recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Francesco La Cava** (Careri, 26a de majo 1877 – Roma, 25a de majo 1958) estis itala kuracisto kaj verkisto.

Fasado de la naskiĝdomo de d-ro. Francesco La Cava

Biografio
---------

Li naskiĝis en familio de malgrandaj terposedantoj en Careri de Giuseppe La Cava kaj Giuseppina Colacresi. Li estis la unua el ses infanoj, kaj estis edukita zorge de la patroflanka onklo, la ĉefpastro Rocco La Cava. Li montris rimarkindan kapablecoj por klasikaj studoj, kaj pro tio li povis ĉeesti la mezlernejon Francesco Maurolico de Messina, kiu kolektis la plej promesplenajn elementojn el la najbaraj provincoj. En 1895, li akiris diplomon en klasikaj studoj, kaj li enskribiĝis en la Fakultato de medicino de la universitato de Napolo.

Post la kvara jaro de universitato, li faris ofte prizorgo por la malsanoj en sia vilaĝo, helpante la kuracisto Francesco Perri, lia parenco kaj amiko. Malgraŭ la sciencaj studoj, lia intereso en arto kaj literaturo daŭrigis.

### Post la universitato - militservo

En 1902 , la juna La Cava diplomiĝis brile.

sekvis la milita servo en Florenco, kiel medicina oficiro de la korpuso de Bersaglieri, kaj, reen en 1904 en Calabria, li akceptis la posteno de baza kuracisto de la simplaj kamparanoj de Bovalino Marina. Ĉi tie la neo-doktoro konis la junan Concettina Morisciano, apartenanta al nobla familio de la regiono. La du estis geedzitaj en junio 30, 1907, geedziĝo kiu rezultis esti el la plej feliĉaj.

### Studoj pri tropikaj malsanoj

Dum li estis kuracisto en Bovalino li daŭrigis la studadon pri tropikaj malsanoj, kaj li sukcesis trovi la solvojn pri kelkaj lokaj kazoj neniam antaŭe konataj en Eŭropo. Li sciigis pri tio en revuoj kaj kongresoj.

La unua kazo aperis unue en la nº 21 de la Gazzetta Medica, "*Un caso di febbre Dengue"*, poste, en la sama dato aliaj artikoloj kunlabore kun profesoro Gabbi, de la Universitato de Romo: "*Nuovi esempi clinici di Bottone d' oriente"*, "*Il primo caso di Bottone d'Oriente"*, "*Studio istologico del bottone d'oriente e dell'adenite sintomatica"*

En 1911 La Cava publikigis studon "*Sulla presenza di Leishmanie en infano malsana pro Kala-azar"*, kie li klarigis gravajn detalojn pri la malsano.

Notoj
-----

1. ↑  Un piccolo centro nei pressi della costa costa ionica in provincia di Reggio Calabria
2. ↑  Francesco La Cava, *Un medico alla ricerca della verità* p. 3
3. ↑  Francesco La Cava, *Un medico alla ricerca della verità* p. 3
4. ↑  Francesco La Cava, *Un medico alla ricerca della verità* p. 4
5. ↑  Francesco La Cava, *Un medico alla ricerca della verità* p. 5
6. ↑   Francesco La Cava, *Un medico alla ricerca della verità* p. 6
7. ↑   Francesco La Cava, *Un medico alla ricerca della verità* p. 6
8. ↑  *Riforma Medica*, 1910, n.22
9. ↑  *R. Acc. dei Lincei*, Marzo 1910
10. ↑  *R. Acc. dei Lincei*, Giugno 1910
11. ↑   Francesco La Cava, *Un medico alla ricerca della verità* p. 7

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 612611
* GND: 1158957939
* VIAF: 249079316, 585152636072420051400 89053117, 249079316, 585152636072420051400
* ICCU: BASV032430
* BNE: XX1335246
 |
**Hanna Kokko**, naskiĝinta 1971 Helsinke, estas finna natursciencisto. Ŝi estas profesoro de biologio en Zürich. Jam dum 1970aj jaroj ŝi loĝis en Germanio kun sia patro kaj patrino. Ŝi publikigis libron *Kutistuva turska kaj muita ihmeitä*, "plimalgrandiĝanta moruo kaj aliaj mirindaĵoj" kun svedlingva finnlanda *Katja Bargum*. Ili ricevis finnlandan premion pri tio verko. Kokko estas docento de Universitato de Helsinko. Ŝi agis ankaŭ en universitato de Jyväskylä. Krom Finnlando kaj Germanio ŝi laboris universitete en Anglio kaj Aŭstralio. Ŝia dicertacio estas *Evolution of honest sexual displays*. Ŝi publikigis pli ol 200 artikolojn en internaciaj serioj kaj la anglalingvan lernolibron *Modelling of Field Biologistists. Ŝi fariĝis membro de* American Akademy of Arts and Sciences en 2020. Kokko ricevis 300 000 eŭrojn helpmonecon el Finnlanda kultura monaro.



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820845
* GND: 1188436015
* LCCN: nb2007015148
* VIAF: 1995807
* ISNI: 0000 0001 1736 874X
* SUDOC: 121683710
* BNF: 16036474q
* ORCID: 0000-0002-5772-4881
* BIBSYS: 97038493
* NKC: mub2010600904
 |
**Eija-Riitta "Eppu" Nuotio** (denaske Silvennoinen, antaŭe Rantanen, naskita la 13-an de februaro 1962 en Iisalmi) estas finna verkisto kaj aktorino. Ŝi ankaŭ laboras kiel espriminstruisto, tradukisto, reĝisoro kaj dramisto.

La literatura produktaĵo de Nuotio inkludas infanlibrojn, televidspektaklojn, sonteatraĵojn, ludojn, muzikalojn, koncertmanuskriptojn kaj romanojn. Ŝiaj produktadoj celitaj al plenkreskuloj inkluzivas ekzemple la serion Varkaus kaj suspensromanojn pri ĵurnalisto Pii Marin. Nuotio ankaŭ skribis kolumnojn kaj postrakontojn por diversaj revuoj. Ŝi estas ambasadoro de Unicef-bonvolo ekde 2002. Nuotio estas fondmembro de la kooperativa eldonejo Crime Time.

Nuotio aktoris en teatro kaj la televidserioj *Tuliportaat* (1998), *Kesäkerttu* (1998-1999) kaj *Sisaret* (2003).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 832089
* GND: 1156303567
* LCCN: n97011426
* VIAF: 23876354
* ISNI: 0000 0000 3524 8656
* SUDOC: 137772645
* MBA: ad228c6f-1eb9-4873-8919-894a6f040666
* BIBSYS: 4016765
 |
dekstra
**William Baffin** (\* 1584; † 23-an de januaro 1622 ĉe Hormuzo/Persa Golfo) estis angla marvojaĝanto kaj malkovrinto.

Baffin estis la unua, kiu provis difini la geografian longon per lundistanco. La kalkula eraro estis tiam grava: pli ol du meridianoj.

