recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Bereich Badische Bergstraße** – en Esperanto "areo badenia Monta Vojo" – estas vinkultiva regiono en sudokcidenta Germanio. Ĝi difiniĝas kiel la sudo de la geografia regiono Bergstraße, do "Monta Vojo", kiu ĝenerale estas la transira zono inter la mezalta montaro Odenvaldo oriente kaj la vasta ebenaĵo de la rivero Rejno, cizita de ampleksaj glaĉeroj dum la lasta glaciepoko, okcidente – temas pri tiu parto de la regiono *Bergstraße* situanta en la federacia lando Baden-Virtembergo. Ene de la federacia lando, la areo konsistigas la plejan nordon kaj estas parto de la distrikto Rhein-Neckar, kiu ĉirkaŭas la urbon Hajdelbergo. Ekde la jaro 1971 la areo badenia Monta Vojo estas parto de la vinkultiva regiono "Badenio".

Ĝis la jaro 1971 la areo kune kun la nordo de la geografia regiono, *Hessische Bergstraße*, do "hesia Monta Vojo", konsistigis la vinkultivan regionon *Bergstraße*.

Situo
-----

La "areo badenia Monta Vojo" ĉirkaŭatas sude de la urbo Heppenheim en la distrikto Bergstraße en Hesio, ĉe la okcidentaj deklivoj de la mezalta montaro Odenvaldo transire al la Rejna Malaltebenaĵo, de la komunumoj Laudenbach ĝis Wiesloch. Kune kun la pli norda "hesia Monta Vojo" ĝi konsistigas la geografian regionon Bergstraße, kiu ampleksas la teritorion inter la urboj Darmstadt en Hesio norde kaj Wiesloch en Baden-Virtembergo sude.

La tuta regiono "Monta Vojo", kaj la nordo kaj la sudo, kompare al la ĉirkaŭaj pejzaĝoj havas aparte mildan klimaton, kiu favoras la kultivadon de vino. Aldoniĝas grundo favora por vitejoj. La pejzaĝo havas multajn krutajn deklivojn, kiuj aparte intense kolektas sunradiojn. Jam dum la komenco de printempo ĉiujare videblas la milda klimato, kiam ekfolias kaj iom poste ekfloras ĉerizaj, persikaj kaj migdalaj arboj multajn semajnojn antaŭ samspecaj arboj en aliaj partoj de Germanio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Badischer Weinbauverband
**DALNOKI Viktor** d-ro estis hungara kantisto (baritono), aktoro, reĝisoro, dentkuracisto naskita en Nagyvárad en 1868 kaj mortinta en Budapeŝto la 13-an de februaro 1955. Liaj gepatroj estis Béni Dalnoki kaj Fáni Dalnokiné Konti.

Viktor Dalnoki

Kariero
-------

Viktor Dalnoki pristudis paralele medicinon kaj kanton kaj dum sia kariero li praktikis ambaŭ. La kanton li studis en Vieno kaj Berlino. En jaroj 1900–02 li aperis en Bratislavo, poste en Budapeŝto en Népszínház, kie li kaj ludis kaj reĝisoris. De tie li dungiĝis al Magyar Színház, poste al Operejo de Vieno. Li estis ekde 1903 por 25 jaroj solisto de Hungara Operejo. Ekde 1928 li estis la ĉefreĝisoro de la Városi Színház.

El liaj roloj
-------------

* Schaunard (Puccini: Bohémélet);
* Frank (Johann Strauss: A denevér);
* Masetto (Mozart: Don Juan);
* Beckmesser (Wagner: A nürnbergi mesterdalnokok);
* Napoleono (Zoltán Kodály: Háry János).

El liaj reĝisoraĵoj
-------------------

* A szevillai borbély (Rossini);
* A bolygó hollandi (Wagner);
* A tükör (Siklós A. pantomimja).

Fonto
-----

* *Magyar Színházművészeti Lexikon*

* Kategorio Viktor Dalnoki en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Viktor Kalló,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kalló Viktor** estis hungara skulptisto.

Viktor Kalló
Viktor Kalló  naskiĝis la 12-an de julio 1931 en Babócsa, li mortis la 19-an de novembro 2014 supozeble en Budapeŝto.

Biografio
---------

Viktor Kalló post la bazlernejo estis simpla laboristo, sed depost 1945 li iĝis faklaboristo. Li studis en Hungara Belarta Altlernejo inter 1950-1956. Liaj plej gravaj instruistoj estis András Beck kaj Iván Szabó (skulptisto). Post la diplomo li edziĝis. Li ricevis stipendion en 1958. Li kreis plej ofte politikajn monumentojn, kiuj ligiĝis al la socialismo. En 1958 li ricevis atelieron en Angyalföld. Li studvojaĝis al Italio, Francio, Grekio, Sovetunio. Depost falo de la socialismo liaj skulptaĵoj grandparte estis transmetitaj al Parko Memento. Li ricevis premiojn dum la socialismo inter 1960-1984.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Zalaegerszeg (1976)
* Budapeŝto (1977)
* Barcs (1981)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Arthalo Budapeŝto (1978)
* Sopron (1977, 1983)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Martira monumento (1960)Martira monumento (1960)
* Sándor GarbaiSándor Garbai
* Staranta laboristo kun rado (1968)Staranta laboristo kun rado (1968)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto (2016)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 621904
* LCCN: n79122927
* VIAF: 1296683
* ISNI: 0000 0000 3003 2290
 |
**Chenailler-Mascheix** - jen france, okcitane respektive gaskone *Chanaliech Mascher* - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Corrèze*, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de 2020 en la komunumo vivis 211 loĝantoj sur areo de 15,82 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 13 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Brive-la-Gaillarde kaj al la kantono *Midi Corrézien / Migdia de Corresa*. 

La teritorio havas komunan limon kun Bassignac-le-Bas, Brivezac, Lostanges, Ménoire, Monceaux-sur-Dordogne, Nonards, Saint-Hilaire-Taurieux kaj Tudeils.

Geografio
---------

Chenailler-Mascheix situas en kampara, maldense loĝata pejzaĝo en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Chenailler-Mascheix antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Beaulieu-sur-Dordogne, malfondita en marto 2015
**János Parti** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Parti János** estis hungara kanuisto, trifoja olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto.

János Parti naskiĝis la 24-an de oktobro 1932 en Budapeŝto, li mortis la 6-an de marto 1999 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Parti akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1963, juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1968. Li estis uzinestro pri sportboatoj inter 1962-1970, poste li estis memstara boatkreinto ĝis 1977. Li pensiuliĝis en 1988.

Li edziĝis en 1964. Li ricevis ŝtatajn premiojn inter 1960-1996.

