recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gvineo** estas tradicia nomo por la regiono de Afriko kiu troviĝas laŭlonge de Gvinea Golfo. Ĝi etendiĝas tra arbaraj, tropikaj, regionoj kaj finiĝas je Sahelo. Ofte Gvineo estas subdividata en Malsupran Gvineon, unu el la plej dense loĝataj regionoj de Afriko, kovranta sudan Niĝerion, Beninon, Togon kaj etendiĝanta en Ganaon; kaj Supran Gvineon, kiu estas multe pli malmulte dense loĝata kaj etendiĝas ekde Ebur-Bordo ĝis Gvineo-Bisaŭa. Ene de Respubliko de Gvineo, Supra kaj Malsupra Gvineo respektive referencas la marbordan ebenaĵon kaj la landinternon de tiu ĉi lando.

Historio
--------

Mapo de Afriko de 1812 kun Alt-Gvineo kaj Malalt-Gvineo klare videblaj.
La nomo originas el berberaj terminoj *aginaŭ* aŭ *Akal n-Iguinaŭen* tra portugala; signifante "nigra" aŭ "lando de la nigruloj."

Historie, tiu regiono estas unu el la unuaj partoj de Subsahara Afriko kiu havis komercajn interŝanĝojn kun eŭropanoj. La vasta komerco pri eburo, oro, kaj sklavoj riĉigis la regionon, kun iom da centralizitaj reĝlandoj disvolviĝintaj en la 18-a kaj 19-a jarcentoj. Tiuj estis multe pli malgrandaj ol la grandaj ŝtatoj de la vasta malferma Sahelo, sed ili estis multe pli loĝataj kaj estis pli centralizitaj kaj teknologie pli progresemaj. Tiuj reĝlandoj signifis ke la regiono montris pli da rezisto al eŭropaj penetradoj ol aliaj areoj de Afriko. Tial, kombine kun malsaniga medio, malamika al eŭropanoj, multe da Gvineo ne estis inkludita en eŭropaj koloniaj teritorioj ĝis la fino de la 19-a jarcento.

Eŭropaj komercistoj en la regiono partigis la regionon baziĝantaj sur ĝiaj ĉefaj eksportadoj. La orienta parto apud Benino kaj Niĝerio estis nomita Sklav-Marbordo. Tio kio nuntempe estas Ganao estis nomata Or-Marbordo, nomo poste donita al brita kolonio en la areo. Okcidente de tiu estis Ebur-Bordo, ankoraŭ nuntempe la nomo donata al la ŝtato en tiu regiono. Plej fore okcidente, la areo ĉirkaŭ nuntempaj Liberio kaj Sieraleono estis signita aŭ kiel Pipro-Marbordo aŭ kiel Grano-Marbordo.

Landoj en la Regiono Gvineo
---------------------------

### Supra Gvineo

* Benino
* Ebur-Bordo
* Ekvatora Gvineo
* Ganao
* Gvineo
* Gvineo-Bisaŭo
* Liberio
* Sieraleono
* Togolando
* Suda Niĝerio
* Okcidenta Kameruno

### Malsupra Gvineo

* Sudokcidenta Kameruno
* Gvineo Ekvatora
* Gabono
* Okcidenta Kongo Brazavila
* Kabindo ( Angolo )
* Okcidenta Kongo Kinŝasa
* Okcidenta Angolo

Vidu ankaŭ
----------

* Gineo
* Gvineaj montarbaroj
* Gvineaj arbaroj de Okcidentafriko
* Gvineaj humidaj arbaroj
* Orient-gvineaj arbaroj
* Okcident-gvineaj malaltaĵaj arbaroj

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Afriko |

1. ↑   World Directory of Minorities and Indigenous Peoples - Guinea: Overview. UNHCR. Alirita May 1, 2009.
***W altanie*** (pole: "En la belvedero") estas ole-pentraĵo pentrita de pola realista pentristo Aleksander Gierymski en 1882. Ĝi estas ekspoziciata ĉe la Nacia Muzeo en Varsovio.

Priskribo
---------

La pentraĵo montras socian renkontiĝon de grupo de aristokratoj portretita en 18a-jarcentaj vestoj, kiu okazas dum somera tago en ĝardeno. En la centro estas kvar nobeloj okupitaj en konversacio sidantaj ĉe tablo kaj unu staranta ĉe ilin. Blanka tablotolo, tasoj kaj kruĉo duon-plenigita de vino estas sur la tablo. La fono konsistas de spaliro dekstre kaj arboj kun alia grupo de homoj sidanta ĉe tablo maldekstre. En la malsupra maldekstra angulo de la pentraĵo estas viro klinanta super fontano tiel kiel pluraj florpotoj. La pentraĵo estas plenigita je lumo kaj profunde, buntaj koloroj kreas sensan atmosferon de varma somera tago.

Analizo
-------

*W altanie* estis pentrita de Gierymski en 1882 post sia restado en Romo kaj oni konsideras, ke ĝi estas lia alproksimiĝo al impresionismo. Ĝi estis ankaŭ lia protesto kontraŭ la asocio de liaj verkoj kun la prezento de la vivo de la senhavuloj, kio estis aparta ĉefaĵo de fruaj pentraĵoj de la artisto. Li deziris pruvi al la kritikantoj, ke realismaj teknikoj de artisma esprimo povas prezenti diversan specon de scenoj, eĉ tiujn rilatantan al la vivo de la supraj klasoj. La artisto metis grandan atenton detaligi kaj vesti la rolulojn en la pentraĵo en elegantaj vestaĵoj de la antaŭa jarcento kiel vojo montri liajn artismajn kapablojn. la laboro de Gierymski povas esti komparita al nuntempaj francaj impresionistoj, eĉ kvankam li ne ankoraŭ estis en Parizo kaj estis neniu indico, ke li vidis ilian laboron.

Vidu ankaŭ
----------

* Maksymilian Gierymski

Referencoj
----------

* Kategorio W altanie en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑   Historia jednego obrazu. „W altanie" – Aleksander Gierymski (pole).
2. ↑   Aleksander Gierymski, "W altanie" (pole).
3. ↑   Dlaczego Aleksander Gierymski pociął pierwszą wersję obrazu „Altana"? A może nigdy nie było dwóch „Altan"… (pole).
4. ↑  "Aleksander Gierymski Info".
5. ↑  "The Poet of Light in Warsaw".

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 792014
 |
Paĝo pri poŝtelefona formo kiel arbo en Nov-Hampŝiro. La poŝtelefono estas la plej efika kaj utila rimedo por spuri informajn kompaniojn.
**Gvatkapitalismo** estas nova merkata formo kaj specifa logiko de kapitalisma mon-amasigo, kies nomo populariĝis pro eseo el 2014 fare de la komerca teoriisto kaj socia sciencisto Shoshana Zuboff. Ŝi karakterizis ĝin kiel "radikale eligita kaj eltira variaĵo de informa kapitalismo," bazita sur la varigo de la "realo" kaj ties transformo al kondutaj datumoj por analiziĝi kaj vendiĝi.

