recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kobolo**, estas programlingvo de la tria generacio kreita en 1959. Ĝia angla nomo **COBOL** estas akronimo (**COmmon Business Oriented Language**), kiu montras ĝian unuan celon: komuna lingvo pro programi administrajn programarojn.

La standardo COBOL 2003 estas objektema kaj havas aliajn trajtojn de moderna programado.

Ekzemploj
---------

Ekzemplo 1: malmodernstila COBOL

```
 000010 IDENTIFICATION DIVISION.
 000020 PROGRAM-ID. SALUTONMONDO.
 000030 DATE-WRITTEN. 10/08/04 00:04.
 000040 AUTHOR. NEKONATO.
 000050
 000100 ENVIRONMENT DIVISION.
 000200 CONFIGURATION SECTION.
 000210 SOURCE-COMPUTER. MAINFRAME.
 000220 OBJECT-COMPUTER. MAINFRAME.
 000230
 000300 DATA DIVISION.
 000310 WORKING-STORAGE SECTION.
 000320 01 TEKST PIC X(12)
 000330 VALUE "SALUTON, MONDO".
 000410
 000500 PROCEDURE DIVISION.
 000600 MAIN-LOGIC SECTION.
 000700 MAIN-LOGIC-BEGIN.
 000710 DISPLAY TEKST.
 000600 MAIN-LOGIC-END.
 000700 STOP RUN.

```

Ekzemplo 2: modernstila COBOL.

```
  IDENTIFICATION DIVISION.
  PROGRAM-ID. Saluton-Mondo.
  DATE-WRITTEN. 15-07-2008.
  AUTHOR. Nekonato.
  \*
  PROCEDURE DIVISION.
  display "Saluton, Mondo!"
  stop run
 .

```

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kobolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* (fr) Helpforumo de franclingvanaj uzantoj de Cobol
* (fr) Kurso de COBOL 85
* (en) Open Cobol
* (en) COBOL User Groups (COBUG) Arkivigite je 2005-08-14 per la retarkivo Wayback Machine
* (fr) GCobol, Mini-Cobol

Noto
----

1. ↑  NPIV.
**Kolektiva negocado** aŭ **Kolektiva kontratado** estas procezo de negocado inter dungantoj kaj grupo de dungitoj cele al atingo de interkonsentoj por reguli la salajrojn, la laborkondiĉojn, eble la profitojn, kaj aliajn aspektoj de la kompensado kaj rajtoj de la laboristoj. La interesoj de la dungitoj estas komune prezentataj fare de reprezentantoj de sindikato(j) al kiu(j) la dungitoj tute aŭ parte apartenas. Normale tiu sistemo funkcias ene de proceduro establita de la laborjuro propra de la lando.

Estas alia sistemo nome rekta agado, kiu konsistas en rekta negocado inter la dungistoj kaj la dungitoj sen perado de sindikatoj aŭ ŝtataj funkciuloj. Tiukadre la laboristoj elektas en asembleo siajn reprezentantojn por la negocado.

La kolektivaj interkonsentoj atingitaj pere de tiuj negocadoj kutime establas skalojn de salajroj, laborhorojn kaj semajntagojn, laborvicojn, trejnadon, sanon kaj sekurecon, kromlaboro, plendomekanismojn, kaj rajtojn por partpreno en la aferoj de la laborloko aŭ de la kompanio.

La sindikato povas negocadi kun unusola dungisto (kiu estas tipe reprezentanta la posedantaron de la entrepreno) aŭ povas negocadi kun grupo de negocistoj, depende de la lando, por atingi sektornivelan interkonsenton. La kolektivaj interkonsentoj funkcias kiel laborkontrakto inter dungisto kaj unu aŭ pliaj sindikatoj. Kolektiva negocado konsistas el la procezo negocado inter la reprezentantoj de sindikato (respektive rekte de la laboristoj) kaj de dungistoj (ĝenerale reprezentataj de administristo, aŭ, en kelkaj landoj kiel Aŭstrio, Svedio, Hispanio kaj Nederlando, de dungistaro - asocio de dungistoj -) rilate al ĉiaj laborkondiĉoj kaj eĉ al la rajtoj kaj respondeco de la kontraktantaj sindikatoj.

Notoj
-----

1. ↑  "BLS Information". Glossary. U.S. Bureau of Labor Statistics Division of Information Services. 28a de februaro, 2008. Alirita la 13an de januaro 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 676808
* GND: 4184470-1
* LCCN: sh85027996
* BNF: 119374399
* NDL: 00561267
* NKC: ph121713
 |
**Kató Eőry** [Ori], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Eőry Kató** estis hungara aktoro. Ŝia nobela antaŭnomo estis *felsőeöri*, ŝia origina plena nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Simkó Erzsébet Katalin*, ŝia geedziĝa nomo estis hungarsisteme *Mátyássy Tiborné*.

Kató Eőry (dekstre)
Kató Eőry  naskiĝis la 6-an de septembro 1905 en Budapeŝto, ŝi mortis la 7-an de marto 2000.

Biografio
---------

Kató Eőry frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1929. Post siaj studoj ŝi apartenis al la Nacia Teatro (Budapeŝto) ĝis 1948, sed ŝi ofte estis aŭdebla en la Hungara Radio. Dum la nazia erao ŝi kaŝigis Éva Ruttkai kaj ankaŭ aliajn judojn. En la teatra jaro 1948 ŝi havis rolojn en Teatro Belvárosi, poste en Teatro de Hungara Armeo, inter 1956-1961 en Teatro József Attila. Ŝi ricevis priaktoran premion en 1933, izralelan postmortan premion *Justuloj inter la popoloj* en 2010. Ŝi havis edzon kaj naskis filinon.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare:
	+ La Venecia Komercisto - Jessica
	+ Otelo - Bianca
* M. Kállay: *A roninok kincse* - O-Karu

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Cigánylakodalom* (1928, mallonga filmo)
* *Zivatar Kemenespusztán* (1936) – edzino (ĉefrolo)
* *Te csak pipálj, Ladányi!* (1938) – edzino

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

* Kategorio Kató Eőry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 596558
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Kodinsk** (ruse *Кодинск*) estas urbo en Krasnojarska regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 04224501.

La urbo estis fondita en jaro 1977.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1989.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Kodinskij (Кодинский) ĝis 1989.

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 4 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 58° 41′ N 99° 11′ O﻿ / ﻿58.683 °N, 99.183 °O﻿ / 58.683; 99.183 (mapo)Koordinatoj: 58° 41′ N 99° 11′ O﻿ / ﻿58.683 °N, 99.183 °O﻿ / 58.683; 99.183 (mapo).

La urbo estas ĉe rivero Angara (Ангара).

La urbo estis fondita en 1977 dum konstruado de akva elektrocentralo.

En jaro 2002 la urbo havis 14,7 mil loĝantojn.

