recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**László Bélády** [lAslO bElAdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Bélády László Antal** estas hungara inĝeniero, profesoro, membro (ekstera (1990)) de Hungara Scienca Akademio.

László Bélády  naskiĝis la 29-an de aprilo 1928 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Bélády frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris aviadinĝenieran diplomon en la Teknika Universitato. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li forlasis la landon. Komence li laboris en Okcidenta Germanio kaj Francio, poste en Usono kaj Japanio. Inter 1961 kaj 1982 li laboris en IBM jam kiel signifa komputilisto, poste en aliaj signifaj firmaoj. De 1991 ĝis 1998 li gvidis laboratorion de Mitsubishi. Li ricevis usonajn premiojn en 1980 kaj 1990.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Program Evolution* - kun iu alia

Memorigiloj
-----------

* algoritmo Bélády (1966)

Literaturo
----------

* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 562843
* LCCN: n82117371
* VIAF: 72744264
* ISNI: 0000 0001 0987 0916
* SUDOC: 12482742X
* NLA: 36533973
* BIBSYS: 90156814
 |
**Ottó SCHWARTZ** [ŝvarc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schwartz Ottó** estis hungara fizikisto, profesoro.

Ottó Schwartz  naskiĝis la 29-an de septembro 1847 en Hungara reĝlando en Bezdán (nuntempa Bezdan en Serbio), li mortis la 16-an de marto 1910 en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio).

Biografio
---------

Ottó Schwartz frekventis gimnazion en Buda, poste li akiris diplomon en Universitato de Vieno en 1869, post 2 jaroj li doktoriĝis. Jam ekde 1869 li estis asistanto en Akademio de Selmec, komence li instruis fizikon, ekde 1872 ankaŭ matematikon. Li akiris la instruajn rangojn aŭ titolojn eksterordinara profesoro en 1872, ordinara profesoro en 1878, mineja konsilisto en 1890, titulara mineja ĉefkonsilisto en 1894. Li estis akademiestro (komprenu rektoro) inter 1896–1897, 1898–1899, 1900–1901, 1902–1903. Krom la instruado li faris meteologiajn observadojn pri Selmecbánya. Li estis ankaŭ unu el la pioniroj de la elektroteknikaj scioj en la akademio.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Kísérleti természettan* (1885)
* *Klimatológia* (1891)
* *Fizika* (1895)
* *Selmecbánya klimatologiája* (klimato de Selmecbánya)
* *Hőmérsékmérések a selmecbányai bányákban* (Temperaturoj en minejoj de Selmecbánya)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 159-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* slovake
* slovake
**Chiconquiaco** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Chiconquiaco. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 057.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 12516 loĝantojn. El tiuj estis 6191 viroj kaj 6325 virinoj. La komunumo havas surfacon de 68.3 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 19 gradoj kaj 45 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 49 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 2040 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 11951 personoj. En la jaro 2000 temis pri 12981, do temis pri kresko / malkresko je 1.67 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 11075 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 98 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.88 % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Chiconquiaco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2007-06-26 per Archive.today


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ferenc Bene,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bene Ferenc** estis hungara futbalisto (avanulo, mezulo), olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto. Li partoprenis resume en 1448 matĉoj kaj trafis 1412 golojn, liaj goloj per matĉomezumo estis 0,98.

Ferenc Bene naskiĝis la 17-an de decembro 1944 en Balatonújlak, li mortis la 27-an de februaro 2006 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Bene debutis en Marcali en 1958, baldaŭ li ludis en Kaposvár. Inter 1961-1978 li apartenis al elita sportklubo de Újpest, poste en aliaj kluboj, kelkfoje ankaŭ eksterlande. Li ludis en la hungara unua klaso 418-foje kun 303 goloj, dum li estis kvinfoje golreĝo kaj okfoje hungara ĉampiono. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1947–1962 resume 101-foje kun 11 goloj. Inter 1962 kaj 1979 li estis membro en la nacia teamo 76 fojojn kun 36 goloj. En la Somera Olimpiko 1964 li estis membro de la olimpika ĉampiona teamo ricevinta ormedalon. Tiam li estis golreĝo kun 12 goloj, en la unua matĉo li faris ĉiujn 6 golojn. Li estis trejnisto inter 1984 kaj 1999. Li ricevis signifan ŝtatan premion en 1994.

Memorigiloj
-----------

* bazlernejo en Újpest (2012, nomportanto)
* strato en Marcali (2013)
* statuo en Újpest (2017)
* sporthalo en Balatonkeresztúr (nomportanto)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto kaj videoj
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Ferenc Bene (futbalisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796858
* VIAF: 121406331
* ISNI: 0000 0000 7943 2279
 |



* Portalo pri Biografio
**Ágoston BUDÓ** [Agoŝton], hungare **Budó Ágoston** estis hungara fizikisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio.

Memortabulo de Ágoston Budó
Ágoston Budó naskiĝis la 4-an de marto 1914 en Budapeŝto. Li mortis la 23-an de decembro 1969 en Szeged.

Biografio
---------

Ágoston Budó frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1931-1936, poste li plulernis en Berlino helpe de stipendio. Inter 1940-1949 li instruis en universitato en Budapeŝto, poste en Debrecen, fine en Szeged. Li okupiĝis ekzemple pri dielektriko de molekulo. Li ofte havis eblecojn studvojaĝi al Sovetunio, Britio, Orienta Germanio, Francio, Pollando, Jugoslavio, Danio. Li ricevis premion Kossuth en 1951, poste ankaŭ aliajn premiojn.

Liaj verkoj angle, germane, hungare (elekto)
--------------------------------------------

* *Über die Triplett-Bandentermformel* 1935
* *Die Rotationskonstanten…* 1936
* *Über den Zeeman-Effekt* 1936
* *A triplett molekulatermekről és triplett sávok intenzitásáról* 1936
* *The influence of secondary fluorescence on the emission spectra of luminescent solutions* 1956
* *Theoretische Mechanik* 1969
* *Kísérleti fizika* 1975, 1977, 1978

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Szeged
* premio "Budó Ágoston"

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Ágoston Budó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 416752
* GND: 143362097
* VIAF: 27597773
* ISNI: 0000 0001 1469 6924
* NKC: mzk2014809254
 |
**Ferenc Baintner,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Baintner Ferenc** estis hungara agronomia kemiisto, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *balassagyarmati* [balaŝadjarmati] ekde 1909. Lia plej konata filo estis Károly Baintner.

