recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Helico (apartigilo). |

Helico
**Helico** (de la helena έλιξ = turniĝo, tordiĝo) principe estas geometria linio, kiu estiĝas, kiam punkto cirkle rotacias ĉirkaŭ akso kaj samtempe moviĝas laŭlonge de ĝi.
Ambaŭ moviĝoj havas konstantan rapidon.

Matematike eblas diri, ke helico estas kurbo sur cilindro, kiu sekcas ĉiujn cirklojn, kiuj generas la cilindron, je egalaj anguloj.

Animita filmo de la Arkimeda ŝraŭbo
Permane propulsebla Arkimeda ŝraŭbo
En pli vasta senco helico estas

* surfaco generata de la ortanto de la menciita punkto al la akso, aŭ
* objekto, kies surfaco similas al parto(j) de tia surfaco.

Formulado
---------

En matematiko, helico estas kurbo en 3-dimensia spaco.

En karteziaj koordinatoj (*x, y, z*), la jena parametrigo difinas la apartan helicon de la apuda bildo, per la simplaj ekvacioj:

{\displaystyle x(t)=\cos(t),\,}
{\displaystyle y(t)=\sin(t),\,}
{\displaystyle z(t)=t.\,}
En cilindraj koordinatoj (*r, θ, h*), la sama helico estas parametrigata per:

{\displaystyle r(t)=1,\,}
{\displaystyle \theta (t)=t,\,}
{\displaystyle h(t)=t.\,}
Pli ĝenerale, cirkla helico kun radiuso (*a*) kaj angula koeficiento (*b*/*a*) priskribatas per la sekva parametrigo:

{\displaystyle x(t)=a\cos(t),\,}
{\displaystyle y(t)=\pm a\sin(t),\,}
{\displaystyle z(t)=bt.\,}
Oni konsideras ke la kvanto {\displaystyle p=2\pi b} estas la "paŝo" de la helico.

En cilindraj koordinatoj (*r, θ, h*):

{\displaystyle r(t)=a,\,}
{\displaystyle \theta (t)=t,\,}
{\displaystyle h(t)=\pm bt.\,}
La signo {\displaystyle +} rilatas al **maldekstruma helico** (turniĝanta aŭ volviĝanta kontraŭ la direkto de horloĝa montrilo por pozitiva trigonometria angulo θ), La signo {\displaystyle -} rilatas al **dekstruma helico** (turniĝanta aŭ volviĝanta laŭ la direkto de horloĝa montrilo).

* Kategorio Helico (matematiko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Emblemo de la ĉeĥoslovaka antaŭmilita armeo 1918 - 1939

Divizia generalo **Heliodor Píka** naskiĝis la 3-an de julio 1897 en familio de vilaĝana radfaristo en Štítina. Jam en gimnazio en Opava li estis eminenta studento. Krom la germana, greka kaj latina lingvoj li pli poste eklernis ankaŭ la rusan kaj francan lingvojn.

En la jaro 1915 li estis anstataŭ planataj studoj de farmacio forkondukita en aŭstria-hungaran armeon. En 1916 li transiris en rusan militkaptitecon kaj en 1917 li forveturis Francion. Tie li post la unua mondmilito finstudis Altan militistan lernejon en Parizo.

Ekde la jaro 1932 li agadis kiel armea ataŝeo en Bukareŝto kaj ekde 1939 ĝis 1941 li gvidis agadon de ĉeĥoslovaka informista deĵoraro sur Balkano. Ĉi tie li energie prezentis sin kontraŭ germana enpenetrado sur Balkanon kaj li devis fuĝi.

En majo de 1941 li alveturis kun grupo de ĉeĥoslovakaj oficiroj ĝis Moskvo. Malgraŭ tio, ke li fariĝis oficiala gvidanto de la armea misio kaj en la jaro 1943 estis al li donita rango de brigada generalo, li malplaĉiĝis pro sia demokratapensado al komunistoj.

Kiel la unua viktimo de la komunisma volo li estis la 21-an de junio 1949 en Bory en Plzeň ekzekutita.

Malamo de komunistoj iris ĝis malantaŭ tombo
--------------------------------------------

Al komunistoj sufiĉis nek elpensita kulpigo nek malhonestiga morto per pendumigo en 1949 post ekkonstruita proceso. La malamikoj de la legiano, generalo, politikisto kaj patrioto Heliodor Píka venĝis sin eĉ je la mortinto.

Ili ne permesis sepulti ties korpon, sed kiel pruvas arkivaj dokumentoj, ili eldonis lin al instrua sekcado. La korpo de generalo Píka estis post la ekzekuto balzamita kaj metita en barelon kun konserviga fluidaĵo. Malgraŭ tio trovis kuraĝaj homoj, kiuj volis malhelpi tion.

La 18-an de septembro 1949 estis enregistrite, ke la korpo estis transdonita al instrua sekcado. Sed en la fakto ĝi restis sur fundo de la barelo kaj je unu monato pli poste estis simulita ankaŭ cindrigo de la korpo en pilzena krematorio. En ĉerko estis en la fakto kremaciigitaj diversaj fortranĉaĵoj el sekcitaj korpoj.

La korpo de Píka intertempe ripozis sur la fundo de barelo ĝis la jaro 1957. Tiam venis en instituton juna kuracisto kaj li ekkonis laŭ identigaj numeroj, pri kiu temas. Li lasis lin bruligi lin en ĉerko kaj ankoraŭ unu dum jaro la cindro el la korpo de generalo restis en metala ujo en la instituto. Poste ĝi estis enŝutita en komunan tombon en tombejo en Plzeň.

---

Kvindek jaroj post la ekzekuto estis laŭ peto de lia filo Milan Píka establita en la pilzena tombejo lia monumento.

* Kategorio Heliodor Píka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 109815
* GND: 119141108
* LCCN: n94029392
* VIAF: 57418501
* ISNI: 0000 0000 7860 5326
* SUDOC: 032485964
* BNF: 12350676w
* NKC: jn20000728504
 |
legada ĉambro de la biblioteko
La **Universitata Biblioteko de Kembriĝo** ( angle *Cambridge University Library*) estas la centrala kaj plej granda akademia biblioteko ĉe la Universitato de Kembriĝo kaj unu el la ses deponejoj de Unuiĝinta Reĝlando. Pli ol tridek departementaj kaj fakultatbibliotekoj estas filiigitaj al tiu centra biblioteko. La biblioteko havas pli ol 9 milionojn da titoloj, inkluzive de mapoj kaj partituroj. La biblioteko estis fondita en la 15-a jarcento kaj translokiĝis al sia nuna domejo okcidente de la rivero Cam kaj la urbocentro de Kembriĝo en 1934.

