recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Rekonstruaĵo de *Thambetochen xanion*
La **moa-nalo**j estas grupo de formortintaj maltipaj, anserecaj anasoj kiuj vivis en la plej grandaj Havajaj insuloj, escepte Havajon mem, en la Pacifika Oceano. Ili estis la plej grandaj herbivoroj en plej el tiuj insuloj dum la lastaj 3 milionoj de jaroj pli malpli, ĝis kiam ili formortis post homa setlado.

Aspekto
-------

La moa-naloj (la nomo laŭliterale signifas "perdita koko") estis nekonataj al scienco, ĉar ili tute estis malaperintaj antaŭ la alveno de la kapitano James Cook (1778), ĝis komenco de la 1980-aj jaroj, kiam oni malkovris ties subfosiliajn restaĵojn en sablaj dunoj de la insuloj de Molokai kaj Kauai. Sekve oni trovis ostojn en Maui, Oahu, kaj en Lanai, ĉe lafaj tuboj, kuŝejoj de lagoj kaj sinkotruoj. Ili reprezentas kvar speciojn en tri genroj ĝis nun nome:

* *Chelychelynechen quassus* el Kauai,
* *Ptaiochen pau* from Maui,
* *Thambetochen xanion* el Oahu,
* *Thambetochen chauliodous* el Maui, Lanai kaj Molokai (Maui Nui).

*Chelychelynechen*, signife testudbeka ansero, havis grandajn fortikajn bekojn kiaj tiuj de testudo, dum la aliaj du genroj, nome *Thambetochen* kaj *Ptaiochen* ĉiuj havis segeĵojn en siaj bekoj konataj kiel pseŭdodentoj, similaj al tiuj de merĝoj. Ĉiuj specioj estis neflugaj kaj grandaj, kun pezo de 4 al 7.5 kg.

* Kategorio Moa-nalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Moa-nalo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Ekspoziciita Ariane–5 sur la Le Bourget
Pelilo Vulcain
La **Ariane 5** (aŭ Arian-5) estas la plej forta eŭropa porta raketo, kiun oni originale evoluigis al lanĉo de kosmoaviadilo Hermes. Dumtempe la Hermes-projekto rompiĝis, sed la programo de Ariane 5 daŭris plu.

La Ariane 5 estis unuafoje lanĉita en 1996, sed sensukcese, perdiĝis kvar Cluster-satelitoj, kiuj celis ekzameni efikojn de la suna vento. Oni lanĉis per Ariane 5 la kosmosondilojn Rosetta en 2004, SMART-1 en 2003 kaj ekde 2008 la ATV-kosmoŝipojn al la Internacia Kosmostacio.

Komponantoj
-----------

Nomo de la kriogena unua ŝtupo *H158* de *Ariane–5* (H173 ĉe *Ariane–5 ECA*) estas *EPC* (*Étage Principal Cryotechnique*,  *Kriogena Unua Ŝtupo*). Ĝi konsistas el pelilo *Vulcain* kun ŝovforto de 1,13 MN kaj cisterno alta 30,5 m, kiu estas dividita je du partoj: unu parto pro la 130 tunojn peza likva oksigeno, alia por la 25 tunojn peza likva hidrogeno.

Sur flanko de la unua ŝtupo estas almuntitaj du solidpelaĵaj akcelaj raketoj (nomo P238 (*P241* ĉe *Ariane–5 ECA*), kies tuta maso kun pelaĵo estas 277 tunoj kaj havas la ŝovforton de 6,2 MN. Tiuj povas surteriĝi per paraŝutoj, sed ne estas reuzeblaj.

La dua ŝtupo estas *Ariane–5G* france *EPS* (*Étage à Propergols Stockables*, *Ŝtupo kun Rezervebla Pelaĵo*), kies pelajo estas monometila hidrazino (MMH) kaj nitrogena tetroksido. La dua ŝtupo de *Ariane–5 ECA* estas *ESC* (*Étage Supérieur Cryotechnique*,  *Kriogena Supra Ŝtupo*) kun likva hidrogeno kaj oksigeno. La utilŝarĝon kaj la supran ŝtupon protektas kovraĵoj, kiuj deiĝas en certa alto.

Tipoj
-----

La originala tipo estas **Ariane–5G** (Generic) kun 737 t lanĉa maso, kun utilŝarĝo de 6200 kg al geostacia orbito. La dua ŝtupo estis uzata pli frue ĉe Ariane 4 kiel tria ŝtupo.

La **Ariane–5G+** estas plibonigita, kun resparkebla dua ŝtupo, kun 6950 kg da utilŝarĝo. Ĝi estis trifoje lanĉita en 2004, tion ŝanĝis en 2005 la **Ariane–5GS** kun la sama akcela raketo kiel ĉe Ariane–5 ECA. Ĝi havas modifitan unuan ŝtupon kun pelilo Vulcan-1B.

La **Ariane–5 ECA** kapablas transporti al GTO 10 t (okaze de du ŝarĝoj) aŭ 10,5 t okaze de unua ŝarĝo. Tiu versio uzas pelilon Vulcain-2 ĉe la unua ŝtupo kaj duan ŝtupon ESC-A kun pelilo HM-7B. La pelaĵo de ŝtupo ESC-A estas likva hidrogeno kaj oksigeno, ĝi havas la tutmason de 16,5t, malplene 2,1 t.

La **Ariane–5 ES** estas tipo por transporto Aŭtomata Transporta Veturilo kun akcelaj raketoj kaj unua ŝtupo de **ECA**-versio kaj dua ŝtupo de **GS**-versio.

La **Ariane–5 ECB** estas dum evoluigo, ĝia planata ŝarĝoporta kapablo al GTO estas 12 t. Tiu tipo uzas pelilon Vulcain-2 en la unua ŝtupo kaj duan ŝtupon ESC-B kun dumevolua pelilo Vinci. La pelaĵo de ESC-B likva hidrogeno kaj oksigeno, ĝi havas la tutmason de 27t, malplene 3,4t.

* Ariane 5 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ariane 5 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **montpasejo Sella** ( ladine: *Jouf de Sela*, itale *Passo Sella*, germane *Sellajoch*) estas montopasejo en la Dolomitoj, kiu je altitudo de 2240 m ligas la ladinajn valojn Gardena kaj Fassa.

Priskribo
---------

La pasejo troviĝas birdfluge 33 kilometrojn orienten de Bolzano (Sudtirolo), sed la plej mallonga ŝosea kunligo longas 53,4 km. Ĝi estas ĉirkaŭata de la montaro *Saslonch* (3181 m) en nordoriento, de la *Col Rondella* (2485 m) en la sudo kaj de la Sellagrupo en oriento.

