recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**István Somkúti** [iŝtvAn ŝomkUti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Somkúti István** estis hungara kameraisto, filmreĝisoro, fotisto, raportisto. Lia origina familia nomo estis *Sovisráth* (laŭ pola ortografio *Sowizdrzal*), lia familia nomvarianto (erare) estis *Somkuti,* lia neuzita persona nomo estis Sámuel.

István Somkúti  naskiĝis la 12-an de julio 1895 en Budapeŝto, li mortis en decembro de 1973 ie en Usono.

Biografio
---------

István Somkúti devenis el pola familio. Li lernis en sia naskiĝurbo, poste li lernis la filmadon en Budapeŝto kaj Parizo en 1912. Dum la 1-a mondmilito li estis fotisto kaj raportisto, poste li plulernis la filmadon en Berlino. Post ne gravaj laborlokoj li laboris ekde 1925 en filmproduktejo en Budapeŝto, kie li faris precipe novaĵfilmojn. Li edziĝis en 1931, baldaŭ li havis 2 filojn. Li daŭris la kreojn de novaĵfilmoj ankaŭ dum la nazia erao, tial depost 1945 li estis malpermesita de la filmado. Pri la plia vivo mankas informoj, sed estas fakto, ke en 1964 li migris al Indianao. Li ricevis premion en 1938.

Elektitaj filmoj, kie li estis kameraisto
-----------------------------------------

* *A szegedi XXI. országos dalosverseny* (1927)
* *Munkaszolgálat, országépítés* (1938, ankaŭ reĝisoro)
* *A telivérek élete* (1942)

Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj
----------------------------

* *Budapest fürdőváros* (1935)
* *Szarvasmarhatenyésztés Magyarországon* (1936)
* *Az Alföld öntözése* (1939)

Aliaj filmaj laboroj
--------------------

* Sonĝoaŭto (1934) - teknikisto pri sonoj
* *A magyar búza* (1938, scenaristo, reĝisoro, kameraisto)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
**István Soltész** [iŝtvAn ŝoltEs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Soltész István** estis hungara politikisto, ministro, fabrikestro.

István Soltész  Arkivigite je 2015-12-25 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 23-an de decembro 1927 en iama vilaĝo Hámor (nun urboparto de Miskolc). Li mortis en oktobro de 2012.

Biografio
---------

István Soltész abiturientis en Miskolc en 1946, en la sekva jaro li aliĝis al la komunistoj. Li lernis metalurgion en Sopron, kie li akiris inĝeneran diplomon. Komence li instruis en la jam translokigita universitato al Miskolc, ekde 1954 li havis postenon en ministerio, poste li gvidis diversajn metalurgiajn fabrikojn. Inter 1960 kaj 1962 li frekventis partian altlernejon. En la 1970-aj jaroj li havis ankaŭ signifajn partiajn postenojn. Ekde 1978 li estis ministro pri metalurgio kaj maŝinindustrio, sed en 1981 tiu ministerio estis kuntirita, tial li estis plu subministro ĝis 1985.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2015-12-25 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**István Rátz** [iŝtvAn rAc], foje *István Rácz*, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rátz István** estis hungara kuracisto, bestkuracisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1903).

István Rátz  naskiĝis la 30-an de julio 1860 en Sátoraljaújhely. Li mortis la 28-an de februaro 1917 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Rátz akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1886, poste li eklaboris en hospitalo. Post 2 jaroj li plulernis en Vieno, Munkeno, Stutgarto, Berlino, Dresdeno. En 1890 li akiris diplomon pri bestkuracado. Li profesoriĝis en 1890 kaj li okupiĝis precipe pri malsanoj de hejmbestoj. Li instruis en la Veterinara Instituto ekde 1889. Li ricevis serban premion en 1897, post 2 jaroj hungaran premion.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A szárnyasok kolerája* (1891)
* *A sertésvész* (1896)
* *Új és kevéssé ismert hazai mételyek* (1903)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero R kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

* Kategorio István Rátz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 458384
* VIAF: 54136138
* ISNI: 0000 0000 7828 8375
* SUDOC: 079702783
* BNF: 10253908h
 |
**István Schrodt** [ŝrot], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schrodt Istvan** estis hungara inĝeniero, profesoro.

István Schrodt  naskiĝis la 28-an de marto 1888 en Budapeŝto. Li mortis la 21-an de novembro 1962 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Schrodt frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato József en 1909. Post 2 jaroj li ekinstruis en altlernejo. Li doktoriĝis en 1912 pri teknologio, en 1917 pri filozofio. En 1935 li estis nomumita privata profesoro en la menciita universitato. Depost la 2-a mondmilito li okupiĝis pri varmoteknologio, sunenergio, senflama brulado. Li havis patenton pri profitado de energio de karbonata acido. Li kandidatiĝis en 1952, li ricevis premion en 1919.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Technikai hőtan* (1949) - studenta lernolibro
* *Részletes műszaki hőközléstan* (sen eldonjaro)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Colotlán** montrita en Jalisco.
Blazono
**Kolotlan** (hispane *Colotlán*) estas urbo kun ĉirkaŭ 15 loĝantoj en la ŝtato Ĥalisko en Meksiko. Ĝi estas la ĉefurbo de la komunumo Colotlán. En la urbo naskiĝis la vikipediisto kaj meksika esperantisto Fabio Alonso Ruiz Ortega.

La nomo devenas de la navatla lingvo kaj ĝia signifo havas du sencojn: "loko de skorpioj" kaj "loko de la malnova dio". Ĝi troviĝas en la nordo de la ŝtato Ĥalisko en Meksiko, je 22° 07′ N 103° 16′ U﻿ / ﻿22.117 °N, 103.267 °U﻿ / 22.117; -103.267 (mapo)Koordinatoj: 22° 07′ N 103° 16′ U﻿ / ﻿22.117 °N, 103.267 °U﻿ / 22.117; -103.267 (mapo), je 200 km de la ĉefurbo Gvadalaharo kaj 130 km de la urbo Zakateko.

Kolotlan estis fondita la 21-an de aŭgusto 1591 kun la nomo "Villa Nueva Tlaxcala de Quiahuixtla". Ĝi estis fondita de la kapitano Miguel Caldera, ĉefa estro de Villa Jerez y Valle de Tlaltenango. La hispanoj alportis 110 tlakskaltekajn familiojn por koloniigi ĉi tiun lokon.

La ĉefa etno de la urbo nun estas kiel en la plej parto de Meksiko miksitaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

*
**Columbia Records** estas la plej malnova diskeldonejo sur la kampo de sonregistado.

