recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Tiu ĉi artikolo temas pri parto de Nové Heřminovy. Pri pereinta municipo temas artikolo Kunov (Klášterec nad Ohří).*

Koordinatoj: 50° 02′ 12″ N 17° 31′ 04″ O﻿ / ﻿50.03667 °N, 17.51778 °O﻿ / 50.03667; 17.51778 (mapo)

**Kunov** (germane *Kunau*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Nové Heřminovy en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas proksimume 6 km nordoriente de Bruntál. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Milotice nad Opavou - Vrbno pod Pradědem kaj ŝoseo II/451. Vivas ĉi tie 93 loĝantoj (2021).

Kunov situas en katastra teritorio **Nové Heřminovy** kun areo 11,03 km². Ĝis la jaro 2019 tiu ĉi katastro estis anomale dividita inter municipo Nové Heřminovy kaj urbo Bruntál, dum kio ambaŭ partoj havis statuson de teritorie teknika unuo, kiuj estis Nové Heřminovy-Bruntál (parto de la katastro kun Kunov) kaj Nové Heřminovy-Nové Heřminovy (parto de la katastro kun municipo Nové Heřminovy).

Historio
--------

Kunov devene kreis parton de municipo Skrbovice, sed al kiu devene ne apartenis ties sudaj domoj, kiuj estis konstruita pli malfrue. Parceloj kun tiuj ĉi domoj estis devene parto de katastra teritorio Nové Heřminovy, en kies kadro ili kreis post sia konstruo lokan parton Kunov. Tiu ĉi loka parto poste estis en la jaro 1924 alligita al Skrbovice kiel konsisto de ekzistanta domaro de Kunov, dum kio la katastra teritorio de Skrbovice poste per sia angulo trafis en proksimecon de konstruareo de Nové Heřminovy. En la jaro 1960 poste estis la tuta Kunov apartigita de Skrbovice kaj rekatastrigita al Nové Heřminovy. Al la 1-a de julio 1979 poste municipo Nové Heřminovy estis alligita komune kun Kunov al Bruntál, kies parto Kunov restis ankaŭ post tio, kiam Nové Heřminovy al la 1-a de januaro 1992 memstariĝis. Sed nek post tiu ĉi dato ne okazis apartigo de la katastro. Similajn anomaliojn jam leĝo ne permesis en estontecon kaj tial Kunov al la 21-a de junio 2019 fariĝis parto de municipo Nové Heřminovy.

Evoluo de nombro de loĝantoj
----------------------------

Nombro de loĝantoj de Kunov laŭ kalkuladoj aŭ aliaj oficaj registroj.

| Jaro | 1930 | 1961 | 1970 | 1980 | 1991 | 2001 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nombro de loĝantoj | 380 | 252 | 254 | 182 | 167 | 173 |

En Kunov estas registritaj 28 adresoj, 27 daŭre loĝigataj kaj 1 refreŝigeja aŭ dutempe loĝigata. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 25 domoj, el tio 19 daŭre loĝigataj.

Fotaro
------

* LoĝdomojLoĝdomoj
* Ŝoseo kaj fervojoŜoseo kaj fervojo
* DomoDomo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Nové Heřminovy (2) |
| --- |
| Nové Heřminovy ~ Kunov |

 |
Loko de Mona Markolo
La **Mona Markolo** (hispane *Canal de la Mona*) estas markolo kiu separas la insulojn Hispaniolo kaj Puertoriko. La Mona Markolo konektas la malfermajn akvojn de la Atlantika Oceano kun la Kariba Maro, kaj estas grava ŝipvojo inter la Atlantiko kaj la Panama Kanalo.

La markolo havas 130 km de larĝo inter la du ĉefaj insuloj kaj estas unu el plej malfacilaj markoloj en Karibio. Dangxeroj estas variaj tajdaj marfluoj kreitaj de la grandaj insuloj ambaŭflanke, kaj de la sablejoj kiuj foretendas multajn mejlojn el ambaŭ marbordoj.

La nomo *Mona* rilatas nek al *mono* (ĉu esperante ĉu angle, el *money*) nek al la hispana kun signifo *simio*, sed al indiĝena signifo "en la mezo".

Insuloj
-------

Estas tri insuloj ene de la Mona Markolo:

Mona kuŝas ĉe la mezo de la Mona Markolo.

Kvin kilometroj nordokcidente de Mona estas multe pli malgranda Monito.

Kvindek kilometrojn nordoriente de Mona kaj multe pli proksime (21 km) al la Puertorika ĉeftero estas Deseĉeo.

* Kategorio Mona Markolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Montoj Al Haĝar** (en araba: جبال الحجر; kio signifas la montojn el ŝtono) estas montaro en la nordoriente de Omano kaj oriente de Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, kio konstituas la plej altan montaron de la orienta parto de la Arabia Duoninsulo. Tiuj separas la marbordan malaltan ebenaĵon de Omano disde la alta dezerta ebenaĵo, kaj ili estas inter 50 kaj 100 km interne ene de la marbordo de la Golfo de Omano.

La montoĉeno startas en la nordo, formante la duoninsulon Musandam. El tie, norde de Haĝar (Haĝar al Garbi) estas paralelaj al sudoriento, al la marbordo, sed iom malproksime de tiu en la sekvo. La centra parto de Haĝar estas Ĝebel Aĥdar (2980 m), la plej alta kaj plej natura areo en la lando.

Estas naturaj olivarboj kaj figarboj inter 1110 kaj 2510 metroj, kaj eĉ juniperoj. Fruktarboj kiel por grenatoj kaj abrikotoj estas kultivataj en la valoj. Inter naturaj birdoj menciindas la kadavrogrifo kaj la orelvulturo, kaj inter mamuloj la montogazelo (*Gazella gazella*) kaj la kapro (*Hemitragus jayakari*). La endanĝerigita araba leopardo (*Panthera pardus nimr*) estis iam vidita tie.

* Koordinatoj 23°12′53″N 57°16′31″E

Notoj
-----

1. ↑  Ecoregions
2. ↑  Governorates of Oman Alirita la 17an de Oktobro 2021.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 741200
* GND: 4302572-9
 |
La plej alta pinto de Bieszczady estas Monto Pikui (1405 m) en Ukrainio.
**Montoj Bieszczady** [bʲɛˈʂt͡ʂadɨ] (en pola: Bieszczady; en slovaka: Beščady; en ukraina: Бещади; en hungara: Besszádok) estas montaro kiu etendiĝas el plej sudoriento de Pollando kaj nordorienta Slovakio tra okcidenta Ukrainio. Ĝi formas la okcidentan parton de Orientaj Beskidoj (pole: Beskidy Wschodnie; ukraine: Східні Бескиди), kaj estas pli ĝenerale konsiderata parto de plej Orientaj Karpatoj. Tiu montaro estas inter la montopasejoj Łupków (640 m) kaj Vyshkovskyi (933 m). La plej alta pinto de Bieszczady estas Monto Pikui (1405 m) en Ukrainio. La plej alta pinto de la pola parto estas Tarnica (1346 m).