Historio
--------

La ŝoseo trans la montpasejo estis finkonstruita en 1872. En 1884 estis konstruita la unua gastejo iom malsupre de la pasejkulmino. La unua gastejo sur la paskulmino estis konstruita en 1903 de la tiama Germana kaj Aŭstra Alpa Klubo. 

La unua aertelfero estis konstruita dum la Unua Mondmilito por provizado de la aŭstraj trupoj.

Turismo kaj sporto
------------------

La montpasejo Sella konsistigas kune kun la montpasejoj Pordoi, Gardena kaj Campolongo la tiel nomatan Sella Rondon ĉirkaŭ la Sellagrupo. 

Dum la vintro la areo estas parto de la tutregiona skiareo Dolomiti Superski. Dum somero la montpasejo estas alstrebata celo de multaj biciklistoj.

La montpasejo Sella (meze de la bildo) vidita de montpasejo Pordoj, maldekstre la *Saslonch*, dekstre la Sellagrupo.

  

* Montpasejo Sella en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Montpasejo Sella en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mexticacán** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Mexticacán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 060.

Geografio
---------

**Mexticacán** apartenas al la regiono Altos Sur kiu situas en la nordoriento de la subŝtato Jalisco. Al tiu regiono apartenas 13 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6084 loĝantojn. El tiuj estis 2723 viroj kaj 3361 virinoj. La komunumo havas surfacon de 204,99 km². La meza alteco estas 1750 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 18,3 C. En la komunumo estas 705,6 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2008 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1729 scipovis legi kaj skribi kaj 279 viroj estis analfabetoj. Do 13.89 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 2637 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2281 sciis legi kaj skribi kaj 352 virinoj estis analfabetoj. Do 13,35 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Mexticacán vivis 6490 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 4 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,062 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mexticacán Arkivigite je 2005-01-01 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Ĥaskel Besser** (pole: **Chaskel Oswald Besser**, unue **Chaskiel Koszycki**; naskiĝis la 12-an de februaro 1923 en Katowice, mortis la 9-an de februaro 2010 en Nov-Jorko) estis pola-usona rabeno, post 1989 ĉefrenoviganto de la juda vivo en Pollando, unu el la plej influaj reprezentantoj de ĥasida dinastio de Radomsko.

Vivo
----

Li naskiĝis en la ĥasida familio, adeptoj de la cadiko el Radomsko. Lia patro, Naftali, estis bankisto kaj konsilisto de la cadiko Ŝlomo Henoĥ Rabinoviĉ (1882–1942). Post eksplodo de la dua mondmilito kune kun la familio fuĝis al Palestino kaj ekloĝis en Tel-Avivo. Tie edziĝis kaj akiris la rabenan rajton al juĝado. En 1949 translokiĝis al Usono. Tie li restis renoviganto kaj ĉefgvidanto de ortodoka judismo, aktivulo de la usona Agudat Israel. Fondinto kaj plurjara prezidanto de la Komisiono Daf Jomi. Ĝis la morto estis rabeno de kongregacio Bnei Jisroel Ĥaim sur Manhatano.

Post 1989 kune kun Ronald Lauder estis gvidanto kaj moviganto de la rekonstruo de la juda vivo en Pollando. Kiel reprezentanto de la Fondaĵo de Ronald Lauder li persvadis rabenon Michael Schudrich al alveno al Varsovio, por helpi al la renaskiĝanta socio. Li helpis riparon kaj rekonstruon de pluraj sinagogoj kaj judaj tombejoj en Pollando. Ĥaskel Besser estas heroo de la libro *The Rabbi of 84th Street* de Warren Kozak.

Entombigita la 10-an de februaro en la tombejo Har Hamenuchot en Jerusalemo. De la 1-a de septembro 2010 lian nomon portas preĝdomo en Katowice.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Odszedł rabin Chaskel Besser Foriris la rabeno


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 610181
* GND: 130007005
* LCCN: n2003060094
* VIAF: 138618908
* ISNI: 0000 0001 0678 5097
 |
**Montpreveyres** estas komunumo en la distrikto Lavaux-Oron en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 531 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Montpreveyres situas en la Vaŭda Mezlando sur la orienta flanko de la altebenjaxo Jorat. La komunumo konsistas el la vilaĝo Montpreveyres kaj la setlejo Mellette, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,10 km², de kiuj 49,4% estas kovritaj de arbaro, 41,1% servas por agrikulturo kaj 9,2% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Montpreveyres limas en nordnordokcidento al Corcelles-le-Jorat, en nordo alRopraz, en nordnordoriento al Carrouge, en nordoriento al Mézières, en sudoriento al Servion, en sudo al Savigny, en sudokcidento al Laŭzano, kaj en nordokcidento al Froideville.

Trafiko
-------

Tra Montpreveyres pasas la kantona ĉefvojo n-ro 1 de Zuriko al Ĝenevo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas proksimume 5 kilometrojn sudokcidente de la komunumo en Laŭzano.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Montpreveyres datiĝas el la jaro 1154 kiel *Monteproverio*. Dum mezepoko la Pirorejo Montpreveyres servis kiel haltejo apud la granda vojo inter Laŭzano kaj Moudon findita de la Abatejo Granda Sankt-Bernardo. Sub la berna regado ek de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Montpreveyres estis unu el la 7 subvoktejo de la berna Voktejo Moudon. Ek de 1798 ĝis 2006 Montpreveyres apartenis al la Distrikto Oron, nun ĝi estas komunumo de la Distrikto Lavaux-Oron.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Jean-Jacques Bouquet*: *Montpreveyres* en *Historia Leksikono de Svislando* (2008-11-27)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Montpreveyres en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Montpreveyres

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Montpreveyres** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Lavaux-Oron |
| --- |
| Belmont-sur-Lausanne • Bourg-en-Lavaux (Cully, Epesses, Grandvaux, Riex kaj Villette (Lavaux)) • Chexbres • Essertes • Ferlens • Forel (Lavaux) • Lutry • Maracon • Mézières • Montpreveyres • Oron • Paudex • Puidoux • Pully • Rivaz • Saint-Saphorin (Lavaux) • Savigny • Servion |  |

 |
Gazeto de la Moderna Lernejo
La **Escuela Moderna** en la hispana, **Moderna Lernejo** aŭ Moderna Pedagogio, estis lernejo kiu ekzistis komence de la 20-a jarcento en Katalunio, Hispanio. Ĝi estis fondita en 1901 en Barcelono, de la liberpensulo kaj anarkiema Francisco Ferrer.

Disvolviĝo
----------

La ĉefa celo de tiu lernejo estis "eduki la laboristan klason per raciisma metodo, laika kaj ne truda", sed praktike la prezoj de tiu lernejo estis permesitaj nur al mezaj tavoloj kaj la organizantoj esperis, ke tiuj ampleksigos poste tiun lernadmanieron al la Laborista klaso.

