recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***Historio de Esperanto***, kompilita de Léon Courtinat, estas grava dokumento pri la movado kaj literaturo de Esperanto. 

Aperis tri volumoj:

* Unua volumo el 1964: 1887-1913 (396 p.)
* Dua volumo el 1965: 1914-1933 (p. [397]-816)
* Tria volumo el 1966: 1934-1960 (p. [829]-1332)

Kritiko
-------

La plej granda problemo estas ke Courtinat ofte ne indikas siajn fontojn, kaj ŝatas transpreni eĉ tutajn paragrafojn el fremdaj verkoj, sen ia indiko. Propraj vortoj kaj ŝtelitaĵoj foje estas miksitaj. 

Ekzemplo estas la *Historio de Esperanto (Zakrzewski)*, kiun Courtinat "recenzas" en la unua volumo, p. 391/392. Ĝi estas preskaŭ ĉiuvorta plagiato el *Esperanto*, 20-a de septembro 1913. La Zakrzewski-biografio, kiu troviĝas ĉe Courtinat tuj sekve, estas prenita el *Enciklopedio de Esperanto*, p. 578.

Aldoniĝas faktaj eraroj, kiel la aserto (dua volumo, p. 637) ke Edmond Privat estis depost 1922 direktoro de Internacia Centra Komitato, kvankam tiu posteno ekzistis nur ekde 1925, kvankam ĝis 1930 la nomo ne estis direktoro, sed sekretario, kaj kvankam Privat neniam estis sur tiu posteno, sed Robert Kreuz.

( Tamen tiu ĉi ekzemplo ne estas la plej trafa ĉar ĉi-foje temis pri serio de nur eraretoj. La propono fondi ICK, kvankam ja unue kun la nomo *Centra Esperanto-Komitato* (kaj poste *Centra Komitato de la Esperanto-Movado*) estis aprobita, en la "Unua Labora Kunsido" de La Helsinkia UK, la 10-an de Aŭgusto **1922** , kaj "en 1923 oni unuafoje elektis ĝiajn ses membrojn, kun la sviso Edmond Privat kiel prezidanto." Do ja li ne estis *direktoro* *ekde* *1922*, sed *prezidanto* *ekde 1923* de komitato kies fondo estis aprobita en *1922* kaj kies nomo, post modifo, estis ICK. Li petis sian [duoblan] eksiĝon kiel prezidanto kaj kiel ano de ICK la 6-an de Aŭgusto 1928 per letero "Al la Internacia Centra Komitato". )

Ĉiukaze pravas Ulrich Lins jene skribinta : "Feliĉe maloftas apogeoj de dilanteco kiel la trivoluma ‘Historio de Esperanto’." Ĉar supozeble ĉe Courtinat ne temas pri konscia ofendo de sciencaj normoj kaj konscia rabo de la laboro de aliaj homoj, sed pri nekonscia agado pro manko de spertoj. Tamen, ĝi ne estas uzebla en serioza historiografio pri Esperanto.

Referencoj
----------

1. ↑  "Oficiala Esperantista Organizo", en *Esperanto* n-ro 265, Sept. 1922, p. 152-153.
2. ↑  Internacia Centra Komitato
3. ↑  Publikigita en *Esperanto* n-ro 337-338, Sept.-Okt. 1928,  p. 190 (26).
4. ↑  Ulrich Lins, "La direktoj de historiaj studoj pri la Esperanto-movado", en *Sociaj aspektoj de la Esperanto-movado*, Sarajevo : ELBiH, 1988, p. 49.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Historio |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |

* Katalogo de CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo
En geometrio, la **laterotranĉita 24-ĉelo** estas konveksa uniforma plurĉelo.

Konstruado
----------

Kiam la laterotranĉo estas aplikita al 24-ĉelo, ĉiu el la 24 okedroj iĝas malgrandan rombokub-okedron.

Aldone tamen, pro tio ke ĉiuj okedraj lateroj estis antaŭe komunigitaj de tri okedroj, la ĉiu fortranĉita latero formas tri novajn paralelajn laterojn, inter kiuj estas nova triangula prismo. Do aperas 96 triangulaj prismoj, ĉar la 24-ĉelo havas 96 laterojn.

Plu, pro tio ke ĉiu vertico estis antaŭe komunigita de 12 edroj, el ĉiu el la malnovaj verticoj aperas 12 novaj verticoj, kaj la malnova vertico mem malaperas. Entute aperas 24\*12=288 novaj verticoj. Ĉiu grupo el 12 novaj verticoj formas kubokedron.

Strukturo
---------

La 24 malgrandaj rombokub-okedroj estas kunigitaj unu la alia tra iliaj seslateraj edroj.
La triangulaj edroj de la triangulaj prismoj estas kunigitaj al la
triangulaj edroj de la kubokedroj.

  

Figuro de Schlegel de kun 24 kubokedroj montritaj.
Figuro de Schlegel de kun 96 triangulaj prismoj montritaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Uniforma plurĉelo
**Émile** (ankaŭ **Emil**) **Mayrisch** (naskiĝis la 10-an de oktobro 1862 en Eich, Luksemburgo; mortis la 5-an de marto 1928 en Chalons-sur-Marne, Francio, pro aŭtomobila akcidento apud la komunumo La Neuville-aux-Joûtes) estis luksemburga ŝtalindustriisto, prezidanto de la direktoraro de ARBED.

Emil studis de 1862 ĝis 1886 en la *Reĝa Teknika Alternejo Aachen* (hodiaŭ *RWTH Aachen*), sed ne finstudis aŭ diplomiĝis. Anstataŭ tio li eklaboris ĉe la fabriko de sia grandonklo Norbert Metz.

Post la unua mondmilito li kunfondis en 1926 i.a. kun Ernst Poensgen, Fritz Thyssen la *Internationale Rohstahlgemeinschaft* (IRG, ankaŭ: „Internacia Ŝtalkartelo"), kies prezidanto li estis ĝis sia morto. La kartelo reprezentis la ŝtalindustrion de Germanio, Belgio, Luksemburgo kaj Francio; en februaro de 1927 aliĝis ŝtalentreprenoj el Hungario, Aŭstrio kaj Ĉeĥoslovakio.

* Kategorio Émile Mayrisch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 160345
* GND: 122680553
* LCCN: n2015026291
* VIAF: 46890708
* ISNI: 0000 0000 1660 888X
* BNF: 129182925
 |
Nordeŭropa Ebenaĵo kolorigita verde.
Topografio de Eŭropo.
**Nordeŭropa Ebenaĵo** (Germane: *Norddeutsches Tiefland* aŭ *Norddeutsche Tiefebene*), aŭ **Mezeŭropa Ebenaĵo** (Pole: *Nizina Środkowoeuropejska*) estas geomorfologia regiono en Eŭropo, ĉefe en Pollando, Danio, Germanio, Belgio, Nederlando kaj malgranda parto de norda Francio kaj Ĉeĥio.

