recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Interno de la kaverno. Enireja domo.
La **Selenitkaverno** (germane: *Marienglashöhle*) troviĝas apud la federacia ŝoseo B88 en Friedrichroda, en direkto al Tabarz. Ofertas la Turingia Arbarfervojo haltejon ĝuste antaŭ la elirejo al la kaverno.

Priskribo
---------

La kaverno nombriĝas inter la plej belaj kaj grandaj gipskristalgrotoj de tuta Eŭorpo. Ĝii ŝuldas sian malkovron al la ministoj estantaj aktivaj en kaj ĉirkaŭ la urbo jam ekde Mezepoko. En malnovaj gvidlibroj troviĝas sekve ankoraŭ la epiteto *mineja kaj kuracbana urbo* por Friedrichroda kio atestas la iaman ekspluaton de krudmaterialoj. Post floro dum la 15-a jarcento reviglis la ekspluatado en la 17-a kaj la 18-a jarcentoj ĉe *Abtsberg*, ĉe *Gottlob* kaj ĉe *Schorn* inter 1752-1855. En 1788 oni trovis dum serĉado de novaj riĉaj feraj ercvenoj kaze gipstavolojn: la tia minado daŭris ĝis 1903. En 1784 oni pluse malkovris seleniton (germane: *Marienglas*). Ĝi servas kiel ornammaterialo por kandelabroj aŭ kiel protektilo de mariaj kaj sanktulaj statuetoj respektive de altaroj.

La berlina geologo Leopold von Buch priskribis en la jaro 1824-a la profilon de la galerio kaj en 1848 eblis unuafoje viziti la kavernon. Kiel gapminejo *Marienhöhle* funkciis de 1903-43. Remalfermitis ĝi en 1968 sub la nomo *Marienglashöhle*. Enirantoj al la galerio bone vidas tra geologiaj fenestroj la diversajn tavolojn. Je la unuaj 50 metroj troviĝas ekzemple ruĝaj kaj grizaj sedimentoj de la bunta grejso, pli profunde ene videblas dolomitaĵoj. La impona kristalgroto meze de la galerio ne estas natura sed estiĝis nur post la ekspluato. Survande admirindas selenitkristaloj longaj ĝis 75 kaj larĝaj ĝis 8 centimetroj.

Literaturo
----------

Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): *Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 3*, 2010, ISBN 978-3-7954-2461-9, p. 95

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Selenitkaverno (Friedrichroda) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Marienglashöhle ĉe Friedrichroda.de
* Marienglashöhle[*rompita ligilo*] ĉe Tabarz.de
* Marienglashöhle ĉe Showcaves.de
* Marienglashöhle ĉe Mineralienatlas.de
* Marienglashöhle[*rompita ligilo*] ĉe Thüringen Tourismus
**Studenta Komitato de Solidareco** (SKS) - opozicia grupo kreita en Krakovo de la studentoj de Jagelona Universitato. Senpera kaŭzo de la ekesto de SKS estis morto de Stanisław Pyjas, kies korpon oni trovis la 7-an de majo 1977 en trapasejo ĉe la strato Szewska 7 en Krakovo.

Historio
--------

La enterigo de Pyjas fariĝis manifestacio. Tra stratoj de Krakovo de la strato Szewska ĝis Vavelo trairis tiel nomata "Nigra Marŝo". Apud Vavelo oni relegis deklaron informantan pri fondiĝo de la Studenta Komitato de Solidareco, kies celo estis i.a. informado pri ĉiaj perfortoj flanke de Sekureca Servo.

SKS gajnis apogon de krakovaj altlernejoj. Ĝi organizis instruajn tendarojn dum ferioj, lekciojn pri malpermesitaj en Pola Popola Respubliko temoj, politikajn polemikojn pri situacio en la lando, kunkreis Societon de Scienca Kursaro.