Baffin partoprenis kiel navigisto sub J. Hall (1612) kaj Bylot (1615 kaj 1616) en multaj vojaĝoj por malkovri la nordokcidentan pasejon tra la Markolo Davis kaj eĉ penetris en 1616 ĝis Smithsund 77°30' norda latitudo. En 1613 kaj 1614 partoprenis li multajn vojaĝojn en komisio de Moskovitoj (Moskva Kompanio) al Spicbergoj. Baffin atingis 77° 45' nordan latitudon, kiun oni ne povis pluveturi dum pli ol 200 jaroj.

Dum la vojaĝo por malkovro de la Nordokcidenta Trapasejo, la malkovrita golfo de la Arkta Oceano iĝis Bafina Golfo. Same, oni nomis post li la Bafinan Insulon.

Pli poste Baffin ekservis ĉe la Brita Kompanio de Orientaj Indioj kaj veturis en 1617 al Hindio.

Li topografiis la sudajn bordojn de la Ruĝa Maro kaj la Persan Golfon.

Li mortis ĉe Hormuzo, kiam trafis lin kanona kuglo.

* Kategorio William Baffin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 42178
* GND: 100852254
* LCCN: no2013104797
* VIAF: 15125064
* ISNI: 000000007368175X
* SUDOC: 220906432
* BNF: 151286481
* BIBSYS: 11013336
 |
Austin 12/4 LL Taksio
---------------------

Will Overton, direktoro de aŭto-negoco Mann and Overton kiu vendis taksiojn en Londono ekde 1906, alparolis Herbert Austin pri modifo de la ĉasio de Austin 12/4 por ke ĝi povu konformiĝi kun la "Kondiĉoj de Taŭgeco" de Londono. Sekve, ĉasio de Austin 12/4 estis modifita, kun karoserioj el pluraj karoseriistoj.

Tial ke la entuta alteco de la taksio estis pli alta ol la konkurenco, ĝi ricevis moknomon 'High Lot' (alta loto) sed tiu ĉi dezajno donis multan lokon al la cilindraj ĉapeloj de klientoj. Ĝi baldaŭ pli bone vendiĝis ol la Beardmore kaj Morris versioj. Apogante sin per siaj sukcesoj, nova modelo, la 'Low Loader' (malalta) estis enkondukita en 1934.

Austin FX3 kaj FL1
------------------

Post la Dua mondmilito Mann and Overton decidis ke ili bezonis pli ĝisdatan dezajnon. Sekve estis konsentite ke Austin provizos la motoron/ĉasion kun la karoserio provizota de Carbodies en Coventry, kvankam la karoserio estis fine dezajnita de ĉefdezajnisto Jim Stanfield de Austin. En 1948 nova Austin Taksio aperis sur la stratoj, nomita la FX3, ĝi baldaŭ fariĝis ĉefo de la merkato. Kvankam en 1952 dizelmotoro de Ferguson estis havebla kiel transformo, en 1954 Austin produktis sian propran 2.2 litran dizelmotoron kiel originan munton. Ankaŭ produktita estis la FL1, la sama modelo sen platformo por pakaĵoj apud la ŝoforo sed anstataŭe ĝi havis benkon kaj la taksi-signo estis forigita.

Referencoj
----------

1. ↑  Conditions of Fitness

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Austin 12 Taksio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Austin Memories
* British Industrial History
**Jorma Vilho Paavali KINNUNEN**, naskiĝinta 15-a de decembro 1941 en Pihtipudas, mortinta 25-a de julio 2019 en Äänekoski, estis finna lancoĵetisto kaj olimpia arĝentomedalisto.

Jorma Kinnunen venkis arĝentomedalon en olimpiaj ludoj en Meksiko 1968. En olimpiaj ludoj 1964 li estis sepa (kunlandano Pauli Nevala venkis) kaj ankaŭ en Munkeno 1972 sepa. En la 18-a de julio 1969 li faris mondan rekordon 92,70 m en ludo en Tampereo.

Li estis finna ĉampionisto el la jaroj 1964, 1965, 1966, 1968 kaj 1969.

Ankaŭ lia filo Kimmo Kinnunen (n. 1968) kaj nepo Jami Kinnunen (n. 1995) estas kaj alia filo Jarkko Kinnunen (1970–2019) estis lancoĵetistoj. Jorma Kinnunen havas ankaŭ unu filinon, naskiĝinta 1966.

*veneeni* povas signifi *mia boato* sed ankaŭ *de mia boato*, ĉar la genitiva sufikso n malaperas, kiam la posesiva sufikso aperas. Same *isäni* povas esti *mia patro* aŭ *de mia patro*. *Jorma* estas vira antaŭnomo sed jorma estas nuntempe ankaŭ slanga nomo de peniso.

Estas vere konata ŝerco:

Kimmo Kinnunen rakontis: Isäni Jorma seisoi (mia patro Jorma staris) koko finaalin ajan (la tuta tempon de la finalo), ja kun voitin (kaj kiam mi venkis), isäni Jorma oli niin innoissaan (mia patro estis do fervora), että isäni Jorma (ke mia patro Jorma) ei ollut pysyä nahoissaan (preskaŭ ne povis plu esti en sia haŭto).

Oni povas pensi tiun ankau tiel: Isäni jorma seisoi (peniso de mia patro estis erekta) koko finaalin ajan (la tutan tempon de la finalo), ja kun voitin (kaj kiam mi venkis), isäni Jorma oli niin innoissaan (peniso de mia patro estis do fervora) ei ollut pysyä nahoissaan (peniso de mia patro preskaŭ ne povis plu esti en sia haŭto).

* Kategorio Jorma Kinnunen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 733747
 |
**Waldemar Esteves da Cunha** (naskiĝis la  9-an de aŭgusto 1920(nun 1920-08-09), mortis la 8-an de aprilo 2013) estis en la momento de sia morto en 2013, la plej aĝa Reĝo Momo en Brazilo.

Biografio
---------

Waldemar Esteves da Cunha naskiĝis en havenurbo Santos, Brazilo, la  9-an de aŭgusto 1920(nun 1920-08-09). Dum multaj jaroj li laboris pri dentaj artikoloj en la familia kompanio.

En 1950 li estis elektita Reĝo Momo de Santos, post la Maratono *Dona Dorotea*, maratono sur la strando de Santos.

Li estis Momo de Santos ĝis 1990 kaj ĝis sia morto estis la plej maljunaĝa Reĝo Momo en Brazilo. En 1957 li suferis atakon kiam li estis elektita Rei Momo Eduardo, de Rio-de-Ĵanejro. Post 1957, li estis Momo ĝis 1990.

Inter 1997 kaj 2000 la karnavalo de Santos havis sekurecajn problemojn. La urbo volis ke la Sambo-Lernejoj estu tiom grandaj kiom tiuj de Naciaj Karnavaloj (Rio kaj San-Paŭlo) kaj ke defiloj okazu en Orla da Praia, sed bedaŭrinde ĉio estis blokita.

Reĝo Momo Waldemar, dum karnavalo de 2001, tiam 81-jaraĝa, revenis sur la Avenuoj por alporti pacon kaj ĝojon. Bedaŭrinde, nenio okazis, kaj defiloj restis blokitaj ĝis 2005. Tiun jaron Santos havis novan Sambejon, en Nordokcidenta Urbo, pli grandan ol la areo de Orla da Praia.

