recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Howard CULVER** (4-an de junio 1918 — 4-an de aŭgusto 1984) estis usona aktoro de radio kaj televido.

Culver kreskis en Los-Anĝeleso, kaj li unue aŭdiĝis kiel radiaktoro en CBS dum li estis adoleskanto.

Li militservis en la mararmeo dum tri jaroj dum la Dua Mondmilito.

Post la milito li daŭris sian karieron kiel aktoro en radio en San Francisco kaj Hollywood.

Li debutis en televido per *Apartment 4A* en 1948 kaj en kino per Tension at Table Rock (1956). Li partoprenis filmojn The Black Whip kaj Hot Car Girl, krom televidaĵoj kiel Perry Mason, *Hotel de Paree* kaj *Zane Grey Theater*.

En 1960-aj jaroj li aktoris ĉe televidserioj The Twilight Zone, The Untouchables, The Time Tunnel, Voyage to the Bottom of the Sea, Land of the Giants, Star Trek, The Doris Day Show, inter aliaj krom kinfilmo The Computer Wore Tennis Shoes. 

Dum la 1970-a jaroj li aperis en televidserioj Mannix, The Virginian, Gunsmoke kaj Barnaby Jones inter aliaj, kaj ankaŭ en kinfilmoj kiel The Barefoot Executive, The Million Dollar Duck, Shampoo, The Bad News Bears, Brigham kaj The Swarm. 

En komenco de 1980-aj jaroj, tuj antaŭ sia morto, li aktoris en televidserioj kiel CHiPs kaj Buck Rogers in the 25th Century, krom kinfilmoj Guyana Tragedy: The Story of Jim Jones kaj Halloween II. Lia lasta laboro estis en televidfilmo *The Night the Bridge Fell Down*.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 637656
 |
**Huambo** estas grandurbo en Angolo, en la provinco Huambo. Ĝi estas provinca ĉefurbo kaj ankaŭ diocezo. La historia loknomo estis *Nova Lisboa* ("Nova Lisbono"). Laŭ la censo de 2014 en la urbo vivis 665 564 loĝantoj sur areo de 2 609 kvadrataj kilometroj, fine de tiu jaro jam temis pri 716 043 loĝantoj kaj laŭ takso de 2019 temis pri 844 000. Tio rezultigas loĝdenson de 323 loĝantoj/km². 

Loko de Huambo en Angolo
la centra poŝtoficejo de Huambo
la provincestra palaco

Bazaj informoj
--------------

* Supermara alteco: 1721 m
* Horzono: UTC + 1

Geografio
---------

Huambo situas sur altebenaĵo en la centra sekcio de la lando. Benguela troviĝas 220, Luando 600 km.

Historio
--------

Huambo estis fondita en la 15-a jarcento, kiel parto de loka regno. En 1912 la portugaloj konstruis fervojon kaj tiam ili refondis la urbon. La fervojo iĝis ekonomia motoro. En 1928 Huambo estis renomita *Nova Lisboa*, sed post la sendependiĝo de 1975 la urbo denove estis nomita Huambo. La Angola Interna Milito (1975-2002) haltis la evoluon de Huambo, detruante grandan parton de la infrastrukturo. En 1975 oni deklaris tie apartan respublikon, sed tio ne vivis longe. En 1992 batalo daŭris 55 tagojn. Nur en 2002 komenciĝis la pacaj jaroj.

Trafiko
-------

Huambo havas flughavenon. En la urbo trairas trajno Lobito-Kolwezi.

Klimato
-------

Huambo havas subtropikan kaj altebenaĵan klimaton. Jare pluvas po 1488 mm. Inter oktobro-aprilo ofte pluvas, sed inter junio-aŭgusto neniam.

Ĝemelurboj
----------

* Portugalio Amadora, Portugalio

Vidu ankaŭ
----------

* Atlético Petróleos do Huambo, loka futbalteamo

Referencoj
----------

1. ↑  publikaĵo de la nacia statistika instituto de 2014, paĝo 83
2. ↑  publikaĵo de la nacia statistika instituto de 2014, paĝo 57

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 394222
* LCCN: n85203743
* VIAF: 127874589
* NKC: ge1192104
 |
**LUKÁCS Hugó** [pr.luka:ĉ] estis hungara kuracisto, neŭrologo naskiĝinta en Budapeŝto 1874 kaj mortinta en Parizo la 23-an de aprilo 1939. Li estis la edzo de la pentristino Ilma Bernáth.

Kariero
-------

En la komenco de 1900-aj jaroj Lukács estis universitata asistanto en Koloĵvaro en la kliniko pri neŭrologio kaj cerbmalsano. Kiel prezidanto de la Bolyai Társaság ‎estis unu el gvidantoj de la radikala intelektularo. Al lia amika rondo apartenis ankaŭ poeto Endre Ady, kiun li kuracis en junio 1909. Ady loĝis longtempe ĉe lia familio kaj tiel li konatiĝis kun Lipót Fejér kaj Bódog Somló. Ekde aŭgusto 1909 li estis ĉefkuracisto de laborista asekurado. En 1919 li estis kunlaboranto de la registaro (Népjóléti Népbiztosság). Post la falo de la Hungara Sovetrespubliko li rifuĝis kune kun sia edzino, pentristino Ilma Bernáth en Vienon, poste en Parizon. Li memmortigis.

Verkoj
------

* *Az izmok és idegek villamos ingerlékenysége curara hatás alatt* (kun Gy. Donáth Gy. Bp. 1900);
* *A trigeminus facialis reflexekről* (Bp. 1901);
* *Enkephalopathia infantilis esete* (Bp. 1901);
* *A korlátozott beszámíthatóságról* (Bp. 1903);
* *A szemtükri lelet jelentősége elmebetegeknél* (kun I. Markbreiter, Bp. 1906);
* *A beteg Ady Endre* (Esztendő, 1919, 2. sz.)

Fonto
-----

* MAGYAR ORVOSÉLETRAJZI LEXIKON
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo SO en Kienberg SO staras por la svisa Kantono Soloturno. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Kienberg**.. |


---


**Kienberg** estas komunumo en la distrikto Gösgen en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 521 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Kienberg situas ĉe la norda flanko de la Soloturna Ĉenĵuraso je alteco de 549 m s.m. La vilaĝo estas kvazaŭ eksklavo nordoriente de la kantono, nur je longeco de 100 metroj tute en la sudo ĝi havas rektan limon al Kantono Soloturno. Okcidente ĝi limas al Kantono Bazelo Kampara kaj norde kaj oriente al Kantono Soloturno.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Kienberg limas en nordo al Wittnau (AG), en oriento al Wölflinswil (AG) kaj Oberhof (AG), en sudoriento al Erlinsbach AG (AG) kaj Erlinsbach (SO), en sudokcidento al Oltingen (BL) kaj Anwil (BL).

Trafiko
-------

La komunumo estas konektita al la reto de la publika trafiko nur ek de la bazelkampara flanko, nome per poŝtaŭtolinio tra la Ergolzvalo al Gelterkinden.

