recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Rolex Yachtmaster
Rolex Submariner
Rolex-butiko en Ŝanhajo
**Rolex** estas unu el la plej famaj brakhorloĝomarkoj en la mondo. Rolex-horloĝoj estas konataj pro ĝia alta kvalito, solideco kaj ekskluziveco. Pro ĝia alta aĉetprezo Rolex-horloĝoj mondvaste estas vidataj kiel statusa simbolo.

Historio
--------

La horloĝomarko estis establita en 1905 fare de la germana komercisto kaj teknikisto Hans Wilsdorf. Wilsdorf plibonigis tempomekanismon kiu estas steĉita per movado de la manradiko.
Tiu mekanismo nomata *perpetual* (eterna), tiutempe estis vidata kiel revolucio. Antaŭe brakhorloĝoj devis esti streĉitaj ĉiudiurne.

En 1908 Wilsdorf registrigis la nomon Rolex kiel oficiala varomarko. Nuntempe la opinioj diverĝas pri la preciza celo de Wilsdorf per la nomo Rolex. Kvankam Wilsdorf mem ĉiam persistis ke "rolex" estas sensignifa nomo, multaj onidiroj mencias ke li derivis la nomon de la francaj vortoj *horlogerie exquise*.

La horloĝomarko inventis en 1926 100% likimunan, malpuraĵrepuŝan kaj skuimunan horloĝingeton. Tiu horloĝingeto oni nomis la *Oyster* (Ostron) pro ĝia formo kaj ecoj de fermita ostro. Multaj modeloj de Rolex ankoraŭ havas tiun horloĝingeton. Por pruvi ke Rolex vere estas likimuna oni lasis, kiel reklamartifiko, naĝi viron trans la Manika Markolo de Anglio al Francio (1927), kun ĉirkaŭ la manradiko, kompreneble 100% likimuna, Rolex-brakhorloĝo. En 1960 Rolex ripetis la artifikon per alfikso de brakhorloĝo je la eksteraĵo de batiskafo. La profundmarŝipo pliposte subakviĝis al la fundo de la Mariana fosego. Eĉ je profundo de dekunu kilometoj montriĝis ke la speciale disvolvita Rolex estis likimuna.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Oficiala retejo

* Kategorio Rolex en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 521051
* GND: 90996-8
* LCCN: n85175301
* VIAF: 153179051
* ISNI: 0000 0004 0623 3534
* SUDOC: 034984895
* BNF: 12567782b
* NKC: kn20070327012
 |
Foto desupre, montrante la konstantajn konstruaĵojn de la foira tereno
Infano klopodas rajdi ŝafon ĉe Foiro Puyallup
La **Puyallup Fair** (**Foiro Puyallup**) estas la plej granda publika aranĝo en Vaŝingtonio, ĉiujare vizitata de proksimume miliono da homoj, kaj estas unu el la dek plej grandaj jarfoiroj en Usono. Ĝi estas 17-taga publika foiro, dum septembro, en la urbo Puyallup (Vaŝingtonio) Usono. La Foiro Puyallup ĝis 2006 nomiĝis la Foiro de Okcidenta Vaŝingtonio ("Western Washington Fair"). (La sama organizaĵo, Western Washington Fair Association, okazigas tie ankaŭ 4-tagan printempan foiron.) La tereno de la foiro, nun nomata "Puyallup Fair and Events Center", ampleksas 0,65 km2 kaj havas konstantan 55-homan laboristaron, kaj en septembro oni dungas ĝis 7 500 aliajn homojn por la foiro mem.

En 1942 oni renomis la foirejon "Camp Harmony" (Kampadejo Harmonio), kaj ĝi rolis kiel provizora restadejo por japanoj kaj japandevenaj usonanoj survoje al koncentrejoj en Idaho.

* Kategorio Foiro Puyallup en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ekzemplo de faŭlo. La ludantino de ruĝnigra vesto faligas kontraŭulinon.
**Faŭlo** laŭ PIV estas "Malpermesita, nelojala movo, gesto ktp.". En futbalo okazas kiam ludanto faras malmildan malobeon de la regularo, perforte. La malobeo povas esti piedfrapo, faligo, frapego, puŝego, kapto aŭ salto al rivalo. La rezulto estas ke la teamo kies ludanto suferis faŭlon rajtas senmovigi la pilkon (al 9,15 m), malproksimigi la rivalojn kaj lanĉi la pilkon ien ajn, eĉ al la golejo rekte. Por tio la arbitracianto devis indiki la faŭlon kaj haltigi la ludadon.

Ankaŭ tuŝi la pilkon per la mano estas tialo de faŭlo.

La arbitracianto povas ne haltigi la ludadon, se la suferinto ĝuas klaran pormomentan avantaĝon, kaj je la fino de la atako, indiki la faŭlon. Same tiu povas taksi la perforton kiel troa kaj montri punkarton. Se la faŭlo okazis en la goleja areo, la arbitracianto povas indiki punŝoton.

Notoj
-----

1. ↑  PIV faŭlo Alirita la 19an de marto 2020. *faŭl/i* estas "Kontraŭregule malhelpi aŭ ĝeni kontraŭulon, ekz. per bato sur malpermesitan korpoparton, per flankenpuŝo de alia ĉevalo ktp."
2. ↑  «Reglamento del juego». Fifa.com. Arkivita el la originalo la 5an de oktobro 2014. Alirita la 19an de marto 2020.
**Lajos Fehér** [lajoŝ fehEr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fehér Lajos** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, ĵurnalisto, redaktoro.

Lajos Fehér  naskiĝis la 15-an de decembro 1917 en Szeghalom. Li mortis la 1-an de novembro 1981 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Fehér frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste universitaton en Debrecen, kie li akiris diplomon en 1941. Li kontribuis en diversaj gazetoj. En 1942 li aliĝis al la subteraj komunistoj, en la sekva jaro li jam kaŝiĝis, tiel li partoprenis en la rezista movado. Post la 2-a mondmilito li tuj ricevis taskon en establo de sekreta polico. Ekde 1947 li redaktis signifajn gazetojn. En 1953 li apogis novan politikon de Imre Nagy (politikisto). En 1955 la stalinistaj komunistoj forigis lin kaj nue en provinco li ricevis postenon. Post falo de Hungara revolucio de 1956 li aliĝis al stabo de János Kádár, li redaktis signifan ĵurnalon, krome li ricevis partiajn taskojn. Post jaroj li okupiĝis pri la agrikulturo, post kolĥoziĝo de la lando li enkondukis la apuddomajn produktojn, kio estis bieneto ekster la kolĥozo, kie la kamparanoj laboris ankaŭ tie kiel propra havaĵo. Inter 1962 kaj 1974 li estis vicĉefministro, li estis grava motoro de Nova ekonomia mekanismo. En 1974 li pensiuliĝis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Harcunk Budapestért* (1946, 1969)
* *A magyar mezőgazdaság fejlődésének útja* (1957)
* *A szocialista mezőgazdaságért* (Por la socialista agrikulturo), (1963)
* *Így történt* (1979)
* *Sorsfordító évtizedek* (1987)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2013-05-12 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