Pensiita, Waldemar vivis en Santos kun sia edzino Eunice, kvar filoj kaj ses nevoj. Li mortis en Santos la 8-an de aprilo 2013.

En 2018, 5 jarojn post lia morto, la *Memorial do Carnavalo* kaj la sekcio de Kulturo organizis ekspozicion en lia honoro. ;

Bildgalerio
-----------

* Rei Momo Waldemar en 2008.Rei Momo Waldemar en 2008.
* Reĝo Momo 2008 kaj Reĝino Andréa (Karnavalo 1989).Reĝo Momo 2008 kaj Reĝino Andréa (Karnavalo 1989).

Referencoj
----------

1. ↑  *Novo Milênio: Tempo de Carnaval (5-b)*
2. ↑   *Um reinado na memória santista: Waldemar, o Rei Momo.*. Arkivita el la originalo je 2013-12-24. Alirita 2013-12-28.
3. ↑  Exposição homenageia Rei Momo Waldemar Esteves da Cunha
4. ↑  Lições do passado

Eksteraj ligiloj
----------------

* Paĝo de Municipo de Santos
* Oficiala retejo de fondaĵo *Arte e Memoria de Santos* Arkivigite je 2010-09-21 per la retarkivo Wayback Machine

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 463946
 |
Sir **William Hamilton**, 9a *Baronet* (8a de marto 1788 – 6a de majo 1856) estis skota nobelo kaj metafizikisto. Li estas ofte referencata ankaŭ kiel **William Stirling Hamilton de Preston**, reference al sia patrino, Elizabeth Stirling.

Du vizitoj al Germanio en 1817 kaj 1820 kondukis William al interesiĝo pri la studo de germana lingvo kaj poste de tiutempa germana filozofio, kiu estis tiam preskaŭ tute ignorita en la universitatoj de Britio. En 1820 li estis kandidato por la katedro de morala filozofio en la Universitato de Edinburgo, kiu iĝis disponebla post la morto de Thomas Brown, kolego de Dugald Stewart, kaj la posta rezigno de Stewart, tamen li estis venkita je politika nivelo fare de John Wilson, (1785–1854), nome la "Christopher North" de la gazeto Blackwood's Magazine. En 1821 li estis nomumita profesoro de civila historio, kaj faris kelkajn kursojn de klasoj pri la historio de moderna Eŭropo kaj la historio de literaturo. La salajro estis 100 pundoj jare, derivita el la loka bierimposto, kaj pro tio estis malregula post iom da tempo. La lernantoj ne estis devigitaj ĉeesti, la klasoj malpliiĝis, kaj Hamilton rezignis kiam la salajro ĉesis. En januaro 1827 lia patrino, al kiu li estis dediĉita, mortis. En marto 1828 li edziĝis al sia kuzino, nome Janet Marshall.

La pozitiva kontribuo de Hamilton al la progreso de la pensaro estas komparative malgranda, sed li stimulis spiriton de kritikemo en siaj lernantoj insistante pri la granda gravo de psikologio kontraŭ la malnova metodo de metafiziko, kaj per la agnosko de la gravo de la germana filozofio, speciale tiu de Immanuel Kant. Lia plej grava verko estas evidente "Philosophy of the Unconditioned" (Filozofio de la Senkondiĉo), nome disvolvigo de la principo ke por la homa limigita menso ne povas esti kono de la Senfineco.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 685849
* GND: 118545337
* LCCN: nr87000345
* VIAF: 54195353
* ISNI: 0000 0001 0902 2108
* LIBRIS: 307168
* SUDOC: 030637767
* BNF: 12201399r
* NLA: 35950291
* NKC: vse2010597793
* ICCU: TSAV001281
 |
La **D-ro. William Luther PIERCE 3a** (naskiĝis la 11-an de septembro 1933 en Atlanta, mortis la 23-an de julio 2002 en Okcidenta Virginio), ankaŭ konata kiel verkisto de romanoj sub la pseŭdonimo **Andrew MACDONALD**, estis la ĉefo de la blanka separisma organizo Nacia Alianco, kaj ĉefa iniciatinto de la blanka naciisma movado. Li estas memorita pro sia romano La Taglibroj de Turner en kiu raportas la historion de blanka separatisto, kiu estas parto de revolucio armita kontraŭ la multkultura registaro de Usono. Pierce instruis fizikon en la Ŝtata Universitato de Oregono inter 1962 kaj 1965, sed forlasis la instruadon por dediĉi sin plene al la politiko. Frue komencis siajn aktivecojn en la Socio John Birch, nome patriotisma kaj kontraŭkomunisma organizo.

William Pierce, somero de 1999.

Biografio
---------

Naskiĝis la 11an de septembro 1933 en Atlanta, Georgio. Diplomiĝis kiel doktoro en fiziko por la Universitato de Koloradio en 1962 kaj inter 1962 kaj 1965 estis instruisto en la Ŝtata Universitato de Oregono.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 555570
* GND: 1136377662
* LCCN: no2003067288
* VIAF: 120163612
* ISNI: 0000 0000 7809 3877
* LIBRIS: 394822
* SUDOC: 241189969
* NKC: mzk2008453414 mzk2008453415, mzk2008453414
* BNE: XX4928431, XX5548169 XX5047021, XX4928431, XX5548169
 |
**William Peter Moseley** (naskiĝis la 27-an de aprilo 1987, do nun 36-jara) estas angla aktoro, konata pro siaj roloj kiel *Peter Pevensie* en la filmserio La Kronikoj de Narnio kaj princo *Liam* en la televida serio *The Royals* ("la reĝa familio").

Vivo
----

Moseley naskiĝis en la vilaĝo *Cotswolds* de *Sheepscombe*, Gloucestershire, Anglio. Li estas filo de Juliette (naskita Fleming) kaj Peter Moseley, kinematografo. Moseley estas la plej aĝa de tri infanoj; liaj gefratoj estas Daisy Elizabeth Moseley (naskita en 1989) kaj Benjamin Hugh Moseley (naskita en 1992). Moseley vizitis la bazlernejon de Sheepscombe de septembro 1991 ĝis julio 1998 - en la lasta jaro li 11-jaraĝa aperis kiel nenomita knabo en la televida filmo *Cider with Rosie*. Moseley tiam daŭrigis sian edukadon en kolegioj *Wycliffe* kaj poste en *Downfield*. Kvankam tiam en 2004 kaj 2005 li ofte malĉeestis la lecionojn, ĉar li filmis La Kronikoj de Narnia: La Leono, la Sorĉistino kaj la Ŝranko, li tamen sukcesis bone kaj finis ĝustatempe.

|  |  |
| --- | --- |
| en 2015 | kaj en 2018 |

* Kategorio William Moseley en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 672545
* GND: 142226831
* LCCN: no2006034918
* VIAF: 16973711
* ISNI: 0000 0001 1438 762X
* SUDOC: 168870916
* BNF: 15107471b
* MBA: 22b97960-b815-437c-93be-9ec2e1373a57
* NKC: pna2007389374
 |
**Pseŭdodomajno de plej alta nivelo** (angle *pseudo-top-level domain*) estas termino uzata por indiki la nomojn de komputilaj retoj kiuj ne partoprenas en la mondskala oficiala domajna nomsistemo sed povas uzi similan hierarkion de domajnaj nomoj. Tiuj domajnoj inkludas bitnet, csnet, exit, Freenet, i2p, local, onion, oz kaj uucp.