La centra parto estas nomata Nordgermana Ebenaĵo.

Ĝi konsistas el malaltaj ebenaĵoj inter la Hercinia Eŭropo (Centreŭropaj Altebenaĵoj) sude kaj marbordoj de la Norda Maro kaj de la Balta Maro norde. Tiuj du maroj estas separataj de Jutlanda Duoninsulo (Danio). La Nordeŭropa Ebenaĵo estas konektita al la Orienta Eŭropa Ebenaĵo, ĉiuj kune formantaj la Eŭropan Ebenaĵon.

Ekonomia uzado
--------------

La ĉefa uzado de la Nordeŭropa Ebenaĵo estas industria farmado, kas restas malmulto de natura vegetaĵro.

Riveroj
-------

Ĉefaj river-kolektaj basenoj estas, el okcidento oriente, la jenaj: Rejno, Emso, Weser, Elbo, Odro kaj Vistulo.

* Kategorio Nordeŭropa Ebenaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Puertomingalvo** [pŭertominGALbo] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudorienta komarko Gúdar-Javalambre, kies komarka ĉefurbo estas Mora de Rubielos.

Geografio
---------

Ĝi estas je 90 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. Al Teruelo alvenas de nordo tri ŝoseoj, de sudo aliaj tri kaj unu okcidente el Gea de Albarracín. El la tri sudaj, tiu plej orienta nome N-234 kun A-23 *Autovía Mudéjar* venas el sudoriento kune kun fervojo. Laŭ tiu La Puebla de Valverde estas la plej proksima municipo al la ĉefurbo, kaj de tie ĝi komunikas al Sarrión kaj Albentosa. De tie la ŝoseo A-1515 venas al Rubielos de Mora kaj de tie nordoriente laŭ la ŝoseo A-1701 estas Nogueruelas kaj poste Linares de Mora kaj de tie ŝoseo iras sudoriente al Puertomingalvo tute apud la provinco Kasteljono; fakte la plej proksima loĝloko estas Villahermosa del Río jam en la provinco Kasteljono, Valencilando.

La municipa teritorio etendiĝas ĉe la montaro Gúdar kaj la loĝloko mem staras je 1456 m super marnivelo, kio faras ĝin unu el plej altaj en la regiono. Ĝi estas lima kun la provinco Kasteljono. Sufiĉe pluvas kaj neĝas, dum la abunda vegetaĵaro pliigas la humidecon de la medio.

Historio
--------

Oni trovis restaĵojn de iberoj kaj de romianoj. En la islama epoko jam estis kastelo kiu en 1202 estis menciita per la arablingva nomo Avingalbón. 

La loĝloko estis konkerita de kristanoj fare de Alfonso la 2-a ĉirkaŭ la jaro 1181, post la konkero el islamanoj de Teruelo en 1170. En 1202 oni redaktis la fondan protokolon de la loko. En Mezepoko estis murego kaj kastelo. Dum la Mezepoko kaj la Antikva Reĝimo, ĝis la provinca divido de 1833, ĝi estis areo de reĝlando (ne senjorlando), kadre de la komunumo de domaroj de Teruelo en la Sesma del Campo de Monteagudo.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre ankaŭ en Puertomingalvo oni malaltiĝis ĝis nunaj 125 loĝantoj.

Inter vidindaĵoj menciindas la baroka trinava preĝejo, tre bone konservita kastelo utila kiel rigardejo, du ermitejoj, restaĵoj de la murego, du pordegoj de la iama murego, urbodomo, du gotikaj blazondomaj palacoj, iama hospitalo de la 15-a jarcento, popola arkitekturo, naturaj lokoj, fortikita kampardomo Mas de Torre Pintada ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Bibliografio
------------

* Ibáñez González, Javier (kunord.) (2009). Las Hoces del Mijares y los Caminos del Agua. Qualcina. Arqueología, Cultura y Patrimonio. ISBN 978-84-937190-0-5.
* Ibáñez González, Javier & Casabona Sebastián, José F. (2013). Castillos, murallas y torres. La arquitectura fortificada de la Comarca de Gúdar-Javalambre. Qualcina. Arqueología, Cultura y Patrimonio. ISBN 978-84-937190-5-0.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 798224
* VIAF: 5797155919106239730006
 |
**La Zoma** [laZOma] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la oriento de la norda komarko Minbasenoj, kies komarka ĉefurbo estas Utrillas.

Toponimio
---------

La termino Zoma devenas de la araba صومعة, ȘAWMU'A "minareto". Zoma, estas la kutima termino en Aragono por referenci al minaretoj, precize jam en la epoko de kristana dominado, sed kun ankoraŭ islama loĝantaro.

Geografio
---------

Ĝi estas je 88 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, kaj je 64 de Alcañiz. Ĝi estas limigita de la municipaj teritorioj de Ejulve oriente, Gargallo kaj Cañizar del Olivar norde, Aliaga sude, kaj Castel de Cabra okcidente. Ĝi estas en la norda deklivaro de la Sierra de San Just. La Zoma estas sur monteto kie pintas la konstruaĵo de la preĝejo.

Historio
--------

Vidaĵo de la loĝloko.
La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en La Zoma oni malaltiĝis ĝis nunaj 105 loĝantoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas malmulta agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj), forstado, ĉasado kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj). Nune rura turismo. 

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo, ermitejo, la urbodomo kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801182
 |
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

**Paul Anderson "Stump" Evans** (\* 18-an de oktobro 1904 en Lawrence (Kansaso); † 29-an de aŭgusto 1928 en Douglas) estis usona saksofonisto de ĉikaga ĵazo. Coleman Hawkins nomis lin unu el liaj modeluloj. Kelkaj el liaj solooj per aldosaksofono apartenas al la teknike plej virtuozaj de la frua ĵazo.

Vivo kaj kariero
----------------

Evans ricevis komence instruon sur aldokorno de sia patro, kornisto Clarence Evans. Li transiris al trombono, ludis en la mezlerneja bando en Lawrence kaj iris poste kiel saksofonisto al Ĉikago. Laŭ Digby Fairweather li validis kiel brila soloisto, kiu ankaŭ povis ludis laŭ notoj. Li laboris komence en la *Vendome Orchestra* de Erskine Tate apud Louis Armstrong kaj Ruben Reeves, en la *Original Creole Orchestra* de King Oliver, ĉe Jimmy Wade kaj prezentis kun la orkestro de Carroll Dickerson en kafejo *Sunset*, tie denove kun Armstrong same kiel kun Earl Hines. Tiu diris: "Stumpy Evans ludis belan tenoron; ĉi volis atingi lin". Evans kunlaboris je surdiskigoj de Oliver, Dickerson, Jelly Roll Morton, Lil Hardin Armstrong kaj Jimmy Blythe; kelktempon li estis muzika direktisto en *Moulin Rouge Club*. Li tamen malsaniĝis je tuberkulozo, reiris al Kansaso kaj mortis tie en la aĝo de nur 24.