Flago de Krasnojarska regiono
Urboj de Krasnojarska regiono

**Ĉefurbo**: Krasnojarsk

Aĉinsk |
Artjomovsk |
Bogotol |
Borodino |
Divnogorsk |
Dudinka |
Jenisejsk |
Ĵeleznogorsk |
Igarka |
Ilanskij |
Kansk |
Kodinsk |
Krasnojarsk |
Lesosibirsk |
Minusinsk |
Nazarovo 
Norilsk |
Sosnovoborsk |
Ŝaripovo |
Ujar |
Uĵur |
Zaozjornij |
Zelenogorsk 

 

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Taso da kokoslakto.
La **kokoslakto** estas ingredienco vaste uzata en la diversaj landaj kuirartoj kiel bazo de diversaj saŭcoj. Ĝi aspektas al la mamulaj laktoj. Kokosa lakto estas maldiafana, laktoblanka likvaĵo obtenita el la raspita pulpo de maturaj kokosoj. Tiun produkton oni obtenas premante la raspitan pulpon, ĝenerale miksita kun akvo. Tio estas farebla hejme aŭ industrie. Ĉi tiu "lakto" ne devas esti konfuzata kun la kokosakvo, ĉar la akvo ne estas prenita de la pulpo. Tiu lasta likvaĵo, riĉa en karbonhidratoj kaj mineraloj ĉefe kalio, troviĝas en la centra kavo de la kokospulpo.

La maldiafaneco kaj riĉa gusto de kokosa lakto ŝuldiĝas al ĝia alta oleo-enhavo, kies plej granda parto estas saturita graso. Ĝi enhavas elstarajn kvantojn de vitaminoj C, B1, B3, B5 kaj B6, kalcio, seleno, magnezio, fosforo, fero, kalio, kupro, zinko, plie proteinoj, la aminacido argenino ktp. Kokosa lakto estas tradicia nutra ingredienco uzata en Sudorienta Azio, Oceanio, Sudazio, kaj Orientafriko. Ĝi ankaŭ estas uzata en kuirado en Karibio, tropika Latin-Ameriko kaj Okcidenta Afriko, kie kokospalmoj estis enkondukitaj dum la kolonia epoko.

Kokosa lakto diferenciĝas en subtipojn bazitajn sur grasa enhavo. Ili povas esti ĝeneraligitaj en kokosa kremo (aŭ dika kokosa lakto) kun la plej alta kvanto da graso; aŭ maldika kokosa lakto kun maksimume ĉirkaŭ 20% da graso. Ĉi tiu terminologio ne ĉiam sekvas en komerca kokosa suko vendita en okcidentaj landoj. La kokosa suko kun nekonsiderindaj kvantoj da graso oni obtenas kirlante trinkeblan akvon kune kun la pulpo de nematuraj kokosoj. La rezulta trinkaĵo estas agrabla kaj riĉa refreŝigaĵo.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPlantlaktoj |
| --- |
| Laktoj | Araĥidlakto • Avenlakto • Kanablakto • Kokoslakto • Migdallakto •Pizlakto •Rizlakto • Sojlakto |
| Rilataj produktaĵoj | Amazake • Ciperlakto • Douhua • Kokkoh • Plantkremo • Pojo • Ŝikke • Soja jogurto • Vegana fromaĝo • Vegetaĵa laktopulvoro |
| Varomarkoj kaj kompanioj | 8th Continent • Alpro • Elmhurst 1925 • Hain Celestial Group • MimicCreme • Plamil Foods • Ripple Foods • Silk • So Good • Tofutti • Vitasoy |
| Rilataj | Soja proteino • Veganismo • Vegetarismo |

 |

* Kategorio Kokoslakto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Karola Ágai,** malofte *Karola Ágay*, hungare **Ágai Karola,** estis hungara operokantistino (koloratursoprano). Ŝia edzo estis László Szendrey-Karper ekde 1963.

Karola Ágai naskiĝis la 30-an de marto 1927 en Budapeŝto - mortis la 22-an de februaro 2010 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Karola Ágai komencis sian karieron en 1952 en korusoj, ekzemple en koruso de Hungara Radio. Ŝi apartenis al trupo de Budapeŝta Ŝtata Operejo ekde 1957. Baldaŭe ŝi ricevis rolojn ankaŭ en Moskvo, Vieno, Hamburgo. En Novjorko ŝi kune kantadis kun Nicolai Gedda. Ŝia edzo estis gitaristo, ili kune prezentis ankaŭ komunajn spektaklojn en Japanio kaj Ameriko. Ŝi ricevis premion Kossuth en 2009, pli frue ankaŭ aliajn premiojn. Diversaj diskoj gardas ŝiajn kantadojn.

Ŝia repertuaro (elekto)
-----------------------

* Ferenc Erkel: *Bánk bán* (Banuso Bánk) – *Melinda*; *Hunyadi László* (Ladislao Hunyadi) - *Szilágyi Erzsébet*, *Gara Mária*
* Gaetano Donizetti: *Lucia Lammermoor* — *Lucia*
* Giuseppe Verdi: *Traviata* – *Violetta*
* Wolfgang Amadeus Mozart: Die Zauberflöte – *reĝino de Nokto*
* Gioacchino Rossini: La barbiro de Sevilo – *Rosina*

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Karola Ágai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 17° 31′ 52″ N 106° 13′ 46″ O﻿ / ﻿17.53111 °N, 106.22944 °O﻿ / 17.53111; 106.22944 (mapo)

Kaverno Thien Duong
Kaverno Thien Duong
**Kaverno Son Doong** (vjetname: Hang Thiên Đường, signifanta Montara paradizo) estas kaverno en la Nacia Parko Phong Nha-Ke Bang, distrikto Bo Trach, provinco Quang Binh, Vjetnamio. La kaverno situas proksime al la Laosa-Vjetnama limo.
La kavernon malkovris loka persono, nome Hồ-Khanh en 2005. La lokan junulon timigis la kaverno pro la fajfanta sono de ĝia subgrunda rivero. Fakte, ĝi estis nekonata de la publiko ĝis 2010, kiam grupo de britaj sciencistoj de la British Cave Research Association – gvidata de Howard Limbert – kondukis esplorvojaĝon al Phong Nha-Ke Bang de la 10-a ĝis la 14-a de aprilo de 2010. Laŭ Limbert, tiu kaverno estas kvinoble pli granda ol Kaverno Phong Nha, pli frue konsiderata la plej granda kaverno en Vjetnamio. La plej granda ĉambro de Thiên Đường longas 31 kilometrojn, atingante larĝon de 100 m kaj alton de 150 metroj.

Notoj
-----

1. ↑   Paradise Cave found to be 31km long, says British explorer. Arkivita el la originalo je 2011-08-04. Alirita 2011-07-06.
2. ↑   Hang động Thiên Đường phá kỷ lục về độ dài. Arkivita el la originalo je 2016-03-03. Alirita 2011-07-06.
3. ↑   Thien Duong Cave – Magical mystery tour. Arkivita el la originalo je 2017-08-11. Alirita 2011-07-06.
La **kolangikarcinomo** aŭ *kancero de la galduktoj* estas tumora procezo de maligna tipo kiu tuŝas parte aŭ ĉefe la sistemon de duktoj kiuj transportas la galon el la hepato ĝis la maldika intesto. Ekzistas klinika variaĵo de tiu tumoro, nome *tumoro de Klatskin*. Ĝi prezentiĝas en la disforkejo de la hepataj duktoj, kaj estas tre mortiga pro malfrua diagnozo, kaj malmulte efika traktado.

La kolangikarcinomoj estas karcinomoj kiuj kutime prezentas malrapidan kreskon kaj malfruan metastazon. Tiel temas pri letargia patologio kiu ofte estas diagnozigita en malfruaj stadioj de la malsano kiuj malkonsilas ties kirurga forigo. Estas malsano kies indico alproksimiĝas al 2 kazoj por ĉiuj 100 000 personoj. La kancero de galduktoj povas aperi en ajna parto de la anatomio de la galduktoj kaj okazigas simptomojn pro la ŝtopiĝo de tiuj galduktoj. Tiu tumoro tuŝas individuojn de ambaŭ seksoj kaj en la plej parto de la kazoj disvolviĝas en pacientoj kun aĝo supera al la 65 jaroj.