Tiuj pseŭdodomajnoj povas uzi sintakson kiel de la oficialaj domajnoj de plej alta nivelo kaj ili servas la saman funkcion en kreado de nomoj por punktoj de la reto. Ili estas uzataj nur por specialaj celoj, kutime por adresado de komputiloj kiuj ne estis atingeblaj pere de la protokolo IP por uzo en tiaj servoj kiel retpoŝto kaj Uzreto tra UUCP.

Kvankam ili ne havas oficialan statuson, ili estas ĝenerale rigardataj kiel neoficiale avklaŭzitaj, kaj atendeble ne estas iam ajn atribuotaj kiel domajnoj de plej alta nivelo.

Vidu ankaŭ
----------

* Alternativaj radikaj nomserviloj

Libroj
------

* (1994) "Pseudo Top-Level Domains", *!%@:: a directory of electronic mail addressing & networks*, 4‑a eldono, In a Nutshell Series, O'Reilly & Associates, p.  10–11. ISBN 978-1-56592-046-0.
**Walid JUMBLATT** (naskiĝis la 7-an de aŭgusto 1949) estas nuntempe la gvidanto de la Progresema Socialisma Partio (PSP) de Libano kaj la plej grava Druza politikisto de Libano. 

Walid Jumblatt estas la filo de Kamal Jumblatt, la fondinto de la Progresema Socialisma Partio, kiu en la praktiko ĉiam reprezentis la interesojn de la druza komunumo. En 1977 Kamal estis murdita, kaj lia filo Walid transprenis la gvidadon de la organizaĵo. Dum la Libana civila milito, ls PSP fariĝis unu el la plej fortaj paramilitaj organizaĵoj, kaj ĝi batalis ĉefe kontraŭ la maronitaj fortoj, kaj kune kun la Sirianoj kaj la Palestinanoj. Dum la milito, Walid Jumblatt subtenis la Sirian intervenon en Libano, sed post la morto de la prezidanto Hafez Al-Assad en 2000, li komencis kampanji por la fino de la Siria regado de Libano. Nuntempe, li estas forte kontraŭ la Siria influo en Libano, kaj post la murdo de la kontraŭ-Siria politikisto Rafik Hariri en 2005, multaj timas ke Jumblatt povus esti en danĝero.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 222769
* GND: 119516292
* VIAF: 72205766
 |
William Stewart Halsted
**William Stewart HALSTED** (n. 23-an de septembro 1852 en Novjorko; m. 7-an de septembro 1922 en Baltimore) estis usona pioniro de la scienca ĥirurgio, fondinto de la unua ĥirurgia katedro de Usono en la Universitato de Johns Hopkins en Baltimore. 

Halsted finstudis en 1877, en la Novjroka Medicina kaj Ĥirurgia Altlernejo, poste studis du jarojn en Eŭropo, ĉefe en Vieno, sub gvido de Theodor Billroth. Post kiam li revenis en Novjroko, baldaŭ iĝis sukcesa kuracisto.

Li rekonis en 1881, ke oni povas reinjekti la aerplenitan sangon en la malsanulon. Li eksperimentis sur sin mem, li injektis kokainon por sendolorigi korpopartojn, sed pro io iĝis dependulo. Li saniĝis post du jaroj. 

Li daŭrigis la esplorojn en Johns Hopkins kaj ellaboris novajn ĥirurgiajn metodojn por ĥirurgie kuraci la hernion, pulmokanceron, kropon, galveziko- kaj intestajn malsanojn. 

Halsted enkondukis en 1890 la uzon de la maldika gumganto, kiu ne malhelpas la deziritan palposenton en la ĥirurgio. Li akcentis gravecon de la homeostazo, ekvilibrigita metabolo dum la ĥirurgia operacio. 
Li enkondikis en edukado de la ĥirurgaj aspirantoj la hospitalan praktikadon. Tiuj grave helpis evoluon de ĥirurgio en Usono. 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 163911
* GND: 132449730
* LCCN: n84800469
* VIAF: 11007323
* ISNI: 0000 0000 5545 9768
* SUDOC: 088608859
* BNF: 16607793g
* NKC: nlk20000087945
 |
**Matti Kalervo "Peltsi" Pellonpää** (28-a de marto 1951 Helsinko – 13-a de julio 1995 Vaasa) estis finna aktoro kaj kantisto. Li estas konata pro siaj roloj en filmoj de Timo Koivusalo. Pellonpään estis premiita dum sia kariero i.a. pro sia rolo en filmo *Boheemielämää* (1992) per Felix-premio, kio estas premio por plej bona eŭropa viraktoro. Li ricevis ankaŭ finnan ŝtatan kinaktoran premion. Lia unua filmrolo estis en filmo *Pojat* en 1962. Lia debuta tutvesperfilma rolo estas Valdemar Leppänen en filmo *Akseli ja Elina* (1970). Liaj plej gravaj roloj estas Nikander en filmo *Varjoja paratiisissa* (1986), Räpsy en filmo *Räpsy & Dolly eli Pariisi odottaa* (1990) kaj Rodolfo en filmo *Boheemielämää* (1992). Li havis ankaŭ televidajn rolojn kaj dublis eksterlandajn animaciojn. Pellonpää estis ankaŭ muzikisto. En 1989–1995 li estis kantisto kaj kantotekstisto de bando Peltsix. Li faris porinfanajn kantojn kun Juice Leskinen. Pellonpää ankaŭ diris politikajn opiniojn. En 1990-aj jaroj Pellonpää malapogis EU-membrecon de sia lando.

* Kategorio Matti Pellonpää en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 749322
* GND: 131858335
* LCCN: no2001057648
* VIAF: 45446465
* ISNI: 0000 0001 1761 1519
* SUDOC: 137512163
* BNF: 142147992
* MBA: 72161983-4e74-4e08-adef-2980398cf7fa
* BNE: XX4612170
 |
**Paavo RUOTSALAINEN** (9-a de julio 1777 Lapinlahti – 27-a de januaro 1852 en Nilsiä) estis fondinto de reviviĝo (religia movado en Finnlando), vere konata finna predikanto. Ruotsalainen estas elektita la 71-a plej granda finno en voĉprojekto *Suuret suomalaiset* en Finnlando en 2004. Ruotsalainen aŭdis, ke en Jyväskylä estis kredanto Jaakko Högman kaj li vojaĝis al Jyväskylä. Högman instruis al li pri Jesuo Kristo al Ruotsalainen kaj Ruotsalainen komencis prediki. Li ricevis multajn apogantojn. Lia domo en insulo Aholansaari en Nilsiä, nuntempe Kuopio, estas la plej valora konstruaĵo de tiu insulo. Opero *Viimeiset kiusaukset*, kion faris Lauri Kokkonen rakontas pri laboro de Ruotsalainen.

