recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Scipione MAFFEI** (Verono, 1-a de junio de 1675 - samloke, 11-a de februaro 1755) estis itala historiisto, dramaturgo, filozofo kaj saĝulo.

Li edukiĝis ĉe la jezuitoj de Parmo, elektis dekomence la militistan karieron, kaj servis elstare en la armeo de Bavario. Li partoprenis en la batalo de Schellenberg ĉe Donauwörth en 1705, post kio li revenis al Italio.

Li publikigis diversajn verkojn diversfakajn, fundamente pri paleografio, arkeologio kaj diplomatiko, por ekzemplo, *Verona illustrata*, (Verono, 2 vol. 1732) aŭ *Galliae antiquitates*, (Parizo, 1733). Pro komisio fare de Viktoro Amadeo la 2-a de Savojo, li reformis la Universitaton de Torino. Li ankaŭ fondis la *Museo Lapidario* en Verono.

Kiel poeto, li verkis diversajn komponaĵojn de stilo konceptisma, kaj teatraĵojn, inspiritajn de francaj verkistoj de la epoko de Ludoviko la 14-a, inter kiuj elstaras *La fida Ninfa*, kiun muzikigis Vivaldi. Maffei estas elstara figuro de la itala *Settecento*, kaj pro siaj variaj sciencaj kaj kulturaj interesoj, kaj pro siaj reformismaj kaj merkantilismaj idealoj ene de la katolikismo.

En 1711 Scipione Maffei publikis artikolon en *Giornale dei letterati d'Italia* pri instrumento konstruita ĉirkaŭ 1709 fare de Bartolomeo Cristofori, kiun oni nomis „gravicembalo col piano e forte" (klaviceno kun laŭto kaj mallaŭto). Tio estis pra-piano.

Notoj
-----

1. ↑  "Marchese Di Maffei Francesco Scipione", ĉe la *Encyclopedia Britannica* (1911).
2. ↑   Scipione Maffei: *Nuova invenzione d'un Gravecembalo col Piano e Forte aggiunte alcune considerazioni sopra gli strumenti musicali*, en: *Giornale de' Letterati d'Italia* 5, Venecio 1711, pp. 144–159.

* Kategorio Scipione Maffei en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758497
* GND: 119062518
* LCCN: n79112303
* VIAF: 61555466
* ISNI: 0000 0001 1027 8661
* LIBRIS: 275119
* SUDOC: 028052854
* BNF: 119965089
* BPN: 45878137
* ULAN: 500321895
* MBA: 9391034c-9d1c-4310-bab2-cdb71dbfe296
* NLA: 36559566
* BIBSYS: 2062449
* NKC: ola2011665153
* ICCU: CFIV080201
* BNE: XX1011850
 |
Reĝo Sebastiano de Portugalio
**Sebastiano** (naskiĝis la 20-an de januaro 1554, mortis la 4-an de aŭgusto 1578) estis reĝo de Portugalio. Li estis la 16-a reĝo de Portugalio kaj la 7-a de la dinastio Aviso. Li estis nepo de Johano la 3-a kaj naskiĝis nur 2 semajnoj post la morto de lia patro, la kronprinco Johano, pro tio, oni kromnomis lin "la Dezirata".

Dum sia infaneco, estis regentoj lia avino reĝedzino Katarino de Aŭstrio kaj lia ava-onklo Henriko. Sebastiano estis revema adoleskanto kiu volis restarigi la krucmilitojn. Kiam li atingis la plenaĝon, li preparis militon kontraŭ Maroko por konkeri Fezon. La hispana reĝo Filipo la 2-a rifuzis apogi lin en tiu freneza kampanjo, kaj ne permesis la geedziĝon de hispana princino kun la portugala reĝo.

La portugala armeo invadis Marokon en 1578 kaj iris rekte al dezerto. Dum la batalo de Alcácer-Quibir (Ksar el-Kebir), la portugalanoj estis venkitaj de sultano Ahmed Mohammed kaj tie mortis la plejparto de la armeo. Oni ne scias pri Sebastiano, li tre eble mortis, sed laŭ la legendo, li nur malaperis.

Li iĝis legenda, la "dormanta reĝo", speco de mesio kiu revenos en nebula tago por savi Portugalion.

Dum la hispana regado de Portugalio, tri homoj prezentis sin kiel la reĝo reveninta. Unu el ili italo kiu mortis en 1619. Eĉ dum la 19-a jarcento, multaj kamparanoj en Portugalio kaj Brazilo ankoraŭ atendis la revenon de la reĝo Sebastiano.

* Sebastiano la 1-a (Portugalio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sebastiano la 1-a (Portugalio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 80937
* GND: 118795929
* LCCN: n80153708
* VIAF: 263888102
* ISNI: 0000 0003 8216 449X
* LIBRIS: 218917
* SUDOC: 027385086
* BNF: 119438478
* NKC: jo2003188219
 |
Ebura etikedo de oleujo kun la sigelo de Semerĥet.
**Semerĥet** estis la sesa faraono de la unua egipta dinastio, ĉ. 2861-2853 a. K. Li estas konsiderata uzurpanto ĉar intence li forviŝis la nomon de Aĝib el plurnombraj objektoj, kaj lia nomo mem estis forviŝita kaj preterlasita en la reĝa listo de Sakkara laŭ ordono de la sukcedinto, Kaa.

Laŭ Manetono li regis 18 jarojn, kaj nomas lin *Semempses* (laŭ Seksto Julio Afrika kaj Eŭzebio de Cezareo), aŭ **Mempses** (en la armena versio de Eŭzebio). En la Reĝa Listo de Abidozo li aperas kiel *Semsu*. En el Reĝlisto de Torino li nomiĝas *Semsem* kaj diras ke li regis 72 jarojn.

Tiuj ĉi ciferoj estas konsiderataj malpli fidindaj ol la Ŝtono de Palermo, pli proksima en la tempo. Toby Wilkinson, en sia analizo de la ŝtono trovis en la fragmento I de Kairo, registro III: «*Semerjet 81/2 jaroj (ĉi cifero estas vera, ĉar la tuta regado registriĝas [tie ĉi]*».

La solaj eventoj kiuj aperas en la Ŝtono de Palermo, pro lia mallonga regado ŝajnas religiaj. Ekzistas ebura tabuleto kiu citas lian nomon, ankaŭ la nomon Henuka, altrangulo kiu verŝajne servis al Semerĥet kaj ties sukcedanton, Kaa. En la menciita fragmento de Kairo ankaŭ aperas *Batirites*, patrino de la faraono.

Manetono asertis ke li estis filo de la antaŭa faraono, Aĝib.

Notoj
-----

1. ↑  von Beckerath
2. ↑  Dodson y Hilton: op. cit. pp. 46-48.

* Kategorio Semerĥet en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 532434
 |
**Sergej Ŝorgin** (ruse *Шоргин Сергей Яковлевич*) naskiĝis la
11-an de novembro 1952 en Kirovogrado, Ukrainio, konstante loĝas en Moskvo. Li estas matematikisto, poeto, poemtradukisto al la rusa lingvo.
Li estas doktoro (1979) kaj habilitdoktoro (1997) de fizik-matematikaj sciencoj kaj profesoro ekde 2003. Li laboras en la Instituto pri Informadikaj problemoj de Rusia Akademio de Sciencoj, ekde 1999 li estas vicdirektoro de tiu instituto. Lia scienca fako estas teorio de probableco kaj matematika modelado.