Interalie oni devis serĉi instruistojn kiuj komprenu ke iliaj roloj ne estas trudaj sed apogaj. Tia edukadsistemo estis laŭ geedukado, politike liberecano, laika kaj kontraŭklerikala, kaj favora al la laborista postularo. Kompreneble ili ricevisla malakcepton de la ekleziularo. Krome ĝi karakteris pro sia orientiĝo ekologiisma, multajn jardekojn antaŭ la apero de pormedia movado.

"La geinfanoj havos nekutiman liberecon, oni realigos ekzercojn, ludojn kaj distrojn plenaere, oni insistos sur ekvilibro kun la natura etoso kaj kun la medio, sur persona kaj socia higienoj, malaperos ekzamenoj, premioj kaj punoj. La gelernantoj vizitos laborejojn -la tekstilajn fabrikojn de Sabadell, ĉefe- kaj faron esplorajn ekskursojn. La redaktado kaj komentariaro de tiuj spertoj far de la propraj roluloj iĝos unu el la aksoj de la lernado. Kaj tio ampleksiĝos al la familioj de la lernantaro, per organizado de prelegoj kaj dimanĉaj kunvenoj" (Francisco Ferrer Guardia)

Tiu Moderna Lernejo devis fermiĝi en 1906, kiam Ferrer estis ekzekutita post la Tragika Semajno. Aktuale la unikaj arkivoj de tiu lernejo estas konservitaj en la departamento de specialaj kolektoj de la Universitato de Kalifornio, San Diego.

Heredo
------

La Escuela Moderna kaj ĝenerale la idearo de Ferrer, utilis kiel inspirilo por la pedagogia modelo de raciista lernejo. Ekzemple tio solidiĝis en la serio de Modernaj Lernejoj (*Modern Schools*) disvolvigitaj en Usono kaj en Londono, la plej elstara estis tiu de Novjorko fondita en 1911.

Eksteraj ligiloj
----------------

* La escuela moderna, de Francisco Ferrer Guardia
* Ferrer kaj raciisma lernejo Arkivigite je 2008-07-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Vivu la Escuela Moderna Arkivigite je 2009-02-04 per la retarkivo Wayback Machine, dokumenta filmo
**Bad Gandersheim** aŭ Gandersheim estas urbo en norda parto de Germanio, en federacia lando Malsupra Saksio, en rivera valo de Leine. La urbo havas ĉ. 10 000 loĝantojn (tutekzakte, fine de decembro 2019 estis 9623).

La urbo famas pro la iama abatinujo Gandersheim, kiun fondis en 852 la Saksia princo Liudolf (por nobelaj junulinoj) kaj kies du filinoj (Hathumod jam en aĝo de 12 jaroj) iĝis gvidanto de la abatinujo. Laŭ dekreto de Ludoviko la 3-a, gvidantoj de la abatinujo restas ĉiam membroj de princa familio, ĝis kiam surprenas la taskon iu el ili. Oto la 3-a donis rajtojn je propra foiro, dogano kaj monpregado. La abatinujo havis grandegajn bienojn.

La lasta romkatolika abatino mortis en 1589 (Augusta Dorothea), dum oni jam en 1568 enkondukis la protestantan kredon. La protestantaj estroj plu retenis la specifajn rajtojn, kiam en 1803 Gandersheim iĝis parto de la elektoprinclando Brunsvigo-Luneburgo. Oni malfondis la abatinujon en 1810 pro la ŝtata sekularigo kaj oni disportis la trezorojn, kolektitajn dum jarcentoj.

La tomboj de la abatinoj troviĝas en la klostra kirko, fondita en la 11-a jarcento.

En la abatinujo dum la 10-a jarcento membris la verkistino kaj poeto, historiisto Roswitha von Gandersheim kaj en la 13-a jarcento la pastro Eberhardt tie verkis versan kronikon en loka dialekto.

Norde de la urbo situas salaj banejoj, kiuj allogas multajn turistojn.

* Kategorio Bad Gandersheim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rurbaj kaj neurbaj komunumoj en la distrikto Northeim |
| --- |
| Bad Gandersheim | Bodenfelde | Dassel | Einbeck | Hardegsen | Kalefeld | Katlenburg-Lindau | Moringen | Nörten-Hardenberg | Northeim | Uslar | blazono de la distrikto Northeim |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 138509
* GND: 4019218-0
* LCCN: n82023917
* VIAF: 126687086
* BNF: 123005877
* NKC: ge810080
 |
**Miruts Yifter** (en amhara lingvo: ምሩፅ ይፍጠር, karesnome konata kiel "Yifter la Ŝanĝulo" (pro siaj subitaj rapidecŝanĝoj); 15a de majo 1944 – 22a de decembro 2016) estis etiopia longdistanca kuristo el Regiono Tigrajo. Li atingis du ormedalojn en la Somera Olimpiko 1980 de Moskvo kaj en 10,000 kaj en 5000 m.

Lia naskdato aperas ofte kiel 15a de majo 1944, sed ne estas tute certeco pri tio. Lia nomo foje aperas literumita kiel *Muruse Yefter*. 

Li jam en la Somera Olimpiko 1972 de Munkeno atingis bronzan medalon en 10,000 metroj. En 1973 en la Tutafrikaj Ludoj li atingis unu ormedalon (10,000 m) kaj unu arĝentan medalon (5000 m). En la 1a Afrika Ĉampioneco en 1979 li atingis du ormedalojn (5000 kaj 10,000 metroj).

Notoj
-----

1. ↑  [  ]
2. ↑  [  Arkivigite je 2020-04-17 per la retarkivo Wayback Machine ]
3. ↑  "IAAF: Turning the clock back to Moscow 1980| News | iaaf.org". iaaf.org. 16a de majo, 2013. Alirita la 25an de aŭgusto 2019.

* Kategorio Miruts Yifter en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 655175
 |
**Juan Ramón ARMENDÁRIZ Barrios**, plej ofte konata kiel **Montxo Armendáriz** [MONĉo] (Olleta, Navaro, 27-a de januaro 1949), estas hispana kin-scenaristo kaj reĝisoro.

Li ekkarieris kiel instruisto de elektroniko, kaj per farado de kurtoj en navar-eŭskaj medioj, ekzemple pri tradiciaj karboproduktistoj. Pri centra rolulo, Anastasio Ochoa, Armendáriz komponis la scenaron de sia unua longa filmo, kiu estos produktorita de Elías Querejeta, nome "Tasio" (1984),​ filmita en Bakedano, pri karboproduktisto fiera pri sia sendependeco, kiu ricevis plurajn premiojn.

