recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Morozovsk** (ruse *Морозовск*) estas urbo en Rostova provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 60234501.

La urbo estis fondita en jaro 1910.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1941.

La interurba telefona kodo estas 86314, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 48° 21′ N 41° 50′ O﻿ / ﻿48.350 °N, 41.833 °O﻿ / 48.350; 41.833 (mapo)Koordinatoj: 48° 21′ N 41° 50′ O﻿ / ﻿48.350 °N, 41.833 °O﻿ / 48.350; 41.833 (mapo).

La urbo estas ĉe supra parto de rivero Bistraja (Быстрая) (kiu demaldekstre enenfluas en riveron Severskij Donec (Северский Донец), baseno de rivero Don (Дон)).

En la urbo estas fervoja stacio Morozovskaja (Морозовская).

En jaro 1959 la urbo havis 27 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 29,2 mil loĝantojn.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Missy** estas komunumo en la distrikto Brojo-Vully en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 320 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

La komunumo Missy situas en la Svisa Mezlando sur la ebenaĵo de la rivero Brojo ĉe ties norda bordo. La komunumo nur en sudo estas konektita kun vaŭda teritorio, do formas preskaŭ eksklavon ĉirkaŭita je tri flankoj de friburga teritorio. La komunumo konsistas el la vilaĝo Missy kaj la setlejo Les Pièces.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,11 km², de kiuj 3,2% estas kovritaj de arbaro, 84,2% servas por agrikulturo kaj 9,6% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Missy limas en nordo kaj sudoriento al Saint-Aubin (FR), en oriento al Domdidier (FR), en sudoriento al Dompierre, en sudo al Corcelles-près-Payerne, kaj en okcidento al Vallon.

Trafiko
-------

Tra Missy pasas la kantona ĉefvojo n-ro 152 de Avenches al Payerne kaj en sudo la svisa aŭtovojo A1, kies plej proksima alveturejo situas proksimume 4 kilometrojn okcidente apud Payerne. Pere de poŝtaŭtolinio de Estavayer-le-Lac al Friburgo la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Missy datiĝas el la jaro 1148 kiel *Missiacum*. Dum mezepoko Missy apartenis al la Senjorujo Payerne, kaj dum la berna regado ĝi formis parto de la Gubernio Payerne. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1802 ĝi formis parto de la Kantono Sarino kaj Brojo. De 1803 ĝis 2006 Missy apartenis al la Distrikto Payerne, tiam ĝi estis integrita al la nova Distrikto Brojo-Vully.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj signifoj de Missy

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:200000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Gilbert Marion*: *Missy* en *Historia Leksikono de Svislando* (2011-03-10)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Missy Arkivigite je 2017-09-14 per la retarkivo Wayback Machine

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Missy** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Brojo-Vully |
| --- |
| Avenches • Brenles • Bussy-sur-Moudon • Carrouge • Champtauroz • Chavannes-sur-Moudon • Chesalles-sur-Moudon • Chevroux • Corcelles-le-Jorat • Corcelles-près-Payerne • Cremin • Cudrefin • Curtilles • Dompierre • Faoug • Forel-sur-Lucens • Grandcour • Henniez • Hermenches • Lovatens • Lucens • Missy • Moudon • **Payerne** • Prévonloup • Ropraz • Rossenges • Sarzens • Syens • Trey • Treytorrens (Payerne) • Valbroye • Villars-le-Comte • Villarzel • Vucherens • Vulliens • Vully-les-Lacs |  |

 |
**Mit meinen heißen Tränen** estas germana -aŭstra triparta televidfilmo pri la vivo de komponisto Franz Schubert. La unua parto estis unuafoje disradiata la 31-an de oktobro 1986 de la televidinstituto ORF. La titolo de la filmo estas citaĵo el *Erstarrung*, la kvara kanto de la lidociklo *Winterreise* de Schubert.

Agado
-----

En tri partoj („Der Wanderer", „Im Reich des Gartens", „Winterreise") la filmo prezentas per etosplenaj bildoj la vivon de Franz Schubert. La unua parto, kiu ludas en somero de 1823, montras als sifilisomalsanan Schubert ĉirkaŭata de kriplitoj de la „napoleonaj militoj". La dua parto priskribas ekskurson tra la montaro Wienerwald aŭtunon de 1827, survoje al festo en kastelo. En ĉi tiu parto ankaŭ videblas pentristo Moritz von Schwind kaj juna komponisto Johann Strauß. La tria parto priskribas la lastajn tagojn en la vivo de Franz Schubert aŭtunon de 1828. Tiu ĉi estas figurscence strukturita kiel „ĉambrodramo" okazanta nure en la loĝejo de Schubert.

Sciindaĵo
---------

* La mallongigita kinoversio aperis en 2006 je la nomo „Notturno" kiel lumdiskego en la serio *Der österreichische Film*.

Recenzoj
--------

*"Ne biografio estu prezentata, sed bildo de malfeliĉa homo Franz Schubert kaj reĝustigo de la malĝusta kompreno de hejmeca-agrabla bidermajro."* --Arbeiter-Zeitung Vieno, 31-an de oktobro 1986
*"Pro manko de spektaklaj eventoj en la vivo de la komponisto la estare fotita kaj ludita biografio koncentriĝas per torture longaj kamero-aranĝoj, sen paroli esencan pri Schubert kaj lia verkaro."* --Lexikon des Internationalen Films

Referenco
---------

1. ↑  Der österreichische Film – Alle 125 DVDs auf einen Blick, derStandard.at

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Mit meinen heißen Tränen*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* *Mit meinen heißen Tränen* ĉe filmportal.de
Koordinatoj: 50° 35′ 53″ N 14° 07′ 50″ O﻿ / ﻿50.59806 °N, 14.13056 °O﻿ / 50.59806; 14.13056 (mapo)

**Babiny I** (germane *Babina*) estas domaro kaj pereinta vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Malečov en distrikto Ústí nad Labem situanta en Bohemia mezmontaro. Ĝi troviĝas proksimume 3,5 km sude de Malečov. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 2 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 3 loĝantoj.

**Babiny I** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,89 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1337.

