recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Francisco Rangel Pestana** [fransIsku ranĵEl pestAna] estis brazila politikisto kaj ĵurnalisto. Naskiĝis en 1839 en la urbo Rio de Janeiro kaj mortis en 1903. Li estis licenciito pri Juraj Sciencoj de la Fakultato de Juro, en São Paulo. Partoprenis en la plej multo de la movadoj favore al la Respubliko. Aniĝis al la San-Paŭla Respublikana Partio kaj en la jaro 1875, li fariĝis artikolisto de la ĵurnalo **Província de São Paulo** (nune "O Estado de S. Paulo).

Antaŭ ol la proklamado de la Respubliko, li estis multfoje elektata deputito, kaj poste li akompanis **Sousa Mursa** kaj **Prudente de Morais** en la San-Paŭla triumviraro de la Provizora reĝimo.

Li estris la Bankon de la Respubliko, kaj en la jaro 1893, li fariĝis vicprezidanto de tiu banko, kaj poste ĝia prezidanto, en 1895.

Jam en tiu epoko, oni elektis lin senatano. En 1900, li estis elektata Prezidanto de la subŝtato Rio de Janeiro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Francisco Rangel Pestana en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2011-12-28 per la retarkivo Wayback Machine (Portugallingve)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 250788
* LCCN: n96025792
* VIAF: 63269883
* ISNI: 0000 0000 3180 837X
 |
**Eritropoetino** (el la malnovgreka ἐρυθρός *erythros* „ruĝa" kaj ποιεῖν *poiein* „fari", sinonimoj: **EPO, epoetino**, historie ankaŭ: **hematopoetino**) estas glikoproteina hormono, kiu respondecas, gravas kiel kreska faktoro pri la ruĝaj sangokorpetoj (eritrocitoj) dum la sangoproduktado (*hematopoezo*) en la mjelo. Sintezita eritropoetino estis forte uzata en la bicikla sporto en la 1990-aj jaroj kiel dopaĵo.

EPO en homoj estas sekreciata je 85–90 % en la renoj kaj je 10–15 % en hepato. La en-sera koncentreco de eritropoetino en homo estas ĉ. ĝis 19  mU/mL.

Pruvo de dopado:
La aplikadon de sintezita EPO pruvas la kreskinta hemoglobina koncentriĝo kaj hematokrita nivelo. La dopintoj do reguligas la hematokritan nivelon super la normala nivelo ĝis 47 % (virinoj) aŭ ĝis 50 % (viroj), kiuj estas la permesitaj supraj limoj.

Se oni transpasas personan limon, la koro povas halti dum dormado. Dum dua duono de la 1980-aj jaroj - kiam la dopad-kontrolistoj ne kontrolis la hematokritan nivelon - mortis 18 eŭropaj profesiaj biciklistoj (densiĝas la sango pro la multaj eritrocitoj kaj tiel ŝarĝas la koron).

La EPO kaŭzas fortan kreskon de la elteneco. Laŭ norvega studaĵo (Birkeland et al. 2000), post kvarsemajna EPO-traktado kreskis la oksigenakcepta kapablo je 7 %, dum la hematokrita nivelo de 43 % al 51 %. La EPO malkonstruiĝas, forlasas la korpon post 3 tagoj.

Saman efikon kiel EPO havas montaj trejnejoj, nitrogenkameroj, malalt-premaj domotendoj, kiuj estas permesitaj, tamen malpli konfideblaj metodoj.

* Kategorio Eritropoetino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 255567
* GND: 4152964-9
* LCCN: sh85044756
* NDL: 00577035
 |
**Julián BESTEIRO Fernández** (Madrido, 21a de septembro 1870 - Carmona, 27a de septembro1940) estis hispana profesoro kaj politikisto, prezidanto de la Hispana Parlamento dum la Dua Hispana Respubliko, kaj ankaŭ de la socialisma partio Partido Socialista Obrero Español kaj de la sindikato Unión General de Trabajadores.

Biografio
---------

Li estis lernanto de la Institución Libre de Enseñanza, studis Filozofion kaj Beletron en la Universitato de Madrido kaj eniris en politiko ene de la partio Unión Republicana, kaj tuj poste li aliĝis al la Partido Republicano Radical. En 1912, kiam li profesoriĝis en la *Universidad Central*, li eniris en la PSOE. Li ludis gravan rolon en la ĝenerala striko de 1917, pro kio li estis enkarcerigita en Cartagena. Li estis elektita deputito en 1918, estis liberigita, kaj startis sian parlamentan karieron.

Besteiro, kiu sukcedis al Pablo Iglesias kiel estro de la PSOE kaj de la UGT post lia morto, apogis kunlaboreman sintenon kun la diktatoreco de Miguel Primo de Rivera. Post la proklamo de la Dua Respubliko, en 1931 iĝis prezidanto de la Konstitucifaraj Kortesoj kaj en 1934 li kontraŭis la revoluciemon de sia partio dum la striko de oktobro.

Post la komenco de la Hispana Enlanda Milito li kontraŭis la influon de komunistoj en la respublika registaro kaj partoprenis en la puĉo kontraŭ la registaro de Juan Negrín (el mala tendenco de sia propra partio) fare de la kolonelo Segismundo Casado, formante parton de la Konsilantaro de Defendo de Madrido kiel ministro de eksterlandaj aferoj. Li estis la nura membro de la Konsilantaro kiu restis en Madrido je la eniro de la trupoj de la insurekcia flanko en la ĉefurbo dum la fina ofensivo de la Enlanda Milito la 28an de marto 1939. Li estis arestita kaj kondamnita per militjuro je tridek jaroj de prizono. Li mortis en 1940, pro malsano, en la prizono de Carmona, en tre malfavoraj vivkondiĉoj, kiuj mortigis ankaŭ multajn milojn da prizonuloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Julián Besteiro (metroo de Madrido)

Bibliografio
------------

* Bahamonde Magro, Ángel; Cervera Gil, Javier (2000). Así terminó la Guerra de España. Madrid: Marcial Pons Historia. ISBN 84-95379-09-0.
* de Blas Zabaleta, Patricio; de Blas Martín-Merás, Eva (2002). Julián Besteiro: nadar contra corriente. Algaba Ediciones. ISBN 84-96107-02-7.
* Llopis, Rodolfo (1971). Vida, pasión y muerte de Julián Besteiro. Madrid.

* Kategorio Julián Besteiro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 649857
* GND: 118658646
* LCCN: n50053241
* VIAF: 32011311
* ISNI: 0000 0000 6634 4851
* SUDOC: 030161746
* BNF: 120304601
* NKC: kup19980000007456
* BNE: XX1529296 XX1036185, XX1529296
 |
**Julius WATKINS** (\* 10-an de oktobro 1921 en Short Hills]/Nov-Ĵerzejo; † 4-an de aprilo 1977 en Detrojto) estis usona kornisto de ĵazo.

