recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bingerbrück** estas ekde 1969 urboparto de Bingen am Rhein, kiu situas maldekstre de la rivero Nahe kaj de la Rejno. Ekzistas du pontoj al Bingen, inter tiuj la historia Drusus-ponto. En Bingerbrück komencas la Binger Wald (arbaro de Bingen kaj parto de la Soonwald). Ĝi estas granda arbara regiono.

Historio
--------

### Prahistorio

Romia setlado ne estas certa, sed dum la konstruado de la fervoja linio en la 1850aj jaroj oni trovis tomban kampon.

### Mezepoko

ruino de la monaĥejo Rupertsberg kun Drusus-ponto
Hildegard von Bingen ekloĝis en 1150 kun 18 aŭ 20 monaĥinoj de la monaĥejo Disibodenberg en la de ŝi fondita monaĥejo Rupertsberg. Ĉi tie estiĝis la religia centro de la okcidento. La abatejo estis detruita dum la tridekjara milito en 1632 fare de la svedoj. La konvento sub la abatino Anna Lerch von Dirmstein disiĝis, kelkaj monaĥinoj iris al Kolonjo, aliaj al Majenco kaj Luksemburgo. La abatino revenis en 1636 de Kolonjo, restis mallonge en Bingen kaj iris en la monaĥinejo Eibingen. Ĝi ne sukcesis rekonstrui Rupertsberg, sed dum la unua koalicia milito inter la Unua franca respubliko, Prusio kaj Aŭstrio inter 1792 kaj 1797 ĉiu konstruaĵo de la monaĥinejo komencis detruiĝi.

"Hildegard-Gedächtniskirche" en Bingerbrück
### Post al Viena kongreso

En la jaro 1816 Bingen fariĝis parto de la nova provinco Rejnhesio, kies limo estas la Rejno kaj Nahe tiu nova provinco apartenis al la grandduklando Hesio. La teritorio de Rupertsberg fariĝis parto de la prusa preĝejovilaĝo Weiler, kiu estis administrataj de la urbestrejo Waldalgesheim.

### Konstruo de la fervojo

memortabulo memore al la el Bingerbrück deportitaj judoj
bildo de Bingerbrück fotita de la monto Scharlachkopf

Bildaro
-------

* Berta (7a/8a jarcento), patrino de Rupert,en la katolika preĝejoBerta (7a/8a jarcento), patrino de Rupert,en la katolika preĝejo
* Rupert von Bingen (~ 712–732), pligrimanto al Romo kaj bonfarantoRupert von Bingen (~ 712–732), pligrimanto al Romo kaj bonfaranto
* Hildegard von Bingen (1098–1179)mistikulino kaj abatino de la monaĥinejo RupertsbergHildegard von Bingen (1098–1179)  
mistikulino kaj abatino de la monaĥinejo Rupertsberg
* August Heinrich Hoffmann von Fallersleben (1798–1874)August Heinrich Hoffmann von Fallersleben (1798–1874)

Literaturo
----------

* *Hundert Entwürfe aus dem Wettbewerb für das Bismarck-National-Denkmal auf der Elisenhöhe bei Bingerbrück-Bingen*. Herausgegeben im Auftrag der Denkmals-Ausschüsse. Düsseldorfer Verlags-Anstalt, Düsseldorf, 1911. Digitalisierte Ausgabe der Universitäts- und Landesbibliothek Düsseldorf

Vidu ankaŭ
----------

* Binger Mäuseturm

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bingerbrück en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* www.bingerbrueck.de
* Heimatverein Bingerbrück
* konciza portreto de Bingerbrück Arkivigite je 2017-02-15 per la retarkivo Wayback Machine ĉe SWR televido
* Geschichtliche Informationen zu Bingerbrück bei regionalgeschichte.net


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 581073
* GND: 4822383-9
* VIAF: 245861724
 |
Koordinatoj: 49° 49′ 17″ N 13° 59′ 43″ O﻿ / ﻿49.82139 °N, 13.99528 °O﻿ / 49.82139; 13.99528 (mapo)

**Smeralda lageto** (ĉeĥe *Smaragdové jezírko*) aŭ **Plešivecké jezírko** estas lageto sur fundo de eksa ŝtonminejo sur norda deklivo de monto Plešivec en Brdy. Ĝi troviĝas en katastra teritorio Radouš sude de municipo Lhotka en distrikto Beroun en Mezbohemia regiono en Ĉeĥio. Ĝi situas en supermara alteco 470 m. Ĝi havas areon 0,083 ha. Ĝi estas 40 m longa kaj 30 m larĝa.

Ĉirkaŭaĵo
---------

La ĉirkaŭaĵo de lageto estas surkreskinta de miksarbaro.

Akva reĝimo
-----------

Lalageto ne havas surfacan alfluanton nek defluanton. Ĝi estas provizita de fonto, kies abundeco en la dua duono de la 20-a jarcento iom post iom sinkis. La akvo samtepe fariĝis pli malklara. Ĝi situas en akvejo de Litavka.

Alveno
------

* laŭ flava flava turisma marko turisma marko
	+ el Lhotka,
	+ el Běštín,
* laŭ verda verda turisma marko turisma marko
	+ de fervoja haltejo el Rejkovice trans montopinto de Plešivec.

Mito
----

Laŭ mito en la lageto kaŝiĝas serpenta reĝino. Tiu aperas kiel juna virgulino kun smeraldaj okuloj kaj lamentas. Kiu ekvidos ŝin aŭ ekaŭdos ŝian plorsingultadon, al tiu tio alportos malfeliĉon.
Pordo de la monaĥejo kie ĝi sidejas
La ***Centro por Scienca Kulturo Ettore Majorana*** (itale *Centro di Cultura Scientifica Ettore Majorana* mallongigita **EMFCSC**) estas scienca organizo, konata tra la mondo, fondita en Ĝenevo en 1962 kaj ekde 1963 en Eriĉo, Sicilio, de la fizikisto Antonino Zichichi, kiu ankaŭ estas ĝia prezidanto kaj nomata laŭ la sicilia fizikisto Ettore Majorana.

La ĉefa sidejo ekde 1963 estas en strato Guarnotti 26, en la antaŭa monaĥejo de Sankta Petro. Anstataŭe ĝi estas la loko por kursoj de la 1970-aj jaroj en la antaŭa monaĥejo de Sankta Domingo.

Aliĝinta al la INFN, ĝi financas la Internacian Lernejon de Sub-Nuklea Fiziko, ankaŭ prezidata de Antonino Zichichi. Dum la jaroj de la malvarma milito post CERN la centro Ettore Majorana estis loko kie renkontiĝis sciencistoj de Rusio kaj Usono. En ĉi tiuj jaroj 76 sciencistoj, kiuj partoprenis la kursojn, tiam ricevis la Nobel-premion post sia partopreno en la agadoj, kaj 49 estis jam Nobel-premiitoj.

En Eriĉo, la unua kerno de nova laboratorio estis establita per la mandato studi kampajn krizojn, kaj ne nur la du plej famajn (forceja efiko kaj ozono), sed entute 63. Ĉi tiu laboratorio nomiĝas "ILSEAT. "(Internacia Laboratorio por Scienca Inĝenierado kaj Altnivela Teknologio).