Plej multe da loĝantoj plejparte de germana nacieco ĉi tie vivis en la jaro 1869, nome ĉirkaŭ 170. Pli poste la nombro de loĝantoj sinkis. La vivo en tiu ĉi alte situanta vilaĝ ne estis facila. La loĝantoj vivtenis sin plejparte per agrikulturo. Infanoj vizitis lernejon en vilaĝo Čeřeniště. La principa rompo en la vivo de la municipo venas fine de la dua mondmilito, kiam la granda parto de la loĝantoj pro sia germana nacieco estis ellandigita. En la municipo restis nur ses loĝantoj kaj post la milito oni jam neniam sukcesis denove enloĝigi de loĝantoj el enlando. La jam forlasita vilaĝo pereis en la jaro 1980, kiam ĝi fariĝis armea ekzerceja spaco. Dum interŝanĝo de la 20-a kaj la 21-a jarcentoj ĝi estas en konekso kun nuligado de garnizono en Litoměřice la ekzercejo forlasita.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 170 |
| 1880 | 159 |
| 1890 | 154 |
| 1900 | 142 |
| 1910 | 138 |
| 1921 | 150 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 144 |
| 1950 | 6 |
| 1961 | 11 |
| 1970 | 0 |
| 1980 | 0 |
| 1991 | 0 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 0 |
| 2011 | 4 |
| 2021 | 3 |

Nuntempo
--------

Ekde la jaro 1990 apartenas al municipo Tašov jam nur katastra teritorio. Klodopo renovigi la vilaĝon estas dume nesukcesa, malgraŭe en la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj tri adresoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Babiny II

Pluaj fotoj
-----------

* vestiĝo de fundamentoj de domo de la pereinta vilaĝo situanta apud ŝoseovestiĝo de fundamentoj de domo de la pereinta vilaĝo situanta apud ŝoseo
* Babiny - eksaj armeaj spacojBabiny - eksaj armeaj spacoj

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Malečov (10) |
| --- |
| Babiny I ~ Březí ~ Čeřeniště ~ Horní Zálezly ~ Malečov ~ Němčí ~ Pohoří ~ Proboštov ~ Rýdeč ~ Řetouň |

 |
Suda flanko de la Montareto Monte Perdido kaj Soaso el la komenco de la Valo de Ordesa. De maldekstre dekstren la Cilindro, Monto Perdido kaj Soum de Ramond aŭ Añisclo.
Norda flanko de Monte Perdido sub la neĝo.
**Monte Perdido** (Perdita Monto) estas la nomo de montopinto (unu el la plej altaj de Francio kaj Hispanio) en Eŭropo kaj de grupo de tri najbaraj montopintoj. El kiuj la plej alta estas la propra Monto Perdido kun alto de 3.355 m super marnivelo. 

Estas situa norde de la provinco de Huesko, en la Nacia parko Ordesa y Monte Perdido ene de la suda flanko de okcidentaj Pireneoj, en la regiono de Aragono, Hispanio.

La montareto Monto Perdido, konata kiel *Las Tres Sorores* aŭ *Treserols*, estas komponata de Monte Perdido (3.355 m), Cilindro (3.328 m), kaj Añisclo (3.263 m) aŭ Soum de Ramond, dediĉita al fama eksploristo de Pireneoj. En tiu areo troviĝas 22 montopintoj de pli ol 3 000 m.

Vidu ankaŭ
----------

* Fanlo kun *Las Tres Sorores* en la municipa blazono.

* Monto Perdido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Monto Perdido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Organizaĵo de Iberamerikaj Ŝtatoj por la Edukado, la Scienco kaj la Kulturo** (hispane *Organización de Estados Iberoamericanos para la Educación, la Ciencia y la Cultura* kaj portugale *Organização dos Estados Ibero-americanos para Educação, Ciência e Cultura*) estas organismo por interregistara kunlaborado fondita en majo 1985, anstataŭanta la Oficejon pri Iberamerika Edukado. Ĝia sidejo troviĝas en Madrido, Hispanio. Ĝenerale oni mallongigas la nomon al *Organizo de Iberamerikaj Ŝtatoj*.

Al tiu ĉi internacia organizaĵo apartenas Argentino, Bolivio, Brazilo, Ĉilio, Kolombio, Kostariko, Kubo, Domingo, Ekvadoro, Salvadoro, Hispanio, Gvatemalo,  Ekvatora Gvineo, Honduro, Meksiko, Nikaragvo, Panamo, Paragvajo, Peruo, Portugalio, Puerto-Riko, Urugvajo kaj Venezuelo. Ekde 1991, ĝiaj du oficialaj lingvoj estas kaj la hispana (parolata en la plimulto de la membroŝtatoj) kaj la portugala (Portugalio kaj Brazilo).

La iberamerika organizo okupiĝas pri la edukado, scienco, teknologio kaj la kulturo. Promocii la kunlaboradon, interŝanĝojn, evoluon, disvastigadon kaj komunikadon inter la membroŝtatoj. Ankaŭ ĝi promocias la studadon kaj diskonigadon kaj de la hispana kaj de la portugala lingvoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Organizaĵo de Iberamerikaj Ŝtatoj por la Edukado, Scienco kaj Kulturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retpaĝaro de la Organizo de Iberamerikaj Ŝtatoj
* Scienca Fako
* Eduka Fako
* Kultura Fako
* Portalo de la Iberamerikaj Pintkunvenoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 301625
* GND: 5155633-9
* LCCN: n86022171
* VIAF: 135479146
* ISNI: 0000 0001 2290 3487
* SUDOC: 069164339
* BNF: 16606695n
* BNE: XX254168
 |
Mezepoka ilustraĵo pri la Infero en la "Hortus deliciarum" (el manuskripto de Herrad of Landsberg, ĉirkaŭ 1180).
La **morta peko** estas grava kontraŭmorala, laŭ la konvinkoj de la Katolika Eklezio kaj de iuj aliaj protestantaj Eklezioj, kiu kondamnigas, postmorte, la pekulon al la infero. Tiuj pekoj estas konsiderata "mortoportaj" ĉar ili konstituas rompon kun la saviga Graco de Dio: la animo de la pekulo fariĝas "morta", ne nur febligita.

La frazo estas uzata en la 1-a epistolo de Johano ""Se iu vidas sian fraton pekantan pekon ne al morto, tiu petos, kaj Li donos al li vivon, por la pekantoj ne al morto. Ekzistas peko al morto; ne pri tio mi diras, ke li petegu. 17 Ĉia nejusteco estas peko; kaj ekzistas peko ne al morto.""

Laŭ la katolika teologio
------------------------

En la teologio de la Katolika Eklezio, la morta peko, malsame ol la veniala peko, por efektiviĝi devas kontentigi ĉiujn la sekvajn kondiĉojn:

1. ĝia objekto devas koncerni gravan materion. precizigita de la Dekalogo;
2. ĝi devas esti plenumita en plena konscio;
3. ĝi devas esti efektigita en libera konsento

En la malfrua [[20-a jarcento, post la Dua Vatikana Koncilio, la instruo en la katolika eklezio pri la morta peko estis objekto de duboj, responde al kio papo Johano Paŭlo la 2-a rekonfirmis la tradician doktrinon per la encikliko Veritatis splendor. En la nuna katekismo estas asertate: "La morta peko estas radika ebleco de la homa libera volo, kien la sama kristana amo. Ĝi havas, kiel konsekvencon, la perdon de la karitato, kaj de la sanktiga graco. Se ne estas elaĉetita per la pento kaj per la pardono de Dio, ĝi provokas la ekskludon el la Regno de Kristo kaj la eternan morton: fakte, nia libero havas la povon fari la definitivajn elektojn, neŝanĝeblajn. Tamen, ankaŭ se oni povas juĝi ke ago estas en si mem grava kulpo, oni devas lasi la juĝon sur la personoj al la justeco kaj mizerikordo de Dio" (n. 1861), kaj ke la "animoj de tiuj kiuj mortas en la morta peko, postmorte sin trovas deigitaj el Dio dum al Li plenkore tendencas, nome en la infero. (n. 1035)."

