recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Submunicipo** estas administra unuo de teritoria karaktero kiu, laŭ la landoj, donas precizan registan aŭtonomion aŭ almenaŭ de kontrolo super konkretaj rajtoj de tiuj unuoj kaj ĉefe de ties loĝantaro.

En Hispanio
-----------

En Hispanio ili estas malgranda loka unuo dependa de municipo, kiu povas ĝui de aŭtonomio rilate al tiu. Ili posedas vilaĝestron kiu ne estas elektita laŭ la sama maniero de la municipo, sed laŭ pli provizora sistemo. Tamen la loĝantoj de tiuj municipoj voĉdonas en la ĝenerala balotado de la municipo.

La submunicipoj estas plej ofte ruraj. La divido en submunicipoj karakteras ekzemple de la provincoj de Asturio, Leono kaj de Galegio (en la nordo de la lando kun tre disiga loĝantaro) aŭ de la Regiono de Murcio, kun kelkaj municipoj kiuj ĉirkaŭas teritoriojn de 1.000 km² de etendo. Ili oftas ankaŭ en la komarkoj de irigacio en Ekstremaduro ĉefe en tiuj de la nomita Plan Badajoz, kie ne temas pri historiaj domaroj, sed de tiuj konstruitaj meze de la 20a jarcento.

Vidu ankaŭ
----------

* Kvartalo
La **Subordiĝa frazaro**, **Frazsubordiĝo** aŭ pli precize laŭ la grekida termino **hipotakso** estas, en sintakso, rilato inter du frazoj laŭ kio unu (la nomita *ĉefa frazo* posedas pli altan hierarkion ol la alia (nomita subordiĝa frazo) tiele ke ne estas interŝanĝeblaj unu kontraŭ la alia sen varii la signifon aŭ iĝi malgramatika. Tiele, ekzemple, ne eblas ŝanĝi la frazojn el loko al loko foje ĉar tio malgramatikigus la rezulton. Tamen, ĉe la kunordiga frazaro, la pruvo de interŝanĝo ne ŝanĝus la signifon: *Petro balaas kaj Maria lavas* samas kun *Maria lavas kaj Petro balaas*, kiu estae tiom malgramatika kaj akceptebla kiom la antaŭa ekzemplo.

La rilatoj de subordiĝo kutime markiĝas pere de specifaj lingvoligiloj, sed tiuj povas malaperi kaze de la nomita apudmetado: "Petro ne venis, ĉar li estis laca" (kie la lingvoligilo estas "ĉar") povas esti dirata ankaŭ forigante la lingvoligilo kaj anstataŭante ĝin per nur interpunkcio: "Petro ne venis. Li estis laca"

Ekzistas ĉefe tri tipoj de frazsubordiĝo, la jenaj:

* **La adverba subordiĝo** (**cirkonstanca** kaj **logika**)
* **La substantiva subordiĝo**
* **La adjektiva subordiĝo**

Substantiva subordiĝo
---------------------

La substantiva subordiĝa frazaro plenumas sintaksajn funkciojn proprajn del substantivoj: subjekto, rekta objekto, suplemento, komplemento de la substantivo ktp. Ili estas enkondukitaj de la lingvoligiloj *ke*, *kio*, aŭ similaj gramatikaj vortoj, de demandaj pronomoj kiel *kio*, *kiu*, aŭ de demandaj adverboj kiel *kiom*, *kiel*, *kiam*, *kie* ktp. antaŭataj ŭ ne de prepozicio. Ĉe kazo de la nerektaj demandaj frazoj povas aperi ankaŭ la lingvoligilo *ĉu*.

La lingvoligilo kutime foriĝas post **parolaj verboj** aŭ **volaj aŭ ordonaj verboj**: "Mi petas, *venu tuj*"; "Petro diris: *Ne necesas*". Ĉe tiuj lasta kazoj temas pri rekta stilo, tio estas, oni ripetas ekzakte tion diritan kaj laŭ la origina formo sen iu ajn ŝanĝo; la lingvoligilo estas anstataŭata de interpunkcio. Se male tio dirita reproduktiĝas kun ŝanĝoj laŭ la origina formo, kvankam laŭ la sama senco, temas pri nerekta stilo kaj ja ekzistas la lingvoligilo: "Petro diris, ke ne necesas"
**Miklós Hajdufy** [miklOŝ hajdufi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hajdufy Miklós** estis hungara reĝisoro, scenaristo.

Miklós Hajdufy naskiĝis la 25-an de aprilo 1932 en Szombathely, li mortis la 8-an de aprilo 2021.

Biografio
---------

Miklós Hajdufy maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1950, poste li estis laboristo kaj deviga soldato. Inter 1956-1958 li estis helporeĝisoro de Teatro de Kecskemét, inter 1958-1960 de Hungara Televizio. Li akiris televidreĝisoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1965. Liaj plej gravaj instruistoj estis Félix Máriássy kaj Károly Makk. Li restis plu en la televizio, kie li havis reĝisoran statuson inter 1983-1992. Li ankaŭ estis teatra lernejestro inter 1991-2006, dum li pensiuliĝis en 1996. Li ricevis premiojn inter 1966-2006.

Liaj televidaj filmaj reĝisoraĵoj (elekto)
------------------------------------------

* *Lázadás reggelig* (1964)
* *Ficzek úr* (1974)
* *Klapka légió* (1983) - ankaŭ scenaristo
* *Egy történet története* (1992) - ankaŭ scenaristo

Liaj scenarlibroj (elekto)
--------------------------

* *Széchenyi meggyilkoltatása* (1971) - ankaŭ reĝisoro
* *Szerelmek* (1984) - ankaŭ reĝisoro
* *Nem válok el* (1992) - ankaŭ reĝisoro

Liaj televidaj filmoj kiel helporeĝisoro
----------------------------------------

* *Viharban* (1966)
* *Oly korban éltünk* (1967)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* filmoj
* filmoj

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774103
* VIAF: 121371994
* ISNI: 0000 0000 7913 8379
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**Curtici** [kurtiĉ] (hungare: **Kürtös**) estas urbo en Rumanio sur la orienta rando de Granda Ebenaĵo nord-nordokcidente de Arad.

Loĝantaro
---------

En 1910 Kürtös havis 8 298 loĝantojn (rumanoj, hungaroj, germanoj) kaj en 1992 8 146 (95 % rumanoj).

