recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Csaba Lantos** [ĉaba lantoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Lantos Lajos Csaba** [lajoŝ] estas hungara bankisto, negocisto, ministro.

Csaba Lantos naskiĝis la 28-an de januaro 1962 en Hódmezővásárhely.

Biografio
---------

Csaba Lantos maturiĝis en gimnazio en Nyíregyháza en 1980, post 6 jaroj li akiris diplomon en Ekonomika Universitato Károly Marx. Post la diplomo li eklaboris en bankoj, kie li atingis altajn postenojn. Intertempe li estis aktiva en negocaj rondoj, ekde 2007 li havis propran investan firmaon, inter 2010-2018 li havis privatan hospitalon. Laŭ ĵurnalistoj li apartenis al la plej riĉaj cent homoj en Hungario en la 2020-aj jaroj. En jarfino de 2022 li estis nomumita ministro pri energio. Lia edzino naskis sepfoje. Li ricevis memormedalon en 2017.

Fontoj
------

* anglalingva biografio kun foto Arkivigite je 2022-11-25 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802716
 |



* Portalo pri Biografio
**Eisenzicken,** kroate **Njemački Cikljin,** hungare **Németciklény** [nEmetciklEnj] estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Unterwart. La historiaj hungaraj loknomoj estis: *Vasverőszék, Vasszék, Vas-Cziklin*.

Panoramo de Eisenzicken

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 240
* Telefonprefikso:
* Poŝtkodo: 7501
* Aŭtokodo: OW
* 47° 16′ 30″ N 16° 15′ 30″ O﻿ / ﻿47.27500 °N, 16.25833 °O﻿ / 47.27500; 16.25833 (mapo)Koordinatoj: 47° 16′ 30″ N 16° 15′ 30″ O﻿ / ﻿47.27500 °N, 16.25833 °O﻿ / 47.27500; 16.25833 (mapo)

Situo
-----

Eisenzicken situas ĉe kunfluejo de 2 rojoj. Oberwart troviĝas je 2 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1352 en formo *"Wosuereuzek"*. Tiu hungara nomo aludas pri feroprilaborado. En la 15-a jarcento la vilaĝo senhomiĝis pro la konstantaj konfliktoj de Aŭstrio. Baldaŭe germanoj refondis la komunumon. En 1529 kaj en 1532 la turkoj detruis ĝin. En 1910 vivis en Németciklény 358 homoj (plejparte aŭstroj). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. Eisenzicken aliĝis al Unterwart en 1971.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Fabiano kaj Sankta Sebastiano

Famuloj
-------

En la iama Németciklény naskiĝis hungara jezuito Ferenc Kunics.

* Kategorio Eisenzicken en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Csaba Molnár** [ĉaba molnAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Molnár Csaba** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, juristo. Lia edzino estis Kinga Szűcs.

Csaba Molnár en 2012
Csaba Molnár  naskiĝis la 4-an de decembro 1975 en Csorna.

Biografio
---------

Csaba Molnár studis en Pedagogia Altlernejo, poste li akiris ankaŭ juran diplomon en Universitato de Budapeŝto. En la fruaj 2000-aj jaroj li estis kandidato pri advokato en Mosonmagyaróvár, li ankaŭ instruis en Universitato de Okcidenta Hungario. Li estas parlamenta deputito ekde 2006 kiel membro de Hungara Socialista Partio. En 2008 li estis nomumita subministro pri nacia evoluo kaj ekonomio, sed en la jarfino li estis jam ministro pri transporto, telekomunikado kaj energio en Dua Kabineto Gyurcsány, poste li estis ministro pri kancelario en Kabineto Bajnai. En 2008 li edziĝis. En 2011 li aliĝis al nove fondita partio fare de Ferenc Gyurcsány. En 2014 li estis elektita deputito de Eŭropa Parlamento.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* germane


* Kategorio Csaba Molnár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Eisten** estas komunumo en la distrikto Vispo en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 217 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Eisten situas en Supra Valezo 8 kilometroj sude de Vispo en la valo de Saaservispa. La komunumo konsistas el multnombraj setlejoj, nome Zen Eisten, Ahorn, Asp, Bifig, Ze Briggeltinu, Erel, Huteggen, Leidbach, Raaftgarte, Ze Schmidu kaj Stellinu.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 38,05 km², de kiuj 22,4 % estas kovritaj de arbaro, 9,8 % servas por agrikulturo kaj 0,8 % por setlado, pli ol la duono de la komunuma teritorio konsistas el altmontara dezerto.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Eisten limas en nordo al Staldenried, en nordoriento al Visperterminen, en oriento al Sempiono, en sudo al Saas-Balen, en sudokcidento al Sankt Niklaus, kaj en okcidento al Grächen.

Trafiko
-------

Tra Eisten pasas la kantona ĉefvojo nr-o 212 de Vispo al Saas-Fee. Pere de la poŝtaŭtolinio de Vispo al Saas-Fee.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Eisten datiĝas el la jaro 1299 kiel *Oysten*. Dum mezepoko ĝis la eta glaciepoko en la 15-a jarcento ankaŭ pli alte situantaj lokoj kiel Katzenlukren kaj Montwald estis loĝataj. La komunumo Eisten ek de la mezepoko apartenis al la kvartalo Saas de la Valeza Dekono Vispo. En la 16-a jarcento en Eisten okazis pluraj pestoepedemioj. Ĝis 1934 la komunumo atingeblis nur pere de piedaj padoj kaj ĉevale. Tiam la piedpado estis transformita al veturebla kantona vojo.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Eisten

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Philipp Kalbermatter*: *Eisten* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-11-14)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eisten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Eisten

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Eisten** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Vispo |
| --- |
| Baltschieder  •  Eisten  •  Embd  •  Grächen  •  Lalden  •  Randa  •  Saas-Almagell  •  Saas-Balen  •  Saas-Fee  •  Saas-Grund  •  Sankt Niklaus  •  Stalden  •  Staldenried  •  Täsch  •  Törbel  •  Vispo  •  Visperterminen  •  Zeneggen  •  Zermatt |  |

 |
Estella Warren en 2008
**Estella WARREN** (23-an de decembro 1978 en Peterborough, Ontario) estas kanada aktorino kaj fotomodelo.

Ŝia patrino estis instruistino, la patro vendisto de uzitaj aŭtomobiloj.

