**Móricz Zsigmond** [mOric ĵigmond] (Tiszacsécse, 29-a de junio 1879 – Budapest, 4-a de septembro 1942): verkisto, novelisto, ĵurnalisto, redaktoro, plej konata figuro de la hungara realisma prozo en la 20-a jarcento. Ŝiaj filinoj estis Virág Móricz kaj Lili Móricz.

pentraĵo de Rippl-Rónai pri Móricz Zsigmond

Biografio
---------

Li vizitis la reformatan gimnazion de Debrecen, poste de Sárospatak, Kisújszállás. Post abiturientiĝo li enskribiĝis al reformata teologio, sed baldaŭ li ŝanĝis al jura fakultato kaj fine al filologio. Li ekverkis porgazetaĵojn dum la jaroj pasantaj en Debrecen. Aŭtune de 1900 li translokiĝis al la hungara ĉefurbo Budapeŝto. Li ne finis siajn studojn, pro la vivteno li eklaboris en diversaj oficoj poste iĝis ĵurnalisto. De 1903 ĝis 1909 li estis kunlaboranto de *Újság*, liberala taggazeto. Li sukcese debutis en 1908, en la monata gazeto Nyugat [Njugat ~ okcidento] per la novelo *Hét krajcár* (Sep krejceroj). Post ties sukcesego, li destinis sin tute al la literaturo. Li iĝis per tiu novelo abrupte landkonata, fama verkisto. Ekde tiam li iĝis kunlaboranto de *Nyugat*, eĉ ties ĉefredaktoro (1930-33) kun Mihály Babits [babiĉ mihaj]. Li estis militkampa raportisto dum la unua mondmilito: li desegnis per siaj raportoj konsternan bildon pri la militaj suferoj de la hungaraj soldatoj (*Vérben, vasban* 1918 [*En sango, fero*]). Dum la Hungara Sovetrespubliko, li estis ano de la verkista direktorio, pro tio li suferis ĝenadojn dum la a Horthy-epoko. Liajn verkaĵojn kuraĝis aperigi longtempe nur la *Nyugat*.

Li edziĝis dufoje, lia dua edzino estis Mária Simonyi.

La naskiĝdomo
-------------

En 2006 evidentiĝis, ke oni prezentis dum jardekoj falsan naskiĝdomon de Móricz, pli modestan ol la vera. La fakta naskiĝdomo estis malkonstruita en 1970. La komunistoj volis prezenti malriĉan, kadukan, fragmitokovritan domon kiel naskiĝlokon de la *verkisto de la malriĉuloj*. La vera domo estis lastatempe kovrita per ardezo, kiu siatempe estis kuriozaĵo en tiu regiono de Hungario.

En Esperanto aperis
-------------------

Kovrilpaĝo de Móricz: Ĉiela birdo; HEA, 1979
* *Sep krejceroj*, Tradukis Edmundo Sós, Marto 1911, p. 54-55
* *Sep krejceroj* (Hét krajczár), Tradukis Szalay, Budapest, 1961. "Hungara Vivo" 3−4-a numero
* *Suzanna en Klagenfurt* (Zsuzsanna Klágenfurtban), Tradukis L. Tárkony, Budapest, 1963. "Hungara Vivo" 1-a numero
* *Joŝka Samu Kiŝ* (Kis Samu Jóska), Tradukis Kr. Nyitray, Budapest, 1968. "Hungara Vivo" 3-a numero
* *La stipendio*, "Hungara Vivo"
* *Barbaroj*, Tradukis V. Benczik, Hungara Antologio
* *Tragedio*, Tradukis K. Bodó, Hungara Antologio
* *Malriĉaj homoj*, Tradukis K. Bodó, Budapest: Hungaria Esperanto-Asocio, 1979
* *Estu bona ĝismorte*, Tradukis J. Horvath, Budapest: Hungaria Esperanto-Asocio, 2015

**Móricz Zsigmond**

***Etaj etetaj***

Ajaj, iam  

estis...   

ĉu ne estis  

eta

eteta  

dometo  

tie loĝis eta   

eteta kateto.

Havis ĝi ja etajn  

etetajn du bovojn,   

ili trovis etan   

etatan kukurbon.

Botojn prenis la eta   

eteta kateto,   

kie estas la etaj  

etetaj bovetoj?

Ĝi traserĉis la etan   

etetan arbaron,   

sed ne trovas la etajn  

etetajn vagantojn.

Ĝi trairas la etan  

etetan herbkampon,   

sed ne trovas la etajn  

etetajn migrantojn.

Sed ĝi trovas etan  

etetan kukurbon,   

ĝi gin puŝas per eta  

eteta gumboto.

Renversiĝis la eta  

eteta kukurbo,   

en ĝi estis la etaj  

etetaj du bovoj.

Ĝi ekĝojis pro l'etaj  

etetaj bovetoj:   

jen finiĝas la eta  

eteta fabelo!

trad.: Tibor Papp/aperis en DB

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sep krejceroj en Marto 1911

* Zsigmond Móricz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Zsigmond Móricz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 52617
* GND: 119285703
* LCCN: n50006286
* VIAF: 22179627
* ISNI: 0000000120998099
* LIBRIS: 240915
* SUDOC: 027912329
* BNF: 121553282
* NLA: 35807499
* BIBSYS: 90123167
* NKC: jn19990005868
* BNE: XX1040731
 |