recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La unua prototipo de *Blackbird*.  
 La flagetoj sur la grundo kaj sur la veturilo montras, ke vera kaj vetura ventoj kontraŭas
Pli nova versio de la veturilo
**Blackbird** (angle: *Nigra birdo*) estas eksperimenta, helic-pelita vela veturilo. Ĝi estis konstruita por demonstri la eblon veli *rekte kontraŭvente kaj pli rapide ol la vento*. La 2-an de julio 2010 atingis Blackbird 2.8-oblan rapidecon rekte kontraŭvente, la unuan registritan mondan rekordon en tiu kategorio. Efektive la veturilo atingis eĉ 3.5-oblan rapidecon de vento sed tiam ne plenumis la kriteriojn de la rekordo-komisio.

Referencoj
----------

1. ↑   Direct Upwind and Downwind Record Attempts (angle). North American Land Sailing Association. Alirita 2012-10-23.
2. ↑  The Faster Than the Wind Team (2010-09-03).  BLACKBIRD ESTABLISHES WORLD RECORD (angle). fasterthanthewind.org. Alirita 2012-10-23.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Blackbird en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala paĝo de la projekto
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Andamana palumbo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Columba (genro) *Columba* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Andamana palumbo** *Columba palumboides*(Hume, 1873) |
|

 |
|
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Preskaŭ minacata** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Andamana palumbo  |

 |
| v • d • r |

La **Andamana palumbo** aŭ **Andamana kolombo** (*Columba palumboides*) estas birdospecio de la familio de Kolombedoj, *Columbidae*, kiu estas loĝanta reproduktanta birdo kiel endemio en la insularoj Andamanoj kaj Nikobaroj, sudoriente de Barato kaj tre for de la Hinda subkontinento.

Tiu birdospecio estas 36 ĝis 41 cm longa kun pezo de 500 ĝis 520 g. Ties kapo estas blankece helgriza, ankaŭ al kolo kaj brusto, kun ruĝa flav-pinta beko kaj ruĝaj okulringoj. Ankaŭ la piedoj estas ruĝaj. La cetero de ties korpo estas griza, malhela ĉe flankoj kaj la subaj partoj kaj pli malhela en flugiloj kun nigrecaj flugilpintoj. Estas verdaj briloj en la malantaŭa kolo. La ino estas pli malhela en kapo kaj kolo. 

Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. Ĝi loĝas en densaj arbaroj, kie ili vivas pare sed ankaŭ formas malgrandajn grupojn. Tiu kolombo manĝas ĉefe figojn kaj berojn. Pro tio ĝi estis iam klasita en iama genro *Carpophaga*.

Notoj
-----

Referencoj
----------

* Gibbs, Barnes kaj Cox, *Pigeons and Doves* (Pica Press 2001) (ISBN 1-873403-60-7)
* del Hoyo J. Elliott A. & Sargatal J. (1997) Handbook of the Birds of the World, Volume 4, Sandgrouse to Cuckoos. BirdLife International, Lynx Edicions, Barcelona, 679 p.
* Prin J. & G. (1997) Encyclopédie des Colombidés. Éditions Prin, Ingré, 551 p.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 715008
 |
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

**Castillo Barués** estas vilaĝeto, kiu apartenas al municipo Sos del Rey Católico, en la komarko Cinco Villas, de la provinco Zaragozo, en la historia regiono Aragono.

Geografio
---------

*Castillo Barués* estas neloĝata vilaĝeto apartenanta al municipo Sos del Rey Católico, situanta sudoriente de *Sos*, tre proksime al *Novellaco*, direkte al *Castiliscar*. Ĝi situas apud la intermonto "Vandunchil", sub la protekto de la monto "Castellazo" (malgranda alteco de 690 m). 

Ĝia distanco al Zaragozo (ĉefurbo de la historia hispana regiono Aragono) estas 120 km kaj ĝia alteco sur la marnivelo 650 m. 

La vilaĝo *Castillo Barués* konsistis el ĝis 30 domoj, ĉiuj el ili kun iliaj helpkonstruaĵoj alkroĉitaj. En la jaro 1940, la vilaĝo havis 51 loĝantojn, sed en 1980 ĝi estis plene senhomigita.

Loknomo
-------

Ĉe la supro de la monto "Castellazo", tre proksime al Castillo Barués, estas restaĵoj de malnova fortikaĵo, eventuale malgranda kastelo. De tie oni povas vidi la kastelon de *Castiliscar*. La nomo de la vilaĝo devenas sendube de tiu malnova kastelo, de kiu nune estas malmultaj restaĵoj.

Historio
--------

La unua dokumenta citaĵo de la nomo de *Castillo Barués* estas el la jaro 1515, kiam la konsilio de *Sos* malpermesis la paŝton de brutaroj en la distrikto *Castillo Barués*, inter aliaj lokoj. 

La foresto de bazaj servoj, kiel elektro, fluakvo, ŝoseo, lernejo, kuracisto, kaj la fakto, ke Castillo Barués ne estis tre malproksime de Sos del Rey Católico aŭ Castiliscar, de kie ili povis translokiĝi por prilabori siajn terojn, estis la ĉefaj kialoj, kiu instigis multajn homojn translokiĝi al tiuj ĉi lokoj serĉante vivon ne tion malfacilan, sed la plej junaj devis elmigri pli malproksimen, ĉar la ada enkonduko de maŝinoj en la agrokulturo igis multajn laboristojn superfluajn sur la kamparo.

Estas menciinde
---------------

La vilaĝo *Castillo Barués* neniam havis lernejon, kaj lernejaĝaj infanoj devis vojaĝi 2,5 km por iri al Barués, kaj la saman distancon por reveni hejmen. La sama afero okazis dum festaj tagoj pri religiaj diservoj, ĉar ne ekzistis preĝejo, la homoj de la loko devis translokiĝi al *Barués*. Ankaŭ gejunuloj iris tien por iri al danco kaj havi iom da socia vivo kaj por partopreni la feston de Sankta Gregorio, la 9-an de majo.

Festoj
------

La homoj de la vilaĝo festis la feston de San Gregorio, la 9-an de majo, sed ili devis vojaĝi al *Barués*.

Vidu ankaŭ
----------

* Aragona regioneto Cinco Villas.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. 1 2
4. ↑
5. 1 2
6. ↑
7. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------



* Rutas.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 805867
 |
**Castiello de Guarga** [kasTJEljo deGŬARga] estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la sudo de la komarko *Alto Gállego* (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco. 