Aŭtune 1977 similaj Studentaj Komitatoj de Solidareco fondiĝis en aliaj urboj: Varsovio, Gdańsk, Poznań, Vroclavo (la 14-an de decembro) kaj (printempe 1978) en Szczecin. SKS-ojn kreis kutime studentoj ligitaj kun Komitato por Defendo de Laboristoj kaj aktivis ĉefe en universitataj medioj, sed ne nur. Laŭ ebloj oni apogis laboristajn mediojn. Aŭtune 1980 studentoj estis en la Ŝipfarejo de Gdańsk apogante strikantajn laboristojn. En Krakovo ili kreis Interfakan Fondan Komitaton de *Solidareco*. Naturmaniere la agado de SKS-oj kondukis al kreo de Sendependa Asocio de Studentoj. Post aŭgusto 1980 SKS-oj spontane aliformiĝis je fondaj komitatoj de la nova asocio kaj post ĝia formigo ĉesis ekzisti. Inter ties aktivuloj ektroviĝis interalie konataj pli poste Ludwik Dorn kaj Bronisław Wildstein.

Studentaj Komitatoj de Solidareco estis la unua tiuspeca organizaĵo en Eŭropo.

Vidu ankaŭ
----------

* Senkomunismigo
* samizdato
* Defend-Movado de Homrajtoj kaj de Civitanaj Rajtoj
* Liberaj Sindikatoj de Marbordo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Stowarzyszenie Maj'77 Asocio Majo 77
* Michael H. Bernhard, "The origins of democratization in Poland: workers, intellectuals, and oppositional politics, 1976-1980", Columbia University Press, 1993, p. 143,
**Ballia,** hindie **बलिया**, urdue **بليا‎‎** estas urbego kaj municipo en norda Barato, en la plej orienta parto de subŝtato Utar-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. Pro ĝia signifa kontribuo en la hinda sendependeca movado Ballia ankaŭ estas konata kiel "Ribelema Ballia".

Stacidomo de Ballia

Demografio
----------

En 2011 Ballia havis 104 424 da loĝantoj kun legopovo 83%, kiu estas pli alta, ol la landa averaĝo. Ballia atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil) fine de la 1990-aj jaroj.

Geografio
---------

Ballia situas sur ebenaĵo laŭ rivero Gango sur averaĝa alteco de 66 m. super la marnivelo. Buksar troviĝas 28, Sivan 56, Arrah 56, Ĉhapra 58, Ghazipur 61, Mau 62, Varanasio 125 (voje 140), Deoria 91, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 345, Kolkato 556, tutlanda ĉefurbo Delhio 756, Mumbajo 1387 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Ballia estis praa loĝloko, kie vivis eĉ barataj sanktuloj, saĝuloj. Origine Ballia situis rekte laŭ Gango, sed la rivera erozio ĉiam detruis gravajn partojn, tial en 1900 ĝi estis lokita iomete pli for. En 1942 revoluciuloj liberigis la urbon kaj deklaris sendependecon de la britoj.

Ekonomio
--------

Ballia estas agrikultura urbo, en la aglomeraĵo oni produktas rizojn, sukerkanojn, hordeojn, miliojn, pizojn, fabojn kaj oleajn semojn. Apud la urbego oni aranĝas ĉiujare brutfoiron, kiu daŭras monaton kaj ĝi estas la dua plej granda en Barato.

Religio
-------

La ĉefa religio en Ballia estas hinduismo (92,5%), poste islamo (7%), iomete aliaj.

Eduko
-----

En Ballia la plej alta eduko okazas en ŝtata universitato fondita en 2016.

Lingvoj
-------

En Ballia la oficialaj lingvoj estas la hindia, urdua kaj la loka dialekto en:Bhojpuri language.

Klimato
-------

Ballia situas en subtropika klimato. Averaĝe pluvas jare po 684 mm. Inter junio-septembro pli ofte pluvas pro la musonoj, en la ceteraj monatoj apenaŭ pluvas. La jara temperaturo varias inter 18-31 °C.

Trafiko
-------

La Ballia kuras tri fervojaj linioj el Ghaziabad, Mau kaj Deoria, krome tri ĉefvojoj kaj unu flankovojo. Ponto tra la rivero ne ekzistas. La plej proksima flughaveno funkcias en Patnao.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj, precipe hinduaj temploj

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
**Bellignies** estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france *Hainaut* respektive flandre *Henegouwen*), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ] (okcidentflandre *Noorderdepartement*), en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). 

