recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Lieve** estis kanalo kiu estis fosita ekde 1251 de Gento, ĉe la Gravensteen al la Zwin ĉe Damme.

Historio
--------

La Lieve oni fosis inter 1251 kaj 1269. Ĝi formis la unuan artefaritan akvofluon inter Gento kaj la Norda Maro. Laŭ 45 km ĝi fluis de Damme, kie ĝi alfluis al la Zwin, al Gento, kie ĝi alfluas en la Lison ĉe la Gravensteen.

Ĉar kluzon oni nur eltrovis multe poste, ĉe la ekstermoj de la Lieve oni konstruis du rabotojn: fakte simplajn digetojn kie la ŝipoj estis translevitaj per argano.

Dum jarcentoj la ekonomia valoro de la Liso por Gento estis tre granda, interalie pro la multafera komerco kun Anglio. Kiam la Zwin pli kaj pli sablopleniĝis, ankaŭ la utilo de la Lieve malpligrandiĝis iom post iom. En 1547 Reĝo Karlo V aprobis la fosadon de la Sassevaart, tiel zorgante ke Gento havu multe pli rektan konekton al la Norda Maro. Ankaŭ la ekonomia povo de urboj kiel Bruĝo, Sluis (Nederlando) kaj Damme malpliiĝis. Tio ankaŭ kontribuis al la perdiĝo de la Lieve. La kanalon kiun ĉiam posedis la urbo Gento en 1828 estis vendita.

En Gento la Lieve grandparte malaperis. Restas ankoraŭ tri pecoj:

1. peco de Damme ĝis Moerkerke
2. peco inter la kanalo Schipdonk en Stoktevijver kaj la Brugse Vaart en Vinderhoute
3. mallonga trajekto centre de Gento inter la Gravensteen kaj la Raboto

La plej mallonga peco en Gento estas sufiĉe turisma.

* 
* 
* 

* Kategorio Lieve en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lina Nikó,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nikó Lina** estis hungara aktoro, operetkantisto (aldo).

Lina Nikó  naskiĝis la 10-an de aprilo 1853 en Kunszentmiklós, ŝi mortis la 26-an de julio 1905 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lina Nikó frekventis katolikan lernejon kaj ŝi kantadis en koruso de Baziliko-katedralo de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo En 1868 ŝi forlasis la lernadon kaj aliĝis al trupo de Pécs, post kelkaj jaroj ŝi havis rolojn en Szabadka. Inter 1873 kaj 1877 ŝi iĝis sukcesa aktoro-kantisto de Nacia Teatro (Szeged), poste ŝi apartenis jam en Budapeŝto al *Népszínház*. En la sekva jaro ŝi denove estis en provinco, ĉar en la ĉefurbo ŝi ne havis sukcesojn. Ekde 1880 ŝi elektis komikajn rolojn, tial ŝi iĝis tuj sukcesa aktoro. En 1895 ŝi estis fondinta membro de Gaja Teatro, kie ŝi ludis ĝismorte.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* László Beöthy (teatrestro): *Béni bácsi* - Sára
* Ferenc Molnár: *A doktor úr* – S-ino Marosi
* Georges Feydeau: *La Dame de chez Maxim* - Gabriella

Ŝia sola filmrolo
-----------------

* *A tánc* (1901)

Memorigiloj
-----------

* busto en Gaja Teatro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2014-06-08 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Lina Nikó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Les Hauts-Geneveys (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Les Hauts-Geneveys** estas komunumo en la distrikto Val-de-Ruz en Kantono Neŭŝatelo, Svislando. Ĝi havis 859 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Les Hauts-Genevey situas en la Neŭŝatela Ĵuraso supre de la Valo de Ruz proksimume 10 kilometrojn nordokcidente de la kantonĉefurbo Neŭŝatelo kaj 5 kilometrojn sudokcidente de la urbo La Chaux-de-Fonds. Sur la komunuma teritorio situas la kulmino de la monto *Tête de Ran* [Ranokapo], kie sur alteco de 1422 m s.m. troviĝas la plej alta punkto de la komunumo. Sur la monto kondukas tri skiliftoj. La komunumo konsistas el la vilaĝo Les-Hauts-Geneveys kaj la setlejoj Chapelet, Sur les Prises kaj Sous le Mont kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,95 km², de kiuj 45,1% estas kovritaj de arbaro, 48,8% servas por agrikulturo kaj 6,3% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Les Hauts-Geneveys limas en nordo al la eksklavo Vue-des-Alpes de la komunumo Fontaines, en nordoriento al Fontainemelon, en orientnordoriento al alia eksklavo de Fontaines, en oriento denvoe al Fontainemelon, en sudo al Boudevilliers, en sudokcidento al La Sagne, kaj en sudsudokcidento en unu punkto al La Chaux-de-Fonds.

Trafiko
-------

Tra Les Hauts-Geneveys pasas la kantona ĉefvojo n-ro 1320 de Neŭŝatelo trans la montpasejo Vue-des-Alpes al La Chaux-de-Fonds kaj la svisa aŭtovojo A20, kiu pasas per tunelo sub la pasejo. La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Neŭŝatelo al La Chaux-de-Fonds. De la stacidomo busrondlinio kondukas al la diversaj vilaĝoj de la Valo de Ruz.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Les Hauts-Geneveys datiĝas el la jaro 1342 kiel *Geneveis sus Fontannes*. Dum mezepoko Les Hauts-Geneveys apartenis al la Senjorujo kaj poste Majorujo Valangin. Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 Les Hauts-Geneveys kun 14 aliaj komunumoj de la distrikto kuniĝos al la nova komunumo Val-de-Ruz.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Les Geneveys
* Les Hauts-Geneveys (stacidomo)

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Maurice Evard*: *Les Hauts-Geneveys* en *Historia Leksikono de Svislando* (2008-02-12)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Les Hauts-Geneveys en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hauts-Geneveys.ch Oficiala retejo de la komunumo Les Hauts-Geneveys[*rompita ligilo*]

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Les Hauts-Geneveys** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Val-de-Ruz |
| --- |
| Val-de-Ruz (Boudevilliers • Cernier • Chézard-Saint-Martin • Coffrane • Dombresson • Engollon • Fenin-Vilars-Saules • Fontainemelon • Fontaines • Le Pâquier • Les Geneveys-sur-Coffrane • Les Hauts-Geneveys • Montmollin • Savagnier • Villiers) • Valangin |  |

 |
Ĉeĥoslovakia ŝildo el la 1980-aj jaroj, markanta limzonon ("Atentu! Limzono. Eniro nur kun permeso.")
**Limzono** laŭ la lingvaĵo de interŝtata politiko estas senarmea aŭ senarmeigita regiono inter du aŭ pliaj armee konfliktantaj ŝtatoj, kiu distancigas la konfliktajn potencojn kaj helpas malhelpi eksplodon de armea konflikto. Tiun "neŭtralan regionon" kontrolas neŭtrala potenco, ŝtato aŭ internacia organizaĵo, kiun akceptas ĉiuj konfliktantaj ŝtatoj. Ekzemplo estas limzono, kiun la Unuiĝintaj Nacioj instalis inter la ŝtatoj Serbio kaj Kosovo kaj kiu dum la jaro 1999 finis la tiean armean konflikton.

