recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Zoltán Csekei** [ĉekei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csekei Zoltán** estis hungara pentristo.

Zoltán Csekei  naskiĝis la 2-an de januaro 1914 en Domony, li mortis la 22-an de decembro 1953 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán Csekei akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1941. Lia ĉefinstruisto estis István Réti. Jam dum la studentaj jaroj li ekspoziciis kaj ricevis laŭdon. Post siaj studoj li pentradis komence en Tata (Hungario), poste en Szováta (tiam parto de Hungario). Inter 1945 kaj 1947 li vivis en Sovetunio, kie li faris dekoraciajn kaj grafikajn laborojn. Hejmenveninta li pentradis laboristojn, plej ofte traktoristojn. Ili estis konformaj al la socialismo. Li ricevis 4 premiojn inter 1938 - 1953.

Lia sola ekspozicio
-------------------

* Budapeŝto (1941)

El grupaj ekspozicioj
---------------------

* Arthalo Budapeŝto (1937, 1950)

Elektita pentraĵo
-----------------

* Csendélet

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 607297
 |
**Dezső KISS** [deĵO kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kiss Dezső,** ruse *Dezse Kis/Деже Киш*, estis hungara fizikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1985).

Dezső Kiss  naskiĝis la 15-an de januaro 1929 en Debrecen. Li mortis la 24-an de junio 2001 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Dezső Kiss ricevis diplomon en universitato de Debrecen en 1952. Li eklaboris en fizika instituto en Budapeŝto. En 1957 li komencis instrui en ELTE. Inter 1960-1963 li laboris en Kuna Instituto por Atomfizika Esploro de Dubna. En 1966 li doktoriĝis el fiziko. Inter 1967-1969 li esploris en universitata instituto en Kopenhago, en 1975 same en Genf. Poste li revenis al Dubna, kie estis vicdirektoro, baldaŭe direktoro. Li okupiĝis precipe pri partikla fiziko, nuklea fiziko, muonoj, neŭtronoj, pionoj. Ekde 1989 li redaktis fakrevuon *Eĉaja* (Эчая). Li ricevis akademiajn premiojn en 1965 kaj 1973.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Neutronfizika* (1971)
* *Egy láthatatlan részecske, a neutrínó* (Nevidebla ero, la neŭtrino), (1981)
* *Atomfizika* (1994)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 446698
* LCCN: n85255169
* VIAF: 17633658
* ISNI: 0000 0000 7855 1698
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la francia komunumo *Bergheim*. *Bergheim* estas ankaŭ komunumo de Germanio |

Koordinatoj: 48° 12′ 21″ N 7° 21′ 45″ O﻿ / ﻿48.20583 °N, 7.36250 °O﻿ / 48.20583; 7.36250 (mapo)

**Bergheim** estas malgranda franca komunumo kaj fortika urbo, lokita en la departemento Haut-Rhin kaj en la regiono Alzaco. Remparo ĉirkaŭas la urbon.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

De la romania epoko oni trovis spurojn de vilao kaj de armea setlejo.

Naturaj vidindaĵoj
------------------

Fluorito de Bergheim
Tie kiel mineralon oni trovas fluoriton. Tie ankaŭ oni ekstraktadis gipsoŝtonon.

En la plantaro oni trovas
*Aceras anthropophorum, Gymnadenia conopsea, Ophrys apifera, Orchis militaris, Orchis ustulata, Ophrys fuciflora, Anacamptis pyramidalis, Coeloglossum viride*,
*Dictamnus albus, Gentiana ciliata* kaj *Aster amellus*.

En la bestaro oni trovas
*Lanius collurio, Upupa epops, Lullula arborea, Emberiza cirlus, Lanius senator*,
*Anthus campestris*,
*Mantis religiosa, Cicadetta montana*,
*Coronella austriaca, Lacerta bilineata* kaj *Pordacis muralis*.

Vino
----

La surfacampleksoj pri produktado estas 280 ha.
Estas du *grands crus* : la *Kanzlerberg* kaj la *Altenberg de Bergheim*.

Demografio
----------


Loĝantara evoluo| 1836 | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2009 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 3 659 | 1 708 | 1 753 | 1 703 | 1 774 | 1 802 | 1 830 | 1 837 | 1 906 |

Esperanta vivo
--------------

Okaze de la eŭropaj balotoj 2004, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 2 voĉdonojn (0,36 %).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bergheim (Haut-Rhin) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Bergheim (Haut-Rhin) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Vinberista paĝaro
* paroĥo
**BRETTER E. Zoltán** estas hungara idehistoriisto, politikhistoriisto naskita en Kluĵo la 5-an de januaro 1958. Li estas filo de filozofo György Bretter

Biografio
---------

E. Zoltán Bretter finis la ĝeneralan lernejon kaj la mezlernejon en Kluĵo (1977). Li komencis siajn studojn en 1978, en la Universitato Babeş–Bolyai de Kluĵo en la fako pri filozofio-historio. En 1982 li translokiĝis en Hungarujon, kie li pristudis filozofion kaj sociologion en ELTE. En 1987 li translokiĝis al Peĉo. Li estis docento de politikaj studoj de la sociteoria katedro de Universitato Jannus Pannonius de Pécs. Liaj esplorkampoj estas idehistorio, moderna liberala teorio, sociteorio kaj rumana-hungara politikhistorio inter la unua kaj dua mondmilito. Liaj artikoloj aperis en gazetoj Echinox, Utunk, Igazság, Művelődés, *Könyvvilág*, *Ef-lapok*, *Unió*, respektive en *Szabadelvű Unió*, *Beszélő*. Inter 1990 kaj 1998 li estis landkunvena deputito de *Magyar Szabad Demokraták Szövetsége* kaj inter 2002–2006 konsilanto en Pécs. Li estis ano de sekcio East-West de Fondaĵo Soros, kuratoro de *Illyés Közalapítvány*, prezidento de la kuratoriumo de *Országos Kiemelésű Társadalomtudományi Kutatások Közalapítvány* (Publikfondumo de Socisciencaj Esploroj). En 2008 li iĝis direktoro de la Magyar Kulturális Intézet (Hungara Kultura Instituto) de Bukareŝto.

Volumo
------

* *Nacionalizmus*, studoj, kunulredaktoro kun Ágnes Deák, Pécsi Tanulmány Kiadó, (1995).

Fonto
-----

* Hungarlingva vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 250938
* GND: 1196141932
* LCCN: n97026244
* VIAF: 53430855
* ISNI: 0000 0000 7996 3053
 |
***Conchita*** [konĈIta] estas opero en kvar aktoj kaj ses scenoj fare de komponisto Riccardo Zandonai. La verko uzas itallingvan libreton de Maurizio Vaucaire kaj Carlo Zangarini kiu estis bazita sur la novelo de Pierre Louÿs de 1898 nome *La Femme et le pantin*. La verko premieris en Milano ĉe la Teatro dal Verme la 14an de Oktobro 1911 kun la soprano Tarquinia Tarquini, kiu poste edziniĝos al Zandonai en 1917, en la titoliga rolo.