* Kategorio Kolangikarcinomo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697938
 |
Komarkoj de Rioĥo. Laŭhorloĝe el plej nordokcidento: Komarko de Haro (ruĝe), Komarko de Logronjo (flave), Komarko de Calahorra (verde), Komarko de Alfaro (flave) plej oriente, Komarko de Cervera (verde) plej sudoriente, Komarko de Arnedo (ruĝe), Malnova Kamero (verde), Nova Kamero (ruĝe), Supra Najerilla (flave) plej sudokcidente, Komarko de Ezcaray (ruĝe), Komarko de Santo Domingo de la Calzada (flave) kaj Komarko de Nájera (verde).
Laŭ orografio, klimato kaj la teruzado, oni kutime dividas la regionon Rioĥo en Supra kaj Malsupra Rioĥoj aŭ Supra, Meza kaj Malsupra Rioĥoj. Ĉiuokaze tiuj dividaĵoj estas subdivideblaj en pli klaraj komarkoj aŭ subkomarkoj, kiuj plej rilatas al kaj nomiĝas laŭ siaj ĉefurboj. Krome estas naŭ tradiciaj jurisdikciaj teritorioj.

Laŭ triparta divido
-------------------

Laŭ triparta divido.
* *Rioja Alta*, Supra Rioĥo (laŭ la riverfluo de Ebro), Okcidenta Rioĥo
	+ Montaro
		- Anguiano
		- Ezcaray
	+ Valo
		- Haro
		- Nájera
		- Santo Domingo de la Calzada
* *Rioja Media*, Meza Rioĥo, Centra Rioĥo
	+ Montaro
		- *Tierra de Cameros*, Kameroj
			* Nova Kamero
			* Malnova Kamero
	+ Valo
		- Logronjo
* *Rioja Baja*, Malsupra Rioĥo, Orienta Rioĥo
	+ Montaro
		- Cervera
	+ Valo
		- Alfaro
		- Arnedo
		- Calahorra

Laŭ duparta divido
------------------

Alia divido tre ofta en popola konsidero kiu krome aperas ankaŭ en historiaj dokumentoj tre antikvaj estas en du duonoj. Nome *Rioja Alta* (supra) kiu estus la okcidenta parto kaj la *Rioja Baja* (malsupra) kiu estus la orienta Parto. La dividejo inter ambaŭ estus la rivero Iregua. Laŭ tio la municipoj estus distribuataj jene:

#### *Rioja Alta*

Komarko de Haro, la plej nordokcidenta.
* Komarko de Anguiano
* Komarko de Ezcaray
* Komarko de Haro
* Komarko de Nájera
* Komarko de Santo Domingo de la Calzada
* Nova Kamero
* Okcidenta duono de la Komarko de Logronjo

#### *Rioja Baja*

* Komarko de Arnedo
* Komarko de Cervera
* Komarko de Calahorra
* Komarko de Alfaro
* Orienta parto de la Komarko de Logronjo
* Malnova Kamero

Bibliografio
------------

* Caja de Ahorros de La Rioja (eld.). "La Geografía de La Rioja, en tres volúmenes". 84-604-9924-3.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Komarkoj de Rioĥo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fichas municipales, La Rioja
* ENESA
* López Rodríguez, Borja. (2007) *Unidades Territoriales de La Rioja.* Dirección de Política Local de La Rioja.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 784485
 |
**Karpentaria Golfo**  aŭ **Golfo de Karpentario** (angle *Gulf of Carpentaria*) estas granda, malprofunda maro, ĉirkaŭata je tri flankoj per la kontinento de Aŭstralio. Norde la golfo transiras en Arafura-Maron, la naturan akvodislimon inter Aŭstralio kaj Novgvineo. Geologie la golfo estas ankoraŭ juna - dum la lasta glaciepoko ĝi ankoraŭ estis tero.

La terenoj apud Karpentaria Golfo ĝenerale estas ebenaj kaj malaltaj. Okcidente troviĝas Arnhemlando kaj Supra Pinto, regionoj de Norda Teritorio. Oriente situas Kabjorka Duoninsulo, sude Nordokcidenta Kvinslando ( aŭ *Gulf Country* ), ambaŭ en Kvinslando.

En 1606 la maro estas unuafoje enmapigita far ŝipisto Willem Jansz. En 1623 nomis Jan Carstensz la golfon laŭ la guberniestro de Batavia, Pieter de Carpentier. En 1802 kaj 1803 la golfo estis enmapigita kaj plie esplorita far Matthew Flinders.

La klimato estas varmega kaj humida kun du sezonoj jare. La seka sezono koncernas aprilon al novembron, kaj karakteriziĝas de tre seka sudorienta al orienta vento. La malseka sezono etendiĝas de decembro al marto. Plimulte da pluvo falas en tiu ĉi periodo, ĉe kio la malaltaĵaj terenoj inundas.

Referencoj
----------

1. ↑  Plena Ilustrita Vortaro 2002 p. 537

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de maraj ekoregionoj

* Kategorio Karpentaria Golfo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Aŭstralio |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 407568
* LCCN: sh92006777
* VIAF: 238972632
 |
**Kay Davis** (naskiĝis la 5-an de decembro 1920 je Evanston en Ilinojso kiel *Kathryn Elizabeth Davis*; mortis la 27-an de januaro 2012 je Apopka en Florido) estis usona kantistino. Ŝi kantis en la Orkestro Duke Ellington.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Vivo kaj verkado
----------------

Davis studis ekde 1938 ĝis 1945 kantadon kaj pianludon kaj membriĝis en la jaro 1944 en la bando de Duke Ellington, kiu okupigis ŝin krom Joya Sherrill kaj Al Hibbler en sia orkestro. Ellington uzis ŝian koloratursoprano ofte por skatkantaj aranĝaĵoj, ekzemple kune kun la klarneto de Jimmy Hamilton. Li ankaŭ uzis ŝian voĉon je konĉertpecoj kaj preĝokantoj aŭ ĉe la senvorta improviza akompano de ĉefvoĉo, kiun Adelaide Hall kreis por la titolo *Creole Love Call*.
Kun Ellington kaj Ray Nance ŝi vizitis en 1948 Anglujon kaj Francujon kaj partoprenis la vojaĝon de la orkestro tra Eŭropo en la sama jaro; fine de 1949 ŝi deiĝis de la Orkestro Duke Ellington kaj ekde tiam ne plu laboris muzikiste.

Davis estas aŭdebla je la titoloj *I Ain't Nothing But the Blues* (1944), *It Don't Mean a Thing, But It Ain't that Swing* kaj *Solitude* (1945), *Transbluency* kaj *Minnehaha* (1946), *On a Turnquoise Cloud* (1947) kaj *Creole Love Call* (1948) de Duke Elligton. Kontraste al sia kolegino Joya Sherrill, kiu samtempe (foje ankaŭ en triopo kun Marie Ellington) laboris kun ŝi en la bando, Kay Davis ne estis vera ĵazkantisto; ŝi estas pli rigardebla kiel klasikmuzika kantisto.