La termino paralele al la signifo en internacia politiko ankaŭ uziĝas en aliaj fakoj:

* Biologia teritorio kun rezistaj kaj rapide kreskantaj plantoj rande de dezerto malhelpu la plian disvastiĝon de tiu dezerto.
* Similan funkcion en agrikulturo havas zono ventoprotekta, kiu malhelpu la erozion de teritorio.
* En *geografiaj informaj sistemoj* limzonoj estas komputile elkalkulitaj areoj, kiuj malhelpu la interinfluon de du malsamaj geografiaj zonoj en la elkalkulado de komputile farita mapo.

En ĉiuj tiuj ekzemploj temas pri regiono, kiu funkcias kiel bufro.

Vidu ankaŭ
----------

* la aliajn signifojn de la vorto bufro.
**Linda BRAVA**, oficiale **Linda Lampenius** (naskiĝinta 26-a de februaro 1970 en Helsinko), estas svedlingva finnlanda violina ludisto. Ŝi uzas en Finnlando normale sian oficialan familinomon sed eksterlande la artistnomon Brava. Ŝi komencigis sian karieron infane en fino de 1970-aj jaroj en porinfana muzika projekto *Viuluviikarit musiikkimaassa*, "violonaj gebuboj en muziklando." Ŝi loĝas plejparte ekster Finnlando ekde la jaro 1997. Ŝi ludis por multaj ŝtatestroj. Ŝi ludis ankaŭ ekzemple en muzikala verko de Andrew Lloyd Webber en Anglio kaj en itala muzika projekto, kiu estas vastigita al televido de 160 landoj. En Finnlando ŝi estas vere konata pri iuj aliaj aferoj krom muziko, speciale pri erotikaj bildoj pri Lampenius el la jaro 1998, agado kiel manekeno kaj reklamisto.

* Linda Brava en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Linda Brava en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777403
* LCCN: no2008146736
* VIAF: 31821546
* ISNI: 0000 0000 5551 5379
* MBA: 96fa2e40-8c39-462a-87a7-34e5059670b9
 |
Pri la komunumo
---------------

**Leukerbad** (prononcu *Leŭkrbad*, germane **Leukerbad**, france **Loèche-les-Bains**) estas komunumo en la distrikto Leuk de Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 1563 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Leukerbad situas en la Bernaj Alpoj sude de Wildstrubel en la malantaŭa Dala-Valo sur alteco de inter 1411 kaj 2700 m s.m.. Sur la teritorio de la komunumo situas ankaŭ la Wildstrubel-Glaĉero.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo limas en nordo al Adelboden kaj Kandersteg (ambaŭ en (Kantono Berno), en oriento al Ferden, en sudo al Guttet-Feschel, Albinen kaj Inden, kaj en okcidento al Mollens kaj Lenk en Simme-Valo (Kantono Berno).

Trafiko
-------

Leukerbad situas ĉe la fino de valo kaj atingeblas aŭtomobile kaj per poŝtaŭto ek de la distriktĉefurbo Leuk, kiu situas en la valo. Trans la Gemmipasejo oni piede atingas la komunumojn Adelboden kaj Lenk en Simme-Valo aliflanke de la Bernaj Alpoj en Kantono Berno. En la 1950-aj jaroj ekzistis planoj konstrui aŭtoŝoseon trans la Gemmipasejo de Leuk al Berno.

Aertelfero kondukas de Leukerbad al la kulmino de Gemmipasejo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Leukerbad datiĝas el la jaro 1229 kiel *Boez*.

Arkeologiaj trovoj montris, ke jam en la romia epoko la banejoj estis utiligitaj, kion ankaŭ dokumentas diversaj latinaj loknomoj.

En la jaro 1998 la komunumo Leukerbad bankrotis pro ekscesaj investoj en la infrastrukturon ek de 1980. La komunumo estis inter 1998 kaj 2004 submetita al  administracio de la kantono kaj perdis dum tiu-tempo sian aŭtonomecon. La ŝuldoj de la komunumo en tiu tempo akumuliĝis al 346 milionoj da sivsaj frankoj, tio estis po CHF 200000 por loĝanto. La iama komunumestro Otto G. Loretan estis pro la financa debaklo kondamnita al puno de 5 jaroj da karcero.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Leukerbad en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Leukerbad
* Leukerbad en la Historia Leksikono de Svislando

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Leukerbad** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Leuk |
| --- |
| Agarn  •  Albinen  •  Ergisch  •  Gampel-Bratsch  •  Guttet-Feschel  •  Inden  •  Leuk  •  Leukerbad  •  Oberems  •  Salgesch  •  Turtmann-Unterems  •  Varen |  |

 |
**Lipar,** serbe **Липар,** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Okcidenta Baĉka** en municipo de Kula.

Lipar situas en la mapo en la verda municipo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 37 km²
* Alto super marnivelo: 110 m
* Loĝantaro: 1800
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: 25
* Aŭtokodo: SO

Koordinatoj: 45° 36′ 53″ N 19° 21′ 52″ O﻿ / ﻿45.61472 °N, 19.36444 °O﻿ / 45.61472; 19.36444 (mapo)

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944.

Loĝantaro en 2002
-----------------

* serboj : 1 644 (90,97%)
* hungaroj : 45 (2,49%)
* montenegranoj : 28 (1,54%)
* rutenoj : 14 (0,77%)
* kroatoj : 11 (0,60%)
* ukrainoj : 11 (0,60%)
* jugoslavianoj : 7 (0,38%)
* germanoj : 4 (0,22%)
* rusoj : 3 (0,16%)
* aliaj : 3 (0,16%)
**Levi RICKSON** (naskiĝinta *Erickson* la 3-an de aŭgusto 1868 en la komunumo Almby proksime de Örebro, mortinta la 29-an de novembro 1967 en Västra-oldulejo en Örebro) estis sveda verkisto, ĵurnalisto kaj komponisto. Li famiĝis sub la pseŭdonimo *Jeremias i Tröstlösa*.

la bardo en 1948

Vivo
----

Estante filo de instruisto kaj orgenisto li frekventis la Karolan gimnnazion en sia naskiĝurbo ĝis 1888. Tie li ankaŭ estis membro de la literatura asocio "Brage". Poste Levi Erickson iĝis ĵurnalisto ĉe "Nerikes Allehanda" (1890-1916). Frue li komencis verki poemojn. En radiointervjuo kun Gösta Knutsson li rakontis kiel la pseŭdonimo *Jeremias i Tröstlösa* (la nekonsolebla Jeremio) okazis. Estis kiam li devis meti fikcian nomon sub unu el siaj poemoj antaŭ ĝia publikigo en la gazeto. La poemo nomiĝas *Ja ä så ledsen* kaj estas lamento de viro, kiu estis malŝatata de sia amatino. Rickson trovis taŭgan rilaton al la lamento de Jeremia en la Biblio kaj kombinis la nomon de la profeto kun la taŭga kromnomo *i Tröstlösa*. Tiam li ricevis la nomon de la aŭtoro, kiu vere okazis nur pro unu aparta poemo.