Historio
--------

Ĝia unua skriba mencio estas en 1519. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (*Arad vármegye*).

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1-18. 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

Komunumoj pri *Kürt* en Hungara reĝlando
----------------------------------------

Kürt apartenas al la 7 hungaraj gentoj.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Erdőkürt | Hejőkürt | Hidaskürt | Kürt | Kürtös | Nemeskürt | Pusztakürt | Tiszakürt |

Renomaj personoj
----------------

* Antal Kerpely inĝeniero pri forno
* Emil Şimăndan (3-a de septembro 1940: rumana ĵurnalisto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Curtici en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Popolnombrado 2002
* Mapo de distrikto Arkivigite je 2005-12-08 per la retarkivo Wayback Machine
**Miklós Hoff** [miklOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hoff Miklós,** angle **Nicholas Hoff** estis hungara inĝeniero, fizikisto, membro honora de Hungara Scienca Akademio (1986).

Miklós Hoff  naskiĝis la 3-an de januaro 1906 en Magyaróvár. Li mortis la 4-an de aŭgusto 1997 en Stanford.

Biografio
---------

Miklós Hoff frekventis gimnazion en Budapeŝto, universitaton en Zuriko. Inter 1929-1937 li laboris en Csepel, en uzinoj de Manfréd Weiss, kie li okupiĝis pri flugmaŝinoj. En 1938 li ekhavis inviton al Usono, baldaŭe pro la 2-a mondmilito li ne hejmenvenis. En Stanford li plulernis, inter 1940-1957 li instruis en Brooklyn, poste samloke li gvidis instituton pri spacveturado. Li okupiĝis pri flugmaŝinoj, sed ankaŭ pri submarŝipoj kaj spacveturiloj, krome li estis konsilanto de NATO. Li ricevis usonajn premiojn inter 1971-1983.

Verkaro (elekto)
----------------

* *The Analysys of Structures*, 1956 - ĉefverko, lernolibro de studentoj
* fakartikoloj komence hungare, poste angle

Fontoj
------

* biografio kun foto
* biografio hungare[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 441319
* GND: 1016020341
* LCCN: n86024020
* VIAF: 15226579
* ISNI: 0000 0001 1041 0028
* SUDOC: 121676692
* BIBSYS: 90824557
 |
La **Curtiss P-40 Warhawk** estas Usona ĉasaviadilo kiun oni uzis dum la Dua Mondmilito. Unue ellaboriĝis kiel pliboniĝita modelo de Curtiss P-36 Hawk, malfrue adaptiĝis en Reĝa Aerarmeo kaj Usona Aerarmeo.

Dum la milito, pluraj aliancanaj aerarmeoj operaciis P-40 en ĉiuj frontoj en Eŭropo, Azio kaj Pacifiko. La P-40 batalis kontraŭ la aksaj ĉasaviadiloj kaj naskigis plurajn venkojn el deserta fronto en ĉiuj frontoj. P-40 estis kolona ĉasaviadilo de aliancana aerpovo dum la milito, kune kun Hawker Hurricane de Brito.

Historio
--------

P-40 estas prilaborita por plibonigi ĉasaviadilon Curtiss P-36 Hawk, kiuj estis uzataj en Francio. Originale la Franca Aerarmeo mendis P-40 por anstataŭi ĝiajn P-36, tamen post la Nazia Okupado de Francio en 1940, La originala mendo de P-40 transiris al Reĝa Aerarmeo (RAF). RAF nomigis P-40 **Tomahawk**, kiu nomigas fruan version de P-40.

La P-40B (Tomahawk IIA) kaj P-40C unue estis introduiktaj en Usona Armea Aerforto kaj Reĝa Aerarmeo. P-40 partoprenis en la batalo, Nord-Afrika Kampanio. Kiel la subtenanta ĉasavaidilo de aliancanaj aerarmeoj, P-40 batalis kontraŭ germanaj kaj japanaj ĉasaviadiloj kiel Messerschmitt Bf 109 kaj Mitsubishi A6M. Pro la rendimento de Alison motoro, P-40 superis en malalta rapideco. Speciale en Ĉina fronto, la usona volonta ĉasaviadila flugogrupo "Flugantaj tigroj" aktive operaciis kaj interkaptis japanajn ĉasaviadilojn kun P-40. En Nord-Afriko, La Deserta Aerarmeo operaciis P-40 por grunda atako kaj poste subtenis la terarmean operacon en batalo apud El-Alamein kaj Operaco Torĉo, parte kontribuis al la strategia venko de aliancanaj fortoj en Nord-Afriko.

La novaj modeloj kiel P-40F kaj P-40L (La postaj modeloj nomiĝis kiel **Warhawk**.)estis ellaboritaj en mezo de milito, sed la apero de novaj ĉasaviadiloj kiel P-38, P-47 kaj P-51 malkreskis la neseceson de aviadilo. La produktado de P-40 haltiĝis en 1944. La lasta P-40 estis retiriĝita en 1958, el Brazilia Aerarmeo.

Variantoj
---------

* **P-40 :** Unua produkta modelo.
* **P-40B Tomahawk IIA / P-40C Tomahawk IIB :** Revizita versio de P-40. Frua versio de P-40 serioj.
* **P-40D :** Modifiĝita versio de P-40.
* **P-40E :** Pliboniĝita versio de P-40D.
* **P-40F / P-40L :** Versio kun povejo Packard V-1650 Merlin.
* **P-40K :** P-40L Versio kun Allison-motoro.
* **P-40M :** Versio kun povejo Allison V-1710-81.
* **P-40N :** Pliboniĝita versio de P-40M. Fina produktita modelo.

Teknikaĵo
---------

| Diametroj |
| --- |
|  | **P-40E** |
| Longo | 9.68m (31.67ft) |
| Alto | 3.76m (12.33ft) |
| Enverguro | 11.38m (37.33ft) |
| Povumo |
| Povejo | Allison V-1730-39 |
| Maksimuma rapido | 580km/h (310kn, 360mph) |
| Flugdistanco | 1,100km (650mi) |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Lockheed P-38 Lightning
* Republic P-47 Thunderbolt
* North American P-51 Mustang

* Curtiss P-40 Warhawk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Curtiss P-40 Warhawk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 622926
* GND: 7697779-1
* LCCN: sh85096398
* BNF: 14534406b
* NKC: ph116976
 |
**Will QUADFLIEG** [vil kvadflig] (naskiĝis la 15-an de septembro, 1914, mortis la 27-an de novembro, 2003) estis germana aktoro.

