recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Emblemo de la 8-a Infanteriodivizio, la unua batalgrupo kiu alfrontis la italan invadon: ĝia moto estas *Ohi*.
La **Datreveno de la Ne** (greke *Επέτειος του Όχι*, *Epéteios tou Óchi* [eˈpetios tu ˈoçi]) estas festata en Grekio, Kipro kaj la helena diasporo la 28-an de oktobro ĉiujare. La Datreveno de la Ne memorfestas la malakcepton fare de la greka ĉefministro Ioannis Metaxas de la ultimato de la itala diktatoro Benito Mussolini la 28-an de oktobro 1940, la helenan kontraŭatakon kontraŭ la invadantaj italaj fortoj ĉe Pindo dum la Greka-itala milito, kaj la grekan rezistadon dum la aksa okupo en la Dua Mondmilito.

Ultimato
--------

La ultimato, kiu abrupte post 03:00 la 28-an de oktobro 1940 estis prezentita al Metaxas fare de la itala ambasadoro al Grekio, Emanuele Grazzi, kiu ĵus venis de festo en la itala ambasadejo en Ateno, postulis, ke Grekio permesu al la aksaj fortoj eniron en grekan teritorion kaj okupadon de iaj nespecifitaj "strategiaj lokoj" aŭ alie alfronti militon. Al la demando Metaxas supoze respondis per ununura lakona vorto: *όχι* (oĥi, "Ne!"). Tamen, lia reala respondo estis, "Alors, c'est la guerre!" (Do jen milito!).

Responde al la rifuzo de Metaxas, italaj trupoj postenigitaj en Albanio, tiam itala protektorato, atakis la grekan landlimon je 05:30 — kio iĝis la komenco de la partoprenado de Grekio en la dua mondmilito.

La matenon de la 28-a de oktobro, la greka loĝantaro manifestaciis sur la stratoj, senkonsidere de politika aneco, kriegante 'Oĥi!'. De 1942, ĝi estas festita kiel la Datreveno de la Ne, unue plejparte inter la membroj de la rezisto kaj, post la fino de la milito, de ĉiuj grekoj.

Datreveno
---------

Dum la milito, la 28-a de oktobro estis memorfestita ĉiujare en la greka diasporo, Grekio kaj Kipro, kaj post la fino de la dua mondmilito ĝi fariĝis publika feritago en Grekio kaj Kipro. La eventoj de 1940 estas memorfestitaj ĉiujare per militistaj kaj studentaj paradoj. En ĉiu datreveno, la plejparto de publikaj konstruaĵoj kaj loĝejoj estas ornamitaj per grekaj flagoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Δημήτρης Σταθακόπουλος (25a de Oktobro 2014).  "Alors, c’est la guerre" "επομένως πόλεμος", ή αλλιώς το λεγόμενο ΟΧΙ (Greek). *Καλάβρυτα NEWS*. Arkivita el la originalo je 6a de Januaro 2015. Alirita 6a de Januaro 2015.
2. ↑   Οχι. alors c'est la guerre (Greek). *Iefimerida* (25a de Oktobro 2013). Arkivita el la originalo je 29a de Oktobro 2013. Alirita 6a de Januaro 2015.

* Kategorio Datreveno de la Ne en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jobato** (helene **Ἰοβάτης**, latine *Iobates*) estis en la helena mitologio likia reĝo, bopatro de Proito, reĝo en Tirinto kaj estis ankaŭ bopatro de la heroo Belerofono. 

Lia filino Anteo aŭ *Steneboio*, edziniĝinta al la reĝo Proito, ekamis heroon Belerofonon, kiu rifuĝis al ŝia patro. Ĉar ŝi ne sukcesis, renversis ĉion kontraŭ Belerofono kaj ĉe sia edzo kulpigis lin, ke li volis seksatenci ŝin. Ĉar Proito ne volis puni gaston, eĉ ne pro ŝia peto, sendis lin al sia bopatro, reĝo Jobato kun sigelita letero en kiu Belerofonan kulpon priskribis kaj petis puni lin.

Sed nek al reĝo Jobato tio estis laŭ la gusto. Tamen li elpensis, ke li ordonos al Belerofono taskon, kiun li ne povos plenumi kaj tamen endanĝerigos sian vivon. Nome Jobato ordonis al li mortigi teruran monstron Ĥimeron , fantomon kun leona kapo, kapra korpo kaj serpenta vosto. Sed al Belerofono helpis dioj kaj lia flugilhava ĉevalo Pegaso, sur kiu li ekflugis kaj de alto pafis sagojn kontraŭ la monstro. Fine li frapis en ĝian gorĝon lancon kun plumba bulo, kiu per fajro en ĝia gorĝo fandiĝis, fluis en ĝian ventron kaj forbrulis ĝian visceron.

Sed tio ne sufiĉis al la reĝo Jobato, ankoraŭ sendis Belerofonon en militon kontraŭ solimioj kaj Amazonoj, kie Belerofono denove brile sukcesis kaj malamikojn venkis. Poste la reĝo dubis pri la kulpigo, lasis ĉion klarigi al si kaj poste Belerofonon senkulpigis kaj petis lin pri absolvo. Pli la reĝo edziniĝis al li sian filinon kaj nomis lin heredanto de likia trono.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Íobatés en la ĉeĥa Vikipedio.*
Mapo de la arbaro de Sainte-Apolline
La **arbaro Sainte-Apolline**  estas departamenta arbaro situanta en Yvelines en Francio.
Sur superfaco de 297 hektaroj, ĝi vastigas ĉefe sur la komunumo de Plaisir kaj malvaste (ĉirkaŭ 10 %) sur Neauphle-le-Château.
Ĝi enhavas ĉefe plenkreskintajn arbojn de tigfoliaj kverkoj kaj kreskantajn kaŝtanarboj.

Tiu arbaro troviĝas sur ebenaĵo alta, inter 150 kaj 170 metroj, supre la ebenaĵo Versailles norde kaj la kavo de la rojeto de Élancourt sude, kaj kiu daŭras okcidente per la malnova urbo de Neauphle-le-Château kaj oriente ĝis la arbaro de Bois-d'Arcy de kiu ĝis disigas per la kvartalo de *Gâtines*.
Tiu ebenaĵo, kun kelkaj valoj norde, konsistigas atesto-monteto de tavolo da siliciataj sedimentaj petroj *meulière* de Montmorency sur sabloj kaj grejso de Fontainebleau.

|  |
| --- |
| Arbaro Sainte-Apolline (Francio)Arbaro Sainte-Apolline (Francio)DEC |
| Pozicio de la arbaro de Sainte-Apolline en Francio Koordinatoj: 48° 48′ 15″ N 1° 55′ 11″ O﻿ / ﻿48.804263 °N, 1.919861 °O﻿ / 48.804263; 1.919861 (mapo) |

Ĝi estas limita sudoriente per la nova tiro de la nacia vojo 12-a, sudokcidente kaj okcidente per la departementa vojo RD 134 kiu permesas aliri al ĉefaj arbaraj vojoj, oriente kaj nordoriente tra terkulturaj terenoj kaj norde tra loĝdoma zono.
La irejo de granda marŝado GR 11 (ĉirkaŭo de Francilio) trapasas ĝin de oriento al okcidento laŭ la preskaŭa norda rando.