Dumpase de la jaroj la eldonejo travivis multajn sinsekvajn posedantojn. Komence ĝi estis usona entrepreno sendependa, vendis en 1922 sian britan filion Columbia Graphophone Company, kiu siaflanke en 1926 transprenis la usonan gepatran entreprenon kaj kun ĝi kunfandis en 1931 al EMI. Pro la usona konkurencjuro EMI devis apartigi sin en 1934 de siaj nordamerikaj entreprenoj. Per tio ekestis usona eldonejo nome *Columbia Records*, kiun baldaŭ transprenis CBS, dum kiam ankaŭ EMI tenis eldonejon ĉi-noman (kaj per tio interalie disvendis sonregistaĵojn de la usona Columbia-firmao en Eŭropo). Ekde 1972 EMI ĉesigis la uzadon de la nomo *Columbia Records*. CBS estis aĉetata kun sia eldonejo *Columbia Records* en 1988 de Sony Music, kiu intertempe kunfandiĝis en Sony BMG, tamen daŭrigas la uzadon de la nomo *Columbia Records*.

Literaturo
----------

* Walter Bruch: *Von der Tonwalze zur Bildplatte, 1. Teil: Mechanische Tonspeicherung*, Funkschau-Sonderheft Nr. 11, Franzis-Verlag, Munkeno 1983, ISSN 0172-2778
* Howard Hazelcorn: *Columbia Phonograph Companion Volume 1.* Los-Anĝeleso (CA, USA): Mulholland Press Inc. 1999, ISBN 0-960-64665-5 (1-a eldono)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Columbia Records en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Historio de Sony (anglalingva) Arkivigite je 2009-02-16 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri muziko |
**Colossal** estas arta blogo nomumita por la Permioj Webby (*Webby Award*). Ĝi estis fondita en aŭgusto 2010 de Christopher Jobson. La retejo kovras temojn pri arto, dezajno kaj fotografio, kaj ankaŭ vidajn aspektojn de scienca laboro.

La usona *National Endowment for the Arts* rekomendis la retejon, samkiel la usona blogisto Jason Kottke kaj *Art: 21.*

Jason Kottke volas kundividi arton tia, kia ĝi estas, sen pravigo"

Art:21 diris ke Colossal "alportas agnoskon al subreprezentataj aŭ eĉ nereprezentataj artistoj".

Usona aktoro Neil Patrick Harris priskribis la retejon kiel "arta, inteligenta kaj inspira"  kaj estis elektita de la TED-blogo kiel unu el la "100 retejoj, kiujn vi devas scii kaj uzi" en 2013.

Noto kaj referencoj
-------------------

Tiu ĉi artikolo estas traduko de la samtitola arikolo en la germana vikipedio, *Colossal (Weblog)*, listo de aŭtoroj.

1. ↑  (angla) *About Colossal.* Thisiscolossal.com, la 1an de majo 2014
2. ↑  (angla) *Art Talk with Christopher Jobson of Colossal,* Arts.gov, la 13-an de septembro 2013
3. ↑  (angla) *Colossal,* Kottke.org, la 13-an de septembro 2013
4. ↑  (angla) Beete, Paulette. "*Art Talk with Christopher Jobson of Colossal*", National Endowment for the Arts, Utah, la 18-an de septembro 2013.
5. ↑  (angla) *Becoming Colossal with Blogger Christopher Jobson,* blog.art21.org, la 12-an de marto 2012
6. ↑  (angla) *Neil Patrick Harris Tweet,* twitter.com, la 24-an de aprilol 2012,
7. ↑  (angla) *100 Websites You Should Know and Use,* blog.ted.com, 2013
**Talavera la Real** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *talaveranos*. La censita populacio en 2007 estis de 5.146 loĝantoj.

Situo
-----

Talavera la Real estas situa en la okcidenta parto de Ekstremaduro, je altitudo de 188 m; je nur 20 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj je 50 km de Mérida, la regiona ĉefurbo kaj je 390 de Madrido. La surfaco de ties teritorio estas de 61,5 km². 

Temas pri vilaĝo de ebenaĵo situa en la valo de la rivero Gvadiano, ege proksima al urbo Badajoz, ĉe la ŝoseo A5. Ĝi estas en la okcidenta parto de la distrikto Vegas Bajas.

Ekonomio
--------

Tradicie estis preskaŭ nur agrikulturo, sed aktuale oni disvolvigis la sektorojn industrian (transformado de agrikulturaj produktoj) kaj servoj, ĉefe pro la proksimeco al la plej granda urbo de la regiono, kio estas Badajoz. En agrikulturo elstaras la kultivoj de maizo, tomato kaj la brutbredado.

Monumentoj
----------

La plej signifa estas la preĝejo de Ntra. Sra. de Gracia, ĉe la rivereto de Limonetes. Ĝi estas de la 15a jarcento, sed poste rekonstruita. Estas turo de 1807 kaj retablo de la renesanco de la 16a jarcento, de la artistoj Antonio de Aunión kaj Vasco Martín, kun origado kaj pentraĵoj de Alonso González. Kontribuis ankaŭ en la 17a jarcento Sebastián Salguero. Estas ankaŭ murpentraĵoj de la sakristio atribuitaj al Alonso de Gata.

En la centro de la vilaĝo estas la monaĥinejo de la senŝuaj karmelitaninoj, fondita en 1618. Proksime al la preĝejo estas la ermitejo de San José, malgranda kaj populara.

Estas ankaŭ blazonaj domoj kaj mezepokaj pontoj en la teritorio.

Kuriozaĵoj
----------

La talaveranoj famas pro specifa prononcmaniero, kiu transformas la sonon de la literoj "c" kaj "z" en "s", probable pro antikva influo de la portugala.

Estas en la teritorio milita flughaveno, uzebla ankaŭ, sed ne regule, por civilaj flugoj naciaj.
**Valentin Ivanoviĉ POLJAKOV** (naskiĝis en Kamiŝin, Saratova gubernio, la Rusia Imperio en 1896 — mortis la 21-a de junio 1938, Moskvo, Sovetunio) estis senpartia rusa esperantisto kaj instruisto de germana lingvo en lernejo No. 526 de Kirova regiono de Moskvo (lia loĝadreso estis Moskvo, bulvardo Jauzskij, domo 9, apartemento 8). Dum sia publikiĝo inter la jaroj 1922 kaj 1933, parte kiel memstara periodaĵo, parte kiel aldona kajero al *Sennacieca Revuo*, li estis redakciano de la internacia literatur-socia revuo *La Nova Epoko*.

Valentin Poljakov estis arestita 10-an de marto 1938. Oni akuzis lin, ke li estis *"aktiva membro de faŝista spiona organizaĵo, aganta sub kovro de SAT"*. Li mortis la 21-an de junio 1938 en malsanulejo de Taganska malliberejo (kiel kaŭzo de la morto notiĝis akuta kolito). Oni ne faris decidon pri la proceso kontraŭ li. 

