**Air Jordan** estas usona marko kiu produktas basketbalŝuojn kaj sportajn vestaĵojn de Nike. Air Jordan, fondita en Ĉikago, estis establita por basketbaloludisto Michael Jordan dum lia tempo kiel ludisto en la Chicago Bulls. La originaj sportŝuoj (sneakers) estis produktitaj por Michael Jordan ĉe la fino de 1984, kaj ekde la 1-an de aprilo 1985 ili estis venditaj en la merkato .

La Jordan emblemo, konata kiel la "Jumpman" (angle por Saltulo), prenita de foto de Jacobus Rentmeester, kiam Jordan ludis por Teamo USA en la Somera Olimpiko 1984 .

Historio
--------

Modelo de ŝuoj "Air Jordan" en blu-nigra kolorkombinaĵo
En 1984, la firmao "Nike" trovis sin en malfacilaĵoj en la sporta merkato. Unu el la ĉefproblemoj kiujn la firmao renkontis estis ke ĝi estis nekapabla vendi siajn produktojn en la mondo de korbopilko. La sukceso kiun la firmao ĝuis en la antaŭaj jaroj malkreskis, kaj ĝi komencis serĉi manierojn penetri novajn merkatojn. En tiu tempo, Michael Jordan estis selektita tria en la NBA-rangotabelo fare de la Chicago Bulls. La firmao decidis subskribi la ludiston al reklama kontrakto de 2,5 milionoj da dolaroj por periodo de kvin jaroj .

Jordan iĝis unu el la plej elstaraj ludantoj en la ligo jam en siaj fruaj tagoj kaj "Nike" profitis la sukceson por liberigi novan modelon de ŝuoj: "Air Jordan", nomita laŭ li. La ŝuoj revoluciis la merkaton de sportaj ŝuoj. Antaŭ la liberigo de la "Air Jordan" ŝuoj, la plej multaj el la ŝuoj sur la merkato estis en solida blanka koloro. La "Air Jordan" ŝuoj, aliflanke, estis en brila nigra-ruĝa koloro kaj iris kontraŭ tiu ĉi konvencio. La National Basketball Association (NBA) malpermesis al ĝiaj ludantoj porti la ŝuojn en oficialaj ludoj pro ilia nekutima koloro. Malgraŭ tio, Jordan forte ludis kaj estis monpunita ĝis kvin mil dolaroj ĉiufoje kiam li faris tion. "Nike" pagis la monpunojn por ke Jordan daŭre portu ilin, kaj la ŝuoj restus en la publika okulo.

La konflikto, kombinita kun la granda sukceso de Jordan kiel ludanto en la ligo tiun jaron, rezultigis la ŝuojn iĝantajn bonkonata nomo. La merkatigo de la ŝuo estis tiel sukcesa ke la firmao estis nekapabla renkonti la postulon, kaj la alta postulo eĉ kaŭzis la disvastiĝon de la "ŝuo-rabo-" fenomeno, en kiu homoj estis prirabitaj de siaj Air Jordan-ŝuoj per armila forto. 

Sekvante la sukceson, Nike kreis apartan sekcion nomitan "Jordan Brand" (varmarko Jordan) kiu traktas la merkatigon de sportvestaĵoj. La firmao daŭre produktis novajn modelojn de la ŝuoj ĉiujare eĉ post la emeritiĝo de Jordan de aktiva ludado. En 2009, la firmao publikigis 23 malsamajn modelojn de la ŝuoj. Kun la tempo, la ŝuoj iĝis kolektaĵo, kun la unua modelo en la serio, kiu vendiĝis por 70 USD dum sia liberigo, vendante por centoj da dolaroj.

En 2013, la marko Air Jordan alportis al Nike $ 2.25 miliardojn. Kompare kun la malalta punkto de 1984, en 2013 Nike kontrolis 92% de la sportŝua merkato .

Ekde ilia enkonduko al la ŝuaĵmerkato, Air Jordans evoluis de originaj basketbalŝuoj al multuzaj modeloj, inkluzive de trejnado kaj hazardaj ŝuoj, sed ankaŭ retroa linio (reeldonoj de la origina Air Jordans I-XXIII). Air Jordan nuntempe sponsoras ĉirkaŭ 19 aktivajn NBA- ludantojn, inkluzive de Chris Paul, Carmelo Anthony kaj iama NBA-ludanto Ray Allen. 

En 2020, paro de uzitaj "Air Jordan" sportŝuoj, portitaj fare de Michael Jordan en 1985, estis venditaj ĉe aŭkcio por 615,000 USD .