La rojeto de Sainte Apolline fontas en la arbaro.
Ĝi finfluas en la Maldroit en Plaisir kiu estas alfluanto de la rivero Mauldre.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Dosiero pri la arbaro de Sainte-Apolline en la ttt-ejo de la konsilantaro de Yvelines Arkivigite je 2006-11-26 per la retarkivo Wayback Machine (franclingve)
* Satelita vido de la arbaro de Sainte-Apolline ĉe Google Maps
**Antal Kocsis** [koĉiŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj plena nomo **Kocsis Antal Lajos** estis hungara boksisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, tajloro. Lia persona nomo estis en Usono *Tony*.

Antal Kocsis naskiĝis la 17-an de novembro 1905 en Budapeŝto, li mortis la 25-an de oktobro 1994 en en:Titusville, Florida (Usono, Florido).

Busto pri Antal Kocsis

Biografio
---------

Antal Kocsis post pluraj sportoj inter 1923-1930 estis amatora boksisto en ĉefurbaj sportkluboj. Li estis ĉampiono de Budapeŝto jam en 1924, poste hungara ĉampiono kvarfoje inter 1926-1929, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1925-1929 20-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1928 kun ora medalo. En 1930 li finis la amatoran statuson al profesia, poste li boksadis precipe en Usono (unufoje en Budapeŝto en 1931). Inter 1930–1935 li havis 40 matĉojn kun 21 venkoj. Depost sia sporta kariero li estis tajloro. En 1965 li revizitis Hungarion.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto (1996)
* busto en Budapeŝto (1999)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj angle
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 818061
 |



* Portalo pri Biografio
**Antal Juranics** [juraniĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Juranics Antal** estis hungara pastro, episkopo, kanoniko, abato.

Antal Juranics  naskiĝis la 26-an de majo 1768 en Kaposvár. Li mortis la 26-an de aŭgusto 1837 en Győr.

Biografio
---------

Antal Juranics frekventis gimnaziojn en Keszthely kaj Pécs, poste li lernis teologion en Pozsony kaj Pest (urbo). En 1791 li pastriĝis en Pécs, poste li estis pastro en Bátaszék kaj Pécs. Li estis sekretario de episkopo en Pécs inter 1797 kaj 1806. Liaj sekvantaj titoloj kaj/aŭ postenoj estis

* kanoniko en Pécs en 1806
* abato en 1811
* titulara episkopo en 1821
* episkopo de Győr.

Li establis novajn preĝejojn kaj hospitalon en Szigeth. Li ricevis la titolojn reĝa vera interna sekreta konsilisto kaj ĉefjuĝisto. Li estis entombigita en Baziliko-katedralo de Győr.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Örvendező versek, melyekkel Ó-Gyallai Király József...* (1808)
* *Halotti dicséret, melyel Kajdatsi Kajdatsy Antal úrnak...* (1811)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 532226
* GND: 133138941
* LCCN: no2012099740
* VIAF: 25784169
* ISNI: 0000 0000 2265 0590
 |
**Mão Morta** estas muzik-grupo de la portugalia urbo Braga. Ĝi estis kreita en la fino de 1984. Komence, la grupo konsistis el Joaquim Pinto (basisto), Miguel Pedro (gitaristo kaj drumisto) kaj Adolfo Luxúria Canibal (kantisto). Antaŭe en 1984 la tri estis alia grupo nomita *PVT Industrial.* Du monatojn post la kreado de la grupo *Mão Morta,* la gitaristo Zé dos Eclipses eniris la grupon kaj Miguel Pedro transiris al la drumoj.

En 1986, la gitaristo Carlos Fortes eniris la grupon kiel 2-a gitaristo.
En 1990, la basisto Joaquim Pinto eliris la grupon, kaj eniris José Pedro Moura.
En 1991, la gitaristo Zé dos Eclipses eliris la grupon, kaj eniris Sapo.
En 1995, la gitaristo Carlos Fortes eliris la grupon, kaj eniris Vasco VAZ.
En 2000, la basisto José Pedro Moura eliris kaj eniris Marta Abreu. En la sama jaro Marta Abreu eliris kaj la nova basisto (basistino) estas Joana Longobardi.

* Kategorio Mão Morta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 47624
* VIAF: 138878523
* BNF: 16010010h
* MBA: 30516a17-e753-4f4f-986d-d775090d437e
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Naftomarĝeno** estas nafta parto de la gasonafta aŭ gasokondensato-nafta kuŝejo, grandeco kaj kapacito de kiu estas grave malpli grandaj ol tiu de la gasa (gasokondensata) parto de la dufaza kuŝejo.

Tipoj
-----

Depende de grandeco naftomarĝenoj povas esti *industriaj* kaj *neindustriaj*. Laŭ situo rilate al la gasa parto de kuŝejo oni klasifikas ilin kiel *subaj* kaj *ĉirkaŭaj*.

Naftomarĝenoj de gasokondensataj kuŝejoj povas havi malsaman devenon. 

*Kondensataj naftomarĝenoj* formiĝas danke al inversa kondensiĝo el premitaj gasoj de granda parto de dissolvitaj likvaj hidrokarbonoj. 

Iliaj karakterizoj kutime estas: 

* malalta denseco de nafto (800-830 kg/m³);
* alta eliĝo de benzino-kerosenaj frakcioj (ĝis 90%);
* eta koncentriĝo de rezinoj (ĝis 2%) kaj malmolaj *n*-alkanoj (plejparte ĝis 2%).

*Restaj naftomarĝenoj* formiĝas rezulte de inversa vaporiĝo de certa kvanto de benzinokerosenaj kaj oleaj komponantoj de nafto. 

Iliaj karakterizoj estas: 

* pli alta denseco (ĝis 880-900 kg/m³);
* pli alta enhavo de rezinoj (pli ol 10-15%);
* eliĝo de benzinaj frakcioj ĝis 15%.

*Miksdevenaj naftomarĝenoj* formiĝas en gasokondensato-naftaj kuŝejoj rezulte de parta kondensiĝo de aldona kvanto de likvaj hidrokarbonoj el la gasa parto.

