| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Faidherbia albida*** |
| --- |
|  |
| Faidherbia albida, kun maizo kaj la palmo Borassus akeassii en Burkinafaso*Faidherbia albida*, kun maizo kaj la palmo *Borassus akeassii* en Burkinafaso |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj, *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj, *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Fabaloj, *Fabales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Fabacoj, *Fabaceae* |
| Subfamilio: | *Mimosoideae* |
|
|
|
|
| Genro: | *Faidherbia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | *F. albida* |
|

 |
| Dunomo |
| ****Faidherbia albida****(DELILE) A.CHEV. ] |
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Faidherbia albida*  |

 |
| v • d • r |

**Faidherbia albida** estas la sola plantospecio de la genro *Faidherbia*. Ĝi estas en la subfamilio de la *Mimosoidea* ene de la familio de la Fabacoj (*Fabaceae*). La specio hejmas en Afriko kaj en okcidenta Azio, ĝi enkondukiĝis ankaŭ en Hindujo kaj Pakistano.

Priskribo kaj ekologio
----------------------

branĉo kun pinataj folioj kaj floraroj
floraroj
Fabacoj
### Vegetivaj karakteroj

*Faidherbia albida* estas decidua, dornohava arbo, kiu atingas alton de ĝis 30 metroj kaj havas 40 m profundan pivotradikon. La dornoj estas metamorfozoj de la stipuloj.

La planto fariĝas verda nur komence de la seka tempo. La alternestarantaj folioj estas bluverdaj kaj la folioj estas duoble palmataj, kun tri ĝis dek paroj de folietoj de la unua vico kaj ses ĝis 23 paroj de folietoj de la dua vico. La folietoj de la dua vico estas 3,5 ĝis 9 × 0,7 ĝis 3 mm grandaj kaj grize-verdaj.

### Generativaj karakteroj

La spika floraroj estas 3,5 ĝis 16 cm longaj kun diametro de 2 cm. La flavecaj floroj estas duseksaj. Kvin sepaloj formas 1 ĝis 1,7 mm longan kalikon. La kvin liberaj petaloj longas 3 ĝis 3,5 mm. La floranta tempo estas de marto ĝis septembro. Kiel polenigantoj estas observataj jenaj insektaj grupoj: skoliedoj, eŭmonidoj, himenopteroj kaj likanidoj (lepidopteroj).

La guŝoj estas oranĝaj ĝis ruĝece brunaj, 10 ĝis 35 cm longaj kaj 2 ĝis 5 cm larĝaj. Ĉiu guŝo enhavas 10 ĝis 29 malhelbrunajn, ovformajn semojn, kiuj estas 10 × 6,0 mm grandaj.

Sistematiko
-----------

La unua priskribo en la jaro 1813 faris sub la baza nomo *Acacia albida* Alire Raffeneau-Delile. De Auguste Jean Baptiste Chevalier la planto ricevis la nomon *Faidherbia albida* (DELILE) A.CHEV. en la jaro 1934. La epiteto *albida* rilatas al la blankeca trunko. La genra nomo *Faidherbia* honoras la francan generalon kaj guberniestron de Senegalo Louis Faidherbe.

*Faidherbia albida* estas la sola plantospecio el la genro *Faidherbia* en la subfamilio *Mimosoideae* ene de la familio Fabacoj.

Trivialnomoj en aliaj lingvoj
-----------------------------

Trivialnomoj en aliaj lingvoj estas ekzemple: bambare „balanzan", volofe „kadd" kaj en Niĝero: „gao", angle: "Ana Tree, Apple Ring Acacia, Winter Thorn", arabe حراز"= Haraz".

Uzado
-----

La ecojn doni en seksezono ombron kaj la nitrogenfiksado faras, ke *Faidherbia albida* estas ŝatata arbo. La folioj estas uzataj kiel proteinriĉa furaĝo.

La ligno de *Faidherbia albida* estas tre ŝatata pro sia rezistokapablo kontraŭ putrado kaj termitoj.

Literaturo
----------

* Thomas Krings, Sahelländer, WBG-Länderkunden, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt, 2006, ISBN 3-534-11860-X
* Dorothee Gruner, Die Lehmmoschee am Niger, Dokumentation eines traditionellen Bautyps, Franz Steiner Verlag Stuttgart, 1990, ISBN 3-515-05357-3
* S. I. Ali: *Mimosaceae.* In: *Flora of Pakistan*, No. 36, Univ.of Karachi, 1973. *Faidherbia albida* ĉe Tropicos.org. En: *Flora of Pakistan.* Missouri Botanical Garden, St. Louis

Eksteraj ligiloj
----------------

* Faidherbia albida en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Faidherbia albida en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Faidherbia albida en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Datenblatt bei[*rompita ligilo*] *plantzafrica.com*. Arkivigite je 2021-04-28 per la retarkivo Wayback Machine
* Africa: Forestry, Agroforestry and Environment (Memento vom 9. August 2007 im Internet Archive) Alirita la 22an de Oktobro 2018
* Datenblatt (Memento vom 28. September 2007 im Internet Archive) bei der World Agroforestree Database. Alirita la 22an de Oktobro 2018
* *Hawaiian Ecosystems at Risk project* = HEAR.
* *Purdue University New Crop Resource Online Program*.
* BBC News story on Mali's *Faidherbia albida* trees