### Sporta kariero

János Parti estis glacihokeisto, inter 1949-1965 li jam estis kanuisto en ĉefurba sportklubo. Li estis hungara ĉampiono 19-foje inter 1952-1964 individue aŭ stafete, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1952-1963. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1952, Hungario en la Somera Olimpiko 1956 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1960 kun ora medalo en la lasta Olimpiko, en la aliaj Olimpikoj kun po unu arĝentaj medaloj individue. En mondĉampionumoj li estis la unua kvarfoje en 1954, 1957, 1959 kaj 1961 same individue. Intertempe li estis trejnisto ekde 1955, post jardekoj li gvidis la hungaran nacian teamon. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1965, tamen poste li estis sportkonsilisto aŭ li havis postenon en la hungara kenua vivo.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio János Parti en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 809560
 |



* Portalo pri Biografio
**Viktor Vass** [vaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vass Viktor** estis hungara skulptisto.

Husaro (Jászberény, 1926) fare de Viktor Vass
Viktor Vass  naskiĝis la 8-an de majo 1873 en Szombathely, li mortis la 2-an de februaro 1955 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Viktor Vass studis en arta akademio en Vieno, poste li laboris apud Viktor Tilgner 6 jarojn. Ekde 1901 li kreis skulptaĵojn en Budapeŝto. Li estis inicianto de fondo de Artistkolonio (Budapeŝto), ekde 1911 ĝismorte li vivis tie. Li kreis 300 tombomunumentojn, 30 militajn monumentojn kaj aliajn skulptaĵojn. Li havis edzinon.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Arthalo Budapeŝto ekde 1909

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Tombomonumento pri Alajos HauszmannTombomonumento pri Alajos Hauszmann
* Reliefo pri Kristo kun infanojReliefo pri Kristo kun infanoj
* OrnamskulptaĵoOrnamskulptaĵo
* KristoKristo
* Milita monumentoMilita monumento
* MonumentoMonumento
* MemortabuloMemortabulo
* MemortabuloMemortabulo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-12-15 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 626398
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en Veszprém (urbo).

Historio
--------

En la frua 17-a jarcento la reformacio konkeris ankaŭ urbon Veszprém kun la loĝantoj kaj la soldatoj, kiuj defendis la fortikaĵon. Tiutempe pro la konstantaj kontraŭturkaj bataloj la katolika episkopo forestis, neniu baris la protestantismon. La kalvinanoj havis preĝejon eĉ en la fortikaĵo kune kun lernejo. En 1628 István Sennyey (1580) okupis sian episkopan seĝon en Veszprém, tuj komenciĝis presekutadoj la la protestantoj, tamen ne plene, ĉar leĝo deklaris la religioliberecon en la fortikaĵoj. En 1716 tiu leĝo estis forigita, la kalvinanoj konstruis kirkon sur monteto apud la fortikaĵo en 1784. La turo estis preta post dek jaroj.

Konstruaĵo
----------

La kalvinana preĝejo situas sola sur montetopinto en mezo de korto. La turopinto estas okangula piramido. La navo estas simpla briko. La absido mankas.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2018-09-26 per la retarkivo Wayback Machine

Malantaŭa parto
Panoramo al la preĝejo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kalvinana preĝejo (Veszprém) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Viktoras Petkus** (naskiĝis la 17-an de majo 1928 en Aleksandrai apud Rosieniów, mortis la 1-an de majo 2012 en Vilno) – litova disidento kaj defendanto de homrajtoj, post 1991 aktivulo de la litova Kristana demokratio.

Vivo
----

Viktoras Petkus finis elektran teknikumon en Vilno. En la jaroj 1947-53 la unuan fojon estis malliberigita pro agado en katolika kaj kontraŭkomunista asocio "Ateitis".

En 1954 en Vilna Universitato ekstudis filologion kaj literaturon, kion devis rompi post tri jaroj (kondamnita en proceso pro posedo de eksterleĝa literaturo kontraŭita al Sovetunio). De 1958 ĝis 1965 restis en gulagoj en Mordovio kaj malliberejo en Vladimir.

Post eliro al libero engaĝita en la Universitato, sed baldaŭ pro politikaj kialoj maldungita. Li laboris en urba malsanulejo en Vilno.

En 1975 estis kunaŭtoro de la fama "Kroniko de la katolika eklezio en Litovio", unu jaron poste protestis kontraŭ reprezalioj de la sovetaj regopovoj direktitaj al Sergej Kovalov.

Novembre 1976 kune kun Tomas Venclova, pastro Karolis Garuckas kaj Eitanas Finkelstainas kunfondis Litovan Helsinkan Grupon, laŭ la modeloj de Moskva Helsinka unio kaj Ukrainia Helsinka unio. Unu jaron poste ekziligita pro tio al gulago, en kiu restis 11 jarojn.

En majo 1988 li estis kunfondinto de la Liberec-Ligo de Litovio, kunlaboris kun aliaj agantoj favore al la homrajtoj, interalie kun fratulino Nijolė Sadūnaitė kaj Antanas Terleckas.

Post 1990 politike ligiĝis kun la kristana demokratio - malgraŭ ĝenerala akcepto por la direkto de ŝanĝiĝoj en Litovio, restis severa kritikisto de pluraj aspektoj de la loka realeco, en tio de grandaj influoj de postkomunistoj en politiko, amasmedioj kaj negoco.

Bibliografio
------------

* W. Roszkowski, J. Kofman (redakto), *Słownik biograficzny Europy Środkowo-Wschodniej XX wieku* (Biografia vortaro de Mez-Orienta Eŭropo de la 20-a jarcento), Varsovio 2005, ISBN 83-7399-084-4


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 585335
* GND: 124976226X
* LCCN: n98036270
* VIAF: 163817493
* ISNI: 0000 0001 1715 1735
 |
Majstro de la sankta Magdalena: *Surtrona mamnutranta Madono kun sanktaj Petro kaj Leonardo*, fino de la 13-a jarcento, Yale University Art Gallery, Nov-Haveno
**Virgulino mamnutranta** (latine ***Maria lactans***) aŭ **Madono mamnutranta** estas bildo de la mamnutranta Madono Maria.

Tia motivo jam troviĝis en malnova egipta kulturo, kie la diino Iziso mamnutras la knabon Horuso, kio simbolis fekundecon.

En Bizanco kaj en Okcident-Eŭropo dum la 14-a kaj 15-a jarcentoj la bildo de *Maria lactans* ricevis jenan interpretadon: Kristo, infano estas Dio, kiu per la patrina mamo rilatas al la homaro.

En kelkaj fontkapeloj barokaj de pilgrimejoj, akvo trafluas la mamojn de la virgulina statuo, kiel ekzemple en Mariahilf, Rengersbrunn aŭ Maria Ehrenberg.

Dum malfacilaĵoj por mamnutri aŭ tiel rilataj sanproblemoj, laŭregione virinoj preĝis antaŭ bildo aŭ statuo de mamnutranta virgulino, aŭ oferis vaksan replikon de siaj propraj mamoj kiel donaco.

