉeĥa**.

Blazono de Csehi

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 9 km²
* Loĝantaro: 300
* Poŝtkodo: 9833
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 47°02′12″N 16°56'36″E

Situo
-----

Csehi situas laŭ flankovojoj for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero. Vasvár troviĝas 14, Zalaszentgrót 18, Zalaegerszeg 29, Szombathely 39 km-ojn.

Historio
--------

Laŭ la vilaĝnomo oni supozas, ke ĉeĥoj fondis la komunumon. Vilaĝservoj estas migra poŝto, municipa administracio. La loĝantaro okupiĝas precipe pri vinberokulturo.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵo estas la romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Antonio el Padovo.

Komunumoj pri *cseh* (= ĉeĥo) en Hungara reĝlando
-------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Csehbánya | Cseherdős | Csehi | Csehimindszent | Csehipuszta |
| Drávacsehi | Egercsehi | Kiscsehi | Ordacsehi | Sümegcsehi |

* Kategorio Csehi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Csengele** [ĉengele] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono **Suda Ebenaĵo**, en departemento Csongrád, en subregiono de Kistelek.

Blazono de Csengele

Bazaj informoj
--------------

* 46° 32′ 00″ N 19° 52′ 00″ O﻿ / ﻿46.53333 °N, 19.86667 °O﻿ / 46.53333; 19.86667 (mapo)Koordinatoj: 46° 32′ 00″ N 19° 52′ 00″ O﻿ / ﻿46.53333 °N, 19.86667 °O﻿ / 46.53333; 19.86667 (mapo)
* Areo: 61  km²
* Loĝantaro: 2000
* Poŝtkodo: 6765
* Telefonprefikso: 62

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, aŭtoŝoseo **M5** Budapeŝto-Szeged preteriras, laŭ fervojo Budapeŝto-Szeged.

Historio
--------

La vilaĝo estis loĝata dum la bronzepoko, poste avaroj alvenis. La hungaroj fondis tie 2 vilaĝojn, poste alvenis ankaŭ kumanoj. La turkoj faris senhoma ilin, la kampoj iĝis nur paŝtejoj. Baldaŭe formiĝis farmoj. En 1890 lernejo, en 1909 stacidomo, en 1934 motora muelejo ekfunkciis. La vilaĝo naskiĝis en 1950. Preĝejo konstruiĝis en 2001.

* Kategorio Csengele en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Cserszegtomaj** (csersegtomaj) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Hévíz.

Teatro de Cserszegtomaj

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13  km²
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.7923/17.215
* Loĝantaro: 2020
* Poŝtkodo: 8372
* Telefonprefikso: 83

Situo
-----

Cserszegtomaj situas sur malebenaĵo, laŭ flankovojoj. Hévíz troviĝas 3, Keszthely 4, Balatono 5 km-ojn.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj romianoj, poste avaroj vivis tie. La unua mencio devenis el 1357 en formo *"Tolmaj"*. Ekde 1564 la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio kaj iom poste senhomiĝis, tamen la vinberejoj estis daŭre kulturitaj. Setlejo *"Cserszeg"* formiĝis en la 17-a jarcento. Cserszeg kaj Tomaj unuiĝis en 1846. Komence de la 21-a jarcento alvenis ankaŭ eksterlandanoj por loĝadi. La vilaĝanoj okupiĝas pri vinkulturo kaj turismo. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, poŝto, kuracejo, apoteko.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝino de Rozario
* kapelo omaĝe al Sankta Anna
* kavo 52 m-ojn profunda, 3 km-ojn longa
* elvidejo 32 m-ojn alta
* teatro
* arboreto
**Csatár Tar** [ĉatAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tar Csatár** estis hungara aktoro, infanĝardenisto.

Csatár Tar naskiĝis la 8-an de septembro 1836 en Nagyvárad (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Oradea en Rumanio), li mortis la 15-an de marto 1883 en Kaposvár.

