recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Portiko** estas porĉo kun alero, tegmentita galerio, ekipita en ambaŭ flankoj per subtenaj kolonoj.

Portiko de la Panteono en Romo
Ĝi formas enirejon aŭ pordejon antaŭ la konstruaĵo mem. Portiko povas esti aldonita antaŭ la konstruaĵo aŭ konsisti el la subtenata unua etaĝo.

Portiko protektas la enirejon kontraŭ pluvo kaj samtempe provizas pli grandan loĝeblan areon en la superaj etaĝoj.

En varmaj regionoj, kiel la sudaj ŝtatoj de Usono, Afriko aŭ Aŭstralio, portiko povas esti tre vasta kaj konstituas samtempe terason por ĝui ombron kaj aeron.

Laŭ Francisko Azorín **portiko** estas *Publika spaco tegmentita, antaŭ konstruaĵo.* Li indikas etimologion el la latina *porticus* (pordaĵo), el *porta*.

Tipoj
-----

Trezorejo de la atenanoj en Delfo, dorika templo dístila *in antis* (interanta).
### Dekastilo

Dekastilo estas portiko kun dek kolonoj. Laŭ Francisko Azorín **Dekastila** estas *Konstruaĵo havanta antaŭfasade dekkolonan vicon.* Kaj li indikas etimologion el greka *dekastilos* kaj tio el *deka + stylos* (dek kolonoj) kaj de tie la latina *decastyla*.

### Okastilo

Okastilo estas portiko kun ok kolonoj. Laŭ Francisko Azorín **Okastilo** estas *Konstruaĵo havanta antaŭ la fasado okkolonan vicon.* Kaj li indikas etimologion el greka *okto + stilos* (8 kolonoj) kaj de tie la latina *octastylos*.

### Heksastilo

Heksastilo estas portiko kun ses kolonoj. Laŭ Francisko Azorín **Heksastilo** estas *Konstruaĵo, kies fasado havas seskolonan vicon.* Kaj li indikas etimologion el greka *heksastilos* kaj tio el *heka + stylos* (ses kolono) kaj de tie la latina *hexaastylos*. Tiu estis la portikoj tipaj de la dorika ordo.

### Tetrastilo

Tetrastilo estas portiko kun kvar kolonoj. Laŭ Francisko Azorín **tetrastilo** estas *Konstruaĵo havanta kvarkolonan vicon antaŭfasade.* Li indikas etimologion el la greka *tetrastilon*, el *tetras + stilos* (4 kolonoj), kaj de tie la latina *tetrastylos*.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 171.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 53.
4. ↑  Azorín, samloke.
5. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 152.
6. ↑  Azorín, samloke.
7. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 88.
8. ↑  Azorín, samloke.
9. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 201.
10. ↑  Azorín, samloke.

Vidu ankaŭ
----------

* Alero
* Amfiprostilo
* Klostro
* Kolonaro
* Korto
* Nartekso
* Porĉo
* Teraso

* Kategorio Portiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Placo Széchenyi** [sEĉEnji] estas la plej granda kaj inpona placo de urbo Pécs.

Dum la mezepoko tie estis la bazarejo kun urbodomo kaj paroĥa preĝejo. La placo prenis nomon de Széchenyi en 1864, pli frue oni nomunis ĝin ĉefplaco, urba bazarejo aŭ forumo.

La placo havas kontaktojn kun 12 stratoj kaj situas sur milda deklivo. Iam ankaŭ tramo trafikis, nun nur aŭtobusoj. Nuntempe la placo donas lokon de diversaj urbaj aranĝaĵoj.

Vidindaĵoj
----------

Departementa domo
Vido en la placo
Centre iama turka moskeo, nun romkatolika Preĝejo de Kandela Festo (Pécs) situas. Pli frue katolika preĝejo estis tie, sed la turkoj konstruis el la ŝtonoj la nun videblan moskeon, kiu nun jam denove estas romkatolika preĝejo. Same centre estas videbla ekde 1956 skulptaĵo pri János Hunyadi. Origina kolono pri Sankta Triunuo estis farita inter 1710-1714 por memori pri pesto, sed oni faris pli novan en 1908.

En la suda parto de la placo ornamputo 4 metrojn alta trovis lokon. Malantaŭe etendiĝas romkatolika Preĝejo de Sankta Sebastiano (Pécs) el la 18-a jarcento. Alia impona konstruaĵo, la Urbodomo de Pécs konstruiĝis en 1897. Nepre menciindas Departementa domo (Pécs).

En la norda parto de la placo muzeo akceptas la vizitantojn. Imponaj konstruaĵoj de la placo estas la iama urbodomo, nun hotelo kaj la gimnazio.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

Aerfoto pri la placo

* Kategorio Placo Széchenyi (Pécs) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Cola amarilla.jpgCola amarilla
Yellow-tailed Woolly Monkey area
**Flavvosta lansimio**, *Oreonax flavicauda*, konata surloke kiel **ĉoro**, estas amerika simio endemia de Peruo. Ĝi estas rara specio de primato kiu troviĝas nur en la Peruaj Andoj, en la departementoj Amazonio kaj San Martin, same kiel ĉe la apudaj areoj de La Libertad, Huánuco kaj Loreto. La flavvosta lansimio estis dekomence en la genro *Lagothrix* kun aliaj lansimioj, sed pro tio ke temis pri nefidindaj unuarangaj fontoj, ili estis poste en la genro *Oreonax*. *Oreonax* estis proponita kiel subgenro de *Lagothrix* sed aliaj agnoskis ĝin kiel kompleta genro. Ĵusa etenda studo pruvas ke la flavvosta lansimio povas esti en la genro *Lagothrix*.

Referencoj
----------

1. ↑   (2008) "Tavon Combinations, Parsimony Analysis (PAUP\*), and the Taxonomy of the Yellow-Tailed Woolly Monkey, Lagothrix flavicauda", *American Journal of Physical Anthropology* **137**, p. 245–255. doi:10.1002/ajpa.20859.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Flavvosta lansimio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Flavvosta lansimio en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Infonatura Arkivigite je 2009-06-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Animalinfo
* Primate Info Net *Oreonax* Factsheets
* Pictures of Oreonax Flavicauda[*rompita ligilo*].
Helmut Rellergerd (2008)
**Helmut RELLERGERD** (naskiĝinta la 25-an de januaro 1945 en Altena-Dahle) estas germana furor-verkisto. Sub la pseŭdonimo *Jason Dark* li kreis la romanfiguron de la fantomĉasisto *John Sinclair* kaj iĝis unu el la plej legitaj verkistoj siaĝenre.

Vivo
----

Rellergerd pasigis la junulajn jarojn en Dortmund kaj skribis la unuan romanon post fino de la armeservo ĉe Bundeswehr. Sed eldonejoj ne volis ĝin publikigi. La unua ĉe Bastei eldonita romano lia estis *Im Kreuzfeuer des Todesdrachen* por la serio*Cliff Corner*. Post komenca koncentriĝo pri krimromanoj li verkis en 1973 la romanon *Die Nacht des Hexers* kreonte la romanfiguron *John Sinclair*.