Sponsoradoj
-----------

Ekde 2016, Air Jordan iĝis la sola provizanto de ekipaĵo por la usona futbala teamo de la Universitato de Miĉigano.

Tio markis la unuan projekton de la marko en sporton krom basketbalo. Aktuale en 2018, Air Jordan estis la ekipaĵprovizanto por la futbalteamoj de la Universitato de Norda Karolino ĉe Chapel Hill, la Universitato de Oklahomo kaj la Universitato de Florido .

En 2018, la marko sponsoris futbalteamon por la unua fojo, kiam franca klubo Paris Saint-Germain prezentis la firmaan emblemon sur siaj tripartaj vestaĵoj, portitaj en la 2018-19-eldono de la Ligo de Ĉampionoj de UEFA. De la sezono 2021-22, la hejma ĉemizo de Paris Saint-Germain uzas la emblemon de Air Jordan anstataŭ la emblemon de Nike .

Ekde la 2020-21 NBA-sezono, la ĵerzoj havis la emblemon de Air Jordan sur la ĵerzoj; la ĵerzoj de Charlotte Hornets havis la emblemon en antaŭaj sezonoj.

Air Jordan kunlaboras kun multaj markoj kaj artistoj, inkluzivanta famulojn Drake , Billie Eilish , J Balvin , DJ Khaled, Eminem, Nicki Minaj kaj Mark Wahlberg .

Referencoj
----------

1. ↑ .  Clear The Dunkway, Michael Jordan Is. . .TAKING TO AIR : NBA Star Leaps Into Profitable Shoe Market (1985-04-26). Alirita 2023-05-10.
2. ↑   Amazing hangtime (angle) (2004-11-10). Alirita 2023-05-10.
3. ↑   Jordan - Air & Space. Alirita 2023-05-10.
4. ↑  Krasas, Jackie (2021-04-15), "She Must Have Done Something", *Still a Mother* (Cornell University Press): pp. 35–56, retrieved 2023-05-10
5. ↑ .  Jordan Logo Meaning, Designer, History (2022-08-16). Alirita 2023-05-10.
6. ↑   Air Jordan (Jumpman) Logo and symbol, meaning, history, PNG, brand. Alirita 2023-05-10.
7. ↑ .  The Birth of Air Jordans (September 6, 2021). Alirita 2023-05-11.
8. ↑ .  Michael Jordan & Nike Celebrate 38 Years Together (October 26, 2022). Alirita 2023-03-22.
9. ↑   Nike, Michael Jordan to introduce new brand Basketball shoes, sportswear to be sold under star's name; Apparel. Alirita 2023-05-11.
10. ↑ .  The Jordan Brand Reached Over $5 Billion In Annual Revenue For The First Time, Michael Jordan Made $150M+ Just From Nike Last Year (June 30, 2022). Alirita May 11, 2023.
11. ↑   Nike, Jordan Score With Jordan Brand’s Record Haul (angle) (30 January 2023). Alirita 11 May 2023.
12. ↑  Taylor Dafoe, A Pair of Michael Jordan’s Game-Worn Sneakers Sold for $615,000 at Christie’s, Setting a New Record for the Category, Artnet, August 17, 2020
13. ↑ .  Jordan Brand Announce 20 Year Partnership with Howard University. Alirita 3 May 2023.
14. ↑  Michael Jordan se cuela en la camiseta del PSG Arkivigite je 2020-06-10 per la retarkivo Wayback Machine, Mundo Deportivo, September 14, 2018
15. ↑   Paris Saint-Germain Jordan Brand Boots, PSG Cleats, Shoes | store.psg.fr (en-GB). Alirita 2023-05-02.
16. ↑   A History of Drake’s Sneaker Collaborations (angle). Alirita 2023-05-02.
17. ↑   Billie Eilish x Air Jordan 1 KO (angle). Alirita 2023-05-02.
18. ↑   Air Jordan 1 'J Balvin' Release Date (en-GB). Alirita 2023-05-10.
19. ↑ .  'Air': Deep-Diving Into The Legendary Partnership Between Michael Jordan And Nike (2023-03-21). Alirita 2023-03-22.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* "Historio de la Air Jordan franĉizo" ĉe SneakerNews.com
* "Every Jordan Ever Made" (ĉiu Jordan iam ajn farita) ĉe Nike
* "Factual America Podcast Arkivigite je 2020-11-17 per la retarkivo Wayback Machine, Epizodo 27: Air Jordan: Kultura Fenomeno" kie reĝisoro Yemi Bamiro kaj Will Thorne parolas pri ilia dokumentario One Man and His Shoes (Unu Viro kaj Liaj Ŝuoj) kaj la historio de Air Jordan.