Jam kiel naŭjarulo li specialiĝis pri la korno, ludis tamen ankaŭ trumpeton. Li ludis ekde 1943 ĝis 1946 ĉe Ernie Fields kaj vizitis dum tri jaroj la Muziklernejon je Manhatano, por ludi post tio en 1949 en la bandego de Milt Buckner. Poste li estis en la bandoj de Kenny Clarke, Oscar Pettiford kaj Pete Rugolo (1954). En 1955 li muzikis en la naŭopo de Gigi Gryce *(Nica's Tempo)*. En 1956 li estris kune kun Charlie Rouse la bandon *Les Jazz Modes*, disko aperis je eldonejo Dawn. En 1958 li kunverkis je la produktado de la albumo *Porgy and Bess* de Miles Davis kaj Gil Evans kaj de la albumo *New Bottle, Old Wine* de Evans. Poste li ludis ĉe George Shearing, en la bandego de Quincy Jones (1959–1961) kaj ĉe Charles Mingus (1965, Let My Children Hear Music, 1971). Li surdiskigis ankaŭ kun aliaj steluloj de ĵazo, ekz. Thelonious Monk, Sonny Rollins, Milt Jackson, Miles Davis, John Coltrane (*Africa/Brass*, 1961), Art Farmer kaj Pharoah Sanders (*Karma*, 1969), sed ankaŭ kun la *Jazz Composer’s Orchestra]* kaj Gil Evans (*The Individualism of Gil Evans*, 1964).

Honore al la pioniro de la korno en ĵazo ekde1994 en Novjorko okazas la *Julius Watkins Horn Festival*.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 378646
* GND: 13455146X
* LCCN: n93050395
* VIAF: 7575736
* ISNI: 0000 0000 5513 1922
* SUDOC: 16249291X
* BNF: 13901031n
* MBA: ec4d5918-4e2a-4b4f-8677-0bcff102cc1b
* BNE: XX1157632
 |
La **Distrikto Budakeszi** [budakesi] (hungare *Budakeszi járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest. Ĝi situas ĉe piedoj de Montaro Buda en la okcidenta parto de la departemento (en la meza parto de Hungariio).

Distrikto Budakeszi en Hungario
La distrikta ĉefurbo estas Budakeszi, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ 3 aliaj urboj kaj grandvilaĝo, la ceteraj 7 komunumoj estas vilaĝoj.

La areo estas 288,95 km², kie loĝas 84 646 homoj. La loĝantoj okupiĝas pri urbaj servoj, industrioj, agrikulturoj kaj bredadoj, krome multaj laboras en Budapeŝto.

Historio
--------

La subaj komence apartenis al Distrikto Buda. Distrikto Budakeszi estis establita en 2013. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario ekde 1983. Menciindas, ke tiu distrikto estas la unusola, kie ne la plej granda urbo Budaörs estas la ĉefurbo.

Komunumoj
---------

* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Budakeszi**
* aliaj urboj:
	+ Biatorbágy
	+ Budaörs
	+ Zsámbék
* grandvilaĝo: Nagykovácsi
* vilaĝoj:
	+ Budajenő, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Remeteszőlős kaj Tök
	+ Herceghalom
	+ Páty
	+ Perbál
	+ Telki

Fontoj
------

* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

* Kategorio Distrikto Budakeszi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Citomegaloviruso** (CMV), estas genro de herpetviruso ene de la subfamilio *Betaherpesvirinae*, de la familio *Herpesviridae*. Ĝia nomo aludas al la pligrandiĝo observata en la infektitaj ĉeloj produkto de la malfortigo de la citoskeleto. Ili troviĝas en multaj specioj de mamuloj.

Tiu genro inkludas la homan herpeton konatan kiel HHV-5 (Homa HerpetViruso 5), kiu estas unu de la ĉefaj kaŭzoj de mononukleozo. La CMV atakas ĉefe la salivglandojn kaj ties infekto povas esti grava aŭ mortiga por la pacientoj kiuj suferas imunomankon kaj por la fetoj dum gravedo.

La CMV suferigas personojn kaj imunohavajn kaj imunomankajn. Estas en pacientoj imunomankaj en kiuj ĝi produktas akrajn malfacilojn. Tamen, en la cetero oni priskribis ankaŭ misordojn kiaj la sindromo simila ak mononukleozo, faringito, limfoadenopatioj aŭ artralgioj ksj hepatito.

* Kategorio Citomegaloviruso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Citomegaloviruso en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697806
* NKC: ph184817
 |
**Pella** (greke *Πέλλα*), estas antikva urbo situa en Meza Makedonio, Grekio, plej bone konata kiel historia ĉefurbo de la antikvgreka reĝlando Makedonio en la epoko de Aleksandro la Granda. En la loko de la antikva urbo estas la Arkeologia Muzeo de Pella.

Historio
--------

Domo de Dionizo (325-300 a.K.).
Mozaiko pri leonĉaso.
En ĉirkaŭ 90 a.K. la urbo estis detruita de tertremo; vendejoj kaj atelieroj dataj el la katastrofo troviĝis eĉ kun restaĵoj de la vendotaj varoj, kvankam la urbo estis eventuale rekonstruita sur ĝiaj ruinoj. Cicerono estis tie en 58 a.K. kvankam tiam la provinca sidejo jam estis translokigita al Tesaloniko.

Arkeologio
----------

La loko estis esplorita de 19a-jarcentaj esploristoj kiaj Holand, Pouqueville, Beaujour, Cousinéry, Delacoulonche, Hahn, Glotz kaj Struck, baze sur la priskriboj havigitaj de Tito Livio. La unua elfosado ekis fare de G. Oikonomos en 1914–15. La moderna sistema esplorado de la loko ekis en 1953 kaj la laboro pluis ekde tiam malkovrante gravajn partojn de la etenda urbo.

En Februaro 2006, farmisto hazarde malkovris la plej grandan tombon iam trovita en Grekio. La nomoj de la nobela antikva makedona familio estas ankoraŭ en surskriboj kaj pentritaj skulptaĵoj kaj muroj. La tombo datas el la 2a aŭ 3a jarcentoj a.K.

Referencoj
----------

* Kategorio Pella (Makedonio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  "Greek tomb find excites experts",  *BBC News Online*, 2006-02-12. Kontrolita 2006-06-12.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 574186
* LCCN: n88253905
* VIAF: 129117829
* SUDOC: 06729961X
 |
**Pelayos** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparoj Aguas de Sta. Teresa kaj Tierras del Tormes. *Pelayos* estas etimologie aludo al estroj kiuj zorgis pri la reloĝado post la *Reconquista*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Cañal, Derrengada-Valhondos, Santa Teresa, Velayos, Romanas, Torre Clemente de Abajo kaj Torre Clemente de Arriba, la tri lastaj senhomaj, okupas totalan areon de 44,40 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 94 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 500 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 42 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753361
 |
**Erik MOLNÁR**, laŭ la hungara skribmaniero **Molnár Erik** estis hungara historiisto, filozofo, ekonomikisto, juristo, politikisto, pedagogo, membro de Hungara Scienca Akademio.