Ĝi inkluzivas 123 post-universitatajn lernejojn en ĉiuj kampoj de moderna scienca esplorado, kaj ankaŭ distribuas stipendiojn al meritantaj studentoj.
Koordinatoj: 49° 57′ 15″ N 14° 10′ 34″ O﻿ / ﻿49.95417 °N, 14.17611 °O﻿ / 49.95417; 14.17611 (mapo)

**Malgranda Ameriko** (ĉeĥe: *Malá Amerika*), ankaŭ nomata **Rešná**, **Nákladový lom**, **Amerika**, **Školka** estas kalkoŝtona minejo sur teritorio de kampurbo Karlštejn en distrikto Beroun en Mezbohemia regiono en Ĉeĥio. Longo de la minejo estas 165 metroj. La fundo estas en supermara alteco 348 m (la 5-a min-etaĝo) kaj ĝi alteco de la 4-a min-etaĝo ĝi estas inundigita de akvo, kiu kreas lagon **Rešenské jezero**, kiu havas areon 0,86 ha. Ĝi estas 165 m longa kaj 57 m larĝa. Ĝi situas en supermara alteco 361 m.

Ĉirkaŭaĵo
---------

Vido el galerio
La fundo estas inundigita, duoninsuleto ĉe norda flanko de la minejo estas alirebla nur surakve aŭ rokogrimpade el la tn. galerio, te. el fenestroj de la tn. ĉefa galerio aŭ tra subteraj koridoroj. Tra la norda rando de la minejo en la 3-a min-etaĝo (375 m) kondukas Ĉefa kolekta koridoro, kiu estas kun nivelo de la 4-a min-etaĝo kunigita per vertikala ŝakto. La Ĉefa kolekta koridoro havas direkte en la minejon vicon da aperturoj (fenestroj), tial oni nomas ĝin *Galerio* en tiu ĉi sektoro. La lago troviĝas en nacia naturrezervejo Karlštejn en ŝirma pejzaĝa regiono Bohemia karsto.

Akva reĝimo
-----------

La lago ne havas surfacan alfluanton nek forfluanton. Ĝi situas sur dislimejo de rojoj Bubovický kaj Budňanský en akvejo de rivero Berounka.

Alveno
------

Piede laŭ flava turisma marko flava turisma marko:

* el Mořina
* de dub sedmi bratří

Pluaj fotoj
-----------

* Ĉefa galerioĈefa galerio
* Malgranda AmerikoMalgranda Ameriko
* Malgranda AmerikoMalgranda Ameriko

Vidu ankaŭ
----------

* Ameriko (kalkoŝtonaj minejoj)
* Granda Ameriko
* Meksiko


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Minado |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Malgranda Ameriko en Vikimedia Komunejo
* Lomy Amerika (lomy-amerika.cz)
* Lomy „Amerika" u Mořiny (privata paĝo)
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri monto en Slovakio. Por informoj pri la samnoma naturrezervejo, vidu la artikolon Motrogon.

maldekstra
**Motrogon** (1017,8 m s.m.) estas monto de vulkana montaro - Vihorlataj montoj, kiu kuŝas en orienta Slovakio ĉe slovak-ukrainia limo.

Priskribo
---------

La monto kuŝas en ĉefa motoĉeno de la Vihorlata montaro, super vilaĝo Zemplínske Hámre kaj super la lago **Mara okulo**. La montopinto estas arbaroza pro tio ne ofertas rigardon. Ĝi estas kovrita per fagaj praarbaroj. En la norda valkaldrono de monto kuŝas kelkaj raraj malnovaj torfejoj: (Postavka, Kotlík, Ďurová mlaka), kiuj sinsekve kovriĝas per vegetaĵaro kaj mortiĝas. Ili estas gravaj por konado de evoluo de kreskaĵo en la orienta Slovakio dum holoceno de lasta glacia epoko.

Naturprotekto
-------------

La monto apartenas al Landprotektita areo Vihorlat. Sur la monto troviĝas ankaŭ natura memoraĵo kun sama nomo vidu Motrogon. Fagaj praarbaroj de ĉi teritorio ankaŭ apartenas al protektita areo Vihorlat, kiu estis deklarita de UNESCO, kiel monda natura heredaĵo de homaro kune kun aliaj 9 slovakaj kaj ukrainiaj fagaj praarbaroj sub la komuna nomo de ensemblo - Karpataj fagaj praarbaroj. Ĉi areo enhavas suprajn partojn de ĉefa montoĉeno de la montaro iranta de Vihorlat (okcidente), Motrogon,  Snina ŝtono, Nežabec ĝis Fedkov (oriente) kaj kun arbaroj en la valo ĉe Morské oko.

Aliro
-----

La monto estas alirebla per turista markita piedvojo:

* vilaĝo Remetské Hámre - **Motrogon** - pasejo Tri tably - **Sninský kameň** - Nežabec - Fedkov - pasejo Strihovské sedlo - Jaseňovský vrch - Diel - Veľka Vavrová - Sokolovec - vilaĝo Podhoroď.

Aliaj viki projektoj
--------------------

* Kategorio Motrogon (monto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Geomorfologia divido de Slovakio

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMonda heredaĵo en Slovakio |
| --- |
| Kultura heredaĵo | Banská Štiavnica • Bardejov • Spiŝa burgo kaj ĉirkauaĵo (Spišská Kapitula, Žehra, Spišské Podhradie) • Vlkolínec • Lignaj preĝejoj en slovaka parto de Karpatoj |
| Natura heredaĵo | Baradla • Slovakio Dobšinská ľadová jaskyňa • Jaskyňa Domica • Gombasecká jaskyňa • Jasovská jaskyňa • Krásnohorská jaskyňa • Silická ľadnica • Ochtinská aragonitová jaskyňa • Havešová • Stužica • Rožok • Vihorlat • Čornohora • Kuzij-Tribušany • Maramoroš • Stužica-Užok • Svydovec • Uholka - Šyrokyj luh |

 |
En fonetiko kaj fonologio, **sonoranto** estas parola sono kiu estas produktata sen turbula aerfluo en la parola fluejo. Esence tio signifas ke sono estas sonoranto, se ĝi produkteblas daŭre je la sama tonalto. Ekzemple, vokaloj estas sonorantoj, kiel ankaŭ estas konsonantoj kiaj /m/ kaj /l/. Aliaj konsonantoj, kiaj /d/ aŭ /k/, ne produkteblas daŭre je la sama tonalto, kaj do estas ne-sonorantoj. Aldone al vokaloj, fonetikaj kategorioj de sonoj konsiderataj kiel sonorantoj inkluzivas alproksimantojn, nazalojn, frapetojn, kaj trilojn. En la hierarĥio de sonoreco, ĉiuj sonoj pli altaj ol frikativoj estas sonorantoj.