Naskiĝinte en Oberhausen, li jam kiel lernanto prenis lecionojn pri aktorado. En la jaro 1933 li unuafoje aperis sur scenejo en sia hejmurbo, tri jarojn poste li en Berlino fariĝis teatra stelulo.

La intendantoj, kiuj lin okupis, simpatiis kun la nazia reĝimo. Kvankam Will Quadflieg opiniis malsame al ili, li toleris la sistemon kaj eĉ ĝuis privilegiojn: Ekz. li ne devis forlasi la teatron por militservi. Du-foje li agadis en filmoj, kiuj propagandis la nazian moralon, kaj tion li dum sia tuta vivo pentis.

Post la dua mondmilito li aktoris en Hamburgo, krome en Zuriko kaj en la fama festivalo de Salzburg. En la jaro 1960 li kune kun Gustaf Gründgens aperis en la filmo *Faust*, kiu famigis lin ankaŭ internacinivele.

En la 1960-aj kaj komence de la 1970-aj jaroj Will Quadflieg malpli ofte aperis sursceneje. Lia sinteno pri la teatra arto kontrastis al la nova generacio de teatraj aktivuloj, kiuj pli kaj pli forlasis la tradiciojn de la klasika teatro. Meze de la 1970-aj jaroj li tamen regajnis sian popularecon kaj ekaperis ankaŭ en modernaj roloj. Ekde 1983 ĝismorte li laboris en la Hamburga teatro **Thalia**.

Quadflieg estis granda parolartisto kaj granda reprezentanto de karakteraj roloj. Li brilis i.a. kiel *Romeo*, *Hamleto*, *Otelo*, *Makbeto*, *Faŭsto*, *Mefisto*, *Tasso*, *Donĵuano* kaj *Natan*. Kelkfoje li aperis en televido kaj en filmoj. Li estis patro de kvin idoj, el kiuj unu, Christian Quadflieg, mem fariĝis aktoro.

Will Quadflieg mortis en Hamburgo.

* Kategorio Will Quadflieg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 15843
* GND: 118597272
* LCCN: n87829203
* VIAF: 76526441
* ISNI: 0000 0001 0917 8487
* SUDOC: 071571531
* BNF: 14218145f
* MBA: ac9ac42c-3562-4fe4-a843-19cd2262a853
* NLA: 35717304
* BIBSYS: 98066526
* NKC: ola2007404552
 |
**Josef SCHAMANEK** [ŝamanek] (naskiĝis la 15-an de marto 1859 en Prostějov; mortis la 10-an de novembro 1940 en Vieno) estis aŭstra esperantisto, burĝlerneja eksdirektoro kaj iama lektoro en la Teknika Altlernejo en Wien. 

Li estis sekretario kaj prezidanto de AKLE kaj AED, vicprezidanto de 16-a UK. Li estis la unua lektoro por Esperanto en Teknika Altlernejo en Wien de 1917 ĝis 1930. Li ĉeestis kiel delegito la instruistan Konferencon en Genève en 1920. Li instigis la instalon de ŝtata ekzamena komisiono por Esperanto, kies komisaro li fariĝis. Li estis membro de Loka Kuratora Komitato de IEMW. Li verkis lernolibron laŭ parola metodo, 1914.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Libroj kaj aliaj dokumentoj[*rompita ligilo*] de kaj pri Josef Schamanek en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Široki Brijeg / Широки Бријег** Pri tiu ĉi sono aŭskulti (de 1952 ĝis 1991 Lištica) estas urbo kaj municipo en la Federacio Bosnio kaj Hercegovino, unu el la du partoj de Bosnio kaj Hercegovino, kaj preskaŭ ekskluzive estas loĝata per kroatoj. Ĝi estas la administra centro de kantono nomata Okcidenta Hercegovino. Laŭ la censo de 2013 en la municipa teritorio vivis 29 809 loĝantoj sur areo de 388 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 77 loĝantoj/km². La loĝloka nomo havas la signifon "larĝa monteto" kaj indikas al urba monteto, sur kiu en 1845 la regiona veziro de la otomana imperio permesis konstruon de unua franciskana monaĥejo kaj de katolika kirko dediĉita je la ĉielenpreno de Maria. Ĉiujare, ĉi tiuj konstruaĵoj estas vizitataj de katolikaj pilgrimantoj el la tuta mondo, precipe el Italio.

Bildgalerio
-----------

* placo Gojka Šuškaplaco *Gojka Šuška*
* la municipa domola municipa domo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Široki Brijeg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
**Ferenc Gyurkovits** [djurkoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyurkovits Ferenc** estis hungara, poste ĉeĥoslovakia pentristo. Lia familia nomvarianto estis *Gyurkovics* [djurkoviĉ], lia baldaŭa slovaka persona nomo estis *František*.

Ferenc Gyurkovits  naskiĝis la 28-an de marto 1876 en Budapeŝto (Hungara reĝlando), li mortis la 20-an de januaro 1968 en Lučenec (Ĉeĥoslovakio).

Biografio
---------

Ferenc Gyurkovits frekventis belartan mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo en 1896. Lia plej grava instruisto estis Ede Balló. Li plulernis en akademioj Julian kaj Colarossi en Parizo inter 1902-1904, poste jaron en arta akademio en Munkeno de Franz Defregger. Hejmenveninta ekde 1917 li ekspoziciis. Ekde 1910 li pentradis en Losonc. Tiu urbo apartenis al la nova ŝtato Ĉeĥoslovakio depost Traktato de Trianon. En la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj li havis privatan pentristan lernejon. Li pentradis pejzaĝojn, ĝenrojn, pli malofte aĵpentraĵojn kaj portretojn. Li aĝis 90, kiam li diligente pentradis.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Arthalo Budapeŝto (1917-)
* Lučenec (1955, 1986, 1996)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Memportreto (1963)
* Arbarinterno
* Stratoparto
* Vilaĝfino
* Antaŭ spegulo

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Gyula Szabó (pentristo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo Arkivigite je 2018-05-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-05-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

* Kategorio Ferenc Gyurkovits en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 610371
* GND: 1079697276
* VIAF: 96428837
* ULAN: 500100904
 |
**Josef Mraz** (naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1894 - mortis en 1984) estis aŭstra esperantisto.