* Kategorio Lajos Fehér en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 515176
* LCCN: n80137990
* VIAF: 70237388
* ISNI: 0000 0000 8001 7224
* BIBSYS: 98036839
 |
**Lajos Fridrich** [lajoŝ fridriĥ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Fridrich Lajos** estis hungara maŝininĝeniero, instruisto, amatora muzikisto.

Lajos Fridrich naskiĝis la 20-an de julio 1885 en Kiskunhalas, li mortis la 14-an de septembro 1962 en Kiskunhalas.

Biografio
---------

Lajos Fridrich maturiĝis gimnazio en sia naskiĝurbo en 1904, poste li akiris maŝininĝenieran diplomon en Reĝa Teknikuniversitato palatino József en 1908. Post la diplomo li eklaboris en la loka firmao pri servoj en Kiskunhalas. Baldaŭ li instruis en sia naskiĝurbo, krome li donacis maŝinojn al la lernejo. Li estis ankaŭ muzikisto en la preĝejo.

Memorigiloj
-----------

* strato kaj busto en Kiskunhalas

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 825361
 |



* Portalo pri Biografio
**James McAvoy** (prononco de la familia nomo mækəvɔɪ; naskiĝis la 21-an de aprilo 1979) estas skota aktoro. Li faris sian aktoran debuton kiel adoleskanto de 15 jaroj en The Near Room (La Proksima Ĉambro, 1995) kaj plejparte televide aperis ĝis 2003, kiam komenciĝis lia filma kariero. Lia rimarkinda televida verko inkluzivas la trileron State of Play (Ŝtato de Ludado) kaj la sciencfikcia mini-serio *Gefiloj de Dune* de laŭ romano de Frank Herbert. Li rezultis en pluraj produktoj de la teatrejo *West End* en Londono kaj ricevis tri nomumojn por la BAFTA-premio *Laurence Olivier* kiel plej bona aktoro, kaj li ankaŭ faris voĉan laboron por animaciaj filmoj inkluzive de *Gnomeo & Juliet*, ĝia sekvo *Sherlock Gnomes*, kaj *Arthur Christmas*.

En 2003, McAvoy aperis en gvida rolo en la fimlo *Bollywood Queen*. Sekvis apoga rolo, la faŭno Sinjoro Tumnus, en La Kronikoj de Narnia: La Leono, la Sorĉistino kaj la Ŝranko (2005). Lia agado en la dramo de *La Lasta Reĝo de Skotlando* (2006) de *Kevin Macdonald* gajnis al li plurajn premiojn, inkluzive de la BAFTA-premio por plejbona subtena aktoro. La kritike aklamita romantika drama-filmo Atonement (2007) gajnis al li nomumon por la premio Ora Globo kaj sian duan BAFTA-nomumon. Li poste kun Angelina Jolie aperis kiel novtrejnita murdisto en la trilero *Wanted* (2008).

En 2011, McAvoy pozis kiel profesoro *Charles Xavier* en la superheroa filmo *X-Men: First Class* (2011), rolon, kiun li reprenis en *X-Men: Days of Future Past* (2014), *X-Men: Apocalypse* (2016), *Deadpool 2* (2018) kaj *Dark Phoenix* (2019). McAvoy ĉefrolis en la krim-komedie drama filmo *Filth* (2013), por kiu li gajnis premion de plej bona aktoro kadre de la Britaj Sendependaj Filmo-Premioj (BIFA). En 2016, li portretis *Kevin Crumb*, viron kun 23 alternaj personecoj, en *Split* de *M. Night Shyamalan*, por kiu li ricevis kritikan aklamon, kaj poste reprenis la rolon por la filmo *Glass* (Vitro) de 2019.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (angle)

* Kategorio James McAvoy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 672472
* GND: 132748134
* LCCN: no2006041480
* VIAF: 85792902
* ISNI: 0000 0001 1681 5851
* SUDOC: 121569020
* BNF: 15567418t
* MBA: de4d6dd6-b782-484c-93a4-53f96e3b613d
* NKC: xx0075167
* BNE: XX4605814
 |
**Zakariás Mossóczy** [zakariAŝ moŝOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mossóczy Zakariás** estis hungara episkopo, kanoniko, abato. Liaj nomformoj estis Moschoci, Moschocj, Moschoczi, Mossowczi, Mossoczius, Mošóczy kaj Moshoczius.

Blazono de Zakariás Mossóczy
Reliefo pri blazono de Zakariás Mossóczy
Zakariás Mossóczy  naskiĝis la 12-an de majo? 1542 en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la 22-an de julio 1587 en Habsburga Imperio en Vieno.

Biografio
---------

Zakariás Mossóczy frekventis lernejon en Nagyszombat. Li partoprenis en la hungara landkunveno en 1562 jam en rango kanoniko. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:

* leganta kanoniko, vicepiskopo, reĝa konsilisto en 1673
* titulara episkopo en 1674
* abato, krome episkopo de Vác en 1678
* episkopo en Nyitra.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* ’’Decreta Constitutiones et Articvli Regvm Inclyti Regni Vngariae, Ab Anno Domini Millesimo Trigesimo quinto, ad annum post Sesquimillesimum Octogesimum tertium …’’ (1584)
* ’’Originalia documenta et Acta synchrona 1573-1584’’

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero M kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungare
* hungarlingva biografio
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ruĝecvosta ĝangalmuŝkaptulo** |
| --- |
|  |
| Ruĝecvosta ĝangalmuŝkaptuloRuĝecvosta ĝangalmuŝkaptulo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Rhinomyias* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***R. ruficauda'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Rhinomyias ruficauda****(Sharpe, 1877) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ruĝecvosta ĝangalmuŝkaptulo  |

 |
| v • d • r |

La **Ruĝecvosta ĝangalmuŝkaptulo** (***Rhinomyias ruficauda***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi troviĝas en Indonezio, Malajzio kaj Filipinoj. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montarbaroj.

