recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Tiparo *Times New Roman*
**Times New Roman**, en Esperanto ankaŭ **Tajmzo**, estas klasikfamilia (serifa) tipara familio, kiun dizajnis en la jaro 1931ª Stanley Morison kaj Victor Lardent por la londona gazeto "The Times". (La precisa historio estas pridisputata.)

La gazeto *Times* komisiis al la firmaoj "The Monotype Corporation" kaj "Linotype & Machinery, Ltd." produkti la matricojn kaj permesis al ili uzi la tiparon same (post unu jaro). Nuntempe ambaŭ asertas esti la laŭleĝa kreinto.

Nuntempe Tajmzo estas unu de la plej konataj tiparoj, pro ĝiaj komputilaj versioj: *Times Roman* fare de Linotype kaj *Times New Roman* fare de Monotype. Adobe enkonstruis la tiparon «Times Roman» en la PostScript-interpretilon. Microsoft liveras version bazitan sur Monotype kun siaj operaciumoj, dum Apple uzas Linotype.

Uniksecaj sistemoj ofte enhavas *Nimbus Roman No9 L*, liberan varianton de «Times Roman».

Pri la epiteto *Roman*
----------------------

La epiteto *Roman*angle rilate al tiparo signifas «klasikstila» — do, tiparon rektan, maloblikvan — kontraste al kursivo, *Italic type*angle. Evidente, tio ĝuste karakterizas nur la ĉefan fasonon; la nomo de la kursiva tipara fasono, entenata de tiu tipara familio: Times New Roman Italic, estas memkontraŭdira.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Times New Roman en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Priskribo je Linotype *(angle)*
* Pri la historio de *Times Roman* kaj *Times New Roman* de Prof. Charles Bigelow *(angle)*
**Urba municipo Koper** estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi estas ankaŭ unu el 11 urbaj municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Marborda-Karsta. La municipo enhavas 104 komunumojn kaj ĝia areo estas 303,2 km². Komence de 2018 tie loĝis 51794 homoj. La administra centro estas la urbo Koper.

Loko, priskribo
---------------

Urba municipo Koper
En la nordo de la komunumo estas gvidita fare de Aŭtoŝoseo A1 (Ljubljana-Koper). En Koper tiam daŭrigas rapidvojo H5.

Oriente de la areo estas monta kun alteco de ĉirkaŭ 1000 m.

La apudaj municipoj estas: Občina Hrpelje-Kozina en la oriento, Občina Izola kaj Občina Piran Okcidento, Občina Ankaran la nordokcidento. Norde estas la limo kun Italujo, sude estas la limo kun Kroatio.


Ĉirkaŭ **Urba municipo Koper**|  Ankaran | Italujo |  |
| Izola
Piran | Urba municipo Koper | Hrpelje-Kozina |
|  | Kroatio |  |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 104 vilaĝoj:

Abitanti, Babiči, Barizoni, Belvedur, Bertoki, Bezovica, Bočaji, Bonini, Boršt, Bošamarin, Brezovica pri Gradinu, Brežec pri Podgorju, Brič, Butari, Cepki, Cerej, Dekani, Dilici, Dol pri Hrastovljah, Dvori, Čentur, Čežarji, Črni Kal, Črnotiče, Elerji, Fijeroga, Gabrovica pri Črnem Kalu, Galantiči, Gažon, Glem, Gradin, Gračišče, Grinjan, Grintovec, Hrastovlje, Kampel, Karli, Kastelec, Kolomban, **Koper**, Koromači-Boškini, Kortine, Kozloviči, Koštabona, Krkavče, Krnica, Kubed, Labor, Loka, Lopar, Lukini, Manžan, Marezige, Maršiči, Močunigi, Montinjan, Movraž, Olika, Osp, Peraji, Pisari, Plavje, Pobegi, Podgorje, Podpeč, Poletiči, Pomjan, Popetre, Prade, Praproče, Predloka, Pregara, Premančan, Puče, Rakitovec, Rižana, Rožar, Sermin, Sirči, Smokvica, Socerb, Sočerga, Sokoliči, Spodnje Škofije, Srgaši, Stepani, Šalara, Šeki, Škocjan, Šmarje, Sveti Anton, Tinjan, Topolovec, Trebeše, Triban, Trsek, Truške, Tuljaki, Vanganel, Zabavlje, Zanigrad, Zazid, Zgornje Škofije, Župančiči

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Mestna občina Koper en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
La monto ""Treutelsberg"", ankaŭ "Treitelsberg", estas 503,7 m alta monto en la norda parto de Vasgovio (Rejnlando-Palatinato).
La turo de Marteno trioviĝas sur la plej alto kupolo de la tripinta konusmonto. Ĝi estas monumentprotektita konstruaĵo. Dum bona malproksimrigardo oni povas vidi de la turo ĝis Odenwald, Nigra Arbaro kaj Vogezoj.

Geografia situo
---------------

La monto situas ĉe la orienta rando de Vasgovio respektive Palatinata Arbaro al la Malaltebenaĵo de Supra Rejno.
La meza kaj 503,7 m alta kupolo estas ankaŭ nomata „Treutelskopf". la norda kupolo kun mezepoka  fuĝburgo havas altecon de 457,3 m, la suda kupolo estas 445 m alta. La bazo de la monto havas diametron de ĉ. 2 km: Sude de la monto fluas la rivereto Klingbach, en la nordo ties maldekstra alfluanto Kaiserbach.

Nomo
----

La nomo de la monto venas de la triparteco de la monto. Origine ĝi nomiĝas en la palatinata dialekto de la germana „Dreidäälberg", germane „Dreiteilberg" kaj esperante „Triparta monto". 
La 14 m alta Martinsturm (= turo de Marteno) sur la plej alta de la tri kupoloj estis konstruata en la jaro 1886..

la Martha-fonto inter la burgo Landeck kaj Treutelsberg

Referencoj
----------

1. 1 2  url= Martinsturm bei Klingenmünster |hrsg=palzpix.de. elŝutita 2014-10-31
Urba parko de Antonín Dvořák en Karlovy Vary
La **urba parko de Antonín Dvořák** estas la plej ĉarma angulo de la urbo Karlovy Vary. La parko estis planita kaj farita dum la 70-a jaroj de la 19-a jarcento - do estas jam pli ol centjara. Krom la vintraj monatoj, ĝi estas bunta - multkolora loko -primtempe ĝi verdiĝas kaj dum la jarsezonoj diboĉaj koloroj ŝanĝiĝas kaj la parko allogas vizitantojn ne nur al ripozo, sed ankaŭ al fotografado. Interesaj estas travidoj kaj diversflankaj vidoj - 

* aŭ al la moderna konstruaĵo de sanatorio - banejkomplekso Thermal,
* aŭ al la "soldata kuracdomo" - en ĝia subtera etaĝo elfluas unu el multaj kurac-fontoj, t.n. "Parka Fonto".
* Preter flanka muro de la Soldata Kuracdomo oni povas vidi "parkan kolonaron". Tiu ĉi belega kolonaro estas **restaĵo de secesia metala kolonaro** kun restoracio, verandoj kaj muzik-pavilono. Ĝi estis konstruita en la jaroj 1880-81 laŭ projekto de famaj vienaj arkitektoj Fellner kaj Helmer. Sed el ĝi restis nur la kolonaro, kiun oni rekonstruis dum la jaroj 2000-1 kaj apartenas al ŝtataj kulturaj memorindaĵoj. En la mezo de la parko de Antonín Dvořák estas **lageto**, kiu kun multaj floroj kaj diversaj raraj arboj, arbustoj, plorsalikoj kune kun statuoj kreas romantikan trankvilejon.

