recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Čučer-Sandevo** (makedona Чучер-Сандево) estas vilaĝo situanta en la regiono Skopjo de Norda Makedonio. Ĝi estas la administra centro de la Opština Čučer-Sandevo. En 2002 loĝis ĉi tie 299 loĝantoj.

Loko, priskribo
---------------

La vilaĝo situas sur la suda rando de Čučer-Sandevo.

Ĝi kuŝas inter la rivero Lepenec en la okcidento kaj la rivero Banjanska Reka en la oriento. La alteco estas ĉirkaŭ 300 - 650 m.
La areo de la vilaĝo estas ĉirkaŭ 12 km².

Ĉe la okcidenta rando de la vilaĝo pasas la ĉefŝoseo A4/E 65, kiu kondukas de Skopjo norde al la kosova urbo Kaçanik. Fervoja linio kuras paralela al ĝi.

La distanco al la centro de Skopjo estas proksimume 12 km.

### Loĝantaro, ekonomio

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 299 homoj.
Ekzistis 117 makedonoj (39,1 %), 180 serboj 60 %) kaj aliaj.

Esence, ĉiuj loĝantoj estas ortodoksaj.

Nuntempe preskaŭ la tuta loĝantaro laboras en la urbo Skopjo.

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Чучер-Сандево en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:

Pluaj fotoj
-----------

* Loko de Čučer-Sandevo en la municipoLoko de Čučer-Sandevo en la municipo
* Čučer-Sandevo -  Monaĥejo "Skt. Nikita "Čučer-Sandevo - Monaĥejo "Skt. Nikita "
* Čučer-Sandevo - oficejo de la municipoČučer-Sandevo - oficejo de la municipo
* Čučer-Sandevo - Preĝejo de la Sankta TrinityČučer-Sandevo - Preĝejo de la Sankta Trinity
* Vido de la vilaĝo Čučer-SandevoVido de la vilaĝo Čučer-Sandevo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 749620
 |
**Fadd** estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en subregiono de Szekszárd.

Feriejoj etendiĝas laŭ la iama Danubo ĉe Fadd-Dombori

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 68 km²
* Loĝantaro: 4450
* Poŝtkodo: 7133
* Telefonprefikso: 74

Geografio
---------

Fadd situas sur ebenaĵo, laŭ bordo de iama Danubo-branĉo, laŭ traira flankovojo, Tolna (urbo) estas proksime. **Dombori** apartenas al la grandvilaĝo, kie troviĝas feriejaj domoj apud la iama riverobranĉo.

Historio
--------

En la nuna Fadd vojo de la romianoj tuŝis la komunumon. La komunumo estis kampurbo dum la 15-a kaj 16-a jarcento-j. Post la turkoj alvenis hungaroj kaj slovakoj por refondiĝi la komunumon. La loĝantaro okupiĝas pri agrikulturo kaj fremdultrafiko.

Vidindaĵoj
----------

Romkatolika novgotika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo konstruiĝis en 1864, la turo estas 54 m-ojn alta.

Famuloj
-------

* En Fadd naskiĝis Andor Szécsény.
* En Fadd mortis György Bartal (ministro).

* Kategorio Fadd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kamelluktado, Mughal India, ĉ. 1680.  
Nacia Biblioteko de Francio, Parizo
**Kamelluktado** okazas en egeaj regionoj en Turkio kaj estas rilata al la kulturo de Jorukoj,. Kamelluktado estas okazigita en malfermaj kvadratoj.

Kamelluktado estas farita de propra hibrida raso kun unu ĝibo nomita "Tülü" (Tulu), kiu devenas el sekspariĝo de maskla Baktria kamelo (kiu ja havas du ĝibojn) kun ina dromedaro unuĝiba. Tiuj kameloj estas bredataj fare de kamelgardistoj nomitaj "Savran" ĝuste por luktado. Same kiel ĉevaloj, luktadkameloj estas elektitaj laŭ genealogia arbo. Oni zorgas por certiĝi ke "Tülüler", kiu iĝas luktisto, havas lukteman kamelsangon.

Kamelluktado estas farita en kvar longoj kiel Piedo, Mezo, "Başaltı" kaj "Başı" kaj la venkoj estas akiritaj per kidnapo, kriado aŭ detruado. Kameloj estas nomitaj luktistoj ekzakte kiel en alia luktado kaj ili estas anoncitaj fare de la "cazgır". Kamelluktado estas kutime okazigita dum la vintraj monatoj, .

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Kamelluktado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hibrida kamelo
La ununura tomboŝtono kiu restis (de familio Blödner) La ne plu uzata naĝejo konstruita sur la tombejo. La **Tombejo supra de Gotha** (germane: *Oberer Gottesacker* aŭ *Friedhof III*) estas pereinta tombejo en Gotha.

Historio
--------

En la jaro 1843 la Supra tombejo faritis kiel simpla norda etendigo de la Tombejo meza, supre de Karl-Schwarz-strato. Ĉar la tombejo troviĝis sur grundo de la iama ĝardenisto Gräfenhan, populara nomo de la tombejo estis *Gräfenhans Gottesacker*. Sur ĝi estis ĉ. 260 tomboj.

Decido de la konsiliantaro urba de la 15.1.1892 deklaris la finon de entombigoj pro higienaj kialoj. En 1969 forigitis ĉiuj tomboj. Nur la tomboŝtono de Johann Ludwig Böhner konservitis kaj translokitis al la Ĉefa tombejo. La ununura tombo kiu ĝis nun estas sur originala loko estas tiu de Georg Friedrich Blödner (1803–1880) kaj de la edzino Susanne (nask. Brand, 1806-66). Ĝi restis pro ĝia situo rekte ĉe la orienta tombeja muro. En la 1970-aj jaroj la tereno de la eksa tombejo uzitis kiel sportejo de la proksima Arnoldi-lernejo. En 1985/86 konstruitis sur ĝi la nova naĝohalo.

Tomboj de elstaruloj
--------------------

Sur tiu ĉi tombejo kuŝas i.a. la mortideva korpo de la sekvantaj elstaruloj:

* Johann Ludwig Böhner (1787–1860): komponisto
* Gustav Hopf (1808–1872): financfakulo
* Julius Hopf (1839–1886): parlamenta deputito
* Therese Gayer (1819–1896): fondinto de la porvirina Gayer-konvento

Vidu ankaŭ
----------

* Tombejo malnova de Gotha
* Tombejo meza de Gotha

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri la tombejoj de Gotha sur la urba retpaĝaro oficiala. Arkivigite je 2018-03-16 per la retarkivo Wayback Machine
**Futo** estas mezurunuo de longo, diversa laŭ la landoj, valoranta proksimume trionon de metro. Tio estas proksimume la longo de homa piedo de post la kalkano ĝis la pinto de la pieda dikfingro, precipe se mezurata sur ŝuhava piedo. La vorto venas el la skandinava *fot* (elparolu "*fu:t*" per longa vokalo, angle skribu *foot*) = *piedo*. Multaj lingvoj uzas unu saman vorton por *futo* kaj *piedo*. Uzi longon de piedo kiel mezurunuon estis komuna al diversaj kulturoj. La plej malnova konata norma mezureca piedo, estis trovita en Sumero, kie difino de ĝi troviĝas sur statuo de Gudea en Lagaŝ, jare 2575 a.K.