La loĝloko Castiello de Guarga (970 msm) mem estas en la suda valo Guarguera iom norde de la rivero Guarga. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj. Proksime estas vilaĝetoj kiel Gésera kaj Grasa.

Historio
--------

Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico. 

Dum la Hispana Enlanda Milito, Castiello de Guarga suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj). En la fino de la 1970-aj jaroj la loko senhomiĝis, sed poste venis novaj loĝantoj.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Castiello de Guarga oni malaltiĝis el 37 loĝantoj en 1930 ĝis nunaj 6 loĝantoj (2019).

Aktualo
-------

La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, kio pluas ĉi tie male al aliaj apudaj lokoj, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo. Ĉefaj altiraĵoj estas naturaj lokoj kaj la preĝejo de Sankta Marteno.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814804
 |
La **Andaluzisma Partio** aŭ en hispana **Partido Andalucista** (PA) estas hispana politika partio de ideologio andaluzinaciista kaj progresista. Ĝi estas la plej grava ene de la andaluza naciismo, kvankam kiel ĉiuj tiatendencaj partioj, ĝi aktuale estas eksterparlamenta, kaj ĉe la Congreso de los Diputados kaj ĉe la Parlamento de Andaluzio, sed ĝi estas la kvara politika partio laŭ reprezentado municipa en Andaluzio, kun 469 geskabenoj.

La PA estis fondita en 1976 kiam la *Alianza Socialista de Andalucía*, kreita en 1971, adoptis la nomon *Partido Socialista de Andalucía* (PSA). Poste, en januaro de 1979 en la IIa Kongreso de la PSA, oni adoptis la nomon de *Partido Socialista de Andalucía-Partido Andaluz* (PSA-PA). En februaro de 1984 oni adoptis la aktualan nomon **Partido Andalucista**. Historie ĝi posedis la urbestrecon de gravaj urboj de Andaluzio, kiaj Sevilo aŭ Jerez de la Frontera.

Vidu ankaŭ
----------

* Andaluza naciismo
* Alejandro Rojas-Marcos

Notoj
-----

1. ↑  Ministerio del Interior del Gobierno de España, Resultados electorales de las elecciones municipales de 2011  alirita la 24an de oktobro 2012

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Andaluzisma Partio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de la *Partido Andalucista* Arkivigite je 2014-11-28 per la retarkivo Portuguese Web Archive
* Facebook de la Partido Andalucista
* Twitter de la Partido Andalucista
* Statutoj de la Partido Andalucista Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
* «El liderazgo político en el Partido Andalucista (PA)», de Enrique G. Pérez Nieto. Artikolo de la *VII Congreso Español de Ciencia política y de la Administración*.
**Castil de Peones** [kasTIL depeOnes] estas submunicipo kaj municipo en la centroriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *La Bureba*. La loknomo *Castil de Peones* povas esti komprenebla etimologie kiel Kastilo de Peonoj.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 13,98 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 25 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 20 loĝantojn el la jaro 1991. 

Ĝi distas 31 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj limas kun Briviesca (eksklavo), Reinoso, Prádanos de Bureba, Quintanavides, Alcocero de Mola, Santa María del Invierno, Villaescusa la Sombría kaj Cerratón de Juarros.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Petro. 

Estas ventogeneratoroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 773980
* VIAF: 1171152637754820220002
 |
**Lev Jaŝin** estis rusa piedpilka-golgardisto, ofte konsiderata la plej talenta golulo en la tuta historio de futbalo. Li naskiĝis en Moskvo en 1929. Li ludis en la teamo Dinamo Moskva por lia tuta kariero, de 1949 asl 1971.

Kun la soveta nacia teamo, li ludis 78 fojoj kaj gajnis la europa ĉampionado en 1960. Li ankaŭ ludis en tri mondpokaloj (1958, 1962 kaj 1966).

Jaŝin estis konata trans la mondo kiel la "nigra pantero" pro lia tute nigra lud-vestoj kaj lia nekredebla rapideco kaj akrobataj savoj. Oni kredas ke dum lia kariero Jaŝin blokis pli aŭ malpli 150 penaloj, surprise alta kvanto.

En 1963, Jaŝin ankaŭ gajnis la premion por la Eŭropa futbalisto de la jaro, kaj li estas la nura golgardisto kiu iam gajnis tiun premion.

* Kategorio Lev Jaŝin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 121281
* GND: 123029570
* LCCN: nr97004405
* VIAF: 22046348
* ISNI: 0000 0000 5260 3787
* SUDOC: 252463218
* BNF: 16919377b
* NKC: xx0045889
 |
|  |
| --- |
| Parto pri la Naftogasa geologio |
| Naftogasaj regionaj unuoj |
| 
Grandskala niveloHidrokarbona sfero Naftogasa zono
 |
| 
Regiona niveloNaftogasa provinco • Naftogasa baseno Naftogasa distrikto Naftogasa sektoro Naftogasa zono
 |
| 
Loka nivelo**Hidrokarbona minejo** Gasminejo • Gasohidrata minejo • Gasokondensata minejo • Gasokondensato-nafta minejo • Gasonafta minejo • Naftogasa minejo • Naftogasokondensata minejo • Naftominejo**Hidrokarbona kuŝejo**Gaskuŝejo • Gasohidrata kuŝejo • Gasokondensata kuŝejo • Gasokondensato-nafta kuŝejo • Gasonafta kuŝejo • Naftogasa kuŝejo • Naftogasokondensata kuŝejo
 |
| v • d • r |

**Naftogasa zono** aŭ **naftogasa amasiĝejo** estas la tuto de naftaj kaj gasaj minejoj similaj laŭ kondiĉoj de la formiĝo kaj lokiĝo, geografie ligitaj al relative sendependaj strukturo-litologiaj elementoj de la sekco. Tiaj elementoj povas esti muroj, volboformaj levaĵoj (sur platformoj), lineaj zonoj de la evoluo de la antiklinalaj strukturoj (en la orogenezoj), zonoj de elkliniĝo de la trapenetreblaj horizontoj sur la monoklinaloj; superfaŭltaj kaj ĉefaŭltaj zonoj de la longaj faŭltoj, zonoj de la stratigrafiaj malkongruoj, zonoj de la tektonaj ekranoj ktp.