Fotogalerio
-----------

* Jan van Eyck: Maria lactans (Maria mamnutranta), ĉ. 1430 (Frankfurto ĉe Majno)Jan van Eyck: *Maria lactans* (Maria mamnutranta), ĉ. 1430 (Frankfurto ĉe Majno)
* Andrea Bonaiuti: Madono sur trono kun infano kaj Sankta Apollonia, 2-a duono de la 14-a jarcento, Via San Gallo, FlorencoAndrea Bonaiuti: *Madono sur trono kun infano kaj Sankta Apollonia*, 2-a duono de la 14-a jarcento, Via San Gallo, Florenco
* Fontano omaĝe al Maria en Großgmain (1693)Fontano omaĝe al Maria en Großgmain (1693)

Bibliografio
------------

* *Galaktotrophousa Arkivigite je 2008-09-07 per la retarkivo Wayback Machine* und *Maria lactans Arkivigite je 2007-09-21 per la retarkivo Wayback Machine.* In: *Das grosse Kunstlexikon von P.W. Hartmann.* Hartmann, Sersheim 1997, ISBN 3-9500612-0-7

Referencoj
----------

1. ↑  Wolfgang Beinert, Heinrich Petri (Hrsg.): *Handbuch der Marienkunde.* Bd. 2, S. 536. Pustet, Regensburg 1997, ISBN 3-7917-1527-5

Eksteraj ligiloj
----------------

* Virgulino mamnutranta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Virgulino mamnutranta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* [www.fisheaters.com/marialactans.html – Bildoj de mamnutranta virgulino]
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Vikuno** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Parhufuloj *Artiodactyla* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kameledoj *Camelidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Vicugna*** |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***V. vicugna*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Vicugna vicugna****(Molina, 1782) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Dependa je protektado (LR/cd)** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Vikuno  |

 |
| v • d • r |

**Vikuno** (*Vicugna vicugna*) estas la ununura specio de la neotropisa genro *Vicugna* kaj apartenas al la familio de la kameledoj. Ĝi similas la gvanakon, sed estas malpli granda kaj malpli dika. La nomo vikuno origine venas el la keĉua lingvaro.

Aspekto
-------

La longeco de la kapo kaj la trunko estas ĉirkaŭ 150 cm, la ŝultroalto 1 m kaj ĝi pezas 50 kg. La felo estas supre helbruna kaj malsupre blankeca. Anatomia specialaĵo estas la malsupraj incizivoj kiuj daŭre plukreskas, kiel ĉe la ronĝuloj - tio ne ekzistas ĉe aliaj parhufuloj.

La felo estas multe pli fajna ol tiu de parencaj specioj kaj tiel dika, ke ĝi funkcias kiel izoltavolo kontraŭ malvarmo.

Vivmedio
--------

Vikunoj troveblas en la punaoj de la altaj Andoj de Ekvadoro, Peruo, Bolivio, Argentino kaj Ĉilio. Ĝi vivas en altecoj inter 3500 kaj 5500 m.

Malsovaĝigo
-----------

Iam oni instruis ke la vikunoj neniam estis malsovaĝigitaj kaj ke la lamoj kaj alpakoj devenas de la gvanakoj. Sed hodiaŭ ekzistas surprizaj DNA-esploroj kiuj montras, ke la alpakoj eble devenas de la vikunoj. Ĉar la alpakoj, lamoj, gvanakoj kaj vikunoj fekundeblas interspecie kaj linioj ofte miksiĝis, ne eblas scii tion ekzakte nun. Tio, kio certas, estas ke la inkaoj pelis vikunojn dekmile inter barilojn, tondis ilin kaj liberigis ilin denove. La vikuna lano estis nur por la plej altaj nobeloj. La hispanoj ne daŭrigis tiun kutimon. Ili mortpafis vikunojn grandnombre kaj ofte venenigis akvejojn, unue por akiri paŝtejojn kaj poste por la feloj. Nun malpermesitas eligi bestojn el Peruo, sed ties lano estas komerciigita. La vikuna lano estas la plej rara kaj multekosta en la mondo (po tri mil dolaroj por unu metro da ŝtofo).

* Vikuno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Vikuno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Vikuno en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
La "**azerbajĝana stilo**" aŭ "**azera stilo**" (perse شیوه معماری آذری) estas stilo (perse: *sabk*) de arkitekturo kiam oni klasifikas iranan arkitekturan evoluadon en irana azerbajĝana historio. Plej famaj konstruaĵoj de ĉi tiu stilo de arkitekturo konstruiĝis ekde la lastaj jardekoj de la 13a jarcento (Ilĥanida dinastio) ĝis la apero de la Safavida dinastio en la 16a jarcento.

Plej famaj ekzemploj de ĉi tiu stilo estas Kupolo de Soltanijjeo, Arg-e Tabrizo, Ĉef-moskeo de Varamino, Goŭharŝad Moskeo, Bibi Ĥanum Moskeo en Samarkando, tombo de Abdas-Samad, Gur-e Amir, Ĉefmoskeo de Yazdo kaj Ĉefmoskeo de Urmiao.

Referencoj
----------

1. ↑  Fallāḥʹfar, Saʻīd (سعید فلاح‌فر).
2. ↑  *Sabk Shenasi Mi'mari Irani* (Study of styles in Iranian architecture), M. Karim Pirnia. 2005.

Vidu ankaŭ
----------

* Irana arkitekturo
* Azerbajĝana arkitekturo

Eksteraj ligiloj
----------------

*.  ARCHITECTURE. *Encyclopaedia Iranica Online Edition*. Alirita 15 April 2012.

```
.  ARCHITECTURE. *Encyclopaedia Iranica Online Edition*. Alirita 15 April 2012.

.  ARCHITECTURE. *Encyclopaedia Iranica Online Edition*. Alirita 15 April 2012.
```

  

*.  STUCCO DECORATION IN IRANIAN ARCHITECTURE. *Encyclopaedia Iranica, Online Edition,*. Alirita 15 April 2012.

```
.  STUCCO DECORATION IN IRANIAN ARCHITECTURE. *Encyclopaedia Iranica, Online Edition,*. Alirita 15 April 2012.

.  STUCCO DECORATION IN IRANIAN ARCHITECTURE. *Encyclopaedia Iranica, Online Edition,*. Alirita 15 April 2012.
```
Sigmund Freud (1856 - 1939) konsideriĝas kiel fondinto de la profunda psikologio
**Profunda psikologio** estas kategoria termino por psikologiaj kaj psikoterapiaj skoloj, kiuj atribuas al nekonsciaj psikaj procezoj centran rolon por la klarigo de homa konduto kaj percepto. Aparte konataj skoloj de profunda psikologio estas la psikoanalizo difinita de Sigmund Freud, la analiza psikologio de lia disĉiplo Carl Gustav Jung kaj la individua psikologio de Alfred Adler.