**Sonorantoj** estas tiuj artikulacioj en kiuj estas nur parta fermo aŭ nebarita buŝa aŭ naza eskapo de aero; tiaj artikulacioj, tipe voĉaj, kaj ofte senfrotaj, sen brukomponento, povas kunhavi multajn fonetikajn trajtojn kun vokaloj.

La vorto ***resonanto*** fojfoje uziĝas por tiaj ne-turbulaj sonoj. Tiakaze, la vorto *sonoranto* povas striktiĝiĝi al ne-vokalaj resonantoj; tio estas, ĉiuj supraj krom vokaloj kaj duonvokaloj. Tamen, tiu uzaĵo eksmodiĝadas.

Sonorantoj kontrastas kun bruantoj, kiuj ja kaŭzas turbulenton en la parola fluejo. Inter konsonantoj prononcataj diste malantaŭe en la gorĝo (uvularoj, faringaloj) la distingo inter alproksimanto kaj voĉa frikativo estas tiel malklara ke tiaj sonoj kiaj voĉa uvulara frikativo ([ʁ]) kaj voĉa faringala frikativo ([ʕ]) ofte kondutas kiel sonorantoj. La faringala konsonanto estas ankaŭ semivokalo respektiva al la vokalo /a/.

Dum ke la plejo da bruantoj estas senvoĉaj, la granda plejmulto da sonorantoj estas voĉaj. Certe eblas fari senvoĉajn sonorantojn, sed sonorantoj kiuj estas nevoĉaj troviĝas en nur po ĉirkaŭ 5 elcento de la lingvoj de la mondo. Tiuj troviĝas preskaŭ nur en la areo ĉirkaŭ la Pacifika Oceano de Nov-Kaledonio laŭhorloĝnadle al Sudameriko kaj apartenas al nombro da lingvaj familioj, inter kiuj estas la Aŭstronezia, Ĉinotibeta, Na-denea kaj Eskimo-Aleuta. Ŝajnas notinde ke, en *ĉiu* kazo kie senvoĉa sonorant *ja* troviĝas, estas kontrasta voĉa sonoranto.[*mankas fonto*]

 
Senvoĉaj sonorantoj tendencas esti treege malbruaj kaj tre malfacile rekoneblaj eĉ por tiuj homoj kies lingvo ja ilin entenas. Ili havas fortan emon aŭ revoĉiĝi aŭ sperti forticion formante, ekzemple, frikativon kia senvoĉa palatala frikativo ([ç]) aŭ senvoĉa alveolara laterala frikativo ([ɬ]).

Ekzemplaj sonorantoj
--------------------

### En la Angla

La Angla havas la sekvajn sonorantojn konsonantajn: l, m,n,ŋ,r, w,j.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de fonetikaj temoj
* Bruanto
* Kontinuanto

Piednotoj
---------

1. ↑  Ian Maddieson (kun ĉapitro kontribuita de Sandra Ferrari Disner); *Patterns of sounds*; Cambridge University Press, 1984. ISBN 0-521-26536-3
2. ↑  UCL DEPT OF PHONETICS & LINGUISTICS, (Septembro 19, 1995), "Sampa for English"[*rompita ligilo*], Alirdato Majo 25, 2007.
La lago **Vänern** situas en la sudokcidento de Svedio. Ĝi havas areon de 5 650 kvadrataj kilometroj kaj estas la plej granda lago de la lando - plus la tria plej granda de Eŭropo. La lago troviĝas 44 metrojn super la marnivelo, havas averaĝan profundecon de 27 metroj kaj plej grandan profundecon de 106 metroj. Havanta volumenon de 153 kubaj kilometroj da akvo, ĝi estas la plej granda rezervejo de trinkebla akvo en Eŭropo. Ĉirkaŭas ĝin 2 000 kilometroj da laga bordo.

La lago Vänern vidata el *Hjortens Udde*
La Vänern estas akve konektita per la kanalo *Trollhätte* kun Göteborg kaj per la Göta-kanalo kun Stokholmo. Tiel ekestis akva vojo tra tuta Svedio. Per la Göta-kanalo ankaŭ ekzistas akva konekto al la lago Vättern.

Dum la lasta glaci-epoko la lago havis konekton al la Balta Maro, kio ĝis nun rimarkeblas laŭ sia plantaro kaj bestaro. 34 diversaj specoj de fiŝoj vivas en ĝi.

* Vänern en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Vänern en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 133417
* LCCN: sh85142048
* VIAF: 316748189
* LIBRIS: 162805
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

La **Ruvenzori**-montaro estas malgranda, sed spektabla montara ĉeno en Meza Afriko, ĉe limoj de Ugando kaj Kongo. Ĝi havas oficiale la nomon **Rwenzori-montaro** ekde 1980, ĉar tiu formo pli bone respegulas la elparolon de la lokaj triboj (laŭ la angla?).

Ĝi longas 120 km, larĝas 65 km, la plej alta montpinto altas 5109 m. La plej altajn pintojn kovras konstanta neĝo, kiu estas kuriozeco en Afriko. Krom montoj de Ruvenzori, neĝan ĉapelon portas nur la Kilimanĝaro kaj la Kenja monto.

La montaro konsistas el 6 montoj, dividitaj per profundaj valoj: la Baker-, Emin-, Gessi-, Speke-, la Sanley-monto kaj la Monto Luigi di Savoia. La plej granda estas la Stanley-monto kun kelkaj pintoj, el kiuj la Margerita monto estas la plej alta el la montaro. La montojn suprenfaldis la moviĝoj de la terkrusto. La regiono estas vaporriĉa, la montojn ofte kovras nuboj.

La montaro havas varian vegetaĵaron de la tropikaj pluvarbaroj ĝis la altmontaj herbejoj. Famas ankaŭ ties faŭno, kiu ampleksas de la arbara elefanto tra la diversaj primatoj ĝis la nur tie vivantaj birdoj. Unu zono de la montaro famas pri la erikoj, kiuj altas 6 m kaj kovras ilin muskoj; alia zono famas pri 3-metraj bluaj lobelioj. Plimulto de la montara ĉeno estas parto de la Monda heredaĵo. Ĝin prizorgas la uganda Nacia Parko de Montaro Rwenzori kaj la konga Nacia Parko de Virunga.

La monton ekvidis – el inter la eŭropaj veturantoj - Henry Morton Stanley en 1889. Militista komandanto kaj anstataŭiganto de Stanley surgrimpis la montojn la 7-an de junio kaj superante 3 mil metrojn. La ĉefajn pintojn grimpis unuafoje Luigi Amedeo, princo de Abruzzi en 1906. La monto Luigi di Savoia portas lian nomon.

Ŝrumpiĝo de la glaĉeroj
-----------------------

Pro la tutgloba varmiĝo de la Tero, oni ektimis sorton de glaĉeroj de Ruvenzori, en la 2000-aj jaroj. Ruvenzori en 1906 havis 43 (nomumitaj) glaĉerojn sur ses montoj de la montaro, kun areo de 7,5 kvadrataj kilometroj (duono de glaĉeraro de Afriko). La glaĉeroj de la montaro en 2005 restis sur tri montoj, sur areo de 1,5 kvadrataj kilometroj. Oni esploras en dua duono de la 2000-aj jaroj, kian efikon havas la ŝrumpiĝo je vegetaĵaro kaj biodiverseco de la monto.