Estas du dividmanieroj por la montaro, nome inter Okcidenta kaj Orienta Bieszczady; aŭ inter Okcidenta, Centra kaj Orienta Bieszczady.

Ĝis 1947, 84% de la populacio de la pola parto de Montaro Bieszczadzkie estis ukrainparolantaj Bojkoj. La murdo de la pola generalo Karol Świerczewski en Jabłonki fare de la naciisma Ukraina Ribela Armeo en 1947 rezultis en la translokigon de la Bojkoj, per nomita Operaco Vistula. La areo restis poste neloĝata. En 2002, la tiam pola prezidento Aleksander Kwaśniewski esprimis sian bedaŭron pro tiu operaco. Inter animaloj vivantaj en la en 1991 deklarita rezervejo menciindas la nigra cikonio, bruna urso, la lupo kaj la bizono.

* Kategorio Montoj Bieszczady en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 791406
* GND: 4006552-2
* VIAF: 245618932
* NKC: ge232089
 |
La **Montoj Ĉerski** (ruse *Хребет Черского*; literumita: Ĥrebet Ĉerskogo; jakute *Черскэй хайалара*) estas montaro de nordoriento de Rusio, en Orienta Siberio.

La monto Pobeda, la plej alta pinto de la montoj Ĉerski (norda deklivaro, 2008).
La montoj Ĉerski etendiĝas al longo de 1000 km, orientitaj en direkto NOk-SOr, kaj la ĉefa parto estas en la teritorio de la respubliko Jakutio, kaj malgranda parto, sude, en la Magadana provinco.

La montoj Ĉerski estas ambaŭflanke de la Arkta Cirklo, kaj formas parton de la montaroj de Orienta Siberio norde de la Lapteva maro. La masivo estas ĉirkaŭita nordoriente de la ebenaĵo de Orienta Siberio kaj oriente de la montoj de Moma; sudoriente la montoĉeno malaperas iom post iom en la Oĥotska Maro, kaj la lastaj sudaj deklivaroj etendiĝas ĝis la haveno de Magadano; sudoriente, ili etendiĝas ĝis la valo de la rivero Jana kaj ĝis la altebenaĵo Oimiakon kaj la montaro Verĥojanska.

En la masivo ekfluas kelkaj el la plej grandaj riveroj de Orienta Siberio, kiel la rivero Kolima kaj la rivero Tompo, kaj estas trapasata de la rivero Indigirka, kiu fluas laŭ mallarĝa kaj ondeca valo, separante la montoĉenon en du partoj per profunda fendaĵo.

La plej alta pinto de la montaro estas la monto Pobeda (en rusa, Gorá Pobeda), kun 3147 metroj, kaj la dua plej alta pinto estas la monto Aborigen (2586 metros) en la suda landlimo.

* Koordinatoj 65°10′30″N 146°00′30″E

* Kategorio Montoj Ĉerski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 741251
 |
la montoŝultro de la Axalp super la lago Brienzer, Berner Oberland, Svisio.
la supra ŝultro de la Bödele kun rigardo al la Konstanca lago.
Kiel **montoŝultro** estas nomata terenoformo en montaro, kiu havas bone videblan transiron de la kruddeklivo al pli ebena dekliva parto aŭ formas kontraŭan deklivon.

La formo de la deklivoj aŭ monto similas al tiu de homa ŝultro. Ĝi estas aŭ deklive paralela terenŝtupo, kiu longas centojn da metrojn aŭ povas montri sian ŝultroformon nur el la flanka rigardo.

La estiĝo de montoŝultro estas ofte la sekvo de malsimila erozio de la ŝtonaĵo; ekzemple pro diversaj ŝtonspecoj, strukturo aŭ dureco de la ŝtonaĵo. Ekzistas ankaŭ tektonikaj kaŭzoj (ekzemple faŭltoj) aŭ loka sedimentado ekzemple de morenoj.

Sur krudaj ŝultroj ofte estis konstruitaj burgojn. En mezaj altoj ekzistas multaj montaraj bienoj de montaraj agrikultivistoj, unuopaj domaretoj kaj alpopaŝtejoj. Malgranddimensiaj montoŝultroj taŭgas por starigi elsendomastojn kaj telferajn mastojn.

En altmontaro estas tie multaj montaraj kabanoj, ĉar la deklivo tie nur estas modesta. Samtempe la reliefo protektas la kabanon kontraŭ lavangoj, torentoj kaj kotlavangoj. Kroma avantaĝo de tie konstruita kabano estas, ke ĝi estas videbla de montgrimpisto de fore.
La Montpasejo Granda Sankta Bernardo, eĉ en junio ankoraŭ neĝkovrita, longe restis gravega itinero trans la Alpoj.
En ĉi tiu diagramo, la ruĝa punkto markas la centron de la selo, kaj la verda linio - la pasejo kun la plej malalta alteco, ĉe kiu indas transiri la kreston.
**Montpasejo** aŭ **intermonto**  (ankaŭ **selo**) estas la plej malalta punkto en ĉeno de montetoj aŭ en montaro, kiu ebligas pli-malpli facilan transiron. Laŭ la vojo tra la montaro montpasejo estas la plej alta punkto en sia ĉirkaŭaĵo (klasika topografia difino de "selo").

Ĉar montoj en antikvaj tempoj estis konsiderindaj baroj por vojaĝantoj, montpasejoj ludis gravan eĉ ŝlosilan rolon por komerco, milito kaj (popol)migrado.

Priskribo
---------

Topografie montpasejo havas la ĝeneralan formon de selo inter du montoj. Por fontoj en ĝia proksimeco montpasejo estas akvodislimo. Kelkaj montpasejoj estas mallongaj laŭ krutaj deklivoj, aliaj konsistas el plurkilometre longaj valoj, kies plej alta punkto ne percepteblas per "nuda okulo" sed nur per geodezia mezurado.

Montpasejoj ofte estis uzataj por gvidi ŝoseon, foje fervojon trans la montaro. Ĉe tre altaj kaj krutaj pasejoj estis preferinde konstrui tunelon por permesi pli rapidan kaj ĉiu-sezonan trafikon.

Montpasejo Splügen (Svisio/ Italio)
La alto de montpasejo kutime estas la nura ebena grundo en sia ĉirkaŭaĵo, alta elrigardejo, do preferita por konstrui domojn. Se diversaj landoj kunlimiĝas en montaro, kutime montpasejoj konsistigas la limkontrolejojn, doganejojn kaj armepostenojn.

Ĉe ŝoseoj trans montpasejoj kutime estas ŝildoj por indiki la nomon de la pasejo kaj la altecon super marnivelo.

