recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***La Vinberoj de Kolero*** (angle *The Grapes of Wrath*) estas romano verkita de John Steinbeck en 14-an de aprilo 1939 konsiderata unu el la ĉefaj verkoj de la usona literaturo. Ekzistas samnoma filmo bazita sur la romano, reĝisorita de John Ford kun Henry Fonda role de *Tom Joad*. La romano enpreniĝis en la liston de la 100 (plej signifaj) libroj de la 20-a jarcento laŭ Le Monde.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La romano komenciĝas el la vidpunkto de Tom Joad, juna viro, ĵus post sia eliro de la malliberejo, kie li estis kvar jarojn en kondiĉa libero por homicido. En sia reveno hejmen li trovas la predikanton Jim Casy, kiun li memoras de sia infanaĝo, tamen, li ne plu dediĉas al predikado. Ambaŭ viroj piediras kune. Kiam ili alvenas al farmo de la familio Joad, ĝi estas malplena. Konfuzita, li kaj Casy iras al la domo de la onklo John, kelkajn mejlojn proksima kaj tie li trovas sian familion ŝarĝanta kamionon per ĉiuj siaj havaĵoj. Tie li ekscias, ke la rikolto ruiniĝis kaj la banko, pro ilia nekapablo pagi ŝuldon, prenis la bienon. La nura espero de la familio Joad estas en flugfolio, amase disdonita en la tuta ŝtato, Oklahomo, ofertante laboron en Kalifornio kiel frukto-plukantoj. La familio, kune kun with Jim Casy, decidas investi ĉion en la vojaĝo. Tom scias ke tiel li malobeos sian kondiĉan liberon, sed decidas riski sin.

En la vojo, li ekkonas, ke la aŭtovojoj estas plenplenaj de miloj da familioj farantaj la saman vojaĝon pro la sama promeso. Ili poste aŭdas rakontojn de aliaj kiuj revenas de Kalifornio en mizera stato. Tiam ili komencas konscii pri la ebleco malsukcesi. Tiu konscio grandiĝas per la mortoj de la geavoj, la forlaso de Noah (la plej aĝa filo) kaj Connie (la edzo de la gravedita filino Rose of Sharon). Tamen ili ne havas alian eblecon ol daŭrigi.

Kiam ili alvenas al Kalifornio, ili trovas amasojn da laborserĉantoj kaj malmultan esperon havi dignan salajron. La tragedio kuŝas en la simpleco kaj nerealigeblo de iliaj revoj: domo, familio kaj laboro. Radio de espero estas prezentita en la pura, gastama vilaĝeto estrita de la Administrado de Re-setlado, registara agentejo kiu provas helpi la migrantojn, sed ili havas nek rimedojn nek spacon por ĉiuj malriĉuloj.

Responde al la ekstrema ekspluatado, la laboristoj komencas unuiĝi kaj la restantaj membroj de la familio senkone laboras en strikanta legom-ĝardeno. La protesto fariĝas perforta kaj oni murdas Casy-on. Tom, responde denove mortigas kaj li fariĝas fuĝinto. Li devas adiaŭi sian patrinon kaj promesas plu lukti por la proletaro. La bebo de Rose of Sharon naskiĝas morta. Ŝi donas sian patrin-lakton al malsat-mortonto.

Vidu ankaŭ
----------

* La 100 libroj de la 20-a jarcento laŭ Le Monde

* Kategorio La Vinberoj de Kolero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 199534
* GND: 4305432-8
* LCCN: no2008156136
* VIAF: 178502508
* SUDOC: 02736304X
* BNF: 119421113
* NLA: 35522193
* BNE: XX2043346
 |
**Siro Hiram Stevens MAXIM** (n. 5-an de februaro 1840 Sangerville, Maine, Usono – m. 24-an de novembro 1916, Londono, Anglio) estis produktema inventisto, plej konata pro la Maksim-mitralo.

Lia patro estis bienisto, kies teknika kono, vejno estis konata en la ĉirkaŭo. Hiram iĝis en aĝo de 14 jaroj metilernanto de ĉaregmetiisto. Lia unua patento estis en 1866 la hararvarmiga fero. Poste li ellaboris maŝinon, kiu produktis lumgason, pli poste li inventis lokomotivan lumĵetilon (reflektoron). Li iĝis en 1878 ĉefinĝeniero de la *United States Electric Lighting Company*, unua lumteknologia entrepreno de la Usono. En tiu posteno, li ellaboris multajn novigaĵojn, ekz. produktan metodon de la karbofibroj. Li patroprenis en 1881 la Mondan ekspozicion en Parizo per elektra premreguligilo.

Li translokiĝis en Londonon, pro la interesiĝo pri la aŭtomataj armiloj. Li preigis tie en 1884 la unuan funkcikapablan, tute aŭtomatan mitralon, kiu eluzis la forton de la retrogliso de la tubo kaj ĝi tiel elĵetis la foruzitan kartoĉingon kaj replenigis novan kartoĉon. Por efikigi la armilon, li ellaboris senfuman pulvoron, la korditon. Ene de eklkaj jaroj, ĉiu armeo estis ekipita per Maksim-mitraloj aŭ ties variantoj.

Maksim eksperimentis en la 1890-aj jaroj per aviadiloj, unu movis vapormaŝino, sed li rekonis, ke nur la interna brula motoro solvas la problemon de la flugado. Li do ne provis lian ideon.

Lia entrepreno estis la *Maxim Gun Company*, kiu kuniĝis kun *Vickers, Ltd.*, kies direktoro estis li.

Maksim ricevis en 1900 britan ŝtatanecon, la reĝino Viktoria kavalierigis lin.

Vidu ankaŭ
----------

Hudson Maxim

* Hiram Stevens Maxim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hiram Stevens Maxim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 202242
* GND: 128466308
* LCCN: no92029241
* VIAF: 35509179
* ISNI: 0000 0000 8372 2877
* SUDOC: 231469381
* BNF: 10619805h
* BIBSYS: 14062355
* NKC: xx0003870
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la urbo Kropotkin. Ne konfuzu kun la anarkiisto: Petro Kropotkin. |

**Kropotkin** (ruse *Кропоткин*) estas urbo en Krasnodara regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 03414.

La urbo estis fondita pli malfrue ol jaro 1771.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1921.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Romanovskij (Романовский) ĝis 1921.

La interurba telefona kodo estas 86138, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Kubanj (Кубань).

En la urbo estas fervoja stacio Kavkazskaja (Кавказская).

En 1959 la urbo havis 54 mil loĝantojn, en 2002 estis 79,2 mil loĝantoj.

* Kategorio Kropotkin (urbo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Flago de Krasnodara regiono
Urboj de Krasnodara regiono

**Ĉefurbo**: Krasnodar

Abinsk |
Anapa |
Apŝeronsk |
Armavir |
Beloreĉensk |
Gelendĵik |
Gorjaĉij Kluĉ |
Gulkeviĉi |
Ĥadiĵensk |
Jejsk |
Korenovsk |
Krimsk |
Kropotkin |
Kurganinsk |
Labinsk |
Novokubansk 
Novorossijsk |
Primorsko-Aĥtarsk |
Slavjansk-na-Kubani |
Soĉi |
Temrjuk |
Timaŝjovsk |
Tiĥoreck |
Tuapse |
Ustj-Labinsk
**La blanka kolombino de Kordovo** (ruse *Белая голубка Кордовы*) estas romano de Dina Rubina verkita en 2009. Ĝi estis tradukita en Esperanton de Mikaelo Bronŝtejn kaj eldonita de Bjalistoka Esperanto-Societo, Libro-Mondo kaj Ars Libri en 2020.

