recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Alan Ford** estas itala bildliteratura libro kreita de Max Bunker (Luciano Secchi) kaj **Magnus** (Roberto Raviola), presata ekde 1969. Tiu komiksa libro estas satira produktaĵo pri klasikaj sekretaj agentoj nuancigita per superrealisma kaj nigra humuro, kaj sardonaj referencoj al aspektoj de tiutempa itala kaj iama vakera socio.

Kvankam ĝi iĝis amplekse populara en Italio tuj post ties aperigo, Alan Ford restis relative nekonata ekster Italio. La Franca, Dana kaj Brazila eldonoj malsukcesis sed la nura alia eksterlanda eldono, en iama Jugoslavio, estis granda sukceso, kaj iĝis kaj restas unu el la plej popularaj komiksaj libroj en tiu iama lando kaj ties sukcedantoj.

Kvankam la dekomenca intrigo en la unuaj kelkaj epizodoj disvolviĝas ĉirkaŭ agento nome Alan Ford, li estis poste nur unu el la centra grupo de roluloj: Group TNT estas aro de fuŝaj sekretaj agentoj, kiuj funkcias el florvendejo en Novjorko, Usono, kiun ili uzas kiel kaŝejo kiel ties sekreta sidejo. Ili estas nekompetentaj kaj pigraj, sed inteligentaj kaj ruzaj, ĉefe kiam la afero kongruas kun iliaj propraj personaj interesoj.

La komiksaj libroj ridindigas aspektojn de usona socio, kiel kapitalismo kaj rasismo. Estis ankaŭ rektaj referencoj al la loka Italia realo, kies sociaj malsanoj estis ofte satirigitaj de Magnus & Bunker, same kiel terminoj en Milana dialekto.

Tiu komiksa libro estis adaptita al animacia filmo kaj teatraĵoj, same kiel uzita kiel fonto de inspiro en libroj kaj filmoj.

Notoj
-----

1. ↑   Lambiek Comiclopedia. "Magnus".  Alirita la 21an de Januaro 2018.
2. ↑   "Alan Ford: Big in the Balkans". Libellus.  Alirita la 21an de Januaro 2018.
3. ↑   "Alan Ford: il più amato dagli slavi (Alan Ford: The Favorite of the Slavs)" (itale). uBCfumetti.com. 2006-10-27. Arkivita el la originalo en 2008-01-10.  Alirita la 21an de Januaro 2018.
**George Alan Dawson** (naskiĝis la 14-an de julio 1929 en Marietta, kantono Lancaster, Pensilvanio; mortis la 23-an de februaro 1996 en Bostono, Masaĉuseco) estis usona ĵaza frapinstrumentisto.

Vivo
----

Dawson estis lernanto de frapinstrumentisto Charles Alden. Dum sia militservo ekde 1951 ĝis 1953 li estis membro de militista dancbando en Fort Dix. Krom tio li estis membro de la bando de Sabby Lewis. Post reciviliĝo li koncertvojaĝis tri monatojn tra Eŭropo kun Lionel Hampton, post tio li denove laboris kun Lewis.

Ekde 1957 ĝis 1975 Dawson instruis ĉe Konservatorio Berklee; al liaj lernantoj apartenis dum paso de la jaroj Tony Williams, Billy Kilson, Terri Lyne Carrington, Steve Smith, Joe LaBarbera, Joe Corsello, Kenwood Dennard, J. R. Robinson, Casey Scheuerell, Harvey Mason, Vinnie Colaiuta, Keith Copeland, Jake Hanna, Bobby Ward, Akira Tana kaj multaj aliaj.

Al la muzikistoj, kun kiuj li pli longan tempon kunlaboris, apartenis pianisto Jaki Byard, saksononisto Booker Ervin kaj ekde 1968 ĝis 1974 pianisto Dave Brubeck. Krom tio li estis interalie gastmuzikisto de Oscar Peterson, George Shearing, Charles Mingus, Woody Shaw, Phil Woods, Sonny Stitt, Dave Brubeck, Lionel Hampton, Reggie Workman, Quincy Jones, Dexter Gordon, Tal Farlow, Earl Hines, Rahsaan Roland Kirk, Frank Morgan, Hank Jones, Frank Foster, Phineas Newborn, Charles McPherson, Teddy Wilson, James Williams, Phil Wilson kaj Terry Gibbs.

Post kiam li en 1975 retiriĝis de sia instruado ĉe Konsrvatorio Berklee, li ankoraŭ donis privatajn lecionojn pri frapinstrumentara ludo kaj verkis en kvaropo kun James Williams, Bill Pierce kaj Richard Reid. En 1992 li verkis kiel bandestro la albumon *Waltzin’ With Flo*.

Literaturo
----------

* Martin Kunzler: *Jazzlexikon*, 2002


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 392115
* GND: 134355903
* LCCN: no2002092225
* VIAF: 54332181
* ISNI: 0000 0000 5949 8836
* SUDOC: 133012468
* BNF: 138930414
* MBA: 337ead4d-6988-4e31-a11e-b1735bffe235
* NKC: ola2002159342
* ICCU: MODV279608
* BNE: XX902370
 |
**Alange** [alAnĥe] estas municipo de Hispanio, en la Provinco Badaĥozo, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *Alangeños*.

Situo
-----

Alange estas situa en la centra parto de Ekstremaduro, je altitudo de 323 m; je 79 lm de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj je 24 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 160,3 km².

Populacio
---------

La censita populacio en 2007 estis de 2.033 loĝantoj.

Banejoj
-------

Post plibonigado de la 18-a jarcento kaj de la 19-a jarcento, nuntempe troviĝas funkciantaj la banejo de **romia deveno**, integritaj en banejo de medicina akvo, kies alta enhavo de 
radono, produktas plibonigon en malsanoj de tipo nerva, spira, artrozoj kaj reŭmo.

Kastelo de Alange
-----------------

La **kastelo** kiu hegemonias la distrikton de la rivero Matachel estas situa sur la **Cerro de la Culebra** (Monteto de la Serpento). Ĝi estis konstruita de islamanoj en la 9-a jarcento. Kiam konkeris la vilaĝon Alange, la reĝo Ferdinando la 3-a, donacis la kastelon al la Ordeno de Santiago en 1243. Ĝi mezo de la 16-a jarcento ĝi estis abandonita. Nuntempe restas nur la **ĉefturo**, konstruita el ŝtono kaj briko, videbla de malproksimege.

Okcidente de la monteto de la kastelo estas la akvobaraĵo kaj artefarita lago de Alange, unu el la lastaj konstruitaj en la regiono fine de la 20-a jarcento.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Provinco
* Artefarita lago de Alange
**József Révai** [jOĵef], hungare **Révai József** estis hungara politikisto, ĵurnalisto, historiisto, membro honora de Hungara Scienca Akademio.

József Révai naskiĝis kiel *Lederer József* la 12-an de oktobro 1898 en Budapeŝto. Li mortis la 4-an de aŭgusto 1959 en *Balatonaliga* (nuntempa parto de Balatonvilágos).