Levi Rickson ankaŭ provizore laboris por gazetoj kiel ekzemple "Dagens Nyheter", "Stockholms-Tidningen", "Göteborgs Handels- oĉ Sjöfartstidning". Post 1916 li tute ekdediĉis sin je verkado.

La plej famaj poemoj de Rickson estas *Tess lördan* kaj *En borde inte sova*. La laste menciita poemo brilas per matematikeco kaj dialekta uzo. Kelkaj poemoj de Jeremia estas muzikigitaj de Greta Adrian kun pianaranĝoj de Elsa Samuelson.

Rickson donis sian artistan nomon al "Jeremiasstugan" en la subĉiela muzeo Wadköping en Örebro. La dometo de tiu bakisto origine apartenis al Tybble gård kaj estis translokigita ĝis Wadköping en 1985. Laŭ tradicio, Levi Rickson utiligis la supran bienon en la domo kiel loĝejon kaj skribĉambron.

Verkoj
------

* *Den rätte* (1895)
* *Jeremias bok I* (1898)
* *Jeremias bok II* (1915)
* *Jeremias bok III* (1928)
* *Goda grannar, trogna grannar och mera sådant* (1930)
* *Notiser från 1700-talets Nerike* (1930)
* *Örebro kyrkas bänkrum och bänkhyror* (1934)
* *Visor* (1941)
* *Jeremias bok* (1948)
* *Mera sådant och annat* (1965)
* *En borde inte sova och andra dikter* (1971)

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Levi Rickson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ĉi-prie ĉe *Svenska män och kvinnor: biografisk uppslagsbok*
Bildo pri linĉado
**Linĉado** estas grupe efektivigita perforta agado; punmortigo laŭ decido de memstariĝinta neleĝa tribunalo. La fiamaso (kanajlaro) ekzekutas - laŭ sia juĝsento - onidiran kulpulon, ofte per turmentado.

La nomo venas de la virĝinia plantejisto kaj patrioto Charles Lynch, kiu enkondukis eksterleĝaran juĝistaron por puni la brit-fidelajn usonanojn.

Laŭ alia teorio, la nomo venas de James Lynch, urbestro de irlanda urbo Galway, kiu en 1493 akuzis, juĝis kaj ekzekutis sian filon.

Linĉad-similaj eventoj okazis jam en la mezepoko (germana Feme-juĝistaro, sed ankaŭ en Hispanio (*Santa Hermandad*), sed similis al tiuj la registaro-apogitaj pogromoj en Rusio kaj Pollando.

Oni linĉis en Usono (inter 1882 kaj 1951) 4730 personojn, el kiuj 1293 estis blankuloj kaj 3437 nigruloj. Poste la linĉado okazis nur sporade.

Hodiaŭ aperas linĉado nur tre malofte, nur inter primitivaj popoloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Pogromo
* Ida Wells

* Linĉado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Linĉado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Linĉado en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Levon Ter-Petrosjan** (n. en Halepo, Sirio; m. la 9-an de januaro 1945) estas armena politikisto, unua prezidanto de Armenio post ĝia sendependo disde Sovetio. Li prezidis ekde 1991 ĝis 1998.

Petrosjan naskiĝis en Sirio, sed enmigris en Armenion kun la familio kiam li estis nur unujara. En 1968, Ter-Petrosjan diplomiĝis pri historio en la Katedro pri Orientaj Studoj de la Universitato de Erevano. En 1971, daŭrigas la studadon en la Universitato de Leningrado.

Li demisiis la 3-an de februaro 1998, pro sia starpunkto rilate la aferon pri Montara Karabaĥo. Li preskaŭ alvenis al interkonsento kun Azerbajĝano por meti finon al la konflikto pere de aŭtonomio garantiota de la azeraj leĝoj. Sed la armenoj reagis per kontraŭaj amasmanifestacioj pro la politika negocado entreprenita de Ter-Petrosjan kaj pro tio li demisiis. Robert Koĉarjan sukcedis lin.

Denove li kandidatiĝis por la prezidentaj elektadoj en 2008 sed li atingis la duan pozicion, malantaŭ Serĵ Sargsjan. Kandidato por la municipaj elektoj de Erevano la 31-an de majo 2009, li estis venkita de la Respublika Partio de Armenio de Gagik Beglarjan, ĝis nun urbestro de la armena ĉefurbo.

* Kategorio Levon Ter-Petrosjan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 325104
* GND: 122505816
* LCCN: n88069415
* VIAF: 84083566
* ISNI: 0000 0000 7820 0265
* SUDOC: 029145511
* BNF: 12083216r
* NKC: jn20020207007
* ICCU: CFIV083084
 |
**Lipót Havel,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Havel Lipót** estis hungara masonisto, konstruisto, entreprenisto, laŭ nuna senco ankaŭ arkitekto.

Lipót Havel kiel bonfaranto en la listo
Lipót Havel naskiĝis la 14-an de novembro 1847 en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la 9-an de aprilo 1933 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lipót Havel devenis el ĉeĥa familio. Li lernis konstruadon en laborejo de Ignaz Wechselmann en sia naskiĝurbo ekde 1861. Post 6 jaroj li havis posteneton en la oficejo, kie li lerte desegnis planojn. En 1869 li estis nomumita oficejestro. En 1886 Wechselmann pensiuliĝis, tial Havel fondis novan firmaon kaj transprenis la kolegojn. Ĝis sia morto lia firmao konstruis pli, ol 500 konstruaĵojn. En 1887 li fondis asocion pri hungaraj konstruistoj. Li ricevis signifan reĝan premion en 1896. Li havis edzinon ekde 1879, kiu naskis 5 gefilojn.

Kelkaj konstruaĵoj el la 500
----------------------------

* justica palaco
* domoj aŭ palacoj Zichy, Hlatky, Reiner, Kehrer

* 
* 
* 
* 
*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Lipót Havel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 693326
 |
La originala linio Mason-Dixon
**Linio Mason–Dixon** estis geometrie mezurita inter 1763 kaj 1767 de *Charles Mason* kaj *Jeremiah Dixon*. Ĝi estas parto de la limoj de kvar usonaj subŝtatoj:

* Suda limo de Pensilvanio
* Norda limo de Okcidenta Virginio (tiam Virginio)
* Okcidenta limo de Delavaro
* Orienta kaj norda limoj de Marilando

Ĉefŝtono de la linio Mason-Dixon
La linio estis markita per ŝtonoj je ĉiu mejlo; ĉiu kvina ŝtono (ĉefŝtono) estas aparte granda. La ŝtonoj estis alportitaj el Anglio. La linio havas simbolan karakteron; multaj vidas en ĝi kulturan limon inter norda kaj suda partoj de Usono.

