recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**János B. Nagy** [jAnoŝ bE nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **B. Nagy János** estas hungara-belga kemiisto, profesoro, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2001).

János B. Nagy  Arkivigite je 2016-09-11 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 20-an de novembro 1941 en Akasztó.

Biografio
---------

János B. Nagy frekventis benediktanan gimnazion en Győr, sed post tuj falo de Hungara revolucio de 1956 li disidis al Belgio. Li finis la mezlernejon en Lieĝo, poste li akiris kemian diplomon en Katolika universitato de Loveno. Li instruis precipe en Jezuita Universitato de Namur ĝis la emeritiĝo. Li okupiĝas pri zeolitoj kaj nanotuboj, sed li estas signifa aktivisto pri homaj rajtoj. Li ricevis belgajn premiojn inter 1970-2005. Li havas edzinon, kiu naskis 3 filinojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 5-a paĝo)
* hungarlingva biografia intervjuo Arkivigite je 2016-09-14 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Josef HRON** (naskiĝis la 5-an de junio 1933) estas ĉeĥa inĝeniero kaj esperantisto, honora membro de Ĉeĥa Esperanto-Asocio (ĈEA) kaj aktivulo de Asocio de Esperantistoj Handikapuloj (AEH).

Hron estas membro de esperanto-klubo de Dr. Schulhof en Pardubice, kie li aktive laboras kiel kasisto kaj gvidas konversacian kurson. En 1996 li fariĝis membro, poste prezidanto de asocia kontrola komisiono. Li aktive laboras ankaŭ en AEH, nun kiel vicprezidanto. En 2005 li gvidis karavanon de AEH al la 90-a Universala Kongreso de Esperanto en Vilno.

Krom tio, li jam kelkajn jarojn kompilas grandan esperanto-vortaron en elektronika formo kaj prelegas pri tiu laboro. 

Lastatempe li ankaŭ publikigas en diversaj gazetoj kaj ĵurnaloj kaj kunredaktis broŝuron pri la "100-jara jubileo de Esperanto en Pardubice".

Li intense okupiĝas pri kontribuado al Vikipedio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝaro de Josef HRON
* Libroj[*rompita ligilo*] de kaj pri Josef Hron en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Reta vortaro laŭ Josef Hron (ŝaltu al EO → CZ)
* Alia versio de la reta vortaro
* Elŝutebla versio de la Hron-vortaro pere de ĈEA-domajno Jazykové kurzy = Lingvaj kursoj, tute malsupre
**Jezuita preĝejo Sankta Jozefo** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en urbo Szeged.

Historio
--------

En Szeged pluraj komunumoj de jezuitoj vivis en la 20-a jarcento. Unu el tio konstruis tiu ĉi preĝejon en 1931, sed jam pli frue funkciis kapelo establita en ĉambro de la najbara domo. Inter 1950 kaj 1989 la jezuitoj ne povis servi en la preĝejo, en tiu erao la kutima dioceza pastreco servis. Interne en 1969, ekstere en 1973 okazis plenaj renovigoj.

Konstruaĵo
----------

La jezuita kirko situas laŭ la trotuaro, maldekstre kun alia domo ĝi kontaktiĝas. La fasado estas simetria kaj iomete agordas al la strato domserio. Sur la teretaĝa kaj etaĝa nivelo krom la enirejo estas diversaj fenestroj. Ĉe la tegmenta nivelo estas granda timpano, interne reliefoj pri Kristo kun infanoj, respektive Sankta Jozefo kun bebo. La plej supre (ĉe pinto de timpano) granda kruco altiĝas, apude Sankta Maria kaj Maria Magdala. Interne la fresko estas videbla pli malsupre.

Fresko
Kermeso okazas en la 19-an de marto.

Fontoj
------

* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Lernolibroj pri la hungara lingvo kaj pri esperanto.
**Lernolibro** estas instrua manlibro aŭ normala libro en ajna branĉo de studo, uzata por lerni laŭ ĝi. Oni klasifikas lernolibrojn laŭ ambaŭ la celata spektantaro kaj la temo. Lernolibroj estas kutime eldonataj de specialaj eldonejoj kun celo priservi ajnan peton por kompreno de ajna temo instruebla. Temas pri granda merkato kaj oni bezonas grandajn volumojn de vendoj, por ke la eldonita lernolibro fariĝu profita. Kvankam plejmultaj lernolibroj estas eldonataj sole presitaj en papera formo, foje aperas ankaŭ elektronikaj lernolibroj alireblaj ekzemple per interreto.

Lernolibroj aperis kiel instruiloj samtempe kun la invento de presarto fare de Johannes Gutenberg. Fruaj lernolibroj estis uzataj de instruistoj, kiuj uzis ilin kiel gvidilojn dum lecionoj. Poste, instruistoj ekuzis specialajn instruistajn librojn kaj lernolibroj plu estis presataj por infanoj, kaj fariĝis la primara instruilo por la plejmulto de infanoj ekde la 19-a jarcento.

Aŭtoroj de lernolibroj konataj tutmonde
---------------------------------------

* Ludoviko Zamenhof, "Unua Libro" - la unua eldonita lernolibro de Esperanto
* Andrzej Mostowski, pola matematikisto kaj logikisto okupiĝanta ĉefe pri fundamentoj de matematiko

Vidu ankaŭ
----------

* *Orbis Pictus*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lernolibro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Viki-Libroj - Esperanta vikia projekto por starigo de liberaj elektronikaj libroj *(esperanto)*
* Konstruata libera lernolibro pri Esperanto en la Viki-Libroj *(angle)*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 67989
* GND: 4123623-3
* LCCN: sh85134296
* BNF: 11948606b
* NDL: 00567218
* NKC: ph126974 fd133770, ph126974
* BNE: XX527487
 |
Pri la komunumo
---------------

**Bressaucourt** (prononcu *bresokur*) estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 420 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Bressaucourt situas ĉe la norda flanko de la ĵurasa montoĉeno Lomont sur alteco de 536 m s.m. proksimume 4 kilometrojn nordokcidente de la distriktĉefloko Porrentruy. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,49 km², de kiuj pli ol la duono, nome 54% estas kovritaj de arbaro, 42% servas por agrikulturo kaj 4% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Bressaucourt limas en nordo al Courtedoux, en nordoriento al la distriktĉefloko Porrentruy, en oriento al Fontenais, en sudoriento al Clos du Doubs, en sudokcidento al Montancy (Francio), kaj en okcidento al Haute-Ajoie.

