recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gábor Graff,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Graff Gábor** estis hungarlandana pastro, monaĥo, profesoro. (Pri la nacieco mankas informoj.)

Gábor Graff  naskiĝis la 23-an de marto 1696 en Moravio en Příbor. Li mortis la 23-an de majo 1759 en Hungara reĝlando en Kassa (nuntempa Košice en Slovakio).

Biografio
---------

Gábor Graff aliĝis al la jezuitoj en 1713 en Nagyszombat, li frekventis jezuitan gimnazion en Trencsén, poste li studis en Jezuita Universitato de Nagyszombat. Li ricevis diplomojn el filozofio kaj teologio. Post siaj studoj li instruis samloke en la universitato, post jaroj en Kassa, kie en 1737 li estis dekano. Li revenis instrui en Nagyszombat, kie li estis rektoro inter 1739/40–1745/46. Li estis lektoro en Pozsony, fine presejestro en Kassa. Resume li estis pedagogo 46 jarojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Panegyris D. Francisco Xav. adornata* (1722)
* *Lustra Pannonici...* (1730)
* *Problema philosophium orbis litterati judicio propositum* (1731)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gábor Gyursánszky** [djurŝAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyursánszky Gábor** estas hungara kanuisto, akva skiisto, manekeno.

Gábor Gyursánszky naskiĝis la 3-an de oktobro 1965 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Gyursánszky akiris diplomon en 1991. En la sama jaro li fondis firmaon pri manekenoj.

### Sporta kariero

Gábor Gyursánszky en 1975 komencis kanuadi en ĉefurba sportklubo. Li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1987-1992. Li estis la dua pare en mondĉampionumo en 1990 en maratona kanuado. Post 2 jaroj li ŝanĝis sporton kaj li komencis akvoskiadi. En 1993 li jam startis en konkurso. Li estis la tria en mondĉampionumo en 1993. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1998 pro dorsdoloro, sed poste li estis instruisto pri akva skiado.

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* signifaj sportaj rezultoj
* fotaro

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 809230
 |



* Portalo pri Biografio
La Bizanca Imperio komenco de la 7a jarcento.
La Sasanida Imperio antaŭ la fina Rom-Persia Milito.
La **Bizanca–Sasanida Milito de 602–628** estis la fina kaj plej detrua el la serio de militoj luktitaj inter la Bizanca Imperio (Orienta Romia Imperio) kaj la Sasanida Imperio de Persio. La antaŭa milito inter la du potencoj estis fininta en 591 post la imperiestro Maurikios helpis la Sasanidan reĝon Ĥosro la 2-a rehavi sian tronon. En 602 Maurikios estis murdita de sia politika rivalo Fokas. Ĥosro deklaris militon, evidente por venĝi la morton de Maurikios. Tio iĝis konflikto kiu daŭris jardekojn, nome la plej longa milito en la serio, kaj estis luktita laŭlonge de la tuta Mezoriento: en Egipto, Levantenio, Mezopotamio, Kaŭkazo, Anatolio, Armenio, la Egea Maro kaj eĉ antaŭ la muregoj de Konstantinopolo mem.

Kvankam la Persoj ege klopodis, sukcese dum la unua etapo de la milito el 602 al 622, konkeri multon de Levantenio, Egipto, kelkajn insulojn en la Egea Maro kaj partoj de Anatolio, la supreniro de la imperiestro Heraklio en 610 kondukis, spite dekomencajn kontraŭaĵojn, al la stato antaŭmilita. La kampanjoj de Heraklio en Persaj teritorioj el 622 al 626 devigis la Persojn al defendo, ebligante siajn fortojn reakiri momenton. Aliancita kun Avaroj kaj Slavoj, la Persoj faris finan klopodon por kapti Konstantinopolon en 626, sed ili estis venkitaj tie. En 627 Heraklio invadis la kernan teritorion de la Persoj kaj devigis ilin negocadi pacon.

Je la fino de la konflikto, ambaŭ flankoj estis elĉerpintaj siajn homajn kaj materiajn resursojn (kaj estis atingintaj tre malmulte). Sekve, ili estis vundeblaj al la subita apero de la Islama Raŝiduna Kaliflando, kies fortoj invadis ambaŭ imperiojn nur kelkajn jarojn post la fino de la milito. La islamaj fortoj rapide konkeris la tutan Sasanidan Imperion kaj senigis la Bizancan Imperion el siaj teritorioj en Levantenio, Kaŭkazo, Egipto, kaj Nordafriko. Dum la venontaj jarcentoj, multo el tio kio restis en la Bizanca Imperio, kaj la tuta Sasanida Imperio, venos sub islama regado.
**Bázakerettye** [bAzakeretje] estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario, en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Letenye.

Panoramo de Bázakerettye
Banejo de Bázakerettye

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 8 km²
* Loĝantaro: 850
* Poŝtkodo: 8887
* Telefonprefikso: 93
* Koordinatoj: 46°31′36″N 16°43'39″E

Situo
-----

Bázakerettye situas sur mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj, laŭ etfervojo el Csömödér. Kroatio kaj Slovenio troviĝas po 10, Letenye 15, Lenti 19, Nova 20, Nagykanizsa 29 km-ojn.

Historio
--------

La vilaĝo naskiĝis pro unuiĝo de vilaĝoj *Báza* kaj *Kerettye* en 1937. La unuaj skribaj mencioj devenis el 1352 en formo *"Baza"*, en 1353 en formo *"Kerethye"*. En 1937 inter la vilaĝoj oni trovis nafton kaj metanon. Komence usonanoj estris la laboron, por ili impona kvartalo de vilaoj konstruiĝis. La nafto graviĝis dum la 2-a mondmilito, tial la freŝa komunumo suferis pro bombardado, dume la iam usona loĝkvartalo ne estis bombardita. Nuntempe la putoj jam apenaŭ funkcias, sed dume oni trovis ankaŭ termalan akvon. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, kuracejo, apoteko, hoteleto, restoracio, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Granda) de 1934 en vilaĝparto Báza
* romkatolika tombeja kapelo omaĝe al Nomo de Dipatrino de 1824, en 1948 pligrandiĝis al preĝejo
* termala banejo
**Gábor Keveházi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keveházi Gábor** estas hungara baletisto kaj koreografo. Lia edzino estis Teodóra Bán, lia filino estis Krisztina Keveházi.

Gábor Keveházi naskiĝis la 25-an de februaro 1953 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Keveházi frekventis ĉeflernejon pri danco en Budapeŝto, poste en Leningrado studis plu. Li komencis sian dancistan karieron en Budapeŝta Ŝtata Operejo en 1972. Baldaŭe li estis la ĉefa dancisto kaj li estris ankaŭ la ceterajn dancistojn. Li ofte gastroladis ankaŭ eksterlande (Londono, Moskvo, Leningrado, Italio, Francio, Japanio, Usono, Kanado, Meksiko) dancante ĉiujn gravajn baletojn. Inter 2001-2005 li estris la baletan trupon de Pécs, poste en Budapeŝto. Li ricevis francan premion en 1976, ukrainan premion en 2001, premion Kossuth en 1990, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn hungarajn premiojn. Lia edzino naskis filinon.