Ferenc Baintner naskiĝis la 20-an de majo 1871 en Balassagyarmat, li mortis la 26-an de marto 1948 en Balassagyarmat.

Biografio
---------

Ferenc Baintner akiris apotekistan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1893, en la sekva jaro li doktoriĝis, pli poste li estis 2 jarojn asistanto en Ekonomia Akademio (Magyaróvár). Inter 1896 kaj 1920 li instruis en ekonomia instituto (ekde 1906 akademio) en Kolozsvár, kie li ankaŭ esploris alkoholojn kaj laktojn laŭ kemiaj posedaĵoj. Depost Traktato de Trianon li ne akceptis la rumanan ŝtatanecon, tial li translokiĝis al restHungario. Ĝis 1945 li havis postenon en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario). Lia edzino naskis kvarfoje.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A phenol mennyiségi meghatározásáról* (1894)
* *Vegytan* (1902)
* *Mezőgazdasági szeszgyárak jövedelmezősége, berendezése, üzemek* (1904)
* *A borászat kézikönyve* (manlibro, 1906)
* *Az erdélyi racka juhról, különös tekintettel tejére* (1911)
* *Cukorgyártási jegyzet* (1914)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 17-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 717286
 |
**BOGSCH László** (bogŝ) hungara paleontologo, universita profesoro. li naskiĝis en Vajdahunyad la 28-an de septembro 1906 kaj mortis en Budapeŝto la 19-an de februaro 1986.

Biografio
---------

László Bogsch havigis diplomon pri biologio-kemio en Scienca Universitato Péter Pázmány, poste en 1929 li doktoriĝis. Iom de tempo li laboris en Szeged; ekde aŭtuno de 1929 li venis en la Geologian Instituton de budapeŝta universitato kiel asistanto. En 1936-37 li studis paleontologion kiel stipendiulo en Vieno kaj Berlino; en 1938 li iĝis adjunkto, en 1939 privatprofesoro. En 1946 li iĝis profesoro de la Paleontologia Instituto, en 1955 katedrestro universitata docento, en 1958 katedrestro universitata profesoro ĝis sia pensiĝo en somero de 1973. Li estis prezidanto de la Paleontologia Faksekcio de Asocio Hungarlanda pri Geologio en 1963-66, inter 1981-85 prezidanto de la Scienchistoria Faksekcio, ekde 1974 ĝis sia morto honora prezidanto de la Hungara Karst- kaj Grotesplora Asocio.

Premioj, distingoj
------------------

* 1973 - Memorringo de Hungarlanda Geologia Asocio,
* 1981 - Premio MTESZ.

Verkoj ĉefaj
------------

* *A Föld harmadkora* (Bp. 1939);
* *Földünk története* (Bp. 1943);
* *A Föld kialakulása és fejlődése* (Bp. 1948);
* *A Kárpát-medence fejlődéstörténete és földtani felépítésének vázlata* (Bp. 1948);
* *A magyar föld története* (Bp. 1953);
* *Általános őslénytan* (Bp. 1968).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 257778
* GND: 116230940
* VIAF: 52436927
* ISNI: 0000 0000 7858 0595
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn La Madeleine (stacidomo) kaj La Madeleine (Parizo). |

la katolika kirko Maria Magdalena
**La Madeleine**, prononco [la madlɛn], jen france, okcidentflandre tute aliel **Berkem**, estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ], nederlande/flandre *Noorderdepartement*, en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de 2020 en la komunumo vivis 22 214 loĝantoj sur areo de 2,84 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 7 822 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lille* (france *Arrondissement Lille*, nederlande *Arrondissement Rijsel* respektive okcidentflandre *Arroundissement Rysel*), kaj al la kantono *Lille-1*. 

La Madeleine situas tuj norde de la urbo Lille kaj konsidereblas antaŭurbo de ĝi.

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *madeleinois(es)*.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* La Madeleine (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (france)

urba kastelo
  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj
  

* Kategorio La Madeleine (Nordo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Nová Ves |

Koordinatoj: 49° 59′ 25″ N 17° 16′ 34″ O﻿ / ﻿49.99028 °N, 17.27611 °O﻿ / 49.99028; 17.27611 (mapo)

**Nová Ves** (germane *Neudorf*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Dolní Moravice en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km okcidente de Dolní Moravice. Vivas ĉi tie 17 loĝantoj (2021).

Nová Ves situas en katastra teritorio **Nová Ves u Rýmařova** kun areo 36,59 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1604.

### Minado de arĝento kaj plumbo

Sur katastro de Nová Ves, sur orientaj kaj sudorientaj deklivoj de monto Soukenná (1022 m s. m.) proksimume 1,5 km de la vilaĝo, en supermara alteco super 800 metroj, troviĝas ampleksa minejkomplekso. Tiu ĉi komplekso sur areo 400 x 500 m estis disminita ĝis profundeco ĉirkaŭ 100 metroj kaj ĝi estas la plej granda historia minejo por arĝentporta galenito en Ĉeĥa Silezio.

La ĉefa etapo de la minado de ercoj falas antaŭ la jaro 1500. Verŝajne oni minis en tiu ĉi loko arĝenton jam en la 12-a jarcento, kiam estis en Olomouc monstampejo. Pluaj etapoj de la minado estis registritaj en periodo de fino de la 17-a jarcento ĝis la jaro 1780, plu poste inter la jaroj 1844 ĝis 1899. Provoj renovigi la minadon post la jaro 1918 estis jam ne tiom sukcesaj. Lastfoje oni minis la vejnon inter la jaroj 1954 kaj 1959, kiam oni transportis ĉi tiean ercon sur fervojo al reguligejo en Příbram.

### Mineralogia loko

La vejno estis kaj estas signifa mineralogia loko, konata precipe pro sekundaraj mineraloj kiel estas ekz. piromorfito, anglesito kaj cerusito.

Evoluo de nombro de loĝantoj
----------------------------

Nombro de loĝantoj de Nová Ves laŭ kalkuladoj aŭ aliaj oficaj registroj:

| Jaro | 1869 | 1880 | 1890 | 1900 | 1910 | 1921 | 1930 | 1950 | 1961 | 1970 | 1980 | 1991 | 2001 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nombro de loĝantoj | 707 | 730 | 665 | 556 | 539 | 495 | 481 | 203 | 150 | 91 | 19 | 13 | 14 |

1. ↑  el tio: 1 ĉeĥoslovako, 480 germanoj; ĉiuj rom. kat.

En Nová Ves estas registritaj 109 adresoj, 48 daŭre loĝataj kaj 61 refreŝigejaj objektoj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 43 domoj, el tio 6 daŭre loĝataj.

