recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Dominantseptakordo sur bazotono G kaj ties mallongigita formo
**Mallongigita dominantseptakordo** estas dominantseptakordo, kies bazotono ne aperas.

Tiu ĉi akordo tamen ne estas memstara akordotipo, sed diminuita trisono. La kompreno de ĉi tiu akordo kiel mallongigita dominantsakordo devenas de la funkciteorio. Kiel diminuita akordo ĝi staras kiel gam-apartena akordo sur la 7-a ŝtupo de la maĵora gamoj; ĝi havas tamen kiel ununura tdiminuita trisono de la gamo apartan pozicion.

Ĉi tiu akordo estis uzata en sia 1-a inversigo (sest-akordo) ja delonge kiel konsonanca sono, antaŭ ol ĝi en la malfrua baroko per apero de la dominantseptakordo estis sentata kiel ties anstataŭanto kaj per tio kiel disonanca.

(Laŭ la sama principo ankaŭ la dominanta septnaŭta akordo estas mallongigebla.)


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Strukturo
---------

La akordo staras gamapartene sur la 7-a ŝtupo de maĵora gamo, ĝiaj tonoj laŭas per tio al la supraj tri tonoj de dominanta septakordo. Ĉi tio, la sekve de tio parte sama intervalstrukturo kaj la rezulta strebotona streĉo aperigas ĝin kiel ofta dominanto-reprezentanto.

Akordosigno
-----------

Kiel dominantseptakordo kun manka bazotono oni bildigas ĝin per laŭlarĝe trastrekita D; adapte al kutimaj letertipoj ankaŭ kiel Đ7.  

Oni nombras la tonojn ekde la ne-sonanta bazotono; ĝi konsistas do el trito, kvinto kaj septo (3,5,7), mankas la 1.

Voĉkondukado
------------

La akordo preskaŭ senescepte aperas en la unua inversigo, do staranta sur la 5, kiel Đ57. Oni duobligas plejparte la 5-on.

Je la progresado ekestas diferencoj al la perfekta dominantseptakordo: Pro manko de vera septostreĉo la septo de Đ7 ne nepre estas kondukenda malsupren en la tonikan triton, sed povas ankaŭ progresi en la tonikan kvinton. Pro tio ankaŭ eblas duobligi la septon – la du tonoj tiam ne devas esti kondukataj samdirekten, je kiu nepre ekestus malpermesitaj paraleloj.

Literaturo
----------

* Reinhard Amon, *Lexikon der Harmonielehre*, Vieno-Munkeno 2005, ISBN 3-476-02082-7, p. 54-5

Referencoj
----------

1. ↑  Diether de la Motte, *Harmonielehre*, ISBN 978-3-7618-2115-2, 14-a eldono. p. 56-7
La **Malfermo Anderssen** (ECO A00) estas ekstravaganco, kiu nenion sukcesas. Ĝi estas ekster ĉiuj principoj de malferma teorio en ŝako. La nivela ludanto, kiu eniras en ĉi tiu plano, estas atakanta ludanto, kiu scias, ke li multe superas sian rivalon. Nuntempe li donas al tempon al la kontraŭlo, kaj eĉ du, ĉar a3 ofte estas sekvata de h3, kiuj ankaŭ estas interŝanĝeblaj. Plej bone estas ne nervoziĝi kaj ludi kun logiko. Nigro devas konsideri, ke li atakos lin per la principoj de la hipermoderna ŝaka skolo, tio estas atakante la centron el la flankoj, do li devas zorgi bone teni la centron. Vi povas trovi vin en tiaj skemoj ludante fulmajn ludojn. Ŝakludanto Adolf Anderssen provis popularigi ĝin en la 19-a jarcento kaj eĉ ludis plurajn ĉampionumajn matĉojn kun ĉi tiu malfermo, tamen ĝi neniam populariĝis, ĉar ĝi estas tre malforta malfermo.

Ĉefa linio
----------

**1.a3**

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de ŝakaj malfermoj
* Neregula malfermo

* Malfermo Anderssen en Vikilibroj (Pedagogiaj libroj)
Malgranda Emscher en Duisburg, renaturigita sekcio en 2013
La **Malgranda Emscher**, germanlingve ***Kleine Emscher***, estas eksa fluejo 10,3 kilometrojn longa de la rivero Emscher en Germanujo kun akvokolekta baseno de 35 km². Ĝi estis de 1910 ĝis 1949 la enbuŝiĝa vojo de la Emscher tra Oberhausen kaj Duisburg en la Rejnon.

Konsiderindaj malleviĝoj de la tersurfacoj kaŭzitaj de minekspluato en la kampo Duisburg kondukis ekde 1900 al tio, ke la akvo de la Emscher reteniĝis en la okcidenta Ruhr-Regiono. Tial la Emscher-Kooperativo translokis la en 1910 la enbuŝiĝan fluejon pli norden en la fluejon de la nuna Malgranda Emscher. En 1949 la fluejo translokiĝis denove pli norden, tiel ke la Emscher nun enbuŝiĝas en la Rejnon apud Dinslaken. La origina enbuŝiĝa fluejo ĝis 1910 estas la Alte Emscher.

La eksa fluejo estas en la malsupra parto ankoraŭ malferma kanaligita fluejo kun betonfundo por domaj kaj industriaj rubakvoj. Ĝi fontas el ĉefa kolektejo en Oberhausen-Buschhausen kaj fluas nordokcidentdirekten tra Marxloh ĝis Walsum, por enbuŝiĝi norde de la Suda Haveno je Walsum en la Rejnon. Ekde la akvopurigejo Duisburg-Walsum jam nur purigita akvo fluas en la parte rekonstruita resp. renaturigita fluejo. Malsupre de la purigejo la rivero kaj ĝiaj alfluoj jam estas ekologie plibonigitaj. La lastajn 1200 metrojn ĝis la enbuŝiĝo en la Rejnon la Malgranda Emscher estas entubigita. Laŭlonge de la riverfluejo pasas la Verda Vojeto, biciklo- kaj promenvojo sur la iama relvojo de la Emscher-Valo-Fervojo.

La Malgranda Emscher estas detranĉita de la riversistemo de la Emscher, ricevas el la rivereto Röttgersbach, la ĉefa kolektejo Ober-Marxloh kaj de la rivereto Holtener Mühlenbach alfluoj kaj enbuŝiĝas je kilometro 791,3 kiel dekstra flankrivero en la Rejnon.

Referencoj
----------

1. ↑  ICG: Malnova Emscher en Duisburg, Malgranda Emscher en Duisburg kaj Oberhausen; aliformado de la fluejo[*rompita ligilo*]
2. ↑   Mapo de la Emscher-Kooperativo pri la ekologia plibonigo de la Malgranda Emscher kaj tiel alfluoj en Duisburg kaj Oberhausen. Arkivita el la originalo je 2011-11-05. Alirita 2016-06-03.