* Paavo Ruotsalainen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Paavo Ruotsalainen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 740075
* GND: 119185733
* LCCN: n88639815
* VIAF: 4044149068450165730004
* ISNI: 0000 0000 2874 5144
* SUDOC: 11088700X
* NDL: 00454973
 |
**Sir Walter William "Wally" Herbert** (24a de oktobro 1934 – 12a de junio 2007) estis brita polusesploristo, verkisto kaj artisto. En 1969 li iĝis la unua homo tute agnoskita kiel piedirinto al la Norda Poluso, en la 60a jariĝo de la fama, sed disputita, ekspedicio de Robert Peary.

Wally Herbert, komence subtenanto de Peary, priesploris la registrojn de Peary en 1989 kaj trovis ke ekzistis signifaj diferencoj en la navigaciaj arkivoj de la esploristo. Li konkludis ke Peary ne atingis la Poluson.

Dum sia polusa kariero, kiu daŭris pli ol 50 jarojn, li pasis 15 jarojn en la naturaj regionoj de la polusa mondo. Li veturis kun hundoteamoj kaj malfermaj boatoj dum ĉirkaŭ 23,000 mejloj – pli ol duono de la distanco tra neesploritaj areoj.

Inter siaj kelkaj libroj, kiujn li mem ilustraciis, estis verkoj temis pri polusesplorado. Li havis ankaŭ soloajn ekspoziciojn de siaj pentraĵoj kaj desegnoj. Li ricevis mendon de la National Geographic Society por revizii kaj konsili pri la registroj de Peary pri lia notita ekspedicio de 1909. En *The Noose of Laurels* (1989), Herbert konkludis ke Peary estis falsinta kelkajn registrojn kaj ke neniam li estis atinginta la Nordan Poluson, kvankam ja li estis proksime. La konkludoj de Herbert estis amplekse akceptitaj. En 2000 li ricevis honoron de kavaliro pro siaj polusaj atingoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Channel 4, "Sir Wally Herbert dies" 13a de Junio 2007[*rompita ligilo*]
2. ↑  "Sir Wally Herbert",  *The Independent*, 16a de Junio 2007.
3. ↑  "'Greatest polar explorer' Sir Wally Herbert dies", *The Times Online*, 13a de Junio 2007

Literaturo
----------

* Richard Sale, *Polar Reaches: The History of Arctic and Antarctic Exploration*, Mountaineer Books, 2002

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sir Wally Herbert's homepage
* Sir Wally Herbert, Obituaries, *The Guardian,* 15a de Junio 2007


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 533735
* GND: 107934116
* LCCN: n50029472
* VIAF: 498145857893523020198 29535286, 498145857893523020198
* ISNI: 0000 0000 8108 0524
* SUDOC: 026919788
* BNF: 11907319s
* NLA: 35189088
* NDL: 00443107
* BIBSYS: 90195705
* NKC: xx0283464
* BNE: XX847639
 |
memortabulo por Sylvester Bauer je lia loĝdomo salcburga
**Sylvester BAUER** (naskiĝinta ĉ. 1600, mortinta en 1669) estis aŭstra baroka pentristo kies verkoj ĝis hodiaŭ admireblas en salcburgiaj kirkoj.

Vivo
----

Sylvester Bauer kreis aĵojn en la konventa preĝejo de la arkiabatejo Sankta Petro, en la salcburga Miĥaelo-kirko kaj en la abatejo kirko de Michaelbeuern. Je Michaelbeuern videblas freskoj en la somera altarejo el la 1631-a jaro kaj je Petro-kirko faris pentris li la morton de Sankta Ruperto (1662). En 1646 kaj 1647 loĝis li en la domo de ĉe Kajetanerplatz 4 en la kvartalo *Kaiviertel*. Tiuloke oni muntis memortabulon por li.

Literaturo
----------

* Wiltrud Castor: *Sylvester Bauer. Ein Salzburger Maler des 17. Jahrhundert*; magistriĝa tezo, Salcburga universitato

Fontoj
------

* memortabulo survande de la domo de Kajetanerplatz 4
* Zentralinstitut für Kunstgeschichte, Kunstchronik Arkivigite je 2010-07-03 per la retarkivo Wayback Machine
* books.google.at/books?isbn=3616061210...


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Mikaela NYLANDER** (naskiĝinta la 27-a de marto 1970 en Porvoo) estas svedlingva finna sed ankaŭ la finnan fluante parolanta politikisto. Ŝia partio estas la Sveda Popola Partio. Ŝi estis membro de la finnlanda parlamento en 2003–2019. En sia hejmlando, ŝi estas precipe konata pro siaj fortaj lingvopolitikaj pozicioj. Ŝi tre zorgas pri klopodoj fari la lernadon de la sveda lingvo libervola en finnaj bazlernejoj. Nylander ankaŭ ŝatus restarigi la devigan svedan por la mezlernejfina ekzameno (*ylioppilaskirjoitukset*, *studentexamen*). Laŭ ŝi la tute svedlingva malplimulto de Finnlando tute dependas de tio ke finnlingvaj lernejanoj aŭtomate lernas la svedan kaj tio, ke tiu devo el la finnlingvanoj estus forigita, mortigus la dulingvismon. Nylander loĝas en Porvoo kaj havas edzon kaj tri infanojn. Ŝi multe efikis en la lokpolitiko de sia urbo. Ŝi ankaŭ deklaris la kristnaskan trankvilon.

Referencoj
----------

1. ↑  Erik Nyström: artikolo "Nylander: Pakkoruotsi­keskustelu on jo aikakin käydä korkeimmalla tasolla" (finne: "Nylander: Jam estas tempo, ke la malvola sveda debato okazu ĉe la plej alta nivelo") de la 11-a de aŭgusto 3013 en la finna gazeto *Helsingin Sanomat*

* Kategorio Mikaela Nylander en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796035
 |
**Walter BLITH** (1605–1654) estis angla verkisto pri agrikulturo kaj funkciulo ĉe la *Commonwealth*.

Dum la Angla Enlanda Milito li iĝis kapitano en la parlamenta armeo kaj konfiskisto de teroj de monarkistoj en Warwickshire kaj Coventry, same kiel pagokolektisto el teroj de episkopo de Worcester, kaj en 1649 kaj 1650 kontrolisto de konfiskitaj kronteroj en Bedfordshire, Cambridgeshire, Huntingdonshire kaj Norfolk. Li mem konfiskis kronteron ĉe Potterspury, Northamptonshire.

Li estis membro de la cirklo ĉirkaŭ Samuel Hartlib, tutfakulo, kiu priskribis lin kiel "tre aminda kaj esperta amiko".

Li defendis agrikulturan plibonigon, sed ne montris entuziasmon por ĉirkaŭbarado, pro ties rilato al malriĉuloj: ĉirkaŭbarado ne devus esti permesita ĉar ĝi okazigas senloĝigo.

Notoj
-----

1. ↑  Thirsk 2004.
2. ↑  Samuel Hartlib, eld.: *A Discourse on Husbandrie...* (London, 1652), 2nd e. "To the Reader".

Referencoj
----------

* Joan Thirsk (2004; reta eldono, Jan 2008). "Blith, Walter (bap. 1605, d. 1654)". Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press.
**Walter Bower** (n. ĉ. 1385, m. la 24-an de decembro 1449) estis skota kronikisto.

