Vidu ankaŭ: Duizopropilbenzeno, 1,2-Duizopropilbenzeno, kaj 1,3-Duizopropilbenzeno

|  |
| --- |
| p-Duizopropilbenzeno |
| Kemia formulo |   **C12H18** |
| 1,4-Duizopropilbenzeno |
| **Bastona kemia strukturo de la 1,4-Duizopropilbenzeno** |
| 1,4-Duizopropilbenzeno |
| **Tridimensia kemia strukturo de la 1,4-Duizopropilbenzeno** |
| Alternativa(j) nomo(j) |
| * p-Duizopropilbenzeno
 |
| CAS-numero-kodo | 100-18-5 |
| ChemSpider kodo | 7205 |
| PubChem-kodo | 7486 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Aspekto | senkolora likvaĵo |
| Molmaso | 162,27492 g mol−1 |
| Denseco | 0,857 g/cm−3 |
| Fandpunkto | -17°C  |
| Bolpunkto | 210,5°C  |
| Refrakta indico | n\_{{761}}^{{20}} 1,4880 |
| Ekflama temperaturo | 76,7°C  |
| Solvebleco | Akvo:7,2 x 10-5<-/sup> g/LSolvebla en etanolo, etero, acetono kaj benzeno. |
| Mortiga dozo (LD50) | 930 mg/kg (buŝe)  |
| **GHS etikedigo de kemiaĵoj** |
| GHS Damaĝo Piktogramo | 

|  |  |
| --- | --- |
| 02 – Treege brulema | 07 – Toksa substanco |

|  |  |
| --- | --- |
| 08 – Risko al sano | 09 – Noca por vivmedio |

 |
| GHS Signalvorto | Damaĝa substanco |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H304, H335, H336, H361, H400, H410 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P203, P261, P271, P273, P280, P301+316, P304+340, P318, P319, P331, P391, P403+233, P405, P501 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

**1,4-Duizopropilbenzeno** aŭ **p-duizopropilbenzeno** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **1,4-dukloro-benzeno** kaj **propano**. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. 1,4-Duizopropilbenzeno posedas 12 karbonatomojn kaj 18 hidrogenatomojn.

1,4-Duizopropilbenzeno (DIPB) estas aromata hidrokarbonido kiu havas larĝan gamon de aplikoj en scienca esplorado. Ĝi estas senkolora likvaĵo, kun molekula pezo de 162,27 g/mol kaj bolpunkto de 210,5 °C. DIPB estas ofta kombinento de multaj komercaj produktoj, kiel ekzemple solvantoj, tinkturfarboj, kaj purigaj agentoj. Ĝia kemia strukturo konsistas el du izopropilgrupoj alkroĉitaj al benzenringo en la 1-a kaj 4-a karbonatomo, kaj ĝi estas solvebla en organikaj solvantoj.

1,4-Duizopropilbenzeno estas vaste uzata en scienca esplorado, precipe en la kampoj de organika kemio kaj materiala scienco. Ĝi estas ofte uzata kiel solvanto por diversaj reakcioj kaj kiel komenca materialo por la sintezo de aliaj kombinaĵoj. Ĝi ankaŭ estas utiligata kiel reakciaĵo en diversaj reakcioj, kiel ekzemple la Friedel-Crafts-alkiliga reakcio kaj la Wittig-reakcio. Krome, 1,4-Duizopropilbenzeno estas uzata en la preparado de polimeroj kaj aliaj materialoj por uzo en diversaj kampoj.

La mekanismo de ago de 1,4-Duizopropilbenzeno baziĝas sur ĝia kapablo interagi kun aliaj molekuloj. Ĝi kapablas formi hidrogenajn ligojn kun aliaj molekuloj, kio permesas al ĝi funkcii kiel solvanto aŭ katalizilo en diversaj reakcioj. Plie, ĝi povas formi pi-pi-interagojn kun aliaj molekuloj, permesante al ĝi funkcii kiel peranto en kunordigaj kompleksoj.

1,4-Duizopropilbenzeno estas ĝenerale konsiderata kiel ne-toksa kaj ne-kancerogena. Tamen, ĝi povas kaŭzi iriton al la haŭto, okuloj kaj spira vojo. Longdaŭra eksponiĝo al altaj koncentriĝoj de 1,4-Duizopropilbenzeno povas kaŭzi kapturnon, kapdoloron kaj naŭzon.

La ĉefa avantaĝo uzi 1,4-Duizopropilbenzenon en laboratoriaj eksperimentoj estas ĝia malalta tokseco kaj ne-kancerogena naturo. Krome, ĝi estas relative malmultekosta kaj facile havebla kunmetaĵo. Tamen, ĝi ne estas tre solvebla en akvo, kio povas limigi ĝian uzon en certaj eksperimentoj.

Sintezoj
--------

### Sintezo 1

* Preparado de la **1,4-duizopropilbenzeno** per traktado de **1,4-dukloro-benzeno** kaj **propano**:

|  |
| --- |
| 1,4-Dukloro-benzeno +numero 2propano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}1,4-Duizopropilbenzeno +numero 2klorida acido |
|

  

### Sintezo 2

* Preparado de la **1,4-duizopropilbenzeno** per traktado de **katekolo** kaj **propano**:

|  |
| --- |
| katekolo +numero 2propano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{[H^{+}]}}\,}}}1,4-Duizopropilbenzeno +numero 2akvo |
|

  

### Sintezo 3

* Preparado de la **1,4-duizopropilbenzeno** per traktado de **1,4-dumetoksobenzeno** kaj **izopropila klorido**:

|  |
| --- |
| 1,4-Dumetoksobenzeno +numero 2izopropila klorido {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}1,4-Duizopropilbenzeno +numero 2metila hipoklorito |
|

  

### Sintezo 4

* Preparado de la **1,4-duizopropilbenzeno** per traktado de **1,4-duamino-benzeno** kaj **izopropila klorido**:

|  |
| --- |
| 1,4-Duamino-benzeno +numero 2izopropila klorido {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{Ag^{+}}}\,}}}1,4-Duizopropilbenzeno +numero 2kloramino |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Hidrokarbonido

Referencoj
----------

1. ↑  Chemical Book
2. ↑  GuideChem GuideChem
3. ↑  Chembk
4. ↑  EPA United States Environmental Protection Agency
5. ↑  Chemsrc
6. ↑  Chemnet
7. ↑  Airgas Air Liquide Company