recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Preĝejo de Sankta Maria Koncipita Senpeke** estas romkatolika Monumento historia en vilaĝo Meszlen.

Historio
--------

La unua mencio pri kirko de Meszlen okazis en 1430, sed laŭ la arkeologoj romanika rotondo estis konstruita en la 13-a jarcento. Ankaŭ la turo devenas el tiu jarcento. Baldaŭe oni alkonstruis ankaŭ sanktejon. En 1592 la protestantoj akiris la preĝejon. Post jarcento la luteranoj kaj la katolikanoj parte profitis la konstruaĵon. En la 18-a jarcento la sola posedanto denove estis la romkatolika eklezio. Tiam oni parte rekonstruis la preĝejon al baroka stilo, la mezepoka sanktejo iĝis sakristio. En 1974 la preĝejo estis plene renovigita, en 1995 restaŭrado okazis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo havas unusolan turon. La enirejo estas ornama. La ĉefaltaro estis farita en la 1720-aj jaroj. La sanktejo finiĝas per 3 el la okanguloj.

Kermesoj okazas la lastan dimanĉon de aŭgusto kaj la 8-an de decembro.

Fontoj
------

* hungare kun bildetoj

La ornama enirejo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Animation of audio, AM and FM modulated carriers.La malaltfrekvenca sonsignalo (supro) povas esti transmisiata de altfrekvenca portondo uzante AM aŭ FM metodojn.
**Amplitudmodulado** (AM) estas tekniko de modulado uzata en elektronika komunikado, plej ofte por elsendi informojn per radioondoj. En amplitudmodulado, la amplitudo (signalforto) de la portondo estas variita proporcie al la ondoformo kiun oni intencas elsendi. La ondoformo povas, ekzemple, respondi al la sonoj, kiuj oni intencas reprodukti per  laŭtparolilo aŭ al la luma intenseco de televidaj pikseloj. La portondo ankaŭ liveras referencan amplitudon, laŭ kiu aŭtomata fadregulilo regas la laŭton de la reproduktita sono, tiel ke la laŭto de la sono ĉiam respondas al la proporcio inter la amplitudoj de la modulo kaj de la portondo. Aliaj teknikoj de modulado estas la frekvencmodulado, en kiu la frekvenco de la portondo estas variita kaj fazmodulado, en kiu ĝia fazo estas variita.

AM estis la plej frua tekniko de modulado uzita por elsendi voĉon per radio. Ĝi estis evoluita dum la unuaj du jardekoj de la 20a jarcento.
  

El hodiaŭa vidpunkto amplitudmodulado estas superita tekniko. Nuntempe eblas senprobleme konstrui malmultekostajn FM-ilojn kiuj bezonas malpli da energio kaj donas pli bonkvalitajn rezultojn.
Tamen AM estas daŭre uzata en multaj formoj de komunikado; ekzemple ĝi estas uzata en porteblaj du vojaj radioj, VHF aviadilo radio kaj en komputilaj modemoj.

* Kategorio Amplitudmodulado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Princo de Asturio (R11). |

Blazono de la Princo de Asturio.
**Princo de Asturio** estas la ĉefa el la nobelaj titoloj de la heredanto de la monarkio de la Regno de Hispanio.

Estas regulita de reĝa dekreto ekde 1977 la historiaj titoloj kiuj apartenas al la heredantoj de la diferencaj hispanaj regnoj kiuj kunformis la nunan ŝtaton fine de la 15a jarcento: 

* Princo de Asturio kiel heredanto de la Regnoj de Kastilio kaj de Leono ekde 1388
* *Princo de Gerona* kiel heredanto de la Reĝlando de Aragono ekde 1351
* *Princo de Viana* kiel heredanto de la Reĝlando de Navaro ekde 1424
* *Duko de Montblanc* kiel heredanto de la Princlando de Katalunio ekde 1387
* *Grafo de Cervera* kiel heredanto de la Reĝlando de Valencio ekde 1351
* *Sinjoro de Balaguer* kiel heredanto de la Reĝlando de Majorko ekde 1413

Pere de la Fondaĵo Príncipe de Asturias, kies prezidanto li estas, oni donas ĉiujare la prestiĝajn Premioj Príncipe de Asturias dum solena okazaĵo en Oviedo.

Standardo de la Princo de Asturio
En la unuaj tempoj de la institucio de Princo de Asturio, ĝi ne estis simpla honora titolo, ĉar la asturia teritorio vere apartenis al li kiel heredaĵo. La princo povis nomumi juĝistojn, urbestrojn ktp. kiuj estris Asturion nome de la Princo. Tio ŝanĝiĝis dum la reĝado de la Katolikaj Gereĝoj, kiuj reduktis la titolon de Princo de Asturio al historian kondiĉon, karaktero kiun oni pluhavis dum la reĝado de la monarkoj de la Dinastio de Aŭstrio kaj de la Dinastio de Burbonoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Premioj Princo de Asturio
**Kirko Sankta Mikaelo** estas romkatolika historia monumento (ekde 1997) en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Belváros-Lipótváros.

Historio
--------

En la proksimeco la dominikanoj fondis kirkon kun abatejo en la 1230-aj jaroj. En 1541 la turkoj okupis la urbon kaj detruis la preĝejon. La nun videbla kirko konstruiĝis inter 1700-1765, dume en 1716 la preskaŭ preta konstruaĵo bruldetruiĝis. En 1787 ordeno Congregatio Jesu ricevis la konstruaĵon, kiuj profitis ankaŭ la najbaran konstruaĵon por instrui fraŭlinojn. En 1799 kaj 1809 inundoj atingis la preĝejon, sed dum inundo de la Danubo (1838) interne estis 2 metrojn alta akvo. La kirko estis renovigita interne en 1892 kaj 1945, ekstere en la 1960-aj jaroj, poste en 1998.

Inter 1950–1998 la ordeno ne povis funkcii, en la abateja lernejo m köedicina lernejo funkciis. En 2007 la abatinoj komencis instrui denove. Ekde 1993 oni aranĝas kroatajn mesojn (krom la hungara), kelkfoje okazas ekspozicioj. En 2004 oni fondis koruson havanta la nomon Franz Liszt.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas en stratoangulo laŭ la trotuaro kaj ĝi kontaktiĝas kun la najbara domo. En mezo de la fasado la enirejo funkcias, plej supre la turo altiĝas. En la ornamriĉa fasado estas videblaj 3 niĉoj kun skulptaĵoj Sankta Dominiko, Sankta Tomaso el Akvino kaj Madono. La navo kaj la absido havas saman larĝon. Interne menciindas la originaj lignaj skulptaĵoj de la dominikanoj. La meblo devenas el 1760.

Kermeso okazas en la 29-an de septembro (aŭ en la sekva dimanĉo).