En posta esplora artikolo el 2015, Zuboff analizis la sociajn implicojn de tiu mutacio de kapitalismo. Ŝi diferencigis "gvat-valoraĵojn", "gvatkapitalon" kaj "gvatkapitalismon" kaj ilian dependecon sur tutmonda arkitekturo de komputila perado, kiun ŝi nomas "Big Other" ("Granda Aliulo"), distribuita kaj plejparte nekontraŭata nova esprimo de potenco, kiu konsistigas kaŝitajn mekanismojn de eltirado, varigado kaj regado, kiuj minacas kernajn valorojn kiel liberecon, demokration kaj privatecon.

Laŭ Zuboff, gvatkapitalismo estis iniciatita de Google kaj poste Facebook, laŭ multaj el la samaj manieroj, kiel amasproduktado kaj manaĝera kapitalismo estis iniciatitaj de Ford kaj General Motors antaŭ jarcento, kaj nun fariĝis la superrega formo de informa kapitalismo.

En sia prelego ĉe Oksforda Universitato eldonita en 2016, Zuboff identigis mekanismojn de gvatkapitalismo kaj praktikoj, inkluzivante la fabrikadon de "prognozaj produktoj" por vendo en novaj "kondutaj estontecaj merkatoj". Ŝi enkondukis la koncepton "malposedigo per gvatado" kaj argumentis, ke ĝi defias la psikologiajn kaj politikajn bazojn de memdeterminado tiel, ke ĝi koncentras rajtojn en la gvatadan reĝimon. Tio estas priskribata kiel "puĉo desupra".

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Surveillance capitalism en la angla Vikipedio.*
La *Gvidaj Ŝtonoj de Georgio*.
La **Gvidaj Ŝtonoj de Georgio** (angle: *Georgia Guidestones*), ankaŭ nomita la "usona Stonehenge", estis monumento el granito starigita la 22-an de marto 1980 proksime de Elberton, urbo en Kantono Elbert en Georgio (Usono), kaj detruita la 6-an de julio 2022.

La konstruado de tiu monumento komenciĝis en 1979, kiam tiu kiu prezentas sin sub la nomo Robert C. Christian (por Christian Rosenkreutz) iris en la urbon Elberton, por mendi la vorkojn al faka granit-tajla fabriko nomita Elberton Granite Finishing. La kreintoj de la monumento kredis, ke venas socia, nuklea aŭ ekonomia katastrofo kaj ili volis monumenton kiel gvidilo al la homaro kiu restos post tio. Ĝi rezultis en polemiko kiel celo de konspirteorioj kiuj akuzis konekton kun satanismo. Tiukadre ĝi suferis bombadon kaj spite proponojn rekonstrui oni forgesis pri la afero.

* Kategorio Gvidaj Ŝtonoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800727
 |
**Florida de Liébana** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. *Florida de Liébana* estas tradukebla etimologie al *Florejo de Liébana*, Liébana (prononcu LJEbana) estas komarko de Kantabrio, de kie eble venis reloĝantoj.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Florida de Liébana, La Florida Extrarradio, Puerto de la Anunciación kaj Villaselva, okupas totalan areon de 20,79 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 267 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 300 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Ĝi distas 13 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753154
 |
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri politiko. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Gvidanto.
**Gvidanto** estas, ĝenerale, neformala titolo de homoj, kiuj fakte estras landoj, ĝenerale respublikoj, eks-respublikoj aŭ reĝlandoj kun tre malfortaj reĝoj. La ĉefa diferenco de gvidanto kaj simpla diktatoro aŭ kaŭdilo estas sia persona valoro, reala aŭ ne. **Gvidanto** aperas en tre speciala historia momento por "savi" nacion kontraŭ fremdaj malamikoj, aŭ kiel ĉefoj de revolucioj. Gvidantoj estas ĉiam karismaj homoj, tre popularaj, sen kompromisoj kun antaŭloj, kaj, ĝenerale, siaj sekvantoj ne sukcesas atingi similan popularecon kaj falas iom post la morto de la gvidanto. 

**Führer** [ˈfyːʀəɐ] estas germana vorto kiun oni laŭvorte povas traduki al gvidanto. Adolf Hitler lasis sin nomi tiel en sia partio. Ekde 1934, li alprenis la oficialan titolon *Führer und Reichskanzler* (gvidanto kaj regna kanceliero). Je tiu okazo li, post la morto de Hindenburg, unuigis la oficojn de registarestro kaj prezidento post aranĝita plebiscito. Tiam ankaŭ la vorto fariĝis parto de nomo de multaj pozicioj en ŝtato kaj partio. Eĉ kiam la vorto estas en Germanio ĝenerale uzata, ĝi ĝis nun estas akompanata per certa socia malhonoro.

Kelkaj el tiuj prenas formalan titolon kiel "prezidento", aliaj ne. La titolon "gvidanto" prenis Adolf Hitler (Führer) kaj Benito Mussolini (Duce), iom simila estis la titolo de Francisco Franco: "Kaŭdilo de Hispanio", Mao Zedong preferis la titolon "Kvar Grandaj: "Granda Instruisto, Granda Estro, Granda Ĉefkomandanto, Granda Stiristo". En komunismaj landoj, la gvidanto povas esti "sekretario de komunisma partio".

Ekzemploj
---------

* Plej supera gvidanto de Irano
* Fidel Castro
* Francisco Franco
* Adolf Hitler
* Muamar Kadafi
* Benito Mussolini
* Enver Hoĝa
* Mao Zedong
* *Conducător*
* *Duce*
* Kaŭdilo

Vidu ankaŭ
----------



* Diktatoro
* Listo de Nordkoreaj Gvidantoj
* Morto de Adolf Hitler
**Preĝejo Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Páka.

Historio
--------

La unua mencio pri kirko Sankta Georgo en Páka okazis en la 12-a jarcento. Post 2 jarcentoj jam preĝejo el ŝtonoj konstruiĝis, ĝi supozeble ruiniĝis dum la kontraŭturkaj bataladoj. En 1722 oni konstruis pli novan konstruaĵon, sed ono profitis ankaŭ la restintajn murojn. La novaj patronoj estis Sanktaj Petro kaj Paŭlo. La turo estis konstruita en 1744, la sakristio kaj sanktejo en 1766. En 1955 la preĝejo renoviĝis. La orgeno estas aŭdebla ekde 1777, ĝi estis trakonstruita en 1896.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola sur malalta monteto. Apude statuo pri sankta Triunuo estas videbla (farita en 1790). La fasado estas simetria, meze la turo reliefas. Malsupre meze enirejo funkcias, sed alia enirejo troviĝas en flanko de la navo. Ankaŭ sakristio kun aparta enirejo kaj kapelo aliĝas al la navo. Sub la sanktejo kripto etendiĝas. La absido estas plurlatera. Interne la freskoj estis pentritaj en 1773 fare de Johann Ignaz Cimbal, denove en 1912, restaŭrado okazis en 1955 kaj 1993.