Aperis ĉ. dek liaj poemlibroj: originalaj verkoj kaj tradukoj el la angla, pola, ukraina kaj kelkaj aliaj lingvoj, ankaŭ spritaj parodioj. Pluraj liaj verkoj aperis en interreto. Ekde 2006 li estas membro de Verkista Unio de Moskvo.

Krome li partoprenis en intelektaj ludoj: Kio? Kie? Kiam? (sporta varianto) en la teamo "Nesprosta" en 1998-2003.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Persona retpaĝo
* Reta taglibro de S.Ŝorgin Arkivigite je 2013-04-15 per la retarkivo Wayback Machine
* paĝo en la retejo «Jarcento de traduko»
* Arkivigite je 2008-05-10 per la retarkivo Wayback Machine paĝo en la retejo «Poezia.ru»
* paĝo en la retejo «Rifma.ru»
* paĝo en la retejo «Reta filologio»
* paĝo en la retejo «Poezio de Moskva Universitato»


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 259210
 |
**Sergiusz Rudkowski** (naskiĝis la 21-an de novembro 1873 en Lucko, mortis printempe 1944 en Lucko) – karaima poeto, verkisto, aganto, pseŭdonomo *Ha-Roddi* (hebree: הרדי 'Timanta Dion') aludas al pli frua formo de la nomo de la familio Rudkowski: Rudy.

Vivo
----

Sergiusz Rudkowski devenis de familio de voliniaj karaimoj, estis filo de Zeĥarja kaj Zara el domo Sinani.

Diplomito de reallernejo en Lucko. Kiel socia aganto kaj aktiva partoprenanto de la renoviga movado pri la karaima lingvo povis partopreni la unuan Tutrusian Kunvenon de Karaimoj en Eŭpatorio en 1911 kiel observanto. En 1913 fondis kaj redaktis ruslingvan revuon "Sabach" (Mateno), temanta pri la sociaj problemoj de karaimoj. Pro la milito aperis en 1914 nur unu volumo de la revuo.

Ĝis t.n. Oktobra revolucio en 1917 laboris kiel juĝeja sekretario en Volodimir Volinskij, de kie, dum daŭro de la bolŝevika puĉo, estante cara oficisto, evakuiĝis antaŭ la germana armeo kaj restis dum kelka tempo en Kievo kaj en Krimeo. Kun la lasta ligis lin ankaŭ familiaj ligoj; kelkfoje vizitis Krimeon antaŭ eksplodo de la unua mondmilito. Post la milito, eniro al teritorio de Sovetunio jam estis malfacila, tial liaj vojaĝoj pli maloftis.

En 1918 revenis al Lucko kaj ĝis 1933 laboris kiel kancelaria adjunkto en Trezor-Ĉambro. La 9-an de aŭgusto 1923 edziĝis al Tamara Majewska, pol-rusdevena. Tio estis unu el la unuaj miksaj geedziĝoj inter karaimoj en Lucko. La nupton donis al ili plenumanta devojn de hazano Mojsej Nowicki.

La plej gravaj laboraĵoj
------------------------

* *Tezgieninde* (Kiam atendis), verso, publikigita en la revuo "Myśl Karaimska" (Karaima penso), 1 (1928/4-5), p. 34
* *Indew* (Alvoko), verso, publikigita en revuo "Karaj Awazy" 1 (1931), p. 21; la tria kaj kvara verso de la versaĵo estis presita en broŝuro *Łuwachłar dert jiłha* (Kalendaro por kvar jaroj), Łuck 1932, p. 3
* *Bijen uwłum* (Ĝoju, la filo), verso, publikigita en "Karaj Awazy" 2 (1931), p. 37
* *Dostłar. Satyr kotarmak tirlikten jizip-ałhan* [originala traduko Amikoj. Gaja skizo el la vivo prenita), porsceneja verko, Presejo Ekspres, Łuck 1931 (p. 1-8)
* *Korutkan dżuwaherłer* (Protektitaj diamantoj), artikolo, publikigita en: "Karaj Awazy" 2 (1931), p. 19-20
* *Nece sez bizin kutułmahymyz icin* (Kelkaj vortoj pri nia savo), artikolo, publikigita en "Karaj Awazy" 1 (1931), p. 14-16

Vidu ankaŭ
----------

* Bogusław Firkowicz

Bibliografio
------------

* N. A. Baskakov, Haĝi Seraja Ŝapŝal, Ananiasz Zajączkowski (redakto), *Słownik karaimsko-rosyjsko-polski* (Karaima-rusa-pola vortaro), Moskvo 1974, p. 25-26 (Bibliografio, prilaboro de A. Dubiński).
***Ŝabdrung* Ngawang Namgyal** (Tibeto, 1594 - Butano, 1651) estis politikisto, militisto kaj butana religiano el tibeta deveno. Li estas konsiderata kie la patro de la patrio, la unuiganto de la nuna butana teritorio. Krome, li estis lamao de la tibeta budhismo specife de la tradicio Kagjuo kiu ankoraŭ estas la oficiala religio de Butano.

*Ŝabdrung* en pentraĵo de la 19-a jarcentoEn 1627 la portugalaj jezuitoj kaj unua eŭropanoj en Butano Estevao Cacella kaj João Cabral, priskribis Namgyal kiel inteligenta kaj afabla gvidanto kiu permesis al ili krei kristanajn misiojn en Butano (kio neniam konkretiĝis ĉar la misiistoj estis survoje al Tibeto je la serĉo de "nefidela" eklezio izolita en Azio (probable spuroj de nestorianismo).

Namgyal ankaŭ establis la sistemon je duopa regado en Butano, kie la gvidantoj havis la saman povon, la Ĝe-Ĥempo kiu estas la religia gvidanto kaj la Druk-Desi kiu estus la civila reganto. Ĉi sistemo daŭris ĝis la 19-a jarcento kiam la britoj modifis ĝin igante ke la monarko havu la tutan povon (kvankam la Je-Ĥempo estas gvidanto kun granda influo kaj religia kaj politika.

* Kategorio Shabdrung Ngawang Namgyal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 371043
* GND: 128497262
* LCCN: n/82/43475
* VIAF: 25657403
* ISNI: 0000 0000 3295 3659
* SUDOC: 141911433
* Toolserver: viaf/25657403
 |
**Ŝehan KARUNATILAKA** estas srilanka verkisto. Lia debuta novelo *Chinaman: The Legend of Pradeep Mathew* (Chinaman: La Legendo de Pradeep Mathew, 2010) gajnis la premion de la Komunumo de Nacioj, la DSCa premio, la Gratiaen premio kaj estis aljuĝita la duan plej grandan libron pri kriketo de ĉiuj tempo fare de *Wisden*. Lia dua romano *The Seven Moons of Maali Almeida* (*La Sep Lunoj de Maali Almeida, Sort of Books* 2022) estis anoncita kiel la gajninto de la Booker Premio la 17-an de oktobro 2022.

Vivo
----

Ŝehan Karuntilaka naskiĝis en 1975 en la urbo Galle en Sri-Lanko, kaj kreskis en la ĉefurbo Kolombo. Li studis en Nov-Zelando kaj vivis en Londono, Amsterdamo kaj Singapuro.