Vidindaĵoj
----------

Preĝejo Maria Ĉieliro
La preĝejo *Maria Ĉieliro* jam estis menciita en la jaro 1276. Inter la jaroj 1627 kaj 1635 ĝi estis en frubaroka sitlo komplete rekonstruita kaj restaŭrita en la jaro 1972. En la vilaĝocentro estas konservitaj karakterizaj kamparandomoj el la 18-a kaj 19-a jarcento. die ehemalige Innenausstattung im klassizistischen Stil wiederhergestellt. Sur la areo de la komunumo situas la ruinoj de la Kastelo Heidegg kaj de la Kastelo Alt-Kienberg.

Super la malnova gipsminejo en la orienta parto de la vilaĝo formiĝis rimarkindaj dolinoj.

Historio
--------

La unua skriba mencio de Kienberg datiĝas el la jaro 1173 el dokumento, kiu mencias la sinjorojn *Vlricus* kaj *Hartmannus* el *Chienberh*.

Ek de mezepoko Kienberg estis propra Senjorujo, kiu estis servuto de la Habsburgoj. Post la formorto de la Senjoroj de Kienberg la senjoreco pri la vilaĝo falis al la Senjoroj de Heidegg. Kontraŭ la volo de la aŭstroj la senjorujo estis vendita en la jaro 1523 al Soloturno.

Sub la regado de Soloturno la vilaĝo estis atribuita al la voktejo Gösgen. Post la Helveta Revolucio la vilaĝo dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 apartenis al la administra distrikto Soloturno. Ek de 1803 ĝi denove apartenas al la distrikto Gösgen.

Fontoj
------

Tiu-ĉi artikolo baziĝas sur informoj de la koncerna artikolo en la germanlingva vikipedio, de la Historia Leksikono de Svislando kaj la oficiala retpaĝo de la komunumo Kienberg SO.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Kienberg

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Kienberg
* Kienberg en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Kienberg SO en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Gösgen |
| --- |
| Erlinsbach  •  Hauenstein-Ifenthal  •  Kienberg  •  Lostorf  •  Niedergösgen  •  Obergösgen  •  Rohr  •  Stüsslingen  •  Trimbach  •  Winznau  •  Wisen |  |

 |
**Ibn Haŭkal**, **Muḥammad Abū'l-Qāsim Ibn Ḥawqal** (en la araba محمد بو القاسم بن حوقل) (Nisibis1, 943-988) estis islamano de la 10a jarcento, geografo, verkisto kaj kronikisto. En la jaro 977 li verkis la verkon pro kiu li estas fama, nomita Ṣūrat al-'Arḍ (en la araba صورة الارض; "La vizaĝo de la tero").

La malmulto, kiun oni scias pri lia vivo, estas informo de lia libro, kiu estis revizio kaj plilongigo de la verko Masālik ul-Mamālik de Istakhri (951). Kiu siavice estis reviziita eldono de Ṣuwar al-aqālīm fare de Ahmed ibn Sahl al-Balkhi, kiu verkis ĝin en 921.

Ibn Haŭkal estis evidente pli ol redaktisto; Li estis vojaĝanto, kiu pasigis sian tempon skribante pri la regionoj kaj aferoj, kiujn li vidis. Li pasigis la lastajn 30 jarojn de sia vivo vojaĝante al malproksimaj lokoj en Azio kaj Afriko. Unu el liaj vojaĝoj portis lin 20 ° sude de la ekvatoro laŭ la orient-afrika marbordo. Unu el la aferoj, kiujn li rimarkis, estis, ke multaj homoj vivas en areoj, kiujn la grekoj, bazitaj sur logiko anstataŭ sperto, diris, estus neloĝeblaj (pro la kredo, ke la tero estis plata).

Liaj priskriboj estis precizaj kaj tre helpaj al vojaĝantoj. Ṣūrat al-'Arḍ inkludis detalan priskribon de islama Hispanio, de Italio kaj precipe de Sicilio, lando de kiu li kritikas multajn aspektojn, kiel ekzemple la mankon de inteligenteco de ĝiaj loĝantoj kaj nescio pri islama leĝo. Ibn Haŭkal menciis la regionon Fraxinet (La Garde-Freinet) estis kultivita abunde fare de la islamaj loĝantoj, kaj ili estas merititaj kun kelkaj terkulturaj kaj fiŝkaptantaj novigoj por la regiono.

Li ankaŭ mencias la "Teritoriojn de la Romianoj", termino uzita de la islama mondo por priskribi la Bizancan Imperion. En ĝi, kune kun aliaj aferoj, li priskribas sian unuan manieron observi, ke 360 ​​lingvoj estas parolataj en Kaŭkazo, ĉar la azera kaj persa lingvoj estis uzataj kiel lingvafrankao en la tuta Kaŭkazio.

* Kategorio Ibn Haŭkal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 643320
* GND: 101005601
* LCCN: nr92033150
* VIAF: 1056159234609803372243 95296958, 1056159234609803372243
* ISNI: 0000 0001 2144 2420
* LIBRIS: 63164
* SUDOC: 060238682
* BNF: 120885728
* NLA: 36045486
* BIBSYS: 90695548
* BNE: XX1171420
 |
La **Kimjongilia** estas floro kiu portas la nomon de la forpasinta nord-korea ĉefo Kim Jong-il. Estas hibrido de begonio tuberosa, registrita kiel Begonio × tuberhybrida 'Kimjongilhwa'. Kiam Kim Jong-il mortis en decembro de la 2011 la floro estis uzita por garni sian kadavron dum la publika elmontrado. Malgraŭ lia nomo, la Kimjongilia ne estas la nacia floro de Nord-Koreio, tiu estas la magnolio. Alia floro, la Kimilsungia estas orkideo nomumita omaĝe de la patro kaj antaŭulo de Kim Jong-il, Kim Il-sung.

Historio
--------

Por memorfesti la 46an naskiĝtagon de Kim Jong-il en 1988, la japana botanikisto Kamo Mototeru kultivis novan daŭr-folian begonion nomitan "Kimjongilia" (laŭvorte "Floro de Kim Jong-il"), reprezentante la revolucian kaŭzon *Ĝuĉe* de la Kara Ĉefo. Ĝi estis prezentita kiel "simbolo de la amikeco inter Koreio kaj Japanio". La floro simbolas la saĝon, la amon, la justecon kaj la pacon. Ĝi estas elpensita por flori ĉiujare en la naskiĝtago de Kim Jong-il, la 16an de februaro.

Florado
-------

La 21an de oktobro 2008, la Centra Telegrafa Agentejo de Koreujo anoncis ke ĝi disvolviĝis plano pri konservado por ke ĝi helpual la floron teni sin dum periodoj pli longaj de tempo.

Kanto
-----

Kanto de pluraj komponistoj de Nord-Koreio, ankaŭ nomita *Kimjongilia*, estis skribita pri la floro:

La ruĝaj floroj kiuj floras sur nia tero.
Estas kiel koroj: plenaj je amo por la ĉefo.
Niaj koroj sekvas la freŝajn burĝonojn de la Kimjongilia.
Ho! La floro de nia lojaleco!

Vidu ankaŭ
----------

* Kimilsungia.
* Kimjongilia (dokumenta).

