recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Aurél Liffa,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Liffa Aurél** estis hungara geologo, mineralogo, altlerneja instruisto, institutestro. Li estis malkovrinto de la hungara kaolino.

Memortabulo pri Aurél Liffa
Aurél Liffa naskiĝis la 10-an de junio 1872 en Korpona (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Krupina en Slovakio), li mortis la 23-an de oktobro 1956 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Aurél Liffa maturiĝis en luterana liceo en Selmecbánya en 1891, poste li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1895. Liaj plej gravaj instruistoj estis Károly Than, Béla Lengyel (1844), Vince Wartha, Miksa Hantken, József Sándor Krenner, Sándor Schmidt, Loránd Eötvös. Post siaj studoj li laboris 5 jarojn en Hungara Nacia Muzeo, sed li estis ankaŭ soldato kaj asistanto en la universitato. En 1900 li eklaboris en la geologia instituto, post 6 jaroj li doktoriĝis en la universitato kaj en 1909 li plustudis en Heidelberg. En la sekva jaro li habilitiĝis en Reĝa Universitato palatino József. Li batalis dum la 1-a mondmilito. En 1934 li estis nomumita institutestro, en la sekva jaro li pensiuliĝis. Li kandidatiĝis en 1955. Tiutempe li partoprenis en serĉado de perlitoj. Li ricevis premiojn inter. Li havis edzinon, kiu naskis gefilojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Adatok a ceyloni chrysoberyll kristálytani ismeretéhez* (1902)
* *Az Ecsedi-láp agrogeológiai viszonyai* (kun aliaj, 1906)
* *Adatok a krassószörényi bányavidék ásványainak kristálytani és chemiai ismeretéhez* (kun Kálmán Emszt, 1920)
* *Telkibánya ércelőfordulásának viszonyai* (1925)
* *Az Eperjes-Tokaji hegység geológiai felvételének eddigi eredményei s a felvétel ez idő szerinti helyzete* (1943)
* *Az ungvárit (klóropál) újabb előfordulása* (1947)
* *Telkibánya környékének földtana és kőzettana* (1953)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto (2002)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Aurél Liffa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 675331
* GND: 117004502
* LCCN: nb2012023573
* VIAF: 121512522
* ISNI: 0000 0000 7943 9294
* SUDOC: 188052917
* BNF: 15142582w
 |
Aktorino en tema parko montras tipan kamparanan antaŭindustrian kuirĉambron.
**Antaŭindustria civilizo**  estas civilizo kiu respondas al la specifaj sociaj karakterizaĵoj, kaj formoj de politika, kultura kaj socia organizo kiu postulis antaŭ la reala modernigo de la Industria Revolucio kaj la sukceso de kapitalismo, kiu rezultis en la starigo de industria socio. Aliflanke, antaŭ-industria civilizo estas komprenita kiel tre kompleksa socio (civilizo) de pli alta stato de primitiva civilizo la tiel nomata kultura evoluo.

La koncepto de la antaŭ-industria civilizo amplekse uziĝas en la ekzaktaj sciencoj, pli ol aliaj similaj konceptoj kiuj povas havi ideologian koncepton, kontraŭ kiu povas esti konsiderata termino "valoro-libera". Ekzemple, uzita interŝanĝeble kun tradicia socio.

Markso, teorie fondis la koncepton, uzante antaŭ-kapitalisman socian esprimon kaj ne estas neŭtrala termino, ĉar ĝi implicas ke la transiro al kapitalismo estas neevitebla evoluo aŭ progreso en la sinsekvo de formoj de produktado al estonteco sen klasoj laŭ komunisma socio. Aliaj sinonimoj estas agrara socio kaj antaŭmoderna socio, ambaŭ devenas de Hegelo kaj Markso. Kvankam ne strikte samsignifaj, ĉiu kun sia intelekta kasto kaj meritas sendependan traktadon.
Laŭ la latva mitologio, **Auseklis** (prononco "**Aŭ**seklis", latve el la vorteroj *aus* - "matena krepusko" aŭ "oriento" kaj "sēkla" - "semo") estis vira dio de la latva prakristana religio, kaj estis personigo de la planedo venuso. Li estis la kvara plej grava latva dio post *Dievs* (dio, la supera diaĵo), *Saule* (suno) kaj *Mēness* (luno). Li estas menciita en pluraj tradiciaj latvalingvaj popolaj kantoj (la "dainas"), kiuj estis pludonitaj buŝe, kaj ne estas skribaj dokumentoj aŭ arkeologiaj spuroj, kiuj atestus pri la kredo pri li.

Auseklis kiel dio
-----------------

Krucoj de Lietuvēns:la signo Auseklis (supre) kaj la pentagramo (sube) devis esti desegnitaj sen levi la manon
Auseklis estas proksime asociigita kun la dio *Mēness* ("luno"). Ambaŭ estis "Dieva dēli" ("filoj de Dievs"), kaj foje tial estis konfuzitaj. Auseklis estas la fianĉo de "Saules meita" ("filino de la suno", la litova diino Aušrinė). Iuj tradiciaj kantoj priskribas lin kiel adoleskan knabon.

Auseklis kiel signo
-------------------

La nomon Auseklis tradicie ankaŭ havas la signo de ok-angula stelo, kiu iĝis la simbolo de la Latvia nacia vekiĝo. La signo ankaŭ nomatas "kruco de Lietuvēns (malica spirito). La signo kutime pentriĝis kune kun la pentagramo, kiu en aliaj kulturoj estas simbolo por la planedo venuso. Probable ambaŭ signoj kune estis simboligo de Auseklis, kaj supozeble oirigine uziĝis kiel protekto kontraŭ malbonaj spiritoj. Por ke la prakristana magio efiku, la kruco devis esti desegnata sen levi la manon.

Referencoj
----------

* Latvijas Enciklopēdija, Rīga 2002, ISDN 9984-9482-0-X (1-8)
* Dainuskapis.lv

Vidu ankaŭ
----------

* Aušrinė
* Venuso (diino)
Greka antaŭmanĝaĵo
**Antaŭmanĝo** (franca, *aperitivo*; foje oni uzas la francan esprimon *hors d'œuvre;* aŭ la italan esprimon *antipasto*) estas unua parto de plurplada manĝo, antaŭ la ĉefplado, kaj **antaŭmanĝaĵo** plado servata tiuokaze. Ĝia funkcio estas veki la apetiton kaj prokrasti la malsaton. Ĝia konsisto multe diversas en diversaj landoj; ĝi povas esti aŭ malvarma aŭ varma. Apetitigaĵoj ofte estas servataj kiel manĝo, ekzemple en drinkejoj kaj koktelaj festoj por akompani la likvoron.