Li laboris en la reklamagentejoj McCann, Iris kaj BBDO, kaj aŭtoris artikolojn en revuoj, inkluzive de The Guardian, Newsweek, Rolling Stone, GQ kaj pli.

En 2013, parolanta al la revuo *La Nacio*, Karunatilaka priskribis liajn influojn kiel: "Kurt Vonnegut, William Goldman, Salman Rushdie, Michael Ondaatje, Agatha Christie, Stephen King, Neil Gaiman, Tom Robbins kaj kelkaj cent aliaj."

Li ankaŭ skribis kaj parolis pri lia dumviva obsedo kun la roka bando La Policoj.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Shehan Karunatilaka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 799365
* GND: 1024013324
* LCCN: n2010213012
* VIAF: 137453877
* ISNI: 0000 0000 9354 2167
* SUDOC: 161760260
* BIBSYS: 11069101
* NKC: xx0278262
 |
**Pieter ASPE** (naskiĝis la 3-an de aprilo 1953 en Bruĝo, mortis tie la 1-an de majo 2021) estis la pseŭdonimo de **Pierre Aspeslag**, flandra verkisto.

Biografio
---------

Aspeslag studis latinan lingvon kaj sciencojn ĉe la kolegio de Sankta Leo en Bruĝo.

Li havas du infanojn: Tessa (1972) kaj Mira (1974) kaj unu nepinon: Lisa. La kariero de
Aspeslag ne sin limigis al la verkado: li interalie laboris kiel magazenisto, vendisto, ĉe la mara polico kaj kiel fotografisto. Li ankaŭ dum kelkaj jaroj estis la domgardisto de la baziliko de la Sankta Sango en Bruĝo.

Aspeslag sin plentempe okupis pri verkado ekde la jaro 1996.

Libroj
------

Pieter Aspe verkis krimromanojn kiuj havas kiel ĉefrolulon adjunkt-policestron Pieter Van In kaj juran oficirinon Hannelore Martens, kiuj en la debuta rakonto de Aspe, *Het vierkant van de wraak* [La kvadrato de la venĝo], iĝas geamantoj. Ĉiuj rakontoj okazas en Bruĝo.

En la jaro 2001 Aspe ricevis la premion Hercule Poirot pro sia romano *Zoenoffer* [Kulpopaga ofero].

Entute de la libroj de Aspe jam vendiĝis pli ol 1 500 000 ekzempleroj (ĝis 2008). La flandra komerca televida stacio VTM komisiis ke oni de la unuaj dek krimaj romanoj de Aspe kreu televidan serion. Tiujn oni elsendis en la jaro 2004. La ĉefroluloj en tiu ĉi serio estis Herbert Flack (Pieter Van In), Francesca Vanthielen (Hannelore Martens) kaj Lucas van den Eynde (Guido Versavel). La unua serio estis tiom sukcesplena, ke VTM pretigis nau pliajn.

Krom krimromanoj, Pieter Aspe ankaŭ verkis du infanlibrojn.

Bibliografio
------------

| Libro | Jaro |
| --- | --- |
| Het Vierkant van de Wraak | 1995 |
| De Midasmoorden | 1996 |
| De Kinderen van Chronos | 1997 |
| Grof Wild (buiten de reeks) | 1998 |
| De Vierde Gestalte | 1998 |
| Het Dreyse Incident | 1999 |
| Dood Tij | 2000 |
| Blauw Bloed | 2000 |
| Zoenoffer (Hercule Poirot Prijs) | 2001 |
| Vagevuur | 2001 |
| De Vijfde Macht | 2002 |
| Onder Valse Vlag | 2002 |
| Pandora | 2003 |
| 13 | 2003 |
| Tango | 2004 |
| Onvoltooid Verleden | 2004 |
| Casino | 2005 |
| Ontmaskerd | 2005 |

Referenco
---------

1. ↑   Succesauteur Pieter Aspe overleden op 68-jarige leeftijd (nederlande). *nieuwsblad.be* (2021-05-01). Alirita 2021-05-02, germana Vikipedio.

Ekstera ligilo
--------------

* Kategorio Pieter Aspe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 63651
* GND: 129689149
* LCCN: no2011089017
* VIAF: 65093251
* ISNI: 0000 0003 6862 8868, 0000 0001 2027 3960
* SUDOC: 126576467
* BNF: 15728211m
* NKC: xx0004608
* BNE: XX5038128
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar aspektas kiel aŭtomata tradukaĵo.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

**Nacia Instituto de Teknologio Nagaland (NIT Nagaland) (राष्ट्रीय प्रौद्योगिकी संस्थान नागालैंड)** estas pli alta edukado teknologio mezlernejo jacas Dimapur en Nagaland, Barato. Ĝi estas unu el la 30 National Institutes of Technology. Nacia Instituto de Technolog, Nagaland estis starigita de la Registaro de Barato en 2009, kiel parto de la de la Dekunua Kvin-jara Plano (2007-2012) por imparting teknika edukado en la stato de Nagaland. Tiu jaro Registaro malfermis 10 novaj Nits en ĉiuj partoj de Barato. La mentoring respondeco de nia NIT Nagaland estis donita al NIT Silchar.

La unua Batch de NIT Nagaland (2010-2014) studis en NIT Silchar por du jaroj kaj fine la NIT Nagaland estis ŝanĝis al lia hejmo stato Nagaland en septembro 2012. NIT Nagaland estas federacie financita teknika universitato establita de Akto de la barata parlamento.

Origine, la mezlernejo estis komenci funkciado de portempa kampuso ĉe la Malnova PK Kompleksa ĉe Chumukedima, ĉirkaŭ 14 kilometroj (8,7 mejloj) de Dimapur, en januaro 2012, dum lando por permanenta kampuso estis akirita en la Niuland areo sed la loko selektado komitato estrita de speciala sekretario (Teknika Edukado), Ministerio de homaj rimedoj Disvolvado (MHRD), Ashok Thakur kaj direktoro, Mentor NIT (NIT Silchar), d-ro NV Deshpande, dum ilia 2-taga vizito al Nagaland januaro 14 & 15 lastaj, inspektis ambaŭ la Niuland kaj Chumukedima lokoj. La 15an de januaro posttagmeze, la teamo renkontis ĉefministro Neiphiu Rio ĉe lia residenciales oficejo en Kohima kaj informis la lasta ke la komitato estis elektita Chumukedima kiel la permanentan retejon por NIT Nagaland.

NIT Nagaland estas administrata de la NIT Nagaland Socio registrita sub la Socioj Akto. La instituto estas plene financita de la Ministerio de homaj rimedoj Disvolviĝo, Registaro de Barato. Nuntempe la registaro havas 3 UG cources en Inĝenierio nome Elektroniko & Komunikado Inĝenierio, Komputila Scienco kaj Inĝenierio kaj Elektra & Electonics Inĝenierio.

La 13 de oktobro, 2012, eksa Unio ministro de homaj rimedoj disvolviĝo, komunikado kaj informaj teknologioj Kapil Sibal inaŭgurita la NIT Nagaland ĉe Chumukedima. La NIT fondo sidiĝante funkcio ĉeestis ĉefministro Neiphiu Rio, Lok Sabha membro CL Ruala, supro funkciuloj de la ŝtata registaro kaj la sindikato HRD ministerio.