  

Josef Mraz, profesilerneja direktoro, estis entuziasma instruisto de Esperanto, vaste konata kiel festparolanto kaj prezentanto, ankaŭ IKUE-ano, ankoraŭ multe vojaĝis ĝis alta aĝo, kaj, junuleske freŝa, li kapablis deklami parkere el originalaj kaj tradukitaj verkoj en Esperanto.

Pri lia intermilita agado informis ankaŭ Enciklopedio de Esperanto.

  

  



| Enciklopedio de Esperanto | Enciklopedio de Esperanto | Flago de Esperanto
Ĉi tiu teksto estas prenita el la Enciklopedio de Esperanto 1934. Vi povas plibonigi ĝin per vikiigo kaj aktualigo de la enhavo. Kiam la origina teksto estos sufiĉe vikiigita kaj aktualigita, forigu ĉi tiun kadron, kaj anstataŭe enmetu la ŝablonon *EdE* en la artikolon. | Enciklopedio de Esperanto | Enciklopedio de Esperanto |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Josef MRAZ**, aŭstro-germano, fak-lerneja instr. Prop-isto, faris kursojn, enkondukis E-n en la „Metilernejon en Linz", kie li gvidas kursojn jam de 3 jaroj. |
**Ferenc GÁL,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gál Ferenc** estis hungara pastro, preposto, teologo, profesoro.

Memortabulo pri Ferenc Gál en Budapeŝto
Ferenc Gál  Arkivigite je 2016-04-02 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 14-an de marto 1915 en Pácin, li mortis la 25-an de julio 1998 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Gál studis teologion en Romo, li pastriĝis en 1939. En la sekva jaro li estis pastro en Bodrogkeresztúr, poste en Szerencs. En 1941 li doktoriĝis en Scienca Universitato Péter Pázmány el teologio, en la sekva jaro li ekinstruis en teologia altlernejo. Inter 1946-1949 li instruis teologion en lernejo en Szerencs, poste li estis pastro en Gönc. En 1955 li denove instruis en Eger, inter 1959-1986 li instruis en la teologia akademio en Budapeŝto, poste en la sama urbo li estis pastro. En 1965 li estis nomumita titulara preposto. Ekde 1990 li estis la unua rektoro de Katolika Universitato Pázmány Péter.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *XI. Pius pápa teológiája* (1941) - (disertaĵo)
* *Idő az örökkévalóságban* (1964)
* *Az örök élet reménye* (1975)
* *A Szentlélek kiáradása* (1986)
* *Dogmatika. 1-2.* (1990)

Memorigiloj
-----------

* busto en Szeged (2008)
* Altlernejo Ferenc Gál

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 563823
* GND: 119324229
* LCCN: n88189958
* VIAF: 33557140
* ISNI: 0000 0000 7819 8396
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ferenc Gordon,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gordon Ferenc** estis hungara politikisto, ministro, diplomato, parlamentano. Lia origina nomo estis *Neuhaus Ferenc* ĝis 1945.

Ferenc Gordon  Arkivigite je 2015-02-03 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 12-an de februaro 1893 en Budapeŝto. Li mortis la 18-an de aŭgusto 1971 en Bonaero.

Biografio
---------

Ferenc Gordon frekventis komercan akademion en sia naskiĝurbo, poste li plulernis en Hamburgo. Li eklaboris en banko, post jaroj li ofte kontribuis en ekonomiaj revuoj. En 1934 li aliĝis al Etbienula Partio, sed li havis bonajn kontaktojn kun la socialdemokratoj. En la jaroj 1945 kaj 1946 li estis parlamentano, samtempe ministro pri financo, poste diplomato en Berno. En 1947 li forlasis la landon kaj laboris plu en Argentino.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A társadalmi kérdés. A gazdasági dogmák bírálata* (1920)
* *Az Északamerikai Egyesült Államok* (Usono), (1943) - ekonomia kaj socia studoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero G, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2015-02-03 per la retarkivo Wayback Machine
**Aragüés del Puerto** [araGŬES delPŬERto] (*Aragüés de lo Puerto* aŭ *Aragüés d'o Puerto*, en aragona) estas municipo de Hispanio​, en la nordo de la komarko *Jacetania* (kies ĉefurbo estas Ĥako) apartenanta al la nordokcidenta pinto de la Provinco Huesko (regiono Aragono). En la loĝloko, krom la hispanan, oni parolas variaĵon de la aragona lingvo uzitan en la okcidentaj Pireneoj.

Geografio
---------

Sonorilturo.
Aragüés del Puerto (1982).
Ĝia municipa teritorio estas en la nordo de la komarko *Jacetania*. Ĝi estas oriente de Valle de Hecho kaj okcidente de Aísa. Ĝi estas en aragonaj okcidentaj Pireneoj. 

Parto de la municipa teritorio estas okupata de la Natura Parko de *Valles Occidentales*. 

La loĝloko Aragüés del Puerto mem (970 msm) estas je 98 km nordokcidente de Huesca kun konekto nur kun Jasa sude. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun tre deklivaj tegmentoj, trunkokonusaj kamenoj kaj balkonoj kun lignaj prilaboritaj apogreloj.

Historio
--------

Ekde la 11-a jarcento la loko estis defendejo el la apuda Regno Navaro. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Aragüés del Puerto: oni malaltiĝis ĝis nunaj 117 loĝantoj (2022). Tradicie oni parolis pri "emigración golondrina" (hirunda migrado), ekde fino de la 19-a jarcento, kiel portempa migrado de junaj virinoj por labori en fabrikoj de "espardeñas" (tolŝuoj) en Mauléon-Licharre, suda Francio. Tio okazis el aŭtuno ĝis printempo: tial la nomo "hirunda".

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj montaraj agrikulturo kaj brutobredado (ŝafoj, kaj ĉefe bovoj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo. En la nordo de la teritorio estas skiejoj kaj oportunoj por montogrimpado.

Ĉefaj vidindaĵoj estas trinava preĝejo kun grava retablo; montara arkitekturo, tuta urba kerno kun mirinda kolekto de kamenoj; dolmeno de Lizara ktp.

