recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Milito de Kalmar** (svede *Kalmarkriget*) de 1611 ĝis 1613 estas la nomo de armea konflikto inter la reĝlandoj Danio-Norvegio kaj Svedio. Formale temis pri la titolo "Reĝo de la Sameoj", kiun kaj postulis la reĝo Kristiano la 4-a de Danio-Norvegio kaj la reĝo Karolo la 9-a. Jam ekde la jaro 1607 pro tiu postulo la reĝo Karolo la 9-a en la norda provinco Finnmark enkasigis impostojn. Do fakte la kerno de la konflikto estis ekonomiaj interesoj, ĉar la komerco kun fiŝoj kaj feloj el la provinco Finnmark, pri kiu ambaŭ ŝtatoj postulis posedorajton, estis tre profitiga. La milito rigardeblas en la serio de Nordiaj Militoj, kies esenco estis la hegemonio en la teritorio de la Balta Maro – celo grava kaj por Kristiano la 4-a kaj por Karolo la 9-a.

Post Karolo la 9-a de Svedio malakceptis kunveni por ebla interkonsentiĝo, ambaŭ ŝtatoj deklaris militon unu al la alia. Post la morto de Karolo la 9-a dum oktobro 1611 la milito estis daŭrigita per la nur 17-jara nova reĝo Gustavo la 2-a Adolfo, kiu dum la postaj jardekoj dum la Tridekjara Milito en Mezeŭropo ankoraŭ ludis gravan rolon.

Dum majo 1612 la dania armeo konsistanta precipe el dungitaj germanaj soldatoj sukcesis konkeri la svedan fortikaĵon *Älvsborg* (dane *Elfsborg*) kaj per tio la solan aliron de Svedio al la mareto Kategato. Dum aŭgusto de la sama jaro konkeriĝis la sveda urbo Kalmar. Samjare la sveda armeo bruldetruis la tiutempe danian urbon *Væ* (svede *Vä*) en Skanio.

Pro la perado de Anglio kaj Nederlando dum januaro 1613 interkonsentiĝis la pripaca Traktato de Knäred. Svedio devis cedi la provincon Finnmark al Danio. Ĝi rericevis la urbon Kalmar, sed ĝis la jaro 1618 devis pagi grandan monsumon al la dana reĝo. Ĝis la finpago dum la jaro 1619 la fortikaĵo *Älvsborg* restis dana posedaĵo.

* Kategorio Milito de Kalmar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Batalo de Toro
La **Milito de Kastilia Sukcedo** okazis el 1475 ĝis 1479 pro klopodoj akiri la sukcedon de la Krono de Kastilio inter la partianoj de Johanino la Beltranida, filino de la forpasinta monarko Henriko la 4-a, kaj la partianoj de Isabel, duonfratino de tiu.

La milito havis tre fortan internacian karakteron ĉar Isabel estis edzino de Fernando, heredanto de la Krono de Aragono, dum Johanino estis edzino de la reĝo Alfonso la 5-a de Portugalio. Ankaŭ Francio intervenis, apogante Portugalion por eviti, ke Aragono, ĝia rivalo en Italio, alianciĝu al Kastilio.

Post dekomencaj sukcesoj de la partianoj de Johanino, la sekvoj de la Batalo de Toro kondukis al la disiĝo de la johanina flanko inter 1476 kaj 1477. La geedzeco de Isabel kaj Fernando estis agnoskita en la Kortesoj de Madrigal (aprilo-oktobro 1476) kaj ilia filino Isabel estis akceptita heredantino de la Krono de Kastilio.

Ekde tiam la konflikto esence reduktiĝis al milito inter Kastilio kaj Portugalio, kun fokuso al marmilito en la Atlantiko. La portugala ŝiparo venkis super la kastilia en la lukto por la aliro al la riĉeco de Gvineo (oro kaj sklavoj), kiel rezulto de la Militŝipa batalo de Gvineo.

La milito finis en 1479 per la subskribo de la Traktato de Alcáçovas, kiu rekonis Isabel kaj Fernando kiel reĝoj de Kastilio kaj havigis al Portugalio la hegemonion en la Atlantiko, kun la escepto de la Kanarioj. Johanino perdis siajn rajtojn al la kastilia trono kaj devis resti en Portugalio ĝis sia morto.

Notoj
-----

1. ↑   Colmeiro, Manuel (1883). [www.lluisvives.com/servlet/SirveObras/hist/24694952212247163976613/p0000016.htm «22».] Cortes de los antiguos reinos de León y de Castilla. Madrid: Impresores de la Real Casa. Consultado el 29 de mayo de 2012.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 716049
* LCCN: sh2009009291
* NKC: ph1077820
 |
Mírzá Mihdí in 1868
***Mírzá Mihdí*** estis dua filo de *Bahá'u'lláh* (1817-1892), la profeto fondinta de la Bahaa Kredo, kaj de Lia unua edzino *Ásíyih Khánum* (*Navváb*, 1820-1886).

Li naskiĝis en 1848 kaj estis titolita de sia patro kiel la "Plej Pura Branĉo" (*Ghuṣn-i-Áthár*).

Li estis marŝanta tien kaj reen sur la teraso de la prizono de Akko je la krepusko, kantante poemon verkitan de *Bahá'u'lláh* en Kurdistano (*Qasídiy-i-Varqá'íyyih*)  Arkivigite je 2007-03-02 per la retarkivo Wayback Machine, kiam dum siaj preĝado kaj meditado li senatente falis tra nebarita aperturo de tiu teraso. Li tiel frakasis al si ripojn kaj grave vundis pulmon. Sekve li mortis post 22 horoj je la 23-a de junio 1870.

Lia morto havas signifon por la bahaanoj, ĉar ili kredas, ke *Bahá'u'lláh* proponis al sia filo la eblecon resaniĝi. Tamen *Mírzá Mihdí* preferis oferi sian vivon, por ke malfermiĝu la pordoj de la prizono kaj por ke tie la pilgrimuloj vizitu *Bahá'u'lláh*-on. Tio okazis ne longe poste kaj *Bahá'u'lláh* eĉ ricevis la permeson transloĝiĝi ekster la prizono al domo de la urbo.

La Tomboj de *Navváb* kaj *Mirzá Mihdí* en Monumento-Ĝardenoj sur Monto Karmel

* Kategorio Mirza Mihdi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 139017
* LCCN: nb2021002235
 |
ISO

**Eemsmond** (Emsbuŝo) 53° 24′ N; 06° 40′ E Mapo
(loĝantoj je la 1-a de junio 2005: 16.721) estas antaŭa municipo en Norda Nederlando, en la provinco Groningen. La municipo havas areon de 551,24 km² (de kiu 361,00 km² akvo).

La antaŭa municipo oni nomis tiel ĉar ĝi situas je la norda bordo de Groningen, kie la rivero Emso enfluas la Vadomaron.

La tuta areo (je la unu flanko nederlanda, je la alia flanko germana) estas konata kiel Eemsmondgebied (Emsbuŝoareo).