La **mortaj pekoj** ne faras definitivan deiĝon el Dio ĉar ili estas pardoneblaj kiel ĉiuj pekoj kiam la pekulo pri ili pentas kaj engaĝiĝas ripari kaj ne plu peki. Restas tamen la puno repagenda.

Notoj
-----

1. ↑  Katekismo de la Katolika Eklezio.
2. ↑  Catechismo della Chiesa Cattolica

Bibliografio
------------

* Chiesa cattolica, *Catechismo della Chiesa cattolica*, Città del Vaticano, 1992 (ISBN 88-209-1888-9).
* En la katekismo de la katolika Eklezio estas listigitaj iuj mortaj pekoj. Vidu la nn. 2480, 2380, 2148, 2434…
* The Catholic Encyclopedia. Novajorko: Robert Appleton Company.

Vidu ankaŭ
----------

* Sep gravegaj pekoj
* Peko
* Konfeso
* Soteriologio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Itallingve, la peko laŭ la Katekismo de la Katolika Eklezio
***Mortigu nin ĉiujn*** (itale: ***Ammazzateci tutti***) estas itala kontraŭmafia movado, kies celo estas la disvastigo al junularo je kulturo de laŭleĝo kaj batalo kontraŭ la mafio. Ĝi havas disbranĉiĝojn en la tuta lando, estas senpartia kaj havas retan organizaĵon.

Historio
--------

La nomo de la movado venas de la moto *E adesso ammazzateci tutti* ("Kaj nun mortigu nin ĉiujn") uzita dum la unua manifestacio de la movado.
Ankaŭ konata kiel la movado *Ragazzi di Locri* ("Geknaboj de Locri") ĝi naskiĝis en Locri (Kalabrio) en 2005 kiel movado kontraŭ-'Ndrangheta pro ideo de Aldo Pecora (nune proparolanto de la movado) kaj aliaj junuloj post la mortigo de vicprezidanto de la regiona konsilio de Kalabrio, Francesco Fortugno. Komence ĝi konsistis sole el geknaboj (studentoj), sed poste ĝi ricevis la helpon ankaŭ de plenkreskuloj, ĉefe de familianoj de viktimoj de mafio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* itale Retpaĝaro de la movado Arkivigite je 2011-04-14 per la retarkivo Wayback Machine
* itale Blogo de Aldo Pecora Arkivigite je 2010-02-01 per la retarkivo Wayback Machine
**Monto Teruro**, aŭ *Terror* en angla, estas granda ŝilda vulkano kiu formas la orientan parton de Insulo Ross, Antarkto. Ĝi havas multajn cindrokeglojn kaj kupolojn sur la flankoj de la ŝildo kaj estas plejparte sub neĝo kaj glacio. Ĝi estas la dua plej granda de la kvar vulkanoj kiu estas en Insulo Ross kaj estas iom ombrita fare de ĝia najbaro, Monto Erebus, 30 km (19 mejl.) en la okcidento. Monto Terror estis nomumita en 1841 fare de sinjoro James Clark Ross laŭ sia dua ŝipo, la HMS *Terror*. La kapitano de la *Terror* estis kapitano Francis Crozier kiu estis proksima amiko de Ross.

Topografia mapo de Insulo Ross (1:250,000 skalo)
La ŝtonoj ĉe la pinto ne estis studitaj, sed pli malaltaj areoj estis studitaj kaj ŝtonoj de tiuj areintervalo estas de 0.82 ĝis 1.75 milionoj da jaroj aĝaj. Monto Teruro montras neniujn signojn de vulkana agado de pli lasta tempo ol tio.

La unua montogrimpo de Monto Teruro estis farita fare de grupo el Nov-Zelando en 1959.

Terror Point (77°41′S 168°13′E), lokaliziĝas ĝuste ĉe Monto Terror, estas la orienta limo de Nebulo-Bay (Fog Bay), 6 km (3.7 mejl.) WNW de Kabo MacKay sur Insulo Ross. La nomo unue estis utiligita fare de membroj de la British National Antarctic Expedition (Brita Nacia Antarkta Ekspedicio), 1901-04, kaj estis ŝajne uzita en unuiĝo kun Monto Terror kiu supervidas tiun punkton de la nordoriento.

Terror Saddle (77°31′S 168°5′E) estas unu el tri elstaraj neĝseloj sur Insulo Ross, lokaliziĝas ĉ. 1600 m inter Monto Terra Nova kaj Monto Teruro. Nomita en unuiĝo kun Monto Teruro, kiu pliiĝas ĝis 3230 m en la oriento de Saddle.

Terur-Glaĉero (77°37′S 168°3′E) estas granda glaĉero inter Monto Terra Nova kaj Monto Teruro sur Insulo Ross, fluante sude en Windless Bight. Tiel nomite fare de A.J. Heine de la *New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition* (NXGSAE), 1962-63, pro ĝia asocio kun Monto Teruro.

Referencoj
----------

1. ↑  Geographic Names Information System (GNIS). Terror, Mount

Referencoj en literaturo
------------------------

* Monto Teruro estas referenco de rusaj monarkiismaj revoluciuloj de la sciencfikcia romano de 1894 *Olga Romanoff* de George Griffith.
* Monto Teruro kaj Monto Erebus estas menciita en la romano de 1936 "At the Mountains of Madness" de H.P.Lovecraft.
* Monto Teruro estas uzita kiel loko en la romano de 2004 *State of Fear* de Michael Crichton.

Bibliografio
------------

* LeMasurier, W. E.; Thomson, J. W. (eds.).  (1990) *Volcanoes of the Antarctic Plate and Southern Oceans*. American Geophysical Union, p. 512. ISBN 0-87590-172-7.
La frazo «***Dio mortis***» (en germana lingvo Pri tiu ĉi sono „*Gott ist tot*"), ankaŭ konata kiel **morto de Dio**, estas ofte atribuita al la germana filozofo Friedrich Nietzsche. Tamen, ĝi jam aperas ĉe Hegel (*Fenomenologio de la Spirito*, FCE, 435) kaj eĉ ĉe Dostoievski (*La fratoj Karamazov*).

«Dio mortis» ne volas signifi laŭlitere ke «Dio efektive mortis»; estas la maniero de Nietzsche diri ke la ideo pri Dio en si mem ne povas agi kiel fonto de morala aŭ teologia kodo. Nietzsche agnoskas la krizon kiun la morto de Dio reprezentas por la ekzistantaj moralaj konsideroj.

La morto de Dio volas diri ke la homoj ne kapablas kredi je ajna kosma ordo de kiam ili ne plu agnoskas ĝin. La morto de Dio kondukos, laŭ Nietsche, ne nur al la malakcepto de la kredo je fizika aŭ kosma ordo, sed ankaŭ al la malakcepto de la absolutaj valoroj — la malakcepto de la kredo je objektiveco kaj je universala morala leĝo, kiu regas super ĉiuj estuloj. Tiel do, la perdo de bazo de absoluta moralo kondukas al nihilismo. Pri tiu ĉi nihilismo Nietzsche laboris por trovi solvon al la revalorigado de la fundamentoj de la homaj valoroj.