Vidu ankaŭ
----------

* Afromontano
* Albert-Rifto
* Monda heredaĵo de Unesko
* Monda heredaĵo en Afriko
* Nubarbaro
* Orienta afromontano
* Ruvenzoriaj-virungaj montaraj arbustetaroj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ruvenzori en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* rwenzori.com – Rwenzori – turismaj informoj angle Arkivigite je 2021-05-11 per la retarkivo Wayback Machine
* esploro pri la glaĉeroj Arkivigite je 2020-11-27 per la retarkivo Wayback Machine
**Grizaj Lupoj** (turke *Bozkurtlar*) estas naciisma ekstremdekstra paramilitista organizo ligita al la Partio de la Naciisma Turka Movado (*Milliyetçi Hareket Partisi*, MHP), fondita de Alparslan Türkeş en 1961. Ĝia oficiala nomo en la turka estas *ülkücüler* (idealistoj) kaj "Ülkücü Hareket" (Idealisma Movado).

La nomo "Grizaj Lupoj" venas de antikva tjurka legendo kiu perdiĝas en la komencoj de la tjurkaj popoloj en la stepoj de Centra Azio antaŭ la adoptado de Islamo, laŭ kiu legenda lupvirino nomata *Asena* savis kaj kondukis al malliberigitaj turkoj al la libereco. 

Ili estis akuzitaj pro murdado de alevoj de Turkio en 1978, en la urbo Maraş.
Mehmet Ali Ağca, la turko kiu atencis kontraŭ la papo Johano Paŭlo la 2-a en 1981, estis simpatianto de tiu naciisma organizo.

En 2004, la Grizaj Lupoj sukcese malpermesis la projekciadon en Turkio de la filmo Ararat de Atom Egoyan, pri la armena genocido kontraŭ la armenoj far la otomanaj turkoj.

Islamismo
---------

En ĝiaj komencoj, la Grizaj Lupoj ne estis islamisma movado, sed ĝi proklamis revenon al la tjurkaj originoj en la praaj tempoj kiam ili loĝis en la eŭraziaj stepoj ekster ĉiaj eksterlandaj influoj. La religia parto estis pli malfrue adoptita de la MHP kun la celo gajni pliajn voĉdonojn en la centra parto de la nuna Turkio.
**Terra Nova** [tera**no**va] estas sciencfikcia televida serio de Kelly Marcel kaj Craig Silverstein, kiun unuafoje elsendis la usona televidkanalo Fox je la 26-a de septembro 2011. En Latinameriko ĝi elsendiĝis je la 3-a de oktobro 2011 fare de la kanalo FOX Latinameriko. La serion produktis inter 2010 kaj 2011 la usonaj entreprenoj 20th Century Fox Television kaj DreamWorks Television. Estraj produktistoj estis Steven Spielberg, Brannon Braga kaj Jon Cassar. Respondeca pri la muziko estis Brian Tyler.

Resumo
------

En 2149 la homaro estas antaŭ la formorto, pro troloĝanteco, malbona aerkvalito kaj detruo de la vegetaĵaro. La sciencistoj malkovris antaŭ ĉirkaŭ 20 jaroj, fendon en la kontinuo de spaco kaj tempo, kiu ebligas al la homaro vojaĝi 85 milionojn da jaroj al la pasinteco al la lasta triono de la kretaceo. Tie, meze de la kretacea praarbaro, la homaro fondas al Terra Nova por havi duan ŝancon.

Familio Shannon, al kiu apartenas la patro Jim, la patrino Elisabeth kaj la tri infanoj Josh, Maddy kaj Zoe havas jurajn malfacilaĵon, ĉar la tria infano estas kontraŭleĝa. Kiam la polico malkovras tion, la patro Jim atakas policanon. Al Jim oni malliberejigas. Du jarojn poste Elisabeth, kiu havas plurajn akademiajn gradojn havas la ŝancon partopreni kune kun siaj du leĝaj infanoj translokiĝon al Terra Nova (10-a translokiĝa ondo). Kune kun la helpo de Elisabeth, Jim sukcesas fuĝi de la malliberejo. Pere de falsaj dokumentoj Jim kune kun la filineto Zoe (kiu kunvojaĝas en dorsosako) ankaŭ atingas Terra Nova kaj tie denove retrovas la familion. 

La familio Shannon devas alkutimiĝi al la nova situcio. Tio ne estas tiom facila kiom ŝajnas je unua vido, ĉar la homora devas vivi kune kun dinosaŭroj, strangaj bestoj kaj malsanoj kaj kun homa grupo, kiu ribelis kontraŭ la resto de la komunumo.

  



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Filmo |

* Kategorio Terra Nova (televida serio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **banlago de Bodajk** estas natura lago, sed baldaŭ konstruita. La akvo venas el kuracfontoj.

Historio
--------

Apud Bodajk la fontoj estas restaĵoj de la iama vulkanismo. Laŭ la kronikoj eĉ Stefano la 1-a (Hungario) banis en unu el la fontoj. En 1765 oni faris oficialan analizon pri la kuracakvo. Laŭ tio ĝi estis riĉa ja sapoj, krome havas magnezion, feron, karbonan acidon, plurajn salojn. La virinoj longe lavis vestojn en la akvo. En dua duono de la 18-a jarcento oni komencis konstrui kavaĵon kun domoj kaj kabinoj por la banantoj, sed pli frue ekde la 14-a jarcento akvomuelejo profitis la elfluantan akvon. En la sekva jarcento oni varmigis la akvon, ĉar la kuracakvo nur tiam efikis, tiutempe oni vendis la kuracakvon.

Dum la 2-a mondmilito la konstruaĵoj malboniĝis, eĉ la muelejo kadukiĝis. Tiutempe la karbominado evoluis en la proksimeco, tial la akvo malaperis, la banloko sovaĝiĝis. En 1992 oni boris puton 170 metrojn profundan kaj elŝprucis la perdita kuracakvo. Oni renovigis la kavaĵon kun betona profundo. Somere oni boatadis, malofte oni banadis, dum frostoj oni forigis la akvon lasante nur kelkajn centimetrojn. Tiam oni glitkuris. Post fino de la socialismo ĉesis la karbominado, la origina akvo revenis, tial oni forigis la betonan profundon. Spite tion la origina bankulturo ne revenis.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* priskribo hungare

La muelejo en 2023
La lago en 2023
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Jarosław Strzelecki**, universitata d-ro, adjunkto kaj filozofo en la Instituto pri Epistomologio, Logiko kaj Metodologio de la Sciencoj en la Universitato de Varmio-Mazurio en Olŝtino / Olsztyn, esperantisto.

Biografio kaj scienca agado
---------------------------

En la jaro 2001 finas la Fakultaton pri Filozofio en la Universitato de Maria Skłodowska-Curie en Lublino / Lublin.

Li doktoriĝas en la jaro 2011 en la Universitato de de Varmio-Mazurio en Olŝtino, doktora disertacio: Kategorio de memoro en metafiziko de Henri Bergson.

