recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La diskoĵetanto Robert Garrett dum la Somera Olimpiko 1896.
**Diskoĵetado** estas olimpia fako de atletiko, kies celo estas laŭeble foren ĵeti rondan plataĵon, la diskon.

Kiel konkurso diskoĵetado ekzistas jam de la antikva epoko. Diskoĵetanto estis rigardata kiel la prototipo de atleto. Unuafoje diskoĵetado estas dokumentita kiel olimpia sporto de la antikvaj Olimpiaj Ludoj en la jaro 708 a.K.

Diskoĵetado estis sporto de la unuaj Olimpiaj Ludoj de la moderna epoko en 1896, en Ateno. De 1907, la viroj ĵetas rondan diskon de maso 2 kilogramojn kaj diametro 22 centimetrojn, virinoj diskon de maso 1 kilogramon kaj diametro 18 centimetrojn. En 1928, virinoj estis unuan fojon allasitaj al olimpia diskoĵetado en Amsterdamo.

Nuntempaj konkursoj konsistas el ses provoj. Oni kalkulas nur la plej grandan distancon ĵetitan. Post tri rondoj la ok plej bonaj atletoj sin kvalifikas por la tri final-rondoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Diskobolo de Mirono
* Diskoforo
* Disko (sporto)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Diskoĵetado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Diskoĵetado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2009-12-23 per la retarkivo Wayback Machine germane

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rOlimpiaj sportfakoj de atletiko |
| --- |
| Kuroj | 

|  |  |
| --- | --- |
| Mallongaj kuroj | 100-metra kurado • 200-metra kurado • 400-metra kurado |
| Mezlongaj kuroj | 800-metra kurado • 1 500-metra kurado |
| Longaj kuroj | 5 000-metra kurado • 10 000-metra kurado |
| Vojaj kuroj | Maratono |
| Barierokuroj | 100-m barierokuro • 110-m barierokuro • 400-m barierokuro |
| Obstaklokuroj | 3 000-m obstaklokuro |
| Stafetkuroj | 4×100-m stafetkuro • 4×400-m stafetkuro |
| Marŝkuroj | 20-kilometra marŝkurado • 50-kilometra marŝkurado |

 |
| Saltoj | Longosalto • Trisalto • Altosalto • Stangosalto |
| Ĵetoj | Lancoĵeto • Diskoĵeto • Globĵeto • Martelĵeto |
| Plurkonkursoj | Heptatlono • Dekatlono |

 |
La monto **Gerizim** aŭ **Garizim** (en samaria hebrea: ʾĀ̊rgā̊rīzēm; en hebrea: הַר גְּרִזִים‎ Har Gərīzīm; en araba: جَبَل جَرِزِيم‎ Jabal Jarizīm aŭ: جبل الطور‎ Jabal et Tur) estas unu el la du montoj en la tuja proksimeco de la urbo de Cisjordanio Nablus (la biblia Sikem), kaj formas la sudan flankon de la valo en kiu kuŝas Nablus, kies nordan flankon estas formita de la monto Ebal. La monto estas unu el la plej altaj pintoj en Cisjordanio kaj staras je 881 m super marnivelo, 70 m pli malalta ol la monto Ebal. En la samaria tradicio, la monto Gerizim estas konsiderata la plej alta, la plej antikva kaj la plej centra monto en la mondo.

Notoj
-----

1. ↑   Matthew Sturgis, It aint necessarily so, ISBN 0-7472-4510-X
2. ↑   Anderson, Robert T. "Mount Gerizim: Navel of the World", Biblical Archaeologist Vol. 43, No. 4 (Autumn 1980), pp 217-218

32° 11′ 58″ N 35° 16′ 22″ O﻿ / ﻿32.19944 °N, 35.27278 °O﻿ / 32.19944; 35.27278 (mapo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Garizim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fotoj de Monto Gerizim
* Monto Gerizim kaj la Samarianoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709400
* LCCN: sh00007127
* VIAF: 315150356
* NKC: ge880270
 |
**Andor Losonczy** [loŝonci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Losonczy Andor** estis hungara-aŭstra avangarda komponisto, pianisto. Lia patro estis Dezső Losonczy.

Andor Losonczy  naskiĝis la 2-an de junio 1932 en Budapeŝto, li mortis la 8-an de januaro 2018 en Salzburg.

Biografio
---------

Andor Losonczy frekventis konservatoriojn en Pécs, poste en Budapeŝto, fine li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1955. Liaj plej gravaj instruistoj estis Pál Kadosa kaj Endre Szervánszky. Post siaj studoj li estis profesia pianisto, kiu faris recitalojn. Ekde la 1960-aj jaroj li instruis en la universitato en Salzburg konata kiel "Mozarteum". Li ricevis aŭstran civitanecon. Li emeritiĝis en 1998. En tiu periodo li donis kursojn pri elektronika kaj eksperimenta muzikoj. Li ricevis plurajn premiojn. Li havis edzinon.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Werner Raditschnig

Fontoj
------

* hungarlingva nekrologo kun foto Arkivigite je 2019-03-06 per la retarkivo Wayback Machine
* germanlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Andor Losonczy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 634079
* GND: 14040161X
* LCCN: no2008134759
* VIAF: 51511562
* ISNI: 0000 0001 1443 8124
 |
**Heather Renée Sweet** (28a de Septembro, 1972), konata profesie kiel **Dita Von Teese**, estas usona *vedette*, burleskodancistino, manekeno, kaj negocisto. Oni atribuas al ŝi re-popularigon de burlesko, kio havigis al ŝi la kromnomon "Queen of Burlesque" (Reĝino de Burlesko).

Dita Von Teese dum fotosesio.
Von Teese aperis en *CSI: Crime Scene Investigation*, *RuPaul's Drag Race*, *The Masked Dancer*, *The Curious Creations of Christine McConnell*, inter aliaj televidproduktaĵoj. Ŝi estas konata ankaŭ pro sia mallongdaŭra geedzeco kun la kantisto Marilyn Manson kaj pro sia ludado en liaj muzikfilmetoj. Von Teese publikigis du librojn pri historio de burlesko, fetiĉismo kaj beleco. Ŝi ankaŭ registris kantojn kun la franca muzikisto Sébastien Tellier. Ŝi turneis tutmonde kun siaj burleskaj spektakloj en urboj kiel Londono, Berlino, Novjorko kaj Parizo. Inter siaj specialaj gastoj en turneoj estas Dirty Martini, Perle Noire, Ginger Valentine, Jett Adore kaj la manekeno de *Playboy* Gia Genevieve. Von Teese estis speciala gasto en la pariza kabaredo *Crazy Horse* kelkajn fojojn.

Ŝia spektaklo de 2016 rezultis en publikifo de DVD. El 2006 ĝis 2008, Von Teese estis parolanto de Viva Glam por MAC Cosmetics por kolekti monon por esplorado kontraŭ Aidoso. El 2007 ĝis 2013, ŝi estis monda ambasadoro de alkoholaĵo Cointreau kaj en 2010–2011 ŝi estis bildo de akvo Perrier. Ŝi ankaŭ kreis kvar perfumojn sub la marko *Dita Von Teese Perfumes*. Ŝi ankaŭ havas sian propran branĉon de subvestoj kaj ŝtrumpoj kun la nomo *Secrets in Lace* kaj de luksaj kardiganoj por aŭstralia reta vendejo *Wheels & Dollbaby*.