Subdivido
---------

La municipo Eemsmond konsistas el la sekvaj vilaĝoj: Eemshaven, Eppenhuizen, Kantens, Noordpolderzijl (Noordpolder), Oldenzijl, Oldorp, Oosteinde, Oosternieland, Oudeschip, Roodeschool, Rottum, Rottumeroog, Rottumerplaat, Startenhuizen, Stitswerd, Uithuizen, Uithuizermeeden, Usquert, Warffum, Zandeweer kaj Zevenhuizen.

La vilaĝo Stitswerd havas la plej altan poŝtkodon de Nederlando nome 9999.

Ekde la 1-a de januaro 2019 ekestis la municipo Het Hogeland, el fuzio de Eemsmond kun la municipoj Winsum, Bedum kaj De Marne.

Publika transporto
------------------

Estas fervojlinio de Groningen al Roodeschool kun stacioj en Usquert, Uithuizen, Uithuizermeeden kaj Roodeschool. Por ŝarĝvagonaro la relvojo kontinuas pluen al la Emshaveno.

Busoservoj en la municipo estas:

* linio 41: Uithuizen-Uithuizermeeden-Roodeschool-Oosteinde-Spijk (busoŝanĝo al Delfzijl-Appingedam)
* linio 61: Uithuizen-Usquert-Rottum-Kantens-...-Bedum-Groningen
* linio 62/662: Uithuizen-Zandeweer-Loppersum

Plue foriras de la Emshaveno pramo al la germana insulo Borkum.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eemsmond en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo Arkivigite je 2001-02-03 per la retarkivo Wayback Machine

| **Provinco Groningo**  |  |
| --- | --- |
| Eemsdelta | Groningo | Het Hogeland | Midden-Groningen | Oldambt | Pekela | Stadskanaal | Veendam | Westerkwartier | Westerwolde |
| Nederlando | Provincoj | Municipoj |
La Greka milito de sendependigo (1821–1829) kontraŭ la Otomana Imperio.
Hungara sendependecmilito de 1848–1849
Roto Seán Hogan de IRA dum la Irlanda milito de Sendependeco (1919–1921).
**Milito de sendependiĝo**, **Milito de sendependigo**, **Milito de sendependeco**, aŭ rekte **sendependecmilito** estas konflikto okazanta sur teritorio kiu deklaris sendependecon. Siatempe la ŝtato kiu antaŭe tenis tiun teritorion sendas militfortojn por sekurigi sian suverenecon kaj la indiĝenaj loĝantaroj suferas konfliktojn kun la antaŭa posedanto, nome separatista ribelo komenciĝis. Se nova ŝtato estas sukcese establita, la konflikto estas kutime konata kiel ¨Milito de sendependeco¨.

Uzo de la esprimo plejparte originas de la Usona Milito de Sendependeco sed antaŭaj konfliktoj igis la nomon retroaktive - kiel ekzemple pri la Nederlanda Sendependecmilito, originale konata kiel la "Sepjara Milito" kaj daŭre ofte nomita sub tiu nomo en Nederlando mem.

Ekzemploj de sendependecmilitoj
-------------------------------

* Alĝeria Milito de Sendependeco
* Argentina Milito por Sendependiĝo
* Bangladeŝa Liberigo-Milito
* Barata sendependecmilito
* Biafra Liberigo-Milito
* Bosnia Milito por Sendependiĝo
* Etiopa sendependecmilito
* Greka milito de sendependigo
* Haitia sendependecmilito
* Milito de Hispana Sendependiĝo
* Sendependigo de Hispanameriko
* Hungara sendependecmilito
* Kolombia sendependecmilito
* Kosova Milito por Sendependiĝo
* Latva milito de sendependeco
* Nederlanda Milito por Sendependiĝo
* Milito por Turka Sendependiĝo
* Usona Milito de Sendependeco

Vidu ankaŭ
----------

* Sendependiga milito
* Militoj de nacia liberigo

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMilitoj de sendependiĝo |
| --- |
| Afriko | Alĝerio  •  Etiopio  •  Niĝerio |
| Ameriko | Argentino  •  Haitio  •  Kolombio  •  Usono  •  *Hispanameriko* |
| Azio | Bangladeŝo  •  Barato  •  Turkio |
| Eŭropo | Bosnio  •  Grekio  •  Hispanio  •  Hungario  •  Kosovo  •  Latvio  •  Nederlando |

 |

* Kategorio Milito de sendependiĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Hugo PREUSS** (naskiĝis la  28-an de oktobro 1860(nun 1860-10-28) en Berlino, Prusujo; mortis la 9-an de oktobro 1925 en Berlino, Vajmara Respubliko) estis germana politikisto kaj kunfondinto de la Germana Demokratia Partio (germanlingve *Deutsche Demokratische Partei*, *DDP*). Li ankaŭ kunskribis la konstitucion de la Vajmara Respubliko.

Politika vivo
-------------

Preuß estas ofte konsiderata kiel patro de la germana konstitucio de la Vajmara Respubliko (1919). Tamen li ne havis laŭvorte demokratian planon. Ekzemple li forte kontraŭis la ordonon de la Triopa Entento venkinta en la Unua Mondmilito, ke la germanlingva parto de Aŭstrujo ne apartenu al la germana ŝtato, kiel postulis la principo de la mem-determino de la popoloj formulita de la usona prezidento Woodrow Wilson. Preuß estis ŝtata sekretario pri internaj aferoj dum la perrevolucie skuata kabineto de 1918 kaj 1919. Liaj ideoj pri la konstitucio estis influataj de la franca socia sciencisto Robert Redslob. En 1919 li iĝis ministro pri internaj aferoj.

Pro la juda deveno de Hugo Preuß la naziisma partio NSDAP uzis tiun originon kiel atakon kontraŭ la Vajmara Respubliko dirante, ke ĝi estis estrita de judo, kiu estis devene "ne-germana". Preuß estas menciita nome en la propaganda filmo de la nazioj el la jaro 1940 nomata *Der ewige Jude* (esperante *La eterna judo*), kiu estis produktita de Fritz Hippler.

Vidu ankaŭ
----------

* Traktato de Versajlo

Referencoj
----------

1. ↑  Preuß denounces demand of Allies, The New York Times, 14-a de Septembro 1919.

* Kategorio Hugo Preuß en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 418931
* GND: 118596403
* LCCN: n92107313
* VIAF: 32789000
* ISNI: 0000 0001 2127 0243
* SUDOC: 079410774
* BNF: 14416396r
* NDL: 01238147
* BIBSYS: 90753305
* NKC: xx0232234
* BNE: XX1404714
 |
Jahrhundertbrunnen antaŭ la Prakatolika Paco-Preĝejo
**Jahrhundertbrunnen** (eo: jarcentofontano) estas historia fontano en la urbocentro de Essen el la jaro 1907, kiu nun substaras monumentprotekton.

La konstruo de la fontano komenciĝis jam la 3-an de aŭgusto 1902. Skulptisto Ulfert Janssen verkis ĝin el muŝelkalko laŭ stilo de Adolf von Hildebrand.

