recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sándor Zicherman** [ŝAndor ziĥerman], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Zicherman Sándor Róbert,** ruse-cirile **Шандор Зихерман** estis hungara pentristo, skulptisto, grafikisto, medalisto.

Sándor Zicherman ,  naskiĝis la 6-an de aprilo 1935 en Užhorod (Ĉeĥoslovakio, nuntempe Uĵhorodo en Ukrainio) kaj mortis la 29-an de novembro 2021 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Zicherman apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li komencis pentradi amatore en 1952, kiam li ekkonis pentraĵojn de József Boksay. De 1953 ĝis 1956 li servis en la sovetia armeo. En 1957 li jam ekspoziciis en sia naskiĝurbo. Li studis unue en Industriarta Altlernejo en Lvivo, poste en simila lernejo en Sanktpeterburgo. Li akiris diplomon en 1964, poste li ricevis ŝtatajn mendojn pri freskoj, mozaikoj, reliefoj, gobelinoj en Permjo. Inter 1969 kaj 1972 li faris similajn laborojn en pluraj urboj de Sovetunio, eĉ en Moskvo. En 1972 li ricevis inviton al Toljatti por aranĝi la kulturan vivon. Li fondis artan lernejon, muzeon, artan societon, ktp. Li daŭre kreis plurajn artaĵojn en Sovetunio. En 1989 li translokiĝis al Budapeŝto, kie li daŭre kreas artaĵojn.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Berehove (1971, 1988)
* Toljatti (1975, 1981)
* Budapeŝto (1990, 1997, 2001)
* Bruselo (1991)
* Kievo (2008)
* Lvivo (2010)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Uĵhorodo (1957)
* Permjo (1967, 1971, 1978)
* Moskvo (1970, 1975, 1982)
* Kievo (1974)
* Budapeŝto (1977, 1999)
* Toljatti (1987)
* Colorado Springs (2007)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Üzbég zenészek
* Víz mellett
* Kazlak
* Falu széle

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildoj Arkivigite je 2018-09-24 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* anglalingva biografio Arkivigite je 2018-09-24 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2018-09-24. Alirita 2018-09-24.
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 619440
* VIAF: 121488604
 |
**Oszkár Keller** [oskAr keler], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj plennome **Keller Oszkár Béla** estis hungara biologo, zoologo, altlerneja instruisto.

Oszkár Keller naskiĝis la 16-an de decembro 1882 en Pétervására, li mortis la 24-an de majo 1955 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Oszkár Keller maturiĝis en gimnazio en Eger, poste li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post la diplomo ekde 1904 li estis asistanto en la universitato, kie li doktoriĝis en 1906. Li akiris plian diplomon en 1908 en Ekonomia Akademio (Magyaróvár), poste li instruis en Georgikon. En 1912 li studvojaĝis al Germana Imperio kaj Aŭstra Imperio. Hejmenveninta li atingis la rangon ordinara profesoro, en 1918 li estis nomumita katedrestro. Tiutempe li gvidis ankaŭ la botanikan ĝardenon, ekde 1922 ankaŭ la meteologian stacion. Ekde 1949 pro provizora ĉeso de Georgikon li instruis plu ĝismorte en simila universitato en Budapeŝto. Li edziĝis en 1933.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A csontos halak elő- és közbülső agyának alaktana* (1904, premiita)
* *A gyakoribb mezőgazdasági állati kártevők vegyi szerekkel való írtása* (1936)
* *Fontosabb gerinces állati kártevők és írtásuk* (1938)
* *Általános állattan (studenta lernolibro, 1953, 1955)*
* *Rendszeres állattan* (studenta lernolibro, 1951, 1958, 1962)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2020-09-21 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 673557
* VIAF: 121537876
* ISNI: 0000 0000 7932 4665
 |
**Martin HAASE** (naskiĝis la 25-an de oktobro 1962 en Dortmund) estas fakulo pri latinidaj lingvoj kaj pri la eŭska lingvo. Li laboras ankaŭ pri gestaj lingvoj de surduloj. Krome li estas la nuna direktoro de Germana Esperanto-Instituto. En la Esperanto-movado li konatiĝis jam pli frue kiel prezidanto de Germana Esperanto-Junularo, vicprezidanto de TEJO kaj aktoro de la amatora teatra grupo Kia koincido.

Haase komence studis en Tuluzo kaj akiris licencion. Poste li magistriĝis kaj doktoriĝis pri lingvistiko en Kolonjo en 1988 (resp. 1991). Post agado ĉe la universitatoj de Hamburgo, Osnabrück, Freiburg kaj Berlino (Libera Universitato, Teknologia Universitato) li nun estas estro de la fako pri latinidaj lingvoj ĉe la universitato de Bamberg.

Haase studis plurajn lingvojn surloke dum longaj restadoj eksterlande. Unu el liaj specialaĵoj estas la studo de lokaj aŭ alikaŭzaj variantoj de unu lingvo. Krom ampleksajn kontribuojn al la studprogramo de sia universitato li aranĝas ankaŭ malferman "lingvistikan kolokvon", kiun povas partopreni ĉiuj interesuloj pri lingvistikaj temoj.

Haase estas ankaŭ profesoro de AIS.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Martin Haase en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Lia persona retejo

  


| Antaŭe: | prezidanto de Germana Esperanto-Junularo | Poste: |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Thomas Bormann | decembro 1988 - decembro 1990 | Thomas Pusch |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 47924
* GND: 132988216
* LCCN: n93037102
* VIAF: 317153992
* ISNI: 0000 0000 3197 2436
* SUDOC: 113567480
* BNF: 12987864s
* ORCID: 0000-0002-8971-6982
* MBA: 58f9d9cd-625d-42ed-b61d-8868b147b987
* BIBSYS: 90110948
* NKC: jo2015886226
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Polibo** (helene *Πόλυβος*, latine *Polybus*) estis en la helena mitologio korinta reĝo, kiu transprenis edukadon de Edipo, estonta reĝo de Tebo.