Montopasejoj
------------

Miloj da montpasejoj en la tuta mondo havas propran nomon, kelkaj estas tre famaj:

* Montpasejo Granda Sankta Bernardo (2.473 m) en Alpoj.
* Montpasejo Ĥajber (1.027 m) inter Ĝalalabado, Afganio, kaj Peŝaŭar, Pakistano.
* Ĥardung La (5.359 m) en Ĝamu kaj Kaŝmir, Barato.
* Semo La (5.565 m) Tibeto, la plej alta peraŭte transirebla.
* Kleine Scheidegg (2.061) en Svislando.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de montpasejoj
* Ĉefaj pasejoj de la Alpoj, Ĉenoj, pintoj kaj pasejoj de la Alpoj

* Kategorio Montpasejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Montserrat Caballé
**Maria de Montserrat Viviana Concepción CABALLÉ i FOLC** (naskiĝis la  12-an de aprilo 1933(nun 1933-04-12) en Barcelono, mortis la 6-an de oktobro 2018 en Barcelono) estis kataluna kantistino de opero.
Post 12 jaroj da studado en la Liceo de Barcelono ŝi ekkantis en la kompanio de opero de Basileo en 1956, kie ŝi premieris per la interpretado de *Mimí* en La Bohème. Ŝia repertuaro fariĝis pli ampleksa kaj en 1962 ŝi reiris al Barcelono kaj kantis en la Liceo. En 1964 ŝi edziĝis al la tenoro Bernabé Martí.

Sed ŝia famo disvastiĝis post granda sukceso en 1965, kiam ŝi anstataŭis malsanan Marilyn Horne, en la versio de Lucrezia Borgia en la Carnegie Hall de Novjorko. Post tio la sukcesoj multiĝis.

Montserrat Caballé kantis pli ol okdek operajn rolojn, el la baroka opero ĝis verkoj de Giuseppe Verdi, Richard Wagner aŭ Richard Strauss. Krome, ŝi ofte kantis hispanajn popolajn kantojn. Ŝi famiĝis en aliaj rondoj per la interpretado kun Freddie Mercury de la kanzono *Barcelona*, himno de la Olimpikaj Ludoj de 1992.

Ŝi estis tre aprezata pro la kvalito de sia voĉo, pura kaj potenca, pli ol pro siaj aktoraj kapabloj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Montserrat Caballé


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 33246
* GND: 118909649
* LCCN: n81023018
* VIAF: 24786592
* ISNI: 0000 0001 1439 7967
* LIBRIS: 302052
* SUDOC: 07772089X
* BNF: 138920458
* MBA: a96e61bc-1da0-45d0-816d-ebd00b70ff9d
* NLA: 35676986
* BIBSYS: 1044296
* NKC: jn20000700267
* ICCU: TO0V225592
* BNE: XX1027300
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La **Statuo de Giuseppe Natoli** (itale *Monumento a Giuseppe Natoli*) estas monumento nome skulptaĵo de la artisto Lio Gangeri, kun la bildo de la bankisto Sen. Giuseppe Natoli superita de anĝelo kun glavo, kiu simbolas la batalon por justeco, kaj subtenata ĉe la bazo per leonaj piedoj, prenante la princan blazonon de la dinastio Natoli, posteuloj de la reĝa familio de Francio, por atesti, ke ĉiu estonta ago baziĝas sur la konscio de onia pasinteco. La verko estas lokita en la Famedio de la monumenta tombejo de Mesino, en Italio.

Priskribo de la verko
---------------------

La monumento estis konstruita por la magistrato kun publika akto dediĉita al li. La busto de Senatano Natoli elstaras de la bazo, turnante sian rigardon al la homoj. Sur la antaŭo de la bazo estas nur la surskribo *Giuseppe Natoli*, kiel atesto de modesteco.

Historio
--------

La urbo Mesino dekretis lian entombigon en la kelo de la "Famedio" ĉe la Monumenta Tombejo de Mesino. La urbestraro voĉdonis konstrui monumenton dediĉitan al Giuseppe Natoli kaj komisiis ĝin al la skulptisto Lio Gangeri, poste la Konsilio voĉdonas unuanime, meze de la aklamado de la loĝantaro, por la nomado de unu el la ĉefaj stratoj de Messina, Via Giuseppe Natoli.

Inaŭguro
--------

La monumento estis inaŭgurita en 1867.

Referencoj
----------

1. ↑  Il decreto è del 27 aprile 1868, mentre il "ricco mausoleo" nell'avancorpo del famedio è del 6 luglio 1880 (in Attard, *Messinesi insigni...*, 2ª ed. 1991, pp. 15-16 e 70)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Natoli statuo Arkivigite je 2021-06-24 per la retarkivo Wayback Machine, *Monumento a Giuseppe Natoli*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730092
 |
*Ne miskomprenu kun Mogyoród!*

**Monyoród** [monjorOd], kroate **Minjorod** estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Bóly.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7 km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.0104/18.4774
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 7751
* Telefonprefikso: 69

Situo
-----

Monyoród situas sur deklivoj en valo de rojo, fine de sakovojo, fervojo Pécs-Barcs estas proksime. Bóly troviĝas 10, Kozármisleny 18, Villány 19, Mohács 20, Pécs 25, Siklós 27 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1389 laŭ tiama ortografio *"Monorod"*. Dum la turka erao la vilaĝo daŭre estis loĝata. Poste alvenis kroatoj kaj germanoj. En 1944 parto de germanoj rifuĝis, baldaŭe deportitaj hungaroj alvenis el Ĉeĥoslovakio. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de germanoj, kuracejo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco de 1876
* premejoj

* Kategorio Monyoród en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Michael PETERS** (naskiĝis la 18-an de marto 1948, mortis la 25-an de marto 2010 en Berlino, Germanio) estis germana grafikisto kaj esperantisto.

Peters estis aktiva membro de Esperanto-Ligo Berlin (ELB) kaj Germana Esperanto-Junularo (GEJ). Li kreis varb- kaj inform-materialojn de ELB kaj GEJ, multnombre disdonitaj. En aranĝoj li instigis plenkreskulojn kaj infanojn al kreiva agado, ekzemple dum SEFT kaj dum Zamenhoffesto en Pocdamo en 1996. Por la jubileo *90 jaroj Esperanto en Berlino*, festita de ELB en 1993, li kreis la emblemon.

Peters grafike konsilis Torsten Bendias dum kreado de la libro pri Esperanto-Junularo de GDR.

La litova eksedzino de Peters nomiĝas Nomeda, ilia filo Kai.

Michael Peters mortis subite pro koratako. Lia enterigo okazis la 15-an de majo 2010 en la *Arbaro de Paco* en Fürstenwalde.