Diskoj
------

* Duke Ellington: *Carnegie Hall Concert, December 1944* (Prestige)
* Duke Ellington: *Treasury Shows* (DETS, 1945)
* Duke Ellington: *1946* (Classics)
* Duke Ellington:*1947-1948* (Classics)

Duagrada literaturo
-------------------

* J. L. Collier: *Duke Ellington*. Berlino, Ullstein, 1998
* Bielefelder Katalog Jazz 2001
* Richard Cook kaj Brian Mortonn: *The Penguin Guide to Jazz on CD*, 6-a eldono, Londono, Penguin, 2002 ISBN 0-14-017949-6.

Rimarko
-------

1. ↑  Dennis Hevesi: *Kay Davis, Coloratura, Soared in Wordless Songs, Dies at 91* – Nekrologo en The New York Times
2. ↑  citita laŭ Collier, p. 360

* Kategorio Kay Davis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 408596
* GND: 134355695
* LCCN: no96055824
* VIAF: 7579489
* ISNI: 0000 0000 5515 6521
* SUDOC: 085648035
* BNF: 139459897
* MBA: 0f615fc1-ce1f-4586-b867-c0a528d49fcd
* BIBSYS: 6023570
 |
En biologio, **kolonio** aludas al individuaj organismoj de la sama specio kiu kunvivas proksime, kutime por reciproka profito, kia pli forta defendo aŭ kapablo ataki pli grandajn predojn. Kelkaj insektoj (formikoj kaj mielabeloj, ekzemple) vivas nur en kolonioj. La Fizalio estas ekzemplo de kolonio de kvar diversaj formoj de polipoj.

Elektronika bakteria kolonikalkulilo.
Kolonio de unusolaĉelaj organismoj estas konata kiel **kolonia organismo**. Koloniaj organismoj estis probable la unua paŝo al multĉelaj organismoj tra natura selekto. La diferenco inter multĉela organismo kaj kolonia organismo estas ke individuaj organismoj el kolonio povas, separitaj, survivi per si mem, dum ĉeloj el multĉela vivoformo (ekz. ĉeloj el cerbo) ne povas.

**Bakteria kolonio** difiniĝas kiel videbla aro de bakterio kreskiĝante sur la surfaco aŭ ene de solida medio, kutime kulturita el unusola ĉelo. Ĉar ĉiuj organismoj ene de kolonio descendas el unusola praulo, ili estas genetike identaj (escepte pro mutacioj kiuj okazas je malalta, neevitebla ofteco, same kiel pro la pli verŝajna eblo de poluado). Akiri tiajn genetike identajn organismojn povas esti utila multmaniere.

**Biofilmo** estas kolonio de mikroorganismoj ofte enhavanta kelkajn speciojn, kun propraĵoj kaj kapabloj pli grandaj ol tiuj de la kuniĝo de kapabloj de la individuaj organismoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kolonio (administra unuo)
* Abelujo
* Birdaro
* Birdokolonio
* Bonsociemo
* Korala rifo
* Koloniigo (biologio)
* Kombuĉo
* Superorganismo

Referencoj
----------

1. ↑  Alberts, Bruce.  (1994) *Molecular Biology of the Cell*, 3‑a eldono, New York: Garland Science. ISBN 0815316208.
2. ↑  Tortora, Gerard J..  (2009) *Microbiology, An Introduction*. Berlin: Benjamin Cummings, p. 170–171. ISBN 0-321-58420-1.
Daisenryo-kofun, la tombo de la imperiestro Nintoku en Sakai, Japanio (5-a jarcento)
***Kofun*** (japane: 古墳, *malnova tumulo*) estas malnovaj tumuloj, t.e. montettomboj, en Japanio en Kofun-epoko. Tiaj tomboj devenas el Ĉinio. Ankaŭ megalitaj tomboj estas nomataj *kofun*. Al japanaj *kofun*-oj similaj tomboj troviĝas ankaŭ en Koreio.

*Noge-Otsuka*-kofun en Tokio (5-a jarcento
Ishibutai-kofun en Asuka, supozita tombo de Soga no Umako.
Kofun de Ishibutai en Asuka

Bibliografio
------------

Hildja Yukino Wittig: *Megalithgräber in Yamato aus drei Perioden der Kofun-Zeit : mit einem Exkurs über das Fujinoki-kofun (zwischen 560 und 590)*. Mit einer Teilübersetzung des "Sanryōshi" : (1808) / von Gamō Kunpei. Mikrofiche-Ausg. Hänsel-Hohenhausen, Egelsbach 1994, ISBN 3-8267-2070-9

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kofun en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kofun en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ttt-ejo de la urbo Sakai (angle) Arkivigite je 2008-05-07 per la retarkivo Wayback Machine
**Kay Ruthven HAGAN** (naskiĝis la 26-an de majo 1953) estas Demokrata membro de la Nordakarolina Ĝenerala Asembleo reprezentanta la 27-an senatan areon de la subŝtato, inkluzive reprezentitojn en Guilford County. Advokato, Hagan estas nun (en la sesio 2007-2008) servanta en sia kvina sesio en la subŝtata senato. Hagan estis unue elektita al la Subŝtata Senato en 1998.

Ŝi estas la nevino de eksa Florida Gubernatoro Lawton Chiles, kies oficejo en Vaŝingtono, DC, ŝi helpis kiel asistanto. Ŝia patro, Joe P. Ruthven, estis la urbestro de Lakeland, Florido. Nativulo de Shelby, NC, Hagan diplomiĝis de Florida State University kaj havas leĝdiplomon de Wake Forest University. Ŝi estas edziniĝinta la Charles T. "Chip" Hagan la III-a, advokato de Greensboro. Ŝi havas tri kreskiĝintajn infanojn, filinojn Jeanette kaj Carrie kaj filon, Tilden.

Post unue elekti ne vetkuri por la Usona Senato kontraŭ Elizabeth Dole en 2008, la Swing State Project anoncis la 26-an de oktobro, 2007, ke du sendependaj fontoj raportis, ke Hagan ja estis vetkuronta. Hagan oficiigis sian kandidatecon la 30-an de oktobro, 2007.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kay R. Hagan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficia Retpaĝo pri la Senat-kampanjo de Hagan


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 229937
* GND: 1198304502
* LCCN: no2014088880
* VIAF: 310520990
 |
En geometrio, **kombinaĵo de kvin kvaredroj** estas uniforma pluredra kombinaĵo, simetria ordigo de 5 kvaredroj. Ĝi estas ankaŭ steligo de la regula dudekedro.

Ĝi estas nememspegulsimetria kaj do havas du formojn. Ambaŭ formoj metitaj kune kreas la reflekte simetrian kombinaĵon de 10 kvaredroj.

Ĝi havas la saman situon de verticoj kiel regula dekduedro.

Ĉi tiu kombinaĵo estis unue priskribita de Edmund Hess en 1876.

Kiel kombinaĵo
--------------

Ĝi povas esti konstruita per aranĝo de kvin kvaredroj en dudekedra simetrio *I*. Ĝi estas unu el kvin regulaj kombinaĵoj kiuj povas esti konstruitaj el identaj platonaj solidoj.

Kiel steligo
------------

Ĝi povas esti ricevita ankaŭ per steligo de dudekedro, kaj estas tiel pluredro de Wenninger W24.

La steligaj facetoj por la konstruado estas:

Nekutima dualeca propraĵo
-------------------------

Ĉi tiu kombinaĵo estas nekutima, ĉar ĝia duala figuro estas la la alia spegula varianto de la originalo. Ĉi tio estas ĝenerale sufiĉe malofta okazo, kutime la duala havas la saman turnecon kiel la originalo. Ekzemple se pluredro havas dekstran tordon, tiam ĝia duala ankaŭ havas dekstran tordon.