Unuaj lokoj en konkursoj
------------------------

* 1972 en Varna (en junula kategorio)
* 1975 en Varna (arĝenta loko)
* 1976 en Tokio (en vira kategorio)

Roloj (elekto)
--------------

* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij: Cignolago - princo

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Gábor Keveházi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


* Portalo pri Biografio
**Flughaveno Salzburg** estas la dua plej granda flughaveno de Aŭstrio. Ĝi situas ĉ. 4 km okcidente de la centro de urbo Salzburg. Ĝi ekfunkciis en 1926 kaj estis nomita laŭ la komponisto Wolfgang Amadeus Mozart.

La (sola) oficiala nomo estas en la angla lingvo kaj mallongigas la antaŭnomojn de Mozart: **Salzburg Airport W. A. Mozart**. Oficiala nomo germana ne ekzistas.

La flughaveno estas ligita al la centra stacidomo per ĉiudekminuta buso. Sub la kurejo pasas tunele la federacia vojo 1 (*Innsbrucker Bundesstraße*), kiu ligas ĝin al la urbocentro kaj al la aŭotovojo A1. Per ĝi atingeblas la nordo (kaj tra A10 la sudo) de Salcburgio kaj ankaŭ la sud-orienta parto de Bavario; la landlimo al Germanio estas nur 2 km for.

En 2006 la flughaveno havis 1,9 milionojn da pasaĝeroj; ilia nombro kreskis ja ĉ. 60 % en dek jaroj. La nombro de la foriroj kaj alvenoj en tiu tempo restis konstanta; en 2006 foriris aŭ alvenis 21.511 aviadiloj.

La flughavenon mastrumas la societo *Salzburger Flughafen GmbH*, kies societanoj estas la urbo Salzburg (25 %) kaj la provinco Salcburgio (75 %).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Flughaveno Salzburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Flughaveno Salzburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Flughavena retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 228659
* GND: 4138886-0
* LCCN: n2017005425
* VIAF: 239048927
 |
**Gábor Gábriel Farkas** [farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas Gábor Gábriel** estas hungara muzikalkantisto, pentristo.

Gábor Gábriel Farkas  naskiĝis la 1-an de aprilo 1976 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Gábriel Farkas frekventis gimnazion en Zirc, kun la abituriento li akiris ankaŭ diplometon pri reĝisorado. Li ankaŭ kantadis kaj pianludis. Li akiris diplomon en Hungara Belarta Universitato en 2000. Post la diplomo li debutis kun sukcesoj en signifa amuzejo. En la sama loko li pentradis grandan murpentraĵon. En la sekvaj jaroj li havis muzikalajn rolojn kaj li ankaŭ pentradis. Li ricevis kelkajn premiojn.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Pécs (2009)
* Budapeŝto (2010)
* Parizo (2013)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Moulin Panno
* Ikarusz

Elektitaj roloj
---------------

* Roman Polanski: *Vámpírok bálja* - Koukol
* Tim Rice - Andrew Lloyd Webber: *Jesus Christ Superstar* - Herodes

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva intervjuo kun foto Arkivigite je 2019-03-27 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Gábor Gábriel Farkas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Poŝtmarko serbia okaze de la 23a Mondkongreso de bizanciaj studoj en Belgrado, 2016
**Bizanciaj studoj** estas disciplino de la filologiaj kaj historiaj sciencoj, kies reprezentantoj engaĝiĝas pri la esploro de la lingva, literatura, artista, sociala, politika kaj religia kompleksoj de la multnombraj popoloj vivintaj en la Bizanca imperio respektive en la Otomana imperio.

La epoko pristudata longegas kaj la fakaro enplektita ampleksegas: ĝi etendiĝas disde la fino de antikveco ĝis la emancipiĝo de la Grekoj el la turka jugo en la komenco de la 19-a jarcento. La nur je la fino de la 19-a jarcento estiĝinta disciplino havis en Germanujo kiel pioniron Karl Krumbacher kiu eldonis ekde 1892 la fakgazeton »Byzantinische Zeitschrift«. Tre longan tradicion kaj renomon tiurilate havas ankaŭ la Universitato de Vieno. En Munkeno aktivis ĉi-fake Hans-Georg Beck. En Vieno aktivis Herbert Hunger. Speciala intereso kushas memkompreneble en la ortodoksismo. Najbaraj disciplinoj estis i.a. slavistiko, arthistorio, mez- kaj novgreka filologioj. Popularigon de aĵoj bizanciaj kaj novgrekaj intencis en Germanlingvio la eldonejo Romiosini.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, vol 3. Leipzig 1905, p. 675 (surrete)

Literaturo
----------

* Hunger, Herbert (1973): *Byzantinische Grundlagenforschung*, London
* Irmscher, Johannes (1971): *Einführung in die Byzantinistik*, Berlin
* Mazal, Otto (1989): *Handbuch der Byzantinistik*, Graz
* Moravcsik, Gyula (1976): *Einführung in die Byzantologie*, Darmstadt

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bizanciaj studoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Paul Meinrad Strässle pri la larĝa esplorkamparo ene de bizancaj studoj
* Superrigardo pri universitatoj kun bizancaj studoj ktp. Arkivigite je 2021-05-16 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 678664
* GND: 4147095-3
* LCCN: sh85018523
* NKC: ph119058
 |
**Gábor Keményffy** [kemEnjfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keményffy Gábor** estas hungara skulptisto, fasonisto, ceramikisto, instruisto.

Gábor Keményffy  naskiĝis la 1-an de oktobro 1958 en Komádi.

Biografio
---------

Gábor Keményffy frekventis artan gimnazion en Szeged, poste li akiris ceramikistan diplomon en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto en 1983. Liaj plej gravaj instruistoj estis Imre Schrammel, Árpád Csekovszky kaj József Litkei. Post 2 jaroj li akiris plian dizajnistan diplomon samloke, fine ankaŭ diplomon pri retoriko en 1989 en Universitato Janus Pannonius. Jam ekde la unua diplomo li estis ceramikisto en Pécs ĝis 1997. Inter 2001 kaj 2007 li instruis en industriarta mezlernejo de Kaposvár, ankaŭ en gimnazio en Pécs kelkajn jarojn, poste li estas profesie skulptisto, ceramikisto, dizajnisto.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Pécs (1986, 2006)
* Budapeŝto (1987)
* Sopot (1991)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Pécs (1978, 1985, 1989)
* Budapeŝto (1983)
* Zagrebo (1984)
* Faenza (1985)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* busto pri Mohandas Karamchand Gandhi
* busto pri Miklós Zrínyi (heroo), antaŭ Fortikaĵo de Szigetvár
* ornama fontano Arany-ló-kút en Hajdúszoboszló (1997)
* ornama puto Törley, Budapeŝto (1990)
* ornama puto Harka, Harkány (2000)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 612596
 |
**Gábor Horváth** [horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horváth Gábor** estis hungara kajakisto, olimpiano, dufoja olimpika kaj trifoja monda ĉampiono. Lia nomo en la hungara sporta vivo estis pro nomidenteco *Horváth I. Gábor* (komprenu: Horváth Gábor la 1-a).