Vidu ankaŭ
----------

* Malnova Emscher

* Kategorio Malgranda Emscher en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Malkovro de Barato** aŭ ***Discovery of India*** estis libro verkita de la unua Ĉefministro de Barato nome Jawaharlal Nehru dum sia enprizona tempo en 1942-1946 ĉe Ahmednagar en la Ahmednagara Fortikaĵo.

Nehru estis enprizonigita pro sia partopreno en la Kvit-movado kun aliaj hindiaj politikestroj, kaj li profitis tiun tempon por verki pri siaj pensaroj kaj kono pri la historio de Barato. La libro estis amplekse konsiderita kiel klasikaĵo en Barato ekde ties unua publikigo en 1946, kaj havigas ampleksan vidon de la historio, filozofio kaj kulturo de Barato, viditaj el la okuloj de liberala baratano luktanta por la sendependeco de sia lando.

En *Malkovro de Barato*, Nehru asertas, ke Barato estis historia nacio kun rajto al suvereneco. 

En tiu libro, Pandit Jawaharlal Nehru klopodas studi la historion de Barato starte el la Induso-civilizacio, kaj poste kovras la historion de la lando el la alveno de la Arjanoj al regado sub la Brita Imperio. Li diras, ke Hindio en la pasinto estis lando kiu vivis en harmonio kaj paco, sed malico de socio koruptis la popoloen. La efiko de tiuj variaj popoloj sur la hindia kulturo kaj ties alligo al la hindia societo estas ekzaminata en la verko. Tiu libro analizas ankaŭ en profundo la filozofion de la hindia vivo.

Eldonoj
-------

* *The Discovery of India* de Pandit Jawaharlal Nehru, ISBN 0-670-05801-7
* *The Discovery of India* de Jawaharlal Nehru (papera, 13a eldono), ISBN 0-19-562359-2

Notoj
-----

1. ↑  Das, Taraknath (Junio 1947), "India--Past, Present and the Future", *Political Science Quarterly* **62** (2): 295–304, doi:10.2307/2144210
2. ↑  (Calhoun, Craig, *Nations Matter: Culture, History and the Cosmopolitan Dream*, Routledge, p. 63.)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 498156
 |
Fizika mapo de Andaluzio kie videblas kaj la Alta kaj la Malalta Andaluzio kaj la Bruna Montaro.
Estas konata kiel **Malalta Andaluzio** aŭ **Andaluzio la Malalta**, la fizika geografio kiu konsistas el la malaltaj terenoj de la Gvadalkivira valo de la aŭtonoma komunumo Andaluzio, en Hispanio. Ĉi tiu termino estas uzata opone al la *Alta Andaluzio* aŭ **Andaluzio la Alta**, por la montara teritorio de la Subbetika montoĉeno, la Interbetika sulko, la Penibetika montoĉeno kaj parto de la Prebetikaj sistemoj. Ambaŭ nomoj individuigas la *du Andaluziojn*.

Temas pri neoficiala nomo uzata almenaŭ ekde la komenco de la 17-a jarcento. La Malalta Andaluzio konsistas el la Betika depresio. Kelkaj el ĝiaj distriktoj estas Alta Gvadalkiviro, la Meza Valo de Gvadalkiviro, Ebenaĵo de Gvadalkiviro, la Metropola Distrikto de Sevilo, La Alĥarafo, la Malalta Gvadalkiviro, Marmarĉoj de Gvadalkiviro, Doñana, la Nordokcidenta Marbordo de Kadizo, la Kadiza golfo, la Kamparo de Jerez, Graflando, la Metropola Distrikto de Onubo kaj la Okcidenta Marbordo de Onubo.
Franclingva klariga bildo pri malaja tapiro en bestoĝardeno de Parizo.
Mapo de distribuado de Malaja tapiro en naturo, ĉirkaŭ 2003.
La **Malaja tapiro** (*Tapirus indicus*), nomita ankaŭ **Azia tapiro**, estas la plej granda el la kvin specioj de tapiro kaj la ununura indiĝena de Azio. La scienca nomo referencas al Orientaj Hindioj, la natura habitato de la specio. En la Malaja lingvo, la tapiro estas komune referencita kiel *cipan*, *tenuk* aŭ *badak tampung*.

Aspekto
-------

Tiu specio havas la tipan morfologion de tapiro, kun la partikulara rostro; ĝi estas la plej granda el la kvin tapirspecioj kaj la nura kiu vivas en Azio. Ĝi estas nigra kun tre kontrasta blanka dorso. La junuloj estas tre brunaj kun ankaŭ tre kontrastaj blankaj makuloj kaj strioj. Kiam ili estas 7monataj, ili akiras la dukoloran aspekton de plenkreskuloj.

Notoj
-----

1. ↑   Perissodactyla, 14100039, paĝo 633.
2. ↑  bin Momin Khan, Mohd Khan. "Status and Action Plan of the Malayan Tapir *(Tapirus indicus)*" *Tapirs: Status Survey and Conservation Action Plan* published by IUCN Tapir Specialist Group, 1997, paĝo 1

Eksteraj ligiloj
----------------

* Malaja tapiro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Malaja tapiro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Malaja tapiro en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* ARKive - images and movies of the Asian tapir *(Tapirus indicus)* Arkivigite je 2006-04-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Tapir Specialist Group - Malayan Tapir Arkivigite je 2007-09-28 per la retarkivo Wayback Machine
Tramvoja ponto, je la fino de la avenuo. Ĉe la kruciĝo kun Salinen-strato. Ilversgehofen-placo. La **Magdeburga Avenuo** (germane: *Magdeburger Allee*) estas pli ol 2500 m longa kaj 35 m larĝa ĉefstrato en la norda parto de Erfurto, Germanio. Ĝi kondukas de Johannes-strato ĝis Henry-Pels-placo norde tra la urbokvartaloj Johannesvorstadt, Andreasvorstadt kaj Ilversgehofen.

Historio
--------

La strato estiĝis inter 1873 (malĉirkaŭfortikigo de Erfurto) kaj la Unua mondmilito. Pro sia situo en tradicia industria zono, la plejmulto de la apudloĝantoj estis laboristoj. Jam en 1883, kiam la erfurtaj tramoj ekservadis, cirkulis vagonaroj tramvojaj sur ĝi.

Oko da nomoj por ununura strato
-------------------------------

Koncerne la nomon necesas distingi inter ĝia erfurta parto kaj la ilversgehofen-a. La unua, plilongigo kvazaŭa de Johannes-strato, ricevis en 1884 la nomon *Magdeburga Strato* *(Magdeburger Straße)* laŭ la tiama provincĉefurbo Magdeburg. La alia parto unue simple nomiĝis *Ĉefstrato* *(Haŭptstraße)*. Post la enkorpigo de la vilaĝo Ilversgehofen en la urbo Erfurto oni alinomis ĝin en 1912 *Poststraße*, en 1933 laŭ Horst Wessel *Horst-Wessel-Straße*. En 1945 por mallonga tempo ĝi estis la *Strato de Bona Espero* *(Straße der Guten Hoffnung)* antaŭ ol sia renomiĝo kiel *Weißenseer Allee* laŭ la komunumo Weißensee. Post la fondo de GDR ekpatronis la sovetia diktatorego Stalino *(Stalinallee)*, ekde 1961 Karl Marx *(Karl-Marx-Allee)*. En 1990 oni donis al la stratego la okan nomon, nome *Magdeburger Allee*.

