recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**András Párniczky** [andrAŝ pArnicki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Párniczky András** estas hungara ĵazgitaristo, instruisto, orkestrestro.

András Párniczky naskiĝis la 12-an de aprilo 1972 en Ĝenevo.

Biografio
---------

András Párniczky maturiĝis en 1990 en Budapeŝto, poste li ricevis muzikedukojn en muzikinstituto en Vieno (1991–1992), muziklernejo en Budapeŝto (1992–1996), Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt (1996–2000 kun diplomo), Reĝa Muzikakademio (Hago) helpe de stipendio (2001–2002). En 2016 li akiris MEd diplomon en Muzikarta Universitato Ferenc Liszt. Jam dum la studjaroj li fondis ĵazkvarteton kaj ĵazkvinteton, krome li muzikis ankaŭ en similaj orkestroj. En 2001 li fondis tian orkestron, kie estas unuigitaj la ĵazo kun klezmero. Kun tiuj orkestroj li faris koncertojn en multe da landoj. Inter 2003-2008 li instruis en muziklernejo en Budapeŝto, en alia muziklernejo inter 2010 – 2018. Liaj muzikkritikoj konstante aperis ekde 2004.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 654510
 |
**Mária Balla,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balla Mária** estis hungara naĝisto, plurfoja hungara ĉampiono, dufoja olimpiano. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Lantos Lászlóné*.

Mária Balla naskiĝis la 6-an de decembro 1944 en Nógrádverőce.

Biografio
---------

Mária Balla estis edukita en Debrecen, sed ŝi jam maturiĝis en gimnazio Budapeŝto en 1963. Post 3 jaroj ŝi akiris trejnistan diplomon en sporta instituto. En la ekstersporta vivo ŝi laboris en laboratorio. Ŝi edziĝis, sed baldaŭ ŝi divorcis.

### Sporta kariero

Mária Balla inter 1957-1961 estis naĝisto en Debrecen, poste en la ĉefurbo. Ŝi estis hungara ĉampiono 14-foje inter 1962-1968, samtempe ŝi apartenis al la hungara nacia teamo. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1964 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1968 sen signifaj rezultoj. En 1962 kaj 1963 ŝi faris 5 hungarajn naĝrekordojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806815
 |



* Portalo pri Biografio
**Aishwarya RAI**, ankaŭ nur *Aiŝvarja* (ऐश्वर्या रय en la nagario) estas aktorino fama pro siaj multaj roloj en hindiaj, tamilaj, bengalaj kaj anglalingvaj filmoj.

Ŝi estis venkinto de beleca konkurso (Miss World 1994, en aĝo de 20), profesia modelulino kaj aktorino same en Bolivudo kaj ankaŭ en Hollywood-filmoj.

Rai aperis en modaj magazinoj kiel en la hinda *Vogue*; ŝi aperis en internacia reklamo por L'Oréal Parizo, De Beers (diamantoj), kaj Coca-Cola.

Post sia venko kiel belulino, ŝi eluzis la konatecon por iĝi aktorino: ŝi debutis en filmo de Mani Rathnam *Iruvar* (1997). Ŝia apero en la fruaj filmoj estis akre kritikita kaj oni nomis ŝian ludon *nevera*. Krom la hidaj filmoj, ŝi aktoris en tamilaj filmoj.

La gravan sukceson portis por ŝi la filmo *Devdas*, en kiu Rai rolis kun Bollywood-stelulo Shahrukh Khan kaj Madhuri Dixit. La filmo estis nomumita al Oskaro kaj oni prezentis ĝin en Cannes kiel la unuan hindan filmon dum la filma festivalo.

En 2003, Rai mem estis jam ĵuriano de Filmfestivalo de Cannes. En 2004, la Time Magazine elektis ŝin al inter la "100 plej influhavaj homoj de la mondo". Ŝi tiel populariĝis, ke oni nomis ŝin plej bela virino de la mondo kaj ŝi ricevis vaksfiguron en la panoptiko de Madame Tussauds.

Rai geedziĝis kun aktoro Abhishek Bachchan, en 2007. Ŝi naskis filinon en 2011.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Aishwarya Rai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 54889
* GND: 138987033
* LCCN: nr00009022
* VIAF: 59318083
* ISNI: 0000 0001 1652 2282
* SUDOC: 07744390X
* BNF: 14517154p
* BIBSYS: 12049951
* NKC: xx0176175
* BNE: XX4671283
 |
Koordinatoj: 49° 40′ 35″ N 16° 20′ 10″ O﻿ / ﻿49.67639 °N, 16.33611 °O﻿ / 49.67639; 16.33611 (mapo)

Balda - vido de kapelo al domoj de arbargardisto
**Balda**, konata ankaŭ kiel Zlatá Studně (germane *Gold Brunn*) estas domaro, kiu en la jaro 1930 apartenis sub municipon Jedlová (*Schönbrunn*). Ĝi situas netutan duonhoron de irado oriente de Jedlová, meze de profundaj arbaroj. Kelke da domoj dankas por sia ekzistado al kuraciga fonto. Nuntempe ĝi estas parto de municipo Stašov (*Dittersbach*), kiu situas oriente.

Historio de banloko
-------------------

Por sia ekzistado la domaro dankas al la kuraciga fonto. En la jaro 1835 esploris la fonton praga universitata profesoro Pleischl. La banloko devene konsistis el du banlokaj domoj kaj unu baseno. En pasinteco la banloko Zlatá Studna havis kapaciton 180 homoj. Promenoj en la regiono: al la fonto, 2 ducent jaroj aĝaj tilioj (en unu el ili estas 14 metroj alta altaro).

### Pri malkovro de la banloko

Mito rakontas, ke terkulturisto el Jedlová en lokoj, kie hodiaŭ estas la banloko, trovis oran rozon. Oni komencis fari fositaĵojn, sed pro kaŭzo de forta fluo de akvo, la laboroj estis ĉesigitaj. Laŭ la fosaĵoj la domaro ricevis ankaŭ sian nomon - Zlatá Studna. Ne estas seninterese, ke tra municipo Jedlová trafluas Zlatý potok (Ora rojo). La kuraciga fonto estis konata jam longe kaj en la jaro 1740 lasis Franz Rudolf Graf von Hohenembs konstruigi lignan banlokan domon kaj modestan penzionon. Ekde tiu tempo la banloko disvastiĝis.

Memorindaĵoj
------------

* Arbara kapelo kun jaro 1747 super la enirpordo.
* Ŝtona kruco kun statuo de Kristo proksime de la kapelo el la jaro 1884.

Referencoj
----------

1. ↑   Goldbrunn bei Zwittau

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Stašov (1) |
| --- |
| Stašov ~ pereinta vilaĝo Balda |

 |
**András Perczel** [andrAŝ percel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Perczel András** estas hungara biokemiisto, profesoro, membro (korespondanta (2010, ordinara (2016) de Hungara Scienca Akademio. Lia patro estis Dénes Perczel.