En la klasika Okcidenta kuirarto, antaŭmanĝo ofte konsistas el salato, sala torto, kovrita rostita pano aŭ frititaj legomoj. La supon, kiun oni ofte ankaŭ manĝas antaŭ la ĉefplado, oni tradicie konsideras apartan pladon, kvankam oni povas kalkuli ankaŭ ĝin kiel antaŭmanĝon; tio okazas ekzemple ofte en Portugalio. Nuntempe oni surtabligas en restoracioj pastaĵojn por ŝmiri ilin surpane. En Hispanio la tradicio de antaŭmanĝo konsistis el olivoj aŭ fromaĝo; nun en trinkejoj la oferto de antaŭmanĝoj estis ege varia kaj la hispana vorto *tapas* iĝis internacia.

En restoracioj antaŭmanĝoj helpas al la gastoj trapasi la atendotempon al la ĉefplado.

Rusaj antaŭmanĝaĵoj
-------------------

En Rusujo oni ofte manĝas antaŭmanĝon al la tagmanĝo, kiun oni nomas *zakuska* (foje esperantigita kiel **zakusko**). Ĝi povas ekzemple esti:

* Kaviaro de melongeno
* Ŝinko kun pizoj
* Vinagrosaŭco: salato de legomoj kun betoj, karotoj kaj kondimentoj
* Salato de brasiko
* Salato de kukumoj kaj tomatoj
* Oliv-olea salato: miksaĵo de legomoj kun majonezo kaj viand-pecetoj
* Marinita haringo
* Galantino de bovaĵo

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉefplado
* Postmanĝo

* Kategorio Antaŭmanĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Akuzista muŝkaptulo** |
| --- |
|  |
| masklomasklo
inoino |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Sigelus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***S. silens'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Sigelus silens****(Shaw, 1809) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Akuzista muŝkaptulo  |

 |
| v • d • r |

La **Akuzista muŝkaptulo**, *Sigelus silens*, estas specio de malgranda birdo de la familio de Muŝkaptuledoj. Tiu birdo estas loĝanta reproduktulo en Suda Afriko nome Bocvano, Sudafriko, Lesoto, Mozambiko kaj Svazilando kaj vaganto en Namibio. Ĝi estas la ununura membro de la genro *Sigelus*.

Tiu specio troviĝas en subtropika malferma arbaro, seka savano, arbustaro kaj ĉeurbaj ĝardenoj.

Aspekto
-------

Tiu nigrablanka birdo ricevas sian nomon el simileco kun la Kolumlanio, el la Laniedoj.

La **Akuzista muŝkaptulo** estas 17–20 cm longa. Maskla plenkreskulo estas **nigra supre kaj blnaka sube** kun blankaj flugilmakuloj kaj vostobordoj. La ino estas bruna, ne nigra, supre. Junulo estas kiel ino sed pli senkolora kaj kun brunaj punktoj kaj skvameco kaj supre kaj sube.

La kanto estas milda trilado, kaj la alarmalvoko estas *csisk*.

La masklo povas esti konfuzita kun la Kolumlanio, sed la laniedo havas tre hokoforman bekon, blankan makulon en ŝultro pli ol en malsupra flugilo, kaj ne havas blankon en sia pli longa vosto.

La **Akuzista muŝkaptulo** estas pli granda ol la masklo de Blankakola muŝkaptulo, kiu havas blankan kolumon kaj ne havas blankajn flugilmarkojn.

Kutimaro
--------

La **Akuzista muŝkaptulo** konstruas malferman tasforman neston el fajnaj tigoj kaj alia plantomaterialo kovritan el alia plantomaterialo. Ĝi estas lokita en densa arbusto.

La **Akuzista muŝkaptulo** manĝas insektojn, ofte prenitajn dumfluge.

Referencoj
----------

* Ian Sinclair, Phil Hockey kaj Warwick Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa* (Struik 2002) ISBN 1-86872-721-1
* **Del Hoyo**, J.; Elliot, A. & Christie D. (eldonistoj). (2006). *Handbook of the Birds of the World*. Volume 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers. Lynx Edicions. ISBN 84-96553-06-X.
**Aurél Milloss** [miloŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Milloss Aurél** estis hungara-germana-itala baletisto, koreografo, baletestro.

Aurél Milloss  naskiĝis la 12-an de majo 1906 en Újozora (nuntempa Uzdin en Serbio), li mortis la 20-an de septembro 1988 en Romo (Italio).

Biografio
---------

Aurél Milloss studis filozofion kaj teatrohistorion en Budapeŝto, ankaŭ baleton en studio de Reĝa Operejo (Budapeŝto). Depost Traktato de Trianon li perdis la hungaran ŝtatanecon, li lernis plu en Beogrado, Bukareŝto, Parizo kaj Berlino. En la lasta urbo li havis jam la unuan baletan ĉefrolon, sed li frekventis universitaton ankaŭ en Berlino. En 1928 li akiris diplomon pri baleto, poste li aliĝis al baleta trupo en Berlino. Baldaŭ li dancadis ankaŭ en aliaj eŭropaj urboj. En 1932 li debutis kiel koreografo. Post 2 jaroj pro la naziismo li rifuĝis al Budapeŝto. Komence li laboris en la Operejo, poste li establis memstaran balettrupon ĉefe el junaj aktoroj de Nacia Teatro (Budapeŝto). Ekde 1938 li laboris en Romo. En 1946 li estis nomumita baletestro de Teatro alla Scala. Inter 1953-1955 li havis propran balettrupon en Brazilo, poste li revenis al Italio, eĉ al Okcidenta Germanio. Li estis baletestro en Kolonjo (1959-63), Vieno (1963-66, 1971-74), Romo (1966-69).

Elektitaj baletroloj
--------------------

* Franz Liszt: *Tizenharmadik magyar rapszódia* kaj Béla Bartók *Allegro Barbaro* (1928)
* Mihail Fokin: *Petruska* - titolrolo (1933, Budapeŝto)
* Léo Delibes: *Coppélia* - titolrolo (1938, Romo)
* Béla Bartók: *A csodálatos mandarin* - titolrolo (1942)

Elektitaj koreografiaj laboroj
------------------------------

* *Prometheus teremtményei* (1942, Budapeŝto)
* *Don Quijote portréja* (1947, Parizo)
* Béla Bartók: *Reĝido skulptita el ligno* (1950)
* *A szorongás szonátája (1954, Rio-de-Ĵanejro)*
* *Estro Barbarico* (Kolonjo, 1963)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Géza Pártos

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio
* itallingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 588090
* GND: 119519089
* LCCN: n93093884
* VIAF: 121855485
* ISNI: 0000 0001 0788 6607
* LIBRIS: 397053
* SUDOC: 164451242
* BNF: 135058674 147967454, 135058674
* ICCU: CFIV147446
 |
La **Rusela paradokso** (aŭ *paradokso de Russell*) estas matematika paradokso malkovrita de Bertrand Russell en 1901. Ĝi pruvas ke la naiva arteorio uzata ĝis tiam (precipe grava en la teorioj de Georg Cantor kaj Gottlob Frege) estas memkontraŭdira. 