La nocio
--------

La nocio estis enkondukita en 1946 de sovetiaj geologoj Ignatij Brod kaj Natalja Uspenskaja.
Iuj geologoj (kiel Viktor Ĥain, Natalja Uspenskaja, Aleksandr Bakirov) opinias ke grava signo de la zona naftogasa amasiĝo estas aĝoproksimeco de la naftogasaj tavolaroj kaj simileco de la geologia strukturo de minejoj. 

Igor Visockij proponis klasifiki ilin kiel la naftogasaj zonoj de:

* antiklinaloj en orogenezoj, levaĵoj kaj rifaj masivoj sur platformoj;
* regiona elkliniĝo de la tavoloj sur la monoklinaloj;
* regiona stratigrafia malkongruo;
* lokaj amasiĝoj de sablaj sedimentaĵoj en argilaj tavoloj, ligitaj al malnovaj bordomuroj aŭ enfluejoj;
* diapiraj kaj salokupolaj strukturoj.

Natalja Uspenskaja rigardas la naftogasajn zonojn kiel grupon (ĉu linee aŭ aree etendiĝinta) de samtipaj naftogasaj minejoj, kiuj havas logikan ligon al certaj strukturaj, paleostrukturaj kaj paleografiaj elementoj, havas komunajn naftogasajn tavolarojn kaj similajn kondiĉojn en kiuj formiĝis tiuj minejoj.

Geologo Vladimir Olenin konsideris la naftogasajn zonojn parto de la terkrusto ene de ties strukture apartiĝinta elemento, kies genezo kaj strukturo kreas komunajn kondiĉojn por formiĝo de la naftogasaj minejoj ene de ĝi.

Signifo
-------

La plej grandaj laŭ la hidrokarbona kapacito naftogasaj zonoj estas ligitaj al platformaj levaĵoj (muroj, megamuroj, antiklinalaj zonoj). En ili koncentriĝas plejparto de malkovritaj kuŝejoj de nafto kaj gaso.

La naftogasaj zonoj estas elementoj de la naftogasaj distriktoj kaj basenoj kaj havas limigitan areon (ĝis 5-10 mil km²). Se en tiaj zonoj dominas gaso, ili nomiĝas gasozonoj.

Literaturo
----------

* Скоробогатов, В. А..  [2004] Р. И. Вяхирев: *Нефтегазонакопления зона // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 270. ISBN 5-85270-327-3.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Nagaa sito** |
| --- |
|  |
| Nagaa sitoNagaa sito |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Sitedoj *Sittidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Sitta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***S. nagaensis*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Sitta nagaensis****(Godwin-Austin, 1874) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Nagaa sito  |

 |
| v • d • r |

**Nagaa sito** estas eta paseroforma birdo. Ĝi apartenas al sita genro. Simile kiel aliaj membroj de sitedoj (krom roka sito kaj persia sito) ĝi loĝas en arbaraj aŭ arbar-similaj teritorioj.

Aspekto
-------

Ĝi estas 12.5 al 14 cm longa birdo, kun ĉefe palgrizaj supraj partoj (pli malhelaj kaj pli bluecaj malsupre) kaj ĉefe blankecaj subaj partoj, malhela okulstrio kun nur iome da hela superokula strio. La flankoj estas tre ruĝecbrunaj kio videblas eĉ ripoze kiel tia makulo sub flugiloj. La subvosto estas nigra sed montras horizontalan blankan centran strion. La subpugo estas ruĝecbruna sed montranta ankaŭ blankajn punktojn. La gamboj estas brunaj sed kun nuancoj ĉu verdecaj ĉu de diversaj koloroj.

Disvastiĝo
----------

Ĝi troviĝas en Bangladeŝo, Ĉinio (Junano, Siĉuano), nordorienta Barato, Laoso, Birmo, Tajlando kaj izolita populacio en Vjetnamo, tio estas en Sudorienta Azio. Ties natura habitato estas moderklimataj arbaroj, subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montarbaroj. Estas tri subspecioj.

Nutrado
-------

Oni ne scias multe, sed oni supozas, ke ili manĝas nur insektojn dum la reprodukta sezono kaj ke vintre ili manĝas ankaŭ semojn kaj berojn. Kiel ĉe aliaj sitoj en arboj, sed ankaŭ surgrunde kaj inter rokoj.

Vivmaniero
----------

Ili vivas solaj aŭ en paroj. Por manĝi ili povas kuniĝi al kunmanĝantoj de miksitaj specioj.

Reproduktado
------------

Ili nestas en arbotruoj ĉirkaŭ 10 m supergrunde. Ili foje reduktas la enirejon per koto. Ene estas liteto el arboŝeleroj kaj musko. La ino demetas 2 al 5 blankajn ovojn kun ruĝecaj makuletoj.

Voĉo
----

Estas iu "ci-ci" aŭ pli ripeta "ĉi-ĉi-ĉi".

Rilatoj
-------

Stato de protektado
-------------------

Referencoj
----------

* En la franca pri tiu specio
* BirdLife International 2004. Sitta nagaensis[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 27an de julio 2007.

Libroj
------

* Tits, Nuthatches and Treecreepers, Harrap and Quinn, (angle) ISBN 0-7136-3964-4
* The Nuthatches, Erik Matthysen, Academic Presss 1998, (angle) ISBN 0-85661-101-8


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Nafría de Ucero** [naFRIa deuZEro] estas municipo de Hispanio, en la regiono de Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko *Tierras del Burgo*. La loknomo *Nafría de Ucero* estas etimologie komprenebla kiel *Navafría de Ucero*, tio estas Malvarma Altebenaĵo de Ucero, alude al la najbara loĝloko Ucero.

Geografio
---------

Komarko *Tierras del Burgo* en la okcidento de la provinco Sorio.
Loko de Nafría de Ucero en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 36,56 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 33 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte ĝi perdis 400 loĝantojn el la 1930-aj jaroj, nur en la centra urbokerno. 

Ĝi distas 69 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Kaj estas inter Ucero (oriente) kaj Fuentearmegil (okcidente). La municipo enhavas la loĝlokojn Nafría de Ucero, Rejas de Ucero y Valdealbín.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. ĝi apartenis al la Partio de Ucero en la *Intendencia de Soria*, kun jurisdikcio de abatlando sub aŭtoritato de vicurbestro, nomumita de la episkopo de Osma. Meze de la 19-a jarcento, la municipa teritorio pliiĝis ĉar ĝi aligis Rejas de Ucero kaj Valdealbín.

