La **distrikto > municipo Gulbene** (latve *Gulbenes novads*) estas distrikto en okcidenta Latvio. La distrikto estis kreita en 2009 en la lastaj limoj de iama distrikto Gulbene (latve *Gulbenes rajons*). La centro de la distrikto situas en Gulbene.

Ĝiaj najbaraj distriktoj estas oriente distrikto Balvi, sude distrikto Madona, norde distrikto Alūksne kaj distrikto Smiltene, kaj okcidente distrikto Cēsis.

Historio
--------

Komence de la 13-a jarcento, la teritorio de la distrikto apartenis al la latgalaj ŝtatoj Tālava kaj Atzele. Skribfontoj unue mencias la Gulbene kasteldistrikto (Gulbana) en la Tālava dividadinterkonsento (1224) inter Ordeno de Glavofratoj kaj la episkopo de Rigo.

De la 13-a ĝis la 16-a jarcento, la distrikto situis ĉe la latva fino de la Riga Arkidiocezo. Ekde la Livonia Milito, Gulbene kasteldistrikto en 1562 estis inkludita en la Duklando de Pārdaugava, apartenanta al la Polaj-Litovaj ŝtato. En 1629 Svedio konkeris la distrikto.

En 1772 Rusia Imperio aneksis la distrikto. En 1918 la distrikto estis inkludita en la Respubliko de Latvio.

Geografio
---------

En la nordokcidenta parto de la distrikto troviĝas la valo Vidusgauja , okcidente - Vidzeme Centra Altebenaĵo kun altecoj superantaj 200 m super marnivelo (ĝis 235 m), en la centra parto Gulbene montetoj, larĝa 5–10 km kaj 120–170 m alta (Beļava kasteltumulo 178 m), en la sudo malgrandaj krestoj (inkluzive de Liedes montoj), en la sudoriento la Lubāna ebenaĵo. Mineraloj: argilo, sablo, gruzo, dolĉakva kalko, torfo (Lielais Mārku purvs).

Averaĝa temperaturo en januaro -6  ℃, en julio +16,5  ℃. Precipitaĵo 600 mm jare.

Gravaj riveroj:

* Gauja baseno: Gauja, Tirza
* Daŭgavo baseno: Pededze, Liede

Grandaj lagoj: Ludza (2,8 km²), Ušurs (1,6 km²).

Loĝantaro
---------

Distrikto Gulbene havas 19 619 loĝantojn (2021) kaj la denseco estas 10,5 loĝantoj por kvadratkilometro.

La plej grandaj setlejoj| N# | Setlejo | Statuso | Paroĥo | Loĝantaro(2021) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | Gulbene | Urbo | - | 7407 |
| 2. | Litene | Vilaĝo | Litenes | 663 |
| 3. | Lizums | Vilaĝo | Lizuma | 577 |
| 4. | Stāķi | Vilaĝo | Stradu | 483 |
| 5. | Ranka | Vilaĝo | Rankas | 461 |
| 6. | Lejasciems | Vilaĝo | Lejasciema | 460 |
| 7. | Jaungulbene | Vilaĝo | Jaungulbenes | 440 |
| 8. | Šķieneri | Vilaĝo | Stradu | 352 |
| 9. | Stari | Vilaĝo | Daukstu | 293 |
| 10. | Vecstāmeriena | Vilaĝo | Stāmerienas | 249 |

Administraj unuoj
-----------------

### Urbo (*pilsēta*)

Gulbenes pilsēta.

### Paroĥoj (*pagasts*)

Beļavas pagasts, Daukstu pagasts, Druvienas pagasts, Galgauskas pagasts, Jaungulbenes pagasts, Lejasciema pagasts, Litenes pagasts, Lizuma pagasts, Līgo pagasts, Rankas pagasts, Stāmerienas pagasts, Stradu pagasts, Tirzas pagasts.

Galerio
-------

* Tirza rivero.Tirza rivero.
* Memorejo "Muro de Doloro" en Litene tombejo.Memorejo "Muro de Doloro" en Litene tombejo.
* Fervoja stacidomo Dunduri.Fervoja stacidomo Dunduri.
* Brasika kampo.Brasika kampo.
* En Jaungulbene grandbieno.En Jaungulbene grandbieno.
* Gulbene. Malnova loĝkonstruaĵo.Gulbene. Malnova loĝkonstruaĵo.
* Gulbene fervoja stacidomo.Gulbene fervoja stacidomo.
* En Gulbene lutera preĝejo.En Gulbene lutera preĝejo.

Referencoj
----------

1. ↑  stat.gov.lv
2. 1 2 3 4  Latvijas Padomju Enciklopēdija - Latva Soveta Enciklopedio, pp. 3-674.
3. ↑  Latvijas PSR Mazā Enciklopēdija - Latva Malgranda Enciklopedio, p. 1-395.
4. ↑  PMLP.gov.lv Latvijas iedzīvotāju skaits pašvaldībās (latve)
5. ↑  LĢIA.gov.lv Vietvārdu datubāze 29.01.2021 (latve)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 749929
 |