Biografio
---------

József Révai devenis el juda familio. Li frekventis universitatojn en Vieno kaj Berlino. En 1917 li aliĝis al rondo de Lajos Kassák, poste li estis unu el la fondintoj de komunista partio. Li redaktis partian periodaĵon. Li estis partoprenanto en Hungara Sovetrespubliko, tial poste li rifuĝis al Vieno. Ankaŭ tie li redaktis periodaĵojn kaj li havis taskojn de la komunistoj. En 1930 li estis arestita kaj kondamnita je malliberejo en Hungario. En 1934 li iris al Moskvo kaj Prago. Dum la 2-a mondmilito li redaktis hungarlingvajn dissendojn de Radio Moskvo. Hejmenveninta li havis gravajn postenojn en la partio kaj li redaktis centran ĵurnalon de la partio. Li estis parlamentano inter 1945–1963, dume ankaŭ ministro ĝis 1953. Li unusola estris la hungaran kulturon tiutempe. Li ricevis premion Kossuth en 1949, inter 1946-1958 ankaŭ aliajn premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Marxizmus és magyarság* (Marksismo kaj hungareco) 1946
* *Élni tudunk a szabadsággal* (Ni povas kunvivi kun la libereco) 1949
* *Válogatott irodalmi tanulmányok* (Elektitaj literaturaj studoj) 1960
* *Válogatott történelmi írások I-II.* (Elektitaj historiaj studoj 1-2) 1966

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio József Révai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 415391
* GND: 126887934
* LCCN: n82088721
* VIAF: 62591812
* ISNI: 0000 0001 2136 1196
* SUDOC: 085904155
* BNF: 12771187h
* NKC: jx20050711017
 |
**József PÁN** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pán József** estis hungara dekoraciisto, grafikisto, altlerneja instruisto.

József Pán  naskiĝis la 31-an de majo 1901 en Budapeŝto, li mortis la 18-an de marto 1956 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Pán frekventis industriartan altlernejon en Berlino. Inter 1917-1928 li laboris en filma produktejo en la sama urbo, sed li laboris ankaŭ en pluraj teatroj kaj filmejo en Vieno. Tiutempe li kreis ankaŭ filmajn afiŝojn. Hejmenveninta li estis dekoraciisto de Teatro Belvárosi, sed kelkfoje li havis similajn taskojn ankaŭ al aliaj teatroj kaj filmejo. Ekde 1934 li okupiĝis pri filmaj dekoracioj, dizajnoj. Inter 1939 kaj 1945 li estis ignorita pro la kontraŭjudaj leĝoj kaj pro manko de arkitekta diplomo. Spite tion li kreis dizajnojn de pluraj kafejoj. Post la 2-a mondmilito li daŭris la laboron en la filma produktejo, inter 1949-1954 li ankaŭ instruis en Teatra Altlernejo de Budapeŝto. Li ricevis premion Kossuth en 1951.

Liaj dekoraciaj laboroj en teatroj (elekto)
-------------------------------------------

* George Bernard Shaw: *Pygmalion*
* Lope de Vega: *A kertész kutyája*
* Miklós Gyárfás–István Örkény: *Zichy palota*

Liaj dekoraciaj laboroj en filmoj (elekto)
------------------------------------------

* *Az ingovány* (1918)
* *A síron túl* (1923)
* *Magdalena* (1929)
* *Te csak pipálj Ladányi* (1938)
* En Eŭropo ie (1947)
* Subplando da tero (1948)
* Surveturo (1955)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio Arkivigite je 2017-08-10 per la retarkivo Wayback Machine
**Alan Eduardoviĉ GAGLOJEV** (naskiĝis la 6-an de februaro 1981 en Cĥinvalo, KSSR, Sovetunio) estas sud-oseta politikisto. Kandidato por la posteno de prezidento de Sud-Osetio en 2017 kaj 2022.

Alan Gaglojev lernis en la Cĥinvalia mezlernejo numero 12. Poste li transiris al la Cĥinvala speciala lernejo „Elita", kiun li sukcese finis en 1997.

En 1997 li ekstudis en la Fakultato pri Ekonomiko de la Sud-Oseta Ŝtata Universitato, lia fako estis „Financoj kaj Kredito". En la sama tempo, de la sama jaro, li studis en la koresponda sekcio de la Fakultato pri Juro en la sama universitato. En 2002 li diplomiĝis ĉe ambaŭ fakultatoj.

En 2003 finis kursojn en Vladikavkaz laŭ la trejnada programo por ŝtataj oficistoj en Rusio.

De 2002 Gaglojev laboris en la Ministerio pri Ekonomia Evoluo de la Respubliko Sud-Osetio, okupiĝis pri subteno de malgranda kaj mezgranda komerco.

De 2004 laboras en sekurecservo de Sud-Osetio.

En 2017 li partoprenis prezidentajn elektojn, lige kun kiuj li sukcese trapasis la ekzamenon pri kono de la du ŝtataj lingvoj (la rusa kaj la oseta). Tiam li ne sukcesis gajni.

En 2022 Alan Gaglojev denove partoprenis prezidentajn elektojn kaj gajnis 36,9% de la voĉoj, tiel preterpasante la aktualan prezidanton de la lando. La rezulton de la elektoj difinis la dua raŭndo la 8-an de majo 2022: Gaglojev gajnis, interalie ĉar multaj aliaj opoziciaj kandidatoj anoncis, ke ili subtenos Gaglojev en la dua parto de la elektoj.

Referencoj
----------

1. ↑   Непростой кандидат. Arkivita el la originalo je 2017-04-05. Alirita 2022-04-11.
2. ↑   Постановление ЦИК РЮО. Об инициативной группе избирателей по выдвижению кандидата на должность Президента Республики Южная Осетия Гаглоева Алана Эдуардовича. Arkivita el la originalo je 2017-04-10. Alirita 2022-04-11.
3. ↑   Алан Гаглоев выдвинут инициативной группой кандидатом в президенты. Arkivita el la originalo je 2017-04-10. Alirita 2022-04-11.
4. ↑

* Kategorio Alan Gaglojev en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766245
 |
**Taisnières-en-Thiérache** estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france *Hainaut* respektive flandre *Henegouwen*), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ] (okcidentflandre *Noorderdepartement*), en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). 

Fine de 2020 en la komunumo vivis 473 loĝantoj sur areo de 8,5 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 56 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Avesnes-sur-Helpe* (france *Arrondissement d'Avesnes-sur-Helpe*, nederlande *Arrondissement Avenne aan de Helpe*), kaj ekde marto 2015 al la samnoma kantono *Avesnes-sur-Helpe*.

Geografio
---------

Taisnières-en-Thiérache estas vilaĝo, kiu troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe. Ĝi situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarberoj kaj etaj vilaĝoj. Taisnières-en-Thiérache etendiĝas sur 8,5 km².