Ekonomio
--------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas preĝejoj kaj popola arkitekturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo] (hispane)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTierras del Burgo |
| --- |
| Alcubilla de Avellaneda • El Burgo de Osma-Ciudad de Osma • Caracena • Carrascosa de Abajo • Castillejo de Robledo • Espeja de San Marcelino • Espejón • Fresno de Caracena • Fuentearmegil • Fuentecambrón • Langa de Duero • Liceras • Miño de San Esteban • Montejo de Tiermes • Nafría de Ucero • Recuerda • Retortillo de Soria • San Esteban de Gormaz • Santa María de las Hoyas • Ucero • Valdemaluque • Villanueva de Gormaz |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351442
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Ethel PRENT** (naskiĝis en 1906, mortis la 9-an de novembro 1992 en Britio) estis aktivulino de la laborista esperanto-movado.

Vivo
----

Lerninte esperanton en 1928 ĉe la Londona Kooperativa Societo, ŝi fariĝis ano de la Brita Laborista Esperanto-Asocio kaj de SAT. Post la aliĝo de BLEA al IPE ŝi daŭrigis sian poresperantan agadon kadre de la nove fondita SATEB en 1933. Ŝi sekretariis ĉe la Londona Laborista Klubo ĝis sia edziniĝo al Wim Prent kaj translokiĝo al Nederlando en 1939.

Dum la militaj jaroj, ŝi daŭrigis sian agadon kadre de FLE, partoprenante en la reviziiado de la postimilite eldonota "Judoj sen mono", kaj mem tradukis "Liliputo"n el la "Vojaĝoj de Gulivero". Ŝi ankaŭ estis ano de la roterdama plenumkomitato de SAT en 1940.

En 1948 ŝi revenis al Britio kun sia familio, kaj iĝis sekretariino de SATEB. En 1962 ŝi transprenis la redaktadon de "The Worker Esperantist" (la laborista esperantisto), kaj plenumis tiun ĉi laboron ĝis fine de oktobro 1992. Ŝi ankaŭ redaktis la porinfanan gazeton de SAT, "Nia voĉeto", kiu poste ŝanĝis sian nomon al "Kaljedoskopo".

Ŝi krome aktivis kiel kasistino de la loka Ligo de Kooperativaj Virinoj (Cooperative Women Guild), estis ano de la Laborista Partio (Labour Party) kaj vegetaranino.

Tradukoj
--------

* **Liliputo** de J. Swift
**Alcañices** [alkaNJIzes] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Aliste, kies ĉefurbo ĝi estas, en la okcidento de la provinco. *Alcañices* estas devena etimologie el araba vorto atribuebla al *kanejo* aŭ preĝejoj. Ĝi estas Havaĵo de Kultura Intereso.

Flanko de la preĝejo de Alcañices.
Turo de iama kastelo de Alcañices.
Turo de iama kastelo de Alcañices.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Alcañices, Alcorcillo, Santa Ana kaj Vivinera, okupas totalan areon de 54,76 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 042 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 000 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 60 km de Zamoro, provinca ĉefurbo.

Estas romiaj restaĵoj, sed la setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. La reĝo Alfonso la 9-a de Leono donis ĝin al la Templanoj en 1175 kaj tion konfirmis Alfonso la 10-a de Kastilio en 1255. De tiu epoko estis murego kun turoj kaj kastelo. Ĝi estis scenejo de diversaj historiaj okazoj kaj kiel sidejo de la Traktato de Alcañices de la 12a de Septembro 1297 kiu difinis la landlimon inter Portugalio kaj la Regno Kastilio, nome la plej antikva landlimo de Eŭropo.​ Tiam estis grava juda kvartalo.

En postaj jarcentoj suferis pro militoj (incendiita de portugaloj en 1643) kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo ekzemple en 1813. En Alcañices estis sidejo de kontraŭfrancaj gerilanoj.

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, legomoj, vitoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis: historiaj monumentoj, urba komplekso, kastelo, preĝejoj, piedirado laŭ vojo de muelejoj, naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----

1. ↑   González Jiménez, Manuel; *La frontera más antigua de Europa. Castilla y Portugal en la Edad Media* - La Aventura de la historia - ISSN 1579-427X, Nº. 220, 2017, pp. 24-29 -

* Alcañices en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Alcañices en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754512
* GND: 4553881-5
* LCCN: n2001087907
* VIAF: 158465240
 |
**Hernusanda Esperantista Klubo** **(HEK)** fondiĝis la 17-an de majo 2006. Ĝi estas radikala esperantoklubo en Hernusando (svede Härnösand) - la ĉefurbo de Västernorrland, Ångermanland, Svedio - kun ĉirkaŭaĵoj. Kiel unua prezidanto Robin Rönnlund estis elektita kaj la klubo dekomence sin distingis de la plejparto de la sveda movado per ne partiĝi en SEF.

Kvankam ankoraŭ malgranda HEK estas unu de la plej aktivaj esperantokluboj en Svedio. HEK aranĝas almenaŭ unu studcirklo po studsezono. Ekde 2009 HEK nuligis sian membrokotizon argumentante ke la esperantomovado bezonas homojn pli ol monon. Laŭ la vidpunkto de HEK estas grave por ĉiu esperantoorganizo pripensi kaj evolui sian rolon (aŭ malrolon!) en la reta epoko.

Ekde 2007 HEK kaj SEJU aranĝas la La Oranĝan Renkontiĝon ĉiujare aŭtune ekster Hernusando. ORo estis la unuan junularkunvenon esperantistan en Svedio dum pluraj jaroj kaj multe helpis revigligi la svedan junularan esperantistan movadon. ORo iĝis konata kiel mojosa kaj iom eksperimentema internacia renkontiĝo por junuloj en bela naturo. La programo kutime miksas seriozajn prelegojn, muziko, poezio, saŭno, homfutbalo, bretajn ludojn k.t.p. Ĝis nun krokodilado preskaŭ forestis dum Oro.

La HEK-anoj laboras diversflanke por riĉigi la esperantan kulturon, ekzemple per traduko de filmoj, kreo de muziko (ekzemple La Perdita Generacio kaj Kanajlaro de esperantistaj piratoj havas sian centron ene de HEK) kaj trovo de novaj manieroj uzi kaj evolui la internacian lingvon (ekzemple ĉe Rolludoj kaj Bakio).

Ekde 2008 aperas neregule La bulteno Aŭroro, eldonata de HEK.