Referencioj
-----------

1. ↑   "ABS Registered Begonias (G - O)". Arkivita el la originalo je 2016-03-04. Alirita 2016-03-18.
2. ↑  "Succession in North Korea: Grief and fear"
3. ↑  "Magnolia"[*rompita ligilo*] (enlace roto)
4. ↑  Chong, Bong-uk (1998).
5. ↑  Lanʹkov, Andreĭ Nikolaevich (2007).
6. ↑  Ford, Glyn; Kwon, Soyoung (2008).
7. ↑   "Agent for Preserving Kimjongilia Developed". Arkivita el la originalo je 2014-10-12. Alirita 2014-10-12.
8. ↑  Lanʹkov, 2007, p. 22.

Bilbiografio
------------

* Choe Song Hak; Kim In Il, eds. (2007).  (2007) *Kimjongilia* (PDF), Translated by Kim Kun Hui, Plant in Full Bloom **1**, National Institute for Standardization. OCLC 837310890.

* (2011) *Encyclopedia of Kimjongilia* (PDF), Translated by An Jong Ho et al. Pyongyang: Foreign Languages Publishing House. ISBN 978-9946-0-0668-0.

```
 (2011) *Encyclopedia of Kimjongilia* (PDF), Translated by An Jong Ho et al. Pyongyang: Foreign Languages Publishing House. ISBN 978-9946-0-0668-0.

la. (2011).  (2011) *Encyclopedia of Kimjongilia* (PDF), Translated by An Jong Ho et al. Pyongyang: Foreign Languages Publishing House. ISBN 978-9946-0-0668-0.
```

* Pang Hwan Ju; An Chol Gang, eds. (1998).  (1998) *Kimjongilia – The King Flower has Appeared and Spread Abroad* (PDF), Translated by Choe Ki Ju, An Jong Ho, Foreign Languages Publishing House. OCLC 870900826.

* Woodard, D. "Beautiful Kimjongilia", *Der Freund* 3, 2005, pp. 94–103

* Kategorio Kimjongilia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kimjongilia en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**FRANK Ignác** (frank) estis hungara juristo, universitata profesoro, ano korespondanta de la MTA (1847) naskita en Nagykároly la 24-an de marto 1788 kaj mortinta en Vieno la 4-an de marto 1850.

Kariero
-------

Ignác Frank estis piarista monaĥo, poste elpaŝis el la ordeno en 1811 kaj akiris juran doktortitolon. Li iĝis profesoro de la jurakademio de 1819 de Kassa (kriminala juro kaj privatjuro) inter 1827–50 de la Reĝa Universitato de Pest (privatjuro), posteulo de Imre Kelemen, en 1832 rektoro de la universitato. En 1849 la ministro pri la publikinstruado Mihály Horváth provizore komisiis lin je gvidado de la universitato. Lia verko *A közigazság törvénye* estis la unua hungarlingva universitata lernolibro, en kiu li kolektis la jurregulojn disŝutitajn. Li memmortigis. Restis en manuskripto: *Észjogtani vázlat*, *Magyar büntetőjogtan*.

Verkoj
------

* *Specimen elaborandum institutionum juris civilis hungarici* (Cassoviae, 1823);
* *Principia juris civilis hungarici* (I–II. Pestini, 1829);
* *A közigazság törvénye Magyarhonban* (I–III. Buda, 1845–1847).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
**Preĝejo Johano Baptisto** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Üllő.

Historio
--------

Üllő havis preĝejon jam en la 15-a jarcento. Ĝi estis videbla en mapo desegnita en 1673, tamen kiel ruina preĝejo. En la 17-a jarcento la loĝantoj kalvinaniĝis, ili uzis la preĝejon. La katolikoj reokupis ĝin en 1719, la paroĥo refondiĝis en 1727. Post 3 jaroj la preĝejo renoviĝis, ankaŭ novaj altaroj estis konstruitaj. Tamen tiu konstruaĵo ne estis sufiĉa por la loĝantaro, tial en la fruaj 1750-aj jaroj la preĝejo estis malkonstruita, poste la nun videbla preĝejo estis konstruita. Altaro estis transmetita al la nova preĝejo, la altara konsekro okazis en 1760, samtempe la predikejo kaj alia altaro estis kreitaj. En 1811 la konstruaĵo estis renovigita (poste en 1949), en 1836 la orgeno estis riparita. En 1944 bombo trafis la turon. En 1951 la internaj muroj estis pentritaj. En 1966 pli nova orgeno alvenis.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto. Apud la preĝejo kruco estis farita en 1801. La fasado estas simetria, meze estas rizalito, malsupre la enirejo, pli supre la turo altiĝas. En la unua etaĝonivelo du niĉoj estas videblaj, ene estas skulptaĵoj pri Johano Baptisto kaj Sankta Marko la evangeliisto. La navo finiĝas en kvarangula sanktejo, apude sakristio troviĝas. La klasikisma ĉefaltara bildo pri bapto de Kristo estis pentrita en 1843.

Kermeso okazas en la 24-an de junio.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare[*rompita ligilo*]
* hungare kun fotoj
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **preĝejo Kristo Reĝo** estas romkatolika historia monumento en urbo Verpelét (Hungario).

Historio
--------

La romanika kirko estis konstruita en la 13-a jarcento, ĝi gotikiĝis post 2 jarcentoj, en la 18-a jarcento barokiĝis. En 1696 la titolo estis Ĉiuj Sanktuloj. Jam en la pacemaj tempoj en 1732 la kirko estis renovigita, en 1764 nova plafono, en la sekva jaro nova turo estis konstruitaj. En 1790 li kirko estis pligrandigita, en 1958 restaŭrita. Ekde tiam oni povas vidi la gotikan pordon, 3 fenestrojn kaj la duonrondan absido. La orgeno estis farita en 1885. La turopinto estis renovigita en 2005.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas en korto, sed en la korto estas ankaŭ statuo "Immaculata" el la 18-a jarcento. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo kun bulba turopinto plene reliefas. La navo finiĝas en rektangula absido. Ĉe fino de la navo sakristio kaj kapelo estis alkonstruitaj. La instalaĵoj estis faritaj en la 18-a jarcento, la ornamriĉa ĉefaltaro en 1766, ties bildo en 1959 estis pentrita.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj[*rompita ligilo*]
* 

Preĝejo de Verpelét

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**JÁNOSI Ferenc** (ja:noŝi) estis hungara redaktoro, scienca publicisto naskita en Dés la 20-an de decembro 1819 kaj mortinta en Budapeŝto la 3-an de januaro 1879.

Biografio
---------

Ferenc Jánosi pristudis juron kaj teologion en Nadjenjedo, poste kemion kaj biologion en universitatoj de Germanio. En hungara revolucio de 1848 li estis honvedhusaro, sed oni sendis lin al la militmaterifabriko de Nadjvarado. De 1850 li instruis en Nagykőrös. De 1853 li iĝis ĵurnalisto en Peŝto, post en 1867 sekretario en la justicministerio. Inter 1867–77 li redaktis la periodaĵojn *Országos Törvénytár* kaj la *Rendeletek Tára*. En 1860 li estis inter la unuaj, kiuj konatigis la ideojn de Darwin en Hungario (Új természetrajzi elmélet. A nemek eredete. Bpesti Szle, 1863). Li tradukis verkojn natursciencajn kaj historiajn (Lamartine, Stuart Mill, Reuchlin).