* Kategorio Morto de Dio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Monto Whitney** (angle *Mount Whitney*) estas 4 421 metrojn alta monto en Kalifornio. Ĝi estas la plej alta monto de Usono ekstere de Alasko.

La monto apartenas al la montaro Sierra Nevada. Ĝi leviĝas super la malgranda loĝloko *Lone Pine* (1.130 m super la marnivelo) en la valo Owens Valley. Eblas aŭte veturi ĝis la punkto *Whitney Portal* en 2.458 metroj da alteco.

La proksimume 17,7 km longa grimpo de la punkto *Whitney Portal* ĝis la montopinto ne ligiĝas al menciindaj grimpaj malfacilaĵoj, la monto tial estas pupulara celo por montogrimpantoj. Plej ofte la grimpo dividiĝas al du aŭ tri tagoj kun tendaj tranoktoj en la kampadejoj *Outpost Camp* (3.158 m) aŭ respektive kaj *Trail Camp* (3.669 m).

La monto ricevis sian nomon laŭ *Josiah Whitney* (1819-1896), ŝtata geologo de Kalifornio. Pri la unua grimpo dum la jaro 1873 sukcesis la lokuloj *Charles Begole, A. H. Johnson* kaj *John Lucas*, kiuj loĝis en *Lone Pine* kaj estis fiŝistoj tie.

Por la grimpo de la monto necesas oficiala permesilo (angle *permit*), kiun necesas peti de la Usona Arbaragentejo (*United States Forest Service*).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Monto Whitney en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Monto Whitney en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* informoj pri la monto (angle) Arkivigite je 2009-02-17 per la retarkivo Wayback Machine
* informoj pri la monto (germane)
* informoj pri la oficiala permesilo por grimpo de la monto (angle)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Lapo** |
| --- |
|  |
| LapoLapo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonuloj *Dicotyledones* |
| Subklaso: | Asteredoj *Asteridae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Asteraloj *Asterales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Asteracoj *Asteraceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Arkteo *Arctium* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***A. lappa*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Arctium lappa****L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Lapo  |

 |
| v • d • r |

**Lapo**  (*Arctium lappa*) estas speco de arkteo el Eŭropo, plurjara, ĝis 3 m alta herbo, kies karna pivotradiko kaj foliripoj estas manĝataj kuiritaj en Japanio kaj Koreio kaj medicine uzataj en Eŭropo.

Priskribo
---------

La floroj estas purpuraj kaj kolektitaj en globula Pseŭdantio, arigitaj. Ili aperas meze de somero, de julio ĝis septembro. La pseŭdantio estas ĉirkaŭita de multaj brakteoj, ĉiu el ili havas hoketan formon, permesante al ili esti transportitaj je longaj distancoj per la felo de bestoj. La fruktoj estas akenoj; ili estas longaj, kunpremitaj, kun mallongaj papusoj.

Manĝeblo
--------

La unujara radiko estas manĝebla kiel skorzonero.

* Arctium minus  el libro de d-ro Thomé (1885)*Arctium minus*   
 el libro de d-ro Thomé (1885)
* Arctium tomentosum*Arctium tomentosum*
* Arctium lappa  Muzeo de Tuluzo*Arctium lappa*   
 Muzeo de Tuluzo
* Arctium lappa*Arctium lappa*

Notoj kaj referencoj
--------------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

1. ↑   Aktoj de la Akademio 1968-1974, p. 36
2. ↑  PIV2, p.657.
3. ↑  Francis Rose.  (1981) '**The Wild Flower Key'**, p. 386–387. ISBN 0-7232-2419-6.
La montoj **Stanovoj** (ruse *Станово́й хребе́т*), estas montaro en Orienta Siberio, nome en azia Rusio. La regiono de la montoj Stavonoj estas preskaŭ senhoma. Administracie ĝi apartenas al la Jakutio kaj al la Ĥabarovska regiono de la Federacio de Rusio.

Priskribo
---------

La montoj Stavonoj etendiĝas en direkto Or-Ok ĉirkaŭ 720 km de longo, el la valo de la rivero Oljokma (proksime de la lago Bajkalo), en la okcidento, ĝis la valo de la rivero Uĉur, en la oriento, preskaŭ en la Oĥotska Maro. Ties larĝo estas de 100-180 km. Tiuj montoj separas la basenon de la rivero Lena, norde, disde la baseno de la rivero Amur, sude. La nombraj glaĉeroj de la montoj Stanovoj estas la ĉefa fonto de la rivero Lena. La montoj Ĝablonovi foje estas konsiderataj etendo sudokcidenta de la montoj Stanavoj. La pluiĝo nordoriente estas la montoj Dĵugdzhur, kiu etendiĝas paralele al la marbordo de la Oĥotska Maro.

La plej alta punkto estas la monto Skalisti, kun 2482 m, en la centro de la montoĉeno kaj ankaŭ la Roka Goleco, de 2412 m. En la reliefo de la montoj Stanovoj, la altebenaĵoj estas tre etendaj. En la areo estas kelkaj naciaj parkoj, kio helpas la konservadon de naturaj specioj kaj de biodiverseco.

Bildaro
-------

* Cuon alpinus*Cuon alpinus*
* Tigro de AmurTigro de Amur
* Siberia moskuloSiberia moskulo
* MontalaŭdoMontalaŭdo

* Koordinatoj 55°30′N 127°30′E

Notoj
-----

1. ↑  Красная книга Амурской области
2. ↑  Красная книга России


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 741502
* GND: 4663523-3
* VIAF: 243871643
 |
Koordinatoj: 50° 11′ 58″ N 17° 11′ 34″ O﻿ / ﻿50.19944 °N, 17.19278 °O﻿ / 50.19944; 17.19278 (mapo)

**Adolfovice** (germane *Adelsdorf*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Bělá pod Pradědem en distrikto Jeseník. En malnovaj kronikoj antaŭe estis uzata ankaŭ nomo Adolfov, kiun oni ĉesis uzi. Vivas ĉi tie 715 loĝantoj (2021). Adolfovice etendiĝas en valo de rivero Bělá, norde ĝi ligas al Bukovice ĉe Jeseník kaj sude al Domašov.

**Adolfovice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 34,96 km².

Historio
--------

Adolfovice estas unuafoje menciata en la jaro 1284 kiel konsisto de posedaĵo ĉefdiocezo Vroclavo apartenanta al burgo en Otmuchów.

En la jaro 1506 la vilaĝo denove troviĝas en posedaĵo de episkopo, kiu tiujare la tutan senjorujo Frývaldov (nun Jeseník) lombardis al augsbursgaj entreprenistoj Fuggeridoj, sed jam en la jaro 1547 ĝi estis enmembrigita reen al episkopaj bienoj. Ankaŭ en Adolfovice, kiel cetere en la tuta vasta ĉirkaŭaĵo de Jeseník, ekde mezepoko ĝis la tridekjara milito estis minata kaj vulgare prilaborata fererco. La municipon signife tuŝis ĉasado de sorĉistinoj en la 17-a jarcento, precipe dum ties kulmino en la jaro 1651, kiam perdis la vivon 14 ĉi tieaj loĝantoj; brulmortigitaj estis eĉ unujara kaj okjara knabino.