En la parko estis lokita al la 70-a datreveno de morto de Antonín Dvořák lia statuo. (A. Dvořák naskiĝis en la jaro 1841 kaj mortis en la jaro 1904) - do estis tio en la jaro 1974 80 jarojn post la unua prezento en Eŭropa kontinento de lia simfonio "El Nova Mondo". Post lia reveno el Ameriko eksonis tonoj de tiu ĉi simfonio en Karlovy Vary en koncerthalo en "Poŝta Korto". La bronza statuo de Antonín Dvořák estas 3 metrojn alta - aŭtoro estas karlovara skulptisto Karel Kunes. En flanka parto de SOLDATA KURACDOMO profunde en sub-ter-etaĝo elfluas parka fonto (SADOVÝ PRAMEN), kies varmo estas 43,50 Celsius-gradoj. La **soldata kuracdomo** (*Vojenský lázeňský ústav*) estis konstruita en la jaroj 1850-1855 laŭ projekto de arkitekto Václav Hagenauer. En la jaro 1905 ĝi estis renovigita kaj plialtigita je unu etaĝo. De ĝia ekesto ĝi servas ĉefe por soldatoj.
Porta Nigra (latine: „nigra pordego"), eksterurba flanko, 2-a jarcento
Porta Nigra, urba flanko
Porta Nigra, vespera lumigado
okcidenta flanko kun antaŭa "puta korto" en la jaro 1955
La Princelektista palaco en Treviro (1615–1676, pligrandigita en 1756), en la fono la Baziliko de Konstanteno
**Treviro** (germane ***Trier*** [tria], en la dialekto de la urbo ankaŭ: *Trever*) estas konsiderata la plej malnova urbo de Germanio. Ĝi estis fondita en la jaro 16 antaŭ Kristo de la romia imperiestro Augustus, kiu nomis la urbon *Augusta Treverorum* aŭ mallonge *Treveri*. Pluraj konstruaĵoj en la urbo ankoraŭ memorigas pri la romia tempo: Plej impona sendube estas la tiel nomata *Porta Nigra* (= Pordo Nigra), granda urba pordego konstruita en la fino de la 2-a jarcento.

En Treviro naskiĝis Karl Marx.

La panoramo de Treviro, vido de la Maria Kolono (germane: Mariensäule)La panoramo de Treviro, vido de la Maria Kolono (germane: *Mariensäule*)
La Domo de Epifanio ("La domo de la Tri Reĝoj", germane: Dreikönigenhaus) en Treviro, la mezepoka loĝdomo
Treviro, la Urboplaco
La romia ponto
La Baziliko de Konstanteno
La katedralo de Sankta Petro (germane: *Dom St. Peter)*

Vidindaĵoj
----------

* Baziliko de Konstanteno
* Kastelo Monaise
* Katedralo de Treviro
* Nia Kara Sinjorino (Treviro)
* *Porta Nigra*

Partneraj urboj
---------------

Treviro kune kun la urboj Luksemburgo, Metz kaj Saarbrücken estas la urba ligo *Quattropole*, kaj kune kun tiuj tri ligaj urboj membras en la regionego Sarlando-Loreno-Luksemburgo-Rejnlando-Palatinato-Valonio.

Treviro havas naŭ partnerajn urbojn:

* Metz (Francio) ekde la 13-a de oktobro 1957
* Ascoli Piceno (Italio) ekde la 31-a de aŭgusto 1958
* Gloucester (Britio) ekde la 29-a de junio 1959
* 's-Hertogenbosch (Nederlando) ekde la 7-a de junio 1968
* Pula (Istrio, Kroatio) ekde la 8-a de septembro 1971
* Fort Worth (Usono) ekde la 13-a de julio 1987
* Weimar (Germanio) ekde la 24-a de majo 1987
* Nagaoka (Japanio) ekde la 2-a de junio 2006
* Xiamen (Ĉinio) ekde la 11-a de novembro 2010

Esperanto-vivo
--------------

En Treviro kvarfoje okazis la jarfina "Internacia Festivalo" (IF), nome dum 1988, 1997, 2000 kaj 2005. Inter la 27-a de decembro 2002 kaj la 3-a de januaro 2003 la 46-a Internacia Seminario de Germana Esperanto-Junularo okazis en Trier kaj pritraktis la temon "Ekstremismo – specoj, originoj, efikoj". En 2006 okazis samloke la "Novjara Renkontiĝo" (NR) de EsperantoLand.

Gefiloj de la urbo
------------------

* Guido Steinberg, islamologo
* Johann Nikolaus von Hontheim, episkopo kaj juristo
* Rotrude de Treviro

Vidu ankaŭ
----------

* Augusta Treverorum
* Elektoepiskopujo Treviro
* Ĉefepiskopujo Trier
* Princelektista palaco
* Treveroj
* Moselbahn

Eksteraj ligiloj
----------------

* Treviro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Treviro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Fotoj de la urbo, jan. 2006[*rompita ligilo*]
* Trier Daily Photo Arkivigite je 2006-08-18 per la retarkivo Wayback Machine
La kristana sanktulo **Timoteo** (antikve-greke *Τῑμόθεος*, Tīmotheos, latine *Tīmotheus*) estis kunlaboranto de la apostolo Paŭlo de Tarso. Li naskiĝis en *Lystra* apud Konya en Malgrandazio (la nuntempa Turkio) kaj mortis ĉirkaŭ 97 en Efezo.

Vivo
----

Timoteo estis la filo de greka patro kaj de kristaniĝinta judino de la nomo *Eunike*. Laŭ la raportoj de la novtestamenta libro Agoj de la Apostoloj kiel ankaŭ de la epistoloj de Paŭlo li akompanis la apostolon Paŭlo en ties misiaj vojaĝoj, post kiam tiu malkovris lin en ties hejmurbo kaj kunprenis lin al la vojaĝoj. La libro Agoj de la Apostoloj krome raportas, ke Paŭlo ĉe Timoteo plenumis la operacion de cirkumcido.

Laŭ pli posta kristana legento Timoteo iĝis la unua episkopo de Efezo kaj mortis tie martire.

La grekdevena nomo Timoteo signifas "timu dion" (videblas la simileco de la du grekaj vortoradikoj al la esperantlingvaj ekvivalentoj) respektive "honoru dion".

Memortagoj
----------

La katolika, protestanta kaj anglikana memortago de la sanktulo estas la 26-a de januaro, kune kun la sanktulo Tito, la ortodoksa la 26-a de januaro. En la urbo Bayeux en la regiono Normandio de norda Francio, kie konserviĝas relikvoj de la sanktulo, li krome festiĝas la 9-an de majo.