Ŝi naĝis ekde la 7-a aĝjaro sinkronan naĝadon, en aĝo de 12 jaroj, ŝi jam trejnis sin en Toronto, en la kanada nacia teamo (*Canadian National Team*). Ŝi estis tri jarojn kanada nacia ĉampiono (*Canadian National Champion*). Ŝi reprezantis Kanadon en la *World Aquatic Championship* kaj atingis duan lokon.

Ŝia modela kariero komenciĝis en 1996, kiam ŝi partoprenis mezlernejan vest-prezenton kaj tie malkovris ŝin talent-serĉisto, kiu sendis fotojn pri ŝi al modelagentejo en Novjorko. Post tio ŝin petis por fotado la modmagazino Vogue, pli poste ankaŭ Marie Claire, Elle kaj la germana GQ.

Ŝi prezentas vestojn de:

* Andrew Groves
* Kenzo Takada
* Yves Saint Laurent

Krom la modelado, ŝi ankaŭ sukcesas en aktorado. Ŝi ludis en 2001 kun Sylvester Stallone kaj Burt Reynolds en la agfilmo *Driven*. Samjare ŝi aperis en la aventurfilmo de reĝisoro Tim Burton (Planedo de la simioj (2001)).

Okazis pluaj akompanaj ludoj en filmoj kiel *Kangaroo Jack* (2003), *The Cooler* (2003), *Blowing Smoke* (2004) kaj la hororfilmo *Trespassing*.

Filmografio
-----------

* 2001: *Driven*
* 2001: *Planet of the Apes*
* 2003: *Kangaroo Jack*
* 2003: *The Cooler*
* 2004: *Trespassing*
* 2004: *Blowing Smoke*
* 2005: *Her Minor Thing*
* 2006: *Taphephobia*

* Kategorio Estella Warren en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 242510
* GND: 1013521803
* LCCN: no2004004646
* VIAF: 12552257
* ISNI: 0000 0001 2121 1067
* BNF: 14584407q
* BNE: XX1679375
 |
***Leticia*** estas urbo, rivera haveno, universitata urbo, ĉefurbo de la departemento Amazono en Kolombio. La urbego apartenas ankaŭ al urbaro.

Mapo pri Kolombio, kie estas trovebla Leticia la plej sude

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 40 673 en 2013
* Supermara alteco: 96 m
* Areo: 5 968 km²
* Telefonkodo: 57 + 8
* *Humideco:* 43%
* Horzono: UTC – 5
* 04° 12′ 19″ S 69° 55′ 58″ U﻿ / ﻿4.20528 °S, 69.93278 °U﻿ / -4.20528; -69.93278 (mapo)

Geografio
---------

Leticia estas la plej suda urbo de Kolombio situanta laŭ maldekstra bordo de Amazono (rivero). Sur la sama flanko, sed jam en Brazilo etendiĝas Tabatinga (Amazonio) (same havenurbo). Tiu parto estas Trilanda punkto de Kolombio, Brazilo kaj Peruo. Leticia kaj Tabatinga nun preskaŭ kreskas kune kaj oni povas viziti la alian urbon sen iu ajn kontrolo. Bogoto troviĝas aere preskaŭ 500 km, sed voje jam 730 km.

Historio
--------

Riverbordo de Leticia
Leticia estis fondita en la 25-a de aprilo de 1867 fare de Benigno Bustamante - tiam sub nomo Sankta Antonio - kiel perua haveno. La loknomo estis ŝanĝita al Leticia jam en la sama jaro. La haveno prosperis pro kolektado kaj liverado de kaŭĉuko. En la jaroj 1932 kaj 1933 milito okazis inter Kolombio kaj Peruo por Leticia. En la sekva jaro oni decidis pri tio, ke la urbo apartenu al Kolombio.

Ekonomio
--------

Urbomezo de Leticia
Katedralo de Leticia
Parko en Leticia
En Leticia oni okupiĝas pri fiŝkaptadoj, lignaĵoj kaj turismo, krome la kamparanoj kultivas rizojn, bananojn, maizojn.

Klimato
-------

Leticia situus en tropika klimato. Inter la monatoj ne estas granda diferenco en la vetero. La averaĝa temperaturo estas 27 °C. Jare pluvas po 3315 mm.

Trafiko
-------

Leticia ne estas atingebla tra la kolombia vojreto el Bogoto, ja trans la pluvarbaro mankas ŝoseo. En la urbo internacia flughaveno funkcias.
Gravas ankaŭ la haveno.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo

Ĝemelurboj
----------

* Brazilo Tabatinga (Amazonio), Brazilo
* Brazilo Manaŭo, Brazilo
* Peruo Caballococha, Peruo
* Peruo Iquitos, Peruo
* Peruo Pucallpa, Peruo
* Peruo Chiclayo, Peruo
* Peruo Tarapoto, Peruo
* Ekvadoro Nueva Loja, Ekvadoro
* Ekvadoro Nuevo Rocafuerte, Ekvadoro
* Ekvadoro Puerto Francisco de Orellana, Ekvadoro
* Kolombio Florencia, Kolombio

Fontoj
------

* Arkivigite je 2014-12-24 per la retarkivo Wayback Machine hispane
**Estavana Polman** (Arnhem, 5-an de aŭgusto 1992) estas nederlanda manpilkistino. Ŝi ludas en Danio por la klubo Team Esbjerg. Ekde 2010 ŝi ludas en la nederlanda teamo.

Kariero
-------

Estevana Polman komencis manpilkadi ĉe *AAC 1899* en sia naskiĝurbo Arnhemo. Ŝi havis manpilkadan edukon je la *Manpilka Akademio* en la sportejo *Papendal*. En 2011 ŝi kun la teamo *Jong Oranje* finiĝis sur la dua loko dum la *Eŭropa Ĉampionado* ĝis 21-jaraĝo, kiu en tiu jaro okazis en Nederlando. En tiu sama jaro ŝi interŝanĝis la nederlandan pintklubon *VOC Amsterdam* por la dana *SønderjyskE Håndbold* el Aabenraa.

Dum la unua sezono ŝi kun sia klubo promociis al la dana honora divizio. Post ŝia dua sezono en la sudo de Jutlando ŝi foriris al Esbjerg, kie ŝi ekludis por *Team Esbjerg*.

Estevana debutis en 2010 en la nederlanda nacia plenaĝula teamo. Por Nederlando ŝi partoprenis al la *Mondĉampioneco manpilkado por virinoj* en 2011, 2013 kaj 2015. En tiu de 2015 Nederlando atingis la finalon, sed perdis de la Eŭropa- kaj Olimpika ĉampiono Norvegio.