Graveco
-------

Iam la strato donis spacon al ĉiuj irantoj norden, nome al Stotternheim aŭ Sömmerda kaj poste al Sangerhausen kaj Magdeburg aŭ Mittelhausen kaj Schwerborn. Hodiaŭ restis nur la trafiko al Mittelhausen, por la irantoj al Sömmerda estas pli konvena pli orienta strato, la Eugen-Richter-strato.

Gravas la strato sendube por la trafiko publika: la tramlinioj 1 kaj 5 iras laŭ ĝi kun la haltejoj Lutherkirche, Wendenstraße, Ilversgehofener Platz, Salinenstraße kaj Grubenstraße. Ankaŭ la stacidomo *Erfurt-Nord* invitas al pluveturado al Nordhausen aŭ Bad Langensalza/Kassel.

Kelkaj kromnomas ĝin la *plej longan butikumstrato de Turingujo*, kaj fakte: en la plejmulto de al domoj troviĝas etaj vendejoj. Krom bakistoj, buĉistoj, frizistoj oni videblas ankaŭ ne malmultaj vendejoj de uzitaj varoj. La lastajn jarojn evoluis kultura vivo: al tio kontribuas la karaktero metropola de stratego kun verdaj zonoj, la komunumo de la Luterkirko, la kulturknajpo *ILVERS Café* kaj *Heiligenmühle*. Ankaŭ amikaro de la eksa vilaĝo Ilversgehofen sindone agadas. Faktoro pozitiva estas pluse la relative malaltaj luprezoj kaj bonegaj koneksoj publiktrafikaj.

Ekde 1992 la pormetiisto kaj porkomercista societo *Das Beste im Norden e.V.* ĉiujare invitas onin en junio al la festo *Magdeburger-Allee-Fest*.

Konstruaĵoj laŭlongaj
---------------------

* Luterkirko
* Marteno-kirko (proksime)
* Jozefo-kirko (proksime)
* Tivoli (Erfurto)
* Union-kinejo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Magdeburga Avenuo (Erfurto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de *Interessengemeinschaft Magdeburger Allee e.V.*.
**Magro** (en valencia dialekto, *riu Magre*) estas alfluanto de la rivero Júcar en ĝia maldekstra bordo. Ĝi trafluas distancon de proksimume 126 kilometroj, dum ĝia baseno etendiĝas tra ĉirkaŭ 1.543,7 km² inter la komarkoj de la Plana de Utiel, kie ĝi ekfluas, la Hoya de Buñol kaj la Ribera Alta, kie ĝi enfluas en la riveron Júcar proksime de Algemesí pro kio ĝi estas konata ankaŭ kiel *Rambla de Algemesí*, sed ankaŭ kiel *Rambla de la Torre*.

Ĝi havas torentan karakteron kun epokoj de sekego kaj fluado en pluvsezono. Ĉefaj urboj ĉe ties fluejo estas Utiel kaj Requena.

Bibliografio
------------

* Antonio José Cavanilles. *Observaciones sobre la Historia natural, Geografía, Agricultura, Población y frutos del Reino de Valencia*. Tomo I, pp 163-168, p. 188. Valencia: Editorial Albatros, 1995, faksimilo de la eldono de 1795 en la *Imprenta Real de Madrid*.

* Kategorio Magro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 804950
* VIAF: 316429963
* BNE: XX456545
 |
**Magyarsarlós** [madjarŝarlOŝ], kroate **Šaroš** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs. La loknomo signifas hungare: hungaro-serpa.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 8  km²
* Loĝantaro: 310
* Poŝtkodo: 7761
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°02′25″N 18°20'55″E
* Alto super marnivelo: 130 – 250 m

Situo
-----

Magyarsarlós situas en valo de rojo, ĉefvojo Pécs-Mohács preteriras. Urboj Kozármisleny troviĝas je 6, Pécs 13, Bóly kaj Pécsvárad po 18, Villány 25, Siklós 26, Harkány 28 km-oj.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Antaŭ la hungaroj, romianoj vivis tie. Dum regado de Stefano la 1-a (Hungario) inter tiu vilaĝo kaj Nagykozár grava fortikaĵo konstruiĝis. Sekve la vilaĝo apartenis al la plej gravaj komunumoj de la departemento. La unua mencio pri "serpa" devenis el 1332 laŭ tiama hungara ortografio *"sorlos"*. Ekde 1543 la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio, tamen ne senhomiĝis. Post la turka erao hungaroj, kroatoj kaj germanoj pligrandigis la loĝantaron. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.

En Magyarsarlós migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Nomo de Dipatrino de 1792

* Kategorio Magyarsarlós en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Maianthemum dilatatum*** (**serpentbero**, **dufolia majkonvalo** aŭ **falsa konvalo**) estas ofta rizoma plurjara florplanto kiu estas indiĝena el okcidenta Nordameriko de norda Kalifornio ĝis la Aleutaj Insuloj, kaj Azio trans Kamĉatko, Japanio, kaj Koreio. Ĝi kreskas en marbordaj moderklimataj pluvarbaroj, kaj ofte estas la domina grundkovra planto en arbaroj de Sitka-piceo.

*M. dilatatum*, Ŝtata Parko Monto Squak, Issaquah (Vaŝingtonio)

Priskribo
---------

La planto produktas vertikalan, senbranĉan trunkon ĝis proksimume 40 centimetrojn altan. Ne-floranta ŝoso portas unu glatan, vaksecan, brilan folion ĝis 10 centimetrojn longan kaj 5 ĝis 8 larĝan, tial ĝia scienca nomo estas (*dilatatum* signifanta 'larĝa'). Sur plantoj kiuj estas florantaj, 2 aŭ 3 folioj estas produktitaj kontraŭe sur la tigoj. La folio estas ovala kun korforma bazo.

Nematuraj beroj de Maianthemum dilatatum
La infloresko estas vertikala grapolo kun stelformaj blankaj floroj. Ili ĉiu havas kvar tepalojn kaj kvar stamenojn. Post fekundigo produktiĝas bero 6 milimetrojn en diametro. La bero estas ruĝmakuleca kiam nematura kaj kun solida ruĝeco kiam matura. Ĉiu bero havas 1 ĝis 4 semojn.

Uzoj
----

La planto havas multajn etnobotanikajn uzojn. La radikoj kaj folioj estis uzitaj medicine, kaj la beroj estis foje uzitaj por manĝaĵo.

