recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**La eŭropunia jurisprudenco** estas la juĝdecidaro de la juĝejoj de Eŭropa Unio, nome:

* la Justica Kortumo de Eŭropaj Komunumoj (supera juĝejo);
* la Tribunalo de Unua Instanco.

Tamen, oni bone notu, ke la ordinaraj, unuainstancaj juĝistoj pri la eŭropunia juro estas la naciaj juĝistoj mem. Okaze de individuaj juĝrimedoj la eŭropuniaj juĝistoj intervenas nur apelacie -- tamen ili intervenas unuainstance okaze de juĝrimedoj far membroŝtato aŭ europunia institucio.

La celo de la eŭropunia juĝistaro estas duobla: interpreti kaj apliki la eŭropunian juron. Tiucele la eŭropuniaj juĝistoj agadas rilate kontrolon kaj konstruon. Krome, la eŭropunia jurisprudenco efikas al la naciaj juĝistoj.

Kontrola agado
--------------

Per iuj konfliktaj kaj nekonfliktaj juĝrimedoj la eŭropunia juĝistaro priatentas, ke la eŭropunia juro estu aplikata homogene en ĉiuj membroŝtatoj.

Konstrua agado
--------------

La eŭropunia juĝistaro eltrovas plurajn principojn necesajn por la konstruado de la eŭropunia, komunuma sistemo, kaj kiujn ne entenis la bazaj traktatoj. Inter ili estas ĉefe:

* la principo de rekta aplikado de la eŭropunia juro;
* la principo de superrego de la eŭropunia juro.

Tiujn principojn eltrovas la juĝistaro, rezonante surbaze de la celoj de la traktatoj. Tian rezon-metodon oni nomas *laŭcela rezonado*.

La konstrua kontribuo de la juĝistaro konsistas el tio, ke per sia rezonado la juĝistaro donas eblojn plivastigi la agosferon de Eŭropa Unio. Tiukadre ili ekzemple starigis la teorion pri la implicaj povoj, nome:

malgraŭ la malesto de eksplicite donitaj povoj, la supera organismo povu kalkuli pri rimedoj, kiuj estas por ĝi necesaj aŭ nemalhaveblaj por plenumi sian celon.

Efiko al la naciaj juĝistoj
---------------------------

La eŭropunia jurisprudenco efikas kaj influas la proprajn jurisprudencojn de la naciaj juĝistoj.

Ekzemple, en Francio la superaj juĝejoj (la Kasacia Kortumo kaj la Ŝtata Konsilio) finfine -- post hezitoj kaj malentuziasmoj -- kongruigis siajn jurisprudencojn kun la eŭropunia:

* en 1975 kaj 1989 ambaŭ francaj juĝejoj rezignis pri sia tradicia principo de superrego de la nacia leĝaro, lau kiu ĉiu posta nacia leĝo superis ĉiajn ajn internaciajn aktojn (i.a. la eŭropuniajn traktatojn);
* antaŭe la Ŝtata Konsilio (supera juĝejo pri administracia juro) rifuzis al la individuoj la rajton kontesti administracian decidon surbaze de eŭropa direktivo, kiu estis ne aŭ mise transkribita en la nacian jurordon. Sed en juĝdecido de 1974 la Eŭropa Justica Kortumo decidis, ke la individuoj rajtas postuli rajtojn agnoskitajn de direktivo, eĉ se tiun ĉi la membroŝtato mistranskribis en sian internan jurordon. De tiam la franca Ŝtata Konsilio rezignis pri sia antaŭa jurisprudenco, kaj adoptis la opinion de la eŭropunia juĝistaro.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Juro |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Robert GENDRE** (naskiĝis en 1907, mortis la 31-an de julio 1980 en Ille-sur-Têt, Francio) estis rusiljona sekretario kaj esperantisto.

Aĉetinte lernolibron kaj parte memlerninte la lingvon, la lernojaron 1931/32 li aliĝis al esperanto-kurso de René Llech-Walter ĉe la Politeknika Asocio de Perpinjano, kie li ricevis la unuan premion. Jam en 1932 li iĝis sekretario de la Esperanto-federacio de Langvedoko-Rusiljono. Lia renkontiĝo kun Llech-Walter starigos ne nur longan intiman kunlaboradon en la esperanto-movado inter ambaŭ, sed ankaŭ li fariĝis la sekretario de la kontista oficejo de Llech-Walter.

En 1935 okaze de kurso de Lidja Zamenhof en Perpinjano Robert Gendre fariĝis "Sinjoro Aparato", alidirite "la tradukinto". Ekde la sekva jaro, krom gvidi ĉeestajn kursojn, li starigis senpagan korespondan kurson por izoluloj. Tuj post kiam la ministro pri klerigado Jean Zay rajtigis la instruadon de Esperanto en la mezlernejoj en 1938, li kaj René Llech-Walter instruis ĉe la Supera Knaba Lernejo de Perpinjano.

En 1940 li estis militkaptita kaj sendita ĉe la militkoncentrejo IV-A en Germanio. Li starigis kursojn en ĝi, kaj verkis diversajn poemojn. Post kvin jaroj da mallibereco li reprenis la kursojn. Li instruis ĉe la Moderna Kolegio de knaboj de Perpinjano. En 1949, kune kun René Llech-Walter, li elsendis serion de kursoj de esperanto ĉe la radiostacio «Perpinjano Rusiljono». En 1955 li instruis ankaŭ en Rivesaltes.

En la francia movado, en 1958 Robert Gendre fariĝis ĉefredaktoro *Franca Esperantisto*, kaj en 1963 zorgis pri la administrado de la 55-a kongreso de Espéranto-France en Perpinjano.

El liaj tradukoj el Esperanto al la kataluna, interalie de Kálmán Kalocsay, la barcelona eldonejo «edicions 62» aperigis en 1973 du tekstojn de Robert Gendre en sia *Kataluna Antologio* de "rusiljonaj rakontistoj". Tamen la plimulto de lia verkaro restas neeldonita.

Li kromnomiĝis «**Bofilo**», rekta traduko de la kataluna kaj franca vortoj «gendre».

Fonto
-----

El la verko de Jean Amouroux *Histoire du mouvement espérantiste en Roussillon*, Revuo "Conflent" n° 137, 1985, kun afabla permeso de l'aŭtoro.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 281638
* LCCN: no91008833
* VIAF: 209028
* ISNI: 0000 0000 0019 247X
* SUDOC: 16247900X
* BNF: 126083994
* BNE: XX1593430
 |
***The Police*** estas brita muzikgrupo, kiu havis esencan influon al rok-muziko en la malfruaj 1970-aj kaj fruaj 1980-aj jaroj. Kune kun la grupo The Talking Heads, *The Police* estas konsiderata la plej grava muzikgrupo de la post-punka kaj novonda erao. Unue la muziko de *The Police* estis inspirita de regeo kaj skao, poste la triopo ankaŭ eksperimentis per ĵazo kaj mondmuziko.