Galerio
-------

* Vido el belvedero en Nová VesVido el belvedero en Nová Ves

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Dolní Moravice (3) |
| --- |
| Dolní Moravice ~ Horní Moravice ~ Nová Ves |

 |
**József Dénes** [jOĵef dEneŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dénes József** estis hungara ŝlagromuzikisto (komponisto, gitaristo, tekstopoeto), figuro de la subgrundaj medioj. Lia karesnomo estis *Dönci*.

József Dénes naskiĝis la 15-an de marto 1957 en Budapeŝto, li mortis la 15-an de julio 2008 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Dénes komencis sian muzikan karieron en la ĵus fondita ŝlagrorkestro *Európa Kiadó* en 1981, kie li estis gitaristo ĝis 1987. Li paralele ludis ankaŭ en simila orkestro, iom poste en aliaj orkestroj. Krom la koncertoj li ofte muzikadis en amuzejoj, drinkejoj. Li longe havis diabeton, li mortis pro korinfarkto. Li postlasis 4 idojn.

Lia libro
---------

* *Szökésben. Dönci visszaemlékezései* (2016, sed verkita en 2006)

Elektitaj ŝlagrotekstoj
-----------------------

* 33 nevem volt
* Jó lesz
* Turista

Liaj filmaj aperoj
------------------

* Kárhozat (1988, aktoro)
* Rocktérítő (1988, rolanto)
* A vízüzemű Moszkvics utasai (2000, muzikisto)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 653585
* MBA: ba1bc628-95ee-4673-89aa-f25ae6aef744
 |
**József Deme** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Deme József** estas hungara kajakisto, trifoja olimpiano, dufoja mondĉampiono, trejnisto.

József Deme naskiĝis la 11-an de decembro 1951 en Szolnok.

Biografio
---------

József Deme estis kajakisto en en sia naskiĝurbo sur Tiso ekde 1964. Li estis junulara ĉampiono en 1969, ekde 1971 longe lia paro en kajako estis János Rátkai. Li estis ankaŭ hungara ĉampiono sesfoje inter 1972-1980 individue aŭ teame, dum li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1972, Hungario en la Somera Olimpiko 1976 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1980 kun arĝenta medalo en 1972 duope en distanco 1000 m, krome en mondĉampionumoj li estis la unua dufoje en 1973 duope, respektive kvarope. Pli frue jam en 1976 li estis trejnisto, iom poste li akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Post la emeritiĝo li vivis en Velence apud la samnoma lago.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto
* datenoj kun foto
* hungaraj ĉampionoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 811735
 |



* Portalo pri Biografio
**Béla Spindler** [ŝpindler], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Spindler Béla** estis hungara aktoro, altlerneja instruisto.

Béla Spindler  naskiĝis la 2-an de oktobro 1954 en Székesfehérvár, li mortis la 1-an de septembro 2018.

Biografio
---------

Béla Spindler akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1978, lia ĉefinstruisto estis Endre Marton. Jam dum la studentaj jaroj ekde 1976 li havis rolojn en Nacia Teatro (Budapeŝto). Inter 1978-2002 li apartenis al trupo de Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). En 2003 li revenis al la menciita Nacia Teatro, sed kelkfoje kiel gastoaktoro li ricevis rolojn ankaŭ en aliaj teatroj. Li ricevis 5 premiojn inter 1982-2015. Li edziĝis en 1989, li adoptis 2 gefilojn.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare:
	+ Reĝo Lear - Alban
	+ Romeo kaj Julieta - Capulet
	+ Rikardo la 3-a - Lord Stanley
* Ferenc Lehár: *A víg özvegy* - Danilo
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* bgrafo Bóni
* Hervé: *Mam'zelle Nitouche* - Celestin

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* ‘‘Felhőjáték’‘ (1984)
* Ni neniam mortos! (1993)
* ‘‘Sorstalanság’‘ (2005)
* dubladaj roloj en kelkaj eksterlandaj filmoj por la hungarlingvaj versioj

Elektitaj televiziaj filmaj roloj
---------------------------------

* ‘‘Mednyánszky’‘ (1978)
* ‘‘A nagymama’‘ (1986)
* ‘‘Patika’‘ (serio, 1995)
* ‘‘Munkaügyek’‘ (2012)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* András Kazári

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
*
***Cyrano de Bergerac*** estas teatraĵo verkita en 1897 de Edmond Rostand. Kvankam estis vere reala persono nome Cyrano de Bergerac, la teatraĵo estis fikciigo de lia vivo kiu sekvas nur supraĵajn trajtojn de li.

La tuta teatraĵo estis verkita en verso, en rimaj paroj de po dekdu silaboj, tre proksime al la klasika aleksandra formo, sed en la versoj foje mankas cezuro. Ĝi estis detale esplorita, ekzemple pri la nomoj de membroj de la Franca Akademio kaj de la gravulinoj aluditaj antaŭ la komenco de la unua sceno.

La teatraĵo estis tradukita kaj ludita multajn fojojn, kaj estas respondeca por la enkonduko de la franca vorto *panache* en anglan kaj aliajn lingvojn. Cyrano (la rolulo) estas fakte fama pro sia *panache* (kuraĝo kaj sprito), kaj la teatraĵo finas kiam li diras "Mia *panache*" ĝuste antaŭ sia morto. La du plej famaj anglalingvaj tradukoj estas tiuj de Brian Hooker kaj de Anthony Burgess. En Esperanto ĝi estis tradukita fare de André Cherpillod kaj eldonita de Fonto en 2016.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cyrano de Bergerac (verko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 5-minuta recenza filmeto de Paulo Sérgio Viana pri "Cyrano de Bergerac" en Esperanto. Oni substrekas la klasikajn romantikajn trajtojn de la dramo kaj la bonan tradukon de André Cherpillod.

Referencoj
----------

1. ↑   Edmond Rostand. Cyrano de Bergerac: A Heroic Comedy in Five Acts. Alirita la 22an de Aprilo 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609257
* GND: 4388190-7
* LCCN: n79060954
* VIAF: 177423809
* BNF: 11993289k
* BNE: XX3384349
 |
**Béla Szepes** [sepeŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szepes Béla** estis hungara lancoĵetisto, skiisto, olimpiano, karikaturisto, ilustristo, ĵurnalisto. Lia origina familia nomo estis *Strauch* [strauĥ], lia edzino estis Mária Szepes.