La kovrilpaĝo de la partituro de *Conchita* kiu estis presita de G. Ricordi & Co en 1912.La historio okazas en Sevilo. Conchita Pérez, malriĉa cigaristo, estis enamiĝinta de Matteo, sed ŝi rezistas liajn klopodojn. Matteo pagas al ŝia patrino iome da mono por malaltigi ŝian malriĉon. Ofendita, Conchita fuĝas kaj iĝas fama dancistino de flamenko. Ŝi uzas falsan amanton antaŭ Matteo kiu koleriĝas kiel rezulto. Ŝi fine havas pruvon ke lia amo veras, kaj ĝi iĝas reciproka.

Referencoj
----------

1. ↑   Waterhouse, John CG (1992), 'Zandonai, Riccardo' en *The New Grove Dictionary of Opera*, eld. Stanley Sadie (London) ISBN 0-333-73432-7

* Kategorio Conchita (opero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 532122
* GND: 1160265828
* LCCN: n2014002771
* VIAF: 307423988
 |
**Concepción Pápalo** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako *(Oaxaca)*. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Concepción Pápalo*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 019.

Geografio
---------

**Concepción Pápalo** apartenas al la distrikto Cuicatlán al kiuj apartenas entute 20 komunumoj. Ĝi situas en la kanjona regiono de Oaĥako (regiono *Cañada*), kiu apartenas al la norda parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2920 loĝantojn. El tiuj estis 1479 viroj kaj 1441 virinoj. La komunumo havas surfacon de 94.41 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2120 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1392 indiĝenoj. El tiuj 1178 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 1178 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Concepción Pápalo Arkivigite je 2005-05-25 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
En partikla fiziko **bariona nombro** estas kvantuma nombro, konstanta por ĉiu fermita kvantuma sistemo. Por sistemo de barionoj ĝi estas diferenco inter nombro de barionoj kaj de kontraŭbarionoj. Sed post malkovro de kvarkoj oni komprenis, ke la termino aplikeblas ĝenerale al iu ajn kvantuma sistemo en jena difino:

{\displaystyle B={\frac {N\_{q}-N\_{\overline {q}}}{3}}}
kie

{\displaystyle N\_{q}\ } — nombro de kvarkoj
{\displaystyle N\_{\overline {q}}} — nombro de kontraŭkvarkoj
La kialo pro kiu oni devas trionigi la nombron estas ke pro leĝoj de forta interago tuta kolorŝargo de partiklo ĉiam estu nula ("blanka"). Tiu fenomeno estas nomita kolorkonservo. Estas du manieroj tiu leĝo realiĝas: aŭ paro de unu kvarko kaj unu antikvarko de sama kolorŝargo (tio okazas en mezonoj) aŭ triopo de kvakroj ĉiu kun difera kolorŝargo (barionoj). Oni prediktas ekziston de ekzotaj partikloj kiel tetrakvarkoj (du paroj de kvarkoj) aŭ pentakvarkoj (paro kaj triopo). Sed se oni rigardas kontraŭkvarkon kiel *negativan kvarkon*, la nombro de kvarkoj en tiuj partikloj estos ĉiam triopa. Do, oni trionigas ĝin por simpligi.

Partikloj, kiuj ne konsistas je kvarkoj (leptonoj) havas barionan nombron nula.

Bariona nombro restas sama en ĉiuj interagoj kadre de norma modelo. Tio estas, la bariona nombro en komenco de iu reakcio en fermita sistemo estas sama kiel en la fino. Sed antaŭnelonge oni trovis kelkajn fenomenojn, kiuj eble rompas la leĝon - ĥirala anomalio, elektro-malfortaj sfaleronoj ktp.

Disfalo de protono estus rompo de leĝo de konservo na bariona nombro. Se iu observus ĝin, tio estus argumento por granda unuita teorio, laŭ kiu ĉiu bariono povas transformiĝi en faskon de leptonoj. Se tio okazas, la bariona kaj leptona nombroj ne plu estus konstantaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Hadrono
* Izotopa spino
*kursiva titolo*
**Gelem, gelem** estas himno de la romaa komunumo. Ĝi estis adoptita dum la 1-a romaa mondkongreso kiu okazis inter la 8-a kaj la 12-a de aprilo 1971 en Londono.

La vortumado estis verkita de la muzikisto kaj romaa komponisto Žarko Jovanović.

Versioj
-------

La titolo de tiu kanto (tradukebla per "Mi foriras, mi foriras" aŭ "Vagadas mi") povas esti skribita diversmaniere kiel *Gyelem, Gyelem, Đelem, Đelem, Dželem, Dželem, Gelem, Gelem, Ђелем, Ђелем, Ѓелем, Ѓелем,Џелем, Џелем* aŭ ankoraŭ *Джелем, джелем.*

La kanto estas ankaŭ konata sub aliaj nomoj kiel *Opré Roma* (Ekstaru, romao) kaj *Romale Shavale* aŭ *Romale Chavale* (Romaa junularo).

*Gelem, gelem* estis interpretita de multnombraj muzikistoj el la romaa komunumo kiel ekzemple Saban Bajrmoviĉ, Sofi Marinova kaj Esma Redzepova, sed ankaŭ de neromaaj artistoj kiel la belga grupo Vaya Con Dios kiu realigis adapton de tiu kanto en la franca, sub la titolo *Mi amas lin, mi amas lin*, en la albumo *The promise* (2004). La kanto aperis ankaŭ en la albumo *Havana Night Sessions at Abadala Studios* de The Gypsy Cuban Project aperinta en 2016.

#### Esperanto-versio

Nebojsha Markovich kaj Neno, serba pianisto kantas ĝin en Esperanto kaj alian version ("Vagadas mi") kantas JoMo (en la albumo JoMo slavumas).

Vidu ankaŭ
----------

* Ederlezi (kanto)
* Internacia Romaa Unio
* Romaoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Interpreto de Gelem, gelem Arkivigite je 2021-03-01 per la retarkivo Wayback Machine fare de la lingvisto kaj fakulo de la romaa lingvo Gheorghe Sarău en la retejo de la Ministerio pri la rumana kulturo Arkivigite je 2017-02-06 per la retarkivo Wayback Machine.
* Ludado en Esperanto fare de Irina Lebedevakaj Neno Markoviĉ, serba pianisto: "Djelem, djelem - Esperanto"
* Ludado en Esperanto fare de JoMo: "Vagadas mi"
* Djelem Djelem - Barcelona Gipsy Klezmer Orchestra en Jutubo
* Vaya con dios - Je l'aime Je l'aime (live) en Jutubo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri monde indien |
| Portala ikono | Portalo pri minorités |
| Portala ikono | Portalo pri chanson |

Referencoj
----------

1. ↑  Esma Redzepova - Dzelem dzelem ĉe YouTube
**Concepción de la Vega** (pli mallonge ’’’La Vega’’’) estas urbego, diocezo kaj provinca ĉefurbo en meza Domingo.