1 futo estas 12 coloj, sed en vikinga epoko skandinava nur dek coloj.

Preskaŭ ĉiuj landoj, kiuj iam uzis futojn, transiris al la metra sistemo, sed du difinoj de futo estas ankoraŭ uzataj hodiaŭ. La plej ofta estas la internacia futo (0,3048 metro, ekzakte), uzata en Usono kaj multe ankoraŭ en Britio. Por termezurado en Usono estas uzata alia futo (1200/3937 m, proksimume 0,3048006096 m).

Britaj mezurunuoj sur tabulo ĉe la observatorio en Grenviĉo, Anglio: jardo, du futoj, unu futo, ses coloj kaj unu colo.

Vidu ankaŭ
----------

* Jardo
* Mejlo
* Sistemo Internacia de Unuoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Futo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Klarigo pri la du futoj usonaj Arkivigite je 2006-02-07 per la retarkivo Wayback Machine angle
Fadenbobenoj
**Fadeno** (el germana *Faden*) estas la baza ero de teksaĵoj. Fadeno estas longa kaj maldika kaj oni povas ĝin teksi, triki aŭ uzi alimaniere por fabriki maldikan aĵon kiel ŝtofoj, vestaĵoj, tapiŝoj, ktp. Komerce, fadenoj estas kutime vendataj sub la formo de bobeno (ekz. fadenbobeno de kotono) aŭ de bulo (ekz. fadenbulo de lano).

Buloj de ligfadeno aŭ ŝnureto 
Dikan aŭ kunligitan fadenon oni nomas ŝnureto, ŝnuro kaj ŝnurego, maldika fadeno povas esti fibro, sed ankaŭ fadeno ofte konsistas el kunligitaj fibroj.

Per fadeno enmetita en la trueto de kudrilo oni povas kudri teksaĵon farante vestaĵon.

Araneoj kaj raŭpoj kapablas produkti fadenon kiun ili poste teksas. La fadeno de la silkraŭpo estas uzita de la teksaĵindustrio por produkti silkon.

Laŭ Francisko Azorín **fadeno** estas *Maldika ŝnureto el kuntorditaj fibroj, uzata por kudrado, teksado, ligado, k.c. Longa maldika fibro.* Kaj li aldonas teknikajn terminojn kiaj fadenaro, fadenego, fadeneto, fadenbulo, fadenigilo, fadenkomputilo, fadenkalibrilo, metalfadeno, orfadeno, kuprofadeno, ŝtala fadeno.

Kulturhistoria simboleco de la fadeno
-------------------------------------

En antaŭkristanaj kaj antaŭislamaj religisistemoj la fadeno simbolis la sorton. La grekaj Mojroj kaj la norvegaj Nornoj teksis la sorton streĉante la fadenon por ĉiu vivo, mezurante kaj tranĉante ĝin je la antaŭdifinita longeco. El tiu *sortofadeno* estis teksita la vivo de la homoj. Ankaŭ hodiaŭ oni diras en la germana ke *la vivo pendas de silka fadeno* aŭ ke *ies vivofadeno estis tranĉita*.

En la greka mitologio troviĝas la ariadnofadeno, donaco de la princino Ariadno al Tezeo, helpe de kiu li trovis sian vojon tra la labirinto, kie troviĝis la minotaŭro, kiun li mortigis.

La sorteca signifo de la fadeno kondukis ankaŭ al multaj superstiĉoj. Tiel je la tagoj de iaj sanktuloj estis malpermesite kudri. En kelkaj centreŭropaj regionoj oni ne rajtis ripari vestaĵon kiun oni portis ankoraŭ je la korpo, por ne alporti malbonŝancon distranĉinte la fadenon.

Esprimoj
--------

* *iu perdis la fadenon* (iu ne plu memoras pri kiu oni parolis, iu ne plu povas daŭrigi la ĉenon de argumentoj)
* *ruĝa fadeno* (estas baza simbolo, vojo aŭ rektlinio)
* *ruĝa fadeno videblas* (oni rekonas revenantan strukturon aŭ celon; tiu esprimo estas de Johann Wolfgang von Goethe)

Proverbo
--------

Ekzistas pluraj proverboj pri fadeno en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Fadeno iras, kien kudrilo ĝin tiras.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Ne iru fadeno antaŭ kudrilo.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 70.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑   Proverboj. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-09-03.

* Fadeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fadeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Fadeno en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Gismonda** estas melodramo kun agado okazanta en Grekio en kvar aktoj de Victorien Sardou kiu estis premierita en 1894 ĉe la Théâtre de la Renaissance. Poste ĝi estos adaptita kiel opero *Gismonda* fare de Henry Février. La intrigo okazas inter nobeluloj de la kortego de Ateno en 1450 kun scenejoj ĉe la bazo de la Akropolo, la konvento de Dafno, la palaco de Gismonda, preĝejo ktp.

Idealigita bildo de Sarah Bernhardt en *Gismonda*.En la prezento ĉe la Renaissance stelulis Sarah Bernhardt kiel Gismonda kaj Lucien Guitry kiel Almerio. La teatraĵo iris al Broadway en la Teatro de la Kvina Avenuo la 11an de Decembro 1894 kaj finis en Februaro 1895. La scenejo estis desegnita de Joseph Clare, D. Frank Dodge, Homer Emens, Richard Marston, kaj Ernest Albert.

Notoj
-----

1. ↑   Sardou's "Gismonda" Produced, Publikigita la 1an de Novembro, 1894, The New York Times  Alirita la 22an de Aprilo 2018.
2. ↑   Alirita la 22an de Aprilo 2018.

* Kategorio Gismonda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Socialista Unueca Partio de Germanio** (germane Sozialistische Einheitspartei Deutschlands (**SED**)) estis politika partio en la Germana Demokratia Respubliko (GDR). Ekzistas ankaŭ la esperantigo *Socialisma Unuec-Partio* kun la mallongigo *SUP*.

Ĝi estis la gvida povo ene de la totalisme socialisma ŝtato GDR, kaj ĝia politike decida rolo ekde 1968 eĉ estis parto de la ŝtata konstitucio.

Historio
--------

La partio estis fondita dum la jaro 1946 kiel kuniĝo de la partioj SPD kaj KPD en Orienta Germanio. En okcidenta Germanio dume la partioj SPD kaj KPD sendepende ekzistis, ĝis kiam KPD malpermesiĝis en 1956. Historie, politika rilato inter KPD kaj SPD estis malbona pro la politika disiĝo dum la Vajmara respubliko. La kuniĝo de la partioj en GDR ne estis libervola, sed ĉefe pro premo de la Sovetunio.

Kiel aliaj komunistaj partioj en Orienta Bloko, SED estis sola gvidanta partio de GDR. Aliaj partioj ekzistis kiel Blokpartio (Satelita partio) en Volkskammer. Dum la ekzisto, SED estis rekonata kiel ortodoksa, ĝis fino de 1980-jaroj.