La fontano memorigas pri la unuigo de urbo kaj abatinejo Essen kun la reĝlando Prusio en la jaro 1802. Prusaj trupoj okupis la ĝis tiam sendependajn urbon kaj abatinejon same kiel la imperian abatejon Werden kiel kompenso por la teritorioj maldekstre de la Rejno perdintaj al franca Unua Imperio post la Napoleonaj Militoj.

La centre superrega kolosa figuro laŭ formo de sidanta laboristo kun maleo simbolas la laboron kiel tian. La enskribo konstatas: *Laborkapable al laboro – ĝoje je la ripozo*. Maldekstre de la laboristo la blazono de Essen kun la jarnombro 1802, kaj dekstre la blazono de la reĝlando Prusio kun la jarnombro 1902 montras sur la vera kaŭzo por la starigo de la fontano.

Fontano ankoraŭ senkonekta proksimume 1910
La inaŭgurado de la tiam senkonekta fontano okazis en 1907. En 1912 la arĥitekto de la najbara malnova sinagogo, Edmund Körner, pripensis, kiel oni povus transloki la senkonektan fontanon sur la nuna Edmund-Körner-Placo, por doni al ĝi ĝis tiam mankan malfonon. En la jaroj 1914 ĝis 1916 oni konstruis malantaŭ la fontano, en sudorienta direkto, la prakatolikan Paco-Preĝejon kun altigita antaŭplaco. Apogomuro de la altigita antaŭkorto de la preĝejo estas ĝis nun la fontana muro klare plilarĝigita.

En 1993 Jahrhundertbrunnen eniris la liston de konstruomonumentoj de la urbo Essen. En 2012 oni novigis lige kun la novformado de la Edmund-Körner-Placo la enkadrigon de la fontano.

* Kategorio Jahrhundertbrunnen Essen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

1. ↑  Eltiraĵo el la monumentolisto de la urbo Essen[*rompita ligilo*]

51.4561257.0164305555556Koordinatoj: 51° 27′ 22,1″ N, 7° 0′ 59,2″ O (mapo)
**Mesas de Ibor** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

Loĝantoj
--------

La loĝantoj nomiĝas *meseños*. La censita populacio en 2008 estis de 180 loĝantoj.

Situo
-----

Mesas de Ibor estas situa en la orienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Ibores, je altitudo de 487 m; je 123 km de Cáceres, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 49 km².

Ĝi limas norde kun la rivero Taĵo, oriente kaj sude kun la rivero Ibor kaj okcidente kun la sierra de la Hache. Distas 8 km de Bohonal de Ibor, aliaj 8 km de Valdecañas de Tajo, de Madrido 225 km kaj de Cáceres 123 km.

Ekonomio
--------

Agrikulturo (olivoj) kaj brutobredado (bovoj, kaproj kaj ŝafoj).

Historio
--------

Estas restaĵoj de epokoj prahistoria, antaŭromia kaj romia (ponto, ŝoseo kaj fonto), krom tomboj pramezepokaj, kio povus sugesti, ke la lokon oni setligis en epoko de visigotoj. Post la Reconquista kaj dum la reĝado de Sanĉo la 4-a ekformis parton de la senjorlando de Belvís de Monroy, sed en tiu sama 13a jarcento akiris la statuson de vilaĝo kun jurisdikcia pilorio (la kvar brakoj indikas jurisdikcion je la 4 kardinalaj punktoj). En la 16a jarcento oni konstruis la preĝejon de Sankta Benedikto, laŭ stilo de la epoko de Katolikaj Gereĝoj.

Dum la 18a jarcento oni plibonigis padojn. Dum la komenco de la 19a jarcento en la Milito de Hispana Sendependiĝo, la 17a de marto de 1809 okazis la batalo de Mesas de Ibor, kun franca venko. Restas detruita murego laŭlonge de la monto kiel atestilo de la setliĝo de la hispanaj pafistoj en la Montopasejo de Campillo. Dum la dua duono de la jarcento finis la regadon de nobeluloj kaj riĉuloj aĉetis komunajn bienojn.

Falis multaj mesanoj en la militoj postaj kaj ĉefe dum la Hispana Enlanda Milito ambaŭflanke. Krome estis en tiu teritorio ege aktiva la respublika gerilo post la fino de la milito, ĉefe ĉar unu el ties estrojnome Jerónimo Curiel "el Gacho" estis de Mesas. Li ĉefrolulis en 1945 (6 jarojn post la fino de la milito) la konkeron de la vilaĝo fare de la gerilanoj kaj la forrabon al la policanojn de la *guardia civil* de ties armilaro. Badaŭrinde pro tio ordonis poste mortpafi la policanojn la kruela oficiro Gómez Cantos. Jerónimo Curiel estis mortpafita ĉe Valero (Torrejón el Rubio).

Dum la epoko frankisma okazis grava elmigrado, unue al Francio kaj poste al Madrido kaj Eŭskio (Lasarte kaj Vitoria). Ankaŭ oni konstruis la ŝoseon (1963) kiu ligas Mesas kun Valdecañas de Tajo. Dum la epoko demokracia oni plibonigis la vivnivelon, sed oni ankaŭ multe eraris, ekzemple pro detruo de la restoj de la romia ŝoseo aŭ pro kontraŭleĝa privatigo de komunaj vojoj.

Notoj
-----

1. ↑  En la *Mapa Topográfico Nacional* laŭnome de *Collado de Mesas*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informaro pri Mesas de Ibor Arkivigite je 2015-02-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Informaro pri la municipo en la Portalejo de la *Mancomunidad Campo Arañuelo* Arkivigite je 2009-06-17 per la retarkivo Wayback Machine.
**Millerovo** (ruse *Миллерово*) urbo en Rostova provinco de Rusio. Fondita en 1786, ĝi ricevis statuson de urbo en la jaro 1926. La urbo situas ĉe rivero Glubokaja (Глубокая), 218 kilometrojn norden de Rostov-na-Donu. Grava fervojstacio kaj nodo de aŭtovojoj.

* Loĝantaro: 39,3 mil personoj (en 2001); estis 30 mil en 1959.
* Preciza situo: 48° 56′ N 40° 26′ O﻿ / ﻿48.933 °N, 40.433 °O﻿ / 48.933; 40.433 (mapo)Koordinatoj: 48° 56′ N 40° 26′ O﻿ / ﻿48.933 °N, 40.433 °O﻿ / 48.933; 40.433 (mapo).

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 60424.

La interurba telefona kodo estas 86315, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbon fondis kazaka armeestro Ivan MILLER en 1876 kiel malgrandan loĝlokon, kie staris lia domo kaj bieno. La setlejon li nomis Millerovo, laŭ sia familinomo. Fine de la 19-a jarcento tra la loko oni konstruis fervojon, kio kaŭzis drastan aktiviĝon de loka vivo. En Millerovo estis prilaborata plejparto de nutro-produktoj, kolektataj en areoj ĉe Don kaj parto de Ukrainio.