Béla Strauch naskiĝis la 5-an de septembro 1903 en Igló, (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Spišská Nová Ves en Slovakio), li mortis la 20-an de junio 1986 (laŭ alia informo la mortotago estas la 26-a) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Szepes akiris artan diplomon en Hungaran Reĝa Desegnista Edukejo en 1926, poste li estis ĵurnalisto en Berlino ĝis 1933, pli poste en Budapeŝto. Depost la 2-a mondmilito li estis liberprofesia karikaturisto, ilustristo. Li partoprenis en kreado de kelkaj filmoj, krome li kreis ankaŭ medalojn. Li ricevis premion en 1967. Li edziĝis en 1930, lia edzino naskis unufoje, la bebo mortis frue.

### Sporta kariero

Béla Szepes ekde 1918 estis skiisto, ekde la sekva jaro ankaŭ lancoĵetisto en Budapeŝto. Li estis hungara lancoĵeta ĉampiono sepfoje inter 1925-1931, dum li apartenis al la hungara nacia teamo dekfoje kaj faris 5 hungarajn rekordojn. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1928 kun arĝenta medalo. Li estis hungara skia ĉampiono kvarfoje inter 1924-1930. Li havis signifan postenon en la hungara atleta asocio.

Liaj libroj
-----------

* *Kárpátajai síkalauz* (kunaŭtoro, 1939)
* *Új sí 1×1, és magasiskola* (1941, denove 1942)
* *Így győztök ti… Hét olimpia hősei. Karikatúraalbum* (1957)
* *Gólkirályok – labdaművészek. A futballvilág hősei. Karikatúraalbum* (1957)
* *Sztárparádé. Sporttörténelmi arcképcsarnok. Karikatúraalbum* (kunaŭtoro, 1985)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* biografio angle

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   usona filma datenaro

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821432
* VIAF: 22718355
* ISNI: 0000 0000 7986 8144
* RKD: 314988
 |



* Portalo pri Biografio
**Nouzerines** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 261 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Nouzerines etendiĝas sur 19,09 km², kaj havis 261 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 13 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Nouzerines situas je alteco de 447 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Nouzerines apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Pascal Gibard, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Nouzerines apartenas al la kantono de Boussac, kies ĉefurbo estas Boussac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Boussac
**Cyrill Horváth** [ciril hirvAt] aŭ *Cirill Horváth*, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horváth Cirill** estis hungara katolika pastro, cisterciana monaĥo, literaturhistoriisto, profesoro, instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1925).

Cyrill Horváth  naskiĝis la 25-an de novembro 1865 en Veszprém (urbo). Li mortis la 19-an de julio 1941 en Balatonalmádi.

Biografio
---------

Cyrill Horváth frekventis lernejon en sia naskiĝurbo, poste li aliĝis al cistercianoj en 1882 en Zirc. Li lernis en gimnazio de Eger inter 1883-1885, poste li studis teologion en Innsbruck, Zirc kaj Budapeŝto. Li pastriĝis en 1889, poste li frekventis universitaton en Budapeŝto. Li ekinstruis en gimnazio de Baja en 1890, poste en Eger. Li habilitiĝis en 1895. Post 2 jaroj li forlasis la cistercianojn kaj li estis lerneja direktoro ekde 1897, fine li instruis en la universitato.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Berzsenyi és a Mondolat* (1888)
* *Nemzeti irodalmunk a reformációig* (1891)
* *A magyar nemzeti irodalom története* (Historio de la hungara nacia literaturo), (1893) - lernolibro por mezlernejanoj

Fontoj
------

* biografio kun foto
* biografio kun foto

* Kategorio Cyrill Horváth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 441769
* GND: 1055156755
* LCCN: n93060508
* VIAF: 100184646
* ISNI: 0000 0001 1691 6564
* SUDOC: 243378734
 |
**Béla Szalai** [salai], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Szalai Béla István** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, ekonomikisto, diplomato.

Béla Szalai  naskiĝis la 26-an de julio 1922 en Kutas. Li mortis la 18-an de septembro 2008 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Szalai frekventis bazlernejon en Szigetvár, poste komercan mezlernejon en Kaposvár. Li eklaboris en firmao en 1940, dume li plulernis en Teknikuniversitato József Nádor. Fine de la 2-a mondmilito li partoprenis en la rezista movado. En 1945 li aliĝis al la komunistoj, li ricevis postenon en la junulara movado, fine li frekventis kurson de la partio. En 1946 li akiris diplomon en la teknikuniversitato, post 2 jaroj li samloke doktoriĝis. Inter 1948 kaj 1957 li estis parlamenta deputito. Ekde 1949 li havis altajn postenojn en la partio. En 1951 li frekventis unujaran partian kurson en Moskvo. En 1953 li gvidis Tutlandan Oficejon pri Planado (kvazaŭ li estis ministro), poste li estis ministro pri malpeza industrio. Post la Hungara revolucio de 1956 li ricevis diplomatian taskon en Orienta Berlino. Li estis subministro inter 1963-1980, poste ĝis la pensiuliĝo en 1985 li estis ĉefambasadoro en Orienta Germanio. Li ricevis 10 premiojn aŭ medalojn inter 1947-1985.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
La **Germana Tenisa Ligo** - germane *Deutscher Tennis-Bund* (DTB) - estas la tegmenta organizaĵo por ĉiuj germanaj kluboj kaj regionaj asocioj de teniso. Ĝi havas 1,6 milionojn da membroj kaj sekve estas la monde plej granda tenisa organizaĵo, kaj krome la tria plej granda sporta organizaĵo de Germanio. La organizajo ĉiujare organizas Internaciajn Germaniajn Malfermajn Turnirojn ("German Open"), por viroj en Hamburgo, kaj por virinoj en Hamburgo kaj Berlino. Krome ĝi okazigas la enlandajn matĉojn de la internaciaj teamaj konkursoj Davisa Pokalo por viroj kaj Federacia Pokalo por virinoj).

La Germana Tenisa Ligo fondiĝis la 19-an de majo 1902 en Berlino sub la nomo "Deutscher Lawn Tennis Bund" (DLTB, "Germana Ligo pri Herbeja Teniso") - tiam 22 kluboj kaj 2500 individuaj membroj organiziĝis sub la tegmento de komuna asocio. La unua prezidanto inter 1902 kaj 1911 estis Carl August von der Meden.

La organizaĵo nun havas 18 regionajn suborganizaĵojn. Pli ol 1,6 milionoj da membroj aktivas en 9876 lokaj tenisaj kluboj en ĉiuj partoj de Germanio; la kluboj entute disponas pri 49 113 tenisejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* la vikipedian kategorion pri germanaj tenisistoj.