La centra koncepto de la profunda psikologio estas, ke "sub la surfaco" de la homa konscio en la "profundaj tavoloj" de la psiko okazas pliaj, nekonsciaj procezoj kaj ke tiuj procezoj havas signifan efikon al la konscia emociaro kaj pensado. Tiu koncepto jam antaŭ la tempo de Sigmund Freud havis anojn, ekzemple en la filozofio la verkistojn Arthur Schopenhauer kaj Friedrich Nietzsche, aŭ en la literaturo de la romantikismo. Sigmund Freud estis la unua, kiu sisteme esploris la homan psikon laŭ tiu hipotezo kaj el siaj trovoj tiris ampleksajn konkludojn pri la funkcio de la homa psiko.

La vorto *profunda psikologio* – en la germana lingvo *Tiefenpsychologie* – enkondukiĝis fare de Eugen Bleuler. Sigmund Freud uzis la terminon ekde 1913, por diferencigi inter la psikoanalizo kaj la tiutempe en la akademia psikologio rega konceptaro de "konsciopsikologio" (germane "*Bewusstseinspsychologie*"). Krom la psikoanaliza skolo de Sigmund Freud ties disĉiploj Carl Gustav Jung kaj Alfred Adler fondis proprajn skolojn de profunda psikologio: la analiza psikologio (Jung) kaj la individua psikologio (Adler).

Ĉiuj skoloj de la *profunda psikologio* konkinkatas, ke la konscia percepto kaj konduto baziĝas sur procezoj de la regoligo de instinktoj kaj prilaboro de konfliktoj, kiuj okatas en la "profundo" de la homa psiko. La signifaj psikaj procezoj kompreniĝas kiel "interludo de fortoj" (psikodinamiko), kies bazo estas instinkoj kaj pliaj motivigaj procezoj, kiuj al la homa psiko donas specifan energion. Freud aparte akcentis la seksan instinkton kiel grava kaj nomis la koncernan instinktan energion libido. Tiun akcenton de seksaj instinktoj kiel aparte grava malakceptis Jung kaj Adler. Por Jung nespecifa instinkta energio, por Adler la strebo pri potenco staris en la centro de la psikaj energioj.

Vidu ankaŭ la artikolojn pri
----------------------------

* psikoanalizo
* analiza psikologio
* individua psikologio
* libido
* narcismo
* sublimigo

Eksteraj ligiloj
----------------

* folioj de la germana asocio por psikoanalizo, psikoterapio, psikosomatiko kaj profunda psikologio
pentraĵo pri la opero fare de *John Collier*
**Tannhäuser und der Sängerkrieg auf Wartburg** ("Tannhäuser kaj la kantista milito sur la kastelo Wartburg") estas romantika opero en tri aktoj de Richard Wagner. Temas pri la kvina opero de la komponisto; ĝi ekestis inter la jaroj 1842 kaj 1845. La premiero okazis la 19-an de oktobro 1845 en la reĝa saksia operejo *Semperoper* en Dresdeno.

La opera tekstaro estis verkita fare de la komponisto mem kaj forte inspiriĝis per tri sendependaj legendoj publikigitaj en la germana legendaro "Deutsches Sagenbuch" fare de *Ludwig Bechstein*: „Die Mähr von dem Ritter Tannhäuser" (la fabelo pri la kavaliro Tannhäuser"), „Der Sängerkrieg auf der Wartburg" ("La kantista milito sur la kastelo Wartburg") kaj „Die heilige Elisabeth" ("la Sankta Elizabeto").

En la opero la komponisto interligas la mezepokan germanan legendon pri la kavaliro kaj trobadoro Tannhäuser, kiu serĉas senŝuldigon post restado sur la "Venusa Monto" dediĉita al eterna erotika ĝuo, kun legenda "kantista milito" sur la kastelo Wartburg, en kiu kanta konkurso transformiĝas al armila konflikto inter la nobelaj dinastioj Ŝtaŭfoj kaj Velfoj.

Historio
--------

La verko pro pluraj kialoj havis ŝanĝiĝeman historion. La katolika eklezio ĝeniĝis pri la opera kritiko de la papo, kaj pro tio la opero ekzemple en la katolika ŝtato Aŭstrio nur plurajn jarojn post la monda premiero sursceniĝis. Richard Wagner mem verkis du versiojn de la opero: Post la origina versio verkita por la premiero en Dresdeno li por sursceniĝo en Parizo en la unua akto aldonis baletan scenon de senbrida diboĉado. En Parizo iuj formalismaj baletemuloj ĝeniĝis pro tio, ke laŭ la tiea tradicio baleta sceno rajtus aperi nur en la dua akto, kaj aliaj spektantoj ĝeniĝis pro la nemoraleco de la sceno. Richard Wagner mem restis malkontenta pro tio, ke post la enkonstruo de la baleta sceno la unua akto prenas tro grandan tempon kaj akcenton kompare al la dua kaj tria aktoj, kaj laŭdire li ankoraŭ dum siaj lastaj vivomonatoj pensis pri re-ekvilibriga nova konceptado de la opero, kiu tamen ne finiĝis.

Vidu ankaŭ
----------

* Kantokonkurso je Wartburg
* Tannhäuser

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tannhäuser (opero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Tannhäuser (opero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* opera tekstaro
* poŝtkartoj kun motivoj pri la opero
* plia tekstaro kaj scena superrigardo pri la opero Arkivigite je 2016-03-28 per la retarkivo Wayback Machine
* artikolo pri la pariza Tannhäuser-skandalo (germane)
* libera sondosiero pri la opero en la eŭropa reta arkivo
* poemo "Al la vespera stelo" el la opero "Tannhäuser" esperantlingve[*rompita ligilo*]
**MÁTRAY BETEGH Béla** [pr. ma:trai beteg bela] estis hungara aktoro, laborejestro, reĝisoro naskiĝinta en Kolozsvár la 19-an de marto 1846 kaj mortinta en Gödöllő la 19-an de aŭgusto 1912. Lia filino estis Erzsi Mátray.

Biografio
---------

Béla Mátray Betegh ekde 1870 ĝis 1884 ludis en Koloĵvaro (interrompite en 1873–74 en Kassa, resp. ekde 1877 ĝis 1880 en Arad). Dum someroj li estis laborejestro en Nagybecskerek, Gyula, Nagykikinda. Ekde vintro de 1874 unue kun Antal Fehérváry, ekde vintro de 1875 kun Gyula Kovács, fine de aŭtuno de 1880 ĝis 1884 li memstare estis la laborejestro de la Nacia Teatro de Koloĵvaro. En majo-junio de 1880 li gvidis la popoldramtrupon aperinta en Vieno. En aŭtuno de 1884 li dungiĝis al Nacia Teatro (Budapeŝto), dume inter 1896 kaj 1903 li ludis kaj reĝisoris en Gaja Teatro.