Kompare al aliaj muzikgrupoj de sia tempo, la muzika nivelo de *The Police* estis rimarkeble pli alta. Ĉiuj tri membroj (Stewart Copeland, Sting kaj Andy Summers) estis elstaraj muzikistoj. La grupo neniam oficiale disiĝis, sed ne plu aktivis depost 1986.

Aktualaĵoj
----------

La tri membroj de la grupo, kiuj faris solokarierojn ekde sia disiĝo en 1986, anoncis sian decidon de reformiĝo dum ekzercado videbla por la publiko, lunde 12-an de februaro 2007 en la fama ĉambro de Los-Anĝeleso *Whisky a Go-Go*.
*Se vi petis al mi, la hieraŭon de la tago kiam mi decidis, mi dirus 'vi estas freneza, mi havas spiriton alian'*, klarigis Sting, basisto kaj kantisto de la grupo.

*Mi vekiĝis matene antaŭ ĉirkaŭ tri monatoj, kaj eta lumo eklumiĝis en mia kapo: 'mi alvoku Andy kaj Stewart por diri ke ni devus turnei'*.

La grupo muzikis tutmonde en stadionoj, grandaj spektaklejoj kaj festivaloj dum tiu turneo post la 28-a de majo 2007 en Vancouver (Kanado).
La turneo okazas en Eŭropo en septembro kaj oktobro, antaŭ ol reveni al Ameriko.
Datoj eble estos aldonitaj al Sudameriko, Meksiko kaj Aŭstralio.

Sting, Summers kaj Copeland nur ludos malnovajn famegajn kantojn kaj ne inkluzivos kantojn el siaj solokarieroj. Parto de la profito de la turneo estos donita al la ne-registara organizo *WaterAid*, kiu laboras por la aliro de la malriĉaj popoloj al trinkakvo.

Membroj
-------

* Sting, basisto, kantisto
* Stewart Copeland, drumisto
* Andy Summers (Andrew James Somers), gitaristo

Albumoj
-------

* 1978: *Outlandos d'Amour*
* 1979: *Reggatta de blanc*
* 1980: *Zenyattà mondatta*
* 1981: *Ghost in the machine*
* 1982: *Brimstone & Treacle*
* 1983: *Synchronicity*
* 1986: *Every Breath You Take - The Singles*
* 1992: *Greatest Hits*
* 1995: *Live!*
* 2006 / 1993: *Message in a Box* (kesto: tuto kun duaj flankoj de gramofondiskoj (45-rotacioj po minuto) kaj kelkaj muzikaĵoj koncertaj)
* 2007: *The Police*
* 2008: *Certifiable - Live in Buenos Aires*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio The Police en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ttt-ejo de la turneo de 2007
* ttt-ejo de Sting
* ttt-ejo de Andy Summers
* The Police - Roxanne ĉe YouTube


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 163698
* GND: 1217062-8
* LCCN: n83196050
* VIAF: 158418428
* ISNI: 0000 0001 2375 5471
* LIBRIS: 225345
* SUDOC: 028024079
* BNF: 13905846v
* MBA: 9e0e2b01-41db-4008-bd8b-988977d6019a
* NLA: 35288578
* BIBSYS: 63094
* NKC: xx0015471
* BNE: XX123259
 |
**Občina Rače-Fram** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Podravska. La konsistas el 14 komunumoj kovrante areon de 51,2 km². Komence de 2018 tie loĝis 7247 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝoj Rače kaj Fram.

Loko, priskribo
---------------

Občina Rače-Fram
La municipo estas ĉirkaŭ 15 km sude de Maribor. En la oriento, Dravsko polje kuŝas en la malaltaj teroj, kaj en la okcidento ĝi etendas ĝis Pohorje. La alteco estas do de ĉirkaŭ 250 m al ĉirkaŭ 920 m.

De nordo al sudo tra la teritorio Aŭtovojo Al1 / E57 kaj la fervoja linio.

La apudaj municipoj estas: Občina Hoče-Slivnica en la nordo, Občina Starše en la oriente, Občina Kidričevo en la sudo kaj Občina Slovenska Bistrica en la sudokcidento.


Ĉirkaŭ **Občina Rače-Fram**|  | Hoče-Slivnica |  |
|  | Občina Rače-Fram | Starše |
| Slovenska Bistrica | Kidričevo |  |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 14 vilaĝoj:

Brezula, **Fram**, Ješenca, Kopivnik, Loka pri Framu, Morje, Planica, Podova, Požeg, **Rače**, Ranče, Spodnja Gorica, Šestdobe, Zgornja Gorica.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Rače-Fram en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
**Vincenzo Bertolone** ([vinĉenco bertolone] ; naskiĝis la 17-an de novembro 1946 en San Biagio Platani) estas itala ĉefepiskopo.

Li estas ĉefepiskopo de Catanzaro-Squillace ekde la 25-a de marto 2011.

Biografio
---------

Naskiĝinta en San Biagio Platani, malgranda municipo de 3500 loĝantoj, la 17-an de novembro 1946, li estis ordenita pastro en la kongregacio de *Misiistoj Servantoj de Malriĉuloj* la 17-an de majo 1975.

La 10-an de marto 2007, li estis elektita de la Sankta seĝo, episkopo de Diocezo de Cassano allo Ionio kaj konsekrita la sekvantan 3-an de majo de kardinalo Tarcisio Bertone.

Nomite ĉefepiskopo de Catanzaro-Squillace la 25-an de marto 2011, li solene enoficiĝis la 29-an de majo.

### Moto kaj blazono

« ***Humiliter in lumine vultus tui*** » (humile en lumo de cia vizaĝo)

Vidu ankaŭ
----------

* Episkopo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vincenzo Bertolone en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Paĝo pri MS-ro Nunnari en Catholic Hierarchy
* itale Retejo de la Diocezo de Catanzaro-Squillace Arkivigite je 2011-08-14 per la retarkivo Wayback Machine

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 361821
* GND: 1014358396
* LCCN: nr98016715
* VIAF: 311274627
* ISNI: 0000 0003 9620 3664
* SUDOC: 187401349
* ICCU: CFIV074262
 |
**Občina Ravne na Koroškem** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Karintio. La municipo konsistas el 15 komunumoj kovrante areon de 63,4 km². Komence de 2018 tie loĝis 11253 homoj. Administra centro de la municipo estas la urbo Ravne na Koroškem.

Loko, priskribo
---------------

Ĉirkaŭ la mezo de la komunumo rivero fluas Meza. La rivervalo estas la alto 350-400 m. Sude de la rivero leviĝas sur la monton Plešivec ĝis preskaŭ 1700 m. Aliflanke - Norde estas la maksimuma alteco 1050 m.

Občina Ravne na Koroškem
Tra la valo de la rivero, ĝi pasas orienten al la ĉefa vojo ne.112. Paralele ankaŭ ekzistas fervoja linio.

La apudaj municipoj estas: Občina Dravograd en la nordoriento kaj oriento, Urba Municipo Slovenj Gradec en la sudoriento, Občina Ĉrna na Koroškem en la sudokcidento, Občina Prevalje okcidento. En la nordo, ĝi limas la vilaĝon Neuhaus en Aŭstrio.