Privata vivo
------------

Je la fino de marto 2016 oficiale konatiĝis ke Estevana Polman havas amrilaton kun la nederlanda futbalisto Rafael van der Vaart .

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Estavana Polman en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Spillerprofil - Team Esbjerg (dane)
* Hbold - Estavana Polman[*rompita ligilo*] (dane)
* Handball123 Arkivigite je 2016-01-21 per la retarkivo Wayback Machine angle
* Eurohandball angle

Referencoj
----------

1. ↑  vip.de: *Rafael van der Vaart und Estavana Polman: Erster gemeinsamer Auftritt als Paar*, publikigita je la 30-a de marto 2016
**Gizella Barabás** [barabAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Barabás Gizella** estis hungara pentristo. Ŝia origina familia nomo estis *Reissmann* ĝis 1933. Ŝia patro estis Károly Miksa Reissmann (same pentristo).

Memortabulo pri Gizella Barabás
Gizella Reissmann  naskiĝis la 27-an de septembro 1893 en Budapeŝto, ŝi mortis la 28-an de aŭgusto 1985 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gizella Barabás studis en akademio de Munkeno (1908), poste ŝi akiris diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1915. Ŝiaj plej gravaj majstroj estis Jenő Bory, Gyula Aggházy, Antal Neogrády (1861) kaj Róbert Nádler. Pli frue en 1910 ŝi studvojĝis al Italio kaj Germanio, en la sekva jaro al Tirolo. Baldaŭ ŝi pentradis en aliaj landoj de Eŭropo, eĉ en Ameriko. Ekde 1912 ŝi ekspoziciis en sia naskiĝurbo. Ekde 1933 somere ŝi pentradis apud Balatono, vintre en ateliero de Budapeŝto.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* 1912 Belarta Altlernejo (debuta)
* 1975 Keszthely (sole)
* 2002 Keszthely (postmorta)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Napraforgók (1912)
* Virágcsendélet
* Balaton
* Tájkép
* Róma Via Appia Antika

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto (2003)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Gizella Barabás en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lőrinc Deák** [lOrinc deAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Deák Lőrinc Rudolf** estis hungara aktoro, teatrestro. Lia origina familia nomo estis *Rausch* [raŭŝ].

Lőrinc Rausch naskiĝis la 1-an de decembro 1893 en Újpest, li mortis la 7-an de marto 1980 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lőrinc Deák aliĝis al teatra koruso en 1911 en Győr. Inter 1912-1914 li estis dancisto kaj komikisto en teatra kompanio de Gábor Miklósy dum la 1-a mondmilito li rolis en urboj Ungvár, Munkács, Miskolc kaj Eger. En 1918 li estis soldato, poste en Békéscsaba li estis aktoro kaj reĝisoro, ekde 1920 ĝis la 2-a mondmilito li estis teatrestro en pluraj lokoj, pli poste en Kaposvár kaj Székesfehérvár. En 1947 pro dekreto ĉesis la privataj teatroj, tial poste li estis aktoro en pluraj ĉefurbaj teatroj. Li edziĝis dufoje (1914, 1920).

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Sofoklo: Antigona - Kreón
* Lajos Zilahy: *A hazajáró lélek* - Ágoston
* Ede Szigligeti: *Csikós* - Bálint Kis

Liaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Forró mezők* (1949)
* *Gyarmat a föld alatt* (1949) - subministro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 769604
 |


* Portalo pri Biografio
**Herradón de Pinares** aŭ **El Herradón** [eleraDON] estas municipo en la centroriento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. La municipo estas formata per du loĝlokoj: El Herradón, ĉe la rivero Gaznata kaj La Cañada, ĉe la fervoja stacio de la linio Villalba–Ávila.

Herradón de Pinares en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.
Preĝejo Santa María La Mayor de Herradón de Pinares.
Mezepoka fonto super la rivero Gaznata.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 48,40 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 436 loĝantojn. Ĝi perdis 500 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 21 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Tornadizos de Ávila, Ávila, Navalperal de Pinares, Santa Cruz de Pinares kaj San Bartolomé de Pinares.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762013
 |
La **Urbodomo de Keszthely** estas signifa historia monumento en Keszthely, laŭ la ĉefplaco, laŭ stratangulo.

Urbodomo de Keszthely

Historio
--------

La iama urbodomo (troviĝanta en alia strato) estis konstruita en 1887. Baldaŭ en tiu domo funkcias kulturcentro, turista oficejo kaj kafejeto.

La hodiaŭa urbodomo estis konstruita jam en 1769, tiam ĝi estis gastejo por la departementaj deputitoj. Post jaroj ĝi estis trakonstruita kaj pligrandigita kun 2 aloj. Inter 1865-1897 interne funkciis Georgikon. La sekvaj funkcioj estis ŝparkaso (malgranda banko), poste poŝto, baldaŭ muzeo. La konstruaĵo estas urbodomo ekde 1935. En 1985 la domego denove pligrandiĝis. En 1990 la urbodomo estis renovigita. Dum la laboro oni trovis kovritajn freskojn el la 19-a jarcento. Ili estas videblaj en la ornamĉambro.

La urbodomo (maldekstre)

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa urbodomo komence formis L-majusklon, poste la formo estis kvarangula pro la pli novaj aloj. Sur la ekstera muro estas legebla memortabulo pri Georgikon. En la korta flanko estas arkadoj, sed la aperturoj estas kovritaj per vitro. En la ĉefĉambro iam estis pentraĵoj pri la urbestroj, escepte unun ili perdiĝis. La restinta bildo pendas en la ĉefĉambro.

Fontoj
------

* oficiala paĝo Arkivigite je 2016-07-10 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoserio Arkivigite je 2016-08-12 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Urbodomo de Keszthely en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Urbodomo de Kisújszállás** estas impona historia monumento en Kisújszállás, laŭ la ĉefvojo en la urbomezo.

Urbodomo de Kisújszállás

Historio
--------

La novbaroka urbodomo estis konstruita en la jaroj 1899 kaj 1900 kun aliaj konstruaĵoj (Juĝejo, gimnazio, stacidomo). Longe ĝi estis nomumita urbodoma palaco pro la bela aspekto. Dum la 2-a mondmilito la konstruaĵo signife difektiĝis, poste oni rekonstruis ĝin, tamen sen la 2 mezaj ornamturoj. En 2015 la urbodomo estis deklarita historia monumento, okaze de tio oni metis memortabulon sur la eksteran muron.