Kiel aliaj membroj de la genro ankaŭ tiu havas brunajn suprajn partojn kaj pli helajn subajn partojn kaj kiel distingilon **ruĝecan nuancon en la bruneca vosto**, kion ankaŭ aliaj samgenraj specioj, kiel la Flavabrusta ĝangalmuŝkaptulo, havas sed ne tiom markate; tiu karaktero aperas ankaŭ en la latina scienca nomo kie *ruficauda* signifas precize "kun ruĝa vosto". Krome la specio havas **blankajn gorĝon kaj superokulan strion** kion havas ankaŭ aliaj samgenraj specioj, kiel la Gorĝomakula ĝangalmuŝkaptulo kaj la Markobrova ĝangalmuŝkaptulo. La beko estas pli hokoforma pinte ol ĉe aliaj samgenranoj.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Rhinomyias ruficauda[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 27an de julio 2007.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ruĝkapa barbulo** |
| --- |
|  |
| Ruĝkapa barbulo (masklo supre, ino sube)Ruĝkapa barbulo (masklo supre, ino sube)
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pegoformaj *Piciformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ramfastedoj *Ramphastidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Eubucco* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***E. bourcierii*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Eubucco bourcierii****(Lafresnaye, 1845) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ruĝkapa barbulo  |

 |
| v • d • r |

La **Ruĝkapa barbulo** (***Eubucco bourcierii***) estas specio de birdoj de la familio de Ramfastedoj aŭ de propra familio de Kapitonedoj, laŭ kelkaj fakuloj, sed ĉiukaze parencoj de tukanoj, tukanetoj kaj membroj de la grupo de Sudamerikaj barbuloj.

Tiu ĉi specio estas evidenta ekzemplo de seksa duformismo, nome la masklo montras tre rimarkindan **ruĝan kapon** (eĉ supran bruston) dum la ino en tiu parto havas nur pli senkoloran plumaron, precize nigra en frunto kaj ĉirkaŭ la okulo (ankaŭ la masklo montras nur iomete da nigrao kiel brido ĉirkaŭ la bekobazo al la okuloj), helblua en vizaĝo kaj mallarĝa superfrunta strio kaj flaveca en krono kaj nuko. Krome la masklo montras ankaŭ rimarkinda blankan horizontalan strion en la nuko tre kontraste kun la ruĝa kapo.

Ambaŭ seksoj havas flavan bekon, verdecan dorson, pli grize en flugiloj, kaj flavajn bruston kaj ventron. La kruroj estas grizecaj kaj la okuloj grenatkoloraj.

Ĝi troviĝas en Kolombio, Kostariko, Ekvadoro, Panamo, Peruo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj kaj tre degraditaj eksarbaroj.

Estas agnoskitaj la jenajn subspeciojn:

* *Eubucco bourcierii aequatorialis* (Salvadori & Festa) 1900.
* *Eubucco bourcierii anomalus* Griscom 1929.
* *Eubucco bourcierii bourcierii* (Lafresnaye) 1845.
* *Eubucco bourcierii occidentalis* Chapman 1914.
* *Eubucco bourcierii orientalis* Chapman 1914.
* *Eubucco bourcierii salvini* (Shelley) 1891.

Referencoj
----------

* Ruĝkapa barbulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ruĝkapa barbulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ruĝkapa barbulo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* BirdLife International 2004. Eubucco bourcierii[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 27an de Julio de 2007.
**Fate MARABLE** (2a de Decembro 1890 – 16a de Januaro 1947) estis usona pianisto kaj bandestro de ĵazo.

Marable naskiĝis en Paducah, Kentukio, kaj lernis pianon el sia patrino. Je aĝo de 17, li ekludis ĉe la vaporŝipoj laŭlonge de la rivero Misisipo. Li tuj iĝis bandestro de ŝipoj en la Streckfus Line, kiu havis kelkajn padelŝipojn kiuj havis dancejojn kaj ekskurzojn laŭlonge de la rivero el Nov-Orleano, Luiziano, al Minneapolis, Minesoto. Marable aprezis la novan sonon de "ĵazo" kiu estis ludita de la novorleanaj muzikistoj, kaj la kerno de liaj bandanoj estis rekrutita el tiu urbo.

Membroj de la bandoj de Marable kapablis ludi ampleksan varion de muziko, el varmaj pecoj al malpezaj klasikaĵoj, kaj parkere aŭ laŭorele kaj el partituro, kaj ĉefe por teni la dancantojn feliĉaj. Marable estis strikta bandestro, postulante muzikan kompetentecon kaj rigidan disciplinon al siaj bandanoj, kvankam permesante al ili disvolvigi siajn individuajn muzikajn kapablojn. Ekzemple la improvizaj kapabloj de Louis Armstrong estis agnoskita de Marable, kaj li permesis al li improvizi pli ol ludi pecojn laŭnote. La bando de Marable utilis kiel frua muzikedukejo por multaj aliaj ludistoj kiuj estos poste elstaraj en ĵazo, kiaj Red Allen, Baby Dodds, Johnny Dodds, Pops Foster, Narvin Kimball, Al Morgan, Jimmy Blanton, Elbert Pee Wee Claybrook, kaj Zutty Singleton.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fate Marable en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fate Marable - Pittsburgh Music History Arkivigite je 2016-04-16 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 559519
* LCCN: n87131592
* VIAF: 8896568
* ISNI: 0000 0000 6370 8576
* BNF: 142029679
* MBA: 80c3d39f-3729-4184-9357-6f2feb82de83
* NKC: ola2002159326
 |
**Drianto** (helene **Δρύας** — *kverko*, latine *Dryas*) estis en la helena mitologio filo aŭ patro de trakia reĝo Likurgo.
 

Trakia reĝo Likurgo estis pli frue amiko de la dio Dionizo, sed pli poste li komencis la dion persekuti, ĉar li en vino vidis pereon de la homaro. Kiam foje Dionizo kun sia tuta procesio vizitis Trakion, Likurgo la sekvantaron dispeligis, kelkajn Bakĥantinojn trudprenis, aliajn eĉ mortigis kaj Dionizo mem devis savi sin per forkuro kaj salto en maron. Tiam alrapidis por helpi al li la diino Tetiso.

Por la perfido Dionizo Likurgon kruele punis: infestis lin per frenezeco, en kiu la reĝo mortigis sian propran filon **Drianton** kaj lian kadavron ankoraŭ senbeligis. Al si mem li forhakis ambaŭ krurojn opiniante, ke li ekstermas viton. Sed laŭ alia versio per tiu ĉi puno Likurgon infestis la plej alta dio Zeŭso mem.