Ekspluatado
-----------

Kuŝejoj kun naftomarĝenoj estas ekspluatataj kiel la gasaj (gasokondensataj) kuŝejoj, se naftomarĝenoj ne havas industrian signifon (do estas la neindustriaj) aŭ kiel la gaso(kondensato)naftaj, se ili estas taksitaj kiel la industriaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Gasokondensata kuŝejo

Referencoj
----------

1. ↑  Старобинец, И. С..  [2004] Р. И. Вяхирев: *Нефтяная оторочка // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 280. ISBN 5-85270-327-3.
**Dobanovci** (serbe *Добановци*) estas urbo en Serbio, en distrikto Beogrado (sed geografie en Srem (regiono)), en municipo de Surĉin.

Loko de la municipo en Serbio

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Koordinatoj: 44°49′22″N 20°13'19″E
* Supermara alteco: 73 m
* Loĝantaro: 8128 en 2002
* Poŝtkodo: 11272
* Telefonprefikso: 011
* Aŭtokodo: BG

Geografio
---------

Dobanovci etendiĝas laŭ aŭtovojo Zagrebo-Beogrado. La lasta ĉefurbo troviĝas 25 km.

Mapo pri municipo Surĉin
Panoramo de Dobanovci

Historio
--------

La unua skriba mencio okazis en 1404. Tiam la loko apartenis al Hungara reĝlando. En la 16-a jarcento la vilaĝo jam apartenis al Osmana Imperio kaj la turkoj menciis ĝin en 1546 kaj en 1566. La edukado komenciĝis en la 18-a jarcento, lernejo konstruiĝis en 1890. En la 19-a jarcento precipe slovakoj alvenis. Ĝis Traktato de Trianon aŭstria-hungara kontrolo okazis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio ĝi apartenis. Ĝis la 1960-aj jaroj Dobanovci havis municipon. Ekde la socialismo la loĝantaro daŭre pligrandiĝas. En 2002 loĝis en Dobanovci 7524 serboj (93 %), 232 slovakoj, 38 jugoslavianoj, 30 kroatoj kaj aliaj.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo de Sankta Nikolao de 1803, la bildoj pentriĝis en 1842.

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Serba Vikipedio
* Mapo pri Dobanovci
**Máté Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Máté** estas hungara reĝisoro. Lia avo estis Károly Kazimir.

Máté Szabó naskiĝis la 22-an de majo 1977 en Debrecen.

Biografio
---------

Máté Szabó maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1995, poste li studis 2 jarojn en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo. Li estis subaktoro en Teatro Csokonai (Debrecen) (1997-1999) kaj li studis filozofion en Universitato de Debrecen (1997-1998). Li akiris reĝisoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2004. Lia ĉefinstruisto estis Miklós Szinetár. Li komencis sian reĝisoran karieron en Teatro Gárdonyi Géza, poste en Teatro Szigligeti (Szolnok). Inter 2007-2012 li estis individua reĝisoro, poste li estis reĝisoro en Nacia Teatro (Miskolc), ekde 2015 ankaŭ arta gvidanto. Li ricevis premiojn inter 2004-2016.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Anton Ĉeĥov: Ĉeriza ĝardeno
* Ferenc Molnár:
	+ *Az Ördög*
	+ *Liliom*
* Jenő Heltai: *Naftalin*
* Benjamin Britten: Somermeznokta sonĝo
* Richard Wagner: La fluganta Holandano
* Gaetano Donizetti: *Lucia di Lammermoor*
* Imre Kálmán:
	+ *Csárdáskirálynő*
	+ *Marica grófnő*
* Viktor Jacobi: *Sybill*
* László Dés: Ni neniam mortos! (muzikala versio)

Liaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Veszélyes lehet a fagyi* (2021)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 748427
 |


* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
|  |
| --- |
| Parto pri la Naftogasa geologio |
| Naftogasaj regionaj unuoj |
| 
Grandskala niveloHidrokarbona sfero Naftogasa zono
 |
| 
Regiona niveloNaftogasa provinco • Naftogasa baseno Naftogasa distrikto Naftogasa sektoro Naftogasa zono
 |
| 
Loka nivelo**Hidrokarbona minejo** Gasminejo • Gasohidrata minejo • Gasokondensata minejo • Gasokondensato-nafta minejo • Gasonafta minejo • Naftogasa minejo • Naftogasokondensata minejo • Naftominejo**Hidrokarbona kuŝejo**Gaskuŝejo • Gasohidrata kuŝejo • Gasokondensata kuŝejo • Gasokondensato-nafta kuŝejo • Gasonafta kuŝejo • Naftogasa kuŝejo • Naftogasokondensata kuŝejo
 |
| v • d • r |

**Naftogasa baseno** estas la sedimenta baseno, en kiu ekzistis kondiĉoj por formiĝo kaj konservado de la hidrokarbidoj. Ĝi estas unu el la naftogasaj regionaj unuoj. Sovetiaj geologoj Ignatij Brod kaj Nikolaj Erjomenko en 1953 difinis ĝin kiel areon de granda kaj longdaŭra sinko en la moderna strukturo de la terkrusto, al kiu ligiĝas plurnombraj naftogasaj kolektujoj kaj naftoklektaj areoj (kiuj liveras nafton al la kolektujoj).

Naftogasa baseno estas konsiderata baza elemento de la basena naftogasa geologia regiona sistemo, kio diferencigas ĝin de la sistemo surbaze de la naftogasaj provincoj. Iuj geologoj (ekzemple Nikolaj Vasojeviĉ en sia verko de 1979) preferas preni kiel bazon sedimentajn basenojn, ĉar ili estas elementoj de la terkrusto. Tamen ĉiu naftogasa baseno estas ligita al konkreta depocentro (la plej mallevita tereno) de sedimentaĵo, ene de kiu ekzistas kondiĉoj por formiĝo de nafto kaj gaso, kaj amasiĝo de la hidrokarbidoj.

Ene de la naftogasaj basenoj oni apartigas naftogasajn distriktojn, sektorojn kaj zonojn. En 1950 sovetia geologo Boris Sokolov enkondukis terminon «subbaseno». Temas pri parto de naftogasa baseno, kiu je iu etapo de sia evoluo havis aŭtonomajn kondiĉojn por formiĝo kaj amasiĝo de la hidrokarbidoj.

Laŭ aĝo de konsolidiĝo de la fundamento oni apartigas naftogasajn basenojn de la junaj kaj maljunaj platformoj, moveblaj kaj tranzitaj zonoj (randaj fleksejoj, pasivaj kontinentaj randoj ktp).