La aventuro de la skota heroo aperis ĉe Bastei Lübbe en formoj kajera kaj poŝlibra. Ekde la 1970-aj jaroj ĝi evoluis je la plej sukcesa germanlingva horora serio. Multaj verkoj liaj estis tradukitaj en aliajn lingvojn. Por lia verkaro, ĉefe kiel kreinto de *John Sinclair*, li ricevis la germanan premion *Vincent-premion*.

Li ankaŭ estigis la seriojn pri *Professor Zamorra* kaj *Damona King* kaj skribis du romanojn por la serio de *Fledermaus Kriminal-Roman*. Krome li verkistis por la serio detektiva *Franco Solo*. Sub la pseŭdonimo Red Geller li aktivis por porjunulara serio *Das Schloß-Trio*. Ekde 2006 aperas krome liaj libroj ene de la serio *Don Harris Psycho-Cop*.

Rellergerd vivas je Refrath, urbokvartalo de Bergisch Gladbach. Post Karl May kaj ankoraŭ antaŭ Heinz G. Konsalik li estas la germanlingva aŭtoro kun la plej granda eldonkvanto de propraj verkoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Helmut Rellergerd en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* intervjuo en 2005
* "Porträt von Helmut Rellergerd im Focus"
* Danijel Majic: *Helmut Rellergerd alias Jason Dark – Das Geheimnis von Geisterjäger John Sinclair,* FR-Online, 11.7.2013
* *„So platt wie in der Bibel steht das auch bei mir"* Spiegel Online, 22.1.2015

Notoj
-----

1. ↑  "Jason Dark - Dämonendauerdienst". Ĉe: *Die Zeit*, 6.11.2018

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813151
* VIAF: 315582334
* ISNI: 0000 0004 4695 5283
 |
**Bernardus PEETERS** (naskiĝinta en 1968 en Heerlen) estas nederlanda animzorganto romkatolika, emerita abato de la Abatejo Koningshoeven (je Tilburg) kaj supera abato de la trapistoj *(abbas generalis)*.

Vivo
----

Peeters frokuliĝis en 1986 je Abatejo Konigshoeven kaj faris la solenajn votojn en 1991. En 1997 li ricevis la ordinacion sacerdotan.

Elektiĝo abata sekvis en 2005 kaj ekde 2016 li adone gvidis, laŭ komisio de la kuria Kongregacio por la ordenanoj, la tradici-observantan Abatejon Marienwald apud Heimbach (Eifel), ĝis ties fermiĝo en 2018.

Ekde 2017 li krome estris la Unuiĝon de nederlandaj religiaj ordenoj.

En la 11.2.2022 la anoj de la supera kapitulo kolektiĝinte je Asizo elektis lin tutordena supera prioro. Tiudeĵore li posteulis la irlandanon Eamon Fitzgerald. Tial li ankaŭ aŭtomate portas la honoran titolon de arkiabato de Cistercio.

Honoroj
-------

* kavaliro de la Ordo de Oranje-Nassau

Notoj
-----

1. ↑  "Trappisten-abt Bernardus Peeters nieuwe voorzitter KNR"
2. ↑  "Niederländer Peeters neuer Generalabt des Trappistenordens Verzögerung bei der Ablöse". Ĉe: domradio.de
3. ↑  "Broeder Bernardus, abt van de Koningshoeven, geridderd". Ĉe: BD.nl, 20.8.2013

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797882
* GND: 1229203613
* VIAF: 284904526
 |
Skopjo - Opština Centar
**Opština Centar** (Makedona: *Центар*) estas unu el la 10 komunumoj, kiuj konsistigas la ĉefurbon Skopje. Tamen, ĝi ankaŭ estas unu el la 80 komunumoj en Norda Makedonio. En 2002 loĝis tie 45 412 loĝantoj.

Loko, priskribo
---------------

Opština Centar situas en la regiono Skopje, en la centra parto de Skopje. Ĝia areo estas 7,52 km².

Najbaraj municipoj estas:

Opština Karpoš okcidente, Opština Čair nordoriente, Opština Gazi Baba oriente, Opština Aerodrom sudoriente kaj Opština Kisela Voda sude.


Ĉirkaŭ **Opština Centar**|  |  |  Čair |
|  Karpoš | Opština Centar |  Gazi Baba |
|  |  Kisela Voda |  Aerodrom |

Opština Centar konsistas el entute 12 urbaj distriktoj:

Centar, Kapištec, Prolet, Bunjakovec, Madżir Maalo, Debar Maalo, Novo Maalo, Pajko Maalo, Vodno, Krńevo, Park Maalo, Tasino Češmiče.

Loĝantaro
---------

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 45 412 homoj.

El la totala nombro, 1 465 albanoj (3,23 %), 38 778 makedonoj (85,39 %), 492 Turkoj (1,08 %), 2 037 Serboj (4,49 %) kaj la ceteraj.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Општина Центар en la makedona Vikipedio.* 

Opština Centar
Opština Centar
Statistikoj: 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709890
 |
Lenin-avenuo ĉe la placo
**Placo de Gagarin** (ruse *Площадь Гага́рина*) estas placo sud-okcidente de Moskvo. Ĝi situas ĉe Lenin-avenuo en Sud-Okcidenta kaj Suda arondismentoj. Sub ĝi trairas Cirkla fervojo de Moskvo kaj la Tria aŭtocirklo. La placo estas konata pro alta monumento de Jurij Gagarin, la unua homo en kosmo.

Nomo
----

La placo estas nomita la 11-an de aprilo 1968 je honoro de Jurij Gagarin, kosmoesploristo kaj la unua homo fluginta en kosmon (1961). La noigo estas kaŭzita de la fakto, ke la 14-an de aprilo 1961 moskvanoj renkontis lin revenanta hejmen el la flughaveno "Vnukovo".

Historio
--------

La placo kaj monumento de Gagarin
La placo aperis en 18-a jarcento, sed dum londa tempo tiujn lokojn ne atingis loĝata domaro de Moskvo. Apude lokiĝis apudurbaj vilaĝetoj (inter ili - Andrea apud la historia monaĥejo). En 1903 - 1908 sude de la placo traiĝis la Cirkla fervojo de Moskvo. En 1940-aj jaroj oni konstruis du altajn domojn en norda flanko, kiuj montris bordon de Moskvo kaj enveturon en la urbon de sud-okcidente.

En 1957 okazis amasa konstruado de loĝejoj laŭ nova Lenin-avenuo, pro tio aperis ankaŭ nova ponto trans la Cirkla fervojo. Ĝis 1958 la placo estis finkonstruita de ĉiuj flankoj. En 1962 aperis dunivela vojnodo. Dum 1960-aj jaroj tie fariĝis loka centro de komercado kaj vendado.

En 1980 sur la placo estis konstruita monumento de Jurij Gagarin, farita el titano. la 4-an de julio 1908 ĝi estis solene malfermita.

En 2001 estis konstruita la Tria aŭtocirklo, trairinta sub la placo. Tie aperis ankaŭ subtera fervoja stacio "Placo de Gagarin" de la Cirkla fervojo, nun ne funkcianta kaj malbone konata.

Monumento de Gagarin
--------------------

La monumento estas starigita la 4-an de julio 1980. La skulptisto estas P.Bondaenko. Ĝi estas farita el titano, uzata ankaŭ por konstruado de kosmoveturiloj. Ĝia alteco estas 42,5 metroj, pezo - 12 tunoj. La alta plinto estas simbolo de starto de flugaparato. Apude staras kopio de malsupreniga aparato de la kosmoŝipo "Vostok", per kiu Gagarin surtegiĝis post la unua kosmoflugo.