Ĉirkaŭ **Občina**|  | Neuhaus | Dravograd  |
| Prevalje | Občina | Dravograd |
|  Ĉrna na Koroškem |  | Slovenj Gradec |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 15 vilaĝoj: Brdinje, Dobrije, Koroški Selovec, Kotlje, Navrški Vrh, Podgora, Podkraj, Preški Vrh, **Ravne na Koroškem**, Sele, Stražišče, Strojna, Tolsti Vrh, Uršlja Gora, Zelen Breg

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Ravne na Koroškem en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
Tuj post la Korea milito la **Esperanto-movado en la norda parto de Koreio** suferis gravan baton, kiam el la komunisma partio estis elpelita Park Heon-young, eksa vicĉefministro de Norda Koreio kaj iama elstara aktivulo de la Esperanto-movado.

Li estis arestita kaj mortkondamnita kiel spiono de usona imperiismo en la Zamenhofa tago, la 15-an de decembro 1955, kaj ekzekutita kredeble en la 20-a de decembro. En la severaj postmilitaj kondiĉoj aliaj esperantistoj sendube ne emis afiŝi siajn iamajn internaciajn kontaktojn, sed preferis diskrete silenti.

La Esperanto-movado en Norda Koreio tamen evidente revigliĝis fine de la 1950-aj jaroj. En 1959 estis fondita (Norda) Korea Esperanto-Asocio, kies prezidanto estis Song Bong Uk, la tiama ministro pri financoj de Norda Koreio. Kvin jarojn poste, en 1964, la asocio eldonis 350-paĝan vortaron de Esperanto.

Laŭ la antaŭparolo de la vortaro, la "Esperanto-movado progresas laŭ la saĝa gvido de la Laborista Partio kaj la registaro". La vortaro, kies aŭtoro estis Kim Hyungro, enhavas specialan sekcion kun esperantaj nomoj por la diversaj institucioj de la registaro, politikaj partioj kaj sociaj organizaĵoj de Norda Koreio. 

Post tio, la sola konata ligo inter Esperanto kaj Norda Koreio estis Asocio por Amikeco kun Koreio, KFA, fondita en la jaro 2000. Ĝia senpretenda retejo estas registrita en Hispanio, kaj havas kelkajn esperantlingvajn paĝojn kiuj subtenas la linion de la nordkorea registaro. 

En Norda Koreio ekzistas esperantistoj, kiuj servas al la organizo de Amika Societo, kiu uzas ankaŭ Esperanton krom aliajn fremdlandajn lingvojn. Laŭscie ili ne multe kontaktas kun Esperantujo, tamen propagandas al la mondo per Esperanto ekzemple pri turismo, kulturo en Norda Koreio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Libera folio (2008-09-11) : Esperantistoj plu ekzistas en Norda Koreio
Občina Mirna Peč estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Sudorienta Slovena‎. La municipo enhavas 28 komunumojn kaj ĝia areo estas 48 km². Komence de 2015 tie loĝis 2897 homoj. La administra centro estas la vilaĝo Mirna Peč.

Občina Mirna Peč

Loko, priskribo
---------------

La alteco de la areo varias de ĉirkaŭ 200 m ĝis 460 m. Alproksimiĝanta al la centro de la municipo de la nordo ĝis la sudo, kuras la mergita rivero Temelnica.

Apuda municipoj estas : Občina Mokronog - Trebelno en la nordoriento, Urbo Municipo Novo mesto en la sudoriento, Občina Straža sudo, Občina Žužemberk en la sudokcidento kaj Občina Trebnje okcidento.


Ĉirkaŭ **Občina Mirna Peč**|  |  |  Mokronog - Trebelno |
|  Trebnje | Občina Mirna Peč |  |
|  Žužemberk |  Straža |  Novo mesto |

Proksime de la nordorienta landlima zono kondukas aŭtovojo A2 / E70 (Ljubljana - Zagreb). La municipo ankaŭ trairas la fervojan linion konektante la urbojn de Trebnje kaj Novo mesto.

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el 28 vilaĝoj: Biška vas, Čemše, Dolenja vas pri Mirni Peči, Dolenji Globodol, Dolenji Podboršt, Globočdol, Golobinjek, Gorenji Globodol, Gorenji Podboršt, Goriška vas, Grč Vrh, Hmeljčič, Hrastje pri Mirni Peči, Jablan, Jelše, Jordankal, Malenska vas, Mali Kal, Mali Vrh, **Mirna Peč**, Orkljevec, Poljane pri Mirni Peči, Selo pri Zagorici, Srednji Globodol, Šentjurij na Dolenjskem, Veliki Kal, Vrhovo pri Mirni Peči, Vrhpeč.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Mirna Peč en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj:
***Cherchez la femme*** [ʃɛʁʃe la fam] estas franclingva esprimo kiu signifas laŭvorte "serĉu la virinon." La implico estas ke se viro kondutas malkutime aŭ sentiale, li klopodas kaŝi rilaton kun virino, aŭ klopodas impresigi aŭ gajni la favoron de virino. Temas pri citaĵo el "Les Mohicans de Paris" de la franca aŭtoro Alexandre Dumas; la esprimo signifas ke por solvi murdon, (ankaŭ alitipajn problemojn) oni serĉu la virinon, pro kiu la murdo estas farita. Kvankam en ajna lingvo oni povas diri rekte "serĉu la virinon" tre ofte en multaj lingvoj oni diras aŭ skribas tion rekte en la franca.

La unua fojo en kiu oni uzas la frazon en la romano estas jene:

> 
> *Cherchez la femme, pardieu! cherchez la femme!*
> 
> 
> 

La frazo estas ripetita kelkajn fojojn en la romano. Dumas uzis la frazon ankaŭ en sia teatra adapto de 1864, jene:

> 
> *Il y a une femme dans toutes les affaires; aussitôt qu'on me fait un rapport, je dis: «Cherchez la femme!»*
> 
> 
> 

Tradukita ĝi estus jene:

> 
> Estas virino en ĉiuj aferoj; kiam oni alportas al mi informon, mi diras; Serĉu la virinon!
> 
> 
>

Notoj
-----

1. ↑   Dumas, Alexandre (1871). Les Mohicans de Paris (en franca) I. Paris: Michel Lévy frères, éditeurs. p. 232. Konsultita la 3an de aŭgusto 2020. «Cherchez la femme, pardieu! cherchez la femme!»
2. ↑   Dumas, Alexandre (1871). Les Mohicans de Paris (en franca) I. Paris: Michel Lévy frères, éditeurs. p. 103. Konsultita la 3an de aŭgusto 2020. «Cherchez la femme, pardieu! cherchez la femme!»

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698235
 |
**Občina Oplotnica** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Podravska. La municipo konsistas el 21 komunumoj kovrante areon de 33,2 km². Komence de 2018 tie loĝis 4100 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Oplotnica.

Loko, priskribo
---------------

Občina Oplotnica
Municipo situas ĉirkaŭ 24 km sudokcidente de Maribor. La centraj kaj sudaj partoj de la teritorio kuŝas en larĝa valo laŭ la Oplotnica Rivero kaj ĝiaj alfluantoj. La alteco estas proksimume 295 m en la suda parto, ĝis 940 m en la ruĝa norda parto de la municipo.