Konsideru la aron M difinitan kiel "la aro de ĉiuj aroj kiuj ne entenas sin mem". Formale:

{\displaystyle M=\{A\mid A\not \in A\}}
Ĉi tiu difino kondukas al kontraŭdiro: Se M entenas sin mem, ĝi ne entenas sin mem pro la difino de M. Kaj se M ne entenas sin mem, ĝi entenas sin mem, denove pro la difino de M. 

En la sistemo de Cantor, M estas bone difinita aro, do ĝi devus aŭ enteni sin mem aŭ ne enteni sin mem. En la sistemo de Frege, la aro M respondas al la plivastigo de la nocio "estas plivastigo de iu nocio kaj ne havas la econ de tiu nocio". Ĉi tiu plivastigo havas la econ de tiu nocio se kaj nur se ĝi ne havas tiun econ.

Vidu ankaŭ
----------

* Paradoksoj de naiva teorio de aroj
* Paradokso de Berry
* Paradokso de Cantor
* Paradokso de mensoganto
* Teoremoj de nekompleteco
* Problemo de halto
* Teorio de aroj de Zermelo-Fraenkel
* Paradokso de Burali-Forti
Koordinatoj: 49° 43′ 10″ N 18° 27′ 43″ O﻿ / ﻿49.71944 °N, 18.46194 °O﻿ / 49.71944; 18.46194 (mapo)

**Akva rezervujo Žermanice** (ĉeĥe *Žermanická přehrada*) estas valbaraĵo sur rivero Lučina ĉe Žermanice. Ĝi estis konstruita en la jaroj 1951 ĝis 1958 por provizado de ostrava industrio per trafika akvo. Por digo estis uzita 116 600 m³ da betono. Ĝi estas longa 314 m kaj alta 38 m. La akva areo prenas 248 ha kaj la suma volumento de valbaraĵo faras 25 300 000 m³ da akvo. La maksimuma profundeco estas 28 m. Sekve de la konstruado de valbaraĵo estis inundigitaj vilaĝoj Horní kaj Dolní Soběšovice. Dum la konstruado de la valbaraĵo estiĝis natura memorindaĵo Minejo de Žermanice, kiu estis en la jaro 1992 proklamita kiel natura memorindaĵo.

Akva reĝimo
-----------

Nesufiĉa akvoabundeco de la propra *Lučiny* necesigis konstruadon de alkondukilo Morávka-Žermanice el rivero Morávka, kiu estis finita en la jaro 1959. La sistemon de akvoekonomiaj laboraĵoj en akvejo de *Morávka* kaj *Lučina* plenigis pli poste konstruita rezervujo sur Morávka.

Uzo
---

La celo de la akva laboraĵo *Žermanice* estas provizi entreprenojn en la ostrava regiono per trafika akvo, plu poste plibonigi trafluojn en fluo sub la valbaraĵo kaj produkti elektran energion. Ĝi estis solene trafikigita la 8-an de novembro 1958 kaj de komence ĝi donis la akvon al la ostrava Nová huť kaj al paperfarejo en Vratimov. La akva rezervujo ankaŭ servas kiel provizujo por firmao Biocel Paskov, ĝi estas konvena kaj abunde eluzata por refreŝigado, al baniĝado, al akvaj sportoj kaj fiŝkaptado. En la rezervujo vivas granda nombro de fiŝoj, eblas ĉi tie ĉasi tradician karpon aŭ albramon, sed eĉ grandajn ezokojn kaj sanderojn, tinkojn, angilojn kaj multajn aliajn speciojn de fiŝoj.

La valbaraĵo estas riĉa refreŝigeja rifuĝejo de la ostrava aglomeraĵo. En la ĉirkaŭaĵo estas konstruitaj multaj privataj kabanoj kaj hoteloj, kampadejoj, aŭtokampadejo kaj kelke da restoracioj. En proksima ĉirkaŭaĵo troviĝas sur areo 1,95 ha forlasita kaj parte inundigita minejo kun rara flaŭro kaj faŭno.. Limojn de la valbaraĵo kreas municipoj Lučina, Dolní Domaslavice, Soběšovice kaj Žermanice.

Panoramo
--------

Panorama vido al la akva rezervujo ŽermanicePanorama vido al la akva rezervujo Žermanice

Referencoj
----------

1. ↑  Akva rezervujo Žermanice ĉe Frýdek-Místek en Beskydy.cz
***Akva muziko*** (angle *Water Music*, HWV 348, 349, 350)

estas kolekto de orkestraj verkoj de
Georg Friedrich Händel, kiuj konsistigas
tri orkestrajn suitojn.

Kreado kaj premiero
-------------------

Ne estas sciate, ĝuste kiam Händel verkis *Akvan muzikon*. Oni datas ĝin je la periodo de 1715 ĝis 1717.

Laŭ unu versio, la verko estis komponita en la jaro 1715 kaj devis pacigi la komponiston kun la angla reĝo Georgo la 1-a, eksa princo-elektisto de Hanovrio, ĉe kiu servis Händel. Tamen Händel ne estis diligenta servisto, li ofte permesis al si longajn forveturojn, kio kaŭzis malkontentecon de la reĝo.

Dokumentoj priskribas efektivan plenumadon de la komponaĵo en 1717. La 17an de julio 1717 por la reĝo estis aranĝita akva amuz-vojaĝo laŭ Tamizo, dum kiu estis plenumata *Akva muziko*. Apud la reĝa boato moviĝis boato kun 50 muzikistoj, kiuj ludis plej diversajn muzikilojn: trumpetojn, kornojn, hobojojn, fagotojn, flutojn, violonojn kaj kontrabasojn. La reĝo estis tiom admirita de la muziko,
ke ordonis ripeti ĝin dufoje antaŭ la manĝado kaj unufoje post la manĝado. Ankaŭ homoj ĉe la randoj de Tamizo kaj en boatoj surakve partoprenis la reĝan gajon.

Muziko
------

La komponaĵon konsistigas tri suitoj.
La ĝusta ordo de la pecoj en la suitoj ne estas konata,
iufoje eĉ pecoj el diversaj suitoj estas miksitaj.
Eble, dum la premiero por la reĝo
malrapidaj, ofte mallaŭtaj partoj estis plenumataj,
kiam la boatoj de la reĝo kaj de la muzikistoj proksimis,
kaj laŭtaj, viglaj pecoj,
kiam la boatoj disiĝis.