Erik Molnár naskiĝis la 16-an de decembro 1894 en tiutempe hungara urbo Újvidék (nuntempa Novi Sad en Serbio). Li mortis la 8-an de aŭgusto 1966 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Erik Molnár frekventis universitaton en Budapeŝto, sed li plulernis ankaŭ en Vieno kaj Romo. Dum la 1-a mondmilito li post soldatiĝi li iĝis militkaptito. Poste li iĝis juristo en Kecskemét, kie li aliĝis al komunistoj kaj li defendis ofte la malriĉulojn. Li edukis juron kaj verkis artikolojn. En 1944, kiam Germanio okupis Hungarion, li estis arestita, sed poste li liberiĝis kaj kaŝis sin. Baldaŭe li aliĝis al la parlamentanoj, kie li estis ano ĝis 1967. Post la 2-a mondmilito li daŭre estis membro de la kabineto ĝis 1956. Li ricevis premiojn Kossuth en 1948 kaj 1963, inter 1947-1964 ankaŭ aliajn premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Dialektika* (Dialektiko) 1941
* *A szocializmus történetéből* (El historio de la socialismo) 1947
* *Válogatott tanulmányok* (Elektitaj studoj) 1969
* *Magyarország története 1–2.* (Historio de Hungario 1-2) 1964, 1967

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Erik Molnár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 418979
* GND: 1089109822
* LCCN: nr89000105
* VIAF: 71234993
* ISNI: 0000 0000 9501 9222
* SUDOC: 135700124
* NKC: skuk0000901
 |
Rivero Solimões ĉe la kunfluo de Renkontiĝo de la akvoj kun la Negro Rivero, ĉe Manaus, kie la Amazona Rivero oficiale ekas.
**Solimões** [solimOjs] estas la nomo ofte uzita por la supra areoj de la Amazona Rivero el ties kunfluo kun la Rio Negro supren al la landlimo inter Brazilo kaj Peruo.

Pli supre la nomo de la rivero ŝajne dependas el la parolanto. Brazilanoj povas ĉu plue nomigi ĝin Solimões aŭ aludi ĝin kiel Rivero Maranjono, nome nomo kiun peruanoj kutime aplikas nur pli supren, antaŭ la kuniĝo de la Maranjono kaj la Ukajali kiu kreas kion ili, kaj plej eksterlandanoj en la mondo (eksklude Brazilon), nomigas Amazonan riveron.

La rivero Putumajo, en Brazilo **rio Içá** elfluas en la rivero Solimões, post fari landlimon en granda parto de sia fluejo inter Kolombio, Peruo kaj Ekvadoro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Solimões en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Veturrakonto Arkivigite je 2004-06-27 per la retarkivo Wayback Machine
* Amazono, Rivero, Peruo kaj Brazilo Arkivigite je 2004-10-13 per la retarkivo Wayback Machine ĉe Bartlby.com

Koordinatoj: 04° 38′ 09″ S 70° 15′ 57″ U﻿ / ﻿4.63583 °S, 70.26583 °U﻿ / -4.63583; -70.26583 (mapo)
Aŭstra trajno ĉe fervojo de Semmering.
**Semeringa fervojo** (en germana: Semmeringbahn) en Aŭstrio, kiu ekas ĉe Gloggnitz kaj kondukas tra Semmering al Mürzzuschlag estis la unua montara fervojo en Eŭropo konstruita kun la normiga normala ŝpuro. Ĝi estas ofte referencata kiel la unua vera montarfervojo en la mondo, pro la malfacila tereno kaj la konsiderinda altituda diferenco kion oni devis superi dum ties konstruado. Ĝi estas ankoraŭ tute funkcia parto de la Suda Fervojo kiu estas funkciigita de Österreichische Bundesbahnen.

La Semmering-fervojlinio inaŭguritis en 1854 kiel unua enmonta linio de la mondo (kies plej longa tunelo havas 1,4 km). Ĉefkonstruinto estis Carl Ritter von Ghega. En 1998 la fervoja linio deklaritis monda heredaĵo de Unesko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Semeringa fervojo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fotoj
* Kiel monda heredaĵo de Unesko Arkivigite je 2008-12-25 per la retarkivo Wayback Machine
* SÜDBAHN muzeo en Muerzzuschlag

47° 38′ 35″ Nordo 15° 49′ 52″ Oriento﻿ / ﻿47.643 °N, 15.831 °O﻿ / 47.643; 15.831 (mapo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 587459
* GND: 4116477-5
* LCCN: no2008035151
* VIAF: 266785638
* NKC: ge848326
 |
**Domeno Domo** estas malferma plankoplana strukturo desegnita de la fama arkitekto Le Corbusier en 1914–1915. Ĝi estas dezajna ideo por seria produktado, kio kombinas la ordon kiun li malkovris en klasika arkitekturo.

Tiu modelo proponis malferman plankoplanon konsistanta el tri betonaj lamenoj subtenitaj de ses fajnaj kolonoj el ŝtalbetono, kun ŝtuparo kiu havigu aliron al ĉiu nivelo en unu flanko de la plankoplano. Tiu sistemo estis origine dezajnita por havigi grandajn nombrojn de portempaj loĝejoj post la Unua Mondmilito, produktante nur lamenojn, kolonojn kaj ŝtuparojn, kaj la loĝantoj povus konstrui la eksterajn murojn pere de proksimaj materialoj. Li priskribis ĝin en sia patenta formularo kiel "apudigebla sistemo de konstruado laŭ senfina nombro de kombinoj de planoj. Tio permesus, li skribis, "la konstruadon de la dividomuroj je ajna punkto sur la fasado aŭ la interno."

Laŭ tiu sistemo, la strukturo de la domo ne aperos ekstere, sed povus esti kaŝita malantaŭ vitra muro, kaj la interno povus esti aranĝita iel ajn kiel la arkitekto dezirus. Post ĝi estis patentita, Le Corbusier desegnis nombrajn domojn laŭ tiu sistemo, kiuj estis ĉiuj blankaj betonaj skatoloj. Kvankam kelkaj el tiuj estis neniam konstruitaj, ili montris liajn bazajn arkitekturajn ideojn kiuj dominos liajn verkojn laŭlonge de la 1920-aj jaroj. Li rafinis la ideon en sia libro de 1927 nome *Five Points of a New Architecture* (Kvin punktoj de nova arkitekturo). Tiu dezajno, kiu alvokis al la disasociigo de la strukturo el la muroj, kaj al la libereco de planoj kaj fasadoj, iĝis la fundamento por plej el lia arkitekturo de la venontaj dek jaroj.

Notoj
-----

1. ↑    Alirita la 30an de Oktobro 2018.
2. ↑   Alirita la 30an de Oktobro 2018.
3. ↑  Tim Benton, Les Villas de Le Corbusier 1920–1929, Philippe Sers éd. Paris, 1987.
4. ↑   Citita de Turner, Paul, "La Formation de Le Corbusier", Paris, Macula, 1987, p. 218.
5. ↑  Journel, Guillemette Morel (2015). Le Corbusier- Construire la Vie Moderne. Editions du Patrimoine: Centre des Monument Nationaux. ISBN 978-2-7577-0419-6. p. 50–51.