La apudaj municipoj estas:
Občina Slovenska Bistrica en la nordo kaj oriento, Občina Slovenske Konjice en la sudo kaj Občina Zreče en la okcidento.


Ĉirkaŭ **Občina Oplotnica**|  | Slovenska Bistrica |  |
| Zreče | Občina Oplotnica | Slovenska Bistrica |
|  | Slovenske Konjice |  |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 21 vilaĝoj:

Božje, Brezje pri Oplotnici, Dobriška vas, Dobrova pri Prihovi, Čadram, Gorica pri Oplotnici, Koritno, Kovaški Vrh, Lačna Gora, Malahorna, Markečica, Okoška Gora, **Oplotnica**, Pobrež, Prihova, Raskovec, Straža pri Oplotnici, Ugovec, Zgornje Grušovje, Zlogona Gora, Zlogona vas.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Oplotnica en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
1513
La **akuŝisto** estas (ofte ŝtate ekzamenita kaj agnoskata) naskohelpisto. Ekde 1987, ankaŭ viroj povas sin praktiki en la profesio en Germanio, tiel oni povas paroli tre malofte pri vira akuŝisto. En kelkaj malgrandaj kaj esceptaj sudorientaj aziaj kulturoj, kelke aŭ eĉ plejparte da tradiciaj akuŝistoj estas viroj.

La akuŝistoj - depende de la loka juro, antaŭskriboj - povas mem konduki naskon, aŭ helpi al la kuracisto dum nasko, helpas la gravedulojn.

Historio
--------

La rekonita naskohelpisto, la akuŝisto estas unu el la plej malnovaj profesioj, menciita jam en la Biblio. Ĝi estis tiam rekonata socia persono.

La akuŝaj konoj de la antikvo perdiĝis en la mezepoko, la restantajn konojn ĉirkaŭis superstiĉoj. Tiutempe la infanformorteco havis grandan procenton kaj ofte eĉ la patrinoj venis en vivdanĝeron pro la nehigienaj cirkonstancoj.

Ĝis la 17-a jarcento, la akuŝistoj akiris la konojn tra spertoj, la unuaj intencaj instruoj komenciĝis en Parizo en 1630, kiam oni formis naskejan sekcion, kaj ekde 1670 tie komenciĝis kursoj por la akuŝistoj. La praktiko baldaŭ disvastiĝis en Nederlando, Svedio, Germanio.

La ŝtata reguligo de la akuŝista agado komenciĝis nur en la 18-a jarcento (aparta leĝo en Britio nur en 1902).

Fine de la 19-a jarcento, komence de la 20-a, kun amasa apero de bone ekipitaj hospitaloj, disvastiĝis la hospitala nasko en la evoluintaj (okcidentaj industriaj) landoj, anstataŭ la hejma nasko. La reinteresiĝo pri la hejma nasko (kaj naskodoma nasko) aperis en la 1960-aj jaroj, sed restis marĝena.

La agado de la akuŝistoj estas ĝenerala en la neevoluintaj landoj.

### Hungario

En Hungario la akuŝistoj devis trapasi ekzamenon laŭ dekreto (1748) de Maria Teresia. la ekzameno devis okazi antaŭ la loke komisiita magistrata kuracisto, kiu pri tio plenigis atestilon.

La organizita edukado de la akuŝistoj komenciĝis en la kuracistaj fakultatoj de la universitatoj. La unua akuŝisteduka kurso okazis - unujara edukado - en la Jezuita Universitato de Nagyszombat en 1766. Ekde la 1870-aj jaroj aperis memstaraj akuŝistedukaj institutoj ĝis 1945. La eduka tempo daŭris 5–10 monatojn. Post 1945, la edukado okazis en fakaj mezlernejoj (2 jaroj inter 1945 kaj 1972; 4+1 jaroj inter 1972 kaj 1994) kaj ekde 1994 en trijara altlernejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Obstetriko
* *La lernoservanto de la akuŝistino*

Referencoj
----------

1. ↑   (2004) "'Women are not brave enough' Semelai male midwives in the context of Southeast Asian cultures", *Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde* **160** (1), p. 31–71. doi:10.1163/22134379-90003734.

* Kategorio Akuŝisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Občina Mengeš 
Mengeš
Topole - Mengeš
**Obĉina Mengeŝ** estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Osrednjeslovenska. Ĝi estas unu el 25 municipoj de la regiono. La areo estas 22.5 km² kaj komence de 2014 tie loĝis 7579 homoj. Estas 4 vilaĝoj en la komunumo. La administra centro estas la vilaĝo Mengeŝ.

Loko, priskribo
---------------

Ĝi situas preskaŭ 15 km norde de la centro de Ljubljano. La alteco estas ĉirkaŭ 305 m ĉe la orienta limo kaj leviĝas ĝis preskaŭ 600 m en la okcidento.

La rivero Pšata fluas tra la municipo, kiu estas ligita al kanalo. Ĝi konektas la riveron Pšata kun la rivero Kamniška Bistrica.

Apudaj municipoj estas: Obĉina Komenda kaj Obĉina Kamnik norde, oriente Obĉina Domžale, Občina Trzin sude, Urbo Komunumo de Ljubljano (Ljubljana, Slovenio) kaj Obĉina Vodice okcidente.


Ĉirkaŭ **Občina Mengeš**|  | Obĉina Komenda, Obĉina Kamnik |  |
| Ljubljano, Obĉina Vodice | Občina Mengeš | Obĉina Domžale |
|  | Občina Trzin |  |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el 4 vilaĝoj: Dobeno, Loka pri Mengšu, **Mengeš**, Topole.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Mengeš en la slovena Vikipedio.*
**Občina Polzela** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Savinj. La municipo konsistas el 8 komunumoj kovrante areon de 34 km². Komence de 2018 tie loĝis 6172 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Polzela.

Loko, priskribo
---------------

Občina Polzela
La rivero Savinja formas la sudajn kaj okcidentajn limojn de la lando. Alteco areon etendiĝas de 276 al 733 m. Suda pinto komunumo etendiĝas mallonga sekcio de aŭtovojo A1/E57 konektanta Ljubljana, Celje kaj Maribor.

Občina situas proksimume 16 km okcidente de Celje kaj preskaŭ 50 km nordoriente de Ljubljano.

La apudaj municipoj estas:
Občina Šoštanj kaj Urba municipo Velenje en la nordo, Občina Žalec oriente, Občina Prebold sude, Občina Braslovče sudokcidente kaj Občina Šmartno ob Paki en la okcidento.


Ĉirkaŭ **Občina Polzela**|  |  Šoštanj 
 Velenje |  |
|  Šmartno ob Paki | Občina Polzela |  Žalec |
|  Braslovče |  Prebold |  |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 8 vilaĝoj:

Andraž nad Polzelo, Breg pri Polzeli, Dobrič, Ločica ob Savinji, Orova vas, Podvin pri Polzeli, **Polzela**, Založe

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Polzela en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
**Občina Ruše** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Podravska. La konsistas el 7 komunumoj kovrante areon de 60,8 km². Komence de 2018 tie loĝis 7087 homoj. Administra centro de la municipo estas la urbo Ruše.