* Kategorio Germana Tenisa Ligo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Tombejo de Sebastian Lucius kaj de lia edzino.
**Sebastian LUCIUS** (naskiĝinta en la 2-a de novembro 1781 en Erfurto, mortinta en la 18-a de septembro 1857 en Ballhausen estis germana entreprenisto.

Vivo
----

La 11-a infano de la entreprenisto Johann Anton Lucius frekventis la Konsilantargimnazion kaj trejnitis ekde 1797 fare de sia plej maljuna frato en Höchst am Main. Studi estis malpermesite al li, ĉar la patro destinis lin por la kariero de komercisto. Post du jaroj en ĉe sia frato, li devis reveni Erfurton por apogi kaj subteni sian patron. Poste li transprenis la patran firmaon. Ĝi evoluis al unu el la plej gravaj tekstilaĵaj komercodomoj kaj produktejoj en Erfurto. Ĉe la Anger-strato li aĉetis du domojn, kiujn li unuigis al ununura, la hodiaŭxa Kulturforumo Dacheröden.

Pro la malkreskanta komerco per kotonaĵoj li specialiĝis ekster tio je gantoj, ŝtrumpoj ka tolaĵaj ŝtofoj: produktolokoj por tiu ĉio troviĝis en tiucelen konstruitaj fabrikoj en la regionoj de la Turingia Arbaro kaj de la Eichsfeld.

En 1851 li aĉetis la sinjoran bienon en Ballhausen kien li retiriĝis maljunaĝe. Lia dua plej granda filo Ferdinand Lucius gvidis, komence kun la helpo de la patrino, la firmaon de 1857 ĝis 1862.

Engaĝiĝo politika
-----------------

La entreprenisto sin engaĝis ankaŭ en politikaj kaj socialaj aferoj. Dum 12 jaroj li estris la Ĉambron industrian-komercan de Erfurto kaj ricevis la titolon de Komerca konsilisto. Li estis delegito ĉe la kunveno de germanaj entreprenistoj kaj komercistoj. Kiam la prezoj por nutraĵoj kreskegis, li vendis tritikon je prezo sub la aĉetprezo al malriĉuloj. Kune kun sia edzino li donacis grundon kaj monon por la maljunulejo *Lucius-Hebel-Fondaĵo* kaj por la Katolika hospitalo de Erfurto. Krome li kunlaboris ĉe la fondo de la edukejo *Volksche Erziehungsanstalt* por malzorgitaj infanoj kaj junuloj.

Dum la Marta Revolucio en 1848 li devis toleri ne malmultajn atakojn, tiel ki li eĉ intencetis transloki sian entreprenon al Hamburgo aŭ Anglujo. Kandidati por la Frankfurta Nacia Asembleo li malakceptis. Estante patrioto regiona, li (sukcese) batalis kondukigi nepre tra Erfurto la konstruotan fervojan linion de inter Halle kaj Kassel.

Literaturo
----------

* *Die Erfurter Familie Lucius*. Erfurter Heimatbrief Nr.37 (1978), p.28-37
* Katharina Trutz: *Sebastian Lucius*. In: Historische Kommission für die Provinz Sachsen und für Anhalt (Hrsg.): *Mitteldeutsche Lebensbilder.* 3. volumo *Lebensbilder des 18. und 19. Jahrhunderts.* Selbstverlag, Magdeburg 1928, p. 362–372.

Vidu ankaŭ
----------

Robert Lucius von Ballhausen

Eksteraj ligiloj
----------------

* La *Sebastian-Lucius medalo*.
* Biografio ĉe NDB.
SOMOGYI Béla [somodji] naskita en Halastó la 16-an de majo 1868 kaj mortinta en Újpest la 17-an de februaro 1920) estis instruisto, socialdemokrata ĵurnalisto en Hungario. Li estis gvidanto de la socialisma instrumovado, kunlaboranto kaj redaktoro de la gazeto Népszava (popolvoĉo aŭ vorto de popolo).

Li eklaboris en aĝo 15 kiel teksaĵ-vendisto, poste tajloro-helpanto, pli poste bovopaŝtisto en Zsámánd. Li lernis en Instruista Klerigejo de Csáktornya. Li instruis en Felsővisó kiel ŝtata instruisto. Liaj unuaj artikoloj aperis 1895-96 en Népszava kaj la Cipészek Szaklapja (fakgazeto de Ŝuistoj) sub nomo Suhogó (Siblanto aŭ Susuranto). En 1897 li venis al Budapeŝto kaj iĝis kunlaboranto de Népszava, en 1897-98 li iĝis ties redaktoro dum 8 monatoj. Poste li instruis randurbe, akiris instruistan kvalifikon, instruis en realaj kaj komercaj lernejoj. Li iĝis en 1905 denova kunlaboranto de gazeto Népszava, kiu iĝis dumtempe taga gazeto. Li samtempe ekis la organizadon de la instruistoj kaj redaktis ties eldonaĵon Új Korszak (Nova Epoko). Li estis publikinstrua ŝtatsekretario post la burĝa revolucio de oktobro 1918. Li estis ano de la hungara Socialdemokrata Partio (SDP). Li publikigis malaprobajn artikolojn en la Népszava pri la reĝimo post la renverŝo de la Konsilantara Respubliko. Pro tio lin forkaptis oficiroj de Ostenburg-pungrupo kaj murdis lin kun sia kunlaboranto Béla Bacsó [baĉo]. Iliajn kadavrojn oni ĵetis en la Danubon.

Li tradukis multajn verkojn de Bebel (Virino kaj socialismo) kaj Lassalle. Li verkis lernolibrojn.

Pri la murdo kaj sekvoj legu ĉe Bacsó Béla

* Kategorio Béla Somogyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 51867
* GND: 119412462
* LCCN: n88082700
* VIAF: 52498432
* ISNI: 0000 0000 2712 5437
 |
**Art TAYLOR** (*Arthur S. Taylor, Jr.*), \* 6-an de aprilo 1929 en Novjorko; † 6-an de februaro 1995) estis usona ĵaz-frapinstrumentisto.

Taylor ludis en Harlemo kun Sonny Rollins kaj Jackie McLean kaj havis siajn unuajn gravajn prezentadojn en 1948 kun Howard McGhee. Sekvis la kunlaboro kun Coleman Hawkins (1950-51), Buddy DeFranco (1952), Bud Powell (1953 kaj 1955-57: *Bud! The Amazing Bud Powell (Vol. 3)*), Art Farmer (1954-55) kaj George Wallington (1954-56). Krome li estris propran bandon , *Taylor's Wailers*, kaj kunlaboris kun Thelonious Monk kaj Miles Davis. En 1958 li entreprenis kun Donald Byrd kaj Bobby Jaspar koncertvojaĝon tra Eŭropo.