Konstruaĵo
----------

Urbocentro de Kisújszállás kun la urbodomo
La unuetaĝa urbodomo situas sola en granda parko. La konstruaĵo formas kvarangulon (preskaŭ kvadraton). La fasado estas simetria, meze estas 3 arkadoj por la enirejo. En la 4 anguloj estas kupolaj turetoj. En mezo de la konstruaĵo estas interna korto.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungare
* Arkivigite je 2015-12-22 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* Arkivigite je 2015-12-22 per la retarkivo Wayback Machine hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La belega urbodomo en Hildburghausen La **Urbodomo de Hildburghausen** estas ŝajne la plej malnova konstruaĵo en la eksa rezideja urbo Hildburghausen, Germanio. Ĝi troviĝas rande de la centra bazarplaco.

Priskribo
---------

Ĝi konstruitis en 1395 kaj funkciis kiel konsilantara kaj - almenaŭ mallongan tempon - komerca ejo (pano- kaj viandovendado). La antaŭula konstruaĵo ŝtona, mezepoka burgo, estis forbrulita. Fera ulno memorigas onin pri la iam plej grava metio en la urbo, la tukfabrikado. Teretaĝe oni ankoraŭ vidas restojn de la gotika konstruaĵo.

Post grandaj damaĝoj per uragano en la jaro 1572, la urbodomo novkonstruitis renesancstile en 1595, kun ŝtuparturo, bulba tegmento kaj ronda spajro. De tiam ĝi restis kvazaŭ neŝanĝita. Dum la 1970-aj jaroj ĝi portas verdan murfarbon. Turgvatistoj posedis loĝejon ene de la urbodomo ĝis la 1919-a jaro.

Hodiaŭaj funkcioj
-----------------

La fortimpresa ejo en la nordorienta angulo de la bazarplaco gastigas nuntempe ankaŭ la Urban kaj distriktan bibliotekon "Joseph Meyer", la turisman informagentejon kaj geedzigsalonon. Daŭra ekspozicio informas pri la domohistorio troviĝante en la iama loĝejo de la turisto.

Fonto
-----

Informoj sur turisma paĝaro tutturingia

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Urbodomo de Hildburghausen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La urbodomo kaj la historio de la urbo
**Krisztián Bártfai** [kristiAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bártfai Krisztián** estas hungara kajakisto, trifoja olimpiano, mondĉampiono, piloto.

Krisztián Bártfai naskiĝis la 16-an de julio 1974 en Vác.

Biografio
---------

Krisztián Bártfai estis kajakisto sur la Danubo en sia naskiĝurbo, poste en ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono dekfoje individue aŭ teame inter 1993-2001. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1992, Hungario en la Somera Olimpiko 1996 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2000 kun bronza medalo (en la lasta olimpiko), krome en mondĉampionumo li estis la unua en 1995 kvarope en distanco 200 m. Lia plej konata trejnisto estis László Fábián (kajakisto). En 2004 lia kajaka partnero malsaniĝis, tial li finis sian aktivan sportan karieron kaj li havis postenon en la hungara flugkompanio. Baldaŭ li estis piloto en Dubajo. Li ricevis ŝtatan premion en 2000.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto
* rezultoj kun foto
* rezultoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810567
 |



* Portalo pri Biografio
La **Popola Respubliko Mozambiko** (portugale: *República Popular de Moçambique*) estis mem-deklarita komunisma reĝimo kiu daŭris de la 25a de junio 1975 ĝis la 1a de decembro 1990, kiam la lando iĝis la nuntempa Respubliko Mozambiko.

La Popola Respubliko Mozambiko estis establita tuj post la lando akiris sendependon el Portugalio en 1975 kaj la Fronto de Liberigo de Mozambiko ("Frelimo") establis unupartian ŝtaton. Ĝi estis kondukita de Samora Machel, kiu tuj devis alfronti enlandan militon kontraŭ la Mozambika Nacia Rezistado ("Renamo"), nome gerila movado dekomence financata de la Respubliko Rodezio (nuntempa Zimbabvo), sed poste anstataŭata de la Respubliko Sudafriko, kiu eltenis kaj financis la grupon.

La Popola Respubliko Mozambiko ĝuis favorajn rilatojn kun la Popola Respubliko Angolo kaj kun Sovetunio, ambaŭ el kiuj estis komunismaj ŝtatoj tiame. La Popola Respubliko Mozambiko estis ankaŭ observanto ĉe Comecon ("Konsilio por Ekonomia Interhelpo"), kiu estis ekonomia organizaĵo de komunismaj ŝtatoj.

Referencoj
----------

1. ↑   D4 Mozambique. Arkivita el la originalo je 2009-10-28. Alirita 2009-10-28.
2. ↑  *The New Communist Third World* de Peter John de la Fosse Wiles
3. ↑  Soviet Union-Mozambique
4. ↑  Angola: Communist nations
5. ↑  THE COUNCIL FOR MUTUAL ECONOMIC ASSISTANCE

Literaturo
----------

* Priestland, David.  (2009) *The Red Flag: a History of Communism*. Nov-Jorko: Grove Press. ISBN 9780802145123.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Onnaing (stacidomo). |

**Onnaing**  estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france *Hainaut* respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ] (okcidentflandre *Noorderdepartement*), en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de 2020 en la komunumo vivis 8 742 loĝantoj sur areo de 12,97 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 674 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Valenciennes* (france *Arrondissement de Valenciennes* respektive okcidentflandre *Arroundissement Valencyn*), kaj al la kantono *Anzin*.

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *onnaingeois(es)*.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Onnaing (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Onnaing en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
La **Lvova-Varsovia skolo**- estis fama scienca skolo de logikistoj kaj filozofoj. La kreinto de ĝi estis Kazimierz Twardowski, kiu tiel transportis al Pollando penson de granda germana filozofia tradicio (li estis lernanto de Franz Brentano kaj li konis bone Edmund Husserl). Multuloj opinias ke tiu skolo estis simpla kontinuo de Brentana Skolo (Edmund Husserl, Max Scheler, Carl Stumpf, Sigmund Freud, Alexius Meinong) en Pollando. Antaŭ la dua mondmilito estis kreita en Pollando tre alta matematiko, logiko kaj filozofio. En matematiko kaj logiko kreiĝis novaj paradoksoj kaj tezoj. Simile kiel en Anglujo en Pollando estis fondita analitika filozofio. Fine la Lvova-Varsocia skolo estis taksita kiel la plej alta centro de matematiko kaj logiko en la tuta mondo. La dua mondmilito kaj sekvanta poste komunismo en Pollando detruis tiun skolon. Unua restaĵo hodiaŭe estas sur Krakowa kaj Lublina Universitatoj. La skolo dispersiĝis kaj trovis multajn kontinuantojn en Usono kaj Pollando.

