recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Věroslav BERGER**, ĉeĥa pentristo, skulptisto, grafikisto kaj ilustristo, naskiĝis en la 25-a de majo 1928 en Černá-Rváčov apud Lomnice nad Popelkou, distrikto Semily, en familio de lignoskulptisto kiel la plej juna el ses infanoj. Inter 1943-46 li lernis metion de delikata mekanikisto ĉe la firmao Logia en Prago.

Inter 1950-58 li frekventis vesperajn kursojn de pentrado en la eksa Ukrainia Akademio (Profesoro Jiří Krejčí). En 1952 li edziĝis al Zdenka Vovsová-Bergrová, verkistino, tiutempe ĉefe tradukistino de poetoj el la 19-a jarcento.

Inter 1948-60 li laboris en Meopta (fabriko de otikaj aparatoj) kaj 1960-68 en Esplorinstituto Geodezia, Topografia kaj Kartografia en Prago, ekde 1965 kiel estro de esplorlaborejo. Li estas kunaŭtoro de patento n-ro 147719. Inter 1958-63 li studis en Lernejo de Plastikaj Artoj en Prago ĉe Hollar-placo (Prof. Jaroslav Bartoš kaj Prof. Jaroslav Vondráček).

Ekde 1967 kandidato de Ĉeĥoslovaka Asocio de Plastikaj Artistoj en Prago, post 1968 nur registrita. Ekde 1990 membro de Unio de Plastikaj Artistoj, nun en Ligo de Pragaj Pentristoj. Ekde 1959 li aranĝis dudek ses memstarajn ekspoziciojn kaj partoprenis en kvardeko da kolektivaj ekspozicioj. Prezentita en artgalerioj: Nacia Galerio en Prago, skulptaj kaj grafikaj kolektoj. Muzeo de Nacia Literaturo. Galerio de la Ĉefurbo Prago. Armea Plastik-arta Studio. Regiona Galerio de Moderna Arto en Hradec Králové. Galerio de Artoj en Karlovy Vary. Muzeo Terezín. Galerio de Artoj en Lomnice nad Popelkou. Galerio Zirc, Hungario. Li ilustris tridek ses librojn, plej ofte poezion. Li realigis monumenton en Vyšehrad-tombejo, tombo n-ro 74, ŝtono, metalo.

Honorigoj: Medalo kaj diplomo de Eŭropa Cirklo Franz Kafka, Prago 1998. Li estas indikita en enciklopedio *Who's Who in the World* (Edition 2000, Marquis, Usono), en Ĉeĥio en enciklopedio Diderot, plue en enciklopedio Outstanding Artists and Designers (Cambridge, Anglio).

* Kategorio Věroslav Berger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 4477
* GND: 119229153
* LCCN: n93082196
* VIAF: 20486131
* ISNI: 0000 0001 1043 1363
* SUDOC: 170621359
* NKC: jn19990209048
 |
**Aranka Hegyi** [hedji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hegyi Aranka** estis hungara-cigana operetkantisto, primadono.

Aranka Hegyi sur scenejo
Aranka Hegyi  naskiĝis la 25-an de majo 1855 en Szabadka (nuntempa Subotica en Serbio), ŝi mortis la 9-an de junio 1906 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Aranka Hegyi devenis el muzika cigana familio. Ŝi frue orfiĝis, ŝi estis edukita en Pest (urbo) inter 1862-1872. Ŝi estis talenta, tial ŝi lernis dancojn kaj kantojn en studio de Nacia Teatro (Pest). En 1873 ŝi aliĝis al trupo en sia naskiĝurbo. Ekde 1880 ŝi apartenis Népszínház (jam ne ekzistanta), kie ŝi estis egalranga aktoro kun Lujza Blaha kaj Ilka Pálmay. En 1885 ŝi edziniĝis, sed la geedziĝo daŭris nur 2 jarojn. En 1898 kelkajn monatojn ŝi apartenis al Teatro Magyar. En 1900 ŝi fondis privatan aktoran lernejon.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Janka Csatay

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Jacques Offenbach: *Les contes d'Hoffmann* - triopa rolo (Olympia, Giulietta, Antonia) unue kantita hungare en 1882
* Robert Planquette:
	+ *Les cloches de Corneville* – Serpolette
	+ *Rip van Winkle* – Katrina
* Georges Bizet: *L'Arlésienne* - Vivette
* Jacques Offenbach: *La Belle Hélène* – Paris
* Franz von Suppé: Boccaccio - titolrolo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2014-07-15 per la retarkivo Wayback Machine

Aranka Hegyi en 1900

* Kategorio Aranka Hegyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 587318
 |
**Aranka Váradi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Váradi Aranka Gizella Mária** estis hungara aktoro. Ŝia familia nomvarianto estis *Várady*. Ŝia patro estis Antal Váradi.

Aranka Váradi
Aranka Váradi kun Alajos Mészáros
Aranka Váradi  naskiĝis la 11-an de marto 1886 en Budapeŝto, ŝi mortis la 5-an de januaro 1966 en Hispanio en Mallorca.

Biografio
---------

Aranka Váradi frekventis Teatran Akademion kaj Muzikakademion. En 1903 ŝi aliĝis al trupo de la Nacia Teatro (Budapeŝto), kie paŝo post paŝo ŝi ricevis pli signifajn rolojn. Ŝi aĝis 23, kiam ŝi havis furoran sukceson. En 1923 ŝi estis nomumita eterna membro de la Nacia Teatro. Lastfoje ŝi havis rolon en 1947, poste ŝi forlasis la landon, ĉar ŝi ne vidis perspektivon en la komenciĝinta socialismo. Ŝi ricevis premion en 1908.

Ŝi unue estis edzino de Sándor Fekete inter 1916–1924, poste de Miklós Bánffy ekde 1939.