### Reunuiĝo

En 1989, La drastaj ŝanĝoj en GDR kaj la apudaj landoj de la ĝistiama orienta bloko, SED alinomiĝis al SED/PDS kaj dum 1990 al PDS (*Partei des Demokratischen Sozialismus* - Partio de Demokratia Socialismo), kaj tiutempe ankaŭ devis multe ŝanĝi sian politikon, por integriĝi al la demokratia Germanio, anstataŭ esti totalisma partio de la GDR.

Subnotoj
--------

1. ↑  Ziko van Dijk, *Historio de UEA*, eldonejo Espero, Partizánske 2012, p. 220

* partia legitimilopartia legitimilo

Vidu ankaŭ
----------

**Gravuloj**

* Walter Ulbricht
* Willi Stoph
* Erich Honecker

**Sekvanto**

* La Maldekstro

* Kategorio Socialista Unueca Partio de Germanio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 41945
* GND: 2022204-X
* LCCN: n79081417
* VIAF: 140268441
* ISNI: 0000 0001 2175 3149
* SUDOC: 026443678
* BNF: 11869029t
* NKC: ko2004238820
 |
La **Societo de Pentristoj de Nagybánya** (hungare *Nagybányai Festők Társasága*) estis signifa grupo por pentristoj en Hungara reĝlando.

Historio
--------

La societo estis fondita en 1911, post 2 jaroj alvenis la oficiala ministeria permeso.

Afiŝo (fare de Károly Ferenczy) pri la menciita ekspozicio
La fondintaj membroj estis:

* Károly Ferenczy (la unua prezidanto)
* István Réti
* János Thorma (la dua prezidanto).

Komence ili invitis 10 pentristojn al la societo:

* Samu Börtsök (la unua subprezidanto)
* Valér Ferenczy
* Béni Ferenczy
* Sándor Galimberti
* Zoltán Jakab
* Iván Komoróczy
* András Mikola (la tria prezidanto ekde 1927)
* Károly Réthy
* Johann Wilhelm von Tscharner
* Sándor Ziffer.

La societo zorgis pri sindikataj taskoj, sed pli grava funkcio estis arta gvidado de la pentristoj. En 1912 ili aranĝis signifan ekspozicion en Nagybánya pro 15 jariĝo de Artistkolonio (Nagybánya). Post Traktato de Trianon rumana dominado sekvis, sed en 1924 ankaŭ la rumana ministerio akceptis la funkcion. En 1937 pro malamikaj agadoj de Legiana movado (Rumanio) la societo silentiĝis. Inter 1940-1944 (dum la rehungariĝo) la societo denove funkciis, sed poste eterne ĝi ĉesis.

La baldaŭaj membroj estis:

* Zoltán Csáktornyai (1913-1921)
* János Pirk (1921-1937)
* Péter T. Rátz (1922-1937)
* Antónia Csíkos (1922-1937)
* Dávid Jándi (1926-1944)

Fontoj
------

* 
* Arkivigite je 2016-04-16 per la retarkivo Wayback Machine
**Gisleberto**, **Gislebertus**, **Giselbertus** aŭ **Ghiselbertus**, foje "el Autun" (floris en la 12a jarcento), estis franca romanika skulptisto, kies ornamaĵo (ĉirkaŭ 1120-1135) de la Katedralo de Sankta Lazaro de Autun, Francio - konsista el nombraj enirejoj, timpanoj, kaj kapiteloj - reprezentas iome el plej originala verkaro de la periodo. Lia skulptarto estas esprimiva kaj imagiva: el terura *Lasta Juĝo* (okcidenta timpano), kun ties rimarkinde longecaj figuroj, al *Eva* (Norda Portalo), la unua grandskala nudaĵo en eŭropa arto ekde antikveco kaj modelo de sinua gracio. Lia influo povas esti markita al aliaj francaj preĝejaj skulptaĵoj, kaj liaj teknikoj helpis prepari la vojon por la stilo Gotiko.

*Lasta Juĝo* de Gislebertus en la okcidenta timpano de la Katedralo de Autun.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gisleberto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ArtNet:The Grove Dictionary of Art
* Reta Galerio de Arto
* Jazz Riffs In Stone, artikolo en The Guardian
* Autun Tympanum, Capitals and Rolin Museum Photos Arkivigite je 2011-01-09 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 507685
* GND: 118695169
* LCCN: no94011411
* VIAF: 171037801
* ISNI: 0000 0001 2000 5536
* ULAN: 500045909
* RKD: 283147
 |
Usona blusgitaristo kaj kantisto B.B. King en 2009.
**Gitarsoloo** aŭ **Gitarsoloaĵo** estas soloo, nome melodia muzikero, instrumenta sekcio, aŭ tute muzikpeco verkita por klasika gitaro, elektra gitaro aŭ akustika gitaro. En la 20a kaj 21a jarcentoj gitarsolooj en tradicia muziko kaj popola muziko kia bluso, svingo, ĵazo, rokĵazo, rok-muziko kaj metalroko ofte enhavas virtuozajn teknikojn kaj variajn gradojn de improvizado. Gitarsolooj en klasika gitaro, kiuj estas tipe verkitaj en muzika notacio, estas uzitaj ankaŭ en klasikaj muzikformoj kiaj ĉe ĉambra muziko kaj konĉertoj.

Gitarsolooj gamas el neakompanataj verkoj por soloa gitaro al komponaĵoj kun akompano de kelkaj aliaj instrumentoj aŭ de granda ensemblo. La akompanaj muzikistoj por gitarsoloo povas gami el malgranda ensemblo kiel ĵaza kvarteto aŭ rok-bando, al granda ensemblo kia orkestro aŭ ĵazbandego. Neakompanata muziko de akustika gitaro troviĝas en popola kaj klasika muzikoj tiom frue kiom la propra ekzisto de la instrumentoj, kaj la uzado de akustika gitaro kiel soloa voĉo ene de ensemblo datas reen almenaŭ el la Baroka konĉerto.

Famaj rokmuzikaj gitarsolooj aŭdeblas ekz. de Led Zeppelin en *Stairway to Heaven* aŭ de Guns N' Roses en *November Rain*.

Bibliografio
------------

* Goetz, Philip, eld. (1990). Encyclopædia Britannica. 5 (Fifteenth ed.). Chicago. p. 982. ISBN 0-85229-511-1.
**Premio Giuseppe Bonura**, estas literatura premio fondita (2009) de la inspire katolika itala ĉiutaga ĵurnalo Avvenire por ĉiujare premii kaj do signali al la internacia publiko aŭtorojn de verkoj pri *"batalanta"* kritiko, kie por *batalanta kritikisto* oni intencas aŭtoron «kiu ne timas rekuperi la honestecon de la leganto» kaj ne rezignas alproksimigi la aŭtorajn verkojn ankaŭ per «profunda parolado je etika naturo».

La mona konsisto de la premio atingas 5000 eŭrojn. 