Eltenema rilate al profunda ombro, arido, kaj ampleksa akvumado, la planto iĝas pli populara kiel porombra grundokovraĵo en ĝardenlaboro. Zorgo estu elmontrita dum uzado en ĝardenoj, ĉar ĝi povas rapide transkreski limigojn per siaj rampantaj rizomoj, kaj povas forpuŝi aliajn plantojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Maianthemum dilatatum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Maianthemum dilatatum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Maianthemum dilatatum en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Jepson Manualo
* USDA Plantprofiloj
* Flaŭro de Nordameriko: *Maianthemum dilatatum*
* 2001 Washington State Dept. of Transportation: *Maianthemum dilatatum* Arkivigite je 2005-11-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Fotogalerio

Referencoj
----------

1. ↑  Ethnobotany

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita maŝina traduko de WikiTrans de teksto el la artikolo Maianthemum dilatatum en la angla Vikipedio.* 

* Sept. D. J. , 2005. *Wild Berries of the Northwest (Sovaĝaj Beroj de la Nordokcidento)*. Calypso Publishing: Sechelt, B.C.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Tiu ĉi paĝo jam estis permane reviziita kaj laŭeble ne enhavas erarojn.Se vi tamen trovas problemojn, vi povas ankoraŭ plibonigi jenon:
* Prilaboru tro rektan tradukon.
* Ĉe certaj kulturaj aŭ politikaj temoj povas ekzisti angleca neekvilibro de informoj.
* Kontrolu kaj korektu maltaŭgajn fakajn terminojn.

Se vi korektis unu el la menciitaj mankoj, bonvolu forigi la koncernan parametron de la ŝablono {{Pluraj problemoj}}. Detaloj estas en la dokumentado. |
Kreado antaŭ la reĝo celebrante la k'atun 8 Ahau en la majaa kalendaro.
**Majaa arto** esas termino kiu referencas al arto de la majaa civilizo kiu disvolviĝis en la oriento kaj sudoriento de Mezameriko dum la Malfrua Antaŭklasika epoko (500 a.K. - 200 p.K.) kaj kiu floris en la Klasika periodo (200 p.K. - 900 p.K.). Inkludas arkitekturajn strukturojn, skulptaĵojn el ŝtono, pecojn ĉizitajn el ligno, mudladon de stuko, pentraĵojn, murpentraĵojn, skribaĵojn kaj librojn, ceramikon, juvelojn kaj aliajn materialojn de korpa skulptarto kaj ornamaĵo.

Ekzistis multaj regionaj artaj stiloj, kiuj ne ĉiam koincidis kun la ŝanĝantaj limoj de la majaaj politikaj entoj. La Olmeka, Tolteka kaj Teotiŭakana kulturoj havis fortan influon sur la majaa arto.

La antaŭkolumba majaa arto konis longan postklasikan fazon kiu finis en la 16-a jarcento, kiam la konfliktoj asociaj kun la konkero fare de hispanoj detruis la majaan kortegan kulturon kaj metis finon al ĝia arta tradicio. La ĉefaj formoj de tradicia arto kiu plue estas uzataj en la aktualo estas la produktado de teksaĵoj kaj le desegno de la kamparanaj domoj.

Laŭ Francisko Azorín **Maya arto** [tiele] estas *Civilizacio disvolviĝinta dum mil jaroj, ĝis la 15ª jc. ĉirkaŭ la golfo de Meksikio, en Jukatano, Tabasko, k. c. ĝis Gŭatemalo k. Honduraso. La arkitekturo estis lintela; en la ruinoj aperas majestaj, piramidformaj, pluretaĝaj monumentoj ornamitaj per geometriaj reliefoj, zoomorfaj figuroj k. hieroglifoj. Estas famaj, pro iliaj pentraĵoj, kelkaj kodeksoj* Li indikas etimologion el *Mayab*, propra pranomo de nordamerika regiono.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝoj 135-136.
2. ↑  Azorín, samloke.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Majaa arto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Majaa arto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* esperante Tre ampleksa paĝaro pri majaoj Arkivigite je 2017-03-11 per la retarkivo Wayback Machine
* nederlande angle Mayaweb: Kulturo kaj historio de la malnovaj Majaoj
* pole Majaoj
* angle Majaoj ĉirkaŭ jaro 500
Mapo de la Malfeliĉaj Insuloj (Ĉilio)
Mapo de Ĉilio
La **Malfeliĉaj Insuloj** (hispane *Islas Desventuradas*) estas relative malgranda insularo proksimume 850 km for de la bordo de Ĉilio; ili estas parto de la regiono Valparaíso. La insularo konsistas el du ĉefaj insuloj *Insulo San Félix* (26° 16′ 50″ S, 80° 5′ 42″ U (mapo)-26.280555555556-80.095
 ) kaj *Insulo San Ambrosio* (26° 21′ 0″ S, 79° 53′ 0″ U (mapo)-26.35-79.883333333333
 ) kaj diversaj rokinsuletoj: *Islote Gonzalez* aŭ *Isla Gonzalez* (26° 19′ 0″ S, 80° 4′ 0″ U (mapo)-26.316666666667-80.066666666667
 ; 173 m alta), insuleta kiu situas sudoriente de *Isla San Félix* kaj *Roca Catedral* (26° 16′ 8″ S, 80° 6′ 49″ U (mapo)-26.268888888889-80.113611111111
 ; 53 m alta) kiu situas norde de *Insulo San Félix*. Kune, la insularo havas areon de nur 10,3 km².
La topografio estas tre kruda, kun altaĵoj de 193 m sur *Insulo San Félix*, 479 m sur *Insulo San Ambrosio*, 173 m sur *Insuleto/Insulo Gonzalez* kaj 53 m sur *Roca Catedral*.

Listo de insuloj
----------------

Malfeliĉaj Insuloj ('Islas Desventuradas'):

* *Insulo San Félix* kaj ĉirkaŭaj insuletoj:
	+ *Insulo San Félix* (26° 16′ 50″ S, 80° 5′ 42″ U (mapo)-26.280555555556-80.095
	 ; 193 m alta)
	+ *Insuleto González* aŭ *Insulo Gonzalez* (26° 19′ 0″ S, 80° 4′ 0″ U (mapo)-26.316666666667-80.066666666667
	 ; 173 m alta)
	+ *Roca Catedral* (26° 16′ 8″ S, 80° 6′ 49″ U (mapo)-26.268888888889-80.113611111111
	 ; 53 m alta)
* *Insulo San Ambrosio* (26° 21′ 0″ S, 79° 53′ 0″ U (mapo)-26.35-79.883333333333
 ; 479 m alta)

Faŭno
-----

Nur en tiu insularo kaj en la Insularo Juan Fernández nestumas la endanĝerita birdospecio Defilipia petrelo.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de maraj ekoregionoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Malfeliĉaj Insuloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Ekoregiono NT0403 : San Felix kaj San Ambrosio Insuloj (WWF)
* angle GoogleMaps mapo de San Felix island
**Géza Szentmártoni Szabó** [sentmArtoni sabO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szentmártoni Szabó Géza** estas hungara bibliotekisto, literaturhistoriisto, altlerneja instruisto. Lia origina nomo estis *Géza Szabó* ĝis 1990.

Géza Szabó naskiĝis la  1-an de oktobro 1950(nun 1950-10-01) en Tiszanagyfalu.