En la jaro 1964 Adolfovice estis kunigita kun najbara municipo Domašov, per kio estiĝis nova muunicipo - Bělá pod Pradědem.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 1 315 |
| 1880 | 1 517 |
| 1890 | 1 485 |
| 1900 | 1 375 |
| 1910 | 1 272 |
| 1921 | 1 163 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 1 254 |
| 1950 | 799 |
| 1961 | 668 |
| 1970 | 602 |
| 1980 | 741 |
| 1991 | 779 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 782 |
| 2011 | 768 |
| 2021 | 715 |

En Adolfovice estas registritaj 253 adresoj : 244 daŭre loĝigitaj domoj kaj 9 dumtempaj aŭ refreŝigejaj objektoj. Dum popolnombrado el la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 214 domoj, el tio 198 daŭre loĝigitaj.

Interesaĵoj
-----------

### Kulturaj memorindaĵoj

* tombejo de sovetaj militkaptitoj el la 2-a mondmilito en valo de rojo Bystrý

### Naturmemorindaĵoj

* nacia naturrezervejo Šerák-Keprník;

kaj sur la teritorio de Adolfovice troviĝas ankaŭ:

* Protektata pejzaĝa regiono Jeseníky
* Birda regiono Jeseníky (por bonazio kaj krekso)

Fotogalerio
-----------

* AdolfoviceAdolfovice
* AdolfoviceAdolfovice
* Rivero BěláRivero Bělá

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Bělá pod Pradědem (4) |
| --- |
| Adolfovice ~ Bělá ~ Domašov ~ Filipovice |

 |
Monto Kasigau
La **Montoj Taita** estas montoĉeno de sudokcidenta Kenjo en la Distrikto Taita-Taveta. La montoj konsistas el tri montaroj nome Dabida, Sagalla en la suda flanko de la urbo Voi kaj Kasigau en la sudo ĉe la limo de Tanzanio. Ili havas altitudon de ĝis 2.208 m super marnivelo.

Ekologio
--------

Tiu montoj famas pro siaj humidaj arbaroj kun unikaj faŭno kaj flaŭro. Pli da 20 endemiaj specioj de afrikaj violoj de la genro *Saintpaulia* (ekz. *Saintpaulia teitensis*) loĝas nur en tiu regiono kaj konataj endemiaj birdospecioj estas la Kenja turdo (*Turdus helleri*) kaj la Taita apalizo (*Apalis fascigularis*). La Taita falko (*Falco fasciinucha*) kaj la Grizdorsa kapuĉolanio (*Lanius dorsalis*) estis unuafoje malkovritaj je tiuj montoj, sed loĝas ankaŭ ie plie. Ankaŭ genro de amfibioj nome *Boulengerula* loĝas nur en la Montoj Taita, ekzemple la Sagala vermo (*Boulengerula niedeni*) estas draste endanĝerita vermeca amfibio kiu loĝas ankaŭ en la Montoj Taita.

La indiĝenoj de Taita loĝas en la bordoj de la arbaroj kaj kultivas la grundon kiu estas tre produkta. La regiono suferis pro lignoproduktado en pasinteco kaj la restanta indiĝena praarbaro estas nune parto de natura rezervejo.

Eksteraj ligoij
---------------

* Aspekto de la Montoj Taita
* Publikaĵoj

Koordinatoj: 3° 25′ S 38° 20′ O﻿ / ﻿3.417 °S, 38.333 °O﻿ / -3.417; 38.333 (mapo)
**Moruhepatoleo** estas helflava fiŝoleo, ekstraktata el hepato de moruo kaj ties parencoj ĉefe atlantika moruo (*Gadus morrhua*) kaj aliaj specioj de la familio gadedoj (*Gadidae*). La moruhepatoleo estas grava A- kaj D-vitamin-fonto. Oni uzas ĝin en la kuracado por trakti la malsanojn kiel rakito, beboaĝa tetanio kaj ostomoliĝo. Ĝi helpas restarigi la kalian kaj fosforan metabolajn perturbojn kaŭzitajn de D-vitamin-manko. Oni uzas ĝin eĉ en kortobirdaj kaj aliaj bestaj furaĝoj.

Oni uzis la moruhepatoleon en la 19-a jc. en la popola kuracado kontraŭ kelkaj atrofiaj malsanoj. Oni pruvis en 1922 ties kuracan efikon, kiun oni klarigis per ties A- kaj D-vitamin-enhavo. La efiko de la vitamino dependas de la aĝo kaj specio de la fiŝo: ju pli aĝa estas la fiŝo kaj ju malpli grasa estas la hepato, despli efikaj estas la vitaminoj.

Oni ekstraktas, produktas moruhepatoleon ĉefe en Norvegio, Japanio, Islando kaj Pollando. Oni traktas la freŝan moruan hepaton per vaporo, akvo, acidoj kaj lesivoj. Oni malvarmigas la medikament-kvalitan oleon kaj fortiras el ĝi la rigidiĝintajn stearinan kaj aliajn grasacidojn.

Moruhepatoleo kemie samas al aliaj fiŝoleoj, ĝi entenas grandkvantan multoble nesaturitan grasacidon, kio estas grava karakterizo el nutra vidpunkto, sed tio kaŭzas same, ke ĝi facile oksidiĝas, ranciĝas kaj la A-vitamino facile malkonstruiĝas, se altuŝas ĝin aero.

La moruhepatoleo estas miksaĵo de gliceridoj de multaj grasacidoj, precipe olea acido, gadola acido kaj palmitola acido.
El nordo kaj maldekstro: viole, Tierra de Campos; flave, Montes Torozos; helblue, Campiña del Pisuerga; ruĝe, Páramos del Esgueva; oranĝe, Tierra del Vino; verde, Tierra de Pinares; malhelblue, Campo de Peñafiel; blanke, Tierra de Medina.
**Montoj Torozos**, en hispana *Montes Torozos*, estas unu el ok komarkoj de la provinco Valadolido, regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ne estas klara komarka divido firmigita je oficiala nivelo. Tamen, ja estas historiaj komarkoj pli malpli enradikigitaj kiuj enhavas municipojn, submunicipojn kaj loĝejajn areojn kiuj unuiĝas por la administrado de komunaj servoj kiel tiu de rubokolektado, purigado kaj sanservoj. La komarko *Montoj Torozos* estas limigita norde per la komarko Kampartero, kaj laŭhorloĝe kun la provinco Palencio (nur je unu municipo), la komarkoj Campiña del Pisuerga (oriente), *Tierra del Vino* (sude) kaj la provinco Zamoro (okcidente). Temas pri monteta tereno sude de la rivero Pisuerga, oriente de la rivero Carrión.

