recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Kastelo de Nagyberki** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Vigyázó** [vidjAzO]) estas historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nagyberki.

Kastelo de Nagyberki

Historio
--------

La kastelo estis konstruita en la 1760-aj jaroj, kiun familio Vigyázó aĉetis en 1860. Depost 1945 la ŝtato forprenis la kastelon (la samo okazis kun la ceteraj hungaraj kasteloj). En tiu ĉi kastelo ĝis 1978 bazlernejo funkciis, poste la konstruaĵo estis iomete renovigita. En 1980 la nova posedanto estis Somogy, kiu post renovigaj laboroj uzis la kastelon arkivo. En 2016 la kastelo estas en statuso aĉetebla.

Konstruaĵoj
-----------

La unuetaĝa konstruaĵo situas sola en parko kaj formas U-majusklon (la aloj estas tre mallongaj). La fasado estas simetria, la meza parto reliefas, pli supre ĉe la reliefaĵo ankaŭ mansardo etendiĝas. La fina parto de la aloj dislarĝiĝas. Sub la kastelo keloj etendiĝas. Interne la ornamĉambro havas 2 nivelojn (tereteĝon kaj etaĝon), kie estas videblaj murpentraĵoj.

Stato de la grenejo
En la parko troviĝas la iama grenejo, sed ĝi estas jam plena ruino. La alia domego estas la kulturdomo, kiun la loka municipo posedas.

Parko
-----

La parko estas protektata, tamen ties aspekto estas malbona. Krom la menciitaj domegoj en la parko estas videbla skulptaĵo pri Johano Nepomuko. Ankaŭ la parko estas aĉetebla, nun tie estas videblaj piceoj, tujoj, nigraj juglandoj, eskuloj, betuloj, platanoj, tamarikoj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-08-09 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare
* hungare

* Kategorio Kastelo de Nagyberki en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **burgo Wildenburg** estas burgruino apud Kempfeld en la Hunsruko de distrikto Birkenfeld en Rejnlando-Palatinato (Germanujo).

Situo
-----

La ruino situas en Hunsrück inter la norde situanta Idarwald kaj la sude situanta urbo Idar-Oberstein sur alteco de ĉ. 630 m super marnivelo sur la monto Wildenburger Kopf super la valo de la Idarbach. Ĝi estis la plej alte situanta burgo de la Hunsruko.

Historio
--------

Antaŭulo de la Wildenburg estis verŝajne kelta fuĝburgo kun duobla remparo el la La-Tène-epoko (ĉ. 450–50 a.K.). La remparo de la burgo apartenis al aro de keltaj remparoj en la suda Hunsruko, la ringramparo de Otzenhausen, la Ringkopf, la Altburg kaj la Alteburg en Soonwald. Mallonga parto de la remparo estis rekonstruita kiel „gaŭla muro" (*murus gallicus*).

Ĉirkaŭ la jaro 350 a. K. sur la Wildenburg estis instalita dum mallonga tempo malfruromiana fortikaĵo.

En la malfrua mezepoko la Wildgraf Friedrich von Kyrburg konstruigis sur la roko ĉe la okcidenta pinto de la ringremparo la burgo Wildenburg. Ĝu estis menciita unuafoje en 1330 kaj en la jaro 1651 ĝi estas detruita de marodantaj lorenaj trupoj. Post parta rekonstruo en la jaro 1660 la malsupra burgo servas al la „Amt" Wildenburg kiel administra sidejo ĝis la malfondo de la graflando en la jaro 1792.

Burga instalaĵo
---------------

De la sur la rokoj situanta **supra burgo** nur malmultaj murrestaĵoj konserviĝis. Sur a pinto de la roko ekde la jaro 1980 estis starigita 22 m alta elrigardturo. Ĝi havas de sia 15 m alte situanta elrigardplatformo bonan elrigardon en ĉiuj direktoj. Informoj ĉe la parapeto priskribas la celojn.

Ekde la jaro 1859 jam rekonstruiĝis la konstruaĵoj de la **malsupera burgo** kun pordega turo, ekonomia domo kaj ĉirkaŭmuro kiel sidejo de la prusa forsta administra unuo. Tiuj konstruaĵoj post plia ŝanĝkonstruo estas hodiaŭ uzataj kiel burga gastejo kaj sidejo de la Hunsrückverein. La kavalira salono estas uzata kiel oficejo pri civila stato kaj por malgrandaj festoj.

Literaturo
----------

* Alexander Thon, Stefan Ulrich kaj Achim Wendt: *Burgen im Hunsrück und an der Nahe. "... wo trotzig noch ein mächtiger Thurm herabschaut.* Schnell & Steiner, Regensburg 2013, ISBN 978-3-7954-2493-0, S. 160-163.
* Hans Nortmann: *„Wildenburg": Archäologischer Rundweg.* In: Rheinisches Landesmuseum Trier (Hrsg.): *Führer zu archäologischen Denkmälern des Trierer Landes.* Trier 2008, ISBN 978-3-923319-73-2 (*Schriftenreihe des Rheinischen Landesmuseums Trier 35*) S. 128f.
* U. Heidrich: *Geschichte der Wildenburg und ihrer Umgebung.* Bad Kreuznach 1906.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Burgo Wildenburg (Hunsrück) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


* *Die Wildenburg bei Kempfeld* private Webseite: *Kulturlandschaft Nahetal und Hunsrück*
* Rundumblick vom Aussichtsturm

Referencoj
----------

1. ↑  Wildenburg ist wieder ein Schmuckstück in volksfreund.de vom 11. Dezember 2012, elŝutita je la 10ª oktobro 2015
La **marovarma centralo** aŭ mara termoenergia centralo produktas elektron per temperatura diferenco inter la malvarmaj kaj varmaj akvomasoj en diversaj profundoj de la maro. Oni uzas por tiu tipo de la renoviĝanta energio la anglan mallongigon **OTEC** (angla *Ocean Thermal Energy Conversion*).

La teoriajn bazojn pri la metodo skizis Jacques-Arsène d'Arsonval jam en 1881.

Ĝenerale
--------

La surfaco de la oceano havas pli altan temperaturon ol tiu de la profundaj akvoj. Se la temperatura diferenco inter la supraj (0–50 m) kaj subaj maraj tavoloj (ekde 800–1000 m) superas la 20 °C, povas eki cirkulado de la marakvo, kiu povas funkciigi eĉ generatoron.

Oni kalkulas je 3% (teorie eĉ ĝis 6,7 %) - de efikeco ĉe tiu energioprodukta centralo kaj povumo de 100 megavattoj (MW) por fermita (200 kubiknmetroj po sekundo tra tubo kun diametro de 11 m) kaj ĉ. 2,5 MW ĉe malfermita cirkulado.

la efektivigon de tiutipa centralo malebligis la troaj kostoj de la investado (tuboj donas 75 % de la kostoj) kaj la tiel kalkulita neprofita funkciado.