Intrigo
-------

La ĉefrolulo de la romano estas Zaĥar Kordovin. En la oficiala vivo li estas respektata fakulo, instruisto kaj aventuristo. Tamen krom tio Zaĥar Kordovin lerte falsas pentraĵojn de famaj artistoj kaj vendas ilin. Malgraŭ siaj grandaj enspezoj li havas problemon: kiam li estis juna, lia plej bona amiko estis murdita pro la kulpo de Zaĥar; li bezonas trovi la murdintojn kaj venĝi. Iun tagon Zaĥar, pro manko de mono, vendis al antikvaĵisto malnovan familian tason kun surskriboj en la hebrea, kiun li tiam ne sciis legi.

Zaĥar Kordovin naskiĝis en Ukrainio, en Vinico, studis pentroarton en Leningrado, sekve li laboris plurajn jarojn en Stokholmo kaj poste translokiĝis al Jerusalemo.

Referencoj
----------

1. 1 2 3  Dina Rubina: *La blanka kolombino de Kordovo*. Trad. Mikaelo Bronŝtejn. Bjalistoko, Świdnik, Tiĥvin, Lublin: Ars-Libri, Libro-Mondo, Bjalistoka Esperanto-Societo, 2020, 475 p. (ISBN 9788363698560)
2. ↑  La libro en la katalogo de UEA
**Tom ROCA** [ROka], naskita kiel **Antoni Roca Palacios**, (Barcelono, 23 julio 1953) estas grafika humuristo, scenaristo, administra produktoro kaj televidprograma reĝisoro. Li subskribis siajn verkojn sub la pseŭdonimoj **Toni** kaj **Tom**. 

Li kunlaboris en multnombraj revuoj kaj estis la fondinto aŭ kunfondinto de multaj humuraj eldonaĵoj, kiel ekzemple *Matarratos* (konsiderata la unua hispana subgrunda komikso). Kiel televidproduktoro kaj scenaristo li partoprenis en multnombraj produktadoj por TV3, TVE, Cuatro, Tele 5 kaj Antena 3 kun serioj kaj programoj kiel *Locos por la tele*, *Historias de la puta mili*, *Médico de familia*, *Al salir de clase*, ktp. Li ankaŭ estis unu el la plenumaj produktoroj de la dokumenta filmo *Balseros*, de Carlos Bosch.

Eldonaĵoj
---------

*Barrabás, Claro de Luna, Clímax, Club del humor, Eco, El Jueves, El Papus, El Periódico de Catalunya, Fábula, H Dios O, Histeria, Lib, L'Infantil, Mari Noticias, Matarratos, Mi amigo el whisky, Muchas gracias, Nacional Show, Oriflama, Patufet, Penthouse, Play Boy, Por Favor, Pulgarcito, Romántica, TBO,* *Telele, Vibraciones.*

### Serioj

*El bar de Paco (El Jueves,* 1977), El Safari Llorenç (L’infantil/Tretzevents), Les aventures de Robin Hood (Patufet, 1972), *En aquellos tiempos, la música (Vibraciones*, 1974).

"Mi puta vida"
--------------

Kiel humurista grafiko eldonis 8 librojn. Ekzemplojː *¡Somos bestias, no máquinas! (*Estrip, Barcelono, 1991), *Mi puta vida* (Astiberri, 2015) aŭ *ǃApaga y vámonos!* (Diminuta, Barcelono, 2019).

*Mi puta vida* estas la persona kaj profesia aŭtobiografio de Tom Roca. En ĉi tiu libro, la aŭtoro revizias sian vivogravan trajektorion tra vico de anekdotoj per kiuj li prezentu kulturan, politikistan kaj socian portreton de la Hispana transiro al demokratio. Sur la kovrilpaĝo de la libro, viro diras al alia: *Es usted un gilipollas y un mediocre… Llegará lejos, muchacho* (Vi estas stutltulaĉo kaj mezhomo... Vi alvenos alte, homo.

Referencoj
----------

1. 1 2 3  BARCELONA, RAMÓN DE ESPAÑA. «La vida de un humorista» (en la hispana). Alirita: decembro 2019
2. 1 2 3 4  *Astiberri Ediciones* | Tom Roca (en la hispana). Alirita: decembro 2019
3. 1 2 3 4  *Humoristan* | Tom (en la hispana). Alirita: decembro 2019

Eksteraj ligoj
--------------

* Desegnoj de Tom Roca al Humoristán
* Tom Roca al la Comiclopedia
* Tom Roca al la Tebeosfera


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 674778
* GND: 1061857611
* VIAF: 87876577
* BNE: XX1712990, XX931188 XX1091606, XX1712990, XX931188
 |
**La dua sekso** (france *Le deuxième sexe*) estas libro verkita en 1949 de Simone de Beauvoir. Ĝi atingis senduban sukceson de vendado. Ĝia aŭtorino ekverkis ĝin kiam ŝi meditadis pri tio kion signifis por ŝi esti virino. Ŝi esploradis pri la situacio de virinoj laŭlonge de la historio kaj verkis tiun etendan eseon kiu temas pri kiel oni rigardis virinojn, kiajn situaciojn ili devas fronti kaj kiel oni povas klopodi la plibonigon de iliaj vivoj kaj la pliampleksigon de iliaj liberecoj.

Ĝi estas unu el la fondaj verkoj de feminismo kaj uzas la konceptojn de ekzistadismo por pridemandi pri la vivo de la duono de la homaro. Ĝi estas konsiderata ankaŭ enciklopedia verko, ĉar ĝi aliras la identecon de virinoj kaj la seksan diferencon ekde la vidpunktoj de la psikologio, la historio, la antropologio, la biologio, la reproduktado kaj la rilato am-seksa.

La ĉefa teorio kiun defendas Beauvoir estas ke "virino", aŭ pli precize dirite tio kion oni subkomprenas kiel virino (koket(em)a, amema ktp.) estas kultura produkto konstruita socie. La virino estis difinita laŭlonge de la historio ĉiam rilate al io: kiel patrino, kiel edzino, kiel filino, kiel fratino... Nu, la ĉefa tasko de la virino estas rekonkeri sian propran specifan identecon kaj el siaj propraj kriterioj. Multaj el la karakteroj kiujn prezentas virinoj ne venas pro la genetiko, sed el kiel ili estis edukitaj kaj sociigitaj. La frazo kiu resumas tiun teorion estas tre fama kaj estis ofte ripetita: "Oni ne naskiĝas virino: oni iĝas virino". La verkaĵo enpreniĝis en la liston de la 100 (plej signifaj) libroj de la 20-a jarcento laŭ Le Monde.

Notoj
-----

1. ↑  Beauvoir, Simone. El segundo sexo. Buenos Aires: Siglo Veinte, p. 13.

Bibliografio
------------

* Jorge Mario Cabrera, ¿La mujer o el segundo sexo?: dos propuestas de educación según Edith Stein y Simone de Beauvoir, San José (Costa Rica), Promesa, 2001.
* Nieves Fernández González (kunord.), 50 aniversario de "El segundo sexo" de Simone de Beauvoir, Gijón, Tertulia Feminista Les Comadres, 2002.
* Susana Carro Fernández, Tras las huellas de "El segundo sexo" en el pensamiento feminista contemporáneo, Oviedo, KRK, 2002.
* Celia Amorós y Ana de Miguel (eld.), Teoría feminista: de la ilustración a la globalización, Madrid, Minerva, 2005.