Loko, priskribo
---------------

Občina Ruše
La municipo situas sur la norda deklivo de Pohorje. La Drava Rivero fluas laŭ la norda rando, kun altaj montoj ĉe la suda rando. La alteco estas do ĉirkaŭ 280 m en la nordo al 1346 m sude.
Maribor estas ĉirkaŭ 11 km oriente.

La apudaj municipoj estas:

Občina Selnica ob Dravi en la nordo, Urba municipo Maribor en la oriento, Občina Hoče-Slivnica en la sudoriento, Občina Slovenska Bistrica en la sudo kaj Občina Lovrenc na Pohorju en la okcidento.


Ĉirkaŭ **Občina Ruše**|  | Selnica ob Dravi |  |
| Lovrenc na Pohorju | Občina Ruše | Maribor |
|  | Slovenska Bistrica | Hoče-Slivnica |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 7 vilaĝoj: Bezena, Bistrica ob Dravi, Fala, Lobnica, Log, **Ruše**, Smolnik

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Ruše en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
Občina Moravče
**Občina Moravče** estas unu el 212 municipoj de Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Osrednjeslovenska. La municipo konsistas el 49 komunumoj kaj ĝia tuta areo estas 61,4 km². Komence de 2018, ĝi havis 5328 loĝantojn. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Moravče.

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el 49 vilaĝoj:
Dešen, Dole pod Sv. Trojico, Dole pri Krašcah, Drtija, Dvorje, Češnjice pri Moravčah, Gabrje pod Limbarsko Goro, Gora pri Pečah, Gorica, Goričica pri Moravčah, Hrastnik, Hrib nad Ribčami, Imenje, Katarija, Krašce, Križate, Limbarska Gora, **Moravče**, Mošenik, Negastrn, Peče, Ples, Podgorica pri Pečah, Podstran, Pogled, Pretrž, Prikrnica, Rudnik pri Moravčah, Selce pri Moravčah, Selo pri Moravčah, Serjuče, Soteska pri Moravčah, Spodnja Dobrava pri Moravčah, Spodnja Javoršica, Spodnji Prekar, Spodnji Tuštanj, Stegne, Straža pri Moravčah, Sveti Andrej, Velika vas, Vinje pri Moravčah, Vrhpolje pri Moravčah, Zalog pri Kresnicah, Zalog pri Moravčah, Zgornja Dobrava, Zgornja Javoršica, Zgornje Koseze, Zgornji Prekar, Zgornji Tuštanj.

Loko, priskribo
---------------

Občina kuŝas en la nordoriento de la centro de Ljubljana, proksimume 18 km. La municipa teritorio estas monteta kie la alto estas proksimume 320 m en la okcidento ĝis preskaŭ 880 m oriente.


Ĉirkaŭ **Moravče**|  | Občina Lukovica |  |
| Občina Domžale | Moravče | Občina Zagorje ob Savi |
|  | Občina Dol pri Ljubljani, Občina Litija |  |

Apudaj municipoj estas: Občina Lukovica en la nordo, Občina Zagorje ob Savi en la oriento, Občina Dol pri Ljubljani kaj Občina Litija sude, kaj Občina Domžale okcidente.

Interesaĵoj
-----------

* Limbarska gora estas unu el la plej vizitantaj montoj
* Kastelo de Tuštanj — kie kulturaj eventoj okazas en la somero
* Monto Cicelj (836 m) — la plej vizitata pinto sur la kresto de Cicelj estas Sv. Miklavž (742 m)
Koordinatoj: 28° 11′ 0″ N 17° 14′ 0″ U﻿ / ﻿28.18333 °N, 17.23333 °U﻿ / 28.18333; -17.23333 (mapo)

**Agulo** estas la plej malgranda el la ses municipoj de la insulo La Gomera, parto de la insularo Kanarioj en la Atlantika Oceano, kiu geografie apartenas al Afriko sed politike estas parto de Hispanio. La municipo kovras malvastan nordan marbodan parton de la insulo, kaj etendiĝas suden al la alta insula centro. 

La municipo konsistas el du partoj. En la norda, marborda kaj malalta zono situas *Agulo Casco*, kvazaŭ natura amfiteatro, en kiu situas la tri loĝlokoj *La Montañeta*, *Las Casas*, *El Charco*, kaj iom for de ili la bieno *Caserio de Lepe*. Super ĝi, en alteco de 250 metroj super la marnivelo, situas la centra loĝloko *Agulo*, fondita en la 1720-aj jaroj. La pli alta zono *Sobreagulo* kun la loĝlokoj *Las Rosas*, *La Palmita*, *Meriga* (la arbaro de *Meriga* deklariĝis monda natura heredaĵo de UNESKO) kaj *Cruz de Tierno* situas proksime de la insulocentra Nacia Parko Garajonay. 

la loĝloko Agulo
**Geraldine Anne FERRARO** (la 23-an de aŭgusto 1935 - la 26-an de marto 2011) estis advokato kaj politikisto de la Demokrata Partio, membro de la Usona Ĉambro de Reprezentantoj kaj la unua virino elektita por esti kandidato por la pozicio de vicprezidanto nome de unu el la plej grandaj partioj en Usono.

Vivo
----

Ferrero, kiu kreskis en Nov-Jorkio, instruis en bazlernejo, kaj samtempe studis juron en vesperaj studoj en Fordham University, kiun ŝi diplomiĝis en 1960. En 1974, ŝi komencis labori kiel advokato en la Kvinza *District Attorney's Office*, kie ŝi gvidis la Specialajn Viktimojn-Agentejon kiu traktis sekskrimojn, infanmistrakton kaj hejman perforton. Ŝi estis elektita al la Kongreso en 1978, kie ŝi malrapide laboris supren ene de la partihierarkio, temigante leĝaron por alporti egalecon al virinoj en la kampoj de salajroj, pensioj kaj emeritiĝplanoj.

En 1984, iama Vicprezidanto Walter Mondale, tiutempe kandidato por la prezidanteco de Usono, elektis ŝin kiel sian balotpartneron, kiel kandidaton por Vicprezidanto, en la venontaj elektoj. Akceptante tiun nomumon, ŝi ankaŭ iĝis la unua amerikano de itala deveno estanta nomumita por la pozicio de Vicprezidanto de unu el la plej gravaj partioj. La pozitiva balotenketrespondo sekvanta la nomumon de Ferrero kiel vicprezidanto ne daŭris ĝis la parlamentaj balotadoj en novembro de tiu jaro kaj ŝi kaj Mondale estis venkitaj en la elektoj fare de la aktuala prezidanto Ronald Reagan kaj lia vicprezidanto, George H. W. Bush.

Ferrero kuris dufoje en la antaŭbalotoj de la Demokrata Partio por la Usona Senato, en 1992 kaj 1998, sed perdis ambaŭ fojojn. Ŝi ankaŭ funkciis kiel la usona ambasadoro ĉe la Komisiono de Unuiĝintaj Nacioj pri Homaj rajtoj inter 1993 kaj 1996, dum la periodo de la prezidanto Bill Clinton, krome ŝi ankaŭ disvolvis karieron kiel ĵurnalisto, verkisto kaj entreprenisto kaj partoprenis en la kampanjo por La prezidanta nomumo de Demokrata Hillary Clinton en - 2008.