Historio
--------

La biblioteko estis fondita en la dua jardeko de la 15-a jarcento por gastigi la librokolekton de la universitato, kiu ĝis tiam estis loĝigita en kestoj. Ĉe la fino de la 15-a jarcento la kolekto inkludis pli ol 600 librojn, sed la dissolvo de monaĥejoj en Anglio en la tempo de Henriko la 8-a grave difektis ĝin, kiel en multaj el la bibliotekoj de la regno. Klopodoj por restarigi la bibliotekon estis aranĝitaj en 1574, kun la subteno de la ĉefepiskopo de Canterbury, kaj antaŭ la fino de la 16-a jarcento la kolekto havis pli ol mil librojn.

En 1632, George Willers, la unua Duko de Buckingham, iniciatis la kolekton de libroj en la araba kaj en 1647 la kolekto de libroj en la hebrea. En 1664 la biblioteko heredis la riĉan kolekton de Richard Holddworth kiu inkludis 10 095 presitajn librojn, de kiuj proksimume 200 estis kopioj de inkunablo; kaj 186 manuskriptoj, inkluzive de la manuskripto de Jeffrey Chaucer kaj la manuskriptoj konsideritaj kiel la plej fruaj en la kimra lingvo, de la 9-a jarcento.

En 1710 la biblioteko estis inkludita inter naŭ devigaj deponejaj bibliotekoj, precizigitaj en la Unua Kopirajto-Leĝo. En 1715, Georgo la 1-a, reĝo de Britio, donacis al la biblioteko la kolekton de la Reĝa Biblioteko de la episkopo de katedralo de Ely, kiu nombris 30 000 librojn kaj 1 790 manuskriptojn. De 1867 ĝis 1886 Henry Bradshaw funkciis kiel ĉefbibliotekisto kiu promociis la bibliotekon profesie, akademie kaj esplore. Liaj posteuloj Francis Jenkinson (1889 - 1923) kaj Alwyn Faber Scholfield (1923 - 1949) daŭrigis la tendencon de iĝado de la biblioteko gvida akademia kaj esplorinformcentro, ampleksa kaj sistema dokumentado de la katalogo. 

En 1933 la biblioteko aĉetis kopion de la Biblio Gutenberg. En tiu tempo, kun la helpo de la fondaĵo Rockefeller, la biblioteko estis translokigita al nova konstruaĵo ĉe la okcidenta flanko de la rivero Cam. En 1972, alia etendaĵo al la konstruaĵo estis establita. En 2010, la Kembriĝa Cifereca Biblioteko estis establita kiel datumbazo de bibliotekkolektoj kaj aliro kaj informserĉaj mekanismoj.

Por plua legado
---------------

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Universitata Biblioteko de Kembriĝo** en Vikimedia Komunejo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774542
* GND: 1010752-6
* LCCN: n81070793
* VIAF: 140790558
* ISNI: 0000 0001 2293 0063, 0000 0004 0410 363X
* SUDOC: 026473224
* BNF: 11871536r
* NKC: kn20050512047
 |
**Fenriro** (norene *Fenrir*) estas granda monstra lupo en nord-ĝermana mitologio. Li estas priskribita en la Poezia Edda, kompilita en la 13-a jarcento el pli fruaj tradiciaj fontoj, en la Proza Edda kaj en la *Heimskringla* fare de Snorri Sturluson. En kaj la ambaŭ Poezia Edda kaj Proza Edda, Fenriro estas la patro de la lupoj Sköll kaj Hati Hróðvitnisson, filo de Loki, kaj estas antaŭdirita mortigi la dion Odino dum la okazaĵo de Ragnarök, sed en victurno estos mortigita fare de la filo de Odino Vidaro.

Bildigoj de Fenrir estis identigitaj sur diversaj objektoj, kaj sciencaj teorioj estis proponitaj rigardi la rilaton de Fenriro al aliaj hundestaĵoj en ĝermana mitologio. Fenriro estis la temo de artaj bildigoj, kaj li ankaŭ aperas en literaturo.

Referencoj
----------

1. ↑  Lindow, John.  (2001) *Norse Mythology: A Guide to Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs*. Oxford University Press. ISBN 0-19-515382-0.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fenriro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fenriro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Monflorite-Lascasas** [monfloRIte lasKAsas] estas loĝlokoj kaj municipo de Hispanio, en la sudo de la komarko *Hoya de Huesca* (kies ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem nome Ŭesko) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono). La loknomo *Monflorite* estas komprenebla kiel "Flormonto", dum *Lascasas* estas komprenebla kiel "La domoj".

Geografio
---------

Lascasas.
Ĝia municipa teritorio estas en la sudo de la komarko *Hoya de Huesca*. Ĝi estas oriente de la valo de la rivero Flumen proksime al provinca kaj komarka ĉefurbo, tute sude. La loĝloko Monflorite mem (436 msm) estas je 7 km sudokcidente de Huesca kaj Lascasas mem (408 msm) estas je 5 km sud de Huesca

Historio
--------

La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito. 

Je 1960-1970 kuniĝis Monflorite kaj Lascasas por formi novan municipon Monflorite-Lascasas, kun municipa ĉefurbo en Monflorite. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Monflorite-Lascasas akrigita pro la detruo de la milito: oni malaltiĝis kaj poste oni plialtiĝis pro proksimeco al la provinca ĉefurbo.

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (migdaloj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj kaj bovoj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo, krom servoj propraj de dormurbo. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejoj, ermitejo (foto de la tabelo), senjora turo de familio López de Gurrea (15-a jarcento) kaj ekstere naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Monflorite-Lascasas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813744
* LCCN: n96069498
* VIAF: 158441300
 |
**Almásháza** [almAŝhAza] estas tre malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en Distrikto Zalaegerszeg (departemento Zala). Ĝi situas sur mildaj deklivoj, fine de sakovojo el ĉefvojo Balatonszentgyörgy-Zalaegerszeg. Zalaszentgrót troviĝas 14, Hévíz 15, Pacsa 17, Zalaegerszeg 19, Keszthely 20, kaj Sümeg 29 km-oj for.

En la vilaĝo troviĝas romkatolika kapelo omaĝe al (Eta) Dipatrino de 1908, kun kruco de 1864 en la ĝardeno. Je la vilaĝlimo troviĝas lagon, taŭga por fiŝkaptado, kaj en la vilaĝo okazas ekde 2004 festivalon en septembro, *Szérüskert fesztivált.* En Almáshaza servas migra poŝto.

La nomo apartenas la pluraj hungaraj loknomoj kun la ero *almás*, kiu signifas "pomo" aŭ "pomarbo".

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1198 en formo *Almas.* La vilaĝo longe apartenanis al abatejoj – ĝis 1381 al la cistercianoj de Szentgotthárd, kaj poste tio al la benediktanoj de Kapornak. En 1464 soldatoj de Körmend detruis la vilaĝon. En la 17-a jarcento la turkoj faris senhoma la komunumon. En 1700 familio Batthyány [batjAnji] fondis tie bienocentron. En 1867 incendio okazis. En 1959 kolĥozo formiĝis.
Koordinatoj: 44° 46′ 44″ N 5° 08′ 36″ O﻿ / ﻿44.77889 °N, 5.14333 °O﻿ / 44.77889; 5.14333 (mapo)

**Beaufort-sur-Gervanne** estas franca komunumo lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havis 417 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2010.