Roloj
-----

* Shylock (Shakespeare: A velencei kalmár);
* Biberách (Katona J.: Bánk bán);
* Franz Moor (Schiller: Haramiák);
* Harpagon (Molière: Avarulo)

Verkoj
------

* *Az élet színfalai és a színpad coulissái tarka vázlatokban* (Kolozsvár, 1880);
* *A kolozsvári színház* (Kolozsvár, 1882);
* *Kis ördög*, dramo, (1876).

Fonto
-----

* Magyar Színházművészeti Lexikon
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Plurĥora sakrala muziko
La nocio **Venecia plurĥoreco** signifas muzikan praktikon, kiu ekestis meze de la 16-a jarcento dum la malfrua renesanco en Italio. Venecio tiam estis gvida centro de muzika novigo (komparu Venecia Skolo).

Ekestis verkoj, kiuj inkluzivis la ejon, en kiuj ili estis muzikataj, estante dispartigitaj sur du aŭ pli partensembloj (t.n. „ĥoroj"), kiu staris diversloke en la ejokaj parte alternis, parte unuiĝis en tuteco-pasaĝoj, plenigante tiel la tutan salonon per sona pompo. Fra Ruffino d'Assisi, katedralkapelestro en Padovo, ĉ. 1510-20 komponis unuan fojon okvoĉajn psalmojn *a coro spezzato*, t.e. por dispartigita ĥoro resp. por du kvarvoĉaj ĥoroj. Ĉe li jam ekzistas trans la ŝanĝo pro psalmverso ankaŭ la ŝanĝo po vorto aŭ sensunuo en la verso mem kaj per tio la *coro-spezzato*-tekniko en la propra senco. Adrian Willaert pluevoluigis ĉi tiun teknikon precipe en siaj okvoĉaj *salmi spezzati* de 1550.

Ekde Giovanni Gabrieli ankaŭ pli kaj pli ofte komponistoj eksplicite diktis diferencigon de la sonkoloroj, ekzemple okupantaj unu ĥoron per arĉinstrumentoj kaj alian per blovinstrumentoj.

La plurĥora komponado kaj muzikado disvastiĝis rapide tra grandaj partoj de Eŭropo. La plej fama germana komponisto adaptinta la plurĥorecon estis Heinrich Schütz. Elstara ekzemplo por plurĥoreco en la germanlingva areo estas la grandmezura, 53-voĉa *Missa Salisburgensis* (eble 1682, atribuita al Heinrich Ignaz Franz Biber). Meze de la 17-a jarcento la prefero por plurĥoreco perdiĝis favore al pli orkestra komponmaniero, kiu plejparte deiris ekde Francio. Resto de plurĥoreco transvivis en la granda konĉerto, de kiu deiris ree kaj ree impulsoj por la baroka solokonĉerto.

Ankoraŭ Johann Sebastian Bach verkis duĥorajn motetojn, ankaŭ lia Pasiono laŭ s-ta Mateo havas duĥoran dispozicion.

El la okupiĝo pri historiaj modeloj romantikaj komponistoj foje verkis du- aŭ plurĥorajn muzikaĵojn, oftege Felix Mendelssohn Bartholdy.
**Viljĥovicja,** ukraine **Вільховиця,** rutene **Вôлховиця** [volĥovicja], ruse **Ольховица** [oljĥovica], slovake *Vulchovica* aŭ *Olšovice,*hungare **Egercske** [egerĉke] estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en municipo de Bistricja.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 28′ 54″ N 22° 51′ 07″ O﻿ / ﻿48.48167 °N, 22.85194 °O﻿ / 48.48167; 22.85194 (mapo)Koordinatoj: 48° 28′ 54″ N 22° 51′ 07″ O﻿ / ﻿48.48167 °N, 22.85194 °O﻿ / 48.48167; 22.85194 (mapo)
* Areo: 0.6 km²
* Alto super marnivelo: 217 m
* Loĝantaro: 740
* Poŝtkodo: 89645
* Telefonprefikso: +380 3131
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Historio
--------

La historiaj hungaraj loknomoj estis *Olhovica* kaj *Vulchovica*. Pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis fantazian hungaran nomon. Ĝis Traktato de Trianon Egercske apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Viljĥovicja. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* Kategorio Viljĥovicja en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Béla Papp,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **PAPP Béla** estis hungara kuracisto, publikigisto.

Béla Papp naskiĝis la  15-an de julio 1889(nun 1889-07-15) en Bácsfalu (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Baciu (Săcele) en Rumanio), li mortis la 1-an de aprilo 1984 en la sama vilaĝo, sed jam en Rumanio.

Kariero
-------

Béla Papp maturiĝis en Brassó en 1918, poste diplomitiĝis en Scienca Universitato Ferenc József en 1926. Post la diplomo li kuracadis en Kunágota, sed li revenis en 1930 Rumanion kaj en la universitato de Iaşi li rekonigis sian medicinan diplomon (1931). Li malfermis kuracejon en Bukareŝto, krome li estis tre aktiva en socia vivo de la lokaj hungaroj. En 1938 li revenis al Brașov kaj en pluraj lokoj li estis kuracisto, fine en sia naskiĝvilaĝo. Ekde la 1930-aj jaroj li ankaŭ kontribuis. Li pensiuliĝis en 1964.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 385079
 |


* Portalo pri Biografio
**Viljŝinki,** ukraine **Вільшинки,** hungare **Egreshát,** rusina **Вїльшинки** [egreŝhAt] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Pereĉin.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 46′ 33″ N 22° 39′ 18″ O﻿ / ﻿48.77583 °N, 22.65500 °O﻿ / 48.77583; 22.65500 (mapo)Koordinatoj: 48° 46′ 33″ N 22° 39′ 18″ O﻿ / ﻿48.77583 °N, 22.65500 °O﻿ / 48.77583; 22.65500 (mapo)
* Areo: 18 km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 560
* Poŝtkodo: 89214
* Telefonprefikso: +380 53

Situo
-----

Historio
--------

En 1910 vivis tie 624 loĝantoj, (621 rutenoj, 3 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Perecseny, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Viljŝinki/Egreshát. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
**SÁMSONDI KISS Béla** [ŝa'mŝondi kiŝ] estis hungara arkitekto naskita en Nagykároly la 16-an de oktobro 1899 kaj mortinta en Budapeŝto en 1972.

Premioj
-------

* 1965: Ybl-premio.