Taisnières havas landlimojn kun la najbaraj komunumoj Marbaix, Dompierre-sur-Helpe, Noyelles-sur-Sambre, Maroilles kaj Monceau-Saint-Waast.

Historio
--------

La vilaĝo sinsekve nomiĝis Taiseneras (921), Tasnerias (1131), Taynières (1186), Tesneriis (1237), Taisnières (1245), Tesnières (1258), Taisnières (1349), sekve Taisnières-les-Maroilles dum la 15-a jarcento kaj Taisnières en Pirasse en 1635.

Taisnières, kiu apartenis al la terenoj de Sankta Humbert (samkiel Maroilles), dependis de la abatejo de Maroilles, kiun fondis la sama sanktulo.

Vidindaĵoj
----------

Estas en Taisnières-en-Thiérache vidinda akvo-muelejo ([*rompita ligilo*]). La vilaĝa preĝejo Sankta-Marteno datiĝas de la 18-a jarcento.

Administrado
------------

Taisnières-en-Thiérache apartenas la kantono de Avesnes-sur-Helpe-Nord, kies ĉefurbo estas Avesnes-sur-Helpe. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Avesnes-sur-Helpe-Nord

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de Taisnières-en-Thiérache[*rompita ligilo*]
**Monokratio** estas la registara formo, en kiu la potenco (teorie) estas plenumata de ununura homo (reĝo, imperiestro, diktatoro).  

*(Etimologie : greka -* mono *sola,* kratos *potenco.)*

Monokratio signifas do ŝtatregadon fare de unu sola homo (kiel aŭtoproklamita aŭtokratio, sed egaleco ofte kreiĝas inter ĉi tiuj du konceptoj), tio estas, la formo de la ŝtato, en kiu iu individuo tenas la senliman potencon. Ekzemplo povas esti la malnova orienta despotismo, tiraneco, absoluta monarkio, aŭ ununura menso en primitivaj kulturoj.

Oni povas distingi plurajn subformojn de monokratio :  

• **La absoluta monarkio.**Baziĝante sur heredeco, ĝi estas la regado far ununura homo, kiu enmane tenas ĉiujn povojn (leĝodona, ekzekutiva kaj tribunala). La suvereneco de la monarko ofte estas per dia rajto.
• **La popola cezarismo.**Ĝi estas politika reĝimo absolutisma kaj ofte hereda, en kiu la potencon plenumas ununura homo je la nomo de la popolo. La potenco ĝenerale estas akirita kaj plenumita per plebiscito, t.e. procedo per kiu homo petas de la popolo manifesti al li sian konfidon.
• **La diktatoreco.**Ĝi estas la politika reĝimo, en kiu la potencon plenumas ununura homo, kiu akiras kaj konservas la potencon perforte.

Vidu ankaŭ
----------

* Aŭtokratio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Blefusko** (**Blefuskuo**, **Blefusku**; angle *Blefuscu*) estas fikcia lando, kiu aperis en la libro *La vojaĝoj de Gulivero* de brita verkisto Jonathan Swift. Ĝi lokiĝas sur insulo apud fantazia lando Liliputo, kaj loĝantoj de Blefusko estas nanoj, simile al en Liliputo. Ĉirkaŭ 1700 jaro, kiam Gulivero vizitis ĉi tiujn du landojn, rilatoj inter Liliputo kaj Blefusko estis tre streĉita. Gulivero antaŭe loĝis en Liliputo. Li helpis al Liliputo venki militon kontraŭ Blefusko. Sed poste li vizitis Blefuskon kaj loĝis tie ĝis navigo hejmen.

La aŭtoro ne priskribas Blefuskon tiel detale, kiel Liliputon. Sed konataj estas tiaj faktoj: Blefusko estas nomata imperio (kiel ankaŭ Liliputo); lingvo de Blefusko tre diferenciĝas de lingvo de Liliputo.

Bazo de konflikto inter Liliputo kaj Blefusko estas fakto, ke en Liliputo estas malpermesata malfermi ovojn ĉe la larĝa parto, sed liliputanoj rompantaj ĉi tiun regulon ofte kaŝiĝas en Blefusko.

Fontoj
------

* La vojaĝoj de Gulivero (kompleta teksto en la angla, Projekto Gutenbergo)
* La vojaĝoj de Gulivero (kompleta teksto en la rusa)
Salomon Kornfeld Grenkamp, 22-jara, en 1919
**Esperantista Voĉo** estis Esperanta eldonejo, ekde 1918 en Krakovo, poste en Jasło, historia regiono Galicio, post 1919 parto de la Dua Pola Respubliko, kiu apartenis al la juda publicisto Salomon Kornfeld, kiu emis nomi sin pseŭdonime *Grenkamp-Kornfeld* (germane *Korn* = "greno", *Feld* = "kampo"). La eldonejo eldonis precipe, sed ne nur, originalojn aŭ tradukojn de Grenkamp-Kornfeld. Krome *Esperantista Voĉo* estis la nomo de sola monata revuo en Esperanto, elirinta en Pollando dum 1919-21 sub redaktado de Salomon Kornfeld. Al ĝi ekzemple regule kontribuis la pionira esperantisto Jakobo Ŝapiro.

Ekzemplaj eldonaĵoj
-------------------

* Vortoj de Profesoro Cart (1927)
* Pri Landnomoj – La sistemo de Dro Zamenhof. Rimarkoj pri la Propraj Nomoj en Esperanto kaj ilia transskribo (1927)

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
***Eusko gudariak*** (originale ***Euzko gudariak***, kiu tradukitas el eŭska kiel «Eŭskaj soldatoj») estas kanto el Eŭskio.

Historio
--------

Ĝi estis skribita en 1932 de José María de Gárate, tiam prezidanto de la ENP, baziĝinta sur la melodio de *«Atzo Bilbon nengoen»* (hieraŭ mi estis en Bilbao), tradicia Alava kanto. La teksto estis ŝanĝita de Alejandro Lizaso Eizmendi dum la Hispana Enlanda Milito, kiu aldonis la finan strofon, por doni triumfantan kaj batalan aspekton.

La kanto ekestis uzata en aŭgusto 1936, ekita la Enlanda Milito, de la *Kortabarria* el Bilbao, kiu poste formis la batalionon *"Arana Goiri"*.

Alejandro Lizaso Eizmendi poste aldonis la strofon de "*Irrintzi bat entzun da mendi tontorrean, goazen gudari danok ikurriñan atzean*" (Kiam "Irrintzi" aŭdiĝas el pinto de montaro, ĉiuj soldatoj iras post la Ikurinja flago). Kutime, kiam oni kantas ĉi tiun strofon, *Irrintzi* kunludas ĝin.

Dum la Enlanda Milito kaj la frankisma reĝimo la kanto estis himno de Eŭskio, kvankam Eŭska registaro establis la melodion de *Eusko Abendaren Ereserkia* kiel tion. En 1983, kiam oni establis oficialajn flagon kaj himnon de la eŭska aŭtonoma komunumo, la *Eusko Gudariak* estis pripensata melodio. Aliaj estis *Gernikako arbola* kaj *Eusko Abendaren Ereserkia*.