* Kategorio La dua sekso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 600389
* GND: 4099129-5
* LCCN: no2016128952
* VIAF: 185451435
* SUDOC: 028703693
* BNF: 12048552t
* NLA: 35489408
 |
Guido Reni, Sankta Jozefo
Temas pri Jozefo, nome edzo de la Virgulino Maria kaj pri la dubo kiu kaptis tiun personon antaŭ la konstato ke sia promesita edzino sin deklaris aŭ ekmontris ke mem portas sine infanon kvankam ili ne estis amorintaj.

En kiu konsistas ‘’’la dubo de Sankta Jozefo’’’? Ĝi certe koncernis la "farendaĵon antaŭ evento absolute nekutima. La interpretoj estas tri:

* 1 Jozefo antaŭ la fakto ke Maria estas graveda konkludas ke ŝi malfidele sintenis kun li. Ĉar li estis mizerikorda, li decidas ŝin sekrete demisii. Estas la opinio de Johano Krizostomo.
* 2. Jozefo ne sukcesas ekspliki al si tion kio okazis al si. Li konas la honestecon de Maria, tamen konstatas ŝian komencan patrinecon. Estas la opinio de Sankta Hieronimo.
* 3. Jozefo konscias pri la virgeca patrineco de Maria, sed ne komprenas kia estas sia rolo en evento tiel eksterordinara. Estas la opinio de Bernardo de Clairvaux kaj de Sankta Tomaso de Akvino.

La preferata interpreto
-----------------------

Tiu lasta estas la preferata de la nuntempaj katolikaj teologoj. La versegoj kiuj ŝajnas malkonsili tiun interpreton estas la 20-21 de la 1a ĉapitro de la Evangelio laŭ Mateo kiuj citas la vortojn de la anĝelo. ‘’Ĉu la anĝelo informas Jozefon pri evento kiun tiu ĉi ne konis aŭ li ĝin mencias kiel jam sciatan eventon?’’ Aparte ĉu la versego 20 devas esti tradukita: *Jozefo, filo de David, ne timu akcepti ĉe vi vian edzìnon Marian, ‘’’ĉar’’’ la infano kiu estis generita en ŝi devenas de la Sankta Spirito*, aŭ ‘’’certe’’’ la infano kiu estas generita en ŝi devenas de la Sankta Spirito?’’ La novaj tradukoj oscilas inter la du interpretoj. La greka sintakso permesas al tiu greka ‘’’gar’’’ ricevi ĉiujn du signifojn, ankaŭ se la biblia kunteksto decide inklinas al la dua signifo.

Oni cedu la vorton al Sankta Bernardo de Clairvaux: "Kial Jozefo volas sin distancigi de ŝi?". Bernado legas en la sinteno de Jozefo la samajn sentojn de la apostolo Sankta Petro kiu antaŭ Jesuo kriis: "Sinjoro, foriĝu de mi ĉar mi estas pekulo" (Luko 5,8); kaj de la centrestro kiu invitis Jesuon ne eniri lian domon dirante: "Sinjoro, mi ne estas inda ke vi venu sub mian tegmenton" (Luko 7,6).

Vidu ankaŭ
----------

* Bernardo de Clairvaux
* Virgulino Maria
* Jozefo
* Ekzegezo
* Anunciacio
* La dubo de Jozefo, pentraĵo

Notoj
-----

1. ↑   versegoj 20 de la unua ĉapitro de Mateo laŭ la kutima traduko: "Jozefo, filo de David, ne timu ricevi ĉe vi Marian kiel vian edzinon: tio kio en ŝi estis generita estas verko de la Sankta Spirito.
Ido de Roza flamengo en la Bestoĝardeno de Bazelo estas maĝigata el Kropolakto.
**Kropolakto**, konata ankaŭ kiel **Kolombolakto**, estas sekrecio produktita en la kropo de kolomboj kaj turtoj el kio la gepatroj manĝigas la idaron per vomado. Similan kropolakton produktas ankaŭ Flamengoj.

Lakto de kolomboj kaj mamuloj
-----------------------------

Kropolakto ne similas kun la lakto (lakto estas fluidaĵo de mamuloj), ĉar ĝi estas duonsolida substanco simila al kazeo. Ĝi estas tre riĉa je proteino kaj graso kaj estas konsiderata unu el la plej nutroriĉaj konataj substancoj. Ambaŭ gepatroj produktas kropolakton kaj kunrespondecas pri manĝigado kaj zorgado de idaro.

Idomanĝigado
------------

Kropolakto ekproduktiĝas paron da tagoj antaŭ eloviĝo. La gepatroj povas ĉesi manĝi tiam por havigi la idaron lakton nepoluitan el semoj, kion la junaj idoj ne povus digesti. La idoj ege ŝatas puran kropolakton la unuan semajnon aŭ iom plie. Post tio la gepatroj ekenmetas proporcion de porplenkreskula manĝaĵo, mildigita per stokado en humidaj kondiĉoj en la kropoj, kiel miksaĵo al la idomanĝaĵo, ĝis la fino de la dua semajno kiam la idoj ekestas manĝigataj el nur porplenkreskula manĝaĵo, mildigita sammaniere.

Kolomboj plej ofte demetas du ovojn. Se unu ovo malsukcesas ĉe eloviĝo, la survivanta ido ĝuas avantaĝon de kroma kropolakto sufiĉa por du idoj, kaj pro tio je la fino de la unua semajno ĝi estas preskaŭ tiom granda kiel du "normalaj" idoj estus.

Bredado de kolombidoj
---------------------

La tiom riĉa nutrokoncentrado ĉe Kropolakto malfaciligas havigi artefaritan anstataŭanton por bredi kolombidojn. Estas disponeblaj kelkaj surogatoj. Artefarita "kropolakto" devas enhavi similajn kvantojn de sekigita proteino el sojfabo (sen aldonita salo, kondimentoj, konservantoj, ktp.) kaj elsojfaba senlakta surogato de butero (normala ellakta butero ne taŭgas, ĉar la digesta sistemo de kolombidoj ne akceptas laktajn produktojn). Tio mikseblas kiel likvida pasto kun iomete da akvo, eta ero da lozanĝo de multivitamino kaj eta ero da kreto (kio necesas por bona disvolvigo kaj malhelpi ĉekruran malsanon. Per atentemo kaj zorgado eblas kreski idon el tiu miksaĵo ĝis la momento de sendependiĝo.

Kulturaj referencoj
-------------------

* Aludita en Animal Crossing: Wild World de komputilludoj Nintendo DS. Rolulo nomita Brewster uzas ĝin kiel ingredienco je servo de kafo.

* Aludita en televidprogramo Flavor of Love. La patro de Deelishis mendas skatolon da kropolakto je vespermanĝo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikolo pri Kropolakto el stanford.edu
* Artikolo pri rilato inter kropolakto kaj grando de ovodemetado ĉe Plorturtoj (.pdf) Arkivigite je 2011-03-22 per la retarkivo Wayback Machine
* biology-online.org pri Kropolakto Arkivigite je 2007-10-08 per la retarkivo Wayback Machine
* Artikolo de la Smithsonian National Zoo pri Komuna Kronokolombo, inkludanta paragrafon pri Kropolakto Arkivigite je 2005-12-26 per la retarkivo Wayback Machine
**Krottendorf bei Güssing,** hungare **Békafalu,** kroate **Žablje Selo** [ĵablje] estas iama vilaĝo, nun urboparto de Güssing en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando, en distrikto de Güssing.