Trafiko
-------

Ĝis antaŭ mallonga tempo Bressaucourt situis komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. Ek de 2005 tamen nur du kilometrojn de la vilaĝocentro troviĝas apud Porrentruy alveturejo al la svisa aŭtovojo A16. La komunumo estas konektita al la publika transportreto per buslinio al Porrentruy. En 2011 estos malfermita en Bressaucourt nova aerodromo, kiu anstataŭos la malnovan aerodromon de Porrentruy. La nova aerodromo disponos pri 800-metra kudronita kurvojo, kiu permesos alteriĝon ankaŭ al mezgrandaj aviadiloj.

Historio
--------

En la kaverno *Bâme aŭ Pirotas* ja em la bronzepoko setlis homoj, kiuj apartenis al la La-Tène-kulturo.

La unua dokumenta mencio de Bressaucourt datiĝas el la jaro 1139 kiel *Bersalcurt*. Dum mezepoko Bressaucourt apartenis al la voktejo Ajoie, kiu estis en la 13-a jarcento integrita al la Princepiskopejo Bazelo. Post la franca revolucio de 1792 ĝi dum unu jaro apartenis al la Raŭraka Respubliko, kiu kiel departamento *Mont Terrible* estis aligita al Francio. De 1800 ĝis 1815 Bressaucourt apartenis al la franca departemento Haut-Rhin, kaj en la jaro 1816 ĝi per dekreto de la Viena Kongreso de 1815 fariĝis parto de la distrikto Porrentruy de Kantono Berno. Ek de la 1-a de januaro 1979 Bressaucourt apartenas kun la tuta distrikto al la nova Kantono Ĵuraso.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Dominique Prongué*: *Bressaucourt* en *Historia Leksikono de Svislando* (2002-12-18)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bressaucourt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri la komunumo Bressaucourt sur la kantona retejo Arkivigite je 2013-04-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Bressaucourt en la Historia Leksikono de Svislando

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Porrentruy |
| --- |
| maldekstraAlle • Basse-Allaine • Beurnevésin • Boncourt • Bonfol • Bressaucourt • Bure • Clos du Doubs • Coeuve • Cornol • Courchavon • Courgenay • Courtedoux • Damphreux • Fahy • Fontenais • Grandfontaine • Haute-Ajoie • La Baroche • Lugnez • **Porrentruy** • Rocourt • Vendlincourt |  |

 |
**Ioan Dragoș** [iŭan dragoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun hungara ortografio **Drágos János** estis hungaria rumana politikisto, parlamentano, juristo. Lia nobela antaŭnomo estis *toplicai*.

Ioan Dragoș  naskiĝis la 5-an de marto 1810 en Großwardein (Transilvanio, Habsburga Imperio) (nuntempa Oradea en Rumanio), li mortis la 5-an de septembro 1849 en Abrudbánya (Hungara reĝlando) (nuntempa Abrud en Rumanio).

Biografio
---------

Ioan Dragoș devenis el rumana nobela familio. Li akiris juran diplomon en la Reĝa Jura Akademio (Nagyvárad), poste li havis diversajn jurajn taskojn en la Bihar (historia departemento) kaj helpis jure la ortodoksan (rumanan) eklezion. Li travivis la Hungaran revolucion, li eĉ estis elektita parlamenta deputito en junio. Jam en aprilo li strebis pri paco pro la konfliktoj, ĉar la revolucio forstrekis rajtojn de la nobeloj. Li apogis politikadon de Lajos Kossuth. Li estis sendita al Avram Iancu (advokato) por fari pacon, sed intertempe la hungara armeo atakis la rumanojn. La rumanoj opiniis, ke Dragoș estas perfidulo, tial li estis murdita.

Lia artikolo
------------

* *A napkeleti vallást követő oláhok Erdélyben* (1842, hungarlingva artikolo)

Fontoj
------

* 
* rumanlingva biografio
**Nord Stream** (el la germana nomo *"nord"*, norda, kaj la angla *"stream"*, rivereto aŭ rojo (iamaj anglaj nomoj: *"North Transgas"*, Norda Transgaso kaj *"North European Gas Pipeline"*, Nordeŭropa Gasdukto; ruse *Северный поток*, *Severnij potok*) estas sistemo de enmaraj duktoj por natura gaso de Rusio ĝis Germanio. Ĝi inkluzivas du liniojn, kiuj iras de Viborg ĝis Greifswald, formantaj la originan projekton (*Nord Stream 1*), kaj du pliaj liniojn, nomataj *Nord Stream 2*, kiuj iras de *Ust-Luga* (Усть-Луг, 40 kilometrojn norde de Kingisepp) ĝis Greifswald. Nord Stream estas posedata kaj funkciigita de la akcia kompanio *Nord Stream AG* laŭ germana juro, kies plej granda akciulo estas la rusia ŝtata kompanio Gazpromo, kaj *Nord Stream 2* estas posedata kaj estos operaciata de *Nord Stream 2 AG*, tute posedata filio de Gazpromo. 

La unua linio de Nord Stream (1) estis metita antaŭ majo 2011 kaj inaŭgurita la 8-an de novembro 2011. La dua linio de Nord Stream (1) estis metita en 2011–2012 kaj inaŭgurita la 8-an de oktobro 2012. Entute 1 222 kilometrojn longa, *Nord Stream* estas la plej longa submardukto en la mondo, superante la Langeled-dukton. Metado de la duktoj de *Nord Stream 2* estis efektivigita en 2018-2019, kaj antaŭ la trudo de usonaj sankcioj, kiuj prozizore haltigis la projekton, oni atendis, ke ĝi funkcios meze de 2020. *Nord Stream* kaj *Nord Stream 2* ambaŭ havas pojaran kapaciton de 55 miliardoj da kubaj metroj da gaso. Ambaŭ projektojn kontraŭstaris Usono kaj pluraj centraj kaj orient-eŭropaj landoj pro zorgoj, ke ĝi pliigos politikan influon de Rusio en la regiono. Krome la usona rezisto al Nord Stream 2 estas influita de la pliigita produktado de natura gaso el Rusio, kio donas al la usona Kongreso ekonomian stimulon kontraŭstari la rusan provizon de gaso al la Eŭropa Unio, favore al skistogaso el Usono. 

La nomo "Nord Stream" aŭ "Norda Rojo" foje estas iom mise uzata por referenci pli ĝenerale al pli larĝa dukto-reto, inkluzive de la nutrado surŝipa transporto el la Rusa Federacio, kaj de pluaj ligoj en Okcidenta Eŭropo.