Blazono de La Vega
Mapo pri Domingo, kie estas trovebla La Vega en la meza parto

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 235,698 (en 2012)
* Supermara alteco: 70–100 m
* Areo: 640 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC - 4
* 19° 13′ 12″ N 70° 31′ 48″ U﻿ / ﻿19.22000 °N, 70.53000 °U﻿ / 19.22000; -70.53000 (mapo)

Geografio
---------

Concepción de la Vega situas en la interna parto de la insulo ĉe renkontiĝo de ebenaĵo kaj montaro. San Felipe de Puerto Plata troviĝas 67, San Cristóbal (Dominga urbo) 99, Sankta Domingo 106, San Pedro de Macorís 154, La Romana (urbo) 186, Higüey 202 km.

Historio
--------

Vojo en La Vega
Frato de Kristoforo Kolumbo konstruis en tiu loko fortikaĵon en 1494. Hispanoj paŝo post paŝo konstruis loĝdomojn apude. En 1508 oni malkovris orojn en grandaj kvantoj, tial tiu komunumo fariĝis la unua urbo en la kontinento. Ekde 1510 la urbo estis unu el la plej grandaj kaj gravaj eŭropecaj urboj en la hemisfero. La urbo estis detruita fare de tertremo en 1562. La rekonstruo okazis ne tie ĉi, sed ĉe la proksima rivero.

Trafiko
-------

Katedralo en La Vega
La Vega
La Vega havas enlandan flughavenon. Pavimita vojo kuras al la ĉefurbo.

Ekonomio
--------

En La Vega signifa bierofarejo funkcias. Apud la urbego oni okupiĝas pri kakaoj, kafoj, tabakoj, rizoj kaj brutoj.

Klimato
-------

La Vega situas en musona tropika klimato, kie la temperaturoj varias averaĝe inter 23-26 °C. En la urbego jare falas pli ol 1000 mm, en ĉiuj monatoj falas, tamen en majo pli.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo kaj aliaj kirkoj

Ĝemelurboj
----------

* Meksiko Toluca (komunumo), Meksiko

Vidu ankaŭ
----------

* La Isabela

Fontoj
------

* Itala Vikipedio helpe de Guglo
* angle
* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* vetero
Larĝa aerfoto pri Barizalo

**Barizalo** (bengale বরিশাল, historie *Bakla-Chandradwip*, ankaŭ *Gird-e-Bandarestas*) estas signifa universitata urbego, rivera havenurbo, romkatolika diocezo en Bangladeŝo. La urbego estas ĉefurboj de la Barizalo (regiono) kaj la samnoma distrikto. La grandurbo foje estas nomita la "Venecio de la Oriento "aŭ la "Venecio de Bengalio".

Aerfoto pri Barizalo
Mapo pri Bangladeŝo, kie Barizalo estas videbla inter Dako kaj la marbordo
Urbodomo de Barizalo

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 328,278 (en 2011)
* Areo: 58 km²
* Supermara alteco: 1 m
* Horzono: UTC + 6
* Telefonkodo: 0431
* Poŝtkodoj: 8200
* 22° 48′ 00″ N 90° 30′ 00″ O﻿ / ﻿22.80000 °N, 90.50000 °O﻿ / 22.80000; 90.50000 (mapo)

Geografio
---------

Barizalo situas en suda-meza parto de la lando sur ebenaĵo laŭ rivero. Dako troviĝas 124 km .

Historio
--------

Hotelo en Barizalo
Municipo Barizalo estis establita en 1876. La urba historio asimilas al la landa historio.

Ekonomio
--------

Barizalo estas komerca centro pri rizoj, jutoj kaj fiŝoj.

Trafiko
-------

Barizalo estas ligita al la plej multaj aliaj regionoj de la lando per nacia aŭtovojo. En la urbego 2 aŭtobuso-stacidomoj kaj loka flughaveno funkcias. Barizalo havas ŝipajn ligojn al la ceteraj riverhavenoj, eĉ al Ĉitagongo.

Universitata domo en Barizalo
Moskeo en Barizalo
Preĝejo en Barizalo

Klimato
-------

Barizalo situas en la tropika klimato kun indluo de musonoj. La averaĝa jara temperaturo varias inter 21-30 °C. Jare pluvas po 2124 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ofte inter aprilo-oktobro.

Vidindaĵoj
----------

* Urbodomo
* muzeoj
* Oksforda Misia preĝejo
* moskeoj
* ponto

Ĝemelurboj
----------

* Uzbekio Buĥaro, Uzbekio
* Unuiĝinta Reĝlando Rochdale, Britio
* Birmo Ranguno, Birmo
* Barato Ludhiana, Barato

Fontoj
------

* WikiTrans
* 
* oficiala paĝo

Larĝa panoramo en Barizalo

* Barizalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Barizalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 611773
* GND: 7690730-2
* LCCN: n82140500
* VIAF: 136068693
 |
**Alsószölnök** [alŝOsolnok], germane **Unterzemming,** slovene **Dolnji Senik** estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szentgotthárd. La vilaĝo signifas hungare (la unua parto) suba, slovene (la alia parto) estas setlo. Ŝajnas, la nomo signifas alvenintoj, precipe slovenoj vivas ĉi tie kune kun hungaroj, germanoj kaj ciganoj.

Preĝejo de Anunciacio en Alsószölnök

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10 km²
* Loĝantaro: 400
* Poŝtkodo: 9983
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 46°55′39″N 16°12'09″E

Situo
-----

Alsószölnök situas en valo de Rába laŭ la aŭstra landlimo. Szentgotthárd troviĝas 7 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio devenis el 1387 en latina formo *"Zelnuk inferior"*. En 1664 okazis grava batalo, militestro Raimondo Montecuccoli kune kun aŭstroj kaj francoj venkis kontraŭ turkoj, sed la vilaĝon la turkoj okupis kaj bruldetruis. En 1815 katolika preĝejo konstruiĝis. En 1920 la vilaĝo abrupte trovis sin ĉe la nova landolimo, estiĝis trapasejo al Aŭstrio. Post 1945 Fera kurteno konstruiĝis, ĉesis la trapasejo, unusola vojo restis al Szentgotthárd. Ĉe la limo oni faris 5 km-ojn dikan zonon, praktike netuŝeblan. En 1989 oni nuligis la fer-kurtenon kaj oni trovis laŭ la aŭstra limo regionon netuŝitan de homoj dum 40 jaroj. La vilaĝo apartenas al Nacia parko **Őrség kaj Hanság**. En la rivero Rába estas krucodigo. En 2007 vojo 4 km-ojn longa konstruiĝis tra la landlimo al Neumarkt an der Raab.