András Perczel  naskiĝis la 10-an de majo 1959 en Budapeŝto.

Biografio
---------

András Perczel studis en Scienca Universitato Loránd Eötvös en Budapeŝto inter 1980-1985, poste li ekinstruis samloke. Li profesoriĝis en 2001, li estis elektita katedrestro en 2007. Li doktoriĝis (D.Sc.) en 1998. Li partoprenas en redaktado de fakrevuo *Journal of Molecular Structure*. Li okupiĝas pri organika kemio, ĉefe pri proteinoj kaj peptidoj. Li ricevis 6 premiojn inter 1993-2011.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Phosphorylation loops in synthetic peptides of the human neurofilament protein middle-sized subunit* (1988)
* *Membrane translocation of penetratin and its derivatives in different cell lines* (2003)
* *Mozgékonyság az ideák világában, avagy dinamikus fehérjék térszerkezet-vizsgálata* (2010)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

* Kategorio András Perczel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**András Spät** [andrAŝ spet], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Spät András** estis hungara kuracisto, fiziologo, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (1998), membro de Academia Europaea (1999).

András Spät  naskiĝis la 7-an de novembro 1940 en Budapeŝto.

Biografio
---------

András Spät frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1958-1964. Jam kiel studento li aliĝis al la universitata medicina instituto, kie li estis direktoro inter 1995-2005. En 1984 li studvojaĝis al Usono. Li profesoriĝis en 1986. En la studjaro 1989 li estis gastoprofesoro en Ĝenevo. Li ricevis 7 premiojn inter 1987-2004.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Competitive Protein Binding Assay of Corticosterone* (1972)
* *Mellékvesekéreg és só-vízháztartás* (1980, 1987)ó
* *A sejten belüli kalciumfelszabadulás* (1994)
* *Control of Aldosterone Secretion: A Model for Convergence in Cellular Signaling Pathways* (2004)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 461954
* LCCN: n82210412
* VIAF: 57974745
* ISNI: 0000 0001 0976 3707
 |
**András Rapcsák** [andrAŝ rapĉAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rapcsák András** estis hungara matematikisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio (korespondanta en 1967, ordinara en 1982).

András Rapcsák  naskiĝis la 12-an de decembro 1914 en Hódmezővásárhely. Li mortis la 16-an de oktobro 1993 en Debrecen.

Biografio
---------

András Rapcsák ricevis diplomon en universitato en Szeged en 1942, poste li ekinstruis en mezlernejo, ekde 1949 en ĉeflernejo en Eger. Tamen ekde 1945 li instruis ankaŭ en universitato en Debrecen, kie li estis katedrestro inter 1958-1973, rektoro inter 1966-1973. En 1947 li doktoriĝis en Debrecen, sekve li iĝis katedrestro en Eger. Li profesoriĝis en 1960. Li redaktis ekzemple fakrevuon *Acta Mathematica*, li okupiĝis precipe pri geometrio.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A geometria axiomatikus tanítása a gimnáziumban* (1943)
* *Felületelmélet a Minkowski térben* (1947)
* *Kurven auf Hyperflächen im Finslerschen Räumen* (1949)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**Aladár Balla,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balla Aladár** estis hungara advokato, parlamenta deputito, ministro. Lia nobela antaŭnomo estis  *ireghi* ekde 1909.

Aladár Balla naskiĝis la 4-an de aprilo 1867 en Újvidék (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Novi Sad en Serbio), li mortis la 28-an de marto 1935 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Aladár Balla akiris advokatan diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1892 (aŭ en 1894), sed li studis ankaŭ en Kembriĝo. Post la diplomo li estis advokato en sia naskiĝurbo, poste prokuroro (1902-1906), fine departementestro. En 1917 li estis parlamentano, Dum la Kalistefa revolucio li estis diplomato en Zagrebo, dum la Hungara Sovetrespubliko li kaŝiĝis, iom poste li aliĝis al la kontraŭkomunista movado en Szeged, eĉ li estis ministro pri internaj aferoj unu monaton. En 1920 li denove estis parlamentano. Lia filo naskiĝis en 1903.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 21-a paĝo)
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 711760
 |
La **luterana preĝejo** estas sakrala historia monumento (ekde 2001) en urbo Lébény (Hungario).

Historio
--------

En la dua duono de la 16-a jarcento ankaŭ la hungaroj en Lébény la loĝantoj prenis la luteranismon, sed la kroatoj restis katolikoj. La luteranoj akiris la katolikan kirkon, sed la tombejo kaj la sonorilo restis komuna. En 1629 ĉi tie komenciĝis la kontraŭreformacio, tial la katolikoj reprenis la kirkon. Pro politika ŝanĝo la kirko denove estis luterana havaĵo inter 1647-1663, poste katolika. (Tiu preĝejo en la 19-a jarcento bruldetruiĝis, moste ĝi estis malkonstruita.) La luteranaj diservoj okazis en Tét, ekde 1781 jam loke en ligna preĝdomo. Preĝejo estis konstruita en 1795. La establaĵoj estis aĉetitaj en la ĵus ĉesanta monaĥejo de Magyaróvár. Oni aranĝis ankaŭ germanlingvajn diservojn, ĉar intertempe germanaj migrantos alvenis. En 1810 orgeno alvenis, denove en 1926. Granda incendio okazis en 1841, poste la bruldetruita kirko estis renovigita. En 1895 nova turo konstruiĝis. En 1966, 1988 kaj 2005 la konstruaĵo estis renovigita.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto en la urbocentro. En mezo de la fasado la kvadrata turo altiĝas. La navo finiĝas en duonronda absido. Interne la galerio staras sur kolonoj. La altaro kaj la predikejo estas kunigitaj. La vitraloj prezentas la 4 evangeliistojn.

Fontoj
------

* hungare kun foto Arkivigite je 2022-07-12 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* 
* 

* FasadoFasado
* TuroTuro
* OrgenoOrgeno
* VitraloVitralo
* Benkoj kaj galerioBenkoj kaj galerio
* Baroka altaroBaroka altaro
* GalerioGalerio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Groŝa monero stampata en Bologna, Italio, en la 15a jarcento.
**Groŝo** estas malgranda arĝenta monero eldonita kaj eldonata de nombro da landoj. Iam historie ĝi valoris egale al inter kelkaj kaj dozeno da denaroj.