Rimarkoj
--------

1. ↑  cit. laŭ Fairweather, p. 202.

Literaturo
----------

* Ian Carr, Digby Fairweather k Brian Priestley: *Rough Guide Jazz*, Stutgarto, Metzler 2004 (2-a eldono), ISBN 978-3-476-01892-2
* Richard Cook k Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*, 6-a eldono, Londono, Penguin, 2002 ISBN 0-14-017949-6.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vivhistorio (anglalingva)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 374411
* LCCN: no2002000983
* VIAF: 89804349
* ISNI: 0000 0000 6261 2708
* BNF: 13893743r
* MBA: 76f25000-baa6-45e5-adbc-c9d5f384371d
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Stumpovosta makako** |
| --- |
|  |
| Stumpovostaj makakojStumpovostaj makakoj |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Primatoj *Primates* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Cerkopitekedoj *Cercopithecidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Makako* *Macaca* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***M. arctoides*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Macaca arctoides****(I. Geoffroy, 1831) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Vundebla** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Stumpovosta makako  |

 |
| v • d • r |

La **stumpovosta makako** (*Macaca arctoides*) el la ordo de primatoj kaj familio de cerkopitekedoj vivas en la suda kaj sudokcidenta partoj de Ĉinio kaj ankaŭ en Hindio kaj la Hindoĉina Duoninsulo.

Priskribo
---------

Ĝi estas pli fortika kaj pli granda ol la resuso kaj ursmakako. Ĝi havas hararon malhelbrunan. Malsaman aspekton havas la stumpovostaj makakoj vivantaj en malsamaj lokoj. Ekzemple la makakoj, vivantaj en la suda parto de Gŭangŝji, havas nigran hararon maldensan kaj longan, sed tiuj en la norda parto de ĝi portas sur si malhelgrizan hararon pli mallongan kaj pli densan, tial ĝi nomiĝas ankaŭ malhelgriza makako. Ĝia vosto estas stumpa kun longeco de ses aŭ sep centimetroj. La plenkreska virmakako pezas 20 kilogramojn.

Vivejo kaj vivmaniero
---------------------

Tiuj orientalisaj makakoj vivas sur rokoplenaj montoj kun arboj en la tropika kaj subtropika zonoj. Ili ŝatas aktivadi en aro el dekoj. Nokte iii dormas kaj tage iras serĉi nutraĵojn. Iliaj manĝaĵoj estas diversspecaj. Krom sovaĝaj fruktoj, folioj, burĝonoj kaj maldikaj branĉetoj, ili manĝas ankaŭ insektojn. Kelkfoje ili eĉ amase ŝtelas de kamparanoj fruktojn, legomojn kaj faras grandan damaĝon al grenplantoj. Akirinte nutraĵon, ili antaŭ ĉio iom maĉas ĝin kaj tuj poste metas ĝin en sian vangan saketon ĝis ĝi estas plenplena. La konservaĵojn ili remaĉas kaj englutas én libera tempo, tiamaniere ili povas mallongigi la tempon en serĉado de manĝaĵoj kaj ankaŭ malmultigi ŝancojn renkontiĝi kun siaj malamikoj. La stumpovostaj makakoj ŝatas agi surtere. Se le troviĝas abundaj nutraĵoj, ili do fiksloĝas tie. Sed kiam mankas al ili nutraĵoj, ili do translokiĝas aliloken, kie troviĝas manĝaĵoj pli abundaj. Ili povas generi en la tuta jaro. Post kiam la makakino gravedas ses monatojn, ĝi naskas ĉiufoje unu idon, kiu pezas 450 gramojn kaj kies vizaĝo kaj korpo estas laktoblankaj. La koloro sur ilia vizaĝo ŝanĝiĝaŝ kun la aĝo. Kiam ili estas plenaĝaj, ilia vizaĝo fariĝas ruĝa, kaj kiam ili maljuniĝas, ilia vizaĝo fariĝas purpurnigra.

Vidu ankaŭ
----------

* Meghalajaj subtropikaj arbaroj
* Mizoramaj, manipuraj kaj kaĉinaj pluvarbaroj


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |
**Berzosa de Bureba** [berZOsa debuREba] estas loĝloko kaj municipo en la nordoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *La Bureba*. La loknomo *Berzosa de Bureba* povas esti komprenebla etimologie kiel *Brasikejo de Bureba*, alude al la komarkonomo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 7,84 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 27 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 28 loĝantojn el 1991. 

Ĝi distas 52 km de Burgoso, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio limas kun La Vid de Bureba, Busto de Bureba, Fuentebureba kaj Grisaleña. Temas pri ebenaĵo kun kelkaj malaltaj montetoj kaj rojoj kiuj alfluas al la rivero Matapán, kiu fluas tra la nordo de la teritorio.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. 

Berzosa estis unu de la sep lokoj de la *Merindad de Bureba* apartenanta al la "partido" de Bureba, jurisdikcia senjorlando de Don Felipe de Cantabrana kiu nomumis la vicurbestron.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo gravis, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 773800
* VIAF: 9192155769105027880005
 |
**La Vjetnama Tago de Virinoj** (en vjetnama: *Ngày Phụ nữ Việt Nam*) estas la datreveno de la fondo de la Vjetnama Kontraŭimperiisma Virina Unio (la 20-an de oktobro 1930). Ĉi tio estas organizo aprobita de la Komunista Partio de Vjetnamio por establi, poste alinomitan Vjetnamia Virina Unio, organizo, kiu ludas socipolitikan rolon dum milita tempo kaj ankaŭ dum pactempo. Kiel multaj aliaj asocioj de la Komunista Partio kaj registaro de Vjetnamujo, la fondotago ofte solene festiĝas sur ĉiuj niveloj de la centra ĝis la loka, en ŝtataj entreprenoj. La festo kaj vasta propagando dum longa periodo igis la 20an de oktobro profunde enradikiĝinta en la socia vivo.
Ĉi-okaze, vjetnamaj virinoj estas esprimataj, interesataj kaj honorataj de multaj homoj en multaj formoj, sed la plej populara ankoraŭ donas rozojn, kartojn kaj akompanajn gratulajn mesaĝojn.