Historiaj eksperimentoj
-----------------------

ĉe Keahole Point, Havajo
* 1930, norda marbordoj de Kubo, estis ĉesigita post kelkaj semajnoj. Ĝi uzis malferman sistemon, sed oni pli energion aldonis por la pumpoj (22 kW) ol ili gajnis per la instalaĵo.
* 1970-aj jaroj: usona registaro apogis la esplorojn 260 milionojn da USD. Post la elktoj de 1980, la ŝtata apogo estis minimumigita.
* 1979, antaŭ bordoj de Havajo. La eksperimento "*Mini-OTEC*" daŭris tri monatojn, havis fermitan cirkuladon, la generatoro donis povumon de 50 kW, dum oni uzis 40 kW por funkciigo de la pumpiloj. La malvarma akvo (5,5 °C) estis transportita el profundo de 670 m per rapido de 10,2 kubikmetroj po minuto. La polietilena tubo havis diametron de 61 cm, la surfaca akvo varmis 26 °C.
* 1993-1998 ĉe Keahole Point, Havajo okazis eksperimento per malfermita cirkulado. La generatora povumo estis 210 kW, ĉe surfaca temperaturo de 26 °C kaj profunda temperaturo de 6 °C. En malfrua somero la tre alta temperaturo helpis eĉ ĝis 250 kW, el kiu oni foruzis 200 kW la pumpiloj. La akvo fluis tra tubo kun diametro de unu metro el profundo de 825 m
**Fritaŭno** (originale *Freetown*) estas ĉefurbo de Sieraleono kaj havas ĉirkaŭ 520.000 loĝantojn (1995). Laŭ la stato de 2014 en la urbo vivis 951 000 loĝantoj. En 2005, La loĝantaro estis 802 639.

Fritaŭno situas ĉe Atlantiko kaj disponas pri marhaveno, kiu estas la plej grava ejo de la urba ekonomia aktivado. Krom tio ekzistas en la urbo fiŝoprilaboraj uzinoj, pakaĵproduktejoj , naftorafinejoj, okazas rizo-, diamantoprilaboro kaj produktado de cigaredoj.

Sur la areo unue setlis en 1787 sklavoj, kiujn forsendis britaj slavposedantoj. En 1792, Fritaŭnon fondis la iamaj sklavoj de Nova-Skotio. La urbo estis ekde 1808 ĝis 1874 ĉefurbo de Brita Okcident-Afriko (kolonio). Dum la dua mondmilito, Grand-Britio havis tie mararmean sidejon. La posteuloj de la iamaj liberigitaj sklavoj havas gravan, decidan rolon en la ekonomio de la urbo, kvankam ili formas nur malplimulton.

Fine de la 1990-aj jaroj okazis en la urbo akraj bataloj inter la enlandaj rivalantoj. La urbo estis okupita en 1998 far trupoj de ECOWAS, kiuj volis denove Ahmad Tejan Kabbah-on kiel prezidenton. En 1999, la trupoj de Revolutionary United Front konkeris la urbon, en majo oni interkonsentis pri armilripozo (armistico).

La nomo de la urbo signifas en la angla lingvo "libera urbo" kaj aludas la liberiĝon de la sklavoj, kiuj fondis ĝin.

Fritaŭno ĝemeliĝis kun Kingston-upon-Hull en Britio.

Rilatoj al Esperanto
--------------------

Ekde oktobro 2018 en la urbo kun sia familio vivas la esperantisto Horst Gruner, kiu laboras en la tiuurba ambasadejo de Germanio.
La **Kastelo de Pusztacsalád** estas nuntempa gastejo (komprenu hoteleto) en vilaĝo Pusztacsalád.

Kastelo de Pusztacsalád

Historio
--------

La kastelo estis konstruita en 1890. Depost la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon, la loka kolĥozo havis tie oficejon, poste interne bazlernejo funkciis. Depost fino de la socialismo la nova posedanto estis la ŝtata arbarista oficejo, interne loĝis gastoj, precipe ĉasistoj. Post kelkaj jaroj germano aĉetis la kastelon kaj li mem profitis ĝin kiel ĉasista gastejo. Pro morto en 2009 novaj posedantoj aperis, sed la funkcio restis. Post kelkaj jaroj la kastelo renoviĝis.

Aerfoto pri la kastelo de Pusztacsalád

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa kastelo situas sola en parko. La konstruaĵo formas simplan brikon. La fasado estas simetria, meze troviĝas la enirejo. Ambaŭflanke kuras ŝtupoj al la enirejo, Ligna pluvŝirmilo etendiĝas super la ŝtupoj. En la kastelo povas loĝi 46 gastoj en 20 ĉambroj.

Fontoj
------

* Arkivigite je 2017-03-26 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* oficiala paĝo
* hungare kun foto Arkivigite je 2017-03-27 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Koordinatoj: 36° 46′ 00″ N 03° 03′ 00″ O﻿ / ﻿36.76667 °N, 3.05000 °O﻿ / 36.76667; 3.05000 (mapo)


Monda heredaĵo de UNESKO

Marbordo de Mediteraneo en Alĝero
Kasbaho en Alĝero apartenanta al Monda heredaĵo de Unesko
Vido al Alĝero
Moskeo en Alĝero
**Alĝero** (arabe **مدينة الجزائر**, *madInat al-ĜazAir*) estas la ĉefurbo de Alĝerio situanta en la okcidenta parto de golfo ĉe la Mediteraneo, ĉe la montoj de Sahelo, plilongiĝo de la montaro Atlaso. 

Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 3 415 811 loĝantoj sur areo de 363 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 9 410 loĝantoj/km². Tial ĝi estas la plej granda urbo. 

La urbo estas grava trafikpunkto (vojoj, fervojo, haveno kaj flughaveno), industria urbo (ledo- kaj teksaĵindustrio) kaj kulturcentro kun universitatoj, multaj institutoj, galerioj kaj muzeoj.

Historio
--------

Ĝi estis fondita dum la Antikva Grekio kiel *Icosium*. Post kiam Alĝero iĝis vasaloŝtato de la Osmanida imperio, la urbo estis la sidejo de la sultana komisiito.

La provoj de eŭropaj potencoj pri okupado de la urbo malsukcesis. En 1541 sendis Karlo la 5-a (1500-1558) siajn trupojn kontraŭ Alĝero. Li same malvenkis kiel Danio en jaro 1770, Hispanio en 1775, Grand-Britio en 1816. En 1830 francaj trupoj okupis la urbon.

Post la okupo, aperis la franca kapitalo kaj fondis tie uzinojn, fabrikojn. Tiu industria ekfloro kreskigis la loĝantaron. Oni establis kvartalojn por la eŭropanoj, kiuj ankaŭ hodiaŭ karakterizas la urbopejzaĝon (2 km longabulvardo en la havena kvartalo).

Dum la dua mondmilito, la urbo apartenis al la francaj teritorioj, kiujn ne okupis Germanio. La urbo funkciis sub registaro de Philippe Pétain (1856-1951). Aŭtune de 1942, usonaj kaj britaj trupoj okupis la landon. Alĝero estis ĝis liberiĝo de Parizo, ĉefurbo de la libera Francio. Ekde 1962, la urbo estas sidejo de la registaro de la sendependa Alĝerio.

La pejzaĝon de la malnova kvartalo donas la *Kasbah*, fortikaĵo el la 16-a jarcento, la granda moskeo el la 11-a jarcento kaj la moskeo konstruita en 1660 kaj aliaj konstruaĵoj de la franca kolonia epoko (1830-1962).

Kulturo
-------

*Ĉaabi* estas tradicia muziko de Alĝero, formaligita de El Hadj M'Hamed El Anka.

