recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Antiopa de Tebo** estis filino de teba reĝo Nikteo. Kontraŭ volo de ŝia patro edziĝis al ŝi sikiona reĝo Epopeo. Nikteo pro tio sensukcese militis kontraŭ li kaj mortonte petis sian fraton Likon venĝi lin. Liko aranĝis militan ekspedicion al Peloponezo, la urbon Sikionon detruis kaj la reĝon Epopeon mortigis.

 Jupitero kaj **Antiopa**.
Antiopa estis tiel bela, ke ŝi allogis la plej altan dion Zeŭson kaj el tiu ĉi amanta rilato naskiĝis fratoj Amfiono kaj Zeto. Pro timo antaŭ sia edzo forĵetis Antiopa la ĝemelojn en arbaro (laŭ aliaj fontoj lasis ilin en arbaro onklo de Antiopa, Liko, premata de sia edzino Dirka). Trovis ilin paŝtisto, kiu prenis ilin al si kaj donis al ili klerigon kaj edukon. Ili fariĝis bonkreskaj junuloj, sed ili estis tute malsamaj: Amfiono estis fajna kaj modera, ŝatis muzikon, Zeto estis fortulo, ŝatis ĉason kaj lukton. Tamen ili vivis kune kontente kaj nenion antaŭsentis pri sia deveno.

Post morto de la reĝo Nikteo en Tebo surtroniĝis lia frato Liko. Lia edzino Dirka Antiopon malamis, do ŝi preparadis por ŝi la plej malbonajn maljustaĵojn kaj suferojn kaj fine ĵetis ŝin en prizonon. Post longa tempo Zeŭso helpis al Antiopa fuĝi en montaron.

Eble hazarde, eble pro dia volo, ŝi venis ĝuste al la paŝtisto kaj al siaj filoj. Antaŭ ol ili povis ĉion klarigi al si aperis Dirka, en kiu ekflamis malnova malamo kaj deklaris, ke Antiopa estas fuĝanta sklavino. Ŝi ordonis al la fratoj, ke ili kaptu ŝin, ligu ŝin al la kornoj de virbovo kaj lasu ŝin mortarĉumi. La fratoj ne volis, sed fine ili devis obei ordonon de la reĝino. En la lasta momento ekparolis la paŝtisto kaj diris, ke Antiopa estas ilia patrino. La fratoj en kolero super la preparata krimo Dirkon kruele punis per la sama maniero, kiun ŝi preparadis por ilia patrino - sovaĝa virbovo mortarĉumis ŝin.

Antiopa kaj ŝiaj filoj revenis en Tebon. Post propeto de la dio Hermeso ili rezignis je puno de la reĝo Liko, donacis al li vivon, sed forpelis lin el la urbo. Alia versio de la rakonto priskribas, ke ili senigis lin de la regado kaj mortigis lin. Ili transprenis la regadon kaj komencis beligadon de la urbo kaj konstruon de fortaj muregoj.

Arta prezentado
---------------

* La plej dramecan momenton el tiu ĉi historieto kaptas la plej granda statuaro konservita el antikvo, nome *Farnesa virbovo en Napolo*, kreita de skulptistoj Apolonio kaj Taŭrisko en la 1-a jarcento a.K..
* bildon *Dormo de Antiopo* pentris Correggio (ĉirkaŭ la jaro 1520).
* bildon *Zeŭso kaj Antiopa* estas de Watteau (ĉirkaŭ la jaro 1720). Ambaŭ tiuj ĉi bildoj estas en pariza Luvro.

* Kategorio Antiopa de Tebo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 410214
* GND: 131746782
* VIAF: 316444143 45442989, 316444143
* LIBRIS: 258786
* SUDOC: 238333957
* BNF: 15082688w
 |
**El Campillo** [elkamPIljo] estas municipo en la sudo de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Medina* (Tero de Medina) en la sudo de la provinco. *El Campillo* estas komprenebla etimologie kiel *La Kampeto*.

El Campillo en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Pinares* de la provinco Valadolido, verde, sude.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 32,84 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 219 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. 

Ĝi distas 50 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Nueva Villa de las Torres, Brahojos de Medina kaj Medina del Campo. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj ĉirkaŭita de montetoj.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Maria.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765730
 |
En programlingvoj **nomo** estas baza leksika unuo, antaŭdifinita en la lingvo aŭ kreata de programisto konforme al la sintakso de la lingvo, uzata por indiki iun elementon de programo.

En diversaj programlingvoj la sintakso de nomoj havas siajn apartaĵojn, sed plej ofte oni uzas la nomojn kiuj konsistas el literoj kaj ciferoj, kaj komencas per litero: a, b123, sin, rez.

Uzoj
----

Oni uzas la nomojn por indiki diversajn objektojn kiaj

* konstantoj, ekz-e (en Paskalo) 
```
const pi = 3.14;

```
* variabloj, ekz-e `x, n, poz`;
* datumtipo, ekz-e `listo, kompl`;
* kampo de rikordo, ekz-e `re, im`;
* proceduro, funkcio, marko aŭ alia loko aŭ peco da algoritmo.

Terminologia noto
-----------------

Pro la internacia premo oni neeviteble renkontadas ankaŭ la paŭsaĵon *identigilo*. Tiu formo estas nelogika, ĉar la *nomo* ne estas rimedo por fari ion ajn identa; se oni nepre volas uzi vorton internacian, oni prefere ĝin ne (mis)traduku, sed transprenu ĝin bloke; tamen la formoj *identifikatoro* aŭ *identifiero* estas tro longaj kaj malbelaj.
**El Campo de Peñaranda** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Peñaranda de Bracamonte en la nordoriento de la provinco. *El Campo de Peñaranda* estas tradukebla etimologie al *La Kampo de Peñaranda*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj El Campo de Peñaranda kaj la nun senhomaj Aldeayuste kaj Riolobos, okupas totalan areon de 45,20 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 271 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 400 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 42 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753550
 |
Loko de la provinco de Onubo en Hispanio
**El Campillo** [elkampIjo] (La Kampeto) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Onubo, regiono de Andaluzio.

Loĝantoj
--------

La loĝantoj nomiĝas *campilleños*. La censita populacio en 2009 estis de 2.220 loĝantoj kaj la denseco estas de 24,4 loĝ/km².