Biografio
---------

Géza Szentmártoni Szabó maturiĝis en gimnazio en Békéscsaba en 1969, poste li studis 2 jarojn en Kalvinana Teologia Akademio de Debrecen, pli poste li estis simpla laboristo same 2 jarojn en muzeo en Budapeŝto. Li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös 1978, poste li estis bibliotekisto en Tutlanda Biblioteko Széchényi. Inter 1983-1987 li havis stipendion en literatura instituto, poste li instruis en Universitato Loránd Eötvös. Lia literatura laboro fokusiĝis al la 16-a jarcento. Li edziĝis en 1982, lia edzino naskis 3 gefilojn inter 1984-1988. Li ricevis premiojn inter 2010-2018.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Balassa Bálintnak és Rimai Jánosnak istenes éneki* (studo, 1983)
* *Segédkönyvek és szövegkiadások válogatott bibliográfiája a régi magyar irodalomhoz* (1996)
* *Balassi Bálint poézisáról* (2004)
* *Mátyás király egykori lovas képe Rómában, a Campo de’ Fiori sarkán* (2014)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 836394
* VIAF: 161288543
* ISNI: 0000 0001 1105 6155
 |


* Portalo pri Biografio
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Malgranda korvo** |
| --- |
|  |
| Malgranda korvoMalgranda korvo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Korvedoj *Corvidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Corvus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. bennetti'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Corvus bennetti****(North, 1901) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Malgranda korvo  |

 |
| v • d • r |

La **Malgranda korvo** (*Corvus bennetti*) estas mezgranda tutnigra birdospecio membro de la familio de Korvedoj aŭ korvoj kaj de la genro Corvus.

Aspekto
-------

Ĝi estas indiĝena de Aŭstralio kaj tre simila al la Toresa korako pro la **blankaj bazoj de la plumoj de kolo kaj kapo** (videblaj nur se vento blovas) sed iom pli malgranda (42–48 cm longa) kaj kun proporcie **pli malgranda beko**. Ĝ havas la saman **blankan irison** kiu distingas la speciojn de Aŭstralio el la aliaj de la genro *Corvus* escepte kelkajn speciojn de insuloj de la nordo de Aŭstralio, kaj unu el Eŭrazio, la Monedo (*Corvus monedula*). Kiel la Aŭstralia korako, tiu specio kutime havas **bluan ringon** ĉirkaŭ la pupilon kaj foje ankaŭ alian ĉirkaŭ la ekstera bordo de la blanka iriso.

Distribuado kaj habitato
------------------------

La teritorio estas ĉe okcidenta kaj centra Aŭstralio, ofte loĝante tre sekajn, ĉedezertajn areojn. Ĝi oftas etajn kamparurbetojn kaj kultivejojn, kie ties aroj rememoras la eŭropan frugilegon.

Kutimaro
--------

### Dieto

La manĝo estas prenita el surgrunde kaj inkludas insektojn, cerealojn, kaj aliajn semojn. Ĝi estas **malpli kadavromanĝanto** ol la aliaj specioj de Aŭstralio.

### Nestumado

Ĝi kutime nestumas en etaj, izolitaj kolonioj, kie konstruas nestojn el bastonetoj kovritaj el koto (la ununura aŭstralia specio kiu faras tion).

### Voĉo

Ties voĉo estas *"nark-nark-nark-nark"*. Ili havas ankaŭ pli tipan korvecan *"kah-kah-kah"*.

Bildoligoj
----------

* Malgranda korvo 1
* Malgranda korvo 2 Arkivigite je 2005-12-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Serio de Malgranda korvo

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Corvus bennetti*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 5a Majo 2006. Malplej zorgiga

* Malgranda korvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Malgranda korvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Malgranda korvo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Lou TELLEGEN** (naskiĝinta kiel Isidor Louis Bernard Edmon van Dommelen, 26a de Novembro, 1881 – 29a de Oktobro, 1934) estis nederland-devena aktoro de teatro kaj muta kino, reĝisoro kaj scenaristo.

Biografio
---------

Tellegen estis ekstergeedza filo de separata, sed ne divorcita, leŭtenanto de la Karibia Armeo nome Isidore Louis Bernard Edmon Tellegen (1836–1902) kaj de lia kunulino Anna Maria van Dommelen (1844-1917, vidvino de Eduard Hendrik Jan Storm van 's Gravezande).

Li faris sian scenejan premieron en Amsterdamo en 1903, kaj ĉirkaŭ malmultaj postaj jaroj faris al si reputacion tiom ke li estis invitita al prezentado en Parizo, fine kun-stelule en kelkaj roloj kun Sarah Bernhardt, kun kiu li eniris en amafero. En 1910, li faris kinan premieron kun Bernhardt en *La dame aux camélias*, nome muta filmo farita en Francio baze sur la samnoma teatraĵo de Alexandre Dumas (filo).

Kariero
-------

Tellegen karikaturigita de OWL en la gazeto *Vanity Fair*, 1913.
En 1910, li kaj Bernhardt veturis tra Usono, kie *The New York Times* unuafoje publikigis, kaj poste kontraŭdiris, la anoncon de ilia tuja geedzigo. (Ŝi estis 37 jaroj pli aĝa.) Reen en Francio, en 1912 ili faris sian duan filmon kune, nome *Les amours de la reine Élisabeth* (*Reĝino Elizabeto*), kaj la venontan jaron, *Adrienne Lecouvreur*. Tiu lasta estas konsiderata perdita filmo.

En la somero de 1913, Tellegen iris al Londono kie li produktoris kaj stelulis en la teatraĵo de Oscar Wilde nome *The Picture of Dorian Gray*. Invitita denove en Usono, Tellegen laboris en teatro kaj faris sian unuan usonan filmon en 1915, titolita *The Explorer*, sekve de *The Unknown*, ambaŭ kun Dorothy Davenport kiel kun-stelulino. Konsiderita unu el la plej belaj aktoroj sur la ekrano, li faris poste tri filmojn kun Geraldine Farrar.

La geedzeco de Tellegen kun Farrar finis en divorco en 1923. Tellegen edziĝis totalon de kvar fojoj, el kiuj la unua al skulptistino en 1903 (tio produktis filinon), la dua al Farrar en 1916. Lia tria geedzeco estis kun la aktorino Nina Romano (reala nomo: Isabel Craven Dilworth). Lia kvara geedzeco estis al stelulino de muta kino nome Eve Casanova (reala nomo Julia Horne). Li iĝis usona civitano en 1918.

Notoj
-----

1. 1 2  "Lou Tellegen, Idol of Stage and Silent Screen, Stabs Himself Seven Times." Spartanburg (SC) Herald, October 30, 1934, pp. 1-2.
2. ↑  HOLLYWOODLAND "Lou tellegen, the rise and fall of a matinee idol"[*rompita ligilo*] de Allan Ellenberger, 7a de Marto, 2011, jam ne funkcianta]
3. ↑  George H. Beale, "Lou Tellegen, the Gable of Silent Films, Stabs Self to Death to Escape Poverty." Pittsburgh Press, October 30, 1934, p. 1.
4. ↑  "Lou-Tellegen Now a Citizen", '**The New York Times'**, 1918-03-13, paĝo 9.

