**Eŭgeno Petroviĉ PETROV** (origine Evgenij Petroviĉ Katajev, ruse *Евгений Петрович КАТАЕВ*), estis rusa verkisto, ĵurnalisto kaj raportisto, kiu famiĝis en la tuta mondo kiel aŭtoro (kune kun Ilja Ilf) de verkoj *"Dek du seĝoj"*, *"La ora bovido"*, *"Unuetaĝa Usono"* kaj multaj aliaj.

Petrov naskiĝis la 13-an de decembro 1903 en urbo Odeso situanta ĉe Nigra Maro en familio de instruisto. Li estis prototipo de Pavliko Baĉej en trilogio *"Ondoj de Nigra maro"* verkita de lia frato Valentin Katajev. En 1920 li finis la klasikan gimnazion kaj ekoficiis kiel raportisto de la Ukrainia Telegrafa Agentejo.

Poste li tri jarojn servis kiel detektivo. Kaj denove li estis protagonisto de *"La verda furgono"* verkita de *Aleksandr Kozaĉinskij*, lia samklasano kaj intima amiko. La libron kaj la samnoman filmon oni tre ŝatas en Rusio. En 1925 Petrov venis en Moskvon, kie lia frato Valentin engaĝis lin en medion de ĵurnalistoj kaj verkistoj. Petrov iĝis raportisto de revuo *"Papriko"* kaj en 1926 ekoficiis en revuo *"Gudok"* (Sireno). Li verkis ĉefe humuraĵojn kaj satirikaĵojn. Tiam li konatiĝis kun Ilja Ilf.

En 1927 dum kuna verkado de romano *"Dek du seĝoj"* komenciĝis krea kunlaboro de Petrov kaj Ilf. Tembazon de la romano proponis Valentin Katajev, al kiu la kunaŭtoroj dediĉis la verkon. En siaj rememoroj Petrov skribis poste:*" Ni momente decidis, ke temo pri seĝoj ne devas esti esenco de la romano, sed nur kaŭzo, motivo por prezenti la vivon"*. Ĉi tion perfekte dum duonjaro realigis ambaŭ kunaŭtoroj: la verkoj (ĝia daŭrigo estas *"La ora bovido"*) iĝis esprimplenaj ekzemploj de *"enciklopedio de la soveta vivo"* de tiama epoko. La ĉefa persono de ambaŭ libroj, gaja aventuristo Ostap Bender estas ĝis nun tre populara en Rusio. Pluraj liaj frazoj iĝis ofte uzataj aforismoj kaj belsonajn kanzonojn el filmoj oni povas kun plezuro aŭskulti tre ofte.

Ekde 1932 Petrov kaj Ilf verkis felietonojn por ĵurnalo *Pravda*. En 1933-1934 ili vizitis okcidentan Eŭropon kaj en 1935-1936 Usonon. El abundaj notoj kaj krokizoj al fotoj pri la vojaĝo en Usonon, publikigitaj en revuo *"Ogonjok"* (Lumeto), ili kompilis kaj verkis la libron *"Unuetaĝa Usono"* (1937).

Valentina Grunsaid - edzino de E.Petrov. Fotis Ilja Ilf en 1930
Post morto de Ilf en 1937, Petrov ion verkis sole, sed samtempe kune kun Georgo Munblit li verkis kelkajn kinoscenarojn de filmoj ŝatataj ĝis nun: *"Muzika historio"*, *"Antono Ivanoviĉ koleras"*, *"La maltrankvila homo"* k.a.

akademiano Vladimir Pozner
Ivan Urgant
Dum la Dua mondmilito Petrov servis kiel milita raportisto kaj pereis la 2-an de julio 1942 pro aviadilakcidento, kiam li flugis Moskvon el Sebastopolo (Krimeo).
Loĝantoj de vilaĝo Manjkovo en Rostova provinco starigis en 1962 la majestan monumenton omaĝe al la sovetiaj militistoj pereintaj tie dum la Dua mondmilito. En ĝia centro troviĝas tombo kun obelisko de Eŭgeno Petrov. Sur la lokon, kien falis la aviadilo kaj pereis Eŭgeno Petrov, en 2007 oni metis la memorsignon.

La verkoj de Petrov kaj Ilf estas eldonitaj angle (en Usono kaj Britio), germane, france, ĉeĥe, pole, norvege, svede, hispane, itale, turke, japane, ĉine, arabe kaj sume en tridek kvin lingvoj. Ili disvastiĝis tra la tuta mondo. Ili "meritis" aŭtodafeon en hitlera Germanio. Ties verkojn malpermesis Franko en Hispanio. Sed en la ĉefaj lingvoj de la mondo oni asertas, ke en Sovetunio loĝis kaj fruktodone laboris du talentaj, bonkoraj kaj gajaj amikoj tre amintaj sian grandan patrujon.