Gábor Horváth naskiĝis la 15-an de novembro 1971 (laŭ alia informo la nskiĝmonato estas junio) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Horváth inter 1984-2008 estis kajakisto en signifa ĉefurba sportklubo sur Danubo. Li estis hungara ĉampiono 20-foje inter 1992-2006 ĉiam teame, dum li apartenis al la hungara nacia teamo. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1996, Hungario en la Somera Olimpiko 2000 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2004 kun 2 oraj kaj arĝenta medaloj, krome en mondĉampionumoj li estis la unua en 1999, 2001 kaj 2006 ĉiam kvarope. Lia plej signifaj trejnistoj estis László Fábián (kajakisto) kaj Zoltán Bakó, liaj oftaj partneroj en kajako estis Zoltán Kammerer, Botond Storcz kaj Ákos Vereckei. Li finis sian aktivan sportan karieron en 2006, poste li havis postenon en la sama sportklubo. Li havis 3 valorajn ŝtastajn premiojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio
* medaloj kaj foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 812555
 |



* Portalo pri Biografio
**John Valentin LUNDGREN** (naskita la 22-an de aŭgusto 1870 norde de Uppsala, mortis 31-an de decembro 1940 en Hedemora), pseŭdonimo *Rigardanto,* estis sveda esperantisto kaj fervoja supera oficisto.

Lundgren estis kunfondinto de la Sveda Esperanto-Federacio kaj prezidento de tio 1913–1918, kaj honora membro de la organizo. Laŭ EdE, li kunreorganizis la Esperanto-movadon en Svedio en 1908. Ankaŭ de 1913 ĝis 1918, li eldonis kaj, kune kun Honoratus Bonnevie kaj Johan Helsing, redaktis la gazeton *La Espero.* Tiam li vivis en Hedemora (proksime al la naskiĝloko de Helsing).

De 1913 li estis membro de la Lingva Komitato. Liaj tradukaĵoj kaj artikoloj aperis en *La Revuo, Tra la Mondo* kaj aliaj gazetoj.

Lundgren naskiĝis en la paroĥo Ärentuna en Uppsala län, kaj mortis en la paroĥo Hedemora en Dalarnas län.

Referencoj
----------

* *Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur la artikolo* Lundgren *el la **Enciklopedio de Esperanto**.*

1. ↑  La Espero, majo 1956
2. 1 2 3  *Niaj mortintoj 1939–1945,* en *Esperanto,* septembro-oktobro 1946, p. 5.
3. ↑  Pri *La Espero* en retejo de SEF, arkivigita en januaro 2014

Vidu ankaŭ
----------

* Ernst Eriksson, sveda esperantisto, fervojoficisto kaj parlamentano
Nicole Hohloch 2008
Nicole Hohloch 2010
**Nicole Seibert**, naskiĝis kiel *Nicole Hohloch*, artistonomo: **Nicole** (Saarbrücken, 25-an de oktobro 1964) estas germana kantistino. Antaŭ ĉio ŝi estas konata pro la kanto *Ein bißchen Frieden* (Iom da paco), per kiu ŝi en 1982 gajnis dum la Eŭrovido-Kantokonkurso.

Nicole, jam dum sia lerneja tempo, okulfrapis per regula kantado je lernejo- kaj entreprenofestoj. En 1980 ŝi estis malkovrita, dum serĉado de talentuloj, kaj akiris disko-kontrakton. En 1981 ŝi havis en Germanio la unuan furorkanton per la kanto *Flieg nicht so hoch, mein kleiner Freund* (Ne flugu tiel alta, mia eta amiko).

Je la 24-a de aprilo 1982 ŝi gajnis, kiel unua germana kantisto, la Eŭrovido-Kantokonkurson. La disko aperis en sep lingvoj, kaj oni vendis en Eŭropo pli ol 4 milionojn de ĝi.

En 1984 Nicole edziniĝis al Winfried Seibert kun kiu ŝi havas filinon Marie Claire.

Diskaro
-------

### Albumoj

| Kanto | Jaro | Dato |
| --- | --- | --- |
| *Ein bißchen Frieden* | 1982 |  |
| *So viele Lieder sind in mir* | 1983 | 05-11-1983 |

### Unuopaĵoj

| Kanto | Jaro | Dato |
| --- | --- | --- |
| *Ein bißchen Frieden*  | 1982 | 08-05-1982 |
| *Meine kleine Freiheit* | 1982 | 07-08-1982 |
| *Papillon* | 1982 | 16-10-1982 |
| *Ik hou toch van jou* | 1983 | 12-03-1983 |
| *Als de bloemen huilen konden* | 1983 | 08-10-1983 |
| *Duizend liedjes* | 1984 | 03-03-1984 |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nicole Hohloch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nicole Hohloch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* IMDb datumbazo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 407121
* GND: 132281023
* LCCN: no2005023051
* VIAF: 88133761
* ISNI: 0000 0000 7756 602X
* MBA: 2adb0ccf-24c5-4b69-85dd-dc5093020db2
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Nové Město |

Koordinatoj: 50° 41′ 23″ N 13° 41′ 51″ O﻿ / ﻿50.68972 °N, 13.69750 °O﻿ / 50.68972; 13.69750 (mapo)

**Nové Město** (germane *Neustadt*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, en Ercmontaro, parto de municipo Moldava en distrikto Teplice. Vivas ĉi tie 40 loĝantoj (2021). La vilaĝo etendiĝas laŭlonge laŭ ŝoseo n-ro 382 kondukanta el Hrob al Moldava. En Nové Město estas ankaŭ fervoja stacio de fervojo Most–Moldava.

Nové Město situas en katastra teritorio **Nové Město u Mikulova** kun areo 17,5056 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1341.