Estas eksterordinara montara faŭno en kiu menciendas cervoj, aproj, lutroj, la raraj miogaloj, pegoj, rabobirdoj, gipoj, ŝafgrifoj, kadavrogrifoj, urogaloj, tikodromoj, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

* Kategorio Aragüés del Puerto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814127
* VIAF: 316734784
* SUDOC: 164246452
 |
**Károly Walek** [kAroj valek], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Walek Károly** (naskiĝis la 13-an de septembro 1878 en Pécs, mortis la 3-an de septembro 1952 en Sopron) estis hungara inĝeniero, matematikisto, profesoro.

Biografio
---------

Károly Walek frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en akademio de Selmecbánya. Post siaj studoj li praktikadis en Nagybánya, sed en 1902 li revenis al la akademio, kie li estis asistanto. Inter 1904 kaj 1907 li lernis matematikon en Munkeno, fine li doktoriĝis. Reveninta li jam estis lektoro, en 1910 eksterordinara profesoro, en la sekva jaro ordinara profesoro. Post la 1-a mondmilito li sekvis la translokiĝintan akademion al Sopron, kie li estis dekano kvarfoje.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Binäre kubische Transformation und Complexe* (1908) - disertaĵo por la doktoriĝo
* *Mennyiségtan* (1911-1912)
* *Pothenot féle feladat megoldása vektorokkal* (1932)
* *Lobacsevszkij és a nem euklidesi geometria* (1951)
* *Alkalmazott matematika mérnökök számára* - restis en manuskripto

Memorigiloj
-----------

* busto en Sopron (1962)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 202-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun bustofoto
* hungarlingva biografio kun bustofoto
**Károly Wieland** [kAroj vIland], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Wieland Károly** estis hungara kanuisto, olimpiano, mondĉampiono, inĝeniero.

Károly Wieland naskiĝis la 1-an de majo 1934 en Soroksár, li mortis la 30-an de majo 2020 en Weinheim.

Biografio
---------

Károly Wieland akiris inĝenieran diplomon en 1960 en Teknikuniversitato de Budapeŝto. Post la diplomo li laboris en fabriko de Csepel (distrikto), dum li estis sendita labori ankaŭ eksterlande. En 1972 li disidis (?) al Okcidenta Germanio, kie li profitis sian diplomon. Li pensiuliĝis en 1999, li ofte revizitis Hungarion. Li ricevis ŝtatan hungaran premion en 1996. 

### Sporta kariero

Károly Wieland inter 1950-1962 estis kanuisto en la fabrika sportklubo en Csepel. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1956 kun bronza medalo duope (lia paro estis Ferenc Mohácsi), pli frue en mondĉampionumo li estis la unua en 1954 duope, sed kun alia partnero. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1962.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* rezultoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 809867
 |



* Portalo pri Biografio
**Barromán** [barroMAN] estas municipo en la nordo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco. *Barromán* estas etimologie komprenebla kiel *Barrio de Román*, tio estas Kvartalo de Romano, nome iama loĝanto.

Preĝejo de stilo mudeĥara.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 20,03 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 181 loĝantojn. Ĝi perdis 500 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 72 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761512
* VIAF: 316736146
 |
**Grafo Kázmér Batthyány** [batjAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Batthyány Kázmér Antal Ferenc** estis hungara politikisto, ministro. Lia nobela antaŭnomo estis *németújvári*. Lia kuzo estis Lajos Batthyány, lia frato estis Gusztáv Batthyány.

Kázmér Batthyány
Kázmér Batthyány  naskiĝis la 3-an de junio 1807 en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la 13-an de julio 1854 en Parizo.

Biografio
---------

Kázmér Batthyány lernis eksterlande, eĉ li lernis hungare nur en la 1830-aj jaroj. Ekde 1839 li partoprenis en laboro de la hungara supera ĉambro, eĉ tie li apartenis al la opozicio, kiu streebis por la hungaraj interesoj. Li fondis infanĝerdenojn, lernejojn en sia bieno. Dum la Hungara revolucio de 1848 komence li estis departementestro, poste li batalis por la sendependeco. En 1849 li estis la unua hungara ministro pri eksteraj rilatoj, krome li gvidis la trafikon, komercon. Post falo de la liberecbatalo li rifuĝis al Turka Imperio, baldaŭe li vivis en Parizo. Li estis kondamnita je morto sen ĉeesto en Hungarlando. En 1987 li estis reentombigita en Siklós.

Memorigiloj
-----------

* gimnazio en Szigetszentmiklós
* hospitalo en Kisbér
* bazlernejo en Siklós

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Kázmér Batthyány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 502907
* GND: 118999524
* LCCN: n85124474
* VIAF: 22941738
* ISNI: 0000 0000 7859 6503
* BNF: 150389733
 |
:::*Por la kutima uzo de la vorto, vidu paĝon "decido".*

Laŭ la **artikolo 249** (4-a alineo) de la traktato pri Eŭropa Komunumo, *"**Decido** estas deviga en sia tuteco por tiuj, al kiuj ĝi estas adresita"*.

Decido estas akto por apliki la eŭropunian juron en unuopaj aferoj koncernantaj civitanon, societo aŭ ŝtaton.

Ecoj de decido
--------------

### Akto kun unuopa apliko

Decido devigas nur la "individuoj", al kiu ĝi estas adresita: civitanoj, societoj, ŝtatoj.

Pli ofte la decidoj donas permeson. Sed ili povas ankaŭ doni punon: ekz. la Eŭropa Komisiono faras decidojn, kiu trudas punon al firmaoj pro troprofito de sia komerca superrego.

### Akto deviga en sia tuteco

Tio similigas decidon al reglamento, kaj malsimiligas ĝin de direktivo.

### Akto rekte aplikenda

Decido rekte efikas:

* ĝi necesigas nenian enlandan transformon (male de direktivo);
* ĝi donas rajtojn aŭ devojn rekte al sia aladresato.

Sciigo de decido
----------------

Principe decido estas sendita al sia aladresato. Ĝi efektiviĝas ekde la tago, kiam ĝi estas ricevita.