* Kategorio Domeno Domo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Balázs Blaskó** [balAĵ blaŝkO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Blaskó Balázs** estas hungara aktoro, reĝisoro, teatrestro. Lia patro estis János Blaskó (pentristo), lia edzino estas Kinga Saárossy (ŝi naskis 2 gefilojn en la 1980-aj jaroj), lia frato estas Péter Blaskó.

Balázs Blaskó  naskiĝis la 17-an de aprilo 1953 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Balázs Blaskó frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris aktoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1976. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro Csokonai (Debrecen), en la sekva jaro al Nacia Teatro (Miskolc). Inter 1978 kaj 1981 li apartenis al Teatro de Kecskemét, poste al Teatro Petőfi (Veszprém). Liaj sekvaj teatraj stacioj estis:

* Teatro de Nyíregyháza (1984–1986)
* denove en Teatro de Kecskemét (1986–1988).

Ekde 1988 li estas aktoro kaj reĝisoro de Teatro Gárdonyi Géza, en 2011 li estis nomumita ties teatrestro. Inter 1989-1993 li instruis en la loka teatra studio, krome li estas respondeculo de la urba somera teatra aranĝaĵo. Li akiris sciencan gradon DLA en 2003 en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto). Li ricevis premiojn en 1983 kaj 2014.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare:
	+ La Venecia Komercisto - Lorenzo
	+ Otelo - Cassio
	+ Somermeznokta sonĝo - Oberon; Theseus
	+ La Vintra Fabelo
	+ La komedio de eraroj
	+ La dresado de la megero
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Lucifer (unu el la viraj ĉefroloj)
* József Katona: *Bánk bán* – Ottó
* Moliére: La Avarulo - Harpagon

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *A férj vadászik* (1985)
* *Erdélyi dekameron* (1995)
* kelkaj dubladaj roloj en eksterlandaj filmoj

Elektitaj reĝisoraĵoj
---------------------

* Ŝekspiro:
	+ Romeo kaj Julieta
	+ Hamleto
* Mihály Eisemann - Károly Nóti: Hyppolit, la lakeo (teatra versio)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2017-04-16 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* 

* Kategorio Balázs Blaskó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 48° 18′ 36″ N 3° 14′ 08″ O﻿ / ﻿48.31000 °N, 3.23556 °O﻿ / 48.31000; 3.23556 (mapo)

**Michery** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 845 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Michery etendiĝas sur 17.05 km², kaj havis 845 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 50 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Francis Garnier, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Michery apartenas al la kantono de Pont-sur-Yonne, kies ĉefurbo estas Pont-sur-Yonne. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Pont-sur-Yonne

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de Michery Arkivigite je 2015-07-07 per la retarkivo Wayback Machine
**Gyula Istvánfi** [djula iŝtvAnfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Istvánfi Gyula** estis hungara arkitekto, arkitektura historiisto, altlerneja instruisto, membro de Hungara Arta Akademio (2006).

Kovrilpaĝo de libro de Gyula Istvánfi
Gyula Istvánfi naskiĝis la 12-an de aprilo 1938 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Istvánfi akiris arkitekturan diplomon en Konstrua kaj Trafika Teknikuniversitato en 1962. Post siaj studoj li laboris 2 jarojn en municipo de Ferencváros, poste li revenis al la universitato, kie li estis asistanto (1964-1972), lektoro (1972-1986), docento (1986-1996), fine profesoro. Intertempe en 1975 li doktoriĝis en la universitato, en 1985 li kandidatiĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio, en 1995 li akiris sciencan gradon Ph.D. en la sekva jaro habilitiĝo okazis. Li estis institutestro inter 1989–1996, inter 1996–2003 katedrestro. Li ricevis premiojn inter 2000-2013.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* restaŭrado de tombeja kapelo en Kehidakustány (1975)
* prezento de restaĵoj de mezepoka abatejo ĉe Vésztő (1980)
* restaŭrado de ermitejo en Pusztazámor (1992-1994)

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Budapest, Műcsarnok* (kunaŭtoro, 1986)
* *A 100 éves Mezőgazdasági Múzeum* (kunaŭtoro, ankaŭ angle, 1996)
* *Az építészet története I. Őskor. Népi építészet* (1997, vidu la bildon!)
* *Reconstruction of the Sanctuary 2001-2002* (2004)
* *Elméleti-, épített-, virtuális rekonstrukció : a kronoszkóp ürügyén* (2007)
* *A magyar falu építészeti hagyománya* (2011)

Memorigiloj
-----------

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 687129
* LCCN: no2005009818
* VIAF: 29828917
* ISNI: 0000 0001 1564 216X
* BNF: 15112370q
 |
**Gyula JOÓ** [djula jO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Joó Gyula** estis hungara juristo, akademia instruisto, presbitero.

Gyula Joó  naskiĝis la 17-an de julio 1876 en Abony, li mortis la 4-an de majo 1945 en Kecskemét.

Biografio
---------

Gyula Joó studis komence en Kalvinana Jura Akademio (Kecskemét), poste en Reĝa Universitato de Budapeŝto kaj Heidelberg. Li akiris 2 diplomojn en Budapeŝto en 1899 kaj en la sekva jaro. Post siaj studoj li praktikadis en Kecskemét. Inter 1903 kaj 1945 lio instruis en la menciita akademio, eĉ inter 1912–1921 li estis akademiestro. Li estis ankaŭ privata profesoro en Scienca Universitato Ferenc József inter 1911–1918. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn. Li estis ankaŭ presbitero en Kecskemét.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Tanulmányok a magyar–horvát közjogi viszonyok köréből* (Kecskemét, 1897)
* *Fiume közjogi helyzete* (Kecskemét, 1906) - studo
* *A másfél százados polémia Fiume birtokáért* (Budapeŝto, 1932, 1942)
* *A magyarság helyzete a Kárpátmedencében* (Kecskemét, 1943)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Kecskemét

Fontoj
------

* (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2021-06-24 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gyula Juhász** [djula juhAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Juhász Gyula** estis hungara historiisto, profesoro, bibliotekisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1990). Lia frato estis Ferenc Juhász (poeto).