La komarko konsistas el 39 vilaĝoj en 32 municipoj: nome Adalia, Casasola de Arión, Ciguñuela, Fuensaldaña, Gallegos de Hornija, La Mudarra, Marzales, Tordesillas, Villanubla, Barruelo del Valle, San Cebrián de Mazote, Pedrosa del Rey, Wamba, Castronuño, Villalba de los Alcores, Mota del Marqués, Mucientes, Peñaflor de Hornija, Castromonte, Castrodeza, Castromembibre, Tiedra, San Pelayo, San Salvador, Torrecilla de la Torre, Torrelobatón, Vega de Valdetronco, Velliza, Villalbarba, Villán de Tordesillas, Villasexmir, kaj Velilla.

Vidu ankaŭ
----------

* Provinco Valadolido
* Municipoj de la provinco Valadolido

* Kategorio Montoj Torozos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764378
 |
Pluvarbaro en Montoj Udzungwa
La **Montoj Udzungŭa** (svahile *Milima ya Udzungwa*) estas montoĉeno sudoriente de Dodomao en Tanzanio kaj estas parto de la Orientarkaj Montoj. Ili estas kovritaj de tropikaj pluvarbaroj, montarbaroj, arbaroj de miombo, herbejoj, stepoj ktp. kaj estas hejmo de multaj grandaj mamuloj, inklude la speciojn de la Udzungŭa ruĝkolobo kaj la Tanarivera cerkocebo, kaj raraj animaloj kiaj la Udzungŭa rinhociono. Tiu areo havas enorme altan biodiversecon kun multnombraj endemiaj specioj (pli ol 25 % de vertebruloj). Plej alta altaĵo estas je 2579 m Luhombero kaj 10 % el ili estas protektitaj kiel naciaj parkoj (nome Nacia Parko Montoj Udzungwa kaj Arbarrezervejo Udzungŭa).

Vidu ankaŭ
----------

* Nacia Parko Mikumi
* Sanje akvofaloj
* Nacia Parko Montoj Udzungwa

Notoj
-----

1. ↑  Newmark, W. D. 2002, Conserving Biodiversity in East African Forests, a Study of the Eastern Arc Mountains. Ecological Studies 155. Springer-Verlag, Berlin, pp. 197

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tanzania National Parks - Udzungwa Mountains National Park
**Mixtlán** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Mixtlán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 062.

La nomo **Mixtlán** originas de la navatla lingvo kaj signifas "loko de la nuboj". Aliaj interpretoj estas "proksime al la nuboj" aŭ "nebula lando".

Geografio
---------

**Mixtlán** apartenas al la regiono Sierra Occidental kiu situas en la okcidento de la subŝato, sed ne limas al la pacifika oceano. Al la regiono Sierra Occidental apartenas entute ok komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3279 loĝantojn. El tiuj estis 1583 viroj kaj 1696 virinoj. La komunumo havas surfacon de 418,52 km². La meza alteco estas 1540 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 19,8 C. En la komunumo estas 1039,2 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1162 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1017 scipovis legi kaj skribi kaj 144 viroj estis analfabetoj. Do 12.39 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 1226 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1102 sciis legi kaj skribi kaj 123 virinoj estis analfabetoj. Do 10,03 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Mixtlán vivis 3386 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 1 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,03 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mixtlán Arkivigite je 2007-03-24 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Miège** estas komunumo en la distrikto Sierre en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 1295 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Miège situas en la supra parto de la franclingva Suba Valezo rekte apud la lingvolimo al Alemanio, ĉe la norda flanko de la Valo de Rodano. La orientan komunumlimon formas la rivereto La Raspille. La komunumo konsistas el la vilaĝo Miège kaj la setlejo La Rotse. La setlejoj de la komunumoj estas ĉirkaŭitaj de vitejoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,53 km², de kiuj 33,9% estas kovritaj de arbaro, 45,7% servas por agrikulturo kaj 16,9% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Miège limas en nordo al Mollens, en oriento al Salgesch, en sudoriento al Sierre, en sudo al Veyras, kaj en okcidento al Venthône.

Trafiko
-------

Miège situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la komunumo kondukas mallarĝaj flankaj vojoj de Veyras kaj de Venthône. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas tri kilometrojn sudoriente de la komunumo oriente de Sierre. Pere de poŝtaŭtolinio de Sierre al Crans-sur-Sierre la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Miège datiĝas el la jaro 1226 kiel *Mieio*. Sur la teritorio de la komunumo estis trovitaj tombejoj el la ferepoko kaj la frua mezepoko. Dum mezepoko Miège apartenis al la episkopa Senjorujo Sierre kaj estis de 1560 ĝis 1674 Vicsenjorujo de la familio de Preux. En la jaro 1839 estis kreita la politika komunumo Miège.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Hugues Rey*: *Miège* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-08-25)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Miège

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Miège** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Sierre |
| --- |
| Anniviers  •  Chalais  •  Chermignon  •  Chippis  •  Grône  •  Icogne  •  Lens  •  Miège  •  Mollens  •  Montana  •  Randogne  •  Saint-Léonard  •  Sierre  •  Venthône  •  Veyras |  |

 |
**LASZLÓ Béla** (pro. laslo:) estis rumania hungara/hungara poeto, ĵurnalisto naskita en Székelyudvarhely la 24-an de aprilo 1909 kaj mortinta en Budapeŝto la 28-an de septembro 1980.

Biografio
---------

Béla László debutis kiel ĵurnalisto en Kluĵo, inter 1936 kaj 1940 li estis redaktoro de la gazeto Ellenzék. De 1940 ĝis 1944 li laboris kiel stenografisto, redaktoro de Koloĵvaro de la Magyar Távirati Iroda (Hungara Telegrafoficejo). Li estis kunlaboranto de Endre Bajcsy-Zsilinszky. Ĝis 19-a de marto 1944 li estis militraportisto de la lunda politika gazeto *Független Magyarország*. En 1944-1945 li estis redaktoro de la gazeto *Világosság* de Kluĵo, en jaroj 1945-1952 redakcisekretario de la ĵurnalo *Igazság*, de 1955 redakcia ĉefsekretario de *Igazság*, *Művelődés*, de 1957 de *Korunk*. Li estis kunlaboranto de *Utunk*, *Új Élet*, *Előre*. Li debutis kiel poeto en *Brassói Lapok* (1928). Li publikis rakontojn en *Erdélyi Helikon* (1941).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
* Romániai magyar irodalmi lexikon
Rabeno **Moshe (Moses) Teitelbaum** (1-an de novembro, 1914 – 24-an de aprilo, 2006) estis ĥasida rabeno kaj monda gvidanto de la satmara ĥasidismo, kiu nuntempe la plej larĝa ĥasida komunumo en la mondu kun ĉ. 100.000 sekvantoj.

Biografio
---------

Moshe estis la plej juna filo de rabeno Ĥaim Cvi Teitelbaum, la antaŭa gvidanta rebeo kaj frato de rabeno Joel Teitelbaum. Lia patrina nomo estis Braĥa Sima. Li kaj lia frato naskiĝis en Sighet (tiam Hungario, nun Rumanio) kaj orfiĝis jam en 1926 kiam ili estis 11 kaj 14. Moshe estis nepo de rabeno Ŝalom Eliezer Halberstam de Újfehertó.