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hompaĝo kun fotoj
* hungare kun fotoj

Enirejo de la kirko
La ĉefaltaro
Gräfinau-Angstedt, Mario-kirko
interno
orgeno
La **Preĝejo Sankta Mario** (germane: *Kirche St. Maria*) troviĝas en Gräfinau-Angstedt, urbokvartalo de Ilmenau en Germanujo. Apartenas la komunumo al la paroĥo Griesheim ene de la Evangelia ekleziaro en Meza Germanujo.

Priskrio
--------

priploro de Kristo
La klasikisma halokirko sur ses aksoj kaj kun eosta turo estiĝis anstataŭ antaŭula konstruaĵo estinta sub patroneco de Nikolao, Mario kaj ĉiuj sanktuloj. Tion atestas dokumento de 1281. La novan konstruis inter 1827 kaj 1831 nekonata arkitekto.

La per ebena selotegmento kovrita rektangula konstruaĵo havas naturŝtonfasadon kaj monumentan portalon en la okcidento. Ĝi similas al la t.n. franca revoluci-arkitekturo. Fortipmresa paro da kolonoj portas la trabaron kaj la ornamitan timpanon. Havas la navo duetaĝan galerion. La benkaro troviĝas en duonrondo ĉirkaŭ la altaro. La altara bildo de la komenco de la 16-a jarcento originas el la fama skolo de Saalfeld; montriĝas la priploro de Kristo.

La granda sonorilo muldiĝis en 1512, dume la du pli etaj estas de posta datumo.

La orgeno havas 21 registrojn sur du klavaroj kaj pedalo. Ĝin faris en 1831 Johann Friedrich Schulze; restaŭris ĝin en 2006 la firmao *Orgelbau Schönefeld* el Stadtilm.

La tuta konstruaĵo ĝuis restaŭriĝon en 1969 kaj 1981 (kun la klasikismaj vanda kaj plafona pentraĵoj. Meze de al 1990-a jaroj necesis ripari la kampanilon kiu suferis pro vibradoj kaŭzitaj de najbara aŭto-trafiko.

Referencoj
----------

1. ↑  ĉi prie ĉe EKMD Arkivigite je 2023-06-05 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  priorgenaj detaloj

Literaturo
----------

* *Dehio-Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler, Thüringen.* Deutscher Kunstverlag, München/Berlin 2003, ISBN 3-422-03095-6.

* Kategorio Preĝejo Sankta Mario (Angstedt) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

50.69943711.020851Koordinatoj: 50° 41′ 58″ N, 11° 1′ 15″ O (mapo)
 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 824416
* GND: 7625921-3
 |
**Ramón NOVARRO** (Victoria de Durango, Durango; 6 de febrero de 1899 - Holivudo, Kalifornio; 30-a de Oktobro 1968), kiel reala nomo estas Juan Ramón Gil Samaniego, estis la unua meksik-usona aktoro kiu laboris kaj sukcesis en Holivudo. Novarro partoprenis en 55 filmoj, en kiuj li laboris kiel reĝisoro, produktoro kaj scenaristo. 

Foto propaganda de Ramón Novarro.
Novarro kun Greta Garbo en *Mata Hari* (1931).
Kuzo de Dolores del Río, Novarro ekkarieris en kino en 1916 reĝisorita de Cecil B. DeMille; tiam li komplementis sian enspezon kiel instruisto de piano, kelnero kaj kantisto. La reĝisoro Rex Ingram kaj lia edzino, la aktorino Alice Terry, ekpromociis lin kiel rivalo de Rodolfo Valentino. Tiu rivaleco estis artefarite disvastigita de la gazetaro, ĉae reale Novarro kaj Valentino estis intimaj amikoj kaj havis komunan «sekreton»: nome siaj samseksemaj preferoj. Lia rolo en *Scaramouche* (1923) havigis al li sian unuan gravan sukceson. En 1925 li ege sukcesis kiel protagonisto en *Ben-Hur*, filmo en kiu lia vestaro ege sensaciis. 

Je la frua morto de Valentino en 1926, Ramón Novarro iĝis la latinamerika aktoro plej grava de la medio, kaj la ŝanĝo de muta kino al sonkino ne tuŝis lian sukceson. Li specialiĝis en muzikaloj kaj en 1931 li kunprotagonistis unu de la klasikaj titoloj de Greta Garbo: *Mata Hari*. Li riĉiĝis kaj interesiĝis en negocoj de nemoveblaĵoj, je kiuj li eĉ enspezis ĝis 10 000 usonajn dolarojn semajne. 

En 1934 li protagonistis (en *The Cat and the Fiddle*) la unuan scenon de reala agado de la historio de kinarto filmita en Technicolor tribenda. Je la fino de sia kontrakto kun MGM en 1935, la enspezoj de Ramón Novarro ekfalis, ĉar li malakceptis geedziĝi por nuligi la onidirojn pri siaj seksaj preferoj kiuj aperis en Holivudo. Post tio li nur sporade laboris en filmoj de B filmo kaj ankaŭ en Broadvejo. Lia lasta rolo en kino estis *Heller in Pink Tights* (1960), kun Anthony Quinn kaj Sophia Loren. 

Li estis murdita de prostituta viro (dungita de li mem) kaj lia frato, kiu kredis, ke Novarro havis multan monon hejme, kaj torturis lin ĝismorte

Notoj
-----

Bibliografio
------------

* Ramírez, Gabriel (1989). Crónica del cine mudo mexicano. México: Cineteca Nacional. ISBN 968-805-416-X.
* Orozco, Federico (1996). Albores del cine mexicano. Editorial Clío. ISBN 968-6932-45-3.
* Ellenberger, Allan R. (1999). Ramon Novarro: A Biography of the Silent Film Idol, 1899-1968, with a Filmography. New York: McFarland & Co. ISBN 0-5331-3396-3.
* Soares, André (1999). Beyond Paradise: A Biography of Ramón Novarro. New York: St. Martin's Press.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 735976
* GND: 122271076
* LCCN: n85185282
* VIAF: 61710464
* ISNI: 0000 0000 8141 1805, 0000 0003 6849 9971
* SUDOC: 050815113
* BNF: 13548771n
* MBA: a0e40fe6-bd32-4fb9-9b6b-907c4de49c21
* NKC: xx0211086
* BNE: XX1089698
 |
La **Batalo de Aktio** (2-a de septembro -31) estis marbatalo de Oktavio kontraŭ Antonio kaj Kleopatra en la maro okcidente de Aktio en Grekio. Oktavio estis la venkinto kaj fariĝis la sola forta generalo en Romio. Post kvar jaroj, Oktavio fariĝis Aŭgusto Cezaro kaj imperiestro de Romio.

Antonio estis multe pli bona generalo ol Oktavio sur la tero, sed Oktavio estis pli sperta sur la maro (lastatempe konkerinte Sicilion). Por plaĉi Kleopatran, Antonio batalis kontraŭ Oktavio sur la maro. Sed dum la batalo, ŝia egipta mararmeo subite foriris kaj la mararmeo de Antonio estis disŝirita.