Interno
-------

La ĉefaltara bildo prezentas la menciitajn sanktulojn, apude estas videblaj Marteno de Tours, Sankta Laŭrenco, Sankta Kvirino, Stefano la 1-a (Hungario) kaj Ladislao la 1-a (Hungario). En plafono de la altaro estas videblaj diversaj freskoj pri sanktuloj. La maldekstra flanka altaro estas dediĉita al Sankta Maria, la dekstra al Sankta Jozefo.

Kermeso okazas en dimanĉo depost la 29-an de junio.

Fontoj
------

* hungare
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* 
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Floruit** estas la tria singulara persono de la -as tempo (indikativo) de la latina verbo "floreo" (*flōreō = flori*). Ĝia signifo estas "floris". Plenesilabe, aŭ mallonge ***fl.***, la esprimo estas uzata en eldonarto por indiki tempan alproksimigon kun referenco al la biografiaj kronologioj de la personoj koncernataj.

Uzo
---

"Floruit" estas uzata en la indikado de datoj aŭ epokoj en biografioj pri kiuj oni posedas tro malmulte da kronologiaj informoj, kiel en la kazo kiam oni ne konas la naskiĝodaton aŭ mortodaton, aŭ ambaŭ, sed estas konata la periodo en kiu la koncernato aktivis.

La termino, plejofte en la formo «***fl.***», povas esti uzata en esprimoj kiel "la scienculo Filono el Bizancio (*fl.* 3-a jarcento a. K.) estis disĉiplo de Ktesibios» kun aŭ sen la mallongigo. Sen mallongigo ĝi povas esti uzata kiel substantivo en esprimoj kiel "... li havis sian *floruit* en la jaro -530».

Ĝi povas esti uzata rilate al kiu ajn fenomeno aŭ evento, historia aŭ natura aŭ moda.
.

### Uzo ĉe diversaj lingvoj

La esprimo estas, kvankam ĉiam malpli, uzata en la itala, en la angla, franca kaj aliaj eŭropaj lingvoj.

Por indiki la alproksimigon (floradon) al la historia dato oni uzas fontojn kiel:

* citaĵoj pri la persono en verkoj de la epoko;
* dokumentita samtempeco de personoj konataj;
* dato certa de iu lia verko.

Ĝi estis origine uzata epoke de antikva Grekio por konigi la momenton de la atingo de la heroeco aŭ de la akiro de aktiveco (politika, literatura, filozofia), kutime lokigita ĉirkaŭ la kvardeka jaraĝo. Ne estis malkutime referenci, anstataŭe al la preciza jaro, al iu Olimpia ludo.

Tio por la viroj, por la virinoj eble la "floruit", per samsencaj grekaj vortoj, apogiĝis sur aĝo de la geedziĝo, do de la puberaĝo.

Referencoj
----------

1. ↑   *Dizionario illustrato della civiltà etrusca]* zorge de Mauro Cristofani, Giunti Editore, 1985, ISBN 8809217284)

Bibliografio
------------

* "Floruit". Oxford English Dictionary, 1989
* Adeleye, Gabriel, Kofi Acquah-Dadzie, Thomas J. Sienkewicz, James T. McDonough (1999), World Dictionary of Foreign Expressions: a Resource for Readers and Writers. Bolchazy-Carducci Publishers. p. 147. ISBN 0865164231
* Johnson, W. McAllister (1990). Art History: Its Use and Abuse. University of Toronto Press. p. 307, ISBN 0865164231. Retrieved 2010-06-01.
**Hardoj,** hindie **हरदोई**, urdue **ہردوئی** estas urbego en norda Barato, en meza parto de subŝtato Utar-Pradeŝo, en kantono de Laknaŭo, en la samnoma distrikto, kies sidejo ĝi estas.

Salutarko en Hardoj

Demografio
----------

En 2011 Hardoj havis 197 046 da loĝantoj kun legopovo 82%, kiu estas signife pli alta ol la landa averaĝo. Hardoj en la 1990-aj jaroj atingis la internacian klasifikon urbego (pli granda, ol cent mil).

Geografio
---------

Hardoj situas sur ebenaĵo sur averaĝa alteco de 140 m. super la marnivelo. Sitapur troviĝas 56, Faruĥabad 57, Ŝahĝahanpur 60, Lakhimpur 87, Unnao 100, Kanpur kaj subŝtata ĉefurbo Laknaŭo po 101, Barabanki 115, Budaun 122, Pilibhit 140, Etah 149, Kaskanĝ 155, Bhind 164, Agra 210, tutlanda ĉefurbo Delhio 318 (voje 394), Kolkata 988, Mumbajo 1199 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Hardoj unue estas menciita dum la islama erao. Tamen la islamanoj ne okupis la regionon ĝis 1217. Multaj bataloj okazis inter islamanoj kaj mogoloj por la regiono. Fine en 1856 Hardoj iĝis parto de la britoj, sed Hardoj ricevis la sidejan statuson depost la Hindia ribelo de 1857. La britoj regis ĝis 1947.

Ekonomio
--------

Hardoj estas agrikultura urbo kun produkto de rizoj, sukerkanoj, tritikoj, legomoj kaj oleaj semoj. Krome oni okupiĝas pri hortikulturoj kaj fruktoj, kiujn la irigacio helpas.

Islamanoj en procesio ĉe Hardoi

Lingvoj
-------

En Hardoj la oficialaj lingvoj estas la hindia kaj urdua, sed ofte estas aŭdebla la en:Awadhi language.

Religio
-------

En Hardoj la plej ofta religio estas la hinduismo kun 83%, poste islamo kun 16%, fine aliaj religioj malpli ol 1%.

Trafiko
-------

Hardoj havas trairan fervojan linion inter Ŝahĝahanpur kaj Laknaŭo. Kvin ĉefvojoj kaj sola flankovojo kuras al la urbego.