* Kategorio Nord Stream en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* nord-stream.com (angle, germane kaj ruse)
**Bresler** estas ĉilia glaciaĵmarko fondita en 1962. Ekde 2020 ĝi apartenas al la ĉilia multnacia Carozzi.

Historio
--------

La firmao estis fondita en la 1960-aj jaroj, kaj akirita fare de la multnacia Unilever en 1993. Tiel, dum la 1990-aj jaroj kaj fruaj 2000-aj jaroj, la marko ĝuis grandan popularecon, atingante ĝis 35% de la glaciaĵmerkato en Ĉilio, eĉ igante la markon disvastigi malsukcese al Peruo. Tamen, dum la 2010-aj jaroj ĝi suferspertis signifan falon en sia merkatparto, plejparte kaŭzite de la pliiĝo de novaj konkurantoj kiel ekzemple Trendy aŭ Fruna, kiuj ofertas pli amasajn produktojn je pli malaltaj prezoj.

En la jaro 2020, estas sciigite ke kompanio Carozzi akiras la markon de Unilever, la aĉeto estas finpretigita en julio de tiu jaro. La operacio konsideris la fiksajn aktivojn de la Bresler kaj Melevi markojn, krom la licenco de la internaciaj markoj ĉeestantaj en la loka merkato kaj surmerkatigitaj ĝis tiu momento fare de Unilever Chile, Magnum, Calippo, Fruttare, Carte D'Or, Cornetto kaj Vienetta.

Glaciŝranko Bresler ene bazareto en Santiago de Ĉilio
Fine de 2020, la marko estas relanĉita kun novaj produktoj kaj nova slogano, *Surprizu vin denove*, sed konservante la karakterizan emblemon de Unilever marko. En ĉi tiu kadro, novaj produktoj estas aldonitaj al ĝia katalogo, inter kiuj elstaras la glaciaĵoj Frugelé kaj Frac, produktoj apartenantaj al la grupo Carozzi. Krome, ekspansia plano estas komencita por konigi la markon en la tuta lando denove.

En 2022 nova logo estas lanĉita, postlasante tiun de post preskaŭ 30 jaroj, kaj estas anoncite, ke glaciaĵejoj malfermos kun la marko Bresler en malsamaj komercaj centroj en Ĉilio, por konkuri kun la marko Nestlé Savory.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------
|  |  |
| --- | --- |
|  Kunigi | **Oni sugestas kunigi ĉi tiun artikolon kun Károly Fabritius.

---**
Bonvolu diskuti en la Diskuto:Károly Fabritius. Nur ensalutintaj uzantoj povas aranĝi tion. |

**Karl Fabritius**  estis saksa historiisto, evangelia pastro en Transilvanio, ano korespondanta de MTA (1872) naskita en Segesvár la 28-an de oktobro 1826 kaj mortinta en Budapeŝto la 2-an de februaro 1881.

Kariero
-------

Fabritius finis teologion en Lepsiko (1849). Li laboris unue en la redakcio de *Pressburger Deutsche Zeitung* de Pozsony, poste je la fino de 1850 li estis instruisto de la gimnazio de Segesvár. En 1855 oni elektis lin pastro. En 1868 li iĝis pastro en Apold. De 1866 ĝis 1878 li estis landkunvena deputito, gvidisto de hungaramika grupo de junaj saksuloj. La saksa konsistorio kritis lin, eĉ atakis, pro tio li abdikis de sia posteno de pastro en 1879. Li eldonis la kronikon de Ŝegeŝvaro de Georg Kraus. Liaj pluraj verkoj restis en manuskripto (Die Geschichte des Jesuiten Ordens in Siebenbürgens ktp.). Li publikis plurajn artikolojn en la revuoj *Archiv des Vereins für Siebenbürgische Landeskunde* (1853–1879), *Századok*, *Történelmi Tár* ktp.

Verkoj
------

* *Der Prozess des Schässburger Bürgermeisters Johann Schuller von Rosenthal* (Wien, 1852);
* *Pemfflinger Márk szász gróf élete…* (Bp. 1875);
* *Erdélynek Honter János által készített térképe 1532-ből* (Akad. ért. a tört. tud. köréből, Bp. 1878)

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
**Károly Kőszeghi-Mártony** [kAroj kOsegi mArtoni], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kőszeghi-Mártony Károly** estis hungara oficiro, inĝeniero, inventisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1848).

Memortabulo pri Károly Kőszeghi-Mártony
Károly Kőszeghi-Mártony  naskiĝis la 12-an de marto 1783 en Sopron. Li mortis la 21-an de julio 1848 en Brünn (nuntempa Brno en Ĉeĥio).

Biografio
---------

Károly Kőszeghi-Mártony frekventis militakademion en Vieno, poste li servis en armeo de Habsburgoj. Li partoprenis en konstruadoj de remparoj apud Földvár kaj Ercsi, poste li planadis kaj gvidis similan laboron ĉe Vieno. En 1831 li atingis la rangon kolonelo, krome li gvidis konstruadon de fortikaĵo ĉe Franzensfeste.

Li estis spertulo pri mekaniko de grundoj. En 1828 li inventis praan gasmaskon, kiu ne filtris la aeron, sed premaero venis el aparta ujo.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Versuche über den Seitendruck der Erde* (1828)
* *Beschreibung eines Rettungsapparat* (1833)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto
**Iofon** (en greka, Ἰοφῶν) estis verkisto de tragedioj en la Antikva Grekio, devena el Ateno. Li estis filo de Sofoklo kaj de Nikostrata. Li verkis pli ol 50 tragedioj, kiuj ne konserviĝis. En al konkurenco de la jaro 428 a.n.e. li atingis la duan premion malantaŭ Eŭripido (kiu partoprenis tiun jaron per sia tragedio *Hipolito*) kaj antaŭ Ion de Ĥio, sed oni akuzis lin, ke li estis helpita de sia patro, Sofoklo.​

Kelkaj titoloj de tragedioj liaj estas konataj per la Suido: nome *La Bahĥantinoj*,​ *La detruo de Iliono*,​ *Aĥilo*,​ *Telefo*,​ *Akteono*,​ *Deksmeno* kaj *Penteo*.

