Koordinatoj: 43° 15′ 0″ N 76° 55′ 0″ O﻿ / ﻿43.25000 °N, 76.91667 °O﻿ / 43.25000; 76.91667 (mapo)

**Almato** (kazaĥe *Алматы*, *Almaty*, rusa formo Алма-Ата *Alma-Ata*) estas industria urbo, la plej granda en Kazaĥio, eksa ĉefurbo de la respubliko. Ĝi situas en sud-oriento de la lando. Almato estis fondita en 1854 kiel rusa fortikaĵo sur la loko de kazaĥa vilaĝo Almati. Ĝi enhavas proksime 1 420 000 loĝantojn (en 2010).

Ekde 1927 ĝi estis ĉefurbo de Kazaĥio, dekomence de Kazaĥia Soveta Respubliko, poste - de sendependa Kazaĥio, ĝis 1998. La nova ĉefurbo iĝis Astana (eksa Akmolinsk/Celinograd), kaj Almato nun neoficiale estas nomata "la suda ĉefurbo". Ĝi restas tre grava komerca kaj kultura centro kaj estas konsiderata unu el la plej komfortaj urboj de eks-Sovetunio. Ĝi estas konata ankaŭ ekster Kazaĥio kiel tre verda urbo, kies multaj stratoj aspektas kiel verdaj tuneloj inter la grandaj arboj. El la urbo estas bela panoramo de la montoj, kiuj ĉenas sude de la urbo.

Nomo
----

Tuj post la fondiĝo la urbo (tiam nur fortikaĵo) estis nomata *Vernij* (Верный, "Fidela" en la rusa).

La nuna nomo de la urbo — *Almati* — estas tradicie misinterpretata kiel "Patro de pomoj", kvankam tio estas nur laŭvorta traduko de la *rusa* versio de la nomo - **Alma-Ata** (*ata* signifas "patro" en la kazaĥa lingvo). Tamen *Almaty* vere devenas de la vorto *alma* "pomo", do la nomo de la urbo havas rilaton al pomoj kaj povas esti tradukata kiel "Pomeca", "Pomriĉa" aŭ simile.

Transporto
----------

En Almato estas uzata vasta reto de trolebusaj kaj busaj itineroj. La trama reto signife malkreskis (restas nur du funkciantaj itineroj). Por la jaro 2008 estas planata funkciigo de la unuaj 8 stacioj de Metroo de Almato.

* Satelita foto de AlmatoSatelita foto de Almato
* Rus-ortodoksa kirkoRus-ortodoksa kirko

Vidindaĵoj
----------

La banloko Arasan estas la plej granda kaj plej bona kuracloko en Centra Azio. La komplekso okupas tutan areon en la centro de la urbo kaj estas kombinaĵo de rusa kaj turka arkitekturo.

Ĝemelurboj
----------

Almato ĝemeliĝis kun jenaj urboj:

* Israelo Telavivo en Israelo
* Usono Tucson (Arizono) en Usono

Referencoj
----------

1. ↑  (nl) Erika Fatland, *De Grens* (La landlimo), p.261, De Geus, 2019, ISBN 978 90 445 4087 1, origina titolo 'Grensen - Eine Reise Rundt Russland'. (Landlimoj - vojaĝo ĉirkaŭ Ruslando).

Vidu ankaŭ
----------

* Nacia Biblioteko de Kazaĥio
* Alatau

Eksteraj ligiloj
----------------

* Almato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Almato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Almato en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
* Almato en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)

* Oficiala retpaĝaro de Almato Arkivigite je 2009-02-06 per la retarkivo Wayback Machine （kazaĥe, angle, ruse）
* Flughaveno de Almato Arkivigite je 2022-03-07 per la retarkivo Wayback Machine (ruse, angle)
* Paĝo de oferto de Almato en 2014 por Arkivigite je 2005-12-11 per la retarkivo Wayback Machine Olimpiaj ludoj
* Gvido de Almato Arkivigite je 2006-01-28 per la retarkivo Wayback Machine (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 15855
* GND: 4084985-5
* LCCN: n79134880
* VIAF: 312795957
* SUDOC: 027716775
* BNF: 119699718
* NKC: ge307013
 |