* Kategorio Lou Tellegen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609304
* GND: 102561447X
* LCCN: n92087713
* VIAF: 42104142
* ISNI: 0000 0000 7328 1596
* SUDOC: 231358202
* BNF: 14701781x
 |
**Loĝantaj birdoj**, en ornitologio, estas specioj de birdoj kiuj ne faras regule sezonajn migradojn. Birdoj kiuj ja migras estas nomitaj kiel migrantaj birdoj.

Por kelkaj birdaj specioj, favora medio, manĝodisponeblo aŭ similaj kondiĉoj permesas la ekzemplerojn resti kiel *loĝanta specio*, ĝis kiam malkutima vetero aŭ ŝanĝo en la manĝodisponeblo kialas duonstabilan movon. Ekzemple, dum tre akraj vintroj kun malalta manĝodisponeblo, birdoj povas migri al pli varmaj lokojn kaj manĝi profitante aliajn kondiĉojn.

Tre ofte estas loĝantaj birdoj tiuj specioj kiuj tradicie loĝas **ĉe homoj**, ekzemple en vilaĝoj aŭ urboj, kiel Paseroj, aŭ ĉe farmoj aŭ terkulturejoj aŭ ĝardenoj, kiel Pigoj. Tiuj specioj loĝas ĉe homoj ĉar ili profitas tiun apudecon kaj pro tio ili ne bezonas ŝanĝi siajn vivlokojn.

Loĝantaj specioj
----------------

Pigo
### En Eŭropo

* Akcipitro
* Komuna fazano
* Noktuo
* Arbarstrigo
* Verda pego
* Nigra pego
* Granda buntpego
* Malgranda buntpego
* Eŭropa sito
* Certio
* Eŭropazia garolo
* Pigo
* Blua pigo
* Korniko
* Pasero
* Montpasero

Virpavo kun etenditaj vostoplumoj
### En aliaj kontinentoj

* Dacelo
* Imperiestra pingveno
* Struto
* Paradizeedoj
* Reao
* Sekretaribirdo
* Pavo
* Kalifornia kondoro
* Anda kondoro
La **Internacia Sindikato de Nutraĵo, Agrikulturo, Hotelo, Restoracio, Manĝaĵo, Tabako kaj Aliancitaj Laboristaj Asocioj** (angle ***International Union of Food, Agricultural, Hotel, Restaurant, Catering, Tobacco and Allied Workers' Associations***, akronime **IUF**) estas tutmonda sindikata federacio de sindikatoj kun membroj en vario de industrioj, multaj de kiu rilatas al manĝaĵa prilaborado, preparado kaj servo.

En 2005, la IUF havis 336 sindikatojn kaj sindikatajn federaciojn kiuj reprezentas la interesojn de dungitoj en la menciitaj sektoroj en 120 landoj, reprezentante pli ol 12 milionojn da laboristoj.

La organizo estis fondita en 1920 tamen, ĝi havas siajn radikojn en la Internacia Tabakista Federacio de Laboristoj, kiu estis formita en 1889 kaj kunfandita kun la IUF en 1958.

Ĝia ĉefsidejo situas en Ĝenevo. Tamen, ĝi havas sendependajn lokajn oficejojn en Afriko, Azio, Karibio, Eŭropo, Sudameriko kaj Nordameriko.

La prezidanto estas Berthold Huber.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* IUF oficiala retejo
* IUF Facebook paĝo
* IUF Latin-Ameriko retejo
* Pri la historio kaj politiko de la IUF —ampleksa informo pri la IUF kaj ties antaŭuloj en PDF (3MB): nelonga historio de la IUF, intervjuo kun Dan Gallin (Ĝenerala Sekretario de la IUF 1968-97) kaj itenerio de rekordoj kaj raportoj de la IUF kaj ties antaŭuloj en la biblioteko de la Friedrich-Ebert-Stiftung (FES).
* Intervjuo kun Dan Galin, IUF Ĝenerala Sekretario 1968-1997—reta versio de intervjuo presita en FES historia dokumento.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 835798
* LCCN: no95039309
* VIAF: 268739392
 |
Malfrumaturaj birdidoj.
**Malfrumatura** aŭ altricia signifas "postulanta nutraĵon", kaj aludas al modelo de kresko kaj evoluo en organismoj kiuj estas malkapablaj pluvivi post elkoviĝado aŭ eloviĝado. La vorto estas derivita de la latina radiko *alere* signife "flegi, zorgi, aŭ nutri", kaj plusendas al la bezono de junulo esti provizita kaj vartita prizorge dum longa tempodaŭro.

Priskribo
---------

En birda kaj mamula biologio, la malfrumaturaj specioj estas tiuj kies lastatempe elkovigitaj aŭ eloviĝintaj junuloj estas relative nemoveblaj per si mem, al ili mankas plumaro aŭ lanugo, kaj devas esti prizorgataj fare de plenkreskuloj; fermitaj okuloj estas oftaj, kvankam ne ĉiam. Malfrumaturaj junuloj estas naskitaj senhelpaj kaj postulas prizorgon por relative longa tempo. Inter birdoj, tiuj inkludas, ekzemple, ardeojn, akcipitrojn, pegojn, strigojn kaj la plej multajn paserbirdojn. Inter mamuloj, Marsupiuloj kaj la plej multaj ronĝuloj estas malfrumaturaj. Katoj, hundoj, kaj homoj estas kelkaj el la plejbone konataj malfrumaturaj organismoj.

Ĉe la kontraŭa fino de la spektro estas frumaturaj bestoj en kiuj la junuloj havas malfermajn okulojn, havas hararon, plumaron aŭ lanugon, havas grandajn cerbojn, kaj povas tuj moviĝi kaj iom fuĝi de, aŭ defendas sin kontraŭ, predantoj. Ekzemple, ĉe grund-nestantaj birdoj kiel ekzemple anasoj aŭ meleagroj, la junuloj estas pretaj forlasi la neston en unu fojo aŭ du tagoj. Inter mamuloj la plej multaj hufuloj estas frumaturaj, povante piediri preskaŭ tuj post naskiĝo.

Referencoj
----------

1. ↑  Ehrlich, Paul.  (1988) *The Birder's Handbook*. Nov-Jorko: Simon & Schuster. ISBN 0-671-65989-8.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Malfrumatura en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La gamo frumaturaj-malfrumaturaj ĉe birdoj
Marbordo de malalta insulo (Niuo)
**Malalta insulo** estas, en geologio (kaj kelkfoje en arkeologio), insulo de korala origino. La termino aplikiĝas, ĉu la insulo estis formita sekve de sedimentado sur koralrifo ĉu ĝi rezultis de tektona levigado de tia insulo. La termino estas uzata por distingi tiajn insulojn de altaj insuloj, kies origino estas kaŭzita de vulkana aktiveco.