Elektitaj roloj
---------------

* William Shakespeare:
	+ *La Tragedio de Reĝo Lear* - Cordelia
	+ *Somermeznokta sonĝo* - Puck
* Goethe: *Fausto* - Margit
* Rostand: *Cyrano de Bergerac* - Roxane

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Aranka Váradi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 569808
* VIAF: 121488966
* ISNI: 0000 0000 7932 0517
 |
**Aranka Palatinus,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Palatinus Aranka** estas serbia hungara oficisto (matrikulisto), ĵurnalisto. Ŝia origina familia nomo estis ĝis la geedziĝo (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Samú Aranka*.

Aranka Palatinus naskiĝis la 12-an de decembro 1951 en Muĵlja (nuntempa urboparto de Zrenjanin).

Palatinus Aranka en 2016
Palatinus Aranka

Biografio
---------

Aranka Palatinus apartenas al la hungara minoritato en Jugoslavio, poste en Serbio. Ŝi maturiĝis en gimnazio en Zrenjanin, poste ŝi akiris diplomon en Sarajevo. Post siaj studoj ŝi laboris 15 jarojn en kooperativo en sia naskiĝurbo, poste en la urba admininistracio. Plej longe li estis matrikulisto. Ŝi ankaŭ estis ĵurnalisto en la lokaj gazetoj jam ekdde 1977. Ŝi jam estas emeritita. Ŝi havas edzon kaj naskis du filojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Muzslya 1956* (1971)
* *A muzslyai szentbúcsú és a település lakóinak búcsújáró szokásai* (1999)
* *A Szűzanya oltalmában* (2002)
* *Igy kezdődött 125 évvel ezelőtt* (2015)
* *A II. világháború ártatlan német áldozatai* (2016)

Fontoj
------

* hungarlingva sinprezento kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Aranka Palatinus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 705975
 |
**László Dénes** [lAslO dEneŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dénes László** estas hungara mezlerneja kaj altlerneja instruisto pri violonado.

László Dénes  naskiĝis la 24-an de oktobro 1935 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Dénes frekventis diversajn muziklernejojn en sia naskiĝurbo, liaj plej gravaj instruistoj estis Dezső Rados kaj Mária Zipernovszky. Li akiris diplomon en 1959. Dekomence li koncentris pri la teorio kaj pedagogio anstataŭ fari violonkoncertojn. Li instruis violonadon jam ekde 1958 en muziklernejo. Tiutempe li partoprenis en fondo de muzika revuo. Ekde 1973 li instruis en la Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. En 1993 li atingis la instruan rangon docento, ĝis la emeritiĝo li estis katedrestro.

Elektitaj libroj (plej ofte kunaŭtoro)
--------------------------------------

* *Kis előadási darabok hegedűre és zongorára*, 1964
* *Hegedűiskola I*, 1966, 1988, 2009
* *Hegedűiskola II*, 1970
* *Hegedűiskola III-IV*, 1970
* *Előadási darabok a hegedűiskola II. kötetéhez*, 1972
* *Hegedűiskola 5-6*
* *Gondolatok a hegedűpedagógia kérdéseiről*
* *Hegedű ABC*

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* hu:Oláh Vilmos
* Antal Zalai

Memorigiloj
-----------

* en Bankoko ekde 2003 lernejo prenis la nomon *Dénes International Music Academy*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* Arkivigite je 2019-05-03 per la retarkivo Wayback Machine angle

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-05-03. Alirita 2019-05-03.

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 640743
* GND: 1133084575
* VIAF: 306217740
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blankavosta blua muŝkaptulo** |
| --- |
|  |
| Blankavosta blua muŝkaptuloBlankavosta blua muŝkaptulo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Cyornis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. concretus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Cyornis concretus****(Müller, 1835) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blankavosta blua muŝkaptulo  |

 |
| v • d • r |

La **Blankavosta blua muŝkaptulo** (***Cyornis concretus***) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro *Cyornis* aŭ de Bluaj muŝkaptuloj kiu laŭnome enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj.

La maskloj de tiu specio estas **blua supre**, dum la inoj estas ĉefe brunaj. Temas pri kazo de seksa duformismo. Tamen ambaŭ havas blankan gorĝon kaj blankecan ventron kiu sekvas ĝis la vosto.

Ĝi troviĝas en Brunejo, Ĉinio, Barato, Indonezio, Laoso, Malajzio, Birmo, Tajlando kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Cyornis concretus[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blankdorsa kapito** |
| --- |
|  |
| Blankdorsa kapitoBlankdorsa kapito
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pegoformaj *Piciformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ramfastedoj *Ramphastidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Capito* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. hypoleucus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Capito hypoleucus****(Salvin, 1897) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Preskaŭ minacata** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blankdorsa kapito  |

 |
| v • d • r |

La **Blankdorsa kapito** (***Capito hypoleucus***) estas specio de birdoj de la familio de Ramfastedoj aŭ de propra familio de Kapitonedoj, laŭ kelkaj fakuloj, sed ĉiukaze parencoj de tukanoj, tukanetoj, Sudamerikaj barbuloj ktp.

Aspekto
-------

La plej karaktera eco de tiu ĉi specio estas la **blanka dorso** kiu nomigas la specion. La scienca specifa nomo *C. hypoleucus* signifas en la latina "blanka supre". Fakte la diferenco kun aliaj membroj de la specio, kiel la Ruĝkrona kapito kaj la Ruĝostria kapito, kiu havas ruĝajn kronon kaj nukon, estas ke tiu ĉi specio havas ruĝan nur la antaŭan parton de la krono (frunto), dum la resto de la krono estas blanka vertikala strio kiu sekvas kiel blanka dorso, tre **kontrasta inter la nigraj flugiloj**. Estas blankecaj ankaŭ la gorĝo, brusto (kun bruneca nuanco) kaj ventro (kun flaveca nuanco). La nigra traokula strio de aliaj samgenranoj estas ĉe tiu ĉi specio pli larĝa kaj fakte estas tutvizaĝa zono el la beko ĝis la flugiloj.

