recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Pál Gombás** [gombAŝ], hungare **Gombás Pál** estis hungara fizikisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio (ekde 1946).

Pál Gombás naskiĝis la 5-an de junio 1909 en Hungario, en Selegszántó (nuntempa Antau en Aŭstrio). Li mortis la 17-an de majo 1971 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Gombás frekventis universitaton en Budapeŝto, ekde 1932 li instruis en la sama universitato, poste en aliaj universitatoj, ekzemple en Universitato Kolozsvár kaj universitato en Szeged. En 1947 li migris al Usono, sed post unu jaro li revenis. Li estis elstara fizikisto, kiu okupiĝis pri la kvantuma mekaniko, atomoj, pri ties kerno kaj pri la metaloj. Li ricevis premiojn Kossuth en 1948 kaj 1950.

Verkaro (selekto)
-----------------

* 12 faklibroj
* 130 sciencaj studoj, eseoj

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 416549
* GND: 115406441
* LCCN: n83826460
* VIAF: 111853887
* ISNI: 0000 0001 1005 1686
* SUDOC: 084623896
* BNF: 10823618d
* BIBSYS: 90187035
* NKC: mzk2014839996
 |
Soninĝeniero ĉe la mikspupitro de la dana radio
Sonregistrejo – en la sonreĝiejo
**Sonregistrejo** estas establaĵo por registrado kaj prilaborado de sonaj aperaĵoj. Je tio povas temi pri ĉiaspeca muziko, ankaŭ pri parolo kaj bruoj por radioofoniaj kaj televidaj kontribuoj, kinofilmaj sonoj aŭ sonkreitaĵoj por komputilaj ludoj.

Ĝeneralaĵoj
-----------

Sonregistrejoj staras en la valorkrea ĉeno de la muzikeldonado tute supre, deĉar ili produktas per preta mastro aŭ prabendo la por la amasa produktado de la sonregistraĵoj. Ofte ili ankaŭ produktas la specimenregistraĵojn, per kiuj muzikistoj sin prezentas je diskeldonejoj. Tial estis konsekvence, ke ĉi lastaj akiris proprajn sonregistrejojn; tiel muzikhistorie ankaŭ komenciĝis. Krom ĉi tiuj firmaopropraj sonregistrejoj tamen ankaŭ establiĝis pli malfrue ankaŭ sendependaj sonregistrejoj. Dum kiam firmaopropraj sonregistrejoj plejparte nure surbendigas por la apartenaj diskeldonejoj, la sendependaj sonregistrejoj dependas de la laŭmenda produktado. Jen evoluis peranto inter sonteĥniko, sonideoj kaj komercaj kapabloj – la muzikproduktisto. Dum kiam en sendependaj sonregistrejoj la botelkolo troviĝis resp. troviĝas, firmaopropraj sonregistrejoj staras pro la kontrolo de la fiksaj kostoj sub eluzopremo. Ambaŭ kune observas ĉiam la evoluon de la sonregistra teĥniko, por povi ĉiam oferti la plej aktualan teĥnikan staton.

Literaturo
----------

* Michael Dickreiter, Volker Dittel, Wolfgang Hoeg, Martin Wöhr: *Handbuch der Tonstudiotechnik.* 7-a plene novverkita kaj pliampleksita eldono. Du volumoj. Verlag K.G. Saur, Munkeno 2008, ISBN 978-3-598-11765-7.
* Thomas Görne: *Tontechnik.* Hanser Fachbuchverlag, 2006, ISBN 3-446-40198-9.
* Hubert Henle: *Das Tonstudio Handbuch.* GC Carstensen Verlag, 2001, ISBN 3-910098-19-3.
* Christoph Reiß: *Guitar Recording.* Wizoo Publishing, Bremeno, 2010, ISBN 978-3-934903-75-3. (kun lumdisko)
* Horst Zander: *Das PC- Tonstudio.* Franzis Verlag, 2001, ISBN 3-7723-5373-8.
* Geoff Emerick, Howard Massey: *Du machtest die Beatles! – Wie ich den Sound der Band erfand.* Verlagsgruppe Random House, Munkeno 2007, ISBN 978-3-442-36746-7.
* David Gelly: *Wie eine Popband arbeitet.* Tessloff Verlag, Hamburgo 1978, ISBN 3-7886-0801-3.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Diversaj traktaĵoj kaj artikoloj pri sonteĥniko

* Kategorio Sonregistrejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ásotthalom** [Aŝothalom] estas grandvilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en Distrikto Mórahalom.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 123  km²
* Loĝantaro: 4150
* Poŝtkodo: 6783
* Telefonprefikso: 63

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo, laŭ la serba landlimo sen limpasejo, ĉefvojo Szeged-Baja preteriras.

Historio
--------

La loko unuafoje aperis en 1760, en 1778 ankaŭ la nomo aperis. Tiutempe la kampoj apartenis al Szeged. Poste multe da farmoj kaj farmocentroj formiĝis. Post la granda inundo en Szeged okazinta en 1879 oni disdonis multe da parceloj kaj kreskiĝis serio da farmoj. Inter 1919-1922 la serboj okupis la regionon. La nuna vilaĝo restis hungara, sed apud la novaj limoj. En 1950 en la regiono formiĝis 5 vilaĝoj: Ásotthalom, Domaszék, Mórahalom, Ruzsa kaj Zákányszék. Post unu jaro Ásotthalom ricevis elektran kurenton, poste kolĥozoj formiĝis. Tiutempe 8000 da homoj loĝis tie. En 1968 la komunumo havis la rangon limogarda vilaĝo. Impona sportejo konstruiĝis en 1992.

Vidindaĵoj
----------

* netuŝita arbaro ekde 1886
* maljuna poplo nomata pri fama bandito Rózsa (rOĵa)
* katolika templo de 1930
* marĉa herbejo kun maloftaj kreskaĵoj
* kapelo omaĝe al Elizabeto de Hungario de 1937
* banejo

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kulturdomo, klubo de maljunuloj, interreta ĉambro.

Famuloj
-------

En Ásotthalom naskiĝis restaŭristo Vilmos Osgyányi.
**Árpád Árkosi** [Arkoŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Árkosi Árpád** estas hungara reĝisoro.

Árpád Árkosi  naskiĝis la 18-an de oktobro 1948 en Mátészalka.