Historio
--------

La 20-an de oktobro 1930 oficiale fondiĝis Vjetnamia Kontraŭimperiisma Virina Asocio (nun alinomita Vjetnamia Virina Unio), por marki ĉi tiun eventon, la Komunista Partio de Vjetnamio decidis elekti la 20-an de oktobro ĉiujare kiel la tradicia tago de ĉi tiu organizo, kaj samtempe, ĝi ankaŭ estas konsiderata tago por festi kaj honori vjetnamajn virinojn, nomata "Vjetnama Tago de Virinoj".

Antaŭ 1975 en Vjetnama respubliko, sub la reĝimo de Vjetnama respubliko, la Vjetnama Virina Tago estis ankaŭ la memortago por Hai Ba Trung en la 6-a tago de la dua luna monato.

Memoraj agadoj
--------------

Kelkaj agadoj rilataj al virinoj okazis por honori virinojn, multajn agentejojn kaj kompaniojn, organizis premiajn ceremoniojn por virinoj, kiuj elstaris aŭ atingis atingojn en kelkaj kampoj.

Kulturaj programoj por festi la 20an de oktobro ankaŭ okazas, iuj famaj kantistoj en la lando estas invititaj koncerti, kantoj pri virinoj kaj amo kiel: "Ngủ đi em", "Này em có biết", "Áo dài Việt Nam"... estas ofte prezentataj de ili nuntempe.

Referencoj
----------

1. ↑  Ngày Phụ nữ Việt Nam ở Arkivigite je 2008-12-18 per la retarkivo Wayback Machine.
2. ↑   Chào mừng ngày Phụ Nữ Việt Nam. Arkivita el la originalo je 2008-10-28. Alirita 2021-10-19.
3. ↑  Phụ nữ Việt Nam và các vấn đề liên quan nữ giới hiện nay
4. ↑   Bao HA NOI MOI dien tu. Arkivita el la originalo je 2008-10-23. Alirita 2008-10-23.

Vidu ankaŭ
----------

* Internacia Virina Tago

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vjetnama Virina Tago


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 741418
 |
dekstra
**Charles MESSIER** (26-a de junio, Badonviller, 1730 – 12-a de aprilo, Parizo, 1817) estis franca astronomo kiu en 1774 publikigis katalogon da 45 profundaj astroj kiel nebulozoj kaj stelamasoj. La celo de la katalogo estis helpi kometajn serĉantojn (kiel li mem) kaj aliajn astronomojn distingi inter daŭraĵo kaj maldaŭraĵoj en la ĉielo.

En 1781, la katalogo estis kreskita al 110 'Messier Objektoj'. La nomoj de ĉi tiuj astroj, de M1 al M110, estas ankoraŭ uzata hodiaŭ. La katalogo enhavas iujn da la plej gravaj noktĉielaj objektoj, de la Kraba Nebulozo (M1) al tre malgranda elipsa galaksio proksime al Andromedo (M110). Dum mesiera maratono, multaj amaturaj astronomoj konkursas vidi ĉiuj 110 de la astroj en unu-nokta periodo, ofte en marto kiam la kondiĉoj estas plej favora.

La kratero Messier sur la Luno kaj la asteroido 7359 Messier estis nomataj pro li.

Vidu ankaŭ
----------

* Messier-katalogo

  

* Charles Messier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Charles Messier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 57832
* GND: 118733133
* LCCN: n79032325
* VIAF: 12409082
* ISNI: 0000 0000 9129 5094
* SUDOC: 034030662
* BNF: 124827900
* NKC: xx0029179
* ICCU: MODV654135
* BNE: XX965957
 |
**Lívia Rév,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rév Lívia** estis hungara klasika pianisto, altlerneja instruisto. Ŝia origina nomo estis *Rauchwerger Lili* [raŭĥverger].

Lili Rauchwerger  naskiĝis la 5-an de julio 1916 en Budapeŝto, ŝi mortis la 28-an de marto 2018 en Parizo.

Biografio
---------

Lívia Rév devenis el juda familio, ŝi estis mirinfano. Ŝi gajnis konkurson jam en aĝo 9, post 3 jaroj ŝi pianludis kun orkestro. Ŝi frue ricevis pianlecionojn de Margit Varró kaj Klára Máthé, poste ŝi akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1938. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Leó Weiner kaj Arnold Székely. Ŝi plulernis en konservatorioj de Lejpcigo kaj Vieno. Tiam la instruistoj estis Robert Teichmüller, respektive Paul Weingarten. Dum la nazia erao ŝi havis pasporton de Raoul Wallenberg, tial ŝi evitis la holokaŭston. En 1946 ŝi rifuĝis al Parizo pro la komenciĝanta komunismo. Ŝi faris recitalojn, en 1949 ŝi edziniĝis, baldaŭ ŝi naskis 2 filinojn. Ŝi instruis en *Université Musicale Internationale de Paris*. Ŝi revizitis Hungarion en la 1960-aj jaroj kaj ankaŭ koncertis. Ŝi ricevis hungaran premion en 2006, Honoran legion en 2009.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* Bukareŝto (1945)
* Novjorko (1963)
* Budapeŝto (2003)
* Palaco de Artoj (2010)
* Szeged (2010)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-03-11 per la retarkivo Wayback Machine
* anglalingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 634699
* GND: 129606081
* LCCN: n87116926
* VIAF: 61734110
* ISNI: 0000 0001 1065 767X
* SUDOC: 225857766
* BNF: 13927602k
* MBA: ae1d1f0d-d70f-4cec-8f78-d5557bad8c19
* NLA: 35855294
* BIBSYS: 3080507
 |
**Charles Marie Emmanuel Mangin** (Sarrebourg, 6-a de julio de 1866 – Parizo, 12-a de majo de 1925) estis generalo de Francio dum la Unua Mondmilito. Li estis konata ankaŭ kiel "la buĉisto", estis vundita trifoje en Afriko antaŭ la milito.

Estis bone konata lia maltimigo per kiu li riskis la vivon de siaj soldatoj. Iel la tempo pasinta en Afriko konvinkis lin, ke la afrikaj soldatoj povis plie rezisti kaj suferi doloron ol la eŭropanoj, kaj, kie eblis, li uzis la afrikajn soldatojn por la unua tajdo de atako. Oni diris ke, post la milito, li estis la ununura franca generalo kiu povis ripozi ĉe stratangulo uniforme sen ke venu mansaluti lin eĉ ne unusola veterano. Tamen oni povas diri ankaŭ, ke Mangin ne petis al siaj soldatoj fari kion li mem ne faras. Kiam li estis jam 50jaraĝa, ankoraŭ kondukis la atakojn persone kaj malofte atakis sen prepari ĉiun detalon rigore

Rolo en la Batalo apud Verdun
-----------------------------

La 24-a de septembro de 1916, en la Batalo apud Verdun, la francaj trupoj de la generalo Charles Mangin avancis laŭlonge de fronto de 6 km kaj rekonkeris Douaumont kaj Thiaumont. Per tiu remalfermo de la franca atakaro, la germanoj perdis sian lastan esperon superi la aliancanojn en la fronto de Verdun. La francaj atakoj pluis dum la monato oktobro kaj la germanoj abandonis Vaux novembre. Fine de tiu jaro, la francoj estis rekonkerintaj plej el la lokoj kiujn ili devis abandoni februare.