Li naskiĝis ĉe Haddington (East Lothian). Ekde 1418 li estis abato de Abatejo Inchcolm apud Firth of Forth. En 1423 kaj 1424 li estis inter la gravuloj komisiitaj kolekti la elaĉetan monon por liberigi reĝon Jakobon la 1-an de Skotlando. En 1433 li estis inter la ambasadoroj senditaj al Parizo por diskuti la edziĝon de filino de Jakobo al la Dauphin. En 1432 li partoprenis konsilion ĉe Perth kie li defendis la rajtojn de la skotoj.

Dum liaj lastaj jaroj li verkis *Scotichronicon*, historion de Skotlando. Tio estis daŭrigo de la kroniko de Johano de Fordun, kaj la aldonaĵoj de Walter Bower traktis la periodon de 1153 al la morto de Jakobo la 1-a en 1437. Li finis la verkon en 1447 kaj dum siaj lastaj du jaroj li verkis mallongigitan version konatan kiel la *Book of Cupar* (*Libro de Cupar*).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 288678
* GND: 10096480X
* LCCN: n88653877
* VIAF: 29564635
* ISNI: 0000 0000 8367 8968
* SUDOC: 029453119
* BNF: 12107725k
 |
*Walter Pyramid*.
La ***Walter Pyramid***, iam konata kiel *Long Beach Pyramid*, estas plurcela areno por 4 000 sidlokoj en la kampuso de *Long Beach State University* en Long Beach, Kalifornio, Usono.

La *Walter Pyramid* estis dezajnita de Don Gibbs kaj konstruita de la Nielson Construction Company de San Diego. La konstruado de Walter Pyramid kostis proksimume 22 milionojn da usonaj dolaroj. Ĉiu flanko de la perimetro de Walter Pyramid estas 105 m longa, kio faras ĝin matematike vera piramido. Ĝi estas unu el nur kvar veraj piramid-stilaj konstruaĵoj en Usono, dum la aliaj estas la Summum Piramido en Sallaga Urbo, Utaho, Luxor Las Vegas en Lasvegaso, Nevado, kaj Pyramid Arena en Memphis (Tenesio). 

Ĝi servas kiel sportejo por kaj universitataj kaj por neuniversitataj teamoj.

Notoj
-----

1. ↑  "The Mike and Arlene Walter Pyramid". Arkivigite je 2019-09-07 per la retarkivo Wayback Machine Long Beach State University. Alirita la 12an de Februaro, 2012.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Walter Pyramid


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 785087
 |
**Christian Gottlieb Gmelin** (1749-1809) estis germana kuracisto kaj apotekisto, diplomiĝinta en la *Universitato de Erlangen*. Li estis patro de la profesoro pri kemio kaj apoteko Christian Gottlob Gmelin (1792-1860). Li apartenis al la tria generacio de la Gmelina dinastio.

Biografio
---------

Li estis filo de Johann Konrad Gmelin (1707-1759) kaj Marie Veronika Erhardt (17.09.1713 Urach - 30.04.1797 Tübingen). Kiel sia patro, tiel Gmelin studis medicinon kaj en 1785 li ricevis sian diplomon pri doktoriĝo en la **Universitato de Erlangen**. Tiel kiel li sin dediĉis al medicino. Dum tri jaroj li estis asistanto en Ŝafhaŭzo; ses monatoj en Karlsruhe; kvar monatoj Frankfurto ĉe Majno, kaj unu jaron kaj duonon en Hanovero.

En 1772, Gmelin reiris al Tübingen kaj ricevis sian diplomon pri farmacio. Li direktis la apotekon de sia praavo Johann Gaum (1702-1772), kies heredaĵon lia patrino ricevis post la morto de sia patro Johann Konrad Gmelin. En 1773 li edziĝis al Christiane Veronika Gmelin (1755-1785), fratino de la patro de Leopold Gmelin, Johann Friedrich Gmelin (1748-1804). Post ŝia morto, li edziĝis al Friederike Charlotte Haas (1765-1831). Christian Gottlieb Gmelin estis apotekisto alte respektata kaj ofte li estis konsultata de fakuloj pri kemio.

Literaturo
----------

* Archiv der Pharmazie und Berichte der ...
* Leopold Gmelin (1788 - 1853): Leben und Werk eines Heidelberger Chemikers
* Woydt.be/genealogie
* Personensuche
* Virtual International Authority File
* Leopold Gmelin (1788 - 1853): Leben und Werk eines Heidelberger Chemikers
* Veröffentlichungen der Deutschen Schillergesellschaft
* Stammbaum der Familie Gmelin

Vidu ankaŭ
----------

* Dinastio Gmelin

Referencoj
----------

1. ↑  Leopold Gmelin (1788 - 1853): Leben und Werk eines Heidelberger Chemikers

* Kategorio Christian Gottlieb Gmelin (apotekisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 650465
* GND: 116683724
* VIAF: 37673749
 |
**Toros TORAMANJAN** (armene: Թորոս Թորամանեան; 1864 - 1-an de marto 1934) estis elstara armena arkitekto kaj historiisto pri arkitekturo. Li estas konsiderita "la patro de la armena arkitektura historiografio."

Toramanjan naskiĝis en 1864, en la urbo Ŝebinkarahisar (Շապին-Գարահիսար en la armena), Otomana Imperio. Li studis arkitekturon en Akademio de Belartoj en Konstantinopolo, kaj poste en Sorbonne, Parizo, kaj poste li laboris pri la detala studo de la restaĵoj de mezepokaj armenaj arkitekturaj monumentoj.

La scienca laboro de Toramanjan aranĝis la vojon al la granda akademiano, Josef Strzygowski, kiu, post longa kaj detala studo de kristana arkitekturo, konkludis, ke la armena arkitekturo havis gravan rolon en la evoluo de bizanca kaj poste de okcidenta eŭropa arkitekturo. En 1920, dum la turka-armena milito, li perdis grandan parton de sia scienca studo. Li mortis en 1934 en Erevano kaj estis entombigita ĉe la bordo de Hrazdan rivero.

* Kategorio Toros Toramanjan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 642797
* GND: 124578446
* LCCN: n00046253
* VIAF: 62485436
* ISNI: 0000 0000 2347 6504
* SUDOC: 183711653
 |
**Universal** aŭ **Unial** (ne konfuzu al esperantido Unial) estas internacia planlingvo kreita en 1903 kaj reformita en 1906, kiam ĝi estis nomita **Panroman** aŭ **Pan-Roman**, de doktoro Heinrich Molenaar. Ĝi estas unu el naturalismaj planlingvoj bazitaj sur la latinidaj lingvoj. 

Li uzis latinidan vortprovizon, sed adaptis ĝin al germana prononco:
*seduzer* (logi), *komenzment* (komence), *facer* /faker/ (fari), *vincer* /vinker/ (venki), *zent* (cent), *zerv* (cervo), etc.

En 1907, Molenaar ankoraŭ propagandis sian lingvon en la 16-a Internacia Pacista Kongreso en Munkeno, kaj provis montri al kongresanoj ke ĝi estas pli taŭga ol Esperanto. Poste, la aŭtoro lasis sian projekton kaj fariĝis interlingvaisto. Oni verkis satiran poemon en Esperanto "Lingvo de Molenaar", sur usona folklora kanzono *Riding down from Bangor* pri la projekto. 