Disvastiĝo
----------

Ĝi estas endemismo en Kolombio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montaroj, paxstejoj kaj plantejoj. Ĝi estas minacata de perdo de habitato.

Listo de subspecioj
-------------------

* *Capito hypoleucus carrikeri* G.R. Graves, 1986
* *Capito hypoleucus extinctus* G.R. Graves, 1986
* *Capito hypoleucus hypoleucus* Salvin, 1897

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Capito hypoleucus[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 27a Julio 2007.

Eksteraj ligiloj
----------------

* BirdLife Specidatumbazo.[*rompita ligilo*]
**Liro** estas tipo de strofo kvinversa de la itala kaj hispana metrikoj, komponita de tri sepsilabaj versoj kaj du dekunusilabaj kun la jena rima dispono:
7a 11B 7a 7b 11B:

"O pastori felici
che d'un piciol poder lieti e contenti,
havete i cieli amici;
e lungi da le genti
non temete di mar'ira o di venti" ("Loda de la vita pastorale", *Rime*, 1560)
En la hispana liriko ĝi estis enkondukita de la poeto toleda Garcilaso de la Vega en sia "Oda a la flor de Gnido", kiun li komponis kiam li troviĝis en Napolo inter 1532 kaj 1536. Tiu strofa skemo ricevis la nomon de la termino *liro* (*lira*, en hispana) kiu aperas en la unua verso de la poemo:

"Si de mi baja lira
tanto pudiese el son que en un momento
aplacase la ira
del animoso viento
y la furia del mar y el movimiento..."
Tiu strofo, kiun Garcilaso uzis nur unufoje, estos uzata ofte de Fray Luis de León por liaj horaceskaj odoj, sed li uzis ankaŭ aliajn diferencajn mallongajn kombinojn de sepsilabaj kaj dekunusilabaj versoj kiun li nomis same *liras*; Johano de la Kruco, kiu estis lia disĉiplo en Salamanko, portis tiun strofon al perfekto ĉefe per sia poemo "En una noche oscura" (Dum malhela nokto).
**László ERNSTER** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ernster László** estis hungara-sveda biokemiisto, profesoro, membro (honora en 1981) de Hungara Scienca Akademio, membro de Reĝa Sveda Scienca Akademio (1974). Lia nomo estis en Svedio **Lars Ernster**.

László Ernster  naskiĝis la 4-an de majo 1920 en Budapeŝto. Li mortis la 4-an de novembro 1998 en Stokholmo.

Biografio
---------

László Ernster devenis el juda familio, tial li ne povis viziti universitaton en Budapeŝto, tial li translokiĝis al Parizo. Li hejmenvenis en 1939. Li kaŝiĝis en la sveda ambasadoro de la nazioj, tial li restis viva. En 1946 li rifuĝis al Svedio, kie li ricevis postenon en instituto. Li doktoriĝis (PhD) en 1956 en la universitato en Stokholmo. Inter 1967-1986 li estis direktoro de la universitata biokemia instituto en Stokholmo. Ekde 1968 li rajtis reviziti Hungarion, kie li prelegis en la akademio. En 1986 li pensiuliĝis, tamen li foje instruis en medicina universitato en Budapeŝto. Li okupiĝis precipe pri la mitokondrioj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
**VÁRADI Mátyás** [va:radi] estas hungara pastro, kuracisto. Li naskiĝis en 1638 en Sóvárad kaj mortis post 1684 en Kézdivásárhely.

Biografio
---------

Mátyás Váradi lernis en Marosvásárhely, poste li pristudis teologion kaj medicinon en Koloĵvaro kiel studento de János Apáczai Csere, poste en Lejdeno, Utrecht, Franekero (Frjentsjer), kie li doktoriĝis en 1669. Ekde 1670 ĝis 1680 li estis pastro 1672, poste dekano en Kézdivásárhely. Ĉirkaŭ 1680 oni malpermesis al li por labori kiel pastro pro siaj kiliastaj konceptoj, tial li subtenis lin ekde tiam nur el sia kuracista agado. Li estis en tiu tempo landfama kuracisto. Liaj latinlingvaj verkoj pri la variolo kaj rubeolo, pli poste pri la ftizo estas gravaj limŝtonoj de la hungara medicinhistorio.

Verkoj pli gravaj
-----------------

* *Dissertatio theologia de votis…* (Utrecht, 1666);
* *Disputatio medica de variolis et morbilis…* (Utrecht, 1667);
* *Égő szövétnek avagy ragyogó fáklya…* (Francker, 1668);
* *Disputatio Medica Inauguralis de Phthisi* (Francker, 1669).

Literaturo
----------

* Magyary-Kossa Gyula: *Magyar orvosi emlékek* (III. Bp. 1931);
* Herepei János: *Adattár XVII. századi szellemi mozgalmaink történetéhez* (II. Bp. Szeged, 1966).

Fontoj
------

* Magyar Életrajzi Lexikon
**Mátyás Palyusik** [mAtjAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Palyusik Mátyás** estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto.

Mátyás Palyusik naskiĝis la 11-an de junio 1918 en ekstera parto de Békéscsaba (nuntempa Telekgerendás), li mortis la 2-an de februaro 1994 en Budapeŝto?.