En 1963 Taylor iris al Eŭropo, kie li restis dum la venontaj dudek jaroj, ĉefe en Francujo kaj ekde 1970 en Belgujo, kaj laboris kun muzikistoj kiel Dexter Gordon kaj Johnny Griffin. El intervjuoj kaj konversacioj kun muzikistaj kolegoj tie ekestis lia libro *Notes and Tones*. Komence de la 1990-aj jaroj li revenis en Usonon, kie li reorganizis sian bandon *Wailers*.

Taylor kunlaboris je pli ol tricent sonregistraĵoj; liaj propraj albumoj aperis i.a. ĉe Verve, Blue Note kaj Prestige.

Diskoj
------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* *Taylor's Wailers* (1956, Prestige) kun Donald Byrd, Jackie McLean, Ray Bryant, Wendell Marshall
* *Taylor's Tenors* (1959, Prestige) kun Charlie Rouse, Frank Foster, Walter Davis junior
* *A.T.'s Delight* (1960, Blue Note) kun Dave Burns, Stanley Turrentine, Paul Chambers, Patato Valdes
* *Mr. A.T.* (1991, Enja) kun Willie Williams, Abraham Burton, Marc Cary, Tyler Marshall
* *Wailin' At The Vanguard* (1992, Verve) kun Jacky Terrasson

Traktaĵoj
---------

* *Notes and Tones: Musician -To Musician Interviews*, Lüttich, Taylor, 1977, Novjorko, Perigee 1982


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 370875
* GND: 131777289
* LCCN: n78071400
* VIAF: 114611010
* ISNI: 0000 0001 2018 9072
* SUDOC: 083974474
* BNF: 139003092
* MBA: 35a92228-a559-4235-99ee-bb92bb970e3e
* BIBSYS: 1013299
* NKC: pna2006362600
* ICCU: UBOV671772
* BNE: XX5378467
 |
**Sebestyén Neumann** [ŝebeŝtjEn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Neumann Sebestyén** estis hungara bestokuracisto, oficiro.

Sebestyén Neumann naskiĝis eble en 1819, li mortis la 26-an de oktobro 1901 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Oni scias nenion pri lia naskiĝo, lia familio. Li estis imperia kaj reĝa unuaklasa armea ĉefa bestokuracisto, kapitano ĉe la ĉevalaro en Mezőhegyes, kie li estis ekde 1839. Li finis kurson pri hufumo en Vieno en 1844. Baldaŭ li laboris en Bukovino naŭ jarojn, poste li akiris bestokuracistan diplomon same en Vieno en 1855 kaj ekde 1859 li jam estis la ĉefa bestokuracisto en Mezőhegyes. Pro siaj agadoj li akiris signifajn meritojn pri bredadoj de ĉevaloj kaj bovoj. Li signife reduktis la infektajn malsanojn, reduktante mortecon de 10% al 3%. Li instalis bestohospitalon modernan. En 1872 Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio) inspektis la bestojn en Mezőhegyes. Li estis tre kontenta. Tiu vizito estis registrita sur bronza reliefo, kie ankaŭ Sebestyén Neumann videblas. Li ricevis reĝan ordenon.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 716790
 |
La **Sargat-kulturo** estis disvastiĝanta dum la malfrua kaj la tuta frua ferepoko, ĉirkaŭ de la 5-a jarcento a.K. al la 4-a jarcento p.K. en la sudorienta urala regiono, precipe inter la riveroj Tobol kaj Ob. Ĝi estas unu el la plej esploritaj kulturoj de siberia antaŭhistorio; la unuaj trovaĵoj estis elfositaj jam en la 19a jarcento. Ĝi estas dividita je tri aŭ kvar ŝtupoj, al kiuj venas ankoraŭ unu *Antaŭsargata ŝtupo*. La Sargat-kulturo montras klarajn rilatojn al *malfru-irmena kulturo* kaj al la multe pli malnova *Bajtovo-kulturo*.

Tiel en la frua sargat-ceramiko regas rondaj ujoj kun cilindra aŭ funela kolo. La ornamaĵoj oftaj en la Okcident-Siberia Bronzepoko iĝis pli kaj pli maloftaj. En la malfrua Sargat-kulturo, la randoj iĝis ĉiam pli dikaj kaj pli angulaj, tiel forirante de la pli fruaj formoj. Malgrandaj trovaĵoj el Sargat-trovejoj inkluzivas diversajn armilojn kaj uzaĵojn. Multaj setlejoj de la Sargat-kulturo estas konataj; unuflanke vilaĝ-similaj nefortikigitaj setlejoj, kreitaj plejparte sur riveraj terasoj; aliflanke ne malmulta nombro da fortikigataj lokoj.

La konstruaĵoj havis rektangulan grund-planon, ili plejparte estis enfositaj kabanoj , pli malofte surgrundaj konstruaĵoj. La ekonomio estis bazita je brut-bredado, kun ĉevalaj ostoj konsistigantaj la plej grandan parton de la trovaĵo, sekvata de bovoj, kaproj kaj ŝafoj; krom tio ankaŭ la ĉasado kaj fiŝkaptado havis gravan rolon. En la frua kaj meza Sargat-epoko, la mortintoj estis entombigitaj en kurganoj, kiuj poste estis anstataŭigitaj per plataj tomboj.

La lastaj trovoj de la Sargat-kulturo probable devenas de la 4-a aŭ 5-a jarcento p.K. tiam ĝi estis surkovrita de la devenoj de la norda Pottŝevaŝ-kulturo.

* Kategorio Sargat-kulturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Emblemo de VEKI
**La 53-a Virtuala Esperanto-Konferenco de ILEI 2020**, mallonge **VEKI** okazas de la 25-a ĝis la 31-a de Julio 2020. Tiu perreta evento anstataŭas la planitan Kongreson en Kebekurbo, Kanado, kiu devis esti nuligita pro la kronvirusa pandemio de 2019-2020.

Organizado
----------

La organizado de tiu VEKI estas en la manoj de Mireille Grosjean, la prezidanto de ILEI.

La estraro decidis konservi la numeron 53 por tiu evento, kaj doni al ĝi la nomon Konferenco.