Membroj de skolo Lvova-Varsovia:

* Roman Ingarden
* Kazimierz Ajdukiewicz
* Tadeusz Kotarbiński
* Stanisław Leśniewski
* Jan Łukasiewicz
* Alfred Tarski
* Zygmunt Zawirski (pl)
* Tadeusz Czeżowski (pl)
* Władysław Witwicki (pl)
* Maria Ossowska
* Stanisław Ossowski (pl)
* Władysław Tatarkiewicz
* Izydora Dąmbska (pl)
* Stefan Swieżawski
**Polack** (beloruse *Полацк/Polack* aŭ *Полацак/Polacak*, ruse *Полоцк/Polock*, pole *Połock*) estas la plej malnova urbo de Belorusio. Ĝi situas en la nordo de la lando ĉe la rivero Daŭgavo en distrikto Vicebsko kaj estas administra centro de samnoma subdistrikto. Dum 2004, la urbo havis 86.800 loĝantojn.

Historio
--------

*Komenca kroniko* la unuan fojon mencias la lokon ĉe 862.

En mezepoko Polack estis centro de tri princlandoj, kiuj devenis el la Kieva Regno kaj povas estis rigardataj kiel antaŭŝtatoj de Belorusio.

En la 12-a jarcento vivis ĉi tie kaj laboris ortodoksa monaĥino Eŭfrozino de Polack.

Komence de la 14-a jarcento la princlandon konkeris litovoj.

La urbo en 1498 ricevis magdeburgan juron, kio plirapidigis ĝian evoluon.

Dum litova-rusa milito 1558-1570 moskva armeo de Ivano la Terura konkeris la urbon la 15-an de februaro 1563, droniginte en la rivero ĉiujn judojn.

Danke al pli posta Lublina unio el 1569 iniciativon de regajno de perditaj teritorioj entreprenis pola armeo de la reĝo Stefan Batory, kiu helpe de litovaj kaj hungaraj fortoj la 30-an de aŭgusto 1579 rekonkeris la urbon kun parto de ties vojevodio. La pola reĝo fondis tie kolegion de jezuitoj, kies unua rektoro iĝis pastro Piotr Skarga kaj lekciis interalie pola poeto Maciej Kazimierz Sarbiewski. Ĝis 1772 la urbo apartenis al la Respubliko de Ambaŭ Nacioj, poste al Rusa Imperio.

Dum pola-bolŝevika milito septembre 1919 pola armeo rekonkeris la urbon. Januare 1920, Lenin proponis limon inter Pollando kaj Sovetunio de Bar ĝis Polack, kiu post la dua mondmilito ektroviĝis en Sovetunio. De 1991 la urbo estas en sendependa Belorusio.

Partneraj urboj
---------------

* Friedrichshafen, Germanio
* Elektrostal, Rusio
* Gdańsk, Pollando

* Polack en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Polack en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 72329
* GND: 4376137-9
* LCCN: n93029967
* VIAF: 151419297
* SUDOC: 095338926
* BNF: 15059482b
* NKC: ge191206
 |
**Hubert KESSLER** hungara inĝeniero, speleologo, karsthidrologo. Li naskiĝis en Sibio la 3-an de novembro 1907 kaj mortis en Budapeŝto la 1-an de februaro 1994. Lia edzino estis Mária Szekula.

Kariero
-------

Hubert Kessler akiris diplomon de inĝeniero en 1932 en Reĝa Teknikuniversitato József de Budapeŝto, poste pri geografio, geologio, paleontologio en 1936. Li doktoriĝis en 1938 kun disertaĵo *Az Aggteleki barlangrendszer hidrográfiája*. Laŭ lia disertaĵo la Reĝa Scienca Universitato Péter Pázmány en 1988 distingis lin kun ordiploma doktortitolo. De 1935 ĝis 1945 li estis direktoro de Kavo Baradla. De 1949 ĝis 1965 sekciestro de Karst- kaj Fonrsplorado VITUKI, de 1966 ĝis 1972 ĉefhidrologo de ALUTRÖSZT. Li estis la unua komisiita direktoro de Instituto de Speleologio fondita en 1975.

Fonto
-----

* Hungara vikipedio

* Kategorio Hubert Kessler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 471142
* LCCN: n85287929
* VIAF: 54625114
* ISNI: 0000 0000 7996 6959
 |
|  |
| --- |
| € |

| Eŭro-moneroj |
| --- |
| Eŭrozono |
|  Aŭstrio
 Belgio
 Estonio
 Finnlando
 Francio
 Germanio
 Grekio
 Hispanio
 Irlando
 Italio
 Kipro
 Latvio (ekde januaro 2014)
 Litovio (ekde januaro 2015)
 Luksemburgio
 Malto
 Nederlando
 Portugalio
 Slovakio
 Slovenio |
| Landoj ekster EU kun propraj eŭro-moneroj |
|  Andoro (moneroj ekde 2014)
 Monako
 San-Marino
   Vatikanurbo |
| Ontaj membroj de la Eŭrozono |
|  Bulgario
 Ĉeĥio
 Hungario
 Pollando
 Rumanio |

**La eŭro (EUR aŭ €)** estas la komuna monunuo por 17 el la 27 landoj de la Eŭropa Unio kaj de kelkaj aliaj eŭropaj landoj.

Ĉiuj moneroj havas flankon komunan, kiu montras la valuton de la monero, kaj ĉiu lando, kiu partoprenas la eŭron, havas proprajn desegnaĵojn sur la alia flanko de la moneroj. Ĉi-tiuj varias, ekde simpla montro de la monarĥo (ekzemple Belgio) ĝis tute malsama desegnaĵo ĉe ĉiu monero (ekzemple Italio). Tamen, ĉiuj moneroj iel montras 12 stelojn ankaŭ sur tiu flanko.

Pollando ekde majo 2004 estas ŝtatomembro de la Eŭropa Unio, sed tio ne aŭtomate signifis transprenon de la komuna eŭropa valuto, kvankam la aliĝo estis ligita al deklaro de la pola ŝtato enkonduki la eŭropan valuton dum la venontaj jaroj (kaj tiam ankaŭ havi proprajn polajn eŭro-monerojn). 