Situo
-----

El Campillo estas situa en la okcidenta parto de Andaluzio en la komarko aŭ distrikto Mineja Zono en la okcidenta parto de Sierra Morena kaj nordo de la provinco de Onubo, je altitudo de 323 m; je 71 km el Onubo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 91 km². La geografiaj koordinatoj estas 37° 41′ N 6° 37′ O﻿ / ﻿37.683 °N, 6.617 °O﻿ / 37.683; 6.617 (mapo)Koordinatoj: 37° 41′ N 6° 37′ O﻿ / ﻿37.683 °N, 6.617 °O﻿ / 37.683; 6.617 (mapo).

Ekonomio
--------

Agrikulturo (cerealoj, fruktoĝardenoj kaj olivarbaroj tradicie, lastatempe oranĝarboj kaj aliaj fruktarboj) kaj brutobredado tradicie. Sed kiam alvenis britoj fine de la 19a jarcento por ekspluati la kuprajn minojn de Ríotinto, la loka ekonomio tute ŝanĝiĝis kaj de tiam minado iĝis la akso de la loka ekonomio.

Historio
--------

Tio havis sian influon en la strukturo de la vilaĝo kiu iĝis duobla: malnova Campillo de neregulaj stratoj kaj agrikultura ekonomio kaj nova Campillo de regula strukturo farita de britaj entreprenoj, de enmigrinta loĝantaro kaj de mina ekonomio. Tiele kio estis negrava domaro de Zalamea la Real konvertiĝis en grava vilaĝo (fine de la 19a jarcento) kaj komencis la emancipiĝo disde Zalamea la Real. Dum la Dua Respubliko estis grava laborista movado de anarkiistoj kaj tiele ili ŝanĝis la nomon de la vilaĝo al tiu de Salvochea omaĝe al liberecana kadiza heroo Fermín Salvochea.

Vidindaĵoj
----------

Estas gravaj arkeologiaj restaĵoj kaj histopriaj monumentoj rilataj ĉefe al la historia minaktivado, nome:

* **Cabezos colorados** (ruĝaj montetoj) en la *sierra del Monago*, ĉe la moderna minejo de la Mimbrera. Estas fortikaĵa islama setlejo.
* **Dolmeno de La Cantina** en deklivo de la sierra del Monago, nordokcidente de El Campillo. Malgranda kolektiva tombaro el kalkolitiko.
* **Cañada de las adelfas**, islama fandejo.
* **Moralejo**, ĉe la domaro de Traslasierra, El Campillo. Romia fandejo de kupro.
* **Mimbrera**, ĉe la ŝoseo San Juan del Puerto-Cáceres, nordokcidente de El Campillo. Malgranda mino de romia epoko.
* **Moraña**, nordokcidente de El Campillo, 100 m oriente de la ŝoseo San Juan del Puerto-Cáceres. Tombo rektangula elfosita en ardezo. Islama tombejo.
* **Cerca de los cantos**, malantaŭ la kvartalo Bloques de Los Cantos, Riotinto. Romia fandejo

de fero.

* **Castillejo** (kasteleto), maldekstre de la ŝoseo de Minas de Riotinto al El Campillo. Romia fortikaĵo.
* **Escorial** (rubejo), ĉe la monteto de la Navarra, islama fandejo de kupro, arĝento kaj krisoloj.
* **Mina Poderosa** (pova mino), je 6 km. norde de El Campillo. Laŭ ŝoseo el Km. 12 de la ŝoseo de Aracena. Restaĵoj de minado de epokoj romia kaj antaŭromiaj.
* **Castillo de Monago** (kastelo). Fortikaĵo de islama origino. Rektangulo de ĉ. 180 m², kun kvadrata turo en unu de ties anguloj.

Demografio
----------

Evolucio de la populacio ekde 1900.

Bildaro
-------
|  |  |
| --- | --- |
|   | Ĉi tiu artikolo estas ankoraŭ nefinita. En la nuna formo ĝi ne donas plenan komprenon de la pritraktata objekto, ĉar mankas nepre bezonataj informoj. Revizitu la artikolon poste aŭ ĝin kompletigu (se viaj scioj tion ebligas). |

**"Antimajdan"**, aŭ "Kontraŭ-Majdano" (ukraine kaj ruse - Антимайдан) estas serio de mitingoj, okazintaj en Ukrainio por subteno de la Partio de Regionoj. Ili estis organizitaj en Kievo / Kievo kaj aliaj urboj de Ukrainio dum la politika krizo de 2013-2014 en Ukrainio fakte por kontraŭstaro al tiama vasta protesta movado Eŭromajdano.

"Antimajdan" estis organizita kelkfoje en novembro kaj decembro de 2013.

La unua okazis la 24-an de novembro 2013 en Kievo / Kievo. Ĝiaj partoprenantoj portis sloganojn kontraŭ eŭrop-direktata politiko de Ukrainio, proponata de Eŭromajdano. Unu el la ĉefaj sloganoj estis "Eŭro = Homo"; tion klarigis la membro de la Organiza komitato kiel malkonsento kun diktaturo de samseksemuloj, kiu (laŭ lia aserto) estas en Eŭropo kaj povas esti disvastigita ankaŭ al Ukrainio.

Laŭ asertoj de la kontraŭstarantoj (deflanke de Eŭromajdan), la organizantoj kolektas partoprenantojn de Eŭromajdano per pagado de mono. La organizantoj neas tion.

En Kievo / Kievo
----------------

En Kievo / Kievo estis organizita 20-taga "Antimajdan" en Mariinskij parko (ukraine Марії́нський парк), defendita de ukrainia milico **Berkut**. Ĝi finiĝis antaŭ novjara festo.

En aliaj urboj
--------------

En Ĥarkivo / Ĥarkovo

La 28an de marto 2014 en Ĥarkivo / Ĥarkovo la Eŭromajdano kaj Antimajdan negocis fini la interbatalon inter si, kaj komenci kunlaboron. La homoj, kiuj ĝis nun staris post la du malaj flankoj de la barikadoj nun havas la komunan malamikon, tio estas la diktatoron, prezidenton de Rusia Federacio Vladimir Putin.

- "Ni havas la komunan grundon, kaj ni ne deziras la sangverŝon, ni deziras vivi en la trankvila urbo kaj ni komune agnoskas la Ukrainion kiel nian landon" - anoncis (proklamis) hodiaŭ la reprezentantoj de la du movadoj, dum la komuna unutema gazetara konferenco. Tamen oni ne informis pri la formoj de la kunlaboro. Samtempe la du movadoj atentigis, ke "en la urbo agadas provokantoj, kiuj strebos malhelpi la kunlaboron inter Eŭromajdano kaj Antimajdan".