Vidu ankaŭ
----------

* Seksosimbolo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dita Von Teese en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Dita Von Teese ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Dita Von Teese ĉe Internet Broadway Database (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 817988
* GND: 131631179
* LCCN: n2004029378
* VIAF: 84261025
* ISNI: 0000 0001 1449 9760
* SUDOC: 13654438X
* BNF: 15076577q
* MBA: 86dc7431-cfe3-4deb-ab82-d9e72b84750f
* NKC: js20070202015
* BNE: XX5023772
 |
**Borbála Dobozy** [dobozi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dobozy Borbála** estas hungara klavicenisto, altlerneja instruisto, koresponda membro de Hungara Arta Akademio (2017). Ŝia patrino estis Zsuzsanna Erdélyi.

Borbála Dobozy naskiĝis la 18-an de septembro 1955 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Borbála Dobozy frekventis muziklernejon, poste muzikartan mezlernejon, kie ŝi maturiĝis, kiel pianisto. Dum la mezlernejaj jaroj kun aparta permeso ŝi studis en instruhoroj de János Sebestyén en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Ŝi studis en Muzikarta Altlernejo de Bratislavo de en:Zuzana Růžičková, pli poste en Muzikakademio de Prago, kie ŝi akiris diplomon en 1980. En la sekvaj jaroj ŝi plulernis en Mozarteum de Salzburg, kie Liselotte Brändle kaj Nikolaus Harnoncourt instruis ŝin. En la jaroj 1982 kaj 1983 ŝia instruisto estis de:Johann Sonnleitner en Zuriko, eĉ ŝi akiris plian diplomon. En tiuj jaroj ŝi partoprenis en muzikaj konkursoj kaj festivaloj. Ŝi donis koncertojn en plej multaj eŭropaj landoj kaj en Usono. Ŝia repertuaro konsistas precipe el verkoj de Johann Sebastian Bach. Ŝi fondis la klavicenan sekcion en Szeged, en filio la Muzikarta Universitato Ferenc Liszt. Ekde 2009 ŝi instruis en la menciita universitato, sed jam en Budapeŝto. En 2013 ŝi akiris sciencan gradon DLA, post 2 jaroj ŝi estis nomumita docento. Ŝi ricevis premiojn en 2011 kaj 2012, krome ŝia sondisko estis premiita en 1992 en Hamburgo.

Ŝiaj libroj
-----------

* *Georg Anton Benda és csembalószonátái* (eldonita disertaĵo, 2014)
* *Jiří Antonín Benda a jeho sonáty pro cembalo* (ĉeĥe, 2016)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-05-16. Alirita 2019-10-09.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 664656
* MBA: 684d3fbc-d7ac-4745-909d-6eacb8bde05f
 |
*Reĝino Ginevra*, de William Morris
**Reĝino Ginevra**, edzino de Reĝo Arturo.

Laŭ iuj versioj de la Artura legendo, ŝi estis la filino de Reĝo Leodegrance. Ŝi plej famas pro am-rilatoj kun Kavaliro Lanceloto. Agravain kaj Mordred (la nevo aŭ nelegitima filo de Arturo) malkaŝis la am-aferon, kaj Lanceloto fuĝis el la kortego de Arturo. Senentuziasme Arturo kondamnis Ginevran esti ŝtiparumota. Konsciante ke Lanceloto klopodus savi ŝin, li sendis multajn kavalirojn por defendi la ŝtiparon, kvankam Gawain rifuzis partopreni. Lanceloto kaj liaj sekvantoj alvenis, batalis kontraŭ la kavaliroj kaj forprenis Ginevran. Dum la batalo mortis Gaheris kaj Gareth, la fratoj de Gawain. Pro tio Gawain tiom koleris ke li devigis Arturon invadi Francion kie situis la bienoj de Lanceloto. Dume Ginevra restis en Anglio, kaj Arturo konfidis ŝin al la protekto de Mordred. Tiu, tamen, komplotis kapti la anglan tronon kaj edziĝi al Ginevra. Iuj verkistoj diris ke ŝi konsentis; aliaj, ke ŝi fuĝis al monaĥinejo. Aŭdinte raportojn de la perfido de Mordred, Arturo revenis en Anglion, kaj sekvis la Batalo de Camlann, kie Arturo mortigis Mordred sed li mem estis mortige vundata. Oni portis la mortantan reĝon al la insulo Avalon. Post fina renkonto kun Lanceloto, Ginevra revenis al sia monaĥinejo, kie ŝi pasis la restaĵon de sia vivo.

Vidu ankaŭ
----------

* Julie Andrews
* Ginevra, originale esperantlingva lirika dramo de Edmond Privat
* 613 Ginevra, asteroido

* Kategorio Reĝino Ginevra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gerlinde HAID** (fraŭline *Hofer*; naskiĝinta la 19-an de aprilo 1943 en Bad Aussee, mortinta la 29-an de novembro 2012 en Innsbruck) estis aŭstra popolmuzikesploristino kaj edzino de la regionhistoriisto kaj verkisto Hans Haid.

Vivo
----

Post frekvento de la lernejo en Bad Aussee ŝi lernejanis kaj trapasis la abiturientan ekzamenon (1961) ĉe la gimnazio *Schloß Traunsee* en Altmünster/Distrikto Gmunden. Poste ŝi studis muzikpedagogion kaj germanistikon ĉe la Universitato de Vieno. Fine ŝi ekzamenitis en 1965 por ekrajti instruisti. Inter 1966 kaj 1976 ŝi estis scienca helpistino respektive asistantino ĉe la Instituto pri popolmuzikesplorado kaj etnomuzikologio ĉe la pormuzika altlernejo viena. Krome ŝi studis etnologion kaj muziksciencon en Vieno kaj doktoriĝis en la jaro 1976-a.

Inter 1975 kaj 1989 ŝi estis ĝenerala sekretariino de la Aŭstria popolmuziksocieto *(Österreichischen Volksliedwerkes)* kaj poste altlerneja asistantino en la insbruka filialo de la konservatorio salcburga *Mozarteum*. Inter 1994 kaj 2011 (retiriĝjaro) ŝi ordinare profesorinis en Vieno pri historio kaj teorio de popolmuziko. Ŝia ĉefa esplorkampo estis popolmuziko de la Alpoj. Haid estis ankaŭ eldonintino de la serio *Schriften zur Volksmusik*, kiun fondis Walter Deutsch en 1970 kaj kiu rangis inter la plej profundaj serioj prihistoriaj en tuta Aŭstrio. Ŝi ankaŭ verkis multajn artikolojn pri muzikaj kutimoj kaj popoldancoj por la baza fakleksikono *Österreichische Musiklexikon*.

Honoroj
-------

En 2003 oni aljuĝis al ŝi la meritkruco "Ehrenkreuz für Wissenschaft und Kunst I. Klasse". En la jaro 2010 si ricevis la Walter-Deutsch-premion kio okazas ĉiun duan jaron.

Verkoj
------

* kune kun Hartmann Goertz: *Die schönsten Lieder Österreichs*. Verlag Carl Ueberreuter, Wien/Heidelberg 1979, ISBN 3-8000-3153-1.
* *Tanzbeschreibungen, Tanzforschung. Gesammelte Volkstanzstudien* kun Ilka Peter, Karl Horak, Gerald Riedler. Österreichisches Volksliedwerk / Österreichischer Bundesverlag, Wien 1983.