En la sekvanta tempo la reĝolandon ruinigis pesto, ekestis longa tempo de la rikoltomanko. Laŭ la orakolo Likurgo devis morti.
Kolerigita popolo venigis la reĝon sur la monton Pangaion kaj tie disŝirigis lin per ĉevaloj.

Referencoj
----------

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Dryás en la ĉeĥa Vikipedio.*
titolpaĝo de la seminaria broŝuro
La **27-a Internacia Seminario** de la Esperanto-Junularo okazis inter la 27-a de decembro 1983 kaj la 3-a de januaro 1984 en la urbo Timmendorfer Strand-Niendorf (ĉe Kiel) borde de la Balta Maro en la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio en la nordo de Germanio. La kiel dum antaŭaj aranĝoj science altnivelajn prelegojn kaj laborgrupojn dumtage kaj la tutnoktan interkonatigan kaj festan programon partoprenis 210 lernantoj kaj studentoj el dudeko da eŭropaj landoj. La organizan teamon de GEJ konsistigis *Elisabeth Kuhl-Kruse* (domo, manĝo, loĝigo, ĝeneralaĵoj), *Thomas Pusch* (vespera programo, distraĵoj, loĝigo), *Winfried Hinrichs* (tema programo), *Elisabeth Schwarzer* (programkunordigo), *Gerald Roemer* (teknikaĵoj), *Ella Klünder* (infanzorga servo) kaj *Bernhard Schaible* (gasteja servo). Kiel dum antaŭaj jaroj, la Federacia ministerio pri familioj, maljunuloj, virinoj kaj junuloj de Germanio subvenciis la aranĝon per preskaŭ 20.000 DEM, tial ke ne nur la kotizoj estis parte pagitaj de la ŝtato, sed ĉiu partoprenanto rericevis procentaĵon de siaj vojaĝkostoj, kio do aparte kuraĝigis partoprenantojn el pli foraj landoj alvojaĝi kaj kundiskuti.

Ĉi-foje la temo de la semajno - kiu laŭ nombro de partoprenantoj kaj komparoj de aliaj Esperanto-aranĝoj estis pli "kongreso" ol "seminario" - estis socikritika:  

**"La libera homo kaj 1984"**,

kaj diskutigis, kiurilate la pesimismaj utopioj skizitaj en la romano "1984" de George Orwell jam estas realigitaj aŭ kiurilate estas risko ke densa teknologia kontrolo de la civitanaro ankoraŭ venos.

Multaj prelegoj kaj laborgrupoj elstarigis la praktikajn riskojn de kreskanta centra kolektado de elektronikaj datumoj pri homoj fine de la 20-a jarcento, sed en la programo - ekzemple fare de *Dario Besseghini* en sia laborgrupo - ankaŭ memoriĝis ke jam de jarmiloj estas kontraŭdiro inter la interesoj de individuoj kaj ŝtatoj: Celo de li estis diskutigi kiomgrade la "informadika povo", kiu niasente minacas nin, estas realaĵo tute nova, kaj kiomgrade similaj minacoj ekzistis kaj estis perceptitaj - ekzemple de filozofoj - en la pasinteco.

Referencoj
----------

1. 1 2  el la seminaria broŝuro, titolita "La libera homo kaj 1984"
En 1988, la centra oficejo de GDREA en la berlina Friedrichstraße komencis sian tutlandan korespondan kurson. Ĝi pruviĝis baldaŭ unu el la plej efikaj instrumetodoj en GDR.

**Vidu ankaŭ**

* Esperanto Instruado en orienta Berlin

Spertoj de Ulrich Becker
------------------------

Kiam mi eklaboris en la oficejo, mi formis, laŭ iniciato de Detlev Blanke, malgrandan grupon de t. n. mentoroj kiuj transprenis la taskon elsendi la foliojn kun la lecionoj kaj la demandoj por la lernantoj, korekti la respondojn de la lernantoj kaj doni konsilojn. En la unuaj monatoj de la ekzisto de la kurso, la kerno de tiu mentoraro konsistis el Barbara Krone, Monika Ludewig kaj Dieter Berndt, konataj kaj spertaj berlinaj esperantistoj, ĉiu el ili mentoranta kelkdekon da studentoj. Parto de la kotizo de la lernantoj servis kiel pago al la mentoroj. 

Oni tiam lernis laŭ la dek-leciona kursmaterialo de la GDR-a Esperanto-veterano Ludwig Schödl, kaj progresintaj lernantoj havis la eblecon daŭrigi la studadon helpe de la mentoroj laŭ „Taschenlehrbuch Esperanto" de Till Dahlenburg kaj Peter Liebig.

GDREA de tempo al tempo aperigis anoncojn en tutlandaj taggazetoj, kaj la respondoj ĉiam estis abundaj. Post malpli ol unu jaro la kurso havis proksimume mil lernantojn, kaj la nombro de mentoroj kreskis al dek.
De 1988 ĝis 1990 GDREA okazigis unusemajnajn stud-kunvenojn por lernantoj de la kurso en hotelo en la nordgermana urbeto Lychen, kiuj ankaŭ servis kiel enkondukoj en la Esperanto-movadon kaj -kulturon.

En la jaro 1989 mi komencis verki novan, pli modernan kursmaterialon por la koresponda kurso, kiu estis printita en la lastaj tagoj de la ekzisto de GDR. Ĝi ankoraŭ hodiaŭ servas kiel koresponda kurso por GEA kaj GEJ.

Kun la fino de la ekzisto de GDREA en 1991 kaj la dissolvo de ĝia centra oficejo ankaŭ la koresponda kurso en la priskribita centralizita formo, en tiu amplekso, kaj kun pagitaj mentoroj, ĉesis ekzisti.
**Béla MIKÓ,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mikó Béla** estis hungara inĝeniero, akademia instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *bölöni*.

Béla Mikó  naskiĝis la 1-an de julio 1843 en Transilvanio en Zalatna (nuntempa Zlatna en Rumanio), li mortis la 23-an de junio 1912 en Hungara reĝlando en Pankota (nuntempa Pâncota en Rumanio).