La 31-an de majo 1957 li estis rehonorigita pro decido de Milita prokurorejo de la Moskva Milita Regiono.

Eksteraj ligiloj
----------------

* POLJAKOV Valentin Ivanoviĉ, NikSt


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 125298
 |
Poroso atendas la atakon de Aleksandro, Julio 326 a.K.
Imagita hindia milit-elefanto kontraŭ la armeo de Aleksandro, de Johannes van den Avele.
La **Batalo de Hidaspo (aŭ de Ĝelum)** estis luktata de Aleksandro la Granda en 326 a.K. kontraŭ la reĝo Poroso de Pauravas, nome regno ĉe la bordoj de la rivero Hidaspo (nune konata kiel Ĝelum) en Panĝabio ĉe Bhera, supozeble situa ĉe la loko de la nuntempa urbo Mong, Pakistano. La batalo rezultis en kompleta venko de Macedonianoj kaj la aligo de Panĝabio, kiu estis trans la plej orientaj limoj de la jam absorbita Persa Imperio, ene de la Aleksandra Imperio.

La decido de Aleksandro trapasi la rivero inundanta pro musono spite la forta hindian vifladon, por kapti la aremon de Poroso flanke, estis referita kiel unu el liaj "majstroverkoj". Kvankam venka, ĝi estis ankaŭ la plej kosta batalo lukttita de Macedonianoj. La rezisto fare de la reĝo Poroso kaj liaj trupoj ricevis la respekton de Aleksandro, kiu petis al Poroso iĝi pormacedonia satrapo.

La batalo estis historie grava ĉar malfermis Hindion al la grekaj politikaj (seleŭka, grek-baktria, hind-greka) kaj kulturaj influoj (Greka Budhismo), kiu plue havis efikon dum multaj jarcentoj.

Notoj
-----

1. ↑  Burn 1965, p. 150
2. ↑  Peter Connolly. *Greece and Rome At War*. Macdonald Phoebus Ltd, 1981, p. 66

Referencoj
----------

### Modernaj

* Green, Peter (1974). *Alexander of Macedon: A Historical Biography*. ISBN 978-0-520-07166-7
* Rogers, Guy (2004). *Alexander: The Ambiguity of Greatness. New York: Random House*.
* Sastri, K. A. Nilakanta, ed. (1988) [1967], *Age of the Nandas and Mauryas* (Second ed.), Delhi: Motilal Banarsidass, (ISBN 81-208-0465-1),
* Fuller, John (1960). *The Generalship of Alexander the Great. New Jersey: De Capo Press*. ISBN 978-0-306-80371-0
* Roy, Kaushik.  (2004-01-01) *India's Historic Battles: From Alexander the Great to Kargil* (angle). Orient Blackswan. ISBN 9788178241098.

### Antikvaj

* Diodoro Sicilia (90-30 a.K.). *Bibliotheca Historica*.
* Kinto Kurtio Rufo (60-70 p.K.). *Historiae Alexandri Magni*.
* Plutarko (75 p.K.). *La vivo de Aleksandro la Granda, Paralela vivoj*.
* Ariano (komeco de la 2a jarcento p.K.).
* Metz Epitome.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Batalo de Hidaspo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hydaspes (Jhelum) Arkivigite je 2018-12-26 per la retarkivo Wayback Machine

Koordinatoj: 32° 49′ 40″ N 73° 38′ 20″ O﻿ / ﻿32.82778 °N, 73.63889 °O﻿ / 32.82778; 73.63889 (mapo)
La **Batalo de Dresdeno** (26a–27a de Aŭgusto 1813) estis grava milita kunfronto de la Napoleonaj Militoj. La batalo okazis ĉirkaŭ la urbo Dresdeno, kiu nune estas en Germanio. Kun la ĵusa aldono de Aŭstrio, la Sesa Koalicio sentis sin kuraĝigita por forigi la Francojn el Centra Eŭropo. Spite esti tre malmultnombraj, la Francaj fortoj estritaj de Napoleono Bonaparte atingis nur malgrandan venkon kontraŭ la Aliancana armeo estrita de kampomarŝalo Schwarzenberg. Tamen, la venko de Napoleono ne kondukis al la falo de la koalicio, kaj la manko de efikaj Francaj kavaleriaj unuoj malhelpis pli gravan persekuton. Kelkajn tagojn post la batalo, la Aliancanoj ĉirkaŭis kaj kaptis Francan korpuson ĉe la Batalo de Kulm.

En la Batalo de Dresdeno 135,000 francaj soldatoj luktis kontraŭ 214,000 trupoj el la Alianco. La unuaj perdis ĉirkaŭ 10,000 homojn, dum la duaj perdis 38,000 homojn inter mortigitaj, vunditaj aŭ kaptitaj.

* Kategorio Batalo de Dresdeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Batalo de Ebro**, estis lasta granda atako de respublikanoj dum la Hispana Enlanda Milito, en Tarragona kun partopreno de Internaciaj Brigadoj.

Celo
----

Komence de 1938 Dua Hispana Respubliko havis grandajn problemojn. Eŭska provinco estis falinta, POUM estis detruita de internaj bataloj en respublika kampo, kaŭzitaj de influo de multaj fremdaj registaroj.

Reage al tiu situacio, la hispana ĉefministro Juan Negrín aprobis planon de Vicente Rojo Lluch por ekataki la ĉefajn naciistajn armeojn antaŭirante al Valencia. La celo estis halti la marŝo sur Katalunio. Alia celo estis montri al najbaraj registaroj ke al la respublika-partio restis ebleco de venko en la milito.

La batalo
---------

La batalo komencis en la 25-a de julio 1938, kiam la respublikaj fortoj sub kolonelo Juan Modesto atakis alian riverbordon de Ebro. La komenco estis sukceso sed la naciistaj trupoj, kiu havis pli bonan aviadilan protektanton (*Legión Cóndor*) rezistis kaj forigis la respublikanojn. La batalo daŭris ĝis la 16-a de novembro 1938.

La batalo estis kondukita de ambaŭ armeoj per strategio simila al tiu de Unua Mondmilito en uesta-fronto kun frontaj atakoj kiuj funkciis, sed kaŭzis gravajn perdojn al ambaŭ.

Tiu estis lasta ago de la internaciaj brigadoj kiuj estis venkitaj je la 23-a de septembro paralele de italaj kaj germanaj soldatoj.

Sekvo
-----

La respublika armeo retroiris al siaj originaj pozicioj sed ili ankaŭ estis rompitaj kaj ĝi ne ĉesis perdi terenon ĝis la fino de la milito.