Enirejo de infanĝardeno "Tar Csatár"

Biografio
---------

Csatár Tar lernis en sia naskiĝurbo kaj Debrecen. Inter 1857–1862 li estis aktoro, poste pro gorĝa malsano li devis forlasi la scenejon. En 1871 li translokiĝis al Kaposvár kaj establis modelan infanĝardenon. Li verkis kaj tradukis teatraĵojn. Lia edzino estis kunulo ne nur en la aktorado, sed ankaŭ en zorgado de la infanĝardeno.

Liaj teatraĵoj
--------------

* *Ahogy az asszony akarja*
* *A falu legénye*
* tradukaĵoj el la franca

Memorigiloj
-----------

* infanĝardeno de Kaposvár portas la nomon "Tar Csatár"

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 747326
 |



* Portalo pri Biografio
ermitejo de Sankta Spirito je Majella-montaro
La **Celestenanoj** estis ordeno ene de la romkatolika Eklezio; ilia oficiala mallongigo estis *OSBCoel*, la latina nomo *Ordo Sancti Benedicti Coelestinensis* aŭ pli simple *Congregatio Coelestinensis*.

Historio
--------

Temis pri flanka sekcio de la benediktanoj; ilia fondinto estis Pietro di Morone, la pli malfrua papo Celesteno la 5-a.

Petro decidis vivi en soleco en la Abruzoj apud Sulmona kaj sukcesis konvinki sampensantojn sekvadi. Ilian komunumon oficiale agnoskis en 1263 papo Urbano la 4-a enkorpigante ĝin al la familio de la benediktanoj. Danke al granda populareco de la fondinto mem la projekto komence floris kaj konventoj pluraj estiĝis, antaŭ ĉio en la Reĝlando Sicilio. Celesteno mem konfirmis la regulojn faritajn de abato Humberto kaj ankaŭ cedis multajn privilegiojn al sia ordeno. Interalie oni okazigu la ĝeneralan kapitulkonvenon ĉiujare kio ne kongruis al la dekretoj de la Kvara Laterana Koncilio. La administrado de la ordo estis iel laŭ la strukturo de la ordeno de Klunizo, t.e. ĉiuj monaĥejoj estis submetitaj al la Abatejo Sankta Spirito je Sulmona kaj inter ili estis dividoj en provincojn.

Ekde 1300 reĝo Filipo la 4-a apogis la ordenon en Francujo kverelante kun papo Bonifaco la 8-a. Disde Franclando oni kreis filiojn en Nederlando kaj Bohemio, ekz. en Oybin en la 1366-a jaro. Dum la 17-a jarcento estiĝis eĉ virina branĉo. 

La lastaj monaĥejoj (i.a. Ĉieleniro-kirko en la napola kvartalo Chiaia) neniiĝis inter 1806 kaj 1810 dum sekularigo kiam regis la francoj en la Reĝlando de Napolo kaj sur Sicilio.

Grava inkvizitoro inter la ordenanoj estis Petrus Zwicker († 1403).

Literaturo
----------

* Karl Borchardt: *Die Cölestiner. Eine Mönchsgemeinschaft des späteren Mittelalters* (= Historische Studien, 488). Matthiesen, Husum 2006, ISBN 3-7868-1488-0

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Celestenanoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Brookfield, P. (1914): Celestine Order. Ĉe: *The Catholic Encyclopedia*. New York: The Encyclopedia Press (ĉi-tie interrete)
* Meister Eckhart und seine Zeit: Cölestiner (el fakleksikono pri mezepoko)
* ĉi-prie je OPAC/Regesta Imperii
* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Cölestiner en la germana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 473973
* GND: 4335315-0
* LCCN: n/84/160356
* VIAF: 247807713
* SUDOC: 03212645X
* BNF: 12321650t
 |
**PERGŐ Celesztin** [pr. pergoe:], *Petheő* estis hungara aktoro, teatrestro, verkisto naskiĝinta en Oroszfája en 1784 kaj mortinta Koloĵvaro la 4-an de aŭgusto 1858.