Biografio
---------

Mátyás Palyusik maturiĝis en gimnazio en Békéscsaba en 1937, poste li akiris bestokuracistan diplomon en veterinara fakultato de Reĝa Hungara Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1942, en la sekvanta jaro li doktoriĝis. Jam en 1941 li ricevis statuson en la epidemia katedro, kiun li tenis ĝis 1967. Interrompe li estis soldato (1942–1945) kaj militkaptito (1945–1948), bestokuracisto en Mezőhegyes kaj Budapeŝto (1949). Reveninta al la fakultato (baldaŭ altlernejo) li estis asistanto (1950–1951), lektoro (1951–1954), docento (1954–1967). Intertempe li kandidatiĝis en 1961 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Inter 1967 kaj 1981 li esploris en akademia instituto, poste li pensiuliĝis. Li ricevis 2 medalojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Népi állatgyógyítás a Csermosnya völgyében* (1942)
* *Különféle típusú lépfenebacillusok spóráinak viselkedése fertőtlenítőszerekkel szemben* (disertaĵo, 1943)
* *Állategészségtan* (mezlerneja lernolibro, kunaŭtoro, 1950; 5-a eldono: 1957)
* *A takonykóros fertőzöttség felismerése malleinos intradermális próbával* (1952, ankaŭ germane)
* *Részletes járványtan* (mezlerneja lernolibro, kunaŭtoro, 1953)
* *Hurutos lóinfluenza elleni immunizálási kísérlet élő vírussal* (kunaŭtoro, 1958)
* *Kísérletet a sertés idült paratyphusa elleni vakcina előállítására. 1–3.* (1964)
* *Az F2-toxin kimutatására szolgáló rétegkromatográfiás előhívási módszerek összehasonlítása* (kunaŭtoro, 1979)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 715717
 |
**Máté Dániel Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Máté Dániel** estis hungara juristo, altlerneja instruisto.

Máté Dániel Szabó naskiĝis la 1-an de decembro 1976 en Székesfehérvár.

Biografio
---------

Máté Dániel Szabó akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2000, poste li frekventis samloke doktoriĝan kurson, samtempe li estis asistanto, krome li laboris en oficejo de ombudsmano. Inter 2004 kaj 2013 li estis en instituto, poste li laboris en jura organizaĵo. Li instruis ankaŭ en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto (2003-2007), en Kalvinana Universitato Gáspár Károli (2004-2006), en Universitato de Miskolc (2011-2015). Intertempe en 2006 li ricevis stipendion en Bruselo. Lia laboro fokusiĝas pri defendo de la personaj datenoj.

Elektitaj artikoloj
-------------------

* *Alkotmányossági kérdések a köztisztviselői eskü záradékával kapcsolatban* (2002)
* *The plainness of the questions proposed for referendum* (2007)
* *Az elektronikus információszabadság* (2010)

Elektitaj libroj
----------------

* *Az elveszejtett alkotmány* (kunaŭtoro)
* *Védett adataink*
* *Szabad adatok, védett adatok 2.* (kunaŭtoro)
* *Alapjogi tanok I-II.* (kunaŭtoro)

Fontoj
------

* hungarlingva intervjuo kaj biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 708149
* VIAF: 8671151052051333530003
 |
Sânmartin (Arad) [sınmartin], hungare **Szentmárton** estas vilaĝo en Rumanio norde de Arad administre apartenanta al la komunumo Macea.

Demografio
----------

En 1910 ĝi havis 2 757 loĝantojn (germanoj), en 1992 1 767 (rumanoj, 3% hungaroj).

Historio
--------

Ĝia unua skriba mencio estas en 1477. Ĝi apartenis ĝis Traktato de Trianon al Hungara reĝlando, al Arad, poste al Rumanio.

Famuloj
-------

* Gyula Kéry, hungara aktoro

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1-18. 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

Komunumoj de Sankta Marteno en Transilvanio
-------------------------------------------

La ceterajn en Hungara reĝlando vidu: Alsószentmárton

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Csíkszentmárton | Dicsőszentmárton | Homoródszentmárton | Kakszentmárton |
| Mezőszentmárton | Nyárádszentmárton | Szentmárton | Szentmártonmacskás |
| Szépkenyerűszentmárton | Váradszentmárton |  |  |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Administra mapo de distrikto Arkivigite je 2006-08-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Popolnombrado 2002
**Laborstacio** (angle *workstation*) estas komplekso de aparataraj kaj programaraj iloj, destinitaj por solvado de certa aro da taskoj.

Sun SPARCstation 1+ kun 25 MHz-a RISC-procesilo, komenco de la 1990-aj jaroj
Xerox Alto iĝis en 1973 la unua komputilo, kiu estis uzanta grafikan uzantinterfacon kun manipulilo «muso» kaj eterreton

Laborstacio kiel laborloko de profesiulo estas komputilo aŭ komputila terminalo (enigiloj kaj eligiloj, diskretaj kaj ofte distancitaj disde la administra komputilo) kaj kompleto da necesa programaro, laŭbezone provizataj per helpa ilaro: presilo, ekstera datumdeponilo (magneta bendo, disketo, optika disko), strekkodskanilo kaj cetero.

En Sovetunio ekzistis simila termino: aŭtomatigita laborloko (ruse *автоматизированное рабочее место*, АРМ); ĝia senco estis malpli vasta.

Per la termino «laborstacio» oni indikas ankaŭ senmovan komputilon en loka reto rilate al servilo. (En lokaj retoj komputiloj estas klasifikataj je laborstacioj kaj serviloj. Ĉe laborstacioj la uzantoj solvas aplikajn taskojn [laboras en datumbazoj, kreas dokumentojn, faras kalkulojn, ludas]. Servilo priservas la reton kaj provizas siajn risurcojn al ĉiuj retnodoj, en tiu nombro al la laborstacioj.)

Indicoj de konfiguroj
---------------------

Ekzistas sufiĉe stabilaj indicoj de konfiguroj de laborstacioj destinitaj por certaj taskoj, kaj tio ebligas dividi ilin je profesiaj subklasoj:

* plurmedio kaj interalie komputila grafiko kaj traktado de bildoj, videoj kaj sonoj, ellaborado de komputilaj ludoj;
* diversaj inĝenieraj, arĥitekturaj (en tiu nombro urbokonstruaj) kaj aliaj sistemoj por aŭtomatigita projektado, geografiaj informsistemoj, kampolaboro, geodezio ktp.;
* sciencaj kaj inĝenieraj teĥnikaj kalkuladoj;
* profesia borsa interreta komercado.

