recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Leto** – helene Λητώ [Letó], dore Λατώ [Lató], tial identigita kun la romia diino **Latona** – estas patrino de la ĝemelaj dioj Apolono kaj Artemiso. Ŝi estas filino de la titanoj Feba, la *Luno* kaj de Kojo, eble la plenluma *Ĉielo*, ambaŭ gefiloj de Urano kaj Gaja.

Oni kredas ke la etimologio de ŝia nomo koncernas la ideon de *sunbrilo*, ĉar la diino ne sukcesus akuŝi siajn filojn tie kie estus sunbrilo. La mito diras ke, graveda de Zeŭso, Leto serĉis sekuran lokon por akuŝi ĉar Hera, plenĵaluze, malpermesis la Teron akcepti la gravedulinon. Timante la koleron de la reĝino de la dioj neniu regiono de la tero volis akcepti ŝin, nur izola insulo, kiu situis nenie, ne apartenante al la Tero, kuraĝis akcepti la akuŝontinon. Poste tiu insulo estis nomita de Apolono, Deloso kaj tiu ĉi dio faris ĝin la centro de la mondo. Estis, do, en Deloso kie okazis la akuŝo de Leto, sed tio fariĝis kun tro da malfacilo ĉar Hera sciante pri la okazaĵo devigis la diinon de la akuŝoj, Ilitia, kunpremi la maldekstran femuron sur la dekstran por malfacligi la akuŝon. Pro tia magia obstako Leto atendis naŭ noktojn por, finfine, ĉe palmarbo, naski la du ĝemelajn gefratojn, kiuj eliĝis laŭ la jena vico: unue naskiĝis Artemisa, poste Apolono.

Oni ankaŭ rakontas ke por eskapi de la kolero de Hera, Leto transformiĝis en *lupino* kaj kaŝis sin en la fabela lando de la hiperboreoj, kie naskiĝis la ĝemelaj gedioj. Sciante pri ŝia rifuĝejo Hera pelis al la gravedulino la serpenton Pitono. Kunpremante la gefilojn ĉe sia sino la patrino fuĝis al Likio, konata *lando de la lupoj*, kaj tie ŝi haltis ĉe fonto por bani la ĵusnaskitojn.

Vidu ankaŭ
----------

* 68 Leto

* Leto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Leto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lakhegy** [lakhedj] estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg. La loknomo sifnifas: loĝej'-monto.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 9 km²
* Loĝantaro: 490
* Poŝtkodo: 8913
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°56′32″N 16°50'09″E

Situo
-----

Lakhegy situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ ĉefvojo Szombathely-Zalaegerszeg, la fervojo en la sama direkto preteriras. La vilaĝo kontaktiĝas kun Egervár. Vasvár troviĝas 14, Zalaegerszeg 16, Zalaszentgrót 23, Körmend 24 kilometrojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio devenis el 1334 en formo *"Lack"*, pri la najbara vilaĝo el 1357 en formo *"Hegy"*. *Dénesfa* kaj *Lakhegy* unuiĝis en 1907. Dum la socialismo Lakhegy estis unuigita kun Egervár. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kuracejo, biblioteko, migra poŝto. La municipa administracio en Egervár funkcias.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika kapelo omaĝe al Ĉieliro de Kristo (menciiĝis jam en 1758)

* Kategorio Lakhegy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Leĝo de Ĉefurbigo** de 1826 decidis, ke la urbo Bonaero estu sub jurisdikcio de la Nacia Ŝtato, separante ĝin disde la provinco, kiu tiam ekmalekzistis.

Rivadavia prezentis al la Ĝenerala Kongreso de 1824 projekton de leĝo de ĉefurbigo de Bonaero, kiam kaj la urbo kaj granda parto de la kamparo ĉirkaŭe proklamiĝis ĉefurbo de la ŝtato. La bonaeraj federaloj kontraŭis, defende de la institucioj de la provincoj garantiigitaj de la fundamenta leĝaro, ĉefe pro la haveno kaj la dogano, ĉefaj enspezofontoj de la provinco. Tamen la leĝo estis aprobita en 1826. La guberniestro de la provinco Bonaero, Las Heras klopodis malakcepti sed finfine elposteniĝis pace pro dekreto de la Plenuma Povo. La Junto de Reprezentantoj estis disigita, kaj oni ŝtatanigis la armeon de la provinco, la publikan terenon, la doganon kaj ĉiujn provincajn posedaĵojn. La terposedantoj, malakceptante la konsekvencojn kiujn povis okazigi la Ĉefurbigo, ĉesis apogi na Rivadavia, kaj tiu restis politike izolata. Post tri monatoj aprobiĝis la Konstitucio de 1826 sed la provincoj malakceptis ĝin.

En julio de la venonta jaro, post la rezigno de Rivadavia al la prezidenta posteno, la provinco Bonaero rekuperis sian antaŭan politikan entecon.

Tiu leĝo estis la bazo por la Leĝo de Federigo de Bonaero, de 1880, kaj de la posta fono de la urbo La Plata.

Notoj
-----

1. ↑   Jose Maria Rosa (1972). Historia Argentina. vol. 4: Unitarios y federales (1826-1841). Buenos Aires: Oriente. p. 13.
2. ↑  José María Rosa, *op. cit.*, p. 73.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Levaijanta kukolo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kukoloformaj *Cuculiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kukoledoj *Cuculidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Clamator* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. levaillantii*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Clamator levaillantii****(Swainson, 1829) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Levaijanta kukolo  |

 |
| v • d • r |

La **Levaijanta kukolo**, *Clamator levaillantii* estas membro de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome Cuculiformes, kiuj inkludas ankaŭ la Geococcyx, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon.

Ĝi estas loĝanta reproduktanto en Afriko sude de Saharo. Ĝi troviĝas en arbustejaj habitatoj.

Ĝi estas nestoparazito, uzante la nestoj de Piknonotedoj kaj de timaliedoj.

CoccystesKeulemans
ovoj de *Clamator levaillantii* en nesto de *Turdoide plebejus* - Muzeo de Tuluzo
Tiu specio estas 37.5 cm longa, ĝi havas pli longan voston ol la Makulkukolo, kaj pli larĝe striita gorĝo. Estas **du kolorformoj**. La hela formo estas nigra supre, feble brila blueca aŭ verdeca. La gorĝostriado povas ampleksiĝi ĝis la flankoj. Flugilpintoj estas blankaj. La malhela formo estas nigra escepte la blanka flugilmakulo kaj la blankaj punktoj en bordo de vostoplumoj (tiuj ne estas en la hela makulkukolo. La junuloj de **Levaijanta kukolo** estas brunaj supre, ruĝecaj en flugilpintoj, kun sablokoloraj frunto, vizaĝo kaj subaj partoj, kaj la gorĝo pli striita.