* Kategorio Batalo de Ebro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



Konfliktoj en 1938
**Edgar Alexander Mearns** (11an de septembro 1856 en Highland Falls (Novjorkio), 1an de novembro 1916 en Vaŝingtono) estis elstara usona ornitologo kaj kamponaturalisto.

Mearns naskixgis al Alexander kaj Nancy Reliance Mearns naske Clarswell. Lia avo Alexander estis skotdevena kiu moviĝis al Highland Falls en 1815. Edgar Alexander Mearns estis edukita en lernejo Donald Highland (Highland Falls) kaj ĉe la medicina altlernejo *Columbia College of Physicians and Surgeons* kie li gradiĝis en 1881. En 1881 li edizĝis al Ella Wittich de Circleville (Ohio). La paro havis unu filon kaj unu filinon. Ties filo naskiĝis en 1886 kaj mortiĝis en 1912. El 1882 al 1899 li plenumis militservon kiel kuracisto. El 1899 al 1903 li estis kuracoficiro en kelkaj armeaj institucioj. El 1903 al 1904 kaj el 1905 al 1907 li veturis en Filipinojn. Li devis interrompi sian veturadon en 1904 ĉar li suferis parazitan malsanon. En 1905 li veturis al Guamo.

Plue kiel kuracisto kaj oficiro Mearns postenis ĉe la *International Boundary Commission* (Internacia Limkonisiono) kaj informis pri la faŭno kaj arboj de la limoj inter Meksiko kaj Usono per sia verko de 1907 *Mammals of the Mexican Boundary of the United States*.
En 1909 li retiriĝis el la armeo kun rango de subkolonelo. Post tio li kuniĝis al Theodore Roosevelt kun kiu li kunveturis en Afrikon. El 1911 al 1912 li estis en Afriko la duan fojon.

Mearns apartenas al grupo de kunfondintoj de la American Ornithologists' Union en 1883. Li science priskribis kelkajn birdojn kaj aliajn animalajn speciojn, kiaj la Kenja turdo, la Apoa sunbirdo, la Bodesa cistikolo, la Sabla akridomuso, kaj la Ruĝkapa tajlorbirdo. Animaltaksonoj kiaj la *Thomomys bottae mearnsi* aŭ la lacerto *Petrosaurus mearnsi* nomiĝas laŭ li.

Referencoj
----------

1. ↑  Edgar Alexander Mearns.  (1907) *Mammals of the Mexican boundary of the United States: A descriptive catalogue of the species of mammals occuring in that region; with a general summary of the natural history, and a list of trees*. Government Printing Office, p. 359.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Edgar Alexander Mearns en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* In Memoriam Edgar A. Mearns Arkivigite je 2011-06-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Biografieto ĉe Zoonomen.net
* Edgar Alexander Mearns Papers, circa 1871-1916, 1934 kaj sendata el Smithsonian Institution Archives



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 415345
* GND: 1055294457
* LCCN: n89125972
* VIAF: 59144220
* ISNI: 0000 0000 8385 9996
* SUDOC: 085867233
* BNF: 122781740
 |
**Edgár Artner,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Artner Edgár** estis hungara katolika pastro, altlerneja instruisto, teologo.

Edgár Artner naskiĝis la 20-an de junio 1895 en Budapeŝto, li mortis la 12-an de aŭgusto 1972 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Edgár Artner maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste li studis teologion en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Li pastriĝis en 1918, poste li ekinstruis en Budapeŝto. En 1920 li iĝis teologia doktoro en la universitato. Inter 1923-1925 li plulernis en hungara instituto en Romo helpe de stipendio. Inter 1925 kaj 1936 li estis inspektoro en la seminario, inter 1928–1936 ankaŭ privata profesoro de la menciita universitato, inter 1936–1940 publika eksterordinara profesoro, poste publika ordinara profesoro. En la jaroj 1948 kaj 1949 li estis dekano. Inter 1950–1959 li instruis en eklezia akademio (memoru: la eklezia katedro ĉesis en la universitato). En 1954 li ricevis la titolon titulara abato, post la pensiuliĝo en 1959 papa ĉambelano.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az egyházi évnek, ünnepeinek és szertartásainak kimerítő leírása és magyarázata a művelt közönség számára* (1923)
* *A Hittudományi Kar története* (kunaŭtoro, 1935)
* *Ókeresztény egyház- és dogmatörténet I.* (1946)
* *A keresztény. ókor régiségei* (1958)
* *Ókeresztény egyházi földrajz* (manuskripto)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Edgár Artner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 679060
* VIAF: 89736707
* ISNI: 0000 0000 7821 9193
 |
Giganta ondo en la franca Biskajo, ĉe marprofundo de 200 metroj.
La **Giganta ondo** (ankaŭ **monstra ondo**, **monstroondo** aŭ **monstra marondo**, angle **Freakwave**) estas nekutime alta, unuopa oceana akvoondo. Ĝi povas superi la alton de 25 metroj, tiel ĝi duoble alta ol kutimaj altaj surmaraj ondoj. Pro la abrupta alveno kaj granda alteco, tiu giganta marondo povas danĝerigi eĉ grandajn ŝipojn. La kutima maronda maksimuma alto estas 15 m, tiel oni planas kaj konstruas ŝipojn je ondoj de 16,5 m.

Longtempe oni taksis la gigantajn marondojn marista klaĉaĵo, ĝis la teknika evoluo (satelitaj mezuroj kaj aliaj mezuriloj) helpis identigi tiujn. Oni esploras la fenomenon intense ekde 1995.

La unua mezurado de giganta ondo okazis en la novjara nokto de 1995, kiam la aŭtomata ondomezurilo de la norvega naftobora platformo Draupner-E notis unuopan ondon kun alto de 26 m. Dek monatojn poste (la 11-an de septembro 1995), la britan luksan ŝipon Queen Elizabeth 2 trafis giganta ondo.

Oni distingas tri tipojn de gigantaj ondoj:

1. grandan, relative rapida ondo, kiu ne sekvas la direkton de la normala marondado;
2. la *tri fratinoj*; (plej ofte) tri rapide alvenantaj (unu post la alia) grandaj ondoj, kiuj povas sinkigi ŝipojn
3. la *blanka muro*, tre kruta ondo

Gigantaj ondoj povas estiĝi ĉe fortaj marcirkuloj, pro abrupta ŝanĝiĝo de la oceana grundo (profundiĝo, altiĝo). Oni supozas ankaŭ, ke ondorompiĝo kaŭzas estiĝon de giganta ondo.