Situo de Krottendorf bei Güssing en Aŭstrio

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 7540
* Telefonkodo: 03322
* Aŭtokodo: GS
* Loĝantaro: 210
* 47° 03′ 30″ N 16° 18′ 30″ O﻿ / ﻿47.05833 °N, 16.30833 °O﻿ / 47.05833; 16.30833 (mapo)Koordinatoj: 47° 03′ 30″ N 16° 18′ 30″ O﻿ / ﻿47.05833 °N, 16.30833 °O﻿ / 47.05833; 16.30833 (mapo)

Situo
-----

Krottendorf bei Güssing situas sur deklivoj de centro de Güssing je 1 km.

Historio
--------

Dum la historio zono de tiu regiono ofte apartenis foje al Hungario, foje al Aŭstrio. Kroatoj fondis la vilaĝon en la 16-a jarcento. En 1643 vivis tie 50 homoj en 12 domoj, en 1804 47 homoj en 13 domoj, en 1828 103 homoj en 15 domoj, en 1857 115 homoj en 21 domoj. En 1910 Békafalu havis 135 loĝantojn (plejparte aŭstrojn). Ĝis 1921 ĝi apartenis al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Németújvár, poste al Aŭstrio.
*La kartoludantoj*, unu el la serio de pentraĵoj, tiu de 1895, de Paul Cézanne, kiu montras kartludon.
***La kartoludantoj*** estas serio de olepentraĵoj fare de la franca postimpresionisma artisto Paul Cézanne. Pentrita dum la fina periodo de Cézanne en la komenco de la 1890-aj jaroj, estas kvin pentraĵoj en la serio. La versioj varias laŭ grando kaj laŭ la nombro de ludantoj pentritaj. Cézanne faris ankaŭ nombrajn desegnojn kaj studiskizojn prepare por la serio de *La kartoludistoj*.

Unu versio de *La kartoludantoj* estis vendita en 2011 al la reĝa familio de Kataro kontraŭ prezo varie ĉirkaŭkalkulita inter 250 milionoj kaj 300 milionoj da usonaj dolaroj, kio faris ĝin la dua plej multekosta pentraĵo iam vendita.

Bildaro
-------

* La kartoludantoj 1894–95Oil on canvas, 47.5 × 57 cmMusée d'Orsay, Paris*La kartoludantoj* 1894–95  
Oil on canvas, 47.5 × 57 cm  
Musée d'Orsay, Paris
* La kartoludantoj 1892–95Oleo sur tolo, 60 x 73 cmCourtauld Institute of Art, London*La kartoludantoj* 1892–95  
Oleo sur tolo, 60 x 73 cm  
Courtauld Institute of Art, London
* La kartoludantoj 1892–93Oleo sur tolo, 97 × 130 cmPrivata kolekto*La kartoludantoj* 1892–93  
Oleo sur tolo, 97 × 130 cm  
Privata kolekto

Notoj
-----

1. ↑  Peers, Alexandra.  Qatar Purchases Cézanne's The Card Players for More Than $250 Million, Highest Price Ever for a Work of Art. *Vanity Fair* (Januaro 2012). Alirita 3a de Februaro 2012.
**Daniel MORIN** naskinĝita la 24-an de aŭgusto 1966 estas franca ĵurnalisto, humuristo, kronikisto kaj radioprezentisto.

Biografio
---------

Daniel Morin komencis karieron de humura radioprezentisto en 1999. Unue li laboris en privata radiostacio Ouï-FM. Poste li eklaboris en France Inter en 2005, en la elsendo de Stephane Bern, *le fou du roi* (reĝbufono) ĝis 2011. Li laboras regule kun Albert Algoud.

Li konservis sian laboron kun la diversaj anoncistoj de la tagmeza prezentaĵo, Isabelle Giordano en 2011, Frederic Lopez en 2012 kaj Nagui, en 2014. De 2017, li prezentis elsendon *Vous les femmes*, dimanĉe de la 17a ĝis la 18a.

kroniko de Daniel Morin sur la ondoj de France Inter en majo 2012
Li aperis en malgrandaj roloj en kino kaj televido.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Page Facebook de Daniel Morin, post du 24 août 2015, sur *fr-fr.facebook.com*, consulté le 14 juillet 2016.

* Kategorio Daniel Morin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 675377
* VIAF: 107631860
* BNF: 16191388b
 |
***La geedziĝo de Figaro*** aŭ (en la itallingva origina versio) **Le nozze di Figaro** estas opero de Wolfgang Amadeus Mozart KV 492. La itala libreto devenas de Lorenzo Da Ponte kaj baziĝas sur la komedio *La Folle Journée ou le Mariage de Figaro* *(La freneza tago aŭ la geedziĝo de Figaro)* de Pierre Augustin Caron de Beaumarchais el la jaro 1778. La unua prezentado okazis la 1-an de majo 1786 en la viena *Burg-teatro*. La operagado okazas je la kastelo de grafo Almaviva en Aguasfrescas en la proksimo de Sevilo ĉirkaŭ 1780.

Libreto de la premiero de la opero en Prago, 1786

Agado
-----

La agado de la opero estas rekta daŭrigo de la teatraĵo de Beaumarchais *Le Barbier de Seville* (La barbiro de Sevilo) – kaj de tiu de *Il barbiere di Siviglia* de Gioachino Rossini. Rosina nun estas grafino Almaviva; ŝia edzo klopodas sukcesi pri la amo de Susanna, fianĉino de Figaro. Kiam li malkovras la paĝion Cherubino ĉe la grafino, li provas forŝovi lin havigante al li oficirpatenton. Figaro eniris en la servo al la grafo kaj ĵus preparantas sian geedziĝon kun la ĉambristino de Rosina, Susanna. La rolon de Cherubino kantas virino, do ĝi estas pantalonrolo.

Filmoj
------

* 1949: *Figaros Hochzeit* kun Willi Domgraf-Fassbaender (Figaro) kaj Mathieu Ahlersmeyer (Grafo)
* 1975: *Le nozze di Figaro* kun Freni (Susanna), Te Kanawa (grafino), Fischer-Dieskau (grafo), Prey (Figaro), Montarsolo (Bartolo), Ewing (Cherubino), Ponelle (reĝisoro), Karl Böhm (dirigento)

Referencoj
----------

1. ↑  *La geedziĝo de Figaro* antaŭ Rossini ankaŭ estis muzikigita fare de Giovanni Paisiello
2. ↑  *Figaros Hochzeit* (1949) en la deutschen und angla versio de Internet Movie Database
3. ↑  *Le nozze di Figaro (1975)*  en Interreta filma datumbazo (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Opernführer Arkivigite je 2008-12-01 per la retarkivo Wayback Machine Synopse – Libretto – Highlights
* Oper „in nuce" Tonbeispiele (MIDI)
* Le nozze di Figaro: Liberaj muziknotoj por elŝuti de International Music Score Library Project.

* Kategorio La geedziĝo de Figaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* La geedziĝo de Figaro en Vikifontaro (Universala biblioteko)
***La dormoĉambro en Arles*** estas olepentraĵo sur kanvaso de 71,6 je 91,3 cm de la nederlanda pentristo Vincent van Gogh. Ĝi troviĝas en la muzeo Van Gogh en Amsterdamo, Nederlando.