Nuntempe en la urbo funkcias kelkaj uzinoj (produktas mekanismojn por agrikulturo, gumaĵojn ktp.).

Dek mezlernejoj, muzika lernejo por infanoj.

Ligiloj
-------

* Monumentoj de Millerovo: fotoj de 2000-2003 jaroj Arkivigite je 2004-12-09 per la retarkivo Wayback Machine
* Impresoj pri Millerovo de aliurbaj vizitintoj (ru)

Eksteraj ligiloj
----------------

* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Mesones Hidalgo** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo estas Mesones de Hidalgo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 037.

Geografio
---------

**Mesones Hidalgo** apartenas al la distrikto Putla al kiuj apartenas entute 10 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Sur, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. La plej granda parto de tiu regiono apartenas al la montara ĉeno Sierra Madre del Sur. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3961 loĝantojn. El tiuj estis 1846 viroj kaj 2115 virinoj. La komunumo havas surfacon de 353.4 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 440 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1458 indiĝenoj. El tiuj 1139 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 1139 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj). 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mesones Hidalgo Arkivigite je 2004-12-09 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Messerschmitt Tg 500** estas veturilo pluevoluita el la modelo KR200.
Ĝi estis prezentita kiel modelo Tiger. Sed tiu nomo ne estis permesita, ĉar la kompanio Krupp havis jam la rajtojn por tiu nomo por siaj ŝarĝaŭtomobiloj. Ankaŭ la nomo Messerschmitt ne povis esti uzata. Tial la mobilo estis vendata kiel Tg500. Tamen ĉiu nomigis ĝin Tiger.

FMR Tg 500 Vetkurado sur la Nürburgring
Messerschmitt Kabinenroller TG 500
Messerschmitt Kabinenroller TG 500

Tekniko
-------

La Tg500 uzis motoron kun 490 cm³ kun du cilindroj de la kompanio Fichtel & Sachs kun 19,5 ĉevalpovumoj. Tio ebligis grandan rapidecon de ĉ.  130 km/h. Por komparo: la Porsche 356 kun motoro kun 1300-cm³ de 1957 atingis nur iom pli, nome 145 km/h. Por ŝoforo de la tigro estis ege ŝatata sento preterpasi aliajn, pli grandajn aŭtojn.

La Tg 500 havis pli grandajn radojn ol la KR200. Pro la tre mallarĝa vojsulko rezultis grandaj flankenaj moviĝoj de la radoj dum risortado sur malbonaj stratoj. Tio produktus tre malkvietan kuradon. Similajn problemojn havis ankaŭ aliaj modeloj kun svingaksoj kiel VW kaj Mercedes. Tial Fend aplikis la oblikve moviĝantan akson, germane Schräglenkerachse por la malantaŭa akso de la Tg500, kiu rezultis en multe malpli granda ŝanĝado de la moviĝo flanken kaj multe pli bona stirado. La Tg500 estis inter la unuaj veturiloj, kiuj uzis tiun modernan akson, kiu nun estas uzata ĉe la plimulto de aŭtoj kun malantaŭ-aksa movigo. Tamen nur estas falsa famo, ke Fend mem inventis tiun akson por la Tg500, nur forgesis anonci ĝin kiel patento.

Kvantoj
-------

La kvanto produktita ne estis tre granda. Indikoj estas inter 290 kaj 320. Kiel vetkur-veturilo ĝi ne ricevis la oficialan klasigon de la ONS, kiu postulis minimuman kvanton de 400. Tg500 tial vetkuris nur inter si. La grava ne estis la maksimuma rapideco, sed la eksterordinaraj eblecoj en kurvoj.

La vendoprezo estis 3650 DM (1958-1960) oder 3725 DM (1961), kio ne ebligis pli grandajn kvantojn.

Fine de 1961 la produktado ĉesis.

Fend 2000
---------

skribenda

Vidu ankaŭ
----------

* Messerschmitt Kabinenroller

Referencoj
----------

* Bruce Weiner Microcar Museum: 1955 Messerschmitt KR200 (22-a de aŭgusto 2008).
* Bruce Weiner Microcar Museum: 1961 Messerschmitt Service Car (7-a de aŭgusto 2009).
* Bruce Weiner Microcar Museum: 1964 Messerschmitt KR200 Roadster (22-a de aŭgusto 2008).
* Fritz Fend's Marvelous Micro-cars (23-a de aŭgusto 2008).

Eksteraj ligiloj
----------------

* British club
* German club
* Messerschmitt Scale Models Arkivigite je 2007-07-29 per la retarkivo Wayback Machine

* Messerschmitt TG500 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Messerschmitt TG500 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Montego Bay** estas la ĉefurbo de la "paroĥejo" Saint James en Jamajko. La urbo estas la kvara plej granda urba areo en la lando laŭ populacio, post Kingstono, Hispanurbo, kaj Portmore, ĉiuj el kiuj formas la Grandan Kingstonan Metropolan Areon, hejmo de ĉirkaŭ duono de milionoj da personoj. Kiel rezulto, Montego Bay estas la dua plej granda angleparolanta urbo en Karibio, post Kingstono.

Strando Doctor's Cave.
Montego Bay estas populara turisma destino en kiu estas vendejoj de "duty-free", terminalo de krozoŝipo kaj kelkaj strandoj kaj distrejoj. La urbo estas servita per la Internacia Flughaveno Donald Sangster, nome plej aktiva flughaveno en la angleparolanta Karibio, kiu estas ene de la oficiala urbolimoj. La urbo estas ene de baseno, drenita de kelkaj riveroj kiel la rivero Montego. Montego Bay estas referencata kiel "The Second City" (La dua urbo), "MoBay" aŭ "Bay".

Notoj
-----

1. ↑  Population and Housing Census 2011 Findings
2. ↑  Montego Bay Marine Park[*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Montego Bay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


* Kategorio Montego Bay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Montego Bay en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)

* Aera vidaĵo
* Panoramio - Photos of the World


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 719123
* GND: 4366583-4
* LCCN: n82222827
* VIAF: 151300496
* NKC: xx0039136
 |
La **Mistero de Elĉo** (katalune Misteri d'Elx, hispane Misterio de Elche) estas religia muzika teatraĵo pri la Dormado, Ĉieliro kaj Kronado de Maria. Ĝi estas dividita en du aktoj, la verkaĵo estas prezentata ĉiun 14-an kaj 15-an de aŭgusto en la interno de la Baziliko Sankta Maria, en la urbo Elĉo, Hispanio.

Paĝo de *Consueta* 1709.Novaj esploroj situigas la originon de la verkaĵo ĉ. la dua duono de la 15-a jarcento, kontraŭdirante la lokajn tradiciojn kiuj rilatigas ĝin kun la konkero de la muzulmana Elĉo (1265) kaj kun alia tradicio pri trovado de bildo de la Virgulino, ene de skatolo, la 29-an de decembro 1370, en la proksima marborda urbo Santa Pola.