Geografio
---------

Beaufort-sur-Gervanne etendiĝas sur 9.48 km², kaj havis 417 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 44 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Drôme, en la okcidenta parto de la francaj Alpoj.

Historio
--------

La departemento Drôme estis oficiale kreita la 5-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

La loĝantoj de Beaufort-sur-Gervanne precipe distingis sin kadre de la rezisto kontraŭ la germana okupado de la Dua mondmilito, ĉefe kiel membroj de la roto de Kapitano Morin. La vilaĝo tiel spertis plurajn germanajn atakojn kaj incendiojn antaŭ sia fina liberiĝo en 1944. Pro tiu periodo restas nur fragmento de la malnova vilaĝo kaj de la ĉirkaŭmuroj, proksime al pli modernaj loĝejoj.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jérôme Colomb, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Beaufort-sur-Gervanne apartenas al la kantono Crest-Nord, kies ĉefurbo estas Crest. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Drôme
* Kantono Crest-Nord

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de Beaufort-sur-Gervanne Arkivigite je 2018-06-13 per la retarkivo Wayback Machine
Kastelo Beaumaris
**Beaumaris** estas la antaŭa ĉefurbo de la insulo Môn, apud la nordokcidenta marbordo de Kimrio. Ĝi situas apud Markolo Menai. En 2001, laŭ la tiujara censo, ĝi enhavis 2 040 loĝantojn.

La urbo fondiĝis dum la vikinga epoko, proksime al longe loĝata vilaĝo nomata Llanfaes. Tamen ĝi malgravis ĝis 1295, kiam Eduardo la 1-a (Anglio), post kiam li konkeris nordan Kimrion, ordonis la konstruon de Kastelo Beaumaris kaj devige translokigis la loĝantojn de Llanfaes al okcidenta Môn.

Plurajn jarcentojn Beaumaris estis grava haveno, kaj centro por ŝipkonstruado. Tuj ekster la urbo situis pendumilo. Post la konstruo de malliberejo en 1829, estis tie kie du homoj pendumiĝis, en 1830 kaj 1862. La lasta pendumita viro, Richard Rowlands, mortkondamniĝis pro la murdo de sia bopatro sed ĉiam asertis ke li ne kulpas: laŭdire, kiam li alproksimiĝis al la pendumilo, li malbenis la preĝejan horloĝon, dirante ke, se li ja malkulpas, la kvar flankoj de la horloĝo neniam montros la saman horon - tio kio portempe fakte okazis. La malliberejo fifamis pro torturaj rimedoj puni malpacajn krimulojn, kiel tortur-krado kaj vipado. Ĝi nun viziteblas kiel muzeo.

Inter aliaj vizitindaĵoj estas 14-jarcenta preĝejo.
**Beaumont-Village** estas franca komunumo situĝinta en la departemento de Indre-et-Loire, en la regiono Centro-Valo de Luaro. Ĝi estas najbaro de Montrésor.

Iliaj loĝantoj estas nomataj *Beaumontois* kaj *Beaumontoises*.

Geografio
---------

Proksime de la komunumo estas la rivero Olivet, branĉrivero de la rivero Indrois.

La komunumo troviĝas en la geografia areo kaj la zono de produkto de lakto, de fabrikado kaj de rafinado de la fromaĝo Valençay.

Historio
--------

Ĝis 1700, Beaumont kaj Montrésor estis unu sola paroĥo. Antaŭ sia sendependiĝo, Montrésor nomiĝis *Beaumont-ville* kaj post tiu apartigo Beaumont iĝis Beaumont-Village.

Demografio
----------

En 2013, la komunumo enhavis 280 loĝantojn. La evoluo de la loĝantaro estas konata tra la popolnombradoj faritaj en la komunumo ekde 1793. Ekde la 21-a jarcento, la realaj popolnombradoj de la komunumoj enhavantaj malpli ol 10 000 loĝantojn okazas ĉiuj 5 jaroj, kontraŭe al la komunumoj kiuj havas popolnombradon ĉiujare.

Lokoj kaj monumentoj
--------------------

En la arbaro de Beaumont oni povas vidi la kapelon Notre-Dame-du-Chêne.
Kapelo estis konstruita en 1769, en la arbaro de Beaumont, por gastigi statuon de la Virgulino Maria, kiu antaŭe estis en niĉo sur ŝtona kolono. Ĝi iĝis loko de jara pilgrimado. Pro manko de konservado, ĝi iĝis ruino kaj nova kapelo estis konstruita en 1897. Hodiaŭ, la pilgrimado okazas la 2-an dimanĉon de septembro.

En la burgo, moderna eklezio estis konstruita en la instigo de la parokesto Fernand Amand, sia konstruado komencis en 1959, ĝis malfermis en 1961. Kun altaro de blua granito de Labradoro, ĝi enhavas nuntempan virgulinon Ricwal: Notre-Dame-de-la-Route, plus murajn freskojn faritajn de Mlle Mesnet (1992). La muraj pentraĵoj de la 13-a kaj 14-a jarcentoj kiuj devenas de la eklezio detruita en 1949 reintigris la eklezion.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Beaumont-Village en la franca Vikipedio.*

Vidu ankaŭ
----------

### Interna ligilo

* Listo de komunumoj de Indre-et-Loire

### Eksteraj ligiloj

* Kategorio Beaumont-Village en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Beaumont-Village[*rompita ligilo*] ĉe la retejo de INSEE
*
**Beaufort**, prononco [bofɔʁ] (Pri tiu ĉi sono aŭskulti), estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* de la regiono Hauts-de-France (prononco [o dəˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio"). Fine de 2020 en la komunumo vivis 1 013 loĝantoj sur areo de 12,76 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 79 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lille*, la centra parto de la departemento, kaj al la kantono *Avesnes-sur-Helpe*.

Blazono de Beaufort.

Geografio
---------

Beaufort estas unu el la vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto Hautmont, kiu situas inter Aulnoye-Aymeries kaj Maubeuge, en la suda parto de la natura baseno de la rivero Sambre.

La vilaĝo Beaufort troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe, kaj do situas kerne de natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Beaufort etendiĝas sur 12,76 km².

Historio
--------

La nomo de la vilaĝo devenas de turo konstruita en 1173 de la grafo de Henegovio por defendi la henegovian landon kontraŭ la landsinjoro de Avesnes-sur-Helpe. Tiu tereno estis finfine heredita de Avesnes en la 14-a jarcento.

Vidindaĵoj
----------

Ankoraŭ videblas la ruinoj de la ĉefturo, kiu datiĝas de la 12-a jarcento kaj estas kromnomita "*tour sarrasine*". La loka preĝejo datiĝas parte de la 16-a, parte de la 18-a jarcentoj. Ĝia navo ĉefe konsistas el brikoj, kaj ĝia turo havas kvadratan aspekton.