Fine de 2020 en la komunumo vivis 809 loĝantoj sur areo de 5,18 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 156 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Avesnes-sur-Helpe* (france *Arrondissement d'Avesnes-sur-Helpe*, nederlande *Arrondissement Avenne aan de Helpe*), kaj ekde marto 2015 al la kantono *Aulnoye-Aymeries*. Ĝi estas trafluata de la rivereto *Hogneau*, branĉo de la rivero Escaut.

Blazono de Bellignies.

Geografio
---------

Bellignies geografie kaj historie apartenas al la franca-belga translima regiono Henegovio. Henegovio estas regiono de montetoj kaj plataĵoj, kiuj disvolviĝis sur tre diversaj grundoj : paleozoika soklo, mezozoika kreto, sed ankaŭ kenozoikaj sablo aŭ argilo plejparte kovritaj de leŭso.

La vilaĝo Bellignies troviĝas proksime de la urbetoj Bavay kaj Avesnes-sur-Helpe, kaj do cetere situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Bellignies etendiĝas sur 5,18 km².

Historio
--------

La vilaĝo famiĝis dum la 19-a kaj 20-a jarcentoj pro sia prospera marmora industrio.

Vidindaĵoj
----------

Viziteblas en Bellignies muzeo pri marmoro kaj blua ŝtono, sed ankaŭ ĉevaltrinkujo en la domareto Bréaugies, konstruita inter 1830 kaj 1920, rimarkinda pro sia aspekto de akvoguto.

Administrado
------------

Bellignies apartenas la kantono de Bavay, kies ĉefurbo estas Bavay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Bavay
**Bellingcat** (stiligita **bell¿ngcat**) estas esplorĵurnalisma retejo specialigita pri fakto-kontrolado kaj informiĝo per liberaj fontoj, fondita fare de brita ĵurnalisto kaj iama blogisto Eliot Higgins en julio de 2014.

Bellingcat publikigas la rezultojn de enketoj de profesiaj kaj civitanaj ĵurnalistoj pri militareoj, homarajtaj malobservoj kaj financaj krimoj. La kontribuantoj de la retejo ankaŭ publikigas gvidojn pri siaj esplorteknikoj same kiel kazesplorojn.

Bellingcat komenciĝis esplorante la uzon de armiloj en la siria enlanda milito. Ĝia raportado pri la milito de Donbaso (inkluzive de la faligo de la flugo 17 de Malaysia Airlines), la atako de El Junquito, la jemena interna milito, la veneniĝo de Sergej Skripal kaj lia filino, tiu de Aleksej Navalnij kaj la masakro farita de la kameruna armeo atentigis internacie.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bellingcat en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficialaj retejoj: en la angla: , en la rusa: , en la franca , en la hispana

Referencoj
----------

1. ↑  Muhammad Idrees Ahmad: Bellingcat and How Open Source Reinvented Investigative Journalism (arkivo),  *New York Review of Books*, 10-a de junio 2019
2. ↑  About Arkivigite je 2021-12-31 per la retarkivo Wayback Machine (arkivo) *Bellingcat*

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797952
* GND: 1227423101
* LCCN: n2022220183
* VIAF: 3963161392916458480002
* SUDOC: 255427948
* BIBSYS: 1632996806220
 |
**Indiĝeniĝo** estas termino el la teoria antropologio, indikanta lokajn tendencojn al kultura izoliĝo kaj civiliza sendependeco. Indiĝenigo estas la malo de tiaj integrigaj procezoj kiel asimilado, tutmondiĝo, okcidentiĝo, prozelitismo ktp. Historie, ĝi estis konstante ligita al imperioj kaj ŝtatoj. Unu el la ekzemploj de indiĝeniĝo estas afrikiĝo (antaŭenigo de afrikaj kulturoj).

El historia kaj psikologia vidpunktoj, la termino povas esti uzata ankaŭ por personaj kazoj de neindiĝenoj en konkerataj kaj koloniigataj landoj, kiuj kontraŭis la ĝeneralan tendencon al asimilado al la alveninta potenco kaj asimiliĝis al indiĝena popolo. Tio povis okazi ĉu por persona konveno aŭ oportuna (bona vivkondiĉo aŭ geedzeco) ĉu pro ideologia aŭ cirkonstanca malakcepto de la metropolo.