Literaturo
----------

*Ni funebras*. En: Verda Informilo. 8/2010

Referencoj
----------

1. ↑  *Ni funebras*. En: Verda Informilo. 8/2010
2. ↑  Fritz Wollenberg (Red.). *Esperanto – Lingvo kaj Kulturo Berlino: Jubilea Libro 1903 – 2003; Enrigardo, Rerigardo, Antaŭrigardo = Esperanto - Sprache und Kultur in Berlin.* Esperanto-Ligo Berlino r.A. (Eld.), Mondial, Novjorko - Berlino: 2006, 367 p. (en la germana kaj Esperanto) – ISBN 1-59569-043-3, p. 171–172.
3. ↑  Fritz Wollenberg*: El la historio de la Esperanto-movado en Berlin*. Unua Parto 1903-1918, Esperanto-Liga Berlin, Berlin 1993. La emblemo de la jubileo, kreita de Michael Peters, troviĝas sur la titolpaĝo.
4. ↑  Torsten Bendias: *Die Esperanto-Jugend in der DDR. Zur Praxis und Lebenswelt sozialer Strömungen im Staatssozialismus. (Studien zur DDR-Gesellschaft. Eld. de Dieter Voigt kaj Sabine Gries,* vol 14), LIT Verlag Dr. W. Hopf, Berlin 2011, p. 13.
**Moheli** (aŭ ankaŭ **Mohéli**, komore **Mwali**) estas la plej malgranda el la tri ĉefaj insuloj de la arkipelaga ŝtato Komoroj kaj de la komora insularo.

Geografio
---------

Mohéli situas proksimume 50 km sude de Granda Komoro. La insulo grandas 290 km².

Kiel la aliaj insuloj de la Komoroj, ankaŭ Mohéli ekestis per vulkana aktiveco. Inter okcidento kaj oriento vulkana montoĉeno pasas la insulon, la plej granda altaĵo per 790 m estas la monto *Mzé Koukoulé*. La kratera lago *Dziani Boundouni* proksime de la marbordo havas saletan akvon. 

La fekunda vulkana grundo kaj multaj akvofontoj rezultigas abundan kreskon de vegetaĵoj. Ĉefe en pli altaj regionoj dominas tropika pluvarbaro, dum la ebenaĵoj estas uzataj agrikulture. Precipe plantiĝas kaj rikoltiĝas kafo, kakao, kokoso kaj *ilangilango*, kiu estas fonto de volatila oleo. 

En la sudo de la insulo tri najbaraj insuletoj kreas nature protektitan havenon, la insuleto *Ŝisiŭa Unefu* pasintece estis kolonio por Lepro-malsanuloj.

Loĝantaro
---------

La proksimume 40 000 loĝantoj estas posteuloj de afrikaj, arabaj kaj madagaskaraj enmigrintoj kaj parolas *ŝimŭali*, dialekton de la komora lingvo. Krome la araba kaj franca estas oficialaj lingvoj.

Ĉe la norda marbordo situas, protektite de apudmarborda korala rifo, *Fomboni*, la plej granda loĝloko de la insulo.

Historio
--------

De la 15-a ĝis 19-a jarcento la insulo Mohéli apartenis al la sultanejo Anjuano, sed iom post iom iĝis memstara politika unuo. La ekestinta memstara sultanejo inter la jaroj 1832 kaj 1885 estis regita de la sultana dinastio Ramanetaka veninta el Madagaskaro. La sultanino Djumbe Fatima, nomata Raketaka, en 1842 vokis la armeon de Francio protekte de la ekspansianta sultanejo Zanzibaro. Dum la sekvaj jardekoj pli kaj pli fortiĝis la francia influo. En 1861 kaj 1871 la armeo de Francio armee intervenis en la internajn konfliktojn de la insulanoj. En 1886 Mohéli oficiale iĝis francia protektejo, administrata de la goberniestro de Majoto. La sultanejo tamen formale restis ĝis la jaro 1912. Post la murdiĝo de la lasta sultano de la dinastio *Ramanetaka*, ekde la jaro 1885 regis la arabdevena dinastio *Ŝeĥe-Muĥtar*. Ekde 1897 ne estis sultano, kaj en 1912 ĉiuj komoraj insuloj iĝis parto de francia kolonio.

En 1975 la insulo Mohéli iĝis parto de la sendependiĝinta ŝtato Komoroj. En 1997 la anoj de la insulo samkiel tiuj de Anjuano deklaris sendependecon de la Komoroj, kion tamen rekonis neniu alia ŝtato. Post konstitucia reformo kaj referendumo en 2001 la insulo konsistigas unu el tri subrespublikoj en la nove fondita ŝtato Komora Unuiĝo.
**Mojroj** (helene *Μοῖραι*, latine *Parcae*), **Parcoj** aŭ **Fataloj** estis en la helena mitologio aŭ filinoj de la diino de sortoplena neceso Ananko, aŭ estas prezentataj kiel filinoj de Zeŭso kaj diino Temiso. Ili estas diinoj de sorto, vivdestinaĵo.

Sortfeinoj, John Strudwick, 1885En pli malnovaj mitoj oni diras, ke cedas al ili eĉ la plej alta dio, kiu ne kuraĝas rezisti al ilia decido. Sed pli malfruaj mitoj sciigas, ke Zeŭso informas Mojrojn pri siaj decidoj, povas ŝanĝi iliajn intencojn kaj povas forturni distondon de la vivofadeno, se li volas iun el la homoj savi. 

Mojroj havas en mitoj apartan pozicion, parte rolas ankaŭ en homeca formo. Oni parolas pri unu aŭ tri Mojroj, kiuj "ŝpinas fadenon de la sorto". Iam ili estas similigataj al niaj sortfeinoj. 

* Kloto (Ŝpinanta) la fadenon komencas ŝpini,
* Laĥeso (Donanta) la fadenon plu ŝpinas aŭ tordigas,
* Atropo  (Neevitebla) la fadenon distondas.

Mojroj onidire konas ĉiujn sekretojn. Pli ol certigi sorton de homoj, ilia tasko estas zorgi pri ili. Mojroj estas bildigataj kiel maljunulinoj aŭ pesaj virgulinoj. Kloto kutime havas ŝpinilon en la mano, Laĥeso globuson kaj Atropo libron de la vivo aŭ sunhorloĝon sur kiu ŝi montras horon de la morto.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Moiry en la ĉeĥa Vikipedio.*
Mokrin situas en la mapo en la verda municipo
Katolika preĝejo de Mokrin

Bazaj informoj
--------------

**Mokrin,** serbe **Мокрин,** hungare **Mokrin** (sed historie *Homokrév*) estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato en municipo de Kikinda. La serba nomo signifas: malseka.

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 5910
* Poŝtkodo: 23305
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: KI

Situo
-----

Mokrin situas sur ebenaĵo, laŭ la rumana landolimo (sen trapasejo), fine de ĉefvojo el Kikinda, laŭ iama fervojo Szeged-Kikinda. La lasta troviĝas 20 km-ojn for.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. La unua mencio devenis el 1256 en formo *Humkreu*. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. En 1849 la hungara armeo venkis la serbojn. En 1910 loĝis en Homokrév 8835 da homoj, (6592 serboj, 1233 germanoj, 814 hungaroj. En 1911 la vilaĝo prenis la nomon Mokrin. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la urbo apartenis al Hungario, al Torontál, al distrikto de Nagykikinda, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Mokrin 5918 da homoj, (serboj 4940 (84 %), ciganoj 369 (6 %), hungaroj 290 (5 %) kaj aliaj).