Transporto
----------

Centre de la placo ĉe bushaltejo
La placon traigas kelkaj vojlinioj de surtera publika transporto: trolebusoj 4, 7, 33, 62, 84, aŭtobusoj 111, 196. Centre de la placo ekzistas bushaltejo "Placo de Gagarin".

Proksime situas metrostacio "Leninskij prospekt" (norda kaj suda elirejoj).

Aŭtovojoj: Lenin-avenuo, strato de Kosigin, avenuo de 60-jariĝo de Oktobro, Tria aŭtocirklo.

Referencoj
----------
**Hans SPATZENEGGER** (naskiĝinta la 13-an de novembro 1939 en Berndorf) estas aŭstra juristo, arkivisto, ĵurnalisto kaj verkisto de historiaj fakaĵoj.

Vivo
----

Post frekvento de Kollegium Borromaeum Salzburg (ĝis 1958) li studis en Vieno, Zuriko kaj Munkeno juron, historion kaj komunikadsciencojn. En 1963 li doktoriĝis jurscience kaj en 1964 li ekestris la romkatolikan pluklerigorganizaĵon *Katholisches Bildungswerk* por Salcburgio. En 1966 li iĝis universitata asistanto ĉe la Instituto pri politikaj sciencoj de la Internacia Esplorcentro (IFZ) en Salcburgo.

Ekde 1968 Spatzenegger laboris kiel estro de konsistoria arkivejo de la Arkidiocezo salcburga. Paralele li ankaŭ engaĝiĝis honorofice kaj laboris liberprofesie por la landa studio de la ŝtata radia kaj televida stacio ORF.

Inter 1977 kaj 1981 li estis sekretario de la historia societo *Gesellschaft für Salzburger Landeskunde*, poste ĝis 2004 estrarano. Inter 1985 kaj 2000 li krome gvidis la sekcion pri kulturo/scienco/religio/sano de la ORF-studio en Salcburgo.

Li eldonis plurajn jarkolektojn kaj verkis regionhistoriajn, salcburgirilatajn kaj politiksciencajn aĵojn. Krome li kunlaboris en diversaj leksikonaj projektoj, i.a. de granda biografia verko nome *Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950*. Gravega restis lia laboro por la verko de Heinz Dopsch *Geschichte Salzburgs – Stadt und Land*; ĝi publikiĝis en ok volumoj inter 1981 kaj 1991.

Honoroj
-------

* 1997: Kardinal-Innitzer-Preis (por publicistoj)
* 2003: Leopold-Kunschak-Preis (por ĵurnalistoj)

Referencoj
----------

1. ↑  "Gegründet, um Brücken zu bauen: 60 Jahre ifz". - sinprezento okaze de la 60-a datreveno fondiĝa

Literaturo
----------

* *Hans Spatzenegger*. Ĉe: *Mitteilungen der Gesellschaft für Salzburger Landeskunde*. Volumo 149, 2009, s. p. (interrete [PDF]).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Hans Spatzenegger en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* listo de verkoj ĉe OPAC/Regesta Imperii


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 812708
* GND: 111411904
* LCCN: n81106936
* VIAF: 27080077
* ISNI: 0000 0000 6643 0266
* SUDOC: 02845488X
* BNF: 120286860
 |
Sankta **Vital de Savigny** (naskiĝinta *Vital de Mortain* ĉ. la jaro 1060 en Tierceville, mortinta la 16-an de septembro 1122) estis franca sanktulo kaj fondinto de la monaĥejo de Savigny-le-Vieux kaj de la benediktana komunumo tiea.

Vivo
----

La gepatroj de Vital estis Rainfred le Vieux kaj Rohais. Pri la unuaj vivojaroj nenio konatas. Post sia ordinacio li iĝis kapelano ĉe la duonfrato Vilhelmo la 1-a (Anglio), Robert de Conteville († 1100). Vital ŝatatis de Robert kaj gajnis lian kondfidon, kiu rezervis por li postenon kanoniko de la abatejkirko de Saint-Evroult-Notre-Dame-du-Bois. Ĝian konstruon li estis financinta en 1082. 

Sed Vital preferis vivon pli spiritan kaj rezignis pri la kanonikeco en 1095. Li transloĝiĝis al Dompierre, je 19 mejloj eoste de Mortain kaj iĝis estro de ermita kolonio en la arbaro de Craon. Dum 17 jaroj li pasigis asketisman vivon tie kaj oni nomis lin *Vital le Vieux*. Tiam li okupiĝis, kiel lia mentoro Robert d'Arbrissel, pri la savo de la ĉirkaŭa enloĝantaro. Li ankaŭ donis praktikan helpon al marĝenen puŝitoj kiuj kolektiĝis en lia proksimeco. 

Vital estis grava predikisto konata por sia elano, nesentante lacecon kaj netimante ion. Diratas ke li provis repacigi reĝon Henriko la 1-a kun la frato Roberto Curthose. Ŝajne Vital vidis multajn regionojn kaj de Anglujo kaj de okcidenta Francujo. Inter 1105 kaj 1120 li fondis en Mortain la monaĥinejon cistercian *Abbaye Blanche*. Lia poste beatigita fratino Adeline († 1125) tie abatinis.

Literaturo
----------

Alphonse-Victor Angot, Ferdinand Gaugain: Art. "Vital de Savigny", ĉe *Dictionnaire historique, topographique et biographique de la Mayenne,* Goupil, 1900-1910

Eksteraj ligiloj
----------------

* biografio ĉe Katolika Enciklopedio, 1912
* *Vollständiges Heiligen-Lexikon,* volumo kvina. Augsburg 1882, p. 744 (tie ĉi interrete - artikolo I)
* *Vollständiges Heiligen-Lexikon,* volumo kvina. Augsburg 1882, p. 744-745 (tie ĉi interrete - artikolo II)
* ekumenisma sanktulbiografia leksikono


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796985
* GND: 119005662
* VIAF: 8188230
* ISNI: 0000 0000 7818 9553
* SUDOC: 030644305
 |
La **Placo de Hispanio** de Sevilo estas arkitektura ensemblo situanta en la Parko María Luisa. Temas pri la plej granda kontruaĵo el la andaluza regionisma arkitekturo. Ĝi konstruiĝis kiel ĉefkonstruaĵo de la Iberamerika Ekspozicio de Sevilo (1929).

En ĝiaj bankoj aperas reprezentitaj ĉiuj provincoj de Hispanio sur azuleĥoj kaj ĝiaj muroj ornamitaj per bustoj de renomaj hispanoj.

La Placo de Hispanio estis projekciita de la sevila arkitekto Aníbal González. Aníbal González estis nomumita arkitekto direktoro de la ekspozicio kaj realigis multajn konstruaĵojn el stiloj novmudeĥara kaj regionisma komence de la 20-a jarcento. Por la realigo de la placo lin helpis pluraj kunlaborantoj inter kiuj sin trovis la inĝeniero José Luis de Casso kaj la arkitekto Aurelio Gómez Millán. 