Ekzemploj ne mankis dum la konkero de Ameriko, ekzemple kiam Jerónimo de Aguilar, unu el la soldatoj de Hernán Cortés, perdiĝis, indiĝeniĝis kaj aperis poste al hispanoj kun ampleksa sciaro pri la vivo de indianoj. Simile okazis foje en Nordameriko. Tiaj okazoj eĉ eniris en fikcio, ekzemple en vakera filmoj, kiel *A Man Called Horse* kaj *Little Big Man* (ambaŭ de 1970) kaj *Dances with Wolves* (190). En literaturo indiĝeniĝo estas la temo de la romano *Los pasos perdidos* de la kuba verkisto Alejo Carpentier.
**Villaturde** [biljaTURde] estas municipo en la centro de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 26,15 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 158 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 500 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 46 km de Palencio, provinca ĉefurbo, kaj 8 km de Carrión de los Condes.

La municipa teritorio enhavas ankaŭ la submunicipojn Villacuende, Villanueva de los Nabos kaj Villotilla.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. En 1278 ĝi ricevis foruon el la Hospitalo de la Herrada, de Carrión de los Condes estante komandoro de tiu iu Frey Marcos.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, kolombejoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772208
 |
**Raymond Samuel TOMLINSON** (naskiĝis la 2-an de oktobro 1941, mortis la 5-an de marto 2016) estas konsiderata la inventinto de la retpoŝto.

Tomlinson studis elektroteknikon en la *Rensselaer Polytechnic Institute* kaj en la Masaĉuseca Instituto de Teknologio. Kiel studento, en la jaro 1960, li unuafoje dediĉis sin al la kreado de komputilprogramoj.

Post sia studado li laboris kiel komputilteknikisto en la firmao *Bolt, Beranek and Newman (BBN)* en Kembriĝo (Masaĉuseco), t. e. privata entrepreno, kiu partoprenis en kreado de ARPANET en 1968, retejon, el kiu poste iĝis la Interreto.

Unue estiĝis *CPYNET*, protokolo, kiu transdonis datumojn inter konektitaj komputilaj sistemoj. Por doni al ĝi la povon, sendi mesaĝojn, Tomlinson uzis la programon SNDMSG, kiu estis kreita por la loka uzo. Tomlinson kombinis CPYNET kaj SNDMSG, kaj por distingi inter ricevonto kaj komputilo, li elektis la simbolon @, kiu ĝenerale ne estis uzata por aliaj celoj.

En la jaro 1971 Tomlinson prezentis sian programon al siaj kolegoj kaj li sendis unuan retmesaĝon. La enhavo de la unua retmesaĝo ne plu estas konata.

La pluevoluigon de la retpoŝto Tomlinson ne plu partoprenis.

Referenco
---------

1. ↑  Email inventor Ray Tomlinson dies at 74 angle

* Kategorio Ray Tomlinson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ray Tomlinson en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 249045
* GND: 118728274X
* VIAF: 1385155953617942630006
 |
la romiaj provincoj dum la jaro 116, sub imperiestro Trajano
Alpes Cottiae, jen malhelruĝe akcentita (limoj de la jaro 117)
**Alpes Cottiae** estis provinco de la Romia Imperio, unu el tri malgrandaj provincoj en la Alpoj en la limregiono de la modernaj ŝtatoj Francio kaj Italio. La nomo pluvivas en la moderna geografia toponimo "Kotiaj Alpoj" (france Alpes Cottiennes; itale Alpi Cozie). En la antikva epoko, la precipa takso de la provinco estis gardi la alpajn pasejojn inter Gaŭlio kaj la itala duoninsulo. La provinco okcidente najbaris al la romia provinco Gallia Narbonensis, sude al la provinco Alpes Maritimae, oriente al Italia kaj norde al Alpes Poeninae. La provinca ĉefurbo estis *Segusio* - la moderna urbo Susa en Piemonto. 