Van Gogh elektis kiel motivon, sian ĉambron en la flava domo en Arles. La pentraĵo estis verkita en oktobro 1888, atendante la alvenon de Paul Gauguin kun kiu li volis fondi artistan rondon.

La plej grava aĵo de la ĉambro estas la lito, solida kaj simpla ĝi sugestas varmon, komforton kaj sekurecon.
La plej multaj aliaj aĵoj (seĝoj, kusenoj kaj bildoj) estas prezentitaj pare. Tia prezentado aldonas impreson de trankvilo kaj ordo.

Dua versio
----------

Van Gogh verkis du aliajn versiojn de tiu pentraĵo. La originalo estis damaĝita, kaj lia frato Theo van Gogh petis lin krei kopion antaŭ la renovigado de la originalo. Van Gogh pentris do duan version en 1889, tamen sen provi fari veran kopion. Tiu dua versio videblas nuntempe en la *Art Institute of Chicago* en Ĉikago, Usono.

Tria versio
-----------

Kuraĝigita de la rezulto, Van Gogh verkis trian, pli malgrandan (57 x 74 cm) version, kiun li donacis al sia patrino. Tiu pentraĵo videblas en la Musée d'Orsay en Parizo, Francujo.

* Kategorio La dormoĉambro en Arles en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Tombejo en Douaumont de la Franca Armeo, kiu enhavas restaĵojn de francaj kaj germanaj soldatoj kiuj mortis dum la Batalo de Verdun en 1916.
La diversaj nombroj de viktimoj de la unua mondmilito dependas el la fontoj kaj konsideroj pri kiuj mortintoj (vunditoj, forpelitoj ktp.) rilatas rekte al la milito aŭ ne. Ĝenerale oni konsideras, ke dum lukto mortis naŭ milionoj (po ses mil ĉiutage), kio estas multege pli ol antaŭaj militoj. Ekzemple oni komparu kun la Napoleonaj Militoj en kiuj mortis ĉirkaŭ du milionoj da personoj laŭlonge de 25 jaroj! Terure estas konsideri, ke mortis, krom luktintoj ĉirkaŭ 12 milionoj da civiluloj konsekvence de la milito: genocidoj, malsatego, bombadoj, ŝipvrakoj, amasaj elpeladoj, epidemioj...

Ĉar ekde la printempo de 1918 etendiĝis kaj tra Eŭropo kaj transoceane la nomita hispana gripo. En Berlino, Vieno aŭ Parizo estis miloj da viktimoj. En Londono la gazetaro informis, ke en oktobro jam estis mortintaj 2,225, tio estas pli ol dummilite sub bombado. Totale oni parolas pri pli ol 40 milionoj da mortintoj: ĉirkaŭ 15 milionoj en Hindio,3 % el la total apopulacio en Madagaskaro, en Italio ĉirkaŭ 400,000; en Hispanio ĉirkaŭ 300,000.

Mortintaj soldatoj aliancanaj
-----------------------------

* Belgio: 13.700
* Brita Imperio: 908.000
	+ Aŭstralio: 60.000
	+ Kanado: 55.000
	+ Hindio: 25.000
	+ Novzelando: 16.000
	+ Sudafriko: 7.000
	+ Unuiĝinta Reĝlando: 715.000
* Francio: 1.240.000
	+ Francaj kolonioj: 114.000
* Grekio: 5.000
* Italio: 650.000
* Japanio: 300
* Montenegro: 3.000
* Rumanio: 336.000
* Rusio: 1.700.000
* Serbio: 45.000
* Usono: 50.600

Mortintaj soldatoj de la centraj potencoj
-----------------------------------------

* Germanio: 1.770.000
* Aŭstri-Hungara Imperio: 1.200.000
* Bulgario: 87.500
* Turkio: 325.000

Mortintaj civiluloj
-------------------

* Armenio: 900.000 (Armena genocido)
* Germanio: 760.000
* Aŭstri-Hungara Imperio: 300.000
* Belgio: 30.000
* Unuiĝinta Reĝlando: 31.000
* Bulgario: 275.000
* Francio: 40.000
* Grekio: 132.000
* Rumanio: 275.000
* Rusio: 3.000.000
* Serbio: 650.000
* Turkio: 1.000.000

Individuaj viktimoj
-------------------

* Lajos Gulácsy, hungara pentristo, freneziĝinta pro la milito
* Manfred von Richthofen, germana flug-aso

Notoj
-----

1. ↑  David Solar, "La revancha de los vencedores" en "La I Guerra Mundial, como nunca se la habían contado, y 8. Clemenceau", suplemento de "La aventura de la historia", nº 143, Madrido, septembro 2010. Por la tuta ĉapitro paĝoj 30-35. Por tiuj lastaj informoj paĝo 30.
2. ↑  Por la tuta statistiko de mortintoj  Arkivigite je 2021-09-14 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Kvanto de viktimoj de la unua mondmilito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 738372
 |
**Sibutramino** (internacia libera nomo Sibutramine **(Reductil)**) estas tra-buŝa medikamenta efikaĵo, kiun oni uzas kontraŭ trodikiĝo. Ĝi efikas je la centra nerva sistemo per forbaro de repreno de serotonino kaj noradrenalino. Strukture, ĝi similas al amfetaminoj.

Efiko
-----

Sian terapian efikon sibutramino elvolvas precipe per la aktivaj duagradaj kaj unuagradaj amin-metabolitoj, kiuj estas la inhibiloj de repreno de la noradrenalino, serotonino (5 hidroksitriptofano; 5 HT) kaj dopamino. En la homa cerba histo, la 1-aj kaj 2-aj metabolitoj in vitro 3-oble forte inhibas la reprenon de la noradrenalino kaj serotonino, ol tiun de la dopamino. Post uzo de sibutramino je sinproponantaj personoj, oni observis en ilia sanga plasmo-ekzemplero gravan inhibon de repreno de noradrenalino kaj serotonino (73%, resp. 54%), kaj negravan inhibon de repreno de dopamino (16%). Sibutramino kaj ties metabolitoj ne havas efikon liberigantan la monoaminojn kaj inhibantan la monoamin-oksidazon.

Riskoj
------

La 21-an de januaro 2010, la Eŭropa Medikamenta Agentejo (EMA) proponis ĉesigi komercadon de la sibutramin-entenaj medikamentoj. Tion oni bazis je sesjara eksperimenta analizado de la efikaĵo, kiu grandigis la riskon de la gravaj kardiovaskulaj malsaniĝoj.

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |

* Kategorio Sibutramino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Margherita Luti, nome *La Fornarina*, amantino de Rafaelo.
La ***Portreto de juna virino*** (konata ankaŭ kiel ***La fornarina***) estas pentraĵo de la itala renesanca majstro Rafaelo, farita inter 1518 kaj 1520. Ĝi estas en la Galleria Nazionale d'Arte Antica en la Palaco Barberini, Romo.

Probable tiu pentraĵo estis en la studio de la pentristo je sia morto en 1520, kaj ĝi estis modifita kaj poste vendita de lia helpanto Giulio Romano. En la 16a jarcento la pentraĵo estis ĉe la Grafino Santafiora, kaj poste iĝis posedaĵo de la Duko Boncompagni kaj poste de la Galleria Nazionale kiu ankoraŭ posedas ĝin.