Referencoj
----------

1. ↑  Klocker Bestattung - mortanonco
2. ↑   Karl-Franzens-Universität Graz: *Gerlinde Haid*. Arkivita el la originalo je 2022-02-13. Alirita 2019-02-07.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri Haid en musiklexikon.at


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 631439
* GND: 134395611
* LCCN: n83059729
* VIAF: 79063778
* ISNI: 0000 0001 1072 3585
* SUDOC: 029677912
* BNF: 12125059w
* BIBSYS: 90052013
 |
**Jenő Szenkár** [jenO senkAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szenkár Jenő** estis hungara-germana-brazila dirigento, komponisto.

Jenő Szenkár  naskiĝis la 9-an de aprilo 1891 en Budapeŝto, li mortis la 25-an de marto 1977 en Duseldorfo (Okcidenta Germanio).

Biografio
---------

Jenő Szenkár devenis el juda muzikista familio. Li studis komence muzikon kun sia patro, kiu estis elstara orgenisto, poste en Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio inter 1908 kaj 1911. Lia ĉefinstruisto estis Viktor Herzfeld. Post siaj studoj li estis helpekzercisto en pluraj teatroj, en 1912 li dirigentis en germana teatro de Prago, inter 1913-1915 en Teatro Népopera. Ekde la sekva jaro li vivis eksterlande, en Salzburg li dirigentis kaj instruis en *Mozarteum* (1915-16), en Altenburg (1916-20), Operejo de Frankfurto ĉe Majno (1920-1923), Operejo de Berlino (1923-24, ankaŭ muzika direktoro), Operejo de Kolonjo (1924-33). En 1933 li fuĝis pro la nazioj al Vieno. Iom poste li ricevis laboron en Moskvo, li estis ĉefdirigento de la filharmonia orkestro. En 1937 li denove fuĝis pro purigado de Stalino tra Kairo kaj Tel-Avivo al Rio-de-Ĵanejro, kie li vivis jardekon kaj fondis la nacian simfonian orkestron. En 1950 li reiris al Okcidenta Germanio. Inter 1950-1952 li estis muzika direktoro en Mannheim kaj estis samtempe gastodirigento en Kolonjo, poste li laboris en Operejo de Düsseldorf. Li ankaŭ komponadis, sed pli malofte.

Elektitaj dirigentaĵoj
----------------------

* Budapeŝto (1925, 1956, 1958, 1961)
* Frankfurto ĉe Majno (1922) - Burgo de la Blubarbulo
* Kolonjo (1926) Béla Bartók: *A csodálatos mandarin*
* Bonaero (1932) *Psalmus hungaricus*
* Vieno (1933) - Der Fliegende Holländer
* Moskvo (1936)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Jenő Szenkár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 639681
* GND: 11739176X
* LCCN: no2005057151
* VIAF: 59860059
* ISNI: 0000 0001 2280 6476
* BNF: 142312443
* MBA: 369bb0bf-812b-4aa5-8fd8-4f879dac2b32
 |
Kosaj virinoj en tradicia kostumo
La **kosoj** estas etno parolanta bantuan lingvon kaj loĝanta en sudorienta Sudafriko kaj en la lastaj du jarcentoj en la sudaj kaj centra-sudaj partoj de la lando.

Parolantoj de la kosa lingvo estas dividitaj je pluraj subgrupoj kun parencaj sed distingitaj kulturheredoj. La ĉefaj subgrupoj estas la *Bhaca, Bomvana, Mfengu, Mpondo, Mpondomise, Xesibe*, kaj *Thembu*. La nomo kosoj (*Xhosa*) devenas de la nomo de legenda gvidanto nimita *u Xhosa*. Sed estas ankaŭ teorio, ke la vorto kosoj (*u Xhosa*) devenas de vorto el iu lingvo el la kojsana familio signifanta "kolera", laŭ tio la kosa popolo (*amaXhosa*) estas la "kolera popolo". La kosoj nomas sin *amaXhosa* kaj sian lingvon *isiXhosa*.

Nuntempe proksimume 8 milionoj da kosoj estas distribuitaj tra la lando, kaj la kosa lingvo estas la dua plej ofta indiĝena lingvo post la zulua, kun kiu ĝi estas proksime parenca. La sistemo de apartismo antaŭ 1994 kun la bantuujoj rifuzis al la kosoj la sudafrikan civitanecon kaj provis enŝlosi ilin en la laŭnome sinregantajn bantuujojn de Transkejo kaj Ciskejo, nun ambaŭ parto de la provinco Orienta Kablando, kie la plej multaj kosoj restas. Multaj kosoj vivas en Kaburbo (Cape Town, *iKapa* en kosa lingvo), Orientlondono (East London, *iMonti*) kaj Port-Elizabeto (Port-Elizabeth, *iBhayi*).

Laŭ nombroj el 2003 la plejmulto de parolantoj de la kosa, proksimume 5,3 milionoj, vivas en Orienta Kablando, sekvate de Okcidenta Kablando (proksimume 1 miliono), Gauteng (671.045), la provinco Liberŝtato (246.192), Kvazulu-Natalo (219.826), Nordokcidenta Provinco (North West) (214.461), Mpumalangoa (Mpumalanga) (46.553), la Norda Kablando (51.228), kaj Limpopo (Limpopo)(14.225)  Arkivigite je 2005-05-22 per la retarkivo Wayback Machine.

Notoj
-----

* Results of the 2001 retejo pri la sudafrika censado Arkivigite je 2005-05-22 per la retarkivo Wayback Machine

Atentu, ke la nombro menciita sur tiu paĝo baziĝas sur la nombro de homoj parolantaj la kosan lingvon kiel hejman lingvon, kiu eble estas pli granda aŭ malgranda ol la tuta nombro de homoj kiuj atribuas al si kosan devenon. Krome pluraj milionoj da homoj en Johanesburgo-Soveto-regiono parolas la kosan aŭ zuluan kiel duan aŭ trian lingvon. Por plejmulto el tiuj la du lingvoj fariĝas malfacile distingeblaj (ne surprize, ĉar ilia lingvistika parenceco estas ekstreme proksima.
* Reader, J. 1997. *Africa: A Biography of the Continent*, Vintage Books, Novjorko, NY, United States of America.
* Kaschula, Russell *The Heritage Library of African People: Xhosa,* Novjorko: The Rosen Publishing Group 1997.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kosoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Xhosa History and Society Arkivigite je 2006-10-05 per la retarkivo Wayback Machine
* 2001 Digital Census Atlas Arkivigite je 2005-12-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Xhosa Folklore - kolekto de kosa folkloro kolektita en 1886.
* Xhosa Google - Google interface in Xhosa
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri antikva urbo en Grekio. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Sparto (apartigilo).

Koordinatoj: 37° 04′ 00″ N 22° 26′ 00″ O﻿ / ﻿37.06667 °N, 22.43333 °O﻿ / 37.06667; 22.43333 (mapo)

**Sparto** (dore Σπάρτα; atike Σπάρτη *Spártē*), aŭ **Lakedemonio** (greke *Λακεδαιμονία*) estis helena urbo situanta en la sudo de la duoninsulo Peloponezo de Grekio, apud la rivero Eŭrotaso. Dum la antikva epoko Sparto estis memstara urboŝtato, ĉefurbo de Lakonio, kaj unu el la plej gravaj grekaj urboŝtatoj kune kun Ateno kaj Tebo. La urbo kun aliancanoj luktis kontraŭ la konkurenca urboŝtato Ateno dum la Peloponeza milito, kiu tre influis la historion de antikva Grekio fine de la 5-a jarcento a.K..

