| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Azeno** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Neparhufuloj *Perissodactyla* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ekvedoj *Equidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Equus* |
|
| Subgenro: | *Asinus* |
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***E. asinus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Equus Asinus****Linnaeus, 1758 |
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Azeno  |

 |
| v • d • r |

**Azeno** (*Equus asinus*) estas neparhufulo parenca al ĉevalo kaj zebro, kiu distingiĝas per longaj starantaj oreloj kaj mallonga kolhararo.

Diferenc(ig)oj
--------------

Azenbleko estas **iao**. Ĉiuj azenoj devenas el Afriko, kie vivas du specioj, nome **azeno somalia** kaj **azeno nubia**. La **doma azeno** originas verŝajne el la nubia. Ĝi estas uzata kiel rajdbesto kaj ŝarĝbesto, sed ankaŭ por viando kaj lakto, kiu tre taŭgas por suĉinfanoj kaj malsanuloj. La **azenfelo** estas utiligata en la peltindustrio kaj por produkti pergamenon kaj safianon.

La **sovaĝa azeno** estas tre timida, fuĝas ĉe plej eta signalo de danĝero. Tamen en kazo de neceso kapablas defendi sin per hufobatoj de la malantaŭaj piedoj. La gregon kutime gvidas sperta azenino.

La azeno kapablas kruciĝi kun ĉevalo kaj produkti malfekundajn hibridojn: mulo kaj hino.

Tradicioj
---------

En la **antikva epoko** estis azeno konsiderata simbolo de erotika manio (*La Ora Azeno* de Apulejo), nun ĝi simbolas stultecon kaj ĝia nomo eĉ servas kiel sinonimo por stultulo, "azenaĵo" por stultaĵo.

Laŭ **Evangelioj**, Jesuo eniris Jerusalemon sur azeno. Liaj anoj vidis en tio plenumon de profetaĵo pri la Mesio (Maŝiaĥo). Kristanoj festas tiun agon ĉe Palmodimanĉo.

En Eisenach troviĝas la Azenstacio ĉe Wartburg, ekzemplo de daŭre funkcianta servejo de azenoj en la nunaj azenmalŝatantaj, rapidaj tempoj.

En **politiko**, la plej komuna maskota simbolo de la usona Demokrata Partio estis la azeno. Malgraŭ ke pozitive ĝi povas esti konsiderata obstina besto, ĝi ne plu estas uzata tiom ofte kiom la elefanto, maskota simbolo de la usona Respublikana Partio.

* AzenoAzeno
* Azeno en Santiago, ĈilioAzeno en Santiago, Ĉilio
* Blekanta azeno: ia!Blekanta azeno: ia!

Referencoj
----------

1. ↑  Vd en "Historio de la Demokrata Azeno" (angle)

En Esperanto
------------

Jean Ribillard verkis beletraĵojn pri parolema azeno nomata M'Saud

* **Vivo kaj opinioj de Majstro M'Saud** (1963), eldonita de Stafeto, la eldonejo de Juan Régulo Pérez
* **Preĝo de M'Saud**

Proverbo
--------

Ekzistas pluraj proverboj pri azeno en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Azen' al azeno riproĉas malsaĝon.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Forveturis azenido kaj revenis azeno.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Ne volis rajdi sur ĉevalo, ekrajdis sur azeno.* **"** |

 |

Vidu ankaŭ
----------

* Afrika sovaĝa azeno
* Azeno de Potevio
* Hermiono
* Felo de Azeno (filmo)
* Sovaĝiĝo

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-08-15.

Utilaj ligiloj (aŭtomataj tradukoj esperante)
---------------------------------------------

* Azeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Azeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Azeno en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
* Azeno en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |

* Gramtrans Azeno, aŭtomata traduko de WikiTrans el la angla artikolo : Donkey
* Vikilingvoj Azeno, aŭtomata traduko de Wikilingue el la hispana artikolo: Equus africanus asinus