Administrado
------------

Beaufort apartenas al la kantono de Hautmont, kies ĉefurbo estas Hautmont. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Bildaro
-------

* la administrejola administrejo
* mezepoka turomezepoka turo
* la komunumoparto Ropsiesla komunumoparto *Ropsies*

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Hautmont
**Antal Forgács** [forgAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Forgács Antal** estis hungara aktoro, juristo. Lia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Vogel Antal Aladár*.

Antal Vogel  naskiĝis la 14-an de julio 1899 en Eger, li mortis la 24-an de marto 1972 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Antal Forgács abiturientis en cisterciana gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li estis fervojisto. Li lernis metalurgion en Minada kaj Arbarkultura Altlernejo (Sopron), sed intertempe li soldatiĝis, fine li hejmenvenis kaj li estis kornisto de la loka teatro. En 1922 li doktoriĝis el juro, post 3 jaroj li akiris plian diplomon en Reĝa Teatra Akademio. Inter 1926 kaj 1946 li apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto). Li edziĝis en 1935 kaj 1940. Li ricevis premion en 1930. Dum la socialismo lia sorto estas nekonata.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare: Hamleto - Rosencrantz
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Ádám [ĉefrolo, 1929)
* Lajos Zilahy: *Zenebohócok* - S-ro Madár
* Ferenc Herczeg:
	+ *A híd* - Egon
	+ *Ocskay brigadéros* - titolrolo
* Molière: *Scapin furfangjai* - Octave
* Schiller: Maria Stuart - Davison

Liaj kinaj filmaj roloj
-----------------------

* *Magyar feltámadás* (1938-39) - policestro
* *A cigány* (1941)
* *A harmincadik...* (1942) - kuracisto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Duko (pli frue grafo) Antal Grassalkovich** [graŝalkoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Grassalkovich Antal** estis hungara magnato, ĉambelano, departementestro. Lia nobela antaŭnomo estis *gyaraki*. Lia samnoma patro estis Antal Grassalkovich (krongardisto), lia samnoma filo estis Antal Grassalkovich (ĉambelano).

Duko Antal Grassalkovich
Antal Grassalkovich  naskiĝis la 24-an de aŭgusto 1734 en en Pest (urbo). Li mortis la 6-an de majo 1794 en Vieno.

Biografio
---------

Antal Grassalkovich studis en Pozsony kaj Vieno. Li heredis multajn bienojn, tamen li ne okupiĝis pri ili, simple li ludonis ilin. Plej ofte li vivis en Vieno, kie li estis nomumita ĉambelano, konsilisto, fine duko en 1784. Li estis ankaŭ departementestro. Escepte li batalis por la Habsburgoj kontraŭ la prusoj. Li edziĝis en 1758, baldaŭe li havis 8 gefilojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en mezo de la teksto)

* Kategorio Antal Grassalkovich (duko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 527530
* GND: 1138650080
* VIAF: 7451150382222913500000
 |
**Grafo Antal Forgách** [forgAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Forgách Antal** estis hungara ĉefkanceliero, politikisto, parlamentano, ĉefdepartementestro. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *ghymesi kaj gácsi* [gimeŝi kaj gAĉi].

Antal Forgách  Arkivigite je 2014-10-23 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 16-an de aprilo 1819 en Gács (nuntempa Halič en Slovakio), li mortis la 2-an de aprilo 1885 en Gács.

Biografio
---------

Antal Forgách post lernado li ekhavis postenon en la hungara reĝa kortego en 1938. Post 4 jaroj li havis postenon en Rijeka, en 1846 en Pest (urbo). Dum la Hungara revolucio de 1848 komence ki estis senatestro, poste li apartenis al tiu minoritato, kiuj batalis kontraŭ la revolucio. Inter 1851 kaj 1859 li estis ĉefdepartementestro, poste guberniestro de Ĉeĥio, inter 1861-1864 ĉefkanceliero de la hungara kortego. Fine ekde 1867 li estis parlamenta deputito. Li ekhavis edzinon en 1863, kiu naskis 4 gefilojn. Li havis la titolon vera interna sekreta konsilisto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 4-a punkto)
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2017-11-07 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Antal Forgách en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Labortablo GNOME
Cinnamon Desktop
‏Plasma 5 - la plej nova labortabla KDE
‏ - labortablo bazita sur GNOME 2
En komputilaj interfacoj, la **labortablo** estas la kromnomo por la ĉefa ekrano de la operaciumo.

Ĝia nomo derivas de ĝia simileco al oficeja skribotablo kiu enhavas diversajn ilojn necesajn por agadoj kaj operacioj de oficeja laboro.

Ecoj
----

Kutime la labortablo enhavas ĉefan interfacon por aliri programojn kaj lokojn en la komputilo, per la dosiersistemo, same kiel taskobreton.

Krome, la labortablo eĉ povas inkluzivi interfacojn kiuj permesas aliron al dezirata objekto, inkluzive de dosierujoj, ŝparvojaj ikonoj kaj menuoj.

Plej multaj labortabloj havas pliajn elementojn kaj kontrolojn kiuj povas helpi al la uzanto kiel ekzemple, lingvan stangon, horloĝon, voĉo-adaptilon, kaj pli.

Vidu ankaŭ
----------

* Ŝelo
* Grafika labormedio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Labortablo (komputilo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bildgalerio

* GNOME Shell
* MATE
* Cinnamon
* Xfce
* KDE
* LXDE
* Ambient
* Mezzo
* Étoilé
* ROX
* Project Looking Glass
* Sugar
* UDE
* Dosiero:Windows 7.pngWindows Aero
**Ballon** estas la ebleco de dancisto de baleto ŝajnigi tenadon de pozicion en la aero. Ĝi eble estas nomita post la franca dancisto Claude Balon, tamen ĝia nomo ankaŭ eble venis de la franca vorto *ballon*, kies signifo estas "balono, aerostato". Ĝi ankaŭ temas pri la kvalito de saltoj aŭ *allegro* paŝoj kiuj havas molajn sed kontinuajn resaltojn de/al la planko aŭ sceno, ekzemple, serio de *balotte saute*. Dancisto kun bona natura *ballon* kutime havas grandan naturan salton kaj longajn aĥilajn tendenojn.

Por plenumi la pli postulantajn eroojn, dancisto aspektas kvazaŭ defianta la leĝojn de fiziko. Baza fiziko kaj komprenado de homa percepto provizas eblecon kompreni ĉi tion. Alta nivelo de fizika taŭgeco estas postulata por plenumado.

Ekzemple, dum la granda *jeté*, la dancisto povas aspekti kiel ŝvebanta. Fizike, lia/ŝia centro de maso moviĝas je parabolo, same kiel ĵetita ŝtono. Observanto havas limigitan eblecon ekscii situon de la centro de maso kiam la dancisto ŝanĝas sian konfiguron dum la flugo. Por fari ĉi tion la dancisto etendas siajn brakojn kaj gambojn, kio kamuflas la falon kaj kondukas al percepto de la dancisto kvazaŭ ĝi estas flosanta.