Prezidantoj de Hernusanda Esperantista Klubo:| Kiam | Kiu |
| --- | --- |
| 2006-2007 | Robin Rönnlund |
| 2007-2009 | Tomas Q Nilsson |
| 2009-2010 | Alveola Ämting |
| 2010-> | KarinMalin Ekström |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hernusanda Esperantista Klubo en la retejo *ipernity*, arkivigite laŭ stato fine de 2015
	+ *HEK* kontakteblas rete: hernusando.esperantista.klubo@gmail.com
Punkto en la tridimensia eŭklida spaco estas difinita per tri koordinatoj.
En matematiko, **eŭklida spaco** estas ĝeneraligo de la 2- kaj 3-dimensiaj spacoj kiujn studis Eŭklido. La ĝeneraligo aplikas eŭklida koncepto de distanco, kaj la rilatantajn konceptoj de longo kaj angulo, al koordinatsistemo kiu konsistas el nombraj dimensioj. Ĝi estas la "normo" ekzemplo por findimensia reela ena produta spaco.

Eŭklida spaco estas aparta metrika spaco kiu kapabligas la esploron de topologiaj aferoj kiel kompakteco. Ena produta spaco estas ĝeneraligo de Eŭklida spaco. Ambaŭ enaj produtaj spacoj kaj metrikaj spacoj estas esploritaj de Funkcia analizo.

Eŭklida spaco ludas rolon en la difino de sternaĵo kiu kunigas konceptojn de ambaŭ eŭklida geometrio kaj neeŭklida geometrio. Unu matematika motivado por difinanta distanca funkcio estas ebleco por difini malfermitan pilkon ĉirkaŭ punktoj en la spaco. Ĉi tiu fundamenta koncepto similigas diferencialan kalkulon inter eŭklida spaco kaj aliaj sternaĵoj. Diferenciala geometrio enkondukas tian diferencialan kalkulo, kaj ankaŭ teknikon de movebla, loka eŭklida spaco, por esplori propraĵojn de neeŭklidaj sternaĵoj.

Reela koordinata spaco
----------------------

Estu **R** kampo de reelaj nombroj. Por ĉiu nenegativa entjero *n*, la spaco de ĉiuj *n*-opoj de reelaj nombroj formas *n*-dimensian vektoran spacon super **R** nomitan kiel **reela koordinata spaco** kaj skribata kiel **R***n*.

Eŭklida spaco de dimencio *n* estas izomorfa al la spaco *Rn* de la *n*-opoj de reelaj nombroj.

Eŭklida spaco estas finit-dimensia vektora spaco kun skalara produto.
La skalara produto en tia spaco estas la sumo de la produtoj de la samdimensiaj koordinatoj:

{\displaystyle x\cdot y~=~\sum \_{i=1}^{n}x\_{i}y\_{i}}

  


|  |  |
| --- | --- |
|  <!-- --> | Ĉi tiu artikolo enhavas dume forkomentitajn partojn de la teksto, ĉar ili ankoraŭ ne estas sufiĉe bonaj. Vi povas redakti la paĝon kaj plibonigi kaj malkomenti la forkomentitajn partojn. |

Vidu ankaŭ
----------

* Eŭklida ebeno
* Eŭklida 3-spaco
* Eŭklida geometrio
* Eŭklida normo
* Eŭklida distanco
* Spaco de Minkowski
|  |  |
| --- | --- |
|  Orfa | **Ĉi tiu artikolo pri hispana politikisto estas orfa, ĉar malmultaj aŭ neniuj aliaj artikoloj ligas al ĝi**.

---

Bonvolu enmeti ligilojn al ĉi tiu paĝo el rilataj artikoloj; sugestoj estas troveblaj ĉi tie. |

**Iñaki de JUANA CHAOS** (naskiĝis en Legazpi, Gipusko, Eŭskio en 1955) estas eksa militanto de la eŭska sendependisma armita organizaĵo Euskadi Ta Askatasuna (ETA). En 1987 li estis enprincipe kondamnita al 3.000 jaroj da mallibereco pro lia aparteno al ETA, dum kiu li partoprenis en la ekzekuto de 24 militistoj kaj membroj de la sekurecaj fortoj de la ŝtato.

Pro apliko de la hispana leĝaro valida kiam li estis juĝita, li estis liberigita en 2004, post esti punpaginta 17 jarojn el la puno altrudita. Tamen, la hispana registaro malhelpis lian malliberigon per akuzi lin pri teroristaj minacoj en du artikoloj kiujn li skribis en la malliberejo, publikigintaj en la ĵurnalo *Gara*. En aŭgusto 2006 li komencis malsat-strikon kiel proteston pro sia enkarcerigo, kiu daŭris 63 tagojn. En novembro 2006 li komencis alian malsat-strikon, kiu plidaŭrigis ĝis marto 2007, kiam li estis translokita el hospitalo de Madrido ĝis alian en sia denaska regioneto. Post ricevi la forpermeson, li estis kondamnita al enhejma aresto, sed la 6-an junio 2007, post la fino de la batal-halto de ETA, oni sendis lin al la malliberejo de Aranjuez.

Li estas en libereco ekde la 2-an de aŭgusto 2008.

Li estas la aŭtoro de la aŭtobiografia verko *Días* [Tagoj] kaj de la romano *La senda del abismo* [La vojo de la abismo], verkitaj dum lia enkarcerigo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 438597
* LCCN: no2001026449
* VIAF: 14417003
* ISNI: 0000 0000 4553 8120
* BNE: XX1209398
 |
**Antal Kecskeméti** [keĉkemEti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kecskeméti Antal** estis hungara entreprenisto, ferlaboristo, forĝisto. Lia familia nomo estis *Weisz* [vejs] ĝis 1888. Lia onklo estis rabeno Ármin Kecskeméti.

Antal Weisz naskiĝis la 7-an de marto 1870 en Kecskemét, li mortis la 6-an de majo 1923 en Szeged.

Firmaa emblemo de Kecskeméti
Alia firmaa emblemo de Kecskeméti

Biografio
---------

Antal Kecskeméti devenis el juda familio. Li lernis la profesion en Budapeŝto, poste li havis postenon en privata firmao en la sama urbo 18 jarojn. Baldaŭ li malfermis propran firmaon en Szeged. En 1913 li aĉetis kompletan similan firmaon en Szeged kaj li unuigis ĝin al sia. En Szeged li ofte laboris en projektitaj domoj de Ede Magyar. Li havis edzinon ekde 1905, kiu post la vidviniĝo gvidis plu la firmaon.