En Alsószölnök migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo de Anunciacio (Alsószölnök)

Ĝemelkomunumoj
--------------

Aŭstrio Sankt Martin an der Raab, Aŭstrio
**Gelasius DOBNER** (naskiĝis la 30-an de majo 1719 - mortis la 24-an de majo 1790) estis ĉeĥa historiisto, pianisto, laŭdevene praga germano, kies atenton altiris la ĉeĥa historio.

Li kritike analizis la **Kronikon ĉeĥan** de Václav Hájek kaj tiamaniere starigis fundamentojn de la moderna ĉeĥa historia scienco. Li pruvis, ke Hájek multon elpensis kaj kvankam li ne dubis pri la patriotismaj intencoj de la kritikata aŭtoro, tamen li postulis, ke la historiisto serĉu veron, eĉ kiam ĝi ne estas agrabla.

Li eldonis plurajn antikvajn verkojn de la ĉeĥa latinlingva literaturo, ekz. Kristianon, kvankam li opniis ĝin falsaĵo el postaj jarcentoj.

En 1769 Dobner fondis sciencan asocion, kiu iĝis en 1784 la *bohema akademio de sciencoj*.

Verkoj
------

* *Monumenta historica Bohemiae nusquam antehac edita* (Bohemiaj historiaj memoraĵoj, neniam antaŭe eldonitaj, 1764-1785)
* *Wenceslai Hagek a Liboczan Annales Bohemorum* (Bohema kroniko de Venceslao Hajek, 1761-1786, 6 volumoj)

* Kategorio Gelasius Dobner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Moderna bariero
**Bariero** estas movebla barilo por bari aliron al vojo. Ĝi estas kutime farita el sur fosto moveble fiksita horizonta stango. Povas ekzisti aliaj aldonaĵoj por malhelpi pason super aŭ malsuper la horizontan stangon. La barilbrako povas esti longa stango, aŭ pliebla, kiam mankas spaco. Por estis facile videbla, barilbrako estas ofte kolorigita.

Celo de bariero estas kutime malhelpi aŭ kontroli transpason. Bariero ekzistas ĉe landlimoj, fervojtransirejoj kaj ĉe enirejoj, ekzemple al privataj terenoj.

Laŭ Francisko Azorín **bariero** estas *Movebla barilo por fermi pasejon.* Kaj li indikas etimologion el kelta *bar* (baro, branĉo).

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 33.
2. ↑  Azorín, samloke.

Bildaro
-------

* Bariero ĉe fervojoBariero ĉe fervojo
* Desegno de mezepoka barieroDesegno de mezepoka bariero
* FervojtransirejoFervojtransirejo
* Bariero sen akceptforko ĉe la ekstremaĵoBariero sen akceptforko ĉe la ekstremaĵo

Vidu ankaŭ
----------

* Ŝirmrelo

* Kategorio Bariero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La rivereto **Gelbach** estas kune kun sia fontrojo Aubach 39,7 km longa dekstra alfluanto de la rivero Lahn en la suda parto de la germana metmontaro Westerwald. Ĝi havas akvokolektan areon de 221,2 km² und durchfließt den südlichen Rand des Westerwaldkreises sowie den Rhein-Lahn-Kreis. La rojo ekestas en Montabaur per la kunfluo de Aubach kaj Stadtbach. Ĝi enfluas apud Obernhof en la riveron Lahn. Tie ĝi transportas avaraĝe 2,46 m³/s da akvo.

La pejzaĝe pitoreska malsupra parto de la rivero formas kune kun lla malsupraj valoj de la alfluantoj *Bornbach* (de maldekstre) kaj *Seelbach*es (de dekstre) la naturregiono **Gelbachtal** ( valo de la Gelbbach).

En Weinähr, proksime al la enbŭejo, oni kultivas vitojn.

Lokoj
-----

Ĉe la rivereto situas la urbo Montabaur kaj rivermalsupren sekvas la lokoj *Wirzenborn*, *Bladernheim*, *Reckenthal*, Sespenroth (ĝis 1853 vilaĝokaj nun ne plu loĝata) kaj Ettersdorf. Sekvas Isselbach, *Giershausen* (al Isselbach), Kirchähr, *Dies* (al Gackenbach) kaj Weinähr.

Apudrivera sedimentado
----------------------

La apudrivera lomo de la Gelbach kaj ĝiaj alfluantoj sedimentiĝis grandparte en la mezepoko. Ĝi estis la sekvo de la senarbarigado kaj kultivado dela agroj. Ankaŭ la minejoj en la regiono havis verŝajne certab influon .

Referencoj
----------

1. 1 2  Wasserwirtschaftsverwaltung Rheinland-Pfalz Arkivigite je 2018-10-18 per la retarkivo Wayback Machine (→ Gewässernetz)
2. ↑  Stolz , C. (2011): Budgeting of soil erosion from floodplain sediments of the central Rhenish Slate Mts. (Westerwald), Germany. The Holocene 21, 3, 499-510.  Arkivigite je 2012-07-12 per Archive.today

* Kategorio Gelbach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Prince Robinson** (\* 7-an de junio 1902 en Portsmouth, Virginio; † 23-an de julio 1960) estis usona ĵaza tenorsaksofonisto kaj klarnetisto de svingo.

Vivo
----

Robinson iris en 1924 al Novjorko kaj ludis tie kun Elmer Snowden, Duke Ellington kaj koncertvojaĝis en 1927 kun Leon Abbey tra Sudameriko. Poste li estis membro de la McKinney’s Cotton Pickers, je kiuj li soloiste brilis per la titoloj *Crying and Sighting, Rainbow Round My Shoulder* (1928) kaj *I Found a New Baby* (1929). Post malfondado de la bando en 1934 li kunlaboris kun Blanche Calloway, Willie Byant 1937/38, Roy Eldridge, Lucky Millinder kaj ekde 1940 ĝis 1944 kun Louis Armstrong (aŭdebla en la titoloj *Yes Suh, I'll Get Mine Bye and Bye* 1941 kaj *Coquette* 1942). Tiutempe li ankaŭ surdiskigis titolojn kun Teddy Wilson (*You Showd Me the Way, The Mood That I'm In*, 1937) kaj Lil Hardin Armstrong (*When I Went Back Home*, 1937). Ekde 1947 ĝis 1953 li kunlaboris kun Claude Hopkins, en 1953 kun Dickie Wells kaj ekde 1954 kun Freddie Washington.

Literaturo
----------

* Martin Kunzler: *Jazzlexikon*, Reinbek, Rowohlt, 1993
* Richard Cook & Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*, 6-a eldono, Londono, Penguin, 2002 ISBN 0-14-017949-6.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 374922
* LCCN: no98092273
* VIAF: 66091928
* ISNI: 0000 0000 4191 5515
* SUDOC: 083974237
* BNF: 13944101j 14786103b, 13944101j
* MBA: 5c7d442e-9a91-4d90-b5b0-cc037800c5db
 |
Kribrilo
Kuireja kribrilo
Kribrilo
Mobila kribrila instalaĵo
**Kribrilo** estas instrumento uzata por kribri, tio estas apartigi miksaĵojn sur bazo de grajnograndeco, aŭ solido de likvo. Kio jes aŭ ne falas tra la kribrilo estas ordigita en pli granda ol la truoj de la kribrilo aŭ pli malgranda.