Ĉiu tia subklaso povas havi siajn ĥarakterizajn ecojn kaj unikajn erojn, tiuj estas (enkrampe estas ekzemploj de uzado): granda ekrano aŭ kelkaj ekranoj (aŭtomatigita projektado, geografiaj informsistemoj, borso), rapide funkcianta vidkarto (kino, animacio, komputilaj ludoj), ampleksaj datumdeponiloj (fotogrametrio, animacio), profesia skanilo (fotarto), protektita komputilujo (armeo, uzado en ekstremaj kondiĉoj) kaj aliaj.

Vidu ankaŭ
----------

Komputeko (prikomputila terminokolekto)

* Kategorio Laborstacio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

Polsson, Ken.  Chronology of Workstation Computers (angle) (2015-05-14). Arkivita el la originalo je 2018-09-24. Alirita 2016-08-22.

Referencoj
----------

1. 1 2  Dictionary of Computing. Oxford University Press.
**Hajnal Tordai,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tordai Hajnal** estas hungara teatra kostumisto, altlerneja instruisto, ordinara membro de Hungara Arta Akademio (2013).

Hajnal Tordai  naskiĝis la 21-an de julio 1946 en Gyöngyös.

Biografio
---------

Hajnal Tordai abiturientis en Budapeŝto en 1964, poste ŝi studis en lernejo pri dekoraciistoj 2 jarojn, iom poste en libera artlernejo de Zebegény (1968–1970). Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Gyula Hincz, József Somogyi kaj László Gyémánt. Intertempe ŝi eklaboris apud Tivadar Márk en Budapeŝta Ŝtata Operejo en 1966, sed dum la someraj paŭzoj ŝi revenis al Zebegény. Inter 1977–1993 ŝi laboris en Teatro Kisfaludy, inter 1993–2000 en Nacia Teatro (Budapeŝto), poste ŝi kreis kostumojn sen esti membro de teatro. Ŝi memstare respondecis pri kostumoj ekde 1974, resume ŝi kreis ĉirkaŭ 500 kostumaron por spektakloj. Ekde 2010 ŝi instruas en Hungara Belarta Universitato. Ŝi ricevis premiojn inter 1996-2017.

Elektitaj kostumaj laboroj
--------------------------

* Emil Petrovics: C'est la guerre (1975)
* Sándor Bródy: A tanítónő (1980, 1994)
* William Shakespeare:
	+ Somermeznokta sonĝo (1984)
	+ Julio Cezaro (1988)
	+ Otelo, la maŭro de Venecio (1989, 1993, 1995)
	+ Hamleto (1993-1994, 2005)
	+ Reĝo Lear (1994)
* Georges Bizet: Carmen (1986, 2006)
* István Örkény: Macskajáték (1999)
* Andor Gábor: Dolarpaĉjo (2007)
* György Moldova: Te furcsa katona! (2010)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2017-04-19 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 631046
 |
La grava gimnazio episkopa Petrinum en Linz
**Collegium Petrinum** (germane: *Bischöfliches Gymnasium Petrinum*) estas dioceza gimnazio en Linz, Aŭstrio.

Historio
--------

La 2an de julio 1896 la konstrulaboroj komenciĝis. La impona strukturo, kiu laŭdire havas preskaŭ mil fenestrojn, enhavas la lernejon kaj la internulejon. La institucio, origine opiniita al estontaj klerikuloj kiel preparejo por futura porpastra seminaria vivo, baldaŭ iĝis unu el la gvidaj lernejoj en Supra Aŭstrio. En 1903 ĝi estis vizitita fare de la imperiestra moŝto Francisko Jozefo la 1-a.

Dum la Unua mondmilito la lernejo estis utiligita kiel porsoldata hospitalo, kiu kaŭzis la konstruon de la tombejo por falintaj militistoj. Post Anschluss en 1938, Hitler planis ŝanĝi la lernejon en teknikan lernejon. Tiuj planoj kaŭzis la interrompon de la studoj ĉe Petrinum, sed neniam estis finfine aranĝitaj. Postmilite komence la Ruĝa armeo okupis la domon kaj regula eduko ne antaŭ la jaro 1946 rekomencitis. La internulejo nun estas fermita; la lernejo estas geinstrua ekde 1993.

Famaj lernintoj
---------------

* Alois Brandstetter - aŭstra verkisto
* Rudolf Habringer - aŭstra verkisto, ĵurnalisto, komikulo kaj pianisto
* Augustinus Franz Kropfreiter - aŭstra komponisto
* Josef Pühringer - guberniestro de Supra Aŭstrio
* Franz Rieger - aŭstra verkisto
* Manfred Scheuer - Episkopo de Innsbruck
* Peter Paul Wiplinger - aŭstra verkisto kaj fotisto

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Petrinum Linz en la angla Vikipedio.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Collegium Petrinum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Hejmpaĝo lerneja
**Collado Hermoso** [koljadoerMOso] estas municipo en la centrosudo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la administracia dividaĵo *Partido Judicial de Segovia* (jurisdikcia partio de Segovio) en la sudoriento de la provinco. La loknomo *Collado Hermoso* estas etimologie komprenebla kiel Bela Monteto. 

Collado Hermoso en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 16,38 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 129 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. 

Ĝi distas 21 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Pelayos del Arroyo, Torre Val de San Pedro, Sotosalbos kaj Pinilla del Valle (Madrid). Parto de la teritorio estas en la nacia parko de la Sierra de Guadarrama kaj krome estas du rojoj nome Sordillo kaj Viejo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (lino, cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (bovoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado kiel dormurbo kaj de servoj plej ekgravis, kune kun gastigado, konstruado kaj distribuado de porkoviando. Gravas piedirado tra naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767266
 |
**Emilio Castelar y Ripoll** (Kadizo, 7-a de septembro de 1832 – San Pedro del Pinatar, Murcio, 25-a de majo de 1899) estis politikisto kaj verkisto hispana, estis Prezidento de la registaro de la Unua Hispana Respubliko.