Biografio
---------

Béla Mikó frekventis gimnazion en Kolozsvár, poste li akiris diplomon en Akademio de Selmec en 1865. Post siaj la diplomo li faris la necesajn praktikajn laborojn en Nagybánya 2 jarojn, poste havanta stipendion li plulernis en Vieno en ambaŭ universitatoj kaj geologia instituto. En 1867 li komencis instrui en la akademio. Estis li la unua, kiu instruis la fizikon hungarlingve. Post 2 jaroj li havis postenon en la financa ministerio. En 1870 li estis inĝeniero en Rézbánya, ekde 1872 li estis laboratoriestro de Nagybánya. En la laboratorio li trovis la unuan hungaran baŭksiton. En 1908 li pensiuliĝis, samtempe li ricevis la titolon mineja konsilisto.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A horgany jelenlegi használata* (Nuntempa uzado de la zinko), (1868)
* *A bányafának tartóssá tételéhez I.* (1874)
* *Az alumínium és hazai bányászatunk* (La aluminio kaj patruja minado), (1897)
* *Magyarországon eddig talált alumíniumérczekről* (1906)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 117-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo M, poste serĉu la nomon)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Béla Meliórisz** [meliOris], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Meliórisz Béla** estis hungara akademia instruisto, heraldikisto. Lia nobela antaŭnomo estis *deménfalvi*.

Kovrilpaĝo de libro de Béla Meliórisz
Béla Meliórisz naskiĝis la 23-an de aŭgusto 1875 en Kissáros (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Malý Šariš en Slovakio), li mortis la 12-an de novembro 1901 en Eperjes (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Prešov en Slovakio).

Biografio
---------

Béla Meliórisz maturiĝis en luterana gimnazio en Eperjes en 1893, poste li studis en Luterana Jura Akademio (Eperjes), Reĝa Universitato de Budapeŝto (1895), fine li akiris ŝtatosciencan diplomon en Scienca Universitato Ferenc József en 1897, juran diplomon en la sekva jaro. Jam depost la unua diplomo li estis kandidato pri advokato kaj komencis instrui en la menciita Akademio. En 1899 li studvojaĝis al okcidenta parto de Eŭropo helpe de stipendio, eĉ li studis en Londono kaj Berlino. Li hejmenvenis jam malsana, poste spite kelkajn resanigajn vojaĝojn li mortis. Dum sia tre mallonga vivo li okupiĝis pri heraldiko.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A Meliórisz család* (1896)
* *A holicsi vár foglya* (historia rakonto, 1897)
* *A magyar alkotmány biztosítékai* (disertaĵo, 1898)
* *A Sárosvármegyéből eredett, vagy itt megtelepedett családok czimerei* (1899)
* *A heraldika köréből* (1899, vidu la bildon!)
* *Séta a Westminster abbey templomában* (1900)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo M, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704733
 |
|  |
| --- |
| Parto de serio
**Islamo**

**Historio de islamo** |
| **Kredo kaj praktikoj** |
| Unueco de Dio  Konfeso de kredo  Preĝo • Fasto  Pilgrimo • Almozo • Moskeo |
| **Ĉefaj personecoj** |
| Mohamedo 
Ali • Abu Bakr
Samtempuloj de Mohamedo 
Membroj de hejmo de Mohamedo
Profetoj de Islamo |
| **Tekstoj kaj leĝoj** |
| Korano • Sunao • Ŝario  Legislativo Biografioj de Mohamedo |
| **Branĉoj de islamo** |
| Sunaismo (Salafismo, Ŭahabismo) • Ŝijaismo • Sufiismo •  Ĥariĝismo (Ibadismo) |
| **Sociopolitikaj aspektoj** |
| Arto • Arkitekturo  Urboj • Kalendaro  Scienco • Filozofio  Religiaj gvidantoj  Virinoj en islamo  Politika islamo • Ĝihado
Liberalisma islamo |
| **Vidu ankaŭ** |
| Vortareto de islamaj nocioj  Listo de islamaj terminoj  Listo de signifaj moskeoj  Listo de artikoloj pri islamo |

**Sunao** (arabe **السنة**, moro, kutimo, tradicio) estas komuna nocio por la ortodoksaj tradicioj de la islamo.

Pri la sunao (vivo, ago, eldiro) de Mohamedo (kaj de liaj lernantoj) sciigis liaj kunuloj. Tiuj sciigoj – kiujn oni nomas haditoj – estis transdonitaj dum generacioj per fideblaj personoj (arabe *isnad*) kaj estis surskribitaj (en hadito-kolektaĵoj) nur en la 9-a jarcento, 200 jarojn post morto de Mohamedo. La atesto de la kunuloj de Muhammad, kiel ĝi estis paŝata tra ĉenoj de fidindaj rakontistoj (*isnad*), estis la bazo de disvolviĝinta islama tradicio. El la tradicioj (*hadito*) de la vivo de Muhammad kaj de liaj kunuloj eliras la islama vivmaniero (***sunao***), la kondutregularo (*ŝario*) kiun ĝi postulas kaj la jurfilozofio (*fikho*) laŭ kiu islamaj komunumoj estu regulataj.

La – por la islamanoj – aŭtentikajn kaj laŭleĝan du volumojn oni nomas *Sahih al Buĥari* (Aŭtentikaĵoj de Buchari (mortis 870)), same *Sahih Muslim* (Aŭtentikaĵo de Muslim (mortis 875)).

La sekvantoj de la sunao, la sunaanoj, estas la plej granda religio kun pli ol 1,1 milliardoj da homoj sur la mondo, antaŭ la katolikoj kun unu miliardo da sekvantoj. La Sunao estas grava por ĉiu muslima grupo kiel deviga fonto. La skismo inter la ŝijaanoj kaj ĥaridjitoj (pli poste nomata sunaanoj) okazis pro disputo pri principoj de posteumo (sukcedo) de Mohamedo en gvido de la muslima komunumo (ummao).

Inter la sunaanoj ekzistas kvar rekonataj tradicioj por interpretado de Sunao. 
Tiuj kvar t.n. *madhabo* aŭ jurskoloj (arabe ~ *madhhab*) estas agnoskitaj de la sunaisma plimulto kiel verkredaj.

La kvar imamoj de tiuj madhaboj estas Malik ibn Anas, Ahmad ibn Hanbal, Asch-Schafi'i kaj Abu Hanifa.