Vidindaĵo
---------

* katolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Michel FRÉSARD** (naskiĝis en 1930 en Le Noirmont), estis svisa instruisto, edukisto kaj muzikisto.

Vivo
----

Li studis en la konservatorio de La Chaux-de-Fonds kaj multajn jarojn poste doktoriĝis pri la franca literaturo. 

Li eklernis Esperanton en armea kurso, ĉar somere de 1953 li estis alvokita al sanitara servo (tie li renkontiĝis kun Claude Gacond). Inter la jardekoj de 1960 kaj 1980 li laboris kiel instruisto en Kolombio, unue pri la francaj lingvo kaj literaturo en la svisa lernejo en Bogoto kaj poste, dum dek tri jaroj, pri lingvistiko en la franclingva sekcio de la Fakultato pri Edukado ĉe la ŝtata Universitato de Tunja (departemento Boyacá). 

En la 1950-aj jaroj Michel Frésard membriĝis en la junularsekcio de Svisa Esperanto-Societo, kie li kunlaboris por aranĝi ĝiajn unuajn semajnfinojn kaj por pretigi la fondon de EJS. Cetere, li kontribuis al distrado dum Eo-aranĝoj kiel orgenisto, ekzemple dum la skiferioj de EJS en Adelboden. 

En 1959 Frésard eksperimente instruis Esperanton al bazlernejanoj en la ĵurasa urbeto Les Bois (dum Claude Gacond faris tion en sia vilaĝo La Sagne). 

Reveninte al Svislando el Kolombio, Frésard dum mallonga periodo laboris kiel administranto de Kultura Centro Esperantista ĝis fine de la 1980-aj jaroj, kiam li plene retiriĝis de la profesia vivo kaj ankaǔ de la E-agado.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fonetiko, leciono 1 (Svisa Radio Internacia, 1986)

* Fonetiko, leciono 2 (Svisa Radio Internacia, 1986

* Fonetiko, leciono 3 (Svisa Radio Internacia, 1986)

Referencoj
----------

1. ↑  Radioprelego de Claude Gacond, SRI, 1985, marto 07 kaj 09[*rompita ligilo*]
2. ↑  Künzli, Andreas (2006); *Universalaj lingvoj en Svislando*. La Chaux-de-Fonds: Svisa Esperanto-societo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 749413
 |
**Micheline Calmy-Rey**, naskiĝis la 8-an de julio 1945 en Sion (Valezo), estas politikisto svisa. Ŝi devenas de Chermignon. La politikistino, kiu membras en la Socialisma Partio de Svislando, estas membro de la Federacia Konsilio de Svisio ekde 2003 kaj federacia prezidantino de Svisio por 2007.

Studoj kaj kariero
------------------

Micheline Calmy-Rey studis je la komerca faklernejo de Saint-Maurice VS, kaj akiris la abituron komercan en Sion, poste licenciĝis en politikaj sciencoj ĉe la Instituto de altaj studoj internaciaj de la Universitato de Ĝenevo. Ŝi gvidis entreprenon pri distribuado de libroj ĝis 1997.

Membro de la Socialisma Partio de Svislando, ŝi prezidis ĝian sekcion de la Kantono Ĝenevo dufoje dum 1986-1990 kaj 1993-1997.

Ŝi ekestis membro de la Nacia Konsilio de Svislando en 1981, kaj prezidis la nacian konsilantaron de 1992 ĝis 1993.

Ŝi elektiĝis al la Federacia Konsilio de Svisio la 4-an de decembro 2002. Ekde la 1-a de januaro 2003 ŝi estas la ministro pri eksteraj rilatoj de Svisio, kaj dum la jaro 2007 ŝi prezidis la Federacia Konsilio de la ŝtato, do tiujare konsideriĝis ŝtata prezidantino de Svisio.

* Micheline Calmy-Rey en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Micheline Calmy-Rey en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de la federaciaj konsilantoj de Svislando


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 200582
* GND: 132107597
* LCCN: n2008051842
* VIAF: 95216021
* ISNI: 0000 0001 1776 5227
* SUDOC: 069493022
* NKC: uk2007334946
 |
**Michèle MERCIER** ([miŝEl mersjE]) estas franca aktorino. Ŝi naskiĝis la 1-an de januaro de 1939 en Nico en Francio.

Michèle Mercier kiel ***Angeliko*** kaj Robert Hossein kiel ***Jeoffrey de Peyrac*** estas dankemaj por sia gloro antaŭ ĉio al kvinparta filma ciklo pri bela markizino. En la filmo ili amis sin, fakte ili ĝis hodiaŭ malamas unu la alian.

Michèle Mercier vivas ĝis hodiaŭ sola, forlasita, malfeliĉa kaj neamata. La virino, al kiu en la sesdekaj jaroj de la lasta jarcento kliniĝis laŭvorte la tuta mondo, travivis la vivon, en kiu ŝi propre eĉ ne ekkonis amon. Ŝi estis kvarfoje edziniĝinta, sed eĉ ne unu geedzeco alportis al ŝi tion, pri kio ŝi sopiris - feliĉon. Ĉiu el ŝia edzoj mortis aŭ freneziĝis. La unua, Wiliam, estis nesukcesa reĝisoro kaj li ne toleris sian falon kaj ŝian gloron. Alan Reno estis la dua viro apud ŝia flanko. Sed la esperplena politikisto ekkompreni la belan aktorino sopiranta pri la vivo, kiun ŝi travivis en filmo. Ŝi sentis sin kiel Angeliko kaj tian vivon ŝi volis ankaŭ vivi. Oni eksedzigis ilian geedzecon. Michele travivis kelke da romanetojn kun aliaj viroj, sed ŝi edziniĝis nur al entreprenisto Adrien. Sed tiu mallongtempe post la geedziĝo mortis je tumoro en la cerbo. Ŝi restis sola kaj forlasita. Ankoraŭ unufoje ŝi enrigardis en la okulojn de juna italo. Sed tiu ankaŭ baldaŭ forlasis ŝin.

Kvankam ŝi kelkfoje provis ekflami kandelon de sia gloro en pluraj filmoj, nepluraj reĝisoroj permesis al si enroligi ŝin. Ombro de Angeliko pendis super ŝi senĉese. Ŝi provis produkti propran kosmetikaĵon, sed nur kun alternaj sukcesoj. Ŝi rolis en teatroj, sed neniam plu ŝi akiris gloron kaj agnoskon. Hodiaŭ ŝi nur malĝoje rememoras belajn tempojn, sed ankaŭ malfavoron de la sorto, kiu tre kruele ekludis kun ŝi. Ŝi vivas forlasita en sia hejmo pendplenigita de portretoj el la filmo pri Angeliko. "Mia ĉiutaga preĝo estas ploro. La ploro super vanigitaj jaroj, kiuj estas senrevene for."