La linio konsistas el du partoj, kiuj estas proksimume, sed ne perfekte rektliniaj. La okcident-orienta parto inter Pensilvanio norde kaj Okcidenta Virginio kaj Marilando sude mezume sekvas la nordan latitudon de 39°43'20", sed vere situas inter 39°43'15" kaj 39°43'23". La nord-suda parto inter Marilando kaj Delavaro estas iom komplika; ĝi konsistas el tri partoj:

* La "arka linio", kiu sekvas cirklon kun radiuso de 19 km (ĉ. 12 mejloj) ĉirkaŭ urbo Newcastle en Delavaro; tiu cirklo estis garantiita kiel parto de Delavaro.
* La "tanĝa linio", kiu tanĝas la cirklon kaj ligas ĝin al la mezo de okcident-orienta linio inter la Atlantiko kaj golfo Chesapeake Bay.
* La "norda linio", kiu ekde la tanĝa punkto de la arka kaj tanĝa linioj iras precize norden; tamen ĝi validas kiel limo nur tie, kie ĝi situas okcidente de la arka linio.

Je la komenco de la mezurado ne estis klare, ĉu la tuta cirklo ĉirkaŭ New Castle situas oriente de la norda linio (ĉu do la tanĝa linio iras nord-okcidenten aŭ nord-orienten); montriĝis, ke efektive la cirklo sekcas la nordan linion. Do la arka linio vere estas parto de la limo.

Referencoj
----------

1. ↑   A Plan of the West Line or Parallel of Latitude. World Digital Library (2012). Arkivita el la originalo je 2016-05-14. Alirita 2016-06-03.

* Kategorio Linio Mason–Dixon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


* Kategorio Linio Mason–Dixon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
52

Mapo de Noord/Zuidlijn (Linio 52)
La blua **Linio 52 de la metroo de Amsterdamo** estas ankaŭ nomita **Noord/Zuidlijn** t.e. Nord/Sud-linio. Tiu metrolinio estis malfermita al pasaĝeroj la 22-an de julio 2018. Ĝi estas preskaŭ entute subtera kaj kalkulas 8 staciojn. Trakoj havas norman ŝpuron de 1 435 mm kaj vagonaroj prenas sian kurenton de kontaktrelo.

Provveturo sur Nord/Sud-linio en Sixhaven (30 okt. 2015)

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Linio 52 de la metroo de Amsterdamo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Amsterdamo
* Metroo de Amsterdamo
* Listo de Amsterdamaj metrostacioj

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rM52 Noord/Zuidlijn (Linio 52) 52 |
| --- |
| 
* Noord
* Noorderpark
* ~~Sixhaven~~
* Centraal Station
* Rokin
* Vijzelgracht
* De Pijp
* Europaplein
* Amsterdam Zuid

 |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 
* M50
* M51
* M52
* M53
* M54

 |  |
|  |

 |

 |

 |
Litamo portata de tuarega viro el Alĝerio.Litamo portata de tuarega viro el Alĝerio.
Litamo.Litamo.
**Litamo** (en araba: لِثَام‎, translit. DMG *lithām*, foje prononcita lifam), ankaŭ alilingve **litham** aŭ **tagelmust** (Tamasheq, *la homoj de la vualo)* sed ankaŭ konata kiel **cheich (ŝeŝo)** aŭ en la berbera : **cheche** aŭ **éghéwed**) estas lin-vestaĵo el tinkturita kotono ofte en indigo sed nuntempe ankaŭ en aliaj koloroj, iel inter turbano kaj vualo. Gin portas tuaregaj kaj beduenaj viroj en diversaj ŝtatoj de okcidentafriko kaj povas esti ĝis15 metroj longa.

Funkcioj
--------

La litamo trovis praktikan uzadon en la Saharo, ĉar ĝi ne nur protektas kontraŭ la suno kaj sablo, sed pro la vualo, malhlepas la enspiradon de sablo (precipe dum sabloŝtormoj). Tuaregoj vidas en ĝi idealon de beleco kaj kredas ke Indigo subtenas la sanon de tiu kiu portas ĝin; haŭto. Kune kun la litamo oni ĉiam portas longan pantalonon, ĉar oni konsideras ke la du vestaĵpecoj estas fratoj (proverbo de la Tuarego).

La litamon oni turbanstile envolviĝas ĉirkaŭ la kapo kaj depende de la longeco ĝi ankaŭ estas ligita al iu socia prestiĝo aŭ festa karaktero : ju pli grava personeco des pli longa kaj je pli longa, ankaŭ despli festa.

Kulture la litamo aperas ankaŭ inter aliaj etnaj grupoj kiel ekzemple la Haŭsoj aŭ la Sonhajoj. En la hodiaŭa tempo, aliaj koloroj ol Indigo regule ekaperas. La novaj generacioj de Tuaregoj (*Ishumar)* ankaŭ portas helajn kolorojn kiel ekzemple flava, ruĝa, turkiso, rozkolora, oranĝa kaj verda.

Vidu ankaŭ
----------

* Hiĝabo
* Kaptuko
* Tagelmusto
* Turbano

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Filmeto kun uzinstrukcio por porti ŝeŝonsub 01/03/2018 - Douz, Cirilo kaj Roz', esperantista paro tra la Tunezio kaj la mondo per bicikloj
2. ↑  Chris Scott, *La Saharo: Seka sed neniam enuiga* (2007)
3. ↑  Jenny Balfour-Paul, *Indigo en la Araba Mondo*
4. ↑  Edgar Sommer, Kel Tamashek, p. 55 (p.

* Kategorio Litamo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lipót Stark** [ŝtark], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Stark Lipót** estis hungara inĝeniero, profesoro, framasono (membro de loĝio *Galilei*) .

Lipót Stark
Surskribo de Lipót Stark
Lipót Stark  naskiĝis la 4-an de majo 1866 en Hungara reĝlando en Trencsén (nuntempa Trenčín en Slovakio). Li mortis la 17-an de decembro 1932 en Ĉeĥoslovakio en Banská Štiavnica (nuntempe en Slovakio).