Ĉiaokaze, iom da eŭska socio, ligita al Ezker abertzalea, konsideras ĉi tiun kanton kiel eŭskan himnon kaj ili uzas ĝin en siaj oficialaj aktoj (kvankam sen la lasta strofo).

Teksto
------

|  |  |
| --- | --- |
| *Eusko Gudariak gara*
*Euskadi askatzeko,*
*gerturik daukagu odola*
*bere aldez emateko.*
*Irrintzi bat entzun da*
*mendi tontorrean*
*goazen gudari danok*
*Ikurriñan atzean.*
*Faxistak datoz eta*
*Euskadira sartzen*
*goazen gudari danok*
*gure aberria zaintzen...* | Eŭskaj soldatoj estas ni,
por liberigi Eŭskion.
Ni estas pretaj por doni
po tiu nian sangon.
Kiam "Irrintzi" aŭdiĝas
el pinto de montaro,
ĉiuj soldatoj iras
post la Ikurinja flago.
Faŝistaro jam venas,
por aliri Eŭskion.
Ĉiuj soldatoj iras,
por defendi la patrujon  |

Eksteraj ligiloj
----------------

* «Euzko gudariak» (audio). Arkivigite je 2012-02-03 per la retarkivo Wayback Machine

* Eusko gudariak en Vikifontaro (Universala biblioteko)
**Alfréd Schaffer** [ŝafer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schaffer Alfréd** estis hungara futbalisto (avanulo), trejnisto, bilardisto.

Alfréd Schaffer naskiĝis la 13-an de februaro 1893 en Budapeŝto, li mortis la 30-an de aŭgusto 1945 en Prien am Chiemsee (ekzistas aliaj datenoj laŭ pluraj biografioj!).

Biografio
---------

Alfréd Schaffer futbalis en pluraj teamoj en Hungario inter 1911-1919. La plej longe li ludis en en:MTK Budapest FC inter 1914-1919 en 89 matĉoj kun 154 goloj, dum li estis hungara ĉampiono trifoje kaj golreĝo dufoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1915-1919 15-foje kun 17 goloj. Li partoprenis en la Hungara Sovetrespubliko, tial post la fiasko li rifuĝis al eksterlando, kie li same futbalis en pluraj teamoj. Ĝis 1933 li estis aktiva futbalisto, post kelkaj jaroj ankaŭ en Hungario. Tiam li estis ankaŭ germana, aŭstra kaj ĉeĥoslovakia ĉampionoj. Li estis ankaŭ futbaltrejnisto inter 1923-1945, dum liaj teamoj estis hungara kaj itala ĉampionoj. Li ankaŭ ĉiutage estis bilardisto en kafejoj.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* germanlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800185
* GND: 1135199795
* VIAF: 890149844939202960004
 |



* Portalo pri Biografio
**Homogamio** estas biologia termino, kiu priskribas la similecon de du seksaj partneroj ĉe homo kaj besto. Ĉe planto la homogamio rilatas, al la masklaj kaj inaj floroj.

Sociologio kaj zoologio
-----------------------

En la sociologio kaj en zoologio individuoj aŭ specioj estas *homogamiaj*, se ili preferas ĉe la elekto de la partnero samspecajn individuojn. Ĉe bestoj tio ofte rilatas al la koloro kaj la desegno de la plumaro aŭ pelto. Ĉe homoj temas pri aĝo, religio, edukiteco, profesia posteno, sed ankaŭ mondkoncepto kaj aliaj. La malo, do la elekto de plej eble malsimila partnero, nomiĝas *heterogamio*.

Botaniko
--------

En la botaniko floroj estas *homogamiaj*, se ili estas duseksaj kaj la masklaj kaj inaj flororganoj estas maturaj samtempe, se la stigmo de la floro estas matura por akcepti la propran polenon. Homogamio estas la antaŭkondiĉo por mempolenigado de la floro.

La malo al homogamio estas proterandrio *kaj* proteroginio *(vidu fremdpolenigado).*


|  |  |
| --- | --- |
| Helppaĝo pri apartigiloj | **Ĉi tiu paĝo estas apartigilo: listo de artikoloj kun sama aŭ preskaŭ sama titolo.**
Se vi venis ĉi tien per ligilo en artikolo, bonvolu direkti tiun ligilon rekte al la celita paĝo. |
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

***D-Side*** estas dumonata gazeto kun 100 paĝoj fondita en la jaro 2000 pri gotmuziko, industrialo, elektronikmuziko, Novondo, Obskurondo, ktp. Kun ĉiuj gazetoj, vi trovas diskon pri la muzikistoj en la gazeto.

D-Side organizas aŭ kunorganizas koncertojn en la loko nomita *Locomotive*, aŭ *Batofar* aŭ en aliaj koncertejoj ĉefe en Parizo, kie muzikas kaj famaj grupoj kaj nefamaj.

Eksemploj: 

* novembro 2005 : And Also The Trees en *Batofar* ;
* abrilo 2006 : Clan of Xymox la Locomotive ;
* majo 2006 : Covenant kaj Gary Numan en la Locomotive, Liquid Architecture en Nouveau Casino.

D-Side organizas ambaŭ noktojn *New Wave Day* en *Batofar* (Elektro, New Wave & Disco-Punk Party) dum la unuaj vendredoj de la monatoj. 

Ĉiuj frontartikoloj estas skribita per Guillaume Michel, la ĉefredaktoro kiu signas *GM* kaj organizas koncertoj jam de 13 jaroj (Rammstein, Siouxsie, New Model Army, Coil, DAF, The Mission, Miss Kittin, Front 242).

fragmentoj eldonita en la diskoj
--------------------------------

**KD-Side 2**: The Mission; Lacuna Coil; Within Temptation; Godhead; Fraga Kahn; Covenant; L'Âme immortelle; Velvet and Christ; Kramm; Neuroticfish; S.P.O.C.K.; The Chameleons; Sol Invictus.
**KD-Side 3**: Rammstein; Project Pitchfork; OHGR; Theatre of Tragedy; VNV Nation; Angels & Agony; God Module; Somatic Responses; 2nd Gen; Fast Forwarward; Siechtum; Lucyfire; Lycosia; Gor; Sofia; Nick Cave.
**KD-Side 4**: Depeche Mode; Klinik; Delirium; Hypnoskull; Acessory; The Dust of Basement; Blutengel; Seabound; Psyche; Veljanov; Morthem Vlade Art; Echo & The Bunnymen; Lacrimas profundere; Death in June; Le triste sire; Louisa John-Kroll.
**KD-Side 8**: Curve, Theatre of Tragedy; KMFDM; VNV Nation; The Horrorist; Hohico; Liza N'Eliaz; Fisherpooner; Savak; Neon Electronics; Felix Da Housecat; Deine Lakaien; Speaking Silence; Tiamat; Seven Pines; Cyclobe.
**KD-Side 10**: Peter Murphy; Daniel Ash; In the Nursery;
**KD-Side 31**: Fields of the Nephilim; The Fall; Gang of Four; MXD; DK7; Din Stalker; DJ Hell; Jarboe; Die Form; Andy Bell; Vive la Fête; Metric; Vacabou; Boards of Canada; Atrium Carceri; Katoo
**KD-Side 39**:Grinderman, The mission, Alan Vega, Throbbing Gristle; Unu nation; :Wumpscut:; Combichrist; Client; Franz et Shape; amon Tobin; morthern vlade art; mnemonic; Collection d'arnell-andrea Olen'k Puissance; explosions in the sky; Jad Wio
**Alfréd Zách** [zAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zách Alfréd** estis hungara meteologo.