Suito F maĵora (HWV 348)
(du hobojoj, fagoto, du kornoj, kordinstrumentoj kaj figurita baso)
1. Uverturo: Largo, Allegro
2. Adagio e staccato
3. Allegro
4. Menuet
5. Air
6. Menuet
7. Bourrée
8. Hornpipe
9. Allegro

Suito D maĵora (HWV 349)
(du hobojoj, fagoto, du trumpetoj, du kornoj, kordinstrumentoj kaj figurita baso)
1. Allegro. Adagio.
2. Alla Hornpipe (la plej konata peco)
3. Menuet
4. Lento
5. Bourrée

Suito G maĵora (HWV 350)
(flutoj, kordinstrumentoj kaj figurita baso)
1. Allegro
2. Rigaudon
3. Menuet
4. Gigue

La muzikaĵo enhavas ĉirkaŭ 20 pecojn,
plejparte dancecajn.
Uverturon sekvas diversaj stiligitaj dancaj pecoj:
menuetoj, bureoj,
rigadono, kelkaj malrapidaj pecoj, nomitaj *ario*, ktp.

Muzikilaro:
du flutoj, du hobojoj, fagoto,
du kornoj,
du trumpetoj,
du solo-violonoj,
kordmuzikiloj,
klaviceno.

Specifa trajto de la orkestraĵo estas multnombraj
solooj de blovinstrumentoj.

Plenumado
---------

Brile plenumadis *Akvan muzikon*
la Berlina filharmonia orkestro, direktita de
Herbert von Karajan.

* Kategorio Akva muziko (Händel) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 157950
* GND: 300066341
* LCCN: n80008124
* VIAF: 294245028 177403206, 294245028
* BNF: 13913171v
 |
**Brieva de Cameros** [BRJEba dekaMEros] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la sudokcidenta komarko Supra Najerilla kaj en ties plej suda parto, nome *Las 7 Villas*. 

La municipa teritorio de Brieva de Cameros, en la sudokcidento de la regiono.

Geografio
---------

Ĝi estas aparta loĝloko kun komunikvojo al la cetero de la komarko kaj de la regiono laŭ la regiona ŝoseo LR-232 al Ortigosa de Cameros oriente kaj al la ŝoseo LR-113 inter Anguiano kaj Mansilla de la Sierra. Ĝi estas ĉe la supra Valo de la rivero Najerilla, je 973 metroj super marnivelo. Ĝi estas je 63 km de Logronjo, provinca kaj regiona ĉefurbo.

La loĝloko estas ĉe la montaro de Castejón (sude), kiu havas arbarojn. Brieva estas ĉe la krucejo de la riveroj Brieva kaj Berrinche. Krom la ĉefa urba kerno, la municipo estas komponita de du domaroj sur la maldekstra bordo de la rivero Brieva, konataj kiel Valdiña kaj Barruso.

Historio
--------

Krucmonumento kaj templeto.
Ponto.
Pri ekonomio, la mezepoka institucio Mesta markis la historion de la montaro ĝis nun. La transmigra brutobredado ordigis la spacon, la uzadon kaj la vivmanieron de multaj generacioj. La brutobredado de ŝafoj estas perfekte adaptebla al la orografiaj kaj klimataj kondiĉoj de la areo, kaj krome estis ankaŭ bovoj kaj kaproj. Ŝafoj ludis gravan rolon en la florado de tekstila industrio en la areo. Sed tio ŝanĝiĝis meze de la 19-a jarcento, kiam la konkurenco de la moderna tekstila industrio de Katalunio ruinigis la lokan tekstilan industrion, tro mandependa kaj tro malmulte mekanizita (kun konsiderinda malprogreso en la adoptado de energioj alternativaj al la hidraŭlika), kaj tro for de la ĉefaj fervojoj. Pro tio fine de la 19-a jarcento la loĝantaro elmigris al novaj industriaj centroj.​ 

En la 1960-aj jaroj la elmigrado iris al enlandaj centroj, unue al Bilbao, Barcelono kaj Madrido, kaj en la 1970-aj jaroj al Logroño. El la komenco de la 20-a jarcento oni perdis ĉirkaŭ 350 loĝantojn ĝis la nunaj 50.

Aktualo
-------

La loĝantaro estas tre maljuna. Vizitindaĵoj estas du preĝejoj, la ermitejo, kruco kaj templeto, urbodomo, blazondomoj, Muzeo *Rancho de Esquileo* pri transmigra brutobredado kaj lantondado, elfluejo de la rivero Brieva kaj fiŝbredejo de trutoj, drasejoj, montara pejzaĝo, ktp.

Bildoj
------

* Preĝejo kaj placeto de BrievaPreĝejo kaj placeto de Brieva
* Preĝejo de BarriusoPreĝejo de Barriuso

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo
* Nova Kamero

Notoj
-----

1. ↑  La contribución industrial de 1852 en La Rioja. de Joaquín Giró.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795714
* VIAF: 316734757
 |
**Addison Emery VERRILL** (1983, Majno — 1926, Kalifornio) estis usona zoologo. Li estis studento de Louis Agassiz en la Universitato Harvard ĝis 1862, la jaro kiam li finis siajn universitatajn studojn. Li tiam akceptis laboron kiel la unuan Profesoron de la Universitato Yale pri zoologio, kaj instruis tie de 1864 ĝis 1907. Li estis membro de la Konektikuto Akademio de Arto kaj Sciencoj.

Inter 1868-70 li estis instruisto pri kompara anatomio kaj entomologio en la Universitato de Viskonsino. De 1860 Verrill esploris la senvertebrulajn animalojn de la marbordo, kun speciala atenton al la koraloj, anelidoj, eĥinodermoj, kaj moluskojn, kaj iĝis la ĉefa spertulo pri iuj bestoj de la Norda Atlantiko.

Lia informo pri *The Invertebrate Animals of Vineyard Sound* (1874), kun Sidney Irving Smith, estas baza manlibro de la mara zoologio de suda Nov-Anglio. Liaj kolektoj estas konservitaj ĉe la Peabody Muzeo de Natura Historio en la Universitato Yale. En pli posta vivo li esploris kun siaj studentoj la geologion kaj marbestojn de la Bermuda Insuloj. Krom multaj memoraĵoj kaj artikoloj pri ĉi tiuj aferoj, li publikigis *The Bermuda Islands* (1903; dua eldono, 1907). Verrill publikigis pli ol 350 artikolojn kaj originalan tekston, kaj priskribis pli ol 1 000 speciojn de bestoj en praktike ĉiu grava taksonomi-grupo.

En 1959, Peabody Muzeo de Yale kreis la *Addison Emery Verrill Medal*, premiitan pro atingo en la natursciencoj.