Vidu ankaŭ
----------

* Mahometo
* Surao
* Islamaj terminoj
* La Nomoj de Dio en Islamo
* ŝijaismo
**Ignacio AGRAMONTE Y LOYNAZ**, kuba patrioto pri la sendependeco, naskiĝis la 23-an de decembro 1841 en Puerto Príncipe, nuntempa provinco Camagüey. Filo de Ignacio Agramonte Sánchez Pereira, advokato kiel multaj el liaj antaŭuloj, kaj María Filomena Loynaz y Caballero, devenanto el riĉa familio de la urbo Camagüey. Agramonte realigis unuajn studojn en sia naskiĝurbo kaj poste antaŭ la maleblo studi ĉe supera instituto en Puerto Príncipe, en 1852 estis sendita al Barcelono, Hispanio, kie li eniris en la lernejon de Isidoro Prats kie studis tri jarojn. En 1855 post tiuj tri jaroj en Hispanio li revenas al Kubo kaj en la Universitato de Havano studas por ricevi sian licenciitan titolon la 11-an de junio 1865.

La 1an de aŭgusto li edziniĝis kun Amalia Simoni, kiu estis la amo de lia vivo, kun kiu havis du filojn: Ernesto kaj Herminia, kiun li ne konis.
Agramonte estis unu el la ĉefaj gvidantoj de la kubanoj por la kuba sendependiĝo dum la Dekjara Milito (1868-1878). Li estis la reprezentanto de laregiono Camagüey en la Asembleo de Guáimaro kie konfrontis la orientan reprezentanton Carlos Manuel de Céspedes ĉar laŭ Agramonte la estonta Respubliko devos esti gvidata de la civitanoj kaj ne de la armeo kiel Céspedes deziris.

Dum unu el la plej brilaj kampanjoj, post rekonstrui la militajn fortojn de la centra regiono de la insulo, preparante la invadon al Las Villas, estas morte vundita dum batalo la 11-an de majo 1873, en la kamparo de Jimaguayú.

* Kategorio Ignacio Agramonte en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 256226
* GND: 128731184
* LCCN: n85204305
* VIAF: 15830091
* ISNI: 0000 0000 5543 2303
* SUDOC: 08283637X
* NKC: xx0057456
 |
**Andrea Osvárt** [oŝvArt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Osvárt Andrea** estas hungara aktoro, manekeno, filmoproduktoro.

Andrea Osvárt naskiĝis la 25-an de aprilo 1979 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Andrea Osvárt estis edukita en Tamási. Ŝi maturiĝis en muzika gimnazio en Pécs, poste ŝi akiris diplomon pri Italio en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2003 kaj en la sama jaro diplometon en privata aktorlernejo de Margit Földessy. Pli frue ŝi estis manekeno ekde la aĝo de 16. La manekenaj sukcesoj venis kaj ŝi estis ankaŭ reklamfiguro. En 2004 ŝi studis aktoradon en Romo, en la sekva jaro en Novjorko, en 2010 en Los Anĝeleso, sed ŝi frekventis kurson ankaŭ pri scenarlibro. Ekde 2004 ŝi havis precipe ĉefrolojn en italaj filmoj, foje en hungaraj, usonaj kaj aliaj filmoj aŭ ŝi estis produktoro de filmoj. Inter 2007-2014 ŝi estis ankaŭ prezentisto en Hungario en pluraj televiziaj spektakloj. Ŝi ricevis ĉefe italajn premiojn. Ŝi parolas flue hungare, angle kaj itale.

Ŝiaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Riflesso* (2004) - ĉefrolo
* *Transporter - The series* (2012–2013) - ĉefrolo
* *Megdönteni Hajnal Tímeát* (hungara filmo, 2014) - ĉefrolo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Andrea Osvárt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 740549
* GND: 143852973
* LCCN: no2015040348
* VIAF: 168972278
* ISNI: 0000 0001 2116 8599
* BNF: 16682254n
* BNE: XX4913576
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**Béla Ohmann** [oman], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ohmann Béla** estis hungara skulptisto, altlerneja instruisto.

Béla Ohmann  naskiĝis la 6-an de marto 1890 en Budapeŝto, li mortis la 21-an de marto 1968 en Budapeŝto.

Blazono de Budapeŝto fare de Béla Ohmann
Simbolo de Székesfehérvár fare de Béla Ohmann

Biografio
---------

Béla Ohmann studis en Industriarta Lernejo de Buda ekde 1911, sed dum la 1-a mondmilito li estis soldato. Liaj plej gravaj instruistoj estis Imre Simay kaj Lajos Mátrai. En 1921 li ekinstruis en la menciita lernejo, inter 1937-1946 en la Tutlanda Reĝa Industriarta Lernejo, poste en la Teknikuniversitato de Budapeŝto ĝis la emeritiĝo en 1950. En tiu longa periodo li studvojaĝis al Francio, Italio kaj Germanio. Krom la instruadoj li partoprenis en ekspozicioj. Liaj ĉefaj verkoj estas la ornamskulptaĵoj, sed li kreis ankaŭ aliajn skulptaĵojn. Li ricevis premiojn inter 1933-1940.

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Budapeŝto 1951, 1952
* Esztergom (1985)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* OrnamreliefojOrnamreliefoj
* Neptuno (dio)Neptuno (dio)
* Matiaso la 1-a (Hungario)Matiaso la 1-a (Hungario)
* Emeriko de HungarioEmeriko de Hungario
* Preĝeja enirejoPreĝeja enirejo
* Ottokár ProhászkaOttokár Prohászka
* Reokupo de BudaReokupo de Buda
* SoldatoSoldato
* Domonkos KalmáncsehyDomonkos Kalmáncsehy

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Péter Balogh
* Aladár Farkas (skulptisto)
* László Garami
* Gyula Illés
* József Ilosfai
* Ilona Kiss Roóz
* Ferenc Laborcz
* József Orbán
* Dóra Pédery-Hunt
* Lajos Szőke
* Árpád Turcsányi

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Béla Ohmann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 623848
 |
**Sun Records** estas usona sendependa diskeldonejo fondita en Memphis (Tenesio), kiu ekfunkciis la 27-an de marto 1952.

Fondita de Sam Phillips, Sun Records elstaris pro la malkovro kaj unuaj registrigoj de poste influaj muzikistoj kiaj Elvis Presley, Carl Perkins, Roy Orbison, Jerry Lee Lewis kaj Johnny Cash. (la vendokontrakto de Presley estis vendita al RCA Victor Records por 35 000 usonaj dolaroj en 1955 por solvi financajn malfacilajcojn kiujn Sun estis trapasantaj.) Antaŭ tiuj registroj, Sun Records estis koncentrinta siajn klopodojn al registrado de muziko de afrik-usonanoj, ĉar al Phillips multe plaĉis Ritmenbluso kaj deziris porti muzikojn de negroj al aŭdantaro blankuloj. Estis la produktoro kaj radio inĝeniero de Sun Records, nome Jack Clement, kiu malkovris kaj registris la muzikon de Jerry Lee Lewis, dum la posedanto Sam Phillips estis for veture al Florido. La origina logoo de Sun Records estis desegnita de John Gale Parker, Jr. loĝanto en Memphis kaj kolego en mezlernejo de Phillips.