Tamen ekzistas okazoj, kiam decido estas publikigita en la *Oficiala Gazeto de Eŭropaj Komunumoj*, nome:

* kiam la decido estas alprenita laŭ la kundecida proceduro (t.e. kundecido far la Ministrara Konsilio kaj la Eŭropa Parlamento);
* kiam tion unuanime decidas la Ministrara Konsilio;
* kiam la decidon alprenas la Eŭropa Komisiono, se temas pri konkurenca afero.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Juro |
**Arahuetes** [araŬEtes] estas municipo en la sudo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Sepúlveda*. *Arahuetes* estas komprenebla etimologie kiel Malvarma Ebenaĵo (el eŭska). 

Arahuetes en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia ebeneca municipa teritorio okupas totalan areon de 16,36 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 28 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 30 el jaro 1991. 

Ĝi distas 38 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Arevalillo de Cega, Rebollo, Valleruela de Pedraza, Valdevacas y Guijar, Pedraza, Cubillo kaj Santiuste de Pedraza.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝis 1826 estis uzata la iama literumado Araguetes.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Sankta Andreo kun grava flanka retablo de renesancaj pentraĵoj de Diego de Aguilar, de la etoso de Alonso de Herrera, kaj
restaĵoj de la preĝejo de Sankta Águeda.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768072
 |
**Foledoj** estas familio, *Pholidae*, de maraj fiŝoj en la ordo Perkoformaj. Ili estas longecaj, iome angilecaj fiŝoj kiuj havas teritorion el la intertajda zono al profundoj de 200 m, kvankam la majoritato troviĝas en neprofundaj akvoj. Plej estas limigitaj al la Norda Pacifiko, kun teritorioj tiom for sude kiom ĝis Baja California kaj Orienta Ĉinio. La nuraj esceptoj estas *Pholis gunnellus* el la Norda Atlantiko, kaj la *P. fasciata* el la Arkta Maro, Norda Atlantiko kaj Norda Pacifiko. Ili tipe atingas maksimumam longon de 20-30 cm, sed *Apodichthys flavidus* atingas 46 cm. Ili manĝas malgrandajn krustulojn kaj moluskojn.

Referencoj
----------

1. ↑   Froese, Rainer and Pauly, Daniel, eds. (2012). "Pholis gunnellus" in FishBase. June 2012 version.
2. ↑   Froese, Rainer and Pauly, Daniel, eds. (2012). "Pholis fasciata" in FishBase. June 2012 version.
3. ↑   Froese, Rainer and Pauly, Daniel, eds. (2012). "Apodichthys flavidus" in FishBase. June 2012 version.

* Kategorio Foledoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Foledoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
La **Distrikto Füzesabony** [fuzeŝabonj] (hungare *Füzesabonyi járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves. Ĝi situas en rando de Granda Hungara Ebenaĵo en la sudorienta parto de la departemento (en la norda parto de Hungariio).

Distrikto Füzesabony en Hungario
La distrikta ĉefurbo estas Füzesabony, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ grandvilaĝo, la ceteraj 14 komunumoj estas vilaĝoj.

La areo estas 578,56 km², kie loĝas 29 910 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturoj, (fruktoj, legomoj, tritikoj, maizoj) kaj bredadoj.

Historio
--------

Tiu distrikto daŭre funkciis inter 1950-1983. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

Komunumoj
---------

* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Füzesabony**
* grandvilaĝo: Kál
* vilaĝoj:
	+ Aldebrő
	+ Besenyőtelek
	+ Dormánd
	+ Egerfarmos
	+ Kápolna
	+ Kompolt
	+ Mezőszemere
	+ Mezőtárkány
	+ Nagyút
	+ Poroszló
	+ Sarud
	+ Szihalom
	+ Tófalu

Fontoj
------

* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio
La **Dekreto de Graciano** (en latina *Decretum Gratiani* aŭ *Concordia discordantium canonum*, estas verko apartenanta al la kanona juro kiu, kiel indikas ties titolo, klopodas interkonsenti la totalon de la kanonaj regularoj ekzistintaj en la kristana eklezio ekde antaŭaj jarcentoj, multaj el ili kontraŭdiraj inter si. Ties aŭtoro estis la monaĥa juristo Graciano kiu verkis ĝin inter 1140 kaj 1142. Konstituas la unuan parton de la kolekto de ses juraj kanonaj verkoj konata kiel *Corpus Iuris Canonici*.

La *Dekreto de Graciano*, verko de kanona juro de la monaĥo kaj juristo kaj profesoro de teologio Graciano.La Dekreto de Graciano reprezentis gravan atingon por la konsolido jura de la Kristana Eklezio en la Mezepoko. La verko, monumenta laŭ etendo, estas produkto de la agado de kanonisto kaj ne de jura politiko papa, kiu estis kio hegemoniis ĝis tiam.

Kvankam ŝajne la Dekreto ne estis oficiale proklamita (kvankam, laŭ la mezepoka tradicio, estis aprobata de la Papo Eŭgeno la 3-a), atingis grandan disvastigon en la prektiko, pro utileco, kaj pro la aŭtoritato propra de la kolektitaj tekstoj: nome kanonoj de koncilioj kaj ekumenaj kaj lokaj, ĉu eŭropaj, afrikaj aŭ aziaj, el la Biblio, de la Patristiko kaj de kelkaj fontoj romiaj (en ties dua versio). Krome la verko estis komentata ekzemple de la Papo Aleksandro la 3-a.

1. ↑  *Friedrich Heyer*, "Der Titel der Kanonessammlung Gratians" (*El Título de la Colección de Cánones de Graciano*).
2. ↑  *Terence McLaughlin*, Summa parisiensis ad C. q. d. p. c. et C. q. c. de "Summa Parisiensis on the Decretum Gratiani" (*Summae Parisiensis en el Decreto de Graciano*) de Toronto.
3. 1 2  *Enrique Gacto Fernández, Juan Antonio Alejandre García y José María García Marín*, "Manual Básico de Historia del Derecho - Temas y antología de textos". 2006 Lasex S.L. pp.166-167. ISBN 84-922890-0-7

* Kategorio Decretum Gratiani en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 397170
* GND: 4072001-9
* LCCN: n91111646
* VIAF: 299115575
* SUDOC: 030495830
* BNF: 12188398k
* NLA: 35861191
 |
Armaturo.
Armaturo dudekliva.
**Armaturo** estas la strukturo formita de aro de liniaj pecoj (el ligno aŭ metalo) enfoldigitaj inter si, uzata por subteni la klinan kovraĵon de kelkaj konstruaĵoj. La dispono de la ŝirmilo, je unu du, tri, kvar aŭ pliaj deklivoj, influas kompreneble en la trajtoj de la armaturo kiu devas subteni ĝin. Ofte la armaturoj strukture estas ebenaj ĵaluzioj, kvankam ekzistas armaturoj alitipaj kiuj ne estas ĵaluzioj.