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-01-06. Alirita 2012-09-18.

* Kategorio Charles Mangin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 414860
* GND: 119061007
* LCCN: n87817736
* VIAF: 71488897
* ISNI: 0000 0001 0914 0761
* LIBRIS: 321416
* SUDOC: 033765456
* BNF: 12459824j
* NLA: 36038855
* BIBSYS: 90740862
* NKC: skuk0000823
* BNE: XX1190341
 |
**Lónya** [lOnja] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Vásárosnamény.

Sonorilstablo de Nagylónya
Kripto de familio Lónyay en Nagylónya

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 36 km²
* Loĝantaro: 825
* Poŝtkodo: 4836
* Telefonprefikso: 45

Situo
-----

Lónya situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ dekstra bordo de Tiso kun trapasejo, laŭ la ukrainia landlimo, kie estas voje limpasejo. Kontraŭe troviĝas Batradj.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1270. Iom poste la kampoj apartenis al familio Lónyai (Lonjai). En 1920 la vilaĝo trovis sin ĉe la nova ŝtatlimo de Ĉeĥoslovakio. Proksima vilaĝo aliĝis al Lónya en 1934. Inter 1938-1944 parto de la forigitaj regionoj rehungariĝis, sekve ĉesis la vilaĝo esti limopasejo. En oktobro de 1944 la Ruĝa Armeo okupis la vilaĝon kaj deportis civilojn al Sovetunio. Dum la socialismo kolĥozo formiĝis.

Vidindaĵoj
----------

* romanika Kalvinana preĝejo (Nagylónya) el la 13-a jarcento
* sonorilostablo el ligno de 1781
* kapelo de familio Lónyay

Famulo
------

* grafo Menyhért Lónyay estis ĉefministro inter 1871-72

Ĝemelkomunumo
-------------

* Ukrainio Solovka, Ukrainio
**Konduta terapio** (angle *Behavior Therapy*, germane *Verhaltenstherapie*) signas tutan spektron da formoj de psikoterapio, kiuj iel baziĝas sur la scienca konceptaro pri kondutismo. Komunaĵo de ĉiuj terapiaj formoj estas, ke centras la "helpo je memhelpo" ... la konsilato komprenu la kaŭzojn de siaj problemoj kaj ricevu metodojn, por estonte pli bone povu trakti siajn problemojn baze la kaŭzajn situaciojn.

Karakterizaĵoj kaj principoj de konduta terapio
-----------------------------------------------

Laŭ la "Usona Asocio pri Konduta Terapio" (*American Association of Behavior Therapy*) la konduta terapio ĉefe mildigu homan suferon kaj ampleksigu la kapablon je agado. Ĝi inkluzivas ŝanĝojn de la socia medio kaj de la socia interago. La celo do precipe estas la subteno kaj trejnado de eblecoj, kaj la teknikoj ebligu al la "kliento" pli bonan memreguladon. La celoj kaj metodoj de la terapio estas kontrakte fiksataj inter la terapiisto kaj la terapiato. Krome la terapio orientiĝas je principoj de etiko.

Karakteriza por la konduta terapio estas la koncentriĝo pri nunaj kaj ne pri pasintaj eventoj, sentoj kaj pensoj – kvankam pasintaj okazaĵoj certagrade ankaŭ konsideriĝas en la problema analizo. La fokuso estas observeblaj kondutoj kaj ties ŝanĝo. La konduta terapio diferenciĝas de la psikoanalizo pro la sekvaj hipotezoj: Estas supozate, ke kondutoj povas esti lernataj kaj ankaŭ mallernataj. Tio tamen, male al la komenco de la terapia skolo, ne signifas ke oni neglektus genetikajn diferencojn en la ekesto de malsanoj: Aparte la teorioj pri genetika psika vundebleco plus aktuala streso, kiuj kune povas gvidi al psika malsaniĝo ekzemple je psikozo, montras la kunan konsideron de hereditaj antaŭkondiĉoj kaj kondute ŝanĝebla persona trakto de streso. Krome la terapia skolo aparte atentas sciencajn studojn, do pretas revizii siajn metodojn surbaze de novaj studaj ekkonoj. 

Sekve do por kondutaj terapiistoj la problema konduto de pacientoj estas unuavice rezulto de lernata konduto, kiu per kompreno kaj trejnado de pli utila konduto estu ŝanĝata. Decida por tio estas detala konduta analizo. La terapiaj strategioj unuope adaptiĝas al la terapiato. Kompreno de la psikaj kaŭzoj de la malhelpa konduto estas utila, sed ne nepre necesa por efikigi ŝanĝojn. Aparte ĉe iuj bone difinitaj psikaj perturboj kiel fobioj montriĝis, ke sanigo eblas sen detala analizo de la ekestomekanismoj; tamen laŭ la skolo nenio malhelpas detalan analizon de tiuj ekestomekanismoj, aparte se la manlibre aplikindaj kondutoŝanĝaj trejnadoj ne funkcias. Krome detala analizo de la ekestomekanismoj tiam nepras, se la paciento tre interesiĝas pri tio kaj la motivado pri terapiiĝo suferus, se oni simple neglektus tiun deziron. Aliflanke tamen atentindas, ke la ŝanĝo de problema konduto ne ebligas dedukton pri la psika ekesto de malsano.

Vidu ankaŭ
----------

* Kogna konduta terapio
**Lóránt Kovács** [kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Lóránt** estas hungara flutisto, altlerneja instruisto.

Lóránt Kovács naskiĝis la 10-an de aŭgusto 1941 en Győr.

Biografio
---------

Lóránt Kovács aĝis 6, kiam li komencis pianludi, en aĝo 13 flutadi. Li frekventis muziklernejon en Szentendre, poste muzikan gimnazion en Budapeŝto. Li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1964, en la sama jaro li edziĝis. Jam dum la studenta jaro 1963 li estis flutisto de la Budapeŝta Ŝtata Operejo, inter 1965 kaj 1990 en la hungara ŝtata koncertorkestro. En tiu longa periodo li partoprenis en orkestraj koncertoj tutmonde. Inter 1966–2010 li ankaŭ instruis en la Muzikarta Altlernejo, eĉ inter 1985 kaj 1997 (kun interrompoj) en muzikakademio de Tokio. En tiu longa periodo li gvidis majstrokursojn en multe da landoj, ankaŭ enlande. Li havas filon ekde 1977. Li ricevis konkursan premion en 1965, poste hungarajn ŝtatajn premiojn, en 2007 italan premion.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Béla Drahos
* Éva Hibay
* Máté Pálhegyi

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto Arkivigite je 2021-03-16 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 650558
 |
**Frida Gombaszögi** [gombasogi], hungare **Gombaszögi Frida** estis hungara aktoro. Ŝiaj fratinoj estis Ella Gombaszögi, Irén Gombaszögi kaj Margit Gombaszögi (ĉiuj aktoroj).