Vidindaĵoj
----------

Haveno en Kasbaho.
* Alĝera Operdomo
* Alĝeria Nacia Teatro Mahieddine Bachtarzi
* Kasbaho de Alĝero

Servoj
------

* Metroo de Alĝero
* Nacia Biblioteko de Alĝerio
* Universitato de Alĝero

Famuloj
-------

* Boualem Sansal
* El Hadj M'Hamed El Anka

Eksteraj ligiloj
----------------

* Alĝero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Alĝero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Alĝero en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
* Alĝero en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)

* historiaj bildoj de Alĝero
* paĝoj de UNESKO pri la urbokerno
* mapo de AlĝeroArkivigite je 2006-11-20 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 34401
* GND: 4084955-7
* LCCN: n79058668
* VIAF: 155624247
* SUDOC: 027443418
* BNF: 11948367q
* NLA: 35968368
* NKC: ge134015
* BNE: XX452736
 |
La **Kastelo de Ráday en Pécel** estas unu el la kasteloj en urbo Pécel. Nun la kastelo estas muzeo kaj kultura centro.

Aerfoto pri la kastelo de Ráday en Pécel

Historio
--------

Pál Ráday ricevis bienon en Pécel pro edziĝo, poste li konstruigis nobeldomon inter 1722 - 1730. Ĝi estis pligrandigita fare de Gedeon Ráday al baroka kastelo inter 1755-1766, konstruadoj de la flankaj domoj finiĝis en 1770. Post la finkonstruo tiu kastelo apartenis al la plej ornamriĉaj konstruaĵoj kun artaĵoj de la lando. En 1825 incendio okazis, neniiĝis ekzemple la kupolo kaj multe da pentraĵoj. Pro manko de kapitalo familio Ráday en 1872 aŭkciis la kastelon, pli frue en 1861 la altvaloran bibliotekon la luterana eklezio aĉetis. La nova posedanto ne okupiĝis pri la kastelo, eĉ ŝteloj el la kastelo okazis. Inter 1953-1956 la kastelo estis renovigita kaj iomete trakonstruita, poste ĝi estis hospitalo de fervojistoj ĝis 1997, poste la kastelo havas kulturajn funkciojn.

Ĉefenirejo de la kastelo de Ráday en Pécel
Vido al la balkono

Kastelo
-------

La unuetaĝa kastelo situas sola en korto. La konstruaĵo formas U-majusklon. En la fasado meze funkcias la ĉefenirejo. Pli supre en la unua etaĝo balkono kun ornama krado estas videbla. Interne restis la freskoj, kiuj estis pentritaj inter 1766-1771. Aparte menciindas la ĉambrego por la biblioteko, kies plafonon 4 marmoraj pilieroj tenas. Meze estas videbla fresko pri Pallas Athene, kiun alegoriaj figuroj ĉirkaŭas.

Interesaĵo: kelokoridoro kuras al Kastelo de Fáy (Pécel)  Arkivigite je 2016-06-17 per la retarkivo Wayback Machine.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2014-04-09 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj

* Kategorio Kastelo de Ráday (Pécel) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 00° 23′ 24″ N 09° 27′ 15″ O﻿ / ﻿0.39000 °N, 9.45417 °O﻿ / 0.39000; 9.45417 (mapo)

Sceno el strando en Librevilo
Usona ambasadejo en Librevilo
**Librevilo,** ankaŭ nomata **Liberurbo**, kaj nomata preskaŭ en ĉiuj lingvoj **Libreville** estas metropolo, ĉefurbo, samtempe la plej granda urbo de Gabono.

Laŭ la stato de 2012 en la urbo vivis 797 003 loĝantoj.

Situo
-----

La ĉefurbo situas laŭ riverobordo, proksime de maro.

Historio
--------

Francoj fondis komunumon en 1835, kiu ricevis la nomon Libreville en 1848, poste Pierre Savorgnan de Brazza faris ĝin grava urbo en 1875. Bataloj okazis en 1940 inter naziemaj kaj kontraŭstarantaj francoj. Librevilo iĝis ĉefurbo en 1960. Nuntempe tie loĝas duono de la lando.

Trafiko
-------

Internaciaj haveno kaj flughaveno, fervojo, interne aŭtobusoj.

Vidindaĵoj
----------

* muzeo de Artoj
* franca kulturcentro
* katedraloj de Sankta Maria kaj Sankta Mikaelo
* arboreto
* universitato Omar Bongo
* biblioteko

Esperantistoj
-------------

* Koadjo Amevor;

Referencoj
----------

1. ↑
La **Kastelo de Szarvaskend** (konata ankaŭ pri la iama posedanto *Sibrik* [ŝibrik]) estas historia monumento, nuntempa lernejo kaj infanĝardeno en vilaĝo Szarvaskend.

Aerfoto pri kastelo en Szarvaskend
Fasado de la kastelo en Szarvaskend

Historio
--------

Jam en la 15-a jarcento la familio Sibrik havis la bienon en Szarvaskend. Laŭ arkeologoj la nuna kastelo havas mezepokan fundamenton. La nun videbla klasikisma kastelo estis konstruita en 1829, sed oni profitis iomete elementojn de la malnova nobeldomo. Post la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon. Baldaŭ ĝi iĝis bazlernejo kaj infanĝardeno de la vilaĝo.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa kastelo situas en protektata parko. La fasado estas simetria, meze troviĝas la ĉefenirejo kun portiko, kiun 2 kolonoj tenas. En supro de la portiko teraso etendiĝas. Meze en la tegmenta nivelo en timpano videblas la familia blazono.

Parko
-----

La impona parko estas protektata. Iam estis ankaŭ aleo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-04-26 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Kampinagrando** aŭ Kampino Granda (portugallingve: **Campina Grande**, /kã'pinə 'grãdə/), estas urbo kaj municipo de Brazilo, kun proksime 376 mil loĝantoj. Ĝi estas la plej aktiva urbo en Brazila Nordorienta internlando, en ŝtato Paraibo. Ĝi estas super montaro Borboremo. Ĝia nomo signifas "Granda Kamparo". En Kampinagrando estas la ĉefa universitata centro de Brazila Nordoriento, en ĝi loĝas pli ol 20 mil studentoj kaj pli ol 2 mil profesoroj, estas en Brazilo urbo kun la plej granda kvanto de profesoroj po loĝantoj.

maldekstra

Esperanto-movado
----------------

Ĉirkaŭ 1980 du junuloj, Afonso Camboim kaj Maria do Socorro Paz e Albuquerque, lernis Esperanton per la libro Esperanto sem mestre de Francisko Valdomiro Lorenz. En tiu jaro, tuj post la memlernado, ili starigis senpagan kurson ĉe spiritisma centro "Varões do Senhor", en februaro 1981 jam estis pli ol 50 lernantoj. En la sekvaj jaroj estis granda Esperanto-movado tie, kun ĉirkaŭ 800 lernantoj kaj apogo de publikaj aŭtoritatuloj. Malgraŭ tio, la movado rapide malvigliĝis kaj malaperis post 1990. Ĝis hodiaŭ, multaj homoj parolas Esperanton en Campina Grande, kaj eĉ sur strate, oni povas aŭdi homojn parolante la lingvon.

Renkontiĝo por Nova Konscio
---------------------------

Anoj de diversaj religioj en la Renkontiĝo por Nova Konscio
Ĉiujare dum karnavalo okazas en la urbo la Renkontiĝo por Nova Konscio (*Encontro para a Nova Consciência*) enhavanta diversajn eventojn, kiel kulturajn, artajn, religiajn, sciencajn, soci- kaj medi-movadajn festivalojn, prelegojn, k.t.p. Rimarkindas interalie la interreligia toleremo de la partoprenantoj.

Konataj urbanoj
---------------

* Bráulio Tavares (1950), verkisto, poeto kaj komponisto

"Parko de la Popolo" nokte

Referencoj
----------

1. ↑   Estimativas da população para o Brasil em 2011 (1-a de julio 2011). Alirita 13-a de marto 2011.
2. ↑   Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil. *Atlas do Desenvolvimento Humano* (2000). Arkivita el la originalo je 2009-10-03. Alirita 11 de oktobro 2008.