Oni diris, ke Iofon diris pri sia patro, kiam tiu estis 90-jarulo, ke li estis jam senigita de racio kaj ke li ne povis administri siajn havaĵojn. La tribunalo tamen senkulpigis Sofoklon kiam tiu, por pruvi sian lucidecon, legis parton de sia tragedio *Edipo en Kolono*.

Referencoj
----------

1. ↑  Aristófanes: Las ranas, eldono de José García López, p. 78, Murcia: Universidad de Murcia, 1993, ISBN 84-7684-435-2.
2. ↑  Máximo Brioso Sánchez kaj Antonio Villarrubia Medina: *Aspectos del teatro griego antiguo*, pp. 55 kaj 61, Sevilla: Universidad de Sevilla, 2005, ISBN 84-472-0848-6.
3. ↑  Braulio Foz: *Literatura griega: esto es, su historia, sus escritores y juicio critico de sus principales obras*, p. 45, Zaragoza: Vicente Andrés (1854).

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Iofonte en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 819584
* GND: 102396329
* VIAF: 20069371
* SUDOC: 135415640
 |
**Ion ILIESCU** (naskita la 3-an de marto 1930) estas rumania politikisto kaj ŝtatisto kiu funkciis dufoje kiel Prezidanto de Rumanio: la unuan fojon, kiel la unua demokratie elektita Prezidento de Rumanio, de 1989 ĝis 1996 (tiam anstataŭigite per Emil Constantinescu), kaj la duan fojon, kiam li anstataŭis Constantinescu, de 2000 ĝis 2004 (tiam anstataŭita de Traian Basescu). Iliescu estis membro de la Rumana Komunista Partio kaj ekregis post la Rumana Revolucio de 1989 en kiu Nicolae Ceausescu kaj la komunista registaro estis faligitaj.

Vivo
----

La patro de Iliasco estis membro de la Rumana Komunista Partio jam en la 1920-aj jaroj. Li transiris la limon al Sovetunio, partoprenis en la Komunista Partio-Kongreso en 1931, kaj restis tie por pliaj kvar jaroj. Kiam li revenis al Rumanio, li estis kondamnita al malliberejo kaj mortis en malliberejo. La patrino de Iliasco forlasis lin en juna aĝo, kaj liaj geavojo kreskigis lin. En la naŭ jaraĝa, li estis adoptita fare de lia onklino Aristica, kiu poste estis domservistino kaj kuiristo por Ana Pauker, kiu estis la juda gvidanto de la Komunista Partio. Pauker helpis al Iliasco veni al Moskvo kaj studi tie ĉe la Instituto de Energio kaj Elektrotekniko. Post reveno al Rumanio li okupis altrangajn postenojn en la komunistaj rangoj. Li estis en la gvidado de la Komunista Junulara Unio, kaj poste - la Ministro de Junularaferoj.

Malgraŭ esti membro de la Komunista Partio, Iliescu estis inter la fondintoj de la Nacia Savo-Fronto, kiu poste iĝis **la Demokrata Fronto por Nacia Savo**, poste la **Partio por Socialdemokratio en Rumanio** kaj finfine la **Socialdemokrata Partio**.

La 22-an de decembro 1989, Iliescu gvidis la formadon de la rumana registaro post la revolucio kontraŭ Nicolae Ceaușescu. 

En 1990, Iliasco plurfoje kunvokis la ministojn, gviditajn de Miron Kuzma, por "protekti la landon", tio estas, por subpremi la manifestaciojn okazigitajn tiutempe en la Placo de la Universitato (rumane **Piaţa Universităţii**). Tiuj perfortaj okazaĵoj estis nomitaj "minanadoj" (rumana **Mineriadă**).

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* (en la romana) Oficiala biografio de Ion Iliescu ĉe Wayback Machine (arkivita la 21-an de October 2004)
* (en la romana) Blogo de Ion Iliescu

* Kategorio Ion Iliescu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807598
* GND: 119288818
* LCCN: n94115165
* VIAF: 59528
* ISNI: 0000 0001 1019 7220
* SUDOC: 030718465
* BNF: 122078449
* BIBSYS: 7028705
* NKC: jn19990003887
* BNE: XX1315135
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri urbo citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Decembro 2012)*Bonvolu krei Kategorio:Senfontaj artikoloj pri urbo! |

Situo de Puyallup en Kantono Pierce kaj en Vaŝingtonio
Emblemo de la ĉiujara Narcisa Festivalo
Pionira domego de Ezra Meeker
Camp Harmony (paskoncentrejo dum la 2-a mondmilito)
**Puyallup** (elp. *pjuALep*) estas urbo en Kantono Pierce (Vaŝingtonio) en Usono, ĉirkaŭ 8 km oriente de Takomo. En 2010 la loĝantaro nombris 37 022 laŭ la censo. La urbo ricevis la nomon de la loka indiĝena popolo; la vorto laŭdire signifas "malavara popolo" en la loka dialekto de la laŝucida lingvo. La saman nomon portas ankaŭ la rivero Puyallup, kiu fluas apud la urbo survoje de siaj fontoj en la glaĉeroj de Monto Rajnera al sia elfluejo al Puĝeta Fjordo ĉe Takomo. 

La urbon fondis pioniro Ezra Meeker, kies impona domo estas historia ikono de la urbo, en 1877.

En 1942, la tereno de la ĉiujara granda foiro transformiĝis en "Camp Harmony", kie japandevenaj homoj el la regiono pasloĝis atendante translokigon al koncentrejo Camp Minidoka en Idaho.

La ĉiujara Foiro Puyallup, fondita ĉirkaŭ 1900, estas la plej granda foiro en Vaŝingtonio (kaj unu el la dek plej grandaj en Usono), altirante ĉirkaŭ milionon da vizitantoj ĉiun septembron dum sia 17-taga daŭro. La foira organizaĵo okazigas ankaŭ 4-tagan printempan foiron ĉiun aprilon, tamen multe malpli vizitatan. En printempo Puyallup estas ankaŭ la komencejo de la kvar-urba Narcisa Festivalo (Daffodil Festival), kiu kulminas en Takomo.

Naskiĝintoj en Puyallup
-----------------------

* Harriet A. Hall - Usona kuracistino kaj skeptikino.
**Ardón** [arDON] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *El Páramo* (Altebenaĵo aŭ Stepo), en la sudo de la provinco.