Teba reĝo Laio estu laŭ orakolo murdita de sia propra filo. Por deturni la antaŭdiron, li ne volis havi proprajn posteulojn, sed fine post jaroj lia edzino Jokasta naskis filon. La reĝo forportigis la infanon el palaco, ordonis kripligi ĝiajn piedojn kaj forĵetigi ĝin en arbaro. 
Sed tiun ĉi intencon lia servanto malebligis: la infanon donis al paŝtisto kaj lia virino. Tiuj donis al li nomon Edipo kaj forportis lin en la korintan burgon. La infanon transprenis por zorgado la reĝo Polibo kaj lia edzino Meropo. Ili edukis lin, kiel decis por sekvanto de la trono. Kiam Oidipo plenkreskis, el subkomprenigoj li eksciis, ke li ne estas ilia propra filo kaj foriris en Delfon kaj el buŝo de la divenistino Pitia li eksciis, ke en estonteco li mortigos sian propran patron kaj edziĝos al sia propra patrino. Por gardi Polibon kaj Meropon kontraŭ tia sorto, okaze ke ili tamen estus liaj propraj gepatroj, li ne revenis en Korinton, sed foriris pro ironio de la sorto Tebon. 
Tie plenumiĝis la unua parto de la orakolo: Ankoraŭ antaŭ lia eniro en pordegoj de la urbo, en konflikto li mortigis nekonatan maljunan viron. Post multaj jaroj malkaŝiĝis, ke tiu viro estis teba reĝo Laio, patro de Oidipo. Ĉar Oidipo liberigis Tebon de tiranio de terura Sfinkso, popolo elektis lin reĝo kaj edzo de vidviĝinta reĝino Jokasta. Ĉiuj vivis kontente dum multaj jatoj. Sed poste venis malbonaj tempoj, Tebon infestis pesto, falĉis loĝantojn kaj rikolto estis detruata. Orakolo el Delfo konsilis: trovu murdiston de via reĝo punu lin ankaŭ pro tio, ke li fariĝis edzo de sia propra patrino kaj naskis kun ŝi kvar posteulojn. 

La divenisto Tiresio malkovris la veron kaj en la sama tempo mortis la reĝo Polibo. Liaj senditoj anoncis ankaŭ la raporton, ke Polibo kaj Meropa ne estis veraj gepatroj de Oidipo kaj ke li venu en Korinton kiel jurvalida posteulo. 
Tiuj ĉi informoj pelis la reĝinon Jokaston al sinmortigo kaj Oidipo trapikis siajn okulojn kaj blindigis sin. Riproĉoj kaj malamo de la ĉirkaŭo elpelis lin el Tebo kaj post longa tempo li trovis rifuĝejon ĉe la Ateno, sub protekto de la reĝo Tezeo. Tie li fine ankaŭ atingis trankvilon kaj pro volo de la plej alta dio Zeŭso li povis foriri en Hadesa regno de mortintoj.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Polybos en la ĉeĥa Vikipedio.*
***The Garden of Allah*** (La ĝardeno de Allaho) estas usona filmo de 1936 fare de Selznick International Pictures, reĝisorita de Richard Boleslawski kaj produktorita de David O. Selznick. La scenaro estis verkita de William P. Lipscomb kaj Lynn Riggs, kiu bazis ĝin sur la romano de 1905 de Robert S. Hichens. La romano de Hichens estis jam filmita dufoje, kiel mutaj filmoj en 1916 kaj 1927. Tiu sonversio estis stelulita de Marlene Dietrich kaj Charles Boyer kun Basil Rathbone, C. Aubrey Smith, Joseph Schildkraut, John Carradine, Alan Marshal, kaj Lucile Watson. La muziko estis de Max Steiner. 

Ĝi estis la kvina filmo fotita en tri-stria Technicolor, kaj (eksterlistigitaj) fotokinistoj W. Howard Greene kaj Harold Rosson ricevis specialan Oskar-premion pro antaŭeniroj en kolorkino. La filmejoj estis en lokoj de Buttercup, Kalifornio, kaj Yuma, Arizono. 

Boris Androvski (Charles Boyer) estis monaĥo kiu foriris el monaĥejo portante sekretan recepton de likvoro. Domini Enfilden (Marlene Dietrich) ĵus liberiĝis el mortinta patro kaj serĉas propran realigon en malfermaj ekzotaj spacoj de dezertoj el Nordafriko por feliĉigi sian animon. 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 645963
 |
**Lajos Ihász** [lajoŝ ihAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ihász Lajos** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia nobela antaŭnomo estis *felpéci*, lia frato estis Aladár Ihász.

Lajos Ihász  naskiĝis la 7-an de januaro 1893 en Kiskunfélegyháza, li mortis la 20-an de februaro 1946 en nekonata loko.

Biografio
---------

Lajos Ihász debutis kiel studento de Teatra Akademio en 1912, tamen li ricevis diplomon en Aktora Lernejo de la Tutlanda Aktora Societo en 1915. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Szeged) (1915-1917). En la sekvaj jaroj li apartenis al pluraj teatroj kaj kabaredoj (ekzemple Teatro Magyar (1926-1930, 1932–1934), Teatro Madách (1941)). Li havis sukcesojn ĉefe en operetoj. Li edziĝis al Mária Lázár en 1916, sed baldaŭ li eksedziĝis, li denove edziĝis en 1929.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Zsigmond Vincze: *Limonádé ezredes* - leŭtenanto
* Hervé: *Lili* - René
* Albert Szirmai: *Mágnás Miska* - Gida

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Az elrabolt szerencse* (1919) – dirigento
* *New-York express kábel* (1921)
* Sonĝoaŭto (1934) – servisto
* *Estélyi ruha kötelező* (1942) – hararisto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Granda anio** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kukoloformaj *Cuculiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kukoledoj *Cuculidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Crotophaga* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. major*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Crotophaga major****(Gmelin, 1788) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Sinonimoj |
|  |
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Granda anio  |

 |
| v • d • r |

La **Granda anio**, *Crotophaga major*, estas granda birdo de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la kukolojn, la vojkurulojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas unu el la tri anioj, membroj de la genro *Crotophaga*. Ĝi estas reproduktanta specio el Panamo kaj Trinidado tra tropika Sudameriko al norda Argentino. Ĝi estas foje nomata ankaŭ kiel la nigra kukolo.

Tiu ĉi anio troviĝas en manglejoj, marĉoj, duonmalferma arbaro apud akvo kaj la bordoj de la arbaroj. Ĝi estas laŭsezona migranto en almenaŭ kelkaj partoj de sia teritorio. La nesto, konstruita komunume de kelkaj paroj, estas profunda kupolo kovrita de folioj kaj lokita kutime 2–5 m alte en arbo. Nombro de inoj demetas siajn kalkajn bluajn ovojn en la nesto kaj poste ili kunzorgas la kovadon kaj la manĝigadon. Oni trovis nestojn enhavantajn 3-10 ovojn.

La Granda anio estas ĉirkaŭ 48 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 170 g. La plenkreskulo estas ĉefe **brilblunigra, kun longa vosto, fortika kresta nigra beko** kaj blanka irizo. Nematuruloj havas malhelan irizon.

Tiu ĉi estas tre **gregema specio**, ĉiam trovata en bruemaj grupoj. La alvokoj inkludas grakadon kaj glugluadon kiel de meleagro *kro-koro*. La Granda anio manĝas grandajn insektojn kaj eĉ lacertojn kaj ranojn.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Crotophaga major*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 10 Majo 2006. Ne minacata
* ffrench, Richard.  (1991) *A Guide to the Birds of Trinidad and Tobago*, 2‑a eldono, Comstock Publishing. ISBN 0-8014-9792-2.
* Hilty, Steven L.  (2003) *Birds of Venezuela*. Londono: Christopher Helm. ISBN 0-7136-6418-5.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fotoj, mallonga priskribo
* USDA ITIS Arkivigite je 2004-11-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Anio difinita
Ruĝaj kapsikoj sekiĝontaj subaere, antaŭ polvigo.
Papriko.
Hispana papriko gustas karaktere pro fumaĵado.
**Papriko** estas sekigita pulvorigita frukto de kapsiko, uzata kiel spico kutime ruĝa, bruna aŭ flava. Foje ĝi estas tre akra.