TTT-ejo:  Eniro Testo: - AIEEE Exam, flanka Entry
fantazia rekonstruo apud Stoltebüll
**Thing** aŭ *Ding* estis kunveno de ĝermanoj, aparte pro juĝaj kaŭzoj. Ĝi okaziĝis sub libera aero, ofte sur montetoj aŭ sub arboj.

La ejoj estis sub protekto de dioj. Antaŭ la inaŭguro fariĝis *Hegung* do sanktigo kun solenaj deklaroj kaj demandoj. Sekvis proklamo de dumkunvena paco fare de la tribunalgvidanto kaj akurata klarigo de la teritorio de la kunvenejo.

La partopreno estis komence rajto kaj devo de ĉiuj liberaj kaj defendkapablaj viroj. Estris ĝin iam la reganto (reĝo, princo), ĉe la frankoj la grafo kiu ĉirkaŭvojaĝis al la diversaj tribunale unuiĝintaj vilaĝoj kaj triboj (po unu por ĉirkaŭ cent). 

Oni devis distingi:

* aŭtentikaj, ordaj: regule post certa tempospaco kun partoprendevo por ĉiuj
* de juĝisto ordonita kunveno *(Botding)*: por ĉiuj invitataj (intertempe ankaŭ por ekspuniĝo - *Bußding*)
* kompletiga: por fini ĉiujn neresolvitajn tagordopunktojn antaŭaŭjn *(Afterding)*

La juĝistaro konsistis el la juĝisto kaj komisiono. Kondamno nur eblis ĉe unuanimeco. Karlo la Granda limigis la sinprezento-devo je tri fojoj por ljaro kaj enkondukis kontinuan laikan juĝistaron. Dum la malfrua mezepoko la tutkomunuma kunjuĝado ĉesis kaj la laikaj juĝistoj anstataŭis ilin.

Bieno, kie normale okazis tiaj kunvenoj, havis diversajn nomojn: Dingstuhl, Dingbank, Dinghof. La ĉefo de tia bieno nomiĝis *Dinggraf* kiu aŭ mem juĝis aŭ jesis reprezentiĝon fare de oficialujo (Dingvogt). Se post komenco de juĝproceso la akuzitaj fuĝis onoi parolis pri *Dingflüchtigkeit*. 

Ekzistis ankaŭ fakterminoj laŭ regiono: *Gauding* (por la govio), *Burgding* (por la burggrafujo). Eĉ nun en Islando la vorto uzatas por la respondeca juĝeja distrikto. En Norvegujo la parlamento nomiĝas *Storthing*, en Danujo oni nomas la du ĉambrojn parlamentajn *Folkething* kaj *Landsthing*.

Fonto
-----

* Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 5. Leipzig 1906, p. 17 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Frode Iversen: "Concilium and Pagus—Revisiting the Early Germanic Thing System of Northern Europe." - Ĉe: Journal of the North Atlantic. Special Volume 5, 2013, p. 5–17.
* kelkaj ejoj en Norda Europo

Notoj
-----

1. ↑  En tiu chi artikolo uzatas la fakterminoj en la germana lingvo.
Palestino > Palestinaj politikaj organizoj > Fronto Demokrata por Liberigo de Palestino

---

Flago
**FDLP** aŭ **Fronto Demokrata por Liberigo de Palestino** (arabe: '**الجبهة الديموقراطية لتحرير فلسطين'**, en latinaj literoj *Al-Jabha al-Dimuqratiya Li-Tahrir Filastin*) ofte nomata nur **Demokrata Fronto**, aŭ *al-Jabha al-Dimuqratiyah* (الجبهة الديموقراطية), estas politika organizo de tndenco marksista en Palestino.

La FDLP estis kreita je la 22-a de februaro de 1969 kiel skismo de la maldekstra Popola Fronto por la Liberigo de Palestino (PFLP), subla gvido de Najef Hawatmeh. Ĝi donis pli da atento al la politikaj laboroj, ol al la militaj, kvankam ĝi ankaŭ plenumis plurajn tiajn agadojn.

Dum la 70-aj kaj 80-aj jaroj ĝi estis unu el la plej influaj grupoj en la sino de la Organizaĵo por Liberigo de Palestino, kaj unu el la avangardoj de la akceptado de duobla ŝtato, juda-araba, en Palestino.

En 1991 ĝi suferis propran skismon, kaj unu frakcio gvidata de Jaser Abd Rabbo alproksimiĝis pli al Jaser Arafat kaj kreis novan organizon Demokrata Unuiĝo por Palestino (FIDA).

La FDLP peris dum la lastaj jaroj grandan parton de sia influo, ĉefe pro la kresko de la islamistaj partioj en Cisjordanio kaj la Gaza Sektoro. En la lastaj balotoj (2006) en la Leĝdona Asembleo de la Palestina Aŭtonomio, la koalicio partoprenata de la Fronto gajnis 2,8% de la voĉdonoj kaj du seĝojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio FDLP en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo Arkivigite je 2012-07-16 per la retarkivo Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 18662
* GND: 503417-6
* LCCN: n81009404
* VIAF: 266796545
 |
**Shun** estis mitologia imperiestro de Ĉinio, kiun rekomendis tribestroj Yao. Oni taksis lin tre virta homo kiu bone traktas la rilatojn inter familianoj. Yao do decidis lin kontroli.

Yao edzinigis siajn du filinojn al Shun por vidi, ĉu ĉi lasta povu bone administri la familion.

Yao ankaŭ rajtigis al Shun, ke li administru la oficistojn kaj traktu politikajn aferojn. Fine Yao ordonis, ke Shun sola iru al arbaro por ricevi provadon de la naturo.

Post 3-jara kontrolado, Yao decidis cedi la tronon al Shun.

Shun ege atentis pri disvolvo de produktado. En la periodo de Shun la agrikultura teknikado kaj industriaj teknikoj rapide progresis. La popolanoj ekhavis riĉan vivon kaj ne suferis pezan laboron, nek estis punataj pro kritiko al ŝtataj aferoj. Ili ĉiuj respektis kaj subtenis Shun. La periodo de Shun ja estis epoko, kiam pompas politiko, produktado kaj arto. Poste Shun cedis sian tronon al Yu, kiu gajnis grandajn meritojn en inundo-regado.

Shun forpasis en sia 110-a jar-aĝo pro malsano.

* Kategorio Shun en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Frua ĉina historio Arkivigite je 2012-04-15 per la retarkivo Wayback Machine angle
La **preĝejo Elizabeto de Hungario** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Kecskemét.

Historio
--------

En tiu loko tombejo funkciis ĝis 1778 meze kun tombeja kapelo. La kapelo restis, sed en la najbareco oni komencis konstrui loĝdomojn. En 1825 riĉulino donacis sumon por konstrui preĝejon anstataŭ la kapelo. En la sekva jaro la kirko jam estis preta. En 1917 monaĥinoj de Congregatio Jesu alvenis kaj ili servis ne nur en la preĝejo, sed ankaŭ en la domo situanta maldekstre, kiu estis la monaĥejo. Ili estis forigitaj en 1950, poste en la preĝejo ordinaraj pastroj servis. Depost fino de la socialismo en 1991 la monaĥinoj revenis, sed nun piaristoj servas en la preĝejo.