Referencoj
----------

1. ↑  В Киеве провели хоровод «против евро-гомо-интеграции» (ruse)
2. ↑  Антимайдан простоял 20 дней, Мариинский парк опустел (ruse)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Antimajdan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo pri la movado (ruse)
**Ignác Stáhly** [ŝtAli], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Stáhly Ignác** estis hungara tutlanda ĉefkuracisto, kirurgo, profesoro, honora membro de Hungara Scienca Akademio (1839).

Ignác Stáhly  naskiĝis la 31-an de julio 1787 en Pest (urbo). Li mortis la 28-an de aprilo 1849 en Pest.

Biografio
---------

Ignác Stáhly frekventis universitaton en sia naskiĝurbo ricevinta diplomon pri okulkuracado en 1803, pri kirurgio en 1804, pri akuŝo en 1806. Li komencis sian karieron en la universitato, kie li profesoriĝis en 1809. En la lernojaro 1829 li estis rektoro. En 1830 li partoprenis en kuracado de ĥoleroj. En 1843 li estis nomita tutlanda ĉefkuracisto. Dum la hungara revolucio de 1848 li ricevis taskojn en la jam sendependa ministerio. Li multe strebis por akiri medikamentojn sendepende de la Habsburgoj. Li ricevis premion en 1847.

Memorigiloj
-----------

* strato en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)

* Kategorio Ignác Stáhly en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 461966
* GND: 1035579901
* VIAF: 300970573 35227992, 300970573
* ISNI: 0000 0001 1053 6595, 0000 0004 0847 3873
 |
**Antioĥo de Sulcis** (naskiĝis en 95 en la romia provinco Mauretania Caesariensis, kiu ekestis en 42 el la orienta parto de eksa antikva regno Maŭritanio, mortis en 127, probable en la insuleto Sant'Antioco tuj apud Sardio, latine *Antiochus Sulcis* aŭ *Antiochus Sardus*, itale *Antioco di Sulcis*) estis kristana martiro kaj sanktulo.

Legendo kaj kultado
-------------------

La hodiaŭa insuleto Sant'Antioco tuj apud la sudokcidenta marbordo de Sardio kaj la ĉefurbo de tiu ĉi insulo estas nomitaj laŭ la sanktulo. Origine ĉi tiu insulo nomiĝis *Sulcis* aŭ *Plumbaria* laŭ la plumbodeponaĵoj tie - la tuta insularo ankoraŭ nomiĝas arkipelago *Sulcis*. Laŭ legendo, Antioĥo estis kuracisto kiu, sub la regado de la romia imperiestro Hadriano veninte al Kapadokio kaj Galatio, konvertis multajn homojn al kristanismo. Poste li pri sia en la imperio malpermetita kredo estis juĝita al punlaboro en la plumbominejoj sur la insulo Sulcis. Tie, tamen, li konvertis sian kontroliston *Cyriacus* (Ciriako) kaj sekrete konstruis subteran kapelon antaŭ esti mortkondamnita kaj mortigita sur la insulo. Alia tradicio, aliflanke, movas la martirecon al *Elaisa Sebaste* (greke *Ελαιούσα Σεβαστή*), antikva helenisma urbo ĉe la suda marbordo de malgranda Azio tuj oriente de Korikos, kie li laŭdire estis ekzekutita kune kun *Cyriacus* (Ciriako).

Antioĥo estas venerata kiel sanktulo, lia formala festotago estas la 13-a de decembro, kvankam la anoj de la hodiaŭa insulo kaj loĝloko Sant'Antioco festas lin tradicie je la 15-a tago post la dimanĉo de pasko. La preĝejo *Sant'Antioco Martire* staras super lia supozata tombo. Precipe en Usono, la *Antioĥia-Ortodoksa* kaj *Antioĥia-Greka-Ortodoksa* kredo disvolviĝis post ĉi tiu sanktulo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Antioĥo de Sulcis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Enskribo en la germanlingva *Heiligenlexikon* de 1858 (germane)
* informoj en la retejo *santiebeati.it* (itale)

Referencoj
----------

1. ↑  -il-patrono-della-sardegna-venuto-dal-mare/ Ekz. la retejo *cagliaripd.it* donas la naskiĝjaron kiel 95 en Maŭritanio kaj la mortodaton kiel la 13-a de novembro 127 en Sardinio. Vikidatumoj kaj pluraj lingvaj versioj de ĉi tiu artikolo adoptis ĉi tiujn datojn

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808958
* GND: 131372505
* LCCN: nb2001051598
* VIAF: 73357861
 |
Koordinatoj: 49° 09′ 55″ N 19° 10′ 45″ O﻿ / ﻿49.16528 °N, 19.17917 °O﻿ / 49.16528; 19.17917 (mapo)

**Šíp** (supermara alteco 1169.5 m) estas masiva rokoriĉa monto elstaranta super kunfluejo de riveroj Oravo kaj Váh en montaro Granda Fatro en distrikto Ružomberok. Ĝi troviĝas en samnomata nacia naturrezervejo Šíp kaj ĝi nomigas geomorfologian subtutaĵon Šípska Fatra.

Šíp kreas signifan pejzaĝan dominaĵon de la tuta vasta ĉirkaŭaĵo de la kunfluejo de ambaŭ riveroj. El ĉefa montopinto estas preskaŭ ronda vido, sur malpli alta okcidenta montopinto de Zadný Šíp (*Malantaŭa Šíp*) kun supermara alteco 1 143 m estas laŭ mito jam ekde la tempoj de sanktaj Cirilo kaj Metodo granda ligna kruco. Tiu ĉi kruco estis lastfoje renovigita en la jaro 2005 post ĝia neniigo fare de somera blovego.

La pinto de Šíp estas alirebligita laŭ flava markita turisma vojo kondukanta de fervojhaltejo Kraľovany ĝis municipo Stankovany. Tiu ĉi turisma vojo superis en sektoro inter kabanoj Pod Šípom kaj la pinto de Zadný Šíp tre abruptan vojon, en la jaro 2009 anstataŭigita per pli facila vojo tra „Lazy".