Historiaj groŝoj
----------------

Ĝi estis stampata ekde la Mezepoko en la jenaj ŝtatoj:

* Italio (de 1172)
* Francio (de 1266 - la turona groŝo)
* Tirolio (de 1271)
* Bohemio (de 1300, la Praga groŝo, poste adoptita de la plej multo de Mezeŭropaj landoj)
* Pollando (de 1367, la Krakóva groŝo, 3,2 gramoj da arĝento, ekvivalento de 12 denaroj)

Poste, la tradicion de groŝoj forlasis la plej multo da landoj dum aliaj daŭrigis stampi nur monerojn malpli grandajn ol la originala groŝo. En Pollando ekde 1526 tiuj inkluzivis la monerojn, 1/2 groŝo, 1 groŝo, 1,5 groŝo, 2 groŝoj, 3 groŝoj, 4 groŝoj kaj 6 groŝoj. Ilia pezeco grade faladis ĝis 1,8 gramoj da arĝento kaj de 1752 oni ilin anstataŭigis per kupraj moneroj laŭ la sama nomo.

Nun-epokaj groŝoj
-----------------

Modern-epoke la nomon, groŝo, adoptis du valutoj:

* En Pollando unu **grosz** (plurale: *grosze* aŭ *groszy*, depende de la nombro) estas 1/100 parto de Złoty
* En Aŭstrio unu **Groschen** (plurale: *Groschen*) estis 1/100 parto de Schilling (1924-1938 kaj 1945-2001)

Slanga uzo de la vorto groŝo
----------------------------

En **Okcidenta Ukrainio** *groŝ* ankoraŭ estas slanga termino por la kopiyka, 100-ona parto de Hryvnia. La Ukrainia vorto por mono, *hroshi*, ankaŭ finfine devenas de tiu termino. Simile, en **Germanio** *Groschen* restis slanga termino por la 10 pfeniga monero, do 10-ona parto de Deutsche Mark (germana marko). La vorto ekspopulariĝas kun la enkonduko de la eŭro, kvankam oni ankoraŭ povas aŭdi ĝin foj-foje, precipe de la pli maljunaj homoj.

Groŝoj en Esperanta literaturo
------------------------------

### Verkoj

* *Eĉ sen groŝo*  Arkivigite je 2006-10-01 per la retarkivo Wayback Machine, poemo de Julio Baghy, #51 en la poemaro *La Vagabondo Kantas* (1937)
* *Trigroŝa Romano* , romano de Bertolt Brecht, tradukita de Karl Schulze (1977)

### Proverbo

Ekzistas pluraj proverboj pri groŝoj en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *En malfacila horo eĉ groŝ' estas valoro.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Groŝo ŝparita neniam perdiĝas.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Kiu groŝon ne honoras, eĉ duongroŝon ne valoras.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Kiu domaĝas groŝon, perdas la tutan poŝon.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Nuda kaj kruda, sen groŝo en poŝo.* **"** |

 |

Vidu ankaŭ
----------

* Ŝilingo
* Krejcero
* Silbergroschen
* Neugroschen
* Groschen

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-09-08.

* Groŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Groŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Groŝo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
La **Luterana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Dabrony.

Historio
--------

Tiam katolika romanika kirko kun duonronda sanktejo estis konstruita en la 13-a jarcento. Paŭlo Kinizsi pligrandigis kaj gotikigis ĝin inter 1480 - 1482. Laŭ dokumento en 1698 jam la luteranoj estis la posedantoj, la preĝejo estis en uzebla stato. En 1774 la konstruaĵo estis en kaduka stato. La navo estis pligrandigita en 1822 (supozeble ankaŭ renoviĝo okazis). En 1855 incendio kaŭzis difektojn. En fino de la 19-a jarcento denove oni pligrandigis la konstruaĵon. Tiam oni faris 4 novgotikajn fenestrojn. En 2006 la plena preĝejo estis renovigita. Restis el la mezepoko la pordo, la angulpilieroj kaj 3 originaj fenestropartoj.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola. La fasado estas simetria, meze la turo reliefas.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* (la koncerna teksto estas legebla en la 50-a punkto)
* 
* 
* Arkivigite je 2016-02-08 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Luterana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en Hódmezővásárhely.

Historio
--------

En Hódmezővásárhely la luteranoj longe ne havis kirkon. La luterana grupo fondiĝis en 1790. Ili konstruis preĝdomon en 1811. Post jardekoj la luteranoj kolektis monon, krome granda financa helpo venis de Gábor Klauzál. La preĝejo estis preta en 1843, en la sekva jaro ĝi estis konsekrita. En 1889 la turopinto estis ŝanĝita al pli nova. Ekfunkcio de la orgeno mankas informoj.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas ĉe stratangulo en korto. En mezo de la fasado la turo altiĝas. La navo havas longajn fenestrojn, kiuj malsupre estas rektangulaj, supre arkformaj. Interne la muroj estas blankaj kaj senornamaj laŭ la kutimo.

Fontoj
------

* hungare kun foto Arkivigite je 2020-10-29 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Lastras del Pozo** [LAStras delPOzo] estas municipo en la sudo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Campiña Segoviana*. La loknomo *Lastras del Pozo* estas etimologie komprenebla kiel Ŝtonegoj aŭ Ŝtonkaheloj de la Puto. 

Lastras del Pozo en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 32,51 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 55 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte pli ol 30 el la 1996. 

Ĝi distas 26 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Marugán, Juarros de Riomoros, Abades, Segovia kaj Monterrubio.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo. Estas ok iamaj setlejoj, nun senhomejoj: nome Lumbreras, Castellana, Mazarías, San Pedro de las Dueñas (kie estas ruinoj de la preĝejo de iama monaĥejo, Monilla, Horcajo, Falcón kaj Rodelga.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767568
 |
Alabastrono el vitropasto. Muzeo Luvro.
**Alabastrono** (en antikva greka αλάβαστρον;​ plurale: alabastra aŭ alabastronoj) estas malgranda ujo uzita en la antikveco por enhavi esencojn aŭ parfumojn.

Foje ili estis fabrikitaj el alabastro; de tie la sama etimologio.

Laŭ Francisko Azorín ĝi estas *Antikva vazo por enteni parfumojn, ungventojn. Estis fama tiu de oro, eltrovita en Nemrido, kun surskribo pri Sargono, la asira reĝo.* Kaj ankaŭ la "Ŝranko por enmeti alabastronojn."

Notoj
-----

1. ↑   (angle) *Alabastron*, Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, en Perseus  Konsultita la 27an de Novembro 2017.
2. ↑   Vial, Claude (1983). Léxico de antigüedades griegas. Madrid: Taurus Ediciones. p. 52. ISBN 84-306-5705-3.
3. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 9.

* Kategorio Alabastrono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Belorusa grek-katolika eklezio** estas unu de orientaj katolikaj eklezioj. Ĝi uzas bizancan riton.