Por fari tian spicon el kapsiko, oni kutime sekigas kaj pulvorigas la frukton (aŭ nur la semojn). Ekzistas akraj kaj malakraj variantoj. Oni ofte uzas paprikon en supoj kaj saŭcoj, kaj aldonitan al viando kaj legomoj.

Papriko kaj kapsiko estas aparte fame multe uzataj en la hungara kuirarto.

Lingva noto
-----------

Pro nacilingva influo, multaj homoj (kaj eĉ vortaroj) uzas "papriko" por kaj la seka spico farita el iuj kapsikoj, kaj la plantoj kaj fruktoj. La Akademio de Esperanto oficiale difinas ilin tiel en 9OA:

**kapsik/o**. 1 Kreskaĵo, kiu produktas kapsikon *2*. (*Capsicum.*) 2 Verda, ruĝa aŭ flava longforma frukto de kapsiko *1*, kun multaj semoj pendantaj interne, uzata kiel legomo kaj kiel spico: *akra kapsiko; neakra kapsiko; el kapsiko oni faras paprikon*. **kapsik/et/o**. Malgranda ordinare tre akra kapsiko 2.

**paprik/o**. Spico (ruĝa, bruna aŭ flava) preparata el sekigita kaj pulvorigita frukto de iuj specoj de kapsiko: *hungara papriko; dolĉa papriko; akra papriko.*

### Vidu ankaŭ

* Kapsiko

* Kategorio Papriko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kategorio Papriko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**58534 *Logos*** estas granda treege hela duopa transneptuna objekto de la klaso de la kubevanoj, tie estas, objektoj kiuj ne estas en orbita resonanco kun ia sunsistema planedo (precipe Neptuno).

Malkovro
--------

Ĝi estis malkovrita la 4-an de februaro 1997 elde unu el la Observatorioj de Mauna Kea sur la vulkano Mauna Kea en Hawaii, (Usono).

Ĝia ĉefa komponanto ricevis la nomon de ***Logos*** kaj la malĉefa (satelito), tiun de ***Zoe***. En la gnostikisma tradicio, *Logos* (vorto, racio) kaj *Zoe* (vivo, ekzisto) estas ambaŭ emanoj de la Diaĵo kaj parto de la mito de la Kreo, en tiu tradicio.

Duopa sistemo
-------------

**Zoe**, la satelito, estis malkovrita la 17-an de novembro 2001 de Keith S. Noll, Denise C. Stephens, William M. Grundy, John Spencer, Robert L. Millis, Marc William Buie, Dale Cruikshank, Stephen C. Tegler kaj William Romanishin, uzinte observojn per la kosmoteleskopo Hubble, anoncita la 11-an de februaro 2002.

Du korpoj kun similaj masoj elipse orbitantaj ĉirkaŭ komuna baricentro (**+**). La interago inter Logos kaj Zoe similas tion
**Logos** kaj **Zoe** havas proksimume samajn grandojn kaj masojn (respektive : 82 kaj 67 km de diametro; 2.7 × 1017 kaj 1,5 × 1017 kg de maso); la kombinata maso de ambaŭ korpoj estas taksata je 4.58×1017 ± 6.9×1015 kg kaj ilia denso estas proksima de 1 g/cm³. Ili sekvas discentrajn orbitojn ĉirkaŭ komuna baricentro, kun granda duonakso de 8217 km, orbita periodo de 309,9 tagoj kaj discentreco de 0,546.

La rotaciaj periodoj de ambaŭ korpoj estas ankoraŭ nekonata.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio 58534 Logos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* angle Listo de Konataj Transneptunaj Objektoj (kaj aliaj eksteraj sunsistemaj objektoj); el *Johnston's Archive*
* angle (58534) Logos kaj Zoe; el la paĝoj de Robert Johnston

| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (58001 – 59000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| (58533) 1997 CD12 | **58534 *Logos*** | *58535 Pattillo* |
De Havilland Flamingo
La **De Havilland DH 95 Flamingo** estas pasaĝeraviadilo de De Havilland, disvolviĝita en 1938. Flamingo estis uzata dum la dua mondmilito kiel truptransportilo de la Reĝa Aerarmeo.

La aviadilo estis plenmetala, la du pilotoj sidis unu apud la alia, la radiisto sidis malantaŭ ili. La radoj estis entireblaj, la propeleroj alidirekteblaj. La aviadilo estis komparebla kun Douglas DC-3 kaj Lockheed M10/12 Electra.

La unua modelo havis du 890 ĈP-a (660kW) Bristol Perseus XIIc-motorojn. Tiel ĝi havis elstaran povumonkaj povis kun plenmaso deteriĝi jam post 230 m.

La unua flugo okazis la 22-an de decembro 1938. La prototipo estis transdonata en 1939 al Jersey Airways por testflugoj.

Plimulto de la flamingoj malaperis el la aero ĉ. 1950 kaj oni dismontis ilin en 1954.

Specifaĵoj
----------

|  |
| --- |
| **de Havilland D.H.95 Flamingo**: |
| Karakterizaĵo | Datenoj |
| Longo | 15,4 m |
| Enverguro    | 21,4 m |
| Flugila surfaco    | 60,5 m² |
| Alto    | 4,7 m |
| Motoro    | 2 × Bristol Perseus XVI kun je 930 ĈP (690 kW) |
| Maksimuma rapido    | 385 km/h en alto de 1.980 m |
| Atingopovo    | 2.160 km |
| Skipo    | piloto, kunpiloto, funkisto, maks. 17 pasaĝeroj |
| Kutima flugalto    | 6.370 m |
| Malplena maso    | 4.450 kg |
| Flugmaso    | 7.980 kg |
|

* Kategorio De Havilland Flamingo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La rivero **Daŭgavo** (latve *Daugava*; beloruse *Дзьвiна*, *Dzvina*; ruse *Западная Двина*, *Zapadnaja Dvina*, germane *Düna*) estas grava rivero de orienta Eŭropo, kiu longas 1 020 kilometrojn kaj enfluas la Golfon de Rigo, do la Baltan Maron.

La rusa nomo "Zapadnaja Dvina" laŭvorte signifas "Okcidenta Dvino", kontraste al la Norda Dvina.