Laŭ katolika tradicio, Timoteo estas la patrono de pacientoj kun stomakaj malsanoj.

Ikonografio
-----------

En kristanaj bildigoj ekzemple per pentraĵoj, skulptaĵoj aŭ freskoj, Timoteo kutime prezentiĝas kun klabo kaj ŝtono.

Nova testamento
---------------

En la nova testamento kolektiĝis du epistoloj de Paŭlo de Tarso al Timoteo: la 1-a kaj 2-a epistoloj al Timoteo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* artikolo pri Timoteo en germanlingva sanktula leksikono

Referencoj
----------

1. ↑  nova testamento, Agoj de la Apostoloj 16,1
2. ↑  nova testamento, 2-a epistolo al Timoteo 1,5
3. ↑  Eŭsebio de Cezareo: *Historia ecclesiastica* III, 4,5; *Acta Timothei*

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 277242
* GND: 13172424X
* LCCN: n85215879
* VIAF: 341159233902303370155 42978995, 341159233902303370155
* LIBRIS: 332937
* SUDOC: 174961723
 |
**Timothy HACKWORTH** (22a de Decembro 1786 – 7a de Julio 1850) estis angla inĝeniero pri vaporlokomotivoj kiu vivis en Shildon, Kantono Durham, Nordorienta Anglio, kaj estis la unua lokomotivestro de la entrepreno Fervojo Stockton kaj Darlington.

Oni konsideras Hackworth influa en la disvolvo de la unua lokomotivo Stephenson cele al la fervojo Stockton kaj Darlington dum sia epoko en la fabriko de Forth Street. Tiu lokomotivo, tiam nomita Active, nune konata kiel *Locomotion No. 1*, estis liverita al la fervojo ĝuste antaŭ la malferma ceremonio la 27an de Septembro 1825. Tri pliaj el la sama tipo (nome Hope, Black Diamond, Diligence) estis liverita en la sekvaj monatoj kaj malfacilaĵoj por funkciigi ilin estis tiaj ke ili estus riskantaj kompliki la uzadon de vaporlokomotivoj dum la sekvaj jaroj, se ne temas pri la insisto de Hackworth. Tiu insisto rezultis en lia disvolvo de la unua taŭga lokomotivo adaptita al la rigoroj de la ĉiutaga vojoservo. La rezulto estis la *Royal George* de 1827, frua 0-6-0 Lokomotivo, kiu inter multaj gravaj trajtoj rimarkinde aligis ĝuste kongruigita elfluejo por vaporo. Hackworth estas kutime konsiderata kiel la inventisto de tiu koncepto. El 1830 antaŭen la elfluejo por vaporo estis uzita de Stephensons por siaj ĝisdatigitaj Rocket kaj ĉiuj postaj novaj tipoj.

Referencoj
----------

1. ↑  "Timothy Hackworth". www.steamindex.com. 22a de Septembro 2004.
2. ↑   Young, 1923, pp. 155–162

Bibliografio
------------

* Kirtley, Allan; Longbottom, Patricia; Blackett, Martin (2013). *A History of the Blacketts*. ISBN 978-0-9575675-0-4. Arkivita el la originalo la 23an de Junio 2014.

Young, Robert (1975) [1923]. *Timothy Hackworth and the Locomotive*. Shildon.
Smith, George Turner (2015). *Thomas Hackworth: Locomotive Engineer*. Fonthill. ISBN 978-1-78155-464-7.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Timothy Hackworth en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 834986
* LCCN: n80063073
* VIAF: 65303867
 |
**Timothy Treadwell** (29-an de aprilo 1957 - 5-an de oktobro 2003; fakte *Timothy Dexter*) estis usona bestofilmisto, radikala bestoprotektisto („eco-warrior"), kiu dediĉis sian vivon al grizlioj en Alasko.

Li "gardis" areon en la Nacia Parko Katmai en Alasko dum 13 someroj por "protekti" grizliojn. Li ne uzis iun ajn defendan ilon (ekz. pafilon, piprosprejon). Li tendumis en rekta ĉirkaŭo de la grizlioj. Antaŭ forveturo en aŭtuno de 2003, lin kaj lian amikinon (kuracista asistentino) mortis kaj voris grizlio. La 28-jara grizlio estis pripafita en la sekva jaro fare de arbara protektisto.

Li fondis en 1991 organizon *Grizzly People*, aperigis libron en 1997 pri grizlioj („Among Grizzlies"). Li laboris vintre kiel kelnero en Kalifornio. 

Lia amo al grizlioj venas de tio, ke li kredis, ke dum terapio la grizlioj helpis lin abdiki pri drogaĉoj. Li kantis al la grizlioj, konfesis al ili sian amon, nomis ilin ekz. "Sinjoro Ĉokolado". Oni punis lin sesfoje pro rompo de la reguloj de la nacia parko.

Lia vivo estis filmigita en 2005 fare de Werner Herzog (*Grizzly Man*). La filmo baziĝas grandparte sur videoregistraĵoj de Treadwell en Alasko.

Bibliografio
------------

* Timothy Treadwell, Jewel Palovak „Among Grizzlies: Living With Wild Bears in Alaska", 1997, ISBN 0-06-017393-9


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 226383
* GND: 137602413
* LCCN: n96121177
* VIAF: 9120657
* ISNI: 0000 0003 6838 0030, 0000 0000 5555 2049
* SUDOC: 113203047
* BNF: 13589912r
* NDL: 00924659
* BIBSYS: 6093936
* NKC: pna2007370925
* ICCU: MODV559078
* BNE: XX4794546
 |
Urbodoma parko
**Urbodoma parko de Vieno** (germane *Rathauspark*) situas apud la Urbodomo en Interna urbo de Vieno. Ĝi okupas areon 370 x 160 m.

Konstruado
----------

Antaŭe la tuta tereno estis uzata kiel armea ekzercejo kaj paradejo ĝis en 1873 la urbestro Cajetan Felder aranĝis ĉi tie parkon. Origine oni planis planti nur arbustojn por ke altaj arboj ne ombrigu la fasadon de la konstruota Urbodomo, sed la urbestro deziris ion similan al la Urboparko kaj venkis. La parko estis finita la 14-an de junio 1873 — je la tago, kiam oni metis la unuan ŝtonon en la fundamenton de la Urbodomo. La ĝardenistoj provis regajni en 1878, kiam la Cajetan Felder eksiĝis, sed fiaskis denove.

Priskribo
---------

La parko plenas je floroj, multaj plantoj estis subskribitaj. Centre de la parko staras la plej malnova arbo de la parko — platano, kies naskojaro estas konsiderata 1783. Ĝi altas 30 metrojn kaj havas cirklon je 6 metroj.

Menciindas skulptaĵo forme de vira kapo — la monumento al la aŭstria prezidanto Karl Renner. Granda monumento reprezentis Franz Grillparzer — la aŭstran dramiston de la 19-a jarcento, kiu ekde 1818 laboris en la apuda Burgtheater.