Statuo

Klimato
-------

Hardoj situas en tropika savanoklimato laŭ klimata klasifiko de Köppen Aw. La temperaturo varias inter 19-31 °C. En la plena jaro pluvas averaĝe 861 mm, plej ofte pro la musonoj inter junio-septembro.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |

Pilgrimejo
**Ŝaftremo** estas la plej konata kaj studata priona malsano de ŝafoj kaj kaproj. Sciencistoj eĉ opinias, ke ŝaftremo estas la *praavo* de ĉiuj prionaj malsanoj de bestoj (inter ili homoj). Ŝaftremo estas konata en Britio jam preskaŭ 300 jarojn. Alia nomo de ŝaftremo estas *skrap-malsano*. Pro netolerebla haŭta juko, karakteriza por la malsano, la bestoj frotiĝas kontraŭ ĉiuj malmolaj objektoj kaj fariĝas tre ekscititaj. Baldaŭ ĉe ili aperas ŝanceliĝema irmaniero, kaj la bestoj jam ne povas stari. Post kelkaj jaroj la malsanaj bestoj pereas. En la cerbo de la malsanaj kaj mortintaj bestoj estas trovitaj multnombraj spongecaj kavoj sur la loko de detruitaj nervaj ĉeloj kaj amasiĝoj de la proteino ameloido (ameloidaj plakaĵoj), kiuj enhavas grandan kvanton da infektaj prionoj. Krom en la cerbo, tiuj prionoj povas aperi en limfonodoj, lieno, okulbulboj, intestaro ktp. La ŝafoj kaj kaproj infektiĝas precipe sur paŝtejoj kaj en bienoj, kiuj restas kontaĝaj longan tempon post ĉeestado de la malsanaj bestoj. Nuntempe ŝaftremo estas disvastiĝinta en multaj landoj de ĉiuj kontinentoj krom Aŭstralio.

Por la prevento de la malsano necesas rigoraj kvarantenaj kaj profilaktikaj rimedoj: la frua evidentigo de la malsanaj bestoj, neniigo de la grego, kie estis registrita almenaŭ unu malsana besto, desinfektadoj, malpermeso uzi la paŝtejon, kie paŝtiĝis malsanaj bestoj, ktp.

Sed ŝaftremo estas danĝera ne nur por ŝafoj kaj kaproj. Sciencistoj malkovris, ke ŝaftremo fariĝis la fonto de infektado por multaj aliaj bestoj. Malraciaj kaj nepripensitaj agadoj de homoj, kiuj uzis kiel aldonan proteinan nutraĵon al bestoj nesufiĉe desinfektitajn ostodevenan farunon kaj viandajn restaĵojn, fabrikitajn el kadavroj de ŝafoj kaj kaproj, kiuj estis infektitaj de ŝaftremo, alkondukis al la amasa disvastiĝo de prionaj malsanoj inter bovoj, katoj, lutreoloj, hufuloj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Kuruo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ŝaftremo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* El MONATO: Vladimir LEMELEV: PRIONOJ: Nova etapo en biologio kaj medicino

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|   | Ĉi tiu artikolo estas plene aŭ parte bazita sur artikolo *"Ŝaftremo"* de Vladimir LEMELEV el la internacia magazino ***Monato***, kun permeso de la eldonejo.
**Por plia informo pri uzado kaj aliaj kondiĉoj, vidu Vikipedio:Monato.** |    |
La **Preĝejo de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Vindornyaszőlős.

Historio
--------

La preĝejo supozeble estis konstruita dum la erao de Arpadidoj, la sanktejo nepre en la 14-a jarcento. Ĝi plene ruiniĝis dum la kontraŭturkaj bataloj, en la sama loko rekonstruis la preĝejon en mezo de la 18-a jarcento. La preĝejo estis lastfoje renovigita en 1988.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto en centro de la vilaĝo. En la korto antaŭ la kirko kruco estas videbla ekde 1887. La fasado preskaŭ estas simetria, meze plene rekiefas la kvadrata turo. Meze estas la enirejo, sed dekstre de la turo ŝtuparo kuras supren supozeble al la galerio. La turo havas 2 niĉojn, kie statuoj pri Santaj Petro kaj Paŭlo estas videblaj. Sakristio aliĝas al la navo. La absido estas plurlatera. Interne la benkoj devenas ela la 18-a jarcento.

Kermeso okazas en la 29-an de junio.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Preĝejo de Sankta Johano Nepomuka** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Várdomb.

Historio
--------

La kirko estis konstruita en la 1780-aj jaroj por la germandevena loĝantaro. En 1838 pro incendio la preĝejo bruldetruiĝis, sed poste oni rekonstruis ĝin. Orgeno estis farita en 1951 por abatejo de Pécsvárad. La muzikilo trovis novan lokon en tiu preĝejo en 1965.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola havanta po unu turon kaj navon. En mezo, sube de la fasado troviĝas la enirejo. Pli supre niĉo kun skulptaĵo pri Sankta Maria kun bebo estas videbla. La plej supre la turo altiĝas. La absido estas arkoforma kaj pli mallarĝa, ol la navo, apude estas sakristio. Interne ĉe la orgeno estas impona, kara bildo pri *La lasta vespermanĝo* supozeble pentrita en la 16-a jarcento. Tiu bildo origine estis videbla en abatejo de Tolna (urbo). La ĉefaltara bildo estis pentrita en 1886.

Kermeso okazas dimanĉe ĉirkaŭ en la 16-an de majo.

Fontoj
------

* hungare
* hungare kun fotoj
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

dekstra
La trejnado **Florigu Egalecon inter Junuloj** (angle *Fostering Equality in Youth*) estis Erasmus+-projekto disvolviĝinta inter oktobro 2017 kaj januaro 2019. Interalie grava trejna bloko okazis dum la IJK 2018.

Prezento
--------

En ĉi tiu projekto, kunordigitaj de Germana Esperanto-Junularo, kvin organizoj el Britio, Germanio, Hispanio, Italio, Nederlando kaj Slovakio aktive kunlaboris pri la temo de genra egaleco kaj inkludo.

La agadoj estis koncentritaj al interŝanĝo de pli bonaj praktikoj, trejnado de junaj volontuloj kaj efektivigo de novigaj trejnaj iloj kaj materialoj rilataj al socia inkludo kaj lukto kontraŭ diskriminacio, ĉefe celitaj al konscio pri ĉi tiuj kernaj temoj en la junulara laboro, kun aparta agadofokuso sur seksa egaleco.

La ĉefaj projektaj agadoj estis kvar transnaciaj projektaj kunvenoj (Nederlando, novembro 2017; Italio, marto 2018; Slovakio, oktobro 2018; Germanio, decembro 2018), celitaj al kunordigo de la projektaj agadoj kaj al interŝanĝo de pli bonaj praktikoj kaj al kolektado kaj kreado de taŭga trejnado kaj informaj materialoj pri la ĉefa temo de la projekto. Plue, la projekto antaŭvidis kvin-tagan trejnan agadon en Hispanio (julio 2018, kadre de la IJK 2018). La partoprenantoj en ĉi tiu projekto estis volontuloj en la tutmonda reto de la NROj, de kiuj la partneraj organizoj estas partoj, do unuavice TEJO. Ĉi tio certigis larĝan disvastigan amplekson kaj altan efikon de la projektaj rezultoj.