Vojo
----

La rivero fontas en Rusio proksime de la fontoloko de la rivero Volgo. Post mallonga vojo ĝi trafluas la lagon *Dvinjec*. Poste ĝi tuŝas la urbon Vicebskon kaj laŭ la Belorusa Altaĵo fluas okcidenten tra la norda Belorusio. Poste ĝi atingas la sudorientan parton de Latvio, trafluas la urbon Daugavpils ("Daŭgava kastelo") kaj poste survojas al la Golfo de Rigo, kie ĝi en la urboparto *Daugavgrīva* de Rigo enfluas la Baltan Maron.

Aiviekste estas rivero kiu longas 114 kilometrojn kaj enfluas la Daŭgavon. Dubna estas rivero de orienta Latvio, kiu longas 105 kilometrojn kaj enfluas al Daŭgavo.

Je plej granda parto de sia longeco la rivero Daŭgavo estas ŝipe veturebla.

Dimensioj
---------

* kompleta longeco: 1 020 km
* longeco sur teritorio de Latvio: 357 km
* diferenco de alteco: 221 m (0.28 m/km)

Urboj trafluataj
----------------

Interalie la sekvaj urboj troviĝas borde de la rivero:

* Vicebsko
* Polack
* Daugavpils
* Rigo (Rīga)

* Daŭgavo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Daŭgavo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 179476
* GND: 4013207-9
* LCCN: sh90005158
* VIAF: 3148933613054302462
* NKC: ge291083
 |
Ekzemploj de ornamaj akroteroj.
En la klasikaj Greka kaj Romia arkitekturoj, la **akroteroj** estas strioj kiuj subtenas la ornamaĵojn, disponitajn sur la pintoj de frontono. La termino devenas de la antikva greka *ἀκρωτήριον*, 'pinto', latinigita kiel *acroterium*, tra la franca *acrotère*.

Etende, la akroteroj etas ankaŭ la subtenitaj ornamaĵoj mem, kiuj povas esti statuoj, statuetoj el ŝtono, vazoj el terakoto ktp. La uzitaj materialoj estas variaj: ŝtono, terakoto, pentraĵo, plasto kaj bronzo.

Laŭ Francisko Azorín ĝi estas *Staranta skulptaĵo, vazo, statueto, sur frontono, ampleksence sur konstruaĵo* kaj ankaŭ la *Longa piedestalo surportanta akroterojn*. La termino devenus el greka *akroterion* (altaĵo) kaj el la sekva latina *acroteria*.

Notoj
-----

1. ↑   Real Academia Española y Asociación de Academias de la Lengua Española (2014). «acrotera». Diccionario de la lengua española (23a eldono). Madrid: Espasa. ISBN 978-84-670-4189-7.  Konsultita la 25an de novembro 2017.
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 7.

* Kategorio Akrotero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En aroteorio, la **aksiomo de malplena** aro estas aksiomo de aroteorio de Zermelo-Fraenkel (ZF), la fragmento de ĝenerala aroteorio, kaj de aroteorio de Kripke-Platek.

Formala deklaro
---------------

En la formala lingvo de la aksiomoj de Zermelo-Fraenkel, la aksiomo estas:

{\displaystyle \exists x\,\forall y\,\lnot (y\in x)}
aŭ en vortoj:

Ekzistas aro tia ke neniu aro estas membro de ĝi.

Interpreto
----------

Oni povas uzi la aksiomon de ekstensionaleco por montri ke ekzistas nur unu malplena aro. Ĉar ĝi estas unika, oni povas nomi ĝin. Ĝi estas nomata kiel la malplena aro, skribata kiel *{ }* aŭ *∅*. La aksiomo, deklarita en natura lingvo, estas esence:

Malplena aro ekzistas.
La aksiomo de malplena aro estas ĝenerale konsiderata kiel nekontraŭdira, kaj ĝi aŭ ĝia ekvivalento aperas en praktike ĉiu alternativa aksiomatigado de aroteorio.

En kelkaj formuliĝoj de ZF, la aksiomo de malplena aro estas fakte ripetata en la aksiomo de malfinio. Tamen, ekzistas aliaj formuliĝoj de ĉi tiu aksiomo kiu ne antaŭsupozas la ekziston de malplena aro. La aksiomoj de ZF ankaŭ povas esti skribataj uzante konstantan simbolon prezentantan la malplenan aron; tiam la aksiomo de malfinio uzas ĉi tiun simbolon sen postulo ki ĝi estas malplena, kaj la aksiomo de malplena aro estas necesa por deklari ke ĝi estas fakte malplena.

Krome, oni foje pripensas aroteoriojn en kiuj ne ekzistas malfinuaj aroj, kaj tiam la aksiomo de malplena aro daŭre povas esti bezonata. Tiel, ĉiu aksiomo de aroteorio aŭ logiko kiu implicas ekziston de iu aro implicas ekziston de la malplena aro, se oni havas la aksioman skemon de apartigo. Ĉi tio estas vera, ĉar la malplena aro estas subaro de iu aro konsistanta el tiuj elementoj kiuj kontentigas malkongruan formulon.

En multaj formuliĝoj de unua orda predikata logiko, la ekzisto de almenaŭ unu objekto ĉiam estas garantiita. Se la aksiomatigo de aroteorio estas formulita en ĉi tia logika sistemo kun la aksioma skemo de apartigo kiel aksiomoj, tiam la ekzisto de la malplena aro estas teoremo.

Se apartigo ne estas postulata kiel aksioma skemo, sed venas kiel teorema skemo de la skemo de anstataŭo (kiel estas iam farite), la situacio estas pli komplika, kaj dependas de la preciza formuliĝo de la anstataŭa skemo. La formuliĝo uzata en la artikolo aksioma skemo de anstataŭo nur permesas konstrui la bildon *F[a]* se *a* estas enhavata en la domajno de la klasa funkcio *F*; tiam la derivaĵo de apartigo postulas la aksiomon de malplena aro. Aliflanke, la limo de tutaĵo de *F* ofte estas forigita de la anstataŭa skemo, en kiu okazo ĝi implicas la apartigan skemon sen uzo de la aksiomo de malplena aro (aŭ ajna alia aksiomo por ĉi tio).
La **Aksuma Reĝlando** (geeze: መነገሠ ፡ አከሰመ) estis grava komerca reĝlando en la nordoriento de Afriko ĉe la marbordo de la Ruĝa Maro. Ĝi aperis en la praaksuma periodo ĉirkaŭ la 4-a jc. a.K kaj establiĝis en la 1-a jarcento. Ĝi estis tre ligita al la komercado kun Hindio kaj kun la oriento de la Mediteraneo. En la tria jarcento, Aksumio komencis interveni en la sudo de Arabio, kelkfoje kontrolante la okcidenton de la regiono Tihama, inter aliaj. Fine de la 3-a jarcento ĝi komencis eldoni sian propran monon. La profeto Mani konsideris ĝin kiel unu el la kvar plej potencaj ŝtatoj de la tiama mondo kune kun la Sasanida Imperio, la Romia Imperio kaj Ĉinio.