Vidu ankaŭ
----------

* Urbodomo de Vieno
* Viena urboparko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Stanislavo Belov (2018-06-12) Vagado tra Interna urbo de Vieno (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2019-03-08. Alirita 2019-03-08. *(la impresoj de esperanto-vojaĝanto, 2016)*

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4  Stanislavo Belov (2018-06-12) Vagado tra Interna urbo de Vieno (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2019-03-08. Alirita 2019-03-08.

* Kategorio Urbodoma parko (Vieno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pedaltono** en la muziko estas nomo por tono longe eltenata aŭ certaritme ripetata, al kiu aliaj voĉoj moviĝas harmonie libere.

Pedaltonoj jam ekzistis en la organumo, je kiu la *vox organalis* (pro tio la germana nomas ĝin „orgelpunkt") moviĝas libere super iom longe eltenata tono. Ĝi povas aperi en diversaj voĉoj aŭ je diversaj lokoj de muzikaĵo. Ofte ankaŭ oni trovas ĝin en je la fino de muzikpeco kiel bas-tono de la dominanto, kiun sekvas la baztono de la toniko. Pro tio en multaj linvoj la nomo egalas la esperantan „pedaltono", ĉar ĉe orgeno oni kutime ludas la bas-tonojn per pedalaro.

Ĉe la piano kaj eĉ plie ĉe la klaviceno la mallonga malfortiĝtempo de tiuj ĉi instrumentoj postulas ritmigon de longtentata tonoj. Ĉe longe eltentataj akordoj tio kutime okazas per arpeĝoj („rompitaj" akordoj).

Ekzemploj
---------

La pedaltono ankaŭ povas situi komence de muzikaĵo, ekz. en la enira ĥoraĵo de la Mateo-Pasiono de Johann Sebastian Bach, BWV 244. Jen Bach komponis por la kontinua baso ekde la komenco pedaltonon super kvin taktoj, kiu estas ripetata ene de la movimento sur diferencaj tonŝtupoj. Laŭ instrumenta tekniko de violono kaj orgeno ne estus probleme, eltene ludi tonon, tamen Bach komponis tonripetojn (kvaron- kaj okonnotoj ene de 12/8-takto).

En la Kristnask-Oratorio Johann Sebastian Bach, BWV 248 kontrastigas en la ario *Schlafe mein Liebster, genieße der Ruh’* ambaŭ eblecojn de pedaltono. La pedaltono kun tonripetadoj en oktavsaltadoj simbolas la luladon de la infano, la eltenata pedaltono la trankvilon de la dormo.

Pedaltono en la tokato C-maĵoro de Joh. PahelbelPedaltono en la tokato C-maĵoro de Joh. Pahelbel
Multaj orgenaĵoj de Bach kaj aliaj barokaj komponistoj entenas pedaltonojn. Tipa por tio estas la orgenmuziko de Johann Pachelbel: la teknikaĵo de la pedalaro en sudgermanaj orgenoj ne permesis ludi rapidajn pedalmelodiojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Borduno
**Miĥail Timofejeviĉ KALAŜNIKOV** (ruse *Михаил Тимофеевич Калашников*; la 10-an de novembro 1919 en Kurja, nun Altaja regiono— la 23-an de decembro 2013, Iĵevsk) estis soveta kaj rusia konstruinto de pafarmiloj. Kalaŝnikov iĝis aparte fama pro la aŭtomata fusilo AK-47. Estis produktitaj pli ol 70 milionoj da tiaj aŭtomataj fusiloj, uzataj kiel armilo en ĉ. cent landoj. Krom AK Kalaŝnikov aŭtoras pri multaj aliaj inventoj en armilaro.

Miĥail Kalaŝnikov naskiĝis en Altaja regiono al multinfana kamparana familio, kiu estis forsendita al Siberio en 1930 pro akuzo pri kulakeco (Vidu Senkulakigo, *kulakoj* oni nomis elstare bonfartajn kamparanojn, kiuj foje dungis aliajn vilaĝanojn por agrikulturaj laboroj). En 1936 li sukcesis ricevi pasporton kaj venis en Kazaĥion, kie li eklaboris en fervojstacio Mataj.

En 1938 li venis al deviga militservo kaj estis sendita al tanka taĉmento en Okcidentan Ukrainion. Dum la militservo li faris kelkajn unuajn inventojn, pro unu el kiuj li estis venigita raporti al generalo Georgij Ĵukov, post kio oni sendis lin studi en tankista lernejo kaj poste labori en tanka fabriko Voroŝilov (en Leningrado).

Dum la Dua mondmilito, post invado de nazioj en Sovetunion, li revenis al militservo en aŭgusto 1941 kiel komandanto de tanko. En la sama jaro aŭtune li estis grave vundita ĉe Brjansk kaj uzis la sesmonatan resanigan ripozon por fari la unuan modelon de aŭtomata pafilo. Tiu projekto estis prezentita al profesoro Anatolij Blagonravov, sed ne ricevis lian subtenon.

Ekde 1942 Kalaŝnikov laboris en la ĉefa pafila testejo de Ruĝa armeo. Li samtempe laboris pri projekto de aŭtomata pafilo. En konkurso de la jaro 1947 lia projekto estis taksita kiel la plej efika el inter la aliaj proponoj.

La unuaj 1500 aŭtomataj pafiloj „Kalaŝnikov" estis produktitaj printempe de la jaro 1949 kaj iĝis armilo de Soveta armeo.

Eksiĝinte el armeo, Miĥail Kalaŝnikov ekloĝis en Iĵevsk, kie li laboris pri armiloj.

Galerio
-------

* Monumento al Miĥail Kalashnikov, antaŭ la komerca centro Uroĵinij, en la centro de Moskvo.Monumento al Miĥail Kalashnikov, antaŭ la komerca centro Uroĵinij, en la centro de Moskvo.
* Rusa poŝtmarko honore al Miĥail KalaŝnikovRusa poŝtmarko honore al Miĥail Kalaŝnikov

* Kategorio Miĥail Kalaŝnikov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 301604
* GND: 122238516
* LCCN: no93021298
* VIAF: 56836572
* ISNI: 0000 0000 7975 8965
* LIBRIS: 384537
* SUDOC: 074512994
* BNF: 14476831s
* NDL: 01124321
* BIBSYS: 15023289
* NKC: xx0012539
 |
**Mario** estas la plej fama fikcia lud-rolulo de Nintendo kaj unu de la Super Mario Fratoj. Li estas itala (aŭ itala-usona laŭ aliaj bildigoj) tubisto kiel sia frato Luigi kaj ege ofte portas ruĝajn ĉemizon kaj ĉapon kaj bluan ŝelkpantalonon kaj kiu plejparte vivas en la fikcia Funga Reĝlando (angle *Mushroom Kingdom*). Mario fasoniĝis per Mijamoto Ŝigeru kaj aperas ĝenerale en platformludoj (frua tipo de videoludoj kie roluloj saltas supren kaj malsupren inter horizontalaj platformoj).