Verkoj
------

* *Föld- és természetrajz* (Pest, 1852);
* *Találmányok könyve* (kune kun Ferenc Salamon, Pest, 1857);
* *Magyarország alkotmánya* (Bp. 1873).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
**István SZEDLACSEK** [sedlaĉek] estas rumania hungara kemiisto. Li naskiĝis en Reghin la 1-an de oktobro 1952.

Biografio
---------

István Szedlacsek diplomitiĝis en Bukareŝto en 1976 pri kemio, poste pri matematiko en 1982. Li doktoriĝis pri biologio en 1992.
De 1976 li laboris en kuracilfabriko, poste en Instituto Pasteur (1979–83); estis scienca esploristo en Scienca Instituto pri Biologio (1983–90). De 1975 li publikas en fakrevuoj (Revista de Fizică şi Chimie, Revue Roumaine de Bio­chemie, Studii şi Cercetări de Bio­chimie, Studii şi Cercetări de Biotehnologie, Biochem Journal, Bio­chemie Inter­nationale; post 1990 a Biomed. Bio­chem Acta, Int. J. Biochem, Methods Enzymol, J. Biol. Chem, Eur J. Bio­chem, J. teor. Biol, Biochem. Biophys. Res. Com.), sciencaj eldonaĵoj (Time-dependent or steady-state control of metabolic systems? Dordrecht, 2000).

Libro
-----

* Biologie molecu­lară*, kunulaŭtoro (Buk. 2005).*

Fonto
-----

* RMIL Arkivigite je 2016-04-17 per la retarkivo Wayback Machine
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Männedorf (stacidomo). |



**Männedorf** estas komunumo en la distrikto Meilen, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 9694 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Männedorf situas je la piedo de la montoĉeno Pfannenstiel ĉe la ora bordo de la Lago de Zuriko inter Meilen kaj Rapperswil. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,78 km², de kiuj 23,4% estas kovritaj de arbaro, 29,7% servas por agrikulturo kaj 34,7% por setlado; 11,8% estas trafiksurfaco kaj 0,2% akvejoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Männedorf limas en nordo al Oetwil ĉe la lago, en oriento al Stäfa, aliflanke de la lago en sudo al Thalwil, en sudokcidento al Rüschlikon kaj en okcidento al Kilchberg, kaj en nordokcidento al Uetikon ĉe la lago.

Trafiko
-------

Tra Männedorf pasas la trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko tra Meilen al Rapperswil, kiu estis konstruita en la jaro 1894, kaj per ĝi kaj buslinio al Uster la komunumo estas bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

Historio
--------

Jam en la novŝtonepoko kaj en la bronzepoko antaŭ preskaŭ 5000 jaroj vivis homoj sur la teritorio de Männedorf sur fostkonstruaĵoj ĉe la lagobordo. La alemanoj ekvivis supozeble en la 7-a aŭ 8-a jarcento en Männedorf. La nomo devenas de alemano kun la nomo Mano. Unua dokumenta mencio okazis sur donacletero al la Monaĥejo Sankt-Galo rilate *Ruppertsmatt*, setlejo, kiu hodiaŭ ne plu troveblas sur vilaĝplano. En la jaro 1405 Männedorf fariĝis posedaĵo de la urbo Zuriko kaj estis ĝis la jaro 1798, kiam la Helveta Revolucio forbalais la malnovan feŭdan ordon, subvoktejo. En la jaro 1815 Mänedorf aliĝis al la nova distrikto Meilen.

Gravaj personecoj
-----------------

El Männedorf loĝis aŭ loĝas

* Franz Hohler, svisa kabaredisto
* Adolf Muschg, svisa germanlingva verkisto
* Tamás Yvan Topolánszky, hungara reĝisoro

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Statistikaj informoj pri Männedorf en la retejo de la kantono

Vidu ankaŭ
----------

* Männedorf (stacidomo)

* Kategorio Männedorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo *Männedorf* Arkivigite je 2008-02-20 per la retarkivo Wayback Machine
* Männedorf en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Meilen |
| --- |
| Erlenbach • Herrliberg • Hombrechtikon • Küsnacht • Männedorf • **Meilen** • Oetwil ĉe la lago • Stäfa • Uetikon ĉe la lago • Zollikon • Zumikon |  |

 |
La **preĝejo Sankta Ladislao**, nomata laŭ Ladislao la 1-a, reĝo de Hungario, estas romkatolika monumento historia en vilaĝo Nemeskér (Hungario).

Historio
--------

La gotika kirko estis konstruita en la 15-a jarcento. En la 17-a jarcento estis tempo, kiam la paroĥa titolo estis forigita, tiutempe ofte malkonsentoj okazis en inter katolikoj kaj luteranoj. En 1732 la kirko barokiĝis. La orgeno estis farita antaŭ ol 1800.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas ĉe vojkruciĝo en malgranda parko. Ĉe la kirko estas videblaj ŝtona kruso kaj statuo. La fasado estas simetria, nur la lignaj ornamkrucoj rompas la perfektan simetrion. La kvadrata turo plene reliefas, la ĉefenirejo estas tra la turo. Plurlatera piramido estas la turopinto. La alia enirejo funkcias en flanko de la navo. Maldekstre sakristio aliĝas al la navofino. La ĉefaltara bildo prezentas Sanktan Ladislaon inter statuoj de Stefano la 1-a (Hungario) kaj Emeriko de Hungario. La barokaj predikejo kaj altaro estis kreitaj en la 18-a jarcento.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 
* Arkivigite je 2020-07-11 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* FasadoFasado
* NavoNavo
* AbsidoAbsido
* InternoInterno
* OrgenoOrgeno
* FreskoFresko
Maksimiliano la 1a estis unu el la plej gravaj iniciantoj de la imperia reformo  
Pentraĵo de Albrecht Dürer
La **imperia reformo** estis la provo entreprenata ripetfoje en la 15-a kaj 16-a jarcentoj, adapti la strukturon kaj la konstitucian ordon de la Sankta Romia Imperio de Germana Nacieco al la necesoj de frumoderna ŝtato, doni al ĝi unuecan regadon aŭ sub stata aŭ imperiestra superregado kaj forigi la juran malsekurecon. Aldone la imperiaj statoj certigis al si kundecidorajton en imperiaj aferoj, krome ankaŭ la kompetencoj de la imperiestro devis estis limigataj.

En ĝenerale oni komprenas sub la tiel nomataj imperiaj reformoj klopodojn en la finiĝanta 15-a kaj komenciĝanta 16-a jarcentoj, kiuj rezultiĝis el la transformado de la romgermana imperio ekde la alta mezepoko kaj el la antagonismo de imperiestro kaj imperiaj statoj kaj celis novan imperian konstitucion. Tiuj ĉi klopodoj parte tempoparalelis ekleziajn renovigoprovojn (reformacio). Je la imperiaj reformoj krom la Habsburgoj kavaliraro, burĝaro kaj kamparanaro strebis al fortikigo, la landoprincoj tamen al malfortikigo de la imperiestra centra potenco.