Biografio
---------

Árpád Árkosi akiris maŝinindustrian diplomon en Pezindustria Teknika Universitato en 1972. Jam dum la studentaj jaroj li aliĝis al amatoraj teatraj trupoj. Ekde 1978 li jam estis profesia reĝisoro. Inter 1980-1985 li laboris en Teatro Szigligeti (Szolnok), poste ekzemple en Nacia Teatro (Szeged), Teatro Csokonai (Debrecen), Nacia Teatro (Miskolc). Li ofte reĝisoradis en hungarlingvaj teatroj ekster la limoj: Ŝtata Hungara Teatro de Kluĵo, Teatro Tamási Áron de Sfântu Gheorghe, Norda Teatro Trupo Harag György de Satmaro. Li ricevis signifan premion en 1991, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

Elektitaj aktoraj roloj
-----------------------

* Imre Sarkadi: *Kőműves Kelemen* - Boldizsár
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - la kvina homo

Elektitaj reĝisoraĵoj
---------------------

* Friedrich Dürrenmatt: *A nagy Romulus* (1982)
* József Katona: *Bánk bán* (1991)
* William Shakespeare:
	+ *Somermeznokta sonĝo* (1993, 1998)
	+ *Reĝo Lear (2006)*
* György Schwajda: *Himnusz* (2011)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
bildigo de la kokarda medalo
**Heroo de la Rusia Federacio** (ruse *Герой Российской Федерации*, Geroj Rossijskoj Federacii) estas la plej alta honora titolo de la Rusia Federacio. Persono kiu estis honorigita per tiu titolo ankaŭ ricevas or-stelan medalon, honoriga kokardo kiu identigas la ricevantojn. Tiu honoriga ora stelo preskaŭ samaspektas kiel la ora stelo de Heroo de Sovetunio kaj kune kun ankaŭ preskaŭ samaspektaj orstelaj insignoj de la ŝtatoj Belorusio, Kazaĥio kaj Ukrainio konsidereblas ties sekvaĵo.

La titolo estas aljuĝita al personoj por "servo al la rusia ŝtato kaj nacio, kutime konektita kun heroa atingo militotaŭga". La titolo estas donita per dekreto de la prezidanto de la Rusia Federacio. Rusia civitaneco de la honorigito ne estas deviga.

La titolo estis establita en 1992, kaj estis premiita pli ol 970 fojojn ekde tiam, inkluzive de pli ol 440 fojoj postmorte.

Iuj esperantlingvaj biografiaj artikoloj pri honorigitoj videblas en la vikipedia kategorio Herooj de Rusia Federacio.

Referencoj
----------

1. ↑  teksto Государственные награды России (ruse: "Ŝtataj premioj de Rusio") en la oficiala retejo *award.gov.ru*, vidita la 20-an de majo 2015
2. ↑  teksto Учреждено звание Героя Российс ("Establiĝis la titolo de Heroo de Rusio") en la retejo *prlib.ru*, same vidita la 20-an de majo 2015

* Kategorio Heroo de la Rusia Federacio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **kalvinana preĝejo** estas sakrala historia monumento en urbo Mohács (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio okazis pri kirko en Mohács en 1332. Iam post 1526 Mohács apartenis al la Osmana Imperio. En Mohács la hungaraj loĝantoj rifuĝis, poste turkoj kaj sudaj slavoj alvenis, baldaŭ ankaŭ hungaroj, sed ili estis kalvinanoj. La regantaj turkoj iomete favoris la kalvinanojn, ĉar ili ne uzis skulptaĵojn kaj bildojn en la kirkoj. Alvenis kalvinanaj predikistoj kaj supozeble en Mohács jam ekzistis grupo en la 1570-aj jaroj eble kun kaduka preĝdomo. Depost dominado de turkoj la Habsburgoj komence malpermesis la kalvinanajn preĝejojn, ja tiam estis kontraŭreformacio. Ekde la jaro 1681 jam laŭleĝe venis permesoj pri konstruadoj de protestantaj kirkoj. La nun videbla kirko en Mohács estis konstruita inter 1787-1790, pligrandigita en 1922, renovigita en 1978 kaj 2013. La orgeno estis kreita en 1940, trakonstruita en 2013.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto, sed en la korto estas ankaŭ monumento pri viktimoj dum la mondmilitoj. La tura fasado estas nevidebla, ĉar post breĉo domo etendiĝas. En la turo 2 sonoriloj loĝas, la turpinto estas bulba. La navo havas imponan krucnavon, tie estas la ĉefenirejo. La navo finiĝas en duonronda absido. Interne la predikejo estas masonaĵo.

La paroĥo estis kunigita kun Kölked.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Crotus Rubeanus** (ankaŭ **Rubianus**), vere *Johannes Jäger*, (naskiĝinta ĉirkaŭ en 1480 en Dornheim, mortinta ĉirkaŭ en 1545 en Halberstadt) estis germana humanisto kaj katolika teologo.

Vivo teologista
---------------

Rubianus estis en Erfurto studamiko de Martin Luther kaj Ulrich von Hutten. En 1510 li ekestris la monaĥejan lernejon en Fulda kaj restis de 1517-20 en Italujo. En 1521 li iĝis rektoro de la Universitato de Erfurto.

Post la reveno el Italujo li simpatiis kun la reformaciaj ideoj sed revenis en la sinon de la Romkatolikaj eklezio naŭzita pro popolamasiĝoj protestantaj kaj la malgrandanimeco de pluraj protestantoj predikistoj. Li tamen ne malfermis la okulojn antaŭ la eklezian krizon. En 1531 la luteruloj akrege atakis lin, kiam li akceptis iĝi kanoniko en Halle.

Kiel filologo
-------------

Rubianus mallongan tempon estis sekretario de la duka administradejo en Kenigsbergo. Li verkis kun aliaj la kritikajn fikciajn leterojn *obscurorum virorum* (unua parto).

Literaturo
----------

* Wolfgang Breul, Die "Dunkelmännerbriefe" in Fulda verfasst? En: Geschichte der Stadt Fulda Band I, p. 253, Fulda 2009

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Crotus Rubeanus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio ĉe NDB.
* Biografio en sveda leksikono.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 469338
* GND: 10100706X
* LCCN: nr96020165
* VIAF: 27087289 88042637, 27087289
* ISNI: 0000 0001 1845 1246
* SUDOC: 158175085
* BNF: 12061777f
* NKC: mzk2003197527
* BNE: XX5021039
 |
La **Kalvinana kirko** estas religia konstruaĵo en Hungario, en urbo Mosonmagyaróvár.

Historio
--------

Predikisto alvenis en Magyaróvár-on en 1554, kiu disrompis monopolon de la katolika eklezio. Li fondis ankaŭ lernejon kaj presejon, sed li estis forigita post 5 jaroj, ĉar la katolika Vieno estis proksime. Eĉ la kapucenoj malpermesis al la reformatoj loĝi en la urbo. Laŭ leĝo pri artikolaj lokoj la permesata loko estis en Győrszemere. En 1870 la luteranoj konstruis propran preĝejon, kiun uzis ankaŭ la kalvinanoj. Memstara kalvinana kirko estis konstruita en 1940.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas en korto. Ekstera formo de la konstruaĵo imitas similajn konstruaĵojn en Transilvanio.

Fontoj
------

* hungare Arkivigite je 2015-04-11 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* hungare kun foto Arkivigite je 2015-04-11 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kalvinana kirko** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nagyar.