Molenaar adaptis la internaciajn vortojn hazardmaniere, kiel oni kritikas al Esperanto. 

Nombroj (1-10): un du tre quar quin sex sept okt nov dez 

---

Patro nia: Patr nostr, qui es in ziel, ton nom ese sanktifizet; ton regn vene; ton voluntat ese fazet in ter kom in ziel. Done nos hodi nostr pan quotidian; pardone nos nostr debiti, kom nos pardon a nostr debitori; e non induze nos in tentazioni, ma libere nos de mal.

  


---

Alia ekzempleto: 

*Kommunikazioni internazional deven semper plus grand. Un facil komprension mutual es nezes in homers, art, szienz, in viagi kongresi e mil okasioni*

Traduko: "Komuniko internacia devas ĉiam pligrandiĝi. Facila kompreno komuna estas bezona en humanecoj, artoj, sciencoj, en vojaĝoj, kongresoj kaj en mil okazoj".

La projekto ricevis la bibliotekan klasifikon 418.4 "1906" de Biblioteko Butler.
**Bad Kleinen** [batKLAJnen] (ĝis 1915 Kleinen) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Nordokcidenta Meklenburgo de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro *Amt Dorf Mecklenburg-Bad Kleinen*. Fine de decembro 2022 la komunumo havis 3753 loĝantojn. Krom la ĉefa loĝloko *Bad Kleinen*, la komunumo ankoraŭ konsistas el la loĝlokoj *Fichtenhusen, Gallentin, Glashagen, Hoppenrade, Losten, Niendorf* kaj *Wendisch Rambow*. La komunumo situas apud la norda bordo de Schweriner See, mezvoje inter la urboj Schwerin kaj Wismar.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2013 | 3 582 |
| 2017 | 3 588 |
| 2019 | 3 615 |
| 2021 | 3 733 |
| 2022 | 3 743 |

Esperanto en Bad Kleinen
------------------------

maldekstra
Inter la 27-a de decembro 1992 kaj la 3-a de januaro 1993 la 36-a Internacia Seminario de Germana Esperanto-Junularo okazis en la Bad Kleinen kaj pritraktis la temon "Lernado kaj edukado - taskoj por la 90-aj jaroj". Temis pri la unua Internacia Seminario en la novaj federaciaj landoj de Germanio, kaj la organiza teamo insistis organizi ĝin tie, malgraŭ neperfekteco de la antaŭe socialisma feriejo: Malbonŝance la semajno estis aparte frostega, kaj la hejta sistemo apenaŭ sukcesis kontraŭbatali la malvarmon, tial ke malgraŭ ardaj diskutoj, fajraj flirtoj kaj intensa diskoteka dancado la partoprenantoj foje ekstre nokte varme duŝis por realtigi la korpotemperaturon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bad Kleinen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (germane)

Bad Kleinen: rigardo super la fervoja stacidomo kaj lago de Ŝverino
akvoturo de historia perakva sanigejo
Skemo de la antaŭmetroo (blue) kaj antaŭmetroo (aliaj koloroj) de Bruselo - la tre mallonga tunelo "Simonis" jen ne estas bildigata, sed la samnoma stacio en la okcidenta urbocentro videblas.
La tiel nomata **Antaŭmetroo** - nederlande kaj germane *Premetro*, france *Prémétro* - **de Bruselo** estas linioj de tramoj veturantaj en tuneloj de la belgia ĉefurbo Bruselo, kiuj kompletigas la kvar liniojn de la metroo de Bruselo. La diferenco inter "tunele veturanta tramo" kaj metroo, do "tunele veturanta specifa trajno" estas simple la grandeco kaj teknika ekipaĵo de la veturiloj.

en la stacio *De Brouckère* renkontiĝas la antaŭmetroaj linioj "3" kaj "4" kaj la okcident-orientaj metrolinioj "1" kaj "5"
La antaŭmetroo veturas sur tri itineroj, el kiuj la plej grava estas nord-suda tunelo, kiun uzas la antaŭmetroaj linioj "3" kaj "4", kaj en sia vojo konektiĝas kun ĉiuj kvar linioj de la metroo: kun la cirkle veturantaj linioj "2" kaj "6" la nord-sudaj antaŭtramlinioj "3" kaj "4" eĉ renkontiĝas dufoje, kun la pli-malpli okcident-orientaj metrolinioj "1" kaj "5" unufoje. Krome la nordsudaj antaŭtramaj linioj konektiĝas kaj kun la norda kaj la suda fervojaj stacidomoj de Bruselo, do ankaŭ rekte ligiĝas al la interregionaj kaj internaciaj trajnoj. Parton de la nord-suda tunelo krome uzas la tramlinioj "51" kaj "55".

Al tiu plej multe frekventata tunelo aldoniĝas pli orienta nord-suda tunelo nomata france *Grande Ceinture*, nederlande *grote ring* de la linioj "7" kaj "25" ĉe la stacio *Montgomery*, kaj malgranda tunelo "Simonis" ĉe la samnoma stacio de la linio "19".

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Antaŭmetroo de Bruselo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Tramtransporto en Bruselo
Unua vankelmotoro KKM57P, NSU P58
Ekzemplero el la Germana Muzeo
**Wankel-motoro** aŭ **vankelmotoro** estas rotacia piŝta motoro, kiu estis nomata laŭ ties inventinto Felix Wankel. Ĉe la vankelmotoro, la brulenergio transformiĝas rekte al rotacia moviĝo. La cilindro ĉe la vankelmotoro havas ne rondan, sed specifan ovalan kurbon (*epitrochois*). En tiu ujo moviĝas la triangula (pli precize formo el tri samlongaj arkoj) piŝto, kiu estas ligita al la motora cilindro ekscentre, ke iliaj eĝoj ĉiam tuŝas la palaston de la epitroĥoidala cilindro.

Dum rotacio de la piŝto, inter ĝi kaj la cilindra muro estiĝas tri ĉambroj, kies volumenoj daŭre ŝanĝiĝas. Dum unu rotacio, en la vankelmotoro trifoje okazas la suĉo, densigo, laboro kaj ellaso de la gasoj (kvar taktoj de la Otomotoro).

La vankelmotoro havas elstaran proprecon ĉe povumo/motora kg aŭ povumo/motorvolumeno. Ĝi havas relative malgrandan mason al la atingebla povumo.

Problemoj de la vankelmotoro estas la ŝtopaĵo ĉe la piŝtoj, motoro, servico de la motoro.

La Mazda RX-8 de Mazda uzas Vankelmotoron.

Eniro - kunpremo - ekbruligo - eliro

Vidu ankaǔ
----------

* Wankel-motoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Wankel-motoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Dizelmotoro
* Stirling-motoro
**Pediatria kirurgio**, aŭ *porinfana kirurgio*, estas subfako de kirurgio kiu temas pri traktado de fetoj, beboj, infanoj, adoleskoj kaj junuloj.