Donkey Kong
-----------

Lia debuto estis kiel protagonisto en la videoludo Donkey Kong, frua platformludo. Mario, tiam nomita *Jumpman*, devis plenumi ekranojn plenajn de malamikoj kaj aliaj danĝeroj. Sur pinto de ĉiu ekrano staris ĉefa malamiko, la granda simio Donkey Kong. La celo estas savi la *Lady* ("damo"), kies nomo poste estos "Pauline".

La ludo kritikiĝis por sia seksisma rolaro, notinde la *damsel in distress* ("endanĝerata dameto"). Multaj platformludoj kaj ankaŭ aliaj agoludoj poste uzis tiun stereotipon.

* Kategorio Mario (videoludo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Tri koloroj: Ruĝa*** (en franca: *Trois couleurs: Rouge*, en pola: *Trzy kolory: Czerwony*) estas mistera filmo de 1994 reĝisorita de kaj kunverkita de pola Krzysztof Kieślowski. Ĝi estas la tria de tri filmoj kiuj formas parton de la trilogio *Tri koloroj*, kiu temas pri la idealoj de la Franca Revolucio nome libero, egalo kaj frateco, reprezentataj per la tri koloroj de la Flago de Francio, antaŭita de Tri koloroj: Blua kaj Tri koloroj: Blanka. Kieślowski estis anoncinta, ke tiu estos lia fina filmo, kio iĝis certa pro la subita morto de la reĝisoro en 1996. La temo de la filmo estas frateco, kion ĝi aliras montrante rolulojn kies vivoj laŭgrade interkonektiĝas per ligiloj inter du roluloj kiuj ŝajnis havi malmulton komune.

Tiu filmo ricevis ĝeneralan kritikan laŭdon kaj estis nomumita por tri Oskar-premioj, inter kiuj tiu al la Plej Bona Reĝisoro por Kieślowski. Ĝi estis ankaŭ elektita kiel svisa kandidato por la Plej Bona Fremdalingva Filmo en la 67a okazo de la Oskar-premioj, sed ĝi estis malkandidatigita kiel ne majore svisa produktoraĵo.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Valentine, juna manekeno, reportas ĉe ĝia posedanto hundinon kiun ŝi ĵus vundis per aŭtofrapo. Tiu estas solulo kiu aspektas ekstravaganca homo. Post kelkaj vizitoj, ŝi ekkonas, ke temas pri emerita juĝisto, kiu konfesas al ŝi, ke li dumlonge faris eksterleĝajn telefonajn aŭdadojn de la konversacioj de siaj najbaroj. Post malkomforta ŝia sinteno, ili finfine amikiĝas. La miskonfido iom post iom malaperas, kio ebligas la interŝanĝon de konfesoj. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Jean-Louis Trintignant: Joseph Kern (la juĝisto)
* Irène Jacob: Valentine Dussaut
* Jean-Pierre Lorit: Auguste Bruner
* Frederique Feder: Karin

Referencoj
----------

1. ↑   Maslin, Janet (4a de Oktobro 1994). "After 'Blue' and 'White', the Rosiness of 'Red'". The New York Times. Alirita en 2022-01-15.
2. ↑   Lodge, Guy (20a de Septembro, 2012). "This year's foreign Oscar race reflects a growingly global medium". Hitfix. Arkivita el la originalo la 2an de Oktobro 2015. Alirita la 1an de Oktobro 2015.

Eksteraj ligiloj
----------------


* *Tri koloroj: Ruĝa*  en Interreta filma datumbazo (angle)

* Tri koloroj: Ruĝa en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* *Three Colors: A Hymn to European Cinema* eseo de Colin MacCabe ĉe Criterion Collection

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Three Colours: Red en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 837261
 |
49° 17′ 52.26″ N 17° 23′ 34.58″ O﻿ / ﻿49.2978500 °N, 17.3929389 °O﻿ / 49.2978500; 17.3929389 (mapo)

La **Urbodomo de Kroměříž**, Ĉeĥio, estis konstruita verŝajne sur la pli frua fundamentaĵo en la jaroj 1550 -1611. Sian aspekton en postbaroka stilo ĝi dankas precipe al Kardinalo Francisko el Dietrichstein, pri kio atestas la memortabulo el la jaro 1611 kun triobla blazono (de la kardinalo, episkopo kaj la urbo origina sen tranĉiloj de Dietrichstein) kaj surskribo: 

FRANCISKO CARDINALI A DITRICH
STAIN EPO OLOM etc P P PRINCIPI
MVNIF: FIDELES CREM: GRATITVDINIS
ERGO IN MEM: POSTERIS LOCARVNT.
La Urbodomo estis origine unuetaĝa kun la turo (riparita en la jaroj 1654 kaj 1668) kaj kun dubraka ŝtuparo. Nur en la jaro 1850 ĝi estis plialtigita je dua etaĝo kaj tutece pseŭdoklasikstile aranĝita. Nove adaptita ĝi estis por bezonoj de Urba Nacia Komitato, kaj samtempe estis rekonstruita origina fasado kaj internaĵoj belguste renovigitaj. En teretaĝo estas en la muron sekundare enmasonita blazona disko de Karolo el Lichtenstein - Castelcorn, kiu origine estis lokigita sur la turo kiel atesto de ĝia renovigo en sesdekaj jaroj de la 17-a jarcento.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Trilingva signo, en la angla, la irlanda kaj la ulsterskota lingvoj, en Nord-Irlando.
La **ulstera skota lingvo** (aŭ **ulsterskota lingvo**) estas minoritat-lingvo de Nord-Irlando (tre granda parto de la irlanda provinco Ulstero). Ĝi havas ĉirkaŭ 100,000 parolantojn. Estas malkonsentoj, ĉu la ulstera skota estas nura dialekto de la 'malalteja' skota, aŭ lingvo sendependa, kiu tre rilatas al ĝi. Ja, estas malkonsentetoj ĉu la skota estas dialekto de la angla. Kaj la skota kaj la ulstera skota estas anoj de la ĝermana lingvaro. Ili estas tre rilataj al la angla.

Ekzemplo
--------

Jen ekzemplo de la ulstera skota. Temas pri kontribuaĵo farita de Jim Shannon en la Provizora Asembleo (Transitional Assembly):

" Tha bare facts er, that because o’ tha houl bak oan white fishin, an in tryin tae bring bak tha cod stocks, an tha cloasur an no bein alood tae fish in tha Irish Sea. Tha fishermen haeny much chance o’ feedin ther femilies wi’-oot help. Its no that ther lazy, er dinae want tae adapt. But its becaus tha EU er issuin seeminly impoasible tae meet directives. Directives whuch meen that fer 10 weeks tha boats er banned fae fishin, this is 10 weeks that tha femilies o’oor trawlers hae tae pit up wi’oot a wage. Hoo caun this be richt. 
Whun thes restrictions wur pit oan tha Scots: ther DARD gien theim tie-up packages tae enable theim tae survive. Sumthin whuch DARD did iver heer fer a wheen o’ yeers, an then they stapt daein it, fer they saed it wus rang an agin tha law, an it wusnae coast effective "

Notu: La skota lingvo ne estas sama kiel skota gaela, kiu estas kelta lingvo rilata al la irlanda kaj la manksa.