Post ĉiu projektkunveno, la partneroj aranĝis agadojn je nacia kaj loka nivelo. Novigaj trejnaj iloj kaj plej bonaj praktikoj estis prezentitaj, diskutitaj kaj adaptitaj al la agadoj de ĉiu partnero kaj disvastigitaj ene de lokaj kaj naciaj retoj, kaj la kreitaj kaj kolektitaj trejnaj materialoj kaj iloj estis haveblaj interrete eĉ preter la fino de la vivdaŭro de la projekto.

En la projekta prezento per floraj vortoj vortumiĝis: *"La antaŭvidita efiko de la partnera projekto estas kvantigebla laŭ pli alta nombro kaj plibonigita efikeco de neformalaj lernadaj agadoj de NROj ekster la limoj de la partnereco en la partoprenantaj landoj same kiel en aliaj landoj, danke al la multobla efiko de la projekto. Longtempe tio kontribuis al pliigi la kvaliton de la agadoj efektivigitaj kadre de junulaj NROj - per efika komunikado -, atendita povi mobilizi junulojn kaj konsciiĝi pri aferoj specife pri akcelado de la seksa egaleco, batali diskriminacion kaj engaĝi junulojn en aktiva eŭropa civitaneco."*

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala prezento de la projekto (angle)
* filma prezento de la projekto en Jutjubo (esperante)
La **paroĥa preĝejo Koro de Jesuo** estas romkatolika konstruaĵo en urbo Mezőkövesd (Hungario). Ĝi estas la dua (pli nova) katolika preĝejo.

Flanko de la preĝejo

Historio
--------

### Malnova preĝejo

En Mezőkövesd jezuita misio alvenis en 1914. Ili konstruis malgrandan kirkon en 1923 kaj ties aopartenaĵoj estis pilgrimado kaj kermeso. Post du jaroj halo estis konstruita por kunvenoj. En 1950 la monaĥoj estis forigitaj, sed la kirko funkciis plu helpe de kutimaj pastroj. Ĝi ricevis paroĥan statuson en 1963. 

### Nova preĝejo

Inter 1996-2001 pli nova impona kirko konstruiĝis, poste la malnova ne estis uzita.

Ĝi situas sola en korto ĉe lago. En la korto estas aparta loko por urnoj, antaŭe estas statuo pri Sankta Maria. La fasado estas simetria, al la fasada enirejo tre larĝaj ŝtupoj kuras. La du randoj de la fasado estas mem turoj. Inter la turoj estas videbla la triopa larĝa enirejo. Super la enirejo estas same larĝa kaj granda fenestro, kiu estis disigita al 8 partoj. La ĉefnavo havas krucnavon.

Kermeso okazas en tago de Koro de Jesuo.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* 

* La malnova preĝejoLa malnova preĝejo
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Barbadillo del Pez** [barbaDiljo delPEZ] estas loĝloko kaj municipo en la sudoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Sierra de la Demanda*, proksime de Rioĥo. De la loknomo *del Pez* signifas *de la Fiŝo*.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Sierra de la Demanda, ruĝe, sudoriente.
La preĝejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 20,76 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 65 loĝantojn. Ĝi perdis 600 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Ĝi distas 66 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, en la valo de la rivero Pedroso.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Fine de la 16-a jarcento estis minoj el fero proksime de la loĝloko. En 1794, la loĝloko apartenis al la partio de Can de Muño kaj estis regata de vicurbestro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), minado, forstado, ĉasado, fiŝkaptado kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777347
 |
**Preĝejo Senmakula Koncipiĝo** (hungare Szeplőtelen Fogantatás) estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Csatár.

Historio
--------

En Csatár romanika kirko dediĉita al Sankta Petro estis konstruita en la 12-a aŭ 13-a jarcentoj. Ĝi jam estis ruina en 1690, tial oni renovigis ĝin en 1738. La kirko grandparte barokiĝis en 1775 kaj la nova patrono estis Senmakula Koncipiĝo. Kapelo estis alkonstruita en 1781. Helpe de Svislando la preĝejo ekstere renoviĝis en 1992.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola sur monteto en korto, antaŭe estas videbla kruco, laŭvoje al la preĝejo en niĉo statuo pri Johano Nepomuko. La preĝejo havas kvadratan turon meze de la fasado, la turpinto estas longa piramido. La fenestroj en la turo estas origine romanikaj. Post la fasado la unusola navo etendiĝas, fine la duonronda absido troviĝas. Sakristio aliĝas al la norda flanko de la kirko, flankonavo al la suda parto. Tio rompas la simetrian aspekton. Interne la predikejo estis farita en la 18-a jarcento. En la galerio la orgeno funkcias. La galerio havas enirejon el la ekstero helpe de lignaj ŝtupoj.

Kermesoj okazas en la 8-an de decembro kaj en la 7-an dimanĉon de Pasko.

Fontoj
------

* hungare kun 3 fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* la koncerna teksto estas legebla pli malsupre


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **paroĥa preĝejo Koro de Jesuo** estas romkatolika konstruaĵo en Budapeŝto, en distrikto Csepel.

Historio
--------

Pro la konstante kreskiĝinta loĝantaro episkopo Lajos Shvoy establis pli novan paroĥon en periferia parto de Csepel. La mesoj komence okazis en infanĝardeno. La nova kirko estis konstruita inter 1930-1933 laŭ planoj de László Irsy. Dum la 2-a mondmilito faris iomete ruina la preĝejon, sed en 1947 la necesaj riparoj estis faritaj. En 1944 la orgeno neniiĝis, antaŭ ol alveni en la kirkon. En la frua 1956 tertremo iomete skuis ankaŭ tiu ĉi kirkon. En 1969 ekstere la preĝejo estis renovigita, poste la sanktejo en 1971, fine inter 1977-1978 la plena interna parto. Inter 1981-2008 uzita orgeno el Aŭstrio funkciis en la kirko, alia uzita orgeno alvenis en 2012.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola. La fasado estas malsimetria, la sola kvadrata turo altiĝas dekstre. La turpinto estas cepoforma. Al la enirejo kelkaj ŝtupoj kuras, la fasada parto enhavas la enirejan pordon, horizontale 4 fenestrojn kaj super la enirejo en niĉo statuo estas videbla.

Kermeso okazas en la sekva dimanĉo depost tago de Koro de Jesuo.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun foto
* 

Interna bildo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Eluzita trepano
**Trepano** (termino, kiu originas el la greka *trupaô* : « mi traboras») estas ilo por rotacia borado, precipe uzata en nafta industrio kaj publikaj laboroj.