Vidu ankaŭ
----------

* Kampinagrando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kampinagrando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Historio de Kampinagrando
* Parko de la Popolo
* Federacia Universitato de Kampinagrando - UFCG


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 19433
* GND: 4229237-2
* LCCN: n81114290
* VIAF: 129018366
 |
La **kastelo de Újszász** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Orczy** [orci]) estas klasikisma kastelo, nun psikiatriejo en Hungario, en urbo Újszász. Ĝi estas la plej granda kastelo en departemento Jász-Nagykun-Szolnok.

Aerfoto pri kastelo de Újszász

Historio
--------

La familio Orczy havis tie bienon ekde 1721. La kastelo estis konstruita supozeble en la 1880-aj jaroj, sed estas ankaŭ aliaj informoj pri pli frua kaj pli malfrua konstrujaro. (Estas dokumento, kiu mencias kastelon en la frua 19-a jarcento.) En 1935 abatina ordeno aĉetis la kastelon, kiuj profitis la kastelon abatejo kaj kuracejo. En 1950 la ŝtato forprenis ĝin, ene komence lernejo por policanoj, poste hospitalo pri pulmomalsanuloj funkciis. Ekde 1994 psikiatriejo kun 250 litoj funkcias.

Konstruaĵo
----------

La duetaĝa kastelo situas sola en granda parko. Ĝi formas E-majusklon (meze kaj en ambaŭ flankoj estas rizalitoj). Antaŭ la meza rizalito estas teraso kun kolonoj, ĉe la tegmento timpano estas videbla.

Parko
-----

Apartenaĵo de la kastelo estis granda arbaro, kiu ĝis 1890 apartenis al Besenyszög. Oni kreis parkon anglo-sisteman antaŭ la 20-a jarcento. La parko estis deklarita parkoaprbaro en 1991. Ĝis la 2-a mondmilito en la parko estis 160 arbospecoj. Nun restis kelke da kverkoj, fagoj, usonaj juglandoj, platanoj, salikoj, pinoj, kentukiaj kafarboj. Antaŭ la kastelo estas vico de eŭropaj taksusoj. Dum la socialismo oni plantis pli novajn arbojn. Ankaŭ lago kaj diversaj malnovaj kaj novaj domoj estas apartenaĵoj de la parko.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-03-22 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare
* hungare kun mapo
* hungare kun foto kaj mapo Arkivigite je 2016-03-22 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Ahrgebirge** (ankaŭ nomata **Ahreifel**) aŭ **Ahr-montaro** estas ĝis 623,8 metroj alta kaj 25 km longa mezmontaro de la mezmontaro Ejfelo, kiu situas sudokcidente de Bonn en la limregiono de la germanaj federaciaj landoj Nordrejn-Vestvalio kaj Rejnlando-Palatinato (Germanio).

La arbara montaro havas multajn ekskurso-celojn , interalie la burgo Aremberg, la Radioteleskopo Effelsberg kaj parton de la romia strato Treviro-Kolonjo kun romia akvodukto.

Geografio
---------

### Situo

La Ahr-montaro estas parto de la Ejfelo, kiu mem estas parto de la Ardenoj. La Ahr-montaro situas je la maldekstra kaj nordokcidenta riverbordeo de la Ahr, ĉirkaŭ 40 km sudokcidente de la urbo Bonn. Kelkfoje la altaĵo je la sudorienta rivero de la Ahr en la ĉirkaŭejo de Altenahr estas rigardata kiel parto de la Ahr-montaro. La malgranda montaro esta limigata de kvarangulo inter Grafschaft kaj Remagen en oriento, de Altenahr en la sudoriento, Antweiler en la sudo, Blankenheim en la okcidento kaj Bad Münstereifel aŭ Rheinbach en la nordo.

En la nordo la montara pejzaĝoj transiras al montetara kaj pli kaj pli ebena malaltaĵo ĉirkaŭ Kolonjo, la Kölner Bucht , en la oriento estas la Voreifel kaj la meza Rejno, en la sudo sekvas trans la rivero la vera mezmontaro Ejfelo (ĝis alteco de 746, 9 m ), en la okcidento la Zitterwald kaj en nordokcidento la Nordeifel.

### Montoj

La montoj de la Ahr-montaro estas (ordigitaj laŭ altedo en metroj (m) super marnivelo):

* Aremberg (623,8 m) kun la Burgo Aremberg
* Michelsberg (586,1m)
* Junkerberg (543,4m)
* Knippberg (537,3 m)
* Hühnerberg (Lommersdorf) (533,5 m)
* Sommerberg (|526,7 m)
* Kalvarienberg (Alendorf) (522,8 m)
* Kop Nück (514,4)
* Hochthürmerberg (499,9 m)
* Hühnerberg (Kirchsahr) (ĉ. 398 m)
* Tomberg (308,5) kun la ruino Tomburg

### Akvejo

La Ahr-montaron trafluas jenaj akvejoj:

* Ahr (fonto en Blankenheim)

kun la alfluantoj Trierbach, Sahrbach, Liersbach, Armuthsbach kun Buchholzbach (fonto proksime de la akvodislimigo apud Esch);

* Erft (fonto en Holzmülheim)

kun la alfluantoj Swist (fonto apud Kalenborn) kaj Steinbach.

### Lokoj

Lime de la Ahr-montaro estas jenaj urbetoj kaj konunumoj:

* Rheinbach (norde)
* Meckenheim (nordoriento)
* Remagen (oriento)
* Bad Neuenahr-Ahrweiler (sude)
* Antweiler (sude)
* Blankenheim (okcidente)
* Bad Münstereifel (nordokcidente)

Pliaj lokoj en la Ahr-montaro estas inte alie:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Altenahr
* Ahrbrück
* Aremberg
* Effelsberg
* Grafschaft
 | * Hilberath
* Kalenborn
* Mahlberg
* Mutscheid
* Ohlenhard
 | * Odesheim
* Rupperath
* Sierscheid
* Wershofen
 |

Turismo
-------

Ahrtal (valo de la rivero Ahr) kun siaj vinlokoj. La sudorientaj deklivoj de la Ahr-montaro estas vitejoj. La fama Rotweinwanderweg (ruĝvina migropado) iras tra tiuj vitejoj.

Referencoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de la montaroj kaj altaĵoj en Germanio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Herzlich willkommen auf dem AhrSteig!


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 520928
* GND: 4653560-3
* VIAF: 236568020
 |
**Nógrád,** germane **Neuburg** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en subregiono de Rétság. La slava vorto Novigrad signifas: nova fortikaĵo.

Fortikaĵo de Nógrád

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 30  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9062/19.0498
* Loĝantaro: 1580
* Poŝtkodo: 2642
* Telefonprefikso: 35

Situo
-----

Nógrád situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Vác-Balassagyarmat. La lasta troviĝas 29, Vác 19, Rétság 9 km-ojn.

Historio
--------

Vido en la fortikaĵo
Stefano la 1-a (Hungario) nomumis la lokon urbo kaj departementejo. Dum Matiaso la 1-a la fortikaĵo havis gloran epokon. La fortikaĵo sur iama vulkano 286 m-ojn alta havis tiam imponajn konstruaĵojn. La turkoj en 1544 sen sieĝo okupis Nógrád, sed en 1594 ĝi reokupiĝis. En 1605 Stefano Bocskai akiris la fortikaĵon, sed pos 1 jaro li devis redoni ĝin al la Habsburgoj. En 1619 Gabrielo Bethlen sukcese sieĝis ĝin, poste laŭ paco en 1622 la Habsburga Imperio rericevis ĝin. En 1663 la turkoj denove akiris ĝin sen batalo. En 1685 fulmo detruis la fortikaĵon, kiu iĝis eterne forlasita. Pro la oftaj sieĝoj la komunumo senhomiĝis, dum la pacaj tempoj precipe slovakoj alvenis.