En siaj lastaj jaroj, ŝi luktis kontraŭ la multipla mjelomo malsano kiu estis malkovrita en ŝia korpo. Komence de marto 2011, ŝi estis akceptita en la Masaĉuseca Ĝenerala Hospitalo, por trakti la doloron de la malsano, kaj tie ŝi disvolvis pneŭmoniton, kiu kaŭzis komplikaĵojn en la malsano. Ŝi mortis en la hospitalo la 26-an de marto 2011.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Geraldine Ferraro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Geraldine Ferraro ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Text of speech accepting Democratic Party nomination for Vice President of the United States, July 19, 1984
* FBI file on Geraldine Ferraro
* "Geraldine Ferraro"Arkivigite je 2017-06-26 per la retarkivo Wayback Machine – Video produced by *Makers: Women Who Make America*
* *Geraldine Ferraro: Paving the Way* – Documentary film about Geraldine Ferraro
* "Geraldine A. Ferraro collected news and commentary" at *The New York Times*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 826179
* GND: 119203235
* LCCN: n81052939
* VIAF: 47566268
* ISNI: 0000 0000 2140 0274
* SUDOC: 092856535
* BIBSYS: 90873436
 |
**A/C grundoj escepte de Nigrogrundoj** estas grupo de grundoj, kiuj ekestis danke al grundformiĝa procezo de akumuliĝo de humo sur kalkoŝtono aŭ alia solida ŝtono kun alta enhavo de kalcio (ekzemple dolomito kaj simile) - en kazo de rendzino, sur miksitaj karbonat-silikataj petroj en kazo de pararendzino kaj sur senkalcia, silikata petro kaze de rankero. Pro bona rezisteco de ekzemple kalkoŝtono temas ofte pri malprofundaj A-C grundotipoj. Malgraŭ malhela huma A-horizonto de rendzino kaj pararendzino kun sufiĉe alta enhavo de kalcio en sorbada komplekso (regule pli ol 50%), ne temas pri tre fertilaj grundoj. Tion kaŭzas la malsufiĉa profundeco (ankaŭ kaze de rankero), kiu kialas rapidan sekiĝon somere kaj ĉefe unuflanka kemizmo (sufiĉo de kalcio, sed samtempe malsufiĉo de aliaj gravaj mineraloj). La alta enhavo de kalcio malplirapidas la senkalkiĝon kaj do defendas procezojn kiel bruniĝo, podzoliĝo (speciala translokiĝo). Do eĉ en pli grandaj altecoj supre la maro, kie estas multe da pluvakvo, ne ekestas B-horizontoj kaj estas bone disvolviĝitaj tiuj ĉi grundotipoj. Pro kialo, ke la grundotipoj de tiu ĉi klaso ne dependas de klimata grundformiĝa faktoro, sed de neklimata (karaktero de ŝtono) oni parolas pri eksterzonaj grundotipoj. La plej konata grundotipo apartenanta en tiun ĉi grupon estas rendzino. Male, rankeron oni povas konsideri kiel zona grundotipo (troviĝanta en pli grandaj altecoj super la maro, kie ĝi estas iniciala grundo. Sed same iam ĝi estas eksterzona, kiam la faktoro estas troa deklineco de reliefo.
**Agustín Rodríguez Sahagún** (n. Ávila; 27-a de marto de 1932 - m. Parizo; 13-a de oktobro de 1991), politikisto kaj entreprenisto hispana, doktoro pri Ekonomiko kaj Juro.

Li studis juron en la Universitato Deusto en Bilbao, urbo kie li dediĉis sin al diversa agado kaj eldona kaj entreprena. En 1976 helpis la kreadon de Federacio Entreprenista Segovia. Kaj post unu jaro, en 1977, la fondon de la dungistaro de la malgranda kaj mezgranda entreprenaro, nome CEPYME (*Confederación Española de la Pequeña y Mediana Empresa*), kies prezidanto li iĝis proelekte.

Li ekkarieris en politiko la 24-a de februaro de 1978, kiam ekformis parton de la registaro de la Unión de Centro Democrático, prezidita de Adolfo Suárez, kie li respondecis pri la Ministerio de Industrio anstataŭe de Alberto Oliart Saussol. En la venonta registaro, en februaro de 1979, li iĝis respondeca pri la Ministerio de Defendo (Milito), posteno kiun li estis okupanta dum la klopodo de Puĉo en Hispanio la 23a de februaro de 1981.

Same februare de 1981, li estis elektita prezidante de la UCD, partio kiun li abandonos venontjare por akompani Adolfo Suárez en la kreado de nova partio, la Centro Democrático y Social (CDS). En la elektoj de 1982 kaj 1986 li akiris sidlokon kiel deputito el CDS, ĉefa politika heredanto de la UCD.

En la municipaj elektoj de 1987, li kandidatiĝis al urbestreco de Madrido por sia partio, la CDS. Tiu iĝis nur la tria politika partio en Madrido post la PSOE kaj AP. En 1989, okazis skabena voĉdonado kontraŭ la ĝistiama urbestro madrida nome Juan Barranco (PSOE), kaj per 29 voĉdonoj el totalo de 55, nome 20 voĉoj de la PP kaj 8 de la CDS, iĝis urbestro Rodríguez Sahagún. Kiel tio, li klopodis malsukcese ke la ampleksigo de la Flughaveno Madrido-Baraĥo iĝu konstruado de dua Flughaveno Madrida. Li restis urbestro ĝis aprilo de 1991, kiam li rezignis rekandidatiĝi pro santialoj.

* Kategorio Agustín Rodríguez Sahagún en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Agustín Rodríguez Sahagún en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 417848
* LCCN: n95008061
* VIAF: 55854374
* ISNI: 0000 0001 1647 505X
* SUDOC: 07132934X
* BNE: XX1122285
 |
**La MPAIAC** (hispane: **Movimiento por la Autodeterminación e Independencia del Archipiélago Canario** - Movado por Memdeterminado kaj Sendependeco de la Kanaria Insularo) estis organizo kiu celis atingi la rajton al memdeterminado kaj apartigo de Kanarioj disde la Regno de Hispanio.

 Flago de kanariaj separistoj dezajnita fare de MPAIAC.La organizo fondiĝis en la 22-a de novembro 1964 en Alĝerio fare de advokato de la hispana diasporo nome Antonio Cubillo. En 1975 la movado komencis dissendi propagandon per alĝeria radio. En la sama jaro kaj en 1976, du aktivuloj de la movado estis mortigitaj fare de sekurecaj taĉmentoj. La 1-a de novembro 1976 la organizo deklaris armitan lukton per sia armea brako FAG. Ilia unua operacio estis efektivigita tiun monaton, kiam eksploda aparato eksplodis en la Kanariaj Insuloj: ne estis viktimoj.