En 1986 estis premiita ankaŭ *27 horas*, pri junuloj enkotigitaj pro drogoj. Ankaŭ lia sekva verko, *Las cartas de Alou*, ricevis premiojn kaj ene kaj ekster Hispanio. Per la adaptaĵo de la samnoma romano verkita de José Ángel Mañas, nome *Historias del Kronen*,​ pri la nihilismo ĉe junuloj, atingis unu el ĉefaj biletvendaj sukcesoj de la hispana kino ĝis tiam, same kiel kritikajn kaj profesiajn laŭdojn kaj premiojn. En 1997, li verkis kaj reĝisoris unu de liaj plej famaj filmoj nome *Secretos del corazón*.

Filmoj (produktoro, reĝisoro aŭ scenaristo)
-------------------------------------------

* 2011 No tengas miedo
* 2011 De tu ventana a la mía
* 2005 Obaba
* 2005 El inmortal (dokumenta filmo)
* 2004 Escenario móvil (dokumenta filmo)
* 2001 La guerrilla de la memoria (dokumenta filmo)
* 2001 Silencio roto
* 1997 Secretos del corazón
* 1994 Historias del Kronen
* 1990 Las cartas de Alou
* 1986 27 horas
* 1984 Tasio
* 1981 Nafarrako Ikaskinak/Carboneros de Navarra (dokumenta kurto)
* 1981 Ikuska 11 (dokumenta filmo pri Navaro)
* 1980 Ikusmena/Paisaje (kurto)
* 1974 La danza de lo gracioso/Barregarriaren dantza (kurto)

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Montxo Armendáriz en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 837951
* GND: 124520723
* LCCN: n00039740
* VIAF: 19841335
* ISNI: 0000 0000 5952 8919
* SUDOC: 050706381
* BNF: 135399659
* NKC: xx0150145
* BNE: XX971200
 |
Foto de monumento**Monumento al la Viktimoj de Komunismo en Prago** (ĉeĥe *Pomník obětem komunismu*) estas serio de skulptaĵoj en Prago por memorigi viktimojn de komunismo inter 1948-89. Ĝi troviĝas apud la monto Petřín, ĉe la strato Újezd en la kvartalo Malá Strana.

Oni inaŭguris ĝin la 22-an de majo 2002, dekdu jarojn post falo de komunismo kaj estas verko de la ĉeha skulptisto Olbram Zoubek kaj arkitekturistoj Jan Kerel kaj Zdeněk Hölzl. La projekton apogis urba registaro kaj konfederacio de politikaj malliberuloj.

La monumento montras sep figurojn el bronzo malkreskantajn laŭlonge de ŝtuparo. La figuroj ŝajnas esti pli "difektitaj" ju pli distancas de si - ili perdas membrojn kaj iliaj korpoj malfermiĝas. Tio simbolas traktadon de politikaj malliberuloj en la tempo de komunismo.

Ekzistas ankaŭ bronza rubando, kiu iras laŭ memora centro, montrante taksatan nombron de personoj tuŝitaj de komunismo:

* 205 486 arestitajn
* 170 938 devigitajn elmigri
* 4500 mortintajn en prizonoj
* 327 mortpafitajn dum provoj de fuĝo
* 249 mortpafitajn

Sur la bronza tabulo estas ĉizita surskribo:

*Monumento al la viktimoj de komunismo estas destinita por ĉiuj viktimoj, ne nur tiujn, kiuj estis malliberigitaj aŭ murditaj, sed ankaŭ por tiuj, kies vivo estis detruita de totalisma despotismo.*
**Moerbrugge** estas vilaĝo en la belga provinco Okcidenta Flandrio. Ĝi estas kvartalo de la komunumo Oostkamp, situanta je iom pli ol unu kilometro nordoriente de la centro de Oostkamp. Inter ambaŭ estas la rivereto *Rivierbeek* (el kiu parte fontas la Bruĝaj kanaloj) kaj la fervojo inter Gento kaj Bruĝo. Tra Moerbrugge fluas la kanalo de Gento al Bruĝo. La ponto trans tiu kanalo klarigas la nomon de la vilaĝo: "moer" (malaltaĵo) kaj "brugge" (ponto).

Moerbrugge

Historio
--------

### 1944

Je la fino de la Dua Mondmilito, en septembro 1944, apud la kanalponto de Moerbrugge okazis la "Batalo de Moerbrugge" inter la germana kaj la aliancanaj armeoj. Multaj, ĉefe kanadaj militistoj pereis. Monumento apud la ponto memorigas tiun batalon.

Vidindaĵoj
----------

* La "Veldkapel" aŭ "Beverhoutsveldkapel" je la rando de "Beverhoutsveld", iama komunuza paŝtejo, konata en la historio de Flandrio pro batalo okazinta 1382.

* "Warandeputten", marĉo kreita okaze de la plilarĝigo de la kanalo. Ĝi situas en la angulo de la kanalo kaj la Rivierbeek kaj havas surfacon de 10 hektaroj. Ĝi estas libere alirebla (enirejo troviĝas apud la ponto). En ĝi estas du kabanoj por observi birdojn.

* Centro de Moerbrugge.Centro de Moerbrugge.
* Mortintaj kanadaj militistoj.Mortintaj kanadaj militistoj.
* Malaltaĵo norde de Moerbrugge dum la vintro de 2009.Malaltaĵo norde de Moerbrugge dum la vintro de 2009.
* Veldkapel aŭ Beverhoutsveldkapel apud Moerbrugge, je angulo de Veldstraat kaj Beverhoutstraat (limo Oedelem kaj Oostkamp).Veldkapel aŭ Beverhoutsveldkapel apud Moerbrugge, je angulo de Veldstraat kaj Beverhoutstraat (limo Oedelem kaj Oostkamp).

* Kategorio Moerbrugge en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mirĉa,** ukraine **Мирча** estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Velikij Bereznij, en municipo de Malij Bereznij.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 49′ 36″ N 22° 27′ 41″ O﻿ / ﻿48.82667 °N, 22.46139 °O﻿ / 48.82667; 22.46139 (mapo)Koordinatoj: 48° 49′ 36″ N 22° 27′ 41″ O﻿ / ﻿48.82667 °N, 22.46139 °O﻿ / 48.82667; 22.46139 (mapo)
* Areo: 4 km²
* Alto super marnivelo: 209 m
* Loĝantaro: 680
* Poŝtkodo: 89040
* Telefonprefikso: 03135

Situo
-----

Mirĉa situas laŭ Uĵ, laŭ fervojo. Velikij Bereznij troviĝas je 8, Uĵhorodo je 34 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1599. En 1910 vivis en la vilaĝo 501 homoj (439 rutenoj, 38 germanoj, 4 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Mirĉa. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* Kategorio Mirĉa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Montón** [monTON] estas municipo de Hispanio, en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas apuda Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Montón* estas etimologie komprenebla kiel *Amaso*.

Geografio
---------

Montón estas municipa teritorio en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas inter Fuentes de Jiloca kaj Villafeliche. 

La loĝloko Montón mem estas je 92 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 633 msm en la Iberia Sistemo, sur la valo de la rivero Jiloca estante la sesa loĝloko tie antaŭ la enfluejo de la rivero ĉe Calatayud. 