Ĝi estas la sola verkaĵo en ties ĝenro kiu estis seninterrompe reprezentita ĝis la nuntempo, eĉ superante la malpermeson reprezenti teatraĵojn en la preĝejoj laŭ la Koncilio de Trento. Estis la papo Urbano la 8-a kiu, en 1632, koncedis al la loĝantaro de Elĉo, pere de papa buleo, la permeson por la daŭra reprezentado en la baziliko.

Ĉiuj roluloj estas viroj, por respekti la mezepokan tradicion kiu malpermesis la aperon de virinoj en tiaj reprezentaĵoj. La verkaĵo estas en la antikva kataluna lingvo, escepte de kelkaj versoj en la latina.

La 18-an de majo 2001, estis deklarita kiel Majstra Veskaĵo de la Pervoĉa kaj Nemateria de la Homaro

* Kategorio Mistero de Elĉo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La giseja alo **Messinghof** (laŭvorta traduko: *Latuna korto*) estas grava industria monumentaro en Kassel-Bettenhausen, Germanio, Leipziger Straße nr 121.

Historio
--------

Por prilaboro de hejmaj krudmaterialoj (ekz. de la kuprominejoj de Wildeck-Richelsdorf) en la propra lando landgrafo Karolo starigis en la jaro 1679 en Bettenhausen perakve movitan martelejegon. La tuto malnova konsistis el paralele longen sterniĝantaj konstruaĵoj unitaj per muroj kaj rondarkaj portaloj. Pro tio estiĝis interna korto. La du iam stukitaj konstruaĵoj el brikŝtonaĵoj ricevis ja barokajn rondajn gablojn restante ĝenerale sen ornamoj. Super la uesta portalo muntitis la ankoraŭ nun videbla landa blazono.

En la ĉestrate kuŝanta Martelega alo estis la martelegejo kaj la dratliftoj. Tie fluis ankaŭ artefarita akvokanaleto, rekte laŭlonge de la fasado movigonte la akvoradojn de la martelegejo. En la alo pli malantaŭa estis la gisejo kun granda el brikŝtonoj faritaj kamentubo kiu ekzistas ĝis nun.

Produktoj
---------

Oni produktis pleje kaldronoj el nefera metalo kaj partoj el latuno. La plej konata produkto estis la kupraj ladaĵoj el kiuj Johann Jakob Anthoni kreis inter 1713-17 la ĉefan vidindaĵon de la urbo, la t.n. Herkulo-statuegon surmonte en Kaselo-Wilhelmshöhe. En 1767 estis krome sur la Latuna korto ankaŭ tre fama monerstampilo. 

Ekde 1869 estis la privatigo de la tuto kaj taŭgigo al la novaj teknikoj. Daŭre oni produktis neferajn metalaĵojn. Ĝis la t.n. arjigo de la posedantoj en 1938, la fabriko estis en la manoj de la juda familio Lieberg. Dum la Dua mondmilito la martelega alo detruitis kaj malkonstruitis en 1960 grandparte. Unu martelego troviĝas en niaj tagoj en la Muzeo pri astronomio kaj teknikhistorio en Kaselo.

Post la bankroto de la posteulaj posedantoj estis diversaj provoj trovi novajn funkciojn por la areo. En la 1980-aj jaroj estis surloke alternativaj kulturfarantoj (i.e. "Iron Curtain Records") Bedaŭrinde poste longe unu el la plej gravaj atestitiloj de heslanda industriigo kadukiĝadis. En 2012 akiris la tuton la kasela aŭtokomercisto Peter Glinicke. En januaro 2016 la tegmento novfaritis. Jam antaŭe la nova posedanto investis multe.

Fonto
-----

Wurzel, Thomas (red).: *Kulturelle Entdeckungen Nordhessen. Band II*, eldonita fare de Sparkasse-Kulturstiftung Hessen-Thüringen, Stuttgart 2002, p. 55

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Messinghof en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Lulilo de Herkulo Arkivigite je 2016-01-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Engaĝiĝanataj civitanoj por Park Wilhelmshöhe, Karlsaue kaj Wilhelmsthal Arkivigite je 2011-05-18 per la retarkivo Wayback Machine
* Peter Liebetrau: Muelejoj en Kassel-Bettenhausen
* Stadtteilzentrum Agathof: Muelejoj en Bettenhausen Arkivigite je 2015-12-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Informoj ĉe regiona viki-leksikono Arkivigite je 2016-01-26 per la retarkivo Wayback Machine
* Gazetartikolo pri la plej novaj restaŭradoj, januaro 2016
**Miltiades Manno,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Manno Miltiades** estis hungara futbalisto (avanulo), olimpiano, afiŝisto, karikaturisto, skulptisto. Lia karesnomo estis *Milti*.

Afiŝo de Miltiades Manno por popularigi Miklós Horthy-n
Miltiades Manno  naskiĝis la 3-an de marto 1879 (laŭ alia informo la naskiĝjaro estas 1880) en Pancsova (Hungara reĝlando, nuntempa Panĉevo en Serbio), li mortis la 16-an de februaro 1935 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Miltiades Manno apartenis al la greka minoritato de la lando. Ekde 1905 li studis en bavara belarta akademio en Munkeno. Hejmenveninta li estis konata karikaturisto en pluraj gazetoj. Dum la 1-a mondmilito li batalis, plurfoje li vundiĝis, poste li denove okupiĝis pri artoj. Post falo de la Hungara Sovetrespubliko liaj kontraŭkomunistaj afiŝoj estis tutlande videblaj.

### Sportaj sukcesoj

Dum lernado li ŝatis sportadi. En 1898 li estis hungara biciklista ĉampiono, en 1900 hungara rapidsketista ĉampiono. Li estis golreĝo de la unua hungara futbala ĉampinado, nature ankaŭ ĉampiono (1901-1902). Inter 1902-0906 li estis 11-obla ĉampiono en remado. Baldaŭ li atingis diversajn medalojn ankaŭ en internaciaj konkursoj. En 1912 li estis olimpiano en Stokholmo. Post la mondomilito li retiriĝis de la sporto. En 1912 li estis denove olimpiano en Los Angeles kaj en la kategorio skulptado li atingis la duan lokon.

Elektitaj afiŝoj
----------------

* *Így dolgoztak a bitangok!*
* vidu la bildojn!

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

* Ĉio estas la nia! (1919)Ĉio estas la nia! (1919)
* Ili gastigis la rumanojn (1919)Ili gastigis la rumanojn (1919)
* Vota afiŝo (1920)Vota afiŝo (1920)
* Sporta afiŝo (1930)Sporta afiŝo (1930)
* Politika afiŝo (1935)Politika afiŝo (1935)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613836
* GND: 1077748043
* VIAF: 189144782958765467238
 |
La ĉela ciklo

**Mitozo** estas ĉefa tipo de ĉeldividaj procesoj, dum kiu el unu patrina ĉelo estiĝas du, genetike samaj filinaj ĉeloj (restas la kromosoma nombro). En pli mallarĝa senco, mitozo estas duobliĝo kaj disiĝo de la kromosomoj kaj la korpetoj (organeloj), portantaj la genetikan informon.

