**Aalen** [Alen] (esperante **Aleno**) estas urba komunumo en Germanujo. Ĝi troviĝas en la distrikto Ostalb kaj en la distriktaro Stutgarto de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de decembro 2020 la komunumo havis 68 361 loĝantojn. Aalen estas la administra centro de la distrikto Ostalb.

La urbo havas famon en arkeologio pro sia granda romia garnizono, la plej granda kavaleri-kastelo norde de la Alpoj.

En la Esperanto-movado Aalen estas monde konata kiel sidejo de la Germana Esperanto-Biblioteko.

Geografio
---------

Aalen situas 70 km oriente de Stuttgart kaj 48 km norde de Ulm, ĉe la rando de la Ŝvaba Ĵuraso, 30 km okcidente de Nördlingen kaj Nördlinger Ries.

### Najbaraj komunumoj

Aalen najbaras al jenaj urboj kaj komunumoj:
Oberkochen, Essingen, Heuchlingen, Abtsgmünd, Neuler, Hüttlingen, Rainau, Westhausen, Lauchheim, Bopfingen kaj Neresheim (ĉiuj en distrikto Ostalb), krome Heidenheim an der Brenz kaj Königsbronn (ambaŭ distrikto Heidenheim).

Historio
--------

### Romia epoko

La elfosita kastelo
En ĉirkaŭ 150/160 p.K. la Romianoj konstruis grandan fortikaĵon (*castellum*) kiel garnizonon de kavaleri-kohorto *Ala II Flavia milliaria*.

Estis sugestite, ke la nomo *Aalen* devenas de la latina *Ala*, sed tio ĉi estis refutita de pli malfrua esploro.

La situo de la fortikaĵo estis strategie oportuna pro sia rekta proksimeco al *Limeso*, la limo al la neokupita *Germania*. La kavalerigarnizono estis 1.000 soldatojn forta, la plej granda fortikaĵo de helptrupoj ĉe Limeso. Sude kaj oriente la fortikaĵo estis akompanata de civila kolonio (komercistoj, metiistoj, familianoj, prostituitinoj ...). Verŝajne en 260 (aŭ pli frue) la Romianoj forlasis la fortikaĵon, ĉar ili retiris sian landlimon ĝis la riveroj Rejno kaj Danubo, kaj la alemanoj transprenis la regionon.

En 2005 UNESKO agnoskis Limeson kiel mondan heredaĵon, la kastelo de Aalen estas registrita kiel ORL 66 (RLK).

Personoj forte ligitaj al Aalen
-------------------------------

Historia urbodomo kaj bazareja puto
* Christian Friedrich Daniel Schubart (1739–1791), poeto, orgenisto, komponisto kaj ĵurnalisto; pasigis infan- kaj junulaĝon en Aalen.
* Sieger Köder, pastro kaj pentristo

Esperanto
---------

Rimarkinda estas la Germana Esperanto-Biblioteko, kies kolekto ampleksas en 2018 pli ol 54.000 erojn. Ĉiun duan jaron la urbo kune kun la FAME-fondaĵo solene disdonas la Esperanto-kulturpremion (oficiale/germane: *Aalener Esperanto-Kulturpreis*). Unu el la pli konataj asocioj en la urbo estas la Esperanto-Grupo Alena.

En Aalen loĝas delegito de UEA Karl Heinz Schaeffer kaj 2 fakdelegitoj de UEA Franz Zeller kaj Karl Heinz Schaeffer pri radioamatorismo, Karl Heinz Schaeffer ankaŭ pri apotekaj aferoj.

Partneraj urboj
---------------

* Francio Saint-Lô, Francio (1978)
* Unuiĝinta Reĝlando Christchurch (Kristkirko), Britio (1981)
* Hungario Tatabánya, Hungario (1987)
* Turkio Antakya, Turkio (1995)
* Italio Cervia, Italio (2011)

Notoj, referencoj
-----------------

1. ↑  Thilo Rentschler en la germanlingva Vikipedio (germane)

* Aalen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Aalen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* la oficiala retejo de la urbo
* retejo de Germana Esperanto-Biblioteko Aalen Arkivigite je 2013-07-22 per la retarkivo Wayback Machine
* retejo de EGA la Esperanto-Grupo Alena Arkivigite je 2007-10-07 per la retarkivo Wayback Machine
* la germana Esperanto-Biblioteko
* la E-grupo de Aalen Arkivigite je 2004-12-04 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rurbaj kaj neurbaj komunumoj en la distrikto Ostalb |
| --- |
| Aalen | Abtsgmünd | Adelmannsfelden | Bartholomä | Böbingen an der Rems | Bopfingen | Durlangen | Ellenberg | Ellwangen (Jagst) | Eschach | Essingen | Göggingen | Gschwend | Heubach | Heuchlingen | Hüttlingen | Iggingen | Jagstzell | Kirchheim am Ries | Lauchheim | Leinzell | Lorch | Mögglingen | Mutlangen | Neresheim | Neuler | Obergröningen | Oberkochen | Rainau | Riesbürg | Rosenberg | Ruppertshofen | Schechingen | Schwäbisch Gmünd | Spraitbach | Stödtlen | Täferrot | Tannhausen | Unterschneidheim | Waldstetten | Westhausen | Wört | blazono de la distrikto Ostalb |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 30180
* GND: 4000015-1
* LCCN: n82156259
* VIAF: 133719470
* BNF: 12375177g
* NKC: ge431699
 |