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de 1757
* luterana preĝejo de 1865
* fortikaĵo
* golgoto

Famuloj
-------

* En Nógrád naskiĝis Mihály Hesz.
* En Nógrád mortis Imre Balassa.

* Kategorio Nógrád (vilaĝo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 03° 45′ 07″ N 08° 46′ 25″ O﻿ / ﻿3.75194 °N, 8.77361 °O﻿ / 3.75194; 8.77361 (mapo)

**Malabo** estas la ĉefurbo de Ekvatora Gvineo. Ĝi situas en la norda parto de la insulo Bioko (antaŭe insulo de Fernando Poo), en 3°45' Nordo, 8°45' Oriento.

La loĝantaro kreskis tre rapide en la lastaj dek jaroj. Laŭ la stato de 2018 en la urbo vivis 297 000 loĝantoj sur areo de 21 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 14 143 loĝantoj/km².

La urbo kiel tia estis fondita en 1827 de la britoj kun la nomo **Port Clarence**, por tie lokigi malliberigitajn sklavojn. Kvankam plejmultaj poste iris al Sieraleono, la posteuloj de aliaj ankoraŭ loĝas en la insulo, kie ili estas nomataj *fernandinos*, kaj parolas propran pidĝinan lingvon.

Kiam la insulo revenis al hispana kontrolo ĝi estis rebaptita al **Santa Isabel** (*Sankta Izabela*). Kiam la lando fariĝis sendependa en 1969 la urbo fariĝis ĉefurbo, anstataŭ la antaŭa kolonia ĉefurbo Batao, en la kontinento, kaj en 1973 ĝi ricevis sian nunan nomon ene de la kampanjo de prezidento Francisco Macías Nguema por krei *aŭtentajn* afrikajn nomojn.

Oni modifis ankaŭ la etnan konsiston de la insulo, kiam la prezidento tie lokigis anojn de sia tribo, la fangoj, kaj mortigis multajn bubiojn, la ĝis tiam majoritatan etnon.

Post la malkovro de petrolo en la lando la loĝantaro tre kreskis, kaj oni fondis interalie flughavenon.

Vidindaĵoj
----------

Servoj
------

* Nacia Universitato de Ekvatora Gvineo

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 50677
* GND: 5073451-9
* LCCN: n88020048
* VIAF: 3213158735250633250008
* SUDOC: 028638131
* BNE: XX453928
 |
Koordinatoj: 38° 14′ 00″ N 1° 58′ 00″ U﻿ / ﻿38.23333 °N, 1.96667 °U﻿ / 38.23333; -1.96667 (mapo)

Municipa teritorio de Calasparra en la nordo de Murcia Regiono.
**Calasparra** [kalasPAra] estas hispana municipo de Murcia Regiono kaj lokas en komarko Comarca del Noroeste. Ĝi havas etendon de 185,5 km2. Ĝi limas al Moratalla, Cehegín, Mula, Cieza kaj municipo de la provinco Albaceto nomiĝanta Hellín. Dekmil cent sesdek personoj estis enregistritaj estantaj loĝantoj de la municipo en la jaro 2018.

Vidindaĵoj
----------

El la historia kaj arkitektura heredo restas eroj de la remparoj de araba kastelo kaj de turo de kristanoj, preĝejo de Martiroj Abdón kaj Senén, preĝejo de Sankta Petro, Palaco El Molinico, grenujo Pósito de la Encomienda, Turo de la Horloĝo, Fontano Corredera, Sanktejo de la Virgulino de la Espero, elfosita en roko, kaj naturaj lokoj, kiel Cañón de Almadenes kaj Paraje de Cañaverosa, ĉe la rivero Segura, Cueva del Puerto (Kavo de la Montopaseoj) en la Sierra del Puerto, Cueva de los Monigotes, ĉe la rivero Segura kun rokpentraĵoj, montaroj Sierra del Molino, Sierra San Miguel kaj Cerro Negro (Nigra Monteto).

La municipa teritorio estas trapasata de la rivero Segura.

Ekonomio
--------

Rizo de tipo "bomba de Calasparra" ankoraŭ nekuirita.
La plej tutlande konata produkto de Calasparra estas rizo, kiu disponas el Nomo de Regata Origino; kun la rizo de la Delto de Ebro kaj tiu de Valencilando, estas la tri nuraj rizoj en Hispanio kun tia nomigo. Oni kultivas rizon en Calasparra el la 18a jarcento.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de municipoj de Murcia Regiono

Notoj
-----

1. ↑  Calasparra - Geografía - Reigón de Murcia Digital
2. ↑  Estado actual del mercado inmobiliario. Informe 2012 Calasparra *CARM.es - Portal CARM*
3. ↑

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMunicipoj de Murcia Regiono |
| --- |
| Abanilla • Abarán • Águilas • Albudeite • Alcantarilla • Los Alcázares • Aledo • Alguazas • Alhama de Murcia • Archena • Beniel • Blanca • Bullas • Calasparra • Campos del Río • Caravaca de la Cruz • Cartagena • Cehegín • Ceutí • Cieza • Fortuna • Fuente Álamo de Murcia • Jumilla • Librilla • Lorca • Lorquí • Mazarrón • Molina de Segura • Moratalla • Mula • Murcia • Ojós • Pliego • Puerto Lumbreras • Ricote • San Javier • San Pedro del Pinatar • Santomera • Torre-Pacheco • Las Torres de Cotillas • Totana • Ulea • La Unión • Villanueva del Río Segura • Yecla |

 |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 675876
* GND: 1176134787
* LCCN: n82128701
* VIAF: 130211570
* BNE: XX453163
 |
**Roko Rosemary** aŭ en angla **Rosemary Rock** estas kruta insuleto, 170 m longa por 40 m larĝa ĉe marnivelo, stare nur super 50 m. Ĝi estas la plej malgranda el la Princinĉeno de la Insuloj Tri Reĝoj kuŝa 57 km ĉe la nordokcidenta pinto de la Norda Insulo de Novzelando. Ĝi nomiĝas tiele laŭ la jakto *Rosemary*, kiu transportis priserĉistoj al la Tri Reĝoj fine de la 1940-aj jaroj kaj komence de la 1950-aj jaroj.

Flaŭro kaj faŭno
----------------

Plantoj registritaj en la insuleto estas *Salicornia australis*, *Senecio lautus*, *Coprosma repens* kaj *Chenopodium allanii*. Ĝi estas reproduktejo por malgranda kolonio, malkovrita nur en 1983, de ĉirkaŭ 20 paroj de Norda Bulera albatroso (*Thalassarche bulleri platei*), la ununura konata reproduktejo de la subspecio for de la Ĉathamoj. Ĝi havas ankaŭ grandan kolonion de la mevo Tarapungo.

Referencoj
----------

1. 1 2  Wright, A.E. (1984). "Buller’s Mollymawks breeding at the Three Kings Islands", *Notornis* **31** (3), p. 203–207.   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-02-09. Alirita 2013-05-20.
2. ↑  McCallum, John; Brook, Fred; & Francis, Malcolm (1985). "Buller's Mollymawks on Rosemary Rock, Three Kings Islands, in 1985", *Notornis* **32** (3), p. 257–259.   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-02-17. Alirita 2013-05-20.