Pollando tamen ĝis nun ne aliĝis al la Eŭropa Valutoŝanĝa Mekanismo II, kaj daŭre uzas sian nacian valuton, la polan zloton. Membreco en la Mekanismo dum almenaŭ du jaroj estas antaŭkondiĉo por enkonduko de la eŭropa valuto. La pola registaro klare jesas la enkondukon de la komuna valuto, sed ne traktas la temon urĝe. Komence de la jaro 2006 la tiama pola ministrino pri financoj, *Zyta Gilowska*, diris en intervjuo, ke Pollando ne enkondukos la eŭron antaŭ 2010, kaj ne aliĝos al la Eŭropa Valutoŝanĝa Mekanismo antaŭ 2008.

Konsekvence ankaŭ la estontaj polaj eŭro-moneroj ne jam prezentiĝis, kontraŭe al la najbaraj ŝtatoj Litovio kaj Slovakio, kiuj jes ja jam prezentis siajn naciajn eŭro-monerojn, kvankam ankaŭ ili ne jam akceptiĝis al la Eŭrozono.

Vidu ankaŭ la paĝojn pri
------------------------

* bildoj de komunaj flankoj de eŭro-moneroj
* la komuna eŭropa valuto Eŭro
* la ĝisnuna valuto pola zloto
En matematiko, **ono** estas racionalo, kies numeratoro estas 1 kaj kies denominatoro estas pozitiva entjero.

Difino
------

**Ono** estas inverso de pozitiva entjero en la ringo de racionaloj {\displaystyle \mathbb {Q} }. Pli konkrete, ĝi estas racionalo de la formo

{\displaystyle n^{-1}={\frac {1}{n}}\in \mathbb {Q} }
en kiu {\displaystyle n\in \{1,2,3,\dotsc \}} estas pozitiva entjero.

En Esperanto, la nomo de ono konsistas el la nombro de la entjero sekvita de la sufikso *-ono*: ekz. duono (½), triono (⅓), milokcentokdeksepono (1⁄1887).

Teoremoj
--------

La produto de pluraj onoj estas onoj; tial, la aro de onoj estas multiplikativa duongrupo.

La sumo de aŭ diferenco inter du onoj ne estas ono: la aro de onoj ne estas adicia duongrupo. Tamen, la diferenco inter apudaj onoj estas ono:

{\displaystyle {\frac {1}{n}}-{\frac {1}{n+1}}={\frac {1}{n(n+1)}}}.
Ĉiu pozitiva racionalo estas prezentebla kiel sumo de onoj, kaj tia prezento neniam estas unika. Ekzemple:

{\displaystyle {\frac {4}{5}}={\frac {1}{2}}+{\frac {1}{4}}+{\frac {1}{20}}={\frac {1}{3}}+{\frac {1}{5}}+{\frac {1}{6}}+{\frac {1}{10}}}.
Racionalo tiel prezentita nomiĝas **egipta frakcio**.

La sumo de ĉiuj onoj (la **harmona serio**) diverĝas:

{\displaystyle \sum \_{n=1}^{\infty }{\frac {1}{n}}\to \infty }.

Referencoj
----------

1. ↑   on/o (esperante). *Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Unit fraction* en MathWorld.

Vidu ankaŭ
----------

* Harmona serio
**Dred SCOTT** (ĉirkaŭ 1799 – 17a de Septembro 1858) estis sklavigita afrik-usonano kiu malsukcese plendis por sia liberigo kaj tiu de sia edzino, nome Harriet Robinson Scott, kaj de iliaj du filinoj en la kazo "Dred Scott kontraŭ Sandford" de 1857, populare konata kiel "decido pri Dred Scott".

Dred Scott estis sklavo kies posedanto portis lin el sklaveca ŝtato al libera teritorio laŭ la Misuria Kompromiso. Post Scott estis revenigita al la sklaveca ŝtato li plendis al federacia kortumo por sia libereco. Lia plendo estis malakaceptita en la fama kazo *Dred Scott kontraŭ Sandford* (1857).  La ĉefjuĝisto de la Suprema Kortumo Roger B. Taney en la decido verkis, ke nigruloj ne estas civitanoj kaj el tio derivas neniu rajto el la Usona Konstitucio. Kvankam multaj Demokratoj deziris, ke la kazo *Dred Scott* finigos la disputon pri sklaveco en la usonaj teritorioj, la decido levis pluan koleron en la Nordo. Abraham Lincoln denoncis ĝin kiel produkto de konspiro de Demokratoj por subteni Sklavecan Povon (nome Sklavokratio). Li argumentis, ke la decido estis klara devojigo disde la Usona Deklaro de Sendependeco; li diris, ke kvankam la Patroj-fondintoj ne kredis, ke ĉiuj homoj estas egalaj en ĉiuj aferoj, ili kredis, ke ĉiuj homoj estas egalaj "en kelkaj nemalhaveblaj rajtoj, inter kiuj estas vivo, libero kaj la deziro al feliĉo".

La debatoj kaj polemikoj rilate al tiu kazo ludis gravan rolon en la politika kariero de Lincoln al la Prezidenteco.

Notoj
-----

1. ↑  Kvankam la nomo de la kazo en la Suprema Kortumo estas *Dred Scott v. Sandford*, la fakta familinomo de la kontraŭanto estis "Sanford". Aktisto misliterumis la nomon, kaj la kortumo neniam korektis la eraron. (1988) "What the Court Decided in Dred Scott v. Sandford", *The American Journal of Legal History* **32** (4), p. 373–390. doi:10.2307/845743.
2. ↑  White 2009, pp. 236–238.
3. ↑  Zarefsky 1993, pp. 69–110.
4. ↑  Jaffa 2000, pp. 299–300.

Bibliografio
------------

* Jaffa, Harry V. (2000). A New Birth of Freedom: Abraham Lincoln and the Coming of the Civil War. Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield. ISBN 978-0-8476-9952-0.
* White, Ronald C. (2009). A. Lincoln: A Biography. New York, New York: Random House. ISBN 978-1-58836-775-4.
* Zarefsky, David (1993). Lincoln, Douglas, and Slavery: In the Crucible of Public Debate. Chicago, Illinois: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-97876-5.

* Dred Scott en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Dred Scott en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 722853
* GND: 132170175
* LCCN: n79032930
* VIAF: 92552813
* ISNI: 0000 0000 8019 8707
* SUDOC: 070760128
* BNF: 15538935d
 |
**Kálmán Méhes** [mEheŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Méhes Kálmán** estis hungara geologo, profesoro.