En 1934 la galerio estis pligrandigita. La preĝejo mem renoviĝis en 1998. La orgeno alvenis en 1900, ĝi estis pligrandigita en 1955, fine pli nova alvenis en 1965.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas laŭ la trotuaro de placo inter 2 teretaĝaj domoj. La maldekstra domo estis la monaĥejo. Antaŭ la kirkon oni metis statuon pri Johano Nepomuko en 1856, maldekstre kruco estas videbla. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, al kiu kelkaj ŝtupoj kuras. Apud la enirejo po unu blindaj pordoj estas videblaj. En la unua etaĝnivelo estas 3 fenestroj. La plej supre la turo altiĝas. La absido estas rektangula. Interne la ĉefaltara bildo pri Elizabeto de Hungario estis pentrita en 1939. La 2 flankaj altaroj Sankta Maria de Lourdes kaj Sankta Jozefo estis faritaj el lignoj en 1890. Sub la preĝejo kriptoj troviĝas.

Kermeso okazas en la 19-an de novembro.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun foto
* 
* Arkivigite je 2019-01-10 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Preĝejo Elizabeto de Hungario (Kecskemét) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Piarista preĝejo de Sankta Emeriko de Hungario** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Veszprém.

Historio
--------

La piaristoj konstruis en Fortikaĵo de Veszprém unue monaĥejon, poste apude preĝejon en 1833. Ĝi estis renovigita en 1901.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo kune kun la monaĥejo estas integrita laŭ la strato. La kvadrata malalta turo situas super la enirejo. Sur la fasado 4 kolonoj estas videblaj. Sur la muro estas 3 literoj: MMT, kiu estas greka mallongigo signifanta: Maria, patrino de Dio. Interne 5 altaroj situas faritaj ĉ en 1840. La ĉefaltaro prezentas Sanktan Emerikon de Hungario. Super la altaro estas duonkupolo, kie estis pentrita Kristo. La flankaj altaroj prezentas piaristajn sanktulojn. La sanktejo estas kvadrata. Sur la baldakeno 2 freskoj estas videblaj: "Venigu al mi la bebojn", "Renkontiĝo de Sankta Jozefo kaj Sankta Maria".

Nuntempe oni aranĝas ankaŭ ekspoziciojn pri piaristoj kaj ekleziaj artoj.

Fontoj
------

* hungare
* hungare Arkivigite je 2012-05-23 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Preĝejo Emeriko de Hungario (Veszprém) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kirko Katarina de Aleksandrio** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en Budapeŝto, en Vár (distrikto), en kvartalo Tabán.

Historio
--------

En la mezepoko supozeble estis tie jam kirko, ĉar arkeologoj trovis restaĵon de timpano. Estas fakto, ke en tiu ĉi loko dum dominado de turkoj moskeo funkciis. La katolikoj reokupis ĝin en 1686 kaj ili trakonstruis ĝin kapelo. La paroĥo ekfunkciis en 1702. Inter 1728-1736 oni alkonstruis navon, en 1738 la orgeno ekfunkciis, en 1749 kriptoj, en la sekva jaro turo estis konstruita. En 1765 lasta parto de la moskeo estis malkonstruita kaj oni konstruis novan sanktejon. Signifaj damaĝoj okazis dum incendio en la 1810-aj jaroj, poste dum la Hungara revolucio de 1848. Renoviĝo okazis en 1881, poste pro la 2-a mondmilito en la malfruaj 1940-aj jaroj.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas laŭ la trotuaro en proksimeco de Erzsébet-ponto. La fasado estas malsimetria, maldekstre altiĝas la turo. Antaŭ la turo estas videbla ŝtonkruco ekde 1806. En la fasado oni konstruis 3 niĉojn. En la meza niĉo Sankta Katarina de Aleksandrio, en la aliaj du Karolo Borromeo kaj Sankta Gerardo estas videblaj. La absido estas duonronda. László Kimnach pentris la freskojn. Ene estis entombigita Dénes Perczel.

Fontoj
------

* hungare Arkivigite je 2014-08-24 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare
* movebla fotoserio[*rompita ligilo*]

Bildoj pri Preĝejo Katarina de Aleksandrio (Budapeŝto)Ĉefenirejo kun la kruco
La duonronda absido
Navo
Karolo Borromeo en niĉo
Sankta Gerardo en niĉo
Sankta Katarina en niĉo
Altaro pri Sankta Anna
Altaro pri Sankta Familio
Ĉefaltaro
Altaro pri Sankta Antonio el Padovo
Altaro pri Sankta Jozefo
La navo interne
  


* Kategorio Preĝejo Katarina de Aleksandrio (Budapeŝto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Placo Vörösmarty** estas la plej granda placo de perpieduloj de Budapeŝto, en distrikto Belváros-Lipótváros. Mihály Vörösmarty estis signifa poeto en la 19-a jarcento.

La Germana Teatro de Pest
La placo en 1902
Monumento pri Vörösmarty
La fama sukerejo

Historio
--------

Dum la historio la placo havis diversajn nomojn:

* ekde 1812 "bazarada placo de teatro" laŭ la Germana Teatro (Pest),
* ekde la 1840-aj jaroj *promena placo* (germane *Spazierenplatz*),
* ekde 1846 *Placo Germana Teatro* (*Deutsche Theaterplatz*),
* ekde 1866 *Placo Malnova Teatro* (*Alte Theaterplatz*),
* ekde 1874 *Placo Gizella*.

En 1926 la placo prenis la hodiaŭan nomon, eĉ tio ne ŝanĝiĝis dum la socialismo.

Dum la Hungara revolucio de 1848 pro la bataloj la nomdonanta Germana Teatro ruiniĝis, post jaroj oni malkonstruis ĝin. En 1896 sub la placo ekfunkciis la unua metrolinio de Budapeŝto, tiam havanta la nomon subtera trajno, pli simple subteralo. Dum la Kalistefa revolucio ĉefministro Mihály Károlyi prelegis al la homamaso kelkfoje. En fino de la 2-a mondmilito signifaj domoj laŭ la placo difektiĝis. La placo estis hejmo de finhaltejo de la aŭtobusoj el la flughaveno. En 1986 oni deklaris la placon kun alia strato zono de piedirantoj aŭ promenejo. Ekde 1998 oni aranĝas kristnaskan bazaradon, krome jam pli frue tie okazas "semajno de la libro".

Priskribo
---------

Semajno de la libro
La placo apartenas al negoca-komerca centro de la urbego, ĝi estas ankaŭ promenejo de turistoj. En mezo de la placo kuŝas impona monumento de la nomdonanto Mihály Vörösmarty. Menciindas sukerejo "Gerbeaud" [ĵerbo], onidire la plej bona sukerejo de la lando. Ĉe la angulo kuŝas ambasadejo de Britio.

Trafikiloj
----------

La sola trafikilo estas la metroo, sed proksime estas aŭtobuso, iom poste tramo, poste tuj estas havenostacio de ŝipoj.