La konstruado komenciĝis en 1914, kaj ĝia unua ŝtono estis metita de Alfonso la 13-a, kaj iĝis la plej ambicia kaj kosta projekto de la Ekspozicio, en kiu laboris mil homoj samtempe. Kelkaj aspektoj de la projekto estigis kelkajn dubojn kaj malakceptojn. La Beletra Akademio oponiĝis al la planita alteco de la du turoj pro eventuala rivaleco kun la Giraldo, kaj la franca arkitekto Jean-Claude Nicolas Forestier, kiu kunlaboris en la dezajno de la Parko María Luisa, rifuzis la konstruadon de la rio kiu ĉirkaŭas la placon ĉar Sevilo estas urbo kie la akvo ne estas tro abunda. 

En 1926 post la rezigno de Aníbal González de la posteno kiel direktoro pro la sinsekvaj tranĉoj de la buĝeto, la projekton finis la arkitekto Pedro Sánchez Nuñez. Estis la arkitekto Vicente Traver kiu aldonis la fontanon en la centro de la placo, kiu ne estis en la plano de la dezajno de Aníbal. Same kiel aliaj verkoj de la Ekspozicio, la konstruado de la placo estis sekvata de la reĝo mem, kiu gvidis la ĝustan konstruadon de la projekto.

En 1929 estis la inaŭguro de la ekspozicio, kun la ĉeesto de la reĝo kaj diplomatoj el la iberamerikaj landoj. Ĉar ĝi estas la sidejo de la Ĝenerala Kapitaneco, en ĝi okazas la desfilo de la militista pasko la 6a de januaro ĉiujare. En 2014 celebriĝis en ĝi la 50a datreveno de la kanonika kroniĝo de la Virgulino de la Makareno.

Priskribo
---------

La placo havas grandajn dimensiojn (170 metroj diametre), ĝi havas duon-elipsan formon, kiu simbolas la brakumon de Hispanio al siaj iamaj amerikaj teritorioj, kaj rigardas al la rivero Gvadalkiviro, kiel sekvinda vojo al Ameriko.

Ĝia tuta surfaco estas 50 000 m² el kiuj 19 000 estas konstruitaj kaj 31 000 estas libera spaco, ĉirkaŭata de akvokanalo kiu trairas 515 m kaj ĝin transiras kvar pontoj. La konstruaĵoj strukturiĝas je centra konstruaĵo, kun apudaj intermezaj konstruaĵoj kiuj kompensas la troigan longecon kaj la turojn en la ekstremoj.

Eroj
----

* Historia Militmuzeo de Sevilo

Vidu ankaŭ
----------

* Sevilo
* Iberamerika Ekspozicio de Sevilo (1929)
* Aníbal González
* Plaza de España (Metroo de Sevilo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 564235
* BNE: XX6064985
 |
Portreto de Bindo Altoviti
La ***Portreto de Bindo Altoviti*** estas pentraĵo finigita ĉirkaŭ 1515 de la itala renesanca pentristo Rafaelo. Ĝi estas en la Nacia Galerio de Arto de Vaŝingtono, Usono.

Bindo Altoviti estis riĉa bankisto naskiĝinta en Romo en 1491, sed devena el Florenco. Li estis klera viro kiu amis artojn.

La gracia, preskaŭ virineca sinteno de la temo kun la forta kontrasto inter helo kaj malhelo estas netipaj de la verkaro de Rafaelo, ĉefe ĉe liaj portretoj de viroj, pruvo de la artista eksperimentemo per diversaj stiloj kaj formoj en sia posta roma periodo. Ankaŭ la influo de verkoj de Leonardo, kiujn Rafaelo atenteme studis dum tiu periodo de sia kariero, estas rimarkinde evidenta en tiu preciza artaĵo.

Bibliograifo
------------

* David Brown kaj Jane Van Nimmen. *Raphael and the Beautiful Banker: The Story of the Bindo Altoviti Portrait*. Yale University Press, 2005.

* Kategorio Portreto de Bindo Altoviti (Rafaelo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pierre André LATREILLE** (naskiĝinta la 29-an de novembro 1762, mortiĝinta 6-an de februaro 1833) estis franca bestosciencisto, spefice entomologo, kiu fakis pri artropodoj, kaj pastro. Li estis ordinita kiel romkatolika pastro, kio fariĝis problema por li dum la franca revolucio, kiam li nefaris klerikan ĵuron de fideleco al la nova respubliko. Latreille enprizoniĝis atentinte la ekzekuton de sia mortpuno sed reliberiĝis kiam li malkovris raran specion de koleopteroj en sia karcero, nome *Necrobia ruficollis*.

Li eldonis sian unuan gravan verkon *Précis des caractères génériques des insectes* ("Resumo de karakteriziloj genraj de insektoj") en 1796. Li iam dungiĝis por la Nacia Muzeo de Natura Historio. Lia verko pri artropoda sistematiko kaj taksonomio gajnis por si respekton kaj honorojn, kiuj inkluzivis la peton por skribi la libroparton pri artropodoj por la grandega verko de Georges Cuvier *Le Règne Animal*.

Latreille estas konsiderita unu el la plej eminentaj entomologoj de sia tempo, kaj estis priskribita fare de Johann Christian Fabricius kiel "la plej bona entomologo de nia tempo" kaj de unu el liaj famaj studentoj, Jean Victor Audouin, kiel la "Princo de Entomologoj".


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 533502
* GND: 116862831
* LCCN: nr95019815
* VIAF: 73031
* ISNI: 0000 0000 8078 997X
* SUDOC: 031671470
* BNF: 12284223m
* NLA: 35249140
* BIBSYS: 90770331
 |
Kvirino-kapelo en Gmund am Tegernsee
**Kvirino el Tegernsee** respektive *Kvirino el Romo* (germane: *Quirinus von Rom* aŭ *Quirinus von Tegernsee*; mortinta en 269 en Romo) estas itala martiro kaj sanktulo. Lia festotago estas la 25-a de marto.

Vivo (legendo)
--------------

Kvirino fuĝis sep jarojn aĝa kun la patrino Severa pro persekutado de kristanoj; poste li estis arestita kaj senkapigita en 269 en Romo kiam regis imperiestro Klaŭdio la Gota. Lia kadavro estis ĵetita en Tiberon por esti trovota sur la Tibera insulo. Laŭ alia legendo li estis la filo de imperiestro Filipo la araba.

Aktoj pri martiroj mencias certan Quirinus/Cyrinus kiu estis entombigita en la Katakombo de Pontiano. Sed la itiner-gvidiloj al la tomboj de la romaj martiroj ne enhavas lian nomon.

Poste li estis rilatigita kun la bavaria Monaĥejo Tegernsee kien bavaraj grafoj transportis liajn relikvojn en 746, dum la regado de Pipino la pli juna. Ili estis donaco de papo Zakario. La grafoj kiuj financis la konstruon de la Preĝejo Sankta Savinto de Tegernsee uzis ilin tie. Kelkaj asertas ke la relikvoj ne alvenis antaŭ la periodo de papo Paŭlo la 1-a.