Plejparto de la nunaj naftogasaj basenoj havas diferencigan karakteron, kion kaŭzis tektono-dinamika influo de apudaj orogenezoj kaj neheterogena fundamenta strukturo. Areo de plejparto de la naftogasaj basenoj estas de 10 mil km² ĝis 1 miliono da km². Maksimuma longo estas de kelkcent ĝis kelkmil kilometroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Naftogasa distrikto
* Naftogasa provinco
* Naftogasa zono

Referencoj
----------

1. ↑  Скоробогатов, В. А..  [2004] Р. И. Вяхирев: *Нефтегазоносный бассейн // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 277–278. ISBN 5-85270-327-3.
La **Dobermano** estas raso de hundo kreita ĉirkaŭ 1870, prenante sian nomon de la kreinto de la raso, Karl Friedrich Louis Dobermann. Origine, ĝi estis ĉefe uzata kiel gardhundo kaj polica hundo pro sia ofensiva kapablo, sia fiera kaj decidita aspekto, same kiel sia forta karaktero. Tio igis ĝin esti erare vidita kiel sovaĝa hundo kun neregebla agresemo. Nuntempe ĝi fariĝis kunhundo pro sia lojaleco al sia mastro kaj lia familio, kiujn ĝi volos protekti kontraŭ ĉia danĝero. Kun sia origino kiel defenda hundo, la Dobermano taŭgas kiel gardhundo, sed ankaŭ estas amika kaj trankvila. Malgraŭ ĝia socia naturo, Dobermano ne estas karakteriza kunhundo. Ĝi estas vigla, energia, obeema, inteligenta, sentima kaj lojala. La Dobermano estis klasita fare de la bestpsikologo Stanley Coren kiel la 5-a plej inteligenta hunda raso, mezurita surbaze de la kapablo esti trejnita, kaj ĝi estas tial taŭga kiel labor/polica hundo. La raso ŝatas labori kaj estas facile trejnebla, sed postulas konsekvencan obeeman trejnadon. Dobermanoj estas inter hundaj rasoj, kiuj povas montri agreseman konduton al homoj. Tia konduto, kiam ĝi okazas, estas tipe direktita al fremduloj.

Referencoj
----------

1. ↑

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de hundrasoj
* Friedrich Louis Dobermann

Eksteraj ligiloj
----------------

* Dobermano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Dobermano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* FCI-Standard N°143 Dobermann


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806429
* GND: 4135432-1
* LCCN: sh85038688
* BNF: 11964928x
* NKC: ph137844
 |
Kalmaro post Naftoverŝo
**Naftoverŝo** aŭ **Naftoellasiĝo** estas liberigo de likva nafto hidrokarbonida en la medio pro homa agado, kaj estas danĝerega formo de poluo. La esprimo ofte plusendas al maraj naftoverŝoj, kie petrolo estas liberigita en la oceano aŭ marbordaj akvoj. Naftoellasiĝoj inkludas ellasojn el nafto de naftoŝipoj, enmaraj platformoj, drilplatformoj kaj putoj, same kiel forperdoj de delikataj petrolaj produktoj (kiel ekzemple benzino, dizelo) kaj iliaj kromproduktoj, kaj pli pezaj naftoj uzataj de grandaj ŝipoj kiel ekzemple bunkrokarburaĵo, aŭ la forperdon de iu olea blanka substanco de kuireja rubo aŭ eluzita oleo. Forperdoj povas postuli monatojn aŭ eĉ jarojn por purigi la malpurigitajn mediojn.

Notoj
-----

1. ↑   Hindsight and Foresight, 20 Years After the Exxon Valdez Spill. NOAA (2010-03-16). Alirita 2010-04-30.

Bibliografio
------------

* *The World Almanac and Book of Facts*, 2004
* *Oil Spill Case Histories 1967-1991*, NOAA/Hazardous Materials and Response Division, Seattle WA, 1992
* *Nelson-Smith, Oil Pollution and Marine Ecology, Elek Scientific, London, 1972; Plenum, New York, 1973*

* Naftoverŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Naftoverŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 378094
* GND: 4139780-0
* LCCN: sh85094365
* BNF: 11931872s
* NKC: ph116060
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Naftali Zvi Maimon** aŭ hebree **נפתלי צבי מיימון** (naskiĝis la 20-an de julio 1905 en Galicio, tiama Aŭstrio-Hungario, mortis la 6-an de aŭgusto 1984 en San-Francisko) estis israela esperantisto. Laŭ juĝo de la libroservo de UEA li estis "unu el la plej kompetentaj zamenhofologoj".

De lia verkaro plej konatiĝis sia verko La kaŝita vivo de Zamenhof, en kiu li kunigis siajn originalajn studojn pri la familia, lingva kaj etne kultura medio, en kiu kreskis la juna Ludoviko Lazaro Zamenhof en Bialistoko. Per tio verko li pentris vivan bildon kaj pri la vivo de la orienteŭopaj judoj en tensio inter tradiciaj kredantoj jude ortodoksaj, kaj malplimulto de judaj intelektuloj kiuj estis malfermataj al la idaloj de klerismo. Sed ankaŭ ebligas diveni la fortecon de la tiutempa naciismo kaj kontraŭjudismo en multaj eŭropaj socioj, kiuj signife influis la publikan prezenton de Esperanto kaj gvidis al propaganda "maljudigo" de la biografio kaj de la lingvo kaj de ties kreinto.

Vivo
----

En la antaŭparolo de la libro "La kaŝita vivo de Zamenhof", Gaston Waringhien informas ke Naftali Zvi Maimon en juna aĝo venis al la Germana Regno, studis kaj en laika gimnazio kaj en talmuda altlernejo (Jeŝivo), kaj dum 25-a jara restado en Palestino, poste Israelo, li kunlaboris en pluraj hebreaj revuoj, el kiuj unu li mem redaktis. En la gazeto de la Laborista Centralo *Histadrut* (הסתדרות) li estis preskorektisto, kaj krome laboris kiel vortaristo kaj tradukisto.

En pluraj artikoloj en la "Nica Literatura Revuo", kaj post ĝia malapero en "Monda Kulturo", "Norda Prismo", la revuo "Esperanto", "Kontakto", "Heroldo de Esperanto", "Germana Esperanto-Revuo" kaj aliaj esperantlingvaj periodaĵoj, li ekpublikigis siajn studojn pri la juda kultura medio de Zamenhof, en kies kadro naskiĝis Esperanto, kaj pri la grandparte sistema prisilentado de tiu juda fono en la informado favore al Esperanto ĝis post la Unua Mondmilito. La publikigo de la libro "La kaŝita vivo de Zamenhof" en 1978 kolektis kaj kunligis tiujn unuopajn erojn.

Inter la jaroj 1959 kaj 1962 li estis membro de Universala Ligo, kaj de 1972 ĝis 1980 estis individua membro de UEA. Post sia morto en aĝo de 80 jaroj li entombiĝis en la *Eternal Home Cemetery* en Colma, Kalifornio (apud San-Francisko).