La radaraj mezuradoj sur la Norda maro pruvis ekziston de la monstroondoj. La eŭropa satelitoj ERS-1 kaj -2 mezurkaptis ene de tri semajnoj dek ondoj, kiuj superis la alton de 25 m. Tiel oni pruvis, ke la gigantaj ondoj pli ofte estiĝas, kiel oni pensis pli antaŭe. Kelkaj sciencistoj pensas, ke la 200 grandaj ŝipoj kun longo de pli ol 200 m, sinkintaj en la lastaj 20 jaroj, sinkis rekte aŭ nerekte danke al la monstroondoj.

* Giganta ondo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Giganta ondo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Unu-gera arĝenta monero el Judeo en la Persa imperio, de maso 0,58 g
En la hebrea Biblio, la **gero** (hebree גֵּרָה, gērāh) estas antikva mezurunuo de maso kaj valuto.

Priskribo
---------

La gero estis kaj valuto kaj mezurunuo de maso aŭ pezo. Kiel mezurunuo de maso, laŭ *Oxford Biblical Studies Online*, unu gero estas proksimume 570 miligramoj.

En ambaŭ sencoj, (mone kaj mase)

1 gero = 0,1 beko = 0,05 siklo = 0,001 mino.
Laŭ la komentario de Salomon ben Isaak (Raŝi), la gero estas la sama kiel la aramea *maʿah* (aramee 𐡌𐡏𐡄, hebree מעה).

Uzo en la Biblio
----------------

En la libroj de Eliro kaj Nombroj en la Torao, Dio ordonas ke la Izraelidoj devas pagi monon po 10 geroj por ĉiu plenkreskulo:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Jen kion devas doni ĉiu, kiu pasas la kalkulon: duonon de siklo laŭ la grandeco de la sankta siklo (siklo enhavas dudek gerojn); duono de siklo estu oferdono por la Eternulo. **"** |
| — Londona Biblio, Eliro 30:13 |

 |

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** prenu po kvin sikloj pro ĉiu kapo, laŭ la sankta siklo prenu, po dudek geroj en siklo; kaj donu la monon al Aaron kaj al liaj filoj […] **"** |
| — Londona Biblio, Nombroj 3:47–48 |

 |

Laŭ la ĉi-supraj versikloj, unu gero egalas dudekonon de siklo.

La Libro de Jeĥezkelo ankaŭ mencias la mezurunuon:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** La siklo devas enteni dudek gerojn; dudek sikloj, dudek kvin sikloj, kaj dek kvin sikloj estu por vi unu min’o. **"** |
| — Londona Biblio, Jeĥezkelo 45:12 |

 |

Laŭ la ĉi-supra versiklo, unu mino egalas 20×(20+25+5)=1000 gerojn.

Referencoj
----------

1. ↑   ger/o (esperante). *Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020*.
2. ↑   Weights and Measures (angle).
3. ↑   Yechezkel - Ezekiel - Chapter 45 (angle). *The Complete Jewish Bible with Rashi Commentary*. Chabad-Lubavitch Media Center.

Vidu ankaŭ
----------

* Siklo
* Beko (mezurunuo)
* Mino (monunuo)
**Germán VALDÉS «Tin Tan»** (Meksikurbo, 19-a de Septembro 1915 - samloke, 29-a de Junio 1973) estis meksika aktoro, kantisto kaj komediisto.

Li ludis la rolon de "pachuco" [paĈUko], nome populara stilo de malriĉaj elmigrantoj ĉe la landlimo inter Meksiko kaj Usono. Tio okazis ekzemple en *El hijo desobediente* (La malobeema filo, 1945) en kiu «Tin Tan» estas konfuze misrekonata kiel filo de milionuloj.

Famis lia kanto «Bonita», de Luis Arcaraz, ludita en la filmo *Músico, poeta y loco*, klopode al altiro de la rolulino ludita de la aktorino Meche Barba. Same memorinda estis lia ludo de "Contigo", en la filmo *El rey del barrio*, same cele al la rolulino tiufoje ludita de la aktorino Silvia Pinal.

Famo definitiva venis per eklaboro kun la reĝisoro Gilberto Martínez Solares, ekde la filmo *Calabacitas tiernas*, ekde kiam li iĝis kun Cantinflas unu el la du plej elstaraj komikistoj de la lando. Li kunlaboris kun aliaj komediistoj grandkvalitaj, inter kiuj menciindas Marcelo Chávez, Famie Kauffmann "Vitola", la aktoro José René Ruiz Martínez "Tun Tun" kaj liaj fratoj Ramón kaj Manuel. Inter memorindaj scenoj estas tiuj kun Pedro Infante en la filmo de tiu lasta *También de dolor se canta*, kiu estas klasiko de la meksika kino.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Germán Valdés en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 735977
* GND: 1017886040
* LCCN: no90012554
* VIAF: 41398603
* ISNI: 0000 0001 1627 6624
* SUDOC: 194922898
* BNF: 162054161
* MBA: 5d17626d-9012-4b0e-b5ae-5e6078b68e75
* BNE: XX4611103
 |
Larĝa foto pri GuĝranvaloLarĝa foto pri Guĝranvalo

**Guĝranvalo,** en loka lingvo **گوجرانوالہ** estas universitata urbego kaj sidejo de kantono (same tiel nomata, kiel la urbo) en provinco Panĝabo en Pakistano. La urbo estas konata ankaŭ "urbo de luktistoj".

Stacidomo de Guĝranvalo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 3198  km²
* Alto super marnivelo: 226 m
* Loĝantaro: 2.027.001 en 2017
* Horzono: UTC + 5
* Poŝtkodo: 52250
* Telefonkodo: 055
* Aŭtokodo:
* 32° 15′ 00″ N 74° 11′ 00″ O﻿ / ﻿32.25000 °N, 74.18333 °O﻿ / 32.25000; 74.18333 (mapo)

Situo
-----

Guĝranvalo situas de Lahore je 80, de Fajsalabad je 160 km-oj.

Historio
--------

Laŭ indikoj en 630 pilgrimanto jam vizitis la najbarecon. La urbo certe aperis en dokumentoj en la 16-a jarcento. La areo estis konkerita kaj aneksita fare de la Brita Imperio en 1849. La moderna urbo formiĝis en 1867. Fervoja linio estis konstruita en 1881.

Ekonomio
--------

Guĝranvalo estas grava agrikultura kaj industria urbo de Pakistano. La kamparaj areoj ĉirkaŭ la urbo produktas rizon, tritikon, kotonon, terpomon, hordeon, melonon kaj sukerkanon.

Klimato
-------

Preĝejo en Guĝranvalo
En Guĝranvalo la somero daŭras inter junio-septembro kun temperaturo 36-42 C. La pli malvarmaj monatoj daŭras inter novembro-februaro kun 7 C. La musono efikas en julio kaj aŭgusto.