Nafta industrio
---------------

La trepano havas formon de sola konuso el speciala malmolega ŝtalo aŭ el tri kune nestitaj konusoj. La suba parto de tiuj konusoj estas inkrustita de diamanta polvo, kiu permesas rompi la plej malmolajn rokojn dum borado. Tiuj konusoj turniĝas, rompas la rokojn kiujn ili trapasas kaj enprofundiĝas malrapide en la subgrundon.

Ĉi tiu ilo estas uzata por ambaŭ vertikalaj putoj samkiel horizontala borado.

Kelkaj trepanoj estas kavaj, por permesi la trapason de borada fluido kiu ŝprucas el interŝanĝeblaj bekoj. La borada fluido lubrikas kaj malvarmigas la borilon, kaj helpas forpeli la eltiritan materialon al la surfaco. En malsolidaj formacioj, akvaj jetoj de alta premo helpas forigi rokerojn rekte, tielmaniere reduktante la daŭron de la borado.

Publikaj laboroj kaj subkonstruaĵoj
-----------------------------------

Trepano uzata por bori profundajn subkonstruaĵojn
En kelkaj teĥnikaj sektoroj la termino *trepano* indikas pezan metalan aĵon (5 ĝis 15 tunoj), kiun oni faligas sur rezistajn rokojn por disrompi ilin.

En skulptarto kaj prilaborado de ligno kaj ŝtono
------------------------------------------------

Ekde antikvo, la trepano estas speco de borilo permane operaciita per arĉdrilo, uzata de iuj skulptistoj por pliprofundigi la reliefon de prilaborata objekto. Ĝi estis uzata precipe kaj speciale en la laboro pri sarkofagoj, kapiteloj, paneloj de triumfarkoj, ornamaj skulptaĵoj, ktp.

Ekde almenaŭ la mezepoko la ilo estas uzata por trabori lignon.

En kirurgio
-----------

En ĥirurgio, trepano estas aparato, per kiu oni trapenetras ostojn, speciale kraniajn ostojn (trepanado).

Referencoj
----------

1. ↑  Vd usonan patenton n-ro 930758 (1909)

* Trepano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Trepano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Drilo
* Minado
* Naftoplatformo
* Skulptaĵo
* Ŝakto
* Trepanado

Eksteraj ligiloj
----------------

* Videaĵo de trepanado: maldekstre trepano, dekstre alezilo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Minado |
| Portala ikono | Portalo pri Inĝenierarto |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rLignaĵista instrumentaro |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Boriloj | Borileto • Drilo • Kubutborilo • Trepano |
| Segiloj | Bendosegilo • Diskosegilo • Dutenila segilo • Mansegilo • Motorsegilo • Segilo por laŭlonga segado • Segilo por transversa segilo • Trapeza segilo |
| Hakiloj | Adzo • Foldrabotilo |
| Aliaj laboriloj | Bevelkesto • Maleo • Rabotilo • Rabotilego • Skrapklingo • Stablo • Truskeno |

 |

 |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTranĉa instrumentaro |
| --- |
| Tranĉa instrumentaro | Alezilo • Frezilo • Martelegeto • Ŝraŭbigilo • Ŝraŭbinigilo • Tranĉilo • Trepano |

 |
Baĉka Palanka situas en la mapo en la verda munucipo
Romkatolika preĝejo de Baĉka Palanka
**Baĉka Palanka** (serbe *Бачка Паланка*, slave **Bačka Palanka,** hungare *Palánka*, slovake *Báčska Palanka*, kroate *Palanka*, germane *Plankenburg*) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka. Dum la historio la urboj konsistis el 3 komunumoj: Palanka, Nova Palanka kaj Olda Palanka. Ankoraŭ 11 vilaĝoj apartenas al la municipo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 129  km²
* Loĝantaro: 29400[*kiam?*]
* Poŝtkodo: 21400
* Telefonprefikso: +381 21

Situo
-----

Baĉka Palanka situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Danubo, kontraŭe fino de Kroatio troviĝas.

Historio
--------

La hungaroj okupis la Karpatan basenon en 895 kaj fondis ŝtaton en 1000. La turkoj okupis la regionon en la 16-a jarcento. La kristana armeo venkis la turkojn en 1686, la regiono iĝis limgarda zono apartenanta al la Habsburga Imperio. En 1690 apris la nomo "vicus Palánka" (=vilaĝo Palánka), kiu iĝis en 1755 kampurbo. En 1764 alvenis germanoj. En 1900 vivis en Olda Palanka 5585 homoj, (3964 serboj, 855 germanoj kaj aliaj). Tiam en Nova Palanka vivis 1899 homoj, (1759 germanoj, 91 hungaroj kaj aliaj. Tiam en Palánka vivis 5704 homoj, 4530 germanoj, 820 hungaroj, 206 slovakoj, 97 serboj kaj 24 kroatoj). Ĝis 1918 la urbo apartenis al Bács-Bodrog, kie estis distriktejo. En 1918 taĉmentoj de SHS (=Serba-Kroata-Slovena Reĝlando) okupis la urbon. Ekde 1920 ĝi apartenis al SHS, ekde 1929 kiel Jugoslavio, nun jam al Serbio. Inter 1941-1944 la hungara armeo okupis la urbon.

En 2002 loĝis en la urbo 29 449 da homoj (serboj 23864, slovakoj 1194, hungaroj 1160, kroatoj 618, jugoslavianoj 607, ciganoj 231, germanoj 68).

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de 1787
* katolika pregdomo omaĝe al Sankta Antonio de Padovo en urboparto Olda Palanka el 1927
* luterana preĝejo de 1892
* kapelo omaĝe al Sankta Koro el 1814 kun golgoto
* kapelo omaĝe al Sankta Roĥo en la tombejo el 1899
* ortodoksa preĝejo

Famuloj
-------

* En la iama Ópalánka naskiĝis hungara pentristo Emil László Baranski.
* En la iama Palanka naskiĝis ŝvaba pentristo Ferenc Eisenhut.
* En la iama Palánka mortis hungara arbaristo Nándor Illés.

Ĝemelurboj
----------

* Otradnij, Rusio
* Kaluŝ, Ukrainio

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 231665
* GND: 4207601-8
* LCCN: n85316266
* VIAF: 125563914
* SUDOC: 184388902
* NKC: ge1108743
 |
**Malaltplankaj veturiloj** uzatas ĉe fervojo, ĉe tramoj kaj busoj. Ĉe fervojo ĝi ebligas la konstruadon de du-etaĝaj vagonoj (kies suba etaĝo estas malaltplanka).

**Vagono kun malalta planko** estas vagono, kiu havas sufiĉe malpli altan plankon ol kutima (110 ... 130 cm). Ili estas destinitaj por ebligi pasaĝerojn rapide eniĝi kaj eliĝi sen uzo de alta kajo.