Literaturo
----------

* Keir B. Sterling, Richard P. Harmond, George A. Cevasco & Lorne F. Hammond (dir.) (1997). *Biographical dictionary of American and Canadian naturalists and environmentalists*. Greenwood Press (Westport) : xix + 937 p. (ISBN 978-0-313-23047-9)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Addison Emery Verrill en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Addison Emery Verrill en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Wesley R. Coe «Biographical Memoir of Addison Emery Verrill». *National Academy Biographical, Memoirs Vol,. XI*, 1929


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 637749
* GND: 117682039
* LCCN: n84119677
* VIAF: 24849447
* ISNI: 0000 0000 8103 9185
* SUDOC: 11924246X
* BNF: 14595057m
* NLA: 35767111
* BIBSYS: 1048960
* BNE: XX1150750
 |
La **Premio internacia de kuraĝa virino** (angle: ***International Women of Courage Award - IWOC)*** estas ĉiujara usona premio de la Usona Departemento de Ŝtato al virinoj de la tuta mondo kiuj montris gvidantecon, kuraĝon, eltrovemon kaj volon oferi sin por aliaj, precipe por antaŭenigi la rajtojn de virinoj.

IWOC premiitaj virinoj en 2012IWOC premiitaj virinoj en 2012

Historio
--------

La premio estis establita en 2007 de Usona Sekretario de Ŝtato nome Condoleezza Rice dum la Internacia tago de virinoj, festo kiu estas ĉiujare celebrata ĉiun 8-an de marton en multaj landoj tutmonde. Ĉiu usona ambasado havas la rajton rekomendi unu virinon kiel kandidato.

Vidu ankaŭ
----------

(en) *List of awards honoring women* (Listo de premioj honoranta virinojn)

Eksteraj ligoj
--------------

Internaciaj Virinoj de sekretario de Kuraĝa Premio

2010 Premioj internaciaj de kuraĝaj virinoj, Usona Ŝtata Departemento photostream sur Flickr

2011 Premioj internaciaj de kuraĝaj virinoj, Usona Ŝtata Departemento photostream sur Flickr

Referencoj
----------

1. ↑  (en) "*Secretary's International Women of Courage Award*", United States Department of State.

* Kategorio Premio internacia de kuraĝa virino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Brigada generalo** estas oficira rango de generalo. En multaj armeoj ĝi estas la plej malsupra generala rango. Ofte ĝin simbolas unu ora stelo (aŭ du laŭ la lando) aŭ simila simbolo.

Foje oni uzas por tiu rango la esprimon "**brigadestro**" aŭ "**brigadisto**" por indiki, ke li komandas brigadon.

Kie ekzistas ĝendarmaro, ĉitiu ofte posedas analogan kaj samnoman rangon.

Germana armeo
-------------

La **brigada generalo** estas la plej suba generala rango ĉe la Bundeswehr.
La ranga vicordo estas:

* Brigada generalo (1 stelo)
* Generalmajoro/Divizia generalo (2 steloj)
* Generalleŭtenanto (3 steloj)
* Generalo (4 steloj)

La titolo "Brigada generalo" venas el la anglo-usona areo, kie la plej suba generala rango nomiĝas *Brigadier General*.

Ĝi estis enkondukita en 1955/56 en *Bundeswehr*, por unuecigi la rangojn ene de NATO.

Unu brigado estas komandita laŭregule fare de brigada generalo. La brigado (konsistanta el 1.400 – 4.200 soldatoj) estas armeo enhavanta ĝenerale du infanteriajn regimentojn.

* 

  

* Kategorio Brigada generalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sasal** [saSAL] estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la okcidento de la komarko *Alto Gállego* (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco. 

La loĝloko Sasal mem estas en la okcidenta valo *Val Estrecha* je kvar km de Sabiñánigo. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj.

Historio
--------

Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico. 

Dum la Hispana Enlanda Milito, Sasal suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj).

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Sasal oni malaltiĝis el 36 loĝantoj en 1980 ĝis nunaj nur 9 loĝantoj (2019).

Aktualo
-------

La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, kio pluas ĉi tie male al aliaj apudaj lokoj, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814574
 |
Brigadejroj
**Brigadejro** (portugale *Brigadeiro* [bɾiga'dejɾu]) estas brazila dolĉaĵo farita el kakaopulvoro, kondensita lakto kaj butero. Brigadejro same kiel *beijinhos* (kisetoj) kaj *cajuzinho* (akaĵueto) estas manĝata dum naskiĝtagfestoj.

Historio
--------

Brigadejro ekestis dum la 1940-aj jaroj laŭ Brigadeiro Eduardo Gomes. Eduardo Gomes estis brazila aerarmea brigadestro (tial 'brigadeiro'), kiu konatiĝis pro sia partopreno en komunista partio en Rio de Ĵanejro. Pliposte, en 1946 kaj 1950, li vane klopodis fariĝi prezidento dum mallonga periodo de demokratio en Brazilo. Tio estis periodo de mankoj je tradiciaj importproduktoj, kiel nuksoj kaj eŭropa fruktaro, pro la postsekvoj de la milito. En tiu sama periodo Nestlé tamen enkondukis la kakaopulvoron en Brazilo.

Kvankam Brazilo estas unu el la plej grandaj produktistoj de kakaograjnoj oni opinias ke la sukceso de brigadejro ŝuldas al koincido de cirkonstancoj: ke Nestlé enkondukis la kakaopulvoron, la elpensintoj nomis la frandaĵon al la konata politikisto, la serĉado al anstataŭigaĵo por la bongustaĵoj kiuj ne plu povas esti importataj kaj la facila preparmaniero.

Alia rakonto diras ke la brigadejro estis nomumita laŭ Eduardo Gomes, ĉar li perdis unu el la testikoj dum armita konflikto en la urbo; brigadejro ne havas, kiel unu el la malmultaj bongustaĵoj, ovojn en la recepto, kaj en la portugala lingvo *ovo* estas vulgara vorto por testiko (kojono).

Vidu ankaŭ
----------

* Brazila kuirarto

* Kategorio Brigadejro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**General Pánfilo Natera** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo samen omiĝas *General Pánfilo Natera*.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 21398 loĝantojn. El tiuj estas 10246 viroj kaj 11152 virinoj. La komunumo havas surfacon de 430 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 2,110 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 400 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 22° 40′ norda latitudo kaj 102° 7′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 18831 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 4 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.02 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

12,878 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 11296 alfabetoj kaj 692 analfabetoj. Do 12.22 % de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Inter la virinoj estas 6,123 alfabetoj kaj 882 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 12.59%. Inter la viroj estas 5,173 alfabetoj kaj 692 analfabetoj, do 11.80% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio General Pánfilo Natera en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2007-04-01 per la retarkivo Wayback Machine
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Nigradorsa fruktokolombo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Ptilinopus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. cinctus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Ptilinopus cinctus****(Temminck, 1810) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Nigradorsa fruktokolombo  |

 |
| v • d • r |

La **Nigradorsa fruktokolombo** aŭ **Striata fruktokolombo**, *Ptilinopus cinctus*, estas granda kolombo (38-44 cm longa kaj 450-570 g peza) kun **blankaj kapo, kolo kaj supra brusto**, kio kontrastas kun **nigra dorso** (kio nomigas la specion) kaj same nigraj supraflugiloj grade al grizo ĉe pugo; la vosto estas nigra kun larĝa griza finstrio; subaj partoj estas grizaj, markitaj el la supra blanko de larĝa nigra strio.