Elektitaj feraĵoj
-----------------

* juda sidejo en Szeged (1902)
* ĉiuspecaj feraĵoj en domo de migrantoj en Fiume (1906)
* pluraj pordoj en Szeged (1909-1913)

* PordoPordo
* PordoPordo
* PordoPordo
* PordoPordo
* PordoPordo
* PordoPordo
* Detalo de pordoDetalo de pordo
* Detalo de pordoDetalo de pordo
* Detalo de pordoDetalo de pordo

Fontoj
------

* hungarlingva video

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Antal Kecskeméti en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 696142
 |
**Maurice Bloomfield** (naskiĝis la 23-an de februaro 1855 en Bielsko, mortis la 12-an de junio 1928 en San Francisco) – pola judo, usona lingvisto, hindologo kaj sanskritologo.

Biografio
---------

Li naskiĝis en Aŭstria Silezio kiel **Moritz Blumenfeld**. Loĝis en Lodzo. En la aĝo de 12 jaroj kun sia familio elmigris al Usono ekloĝante en Ĉikago, kie poste ŝanĝis sian nomon kaj antaŭnomon. Studis en universitatoj de Furman, Yale (sanskriton sub la gvido de konata lingvisto W. D. Whitney) kaj Johns Hopkins. Al la lasta altlernejo post dujara restado en Berlino kaj Lipsko revenis en 1881 kiel eksterordinara profesoro. Ĝis la morto lekciis tie sanskritan filologion kaj komparan lingvosciencon.

Parto de la laboraĵoj de Bloomfield publikigita en "American Journal of Philology" estas dediĉita al kompara lingvoscienco, kiel ekzemple al asimilado kaj adaptado en parencaj klasoj de vortoj, sed la plej konata li estas kiel tradukisto kaj interpretisto de vedaj tekstoj. Tradukis himnojn de Atharvavedo por *Sanktaj Libroj de Oriento* de Max Müller (1897), preparis ĉapitron Atharvavedo kaj Gopatha Brahmana por *Fundamentoj de filologio kaj arkeologio hindo-arja* de Buhler-Kielhorn (1899), analizis *Kausika-Sutron* (1890), kaj en 1905 publikigis studaĵon pri kompara mitologio - *Cerbero, la hundo de Hades*. En 1907 ekestis lia plej fundamenta verko *Veda konkordanco – alfabeta listigo de vortoj kaj esprimoj troviĝantaj en la sanktaj libroj de hinduismo*. Aliaj gravaj verkoj estas: *Religio de Vedoj: antikva religio de Barato* (1908) kaj *Vivo kaj historio de savanto Ĝina, Parŝva* (1916). Laboris ankaŭ ĉe analizado de Rigvedo.

Private estis frato de pianistino Fannie Bloomfield-Zeisler kaj onklo de lingvisto Leonard Bloomfield. En 1885 edziĝis al Rosa Zeisler, kun kiu havis du infanojn. Mortis pro korinfarkto.

Bibliografio
------------

* A. W. Stratton & A.H. Ewing: In Memoriam. Biaographical Sketch. En: Studies in honor of Maurice Bloomfield. New Haven: Yale University Press, 1928.
* Franklin Edgerton. Maurice Bloomfield, 1855–1928. „Journal of the American Oriental Society". 1928 (48), p. 193–199, 1928.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 392963
* GND: 116204397
* LCCN: n78096069
* VIAF: 51762589
* ISNI: 0000 0000 8343 6037
* SUDOC: 032377797
* BNF: 12341916w
* NLA: 35019574
* BIBSYS: 1339
* NKC: mzk2010570076
* BNE: XX1633151
 |
**Sebő Endrődi** [ŝebO endrOdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Endrődi Sebő** estis hungara entomologo, juristo, muzeologo, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Junga* ĝis 1910, lia zoologia nomo estis **Endrödi**.

Sebő Endrődi naskiĝis la 18-an de oktobro 1903 en Kassa (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Košice en Slovakio), li mortis la 12-an de decembro 1984 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sebő Endrődi akiris juran diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1931, poste li estis juristo en ŝtata firmao. Li estis tiutempe amatora entomologo. Lia unua entomologia esplorado temis pri la skaraba faŭno de la montaro Börzsöny, kie lia familio havis somerdomon. Li komencis esplori la skarabojn de ĉi tiu areo kune kun sia filo. Li instruis en la hortikultura altlernejo (1949–1956), poste en simila altlernejo en Agrikultura Altlernejo de Gödöllő (1956–1961), pli poste li laboris en agrikultura laboratorio (1961–1966). Intertempe en 1957 li kandidatiĝis ĉe Hungara Scienca Akademio. Li emeritiĝis en 1966, tamen li estis poste muzeologo en koncerna muzeo ĝis sia morto. Li ricevis hungaran premion en 1967, ĉeĥan en 1979. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Monographie der Gattung Anthypna Latr.* (1952)
* *Scarabaeiformia-Lamellicornia* (1956)
* *Eszelények-Attelabidae* (1958)
* *Ormányosbogár-szerűek-Rhynchophora* (1961)
* *Bogarak* (1975, libro)
* *A Börzsöny (hegység) bogárfaunája, VII. Lamellicornia* (1979)
* *The Dynastinae of the World* (1985)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698841
* GND: 1160067678
* LCCN: n83236273
* VIAF: 10019157
* ISNI: 0000 0001 0869 3671
* SUDOC: 136088236
* BNF: 13599293v
* BIBSYS: 90224801
* NKC: mzk2014824938
 |
Padelŝipo en la haveno de Hamburgo
**Padelŝipo** aŭ **Padelvaporŝipo** estas ŝipo kiu estas propulsata per padelrado.

Padelŝipoj ekestis en la komenco de la 19-a jarcento pro la veno de la vapormaŝino. Ekzistas du tipoj: la unua tipo havas ŝipmeze je babordo kaj tribordo padelradon; la alia tipo havas ununuran padelradon je la pobo. Usonaj padelŝipoj plejofte havas padelradon je la pobo; Eŭropaj plejofte ambaŭflanke.

Kontraŭe al ŝiphelico la padelradoj malhelpas la alkajiĝon kaj la (mal)ŝarĝadon pro kio tiu ŝiptipo fariĝis ekskutima. Ankaŭ la padelŝipoj estas malpli taŭgaj en la marmezo: ĉar la padelradoj pro la ondoj alterne pli profundaj, aŭ malpli profundaj kuŝas en la akvo. Pro tio la ŝipo havas ŝanceliĝan (2 radoj) aŭ skuan (1 rado) propulson.