Konstantaj rezultoj de la imperia reformo estis la Eterna Landopaco (1495), la imperia ĉefjuĝejo (1495) kaj la organizado de la imperio en imperiaj cirkloj (1500 kaj 1512). Princa imperia regado, kiu staru apud la imperiestro, restis tamen same epizoda (de 1500 ĝis 1502 kaj de 1521 ĝis 1530) kiel unueca imperia imposto (Komuna Pfenigo 1495–1499). 

Certan finon havis la klopodoj pri imperia reformo per la decidoj de la imperia dieto en Worms de 1555.

Fontoj
------

* Karl Zeumer: *Quellensammlung zur Geschichte der deutschen Reichsverfassung in Mittelalter und Neuzeit.* 2. vermehrte Auflage. Mohr, Tübingen 1913.
* Lorenz Weinrich (eld.): *Quellen zur Reichsreform im Spätmittelalter* = *De reformando regni Teutonici statu in medioaevo posteriore fontes selectae*. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2001, ISBN 3-534-06877-7 (*Ausgewählte Quellen zur deutschen Geschichte des Mittelalters* 39).
La **preĝejo Sankta Leonardo**, hungare *Szent Lénárd templom* estas romkatolika historia monumento en Hungario, en Sorkifalud, ĝis 1939 en memstara vilaĝo *Szentléránt*. (La vilaĝo mem ricevis la nomon de la preĝeja patrono.)

Historio
--------

Vilaĝa kirko en Szentléránt estis konstruita el romiaj ŝtonoj supozeble en la 13-a jarcento. La unua mencio okazis en 1342. La vilaĝanoj iĝis luteranoj antaŭ ol 1600. La katolika grupo kaj paroĥo refondiĝis en 1734. La preĝejo estis renovigita kaj pligrandigita laŭ baroko post kelkaj jardejoj. En 1850 ĝi bruliĝis, sed poste estis rekonstruita, post jarcento renovigita. La orgeno estis farita en 1960. En la 2010-aj jaroj la preĝejo estis plene renovigita.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze la turo altiĝas kaj plene reliefas. La enirejo funkcias tra la turo. La absido estas duonronda kaj larĝas same kun la navo. La navo kontaktiĝas kun la kuboforma sakristio. 

Kermeso okazas en la 6-an de novembro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* 
* La navo kaj sakristioLa navo kaj sakristio
* La absidoLa absido
* Interno de la preĝejoInterno de la preĝejo
* La orgenoLa orgeno
* La altaroLa altaro
La **provinco nordorienta Sardio** (*Nord-Est Sardegna/Sardigna*) ekde aprilo 2021 estas je tiu nomo nova provinco en Italio. Ĝi apartenas al la insulo kaj administra regiono Sardio. Laŭ la stato de  en la teritorio de la nuna provinco vivis 160 368 loĝantoj sur areo de 3 406,18 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 47 loĝantoj/km². La provinca teritorio havas komunan limon kunprovinco Sassari kaj provinco Nuoro. 

La provinco estis formita unuafoje en 2001 laŭleĝe el 24 municipoj de la provinco Sassari kaj du municipoj de la provinco Nuoro kaj estas nomita la provinco Olbia-Tempio. En majo 2005, la provinca estro kaj la provinca konsilio estis elektitaj kaj la provinco estis tiel fakte fondita. Kun la ekvalido de la sarda reorganizo de loka registaro en 2016, la provinco Olbia-Tempio estis plene enkorpigita en la provincon Sassari kaj tiel dissolviĝis, antaŭ esti restarigita per leĝo en 2021 kaj tiel starigita duan fojon je la 16-a de aprilo 2021 kun la nova nomo *provinco nordorienta Sardio* (*Nord-Est Sardegna*).

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Nordorienta Sardio ekde 2021 (kaj Olbia-Tempio 2001-2016) |
| --- |
| Aggius | Aglientu | Alà dei Sardi | Arzachena | Badesi | Berchidda | Bortigiadas | Buddusò | Budoni | Calangianus | Golfo Aranci | La Maddalena | Loiri Porto San Paolo | Luogosanto | Luras | Monti | Olbia | Oschiri | Padru | Palau | San Teodoro | Sant'Antonio di Gallura | Santa Teresa Gallura | Telti | Tempio Pausania | Trinità d'Agultu e Vignola |  |

 |
**CZIBAK Imre** (cibak) estis hungara grandbienulo, magnato naskita en ? la ? kaj mortinta en Felmér la 12-an de aŭgusto 1534.

Kariero
-------

Imre Czibak edukiĝis en kortego de vojvodo de Transilvanio, Johano Szapolyai, la pli posta reĝo, Johano la 1-a. Li komencis sian soldatkarieron flanke de Paŭlo Tomori en fortikaĵo de Fogaras. Li partoprenis en la trupo de Szapolyai por faligi la ribelon sikulan de 1506 kaj de kamparanribelo de 1514. Li ĉeestis en la batalo de Mohács. En 1526 li iĝis pastro kaj ricevis kiel donaco la abatecon de Kolozsmonostor. La reĝo Johano la 1-a (Hungario) nomumis li kapitano de Temeŝvaro kaj prefekto de departemento Temeŝvaro, same li ricevis la titolon de episkopo de Várad. La 15-an de julio 1527 li disigis la kamparanajn ribelantojn ĉe Szabadka de Jovan Cerni. En 1534 li iĝis vojvodo-anstataŭanto de Transilvanio. Li kontraŭstaris de nomumido de Ludoviko Gritti al gubernatoro kaj tiu mortigis lin.

Nomportanto estas Cibakháza (domo de Cibak).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
**Jan Wrona**, Wronna (naskiĝis la 9-an de majo 1772 en Pauczne, distrikto Giżycko, mortis la 12-an de aprilo 1814 en Miłomłyn, distrikto Ostróda) estis evangelia pastoro, tradukisto, aganta en Reĝlando Prusio.

Vivo
----

Li devenis de kamparana familio, verŝajne pola. En 1792 komencis studi teologion en la universitato en Królewiec. En la jaroj 1799-1806 plenumis funkcion de kapelano en regimento de la dragonoj de von Manstein en Królewiec, poste estis paroĥestro de evangelia paroĥejo en Miłomłyn. Li publikigis tradukojn al la pola lingvo de lernolibroj de J. G. Weiss *Książka szkolna dla pierwszego ćwiczenia się w czytaniu i myśleniu* (Lerneja libro al la unua ekzercado pri legado kaj pensado) (1808) kaj *Nowy elementarzyk, czyli Abecadło z książką do składania i czytania. Dla szkół miejskich i wiejskich* (Nova alfabetlibreto, aŭ Abocolibro kun libro por kunmetado kaj legado. Por la urbaj kaj la vilaĝaj lernejoj) (1808). La lernolibrojn eldonis Hartungoj en Królewiec; ĝis duono de la 19-a jarcento ili estis plurfoje reeldonataj.

Fontoj
------

* Tadeusz Oracki, *Słownik biograficzny Warmii, Prus Książęcych i Ziemi Malborskiej od połowy XV do końca XVIII wieku* (Biografia vortaro de Varmio, Duklando Prusujo kaj Malborko-Tero de duono de la 15-a jarcento ĝis fino de la 8-a jarcento), 2-a volumo: L-Ż, Olsztyn 1988
**Janet Angel MacLachlan** (1933 - 2010) estis usona aktorino.