Distribuado
-----------

Balio, ĉe insuloj Malgrandaj Sundoj kaj Aŭstralio, kie ĝi estas limigita al okcidenta bordo de regiono Arnhemlando.

Vivejo
------

Tiu aŭstralazia specio loĝas ĉe musonaj pluvarbaroj.

Manĝo
-----

La **Nigradorsa fruktokolombo**  manĝas fruktojn el arbaraj arboj, ĉefe figojn.

Nestumado
---------

La **Nigradorsa fruktokolombo**  demetas ununuran ovon en malferma platformo de bastoentoj kaj branĉetoj en arbara arbo.

Referencoj
----------

* BirdLife International. (2006). Species factsheet: *Ptilinopus cinctus*. EL  1an Februaro 2007
* Higgins, P.J.; & Davies, S.J.J.F. (Eds.). (1996). *Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic Birds. Volume 3. Snipe to Pigeons*. Oxford University Press: Melbourne. ISBN 0-19-553070-5

Vidu ankaŭ
----------

* Arnhemlanda tropika savano
* Grava birda areo de Arnhem-Altebenaĵo
**Sarsa Dengel** (en geeza ሠረጸ ድንግል *śarṣa dingil*, en amhara *serṣe dingil* "Burĝono de la Virgulino", 1550 – 4a Oktobro 1597) estis *naguso*, tio estas imperiestro de Etiopio (trononomo **Malak Sagad la 1-a**, en geeza መልአክ ሰገድ *mal'ak sagad*, en amhara *mel'āk seged*, "kiun la anĝelo adoras") (1563–1597) kaj membro de la Salomona dinastio. Li devis lukti kontraŭ la avancoj de la Otomana Imperio el la Ruĝa Maro suden. Krome li devis fronti diversajn internajn ribelojn.

Nomita ankaŭ Serce-Dingil (1564—1597) li montris sin unu el plej grandegaj reĝoj-batalantoj de Etiopio. Li preskaŭ seninterrompe bataladis kaj kolektadis tributon. En 1577 ĉe la rivero Uabili li venkis la hareran sultanon Muhamedon la 4-an, kiu subtenis Jishakon. Por tio trupoj de la oomoj disrabis Hareron kaj ĝia ĉefurbo estis translokigita al la oazo Ausa, ĉe la malsupra fluo de la rivero Avaŝ, kaj la lando mem velkis. En 1578 Serce-Dingil faris decidan baton kontraŭ Jishako kaj liaj turkaj aliancanoj — unue en Intioĉu, post ĉe Adi-Koro. Jishako kaj turka paŝao pereis, la imperiestro prenis lian rezidejon Dibarua. Serce-Dingil aneksis Hamasenon kaj apenaŭ kaptis de la turkoj Arkikon. En 1589 la turkoj estis devigitaj paciĝi kaj la imperiestro nuligis la titolon bahir negeŝ. En sud-okcidento Serce-Dingil subigis la kelkajn popolojn: guragojn, hadjojn, kambatojn, kulojn, boŝojn, kafojn kaj aliajn. Li kristanigis ilin kaj disloĝigis inter ili amharajn militistojn kaj pastrojn. Tamen la oromoj daŭre ofensivis, la turkoj detenis la havenojn Masaŭa kaj Arkiko en Eritreo, portugalaj jezuitoj intrigis inter etiopaj altranguloj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 494597
* LCCN: n2005091365
* VIAF: 89015410
* ISNI: 0000 0001 1451 3673
 |
*Predator estis ankaŭ filmo kun Arnold Schwarzenegger*
La RQ-1 Predator-spavo de la usona aerarmeo flugas super la oceano, flanka foto
La **General Atomics MQ-1 Predator** (Predokaptanto) estas senpilota aviadilo, evoluigita fare de *General Atomics Aeronautical Systems Incorporated* por Usona aerarmeo. La norma homekipo por kompleta sistemo kun kvar aviadiloj konsistas el 82 homoj por 24-hora engaĝiĝo (ili deĵoras surtere en alternoj).
Por la flugo necesas unu stiristo kaj du sensilaj operatoroj (aŭ manipulistoj).

La direktado okazas en tera bazo, kiu havas kontakton kun Predator en 6,25-metra-Ku-kanala satela kontakto kaj C-kanala-radio.

Tiu ĉi spavo estas ekipita per kameraoj por taga kaj nokta vido per infraruĝo kaj radaro.

RQ-1 Predator
-------------

Ĝi servas por aŭ gvati aŭ skolti.

MQ-1 Predator
-------------

M signifas la multflankan uzon. Tiu ĉi tipo uzeblas por gvatado kaj batalo.

Ekde 1995 ĝi surhavis multespektran celsistemon, kun 2 kunportitaj AGM-114 Hellfire (kontraŭ-tankaj misiloj kun lasera gvido) por ekpafi.

Teknikaĵoj
----------

dekstra

|  |  |
| --- | --- |
| Motoro: | kvarcilindra motoro "Rotax 914" kun povumo de 101 ĈP (75 kW) |
| Longo: | 8,22 m (27 futoj) |
| Alto: | 2,10 m |
| Malplena maso: | 512 kg |
| Maks. starta maso: | 1020 kg |
| Utila ŝarĝo: | 204 kg |
| Enverguro: | 14,8 m |
| Rapideco: | Averaĝa rapideco 70 nodoj (marmejloj en horo; = 130 km/h), ĝis 135 mejloj/horo (215 km/h) |
| Flugkapablo: | ĝis 400 marmejloj (740 km) |
| Flugalto: | ĝis 7620 m (25.000 futoj) |
| sistemkostoj: | 40 milionoj da US-$ (1997) |
| Lasta uzo: | jaro 2016 |

Eksteraj ligiloj
----------------

* General Atomics MQ-1 Predator en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio General Atomics MQ-1 Predator en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* informa paĝo de la aerarmeo
Kuireja rubujo, Francio
Surstrata rubujo, Anglio
Stacidoma rubujo, Germanio
**Rubujo** estas ujo por kolekti kaj konservi rubojn, ĝis fina forpreno. Kutime rubujoj estas el plasto, lado aŭ drato, sed povas esti ankaŭ el zinkita aŭ rustorezista ŝtalo kaj eĉ betono.