La voĉo estas bastona *kuuŭii, kuuŭii...* kaj ekscitita *ku-ŭi-ŭi-ŭi*.

Tiu specio estis nomita honore al franca eksploristo, kolektanto kaj ornitologo, François Le Vaillant.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Clamator levaillantii*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11 Majo 2006. Ne minacata
* Dale A. Zimmerman, Birds of Kenya and Northern Tanzania, Princeton University Press, 1999
Persona servisto (meze) kaj lakeo (dekstre) servas vinon. El: H. Reuß zu Köstritz: *Der korrekte Diener ("la perfekta servisto")*, eldonejo Paul Parey, Berlino 1900; p. 21
**Lakeo** (de la franca vorto *laquais*, kiu origine havis la signifon "piedira soldato", poste ekde la 17-a-18-a jarcento ricevis la signifon de simpla servisto) laŭ PIV laŭ la origina, unua signifo estis hejma servisto ĉe riĉuloj, ordinare portanta livreon, specifan formon de servista uniformo. Tiu formo de eleganta servisto, ofte nur staranta kaj portanta pleton kun ofertataj manĝaĵoj aŭ trinkaĵoj), iĝis malmoda dum la unua duono de la 20-a jarcento.

Aliro al la "por-lakea ŝtuparo" en la imperiestra kastelo Hofburg de Vieno
Ekde tiu tempo, kiel respegulas la dua PIV-a signifo de la vorto, la vorto iĝis unuavice malestima nocio por humilaĉa homo sen memestimo, troigite servema kaj subiĝema. Ekzemple la generalo marŝalo Wilhelm Keitel, estro de la armeo Wehrmacht de nazia Germanio, pro sia servileco rilate al Adolf Hitler moke nomatis "lakeo" aŭ - en kombino el la germana vorto *Lakai* kaj lia propra familia nomo - *Lakeitel* (komparu ekzemple la germanlingvan libron de Gerhard Boldt, *Die letzten Tage der Reichskanzlei* ["la lastaj tagoj de la regna kancelierejo"], 1947).

* Kategorio Lakeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
hidraŭle propelata lignofendilo (hidraŭlika potenco de la traktoro au de propra hidraŭlika agregato)
konusfendilo
malnova lignofendilo
**Lignofendilo** estas ilo, kiuj fendas arbotrunkojn aŭ pli precize pecojn de arbotrunkoj, por uzi tiun lignon kiel splitligno. La ligno fendiĝas kiam ĝi estas premata kontraŭ fendokojno aŭ fendokruco el metalo.

Lignofendiloj ofte estas pripelataj de hidraŭliko, kiu ricevas la potencon aŭ de traktoro trans fortotransdonŝafto, aŭ de elektromotoro (230 aŭ 400 V) aŭ de benzinmotoro. La potenco de la fendado ofte estas erare indikata en tunoj (t). La ĝusta unuo estas  Neŭtono).
Ekzistas fendiloj kiuj laboras starante aŭ kuŝante aŭ en formo de kombinitaj iloj. Pli grandaj lignofendiloj povas fendi trunkojn de pli ol unu metro longaj. Ofte la tablo povas varii en la alteco por pli rapide povi fendi mallongajn pecojn.

Ankaŭ ekzistas pli malnovaj modeloj, la tiel nomataj "konusfendiloj".
Hodiaŭ aĉeteblaj lignofendiloj pezas ĉ. 50 kg kaj potencon por fendi kiu egalas al 4 ĝis 8 tunoj.

Portebla lignofendilo
---------------------

Speciale taŭgaj por profesia uzo estas porteblaj lignofendiloj, kiu fendas trunkojn ie ajn. Ili pezas c. 15 kg kaj ili estas manipuleblaj relatve facile.

Vidu ankaŭ
----------

* listo de forstistaj iloj kaj maŝinoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* lignofendiloj ( tipoj, modeloj, konsiloj) Arkivigite je 2017-04-07 per la retarkivo Wayback Machine
* brulŝtipfendiloj (kuŝantaj kaj starantaj modeloj) Arkivigite je 2017-04-22 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Lignofendilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Panoramo de Lalibelo.
Preĝejo Sankta Georgo
**Lalibelo** estas monaĥa urbo de la nordo de Etiopio, la dua sankta urbo de la lando, post Aksumo; ĝi estas grava centro de pilgrimado. Preskaŭ la tuta loĝantaro apartenas al la Etiopia Ortodoksa Eklezio.

Ĝi situas en la federacia subŝtato Regiono Amharo, je 2.500 metroj super la marnivelo. Laŭ la Centra Agentejo de Statistiko de Etiopio, ĝi havis en 2005, 14.668 loĝantojn (7.049 viroj kaj 7.619 inoj)

Lalibelo, antikve konata kiel *Roho*, estis la ĉefurbo de la dinastio Zaguo. Ĝi ricevis tiun nunan nomon de la reĝo Gebra Maskal Lalibela (1172-1212), sanktigita de la Etiopa eklezio, kiu volis konstrui novan Jerusalemon pro la konkero de Sankta Lando de la islamanoj. Multaj el ĝiaj historiaj konstruaĵoj havas jerusalemajn nomojn.

La urbo gastigas la famajn preĝejoj surŝtone ĉizitaj de Lalibelo, konstruitaj dum la regado de Gebra Maskal Lalibela kaj deklaritaj Monda heredaĵo de Unesko en 1978. La plej elstara estas la Beta Girorgios (Domo de Sankta Georgo).

Proksime al la preĝejoj troviĝas la monaĥejo Aŝetan Marjam kaj la preĝejo Yemrehana Krestos, de la 11-a jarcento.

Lalibelo en Esperanto
---------------------

En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome *Poemo de Utnoa* okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo *anoŭdo*. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kaj poste la japana pentristo Hokusajo kiuj montras al li laŭvice la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, kaj poste venas la vico de Fidiaso, kaj poste Maria Sklodovska, kiuj montras al Utnoa la mirindaĵojn de Eŭropo. La venonta ĉiĉerono estas Akenatono kiu montras interesaĵojn el Afriko kaj poste prezentas la venontan ĉiĉeronon nome Sunĝata Kejta; tiu omaĝas la historian gravon de Lalibelo:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** 
Etiopien ŝvebas nun la fluganta duopo
dum Kejta fingre montras al la nomado mirindojn:
-Jen temploj unurokaj de l'Lalibela Neguso,
norde de l'lago Tana, kasteloj rande de Gondar,
kaj sur insuloj frondaj, jen monaĥejoj opoble,
kie hombildoj buntas kun penetrantaj okuloj. **"** |

 |

Notoj
-----

1. ↑  Abel Montagut, *Poemo de Utnoa*. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p. p. 125.

* Lalibelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lalibelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Grafo **Karl Konstantin Albrecht Leonhard (Leonhardt) von BLUMENTHAL** (30a de Julio 1810 – 21a de Decembro 1900) estis prusia kampomarŝalo, ĉefe memorita pro sia decidiga interveno ĉe la Batalo de Königgrätz en 1866, siaj venkoj en Wörth kaj Weissenburg, kaj ĉefe pro sia malakcepto bombardi Parizon en 1870 dum la sieĝo, kiun li estris.

En la Prusia-Aŭstria milito de 1866, von Blumenthal estis ĉefo de la generala stabanaro de la Kronprinco de Prusio, komandante la 2an armeon. Estis sur tiu armeo kien venis la frapfrapo de la lukto, kaj ties alveno al Königgrätz savis la tagon. La propra parto de Von Blumenthal en tiuj bataloj kaj en la kampanjo ĝenerale estis plej rimarkinda. Je Königgrätz la kronprinco diris al li, "Mi scias al kiu mi donu la estrecon de mia armeo", kaj von Blumenthal tuj ricevis promocion al la rango de leŭtenanta-generalo kaj la kverk-folian ordenon *Pour le Mérite* kaj estis farita kavaliro de la Ordeno Hohenzollern.

* Leonhard von Blumenthal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Leonhard von Blumenthal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 610761
* GND: 116209488
* LCCN: no2012008117
* VIAF: 757974
* ISNI: 0000 0001 0947 3160
* SUDOC: 153155515
* BNF: 10599183v
* NLA: 36046955
 |
**Lajos Csabai Ékes** [lajoŝ ĉabai Ekeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csabai Ékes Lajos** estis hungara pentristo, grafikisto. Lia origina familia nomo estis **Engel** ĝis 1914.

Pentraĵo de Lajos Csabai Ékes: Római lány
Lajos Engel  naskiĝis la 2-an de aŭgusto 1896 en Budapeŝto, li malaperis en 1944 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Engel devenis el juda familio. Li studis unue en Industriarta Altlernejo de Imre Simay kaj Ferenc Helbing, poste en Hungara Belarta Altlernejo de István Réti, fine en privata lernejo de Károly Kernstok. Li batalis dum la 1-a mondmilito, kie li vundiĝis. En 1919 li fondis pentristan-grafikistan lernejon, en 1922 li studvojaĝis al Italio, post 2 jaroj al Germanio. Komence li pentradis, poste li faris grafikajn laborojn (afiŝoj, ilustraĵoj). Dum la 2-a mondmilito li plurfoje estis trudlaboristo. Li edziĝis en 1922 kaj 1932, intertempe en 1929 li eksedziĝis.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Arthalo Budapeŝto (1920)
* Budapeŝto (1925, 1947)
* Lejpcigo, Budapeŝto (1927)
* mondekspozicio de Barcelono (1929)
* Parizo (1931)
* Milano (1933)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Táj gyárral
* Akt bordó drapéria előtt
* Parkrészlet
* Tájkép fákkal
* Reggel
* Napsütötte táj
* Önarckép (1942)

Elektitaj grafikaĵoj
--------------------

* Asztalnál (ksilografiaĵo)
* Art deco jelenet
* Art deco hölgyek padon (ksilografiaĵo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo Arkivigite je 2018-03-24 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio

* Kategorio Lajos Csabai Ékes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La vizaĝo de la ruĝa leono.
La Leono de Belfort de Bartholdi.
La ***Leono de Belfort*** estas monumenta skulptaĵo farita de Frédéric Bartholdi, skulptisto de la *Statuo de Libereco* en Novjorko, situanta en Belfort, Francio.

Priskribo
---------

Ĝi estis finita en 1880 kaj estas entute farita el ruĝa grejso. La blokoj el kiuj ĝi estis farita estis unuope skulptitaj kaj poste movitaj ĉe la piedoj de la kastelo de Belfort por esti enfoldigitaj. La kolosa verko estas 22 metrojn longa kaj 11 metrojn alta kaj dominas la lokan pejzaĝon.

La leono estas simbolo de la heroa franca rezistado dum la Sieĝo de Belfort, nome atako dum 103 tagoj fare de la armeo de Prusio (el Decembro 1870 al February 1871). La urbo estis protektitaj el 40,000 prusianoj fare de nur 17,000 viroj (el kiuj nur 3,500 estis militistoj) estritaj de la kolonelo Denfert-Rochereau.

Anstataŭ rigardi Prusion oriente kiel ĝi estis intencita, ĝi turniĝas aliflanke pro la germanaj protestoj.

Bildaro
-------

* Personoj staraj antaŭ la skulptaĵo, montrante la enorman grandon.Personoj staraj antaŭ la skulptaĵo, montrante la enorman grandon.
* La Leono de BelfortLa Leono de Belfort
* Bronza kopio de la skulptaĵo en Placo Denfert-Rochereau, Parizo.Bronza kopio de la skulptaĵo en Placo Denfert-Rochereau, Parizo.

Referencoj
----------

1. ↑  Bartholdi entre au musée, Aurélie Jacques, 28a de aprilo 2011, Le Point

Koordinatoj: 47° 38′ 12″ N 6° 51′ 53″ O﻿ / ﻿47.63667 °N, 6.86472 °O﻿ / 47.63667; 6.86472 (mapo)

* Kategorio Leono de Belfort en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Fila Holdings Corp.** (koree 휠라, hwilla) estas internacia marko kaj kompanio, kiu dezajnas kaj fabrikas sportvestoj kaj sportŝuojn.

Historio
--------

La firmao estis fondita fare de Ettore kaj Giansevero Fila en 1911 en Biella, Piemonto, Italio. Origine la firmao produktis subvestaĵojn por montgrimpistoj de la italaj Alpoj. En la 1970-aj jaroj la kompanio ŝanĝis ĝian komercstrategion por koncentriĝi pri sporta vesto. Samtempe kun la kunlaboro kun la sveda tenisisto Björn Borg kaj Ingemar Stenmark, la marko iĝis pli populara post ŝanĝi al sportvesto .

En 1991, kun la subteno de la itala firmao, filio FILA Korea estis establita.