En 2010 la premia sephoma establiĝinta ĵurio, la premion asignis al la bulgara-franca filozofo kaj eseisto Tzvetan Todorov  kaj liveris ĝin en solena ceremonio la 14an de majo 2010 dum la «Salone del Libro» (Salono de la libro) de Torino, al la jam direktoro de la «Centre de Recherche sur les Arts et le Langage» (Centro por la esploro pri Artoj kaj Lingvaĵo) de Parizo. La kerno de la asigna motivo estas «ĉar li kontribuis por la difino de la figuro de la literatura kritikisto milita», de li praktike pentrita ne nur kiel spertulo pri literatura analizo, sed kiel konanto pri la homa estulo». Por Todorov, fakte, "la literaturo krom esti plaĉa distro por la kleraj personoj, permesas al ĉiu pli intime rilati al sia kvalito de homa estulo». 

Todorov, dum la asigna ceremonio, konfesis ke mem restis surpriza pro la difino de «Milita Kritikisto» ĉar en la franca lingvo «militema aktivulo» indikas ulon politike envican, priskribo en kiu mem ne sin rekonas. Sed la momenta miskompreno tuj malaperis kiam li sciis ke *«militante»* en la itala lingvo havas pli ampleksan signifon kaj en la specifa kazo ĝi aludas socian ekstreme pozitivan funkcion de la kritiko kiu ne eskapas el la konstrua dialogo kun la socio. Do engaĝita kompari la subkuŝantajn moralajn valorojn de la verko kun la valoroj de la homa kaj socia konscienco.

(Giuseppe Bonura: romanisto kaj pentristo, naskiĝis en 1933 (Italio, Markio) kaj mortis en 2009. Liaj verkoj estis premiitaj diversloke dum lia persona karaktero de literatura kritikisto plej emerĝis el liaj sennombraj kontribuaĵoj en sennombraj gazetoj).
**Gitta Csathó** [ĉatO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csathó Gitta** estis hungara aktoro.

Gitta Csathó  naskiĝis en 1896 en Budapeŝto, pri la morto informoj plene mankas.

Biografio
---------

Gitta Csathó akiris diplomon en privata aktorlernejo de Szidi Rákosi en 1918, poste ŝi debutis en *Teatro Király*. En la sekva jaro ŝi havis rolojn en kabaredo, ankaŭ en Teatro Belvárosi. Ŝi edziniĝis, ili duope vivis en Svislando. Inter 1923 kaj 1927 ŝi denove apartenis al Teatro Belvárosi. En 1929 ŝi estis gastoaktoro en Berlino. Hejmenveninta ŝi havis rolojn en pluraj teatroj en Budapeŝto (ekzemple en 1933 en Gaja Teatro. Ŝi edziniĝis/eksedziniĝis dufoje.

Ŝiaj filmaj roloj
-----------------

* *Amit az öregek megkívánnak* (1933, mallonga filmo)
* *Szerelmi álmok* (1935, longa filmo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografieto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **premio Ada Fighiera-Sikorska** inter la jaroj 2004 kaj 2018 en ĉiu aŭtuno atribuiĝis kadre de la Internacia Esperanto-Semajno de la Kulturo kaj Turismo en Katalunio. Ĝi memorigis pri la la pola-itala esperantistino Ada Fighiera-Sikorska, en 1962 transpreninta de Teodor Jung la gazeton Heroldo de Esperanto, kaj ĝin redaktinta dum 36 jaroj ĝis sia forpaso: unue, dum 17 jaroj en Bruselo, poste, dum 9 jaroj en Madrido, fine, de 1988 ĝis 1996, en Torino. La Premio konsistis el medalo kaj diplomo sur kiu, krom la nomo de la Internacia Esperanto-Semajno, aperis reliefa bildo de Ada Sikorska kaj - dorse - la gravurita nomo de la premiito, dato kaj loko de la Semajno. Unua premiito la 3-an de oktobro 2004 en Salou fariĝis Augusto Casquero el Valencio pro sia plurjardeka sindediĉa agado por Esperanto en diversaj landoj kiel kursgvidanto, preleganto, organizanto de multaj naciaj kaj internaciaj kongresoj..

En 2005 per la premio distingiĝis Raymond Bore. En 2007 honoriĝis Antonio Marco Botella, en 2008 Baldur Ragnarsson,en 2009 Katalin Kováts, kaj la 5-an de oktobro 2010 per ĝi honoriĝis Maria Rafaela Urueña Àlvarez. En 2012 la premiito estis la germano Vilhelmo Lutermano, kaj en 2013 la pola-germana esperantistino Alicja Lewanderska-Quednau.

En 2017 premiiĝis Ana Manero kaj la projekto de bitoteko kaj en 2018 Barbara Pietrzak pro sia agado kadre de Pola radio.

Listo de premiitoj
------------------

* 2004 Augusto Casquero
* 2005 Raymond Bore
* 2006 Leo Lentaigne
* 2007 Antonio Marco Botella
* 2008 Baldur Ragnarsson
* 2009 Katalin Kováts
* 2010 Maria Rafaela Urueña Àlvarez
* 2011 Eugène de Zilah
* 2012 Vilhelmo Lutermano
* 2013 Alicja Lewanderska-Quednau
* 2014 Trini García kaj Josep Colom
* 2015 Halina Kuropatnicka-Salamon
* 2016 Zsófia Kóródy
* 2017 Ana Manero
* 2018 Barbara Pietrzak

Referencoj
----------

1. ↑  anonco pri la kreo de la premio[*rompita ligilo*] en La Ondo de Esperanto, 2004:3
2. ↑  laŭ artikolo de "Nia Voĉo", bulteno de Madrida Esperanto-Liceo, novembro 2004
3. ↑  noto pri la distingigo de 2005 en retejo de la Pola Radio
4. ↑   raporto pri 2005 en Ĉina Radio Internacia. Arkivita el la originalo je 2016-03-05. Alirita 2013-10-29.
5. ↑  artikolo "Verkoj de Antonio Marco" kun mencio pri la premiiĝo de 2007[*rompita ligilo*]
6. ↑  artikolo pri la semajno kaj premio de 2008 en la retejo *esperanto.es* de[*rompita ligilo*] Hispana Esperanto-Federacio
7. ↑  revuo Litova Stelo novembro-decembro 2010, paĝo 14
8. ↑  foto pri la premiiĝo de *Maria Rafaela Urueña Àlvarez* en 2010
9. ↑  artikolo "Jubilea semajno en Katalunio" pri la honorigo de 2012 en La Ondo de Esperanto, 2012:12
10. ↑  noto "Antaŭ la mikrofono" la 5-an de septembro 2013 en la retejo *pola-retradio.org*
Koordinatoj: 53° 12′ 26″ N 06° 36′ 44″ O﻿ / ﻿53.20722 °N, 6.61222 °O﻿ / 53.20722; 6.61222 (mapo)

**Euvelgunne** estas vilaĝeto en la municipo Groningen en la provinco Groningen en Nederlando. La plej granda parto de la vilaĝeto malaperis dum la konstruo de la samnoma industria tereno kiu situas oriente de la urbo Groningen.