Ĉe la kombinaĵo de kvin kvaredroj, se la edroj estas torditaj dekstren tiam la verticoj estas torditaj maldekstren. Kiam oni dualigas ĝin, la edroj iĝas, dekstren torditajn verticojn kaj la verticoj iĝas maldekstren torditajn edrojn, donante la spegulitan ĝemelon. Figuroj kun ĉi tiu propraĵo estas ege maloftaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kombinaĵo de 6 kvaredroj kun turna libereco
* Kombinaĵo de 12 kvaredroj kun turna libereco
* Kombinaĵo de 6 kvaredroj
* Kombinaĵo de 2 kvaredroj
* Kombinaĵo de 10 kvaredroj
* Prisma kombinaĵo de kontraŭprismoj kun turna libereco de *p/q*-lateraj kontraŭprismoj konsistas el kvaredroj se *p=2, q=1*
* Prisma kombinaĵo de kontraŭprismoj de *p/q*-lateraj kontraŭprismoj konsistas el kvaredroj se *p=2, q=1*

Referencoj
----------

* Wenninger, Magnus.  (1974) *Polyhedron Models - Pluredraj modeloj*. Cambridge University Press. ISBN 0-521-09859-9.
* Harold Scott MacDonald Coxeter, *Regular Polytopes* - *Regulaj hiperpluredroj*, 3-a red. Dover Publications, Inc. 1973, Novjorko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kombinaĵo de 5 kvaredroj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eric W. Weisstein, *Kombinaĵo de kvin kvaredroj* en MathWorld.
* Metala skulptaĵo de kombinaĵo de kvin kvaredroj
* Arkivigite je 2008-11-19 per la retarkivo Wayback Machine VRML modelo
Egretardeoj, ardeoj, blankakapaj mikterioj kaj ibisoj are mile ĉe la lago Kolleru, Andra Pradeŝo, Barato.
La **Lago Kolleru** (en telugua కొల్లేరు సరస్సు) estas la dua plej granda nesalakva lago situanta en Andra Pradeŝo, Barato. Kolleru situantas inter la deltoj de la riveroj Kriŝno kaj Godavari. Kolleru etendas en du distriktoj - nome Kriŝno kaj Okcidenta Godavari. La lago utilas kiel natura inundevita rezervejo por tiuj du riveroj. La lago estas nutrata rekte de akvo el sezonaj riveroj Budameru kaj Tammileru, kaj estas konektata al la sistemoj de Kriŝno kaj Godavari per ĉirkaŭ 68 inunuejoj kaj kanaloj.

Tiu lago estas grava turisma allogaĵo. Multaj birdoj migras tie vintre. Kelkaj el tiuj estas gruoj, ibisoj, la Blankakapa mikterio, la Makulbeka pelikano ktp. nome grava habitato por ĉirkaŭkalkulitaj 20 milionoj da birdoj kaj loĝantoj kaj migrantoj. La lago estis deklrita kiel natura rezervejo en novembro de 1999 laŭ la barata *Wildlife Protection Act of 1972*, kaj eniris en la Ramsara Listo de Humidejoj de Internacia Gravo en novembro de 2002 laŭ la internacia Ramsar-Interkonsento. La natura rezervejo kovras areon de 308 km².
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Karpo. |


**Karpo** estas malgranda natura satelito de la planedo Jupitero.

Ĝin malkovris, en 2003, teamo el la Universitato de Havajo estrata de Scott Sheppard kaj konsistanta el Brett James Gladman, John J. Kavelaars, Jean-Marc Petit, Lynne Allen, David Jewitt kaj Jan Kleyna. Dum marto 2005 la Internacia Astronomia Unio donis al ĝi la nomon de Karpo, filino de Zeŭso laŭ la helena mitologio. Dume, la luno estis ricevinta la provizora nomo *S/2003 J 20*.

Orbitaj ecoj
------------

Simile al alia jupitera satelito, Temisto, ankaŭ Karpo ŝajnas ne esti membro de ajna lunaro, kaj tial estas aparte interesa.

Krome, ĉiuj jupiteraj satelitoj kiuj orbitas pli malproksime ol Karpo rivoluas malantaŭen.

La orbitan inklinacion de Karpo, samkiel tiun de aliaj jupiteraj satelitoj, influas la Kozai-efiko, unue priskribita de Yoshihide Kozai en 1962; ĝin konsistigas perioda variado de la orbita inklinacio kaj discentreco. Ju pli la inklinacio pligrandiĝas, des pli la discentreco povus iĝi tiom granda, ke la karpa periapsido povus atingi la orbitojn de la galilejaj satelitoj (Iono, Eŭropo, Ganimedo kaj Kalisto; povus tiam okazi kolizio, aŭ Karpo povus eliri la jupiteran sistemon pro la granda gravita akcelo.

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4  Paĝaro pri planeda nomenklaturo ĉe la retejo de la usona geologia agentejo USGS (angle)

* Kategorio Karpo (luno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kaysersberg** (germane *Kaisersberg*) estas urbo de la franca departemento Haut-Rhin kaj la regiono Alzaco. Ĝi situas inter la altecoj de 235 kaj 924 metroj, kaj dum la jaro 2005 havis 2720 loĝantojn ekde 2016 ĝi apartenas al la komunumo Kaysersberg-Vignoble.

demografia evoluo| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2821 | 2979 | 2942 | 2707 | 2755 | 2676 |
|  |

Historio
--------

Ĝis la Traktato de Nijmegen de la jaro 1679 la urbo estis Libera regna urbo ene de la Sankta Romia Regno.

Famaj personoj de la urbo
-------------------------

En Kaysersberg naskiĝis:

* Albert Schweitzer.
* Matthäus Zell (1477-1548)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kaysersberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kaysersberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficialaj paĝoj de la komunumo Arkivigite je 2011-01-21 per la retarkivo Wayback Machine
* fota vizito de Kaysersberg Arkivigite je 2005-11-27 per la retarkivo Wayback Machine

  

* 
* 
*
**Kazsok** [kaĵok] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 35 km²
* Koordinatoj: 46° 29′ N 17° 58′ O﻿ / ﻿46.48 °N, 17.96 °O﻿ / 46.48; 17.96 (mapo)Koordinatoj: 46° 29′ N 17° 58′ O﻿ / ﻿46.48 °N, 17.96 °O﻿ / 46.48; 17.96 (mapo)
* Loĝantaro: 370
* Poŝtkodo: 7274
* Telefonprefikso: 82

Situo
-----

Kazsok situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Igal troviĝas 9, Dombóvár 22, Kaposvár 23 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1244 laŭ tiama hungara ortografio *"Kosuk"*. En 1331 jam ankaŭ la kirko estis menciita. Dum la kontraŭturkaj bataladoj la vilaĝo neniam senhomiĝis. Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika kapelo omaĝe al Elizabeto de Hungario
* kalvinana preĝejo
* monumento de falintoj dum la mondomilitoj

Fontoj
------

* 
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

* Kategorio Kazsok en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La 'Kaĵuno korlando' en Luiziano
**Kaĵunmuziko** estas muzikstilo parenca al la bluso, kiu retroiras ĝis la 18-a jarcento. La muziko ekestis en la france parolanta parto de Luiziano en Usono el miksaĵo de popolmuziko de la kaĵunoj kaj la muziko de la nigra loĝantaro. La kaĵunmuziko estas kantata en la kaĵun-franca lingvo; la origina instumentaro estis ĉefe la violono, la akordiono aŭ diatona akordiono kaj la triangulo ('tit fer aŭ: eta fero), instrumentoj kiuj estas sufiĉe raraj en la tradicia bluso. Ĉe la hodiaŭaj grupoj (plejofte tri muzikistoj) plejofte ĉeestas gitaristo. La kaĵunmuziko ludata de kreoloj ankaŭ nomiĝas angle **zydeco** kaj france **zarico** (Zideko). Alia tipa instrumento estas la lavtabulo.