La *pas de chat* (paŝo de la kato) kreas similan iluzion. La dancisto startas de *plié*, tiam dum la ascendanta fazo de la paŝo, rapide levas ĉiun genuo en sinsekvo kun koksoj turnitaj eksteren, tiel ke por momento ambaŭ piedoj estas en la aero samtempe, pasanta unu la alian. Por momenton, la dancisto aspektas kiel pendanta en aero.

La surteriĝo devas esti plenumita zorge, la dancisto fleksas la genuojn kaj ruligas la piedon ekde piedfingro ĝis kalkano. Por arta kaj ankaŭ sekureca kaŭzoj ĉi tiu tekniko devas esti instruita per kompetentulo.

Vidu ankaŭ
----------

* Tempo de pendado

Eksteraj ligiloj
----------------

* Physics of Dance - Fiziko de danco.
* Simulation of the Airborne Phase of the Grand Jete in Ballet - Simulado de la aera fazo de la granda jete en baleto (PDF).
* The Grand Jete. Illusion of Floating. - La granda Jete. Iluzio de flosado..
* Analysis of the Aerial and Landing Phases of the Grand Jete - Analitiko de la aera kaj surteriĝa fazoj de la granda jete (PDF).
* Tips for Improving Leaps - Konsiloj por plibonigo de saltoj.
* Learning to leap; Tips and Technique - Lerno salti; konsiloj kaj tekniko.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Ballwil (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Ballwil** estas urbo
komunumo en la distrikto Hochdorf en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 2395 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Ballwil situas inter la valoj "Seetal" kaj de la rivero Reuss ĉe la okcidenta deklivo de la monto *Lindenberg*.

Najbaraj vilaĝoj
----------------

La komunumo Ballwil limas en nordo al Hohenrain, en oriento al Sins (Kantono Argovio), en sudoriento al Inwil, en sudokcidento al Eschenbach, kaj en okcidento al Hochdorf.

Trafiko
-------

La komunumo Ballwil situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Lencburgo al Lucerno, la tiel nomita *Seetal-Fervojo*, kaj tial bone estas konektita al la publika trafikreto.

Historio
--------

la unua dokumenta mencio de Ballwil datiĝas el la jaro 924 kiel *Paldiwilare*.

En mezepoko Ballwil estis kiburga kaj poste habsburga posedaĵo. Post la Batalo de Sempach en 1386 Ballwil fariĝis lucerna kaj apartenis ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 al la kamparvoktejo Rothenburg. Ek de 1803 Ballwil apartenas al la distrikto Hochdorf de Kantono Lucerno.

vidu ankaŭ
----------

* Ballwil (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ballwil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Ballwil
* Ballwil en la Historia Leksikono de Svislando
* Profilo de la komunumo en la retejo de la kantono

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Ballwil** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Hochdorf |
| --- |
| Aesch  •  Altwis  •  Ballwil  •  Emmen  •  Ermensee  •  Eschenbach  •  Hitzkirch  •  **Hochdorf**  •  Hohenrain  •  Inwil  •  Rain  •  Römerswil  •  Rothenburg  •  Schongau |  |

 |
**Lúcia Megyesi Schwartz** [medjeŝi ŝvarc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Megyesi Schwartz Lúcia** estas hungara operkantisto, oratorikantisto (mezosoprano).

Lúcia Megyesi Schwartz [*rompita ligilo*] naskiĝis la 2-an de aŭgusto 1970 en Pécs.

Biografio
---------

Lúcia Megyesi Schwartz lernis muzikon en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en muzika altlernejo en Szeged en 1992, pli novan diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1995, fine ŝi plulernis en muzikakademio de Stuttgart. Ŝiaj plej grava instruistoj estis Zsolt Bende (Budapeŝto) kaj Júlia Hamari (Stuttgart). Dum la studentaj jaroj ŝi akiris premiojn en kantokonkursoj en 1991 kaj 1993. En 1994 ŝi ricevis membrecon de Budapeŝta Ŝtata Operejo, sed baldaŭ ŝi faris turneojn en Eŭropo, Japano, Usono. Inter 2006 kaj 2008 ŝi apartenis al operejo de Graz. Ŝi ankaŭ instruas kantadon. Ŝi havas edzon kaj naskis 4 filojn.

El ŝia repertuaro
-----------------

* Zoltán Kodály:
	+ *Háry János* — Örzse; Marie-Luise
	+ *Székelyfonó* – najbarino
* Giuseppe Verdi: *Rigoletto* – Maddalena
* Georges Bizet: *Carmen* — titolrolo
* Richard Wagner:
	+ *Götterdämmerung* — Wellgunde
	+ *Das Rheingold* — Wellgunde
* Pietro Mascagni: *Cavalleria Rusticana* – Lola
* Gioachino Rossini:
	+ *La barbiro de Sevilo* — Rosina
	+ *La Cenerentola* — titolrolo
* Wolfgang Amadeus Mozart:
	+ *La geedziĝo de Figaro* – Cherubino
	+ *Die Zauberflöte* – unua damo, tria damo
	+ *Così fan tutte* - Dorabella
* Gaetano Donizetti: *Anne Boleyn* – Smeton
* Charles Gounod: *Faust* – Siebel
* Jacques Offenbach: *Les Contes d'Hoffmann* — Nikolao
* Leonard Bernstein: *West side story* (muzikalo) – Anita

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
**Cesar VANBIERVLIET** (naskiĝis la 24-an de januaro 1905 en Kortrijk - mortis la 30-an de decembro 1992 en Kortrijk) devenis el teksadlaborista familio. Li estis kreinto de kolekto de Esperanto-periodaĵoj en la Urba Biblioteko de Kortrijk (Belgio), kiu poste ricevis lian nomon: la Esperanto-Fondaĵo Cesar Vanbiervliet.

Esperanto
---------

Li lernis Esperanton en 1925 de lia tiama oficeja kolego Gerard Debrouwere, estis tre aktiva ĝis 1930, la jaro de lia edziĝo al Margareta Rijsman, kaj poste paŭzis dum pluraj jardekoj. Li reaktiviĝis en la 1970-aj jaroj kaj pasie ekkolektis librojn kaj periodaĵojn. La kolekto komence de 1992 havis 3223 kompletajn jarkolektojn de 1206 diversaj periodaĵoj; preskaŭ 3000 aliaj jarkolektoj atendis kelkajn n-rojn por kompletiĝi - grandioza laboro, en kiun Vanbiervliet investis grandegajn kvantojn da tempo, mono kaj sindediĉo. Liaj precipaj helpantoj en la Fondaĵo estis Gerard Debrouwere kaj Jan Hanssens.

Profesie
--------

Cesar Vanbiervliet laboris dum sia tuta profesia kariero ĉe la urba administracio de Kortrijk. En 1921 li dungiĝis kiel dumtempa oficisto, en 1927 li estis nomumita kaj en 1953 li iĝis sekciestro de la urba registrejo. Dum la dua mondmilito li respondecis pri la urba buĉejo kaj la provizado.