Alfréd Zách  naskiĝis la 20-an de aŭgusto 1910 en Budapeŝto, li mortis la 22-an de majo 2003 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Alfréd Zách frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1935. Ekde la sekva jaro li eklaboris en la meteologia instituto, kie paŝo post paŝo li akiris pli altajn postenojn. En 1942 li soldatiĝis, baldaŭ li estis militkaptito de Usono. Post la 2-a mondmilito li daŭris sian laboron, li okupiĝis ĉefe pri prognozoj. En 1960 li kandidatiĝis. Lia plej granda ago estis establo de prognoza observatorio en Siófok, kiu respondecis pri prognozoj ĉirkaŭ la Balatono. Dum la Hungara revolucio de 1956 li konsentis kun la revolucio. Li ricevis 3 hungarajn kaj slovakan premiojn inter 1963-1996.

En 1938 li edziĝis, baldaŭ li havis 2 filinojn. Baldaŭ li denove edziĝis.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Budapest borultsági viszonyai* (1960) - kandidatiĝa disertaĵo

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Siófok

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
En matematiko, **aritmetika vico** aŭ **aritmetika progresio** estas unu el specoj de progresio. Aritmetika vico estas vico de nombroj tia ke la diferenco de ĉiuj du najbaraj membroj de la vico estas konstanto. Ekzemple, la vico 3, 5, 7, 9, 11, ... estas aritmetika vico kun komuna diferenco 2.

Se la komenca membro de aritmetika vico estas {\displaystyle a\_{1}} kaj la komuna diferenco de najbaraj membroj estas *d*, do la *n*-a membro, de la vico estas:

{\displaystyle a\_{n}=a\_{1}+(n-1)d.}

Sumo de aritmetika serio
------------------------

Sumo de malfinia aritmetika vico se *a1* ne egalas al 0 aŭ *d* ne egalas al 0 estas malfinio.

La sumo de komponantoj de aritmetika vico estas nomata kiel **aritmetika serio**. La formulo por sumo de la unuaj *n* membroj de aritmetika vico estas:

{\displaystyle S\_{n}=a\_{1}+a\_{2}+\dots +a\_{n}={\frac {n(a\_{1}+a\_{n})}{2}}={\frac {n[2a\_{1}+(n-1)d]}{2}}.}
Konsideru vicon tiel ke la ĝenerala termo de la aritmetika progreso estas an = 5n, kie n estas malpara entjero. La sumo de ĉiuj termoj, kaj la sumo de termoj simetriaj rilate al la meza, egalas al la duoblo de la meztermo.
Ĉi tiu formulo sekvas el la fakto ke sumo de la unua kaj la lasta membro estas la sama kiel sumo de la dua kaj la antaŭlasta, kaj tiel plu. Oni ofte diras ke ĉi tiu formulo estis esplorita de Carl Friedrich Gauss kiam lia instruisto de la tria jaro de mezlernejo petis la klason trovi sumon de la unua 100 naturaj nombroj, kaj li tuj kalkulis la respondon 5050.

Produto
-------

La produto de komponantoj de aritmetika vico kun komenca ero {\displaystyle a\_{1}}, komuna distanco {\displaystyle d}, kaj {\displaystyle n} eroj entute, estas:

{\displaystyle a\_{1}a\_{2}\cdots a\_{n}=d^{n}{\left({\frac {a\_{1}}{d}}\right)}^{\overline {n}}=d^{n}{\frac {\Gamma \left(a\_{1}/d+n\right)}{\Gamma \left(a\_{1}/d\right)}},}
kie {\displaystyle x^{\overline {n}}} estas la pligrandiĝanta faktorialo kaj {\displaystyle \Gamma } estas la Γ funkcio. Noto ke la formulo estas ne valida se {\displaystyle a\_{1}/d} estas negativa entjero aŭ nulo.

Ĉi tio estas ĝeneraligo de tio ke produkto de la progresio {\displaystyle 1\times 2\times \ldots \times n} estas donita per la faktorialo {\displaystyle n!} kaj ke produto

{\displaystyle m\times (m+1)\times \ldots \times (n-1)\times n\,\!}
por pozitivaj entjeroj {\displaystyle m} kaj {\displaystyle n} estas

{\displaystyle {\frac {n!}{(m-1)!}}}.

Vidu ankaŭ
----------

* Adicio
* Geometria vico
* Ĝeneraligita aritmetika vico
* Primoj en aritmetika vico
* Carl Friedrich Gauss

* Kategorio Aritmetika vico en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Paŝtisto en la Făgăraş-montoj en Rumanio.
Paŝtistoj de ŝafoj en Patagonio, Argentino.
**Paŝtisto** estas homo, kiu gvidas kaj zorgas pri brutaro. Tiuj brutoj povas estis ŝafoj, kaproj, bovoj kaj tiel plu.

Paŝtiston ofte helpas hundo.

Historio
--------

Tiu profesio estas unu el la plej malnovaj de la tero. Unuaj paŝtistoj aperis antaŭ pli ol 10.000 jaroj en Azio. Ŝafoj estis breditaj por lakto, viando, ledo kaj ĉefe lano. Dum la sekvo jarmilo ŝafoj kaj paŝtistoj disvastiĝis tra la tuta Eŭropo kaj Azio.

Paŝtistoj daŭre ekzistis nur en certaj regionoj, ĉar en malaltaj regionoj aŭ riveraj valoj oni prefere kultivis tritikon aŭ aliajn cerealojn. Brutaroj estis forpelitaj al montaraj kaj malfacile atingeblaj regionoj.

En la antaŭmoderna epoko paŝtistoj troveblis en regiono, kiel Palestino, Grekio, Pireneoj aŭ Skotlando.

Nuntempe
--------

La lando, kiu nuntempe posedas la plej grandan nombron de paŝtistoj kaj ŝafaroj estas Ĉinio.

Arto kaj religio
----------------

*Juna paŝtistino*, William Bouguereau, 19-a jarcento
En arto kaj ikonografio, paŝtisto kaj paŝtistino estas ofte bildigitaj kun la tradicia ilo, la paŝtistbastono.

La Biblio uzas paŝtiston kiel metaforon de Dio aŭ de la reĝo, ekzemple en la 23-a psalmo aŭ en la rakonto de la bona paŝtisto. Jam Habelo, frato de Kain, filo de Adamo kaj Eva estis paŝtisto.