Historio
--------

La gotika (tiam katolika) kapelo konstruiĝis supozeble dum regado de Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) en mezo de la iama vilaĝa tombejo. En la 16-a jarcento la kalvinanoj akiris ĝin kaj laŭ la kalvinismo la muroj plene blankiĝis. En 1646 kaj 1748 la konstruaĵo renoviĝis, en 1836 la kirko estis pligrandigita laŭ baroko, ankaŭ turo estiĝis, samtempe la kvarangula sanktejo estis malkonstruita. La ligna plafono estis repentrita en 1882. En 1990 arkeologiaj esploroj okazis, oni trovis rarajn renesancajn freskojn.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en korto. La fasado estas simpla kaj simetria, malsupre funkcias la enirejo, la plej supre la kvadrata turo altiĝas. Ĉe la absido malgranda sakristio estas videbla. Menciindas sur la ekstera muro 2 memortabuloj (pri la historia monumento kaj pri falintoj dum la mondomilitoj, holokaŭsto kaj hungara revolucio de 1956.

Korto
-----

En la korto (iam tombejo) estas videblaj kolektaĵo pri tombofostoj, 2 memorkolonoj pri Francisko Rákóczi la 2-a kaj Lajos Kossuth.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-08-07 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* hungare kun foto Arkivigite je 2016-09-23 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Praktikanto de halterlevado dum krosfita sesio.
**CrossFit** estas marko registrita en Eŭropa Unio, posedaĵo de **CrossFit** Inc. kiu temas pri metodo de trejnado surbaze de ekzercoj konstante ŝanĝiĝantaj, kun funkciaj movadoj faritaj je alta intenseco. Estas trejnado bazita en la ekzercoj de militistoj, policanoj kaj de fajrestingistoj.

Priskribo
---------

CrossFit estas tekniko de trejnado kiu konektas movadojn de malsamaj disciplinoj, tiaj kiaj la halterlevado, la trejnado de la metabolismo kaj de la tipaj gimnastikaj ekzercoj.

Ĝi konsistas je plenumado de pluraj fizikaj ekzercoj (fleksioj, halterlevado, kurado, ktp) en difinita tempo kun pluraj ripetoj de la samaj ekzercoj strebante al la finiĝo kiel eble plej baldaŭ.

Ĉi tiu nocio havas kiel principo teni konstantan emon de la sportistoj al sportumado longtempe. Oni povas realigi ĝin individue aŭ en grupo, kaj la krosfitaj sesioj kutimas esti mallongaj, variaj kaj adapteblaj laŭ la nivelo de ĉiu partoprenanto.

La kreinto de la CrossFit, Greg Glassman dizajnis plurajn grupojn, unuj nomitaj per nomoj de virinoj en referenco al la amerikaj uraganoj, kaj aliaj per nomoj de militistaj herooj, policanoj, aŭ fajrestingistoj, inter aliaj, kiel omaĝo.

Ekzistas ankaŭ aliaj grupoj kiuj ne havas nomon, ili ricevas kiel nomon nur la priskribon de la ekzercoj. La rultempo de ĉiu grupo povas varii, de nur 5 minutoj ĝis preskaŭ 30 minutoj, sen kalkulado de la antaŭa malstreĉiĝo kaj prepariĝo por la ekzercoj kiuj en ĉiu sesio povas varii laŭ la enhavo.

La homgrupoj povas konsisti el 1, 2 aŭ 3 grupoj de ekzercoj, dependante de la fizikaj partoj kiujn oni celas. Kelkaj el la atletoj de krosfito kiuj sukcesis famiĝi estas: Katrin Tanja Davidsdotti,Tia-Clair Toomey, Ragnheiður Sara Sigmundsdottir, Samantha Briggs, Rich Froning Jr, Mat Fraser, Ben Smith, Jason Khalipa, Mikko Peklas.

Referencoj
----------

1. ↑   CrossFit, Inc: Private Company Information - Businessweek. *Businessweek.com*. Alirita 1an de februaro 2015.

* Kategorio CrossFit en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 773723
* LCCN: no2012117819
* VIAF: 265971050
 |
Ceditaj teritorioj
Ceditaj komunumoj de Karelio
**Ceditaj areoj** aŭ **ceditaj teritorioj** (finne *luovutetut alueet*) estas areoj, kiujn Finnlando cedis al Sovetunio en la jaroj 1940, 1944 kaj 1947. Nun ĉiuj tiuj areoj apartenas al Rusa Federacio. La areoj estas ĉefa parto de finna Karelio (kun alia plejparto de Karelia istmo kaj iuj insuloj de Finna Golfo), orientaj partoj de Salla kaj Kuusamo, Petsamo kaj lu-areo de Porkkala. Finnlando cedis la menciitajn areojn krom ĉefparto de Petsamo en la Vintra milito kaj la samajn areojn denove kaj tutan Petsamon en daŭriga milito. Cetere en 1947 Sovetunio devigis Finnlandon vendi areon de Jäniskoski kaj Niskakoski en malokcidenta Inari. La loĝantaro de la ceditaj areoj devis translokiĝi en areojn, kiuj restis en Finnlando. La specialaj aranĝoj temis speciale por kamparanoj. Tamen ankaŭ ne-kamparanoj de la ceditaj areoj ricevis monan helpon por ricevi loĝejojn. Per leĝo oni devigis terposedantojn lasi siajn terojn al sovetuniaj kamparanoj de la ceditaj areoj. La kamparanoj de la ceditaj areoj ne povis mem decidi, kien transloĝiĝi. Per leĝo estis fiksite, kien transloĝiĝi. La projekto havis samajn ecojn kiel proksimume samtempa deviga transloĝigo de germanoj de Silezio kaj Orienta Prusio.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 734931
 |
**Austin Cedric GIBBONS** (Dublino, 23a de marto 1893 - Los-Anĝeleso, 26a de julio 1960) estis irlanda artdirektoro kaj produktisto por la filmindustrio.

Li estas akreditita kiel unu el la fondintoj de la Akademio de la Kinaj Artoj kaj Sciencoj kaj kreinto de la Oskar-statueto en 1928, premio por kiu li estis nomumita tridek naŭ fojojn en la kategorio de plej bona arta direkto, el kiu li gajnis dek unu.

La scenografioj de Gibbons, precipe tiuj en filmoj kiel Born to Dance (1936) kaj Rosalie (1937), forte inspiris la teatran arkitektan movadon de la kino de la malfruaj 1930-aj jaroj ĝis la 1950-aj jaroj de la fratoj Skouras.

Li estis entombigita en Kalvaria Tombejo (Los-Anĝeleso).

* Kategorio Cedric Gibbons en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698664
* GND: 140127038
* LCCN: n85342791
* VIAF: 42042359
* ISNI: 0000 0001 1628 7649
* SUDOC: 183006828
* BNF: 14048602t
* ULAN: 500222913
* BIBSYS: 11044211
* NKC: xx0170770
* BNE: XX5211155
 |
Grebenac troviĝas en (verda) Municipo Bela Crkva en Serbio
Preĝejo de Grebenac
**Grebenac,** serbe **Гребенац,** rumane **Grebenaţ** [grebenac], hungare **Gerebenc** estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Suda** Banato, en municipo de Bela Crkva (Serbio).