Kálmán Méhes  naskiĝis la 1-an de aprilo 1911 en Budapeŝto. Li mortis la 5-an de marto 1988 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kálmán Méhes akiris diplomon en Universitato Ferenc József en 1935. Post la diplomo li esploris geologiajn rilatojn apud Dunabogdány. Ekde 1940 li laboris en geologia instituto, post 2 jaroj li doktoriĝis en Universitato Francisko Jozefo de Kolozsvár. En 1948 li estis nomumita katedrestro kaj docento en kampuso de Sopron, en la sekva jaro privata profesoro. Ekde 1952 li laboris en esplora instituto en Veszprém (urbo) kaj li instruis en la sama urbo en la kampuso. Ekde 1956 li laboris en instituto en Budapeŝto, sed interrompo okazis inter 1970-1976 (tiam li esploris paleontologiaĵojn en Nigerio). En 1980 li pensiuliĝis. Li faris pioniran laboron pri ekzamenado de radiado de karbonoj, manganoj, baŭksitoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Kísérletek a vörösiszap radioaktív elemtartalmának kinyerésére* (1952)
* *Magyarországi Orbitolina vizsgálatok* (1965)
* *Orbitolinidae. Problems of evolution and stratigraphic evaluation* (1971)
* *Urántartalmú kőszenek genetikai típusai* (1984)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**San Román de Basa** [sanroMAN deBAsa] estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la okcidento de la komarko *Alto Gállego* (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco. 

La loĝloko San Román de Basa (970 msm) mem estas en la orienta valo *Ballibasa*. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj.

Historio
--------

Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico. 

Dum la Hispana Enlanda Milito, San Román de Basa suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj).

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe San Román de Basa oni malaltiĝis ĝis nunaj nur 6 loĝantoj (2019).

Aktualo
-------

La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, kio pluas ĉi tie male al aliaj apudaj lokoj, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814633
 |
**Persa Golfo** situas en la nord-okcidento de la Hinda Oceano, ĉe la bordoj de Azio.

En oriento ĝi per la Hormuza Markolo kaj la Golfo de Omano ligiĝas kun la Araba Maro. Ĝia areo ampleksas 240 000 km². La golfo havas profundon de ĝis 115 m; ĝi longas 1000 kilometrojn kaj la maksimuma larĝo estas 370 kilometroj. La suda bordo estas ebena, sed la norda ĉe la irana bordo montara. La Persan Golfon enfluas la rivero Ŝatt al-Arab, kunfluo de Eŭfrato, Tigriso kaj Karuno. Ĉe la bordoj estas multaj insuloj. Sur la fundo estas gravaj krudaĵoj de nafto. Ok landoj havas bordojn rande de la Persa Golfo: Irano, Irako, Kuvajto, Sauda Arabio, Barejno, Kataro, la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj kaj Omano. La ĉefaj havenoj estas Fao (Irako), Basra (Irako), Abadan, Bender-Ŝaĥpur (Irano), El-Kuvajto (Kuvajto), Ras-Tanura, Manamo (Barejno) kaj Um-Sajd (Kataro).

Antaŭ kelkaj jaroj seriozaj incidentoj okazis en la regiono de la golfo: dum la Iraka-irana milito de 1983 kaj la Iraka-kuvajta konflikto de 1991 granda kvanto da nafto, transportata per naftoŝipoj, estis disverŝita en la akvon pro la bombatakoj de militantaj trupoj.

  

La areo de la Persa Golfo malrapide malkreskadis dum la lastaj 6000 jaroj. La teritorioj de la tuta Kuvajto kaj malsupra Irako estis parto de ĝia baseno. Kaj nuntempe, la proceso daŭras pro la grandaj sedimentoj de la Ŝatt al-Arab en sia delto.

maldekstra

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de maraj ekoregionoj
* Mezoriento
* South Pars-North Dome

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rHinda Oceano |
| --- |
| Maroj | Andamana Maro • Araba Maro • Ruĝa Maro | Mapo de Hinda Oceano |
| Golfoj | Adena Golfo • Akaba Golfo • Bengala Golfo • Omana Golfo • Persa Golfo • Sueza Golfo |
| Markoloj | Bab al-Mandab • Hormuza Markolo • Lomboka Markolo • Malaka Markolo • Moluka Markolo • Mozambika Markolo |
| Marfluoj | Antila Marfluo • Antarkta Ĉirkaŭpolusa Marfluo |

 |

* Kategorio Persa Golfo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Persa Golfo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
* Persa Golfo en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 3437
* GND: 4075992-1
* VIAF: 200680658
* BNF: 15345105d
* NDL: 00629206
* NKC: ge753385, ge129101 ge987823, ge753385, ge129101
 |
La televidelsendo Kio? Kie? Kiam?, kiu fariĝis en Rusio multe pli populara, ol ĉiuj aliaj kvizludoj estis preskaŭ dekomece markita per propra bone aranĝita kaj elektita muzika fono, per kiu multaj rekonis tiun elsendon. Estis kelkaj provoj diveni pri la muziko el la elsendo, ĝis la redakcio publikigis la plenan liston de ĉiuj muzikaĵoj, uzataj en la televida versio.

Muziko antaŭ la ludo
--------------------

Solena malferma muziko, konata kiel malferma muziko de la elsendo, dum kiu oni montras la emblemon de la ludo, estas eltiraĵo el *"Tiel diris Zaratuŝtro"* (*"Also sprach Zaratustra"*) de Richard Strauss. Tiu muziko estas konata ne nur kiel klasikaĵo, ĝi ankaŭ povas esti aŭdata en kulta filmo de Stanley Kubrick *"2001: Kosma Odiseado"*.

* Richard Strauss "Tiel diris Zaratuŝtro..." (informo)
	+ Elektronika prilaborita versio, 800Kb

Enkonduka muziko, dum kiu oni aŭdas altan virinan voĉon kanti *"Kio estas nia viv'? (Nur) lud'"* (la neoficiala slogano de la ludo) estas *eltiraĵo el fama opero "Pika damo" ("Пиковая дама")* laŭ la samnoma novelo de Aleksandr Puŝkin. Laŭ kelkaj asertoj tio estas ario de Hermano (la protagonisto), laŭ aliaj—ario de grafino.

Muziko dum la ludo
------------------

1. Dum turniĝo de turbo sonas muziko el *"Sovaĝa ĉevalo"* de Dixiland A. Melkonov
2. Dum "zero"-ludo, kiam Voroŝilov eliris al publiko, ludis *"Doop-doop"*.
3. Kiam estas demando kun nigra skatolo, dum oni elportas la skatolon sonas la muziko aranĝita de James Last *"Ra-ta-ta"*.