---

Normala vagono havas altan plankon:

* 1 - planko;
* 2 - rado;
* 3 - pordo;
* 4 - ŝtuparo;
* 5 - ĉaro.

Por eniĝi pasaĝeroj devas uzi ŝtuparojn de la vagono aŭ devas esti alta kajo.

---

8-rada vagono kun malalta planko:

* 1 - planko;
* 2 - rado;
* 3 - pordo;
* 4 - ŝtuparo;
* 5 - ĉaro.

Kutime ĉi tia vagono havas malaltan plankon nur meze, inter ĉaroj.

---

Ankaŭ estadas 12-rada vagono kun malalta planko:

* 1 - planko;
* 2 - rado;
* 3 - pordo;
* 4 - ŝtuparo;
* 5 - ĉaro;
* 6 - loko de fleksado.

La meza ĉaro estas speciala, kiu ebligas havi liberan lokon inter radoj.

* Kategorio Malalt-planka veturilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
"**Боже, Царя храни!**" (Dio, gardu la Caron!) estis la ŝtata himno de la Rusia Imperio inter la jaroj 1834 kaj 1917. Ĝi estis enkondukita al uzo per ukazo de la caro Nikolao la 1-a la 30-an de aprilo 1834.

Vortoj de V. A. Ĵukovskij, muziko de A. F. Ljvov.

Rusa teksto
-----------

Боже, Царя храни.  

Сильный, державный,  

Царствуй на славу нам,  

Царствуй на страх врагам,  

Царь православный.  

Боже, Царя храни!

Esperanta traduko
-----------------

*Dio, gardu la Caron.*
Potenca, majesta,  

Regu por nia gloro,  

Regu por timo de l'malamikoj,  

Caro ortodoksa.  

Dio, gardu la Caron!

Plia historio
-------------

En 1917 la carisman himnon anstataŭis rusa teksto por melodio de Marseljezo kaj ekde 1918 ĝis 1943 la rusa traduko de "La Internacio" servis kiel himno de Sovetio.

En 1944 estis enkondukita himno, komponita de A. V. Aleksandrov, kiu servas (kun multe ŝanĝitaj vortoj) kiel himno ankaŭ en hodiaŭa Rusio. Vd. Himno de la Rusia Federacio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dio Savu la Caron en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* "Muzeo de rusiaj himnoj", kie eblas preni melodiojn kaj tekstojn de ĉiuj menciitaj himnoj.

Naciaj himnoj de Rusio

La preĝo de rusoj (1816–1833) •
Dio Savu la Caron (1833–1917) •
Laborista Marseljezo (1917–1918) •
La Internacio (1918–1944) •
Himno de Sovetunio (1944–1990) •
La Patriota Kanto (1990–2000) •
Himno de la Rusia Federacio (depost 2000)
**Bač** (makedone Бач) vilaĝo en Opština Novaci en Norda Makedonio. En 2002 vivis tie 172 loĝantoj.

Loko, priskribo
---------------

La vilaĝo situas en la suda parto de la Opština Novaci. La alteco estas ĉirkaŭ 570 - 900 m.

La areo de la vilaĝo estas ĉirkaŭ 17,7 km².

Ĉe la norda rando de la vilaĝo fluas rivero Nigra rivero (Črna Reka).

Loĝantaro
---------

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 172 homoj.

En 2002 ĉi tie loĝis 171 makedonoj kaj 1 serbo.

La vilaĝo baze havas agrikultur-reproduktan funkcion. Ekzistas agrikultura kooperativo en la vilaĝo same kiel butikoj kaj manĝoprovizinstalaĵoj.
Ĉi tie kultivas tritiko, hordeo, aveno, sekalo kaj maizo. De industriaj kultivaĵoj tiam kotono, papavoj, sezamo kaj arakidoj. En pli altaj altitudoj la vito kreskas. Fruaj legomoj ankaŭ prosperas.
Ŝafoj kaj kaproj estis breditaj en la pasinteco. Ilia nombro estas nun reduktita. Multaj familioj konservas variojn de bovinoj kun alta laktoproduktado.

Pluaj fotoj
-----------

* Bač - loko de la vilaĝo en la municipoBač - loko de la vilaĝo en la municipo
* BačBač

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Бач en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:
Baĉki Graĉac situas en la mapo en la verda municipo
Estonta ortodoksa preĝejo en Baĉki Graĉac
Centro de Baĉki Graĉac

Bazaj informoj
--------------

**Baĉki Graĉac,** serbe **Бачки Грачац,** slave **Bački Gračac,** germane **Filipsdorf,** hungare **Szentfülöp** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto **Okcidenta Baĉka** en municipo de Odĵaci.

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 2910
* Poŝtkodo: 25252
* Telefonprefikso: 25
* Aŭtokodo: SO

Situo
-----

Baĉki Graĉac situas sur ebenaĵo.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Abatejo fondiĝis en 1113, apude vilaĝo formiĝis. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. En 1910 vivis en Szépfülöp 3806 da homoj, (3650 germanoj). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. Poste la germanoj estis deportitaj, la germana preĝejo estis detruita. En 2002 loĝis en Baĉki Graĉac 2913 da homoj, (serboj 2810 (97 %), ciganoj 11 (0.5 %) kaj aliaj).

Famuloj
-------

En la iama Szentfülöp naskiĝis hungara pastro Antal Lepold.

* Kategorio Baĉki Graĉac en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 256528
* GND: 4197657-5
* LCCN: n96104640
* VIAF: 157273585
 |
Baĉko Petrovo Selo situas en la verda municipo
Katolika preĝejo en Baĉko Petrovo Selo
Ortodoksa preĝejo en Baĉko Petrovo Selo
Mapo pri municipo Beĉej
**Baĉko Petrovo Selo,** serbe **Бачко Петрово Село,** slave **Bačko Petrovo Selo,** hungare **Péterréve** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino en distrikto **Suda** Baĉka, en municipo de Bečej.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Supermara alteco: 86 m
* Loĝantaro: 7300
* Poŝtkodo: 21226
* Telefonprefikso: +381 21
* Aŭtokodo: NS

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1092 en latina dokumento: *"Peterreus iŭta Tyza cum portu"*. Tiam la kampoj apartenis al abatejo de Tihany. En 1241 la tatroj detruis la vilaĝon. En la 16-a jarcento la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio, dume ne senhomiĝis. Ekde 1690 daŭre alvenis serbaj rifuĝintoj. Ekde 1699 la Habsburga Imperio okupis la regionon. Ili aranĝis laŭ la Tiso limgardan zonon ĝis 1750. Poste rajtis alveni ankaŭ hungaroj. En 1854 incendio okazis. En 1891 abatinejo ekfunkciis, en 1889 la fervojo atingis Péterréve-n. La komunumo apartenis ĝis Traktato de Trianon al Hungara reĝlando, al Bács-Bodrog, al distrikto de Óbecse, poste al Jugoslavio, fine al Serbio. Inter 1941-1944 la hungara armeo okupis la vilaĝon. Fine de 1944 la serboj pro venĝo murdis hungarojn. En 1954 laŭ la riverbordo abrupte vidiĝis granda amaso de pafitaj homoj. Oni rekonis kelkajn, sed la polico malpermesis ĝin kaj dumnokte la ciganoj devis enfosi la kadavrojn.