Spite de la malvenko, Antonio povis batali kontraŭ Oktavio surtere en Grekio – ĉiuj atendis tion – sed Antonio malaperis, sekvinte Kleopatran al Egiptio.

Por klarigi tian malprudentecon en Antonio, Plutarko kulpigas lian pasian amon por Kleopatra, kiu nubigis lian juĝon.

* Ĵetistoj sur romia ŝipoĴetistoj sur romia ŝipo
* ŝipa reliefo el templo starigita de ano de la armeo de Oktavioŝipa reliefo el templo starigita de ano de la armeo de Oktavio
* Batala situplano; unuoj de Oktavio ruĝaj, de Antonio bluajBatala situplano; unuoj de Oktavio ruĝaj, de Antonio bluaj

* Kategorio Batalo de Aktio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Preĝejo de Sankta Mikaelo** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en Kiskunlacháza en la iama Pereg.

Historio
--------

En la iama vilaĝo "Perek" en 1321 ligna kapelo funkciis. En 1347 jam estis videbla ŝtona kirko de Sankta Emeriko, kiun la turkoj detruis en la 16-a jarcento. Baldaŭe la loĝantoj iĝis kalvinanoj, la katolika paroĥo refondiĝis en 1738. En 1740 pli nova, romkatolika preĝejo estis konstruita, sed pro la granda inundo kiu plene oni konstruiĝis pli novan en 1772. Okazis renovigo-trakonstruo en la 20-a jarcento. La orgeno estas aŭdebla ekde 1930, sed oni renovigis ĝin en 1969.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en ĝardeno, maldekstre kruco estas videbla. En mezo de la fasado turo altiĝas, sube estas la enirejo, la plej supre estas bulbokupolo. Apud la turo 2 skulptaĵoj pri Elizabeto de Hungario kaj Sankta Margareta de Hungario estas videblaj en niĉoj. Flankokapeloj aliĝas al la navo, kies fino duonronda absido etendiĝas, fine sakristio aliĝas en la maldekstra flanko. Interne menciindas skulptaĵoj de Johano Nepomuko, Emeriko de Hungario kaj Sankta Vendelo.

Kermeso okazas en la sekva dimanĉo de la 29-a de septembro.

Fontoj
------

* hungare
* hungare kun bildoj
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Preĝejo Sankta Mikaelo (Kiskunlacháza) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Grafo János Volkra** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj kun plia persona nomo) **Volkra Ottó János** estis aŭstra-hungara pastro, episkopo, preposto. Lia nobela antaŭnomo estis *heidenreichsteini*, lia nomo laŭ  estis *Otto János Teofil Tóth (von Volkra)*.

János Volkra  naskiĝis la 7-an de novembro 1665 en Vieno, li mortis la 19-an de decembro 1720 en Hungara reĝlando en Pozsony.

Biografio
---------

János Volkra studis teologion ekde 1670 en Pázmáneum, poste en Parma. En 1687 li ricevis hungaran ŝtatanecon, en la sekva jaro li pastriĝis en Vieno, en la sama jaro li faris la debutan meson antaŭ Leopoldo la 1-a (Sankta Romia Imperio). Inter 1690 kaj 1698 li estis pastro en Malsupra Aŭstrio. Liaj sekvaj postenoj kaj ekleziaj rangoj estis:

* preposto de Pozsony (1698)
* reĝa konsilisto (1708)
* episkopo de Veszprém (urbo).

Li tuj forpelis la kalvinanan episkopon kaj donis la taskon pri funkciado de la urba paroĥo al la franciskanoj. En 1711 li fondis seminarion en Veszprém. En 1717 li forprenis la kalvinanajn kirkojn, li malpermesis la protestantismon, en la urbo la loĝantoj katolikiĝis. Li invitis la piaristojn, kiuj instruis en la lernejoj (ankaŭ en la seminario). Li estigis skulptaĵojn pri Johano Nepomuko en Veszprém, Sümeg kaj Balatonszentgyörgy, li rearanĝis la plenan diocezon. Li estis entombigita en Katedralo Marteno de Tours en Pozsony.

Memorigiloj
-----------

* premio "Volkra Ottó"  Arkivigite je 2016-08-11 per la retarkivo Wayback Machine
* fondaĵo "Volkra Ottó János" [*rompita ligilo*]

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Preĝejo Sankta Mikaelo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en Nagyigmánd.

Historio
--------

La unua kirko konstruiĝis jam dum la mezepoko, kiun la turkoj okupis en 1529, baldaŭe la kalvinanoj. La katolikoj rericevis la preĝejon en 1747. En 1775 ĝi estis pligrandigita kaj ankaŭ turo konstruiĝis. La orgeno estis farita en 1894. En 1989 la preĝejo estis renovigita, tiam iom da mezepokaj partoj aperis.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en mezo de la komunumo. En mezo de la simetria fasado la turo altiĝas, malsupre estas la enirejo. Antaŭ la enirejo estas ŝtuparo, apude ligna kruco. La kvadrata sanktejo estas pli mallarĝa kaj malalta ol la navo. La sanktejo situas en la orienta flanko, apude sakristio troviĝas. Interne la mebloj estis faritaj precipe en la 18-a jarcento.

Kermeso okazas en la 29-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare
* hungare kun foto
* hungare kun multe da fotoj

Blazono kaj tabulo ekstere

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Larĝa panoramo de Rancho Cucamonga

**Rancho Cucamonga** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Kalifornio, en Kantono San Bernardino. 

Situo de Rancho Cucamonga en Kalifornio kaj en la kantono
Sigelo de Rancho Cucamonga

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 103 km²
* Loĝantaro: 165.269 (en 2010)
* Supermara alteco: 368 m
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h )
* Poŝtkodoj: 91701, 91729, 91730, 91737, 91739
* Telefonkodo: 909

Geografio
---------

Rancho Cucamonga situas sur montetaro en la sudokcidenta landparto de Usono, en la suda parto de la subŝtato. Ontario (Kalifornio) troviĝas 9, Fontana (Kalifornio) 12, Los-Anĝeleso 63 km.

Historio
--------

Kultura Centro de Rancho Cucamonga
Urbodomo de Rancho Cucamonga
Rancho Cucamonga estis fondita en 1977 per la fandado de la vilaĝoj "Alta Monteto", "Cucamonga" kaj "Etiwanda". La setlejo evoluis por esti antaŭurbo de Los-Anĝeleso.

Ekonomio
--------

En la fondintaj vilaĝoj de Rancho Cucamonga komence oni okupiĝis pri agrikulturo. Nuntempe oni laboras en diversaj servoj. Unusola pezindustrio estas ŝtala muelejo, kiu reciklas forĵetitajn feraĵojn.