Gyula Juhász  naskiĝis la 11-an de septembro 1930 en *Bia* (nuntempa urboparto de Biatorbágy). Li mortis la 10-an de aprilo 1993 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Juhász frekventis gimnazion en Budapeŝto, poste li plulernis en ĉeflernejo pri komunistoj. En 1951 li soldatiĝis en rango kapitano kaj li ekinstruis en akademio pri soldatoj. En 1956 li civiliĝis kaj li plulernis en ELTE por esti historiisto. Baldaŭe li laboris en instituto, dume li ankaŭ instruis en universitato inter 1963-1977. En la sekva jaro li doktoriĝis el historiaj sciencoj. En 1986 li iĝis direktoro de Tutlanda Biblioteko Széchényi, kiun li plenumis ĝismorete. Li okupiĝis precipe pri la 2-a mondmilito. Li ricevis premion en 1977.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Magyarország és a második világháború: Titkos diplomáciai okmányok a háború előzményeihez és történetéhez,* (1959)
* *A Teleki-kormány külpolitikája 1939–1941,* (1964)
* *A háború és Magyarország 1938–1945* (La milito kaj Hungario 1938–1945), (1986)
* *A történész józansága: Tanulmányok, cikkek, interjúk,* (1994)

Fontoj
------

* biografio hungare


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 444173
* GND: 1203005296
* LCCN: n83211023
* VIAF: 89810639
* ISNI: 0000 0001 1287 7174
* SUDOC: 030380235
* BNF: 12180641h
* NLA: 35957444
* BNE: XX852361
 |
Glückaufhaus en 2010
La domo **Glückaufhaus** estas oficejodomo konstruita en lajaroj 1922/1923 en la Suda Kvartalo de Essen ce la Friedrich-Strato 1, kies fasado estas monumentprotektata ekde 1988. Ĝi ekestis laŭ planoj de la arĥitekto kaj estro de la urbo domkonstruo-administrejo *Ernst Bode* (1878–1944).

La domo
-------

La fasado en parte klasikisma kaj parte esprimisma stilo estas karakterizata de brikoj kontrastataj per sabloŝtono de la Ruhr-Montaro. Aprilon de 1923 la domo estis malfermata. La ĉefa domo havis kvar, la alo direkton al *Friedrich*-Strato tri etaĝojn. Nun en la enireja kampo en la *Rüttenscheider Straße* 2 troviĝas la skulptaĵo de ŝtalfandeja laboristo, kiun kreis skulptisto Joseph Enseling.

Ekde 2011 la domo apartenas al la itinero de la industrikulturo.

* Rigardo de orientoRigardo de oriento
* Orienta aloOrienta alo
* Okcidenta aloOkcidenta alo
* Dorsflanko, interna kortoDorsflanko, interna korto

Uzo
---

La domo estis konstruata en la 1920-aj jaroj por la uzo de urbaj kaj ŝtataj oficejoj same kiel de ekonomiaj ligoj. En 1935 la nazioj instalis tie la sidejon de la NSDAP-goviestro kaj nomis la domon *Thomae-Haus* laŭ nazio mortinta en 1928 post stratbatalo kun komunistoj. Restas neklare, ekde kiam la domo havas la nomon *Glückaufhaus*, kiu kiel *Oficeja Domo Glückauf* nur aperas post 1945.

Post kiam la domo postdaŭris la Duan Mondmiliton preskaŭ sendifekta, ĝin uzis la brita militistara administado. Post tio la domon uzis la *Tuta Ligo de la Germana Karboekspluato* ĝis la jaro 1999. Dume je la komenco de la 1970-aj jaroj okazis klaraj konstruaj ŝanĝoj. La Ruhrkohle AG (RAG) vendis la domon en 2004 al la projektmalvolvisto Kölbl Kruse el Essen. En la jaroj 2007 ĝis 2009 oni riparis la fasadon kaj novkonstruis la domon fundamente de interne, tiel ke ekde la fino de 2009 ĝi disponigis 17.000 kvadratajn metrojn da uzebla areo. Ĉefa luanto estas ekde tiam la elektronik-entrepreno *ifm electronic*, kiu translokis sian firmaan sidejon tien ĉi.

Al la tuta konstruaĵo apartenas ankaŭ la kinejo *Filmstudio Glückauf*, kiu ankaŭ je uzado de malnovaj instalaĵopartoj estis finkonstruata en 2009 kaj estis re-enfunkciata.

Referencoj
----------

1. ↑   Glückaufhaus bei Architekten24.de. Arkivita el la originalo je 2014-02-22. Alirita 2014-02-18.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Glückaufhaus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eltiraĵo el la monumentolisto de la urbo Essen Arkivigite je 2014-02-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Priskribo de la domo

51.4436111111117.0068055555556Koordinatoj: 51° 26′ 37″ N, 7° 0′ 25″ O (mapo)
Plenblovita halo en la germana urbo Aŭgsburgo, kiu estas uzata kiel sketejo.
Endoma futbalkampo montras, ke granda areo povas esti  kovrita per plenblovita halo.
La **plenblovita halo** estas ŝveligita elasta hermetika spaco, kiu havas fiksan bazon (kutime betono). Por aliri la halon oni devas trapasi aerkluzon. La konstante kuranta ventolilo enblovas aeron kaj certigas la necesan malgrandan superpremon en la plenblovita halo.

Plenblovitaj haloj estas relative malmultekostaj kaj povas esti konstruitaj pli rapide ol solidaj konstruaĵoj. Tial ili estas ofte uzataj kiel provizoraĵo por stokado, ekspoziciejoj aŭ sporthaloj.

Unu el la plej grandaj plenblovitaj haloj de la mondo estas la Tokyo Dome en Tokio malfermita en 1988. Ĝi altas 56 metrojn kaj havas spacon por 55.000 personoj. Oni uzas ĝin kiel stadiono de bazopilko kaj por aliaj okazaĵoj.

Plenblovitaj haloj estas ankaŭ uzataj kiel kovrilo por radaraj antenoj.

* Kategorio Plenblovita halo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Plenumebla dosiero** (rulebla dosiero) estas dosiero, kiu povas esti rulata (en certa komputilo). Fakte ĉi tia dosiero estas programo.

Plenumeblaj dosieroj povas esti duumaj aŭ interpretataj.

La unuaj estas pli-malpli senpere rulataj per procesoro de la kompuilo. Tamen antaŭ rulado en modernaj operaciumoj kutime necesas agordi adresojn en la programo por interligi ĝin kun dinamikaj bibliotekoj aŭ por ebligi ruladon post meto de la programo ekde certa starta adreso.

En operaciumoj MS-DOS kaj Vindozo duuma ruligebla dosiero devas havi finaĵon de dosiernomo ".exe" aŭ ".com". 

Interpretata rulebla dosiero estas tiu kiu estas interpretata per speciala interpretilo. Preskaŭ ĉiam ĝi estas teksta dosiero.
En operaciumoj MS-DOS kaj Vindozo interpretata ruligebla dosiero devas havi finaĵon de dosiernomo ".bat" aŭ, ekde Vindozo NT, ankaŭ ".cmd". 

En Unikso-similaj sistemoj interpretata rulebla dosiero devas komenciĝi per speciala linio, kiu specifas la interpretilon:

```
#!/*xxx*
```

kie *xxx* estas la interpretilo.