Antaŭ la komenco de la mitozo, la kromosomoj duobliĝas kaj okazas sintezo de proteionoj de la pli posta kernobobeno. En la unua fazo de la mitozo (antaŭfazo), la kromosomoj dikiĝas kaj volviĝas. La nukleolo en la ĉelkerno ŝrumpiĝas kaj malaperas. Fine de la antaŭfazo, komenciĝas malkonstruo de kenomembrano, kaj organiziĝo de la kernobobeno el la kernofadenoj.

En la mezfazo, la kromosomoj konsistas el du-du kromatidoj kaj ordiĝas en la centro de la ĉelo (ekvatora ebeno). En la posta (malfrua) metafazo, ĉiu kromatida paro disiĝas al du samaj kromosomoj kaj fadenoj de la kernobobeno tiras ilin en la malajn polusojn.

En la finfazo, la strukturo de la kromosomo loziĝas, malkunstruiĝas la kerna bobeno, rekonstruiĝas la kernomembranoj kaj la nukleoloj, dividiĝas la citoplasmo de la patrina ĉelo kaj estixgas la du posteulaj ĉeloj. Tiuj estiĝintaj ĉeloj havas la saman nombron de kromosomoj kaj saman strukturon kiel la patrina ĉelo.

La staton post la finfazo, oni nomas interfazo.

La mitozo estas baza proceso de la vivo, ĉar ĝi ebligas estiĝon de novaj ĉeloj por la kresko kaj regeneriĝo. Tempodaŭro de la mitozo dependas de la ĉeltipo kaj specio, de minutoj ĝis horoj. Efikas je tio la tagperiodo, temperaturo, certaj kemiaĵoj.

Referencoj
----------

1. ↑  mitozo en vortaro.net

Vidu ankaŭ
----------

* Mejozo
* Ĉelskeleto

* Mitozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Mitozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mitozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Mitozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2007-02-28 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2007-09-28 per la retarkivo Wayback Machine
*
**Mitontic** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo nomiĝas Mitontic San Miguel. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07056.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 9042 loĝantojn. El tiuj estis 4390 viroj kaj 4652 virinoj. La komunumo havas surfacon de 82 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1820 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3759 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1427 scipovis legi kaj skribi kaj 2325 personoj estis analfabetoj. Do 38% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 62% estis analfabetoj.

7602 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 6003 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 78.97% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mitontic Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Fuentelisendo** estas vilaĝo kaj municipo, en la plej sudo de la provinco Burgoso, regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Ribera del Duero, en la jurisdikcio de Aranda de Duero.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Ribera del Duero, plej sude.
Ĝi havas areon de 7.16 km² kun 106 loĝantoj (2021).

Etimologio
----------

La nomo **Fuentelisendo** venas de la antikva nomo **Fuente Lisendro**, kiu etimologie venas de **Font Alesandro**. Eĉ nuntempe kelkaj enciklopedioj kaj publikaj organismoj enhavas la antikvan nomon «Fuentelisendro».

Kiel toponimia kuriozaĵo, Fuentelisendo estas unu el la hispanaj municipoj kun la nomoj plej longaj en nur unu vorto (13 literoj).

Demografio
----------

Demografia evoluo| 1842 |  | 1857 |  | 1860 |  | 1877 |  | 1887 |  | 1897 |  | 1900 |  | 1910 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 393 |  | 587 |  | 606 |  | 566 |  | 581 |  | 535 |  | 514 |  | 485 |
| 1920 |  | 1930 |  | 1940 |  | 1950 |  | 1960 |  | 1970 |  | 1981 |  | 1991 |
| 471 |  | 511 |  | 510 |  | 552 |  | 413 |  | 285 |  | 172 |  | 141 |
| 1996 |  | 1998 |  | 2000 |  | 2002 |  | 2004 |  | 2006 |  | 2008 |  | 2010 |
| 118 |  | 115 |  | 125 |  | 118 |  | 111 |  | 106 |  | 98 |  |  ? |

Ĝi perdis preskaŭ 450 loĝantojn ekde la 1950-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Historio
--------

Fontano kiu nomis la loĝlokon.
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Diputación de Burgos - Fuentelisendo Arkivigite je 2009-12-14 per la retarkivo Wayback Machine
* Ribera del Duero
* Bodega San Mamés
* Bodega Torrederos

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269350
 |
***Mitridate, re di Ponto*** (Mitridato, reĝo de Pontuo), K. 87 (74a), estas frua serioza opero triakta de Wolfgang Amadeus Mozart. La libreto estis de Vittorio Amedeo Cigna-Santi, laŭ la itallingva traduko fare de Giuseppe Parini de la teatraĵo de Jean Racine nome *Mithridate*.

Mozart verkis *Mitridate* dum turneo tra Italio en 1770. La muzikologo Daniel E. Freeman pruvis, ke la verko estis komponita uzante klarajn referencojn al la opero *La Nitteti* de Josef Mysliveček. Tiu lasta estis la opero preparata por produktado en Bolonjo kiam Mozart renkontiĝis kun Mysliveček por la unua fojo estante kun sia patro en Marto 1770. Mysliveček vizitis la Mozart-ojn ofte en Bolonjo dum la somero de 1770 dum Wolfgang estis laborante por *Mitridate*. Mozart lernis pri komponado el sia malnova amiko kaj ankaŭ aligis kelkajn el liaj muzikaj motivoj al sia propra operkomponado. La opero estis por la unua fojo ludita en la Teatro Regio Ducale, Milano, la 26an de Decembro 1770 (dum la Milana Karnavalo). Ĝi estis sukceso, ludita 21 fojojn spite dubojn pro la ekstrema junaĝo de Mozart – li estis 14-jaraĝa tiam. Ne okazis reludado ĝis la 20-a jarcento.

La opero uzas "virtuoso" ariojn por la ĉefaj roloj, sed nur du ensemblajn pecojn: la fina dueto de la Akto 2 inter Aspasia kaj Sifare ("Se viver non degg’io"), kaj la mallonga kvinteto fine de la opero en maniero karaktera de la normiga baroka serioza opero laŭ kiu la verko finiĝas per mallonga koruso nome *tutti*.

La historio kiun rakontas la opero okazas en Ninfea, havrno de Krimeo en la Regno Ponto en la jaro 63 a.K. Mitridato la 6-a de Ponto (132-63 a.K.) estas la ĉefrolulo de la verko. Komplikita en sia luktado kontraŭ la romianoj, li lasis sian amatinon Aspasia zorgita de siaj filoj: nome Farnace kaj Sifare. Post esti venkita, oni supozas, ke Mitridato mortis.

Notoj
-----

1. ↑   Speciale Daniel E. Freeman, Josef Mysliveček, "Il Boemo" (Sterling Heights, Michigan: Harmonie Park Press, 2009), pp. 229–35.