Bildoj pri Placo VörösmartyLa leona puto
Moderna domego de la placo
Domoj laŭ la placo
Parto de la placo

Fontoj
------

* Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
* [*rompita ligilo*]
* 

* Kategorio Placo Vörösmarty en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Apolonido de Kos** (465 a. K. - 425 a. K.) estis greka kuracisto kaj kirurgo, kiu vivis en la kortego de la persa reĝo Artakserkso la Longmana. Apolonido famiĝis pro tio ke li kuracis Megabizon, bofraton de la reĝo, generalon kaj satrapon de Babilonio kaj Sirio pri serioza vundo de li suferita.

Ia priadulta historio
---------------------

Post iom da tempo Megabizo mortis kaj Apolonido daŭre kaj profesie servis lian vidvinon, Amytis. Post la morto de sia edzo, Amytis edziniĝis al pluraj viroj, tiel kiel faris Amestris, ŝia patrino. Kiam Amytis malsaniĝis, kvankam ne serioze kaj pro bagatelaĵo, tiam Apolonido, la doktoro el Kos, kiu enamiĝis al ŝi, diris ke ŝi ŝia sano restariĝos se ŝi havus plurajn virojn pro malsano kiun ŝi havis en la utero.

Kiam lia plano sukcesis kaj li ekdormis kun ŝi, la virino komencis tediĝi kaj decidis meti finon en tiu seksa rilato. Ŝi rakontis al sia patrino pri la tuta afero kaj ŝia patrino decidis revenĝi. Apolonido arestiĝis kaj submetiĝis al akraj torturoj kaj estis vive sepultita en la mortotago de lia kruela turmentistino. Amytis mortis iom poste. Ĉi-raporto estis rakontita de la kuracisto kaj historiisto Ktezio de Knido, kiu baldaŭ fariĝis konsilisto pri la reĝosano.

Literaturo
----------

* Livius.orgArkivigite je 2012-01-11 per la retarkivo Wayback Machine
* The Routledge Handbook of Identity and the Environment in the Classical and ... Rebecca Futo Kennedy, Molly Jones-Lewis, Londono: eldonejo *Routledge*
* Encyclopædia Iranica
* The Greek World in the 4th and 3rd Centuries BC: Electrum vol. 19, Edward Dąbrowa
* The Routledge Handbook of Identity and the Environment in the Classical and ... Rebecca Futo Kennedy,Molly Jones-Lewis

Vidu ankaŭ
----------

* Hipokrato de Kos
* Artakserkso la Longmana
* Ktezio de Knido, greka kuracisto

Referencoj
----------

1. ↑  Ctesias' 'History of Persia': Tales of the Orient, Lloyd Llewellyn-Jones, James Robson
2. ↑  The Medical Times

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Homoj |
| Portala ikono | Portalo pri Medicino |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 579181
 |
**FÉNYES Aliz** (fe:njeŝ) estis hungara aktorino. Ŝi naskiĝis en Nagyvárad la 11-an de majo 1918 kaj mortis en Londono la 25-an de marto 2007.

Biografio kaj roloj
-------------------

La patro de Aliz Fényes estis scenejdekoraciisto. Imre Kádár malkovris ŝian talenton kaj dungis ŝin al Thália Rt.. Ŝi ludis en Braŝovo, Oradea, Temeŝvaro, Târgu Mureş. Ŝi estis la plej juna *Julia* en hungara teatroarto (Shakespeare: *Romeo kaj Julia*), ŝi estis Éva en La Tragedio de l' Homo de Madách, Zília en *A néma levente* de Jenő Heltai, en *Saint Joan* de George Bernard Shaw kaj ŝi ludis la titolrolon en *La sinjorino kun kamelioj* de Alexandre Dumas (filo). En 1941 en Gaja Teatro en Budapeŝto ŝi ludis en *Antaŭ sunmalleviĝo* de Gerhart Hauptmann, la ĉefrolon en *Nia urbeto* de Thornton Wilder. En 1946 ŝi ludis en Transilvanio kun granda sukceso. Inter 1942–1944 ŝi ludis en sep hungaraj filmoj (*A hegyek lánya*, *A láp virága*, *Szép csillag*, *Ragaszkodom a szerelemhez*, *Ördöglovas*, *Magyar kívánság hangverseny*, *Vihar után*). Ŝi retiriĝis frue el teatro kaj kun sia familio ŝi loksidiĝis en Londono.

Bibliografio
------------

* Kovács Gy..: *Súgó nélkül* (A Hét 1978-as Évkönyve);
* Enyedi S.: *Öt év a kétszázból* (1991).
**32735 *Strekalov*** estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la 27-an de septembro 1978 de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Krimeo, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

Nomo
----

Ĝi estis nomita en memoro de la sovetunia kosmonaŭto Gennadij Miĥajloviĉ Strekalov (cirile *Геннадий Михайлович Стрекалов*, 1940–2004), kiu pasis 268 tagojn en la kosmo dum kvin misisoj kaj plenumis ses eksterveturilajn agadojn. Li estas ano de la Akademio Ciolkovskij de Kosmonaŭtiko (*Российская академия космонавтики имени К. Э. Циолковского*), Prezidento de la Rusa Komitato por la Paco, Prezidento de la Asocio de la Kosmaj Esploristoj, dufoje Heroo de Sovetunio, Odeno de la Merito por la Patrio, trifoje Ordeno de Lenin, Ordeno de la Oktobra Revolucio, Medalo "Veterano de Laboro", Emerita Majstro de la Sportoj de Sovetunio, Medalo "Aŝoka Ĉakro "(Barato) kaj NASA-a Medalo de Kosmoflugo (Usono).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (32001 – 33000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| *32734 Kryukov* | **32735 *Strekalov*** | (32736) 1978 UE5 |
**Cornelis Dirk (Cees) Andriesse** (Leeuwarden, 21-a de decembro 1939) estas nederlanda fizikisto, verkisto kaj historiisto de la scienco. Internacie li estas konata precipe per sia scienca biografio de Christiaan Huygens. Tiu libro aperis anglalingve en 2005.

Trejnado
--------

Andriesse studis teknikan fizikon en la Universitato de Teknologio de Delft, kie li specialiĝis en la fiziko de radiado. Li estis aktivulo en la movado de frislingvaj studentoj. En 1965 Andriesse ricevis la titolon de inĝeniero. En 1969 li akiris la titolon de doktoro kun tezo pri la disĵeto de neŭtronoj en gasa argono.

Scienca esploro
---------------

Poste li laboris en la Kapteyn Observatorio en Roden, parto de la Universitato de Groningen. En 1978 li unue kalkulis la radiadon de interstela polvo kun fluktuanta temperaturo. Nur post la fino de la jarcento povis esti konkludita el transruĝaj observoj el la spaco ke la spektro kalkulita de li estas proprieto de ĉiaj galaksioj. En 1979 Andriesse kreis teorion por la perdo de maso de steloj. Kiam ĉi teorio bazita je fluktuaĵoj, kion Andriesse ankoraŭ konsideras kiel sian plej bonan rendimenton, estis nesufiĉe entuziasme ricevitan, li forlasis en 1980 seniluzia la astronomion.

Nuklea energio
--------------

Li aliĝis al la KEMA (instituto de la nederlanda elektroindustrio) en Arnhem por esplori la sekureco de nukleaj reaktoroj. Tie li kondukis eksperimentojn kun malgrandaj kvantoj de radioaktiva brulaĵo. En tiu periodo la Ĉernobila nuklea katastrofo okazis. Kion Andriesse faris kun granda gardeco en miniatura skalo en sekura laboratorio, tie okazis en granda skalo en aero libera.