Ŝiphelicoj ankaŭ estas pli efikaj, antaŭ ĉio dum alta rapideco En malprofunda akvo kun sablobenkoj, kiel en la Misisipio, helico estas pli damaĝebla ol padelrado.

Fotaro
------

* Padelŝipo De Majesteit (La Moŝto), Roterdamo
* Padelŝipo kun du padelradoj je la flankoj
* Padelŝipo en Disneylando, Anaheim
* detalfoto de la granda padelrado je la pobo
* Konstruo, alakviĝo kaj prova veturo de la padelvapor- kaj trenŝipo Bern en 1923

* Kategorio Padelŝipo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Antal Kodolányi** [kodolAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kodolányi Antal** estis hungara redaktoro, agronomo, instruisto.

Antal Kodolányi naskiĝis la 16-an de februaro 1835 en Bátor, li mortis la 7-an de decembro 1910 (laŭ hungara Vikipedio la mortotago estas la 7-a) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Antal Kodolányi komence iomete studis en Reĝa Universitato de Pest, ekde 1856 li studis agronomion apud Lejpcigo. Post 2 jaroj li estis agronomia oficisto en pluraj magnataj familioj. Inter 1863 kaj 1869 li estis redaktoro de agrikulturaj gazetoj, samtempe li havis gravan postenon en tutlanda agronomia organizaĵo. En tiu periodo li estis sendita al pluraj eksterlandaj agronomiaj renkontiĝoj. Inter 1869-1873 li instruis province en agrikultura mezlernejo, poste jaron en Reĝa Universitato palatino József, fine ĝis la emeritiĝo en 1895 li havis ŝtatan postenon.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Növénybonc-, vegy- és élettan* (1867)
* *Mezei gazdasági üzlettan* (1871)
* *A gyümölcsfatenyésztés* (1877)
* *A rózsatenyésztés* (1886)
* *Mezőgazdasági munkák és teendők* (1909)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Antal Kodolányi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 723876
* GND: 116273933
* VIAF: 15515690
* ISNI: 0000 0001 0873 0866
* NKC: jx20071101006
 |
**Antal Güttler,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Güttler Antal** estis hungara produktoro. Supozeble en la 1920-aj jaroj li prenis la familian nomon *Gerendás-Güttler.*

Antal Güttler  naskiĝis la 22-an de marto 1899 en Budapeŝto, li mortis la 18-an de februaro 1972 en Santiago de Chile (Ĉilio).

Biografio
---------

Antal Güttler akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto, poste li eklaboris en banko. En 1921 li iĝis vicreĝisoro de filmoj, poste li havis plurajn postenojn en filmaj produktejoj. Tiutempe li edziĝis, filino naskiĝis en 1932. En 1938 li fondis propran filmproduktejon. En 1944 li forlasis la landon, inter 1947 kaj 1967 li vivis en Argentino, poste en Ĉilio, kie li estis komerca makleristo.

Elektitaj produktitaj filmoj
----------------------------

* *Zúgnak a szirénák* (1939)
* *Kadettszerelem* (1942)
* *A három galamb* (1944)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ernő ÁCS** [Aĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ács Ernő** estis hungara fizikisto, elektra inĝeniero, inventisto, instruisto.

Ernő Ács  naskiĝis la 23-an de marto 1907 en Budapeŝto. Li mortis la 4-an de marto 1991 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ernő Ács post la bazlernejo eklaboris en 1921, sed vespere li plulernis en gimnazio. Post la abituriento li lernis plu kaj li akiris diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter. Post siaj studoj li instruis en lernejo, poste en la universitato li estis helpoprofesoro. En 1937 li ricevis postenon en geofizika instituto, post 2 jaroj en uzino. En 1945 li aliĝis al la komunistoj, samtempe li iĝis vicdirektoro. Ekde 1949 li gvidis la menciitan instituton, inter 1952 kaj 1969 li gvidis la telekomunikadan instituton.

En 1952 li ricevis premion Kossuth, post 2 jaroj li ricevis signifan postenon ankaŭ en la komunista partio. Li okupiĝis pri telekomunikadaj retoj. En la 1950-aj jaroj li inventis telefoncentralon "Address Code", kiu estis ĝermo de ARPANET.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 532781
* VIAF: 121527551
* ISNI: 0000 0000 7955 6001
 |
la romiaj provincoj dum la jaro 116, sub imperiestro Trajano
**Mauretania Caesariensis** estis provinco de la Romia Imperio.

Mauretania Caesariensis, jen malhelruĝe akcentita
Dum la jaro 42 post Kristo la romia imperiestro Claudius dividis Maŭretanion en la provincojn Mauretania Tingitana okcidente kaj Mauretania Caesariensis oriente. Norda limo de la orienta parto de Maŭritanio estis la Mediteranea Maro, orienta limo la pli malnova romia provinco Africa proconsularis. Mauretania Caesariensis plejparte troviĝis sur la teritorio de la hodiaŭa ŝtato Alĝerio, kaj la ĉefurbo estis *Caesarea*. La urbo estis centro de la judismo kaj de la Mitrasa kulto en Afriko. Ekonomie la riĉa regiono precipe eksportis la ŝtofokoloron purpuro kaj valorajn lignojn.

Dum la 4-a kaj 5-a jarcentoj la plej granda parto de la enloĝantaro transprenis la kristanismon, kaj multaj el la novaj kristanoj iĝis adeptoj de la arianismo.

Dum la jaro 430 la ĝermana popolo de Vandaloj invadis la landon, sed ĉirkaŭ la jaro 533 la Bizanca Imperio, kiu komprenis sin en la tradicio de la Romia Imperio, rekonkeris ĝin.

Gravaj urboj de la provinco estis Cissi, Icosium, Lambdia, Malliana, Rusubbicari Matidiae, Rusuccuru, Sufasar, Tigisi, Timici, Quiza, Vagal kaj Zucchabar.