Kariero
-------

Béla Sámsondi Kiss akiris arkitektan diplomon en la teknikuniversitato en Budapeŝto en 1924. Post la diplomo li revenis al Transilvanio por labori, sed en 1937 li translokiĝis al Hungario. Ĝis 1948 li estis privata arkitekto, poste pro la ŝtatiĝo li devis labori en la Esplorinstituto pri Konstruscienco kaj Konstrumaterialindustrio inter 1948 kaj 1961. Li projektis eksperimentajn loĝkoloniojn.

Konstruaĵoj ĉefaj
-----------------

* Familidomo (Budapest, XI. ker. Dayka Gábor u. 83. - artmonumento defendita).

Individuaj ekspozicioj
----------------------

* 1998 • Jubilea ekspozicio, Magyar Építőművészek Szövetsége, Budapest.

Libroj
------

* *Szövetszerkezetes épületek*, Budapest, 1965.

Lia sola ekspozicio
-------------------

* 1998 Budapeŝto

Fonto
-----

* Artportal.hu
* hungara biografio kun foto]
La **blazono de la Respubliko Kipro** montras ene de flava ŝildo blankan kolombon kun verda olivarba branĉo en la beko. Sub la kolombo videblas la jaronombro 1960 en nigra koloro. Ĉirkaŭ la ŝildo metiĝas duparta verda korono.

La iom oranĝeca flava koloro simboligas la dum la antikva epoko gravan minadon pri kupro sur la insulo, kiu ankaŭ kaŭzis la insulan nomon (latine *cuprum*), la du olivarbaj branĉoj reprezentas la du ĉefajn etnajn grupojn de la insulo, la parolantojn de la greka kaj la turka lingvoj, kaj la kolombo simboligas la deziron pri paco. La blazonon fasonis la turka kiprano *Ismet Güney*, kiu ankaŭ fasonis la flagon de la respubliko Kipro.

Historio
--------

Senpere post la sendependiĝo de la insulo dum la jaro 1960 la (greka) prezidento de la Respubliko Kipro, ĉefepiskopo Makarios la 3-a, petis la (turkan) vicprezidenton *Fazil Küçük*, fiksi la ŝtatajn simbolojn de la insulo. Küçük (laŭ iuj fontoj post dezajna konkurso) taskigis la amikan instruiston *Ismet Güney* dezajni proponojn por la ŝtataj simboloj, kaj ambaŭ proponoj - la flago kaj la blazono - transpreniĝis de la ŝtato kaj oficialiĝis.

Post la okupo de la norda parto de la insulo fare de turkaj ameaj trupoj dum la jaro 1974 kaj la de la Unuiĝintaj Nacioj kontraŭata proklamo de la internacie ne agnoskita Turka Respubliko Norda Kipro dum la jaro 1983 la blazono fakte nur uziĝas en la sudo de la insulo, kie kolektiĝis la grekaj insulanoj. Tamen la blazono de la agnoskita Turka Respubliko Norda Kipro tre similas al la origina blazono, nur forigis la nombron "1960", aldonis duonlunon kaj stelon kiel simboloj de Turkio kaj la nombron "1983" supre.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rBlazonoj de la ŝtatoj en Eŭropo |
| --- |
| Albanio • Andoro • Armenio • Aŭstrio • Azerbajĝano • Belarusio • Belgio • Bosnio kaj Hercegovino • Britio • Bulgario • Ĉeĥio • Danio • Estonio • Finnlando • Francio • Germanio •  Grekio • Hispanio • Hungario • Irlando • Islando • Italio • Kartvelio • Kazaĥio • Kipro • Kroatio • Latvio • Liĥtenŝtejno • Litovio • Luksemburgio • Nord-Makedonio • Malto • Moldavio • Monako • Montenegro • Nederlando • Norvegio • Pollando • Portugalio • Rumanio • Rusio • San-Marino • Serbio • Slovakio • Slovenio • Svedio • Svislando • Turkio • Ukrainio • Vatikano |  |
| 
Vidu ankaŭ la navigilojn pri blazonoj de Afriko • Azio • Eŭropo • Nord-Ameriko • Sud-Ameriko • Oceanio • Listo de ĉiuj naciaj blazonoj |

 |

* Kategorio Blazono de Kipro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Villa Carlos Paz el la montaro.
**Villa Carlos Paz** aŭ simple **Carlos Paz** estas turisma urbo situa nordokcidente de la provinco Córdoba, Argentino, en la regiono Sierras de Córdoba, pli precize ene de la Valo Punija, ĉe la lagobaraĵo San Roque. Estas la turisma centro plej grava de la provinco Córdoba kaj unu el plej gravaj de la lando. La urbo estas rekonita kiel unu el plej elektitaj somerejoj por familiaj ferioj (januare kaj februare) dum dum la cetero de la jaro estas allogo por studentoj kaj emerituloj de la tuta lando. Krome Carlos Paz troviĝas ĉe la provinca ĉefurbo kaj de aliaj urboj de granda turisma gravo kiaj Cosquín, Alta Gracia, Tanti, Icho Cruz, Mayu Sumaj kaj Cuesta Blanca, inter aliaj.

Laŭ la lasta Nacia Censo de 2010, la urbo havas 62.423 loĝantojn, kio metas ĝin kiel la kvara de la provinco sen enkalkuli la loĝantojn de najbaraj lokoj (post Córdoba, Río Cuarto kaj Villa María).

La ĉefa ekonomia fonto de Carlos Paz baziĝas sur la turismo, vidata en granda propono de varoj kaj servoj, ĉefe hotelaj kaj kuirartaj. La urbo rekomendindas pro agrabla montara klimato kaj allogaj pejzaĝoj, krom la diversaj banlokoj kaj la Baraĵlago San Roque.

La kukola horloĝo, la aeroseĝo, la monteto La Cruz, la teatroj, la aŭtokonkurenco, la kasinoj kaj kelkaj noktaj dancejoj iĝis simboloj de la urbo rekonataj je nacia nivelo.

### Kvartaloj

* Altos de Las Vertientes
* Altos de San Pedro
* Becciú
* Carlos Paz Sierras
* Centro
* Centro de Inquilinos
* Colinas
* Costa Azul
* Cu-cú
* D. F. Sarmiento
* El Canal
* El Fantasio
* Gral. Belgrano
* José Muñoz
* La Cuesta
* La Quinta 1º Sección
* La Quinta 2º Sección
* La Quinta 3º Sección
* La Quinta 4º Sección
* Las 400 viviendas
* Las Malvinas
* Las Rosas
* Los Algarrobos
* Los Eucaliptus
* Los Manantiales
* Miguel Muñóz "A"
* Miguel Muñóz "B"
* Playas de Oro
* Santa Rita
* Sol y Lago
* Sol y Río
* Solares de las Ensenadas
* Villa del Lago
* Villa del Río
* Villa Domínguez
* Villa Independencia

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-06-15. Alirita 2016-08-17.
3. ↑
4. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-06-24. Alirita 2016-08-17.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vikivojaĝo pri **Villa Carlos Paz**.
* Municipo de Villa Carlos Paz
Kiel **blazono de la Federacio de Mikronezio** servas la ŝtata sigelo.