Vidindaĵoj
----------

* biblioteko
* parkoj
* horloĝa turo
* famaj restoracioj

Vidu ankaŭ
----------

* Noon Meem Rashid

Universitato de Guĝranvalo
**Gvajulo** (*Parthenium argentatum*) estas planto el familio de asteracoj (*Asteraceae*). Ĝi estas staŭdo kaj plurjara planto, kiu estas uzata pro ties granda enteno je laktosuko kiel kaŭĉuka planto.

Karakterizaĵoj
--------------

Gvajalo estas malalta arbusto, kiu akumulas grandan kvanton da laktosuko en la parenĥimaj ĉeloj de la stango, radiko kaj folioj.

Disvastiĝo
----------

Gvajalo kreskas en dezertaj regionoj de Meksiko, tiel en federaciaj ŝtatoj Zacatecas, Coahuila, Chihuahua, San Luis Potosí, Nuevo Leon kaj Tamaulipas, same en la usonaj ŝtatoj Teksaso kaj Nov-Meksiko.

Uzebleco kiel kaŭĉuka planto
----------------------------

Eksperimente poduktitaj varoj el gvajala kaŭĉuko
La kaŭĉuka enteno de la planto estas 5 ĝis 7 % de la tuta maso. La gvajala kaŭĉuko - male al tiu de la kaŭĉukarbo - ne havas alergian efikon, la interesiĝo pri tio kreskas en la lasta tempo. Oni produktas el ĝi varojn, ĉe kiuj la homo havas rektan haŭtan kontakton al ĝi tiel matracojn, gumajn gantojn kaj aliajn higieniajn produktojn.

Ĝi gravis dum la dua mondmilito, kiam Usono ne povis importi sufiĉon da kaŭĉuko el sudorienta Azio. Tiutempe oni ekkultivis ankaŭ en la Sovetunio.

### Gajno de la kaŭĉuko

Por gajni kaŭĉukon el la planto, oni devas rikolti la tutan planton kaj mueli ĝin, poste ellavi la laktosukon. La (vulkanizado) gumigo okazas per sulfuro.

* Gvajulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Gvajulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Gvajulo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
G.H. von Schubert
**Gotthilf Heinrich von SCHUBERT** (naskiĝinta la 26-an de aprilo 1780 en Hohenstein, mortinta la 1-an de julio 1860 en Oberhaching-Laufzorn), estis germana naturfilozofo kaj kuracisto.

Vivo
----

Schubert studis ĉe la universitato de Lepsiko teologion kaj en Jena medicinon kie li ekkonis la naturfilozofion de Friedrich Schelling. Kiel ĝenerala kuracisto en Dresdeno li faris naturfilozofiajn prelegojn el kiuj naskiĝis lia skribaĵo »Ansichten von der Nachtseite der Naturwissenschaft« (Dresdeno 1808). En 1819 li iĝis profeosro pri natursciencoj en Erlangen. En 1827 li troviĝis en Munkeno kie li nomumitis sekreta konstilisto kaj akceptitis en la Bavaran akademion de sciencoj.

De la multo de liaj skribaĵoj - de kiuj la unuaj estis sub la influo de la schelling-a naturfilozofio, la pli malfruaj (ekde 1827) sub pietisma/mistikisma asketismo - krome menciindas la jenaj verkoj: »Ahnungen einer allgemeinen Geschichte des Lebens« (Lepsiko 1806–21); »Symbolik des Traums« (Bamberg 1814); »Geschichte der Seele« (Stuttgart 1830), liaj plej legita verko kun la ankeksaĵo »Die Krankheiten und Störungen der menschlichen Seele« (Stuttgart 1845), tre filozofie sed sen scienca profundeco; »Altes und Neues aus dem Gebiete der innern Seelenkunde« (Lepsiko/Erlangen 1817–44).

Ankaŭ kelkaj vojaĝoverkoj, ekz. pri Suda Franclando (dua eldono, Erlangen 1853 kaj pri la Oriento (Erlangen 1838–39), kien li vojaĝis inter 1836-37; »Biographien und Erzählungen« (Erlangen 1847–48); serio da popolaj kaj junulaj skribaĵoj (kolektite ĉe »Erzählende Schriften«, nova eldon, Erlangen 1882) kaj lia membiografio »Der Erwerb aus einem vergangenen und die Erwartungen von einem zukünftigen Leben« (Erlangen 1853–56) kaj la rakontoj »Erinnerungen aus dem Leben der Herzogin Helene Luise von Orléans« (Munkeno 1859), pri unu lia iama lernantino.

Antologio »Vermischte Schriften« en du volumoj aperis en Erlangen inter 1857 kaj 1860.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 18. Leipzig 1909, p. 51 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gotthilf Heinrich von Schubert en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Vikifontaro
* ligiloj ĉe DDB
**Gottlieb Vilmos Leitner** [vilmoŝ lejtner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Leitner Gottlieb Vilmos** estis hungara-brita orientalisto, pedagogo, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1).

Gottlieb Vilmos Leitner en 1894
Gottlieb Vilmos Leitner  naskiĝis la 14-an de oktobro 1840 en Pest (urbo). Li mortis la 23-an de marto 1899 en Bonn.

Biografio
---------

Gottlieb Vilmos Leitner devenis el juda familio. Li frue translokiĝis al Konstantinopolo, kie li lernis Koranon. Li frekventis mezlernejon en Malto. Dum la Krimea milito li estis kolonelo kaj interpretisto en la brita armeo. En 1855 li parolis ankaŭ germane angle, ,france, itale, greke, turke, arabe, perse. Post la milito ĝis 1859 li plulernis en King's College. En 1862 li ekinstruis en universitato de Freiburg. Post 3 jaroj li translokiĝis al Lahore, kie li fondis lernejojn, bibliotekon, societon, gazeton, krome li esplorvojaĝis al Kaŝmiro, Tibeto. Li ricevis aŭstran premion en 1871. Post 3 jaroj li iĝis rektoro en Lahore.

Verkaro (elekto)
----------------

* *On the Sciences of language and of ethnography, with general reference to the language and customs of the people of Hanza: A report of an extempore address* (1856)
* *Introduction to a philosophical Grammar of Arabic: Being an attempt to discover a few simple principles in Arabic Grammar* (1871)
* *A detailed analysis of Abdul Ghafur's dictionary of the terms used by criminal tribes in the Panjab* (1880)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero L kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* biografio angle


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 450352
* GND: 116890444
* LCCN: n84077632
* VIAF: 19818028
* ISNI: 0000 0000 8099 0024
* SUDOC: 067045006
* BNF: 13177340z
* BIBSYS: 90545320
* NKC: mzk2012697489
 |
**Gottlieb von JAGOW** (naskiĝis la 22-an de junio 1863 en Berlino, kaj mortis la 11-an de januaro 1935 en Potsdam) estis germana diplomato kaj politikisto.