* Kategorio Mitridate, re di Ponto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 742402
* GND: 300109717
* LCCN: no97071899
* VIAF: 179432447
* SUDOC: 069358079
* BNF: 13915341z
* NLA: 35211714
* BNE: XX3208179
 |
**Revolucia Institucia Partio** (*Partido Revolucionario Institucional*, *PRI*) estis fondita en 1929 de eksprezidanto Plutarco Elías Calles (prez. 1924-1928), kun la celo kunligi ĉiujn ĉefojn kiuj partoprenis en la armita etapo de la meksika revolucio (1910-1917). Tiel li celis pacigi la interbatalantajn ĉefojn kaj definitive ĉesigi la armitajn ribelojn kontraŭ la konstitucia registaro. La unua prezidanto de la partio estis Manuel Pérez Treviño.

La origina nomo estis **Nacia Revolucia Partio**, sed en 1938, ĝi ŝanĝiĝis al **Partio de la Meksika Revolucio**. En 1946, la nomo denove estis ŝanĝita al Partio Revolucia Institucia, ĝia nuna formo.

La unua balotado kiun partoprenis la partio estis en 1929, post kiam Álvaro Obregón, elektita prezidanto en 1928, estis mortigita de religia fanatikulo. En tiu balotado estis elektita Pascual Ortíz Rubio, kiu tiel fariĝis la unua meksika prezidanto de tiu ĉi partio.

Vidu ankaŭ
----------

* Historio de Meksiko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Revolucia Institucia Partio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la partio (paĝoj hispanlingaj)
* Oficiala retejo de la partio - Edomex (paĝoj hispanlingaj) Arkivigite je 2014-02-08 per la retarkivo Wayback Machine
* "La perfekta diktaturo" (artikolo anglalingva) Arkivigite je 2006-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
* "La PRI perdis la balotojn de 1988", diras la eksprezidento Miguel de la Madrid (artikolo hispanlingva)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 14510
* LCCN: n80089991
* VIAF: 148389423
* ISNI: 0000 0001 2180 8090
* SUDOC: 027623831
 |
Bildo de Mitridato la 2-a
**Mitridato la 2-a la Granda** estis reĝo de Partujo de la jaro 123 ĝis 88 a.K.. Lia nomo alvokas la protekton de Mitrao. Li adoptis la titolon Epifanio, "dia manifesto" kaj lanĉis novajn dizajnojn sur lia ampleksa monproduktado. Partujo atingis ĝian plej grandan amplekson dum lia regado. Li savis la regnon de la sakaj triboj, kiuj okupis Baktrion kaj Orientan Iranon kaj mortigis du el siaj antaŭuloj en batalo. Mitridato la 2-a etendis la limojn de la imperio, laŭ la romia historiisto de la 3-a jarcento Junianus Justinus kiu emas konfuzi lin kun Mitridato la 3-a, sub kiu Partujo ricevis severajn malsukcesojn.

Li venkis la reĝon Artavasdo la 1-a de Armenio kaj konkeris sepdek valojn, igante la heredonton de la armena trono, princo Tigrano, politika ostaĝo. En 123 a.K. kaj 115 a.K. li ricevis ĉinajn ambasadorojn senditajn de la Han-imperiestron Wu Di por remalfermi la Silkvojon per intertraktadoj. Liaj pli postaj moneroj montras al li barban, eluzante la altan kupolhavan partan kronon uzita kun stelo. Li ankaŭ interrompis en la militoj de la dinastioj de Sirio. Li estis la unua parta reĝo kiu eniĝis en intertraktadoj kun Romo, tiam reprezentita de Lucio Kornelio Sulao, pretoro de Kilikio en 92 a.K.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 366550
* GND: 1227006365
* VIAF: 462161332345952420007, 76151776772318010947 310159474048127660433, 462161332345952420007, 76151776772318010947
 |
**Mirpur Ĥas** (urdue میرپور) estas urbego en provinco Sindo (Pakistano). Ĝi estas sidejo de la samnoma kantono. 

Panoramo en Mirpur Ĥas

Bazaj informoj
--------------

* areo: km²
* supermara alteco: m
* loĝantaro: 233,916 (2017)
* horzono: UTC+ 5 (PKT)
* poŝtkodo:
* telefonkodo: 0233

Geografio
---------

Mirpur Ĥas situas sur ebenaĵo laŭ kanalo en la sudorienta parto de Pakistano. Hajderabado (Pakistano) troviĝas 66 (voje 75), landlimo de Barato 170, **Karaĉio** 216, Sukur 242, Kveta 557, Multano 572, Fajsalabado 767, Lahore 849, Peŝavaro 973, Sialkot 946, Rawalpindi 978, **Islamabado** 991 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Budhananoj vivis en tiu loko ĝis la islama konkero fare de Muhammad bin Kasim. En la regiono en 1801 ĥanlando estis establita, ties eponima ĉefurbo iĝis Mirpur en 1806. Iom poste ankaŭ fortikaĵo konstruiĝis. En malfrua 18-a jarcento multe da islamaj familioj alvenis el orienta Panĝabo. En 1843 la britoj okupis la teritorion, ĉesis la ĉefurba statuso, eĉ la ĥanlando ĉesis. En 1900 la britoj konstruis kanalon, tiu vekigis la dormantan urbeton, kiu ricevis municipan statuson en 1901 (kun 37 mil loĝantoj), iĝis sidejo de distrikto post kvin jaroj. Post la sendependeco de Pakistano en 1947 pro ĝia proksimeco kun la barata limo, Mirpur Ĥas iĝis la unua urbo, kiun atingis la islamaj rifuĝintoj. Samtempe la hinduoj migris al Hindio.

Statuo pti Budho el terakoto originis el la 5-a jarcento antaŭ Kristo. La statuo estis trovita en Mirpur Ĥas, nun estas videbla en Barato

Ekonomio kaj eduko
------------------

Mirpur Ĥas estas komerca centro havanta plurajn vendejcentrojn kaj bazarojn, krome malgrandan industrian parkon (nuntempe malplenan, escepte de sukeruzino). Historie jam la britoj favoris la kotonojn (la plej bona en la lando). La tre fekunda tero produktas tritikojn, mangojn, sukerkanojn, kotonojn, bananojn, maizojn, cepojn kaj aliajn kultivaĵojn helpe de irigacio. 

Tri filiaj altlernejoj funkcias en Mirpur Ĥas.

Trafiko
-------

La stacidomo, kiu estas fervoja nodo, situas en la urbomezo.

Sportoj
-------

Mirpur Ĥas ankaŭ estas fama pri vigla sporta vivo en la provinco. La kriketo, piedpilko, hokeo, badmintono kaj tabloteniso estas ŝatataj.

Klimato
-------

Mirpur Ĥas situas en arida klimato (BWh) laŭ klimata klasifiko de Köppen. Estas varmo dum la tuta jaro.

Bildoj pri Mirpur ĤasMuzeo
Templo
Tombo el la 18-a jarcento
La antaŭa tombo pli proksime
Tombo
Parto de tombo
Tombo

Vidindaĵoj
----------

* muzeo
* stupao
* historia tombejo
* praa budhana arkeologia loko

Fontoj
------

* WikiTrans
* 

Stacidomo en Mirpur Ĥas
Vojo al fruktarboj
La **Burgo Hoher Schwarm** estas ruino en Saalfeld, Germanio. La nomo laŭlegende estas pro svarmo da abeloj esamenantaj el arbotrunko, kiam la slava soldatgvidanto Sámo serĉis lokon por burgokonstruo (7-a jarcento). Ĝi troviĝas ĉe la urbomuro de Saalfeld super la rivero Saale.