Tiu diferenco estas sufiĉe grava, ĉar ekzistas iuj "malaltaj insuloj", kiel ekzemple Makateo (Franca Polinezio), Nauro, Niuo, Henderson Insulo (Pitkarna Insularo) kaj Banabo (Kiribato), kiuj leviĝas dekojn da metroj super la marnivelo, dum iom da "altaj insuloj" leviĝas apenaŭ super la marnivelo, kaj ofte estas klasifikitaj kiel rokinsuletoj.

Malaltaj insuloj estas ĝenerale tiuj kiuj ĉirkaŭas la lagunojn de atoloj.

La du tipoj de insuloj ofte estas trovitaj unu apud la alia, precipe inter la insuloj de la Suda Pacifiko, kie troviĝas malaltaj insuloj sur la koralrifoj kiuj ĉirkaŭas plejparton de la altaj insuloj.

Malaltaj insuloj havas malriĉan sablan grundon, kiu malfaciligas kulturadon. Ili ne tiel bone favoras homan loĝadon kiel altaj insuloj. La homoj kiuj vivas sur malaltaj insuloj ĝenerale vivteniĝas per fiŝkaptado.

Ekzistas tria, tre malofta, tipo de oceanaj insuloj, nome la granitaj insuloj. Oni nur renkontas ilin en parto de la Sejŝeloj. La sud-aŭstralia Insulo Granita apudas tiu kontinento kaj ne estas *oceana* insulo.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |

* Granit-sejŝelaj tropikaj humidaj arbaroj
* Aldabra Insularo
**Malfermita publikigo** estas metodo por publikigi novaĵojn aŭ informojn helpe de komunikilo per kiu ĉiuj povas kontribui. Ĉefe en Interreto oni pli kaj pli uzas tiun metodon, ekzemple retejoj uzantaj **malfermitan publikigilon** (malfermitan publikigan programon) kiu permesas al iu ajn kun interreta aliro viziti la retejon kaj aldoni enhavon. Malferma publikigo estas do metodo por krei novaĵojn, al kiuj ĉiuj povas kontribui. Uzantoj kaj legantoj povas kontribui ion al la novaĵoj kaj vidi ĝin aperi rekte en la retejo, kiel fotoj, filmetoj, audio kaj raportoj.

Kontribuoj estas filtritaj kiel eble plej malmulte en ideala malfermita publikigilo. Krome, en tia ideala publikigilo, vizitantoj rajtu vidi redaktajn decidojn faritajn de aliaj. Ili ankaŭ ratju vidi kiel ili povas partopreni kaj kontribui al redaktaj decidoj. La uzata programaro ofte estas libera kaj tial uzebla (kaj adaptebla) de ĉiuj por sia propra retejo.

DIGG
La plej malnova formo de malfermita publikigilo en la Interreto estis Usenet kiu ankaŭ estas la plej ofta formo de malfermita publikigilo. Kelkaj novaĵgrupoj en Usenet estis moderigitaj de unu aŭ pluraj homoj, aliaj estas tute malfermitaj.

Krome, ekzistas tn. **sociaj novaĵretejoj** en kiuj membroj proponas aŭ voĉdonas artikolojn kaj kiuj celas teknikan temon aŭ specifan publikon, ekzemple:

* *Slashdot* (pri libera programado, sciencoj kaj teknologio, administrantoj decidas la artikolojn por la unua paĝo),
* *Fark* (iu ajn artikolojn propontaj de membroj, administrantoj decidas pri la artikoloj)
* *Kif Kif* (belga retejo pri multkultura socio).

Aliaj malfermitaj publikigiloj estas

* Reddit (aktualaĵoj, membroj voĉdonas por por popularigi artikolojn)
* *DIGG* (socia retejo en kiu membroj voĉdonas aŭ sekvas profilojn de membroj laŭ interesoj)
* *Indymedia* (pri soci-politika aktivismo),
* *MetaFiler* (usona blogo en kiu membroj povas publikgi ligilojn al retejoj kiuj ili trovaj plej bonaj).

Laste ekzistas ankaŭ aliaj formoj de malfermitaj publikigiloj kiel Vikipedio aŭ blogo, kiu povas esti kreita de iu ajn. Multaj retejoj ankaŭ ebligas ke legantoj lasu komentojn en la retejo. Ĉi tio ankaŭ estas formo de malfermita publikigo. En novembro de 2004, Vikinovaĵoj estis fondita, vikio kiu raportas pri aktualaĵoj.

Eblecoj al partoprenado en televido ankaŭ ekzistas kiel ekzemple la amsterdama televidstacio SALTO, kiu estas platformo de malfermita atingo kiu signifas ke ĉiu loĝanto aŭ asocio en Amsterdamo rajtas ricevi aŭ pagi sendotempon. SALTO helpas ankaŭ kun teknika subteno kaj trajnado.

Referencoj
----------

1. ↑  (en) *Fark FAQ*.
2. ↑  (en) *The Case of Digg Arkivigite je 2012-03-19 per la retarkivo Wayback Machine* (PDF).

Vidu ankaŭ
----------

* Malfermita enhavo
* Civitana ĵurnalismo
* Sociaj retejoj
* Malfermita fonto

Eksteraj ligiloj
----------------

* SALTO (Stichting Amsterdamse Lokale Televisie Omroep)
* Slashdot (angle)
* Kif Kif (nederlande)
* MetaFiler
* Reddit
Kuvo de makolio kun kuboj de glacio kaj kulerego
En korea kuirarto, la **makolio** (koree 막걸리, makgeolli [mak͈ːʌlːi]; alternative koree 탁주, takju [tʰaktɕ͈u]) estas blanka alkoholaĵo farita el rizo.

Priskribo
---------

Makolio verŝata el kruĉo en trinkobovlon
La makolio estas blankeca ŝaŭma likvo kun dolĉa, grena gusto, tipe enhavanta 6–8% da alkoholo volumene. Ĝi estas ordinare trinkata malvarme en bovloj.

Oni faras makolion per fermentado de rizo aŭ tritiko kun fungo. Oni bolas rizon aŭ tritikan farunon, malvarmigas ĝin, aldonas akvon kaj la fungon riza aspergilo (latine *Aspergillus oryzae*; koree 누룩, nuruk). Tio kaŭzas fermentadon; poste, oni ordinare (sed ne ĉiam) filtras la solidaĵon. (La tipo sen filtrado nomiĝas *dongdongĝu* koree 동동주, dongdongju.)

* Botelo de makolioBotelo de makolio
* Ladskatolo de rizmakolioLadskatolo de rizmakolio
* Diversaj boteloj de makolioDiversaj boteloj de makolio
* Botelo de makolio farita el maizoBotelo de makolio farita el maizo

Historio kaj etimologio
-----------------------

La makolio devenas de Koreio, kaj estis farata dum jarmiloj. La korelingva nomo konsistas el la morfemoj *mak* (koree 막) "ĵus", *georeu-* (koree 거르-) "filtri", kaj *-i* (koree -이) "-aĵo", kaj tiel laŭetimologie signifas "ĵusfiltraĵon", pro la lakteca, nedistilita aspekto de la trinkaĵo.