Tradiciaj kaĵunmuzikiloj

Konataj kaĵungrupoj
-------------------

* Jamie Bergeron and the Kickin' Cajuns
* Acadian Cajun Band
* Wayne Toups
* The Balfa Brothers
* Nathan Abshire
* Lionel Leleux and Don Montoucet
* Michael Doucet and Beausoleil
* Don Fontenots et les Amis de la Louisiane
* Octa Clark, Hector Duhon and The Dixie Ramblers
* Clifton Chenier kaj lia Red Hot Louisiana Band. (*urban-zydeco*)

Vidu ankaŭ
----------

* Luiziana bluso
* Novorleana bluso
* Novorleano-ĵazo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kaĵunmuziko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kaĵunmuziko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* Arkivigite je 2006-12-05 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 
*
La **Kaŝmirkapro** estas fenotipo de la hejmkapro, kiu estas unu el la lankaproj. En la devenregiono de la Himalajo kaj Pamiro tiu longorela kaj kornita kapro ekzistas en la koloroj griza, blanka, nigra kaj bruna. En Eŭropo oni bredas preskaŭ nur blankajn bestojn, ĉar la blanka lano povas esti ĉiel kolorigita.

Kaŝmirkaprojn, inter kiuj ekzistas ĉirkaŭ 20 subtipoj, karakterizas longa, fajna sublano. La lano estas plej fajna ol la plej maldika ŝaflano kaj nombras inter la plej maldikaj bestharoj (la plej maldikajn harojn havas interalie la moska ovibovo kaj la vikuno.

En la industrilandoj la bestoj estas tonditaj, alie la sublano estas deŝirita aŭ elkombita. Ĉijare ĉiu besto donas inter 150 kaj 200 gramojn da lano. La tutmonde plej granda kaŝmirlanproduktanto estas Ĉinio. Grandaj farmoj por kaŝmirproduktado ekzistas ankaŭ en Aŭstralio kaj Novzelando; en Eŭropo la plej multaj ekzistas en Skotlando.

Vidu ankaŭ
----------

* Angorakapro

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kaŝmirkapro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kaŝmirbredejo germane
Matenadarano MS 7117
La **Kaŭkaz-albana alfabeto**, kelkfoje nomata **malnova udi-skribo**, estis alfabeto uzata de la kaŭkazaj albanoj, unu el la antikvaj kaj indiĝenaj nord-orientaj kaŭkazaj popoloj kies teritorio konsistis el partoj de nuna Azerbajĝano kaj Dagestano. Kvankam menciita en fruaj fontoj, neniuj ekzemploj de ĝi estis konataj ĝis ĝia eltrovaĵo en 1937 de la kartvela akademiulo, profesoro Ilia Abuladze, en Matenadarano MS-Nr. 7117, armenlingva manlibro de la 15-a jarcento. Ĉi tiu manlibro montris malsamajn alfabetojn por komparo: la armena, la greka, la latina, la siria, la kartvela, la kopta, kaj la kaŭkaz-albana inter ili. La kaŭkaz-albana alfabeto estis titolita: "Ałuania girne" (kiu estas tradukita de la armena kiel "Aghuanic" alfabeto). Abuladze supozis ke tiu alfabeto estis bazita sur kartvelaj leteroj.

Inter 1947 kaj 1952, en arkeologiaj elfosejoj ĉe Mingaĉevir sub konsilado de S-ro. Kaziev oni trovis kelkajn artefaktojn kun kaŭkaz-albana skribo: ŝtonan altaron kun surskribo ĉirkaŭ ĝia limo kiu konsistis el 70 leteroj, kaj aliajn 6 artefaktojn kun mallongaj tekstoj (enhavantaj de 5 al 50 literoj), inkluzive de kandelingoj, kahelofragmento, kaj ŝipofragmento.

Laŭ Movses Kaghankatvatsi, la kaŭkaz-albana alfabeto estis kreita de Mesrop Maŝtoc, la armena monaĥo, teologo kaj tradukisto kiu ankaŭ estas meritigita je kreado de la armena kaj kartvela alfabetoj.

Korjuno, lernanto de Mesrop Maŝtoc, en sia libro *La Vivo de Maŝtoc*, skribis koncerne la cirkonstancojn de ĝia kreado:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Tiam li venis tien kaj vizitis maljunan viron, albano nomata Benjameno. Kaj li, Mesrop Maŝtoc, demandis kaj ekzamenis la barbaran eldiradon de la albana lingvo, kaj tiam per lia kutima mensakreco venita de Dio, inventis alfabeton, kiun li, per gracio de Kristo, sukcese organizis kaj metis en ordo. **"** |

 |

Kapitel-kolumno de la 7-a jarcento el kristana preĝejo kun skribaĵo uzanta la kaŭkaz-albanan alfabeton, trovita en Mingaĉevir en 1949
La unua racie longa laboro en la kaŭkaz-albana alfabeto estis malkovrita en palimpsesto en la monaĥejo Sankta Katarino sur Monto Sinajo en 2003 fare de Dr. Zaza Alexidze; ĝi estis Legaĵaro datanta de la 4-a aŭ 5-a jarcento p.K. enhavanta versojn de 2 Korintoj 11, kun kartvela paterikono skribita sur ĝi. Jost Gippert, profesoro pri Kompara lingvoscienco ĉe la Universitato de Frankfurto, ellaboras eldonon de tiu manuskripto.

La udia lingvo, parolata de proksimume 8000 homoj, plejparte en Azerbajĝano sed ankaŭ en Kartvelio kaj Armenio, estas ĝenerale konsiderata la lasta rekta posteulo de la kaŭkaz-albana lingvo.

* Kategorio Kaŭkaz-albana alfabeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kefalo** (helene **Κέφαλος**, latine *Cephalus*) estis en la helena mitologio - filo de la dio Hermeso kaj lia amantino Herso, filino de atena reĝo Kekropso.

Kefalo estis belaspekta viro kaj edziĝis kun Prokriso, filino de atena reĝo Ereĥteo. La geedzoj amis sin reciproke, la edzeco estis feliĉa, sed ne daŭris longe. Belan Kefalon ekamis diino de matena ĉielruĝo Eoso kaj onidire forportis lin ĝis fino de la mondo. Sed Kefalo ĉiam rememoris sian edzinon, la diinon rifuzis kaj petis ŝin, ke ŝi malkaptu lin. Ŝi fine fakte liberigis lin. Sed sammomente ŝi sugestis al Kefalo, ke li provu kiel firma estis fideleco de Prokriso. Ŝanĝis lian formon kaj tiu kiel eksterlandano revenis en la naskiĝlandon. Li persvadis Proksison, logis ŝin per donacoj kaj ŝi dekomence rezistis. Tamen ne daŭris tro longe kaj kiam ŝi vidis belegajn donacojn de Kefalo, ŝiaj ĵuroj pri fideleco ĝis transtombo estis for. Ŝi jam preskaŭ ne rezistis kaj ne mankis multe kiam ŝi fordonus sin al li. En tiu momento Eoso redonis al Kefalo lian originan formon, Prokriso vidis, ke ŝi volis kokri sian propran amatan edzon kaj kun honto forkuris en montaron.