En la jaro 1886 apartenis al Nové Město ankaŭ domaro Vilejšov (*Willersdorf*) kaj 24 domoj en Oldříš (*Ullersdorf*). Post la jaro 1922 ambaŭ vilaĝoj denove memstariĝis. La loĝantaro estuis de la germana nacieco kaj post ellandigo la municipo restis malplena. Hodiaŭ estas el Nové Město refreŝigeja regiono, domaro de munciopo Moldava. El la devenaj domoj konserviĝis proksimume ok konstruaĵoj. Estas ĉi tie kelke da montaraj hoteletoj, Nové Město somere vivas de refreŝiĝantoj, biciklistoj kaj turistoj, vintre denove de skikuristoj.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 222 |
| 1880 | 187 |
| 1890 | 335 |
| 1900 | 346 |
| 1910 | 327 |
| 1921 | 257 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 376 |
| 1950 | 268 |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 24 |
| 1980 | 14 |
| 1991 | 4 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 28 |
| 2011 | 32 |
| 2021 | 40 |

Memorindaĵoj
------------

* Kabano sur Bouřňák
* Naturrezervejo Erikejo Grünwald

Vidu ankaŭ
----------

* Flájský potok

Pluaj fotoj
-----------

* Kabano BystřiceKabano Bystřice

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Moldava (2) + (2) |
| --- |
| Moldava ~ Nové Město ~ pereintaj vilaĝoj Oldříš ~ Pastviny |

 |
**Nicolaus** (*ankaŭ:* Nikolaus) **Hasse** (\* ĉ. 1617 en Lübeck; † depende de la fonto inter la sanktula tago Michaelis kaj kristnasko 1670 resp. 8-a de marto 1672 en Rostock) estis germana komponisto kaj orgenisto de la Nordgermana Orgenskolo.

Vivo
----

Nicolaus Hasse verŝajne ricevis muzikinstruon de sia patro, Peter Hasse. En 1642 Nicolaus Hasse iĝis orgenisto de la preĝejo St. Marien en Rostock. Laŭ unu fonto li emeritiĝis en 1671, kio kontraŭas la mortodaton indikatan de alia fonto.

Hasse ŝajne havis financajn problemojn, ĉar li plurfoje petis pri salajratigoj aŭ antaŭpagoj. Li havis filon, kiun li volis sendi al Hamburgo pro provmuzikado.

Verkaro
-------

De Hasse konserviĝis 21 suitoj por vjolo kaj ĝeneralbaso, 13 polaj dancoj por trumpeto kaj ĝeneralbaso evidente destinitaj por Collegium musicum, 1 „Aufzug" [akto] samkiel 50 sakralaj kantoj; pluaj verkoj estas malaperintaj. Orgenverkoj nur dise troveblas. Liaj sakralaj kantoj, kies melodia deveno ne ĉiel certas, apogixas al la madrigalstilo kaj montras fortan esprimivon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Nicolaus Hasse en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* biografio (angla) kaj komentoj pri orgenverkoj sur la retpaĝo Bach-Kantata
Koordinatoj: 48° 49′ 45″ N 13° 47′ 38″ O﻿ / ﻿48.82917 °N, 13.79389 °O﻿ / 48.82917; 13.79389 (mapo)

**Nové Údolí** (germane: *Neuthal*) estas pereinta vilaĝo en la distrikto Prachatice, Bohemio. Ĝi troviĝis 3,5 kilometrojn sude de Stožec en la valo de Malvarma Vultavo ĉe la landlimo ĉeĥa-germana.

Priskribo
---------

La nivelo supermara estas inter 815 kaj 855 metroj. Komence la vilaĝo nomiĝis Spitzberg. Ĉeĥoj uzis je la komenco de la 20-a jarcento la nomon *Nová Ves*. Historie temis pri lignodehakista setlejo fondita en 1795. En aŭtuno 1910 konstruitis disde Černý Kříž (kvartalo de Stožec) fervojlinio kiu tra Haidmühle kondukis ĝis Passau. Tiam ekzistis 34 domoj kaj 271 loĝantoj. Krome troviĝis envilaĝe policejo, du gastejoj, forstista domo schwarzenberg-a, lernejo, vendejo, fajrobrigadejo, dancejo kaj - kiel jam menciita - stacidomo.

Post la Dua mondmilito la malrepaciga forpelo de la germanlingvanoj venis novaj loĝantoj. Sed ankaŭ ili devis forlasi en 1948 la vilaĝon ĉar ekzakte tie ĉi estis la hontiga Fera Kurteno. Fakte restis de la iamaj ejoj nur unu garbejo kaj la stacidomo. Jes ja, ankoraŭ estis la fervojaj trakoj disde Černý Kříž sed la personaj trajnoj ne transpasis la haltejon de Stožec; ĝis Nové Údolí venis nur bone gvardataj trajnoj lignotransportaj. Pro tio oni malmuntis ĉe la germana flanko 18 kilometrojn da reloj inter Haidmühle kaj Jandelsbrunn en la 1974-a jaro: tiam malapero de la Fera Kurteno ŝajnis esti utopia. Post la feliĉa fino de la Malvarma milito reestiĝis persona trafiko ĝis Nové Údolí en la 30.6.1990. En 1994 formiĝis la societo amikara *Pošumavská jižní dráha* kies anoj renovigis simbole la trakojn rekte ĝis la landlimo kaj malfermis en majo 1997 muzeeton. Nuntempe almenaŭ drezine eblis eniri Germanion ĝis Haidmühle sur historia taluso.

Vidu ankaŭ
----------

* Fervoja limpasejo Stožec-Haidmühle
* Pleĥa lago

Pluaj fotoj
-----------

* Atentu! Malpermesita zono. Eniro malpermesita.Atentu! Malpermesita zono. Eniro malpermesita.
* Forlasita konstruaĵo en Nové ÚdolíForlasita konstruaĵo en Nové Údolí
* Ŝtatlimo en Nové ÚdolíŜtatlimo en Nové Údolí

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Stožec (3) |
| --- |
| České Žleby ~ Dobrá ~ Stožec ~ ceteraj Černý Kříž ~ Horní Cazov ~ Krásná Hora ~ Nové Údolí ~ Radvanovice |

 |
**John LOTZ** [ĝon loc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **LOTZ János** [loc jAnoŝ] estis usona-hungara lingvisto, profesoro, kaj membro honora de Hungara Scienca Akademio (1973).

John Lotz  naskiĝis la 23-an de marto 1913 en Milvokio. Li mortis la 25-an de aŭgusto 1973 en Chevy Chase.