Por norma ŝelo sh la linio devas esti

```
#!/bin/sh
```

En Unikso-similaj sistemoj ĉiu rulebla dosiero devas havi specialan atributon, kiu montras la permeson ruli ĝin.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri komputiko |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Meyer lemono** |
| --- |
|  |
| Citrus x meyeri*Citrus* x *meyeri* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Sapindaloj *Sapindales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Rutacoj *Rutaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Citruso *Citrus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C.* × *meyeri*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Citrus* × *meyeri****Yu.Tanaka. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Meyer lemono  |

 |
| v • d • r |

**Citrus × meyeri,** nome la Meyer lemono estas hibrida citrusfrukto indiĝena en Ĉinio. Ĝi estas kruciĝo inter citrono kaj la hibrido mandarino/pumelo, kaj aparta de la komuna aŭ maldolĉa citrono (*Citrus lemon*).

Maturaj arboj altas ĉirkaŭ 6 ĝis 10 ft (2 ĝis 3 m) kun malhelverdaj brilaj folioj. Floroj estas blankaj kun purpura bazo kaj bonodoraj. La frukto estas pli ronda ol vera citrono, profunde flava kun iomete oranĝa nuanco kiam maturiĝas, kaj havas pli dolĉan, malpli acidan guston. La citronoj/lemonoj enhavas pH tre acidan inter 2 kaj 3. Ĉi tio signifas, ke ilia suko estas 10 000-100 000 fojojn pli acida ol pura akvo. Tiel dirite, la acidaj niveloj permesas, ke ili estu uzataj kiel kontraŭbakteriaj kaj antisepsaj purigiloj. La lemono Meyer estis enkondukita en Usono en 1908 de la agrikultura esploristo Frank Nicholas Meyer, dungito de la Agrikultura Departemento de Usono, kiu kolektis specimenon de la planto dum vojaĝo al Ĉinio. La novaĵletero *Medical News Today* skizas plurajn studojn indikante, ke citronoj/lemonoj povas havi sanigajn avantaĝojn, kiuj inkluzivas malpliigi la riskon de apopleksio, reguligi sangopremon, malhelpi kanceron kaj akceli la imunsistemon pro altaj niveloj de vitamino C. Aldone la fitokemiaĵoj ene de ili povas helpi plibonigi humoron, trankviligi angoron kaj helpi malplipeziĝon. La limono Meyer estas ofte kultivata en Ĉinio en ĝardenaj potoj kiel ornama arbo. Ĝi populariĝis kiel manĝaĵo en Usono post esti remalkovrita de kuiristoj, inter ili Alice Waters ĉe Chez Panisse dum la renaskiĝo de la Kalifornia Kuirarto komenciĝanta en la 1970-aj jaroj. Populareco plue plialtiĝis kiam Martha Stewart komencis prezenti ilin en kelkaj el ŝiaj receptoj. 

*Citrus × meyeri* arboj estas ĉirkaŭ 6 ĝis 10 futoj (2 ĝis 3 m) altaj ĉe matureco, kvankam ili povas esti pritonditaj por malgrandigo. La frukto de Meyer lemono estas flava kaj pli ronda ol vera citrono. La ŝelo estas bonodora kaj maldika, kolora profunde flava kun iomete oranĝa nuanco kiam maturiĝas. Fruktoj de Meyer lemono havas pli dolĉan, malpli acidan guston ol la pli oftaj citronaj varioj Lisbono aŭ Eŭreka. La pulpo estas malhelflava kaj enhavas po 10 semojn por frukto.
**Gnafalio parenca** (*Gnaphalium affine* D. Don. Ankaŭ esperantigebla al "Ĥuko"), ankaŭ konata en la angla kiel ***Jersey Cudweed***, estas specio de plantoj apartenantaj al la genro gnafalio (*Gnaphalium*). La specio kreskas grandskale en Orientazio inkluzive de mezvarmaj regionoj de Ĉinio, Koreio, Japanio, kaj Tajvano same kiel kelkaj altaj tropikaj regionoj de Hindio, Nepalo, kaj Tajlando. En Vjetnamio ĝi kreskas de Hà Giang (norde) ĝis Bảo Lôc (sude)

Priskribo
---------

La planto estas dujara, kun tigoj 15–40 cm longaj, la surfaco de la planto estas kovrita per delikata lanugo kaj la folioj estas malgrandaj kaj rondetaj. La floroj prezentiĝas kiel malgrandaj floretoj kun petalo proksimume 2 mm longaj. En la ĉina tiu planto estas konata kiel *shǔ qū cǎo* ("鼠麹草", laŭvorte "herbo de musa gisto"), en la japana ĝi estas konata kiel *hahako-gusa* ("ハハコグサ" aŭ "母子草", "herbo de patrino-infano"). Gnafalio parencaestas unu el la herboj konsumitaj en la japana printempa festivalo Nanakusa-no-sekku (sep-herboj festivalo). En Vjetnamio, ĝi estas nomita *rau khúc tẻ* aŭ *lá khúc* ("herbo de krizantemo").

Uzoj
----

Tiu planto estis uzita en ĉina tradicia medicino kaj ankaŭ rolas en la kuirarto de Orienta Aziaj Landoj nome en dolĉaj rizokukoj. Ili inkludas la japanan *kusa mochi* (草餅, nun kutime farata de *Artemisia princeps*) kaj la tajvanan *chhú-khak-ké* (鼠麹粿, 草仔粿).

La planto estas ankaŭ pistita kaj uzita por doni al nudeloj kaj verdaj cepokrespoj (蔥油餅) karakterizan verdan koloron kaj unikan guston.

Tio estas ingredienco por speco de *xôi- xôi khúc* (vaporkuirita glurizo kun Ganafalio parenca, aŭ banĥuko) en Vjetnamio kaj oni kutime uzas ĝin por traktado de ordinara tuso. En ĉina tradicia medicino, dekoktaĵo aŭ infuzaĵo de ĥuko estas uzata en la kuracado de malvarmumo, angino, kronika bronkito, gastrito, podagro, fabismo. Kiel kataplasmo ĝi estas uzata por
trakti nove aperintan furunkon.

Referencoj
----------

1. ↑  La bona lingvo
2. ↑   Gnaphalium affine information from NPGS/GRIN.
3. ↑  ^ a ă Nguyễn Tiến Bân (chủ biên) (2005). Danh lục các loài thực vật Việt Nam. Tập III. Hà Nội: NXB Nông nghiệp. tr. 383.
4. ↑  Editorial Committee of the Flora of Taiwan, Second Edition.  (2003) *Flora of Taiwan volume 6*. Taipei, Taiwan, ROC: Department of Botany, National Taiwan University. ISBN 957-01-3492-5.

* (vjetname) *Cây Rau Khúc, món ăn, thuốc quý mùa xuân Cây thuốc quý No 245 3/2014 p.9-10 Arkivigite je 2014-03-24 per la retarkivo Wayback Machine* (Ĥuko, manĝaĵo, altvalora printempa medicina planto Revuo Altvaloraj Medicinaj Plantoj), Huyền Thảo

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Vi povas plibonigi la jenon:
* Aldonu mankanta(j)n fontindiko(j)n al la artikolo.