Referencoj
----------

1. 1 2  "La kaŝita vivo de Zamenhof", enkonduko de Gaston Waringhien, paĝo 10
2. 1 2   noto de William Harmon en jahu-grupo "Esperanto-Nordkalifornio" la 11-an de novembro 2011. Arkivita el la originalo je 2014-06-02. Alirita 2014-06-01.
3. ↑  priskribo en konciza prezento de "la Kaŝita vivo de Zamenhof" en la reta katalogo de la UEA-libroservo
4. ↑  "La kaŝita vivo de Zamenhof", enkonduko de Gaston Waringhien, paĝo 11, kaj antaŭparolo, paĝoj 13 kaj 14

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 482950
* VIAF: 269287385
* ISNI: 0000 0000 7425 5488
* NKC: mzk2010473833
 |
**István Szabolcs** [iŝtvAn sabolĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabolcs István** estis hungara kemiisto pri grundoj, profesoro.

István Szabolcs  naskiĝis la 23-an de februaro 1924 en Túrkeve. Li mortis la 10-an de aŭgusto 1997 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Szabolcs akiris diplomon en Universitato de Debrecen en 1948, poste li plulernis en Moskvo, kie li kandidatiĝis en 1953. Post siaj studoj li laboris en Szarvas. Inter 1954 kaj 1959 li estis vicinstitutestro en Budapeŝto, poste ĝis 1980 institutestro. Dum tiuj jardekoj la instituto estis elstara esplorejo pri grundosaliĝoj. En 1959 li doktoriĝis, en 1968 li estis nomumita titulara profesoro en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Inter 1981-1995 li estis konsilisto. Li ricevis diversajn memormedalojn. Li havis edzinon, kiu estis same esploristo pri grundoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A Hortobágy talajai* (Grundoj de Hortobágy), (1954) - kandidata disertaĵo
* *A vízrendezések és öntözések hatása …* (1959) - doktora disertaĵo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Dryopithecus*** |
| --- |
| Troveblo de fosilioj: de Mioceno ĝis Plioceno |
| Makzelo de Dryopithecus FontaniMakzelo de *Dryopithecus Fontani* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Primatoj *Primates* |
|
|
|
|
|
| Superfamilio: | Homoideoj *Hominoidea* |
| Familio: | Dryopithecidae† |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Genro  |
| ***Dryopithecus***Lartet, 1856 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| * †*Dryopithecus wuduensis*
* †*Dryopithecus fontani*
* †*Dryopithecus brancoi*
* †*Dryopithecus laietanus*
* †*Dryopithecus crusafonti*
 |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Dryopithecus*  |

 |
| v • d • r |

***Dryopithecus*** [driopitekus] aŭ **Driopiteko** estis formortinta simiosimila, animala genro. Ĝi apartenas al grupo de tiuj malgrandaj simioj, kiuj apartenas ankaŭ al la prauloj de la hodiaŭaj simioj kaj homoj. Ĝi estas konata sub diversaj nomoj pro la diversaj trovejoj, diversaj staturoj.

La prafosilioj de *Dryopithecus* estis malkovritaj en tavoloj el terhistoriaj epokoj de mioceno kaj plioceno (2,5–26 milionoj da jaroj).

Ĝiaj okuldentoj estas pli grandaj ol tiuj de la homo, sed pli malgrandaj ol tiuj de la hodiaŭaj simioj. La kruroj ne estas relative longaj (pruvas, ke ĝi vivis ne sur la arboj), sur la kranio mankas la osta kresto (karakteriza ĉe la simioj) kaj la forta frunta deklivo.
**István Szabó Nagyatádi** [iŝtvAn sabO nadjatAdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagyatádi Szabó István** estis hungara politikisto, ministro.

Skulptaĵo pri István Szabó Nagyatádi
István Szabó Nagyatádi  naskiĝis la 17-an de septembro 1863 en Erdőcsokonya. Li mortis la 31-an de oktobro 1924 en Erdőcsokonya.

Biografio
---------

István Szabó Nagyatádi estis elektita vilaĝestro, ekde 1904 li politikadis jam en la departemento. Post 4 jaroj li estis elektita parlamenta deputito, kie li eltrovis la vorton "etbienulo" anstataŭ kamparano. En 1909 li fondis partion de etbienuloj. En fino de la Kalistefa revolucio li estis titulara ministro. Post falo de Hungara Sovetrespubliko li estis ministro pri agrikulturo. Li strebis pri la agraria reformo, irigacia kanalsistemo kaj arbarigo de Granda Hungara Ebenaĵo. Li estis akuzita pro korupto, sed la procezo ne finiĝis pro suspektinda morto de Szabó. Dum la funebra ceremonio partoprenis eĉ Miklós Horthy.

Memorigiloj
-----------

* skulptaĵo en Budapeŝto de 1932
* stratoj en Mórahalom kaj Orosháza

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva teksto Arkivigite je 2014-11-28 per la retarkivo Wayback Machine
* svede

* Kategorio István Szabó Nagyatádi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 503267
* GND: 1049699564
* LCCN: n96038962
* VIAF: 89854985
* ISNI: 0000 0001 0997 0554
 |
**Bernát Menner,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Menner Bernát** estis hungara muzikisto (violonisto, orgenisto, komponisto, korusestro, orkestrestro). Lia nobela antaŭnomo estis *mennersdorphi*.

Memortabulo pri Bernát Menner
Bernát Menner  naskiĝis en 1786 ? en Tata (Hungario) (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio), li mortis la 27-an de aprilo 1846 en Tata.

Biografio
---------

Pri frua vivo de Bernát Menner mankas informoj. La grafa familio Esterházy nomumis lin muzika direktoro de Tata. Ekde tiam Menner estis korusestro kaj orkestrestro ĝismorte. Li tuj aranĝis orkestron kaj koruson. Kelkaj el liaj muzikistoj ankaŭ instruis muzikon en la grafa lernejo. En 1808 li edziĝis, baldaŭ pro vidviĝo denove edziĝis. Resume li havis 11 idojn. Li konstante kolektis muzikajn notaciojn, tial dum koncertoj li povis recitali la aktualajn verkojn ekzemple de Ludwig van Beethoven, Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart. En 1834 loĝejo de Menner bruldetruiĝis, poste la grafo zorgis pri alia loĝejo.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* Tata (1834)
* Tata (1838) por helpi viktimojn de la Inundo de la Danubo (1838)

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* simfonio
* 3 operoj
* kantato
* 8 motetoj

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Tata (1979)
* muziklernejo en Tata prenis la nomon Menner Bernát en 2005

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2019-04-21 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-10-20. Alirita 2019-04-21.