Frida Gombaszögi
Frida Gombaszögi naskiĝis, kiel **Grün Frida** la 9-an de decembro 1890 en Budapeŝto - mortis la 6-an de septembro 1961 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Frida Gombaszögi devenis el juda familio. Ŝi frekventis aktoran lernejon en Budapeŝto, poste ŝi komencis sian aktoran karieron en 1909 samloke, sed ankaŭ en Vieno. Baldaŭe ŝi edziniĝis dufoje. En 1919 iu vundis ŝian vizaĝon, sed ŝi resaniĝis helpe de Ernő László kaj ŝi daŭris la aktoradon. En 1933 ŝia dua edzo mortis kaj la vidvino forlasis la teatron kaj okupiĝis pri eldonejo, kiu estis ŝia heredaĵo. En 1939 ĝi estis forprenita kaj baldaŭe ŝi kaŝiĝis pro la kontraŭjuda teroro. Post la mondomilito ŝi havis rolojn en diversaj teatroj, ekzemple en Nacia Teatro (Budapeŝto), sed la forprenitajn havaĵojn ŝi neniam rericevis. Inter 1953-1956 ŝi instruis en la aktora altlernejo.

Ŝiaj roloj (elekto)
-------------------

* diversaj teatraj roloj, ekzemple George Bernard Shaw: Pygmalion - S-ino Higgins

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Frida Gombaszögi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Distrikto Hajdúszoboszló** [hajdUsoboslO], (hungare *Hajdúszoboszlói járás*) estas distrikto en Hungario, en Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar. Ĝi situas sur ebenaĵo en la meza kaj okcidenta partoj de la departemento (en la nordorienta parto de la lando).

Distrikto Hajdúszoboszló en Hungario
La distrikta ĉefurbo estas Hajdúszoboszló, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo, la ceteraj 3 estas vilaĝoj.
La areo estas 732,65 km², kie loĝas 42 255 homoj. La loĝantoj okupiĝas en Hajdúszoboszló ĉefe pri fremdultrafiko, ja la urbo apartenas al la plej famaj kuracbanlokoj de la lando. En la distrikto estas la kutimaj agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj) kaj bestobredadoj.

Historio
--------

Tiu distrikto funkciis jam inter 1901-1930, sed en la departemento Hajdú. Baldaŭe la komunumoj apartenis al la najbaraj distriktoj Menciibdas, ke la distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

Komunumoj
---------

* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Hajdúszoboszló**
* alia urbo: Nádudvar
* vilaĝoj:
	+ Ebes
	+ Hajdúszovát
	+ Nagyhegyes

Fontoj
------

* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio
Koordinatoj: 47° 31′ 57″ N 3° 38′ 05″ O﻿ / ﻿47.53250 °N, 3.63472 °O﻿ / 47.53250; 3.63472 (mapo)

**Châtel-Censoir** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 657 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Châtel-Censoir etendiĝas sur 24.62 km², kaj havis 657 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 27 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Claude Bohain, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Châtel-Censoir apartenas al la kantono de Vézelay, kies ĉefurbo estas Vézelay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Vézelay

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de Châtel-Censoir
*Geideon*, pentraĵo de Maarten van Heemskerck (ĉirkaŭ. 1550).
**Gideon** (hebree:**גדעון**  - *Ghide'on*) estas biblia persono, pli precize unu el la juĝistoj priskribitaj en la libro de la juĝistoj ĉapitroj 6-8. Li estas konsiderita sanktulo ĉe la katolika eklezio kiu lin festas la 26-an de septembro.

Biblia rakonto
--------------

### Elektito de Dio

Gideon estas filo de Ioaŝ, devenas el neelstara familio de la tribo de Manase sed estas viro de granda konfido je Dio.

Post kvardeko da pacaj jaroj alportitaj de la venko de Debora kaj Barak kontraŭ la kanaanidoj, la izraelidoj denove foriris el la ordonoj de la Sinjoro kaj, pro dia puno, estas atakataj de Midjanidoj kaj Amalekidoj. Gideon estas elektita de Dio por savi sian popolon kaj ĝin malproksimigi de idolkulto. Kiel signon kaj konfirmon de tiu elekto, Gideon volas miraklon, kiu estiĝas per konsumado de la ofero de Gideon (kaprido kaj multaj panoj ne fermentintaj) per fajro ŝprucinta el roko (6, 11-21).

Obeante al la dia ordono, Gideon detruas, noktotempe, la altaron konstruitan en la urbo por honori la dion Baalo. Kiam la loĝantaro informiĝis pri tio okazigita de Gideon kaj prezentiĝis por ke Gideon estus transdonita al iliaj manoj, lia patro Ioaŝ oponas ke se Baalo estas dio li povas sin defendi tutsole (6, 25-32).

Gideon kuniras sekve la virojn de la triboj de Manase, Aŝer, Zabulon kaj Neftali por repuŝi la invadantojn de Midjan kaj Amalek. Li propetas denove signon al Dio: Dio, tial, konsentas surŝprucigi roson nur sur ŝaflana vualon dum la ĉirkaŭa tereno restas seka (6, 36-40).

### Venko sur la invadantoj

Dio ne volas ke la venko kiun estas donanta al la izraelidoj kontraŭ la invadanto estas malĝuste interpretita. Dio do ordonas al Gideon elekti nur tricent virojn inter la dudek miloj kiujn li estis kunigintaj (7, 2-7).

Dumnokte, Gideon enŝoviĝis en la kampon de Midjanidoj kaj kiam la tricent trumpetsone atake sin lanĉis, la Maidjanidoj ekpanikis kaj reciproke sin buĉis. La supervivintaj ekfuĝis (7, 2-16).

Post tiu venko izraelidoj invitas Gideon fariĝi ilia reĝo. Li rifuzis, respondante ke nur Dio estas ilia gvidanto (8, 22-23).

Tiamaniere la lando spertis la pacon dum la tuta vivo de Gideon..

Kulto
-----

Gideon estas konsiderata sanktulo de la katolika Eklezio. El la Roma martirologio de 26-a de septembro: "Memoro pri Gideon, de la tribo de Manase, kiu estis juĝisto en Izraelo kaj, ricevinte el la Sinjoro la signon de la roso descendanta sur la vualo, per la dia forto detruis la altaron de Baalo kaj liberigis la izraelidan popolon el la jugo de la malamikoj".