Celesztin Pergő

Lia kariero
-----------

Celesztin Pergő iĝis aktoro en 1810 kaj ĝis 1824 li ludis en Transsilvanujo kaj ekde tiam en Miskolc. Kiel vagantaktoro li havis grandajn sukcesojn en Kolozsvár, Nagyvárad kaj Marosvásárhely, en jaroj 1826–28 kaj en 1831 en Pest, en 1835 en la Várszínház de Buda kaj en 1839 en la Nacia Teatro de Pest. Ekde 1848 li denove ludis en Koloĵvaro, kie en 1849 li estis direktoro kaj li aperis ankaŭ en germana lingvo. Lia lasta elpaŝo estis la 29-an de marto 1856. Li havis la kutimon alparoli la publikon, el kiuj prelegoj pluraj aperis ankaŭ elpresite.

El liaj roloj
-------------

* Moór Károly (Schiller: Haramiák);
* Hamlet (Shakespeare–Schröder);
* Fiesco (Schiller);
* Don Carlos (Schiller);
* Ferdinand (Schiller: Ármány és szerelem);
* Edgar (Shakespeare: Reĝo Lear);
* Clavigo (Goethe);
* Rolla (Kotzebue: A nap szüze);
* Zrínyi (Körner);
* Telegdi (Vörösmarty M.: Vérnász);
* Lábszíj (Nestroy: Lumpáci vagabundus);
* Quasimodo (Hugo–Birch–Pfeiffer: A Notre-Dame-i toronyőr).

Fonto
-----

* Magyar Színházművészeti Lexikon


* Kategorio Celesztin Pergő en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Johann Conrad SCHLAUN** (n. la 5-an de junio 1695 en Warburg-Nörde en la episkopa teritorio Paderborn, m. la 21-an de oktobro 1773 en Monastero, germane *Münster*) estis germana arkitekto de la baroka epoko.

Vivo
----

monumento pri la arkitekto en Nottuln
Schlaun konsideriĝas unu el la lastaj signifaj arkitektoj de la germana baroko. Li unue estis gimnaziano en Warburg kaj poste en Paderborn. Sekve li servis kiel soldato en la armeo de la episkopa teritorio Paderborn. Tiu teritorio pro la kolonja ĉefepiskopo estis sub sama rego kiel la episkopa teritorio Monastero - tio faciligis transiron al la armeo de Monastero. En la baroka epoko estis tute kutime, ke arkitektoj estis dungitoj de ŝtata armeo - tiel li povis projekti multajn imponajn konstruaĵojn, kastelojn samkiel preĝejojn, monaĥejojn samkiel privatajn domojn, estante ŝtata dungito. Inter la jaroj 1722 kaj 1742 li entreprenis plurajn longajn studvojaĝojn al Italio, Francio kaj suda Germanio.

la Clemens-preĝejo en Monastero
Al sia hejmregiono ĉirkaŭ la urbo Paderborn, kaj al sia posta vivoregiono en la urbo Monastero kaj la ĉirkaŭa Monastera Lando li donacis iujn el iliaj plej belaj konstruaĵoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Johann Conrad Schlaun en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* germanlingva reta biografio pri Johann Conrad Schlaun[*rompita ligilo*]

* la monastera kastelo Erbdrostenhofla monastera kastelo *Erbdrostenhof*
* jezuita kolegio en Bürenjezuita kolegio en Büren
* kastelo Beck apud Bottropkastelo Beck apud Bottrop

* Kategorio Johann Conrad Schlaun en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 259207
* GND: 118607936
* LCCN: n84101451
* VIAF: 52482194
* ISNI: 0000 0000 6630 0023
* SUDOC: 03389941X
* BNF: 12470989n
* ULAN: 500021964
* RKD: 115200
* NKC: uk20181006358
 |
**Godhra,** laŭ guĝarata lingvo **ગોધરા,** laŭ hindia lingvo **गोधरा,** estas urbego kaj municipo en okcidenta Barato, en orienta parto de subŝtato Guĝarato, en distrikto Panĉmahal, kie Godhra estas ties sidejo. La loknomo signifas: "tero de la bovino". Godhra estas unu el la religiaj lokoj en Barato.