Uzoj
----

Ekzemple ĝi povas esti uzata en sabloludejo. Ĝi ankaŭ estas uzata en arkeologio, dum orserĉado aŭ dum ordigado de (konstru-)rubaĵo aŭ konstrumaterialoj, do en konstruado ĝenerale. Laŭ Francisko Azorín **kribrilo** estas *Multetrua instrumento por apartigi la dikajn partojn de solida materio for de la pli maldikaj aŭ subtilaj partoj.* Li indikas etimologion el la latina *cribrum* (kribri).

Ankaŭ en la kuirarto la kribrilo estas uzata; por preventi buletojn en la faruno, aŭ por pureigi molajn fruktojn por ekzemple fari marmeladon.

Figurasence
-----------

La vorto *kribri/kribrilo* eniris multajn aliajn fakojn en la senco:   
*traserĉi aron da objektoj, datenoj, faktoj kaj elekti tiujn, kiuj trafas certajn kriteriojn*. 
Tiusence ĝi estas uzata en 

* astronomio (serĉi ekz-e nur bluajn gigantojn,
* medicino (detekti ekz-e homojn kun frua infektiĝo per tuberkulozo),
* polico (detekti ekz-e suspektindulojn de certa aĝo, certa alteco, certa DNA-sekvenco) ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Blutilo

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 120.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kribrilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kribrilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kribrilo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Eksteraĵo de geja saŭno en Prago, Ĉeĥio.
**Geja saŭno** estas banejo por viroj, kiuj havas seksrilatojn kun aliaj viroj. Tiaj lokoj ne estu konfuzataj kun la publikaj banejoj.

Ne ĉiuj viroj, kiuj vizitas la gejajn saŭnojn sin konsideras gejoj, sendepende de ilia seksa konduto. La saŭnoj por inoj estas maloftaj, kvankam kelkaj ejoj speciale por viroj dediĉas kelkajn noktojn al la lesba publiko.

La saŭnoj ege malsamas laŭ la grando kaj infrastrukturo. La plej malgrandaj havas inter dek kaj dudek ejojn kaj la plej grandaj havas plurajn etaĝojn en kiuj troviĝas diverstilaj vaporbanejoj, akvomasaĝejoj kaj naĝejoj. La plejmulto el ili havas sekajn malsekajn saŭnojn, duŝejojn, kaj privatajn ejojn aŭ "mallumajn ĉambrojn".

Multaj saŭnoj estas alireblaj pere de membriĝo, dum aliaj per enirpago, en kiuj neplenaĝuloj ne povas eniri. Male al la bordeloj, la klientoj nur pagas la uzadon de la instalaĵoj. La seksa aktivaĵo, se ĝi okazus, ne estas inkluzivata de la ejo mem, sed de la interkonsento de la vizitantoj mem. Diversaj gejaj saŭnoj malkonsilas aŭ malakceptas la prostituon, malpermesante la eniron al la konataj sekslaboristoj.

Tiuj ĉi lokaloj iĝis celo en la geja turismo. Antaŭ la amasa uzado de interreto kaj la posta apero de retpaĝaroj por romantikaj rendevuoj kaj seksaj renkontiĝoj, kie cetere la socia toleremo al la samseksamuloj estis pli limigita, la saŭnoj ludis gravan rolon por la efektiva interagado inter gejoj, speciale por tiuj, kiuj estis en la ŝranko.

La kontraŭuloj de tiaj lokoj diras, ke tie pli facile disvastiĝas Venereaj malsanoj, pro la porokazaj seksrenkontiĝoj inter nekonatoj. Tamen, kelkaj lokaloj kunlaboras kun organizoj kiuj batalas kontraŭ HIV kaj Aidoso, publikigante propagandon pri la sekura seksumado kaj disdonante kondomojn en sia interno por eviti eblajn kontaĝojn.

* Kategorio Geja saŭno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
19a-jarcenta bildo de glavoj el Hallstatt.
**Glavoj** faritaj el **fero** (kontraste al tiuj faritaj el bronzo) aperis el la komenca Ferepoko (ĉ. la 12a jarcento a.K.), sed ili ne disvastiĝis antaŭ la 8a jarcento a.K.

La glavoj de la komenca Ferepoko estis tre diferencaj el postaj ŝtalaj glavoj. Ili estis prilaboritaj por plifortigo, pli ol plifortigitaj per meto en malvarma akvo, kio faris ilin nur ĉirkaŭ la samaj aŭ iomete pli bonaj laŭ terminoj de forto kaj rezistt kompare al la pli fruaj bronzoglavoj. Tio signifas ke ili povis ankoraŭ esti ŝanĝitaj dum la uzado. Tiu tiom plej frua produktado, tamen, kaj la plej granda disponeblo el la kruda materialo ebligis multan pli grandskalan produktadon.

Eventuale forĝistoj lernos ke per aldonado de ia kvanto de karbono (aldonita dum la fandado en la formo de karbo) al la fero, ili povis produkti plibonigitan alojon (nune konata kiel ŝtalo). Per malvarmigo (fari la ŝtalon forta kaj rompebla) kaj kaj hardado (forigi la rompeblon), oni povis fari glavojn kiuj povu suferi multe malpli da damaĝo, kaj povus pli facile reveni al sia formo okaze de misformiĝo. Necesis longa tempo, tamen, antaŭ tio estis farita konsiste, kaj eĉ ĝis la fino de la komenca mezepoka periodo, multaj glavoj estis ankoraŭ faritaj el neplifortigitaj fero. Kelkaj diferencaj metodoj de glavofarado ekzistis en antikvaj epokoj, inklude, plej fame, diverstavolado. Laŭlonge de la historio, diferencaj metodoj estis disvolvigitaj tra la tuta mondo.

Bibliografio
------------

* C. R. Cartwright, Janet Lang, *British Iron Age Swords And Scabbards*, British Museum Press (2006), ISBN 0-7141-2323-4.
* Andrew Lang, *Celtic Sword Blades*, in Man, Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland (1907).
* J. M. de Navarro, *The Finds from the Site of La Tène: Volume I: Scabbards and the Swords Found in Them*, London: The British Academy, Oxford University Press (1972).
* Radomir Pleiner, *The Celtic Sword*, Oxford: Clarendon Press (1993).
* Graham Webster, *A Late Celtic Sword-Belt with a Ring and Button Found at Coleford, Gloucestershire*, Britannia, Society for the Promotion of Roman Studies (1990).

Eksteraj ligiloj
----------------

*
**Varsovia Ribel-Kruco** (pole *Warszawski Krzyż Powstańczy*) estas pola memoriga ŝtata distingo fiksita per leĝo el la 3-a de julio 1981 kiel esprimo de omaĝo por partoprenantoj de la ribelo de Varsovio en 1944.