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Koordinatoj: 44°52′21″N 21°15'11″E
* Alto super marnivelo: 60 m
* Loĝantaro: 1010
* Poŝtkodo: 26347
* Telefonprefikso: 013
* Aŭtokodo: VŠ

Situo
-----

Grebenac situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo.

Historio
--------

La vilaĝo apartenis ĝis Traktato de Trianon al Hungara reĝlando, al Temes (reĝa departemento), al distrikto de Fehértemplom, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Grebenac 1017 homoj, (837 rumanoj (82 %), 100 serboj, 51 ciganoj, 9 hungaroj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* rumana ortodoksa preĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Grebenac en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Köstritzer, tipo de *nigra biero*
**Nigra biero** - germane *Schwarzbier* - estas kategorio de aparte kolorintensaj malhelaj bieroj, kiuj origine venas el germanaj bierfarejoj. Nuntempe ili plejparte ekestas per malalta fermentado. La procentaĵo da alkoholo estas kutime inter 4,8 kaj 6 volumenaj procentaĵoj - do nigra biero malgraŭ sia densa aspekto ne estas pli ebriiga ol aliaj bierspecoj. 

Sian (preskaŭ)nigran koloron la biero kutime ricevas per uzo de aparte malhela malto, kiu ankaŭ kaŭzas aparte fortan maltan guston, kiu foje memorigas iom pri gusto de kafo aŭ de amara ĉokolado. La "denseco" je substancoj transiĝintaj de malto kaj lupolo al akvo antaŭ la fermenta proceso estas pli ol 11 procentaĵoj (plejgrandkvante tiuj substancoj estas maltozo, proteinoj, enzimoj, vitaminoj kaj aromaĵoj).

Historio
--------

Origine "nigraj bieroj" produktiĝis en Turingio, Saksio, orienta Malsupra Saksio kaj Brandenburgio; la plej frua mencio de nigra biero en dokumento el Turingio estas el la jaro 1543. Inter la aparte fervoraj ŝatantoj de nigra biero estis la germanaj verkisto Johann Wolfgang von Goethe kaj politikisto Otto von Bismarck. La entute plej longtempe produktata nigra biero venas el la urbo Brunsvigo kaj unuafoje dokumente menciiĝis en la jaro 1390.
Koordinatoj: 47° 48′ 56″ N 4° 06′ 47″ O﻿ / ﻿47.81556 °N, 4.11306 °O﻿ / 47.81556; 4.11306 (mapo)

**Argentenay** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 96 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2011.

Geografio
---------

Argentenay etendiĝas sur 5.07 km², kaj havis 83 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas de po 19 homoj por unu kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2014 venkis en la komunumo S-ino Catherine Tronel, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Argentenay apartenas al la kantono de Ancy-le-Franc, kies ĉefurbo estas Ancy-le-Franc. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Ancy-le-Franc
Koordinatoj: 47° 45′ 04″ N 4° 06′ 30″ O﻿ / ﻿47.75111 °N, 4.10833 °O﻿ / 47.75111; 4.10833 (mapo)

**Argenteuil-sur-Armançon** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 246 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

La vilaĝo estas trafluata de la rivero Armançon.

Geografio
---------

Argenteuil-sur-Armançon etendiĝas sur 30.51 km², kaj havis 246 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 8.1 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

La duko Rikardo la punanto la 28-an de decembro (festo de Masakro de la Senpekuloj) 998 venkis tie la vikingojn.

Administrado
------------

Argenteuil-sur-Armançon apartenas al la kantono de Ancy-le-Franc, kies ĉefurbo estas Ancy-le-Franc. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Esperanta vivo
--------------

Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (1,32% de voĉoj) en 2009.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Ancy-le-Franc
La marakvo estas la salakvo de la maroj kaj oceanoj. Ĝi kovras pli ol 70%-ojn de la tera surfaco. Ĝi konsistas je proksimume 96,5% el akvo kaj je proksimume 3,5% el diversaj saloj kaj solvitaj kaj nesolvitaj organikaj kaj neorganikaj kombinaĵoj, ankaŭ gasaj.

En ĝi oni povas trovi plej ofte kloridajn (Cl−), natriajn (Na+), sulfatajn (SO24−), magneziajn (Mg2+), kalciajn (Ca2+) kaj kaliajn (K+) jonojn. Tiuj ĉi konsistigas 99%-ojn el la marakvaj saloj, sed tio ĉi kompreneble povas multe varii kaj dependas de la lokaj cirkonstancoj. La indiko pri la kvanto de solvitaj saloj en la marakvo, nome la saleco, montras kiom da gramoj da saloj estas solvitaj en unu kilogramo da marakvo. Ĝi estas do indikata proporcie, plej ofte en elmiloj, sed ankaŭ en elcentoj; tiele, la oceanoj enhavas inter 31 kaj 38 elmilojn da saloj (aŭ en elcentoj kaj averaĝe: 3,5%; ĉe la Morta Maro tiu ĉi valoro atingas eĉ 33,7%-ojn).

La marakvo frostas ĉe proksimume -1,9 gradoj Celsius.

Trinkakvon oni produktas el la marakvo per sensaligo.

Vidu ankaŭ
----------

* Akva animalo

* Kategorio Marakvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Nigra alno** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonuloj *Dicotyledones* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Fagaloj *Fagales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Betulacoj *Betulaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Alno *Alnus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***A. glutinosa*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Alnus glutinosa****L. |
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Nigra alno  |

 |
| v • d • r |

La **nigra alno** aŭ **glueca alno** (*Alnus glutinosa*) estas plantospecio, arbo el la familio betulacoj *(Betulaceae)*, genro alno *(Alnus)*. Ĝi kreskas dise en Eŭropo, apud riveretoj kaj sur akvoriĉaj terenoj.

Priskribo
---------

Foliaro de nigra alno
 *Alnus glutinosa*
Tiu arbo havas konusan formon, altas ĝis 20–30 m, sed ĝi povas aperi kiel arbusto en marĉoj kaj akvobordoj. La arbotrunko estas rekta, la branĉoj grandparte estas horizontalaj. La ŝelo estas glata ĉe la juna arbo, kun brilaj, blankaj makuloj. La maljuna arbo havas brungrizan, skvame kreviĝantan ŝelon. La ŝosoj junaĝe estas gluecaj, senharaj, violbrunaj kaj blanke makulitaj.

La burĝonoj estas mallongaj, ovoformaj, pedunklitaj, nigreviolaj kaj gluecaj. La folioj longas 5–10 cm, kun duobla denta rando; ili havas formon de renversita ovo kun konkava fino; komence ili estas gluecaj - kio pravigas la latinan epiteton. Ili falas malfrue kaj restas verdaj ĝis la fino.