Historio
--------

La urbo estis fondita de la doroj post ties konkerado de Lakonio. Dum la komenco estis gravaj malkonsentoj, kiuj malhelpis taŭgan disvolvadon. Tamen, en la sepa jarcento a.K. oni enkondukis reformojn por pliforitigi ĝian militan povon. Tiuj reformoj igis Sparton la modela hoplita urbo.

Socia konsisto
--------------

Sparto estis speco de respubliko da, delonge, invadintaj militistoj subpremantaj suban kaj senrajton klason da kamparanoj, la helotoj, kiuj kultivadis la grundon, kaj havis neniun rajton. adoleskiĝantaj spartanoj eĉ havis la devon provi mortigi unu el ili por iĝi plenkreskulo.

Moroj de la spartanoj
---------------------

Bildaro
-------

* ruinoj de Spartoruinoj de Sparto
* busto de militisto kun kasko, eble Leonido la 1-a de Spartobusto de militisto kun kasko, eble *Leonido la 1-a* de Sparto
* Leonido ĉe la Termopiloj: olea pentraĵo de Jacques-Louis David, muzeo Luvro, Parizo*Leonido* ĉe la *Termopiloj*: olea pentraĵo de *Jacques-Louis David*, muzeo Luvro, Parizo
Baziliko de la Nacioj priksime de la Olivarba monto en Jerusalemo
La **Preĝejo de la Nacioj**, ankaŭ konata kiel **Preĝejo de la Agonio** aŭ kiel **Baziliko de la Agonio**, estas katolika kirko sur la Olivarba monto en Jerusalemo, proksime de la ĝardenoj Getsemano. Ĝin ĉirkaŭas la roka tereno kie oni diras ke Jesuo preĝis la nokton de sia aresto.

La kapelo estis konstruita de 1919 al 1924 pere de kolektoj el diversaj nacioj (pro tio ĝia nomo *de la nacioj*). La landaj simboloj estis metataj en la plafonaj vitrejoj, ĉiu en disa niĉo. La nuna preĝejo troviĝas sur la restaĵoj de du antaŭaj kirkoj, bizanca kirko el la 4-a jarcento, detruita pro tertremo en 746 kaj kapelo de la krucmilitoj de la 12-a jarcento, abandonata en 1345.

La preĝejo estas posedaĵo de la franciskanoj, sed altaro en la ĝardeno estas uzata de la Anglikana Eklezio dum la Sankta Merkredo.

31° 46′ 45.22″ N 35° 14′ 22.66″ O﻿ / ﻿31.7792278 °N, 35.2396278 °O﻿ / 31.7792278; 35.2396278 (mapo)

* Kategorio Baziliko de la Nacioj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Iama labordomo en Vajmaro
La ekde 1879 ekzistanta **Malriĉulejo kaj laborejo** (germane: *Armen- und Arbeitshaus*) en Vajmaro, Germanujo, ofertis al ĉ. 30 etkrimuloj loĝejon kaj laborlokon (konkrete: mastrumaj kaj lignaj laboradoj) kontraŭ salajro. Temis pri ero de publika zorgado de malriĉuloj kaj implicite grava instrumento de municipa verdikt-efektivigado. La enspezitaj sumoj iris ekde 1877 rekte al la urba kaso.

Aldonita estis ankaŭ lignaĵsplitejo por garantii al la endomuloj okupiĝon dumvintran. Laŭ adresaro ĝi estis ĉe Amalienstraße 21. Hodiaŭ la strato nomiĝas Karl-Haußknecht-Straße 19. La nuntempe fleghejme utiligita domo figuras sur la listo de monumentprotektotaĵoj vajmaraj; ĝi estas trietaĝa kun granda elsaltanta mezkolono. Laŭ la adresaroj konsistigis la doman administrantaron kasisto, kontrolisto kaj faktoto zorganta.

Ejo simila estis estinta antaŭ la Pordego erfurta, ĉe la nuna Sophienstifts-placo, ĝis malkonstruiĝo en 1877. Tie kontraŭe estis Federwisch-muelejo kiu ankaŭ devis ĉesi al novaj konstruaĵoj. La malnova laborejo (kiu portis ankaŭ la nomon de Siechenhaus, do preventorio), unuetaĝaĵo kun mansarda tegmento, faritis en 1769/70 fare de Anton Georg Hauptmann laŭ la planoj de la landa ĉefarĥitekto Johann Gottfried Schlegel. Cetere, por Hauptmann estis la konstruo de Labordomo la unua granda komisio de kiam li deĵoris por la suvereno.

Notoj
-----

1. ↑  Rimarkendas ke tiaj institucioj jam pli longe ekzistis Vajmare!
2. ↑  Adresarlibro de 1906, p. 268
3. ↑  Adresaro de 1879, p. 151
4. ↑  Volker Wahl: "Der Entrepreneur von Weimar. Zur Biografie des Hofjägers Anton Georg Hauptmann (1735–1803)." Ĉe: Weimar-Jena: Die große Stadt – Das kulturhistorische Archiv 8/4 (2015), p. 391–419. Nocio kiel speco de malsanulejo troveblas sur la paĝoj 399 kaj 401.
5. ↑   Konstruhistoriaj esploroj de ĉe Sophienstifts-placo, p. 13-14; de Carolin Eberhardt. Arkivita el la originalo je 2022-01-20. Alirita 2022-01-20.
6. ↑  Axel Stefek (eld.): *Energie in Weimar: Vom Mittelalter bis in die Neuere Zeit* (= *Energiegeschichte der Stadt Weimar.* Bd. 1). Eldonis Stadtwerke Weimar Stadtversorgungs-GmbH kaj Axel Stefek. Weimar 2016, p. 60-65.

50.9720511.32676Koordinatoj: 50° 58′ 19″ N, 11° 19′ 36″ O (mapo)
La Triobla Krono (aŭ *Triple Crown* en la angla; japane 三冠 [sankan]) konsistas el la gajno de la tri klasikaj ĉevalvetkuroj de trijaraĝaj ĉevaloj. Estas granda atingo por ĉevalo gajni ĉe ĉiuj tri vetkuroj, ĉar la ĉevalo devas montri flekseblecon kaj la forton dum la tuta vetkursezono. En la lastaj jaroj la gajno de la *Triopla Krono* fariĝis malofta okazo, ĉar la ĉevaloj nuntempe specialiĝas en iu distanco. Krom Usono, Japanio, la Triobla Krono ekzistas en Britio, Kanado, Germanio kaj aliaj landoj.

Japanio
-------

### Triobla Krono de Japana Ĉevalvetkuro-Asocio

#### Klasika Triobla Krono

* Satsuki Shō
* Tokyo Yūshun
* Kikka Shō

#### Ĉevalina Triobla Krono

* Ōka Shō
* Yūshun Himba
* Shūka Shō

Usono
-----

En Usono temas pri jenaj ĉevalvetkuroj: Kentukia Ĉevalvetkuro, Vetaĵo Preakness, kaj Vetaĵo Belmont.

La ĉevaloj kiuj "gajnis la trioblan kronon":

* 1919: Sir Barton
* 1930: Gallant Fox
* 1935: Omaha
* 1937: War Admiral
* 1941: Whirlaway
* 1943: Count Fleet
* 1946: Assault
* 1948: Citation
* 1973: Secretariat
* 1977: Seattle Slew
* 1978: Affirmed

Sir Barton neniam estis nomita gajninto de la Triobla Krono pro tio ke la nomo ekaperis en la 1930-aj jaroj, post ĝia kariero. Omaha estas filo de Gallant Fox, farante ĝin la nura gajninto de la Triobla Krono kiu generis gajninton.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Pilgrima Baziliko omaĝe al Dipatrino en Máriaremete
**Pilgrima Baziliko de Naskiĝo de Maria en Máriaremete** estas baziliko (ankaŭ paroĥa preĝejo) en Budapeŝto, en loĝkvartalo Pesthidegkút ĉe piedo de Monto János. La distriktoparto Máriaremete signifas: Maria-ermito.