Eksteraj ligiloj
----------------

* La ulsterskota lingva asocio.
* Pri la ulsterskota lingvo ĉe *BBC Voices*. Projekto de la BBC pri lingvoj kaj dialektoj de la Unuiĝinta Reĝlando.
* Historio de Sankta Patriko por infanoj, ulsterskote, angle kaj irlande.
Triangula komerco: verde la kolonismaj landoj; ruĝe la regionoj de sklavkaptado; blue la kolonioj.
Direktoj de transatlantika komerco en la 17-a kaj 18-a jarcentoj.Direktoj de transatlantika komerco en la 17-a kaj 18-a jarcentoj.
**Triangula komerco** estas formo de sklavkomerco. Tiu komerco transportis varojn de unu loko al alia. Temas same pri tritiko, vino, aŭ nigraj sklavoj, kiuj estis nuraj "vivantaj iloj".

Ĝi ludis gravan rolon en la disvastigo kaj pludaŭro de sklaveco ĉefe el Afriko (ruĝa areo) kaj en Amerikon (bluaj areoj). En tiuj lastaj disvastiĝis la loĝantaroj de afrika deveno kaj en kelkaj lokoj eĉ anstataŭis la iaman indiĝenajn loĝantarojn. La enspezo devena el tiu komerco venis al Okcidenta Eŭropo (verdaj areoj) kiel grandaj monkvantoj (oro kaj aliaj valoregaj metaloj aŭ artaĵoj) aŭ kiel varoj importitaj el Ameriko al la Malnova Mondo.

Triangula komerco en Atlantiko
------------------------------

Ĉefa artikolo: Transatlantika triangula sklavkomerco

La Atlantika Triangula Komerco estas esprimo uzata por indiki aron de komercaj rilatoj de eŭropaj landoj inter la metropoloj kaj la diversaj transmaraj areoj, kun transkontinenta karaktero subtenata de tri geopolitikaj kaj ekonomiaj aksoj: Eŭropo, Afriko kaj Ameriko (Nordo, Centro kaj Suda).

Ekstera ligilo
--------------

The Transatlantic Slave Trade Database, a portal to data concerning the history of the triangular trade of transatlantic slave trade voyages.

* Kategorio Triangula komerco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La ultrastrukturo de sola bakteria ĉelo (*Bacillus subtilis*). La skalo estas 200 nm.
**Ultrastrukturo** estas la arkitekturo de ĉeloj kiu estas videbla je pli altaj pligrandigoj ol troveblaj pere de normiga optika lum-mikroskopo. Tio tradicie signifas la rezolucion kaj pligrandigon en la gamo de konvencia transmisia elektrona mikroskopo (TEM) por rigardi al biologiaj specimenoj kiel ĉeloj, histoj aŭ organoj. Ultrastrukturo povas esti rigardita per skan-elektrona mikroskopo kaj super-rezolucia mikroskopo, kvankam TEM estas normiga histologia tekniko por rigardi ultrastrukturon. Ĉelaj strukturoj kiel organetoj, kiuj ebligas al ĉelo funkcii normale ene de sia specifa medio, povas esti ekzamenita je ultrastruktura nivelo.

Ultrastrukturo, kun molekula filogenetiko, estas fidinda filogenetika sistemo klasigi organismojn.

Notoj
-----

1. ↑   Laura Wegener Parfrey; Erika Barbero; Elyse Lasser; Micah Dunthorn; Debashish Bhattacharya; David J Patterson & Laura A Katz (Decembro 2006). "Evaluating Support for the Current Classification of Eukaryotic Diversity". PLoS Genet. 2 (12): e220. doi:10.1371/journal.pgen.0020220. PMC 1713255. PMID 17194223.

* Kategorio Ultrastrukturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La urbodomo de Loveno
La **urbodomo de Loveno** estas limŝtona konstruaĵo sur la Granda Placo de Loveno (Belgio), proksime de la monumenta Preĝejo de Sankta Petro. Konstruita en brabanta malfrua gotika stilo inter 1448 kaj 1469, ĝi estas fama pro sia ornamita arkitekturo, kreita per punto-similaj detaloj.

La konstruaĵo
-------------

La urbodomo havas tri ĉefajn etaĝojn, kovritajn per pintaj gotikaj fenestroj sur la tri flankoj videblaj de la Placo. Supre estas galerio-parapeto, malantaŭ kiu leviĝas kruta tegmento kovrita per kvar tavoloj. Ĉe la anguloj de la tegmento estas oklateraj turoj, trapikitaj per slitoj, kiuj permesas lumigi.

Statuoj en kanopeaj niĉoj estas distribuataj tra la tuta konstruaĵo. La kalkeloj subtenantaj la statuojn estas tranĉitaj per bibliaj scenoj en alta reliefo. Mensoj de nukoj kaj korneloj estas originalaj en la konstruaĵo, la 236 statuoj mem estas relative freŝaj, post 1850. La unua etaĝo reprezentas gravulojn en la loka historio de la urbo; la dua, patronaj sanktuloj kaj simbolaj figuroj; la tria, la grafo de Loveno kaj dukoj de Brabanto de diversaj epokoj.

La ĉefa fasado havas enirejon kaj du portojn en la centro, supre kiuj estas figuroj de Sankta Petro (maldekstre) kaj Madono kaj Infano (dekstre), la unua en komplimento al la mastro de la preĝejo.

La interno gastigas interesan kolekton de artaĵoj, inkluzive de skulptaĵoj de Constantin Meunier kaj Jef Lambeaux. En la interno ankaŭ videblas la portretoj de la urbestroj de Loveno ekde 1794.

Historio
--------

La konstruaĵo hodiaŭ konata kiel la urbodomo estis la "Voirste Huys" (antaŭa domo) aŭ pli granda komplekso de urbaj konstruaĵoj, sur kiuj konstruado komenciĝis en 1439 ĉe la loko de ekzistanta urbodomo. La unua arkitekto, Sulpitius Van Vorst, mortis baldaŭ post kiam la kompletigoj de la komplekso komenciĝis. Lia sukcesa posteulo estis Jan Keldermans la 2-a, kies morto en 1445 finis la unuan konstruan kampanjon.

La projekto rekomenciĝis en 1448 sub la direkto de Matheus de Layens. La unua ŝtono de la Voirste Huys estis metita la 28-an de marto de tiu jaro. La keloj de iuj malkonstruitaj domoj estis korpigitaj en la novan konstruon kaj nun ili povas aliri tra malgranda pordo ĉe la maldekstra flanko de la kapo. La komencaj planoj, influitaj de la Urbodomo ĉe Bruselo, inkludis kruĉan turon ĉe unu el la anguloj. Ĉi tiu dezajno estis modifita fare de la Layens, rezultigante la simetria aranĝo de turoj observitaj hodiaŭ.

La ekstera ŝtonkonstruado kaj tegmento estis finitaj en 1460, kaj en 1469 la konstruaĵo estis kompletigita.

En la 19-a jarcento, post jardekoj de malatento, la urbodomo estis renovigita. La konstruaĵo feliĉe malmulte suferis dum la Unua Mondmilito. Dum la Dua Mondmilito, bomboj kaŭzis pli da damaĝo; daŭris ĝis 1983 antaŭ ol riparoj estis kompletigitaj.