la reĝlando kaj la samepokaj najbaraj regnoj ĉe la Ruĝa Maro kaj la Golfo de Adeno ĉirkaŭ la jaro 100 antaŭ nia eraoAksuma monero kun la bildo de la reĝo Ezano
la Aksuma Reĝlando en sia pleja etendiĝo en la 4-a jarcento - helverde skiziĝas la historia periplo de la Eritrea Maro
En 325 aŭ 328 estis la dua ŝtato kiu konvertiĝis al kristanismo (nur post Armenio) sub la reĝo Ezano kaj ĝi estis la unua ŝtato kiu uzis la bildon de la kruco en siaj moneroj. En ĝia plej splendoro, Aksumio kontrolis la nordon de Etiopio, Eritreo, nordon de Sudano, Ĝibutio, okcidenton de Somalilando, Jemeno kaj la sudon de Sauda Arabio, kun ĉirkaŭ 1,25 milionoj da km². Post dua orepoko komence de la 6-a jarcento, ekiĝis ĝia dekadenco, ĉesante la moner-eldonadon komence de la 7-a jarcento. Fine ĝi malaperis per la invado de la pagana aŭ juda reĝino Gudit (aŭ "Judit" aŭ "Esato") kiu ĉirkaŭ 976 subpremis la kristanan loĝantaron kaj sukcesis renversi la aksuman dinastion. Post tio sekvis obskura epoko pri kiu oni malmulte scias ĝis la apero de alia kristana dinastio, kun gvido de Zague kaj kiuj sukcese kontraŭbatalis ŝin.

Regantoj
--------

* Abraha

* Kategorio Aksuma Reĝlando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 337597
* GND: 4357441-5
* LCCN: n99038042
* VIAF: 234309559 132712036, 234309559
 |
Oni nomas **aksodistanco** la distancon inter la antaŭa kaj posta aksoj de veturilo, do distancon de mezoj de la radoj. La malgranda aksodistanco signifas pli bonan turniĝemon de la veturilo, la granda distanco plibonigas la rektan veturkpablon. Tiokaze gravas ankaŭ la masa divido de la ŝarĝita veturilo kaj la ebla remorko.

Ĉe motorciklo, enduroj kaj supersportleroj havas mallongan, tour-oj pli longan kaj ĉoperoj relative tre longan aksodistancon.

Ĉe bicikloj, konkurbicikloj havas mallongan, turismaj bicikloj iom pli longan aksodistancon.

Diversaj tipoj de veturiloj
---------------------------

| Aksodistanco | Veturilo |
| --- | --- |
| 1867 mm | Smart Fortwo |
| 1870 mm | Twike |
| 2200 mm | Fiat Cinquecento |
| 2.211–2.350 mm | Porsche 911 |
| 2400–2420 | VW Käfer |
| 2578 mm | VW Golf VI |
| 2650 mm | Ferrari Enzo Ferrari |
| 2881–3001 mm | VW Phaeton |
| 2850–3075 mm | Mercedes-Benz W126 |
| 3035–3165 mm | Mercedes-Benz W221 |
| 3200–3900 mm | Mercedes-Benz W 100 |
| 3302 mm | Hummer H1 |
Aksonometria perspektivo: proporcio de mezuroj.
La **aksonometria perspektivo** estas sistemo de bilda reprezentado nome perspektivo, konsista en montrado de geometriaj elementoj aŭ volumenoj sur ebeno, pere de projekcio ĉu paralela aŭ cilindra, referencita al tri ortogonaj aksoj, tiele ke ili konservu siajn proporciojn en ĉiu el la tri direktoj de la spaco: nome alto, larĝo kaj longo.

Laŭ Francisko Azorín ĝi estas *Perspektiva sistemo konsistanta reprezenti figurojn laŭ tri aksoj, kies skalo estas difinita*; la termino devenus el grekaj *axon* kaj *metron* (akso, mezuro) kaj el la sekva latina *absis, absidis*.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 8.

Bibliografio
------------

* Kategorio Aksonometria perspektivo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Yve-Alain Bois, "Metamorphosis of Axonometry," *Daidalos*, no. 1 (1981), pp. 41–58

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sistema Axonométrico, en tododibujo
* Axonometría en Rincón del Vago  Konsultita la 25an de Novembro 2017.
En geometrio, la **granda duonakso**, aŭ **duona grandakso**, (simbolo: {\displaystyle a}) estas karakterizaĵo de elipso kaj hiperbolo.

Elipso
------

La granda duonakso
La granda akso de elipso estas tiu segmento, kiu kunligas du flankojn de la elipso tra ties centro kaj ties du fokusoj; temas pri la plej longa segmento kiun eblas desegni inter du punktoj kiuj situas sur la elipso.

La granda duonakso estas duono el tiu segmento.

Ĝia rilato kun la malgranda duonakso {\displaystyle b} kaj la discentreco {\displaystyle e} estas:

{\displaystyle b=a{\sqrt {1-e^{2}}}}
Elipso centrita en la punkto ({\displaystyle u}, {\displaystyle v}) kun giaj simetriaksoj paralelaj al la aksoj de kartezia koordinatsistemo sekvas la sekvantan ekvacion:
{\displaystyle {\frac {\left(x-u\right)^{2}}{a^{2}}}+{\frac {\left(y-v\right)^{2}}{b^{2}}}=1.}

Hiperbolo
---------

La granda akso {\displaystyle a} de hiperbolo estas la minimuma distanco inter ĝiaj du branĉoj. Hiperbolo centrita en la punkto ({\displaystyle h}, {\displaystyle k}) kun giaj simetriaksoj paralelaj al la aksoj de kartezia koordinatsistemo sekvas la sekvantan ekvacion:
{\displaystyle {\frac {\left(x-h\right)^{2}}{a^{2}}}-{\frac {\left(y-k\right)^{2}}{b^{2}}}=1.}
La **Provinco Lecco** - itale *provincia de Lecco* - estas provinco en regiono Lombardio, en la norda Italio. Fine de 2020 en la teritorio vivis 333 344 loĝantoj. Ĝi estis efektivigata en 1992, kiam iom da komunumoj estis forigita de la provincoj de Como kaj Bergamo kaj nova teritoria disdivido estis realigata. La provinco de Lodi, ankaŭ en Lombardio, estis efektivigata dum la sama jaro.

La provinco Lecco samlimas la provincon Como norde kaj okcidente, la provincon Monza kaj Brianco sude, la provincon Bergamo oriente, kaj la provincon Sondrio oriente kaj norde.

Geografio
---------

La teritorio de la provinco Lecco estas monta (70%) kaj monteta (30%); ebenaĵoj ne ĉeestas. La ĉefaj montoj estas la monto Legnone (pli ol 2600 m), norde, la masivo Grigna (pli ol 2450 m), meze, kaj la montoj Cornizzolo, Rai kaj Regina, en la suda aŭ okcidenta parto.