Vidu ankaŭ
----------

* Libro de juĝitoj
* Bebora
* Baalo

Aliaj projektoj
---------------

KOMUNA entenas foton kaj dosierojn pri Gideon.

* Kategorio Gideon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
grundfrezilo por la traktoro
detala bildo de frezilo
La **frezilo** estas ilo por grundprilaborado. Ĝi povas esti uzata anstataŭ aŭ aldone al la plugilo aŭ aliaj grundprilaboriloj. Per frezilo oni ankaŭ povas enterigi organikan materialon (rikolto-restaĵoj, verda sterkaĵo). La frezado donas pli da oksigenon en la grundon, tial la organika materialo dekomponiĝas pli rapide.
La frezilo ankaŭ ebligas ĉe malpezaj kaj mezpezaj grundoj prepari per unu laborunuo pretan sembedon aŭ plantbedon. Ju pli malrapide la frezilo antaŭeniĝas kaj ju pli rapide la la frezŝafto turniĝas, des pli fajne la grundo malkompaktiĝas. Problemon faras tamen la tro ofte frezado, kiu kaŭzas malmiksado de la unuopaj grajndimensiojn de la grundo.

Konstruo kaj funkcimaniero
--------------------------

La frezilo estas fiksita ĉe unuaksa traktoro aŭ ĉe tripunkthidraŭliko de duaksa traktoro, kies motoro movigas la frezŝafton pere de transmisiilo. La plej multaj fresziloj havas ĉ. 15 cm longajn angulajn tranĉilojn. Ili turniĝas ĉirkaŭ la horizontala ŝafto (frezŝafto) en turndirekto de la radoj de la traktoro. La freztranĉiloj ankaŭ tranĉas tre firman kaj radikplenan grundon kaj ĵetas ĝin kontraŭ puŝŝirmilo, per tio la grundo malkompaktiĝas kaj miksiĝas. La frezŝafto estas ĉirkaŭita de ŝirmilkadron por eviti akcidentojn
La frezilo ebligas prilabori la grundon ĝis profundo de ĉ. 15 cm , sed ankaŭ ekzistas freziloj kun ekstemgranda diametro por ebligi enprofundiĝo ĝis 30 cm. 

Simila maŝino estas la motorkultivilo, kiu havas pli mallongajn tranĉilojn.

Butilfrezilo
------------

butilfrezilo por asparaga kultivado
butilfrezilo por terpomoj
La butilfrezilo estas speciala formo de frezilo. Ĝi estas uzata en kultado de terpomoj kaj asparago.

* Bild einer Spargeldammfräse Arkivigite je 2013-12-20 per la retarkivo Wayback Machine
* Traktor auf Pflegereifen mit Kartoffeldammfräse Arkivigite je 2013-12-23 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑  Ulrich Sachweh (Herausgeber): *Der Gärtner, Band 3, Baumschule, Obstbau, Samenbau, Gemüsebau*. 2. Auflage, Ulmer, Stuttgart 1986/1989, ISBN 3-8001-1148-9, S. 15

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Frezilo (grundprilaborado) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

}}
Se estas du kolektive distribuitaj hazardaj variabloj *X* kaj *Y*, la **kondiĉa probabla distribuo** de *Y* je donita *X* (skribita "*Y* | *X*") estas la probablodistribuo de *Y* kiam estas sciate ke *X* egalas al certa valoro.

Por diskretaj hazardaj variabloj, la kondiĉa probabla distribua funkcio povas esti skribita kiel *P*(*Y* = *y* | *X* = *x*). De la difino de kondiĉa probablo, ĉi tio estas

{\displaystyle P(Y=y|X=x)={\frac {P(X=x\ \mathrm {kaj} \ Y=y)}{P(X=x)}}={\frac {P(X=x|Y=y)P(Y=y)}{P(X=x)}}.}
Simile por kontinuaj hazardaj variabloj, la kondiĉa probabla denseca funkcio povas esti skribita kiel *p**Y*|*X*(*y* | *x*) kaj ĉi tio estas

{\displaystyle p\_{Y|X}(y|x)={\frac {p\_{X,Y}(x,y)}{p\_{X}(x)}}={\frac {p\_{X|Y}(x|y)p\_{Y}(y)}{p\_{X}(x)}}}
kie *p**X*,*Y*(x, y) donas la artikan distribuon de *X* kaj *Y*, dum *p**X*(*x*) donas la bagatelan distribuon por *X*.

La koncepto de la kondiĉa distribuo de kontinua hazarda variablo estas ne tiel intuicia kiel ĝi povus aspekti: borela paradokso montras ke kondiĉaj probablaj densecaj funkcioj povas ne esti invariantaj sub la koordinataj transformoj.

Se por diskretaj hazardaj variabloj *P*(*Y* = *y* | *X* = *x*) = *P*(*Y* = *y*) por ĉiuj *x* kaj *y*, aŭ por kontinuaj hazardaj variabloj *p**Y*|*X*(*y* | *x*) = *p**Y*(*y*) por ĉiuj x kaj y, tiam *Y* estas sendependa de *X* kaj ĉi tio ankaŭ enhavas ke *X* estas sendependa de *Y*.

Kiel funkcio de *y* por donita *x*, *P*(*Y* = *y* | *X* = *x*) estas probablo, do sumo super ĉiuj *y* (aŭ integralo se ĝi estas denseco) de ĝi estas 1. Kiel funkcio de *x* por donita *y*, ĝi estas verŝajneca funkcio, do la sumo super ĉiuj *x* povas ne esti 1.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Frick (apartigilo) |

Pri la komunumo
---------------

**Frick** estas komunumo en la distrikto Laufenburg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 4717 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Frick situas norde de la Ĵurasa Montaro en la tiel nomita Frickvalo, tra kiu fluas la rivero Sissle. La teritorio de la komunumo Frick komplete kunkreskis kun la najbara komunumo Gipf-Oberfrick.

Najbaraj komunumoj
------------------

Frick limas en nordokcidento al Eiken, en nordo al Oeschgen, en nordoriento al Kaisten kaj Ittenthal, en oriento al Hornussen, en sudoriento al Ueken, en sudo al Gipf-Oberfrick, kaj en okcidento al Schupfart.

Trafiko
-------

Fervojsubpasejo en Frick, ĉe la limo al Oberfrick
Frick disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bazelo tra Brugg al Zuriko.

La komunumo estas la elirpunkto de la vojo tra Bözberg-Pasejo, kiu estas parto de la kantona ĉefvojo n-ro 3 de Bazelo al Zuriko. Tra Frick ankaŭ pasas la svisa aŭtovojo A3, al kiu la komunumo havas propran alveturejon, paralele al la Bözberg-Pasejvojo.