34° 10′ 54″ S 172° 03′ 23″ U﻿ / ﻿34.18167 °S, 172.05639 °U﻿ / -34.18167; -172.05639 (mapo)
Koordinatoj: 12° 06′ 47″ N 15° 02′ 57″ O﻿ / ﻿12.11306 °N, 15.04917 °O﻿ / 12.11306; 15.04917 (mapo)

Ŝoseo en Nĝameno
**Nĝameno** (pli frue *Fort Lamy*) estas ĉefurbo de respubliko Ĉado kaj samtempe la plej granda urbo de la lando. Laŭ la stato de 2012 en la urbo vivis 1 092 066 loĝantoj sur areo de 100 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 10 921 loĝantoj/km². 998.000 loĝantoj (stato: 1999).

Geografio
---------

Nĝameno situas en la sudokcidento de la lando ĉe riveroj Ŝari kaj Logone (kiu estas ankaŭ sur la landlimo kun Kamerunio). Ĉe la alia bordo Kousséri etendiĝas.

Klimato
-------

En Nĝameno tropika kaj dezerta klimato regas. La temperaturo estas jaraveraĝe 27,8 °C, la averaĝa precipitaĵo sumas jare ĉirkaŭ 556 mm; pluvecaj estas ĉefe la monatoj de junio ĝis aŭgusto.

Historio
--------

La urbo estis fondita dum la franca kolonia regado en la jaro 1900 kun la nomo *Fort Lamy*, kaj estis alinomita en 1973 al Nĝameno (N'Djamena).

La urbo kiel registara centro estas celo, loko de puĉoj.

Ekonomio
--------

En Nĝameno troviĝas la sola universitato de la lando, fondita en 1971.

Nĝameno posedas internacian flughavenon, uzatan de Air France, Ethiopian Airlines, Sudan Air kaj Cameroon Airlines.

En la urbo funkcias modernaj karnofabrikoj kaj naftorafinejoj.

Preĝejo en Nĝameno

Vidindaĵoj
----------

* moskeo
* katedralo

Servoj
------

* Universitato de Nĝameno

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de urboj de Ĉado

* Nĝameno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nĝameno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 34369
* GND: 4458502-0
* LCCN: n80030584
* VIAF: 139492426
* SUDOC: 02663001X
* BNF: 118840667
* BNE: XX6349718
 |
Koordinatoj: 11° 36′ 00″ N 43° 09′ 00″ O﻿ / ﻿11.60000 °N, 43.15000 °O﻿ / 11.60000; 43.15000 (mapo)

Kvartalo de francoj en Ĝibuto
Moskeo de Ĝibuto
**Ĝibuto,** en loka lingvo **Jabuuti,** arabe **جيبوتي** estas la ĉefurbo, la plej granda urbo kaj havenurbo de Ĝibutio, ĝi estas la unusola metropolo.

Laŭ la stato de 2018 en la urbo vivis 603 900 loĝantoj.

Situo
-----

Ĝibuto troviĝas laŭ marbordo inter Ruĝa Maro kaj Adena Golfo.

Historio
--------

Ĝibuto estis fondita en 1888 fare de francoj. Ĝis la jaro 1892 la urbo apartenis al franca *Somalilando*. Ĝi estis oficiala marhaveno eĉ por Etiopio en jaroj 1897-1949. Post sendependiĝo la urbo restis ĉefurbo, eĉ la nova sendependa lando baldaŭe prenis la nomon de la ĉefurbo. En 2004 neatendita inundo okazis.

Ekonomio
--------

Ekonomio de la urbo baziĝas sur naftoreciklado, fervojkonstruado kaj sur eksporto de kafo, salo kaj feloj. Menciindas la gravaj haveno, internacia flughaveno kaj stacidomo (la trajno venas el Adis-Abebo ekde 1917), kie alvenas kaj foriras varoj. La haveno funkcias ankaŭ, kiel fiŝista haveno.

Klimato
-------

Ĝibuto apartenas al la arida klimato. Jare pluvas po 131 mm. Averaĝe en julio estas la temperaturo 41  °C, en januaro 29  °C.

Vidindaĵoj
----------

* palaco prezidanta
* moskeo nomata Hamuliho
* plaĝo
* centra bazarejo

Servoj
------

* Universitato de Ĝibutio

Konataj urbanoj
---------------

* verkisto Abdourahman A. Waberi (1965-)
Moskeo de Vagaduguo
Ĉefstrato en Vagaduguo
Flankstrato de Vagaduguo
**Vagaduguo** (mosie *Ouagadougou*, [ˈwɔɣədəɣʊ], france *Ouagadougou* [wa.ɡa.du.ɡu]) estas la ĉefurbo (milionurbo) kaj universitata urbo de Burkino. Ĝi estas la plej granda urbo, samtempe ekonomia, kultura, komerca kaj trafika centro de Burkino. La loknomo estas ofte mallongigita al "Ouaga" [ŭaga].

Laŭ la stato de 2019 en la urbo vivis 2 453 496 loĝantoj.

Situo
-----

Vagaduguo situas sur altebenaĵo en centro de la lando.

Historio
--------

Kelkaj opinias, ke la unua mencio okazis en la 15-a jarcento. Laŭ aliaj fontoj la urbo estis rezidurbo jam en la 11-a jarcento. Ekde 1896 la francoj ekhavis la urbon kaj plej ofte ĝi iĝis kolonia ĉefurbo. Ekde 1960 ĝi estas ĉefurbo de sendependa ŝtato.

Industrio
---------

La plej grava branĉo estas la nutraĵoj kaj teksaĵoj kune kun komercado.

Trafiko
-------

En la urbo precipe taksioj liveras la pasaĝerojn. Vagaduguo havas internacian flughavenon, stacidomon kaj tie estas nodo de la vojoj.

Klimato
-------

Em Vagaduguo regas seka, varma klimato. Jare pluvas po 750 mm. La pluvsezono etendiĝas de majo ĝis oktobro kun averaĝtemperaturo de 30 °C. La malvarma, seka sezono daŭras inter decembro kaj januaro kun minimumtemperaturo de 19 °C. La varma sezono daŭras de aprilo ĝis majo, tiam oni mezuras 45 °C-ojn. Musono kaj seka vento influas klimaton de la ĉefurbo.

Vidindaĵoj
----------

* botanika ĝardeno
* muzeo pri muziko
* moskeo
* katedralo
* monumento

Ĝemelurboj
----------

* Kanado Kebekurbo en Kanado
* Francio Liono en Francio
* Francio Grenoble en Francio
* Italio Torino en Italio
* Ganao Kumasi en Ganao
* Italio San Miniato en Italio
* Unuiĝinta Reĝlando (Britio) Briton Ferry en Unuiĝinta Reĝlando (Britio)
* Belgio Leuze-en-Hainaut en Belgio
* Kuvajto Kuvajturbo en Kuvajto
* Tajvano Tajpeo en Tajvano

Vidu ankaŭ
----------

* Deklaro de Vagaduguo

Referencoj
----------

1. ↑  Vidu NPIV, paĝo 1207

* Kategorio Vagaduguo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Vagaduguo en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)
**Raŝido** (arabe رشيد) aŭ **Rozeto** (france *Rosette*) estas havena urbo en la Nildelto en Egiptio. Ĝi lokiĝas je 65 km oriente de Aleksandrio kaj ĝi etendiĝas ĉe la maldekstra okcidenta brako de la Nilo, ne for de la mediteraneo.