La arbo estas ambaŭseksa: la stamenaj amentoj staras ŝosospinte kaj havas koloron inter ruĝa kaj flava. La etaj, ruĝbrunaj pistilaj spikoj kreskas ŝosopinte, apud la antaŭjaraj ŝajn-strobiloj, sur la senfoliaj branĉoj.

La frukto longas 1–1,5 cm kaj pendas sur samlonga pedunklo. Ĝi maturiĝas al malhelbruna ŝajn-strobilo. La semoj estas etaj, kvinangulaj, senflugilaj, brile brunaj.

Tiu palearktisa specio kreskas relative rapide, vivas longtempe kaj emas al vegetativa reproduktiĝo. Ĝi bezonas akvon, lumon, ŝatas la varmon, toleras la poluitan aeron. Ĝi kreskas rapide apud riveroj, riveretoj, sur ebenaĵaj marĉoj, oksigenriĉaj terenoj.

Ĝi floras en februaro-aprilo. Sur la radikoj vivas nitrogen-fiksaj aktinobakterioj (*Frankia alni*).

Uzo
---

La oranĝe flava ligno estas tro mola por industria uzo. Ĝi rezistas al malsekeco kaj estas precipe subakve longdaŭra (oni uzis ĝin por konstruo de pontoj). Ĝi estas facile skulptebla. En la ŝelo abundas tanacido.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Anglaj malaltaĵaj fagaroj
* Iberaj sklerofilaj kaj kvazaŭdeciduaj arbaroj
* Ĉerivera arbaro
* Kopsado
* Mezeŭropaj miksaj arbaroj
* Listo de foliarboj de la modera klimatzono
ora monero aŭstra, 2002
Andromedo-puto en Vieno
**Georg Raphael DONNER** (naskiĝinta en la 25-an de majo 1692 en Eßling, mortinta la 15-an de februaro 1741 en Vieno) estis elstara aŭstra skulptisto.

Vivo
----

Post studoj de naturo kaj antikveco Donner sin kontraŭmetis al la neorda stilo de Gian Lorenzo Bernini estonte antaŭulo de pli sobra pentromaniero.
Komence li interesiĝis pri la klerika kariero havante je la konvento de Heiligenkreuz bonan instruiston nome Giovanni Giuliani kiu ekkonis kaj ade apogis la talentitan junulon.

Veninte el ties ateliero Donner rekte ekstudis ĉe Akademio de Belartoj de Vieno kaj estis dungita fare de la imperiestra kortego kun la titolo de imperiestra galanteria skulptisto. Lia neŝato de ĉiaj tradiciaĵoj malfaciligis karieron kaj pro tio la tuta vivo de li estis plena de materialaj mankoj kaj neriĉeco. Vokiĝo Salcburgon certigis laboron je Kastelo Mirabell kaj krome nomumis lin duko Imre Eszterházy en la 1739-a jaro ĉefkonstruisto.

Poste Donner ree troviĝis Viene kiel li ornamis en 1739 la puton ĉe la Nova Foirejo per kvin plumbe gisitaj figuroj (alegorioj de la kvar ĉefaj riveroj de Malsupra Aŭstrio kaj la Dia providenco). Tiuj ĉi figuroj ekstravagancis per sprita plastikaĵa elradiado havante manierisman tendencon (kp. la tro longajn korpojn). En 1873 ilin oni anstataŭigis per bronzaj kopioj.

La lasta verko de Donner estis la grupo pri Perseo kaj Andromedo antaŭ la urbodomo de Vieno, ankaŭ el plumbo. De marmoro estis lia statuo de imperiestro Karlo la 6-a ĉe la Muzeo de Arthistorio de Vieno.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 5. Leipzig 1906, p. 117 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Georg Raphael Donner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ligiloj ĉe DDB
* objektoj ĉe Belvedere.at
**Georg von Rosen** (naskiĝis en 1843; mortis en 1923) estis sveda grafo kaj pentristo.

Von Rosen studis inter la jaroj 1857 kaj 1861 en la Reĝa Arta Altlernejo Stokholom (svede *Kungliga Konsthögskolan Stockholm*). En 1862 li partoprenis en la monda ekspozicio en Londono, kie li konatiĝis kun la grandformataj realismaj pentraĵoj de la belga pentristo Hendrik Leys pri historiaj eventoj, kiuj tre impresis lin. Sekvajare li vojaĝis al Belgio kaj persone konatiĝis kun Hendrik Leys. Post sia reveno al Svedio li kreis la historiisman pentraĵon *Enmarŝo de Sten Sture la pli maljuna en Stokholmon*, kiu ricevis honorigan reĝan medalon. Sekve li komencis studan vojaĝon al Egiptio, Sirio, la Otomana Imperio, Grekio kaj Hungario. En 1866 li estis en Romo, kaj poste ree en Belgio ĉe Henrik Leys, ĝis tiu mortis en 1869. Pli poste li vivis en Munkeno kaj plustudis pentradon ĉe la historiisma pentristo Carl Theodor von Piloty, poste ree estis en Italio, kaj en 1871 revenis al Svedio.

En 1872 li iĝis membro de la Arta Altlernejo, en 1874 ties eksterordinara profesoro kaj en 1880 ties ordinara profesoro pri figura desegnado kaj pentrado. De 1881 ĝis 1887 li estis la direktoro de la akademia altlernejo.

Elektitaj verkaĵoj
------------------

 * Enmarŝo de Sten Sture la pli maljuna en Stokholmon*Enmarŝo de Sten Sture la pli maljuna en Stokholmon*
* Eriko la 14-a de Svedio kaj Karin Månsdotter*Eriko la 14-a de Svedio kaj Karin Månsdotter*
* Adolf Erik Nordenskiöld*Adolf Erik Nordenskiöld*

 

* Georg von Rosen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Georg von Rosen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 306703
* GND: 117594695
* LCCN: no00035205
* VIAF: 8169318
* ISNI: 0000 0001 0772 9644
* LIBRIS: 401035 232591, 401035
* SUDOC: 159762189
* BNF: 169483275
* ULAN: 500030873
* BIBSYS: 2025053
* RKD: 68247
 |
**Winx Club** (esperante *Klubo Vinks*) estas itala animacia televida serio, produktita de Rainbow S.r.l. kaj Nickelodeon, kreita kaj reĝisorita de Iginio Straffi ekde 2004. La sukceso de la serio rezultigis internacian franĉizon de ludiloj, libroj, vestaĵoj, videoludoj, DVD-oj, longdaŭraj filmoj kaj Netflix-an adaptaĵon kun realaj aktoroj.

*Winx* estas la nomo de klubo formita el junaj inaj adoleskantoj, kiuj estas feoj. La rakonto (krom la kvara sezono, kiu okazas en planedo Tero) disvolviĝas en la magia mondo *Magix*, loĝata de feoj, sorĉistinoj, monstroj kaj homoj, kaj montras la klasikan lukton inter bono kaj malbono.