Ŝi diplomiĝis bakalaŭron en psikologio de Hunter College en 1955. Ŝi tiam laboris kiel sekretariino en Novjorko antaŭ ol turni sin al aktorado ĉe la *Tyrone Guthrie Theatre* en Minneapolis. Kiam ŝi kontraktiĝis ĉe Universal Studios MacLachlan debutis en du epizodoj de The Alfred Hitchcock Hour en 1965.

Ŝi partoprenis televidseriojn *The Fugitive*, *The Invaders* (1968), *The Girl from U.N.C.L.E.*, *Star Trek*, *Ironside*, kaj *The Mod Squad*. Ŝi ankaŭ aperis en filmoj *Uptight* (1968), *Change of Mind* (1969), *...tick...tick...tick...* (1970), *Darker Than Amber* (1970), *Halls of Anger* (1970), *Sounder* (1972), *The Man* (1972), *Tightrope* (1984), *Murphy's Law* (1986), *The Boy Who Could Fly* (1986) kaj *The Thirteenth Floor* (1999). 

* Kategorio Janet MacLachlan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 635602
* LCCN: no00032478
* VIAF: 36459669
* ICCU: DDSV329710
 |
**Oetwil ĉe la lago** (germane: *Oetwil am See*) estas komunumo en la distrikto Meilen, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 8618 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Kvankam la nomo de Oetwil ĉe la lago donas la impreson, ke ĝi situus ĉe la bordo de la Lago de Zuriko, tio fakte ne estas vera. Oetwil estas krom Zumikon la sola komunumo de la distrikto Meilen, kiu ne rekte situas ĉe la lago, sed sur la dorso de la montoĉeno de Pfannenstiel. La noma aldonaĵo *ĉe la lago* fakte estas por distingi la komunumon de Oetwil ĉe Limato.

Trafiko
-------

Oetwil post la anstataŭo de la Wetzikon-Meilen-Fervojo per aŭtobuslinio ne plu disponas pri propra fervojstacidomo. Tamen la finhaltejo de la Forch-Fervojo en Esslingen ZH troviĝas tre proksime de Oetwil kaj en malmultaj minutoj atingeblas piede aŭ buse. Tiel ankaŭ Oetwil ĉe la lago estas bone konektita kun la Zurika Trafik-Unio.

Historio
--------

Unua dokumenta mencio de Oetwil ĉe la lago datiĝas el la jaro 860.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Oetwil

Bildoj
------

* Oetwil ĉe la lago vidita de la Forch-EkspresvojoOetwil ĉe la lago vidita de la Forch-Ekspresvojo

* Kategorio Oetwil ĉe la lago en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Oetwil ĉe la lago
* Oetwil ĉe la lago en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Meilen |
| --- |
| Erlenbach • Herrliberg • Hombrechtikon • Küsnacht • Männedorf • **Meilen** • Oetwil ĉe la lago • Stäfa • Uetikon ĉe la lago • Zollikon • Zumikon |  |

 |
**SEIDNER Imre** estas [zajdne] estis rumania hungara ĵurnalisto, verkisto. Li naskiĝis en Soborsin la 18-an de decembro 1902 kaj mortis en la sama loko la 16-an de decembro 1983.

Biografio
---------

Imre Seidner post maturecekzameno (1920) iĝis ĵurnalisto de *Aradi Közlöny,* Erdélyi Hírlap*,* Arad és Vidéke. Li publikis novelojn en gazeto *Kaviár*. De mezo de la 1920-aj jaroj li estis interna kunlaboranto de *Erdélyi Hírlap*, poste (1928–33) li raportis al gazetoj de Arado, al *Brassói Lapok*, al *Az Est*, kaj el Ĝenevo al la gazeto *Querschnitt* de Berlino pri la kunsidoj de Ligo de Popoloj. Inter 1933–40 li vivis en Bukareŝto kaj li rapotis al gazetoj *Erdélyi Hírlap* Nagyváradi Friss Újság; li redaktis la Balkan Press Buletin (en franca-hungara lingvoj) kaj la Economic Press (en rumana-hungara lingvoj).

Verkoj
------

* *Erika*, romano, (Arad 1938; 2-a eld. 1939);
* *Napsugár a Mont Blancon*,romano, (3-a eldono 1945);
* *A vásott férfi*, romano, Arad 1926)
* *Ősz a jachton*, romano, Arad 1926);
* *A völgy asszonya* (teatraĵo, samloke. 1948).

Fonto
-----

* Romániai magyar irodalmi lexikon Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 426128
* VIAF: 121536725
* ISNI: 0000 0000 7920 8541
 |
**János CS. GÁL [CSÉGÁL]** [ĉEgAl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Cs. Gál János** estis hungara pentristo, grafikisto.

János Cs. Gál naskiĝis la 28-an de septembro 1894 en Székelyudvarhely (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempe en Rumanio), li mortis en Budapeŝto en 1976.

Kariero
-------

János Cs. Gál (Cségál) komence de la 1920-aj jaroj studis en Jászapáti ĉe Pál Vágó kaj en Sárospatak. Li akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo‎ en Budapeŝto. Liaj majstroj estis István Bosznay, Andor Dudits, Ferenc Márton, Alajos Stróbl, István Szentgyörgyi. Post la diplomo li estis instruisto pri desegno en Újpest. En 1928 li studis per ŝtatstipendio en Parizo. De 1937 li estis membro de Societo Benczúr. Post la 2-a mondmilito li vivtemis sin el instruado. Li ricevis premiojn inter 1932-1938.

Elektitaj grupaj ekspozicioj
----------------------------

* Novjorko (1931)
* Debrecen (1957)

Fontoj
------

* Murádin Jenő: *Székelyföldi ösztöndíjasok 1941-1943*, Csíkszereda Kiadóhivatal, 2012.
* Artportal.hu


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 465491
* VIAF: 447148997669459870008
 |
**Rachovian** estas arta lingvo kreita de Geoff Allan Eddy kun slavaj trajtoj. Gramatiko kaj fonologio estas influitaj de slavaj lingvoj, ĉefe de la rusa lingvo. La aŭtoro ankaŭ kreis aliajn lingvojn, kiel Breathanach, kiuj formas la nomitan lingvofamilion liotana familio.

  

Specimeno (Babela Turo Gen. 11: 1-9):

1-Vë meco njòst mely dâzha zêterëvë senere pîsë. 
2-Bâztovë dorenë téroso sïcholona, fâmosy Shinarä fádosna jochëvë déchâsna. 
3-mledzhenjavë djûqosna, "dzhdecerë dýnedë, tyvë mècravë dzhonedë". dzhdecerëvë nýsi sëbry flòkryvë nýsi lîcry pîsne. 
4-djûqosnavë, "chetja lo kesti dzhity mljòlry tosjaja kodedë, mlosjavë zheca gávedë, têdzhë njostevo dzhit lja feljovo". 
5-God-vë trësë, chetja kostjavë dzhityv dorenë kodecholona trjâdzin. 
6-God-vë djûqosë, "trje! mele jesche sjona, jestevë zodo séle dzhiljaja kolona jesë, ljatevë jitjaja vŷnana klotyte jesë." 
7-"Sanedë, tredzodzhe tanyvë dâzhosy brchûzdidë mledzhony lja dosjédina". 
8-Vë God tav têdzë njostevo feljosë, fosnjasnavë kostja kododin. 
9-Jochuvë Babel tynja mleséja, tûrju jochë God tavy dâzhosy brchâzdin, tav-vë têdzhe njostevo feljozdin.