Libroj
------

Post sia kvardeka jaro Andriesse skribis plurajn nederlandlingvajn librojn por ĝenerala aŭdienco. En siaj romanoj li forlasas la sciencon kaj evokas bildojn de iu senorda mondo per poeziaj, ofte kapricaj iloj.

* Kategorio Cees Andriesse en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 457383
* GND: 171959884
* LCCN: n82149845
* VIAF: 117567118
* ISNI: 0000 0000 8414 1636
* SUDOC: 057554730
* BNF: 13205774m
* BIBSYS: 5094628
* NKC: jo2013781627
 |
**Charles PEART** (naskiĝis la 22-an de decembro 1759, mortis en 1798) estis brita skulptisto de la malfrua 18-a jarcento.

Vivo kaj kariero
----------------

Peart naskiĝis en English Newton, kampara komunumo lokita tuj nord-oriente de Monmouth.

En 1778 li estis en Londono, kie li eniris la Reĝan Akademion en 1781 kaj gajnis medalon la sekvan jaron pro bareliefo de Herkulo kaj Omfalo. Post kiam li forlasis la lernejon, li laboris kiel asistanto de John Charles Lochee kaj poste kiel modlisto por Josiah Wedgwood, kaj li estis komisiita de la Markizo de Buckingham por ĉizi serion da reliefoj por lia kampara domo en Stowe. Parto de tiu verko estis en partnereco kun la pentristo Vincenzo Valdré. Ekde la malfruaj 1780-aj jaroj, li komencis labori pri dezajnoj por grandaj monumentoj same kiel por bustoj. La familiaj rilatoj de lia edzino Elizabeth kun la Brita Orienthinda Kompanio kondukis lin labori pri skulptaĵoj por monumentoj kiuj estis starigitaj en Brita Hindio, inkluzive de unu al Leŭtenanto-kolonelo John Campbell en St. Thomas Cathedral, Mumbajo; kaj alia, en Fort St. George, al Kolonelo Joseph Moorhouse kiu estis mortigita en la sieĝo de Bengaluro en 1791. En 1792, li starigis statuon de Henriko la 5-a super la enirejo de Shire Hall en la naskiĝloko de la reĝo en Monmouth. Peart daŭrigis labori por Wedgwood, kaj ankaŭ ĉizis marmoran kamenon por la Londona rezidejo de la Markizo de Buckingham, en Pall Mall, Londono. Li mortis en 1798, lasante vidvinon, Elizabeth, kaj junan infanon.

Referencoj
----------

1. 1 2   The Henry Moore Foundation, *A Biographical Dictionary of Sculptors in Britain, 1660-1851*. Arkivita el la originalo je 2012-04-26. Alirita 2012-03-24.
2. 1 2  Deborah Graham-Vernon, ‘Peart, Charles (1759–1798)’, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004

Eksteraj ligiloj
----------------

* Listo de Verkoj Arkivigite je 2012-04-26 per la retarkivo Wayback Machine
**Pu Songling** (1640-1715) estas la plej granda ĉina klasika novelisto, kiun oni komparas kun Maupassant kaj Ĉeĥov.

Li naskiĝis en intektula familio, sed lia patro devis sin vivteni per komercado. La juna Pu Songling sukcesis ĉe la ŝtata ekzameno, sed pro koruptado de la burokratoj lia nomo ne aperis en oficiala listo de sukcesintoj. Unue li laboris kiel asistanto de guberniestro, poste kiel instruisto en nobelaj familioj.

Li verkis 554 novelojn, 1295 poemojn, pli ol 400 eseojn, tri operojn, 14 kantrakontojn kaj manlibron por agrikulturo.

Pu Songling per ĉirkaŭ 500 noveloj priskribis la maljustecon de la feŭda socio, la ŝtata ekzamena sistemo kaj la malfaciloj de la libera amo. En tiu epoko kritikantaj intelektuloj riskis persekutadon kaj malliberigon, kaj tial Pu verkis pri pri "fantomoj, feoj, spiritoj de vulpoj kaj aliaj bestoj" por eviti politikan subpremadon. Lia novelo "Grilo" rakontas historion de Cheng Ming kiu ne povis liveri grilojn deziratajn de la imperiestro kaj suferis pri tio malfacilaĵojn. Iam li trafis bonkvalitegan grilon, sed lia infana filo senvole mortigis tiun; pro la ekonomia risko, la infano memmortigis por eviti la patran koleron, sed poste reviviĝis mem en alian bonkvalitegan grilon, kiu portita al palaco savis la familion el la ruino.

En Esperanto aperis
-------------------

* *Mirrakontoj de Liaozhai* (Pekino: Ĉina Esperanto-Eldonejo, 1994, tradukis Laŭlum)
* *La strangaĵoj de Liaozhai* (tradukis Guozhu)

Notoj
-----

1. ↑  Laŭlum, "Ĉina klasika beletro en Esperanto", en La arto labori kune: festlibro por Humphrey Tonkin, Roterdamo, 2010, UEA (ISBN 978-92-9017-113-3). pp. 748-760. Por la citaĵo p. 757.

* Kategorio Pu Songling en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 15029
* GND: 118942182
* LCCN: n81002741
* VIAF: 9852245
* ISNI: 0000 0001 2120 1192
* LIBRIS: 85107
* SUDOC: 027084426
* BNF: 11920752f
* MBA: fa52e988-e880-485d-aac2-96ade7337383
* NLA: 36730947
* NDL: 00314793
* BIBSYS: 90528645
* NKC: xx0006670
* ICCU: CFIV150718
* BNE: XX1052755
 |
**Sigismondo Carlo CASTELBARCO** (naskiĝis la 9-an de januaro 1661 en Loppio, mortis la 3-an de marto 1708) estis itala juristo kaj teologo kaj inter 1697 kaj 1708 princ-episkopo de Chiemsee.

Vivo
----

Estante de nobela origino li studis jursciencojn en Salcburgo, Mantuo kaj Romo estante intertempe asistanto ĉe la Tribunalo de la Roma Rota. Ekde 1678 li estis kanoniko en la Princĉefepiskoplando Salcburgo kaj iĝis en la 1684-a jaro kapitulano je Passau. Post ordinacio en la 19.3.1687 li nomumitis unu jaron poste fare de la salcburga ĉefepiskopo Johann Ernst von Thun und Hohenstein prezidanto de la kortega konsilio. Krome estis Castelbarco imperiestra sekreta konsilisto.

Post la morto de la chiemsee-a episkopo Sigmund Ignaz von Wolkenstein-Trostburg Castelbarco posteulis lin en la 5.5.1697. En 1698 li fariĝis arkiepiskopa sekreta konsilisto. Por si kaj siaj posteulontoj li ricevis la bienon Zellhof en Salcburgio pri kio baldaŭ poste necesis rezigni. Alternative li sukcesis liberigi la posedon de *Unteres Weiherschlössel* kiu ja apartenis al la chiemsee-a posedataro sed ludonitis ekde la komenco de la 17-a jarcento al salcburgaj kapitulanrajt-havantoj. La jam fare de la antaŭulo jesita alikonstruo de la ensalcburga rezidejo de la chiemsee-aj aŭtoritatoj *(Chiemseehof)* finiĝis dum la regado de Castelbarco. En 1699 li iĝis estro de la sekreta konsilantaro.