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: makoli/o
2. ↑  Son, Angela; Joan Vos MacDonald (2017-08-08). "Makgeolli in Seoul: Why this speciality liquor is only at its best in the South Korean capital", *The Independent* (en).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Makolio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Makolio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Malgranda flavnukulo** |
| --- |
|  |
| Malgranda flavnukuloMalgranda flavnukulo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pegoformaj *Piciformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Pegedoj *Picidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Picus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. chlorolophus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Picus chlorolophus****(Vieillot, 1818) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Malgranda flavnukulo  |

 |
| v • d • r |

Lesser Yellownape Female (46120107162).jpgLesser Yellownape Female (46120107162)
La **Malgranda flavnukulo**, *Picus chlorolophus*, estas birdo de la familio de pegedoj kaj genro de Pegoj, kiu estas disvastigita kaj ofte komuna reproduktanto en tropika suda Azio el Barato kaj Srilanko orienten al suda Ĉinio kaj Sumatro.

Tiu ĉi estas specio de ĝangalo kiu faras neston en arbotruo, kie la ino demetas 2 al 4 blankajn ovojn. Kiel aliaj pegoj, tiu ĉi specio havas mallarĝan pintakran bekon, **fortan voston** por teni sin kontraŭ la arbotrunkoj, kaj zigodaktilajn piedojn, ku du fingroj antaŭen kaj du malantaŭen. La longa lango povas esti lanĉita kapti insekctojn.

La **Malgranda flavnukulo** estas granda specio 27 cm longa. Ĝi havas tipan formon de pego kaj estas tre simila al la Flavnuka verdpego, tio estas **supraj partoj verdaj** escepte tre **brilflava tufeca nuko**. La kolo kaj brusto estas verdaj kaj la ventro blankeca, fajne striita verde. La pugo kaj vosto estas nigrecaj. La okulo estas nigra kun iom hela ĉirkaŭokulo. La beko estas iom flaveca ĉe bazo de la suba makzelo kaj ĝenerale grizeca.

La masklo de Malgranda flavnukulo havas verdan kapon kun iom blankeca gorĝo, anstataŭ flava kiel ĉe la Flavnuka verdpego. Ankaŭ malkiel tiu, tiu ĉi havas **ruĝajn markojn** inter la okulo kaj la nuko, tio estas tra la tuta krono, tre kontrastajn kun la flavega nuko, kaj ruĝajn mustaĉajn striojn ne tiom rimarkindajn. Inoj havas nur ruĝan makulon super la orelkovrilojn. Junuloj estas kiel inoj, sed pli senkoloraj. La subspecio de Barato havas pli grizan kapon.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Picus chlorolophus*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 9a Majo 2006. Ne minacata
* *Birds of India* de Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ISBN 0-691-04910-6
La **Malfermo Bird** estas neregula ŝaka malfermo. Ĝi estas karakterizita per la movo (en algebra notado):

**1.f4**

Malantaŭ ĉi tiu movo estas sennombraj daŭrigoj. La variantoj plej uzataj de nigro estas: 1... d5; 1... e5 Gambito From; 1... c5; 1... f5 Svisa Gambito; 1... g5 Gambito Hobbs.

Dana ŝakludanto Bent Larsen tre ŝatis ĉi tiun malfermon.

Pro siaj similecoj al la nederlanda defendo ĝi foje nomiĝas nederlanda atako. La baza strategia ideo estas la sama kiel tiu de la Angla Malfermo: prokrasti la difinon de la centraj peonoj dum kontrolo de la centro de la flanko. La problemo estas ke la peono, kun kiu la centro estas regata estas reĝa kaj tial lasas blanko kun malpli da protekto. Memoru ke ĝi estas la unua movo de la frenezula mato. Kontraŭ la Malfermo Bird estas du bazaj respondoj, la interesa gambito From 1... e5 -kiu povas esti malakceptita ludante 2.e4 kaj enirante la Reĝan gambiton- kaj 1.... d5 kiu eniras en skemoj de la Nederlanda Defendo sed ludita kun blankaj pecoj.

Ĉefa linio
----------

**1.f4**
1.f4 e5 Gambito From
1.f4 e5 2.fxe5 d6 3.exd6 Kxd6 4.Ĉf3 g5
1.f4 e5 2.fxe5 d6 3.exd6 Kxd6 4.Ĉf3 Ĉh6 5.d4
1.f4 f5 2.e4 fxe4 3.Ĉc3 Ĉf6 4.g4
1.f4 g5

La linio 1....d5
----------------

1.f4 d5

1.f4 d5 2.c4
1.f4 d5 2.e4
1.f4 d5 2.Ĉf3 Ĉf6
1.f4 d5 2.Ĉf3 Ĉf6 3.e3 g6 4.b3 Kg7 5.Kb2 0-0 6.Ke2 c5 7.0-0 Ĉc6 8.Ĉe5 Dc7 leĝera blanka avantaĝo.
1.f4 d5 2.Ĉf3 Ĉf6 3.e3 c5 4.Ke2 Ĉc6 5.0-0 g6 6.d3 Kg7 7.c3 0-0 8.Dc2 d4 kun egaleco

La linio 1....c5
----------------

1.f4 c5 2.Ĉf3 Ĉf6 3.e3 g6 4.b3 Kg7 5.Kb2 Ĉc6 7.Ke2 d6 8.a4 a6 kun egaleco

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de ŝakaj malfermoj
* Neregula malfermo
* Flanka malfermo
**Márton Szilágyi** [silAdji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szilágyi Márton** estas hungara kritikisto, literaturhistoriisto, altlerneja instruisto. Lia patro estis Miklós Szilágyi (etnografo).

Márton Szilágyi naskiĝis la  9-an de novembro 1965(nun 1965-11-09) en Gyula.

Biografio
---------

Márton Szilágyi maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1984, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1990. Post la diplomo li ricevis universitatan stipendion 3 jarojn. Li estis asistanto inter 1993-1997, lektoro inter 1997-2001, docento 2001-2013, pli poste profesoro, samtempe katedrestro. Intertempe li kandidatiĝis en 1997, li doktoriĝis en 2011 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Lia laboro ligiĝis al la hungara literaturo en la 18-a kaj 19-a jarcentoj. Li edziĝis en 1990, lia edzino naskis 2 filojn en 1991 kaj 1994. Li ricevis stipendiojn inter/en 1990–1993, 1995, 1998–2002, 2006–2009, premiojn inter 1994-2015.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Egy nagykanizsai laktanya nyelve és folklórja* (kunaŭtoro, 1988)
* *Kritikai berek* (1995)
* *Határpontok* (2007)
* *A költő mint társadalmi jelenség. Csokonai Vitéz Mihály pályafutásának mikrotörténeti dimenziói* (2014)
* *„Miért én éltem, az már dúlva van"* (2021)

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 836591
* GND: 123858593
* LCCN: n91002635
* VIAF: 79487994
* ISNI: 0000 0000 7835 6155
* SUDOC: 189183543
* BNF: 127257215
 |


* Portalo pri Biografio