Miraklo
-------

La turkoj faris senhoma tiu ĉi lokon. Ekde 1697 germanoj alvenis. Unu el ili estis Katalin Thalwieser, kiu kunportis bildon pri skulptaĵo de Dipatrino aŭ Virgulino Maria. La origino estas en Svislando, en Monaĥejo Einsiedeln. Ŝi pendumis la bildon en arbon. Baldaŭe blindulino tie preĝadis, poste ŝi jam vidis laŭdire. Tiu okazo disetendiĝis kaj oni aranĝis pilgrimadojn al la bildo.

Historio
--------

En 1783 provizora ligna kapelo, en 1829 ŝtona kapelo konstruiĝis, poste nova pilgrima novgotika preĝejo konstruiĝis en 1899.

* longo: 44 m
* larĝo: 15 m
* alto: 15 m
* turoalto: 54 m

En 1991 papo Johano Paŭlo la 2-a donacis rangon malgranda baziliko al la pilgrima preĝejo.

Kermesoj de la baziliko estas: dimanĉo de Sankta Triunuo kaj la 8-a de septembro

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Baziliko de Máriaremete en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Baziliko de Senmakula koncipiĝo** aŭ **Baziliko de Sankta Elizabeto** estas Malgranda baziliko en Hungario, en urbo Sárospatak. En la urbo oni mencias ĝin pli simple **fortikaĵo-preĝejo**.

Historio
--------

Jam en la 11-a jarcento rotondo konstruiĝis, kie reĝidino Elizabeto de Hungario estis baptita en 1207. Baldaŭe romanika preĝejo, en 1492 impona gotika preĝejo konstruiĝis. Ekde 1526 pro la turkoj la preĝejo iĝis parto de fortikaĵomuroj. En 1737 incendio okazis, la renovigo pretiĝis en 1787. Dum la socialismo oni malkovris kelon (suban preĝejon), sed tie estis nur senvaloraĵoj, kiujn lasis la kruelaj iamaj rabistoj. En 2007 la preĝejo ricevis la rangon Malgranda baziliko.

Vidu ankaŭ
----------

* Elizabeto de Hungario

Fontoj
------

* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Baziliko de Senmakula koncipiĝo en Sárospatak

* Kategorio Baziliko de Sárospatak en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Viro grimpas arbon
**Arbogrimpado** estas sporto kaj ŝatokupo, kiu ebligas malkovron de arboj kaj ties medio grimpante sur la branĉoj.

Necesas sekurmaterialo kiel balteo, ŝnuroj, nodoj, pulioj, ktp.

La grimpisto uzas la branĉojn por grimpi ĝis la kapo de la arbo. La ŝnuro helpas sekuriĝon dum la grimpo kaj malgrimpo.

Arbogrimpado en sekurigita medio estas tre bona maniero por observi kaj malkovri arbojn, koni la faŭnon kaj flaŭron kiu ĉirkaŭas onin kaj atingi konduton naturrespekteman.

Historio
--------

Infanoj de ĉiam surgrimpis arbojn.

### En Francio *"Grimpe d'arbres"*

Fine de la 1980-aj jaroj arboŝatantoj deziris malkovrigi la arban medion al plej granda nombro de homoj.

Iuj estis arboristoj, aliaj aktivigis por la naturmedio, estis socilaboristoj aŭ artistoj naturŝatantaj. Pro tia komuna pasio ili establis unuajn teknikojn per ŝnuroj por ke iu ajn povu grimpi ĝis arbokape: *"Grimpe d'arbres"* en sekurigita medio naskiĝis.

De tiam teknikoj daŭre pliboniĝis kaj por sekureco kaj por respekto de la arboj.

### En Usono *"Tree climbing"*

Profesiaj arbistoj surgrimpris arbojn ekde la 1940-aj jaroj en Nord-Ameriko. Sed nur komence de la 1980-aj jaroj *"Tree climbing"* naskiĝis kiel libertempa agado, antaŭenigita ĉefe de mediprotektantoj.

Nuntempe
--------

Nuntempe ekzistas multe da lokoj, kiuj proponas arbogrimpadon en sekurigita medio. Ekzistas diversaj deponitaj markoj:

* *tree climbing*
* *arboring*
* *tree trekking*
* *grimpe d'arbres*
* *Accrobranche*®
* *Escalad'arbre*
* *Arbr’Evasion*®
* *Arbo-escalade*
* *Arbogrimp*
* ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Grimpado
* Arbaraventurejo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arbogrimpado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* TTT-ejo de tree climbing (USA)
* GOTC: Organizo de arbogrimpantoj (USA)
* TTT-ejo de grimpe d'arbres (France) Arkivigite je 2009-03-21 per la retarkivo Wayback Machine
* SNGEA: Sindikato de grimpistoj helpantoj en arboj (France) Arkivigite je 2008-03-17 per la retarkivo Wayback Machine
**Loznica** ( serbe cirile Лозница, prononcu lǒznit͡sa ) estas urbo en okcidenta Serbio, en distrikto Mačva, ne malproksime de la landlimo kun Bosnio-Hercegovino. Li kuŝas ĉe la dekstra flanko de la rivero Drina. En 2011, la urbo havis loĝantaron de 19,572, dum la tuta administra areo havis loĝantaron de 79,327.

Historio
--------

La nomo Loznica estis origine Lozica kaj estas derivita de *loza*, "vinberreto". La Loznica areo estas loĝita ekde la Ŝtonepoko, sed la plej malnova mencio de la urbo datiĝas de 1317. Ĉi-jare, Katarina, la bofratino de la serba reĝo Stefan Milutin, fondis la Tronoša monaĥejon ĉi tie.

En 1533, Loznica estis konkerita fare de la Otomana Imperio, kaj la plimulto de la loĝantoj estis islamanoj. La impostregistro de tiu tempo montras ke el 37 domanaroj, 26 estis islamaj kaj 11 estis kristanaj. En 1600, Loznica estis oficiale islamana kun 55 domanaroj. Ĉe tiu tempo, Loznica kaj Jadar estis parto de regiono regita de Zvornik, kiu en victurno estis sub la paŝao en Bosnio.

La loĝantoj de Loznica partoprenis la ribelon kontraŭ otomana rego de la unua serba ribelo en 1804. En la periodo ĝis 1813, pluraj pezaj bataloj estis elluktitaj en la areo. En 1813, la serboj translokigis la otomanoj trans la riveron Drina, kaj Loznica iĝis otomana limurbo. En novembro 1833, Loznica kaj Jadar iĝis parto de la Princlando de Serbio sub Miloš Obrenović, kiam sultano Mahmudo la 2-a transcedis ses regionojn al la lando. La malnova feŭda sistemo estis abolita kaj la lando estis deklarita libera kamparana ŝtato.

Loznice iĝis parto de kaj la sidejo de la Podrinje-regiono, rolo kiu estis transdonita al šabac en la 19-a jarcento. En la 1830-aj jaroj, Loznica havis 295 domanarojn kun 1,203 loĝantoj. Lernejoj, fabrikoj kaj hospitalo estis konstruitaj (1882), dum komerco kaj financo formiĝis. Frue en la 20-a jarcento, konstruado de fervojo inter šabac, Loznica kaj Banja Koviljaca komenciĝis.