Estiĝis kiel provo favorigi la socion, postulanta la veron post 1980. Simile al samtempe fiksita samcele Medalo „Pro partopreno en la defenda milito 1939". Ĝi povis esti atribuata postmorte ankaŭ al civitanoj de aliaj ŝtatoj kun pola civitaneco en la momento de memorigataj eventoj.

Distingitoj
-----------

Laŭ donitaĵoj de la Buroo pri Ŝtataj Distingoj ĉe Kancelario de Ŝtat-Konsilio kaj Buroo pri Distingoj de la Kancelario de Prezidento de Pola Respubliko ĝis 2008 oni sume atribuis 24 691 krucojn. Interalie al:

* Stefan Bałuk
* Janusz Brochwicz-Lewiński
* Olgierd Budrewicz
* Alina Janowska
* Rajmund Kaczyński
* Witold Pilecki
* Kazimierz Pużak
* Jan Zieja

* Kategorio Varsovia Ribel-Kruco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bibliografio
------------

Wanda Bigoszewska, *Polskie ordery i odznaczenia* (Polaj ordenoj kaj distingoj). Wyd. Interpress, Varsovio 1989, ISBN 83-223-2287-9.
**Ferencszállás** (ferencsAlAŝ) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en subregiono de Makó. La loknomo signifas: tranoktejo Francisko.

Blazono de Ferencszállás

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6  km²
* Loĝantaro: 650
* Poŝtkodo: 6774
* Telefonprefikso: 62

Situo
-----

Ferencszállás situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Maros, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Szeged-Makó. Troviĝas Makó 10,5 km-ojn, Kiszombor 6 km-ojn, Klárafalva 2,5 km-ojn, Deszk 9,5 km-ojn for.

Historio
--------

Fine de la turka erao la regiono senhomiĝis. Poste tabakokultivistoj konstruis sekigilojn en tiu areo, kiu havis la nomon *Kukutyin* [kukutjin]. Barono Ferenc Gerliczy (gerlici) aĉetis la kampojn kaj fondis tie biencentron. Tio estis ĝermo de la vilaĝo. La vilaĝnomo devenas de nomo de Gerliczy. La riverbordo apartenas al Nacia parko.

Testvértelepülések
------------------

* Rumanio Dobeni, Rumanio (2011)

* Kategorio Ferencszállás en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ferenc Óvári,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Óvári Ferenc** estis hungara advokato, parlamenta deputito, senatano. Lia origina familia nomo estis *Obele* ĝis 1872, lia baldaŭa nomvarianto estis *Óváry*.

Ferenc Obele naskiĝis la 3-an de majo 1858 en Veszprém (urbo), li mortis la 11-an de marto 1938 en Veszprém (urbo).

Ferenc Óvári
Ferenc Óvári

Biografio
---------

Ferenc Óvári frekventis katolikajn gimnazio en sia naskiĝurbo kaj Székesfehérvár, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1882. Post 2 jaroj li advokatiĝis kaj malfermis atelieron en sia naskiĝurbo. Iom poste li ankaŭ politikadis, eĉ inter 1892–1906 kaj inter 1910–1918 li estis parlamentano. Ekde 1893 li multe strebis pri evoluo de Balatono. Li ofte studvojaĝis en eksterlando. Depost la Kalistefa revolucio li politikadis nur loke, li multe okupiĝis pri fajrobrigado, tamen en 1927 li iĝis senatano.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Veszprém megye tűzrendészete 1893-1911* (1911)

Memorigiloj
-----------

* strato en urbo Veszprém
* busto (vidu la foton!)
* elvidejo en Balatonalmádi

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj Arkivigite je 2020-10-26 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

Ferenc Óvári

* Kategorio Ferenc Óvári en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 705843
 |
La **kantono Château-Thierry** (france *canton de Château-Thierry*) estas franca balotdistrikto en la departemento Aisne kaj en la regiono Hauts-de-France. La kantono konsistas el 21 komunumoj. Ĝi havas entute 27 932 loĝantojn laŭ oficiala censo plenumita en 2019. Ĝia centraliza oficejo situas en Château-Thierry.

Francaj kantonoj ĉefe utilas kiel bazaj balotareoj por la elektado de la membroj de departementaj konsilioj.

Komunumoj
---------

Apartenas al la kantono Château-Thierry la jenaj 21 francaj komunumoj :

* Belleau
* Bézu-Saint-Germain
* Blesmes
* Bouresches
* Brasles
* Brécy
* **Château-Thierry**
* Chierry
* Coincy
* Épaux-Bézu
* Épieds
* Étampes-sur-Marne
* Étrépilly
* Fossoy
* Gland
* Grisolles
* Mont-Saint-Père
* Nesles-la-Montagne
* Rocourt-Saint-Martin
* Verdilly
* Villeneuve-sur-Fère

Historio
--------

Nova kantona organizado de la departemento Ain validiĝis okaze de la departementa baloto de marto 2015, kaj estis difinita de dekreto de la 13-a de februaro 2014. La departementaj konsilantoj estas, eke de tiu baloto, elektataj per duvica plurnoma majoritata balotsistemo.

La elektantoj de ĉiu kantono elektas du membrojn de malsama sekso, kiuj prezentas sin kiel binomon. La departementaj konsilantoj estas elektitaj por sesjara mandato.

En la departemento Aisne, pro la reformo la nombro da kantonoj malgrandiĝis de 42 al 21. La nuna kantono Château-Thierry estis kreita per aldono de komunumoj de la eksaj kantonoj Neuilly-Saint-Front (3 komunumoj), kaj Fère-en-Tardenois (2 komunumoj). La kantono plene situas ene de la arondismento Château-Thierry.

Vidu ankaŭ
----------

* Kantonoj de Aisne
* Komunumoj de Aisne

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKantonoj de Aisne |
| --- |
| Ekde 2014*(21 kantonoj)* | 
* Bohain-en-Vermandois
* Château-Thierry
* Chauny
* Essômes-sur-Marne
* Fère-en-Tardenois
* Guise
* Hirson
* Laon-1
* Laon-2
* Marle
* Ribemont
* Saint-Quentin-1
* Saint-Quentin-2
* Saint-Quentin-3
* Soissons-1
* Soissons-2
* Tergnier
* Vervins
* Vic-sur-Aisne
* Villeneuve-sur-Aisne
* Villers-Cotterêts
 |  |

 |
Monda heredaĵo de UNESKO

La **Groto Cosquer** [prononcu Kosker] situas en la Kalanko la Triperie, en Marseille, apud la Kabo Morgiou. Tiu groto, kies enirejo estas hodiaŭ enmara, havas la nomon de sia eltrovinto, (Henri COSQUER), kiu signalis ĝin en 1991.

Priskribo de la kavo
--------------------

La groto estas alirebla hodiaŭ per tunelo longa je 175 metroj, kies enirejo troviĝas 37 metrojn sub la nuntempa nivelo de la maro.