En 2003, la origina itala posedanto, Holding di Partecipazioni, vendis la firmaon al Cerberus Capital Management, usona heĝfonduso, post kiam la firmao tro-engaĝita al multekostaj kontraktoj kun atletoj en tempo kiam la firmao havis malaltajn profitmarĝenojn. Cerberus posedis Fila-n tra la holdingo Sports Brands International, kiu ankaŭ funkciigis ĉiujn Fila-komercojn tutmonde krom Fila Korea, kio estis aparta firmao kiu funkciigis la markon sub licenco.

Post pluraj jaroj en kiuj la marko ŝanceliĝis, en januaro 2007 la marko kaj ĉiuj ĝiaj internaciaj filioj estis akiritaj fare de Fila Korea. En septembro 2010, la firmao estis listigita sur la sud-korea borso .

En 2009, ANTA Sports akiris la rajtojn al la marko en Ĉinio, Honkongo kaj Makao, de la ĉina komunentreprenpartnero de Fila, Bell International. Fila Korea daŭre posedis 15% de la akcioj de la komunentrepreno "Full Prospect".

En majo 2011, Fila Korea akiris la tutmondan golfekipaĵproduktanton Acushnet Company, iĝante la nova posedanto de gvidaj golfmarkoj kiel ekzemple Teetist por 1.23 miliardoj USD .

Sponsoradoj
-----------

Fila sponsoras la plurajn sportteamojn. Interaliaj, la korean Doosan Bears basbalteamon, la Makabeo Tel-Avivan futbalteamon, kaj la filipinan rugbeteamon.

Referencoj
----------

1. ↑ .  The Story Behind the 100-Year History of Fila, Its Future & More You Didn't Know (2022-07-31). Alirita 2022-12-28.
2. ↑   Fila Foundation Museum. Alirita 2022-08-31.
3. ↑  Pederson, Jay P..  (February 21, 2003) *International Directory of Company Histories. Vol. 52.*. Detroit, Michigan: St. James Press. ISBN 978-1-55862-482-5.
4. ↑   Fila Sold to Fila Korea (18 January 2007). Arkivita el la originalo je 25 February 2020. Alirita 25 February 2020.
5. ↑  Hartford, Teresa, "SBI Sells Fila Business to Fila Korea…", 22 January 2007.
6. ↑   Do Directors Own Fila Korea LTD. (KRX:081660) Shares? (7 January 2020). Arkivita el la originalo je 2020-02-25. Alirita 2020-02-25.
7. ↑  "Fila Korea Doubles From IPO Price on Seoul Debut",  *Bloomberg*, 2010-09-28.
8. ↑  "Discloseable Transactions Proposed Acquisition of Full Prospect Limited and Fila Marketing (Hong Kong) Limited",  *ANTA*, *Hong Kong Stock Exchange*, 12 August 2009.
9. ↑  "Fila Korea buys Titleist golf company for $1.2 billion",  *Reuters*, 2011-05-20.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 836022
 |
La **Leĝo pri Deportado** (konata ankaŭ kiel **Leĝo Tehcir**, "deportado" en la turka) estis aprobita leĝo en la Otomana Parlamento la 27-an de majo 1915 kaj supoze ekviglis la 1-an de junio 1915, kun la publikigo en Takvim-i Vekayi, la oficiala gazeto de la otomana Ŝtato. La provizora leĝo ne plu validis la 8-an de februaro 1916.

La Leĝo Tehcir estis parto de la iniciatoj kontraŭ la armena popolo loĝanta en la Otomana Imperio dum la Unua Mondmilito. Ĉi tiu leĝo ankaŭ estis akompanita de dua ordono por la eliminado de la evakuita loĝantaro kaj alprenado de ties posedaĵoj.

Otomanaj arkivoj dokumentas ke armena evakuado komenciĝis jam la 2-an de marto 1915.

Post la nevalidiĝo de la "Leĝo Tehcir" evakuado kaj masakroj daŭris. La 13-an de septembro 1915, la Otomana parlamento aprobis la "Provizoran Leĝon pri Elproprietigo kaj Konfisko", deklarante ke ĉiu posedaĵo, brutaro kaj hejmoj apartenantaj al armenoj, estos konfiskotaj fare de la aŭtoritatoj.

* Kategorio Leĝo pri Deportado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Laminario** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Chromalveolata |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Heterokontophyta |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Brunalgoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Laminariales |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Laminariaceae |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Saccharina* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Saccharina japonica***Areschoug |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Laminario  |

 |
| v • d • r |

**Laminario** (japane 昆布 *Kombu*, ankaŭ nomata ***dashima*** (koree 다시마 *dasima*) aŭ ***haidai*** (ĉine: 海帶 pinjino=Hǎidài), estas manĝebla fuko, ĝenerale manĝita en Orienta Azio. Plejparto de laminario estas de la specio *Saccharina japonica* (*Laminaria japonica*）, amplekse kultivata sur ŝnuroj en la maroj de Japanio kaj Koreio. Super 90 procento de japana laminario estas kultivata, plejparte en Hokajdo, sed ankaŭ en la fora sudo kiel la Enlanda Maro de Seto.

Historio
--------

La plej frua skriba noto de laminario aperis en Shoku Nihongi en 797 kiel donaco kaj imposto de la Tōhoku Regiono. Ĝia uzo komencis pli frue, verŝajne datiĝanta malantaŭa al la Jōmon periodo, sed ĉar ĝi facile putriĝas, ne arkeologia indico povas esti trovita. Dum la Muromachi periodo lastatempe evoluigita sekiganta tekniko de laminario povas esti entenita por pli ol kelkaj tagoj kaj laminario fariĝis grava eksportaĵo de la Tohoku areo. De la Edo periodo, kiel Hokajdo estis koloniita kaj liveraĵaj vojoj estis organizitaj, la uzo de laminario fariĝis vasta en Japanio. Tradicia Okinava kuirarto fidas multe je laminario kiel parto de la dieto; ĉi tiu praktiko komencis en la Edo periodo. Oni en Okinavo uzas pli laminarion por familio ol ĉe iu ajn alia prefekturo. En la 20a jarcento, kultivi laminarion estis eltrovita.

Je la 1960-aj jaroj, sekigi laminarion estis eksportita de Japanio al multaj landoj. Ĝi estis havebla komence ĉe azianaj kaj japanaj en apartaj, manĝaĵaj butikoj kaj restoracioj kaj poste estis vendata en superbazaroj, sano-manĝaĵaj vendejoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Laminario en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Laminario en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Laminario Makroalgo Enciklopedio Arkivigite je 2016-10-22 per la retarkivo Wayback Machine
**Torrens** (angle *Lake Torrens*) estas senelflua kun proksimume 5745 kvadrataj kilometroj la dua plej granda salakva lago de Aŭstralio kaj situas en Suda Aŭstralio.