Laŭ Francisko Azorín **armaturo** estas *Strukturo de konstruaĵo konsistanta el traboj, stangoj, kunkudritaj pecoj, fadenoj, k.c.* La agado meti armaturon estus **armi**, nome *Provizi konstruaĵon per fortikiloj, kanoj, feraĵoj, k.c.*.

Laŭ PIV **armaturo** estas *Aro da stangoj, pecoj aŭ dratoj, plejofte metalaj, kiuj plifortikigas masonaĵon, ĉarpentaĵon, fandaĵon aŭ ian ajn ferlaboraĵon*: kaj tiele oni montras esprimojn kiaj *armaturo de teatra dekoracio*, *de gipsa statuo*; *domo el brikoj kun betona armaturo*.

Armaturo estas sumo de ĉiuj ŝtalaj armaj enmetaĵoj (dratoj, vergoj, kabloj, retoj k.s.) enmetataj en betonon; la sumo povas rilati al unu konkreta betona konstruelemento aŭ al ĝia transversa sekco.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 22.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑  PIV,  Alirita la 30an de Novembro 2017.

* Kategorio Armaturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Folding@home** estas la interreta projekto de la volontula komputado, organizita de Stanford Universitato en Usono. La projekto celas esplori procezon de proteina volvado, ĝi koncentriĝas sin en la rimedo, en kiu molekulo de proteino faldiĝas en spaco. Tio ĉi estas tre grava, ĉar de tio dependas funkcio de proteino en la organismo. Se la molekulo volviĝas malĝuste, oni povas kaŭzi malsanojn kiel: Creutzfeldt-Jakob malsano, Alzheimer, Parkinsono, aŭ tre konata BSE.

Reguloj de la programo
----------------------

Centoj da miloj de Sony PlayStation 3, kies potenco estas aktuale la bazo de sistemo kaj Personaj Komputiloj de la tuta mondo konektiĝas sin per Interreto kun serviloj kiuj trovixgas sin en Stanford Universitato, de kie ili prenas datenon por kalkulado kaj kie oni sendas rezultojn. La programo laboras en komputilo per la malpleja prioritato, kio signifas, ke ĝi uzas nur la neuzatan potencon de procesoro, danke al kio ĝi ne malrapidigas agadon de aliaj komputilaj programoj; agado de Folding@home en la komputilo estas preskaŭ malvideblaj. Sola malavantaĝo estas iomete pligrandiĝita prenado de energio fare de la komputilo - nuntempe procesoroj kiuj estas maluzataj estas parte malŝaltataj. Dum partoprenado en programo la komputilo estas utiligataj preskaŭ tute.

Folding @Home estas unu de plej malvonaj projektoj kun distrada komputado kaj nuntempe la plej granda de ili rilate al komputa potenco. En Junio 2008 ĝi atingis 2500 TFLOPS, kio signifas, ke la potenco de projekto estas pli granda ol 5 plej grandaj superkomputiloj de la mondo kune.

Partopreno de volontuloj
------------------------

Ĉiu interretano, kiu volas partopreni en la projekto devas esti retkonektita (ne estas grava genro de retkonekto) kaj instali klienton de la programo Folding@home (elŝutebla el ). Oni povas elekti instaladon de "grafika" versio, Kiu dum la laborado montras dividon de la proteinoj. Ekzistas ankaŭ versioj utiligantaj potencon de grafika karto (GPU) kaj por procesoroj kun multaj medoloj.

Elŝutado de servilo unu WU (*work unit* - individuo de laboro) daŭras dum kelkaj minutoj (ĉirkaŭ 1-2 MB). Prilaborado de la WU daŭras de kelkaj ĝis kelkaj dekoj da horoj. Komputilo povas esti malŝaltata. Tio ĉi ne kaŭas malaperigon de la labor-rezultoj kaj denova ŝalto de komputilo kaŭas kontinuigon de la komputado de la lasta aŭtogardo (*autosave*) - ĝi estas farita, depende de muntumo post kelkaj - dekkelkaj minutoj.

Uzantoj povas ĉeesti en teamoj. La teamo "Esperanto" havas numeron 145393.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Folding@Home en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala paĝaro de projektoArkivigite je 2012-09-08 per la retarkivo Wayback Machine
Preĝejo de Sankta Johano la Baptisto, Aragua de Barcelona.
**Aragua de Barcelona** estas ĉefurbo de la samnoma municipo, unu el 21 kiuj kunformas la subŝtaton Anzoátegui, oriente de Venezuelo. Situanta en la regiono centr-okcidenta de la subŝtato, la Municipo Aragua havas areon de 2.624 km² kaj 27.025 loĝantojn (censo de 2001). Estas dividita en du paroĥoj, nome Aragua de Barcelona kaj Cachipo [kaĈIpo].

Surloke, la loĝantoj aludas al la urbo simple kiel **Aragua**.

La 18an de aŭgusto de 1814, dum la Milito de Sendependigo de Venezuelo, en Aragua okazis unu el plej sangoverŝaj bataloj de la tuta konflikto. Ĉirkaŭ 2.000 defendantoj respublikaj estrataj de la kolonelo José Francisco Bermúdez kontraŭis la atakon fare de ĉirkaŭ 5.000 monarkistoj estrita de la hispana generalo Francisco Tomás Morales. Laŭ la historiisto Francisco Alejandro Vargas, dum la batalo el domo al domo pereis ĉirkaŭ 1.700 defendantoj aŭ loĝantoj de la urbo kaj vundiĝis ĉirkaŭ 2.000, kaj krome aliaj estis poste ekzekutitaj malpie fare de la trupoj de Morales, laŭ superaj ordonoj de la ĉefestro de la monarkisma armeo, nome José Tomás Boves. En totalo, ĉirkaŭ 4.711 personoj mortiĝis inter ambaŭ partioj.