En 1977 la FAG detonaciis sian unuan eksplodilon ekstere de la Kanariaj insuloj, en Madrido, kaj ne estis viktimoj. Tiun saman jaron ili plantis bombon en florbutiko en Flughaveno de Gando, vundante plurajn homojn kiel rezulto de la eksplodo. Sekvante la atako kaj per timo de alia bombo ĉe la flughaveno, flugoj estis deturnitaj al Los Rodeos Flughaveno en Tenerifo, kio kaŭzis (kune kun la malbona vetero kaj ĉeno de homaj eraroj) la kondiĉojn por la Aviadila kolizio de 1977 en Los Rodeos. En 1978 mortis policano de la unuo por neŭtraligi eksplodaĵojn, dum li provis kvietigi bombon en Tenerife. Tio estis la nura kazo en kiu la agado de la organizo rekte kaŭzis viktimojn.

La 5-an de aŭgusto 1978 Antonio Cubillo postvivis atencon en Alĝero sed restis handikapita. La murdo okazis laŭ iniciato de la hispana Ministerio de Eksterlandaj Aferoj kaj en 2003 Cubillo estis kompensita je 150 000 eŭroj. En 1979 la organizo rezignis pri la armita lukto kaj ĝia fondinto Antonio Cubillo estis forpelita de la organizo pro malkonsentoj kun la estraro.

En la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj la organizo ĉesis ekzisti. En 1985, Cubillo revenis de ekzilo en Alĝerio kaj formis separisman partion nomitan la "Congreso Nacional de Canarias". La pinto de potenco de la partio estis en 1987, kiam ĝi gajnis unu sidlokon en la konsilio de la urbo Arrecife sur la insulo Lanzarote. En 2003, kelkaj el la veteranaj funkciigistoj de MPAIAC reestablis ĝin, sed ĝia agado estas preskaŭ nula kaj sumiĝas ĉefe al interreta propagando. La homoj de la Nacia Kongreso de Kanarioj neas ĉi tiun agadon kaj asertas, ke ĝi fakte estas la agado de la hispanaj spionagentejoj.

FAG
---

La **FAG** (en la hispana **Fuerzas Armadas Guanches** - la armetrupoj guanĉaj) estis la armea brako de la separisma organizo por la Sendependiga Movado de la Kanariaj Insuloj inter 1976 kaj 1978. La nomo de la organizo estas derivita de la nomo de la antikva loĝantaro de la Kanaria Insularo, nome la Guanĉoj. Lia ĉefa agado estis planti eksplodaĵojn en strategiaj lokoj en Kanarioj kaj Madrido. La celo de la agado estis meti premon sur la hispanan registaron sed ne kaŭzi viktimojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* La oficialo retejo de la MPAIAC-organizo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 744765
* LCCN: nr91034362
* VIAF: 125937538
 |
**Anyama** estas grandurbo en Ebur-Bordo. Ĝi estas antaŭurbo de la iama ĉefurbo Abiĝano.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 05° 26′ N 03° 55′ U﻿ / ﻿5.433 °N, 3.917 °U﻿ / 5.433; -3.917 (mapo)Koordinatoj: 05° 26′ N 03° 55′ U﻿ / ﻿5.433 °N, 3.917 °U﻿ / 5.433; -3.917 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 125.007 en 2012
* Horzono: UTC

Geografio
---------

Anyama situas sur ebenaĵo en la suda sekcio de la lando. Abiĝano troviĝas ĉirkaŭ 15, Divo 149, Jamusukro 200, Gagnoa 220 km.

Historio
--------

En la antaŭurbon alvenis diversaj homoj por trovi laborlokojn en Abiĝano kaj dormi en Anyama. En la urbo precipe atjeoj vivas.

Klimato
-------

Anyama situas en tropika klimato. La averaĝa temperaturo varias inter 23 kaj 26 °C. Jare pluvas ĉirkaŭ 1600 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, la pluvo kulminas en junio kaj malkulminas en januaro.

Trafiko
-------

Anyama-on havas tuŝas ĉefvojo lak fervojo Abiĝano-Bouaké. Flughaveno de Abiĝano estas proksime.

Ĝemelurboj
----------

* Francio Pontault-Combault, Francio, 1988

Fontoj
------

* Angla kaj franca Vikipedioj
* 
* mapo kaj distancoj Arkivigite je 2014-02-24 per la retarkivo Wayback Machine
* mapo[*rompita ligilo*]
Koordinatoj: 55° 25′ 00″ N 55° 32′ 00″ O﻿ / ﻿55.41667 °N, 55.53333 °O﻿ / 55.41667; 55.53333 (mapo)

**Birsk** (ruse *Бирск*) estas urbo en Baŝkirio en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 80415.

La urbo estis fondita en jaro 1663.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1781.

La interurba telefona kodo estas 34714, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Belaja (Белая), je 5 km de enenfluo en ĝin de rivero Birj (Бирь).

En jaro 1959 la urbo havis 24.8 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 40 mil loĝantojn.

Flago de Baŝkirio
Administra divido de Baŝkirio

**Ĉefurbo**: Ufa

**Urbaj distriktoj**:
Agidel |
Kumertau |
Meĵgorje |
Neftekamsk |
Oktjabrjskij |
Salavat |
Sibaj |
Sterlitamak |
Ufa 

**Municipaj distriktoj**:
Abzelilova |
Alŝeeva |
Arĥangelska |
Askina |
Aurgaza |
Bajmaka |
Bakala |
Baltaĉeva |
Belebeja |
Belokataja |
Belorecka |
Biĵbuljaka |
Birska |
Blagovara 
Blagoveŝĉenska |
Buzdjaka |
Burajeva |
Burzjana |
Ĉekmaguŝa |
Ĉimŝa |
Davlekanova |
Duvana |
Djurtjulia |
Fjodorovka |
Gafura |
Ĥajbulina |
Janaula |
Jermekejeva |
Iglina |
Iliŝeva |
Iŝimbaja 
Kaltasa |
Karaidela |
Karmaskala |
Kiga |
Krasnokama |
Kugarĉa |
Kuŝnarenkova |
Kujurgaza |
Meleuza |
Meĉetlina |
Miŝkina |
Mijaka |
Nurimanova |
Salavata |
Sterlibaŝeva |
Sterlitamaka |
Ŝarana 
Tatiŝla |
Tujmaza |
Uĉala |
Ufa |
Zianĉura |
Zilaira
**Genejna** (foje Al-Junaynah aŭ El Geneina aŭ Ajjinena aŭ Al Genain aŭ Geneina, arabe الجنينة) estas grandurbo, ĉefurbo de subŝtato kaj universitata urbo en Sudano.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 13° 27′ N 22° 27′ O﻿ / ﻿13.450 °N, 22.450 °O﻿ / 13.450; 22.450 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 168 946 (en 2012)
* Supermara alteco: 780 m
* Horzono: UTC +3

Geografio
---------

Genejna situas sur altebenaĵo en la okcidenta parto de la lando. Ĉado troviĝas 27, Al Faŝir 314, En Nahud 654, El Obeid 841, Omdurban 1102, Kosti 1106, **Ĥartumo** 1111 km.