Historio
--------

La serio estis lanĉita en la origina lando la 28-an de januaro 2004, en la kanalo Rai Due, kaj elstaras pro la fakto, ke ĝi estis la unua itala animaciita serio vendita al Usono. En malmulte da tempo la serio estis elsendita tutmonde, akirante grandan sukceson inter la juna publiko, specife knabinoj inter 7 kaj 12 jaroj, ĝia celpubliko. La sukceso pligrandiĝis kaj dum la jaroj, *Winx Club* gajnis ĉiuspecajn ŝatantojn.

Oni komencis produkti la unuan epizodon de la serio en la jaro 1999, sub la nomo "Magic Bloom". Unue, Iginio Straffi dezajnis la intrigon de la programo por ke ĝi daŭru nur tri sezonojn (entute 78 epizodoj). Li elektis daŭrigi la rakonton en 2009, per kvara sezono. Tiutempe, la populareco de *Winx Club* allogis la usonan kompanion Viacom, posedanto de Nickelodeon. Viacom aĉetis 30 elcentojn de la animacistudio Rainbow SpA, kaj Nickelodeon iĝis kun-produktanto de la serio.

Intrigo
-------

Bloom, adoleska knabino, loĝas en Tero kun siaj gepatroj, en urbo Gardenia. Unutage, ŝi iris al parko kun sia nova biciklo (donacita okaze de sia 16-a naskiĝtago) kaj tie ŝi spektas batalon inter trolo kaj Stella, princino de la reĝlando Solaria kaj feo de la Suno. Bloom etendis la manon kaj el ĝi eliris energio, kiu permesis al Stella venki la monstrojn. Stella sciigas Bloom-on, ke ili ambaŭ estas feoj, kaj Bloom devus akompani ŝin al Alfea, akademio por feoj.

Tie, Bloom ekkonas Flora-n, feo de naturo, Musa-n, feo de muziko kaj Tecna-n, feo de teĥnologio. Ili kvinope devos lukti kontraŭ malbono, figurita de la Trix, tri sorĉistinoj. En la dua sezono aliĝas al Winx alia feo, Aisha, princino de la reĝlando Andros.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-08-14. Alirita 2022-02-06.
4. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-02-03. Alirita 2022-02-06.
5. ↑
6. ↑
7. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-07-04. Alirita 2022-02-06.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Winx Club en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 737848
* MBA: 547894b6-bdd6-4723-a4cf-8d584885c7fb
* NKC: unn2014817964
 |
La Muzeo Lázaro Galdiano, ekde la strato Serrano.
La **Muzeo Lázaro Galdiano**, de Madrido, gastigas la samnoman privatan kolekton, kreata el universala intereso pri ĉiaj artoj kaj teknikoj. La kolektaro, vere escepta, estis arigata de sinjoro José Lázaro Galdiano, kiu antaŭ la forpaso, donis ĝin en 1947, al la Hispana Ŝtato.

Post la kreado de la Fondaĵo Lázaro Galdiano kaj la adaptiĝo en muzeo de la antikva domo de Galdiano, la kolektaro prezentiĝis al la publiko la 27-a de januaro 1951. Ekde tiam ĝia prestiĝo inter la fakuloj amplekse disvastiĝis kaj ĝiaj arkivoj, kvankam ne tiom popularaj, estas konsiderataj kiel nepraj por la studado kaj esplorado de multaj aspektoj de la historio de la arto. Elstaras la kolekto de pentraĵoj kaj gravuraĵoj de Francisco de Goya, kun mondkonataj objektoj, tamen, malmultaj homoj scias ke ili troviĝas en tiu muzeo. La muzeo estis tute reformata komfortigante la vizitadon de la publiko kaj ĝi centriĝas en la plej bonkvalitaj objektoj. En la nuntempo malfermiĝas kvar etaĝoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Muzeo Lázaro Galdiano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Muzeo Lázaro Galdiano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fondaĵo-Muzeo Lázaro Galdiano


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 308407
* GND: 4359916-3 1238413-6, 4359916-3
* LCCN: nr89006280
* VIAF: 263381846 132433169, 263381846
* ISNI: 0000 0001 2160 7651
* SUDOC: 085903388
* BNF: 13173829v
* ULAN: 500218701
* BNE: XX161973
 |
**Muzeo Katona József** estas ĉefe bildgalerio, krome historia muzeo en Kecskemét, en Palaco Cifra. 

Muzeo Katona József en Kecskemét

Historio
--------

La palaco Cifra estis konstruita en 1902 por loĝdomoj kun teretaĝaj vendejoj. En la 1910-aj jaroj la urba municipo ricevis pentraĵojn, poste ankaŭ aliaj mecenatoj riĉigis la kolekton. Ili estas videblaj en diversaj lokoj, sed ekde 1983 jam en tiu ĉi palaco. 

Menciindas, ke ekstere sur la palaco estas videblaj fajencaj ornamaĵoj kun hungarecaj motivoj. Ili estis produktitaj en uzino de Vilmos Zsolnay.

Muzeo
-----

Interne la ĉefa vidindaĵo estas konstanta ekspozicio pri hungaraj pentraĵoj el la 20-a jarcento (László Mednyánszky, István Farkas, István Nagy (pentristo), Menyhért Tóth kaj aliaj). La historia parto prezentas restaĵojn de avaroj, kiuj vivis ankaŭ en la ĉirkaŭaĵo. En la muzeo oni ofte aranĝas porokazajn ekspoziciojn.

Vidu ankaŭ
----------

* József Katona

Fontoj
------

* Arkivigite je 2015-02-26 per la retarkivo Wayback Machine hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Nodar Vaĥtangoviĉ Kanĉeli** (ruse *Нодар Вахтангович Канчели*; naskiĝis la 21-an de aprilo 1938) estas sovetia kaj rusia inĝeniero.

Verkoj
------

Kelkaj plej gravaj objektoj, projektitaj de Nodar Kanĉeli aŭ kun lia partopreno:

* Ostankina televida centro (Moskvo)
* Hotelo "Belgrad" (Moskvo)
* Subtera vendejaro "Oĥotnij Rjad" sub Maneĝa placo (Moskvo)
* Kupolo de la Katedralo de Kristo Savinto (Moskvo)
* Palaco de rapid-sketado (Kolomna)
* Ripozejo "Druĵba" (Jalto)
* Galerio de mineralakvaj fontoj (Jessentuki)

Katastrofoj
-----------

Inter la projektitaj de li moskvaj konstruaĵoj estis du fero-betonaj kovriloj, kies detruiĝo okazigis katastrofojn kun multaj viktimoj: kupolo de akvoparko Transvaal-parko (falis en februaro 2004) kaj kovrilo de bazara konstruaĵo Basmannij (la akcidento okazis en februaro 2006).