Ĝi situas okcidente de, parte paralele al montaro Flinders kaj estas apartigita per nur 31 km larĝa istmo de plej norda branĉa etendaĵo de golfo Spencer. En 1991 la lago kaj ĝia bordo estis deklarita al nacia parko Lago Torrens.

En la estinta 20-a jarcento la lago nur unufoje pleniĝis kun akvo. Projekto, ligi la lagon kun la maro, ne plenumiĝis, ĉar ĝi situas tro alte (30 m super marnivelo).
La lago estis malkovrita en 1839 de la brita esploristo Edward John Eyre, je la serĉado de tereno por setlado. Li nomis ĝin laŭ la estro de *Colonizers Commissioners* por South Australia, Robert Torrens.

La lago situas proksimume 431 km norde de Adelaide, havas longon de proksimume 200 km kaj larĝon de proksimume 50 km.

Referencoj
----------

1. 1 2 3   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2010-06-29. Alirita 2020-02-13. legita la 13-an de februaro 2020
2. ↑  Barker, McCaskill & Ward, p.173, 1995

* Kategorio Lago Torrens en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
w1

Librejo Gustav Landauer Witten
Gustav Landauer Librekpozicio
La **Librejo Gustav Landauer Witten** (germane *Gustav-Landauer-Bibliothek Witten, GLBW*) estas specializita biblioteko en Witten, Germanio.

Historio
--------

La Librejo Gustav Landauer fondiĝis en 2011 en la socikultura centro Trotz Allem (*Malgraŭ Ĉio*) en tiama infovendejo. La nomo rilatas al germana teoriisto de anarkiismo Gustav Landauer. Fondo de la kolekto estis librodonaco evente la 100a jariĝo de la mortotago de la rusa verkisto kaj anarkipacisto Lev Tolstoj en 2010. Sekvis pliaj librodonacoj. En 2012 la *Trotz Allem* organizis kunlabore kun la *Deutsch-Israelische Gesellschaft Witten* (*Germana-Israela Socio Witten*) prelegon de eldoninto de *Ausgewählte Schriften* (*elektitaj skriboj*) de Landauer, *Siegbert Wolf*, pri filozofio kaj judismo ĉe Gustav Landauer. Kune kun la prelego presentiĝis libreksposicio de Librejo Gustav Landauer pri vivo kaj verko de Gustav Landauer.

Direktigo de kolektaĵo
----------------------

Kerno de kolektaĵo de Librejo Gustav Landauer estas publikaĵoj, kiuj disvastiĝis, legiĝis kaj diskutiĝis ene de maldektstra-alternativa spektro. Inter aliaj tie troviĝas temoj pri antifaŝismo, socia sekso, libera pedagogio, pacpolitiko, ekologio, ekonomio, poltikaj evoluoj en diversaj landoj de la mondo kaj instruoj de klasikaj kaj aktualaj geteoriistoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Librejo Gustav Landauer Witten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo germane
* Librejo Gustav Landauer Witten Arkivigite je 2019-04-21 per la retarkivo Wayback Machine ĉe la Ŝtata Biblioteko en Berlino (angla)

Referencoj
----------

1. ↑  Anna Ernst  (2011-12-11). „Trotz Allem". Bibliothek als Zeichen für die Gewaltlosigkeit (germana). WAZ. Kontrolita en 2022-04-16.
2. ↑   Die Gustav-Landauer-Bibliothek im Wittener „Trotz Allem" (germane) (PDF). *Gǎidào*, p. 22–23. Föderation deutschsprachiger Anarchist\*innen (2012-12). Alirita 2013-10-05.
3. ↑   Do. 21. Jun.: „…ich will um des Gestaltens willen erkennen". Philosophie und Judentum bei Gustav Landauer. Vortrag von Dr. Siegbert Wolf (germane). Trotz Allem (2012-05-05).
4. ↑   Gustav-Landauer-Bibliothek Witten (germane). Trotz Allem. Alirita 2018-03-26.
Supozitorioj glicerin-enhavaj uzataj kiel laksigiloj.
**Laksigilo** estas manĝaĵo, kemiaĵo aŭ preparaĵo uzata por okazigi fekadon, nome la eligo de fekaĵo. La laksigiloj estas konsumataj čefe por trakti la konstipon. Kelkaj laksigiloj stimulantaj, lubrikantaj kaj salhavaj estas uzataj por purigi la kojlon por rektuma kaj intestaj ekzamenado. Ili estas foje komplementataj per enemoj.

La troa uzado de laksigiloj povs okazigi gravajn problemojn okaze de tro alta dozo; tio povas okazigi diareon, intestan paralizon, agac-intestan sindromon (AIS aŭ SII), kojlan melanozon, pankreatiton, hemoroidon, inter aliaj malordoj. Pro tio oni devas uzi ilin nur ĉe tre konkretaj okazoj, klopodante trakti la konstipon per aliaj pli naturaj rimedoj (kiel por ekzemplo konsumate pli grandan kvanton de fibro).

Estas multaj tipoj de laksigiloj, krom kombiniaj laksigiloj, tio estas simple ke la laksigilo enhasa pli ol unu ingredienco, kio povas okazigi ankaŭ kombinon de rezultoj. La laksigiloj povas esti uzataj pre englutado aŭ per supozitorioj.

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |

* Kategorio Laksigilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **leĝo de Wien** aŭ pliekzakte **leĝo de Wien pri ŝoviĝo** estas fizika leĝo, kiu priskribas la spektron de termoradiado
elsendita de nigra korpo. Kontraste al leĝo de Planck (aŭ al simila leĝo de Wien pri radiado), la leĝo nur rilatigas la
ondolongon de maksimuma intenseco kun la korpotemperaturo, sed pri la intenseca kvanto ne temas.
La leĝo nomiĝas laŭ la germana fizikisto Wilhelm Wien, kiu
eltrovis ĝin en la jaroj 1893 ĝis 1894.

Laŭ la leĝo de Wien la ondolongo de maksimuma intenseco de termoradiado de nigra korpo estas:

Leĝo de Wien: La ondolongo {\displaystyle \lambda } de maksimuma intenseco, kion nigra korpo termoradias, dependas de ĝia temperaturo T. Krome vidigas kelkajn (nenigrajn) korpojn kun (ĉirkaua) {\displaystyle \lambda }.
{\displaystyle \lambda ={\frac {b}{T}}},
kun
{\displaystyle T}: temperaturo, unuo K,
{\displaystyle \lambda }: ondolongo de maksimuma intenseco,
*b* = 2,897756 mm K: konstanto de Wien.
La leĝo matematike dedukteblas de la leĝo de Planck.