* Kategorio Bernát Menner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 639140
* GND: 103786025X
* VIAF: 304961910
* ISNI: 0000 0004 1653 9350
 |
**Bresta religia unio** - akto pri organizacia unuigo de katolika kaj ortodoksa eklezioj, sur teritorio de Polujo kaj Litvo, proklamita en oktobro 1596 per eklezia koncilio en urbo Bresto, kaj konfirmita de la pola reĝo.

La orienta fidelularo subiĝis al papo, akceptis katolikajn dogmojn, sed konservis la bizancan liturgian riton kaj tiajn laŭ-ortodoksismajn kutimojn, kia la uzo de la julia kalendaro. Estis malpermesite konverti la orientatradiciulojn en latinajn katolikojn kaj adapti iliajn preĝejojn al latina stilo.

Kontroversioj de historiistoj de la du lastaj jarcentoj rilatis al Meletij Smotrickij, kiu komence de la 17-a jarcento forlasis ortodoksismon favore al la unuigo. Nur en 1995 usona esploristo David Frick en laboraĵo dediĉita al li ordigis atingaĵon de pola kaj alilingva historiografio. Pri la unuigo sin okupis Aleksander Brückner, Feliks Koneczny kaj Oskar Halecki.

Vidu ankaŭ
----------

* Orientaj katolikaj eklezioj
* Ukraina Grek-Katolika Eklezio
* Belorusa grek-katolika eklezio
* Rutena grek-katolika eklezio

Bibliografio
------------

* K. Lewicki, *Książę Konstanty Ostrogski a unia brzeska 1596* (Princo Konstatny Ostrogski kaj la bresta unio 1596), Lvovo 1933.
* Likowski E. *Historia unii Kościoła ruskiego z Kościołem rzymskim* (Historio de la uno de la rutena eklezio kun la Romkatolika Eklezio), Poznań 1875.
* Likowski E. *Unia brzeska (1596)*, Warszawa 1907.
* *Unia brzeska. Geneza, dzieje i konsekwencje w kulturze narodów słowiańskich. Praca zbiorowa* (Bresta unio. Komenco, historio kaj konsekvencoj en la kulturo de slavaj nacioj. Kolektiva verko), redakto de R. Łużny, F. Ziejka kaj A. Kępiński, Krakovo 1994, ISBN 83-7052-220-3.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bresta religia unio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

M. Kozłowski, Bresta unio en pola historiografio ĝis 1939  en: Młodsza Europa. Portal Europy Środkowo-Wschodniej (Pli juna Eŭropo. Portalo de Mez-Orienta Eŭropo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 388328
* GND: 4146585-4
* LCCN: n84057538
* BNF: 135738197
 |
**Berriozábal** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Berriozábal. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07012.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 33842 loĝantojn. El tiuj estis 17359 viroj kaj 16483 virinoj. La komunumo havas surfacon de 301 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 900 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 17060 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 13377 scipovis legi kaj skribi kaj 3678 personoj estis analfabetoj. Do 78% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 22% estis analfabetoj. 

28719 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 1041 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 3.62% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Berriozábal Arkivigite je 2011-06-17 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Ernő Solymosi** [ernO ŝojmoŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Solymosi Ernő** estis hungara futbalisto (defendisto), olimpiano, korpogardisto.

Ernő Solymosi naskiĝis la 21-an de junio 1940 en Diósgyőr, li mortis la 19-an de februaro 2011 en Hungario.

Biografio
---------

Ernő Solymosi futbalis en la loka junulara signifa teamo inter 1952-1958, poste en ties plenkreska futbalklubo ĝis 1961, pli poste jardekon en prestiĝa ĉefurba teamo en Újpest, fine en 1972 en urbo Pécs. En tiuj 3 plenkreskaj kluboj li futbalis en 324 matĉoj kun 71 goloj. En tiu periodo li estis hungara ĉampiono trifoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1960-1968 38-foje kun 7 goloj. En la Somera Olimpiko 1960 lia nacia teamo ricevis bronzan medalon. Li ricevis signifan ŝtatan premion en 1960. Depost fino de la futbala vivo li estis korpogardisto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Ernő Solymosi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801479
 |


* Portalo pri Biografio
**Ernő Schubert** [ŝubert], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schubert Ernő** estis hungara pentristo, grafikisto, altlerneja instruisto.

Ernő Schubert  naskiĝis la 17-an de decembro 1903 en Bácsfa (Hungara reĝlando, nuntempa Báč en Slovakio), li mortis la 15-an de oktobro 1960 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ernő Schubert devenis el juda familio. Li studis pentroarton en juda pentrista lernejo, lia majstro estis Adolf Fényes. Ekde 1924 li studis en la Reĝa Belarta Altlernejo de Budapeŝto, liaj plej gravaj instruistoj estis István Réti kaj István Csók. Dum la studentaj jaroj li aliĝis al avangarda rondo de Lajos Kassák, tial li estis forigita el la altlernejo. Li debutis en ekspozicio en 1932, poste li pentradis malpli, sed li estis avangardaj internofasonisto kaj tekstilartisto. Li havis tapiŝometiejon en Békésszentandrás. Tiutempe li ofte vizitis Artistkolonion de Szentendre, en 1946 eĉ li membriĝis. Post la 2-a mondmilito li faris dekoraciaĵojn al la komunistoj. Inter 1948 kaj 1952 li estis rektoro de la Industriarta Altlernejo, poste katedrestro. Li instruis tie ĝismorte. Li ricevis premion en 1956.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Budapeŝto (1932, 1973)
* Szentendre (1986)

Elektitaj artaĵoj
-----------------

* *Külváros* (oleopentraĵo)
* *Utcarészlet* (oleopentraĵo)
* *Ház fák között* (kretodesegnaĵo)
* *Balatonfelvidék* (kretodesegnaĵo)
* *Útmenti fák* (tuĉo)
* *Műterem* (akvarelo)
* *Ülő nő* (karbodesegnaĵo)
* *Palackos csendélet* (akvarelo)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Erzsébet Bakay
* Attila Kovács (pentristo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildoj[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613175
* GND: 133104389
* VIAF: 47942351
* ULAN: 500096133
 |
**Ernő Szabolcs** [sabolĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabolcs Ernő** estis hungara komikisto, reĝisoro, aktoro de operetoj. Lia origina familia nomo estis *Singer* [zinger].