La provinco havis sian originon en la reĝlando de *Donnus*, reganto de la lokaj liguraj triboj meze de la unua jarcento antaŭ nia erao, kaj ekhavis sian nomon laŭ ties filo *Cottius*, kies regoteritorio estis integrita en la Romian Imperion sub imperiestro Aŭgusto Cezaro. Komence, Cottius kaj lia samnoma filo restis formalaj regantoj kun titolo "reĝo" obea al la romia imperio, poste, sub imperiestro Nerono romia provincestro estis nomita. Al la romia imperio la provinco oficiale apartenis ekde la jaro 14 antaŭ nia erao. 

En iuj mapoj (vidu ekzemple dekstre), la tri malgrandaj alpaj provincoj Alpes Maritimae, Alpes Cottiae kaj Alpes Poeninae konsideriĝis parto de la pli granda najbara provinco Italia, kiu laŭ la nomo kovris la tutan italan duoninsulon.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • r Provincoj de la Romia Imperio (en 117)  |
| --- |
| Achaea • Aegyptus • Africa • Alpes Cottiae • Alpes Maritimae • Alpes Poeninae • Aquitania • Arabia Petraea • Armenia • Asia • Assyria • Baetica • Bithynia et Pontus • Britannia • Cilicia • Corsica et Sardinia • Creta et Cyrene • Cyprus • Dacia • Dalmatia • Epirus • Galatia • Gallia Belgica • Gallia Lugdunensis • Gallia Narbonensis • Germania Inferior • Germania Superior • Hispania Tarraconensis • Italia • Iudaea • Lusitania • Lycia et Pamphylia • Macedonia • Mauretania Caesariensis • Mauretania Tingitana • Mesopotamia • Moesia Inferior • Moesia Superior • Noricum • Pannonia • Raetia • Sicilia • Syria • Thracia |

 |
Koordinatoj: 47° 44′ 07″ N 4° 13′ 43″ O﻿ / ﻿47.73528 °N, 4.22861 °O﻿ / 47.73528; 4.22861 (mapo)

**Ravières** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 965 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Ravières etendiĝas sur 21.85 km², kaj havis 965 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 44 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo Jean-Claude Gouot, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Ravières apartenas al la kantono de Ancy-le-Franc, kies ĉefurbo estas Ancy-le-Franc. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Ancy-le-Franc
* Nuits-sous-Ravières (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
**Raymond „Ray" Stanley Noble** (naskiĝis la 17-an de decembro 1903 en Brighton; mortis la 2-an de aprilo 1978 en Londono) estis brita bandegestro, muzikaranĝisto, komponisto kaj aktoro.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Kariero
-------

Noble alkreskis en Londono kaj lernis ĉe Kolegio Dulwich. Li studis pianludon kaj aranĝadon kaj gajnis konkurson por muzikaranĝistoj, post kio lin dungis muzikeldonisto Lawrence Wright. En 1928 li estis daŭre dungita por la dancorkestro de BBC direktate de Jack Payne. En 1929 li fargis estro de la studiobando ĉe diskeldonejo „His Master’s Voice", kiu sub la nomo „The New Mayfair Dance Orchester" fariĝis tre populara kun la kantisto Al Bowlly (ekde 1930). Ĝi ricevis eĉ inviton muziki en Novjorko en Rainbow Room (konata restoracia klubejo en la 65-a etaĝo de turdomo). Bowly revenis al Anglujo, Noble restis, direktis bandojn kaj personigis kiel aktoro la superaklasan nobelulon – en radiospektakloj ankaŭ li faris ambaŭan samtempe. Kun kantisto Buddy Clark li denove estis sukcese fine de la 1940-aj jaroj. Kiel kantotekstisto kaj komponisto li verkis la pecojn „The very thought of you" (1934), „Love is the sweetest thing", „The touch of your lips", „I hadn´t anyone till you", „Guilty", „Midnight, the Stars and You" (fama el la filmo „The Shining" de Stanley Kubrick) kaj la originan version de la ĵaza normkanto „Cherokee (Indian Love Song)" famiĝinta per la furoraĵo de Charlie Barnet kaj per la interpretaĵoj de la normkanto fare de Charlie Parker.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ray Noble en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Vivraporto ĉe jazzbymail.com Arkivigite je 2011-05-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Vivraporto ĉe bigbandlibrary.com
*

Referencoj
----------

1. ↑  Bohländer k.a. *Reclams Jazzführer*, 1989. Estas ankaŭ indikata la 3-a de aprilo kiel mortotago