Se vi korektis unu el la menciitaj mankoj, bonvolu forigi la koncernan parametron de la ŝablono {{Pluraj problemoj}}. Detaloj estas en la dokumentado. |

* Gnafalio parenca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Gnafalio parenca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Gnafalio parenca en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Domenico Fontana** (Melide, Svislando, 1543 - Napolo, 1607) estis svis-itala arkitekto de la malfrua renesanco.
Li naskiĝis en Melide, en la kantono Tiĉino, proksime al la Lago de Lugano, teritorio nuntempe apartenanta al Svislando. Li vojaĝis al Romo, antaŭ la morto de Mikelanĝelo (1564), kie li realigis profundajn studojn de la antikva arkitekturo kaj de tiu epoko, kaj iĝis konfidenculo de la kardinalo Montalto, kiu en 1585 estis elektita Papo sub la nomo Siksto la 5-a. Li mendis al li en 1584 la konstruadon de la Siskta Kapelo en la Baziliko Sankta Maria la Granda, kiu ne devus esti konfuzata kun la samnoma kapelo situanta en la Vatikana Palaco de la Vatikanurbo.

Por la sama kardinalo, Fontana konstruis la Palacon Montalto, proksime de la baziliko. Post la nomumado kiel papo, Siksto la 5a nomis lin arkitekto de la Baziliko Sankta Petro. En tiu mendo, li aldonis la lanternon de la volbo kaj sugestis la plilongigon de la interno en navo bone difinita.

Plejgrave estas la modifoj kiujn li realigis en la Baziliko Sankta Johano de Laterano (1586), kie li aldonis en la galerio de la norda fasado ampleksan duoblan arkon kaj la duetaĝan portikon de la *"Sankta ŝtuparo"*. La aparta ŝato pri arkoj konstituas unu el la fundamentaj karakterizoj de la arkitekturo de Domenico, kiu kun sia frato Johano, translokigis tion al la dizajno de fontanoj, speciale la *Fontana dell'Acqua Paola*, aŭ la *Fontana di Termini*.

* Domenico Fontana en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Domenico Fontana en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 575316
* GND: 118835556
* LCCN: n86836649
* VIAF: 51762694
* ISNI: 0000 0001 0900 6845
* SUDOC: 073491934
* BNF: 12342722h
* ULAN: 500022415
* NLA: 35643892
* BIBSYS: 90320160
* RKD: 129375
* NKC: mzk2009510216
* ICCU: AQ1V000616
* BNE: XX1223857
 |
**Jaroslav ŠUSTR** (naskiĝis la 6-an de decembro 1901 en Prago - mortis la 8-an de septembro 1969 en Prago) estis ĉeĥo, vendejestro, esperantisto ekde 1917, prezidanto (kaŝe mecenatema) de EK Praha (1931-1958), fondinto de la praga E-biblioteko, delegito kaj ĉefdelegito de UEA (1931-1969), landa peranto de Heroldo de Esperanto (1920-1969). 

Trifoje li savis la bibliotekon antaŭ pereo (okupacio, politikaj kaŭzoj) kun 1800 volumoj, kaj enmetinte en 1969 sian propran libraron, li starigis bibliotekon kun 4700 volumoj. La kluba estraro atribuis al ĝi honoran titolon "Biblioteko Jaroslav Šustr" (en 1980 jam 6100 volumoj, bedaŭrinde post 1980 daŭre fermita kaj nun en Česká Třebová). Post la likvido de la landa asocio (1952) pro sia daŭra aktiveco landskala celanta malhelpi pereon de la movado, en 1958 li estis tenata 92 tagojn en arestejo de la totalisma reĝimo (kun malpermeso eksidi dum tutaj tagoj) kaj poste devis abdiki la klubgvidadon. 

Jaroslav Šustr ricevis diplomojn de la eduk-ministerio de Gvatemalo (1953) kaj de Ĉeĥoslovaka Esperanto-Komitato (1965), honoran prezidantecon de EK Praha kaj honoran membrecon de ĈEA.

Morto de la patro
-----------------

Karel ŠUSTR, patro de nia kluba prezidanto mortis la 12-an de aŭgusto. Li fariĝis viktimo de sia helpemo en la poresperanta aktiveco de sia filo. Li estis tiu, kiu ĉiutage zorgis pri ĝustatempa forsendado de registrita poŝto kaj de ĉiu poŝto por eksterlando. Li akcidentis dumire al la poŝtoficejo kaj mortis post 41-taga lukto kontraŭ la sekvoj de sia falo. (Bulteno de EK Praha, 41/1956)

Citaĵo
------

  



| Enciklopedio de Esperanto | Enciklopedio de Esperanto | Flago de Esperanto
Ĉi tiu teksto estas prenita el la Enciklopedio de Esperanto 1934. Vi povas plibonigi ĝin per vikiigo kaj aktualigo de la enhavo. Kiam la origina teksto estos sufiĉe vikiigita kaj aktualigita, forigu ĉi tiun kadron, kaj anstataŭe enmetu la ŝablonon *EdE* en la artikolon. | Enciklopedio de Esperanto | Enciklopedio de Esperanto |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Jaroslav ŜUSTR**, ĉeĥoslovako, komercisto-detalisto en Praha. Nask. 6 dec. 1901. E-isto de 1917. Partoprenas aktive en prop. de 1921 kiel funkciulo de ĈAE, UEA kaj aliaj organizoj. De 1927 prez. de EK en Praha, de 1932 ĝen. sekr. de ĈAE. Komerca reprezentanto de HDE en Praha. |
**Khurĝa,** hindie **खुर्जा** estas urbego en norda Barato, en nordokcidenta parto de subŝtato Utar-Pradeŝo, en distrikto de Bulandŝahr. La loknomo estas derivita de la urdua vorto kharija kun signifo: nuligita, ĉar la enspezo por tiu urbo estis rezignita pro la malbonaj agrikulturaj eblecoj.

Hospitalo en Khurĝa

Demografio
----------

En 2011 loĝantoj de Khurĝa havis 142 636 kun legopovo 72%, kiu estas pli alta, ol la landa averaĝo. En la 2000-aj jaroj Khurĝa atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil).

Geografio
---------

Khurĝa situas sur ebenaĵo sur averaĝa alteco de 197 m. super la marnivelo. Distrikta sidejo Bulandŝahr troviĝas 17, Granda Noida 38, Aligarh 47, Parval 51, Faridabad 55, tutlanda ĉefurbo Delhio 74, Mathurā 88, Kasganĝ 93, Ĉandausi 94, Etah 110, Agra 123, Firozabad 133, Kanpur 309, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 344, Mumbajo 1152, Kolkata 1231 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La historio de Khurĝa komenciĝis proksimume en la 14-a jarcento, kiam kelkaj vunditaj soldatoj decidis resti tie. Ili estis civile plejparte ceramikistoj. Komence ili kreis kun ruĝargilajn ceramikaĵojn, poste ili uzis bluan glazuron kun floraj motivoj. Nuntempe pli, ol 500 uzinoj produktas ceramikaĵojn.