Jam ekde la jaro 1980 la tuta teritorio de Šíp kun areo 302 ha estas ŝirmata kiel nacia naturrezervejo. Ĉefa kaŭzo por la proklamo estis apero de raraj plantaj kaj animalaj socioj ligitaj al kalkoŝtonaj kaj dolomitaj rokoj.

Referencoj
----------

1. ↑  *Malá Fatra - Vrátna, Letná turistická mapa 1:50 000*, Vojenský kartografický ústav, š.p. Harmanec, 2000

Galerio
-------

* Šíp vidata de municipo RojkovŠíp vidata de municipo Rojkov

Vidu ankaŭ
----------

* Nacia naturrezervejo Šíp
**Ignác Rados** [radoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rados Ignác** estis hungara matematikisto, instruisto. Lia origina nomo estis *Raussnitz Ignác*. Lia frato estis Gusztáv Rados.

Ignác Rados  naskiĝis la 15-an de majo 1859 en Pest (urbo). Li mortis la 20-an de novembro 1944 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ignác Rados frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo (kiu jam iĝis Budapeŝto), poste li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1883, sed li studis ankaŭ en Reĝa Teknika Universitato József. Inter 1884 kaj 1888 li instruis en la komerca akademio en Budapeŝto, poste en mezlernejo en Székelyudvarhely. En 1894 li revenis al Budapeŝto, kie li instruis ĝis la emeritiĝo en 1920. Krom la matematiko li multe okupiĝis pri vivo de János Bolyai.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* János Bolyai: *Appendix* - tradukaĵo el la latina
* *Wolfgang und Johann Bolyai* - tradukaĵo el la germana

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
Malsupra Antilopa Kanjono
La **Malsupra Antilopa Kanjono** (angle *Lower Antelope Canyon*) kaj **Supra Antilopa Kanjono** (angle *Upper Antelope Canyon*) estas du relative etaj kanjonoj en la proksimeco de la komunumo *Page* kaj la lago *Powell* en la usona ŝtato Arizono.

La kanjonoj situas en la rezervejo de la indiana popolo Navahoj. Dum plejparto de la jaro la teritorio sekas tiel, ke eblas trapromeni la kanjonojn kun gvidisto. Se antaŭvidatas pluvo, ili pro la danĝero de subitaj kanjonaj inundoj ne viziteblas. Dum la jaro 1997 dum tia inundo en la **Malsupra Antilopa Kanjono** dronis 11 turistoj.

Supra Antilopa Kanjono
La **Supra Antilopa Kanjono** profundas ĝis 44,3 metroj kaj longas 400 metrojn. Ĝi estas ŝatata fotomotivejo por profesiaj kaj hobiaj fotistoj, ĉar pro la erozio de la sabloŝtono kreiĝis nekredeblaj formoj kaj dum tagmezo, kiam la suno lumigas ĉion de supre, ekestas impresaj koloroj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Antilopa Kanjono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Antilopa Kanjono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* paĝo anglalingva pri la kanjono
**Jolán FOLTIN,** hungare **Foltin Jolán** estis hungara dancisto, reĝisoro kaj koreografo. Ŝiaj gefiloj estis Eszter Novák kaj Péter Novák.

Jolán Foltin naskiĝis la 15-an de septembro 1943 en Budapeŝto kaj mortis la 27-an de oktobro 2019.

Biografio
---------

Jolán Foltin inter 1959-2000 ŝi dancadis kaj koreografadis en dancista grupo nomata pri János Bihari en Budapeŝto, inter 1982-1991 ŝi ankaŭ estis arta estro. Ŝi havis postenon ankaŭ en instituto. Ŝi iniciatis fondon de la unua popoldancejon en 1973. Ŝia edzo estas Ferenc Novák, al kiu ŝi naskis filinon kaj filon. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1995, poste kaj precipe pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

Ŝiaj koreografiaĵoj (elekto)
----------------------------

* Ferenc Novák: *A csodaszarvas*, 1996
* Zoltán Kodály: *Háry János* (Johano Háry), 2007
* *Y.E.S.* (filmo), 1994
* *Lagzi* (filmo), 2001

Ŝia unusola rolo
----------------

* László Németh: *Gyász* (Funebro) (filmo-dramo)

Ŝiaj reĝisoraĵoj
----------------

* *A Holdnak háza van* (La Luno havas domon), 1992
* *Bánomfai bolondulás*, 1993

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
**Igor Vasiljeviĉ KURĈATOV** (ruse *Игорь Васильевич Курчатов*) (naskiĝis la 30-an de decembro 1902[jul.]/ 12-an de januaro 1903[greg.], mortis la 7-an de februaro 1960) estis sovetia fizikisto, "generalo" de la sovetia nuklea esploro.

Por liberigo kaj paca apliko de la nuklea energio laboris forta taĉmento de sovetiaj sciencistoj, atomfizikistoj. La teoria kaj praktika laboro de Ioffe, Fljorov, Zeldoviĉ, Ĥariton kaj aliaj helpis konstruon de la nuklea bombo kaj la nuklea reaktoro. Plej multe laboris sur tiu tereno Igor Kurĉatov, la elstare kapabla kaj temperamenta sovetia fizikisto.

Kurĉatov jam en aĝo de 30 jaroj estis doktoro pri la fizikaj sciencoj, universitata instruisto. Li okupiĝis komence pri problemoj de la dielektrikoj, dumtempe invitis lin Joffe al la leningrada Teknika Fizika Instituto, kie li komencis esplori la nenaturan radioaktivecon kaj urna disiĝo. Li gvidis en la laboratorio tiun esploran laboron, kun nekredebla impeto kaj elteno. Liaj kunlaborantoj nomis lin ŝerce nur kiel "generalo", ĉar li tuj transprenis la gvidan rolon en ĉiu temo, kiu interesis lin.

Liaj publikaĵoj pri la urana disiĝo aperis komence de 1940 en okcidentaj fakrevuoj, la dua mondmilito baris disvolviĝon de la esplora laboro. La Ŝtata Patrujdefenda Komisiono komisiis Kurĉatovon al konstruo de la nuklea bombo. Ekde komenco de 1943, li laboris en Moskvo kaj oni komencis konstrui la Nukleoenergian Instituton tiujare, en julio. Oni ekfunkciigis ciklotronon, sed antaŭ ol finpretigi la atombombon, Usono detruis Hiroŝimon kaj Nagasakion per nukleaj bomboj.