### Didaktiko

### Publikaĵoj

#### Pri Esperanto

En junio 2017 aperis scienca libro i.a. pri Esperanto (en la pola) sub titolo "Rozwój zdolności dziecka w działalności instytucji szkolnych i pozaszkolnych Olsztyna (Disvolvo de kapableco de infano en la agado de institucioj lernejaj kaj ekterlernejaj de Olsztyn). Li estas aŭtoro de la tria parto de la libro. En la libro estas i.a. la jenaj ĉapitroj: 
3.3 Internacia lingvo Esperanto 
3.4. Kio okazus, se homoj parolus en unu lingvo?
La libron recenzis prof. d-ro habil. Eugeniusz Łapiński
ISBN 978-83-63911-34-8(,
)

### Prelegoj

#### Pri Esperanto

Li dum siaj prelegoj ekz. en mezlernejoj en Olsztyn ofte menciis pri Esperanto kaj instigis junularon por lernado de Esperanto ekz. en la Ensemblo de Konstru-Lernejoj en Olsztyn, vidu la ligilon en la pola: 

### Popularscienca agado

Interesiĝoj kaj hobioj
----------------------

Privata vivo
------------

Esperanto
---------

maldekstra

Jarosław Strzelecki diversflanke popularigas Esperanton, ekz.: , 
,

La 16an de majo 2016 prezidanto de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-Pollando) Eduardo Kozyra, **Adam Frenszkowski**, **Andrzej Gielert** kaj eks-prezidanto de Esperant-Societo de Varmio-Mazurio **Marian Zdankowski** renkontiĝis en Olsztyn / Olŝtino kun esperantisto d-ro Jarosław Strzelecki pri la eblecoj denove fondi Parlamentan Grupon Apogantan Esperanton (PGAE) en la nuna pola parlamento kaj pere de ĝi enskribi Esperanton sur la liston de elekteblaj lingvoj en la pola edukad-sistemo, pri kio ege interesas la profesoro Strzelecki kaj strebas realizi tion ankaŭ EDE-Pollando kaj menciitaj supre la lokaj esperantistoj ().

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-09-27. Alirita 2016-05-18.
5. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-09-27. Alirita 2016-05-18.
6. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-09-27. Alirita 2016-05-18.
7. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-09-27. Alirita 2016-05-18.
8. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 558867
 |
Pri la komunumo
---------------

**Hirzel** estas komunumo en la distrikto Horgen en Kantono Zuriko, Svislando. Kun 1889 loĝantoj je la 31-a de decembro 2007 ĝi apartenas al la pli malgrandaj komunumoj de la distrikto.

Geografio
---------

Hirzel situas sur la dorso de la montoĉeno Zimmerberg, flanka moreno, de la iama Lindtglaĉero kiu formis la tipan pejzaĝon plene de etaj montetoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Hirzel limas en nordo al Horgen, en oriento al Wädenswil, en sudoriento al Schönenberg, en sudo al Menzingen (ZG), kaj en okcidento al Neuheim (ZG).

Trafiko
-------

Sur la teritorio de la komunumo troviĝas la montpasejo Hirzel, kiu ligas Wädenswil kun la Sihlvalo. Super la pasejo kondukas poŝtaŭtobuslinio, kiu apartenas la Zurika Trafik-Unio. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A3 situas oriente en Wädenswil.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Hirzel datiĝas el la jaro 1269 kiel *Hirsol*. Dum mezepoko tra Hirzel pasis grava komerca pado inter Zuriko kaj Ŝvico kaj ankaŭ pilgrima vojo. En la jaro 1550 Hirzel fariĝis parto de la kamparvoktejo Wädenswil. Inter 1616 ĝis 1617 la urbo Zuriko konstruigis sur la loko de la malnova Sankt-Nikolaa Kapelo novan preĝejon. Hirzel fariĝis sendependa politika komunumo la 13-an de majo 1773.

Elstaraj personecoj
-------------------

Hirzel estas konata en la mondo, ĉar tie naskiĝis kaj pasigis sian infanecon la fama svisa verkistino Johanna Spyri (1827-1901). Ŝia romanfiguro Heidi, havas forte aŭtobiografiajn trajtojn, kaj do evidente la vilaĝo de Heidi kiun multaj serĉas en Kantono Grizono aŭ en la Kantono Berno reale estis Hirzel en la Kantono Zuriko. En Hirzel troviĝas Spyrimuzeo.

Esperanto en Hirzel
-------------------

Okaze de la apero de la Esperanto-traduko de Dietrich Michael Weidmann de la dua volumo de la Heidi-romano de Johanna Spyri, "Heidi povas apliki", kion ŝi lernis, Esperanto-Societo Zuriko kaj Svisa Esperanto-Societo organizos la 2-an de julio 2016 en la Johanna-Spyri-Muzeo en Hirzel orientsvisan regionan Esperanto-renkontiĝon.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Jürg Winkler*: *Hirzel* en *Historia Leksikono de Svislando* (2008-02-12)
2. ↑  "Heidi en Esperanto" en la blogo de Didi Weidmann, konsultita 2016-01-30

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Hirzel Arkivigite je 2016-08-08 per la retarkivo Wayback Machine
* Hirzel en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* Kategorio Hirzel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Horgen |
| --- |
| Adliswil • Hirzel • Horgen • Hütten • Kilchberg • Langnau ĉe Albis • Oberrieden • Richterswil • Rüschlikon • Schönenberg • Thalwil • Wädenswil |  |

 |
**Avusy** estas komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando. 

Laŭ la stato de 2018 en la komunumo vivis 1 416 loĝantoj sur areo de 5,19 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 273 loĝantoj/km².

Geografio
---------

Avusy estas kampara komunumo en ĉefe urba Kantono Ĝenevo. Ĝi situas en la ekstrema sudokcidento de la kantono ĉe la landlimo kun Francio. Al la komunumo apartenas la vilaĝoj Avusy-Village, Athenaz, Sézegnin kaj la vilaĝeto Champlong. La komunumo apartenas al la regiono *Ĝeneva Ĉampanio*. La sudan limon de la komunumo kaj landlimon formas la rivereto *La Laire*, alfluanto de Rodano.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Avusy limas en nordo al Avully, en nordnordoriento al Cartigny, en nordoriento al Laconnex, en oriento al Soral, en sudo al Viry (Francio), kaj en okcidento al Chancy.

Trafiko
-------

La komunumo Avully estas konektita al la publika transportreto per loka buso de la urbo Ĝenevo. Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Ĝenevo al Chancy.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Avusy datiĝas el la jaro 1260 kiel *Avussie*.

Dum mezepoko la alta jurisdikcio pri Avusy apartenis al la Grafoj de Ĝenevo, dum la malalta jurisdikcio estis konceditaj al la paroĥaro *Saint-Victor*.

En la jaro 1564 estis parte detruita la burgo de la Senjoroj de La Grave en Champlong fare de la vilaĝkameradoj de Cartigny kaj en la jaro 1590 la bernanoj ĝin detruis komplete. Postrestis ĝia ĉirkaŭanta muro, kiu viziteblas ankoraŭ hodiaŭ.

