| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Sukerkano** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Sukerkano  |

 |
| v • d • r |

**Sukerkano** estas grupo de altaj plurjaraj herbspecioj de la genro *Saccharum*, tribo *Andropogoneae*, indiĝenaj de la tropikaj regionoj de Sudazio kaj Melanezio kaj uzata ĉefe por la produktado de sukero kaj etanolo. Ĝi havas fortikajn, fibrojn kaj artikitajn tigojn kiuj estas riĉaj je saĥarozo. La planto altas inter du kaj ses metrojn. Ĉiuj krucrasaj sukerkanspecioj kaj la ĉefaj komercaj kulturvarioj estas kompleksaj hibridoj. Sukerkano apartenas al la familio *Poacoj*, familio de ekonomie gravaj plantoj kiel maizo, tritiko, rizo kaj sorgo kaj multaj furaĝkultivaĵoj. 

Saĥarozo, ĉerpita kaj purigita en specialigitaj fabrikoj, estas uzata kiel krudmaterialo en la homa nutraĵa industrio aŭ estas fermentita por produkti etanolon, kiu estas skale produktita de la sukerkanindustrio en Brazilo. La planto reprezentas la plej grandan kultivaĵon de la mondo en produktadkvanto.  En 2012, la Organizo pri Nutrado kaj Agrikulturo de Unuiĝintaj Nacioj (FAO) taksis, ke la areo dediĉita al kultivado de sukerkano en pli ol 90 landoj estis ĉirkaŭ 26,0 milionoj da hektaroj, kun monda rikolto de 1,83 miliardoj da tunoj. Brazilo estis la plej granda produktanto de sukerkano en la mondo. La venontaj kvin plej grandaj produktantoj estis Hindio, Ĉinio, Tajlando, Pakistano kaj Meksiko. 

La monda postulo je sukero estas la ĉefa ŝoforo de sukerkankultivado. La planto respondecas pri 80% de la produktata sukero; la plej granda parto de la resto estas farita el betoj. Kano kreskas ĉefe en tropikaj kaj subtropikaj regionoj (beto kreskas en temperitaj regionoj). Kun la escepto de sukero, produktoj derivitaj de sukerkano inkludas melason, rumon, cachaça (la tradicia trinkaĵo de Brazilo), bagason kaj etanolon. En kelkaj regionoj, homoj uzas kanpajlojn por fari plumojn, matojn, tolon kaj pajlon. La infloresko de junaj plantoj estas manĝita kruda, vaporita aŭ rostita, kaj preparita en diversaj manieroj en certaj insulaj komunumoj en Indonezio. 

La persoj, sekvitaj de la grekoj, malkovris la famajn "kanojn kiuj produktas mielon sen abeloj" en Hindio inter la 6-a kaj 4-a jarcentoj a.K. C. Ili adoptis kaj poste disvastigis sukerkanan agrikulturon tra la mondo.  Komercistoj komencis komerci sukeron de Hindio, kiu estis konsiderita luksa kaj multekosta spico. En la 18-a jarcento, sukerkanplantejoj komencis esti kultivitaj en la Karibio, Sudameriko, Hinda Oceano kaj Pacifika insulaj nacioj kaj la bezono de laboristoj por ilia produktado iĝis unu el la ĉefaj ŝoforoj de grandaj homaj migradoj, inkluzive de sklavlaboro  kaj kontrakligitaj servistoj. 

 La okcidenten disvastiĝo de sukerkano en antaŭ-islamaj tempoj (montrita en ruĝa), en la mezepoka islama mondo (verda), kaj de eŭropanoj en la 15-a jarcento (insuloj rondigitaj per violaj linioj)

Referncoj
---------

1. ↑  FAOSTAT - Food and Agriculture Organization of the United Nations - Obs.: clicar em "Countries by commodity"; em "Selected item", selecionar "Sugar cane"; aguardar atualização do gráfico e de valores da tabela
2. ↑   Cana de Açucar (portugale).
3. ↑   Agribusiness Handbook: Sugar beet white sugar (2009). Arkivita el la originalo je 2015-09-05. Alirita 2023-04-27.
4. ↑   *{{{Titolo}}}*. ISBN 978-0-14-009233-2.
5. ↑   Indian indentured labourers (2010).
6. ↑  Watson, Andrew. *Agricultural innovation in the early Islamic world. Cambridge University Press. p. 26–7.*

  

* Sukerkano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sukerkano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Sukerkano en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Portalo pri Botaniko