Historio
--------

Belorusaj grek-katolikoj (kune kun ukrainaj grek-katolikoj) estas rektaj heredantoj de la unio de Bresto, subskribita en 1596. En 1867 la ĉefepiskopo Josafato de Polack, martiro de la eklezio, estis deklarita sankton. La eklezio estis subpremita dum la rusa regado en la 19a jarcento. Post la unua mondmilito grek-katolikoj denove aperis en teritorioj kiuj estis aldonitaj al Pollando. Sed post la dua mondmilito la teritorio estis aldonita al Sovetunio kaj grek-katolikoj estis subpremitaj kaj ili igis ortodoksojn. Post disfalo de Sovetunio en 1991 la belorusaj grek-katolikoj denove komencis aperi en Belorusio. Kelkaj grupoj de belorusaj grek-katolikoj aperis ankaŭ en aliaj landoj, ekzemple en Usono aŭ Unuiĝinta Reĝlando.

Referencoj
----------

1. ↑  Farrugia, 179
2. ↑  Farrugia, 450.

Fontoj
------

* Farrugia, Edward G.: *Encyklopedický slovník křesťanského Východu.* Olomouc : nakladatelství Centra Aletti Refugium Velehrad-Roma s.r.o. 2010. 1040 p. ISBN 978-80-7412-019-0

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Belorusa grek-katolika eklezio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Other Eastern Catholic Communities (b. Belarusans) (angle)
* Belarusian Greek Catholic Church
MapKrólewska 41 en mapo
**Królewska 41** (elp. Krulevska, signifas: reĝa) - strato en Varsovio kaj n-ro de la domo en ĝi, kie loĝis dum siaj lastaj jaroj L.L. Zamenhof kun sia edzino, Klara Zamenhof.

  

La 16-an de aprilo 1917 je la 15-a horo tie eliris la funebra ceremonio de L. L. Zamenhof kaj la 8-an de decembro 1924 sama sed jam pli multnombra procesio de Klara Zamenhof. La infanoj - Adamo kun sia familio, Zofia kaj Lidja loĝis plu tempe en tiu loĝejo. Estas nun la deziro de la pola esperantistaro aĉeti tiun domon kaj aranĝi tie esperantan muzeon.[*Dubinda teksto*]

Vidu ankaŭ
----------

* Entombigo de L. L. Zamenhof
* Dzika 9
* 52° 14′ 16″ N 21° 00′ 21″ O﻿ / ﻿52.23771511074688 °N, 21.00575912697011 °O﻿ / 52.23771511074688; 21.00575912697011 (mapo)Koordinatoj: 52° 14′ 16″ N 21° 00′ 21″ O﻿ / ﻿52.23771511074688 °N, 21.00575912697011 °O﻿ / 52.23771511074688; 21.00575912697011 (mapo)


|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
***Pri la spirito de la leĝoj*** (france *De l'esprit des lois*, origine literumita *De l'esprit des loix*) estas traktaĵo pri politika teorio, kaj pionira verko pri kompara juro, publikigita en 1748 de Charles de Secondat, Barono de Montesquieu. Origine publikigita anonime, parte ĉar la verkoj de Montesquieu estis celo de cenzuro, ties influo ekster Francio estis helpita de ties rapida traduko en aliajn lingvojn. En 1750 Thomas Nugent publikigis la unuan anglalingvan tradukon. En 1751 la Romkatolika Eklezio aldonis *De l'esprit des lois* al sia *Index Librorum Prohibitorum* ("Listo de malpermesitaj libroj"). Ĉiuokaze la traktaĵo de Montesquieu havis enorman influon sur la verkaro de multaj aliaj, ĉefe: Katerina la Granda, kiu produktis *Nakaz* (*Instrukcio*); la Patroj-fondintoj de la Usona Konstitucio; kaj Alexis de Tocqueville, kiu aplikis la metodojn de Montesquieu al la studo de la usona socio, en *De la démocratie en Amérique*. Macaulay aludis al la kontinua gravo de Montesquieu kiam li verkis en sia eseo de 1827 titolita "Machiavelli", ke "Montesquieu ĝuas, eble, pli ampleksan famon ol ajna politika verkisto de moderna Eŭropo."

Montesquieu dediĉis ĉirkaŭ 21 jarojn al esplorado kaj verkado de *De l'esprit des lois*, kiu kovras ampleksan gamon de temoj kiel juro, socia vivo kaj la studo de antropologio, kaj havigas pli ol 3 000 citaĵojn. En tiu traktaĵo Montesquieu argumentis, ke la politikaj institucioj bezonas, por sia sukceso, montri la sociajn kaj geografiajn aspektojn de la partikulara komunumo. Li plendis por konstitucia sistemo de regado kun separo de povoj, konservo de leĝa hegemonio kaj de la civilaj libertecoj, kaj la finigo de sklaveco.

Notoj
-----

1. ↑  Montesquieu.  (1977) David Wallace Carrithers: *The Spirit of the Laws: A Compendium of the First English Edition*. Berkeley: U California P.
2. ↑   *De l'Esprit des loix ou du Rapport que les loix doivent avoir avec la constitution de chaque gouvernement, les moeurs, le climat, la religion, le commerce, &c. à quoi l'auteur a ajouté des recherches nouvelles sur les loix romaines touchant les successions, sur les loix françoises, & sur les loix féodales*, 1‑a eldono **I**.
3. ↑  Nuntempe plej bone konata publikigita en Novjorko de Hafner Press en 1949, uzanta la originan version de Nugent kaj kun enkonduko de Franz Neumann.
4. 1 2  Cohler, et al. "Introduction" al la eldono de 1989 de Cambridge UP.

* Kategorio De l'esprit des lois en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 731770
* VIAF: 316748958
 |
**Baldomero ZAPATER** (naskiĝis la 11-an de marto 1883 en Caudiel, Hispanio, mortis la 18-an de oktobro 1961 en Kolonjo, Germanio) estis hispana gitaristo kaj esperantisto.

Baldomero Zapater komencis perdi sian vidkapablon, kiam li aĝis 5 jarojn. Tial liaj gepatroj translokiĝis al Barcelono, kie estis eminentaj okulistoj kaj ankaŭ la Reĝa Instituto por Blinduloj. Tie li studis muzikon kaj gitaron de sia 13-jaraĝo ĝis sia 24-jaraĝo, interalie kun profesoro Joan Nogués i Pon. Mallonge poste li komencis instrui gitaron, muzikan teorion kaj literaturon ĉe tiu instituto. En la jaro 1907 li lernis Esperanton, danke al Alfons Sabadell. En 1909, okaze de la 5-a Universala Kongreso de Esperanto en Barcelono, li interkonatiĝis kun la nederlanda baronino *Henriette de Chalmot* (1867-1928), al kiu li poste edziĝis. Tiam ŝi jam estis parte blinda kaj poste ŝi plene perdis sian vidkapablon. Ili iris loĝi en Kolonjo kaj Esperanto ĉiam estis la familia lingvo. Tie li fariĝis unu el la plej gravaj gitarinstruistoj en Germanujo, instruante al prestiĝaj gitaristoj kiel *Heinrich Schneider*, *Fritz Wiedemann* kaj *Ida Gille*. Kiel koncertisto, li ludis en la ĉefaj urboj de la lando, kaj ankaŭ en la grandaj eŭropaj radiostacioj.