Post tio Kurĉatov efokusis siajn energiojn je konstruo de nuklea reaktoro. La 24-an de decembro 1946 li kaj 5 kunlaborantoj ekfunkciigis la unuan sovetian nuklean reaktoron. Oni pretigis ankaŭ planon de la unua industria reaktoro kaj eksplodigis la 12-an de aŭgusto 1953 la unuan sovetian eksperimentan hidrogenbombon.

Lia senkompata labortempo lacigis ne nur sian medion, sed eĉ sian propran sanon. Li paralizis parte en printempo de 1956 kaj malfacile saniĝis ĝis sia morto en 1960. Li ricevis la Stalin-premion en 1954.

Lian nomon portas la Kurĉatova Instituto, kaj urbo Kurĉatov. La 104-a kemia elemento estis nomata en la sovetia epoko kaj en la sovetia fiziko kurĉatovio.

* Igor Kurĉatov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Igor Kurĉatov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 288616
* GND: 118568264
* LCCN: n83035658
* VIAF: 61692519
* ISNI: 0000 0001 1655 4487
* LIBRIS: 411063
* SUDOC: 073274747
* BNF: 133321819
* NKC: mzk2005272929
 |
La plej konata Jolly Roger
Ĝenerale la piratflago nomiĝas **Jolly Roger** ([ˈdʒɒli ˈrɒdʒə(ɹ)], Angle por "Gaja Roĝero"). La bildo sur la flago plej ofte estas simbolo por la morto.

La nun plej konata piratflago konsistas el blanka kranio kun du krucitaj ostoj malantaŭ ĝi (kaj poste ankaŭ sub ĝi) sur nigra fono, sed principe ĉiu pirato kun propra ŝipo havis sian propran flagon. Ĉi tiun konatan flagon unuafoje uzis Richard Worley en 1718, kvankam preskaŭ samtempe Emanuel Wynne uzis la saman flagon, nur kun aldono de sablohorloĝo.

La elementoj kiuj troviĝis sur piratflagoj estis skeletkapo, la simbolo por la morto, skeleto indikis turmentan morton, sablohorloĝo indikis ke la tempo venis, sanganta koro malrapida kaj dolora morto kaj ponardo aŭ maĉeto signifis impulso por batali. Pri la unuaj piratflagoj de la filibustroj oni asertis ke ili estis unukolore ruĝaj aŭ nigraj.

La koloro de la flago mem estis blanka sen surpreso, ruĝa aŭ nigra, blanka ĝenerale signifis la persekutadon, ĉe kiu la viktimo povis kapitulaci. Ruĝa indikis ke ĉiu kiu rezistis estis mortigita kaj ke ĉio estis kunportita. ĉe nigra flago kelkfoje estis tempo por kapitulaco, sed ofte ankaŭ oni tuj atakis. Nigra flago povis ankaŭ signifi bonan novaĵon por la kaptitoj, kiuj tiam havis ŝancon por esti liberigitaj kaj kunportitaj.
Ekde proksimume 1700 la koloro nigra pli malpli fariĝis la normo kaj oni malofte uzis ruĝajn kaj blankajn flagojn.

Pri la origino de la nomo 'Jolly Roger' malmulte estas konata, verŝajne ĝi estas fuŝaĵo de 'le Joli Rouge' ([lə ʒɔli ʁuʒ]), kio france signifas 'la Bela Ruĝo', kio koncernas la koloro de la ruĝaj flagoj, aŭ eble la koloro de sango. Ĉi tio fuŝajo verŝajne estis helpita de la fakto ke la diablo havis la kromnomon 'Old Roger', kio estas multe pli facile prononcebla al geangloparolantoj. Malpli ofta aserto de la origino estas 'le Joyeux Rouge' ([lə ʒwajø ʁuʒ]), kio signifas 'la Ĝoja Ruĝo'.

Vidu ankaŭ
----------

* nigra flago (simbolo)
* Pirato
* Piratado

* Kategorio Jolly Roger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Péter Palotás** [palotAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Palotás Péter** estis hungara futbalisto (avanulo), olimpiano, olimpika ĉampiono. Lia origina familia nomo estis *Poteleczky* [potelecki].

Péter Poteleczky naskiĝis la 27-an de junio 1929 en Budapeŝto, li mortis la 17-an de majo 1967 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Péter Palotás debutis en 1946 en loka junulara klubo. Inter 1948-1959 li ludis en ĉefurba prestiĝa teamo en 231 matĉoj kun 156 goloj. Intertempe li estis hungara ĉampiono trifoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1950-1956 24-foje kun 18 goloj. En la Somera Olimpiko 1952 lia nacia teamo ricevis ormedalon. En 1954 en la mondĉampionumo li akiris arĝentan medalon. Depost 1959 pro kormalsano li devis adiaŭi de la futbalejo, eĉ la kuracistoj malpermesis viziti la matĉojn. Li laboris en la tekstila industrio.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 798998
 |



* Portalo pri Biografio
**Péter Marót,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Marót Péter** estis hungara skermisto (sabristo), olimpiano, mondĉampiono, trejnisto.

Péter Marót naskiĝis la 27-an de majo 1945 en Miskolc, li mortis la 7-an de junio 2020 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Péter Marót skermis en sportkluboj en Budapeŝto inter 1957–1980. En tiu periodo li estis hungara ĉampiono dufoje (1972, 1975). Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1972 kun arĝenta kaj bronza medaloj, krome en mondĉampionumoj li estis la unua en 1973. Li akiris trejnistan diplomon en 1968 en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto, poste li studis psikologion en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Li finis sian sportkarieron en 1980, poste li estis trejnisto, ankaŭ restoraciestro. Baldaŭ pro apopleksio li povis iri per rulseĝo. Fine li mortis pro aŭtoakcidento.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803711
 |



* Portalo pri Biografio
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Kisar.

Historio
--------

La gotika, tiam katolika kirko estis konstruita en la mezepoko. Ĉirkaŭ en la 16-a jarcento la loĝantoj forlasis la katolikismon kaj prenis la kalvinismon, tial la kirko iĝis kalvinana. En 1797 ĝi estis trakonstruita laŭ baroko, poste en 1877 laŭ Eklektikismo (arto). En 1944 la preĝejo estis trafita per bombo. En 1970 la inundo atingis ankaŭ la preĝejon, pri tio memortabulo memorigas ekde 1991. En la 2010-aj jaroj la preĝejo estis /renovigita/restaŭrita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto. Ĉe la navo vestiblo plene reliefas. En la alia flanko la turo plene reliefas. Sur la ekstera muro estas memortabuloj pri falintoj dum la mondomilitoj kaj la deportitaj judoj. Interne restis origina la predikejo, kiu estas 12-angula el la 18-a jarcento.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Péter Márton,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Márton Péter** estas hungara terfizikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2007).