Ĝi estas alirebla laŭ la nacia ŝoseo N-234 Sagunto-Burgos. La plej proksima loĝloko estas Villafeliche.

Historio
--------

Restaĵoj de romia murego.
Estis setlejo jam en epoko de Romia Imperio kaj ĝi havis muregon. Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1120 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud. Estis kastelo en la Mezepoko pro la situo en la lima areo inter Kastilio kaj Aragono.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Montón kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 89 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

Dum kvardek jaroj (10 regotempoj) la urbestro estis sama persono, nome Ignacio Muñoz Algas de la aragonesisma partio PAR.

Aktualo
-------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj, migdalarboj, kaj ĉefe ĉerizarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado kun protektita devennomo). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. 

Ĉefaj altiraĵoj estas la mudeĥara preĝejo, ruinaj restaĵoj de kastelo, kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la riveroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Montón en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803276
 |
Solena malfermo kaj sanktigo de la monumento en 2014
**Monumento de Aleksandro la 1-a** estas bronza skulptaĵo en Moskvo (Rusio) dediĉita al rusia imperiestro Aleksandro la 1-a. Ĝi estas solene malfermita la 20-an de novembro 2014 kaj situas en Aleksandra ĝardeno apud la Kremlo.

Monumento
---------

La monumento estis verkita de skulptisto Salavat Ŝĉerbakov. Ĝi reprezentas figuron la Aleksandro en pompa vestaĵo kaj mantelo sur la ŝultroj staranta sur alta postamento. En malo li tenas spadon, sub liaj piedoj kuŝas armilo de malamikaro. Kontraŭ la skulptaĵo estas starigitaj bareliefoj montrantaj gravajn batalojn, Aleksandron mem kaj du gravajn katedralojn aperintajn dum lia regado: Katedralo de Kristo Savinto (en Moskvo) kaj Kazana katedralo (en Sankt-Peterburgo).

Historio
--------

Aleksandro la 1-a
Aleksandro la 1-a estis unu el la plej gravaj regantoj de Rusia Imperio (1801 - 1825) kaj grave influis politikon de Eŭropo. Li faris kelkajn liberalajn reformojn, en ekstera politiko subtenis Brition kaj portempe ankaŭ aliajn ŝtatojn (interalie Francion). Li emis politikan ekspansion aldoninte grandajn teritoriojn al la imperio. Aleksandra ĝardeno aperis apud la Kremlaj muroj dum regado de Aleksandro la 1-a kaj estas riĉa je monumentoj.

Ĉi tiu monumento estas unua en Moskvo dediĉita al imperiestro Aleksandro la 1-a. Projekto de la monumento estis difinita per konkurso inter 8 skulptistoj dum kiu en aŭgusto de 2014 estas elektitaj 3 variantoj; la nuna projekto estis elektita el 3 post malfermita voĉdonado. La 20-an de novembro 2014 ĝi stis solene malfermita; ĝian malfermon partoprenis ankaŭ Prezidanto de Rusio Vladimir Putin, Patriarko Kirill, ministro pri kulturo Vladimir Medinskij kaj urbestro de Moskvo Sergej Sobjanin.

Dum la malferma ceremonio Putin faris paroladon kie asertis ke

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Aleksandro la 1-a por ĉiam trafis la historion kiel venkinto de Napoleono, kiel antaŭvidema strategiisto kaj diplomato, kiel ŝtataganto konscianta respondecon pri maldanĝera evoluado de Eŭropo kaj tuta mondo **"** |

 |

Pri loko de la nova monumento li diris ke 

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** ĉi tie oni sentas grandecon de nia historio. Ĉio entenas memoron pri armea gloro de Rusio, pri defendintoj kaj gardintoj de nia patrolando. La monumento de Aleksandro la Unua okupos ĉi tie sian honorigatan lokon **"** |

 |

Referencoj
----------

1. 1 2  У стен Кремля открыли памятник Александру I, novaĵaagentejo Interfaks, 20-a de novembro 2014 (ruse)
2. 1 2 3  Открытие памятника Александру I, oficiala retejo de la Prezidanto, 20-a de novembro 2014 (ruse)
Kiel **mezosoprano** (el la Itala *mezzo soprano*; France: *bas-dessus*) nomas voĉregistron de inoj kaj knaboj situanta inter aldo kaj soprano kaj diferenca de la soprano per malhela tembro samkiel iom pli malalta voĉamplekso (ĉ. g ĝis f’’). Speciale karakteriza por la mezosoprano estas la korpulenteco de la tonoj en la mezregistro.

Kiel la baritono aperas en du diferencaj tembroj (kiel tenoro kaj kiel basbaritono), laŭ tio kiun voĉospecon li pli simias, ankaŭ la mezosoprano havas aŭ sopranan aŭ aldan tembron, kaj sia sonamplekso etendiĝas aŭ pli alten aŭ pli malalten.

Ofta tasko de mezosopranistinoj estas la t.n. pantalonrolo, do la prezentado de (plejparte juna) viro (vd. sub Cherubino, Octavian, Hänsel).

Tipaj mezosopranaj partioj estas:

* Georges Bizet, *Carmen*: Titolrolo
* W. A. Mozart, *Le nozze di Figaro*: Cherubino
* Giuseppe Verdi, *Il Trovatore*: Azucena
* Richard Strauss, *Der Rosenkavalier*: Octavian
* Engelbert Humperdinck, *Hänsel und Gretel*: Hänsel

* Kategorio Mezosoprano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Misentea** (hungare *Csíkmindszent* ĉikmindsent) estas vilaĝo en Rumanio en la norda rando de Baseno de Subĉiko, sudoriente de Miercurea Ciuc.

Loĝantaro
---------

En 1910 ĝi havis 1 190 loĝantojn, kaj en 1992 1 029. Ĝi estis ĉikseĝa vilaĝo kaj de 1976 ĝi apartenis al *Csík*.

Historio
--------

Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Csíkmindszent apartenis al Hungario. Ĝia gotika kaj baroka katolika fortikaĵpreĝejo konstruiĝis en la 15-a kaj 18-a jarcentoj.

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1-18. 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

Komunumoj pri *Ĉiuj Sanktuloj* en Hungara reĝlando
--------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bogádmindszent | Csehimindszent | Csíkmindszent | Csonkamindszent | Érmindszent |
| Jászómindszent | Kassamindszent | Kismindszent | Ladomérmindszent | Mátramindszent |
| Mindszent | Mindszentgodisa | Mindszentkálla | Pinkamindszent | Szepesmindszent |

Renomaj personoj
----------------

* Magdolna Csomortáni (n. 9-a de oktobro 1960): lingvistino, adjunktino.
* István Nagy: pentristo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Popolnombrado 2002
* Interaga mapo de distrikto
Moea bildoj de Natalja Poklonskaja.
**Moeo** (Japane: 萌え [moe]; Angle: Moe/Moé, oni akcentas je *e*) estas Japanlingva slango/subkultura termino signifanta fetiĉismon, simpation aŭ amon por inaj personoj en animeoj, mangao kaj komputilludo.