Kiel esperantisto, li antaŭ kaj dum la Unua Mondmilito publikigis diversajn artikolojn en du germanaj brajlaj ĵurnaloj pri la utileco de Esperanto por blinduloj. Li ankaŭ estis unu el la fondintoj de la germana blindula ligo EBLOGO, kaj ankaŭ responsas por la nomo de tiu organizaĵo. Li tradukis multajn hispanajn kaj germanajn kantojn kaj rakontojn al Esperanto.

Li edziĝis por la dua fojo kun la eksstudento *Constanze Saxer* (1890-1973). Kune ili turneis en kelkaj eŭropaj landoj kie kelkfoje Constanze kantis kiel kantisto. Ĝis lia morto, ŝi financis la publikigon de la unua volumo de la historio de la Esperanto-movado inter la blinduloj. En la prologo de ĉi tiu verko, Joseph Kreitz klarigis, ke la unua persono kun kiu li parolis en Esperanto estis ĝuste kun Baldomero Zapater. Krom Kreitz, Zapater ankaŭ estis amiko de José Ezquerra Bergés kaj de Teo Jung.

Baldomero Zapater estis enterigita en la tombejo de la arbaro de Rodenkirchen en Kolonjo. Sur lia tombo oni tranĉis krucon kun hispana gitaro.

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11   Ligo Internacia de Blindaj Esperantistoj:  Eminentaj pioniroj de la Blindulesperantista movado. Baldomero Zapater (1883-1961): Probatalinto de la Esperanto-movado inter blinduloj (esperante) (1981). Alirita la 11-an de januaro 2015.
2. 1 2 3  Ramos Altamira, Ignacio.  (2005) *Historia de la guitarra y los guitarristas españoles* (hispane). Editorial Club Universitario.
3. 1 2 3  Kreitz, Joseph.  (1972) *Historio de la Esperanto-Movado Inter la Blinduloj en tri brajlaj volumoj. Unua Volumo* (esperante). Barcelono: Imprenta Braille de la Organizacion Nacional de Ciegos.
4. ↑  Jung, Teo.  (1979) *Ĉiu-Ĉiun. Sep jardekojn en la Esperanto-movado. Memoraĵoj de 86-jara optimisto.* (esperante). Antverpeno, La Laguna: Stafeto.
5. 1 2  Bada, Ricardo (2005). "Amos y perros", *La casa de Asterión. Revista Trimestral de Estudios Literarios*.
**Perfekta futura sekreteco** (PFS, angle *perfect forward secrecy*) estas eco de ĉifrometodo, laŭ kiu la sekreteco de mesaĝo aŭ konversacio ne dependas de la sekreteco de iu centra ŝlosilo. Tio signifas ke ne eblas rompi la sekretecon de registrita mesaĝo per tio, ke iam estonte (future) oni rompos iun sekreton en la ĉifra metodo.

En la praktiko oni atingas PFS per tio, ke du komunikantoj komence de konversacio (aŭ "sesio") interkonsentas pri sekreta ŝlosilo, kiu servas nur por tiu sesio. La interkonsento ("interŝanĝo de la ŝlosilo") devas okazi tiel, ke la ŝlosilo neniam estas videbla en la komunika kanalo.

En la strikta senco la termino *perfekta futura sekreteco* signifas, ke sekreteco estas garantiata eĉ se atakanto aktive intervenas en la komunika procezo, ekzemple per modifado (falsado) de mesaĝoj. Tio estas pli forta sekureco ol nura sekureco kontraŭ "pasiva" atako (subaŭskultado kaj registrado de la sesio), kiu foje nomiĝas "malforte perfekta futura sekreteco".

Futura sekreteco protektas ŝlosilojn, ne metodojn. Se uzata ĉifrometodo iĝas nesekura (pro trovo de malfortaĵo aŭ uzo de supera komputad-forto), PFS ne povas protekti kontraŭ tio.

Futura sekreteco estas konsiderata kiel grava kaj dezirinda eco de interreta komunikado, kaj pluraj gravaj provizantoj de retservoj subtenas ĝin. Ekde julio 2014 ĉiuj vikipedioj de la Fondaĵo Vikimedio provizas futuran sekurecon. Guglo ekde 2011 provizas ĝin al uzantoj de sia retpoŝta servo *Gmail*, sia dokumenta servo kaj de sia ĉifrita serĉo.

Referencoj
----------

1. ↑   Tech/News/2014/27 - Meta. Fondaĵo Vikimedio (2014-06-30). Alirita 2016-05-04.
2. ↑  Adam Langley (2011-11-22).  Protecting data for the long term with forward secrecy. Alirita 2016-05-04.
**Malvera supozo** estas tipo de paralogismo kiu estas logike malĝusta, en kiu la supozo, sur kiu baziĝas deklaro aŭ konkludo, estas malĝusta. Ĉar la supozo aŭ ideo ne estas vera, parte aŭ tute, ankaŭ la konkludo povas esti malĝusta. Ĉar logika argumento ĉiam postulas bazan supozon, ĉi tiu supozo devas esti valida por derivi validan konkludon, aŭ por ligi kaŭzon kaj efikon.

Ekzemple, se oni diras en la sekvo de John Donne, ke "*Neniu homo estas insulo*" oni metus en la aserton la supozon, ke homo povas ekzisti nur en socio kaj tial tiu, kiu ne vivas en socio, ne povas esti homo. 

Aŭ, la jeno povas esti pli klara kazo:

1. Mortigo ekzistas en ĉiu homa socio (premiso)
2. Mortigi estas freneza ago (malĝusta supozo)
3. Tial homoj mortigas pro frenezo (konkludo)

Ĉar oni scias pri kazoj kiel milito, eŭtanazio, ekzekuto post juĝprocezo, kaj similaj, en kiuj oni scias, ke la murdintoj estis fakte prudentaj, la dua supozo estas malvera.

Vidu ankaŭ
----------

* Logiko
* Premiso


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 756556
 |
**Alfred Cheney JOHNSTON** (konata kiel "Cheney" al siaj amikoj kaj partneroj) (la 8-an de aprilo 1885 - la 17-an de aprilo 1971) estis novjorka fotisto konata pro siaj portretoj de Ziegfeld Follies kaj de aktoroj kaj aktorinoj de la mondoj de scenejo kaj filmo.