Kulto kaj odo
-------------

flakonoj kun saniga Kvirina oleo
Tiumaniere kaj pro sekvaj surlokaj mirakloj Tegernsee iĝis grava pilgrimejo. Kie la ĉaro kun la relikvoj haltis laŭdire tuj estiĝis fonto. La forte odoranta nafto kiun oni trovis en 1441 sur la kontraŭaj bordoj de lago en Bad Wiessee iĝis medikamento sub la nomo *Quirinusöl* ("Kvirina oleo"), uzata kontraŭ febro kaj ekzemoj. Surloke oni starigis en 1828 kapelon; la fonto hodiaŭ ne plu aktivas.

Metellus el Tegernsee, klera monaĥo, verkis ĉ. la jaro 1160 hagiografian poemon titole *Ode Quirinalium*. Meze de la 15-a jarcento oni konstruis en Tegernsee pli grandan ŝtonan preĝejon por pli digne gastigi la relikvojn. Ankaŭ en la alpaj posedaĵoj de Tegernsee floris lia kulto, ekz. en la bozen-a urbokvartalo Gries-Quirein.

Literaturo
----------

* Walter Troxler: biografio ĉe BBKL, volumo 7, kol. 1132-1133

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kvirino el Tegernsee en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kvirino en ekumenisma leksikono de sanktuloj
* Informoj de la munkena arkiepiskopujo

Referencoj
----------

1. ↑  "Catholic Encyclopedia: Sts. Quirinus"
2. ↑  Peter Christian Jacobsen: *Metellus von Tegernsee.* Ĉe: *Verfasserlexikon.* Dua eldono, volumo 6, kol. 453–460.
3. ↑  Hannes Obermair: *Das Werden eines Raums. Rottenbuch vor Rottenbuch*. Ĉe: Helmut Stampfer (eld.): *Der Ansitz Rottenbuch in Bozen-Gries*. Tappeiner: Lana 2003. ISBN 88-7073-335-1, p. 11–19, konkrete p. 16–17.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806501
* GND: 118743236
* VIAF: 35251898
 |
Leonardo da Vinci: *La Gioconda*, 1503-06, olepentraĵo sur tolo, 77 × 53 cm, Muzeo Luvro, Parizo. Eble la plej fama portreto en la tuta mondo.
**Portretpentrarto** estas ĝenro ene de la pentrarto, en kiu oni klopodas reprezenti la vidan ŝajnon de la celita subjekto, partikulare kiam la portretito estas homa estaĵo, kvankam estas reprezenteblaj ankaŭ animaloj kaj fikciaj estaĵoj. La portretistoj laboras plej ofte laŭ komisio, ĉu de privatuloj ĉu de publikaj instancoj, aŭ inspirite de admirado kaj aprezo al la protagonisto. Ofte temas pri dokumentoj de familio aŭ de ŝtato, same kiel memoroj de la portretita persono. Kiam la artisto portretas sin mem temas pri memportreto.

Historie, oni reprezentis ĉefe riĉulojn kaj povulojn. Sed poste, disvastiĝis inter la meza klaso la kutimon komisii portretojn de familianoj kaj kolegoj. Ankoraŭ pluas nuntempe la portretpentrarto kiel mendo de registaroj, korporacioj, asocioj aŭ unuopuloj; plej ofte tiuj komisioj estas ricevitaj (kaj eĉ arde proponitaj) de jam famkonataj portretistoj. Tiel foje okazis renverso de la gravo inter portretisto kaj portretito.

Vidu ankaŭ
----------

* Portreto
burgo Ockenfels vidata de la nordo
ruino Ockenfels ĉ. 1830
Burgo Ockenfels
Burgo Ockenfels
Burgo Ockenfels
La **burgo Ockenfels**, origine *Burg zur Leyen* (esperante: „burgo al la ŝtonoj"), estas burgo apud Ockenfels sur la teritorio de Linz am Rhein en la distrikto Neuwied, en la nordo de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Situo
-----

La montburgo situas rande de modeste dekliva montsprono super la Rejno sur eta altaĵo proksime de Linz am Rhein.

burgo Ockenfels el sudokcidenta direkto
burgo Ockenfels el nordokcidenta direkto

Historio
--------

Utiligado post la nerekonstruado de la „Burg zur Leyen"
-------------------------------------------------------

En la 19a jarcento de la iama burgo restis pro ŝtonŝtelado nur kelkaj bazaj muroj. Ili estis integritaj en la nova konstruaĵo.

Literaturo
----------

* Heinrich Josef Langen: *Burg zu Leyen bei Linz am Rhein*. Görres Haus, Köln 1927 (Digitalisat)
* Heiko Laß: *Der Rhein, Burgen und Schlösser von Mainz bis Köln.* Michael Imhof Verlag 2005, ISBN 3-937251-64-2
* Alexander Thon, Stefan Ulrich: *„... wie ein Monarch mitten in seinem Hofstaate thront". Burgen am unteren Mittelrhein*. Schnell & Steiner, Regensburg 2010, ISBN 978-3-7954-2210-3, S. 116-119.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Burgo Ockenfels en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eintrag zur Burg in der wissenschaftlichen Burgendatenbank des Europäischen Burgeninstituts (EBIDAT)
* Burg Ockenfels
* Burg Ockenfels (PDF; 225 kB) bei hermann-joseph-loehr.de


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 469783
* GND: 4664036-8
* VIAF: 240548108
 |
Streĉita plafono

Rekonstruaĵo de Roma pendentiva plafono en Imperia palaco de la jaro 306 en Treviro.
Plafono en la halo de la stacidomo de Groningo
Plafono de kasonaro de la palazzo Vecchio en Florenco.

**Plafono** estas en la arkitekturo (preskaŭ ĉiam) horizonta konstruaĵoparto, kiu limigas ĉambron supre.
Laŭ Francisko Azorín **plafono** estas *Horizontala aŭ kurba surfaco formanta la supran internan parion de ĉambro, galerio, k.c.* Li indikas etimologion el la latina *planus fundus* (plata fono). Kaj li aldonas terminojn por tipoj de plafono: nome plata, trogoforma, panelita, pentrita. ligna.

Priskribo
---------

Plafono devas plukonduki ŝarĝojn al la apogantaj konstruaĵopartoj kiel muroj aŭ apogiloj kaj krome ofte ankaŭ plenumi funkciojn kiel protekto kontraŭ vetero (tegmentplafono), malvarmo respektive varmego (varmoprotektado), bruo (sonprotektado) kaj fajro (incendiprotektado), eventuale ankaŭ protekto kontraŭ venenaj aŭ sandamaĝantaj substancoj aŭ eksplodoj (bunkroplafono).

La elekto de la konstrumaniero kaj de la uzotaj materialoj dependas de la supre menciitaj postuloj kaj de la apogdistanco de la plafono. La plej ofte uzataj estas:

* ligno, precipe en la loĝejkonstruado kiel lignotraba plafono
* naturŝtono, muraĵo, ekzemple kiel volbaĵoplafono
* ŝtalo aŭ aluminio, ekzemple en la industrikonstruado kiel trapeclada plafono
* betono, ŝtalbetono aŭ prestreĉita betono, ekzemple kiel ebena plafono, parte prefarita plafono
* kombino de materialoj, ekzemple ŝtaltrabo-brika plafono (germanlingve *Kappendecke*), ŝtalligita plafono, hurdisplafono

Vidu ankaŭ
----------

* Kasona plafono
* Tekto

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 166.
2. ↑  Azorín, samloke.