La unua balkana milito kaj la unua mondmilito haltigis ekonomian evoluon kaj multe reduktis la loĝantaron. Ĉe la fino de la mondmilito, Loznica estis regiona centro kun proksimume 5,000 loĝantoj. Mallonga periodo de reakiro kaj evoluo estis sekvita de la Granda Depresio. Germana industrio uzis antimoniajn minojn en la areo, kio fortigis la ekonomion ĝis la ekapero de la Dua Mondmilito.

En januaro 2008, Loznica ricevis la statuson de urbo sub serba leĝaro.

Referencoj
----------

1. ↑  Nikolić, Kosta.  (2018) "Dragoljub-Draža Mihailović", *The Serbs and their Leaders in the Twentieth Century*. Routledge. ISBN 9780429772597.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Urbo de Loznica Arkivigite je 2021-06-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Interreta portalo Loznica


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 849466
 |
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

**BIOS-3** aŭ **biosfero 3** estis fermita ekologia sistemo, kiun efektivigis la Instituto pri Biofiziko en Krasnojarsk - Siberio laŭ komisio de la soveta registaro. 

La celo de la esploro estis establo de funkcianta fermita ekologia sistemo. La soveta registaro volis per tio trovi solvon, por ke homoj travivu ekster la Tero dum nedifinita tempo. 

La konstruo de BIOS daŭris de 1964 ĝis 1972 kaj havis tri fazojn. En 1964 estis evoluigita BIOS-1, en 1965 BIOS-2, en 1972 BIOS 3.

La preta konstruaĵo de BIOS-3 havis la internan volumenon de ĉ. 315 kubikmetroj kaj estis sufiĉe granda por maksimume tri personoj.

Oni uzis kloreloalgojn (Chlorella) por reprodukti oksigenon el karbona dioksido. Unu homo bezonis 8 kvadratmetrojn de klorelaalgoj. 

Oni efektivigis entute 10 eksperimentojn en BIOS-3 kun de 1 ĝis 3 personoj. Ĉe la plej longa eksperimento, eltenis tri kosmonaŭtoj 180 tagojn. La eksperimentoj daŭris ĝis 1984. La konstruaĵo estas ankoraŭ (2004) uzebla por eksperimentoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Biosfero
* Biosfero 1
* Biosfero 2
Turoj Abraĝ al-Bajt en 2010.
**Turoj Abraĝ al-Bajt** (arabe أبراج البيت, angle Abraj Al Bait Towers), ankaŭ Turhotelo Mekka Reĝa Horloĝo (angle *Mecca Royal Clock Tower Hotel*), estas nomo de alta konstruaĵaro kun centra nubskrapulo de grupo Saudi Binladin Group en Mekko, Saud-Arabio.

La konstruaĵo
-------------

Ĝi estis inaŭgurita en 2011. Ĝi estas luksa hotelo de la eŭropa Accor-entrepreno, la nubskrapulo altas 601 metrojn kun 95 etaĝoj kaj estas tiel plej alta konstruaĵo de Sauda Arabio, la dua plej alta konstruaĵo de la mondo, post Burĝ Ĥalifa en Dubajo (828 m).

Arĥitekture, la ĉefturo imitas la horloĝan turon Big Ben kaj kroniĝas sur longa pinto per duonluna simbolo. La elrigardejo estas en alto de 558 metroj. Ĝis alto de 400 metroj, la kontraŭaĵo konsistas el ŝtalbetono. Super tio oni konstruas el ŝtalo.

La konstruaĵo havas utilan surfacon de pli ol 1 milionoj da kvadrataj metroj kaj povas akcepti pli ol 30.000 pilgrimantojn, gastojn.

Konstrulaboroj
--------------

La subgrundaj laboroj komenciĝis en 2004, la supergrundaj laboroj en 2006. Oni atingis en somero de 2010 alton de 500 metroj kaj muntis la grandegan horloĝon al la turo. La maksimuman alton de 601 metroj oni atingis la 6-an de julio 2011 per lokigo de la pinto. La duonluno havas diametron de 23 metroj kaj estas enirebla.

* Kategorio Turoj Abraĝ al-Bajt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Abatejo Zirc** (oficiale **Cisterciana Monaĥeja Baziliko de Ĉieliro de Maria en Zirc**) estas abatejo, en Hungario, en urbo Zirc. Ĝi apartenas al diocezo de Szombathely kaj ĝi estas centro de cistercianoj en Hungario.

Fotoj pri baziliko de ZircAerfoto pri baziliko-monaĥejo de Zirc
Blazono de monaĥoj
Baziliko de Zirc
Monaĥejo de Zirc

Historio
--------

En arbaro de Bakony francaj monaĥoj el Clairvaux fondis monaĥejon kun preĝejo en 1182 dum regado de Béla la 3-a. Pro la turkoj la monaĥoj forlasis la lokon en 1538. La turkoj detruis la konstruaĵojn en 1552. La loko kun la apuda vilaĝo senhomiĝis. Nur en 1726 revenis la abatoj. En la 18-a jarcento el la ruinoj ili konstruis barokajn preĝejon kaj monaĥejon. La 2 turoj konstruiĝis en 1854. En la interno de la preĝejo pentraĵoj de Maulbertsch estas videblaj, sed ankaŭ Ferenc Innocent pentris bildojn en 1891. Inter 1950-1990 funkciado de monaĥejoj estis malpermesitaj. La preĝejo ricevis la titolon Malgranda baziliko en 1982 pro la 800 jariĝo.

En la monaĥejo ankaŭ biblioteko kaj muzeo funkcias. Apude arboreto etendiĝas.

En la kirko estas entombigita abato Vendel Endrédy.

La kermeso de la baziliko okazas la 15-an de aŭgusto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Abateja preĝejo de Zirc en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hungare pri la hungaraj bazilikoj kaj katedraloj Arkivigite je 2010-10-09 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare pri hungaraj preĝejoj
* hungare pri ĉiuj hungaraj preĝejoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 374792
* VIAF: 242776552
 |

* el la hungara Vikipedio
la geologo Geinitz en 1893/94
**Hanns Bruno GEINITZ** (naskiĝinta la 16-an de oktobro 1814 en Altenburg, mortinta la 28-an de januaro 1900 en Dresdeno) estis germana pionira geologo kaj paleontologo. Edzigis lin en 1843 Luise Pusch kaj en 1846 Margarete Will (sume 3 filoj kaj 3 filinoj).

Vivo
----

Estante filo de konstrukonsilisto li studis de 1834 en Berlino, komence ĥemion. Danke al Friedrich Hoffmann kaj Friedrich August Quenstedt li pli kaj pli okupiĝis pri mineralogiaj kaj geologiaj fakoj. En 1837 li doktoriĝis en Jena pri la turingia konkokalko.

En 1838 li ekdocentis ĉe la Teknologia universitato Dresdeno; samloke li restis dum 56 jaroj. En 1850 li estiĝis katedrestro pri geologio kaj mineralogio. Lia talento pedagogia senteblis kaj altlerneje kaj en societoj (i.a. ĉe *Naturwissenschaftliche Gesellschaft Isis*, *Deutsche geologische Gesellschaft* kaj Leopoldina-akademio). Estante universala klerito li aktivis en multaj disciplinoj ene de geologio/paleontologio, oftege ankaŭ pri planta paleontologio. Li estis ŝtata ekspertizisto kiam temis pri la taŭgigo de saksujaj karbominejoj. 