Historio
--------

Ĉirkaŭ la jaro 1300 fariĝis la novkonstruo de tiu ĉi burgo. La unua mencio estis en 1346. Oficejo ĝi estis por la margrafoj de Meißen (postaj princoj-elektistoj) kaj la dukoj de Saksio portante la nomon *Alte Vogtei*. Je la komenco de la 15-a jarcento la remparoj ne plu bezonatis kaj la oficejoj translokitis pli en la urban centron.

En 1551 la urbo posedis ĝin por malmulta tempo. Pro konsilianara decido okazis forigo de la tegmento kaj de la neĉeŭrbomuraj partoj de la burgo: la brikoj servu al la reparo de la ponto trans la rivero Saale.

Restaŭradlaboroj okazis inter 1995 kaj 1997; tiam ankaŭ la ĉirkaŭaĵo ŝanĝiĝis en parkon kaj informtabuloj starigitis. Ĝis la 1990-aj jaroj la ruino estas emblemo sur produktoj de la Bierfarejo de Saalfeld.

Priskribo
---------

La burgo estas 17 m longa flanke, havas kvin etaĝojn kun sveltaj angulaj turoj ĉie. La murokrono ronda estis fortigitaj per kreneloj. La muroj estas 2 m dikaj; en la etaĝoj 2-a kaj 3-a troviĝas rektangulaj fenestrotruoj el sabloŝtono kun parte konserviĝintaj fenestraj krucoj. Ankaŭ kelkaj gotikaj ogivaj arkoj el la 14-a jarcento menciindas.

Vidu ankaŭ
----------

* La apuda eksa Kirko Sankta Nikolao
* Kastelo Friedensburg en Leutenberg, pro multaj arĥitekturaj similaĵoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hoher Schwarm en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La hotelo apuda, portanta la burgonomon
* Informoj prie sur porturista retpaĝaro
**Lipót Dukes** [dukeŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Dukes Lipót** estis hungara hebreisto.

Lipót Dukes naskiĝis la  17-an de januaro 1810(nun 1810-01-17) en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la 3-an de aŭgusto 1891 en Vieno (Aŭstrio-Hungario).

Biografio
---------

Lipót Dukes devenis el juda familio. Li studis teologion en talmudaj lernejoj en sia naskiĝurbo de Moses Sofer, poste en Würzburg, kie li okupiĝis ankaŭ pri laikaj sciencoj. Post siaj studoj li esploris hebreajn manuskriptojn en bibliotekoj de Munkeno, Tübingen, Hanovro, Hamburgo, Parizo, Lepsiko, Oksfordo, finfine de Londono, kie Dukes vivis 2 jardekojn. Li kompletigis ankaŭ laboron de en:Leopold Zunz.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Ehrensäulen und Denksteine zu einem künftigen Pantheon hebräischer Dichter* (1837)
* *Rabbinische Blumenlese* (1844)
* *Salomo ben Gabirol* (1860)
* *Philosophisches aus dem zehnten Jahrhundert* (1868)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare legebla en la 190-a paĝo
* biografio angle

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 839155
 |



* Portalo pri Biografio
La **Demokrata Partio** estas unu el la du grandaj usonajpolitikaj partioj. La partio havas nuntempe la plejmulton en la Usona Domo de Reprezentantoj.

Oni konsideras la partion iom pli liberala, eble iom pli maldekstreca ol la Respublikanan Partion, sed la diferenco ne estas granda laŭ kriterioj de la ĉefaj tendencoj en aliaj landoj. Ĝenerale la temo de la civitanaj rajtoj pli gravas por la Demokratia Partio.

"Viva virazeno piedbatanta mortan leonon" de Thomas Nast figuras la atakojn de la demokrata gazeto *Copperhead Papers* kontraŭ la mortinta Sekretario de Milito Edwin M. Stanton.
La maskotbesto de la partio estas azeno. Ĝi aperis unuafoje kiel simbolo en la prezidenta kampanjo de Andrew Jackson en 1828. Malamikoj de Jackson nomis lin *jackass*, tio estas virazeno (en alia senco azena homo), sed Jackson returnis la atakon: li metis la tre laborkapablan, fortvolan beston sur la afiŝoj. Tutlande disvastiĝis la simbolo, kiam humuristo Thomas Nast uzis la demokratan azenon en siaj mokdesegnaĵoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (angle kaj hispane)

Vidu ankaŭ
----------

* *New York World*

* Demokrata Partio (Usono) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Demokrata Partio (Usono) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Demokrata Partio (Usono) en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 23558
* GND: 110671-5
* LCCN: n79054058
* VIAF: 124321554 159808480, 124321554
* ISNI: 0000 0000 8593 3424
* SUDOC: 027379442
* NDL: 00647202
* NKC: kn20050512027
* BNE: XX156320
 |
La termino **Demokrat-Respublikana Partio** aŭ en angla *Democratic-Republican Party* estas nomo uzata dekomence fare
de modernaj politik-fakuloj por la unua usona politika partio nomita "**Republican Party**" (Respublikana Partio, kiel ĝi nomiĝis tiam), ankaŭ konata kiel *Jeffersonian Republicans* (Jefersonanaj Respublikanoj). Historiistoj kutime uzas la esprimon "Republican Party" (Respublikana Partio). Ĝi estis la dua politika partio en Usono, kaj estis organizita de la tiama Sekreatrio de Ŝtato Thomas Jefferson kaj de lia amiko kaj samideano James Madison, (tiam funkcianta ĉe la Domo de Reprezentantoj) en 1791-93, por kontraŭi la premon de la Federalista Partio estrata de la Sekretario de la Trezorejo Alexander Hamilton. Tiu nova partio kontrolis la funkciadon de la Prezidenteco kaj de la Kongreso, kaj plej ŝtatojn, el 1801 al 1825. Ekinte en 1791 kiel unu frakcio en la Kongreso, multaj el kies membroj estis kontraŭantoj al la nova Konstitucio, eknomiĝis Respublikanoj en la Dua Usona Kongreso. Oni tiam uzis la nomon Respublikanoj por mencii la Respublikanan Partion de tiu periodo kaj de la unuaj du jardekoj de la 19a jarcento. La *Republican Party* disiĝis post la usona prezidenta baloto de 1824 en du partioj: nome Demokrata Partio kaj la mallongdaŭra Nacia Respublikana Partio (poste sukcedita de la Partio Whig).

Notoj
-----

1. ↑   Democratic-Republican Party. Alirita 7a de Decembro, 2014.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Demokrat-Respublikana Partio (Usono) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* A New Nation Votes: American Election Returns 1787-1825 Arkivigite je 2008-07-25 per la retarkivo Wayback Machine