Eduko
-----

En Rancho Cucamonga diversaj universitataj fakoj funkcias.

Trafiko
-------

Loĝantoj de Rancho Cucamonga profitas internacian flughavenon en la proksima Ontario. Estas ankaŭ trajna konekto kaj busservo.

Klimato
-------

Rancho Cucamonga situas en mediteranea (aŭ seka subtropika) klimatozono. La temperaturo averaĝe varias inter 11-26 °C. La varmo kulminas en aŭgusto kun rekordo 46 °C, la malvarmo kulminas en januaro kun rekordo -6 °C. Jare pluvas po 427 mm. La pluvo kulminas en februaro, inter julio-aŭgusto praktike ne pluvas. 

Ĉefenirejo de la urbodomo de Rancho Cucamonga

Vidindaĵoj
----------

* Kultura Centro
* urbodomo

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio
La granda magazeno Printemps, ĉe la bulvardo Haussmann.
**Printemps** (signifas « printempo » en la franca) estas firmao de francaj magazenegoj, aŭ « grandaj magazenoj » (*grands magasins*).

La ĉefa magazeno de la labelo troviĝas sur la bulvardo Haussmann, en la 9-a arondismento de Parizo, apud aliaj famaj luksaj magazenoj kiel Galeries Lafayette. Ekzistas ankaŭ aliaj magazenoj Printemps en Parizo aŭ en Francio. La labelo plie inaŭguris butikojn ekster Francio, ekzemple en Andoro, Tokio, Ĝido aŭ Seulo.

Historio
--------

Printemps estis fondita en Parizo en 1865 de Jules Jaluzot, en konstruaĵo designita de Paul Sédille. La magazeno de la bulvardo Haussmann plie entenas zorge faritan, secesi-stilan kupolon. En 1975, la konstruaĵo kun sia kupolo estis agnoskita kiel historia monumento.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Printemps en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* **(an)** Oficiala TTT-ejo Arkivigite je 2008-12-18 per la retarkivo Wayback Machine
* **(fr)** Informoj sur la aliaj magazenoj Printemps


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 139306
* GND: 5003372-4
* LCCN: n84076285
* VIAF: 150800825
* SUDOC: 030629144
* BNF: 122006818
 |
Iama monaĥineja preĝejo je Bedburg, nun paroka preĝejo Sankta Marko
Paroka preĝejo Sankta Marko, gotika ĥorejo
La **Mariakolegiato Bedburg** (vere *Bedbur*) estis monaĥinejo fondita en la 12-a jarcentoproksime de la Klever Burg. La preĝejo nun servas kiel paroĥopreĝejo Sankta Marko.

Historio
--------

Antaŭ 1138 Grafo Arnoldo la 1-a de Kleve fondis la monaĥejon Bedburg, kiu akceptis la regularon de la premonstratordeno, kiun mallonge antaŭe estis fondinta Norberto de Ksanteno. Ĝis la komenco de la 14-a jarcento la monaĥopreĝejo servis kiel entombigejo de la grafoj de Kleve. Proksimume 1270 Bedburg reguligita monaĥinejo, en 1519 reguligita abatinejo. En 1604 la konvento translokiĝis al Kleve, la monaĥodomoj en Bedburg videble kadukiĝis post tio. En 1802 la abatinejo estis sekularigata. La iama monaĥopreĝejo servas ekde 1804 kiel paroĥopreĝejo Sankta Marko por la komunumparto de Bedburg-Schneppenbaum.

Konstruaĵo
----------

La monaĥopreĝejo konstruita proksimume 1130 estas krucforma romanika ensemblo kun navokrucoturo. Meze de la 15-a jarcento oni starigis gotikan orientan absidon. Post la translokiĝo de la abatinejo al Kleve en 1604 la preĝejo kadukiĝis; La sekvo estis la malkonstruo de la monaĥodomoj kaj de la preĝis escepte la turon kaj la orientan alon en 1774. De 1900 ĝis 1902 oni rekonstruis la mankajn partojn de la preĝejo laŭ novromanika stilo.

Ekipaĵo
-------

La vitralojn verkis Joachim Klos 1965–1968; la vitraloj de la tri ĥorejaj fenestroj devenas de firmao Josef Mencke Goch el la jaro 1903.

Pietato kun lamenta Maria, tenanta la kadavron de sia filo en la manoj, devenas eble de Majstro Arnt de Kalkar.

Literaturo
----------

* Willehad Paul Eckert: *Der Niederrhein – Landschaft, Geschichte und Kultur.* Du Mont Buchverlag Kolonjo, 3-a eldono 1978, ISBN 3-7701-1085-4.
* Karl-Heinz Hohmann: *Gemeinde Bedburg-Hau.* Rheinischer Verein für Denkmalpflege und Landschaftsschutz, Kolonjo 2003, ISBN 3-88094-910-7 (*Rheinische Kunststätten* 479).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Marko (Bedburg) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* de:
* 
* Monaĥina preĝejo de Bedburg
* de Sankta Marko[*rompita ligilo*]
* Preĝejo Sankta Marko estas la granda monumento por Grafo Arnoldo. Artikolo de Andreas Daams en derwesten.de de la 17-a de decembro 2012 Arkivigite je 2016-03-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Sanktulo mortis per ŝnuro. Artikolo de rp-online.de de la 25-a de januaro 2013

51.7630555555566.1858333333333Koordinatoj: 51° 45′ 47″ N, 6° 11′ 9″ O (mapo)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Randa (stacidomo). |



**Randa** estas svisa komunumo
en la germanparolanta parto de kantono Valezo,
ĉirkaŭ 128 km (birdfluge) oriente de Ĝenevo,
ĉirkaŭ 100 km (birdfluge) sude de Bern, kaj
ĉirkaŭ 158 km (birdfluge) sude de Zuriko.

Geografio
---------

Randa situas en la valo de la rivero Matervispa, aŭ Matter Vispa,
ĝia kulmino estas monto Dom, kiu alteco de 4545 metroj estas unu el la plej altaj montopintoj de Svislando kaj la plej alta monto, kiu situas komplete sur svisa teritorio. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Randa la vilaĝoj Wildi, Lerch kaj Attermänze.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 54,51 km², de kiuj 8,9% estas kovritaj de arbaro, 7,2% servas por agrikulturo kaj 1,0% por setlado. Pli ol 80% de la komunuma teritorio konsistas el altmontara dezerto kaj glaĉeroj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Randa limas en nordo al Oberems kaj St. Niklaus VS, en oriento al Saas-Fee, en sudo al Täsch, kaj en okcidento al Ayer.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 213, kiu finiĝas iomete pli sude en Täsch. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la trajnlinio de Matterhorn-Gotthard-Fervojo de Zermatt al Disentis.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Randa datiĝas el la jaro 1305 jam sub la hodiaŭa nomo. De la 13-a jarcento ĝis 1552 Randa apartenis al la majorejo Naters kaj poste al la samnoma kastlanejo. Poste ĝi formis kun Täsch apartan kastlanejon de la majorejo kaj libertribunalo Sankt Niklaus. Ekzistas kamparana gildo, kiu fondiĝis en la jaro 1593. En la jaro 1798 Randa fariĝis memstara komunumo.