Biografio
---------

Lipót Stark akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato palatino József en 1886. Post siaj studoj li laboris en signifa fabriko en Budapeŝto. Inter 1891 kaj 1893 la fabriko sendis lin al San-Paŭlo (urbo) por gvidi laboron de la fabriko. Hejmenveninta li estis altrangigita al ĉefinĝeniero, li ricevis taskojn ne nur en la lando, sed ankaŭ en Konstantinopolo. Inter 1911-1919 li estis ĉefo de la ĉefurba elektra servo, poste li estis privata inĝeniero. Li longe redaktis fakrevuon *Elektrotechnika*. Li ricevis premion en 1890.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Berechnung der elektrischen Leitungen* (1890)
* *Maschinenbau und Elektrotechnik* (1898)
* *Blitzableiter mit besonderer Berücksichtigmig landwirtschaftlicher Gebaude* (1903)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto


* Kategorio Lipót Stark en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lisarnja,** ukraine, rutene kaj ruse **Лісарня,** slovake **Lesárna,** hungare **Erdőpatak** estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en municipo de Verĥnja Viznicja.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 34′ 36″ N 22° 42′ 38″ O﻿ / ﻿48.57667 °N, 22.71056 °O﻿ / 48.57667; 22.71056 (mapo)Koordinatoj: 48° 34′ 36″ N 22° 42′ 38″ O﻿ / ﻿48.57667 °N, 22.71056 °O﻿ / 48.57667; 22.71056 (mapo)
* Areo: 0.5 km²
* Alto super marnivelo: 253 m
* Loĝantaro: 260
* Poŝtkodo: 89644
* Telefonprefikso: +380 3131
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Historio
--------

La historia hungara loknomo estis *"Liszárnya"*, kiu pro la hungariga politiko ŝanĝiĝis al Erdőpatak. En 1910 loĝis tie 605 rutenoj. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Lisarnja. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* Kategorio Lisarnja en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lautaro** (1535 - 1557) estis mapuĉia militistestro dum la Araŭko-milito. Lia nomo en la mapuĉa lingvo estas **Leftraru**.

Je 1546 li estis kaptita de la militistoj de Pedro de Valdivia kaj restis malliberiginta de la hispanoj dum 6 jaroj. Oni nomigis lin Felipe Lautaro. Post lerni ĉion pri la hispanaj militaj stretegioj. Lautaro eskapis surĉevale kaj revenis al sia popolo. Lautaro instruis al la mapuĉoj pri ĉevalrajdado, kaj ankaŭ elpensis aron da novaj militist-teknikoj, speciale adaptitaj al la arbara tereno, kie troviĝas la hejmo de la mapuĉoj. Tiele li estris grandan militan rebelon kontraŭ la hispanoj, kiuj ĝis tiam, ĉiam venkis ĉie inter la riveroj Mapocho kaj Biobío. Je 1553, en la Tucapel Fortifikaĵo, Lautaro embuskis al Pedro de Valdivia, lin kaptis, kaj lin mortigis post tri tagoj je aĉegaj torturoj.

Poste li ekdetruis la hispanajn urbojn. Li dufoje brulis kaj ŝtelis el la urbo Concepción, tiame la plej grava urbo el la hispana sudĉilia urbaro. La hispana gubernatoro Francisco de Villagra kreis armeon por kontraŭbatali Lautaron, kaj venkis.

Post kelkaj jaroj, Lautaro rimarkis ke se la hispanoj apud Santiago sin montras fortaj, ili certe kapablus sendi novan armeon por batali la mapuĉojn, taj tiele, la mapuĉa popolo neniam havos pacon. Do, Lautaro komencis krei grandan armeon por detrui Santiagon kaj finfine forpeli la hispanojn el Ĉilio. La aliaj mapuĉaj ĉefoj, tamen, neis la subtenadon al Lautaro, ĉar milito tiel granda, ne enireblas en ilia komprenkapablo. Kiam la batalo jam komencis kaj Lautaro sukcese trairas norden detruante hispanajn urbojn, mapuĉa perfidulo helpas la hispanojn embuski Lautaron, proksime al Peteroa, nur 200 kilometroj sude al Santiago, Lautaro estis mortigita kune al siaj samlandanoj (1557).

Kvankam Lautaro malsukcesis en sia forpelado de la hispanoj. La Hispanoj post lia morto, ekantaŭzorgis je la fondado de novaj urboj kaj je la trairado tra la lando mapuĉia.

* Lautaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lautaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 22334
* LCCN: n95097812
* VIAF: 60798950
 |
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

**Linci,** ukraine **Лінці,** hungare **Unggesztenyés** [ungestenjEŝ] estas malgranda ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo en municipo Kibljari.

* 48° 37′ 17″ N 22° 32′ 59″ O﻿ / ﻿48.62139 °N, 22.54972 °O﻿ / 48.62139; 22.54972 (mapo)Koordinatoj: 48° 37′ 17″ N 22° 32′ 59″ O﻿ / ﻿48.62139 °N, 22.54972 °O﻿ / 48.62139; 22.54972 (mapo)
* Areo: 0.9  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 780
* Poŝtkodo: 89450
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Linci situas sur ebenaĵo sub deklivoj ĉe kunfluejo de 2 rojoj.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1428 en formoj "Ignecz", "Ighlynox" kaj "Inglencz". Ĝis Traktato de Trianon Unggesztenyés apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto Szerednye, poste al Ĉeĥoslovakio. Dum la 2-a mondmilito Hungario okupis ankaŭ tiun ĉi vilaĝon kaj organizis aŭtonomion de rutenoj. Ekde 1945 Linci apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
Sudetaj germanoj post Munkeno entuziasme likvidas unu el ĉeĥoslovakaj limaj orientigaj kolonoj
**Lima orientiga kolono** estas limsigno lokigita en tempoj de unua respubliko ekde la dua duono de la 1920-aj jaroj en ĉiuj ĉeĥoslovakaj limpasejoj, surbaze de proklamo de ministerio de publikaj laboroj el julio de 1925. Temis pri kolonoj kun proksimuma maso 140 kg, fabrikataj el premita ŝtala lado. Ili havis aspekton de longeca mallarĝa vertikale lokigita ĉeĥoslovaka flago, sub kies blua kojno estis firmigita ŝildo kun leono el malgranda ĉeĥoslovaka blazono, ĉirkaŭ kiu troviĝis, per granda nekalkana skribo, skulptita skribaĵo "RESPUBLIKO ĈEĤOSLOVAKA". Aŭtoroj de la propono de formo de la kolonoj estis arkitekto Josef Havlíček kun skulptisto Bedřich Stefan. En la jaro 1925 estis en Ŝtata ferfabriko en Podbrezová fabrikitaj 250 de pecoj de la lima orientigaj kolonoj, el kiuj estis lokigitaj sume 232 pecoj.

