Vidu ankaŭ: Furanono, Mezifuranono, Metilfuranono, Furaneolo, Furano, Furanata acido, Furanoacetata acido, kaj Furanakrilamido

|  |
| --- |
| 5-Hidrokso-2-furanono |
| Kemia formulo |  **C4H4O3** |
| Hidroksofuranono |
| **Bastona kemia strukturo de la 5-Hidrokso-2-furanono** |
| Hidroksofuranono |
| **Tridimensia kemia strukturo de la 5-Hidrokso-2-furanono** |
| Hidroksofuranono posedas antibakteriajn proprecojn kiuj detruas la  Escherichia coli-n |
| Hidroksofuranono posedas antibakteriajn proprecojn kiuj detruas la Escherichia coli-n. |
| CAS-numero-kodo | 14032-66-7 |
| ChemSpider kodo | 19821 |
| PubChem-kodo | 21076 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Aspekto | flaveca aŭ malhela higroskopa solidaĵo |
| Molmaso | 100,07396 g mol−1 |
| Denseco | 1.503 g/cm−3 |
| Fandpunkto | 102°C  |
| Bolpunkto | 361°C  |
| Refrakta indico | n\_{{761}}^{{20}} 1,5550 |
| Ekflama temperaturo | 186,5°C |
| Solvebleco | Akvo:malmulte soveblaSolvebla en acetono kaj kloroformo. |
| Mortiga dozo (LD50) | 2800 mg/kg (buŝe) |
| **GHS etikedigo de kemiaĵoj** |
| GHS Damaĝo Piktogramo | 

|  |
| --- |
| 07 – Toksa substanco |

 |
| GHS Signalvorto | Averto |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H302, H315, H319, H335 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P261, P264, P264+265, P270, P271, P280, P301+317, P302+352, P304+340, P305+351+338, P319, P321, P330, P332+317, P337+317, P362+364, P403+233, P405, P501 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

**Hidroksofuranono** aŭ **5-hidrokso-2-furanono** estas organika kombinaĵo rezultanta el oksidado de la furano. Ĝi estas flaveca aŭ malhela higroskopa solidaĵo, malmulte solvebla en akvo. Hidroksofuranono posedas 4 karbonatomojn, 4 hidrogenatomojn kaj 3 oksigenatomojn. 

Hidroksofuranono estas natura produkto, kiu troviĝas en diversaj organismoj, inkluzive de plantoj, fungoj, bakterioj kaj eĉ bestoj. Ĝi estas tre multflanka molekulo, kiu havas ampleksan gamon de biologiaj agadoj, inkluzive de kontraŭinflamaj, kontraŭ-tumoraj kaj kontraŭ-bakteriaj efikoj. Hidroksofuranono estis vaste studita en la lastaj jaroj pro ĝiaj eblaj terapiaj aplikoj. Ĉi tiu artikolo provizos superrigardon de la sintezo-metodo, scienc-esploraj aplikoj, mekanismo de ago, biokemiaj kaj fiziologiaj efikoj, avantaĝoj kaj limigoj por laboratorioeksperimentoj, kaj estontaj direktoj por Hidroksofuranono.

Hidroksofuranono estis vaste studita en la lastaj jaroj pro ĝiaj eblaj terapiaj aplikoj. Oni trovis, ke ĝi posedas kontraŭinflamajn, kontraŭ-tumorajn kaj kontraŭ-bakteriajn efikojn. Krome, Hidroksofuranono estis studita pro ĝia potencialo malhelpi la kreskon de certaj kanceraj ĉellinioj, inkluzive de mamo, prostato kaj kojlokancero. Ĝi ankaŭ estis studita por sia potencialo malhelpi la kreskon de certaj bakterioj, inkluzive de E. coli, S. aureus, kaj P. aeruginosa.

Rilate al la preciza mekanismo de ago de la Hidroksofuranono,tamen, oni kredas, ke ĝi funkcias malhelpante la agadon de certaj enzimoj, kiel ciklooksigenazo-2 (COX-2) kaj 5-lipoksigenazo (5-LOX). Krome, Hidroksofuranono estis trovita interagi kun aliaj ĉelaj celoj, kiel ekzemple la transskribafaktoro NF-κB kaj la proteinkinazo C (PKC).

Hidroksofuranono estas konsiderata havi diversajn biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn. Oni trovis, ke ĝi posedas kontraŭinflamajn, kontraŭ-tumorajn kaj kontraŭ-bakteriajn efikojn. Krome, oni trovis, ke ĝi malhelpas la kreskon de certaj kanceraj ĉellinioj, inkluzive de mamo, prostato kaj kojlo-kancero. Ĝi ankaŭ estis trovita malhelpi la kreskon de certaj bakterioj, inkluzive de E. coli, S. aureus, kaj P. aeruginosa.

Hidroksofuranono havas plurajn avantaĝojn kaj limigojn por laboratorioeksperimentoj. Unu avantaĝo estas ke ĝi estas relative facile sintezi, kaj la reakcikondiĉoj estas relative mildaj. Krome, Hidroksofuranono estas relative stabila molekulo, kio faciligas stoki kaj uzi en eksperimentoj. Tamen, unu limigo estas ke la sintezo de Hidroksofuranono povas esti multekosta, kaj la reagkondiĉojn povas malfacili kontroli.

Sintezoj
--------

### Sintezo 1

* Preparado de la **hidroksofuranono** per oksidado de la **furfuralo**:

|  |
| --- |
| furfuralo {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{-\,CO\,-\,H\_{2}O}]{[O]}}\,}}}Hidroksofuranono |
|

  

### Sintezo 2

* Preparado de la **hidroksofuranono** per oksidado de la **furanata acido**:

|  |
| --- |
| furanata acido {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{-\,CO\,-\,H\_{2}O}]{[O]}}\,}}}Hidroksofuranono |
|

  

### Sintezo 3

* Preparado de la **hidroksofuranono** per oksidado de la **furfurila alkoholo**:

|  |
| --- |
| furfurila alkoholo {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{-\,CO\,-\,H\_{2}O}]{[O]}}\,}}}Hidroksofuranono |
|

  

### Sintezo 4

* Preparado de la **hidroksofuranono** per oksidado de la **furano**:

|  |
| --- |
| furano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{[O]}}\,}}}Hidroksofuranono |
|

  

### Sintezo 5

* Preparado de la **hidroksofuranono** per oksidado de **furano**:

|  |
| --- |
| furano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{NaClO}}\,}}}Hidroksofuranono |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Ketono

Referencoj
----------

1. ↑  Chemical Book
2. ↑  GuideChem
3. ↑  EPA United States Environmental Protection Agency EPA United States Environmental Protection Agency
4. ↑  [5H-FURANONE Chembk]
5. ↑  Chemsrc
6. ↑  Fisher Scientific
7. ↑  BenchChem
8. ↑  Science Direct