La konferenca temo estas **Interlingvistiko kaj Esperanto en Universitatoj.**

Programo
--------

Tempoplano por preskaŭ ĉiuj horzonoj
La programo antaŭvidas 7 tagojn, kun tri sesioj en ĉiu tago, kaj kun preciza temo por ĉiu tago.

1. Solena malfermo, inaŭguro, prelegoj pri la kongresa temo. Planeda pripenso (anstataŭ iu nacia vespero).
2. Pripensoj pri strukturo. Komitato Festo de Esperanto en la preciza naskiĝtago 26-an de julio.
3. Prelegoj pri lingvoj. Lingva Festivalo. Prizorgas la Tagon Elena Nadikova.
4. Prelegoj pri interlingvistiko kaj Esperanto en universitatoj. Prizorgas la Tagon Ivan Colling.
5. Mastrumado de la Ligo ILEI. IPR, JA. Vivo de ILEI, demandoj kaj respondoj. Gastronomia rondo.
6. Pedagogio Pedagogiaj temoj. Instruspertoj. Prizorgas la Tagon Elisabeth Le Dru.
7. AMO–seminario. Internaciaj agadoj, internaciaj institucioj / Konkludo

La *Gastronomia Rondo* havas sian originon en la kutimo de ILEI nomita *Frandvespero*, kiu okazas komence de ĉiu kongreso. Ĉar la konferencanoj ne vesperumas samtempe, la estraro decidis pri nova nomo por tiu aktivaĵo, kiu ebligis montri diversajn filmetojn pri diversaj manĝoj en diversaj landoj.

Aperis kontribuoj de artistoj: deklamadoj kaj koncertoj; ili konkludis ĉiun sesion per arta parto. Kontribuis Miguel Fernandez, Ralph Glomp, Amira Chun, Joël Muhire, Mikael Bronstejn, Anjo Amika, Perla Mielo, Ĵomar kaj Natasha, Kajto, Fransoazo, JoMo.

Ne okazis paralelaj programoj. Nur du prelegoj estis dufoje elsenditaj, do la programo daŭre alportis ion novan, sen ripetado. Estis liberaj vidbabilejoj paralele.

Statistiko
----------

En la 25-a de julio aliĝis 343 personoj el 60 landoj. Fine de la evento estis 350 aliĝintoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Aliĝilo al VEKI
* ILEI - retejo de la organizo, kie estas publikigataj novaĵoj
* La 53-a Virtuala Esperanto-Konferenco de ILEI 2020 ĉe Eventa Servo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 691206
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ekzemplero de la revuo
**Pásztortűz** [PAStortu:z] (hungare „Paŝtista fajro") estis hungarlingva revuo aperinta en Kluĵo (Rumanio) inter la 9-a de januaro 1921 kaj la 15-a de februaro 1944 laŭ propra memdifino kiel „literatura, arta kaj ilustrita revuo" (en la unuaj du jaroj ankaŭ „socipolitika").

Historio
--------

Ĝi estis la jurposteulo de *Erdélyi Szemle*, kiu aperis en septembro 1915 redaktite de László Nagy S. Ĝis la 32-a numero 1923 ĝi estis semajngazeto, sekve ĝis la 1924/8-a numero dusemajna kaj ekde 1938 aperis ĉiumonate. Ĝis 1-a de aŭgusto 1923 la ĉefredaktoro estis Sándor Reményik, kiu inter 1927-1930 estis redakciano, poste ĉefkunlaboranto, ekde 1934 denove ĉefredaktoro, sed ekde 1938 li estis ankaŭ gazetposedanto. Aliaj ĉefredaktoroj: József Nyírő (januaro 1922 - majo 1924; Lajos György ĝis la numero 1927/5-a; poste redaktis redakcikomisiono el Áprily Lajos, Gyallay Domokosból kaj Reményik Sándorból (respondecredaktoro Gyallay Domokos). Ekde la numero 1930/13-a la ĉefredaktoro estis Császár Károly, kiu apud Reményik ekde 1934 ĝis la numero 1940/12-a estis respondecredaktoro. En la lastaj jaroj (1941-44) la ĉefredaktoro estis Vásárhelyi Z. Emil. Apartenis al la redaktaro ankoraŭ Gyula Walter kilel respondecredaktoro (1922-24) kaj poste ĉefkunlaboranto; Jenő Dsida (1932-1936); Kéki Béla (1936-40) kunredaktoro, redakciano (1941-1944); Heszke Béla vicredaktoro en 1943-1944. En 1941-1944 estis redakcianoj ankoraŭ Járosi Andor, Jász Pál kaj Tavaszy Sándor. Por iom da tempo funkciis ankaŭ filiredakcioj en Aiud (Lajos Áprily), Târgu Mureş (Mária Berde), Timişoara (Endre Károly), Oradea (Irén Gulácsy), Odorheiu Secuiesc (László Tompa).

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon

Eksteral ligoj
--------------

* Repertoriumo 1921-1944
**Panuco** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Panuco*.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 14 897 loĝantojn. El tiuj estas 7 308 viroj kaj 7 589 virinoj. La komunumo havas surfacon de 555 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 2 300 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 500 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 22° 53′ norda latitudo kaj 102° 32′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 12 210 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 20 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,16 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

8,693 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 7898 alfabetoj kaj 403 analfabetoj. Do 9,07 % de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Inter la virinoj estas 4 028 alfabetoj kaj 385 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 8,72%. Inter la viroj estas 3 870 alfabetoj kaj 403 analfabetoj, do 9,43 % el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2007-05-22 per la retarkivo Wayback Machine
**Ankleŝvar,** (foje Ankaleŝvar) laŭ guĝarata lingvo **અંકલેશ્વર** estas industria urbego kaj municipo en okcidenta Barato, subŝtato Guĝarato, en distrikto de Baruĉ.

Demografio
----------

Ankleŝvar havis populacion de 140 839 en 2011 kun legopovo de 79%, kiu estas pli alta, ol la landa mezumo.

Geografio
---------

Ankleŝvar situas sur la marborda ebenaĵo tre proksime al rivero Narmado, ankaŭ la Araba Maro ne estas tro for. La supermara alteco estas 20 m. Distrikta sidejo Baruĉ troviĝas 17, Surat 50, Navsari 76, Vadodara 79, Bhavnagar 89, Nandurbar 131, iama subŝtata ĉefurbo Ahmedabado 160, nova subŝtata ĉefurbo Gandinagaro 182, Mumbajo 296, tutlanda ĉefurbo Delhio 887, Kolkato 1586 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Dum la sendependiĝo en 1947 la loĝantoj voĉdonis pri Barato kaj alia naskiĝanta najbara ŝtato Pakistano, poste multe da homoj formigris al Pakistano. Baldaŭ Ankleŝvar sekvis la najbaran Baruĉ en la industriiĝo.