La provinco entenas parto de la lago de Lecco kaj la lago de Como, kaj enhavas kelkajn aliajn lagetojn, kiel la lago Annone, la lago de Garlate kaj la lago de Olginate. La ĉefaj riveroj estas la Adda (kiu perfluas la ĉefurbo, Lecco), la Lambro, la Bevera kaj la Curone (je la samnoma valo).

### Ĉefaj urboj

Sekvas listo de la kvin urboj de la provinco kun plej da loĝantoj.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Lecco | [**le**ko] | 47 000 loĝ. |
| 2 | Merate | [me**ra**te] | 14 400 loĝ. |
| 3 | Calolziocorte | [kalolcjo**kor**te] | 14 100 loĝ. |
| 4 | Casatenovo | [kasate**no**vo] | 12 200 loĝ. |
| 5 | Valmadrera | [valma**dre**ra] | 11 100 loĝ. |

* Provinco Lecco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Provinco Lecco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La urbocentro de Lecco.La urbocentro de Lecco.
* La lago de Lecco.La lago de Lecco.
* La palaco Prinetti, en Merate.La palaco Prinetti, en Merate.
* La preĝejo de sankta Georgo, en Casatenovo.La preĝejo de sankta Georgo, en Casatenovo.

|  |  |
| --- | --- |
|   Regionoj kaj provincoj de Italio
    → Provincoj de **Lombardio** | Flago de Italio
Flago de Lombardio |
| BG Bergamo - BS Breŝo - CO Como - CR Kremono - LC Lecco - LO Lodi 
MN Mantovo - MI Milano - MB Monza kaj Brianza - PV Pavia - SO Sondrio - VA Varese |
**ZÖRGŐ Benjámin** [zoergoe:] estis rumanuja hungara psikologo naskita la 31-an de januaro 1916 kaj mortinta la 12-an de februaro 1980 en Kluĵo. Li estis la patro de sportistino, infanpsikologino Éva Ráduly-Zörgő.

Biografio
---------

Benjámin Zörgő ricevis diplomon en 1938 en Universitato Ferdinand la 1-a de Kluĵo kaj li estis instruisto en reformita knabgimnazio. En 1934 li estis kunlaboranto de Psikologia Instituto de Universitato Budapeŝto. Ekde 1946 li estis profesoro ĝis 1959 de Universitato Bolyai de Kluĵo kaj poste de Universitato Babeş-Bolyai de Kluĵo.

Verkoj plej gravaj
------------------

* *Ce este voinţa?* (Bukarest, 1969);
* *A képességek* kun (Alexandru Roşca, Bukarest, 1973)

Fonto
-----

* RMIL Arkivigite je 2016-04-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Benjámin Zörgő en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 303431
* LCCN: n81132315
* VIAF: 33329292
* ISNI: 0000 0000 7989 7754
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Granda ekvizeto** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Pteridofitoj *Pteridophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Ekvizetopsidoj *Equisetopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ekvizetaloj *Equisetales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ekvizetacoj *Equisetaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Ekvizeto *Equisetum* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***Equisetum telmateia*** Ehrh. (1783) |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Granda ekvizeto  |

 |
| v • d • r |

**Granda ekvizeto** (latine *Equisetum telmateia*) estas specio el la familio ekvizetacoj.

Priskribo
---------

Estas facile distingi ĝin de aliaj ekvizetoj pro ĝia alteco, kiu povas atingi 2 metrojn. Tiu planto prezentas 2 tipojn: nome fekundaj tigoj kaj nefekundaj tigoj. Ĉe la du tipoj, la folioj estas reduktitaj al du simplaj kolumnoj situantaj ĉe la nodoj de la tigoj kaj branĉetoj, kiel mallonga denta ingo. Ĉe tiu specio, tia ingo havas inter 20 kaj 30 malhelkolorajn dentojn.

Vegetativa aparato
------------------

Nefekundaj tigoj estas densaj, helverdaj kaj kavaj en la centro.
Ili prezentas inter 20 kaj 40 fajnajn laǔlongajn ripojn ĉe la surfaco.
Ili portas verticilojn de branĉetoj je la nivelo de siaj nodoj, kiuj memformiĝas sub foliaj kolkrispaĵoj.

Reprodukta aparato
------------------

La fekundaj tigoj neniam estas disbranĉigitaj kaj do ili neniam prezentas branĉetojn. Ili portas grandan pintan spikon, longforman, kiu konsistas el sporangioforoj disponitaj inter verticiloj aǔ pedunkloj; ili produktas verdajn sporojn.

Disvastiĝo kaj loĝloko
----------------------

Tiu planto troviĝas en arbetaĵoj, humidaj densejoj aǔ herbejoj, en vojfosaĵoj, ĉe fontojrandoj, kaj apud ombraĵaj riveretoj, kaj ankaŭ, pli anekdote, sur ŝtupoj ĉe kalkŝtonaj marbordaj klifoj.
Interalie ĝi kuŝas en kelkaj tipoj de grandherbejo en diversaj situacioj, ĉe argilaj grundoj aǔ ŝlimaj aǔ pli certe alkalaj, humidaj, sufiĉe riĉaj pri nutraĵoj aû kalkaĵoj, kune kun hirta epilobio, komuna kano, heĝa konvolvulo, kanaba eǔpatorio, granda urtiko, herbejreĝino kaj la aliaj tipaj grandherbejaj plantoj.

Ĝi kreskas en mezvarmaj regionoj de la malnova mondo.

Uzefikoj
--------

Ĝia uzado povas provoki digestajn malordojn, neǔrologiajn kaj muskolajn malnormalaĵojn al brutaro, ĉefe al la ĉevaloj, pro ĉeesto de tiaminazo kiu inhibicias la produkton de vitamino B1.

* Granda ekvizeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Granda ekvizeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Granda ekvizeto en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Morcar** (m. 1087) estis grafo de Northumbria, Anglio de 1065 al 1066.

Li estis filo de Aelfgar de Mercia kaj frato de Edvino de Mercia.

En 1065 la northumbrianoj ribelis kontraŭ sian grafon Tostig Godwinson kiu estis senigata de sia graflando kaj proskribata. La reĝo Eduardo la Konfesanto konfidis Northumbria al Morcar. La sekvantan jaron Tostig invadis Mercia sed Edvino kaj Morcar forpelis lin. La saman jaron, post la morto de Eduardo la Konfesanto, la norvega reĝo Harald Hardrada invadis nordorientan Anglion, subtenate de Tostig kaj flandraj dungsoldatoj. Edvino kaj Morcar rezistis la invadantojn sed estis venkataj ĉe Fulford (proksime al Jorko).

Verŝajne en frua 1066, Edita, fratino de Morcar, edziĝis al Harold la 2-a (Anglio).

Post la morto de Harold la 2-a (Anglio) dum la batalo de Hastings, Edvino kaj Morcar unue subtenis Edgar Aetheling sed ili baldaŭ omaĝis al Vilhelmo la Konkerinto. Tamen Vilhelmo nomunis Copsi grafo de Northumbria.