Antaŭ 20 000 jaroj, dum la glaciigo-epoko nomita Würm, granda akvo-kvanto estis mobilizita sub formo de glaciaj masoj, kaj la nivelo de la maro estis cent-dek-ĝis-cent-dudek metrojn pli suba ol tia kia ĝi estas nuntempe. Tiam la marbordo de la Mediteranea maro situis je pluraj kilometroj de la grot-enirejo.

La arto de la Groto Cosquer
---------------------------

Tiu groto entenas plurajn dekojn da verkoj pentritaj kaj gravuritaj dum malfrua Paleolitiko. Tiuj verkoj respondas al du disaj periodoj de homa okupiĝo :

* frua periodo kun negativaj manspuroj kaj perfingraj strekaĵoj datumantaj de ĉirkaŭ - 27 000 jaroj antaŭ la nuntempo (Gravetio) ;
* periodo pli malfrua, kiu entenas signojn samkiel pentraĵojn kaj gravuraĵojn esence bestajn. Tiu periodo datumas ĉirkaŭ - 19 000 jaroj antaŭ la nuntempo (Solutreo). La plimulto de la bestoj desegnitaj dum tiu dua epoko estas klasikaj (bizonoj, ĉevaloj), sed oni rimarkas ankaŭ la originalan ĉeeston de maraj specioj (fokoj, pingvenoj, meduzoj). Unu gravuraĵo estis rigardata kiel reprezentado de la temo de « la vundita homo»

Aliaj grotoj kun prahomaj pentraĵoj:
· Lascaux (groto)
· Groto Cosquer · Kavo Chauvet · Groto Cussac · Groto du Mas d'Azil · Groto de Niaux · Groto Pech Merle · Groto de Rouffignac

43° 12′ 10″ N 5° 26′ 57″ O﻿ / ﻿43.20278 °N, 5.44917 °O﻿ / 43.20278; 5.44917 (mapo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Groto Cosquer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Oficiala TTTejo de la franca kulturministerio Arkivigite je 2010-03-04 per la retarkivo Wayback Machine france
Esperanto-Teatro

---

**Sub la Verda Stelo** (緑の星の下に *Midori no Hoŝi no Moto ni*)　estas infan-teatraĵo japanlingva. 

Japana Esperantista infan-literaturisto, OKA Kazuta (岡 一太 [oka kazuta]) faris ĝian scenaron por prezenti Esperanton al infanoj. Temo estas amikeco de Esperantistaro en du militoj. Japana Esperanto-Instituto distribuas la help-dokumenton al lernejoj por prezenti Esperanton. Oka Kazuta (naskiĝis en 1903- mortis en 1988) estis honorita je Premio Ossaka por esperantistoj, en la jaro 1953 pro tiu ĉi teatraĵo.

Enhavo de Teatraĵo
------------------

En Dua mondmilito, urbo Varsovio en Pollando estis okupaciita de Nazioj. Geknaboj (rolantoj), kiuj lernas Esperanton, kaŝis sin en preĝejo, ĉar Nazioj subpremis Esperantistojn. 
Ili havas planon, ke iu el la knaboj hisu la flagon de Verda Standardo kontraŭ Nazia maljusta okupado de la urbo. La loko, kie li volas hisi, estas ruinigita Zamenhofa domo.
Sed, hisi la flagon estas tre danĝere pro Nazia germana gvatisto, kaj pastro, kiu instruas al la geknaboj Esperanton, malpermesas la planon. Tamen, knabo Leonie precipe volas hisi.

### Memoro de Malmobilizita Maljunulo

Kiam ili finpentris la flagon, la pastro revenis kun malmobilizita maljunulo. La maljunulo estis esperantisto. Li diris, kial li esperantistiĝis.

Kiam li lernis en lernejo, li konis la internacian lingvon de Zamenhof. Sed li konsideris la lingvon kiel ludon.
Longe post kiam la Rus-Japana Milito ekfuroris, li estis mobilizita por la milito. Li vundiĝis kaj kaptiĝis, li kuraciĝis en militistara hospitalo.
Tie, lia koleg-soldato komunikadis kun japana soldato per Esperanto. Por komuniki kiel la Esperantistoj, la maljunulo volis lerni Esperanton. Post la militfino, li eklernis Esperanton.

### Germana Soldato

Kiam li findiradis sian memoron, la geknaboj konsciis, ke Leonie ne estis en preĝejo. Li sole iris por hisi la flagon dum la geknaboj aŭskultis maljunulan diradon. Ĉe la momento, ili aŭdis pafilbruon de ekster preĝejo.
Post nelonge, anhelante Leonie revenis. Kaj, postsekvante lian spurojn, germana soldato envenis. La geknaboj pensis, ke Leonie kaptiĝos.
Sed, la soldato envenis por ne kapti Leonie-n. La soldato estas Esperantisto, li envenis por sciigi danĝerecon hisi flagon.
La geknaboj familiariĝis kun la soldato. Sed, kun malĝojo li diris, ke la familion Zamenhof kaptis Nazioj.
Ili nur povis preĝi por la kaptitoj.
**Orna de Gállego** [ORna deGAljego] (aragone *Orna de Galligo*) estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la sudo de la komarko *Alto Gállego* (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco. 

Orna de Gállego, ekprintempe, kaj monto Peña Oroel fone.
La loĝloko Orna de Gállego (789 msm) mem estas en la suda valo inter Sabiñánigo kaj Guarguera, fakte inter Arto kaj Latrás. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj.

Historio
--------

Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico. 

Dum la Hispana Enlanda Milito, Orna de Gállego suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj).

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Orna de Gállego oni malaltiĝis el 133 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 14 loĝantoj (2019).

Aktualo
-------

La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, kio pluas ĉi tie male al aliaj apudaj lokoj, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo. Ĉefa vidindaĵo estas la preĝejo de Sankta Mikaelo de fino de la 11-a jarcento.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]

* Kategorio Orna de Gállego en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814774
* VIAF: 316734367
 |
La **brulado de Triangle Shirtwaist Factory** en Novjorko la 25-an de marto 1911, estis la plej mortiga industria katastrofo en la historio de Novjorko kaj kondukis al la kvara plej alta homperdo pro laborakcidento en la historio de Usono. Ĝi ankaŭ estis la plej mortiga katastrofo en Novjorko ĝis la detruo de la World Trade Center 90 jarojn poste.

La fajro kaŭzis la mortojn de 146 laboristoj, kiuj aŭ mortis pro la fajro aŭ saltis el la konstruaĵo. La plejmulto el la viktimoj estis judaj kaj italaj enmigrintinoj inter dek ses kaj dudek tri jaroj. La plej maljuna viktimo estis 48jara, la plej juna estis dek kvar jaraĝa knabino. Multaj el la laboristoj ne povis eviti la brulantan konstruaĵon, ĉar la estroj ŝlosis la pordojn alirante al la ŝtuparejoj kaj elirejoj. Homoj saltis de la oka, naŭa, kaj deka etaĝoj. La fajro kondukis al leĝaro postulante plibonigon de fabrikejaj sekurec-normoj kaj helpis sproni la kreskon de la Internacia Unuiĝo de Vest-laboristinoj, kiu batalis por pli bonaj laborkondiĉoj.