Euvelgunne ekestis laŭlonge la rivero Hunze. Post kiam la Hunze ekde Roodehaan pro la konstruo de la kanalo Winschoterdiep estis ligita kun la urbo Groningen tiu parto de la Hunze grandparte sekiĝis. La fluo tamen ankoraŭ estas bone videbla pro la meandra formo de la vojo Euvelgunnerweg. Tiu nun formas naturan interrompon de la rektangula stratpatroneo de la industria tereno.

Apud Euvelgunne dum la mezepoko situis la ŝtondomo Gronenburg. La urbo konsideris la ŝtondomon kiel minaco kaj tial detruis ĝin. La restaĵoj de la ŝtondomo estis dum la 1960-aj jaroj forigitaj.

* La Euvelgunnerweg sekvas la fluo de la malnova Hunze (direkto Euvelgunne)La Euvelgunnerweg sekvas la fluo de la malnova Hunze (direkto Euvelgunne)
* Direkto Oude RoodehaanDirekto Oude Roodehaan
* Ŝtona vireto sur benketo je la Euvelgunnerweg.Ŝtona vireto sur benketo je la Euvelgunnerweg.

* Kategorio Euvelgunne en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Villafranca del Campo** [biljaFRANka delKAMpo] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la nordokcidenta komarko Jiloca [ĥiLOka], kies komarka ĉefurbo estas Calamocha. La loknomo *Villafranca del Campo* estas etimologie komprenebla kiel "Libera Vilaĝo de la Kamparo".

Elstaras la preĝejo de Sankta Joĥano Baptisto kiun oni ekkonstruis en 1731, kaj estas unu el plej gravaj barokaj konstruaĵoj kun mudeĥara turo de la komarko.

Geografio
---------

Ĝi estas je 50 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. Ĝi estas atingebla ĉefa laŭ la aŭtoŝoseo A-23 kaj la nacia ŝoseo N-234, sude de Calamocha, Fuentes Claras, Caminreal, Torrijo del Campo kaj Monreal del Campo kaj norde de Singra. La urba kerno estas sur 959 msm.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Nordokcidente:* Ojos Negros | *Norde:* Monreal del Campo | *Nordoriente:* Bueña |
| *Okcidente:* Peracense kaj Villar del Salz |  | *Oriente:* Bueña |
| *Sudokcidente:* Peracense | *Sude:* Singra kaj Alba | *Sudoriente:* Singra |

Historio
--------

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema. En 1248 ĝi sendependiĝis disde Daroca. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Villafranca del Campo oni perdis ĉirkaŭ 100 loĝantoj en la laslaj tri jardekoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estis agrikulturo (iam safrano, jam ĉefe cerealoj), forstado, kaj brutobredado. Nune rura turismo.

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo, ermitejoj, blazondomoj, piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800938
 |
Jean-Maurice kaj Françoise Cart ĉirkaŭ la Mondo en kamioneto 2CV Citroën 1959-1961
**Jean-Maurice kaj Françoise CART** estas paro de fotistoj-vojaĝantoj, raportistoj kaj prelegantoj en la 1960-aj jaroj. En 1959, ili ĉirkaŭiris la mondon per kamioneto 2CV Citroën por renkonti homojn kaj iliajn kulturojn. El siaj vojaĝoj, ili revenigis pli ol 4000 fotojn, el kiuj preskaŭ 450 estas parto de la Unesko-kolekto. Ĉi tiuj fotoj nun estas konservitaj en la Unesko-arkivoj nuntempe ciferecigitaj, el kiuj 54 jam haveblas .

**Jean Maurice Cart** naskiĝis en Liono la 20-an de junio 1929 kaj mortis la 13-an de februaro 2017 en Dénia proksime al Alakanto, Hispanio. Li havis inĝenieristikan fonon ĉe la Lernejo de Fizika kaj Industria Ĥemio en Parizo, la 69a diplomiĝa diplomo akirita en 1954. Li estas la nepo de Théophile Cart, franca esperantisto.

Edzino **Françoise (Géant) Cart** naskiĝis en Neuilly-sur-Seine la 30-an de decembro 1936 kaj mortis la 14-an de junio 2017 en Jávea proksime al Alakanto en Hispanio.

Referencoj
----------

1. ↑  Fotoj ĉe Unesko

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 670702
 |
**Eutrapelia**, aŭ pliesperante *eŭstrapelio*. el la greka *εΰ/τροπή* (bone vivita, ĝoje sentita) estas vorto, certe ne uzata nune se ne en fakaj traktadoj, sed valorigata de la greka filozofo Aristotelo kaj reprenita de la postaj kristana kaj humanista kulturoj, kiuj pri ĝi multe konsideris; ĝia kompleksa signifo sinteze signiĝas tiel: agado en ĝojo, konstanta afableco en kutimaj rilatoj. Aristotelo ĝin priskirabas en la Etiko al Nikomako, kaj ludas, laŭ li, per tiu sereniga kaj socialiga virto la Atenaj loĝantoj kiel privilegio de la libera homo karakterizata je ridemo, leĝereco en konversacioj, sento je modera malstreĉiĝo.

Kristanaj mezepokoj, kaj nunaj, filozofoj rekonis en tia aristotela virto naturan prerogativon kaj kutiman motivitan konduton de konscia kristano, kiu ne povas ne ĝoji, kaj do kolorigi je ĝojo ĉiujn sian kontaktitojn pro la anonco ke li estas ĉiam amata de Dio revelacianta en Kristo. En tia intima sinteno de la kristanaro, laŭ kulturaj antropoloj, trovis sian fonton la eksteordinaraj artverkoj de la kristana medio laŭjarcente. La kristana filozofo, kiu unue profitis de tiu aristotela nocio, estis Tomaso el Akvino, kiu ĝin pritaktis el sia komento pri la Etiko al Nikomako.

Tia estas la virto, kiu mirigis Friedrich Nietzsche pro ĝia, laŭ li, manko sur la vizaĝo de la Dikredanoj; kaj kantigis Franciskon el Asizo: "Tiom estas la bono atendata, ke ĉiu peno estas jam tute rekompensata".

### Eksteraj ligiloj

* 
*
**Maroua** estas grandurbo kaj diocezo en Kameruno en okcidenta Afriko. La urbo estas la administra kaj ekonomia centro de la regiono Ekstreme norda Kameruno.

Situo de Maroua en Kameruno

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 10° 35′ N, 14° 19′ O (mapo)10.58333333333314.316666666667
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 436.715 en 2010
* Supermara alteco: 384 m
* Horzono: UTC + 1

Geografio
---------

Maroua situas inter 2 riveroj en norda parto de la lando.

Historio
--------

Maroua estis jam administra centro en la 18-a jarcento. En 1893 germana esploristo vizitis la urbon. En 1901 komenciĝis la germana koloniado, kiu finiĝis post la 1-a mondmilito.

Ekonomio
--------

Maroua estas centro de kotonoindustrio kaj famas pri metiistoj kaj bazaradoj.

Trafiko
-------

Maroua havas flughavenon ĉe urbeto *Salak* kaj landovojojn.

Klimato
-------

En Maroua tropika klimato regas, kiu estas varma kaj seka (preskaŭ duon-dezerto). La temperaturo varias inter 19-41 C'. Jare pluvas po 850 mm. Inter novembro-marto neniam pluvas.