La virino estis tradicie identigita kun la *fornarina* (panbakistino) Margherita Luti, roma amantino de Rafaelo, kvankam tio estis celo de polemiko. La virino estis pentrita laŭ orienta stilo kaj havas nudajn mamojn. Ŝia maldekstra brako havas mallarĝan bendon kun la subskribo de la artisto, RAPHAEL URBINAS. Oni sugestis, ke la desktra mano sur la maldekstra mamo indikas kanceran mamotumoron maske de klasika amopozo.

Analizoj per ikso-radiado montris, ke fone estis origie leonardeska pejzaĝo anstataŭ mirto, kiu estis dediĉita al Venuso, diino de amo kaj pasio.

Referencoj
----------

1. ↑  Galleria Borghese Arkivigite je 2012-05-19 per la retarkivo Wayback Machine.
2. ↑  *The Lancet* artikolo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo Arkivigite je 2012-05-19 per la retarkivo Wayback Machine itale aŭ angle
* Paĝo ĉe artonline.it Arkivigite je 2007-08-17 per la retarkivo Wayback Machine itale

* Kategorio La Fornarina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pezoforto aganta sur maso de 1 kg
La **pezo** aŭ **pezoforto** estas la forto rezultanta de la gravita altiro. La SI-unuo de la pezo estas la neŭtono (N).

La pezo de objekto kalkuliĝas kiel produto de la maso **m** kaj la gravita akcelo **g**. Ĉar la gravito sur ĉiu loko sur la Tero estas pli-malpli konstanta, tial la maso de korpo en la ĉiutaga parolo multfoje estas nomata pezo.

La SI-sistemo, enkondukita en 1960, anstataŭigis la malnovan forto-unuon kilopondo (kp) per la nova neŭtono (1 kp = 9,806 N).

La gravito sur la Luno estas pli malgranda ol sur la Tero. Tio signifas, ke korpo, kiu estas mezurata sur la Tero, havas la saman mason sur la Luno, sed la pezoforto aganta sur ĝi estas malpli granda.

La gravito varias iomete sur la tersurfaco, je ĉirkaŭ 0,5% (ĉe ekvatoro meze de la Tero estas **g**=9,7803 m/s2, ĉe la polusoj **g**=9,8322 m/s2, kaj al tio aldoniĝas la vertikalgradiento de -3,05x10−3 m/s2 je radiusa km. Fakte, ne estas granda diferenco; ekzemple se homo pezas 80 kp-jn en iu loko, la diferenco (0,5%) estos nur ĝis 0,4 kgf, kiu estas vere nerimarkinda diferenco sur pesilo.

Vidu ankaŭ
----------

* Specifa pezo
* Filmo 21 gramoj

Proverbo
--------

Ekzistas proverboj pri pezo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Malgranda pezo, sed granda prezo.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Sur ĉeval' de najbaro la ŝarĝo ne pezas.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2009-03-20.

* Kategorio Pezo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Pezo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Raĥiv en Transkarpatio
Kolono prezentata mezon de Eŭropo

Bazaj informoj
--------------

**Kruglij,** ukraine **Круглий,** hungare **Körtelep** estas tre malgranda, ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Raĥiv, en municipo de Dilove.

* 47° 57′ 37″ N 24° 11′ 17″ O﻿ / ﻿47.96028 °N, 24.18806 °O﻿ / 47.96028; 24.18806 (mapo)Koordinatoj: 47° 57′ 37″ N 24° 11′ 17″ O﻿ / ﻿47.96028 °N, 24.18806 °O﻿ / 47.96028; 24.18806 (mapo)
* Areo: 0.6  km²
* Alto super marnivelo: 432 m
* Loĝantaro: 95
* Poŝtkodo: 90625
* Telefonprefikso: +380 3132

Situo
-----

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon Körtelep apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Rahó, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion por rutenoj, kies parto estis ankaŭ tiu ĉi vilaĝo. Ekde 1945 Kruglij apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

Kolono konstruiĝis en 1887 prezentata mezon de Eŭropo. La latina surskribo estas: "Locus perennis Dilicentissime cum libella librationis quae est Ausztriában et Hungaria confectacum mensura gradum meridionalium et paralleloumierum Europeum. MD CCC LXXXVII "-".
(Tio estas loko konstanta, preciza kaj eterna, kiun oni konstatis en 1887 per speciala mezurila instrumento (longituda kaj latituda) farita en Aŭstrio-Hungarujo)

* Kategorio Kruglij en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Titolpaĝo de la publikaĵo de Vivaldi nome *Cimento dell'Armonia e dell'Invenzione*, kiu inkludis *La kvar sezonoj*-n.
**La kvar sezonoj** (en itala: *Le quattro stagioni*) estas grupo de kvar porviolonaj konĉertoj de la itala komponisto Antonio Vivaldi, ĉiu el kiuj havigas muzikan esprimon al la sezonoj de la jaro. Ili estis verkitaj ĉirkaŭ 1716–1717 kaj publikigitaj en 1725 en Amsterdamo fare de Michel-Charles Le Cène, kune kun ok aldonaj konĉertoj, kiel *Il cimento dell'armonia e dell'inventione* (La kunigo de harmonio kaj inventemo).

Kvankam tri el la konĉertoj estas tute originalaj, la unua, "Printempo", prunteprenas motivojn el la "Sinfonia" de la unua akto de la tiutempa opero de Vivaldi nome *Il Giustino*. La inspiro por la konĉertoj estis iom probable la kamparo ĉirkaŭ Mantovo. Ili estis revolucio en muzika koncepto: en ili Vivaldi reprezentis fluantajn rojojn, kantantajn birdojn (de diversaj specoj, ĉiu specife karakterizitaj), bojantajn hundojn, zumantajn moskitojn, kriantajn paŝtistojn, ŝtormojn, drinkantajn dancistojn, mutajn noktojn, ĉasgrupojn kaj el la vidpunktoj de la ĉasistoj kaj el la vidpunktoj de la ĉasitoj, frostitajn pejzaĝojn, glaci-sketantajn infanojn, kaj varmigantajn vintrofajrojn. Ĉiu konĉerto estas asociataj kun soneto, eble de Vivaldi, kiuj priskribas scenojn priskribatajn en la muziko.

* Kategorio La kvar sezonoj (Vivaldi) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Krupinica** estas rivero je la sudo de centra Slovakio, grava dekstra alfluo de rivero Ipeľ. Longeco estas 65,4 km, averaĵa traflukvanto 2,2/m³ (ĉe vilaĝo Plášťovce), la riverbaseno 551 km².

Ĝi elfontas en montaro Javorie sub la monto Hôrka, en supermara alteco prosime 750 m. De komenco ĝi fluas sudokcidenten tra lokoj Podlysec, Dolinky (partoj de Zaježová) (Distrikto Zvolen). De maldekstra flanko alprenas rivereton *Rimánsky jarok* kaj post 4 km entras en Pliešovská kotlina (valkaldrono de Pliešovce). Ĉi tie kreas arkon, dekstre alprenas rivereton *Klinkovica*, fluas preter vilaĝoj Pliešovce kaj Bzovská Lehôtka, fore okcidente. Subite ĝi turniĝas suden, de dekstre alprenas *Babinský potok* (rivereto de Babiná), tratranĉas kabon de montaro Štiavnické vrchy, samtempre kreas kanjona valo (maldekstre sur la deklivo estas naturrezervejo Mäsiarský bok).