La patro estis ekzilita en Ĝibraltaro akuzita je "afrancesado" (franceca) en epoko de Fernando la 7-a kaj li mortis kiam la filo ankoraŭ estis sepjaraĝa. La juna Emilio Castelar multe legis, studis mezlerneje en Alikanto kaj poste juron kaj filozofion en la Universitato de Madrido, kune kun homoj kiuj estos liaj politikaj kontraŭantoj kiaj Antonio Cánovas del Castillo; li diplomiĝis en juro kiam li estis 20jaraĝa kaj doktoriĝis post unu jaro (1853-54), kaj profesoris por *Filozofia Historio* kaj *Kritiko de Hispanio* (1857).

Li estis ankaŭ ĵurnalisto. Li estis partiano de la respublikanismo sed pli modere ol la pli radikala frakcio de Francisco Pi y Margall. Li akre kritikis la ĝeneralan sintenon de la reĝimo kaj eĉ la personan konduton de la reĝino Isabel la 2-a. Pro tio li suferis persekutadon. Partoprenis en la Revolucio de 1868 kaj eĉ poste li pludefendis la starigon de la respublika sistemo ĝis kiam oni adoptis la sistemon de la Unua Hispana Respubliko. Jam en tiu epoko li famiĝis pro sia bonkvalita oratorio.

En la respublika reĝimo li estis ministro kaj tiele li adoptis politikon por la nuligo de la nobelaj titoloj aŭ por la abolicio de la sklaveco en Puerto Rico. Li iĝis eĉ Prezidento de la Respubliko kaj klopodis estri la militajn operaciojn defende de la reĝimo, sed dimisiis post perdi voĉdonon en la Parlamento kaj kiam oni estis voĉdonante por nova prezidento, okazis la puĉo de la generalo Manuel Pavía, kiu malfermis vojon al la Burbona restaŭrado en Hispanio.

* Emilio Castelar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Emilio Castelar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351296
* GND: 118668730
* LCCN: n84105647
* VIAF: 27085279
* ISNI: 0000 0001 0881 5640
* SUDOC: 02877034X
* BNF: 12053788c
* NLA: 35665634
* NKC: skuk0000216
* ICCU: IEIV005448
* BNE: XX875649
 |
**Lanzahíta** [lanzaIta] estas municipo en la sudo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Arenas de San Pedro kaj al la jurisdikcia teritorio de Arenas de San Pedro, en la sudo de la provinco. La loknomo *Lanzahíta* estas etimologie komprenebla kiel *Enbatita Lanco* kaj pro tio aperas en la blazono lanco kiel flagostango de la blazono de Kastili-Leono.

Lanzahíta en la provinco Avilo.
Ponto.
Bonvenigo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 33,67 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 815 loĝantojn. Ĝi perdis 750 loĝantojn el la 1960-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 92 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Mombeltrán, Pedro Bernardo, Santa Cruz del Valle, Arenas de San Pedro kaj Buenaventura (Toledo). Lanzahíta estas en la suda parto de la Sierra de Gredos kaj en la valo de Tiétar je altitudo de 448 msm.

Historio
--------

Estas prahistoriaj restaĵoj (dolmeno). Plej verŝajne estis jam loĝado en epoko de Al Andalus. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Plej frua mencio estas de 1250. En 1393 ĝi ekformis parton de Colmenar de las Ferrerías — estonta Mombeltrán — kun Serranillos kaj Las Torres. Lanzahíta ricevis la titolon de "villa" eno 1679 el la reĝo Karolo la 2-a, per kio Lanzahíta sendependiĝis disde Mombeltrán. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj, legomoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). Plej vizitinda loko estas la preĝejo de la 16-a jarcento, ermitejo, ponto kaj ĉirkaŭaĵoj. Estas multaj naturaj lokoj, distrejoj, banejoj ktp.

Bildaro
-------

* Moderna ermitejo.Moderna ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 763456
* VIAF: 316734131
 |
**Cesar Chavez** estas filmo reĝisorita de *Diego Luna* pri la vivo de la usona laborista gvidanto César Chávez, kiu fondis la
*Union de Kamparaj Laboristoj*. En la filmo, Michael Peña estas Cesar Chavez, John Malkovich estas la posedanto de granda industria vinbera bieno, kiu gvidas la opozicion kontraŭ la organizaj klopodoj de Chavez.

Intrigo
-------

La filmo montras la klopodojn de Chávez por organizi 50,000 kamparajn laboristojn en Kalifornio, multaj el ili estis provizoraj laboristoj el Meksiko kiuj havis permeson por loĝi kaj labori en Usono en agrikulturo, sed ili devis reveni al Meksiko se ili ne plu laboris. La laboraj kondiĉoj estis malbonaj por la laboristoj, kiuj ankaŭ suferis pro rasismo kaj brutaleco de la dungintoj kaj lokaj kalifornianoj. Por helpi la laboristojn, César Chávez (Michael Peña) kreis laboristan union konata kiel la *Unio de Kamparaj Laboristoj* (angle: UFW). La klopodoj de Chávez estis oponitaj, kelkfoje perforte, pro la posedantoj de grandaj industriaj bienoj kie la homoj laboris.

Eksteraj Ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝo
* *Cesar Chavez*  en Interreta filma datumbazo (angle)
**Cerveruela** [zerbeRŬEla] estas municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Cerveruela* estas etimologie devena el hispanlingva vorto "cervo" (samsignife kiel ĉe Esperanto) kaj tiukadre aperas cervo en la municipaj flago kaj blazono.

Geografio
---------

Panoramo.
Cerveruela estas municipa teritorio en la nordo de la komarko Daroka Kamparo, kie ĝi estas oriente de Villarreal de Huerva.