Uzo
---

La nova termino devenas el otakua kulturo. Oni uzas ĝin vastesignife ankaŭ por hobioj, ekzemple 鉄道萌え [tecudo-moe] "trajna moeo" estas simple pasia intereso por trajnoj. Tamen, ĝenerale oni uzas ĝin por personoj (ofte inaj) en animeo, mangao kaj komputilludo.
Iuj uzas ĝin simple kiel kunvorto de "ĉarma", ĉar oni ofte uzas ĝin por biŝoŭĵo(bela juna knabino).
Unue oni limas ĝin por belaj junulinoj, sed nuntempe uzas ankaŭ por samseksaj personoj, pliaĝaj aŭ nehomaj personoj.

Origino
-------

La origino kaj vortodeveno estas nekonataj. Nuntempe oni diskutas pri deveno. Iuj kredas ke la termino devenas el nomo de animeaj rolulinoj (TOMOE Hotaru en Sailor Moon, SAGISAWA Moe en animeo Kyōryū Wakusei en 1993). Aliaj kredas ke ĝi devenas el misŝanĝo de samsono-malsamsignifo-vorto 燃え [moe] "bruli".

La malvorto, 萎え [nae] "malmoeo" signifas enuon.

Originale "萌え" signifas "evolui", "kreski", en bankado "procenti".

Atributoj de moeo
-----------------

Examples of various Moeo rolulinoj.
Otakuoj diras ke moevokaj personoj havas iom atributojn (distingilo) por distingi de aliaj personoj.
Verkistoj intence havigas atributojn al personoj en siaj verkoj.
Sekvantajn atributojn ripete uzas moeliteraturistoj, pro tio ili ŝablonigas moeajn kaj aliajn influatajn literaturojn.

* Vestoj
	+ Meganekko - 眼鏡っ子 [meganekko] Knabino kun okulvitro, ofte havas sidlokon de gvidanto de iu grupo, ekz. ĉefklasano de klubo.
	+ Rolkostumado
* Karakteroj
	+ Doji - ドジ [doĵi] Mallerteco. Knabino mallertas pri ĉio; ĉefrolanto helpas ŝin kaj rilato ekokazas.
	+ Tsundere - ツンデレ [cundere] Tsundere konsistas el du onomatopeoj, *tsun-tsun* montras altkapan aŭ flegman konduton, kaj male *dere-dere* montras konduton molan kaj enamiĝantan. Tiel tipa ina karaktero flegme aŭ altkape kondutas al ĉefrolulo, tamen post evoluo de rilato ŝi mole kondutas al li.
* Rilatoj
	+ Fratino
	+ Junuleca amikino

### Moeo pri junafratino

En reala folkloro, Japana Esperantisto, folkloristo Yanagita Kunio raportis en *Imoto no Chikara* 妹の力 (povo de junafratino, 1925), pri sopiro inter aĝafrato kaj junafratino.

En ŝoŭĵa mangao, Oniisama e de IKEDA Riyoko temas ke juna fratino sopiras sian aĝafraton.

Ekonomiko
---------

Laŭ raporto de Generala Instituto de Banko de Jokohamo en 2003, ekonomia grando de moeo estas minimume 88.8 miliardoj da eno.

  

* Kategorio Moeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En Argentino la origina **Partido Federal** (Federa Partio) estis grupo kiu luktis por starigi federan sistemon en la Respublikon. La federismo devenas el tempo de la Maja Revolucio, kaj havis sian ĉefan estron en la figuro de José Gervasio Artigas, fondinto de la *Unión de los Pueblos Libres* plej konata kiel *Liga Federal*. Ĝis la dua duono de la 19a jarcento ĝi pluis lukte kontraŭ la *Partido Unitario* por decidi pri la politika organizado de la lando. 

Nepre ne konfuzuĝu inter la Federa Partio de la 19a jarcento (pri kiu temas tiu ĉi artikolo) kaj la politika minoritata organizaĵo de konservativa tendenco fondita en la dua duono de la 20a jarcento laŭ la nomo de "*Partido Federal*".

Ideologio
---------

La dupolusa kontraŭstaro *federismo* kontraŭ *unecigismo* estas konfuza kaj falsa pro simplismo. Tia skematismo malaperas se oni studas la devenojn de ambaŭ tendencoj: dekomence la unecigismo (laŭ la modelo de la Unua Franca Respubliko) estis defendita de la intelektuloj kiuj serĉis - kiel indikas la nomo de la partio - la unuigon de la etenda teritorio kiu en la Suda Konuso estis sendependigita disde Hispanio; tia unueco nepris por pluteni sinergie la lukton kontraŭ la reĝista armeo ĝis proksimume 1825; tiu unua *unitarismo* estis inspirita de gravuloj kiaj Mariano Moreno; tamen tiu dekomenca epoko de la unecigismo estis profitita de la elitoj por klopodi trudi centristan registaron kiu pluhavu submetitaj la provincojn (tiu dua unecigismo estas la plej konata: la unecigismo, jam degenerita en centralizismo, de Carlos de Alvear, Bernardino Rivadavia, Obes kaj Bartolomé Mitre).
Monumento de Filopapo.
La **Monumento de Filopapo** (greke *Μνημείο Φιλοπάππου*) estas antikvgreka maŭzoleo kaj monumento dediĉita al *Gajo Julio Antioĥo Epifano Filopapo* aŭ simple *Filopapo*, (greke *Γάιος Ιούλιος Αντίοχος Επιφανής Φιλόπαππος*, 65–116 n.e.), princo el la Regno Komageno. Ĝi situas sur la Monteto Muzejo en Ateno, Grekio, sudokcidente de la Akropolo.

Ĉe la malsupra nivelo estas friso kiu reprezentas Filopapon kiel konsulo, rajde sur ĉaro kaj kondukita de liktoroj. La supra nivelo montras statuojn de tri homoj: nome Antioĥo la 4-a maldekstre, Filopapo centre kaj Seleŭko la 1-a, nune perdita, dekstre.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Monumento de Filopapo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fotaro de la Filopapa Monumento
* Funebra Monumento de Filopapo Arkivigite je 2015-06-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Filopapa Monumento Arkivigite je 2015-09-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Filopapa movado

37° 58′ 03″ Nordo 23° 43′ 16″ Oriento﻿ / ﻿37.967427 °N, 23.721183 °O﻿ / 37.967427; 23.721183 (mapo)
Monumento de la Nereidinoj, Brita Muzeo, Londono.
La **Monumento de la Nereidinoj** estas skulptita tombo de Ksantoso en Likio (tiam parto de la Aĥemenida Imperio), proksime al la aktuala Fethiye en la Mugla Provinco, Turkio. Ĝi prenis la formon de greka templo supre de bazo ornamita per skulptitaj frisoj, kaj oni supozas, ke ĝi estis konstruita en la frua 4-a jarcento a.K. (ĉirkaŭ 390 a.K.) kiel tombo por Erbino, la dinastio ksantosa, kiu regis Okcidentan Likion sub la Aĥemenida Imperio.