Ekonomio
--------

Ankleŝvar havas 1500 kemiajn uzinojn, produktantaj insekticidojn, medikamentojn, kaj farbojn. Ekster la urbego oni okupiĝas pri agrikulturo kaj bredado, plej ofte pri sukerkanoj kaj kotonoj.

Lingvoj
-------

En Ankleŝvar la oficiala lingvo estas la guĝarata.

Religioj
--------

En Ankleŝvar plejparto de la populacio estas hinduoj (70%), krome muslimoj (27%), iomete aliaj.

Eduko
-----

En Ankleŝvar la altnivela eduko okazas angle aŭ guĝarate en institutoj, akademioj kaj kolegioj.

Klimato
-------

Ankleŝvar troviĝas en savanoklimato (Aw) kun influo de la Araba Maro. La somero komenciĝas en frua marto kaj daŭras ĝis junio. Aprilo kaj majo estas la plej varmaj monatoj, la meza kulmina temperaturo 40 °C. La musono komenciĝas en malfrua junio. Vintro daŭras de decembro ĝis fino de februaro kun temperaturoj 23 °C.

Trafiko
-------

Ankleŝvar havas trairan fervojan linion kun stacidomo inter la ĉefa linio Delhio-Mumbajo. La fervojo venas el Baruĉ tra ponto, sed ekzistas flanka linio, kiu sekvas la riveron al la fonta direkto. Ankaŭ 2 vojoj venas tra pontoj el Baruĉ. Fine 4 aliaj vojoj kuras al Ankleŝvar. La plej proksimaj enlandaj flughavenoj funkcias en Surat kaj Vadodara.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj, precipe hinduaj

Fontoj
------

* WikiTrans
La **Metodista preĝejo** estas sakrala konstruaĵo en Hungario, en Nyíregyháza.

Historio
--------

En 1753 slovakoj estis allogitaj el Szarvas, Csaba, Mezőberény, Orosháza por kulturi la teron. Iliaj idoj estis protestantoj, kelkaj el ili komencis sekvi predikistojn pri metodismo en la frua 20-a jarcento. Formiĝis grupo, kiu aliĝis al la hungara metodisma eklezio en 1921. Post 2 jaroj jam ili konstruis kapelon. Post kelkaj jaroj en Nyíregyháza funkciis la plej granda hungara metodisma grupo (slovaklingva). En 1930 ili nombris 400 homojn. Post la 2-a mondmilito plejparto de la grupo translokiĝis al Ĉeĥoslovakio. Dum la komenciĝanta socialismo aliĝis ofte hungarlingvanoj, la lingvo ŝanĝiĝis al la hungara. En 1974 la metodistoj travivis krizon pro interna persona konflikto, eĉ en 1981 la ŝtato akceptis pli novan metodisman eklezion.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa konstruaĵo situas inter domoj laŭ la trotuaro. La fasado estas simetria, meze la enireja pordo funkcias. En la teretaĝo estas normalaj fenestroj, etaĝe jam pli grandaj, malsupre rektangulaj, supre duonrondaj. En la unua etaĝo meze malferma balkono estas videbla, plej supre ornamaĵo, sur la pinto kruco.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 
* Arkivigite je 2019-01-03 per la retarkivo Wayback Machine

Ornamaĵo anstataŭ turo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Tipoj de konstruankradoj.
**Ankro**, **ankri** kaj **ankrado** ĝenerala estas terminoj kun tre ampleksa signifo. Ekzistas tiom da tipoj de ankrado kiom ekzistas necesoj ankri, tio estas, fiksi, teni kaj pendi aĵojn. Estas tre variaj gamoj de ankrado propraj de la mondo de la konstruado ĝenerale, por konstruaĵoj, domoj, pontoj kaj ĉiatipaj civilaj kaj vojaj verkoj kaj vorkoj. En la mondo de la minoj ekzistas aliaj tipoj de ankrado, nome estas ankradoj specialaj por tuneloj. Estas ankradoj por ekstremaj ŝarĝoj, pezaj kaj malpezaj ŝarĝoj.

Laŭ Francisko Azorín **ankro** estas *Tipa dupinta ŝipfiksilo, uzata similforme en konstruado.*

Vidu ankaŭ
----------

* Ankro (ŝipo)

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 14.

* Ankro (arkitekturo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ankro (arkitekturo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 597099
* LCCN: sh85047400
* BNF: 11978870m
* NKC: ph195824
 |
**Dorothy Ann Willis RICHARDS** (naskiĝis kiel **Dorothy Ann WILLIS** je 1-a de septembro 1933 en Lakeview, Teksaso - mortis je la 13-a de septembro 2006) estis usona politikisto de Teksaso. Ŝi leviĝis al nacia famo kiel ĉefa preleganto ĉe la Demokrata Nacia Kunveon de Usono kondukante al la 1988-a prezidenta elekto. Ŝi servis kiel Ŝtatestro de Teksaso de 1991 ĝis 1995.

Ann W. RichardsŜi gajnis bakalaŭro de Baylor Universitato. Ŝi instruis sociaj studoj kaj historio ĉe Fulmore Junior High School en Aŭstino, Teksaso. Dum tiu tempo ŝi partoprenis en multaj politikaj aferoj.

Dum 1976 ŝi elektiĝis kiel Komisiano de Travis Konteo. Ŝi estis elektita Ŝtata Trezoristo de Teksaso dum 1982 kaj re-elektiĝis dum 1986. Si modernigis la Trezorejo de Teksaso.

Ŝi elektiĝis Ŝtatestro de Teksaso dum 1990 kaj servis de la 15-a de januaro, 1991 ĝis la 17-a de januaro, 1995. Si estis ŝtatestro dum la reviviĝo de la Teksasa ekonomio. Ŝiaj atingoj inkludis efikigon de ŝtataj agentejoj per kontrevizorado de ĉiuj ŝtataj agentejoj, pliigon de loka regado de ŝtataj lernejoj, kaj pliigon de prizona spaco kun malpli ofta liberiĝo de prizonuloj. Ŝtatestro Richards portis vitaleco kaj feliĉeco al la ofico per sia rekta parolmaniero.

* Kategorio Ann W. Richards en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 19087
* GND: 119077760
* LCCN: n88179394
* VIAF: 57416967
* ISNI: 0000 0000 7997 6356
* NLA: 35677927
 |