Kiam li intencis kunvoki en 1699 al la monaĥejo de Herrenchiemsee diocezan sinodon li nevole ekkverelis kun la herrenchiemsee-a preposto kiu ankaŭ estis arkidiakono kaj tiufunkcie rajtis akcepti aŭ neakcepti novajn animzorgantojn. Tia kompetenca neklaro ne antaŭ 1707 solviĝis. Post la verdikto ja akceptitis la rajtoj de la episkopa moŝto koncerne Herrenchiemsee-klostron sed tute ne la rajton okazigi sinodojn ene de la klostra kirko - kiu ankaŭ estis episkopa katedralo! Sekve ĉiuj estontaj sinodoj ĝis 1807 (la jaro kiam neniigitis la episkoplando) okazis en la paroĥa preĝejo de St. Johann (Tirolo).

Dua kverelo estiĝis kun la salcburga arkiepiskopo mem kiam Castelbarco ordinis je Chiemseehof pastrojn sen antaŭa konsento de la loka episkopo. La eĉ antaŭ la Roma kurio farita proceso finiĝis en 1705 en favoro de la neinformita salcburga episkopo. Verŝajne pro tio Castelbarco laŭ la volo de la imperiestra kortego de Vieno, kiun li tre ŝatis, iĝu posteulo de la ofte malsana princ-episkopo Otto de la Bourde de Gurk. Vere Bourde postvivis lin je kelkaj monatoj.

Literaturo
----------

* Erwin Naimer: "Castel-Barco (Castro-Barco) Sigmund Carl Reichsgraf von (1661–1708)". Ĉe: Erwin Gatz: *Die Bischöfe des Heiligen Römischen Reiches 1648–1803*, ISBN 3-428-06763-0, p. 59–60

Eksteraj ligiloj
----------------

* Castelbarco ene de la katolika hierarkio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801860
* GND: 120079690
* VIAF: 8209460
 |
**Sigismund WAITZ** [vajc] (naskiĝis la 29-an de majo 1864 en Brixen, mortis la 30-an de oktobro 1941 en Salcburgo) estis aŭstra teologo kaj salcburga ĉefepiskopo.

Biografio
---------

Waitz ordinitis sacerdoto en la 29.6.1886 en sia naskiĝurbo. En la 9.5.1913 li iĝis helpepiskopo en la episkopujo Brixen (generalvikaro por Feldkirch) kaj en la 8.6. de la sama jaro la titulara episkopo de Cybira (Turkio). Li konsekritis fare de Franz Egger (episkopo de Brixen) kaj Celestino Endrici (episkopo de Trento).

Post la kolapso de Aŭstrio-Hungario en 1918 Waitz prezentis sin kiel politika episkopo kaj favoris la faradon de kristana ŝtato (kp. Aŭstrofaŝismo). Li kondamnis ateismon kaj apogis la Heimwehr-taĉmentojn por haltigi la influon nazian en Aŭstrio.

Li konsideratas kiel prapatro de la sociala encikliko *Quadragesimo anno* verkita de lia papa moŝto Pio la 12-a. Jam en 1925 Waitz skribis socialan cirkuleron titole *Lehren und Weisungen der österreichischen Bischöfe über soziale Fragen der Gegenwart*.

En 1921 li nomiĝis administranto apostola de la diocezo *Innsbruck-Feldkirch*.  Pri tiu posteno li rezignis nur en 1938 post la t.n. Anschluss. En la 10.12.1934 Waitz iĝis arkiepiskopo en Salcburgo kaj konfrontiĝis kun multaj problemoj ligitaj al senlaboruleco de multaj. En 1941 li estis entombigita en la kripto de la Katedralo de Salcburgo.

Literaturo
----------

* Hans Jablonka: *Waitz, Bischof unter Kaiser und Hitler*. Wiener Dom-Verlag, Wien 1971.
* Helmut Alexander (eld.): *Sigismund Waitz - Seelsorger, Theologe und Kirchenfürst*, Innsbruck, Tyrolia, 2010. ISBN 978-88-8266-704-7

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sigismund Waitz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Sigismund Waitz en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Spuroj de Waitz en sia naskiĝregiono
* Waitz ene de la katolika hierarkio
**Silvestre de BALBOA Troya Quesada** (Las Palmas de Gran Canaria, 30a de junio 1563​ – Sta. María del Puerto del Príncipe, ĉirkaŭ 1644), estis verkisto el Kanariaj insuloj konsiderata aŭtoro de la unua literatura teksto verkita en Kubo.

Lia verko *Espejo de Paciencia* estis kaŝita kaj survivis al incendio kiu detruis la urbon Camagüey en 1616. Ĝi estis malkovrita en 1836 fare de José Antonio Echeverría, kiu trovis la manuskriptojn en tre malbona stato en la arkivoj de la Patriota Socio de Havano, inter aliaj dokumentoj. La poemo estis publikigita laŭ fragmentoj du jarojn post ties trovo, nome en 1838, en la gazeto *El Plantel* kaj poste komplete por la unua fojo en la dua eldono de la *Bibliografía Cubana de los siglos XVII y XVIII*.​

*Espejo de Paciencia* (Pacienca Spegulo) estas konsiderata la unua literatura verko en Kubo, bazata sur historia fakto pri la kapto de la episkopo de Kubo, Juan de las Cabezas Altamirano,​ fare de la franca korsaro Gilberto Girón en 1604 en la haveno de Manzanillo, kaj posta elaĉeto fare de la lokanoj estritaj de Gregorio Ramos, kaj pri kiel la korsaro estis mortigita de la sklavo Salvador Golomon.

Balboa havis sufiĉe bone kosntruita literaturan preparon kaj la verko montras la influon de la kanariaj poetoj Bartolomé Cairasco de Figueroa kaj Antonio de Viana.

Notoj
-----

1. ↑   Balboa, 1988, p. 10, prólogo.
2. ↑  Pri lia mortodato, «Información» de la Inkvizicio pri sangupureco de lia filo Juan de Balboa, oni deduktas, ke li estis mortinta en 1649. Tamen li mortis antaŭ 1644, ĉar en tiu jaro lia edzino faris testamenton jam estante vidvino.
3. ↑   Balboa, 1988, p. 9, prólogo.
4. ↑   Balboa, 1988, pp. 10–11, prólogo.
5. ↑   Balboa, 1988, pp. 14–18, prólogo.

Bibliografio
------------

* Balboa, Silvestre de (1988). Espejo de Paciencia. Prólogo de Lázaro Santana. Viceconsejería de Cultura y Deportes del Gobierno de Canarias. ISBN 84-505-7755-1.
* Lezama Lima, José (2002). Antología de la poesía cubana. Tomo I (Siglos XVII-XVIII). Madrid: Verbum. ISBN 84-7962-232-6.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 717322
* GND: 118993119
* LCCN: n83071839
* VIAF: 79157763
* ISNI: 0000 0004 4645 4227
* SUDOC: 050726641
* BNF: 13498542c 13593728b, 13498542c
* NKC: ola2003204872
* BNE: XX849096
 |