Biografio
---------

John Lotz apartenis al idoj de hungaraj enmigrantoj. Li frekventis bazlernejojn komence en Detrojto, poste jam en Hungario en Somogyvámos. Li plulernis en gimnazio en Bonyhád, poste en universitato en Budapeŝto, fine en Stokholmo. En tiu lasta ĉefurbo li instruis la hungaran lingvon, ekde 1942 jam en la universitato li instruis. Post la 2-a mondmilito li instruis ankaŭ en usona universitato. Ekde 1966 li rajtis instrui jam ankaŭ en Budapeŝto. En 1967 li ricevis estran postenon en lingva instituto de Vaŝingtono. Li ricevis usonan premion en 1969.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Das ungarische Sprachsystem* (1939, denove en (1990) - ĉefverko
* *Magyar olvasókönyv idegenek számára* (1938)
* *Egy versrendszer axiomatikája – a mordvin népdalok alapján* (1968)
* *Hungarian reader, folklore and literature* (1962)
* *Two papers on English-Hungarian contrastive phonology* (1972)

Memorigiloj
-----------

* memormedalo
* bazlernejo en Somogyvámos
* strato en Bonyhád

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungare Arkivigite je 2016-03-07 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 451055
* GND: 133268497
* LCCN: n50066863
* VIAF: 9892380
* ISNI: 0000 0001 0868 7503
* LIBRIS: 72432
* SUDOC: 067043135
* BNF: 12186376s
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Nové Město |

Koordinatoj: 49° 51′ 58″ N 18° 32′ 26″ O﻿ / ﻿49.86611 °N, 18.54056 °O﻿ / 49.86611; 18.54056 (mapo)

**Nové Město** estas urboparto de urbo Karviná en Ĉeĥio fondita en la jaro 1946 fare de tiama prezidanto de registaro Klement Gottwald. Vivas ĉi tie 12 531 loĝantoj (2021).

Meze de Nové Město kondukas unu el la plej komercaj stratoj, avenuo Osvobození. Proksimume meze de tiu ĉi avenuo en apuda plej granda karvina placo situas konstruaĵo de kultura domo kun parketo kaj monumento de liberigintoj. La avenuo tranĉas du placojn, placon Budovatelů kaj placon Osvobození, kaj nerekte ĝi ligas al strato Svatováclavská en la historia centro. En la jaro 1953 estis en Nové Město trafikigita tramvojo kuniganta la kvartalon kun la historia centro Fryštát kaj ĉefa stacidomo en Karviná. En la jaro 1961 ĝi estis nuligita kaj anstataŭigita per aŭtobusoj. En la orienta parto de Nové Město situas fervoja stacidomo Karviná - město el la jaro 1898, antaŭe stacidomo Fryštát, hodiaŭ ĝi servas nur por ŝarĝtransporto kaj eksterordinaraj veturoj de vaportrajnoj.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 0 |
| 1880 | 0 |
| 1890 | 0 |
| 1900 | 0 |
| 1910 | 0 |
| 1921 | 0 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 0 |
| 1950 | 0 |
| 1961 | 0 |
| 1970 | 21 499 |
| 1980 | 20 001 |
| 1991 | 19 373 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 19 426 |
| 2011 | 17 163 |
| 2021 | 12 531 |

Fotoj
-----

* Placo en Nové MěstoPlaco en Nové Město
* Monumento en KarvináMonumento en Karviná
* Baza lernejoBaza lernejo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de statuta urbo Karviná |
| --- |
| Doly (pereinta vilaĝo Solca) ~ Fryštát ~ Hranice ~ Lázně Darkov ~ Louky ~ Mizerov ~ Nové Město ~ Ráj ~ Staré Město |

 |
Patino de bornito.
**Bornito**, konata ankaŭ kiel **paverco**, estas sulfida mineralo kun kemia kompono Cu5FeS4 kiu kristaliĝas en la romba kristalsistemo (falsa-kuba). Bornito komponita el fero kaj kupro havas brunan al ruĝkupra koloro en freŝaj surfacoj kiuj patiniĝas al variaj nuancoj de irizeco de blua al purpura depende de la lokoj. Ties rimarkinda irizeco havigas al ĝi la kromnomon *pavokupro* aŭ *paverco*.

Mineralogio
-----------

Bornito estas grava kuprerca mineralo kaj aperas amplekse en kuŝejoj de porfira kupro kun la plej ofta kalkopirito. Kalkopirito kaj bornito estas ambaŭ tipe anstataŭataj de kalkocito kaj de kovelito en la riĉaj zonoj de kupraj kuŝejoj.

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* Palache, C. H. Berman, kaj C. Frondel (1944) *Dana’s system of mineralogy*, (7a eldono), v. I, 195–197.
* Manning, P.G. (1966) *A study of the bonding Properties of Sulphur in Bornite,* The Canadian Mineralogist, 9, 85-94

* Kategorio Bornito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Sieĝo de Hungara Radio komenciĝis vespere de la 23-an de oktobro 1956 kaj ĝi finiĝis en la sekva tago antaŭ aŭroro. Tiu armila konflikto faris el tumulto sangan revolucion en Budapeŝto.

La Hungara Radio post la sieĝo. La surskribo estas:Libera Hungara Radio

Antaŭaĵoj
---------

Antaŭtagmeze de la 23-an de oktobro komenciĝis diversaj marŝoj, tumultoj en Budapeŝto. Vespere ĉefministro Ernő Gerő parolis en la radio, kiu ne plaĉis al la amaso. Multaj venis al Hungara Radio por dissendi postulojn de la studentoj. Tio ne okazis tuj, la amaso pli kaj pli estis pli kolera.

La sieĝo
--------

Soldatoj de ministerio pri enlandaj aferoj defendis la Radion. Komence ili uzis larmigan gason, poste pseŭdokuglojn. Post horoj alvenis ne nur revoluciuloj, sed ankaŭ soldata taĉmento. Ankaŭ nun ne estas klara, kiel okazis vera pafado, kelkaj opinias, ke ne okazis akordo inter la defendantoj kaj la alvenanta taĉmento. Dume la revoluciuloj akiris pafilojn, kiu estis senproblema, ĉar tiam eĉ en la fabrikoj estis pafiloj.

Pro la pafadoj jam estis vunditoj eĉ mortintoj. Kelkaj soldatoj ŝanĝis starpunkton kaj ili forlasis la defendantojn kaj aliĝis al la sieĝantoj. Fine la revoluciuloj okupis la konstruaĵon, sed ĝuste antaŭ tio iu ŝaltis la dissendon al la parlamentejo, la alvenintaj revoluciuloj tute ne povis profiti la dissendon. Dum plena tempo de la revolucio la dissendo okazis el la parlamentejo.

Fontoj
------

* hungare
* Arkivigite je 2016-10-25 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* [*rompita ligilo*] hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Alexander Hermann FALTIN** (latve *Hermanis Aleksandrs Faltins*; naskiĝinta la 24-an de decembro 1819 en Liepāja, mortinta la 8-an de novembro 1899 en Wiesbaden) estis baltgermana juristo, liberala politikisto, reformisto kaj redaktisto.

Vivo
----

Post studo de jursciencoj ĉe la Imperiestra Universitato de Tartu li ekdeĵoris por la kurlanda supera kortumo. Inter 1853 kaj 1881 li estis municipkonsiliano de Rigo kaj ĉefo de la Granda gildo en Rigo. En sia skribaĵo *Über den Anzeigenbeweis in Livland* (1857) li ege kondamnis torturadon. Kiel delegito riga ĉe Centra justickomisiono (1864) li engaĝiĝis pri la kondamo laŭ indicoj kio antaŭenpuŝis la forigon de torturado en la rusia leĝaro.