La bazo de la ekonomio estas agrikulturo (maizo kaj cerealoj) kaj brutobredado ĉefe de bovoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Aragua de Barcelona en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Urbestrejo de Aragua de Barcelona
la egiptia faraono Ramseso la 2-a sur armea ĉaro
La **armea ĉaro** dum la antikvo estis kaj simbolo de alta statuso de regantoj kaj armeestroj (tiam kun elegantaj kaj relative malstabilaj radoj) kaj armee uzata veturilo (tiam kun tre stabilaj radoj). Ĝenerale ĝi tiriĝis de du, malofte de kvar ĉevaloj. Por la dum la antikvo tre ŝatataj vetkuraj konkursoj de ĉevalaj ĉaroj uziĝis veturiloj kun kvar bestoj. Foje unu soldato staris sur la ĉaro, sed dum armeaj bataloj ĝenerale temis pri du aŭ tri soldatoj, el kiuj unu koncentriĝis pri la stirado de la veturilo kaj la alia respektive aliaj du batalis per glavo, lanco respektive arko kaj sagoj. Ofte la ĉaraj radoj estis ekipitaj per flanke fiksitaj kaj do turniĝantaj glavecaj armiloj, kiuj aldone kontribuis al vundigo de la malamikaj soldatoj kaj ĉevaloj aŭ al damaĝo de la malamikaj ĉaroj.

Taktiko
-------

Komence armeaj ĉaroj estis transportiloj por soldatoj, kiuj havis la taskon fortoŝpare porti fizike neelĉerpitajn militistojn al la batalejo. Pli poste evoluis pli moveblaj ĉaroj, kiuj per glavaj batalistoj kaj arkopafistoj mem aktive povis influi la batalon. La taktika rolo de armeaj ĉaroj ekde tiu momento similis al tiu de la tankoj dum la 20-a jarcento. Limigo tamen estis, ke la armeaj ĉaroj nur utilis en relative ebena kaj firma tereno. Fine ili pli kaj pli anstataŭiĝis per pli flekseblaj kaj pli malmultekostaj rajdantaj batalistoj.

Historio
--------

hitita armea ĉaro
La unuaj uzantoj de armeaj ĉaroj supozeble estis la militistoj de la kulturo Mitanni. Proksimume dum la jaro -1648 ŝemidaj enmigrantoj, kiuj en Egiptio nomatis *Heka Chasut* kaj greke *Hyksos*, invadis la *Nilan Delton* en antikva Egiptio per armeaj ĉaroj kaj tie konatigis la inventaĵon. La milite utilaj ĉaroj sisteme ekuziĝis de la hititoj, asiroj kaj antikvaj egiptoj. La torao plurfoje mencias la armeajn ĉarojn. En la libro Josuo kaj la Libro de juĝistoj ili eksplicite priskribigas kiel "feraj ĉaroj". La armeaj ĉaroj de la antikva Persa Imperio estis timataj pro aparte danĝeraj flanke fiksitaj kaj turniĝantaj glavecaj armiloj. La discipline trejnita soldataro de Aleksandro la Granda tamen havis efikajn strategiojn kontraŭ tiuj persaj armeaj ĉaroj, tial ke ili dum la *batalo de Gaugamela* ne gvidis al persa venko. Ankaŭ la armeoj de la imperio Pontus uzis similajn ĉarojn. En Eŭropo la keltoj estis inter la lastaj popoloj, kies armeoj dum bataloj intense uzis la armeajn ĉarojn.

Mitologio
---------

En la mitologio de diversaj popoloj armeaj ĉaroj nerekte ludas rolon. Ekzemple multaj hinduismaj dioj kiel Rama bildiĝas sur armeaj ĉaroj. Laŭ la greka mitologio la suna dio Helios ĉiutage sur armea ĉaro veturas tra la ĉielo.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉaro
* Kaleŝo

Eksteraj ligiloj
----------------

* germanlingvaj paĝoj pri la temo

* Armea ĉaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Armea ĉaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 228090
* GND: 4183649-2
* LCCN: sh85022651
* BNF: 11966821q
 |
Aranea folipulmo (sekcio)
**Folipulmo** aŭ Libropulmo estas speco de spirada organo utiligita por atmosfera gasa interŝanĝo kiu estas trovata en araneoidoj, kiel ekzemple skorpioj kaj araneoj. Ĉiu el tiuj organoj estas trovata ene de ventra abdomena, aerplena kavaĵo (atrio) kaj ligas kun la medio tra malgranda malfermaĵo por la celo de spirado.

Libropulmoj ne estas rilatitaj al la pulmoj de modernaj ter-loĝantaj vertebruloj. Ilia nomo priskribas ilian strukturon. Stakoj de alternadoj de aerenfermaĵoj kaj histo plenigita je hemolimfo (la artropoda ekvivalento de sango) donas al ili aspekton similan al "faldita" libro. Ilia numero varias de nur unu paro en la plej multaj araneoj al kvar paroj en skorpioj. La disvolvitaj "paĝoj" (platoj) de la libropulmo estas plenigitaj je hemolimfo. La faldoj maksimumigas la surfacon senŝirman por aerumi, kaj tiel maksimumigas la kvanton de gaso interŝanĝita kun la medio. En la plej multaj specioj, neniu moviĝo de la platoj estas postulata por faciligi tiun specon de spirado.

Notoj
-----

1. ↑  Foelix, Rainer F.  (1996) *Biology of Spiders*. Oxford University Press US, p. 61–64. ISBN 0-19-509594-4.
**Aradac,** serbe **Арадац,** slovake **Aradáč,** germane **Aradatz,** hungare **Aradi** aŭ *Alsóaradi* [alŝOaradi] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Zrenjanin.

Aradac troviĝas en (verda) Municipo Zrenjanin en Serbio
Mapo pri municipo Zrenjanin
Luterana slovaka preĝejo de Aradac

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 90  km²
* Koordinatoj: 45°22′35″N 20°18'03″E
* Alto super marnivelo: 84 m
* Loĝantaro: 3460
* Poŝtkodo: 23207
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

Situo
-----

Aradac situas sur ebenaĵo, inter laŭ ĉefvojo Novi Sad-Zrenjanin, Tiso preterfluas.

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Aradac 3461 homoj, (1650 serboj (48 %), 1376 slovakoj (40 %), 96 ciganoj, 94 hungaroj, 49 jugoslavianoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* ortodoksa serba preĝejo
* luterana slovaka preĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Aradac en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)