Jagow estis komisiito de 1907 ĝis 1909 en Luksemburgo kaj de 1909 ĝis 1913 ambasadoro en Italio. La 11-an de januaro 1913, nomumis lin la imperiestro al ŝtatsekretario pri eksterlanda ofico.

Jagow estis singarda konsilisto de Imperiestro Vilhelmo la 2-a. Li volis bonajn germanajn-anglajn rilatojn. Li jam antaŭsupozis aliĝon de Britio al la milito, flanke de Francio, se okazas milito. Li apogis en la julikrizo de 1914 la imperiestran kancelieron Bethmann Hollweg, kiu volis apogon de Germanio al AŬstrio-Hungario, kontraŭ Serbio.

Post la ekmilitado, li skeptike rigardis al al Schlieffen-plano kaj kontraŭis enmarŝon de Germanio en la neŭtralan Belgion.

Kiam - post la retiriĝo de la unua Marne-batalo- Helmuth von Moltke estis forigita kiel generalstaba ĉefo, li proponis al la entento pactraktatojn, sed tiuj rifuzis tion.

Jagow estis kontraŭ la planoj de von Tirpitz', kontraŭ la senlima submarŝipa milito, ĉar tio signifus aliĝon de Usono al la milito, flanke de entento. Pro tio oni eloficigis lin la 22-an de novembro 1916 kaj sekvis lin Arthur Zimmermann.

Verkoj
------

* *Ursachen und Ausbruch des Weltkriegs* (1919)

* Kategorio Gottlieb von Jagow en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 206130
* GND: 117064092
* LCCN: no92001600
* VIAF: 8155736
* ISNI: 0000 0001 0952 1783
* SUDOC: 157044149
* BNF: 10502437z
* NKC: mzk2015864698
* ICCU: CUBV084925
 |
**Gottlieb Wilhelm Daimler** (vere Däumler) (naskiĝis la 17-an de marto 1834 en Schorndorf, mortis la 6-an de marto 1900 en Cannstatt (nun kvartalo de Stuttgart) estis pioniro de la aŭtomobilhistorio. Li estis germana inĝeniero, konstruisto kaj industriisto.

La historio de la familio Daimler en Schorndorf estas dokumentita ekde 1660, tiutempe la unua ido de la familio enmigris el la lando Turingio. Ĉi tie la malgranda Daimler’ido pasigis sian junaĝon kiel filo de bakisto, frekventis la mezlernejon kaj lernis unue la metion de pafilfaranto. Poste li laboris en maŝinkonstruado-fabriko en Graffenstaden (Alzaco).

En 1852 li iris al la politeknika lernejo en Stuttgart. Poste li laboris en diversaj fabrikoj, tiam li renkontis Wilhelm Maybach, Nikolaus Otto kaj aliajn. En 1887 Daimler fondis fabrikon en Stuttgart-Bad Cannstatt.

Gottlieb Daimler evoluigis la malpezan rapide kurantan benzinmotoron ĝis ĝenerala uzeblo, speciala en la trafiko. En 1979 la firmo Daimler Benz aĉetis lian naskiĝdomon kaj restaŭris ĝin, nun ĝi servas kiel muzeo kaj seminaridomo de la firmo Mercedes Benz AG (nun Daimler AG).

Vidu ankaŭ
----------

* Daimler Motoren Gesellschaft

* Gottlieb Daimler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Gottlieb Daimler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 188648
* GND: 118523422
* LCCN: nr2002001651
* VIAF: 74644062
* ISNI: 0000 0000 5536 1023
* BNF: 16197306m
* NKC: jn20000720053
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la hispania vilaĝo *Nolay*. *Nolay* estas ankaŭ urbo en Francio |

**Nolay** [noLAJ] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko *Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco.

Geografio
---------

*Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco Sorio.
Loko de Nolay en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 21,94 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 58 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 230 loĝantojn el la 1930-aj jaroj. 

Ĝi distas 54 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi estas inter Almazán kaj Gómara. Limas kun la jenaj municipoj: Nepas, Borjabad, Alparrache, Nomparedes, Bliecos, Velilla de los Ajos, Maján kaj Escobosa de Almazán.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj olivarboj), kaj jam ne plu brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rRegiono de Almazán |
| --- |
| Adradas• Alentisque• Almazán• Arenillas• Barca• Barcones• Berlanga de Duero• Borjabad• Caltojar• Centenera de Andaluz• Coscurita• Escobosa de Almazán• Frechilla de Almazán• La Riba de Escalote• Maján• Matamala de Almazán• Momblona• Morón de Almazán• Nepas• Nolay• Rello• Soliedra• Taroda• Velamazán• Velilla de los Ajos• Viana de Duero |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 218627
* VIAF: 8908148574330624430000
 |
La **Distrikto Debrecen** (hungare *Debreceni járás*) estas distrikto en Hungario en departemento Hajdú-Bihar. Ĝi situas sur ebenaĵo en la nordorienta parto de la departemento (en la orienta parto de la lando).

Distrikto Debrecen en Hungario
Ĉefvojo de Debrecen
Aerfoto pri la alia urbo Hajdúsámson
La distrikta (same regiona kaj departementa) ĉefurbo estas Debrecen, kiu estas urbo, krome estas nut alia urbo.

La areo estas 531,13 km², kie loĝas 220 699 homoj. La loĝantoj laboras precipe en diversaj servoj de Debrecen, kie ekzistas ankaŭ industriaj laborlokoj.

Historio
--------

Tiu distrikto funkciis jam inter 1886-1983, sed la distriktonomo estis alia, krome ĝis 1950 ĝi apartenis al departemento Hajdú. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

Komunumoj
---------

* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Debrecen**
* alia urbo: Hajdúsámson

Fontoj
------

* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

* Kategorio Distrikto Debrecen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Skvamokolombo** |
| --- |
|  |
| Subspecio C. s. ridgwayiCagua (Venezuelo)Subspecio *C. s. ridgwayi*Cagua (Venezuelo)
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Scardafella* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***S. squammata*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Scardafella squammata****(Lesson, 1831) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Skvamokolombo  |

 |
| v • d • r |

La **Skvamokolombo** (***Columbina squammata***) estas neotropisa specio de birdo de la familio de Kolombedoj kiuj inkludas kolombojn kaj turtojn. Ĝi estas eta kolombo de la genro *Scardafella* kiu vivas en Ameriko. Ĝi povus aparteni ankaŭ al la parenca genro *Columbina*.

Disvastiĝo
----------

Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Kolombio, Franca Gujano, Paragvajo, Trinidado kaj Tobago kaj Venezuelo. Tiu teritorio estas pli suda ol tiu de ĝia samgenra specio, la **Inkaa kolombo**, spite la nomo de tiu. Ties natura medio estas subtropika aŭ tropika seka arbustejo, subtropika aŭ tropika humida arbustejo, subtropika aŭ tropika laŭsezone humida aŭ inondebla malalta herbejo kaj tre degradita eksarbaro.