Omaĝe al la centjara jubileo de Eŭgeno Petrov, okazinta en 2003, oni tradukis la libron *"Unuetaĝa Usono"* en Esperanton el la rusa kaj enmetis tri tekstojn (ruse, angle, esperante) en Interreton. Ĝi estas malpli konata en la mondo, ol *"Dek du seĝoj"* kaj *"La ora bovido"*, kvankam preskaŭ samtempe kun apero de la ruslingva originalo en 1937, aperis la anglalingva traduko far Charles Malamuth sub titolo *"Little Golden America"*.

Kvarope (ambaŭ kunaŭtoroj kaj geedzoj Adams el Nov-Jorko) en nova limuzino Ford ili traveturis Usonon de Atlantiko ĝis Pacifiko kaj reen dum du monatoj. Supre jam estas dirite, ke la libro aperis sur bazo de pluraj fotoj kun abundaj krokizoj en la revuo *"Lumeto"* en 1936. Sed bedaŭrinde la libro, eldonita antaŭ morto de unu el kunaŭtoroj – Ilja Ilf, havas neniujn ilustraĵojn. El diversaj fontoj oni eltiris kelkajn taŭgajn bildojn, por ke leganto povu pli facile imagi personojn, pejzaĝojn, vidindaĵojn ktp, menciitajn en la libro. Sed la kolekto evidente estas nesufiĉa kaj bezonas plian suplementon.

Somere de 2006 du famaj rusiaj ĵurnalistoj – akademiano Vladimir Pozner kaj juna Ivan Urgant okazigis sian vojaĝon tra Usono laŭ spuroj de Ilf kaj Petrov.

Februare de 2008 oni montris premieron de la filmo en rusia TV, kiu prezentis kutiman vivon de la nuna Usono.
La libroj far Ilf & Petrov, unuvice *"Dek du seĝoj"*, *"La ora bovido"* kaj *"Unuetaĝa Usono"* ĝis nun allogas intereson de rusiaj kaj alilandaj legantoj. Multe propagandas la verkojn de siaj *"du patroj"* filino de Ilja Ilf – Aleksandra Ilf, kiu sukcese laboras kiel redaktoro en la eldonejo kaj tradukas en la anglan.

En 1929 li edziĝis al *Valentina Leontjevna Grunsaid*. En 1930 naskiĝis ties unua filo *Petro* kaj en 1937 dua filo *Ilja* nomita omaĝe al Ilja Ilf.

Eksteraj ligiloj
----------------

* tri tekstoj de la libro Unuetaĝa Usono ruse, angle, esperante kun bildoj
* [*rompita ligilo*] informo pri la loko de pereo de Eŭgeno Petrov ruse
* multeparta filmo pri vojaĝo de Pozner & Urgant en Usonon kun malnova kroniko ruse, angle
* Arkivigite je 2012-01-03 per la retarkivo Wayback Machine filmo *"12 seĝoj"* (Bender-Mironov) ruse
* Arkivigite je 2011-11-12 per la retarkivo Wayback Machine filmo *"12 seĝoj"* (The Twelve Chairs) angle, ruse
* Arkivigite je 2009-01-02 per la retarkivo Wayback Machine filmo *"La ora bovido"* (Bender-Jurskij) ruse
* [*rompita ligilo*] libro *"12 seĝoj"* (pdf) esperante
* [*rompita ligilo*] libro *"La ora bovido"* (pdf) esperante
* Arkivigite je 2018-10-25 per la retarkivo Wayback Machine ttt-ejo de adorantoj de ilaj verkaĵoj ruse

* Kategorio Eŭgeno Petroviĉ Petrov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Eŭgeno Petroviĉ Petrov en Vikifontaro (Universala biblioteko)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 255769
* GND: 118740393
* LCCN: n84168667
* VIAF: 71396114
* ISNI: 0000 0003 6864 3902, 0000 0003 6864 3910, 0000 0001 2138 6318, 0000 0003 6864 389X
* LIBRIS: 83520
* SUDOC: 027069141
* BNF: 11919449p
* NLA: 35419681
* NDL: 00452642
* BIBSYS: 90257572
* NKC: jn20000710470
* ICCU: CFIV087243
* BNE: XX1117785
 |