Oni supozas, ke la tombo staris ĝis la bizanca epoko antaŭ ol fali en ruinon. La ruinoj estis retrovitaj de la brita vojaĝanto Charles Fellows en la fruaj 1840-aj jaroj. Fellows sendis ilin al la Brita Muzeo, kie iuj el ili estis rekonstruitaj por montri kiel la orienta fasado de la monumento aspektus.

Laŭ Melanie Michailidis, kvankam portante "grekan aspekton", la Nereida Monumento, la Tombo de Harpioj kaj la Tombo de Pajavo estis konstruitaj laŭ ĉefaj zaratuŝtraj kriterioj "per konsistado de dika ŝtono, levita sur plintojn de la tero, kaj havanta ununuran senfenestrajn ĉambrojn ". La Monumento de la Nereidinoj estis la ĉefa inspiro por la fama Maŭzoleo de Halikarnaso.

* Kategorio Monumento de la Nereidinoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Moha** estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Székesfehérvár. La loknomo estas hungare: briofito.

Briofito, kies hungara nomo estas la sama kun la loknomo Moha

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10 km²
* koordinatoj: 47° 14′ 38″ N 18° 20′ 01″ O﻿ / ﻿47.24389 °N, 18.33361 °O﻿ / 47.24389; 18.33361 (mapo)Koordinatoj: 47° 14′ 38″ N 18° 20′ 01″ O﻿ / ﻿47.24389 °N, 18.33361 °O﻿ / 47.24389; 18.33361 (mapo)
* Loĝantaro: 420
* Poŝtkodo: 8042
* Telefonprefikso: 22

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo Székesfehérvár-Kisbér apud Székesfehérvár.

Historio
--------

Pli frue loĝis tie en la neolitiko kaj en bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1240. La turkoj faris senhoma la vilaĝon post la mezepoko.

La vilaĝo famas pri mineralakvo, eĉ kuracakvo, nomata Mohai Ágnes (Agnes). En Hungario en boteloj oni vendas ĝin. La akvo havas kalcio-magnezio-hidrogenokarbonatojn, natrion, kalion. Tio helpas al malsanoj pri stomako. Inter fonto kaj vilaĝo troviĝas platanoaleo.

En Moha migra poŝto servas.

* Kategorio Moha en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
American Alligator.jpgAmerican Alligator
Defenda sinteno de aligatoro.
Rangemapx.gifRangemapx
La **Misisipa aligatoro** aŭ **Nordamerika aligatoro** (*Alligator mississippiensis*), estas reptilio endemia de Sudorienta Usono. Ĝi estas unu el du vivantaj specioj de aligatoroj, de la genro *Alligator*, ene de la familio Aligatoredoj. Ĝi estas pli granda ol la alia nuna aligatora specio, nome la Ĉina aligatoro.

La Misisipa aligatoro loĝas ĉe nesalkavaj humidejoj, kiaj marĉoj kaj marĉarbaroj de taksodioj, el Teksaso al Norda Karolino (vidu mapon).

Taksonomio kaj filogenio
------------------------

Aspekto
-------

La **Misisipa aligatoro** estas 4–4.5 m grandaj ĉe masklaj plenkreskuloj kaj sub 3 m ĉe inaj plenkreskuloj. Estis informoj dum la 19a kaj 20a jarcentoj de pli grandaj maskloj atingante 5–6 m, sed tio ankoraŭ disputendas. Masklaj plenkreskuloj povas pezi ĉirkaŭ 227 kg dum inoj pezas ĉirkaŭ 91 kg.

### Anatomio

Ikso-radia filmeto de ino de Misisipa aligatoro dum spirado.

Habitato
--------

Dieto
-----

Reproduktado
------------

Pri Homoj
---------

Notoj
-----

1. ↑   Crocodilian Species—American Alligator (Alligator mississippiensis). Flmnh.ufl.edu. Alirita 2008-10-14.
2. ↑   Gator factsheet. Savannah River Ecology Laboratory. Alirita 14a de aŭgusto 2012.

* Misisipa aligatoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Misisipa aligatoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Misisipa aligatoro en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
malvualigo de la monumento la 22-an de oktobro 2014
La **Monumento de Vikipedio** estas la unua en la mondo monumento, kiu honorigas ĉiujn vikipedikreintojn, lokita ĉe la „Frankfurta placo" (*Plac Frankfurcki*) en Słubice; oni ceremonie malvualigis kaj prezentis ĝin la 22-an de oktobro 2014..

Iniciatinto de la monumento estas *Krzysztof Wojciechowski*, administra direktoro de Collegium Polonicum en Słubice, komuna internacia esplora kaj eduka institucio de la Eŭropa Universitato Viadrina (EUV) en la urbo Frankfurto ĉe Odro kaj de la Universitato Adam Mickiewicz (UAM) en Poznano. La monumento altas preskaŭ 2 metrojn. La projekto prezentas la markemblemon de Vikipedio en la formo de globo el puzlopecetoj, kiu estas tenata de kvar homoj (du viroj kaj du virinoj). La skulptaĵon kreis Mihran Hakobyan, armena artisto, studento en Collegium Polonicum kaj stipendiito de *Fundusz Rodziny Kulczyków*. La monumenton oni faris el kompozita materialo aspektanta kvazaŭ latuno de malnov-ora koloro.

Fondinto de la monumento estas la urbo Słubice, laŭkoncepte de urbestro Tomasz Ciszewicz. La kosto de la monumento egalis al 60 mil zlotoj. Antaŭ la malkovroceremonio okazis popularscienca sesio kiun partoprenos reprezentantoj de Fondaĵo Vikimedio, Wikimedia Deutschland kaj Stowarzyszenie Wikimedia Polska, inter ili *Dariusz Jemielniak*.

maldekstra

Referencoj
----------

1. ↑   W Słubicach stanie pierwszy na świecie pomnik Wikipedii (pole). slubice24.pl (2014-10-02).
2. ↑  informo pri la inaŭguro de la unua monumento de Vikipedio en la kolegia retejo, jen germane
3. ↑   Tak powstaje pomnik Wikipedii (pole). Wirtualna Polska (2014-10-14).
4. ↑   Author of Wikipedia’s first monument is Armenian (angle). Armenpress (2014-10-08).
5. 1 2   Wikipedia na cokoły! W Słubicach będzie miała pomnik (pole). gazeta.pl (2014-10-03).
6. ↑   Mihran Hakobyan (pole). Collegium Polonicum.
7. ↑   W Słubicach stanie pierwszy na świecie pomnik Wikipedii (pole). pap.pl (2014-10-09).[*rompita ligilo*]
8. ↑   W nowosolskim Malpolu powstaje pierwszy na świecie pomnik Wikipedii (pole). gazetalubuska.pl.
9. ↑   Odsłonięcie pierwszego na świecie pomnika Wikipedii. Collegium Polonicum.
10. ↑   Przebieg uroczystości (pole). Collegium Polonicum.