Vidu ankaŭ
----------

* Paŝtisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Paŝtisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Paŝtisto en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* ŝafisto
* ŝafo
* bovisto
* ŝamanismo
* aldomigo
* montara paŝtisto
**capella** estas notkomposta programaro, kiun vendas la firmao *capella-software* el Söhrewald (distrikto Kassel). Ĝi estis evoluigita komence por la operaciumo DOS kaj prizorgata ĝis versio 1.5, aperinta en la jaro 1993. En la DOS-versio estis integrita la grafika interfaco GEM. Versio 2.0 estis la unua versio por Microsoft Windows 3.1, sed nur versio 2.1 funkciis glate.

Ĝi taŭgas por unu- kaj plurvoĉa komponaĵo (ekz. ĥoro- kaj orkestropartituroj), por kantoj (kun tekstoj) kaj gitarakordoj. La enigo funkcias laŭplaĉe per komputilklavaro, per komputila muso aŭ MIDI-klavaro. 

Pro la relative malalta prezo ĝi estas disvastigita precipe en la praktikaj kaj duonprofesiaj sferoj de lernejaj muzikinstruistoj, eklezimuzikistoj, ĥorestroj kaj amatormuzikistoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Notkompostado

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de la vendanto
* tobis-notenarchiv.de – verkoj de Johann Sebastian Bach kiel Capella-dosieroj
* Retejo de „Kirchenmusikliste" – religia muziko
* Notenregal Arkivigite je 2008-04-30 per la retarkivo Wayback Machine – kolekto de pli ol 6.000 verkoj
**Drahana montetaro** (ĉeĥe *Drahanská vrchovina*) estas geomorfologia tutaĵo situanta proksimume meze de Moravio, konsisto de Brna montetaro. Okcidente ĝi najbaras kun Boskovica sulko kaj Bobrava montetaro, sude kun Dija-svratka valego kaj Vyškova pordego, oriente kun Supramoravia valego kaj norde kun Zábřeha montetaro. Ĝi estas nomita laŭ kampurbo Drahany en ĉirkaŭaĵo de Prostějov, kiu estas plej alte situanta municipo de ĝia orienta parto. Ĝi trafas per sia sudokcidenta rando al teritorio de urbo Brno, al kiu ĝi kreas la nordan kaj la nordorientan fonon, signifaj historie kiel fonto de ligno, fero, ŝtono kaj pli poste precipe por refreŝigado.

La plej alta punkto Skalky, kiu atingas 735 m s. m. troviĝas en la orienta parto ĉe Javoříčko kaj Mladeč.

Administre la regiono apartenas plejparte en Sudmoravian regionon (distriktoj Blansko, Brno-urbo, Brno-provinco, Vyškov), nordoriento en regionon Olomouc (distrikto Prostějov) kaj la norda angulo en regionon Pardubice (distrikto Svitavy). Proksimume 13 % de la areo de la montetaro kovras Armea spaco Březina.

Rilataj artikoloj
-----------------

* Listo pri transloĝigo de 33 municipoj de Drahana montetaro (1940 - 1945)
* Moravia karsto
**Baraona** aŭ **Barahona** [baraOna] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko *Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco, atribuita ankaŭ al pli sudorienta komarko *Tierra de Medinaceli*. Kurioze ambaŭ literumado (kun neprononca ho aŭ sen) estas uzataj eĉ oficiale, dum ĉe samnomaj loĝlokoj, nome urbo kaj provinco Barahona (Dominga Respubliko), same kiel ĉe Barahona del Fresno (Provinco Segovio) la nomo estas uzata ĉiam kun "h".

Geografio
---------

*Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco Sorio.
Loko de Baraona en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 116,59 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 127 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 575 loĝantojn el la 1910-aj jaroj. 

Ĝi distas 63 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi enhavas la loĝlokojn Barahona, Jodra de Cardos, Pinilla del Olmo kaj Romanillos de Medinaceli.

En la municipa teritorio inkludite en la Reto Natura 2000 estas la jenaj lokoj:

* Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Altos de Barahona*, okupanta 9077 hektarojn, nome 78 % de la teritorio.​
* Birdoprotekta Zono konata kiel *Altos de Barahona*, okupanta 9205 hektarojn, nome 79 % de la teritorio.​

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Fine de la 20-a jarcento la teritorio de la municipo pliiĝis ĉar ĝi aligis Pinilla del Olmo kaj Romanillos de Medinaceli. Poste ĝi aligis​ Jodra de Cardos.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj, gvatoturoj kaj popola arkitekturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rRegiono de Almazán |
| --- |
| Adradas• Alentisque• Almazán• Arenillas• Barca• Barcones• Berlanga de Duero• Borjabad• Caltojar• Centenera de Andaluz• Coscurita• Escobosa de Almazán• Frechilla de Almazán• La Riba de Escalote• Maján• Matamala de Almazán• Momblona• Morón de Almazán• Nepas• Nolay• Rello• Soliedra• Taroda• Velamazán• Velilla de los Ajos• Viana de Duero |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 218588
* VIAF: 316736108
* BNE: XX5348995
 |
**Alfréd Tibor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tibor Alfréd,** en Usono laŭ simpla abozo *Alfred Tibor* estis hungardevena usona skulptisto, gimnastikisto. Lia origina familia nomo estis *Goldstein* ĝis 1947.

Alfréd Goldstein  naskiĝis la 10-an de februaro 1920 en Konyár, li mortis la 18-an de marto 2017.

Biografio
---------

Alfréd Tibor devenis el juda familio. Li frekventis judan gimnazion en Debrecen. Li estis elektita sportisto por Somera Olimpiko 1936, sed pro la juda deveno li ne povas debuti en la Olimpiko. En 1940 li estis trudlaboristo, en la sekva jaro li estis kaptita kaj li estis en Siberio ĝis 1947. Hejmenveninta li havis postenon en aranĝado de ekspozicioj. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li disidis kun sia edzino kaj 2 filoj al Usono. Li laboris 16 jarojn al Miami kiel artisto pri grafikaĵoj, poste li vivis en Columbus (Ohio) kiel skulptisto. Liaj artaĵoj troviĝas en preskaŭ 500 privataj kolektoj kaj muzeoj ĉie en la mondo.

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* "Zahor" (=memoro)

Fontoj
------

* WikiTrans
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 625986
* LCCN: no2008130876
* VIAF: 46583589
* ISNI: 0000 0000 5155 7993
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La vortero **-et-** estas sufikso en la lingvo Esperanto, kiu malgrandigas aŭ malpliigas la signifon de iu vortradiko, al kiu ĝi estas aldonata. Gramatike ĝi plenumas la signifon de **diminutivo**. La vortero estas oficiala sufikso, antaŭvidita en la Fundamento de Esperanto. Etimologie ĝi devenas de la sufikso -ett- de la itala lingvo (ekz.. *libretto* ‘libreto’).