En 1068 Morcar ribelis en Mercia sed denove kapitulaciis kiam la armeo de Vilhelmo marŝis kontraŭ ilin. Kvankam ili ricevis pardonojn, ili denove ribelis en 1071. Edvino estis perfidata kaj mortigata, sed Morcar aliĝis al la ribelo de Hereward the Wake. Li kaptiĝis kaj estis ĵetata en malliberejon kie li restis ĝis 1087, kiam la mortanta Vilhelmo liberigis multajn malliberulojn. Tamen Vilhelmo la 2-a denove enkarcerigis lin kaj li mortis ene de malmultaj monatoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 280152
 |
**Morbi** aŭ Morvi, laŭ guĝarata lingvo **નડિયાદ** estas urbego kaj municipo en okcidenta Barato, en subŝtato Guĝarato, en la samnoma distrikto Morbi, kie ĝi estas ties sidejo.

Sekretariejo

Demografio
----------

Morbi havis populacion de 360 001 en 2021.

Geografio
---------

Morbi situas sur ebenaĵo laŭ rivero en duoninsulo Katiavaro 48 metrojn super la marnivelo. La maro troviĝas 35, Raĝkot 59 (voje 65), Surendranagar-Dudreĝ 83, Ĝamnagar 89, Botad 112, Buĝ 128, Patan (Guĝarato) 175, iama subŝtata ĉefurbo Ahmedabado 182 (voje 195), nova subŝtata ĉefurbo Gandinagaro 191, Vadodara 248, Surat 274, Mumbajo 476, tutlanda ĉefurbo Delhio 909, Kolkato 1798 kilometrojn (aere) .

Maŭzoleo

Historio
--------

Morbi estis longe princa ŝtato inter 1698-1948. Dum naskiĝo de Barato en 1947 la loĝantoj voĉdone decidis aparteni al Barato, poste multe da homoj formigris al la alia nova najbara ŝtato Pakistano. La urbo estis plejparte detruita en 1979, kiam digo krevis; tio kaŭzis proksimume 2 mil da mortoj. En 2001 sismo okazis. En 2022 la pendoponto kolapsis, almenaŭ 135 homoj mortis.

Ekonomio
--------

Morbi estas centro de produktado de ceramikaĵoj, ili estas disvenditaj enlande, eĉ eksterlande. Ekzistas proksimume 600 ceramikaj uzinoj. La produktado komenciĝis en la 1970-aj jaroj kaj kulminis post 2 jardekoj. En 2022 tiu branĉo krizis pro la energiaj prezoj. Ankaŭ ĉiuj murhorloĝoj por la lando estas tie produktataj.

Lingvoj
-------

En Morbi la oficialaj lingvoj estas la guĝarata kaj la angla.

Religioj
--------

En Morbi plejparto de la populacio estas hinduoj (83%), krome muslimoj (15%) kaj ĝainistoj (iomete malpli, ol 2%).

Klimato
-------

En Morbi ĝenerale pluvas inter junio kaj septembro pro la musonoj, en la ceteraj monatoj apenaŭ aŭ neniam pluvas. Jare averaĝe pluvas po 520 mm.

Trafiko
-------

Al Morbi kuras po 5 ĉefvojoj kaj 3 flankovojoj. La urbego havas trairan fervojan linion.

Statuo

Vidindaĵoj
----------

* la plena malnova (historia) urbokvartalo
* pluraj preĝejoj, plej ofte hinduaj
* 2 pontoj
* iama palaco, nun hotelo
* kastelo
* maŭzoleo
* statuo

Fontoj
------

* WikiTrans

* PontoPonto
* Ponto (fone)Ponto (fone)
* TemploTemplo
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blankmana gibono** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Primatoj *Primates* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Gibonoj *Hylobatidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Hylobates* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***H. lar*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Hylobates lar****(Linnaeus, 1771) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Preskaŭ minacata (LR/nt)** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blankmana gibono  |

 |
| v • d • r |

Hylobates Lar - Serengeti-Park Hodenhagen 2017 06
La **blankmana gibono** (*Hylobates lar*) el la ordo de primatoj kaj familio de gibonoj troviĝas en Simaŭ-regiono de Junnan, Ĉinio, kaj ankaŭ en la Hindoĉina Duoninsulo kaj Indonezio. Sur ĝiaj manoj kaj piedoj kreskas blankaj haroj. Ĝia vizaĝo estas brunnigra, senhara kaj ĉirkaŭe de ĝi estas cirklo da blankaj haroj. Staranta ĝi altas malpli ol unu metron. Gi pezas ĉ. dek kilogramojn, kun helflavaj, flavgrizaj kaj nigraj haroj.

La blankbrovaj kaj blankmanaj gibonoj vivas en densa arbaro de Sjiŝŭangbanna de Junnan. Tie kreskas kamforarboj 20-30 metrojn altaj, banjanoj, arbustoj, herboj kaj pteridoj. Ilia vivkutimo similas al tiu de la nigraj gibonoj. Ambaŭ gibonoj prenas fruktojn, semojn, arbofoliojn, ĝermojn kaj florburĝonojn kiel siajn nutraĵojn, kaj krome, manĝas ankaŭ birdetojn, birdovojn kaj insektojn. Ili estas mildaj, sed, kiam ili trafas atakon de malamiko, la tuta grego kune batalas kontraŭ ĝi. Pro ekspluatado de arbaroj la vivkondiĉoj de gibonoj fariĝas malfavoraj, ke ili generas pli malfacile. Ĝuste pro tio protekti la gibonojn kaj severe malpermesi kapti ilin estas la plej grava tasko.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Eudey *et al* (2000). *Hylobates lar*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11 May 2006.

Vidu ankaŭ
----------

* Sumatraj malaltaĵaj pluvarbaroj
**Ferreruela** [fereRŬEla] aŭ **Ferreruela de Tábara** estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Tábara, en centro de la provinco. *Ferreruela* estas etimologie tradukebla al *Forĝejeto*.

Municipoj de la komarko Tierra de Tábara en la centro de la provinco Zamoro.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Escober de Tábara, Ferreruela de Tábara​ kaj Sesnández de Tábara, okupas totalan areon de 94,27 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 441 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 200 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 60 km de Zamoro, provinca ĉefurbo.

Estas atestaĵoj de prahistoria loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis al la Regno Leono. Ĉirkaŭ 1850 integriĝis en la municipon Ferreruela la loĝlokoj Escober de Tábara kaj Sesnández de Tábara,​ kaj tiam ekhavis la municipa teritorio ties aktualan etendon.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado, krom ŝtonminejoj. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, vinkeloj, romanikaj elementoj de preĝejoj, piedirado tra naturaj areoj, Sierra de la Culebra).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 756049
 |
La **Unua apostola vojaĝo de la papo Johano Paŭlo la 2-a al Pollando** (pole *I pielgrzymka Jana Pawła II do Polski*; trapasis sub slogano *Gaude Mater Polonia*. Ĝi okazis en la tagoj de la 2-a de junio ĝis la 10-a de junio 1979.