Literaturo
----------

* Georg Barkhausen u. a.: *Balkendecken. Gewölbte Decken (Gewölbe). Verglaste Decken und Deckenlichter. Sonstige Decken-Constructionen*. (= Handbuch der Architektur; Teil 3. Die Hochbau-Constructionen; Bd. 2: Raumbegrenzende Constructionen; Heft 3). Bergsträsser, Darmstadt 1895 (Digitalisat) (germanlingva)

* Plafono (arkitekturo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Plafono (arkitekturo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Generalo Daumesnil:  
"Mi redonos Vincennes kiam oni redonos al mi mian kruron"
**Pierre Daumesnil** (naskiĝis la  27-an de julio 1776(nun 1776-07-27) en Périgueux, mortis la 17-an de aŭgusto 1832 en Vincennes) estis franca soldato en la armeoj de Napoleono dum la Unua Imperio kaj la Resurtronigo, fine altiĝante al la rango de Brigada generalo. Li partoprenis en la Batalo de Wagram, dum kiu li perdis kruron, kiu estis anstataŭita de protezo el ligno; de tie venas lia kromnomo *jambe de bois* ("kruro el ligno"), kaj li estis asignita al la defendo de la Kastelo de Vincennes en 1812. Vincennes estis tiam arsenalo entenanta 52 000 novajn fusilojn, pli ol 100 pafilegoj kaj plurajn tunojn da pulvo, kugloj, kanon-globoj... Allogaĵo por la Sesa koalicio marŝanta al Parizo en 1814 en la sekvo de la Batalo de Popoloj. Tamen Daumesnil alfrontis la aliancanojn kaj replikis per la fama diraĵo "Mi redonos Vincennes kiam oni redonos al mi mian kruron" (*Je rendrai Vincennes quand on me rendra ma jambe*). Kun nur 300 homoj sub sia komando, li eltenis kontraŭ la Koalicio ĝis la reĝo Ludoviko la 18-a ordonis forlasi la fortreson.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Pierre Daumesnil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Daumesnil (pariza metrostacio)

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Pierre Yrieix Daumesnil en la angla Vikipedio.* 

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 535845
* GND: 129386618
* LCCN: n2004025834
* VIAF: 8463924
* ISNI: 0000 0000 3729 7953
* SUDOC: 061496898
* BNF: 14624242m
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Porzano** |
| --- |
|  |
| Makula porzano, Porzana porzanaMakula porzano, *Porzana porzana* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Gruoformaj *Gruiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Raledoj *Rallidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Porzana***Vieillot, 1816 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| *vidu teksto* |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Porzano  |

 |
| v • d • r |

***Porzana*** aŭ **porzanoj** estas genro de birdoj apartenantaj al familio de Raledoj kaj ordo de Gruoformaj. Ili estas tre etaj akvaj birdoj el ĉiu kontinento; ekzemple pli etaj ol plej konataj familioj inter raledoj. Temas pri 18 specioj. Ĉiuj loĝas en akva medio inter junkaro kaj densa herbaro. Tie konstruas neston el vegetala materialo.

Aspekto
-------

Ĉiu specio estas tre bone adaptita al ties medio: longaj kruroj kun longaj fingroj taŭgaj por piediri inter akva plantaro, mallongaj rondformaj flugiloj por ekflugi kaj fuĝi inter junkaro kaj kanaro kaj pli mallonga beko ol tiu de aliaj raledoj por preni semojn kaj etajn akvobestetojn.

Kutime maskloj kaj inoj estas similaj, sed inoj de Malgranda porzano sufiĉe malsimilas de maskloj. Ili estas brunaj dorse kaj grizaj sube, sed kelkaj specioj estas pli bluaj kaj kelkaj havas pli aŭ malpli striojn.

Kutimoj
-------

Temas pri sekretemaj birdoj kiuj rapide fuĝas inter junkaro kiam aperas ebla danĝero. Ĉefe dum bredsezono, kiam kelkaj eĉ povus ataki invaduntojn spite ties malgrandeco. Kelkaj specioj estas migrantaj vintre al topikaj landoj dumnokte.

Plej ofte ili estas ĉiomanĝantaj, ĉefe vegetalan materialon kaj etajn akvajn bestetojn. Ili povas manĝopluki en akvo aŭ koto kaj sur tero.

Specioj
-------

* *Porzana astrictocarpus* (ekstingita)
* Malgranda porzano, *Porzana parva*
* Pigmea porzano, *Porzana pusilla*
* *Porzana palmeri* (ekstingita)
* Makula porzano, *Porzana porzana*
* Aŭstralia porzano, *Porzana fluminea*
* Karolinia porzano, *Porzana carolina*
* Punktoflugila porzano, *Porzana spiloptera*
* Blankkola porzano, *Porzana albicollis*
* *Porzana sandwichensis* (ekstingita)
* *Porzana fusca*
* *Porzana paykullii*
* *Porzana tabuensis*
* *Porzana monasa*
* *Porzana atra*
* *Porzana nigra* (ekstingita, dubinda specio)
* *Porzana flaviventer*
* *Porzana cinerea*
**Pierre NKURUNZIZA** (naskiĝis la 18-an de decembro 1963 en Bujumbura - mortis la 8-an de junio 2020 en Karuzi) estis prezidanto de Burundo ekde 2005. Li krome estras la CNDD (france: Conseil national pour la défense de la démocratie–Forces de défense de la démocratie), kiu estas eksa ribelula organizaĵo de la etna grupo de la hutuoj kaj poste fariĝis partio.

Vivo
----

Nkurunziza naskiĝis en la ĉefurbo de Burundio, Bujumburo kiel unu de 7 gefratoj. Li vizitis la lernejon en Ngozi kaj Kitenga kaj poste diplomitiĝis en 1990 ĉe la Universitato de Burundo en la fako edukaj sciencoj kaj sporto. La patro *Eustache Ngabisha* inter 1965 estis parlamentano kaj poste fariĝis guberniestro de la provincoj Ngozi kaj Kayanza. En 1972 la patro mortis dum etne kaŭzita genocido kontraŭ la hutuoj.

Nkurunziza instruis ĉe la universitato, kiam en 1993 komenciĝis civila milito en Burundo post la mortigo de la unua hutua prezidanto de Burundo Melchior Ndadaye. Post atako de la armeo al la universitato li fariĝis soldato de la CNDD-FDD (france FDD = Forces pour la Defense de la Democratie). En 1998 li fariĝis vica ĝenerala sekretario de la CNDD-FDD. En 2001 li fariĝis la estro. Post dividiĝo fine de 2001 li denove elektiĝis en aŭgusto 2004. Ekde la fino de 2003 li havis ministran postenon dum la prezidanteco de Domitien Ndayizeye.

En junio kaj julio 2005 la CNDD-FDD venkis en diversaj balotoj kaj Nkurunziza fariĝis kandidato por la prezidanteco. Je la 19a de aŭgusto 2005 li elektiĝis kiel prezidanto de Burundo kaj okupis la postenon ekde la 26a de aŭgusto 2005.

Pierre Nkurunziza estas edzo kaj patro de du filoj. De la gefratoj preskaŭ ĉiuj mortis. Du mortis post la komenciĝo de la civila milito kaj tri mortis kiel soldatoj de la CNDD-FDD.