Vidindaĵoj
----------

En Frick okazis signifaj trovoj de dinosaŭroj, kiuj nuntempe videblas en la loka dinosaŭromuzeo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Frick datiĝas el la jaro 1064 kiel *Fricho*.

Apud la ĉefstrato estis trovitaj restaĵoj de romia bieno, kaj sub la preĝeja monteto la ruinoj de malgranda kastelo el la frua 4-a jarcento, kiu protektis la armestraton de Vindonissa al Augusta Raurica.  Ĉirkaŭ la jaro 370 sur la loko de hodiaŭa preĝejo estis konstruita pli granda kastelo. Diversaj trovoj en la supera vilaĝo indikas, ke iam tie ekzistis granda romia setlejo. Tomboj sur la preĝeja monteto indikas la ekziston de alemana setlejo.

Ĉirkaŭ la jaro 1230 Frick fariĝis posedaĵo de la Habsburgoj kaj formis kune kun Oberfrick kaj parto de Oeschgen la voktejon Frick, kiu ankaŭ estis nomita voktejo de Homburgo. En la jaro 1803 Frick kune kun la tuta hodiaŭa Frickvalo fariĝis parto de la Kantono Argovio kaj en la jaro 1804 estis fonditaj la hodiaŭaj komunumoj Frick kaj Gipf-Oberfrick.

Vidu ankaŭ
----------

* Frick (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Frick
* Frick en la Historia Leksikono de Svislando

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Laufenburg |
| --- |
| Eiken • Frick • Gansingen • Gipf-Oberfrick • Herznach • Hornussen • Kaisten • **Laufenburg** (Sulz) - Mettauertal • Münchwilen • Oberhof • Oeschgen • Schwaderloch • Sisseln • Ueken • Wittnau • Wölflinswil • Zeihen |  |

 |

* Kategorio Frick AG en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Hugo Santiago Muchnik** (Bonaero, 12-a de decembro 1939 -- Parizo, 27-a de februaro 2018) estis argentina kinreĝisoro. Li faris kinarton de avangardo, eksperimenteman rilate al la muntado konsiderita klasika kaj karakterizitan pro sia profundeco kaj ribelemo. Ĝi estas konsiderata reĝisoro *de kulto*, axutoro de influa kaj nepopulara filmaro.

Li studis filozofion kaj literaturon en la Universitato de Bonaero, kie li interkonatĝis kun Jorge Luis Borges. En 1959, li ricevis stipendion kaj veturis al Parizo, kie dum sep jaroj li estis helpanto kaj disĉiplo de Robert Bresson. Li revenis fine de la 1960-aj jaroj al Bonaero kaj filmis *Invasión*, kun scenaro originala de Borges kaj Adolfo Bioy Casares.

Denove en Francio, li denove kunlaboris kun Borges kaj Bioy en *Les autres*, en hispana lingvo *Los Otros* (1974): nome la historio de viro kiu perdas sian filon kaj suferas serion de metamorfozoj kiam klopodas esploradi la kaŭzojn de tiu morto. La filmo okazigis skandalon dum sia projekcio en Cannes. En *Écoute voir...*, en kastilia lingvo *El juego del poder* (1979) Catherine Deneuve ludas rolon de speco de Philip Marlowe en ina versio kiu rezultas interplektita en aranereto de sektoj kaj modernaj teknologioj. La lasta filmo estis *Las veredas de Saturno*, en franca *Les Trottoirs de Saturne* (1985, kun scenaro de la argentina verkisto Juan José Saer).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 599992
* GND: 123598680
* LCCN: nr98043464
* VIAF: 54355047
* ISNI: 0000 0000 4950 3339
* SUDOC: 059388269
* BNF: 14135008g
 |
**Hejma partnereco**, **hejmaj partneroj**, **hejma paro**, **fakta paro**, **kunloĝantoj**, **kunvivantoj** aŭ **libera asocio** (povas esti multaj aliaj nomigoj, kiel *registrita paro*) estas apreza unio fare de du fizikaj personoj, kun sendependo de ilia sekso, cele al kunvivado stabila, en rilato de apreza rilato simila al tiu de geedzeco.

Pro la apreza ligiteco kaj kunvivado (respektive kunloĝado) inter la komponantoj de fakta paro, kio foje rezultas en ekonomia dependeco simila al tiu de geedzeco, kelkaj landaj juroj lastatempe ekregulis tion por eviti malfacilojn de iu (aŭ ambaŭ) el la parkomponantoj en kelkaj situacioj kiel morto aŭ malsano de unu komponanto, laborrajtoj ktp. En kelkaj jurisdikcioj kunloĝado, en kelkaj cirkonstancoj, povas konstitui ian tipon de jura geedzeco, neregistritan kunloĝadon aŭ partnerecon, aŭ alimaniere havigi al la needziĝintaj partneroj variajn rajtojn kaj respondecojn; kaj en kelkaj landoj la leĝoj agnoskas kunloĝadon kiel surogato de institucia geedzeco por profitoj por impostado kaj sociala sekureco. Tio okazas, por ekzemplo, en Aŭstralio. Kunloĝado povas esti eblo celita kiel formo de rezistado al la tradicia instituciita geedzeco. Tamen, en tiu kunteksto, kelkaj landoj rezervas tiun rajton por difini tiun rilaton kiel patra, aŭ alimaniere por reguligi la rilaton, eĉ se la rilato ne estis registrita ĉe la ŝtato aŭ religia institucio.

Foje ekzistas ankaŭ (ge)filoj kaj tiel (aŭ eĉ sene) tio povas simili al speco de familio.

**Hejma partnereco** povas ekzisti en la jenaj okazoj:

* viro kaj virino = geedzeco
* viro kaj viro = samseksa edzeco, geja hejmo
* virino kaj virino = samseksa edzineco, lesba hejmo

Vidu ankaŭ
----------

* Familio
* Geedzeco
* Monogamio
* Poligamio

Notoj
-----

1. ↑  Income Tax Assessment Act 1997 – Sect 995.1(1): ""spouse" of an individual includes: (a) another individual (whether of the same sex or a different sex) with whom the individual is in a relationship that is registered under a \* State law or \* Territory law prescribed for the purposes of section 22B of the Acts Interpretation Act 1901 as a kind of relationship prescribed for the purposes of that section; and (b) another individual who, although not legally married to the individual, lives with the individual on a genuine domestic basis in a relationship as a couple."
2. ↑  Cherlin, Andrew J. (2004). "The Deinstitutionalization of American Marriage", *Journal of Marriage and the Family* **66** (4), p. 848–61. doi:10.1111/j.0022-2445.2004.00058.x.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de L.E.M.U.R.: *Laboratorio Europeo sul Matrimonio e le Unioni Registrate*