Kiel sekciestro de la urba registrejo Vanbiervliet desegnis sliparon por registri la enloĝantojn de la urbo, anstataŭantan la ĝis tiam uzatajn libroformajn registrojn. Inter fakuloj tia sliparo estis konata kiel *Sistemo Vanbiervliet*; ĝis la enkonduko de komputiloj ĝi estis uzata plurloke en Belgio.

Nekrologoj
----------

Nekrologoj aperis en *Horizontaal*, marto-aprilo 1993 kaj en loka gazeto *Krant van West-Vlaanderen*, 8 januaro 1993.

Referencoj
----------

1. ↑  Laŭ la mortoakto (numero 1560, 31 decembro 1992) la oficialaj antaŭnomoj estis *Cesaar Felix*.
2. ↑  Laŭ Flandra Esperantisto, sep. 1930, p. 46. Tamen, sur la mortanonco de Cesar Vanbiervliet, la nomo de la edzino estis 'Margaretha Rysman'.
3. ↑  Pri tiu epoko estas konservata en la Fondaĵo skeĉo en kortrijka dialekto. Je la fino iu mencias la nomon *Vanbiervliet*. Eble li mem estas la aŭtoro.
4. ↑  Menciita en kortrijka eldono de gazeto *Het Laatste Nieuws* (11 septembro 1990) kaj buŝe konfirmita de pluraj personoj. Mencio en faka gazeto estas serĉata.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de la Esperanto-Fondaĵo Cesar Vanbiervliet[*rompita ligilo*]
**Fenomeno** estas tio ( objekto, fakto aŭ okazaĵo ), kion senso aŭ menso rekte ekkonas ( perceptas aŭ observas ).
Ĝenerale fenomenoj estas la objektoj de la sensoj (ekzemple vido kaj aŭdo) kontraste al tio, kion ni ekscias per nia intelekto.  

La greka verbo *phainesthai* ( *ŝajni* aŭ *aperi* ) ne indikas, ĉu la perceptaĵo diferencas de la aperaĵo.
Tiel do en la etiko de Aristotelo la videble bona estas tio, kio al la homo ŝajnas esti bona, indiferente chu ĝi vere estas bona aŭ ne.  

Postaj grekaj filozofoj distingis faktojn (fenomenojn) disde teorioj. Ĉi lastaj estis por ili instrumentoj por klarigi la faktojn. Tiu ĉi aliro, kiun ekde la 17a jarcento vaste alprenis la natursciencistoj por trovi klarigojn por la fenomenoj de la naturo, ankoraŭ hodiaŭ estas aktuala.(Legu ankaŭ sub: eksperimento).

En la moderna filozofio la vorto *fenomeno* estas en uzo pri kion la sensoj senpere perceptas antaŭ ol ia ajn juĝo okazas, tamen *fenomeno* neniam fariĝis faktermino inter la filozofoj, kvankam ili akceptis la nociojn fenomenalismo kaj fenomenologio.  

La germana filozofo Immanuel Kant uzis en siaj verkoj la vorton *Erscheinung*, tradukebla per *aperaĵo* aŭ *fenomeno*, ĝi estas la KANTa faktermino por la senpera objekto de la sensa intuicio, la nuda donitaĵo, kiu fariĝas objekto nur dum interpretado per la kategorioj substanco kaj kaŭzo. KANT metis ĝin en kontrasto kun la noumeno, aŭ la aĵo-estante-si-mem, al kiu ne aplikeblas la nomitaj kategorioj.

* Kategorio Fenomeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Fenomeno en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Cartório de Registro de Imóveis e Anexos de Votuporanga** estas nemoveblaĵa registrejo en la brazila urbo Votuporango, instalita la 13-an de junio 1945 kun la juraj funkcioj de registrado de nemoveblaĵoj, valorpaperoj, dokumentoj, kaj civilaj aferoj de firmaoj kaj aliaj organizaĵoj.

Ĝia teritoria areo estis vasta kaj reduktiĝis per la distranĉo de la komarkoj Fernandopolo kaj Ĵalo, instalitaj la 25-an de majo 1953, kaj Kardozo, instalita la 29-an de septembro 1968. Nuntempe ĝia teritoria areo kovras la urbojn Votuporango, Alvares-Florenso, Parizo kaj Valentin-Ĵentilo.

Post instalado, la registrejo estis provizore sub la prizorgo de Urbano Ganot Chateaubriand Bandeira de Melo, la ĉefa oficiro de la nemoveblaĵa registrejo de Tanabio, kaj estis sukcedita Alípio Valente Filho ĝis la alveno en 1953 de la oficiala unua ĉefa oficiro Plínio Marin, kiu restis ĝis sia morto en 1988.

Referencoj
----------

1. ↑  Institucia paĝo sur la retejo de Cartório de Registro de Imóveis de Votuporanga portugale

Vidu ankaŭ
----------

* Votuporango
* Plínio Marin
* Cartório de Registro Civil
* Cartório do 1º Ofício
* Cartório do 2º Ofício

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Cartório de Registro de Imóveis de Votuporanga portugale
**Trissur,** malajalame തൃശ്ശൂർ Pri tiu ĉi sono aŭdu estas urbego, sidejo de la samnoma distrikto Trissur en subŝtato Keralo en sudokcidenta Barato. La loknomo estas mallongigita formo de la malajala-vorto Thirusshivaperoor, tio estas fama loka templo. Trissur estis laŭ angligita nomo Trichur ĝis 1990. 

Panoramo en Trissur

Geografio
---------

Trissur situas sur ebenaĵo 14 metrojn super la marnivelo for de la oceano. Koĉi (Barato) troviĝas 63, Koimbatore 99, subŝtata ĉefurbo Tiruvanantapuram 232, Mumbajo 1007, Kolkato 1861, tutlanda ĉefurbo Delhio 2016 kilometrojn (aere). 

Urbodomo

Demografio
----------

En 2011 Trissur havis 315 596. En la 1990-aj jaroj Trissur atingis la internacian kvaliton urbego (pli granda, ol cent mil laŭ loĝantoj).

Historio
--------

Pro la prahistoriaj megalitoj kaj dolmenoj Trissur estis loĝita ekde almenaŭ 1000 a.K. ĝis 500 p.K. La portugaloj ofte alvenis ekde la 16-a jarcento. En la sekva jarcento jam precipe nederlandanoj alvenis. Trissur iĝis ĉefurbo de regno, ankaŭ financa kaj komerca centro, krome kontaktopunkto por la asiroj, persoj, araboj, portugaloj, nederlandanoj kaj angloj. En la 1750-aj jaroj alia regno aŭ sultanlando konkeris la areon. En la 18-a jarcento la Brita Orienthinda Kompanio transformis la regnon al brita protektorato. Trissur akiris municipan rajton en 1921.

Ekonomio
--------

Trissur estas grava financa kaj komerca centro de Kerala, ankaŭ centro de medikament-produktado. Dum la frua historio siriaj kristanaj familioj estis invititaj por komercadi. Nun Trissur estas unu el la plej gravaj produktadcentroj de orjuvelaĵoj en Suda Hindio. Turismo ankaŭ kontribuis al la ekonomio.