Parko pri Nehru en Godhra

Demografio
----------

Godhra havis populacion de 173 014 en 2021 kun legopovo de 88%, kiu estas signife pli alta, ol la landa mezumo.

Geografio
---------

Godhra situas sur ebenaĵo en alteco 73 m. Dahod troviĝas 66, Vadodara 68, Anand 70, Nadiad 77, iama subŝtata ĉefurbo Ahmedabado 107, nova subŝtata ĉefurbo Gandinagaro 110, Bansvara 121, Mumbajo 431, tutlanda ĉefurbo Delhio 745, Kolkato 1514 kilometrojn (aere) .

Preĝejo en Godhra

Historio
--------

La historia nomo de Godhra estas "Godhrahk", kiu estis establita en 1415, sed oni trovis bronzan statuon de 975. En Godhra Vallabhbhai Patel unue renkontis Gandhi en 1917, poste komenciĝis la libereclukto.

Godhra estas vaste konata eĉ internacie pro deirpunkto de tumultoj en 2002. Tutŝtate religiaj tumultoj inter hinduoj kaj islamanoj komenciĝis, depost kiam trajno estis atakita kaj bruligita fare de muslimoj. Proksimume 56 trajnopasaĝeroj (ĉiuj hinduaj pilgrimantoj) estis bruligitaj vive. Pli poste en tuta Guĝarato pro la tumulto mortis ĉirkaŭ 2000.

Lingvoj
-------

En Godhra la oficialaj lingvoj estas la guĝarata kaj la hindia.

Religioj
--------

En Godhra plejparto de la populacio estas muslimoj (51%), krome hinduoj (preskaŭ 47%), iomete ĝainistoj (iom pli, ol 1%).

Eduko
-----

Godhra havas profanan universitaton, ankaŭ islaman universitaton kaj plurajn altlernejojn.

Klimato
-------

Godhra havas musonan kaj sekan sezonojn. Jare pluvas 702 mm. Inter junio-aŭgusto pro la musonoj pli ofte pluvas, inter januaro-majo praktike neniam pluvas. La averaĝa temperaturo estas 24 °C.

Trafiko
-------

Al Godhra kuras tri fervojaj linioj kun stacidomo kaj 5 vojoj. La plej proksimaj flughavenoj funkcias en Vadodara kaj Ahmedabado.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj, (moskeoj, hinduaj temploj, tri belaj ĝainismaj temploj)
* parko nomata pri Jawaharlal Nehru proksime de busa stacidomo
* festivalo

Fontoj
------

* WikiTrans

* StacidomoStacidomo
* HoteloHotelo
* Aŭtobusa stacidomoAŭtobusa stacidomo
**Abd al-Aziz RANTISSI**, arabe عبدالعزيز رنتيسي, (n. 23-an de oktobro 1947 en Jebna, proksime al Jafo; m. 17-an de aprilo 2004); estis infankuracisto kaj gvidanto de Hamas.

Li estis la 24-an de marto 2004 elektita al nova "Ĝenerala Komandanto" de Hamas du tagojn post la murdo de la ĉefideologo de Hamas Aĥmed Jasin per raketoj de israela milithelikoptero.

Li naskiĝis en la araba vilaĝo Jebna, kiu iĝis poste parto de Israelo, pro kiu lia familio forkuris al Gazo, kie ili vivis en rifuĝejo.