* Kategorio Monumento de Vikipedio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Pomnik Wikipedii w Słubicach en la pola Vikipedio.*
**Mohamed GHANNOUCHI** (arabe محمد الغنوشي, latinliterigite Muhamad al-Ganuŝi, naskiĝis la  18-an de aŭgusto 1941(nun 1941-08-18) en Sousse, Tunizio, do nun 82-jara) estas tunizia ekonomikisto kaj politikisto. 

En 1966 li diplomiĝis pri ekonomiko en la Universitato de Tunizo. En 1975 li iĝis direktoro de la ŝtata ministerio pri planado, kaj en 1982 ties ĝenerala direktoro, kaj en 1987 ŝtata ministro de tiu fako. Post la senbatala puĉo de tiu jaro, li ankaŭ gvide de la nova ŝtata prezidanto Zine El Abidine Ben Ali restis ministro. En 1989 li aldone transprenis la ministerion pri financoj, kaj sekvajare iĝis ministro pri financoj kaj ekonomio. En 1992 li transprenis la titolon de ministro pri internacia kunlaboro kaj en tiu funkcio respondecis pri la kontaktoj al la Eŭropa Unio, la Internacia Monunua Fonduso kaj la Monda Banko. Ekde la jaro 1999 li estas ĉefministro de Tunizio. 

Ekde 2008 li kiel vicprezidanto kungvidas la nacian socialisme aŭtoritatan politikan partion Konstitucia Demokratia Kolektiĝo, dum multaj jaroj la gvida partio de la lando. Inter la 14-a kaj 15-a de januaro 2011 li aldone al sia ĉefministra posteno por unu tago ankaŭ plenumis la funkcion de ŝtata prezidanto, ĉar la antaŭa prezidanto Ben Ali pro amasaj perfortaj civitanaj protestoj devis haste forlasi la landon.

Vidu ankaŭ
----------

* Tunizia ribelo en 2010-2011

* Mohamed Ghannouchi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Mohamed Ghannouchi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 349069
* GND: 1131291190
* VIAF: 217144244
* SUDOC: 060617454
 |
**Misoo** (Japanlingve: 味噌 [miso]) estas japana kondimento, kiu konsistas plejparte el fermentintaj sojfaboj kun variaj partoj de rizo, salo aŭ hordeo. Por produkti ĝin oni fermentigas miksaĵon el kuiritaj sojfaboj kaj kuirita rizo aŭ hordeo en bareloj dum dek ses ĝis dek ok monatoj. Ĉi tiu produkto verŝajne devenas de la imperia Ĉinio.

Laŭ la enhavo ekzistas:

* *Mamemiso*, nur el sojfaboj
* *Komenmiso*, el sojfaboj kaj rizo
* *Mugimiso*, el sojfaboj kaj hordeo

Misoo estas grava ero de la japana matenmanĝ-kulturo kaj estas ingredienco por multaj tradiciaj manĝaĵoj.

Fama estas ankaŭ la misosupo. Pli ol 80% de la tuta jara produkto de misoo en Japanio estas uzata por misosupoj, kaj 75% de ĉiuj japanoj trinkas misosupon almenaŭ unufoje tage.

Vidu ankaŭ
----------

* Japana kuirarto

Referencoj
----------

1. ↑  Shurtleff, William.  (2001) *The Book of Tofu & Miso*. Speed Press. ISBN 1-58008-358-7.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Misoo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

En la germana:

* 
* Arkivigite je 2006-05-19 per la retarkivo Wayback Machine
Monumento de Volinia Masakro en Varsovio

* Kategorio Monumento de Volinia Masakro en Varsovio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

**Monumento de Volinia Masakro en Varsovio** estis malkovrita la 11-an de julio 2013 en la 70-an datrevenon de la genocida Volinia masakro, kaj precipe de la kruela Sanga dimanĉo en Volinio. Dominanta elemento de la monumento estas sepmetra kruco kun figuro de Jesuo Kristo sen brakoj. La monumento etendiĝas sur 160 kvadrataj metroj. Antaŭ la kruco troviĝas 18 tabuloj kun nomoj de lokoj el sep antaŭmilitaj vojevodioj de la Dua Pola Respubliko: Volinia (kun la ĉefurbo en Lucko), Poleskie (kun la ĉefurbo Bresto), Stanisławowskie (kun la ĉefurbo Ivano-Frankivsk), Tarnopolskie (kun la ĉefurbo Ternopilo), Lwowskie (kun la ĉefurbo Lvovo), parte Lubelskie kaj Krakowskie (kun la ĉefurbo Krakovo). Sur la monumento, sur unu el tabuloj oni fiksis surskribon: *Omaĝe al polaj civitanoj, viktimoj de amasa krimo kun genocida trajto faritaj de Ukraina Ribela Armeo en la jaroj 1942-1947 sur teritorioj de estintaj sep vojevodioj de la Dua Respubliko*. En sarkofago ĉe piedoj de la kruco estos kolektata tero kun 2136 lokoj, kies nomoj videblas sur la tabuloj. Aŭtoro de la monumento al viktimoj de Volinia krimo, staranta en la kvartalo Żoliborz, estas skulptisto Marek Moderau.

Famuloj murditaj de ukrainaj naciistoj
--------------------------------------

* Tadeusz Hołówko
* Zygmunt Rumel

Memorigo
--------

Dum la 73-a datreveno la unua ukraina altranga politikisto Petro Poroŝenko, okaze de NATO-pintkunveno en Varsovio, omaĝis al la viktimoj. Soldatoj de la 27-a Volinia Infanteria Divizio de Pola Enlanda Armeo ankaŭ omaĝis antaŭ la apuda divizia monumento.

Vidu ankaŭ
----------

* Ewa Siemaszko
* Tadeusz Isakowicz-Zaleski
* Monumento al la viktimoj de ukraina genocido sur Tombejo Rakowicki

Bibliografio
------------

* Wiktor Poliszczuk, *Potępić UPA!* (Kondamni URA!), Capital sc, Warszawa 2013, p. 126 ISBN 978-83-64037-97-9

Eksteraj ligiloj
----------------

* Volinia masakro
* Celebrado de la 70-a datreveno de Volinia masakro