Kakinomoto no Hitomaro, konata tankaisto de la 7a jarcento, de Kikuchi Yosai
**Tankao** (japane 短 (たん)歌 (か), tanka; "mallonga poemo") estas tradicia japana poeziaĵo, unu el la pli mallongaj formoj de utaoj, konsistanta el kvin versoj.

Priskribo
---------

La metriko de japanlingva poezio estas kalkulata laŭ moraoj; unu silabo povas konsisti el unu morao (se la vokalo estas mallonga kaj fina konsonanto mankas) aŭ du (se la vokalo estas longa aŭ fina konsonanto ekzistas). Rimo ne ekzistas en tradicia japana poezio.

La tankao estas mallonga fiksforma poemo, konsistanta el kvin versoj, kies moraoj estas 5, 7, 5, 7, kaj 7:

|  |  |
| --- | --- |
| *suprastro-fo* | 〇〇〇〇〇 |
| 〇〇〇〇〇〇〇 |
| 〇〇〇〇〇 |
| *malsuprastrofo* | 〇〇〇〇〇〇〇 |
| 〇〇〇〇〇〇〇 |

La unuaj tri versoj (17 moraoj) nomiĝas **supra strofo** (japane 上 (かみ)の句 (く), kami no ku), kaj la restantaj du versoj (14 moraoj) nomiĝas **malsupra strofo** (japane 下 (しも)の句 (く), shimo no ku).

Japanlingve, tankaoj estas tradicie presataj sur du linioj, po unu strofo en linio:

|  |  |
| --- | --- |
| *supra strofo* | 〇〇〇〇〇〇〇〇〇〇〇〇〇〇〇〇〇 |
| *malsupra strofo* | 〇〇〇〇〇〇〇〇〇〇〇〇〇〇 |

Tio eblas, ĉar la ĉin-japanaj skribsignoj de japana ortografio ebligas kompaktan prezenton de longaj linioj.

### Tankaoj en Esperanto

En Esperanto, pro la poezia metriko de tiu lingvo, la tankao estas kalkulata laŭ silaboj, ne moraoj. Ankaŭ, tankaoj tipe aperas en kvin horizontalaj linioj, ne en du.

Malsame al la japana originalo, Esperantaj tankaoj kelkfoje rimiĝas, ekzemple en la verkoj de Miyamoto Masao.

Historio
--------

La plej praaj tankaoj aperis en la 7-a jarcento, do la formo estas multe pli aĝa ol la pli konata hajko.

Ekzemploj
---------

Tankao far Iŝikaŭa Takoboku (japane 石川 啄木), en la 1900-aj jaroj:

| Originalo | Rondaj kanaoj | Transliteraĵo | Laŭmetra traduko | Laŭvorta traduko |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 東海の小島の磯の白砂にわれ泣きぬれて蟹とたわむる | とうかいのこじまのいそのしらすなにわれなきぬれてかにとたわむる | Tōkai noKojima no iso noShirasuna niWare naki nureteKani to tawamuru | OrientmareĈe l’ bordo de insulet’  En blanka sablo Larme malsekiĝinta,Ludadas kun kraboj mi. | En la Orienta MaroĈe la marbordo de malgranda insuloEn la blanka sabloMi, plore malsekiĝante,Kun krabo ludas. |

### Esperantaj ekzemploj

Ekzemploj de tankaoj originale verkitaj en Esperanto:

Punte de neĝo  

pristerniĝas gazono;  

silent' profunda,  

plena je anticipo  

regas super la domo.  

*Uitvlugt*

lume kaj ombre  

memoro lante velkas  

inter la ŝtonoj  

testudo kantas kantojn  

de ŝeloj kaj de ostoj  

*Darlington*

Kálmán Kalocsay verkis serion de tankaoj; 29 tankaoj troviĝas en lia lasta poemaro *Izolo*.

Referencoj
----------

1. ↑  Arkivo : Hajko en Esperanto (601 - 800)
2. ↑   La Pruno Dorna. Arkivita el la originalo je 2006-05-19. Alirita 2008-11-10.
3. ↑  Kalocsay, Kálmán.  Izolo (esperante).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tankao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Huĝimoto, Tacuo.  Nur praktike pri tankao: Kiel priversi ĝin en Esperanto (esperante). Arkivita el la originalo je 2007-09-05. Alirita 2008-11-10.
* Maeda Shigeki.  Kiel priversi tankaon en Esperanto? (esperante). Arkivita el la originalo je 2013-07-03. Alirita 2008-11-10.