Nuntempe brikofarejo funkcias en Baĉko Petrovo Selo. En 2002 loĝis tie 7318 homoj (5175 hungaroj (71%), 1567 serboj (21%), 243 ciganoj, 80 jugoslavianoj, 30 kroatoj, 7 slovakoj, 5 albanoj, 4 germanoj, 3 slovenoj, 2 rutenoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* romkatolkika baroka preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj de 1805, la turo estas 41 m-ojn alta
* romkatolika kapelo omaĝe al Emeriko de Hungario de 1985
* ortodoksa serba preĝejo omaĝe al Sankta Nikolao de 1780, la turo estas 35 m-ojn alta
* kermesa kapelo ĉe Sankta Puto
* biblioteko

Famuloj
-------

* En la iama Péterréve naskiĝis Imre Molnár (muzikologo).
* En Baĉko Petrovo Selo naskiĝis hungardevena László Forró (fizikisto).

* Kategorio Baĉko Petrovo Selo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 296294
* LCCN: n2018059988
* VIAF: 316747250
* NKC: ge564477
 |
**Espadaña** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Vitigudino en la nordokcidento de la provinco. *Espadaña* estas tradukebla etimologie al *Sonorilmuro* tamen preskaŭ ĉiu preĝejo en la provinco havas tiun arkitekturan elementon anstataŭ sonorilturo.

Sonorilmuro kiu nomas la lokon.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Becerril, Espadaña kaj Pedernal, okupas totalan areon de 39,45 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 36 loĝantojn. Ĝi perdis preskaŭ 300 loĝantojn dum la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752734
 |
Istvan Hajdu subskribon
**Étienne HAJDU**, origina nomo: *István Hajdu* estis hungardevena franca skulptisto, grafikisto. Li estis naskita la 2-an de aŭgusto 1907 en Torda kaj mortinta la 25-an de marto 1996 en Bagneux apud Parizo.

Biografio
---------

Étienne Hajdu komencis siajn studojn en lignaĵindustria lernejo en Újpest. Kun moderna belarto li renkontiĝis unuafoje pere de revuo MA. En 1926 li vojaĝis en Vienon, poste en Parizon, kie li studis en la laborejo de Émile-Antoine Bourdelle kaj en 1928-1929 en École des Arts Décoratifs. Tie li ekkonis la kreaĵojn de Fernand Léger, Constantin Brăncuşi kaj de aliaj. En 1930 li ricevis francan ŝtatanecon. Dum la 2-a mondmilito li partoprenis en la franca rezista movado. Estas grava ankaŭ lia grafika verkaro ĉefe post 1980.

Fonto
-----

* Artportalo.hu

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Étienne Hajdu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Enciklopediartikolo hungare[*rompita ligilo*]
* Étienne Hajdu : Centre Pompidou Virtuel[*rompita ligilo*] france


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 221902
* GND: 118700839
* LCCN: n50082120
* VIAF: 111052492
* ISNI: 0000 0004 2569 9970
* SUDOC: 027574970
* BNF: 11906705z
* ULAN: 500083324
* RKD: 103414
 |
Bildo de Dio Patro kun sia filo.
**Dio Patro** estas la titolo kaj atribuo donita al Dio en multaj unudiaj religioj. En judismo, Dio estas nomita Patro ĉar Ĝi estas la kreinto, leĝdonanto, kaj protektanto. En kristanismo, Dio estas nomita Patro pro la mistero de la triunuo kaj pro la samaj konceptoj pri Dio komunaj al judismo.

Ĝenerale, la nomo Patro signifas ke Ĝi estas la origino de tio kio estas kondiĉigita de Ĝi, supera kaj potenca aŭtoritato kaj protektanto. Krome, Dio Patro estas rigardita kiel ega, ĉiopova, ĉioscia, ĉiea kun senfina potenco kaj bonfarado kiu foriras de la homa komprenado. Ekzemple, post kompletigado de lia monumenta laboro Sumo de teologio, Tomaso el Akvino finis dirante ke li ankoraŭ ne komencis kompreni Dion Patro.

Viraj karakterizaĵoj ofte estas atribuitaj al dio, en la Skribaĵoj kaj tradicioj de multaj unudiaj religioj. Dio ankaŭ estas kutime difinita kiel spirito, kaj tiel havanta neniun biologian sekson. Ekzemple, la Katekismo de la Katolika Eklezio specife ditas ke "Dio estas nek viro nek virino: Li estas dio". Krome, Dio antaŭ longe estas vidita kiel potenca, pasia patro, kies manieroj estas tro altaj por Ĝiaj infanoj kompreni. Dio estas tradicie referita per la virgenra pronomo "li" (ofte kun majuskla Li).

En modernaj tradicioj de unudiaj religioj, kiel ekzemple kristanismo, judismo, bahaismo, kriŝnaismo kaj vaiŝnavismo, dio estas alparolita kiel la patro, kiu havas aktivan intereson pri homaj aferoj, en la maniero kiel patro interesiĝas pri siaj infanoj kiuj estas dependaj de Ĝi kaj kiel patro. Multaj unudiuloj kredas ke ili povas komunikiĝi kun Ĝi per preĝado, kaj plibonigi la rilatojn kun Ĝi.

Ankaŭ estas atendate ke Dio povas puni tiujn kiuj eraras kiel patro punas siajn infanojn, ekz. kiel deklarite en la Nova Testamento: "Eltenu aflikton kiel disciplino, Dio traktas vin kiel filojn. Por kio filo ne estas disciplinita fare de sia patro? Se vi ne estas disciplinita (kaj ĉiu spertas disciplinon), tiam vi estas nelegitimaj infanoj kaj ne veraj filoj. "[Heb. 12:8]

Male al Kristanismo, Islamo ne havas apartigon inter Patro, Filo kaj Sankta Spirito kaj simple rigardas dion kiel la unikan kreinton kaj reganton de la universo.

Vidu ankaŭ
----------

* Sankta Triunuo
* Dio laŭ kristanismo
* Jesuo Kristo
* Sankta Spirito

* Kategorio Dio Patro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Dio Patro en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)