Eksteraj ligiloj
----------------
**Raffaele CADORNA** (la 9-an de februaro 1815 - la 6-an de februaro 1897) estis piemonta generalo kaj unu el la plej gravaj italaj ĉefoj respondecaj pri la Unuiĝo de Italio.

Li naskiĝis en Milano, Cadorna eniris militan akademion en Torino en 1832. Li aliĝis al la inĝenieristika korpo en 1840. De marto 1848 ĝis aŭgusto 1849 li komandis batalionon de volontulaj inĝenieroj en Lombardio dum la Itala Sendependeca Milito.

Servante la Piemontan armeon en januaro 1855 dum la Krimea Milito, Cadorna gajnis influon dum la Piemonta Milito ĉe la Batalo de San-Marteno kaj estis nomita kolonelo en 1859.

Li estis nomumita Ministro de Milito en la respublika reĝimo de Toskanio tiun saman jaron, Cadorna funkciis kiel ĝenerala leŭtenanto kaj gvidis armeon dum la ribelo de sep kaj duono farante sukcesajn operacojn kontraŭ la aŭstroj en la friula kampanjo de junio ĝis julio 1866.

Poste li gvidis la kapton de la papaj ŝtatoj, la kapto de Romo de la trupoj de Cardona finiĝus la 20-an de septembro 1870 kaj tiel kompletigos la unuiĝon de Italio. Pro liaj servoj, Cadorna estis nomumita senatano la sekvan jaron, sed baldaŭ retiriĝis de la publika vivo kaj iris vivi en Toskanio ĝis sia morto.

* Kategorio Raffaele Cadorna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 636830
* GND: 106997093X
* LCCN: n2001060533
* VIAF: 75661511
* ISNI: 0000 0000 6121 808X
* ICCU: RAVV045068
 |
**Infana sindikato** estas organizita grupo aŭ sindikato de laborantaj infanoj kaj adoleskantoj, kiuj aktive kaj kolektive engaĝiĝas por iliaj rajtoj. Ĝenerale, la organizaĵo estas kreita per ekstera subteno, kiel ekzemple neregistara organizaĵo.

Strukturoj de ĉi tiu speco emerĝis en multaj ŝtatoj.

Ekde la 1990-aj jaroj, multaj similaj evoluoj okazis en Afriko kun la subteno de infanaj rajtoj-grupoj. La unuaj grupoj kreiĝis kun la helpo de la neregistara organizaĵo *Enda TiersMonde*, kiu ekde la 1980-aj jaroj organizas edukajn projektojn por infanoj kaj junuloj en Afriko. Edukaj homoj helpas infanojn kaj adoleskulojn vortumi siajn proprajn problemojn, interesojn kaj solvojn. Celoj estas fortigi ilian memfidon, la movigon de la publika opinio kaj la devontigo de deca laborkondiĉoj  Inter la organizitaj infanoj kaj junuloj estas multaj knabinoj dungitaj en privataj domoj, kiuj en iuj grupoj konsistigas la plimulton de la organizitaj infanoj kaj junuloj. 

Ankaŭ en Latin-Ameriko, kiel en Peruo, Brazilo kaj Nikaragvo, ekestas similaj evoluoj en kiu infanoj kaj adoleksantoj rolas kiel aktoroj; ili estas parte ankoraŭ en komenca stadio.

Similaj evoluoj okazas en Barato. Ekzemple en Delhio organiziĝis infanoj, plejparte sub 14 jaroj, en la Infana sindikato *Bal Mazdoor* (*Bal Mazdoor Sangh*); la grupo vidas sin kiel sindikato de laborantaj stratinfanoj.

Referencoj
----------

1. ↑   Fabrizio Terenzio. *Von der Aktion für die Kinder [...] hin zur Kinder-Gewerkschaft. Eine Wegbeschreibung aus Afrika*, germane: "De la ago por la infanoj [...] ĝis infana sindikato. Vojpriskribo el Afriko", eldonejo Liebel / Overwien / Recknagel, 1999, p. 207-212.
La **portugala eskudo** (portugale *escudo*, en esperanto laŭvorte "ŝildo") inter la jaroj 1914 ĝis 2002 estis la nacia valuto de la ŝtato Portugalio kaj ankoraŭ uziĝis kiel pagilo ĝis la fino de la jaro 2001: Dum januaro kaj februaro 2002 eblis pagi kaj per la malnova nacia kaj per nova eŭropa valuto, kaj ekde la 1-an de marto 2002 la moneroj kaj monbiletoj ne plu uzeblas por pagado, sed nur interŝtanĝeblas al la valuto Eŭro. Monerojn nun jam ne plu eblas interŝanĝi, sed monbiletoj ankoraŭ interŝanĝeblas ĝis la 28-a de februaro 2022. Oficiala mallongigo de la valuto estas PTE - el tio "PT" (aŭ en interretaj adresoj ".pt") estas la internacia mallongigo por Portugalio kaj E estas la unua litero de eskudo.

100 portugalaj eskudoj kun bildo de Fernando Pessoa, aŭtoro de la rakonto "La bankiero anarkiista"
La valuto de Portugalio antaŭ la jaro 1914 dum multaj jarcentoj nomiĝis *Real*.

Unu eskudo korespondis al 100 "centavoj". Pro granda inflacio la centavaj moneroj delonge ne plu uziĝis. Pli grandajn sumojn oni plej ofte kalkulis en *contos*, neoficiala kalkula kategorio, kiu egalis al 1000 eksudoj. Pro la simpla ŝanĝofaktoro la vorto "Conto" ankoraŭ hodiaŭ uziĝas por monbileto de 5 Eŭroj (minimume rondigite).

Vidu ankaŭ
----------

* la paĝon pri la nunaj portugalaj eŭro-moneroj
* Cifrão

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj eŭropaj valutoj, kiuj enfluis la eŭropan valuton Eŭro |
| --- |
| Aŭstra ŝilingo • Belga franko • Estona krono • Finna marko • Franca franko • Germana marko • Hispana peseto • Irlanda pundo • Itala liro • Kipra pundo • Kroata kunao • Latva lato • Litova lido • Luksemburga franko • Malta liro • Moderna Greka draĥmo • Nederlanda guldeno • Portugala eskudo • Slovaka krono •Slovena tolaro | Flago de la Eŭropa Unio |

 |

* Kategorio Portugala eskudo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Inspector Gadget** (trad. Inspektisto Gadget) estas komputilanimacia televidserio kaj sekvo al la samnoma serio de 1983. DHX Media kreis ĝin. 26 epizodoj anonciĝis je la 11a de junio, 2013. Ĝi unue disvastiĝis en Boomerang en Francujo, je la 3a de januaro, 2015, kaj en Teletoon ĉe Kanado je la 7a de septembro, 2015. Je la 27a de marto 2015, ĝi aperis en Netflix ĉe Usono, kaj poste ĉe aliaj landoj.