Ĝi samas al sia antaŭaĵo, la sigelo de la Kuratora Teritorio Pacifikaj Insuloj.

Priskribo
---------

Sur la ekstera ringo videblas la anglalingva skribaĵo:

„*Government of the Federated States of Micronesia*"
(„*Registraro de la Federaciaj Ŝtatoj de Mikronezio*")
La ekstera ringo krome kaj interne kaj ekstere kadriĝas pere de ŝnurego.

En la interna cirklo centre troveblas naĝanta ĝermo de kokospalmo, la plej grava agrikultura planto de la insuloj, je malhelblua-helblua ondoforme dividita fono. La malhela bluo simboligas la maron, la hela bluo la pacifikan ĉielon.

Sur la helblua duono troveblas kvar blankaj steloj, ili reprezentas la kvar insularojn de la federacio: Ĉuuk, Ponape, Kosrae kaj Yap kaj troveblas ankaŭ en la flago de la Federacio de Mikronezio.

Sub la palmo, sur malhelblua fono troveblas banderolo kun same anglalingva skribaĵo:

„*Peace - Unity - Liberty*"
(„*paco, unueco, libero*")
Sub tio videblas la jara nombro 1979, la jaro, en kiu la kvar pli postaj federaciaj ŝtatoj ratifis la konstitucion de la tiel fondita Federacio de Mikronezio, kvankam nur sep jarojn pli poste, en 1968, Usono kaj la Unuiĝintaj Nacioj konsentis ke la Federacio rajtis forlasi la Kuratoran Teritorion Pacifikaj Insuloj kaj iĝi internacie agnoskita sendependa ŝtato.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rBlazonoj de la ŝtatoj en Oceanio |
| --- |
| Aŭstralio •  Fiĝioj • Kiribato • Marŝala Insularo • Federacio de Mikronezio • Nauro • Nov-Zelando • Palaŭo • Papuo-Novgvineo • Salomonoj • Samoo • Tongo • Tuvalo • Vanuatuo |  |
| Aliaj, ne aŭ ne plene suverenaj teritorioj | Usona Samoo • Kukinsuloj • Franca Polinezio • Gvamo • • Nov-Kaledonio • Niuo • Nord-Marianoj • Pitkarna Insulo • Tokelao • Valiso kaj Futuno |
| 
Vidu ankaŭ la navigilojn pri blazonoj de Afriko • Azio • Eŭropo • Nord-Ameriko • Sud-Ameriko • Oceanio • Listo de ĉiuj naciaj blazonoj |

 |

* Kategorio Blazono de la Federacio de Mikronezio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
biopsio de cerbo
**Biopsio** (greke βιοψία, *viopsía* de malnovgreke βίος, *bíos*, „vivo" kaj ὄψις, ópsis, „vidado") estas faka termino el la medicino por la forpreno kaj esploro de materialo (plej ofte histo) el viva organo. Pri ne viva organo oni parolas pri nekropsio. La forprenita histo (la "biopsaĵo") de faka kuracisto pri patologio estas ekzamenata helpe de mikroskopo. Sed ankaŭ kemiaj analizoj apartenas al la esploraj metodoj.

La ekscioj el biopsio permesas pritakson de malsanaj ŝanĝiĝoj de la ĉela strukturo de la materialo (patohistologio) de la esplorata histo. Aparte la demando, ĉu kancera histo estas "maligna", do kancere agreseme disvastiĝanta, aŭ "benigna", do relative sendanĝera el vidpunkto de disvastiĝo, plej ofte nur respondeblas pere de biopsio.

Formoj
------

biopsia metala tubeto por forpreno de osta medolo
Ekzistas diversaj formoj de biopsioj. Plej ofte uziĝas specialaj metalaj tubetoj, kaj oni nomas la biopsion laŭ la ekzake uzita speco de tubeto. Ankaŭ la vortokombino el "biopsio" kaj la esplorenda organo kutimas (do ekzemple hepata biopsio, muskola biopsio, pulma biopsio, rena biopsio).

Plej ofte oni komence per tranĉileto ĉizas la surfacan haŭton, aparte ĉe tubetoj kun kompare vasta diametro. Laŭ la esplorenda organo la biopsio povas esti plenumata per simpla vida kontrolo, aŭ per helpo de rentgeno, magneta resonanca bildigo aŭ sonografio.

Se nur eta parto de la esplorata materialo, ekzemple kancera histo, estas forprenata, uzatas la nomo "inciza biopsio" (angle *incisional biopsy*, germane  *Inzisionsbiopsie*). Se aliflanke forpreniĝas la tuta malsana histo dum la biopsio, uzatas la nomo "elciza *(aŭ eltranĉa)* biopsio" (angle *excisional biopsy*, germane *Exzisionsbiopsie*).

Vidu ankaŭ
----------

* la artikolon pri punktumo.

* Kategorio Biopsio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMedicino: Patologio |
| --- |
| Bazaj nocioj de patologio | Sano • Malsano • Morto • Simptomo • Sindromo • Diagnozo |
| Metodoj de patologio | Sekco • Histologio • Biopsio • Ĉelbiologio |
| Morfologiaj ŝanĝoj | Distrofio • Atrofio • Nekrozo • Displazio • Metaplazio • Neoplazio • Hiperplazio • Hipertrofio |
| Fakoj de patologio | Patologia anatomio • Klinika patologio • Dermatopatologio • Jurmedicino • Eksperimenta patologio |

 |
La **blazono de Niuo**, ekde 1974 per asociiga traktato politike al Nov-Zelando ligita izolita koralorifa insulo en la sudo de la Pacifika Oceano proksime de Tongo, estas blue kaj ruĝe kvaronigita blazono kun centra blanka simbola paliso.

En la paliso estas tri nigraj unumastaj velŝipoj kun ŝnure kunigitaj veloj kaj etenditaj remiloj. Prua, poŭpa kaj mastopinta flagetoj estas nigraj. En la unua blazonoparto videblas kvar (1;2;1) blankrandaj kvinpintaj steloj, kies plej suba iom pli grandas (simbolo por la stela konstelacio Suda Kruco). La dua blazonoparto montras oran ŝafofelon, la tria oran faskon da greno kaj la kvara du orajn metiilojn, iksoforme krucitajn.

Super la ŝildo ŝvebas reĝa krono.

Ŝildoportantoj estas heraldike dekstre (el la vidpunkto de la spektanto maldekstre) blonda, blanke vestita kaj nudpieda virino, kiu portas la flagon de Nov-Zelando, kaj maldekstre nudpieda viro kun oraj-nigraj naciaj vestaĵoj, portanta lancon. Sur fundamento el du verdaj branĉoj de "arĝenta filiko" (*cyathea dealbata*) kuŝas arĝenta banderolo kun la landa nomo „NEW ZEALAND" ("Nov-Zelando") en bluaj majuskloj.