Tie Prokriso aliĝis al sekvantaro de diino de ĉaso Artemiso. Ricevis de la diino raran lancon, kiu neniam maltrafis la celon kaj plie eĉ mem revenis en manojn de la ĉasisto, kiu ĵetis ĝin. Kaj ricevis ankaŭ ĉashundon nomatan Lailapso, de kiu neniu ĉasaĵo forkuris. Tiujn ĉi rarajn donacojn Prokriso pli poste donis al Kefalo, kiam ili repaciĝis. Ili estis donacoj, por ke li absolvu al ŝi kaŭzitan honorofendon. Sed ilia nova feliĉo ne daŭris longe.

Iu anoncis al Prokriso, ke Kefalo ofte vokas virinan nomon Nefelo. Ŝi ne sciis, ke Nefelo estas nomo de nebula diino kaj ne komprenis, ke Kefalo vokis la diinan nomon por ke sur la ĉielo aperu almenaŭ nebuleto en kies ombro oni eblus ripozi. Prokriso ĉion observis el kaŝejo kaj kiam ŝi fakte aŭdis vokadon al Nefelo mallaŭte ĝemploris. Kefalos supozis, ke tie estas kaŝita ĉasaĵo kaj ĵetis tie sian lancon. Magia lanco Prokrison morte vundis. En lastaj momentoj kiam ŝi ankoraŭ vivis , Kefalo ĉion klarigis al ŝi kaj tiu mortis repaciĝinta.

Pro tiu ĉi mortigo devis Kefalo foriri el sia naskiĝurbo kaj rifuĝis en Tebon. Tie li liberigis la urbon de sovaĝa vulpo, al kiu oni devis oferi ĉiumonate malgrandan knabon. Pli poste li militiris kun la reĝo Amfitriono. Kiam ili venkis, Kefalo ricevis de la reĝo en okcidento de Peloponezo insulon kiun eknomis Kefalenio.

Reflekto en arto
----------------

Kefalo kaj Eosos laŭ Nicolas Poussin, proksimume de j. 1630
Grekoj tiun ĉi belan miton arte ne prilaboris. Tion ĝi ĝisatendis nur de romiano  Ovidio en la sepa libro de Metamorfozoj,

* *Kefalo kaj Prokriso* estas la plej konata statuaro el la 3-a aŭ 2-a jarcento a.K. nuntempe lokigita en Vatikana muzeo,
* *Kefalo a Eoso* estas bildo de Nicolas Poussin (ĉirkaŭ j. 1636, en londona Nacia Galerio)

Referencoj
----------

* Kategorio Kefalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Kefalos en la ĉeĥa Vikipedio.*
**Keith MOON** (naskiĝis la 23-an de aŭgusto 1946 en Londono, mortis la 7-an de septembro 1978 en Mayfair estis brita muzikisto. Li famiĝis kiel drumisto de la rokgrupo The Who.

Inspirite de televidaj prezentoj kaj la kinofilmo *Drum City* Keith Moon en la aĝo de 15 jaroj unuafoje elprovis sin kiel drumisto. Li elprovis sin en muzikgrupoj de lernantoj, kaj en la jaro 1963 li aliĝis al la duon-profesia grupo *The Beachcombers*. Al *The Who* li venis en la jaro 1964. Kune kun Pete Townshend, John Entwistle kaj Roger Daltrey li evoluigis ritojn de detruado, kiuj altiris grandan atenton je la fino de ĉiu koncerto. Baldaŭ poste li iĝis grava ano de *The Who*, kaj li enkondukis la drumon kiel sol-instrumenton. En la jaro 1975 li aperis en la filmigo de la rok-opero Tommy. De 1966 ĝis 1973 li estis la edzo de la modelino Kim Kerrigan, kun kiu li havis unu filinon.

Moon daŭre elstaris pro sia misuzo de drogoj kaj pro detruaj agadoj: Post preskaŭ ĉiu grava koncerto li detruis sian instrumenton kaj loĝejojn/hotelĉambrojn - longe antaŭ ol tio iĝis kutimo inter pluraj junaj rok-steluloj. En la aĝo de 32 jaroj li mortis, sekve de trodozo de la kuracilo, kiun li uzis por dekutimiĝi de la alkoholo.

Post lia morto *The Who* perdis multon de sia karaktero. Lia posteulo Kenney Jones ja estis teknike brila muzikisto, sed li ne havis la ideojn kaj la talenton de sinprezento, kiun Moon havis.

En la jaro 2004 la brita muzikmagazino *Q* honoris Keith Moon kiel *plej grandan huliganon de la rokmuziko*. En 2009 filmbiografio pri li aperos kineje. La ĉefrolon transprenos Mike Myers.

* Kategorio Keith Moon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 251317
* GND: 121512495
* LCCN: n80009337
* VIAF: 27269351
* ISNI: 0000 0001 0653 5004
* SUDOC: 078619416
* BNF: 14051868t
* MBA: e64bf907-c90f-4cf1-bd0c-81593b42d4d9
* NLA: 35562090
* BIBSYS: 1034787
* NKC: ola2002151724
* BNE: XX884526
 |
**Itagaki Koiĉi** (japane 板垣 公一, *Itagaki Kōichi* ; naskiĝis la 12-an de novembro 1947) estas japana astronomo kaj entreprenisto. Li loĝas en Teppo-cho, Gubernio Jamagata. Li observas la ĉielon elde sia propra observatorio "Astronomia Observatorio Itagaki ", kies intrenacia kodo estas D94.

Malkovroj
---------

Je la 31-an de marto 2016), Koiĉi Itagaki estis malkovrinta aŭ kunmalkovrinta 104 ekstergalaksiajn supernovaojn, li ankaŭ malkovris 5 novaojn en la Andromeda galaksio (M31).

Li malkovris la kometon C/2009 E1 (Itagaki), kiu portas lian nomon, kaj kunmalkovris la kometon C/1968 H1 (Tago-Honda-Yamamoto), kies malkovron li ne povis tuj raporti, kaj kiu estis atribuita al tri aliaj japanaj observantoj. Li remalkovris la kometon 205P/Giacobini, 111 jaroj post ties lasta observo en 1896.

| Asteroidoj malkovritaj : 3 |
| --- |
| 117350 Saburo | 13-a de decembro 2004 |
| 134069 Miyo | 13-a de decembro 2004 |
| 189261 Hiroo | 11-a de decembro 2004 |

Laŭ *Minor Planet Center*, li malkovris 3 asteroidojn en 2004.

Honoroj
-------

Li ricevis la premion Edgar-Wilson en 2009.