Pediatria kirurgio aperis meze de la 19-a jarcento kiam la kirurgia zorgo de denaskaj misordoj postulis novajn teknikojn kaj metodojn kaj iĝis pli ofte bazitaj sur la porinfanaj hospitaloj. Unu el la pioniraj lokoj de tiu plinovigo estis la *Children's Hospital of Philadelphia*, Usono. Dekomence en la 1940-aj jaroj sub la kirurga estreco de C. Everett Koop, pli novaj teknikoj por endotrakea anestezo de infanoj ebligis la kirurgan riparadon de iamaj netrakteblaj denaskaj misordoj. Fine de la 1970-aj jaroj, la proporcio de infanmortoj pro kelkaj gravaj denaskaj misformosindromoj estis reduktita al preskaŭ nulo.

William E. Ladd estas konata kiel la patro de la pediatria kirurgio.

Vidu ankaŭ
----------

* Pediatrio

Notoj
-----

1. ↑  "Pediatric Surgery Specialty Description". American Medical Association. Alirita la 17an de Aŭgusto 2021.

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |

* Kategorio Pediatria kirurgio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 735404
* NKC: ph134746
 |
**Georg RUSELER** (naskiĝis la 11-a de Januaro 1866 en Obenstrohe; mortis la 6-a de marto 1920 en Oldenburg) verkisto, estis germana esperantisto en la unua duono de 20-a jarcento.

Vivo
----

Li estis naskita en Obenstrohe, en la tiama municipo de Varel-Land, filo de Friedrich Ruseler kaj lia dua edzino Sophie, naskita Janssen. 

Post la lernado, de 1880 ĝis 1884 li frekventis la protestantan instruistan lernejon en Oldenburgo. Li komence instruis en pluraj malgrandaj vilaĝlernejoj ĝis li laboris en la Heiligengeistschule en 1886 kaj poste en la Urba Knablernejo en Oldenburgo de 1889 ĝis 1899. Pli lastatempe li moviĝis al la urboknaba lernejo en Oldenburgo.

En 1895, Ruseler geedziĝis kun 18-jaraĝa Anna Helms, kiu venis de familio de ŝtatoficistoj. De 1909 ĝis 1918 li estis direktoro de la urba lernejo por knaboj. Lia edzino grave malsaniĝis dum 1-a Mondmilito kaj mortis baldaŭ antaŭ la fino de la milito en 1918.

Malfrue en 1918, Ruseler provis sendependiĝi de lernejservo kaj labori kiel sendependa verkisto. Tamen, pro ekonomiaj kaj sanproblemoj, li revenis al lerneja servo komence de 1920, sed mortis kelkajn semajnojn poste, la 6-an de marto. Lia fina ripozejo estas ĉe la Gertrudenfriedhof en Oldenburgo.

Esperanto
---------

Ne multe konata estas lia agado je esperanto. Li verkis la jenan libron:

* **Der Ballast der Sprachen und das Esperanto**. Eld. Germana Esperanto-Servo, Berlino, 1921?

Fontoj
------

* William Reinhard Frerichs: *Georg Ruseler. Beitrag zur niederdeutschen Literaturgeschichte*, Greifswald 1931 (Phil. Diss.).
* Hilke Günther-Arndt: *Ruseler, Georg*, in: Hans Friedl u. a. (Hg.): *Biographisches Handbuch zur Geschichte Oldenburgs*, Oldenburg 1992, S. 624–626.
* Wolfgang Sämmer, Volker Griese: *Der Fall Ruseler. Ein Kapitel aus dem Leben Karl Mays*. Sonderheft der Karl-May-Gesellschaft Nr. 107. Föhren 1996.
* Wolfgang Sämmer und Volker Griese: *Georg Ruseler und sein Kampf um Karl May im Jahre 1901*, in: *Oldenburger Jahrbuch*, Band 110. Hrsg. v. *Oldenburger Landesverein für Geschichte, Natur- und Heimatkunde e. V.*, Isensee Verlag, Oldenburg 2010, S. 111–135.

Informoj pri Georg Ruseler en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 848015
* GND: 116710071
* LCCN: n83800213
* VIAF: 42595950
* ISNI: 000000002686449X
 |
**HTM Personenvervoer NV**, konata kiel **HTM**, estas nederlanda transportkompanio kun sidejo en Hago, kiu funkciigas publikan transporton per tramo kaj buso en la Metropola Regiono Roterdamo Hago. Depost 2006, HTM funkciigas malpezan fervojligon sub la nomo RandstadRail al Zoetermeer. De la 9-a de decembro 2012 ĝis la 15-a de decembro 2019, HTMbuzz, filio de HTM, prizorgis la funkciadon de la buso.

La unua firmao kun la nomo HTM estis fondita kiel *N.V. Haagsche Tramweg-Maatschappij (H.T.M.)* la 1-an de majo 1887. La 1-an de januaro 1927, tiun firmaon transprenis *N.V. Gemengd Bedrijf Haagsche Tramweg-Maatschappij* (oficiale *G.B.H.T.M.*, sed en ofta uzo *H.T.M.*). Ĝi ekzistis sub tiu nomo ĝis la 11-a de junio 2002, kiam la firmao ricevis la nunan nomon **HTM Personenvervoer N.V.**. Ekde la 7-a de decembro 2016, la akcioj de HTM denove estas en la manoj de la municipo de Hago kaj MRDH havas parton kun specialaj rajtoj.

HTM disponigas siajn transportservojn surbaze de koncesio en la municipoj de Delft, Hago, Leidschendam-Voorburg, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk kaj Zoetermeer. Tiuj municipoj estas parto de la Metropola Regiono Roterdamo Hago (MRDH), kiu estas komisianto por ĉiuj publikaj transportoj en la regionoj de Roterdamo kaj Hago ekde la 1-a de januaro 2015.

Vidu ankaŭ
----------

* RandstadRail
* RET (Roterdamo)
* Tramtransporto en Hago

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio HTM Personenvervoer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
**Julie BINDEL** (naskiĝis la 20-an de julio 1962) estas angla verkisto, radikala feministo, kaj kunfondinto de la jura reforma grupo *Justice for Women*, kiu ekde 1991 helpis virinojn, kiuj estis procesigitaj pro mortigado de perfortaj viraj partneroj.

Vizitanta esploristo ĉe la Universitato de Lincoln (2014-2017) kaj eksa direktoro de la Esplor-Centro pri Perforto, Malbono kaj Genraj Rilatoj en Metropola Universitato de Leeds, plejparto el la laboro de Bindel koncernas viran perforton kontraŭ virinoj kaj infanoj, precipe prostituado, pornografio, turmentado, religia fundamentismo, kaj homvendado.

Bindel verkis aŭ kunaŭtoris pli ol 30 libro-ĉapitrojn kaj kvar librojn, inkluzive de Straight Expectations (2014) kaj The Pimping of Prostitution) (2017). Ŝi ankaŭ estas la redaktisto, kun sia partnero Harriet Wistrich, de La Mapo de Mia Vivo: La Rakonto de Emma Humphreys (2003). Ŝi regule verkas por The Guardian, New Statesman, The Sunday Telegraph-revuo, kaj Standpoint.

* Kategorio Julie Bindel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 641832
* GND: 1053535325
* LCCN: nb97062255
* VIAF: 284149294077680520283
* ISNI: 0000 0004 3657 7776
* NKC: jo20201068131
 |