La provinco Leono en la regiono kaj *El Páramo* en la provinco.
Komarkoj de la provinco Leono; *El Páramo* (Altebenaĵo) sude, grizkolora.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Ardón, Benazolve, Cillanueva, Fresnellino del Monte, San Cibrián kaj Villalobar, okupas totalan areon de 48,65 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 562 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 100 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 20 km de Leono, provinca ĉefurbo; trapasas la municipan teritorion la rivero Esla. Ĝi limas kun Chozas de Abajo, Vega de Infanzones, Valdevimbre, Campo de Villavidel kaj Cabreros del Río.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (iam vitejoj, poste maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Bildaro
-------

* Tradiciaj vinkeloj.Tradiciaj vinkeloj.
* Kolombejo.Kolombejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758493
 |
La **greneja preĝejo en Herencsény** estas eklezia monumento historia en Hungario, en ekstera parto de Herencsény.

Historio
--------

Vilaĝo *Haraszti* [harasti] estis unue menciita en 1290, sed dum dominado de turkoj ĝi senhomiĝis kaj dum la historio la vilaĝo plene malaperis. Tamen ties kirko supozeble konstruita en la 14-a jarcento restis en bona stato. Post la senhomiĝo la kirko estis forlasita kaj ĝi ruiniĝis. En la 18-a jarcento la loka bienulo renovigis ĝin kaj ĝi estis luterana familia kapelo. Ekde 1854 la kapelo estis profitata, kiel grenejo. En 1967 arkeologoj faris esplorojn, apud la kirko estis trovita tombejo kaj interne sub la sanktejo estis granda elfosaĵo, verŝajne loko de la grenoj. Nuntempe la konstruaĵo estas malplena (laŭ alia informo katolika kapelo), sed kiel monumento, ĝi estis renovigita en la 1990-aj jaroj.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola sur monteto en mezo de herbejo. Ĝi konsistas el 2 partoj: navo kaj pli mallarĝa kaj malalta rektangula absido. La origina pordo estas enmurita ĉe la navo, la hodiaŭa eniro estas ĉe la absido. La eksteraj muroj estas senornamaj, sed menciiĝas 2 romanikaj fenestroj ĉe la absido kaj gotika enmurita pordo ĉe la navo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto (ĝi estas pli malsupre)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Barnabás Tost** [barnabAŝ toŝt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tost Barnabás** estis hungara pastro, kanoniko, preposto, prelato. Lia nobela antaŭnomo estis *bányavölgyi*.

Barnabás Tost  naskiĝis la 23-an de septembro 1876 en Hungara reĝlando en Zboró (nuntempa Zborov (distrikto Bardejov) en Slovakio). Li mortis la 10-an de julio 1951 en Hejce.

Biografio
---------

Barnabás Tost frekventis mezlernejojn en Kassa kaj Budapeŝto, poste li lernis teologion en Kassa. En 1900 li pastriĝis, poste li estis pastro en Sátoraljaújhely. Liaj baldaŭaj pli signifaj postenoj aŭ titoloj estis:

* en 1904 koncilia juĝisto
* en 1911 episkopa sekretario
* en 1913 episkopa ĉambelano.

Dum la 1-a mondmilito li estis armea pastro. En 1918 li estis titulara preposto kaj kanoniko de Kassa. En la sekva jaro li komencis politikadi en la nova ŝtato Ĉeĥoslovakio. En 1928 li iĝis prelato, en 1936 li estis elektita partiestro kaj suburbestro. Post la 2-a mondmilito li estis deportita al restHungario. En 1950 li establis seminarion en Hejce.

Liaj kontribuaĵoj
-----------------

* *Építsünk fogadalmi tp-ot Fischer Colbrie kassai pp. emlékére!*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
**Valdecuenca** [baldeKŬENka] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudokcidenta komarko *Sierra de Albarracín*.

Geografio
---------

Ĝi estas ĉe la montaro *Sierra de Albarracín*, je 34 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio estas montara, abundas pinaroj kaj transmigra brutobredado de ŝafoj. Valdecuenca estas unu el la plej sudokcidentaj municipoj de la regiono.

Valdecuenca estas sur tre montara areo je 1 331 msm, tre malfacile komunikebla laŭ la regiona ŝoseo A-1513 tra Bezas oriente al Teruelo.

Historio
--------

La originoj de la loĝloko estus de fino de la 12-a jarcento je la konkero fare de kristanoj kaj posta reloĝado de la montaro fare de navaranoj. 

Ekde 21a de junio 1257, per decido de la reĝo Jakobo la 1-a en Teruelo, Moscardón, Terriente kaj la ĉirkaŭaj loĝlokoj ekformis parton de la komunumo *Sesma de Jabaloyas* en la komunumaro *Comunidad de Santa María de Albarracín*, kiu dependis rekte de la reĝo, kaj tio restis ĝis 1837, kun aktuala sidejo en Tramacastilla.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre oni malaltiĝis el 445 loĝantoj en 1930-aj jaroj ĝis nunaj 29 loĝantoj.

Altiraĵoj estas la preĝejo, la du ermitejoj, popola arkitekturo, naturaj lokoj, pinaroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797317
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**grelo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj ‘‘Plantae’’ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | dekotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Brasikaloj *Brassikales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Brasikacoj  *Brasicaceae*  |
|
|
|
|
|
| Genro: | Brasiko Brassika |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: |  ***B. rapa*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Brassica rapa* var. *rapifera* subvar. *pabularia****L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri grelo  |

 |
| v • d • r |

floraro de la folirapo
ĝermantaj semoj
**Grelo** estas legomo el la tigoj kaj folioj de la rapo aŭ de plantoj de la rapa vario (*Brassica rapa* var. *rapifera* subvar. *pabularia*), kiu estas kultivata nur por tiu celo. Tiu vario havas forte pinataj folioj .

Historio
--------

En partoj de Germanio, Rejnlando kaj en Nederlando la legomo havas longan tradicion. En Svislando oni kultivas la planton nur ekde 1985.

Priskribo
---------

La folirapo apartenas al la Brasikacoj. Al ili komuna estas, ke en ili estas la sekundara plantsubstanco : glukosinolatoj, ankaŭ nomataj sinapoleaj glikozidoj. Tiu ĉi substancogrupo kaŭzas la tipan brasikan odoron kaj donas al la planto depende de la kvanto kaj konsisto de la substanco akrecon.