* Kategorio Brulado de Triangle Shirtwaist Factory en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Detalo el *Laboro*, Charles Sprague Pearce (1896).
**Korpa laboro** aŭ **manlaboro** estas fizika laboro farita de homoj, plej precipe kontraste al tio farita de maŝinoj, kaj al tio farita de tirbestoj. Ĝi estas plej laŭlitere laboro farita per la manoj, kaj, per metafora etendaĵo, ĝi estas laboro farita per iuj de la muskoloj kaj ostoj de la korpo. Por la plej granda parto de homa prahistorio kaj historio, korpa laboro kaj ĝia proksima labortipo, nome besta laboro, estis la primaraj manieroj kiel fizika laboro estis plenumita. Mekanizado kaj aŭtomatigo, kiuj reduktas la bezonon de homa kaj besta laboro en produktado, ekzistis dum jarcentoj, sed ili nur komenciĝis en la 19-a jarcento kiam ili komencis signife disetendiĝi kaj ŝanĝi homan kulturon. Por esti efektivigita, ili postulas ke sufiĉa teknologio ekzistu kaj ke iliaj kapitalkostoj estu pravigitaj per la kvanto de estontecaj salajroj kiujn ili produktos.

Kvankam preskaŭ ĉiu laboro eble povas havi kapablon kaj inteligentecon aplikitan al ĝi, multaj laborlokoj kiuj plejparte konsistas el korpa laboro - kiel ekzemple frukta kaj vegetaĵa plukado, manmateriala pritraktado (ekzemple, bretarlokigado), manserĉado, aŭ manasemblado de partoj - ofte povas esti farita sukcese fare de nekvalifikitaj aŭ nur duonspertaj laboristoj. Tiel ekzistas parta sed signifa korelacio inter korpa laboro kaj nekvalifikitaj aŭ duonspertaj laboristoj. Surbaze de ekonomia kaj socia konfliktoj de interesoj, homoj ofte povas distordi tiun partan korelacion en troigon kiu egaligas korpan laboron kun manko de kapablo; kun manko de iu potencialo uzi kapablon aŭ evoluigi kapablon; kaj kun malalta socia klaso. Ĉie en homa ekzisto ĉi-lasta implikis spektron de variaĵoj, de sklaveco (kun stigmatizado de la sklavoj kiel "pli malalte"), ĝis kasto aŭ kast-similaj sistemoj, ĝis pli subtilaj formoj de malegaleco.

Ekonomia konkurenco ofte rezultigas entreprenojn provantajn aĉeti laboron je la plej malsupra ebla kosto (ekzemple, tra subdungeco aŭ dungante gastlaboristojn) aŭ superfluigante ĝin tute (tra mekanizado kaj aŭtomatigo).

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* Khan, Ali (2006-10-12) [2001], "The dignity of manual labor", *Columbia Human Rights Law Review* (Social Science Research Network), .
* Taylor, Frederick Winslow (1911), *The Principles of Scientific Management*, New York, NY, USA and London, UK: Harper & Brothers, OCLC 233134,. *Also available from Project Gutenberg.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Manlaboro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Musculoskeletal Disorders
* LaborFair Resources Arkivigite je 2018-01-15 per la retarkivo Wayback Machine (Fair Labor Practices)
**Daniel Boone** estas usona agad-aventura televidserio en kiu stelulis Fess Parker kiel Daniel Boone kiu estis elsendita el la 24a de septembro, 1964, al la 7a de majo, 1970, en NBC dum 165 epizodoj, kaj estis produktita de 20th Century Fox Television, Arcola Enterprises, kaj Fespar Corp. Ed Ames kunstelulis kiel Mingo, la ĉeroka amiko de Boone, dum la kvar unuaj sezonoj de la serio. Albert Salmi portretis la kompanon de Boone nome Yadkin nur en la unua sezono. La aktoro kaj kantisto de kontreo nome Jimmy Dean estis duaranga aktoro kiel Josh Clements dum la sezonoj de 1968–1970. Aktoro kaj iama futbalisto de la NFL nome Rosey Grier faris regulajn aperojn kiel Gabe Cooper en la sezono de 1969 al 1970. La serio estis filmita "en rekta koloro" komence de aŭtuno 1965, por la dua sezono, kaj estis filmita en Kalifornio kaj Kanab, Utaho

Notoj
-----

1. ↑  Roosevelt Grier en IMDb Alirita la 12an de aprilo 2019.

* Kategorio Daniel Boone (televida serio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ornitomimosaŭroj** |
| --- |
| Troveblo de fosilioj: Kretaceo |
| Strutomimo, StruthiomimusStrutomimo, *Struthiomimus* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Reptilioj *Sauropsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Superordo: | Dinosaŭroj *Dinosauria* |
|
|
| Ordo: | Saŭriskioj *Saurischia* |
| Subordo: | Teropodoj *Theropoda* |
| Infraordo: | **Ornitomimosaŭroj** *Ornithomimosauria*Barsbold, 1976 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Familioj |
| * Harpimimedoj *Harpymimidae*
* Deinocheiridae
* Ornitomimedoj *Ornithomimidae*
 |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ornitomimosaŭroj  |

 |
| v • d • r |

**Ornitomimosaŭroj** (*Ornithomimosauria* = 'birdomimaj lacertoj') estas teropodaj dinosaŭroj, kiel *Gallimimus*, kiu almenaŭ supraĵe similis al modernaj strutoj. Ili estis rapidkuraj, ĉionmanĝaj aŭ herbovoraj dinosaŭroj kiuj vivis dum la kretaceo en Laŭrazio (nun Azio, Eŭropo kaj Nordameriko). La ornitomimosaŭroj unue aperis dum la frua kretaceo kaj daŭris ĝis la malfrua kretaceo. Ili ŝajnas parencaj al la malpli evoluintaj celurosaŭraj teropodoj kiel *Compsognathus* kaj la tiranosaŭredoj. Inter la primitivaj membroj de la grupo estas *Pelecanimimus*, *Shenzhousaurus*, *harpimimo* kaj verŝajne la grandega *Deinocheirus*, kies brakoj atingis longecon de 2,5 m. Inter la pli evoluintaj specioj, membroj de la familio de ornitomimedoj, estas *Gallimimus*, *Archaeornithomimus*, *Anserimimus*, strutomimo, kaj ornitomimo. Iuj paleontologoj, inter ili Paul Sereno, konsideras la misterajn Alvarezsauridae esti proksimaj parencoj de la ornitomimosaŭroj kaj metas ilin kune en la superfamilion *Ornithomimoidea*.