Filmoj
------

* Mademoiselle Ange (Belmondo)
* L' Aîné des Ferchaux (Belmondo)
* ĉiuj filmoj pri Angélique (Hossein)
* Le Tonnerre de Dieu (Gabin)
* *Symphonie pour un massacre*, 1963


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 51084
* GND: 119073560
* LCCN: n95044743
* VIAF: 88044572
* ISNI: 0000 0001 1477 0549, 0000 0003 6859 2551
* SUDOC: 078425158
* BNF: 120904817
* MBA: e8086d94-d542-40e1-8550-299cde3b8ec1
* NKC: js20060721004
* BNE: XX1506447
 |
**Miguel Ramón Demetrio Faílde y Pérez** (naskiĝinta la 23-an de decembro 1852 en Matanzas; mortinta la 26-an de decembro 1921 samurbe) estis kuba muzikisto kaj kreinto de la 

danzono, la nacia danco de Kubo.

Muzikista vivo
--------------

Miguel Faílde, kies gepatroj estis Cándido Faílde, devena de Galegujo, kaj Justa Pérez, mulato el Matanzas, ricevis unuan instruon de sia patro, kiu malkovris lian taŭgecon por la muziko. Li regis la korneton en la junaĝo de dek du jaroj kaj kiam lia patro mortis, li studis danke al sia pli aĝa frato ĉe Federico Peclier, profesoro de la Konservatorio de Parizo. Li direktis la muzikbandon de la fajrobrigado en sia naskiĝurbo Matanzas. Jarojn poste, en 1871, li formis sian propan muzikbandon nome "La Orquesta de Miguel Faílde", kiu ludis dum 50 jaroj kaj per kiu li ĝuis grandan popularecon en la loko. Miguel ludis krome kontrabason kaj vjolon, kaj kvankam li ne estis pianisto, li interpretis komplikajn pecojn per piano. Li ankaŭ instruis muzikon en sia domo kaj kunlaboris kune kun amiko la eldonon de semajna gazeto literatura, kiu nomiĝis *Ideas Nuevas* [novaj ideoj], kiu devenis de renkontiĝoj, kiujn li tenis kun intelektuloj en presejo.

### La kreinto de la danzono

Li estis – por la gloro de la kuba muziko - la kreanto de la danzono, la nacia danco de Kubo kaj deduktita de la kontraŭdanco. La unua peco ĉi-ĝenra tenis la nomon "Las alturas de Simpson", kiun Miguel unuafoje prezentis la 1-an de januaro 1879 en la urba gimnazio, ricevante grandan akceptemmon kaj sukcesojn ene de tre mallonga tempo. El inter liaj multaj komponaĵoj, kiuj ne nur estis danzonoj, aparte elstaras "Las alturas de Simpson", "La diosa japonesa", "Cuba libre", "Yo me voy para el otro mundo", "Los mascavidrios", "El mondonguito", "Antón Pirulero", "La serenata de Schubert", "Figurín, se acabó el merengue", la "Jota aragonesa", "Piña", "Mamey y zapote". Lia nevo Osvaldo Castillo Faílde kolektis almenaŭ 144 danzonojn komponitajn de li.

Vidu ankaŭ
----------

* Kuba muziko
* Danzono


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 531498
* LCCN: n97874510
* VIAF: 228385740
* ISNI: 0000 0003 6475 6862
* BNF: 140403518
 |
**Miguel Maria Giambelli** ([miguel maria ĝambelli] ; naskiĝis la 23-an de marto 1920 en Flero, mortis la 26-an de decembro 2010 en Bragança do Pará; vera nomo Michele Giambelli) estis itala episkopo

Li estis barnabita pastro, kaj emerita episkopo de Bragança do Pará (Brazilo) ekde la 10-a de aprilo 1996.

Biografio
---------

Miguel Maria Giambelli estis ordenita pastro en la Ordeno de Barnabitoj la 4-an de julio 1943.

La 21-an de aprilo 1980, Johano Paŭlo la 2-a nomis lin unua episkopo de la diocezo de Guamá, starigita en oktobro 1979 el tio kio ĝis tiam konsistigis la teritorian prelaturon de Guamá. Li estis konsekrita episkopo la 15-an de junio 1980 de MS-ro Carmine Rocco, tiam apostola nuncio en Brazilo. Kelkajn monatojn poste, en 1981, la diocezo ŝanĝis sian nomon por fariĝi la diocezo de Bragança do Pará.

Li emeritiĝis, atingite aĝ-limon, la 10-an de aprilo 1996. Tiam, fariĝinte emerita episkopo, li servis kiel kapel-pastro de Hospitalo Saint-Antoine-Marie Zaccaria.

Hospitaligita en la saman hospitalon la 19-an de novembro 2010, li mortis la 26-an de decembro 2010 post mallonga malsano. Li estis entombigita en la Katedralo de Bragança.

Internaj ligiloj
----------------

* Episkopo

Bildoj
------

* MS-ro Giambelli, en Lodi, 1990MS-ro Giambelli, en Lodi, 1990

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Biografio de MS-ro Giambelli


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 306336
 |
**Mihály Bogisich** [mihAj bogiziĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bogisich Mihály** estis hungara pastro, profesoro, komponisto, membro (korespondanta en 1880) de Hungara Scienca Akademio.

Mihály Bogisich  naskiĝis la 10-an de januaro 1839 en Pest (urbo). Li mortis la 7-an de aŭgusto 1919 en Esztergom.

Biografio
---------

Mihály Bogisich frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, sed li lernis ankaŭ muzikon, poste li plulernis en Vieno inter 1859-1863. En 1863 li pastriĝis kaj li eklaboris en Szomor. En 1868 li plenumis pastran servon jam en Buda. En 1881 li ekinstruis en la Reĝa Universitato de Budapeŝto kiel privata profesoro. En 1883 li iĝis preposto, en 1891 li estis kanoniko en Esztergom, en 1896 titulara episkopo. En 1897 li fondis eklezian muzikan societon. Li vojaĝis al Germanio kaj Svislando por studi la eklezian muzikon. Li ricevis 2 premiojn en 1879.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A keresztény egyház ősi zenéje* (Praa muziko de la kristana eklezio), (1879)
* *Cantionale et passionale Hungaricum* (1882)
* diversaj kant- kaj preĝlibroj

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* *Dicshymnus Simor bibornok aranymiséjére* (1886) - por koruso
* *Tizenkét eredeti magyar dal* (Dek du originaj hungaraj kantoj), (1892)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero B kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero B kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Mihály Bácskai** [mihAj bAĉkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bácskai Mihály** estis hungara instruisto, lernejestro. Lia filo estis János Bácskai (aktoro).

Mihály Bácskai naskiĝis la 10-an de aŭgusto 1929 en Csikéria, li mortis la 21-an de junio 2011 en Szentes.