Ĝi enhavas 37000 loĝantojn.

Ĝia situacio ĉiam donis al si ĉefan strategian gravecon. Ĉe la greka periodo, ĉi tie etendiĝis la *Bolbotino*. Dum la invado de Egiptio fare de *Amr Ibn Al-Ass*, oni nomis ankoraŭ tiun regionon tiel. Tiam, Raŝido estis nur haveneto pro la hegemonio de Aleksandrio. Ĉi tie la gento dirus al vi ke la kalifo *Harun ar-Raŝid* fondis ĝin, tiel ĝi akiris sian araban nomon.
Ek de la fondo de Kairo Aleksandrio malprosperis kaj Raŝido elvolviĝis. Ĝi atingis sian apogeon en la 17a kaj 18a jarcentoj, otomana periodo de komercaj interŝanĝoj kun la *Sublima Pordo* (Istanbulo) per sia monopolo sur la delta rizo. La urbo iĝis kosmoplita kaj elvolviĝis belegaj domoj de la militistoj kaj komercistoj, moskeoj, banejoj, ortodoksaj grekaj kaj koptaj eklezioj, multe da ornamaĵoj ĝis la urbaj pordoj.

La urbo malprosperis post ol Muhammad Ali ordonis fosi en 1819 la kanalon de Mahmudiya kiun tiel proksimigis Aleksandrio kaj Kairo. Tiuj taskoj celis kanaligi la Nilfluon en la delto ek de la baraĵo de *El-Qanater*. Tiel Egipto eniĝis la modernecon.

En distanco de kelkaj kilometroj norde de la urbo, troviĝis tio kion la francoj nomis La Fuorton *Julien* ek de la *Bonaparta* ekspedicio de Egipto. Ĝi estis konstruita laŭ la ordono de la Sultano *Qaïtbay* kiu estis unu el la lastaj mamelukaj sultanoj. Li ankoraŭ konstruis la samnoma citadelo de Aleksandrio. La Fuorto havis moskeon kun granda minareto kiu falis de tiam. Poste la francoj transformis ĝin por ilia uzado. En julio 1799, je la ĉirkaŭaĵo de la fuorto, franca militisto, la kapitano *François-Xavier Bouchard* eltrovis la faman Rozetan Ŝtonon. Rememorigu, tiu ŝtono el la greka periodo portas enskribojn de la sama teksto en tri skriboj. Dank'al tio, en 1822 Jean-Francois Champollion sukcesis la deĉifradon kaj la komprenon de la hieroglifoj. La Rozeta ŝtono estas nun elmetita en la British Museum.
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

**Zaqaziq** (arabe الزقازيق, *az-Zaqāzīq*; kopte ⲡⲟⲩⲃⲁⲥϯ aŭ ϫⲱⲕⲉϫⲓⲕ), ankaŭ skribite *Zagazig*, *Sagasig* aŭ *Zakazik*, estas grandurbo en Malsupra Egiptio situanta en la oriento de Nildelto. La urbo estas la ĉefurbo de la Provinco Ŝarkija. La grandurbo havis loĝantaron de 302 840 en 2006, taksita je 383 703 por 2017. 

La urbo situas ĉe la Muweis Kanalo kaj estas la ĉefa centro kaj komerca centro por greno kaj kotono. Ekzistas muzeo de antikvaĵoj, la Sharkeya Nacia Muzeo (foje ankaŭ referita kiel la Muzeo Amed Urabi) kun gravaj arkeologiaj ekspoziciaĵoj. La Universitato de Zagazig, kiu estis establita en 1974, estas unu el la plej grandaj en Egiptio. La Arkeologia Muzeo de la Universitato de Zagazig  havas ekspoziciaĵojn de proksima Bubastiso (Tell Basta) kaj Kufur Nigm. Ĝi ankaŭ estas filio de Universitato Al-Azhar en Kairo, la plej granda islamista universitato en la mondo. 

La urbo estas la naskiĝloko de Ahmed Urabi, kiu gvidis la Urabi-Ribelon kontraŭ la eŭropanoj kaj la Ĥedivo en 1882. La menciita Sharkeya Nacia Muzeo estas dediĉita al li.

Historio
--------

La ruinoj de la urbo Bubastiso de antikva Egiptio situas 3 km sudoriente de la urbo. Bubastiso estis la antikva ĉefurbo de la 18-a nomo, kaj la centro de la kultado de la kata diino Bastet.

La nomo Bubastis estas la greka versio de la antikva egipta nomo Pr-Bastet kiu signifas "Domo de Bastet", kaj kie domo signifas templon. La loko fariĝis la ĉefurbo de Egiptio dum la 22-a kaj 23-a dinastioj. Estas restaĵoj de temploj kiuj estis konstruitaj fare de la faraonoj Osorkon la 2-a kaj Nektanebo la 2-a. Katakomboj, kie oni enterigis sanktajn aŭ oferajn katojn, situas malantaŭ kapelo el la epoko de la Malnova Regno kaj faraono Pepi la 1-a Meryre.

Galerio
-------

* Moskeo en ZaqaziqMoskeo en Zaqaziq
* Moskeo en ZaqaziqMoskeo en Zaqaziq
* Moskeo AlfathMoskeo Alfath
* Urba pejzaĝoUrba pejzaĝo
* LandmarkiloLandmarkilo
* Vido apud la kanaloVido apud la kanalo
* La StadionoLa Stadiono

Referencoj
----------

1. ↑  Az-Zaqāzīq (Zagazig), *City Population*
2. ↑  Bakr, Mohamed I.; Brandl, Helmut; Kalloniatis, Faye, red. (2014): *Egyptian Antiquities from the Eastern Nile Delta*. ʾĀṯār misrīya (Museums in the Nile Delta. bind 2). Opaion, Kairo/ Berlin, ISBN 978-3-00-045318-2.
3. ↑  Archaeological Museum of the University of Zagazig, *Project-min.de*
4. ↑  Bakr, Mohamed I.; Brandl, Helmut; Kalloniatis, Faye, red. (2010): *Egyptian Antiquities from Kufur Nigm and Bubastis*. ʾĀṯār misrīya (Museums in the Nile Delta. bind 1). Opaion, Kairo/ Berlin, ISBN 978-3-00-033509-9.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Zagazigo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* LookLex: Egiptio: Zagazig


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 863166
 |
***Hoodwinked!*** estas usona animacia mistera komedia filmo de 2005. Ĝi rerakontas la popolfabelon de "Ruĝkufulineto" kiel esplora historio, uzante apogajn historiojn por montri vidpunktojn de pluraj roluloj. Ĝi estis reĝisorita kaj verkita de Cory Edwards kun Todd Edwards, kaj Tony Leech. En la filmo aperas la voĉoj de Anne Hathaway, Glenn Close, Jim Belushi, Patrick Warburton, Anthony Anderson, David Ogden Stiers, Xzibit, Chazz Palminteri, kaj Andy Dick.

*Hoodwinked!* estis produktorita en Filipinoj per malalta buĝeto. Poste Weinstein kompanio distribuis ĝin. Strukture, la filmo estis inspirita de ne-liniaj krimdramoj, kiel *Raŝomon* kaj *Pulp Fiction*. Ĝi publikiĝis tuj post la unuaj du eroj de la sukcesa serio Shrek, kio pliigis la tonon de la ĝenro de ferakonta parodio al kiu *Hoodwinked!* apartenas. *Hoodwinked!*, tamen, intence devojiiĝas el la serio Shrek pro sia humurstilo kaj pro kelkaj intrigaj elementoj.