Pro la unua kazo Kanĉeli estis kulpigita de la Prokuroraro de Moskvo. Al li estis proponita amnestio ligita al 100-jariĝo de la Ŝtata Dumao de Rusio; li konsentis, ne konfesinte tamen sin kulpa. La 26-an de oktobro 2006 juĝistaro Zamoskvoreckij agnoskis laŭleĝecon de la amnestio.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 496223
* VIAF: 4733155769093227880000 172372251, 4733155769093227880000
* ULAN: 500276021
 |
Monda heredaĵo de UNESKO

Malnova mapo de la insulo Gorée (1772)
Gorée
Gorée vidita de la maro
Vido el la sklavejo
**Gorée** (france *Île de Gorée*) estas insulo antaŭ la marbordo de Senegalo. Ĝi famiĝis kiel sklavinsulo, la plej granda je la afrika marbordo, kaj estis uzita kiel sklavenŝipejo ĝis abolo de sklaveco en la jaro 1848.

Ekde 1978 la insulo estas parto de la monda kulturheredaĵo sub protekto de Unesko.

Geografio
---------

La areo de la insulo estas 36 hektaroj, ĉirkaŭ 1 kilometron longa kaj 300 metrojn larĝa. Ekzistas malgranda strando.

Historio
--------

En la jaro 1444 la insulo estis okupita de portugaloj. Kiam Kristoforo Kolumbo forveturis al Ameriko li restis iomete sur Gorée. En 1588 la insulo iĝis nederlanda posedaĵo.

En la jaro 1663 Gorée estis portempe okupita de Anglio, sed en 1677 Francio forprenis ĝin de la nederlandanoj kaj transformis ĝin al plej grava haveno por enŝipigi sklavojn. Dufoje Gorée iĝis angla: inter 1758 kaj 1763 kaj inter 1809 kaj 1815.

El la 18-a kaj 19-a jarcentoj restas multaj belaj kolonikonstruaĵoj.

Dum la jaroj 1776 ĝis 1778 estis konstruita la sklavejo (*Maison des Esclaves*, domo de la sklavoj).

La malsaniga febrodonema klimato de Gorée mortigis multajn eŭropanojn.

Fine de la 19-a jarcento oni priskribis la urbon Gorée sur la samnoma insulo kiel bone konstruita. Tiam ekzistis malnova de angloj konstruita fortikaĵo kun 200 francaj soldatoj, grandaj varejoj kaj 2.956 loĝantoj (en 1879), el kiuj 750 estis mulatoj kaj 50 blankuloj.

Dum la 20-a jarcento la insulo evoluiiĝis al turistocelo. Ankaŭ posteuloj de sklavoj komencis viziti al insulon por esplori sian devenon. Gorée estis deklarita monda kulturheredaĵo en la jaro 1978.

Vidindaĵoj
----------

La tuta insulo estas muzeo kaj montras la pasintecon de sklaveco. Antaŭ la vojaĝo oni konsultu la malfermhoraron de la insulaj muzeoj, ĉar ili ne estas malfermitaj ĉiutage.

Famas ĉefe la sklavejo, nuntempe muzeo. Ĝi enhavas la karcerojn, kie atendis la sklavoj antaŭ enŝipigo.

Ekonomio
--------

Fiŝkaptado estas tradicia okupo.

Vidu ankaŭ
----------

* Gorée en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Gorée en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Insuloj
* Senegalo
* Sklaveco

Eksteraj ligiloj
----------------

* webworld.unesco.org/goree/ ttt-ejo de Unesko (angle, france) Arkivigite je 2011-04-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Listo de monda kulturheredaĵo (angle)
* Listo de monda kulturheredaĵo (france)
Koordinatoj: 21° 58′ S 28° 20′ O﻿ / ﻿21.967 °S, 28.333 °O﻿ / -21.967; 28.333 (mapo)

**Bobonong** estas urbo en la Centra Distrikto de Bocvano lokita 80 km el Selibe Phikwe. En 2008, Bobonong havas loĝantaron de 21,085. La Babirwa tribo troveblas en tiu vilaĝo.

Bobonong estas la sidejo de la Bobirwa Sub Distrikto kaj estas hora veturado de la Tuli Block Areo kie la Norda Tuli Ludo Rezervo situas. Mashatu kaj Tuli Safari Lodge havas loĝejojn por turistoj.

Bobonong havas mezlernejo. Ĝi havas registarajn oficejojn inkludante juĝistojn-oficejon, elementa hospitalo, policejo, poŝtoficejo, biblioteko kaj malgranda urbo centro.

Bobonong estas alirebla de Francistown tra Selibi Phikwe aŭ de Gaborono tra Palapye. Ambaŭ vojoj estas pavimitaj kaj branĉiĝas de la Ĉefa Nord Sudo Ŝoseo kiu etendas de Ramokgwebana al Ramatlabama.

Ĝi estas vilaĝo kun ambaŭ tradiciaj kaj modernaj loĝejaj strukturoj kun fidinda provizado de elektro tiel kiel la normo ITC-servoj inkluzive ambaŭ konekto por fiksaj telefonoj kaj poŝtelefonoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bildoj de Bobonong en Flickr (angle)

Referencoj
----------

1. ↑  WolframAlpha knowledgebase, 2012
2. ↑  World Gazetteer[*rompita ligilo*]
Koordinatoj: 50° 37′ 37″ N 14° 33′ 05″ O﻿ / ﻿50.62694 °N, 14.55139 °O﻿ / 50.62694; 14.55139 (mapo)

**Bobří potok** (esperante: *Kastora rojo*) estas akva fluanto apartenanta en akvokoletan areon de rivero Ploučnice en nordo de Bohemio. Ĝi trafluas tra distrikto Děčín kaj distrikto Česká Lípa sur dislimejo de Regiono Ústí nad Labem kaj Regiono Liberec. Ĝi fontas sub monto Buková hora en Bohemia mezmontaro, ĝi akvigas survoje sistemon de Holanaj fiŝlagoj kaj finas en Novkastela fiŝlago proksime de municipo Zahrádky en ĉirkaŭaĵo de Česká Lípa.

Priskribo de la fluo
--------------------

Ŝtona ponto trans Bobří potok ĉe Hrázský rybník
En Kravaře Bobří potok fluas preter remparoj de la municipo
Antaŭ enfluo en Mnichovan trarompejon
Ĝi fontas en alteco 594 m s. m. sub monto Buková hora sur katastro de vilaĝo Příbram. Ĝi trafluas unue direkte al oriento tra Příbram, Verneřice, Loučky, ĝi kreas akvofalon Bobří vodopád en naturmemorindaĵo Bobří soutěska, poste ĝi turniĝas al sudo tra Kravaře. Ĉi tie ĝi denove returniĝas al la oriento tra vilaĝoj Sezímky kaj Stvolínky. Malantaŭ ili ĝi akvigas vicon da malsekejoj kaj fiŝlagoj – Dolanský, Hrázský, Milčanský kaj Holana fiŝlago (vidu Holanajn fiŝlagojn). Proksime de municipo Zahrádky ĝi kuniĝas kun rojo Dolský potok kaj akvigas de sudo la protektitan Novozámecký rybník (nacia naturrezervejo en Ĉeĥio), kien ĝi alfluas tra Mnichova breĉo ĉe Zahrádky. Tie ĝiaj akvoj finiĝas. Fiŝlago Novozámecký rybník estas akvigata ankaŭ de Robečský potok de oriento, forfluo el ĝi tra Novkastela trarompejo estas nomita kiel daŭrigo de rojo Robečský potok. Tiu malantaŭ Česká Lípa ĉe dubica sablominejo el la maldekstra flanko enfuiĝas ĝis Ploučnice, kiu poste tranĉas la orientan parton de Bohemia mezmontaro kaj celas al nordokcidento al kunfluejo kun rivero Elbo en Děčín.