Ernő Singer  naskiĝis la 23-an de aprilo 1887 en Budapeŝto, li mortis la 27-an de februaro 1964 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ernő Szabolcs devenis el juda familio. Li akiris komercistan diplomon en komerca akademio (Handelsakademi) en Vieno. Li eklaboris en 1910 en teatreto en sia naskiĝurbo, poste li lernis reĝisoradon de Max Reinhardt kaj li estis komikisto en pluraj kabaredoj ankaŭ province. Li apartenis ekzemple al trupo de Zsigmond Feld kaj al Népopera. Inter 1915 kaj 1919 li estis reĝisoro en kabaredo. Estis li, kiu unuafoje prezentis revuon, sed tiutempe li okupiĝis ankaŭ pri mutaj filmoj. En 1923 li estis nomumita reĝisoro de Operetoteatro (Budapeŝto), inter 1924-1928 li estis ĉefreĝisoro, en 1929 ankaŭ direktoro, poste li gvidis la somerajn spektaklojn. Tiutempe foje li estis reĝisoro en Gaja Teatro kaj denove en Népopera. Dum la 2-a mondmilito pro la kontraŭjudaj leĝoj li povis labori nur en teatro por judoj, poste li denove reĝisoradis en pluraj lokoj, kie oni prezentis kabaredojn aŭ operetojn (ankaŭ en Szeged). Li dufoje edziĝis, la dua edzino naskis filon.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Imre Kálmán: *Három grácia*
* Pál Ábrahám: *Zenebona*
* Mihály Eisemann: *Én és a kisöcsém*
* Viktor Jacobi: *Sybill*

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Krausz doktor a vérpadon* (1913, skeĉo)
* *A szerencse fia* (1916)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2021-04-12 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Pozos de Hinojo** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Vitigudino en la nordokcidento de la provinco. *Pozos de Hinojo* estas tradukebla etimologie al *Putoj de Fenkolo*. Seka ora fenkolo videblas en la supra parto de la blazono.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Pozos de Hinojo, Traguntía kaj El Palancar kaj la senhomejoj El Cuartón kaj Ituerino, okupas totalan areon de 59,00 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 49 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 400 loĝantojn dum la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752850
 |
**Ernő Traeger** [trEger], germane **Ernest Träger,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Traeger Ernő** estis hungara-aŭstra ministeria oficisto, stenografisto. Lia pseŭdonimo estis *Tregényi Ernő*.

Ernő Traeger naskiĝis la 27-an de oktobro 1887 en Pinkafő (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Pinkafeld en Aŭstrio), li mortis la 15-an de februaro 1971 en Vác.

Biografio
---------

Ernő Traeger devenis el aŭstra-hungara familio. Li maturiĝis en gimnazio en Sopron, poste li studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto, fine li doktoriĝis el juro en Scienca Universitato Ferenc József. Jam dum la gimnaziaj jaroj li okupiĝis pri stenografio. Inter 1912-1918 li havis juran postenon en la aŭstra-hungara komuna financministerio en Vieno, poste en pluraj ministerioj en Budapeŝto. Li estis aktiva en konstatoj de la nova landlimo inter Aŭstrio kaj Hungario. Li mem deklaris sin hungaro spite aliajn familianojn. Inter 1926 kaj 1941 li estis ministeria respondeculo pri la stenografio. Dum Anschluss li helpis rifuĝon de Ödön von Horváth al Budapeŝto, iom poste li ne aliĝis al hu:Volksbund. Inter 1945-1947 li estis arestita, poste la juĝejo deklaris lin senkulpa. Spite tion li rajtis labori nur simplajn laborojn. Dum la hungara revolucio de 1956 la aŭstraj parencoj sendis aŭton por rifuĝi, sed li restis en Hungarlando. Li pensiukiĝis en 1957, poste li helpis laboron de la stenografia asocio. Tiutempe li vivis en Felsőgöd. Li havis edzinon.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* poemtradukaĵoj
* *Amikor az élő valóság legendává lesz…* (1931)
* *Horthy Miklós 70 éves* (1938, la libro estis malpermesita dum la socialismo)
* *Hat siratóének* (poemoj, 1941)
* *Árnyékban* (poemoj, 1944)
* *Az első magyarországi gyorsírási tankönyv soproni vonatkozásai II.* (1958)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709561
* GND: 12697053X
* VIAF: 121469872
* ISNI: 0000 0000 8020 9314
* BNF: 103792763
 |
**Niccolò dell'Isola** (1230 - 1284) estis itala soldato, grava persono en la mezepoka historio de la urbo L'Aquila.

Dum la lastaj tridek jaroj de la XIII jarcento, laŭ la rakonto de la kronikisto Buccio di Ranallo, Niccolò el Isola del Gran Sasso estis vokata fare de la civitanoj de L'Aquila, kies rajtojn li intencis defendi, kontraŭ kaj la tro rigida anĵua impostosistemo kaj la perfortaĵoj de la feŭdaj baronoj. Tiuj, fakte, volis malhelpi, kelkajn jarojn post la fondo de L'Aquila, pliajn translokigojn de la loĝantoj de la kasteloj en la urbon. Niccolò, tiam, instigis la civitanojn al detruo de la fortikaĵoj de la baronoj. La detruo okazis sub lia gvidado kaj Niccolò, reveninte al la urbo, estis aklamita Kavaliro de la popolo.

Sed la reĝo Karlo la 2-a de Anĵuo, timante la konsenton, kiun Niccolò ĝuis kaj la kreskon de la aŭtonomio de la urbo, sendis unue sian filon kaj poste la reĝa kapitano Gentile di Sangro, kun la tasko lin forigi. Tio okazos pere de veneno, lasante la popolon konsternita pro lia morto.
**Ernő Tóth** [tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Ernő** estis hungara pentristo, grafikisto, skulptisto.

Ernő Tóth: Ŝakistoj
Ernő Tóth  naskiĝis la 25-an de decembro 1949 en Sajóecseg.

Ernő Tóth: Steve Jobs

Biografio
---------

Ernő Tóth abiturientis en belarta gimnazion en 1968, poste li laboris en Budapeŝta Ŝtata Operejo kiel dekoraciisto, kulisisto. Li studis inter 1974-1979 en Hungara Belarta Alternejo. Liaj plej gravaj instruistoj estis Szilárd Iván, Jenő Barcsay kaj László Patay. Li studvojaĝis al Francio, Usono, Nederlando, Jugoslavio kaj Bulgario. Li kreas krom la pentraĵoj grafikaĵojn kaj groteskajn skulptaĵojn. Li ricevis bulgaran kaj kelkajn hungarajn premiojn.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Budapeŝto (1980, 1989, 1994)
* Roterdamo (1982)
* Gabrovo (1986)
* Lübeck (1991)
* Novjorko (1997)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Hódmezővásárhely, Szeged, Budapeŝto (1980-)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* murpentraĵo (Békéscsaba)
* murpentraĵo (Kaszaper, geedziĝa halo)
* Madárdal
* Sétáló

Aliaj artaĵoj
-------------

* vidu la bildojn pri skulptaĵoj!
* "Don Quijote" (akvaforto)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildoj[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Ernő Tóth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 618481
* LCCN: nb2003108385
* VIAF: 16738374
 |
**Bressola** (kataluno: [ɫə ßɾəˈsɔɫə]) estas kataluna kultura asocio fondita en 1976 en Nord-Katalunio (Francio), kiu subtenas reton de katalunparolantaj lernejoj.