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 399894
* GND: 119161761
* LCCN: n80063207
* VIAF: 37102927
* ISNI: 0000 0000 8116 1439
* SUDOC: 177112859
* BNF: 13897993t
* MBA: 716a01fc-da79-41b8-816c-4e98168f002f
* BIBSYS: 56734
* NKC: xx0051583
* BNE: XX1558631
 |
**Tabasco** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo estas Tabasco.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 14806 loĝantojn. El tiuj estas 7061 viroj kaj 7745 virinoj. La komunumo havas surfacon de 395 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1,500 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 700 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 21° 52′ norda latitudo kaj 102° 55′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 13678 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 15 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.11 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

9,736 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 8754 alfabetoj kaj 446  analfabetoj. Do 10.05 % de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Inter la virinoj estas 4,736 alfabetoj kaj 532 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 10.10%. Inter la viroj estas 4,018 alfabetoj kaj 446 analfabetoj, do 9.99% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
ora pokalo de la aĥemenida dinastio el *Kelārdaŝt* en Tabaristano
La antikva irana regiono **Tabaristano** (la nunaj iranaj provincoj Mazandarano kaj Golestano) etendiĝas laŭlonge de la sudorienta kaj suda marbordoj de la Kaspia Maro kaj kovris terenon de proksimume 500 oble 70 kilometroj. 

Pro la malfacile pasebla montara limo al la ĉefa parto de Persio en Tabaristano ripede ekregis lokaj dinastioj en iugrada sendependeco de la ĉirkaŭaj ŝtatoj. La plej konata ekzemplo estis la dinastio de *Zijaridoj*, kiuj regis pli-malpli inter la jaroj 928 kaj 1090.

La teritorio dum longa tempo apartenis al la regno de la medoj, etno proksime parenca al la persoj, kaj ekzemple per traktato estis ligita al la persa reganto Kiro la 2-a kaj lia en 570 antaŭ nia erao kreita imperio de la aĥemenida dinastio. Ekde la 18-a jarcento la sorto de Tabaristano ofte estis ligita al tiu de la okcidenta najbara provinco Gilano: Inter la jaroj 1723 kaj 1736 ambaŭ apartenis al la Rusia Imperio, kaj en 1921 la Irana Soveta Respubliko kovris kaj la teritoriojn de Gilano kaj de Tabaristano.

Vidu ankaŭ
----------

* Hirkanio
* Al-Tabari
* Dario la 1-a
**Collado de Contreras** [koLJAdo dekonTREras] estas municipo en la nordo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco.

Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 18,44 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 158 loĝantojn. Ĝi perdis 300 loĝantojn el la 1970-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 48 km de Avilo, provinca ĉefurbo, 10 km de Fontiveros 27 km de Peñaranda de Bracamonte, 27 km de Arévalo kaj 70 km de Salamanko.

Ĝi limas kun Crespos, Muñomer del Peco, Fontiveros, Constanzana, Viñegra de Moraña, Narros de Saldueña kaj Pascualgrande.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Plej frua mencio estas de mezo de la 13-a jarcento. En la 15-a jarcento la urbeto floris kaj en la 16-a jarcento oni donis ĝin al la familio Contreras, kio aldoniĝis al la loknomo.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, legomoj, vitejoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761601
 |
**Tabanera de Valdavia** [tabaNEra debalDAbja] estas municipo en la nordo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles* kaj pli precize al la subkomarko Vega-Valdavia. La loknomo *Tabanera de Valdavia* eble povas esti komprenata etimologie kiel Tabanejo de Valdavia, alude al la subkomarko.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 21,46 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 24 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 200 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 85 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. La plej frua mencio estas de 15a de Majo 1219, ene de la dokumentaro de la monaĥinejo de Santa Eufemia de Cozuelos, en kiu iu Doña Juana donas al la monaĥinejo kaj al la Ordeno de Santiago la heredaĵon kiun ŝi posedas en Tabanera.​

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Santiago.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770908
 |
**Paul BLASCHKE** estis muzikkomponisto, kiu naskiĝis la 24-an de majo 1885 en Hlučín, li mortis la 10-an de marto 1969 en Anholt (entombigita en Muenster).