Montofalo de Randa
------------------

La 18-a de aprilo 1991, grava terglito okazis apud Randa, kaj dua okazis 9-an de majo de sama jaro. Pluraj domoj estis detruitaj kaj bestoj mortigitaj en vilaĝeto *Lerch*. La vojo al Zermatt kaj la fervojo estis blokitaj.

La damaĝoj kostis 80 milionojn da svisaj frankoj

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: [ Reta mapo 1:20000 de Swisstopo]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Bernard Truffer*: *Randa* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-07-27)

Vidu ankaùu
-----------

* Randa (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Randa** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* Oficiala retejo de la komunumo Randa[*rompita ligilo*]
* Retpaĝo pri la terglito de Randa Arkivigite je 2010-08-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Randa en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Vispo |
| --- |
| Baltschieder  •  Eisten  •  Embd  •  Grächen  •  Lalden  •  Randa  •  Saas-Almagell  •  Saas-Balen  •  Saas-Fee  •  Saas-Grund  •  Sankt Niklaus  •  Stalden  •  Staldenried  •  Täsch  •  Törbel  •  Vispo  •  Visperterminen  •  Zeneggen  •  Zermatt |  |

 |
La kasela Marteno-preĝejo urbocentre La **preĝejo Sankta Marteno** (germane: *Martinskirche*) estas la plej granda preĝejo de Kassel, Germanio.

Historio kaj priskribo
----------------------

La ejo estiĝis en 1330 kiel centro de la urba etendiĝo (*Freiheit*). La graveco de nova centra preĝejo de la kreskanta hesia rezideja urbo ankoraŭ pligrandiĝis post aldono de konvento de Aŭgustenanoj. Ĝi, post la t.n. Reformacio, memkompreneble malfonditis.

La trinava halo-preĝejo kun ses stabloj kun planita fasado kun duobla turo sekvis la modelon de la Elizabeto-preĝejo marburga. La ĥorejo povis esti konsekrita en 1367. Post rekonstruo de terenfalintaj volbaĵoj la resto nur en 1462 iĝis preta. La okcidenta fasado restis eĉ nefinita. Majstro Hans von Ulm metis en 1564/65 okangulan renesancstilan konstruaĵon kun spajro sur la grundo de la suda turo. Inter 1889-92 sekvis novgotikaj aldonaĵoj sub la gvido de la arkitekto Hugo Schneider, kiujn oni anstataŭis post 1945 per la nunaj turoj.

La en 1943 tre damaĝita preĝejo rekonstruitis inter 1954-60 fare de Heinrich Otto Vogel el Trier. Speciale la interno admirinde eknovis. Sur svelte stariĝantaj kolonoj kuŝas malpeza faldvolbo. La altarejon oni separis per vitraj betonkadroj por havigi tiamaniere duan liturgian ejon. En la nedamaĝita parto la de Gottfried von Stockhausen kaj Hans Leistikow faritaj vitraloj plibuntigas la tuton.

Vidindaĵoj
----------

La plej gravaj malnovaĵoj konserviĝintaj estas la princaj tomboj. Landgrafo Filipo la 1-a, kiu igis la preĝejon en 1526 tombeja preĝejo de sia dinastio, ricevis la plej imponan. La 12 metrojn alta triumfarkaĵo el nigra marmoro kaj albastro faritis de Elias Godefroy el Cambrai kaj ties disĉiplo Adam Liquir Beaumont antaŭ la jaro 1573. Ĉi tiu tombo troviĝis origine en la ĥorejo superdominante la kompletan internon. Riĉa skulptoprogramo videblas sur ĝi, kies enhava centro estas reliefo kun la prezento de la releviĝinta Kristo. Flanke de la reliefo staras figuroj de la landgrafo kaj de lia edzino Kristino de Saksio estante de natura grando. Por ŝi faritis fare de la skulptisto Philipp Soldan kroma epitafo en la altarejo.

En ejo sub la nova, sepangula kapitulejo ĉe la norda flanko de la altarejo estas pluraj metalaj sarkofagoj de anoj de la hesia dinastio. De la du plej imponaj (por landgrafo Karlo kun edzino Mario Amalio de Kurlando) ŝtelitis partoj post 1945.

La figuro de la sanktulo Marteno de Tours, patrono kirka ekde 1367, plurfoje estas reprezentata. Ŝtona reliefo super la suda portalo, parto de vitralo kaj pentraĵo el la 1936-a jaro (farita de Karl Hofer) estas dediĉitaj al li.

Fonto
-----

Wurzel, Thomas (red).: *Kulturelle Entdeckungen Nordhessen. Band II*, eldonita fare de Sparkasse-Kulturstiftung Hessen-Thüringen, Stuttgart 2002, p. 53-54

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Marteno (Kaselo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Komunuma hejmpaĝo
* Restaŭro de la Filipo-tombo
* Surbendigo de la Hosano-sonorilo
**Randa fleksejo** ankaŭ nomata la **antaŭa fleksejo** aŭ la **antaŭmonta fleksejo** estas profunda fleksejo de la terkrusto, aperanta ĉe la limoj de la platformoj kaj orogenezoj. Randa fleksejo formiĝas dum la orogeneza etapo de la geosinklinala evoluo, kutime kongrue kun la perikratona fleksejo.

Randa fleksejo (angle: foreland basin) de la Himilajo

Klasifiko (por Rusio)
---------------------

Laŭ la tempo de formiĝo oni povas klasifiki jenajn randofleksejojn en Rusio:

* la variskaniajen (fino de devonio — komenco de triaso) — la Antaŭurala;
* la mezozoikaj (fino de triaso — komenco de kretaceo) la Antaŭverĥojanska;
* la alpa (neogeno — kvaternaro) — la Indolo-Kubana, Tereko-Kaspia.

Rolo de randa fleksejo (angle: foreland basin) en kunpuŝiĝo de du tektonaj platoj

Strukturo
---------

La randofelksejoj havas draste asimetrian strukturon. Ilia kruta rando, turnita al orogeneza areo, havas pli intensajn dislokaĵojn, inkluzive de orogenezajn faltojn kaj surŝovojn. Dum la formiĝo de la randofleksejo ĝia akso iom post iom ŝoviĝas direkte al platformo. La randofleksejoj estas plenigitaj je restaĵoj de la molasaj formacioj, maraj (en malsupra parto), lagunaj (en la meza parto), kontinentaj (en la supra parto).