Ekde 1853 Faldin estis direktoro kaj inter 1886 kaj 1894 prezideanto de la fervojlinioj inter Rigo kaj Daugavpils respektive Rigo kaj Tukums. Li ankaŭ reklamis por konstrui linion inter Rigo kaj Jelgava. Krome li kunfondis la gazeto "Baltische Monatsschrift" kiun li ankaŭ kun aliaj redaktistis. Tie li skribis ĉefe pri politikaj kaj ekonomiaj temoj.

En la jaro 1852-a li promociiĝis je kolegia asesoro kaj reicevis en 1858 malhelan bronzan medalon en memoro je Krimea milito (1853-1856). En 1877 oni aljuĝis al li la heredan honorcivitanecon de Rigo. En 1882 Faltin, post la ricevo de Vladimiro-ordeno, autxomate iĝis nobelo (registriĝo en al 16.2.1883 fare de la livlandaj aŭtoritatoj).

Liaj gepatroj estis la bestokuracisto Johann Friedrich Leopold Faltin kaj de grafino Juliane Dorothea von Vietinghoff (1796-1866). Lia frato estis la evangelia misiisto Rudolf Faltin.

Publikigoj libraj
-----------------

* *Über den Anzeigebeweis in Livland nach der Theorie und Praxis*. Rigo kaj Leipzig, Dresden, 1857.
* *Die Reform der Rechtspflege in den Ostseeprovinzen*. (Speciala presitaĵo je "Baltische Monatsschrift"), Rigo 1863

Eksteraj ligiloj
----------------

* Registro ĉe *Baltisches biografisches Lexikon digital* (BBLD)
* Album academicum ĉe Tartu-universitato, Tartu 1889
* Sitzungsberichte der Gesellschaft für Geschichte und Alterthumskunde der Ostseeprovinzen Russlands, Rigo 1899, p. 145

Notoj
-----

1. ↑   dateninga noto pri bapto ĉe Triunuo-kirko. Arkivita el la originalo je 2019-10-29. Alirita 2022-04-26.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768144
* GND: 1160415188
* VIAF: 249833186
* ISNI: 0000 0003 7054 3126
* SUDOC: 234820225
 |
Muzikbiblioteko en Leipzig, ekde 1985
 Unua eldono de libro de notoj inkluzive de la Naŭa Simfonio de Beethoven, 1826
 La rekordo de la radiostacio en Israelo
**Muzikbiblioteko** estas loko kie materialoj rilataj al muziko estas bonorde kolektitaj por konservi ilin kaj permesi efikan uzadon de ili. Tia biblioteko povas enhavi presitajn materialojn, kiel vortarojn, enciklopediojn, indeksojn kaj manlibrojn, aŭ nepresitajn materialojn, kiel ciferecajn muziknotojn aŭ son- kaj aŭd- registraĵojn.

Specoj de muzikbibliotekoj
--------------------------

Muzikbibliotekoj povas akompani muzikstudojn en lernejoj, altlernejoj, universitatoj kaj konservatorioj. Aliflanke, ili povas esti uzataj sendepende por krei novan muzikon por privataj uzantoj kaj institucioj.

### Bibliotekoj de muzikinstrumentoj

Muzikinstrumentaj bibliotekoj permesas pruntedoni aŭ dividi la uzon de muzikaj instrumentoj. Tiaj bibliotekoj disponigas instrumentojn intervalantajn de oftaj muzikaj instrumentoj, ĝis unikaj instrumentoj por specifa etna muzikstilo.

Signifaj muzikinstrumentaj bibliotekoj troveblas en Kanado,  Perto (Aŭstralio), Masaĉuseco,  Vaŝingtono,  Ohio  kaj aliaj ŝtatoj en Usono. 

### Ciferecaj muzikdeponejoj

Kun la evoluo de la plurmedia industrio, muziko kreita per ciferecaj rimedoj iĝis pli populara, kio kaŭzis la kreskon de bibliotekoj ofertantaj ciferecajn muzikdeponejojn (stock "stokeja" muziko).

Tiuj deponejoj enhavas kolektojn de muzikaj pecoj, inkluzive de sonefektoj por uzo en filmoj, televidserioj, reklamvideoj, ktp. Tiuj kolektoj povas inkluzivi larĝan muzikan gamon inkluzive de cifereca kaj analoga muziko kiel ekzemple diskoj.

Inter la grandaj nomoj estas "Spitfire", "Cinesamples", "Heavyocity", ‏ "Native Instruments".

Aliaj firmaoj ankaŭ ciferecigas registritajn sonojn de muzikaj instrumentoj tiel ke ili povas esti uzataj ciferece.

Vidu ankaŭ
----------

* Videobiblioteko
* International Music Score Library Project
* Germana Muzika Arkivo
* Sveda nacia arkivo de registrita sono kaj moviĝaj bildoj

Notoj
-----

1. ↑  "Toronto Public Library creates city's 1st musical instrument lending program", CBC, la 7-an de aprilo 2016
2. ↑  "The Musary, a Hamilton-based nonprofit "lending library" of musical instruments." James Sullivan (la 15-an de aprilo 2011), "Sharing the music: in honor of a late Hamilton resident, lending library brings instruments to students at the Beverly School for the Deaf", Boston Globe
3. ↑  eelye, Katharine Q. (la 7-an de marto 2014), "Breaking Out of the Library Mold, in Boston and Beyond", New York Times,
4. ↑  "Oddmusic Instrumentarium". Urbana-Champaign, Illinois, US. la 21-an de marto 2010.

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Muzikbiblioteko** en Vikimedia Komunejo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774629
* LCCN: sh85088932
* BNF: 11982408v
* NDL: 00568875
* NKC: ph120911
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Muzika Esperanto-Ligo** (**MEL**) estas faka asocio de UEA kiu celas arigi la muzikistojn kaj muzik-amantojn de la Esperanto-komunumo kaj en vasta senco subtenas la aplikon de Esperanto en muziko.

Ĝi estis fondita en 1963 de Giovanni Battista Briano. De tiam ĝis la jaro 1975 kiel komisiona sekretario gvidis la ligan *Muzikan Terminaran Komisionon* la muzikinstruisto Georg Chr. Sack en Hajdelbergo.

De multaj jaroj, la ligon prezidadis la bulgara ĥorestro Dimitar Terziev ĝis sia morto en 2002. Li ankaŭ kreis, kadre de MEL, la *Internacian Esperanto-Ĥoron*, kiu sceneje prezentiĝis en la *Internaciaj Artaj Vesperoj* de multaj lastjaraj  Universalaj Kongresoj de Esperanto.

La Ligo

* eldonas la bultenon *MUZIKO*, kiu ekde la jaro 1963 aperas (kun paŭzo de 2002 ĝis 2005) unu- ĝis du-foje jare.
* kunordigas la *Internacian Esperanto-Ĥoron*.
* kunvenas ĉiujare, kadre de la koresponda UK.