Eduko
-----

Trissur estis centro de lernado dum la antikvaj tempoj, nuntempe universitata urbego kun akademioj kaj universitatoj.

Religioj
--------

Trissur historie estis centro de hindua, kristanisma, islama kaj juda religioj. En 2011 hinduoj konsistigas la plimulton en Trissur kun 58.42% procentoj, ekzistas pli granda malplimulto de kristanoj (24.27%) kaj islamanoj (17.07%).

Lingvoj
-------

La plimulto parolas la malajalan lingvon en Trissur. La angla estas sufiĉe konata.

Klimato
-------

Trissur situas en tropika musonklimato (Am) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. Jare pluvas averaĝe po 3123 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter decembro-marto iom malpli. La temperaturo varias averaĝe inter 24-32 °C.

Trafiko
-------

Stacidomo en Trissur
Trissur estas ligita bone al la proksimaj urbegoj, tamen la plej grava estas la suda-norda aŭtovojo. Malpli grava vojo kuras al la oceana marbordo. En la urbego aŭtobusoj kaj aŭtorikiŝoj liveras la pasaĝerojn. La lokaj 4 stacidomoj havas fervojajn ligojn tutlande.

Vidindaĵoj
----------

* malgranda baziliko (la plej granda en Barato) kaj pluraj aliaj preĝejoj (temploj, moskeoj, kirkoj; la unua moskeo verŝajne estis konstruita en 629 p.K.;)
* statuoj
* muzeoj
* bestoĝardeno
* festivalo

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |

* Malgranda bazilikoMalgranda baziliko
* TemploTemplo
* MoskeoMoskeo
* StatuoStatuo
**Wacław NIŻYŃSKI** (ruse *Вацлав Фомич Нижинский*; *Vaclav Fomiĉ Niĵinskij*) (naskiĝis la 12-an de marto - la 28-an de februaro laŭ julia kalendaro - 1889 en Kievo, mortis la 8-an de aprilo 1950 en Londono) estis pola-rusa dancisto kaj koreografo, unu el la plej eminentaj dancistoj de la baleto de la 20-a jarcento. En internacia bibliografio estas konata ĉefe laŭ franclingva formo Vaslav Nijinsky.

Infaneco kaj juneco
-------------------

Wacław Niżyński naskiĝis en la familio de polaj dancistoj de migra teatro. La gepatroj - Tomasz Niżyński kaj Eleonora Bereda finis Varsovian Baletan Lernejon, kaj kiel junuloj ludis en Varsovia Opero. Laŭ leteroj li konsideris sin polo malgraŭ averaĝa konateco de la pola lingvo.

Tomasz Niżyński sufiĉe frue forlasis sian familion. Por certigi al infanoj pli bonajn kondiĉojn de edukado Eleonora Niżyńska decidis translokiĝi al Sankt-Peterburgo. Tie en 1900 Wacław enskribiĝis al la Teatra Imperiestra Lernejo, kie lernis ĉe Legat, Obuĥov kaj Cecchetti.

Li debutis sur la scenejo de Mariinskij-Teatro kiel 18-jarulo en *Don Giovanni* de Mozarto. Partneris al Matylda Krzesińska, Olga Preobrajska, Anna Pavlova kaj Tamara Karsavina. Tiuperiode grandan apogon en profesia kariero kaj financan helpon donis al la patrino ŝia amato, princo Paŭlo Lvov. Samtempe Vaclavo unuafoje komencis ludi en la baleto kun sia fratino Bronisława, kiu iĝis por li tre proksima persono kaj akompanis lin dum la tuta vivo.

La geedziĝo
-----------

Wacław Niżyński en 1913 edziĝis al hungara Romola Pulszky dum turneo en Bonaero sen permeso de la baletestro. Reveninta al Eŭropo li estis forigita el la trupo. Niżyński freneziĝis, la edzino flegis lin en Budapeŝto. Tiutempe la edzino naskis 2 filinojn.

Literaturo
----------

* *Nijinsky* — biografia filmo de 1980 laŭ reĝisorado de Herbert Ross.

* Kategorio Wacław Niżyński en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 395004
* GND: 1057503215 118587978, 1057503215
* LCCN: n80001523
* VIAF: 98088108
* ISNI: 0000 0001 2283 3298
* LIBRIS: 196250
* SUDOC: 027048209
* BNF: 11917718r
* ULAN: 500078791
* NLA: 36113992
* NDL: 00451351
* BIBSYS: 90204569
* RKD: 347810
* NKC: jn20000720195
* ICCU: BVEV034699
* BNE: XX884027
 |
Vidaĵo de la vilago
**Wiślica** estas urbo kaj sidejo de la samnoma komunumo en la distrikto Busko, en la sanktakruca provinco en Pollando. Statuson de la urbo akiris la 1-an de januaro 2018 iĝante la plej malgranda urbo de Pollando kun 503 loĝantoj, en la komunumo estas 5 600 loĝantoj. La ĝisnuna vilaĝo Wiślica estis dum la 14-a ĝis 16-a jarcento urbo de tutlanda graveco kiel libera reĝa urbo. Post la januara ribelo kontraŭ la Rusa Imperio perdis urborajtojn.

Historio
--------

Ĉirkaŭ 990 la fortikaĵo estis ligita en la ŝtaton de Piastoj. Wiślica iĝis krom Krakovo kaj Sandomierz unu el la plej grandaj administrejoj en Malgrandpolujo. Komence de la 11-a jarcento Boleslao la 1-a konstruis apud la foira setlejo murzonigitan defendejon, kies tasko estis protekto de trapasejo tra la rivero Nida. Tra Wiślica trapasis komerca itinero kondukanta de Prago kaj Krakovo al Kieva Regno.

Duone de la 10-a jarcento sur insulo Regia ekestis la dua fortikaĵo. Wiślica en la 11-a jarcento konsistis el du fortikaĵoj, el kiuj en unu daŭre restis princa taĉmento, ĝi posedis militaran karakteron. Inter ili disvolviĝis komerca setlejo kun la fortikaĵa preĝejo. En la 11-a jarcento estis konstruita preĝejo al Sankta Nikolao. Fine de la 11-a jarcento la setlejo estis bruligita, kio tamen ne ĉesigis ĝian evoluon. En 1135 Wiślica estis rabita de rutenoj kaj kipĉakoj. Post morto de Boleslavo la 3-a kaj feŭda dispartigo Wiślica ektroviĝis en la regiono de Sandomierz.

vico da tradiciaj lignaj statuoj
la katolika baziliko
rivero Nida ĉe la vilaĝo

Geografio
---------

La komunumo situas ĉe la rivero Nida, la vilaĝo rande de ties rivera malaltaĵo preskaŭ 20 riverajn kilometrojn birdfluge supre de la enbuŝiĝo en la Vistulo preterfluantan sudoriente.

85 elcentoj de la komunuma teritorio estas kulturata tereno, nur 3 elcentoj arbaro. Al la komunuma teritorio apartenas parto de la protektata areo Nida-Regiono.