Enhavo
------

### Intrigo

Doktoro Claw, la estro de la malbon-organizaĵo MAD, estas kaptita de glacimonto ĉe Antarkto. Kiam lia nevo, Talon, trovas lian ganton, la Doktoro faras novajn projektojn. La polica sidejo postulas ke Inspektisto Gadget malemeritiĝu por ke li batalu kontraŭ MAD denove. Bonŝance, Penny, nun 15-jara, kaj ŝia hundo, Brain, denove povas helpi je Gadget, precipe ĉar ili nun estas oficialaj agentoj.

### Aranĝo

Malkiel la originala serio, ĉiu epizodo nun havas du 11-minutajn rakontojn, anstataŭ unu 22-minutan. Ankaŭ, ne estas mesaĝoj pri sekureco.

Voĉoj
-----

* Ivan Sherry: Inspektisto Gadget
* Tara Strong: Penny
* Scott McCord: Brain, Profesoro von Slickstein
* Martin Roach: Doktoro Claw
* Lyon Smith: Talon
* Derek McGrath: Ĉefo Quimby

MAD-a Kato ne havas voĉiston. Anstataŭe, ĝeneralaj kataj sonoj estas uzataj.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2021-09-28. Alirita 2021-09-28.
5. ↑
6. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo Arkivigite je 2021-09-27 per la retarkivo Wayback Machine (angle)
* Paĝo ĉe IMDb


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Televido |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 739512
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo ZH en Rüti ZH staras por la svisa Kantono Zuriko. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Rüti**. |


---

Pri la urbo
-----------

**Rüti ZH** estas urbo en la distrikto Hinwil, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 11'596 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Rüti situas ĉe la rivero Jona en la Zurika Oberlando inter Wetzikon kaj Rapperswil-Jona.

Trafiko
-------

Rüti troviĝas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko tra Uster al Rapperswil, sur kiu cirkulas la regiona trajnlinio S12 de la Zurika Trafik-Unio unuflanke kaj de la trajnlinio tra la Tössvalo, kiu komenciĝas en Rüti kaj iras tra Wald ZH, Fischenthal al Vinterturo, sur kiu cirkulas la regiona trajnlinio S26, aliflanke. De Rüti eliras ankaŭ diversaj buslinioj kaj la urbo havas aliron al la Zurik-Oberland-Aŭtoŝoseo.

Historio
--------

La unua skriba mencio de la urboparto *Fägswil* datiĝas el dokumento de la Monaĥejo Sankt-Galo el la jaro 807. Rüti mem aperas sub la nomo *Riutun* la unuan fojon en dokumento de imperiestro Oto la 2-a. En la 13-a jarcento la libersinjoroj de Regensberg fondis la Monaĥejon Rüti. En la jaro 1408 Rüti falis kiel parto de la voktdistrikto Grüningen sub la regado de la urbo Zuriko. En la 19-a jarcento la tiama vilaĝo pro la industriiĝo ekprosperis kaj disvolviĝis al urbo.

Vidu ankaŭ
----------

* Rüti ZH (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la urbo Rüti ZH
* Rüti ZH en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* Kategorio Rüti ZH en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Hinwil |
| --- |
| Bäretswil • Bubikon • Dürnten • Fischenthal • Gosaŭo • Grüningen • **Hinwil** • Rüti • Seegräben • Wald • Wetzikon |  |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 233916
* GND: 4105092-7
* LCCN: n83058709
* VIAF: 238392861
* BNF: 12309999h
 |
2:3
2:3
2:3
La **nacia flago de Maroko** (arabe علم المغرب) konsistas el ruĝa tuko kun nigrolima verda intertplektita stelo. Ruĝo havas konsiderindan historian signifon en Maroko, proklamante la devenon de la reĝa familio de la Profeto Mohamedo tra Fatima, la edzino de Ali ibn Abi Talib, la kvara kalifo. Ruĝa ankaŭ estas la koloro kiu estis uzita de la ŝerifoj de Mekao kaj la imamoj. De la 17-a jarcento kiam Maroko estis regita de la Alavita dinastio, la flagoj de la lando estis simple ruĝa. En 1915, dum la regado de Mulay Yusuf, la verda Sigelo de Salomono estis aldonita al la nacia flago. La sigelo estas interplektita neplenumita angulo, uzita kiel simbolo en juro por jarcentoj. Origine uzatis la kutima sesangula sigelo de Salomono, kiu baze estas la simbolo de judismo, sed jam en 1915 la sultano Jusef en dekreto precizigis ke la nacia flago enhavu verdan kvinpintan variaĵon de la sigelo de Salomono, kun unu pinto direktata ekzakte supren. Dum Maroko estis sub franca kaj hispana kontrolo, la ruĝa flago kun la sigelo en la centro restis en uzo sed nur enlanda. Ĝia uzo ĉe maro estis malpermesita. Kiam sendependeco estis restigita en 1956, ĝi denove iĝis la nacia flago.

flago de 1915 (vidu tekste)
La 6-pinta stelo uzita en la origina maroka flago valida ekde 1915 ankaŭ estas konata kiel la Sigelo de Salomono aŭ la stelo de Davido. Ĝi estis elektita sur la maroka flago ĉar la 6-pinta stelo estas simbolo de vivo, saĝeco kaj bona sano, kutima por ĉiuj tri gravaj unudiaj religioj. La Sigelo de Salomono ankaŭ estis stampita sur la moneroj de 100 kaj 200 frankoj same kiel sur kelkaj Maĥzen-poŝtmarkoj ĝis 1954.

Referencoj
----------

1. ↑  *Bulletin Officiel*, paĝo 838, de la 29-a de novembro 1915, arkivigita en julio 2021

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Flago de Maroko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* blazono de Maroko

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj flagoj en Afriko |
| --- |
| Alĝerio • Angolo • Benino • Bocvano • Burkino • Burundo • Centr-Afriko • Ĉado • Ebur-Bordo • Egiptio • Ekvatora Gvineo • Eritreo • Etiopio • Gabono • Gambio • Ganao • Gvineo • Gvineo-Bisaŭo • Ĝibutio • Kaboverdo • Kameruno • Kenjo • Komoroj • Kongo Brazavila • Kongo Kinŝasa • Lesoto • Liberio • Libio • Madagaskaro • Malavio • Malio • Maroko • Maŭricio • Maŭritanio • Mozambiko • Namibio • Niĝerio • Niĝero • Ruando • Santomeo kaj Principeo • Sejŝeloj • Senegalo • Sieraleono • Somalio • Sud-Afriko • Sudano • Sud-Sudano • Svazilando • Tanzanio • Togolando • Tunizio • Ugando • Zambio • Zimbabvo |
| **Ŝtatoj kun limigita agnosko**: Okcidenta Saharo • Somalilando |
| **Dependaĵoj kaj aliaj teritorioj**: Ascensiono • Ceŭto • Kanariaj Insuloj • Madejro • Majoto • Melilo • Puntlando • Reunio • Sankta Heleno • Tristan da Cunha • Zanzibaro |
| 
Vidu ankaŭ: Flagoj de Ameriko, Azio, Eŭropo, Oceanio, internaciaj organizaĵoj • Listo de naciaj flagoj • Listo de naciaj emblemoj |

 |