Per la kontraktoj de Parizo kaj Torino de la jaroj 1749 kaj 1754 Avusy estis atribuita al la reĝolando Sardinio. En la jaro 1816 per la kontrakto de Torino la Avusy finfine estis atribuita al Kantono Ĝenevo kaj fariĝis svisa. Ĝis 1847 ĝi estis parto de la komunumo Avusy-Laconnex-Soral, kiu tiam estis dividita al tri memstaraj komunumoj.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Catherine Santschi*: *Avusy* en la *Historia Leksikono de Svislando* (2009-09-08)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Avusy
* Avusy en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Avusy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Ĝenevo |
| --- |
| Aire-la-Ville • Anières • Avully • Avusy • Bardonnex • Bellevue • Bernex • Carouge • Cartigny • Céligny • Chancy • Chêne-Bougeries • Chêne-Bourg • Choulex • Collex-Bossy • Collonge-Bellerive • Cologny • Confignon • Corsier • Dardagny • Ĝenevo • Genthod • Gy • Hermance • Jussy • Laconnex • Lancy • Le Grand-Saconnex • Meinier • Meyrin • Onex • Perly-Certoux • Plan-les-Ouates • Pregny-Chambésy • Presinge • Puplinge • Russin • Satigny • Soral • Thônex • Troinex • Vandœuvres • Vernier • Versoix • Veyrier | Komunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono Ĝenevo |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 325661
* GND: 4405819-6
* VIAF: 130761551
* BNF: 11982548c
 |
**János Kerényi** [jAnoŝ kerEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kerényi János** estas hungara agronomo, notario, parlamenta deputito.

János Kerényi naskiĝis la 9-an de decembro 1945 en Kiskunhalas.

Biografio
---------

János Kerényi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1964, post 2 jaroj li akiris vitistan diplomon en agrikultura altlernejo en Kecskemét. Post la diplomo li laboris en ŝtata bieno de Kiskunhalas, poste en agrikultura kooperativo en Pirtó. Intertempe en 1975 li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Attila József, en la sama jaro li iĝis kooperativestro. Inter 1993-1995 li laboris en propra bieno en Pirtó, poste notario en la sama vilaĝo. Inter 1990 kaj 2010 li havis postenon en municipo de Soltvadkert, dum en 1996 li aliĝis al Fidesz. Ekde 1998 seninterrompe li estas parlamentano. Lia edzino naskis dufoje.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 701071
 |
**Chancy**  estas komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando. 

Laŭ la stato de 2018 en la komunumo vivis 1 686 loĝantoj sur areo de 5,36 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 315 loĝantoj/km².

Geografio
---------

Chancy estas la plej okcidenta komunumo de Svislando. Ĝi situas ĉe la sudorienta bordo de Rodano, kiu formas ĉe Chancy la limon inter Francio kaj Svislando. Tra la komunumo fluas la rivereto Laire, kiu alfluas en la vilaĝo al Rodano. La komunumo apartenas al la regiono de la Ĝeneva Ĉampanio. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Chancy mem Passeiry kaj Le Cannelet. Supre de la ponto situas la riverakvoelektrejo Chancy-Pougny.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,37 km², de kiuj 32,6% estas kovritaj de arbaro, 52,1% servas por agrikulturo kaj 10,10% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Chancy limas en nordo al Avully, en nordoriento al Avusy, en sudoriento Viry (Francio), en sudo al Valleiry (Francio), en sudokcidento al Vulbens (Francio), en okcidento al Pougny (Francio), kaj en nordokcidento al Challex (Francio).

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Ĝenevo al Liono, kiu traversas apud Chancy Rodanon per impona ponto. La stacidomo de Chancy ĉe la trajnlino de la Francaj Fervojoj de Ĝenevo al Liono situas sur franca teritorio aliflanke de Rodano.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Chancy datiĝas el la jaro 1240 kiel *Chancie*.

Jam dum mezepoko la Grafoj de Ĝenevo posedis rajtojn en Chancy. Ek de la jaro 1536 la suvereneco pri Chancy apartenas al la urbo Ĝenevo, kaj ĝi akceptis la reformacion. Chancy estis strategie grava loko pro la transirejo tra Rodano. Ĝis la malfermo de la unua ponto enla jaro 1424 en Chancy funkciis pramo. Post la malkonstruo de la ponto en la jaro 1589 ĝis ties novkonstruo en la jaro 1874 denove ekzistis pramo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Catherine Santschi*: *Chancy* en la *Historia Leksikono de Svislando* (2005-01-04)

Vidu ankaŭ
----------

* Pougny - Chancy (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Chancy
* Chancy en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Chancy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Ĝenevo |
| --- |
| Aire-la-Ville • Anières • Avully • Avusy • Bardonnex • Bellevue • Bernex • Carouge • Cartigny • Céligny • Chancy • Chêne-Bougeries • Chêne-Bourg • Choulex • Collex-Bossy • Collonge-Bellerive • Cologny • Confignon • Corsier • Dardagny • Ĝenevo • Genthod • Gy • Hermance • Jussy • Laconnex • Lancy • Le Grand-Saconnex • Meinier • Meyrin • Onex • Perly-Certoux • Plan-les-Ouates • Pregny-Chambésy • Presinge • Puplinge • Russin • Satigny • Soral • Thônex • Troinex • Vandœuvres • Vernier • Versoix • Veyrier | Komunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono Ĝenevo |

 |
**Racio** estas en la filozofio la kapablo krei nociojn kaj kunligi ilin formante juĝojn. La nunatempa uzo de la nocio racio estas grave influita de Immanuel Kant, kiu ofte diferencige kontraŭmetis racion kaj rezonon, kaj ankaŭ distingis la racion dis de percepto kaj sperto (aŭ empirio).

Difinprovoj
-----------

Immanuel Kant skizas la regnon de la racio jene:  

*La racio estas la kapablo je unueco de la fenomenoj pere de reguloj.*"(En *Kritik der reinen Vernunft*). Kaj en alia loko: *La racio limigas la sensan sperton, sen tial pliampleksigi sian propran teritorion.*
Ampleksan difinon donas Rudolf Eisler, en sia vortaro de filozofiaj nocioj *Wörterbuch der philosophischen Begriffe* (Dua eldono, 1904): 

„*Racio (logos, epistêmê, intellectus, intelligentia, ratio, entendement, understanding) estas laŭ larĝa kompreno la pensivo, la inteligento en kontrasto kun la sensivo, laŭ mallarĝa en kontrasto kun la rezono, la unueco, kapablo de mensa percepto, de la (ĝusta) kompreno (abstraktigo) kaj juĝo, koncize: de la rilatige komparanta, analizanta pensado kaj komprenado, tio estas de la scio pri la signifo de la vortoj kaj nocioj.*"
Arthur Schopenhauer limigas la racion je la ekkono de kaŭzo kaj efiko:  

„*La subjektiva komplemento de la materio aŭ de la kaŭzo-efiko-rilato estas la racio, kaj ĝi estas nenio krom tio. Ekkoni kaŭzo-efiko-rilatojn estas ĝia sola funkcio, ĝia sola povo.*" (En *Die Welt als Wille und Vorstellung*)

Etimologio kaj parencaj nocioj
------------------------------

La vorto **racio**, devenas el la latina *ratio* (= racieco), siavice la hindo-eŭropa radiko *re-* kun la senco kalkuli, nombri, signifas la kapablon pensi kun la ordigo de la aferoj tiamaniere, ke ili iĝas pli klaraj. El la sama radiko devenas rezono. Ankaŭ racio rilatas al ordigo, sed ne tiel precize. Malsame penso rilatas ĉiujn mensajn operaciojn. 