Péter Márton  naskiĝis la 18-an de septembro 1934 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Péter Márton frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1953-1957, poste li eklaboris en universitata filio pri nafto. En 1961 li revenis al la universitato por instrui. Inter 1971-1975 li instruis en Niĝerio, krome li ankaŭ spertiĝis pri esplorado de nafto. Li doktoriĝis antaŭ la akademio en 1985, post 4 jaroj li profesoriĝis en la universitato. Ekde 2004 li instruas kiel pensiulo. Li havas edzinon, kun kiu li ofte laboras kune. Li ricevis medalon kaj 2 premiojn inter 1984-2002.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Geofizikai kutatási módszerek I. Szeizmika* (1967)
* *A refined apparent polar wander curve for the Transdanubian Central Mountains and its bearing on the Mediterranean tectonic history* (1983) - kune kun sia edzino
* *Elméleti szeizmológia* (1995)
* *Archaeomagnetic directions: The Hungarian calibration curve* (1996)
* *Földmágnesesség a régmúlt időkben* (2002)

Fontoj
------

* biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
La **Kalvinana kirko** estas religia konstruaĵo en la ĉefurbo Budapeŝto, en la distrikto Hegyvidék.

Historio
--------

En Hegyvidék la kalvinana grupo formiĝis en 1932. Tiutempe oni vizitis mesojn en la proksimaj distriktoj, poste loke en lernejo. En 1932 negoculo konstruis etaĝan domegon por restoracio kaj kafejo. La negoco malsukcesis, tial la kalvinana grupo aĉetis la konstruaĵon, jam en 1935 interne oni aranĝis mesojn. La 2-a mondmilito kaj la socialismo baris la evoluadon, nur en 1948 oni konstruis sonorilostablon. En la 1990-aj jaroj interne oni konstruis galerion, ekstere la nun videblan turon, eĉ gravaj trakonstruoj okazis. En 2001 pli nova moderna orgeno alvenis.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas laŭ stratangulo laŭ ambaŭ trotuaroj. Ĝuste ĉe la angulo estas la enirejo, pli supre la turo altiĝas.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* Arkivigite je 2016-08-06 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-04-05 per la retarkivo Wayback Machine
**Antillón** [antiLJON] estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la sudoriento de la komarko *Hoya de Huesca* (kies ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem nome Ŭesko) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas en la sudoriento de la komarko *Hoya de Huesca*. Ĝi estas sudoriente de la provinca kaj komarka ĉefurbo. La municipa teritorio limas kun tiuj de Blecua, Pertusa kaj Bespén.

La loĝloko Antillón mem (513 msm) estas je 26 km sudoriente de Huesca inter Blecua kaj Pertusa laŭ la ŝoseo A-1217, kaj sudokcidente de Barbuñales laŭ la ŝoseo A-2204.

Historio
--------

La loko estis loĝata de islamanoj, poste moriskoj.

Plej frua mezepoka mencio estas de januaro-februaro 1104, el interkonsento inter la episkopo de Huesca kaj la abato de Montearagón. 

La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Antillón akrigita pro la detruo de la milito: oni malaltiĝis el 450 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 136 loĝantoj (2022).

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (vitejoj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejo, du ermitejoj, tipa loĝloko, restaĵoj de murego, romanika fontano, lavujo, akvorado kaj ekstere naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

1. ↑  (Ubieto Arteta, Cartulario de Montearagón, n.º 38)

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

* Kategorio Antillón en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813800
 |
**Nagisa Oŝima** aŭ *Nagisa Ōshima* (japane 大島 渚, *Ōshima Nagisa*, 31-a de Marto 1932 – 15a de Januaro 2013) estis japana kin-reĝisoro kaj scenaristo. Filmoj liaj estis *Ai no korīda* (trad. Amtaŭrludado, Sensimperio, 1976), nome evidenta montro de realaj seksaj scenoj en agado okazanta en la 1930-aj jaroj en Japanio, kaj *Senjō no Merī Kurisumasu* (trad. Feliĉa Kristnasko en batalkampo, 1983), pri militprizonuloj tenitaj de Japanio en la Dua Mondmilito.

En 1976, Ōshima faris *Ai no korīda*, filmo bazita sur vera historio de fatala seksa obsedo en la 1930-aj jaroj en Japanio. Ōshima, kritikanto de cenzuro kaj de la humanismo de sia samtempulo Akira Kurosawa, estis determinita, ke la filmo montru neŝajnigitan sekson kaj tiel la nedisvolvigita filmo devis esti transportita al Francio por esti procezita. Nencenzurita versio de la filmo estas ankoraŭ nedisponebla en Japanio. Ōshima atestis en kortumo de Japanio ĉu la filmo estas obscena. "Nenio kiu estas esprimita estas obscena," diris la reĝisoro. "Kio estas obscena estas tio kio estas kaŝita." Similtema filmo de 1978 estis *Ai no Bōrei* (Imperio de Pasio), en kiu Ōshima faris pli mildan alproksimigon al la priskribo de la seksaj pasioj de du amantoj kiuj alvenas ĝis murdo, kaj la filmo ricevis en 1978 en la Festivalo de Cannes premion al la plej bonkvalita reĝisoro.

En 1983 Ōshima havis kritikan sukceson per filmo farita parte en angla lingvo, *Merry Christmas, Mr. Lawrence* aŭ *Senjō no Merī Kurisumasu*, kun agado okazanta en milittempa prizonkampo de Japanio, en kiu aperas rok-stelulo David Bowie kaj muzikisto Ryuichi Sakamoto, kun Takeshi Kitano. La filmo estas foje vidita kiel minora klasikaĵo, sed neniam trovis ĉeftendencan publikon.

Bibliografio
------------

* Turim, Maureen Cheryn (1998). The Films of Oshima Nagisa: Images of a Japanese Iconoclast. Berkeley: University of California. ISBN 978-0520206663.
* Bock, Audie (1978). Japanese Film Directors. Kodansha. ISBN 0-87011-304-6.
* Oshima, Nagisa (1992). Cinema, Censorship And The State. Cambridge: MIT Press. ISBN 0-262-65039-8.