Referencoj
----------

1. ↑ .  The Sun Records Collection [Rhino] - Various Artists : Songs, Reviews, Credits, Awards. AllMusic. Alirita 2013-07-13.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sun Records en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Sun Studio, oficiala historia retejo
* Sun Records MySpace retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 502587
* LCCN: n80153784
* VIAF: 312588042
* NKC: ko2017960790
 |
**Barbadillo de Herreros** [barbaDiljo deREros] estas loĝloko kaj municipo en la sudoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Sierra de la Demanda*, lime kun Rioĥo. De la loknomo *Herreros* signifas forĝistojn, kaj tiukadre aperas martelo kaj amboso en la municipa blazono.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Sierra de la Demanda, ruĝe, sudoriente.
Forĝejo en Alto Pedroso.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 64,16 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 112 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Ĝi distas 68 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, en la valo de la rivero Pedroso.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

En la 10-a jarcento estis la *alfoz* de Barbadillo, kiu enhavis tiaman Barbatiello (poste Barbatiello de Ferreros) kaj aliaj najbaraj lokoj kiel Riocavado, Barbadillo del Pez, Monterrubio de la Demanda, Huerta de Arriba kaj Valle de Valdelaguna. En la 11-a jarcento jam estis menciita la minagado, kio rezultis en la nomero "Herreros". En 1352 estis menciita Barbadiel de Ferreros, kun senjorlanda reĝimo, dependanta de la familio Velasco.

Oni instalis forĝejon en 1864, pro kio la loko ege prosperis kaj eĉ oni atingis milon da loĝantoj kaj oni konstruis fervojon kiu funkciis por iom da tempo. La lasta forĝejo pluis ĝis 1926, post kio la loĝloko ege dekadencis.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), minado, forstado, ĉasado, fiŝkaptado kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la romanika preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777027
* VIAF: 316734608
* BNE: XX460011
 |
**Barbadillo** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. 

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Barbadillo kaj Castrejón krom la senhomejoj Carrascalino, Gejo de Doña Mencía, Muñovela kaj Valverde de Valmuza, okupas totalan areon de 36,10 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 414 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 900 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas kun loĝlokoj Rollán, Galindo, Perahuy, Canillas de Abajo kaj Calzada de Don Diego. La eksklavo Gejo de Doña Mencía limas kun Carrascal de Barregas, Calzada de Don Diego kaj San Pedro de Rozados. La eksklavo Valverde de Valmuza limas kun Carrascal de Barregas, Aldeatejada kaj San Pedro de Rozados. Barbadillo distas 23 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753011
 |
**Barbadillo del Mercado** [barbaDiljo delmerKAdo] estas loĝloko kaj municipo en la sudoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Sierra de la Demanda*. La loknomo *Barbadillo del Mercado* estas komprenebla kiel *B. de la Bazaro*.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Sierra de la Demanda, ruĝe, sudoriente.
Preĝejo de la Triunuo kaj Konvento de la Dominikanoj.
Pilorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 15,19 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 144 loĝantojn. Ĝi perdis 600 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Ĝi distas 50 km de Burgoso, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Fum la 16-a jarcento Barbadillo luktis kontraŭ la nobela familio Lara kaj poste kontraŭ la urbo Burgoso, por defendis sian sendependecon.

La loĝloko havis fervojan stacion de la linio Santander-Mediteraneo, kiu funkciis inter 1930 kaj 1985. En la aktualo la iama fervojo estis konvertita en verda vojo.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), minado, forstado, ĉasado, fiŝkaptado kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Petro, la ermitejoj, la pontoj, la konvento, fontano, blazondomoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777346
* VIAF: 316734091
* BNE: XX4575666
 |
La **Sunda lingvo** (en la denaska lingvo **Basa Sunda,** lit. lingvo de Sunda) estas parolata de ĉ 42 milionoj da parolantoj (15% de la tuta indonezia loĝantaro) en okcidenta parto de la insulo Javo kaj en la provinco Banteno. Ĝi apartenas al la grupo de malajopolineziaj lingvoj, subgrupo de la aŭronezia lingvaro, kaj inkluzivas pluraj dialektojn nomatajn laŭ la regionoj de iliaj parolantoj de kiuj la ĉefaj estas: 

* Bogor
* Priangano, parolata en la plej granda provinco kun la sama nomo, estas la ĉefa dialekto de la sundana kaj estas instruata de la unua ĝis la naŭa grado. Nuntempe la sundana lingvo uzas la latinan alfabeton, kvankam ekzistis/as diversaj aliaj skriboj por ĝi. Ĝia ISO-kodo estas*`su`*. Ekzistas Vikipedio en la sunda lingvo.

La lingvovarianto cirebona (Cirebon) ne estas sunda, sed java lingvovarianto.

La plej antikva dokumento redaktita en la sundana ĝis nun konata estas la surskriboj (*prasasti*) "de Astana Gede" aŭ "de Kawali", malkovritaj en la vilaĝo de Kawali, okcidenta Javo. Ili nombras ses kaj estas skribitaj per la malnova sundana alfabeto, nomata "kaganga".

Bibliografio
------------

Viviane Sukanda-Tessier: *Parlons soundanais - Langue et culture sunda* - L'Harmattan, 2007 (ISBN 978-2-296-02364-2) 

Disvastigo de la lingvoj sur la indoeziaj insuloj Javo, Balio kaj Maduro
  

Lingva mapo de okcidenta Javo

* Kategorio Sunda lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Sunda lingvo en la Vikivortaro (Universala vortaro)

Eksteraj ligiloj
----------------

(eo) Tradukitaj literaturaĵoj en la sunda lingvo

(en) Sunda lingvo, en; Languages of the World, Ethnologue.
prezento de la nederlanda premio de 2010
La **Granda Frato-Premio** (anglalingva kutima literumo plurale **BigBrotherAwards** kun tri vortoj sen interspacoj, la vorto "Granda Frato" aludas al la ampleksa ŝtata observado tiel nomata en la romano *1984* de George Orwell) estas negativa premio en diversaj landoj ekde 1998 ĉiujare prezentitaj al registaroj, agentejoj, korporacioj, organizoj kaj individuoj. Laŭ la sponsoroj, la premioj estas aljuĝitaj al tiuj kiuj en aparta maniero kaj en daŭra maniero difektas la privatecon de homoj aŭ kiuj faris aŭ igas personajn datenojn alireblaj por triaj. 