Vidindaĵoj
----------

* etnografia muzeo
* moskeoj (tri kvaronoj de la loĝantaro apartenas al Islamo)
* katolika katedralo de Ĉieliro de Maria
* en la proksimeco (120 km) Nacia parko

Fontoj
------

* Angla, franca kaj germana Vikipedioj
**EGYED Béla** [edjed] estis hungara kuracisto, kirurgo naskita la 10-an de junio 1911 en Deĵo kaj mortinta la 14-an de junio 1990 en Budapeŝto.

Biografio
---------

La mezlernejon Béla Egyed finis en Deĵo kaj Besztercebánya. Li havigis diplomon en la Universitato Kluĵo en 1937. Unue li estis praktikanto en la kliniko pri kirurgio en Kluĵo, poste ekde 1939 adjunkto en la Ŝtata Malsanulejo de Târgu Mureş. Ekde 1945 li vivis en Budapeŝto. Li estis helpkuracisto en la kirurgiejo pri akcidentoj de *Malsanulejo Koltói Anna* en Budapeŝto. Inter 1952-56 li estis ĉefkuracisto de la Instituto pri Postkuracado pro Akcidentoj. En 1964 li estis fakkonsilanto pri kirurgio en Vietnamio. Ekde 1949 li ankaŭ instruis en universitato. Li estis ĉefsekretario de Hungara Kirurgia Konsilantaro. Liaj libroj aperis en angla, franca, kaj germana lingvoj. Oni distingis lin kun *Memorplakedo Semmelweis* (1976).

Pli gravaj verkoj
-----------------

* *A korszerű égéskezelés* (Bp. 1952);
* *A sajkacsonttörések* (Bp. 1957);
* *A baleseti sérültek munkarehabilitációjának újabb szempontjai* (Bp. 1962);
* *A traumatológiai rehabilitáció elvi és szervezési kérdései* (kun Gyula Peer, Bp. 1963);
* *Traumatológia* 2-3. partoj (Bp. 1963);
* *Mozgásszervi sérültek rehabilitációja* (Bp. 1983).

Fontoj
------

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 304327
* LCCN: n84069614
* VIAF: 121368251
* ISNI: 0000 0000 8013 4172
 |
|  |  |
| --- | --- |
|   | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

La **ripetita cifereca sumo**, ankaŭ sciata kiel cifereca sumo de nombro povas esti trovita per adicio de ĉiuj ciferoj de nombro, poste de adicio de ĉiuj ciferoj de la rezulto, kaj tiel plu, ĝis kiam la fina rezulto estas unu-cifera nombro.

Noto pri la nombra bazo:

La {\displaystyle f(n)} kaj {\displaystyle f\_{\sigma }(n)} operacioj povas esti plenumita en ĉiu bazo, sed se ne alie komentita, ĉiuj operacioj estas en bazo 10.

Formala difino
--------------

Estu {\displaystyle f(n)} sumo de ciferoj de {\displaystyle n}. Eble la vico {\displaystyle f(n),f(f(n)),f(f(f(n))),\dotsb } iĝas konstanton post iu ripeto. Estu {\displaystyle f\_{\sigma }(n)} (la cifereca sumo de {\displaystyle n}) prezenti ĉi tiu konstanta valoro.

### Ekzemplo

Lasi us trovi la cifereca sumo de {\displaystyle 1853}.

{\displaystyle f(1853)=17\,}
{\displaystyle f(17)=8\,}
Tial, {\displaystyle f\_{\sigma }(1853)=8}.

### Pruvo (tiu, ke) konstanta valoro ekzistas

**Sed kiel fari ni (ebena, para) scii (tiu, ke) la vico {\displaystyle f(n),f(f(n)),f(f(f(n))),\dotsb } eble iĝas konstanto? Ĉi-tie's pruvo:**

Lasi {\displaystyle x=d\_{1}+10d\_{2}+\dotsb +10^{n-1}d\_{n}}, kun {\displaystyle 0\leq d\_{i}\in \mathbb {Z} <10} (Por ĉiuj {\displaystyle i}, {\displaystyle d\_{i}} estas entjero pli granda ol ĉu egala al {\displaystyle 0} kaj malpli ol {\displaystyle 10}). Tiam, {\displaystyle f(x)=d\_{1}+d\_{2}+\dotsb +d\_{n}}. Ĉi tiu (meznombroj, signifas) (tiu, ke) {\displaystyle f(x)<x}, se ne {\displaystyle d\_{2},d\_{3},\dotsb ,d\_{n}=0}, en kiu (kesto, okazo) {\displaystyle x} estas unu-cifera nombro. Tial, multfoje uzanta la {\displaystyle f(x)} funkcio devus kaŭzo {\displaystyle x} al malgrandiĝi, ĝis ĝi iĝas unu-cifera nombro, je kiu punkta ĝi estos resti konstanto, kiel {\displaystyle f(d\_{1})=d\_{1}}.

Vidu ankaŭ
----------

* Cifereca sumo
* Cifereca radiko
**Ágota Kovácsné Grampsch** [kovAĉnE grampŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kovácsné Grampsch Ágota** estas hungara kegloludisto, naŭfoja monda ĉampiono. Ŝia geedziĝa nomvarianto estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Kovács Györgyné*.

Ágota Grampsch naskiĝis la 28-an de oktobro 1960 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ágota Kovácsné Grampsch komencis frekventi bazlernejon en la centra sporta lernejo, sed post kelkaj jaroj ŝi forlasis la sporton kaj ŝi kantis en infana koruso de la Hungara Radio. Dum la mezlernejaj jaroj ŝi revenis al la sporto kaj inter 1977 - 1999 ŝi estis kegloludisto en ĉefurbaj sportkluboj, poste en Bamberg. Ŝi apartenis al la hungara nacia teamo 134-foje ekde 1981. Ŝi estis mondĉampiono naŭfoje inter 1984-2004. Ŝi akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto, poste ŝi estis trejnisto jaron, tamen ŝi translokiĝis por ludi plu al Germanio. Ŝi edziniĝis kaj naskis filon.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografieto kun foto
* rezultoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 823059
 |



* Portalo pri Biografio
**SZATMÁRI Mór** (satma:ri) estis hungara ĵurnalisto naskita en Józsefháza la 3-an de majo 1856 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de decembro 1931. Lia filo estis Jenő Szatmári.

Biografio
---------

Mór Szatmári pristudis juron en Nadjvarado. Li komencis sian ĵurnalistan karieron ĉe la Szabadság en Nagyvárad. Ekde 1881 li estis kunlaboranto de la sendependa *Egyetértés* en Budapeŝto, pli poste ĝia politika rubrikgvidanto, sekve ĝia ĉefkunlaboranto. Ekde 1904 li estis respondecredaktoro de popolgazeto *Budapest*, ekde 1913 ĉefkunlaboranto de la gazeto *Magyarország*. Inter 1902 kaj 1910 li estis parlamenta deputito de distrikto Margitta en landkunveno kun sendependa programo. Li estis longtempe ĉefsekretario, pli poste vicprezidento de ĵurnalistasocio *Budapesti Újságírók Egyesülete*.