Muziko inter demandoj
---------------------

Inter demandoj sonis kelkaj kantoj de la bando "Army of lovers", ekzemple *"Crucified"*, *"Israelism"*. Ofte aŭdeblis "Hooked On America", plenumata de Reĝa Filarmonia Orkestro de Usono, iom malpli ofte *"Anvil Chorus"* de Glenn Miller kaj *"Sing, sing, sing"* de Louis Prima.

Finala muziko
-------------

1. Dum anonco de venkintoj sonas *"Dance Macabre Opus 40"* de Camille Saint-Saëns.
2. Dum enmanigo de *kristala strigo* sonas kanto de bando Yello, *"Homage to the mountains".*
3. Post solena fermo de la ludo, dum finaj titoloj sonis Fausto Papetti, *"Theme from Paradize"*

Famaj kantoj, kiuj sonis en la televida elsendo.
------------------------------------------------

1. Kiam dum 25a jubileo oni decidis, ĉu la ludo plu ekzistu, en la fina elsendo (kiam la "sciuloj" venkis kaj decidis daŭrigi la ludon) sonis komponaĵo *"Oblivion"* de Astor Piazzolla.
2. Kiam oni enmanigis la unuan kristalan strigon al Aleksandr Druzj sonis la kanto, plenumita de Tamara Gverdciteli, *"Vivu, la reĝo, vivu!" ("Виват, король, виват!")*.
3. En la plej lasta ludo de Vladimir Voroŝilov sonis muziko el la kinofilmo *"Drakula"*

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2007-09-23. Alirita 2006-07-25.
2. ↑
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

**Kip HANRAHAN** (\* 9-an de decembro 1954 en Bronkso, Novjorko) estas usona muzikproduktisto kaj perkutinstrumentisto.

Kariero
-------

Hanrahan, kiu komence kiel asistanto de Carla Bley kontaktis kun nuntempa ĵazo, ludas je la plej multaj diskoj, kiujn li produktas, nekutiman rolon, kiun li mem rigardas simila al tiu de filmreĝisoro. Li arigas muzikistojn kaj konceptojn, kiujn li direktas tiamaniere, ke li intervenas en la muzikan fariĝon (ekz. li decidas, ke la perkutinstrumentistoj komencas per solopasaĵo aŭ ke la pianisto ludas la transiron al alia peco). Li kombinas soloistojn de la avangarda ĵazo (ekz. Don Pullen, David Murray, Jamaaladeen Tacuma, Carmen Lundy aŭ Steve Swallow) kun funkmuzikistoj el Nov-Orleano ekz. Allen Toussaint, Leo Nocentelli *(The Meters)* aŭ Charles Neville *(Neville Brothers),* kun rokmuzikisto kiel Sting aŭ Jack Bruce kaj perkutinstrumentistoj de la latinida ĵazo ekz. Andy Gonzalez, Milton Cardona, Robby Ameen kaj Horacio „El Negro" Hernandez. Parte li kunlaboris je tio kun poetoj kiel Ishmael Reed kaj ankaŭ Paul Haines (tekstverkisto de Escalator over the Hill).

Hanrahan krome produktis tamen ankaŭ rimarkindajn albumojn kun la komponisto de Nova Tango Astor Piazzolla kaj kun muzikistoj el la ĉirkaŭo de Hanrahan, ekz. Arto Lindsay aŭ Alfredo Triff, kiujn li prezentis per sia diskeldonejo „American Clave".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de americanclave.com


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 388485
* GND: 134573684
* LCCN: no96047905
* VIAF: 14960945
* ISNI: 0000 0000 5513 4138
* SUDOC: 185704921
* BNF: 13928337n
* MBA: ee9f1551-5469-4df4-9419-3a14c0e07e28
* BIBSYS: 2131567
 |
Aktivisma agado dum la Monda Tago de Veganoj
**Monda Tago de Veganoj** (angle: *World Vegan Day*) – la festo de internacia tago festata de veganoj en la tuta mondo la 1-an de novembro, por memorigo de la fondo de Vegana Societo (Vegan Society) en 1944.

Celo de la festo estas promocio de veganismo, t.e. elimino de produktoj de besta deveno ne nur de sia dieto, sed ankaŭ de sia vivo. Agadoj konsciigaj pri la temo de bestoj destinitaj al buĉejo kaj protekto de la medio: problemo de malpurigoj fluantaj de bestaj farmoj, kaj sekurigo de glicino kaj greno por milionoj de homoj suferantaj pro malsufiĉa nutrado en la tuta mondo.
Motivo por veganoj estas „kompato por suferantoj kaj estimo por la vivo".

Solenado en Pollando
--------------------

Ĉar la saman tagon estas celebrata en la tuta lando Tago de Ĉiuj Sanktuloj, promocio okazas la 1-an de oktobro dum la Monda Tago de Vegetarismo.

Vidu ankaŭ
----------

* Bestaj rajtoj

* Kategorio Monda Tago de Veganoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Poryte-Jabłoń** - vilaĝo en Pollando situanta en Podlaĥia provinco, Distrikto Zambrów, Komunumo Zambrów ĉe la pitoreska meandra rivero Jabłonka.

La fideluloj de la Romkatolika Eklezio apartenas al la paroĥo de Sankta Spirito en Zambrów.

En la vilaĝo situas i.a. mezepoka fortikaĵo kastro (11-13-aj jarcentoj), nobeldomo kun lagetoj kaj ĉaskapeleto al Sankta Huberto.

Farmbieno
---------

Ĉe la okcidenta bordo de rivero Jabłonka troviĝas la nobeldomo de familio de Woyczyński, novrenesanca, post 1860, surbaze de la modeldezajno de la bienposeda loĝejo de varsovia italdevena arkitekto Henryk Marconi el 1860, neregula, unuetaĝa, parte duetaĝa.

 Kajtek lageto de la okcidenta bordo (somero 2019)
En la 20-aj jaroj de 20-a jarcento, grafo Aleksander Dzieduszycki kontribuis al la evoluo de la posedaĵo en Poryte, kiu riĉigis la grandbienon kaj parkenpaĝigon per lagetoj. Li donis al ili la nomojn de sia familio kaj bestoj. La plej granda lageto daŭre nomiĝas Aleksander, la dua plej granda - Grażyna kaj plu: Kowale, Fortuna, Orlik, Kajtek, Bezimienny, Moryś. Hodiaŭ ili estas uzataj kiel fiŝlagetoj. De tie venas la karpoj por la kristnaskaj tabloj de la loĝantoj de Zambrovo kaj Podlaĥio.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 749661
 |