Erogenaj zonoj ĉe virino kaj viro. La sentiveco-nivelo estas gradigita per koloroj.
**Erogenaj zonoj** (greke: érōs- "amo" kaj genḗs- "naski, krei") estas areoj sentemaj al tuŝo en la homa korpo, kiuj kapablas intensigi seksajn sentojn kaj kaŭzi pliigitan seksan ekscitiĝon kaj orgasmon. Foje ankaŭ la cerbo estas inkluzivita kiel erogena organo, kiun povas stimuli la vidsenso kaj aŭdsenso.

La erogenaj zonoj estas disigitaj tra la homa korpo, sed la sentemo de ĉiu regiono varias depende de la koncentriĝo de nervoj, kiuj povas kaŭzi senton de plezuro. Krom plezuro ĉi tiuj areoj povas kaŭzi diversajn sentojn al homo, depende de la stato de seksa ekscito en tiu momento, la cirkonstancoj en kiuj okazas la stimulo, kultura kondiĉado kaj la naturo de la rilato inter la homoj koncernataj. Ekzemple la postaĵo estas erogena zono kaj ĉe la viro kaj ĉe la virino, sed la frotado de la postaĵo sur seĝo ne kaŭzas seksan ekscitiĝon kaj subita kontakto de fremdulo eĉ povas kaŭzi malagrablan senton, tamen kiam la tuŝo venas de fidinda sekspartnero, tiu havas seksajn sentojn kaj pliigos seksan ekscitiĝon.

Krom nervkoncentriĝo, la intenseco de plezuro de la erogenaj zonoj ankaŭ dependas de la speco de tuŝo. Ekzemple, en la haŭto estas tuŝ-sentemaj C-fibroj, karesante ĉi tiujn areojn, ekzemple en la kolo, kun rapideco de 3 cm sekunde, estas konsiderata optimuma (C-taktila optimuma) por kaŭzi plezuron kompare kun, ekzemple, karesante rapidon je 18 cm sekunde. Aliaj areoj kiel la genitaloj bezonas pli rapidan stimulon kaj kutime ne povas kaŭzi orgasmon pro malrapida kareso.

Sentemeco
---------

Kelkaj grandaj studoj estis faritaj por taksi la nivelon de sentemo de la malsamaj regionoj. La suba tabelo montras la kvin plej sentemajn erogenajn zonojn laŭ la studoj.

La kvin plej erogenaj zonoj| Studo pri angla-parolantoj  |  | Studo pri franclingvanoj  |
| --- | --- | --- |
| virinoj | viroj | virinoj | viroj |
| klitoro | 9.17 | peniso | 9 | klitoro | 8.76 | peniso | 8.79 |
| vagino | 8.40 | Buŝo / lipoj | 7.03 | vagino | 8.20 | skroto | 6.99 |
| Buŝo / lipoj | 7.91 | skroto | 6.50 | Punkto G | 7.79 | paroli | 5.88 |
| kolo | 7.51 | Interna femuro | 5.84 | brusto | 6.50 | gluteo | 5.60 |
| brusto | 7.35 | kolo | 5.65 | paroli | 6.18 | lipoj | 5.52 |

Studoj montras, ke la genitaloj estas la plej erogenaj zonoj ĉe viroj kaj virinoj. La cetero de la erogenaj organoj pli-malpli samas inter viroj kaj virinoj kvankam ilia takso estas malsama. La kolo, okcipito, interna femuro kaj postaĵo estas relative sentemaj en ambaŭ seksoj sed havas relative pli grandan sentemon en virinoj ol viroj. La organo, kiu plej gravas, estas la brusto, kiu estas rimarkinde sentema ĉe virinoj.

Genitaloj
---------

### Viro

La plej sentema punkto en la vira organo estas la frenulo. Ĉi tiu frotas la vaginan muron dum sekskuniĝo kaj respondecas akceli elĵeton. La aliaj organoj sentemaj al stimulo estas la flankoj de la peniskapo kun la penisa prepucio, la peniso mem, la haŭto de la sentema skroto ĉe la fronto, la perineo (la areo inter la skroto kaj la anuso) kaj la areo ĉirkaŭ la anuso. La prostato povas esti stimulata de la rektumo, ekzemple dum anusa seksumado aŭ premo sur la perineo. Viroj raportas, ke la sento de prostata stimulo similas al la sentoj raportitaj de virinoj dum G-punkta ekscitado.