Post Munkena interkonsento estis dum okupigado de la ĉeĥoslvaka limregionoj tiuj ĉi kolonoj kiel simbolo de malamata ŝtato rapide likvidataj fare de al Ĉeĥoslovakio malamikaj soldataj taĉmentoj aŭ fare de loĝantoj de la aneksitaj regionoj, sed intence damaĝigataj ili estis jam antaŭ subskribo de tiu ĉi interkonsento. Post fino de la dua mondmilito jam ne okazis al renovigo de tiuj ĉi kolonoj. Unu el la devenaj ĝis nun situantaj limaj orientigaj kolonoj troviĝas en limpasejo Krupka-Müglitz, en la jaro 2008 ĝi estis rekonstruita kaj la 6-an de junio 2008 okazis al ties solena senvualigo. La pluaj devenaj limaj orientigaj kolonoj ĝis nun troviĝas en orienta Slovakio, ekzemple en Dukla montpasejo.

Fotografioj
-----------

* La devenaj konservitaj kolonoj
* Lima orientiga kolono en Dukla montpasejo, blankigita, kun pendigita slovaka blazonoLima orientiga kolono en Dukla montpasejo, blankigita, kun pendigita slovaka blazono
* Lima orientiga kolono ĉe eksa slovaka-pola limpasejo Nižná Polianka - OżennaLima orientiga kolono ĉe eksa slovaka-pola limpasejo Nižná Polianka - Ożenna

* Monumentoj en aspekto de lima orientiga kolono
* Monumento al murditaj anoj de Financa gardistaro en Dolní PodlužíMonumento al murditaj anoj de Financa gardistaro en Dolní Podluží
* Monumento al limgardistoj en Montpasejo Vyšší BrodMonumento al limgardistoj en Montpasejo Vyšší Brod
* Monumento al defendantoj ĉe Horní SvětláMonumento al defendantoj ĉe Horní Světlá
* Lima orientiga kolono en muzeo de malpeza fortikaĵo ĉe kasteleto PohanskoLima orientiga kolono en muzeo de malpeza fortikaĵo ĉe kasteleto Pohansko

### Eksteraj ligiloj

* Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Lima orientiga kolono en Vikimedia Komunejo
* Podrobný článek o problematice
* Článek o odhalení rekonstruovaného hraničního orientačního sloupu na přechodě Krupka - Müglitz
* Technický výkres sloupu ze stránky Klub vojenské historie Břeclav Arkivigite je 2021-02-05 per la retarkivo Wayback Machine
*
**Li(e)sbeth Wilhelmine FILBRICH-WEBER** (naskiĝinta en la 16-a de majo 1892 en Magdeburg, mortinta la 11-an de septembro 1975 en Arnstadt) estis germana piano- kaj kantopedagogino.

Vivo
----

Estante filino de buro-estro August Weber ŝi frekventis la Superan lernejon por knabinoj en Magdeburg kaj ekde 1901 en Nürnberg. De 1907-12 ŝi studis en Hannover ĉe la Urba konservatorio. En 1912 ŝi trapasis la diplomigan ekzamenon de la Muzikpedagogia ligo en Berlino. De 1910-17 ŝi instruis ĉe la hanovra konservatorio, de 1912-17 ŝi studis kantadon en Hannover, en 1917-18 en Vajmaro, en 1921 en Berlino.

Ŝi setlis en Arnstadt kaj ekperlaboris kiel liberprofesiulino por kantado kaj pianludado. Ekde 1939 ŝi estis orgenistino por evangeliaj ekleziaj komunumoj, faris kantajn kaj ĉambromuzikajn vesperajn spektaklojn kaj ludigis pli ol 50 fojoj muziklernantojn konkurse. Filbrich-Weber mem daŭre surscenejiĝis kantante, pianludante, orgenludante. De 1961-65 ŝi estris la fare de Werner Sonntag (li gvidis la *Distriktan kulturorkestron*) fonditan *Laikulan operstudion / Laienopernstudio*. Ĝi alinomitis poste *Laborista operstudio Arnstadt / Arbeiter-Opernstudio*.

Filbrich-Weber loĝis en Zimmer-strato nr 7 kaj enterigitis en la tombejo Holzhausen.

Literaturo
----------

* "Wir stellen vor: Lisbeth Filbrich-Weber. Klavier- und Gesangspädagogin", en: *Kulturspiegel* 3/1962, p. 8-9
* Ernst Stahl: *Erinnerungen an das Volkskunstschaffen in Arnstadt in den 50er und 60er Jahren des 20. Jahrhunderts*, Arnstadt 2003, p. 44-46 (kun portreto)
* Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3), eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, (ISBN 3-934277-07-1), p. 252
* H.K. Abendroth: "Kurgäste durften nackt baden", en: *Thüringer Allgemeine*, 22.1.2015, TAAR p. 2


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 511082
 |
La ***lausa historio*** estas la plej grava verko de Paladio de Galatio, kiu kiam estis episkopo de Heliopolo de Bitinio iris al Romo (405) kaj engaĝiĝis defendi la proherezan akuzitan Krisostomon. Li estis disĉiplo de Evagrio de Ponto kiun li tre influis. La "historio", dediĉita al la bizanca funkciulo Lauso, rakontas pri la unuaj komenciĝoj de la monaĥismo en Egiptio, konsiderante kiel referencan punkton la vivon de Antonio abato.

La teksto nin atingis diversversie aŭ diversrecenze. La mallonga versio, transdonita de familio de manuskriptoj nomata «G» en la referenca eldono , estus la pli proksima al la origina teksto, bedaŭrìnde perdiĝinta. Tiu «recenzo G» estas tiu latinigita de la 6-a jarcento de Paskazio de Dumo, disĉiplo de Marteno de Brago.

Alia familio de grekaj manuskriptoj, nomata «recenzo B» de Butler, prezentas tekston en iuj punktoj pli evoluinta, ofte retoriksence. Tiu eldono estis tiu konata antaŭ tiu kritike eldonita de Butler kaj publikigita en la Patrologia graeca, 34, 995-1260, hodiaŭ atribuita al Eŭklido de Nyssa.

Inter la aliaj versioj, ekzistas iu longa atestata de grekaj fragmentoj, kaj alia mallonga, eĉ ĝi fragmenta, en kopta lingvo, utiligita la la karesma periodo en la koptaj monaĥejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Evagrio de Ponto
* Marteno de Brago
* Sankta Antonio abato
* Sankta Paŭlo la Ermito

Notoj
-----

1. ↑  Oni vidu ĝin ne konfuzi kun la Historia monachorum in Aegypto aŭ kun la "vivo de Sankta Paŭlo la Ermito verkita de Sankta Hieronimo.
2. ↑  Cuthbert Butler, *The Lausiac History of Palladius*, Cambridge, vol. I, 1898, vol. II, 1904.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Teksto
**Lina Bodenburg,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bodenburg Lina** estis hungara aktoro. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Bodenburg Karolina,* ŝia geedziĝa nomo estis *Hegedüs Lajosné* aŭ *Hegedűsné Lina*, ŝia edzo estis Lajos Hegedűs (teatrestro).

Karolina Bodenburg naskiĝis la 22-an de junio 1836 en Kéthely, ŝi mortis la 19-an de septembro 1859 en Pest (urbo).