La hodiaŭa ŝtato Maŭritanio, kiu transprenis la nomon de la antikva provinco, tamen troviĝas pli sude ĉe la Atlantika Oceano, ne sur la teritorio de la historia romia provinco.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • r Provincoj de la Romia Imperio (en 117)  |
| --- |
| Achaea • Aegyptus • Africa • Alpes Cottiae • Alpes Maritimae • Alpes Poeninae • Aquitania • Arabia Petraea • Armenia • Asia • Assyria • Baetica • Bithynia et Pontus • Britannia • Cilicia • Corsica et Sardinia • Creta et Cyrene • Cyprus • Dacia • Dalmatia • Epirus • Galatia • Gallia Belgica • Gallia Lugdunensis • Gallia Narbonensis • Germania Inferior • Germania Superior • Hispania Tarraconensis • Italia • Iudaea • Lusitania • Lycia et Pamphylia • Macedonia • Mauretania Caesariensis • Mauretania Tingitana • Mesopotamia • Moesia Inferior • Moesia Superior • Noricum • Pannonia • Raetia • Sicilia • Syria • Thracia |

 |
**Antal HAUCH** [haŭĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hauch Antal** estis hungara inĝeniero, profesoro.

Antal Hauch  naskiĝis la 8-an de junio 1823 en Galicio en Koss, li mortis la 3-an de junio 1903 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Antal Hauch studis en Akademio de Lwow, poste inter 1844-1847 en Akademio de Selmec. Post la diplomo en 1847 li eklaboris en diversaj metalurgiaj objektoj. Inter 1851 kaj 1856 li instruis en Akademio de Selmec, poste li estis fandejestro en la regiono. Inter 1870-1884 li estis oficejestro en Zalatna, dum li eltrovis novan teknologion por akiri orojn, arĝentojn kaj kuprojn. Li ricevis Eŭropan patenton pri tio. Li projektis ankaŭ novan sistemon por havi telurojn. En 1884 li pensiuliĝis, samtempe li ricevis la titolon mineja konsilisto. Dum la aktivaj jaroj li proprakoste vizitis signifajn metalurgiaĵojn en Eŭropo, eĉ en Italio li projektis fandejon.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Analytische Chemie 1–4.* (1855)
* *Schmöllmitzer Hüttenprocesse...* (1860)
* *A kohászathoz szükséges segédanyagok előjöveteléről és minőségéről* (1869)
* *A felsőmagyarországi és erdélyi sárgaérc értékesítéséről* (1876)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 79-a paĝo)
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Tazio CARLEVARO** (naskiĝis la 27-an de julio 1945 en Bellinzona) estas svisa kuracisto, psikiatro kaj psikoterapiisto.

Li estis tre aktiva esperantisto kaj kunaŭtoro de la verko *Esperanto en Perspektivo*, kiu aperis en 1974.
En la 1970-aj jaroj li estis ano de la poezia rondo La Patrolo.
En la 1980-aj jaroj li kunlaboris kun AIS San-Marino.
Inter 1980 kaj 1985 li estis prezidanto de LF-koop, Kooperativo de *Literatura Foiro*.

En la konferenco de Gesellschaft für Interlinguistik en 1997 li prelegis en Interlingvao kaj Ido, kiujn li flue parolas. Jam en 1973 li verkis en Ido "Sociolinguistiko ed interlinguistiko (Introdukto al Antologio dil Idolinguo)".

Jam delonge li kabeis, kaj ne plu estas kontaktulo de SES por Tiĉino.

Kiel psikiatro li laboras interalie pri prevento kaj terapio de hazardluda malsano (pri kio li prelegis[*rompita ligilo*] dum la Ĝenerala Kunveno de SES la 26-an de marto 2011 en Lugano), kaj kiel specialisto pri angor­-malsanoj (fobioj, obsedoj). Ĝis 2006, li estis direktoro de *Organizzazione Sociopsichiatrica Cantonale settore sopraceneri*. Nun li laboras memstare.

La Ĝenerala Asembleo de Svisa Esperanto-Societo (SES) okaze de kunveno en Bellinzona la 5-an de majo 2019 elektis lin Honora Membro de SES.
Antaŭ tiu evento li gvidis la grupon tra la urbo Bellinzona, kie li loĝas, ĉiĉeronante kaj klarigante pri la trezoroj kaj historio de tiu mezepoka urbo, en Esperanto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 35801
* GND: 141168722
* LCCN: n87103775
* VIAF: 54855104
* ISNI: 0000 0000 8134 2774
* SUDOC: 060354127
* BNF: 137633028
 |


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**WALLANDT Ernő** (valant) hungara inĝeniero, unu el projekantoj kaj gvidantoj de la laboroj por reguligo de Ferpordo. Li naskiĝis en Máriaradna la 10-an de aŭgusto 1845 kaj mortis en Orsova la 27-an de septembro 1912.

Biografio
---------

Wallandt studis en la teknikuniversitato de Budapeŝto. En 1867 li paŝis ŝtatoservon. Li partoprenis en pluraj riverreguligadaj, seninundigaj kaj akvoaranĝigaj laboroj. Li estis ĉefinĝeniero inter 1883 kaj 1889 en la Teknikkomisiono de la publiklabora kaj trafikafera ministerio, poste publikkonstrua inspektisto, ekde 1885 ministeria sekcikonsilanto. Ekde 1889 li estis ĉefulo de laboroj por reguligo de Vaskapu.

Verkoj ĉefaj
------------

* *Adatok a Vaskapu* szabályozásának történetéhez *(Bp. 1903).*

Literaturo
----------

* W. E. (Műszaki Hetilap, 1897);
* Brunswick Gy.: W. E. (Magy. Mérnök- és Építész Egyl. Közl. 1912);
* *Magyar műszaki alkotók* (Bp. 1964).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Ernő Wallandt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Barono **Mihály Mérey** [mihAj mErei] (aŭ Mérei), laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mérey Mihály** estis hungara juristo, instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *kaposmérei* [kapoŝmErei].

Mihály Mérey naskiĝis en 1500 en Hungara reĝlando, li mortis la 26-an de februaro 1572 en Pozono (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio).

Biografio
---------

Mihály Mérey studis juron en la tribunalo de Elek Thurzó, poste li havis postenojn en la ŝtata administracio. En 1542 li jam havis altan postenon en Pozono. Li kompilis la plenan hungaran leĝaron en 1551 por Ferdinando la 1-a (Sankta Romia Imperio), kompense li ricevis bienon. Lia plej alta posteno estis vicpalatino inter 1562 kaj 1572. Li baroniĝis en 1563. Post la morto li estis entombigita en Csütörtök.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Quadripartitum* (plena hungara leĝaro) (1551)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo M, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704790
 |