Danke al li estiĝis en Dresdeno mineralogia muzeo por kiu li direktoris de 1857. Li pioniris ankaŭ pri la esplorado de permio. Kvankam liaj pripaleozoikaj esploroj ĉiam dediĉis sin al regionoj en Turingio kaj Saksujo li gravis ankaŭ por fremdlandaj fakuloj, eĉ en Usono. Oni ja rajtas nomi liajn ĉefajn verkojn klasikaj geologiaĵoj.

Liaj skribaĵoj pri litostratigrafio en la landlimregiono inter Saksujo kaj Bohemio, antaŭ ĉio *Das Elbthalgebirge in Sachsen* ( 1871–75) ege antaŭenigis la ĝeneralan konon ĉi-prie. Li ankaŭ enhaviis la terciarojn brunkarbaĵojn kaj la kvaternaro de Saksujo. 

Kiam troviĝis urnaj kampoj de Strehlen kaj Großenhain li la unuan fojon strikte aplikis natursciencajn metodojn je prahistorio. Kune kun Gustav von Leonhard li ĉefredaktoris inter 1863 kaj 1879 la periodaĵojn "Neues Jahrbuch" kaj "Centralblatt für Mineralogie, Geologie und Paläontologie".

Aliaj verkoj (elekto)
---------------------

* Charakteristik d. Schichten u. Petrefakten d. sächs.-böhm. Kreidegebirges, 1839 s.;
* Die Versteinerungen d. dt. Zechsteingebirges, 1848;
* Die Versteinerungen d. Grauwackenformation in Sachsen, 1852 f.;
* Darst. d. Flora d. Hainichen-Ebersdorfer u. d. Flöha’er Kohlenbassins, 1854;
* Die Versteinerungen d. Steinkohlenformation in Sachsen, 1855;
* Geognost. Darst. d. Steinkohlenformation in Sachsen, 1856;
* Die Leitpflanzen d. Rothliegenden u. d. Zechsteingebirges in Sachsen, 1858.

Fonto
-----

Pfannenstiel, Max: "Geinitz, Hanns". Ĉe: Neue Deutsche Biographie 6 (1964), p. 151-152 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hanns Bruno Geinitz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Hanns Bruno Geinitz en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* verkoj ĉe la dataro *Sächsische Bibliografie*
* artikolo en la regiona enciklopedieto StadtWiki Dresden
**Duonkonduktaj aparatoj** estas elektronikaj komponantoj kiuj ekspluatas la elektronikajn ecojn de duonkonduktaĵoj, precipe silicio, germaniumo kaj galia arsenido. Tiu ĉi klaso de aparato anstataŭis termojonajn aparatojn, tiel kiel vakutubojn, en plejmultaj aplikaĵoj. Ili utiligas elektran konduktecon en la solida stato mala al la vakua stato aŭ la gasa stato.

Duonkonduktaj aparatoj disponeblas en apartaj unuoj, aŭ en integritaj cirkvitoj kiuj entenas multaj apartaj cirkvitaj elementoj. konstrukcio de integritaj cirkvitoj dependas de la bazaj konceptoj de aparata fiziko. Plej multaj el tiuj aparatoj dependas de kondukteco de majoritataj portantoj. Sed kelkaj regas la konduktadon de minoritataj portantoj. Aliaj konceptoj el aparata fiziko estas benda strukturo de duonkonduktaĵo, la benda breĉo, benda tordado, ktp... Sed por konstrukcii integrita cirkvito, oni devas kompreni la funkcio de la apartaj unuoj tiel kiel diodo, solidstata kondensilo, kamp-efika kaj dupolusa junta transistoroj, kaj la medodoj de fabrikado de duonkonduktaĵaj aparatoj tiel kiel fotolitografio, jona enplantado, kemia vapora deponado, kaj epitaksia deponado.

Ekzemploj de duonkonduktaĵaj aparatoj:

* Diodoj:
	+ Zeneraj diodoj
	+ Lavangaj diodoj
	+ Lum-elsendaj diodoj (LED)
	+ Fotodiodoj
	+ Schottky-aj diodoj
	+ Klakaj diodoj
	+ Tunelaj diodoj
	+ Siliciaj Regitaj Rektifiloj
	+ Diakoj
	+ Triakoj

* Transistoroj
	+ Dupolusaj juntaj transistoroj
	+ Fototransistoroj
	+ Kamp-Efikaj transistoroj
	+ MOSKED-aj transistoroj
	+ KMOS-aj transistoroj

* Tiristoroj
	+ Fototiristoroj
	+ GTO-tiristoroj
	+ IGC-tiristoroj

* Kategorio Duonkonduktaĵa aparato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------
**Jorge Enrique ROKAS Castro** (Santa Rosa de Viterbo, 20a de novembro 1911 - Bogoto, 12a de majo 1995) estis kolombia verkisto, poeto, advokato kaj eldonisto.

Li estis fondinto de la grupo *Piedra y cielo* (ŝtono kaj ĉielo, 1939) kaj promocianto de la publikigo de la samnomaj kajeroj. Lia unua poezia verko "La forma de su huida" (1939) sekvas influon de Juan Ramón Jiménez kaj de Pablo Neruda. Lia poezio iĝis amerikanisma, kun personisma tono en "La ciudad sumergida" (1939), "Rosa de agua" (1941), "Soledades" (1948), "La doncella de agua" — poezia teatraĵo — (1948), "Cárcel de amor" (1976). En sia lasta poemaro "Huellas" (1993), li montris konon de hispanaj klasika kaj romantika poezioj kaj revenis al preferanta temoj: dolora tempofluo, morto kaj amo, ktp. 

Li estis la fondinto, en 1969, kaj unua direktoro de la Instituto Colombiano de Cultura (COLCULTURA), nuntempe Ministerio de Cultura, kaj iniciatinto de la publikigo de gravaj verkoj de kolombiaj kaj eksterlandaj aŭtoroj en malmultekostaj poŝeldonoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Itinero de Jorge Rojas
* Omaĝo a Jorge Rojas
* Poemoj de Jorge Rojas

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Jorge Rojas (poeta) en la hispana Vikipedio.*
**David SÁNCHEZ Juliao** (Santa Cruz de Lorica, 24a de novembro 1945 - Bogoto, 9a de februaro 2011) estis kolombia verkisto, ĵurnalisto, kaj diplomato.

Biografio
---------

Li publikigis novelojn, romanojn, rakontojn, porinfanajn historiojn kaj atestojn kaj skribe kaj parole por eldonejoj kaj de Kolombio kaj de aliaj lonadoj. Li ricevis kelkajn fojojn la Nacian Premion de Rakontado, kaj tiun de Libro de Rakonton kaj la Nacian Premion de *Novela Plaza y Janés* pro *Pero sigo siendo el rey*. De tiu romano, kaj de aliaj verkoj liaj, oni faris version por televido. 

Liaj sonregistritaj historioj ricevis kvin premiojn de Disko de Plateno Sonolux kaj Ordisko MTM, kaj ankaŭ la adaptaĵoj de liaj verkoj por kino kaj televido ricevis 17 Premiojn India Catalina en la Kinfestivalo de Cartagena. Liaj verkoj estis tradukitaj al dek du lingvoj kaj li loĝis, pro akademiaj kaj diplomataj tialoj, en kvar kontinentoj. Li estis profesoro invitita en universitatoj de Norda kaj Suda Ameriko, Eŭropo, Azio, Afriko kaj Oceanio.