Fontoj
------

* Intervjuo de IRIN News kun Nkurunziza en 2004 (angle)

* Pierre Nkurunziza en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Pierre Nkurunziza en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 267396
* GND: 1242617019
* LCCN: no2017005995
* VIAF: 217923744
* ISNI: 0000 0004 4721 4479
 |
fuelpumpilo de la firmao Dresser Wayne, en Grekujo.
Zfuelpumpilo kun traflurigarda vitro (flava) kaj pumpilpistolo (ruĝa)
**Fuelpumpilo** aŭ **fuelkolono** estas aparato ĉe benzinstacio, per kiu oni pumpas fuelon (ekzemple benzino, dizelo, tergaso, hidrogeno aŭ aŭtogaso en la veturilo. La fuelkrano, ankaŭ – nomata **fuelpistolo** – estas konektita per hoso al la fuelpumpa kolono.

Historia evoluo
---------------

La unuaj fuelpumpiloj por la publiko ekestis en la 1920aj jaroj. La ofte sur trotuaroj antaŭ gastejoj aŭ vendejoj vendata fuelo havis permanajn pumpilojn, kiuj ŝerce nomiĝis en kelkaj lingvoj „fera virgulino". Se la veturiganto volas havi fuelon li/ŝi frapu je la vendejo kaj li ricevis. Ĉe la unuaj tipoj oni devas permane pumpi. La dua generacio de la fuelmumpiloj konsistas el pumpilo kun vitra cilindro. Tiu cilindro havis skalon por mezuri la fuelvolumenon, kiu fluis en la rezervujon de la veturilo. Ĉe la du-vitra versio oni jam povas plupumpi, kiam la enhavo de la alia ujo jam fluas en la rezervujo. Ekde la 1930aj jaroj aperis la unuaj fuelpumpiloj kun indikiloj de la fuelkvanto kaj pagenda prezo.

Ĝis la 1970aj jaroj nur aplikiĝas mekanikaj mezuriloj. Ekde ĉirkaŭ 1978 aperis la unua elektronika mezurilo en fuelpumpaj kolonoj. La modernaj fuelpumpiloj nun havas teknikon per kiu eblas ricevi multajn diversajn fuelproduktojn el unu fuelpistolo (la tiel nomataj „MPF" = multprodukta fuelpistolo). El tiuj fuelkolonoj oni povas ricevi ĝis kvin diversajn fuelspecojn po fuelkolona flanko.

Bildaro
-------

* pumpilinstalaĵo kun vitrocilindropumpilinstalaĵo kun vitrocilindro
* fuelpumpilo de 1958 en Drasenhofen, Germanujofuelpumpilo de 1958 en Drasenhofen, Germanujo
* Historiaj fuelpumpiloj en la Germana muzeo Munkeno (dekstre „Fera virgulino")Historiaj fuelpumpiloj en la Germana muzeo Munkeno (dekstre „Fera virgulino")
* Malnova fuelpumpilo en viena benzinstacioMalnova fuelpumpilo en viena benzinstacio
* Hhistoria fuelpumpilo sur „Roscheider Hof" apud Konz (Germanujo) (1a de aŭgusto 2004)Hhistoria fuelpumpilo sur „Roscheider Hof" apud Konz (Germanujo) (1a de aŭgusto 2004)
* fuelpumpilo en al iama Sovjetuniofuelpumpilo en al iama Sovjetunio

Mezurado de la traflukvanto
---------------------------

kontrolado de la fuelpumpiloj
La mezurado de la traflukvanto ene de la pumpilo okazas per ŝraŭbaj aŭ piŝtilnombriloj.

Referencoj
----------

1. ↑  Joachim Kleinmanns: *Super, voll! Kleine Kulturgeschichte der Tankstelle.* Jonas Verlag, Marburg 2002, p. 43.
2. ↑  Bernd Polster: *Super oder Normal. Tankstellen – Geschichte eines modernen Mythos.* DuMont, Köln 1996, S. 44
3. ↑  Hoover Nozzle kaj Hoover Ring, en.wikipedia.org elŝutita 09-09-2015.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fuelpumpilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Erklärung der Zapfventilautomatik mit Skizze (PDF; 624 kB)
* Die Geschichte der ersten Zapfsäulen und Tankstellen mit Bildern www.tankstellenmuseum.de
* Technische Regeln für brennbare Flüssigkeiten – *TRbF 40 Tankstellen* Arkivigite je 2014-03-24 per la retarkivo Wayback Machine, abgerufen am 2. Januar 2012


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 552116
* GND: 1025524187
 |
**Knol** estis anoncita la 13-an de decembro 2007, kiel estonta servo (platformo) de Google. La paĝoj de "Knol" devas esti "la unuaj paĝoj, kiujn oni serĉas por legi pri certa temo la unuan fojon", kiel diris *Udi Manber*, la teknika vicprezidento de Google. Tiu projekto estas ofte priskribata kiel rivala al Vikipedio. Guglo priskribas "knol" kiel unuon de scio.

La paĝaro, kies proprietulo estas Google estas en privata beta-fazo, kio signifas, ke la petoj verki "knolojn" estas distribuataj nur kiel privataj invitoj.

Kontraste al Vikipedio, kie artikoloj estas verkataj kunlabore, ĉiu paĝo de la nova projekto estos verkita de unu sola aŭtoro kaj ne povas esti redaktita de aliaj. Do, plej verŝajne aperos kelkaj versioj de artikoloj por la sama temo. Manber diris, ke kreintoj de la paĝoj havos la rajton decidi, ĉu reklamo rajtas aperi sur iliaj "knoloj" kaj se tio okazos, certa parto de mono estos ricevata de la aŭtoroj. Jimmy Wales, la kun-fondinto de Vikipedio, jene komentis la okazon "Ili ne planas ebligi kunlaboron kaj alproprigon de neŭtrala stilo de Vikipedio."

*Nicholas Carr*, ofta komentisto pri teknologioj, diris ke Google esperas, ke la plej popularaj "knoloj" nature kreskos en serĉo-rezultoj, konkurante kun Vikipedio kaj liverante alian enhavon por meti reklamaĵoj de Google.

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4  
Manber, Ubi.  Encouraging people to contribute knowledge. Google (2007-12-13).
2. ↑  Riley, Duncan.  Google Knol: A Step Too Far?. TechCrunch (2007-12-14). Alirita 2007-12-14.
3. 1 2 3  Blakely, Rhys.  Google to tackle Wikipedia with new knowledge service. *The Times* (2007-12-15). Alirita 2007-12-15.
4. ↑  Angela Monaghan, "Knol de Google povas rivali Vikipedion" Arkivigite je 2008-06-29 per la retarkivo Wayback Machine, *Telegraph* (UK), 14 December 2007
5. ↑ .  Google Knol takes aim at Wikipedia. Arkivita el la originalo je 2007-12-15. Alirita 2007-12-14.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2007-12-15. Alirita 2007-12-14.
6. ↑  Scott Morrison, "Google Targets Wikipedia With New 'Knol' Pages", *Wall Street Journal*, December 14, 2007
**Planktono** estas tuto da ĉiaspecaj organismoj, vivantaj en salaj aŭ nesalaj akvoj, movate de la akvofluoj, ŝvebante sed ne aktive naĝante. Ili estas malofte pli grandaj ol unu centimetro: la ultraplanktonoj grandas ĝis 5 mikroorganismoj: la nanoplanktonoj de 2-20 mikrometroj, la mikroplantonoj de 20-100 mikrometroj, mezoplantonoj de 100-1000 mikrometroj, la makroplanktonoj de milimetro ĝis centimetro, la megaplanktonoj grandas ĝis kelkaj centimetroj kaj vivas en maroj.