Priskribo
---------

Planata de la papo polo pilgrimado al Pollando tre maltrankvilis komunistajn regopovojn. Oni antaŭvidis, ke malhumila episkopo de Romo povas vekigi liberecajn aspirojn de poloj. Apartan timon naskis planata termino de la vizito: 900-a datreveno de la martira morto de Sankta Stanislao – episkopo, kiu pereis pro malobeemo al laikaj regopovoj. Plej forte malkvietiĝis gvidanto de Sovetunio Leonid Breĵnev, kiu sugestis ne permesi al la papo eniri al Pollando. Konfrontinte determinon flanke de la unua sekretario de Pola Unuiĝinta Laborista Partio Edward Gierek, li avertis: *Faru kiel vi opinias, nur ke vi kaj via partio ne bedaŭru tion poste*. 

Sabate la 2-an de junio 1979 je la 10:07 aviadilo kun Johano Paŭlo la 2-a ferdeke alteriĝis en aerodromo Okęcie. Oficiala saluto, vizito al katedralo, poste en Belweder ĉe la partiĉefo Edward Gierek. Samtage posttagmeze, inter salutanta homamaso, la papo alvenis per kabrioleto al la ĉefurba Venko-placo (de 1990 placo de marŝalo Józef Piłsudski). Ekaŭdiĝis famaj poste vortoj:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Mi vokas, filo de la pola tero, kaj samtempe mi, Johano Paŭlo la 2-a, papo. Mi vokas el profundo de tiu ĉi Jarmilo, mi vokas antaŭtage de la Festo de Sankta Spirito, mi vokas kune kun vi ĉiuj: Descendu Via Spirito kaj renovigu portreton de la tero. Tiun ĉi teron! **"** |

 |

Lasta du frazoj de la alvoko iĝis unuaj sloganoj de aperinta jaron poste "Solidareco". Tiuj ĉi vortoj havis du simbolajn signifojn:

* Politikan: Temis pri alvoko al la batalo pri ŝanĝo de la reĝimo de totalisma al demokratia
* Spiritecan: La papo alvokis ankaŭ al konvertiĝo

Itinero
-------

La papo vizitis:

* Varsovion (2-3.06)
* Gnieznon (3-4.06)
* Ĉenstoĥovon (4-6.06)
* Krakovon (6.06)
* Kalwaria Zebrzydowska (7.06)
* Wadowice (7.06)
* Aŭŝvicon (7.06)
* Nowy Targ (8.06)

denove Krakovon (8-9-10.06)

Interesaĵo
----------

En postlasitaj trivolumaj memoraĵoj de Leonis Breĵnev la dato 13-a de majo 1981 mencias neniun eventon, akcepton de gastoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Dua apostola vojaĝo de la papo Johano Paŭlo la 2-a al Pollando

Literaturo
----------

* Ryszard Terlecki, *Miecz i tarcza komunizmu. Historia aparatu bezpieczeństwa w Polsce 1944-1990* (Glavo kaj ŝildo de komunismo. Historio de sekureca sistemo en Pollando 1944-1990), Krakovo 2007

Eksteraj ligiloj
----------------

* Portal Instytutu Pamięci Narodowej poświęcony I pielgrzymce Jana Pawła II do Polski Portalo de Instituto pri Nacia Memoro dediĉita al pilgrimado de Johano Paŭlo la 2-a al Pollando
Mehdi Mahdavikia
**Mehdi MAHDAVIKIA** (24-an de julio 1977 en Teherano) estas irana futbalisto.

Kariero
-------

Mahdavikia ludis junaĝe en la irana klubo Bank Melli Teheran. Li estis distingita en 1995 per ora ŝuo. La trarompon alportis por li la ŝanĝo al la irana elstara klubo Persepolis Teheran en 1995, kun kiu li festis trifojan ĉampionecon kaj iĝis membro de la Irana futbala nacia taĉmento.
Li ŝanĝis en januaro de 1999 – post la por li sukcesa futbala mondĉampionado de 1988 – al VfL Bochum.

Li ludis flankan ŝturmiston en la dekstra kaj meza kampo. Post malfortiĝo de VfL Bochum, li ŝanĝis al Hamburger SV kaj en junio 2007 al Eintracht Frankfurt.

### Nacia taĉmento

Mahdavikia ludis pli ol 100-foje por la Irana futbola nacia taĉmento. En aŭgusto de 2006, Mahdavikia iĝis nova kapitano de Irana nacia futbola taĉmento kiel sekvanto de Ali Daei.

Li uzis en junio de 2009 verdan kruran rubandon dum ludo kontraŭ la Sud-Koreio en Seulo. Tiel li esprimis - kun aliaj taĉmentanoj - solidarecon kun irana opoziciulo Musavi. Pro tio la irana ŝtato malpermesis por li kaj Ali Karimi, Hossein Kaabi, Vahid Haŝemian la realvenon al Irano.

Sukcesoj, titoloj
-----------------

**kiel nacia futbalisto**

* Aziaj ludoj – oro: 1998
* Okcident-Azia ĉampionado: 2004
* Azia ĉampionado – tria loko: 2004

**Kun futbalkluboj**

* Irana majstro: 1996, 1997, 1999
* Germana Ligapokala venkinto: 2004
* venkinto de UEFA Intertoto Cup: 2006

**Distingoj**

* ora ŝuo, Irano: 1995
* Azia futbalisto de la jaro: 2003
* Hamburger SV – ludisto de la jaro: 2003, 2004

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mehdi Mahdavikia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mahdavikia.de - oficiala paĝo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 287818
 |
**Ferozevala,** pli malofte literumita *Firozvala* (urdue فِيروزوالا estas urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), en kantono de Ŝejĥupura, kie ĝi estas sidejo de la samnoma distrikto.

Bazaj informoj
--------------

* loĝantaro: 141 405 (2017, )
* horzono: UTC+ 5
* poŝtkodo:
* telefonkodo:
* Supermara alteco: ĉirkaŭ 200 m

Geografio
---------

Ferozevala situas en nordorienta parto de la lando en proksimeco de Lahoro.

Loĝantaro
---------

Loĝantaro| 1998 | 2017 |
| --- | --- |
| 54 223 | 141 405 |

La loĝantaro pliiĝis draste inter 1998 kaj 2017. La jara kresko estas de 5,0%, tre super la nacia mezumo (2,4%).

Trafiko
-------

Ferozevala situas preter la ĉefa pakistana aŭtovojo. La plej proksima internacia flughaveno funkcias en Lahoro.

Klimato
-------

Ferozevala situas en duonarida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (BWh) kun influo de musono. La temperaturo kulminas maje preskaŭ kun 40 °C. Vintre neniam frostas. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen en julio kaj aŭgusto pli ofte pro la musono.

Fontoj
------

* WikiTrans