La malgranda loĝloko Cerveruela mem estas je 65 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 816 msm, sur enorma rokejo el ardezo ĉe meandro de la rivero Huerva inter la montaroj Águila kaj Peco.

Ĝi estas alirebla laŭ la nacia ŝoseo N-330 el devojiĝo de la provinca ŝoseo CV-668 je 5 km de Mainar; temas pri nur 3 km de mallarĝa ŝoseo pli malpli paralela al la rivero Huerva ĉe la samnoma valo.

Ĝi estas inter Vistabella oriente kaj Villarreal de Huerva okcidente ĉe la aŭtovojo *Autovía Mudéjar*, kiu komunikas kun Cariñena kaj Zaragozo.

Historio
--------

La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento fare de Alfonso la 1-a. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma de Trasierra* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838.

Ekde 1920 la loĝloko ekperdis loĝantaron kiu elmigris al proksimaj lokoj kiel Mainar, Paniza kaj Cariñena, dum el la 1950-aj jaroj startis rura elmigrado en Cerveruela, enmigrante ĉefe al Zaragozo. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Cerveruela kie oni malaltiĝis el 443 loĝantoj en 1900 ĝis nur 4 loĝantoj en 1991 rande de la senhomeco, poste oni rekuperiĝis ĝis nunaj 37 loĝantoj. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la trinava baroka preĝejo kaj krucmonumento. Estas interesaj naturaj lokoj ĉefe en la montaroj kaj ĉe la rivero Huerva; apartan mencion meritas singulara arbo blanka saliko "sabimbre" 14 m alta, kun kanopea diametro de 8 m kaj perimetro en la trunkobazo de 860 cm, kaj de 935 cm je 1,30 m de alteco.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cerveruela en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802709
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Paul Enz fotita dum ekskurso de Esperanto-Societo Zuriko, 1920 en Nidelbad
**Paul Enz** naskiĝis 1897 kaj mortis la 1-an de decembro 1991. Li estis komercisto kaj adepto de la teorioj pri libera mono de Silvio Gesell. Li lernis Esperanton en 1920 kaj ek de tiam estis ĝis la lastaj tagoj de sia vivo fervora membro de Esperanto-Societo Zuriko, Svisa Esperanto-Societo kaj UEA. 

En 1934 Paul Enz fondis la WIR-Banko-Kooperativon (WIR = *Wirtschaftsring*, do "ekonomia cirklo"), kies celo estis la interŝanĝo inter entreprenistoj por transiri la ekonomian krizon. Fakte la WIR-kooperativo estis unu el la malmultaj liber-mon-modeloj, kiuj en praktiko efektive sukcesis. Post lia retiriĝo el la estraro de Esperanto-Societo Zuriko en la okdekaj jaroj, Esperanto-Societo Zuriko nomumis lin honora membro. Paul Enz gastigis en sia hejmo multajn esperantistojn el la tuta mondo, pro kio lia nomo estas bone konata ankaŭ ekster Svislando.
**Svetlana Svetikova** (Svetlana Andrejevna Svetikova, ruse *Светлана Светикова*, naskiĝis la  24-an de novembro 1983(nun 1983-11-24) en Moskvo, nun 39-jara) estas kantistino kaj aktorino rusa. Ŝi famiĝis en 1998. Ŝi naskiĝis en arta familio: la patrino Maran estis profesia kantistino kaj la patro Andrej pentristo de florencaj mozaikoj. Sveta havas pli junan fratinon, Natalija.

Ekde la aĝo de kvar jaroj ŝi kantis en infana koruso kaj partoprenis en multaj infanaj kantistaj konkursoj. Kiel okjarulino ŝi iĝis soloa kantistino en la moskva infana teatro. Dekdujara, ŝi jam havis personan manaĝeron. Ekde la naŭa lerneja klaso, ŝi estis ano de la moskva lernejo № 1113 kun profundigita studo de muziko kaj koreografio.

Dekkvinjara, ŝi gajnis la konkurson "50x50"; la premio estis vojaĝo al la urbo Miamo en Florido kaj voĉa trejnado en prestiĝa kantista lernejo. Sekve ŝi kantis kaj aktoris en la muzikalo "Metro", kaj voĉe kontribuis ankaŭ al la animacia filmo "Naskiĝtago de Alice" de 2009. Krome ŝi ankaŭ interalie voĉe partoprenis en la rusaj sinkronizoj de 1998 kaj 2006 de la animacia filmo "La Eta Marvirineto" de 1989, produktite de la usona Walt Disney Company.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo (ruse)

Svetlana Svetikova ĉe Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 338507
* VIAF: 2787154260861624480007
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blankazona turdo** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Turdedoj *Turdidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Turdus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***T. albocinctus'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Turdus albocinctus****(Royle, 1840) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blankazona turdo  |

 |
| v • d • r |

La **Blankazona turdo** aŭ Blankazona merlo (***Turdus albocinctus***) estas birdospecio membro de la familio de Turdedoj en Azio.

Blankazona turdo ĉe Kullu – Distrikto Manali de Himaĉal Pradeŝ, Barato
Ĝi troviĝas en Bangladeŝo, Bhutano, Ĉinio, Barato, Birmo, Nepalo kaj Pakistano. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montarbaroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj arbustejoj de altaj altitudoj.

 ĉe Kullu – Distrikto Manali de Himaĉal Pradeŝ, Barato
Ĝi estas kurioza nekonfuzebla turdo ege simila al Merlo, tio estas nigra kun flavoranĝaj beko, ĉirkaŭokula ringo kaj gamboj, krom ke tiu ĉi specio montras kontrastegan **larĝan blankan kolon**. La specio ne nomiĝas Blankakola turdo, ĉar estas alia specio kun tiu nomo. Krome ne estas la nura kolo kio estas blanka, sed la tuta zono kola, do taŭgas la nomo **Blankazona turdo** .