Enn 1936 li geedziĝis kun Leah Meir, filino de rabeno Hanoĥ Heinoĥ Meir de Kareĉka. En 1939, li iĝis rabeno de Zenta (nun en Jugoslavio, tiam en Hungario).

En 1944 mortis lia edzino en Aŭŝvico, li mem estis transportita al Theresienstadt, kie li liberiĝis en 1945.

Post la milito, li edzinigis filinon de rebeno Aaron Teitelbaum de Volovo kaj reveturis al Sighet, sed ili elmigris poste al Usono, al Novjorko.

Li sekvis sian onklon en 1979 kiel satmara rabeno kaj kiel gvidanto de la sekto.

La du filoj de la rabeno (Aaron kaj Zalman) ekbatalis por la gvidado de la sekta post morto de la rabeno en aprilo de 2006. Tio kaŭzis splitiĝon de la sekto.

Fontoj
------

* Rabinowicz, Tzvi M. *The Encyclopedia of Hasidism.* New York: Jason Aronson, 1996. ISBN 1568211236
* New York Times obituary, 4/25/06.
* Obituary Arkivigite je 2008-12-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Lots of News Photos from Yahoo!.

* Kategorio Moshe Teitelbaum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 101110
* LCCN: n80094799
* VIAF: 97224455
* ISNI: 0000 0000 8007 9337
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Mikaelo (Miĥail Konstantinoviĉ) Ĉertilov** (ruse *Михаил Константинович Чертилов*; naskiĝis 25-an de aprilo 1961 en Kemerovo; mortis 24-an de februaro 2018 en Liskovo, Niĵnij-Novgoroda provinco) estis unu el la grandaj aktivuloj de Rusia Esperanto-movado dum 30 jaroj (). 

Li naskiĝis en Kemerovo, sed poste transloĝiĝis al Niĵnij-Novgoroda provinco, al urbo Liskovo, kie finis en 1978 mezlernejon n-ro 2. En 1983 li finis Moskvan Energetikan Instituton, kaj fariĝis inĝeniero pri vaporkaldronoj, kvankam dum la vivo estis ne nur inĝeniero, sed ankaŭ laboris en turisma firmao, kreis propran entreprenon "Sunvojo" ktp. Li longe loĝis en apudmoskva urbo Odincovo kaj laboris en Moskvo; en 2010-aj jaroj revenis al Liskovo, en la lastaj du jaroj de la vivo denove ekloĝinte apud Moskvo (en Balaŝiĥa).

Mikaelo estis esperantisto ekde 1986. Jam fine de 1980-aj jaroj li ekaktivis en la movado – organizis renkontiĝojn (la unua lia estis en 1989 tendaro en Tuĉkovo apud Moskvo, la lasta – partopreno en la organiza teamo de RET-2017 en Poŝeĥonjo), ellaboris dokumentojn, multe okupiĝis pri eksteraj rilatoj. Pro tio en 1990-aj jaroj li multe kaj aktive kunlaboris en tiam interesiĝinta pri Esperanto Transnacia Radikala Partio, kaj ties fako Esperanto-Radikala Asocio (ERA). En 1990-aj li ankaŭ multe kunlaboris kun SAT, kaj en 2000-a estis unu el kunorganizantoj de SAT-kongreso en Moskvo.

Li grave aktivis en REU, plurfoje estis elektata en ties estraron, kaj en 2009-2010 estis ĝia Prezidanto. Lia forta flanko estis ĉiama zorgo pri bona prilaboro de diversaj laborreguloj kaj aliaj organizaj flankoj de la movado. Dum multaj jaroj li estis organizanto de libroservo, kiu provizis per legaĵoj esperantistojn de la tuta lando.

Li aktivis ankaŭ en la projekto "Ekparolu" ĉe la retejo edukado.net - gvidis 13 paroligajn sesiojn per skajpo.

Gravas ankaŭ kontribuo de Mikaelo al evoluigo de Esperanto-kulturo. Li esperantigis libron de Harry Harrison "Invado: Tero" (Impeto, 2012) kaj kuntradukis du romanojn de Sergej Lukjanenko "– "Kavaliroj de kvardek insuloj" (kun S. Smetanina Impeto, 2009) kaj "La nokta patrolo" (kun div. eldonita en tri partoj, Impeto, 2006-2007).

Notoj
-----

1. ↑


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 604309
 |
La **Moskeo Hasano la 2-a** (arabe مسجد الحسن الثاني) troviĝas en la urbo Kazablanko (Maroko) en la *Boulevard Sidi Mohammed Ben Abdallah* kaj estas la plej alta templo (la 200-metraj laseroj de la minaretoj vidiĝas ekde pluraj kilometroj), kaj la dua plej granda (post la moskeo de Mekko. Ĝi estas ekipita per la lastaj teknologiaĵoj kiel rezistado al tertremoj, plafono kiu aŭtomate malfermiĝas, planko kun varmigilo aŭ elektronikaj pordoj. Ĝi estas unu el la malmultaj moskeoj kiuj permesas la viziton de nemuzulmanaj turistoj. La nomumo de Kazablanko kiel loko por la konstruado de tia moskeo estis decidita de la reĝo Hasano la 2-a kiu, laŭ li, la ĉefurbo de la ekonomia potenco devus posedi emblemon kiu distingus ĝin inter la aliaj urboj de la lando. La interno de la moskeo havas 30,000 m² kaj povas gastigi ĝis 90.000 kredantoj. 

Ĝi estis dizajnita de la franca arkitekto Michel Pinseau kaj la konstruado ekiĝis la 12-an de julio 1985 kaj estis inaŭgurita la 30-an de aŭgusto 1993. En la konstruado laboris ĉ. 2.500 personoj kaj 10.000 marokaj manfaristoj por ellabori la plafonojn, kolumnojn, plankon, ktp. Ĝi kostis ĉ. 5494 milionoj da dirhamoj (504,85 milionoj da eŭroj).
breĉio sur la pinto de la monto *Sigiswanger Horn*
Vulkana breĉio
Forsmark-breĉio (el la ŝovitaĵo de Eckernförder Bucht) (nomita laŭ la kuŝejo de patrina rokaĵo apud Forsmark (provinco Uppsala län (iam *Uppland*)) en Svedio)
breĉio kun diversgrandaj frakaĵŝtonoj
sedimentaj breĉioj
**Breĉio** (de la itala *breccia*: ŝtonŝutaĵo)  estas rokaĵo, kiu konsistas el neronditaj ŝtonaĵoj, kiuj estas kungluitaj per fjna baza amaso. Breĉioj similas al konglomeratoj (ekzemple pudingŝtono), kiuj, kontraŭe al breĉio, konsistas el rondikitaj rokaĵoj enfermitaj de fajna rokaĵo. La grajngrandeco superas du milimetroj. Rokaĵoj kun pli malgrandaj grajnoj nomiĝas **mikrobreĉio**. Oni distingas breĉioj laŭ ilia ekesto, ekzemple en sedimenta, vulkana, diagenaj, tektonaj breĉioj krome impaktaj breĉioj. Se la breĉioj konsistas nur el unu rokaĵspecio la breĉio nomiĝs monomikta, se el diversaj rokaĵoj polimikta.