Verkoj
------

* *A süllyedő társadalom. Parlament, Klérus, Sajtó* (Bp. 1889);
* *Húsz esztendő parlamenti viharai* (Bp. 1928).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 250051
* GND: 1050186060
* LCCN: n85326732
* VIAF: 308195258
* ISNI: 0000 0000 2555 9928
 |


* Portalo pri Biografio
**Teritorio de UEA** estis agadkampo de la ĉefdelegito kaj lia anstataŭanto en la intermilita periodo de UEA.

**Jarlibro 1921** difinas la aferon jene (p. 43):

„Por grandega urbo, landparto aŭ tuta lando povas esti elektata *Ĉefdelegito* kaj anstataŭanto. Lia geografia agadkampo nomiĝas: „Teritorio de UEA". La limoj de teritorio akordiĝu kun la ŝtataj landdividoj, kiel regionoj, provincoj, k.t.p. se la praktikaj bezonoj ne konsiligas alian apartigon. Teritorio estas fiksata per decido de la Komisiono, ĉu laŭ propra iniciato, ĉu laŭ peto de almenaŭ 15 najbaraj Delegitoj, kune reprezentantaj minimume 75 membrojn. La Komisiono ĉiam rajtas dividi aŭ kunigi teritoriojn."

**Jarlibro 1934** poste listigas (p. 78-79) jenajn teritoriojn de UEA (enkrampe jaro de la starigo):

Aŭstria (1926), Belga (1926), Brazila (1928), Brita (1924), Bulgara (1927), Ĉeĥoslovaka (1923), Dana (1934), Estona (1924), Finnlanda (1928), Franca (1934), Germana (1923), Hungara (1921), Japana (1924), Latva (1925), Litova (1932), Nederlanda (1929), Norvega (1932), Novjorka (1928), Novzelanda (1931), Pola (1927), Portugala (1927), Praha (1932), Rumana (1923), Saar (1921), Sveda (1928), Urugvaja (1929), Usona (1928).

Do ni vidas tie nur unu regionan teritorion (Saar) kaj du urban (Novjorka, Praha), aliaj estas identaj kun koncerna ŝtato.

En la delegita reto mem poste estas skribite ekzemple: **Teritorio de UEA: Aŭstrio, Teritorio de UEA: Belgujo** ktp. dum ĉe aliaj landoj, kiuj ne estas „teritoriaj", tiu indiko mankas. La oficejon de la ĉefdelegito oni poste nomas **Teritoria Oficejo**, lian kason **Teritoria Kaso** k.s. La koncernaj informiloj poste nomiĝas **Teritoria Tribuno** kaj **Teritoria Bulteno**. 

En la Enciklopedio de Esperanto de 1934 la teritorioj estas plurfoje menciitaj, sed mankas klarigo, pri kio temas.

Fontoj
------

* Oficiala jarlibro de UEA 1921
* Jarlibro de UEA 1934
**Mór Karvaly** [karvaj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Karvaly Mór** estis hungara pentristo.

Mór Karvaly: En drinkejo
Mór Karvaly  naskiĝis en 1860 en Ungvár (Hungara reĝlando, nuntempa Uĵhorodo en Ukrainio), li mortis laŭ Adriatiko? en 1899.

Biografio
---------

Mór Karvaly devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Modela Desegna Lernejo. Lia plej grava instruisto estis Bertalan Székely. Li daŭris la lernadon laŭvice en Vieno, Munkeno, Parizo. En la lasta urbo li lernis precipe de en:Pascal Dagnan-Bouveret. Post siaj studoj li pentradis en Budapeŝto portretojn kaj ĝenrojn krome li kreis ilustraĵojn en pluraj gazetoj.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Parizo (1888)
* Budapeŝto (1892)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* vidu la bildojn!

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun memportreto
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio Arkivigite je 2018-05-24 per la retarkivo Wayback Machine

* Elek BenedekElek Benedek
* Amindumantaj ĥusarojAmindumantaj ĥusaroj
* Viro kun bastonoViro kun bastono

* Kategorio Mór Karvaly en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 612549
* RKD: 127809
 |
Ĉefa paĝo - Ses Reguloj de Goo - Historio de Goo - Terminaro de Goo

---

Ĉiun el la malplenaj intersekcoj ene de propra ĉirkaŭbaro, oni nomas 'privataj teritorioj'. Ĉiu mortinta malamika ŝtono ene de propra privata teritorio estos forigita de la ludtabulo fine de la partio.

Oni nomas 'publikaj teritorioj' ĉiujn intersekcojn nek ĉirkaŭitajn nek okupitajn de iu el la du bandoj, situantajn inter la gruplimoj. Oni ne kalkulas ĉi tiujn teritoriojn publikajn dum la poentsumado.

LANDLIMA RETUŜO
Ekzistas kelkaj intersekcoj ene de konkerita teritorio kiuj ne estas forte defenditaj, sed kiuj, frue malfrue, devas esti okupitaj de ni mem. Tio nomiĝas 'retuŝi la landlimojn'. Tion oni kutime faras en la fino por tiel ne perdi ludvicojn dum la partio.
*Sur la bildo oni markis la retuŝendajn intersekcojn per majusklaj literoj: litero 'N' rilatas al Nigrulo kaj la 'B' al Blankulo.*

*Sur la bildo, ĉiuj la minusklaj literoj de 'a' ĝis 'h' markas la publikajn teritoriojn. Ŝtonoj markitaj per romboj estas mortintaj.*
**Valdemorales** (Valo de morusarboj) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

Loĝantoj
--------

La loĝantoj nomiĝas *corcheros* (korkoproduktistoj). La censita populacio en 2009 estis de 230 loĝantoj.

Situo
-----

Valdemorales estas situa en la centra parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Sierra de Montánchez, je altitudo de 493 m; je 45 km de Cáceres, provinca ĉefurbo, survoje de Cáceres al Miajadas, kaj je 60 km de Mérida, la regiona ĉefurbo, sed la plej proksima urbo estas Miajadas.

Geografio
---------

La areo de ties teritorio estas de 9,9 km² en subo de valo inter montoj kiuj separs la komarkojn de Vegas Altas kaj Llanos de Cáceres. Ĝi estas inter 39º 12´ de latitudo kaj 6º 03´de longitudo.

El la flaŭro rimarkindas la mediteranea arbaro kun anzinoj kaj korkokverkoj, kun aliaj specioj kiel figarbo kies folioj aperas en la blazono de la vilaĝo, olivarbo kaj arbustaro de cisto, genisto, ulekso, asparago ktp. El la faŭno menciindas specioj kiel la kuniklo, la leporo, la apro, kaj birdoj kiel la perdriko, la koturno, la hirundo, la blanka cikonio, la paseroj, agloj ktp.

Historio
--------

Ĝi estas en kruciĝo de antikvaj vojoj unu el kiuj iris el Cáceres al la rivero Guadiana kaj alia el Mérida al Kastilio. Tiu kruciĝo apartenis al la Ordeno de Santiago kiu reloĝigis ĝin, kiam la islama loĝantaro estis devigita forlasi la fortikaĵojn.