**Similaĵoj en aliaj lingvoj:** italaj -ett- (vidu supre), -in- (letto ‘lito’ - lettino ‘liteto’), hispana -et- (sol ‘suno’ - soleto ‘suneto’), germana -chen (Schwein ‘porko’ - Schweinchen ‘porketo’) kaj -lein (Mann ‘viro’ - Männlein ‘vireto’), nederlanda -je (beet ‘peco’ - beetje ‘peceto’), rumanaj -el (cântec ‘kanto’ - cântecel ‘kanteto’), -iţ- (fată ‘knabino’ - fetiţă ‘knabineto’).

Ekzemploj
---------

dik'et'a  

dom'et'o  

dorm'et'i  

plor'et'i  

pord'et'o

Vidu ankaŭ
----------

* la artikolon pri -eg-, la koresponda esperantlingva sufikso pri aŭgmentativo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko (PMEG) pri la afikso -et-


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Registrado** signifas en la muziko 

* elektado el serio da registroj, kiuj uzendas dum la prezentado de (parto de) muzikaĵo aŭ improvizado. Kutime oni uzas la nocion nur tiam, se oni povas libere elekti el la tutaro de la ekzistantaj registroj.
* la konkreta agado de la registroelekto.

La registrado estas karakteriza distingilo de la orgen-, klavicen- kaj harmoniumludado, je kiuj ĝi generas la sonkoloron kaj la sonfortecon. Je kreskanta nombro de tirendaj aŭ maltirendaj registroj dum la ŝanĝo de la registrado la muzikiston subtenas t.n. kombiniloj aŭ, se tiuj ĉi mankas, ne sufiĉas aŭ spite de ludhelpiloj ne povas esti mastrumataj, *registranto*.

Sub *antaŭregistrado* oni komprenas la aranĝadon de orgenpeco sur konkreta orgeno far‘ de la koncertonta orgenisto. Tio ĉi estas necesa procedo, ĉar neniu orgeno egalas la alian. depende de la grandeco de la orgeno kaj la ludota literaturo (vd. orgenmuziko) la antaŭregistrado de unuhora orgenkoncerto povas daŭri 1-6 horojn. Sub *provregistrado* oni komprenas provon kune kun registranto, dum kiu oni ekzercas registroŝanĝojn kaj registradajn procedojn.

Ekzistas — laŭ epoko kaj muzika pejzaĝo — normregistraĵoj k.e. *pleno*, *fonds doŭ* aŭ *grand chœur*. Detalaj registradordonoj de komponistoj en la nototekstoj estas kutimaj ekde la 19-a jarcento.

Vidu ankaŭ
----------

Orgen-glosaro

Notoj kaj referencoj
--------------------

Germanlingva vikipedio
**Región de Ñuble** estas unu el la 16 regionoj de Ĉilio, ĝi kovras areon de 13 178 kvadrataj kilometroj kio faras ĝin la plej malgranda regiono de Ĉilio laŭ areo. En la nordo estas la apuda regiono Maule, en la oriento situas la argentina Provinco Neŭkeno, en la sudo en la regiono de Bío-Bío kaj en la okcidento en la Pacifika Oceano. 

La 19-an de aŭgusto 2017 prezidanto Michelle Bachelet subskribis la dekreton gvidantan la leĝon kiu kreis la regionon, per disigo de la Provinco Ñuble el la regiono de Bío-Bío. La leĝo estis publikigita en la oficialaj arkivoj la 5-an de septembro 2017 kaj ekvalidis jaron poste, la 5-an de septembro 2018. Tiel ĝi estas la plej juna el la 16 regionoj de Ĉilio

Administre, la regionon Ñuble estas dividita en tri provincoj: Digoin, Punia kaj Itte, kiuj inkluzivas 21 komunumojn, la plej elstaraj el kiuj estas Cheyenne, kiu ankaŭ servas kiel ĉefurbo de la provinco, kaj San Carlos. En la censo de 2017, kiam Ñuble ankoraŭ estis provinco, tie loĝis 480 609 loĝantoj.

Dividado de Región de Ñuble en provincojn kaj komunumojn

Vidu ankaŭ
----------

* Provinco Ñuble
* Nacia Rezervejo Ñuble

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Región de Ñuble** en Vikimedia Komunejo
**Ipolydamásd** [ipojdamAŝd] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Szob. Ipoly estas hungara nomo de Ipeľ.

La restinta ruina fortikaĵo ĉe Ipolydamásd

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 12 km²
* Loĝantaro: 370
* Poŝtkodo: 2631
* Telefonprefikso: 27

Geografio
---------

Ipolydamásd situas laŭ maldekstra bordo de rivero Ipel, laŭ traira flankovojo, for de ĉefvojo kaj fervojo. Szob troviĝas 6, Vác 34, Budapeŝto 69 km  Arkivigite je 2016-08-09 per la retarkivo Wayback Machine.

Historio
--------

La unua skriba mencio estis en 1262 en formo *Damas*. En la 14-a jarcento fortikaĵo konstruiĝis. La turkoj faris ruina la fortikaĵon kaj senhoma la vilaĝon. Poste ankaŭ la turkoj konstruis fortikaĵon iomete for kaj apude naskiĝis nova vilaĝo. Pro la konstantaj bataloj ankaŭ tiu fortikaĵo ruiniĝis. En 1690 multe mortis pro pestoj, poste slovakoj alvenis. En 1920 la komunumo trovis sin ĉe la nova landlimo.

En Ipolydamásd migra poŝto servas.
**Duonvokalo** estas vokalo, kiu ne formas silabokernon (en Esperanto **j** kaj **ŭ**), sed kiu kune kun vera vokalo formas diftongojn (aj, ej, oj, uj, aŭ, eŭ, oŭ). Nur escepte **ŭ** povas troviĝi antaŭ vokalo: ŭa (infana ploro), ŭaks (ranbleko), ŭo (nomo de la litero); dum **j** tre ofte troveblas en tia pozicio: ja, je, ju, joviala. Ideale oni prononcu la silabkomencajn duonvokalojn same kiel la silabfinajn, sed pro influo de kelkaj nacilingvoj multaj esperantistoj emas fari distingon, plifermante la buŝon: Ekzemple, kaj en la norvega kaj la angla lingvoj, la vorto por "jes" estas prononcata respektive [ja/ia] (aŭ eĉ [ea]) kaj [jes/ies], dum germanlingvanoj diras [ja] kun eta froto. Simila malsamo troveblas inter franca *oui* [ŭi] kaj angla *we* [ŭi] "ni"
La rezulto estas ne *duonvokalo*, sed (duon)konsonanto.

En analizoj de interalie la hispana oni kutime kalkulas ankaŭ la kombinon *duonvokalo+vokalo* kiel diftongon. Ĉe senfrota prononco, tiu analizo povas esti defendata kiel taŭga ankaŭ por Esperanto. Tiuokaze, la nombro de diftongoj en nia lingvo duobliĝas, kaj eĉ triftongoj atesteblas.