Stacidomo de Khurĝa

Ekonomio
--------

Khurĝa estas produktejo de ceramikaĵoj, dum mankas la infrastrukturo por industrio al la eŭropaj normoj.

Religioj
--------

En Khurĝa la plej ofta religio estas la hinduismo (60%) kaj islamanoj (38%), iomete ĝajnismo (1%) kaj aliaj.

Lingvoj
-------

La oficiala, ankaŭ ĉefa lingvo estas la hindia.

Eduko
-----

En Khurĝa la plej altnivela instruado okazas en altlernejoj.

Trafiko
-------

Khurĝa havas trairan fervojan linion. 3 ĉefvojoj kaj sola flankovojo kuras al la urbego.

Klimato
-------

En Khurĝa situas en savanoklimato, kiun la musono influas. Plejparte pluvas en la musona sezono.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* domoj pli, ol cent aĝaj

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
**Eszter Kokas** [ester kokaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kokas Eszter** estis hungara kuracisto, fiziologo. Ŝia fratino estis Klára B. Kokas.

Eszter Kokas naskiĝis la 20-an de novembro 1903 en Körmöcbánya (Hungara reĝlando, nuntempa Kremnica en Slovakio), ŝi mortis la 12-an de septembro 1994 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Eszter Kokas frekventis gimnazion en Győr, poste ŝi akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Tisza István en 1927. Tiutempe ŝi plulernis aŭ esploris en Berlino (1926, 1931), Lausanne (1927, 1929), Parizo (1929). En 1936 ŝi ricevis stipendion en Londono. En 1939 ŝi iĝis nedeklarita privata profesoro en Scienca Universitato Pázmány Péter, inter 1939 - 1943 ŝi laboris en fiziologia instituto en Budapeŝto, fine ŝi laboris jaron en ministerio. Dum la komenciĝanta socialismo ŝi trovis sin en listo de malamikoj, ŝi estis nur instituta instruisto. En 1951 ankaŭ tiu titolo estis reprenita, ŝi povis labori en ordinara kuracejo, inter 1954–1960 en instituto pri tuberkulozoj. En 1956 pro la politika mildiĝo ŝi kandidatiĝis.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Lép és csontvelő extraktumok haemolytikus és haemopoetikus hatásáról* (1926)
* *The Effect of Activation of Villikinin on the Glucose Absorption from the Intestine* (kun György Ludány, 1938)
* *A bélbolyhok mozgásáról* (1955)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Titolpaĝo de la verko de Skalić *Encyclopaedia seu orbis disciplinarum tam sacrarum quam prophanarum epistemon* el 1559, plej verŝajne unu el la unuaj enciklopedioj kiuj klare uzis la vorton *encyclopedia* en sia titolo.
La libro ***Encyclopaedia seu orbis disciplinarum tam sacrarum quam prophanarum epistemon*** ("Enciklopedio aŭ Sciaro de la mondo de fakoj"; Bazelo, 1559) estas unu el la unuaj libroj titolitaj *encyclopedia*. Ĝi estis verkita de la kroatdevena filozofo kaj multfakulo Paŭlo Skalic. Ĝi estis por la unua fojo publikigita en Bazelo en 1559 kaj represita en Kolonjo, Germanio, en 1571.

Robert Collison poste verkis, ke la verko estis malbone verkita, kaj estas grava nuntempe nur pro sia uzo de la vorto *encyclopaedia,* kaj ke Joachim Sterck van Ringelbergh uzis la vorton *cyclopaedia* por aludi al sia verko jam en 1541. Skalić ankaŭ verkis traktaĵon pri muziko: nome *Dialogus de Lyra* (Kolonjo, 1570).

Notoj
-----

1. 1 2   Yeo, Richard (2001). Encyclopaedic visions : scientific dictionaries and enlightenment culture. Cambridge New York: Cambridge University Press. p. 6. ISBN 978-0521152921.
2. ↑   Franolić, Branko (1975). L'influence de la langue française en Croatie, d'après les mots empruntés: aspect socio-historique. Nouvelles éditions latines. p. 36.
3. ↑  Collison, Robert. *Encyclopaedias*. 2a eld. (Hafner, 1966) p. 80
4. ↑  Josip Andreis (1974), *Music in Croatia*, Institute of Musicology, p. 47, retrieved 2011-01-27

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 665296
 |
**Evelyn Baring CROMER**, 1-a earlo, **Siro Evelyn Baring** (naskiĝis la  26-an de februaro 1841(nun 1841-02-26), Cromer Hall, Norfolk, Anglio – mortis la 29-an de januaro 1917, Londono), brita registara oficisto kaj diplomato. Li estis fakta reganto de Egiptio dum 24 jaroj kiel brita komisiito kaj ĉefkonzulo. Lia regado helpis moderniĝon de Egiptio.

Li soldatservis ĝis 1872, kiam lia kuzo, Lordo Northbrook proponis al li iĝi lia privata sekretario en Hindio. Li havis reputacion tie kiel elstara oficisto. Li tie konkludis, ke oni ne donu memregistaron al la koloniaj popoloj, sed oni devas enkonduki reformojn per diktatorecaj metodoj. Por tio necesis laŭ li nur firma financa sistemo.

Baring veturis unuafoje al Egiptio en 1877, kie li laboris kiel brita reprezentanto en la Egipta Ŝatŝulda Komisiono. Pro malinterkunsento kun la egipta subreĝo, li hejmenveturis al Anglio kaj reveturis nur en 1879 post foriĝo de la subreĝo. Tiam li agadis kiel ŝuldkontrolisto, sed ekde 1880 laboris en Hindio dum tri jaroj pri financoj-respondeca membro de la subreĝa konsilio.

Post kiam la britoj okupis Egiption en 1882, Baring (dumtempe Siro) revenisen Egiption kiel plenpotenca brita registara komisiito kaj ĉefkonsulo.

Li efektivigis larĝan administran reformon, apogis konstruon de akvumaj instalaĵoj kaj aliajn investojn en la agrikulturo. Egiptio reakiris je 1887 la pagipovecon.

La nova reĝo Abbas Hilmí (ekde 1892) provis liberiĝi el sub la kaŝita protektorato kaj apogis la naciismajn movadojn. Baring timigis lin provizore.

Okazis en junio de 1906 (aŭ 1907), ke oni murdis en incidento britan oficiron (aŭ li mortis nature) en la egipta vilaĝo Dinsvei. Oni kruele punis la kamparanojn, kio ekis skandalon en Britio. La nova liberala registaro volis pli mildan politikon en Egiptio, Baring - kvankam dum la evento estis en libertempo - demisiis en 1907. En Anglio li ĉefe verkis kaj batalis por la libera komercado en la supera ĉambro.

* Kategorio Evelyn Baring Cromer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 124894
* GND: 11766474X
* LCCN: n50017861
* VIAF: 9879377
* ISNI: 0000 0001 0855 0304
* LIBRIS: 47286
* SUDOC: 029560799
* BNF: 121160964
* NDL: 00520941
* NKC: xx0220921
 |