La asteroido 14551 Itagaki estis nomita en lia honoro.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  C/2009 E1 (Itagaki), el la paĝaro de Seiichi Yoshida (angle)
2. ↑  MPC alfabeta listo de asteroidaj malkovrintoj (angle)
3. ↑  Ricevintoj de la Premio Edgar-Wilson, el la paĝaro de la Centra Oficejo pri Astronomiaj Telegramoj de IAU (angle)
4. ↑  JPL Small-Body Database Browser 14551 Itagaki (1997 UN8) (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle La amatora astronomo Koiĉi Itagaki plibonigas la serĉon pri supernovaoj ; el "Paŝetoj al la Kosmo", 6-a de marto 2014 Arkivigite je 2020-07-08 per la retarkivo Wayback Machine
* japane Koichi Itagaki ; el *Supernova*
* hispane Koichi Itagaki, Sinjoro Supernovao ; el *Astronomía*

---

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Koiĉi Itagaki en la franca Vikipedio.*
Homa vertebraro, kolvertebraro en ruĝo
- ﻿ kola - cervikala

La **kola vertebraro** aŭ **kolvertebraro** (*Columna cervicalis*, de latine: *cervix*, la kolo) estas tiu parto de la vertebraro inter la kranio kaj la torakaj vertebroj, kiu portas la ripojn; en la homo ĝi konsistas el 7 vertebroj C1 ĝis C7.

Variaĵoj inter specioj
----------------------

En multaj vertebrulaj specioj, la nombro de kolvertebroj varias; tamen, preskaŭ ĉiuj mamuloj havas sep da ili, do, la longeco de la vertebroj grandskale varias: kolvertebroj de ĝirafo longas pli ol 40 centimetrojn, dum tiuj de soriko mezuras nur kelkajn milimetrojn. Al la esceptaj mamuloj apartenas la manatoj (sirenoj) kaj la bradipoj („pigruloj") kun malpli aŭ pli da vertebroj (Wetzel, 1985).

En kelkaj specioj, kelkaj partoj de la kranio povas esti kunmetita de vertebrosimilaj elementoj, ekz. la okcipitala osto en homoj estas kunmetita el kvar vertebrosimilaj segmentoj.

Tipa kolvertebro, flanka aspekto
La vertebroj C1 (*atlaso*, pro la mitologia titano Atlaso, kiu portas la ĉielon), C2 (*axis*, aksiso, ĉirkaŭ kiu turniĝas la kapo) kaj C7 estas iom specialaj, dum C3 ĝis C6 havas ĝenerale similan aspekton (vidu la bildon) kun forameno (truo) en ĉiu transversa etendiĝo, tra kiu pasas la vertebra arterio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kolvertebraro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Wikibook - *Die Halswirbelsäule* germane
La Granda sfinkso en Gizo.
*Skulptistoj en la Antikva Romo*, pentraĵo de Lawrence Alma-Tadema (1877).
**Koloso** (de la latina *colossus* -"statuo de grando pli granda ol natura"-, kaj tiu de la greka kolossos -"giganta statuo"-) estas termino por aludi al la statuo de enorma grando, kiu multe superas la naturan grandon, kvankam oni uzas ankaŭ la adjekton "kolosa" por kvalifiki arkitekturan elementon de misproporcia grando (ciklopaj murŝtonegoj, gigantaj ordoj) aŭ edifico de gigantaj dimensioj (arkitektura kolosismo).

La etimologio de la grega vorto ne estas precize konata, ĉar ĝi aperas nur en la tekstoj el la priskribo kiun faras Herodoto pri la egiptaj statuoj. La romiaj tekstoj uzis la vorton por aludi al la bronza statuo de la dio Helios kiu staris ĉe la enirejo de la haveno de Rodoso (la Koloso de Rodoso, kiu laŭ Plinio la Maljuna havis 70 ulnojn de alto -ĉirkaŭ 32 metrojn-), kaj nomigis tiel ankaŭ la granda statuon de la imperiestro Nero kun tiu kiun oni starigis poste ĉe la amfiteatro Flavio (nome la Koloseo).

La NPIV resumas tiujn difinojn: *koloso* kiel *Statuo de grandegaj dimensioj* kaj *Giganta homo aŭ regno*, dum *kolosa* estus *Havanta eksterordinarajn proporciojn aŭ ecojn*.

Laŭ Francisko Azorín **koloso** aŭ **kolosaĵo** estas *Grandega bildo, objekto, aŭ konstruaĵo.* Li indikas etimologion el la greka *kolossos* (kolosa statuo), el *kolos* (granda), kaj de tie la latina *colossus*.

Notoj
-----

1. ↑  NPIV  Alirita la 28an de Decembro 2017.
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 115.
3. ↑  Azorín, samloke.
Areoj kie estas farata kojlorektuma kirurgio.
**Kojlorektuma kirurgio**, nomita ankaŭ *kojloproktologio* kaj *proktologio*, estas la fako de medicino derivata de la ĝenerala kirurgio kiu havigas diagnozon kaj kirurgan kaj nekirurgan traktadon de la malsanoj de la kojlo, rektumo kaj anuso.​ Depende de la lando, ĝi estas nomita *kojlorektuma kirurgio* aŭ *kirurgio de kojlo, rektumo kaj anuso*. La gamo de la praktiko de la kojloproktologio inkludas la uzadon de ostomioj, kojloskopioj, laparoskopia kirurgio, anusmanometrio, disfunkcio de la pelvogrundo kaj fekografio, inter aliaj.

La vorto *proktologio* estas derivita el la grekaj vortoj πρωκτός proktos, kun la signifo "anuso" aŭ "pugo", kaj -λογία -logia, kun la signifo "scienco" aŭ "studo".

Kojlorektuma kancero estas kancero de la cekumo kun la apendico, la kojlo kaj la rektumo, do de la plejgrandparto de la dika intesto. Kanceroj de tiuj partoj de la intestaro ampleksas pli ol 95 procentaĵojn de ĉiuj kanceraj malsanoj de la intesto. En la plej multaj industrie altevoluigitaj ŝtatoj, ekzemple en Okcidenta Eŭropo kaj Nordameriko, inter kaj viroj kaj virinoj temas pri la dua plej ofta speco de kancero. Plej ofta traktado estas la kojlorektuma kirurgio.

Notoj
-----

1. ↑   Luis Santamaria (februaro, 2006) La Coloproctología, ¿Qué es y qué trata? Revista Salud. Lasta aliro la 17an de Aŭgusto 2021.

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 735399
* GND: 4047453-7
* LCCN: sh85107168
* NKC: ph767257
 |
Kontenerŝipoj, vehiklo pere de kiu oni realigas grandparte la tutmondan komercon.
La **komerca politiko** aŭ **politiko de komerco** estas aro de iniciatoj de la registaro de lando pri internacia komerco, tio estas, pri la importado kaj eksportado de produktoj kaj servoj (nomitaj are "havaĵoj") de tiu lando al kaj el aliaj. La komerca politiko de lando en difinita momento povas esti konsiderita en rangaro inter la ekstremoj de libera komerco (neniu restrikto al komerco) kaj protektismo (muktaj restriktoj, por protekti la lokajn produktistojn). Foje kelkaj landoj povas interkonsenti komunan komercan politikon rilate al aliaj, formante por ekzemplo doganunion, kiel estas la Eŭropa Unio aŭ Merkosudo. La komerca politiko de almenaŭ du registaroj de du diferencaj landoj povas rezulti en komerca pakto, nome komerca interkonsento aŭ komerca traktato inter tiuj du landoj, aŭ ankaŭ fare de pliaj landoj (ekzistas komercaj traktatoj subskribitaj de multaj landoj). Tiuj traktatoj, de negocado tre kompleksa, promocias komercan politikon stabilan laŭlonge, ĉar kutime estas komplika ŝanĝi ilin laŭ la diversaj avataroj kiujn la tutmonda ekonomio okazigas al ĉiu el la subskribintoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Komerco
* Politiko

* Kategorio Komerca politiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 776560
* GND: 4023248-7
* LCCN: sh85028953
* NDL: 00560812
* NKC: ph123559
 |