La veraj planktonaj organismoj vivas dum la tuta vivo en la planktono, aliaj (tiĥoplanktono) nur en certa vivparto (larvoj de insektoj, duvalvuloj) kaj poste forlasas la planktonon, akvon. La pseŭdoplanktono estas moviĝema organismo setlita al pli granda planktono. La fitoplanktono estas la planktonanoj de planktono, kiuj nutras sin per solvitaj organikaj kaj neorganikaj kombinaĵoj. Ilin kaj solvitajn organikajn kombinaĵojn manĝas la zooplanktonoj.

Ili estas ĉefaj nutraĵoj de kelkaj bestoj (kelkaj specioj de fiŝoj, balenoj)

Ili vivas ĝis sub 10-50 m, se ili formortas ili subakviĝas funden.

* Planktono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Planktono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Fitoplanktonoj:

* verdaj algoj
* flagelaj algoj
* Cianobakterioj

Zooplanktonoj

* unuĉeluloj
* krustacoj
* protozooj
* Rotiferoj
Emblemo de Belsat.
**Televido Belsat** (pole *Biełsat TV*, beloruse *Белсат*) estas televidkanalo de satelita televido en la [belorusa kaj la rusa lingvoj. La kanalo estas financata kiel parto de Telewizja Polska. Inaŭguro de la agado okazis la 10-an de decembro 2007, datrevene de Tago de Homaj Rajtoj. Direktoro iĝis Agnieszka Romaszewska-Guzy. Kreon de la programo helpas registaro de Litovio.

Misio
-----

Belsat certigas al belorusoj aliron al sendependa informo pri situcio en ilia lando kaj en la ŝtatoj de estinta Sovetunio, al vera scio pri la propra historio kune kun kultura kaj distra oferto en ilia gepatra lingvo. Ĝi servas al konstruo de ligiloj inter demokratiaj socioj de Eŭropo kaj Belorusio kun aliaj postsovetaj landoj, kaj apogo de demokratiigaj procesoj en tiuj landoj.

Maniero de dissendo
-------------------

**Satelito kaj kabla televido**

Belsat disaŭdigas pere de satelito Astra 4A, kiu atingas eŭropan parton de malnova Sovetunio. En Ukrainio alireblas en kabla televido, sed en Pollando nur ĉ. 20%. En Belorusio ekzistas neoficiala malpermeso de la regopovoj.

**Interreto**

La programo estas disaŭdigata en la paĝoj de belsat.eu, YouTube, kaj en retaplikaĵo VOD BelsatSmart por televidiloj kun operaciumoj Android kaj IOS.

Skipo
-----

Junie 2008 la stacio laborigis ĉ. 100 personojn en Pollando kaj Belorusio. Nuntempe la skipo nombras ĉ. 290 laborantojn kaj kunlaborantojn: poloj, belorusoj, ukrainoj, rusoj, kazaĥoj kaj aliaj. La kanalo havas du reprezentejojn - en Minsko kaj Kievo kune kun reto de korespondantoj, i.a. en Berlino, Bruselo, Vilno, Prago kaj Erevano.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Televido Belsat en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Interreta paĝo de Biełsat
* Biełsat en Twitter
* Biełsat en livejournal


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 422238
* GND: 1237748720
* VIAF: 307489576
 |
**Poŝta Ŝparkasa Banko de Ĉinio** (ĉine : 中国邮政小老铁行 ) estas komerca podetala banko fondita en 2007 kaj kun sidejo en Pekino, la ĉefurbo de Ĉinio. La banko disponigas bazajn financajn servojn al malgrandaj kaj mezgrandaj entreprenoj, kamparaj klientoj, kaj malriĉaj klientoj. Ĝis la 31-a de decembro 2017, la banko havas proksimume 39 798 filiojn kiuj kovras la tutan Ĉinion .

La banko estis establita en 2007 kun komenca kapitalo de 20 miliardoj da renminbi fare de la Ĉina Poŝtejo. Nuntempe, ĝi havas deponejojn entute 1,5 miliardojn da usonaj dolaroj, kaj la duan plej grandan nombron da branĉoj post la Agrikultura Banko de Ĉinio.

Dum la tutmonda financa krizo de 2008–9, la ĉina registaro faris plurajn paŝojn por disvastigi nacian ekonomian stimulprogramon al kamparaj lokoj en Ĉinio. Tio inkludis la uzon de mikrofinancoservoj disponigitaj fare de la banko kiel ilo por nacia evoluo kaj malriĉecredukto.

Referencoj
----------

1. ↑  Ying, Chen, "Introduction of the Postal Savings Bank of China".
2. ↑   Company Overview of Postal Savings Bank of China Co. Ltd.. Alirita 2019-03-18.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Postal Savings Bank of China en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 831345
 |
***La Ombro*** (dane *Skyggen*) estas fabelo, danlingve verkita de Hans Christian Andersen kaj unue eldonita en 1847.

Resumo
------

Scienculo de norda lando vojaĝas suden al lando de "negroj", kaj perdas sian ombron. Tamen, nova ombro ekkreskas, kaj la scienculo reiras hejmlanden.

Post pluraj jaroj, la perdita ombro, fariĝinta riĉulo, revenas kaj renkontas sian eksmastron. Ili pridiskutas la mondon: dum la scienculo verkas librojn pri "la vero kaj bono kaj belo", la ombro kontraŭe argumentas ke ĉiuj estas malbonaj.

Kiam la scienculo malsaniĝas, la ombro proponas ke ili vizitu banlokon. En la banloko, la ombro renkontas reĝidinon, kaj ŝi ekamas ĝin. La ombro diras al ŝi ke la scienculo estas ĝia ombro.

La ombro, edziĝonte kun la reĝidino, provas dungi la scienculon kiel ĝian ombron. La scienculo rifuzas; la ombro kaj la reĝidino geedziĝas, kaj la scienculo estas ekzekutita.

Historio de eldonado
--------------------

*La Ombro* estis unuafoje eldonita en la 6-a de aprilo de 1847, en la libro *Novaj Fabeloj, Dua Volumeno, Unua Kolekto* (dane *Nye Eventyr. Andet Bind. Første Samling*).

L. L. Zamenhof tradukis la fabelon Esperante kaj eldonis ĝin en Dua Libro de l' Lingvo Internacia; ĝi estas la unua proza beletraĵo en Esperanto. Poste, la traduko estis reviziita kaj reeldonita en Fabeloj. Plena Kolekto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio La ombro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kategorio La ombro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* La ombro en Vikifontaro (Universala biblioteko)

* Reviziita Esperanta traduko fare de Zamenhof
* Reta versio de la *Dua Libro*, enhavanta la originalan, nereviziitan Esperantan tradukon
* *Skyggen* (originala danlingva teksto)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 676285
* GND: 4662366-8
 |