Vidu ankaŭ
----------

* Nigra korpo
* Termoradiado
* Leĝo de Stefan-Boltzmann
* Leĝo de Planck
* Leĝo de Wien pri radiado

Referencoj
----------

1. ↑  
de:Wilhelm Wien germana vikipedio, (vizitita la 14-an de julio 2009)
2. ↑  Kuchling, Taschenbuch der Physik, Harri Deutsch Verlag (1988), 11a eldono, p. 268-269.

* Kategorio Leĝo de Wien pri ŝoviĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĵuro de la deputitoj de la Kortumo de Kadizo en 1810.
La **Liberala ŝtato** estas tiu eliranta kiel rezulto de la liberalaj revolucioj kaj kiel anstataŭo de la Absoluta monarkio propra de la Antikva Reĝimo. Estas la politika sistemo propra de la komenco de la Nuntempa Epoko, en la nova sociekonomia situacio kiu povas nomiĝi **Nova Reĝimo** aŭ **Liberala Reĝimo**. Ties daŭro en la tempo povas kompreniĝi ĉu ĝis la aktualo aŭ ĝis la Intermilita periodo (1918–1939), kiam ĝi eniras klare en krizo.

Karakteroj
----------

La ŝtatformo ne gravas por ties karakterizo, ĉar ĝi povas esti ĉu Konstitucia monarkio (kiel ĉe la Hispana konstitucio de 1812 en Hispanio), Parlamenta monarkio (kiel ĉe la angla modelo el la Angla Enlanda Milito de la 17a jarcento) aŭ Respubliko (kiel ĉe la kazo de la Franca Revolucio).

Ĉiukaze karakterizas la novon politikan sistemon la rolo de la **Liberala ŝtato** kiel ilo en al triobla procezo kiun konsistigas la Burĝa Revolucio, Industria Revolucio kaj Liberala Revolucio, de transformoj kaj sociaj, socialaj, ekonomiaj kaj politikaj en profito de:

* la nova klaso hegemonia: la burĝaro,
* la produktomaniero hegemonia: la kapitalismo,
* la ideologio hegemonia: la liberalismo.
**Lebenbrunn,** hungare **Létér** estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberpullendorf, en municipo de Pilgersdorf.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 548 m
* Loĝantaro:
* Telefonprefikso: 02616
* Poŝtkodo: 7441
* Aŭtokodo: OP
* 47° 27′ 45″ N 16° 18′ 00″ O﻿ / ﻿47.46250 °N, 16.30000 °O﻿ / 47.46250; 16.30000 (mapo)Koordinatoj: 47° 27′ 45″ N 16° 18′ 00″ O﻿ / ﻿47.46250 °N, 16.30000 °O﻿ / 47.46250; 16.30000 (mapo)

Situo
-----

Lebenbrunn situas ĉe montoj. Oberpullendorf troviĝas je 21 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1608 en formo *"Lenprun"*. Tiam aŭstroj fondis la komunumon. En 1910 vivis tie 246 homoj, (plejparte germanoj). Ĝis 1921 Létér apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto Kőszeg, poste al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Germanio). En 1971 Lebenbrunn aliĝis al Pilgersdorf.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo

* Kategorio Lebenbrunn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Moderna rekonstruo de la romiaj legianoj kun plata armilekipo (*lorica segmentata*).
La romia **legiano** (ankaŭ *legionano*) (en Latino: *legionarius*, pl. *legionarii*) estis profesia soldato de peza infanterio de la Romia armeo post la reformoj faritaj de Kajo Mario. Legianoj devis esti Romiaj civitanoj sub aĝo de 45. Ili estis enlistitaj en legion dum 25 servojaroj, drasta ŝanĝo el iama praktiko enlistiĝi nur por unu kampanjo. La lastaj kvin jaroj estis de veterana pli malpeza taskaro. Fine de ilia servo, la Romiaj legianoj ricevis malgrandan bienon aŭ monan ekvivalenton.

La termino *legiano* estas ankaŭ termino uzata por membroj de variaj militaj fortoj kiuj same ricevis la titolon de "legio", kvankam tute ne montras similon al la peza infanterio de antikva Romo. En la 18a kaj komenco de la 19a jarcentoj tiu nomigo estis foje atribuita al unuoj kiuj enhavis kaj rajdajn kaj piedirajn komponantojn. Pli ĵuse la titolo estis uzita de la Franca Fremdula Legio, la Hispana Legio, la Polaj Legioj kaj la Ĉeĥoslovakaj legioj. Ankaŭ la membroj de tiuj modernaj legioj estas ofte nomataj **legianoj**. Ankaŭ oni konas kiel legianoj la membrojn de faŝisma rumana organizo nome Legio de Arkianĝelo Mikaelo, *Fera Gvardio*, *Ĉion por la lando* kaj finfine *Legiana Movado*.

Vidu ankaŭ
----------

* Legio
* Legio Condor

Notoj
-----

1. ↑   Rodgers, Nigel (2013). Ancient Rome: A Complete History of the Rise and Fall of the Roman Empire. Southwater. ISBN 1844778592.

* Kategorio Legiano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lajos Szalkai** [lajoŝ salkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szalkai Lajos** estis hungara aktoro, teatrestro. Lia origina familia nomo estis *Propper*, lia familia nomvarianto estis *Szalkay*.

Lajos Szalkai naskiĝis la 18-an de marto 1862 (laŭ alia informo la naskiĝjaro estas 1863) en Ópályi, li mortis la 21-an de junio 1930 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Szalkai devenis el juda familio. Li komencis sian aktoran karieron en koruso de teatro de Kolozsvár en 1883. Li apartenis al provincaj teatraj kompanioj ekzemple de Béla Tóth (1884), Vince Nagy (1886), Károly Somogyi (1889). En 1893 li establis propran teatran trupon kaj ĝis 1903 li aranĝis spektaklojn province, poste li malfermis en Budapeŝto la Novan Teatron. Ekde 1905 li denove estis teatrestro province ĝis la emeritiĝo en 1919. Intertempe li havis rolojn ankaŭ en mutaj filmoj. Li edziĝis en 1898, poste filino naskiĝis.