En 1960, Johnston donacis 245 grandajn presaĵojn de sia verko al la Biblioteko de Kongreso en Vaŝingtono, (plejparte nudaj kaj duon-nudaj Follies-ulinoj, interpretistoj de diversaj Ziegfeld-programoj inkluzive de Fanny Brice, Billie Burke, Ruby Keeler, la Dolly. Fratinoj, Ina Claire, Helen Morgan, Marilyn Miller, Grace Moore, Ann Pennington, Belle Baker kaj Ruth Etting, konataj aktoroj de la 1920-aj jaroj / 1930-a jaroj inkluzive Mary Pickford, Gloria Swanson, Tyrone Power, John Barrymore, Pearl White, Barbara La Marr, Orson Welles, Klara Banto, Ethel Barrymore, Claudette Colbert, Corinne Griffith, Klara Juna Klara, Theda Bara, Mabel Normand, Helen Hayes, Norma Shearer, Anita Stewart, Lillian Gish, Dorothy Gish, Marie Prevost, Tallulah Bankhead, Mary Miles Minter, Hope Hampton, kaj kelkaj produktaj-reklamaj fotoj). Ŝajne kvin el ili "malaperis" tra la jaroj, kvankam la biblioteko ankoraŭ havas 240 bildojn.

Multajn jarojn poste, konsiderinda nombro da originaj Johnston-presitaj (kaj foje aŭtografigitaj) fotografaj presaĵoj kaj multaj originalaj negativoj estis aĉetitaj ĉe pluraj aŭkcioj de almenaŭ kvar malsamaj usonaj kolektantoj / entreprenistoj. 

* Kategorio Alfred Cheney Johnston en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 645349
* GND: 132617293
* LCCN: n88655254
* VIAF: 67632325
* ISNI: 0000 0000 6688 5949
* SUDOC: 203543203
* ULAN: 500115316
* RKD: 381192
 |
**Olea de Boedo** [oLEa deboEdo] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles* en la subkomarko Boedo-Ojeda.

Geografio
---------

Pordego de la preĝejo.
Iama forĝejo nuntempe kultura centro.
Muzeo de loka pentristo Benjamín Jorde.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 8,14 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 41 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 140 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 77 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, iama forĝejo nuntempe kultura centro kaj muzeo de loka pentristo Benjamín Jorde.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770712
 |
**Oleg Ĉajka** (ruse *Олег Чайка*, naskiĝis kiel Oleg Dadajev ruse *Олег Дадаев*), vaste konata ankaŭ kiel **Oĉjo**, estas rusia kaj ukrainia esperantisto: poeto, kantisto, tradukisto, instruisto. Naskiĝis en 1973. En 2003 pro edziĝo prenis la familian nomon Ĉajka. Duonarmeno-duonpolo, naskiĝis en rusparolanta familio en Bakuo, Azerbajĝano. En 1990 li rifuĝis kun la familio al Ukrainio kaj ekde 1995 loĝas en Moskvo. Lernis Esperanton aŭtodidakte en 1987.

En 1989 li komencis verki kaj traduki poemojn kaj kantojn. Proprajn, sed ne nur proprajn, kantojn li mem plenumas. Kelkaj liaj poeziaj tekstoj ekzistas paralele en Esperanto kaj la rusa. Liaj verkoj aperis en diversaj E-periodaĵoj, en kolektoj SEJM-kreado (1996), Moskvaro (1998), Moskvaj sonoriloj (2007); en personaj poem-libretoj Kvio (2000) kaj Ventemo (2013). Li estis la laŭreato de kelkaj artaj festivaloj EoLA. En 2001-2003 kiel unu el la kantistoj partoprenis en la kanta projekto Oraj kantoj.

Instruis Esperanton, partoprenis en organizado de multaj esperantistaj renkontiĝoj, i.a. de ambaŭ rusiaj IJK-j kaj preskaŭ ĉiuj StRIGoj. Aktivis en SEJM (estrarano), REJM (komitatano) kaj TEJO (komitatano B). Estas aktivulo de moskva junulara klubo EK MASI ekde ĝia fondiĝo en 1995.

En 1998-2000 eldonadis du-semajnan periodaĵon Artefakto kaj relanĉitan de li literaturan revueton Cerbe kaj Kore (proponinte al Valentin Melnikov esti ties redaktoro), al kiu de tempo al tempo kontribuis.

De 2006 estras en Moskvo organizitan de li kurieran firmaon kun esperanta nomo "Kontakto".

De 2017 (kunlabore kun Arina Osipova) estras tradukfirmaon "Lingvo Connect" en Moskvo.

De 2017 en la oficejo de "Lingvo Connect" prizorgas Moskvan Komunan E-Bibliotekon kun plurcent libroj kaj periodaĵoj.

En 2019 kaj 2020 instruis Esperantajn Literaturon kaj Kulturon kaj TradukArton en SES.

Lastatempe estas unu el la ĉeforganizantoj de Moskva Internacia Lingva Festivalo.

  

Estas patro de tri filoj (kiuj denaske iom parolis en Esperanto) kaj unu filino kun la Esperanta nomo Juna (kiu same aŭdas de la patro Esperanto-paroladon).

Libroj de (aŭ kun) Oĉjo
-----------------------

* SEJM-kreado, JEC, 1996 (kolekto)
* Moskvaro, Impeto, 1998 (kolekto)
* Kvio. Impeto, 2000
* Moskvaj sonoriloj, Impeto, 2007 (kolekto)
* Ventemo. Impeto, 2013

Kantoj kaj albumoj
------------------

* **Kantoj de OkSEJT-39** - partoprenis per kantoj kaj kantado
* Oraj kantoj (5 albumoj) - partoprenis en la tuta projekto kiel kantisto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 296268
* GND: 113221873X
* VIAF: 8997149544629000490000
 |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |
Aparta sesgusta miksaĵo 'Ugadi paĉĉadi'
**Ugadi** [ugaadi] aŭ **Yugadi** [jugaadi] (kannade: ಯುಗಾದಿ; telugue: ఉగాది, యుగాది; konkane kaj marathe: युगादि) estas la Novjara Tago por la loĝantoj de la dekkana altebenaĵo de Barato. La nomoj devenas de la sanskritaj vortoj *juga* (epoko) kaj *aadi* (komenco): do, la komenco de nova epoko. Pro la fakto, ke la hindua kalendaro estas lunsuna, Ugadi okazas je malsamaj tagoj ĉiujare. La kalendaro Saka komenciĝas per la monato Ĉejtr (martofino-aprilkomenco laŭ la gregora kalendaro). Ugadi estas la unua tago de la nova jaro.

La festivalo havas malsamajn nomojn en diversaj partoj de Barato. Ugadi aŭ Yugadi (en la gubernioj Andhra-Pradeŝo, Karnatako, kaj Telangano); *Gudi Padva* (marathe: गुढी पाडवा) en Goao kaj Maharaŝtro; *Thapna* en la regiono Marwar, en la gubernio Raĝasthano; *Cheti Chand* en la regiono Sindh; *Sajibu nongma panba* en la gubernio Manipuro. Oni festas ĝin ankaŭ en Maŭricio (*Ougadi*) kaj en Bali, Indonezio (*Nyepi*).