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo de *San Andrés* de la 17a jarcento kun malgranda retablo de baroko de la 18a jarcento.
* Naturaj piedirejoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* valdemorales.blogspot.com
**Ágoston Széchy** [Agoŝton sEĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Széchy Ágoston,** (malofte *Széchy Ágoston Imre*) estis hungara pastro, instruisto, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1840).

Ágoston Széchy  naskiĝis la 5-an de julio 1778 en Sárospatak. Li mortis la 6-an de marto 1852 en Pest (urbo).

Biografio
---------

Ágoston Széchy lernis en sia naskiĝurbo kaj Nagykároly. En 1796 li aliĝis al la piaristoj, poste li plulernis en Vác kaj Nyitra. Li komencis instrui laŭvice en Podolin, Vác, Kalocsa, Szeged. Inter 1807 – 1832 li instruis la hungaran lingvon kaj zorgis pri la biblioteko en militakademio en Wiener Neustadt. En 1817 li verkis gravan studon pri la milita edukado. En 1832 li pensiuliĝis kaj hejmenvenis, poste li okupiĝis pri la piarista ordeno.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Az anyanyelv tanításának szükségéről s leghelyesebb módjairól* (1839)
* *Elemi magyar nyelvtan* (Fundamenta hungara gramatiko), (1840, 1844)
* *A nevelés és oktatástan vázlata az elemi tanítók használatára* (1845)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre en la 1-a punkto
La **Malnova tombejo de Buttstädt** (germane: *Historischer Friedhof*) estas unu el la malmultaj konserviĝintaj renesancaj tombejoj en Meza Germanio. Ĝi starigitis en 1591 en Buttstädt kaj funkciis ĝis 1861.

Priskribo
---------

La de arkadoj ĉirkaŭita tombejo nombriĝas al la t.n. Camposanto-tombejoj, kiuj aranĝitis multloke ekde la 15-a jarcento laŭ itala modelo. Hodiaŭ tiaj ankoraŭ belaspektaj tombejoj de Germanlingvio troviĝas ankoraŭ en Halle (Saale), Eisleben kaj Salcburgo (Sebastiano-tombejo). 

Mallonge estas la vojo disde la bazarplaco kun la malfrugotika Kirko Sankta Mikaelo al la Malnova tombejo: paŝon post paŝo senteblas de la marŝanto diversaj gravaj kulturhistoriaj etapoj. La tombejo troviĝas ekster la urbocentro kaj atestas tiel la post la Reformacio praktikata metodo: nuligi tombejojn ĉirkaŭ preĝejojn kaj transloki ilin eksteren (i.a. pro spacomanko kaj higienaj kialoj). 

Samtempe la fortiĝanta burĝaro utiligis tiun ĉi eblecon por prezenti sin. En Buttstädt oni decidis unuigi la novan tombejon al la Komunumo de Sankta Johano. En 1591 pligrandiĝis la tereno kaj oni komencis la konstruon de la arkadaj haloj. Ankoraŭ hodiaŭ la dato 1592 legeblas sur la ĉefa pordego. La tuta komplekso forbrulis dum al incendio de 1684 kaj poste nur kelkaj elementoj (ekz. la sabloŝtonaj arkadokolonoj) reŭzitis. La turo de la Johano-kirko markas la situon de la tombejo malantaŭ la muroj de Buttstädt. La du kolonaj padoj kiuj limigas la tombejon de nordo al oriento kovras kelkajn el la plej belaj tomboj el ĉiuj epokoj. Sur la tomba kampo mem, kiu etendiĝas iomete dekliven al sudoriento, nur malmulto de la tomboj konserviĝis ĝis nun.

Literaturo
----------

* *Der Alte Friedhof von Buttstädt: Ein Thüringer Camposanto*, HrSg. Thüringisches Landesamt für Denkmalpflege, Verlag Klaus-Jürgen Kamprad, Altenburg, 2003, ISBN 3-910166-95-4
* Nils-Christian Engel *Der Alte Friedhof von Buttstädt*, ISBN 3-938819-00-6
* Barbara Happe *Der Camposanto in Buttstädt – ein seltener Zeuge frühneuzeitlicher Sepulkralkunst in Thüringen.* In: Die Auslese, März 1992, S. 1–18

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tombejo malnova de Buttstädt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri la tombejo sur la oficialaj urbaj paĝoj
* Hejmpaĝo de la tombejo
La **Kalvinana preĝejo** estas religia Monumento historia en grandvilaĝo Dunapataj (Hungario).

Historio
--------

La gotika, tiam katolika kirko estis konstruita en la 15-a jarcento (laŭ takso ĉirkaŭ 1430). La loĝantoj iĝis kalvinanoj jam antaŭ ol 1576, tial ili uzis la katolikan kirkon. Dum dominado de turkoj la preĝejo estis parte detruita, pli poste ankaŭ en 1707. Plena rekonstruo okazis laŭ baroko en 1773, samtempe turo konstruiĝis. En 1846 oni faris la necesajn riparojn. La turo en 1855 bruldetruiĝis, en la sekva jaro ĝi estis renovigita, tamen precipe en 1861. Restaŭraj laboroj okazis en 1985, ekde tian oni vidas kelkajn gotikajn fenestrojn. En 2002 la turo denove estis renovigita.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en korto, kiu estas ĉirkaŭita per ŝtona muro. En la muro estas videblaj ankaŭ malnovaj tomboŝtonoj. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo reliefas kun enireja pordo. La turo havas malnovan horloĝon, kiu estas industria historia monumento. En flanko de la navo kuboforma antaŭĉambro kun enirejo aliĝas. La navo havas ankaŭ apogpilierojn. La absido estas oklatera kaj havas apogpilierojn. Interne galerioj etendiĝas en 3 flankoj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto
*
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en vilaĝo Egerlövő (Hungario). Ĝi estas la plej malnova konstruaĵo de la komunumo.

Historio
--------

La katolika romanika preĝejo konstruiĝis en la 13-a jarcento, sed oni konjektas, ke la plej malnova parto devenas el la 12-a jarcento. Dum dominado de turkoj la loĝantoj akceptis la kalvinanajn instruojn. Restis ŝpuroj pri tio, ke post la turka erao la kirko estis restaŭrita. En 1828 la kirko estis trakonstruita: sur la duonrondan absidon oni konstruis la kvadratan turon. Ankaŭ granda krucnavo estis konstruita. La orgeno estis farita en 1903, tial la galerio estis plilongigita. En 1986 arkeologia esplorado, poste plena renovigo okazis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola. La fasado estas simetria, meze la turo kun enirejo reliefas. Estas ankaŭ pluraj enirejoj en finoj de la krucnavo, fine estas enmurita enirejo ĉe la ĉefnavo. La ĉefnavo situas inter la absido/turo kaj krucnavo, la krucnavo estas pli longa, ol la ĉefnavo, sed ilia alteco samas. Interne la predikejo kaj la brunaj benkoj estas postbarokaj kaj faritaĵ ĉirkaŭ 1790.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

*

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.