La estraro elektita en la 91-a UK de 2006 en Vieno konsistis el:

* David Gaines, honora prezidanto
* Alan Bishop, prezidanto
* Jesús de Las Heras, vicprezidanto kaj redaktoro
* Jennifer Bishop, kasisto
* Ian Fantom, plia estrarano

La bulteno MUZIKO de julio 2009 konfirmas tiun konsiston, nur ke post la UK 2008 la titolo de vicprezidanto transiris al Jennifer Bishop, tiel ke la aŭstralia geedza paro Bishop fakte "motoras" la grupiĝon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* du ekzemplaj historiaj eldonoj de la bulteno MUZIKO el 1992 kaj 1994, kaj pli novaj jaraj eldonoj de 2005, 2007 kaj 2009), rete legeblaj en formato PDF
* rete legebla "kurso de muziko" de la ligo (laste aktualigita en 2010)
Občina Šmarješke Toplice
**Občina Šmarješke Toplice** estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Sudorienta Slovena‎. La municipo enhavas 24 komunumojn kaj ĝia areo estas 34,2 km². Komence de 2015 tie loĝis 3277 homoj. La administra centro estas la vilaĝo Šmarješke Toplice.

Loko, priskribo
---------------

La limo de la municipo en la sudoriento estas la rivero Krka. La alteco estas ĉirkaŭ 155 m. Al la nordo kaj nordokcidento ĝi levas ĝis 440 m.

Paralela al la rivero, ĝi trairas la aŭtovojon Al2/E70.

Apudaj municipoj estas: Občina Mokronog - Trebelno okcidente, Občina Škocjan en la nordoriento kaj oriento, Občina Šentjernej la sudoriento kaj Urbo Municipo Novo mesto en la sudokcidento.


Ĉirkaŭ **Občina Šmarješke Toplice**|  |  | Občina Škocjan |
| Občina Mokronog-Trebelno | Občina Šmarješke Toplice | Občina Škocjan |
| Urbo Municipo Novo mesto |  | Občina Šentjernej |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el 24 vilaĝoj: Bela Cerkev, Brezovica, Čelevec, Dol pri Šmarjeti, Dolenje Kronovo, Draga, Družinska vas, Gorenja vas pri Šmarjeti, Gradenje, Grič pri Klevevžu, Hrib, Koglo, Mala Strmica, Orešje, Radovlja, Sela pri Zburah, Sela, Strelac, **Šmarješke Toplice**, Šmarjeta, Vinica pri Šmarjeti, Vinji Vrh, Zbure, Žaloviče.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Šmarješke Toplice en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj:
**Borodino** (ruse *Бородино*) estas urbo en Krasnojarska regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 04407.

La urbo estis fondita en jaro 1949.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1981.

La interurba telefona kodo estas 39168, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 4 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 55°54' norde, longitudo 94°54' oriente.

En jaro 1959 la urbo havis 9.8 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 19.2 mil loĝantojn.

Flago de Krasnojarska regiono
Urboj de Krasnojarska regiono

**Ĉefurbo**: Krasnojarsk

Aĉinsk |
Artjomovsk |
Bogotol |
Borodino |
Divnogorsk |
Dudinka |
Jenisejsk |
Ĵeleznogorsk |
Igarka |
Ilanskij |
Kansk |
Kodinsk |
Krasnojarsk |
Lesosibirsk |
Minusinsk |
Nazarovo 
Norilsk |
Sosnovoborsk |
Ŝaripovo |
Ujar |
Uĵur |
Zaozjornij |
Zelenogorsk 

 

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ĉapligin** (ruse *Чаплыгин*) estas urbo en Lipecka provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 42256501.

La urbo estis fondita en la unua duono de la 17-a jarcento.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1778.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Ranenburg (Раненбург) ĝis 1948.

La interurba telefona kodo estas 07475 (ĝis 2005), 47475 (ekde 2006), la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 53° 15′ N 39° 58′ O﻿ / ﻿53.250 °N, 39.967 °O﻿ / 53.250; 39.967 (mapo).

La urbo estas ĉe kuniĝo de riveroj Stanovaja Rjasa (Становая Ряса) kaj Jagodnaja Rjasa (Ягодная Ряса) (baseno de rivero Don (Дон)).

En la urbo estas fervoja stacio Ranenburg (Раненбург).

En jaro 1959 la urbo havis 10,7 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 13,7 mil loĝantojn.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Blazio** estas vira persona nomo de greka deveno.

Hungara ministro Péter BALÁZS

Nomtagoj
--------

Sola nomtago okazas en la 3-an de februaro.

Blazio en aliaj lingvoj
-----------------------

* Blaise, angle
* Biagio, Blasi (itale)
* Blasius, Bläsi germane
* Blaise (france)
* Blas (hispane)
* Wlas (ruse)
* Balázs (hungare)
* Błażej (pole)
* Blažej (ĉeĥe)
* Blaž (kroate)
* Балаж [balaĵ], (serbe)
* Blažiejus (litove)

Kutimoj
-------

En Anglujo la nomtago estas limdato inter teksoj kaj ŝpinoj. En tiu tago oni devis fini la teksojn, en la sekva tago devis komenci la ŝpinojn. Laŭ la francoj tiu tago determinas ĉefan direkton de la vento por la jaro. En Hungarujo estas diversaj ceremonioj, ekzemple la pomo estas benata.

Famaj Blazioj
-------------

* **Sankta Blazio**
* Blaise Pascal, franca sciencisto
* Balázs Bábel, hungara ĉefepiskopo
* Balázs Orbán, hungara etnografo
* Balázs Horváth, hungara ministro

Esperantistoj
-------------

* Balázs Wacha, hungara esperantisto

Familia nomo
------------

En Hungario Balázs estas ankaŭ familia nomo. Inter ili la plej konataj estas Béla Balázs kaj Péter Balázs.

Vidu ankaŭ
----------

* 114991 Balázs

* Kategorio Blazio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Demonstracio en la urbo de Valencio "kontraŭ la enmiksiĝo de Katalunio kaj por antaŭenigo de la lingvo". Sen dubo, la lingva deklivo de la movado estas ties plej grava trajto.
La **blaverismo** (en la valencia: *blaverisme*) estas la termino per kiu kutime oni konas la ĵus naskitan politikan movadon kiel reago kontraŭ la katalanista fluo de la valencia naciismo en Valencio (Hispanio).

La simboloj
-----------

La blaverismo difiniĝas, super ĉio, per ties negado ke ekzistas kulturaj kaj simbolaj elementoj kiuj estas dividitaj inter Katalunio kaj Valencio.

### La flago

La valencia flago kun la blua strio kronita apud la masto, estas de la dua duono de la 14a jarcento, pro reĝa privilegio, la propra aŭ oficiala simbolo de la urbo de Valencio.