Hidrokarbonaj kuŝejoj
---------------------

En randofleksejoj troviĝas la Vuktila minejo, Anastijevsko-Troicka minejo, Ust-Vilujska minejo kaj aliaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Perikratona fleksejo

Referencoj
----------

1. ↑   [2004] Р. И. Вяхирев: *Краевой прогиб // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 217. ISBN 5-85270-327-3.
La **preĝejo Sankta Mikaelo** estas romkatolika monumento historia en Hungario, en vilaĝo Valkó.

Historio
--------

Laŭ supozoj la unua kirko konstruiĝis post invado de la tataroj (1241). La unua mencio okazis pri tio nur en 1437, poste en 1697. Oni malkonstruis ĝin en 1728 kaj kontraŭe oni konstruis novan preĝejon, kiu ricevis novan ĉefaltaron en 1743, post 3 jaroj ankaŭ turon. En la 1810-aj jaroj oni konstruis la nun videblan preĝejon, sed la turo estis preta en 1834. Novaj orgenoj alvenis en 1847 kaj 1871. En 1903 la preĝejo estis renovigita. En 1955 interne, en 1965 ekstere renoviĝoj okazis.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto, kie ankaŭ kruco troviĝas. Super la enirejo estas la turo, poste la navo, fine la sanktejo. La okkvadrata sanktejo estas pli mallarĝa, ol la navo, apude estas la sakristio. La eksteraj muroj estas senornamaj. Interne la ĉefa altaro estis farita en 1936, ties bildo prezentanta Sanktan Mikaelon pentriĝis en 1942.

Kermeso okazas en la 29-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare
* hungare
* hungare[*rompita ligilo*]
* hungare
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Preĝejo Sankta Mikaelo (Valkó) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Randen** estas montaro en Kantono Ŝafhaŭzo en la nordo de Svislando kaj en Baden-Virtembergo en la sudo de Germanio.

Geografio
---------

Randen situas inter la Rejno kaj la fontregiono de Danubo. Ĝia plej alta punkto estas la monto *Hoher Randen* en Blumberg en Baden-Virtembergo. Ĝia plej alta punkto en Svislando estas la *Monto Hagen* en Merishausen. En pli vasta kunteksto la montaro de Randen apartenas kune kun la Svaba Albo al la ĵurasaj montarĉenoj.

Geologio
--------

Randen konsistas el ĵurasia tavolkalko el tiel nomita malmio-kalko. Karakteriza por Randen estas diversduraj tavoloj de ĉi-tiu kalko. Dum la duraj tavoloj estas plej parte deklivaj kaj kovritaj per arbaro la pli molaj tavoloj formas ebenajn terasojn, kiuj taŭgas por agrikulturo.

Geologia historio
-----------------

Antaŭ 190 milionoj da jaroj la regiono de la hodiaŭa Randen formis la fundon de la Jurasa Maro. La montaro estiĝis kiel sekundara faldiĝo reage al la estiĝo de la Alpoj pro la kolizio de la eurazia kaj afrika kontinetaj platoj.

Klimato
-------

Randen situas en la pluvombro de Nigra Arbaro en nordo kaj de la Alpoj en sudo. Tial ĝi estas unu el la plej sekaj regionoj de Svislando kaj suda Germanio.

Homa historio
-------------

Jam en la junŝtonepoko en la regiono de Randen ekzistis homaj setlejoj. Arkeologiaj trovaĵoj en Gächlingen montris, ke en Randen fakte ekzistis la unuaj agrikulturaj setlejoj en Svislando. Dum la romia epoko la regiono de Randen formis parton de la romia limfortikaĵo Limeso. Inter la 4-a kaj 7-a jarcento la alemanoj invadis la regionon. En mezepoko iom post iom la plej granda parto de la regiono venis sub la regado de la kreskanta urboŝtato Ŝafhaŭzo.

Turismo
-------

Randenturo de Siblingen
Randen estas ŝatata regiono por migrado. En diversaj lokoj troviĝas belvidturoj, kiuj ofertas dum bela vetero vastan panoramon al la Alpoj en sudo kaj Nigra Arbaro en nordo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de la Laborkomunumo Kulturpejzaĝo Randen (en germana lingvo)

* Randen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Randen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gyula Mátrai** [djula], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mátrai Gyula** estis hungara arkitekto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Gottvald* ĝis 1945.

Gyula Gottvald naskiĝis la 8-an de junio 1905 en Munkács (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Mukaĉeve en Ukrainio), li mortis la 2-an de januaro 1977 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Mátrai akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en Budapeŝto, sed li studis pli frue du jarojn en Brno. Komence li laboris en privataj firmaoj, poste li malfermis propran entreprenon. Li fokusiĝis pri projektoj de fabrikoj. En 1934 li edziĝis. Post la 2-a mondmilito li laboris en ŝtata entrpreno, kiu specialiĝis pri grandaj fabrikoj, uzinoj havanta altan postenon. Li ricevis premiojn Kossuth en 1950 kaj 1956.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* kemia uzino (Pétfürdő, 1932)
* elektrejoj en Inota (1951), Sztálinváros, (1953), Berente (1954), Tiszapalkonya, (1956), Pécs (1960)
* aluminia fandejo en Inota, (1952)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 689570
 |
Romkatolika Kirko Sankta Nikolao en Dienten/Salcburgio
La romkatolika paroĥuja **Kirko Sankta Nikolao** (germane: *Pfarrkirche Dienten am Hochkönig*) troviĝas idiliece situanta en la salcburgia komunumo Dienten am Hochkönig en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la dekanujo de Taxenbach. La preĝejo kaj la ĉirkaŭanta tombejo estas monumentprotektitaj.

Historio
--------

La kirko en la sudo de la vilaĝo staras sur tre kruda monteto je la piedo de la Hochkönig-montaro. Estis Dienten ekde mezepoko ĝis la jaro 1864-a gravega mineja regiono pri fero. La dunava gotika minista kirko kun baroka spajro havas tombejon tuj apudan. Ĝia una mencio endokumenta estis en 1410; la konsekron oni faris en 1410 kaj altrangigon je paroĥuja kirko en la jaro 1891. La jarojn 1971/72 iĝis profundaj restaŭradlaboroj.

Arkitekturo
-----------

La suden orientiĝanta kirko havas longan navon kun ĉirkaŭanta soklego kaj dekliva seltegmento. La ekstere ogivarka kaj interne rondarka portalo je la norda frontono kun kruda triangula gablo havas ekde 1971 kontraŭventan ŝirmilon. La eosta flanko de la longa navo havas ĉe la unua akso kvadratan fenestron kaj supre rektangulan fenestron; en la dua akso ĝi havas rondan fenestron kaj en la tria akso ogivan portalfenestron. Okcidente la fasado montras ĉe la transiro al la altarejo grandegan pilastron apogan. La ĥorejo kun plurangula fino ankaŭ havas belajn detalojn arkitekturajn kaj kvin fenestrojn. La alkonstruitaĵoj eostaj de 1663 enhavas kapelon funebran kun rondarkan portalon norde. Tuj apudas duetaĝa sakristio malsupre de ambona tegmento kun rektangula pordo. Ĉe la sakristio estas la turo de 1685 kun modesta fasado. La turo havas rondarkajn sonajn fenestrojn kaj cepan spajron. Ĝi finiĝas per tenda tegmento.