Rantissi pasigis 9 jarojn el sia vivo en prizono (el kiuj 2 jaroj en aresto de la palestina aŭtonomia registaro, pro ribelo). Li estis ĝis 1997 en israela prizono, en komuna ĉelo kun Jasin. Rantissi apartenis al la militema, radikala branĉo de la Hamas-gvidantaro. Li akceptis kiel Jasin la mortigon de la judaj israelaj civitanoj, ĉar ili opiniis tion legitima metodo por la liberigo de Palestinio. Li ne estis tiel religie lerta kiel Jasin, sed li ĉiam apogis la palestinajn milit-agojn por detrui Israelon.

Li jam travivis atencon en 2003, sed la 17-an de aprilo 2004 ankaŭ li estis kaŝmurdita per raketoj de israela milithelikoptero.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 19522
* GND: 1181578094
* LCCN: n2005077277
* VIAF: 63421002
* ISNI: 0000 0001 2211 8139
* SUDOC: 135611679
* BNF: 160155552
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**JÓZSA Judit** (joĵa) rumanuja hungara skulptistino, verkistino naskita en Corund la 20-an de februaro 1974.

Biografio
---------

Judit Józsa studis en Odorheiu Secuiesc en sanafera fakliceo kaj mallonge ŝi laboris en la loka malsanulejo. Apud sia patro, János Józsa ŝi komencis tre frue skulpti ceramikskulptaĵojn. En 1994 en Hungario ŝ laboris en Malsanulejo Sankta Margareta. Intertempe ŝi studis arthistorion en Universitato Katolika Pázmány Péter.

Ekspozicioj
-----------

En 1996 ŝi ekspoziciis en Hotelo Gellért. De tiam ŝi havis ekspoziciojn en Budapeŝto, Esztergom, Szombathely kaj en aliaj urboj, eksterlande en Nederlando, Usono, Kanado. En 1996 ŝi havis apartan sukceson en Ópusztaszer per sia historia skulptaĵserio *Honfoglalás* (Patrujokupado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de la artistino


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 221951
* LCCN: n2010018411
* VIAF: 107963435
* ISNI: 0000 0001 1002 6077
 |
**Antarktandoj**, aŭ **Antarktaj Andoj**, estas la nomo kiun ricevas la aro de montoĉenoj kiuj estas akso de la Antarkta duoninsulo kaj kiun kelkaj geologoj konsideras kiel pluiĝo de la montaro Andoj en la kontinento Antarkto. Laŭ tiu teorio, Andoj startas en la landlimo inter Kolombio kaj Venezuelo kaj eniras en la Atlantika Oceano oriente de Tierra del Fuego formante la submaran montaron nomitan Skotia dorso, kiu reaperas foje en la insuloj Aŭroroj, Sud-Georgioj, Sud-Sandviĉinsuloj, Sudaj Orkadoj kaj Sudaj Ŝetlandaj Insuloj, kaj pluas poste en la Antarkta duoninsulo. La Antarktandoj estas en areo en kiu konverĝas la teritoriaj postuloj de Argentino (Argentina Antarkta Teritorio), Ĉilio (Ĉilia Antarkta Teritorio) kaj Unuiĝinta Reĝlando (Brita Antarkta Teritorio), pro kio la teorio kiu ligas ilin kun Sudameriko estas de ĝenerala akcepto en Argentino kaj Ĉilio.

La maksimuma altaĵo de Antarktandoj estas la monto Coman kun 3657 m s.m. kaj elstaras ankaŭ la monto Esperanza (aŭ Hope) kun 2860 m s.m. en la montara segmento nomita montoj de la Eternidad (aŭ Eternity).

* Koordinatoj 67°58′11″S 63°51′55″O

Notoj
-----

1. ↑  New satellite imagery reveals new highest Antarctic Peninsula Mountain British Antarctic Survey, 11a de Decembro 2017

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 741246
 |