Liaj kinaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------------

* *A szerencse fia* (1916) – Szűcs (libroeldonisto)
* *Tatárjárás* (1917) – Lohonyay (generalo)
* *Az iglói diákok* (1918) – Janó Odrobina (drinkejisto)
* *A dada* (1919) – Frigyes
* *Szép Ilonka* (1920) – servisto de Peterdy
* *Ha megfujják a trombitát* (1921) – Gyúró Brobolya
* *Pesti csibészek Párizsban* (1924) – Szepi

Elektitaj membroj de teatra kompanio de Lajos Szalkai
-----------------------------------------------------

Jenő Halmi (1877), Margit Kornai, Gusztáv Szepesi, Béla Timár.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Lajos Szalkai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753124
 |


* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
Lokigo de la Liefkenshoek-tunelo
Enirejo de la Liefkenshoek-tunelo
La **Liefkenshoek-tunelo** (nederlande: *Liefkenshoektunnel*) estas tunelo kun vojimposta pagejo norde de Antverpeno sub la rivero Skeldo. La tunelo estas parto de la aŭtoŝoseo R2. La tunelo estas plilongigo de la Frans Tijsmans-tunelo.

La Liefkenshoektunelo estas pagita de privata kapitalo ĉar la tiama federacia registaro ne scipovis liberigi monon por ĝin konstrui.

Historio
--------

La tunelo dankas sian nomon al la proksima fortikaĵo Liefkenshoek. Ĝi estis konstruita ekde 1987 de la firmao NV Tunnel Liefkenshoek, konsorcio de la firmaoj De Meyer, Betonac kaj Van Laere. Je la 10-a de julio 1991 ĝin malfermis ministro Johan Sauwens.

Origine estis la celo ke post 22 jaroj la tunelo estu senpage transdonita al la ŝtato. La nombro de uzantoj de la tunelo estis malpli alta ol taksita, kaj tio kaŭzis problemojn. La konsorcio kulpigis la flandran registaron, ĉar ĝi ne kreis la promesitajn vojojn al la tunelo. Ĵugisto pravigis la konsorcion kaj la flandra registaro devis kovri ĉiujn mankantajn enspezojn. En majo 1995 la flandra registaro transprenis ĉiujn akciojn de la tunelo.
La rajto peti impostojn por la tunelo estis plilongigita de 2009 al maksimume 2037. Kiam okazis akcidento aŭ estas escepte longaj aŭtomvicoj, foje la tunelo estas senpage traveturebla.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Liefkenshoek-tunelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la Liefkenshoek-tunelo
* Retejo de pledantoj por senimposta Liefkenshoek-tunelo Arkivigite je 2017-09-22 per la retarkivo Wayback Machine
**Lajos Szakolczay** [lajoŝ sakolcai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szakolczay Lajos** estas hungara laboristo, redaktoro, kritikisto, ordinara membro de Hungara Arta Akademio ekde 2023. Lia edzino estis Laura Faragó, lia origina familia nomo estis Varga, baldaŭ li uzis nomon de la patrino. Liaj pseŭdonimoj estis *Kanizsai Dávid* kaj *Bagolai Polikárp*.

Lajos Szakolczay en 2016
Lajos Szakolczay naskiĝis la  27-an de februaro 1941(nun 1941-02-27) en Nagykanizsa.

Biografio
---------

Lajos Szakolczay maturiĝis en mezlernejo en 1959, poste li laboris en ŝtataj entreprenoj. En 1963 li translokiĝis al Budapeŝto, kie li laboris en granda ŝtalindustria fabriko, sed inter 1968-1971 li estis samloke ankaŭ bibliotekisto. Intertempe en 1970 li akiris estetikan diplomon. Inter 1972-2003 li estis redaktoro en pluraj revuoj. Li ricevis premiojn inter 1995-2016.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Megtartó varázslat* (antologio, 1980)
* *Dunának, Oltnak* (studoj, 1984)
* *A csavargó esztétikája* (eseoj, kritikoj, 1996)
* *Erdélyi ősz* (2006)
* *Nagybányától Picassóig. Válogatott művészeti írások* (elektitaj eseoj, 2015)
* *A táj lélekarca.* (2021)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 836050
* LCCN: n80069690
* VIAF: 17636361
* ISNI: 0000 0001 0957 0622
* BNF: 12940021s
 |


* Portalo pri Biografio
**Lago de Marmorera** (germane *Marmorerasee*, romanĉe *Lai da Marmorera*) estas baraĵlago en kantono Grizono en Svislando.

Geografio
---------

La Lago de Marmorera situas en la valo de la rivero Julio sur alteco de 1680 m s.m. Laŭlonge de la orienta lagobordo kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 3, kiu kondukas trans Juliopasejo de Koiro al Engadino. La nova vilaĝo Marmorera situas ĉe la orienta bordo de la lago. Sube de la digo en la sudo de la lago troviĝas la setlejo Scalotta respektive Castiletto. Oriente de la lago etendiĝas la naturparko Ela.

Historio
--------

La 17-an de oktobro 1948 la komunuma asembleo per 24 kontraŭ 2 voĉoj akceptis la koncedon de koncesio por la utiligado de la akvoenergio kaj konstruo de baraĵlago. En la jaro 1954 la malnova vilaĝo estis detruita kaj komenciĝis la plenigo de la lago per akvo. La domoj de la iama vilaĝo estis eksplodigitaj. 

En 2000-aj jaroj la svisa reĝisoro *Markus Fischer* produktis la filmon *Marmorera*, filmdramo pri niksino el la lago de Marmorera.

Teknikaj informoj
-----------------

Supreniru plonĝisto en la lago Lago de Marmorera.
La digo estis finkonstruita en la jaro 1954. La digo estis konstruito per surŝutado de tero. Temas pri la unua per tersurŝutado konstruita baraĵolagodigo en Eŭropo. La alteco de la digo estas 91 m, la digokrono havas longecon de 400 m, la baraĵvolumeno de la lago estas 0,060 km³, kaj la elflua kapacito 200 m³/sek. La lagon ekspluatas la Elektrejo de la urbo Zuriko. La elektrejo, kiu utiligas la energion de la lago situas en Tinizong sur alteco de 1232 m s.m. kaj en Tiefencastel sur alteco de 859 m s.m.

Referencoj
----------

1. ↑   Fotogalerio pri la detruo kaj dronigo de la malnova vilaĝo Marmorera. Arkivita el la originalo je 2010-12-15. Alirita 2011-09-02.
2. ↑   Retpaĝo pri la filmo Marmorera. Arkivita el la originalo je 2011-12-19. Alirita 2011-09-02.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lago de Marmorera en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Marmorera en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale
**Laguna Dalga** [laGUna DALga] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *El Páramo* (Altebenaĵo aŭ Stepo), en la sudo de la provinco.