Ordinare akceptujo en la rubujo estas ŝanĝebla (iufoje havanta fiksilon de polietilena sako por rubo). Iufoje povas esti renverseblaj variantoj, en kiuj malplenigo disde rubo okaziĝas per rensverso de la rubujo ĉirkaŭ la akso.

Rubujoj povas esti incendisekuraj, t.e. kovrilo de la rubujo servas kiel garantia altkvalita estingilo, fermanta aeran penetron okaze de la ekbrulo, tiamaniere forigante la flamon.

Fumiĝanta rubujo en urbo Kaliningrad, Rusio, la 26-an de decembro 2007.
Oni ankaŭ uzas la vorton por virtuala rubujo en komputilo.

Kelkaj rubujoj faciligas recikligon enhavante plurajn apartajn ujojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Rubuja genro

* Rubujo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Rubujo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **preĝejo Sankta Jakobo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Pósfa.

Historio
--------

Laŭ analizo de la fundamento tiu ĉi kirko estas romanika, konstruita eble en la 13-a jarcento. Tiun aserton kontraŭdiras baldaŭa dokumento, laŭ tio la kirko estis konstruita en la 1560-aj jaroj  Arkivigite je 2017-02-26 per la retarkivo Wayback Machine. Tamen povas okazi, ke tio estis nur trakonstruo aŭ rekonstruo. Laŭ alia informo la kirko estis konstruita en la 18-a jarcento. En 1758 ĝi estis filio de Répceszentgyörgy. En 1879 la preĝejo estis pligrandigita kaj trakonstruita laŭ romantikismo. En la 1990-aj jaroj arkeologoj esploris la murojn sen mezepokaj trovaĵoj.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas laŭ la vojo kaj havas po unu turon, navon, duonrondan absidon kaj sakristion. La turopinto estas piramida, la sakristio estas kuboforma.

Kermeso okazas en la 25-an de julio.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Csengőd** (csengOd) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono *Suda Ebenaĵo*, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kiskőrös. La nomo laŭvorte signifas via sonorilo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 49 km²
* Loĝantaro: 2300
* Poŝtkodo: 6222
* Telefonprefikso: 78

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo Budapeŝto-Beogrado, laŭ flankovojoj. Departementejo Kecskemét troviĝas 50 km-ojn for.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj sarmatoj, hunoj kaj avaroj loĝis. La unua mencio devenis el 1408. Dum la turka erao la regiono senhomiĝis, la loĝantoj loĝis nur en urboj, ekzemple Nagykőrös, Kecskemét, Szeged, Szabadka. Post la turkoj senfina serio de farmoj formiĝis, ĉar el la urboj la kamparanoj ne povis kulturi la teron kaj bredadi bestojn. Inter 1853-1912 la kampoj apartenis al Páhi. En 1882 la fervojo atingis la nunan vilaĝon. En 1891 oni disdonis parcelojn, kiu iĝis ĝermo de la vilaĝo. La memstara vilaĝo naskiĝis en 1912, kiu iĝis grandvilaĝo en 1918.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kulturdomo.

Vidindaĵoj
----------

* ruinaĵo de malnova preĝejo
* preĝejoj katolika, kalvinana, luterana, baptista
* Nacia parko Kiskunság

* Kategorio Csengőd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kazy de Garam-Veszele**, ankaŭ literumita Kazi, estas malnova hungara nobela familio de la distrikto Bars, kiu ricevis la titolon de barono en 1913. Iliaj havaĵoj inkludis la Garamveszelepuszta kaj Garamszentgyörgy.

La katolika nobelgento de la Kazi literumita ankaŭ Kazy, fakte Kazinczy, origine devenis de Polesio. Tamen, la urbo Kobrin estas konsiderata kiel la devenloko de la disvastigita familio. 

György Kazy estis menciita kiel la unua membro de tiu familio en 1460. La genlinio de tiu familio komenciĝas kun János von Kazy, kiu estis edziĝinta al Jusztinia Füredi, kastelkapitano de Léva Castle kaj kapitano de la Koháry-husaroj. Li batalis en la turkaj militoj, sed perdis sian vivon tiukadre la 16-an de aŭgusto 1664. Lia filo János geedziĝis kun Jusztina Törey de Töreny en 1700. Li iĝis Vicprezidanto (Alispán) de Bars Distrikto. Imperiestro Leopoldo la 1-a renovigis la nobelaron kaj blazonleteron en 1681 kaj donacis al li posedaĵojn en Tekovské Lužany, Veselé, Šarovce kaj Bardoňovo. Poste li ankaŭ ricevis regadon de Kukučínov. La filo de Jáno László ankaŭ iĝis Alispán de Bars Distrikto kaj geedziĝis kun Barbara Vas de Vasdinje.

En la 19-a jarcento, la familio fortiĝis politike tre rapide. Familianoj estis interalie deputito, kasisto, leŭtenanto-husaro en la rezervo kaj ministeria desegnisto. La 18-an de februaro 1913, la familio ricevis la titolon de barono.

Membroj de la familio intergeedziĝis kun membroj de aliaj nobelgentoj kiel ekzemple la Koháry, Jeszenszky, Vecsey, Skultéty, Somogyi kay Sárkány, sed ankaŭ kun familioj de la Danubaj Ŝvaboj,.

Konataj membroj
---------------

* Ferenc Kazy
* János Kazy (jezuito)
* József Kazy
* Tamás Kazi
* Olga Kazi

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 805978
 |
Sub la titolo **Novapostola Kantaro** (ger.: *Neuapostolisches Gesangbuch*) aperis en 1910 kaj 1925 respektive kantaro por la uzo en la Novapostola Eklezio en germanlingvaj ŝtatoj kaj regionoj. La eldono de 1925 estis en uzo ĝis pasko de 2005, kiam ĝin anstataŭis la *Gesangbuch der Neuapostolischen Kirche*.

La *Novapostola Kantaro* aperinta en 1910 estis posteaĵo de la Apostola Kantaro. Ĝi enhavas 645 kantojn. Dum kiam la Apostola Kantaro precipe entenis protestantajn ĥoralojn kaj rekristianigajn kantoj, en la eldono de 1910 aldoniĝis pli kaj pli misioneme luktemaj kantoj. La eldono aperinta en 1925 anstataŭis tiun de 1910. Ĝi enhavis 652 kantojn, el kiuj 396 estas tranprenaĵoj el la kantaro de 1910. Ĝi estas la bazo por multaj alilingvaj kantaroj de la Novapostola Eklezio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* www.nak-gesangbuch.de Retpaĝaro kuj ĉiuj tekstoj kaj MIDI-dosieroj de la Novapostola Kantaro el 1925 kaj de la Kantaro de la Novapostola Eklezio el 2005 Arkivigite je 2013-07-15 per la retarkivo Wayback Machine.
* APWiki.de  - Konstruaj informoj pri la novapostolaj kantaroj
**Cserhátszentiván** [ĉerhAtsentivAn] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó.