La akvokolekta areo estas 126,9 km², la longeco de la fluanto 28,1 km, mezproksima trafluo ĉe enfluejo 0,71 m³/sec.

Uzo
---

La supra parto de la rojo estas en zorgo de fiŝkaptista regiono MO ČRS Děčín, ĝi estas markita kiel protektita truta akvo n-ro 443 061 kun malpermeso de fiŝkaptado. Poste ĝi estas en zorgo de MO ČRS Žandov (443060). La akvigata sistemo de Holanaj fiŝlagoj havas diversajn proprumantojn.

Inundoj
-------

La rojo de tempo al tempo venas ĝis la 3-a inunda grado kaj ĝi inundigas municipojn sur ĝia fluo.
Koordinatoj: 49° 52′ 18″ N 18° 12′ 37″ O﻿ / ﻿49.87167 °N, 18.21028 °O﻿ / 49.87167; 18.21028 (mapo)

**Bobrovníky** (germane *Bobrownik*, pole *Bobrowniki*) estas vilaĝo situanta en sudorienta angulo de Hluĉinio, parto de urbo Hlučín, troviĝanta en distrikto Opava en Ĉeĥio. Ĝi situas proksimume 3 km sudoriente de Hlučín. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 409 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 1 295 loĝantoj.

**Bobrovníky** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,49 km². Bobrovníky estas la municipa parto de Hlučín ekde la jaro 1975.

Historio
--------

Bobrovníky estas unu el la plej malnovaj lokoj de ĉirkaŭaĵo kaj ĝi havas derivita sian nomon de gardistoj de kaj ĉasistoj de kastoroj, kiujn senjorujo en proksima rivero Opava bredis pro multekostaj peltoj. La vilaĝo devene apartenis al burgo Landek, kies nomo estas menciata jam en dokumento el la jaro 1377 apud Hlučín, Markvartovice kaj Koblov, Bobrovníky tiam nomiĝis *Bobernig*. La municipo unue apartenis al senjoroj el burgo Landek. En la jaro 1474 la burgo estis neniigita fare de soldataroj frunte kun Matias Korvino. Hlučín, al kiu Bobrovníky apartenis, fariĝis sidejo de landeka senjorujo.

En la jaro 1842 la municipo estis vendita al komercisto el Ostrava, pro kio ĝi apartigis de la hluĉina senjorujo. Je kvin jaroj pli poste Bobrovníkon ricevis komune kun Ludgeřovice kaj Petřkovice grafo Salomon Mayer Rothschild. Dum Rotschildidoj la indikitaj senjorujoj kaj voktoj estis denove kunigitaj kun la hluĉina senjorujo. En la jaro 1880 estis en Bobrovníky konstruita lernejo, ĝis tiu tempo infanoj vizitis lernejon en Lhotka.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 264 |
| 1880 | 300 |
| 1890 | 343 |
| 1900 | 414 |
| 1910 | 462 |
| 1921 | 552 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 680 |
| 1950 | 685 |
| 1961 | 890 |
| 1970 | 885 |
| 1980 | 1 092 |
| 1991 | 1 244 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 1 271 |
| 2011 | 1 336 |
| 2021 | 1 295 |

Malánky
-------

Al Bobrovníky apartenis (kaj senĉese apartenas) ankaŭ domoj kun nomigo Malánky. En lasta tempo la loĝantoj de Malánky tre premas pri tio, por ke Malánky estu kiel domaro perceptata iel apartigite de Bobrovníky. Civitana societo metas kiel celon krei propran vilaĝplacon, kiu fariĝus centro de la domaro.

Antaŭe ol kia ajn konstruaĵo ĉi tie situis ligna kruco, kiu onidire devis rememorigi homon, kiu ĉi tie estis dum svedaj militoj altirita el Hlučín kaj mortigita. La kruco situas ĝis hodiaŭ en arbaro nomata *Kočí les* kontraŭ tombejo Březiny.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Hlučín (3) |
| --- |
| Bobrovníky ~ Darkovičky ~ Hlučín |

 |
*Tiu ĉi artikolo temas pri urbo en Rusio. Pri municipo en Slovakio temas artikolo Bobrov (distrikto Námestovo).*

---

**Bobrov** (ruse *Бобров*) estas urbo en Voroneĵa provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 20204501.

La urbo estis fondita en jaro 1698.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1779.

La interurba telefona kodo estas 07350, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 51°05' norde, longitudo 40°02' oriente.

La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Bitjug (Битюг) (kiu enenfluas en riveron Don (Дон)).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 7.6 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 20.8 mil loĝantojn.

Flago de Voroneĵa provinco
Urboj de Voroneĵa provinco

**Ĉefurbo**: Voroneĵ

Bobrov |
Boguĉar |
Borisoglebsk |
Buturlinovka |
Ertil |
Kalaĉ |
Liski |
Novoĥopjorsk |
Novovoroneĵ |
Ostrogoĵsk |
Pavlovsk |
Povorino |
Rossoŝj |
Semiluki 

 

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Boboviŝĉe** (ukraine **Бобовище** aŭ **Бобовіще,** hungare *Borhalom*) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve.

Bazaj informoj
--------------

* 48° 31′ 40″ N 22° 40′ 14″ O﻿ / ﻿48.52778 °N, 22.67056 °O﻿ / 48.52778; 22.67056 (mapo)Koordinatoj: 48° 31′ 40″ N 22° 40′ 14″ O﻿ / ﻿48.52778 °N, 22.67056 °O﻿ / 48.52778; 22.67056 (mapo)
* Areo: 2 km²
* Alto super marnivelo: 141 m
* Loĝantaro: 1610
* Poŝtkodo: 89632
* Telefonprefikso: 3131

Situo
-----

Historio
--------

La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1360 en slava formo *Boboviscse*. Post la mezepoko la regiono foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. Fine de la 19-a jarcento pro la hungariga politiko la komunumo ricevis hungaran loknomon Borhalom. En 1910 loĝis tie 859 homoj, (825 rutenoj, 25 germanoj, 9 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Borhalom apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Boboviŝĉe. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵo
---------