Lina Bodenburg
Teatra afiŝo pri Lina Bodenburg (Hegedüs Lajosné)

Biografio
---------

Lina Bodenburg estis edukita en Miskolc kaj Kassa, poste Mihály Havi aprezis ŝin talenta, tial ŝi donis rolojn al ŝi. Lina Bodenburg debutis en 1854, poste ŝi sekvis la migran teatron de Mihály Havi. En 1855 ŝi ediniĝis al Lajos Hegedűs kaj uzis plu la geedziĝan nomformon. Ekde 1858 ŝi apartenis al Nacia Teatro (Pest), kie kun grandaj sukcesoj ŝi ludis ĉefe en tiutempe popularaj popolaj teatraĵoj (komprenu: opereto). Ŝia teatra partnero estis Mihály Füredi. Ŝi mortis tragike tre frue, en la sekva jaro ankaŭ ŝia edzo kaj unusola filo.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Ede Szigligeti:
	+ *Csikós* - Rózsi
	+ *Liliomfi* (komedio)
	+ *Fenn az ernyő, nincsen kas* (komedio)
* Imre Vahot: *Huszárcsíny* - Borcsa
* Birch–Pfeiffer: *Tücsök* - Fanchon
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - rolanto
* Scribe: *Egy nő, aki az ablakon kiugrik* (komedio) - Törőné
* Hirschfeld: *Tündérlak Magyarhonban* - Marcsa

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
* (vidu la 3-an punkton!)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Lina Bodenburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 732289
 |
**Levantinsulo** (france *Île du Levant*, [il dy ləvɑ̃], foje menciita kiel **Le Levant**) estas franca insulo de Mediteraneo ĉe la marbordo de la Bordo Lazura, ĉe Toulon. Ĝi estas unu el kvar insuloj kiuj konstituas la arkipelagon Îles d'Hyères de Francio. La insulo estas 8 km longa, 2 km larĝa, kaj situantas en la Golfo Leono (geografia koordinatoj: 43°03' norda latitudo, 6°28' orienta longitudo). Ĉirkaŭ 90% de la insulo estas for el atingo por la publiko, rezervita por francarmea misilbazo (*Centre d'Essais de Lancement de Missiles*) kiu faris jam nombrajn misilĵetojn ekde ties setliĝo en 1948.

En 1931, Gaston kaj André Durville, nome doktoroj, starigis Héliopolis, unua vilaĝo en Eŭropo dediĉita al nudismo, sur la insulo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Levantinsulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mapo de la insulo Arkivigite je 2012-04-15 per la retarkivo Wayback Machine en formato JPEG, el Hyères Office of Tourism
* Ile du Levant Chronology and Launch Log
* Google Maps: Satelita bildo
* Ile du Levant, Naturista retejo
* Ile du Levant, fotaro Arkivigite je 2013-06-04 per la retarkivo Wayback Machine

Koordinatoj: 43° 03′ N 6° 28′ O﻿ / ﻿43.050 °N, 6.467 °O﻿ / 43.050; 6.467 (mapo)
La **linibazo** aŭ simple **bazo** de linio teksta en la
esperanta kaj aliaj eŭropaj skribsistemoj estas la fikcia rekto
horizontala sur kiu „staras" la signobildoj de la majuskloj
kaj la trunkoj de la signobildoj de la minuskloj, kaj sub kiun sinkas
la pendaĵoj de minuskloj.

La horizontala strukturo de skriba linio
Sur la bildo nur la literoj ĝ kaj ĵ havas pendaĵojn kiuj sinkas sub
la linibazon ĝis la *p-profundo*.

La baza rekto estas referenca nivelo por ĉiuj vertikalaj mezuroj de
teksta linio.

La distancon inter la bazoj de du najbaraj linioj oni nomas linipaŝo.

Terminologia noto
-----------------

Pli internacia terminformo estus „baza linio" — kp
baselineangle ktp;
tamen tio estas tre kritikinda, ĉar

* la ĝenerala vorto „linio" tie aperas en la speciala senco „rekto" aŭ „nivelo";
* el „linioj" konsistas la signobildoj de la literoj, ciferoj ktp;
* en Esperanto (samkiel en la angla, cetere) „linio" grafika kolizias kun „linio" teksta; estus ĝene paroli pri „baza *linio* (=rekto) de iu *linio* (teksta)".

* Kategorio Linibazo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
vilaĝo en la Haspinga govo
La **Haspinga govo** aŭ govio (latine *Haspinga*, nederlande kaj limburge *Haspengouw*, france *Hesbaye*, germane *Hespengau* aŭ *Haspengau*) estas regiono en la nuna ŝtato Belgio, kiu situas inter la urboj Hasselt, Lieĝo, Namur, Tienen kaj Loveno kaj sude nature limiĝas per la rivero Mozo.

La regiono baziĝas per kalkoŝtona masivo, kovrata per fekunda tavolo de leŭso; sekve temas pri agrikulture intense uzata teritorio.

Historio
--------

Naskiĝis tie sankta Chrodegang, episkopo de Metz. Latinlingvaj dokumentoj de la 11-a jarcento en la regiono mencias graflandon *Haspinga* aŭ pli longe *Comitatus Haspinga*, kiu baziĝas je pli malnova franka govo, laŭ kiu ekzemple fine de la 8-a jarcento titoliĝis Irmingard, la unua edzino de la franka imperiestro Ludoviko la 1-a, reganto de la Sankta Romia Imperio. El la latina nomo evoluis la nunaj nomoj en la franca, nederlanda kaj germana lingvoj. La teritorio situas ĉe la lingva limo inter la areo de la nederlanda lingvo en Flandrio norde kaj la franca en Valonio sude. Simbola por tiu lingvolima situo estas la paro de loĝlokoj *Heure-le-Romain*, „romanida Heur" (ekde la jaro 1977 parto de la municipo Oupeye) kaj *Diets Heur* „mezepoke nederlanda Heur" (nun parto de la urba municipo Tongeren).

La govo dividiĝas en:

* pli fekundan, pli ebenan sudan parton, nomata „seka" pro malpli da rojoj en la teritorio, en kiu amplekse kultiviĝas tritiko, sukerbeto kaj nuntempe maizo, kaj brediĝas bovoj, kaj
* pli montetan nordan parton, nomata „malseka" pro pli da rojoj en la monteta pejzaĝo, en kiu kultiviĝas fojno por bestobredado respektive kie paŝtiĝas bestoj. Krome tie agrikulture kreskigatas fruktarboj.