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Leuven Town Hall en la angla Vikipedio.* 

* Kategorio Urbodomo de Loveno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Urbodomo de Mohács** estas impona historia monumento en Mohács, laŭ Placo Széchenyi (Mohács), same kiel Preĝejo de Ĉieliro de Maria (Mohács).

Aerfoto pri Placo Széchenyi en Mohács kun la urbodomo kaj kirko

Historio
--------

La urbodomo estis konstruita inter 1924-1926 laŭ planoj de Aladár Árkay kaj Bertalan Árkay. En 1928 la domego estis pligrandigita kun aparta alo. La vitraj fenestroj estis pentritaj en 1984, ĉar la originaj vitraĵoj detruiĝis dum la 2-a mondmilito.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa konstruaĵo situas sola laŭ la placo. La fasado estas simetria, meze kaj angule estas po 2 kupoloj. La urbodomo havas internan korton. Estas okulfrapaj la hungarecaj kaj turkecaj motivoj. La ĉefĉambro aŭ la ornamĉambro havas stukojn, tie estas videbla mirinda gobelino kaj pentraĵo pri batalo en Mohács.

Urbodomo en Mohács
La domego estas pli granda, ol la neceso, tial en la urbodomo funkcias ankaŭ poŝtejo, turisma oficejo kaj porokazaj ekspozicioj.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* funkciaj datenoj hungare
* hungare kun fotoj

* Kategorio Urbodomo de Mohács en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tino di Camaino** (n. ĉ. 1280 - m. ĉ. 1337) estis itala skulptisto. Li naskiĝis en Sieno kaj estis la filo de la arkitekto Camaino di Crescentino. Tino fariĝis lernejano de Giovanni Pisano, al kiu li helpis verki la fasadon de la katedralo de Sieno. Tino poste sekvis sian mastron al Pizo, kie li en 1311 responsis pri verko en la katedralo de Pizo. Kvar jarojn poste, li plenumis la tombmonumenton de la imperiestro Henriko la 7-a. Camaino poste kreis similajn verkojn en Sieno kaj Florenco, inkluzive de la fama tombo de la episkopo Orso en la katedralo Santa Maria del Fiore, kaj de la tombo de Gastone della Torre en la muzeo de la baziliko Santa Croce.

Tombo de Antonio d'Orso en la katedralo Santa Maria del Fiore (Florenco).

Fontoj
------

* Enzo Carli, *Tino Di Camaino: Scultore* (Firenze: Felice Le Monnier, 1934)

* Kategorio Tino di Camaino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 266488
* GND: 119225727
* LCCN: n82060244
* VIAF: 79415215
* ISNI: 0000 0001 0128 4488
* SUDOC: 156952785
* BNF: 160052075
* ULAN: 500004367
* RKD: 130382
* BNE: XX1181535
 |
**Buenaventura** (hispane "prospero") estas urbego, diocezo, havenurbo kaj universitata urbo en okcidenta Kolombio, en Valo de Kaŭko. Ĝi estas la ĉefhaveno de Kolombio en la Pacifiko.

Bazaj informoj
--------------

Mapo pri Kolombio, kie estas trovebla Buenaventura okcidente laŭ la oceano
* Loĝantaro: 362,625 en 2011
* Supermara alteco: 0-7 m
* Areo: 6078 km²
* Telefonkodo: 224
* Poŝtkodoj:
* Horzono: UTC – 5
* 03° 52′ 38″ N 77° 01′ 36″ U﻿ / ﻿3.87722 °N, 77.02667 °U﻿ / 3.87722; -77.02667 (mapo)

Geografio
---------

Buenaventura situas laŭ Pacifiko ĉe enfluejo de rivero. Santiago de Cali troviĝas 79, Pereira 184, Ibagué 213, **Bogoto** 340, Bucaramanga 566, Cúcuta 672, Kartageno (Kolombio) 744, Soledad (Atlantiko) 821, Barranquilla 825, Santa Marta 877, Valledupar 845 km.

Historio
--------

Buenaventura estis fondita en 1540 fare de fare de hispano. Post jardekoj la indianoj detruis ĝin, sed poste la komunumo estis rekonstruita. Ĝi restis relative negrava pro la varma, humida klimato kaj malriĉa transportado. Buenaventura abrupte prosperis post la malfermo de Panama kanalo en 1914. En la 1930-aj jaroj moderna haveno kaj vojo el la interna landparto estis konstruita.

Ekonomio
--------

Ekonomio de Buenaventura estas bazita sur liverado de krudaj materioj: kafoj, sukeroj, kotonoj. La urbego estas ankaŭ finstacio de oleodukto.

Marbordo de Buenaventura
Marbordo en Buenaventura

Trafiko
-------

Buenaventura havas flughavenon kaj signifan marbordan havenon, krome vojan kaj fervojan kontaktojn.

Klimato
-------

En Buenaventura la averaĝa temperaturo varias inter 19-33 °C. Jare pluvas po 6276 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La urbego estas unu el la plej pluvoplenaj grandurboj en la mondo.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo
* botanika ĝardeno

Fontoj
------

* hispane
* mapo, distancoj Arkivigite je 2022-04-03 per la retarkivo Wayback Machine
* angle
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
La **Urbodomo de Székesfehérvár** estas historia monumento en Székesfehérvár en la urbomezo. Ĝi konsistas el 2 konstruaĵoj.

Urbodomo de Székesfehérvár

Historio
--------

Post tuj fino de la turka dominado en Székesfehérvár dokumento mencias la urbodomon, ĉar pri tio proceso okazis. En la 1690-aj jaroj (eĉ iom poste) la domo plene renoviĝis. En la 1710-aj jaroj jam funkciis la baroka urbodomo, eĉ ĝi estis pligrandigita. Laŭ la tiamaj kutimoj en la domo ankaŭ malliberejo funkciis, sed pro rifuĝo de kaptitoj en 1780 oni faris la necesajn laborojn. En 1781 la familio Zichy konstruigis palacon, kiu baldaŭ iĝis parto de la urbodomo. La nuna baroka formo estas videbla ekde 1790. En 1813 parto de la domo estis malkonstruita, kie oni konstruis la arĥivon. Post jaroj evidentiĝis, ke kapacito de la domo estas nesufiĉa, tamen agoj ne okazis. Fine en 1912 oni aĉetis 3 pliajn najbarajn domojn, sed la necesaj trakonstruoj okazis inter 1935 kaj 1938. Tiam oni konstruis la ligan koridoron kaj ankaŭ en la korto estis konstruita alo laŭ projekto de Iván Kotsis.

Liga koridoro kaj la ornama enirejo de la urbodomo
La ornama balkono

Konstruaĵo
----------

La parte 1-2 etaĝaj urbodomo situas laŭ trotuaro de la ĉefplaco. La fasado de la duetaĝa parto estas perfekte simetria. La ĉefenirejo situas meze, pli supre en la unua etaĝo estas malgranda balkono. La alia enirejo ĉe la unuetaĝa alo estas pli ornamriĉa, pli supre ankaŭ tie situas balkono, kiun 2 kolonoj tenas. Tiu pordo estis farita en 1718. En flankoj de la balkono staras skulptaĵoj pri justo (Justitia) kaj saĝo (Prudentia).