Biografio
---------

Mihály Bácskai maturiĝis en agrikultura mezlernejo en Bácsalmás en 1947, poste li laboris unu jaron en la familia bieno. Li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 1952, poste li instruis en gimnazio en Szeged, ekde 1953 jam en Szentes. Li ne nur instruis, sed li establis gimnazian teatran trupon. Baldaŭ li estis levita inspektoro kaj li estis lernejestro 16 jarojn. Li ricevis premiojn inter 1969-2008. Li edziĝis en 1950, lia edzino (same pedagogo) naskis 4 gefilojn inter 1951-1956.

Liaj libroj
-----------

* *Diákszínpad és diákszínjátszás* (1974)
* *Littérature et société: le roman francais contemporain. Irodalom és társadalom: a kortárs francia regény.* (2009)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2021-06-02 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 727340
* LCCN: n2010080303
* VIAF: 121361336
* ISNI: 0000 0000 7942 9344
* SUDOC: 147023882
 |
**Mihály Bély** [mihAj bEli?], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bély Mihály** estis hungara sportinstruisto, lernejestro, multfaceta sportisto (atleto, gimnastikisto, skermisto, boksisto, futbalisto, skiisto, trejnisto).

Mihály Bély naskiĝis la 2-an de junio 1863 en Pest (urbo) (Aŭstra Imperio), li mortis la 25-an de decembro 1920 en Budapeŝto (Hungara reĝlando).

Mihály Bély meze en 1893

Biografio
---------

Mihály Bély iĝis lerneja instruisto en sia naskiĝurbo, poste lernejestro. Li specialiĝis pri instruado de lerneja sporto, li multe strebis pri konstruado de lernejaj sporthaloj. Li estis ankaŭ aktiva sportisto, precipe en skermado, kie unufoje li estis la unua en konkurso en 1896. Li partoprenis en la komenciĝantaj sportaj vivoj, eĉ li ofte kompilis sportajn regulojn. Li enkondukis la hungaran skiadon en 1894.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az angol rugósdi* (1897)
* *A svéd nevelőtornázás* (1909)
* *Mozgástan* (1913)
* *A tornaképzés reformja* (1913)
* *A torna elmélete* (1916)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 818434
 |



* Portalo pri Biografio
**Mihály Karácson** [mihAj karAĉon], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Karácson Mihály,** (malofte *Karácsony Mihály*) estis hungara juristo, pedagogo, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1832).

Memortabulo de Mihály Karácson
Mihály Karácson  naskiĝis la 8-an de aprilo 1796 en Darnó. Li mortis la 29-an de aŭgusto 1869 en Pest (urbo).

Biografio
---------

Mihály Karácson frekventis gimnazion en Magyaróvár, poste li plulernis en Győr, kie li aniĝis en piaristoj. Inter 1819-1824 li frekventis universitaton en urbo Pest por estis juristo. Post lernado li estis ĉefamilia edukisto, baldaŭe li partoprenis en la hungara parlamento en Pozsony. Li konstante strebis por la pli alta edukado. En 1846 li fondis gravan lernejon en Buda, tiu studejo iĝis poste universitato.

Verkaro (elekto)
----------------

* „A pesti királyi József Ipartanoda szerkezetének rövid vázlata"
* *Árpád emléke* (1868)
* *Budavára a hunnok idejében* (Buda dum erao de la hunoj), 1868, 1869

Fontoj
------

* biografio hungare
* hungarlingva biografio

* Kategorio Mihály Karácson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mihály Krausz** [mihAj kraŭs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Krausz Mihály** estis hungara komponisto. Lia baldaŭa nomvarianto estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Krasznai Mihály*, liaj nomvariantoj eksterlande estis *Michael Krausz*, *Michael Krasznay-Krausz*, *Michael Krauss*.

Mihály Krausz  naskiĝis la 11-an de aprilo 1897 en Pancsova (Hungara reĝlando, nuntempa Panĉevo en Serbio), li mortis la 3-an de novembro 1940 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mihály Krausz devenis el juda familio. Li aĝis 13, kiam li komencis komponadi. Li studis en Muzikakademio de Budapeŝto, liaj plej gravaj instruistoj estis Viktor Herzfeld kaj Zoltán Kodály. Dum la Hungara Sovetrespubliko lia opero estis prezentita en Operejo de Budapeŝto. Baldaŭ li translokiĝis al Vieno, poste al Berlino. Ekde 1923 li komponadis nur operetojn, filmomuzikaĵojn, melodiojn, la tekstoj estis germanlingvaj. En la 1930-aj jaroj li ofte revizitis Hungarion por prezenti novajn operetojn.

El liaj scenejaj komponaĵoj
---------------------------

* *Marika* (opero, 1919)
* *Die Tänzerin/A táncosnő* (opero kun teksto de Menyhért Lengyel, 1921)
* *Eine Frau von Format* (opereto, 1927, hungara varianto: *A fenséges asszony* 1934)
* *Sárga liliom* (opereto, 1934, germana varianto en la sama jaro: *Die gelbe Lilie*)
* *Verzeih, daß ich dich lieb’*  (opereto, 1937)
* *Marion* (opereto, 1940)

Liaj filmaj komponaĵoj
----------------------

* *Der Kaufmann von Venedig* (1923)
* *Panik in Chicago* (1931)
* *Mädchen zum Heiraten* (1932)
* *Marry Me* (1932)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio
**Mihály Vadas** [mihAj vadaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vadas Mihály** estas hungara helporeĝisoro, reĝisoro, altlerneja instruisto, ĉampiono pri speciala batalsporto.

Mihály Vadas naskiĝis la 30-an de septembro 1956 en Gyula.

Biografio
---------

Mihály Vadas post la maturiĝo li eklaboris en Hungara Televizio en 1978, kie poste li estis helporeĝisoro, pli poste reĝisoro, dum li akiris reĝisoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1991. Inter 1993-1997 li ankaŭ estis asistanto en la altlernejo. Ekde 2003 li havis gravajn postenojn en la televizio. Li instruis batalsporton dum jardekoj. Li ricevis premiojn en 1989 kaj 1993.

Liaj filmaj helporeĝisoraĵoj (elekto)
-------------------------------------

* *Klapka légió* (televida filmo, 1993)
* *A kertész kutyája* (televida filmo, 1996)
* *Szomszédok* (televida serio, 36 epizodoj, 1987 - 1989)

Liaj televidaj filmaj reĝisoraĵoj (elekto)
------------------------------------------

* *Elöjáték a Lear királyhoz* (1992)
* *Alibi* (1993)
* *Szomszédok* (serio, 4 epizodoj, 1995-1996)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* filmoj
* filmoj

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 780784
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
Kristnaska bazaro; la foto estas farita de sur la *Petersberg*. La katedralmonteto - dekstre la preĝejo de Sankta Severo - en vintro. La **Katedral-placo** (germane *Domplatz*; de 1823-1940 germane *Friedrich-Wilhelms-Platz* laŭ la prusa reĝo Frederiko Vilhelmo la 3-a) en Erfurto estas la plej granda bazarplaco en Germanio.