La rivero, strado (Zvolen – Šahy (hungara limo)) kaj fervojo Zvolen – Šahy iras kune. De maldekstre alportas *Mäsiarsky potok*, poste fluas en montaro Krupinská planina (Plataĵo de Krupina) (Distrikto Krupina) poste ĉi alportas *Vajsov* de dekstre, trafluas urbon Krupina kaj sude de urbeto alportas riveretojn *Bebrava* kaj poste *Briač*. Ĉe domgrupo Devičiansky mlyn komencas meandri de dekstre alportas *Jalšovík* (201,8 m s.m.) kaj sinsekve turniĝas sudokcidenten kaj plu meandras. Lasta granda meandro kreis riveron ĉe vilaĝo Medovarce.La valo sinsekve larĝiĝas, la rivero trafluas vilaĝon Rykynčice, kaj de maldekstro alportas *Vlčinský potok* kaj poste la plej grandan enfluon Litava. Ĉe Plášťovce ĝi eniras en monteta regiono Ipeľská pahorkatina, kie trafluas randojn de vilaĝoj Horné Turovce kaj Veľké Turovce (128,9 m s.m.) kaj poste okcidente de urbo Šahy (Distrikto Levice) buŝas en rivero Ipeľ (121,5 m s.m.).

Rilataj temoj
-------------

* Distriktoj de Slovakio
* Regionoj de Slovakio

* Kategorio Krupinica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***La primera comunión*** (La unua komunio) estas unu de la plej fruaj pentraĵoj de la hispana pentristo Pablo Picasso, farita kiam li estis apenaŭ 15-jaraĝa. Ĝi estis pentrita en 1896, uzante la teknikon de oleo surtola kaj havas grandon de 166 cm alte por 118 cm larĝe. Aktuale ĝi estas ekspoziciata en la Museu Picasso de Barcelono.

En tiu pentraĵo montriĝas infanino tute vestita je blanko kiel por la unua komunio, surgenuiĝinta antaŭ altaro, leganta meslibron. Picasso elstarigas tiun figuron kontrastante ruĝajn kaj malhelajn kolorojn de la apudaj gepatroj (plej verŝajne liaj gepatroj mem) kaj de la fono kun la blankeco de la vestaĵo de la knabino, kio aperas ankaŭ en la altartuko kaj en la vestaĵo de la mes-knabo. Temas pri la unua pentraĵo de Picasso kiu estis ekspoziciata publike.​

Picasso per realisma stilo pentris ankaŭ *Ciencia y caridad*, sed poste en Parizo evoluis al plej modernaj tendencoj.

Notoj
-----

1. ↑  FIRST COMMUNION Alirita la 26an de Februaro 2022.
2. ↑  «La primera comunión, 1895». Online Picasso Project (en angla).
3. ↑  PABLO RUÍZ PICASSO - 1881-1973 Alirita la 26an de Februaro 2022.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Museu Picasso: Primera Comunión


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758662
 |
Watchtower logoo
***La Gardoturo, Anoncante la Regnon de Jehovo*** estas religia revuo kun duonmonataj kaj monataj eldonoj en 414 lingvoj kaj po pli ol 93 281 789 ekzempleroj (1/2020). Eldonita de la "Watchtower Bible and Tract Society of New York", kiu apartenas al la Atestantoj de Jehovo. Nuntempe ĝi estas la religia revuo plej distribuita tutmonde kaj la periodaĵo plej tradukita.

Historio
--------

*Zion's Watch Tower and Herald of Christ's Presence* (1879)
Tiu ĉi revuo komenciĝis en 1879 per la nomo **"Zion's Watch Tower and Herald of Christ's Presence"** (esperante: La Gardoturo de Ciono kaj Heroldo de la Ĉeesto de Kristo).

En 1909, Charles Taze Russell ŝanĝis la titolon al **"The Watch Tower and Herald of Christ's Presence"**. La titolo "**La Gardoturo**" estis elektita de Russell. Inspirita de **Jesaja** 21:11,12

En 1920, la Societo Watchtower represis ĉiujn eldonaĵojn de la revuo inter 1879 kaj 1919 en 7 volumoj konataj kiel Watchtower Reprints. Post la 1-a de januaro 1939, la titolo denove estis ŝanĝita al **"The Watchtower and Herald of Christ’s Kingdom**" (*La Gardoturo kaj Heroldo de la Regno de Kristo*). Poste, la 1-a de marto 1939, ili ŝanĝis la nomon al "**The Watchtower Announcing Jehovah’s Kingdom**" (*La Gardoturo: Anoncante la Regnon de Jehovo*), ĝia aktuala nomo. En la komenco la revuo havis desegnita en ĝiaj kovrilpaĝoj la emblemon de la Kruco kaj la krono, kiun poste ili forigis kiam ili malakceptis la uzadon de tiu ĉi religia simbolo.

Distribuado
-----------

La revuo estas eldonata senhalte ekde 1879, kaj de 1892 aperas duonmonate en la plimulto de la plurlingvaj versioj, en 357 lingvoj kaj 93 281 789 ekzempleroj (datumoj de *La Gardoturo*). Ĝia distribuado atingas tiel minimume 240 landojn aŭ regionojn de la tuta Tero.

Ĝia celo estas la instruado pri principoj kaj bibliaj doktrinoj. La revuo estas distribuita de gevolontuloj konataj kiel publikistoj kiuj ne ricevas salajron pro tio kaj eĉ mem pagas la revuon por kunlabori kovri la eldonkostojn.

Tiu ĉi kaj aliaj publikigaĵoj de la Atestantoj de Jehovo estas malpermesataj en kelkaj landoj. Tiuj landoj kiuj malpermesas la revuon estas politikaj reĝimoj kie ne ekzistas la religia aŭ esprima libereco.

Referencoj
----------

1. ↑  *La Gardoturo* 1/2020

* Kategorio La Gardoturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kruĉoludisto.
**Kruĉo** uzita kiel muzika instrumento estas malplena kruĉo (kutime farita el vitro aŭ argilo) ludita per zumantaj lipoj por produkti trombonecan sonon. La karaktera sono de kruĉo estas basa kaj raŭka,su la pli alta tembro de la violono, de la harmoniko, kaj de aliaj instrumentoj en la bando.

Kiel basa instrumento, la kruĉo estas parto de la ritmosekcio de la bando, sed ankaŭ kruĉosolooj estas oftaj. Plej kruĉobandoj uzas solan kruĉoludiston, sed estas registroj de bandoj kiuj uzis sekciojn de du aŭ pliaj ludistoj.

La Memfisa Kruĉobando, nome *Memphis Jug Band*, estis usona muzikgrupo aktiva el la mezo de la 1920-aj al la finaj 1950-aj jaroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kruĉobando

Notoj
-----

1. ↑  smithsonianfolkways: The Jug Bands Arkivigite je 2016-03-03 per la retarkivo Wayback Machine Kompilita kaj eldonita de Samuel Charters, alirita la 2an de Julio 2018.
2. ↑   Continuum Encyclopedia of Popular Music of the World Part 1 Performance and Production, Volume 2, p. 36 de John Shepherd kaj David Horn, Bloomsbury Academic, 10a de Majo, 2012, ISBN 1441160787. Alirita la 2an de Julio 2018.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kruĉo (instrumento) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* How to Prepare and Play a Jug
* Jug Band Examples
**Orbuklulino**, ankaŭ konata kiel **La tri ursoj** estas internacie konata angla fabelo. Unuafoje ĝin (anonime) publikigis angla aŭtoro kaj poeto Robert Southey en 1837. La rakonto, jam antaŭ tiu dato, estis parto de la angla folkloro.