Ekipaĵo
-------

Ĝis la restaŭro de la kirko en 1950 la ĉefaltaro havis portalojn oferdiradajn sur kiuj staris la statuoj de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo. Por la dekstra flanka altaro, la t.n. malevangelia aŭ vira flanko, kreitis procesimadono kun la bebo Jesuo de artisto originanta el la artistaj rondoj de Hans Waldburger post la jaro 1600. Por ĝi faris la ĉarpentisto Georg Jesacher el Saalfelden en 1693 la ĝis hodiaŭ ekzistantan altaron. La t.n. tronanta Virgulino kun bebeo estas malofta verko el transira tempo de manierismo al frubaroko. Ĝi troviĝas ekde 1974 en la muzeo *Salzburg Museum* en Salcburgo. Anstataŭ tiu ĉi procesimadono troviĝas nuntempe tie statuo de Paŭlo el Tarso de la en 1950 forigita oferirada portalo.

Literaturo
----------

* Die Kunstdenkmäler Österreichs. Dehio Salzburg 1986. Dienten am Hochkönig, Pfarrkirche hl. Nikolaus, p. 63–64.

* Kategorio Preĝejo Sankta Nikolao (Dienten) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Notoj
-----

1. ↑  Verŝajne per la statuo ekkomercitis en 1950 kaj oni supozas ke temis pri arthistoria krimo de unua rango kun fraŭdado; komparu prie: Peter Rohrmoser: *Eine thronende Madonna mit Kind*. In: Salzburger Museŭmsblätter 335, Jg. 29, Salzburg 2016, o.p. [p. 2.]

47.3782413.001344Koordinatoj: 47° 22′ 42″ N, 13° 0′ 5″ O (mapo)
La **kirko Sankta Mikaelo** estas romkatolika Monumento historia en Rumanio, en Transilvanio, en Cluj, en la ĉefplaco.

Historio
--------

La unua kirko funkciis en tiam hungara komunumo Kolozsvár jam en la 13-a jarcento. En la sekva jarcento jam kirko Sankta Mikaelo konstruiĝis. En 1349 laŭ dokumento la kirko ricevis permeson pri establo de la interna parto. En 1489 incendio okazis, kiun la rekonstruo sekvis. La turo estis konstruita supozeble inter 1511–1545, sed pro alia incendio en 1697 ĝi detruiĝis, pli nova turo konstruiĝis en la 1740-aj jaroj. Fulmo trafis ĝin en 1763, la nun videbla turo estis konstruita inter 1837-1859.

Ekde 1545 la protestantoj havis la konstruaĵon. Soldatoj trude reakiris ĝin en 1716, sed interne la katolikaĵoj jam mankis. La nova baroka altaro kreiĝis en 1725. En 1919 komenciĝis dominado de la rumanoj, sed ili estas ortodoksoj, do ili ne uzis la preĝejon, nur la restintaj hungaroj. En 1956 plena renovigo okazis.

La orgeno estis farita en 1728 aŭ 1763, ĝi estis trakonstruita en 1990.

Historiaj okazintaĵoj
---------------------

En la kirko preskaŭ 50 landkunvenoj de hungaroj okazis. En 1551 la hungara krono estis ceremonie aldonita. Baldaŭe dukoj de Transilvanio tie oficiale dukiĝis, ekzemple Gabrielo Báthori, Gabrielo Bethlen. En 1944 episkopo Áron Márton tie protestis kontraŭ la holokaŭsto.

Konstruaĵo
----------

Kirko Sankta Mikaelo (Cluj)Turo de la kirko
Enirejo de la kirko
Restinta fresko
La predikejo
La enireja parto
Interno de la kirko
Tura flanko de la kirko
Urba panoramo kun la kirko

La konstruaĵo situas sola (ne en la mezo de la placo) kaj ĝi havas unusolan turon kaj 3 navojn. Estas sekreto, ĉu la ĉefenirejo kial situas ne en la mezo de la fasado. Interne restis iom da freskoj mezepokaj. La pordo estas renesanca.

Kermeso okazas en 29-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare
* hungare kun fotoj
La orienta fasado de la kirko.
La ĉefa enirejo.
La kapelo de la Triunuo, donacita de Johannes Bonemilch
La **preĝejo Sankta Mikaelo** (germane: *Michaeliskirche*) estas unu el la multnombraj preĝejoj en la urbocentro de Erfurto.

Historio
--------

La unuafoje en 1183 menciita preĝejo estis ekde 1392 universitata kirko kaj ekde 1520 la unua protestanta preĝejo de la urbo! Kirkoj sub la patroneco de la arkianĝelo Mikaelo ofte estis konstruataj - kvazaŭ kiel kejlo ĝenanta - en la mezo de judaj kvartaloj; fakte ni troviĝas en urboparto kun iam granda juda loĝantaro kaj sinagogoj en la ĉirkaŭaĵo.

Protestantismo
--------------

Luther, kiu familiariĝis kun la ejo jam dum sia studentaj tagoj en Erfurto, predikis tie ĉi la 21-an de oktobro 1522 kaj en 1523 okazis la unua Sankta Manĝo laŭ protestanta maniero.

Vidinde
-------

La altaro montranta la Krucumiton originas de la Dominikana preĝejo. Vidindas sesangula baptopelvo kaj diversaj tomboslaboj. Malantaŭ la preĝejo estas eksa tombejo kun parte detruata reliefo de Sankta Marteno, kie okazas eventetoj kulturaj. Marteno estis la privilegiita sanktulo de la majencaj ĉefepiskopoj kaj sekve ofte aperas en urboj sub la regado de Mainz.

La kampanilo de 1300 kaŝas Katarinon, la plej malnovan sonorilon de Erfurto (muldita en la Palmofesto de 1380). Sankta Katarino estas ankaŭ la patronino de ĉiuj scienculoj kaj (alt)lernejanoj. Pro malabundo de spaco por ĉiuj universitatanoj la preĝejeto pligrandiĝis per nesimetria alo je la norda flanko kaj galerio.

Revivigo post 1989, oazo de paco urbokerne
------------------------------------------

Antaŭ la paca revolucio de 1989 la preĝejo estis renkontiĝloko de opoziciantoj. En 2000 oni restaŭris la barokan Compenius-orgenon laŭ la originalaj sonkoloroj kaj reekfunkciigis la ejon kiel universitatan preĝejon. Ĵus apud la kirko troviĝas la kapelo de la Sankta Triunuo, konstruita je la kosto de episkopo Johannes Bonemilch (kiu ordinis Luteron), vera oazo de paco en la urbo kun delikataj gotikaj orieloj. Hodiaŭ uzas la preĝejon ankaŭ la Prakatolika Eklezio.