### Virino

Parto de la vagino kaj precipe la klitoro estas sentemaj erogenaj zonoj, la vagino estas ĉefe sentema en la pli malalta triono (proksime al la aperturo), areo kun pli alta nerva denseco, kiu povas doni grandan plezuron dum sekskuniĝo. En la antaŭa muro de la vagino estas areo (uretra spongo) kun malsama teksturo simila al la teksturo de la palato. Ĉi tiu areo estas identigita kiel G-punkto kaj ĝia stimulo povas konduki al ina ejakulado. Esploristoj ankoraŭ malkonsentas pri la naturo de la G-punkto, ĉu ĝi estas klara organo aŭ parto de alia organo. Iuj studoj subtenas la teorion, ke la punkto G estas la interna daŭrigo de la klitoro kaj ne ekzistas ĉe ĉiuj virinoj.

Kapo
----

La erogenaj zonoj de la kapo estas la lipoj, kolo kaj oreloj. La lipoj povas esti stimulataj per kisoj kaj eĉ mordetoj. La kolo kaj nuko estas sentemaj en ambaŭ seksoj sed precipe en virinoj.

Torso kaj brusto
----------------

La mamo estas speciale sentema ĉe virinoj. La cico kaj koronaria arterio de la brusto havas diversajn sentorganojn kiel la korpojn Meissner kaj Pacini, kiuj faras ilin aparte sentemaj. Cica stimulo kaŭzas la sekrecion de oksitocino kaj prolaktino, kiuj influas la stimulon de la peniso.

La mamo mem havas grandan sed konstantan nombron da nervaj finaĵoj, do granda mamo postulas pli grandan areon-stimulon ol malgranda mamo por stimuli la saman nombron de nervaj finaĵoj.

Abdomeno kaj talio
------------------

La abdomeno kaj precipe la suba abdomeno inter la umbiliko kaj la genitaloj (ingvenoj ) estas sentemaj al tiklo, kareso, kisado, mordo kaj juko de la haŭto. Ju pli la tuŝo de la sekspartnero proksimiĝas al la ingveno kaj la genitaloj, des pli sentema estas la areo. La talio estas sentema al tuŝo en ambaŭ seksoj kaj ofte estas uzata kiel erotika simbolo en malsamaj kulturoj. Iuj el la amindumaj ludoj de viro metas liajn manojn sur la talion de la virino.

Brako
-----

La haŭto de la brako kaj precipe la delikata haŭto ene de la brako de la ŝultro ĝis la interna kubuto estas tre sentemaj al karesa kontakto kun la buŝo kiel kiso per la kunmetado de la lipoj, leko per la lango, kaj mordo per la dentoj. La sentemo varias laŭ la grandeco de la muskoloj kaj la kvanto de graso sur la brako.

Eksteraj ligoj
--------------

 **Erogenaj zonoj** en Vikimedia Komunejo

Piednotoj
---------

1. ↑  Dissociable sources of erogeneity in social touch: Imagining and perceiving C-Tactile optimal touch in erogenous zones
2. ↑  Oliver H. Turnbull, Victoria E. Lovett, Jackie Chaldecott, Marilyn D. Lucas, Reports of intimate touch: erogenous zones and somatosensory cortical organization, **Cortex; a Journal Devoted to the Study of the Nervous System and Behavior** 53, 2014-4, p146–154 doi: 10.1016/j.cortex.2013.07.010
3. ↑  Serge Wunsch, Rôle et importance des processus de renforcement dans l'apprentissage du comportement de reproduction chez l'Homme. 2007-11-21
4. ↑  Alice Kahn Ladas, Beverly Whipple, John D. Perry, **The G Spot: And Other Recent Discoveries about Human Sexuality**, Holt, Rinehart & Winston, 1982.
5. ↑  Amichai Kilchevsky, Yoram Vardi, Lior Lowenstein, Ilan Gruenwald, Is the Female G‐Spot Truly a Distinct Anatomic Entity?, **The Journal of Sexual Medicine** 9, 2012-03, p719–726 doi: 10.1111/j.1743-6109.2011.02623.x