La provinco Leono en la regiono kaj *El Páramo* en la provinco.
Komarkoj de la provinco Leono; *El Páramo* (Altebenaĵo) sude, grizkolora.
Preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Laguna Dalga, San Pedro de las Dueñas, Santa Cristina del Páramo kaj Soguillo del Páramo, okupas totalan areon de 38,41 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 633 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 600 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 36 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (iam vitejoj, poste maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758576
 |
**Lajos Petri** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Petri Lajos** estis hungara skulptisto, altlerneja instruisto. Lia familia nomo estis *Pick* ĝis 1928.

Husaro en Budapeŝto fare de Petri Lajos
Lajos Pick  naskiĝis la 8-an de junio 1884 en Szeged, li mortis la 26-an de aŭgusto 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Petri devenis el riĉa juda familio. Li frekventis piaristan lernejon en sia naskiĝurbo, poste li studis juron en Reĝa Universitato de Budapeŝto kaj Berlino. Li lernis skulptadon de Ede Telcs ekde 1907, poste en arta akademio de Bruselo. Inter 1910 kaj 1922 li vivis plej ofte en Belgio. En tiu periodo li debutis en ekspozicio en Budapeŝto en 1911. Depost 1922 li kreis skulptaĵojn en Budapeŝto ĝismorte.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Budapeŝto (1922, 1960)
* Szeged (1963)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Arthalo Budapeŝto (1911, 1940)
* Stokholmo (1922)
* Romo (1928)
* Bruselo (1959)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* József KatonaJózsef Katona
* Adolf LendlAdolf Lendl
* tombomonumento de Ottó Bláthytombomonumento de Ottó Bláthy
* tombomonumento de Lajos Petritombomonumento de Lajos Petri
* ornamskulptaĵoj en Budapeŝtoornamskulptaĵoj en Budapeŝto
* Adolf FényesAdolf Fényes

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Lajos Petri en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 624205
 |
**László BODI** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bodi László** estis hungara-aŭstraliana literaturhistoriisto, profesoro, membro (ekstera (1995)) de Hungara Scienca Akademio. Lia origina familia nomo estis **Bruchsteiner**, lia nomo en Aŭstralio estis **Leslie Bodi**.

László Bodi  naskiĝis la 1-an de septembro 1922 en Budapeŝto. Li mortis la 4-an de septembro 2015 en Melburno.

Biografio
---------

László Bodi devenis el juda familio. Li frekventis germanlingvajn lernejojn, poste li ne rajtis lerni en universitato, li estis presisto-lernanto. Inter 1943 kaj 1945 li estis trudlaboristo. Li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1949, li akiris ankaŭ Ph.D. Inter 1950-1957 li estis asistanto en la universitato, sed li laboris ankaŭ en eldonejo. En la jaro 1956 li partoprenis en movado de la popolaj kolegioj. En 1957 li translokiĝis al Aŭstralio, kie ĝis 1960 li instruis en Universitato de Novkastelo, poste li estis docento 2 jarojn en Universitato Monash. Li fondis katedron pri la germanlingva literaturo. En 1987 li pensiuliĝis, poste li estis gastoprofesoro en Vieno, Graz kaj Budapeŝto. Li ricevis 4 nehungarajn premiojn inter 1976-1997.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Tauwetter in Wien*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2016-08-15 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-08-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2016-08-16 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* angle, hungare


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 562927
* GND: 11882693X
* LCCN: n86837603
* VIAF: 85414677
* ISNI: 0000 0001 1681 3100
* SUDOC: 030595878
* BNF: 12197927p
* NLA: 35398081
* BIBSYS: 90719715
* NKC: xx0018092
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**LI Wenliang** (ĉine 李文亮, pinjine: Lǐ Wénliàng; naskiĝis la 12-an de oktobro 1986, mortis la 7-an de februaro 2020) estis ĉina okulkuracisto en Ĉefmalsanulejo de Uhano avertanta pri la nova epidemio. La 3-an de januaro 2020 ĉina polico admonis lin pro "falsaj komentarioj en Interreto".

Agado dum la epidemio
---------------------

Li mortis la 7-an de februaro, matene en la Centra Hospitalo de Uhano pro netipa pneŭmonio Li Wenliang. Ĉinaj retumantoj esprimis siajn kondolencojn en sociaj retoj kiel Weibo kaj postulis ke la aŭtoritatoj pardonpetu pro mistraktado de la doktoro, kiun multaj en Ĉinio konsideras la nacia heroo. La 30-an de decembro 2019 li informis siajn samlernantojn en interreta grupo ke kelkaj pacientoj estis enhospitaligitaj en la Uhana hospitalo kun SARS-similaj simptomoj. Samtage lokaj aŭtoritatoj konfirmis ke estas registritaj 27 kazoj de nova viruso, kies apero ligiĝas al bazaro de maraj manĝaĵoj. Tamen li kaj sep aliaj homoj, inkluzive sep kuracistojn, estis vokitaj al polico, kie oni igis ilin subskribi sindevigon ne plu diskonigi informon pri la infekto. En januaro 2020 la ŝtata televido CCTV kondamnis ok loĝantojn de la urbo pro diskonigo de "onidiroj" kaj memorigis pri leĝa respondeco pro tiaj agoj.

La 3-an de januaro Li Wenliang revenis al sia laboro, sed la 10-an de januaro aperis tuso, sekvan tagon febro kaj la 12-an de januaro li estis enhospitaligita. "Tiutempe la registaro plu insistis ke ne okazis infektiĝo de homo al homo kaj diris ke neniu el medicinistoj infektiĝis. Mi estis konfuzita." skribis li en Weibo la 31-an de januaro. Antaŭ sia morto li publikigis en tiu socia reto fotojn de dokumentoj, en kiuj polico minacas lin per persekutoj pro diskonigo de la "rumoroj".

Sekvan tagon en Uhano estis eksigitaj du altranguloj. Pluraj ĉinaj civitanoj funebris lian hieraŭan forpason, marŝante laŭ stratoj kun sloganoj, mallevante la maskojn kaj sonigante fajfilojn. La Nacia Kontrola Komitato vendrede decidis sendi laborgrupon al Uhano por komenci ampleksan enketon pri okazaĵo koncerna al kuracisto Li Wenliang.

Kune kun Li Wenliang ĝis tiu ĉi dato pli ol 31 000 ĉinoj infektiĝis, el kiuj 636 mortis. La viruso disvastiĝis jam al 25 landoj. Laŭvican diurnon estis pli ol 34 500 infektitoj kaj morto-statistiko je akra pneŭmonio atingis la nombron 722.

Notoj
-----

1. ↑

* Kategorio Li Wenliang en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Li Wenliang en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 679782
* GND: 1204279187
* SUDOC: 200397567
 |