Kultivado kaj rikolto
---------------------

Folirapo estas tipa printempa legomo, tial ĝi estas dissemita en frua printempo. La dissemado okazas dense. En la ĝardeno oni bezonas pro m² tri gramoj da semaĵo.. Bona kreskejo estas mezpeza, iom sabla grundo. Ankaŭ la kultivado en plantdomo eblas. La kultivtempo estas 6–8 semajnoj. La rikolto okazas, kiam la folioj havas longecon de 10 ĝis 25 cm. La avaraĝa rikoltkvanto estas tri kg po km². Freŝa folirapo konserveblas nur du ĝis tri tagojn en fridujo.

Utiligado
---------

folirapo antaŭ la uzado
Folirapo havas fajne acida gusto kaj estas prefere manĝata tuj post la rikolto, ĉar la tranĉitaj plantoj rapide velkas..

Vidu ankaŭ
----------

* ŝosbrasiko
* listo de legomoj

Referencoj
----------

1. ↑  Fritz Keller, Jürg Lüthi, Kurt Röthlisberger: *100 Gemüse.* LMZ, Zollikofen 1986, ISBN 3-9066-7901-2, S. 76.
2. ↑  Johannes Böttner (Hrsg.): *Gartenbuch für Anfänger.* 22. Auflage. Frankfurt an der Oder 1940, S. 281.
3. ↑  Marianne Müller, Günter Rachfahl (Hrsg.): *Das große Lexikon der Hotellerie und Gastronomie.* Behr, Hamburg 2004, ISBN 3-89947-114-8, S. 546.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Uloboredoj** |
| --- |
|  |
| Uloborus plumipes*Uloborus plumipes* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Artropodoj *Arthropoda* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Araneoidoj *Arachnida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Araneoj *Araneae* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Uloboredoj **Uloboridae**Thorell, 1869 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Uloboredoj  |

 |
| v • d • r |

**Uloboredoj** aŭ en scienca nomo *Uloboridae* estas familio de ne-venenaj araneuloj. Ties manko de venenglandoj estas duarangaj evolucia trajto. Anstataŭe, ili envolvas siajn predojn en silko, kovras ilin per regurgitataj digestaj enzimoj kaj poste ingestas la likvigitan korpon.

Distribuado
-----------

Tiu familio havas preskaŭ tutmondan distribuadon.

Estas nur du specioj konataj el norda Eŭropo: nome *Uloborus walckenaerius* kaj *Hyptiotes paradoxus*. Simile nur en norda Nordameriko (ekz. en suda Ontario) loĝas *Uloborus glomosus*.

Referencoj
----------

1. ↑

Literaturo
----------

* Brent D. Opell (1984). "*Lubinella*, a new genus of Uloboridae (Arachnida, Araneae)", *Journal of Arachnology* (PDF) **11**, p. 441–446.

```
Arkivigite je 2006-09-02 per la retarkivo Wayback Machine
```

Eksteraj ligiloj
----------------

* World Spider Catalog
Aref Baŝa al-Dajani (en araba: عارف الدجاني‎) (1856 – 14a de Aprilo, 1930) estis araba palestina politikisto kiu servis kiel urbestro de Jerusalemo en 1917–1918.

En 1918, post servi unu jaron kiel urbestro de Jerusalemo, al-Dajani aliĝis al la Administracia Komitato de la Islam-Kristana Asocio (IKA) kaj poste iĝis prezidanto de Jerusalemo kaj poste regiona de la organizaĵo. La Jerusalema Kongreso kunsidis el la 27a de Januaro ĝis la 10 de Februaro, 1919, sub estreco de Aref al-Dajani kaj Izzat Darŭazah. La rezolucio atingita en tiu forumo estis kablosendita al la Pariza Packonferenco je konto de la Araboj de Palestino, postulante nuligon de la nomita Balfura Deklaracio kaj la inkludon de Palestino kiel "integra parto de... la sendependa araba registaro de Sirio ene de Araba Unio, libera de ajna eksterkanda influo aŭ protekto."

Kiel proparolanto de la Jerusalema Kongreso, al-Dajani malakceptis la politikajn proponojn de la Cionismo kaj konsentis akcepti la helpo de Britio kondiĉe, ke tio ne malhelpu la araban suverenecon en Palestino. Li komprenis kaj deziris Palestinon kiel parto de sendependa siria ŝtato regata de Faisal de la Haŝemida familio.

Notoj
-----

1. ↑  "From Wars to Nakbeh: Developments in Bethlehem, Palestine, 1917-1949, Adnan A. Musallam". Arkivita el la originalo en 2011-07-19. Alirita en 2011-10-12.
2. ↑  Palestine Factionalism in the National Movement (1919-1939)

* Kategorio Aref al-Dajani en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 708390
* GND: 1197125760
* VIAF: 5518157162103878980007
 |
**Boris KOTZIN** (naskiĝis en 1887 en Kovno, mortis en 1958 en Moskvo) estis hebrea soveta esperantisto, kaj ĵurnalisto-redaktoro, kaj nevo de L. L. Zamenhof. 

Li estis esperantisto de 1902. Li kunlaboris en *Lingvo Internacia* kaj aliaj Esperanto-gazetoj, tradukis multajn verkojn de Anton Ĉeĥov, Maksim Gorkij k.a. De 1910 ĝis 1915 Kotzin estis redaktanto de *La Ondo de Esperanto* kaj verkis multajn recenzojn por ĝi. De 1911 ĝis 1913 li estis vicprezidanto de Moskva Societo Esperantista. 

Kotzin verkis la plej kompletan kritikon kontraŭ Ido: *Historio kaj teorio de Ido*, 1913, kiu aperis ankaŭ en germana traduko en 1915. En 1920 Kotzin enkondukis Esperanton en Soveta Sindikato de Artistoj kaj en ties organo *Rabis*. Li estis membro de Centra Komitato de Sovetrespublikara Esperantista Unio de 1926 ĝis 1928.

Referencoj
----------

1. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Libroj kaj aliaj dokumentoj[*rompita ligilo*] de kaj pri Boris Kotzin en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Artikoloj de kaj pri Boris Kotzin en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 22671
* GND: 127784292
* VIAF: 47794597
* ISNI: 0000 0000 2511 7011
* SUDOC: 161429696
* BIBSYS: 12054977
 |
**Mihály Dérer** [mihAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dérer Mihály** estis hungara inĝeniero, akademia instruisto.