En Germanio, la premioj estis akceptitaj en 2002 de *Microsoft* en Usono, en 2005 de *Blizzard Entertainment* same en Usono, en 2007 de *Planning Transport Verkehr* AG, 2008 de *Deutsche Telekom*, 2011 de *Gert Georg Wagner*, la prezidanto de la censa komisiono de la registaro de Germanio, same kiel en 2016 de la retejo *change.org*.

la 27-a Internacia Seminario de GEJ komence de 1984 en Esperanto traktis la utopiojn de la romano *1984* kompare al la realo de elektronika kontrolo de la civitanaro
La respondeculo pri datuma protekto de Deutsche Telekom AG, Claus-Dieter Ulmer (dekstre), akceptas la germanan premion de 2008
La organizaĵo ankaŭ aljuĝas pozitivan premion por honori homojn kaj organizojn, kiuj kampanjis por protekto de datumoj. En Aŭstrio tio estas la *Defensor Libertatis*, unuafoje aljuĝita en 2005, en Germanio la *Julia-und-Winston-Award*, unue donita en 2014 kaj nomita laŭ la ĉefaj figuroj de la romano *1984*.

La laŭlandajn premiojn ricevas ĉefe hejmaj organizaĵoj, firmaoj kaj individuoj, foje ankaŭ internaciaj, multnaciaj firmaoj.

Neniuj "Granda Frato"-premioj estas donitaj en ŝtatoj de maljusto kaj diktatoreco, inkluzive de Ĉinio, Turkio kaj Rusio, sed sincere dirite la premio en Usono ankaŭ nur atribuiĝis inter la jaroj 1999 kaj 2005, poste ne plu.

Referencoj
----------

1. ↑  heise-online: Granda Frato alvenas la 10-an de junio 2008 pri la nomumo de Planning Transport Verkehr AG en 2007, kiu post la nomumo amplekse reorganizis sian datumprotekton
2. ↑  artikolo "Zensus 2011: Wir sind kein Big Brother, sondern Gerechtigkeitsdienstleister" (germane: "Censo 2011: Ni ne estas Granda Frato, sed servas al justeco") en la retejo *heise.de* la 3-an de aprilo 2011
3. ↑  laŭ informo de la internacia organizaĵo de "Granda Frato"-premioj

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo de la internacia organizaĵo de "Granda Frato"-premioj (angle)
**Preĝejo de Naskiĝo de Maria** estas romkatolika pilgrimloko en Hungario, en vilaĝo Röjtökmuzsaj.

Historio
--------

En la iama vilaĝo Röjtök en la mezepoko preĝejo funkciis, la unua mencio okazis en 1524. La turkoj detruis ĝin en 1688, nur en 1760 okazis la renoviĝo dediĉita al Sankta Judit. La orgeno ekfunkciis en 1759. En 1879 la plena kirko estis malkonstruita kaj oni konstruis pli novan en la sama jaro jam dediĉita al Naskiĝo de Maria. Baldaŭ la preĝejo estis trakonstruita laŭ novgotiko. En 1979 la plena preĝejo estis renovigita, en 1998 la interna parto estis pentrita, en 2005 la ekstera parto renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo staras sola en mezo de la vilaĝo en korto. La fasado estas simetria, la meza paro reliefas, tie funkcias la enirejo. La turo altiĝas ĉe la santejo. Interne la nova marmora altaro estis konstruita en 1972. La sekpentraĵo ĉe la sanktejo prezentas 7 ĝojojn de Sankta Maria.

En nekonta jaro estis portita pia skulptaĵo pri Sankta Maria el Vimpác (nuntempa Wimpassing an der Leitha en Aŭstrio), poste okazis plenumoj de preĝoj. Episkopo de Győr en 1811 permesis tion, ke la skulptaĵo estu ĉe la ĉefaltaro, poste pilgrimantoj amase alvenis.

Legendo pri la skulptaĵo
------------------------

En 1496 en Vimpác oni konstruis preĝejon. Post la konstruo kamparanoj trovis skulptaĵon pri Sankta Maria, kal ili metis ĝin al la altaro. En 1529 la turkoj forprenis la skulptaĵon, sed la estro de la turkoj malsaniĝis. Pro konsiloj li resendis la skulptaĵon, poste li resaniĝis. La vilaĝanoj de Vimpác ekĝojis kaj ili remetis la skulptaĵon al la altaro, eĉ fonto estiĝis ĉe la preĝejo. Alvenis multe da pilgrimantoj, okazis diversaj miraklaj resaniĝoj. En 1587 la franciskanoj konstruis monaĥejon. En nekonata jaro la skulptaĵo estis portita al Röjtök, kie daŭriĝis la mirakloj.

Kermeso okazas en la sekva dimanĉo depost 8-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare kun foto Arkivigite je 2017-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare kun fotoserio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Sidejo de la regiona registaro de Ekstremaduro en Merido.
La **Junta de Extremadura** estas kolektiva organismo kiu plenumas la funkciojn proprajn de la regado de la Aŭtonoma Komunumo Ekstremaduro en Hispanio. Same, laŭ la ĝenerala regularo fare de la Prezidento, ĝi starigas la ĝeneralan politikon, regas en la aŭtonoma memrega administracio kaj plenumas la ekzekutan funkcion kaj la regulan povon en la kadro de la Hispana Konstitucio kaj la Aŭtonoma Statuto de Ekstremaduro, en kies *Título II, Capítulo III*, oni difinas la atribuojn de la Junta. Ties sidejo, laŭ la artikolo 5 de la Aŭtonoma Statuto, estas en Mérida, ĉefurbo de Ekstremaduro.

La Prezidentoj de la registaro de Ekstremaduro estis la jenaj:

* Juan Carlos Rodríguez Ibarra de la socialisma partio PSOE, el 1983 al 2007, do dum 28 jaroj nome la plej longdaŭra prezidanto.
* Guillermo Fernández Vara ankaŭ de la socialisma partio PSOE, el 2007 al 2011.
* José Antonio Monago, el 2011 al 2015, nome unua ekstremadura prezidento de la Partido Popular.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Junta de Extremadura


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 526291
* GND: 1088134017
* LCCN: n82020878
* VIAF: 132008330
* ISNI: 0000 0001 1945 3489
* SUDOC: 075068737
* BNE: XX94218
 |