* Kategorio Haspinga govo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo Haspengouw en Belgio nederlande
* retejo Hesbaye en Belgio Arkivigite je 2007-09-29 per la retarkivo Wayback Machine france
La valeto de Les Combarelles

Enirejo de la kaverno Les Combarelles
**Les Combarelles** estas kaverno en Les Eyzies de Tayac, Dordogne, Francio, kiu estis loĝita de kromagnonaj personoj proksimume antaŭ 13-11,000 jaroj. Havante pli ol 600 prahistoriajn gravuraĵojn de bestoj kaj simboloj, la du galerioj en la kaverno estis gravegaj en la re-pritakso de la mensaj kaj teknikaj kapabloj de tiuj prahistoriaj homoj ĉirkaŭ komenco de la lasta jarcento.
Formita de subtera rivero, la kaverno longas proksimume 300 m kun averaĝa larĝo de 1 m.

Malkovro
--------

Ŝtonaj iloj trovitaj en la kaverno.
Desegnoj de sovaĝa ĉevalo, urso, mamuto kaj kaverna leono
Longe utiligita kiel stalo fare de lokaj kamparanoj, kiuj regule trovis magdaleniajn artefaktojn en la kaverno, la kaverno kaj ĝia enhavo restis neesplorita de sciencistoj dum longa periodo. Ĝi estis oficiale malkovrita en septembro de 1901 por prahistoriistoj Denis Peyrony, Abbé Breuil kaj Louis Capitan, sed la enirejo de la kaverno kaj la dekstra galerio jam estis elfosita de Émile River inter 1891 kaj 1894. Abbé Breuil priskribis 291 desegnojn dividite je 105 apartaj aroj - la malkovron li mem nomis "enorma petardo en la mondo de prahistorio."

Homa ĉeesto
-----------

Radiokarbona datado de ostoj trovitaj en la kaverno indikas, ke la kaverno estis loĝita de homoj de Kro Magnon antaŭ 13.680-11.380 jaroj. Dum tiu periodo, tiuj personoj produktis centojn de desegnoj sur la sabla kavernaj muroj, postsignoj de tinkturo sugestas, ke la gravuritaj desegnoj estis originale kolorigitaj.

Sciencistoj identigis 600-800 desegnaĵojn de izolitaj bestoj kaj neidentigeblaj signoj (t.e. supren-montrante kojnoj) en la kaverno. Ĉevaloj aperas plej ofte en tiuj desegnoj - izolite, en aroj kaj kune kun aliaj bestoj - sed la boacoj estas famaj por ilia naturalisma apero - iuj el ili ŝajnas kvazaŭ trinkante akvon el la rivero fluanta tra la kaverno. Aliaj bestoj inkludas kavernajn ursojn, kavernajn leonojn kaj mamutojn.

* Kategorio Les Combarelles en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La ŝipo *Le Joola* estis pramo kiu veturadis de 1990 ĝis 2002 inter la senegala ĉefurbo Dakaro kaj la regiona ĉefurbo de Kazamanco, Ziginĉor. La linio havis unu dumvojan haltejon apud la insulo Karabano, ĉe la elfluejo de la rivero Kazamanco. Pro manko de perono, la en- kaj elŝipiĝo en Karabano okazis per pirogoj.

La nokton de la 26a de septembro 2002 la ŝipo vrakis verŝajne pro la sumo de troa ŝarĝo, malekvilibra lokigado de la ŝarĝo, kaj subita moviĝo de popolamaso sur la ekstera ferdeko.
Estas fakto ke la ŝipo estis desegnita por transporti 550 homojn, sed por ĝia lasta vojaĝo oni vendis pli ol 1 000 biletojn. Aldone al tio, oni devas kalkuli ke infanoj rajtis vojaĝi sen bileto. Krome anoj de la Senegala armeo povis vojaĝi kaj vojaĝigi siajn familianojn, au simplajn konatojn, senbilete.

Nur unu el la memenbloveblaj savboatoj apartigis de la ŝipo kaj enblogiĝis. Mortis inter 1836 kaj 2000 personoj. Entute 64 homoj saviĝis. kaj tio estis la plej granda tragedio en la historio de Senegalo.

* Kategorio Le Joola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Literatura Unio "Junularo"** (beloruse - Литаратурнае Аб'яднанне "Маладняк", *Tutbelorusa unio de poetoj kaj verkistoj "Junularo"*) estis unio de belorusaj sovetuniaj verkistoj, kiu ekzistis dum la jaroj 1923-1928. Unua literatura unio en Belorusio.

Fondo
-----

La unio estis fondita la 28-an de novembro 1923 pro iniciato de aro de junaj verkistoj, al kiuj aliĝis kelkaŭ pli aĝaj verkistoj.

Nomo "Tutbelorusa Unio..." estis prenita post fondo de filio en Moskvo (majo 1924) kaj grupoj en Vicebsko kaj Maĥiljovo.

Agado
-----

Filioj de unio estis fonditaj en tuta Belorusio kaj krom tio en Latvio, Rusio kaj Ĉeĥio. Unio konsistis ankaŭ de naciaj sekcioj de rusaj, polaj, hebreaj kaj litovaj verkistoj. En septembro de la jaro 1925 en unio aniĝis 507 membroj.

La Unio eldonis ĵurnalon "Junularo", kaj de majo 1925 etajn verkarojn de siaj membroj. Dum la jaroj 1924-1925 estis eldonitaj ĉirkaŭ 60 prozaj kaj poeziaj verkaroj, pli ol 20 numeroj de ĵurnalo.

Estris union komence Prezidiumo, poste - Centra Buroo (de februaro 1925), kiun gvidis Miĥas Ĉarot, Anatol Volni, Uladzimir Duboŭka, Platon Halavaĉ.

La unio efektivigis edukadan kaj klerigadan laboron inter junularo, kunhelpis evidentigi talentojn, aranĝis kontaktojn kun literaturaj unioj de aliaj sovetuniaj respublikoj, librinterŝanĝon kun aliaj landoj.

Fino de agado
-------------

Pro krizo en la unio, el ĝi en la jaro 1926 formembriĝis multaj anoj, kiuj fondis novan organizon nome literatura unio "Altaĵo", en fino de la jaro 1927 kaj komenco 1928; de "Junularo" foriĝis ĝiaj fondistoj kaj estroj, kiuj fondis siajn uniojn, inter kiuj kaj "Junularo" komencis ideologiaj kvereloj.

En novembro de la jaro 1928 la unio estis reformigita en Belorusa asocio de proletaraj verkistoj. Dun la 1930-aj jaroj multaj membroj de "Junularo" estis reprezaliitaj.

Literaturo
----------

* Две даты. //"Звязда" №229 (26837) 23 лістапада 2010
* К. Р. Хромчанка. Маладняк // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. У 5 т./Рэд І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. Т. 3: К - Н. Карчма - Найгрыш. - Мн.: БелЭн, 1986. - 751 с.
* Ліўшыц, Уладзімір. Горацкая студыя "Аршанскага "Маладняка"(1926-1928)— Горкі: 2013.— 96 с.

* Kategorio Literatura unio "Junularo" en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)