Bibliografio
------------

* Michał Jurecki, *Ponidzie. W świętokrzyskim stepie* (Laŭnida regiono. En la stepo de Sanktakruca provinco), Kraków 2004, ​ISBN 83-89676-16-8​

Eksteraj ligiloj
----------------

* Wiślica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Wiślica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝo de la komunumo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 505410
* GND: 4342575-6
* LCCN: nr93005131
* VIAF: 141163584
* SUDOC: 172540976
* BNF: 15104081t
* NKC: ge358900
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Jean BARON** (naskiĝis la 12-an de februaro 1868 en Salces, Francio, mortis la 28-an de aprilo 1922 en Ceret, Francio) estis rusiljona instruisto kaj esperantisto.

En 1902 la Adresaro de esperantistoj de L. L. Zamenhof, notas la enskribiĝon de Jean Baron, instruisto ĉe la lernejo "Paul Bert" de Perpinjano, kun la numero 6598 (eldonejo de 1903). Li estas la unua nord-Kataluno de la listo.

Jean Baron renkontiĝas kun Teodoro Renard kaj Aleksandro Henrion en Ceret. La loka ĵurnalo "L'Indépendant" raportas (20/10/1903): «Oni sciigas al ni ke, pro la inteligenta iniciativo de sinjoroj Renard kaj Henrion, kaj danke al helpo de sinjoro Baron, instruisto, du kursoj (sinjoroj kaj sinjorinoj) estos malfermitaj en Perpinjano, sub la aŭspicioj de la P.A. [Politeknika Asocio]». La Politeknika Asocio sciigas pri la nova kurso de Jean Baron ĉe la «4 bis rue Neuve» la mardon 24-an de novembro 1903 je la 20-a horo por sinjorinoj kaj junulinoj kaj la vendredon 27-an de novembropor sinjoroj.

Jean Baron kune kun Édouard Agramont, el Ceret, subskribas alvokon favore al Esperanto de la nova Aplec esperantista de Catalunya, kiun ili kunfondas. La sekvan jaron 1905, Jean Baron estas sekretario de la «Section de Groupe Espérantiste de Catalogne», la sekcio de Aplec en Perpinjano.

La 21-an de januaro 1905, ĉe la Politeknika Asocio, Jean Baron instruas novan kurson pri legado kaj parolado. La saman jaron, 24-an – 25-an de aprilo li partoprenas en la Ĝenerala Kunveno de la «Federació esperantista de Catalunya» (plia nomo de Aplec) en Barcelono.

Samjare, kiam rekomenciĝas la lernojaro, li instruas dunivelan gean kurson, kaj ekde decembro, ĉiun dimanĉon matene, ankaŭ ĉe la laborborso de Perpinjano.

En 1907 Jean Baron, nome de la Asocio Politeknika, instruas kurson de komerca Esperanto ĉe la lernejo Lavoisier en Perpinjano.

En 1909 li partoprenas en la 5-a Universala Kongreso en Barcelono.

En 1911 Jean Baron iĝas prezidanto de la «Groupe espérantiste» de Perpinjano.

La jarojn 1912-1913, li instruas kun Émile Bellsola.

En 1913 li starigas kurson ĉe la lernejo "Racine" en Perpinjano.

En aŭgusto 1914, li aliĝas al la 10-a Universala Kongreso en Parizo, kiu ne okazis pro la militdeklaro.

En 1920, Jean Baron iĝas Honora Prezidanto de la Grupo Esperanto.

Fonto
-----

El la verko de Jean Amouroux *Histoire du mouvement espérantiste en Roussillon*, Revuo "Conflent" n° 137, 1985, kun afabla permeso de l'aŭtoro.
**Alvise ZORZI** (10a de Junio 1922 – 14a de Majo 2016) estis itala ĵurnalisto kaj verkisto el la urbo Venecio.

Li estis la filo de Elio Zorzi, ĵurnalisto kaj direktoro de *Mostra Internazionale d'Arte Cinematografica* de la Venecia Bienalo en la oj tuj post la Dua Mondmilito. Li estis direktoro de la kulturaj programoj por RAI, Italia ŝtata televida kanalaro kaj estis membro de la komitato de Unesko por Venecio.

Zorzi estis aŭtoro de nombraj libroj pri la historio kaj civilizacio de Venecio, inklude biografiojn de Carlo Goldoni, Marko Polo, Ticiano kaj aliaj elstaraj urbanoj. La fina libro kiun li publikigis dum sia vivodaŭro estis *Napoleone a Venezia*, kiu estis presita en 2010.

Notoj
-----

1. ↑  "Morto Alvise Zorzi, uno dei massimi studiosi di Venezia". Repubblica.it. 15a de Majo 2016.

Bibliografio
------------

* Biografieto en itala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 793708
* GND: 120456818
* LCCN: n80072413
* VIAF: 100169765
* ISNI: 0000 0001 2145 0738
* SUDOC: 027204480
* BNF: 119297320
* NLA: 35712231
* BIBSYS: 90082163
* NKC: xx0226521
* ICCU: CFIV000933
* BNE: XX1115185
 |
Koordinatoj: 49° 59′ 45″ N 16° 27′ 19″ O﻿ / ﻿49.99583 °N, 16.45528 °O﻿ / 49.99583; 16.45528 (mapo)

**Lanšperk** (germane *Landsberg*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, kiu troviĝas en regiono Pardubice, en distrikto Ústí nad Orlicí, proksimume 3 km nordoriente de la distrikta urbo. Vivas ĉi tie 128 loĝantoj (2021). Lanšperk estas administrative parto de la komunumo Dolní Dobrouč, kaj situas ĉirkaŭ 2 km de ĝi, plejparte sur monteto apud ruinoj de la burgo Lanšperk. Kelkaj domoj situas sub la monteto ĉe ŝoseo nr. 360, kiu ligas Ústí nad Orlicí kaj Letohrad, resp. la domoj situas ĉe la rivero Tichá Orlice, kiu ĉi tie fluas.

Krom ruinoj de la burgo situas en vilaĝeto kapelo, konsekrita en la jaro 1898 al ĉieleniro de la virgulino Maria ornamita per la lasta vojo de Adolf Lachman.
Interesaj estas ĉi tie ankaŭ tipaj vilaĝaj domoj nr. 12 kaj 13.

En vilaĝon oni povas veturi per buso, trajno, estas ĉi tie ŝoseo kaj bicikla vojo inter Ústí nad Orlicí kaj Letohrad. En la vilaĝo estas resoracio kaj pensiono.

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1285.

Fotoj
-----

* Lanšperk - fervoja haltejoLanšperk - fervoja haltejo
* Lanšperk - domo n-ro 65Lanšperk - domo n-ro 65
* Lanšperk - domo n-ro 13Lanšperk - domo n-ro 13
* Lanšperk - preĝejoLanšperk - preĝejo

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Lanšperk en la ĉeĥa Vikipedio.* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Dolní Dobrouč (3) |
| --- |
| Dolní Dobrouč ~ Horní Dobrouč ~ Lanšperk |

 |