Penso kaj racio, koncepto kaj ideo, juĝo kaj rezono rilatas la menson kiel aktivecon, foje kiel precizajn specojn de operacio. Koncepti, idei, juĝi, rezoni ĉiuokaze estas la samo kiel pensi; efektive, penso estas genro rilate la menciitajn operaciojn.

En Esperanto "racia" estas adjektiva radiko.

Racio de ŝtato
--------------

Strikte parolante, la racio de ŝtato estas koncepto de itala deveno uzita el Nikolao Makiavelo (kiu uzis ĝin per la nomo *arte dello Stato*, arto de ŝtato) kaj uzita poste de Guicciardini kaj Giovanni della Casa, kvankam nur ĉe Giovanni Botero ĝi estos disvolvigita kiel doktrino (*Della Ragion di Stato*, 1589), por referenci al esceptaj decidoj kiujn plenumas reganto cele al konservo aŭ pliigo de la bonfarto kaj forto de ŝtato, sub la supozo ke la survivado de tiu ŝtato estas valoro supera al aliaj individuaj aŭ kolektivaj rajtoj.

Komparu kun
-----------

Raciismo ~ sciteorio

Vidu ankaŭ
----------

* Retejo pri scienco[*rompita ligilo*] el franca tradukita esperanten
* Analiza filozofio
* Eksperimento
* Fido kaj racio
* Juĝo (filozofio)
* Logiko
* Saĝo

* Kategorio Racio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Racio en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
La **koncilio de Elvira** (latine *Concilium Eliberritanum*, hispanlingce: *Concilio de Elvira*) estis celetrita en 306 p.K. ĉirkaŭ en la urbo Elvira (la nomo de Granado antaŭ la araba invado.  

En tiu sinodo, kiu ĵetis la bazojn de tiu kiu estos difinita la estonta Eklezio de Hispanio, partoprenis ĉiuj episkopoj kaj presbiteroj de Hispanio.

En ĝi oni pritraktis la temon de la judaj komunumoj rezidantaj en la ibera duoninsulo. Ĝi estis ankaŭ la unua koncilio en kiu estis diskutata kanono, la 33-a, en kiu estis malpermesitai al la ekleziuloj la seksrilatoin (kiu poste fariĝis Dekreto de papo Siricio). La puno, kaze de malobeo, estis la forigo el la pastra korpo. Al tiu puno papo Siricio aldoni la ekskoskomunikon.

La kanono 36ò-a esprimas kritikojn kontraŭ la uzo de bildoj en la dekoracio de preĝejoj, dum la kanono 60-a provas limgi iujn manifestaciojn de religia fanatismo apogiĝantajn sur kontraŭpaganaj tradicioj: nome, kiuj estus mortigitaj pro detruo de iliaj idoloj de devus esti rekonataj de la Eklezio kiel martiroj.

Notoj
-----

1. ↑  i en [[Kristana senedzeco.

Vidu ankaŭ
----------

* Granado
* Diocezo de Elvira

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle La 81 kanonoj de la koncilio de Elvira Arkivigite je 2012-07-16 per la retarkivo Wayback Machine
**Kunmadaras** (kunmadaraŝ) estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en Distrikto Karcag. Kun signifas kumano, Madaras estas familia nomo de kumanestro aŭ kumana kapitano, signifanta birda.

Ĉefplaco de Kunmadaras
Kalvinana preĝejo de Kunmadaras
* Areo: 154 km²
* Loĝantaro: 5900
* Poŝtkodo: 5321
* Telefonprefikso: 59

Situo
-----

Kunmadaras situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Kenderes-Tiszafüred, laŭ fervojo Karcag-Tiszafüred, Kunhegyes estas proksime. Budapeŝto estas voje 140 km-ojn, fervoje 180 km-ojn. Kunmadaras najbaras kun Nacia Parko Hortobágy.

Historio
--------

En la 13-a jarcento la hungaroj permesis la loĝadon de kumanoj. La komunumo senhomiĝis fine de la turka epoko. La vilaĝo ricevis rangon kampurbo en 1811. Apud la komunumo estas milita flughaveno, nuntempe neuzita.

Vidindaĵo estas la kalvinana preĝejo.

Famuloj
-------

En Kunmadaras naskiĝis:

* pentristo István Birkás
* kuracisto Ferenc Boján.

Nomportantoj de Madaras en Hungara reĝlando
-------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Backamadaras | Csíkmadaras | Kunmadaras | Madaras | Mezőmadaras |

Tiuj komunumoj ĉiujare aranĝas renkontiĝojn.

* Kunmadaras en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kunmadaras en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Dardagny**  estas komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando. 

Laŭ la stato de 2018 en la komunumo vivis 1 864 loĝantoj sur areo de 8,6 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 217 loĝantoj/km².

Geografio
---------

Dardagny situas tute en la okcidento de Svislando ĉe la limo al Francio, ĉe la norda bordo de la rivero Rodano. La komunumo konsistas krom el la ĉefvilaĝo Dardagny mem el la vilaĝoj kaj vilaĝetoj La Plaine, Malval, Essertines, La Tuilière kaj Les Granges. Tra la komunumo fluas de nordo al sudo la rivereto *Allondon*, kiu en La Plaine alfluas al Rodano. En la komunumo troviĝas pluraj vitejoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Dardagny limas en nordo al Thoiry (Francio), en nordoriento al Satigny, en oriento al Russin, en sudo al Avully, en sudokcidento al Challex (Francio), en okcidento al Péron (Francio), kaj en nordokcidento al Saint-Jean-de-Gonville (Francio).

Trafiko
-------

La vilaĝo La Plaine disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Liono al Ĝenevo, kiu estas servata de lokaj trajnoj al Ĝenevo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Dardagny datiĝas el la jaro 1309 kiel *Dardaniacum*.

Estis trovita hakilo el la komenca ŝtonepoko en Dardagny. En la jaro 1093 estis menciita la konstruado de la preĝejo *Sankt-Petro*, kiu hodiaŭ staras en la centro de Dardagny.

La vilaĝeto La Plaine estis unuan fojon menciita en la jaro 1321 kiel *Planum*.