Sedimentaj breĉioj
------------------

La estiĝo de sedimentaj breĉioj okazas ofte relative proksime al la loko, kie la veterdisfalo de la primara rokmaterialo okazis. Tion montras la malfajnajn, akreeĝajn formojn de la „kunbakitaj" rompaĵoj, ĉar grandaj transportdistancoj (ekzemple per riveroj aŭ glaĉeroj) kaŭzas rondigitajn eĝojn. Plej ofte amasmoviĝoj, ekzemple montofalo aŭ terglito, kaŭzas breĉiojn. Ofte breĉioj estiĝas ankaŭ en submaraj subenglitoj de ŝtonŝtuaĵoj antaŭ rifo.

Dum enfaloj de rokaĵaj kavoj kaŭze de lesivado kaj subrozio estiĝas breĉioj.

Vulkanaj breĉioj
----------------

Aliaj procesoj, kiuj kaŭzas la ekston de breĉioj estas vulkanerupcioj. Ĉi tie formiĝas erupciaj breĉioj, aŭ breĉioj en la vulkana gorĝo. Se la malfajnaj komponentoj estas ene de tofo ili estas nomataj tofbreĉioj.

Diagenaj breĉioj
----------------

Pli maloftaj estas diagenaj breĉioj, kiuj formiĝas dum la proceso de la rokaĵformiĝado kaj rokaĵfirmiĝo. Tiuj estiĝas per disrompiĝo de firmaj rokaĵtavoloj pro tertremoj aŭ per disrompiĝo pro alta premo en profundaj roktavoloj.

Tektonaj breĉioj
----------------

Ne malofte estas breĉioj, kiuj formiĝas per la rompiĝo de rokaĵoj kaŭze de geologia dislokiĝo , t.n. dislokiĝaj, defaŭltaj breĉioj, gangbreĉioj). Tektonaj breĉioj estas ekzemple kakirito kaj kataklasito).

Impaktbreĉioj
-------------

La trovo de breĉioj povas ankaŭ estas maldirkta pruvo de impakto ĉe kiu meteorito frakasigis kaj per alta premo kunfandigis rokaĵojn. Tiaj impaktbreĉioj troviĝis ekzemple en formo de buntaj breĉioj en la meteoritaj krateroj de Nördlinger Ries kaj en Steinheimer Becken.

Referencoj
----------

1. ↑  Murawski, Hans: Geologisches Wörterbuch. Ferd. Emke Verlag Stuttgart, 11. Auflage 2004, 262 S. ISBN 978-3-827-41445-8
2. ↑  Rüdiger Henrich:  *Middle Triassic carbonate margin development: Hochstaufen-Zwieselmassif, northern Calcareous Alps, Germany*, Facies, Bd. 6, Nr. 1, S. 85–105, Springer Verlag, Berlin / Heidelberg 1982 (Online-Zusammenfassung[*rompita ligilo*])

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Breĉio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Webseite vom Steinheimer Becken mit Bildern von Impaktbrekzien
Granda Lago de Mljet
Mapo
**Mljet** (itale *Meleda*, latine *Melita*) estas insulo en Kroatio antaŭ la bordoj de Suda Dalmatio, ĉ. 30 km nordokcidente de Dubrovnik. La insulo havas la surfacon de ĉ. 100 km² el kiu 90 % estas arbarokovrita, tiel la plej forte arbarizita insulo en la Mediteraneo.

Geografio
---------

La okcidenta parto de le insulo formas la nacian parkon de Mljet, kiun ĉirkaŭas la mara areo. Politike, la insulo Mljet hodiaŭ estas komunumo ene de provinco *Dubrovnik-Neretva* kun 1.111 loĝantoj (stato 2001) en multaj setlejoj, kiuj situas insulinterne. Ĉefloko estas Babino Polje en centro de la insulo.

Historio
--------

La insulon menciis jam Homero en la Odiseo kiel insulon Kalypso. Pli poste la insulon loĝis iliroj, poste konkeris romianoj, kiuj uzis ĝin kiel ekzilejon.

Ekde la 6-a jc. Mljet apartenis al al Bizanca imperio kaj integrita en la 8-a jarcento en Dalmatio. En la 12-a jac. benediktanoj posedas la insulon ĝis 1345, kiam okupas ĝin la serboj. Nur triono de la insulo restis por la abatejo.

*Pluan ĝeneralan historion vidu ĉe Dalmatio.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nacia parko Mljet
Multaj masklaj birdoj havas brilkoloran plumaron por memmontro. Tiu plumo estas de maskla Barata pavo *Pavo cristatus*.
**Montriĝo** aŭ **Memmontro** estas formo de animala konduto, ligata al survivado de la specio en varia vojo. Unu ekzemplo de memmontro uzata de kelkaj specioj povas troviĝi en la formo de pariĝado, dum la masklo kutima havas rimarkindan karakteron kiu elstaras pro koloro, formo aŭ grando, uzata por allogi inon. En aliaj instancoj, kelkaj specioj povas montri teritoriajn memmontrajn kondutojn, por pluhavi teritorion por manĝo aŭ ĉasado por ties familio aŭ grupo. Tria formo estas montrata de turniraj specioj kies maskloj luktas por akiri 'rajton' reproduktiĝi.

Inter animaloj
--------------

Animaloj uzas memmontrajn kutimaron kaj markojn kiel signaloj al aliaj animaloj, kutime de la sama specio. Kvankam estas granda vario en la maniero memmontri ĉe animaloj, ili ofte funkcias kiel avertoj pri sano, forto aŭ toksieio de la posedanto. Ene de specio, estas tipe vidataj en konkurenco por partneroj. Tio povas esti per timigo de samseksaj rivaloj, aŭ allogo de inoj aŭ ambaŭ. Ekzemplo de logostila memmontrado estas la nesto kiun masklo de ptilonorinko konstruas por allogi inojn. Aliaj animaloj, kiaj violonkraboj, avertas pri la grando de grandega ungo por timigi siajn rivalojn. Kiel menciite, animaloj povas uzi ankaŭ memmontran kutimaron dum rekta konkurenco inter ili por alia resurso krom partneroj. Ĉe animaloj kiuj estas bone armigitaj de la naturo de ties ekologia niĉo, fizika lukto povas signifi morton por unu aŭ ĉiu el la implikitoj. Tiukaze, uzi memmontran kutimaron kiu permesas la animalon ĉirkaŭkalkuli la forton de la rivalo, povas spari la kostojn kaj riskojn lukti per nenecesa batalo. Ekzemploj de tiu kutimaro povas troviĝi en la mondo de skaraboj, birdoj, mamuloj kaj pliaj.

Inter homoj
-----------

Homoj tipe avertas pri sia taŭgeco kiel partnero akirante riĉon aŭ famon. Papuaj *grandaj viroj* prilaboras festojn por montri la etendon de sia influo kaj povo. La potlaĉoj de Nordorienta Pacifiko estis farataj por multe de la sama efiko.

Turniraj specioj
----------------