Sur pli ol la duono de la placo staris ĝis la 6-a de novembro 1813 loĝdomoj. Kiam ĉ. 2.500 francoj, kiuj retiriĝis al la citadelo Petersberg, daŭre atakiĝis per obusoj fare de prusaj, aŭstriaj kaj rusaj trupoj, la konstruaĵoj de sur la placo ege damaĝis.

Post la fino de la Napoleonaj Militoj kaj la reinstalo de prusa regado super la urbo ne fariĝis ilies rekonstruo kaj la areo iĝis vasta ebenaĵo.

Hodiaŭ la placo famiĝas ankaŭ pro la ĉiujara kristnaska bazaro. Ekde marto 1998 estas sub la katedralplaco kvaretaĝa parkumejo kun 480 lokoj.

Vidindaĵoj
----------

Sur kaj ĉe la placo estas multaj interesaj aferoj vidindaj:

* Erthal-obelisko
* Gloriosa, la sonorilego de la katedralo
* Haus zum Goldenen Einhorn (urba biblioteko)
* Haus Zur Hohen Lilie
* Katedralo
* Louisental, eksa parko
* Memorigloko Andreasstraße en eksa sekretpolica malliberejo
* Minervo-puto
* Monumento por dizertintoj
* Citadelo Petersberg
* Eksa abateja preĝejo Sankta Petro, nun kulturforumo.
* Preĝejo Sankta Severo
* Waidspeicher

Eksteraj ligiloj
----------------

* Historiaj detaloj ĉe *erfurt-web*.
* Hejmpaĝo de la organizantoj de la kristnaska bazaro.

* Kategorio Domplatz (Erfurto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Vilmos Komornik** [vilmoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Komornik Vilmos** estas hungara-franca matematikisto, profesoro, membro (ekstera (2016)) de Hungara Scienca Akademio. Lia "nombro Erdős" estas 1 .

Vilmos Komornik  naskiĝis en 1954 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pri lernojaroj de Vilmos Komornik mankas informoj. Li akiris sciencan gradon Ph.D en 1981, li kandidatiĝis (CSc) post 3 jaroj, li doktoriĝis (DSc) en 1991. Li instruas en Universitato de Strasburgo. Li okupiĝas pri analizoj, diferencialaj ekvacioj kaj nombroteorioj. Li publikigis 162 artikolojn kaj 10 librojn. Li ricevis hungaran premion en 1981.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *The asymptotic behaviour of the eigenfunctions of higher order of a linear differential operator* (1980)
* *Decay estimates for nonlinear structures* (1992)
* *On Two Theorems on Sobolev Spaces* (2003)
* *Observability of Square Membranes by Fourier Series Methods* (2015)

Fontoj
------

* hungarlingva teksto kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Fenestra Sistemo X** (**X** aŭ **X11** aŭ *X Window System* en la angla) estas sistemo por fenestrokreo kiu administras la interagon homo-maŝinan per ekrano, muso kaj klavaro ĉe kelkaj komputiloj rete. Malprave, ĝi estas nomata **X Window**; ĝia nomo estas **X** kaj ĝi estas sistemo por fenestrokreo. Tiu mallongigo estas maltaŭga ĉar angle ĝi havas nenian sencon. Ĝi provizas fenestrojn por bitmatricaj ekranoj. La servilo X estas uzata de Mac OS X (kiu senŝanĝe uzas Quartz). Eblas la instalado de servilo X en plejparto de la operaciumoj, interalie Vindozo. Kutime oni diras pri iu programaro, ke ĝi funkcias en X, kiam ĝi estas pripensita por la medio X.

Ĝi estas malferma normo de grafika interago kun la uzanto por Uniksoj (Linukso, BSD, ktp.).

Historio
--------

La sistemo X estis disvolvita en la MIT por provizi grafikan uzulinterfacon al la Uniksaj sistemoj. Ĉi tiu protokolo permesas komuniki per reto inter uzanto kaj unu aŭ pluraj komputiloj, do la reto estas nevidebla por tiu. Ĝenerale, kiam oni parolas pri 'Fenestrosistemo X', oni celas la 11-an version, kiu estas la nuna.

Kliento - Servilo
-----------------

X montras la grafikan informon, kaj ĝi estas sendependa de la operaciumo. La sistemo uzas la paradigmon kliento-servilo. La kliento estas la programo, kiu volas montri ion per ekrano, dum la servilo estas la programo, kiu montras la interfacon kaj legas la datumojn de la muso kaj la klavaro.
Ĉi tie, la programoj povas funkcii en malproksima komputilo (kliento) dum oni povas ĝin vidi loke, do oni havas travideblecon per reto.

Serviloj
--------

Ekzistas multaj serviloj por malsamaj operaciumoj, inter ili:

* XFree86
* Xgl
* Xorg

### Notoj

1. ↑   Colin Harrison (2008).  Xming X Server (angle). Alirita 2008-07-31.

* Kategorio Fenestra Sistemo X en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Moratorio** en juro estas termino por permeso al ŝuldantoj prokrasti siajn repagojn ĝis difinita tempo kaj por decido, ke provizore ĉesu iu agado.

Moratorio estas suspendo de agado aŭ leĝo. En jura kunteksto, ĝi povas referenci al provizora suspendo de leĝo por permesi la plenumon de agado.

Por ekzemplo, la aktivuloj por la animalaj rajtoj kaj konservaŭtoritatoj povas decidi moratoriojn por fiŝkaptado aŭ ĉĉasado por protekti minacatajn kaj endanĝerigatajn bestospeciojn. Tiuj suspendoj evitas, ke la homoj plue ĉasos aŭ fiŝkaptos la koncernajn animalojn kaj tio ebligu ties kreskon, reproduktadon kaj eventuale rekuperon de la specio.

Alia ekzemplo estas suspendo de juraj devigoj aŭ pagoj (Pagĉesigo). Jura funkciulo povas ordoni pagosuspendon pro difinitaj cirkonstancoj, kiuj povas fari, ke unu parto estu malkapabla pagi al la alia. Ekzemple dum la tutmonda pandemio pro la Covid-19 en kelkaj landoj oni studis eblojn apliki moratorion por haltigi lupagojn kaj aliajn elspezojn kiujn multaj personoj kaj entreprenoj ne povas plenumi pro la ekonomia krizo rezultinta.

Vidu ankaŭ
----------

* Balenĉasado

Notoj
-----

1. ↑  PIV NPIV Alirita la 28an de marto 2020.
2. ↑   dictionary.com. "definition of moratorium". dictionary.com. Alirita la 28an de marto 2020.
3. ↑  Iñaki Pardo Torregrosa, *Unidas Podemos pide extender la moratoria al pago de alquileres*, 18/03/2020, La Vanguardia Alirita la 28an de marto 2020.