Mihály Dérer  naskiĝis la 18-an de januaro 1847 en Hungara reĝlando en vilaĝo Háj (nuntempe en Slovakio), li mortis la 22-an de oktobro 1915 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mihály Dérer studis minadon kaj metalurgion en Akademio de Selmec inter 1867 kaj 1871. Post siaj studoj li faris unu jaron la praktikajn laborojn en Zólyomberezna, poste li revenis al la akademio por instrui. Post longa instruado li estis ĉefinĝeniero de fabriko en Libetbánya, ekde 1896 li estis vicfabrikestro en Zólyomberezna, post unu jaron en Vajdahunyad. En 1906 li estis nomumita inspektoro de ĉiuj metalurgiaj objektoj de la lando. Li okupiĝis ankaŭ pri la emajlizo, ŝtaloj, fajrorezistantaj brikoj, geologiaj esploroj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Földtani észleletek* (1871)
* *Az új, vagyis a meter-mérték házi és közhasználatra, magyarázó példákkal és átszámító táblázatokkal ellátva* (1875; ankaŭ germane, ankaŭ slovake: Nové alebo metrické miery v domácnosti a obchode, príkladmi objasnené a potrebnými tabu¾ami na preratúvanie opatrené)
* *A Kémlészettan kivonatokban kir. bányaiskolák számára* (1879) - akademia lernolibro

Fontoj
------

* 51 hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 51-a paĝo)
La **Aŭgsburga Alta Pacofesto** ekde la jaro 1650 festiĝas ĉiujare la 8-an de aŭgusto en la germania urbo Aŭgsburgo. Origine la lokaj protestantoj per ĝi festis la per la Vestfalia Paco komencitan finon de la antaŭa epoko de subpremo dum la Tridekjara Milito. Nun la evento estas leĝa festotago limigata al la urba teritorio, kiu kaŭzas ke en la urbanoj havas pli multajn leĝajn festotagojn ol ĉiuj aliaj loĝantoj de Germanio.

Historio
--------

Kadre de la reformacio la plimulto de urbanoj konvertiĝis al la luterana *Confessio Augustana*, proklamita en la imperia kunveno de Aŭgsburgo en 1530. La libera imperia urbo en 1636 aliĝis al la Ŝmalkalda Ligo. Ties malvenko en la "milito de Ŝmalkaldo" tamen malfortigis la luteranan plimulton en la urbo, tiel ke la urbo en 1548 proklamis sin la unua "pareca imperia urbo": la urba parlamento kaj ĉiuj gravaj institucio konsistis el sama nombro da luteranaj kiom da katolikaj membroj. Ene de la Sankta Romia Imperio eblis fortigi tiun statuson per la Paco de Aŭgsburgo en 1555. Tiu konfesia ekvilibro tamen ŝanceliĝis post la eksplodo de la Tridekjara Milito en 1618, kaj la 8-an de aŭgusto 1629 laŭ dekreto de la tiutempa imperiestro Ferdinando la 2-a de marto 1629, komence ne aplikita en la urbo, komenciĝis subpremo kaj persekuto de la urbaj luteranoj, kaj malpermesiĝis apliko de la luterana kredo.

"paca manĝo" ĉe multaj longegaj tabloj en la antaŭurbodoma placo
En 1632 la urbo konkeriĝis fare de la luterana sveda armeo. En 1648 per la Vestfalia Paco restariĝis kaj konfirmiĝis la konfesia pareco interkonsentita en 1555. Du jarojn poste la urbaj protestantoj okaze de la tago de la komenciĝo de la subpremo en 1629 ekcelebris ĉiujaran "pacofeston". Ekde la jaro 1950 la evento estas leĝa festotago, kaj estas la tutmonde sola ŝtate protektata urba festotago.

porinfana pacofesto en la loka botanika ĝardeno

La festo nuntempe
-----------------

Tradiciaj festaj celebraĵoj estas la "paca manĝo" ĉe multaj longegaj tabloj en la antaŭurbodoma placo, festoj de la lokaj ekleziaj komunumoj, kaj granda porinfana festo en la zoologia kaj botanika ĝardenoj. En 1985 ankaŭ la 70-a Universala Kongreso de Esperanto estis parto de la festa programo, sed ankaŭ en aliaj jaroj la lokaj esperantistoj tre verve partoprenas en la festaj eventoj. Ekde la sama jaro 1985 la urbo Aŭgsburgo ĉiun trian jarojn atribuas la "aŭgsburgan pacopremion", kies laŭreatoj publike anonciĝas la 8-an de aŭgusto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* la festo en la urba vikipedio Arkivigite je 2015-09-23 per la retarkivo Wayback Machine (germane)
Municipa teritorio de Limpias, nordoriente de Kantabrio.
Vilaĝo Limpias.
Fonto en Limpias.
Fasado de preĝejo de Sankta Petro en Limpias.
**Limpias** (prononcu *limpjas*) estas municipo en la aŭtonoma komunumo Kantabrio (norda Hispanio). Laŭ censo de 2012, ĝi havas 1897 loĝantojn.

Ĝi situas en las valo de la rivero Asón kaj estas samlima al la municipoj Voto kaj Colindres (okcidente), Laredo (norde), Liendo (oriente) kaj Ampuero (sude). La rivero Asón, trafluinte la municipon nomiĝas Estuaro de Limpias, kaj enfluas en la Kantabran Maron ĉe Colindres.

Laŭ la antikvaj registroj, la nomo de la vilaĝo Limpias aperis kiel kelta nomo *Coabab* aŭ *Koabab*. Oni pensas, ke antaŭ la 12-a jarcento *Koabab* estis nomo de keltibera tribo. En la jaro 1201, la reĝo Alfonso la 8-a vasaligis la vilaĝon je Laredo.
En la 15-a jarcento Limpias iĝis pli grava pro tio, ke ĝi situas sur vojo inter la tiame grava haveno de Laredo kaj la urbo Burgoso. Limpias ankaŭ havis propran havenon, de kiu en la 15-a jarcento ankaŭ enŝipiĝis multo da fero kaj ligno cele al Anglio kaj Flandrio. Post kelkaj jarcentoj, la haveno estis enŝipiĝejo de tritiko el Kastilio direkte al Ameriko.

Limpias ankaŭ estas fama por la *Kristo de Limpias*, konata pro tio, ke onidire ĝis eblas rigardi homojn kaj sango pusas de ties korpo. Tio rezultas en ekonomia enspezo kaj skandala difekto de la monumenta preĝejo (vidu malsupran foton).