Aspekto
-------

Temas pri grizbruna specio kovrita de plumoj kiuj aspektas **skvamecaj** (kaj de tie devenas la nomo). La vosto estas longa.

Referenco
---------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |

* BirdLife International 2004. Columbina squammata[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24a Julio 2007.
**Valéria Szervánszky** [servAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szervánszky Valéria** estas hungara-brita klasika pianisto, altlerneja instruisto. Ŝia patro estis Jenő Szervánszky.

Valéria Szervánszky  naskiĝis la 1-an de oktobro 1947 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Valéria Szervánszky studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Pál Kadosa kaj György Kurtág. En 1973 ŝi aliĝis al la prestiĝa klaso de de:Hans Leygraf en Hannover. Hejmenveninta ŝi estis asistanto de Pál Kadosa en la altlernejo, krome ŝi helpis instrui la talentajn geinfanojn al Miklósné Máthé, fine ŝi helpis instrui al Miklós Perényi. En la altlernejo ŝi konatiĝis kun en:Ronald Cavaye, baldaŭ ili geedziĝis. Inter 1979 kaj 1986 ili instruis pianludon en muzikakademio en Tokio, poste en Londono. Krom la instruado la geedza paro faris koncertojn duope. Intertempe en 1981 ŝi naskis filinon, kiu iĝis violonĉelisto. En 1986 la familio translokiĝis al Londono, kie Szervánszky instruis en Purcell Lernejo, sed plurajn fojojn ŝi revojaĝis al Tokio por fari kursojn. Ŝi instruis ankaŭ en la Internacia Bartók Festivalo en Hungario, en brita Kodály Akademio, en Avignon kaj en aliaj lokoj. Valéria Szervánszky ludas en piano de Steinway & Sons.

Iliaj kontribuoj
----------------

Valéria Szervánszky kaj Ronald Cavaye skribis gvidlibron por instruistoj kaj studentoj eldonita en Japanio.

Fontoj
------

* angle
* anglalingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 640341
* GND: 1155183320
* VIAF: 2564152261524117180001
* MBA: 55dc98eb-945e-442a-87dd-a53ddcac06a7
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri Esperanto citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Januaro 2016)* |

**Julia NOE** (naskiĝinta la 27-an de februaro 1979) estas germana esperantistino. Ŝi studis bibliotekan kaj komunikilan mastrumadon en Stutgarto kaj kultursciencojn en Frankfurto ĉe Odro. De 2017 ŝi loĝas en Freiburg.

Esperanta agado
---------------

Julia deĵoranta en TEJO-stando ĉe UK 2008
Ŝi estis estrarano de Germana Esperanto-Junularo (GEJ) kaj aktivis en la organiza teamo de la ĉiujara Internacia Seminario de GEJ. Inter novembro 2007 kaj novembero 2008 ŝi estis volontulo de TEJO en Roterdamo. Ŝi redaktis la novaĵleteron TEJO-aktuale de TEJO inter majo 2008 kaj aŭgusto 2015. 

Nuntempe ŝi aktivas en la organiza teamo de la ĉiujara JES. Ŝi regule prizorgas gufujon dum diversaj aranĝoj. Ŝi komisie respondecis pri la kontaktadreslistoj de GEJ kaj GEA. De 2015 ĝis 2019 ŝi prizorgis kiel estrarano de GEA la membro-administradon kaj la retpaĝaron. Krome ŝi kunlaboras en la teamo de la podkasto *movada-vid.punkto* kaj la Radio Muzaiko.

Referencoj
----------

1. ↑  Aliĝintoj de la Germana E-Kongreso 2017
2. ↑  estrarano de Germana Esperanto-Asocio (germanlingve)
3. ↑   movada-vid.punkto  Kolofono. Alirita 2016-01-24.
Koordinatoj: 47° 56′ 03″ N 3° 06′ 27″ O﻿ / ﻿47.93417 °N, 3.10750 °O﻿ / 47.93417; 3.10750 (mapo)

**Dicy** estas loĝloko, delegita komunumo kaj eksa franca komunumo lokita en la situas en la departemento *Yonne* kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo: La 1-an de januaro 2016 la loĝloko kun 13 najbaraj antaŭe sendependaj komunumoj kreis novan komunumon Charny Orée de Puisaye. Fine de 2018 en Dicy vivis 310 loĝantoj. Administre la loĝloko apartenas al la arondismento *Auxerre* kaj al la kantono *Charny*.

Geografio
---------

Dicy etendiĝas sur 10.24 km², kaj havis 320 loĝantojn laŭ la antaŭa censo de 2006. La komunumo situas en la nordokcidenta parto de la historia regiono Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Claude Busson, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Kulturo
-------

La muzeo Fabuloserie estis fondita en 1983 de Alain Bourbonnais kaj proponas ekspozicion pri eksternormaj formoj de arto.

Lokaj famuloj
-------------

La franca verkisto Michel Houellebecq pasis parton de sia infanaĝo ĉe sia avino en Dicy.

Administrado
------------

Dicy apartenas al la kantono de Charny, kies ĉefurbo estas Charny. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Auxerre, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Charny

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de la muzeo Fabuloserie
**Péter Hasenfratz** [hasenfrac], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hasenfratz Péter** estis hungara-svisa fizikisto, profesoro, membro (ekstera (2001)) de Hungara Scienca Akademio.

Péter Hasenfratz  naskiĝis la 22-an de septembro 1946 en Budapeŝto, li mortis la 9-an de aprilo 2016 en ?.

Biografio
---------

Péter Hasenfratz frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1966, poste sciencaj gradon Ph.D en 1971. Post siaj studoj li laboris en la centra fizika esplora instituto. En la jaroj 1975 kaj 1976 li plulernis en Utrecht, kie li okupiĝis pri kvantumoj. Li revenis al Budapeŝto, sed en 1979 li aliĝis al esploroj de CERN. Lian esploron helpis ne nur lia mirinda matematika scio, sed ankaŭ lia fratino. En 1984 li ekinstruis en Universitato de Berno, ekde 1991 en titolo universitata profesoro. Inter 1999 kaj 2001 li estis institutestro en la sama urbo. Li pensiuliĝis en 2011. Li ricevis hungaran premion en 1979. Post sia morto li poslasis edzinon kun 4 gefiloj.

Fontoj
------

* anglalingva biografio kun foto
* diversaj informoj kun fotoj kaj diagramoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 563897
* VIAF: 311176474
* ISNI: 0000 0003 9551 3054
* SUDOC: 101313578
 |