Referencoj
----------

1. ↑  Lim, Dennis (15a de Januaro, 2013). "Nagisa Oshima, Iconoclastic Filmmaker, Dies at 80". The New York Times. Alirita la 14an de Marto, 2021.
2. ↑  "Festival de Cannes: Empire of Passion". festival-cannes.com. Alirita la 14an de Marto, 2021.
3. ↑  "Nagisa Oshima". The Daily Telegraph. London. 15a de Januaro, 2013.
4. ↑  Oliver, Jia. "Merry Christmas, Mr. Lawrence — A Clash of Cultures". www.medium.com. Medium. Alirita la 14an de Marto, 2021.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nagisa Oŝima en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri kino |
| Portala ikono | Portalo pri Japanio |

* OSHIMA PRODUCTIONS LTD
* Nagisa Oŝima ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Profile en Japan Zone
* (April 2004) "Profile", *Senses of Cinema* (31).



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 718457
* GND: 118747762
* LCCN: n80159815
* VIAF: 109364179
* ISNI: 0000 0001 1454 9289
* LIBRIS: 274270
* SUDOC: 027338258
* BNF: 12629266j
* NDL: 00062593
* BIBSYS: 90696292
* RKD: 404247
* NKC: xx0119786
* BNE: XX1167888
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Antila turto** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Zenaida *Zenaida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Antila turto** *Zenaida aurita*Temminck 1810 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
| Proksimuma teritorioProksimuma teritorioProksimuma teritorio |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Antila turto  |

 |
| v • d • r |

La **Antila turto** (*Zenaida aurita*) estas specio de birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas turtojn kaj kolombojn.

Disvastiĝo
----------

Ĝi estas la nacia birdo de Angvilo, kie ĝi estas komune (sed erare) konata kiel Turto. La **Antila turto** reproduktiĝas tra la Karibio kaj la pinto de la duoninsulo Jukatano. Laŭ Audubon la specio reproduktiĝis en la rifoj de Florido, sed poste estis nur tri konstateblaj informoj el Florido. 

Tiu ĉi specio estas loĝanto kaj abunda en plej parto de sia teritorio. La **Antila turto** estas komune ĉasata ekzemple en Gvadelupo kaj en Martiniko, sed en kelkaj lokoj kiel en Barbado ĝi povas esti tiom komuna ke ili piediras surstrate inter la promenantoj.

Aspekto
-------

Masklo.
La Antila turto estas ĉirkaŭ 28 aŭ 30 cm longa. Ĝi aspektas kiel la Plorturto, tio estas bruna ĉedorse kun nigraj makuloj en suba dorso, rozbruna ĉe kapo kaj brusto (kun nigra makulo antaŭ la nuko) kaj hela en ventro, sed ĝi estas iomete pli malgranda, havas pli mallongan kaj rondoforman voston, kaj estas iome pli malhela. Ĝi estas ankaŭ diferencebla el la Plorturto pro montro de blanko ĉe flugilbordo dumfluge.

Kutimaro
--------

Tiu ĉi specio troviĝas en malferma kaj duonmalferma medio. Ties plorema alvoko *KuUu-ku-ku-ku* estas simila al tiu de la Plorturto, sed pli rapida in pace.

Tiuj birdoj manĝas surgrunde, ĉefe grenojn de Caryopsis kaj semojn, foje ankaŭ insektojn. La Antila turto ofte manĝas ĉe akvo. Ili ofte englutas sablerojn aŭ ŝtonetojn por helpi digeston, kaj ankaŭ salon el mineralriĉaj grundoj. Oni supozas, ke salo helpas la ovoformadon aŭ la produktadon de kropolakto.

La ino demetas du blankajn ovojn en simpla platformo konstruita en arbo aŭ arbusto. Ĝi nestumas ankaŭ ĉe rokofendoj aŭ en densa herbejo, se ne ĉeestas predantoj. Oni scias pri kelkaj birdoj kiuj ovodemetis ĝis 4 fojojn jare. La idoj eloviĝas post du semajnoj kaj elnestiĝas post du pliaj semajnoj. La gepatroj manĝigas la idaron per kolombolakto, nutraĵo riĉa je substancoj vomita el ties kropo.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Zenaida aurita*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 09 May 2006. Ne minacata
* "National Geographic" *Field Guide to the Birds of North* *America* ISBN 0-7922-6877-6
* *Handbook of the Birds of the World Vol 4*, Josep del Hoyo eldonisto, ISBN 84-87334-22-9
La **kalvinana preĝejo de Jászberény** estas religia historia monumento en urbo Jászberény (Hungario).

Historio
--------

En Jászberény la kalvinana grupo estis fondita en 1541. Nuntempe ĝi respondecas pri 10 komunumoj en la ĉirkaŭaĵo. Ilia unua ligna kirko estis konstruita en 1639, sed pro la kontraŭreformacio ĝi estis detruita en 1688. La dua konstruiĝis en 1724 samloke, ankaŭ ĝi neniiĝis en 1760. La nun videbla kirko estis konstruita inter 1782-1784 en la sama loko, tamen sen turo. Aparta turo konstruiĝis en 1863. La turo kaj la preĝdomo estis arkitekte ligite en 1870. Nova turpinto konstruiĝis en 1900. La orgeno estis kreita en 1956. Plenaj renovigaj laboroj okazis inter 1973-1974, denove en 2020.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto, sed en la korto ankaŭ paroĥejo situas. la fasado estas simetria, meze la turo altiĝas. La enirejo funkcias tra la turo. La navo havas po 3 duonrondajn fenestrojn. Interne 2 galerioj vidiĝas. La muroj estas blankaj laŭ la kutimo.

Fontoj
------

* hungare kun bildoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
*

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Roelos de Sayago** estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Sayago en la sudokcidento de la provinco kaj en la sudo de la komarko lime kun la provinco Salamanko apartigita per la rivero Tormes plilarĝigita en la Akvorezervejo de Almendra. *Roelos* estas devena etimologie el *Oriolos* por oriolo, kvankam tiu birdo en nuntempa hispana nomiĝas "oropéndola" aŭ por orringo, kio ja videblas en la blazono sur orkolora fono. 

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 54,99 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 143 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 700 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 52 km de Zamoro, provinca ĉefurbo, kaj limas kun Salce, Villar del Buey, Bermillo, Almeida, Carbellino kaj la provinco Salamanko. 

La setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, legomoj, vitoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (piedirado tra naturaj lokoj).

Fotaro
------

* UrbodomoUrbodomo
* Placo Placo
* TrinkejoTrinkejo
* PreĝejoPreĝejo
* PreĝejoPreĝejo
* PreĝejoPreĝejo
* TombejoTombejo
* TombejoTombejo

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754486
* VIAF: 316735751
 |
**Kajdano** estas japana vorto kiu konsistas el du kanji: "kai"(怪)signifanta "stranga, mistika" kaj "dan"(談)signifanta "rakonto".

Generala signifo kaj uzado
--------------------------

En larĝa senco la termino "kajdano" rilatas al hororaj rakontoj aŭ rakonto pri vizioj. La termino ne estas plu larĝe uzata en Japanio, nun por hororaj filmoj kaj libroj oni uzas la terminon "hora" signifantan "hororo" aŭ la terminon "kowai hanashi"(怖い話**)** signifantan "terura rakonto". Nun la termino "kajdano" estas uzata nur se aŭtoro deziras speciale alporti eksmodan aspekton en la historion.

Elementoj de scenaro
--------------------

Kutime baziĝita sur didaktikaj budismaj fabeloj, kajdano ofte inkludas elementojn de karmo, kaj venĝon de vizioj pro malbonfaroj. Japanaj venĝoplenaj vizioj estas multe pli potencaj post ilia morto ol ili estis dum ilia vivo, kaj ofte ili estis homoj kiuj estis tre malpotencaj dum vivo, virinoj kaj servantoj. Ĉi tiu venĝo kutime celas la turmentanton, sed iam povas esti ĝenerala malamo kontraŭ ĉiuj homoj. Oni povas vidi ĉi tiun necelatan koleron en "Furisode", kajdano pri damnita kimono kiu mortigas ĉiujn kiuj ĝin portas. Kajdano ankaŭ ofte inkludas akvon kiel vizia elemento. En japana religio, akvo estas vojo al subtera mondo.

Vidu ankaŭ
----------

* Lafcadio Hearn

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ubazakura, ekzemplo de kajdano
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Verdorela barbulo** |
| --- |
|  |
| Verdorela barbuloVerdorela barbulo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pegoformaj *Piciformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Megalaimedoj *Megalaimidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Megalaima* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***M. faiostricta*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Megalaima faiostricta****(Temminck, 1831) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Verdorela barbulo  |

 |
| v • d • r |

La **Verdorela barbulo**, *Megalaima faiostricta*, estas birdospecio de la familio de Aziaj barbuloj aŭ Megalaimedoj. La barbuloj estas grupo de preskaŭpaserinaj birdoj kun tutmonda tropika distribuado. Ili ricevas tiun familian nomon pro la bridoj aŭ harecplumoj kiuj ĉirkaŭas siajn fortikajn bekojn.

Disvastiĝo
----------

La Verdorela barbulo estas loĝanta reprodukta specio en suda Ĉinio, Kamboĝo, Laoso, Tajlando kaj Vjetnamo. Ĝi estas specio de ĉiamverdaj kaj miksita aŭ malfermaj arbaroj ĝis 900 m de altitudo. Ili nestumas en arbotruo.

Aspekto
-------

Tiu barbulo estas 24.5-27 cm longa. Ĝi estas diketa birdo, kun mallonga kolo, granda kapo kaj mallonga vosto. Ĝi estas tre simila al la Brunkapa barbulo, al la Verda barbulo kaj al la Stribarbulo, ĉiuj samgenraj, sed krom la ĝeneralaj karakteroj de tiuj tri specioj (grizbrunaj kapo, kolo kaj brusto blankestriitaj, kaj resto verda) tiu ĉi havas ege distingajn **verdajn brovon kaj strimakulon** el sub la okulo al la nuko (vango aŭ orelo, de kie venas la nomo), tio estas same kiel la Verda barbulo, sed verde anstataŭ blanke. Krome tiu ĉi specio ne havas la oranĝan okulringon de la aliaj specioj, sed anstataŭe malhelan mallarĝan okulringon. Ambaŭ seksoj kaj nematuruloj estas similaj. Tiu ĉi specio estas pli malgranda ol la aliaj.

La teritoria alvoko de la masklo estas laŭta *tuuk-a-prrak*. Alia alvoko estas milda *puuuak*.

Listo de subspecioj
-------------------

* *Megalaima faiostricta faiostricta* (Temminck, 1832)
* *Megalaima faiostricta praetermissa* (Kloss, 1918)

Referencoj
----------

* **Birdlife International** Arkivigite je 2009-01-04 per la retarkivo Wayback Machine
* **Robson**, Craig *A Field Guide to the Birds of Thailand* ISBN 1-84330-921-1
**Norbert Kroó,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kroó Norbert** estas hungara fizikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1990).

Norbert Kroó  naskiĝis la 19-an de septembro 1934 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Norbert Kroó frekventis gimnazion kaj universitaton en sia naskiĝurbo. Li diplomiĝis el fiziko en 1958, poste li posteniĝis en "Centra Fizika Esplorinstituto". Post la diplomo li edziĝis baldaŭe havanta 2 gefilojn. Li laboris en Svedio en 1963, baldaŭe en Kuna Instituto por Atomfizika Esploro en Dubna inter 1968-1971. En 1968 li doktoriĝis antaŭ la akademio. En 1980 li ekinstruis en ELTE, baldaŭe kelkfoje li estis gastoprofesoro en germanaj universitatoj. En 1981 li ekhavis novan postenon en fizika instituto de MTA. Li okupiĝas ekzemple pri optiko, metaloj kaj neŭtronoj. Li ricevis premiojn inter 1970-2012.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Inelastic Scattering of Cold Neutrons by Condensed Argon* (1964)
* *Magnetic Neutron Scattering in Dilute Al(Mn) Alloy* (1974)
* *Laser Induced Reorientation of Nematic Liquid Crystals* (1981)
* *Anyagtudomány és modern optika* (1991)
* *Spontaneous Emission of Radiation by Metallic Electrons in the Presence of Eletromagnetic Fields of Surface Plasmon Oscillations* (2009)

Fontoj
------

* biografio kun foto

* Kategorio Norbert Kroó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 449187
* LCCN: n90622335
* VIAF: 121443525
* ISNI: 0000 0000 8014 0783
* SUDOC: 160124557
 |