La tri ursoj kun Orbuklulino, kiu vekiĝas en la fono.En 1875 sub la titolo "La tri ursoj" (ruse *"Три медведя"*) aperis ruslingva versio de tiu ĉi fabelo en prilaborita kaj edifa formo verkita de Lev Tolstoj.

La enloĝebla zono kelkfoje nomiĝas **orbuklulina zono**.

Intrigo
-------

Temas pri tri ursoj, kiuj loĝas en arbara domo. Ili kuiris kaĉon kaj, dum la kaĉo malplivarmiĝas, ili ekpromenas. Orbuklulino (kies nomo originas de la koloro de ŝia hararo), preterpasante ilian domon, vidas, ke ĝi estas malplena kaj decidas eniri. Ŝi testas la tri seĝojn, dum kio ŝi rompas unu el ili, kaj elektas la plej bonan seĝon por sidiĝi. Ŝi gustumas el la tri teleroj da kaĉo kaj formanĝas la tiun, kiu havas la plej taŭgan temperaturon. Poste ŝi provkuŝas en la tri litoj. Nur la plej bona lito kontentigas ŝiajn postulojn, kaj ŝi endormiĝas en ĝi. Kiam la ursoj revenas, ili estas ŝokitaj. Ili malkovras, ke unu el la teleroj estas malplena, ke unu seĝo estas rompita kaj ke iu dormas en unu el iliaj litoj. Pro embaraso Orbuklulino fuĝas el la domo por neniam plu reveni.

La moralinstruo de la rakonto estas pri egoismo, pri la neceso respekti propraĵon de aliaj kaj pri misuzo de gastamo.

* Kategorio La tri ursoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Armea Spaco Tockoje** (ruse *Тоцкий полигон*) estas armea spaco situanta 40 km oriente de Buzuluk en la Orenburga provinco. Oni faris ĉi tie militekzercojn pri la atombombo *Sneĵok*. En la armea spaco troviĝas sekreta loko Tockoje-2, kaj ekster ĝi vilaĝo Tockoje.

"Eksperimento" en la armea spaco
--------------------------------

La 14-an de septembro 1954 sur troviĝanta 215 km de Orenburg armea spaco Tockoje la sovetia armeo dum militekzercoj eksplodigis atombombon. Je la 9:53 strategia bombaviadilo Tu-4 faligis bombon kun povumo de 40 kilotunoj (pli ol duoble pli granda ol faligita super Hiroŝimo) sur la teritorion de la armea spaco, kie estis ĉirkaŭ 45 mil soldatoj, malliberigitoj kaj bestoj. La bombo eksplodis 350 m super la tero, kaj tuj post la eksplodo subtaĉmentoj de infanterio apogataj de 600 tankoj, 600 kirasitaj transportiloj kaj 320 aviadiloj iris direkte al la surcentro ĝis ŝajnigata atako. Celo de la "eksperimento", farita sub la gvido de marŝalo Georgij Konstantinoviĉ Ĵukov, estis kontrolo de taŭgeco de la ilaro kaj soldataro batali en la kondiĉoj de nuklea milito. La ekzercojn rigardis superuloj de Sovetunio kaj generaloj de la Orienta Bloko.

La nombro de la viktimoj de ĉi tiu ekzercado ne estas konata. Regopovoj de Sovetunio falsis enskribojn en la dokumentaro pri trapaso de la soldatservo, viktimoj de surradiado ne ricevis kuracistan helpon, kaj ĉiuj ligitaj al la "eksperimento" devis subskribi sindevigon pri respekto de la sekreto. Ankoraŭ hodiaŭ ekmalsaniĝo en Orenburg je karcinomo estas duoble pli granda kompare al viktimoj de la nuklea akcidento de Ĉernobilo. Orenburg estas unu el la plej malpurigitaj urboj de Rusio.

Sekvajn militekzercojn kun uzo de nukleaj armiloj sur la armea spaco Tockoje oni faris almenaŭ kelkfoje. Testoj pri influo de nukleaj armiloj kontraŭ vivaj homoj, ĉefe ĉe nekonsciaj pri danĝero soldatoj kaj arestitoj de gulagoj oni faris sur aliaj armeaj spacoj, interalie en Semej (Kazaĥio) kaj Nova Zemlo. Dokumentan filmon pri testado de atombomboj kontraŭ homoj en Sovetunio reĝisoris la pola ĵurnalisto Waldemar Milewicz.

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Poligon Tockoje en la pola Vikipedio.* 

* Kategorio Armea Spaco Tockoje en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*La noktaj gardistoj* (1642) - 363 x 437 cm
La plej fama pentraĵo de Rembranto "La kompanio de kapitano Frans Banning Cocq" (nederlande *"De Compagnie van kapitein Frans Banning Cocq"*), pli konata kiel "**La noktaj gardistoj**" (nederlande *"De Nachtwacht"*), estis pentrita en 1642 kaj troviĝas nun en la Rijksmuseum, Amsterdamo (Nederlando).

Titolo
------

Kvankam la titolo de la pentraĵo estas nuntempe *La noktaj gardistoj* kaj historie akceptita, ties origina nomo estis *La militista roto de la kapitano Frans Banning Cocq kaj de la leŭtenanto Willen van Ruytenburg*. Tio malkovriĝis danke al skribaĵo trovita sur prepara skizo. La pentraĵo estis nomata en la 19a jarcento *Patrouille de Nuit* fare de franca kritikistaro, kaj *Night Watch* de Sir Joshua Reynolds; de tie la nomo per kiu oni konas ĝin populare. La deveno de tiu titolo estis misinterpreto, ĉar tiuepoke la pentraĵo estis tiom difektita kaj malheligita pro oksidado kaj malpureco, ke ties figuroj apenaŭ distingeblis, kaj ĝi aspektis nokta sceno. Post restaŭro fare en 1947, oni malheligis la verkon, kaj oni malkovris, ke la titolo ne ĝustas al realo, ĉar ne temas pri nokto, sed pri tago en interno de malhela pordego kie eniras pova lumradio kiu lumigas intense la rolulojn kiuj intervenas en la komponaĵo.

Reprezento
----------

La verko estis mendo de la gildo de arkebuzistoj por sia sidejo kaj pro tio, la pentraĵo estas tiom granda (359 cm × 438 cm).

La kapitano donas ordon eliri al subleŭtenanto kaj fone aperas 18 militistoj, kiuj pagis po pli da cent florenoj por aperi en la pentraĵo. La oficiro plej verŝajne pagis plie. Entute la aŭtoro ricevis 1,600 florenojn. Ĉar tiu gildo estis municipa, ankoraŭ la pentraĵo estas posedanto de la verko kaj pruntedonas ĝin al la *Rijksmuseum*. Krom la gardistoj, tri kurantaj infanoj kaj unu hundo vigligas la scenon.

La pentraĵo sekvas tradicion de grupaj portretoj kutima en la nederlanda kulturarto. Laŭ tio ĝi ne plaĉis al la mendintoj, kiuj ne ŝatis siajn nerealecon kaj malfrue pagis.

* Kategorio La noktaj gardistoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 389955
* GND: 4445488-0
* LCCN: n98096977
* VIAF: 177124540
* SUDOC: 078527813
* BNF: 14541384b
 |