Literaturo
----------

* Otto-Arend Mai: *Die evangelischen Kirchen in Erfurt.* 2-a eldono, Evangelische Verlagsanstalt, Berlin 1989, ISBN 3-374-00936-0, p. 106–113.
* Christian Garbe: *Michaeliskirche Erfurt.* Kunstführer. Schnell und Steiner, Regensburg 2001, ISBN 3-7954-6235-5.
* Andreas Schareck: *Erfurt*, eldonejo Mitteldeutscher Verlag, 3-a eldono, Halle 2013, ISBN 3954620057
* Georg Dehio / Stephanie Eißing / Franz Jäger:  *Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler: Thüringen*, eldonejo Deutscher Kunstverlag, 2003, ISBN 3422030506

Eksteraj ligiloj
----------------

* Detaloj pri la preĝejo.
* Pri la unua universitata diservo en 2007.
La **preĝejo Patrono de Hungaroj** (hungare Magyarok Nagyasszonya) estas sakrala historia monumento (deklarita en 2008) en urbo Újfehértó (Hungario).

Historio
--------

En la 14-a jarcento en tiu loko estis 3 apartaj vilaĝo, ĉiuj havis kirkon. En 1610 sudslavaj ortodoksaj homoj alvenis. Tiam la iamaj katolikoj jam estis kalvinanoj, eĉ ili uzis la iaman katolikan kirkon. La loka bienulo konstruis katolikan kapelon en 1767, eĉ ankaŭ paroĥa rajto alvenis. En 1776 la kapelo kadukiĝis, poste 3 jardekojn la diservoj okazis en domo de la bienulo. La preĝejo videbla ankaŭ nun estis konstruita inter 1804-1812, sed la turo pretiĝis nur en 1814. La tiam patrono estis Ĉiuj Sanktuloj. La orgeno estis kreita en 1901 kaj trakonstruita en 1936. La patrona titolo ŝanĝiĝis al Patrono de Hungaroj en 1990. La kirko estis renovigita interne en 2001, ekstere en 2012.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola laŭ strato en korto, sed apude estas videblaj ŝtona kruco (2013), statuo pri Johano Nepomuko, komuna domo (2016) kaj kapeleto laŭ Lourdes (1962). La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo altiĝas kun bulba turpinto. Kelkaj ŝtupoj kuras al la enirejo ĝuste meze. En la turo 2 sonoriloj loĝas. Interne 2 kolonoj tenas la galerion. Erzsébet Tóth kreis la vitralojn en 2014.

Kermeso okazas en la 18-an de majo.

Vidu ankaŭ
----------

* video

Fontoj
------

* hungare kun bildo
* hungara priskribo
* datenoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La navo kun kruco
Vido de la preĝejo disde Eich-placo La **Preĝejo Sankta Mikaelo** (germane: *Kirche St. Michael* estas evangelia preĝejo en la centro de Jena, Germanio. Ĝi estas la plej granda sakrala konstruaĵo de Jena.

Priskribo
---------

Inter la plej altvaloraj artaĵoj de tiu ĉi preĝejo nombriĝas bronza tomboslabo kun la reliefo de Marteno Lutero, kiu estis planita por la tombo en Wittenberg. Ĝi gisitis en 1548/49 en Erfurto, verŝajne laŭ modelo de Lucas Cranach la Maljuna, kaj venis dum la malordo post la Ŝmalkalda milito al Jena, kie ĝi starigitis finfine en 1571 en la urba paroĥa preĝejo. Ĝi estas ankaŭ simbolo por la eklezia ŝanĝo kiun la urbo travivis inter 1522-25 tumulte.

La preĝejo konstruitis inter 1380-1506 kiel unu el la plej malfruaj sed ankaŭ plej grandaj halaj preĝejoj de tuta Turingio. La konstruo de la turo kun ĝia renesanca spajro finiĝis nur en 1556. La preĝejo havis du antaŭulajn konstruaĵojn, unu frumezepokan konstruaĵon el la 11-a jarcento kaj unu grandan halopreĝejon el la romanika epoko. La patronaj rajtoj pri la urba paroĥa preĝejo havis ekde la fino de la 13-a jarcento la cistercianinoj kiuj havis ekde 1301 monakinejon en Jena. Transirejo sub la altarejo unuigis la monakinejan areon (de kiu hodiaŭ ne plu estis spuroj) kun la tombejo antaŭ la preĝejo. La transirejo mem estas unu el la t.n. Sep mirindaĵoj de Jena.

Post la Reformacio
------------------

La ne plu bezonataj elementoj (flankaj altaroj, skulpturoj) forigitis post la enkonduko de la t.n. Reformacio kaj la preĝejo iĝis la ĉefa evangelia preĝejo en la urbo. Tiufunkcie ĝis restis spirita centro. En aŭtuno 1989 ĝi estis elirpunkto de la Paca revolucio. En 1945 parto de la preĝejo estis detruita. Ĝis 1956 ĝi rekonstruitis kaj ekde 1990 fariĝis ampleksaj restaŭradlaboroj. Tiam ankaŭ la en 1954 faritaj vitraloj de la loka artisto Fritz Körner de 1954 riparitis.

Literaturo
----------

Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): *Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 4*, 2011, ISBN 978-3-7954-2501-2, p. 149-150

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Mikaelo (Jena) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Hejmpaĝo de la komunumo
**Antal Mátyás** [mAtjAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mátyás Antal** estas hungara ekonomikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1995).

Antal Mátyás  naskiĝis la 27-an de septembro 1923 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Antal Mátyás frekventis universitaton en sia naskiĝurbo, sed en 1944 li soldatiĝis. Baldaŭe li estis militkaptito en Sovetunio, kie li povis hejmenveni nur en 1948. Post 2 jaroj li ricevis diplomon. Komence li laboris en ekonomia instituto, sed en 1953 li ekinstruis en la universitato. En 1970 li fondis novan katedron, kiun li gvidis ĝis 1995. En la sekva jaro li pensiuliĝis. En 1972 li doktoriĝis antaŭ la akademio. Li ricevis 5 premiojn inter 1981-2003.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A polgári közgazdaságtan rövid története a marxizmus megjelenése előtt* (1961)
* *A modern polgári közgazdaságtan története az 1870-es évektől napjainkig* (1979)
* *History of Modern Non-Marxian Economics* (1985)
* *A modern közgazdaságtan története* (1993)
* *A korai közgazdaságtan története* (Historio de la frua ekonomio), (2001)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 452623
* LCCN: n80125317
* VIAF: 91608312
* ISNI: 0000 0001 1076 4918
* SUDOC: 031921043
* NKC: xx0118251
 |