Inter la ritoj de la novjaro estas la manĝado de aparta miksaĵo kiu nomiĝas telugue *Ugadi paĉĉadi* (ఉగాది పచ్చడి) kaj kannade *Bevu-bella* (ಬೇವು-ಬೆಲ್ಲ). La miksaĵo konsistas el nematuraj mango-pecoj, floroj de barata siringo, sukero, salo, tamarindo kaj pipro, entute ses gustoj kun simbolaj signifoj.

Oni ankaŭ redonas la hinduan almanakon en kiu oni prognozas la eventojn de la venonta jaro.

* Kategorio Ugadi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ŝoro apud Chichester en Anglio.
Ŝoro en Connecticut.
**Ŝoro** aŭ **salherbejoj** estas ebena natura areo je malalta vegetalaro situanta proksime de marbordo, kiu estas mergita per salakvo nur okaze de altaj tajdoj. Ĝi estas la parto de la flusejo, kiu iras de la supera parto de la bordmeza etaĝo al la malsupra parto de bordsupra etaĝo kaj konsistas el la supra franĝo de aluviaj grundoj. Ĝi kreskas supre de areo de vadmaro, kiu ĝenerale restas nuda en modera klimato (la sliko) aŭ kiu estas koloniita per manglarboj en tropikaj regionoj (la mangrovo). 

Ŝoro estas karakterizita per herbejo kun halofita (saltolera) vegetalaro disigita laŭ etaĝoj. En tropika areo, iuj partoj de ŝoro estas nudaj ĉar saturitaj per salo : tio estas la tannoj. 

La vorto "ŝoro" devenas de la nederlanda lingvo en kiu "schor" estas la nomo por aluvia grundo. 

La salherbejoj de Golfo de monteto Sankta-Mikaelo estas la plej vastaj en Eŭropo en nur unu peco (4 000 hektaroj) .

Vegetalaro
----------

Limo inter sliko kaj **ŝoro**, sur insulo Spiekeroog en Germanio.
La ŝoro estas mergita nur dum la plej altaj tajdoj kaj kreskas kontraŭ sliko per iompostioma altiĝo kaj vegetala progreso. Laŭ mergnivelo, vegetalaro povas kreski laŭ tri niveloj : la malsupra, la meza kaj la supra ŝoro. La kreskanta vegetalaro taŭgas por ne konstanta mergo kaj saleta medio. Sur ŝoro kreskas diversaj vegetaloj, precipe saltoleraj specioj.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  IFREMER,Ifremer medio: france Difino de ŝoro Arkivigite je 2010-04-03 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  Louis Diard, *La Flore d'Ille-et-Vilaine*, Atlas floristique de Bretagne, Rennes, Siloë, 2005, p. 39.

Bibliografio
------------

Vidu ankaŭ
----------

* Ŝoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ŝoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Ekologio |
| Portala ikono | Portalo pri Maro |

* Estuaro
* Flusejo
* Sliko (malsupra parto de flusejo)
* Ŝlimo
* Vadmaro
* Laguno
* Mangrovo
* Marĉo
* Malsekejo
* Solonĉako
* Salmarĉo
**Fallout 4** estas videoludo de Bethesda Softworks de produktado Bethesda Game Studios, sekvaĵo de Fallout 3. Ludo estas la kvina parto de la serio kaj estis eldonita je 10 novembro 2015 jaro. Ĝi estas rolludo en objektiva vido en retrofuturisma post-apokalipsa mondo.

Enhavo
------

Kiel la aliaj ludoj de la serio Fallout, la kvina parto komencis per enkonduka filmeto. En ĝi la ĉefa heroo rakontas pri lia pra-pra-praavo, kiu batalis je usona armio dum la Dua mondmilito. Ĵetinte la nukleajn bombojn sur la Hiroŝimon kaj Nagasakon kaj finiginte la Militon, usona registaro komencis uzi la nuklean energion ne kiel batalilo, sed kiel senfina fonto de elektroenergio. Domestikaj robotoj, futurismaj maŝinoj — ĉio ĉi ekestis eblaj en la mondo de Fallout. Tamen poste en la tuta mondo, konsidere en Usono, komenciĝis la Milito pro resursaro, abrupta malriĉiĝado de popolo. La ludo komencas je la 2077-a jaro, kiam la mondo jam staras ĉe la sojlo de la Tria mondmilito, kaj la ĉefa heroo konvinkiĝas mem — *'Milito. Milito neniam ŝanĝas'.*

La ĉefa heroo ellitiĝas matene je la 23-a oktobro 2077 jaro kun edzo/edzino (depende de elektita sekso), laviĝas, promenas hejmon, ludas kun sia malgranda filo. Poste je pordo frapis reprezentanto de la korporacio 'Vault-Tec', asertante ke la tempo de paca vivo povas finiĝi tre baldaŭ, tial oni devas rezervigi por si la lokon en azilo de 'Vault-Tec', kaj la plej proksima estas la Azilo 111. Post nelonge oni televide raportas, ke iu nuklee atakis Nov-Jorkon kaj Pensilvanion. La familio de la ĉefa heroo trafis en la Azilon 111, de kie li devas eliri sur la surfacon nur post 210 jaroj.

Ludado
------

Ludado estis unue montrita je 15-a junio 2015 jaro en E3 .

Ludo komencas antaŭ la bomboj falas, kiam inter paca vivo en unu kutima sceno estas elektita la eksteraĵo de la ĉefa heroo. Sed la paca tempo finigas de mesaĝoj pri la Tria mondmilito, post kiu la ĉefa heroo kun edzino venas en la Azlion 111 de la korporacio 'Vault-Tec' .

Post heroo eliris la Azilon, li povas renkonti kompanianon — hundon (angle 'dogmeat').

La ludo havas reĝimon V.A.T.S, kiu lasas malrapidigi tempon kaj elekti, en kiun parton de la malamiko vi povas pafi.

La heroo povas ankaŭ aranĝi sian lokon, kolektante materialojn por konstrui fortikaĵojn, proprajn batalilojn ktp.

Referencoj
----------

1. ↑  E3 2015: дата релиза и дебютный геймплей Fallout 4

* Kategorio Fallout 4 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ferenc Böhm** [bOm], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Böhm Ferenc** estis hungara inĝeniero pri minado.

Ferenc Böhm  naskiĝis la 23-an de januaro 1881 en Pécs. Li mortis la 1-an de julio 1940 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Böhm frekventis cistercianan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en altlernejo en Selmecbánya en 1905. Li lernis ĉefe de Géza Boleman kaj Hugó Böckh. Komence li laboris en Hungara Reĝa Geologia Instituto, poste en diversaj minejoj de Hungara reĝlando. Li gvidis ektrovojn de diversaj ercoj kaj tergasoj. Inter 1916 kaj 1934 li havis postenon en ministerio pri financoj, sed okazis interrompo en la [[1920-aj jaroj; tiam li laboris en eksterlanda kompanio pri naftoj. Ekde 1934 li gvidis minadojn de karbonoj. Estis li, kiu la unua trovis tergasojn en Granda Hungara Ebenaĵo.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A kir. kincstár által Nagysármás és Kissármás községek határán végeztetett mélyfúrások leírása* (1914)
* *Ásványolaj-, földgáz- és sóbányászat* (1928)
* *A földgázbányászat Magyarországon 1935-ig* (1939)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 28-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Armand de Bourbon-Conti
**Armand de BOURBON, princo de Conti** (naskiĝis la 11-an de oktobro 1629 en Parizo; mortis la 21-an de februaro 1666 en la kastelo Grange-des-Prés, apud Pézenas) estis la plej juna infano de Henriko de Bourbon, princo de Condé, kaj la frato de Ludoviko de Bourbon, alinomita la *Granda Condé*.