En la Statuto de Aŭtonomeco de 1982 la trikolora kronita flago estos elektita oficiala flago de la Valencia Komunumo.

### La lingvo

La blaveroj malakceptas la unuecon de la kataluna lingvo proponita de Joan Fuster kaj ili malakceptas la Normojn de Castellón de 1932 por elekti la Normojn de la Reĝa Akademio de Valencia Kulturo de 1978.

Ĉi tiu procezo iniciatos per la verko de Miquel Adlert *En defensa de la llengua valenciana: perqué i cóm s’ha d’escriure la que es parla* (1977) kaj la ĉefroluloj de tiu estos la propra Adlert kaj la poeto Xavier Casp, kiuj evoluis dum la 70-aj jaroj el sinteno unitarista komenca.

La blaverismo rikoltos gravajn sukcesojn dum la unuaj jaroj de ties ekzisto, kiam ĝi nomiĝis Milito de la Lingvo.

Vidu ankaŭ
----------

* Valencia dialekto

* Kategorio Blaverismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ĉapitro** estas ĉiu el la dividaĵoj de libro aŭ dokumento, ordinare signita per aparta titolo aŭ per numero. Ĉapitroj de fremdlingva lernolibro estas nomataj lecionoj.

Precipe romanoj estas dividitaj je ĉapitroj, por ripozigi la leganton, ĉar nedividita longa libro estus laciga, tamen ankaŭ por ŝanĝi la temon de rakontado (ekz. priskribi, kion dume faras la aliaj figuroj de la romano). La ĉapitro kutime priskribas unu epizodon pli malpli fermitan kiel tutaĵon. Sed en la 19-a jarcento, kiam romanoj aperadis en ĵurnaloj kaj revuoj daŭrigote, evoluis kutimo ne fini la epizodon, sed rompi ĝin en plej streĉa momento kaj promesi al la legantoj, ke ili ekscios la finon, se ili aĉetos la sekvan numeron de la gazeto. Sed jam en la 18-a jarcento aplikis tiun metodon la plej granda ĉina aŭtoro Cao Xueqin en sia romano Ruĝdoma Sonĝo. 

Metafore estas tiel nomataj ankaŭ periodoj: *ĝi estas nova ĉapitro de lia vivo, jen vi vidas novan ĉapitron de ilia amo, komenciĝis nova ĉapitro en la historio de nia lingvo* ktp.
**Bosmoreau-les-Mines** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 272 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Bosmoreau-les-Mines etendiĝas sur 9,01 km², kaj havis 272 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 30 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Bosmoreau-les-Mines situas je alteco de 515 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Bosmoreau-les-Mines apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Daniel Boueyre, kiu do fariĝis la loka urbestro.

La muzeo de Bosmoreau-les-Mines temas pri la 150 jaroj, dum kiuj la karbo-minejoj de la vilaĝo aktiviĝis.

Administrado
------------

Bosmoreau-les-Mines apartenas al la kantono de Bourganeuf, kies ĉefurbo estas Bourganeuf. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Bourganeuf
**Árpád Nádai,** laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Nádai Árpád Ludwig** estis hungardevena usonana inĝeniero, profesoro.

Árpád Nádai  naskiĝis la 3-an de aprilo 1883 en Budapeŝto. Li mortis la 17-an de julio 1963 en Pittsburgh (Pensilvanio).

Biografio
---------

Árpád Nádai lernis komence en sia naskiĝurbo, fine li akiris diplomon en Zuriko en 1906. Post siaj studoj li laboris en Budapeŝto, poste en Munkeno. Inter 1909 kaj 1912 li estis vicprofesoro en teknikuniversitato de Berlino, kie li doktoriĝis en 1911. En 1919 li eklaboris en universitata instituto en Gotingeno, kie li estis nomumita eksterordinara profesoro en 1920-aj jaroj. En la malfruaj 1920-aj jaroj li migris al Usono, kie li estas signifa spertulo pri mekaniko. En 1949 li pensiuliĝis. Li ricevis premiojn en 1958 kaj 1960. Li okupiĝis pri elasteco kaj plasta aliformiĝo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Die Formänderung und die Spannungen von rechteckigen elastischen Platten* (1915)
* *Theorie der Plattenbiegung und ihre experimentelle Bestätigung* (1922)
* *Plasticity - a mechanics of the plastic state of matter* (1931)
* *Theory of Flow and Fracture of Solids (1950, 1963)*

Memorigiloj
-----------

* memormedalo pri Nádai fondita en Usono en 1975

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 553101
* GND: 1055136878
* LCCN: no2010165070
* VIAF: 42362067
* ISNI: 0000 0001 0966 4477
* SUDOC: 112297781
* NDL: 001114104
* BIBSYS: 90256497
* NKC: mzk2015855127
 |
En fiziko **bosono** estas partiklo kun entjera spino.

La bosonoj estis nomitaj laŭ la sciencisto Satyendra Nath Bose.

Striktasence ekzistas kvar kalibraj bosonoj, kiuj estas perantoj de la kvar elementaj fortoj:

* fotono (elektromagneta forto)
* bosonoj W kaj Z por la malforta nuklea forto
* gluono por la forta nuklea forto
* (hipoteza) gravitono por la gravito

Vastasence al la bosonoj apartenas ankaŭ la mezonoj, ĉiuj nukleoj kun para nombro da nukleonoj kaj la plej multaj atomoj kaj molekuloj.

Male al la fermionoj, por bosonoj ne validas la principo de ekskludo de Pauli. Tial du aŭ pluraj bosonoj povas samtempe esti en identa stato. Tio ebligas la fenomenojn de superkonduktiveco kaj superfluideco.

Bosono estas portanto de fortoj aŭ kampoj de interagado; ekzemple, la fotono estas bosono kiu portas la elektromagnetan forton. Bosonoj ne obeas la leĝon de konservado, ekzemple fotono: bilionoj da fotonoj estas kreataj kiam oni ekŝaltas elektran lampon, kaj malaperas kiam ili estas sorbitaj far atomoj; sed bosonoj obeas statistikan leĝon nomata "Statistikon de Bose-Einstein".

**ĈEFAJ BOSONOJ :'**

| **Kampo deInteragado** | **Bosono** | **Maso** | **Spino** |
| --- | --- | --- | --- |
| Gravita | Gravitono (hipoteza) | 0 | 2 |
| Malforta | W+, W− | 80.425 ±0.038 GeV/c² | 1 |
| Z | 91.1876 ±0.0021 GeV/c² |
| Elektromagneta | Fotono | 0 | 1 |
| Forta | Gluono | 0 | 1 |
| Higgs-a | Bosono de Higgs | 125 GeV/c² - 126 GeV/c² | 0 |

Vidu ankaŭ
----------

* Identaj partikloj
* Listo de partikloj

* Kategorio Bosono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 30632
* GND: 4146396-1
* LCCN: sh85015918
* SUDOC: 029843839
* BNF: 121385414
 |