Sekvaĵo, *Hoodwinked Too! Hood vs. Evil*, publikiĝis en 2011 kaj ricevis negativajn reviziojn kaj malsukcesis atingi la financajn akirojn de la unua filmo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* en imdb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 861243
 |

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Hoodwinked! en la angla Vikipedio.*
**Tlaxcala** [tlaĥKAla] (Esperantigite **Tlakskalo**) estas federacia subŝtato de Meksiko. Ĝi estas aree tre malgranda, triflanke (norde, oriente kaj sude) ĉirkaŭata de Puebla; nord-okcidente situas Hidalgo kaj okcidente la provinco Meksiko.

Ĝi havas areon de ĉirkaŭ 4 000 km² kaj loĝantaron de pli ol unu miliono, el kio rezultas alta loĝdenso de pli ol 250⁄km². Al Tlaxcala apartenas 60 komunumoj. Vidu ankaŭ la liston de komunumoj en Tlaxcala. Multaj el ili kreiĝis nur en la jaro 1995.

Ĝia ĉefurbo same nomiĝas Tlaxcala.
La provinca kodo laŭ ISO 3166-2 estas "MX-TLA".

La nomo de la provinco en la loka indiana lingvo signifas "maiz-panejo". Antaŭ la eŭropa konkero la regiono estis sendependa de la apuda azteka regno, kio grave helpis al Hernán Cortés en la konkero de tiu regno.

Vidu ankaŭ
----------

* Flago de Tlaxcala
* Meksikaj loknomoj
* Neĝmontaraj pinaroj-kverkaroj
* Tlakskalanoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tlaxcala en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Tlaxcala en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retpaĝejo

Meksika flago
Federaciaj subŝtatoj de Meksiko

Aguascalientes |
Baja California |
Baja California Sur |
Campeche |
Chiapas |
Chihuahua |
Coahuila |
Colima |
Durango |
Guanajuato |
Guerrero |
Hidalgo |
Jalisco |
Jukatanio |
Estado de México |
Michoacán |
Morelos |
Nayarit |
Nuevo León |
Oaxaca |
Puebla |
Querétaro |
Quintana Roo |
San Luis Potosí |
Sinaloa |
Sonora |
Tabasco |
Tamaulipas |
Tlaxcala |
Veracruz |
Zacatecas
  
  
Federacia Distrikto (Distrito Federal)

 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 32734
* GND: 4060274-6
* LCCN: n81018596
* VIAF: 147267611 126675181, 147267611
* BNF: 119429479
* NKC: ge629468
 |
*Por aliaj signifoj, vidu Solca (apartigilo).*

**Solca** [solka] estas urbo en distrikto Suceava, Bukovino, Rumanio. Laŭ la stato de 2021 en la urbo vivis 2 405 loĝantoj sur areo de 64,63 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 37 loĝantoj/km². Ĝia nomo venas el la rivero, kiu trafluas ĝin kaj kies nomo venas el la slava *sol* ("salo") — aludante pri areo de la saltrovejoj.

La loko estis menciita en dokumento, eldonita fare de moldava princo Alexandru cel Bun, la 15-an de januaro, 1418. En la sekvaj jarcentoj, Solca ricevis rangon de foira urbo por la ĉirkaŭa regiono. Ĝi iĝis poste parto de la Habsburga Monarĥio tiel poste tiu de Aŭstrio-Hungario. Ĝia freŝa aero helpis igi Solca kiel rekonata somera ripozejo, dum tiu periodo.

Dum la unua mondmilito, la loko estis sceno de la orienta fronto, tie okazis bataloj inter la armeoj de Aŭstrio-Hungario kaj la Rusa Imperio.

vidindaĵoj
----------

* Monaĥejo Solca, konstruita de Ştefan Tomşa la 2-a de Moldavio (1611-1614; 1621-1623) kaj malfermita fare de la habsburgoj en 1785. Ĝi iĝis biera fabriko
* Saltrovejoj norde de la vilaĝo

* Kategorio Solca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (rumane)
| La Ringo Perdita |
| --- |
| Disvolvo | McDonald's |
| v • d • r |

**La Ringo Perdita** (en la angla "The Lost Ring") estas interreta ludo kreita de Jane McGonigal por McDonald's okaze de la Somera Olimpiko 2008 en Pekino.

La ludo komencas per malkovro de tatuo sur la brakoj de 6 homoj disigitaj en la mondo:Ariadne, Diego, Markus, Noriko, Mei Hui, Lucie. Esperanta frazo legeblas sur la tatuo : "trovu la ringon perditan". La ludo estas ankaŭ bazita sur kodekso en esperanto.

Historio je "La Perdita Ringo"
------------------------------

Ses uloj, en malsamaj lokoj je mondo, vekas en labirinto, ili havas siaj okuloj tuke ĉirkaŭvolvitaj, kaj estas sen memoro. Ili trovis sin reciproke tra blogoj (t.e. retotaglibroj) kaj Flickr, kaj kunlaboras kun ludantoj por malkovri la kialojn por lia memor'perdo kaj la signifo de la mistera haŭta desegnaĵo kiu ĉiu havas en sia maldekstra antaŭbrako, kie legeblas "Trovu la ringon perditan" (skribita en Esperanto). Dume, historiisto Eli Hunt komencis en sia retejo eldoni serion de podkastoj (t.e. rete liverata sonregistraĵoj) pri antikvaj olimpiaj misteroj.

Ĉefaj roluloj
-------------

Ariadne, 
Diego, 
Markus, 
Noriko, 
Mei Hui, 
Lucie
-
Theo
-
Kai, Larissa, Eli Hunt, Monica, Alfredo, Thermantia, James
-
1920:
Jorge, Akira, Micha, Rakhee, Jules, Kelly
-
2004:
Renata, 
Toria (Victoria?), 
Kentara

Eksteraj ligiloj
----------------

* La oficiala retejo de la Ringo Perdita
* La vikio de la ludo "la Ringo Perdita"
* La originala kodekso en esperanto
Kilometra signalo de la AP-8.
La AP-8 ĉe Zarauz.
La **Aŭtoŝoseo de la Kantabra Maro**, en hispana *Autovía del Cantábrico (A-8)/Autopista del Cantábrico (AP-8)*​ estas surtera vojo de duoblaj reloj kaj sencoj, kiu etendiĝas laŭlonge de la nordo de Hispanio, paralele al la Kantabra Marbordo, kaj kiu estas dividita fakte en du apartaj sinsekvaj ŝoseoj, el kiuj la una estas paga aŭtoŝoseo (AP-8), kiu laŭiras Eŭskion el la franca landlimo ĝis Bilbao, kaj la alia senpaga aŭtoŝoseo (A-8) el Bilbao kiu laŭiras la ceteron de la Kantabra Marbordo ĝis Galegio. 

Gravaj trairataj lokoj kaj urboj estas Irún, San Sebastián, Éibar, Durango, Bilbao, Castro Urdiales, Laredo, Solares, Torrelavega, Cabezón de la Sal, Unquera, Llanes, Ribadesella, Villaviciosa, Gijón, Avilés, Luarca, Navia, Ribadeo, Mondoñedo, Villalba kaj Baamonde.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kronologio (el 1976 ĝis 2014).
* Cuarenta años de obras para culminar la autovía del Cantábrico. El Correo (3a de Majo 2009)
* Interbiak - Biskaja sektoro
* Bidegi - Gipuska sektoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 783581
 |