Historio
--------

La Bressola organizo estas bazita sur la modelo de la eŭska SEASKA en majo 1976. En septembro de la sama jaro, la unua lernejo en Perpignan estis fondita. En la unuaj jaroj de la Bressola, ĝi havis financajn malfacilaĵojn, ĉar la franca ŝtato ne subtenis la organizon. Finance ĝi sekuris sin tra individuaj donacintoj kaj eventoj.

En 1982, estas dividoj en la Bressola kiuj kondukis al la fastostrikon de kelkaj el la membroj.

En 1995, la ŝtato decidis pagi la instruiston, se la individua lernejo havas 5 jarojn. La 5 unuaj jaroj de la lernejo estas financitaj de la organizo. Tiu interkonsento kondukis al la eksponenta kresko de la Bressola en la jaro 1996, dum 4 de la lernejoj malfermiĝis.

En 2003, la unua kolegio estas malfermita.

La Bressola organizo havas 6 lernejojn kaj unu mezlernejon.

Celo
----

La celo de la Bressola estas la konservado kaj disvastigo de la kataluna lingvo en Norda Katalunio.

Metodoj
-------

### Mergado

Ĉar granda parto de la studentoj ofte parolas nur la francan hejme, la lernejo estas ofte la sola loko, kie studentoj de la kataluna estas ĉirkaŭita per ĝi kaj uzas ĝin. Sekve, estas la koncerno de la lernejoj, ke ĉi tiu lingvo havu tiel multe da spaco kiel eble. La lernantoj ne nur lernas la katalunan lingvon, sed ankaŭ lernas en la lingvo. Kaj la instruistoj atentas ke la infanoj parolos katalune inter si kaj ili ludos katalune

### Interjara lernado

En la lernejoj, infanoj de malsamaj aĝoj estas kune en la sama klaso, al la laboro, havas taskon al sia nivelo kiu estas adaptita al ilia grado-nivelo. La infanoj helpas unu la alian en iliaj taskoj.

Individua pruvo
---------------

1. ↑  *La Bressola.* Elŝutita je 2. Julio 2017.
2. ↑  *La Bressola.* Elŝutita je 2. Julio 2017.
3. ↑  *La Bressola.* Elŝutita je 2. Julio 2017.
4. ↑  *La Bressola.* Elŝutita je 2. Julio 2017.
5. ↑  *La Bressola.* Elŝutita je 2. Julio 2017.

* Kategorio Bressola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Bretaro** estas projekto de kelkaj esperantistoj, kiuj provas establi "superkatalogon" pri ĉiuj libroj en aŭ pri Esperanto.

Historio de la ideo pri superkatalogo
-------------------------------------

Jam tre frue la esperantistoj revis pri ĝenerala bibliografio de ĉiuj libroj kun rilato al Esperanto. Ekzemple la Esperantista Centra Oficejo (1905-22) de generalo Sebert provis komence informi pri la novaj libroj en Esperanto, sed iam ĝi rezignis pro la granda kresko de la nombro. „Bibliografio de Internacia Lingvo" de Petro Stojan (1929) estas el la tempo, kiam Stojan estis UEA-bibliotekisto (financite de Alice Morris).

Kompreneble, tiaj paperaj bibliografioj havas plurajn malavantaĵojn, precipe: ili rapide malaktualiĝas kaj oni devas provizi sistemojn por trovi libron laŭ diversaj kriterioj. Ekzemple oni devas aldoni indekson, kio estas multe da laboro. Kaj katalogoj de unuopaj bibliotekoj ja registras nur la librojn kiuj troveblas ĝuste en tiu biblioteko.

En 1991 laborrondo (i.a. kun Martin Weichert) havis la ideon krei „superkatalogon" en komputilo. Diversaj reprezentantoj de Esperanto-bibliotekoj montris sian interesiĝon. Sed la problemoj estis ne venkeblaj. Interalie, la unuopaj bibliotekoj parte dependas de aliaj pli grandaj bibliotekoj. Ekzemple IEM en Vieno estas parto de la Aŭstria Nacia Biblioteko, kiu postulas certajn kriteriojn pri la katalogo de IEM. Kaj oni ne rajtas simple preni tiujn datenojn por superkatalogo. Plej baza problemo de la superkatalogo estis trovi taŭgan programon: malmultekostan, facile uzeblan, estonto-havan. Ekzemple, Germana Esperanto-Biblioteko Aleno uzas programon kies firmao ne plu ekzistas. Do neniu modernigas la programon.

Vikipedio kiel medio por Bretaro
--------------------------------

Ziko Marcus Sikosek tial ekpensis pri „vikipedieca solvo". La avantaĝoj de la enciklopedio Vikipedio eventuale povas servi ankaŭ al superkatalogo:

* Vikepedio ne kaŭzas kromajn kostojn.
* Vikipedio estas facile lernebla kaj uzebla.
* Vikipedio estas stabila kaj verŝajne ekzistos multajn jarojn.
* Ĉiu esperantisto, kiu havas kelkajn Esperanto-librojn hejme, povas helpi (do ne nur esperantistoj, kiuj loĝas en urbo kun granda Esperanto-biblioteko).
* La uzanto havas antaŭ si ĉiam la aktualan version.
* Vikipedio estas io pli granda, interesa ne nur por esperantistoj.

La vikipedianoj-esperantistoj Brion Vibber kaj Chuck Smith kundiskutis la aferon, kaj atentigis ke estas pli bone unue eksperimenti anstataŭ tuj iri al Vikimedio kun la ideo. Necesas unue krei ion, kaj poste oni havos ion kio eventuale povos impresi al Vikimedio. Brion Vibber provizis „Bretaro", sistemon samspecan kiel Vikipedion, kaj ĝi servu kiel tia eksperimentejo. Gravas nun eltrovi la detalojn: kiel aspektu la superkatalogo, kiujn informojn ĝi enhavu, kiel oni interligu la informojn. Posta paŝo okupiĝos pri la transpreno de fremdaj datenoj, kio estas teknika kaj kopirajta defio. 
Estonte oni okupos sin eventuale ankaŭ pri revuoj kaj aliaj kolektaĵoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bretaro (ankoraŭ ne alirebla)
* Bretaro (nur testa retejo)[*rompita ligilo*]
* Pri Bretaro oni diskutas en la *yahoogroup* "ehist"