Liveraj vojoj en Sudano en 1992, kie Genejna estas trovebla okcidente ĉe Ĉado

Historio
--------

En Genejna en 1910 francaj soldatoj venis, kiu faris konflikton, ĉar ankaŭ angloj volis akiri la regionon. Pro la daŭra konflikto en Darfuro ekde 2003 estas ĉirkaŭ la urbo pluraj rifuĝintejoj.

Ekonomio
--------

Genejna kun sia ĉirkaŭaĵo estas konvena por bredadi dombestojn.

Trafiko
-------

Genejna havas flughavenon. Ĉefvojoj kuras al Al Faŝir kaj Njalo (urbo), krome estas malpli gravaj vojoj al Ĉado, suden kaj norden.

Klimato
-------

En Genejna la averaĝa temperaturo varias inter 21 kaj 29 °C. La varmo en aprilo kulminas, en januaro malkulminas. Jare pluvas po 504 mm. La pluvo kulminas en aŭgusto. Inter novembro-marto neniam pluvas.

Fontoj
------

* Franca kaj germana Vikipedioj
* mapo, distancoj Arkivigite je 2013-12-25 per la retarkivo Wayback Machine
* mapo
* loĝantaro
* vetero

* Kategorio Genejna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Unua pozicio de piedoj kun elturniĝo
En klasika danco, **elturniĝo** aŭ **turniĝo eksteren** estas turnado de la gamboj kiu komenciĝas de la koksoj, kaŭzanta ankaŭ la genuojn kaj piedojn al turni eksteren, for de la centra vertikala simetria ebeno de la korpo. Ĉi tiu turnado permesas pli grandan vastigaĵon de la kruro, aparte je altigado de ĝi flanken kaj malantaŭen.

Elturniĝo estas esenca al klasika baleta tekniko kaj estas la bazo sur kiu ĉiuj baletaj movoj estas farataj.

Limigo kaj naturo de elturniĝo
------------------------------

La elasteco de la iliako-femura ligamento (je centro) estas grava por elturniĝo.
Elturniĝo estas mezurata en gradoj. La angulo estas mezurata inter la piedoj kiam la kalkanoj estas intertuŝantaj en unua pozicio. La perfekta elturniĝo estas de 180°

La amplekso je kiu iu persono povas turni siajn krurojn estas grande antaŭdifinita. La atingebla angulo de elturniĝo estas difinita per la formo de la femurosta kolo, la angulo je kiu la femurosta kapo estas enigita en la koksan aksingon, la orientiĝo de la koksa aksingo, la elasteco de la iliako-femura ligamento, la fleksebleco de la koksaj kaj femuraj muskoloj. Tamen, la strukturo de la osto povas esti influita per baletaj ekzercoj antaŭ certa periodo de osta evoluo, atingata ĉirkaŭ la aĝo de dek unu jaroj.

La ago de turnado eksteren de la kruro estas pli grava al baleta movado ol la angulo kiu estas atingita. Eĉ starante elturniĝo devas esti farata per aktiva turnado kun la muskoloj ekde la koksoj al la piedoj.

Ellaboro de elturniĝo
---------------------

La perfekta elturniĝo estas malofte atingebla tuj post komenco de okupiĝo pri dancoj, oni devus ne provi movoj kun troa elturniĝo.

Komencaj dancistoj devus ne provi 180° elturniĝon tuj, sed anstataŭe devas konstrui la fortecon kaj flekseblecon postulitajn. Altrudo de elturniĝo en la piedoj malformigas la pozicio de la tuta korpo kaj ofte rezultoj en vundo, aparte je la genuo. Angulo de 100° estas de laboro la muskoloj en la kokso kaj femuro sen kaŭzado de la genuoj al turni enen.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Argentinosaŭro** |
| --- |
|  |
| Posta kreo de rekonstruita skeleto en Muzeo Senckenberg en Frankfurto ĉe MajnoPosta kreo de rekonstruita skeleto en Muzeo Senckenberg en Frankfurto ĉe Majno |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | *Sauropsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Saŭriskioj *Saurischia* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | *Titanosauridae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Argentinosaŭro** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Argentinosaŭro  |

 |
| v • d • r |

**Argentinosaŭro**, science *Argentinosaurus* (signifas en la latina „argentina lacerto"), estas genro de saŭropoda dinosaŭro el la kreto de Sudameriko. Oni priskribis nur unu tipan specion *A. huinculensis*.

La argentinosaŭro estas unu el la plej grandaj konataj dinosaŭroj kaj tiel unu el la plej grandaj surteraj bestoj de la terhistorio.

La trovitaj fosilioj estas nekompletaj, ĝis nun konatas nur parto de la skeleto (dorsa vertebro, ripoj, krurostoj). Laŭ la trovitaĵoj oni povis kalkuli grandon kaj pezon de la besto. Laŭ tio, la ŝultra alto de argentinosaŭro estis 8 ĝis 9 m kaj longis ĝis 38 m. Laŭ kalkuloj, la plantovora besto pezis ĉ. 80 ĝis 100 tunojn. Ĝi havis – kiel aliaj saŭropooj – tre longan kolon kaj voston, masfortan korpon, kiun portis 4 kolonformaj kruroj.

La fosiliaj ostoj de argentinosaŭro estis malkovritaj en argentina provinco Neuquén. Oni datas la trovaĵojn je 110–95 milionojn da jaroj, tiel al transira periodo de subkreto ĝis supra kreto. La unua priskribo de la genro okazis en 1993, fare de José F. Bonaparte kaj Rodolpho Coria.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |

* Argentinosaŭro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Argentinosaŭro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Argentinosaŭro en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
József Liska
**LISKA József** (liŝka) estis hungara prielektra inĝeniero, teknikuniversitata profesoro, ano korespondanta de la Hungara Scienca Akademio (1958), laŭreato de Kossuth-premio (1954). Li naskiĝis en Resicabánya la 6-an de aprilo 1883 kaj mortis en Budapeŝto la 20-an de marto 1967.

Biografio
---------

Liska studis en teknikuniversitatoj de Vieno, Budapeŝto kaj Karlsruhe li havigis diplomon de inĝeniero en 1907, en 1908 diplomon de teknikdoktoro. Reveninte li estis ĝis 1939 ĉefinĝniero en diversaj entreprenoj, respektive direktoro. En 1919 li igixs privatprofesoro, ekde 1939 en katedro pri elektrotekniko vicprofesoro, ekde 1942 en la katedro pri elktromaŝinoj kaj mezuradoj. Li estis dum pluraj jaroj ĉefredaktoro de revuo *Elektrotechnika*.

Verkoj ĉefaj
------------

* *Nagyfeszültségű egyenáramú motorok nagyvasúti lokomotívokban való alkalmazása* (Elektrotechnika, 1913. Li estis premiita per Zipernowsky-premio de Elektrotechnikai Egyesület);
* *Villamosgépek vektorábrái* (Bp. 1945);
* *Váltakozó áramok elmélete* (kun Gyula Retter, Bp. 1953);
* *Villamosgépek* (I – V. Bp. 1948 – 60).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio József Liska en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)