Iama preĝejturo de Cserhátszentiván
Kirko de Cserhátszentiván

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 11  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9397/19.5841
* Loĝantaro: 170
* Poŝtkodo: 3066
* Telefonprefikso: 32

Situo
-----

Cserhátszentiván situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Pásztó troviĝas 11, Szécsény 20, Salgótarján 29 km-ojn.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj skitoj kaj slavoj vivis tie. La unua mencio devenis el la mezepoko en formo *Scentywán*. En 1552 la turkoj okupis kaj senhomigis la vilaĝon. En 1873 ĥolero okazis. Dum a socialismo kolĥozo funkciis en Cserhátszentiván. Vilaĝservoj estas hotelo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de 1942
* tombeja sonoriloturo, iam preĝejoturo el la 18-a jarcento
* kruco de 1818

Famuloj
-------

En Cserhátszentiván naskiĝis futbalisto Ernő Noskó.

Komunumoj *szentiván* (=Sankta Ivano) en Hungara reĝlando
---------------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Alsószentiván | Bakonyszentiván | Bácsszentiván | Cserhátszentiván | Csittszentiván |
| Felsőszentiván | Győrszentiván | Pilisszentiván | Sajkásszentiván | Sajószentiván |
| Szászszentiván | Szentiván | Szentivánboca | Szentivánlaborfalva | Újszentiván |
| Úrszentiván | Vajdaszentivány | Vasasszentivány | Zalaszentiván |  |
|

* Kategorio Cserhátszentiván en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Renate Krößner** (foje, aparte en svisa ortografio de la germana ankaŭ literumata *Krössner*, n. la 17-an de majo 1945 en Osterode am Harz; m. la 25-an de majo 2020 en Blankenfelde-Mahlow) estis germana aktorino. Ŝi havis sian unuan sukceson en la rolo de popkantistino *Ingrid Sommer* en la DEFA-filmo *Solo Sunny*, kina produktaĵo de la socialisma ŝtato orienta Germanio.

Renate Krößner kreskis kiel filino de instruisto en Orienta Berlino, frekventis mezlernejon tie kaj aktore trejniĝis ĉe la Berlina Ŝtata Drama Lernejo en 1964 kun diplomo. En 1966/67 ŝi laboris ĉe la landa teatro Parchim, en 1967/68 ĉe *Theater der Altmark* en Stendal, en 1970/71 ĉe *Theater der Bergarbeiter* ("teaotro de la minlaboristoj") en Senftenberg, kaj ekde 1971 ĉe la teatro de la urbo Brandenburg an der Havel. Post tio ŝi faris gastprezentaĵojn en diversaj teatroj.

Ekde 1965 Krößner aperis en pluraj filmoj kaj televidaj teatraĵoj, interalie kiel kelnerino "Caramba" apud Manfred Krug en la malkvieta komedio *Feuer unter Deck*, kiu estis komence malpermesita post la foriro de Krug al Okcidento en 1977 kaj nur en 1979 en kelkaj ekzempleroj montriĝis en la kinejoj kaj estis montrita nur unufoje en la televido de la socialisma ŝtato orienta Germanio.

En 1980 ŝi ludis la ĉefrolon en la DEFA-filmo *Solo Sunny*. La realisma, intensa filmo alportis plenplenajn kinejojn en kaj socialisma Orienta kaj kapitalisma Okcidenta Germanio dum multaj semajnoj. Por tiu rolo, Krößner ricevis la filman premion Arĝenta Urso ĉe la kinfestivalo *Berlinale* en Okcidenta Berlino en februaro 1980. La aŭtoritatoj de Orienta Germanio estis malkontentaj pri la granda populareco de la aktorino, aparte en "la kapitalisma eksterlando", tiel ke de tiam ŝi ne plu ricevis ajnajn filmproponojn kaj decidis forlasi orientan Germanion kvin jarojn poste. La 27-an de julio 1985, post pluraj petoj rajti forlasi la landon, Krößner ricevis la rajton forlasi la landon kune kun sia partnero, la aktoro *Bernd Stegemann*, kaj ŝia filo *Eugen* el antaŭa partnereco.

La familio translokiĝis al Duseldorfo. Nur post tri jaroj en la Okcidento ŝi komencis labori en televidaj filmoj. Nun ŝi precipe aperis en germanaj televidaj krimserioj de 1988 ĝis 2018, sed ankaŭ kontribuis al televidaj serioj de aliaj ĝenroj.

En 2005 Krößner geedziĝis kun ŝia delonga partnero *Bernd Stegemann*. La paro vivis en Blankenfelde-Mahlow. En la sama jaro ŝi unuafoje malsaniĝis je kancero, sed spertis sukcesan operacion. Komence de 2020, la malsano revenis, kaj ŝi mortis la 25-an de majo 2020 en la aĝo de 75 jaroj.

Referencoj
----------

1. ↑  Gunnar Decker: *Sunny for ever*, nekrologo en la eks-socialisma gazezo *Neues Deutschland*, la 27-an de majo 2020.
2. ↑  artikolo "LEBENSLÄUFE (vivovojoj). Renate Krößner", en kultura retejo de la televida kaj radia korporacio mdr, la 19-an de novembro 2020

  


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822728
* GND: 136969518
* LCCN: nr99003898
* VIAF: 444149068393365730009
* ISNI: 0000 0001 1951 857X
* SUDOC: 139453105
* BNF: 157345690
* BIBSYS: 11056013
* NKC: pna2014839820
 |
{

```
   "description": "Uzantoj, kiuj partoprenis la konkurson VikiPrintempo en iu ajn jaro, en iu ajn Esperanta viki-projekto.",
   "targets": [
       {
           "title": "Uzantino-Diskuto:EwkaC"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Alifono"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Alzinous"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Conrado"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Crosstor"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Dominik"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Ekflugas134"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Fenikals"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Flugkapitano"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Gnagyrobi"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Iketsi"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:KEO144000"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:KuboF Hromoslav"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Lingveno"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Lutrulo"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Mutichou"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Noirie"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Pensulo93"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Petr Tomasovsky"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Rdelre"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Sliwinski"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Tiguliano"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Walber"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Yurij Karcev"
       },
       {
           "title": "Uzanto-Diskuto:Zam du mil"
       }
   ]
```

}