La blazono, kies aspekto identas al tiu de Nov-Zelando, estas la mezo de ronda blanka sigelo, sur kiu supre en nigraj majuskloj estas la skribaĵo „PUBLIC SEAL OF NIUE" ("publika sigelo de Niuo") kaj sube nur „NIUE".

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rBlazonoj de la ŝtatoj en Oceanio |
| --- |
| Aŭstralio •  Fiĝioj • Kiribato • Marŝala Insularo • Federacio de Mikronezio • Nauro • Nov-Zelando • Palaŭo • Papuo-Novgvineo • Salomonoj • Samoo • Tongo • Tuvalo • Vanuatuo |  |
| Aliaj, ne aŭ ne plene suverenaj teritorioj | Usona Samoo • Kukinsuloj • Franca Polinezio • Gvamo • • Nov-Kaledonio • Niuo • Nord-Marianoj • Pitkarna Insulo • Tokelao • Valiso kaj Futuno |
| 
Vidu ankaŭ la navigilojn pri blazonoj de Afriko • Azio • Eŭropo • Nord-Ameriko • Sud-Ameriko • Oceanio • Listo de ĉiuj naciaj blazonoj |

 |

* Kategorio Blazono de Niuo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **ŝtata blazono** de **Serbio** centre bildigas blankan krucon en la formo de greka kruco kun kvar samlongaj brakoj sur ruĝa fono: la tiel nomata "serba kruco" en ĉiu el la kvar ruĝaj partoj dividataj per la kruco havas simbolon nomatan "fajroŝtalo", kies du dekstraj ekzempleroj aspektas simile al la cirila litero C (= latine S), sed fakte uziĝis en helenaj kaj bizancaj artaĵoj jam multajn jarcentojn antaŭ la konatiĝo de la cirila alfabeto. En interpreto ke la simboloj estus literoj, ili nuntempe kompreniĝas kiel monogramo por Serbio (kirile *Cрбиja*) aŭ kiel mallongigo por la serbia nacia moto *Само слога Србина спасава* respektive en latina alfabeto *Samo sloga Srbina spasava*, en traduko "nur unueco savas la serbon".
La serba kruco ornamas blazonŝildon, kiu protekstas la bruston de dukapa aglo, kiu mem estas la bildo de pli granda blazonŝildo de ruĝa fono, je kies supro videblas ora krono. En la granda versio de la ŝtata blazono tiu blazonŝildo protektatas per pompa "blazona mantelo" el ermena felo, je kies supro videblas plia ora krono.

* la "serba kruco"la "serba kruco"
* malgranda ŝtata blazonomalgranda ŝtata blazono

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rBlazonoj de la ŝtatoj en Eŭropo |
| --- |
| Albanio • Andoro • Armenio • Aŭstrio • Azerbajĝano • Belarusio • Belgio • Bosnio kaj Hercegovino • Britio • Bulgario • Ĉeĥio • Danio • Estonio • Finnlando • Francio • Germanio •  Grekio • Hispanio • Hungario • Irlando • Islando • Italio • Kartvelio • Kazaĥio • Kipro • Kroatio • Latvio • Liĥtenŝtejno • Litovio • Luksemburgio • Nord-Makedonio • Malto • Moldavio • Monako • Montenegro • Nederlando • Norvegio • Pollando • Portugalio • Rumanio • Rusio • San-Marino • Serbio • Slovakio • Slovenio • Svedio • Svislando • Turkio • Ukrainio • Vatikano |  |
| 
Vidu ankaŭ la navigilojn pri blazonoj de Afriko • Azio • Eŭropo • Nord-Ameriko • Sud-Ameriko • Oceanio • Listo de ĉiuj naciaj blazonoj |

 |

* Kategorio Blazono de Serbio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
TME traveturas metrostacion *Porte de la Villette*
TME en *Opéra* sur la linio 3
La traktoro **TME** (france: **T**racteur à **M**arche **E**lectrique; esperante: Trakoro kun elektra veturo) estas labor-materialo de la Metroo de Parizo mendita en 2002, kies livero komenciĝis en 2005.

Historio
--------

La 14 TME menditaj anstataŭis la plimulton el la traktoroj Sprague, eksaj motorvagonoj transformitaj en labor-traktorojn, kies anstataŭaj partoj fariĝis malfacile akireblaj. Ili estas destinitaj al atelieroj de la Villette. Tiuj maŝinoj havas konfiguracion BB, kun du motoroj asinkronaj trifazaj de 220 kW, provizitaj en trifaza kurento de 400 voltoj per elektroniko de potenco tipo IGBT. Ili estas kupleblaj en multoblaj unuoj kun iliaj samuloj TMA. La TME estas konstruataj fare de atelieroj de "CFD" (compagnie de chemins de fer départementaux) en Bagnères-de-Bigorre per komponantoj provizataj de la grupo "Vossloh-Kiepe". La mendo estis farita de RATP al kungrupiĝo estrata de CFD en 2002, por 22 milionoj da eŭroj.

Teĥnikaĵoj
----------

* Kurento: 750 voltoj kontinua per kontaktrelo
* Ŝpuro: 1 435 mm
* Diametro de radoj: 950 mm
* Maksimuma rapideco: 45 km/h
* Maso entute: 55 t
* Lokomotivo/trajno maso: 60/180 t
* Trakcio: 2 motoroj pulsataj-ventolumitaj trifazaj
* Motoroj asinkronaj
* Elektra povumo: 220 kW

Referencoj
----------

1. ↑  (PDF)  angle germane Electrical traction equipment for service locomotive TME of the Paris metro RATP Arkivigite je 2012-11-16 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑   Tracteur à marche électrique. Metro-Pole.net. Arkivita el la originalo je 2005-04-14. Alirita 6 julio 2010.

Vidu ankaŭ
----------

* Traktoro Sprague
* Traktoro TMA
* Metroo de Parizo
* RATP
* CAF France

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Traktoro TME en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La TME en métro-pole Arkivigite je 2005-04-14 per Archive.today

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rVeturanta materialo de la metroo de Parizo |
| --- |
| Estinta | 
* M1
* Sprague-Thomson
* MA 51
* MP 51
* MP 55
* Zébulon
* Boa
 |  |
| Estanta | 
* MP 59
* MF 67
* MP 73
* MF 77
* MF 88
* MP 89
* MF 01
* MP 05
* MP 14
 |
| Estonta | 
* MF 19
* MR3V / MR6V
* MRV
 |
| Traktoroj | 
* Sprague
* TMA
* TME
 |
| **Vidu ankaŭ:** Veturanta materialo de RER kaj Transilien |

 |