Dum mezepoko Dardagny apartenis unue al Ĝenevo, tiam al Savojo, sekvis okupado fare de la bernanoj en 1536 kaj en 1376 ĝi denove fariĝis savoja posedaĵo, kaj kun tuta Savojo en la jaro 1798 fariĝis franca. En la jaro 1816 ĝi estis atribuita al la Respubliko Ĝenevo kaj kun ĝi fariĝis parto de Svislando.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Jacques Davier* : *Dardagny* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-03-15)
2. ↑  Fonto: *Pierre Flückiger*: *Plaine, La* en *Historia Leksikono de Svislando (2010-02-04)*

Vidu ankaŭ
----------

* La Plaine (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Dardagny
* Dardagny en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Dardagny en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Ĝenevo |
| --- |
| Aire-la-Ville • Anières • Avully • Avusy • Bardonnex • Bellevue • Bernex • Carouge • Cartigny • Céligny • Chancy • Chêne-Bougeries • Chêne-Bourg • Choulex • Collex-Bossy • Collonge-Bellerive • Cologny • Confignon • Corsier • Dardagny • Ĝenevo • Genthod • Gy • Hermance • Jussy • Laconnex • Lancy • Le Grand-Saconnex • Meinier • Meyrin • Onex • Perly-Certoux • Plan-les-Ouates • Pregny-Chambésy • Presinge • Puplinge • Russin • Satigny • Soral • Thônex • Troinex • Vandœuvres • Vernier • Versoix • Veyrier | Komunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono Ĝenevo |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 327153
* GND: 7588864-6
* LCCN: n92110386
* VIAF: 133838588
 |
**Jussy**  estas komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando. 

Laŭ la stato de 2018 en la komunumo vivis 1 279 loĝantoj sur areo de 11,35 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 113 loĝantoj/km².

Geografio
---------

Jussy estas la plej orienta komunumo de Kantono Ĝenevo, kaj en ĝi sur alteco de 517,7 metroj ĉe limŝtono al Francio situas la plej alta punkto de la kantono. Al Jussy apartenas krom la ĉefvilaĝo mem la vilaĝetoj Monniaz kaj Lullier. Ekstere de la ĝeneva aglomeraĵo la komunumo konservis sian kamparan aspekton, kiun karakterizas agrikulturo kaj precipe vitejoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,35 km², de kiuj 36,7% estas kovritaj de arbaro, 54,10% servas por agrikulturo kaj 8,1% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Jussy limas en nordo al Gy, en nordoriento al Machilly (Francio), en oriento al Saint-Cergues (Francio), en sudoriento al Juvigny (Francio), en sudo al Presinge, kaj en okcidento al Meinier.

Trafiko
-------

Jussy estas konektita al la loka transportreto de Ĝenevo per la buslinio n-ro C.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Ĝenevo al Machilly. Rekte apud la limo sur franca teritorio en Juvigny situas stacidomo ĉe la franca fervojlinio de Thonon-les-Bains al Ĝenevo.

Inĝeniera lernejo de Lullier
----------------------------

En Lullier troviĝas kun la inĝeniera lernejo de Lullier filio de la Universitata Altlernejo de Okcidenta Svislando (france *Haute école spécialisée de Suisse occidentale*), kiu specialiĝis en agrikulturo, hortikulturo, pejzaĝa arkitekturo kaj naturmastrumado.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Jussy datiĝas el la jaro 1180 kiel *Jussiacum Episcopi*. Ĝis la jaro 1850 al Juss ankaŭ partenis la vilaĝo Gy, kiu hodiaŭ estas memstara komunumo. Ĝis 1816 Jusy kune kun kelkaj najbaraj komunumoj formis eksklavon de la Respubliko Ĝenevo en Savojo. Kune kun Kantono Ĝenevo la komunumo en la jaro 1816 estis integrita al Svislando.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Jussy

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Jussy
* Lullier en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Jussy GE en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Ĝenevo |
| --- |
| Aire-la-Ville • Anières • Avully • Avusy • Bardonnex • Bellevue • Bernex • Carouge • Cartigny • Céligny • Chancy • Chêne-Bougeries • Chêne-Bourg • Choulex • Collex-Bossy • Collonge-Bellerive • Cologny • Confignon • Corsier • Dardagny • Ĝenevo • Genthod • Gy • Hermance • Jussy • Laconnex • Lancy • Le Grand-Saconnex • Meinier • Meyrin • Onex • Perly-Certoux • Plan-les-Ouates • Pregny-Chambésy • Presinge • Puplinge • Russin • Satigny • Soral • Thônex • Troinex • Vandœuvres • Vernier • Versoix • Veyrier | Komunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono Ĝenevo |

 |
**Presinge**  estas komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando. 

Laŭ la stato de 2018 en la komunumo vivis 712 loĝantoj sur areo de 4,72 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 151 loĝantoj/km².

Geografio
---------

Presinge situas en oriento de la kantono ĉe la franca landlimo en distanco de dek kilometroj nordoriente de la kantonĉefurbo Ĝenevo. La komunumo ĉefe vivas de agrikulturo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sura areo de 4,72 km², de kiuj 18,6% estas kovritaj de arbaro, 67,8% servas por agrikulturo kaj 12,9% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Presinge limas al en nordo al Jussy, en oriento al Juvigny (Francio), en sudoriento kaj sudo al Ville-la-Grand (Francio), en sudokcidento al Choulex, en nordokcidento al Meinier, en nordnordokcidento al Puplinge.

Trafiko
-------

La komunumo situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Presinge estas konektita al la publika transportreto de Ĝenevo per la buslinio n-ro C. La plej proksima stacidomo situas aliflanke de la landlimo en Juvigny ĉe la franca trajnlino de Ĝenevo al Thonon-les-Bains.

Historio
--------

Post la jaro 1000 aperis unua, ne ekzakte datiĝinta mencio de Presinge kiel *in Presiago*. En la jaro 1180 aperis la mencio *villa que appellatur Presingium*.

Dum mezepoko Presinge estis parto de la savoja urbo Ville-la-Grand. De 1536 ĝis 1567 Presinge estis okupita de Berno. Tiam ĝi denove apartenis al Savojo. Inter 1792 ĝis 1816 Presinge apartenis al Francio, tiam per la kontrakto de Torino ĝi fariĝis parto de la Respubliko Ĝenevo kaj kune kun ĝi de Svislando. Ĝis 1851 ĝi formis unu nuran komunumon kune kun Puplinge. Tiam Presinge fariĝis memstara.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Fabia Christen*: *Presinge* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-02-18)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Presinge
* Presinge en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Presinge en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Ĝenevo |
| --- |
| Aire-la-Ville • Anières • Avully • Avusy • Bardonnex • Bellevue • Bernex • Carouge • Cartigny • Céligny • Chancy • Chêne-Bougeries • Chêne-Bourg • Choulex • Collex-Bossy • Collonge-Bellerive • Cologny • Confignon • Corsier • Dardagny • Ĝenevo • Genthod • Gy • Hermance • Jussy • Laconnex • Lancy • Le Grand-Saconnex • Meinier • Meyrin • Onex • Perly-Certoux • Plan-les-Ouates • Pregny-Chambésy • Presinge • Puplinge • Russin • Satigny • Soral • Thônex • Troinex • Vandœuvres • Vernier • Versoix • Veyrier | Komunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono Ĝenevo |

 |