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungare kun fotoj
* hungare kun bildoj Arkivigite je 2016-01-30 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare

la kunsida ĉambrego
La unuetaĝa konstruaĵoparto

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La urbodomo ĉ. 1900
La **Urbodomo de Treffurt** (germane *Rathaus der Stadt Treffurt*) estas trabfakaĵo el la renesanca tempo kaj monumentprotektotaĵo sur la foirejo de la urbo Treffurt en Germanujo.

Arĥitekturo
-----------

La urbodomo konstruitis inter 1546 kaj 1549 sur pli malnovaj fundamentoj. En 1616 ĝi pligrandigitis per markanta kvinetaĝa framskeleta turo kuŝanta sur baroke ornamitaj kolonoj supre de la dulatera libera ŝtuparo. Supre de la turo estas la enirejo al la urbodoma kelo kiun dekoracias i.a. bllazono de la suverenoj elektmajenca, saksia kaj hesia (Hesio-Kaselo). Komence de la 20-a jarcento oni metis tien pucon kaj la turo estis ardeze kovrita. Dum la restaŭradoj en la 1990-a jaroj tio forigitis kaj la framskeletaĵo renovigitis.

Literaturo
----------

* Heimatverein Treffurt e.V.: *900 Jahre Treffurt – Beiträge zur Stadtgeschichte.* Druck- und Verlagshaus Frisch, Eisenach 2004, p. 52

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Urbodomo de Treffurt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Flago de Armena Soveta Socialisma Republic
La **flago de la Armena Soveta Socialisma Respubliko** estis adoptita la 17-an de decembro 1952 fare de la registaro de tiu de Armena SSR.

Ĝi konsistis el ruĝa flago kun meza blua linio kaj kun la simbolo de la rikoltilo kaj martelo kaj ruĝa stelo en la supra kantono.

La unua flago de Armena SSR estis lanĉita en la konstitucio, akceptita la 2-an de februaro 1922 de la Unua Kongreso de Popolaj Deputitoj de la Armena SSR. Tiu flago ekzistis nur por monato, ĉar la 12-an de marto la Armena SSR estis unuigita kun la Kartvela SSR kaj la Azerbajĝana SSR sub la Transkaŭkaza SFSR, kiu denove estis dividita en tiujn tri respublikojn en 1936.

Inter 1936 kaj 1952, la flago estis ruĝa kun la ora rikoltilo kaj martelo en la supra maldekstra angulo. La armenaj karakteroj HSSR (por Hajkakan Sovetakan Socialistakan Respublika estis en ora koloro sub la rikoltilo kaj martelo.

Inter 1922 kaj 1936, la flago estis la sama kiel inter 1936 kaj 1952, sed sen la rikoltilo kaj martelo, kaj kun la cirilaj karakteroj ССРА (SSRA) en ilia loko.

* Februaro-marto 1922 Flago de Armena SSRFebruaro-marto 1922 Flago de Armena SSR
* 1936-1940 Flago de Armena SSR1936-1940 Flago de Armena SSR
* 1940-1952 Flago de Armena SSR1940-1952 Flago de Armena SSR

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rFlagoj en Sovetunio |
| --- |
| **Flago de Sovetunio** • Armena SSR • Azerbajĝana SSR • Belorusa SSR • Estona SSR • Karelo-Finna SSR (1940–1956) • Kartvela SSR • Kazaĥa SSR • Kirgiza SSR • Latva SSR • Litova SSR • Moldava SSR • Rusia SFSR • Taĝika SSR • Transkaŭkaza FSSR (1922–1936) • Turkmena SSR • Ukraina SSR • Uzbeka SSR |

 |

* Kategorio Flago de Armena Soveta Socialisma Respubliko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **kastelo de Pálffy** [pAlfi] en Visegrád estas unu el la kasteloj (ankaŭ historia monumento) en urbo Visegrád (Hungario), ĉe la danubo.

Kastelo de Pálffy en Visegrád

Historio
--------

Origine la kastelo estis somerumejo de la aristokrata familio Pálffy konstruita laŭ romantika stilo. Ĝi konstruiĝis en la 1890-aj jaroj. Dum la socialismo ĝi estis sindikata somerumejo, poste en 2016 ĝi estis forvendita.

Dum la sindikata periodo ĝi estis kvazaŭ hotelo, kie la laboristoj somerumadis. Tiam en la ĉefkastelo estis 13 hotelĉambroj, en la servista alo 7 ĉambroj. Ekzistis ankaŭ naĝejeto interne, alia en la ĝardeno.

Konstruaĵoj
-----------

### Ĉefkastelo

La kastelo situas en ĝardeno sur deklivo de monto. La fasado estas trietaĝa, dum altiĝas piramide. La plej supra etaĝo havas nur 2 fenestrojn kun balkono, la dua etaĝo havas jam 7 fenestrojn, la unua etaĝo 9 fenestrojn. La unua etaĝo meze havas portikon, pli supre teraso etendiĝas. Longa impona ŝtuparo kuras al la portiko el la strata enirejo. La teretaĝo parte estas kovrita per la menciita ŝtuparo, sed estas loko por fenestroj kaj enirejoj.

### Servista alo

Parte duetaĝa, parte unuetaĝa servista alo situas ĉe la ĉefkastelo. En nekonata jaro ĝi estis pligrandigita. Inter la konstruaĵoj aparta putodomo estas videbla same laŭ romantikismo.

Vidu ankaŭ
----------

* video

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
**Lundy** estas la insulo plej granda de la Kanalo de Bristol, je 19 km de la marbordo de Devon, en Anglio (Unuiĝinta Reĝlando), proksimume je triono de la distanco de la kanalo inter Anglio kaj Kimrio. Lundy ŝuldas sian nomon al unu de las britaj marregionoj.

En 2007, estis populacio de 28 loĝantoj, inklude volontulojn. Tio inkludas gardiston, zorgiston de la insulo kaj unu farmisto, krom la dungitoj por deĵori ĉe trinkejo. La majoritato loĝas en aŭ ĉe vilaĝo sude de la insulo. La majoritato de la vizitantoj estss ekskursantoj unutagaj, kvankam estas 21 feriaj proprajoj kaj kampadejo por vizitantoj, ĉio ĉefe sude de la insulo.

Per voĉdonado de 2005 de la legantoj de *Radio Times*, Lundy estis elektita la deka mirindaĵo plej granda de Britio. La tuta insulo estis proklamita kiel Loko de Speciala Scienca Intereso kaj estis la unua mara Naturrezervejo de Anglio, pro sia unikaj flaŭro kaj faŭno, kaj la unua mara konservada zono. Estas administrata de Landmark Trust je la konto de National Trust.

Referencoj
----------

1. ↑   Lundy SSSI citation sheet (PDF). *Natural England*. Alirita 5a de Septembro 2007.
2. ↑  Natural England,News release, 12a Januaro 2009 Arkivigite je 2011-07-27 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Lundy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)