Li estis ambasadoro de Kolombio en Barato kaj en Egiptio inter 1991 kaj 1995, landoj en kiuj li estis ankaŭ universitata profesoro *ad honorem*.

Publikigitaj verkoj
-------------------

**Rakontado**

* 1973: *¿Por qué me llevas al hospital en canoa, papá?*.
* 1974: *Historias de Raca Mandaca*.
* 1976: *El arca de Noé*.
* 1979: *Nadie es profeta en Lorica*.
* 1981: *Abraham al humor, El Pachanga, El Flecha*.
* 2003: *Memorias de un viajero que quiso ser alcatraz*.

**Romanoj**

* 1977: *Cachaco, palomo y gato*.
* 1983: *Pero sigo siendo el rey (sinfonía para lector y mariachi, opus 1)*.
* 1986: *Mi sangre aunque plebeya*.
* 1988: *Buenos días, América*.
* 1989: *Aquí yace Julián Patrón*.
* 1998: *Danza de redención*.
* 2005: *Dulce veneno moreno*.
* 2006: *El flecha II: (el retorno)*.
* 2009: *El hombre que era así...*

**Infana literaturo**

* 1978: *A vuelo de pájaro*.
* 1978: *El burrito Toto*.
* 1978: *El coyote*.
* 1978: *Una buena lección*.
* 1978: *Tía hamaca y tía cama*.
* 1990: *El país más hermoso del mundo*.
* 2001: *Geografía animal y otras rimas*.
* 2004: *No todo lo que brilla* (teatraĵo).
* 2006: *Roberto el terco*.
* 2007. *La muy divertida historia de la cucarachita Martínez y su goloso marido el señor don Ratón Pérez*.
* 2008: *Lucia: ¡la maga en fotografía!*.
* 2009: *Aventura en la montaña*.

Vidu ankaŭ
----------

* Hispanlingva literaturo

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo David Sánchez Juliao en la hispana Vikipedio.*
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

**Gurdaspur,** panĝabe: **ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ** estas urbego kaj municipo en nordokcidenta Barato, en la norda parto de subŝtato Panĝabo (Barato), en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo.

Altlernejo en Gurdaspur

Demografio
----------

Laŭ takso en 2015 Gurdaspur havis 120 564 da loĝantoj kun legoscio 81%, pli alta, ol la landa averaĝo.

Geografio
---------

Gurdaspur situas en montetaro en averaĝa alteco de 241 metrojn laŭ la marnivelo. Limo de Pakistano troviĝas nur 15, Batala 25, Pathankot 39, Amritsar 61, hoshiarpur 77, Ĝalandar 80, Ludiana 132, subŝtata ĉefurbo Ĉandigaro 198, tutlanda ĉefurbo Delhio 418, Mumbajo 1472, Kolkato 1660 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Gurdaspur apartenis al la Brita Imperio inter 1846-1947. En la lasta jaro Gurdaspur ne havis hinduan plimulton, nur post la loĝantarŝanĝo en 1947.

Ekonomio
--------

Gurdaspur estas komerca nabo en nordokcidenta Barato.

Religioj
--------

En Gurdaspur vivas ĉefe hinduoj (69%), poste sikoj (25%), iomete ankaŭ aliaj.
**Ŝtata Muzeo Auschwitz-Birkenau en Oświęcim** (pole *Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu*, ankaŭ konata sub la nomo **Holokaŭsta Memoriga Muzeo en Auŝvico**) estas muzeo kreita en 1947 fare de estintaj malliberuloj de la koncentrejo Aŭŝvico cele de konservo "por ĉiam" de postrestaĵoj de la estinta nazia koncentrejo kaj ekstermejo Auschwitz-Birkenau. Ĉefa kreinto kaj direktoro estis Kazimierz Smoleń, estinta malliberulo, diplomito de Katolika Universitato de Lublin. 

La Muzeo konsistas ĉefe de 2 partoj: *Auschwitz I Stammlager* kaj *Auschwitz II Birkenau*, kune kun pli ol 150 konstruitaj objektoj, ĉirkaŭ 300 ruinoj, aŭtentaj vojoj, fervoja kajo, bariloj, ankaŭ arkivoj, kiuj postrestis evakuon kaj kolekto de pli ol 100 000 moveblaj objektoj (i.a. valizoj, ŝuoj kaj objektoj de ĉiutaga uzo, striaj uniformoj, kaj ankaŭ objektoj apartenantaj al SS-anoj).

Sur la muzea tereno establiĝis la ĉefa ekspozicio kaj dekkelke da naciaj ekspozicioj, organizitaj de ŝtatoj memorigantaj viktimojn de siaj civitanoj. Organizataj estas ankaŭ portempaj ekspozicioj. 

En 1990 fondiĝis Internacia Muzea Konsilio ĉe ministro pri kulturo, kiun en 2000 anstataŭis Internacia Konsilio de Oświęcim ĉe la ĉefministro de Pollando. Ambaŭ konsiliojn prezidis Władysław Bartoszewski.

Vidu ankaŭ
----------

* Józef Stós
* Unua amasa transporto al koncentrejo Aŭŝvico de polaj malliberuloj
* Nacia Memor-Tago pri Viktimoj de Germanaj Naziaj Koncentrejoj kaj Ekstermejoj en Pollando
* Tago de la memoro

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

* Kategorio Ŝtata Muzeo Auschwitz-Birkenau en Oświęcim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Vizitontoj laŭvice.
La libroŝranko kiu kaŝis la enirejon de la postdomo.
La **Hejmo de Anne Frank** (nederlande *Anne Frank Huis*) estas hejmo de verkisto kaj biografia muzeo dediĉita al juda militepoka taglibristino Anne Frank. La konstruaĵo estas situanta ĉe kanalo nome Prinsengracht, ĉe Westerkerk, en centra Amsterdamo en Nederlando.

Dum la Dua Mondmilito, Anne Frank kaŝiĝis el Nazia persekutado kun sia familio kaj aliaj kvar personoj en kaŝitaj ĉambroj ĉe la malantaŭo de 17a-jarcenta ĉekanala domo, konata kiel Sekreta Apudaĵo aŭ Postdomo (nederlande *Achterhuis*). Anne Frank ne survivis la militon, sed en 1947 ŝia militepoka taglibro estis publikigita. En 1957, la Fondaĵo Anne Frank estis establita por protekti la posedaĵon el disvolvigantoj kiuj deziris detrui la domblokon.

La muzeo malfermiĝis la 3an de Majo 1960. Ĝi konservas la kaŝejon, havas konstantan ekspozicion pri la vivo kaj epoko de Anne Frank, kaj havas ekspoziciejon pri ĉiaj formoj de persekutado kaj diskriminacio. En 2013 kaj 2014, la muzeo havis 1.2 milionojn da vizitantoj kaj estis la 3a plej vizitata muzeo en Nederlando, post la Rijksmuseum kaj la Muzeo Van Gogh.

Vidu ankaŭ
----------

* Centro Anne Frank
* Anne Frank
* *Taglibro de Anne Frank*
* Shelley Winters

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hejmo de Anne Frank en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Anne Frank House, oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 560031
* GND: 2147169-1
* LCCN: n2002020032
* VIAF: 134238814
* ISNI: 0000 0001 2162 1170
* LIBRIS: 366506
* SUDOC: 029208769
* BNF: 12088321t
* NLA: 66254850
* NDL: 001310877
* BIBSYS: 6019108
* NKC: kn20051202002
 |