En 1649, kune kun sia bofrato la duko de Longueville, Armand partoprenis la parlamentan Frondon kontraŭ la kardinalo Jules Mazarin, kaj fariĝis la estro de tiu rebelo. Li estis venkita en Charenton-le-Pont la 8-an de februaro de sia frato, kiu ankoraŭ restis lojala al la reĝa kortego. Sed post la paco de Rueil, la frato de Armand finfine kunigis la Frondon, kiu ekde tiam estis kunestrita de Conti, Condé kaj Longueville. Ĉiuj estis arestitaj en la Palais Royal je la 16-a de januaro 1650 kaj enkarcerigitaj en la kastelo de Vincennes, sekve en la kastelo de Marcoussis kaj fine en Le Havre.

En 1651, Mazarin devis provizore ekzili sin pro la disvolviĝo de la Frondo, kaj Conti estis liberigita la 7-an de februaro. Li kviete retiriĝis al Pézenas, en Langvedoko, kaj reamikiĝis kun Mazarin kaj Ludoviko la 14-a. Li eĉ edziĝis en 1654 Anne Marie Martinozzi, la nevino de la kardinalo. Li poste fariĝis granda militestro de la franca armeo, ekzemple dum la invado de Katalunio.

Vidu ankaŭ
----------

* Frondo
* Ludoviko la 14-a

* Kategorio Armand de Bourbon-Conti en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 101188
* GND: 100090249
* LCCN: n84136050
* VIAF: 36960887
* ISNI: 0000 0001 1930 2891
* LIBRIS: 344687
* SUDOC: 030384389
* BNF: 12180966p
* NKC: mzk2007401446
* BNE: XX1310023
 |
La kovrilo de la bildrakonto
**Lasta lekcio en Gotingeno** estas itala komikso de Davide Osenda tradukita en Esperanton de projekto RoMEo dum 2010.

La rakonto
----------

Lasta lekcio en Gotingeno estas rakonto pri la nefini-teorio de Cantor, kiu "eniras ideojn fundamentajn ĉe dudekjarcentaj matematiko kaj filozofio, sen iĝi tede detala kiel lernolibro aŭ instrucela bildstrio". 
La fikcia rakonto interplektiĝas kun la Historio, rakontante pri la alveno de la rasaj leĝoj de la nazioj.

Matematika parto
----------------

La rakonto prezentas la teoriojn de Georg Cantor kaj tiujn de Kurt Gödel pri la nefinio.

Alilingvaj eldonoj
------------------

La itala versio *Ultima lezione a Gottinga* estis publikigita de *001 Edizione* en 2009. La libreto enhavas tri partojn, kie oni vidas la daŭriĝon de la vivo de sinjoro Alkuin.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  "Mi vidas, sed mi ne kredas", de Daniele Binaghi, el Lasta lekcio en Gotingeno 2010

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lasta lekcio en Gotingeno elŝutebla en pdf-formato: esperante kaj itale.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Bříza (apartigilo) |

Koordinatoj: 50° 05′ 30″ N 12° 16′ 56″ O﻿ / ﻿50.09167 °N, 12.28222 °O﻿ / 50.09167; 12.28222 (mapo)

**Bříza** (germane *Pirk*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Cheb, troviĝanta en distrikto Cheb. Bříza troviĝas proksimume 6,5 kilometroj okcidente de Cheb sur la norda bordo de akva rezervujo Skalka. En la jaro 2021 daŭre vivas ĉi tie 47 loĝantoj. Proksime de Bříza troviĝas naturparko Smrčiny.

Bříza situas en katastra teritorio **Bříza nad Ohří** kun areo 19,767 km².

Bříza najbaras kun municipo Cetnov. En la alia flanko de la valbaraĵo poste situas municipo Pomezí nad Ohří. Bříza estis dum longaj jaroj malfacile alirebla, ĉar en ties proksimeco estis enpraktikigita malpermesita zono pro proksimeco de la ŝtatlimo kun Germanio. Ties pruvo estas panelaj ŝoseoj en arbaroj kaj bunkroj proksime de eksa limgardistaro.

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1395.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 105 |
| 1880 | 105 |
| 1890 | 91 |
| 1900 | 89 |
| 1910 | 74 |
| 1921 | 66 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 63 |
| 1950 | 26 |
| 1961 | 10 |
| 1970 | 9 |
| 1980 | 17 |
| 1991 | 14 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 20 |
| 2011 | 35 |
| 2021 | 47 |

Transporto
----------

Inter la jaroj 1995 kaj 1998 ĉi tie estis konstruita ŝosea rondvojo kaj rapideckomunikilo al la proksima limpasejo en Germanion. Estis ĉi tie konstruitaj du pontoj: unu malpli granda trans ŝoseo, la alia pli longa, kiu kondukas ŝoseon super valbaraĵo Skalka. Tiutempe karakterize ŝanĝiĝis aspekto de la pejzaĝo, estis asfaligita vojo ĝis Bříza kaj estis forhakita parto de la arbaro. Sed la komunikiloj en la vilaĝo restis neasfaltitaj.

Interesaĵoj
-----------

Proksime de Břízy troviĝas bovinejo, sed kiu ne estas jam longe uzata kaj malrapide ĝi disfaliĝas. En la akva rezervujo Skalka estis antaŭe vilaĝo, sed en la jaroj 1962–1964 ĝi estis iom post iom forlasita pro konstruado de la akva rezervujo.

Memorindaĵoj
------------

* naturrezervejo Studna u Lužné en la katastra teritorio de la vilaĝo

Fotografioj
-----------

* BřízaBříza
* BřízaBříza
* Bříza, vido de Pomezí nad OhříBříza, vido de Pomezí nad Ohří

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Cheb (19) |
| --- |
| Bříza ~ Cetnov ~ Dolní Dvory ~ Dřenice ~ Háje ~ Horní Dvory ~ Hradiště ~ Hrozňatov ~ Cheb ~ Chvoječná ~ Jindřichov ~ Klest ~ Loužek ~ Pelhřimov ~ Podhoří ~ Podhrad ~ Skalka ~ Střížov ~ Tršnice ~ ceteraj: Krásná Lípa ~ Slapany |

 |