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de municipoj de Kantabrio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 436180
* VIAF: 241853641
* BNF: 12560719w
 |
**Mihály Borbély** [mihAj borbEj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Borbély Mihály** estas hungara klarnetisto, saksofonisto, tarogatisto, bekflutisto, muziklerneja kaj altlerneja instruisto. Li estas hejme en muzikaj branĉoj klasika muziko, ĵazo, popolmuziko, klezmero, mondmuziko, krome li specialiĝis al pluraj popolaj blovinstrumentoj, preskaŭ forgesitaj.

Mihály Borbély en 2017
Mihály Borbély naskiĝis la 28-an de septembro 1956 en Szentendre.

Biografio
---------

Mihály Borbély frekventis muziklernejon en sia naskiĝurbo, poste muzikartan mezlernejon en Budapeŝto, fine li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Li instruis en muziklernejo en Szentendre (1979-1987), en muzikarta mezlernejo en Budapeŝto (1986-1990), ekde 1990 en la menciita Muzikarta Altlernejo, fine en muziklernejo de Pomáz (1992 -1997). Li estis gastinstruisto en pluraj universitatoj, konservatorioj kaj someraj kursoj plej ofte eksterlande. Li ankaŭ muzikadas en koncertoj, festivaloj. Li fondis plurajn muzikgrupojn kaj li aliĝis al aliaj orkestroj. Li ricevis premiojn inter 1986 - 2018, inter ili elstaras premio Kossuth en 2014 kiel membro de orkestro Vujicsics [vujiĉiĉ].

Elektitaj koncertoj
-------------------

* Valencio (1981)
* San Sebastian (1987)
* Karlovy Vary (1988)
* Dublino (1995, 2007)
* Londono, Parizo (2000)
* Meksikurbo, (2006)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* oficiala paĝo

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 663261
* GND: 1114860581
* LCCN: n2017029693
* VIAF: 121427697
* ISNI: 0000 0000 7937 4785
* BNF: 16917341v
* MBA: 2da0d253-c8aa-41ee-994e-df0fa1cfabe6
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blankagorĝa ĝangalmuŝkaptulo** |
| --- |
|  |
| Blankagorĝa ĝangalmuŝkaptuloBlankagorĝa ĝangalmuŝkaptulo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Rhinomyias* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***R. albigularis'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Rhinomyias albigularis****(Sharpe, 1888) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: En danĝero** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blankagorĝa ĝangalmuŝkaptulo  |

 |
| v • d • r |

La **Blankagorĝa ĝangalmuŝkaptulo** (***Rhinomyias albigularis***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi estas endemia de Filipinoj.

Ĝi estas malgranda birdo bruna supre kun nigraj okuloj kaj beko. Estas helbrunaj nuancoj en flugiloj, olivecbrunaj en vizaĝo kaj kapo kaj ruĝecbrunaj en pugo kaj centra vosto. La plej klara distingilo estas la **blanka gorĝo** kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *albigularis* signifas precize "kun blanka gorĝo". La brusto estas bruna samkolore kiel la dorso kaj la ventro estas blankeca.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montarbaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. Arbarklarigado jam formortigis la specion en la insulo Guimaras kaj senarbarigo por kultivejoj, karboproduktado kaj elproduktado de ligno minacas la malmultajn restojn de la specio en Negros kaj Panajo. Foje la lignoproduktado estas kontraŭleĝa kiel ĉe Negros.

Tiu specio jam loĝas nur en la Nacia Parko Sampunong Bolo (0.5 km²) kaj du aliaj proponitaj naciaj parkoj en Panajo, unu el kiu enhavas la plej grandan parton de praarbaro en Okcidentaj Bisajoj. En Negros, oni ĵus konstatis populaciojn en la Natua Parko de Monto Kanlaon, kvankam la taŭga habitato restanta ene de la ‘protektita’ loko estas malgranda.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Rhinomyias albigularis[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 27an de julio 2007.

Eksteraj ligiloj
----------------

* BirdLife Species Factsheet.[*rompita ligilo*]
**Limpio** estas urbego en Paragvajo. Ĝi apartenas al urbaro de Asunciono. Ĝia sankta patrono estas Sankta Jozefo. 

Municipa domo de Limpio
Vojo en Limpio

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 25° 10′ S 57° 30′ U﻿ / ﻿25.167 °S, 57.500 °U﻿ / -25.167; -57.500 (mapo)Koordinatoj: 25° 10′ S 57° 30′ U﻿ / ﻿25.167 °S, 57.500 °U﻿ / -25.167; -57.500 (mapo)
* Areo: 117 km²
* Loĝantaro: 97 008 en 2011, sed laŭtakse 100 000 en 2014
* Supermara alteco: 70 m
* Horzono: UTC-4h
* Poŝtkodo: 2020
* Telefonkodo: (595) (21)

Geografio
---------

Limpio situas sur ebenaĵo en la sudokcidenta parto de la lando. Paragvajo (rivero) preterfluas la urbon. Luque (Paragvajo) troviĝas 10, Asunciono 16, San Lorenzo (Paragvajo) 17, Capiatá kaj Lambaré po 22, Concepción (Paragvajo) 198, Pilar (Paragvajo) 206 km.

Haveno rivera de Limpio

Historio
--------

Limpio estis fondita en 1785 fare de monaĥo. Longe ĝi estis nomita ’’’San José de los Campos Limpios de Tapúa’’’, sed la nomo poste estis mallongigita al Limpio.

Ekonomio
--------

Limpio havas pli ol 20 firmaojn. En la urbego la metiistoj produktas ĉapelojn, korbojn, saketojn kaj similajn el palmofolioj. Tio estas la ĉefa okupiĝo. Agrikulturo (legomoj, fruktoj) kaj bestobredado pri brutoj estas grave en la apudaĵo.

Trafiko
-------

Limpio havas aŭtovojon nro 3. La grandurbo havas ankaŭ havenon nomitan "Piquete Cué", kiu pli frue ebligis komercajn agadojn por la lokaj industrioj.

Kirko Sankta Jozefo en Limpio

Klimato
-------

En Limpio tropika klimato regas. Jare pluvas (neniam neĝas) po 1323 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 18-28 °C, la varmo kulminas en januaro kaj decembro kun foje eĉ pli ol 40 °C, malkulminas en junio kaj julio, sed ĝis tiam ĝi neniam falis sub frostopunkto.

Vidindaĵoj
----------

* malnova kirko Sankta Jozefo
* Naturrezervejo San Francisco-koridoro, 15 kilometrojn longa kaj 6 kilometrojn larĝa

Fontoj
------

* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-06-05 per la retarkivo Wayback Machine
* vetero