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Turdus albocinctus[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 27an de julio 2007.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blankbeka korvo** |
| --- |
|  |
| Blankbeka korvoBlankbeka korvo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Korvedoj *Corvidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Corvus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. woodfordi*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Corvus woodfordi****(Ogilvie-Grant, 1887) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blankbeka korvo  |

 |
| v • d • r |

La **Blankbeka korvo** *(Corvus woodfordi)* estas granda tutnigra birdospecio membro de la familio de Korvedoj aŭ korvoj kaj de la genro Corvus. Ĝi estas endemismo de la insuloj Salomonoj.

Ĝi estas mallonga kaj fortika arbarbirdo (40-41 cm longa) kun mallonga kvadrata vosto kaj relative granda kapo kun tre distinga granda kaj **subenkurba palebura beko kun pli malhela pinto**. La malhelaj nazpartoj en bazo de supra makzelo kvankam ne dikas estas sufiĉe videblaj kontraste kun la helkolora beko. La plumaro estas **brilnigra kun verdopurpura nuanco ĉekape kaj purpura brilo en la resto** de la korpo. La iriso estas palgriza aŭ blanka ĉe plenkreskuloj kaj la gamboj kaj piedoj estas nigraj.

La voĉo estas priskribita kiel io simila al tiu de la Toresa korako sed pli alttona kaj rapida kiel ia *"ao-ao-ao"*.

Tiu specio estas limigita en la centra parto de la Salomonoj kaj povas troviĝi specife en la insuloj de Choiseul, Isabel kaj Guadalcanal kie ili manĝas en etaj familiaj grupoj tra la arboj manĝante diversajn insektojn kaj fruktojn. Ĝi estas kutime malfacile videbla ĉar ĝi ofte restas bone kaŝita en densa arbarbranĉaro dum manĝo kaj eĉ flugas malalte, ĝuste super la arbarpintoj dum translokiĝoj.

Kiel multaj al tiuj arbarkorvoj, oni scias malmulte aŭ nenion da informo pri la reproduktado de la specio.

Alia
----

La korveto kiu nestumas surkape de Icuki en OH! de la mangaserio Air Gear estas probable Blankbeka korvo, ĉar la propra OH! asertas, ke ĝi havas blankan bekon dum korvoj havas nigrajn bekojn.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Corvus woodfordi*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11a Majo 2006. Malplej zorgiga

* Blankbeka korvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Blankbeka korvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Blankbeka korvo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blankaŝultra paruo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Paruedoj *Paridae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Parus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. guineensis*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Parus guineensis****( Shelley, 1900) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blankaŝultra paruo  |

 |
| v • d • r |

La **Blankaŝultra paruo** *Parus guineensis* estas paserina birdo de la familio de Paruedoj. Ĝi reproduktiĝas en zono tra Afriko el Senegalio okcidente al Kenjo kaj Etiopio oriente. Ĝi estas foje konsiderata samspecifa kun la pli suda Blankaflugila nigra paruo *Parus leucomelas*.

Kiel tiu laste menciita specio, ĝi estas **ĉefe nigra** (brunnuance en suba dorso kaj centra vosto) kun **blanka flugilmakulo** kio ripoze videblas kiel blanka strimarko ekde la ŝultroj (kio nomigas la specion) al flugilpintoj, sed diferenciĝas en tio ke ĝi havas **palan okulon**.

Ili estas loĝantaj birdoj en arbaroj de koniferoj tra sia teritorio, kaj nestumas en arbofendoj. La ino demetas 4-6 ruĝecbrune punktitajn rozbklankecajn ovojn.

Referencoj
----------

* Harrap kaj Quinn, *Tits, Nuthatches and Treecreepers* ISBN 0-7136-3964-4
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blankaventra blua muŝkaptulo** |
| --- |
|  |
| Blankaventra blua muŝkaptulo, masklo, en Barato. AlvokoBlankaventra blua muŝkaptulo, masklo, en Barato. Alvoko
Ino, en Karnataka, Barato.Ino, en Karnataka, Barato. |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Cyornis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. pallipes*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Cyornis pallipes****(Jerdon, 1840) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blankaventra blua muŝkaptulo  |

 |
| v • d • r |

La **Blankaventra blua muŝkaptulo**, *Cyornis pallipes*, estas malgranda birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro *Cyornis* aŭ de Bluaj muŝkaptuloj kiu laŭnome enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj. Ĝi estas insektovora specio kiu reproduktiĝas en Okcidentaj Ghatoj de sudokcidenta Barato, nome en arbaraj subkreskaĵaro kaj ravinoj. Ili nestumas sur roka kornico; la ino demetas kvar ovojn.

La Blankaventra blua muŝkaptulo estas 15cm longa. Ĝi estas starsintenan longvosta muŝkaptuledo. La masklo havas brilajn bluajn suprajn partojn, kapon kaj supran bruston (dum plej parto de samgenranoj havas oranĝecan bruston), kaj la resto de subaj partoj estas amplekse blankaj.

Inoj estas tue diferencaj (seksa duformismo), kun brunaj supraj partoj, griza kapo kaj ruĝa brusto. La resto de la subaj partoj estas blankaj. Kvankam ankaŭ aliaj samgenraj specioj havas blankajn ventrojn, tiu specio havas pli ampleksajn kaj pli blankajn subajn partojn, kaj de tie devenas la nomoj de la specio en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *pallipes* devenas al la radiko por "pala".

Junuloj havas brunajn suprajn partojn, skvamecajn en kapo kaj brusto, kun nur la ventro blankeca.

La alvoko estas milda interplektita serio de triloj plialtiĝantaj kaj malpliiĝantaj kun fajfaj notoj intermetitaj.

Referencoj
----------

* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 6114, Cyornis pallipes, 10a Majo 2006. Malplej zorgiga.
* *Birds of India* de Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ISBN 0-691-04910-6