Laŭ akustika vidpuntkto, ne estas malsamo inter [i] kaj [j], [u] kaj [ŭ], kaj ne estas diftongoj aŭ silaboj. La frekvenco kaj la nivelo de formantoj estas tute similaj, simple [j] kaj [ŭ] estas mallongaj, kaj [i] kaj [u] estas longaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sergio Pokrovskij: Duonvokaloj kaj diftongoj.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Cepphus*** |
| --- |
|  |
| Nigra urio.Nigra urio. |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ĥaradrioformaj *Charadriiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Aŭkedoj *Alcidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Cepphus***Pallas, 1769 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| *C. grylle*
*C. columba*
*C. carbo* |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Cepphus*  |

 |
| v • d • r |

***Cepphus*** estas genro de marbirdoj de la familio de aŭkedoj. Temas pri mezgrandaj urioj kun ĉefe **nigra korpo dum la reprodukta sezono**, maldika malhela beko kun ruĝa bekinterno kaj ruĝegaj kruroj kaj piedoj. Du specioj havas blankajn flugilajn grandajn makulojn, la tria specio havas blankajn okulringojn. Ĉiuj el ili estas multe pli helaj vintre, makulitaj supre kaj blankaj sube.

La reprodukta medio estas rokaj insuloj kaj marbordoj de nordaj Atlantiko kaj Pacifiko. Ili plej ofte demetas ovojn en roka truo proksime de akvo.

Tiuj birdoj povas vintri en siaj reproduktejoj, moviĝante iomete al malfermaj akvoj se necese, sed plej ofte ne migras multe suden.

Por nutri sin ili plonĝas el la akvosurfaco, kaj subnaĝas. Ili manĝas ĉefe fiŝojn kaj krustulojn, sed ankaŭ kelkajn moluskojn, insektojn kaj plantan materialon.

La specioj estas:

* Nigra urio,  *Cepphus grylle*
* Kolomburio,  *Cepphus columba*
* Karburio,  *Cepphus carbo*

Ili estas ankaŭ fosiliaj formoj

* *Cepphus olsoni* (Rivero San Luis Rey Malfrua Mioceno - Frua Plioceno de Okc. Usono)
* *Cepphus* cf. *columba* (Kanjono Lawrence Frua Plioceno de Okc. Usono)
* *Cepphus* cf. *grylle* (San Diego Malfrua Plioceno, Okc. Usono)

La du lastaj ŝajnas la nunaj specioj, sed pro la konsiderinda distanco laŭ tempo aŭ spaco el la nunaj teritorioj povus aparteni al diferencaj specioj.

Referencoj
----------

* *Seabirds, an Identification Guide* de Peter Harrison, (1983) ISBN 0-7470-1410-8
* *Handbook of the Birds of the World Vol 3*, Josep del Hoyo eldonisto, ISBN 84-87334-20-2
**Registrokateno** estas ludhelpilo ĉe la orgeno. Ĝi ebligas la aliregistradon dum la ludado, sen ke tiuj ŝanĝoj tuj ekfunkcias. Oni aktivigas la novan registradon nur post kiam oni malŝaltintas la registrokatenon. Registrokateno faciligas al orgenisto, dum la ludado unue prepari ampleksajn ŝanĝojn de la registrado dum longeta temospaco kaj poste efektivigi ilin per unu fojo. Tion oni tre ofte aplikas dum la improvizado, ĉar dum tio oni plejofte ne antaŭscias, kun kiuj registradoj oni volas ludi, tiel ke programado de la registro antaŭ la ekludado ne eblas.

Tiu ĉi ludhelpo estas facilege realigebla ĉe elektre aŭ digitale mastrumataj registrotiriloj, ĉar dum tio ne okazas rekta mekanika transmisio de la registrotiriloj ekde la ludotablo de la orgeno per la registrotraktilaro sur la ventokeston. La deziratan registrado per tio oni kutime demetas provizore en elektronan datenmemoron kaj povas ekstrakti ĝin laŭbezone, por nur tiam ĝustigi la analogan registrokombinaĵon ĉe la ventokestoj helpe de elektromagnetoj. Tio ankaŭ havas la avantaĝon, ke oni povas ekzameni programitajn registradojn dum ludopaŭzoj je aktivigata registrokateno, sen ke ekestas klare aŭdebla brueto pro la ŝaltado de la registrovalvoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de orgenregistroj
|  |  |
| --- | --- |
|  Mikso | **Oni proponas alinomi la artikolon «Dormiĝo» al «Dormumo».****Kialo:** vd la Diskutpaĝon

---

Se vi konsentas aŭ kontraŭas la proponon, bonvolu skribi viajn argumentojn sur la diskutan paĝon. |

 La marmotoj (*Marmota marmota*) vintrodormiĝas.
Printempa urso, tre maldika ĉar ĝi ĵus eliris el vintrodormo.
La semoj povas resti dormantaj jarojn. Kumino, *Cuminum cyminum*.
**Dormiĝo** estas en biologio eniro en vintrodormo nome periodo en la biologia ciklo de organismo en kiu la kresko, la disvolviĝo kaj fizika aktiveco ĉesas portempe. Tio draste malpliigas la metabolan aktivecon permesante, ke la organismo konservu energion. La dormado tendencas esti tre rilata kun la mediaj kondiĉoj. La organismoj kapablas samtempigi sian fazon de dormiĝo kun la medio laŭ du tipoj, nome antaŭdiraj aŭ postdiraj. La antaŭdira dormiĝo okazas kiam organismo eniras en la fazo de dormado antaŭ la alveno de la malfacilaj kondiĉoj. Por ekzemplo multaj plantoj uzas la fotoperiodon nome la malpliiĝon de la taglumdaŭro aŭ de la temperaturo por antaŭdiri la alvenon de la vintro. La postdira dormiĝo okazas kiam organismo eniras en dormado post la alveno de la malfacilaj kondiĉoj. Tiu tipo oftas en regionoj kun klimatoj kiuj fluktuas neantaŭvideble. Se la subitaj klimataj ŝanĝoj povas konduki al alta mortindico inter animaloj kiuj dependas el la postdira dormiĝo, tiu permesas al ili resti aktivaj dum pli da tempo kaj tio havigas al ili avantaĝojn en la uzado de la disponeblaj rimedoj.

Bibliografio
------------

* Bentsink L & Koornneef M, 2008. Seed Dormancy and germination: Arabidopsis Book. American Society of Plant Biologist.
* Bewley JD, Black M. (1994). Seeds: physiology of developmen and germination, 2nd edn. New York, London: Plenum Press.
* Black M, Butler J, Hughes M. (1987). Control and development of dormancy in cereals. In: Mares DJ, ed. Fourth International
* Symposium on Pre-Harvest Sprouting in Cereals, Boulder, Co. USA: Westview Press, 379-92.
* Scholar team (2002) SQA Adv. Higher Biology; Environmental Biology. p 93-95 Heriot Watt University