Li estis filo de ŝuista majstro kaj terkulturisto Richard Blaschke en Hlučín. Jam ekde junaĝo li havis karakterizan muziktalenton.

Ekde la jaro 1898 li fariĝis ano (kun siaj du fratoj) de Infanatemple ĥoro en Vroclavo, kie li vizitis gimnazion de Sankta Matiaso kaj pli malfrue Vratislavan universitaton, kie li sukcese finstudis filozofion kaj teologion. En la jaro 1909 li estis ordinigita kiel pastro kaj ekde la jaro 1911 li fariĝis vikario ĉe sankta Maŭricio en Vroclavo. Krom tio li dediĉis sin ankaŭ al studado de muziko, li studis orgenludon kaj aldoviolonludon kaj post tio, kiam li estis nomita en la jaro 1918 vikario kaj predikanto de vratislava katedralo, ankaŭ pianludon kaj kompozicion.

Ankaŭ li dediĉis sin al ĥoraj studoj, li finstudis eĉ Instituton de muziksciencoj de Vroclava universitato kaj ekde la jaro 1925 ĝis la jaro 1945 li estis kapelestro de Vratislava katedralo. Li realigis en repertuaron eĉ komponiston de la tn. „silezia lernejo" de katolika templa muziko. Li estis lasta prezentanto de la germana „vratislava lernejo".

En la jaro 1945 li estis ekzilita el la urbo, li vivis ĉe la frato (kiu estis ankaŭ pastro), poste kiel pastro en kastelo en Darfel kaj en malsanulejo de sankta Aŭgustus en Aubolteo. Fine li finis kiel pastro en hejmo por maljuniĝintoj, kie li ankaŭ mortis.

Muzikaĵoj
---------

* 6 mesoj
* requiem
* gradualioj, ofertorioj
* kantoj de Dia korpo por militjaro 1943


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Skulpturo de Brennus el la 18-a aŭ 19-a jarcento, trovita sur franca ŝipo
**Brennus** estis armea gvidanto de la gaŭlaj senonoj, kiuj atingis en la 4-a jarcento a.K. eĉ Romon kaj la urbon prirabis.

La senonoj apartenis al tiuj gaŭlaj triboj, kiuj ekde la 4-a jarcento setlis en norda Italio. Ili subpremis la etruskojn kaj trafis ilin konflikto kun la fortiĝanta Roma respubliko, kiam la urbo Clusium petis helpon. La plej garava malvenko de Romo fare de la senonoj okazis en ĉ. 387 a.K. post kiam ili prirabis eĉ la urbon de Romo.

Laŭ legendo, la romianoj devis pagis 327 kilogramojn da oro por la paco. Kiam la romianoj protestis pro la uzitaj falsaj pezmezuriloj, Brennus kriis „*vae victis!*" (*„Ve je la venkitoj!"*) kaj ĵetis eĉ sian glavon en la mezuran pelvon.

Ĉu Brennus estis vera nomo de la gvidanto aŭ estis nura titolo, ne estas klara.

* Kategorio Brennus (4-a jarcento a.K.) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 213678
* GND: 142848603
* VIAF: 140161511998570560526 99551241, 140161511998570560526
* SUDOC: 253826586
 |
**Retronimo** estas neologismo bazita je la angla neologismo *retronym* proponata de Frank Mankiewicz en 1980. kaj divastigita de William Safire per The New York Times.

La vorto *retronimo* indikas specon de neologismo generita per ŝanĝo al la originala vorto de objekto aŭ koncepto por diferencigi ĝin de pli freŝa versio de io. La plej multaj el la retronimoj estas kreitaj kiel rezulto de progreso en teknologio, kiu aldonas adjektivon aŭ modifilon al la nomo de la nova objekto aŭ koncepto kreita, generante la bezonon por kontraŭa aŭ komplementa adjektivo esti aldonita al la la originala.

Ekzemploj de retronimoj estas jenaj:

* La akustika gitaro, tiel nomita nur post la apero de la elektra gitaro.
* La Unua Mondmilito, nomita "la Granda Milito" aŭ simple "Mondmilito" ĝis la Dua Mondmilito.
* La fiksa telefono, kiu estis nur telefono ĝis la invento de poŝtelefono.
* La franca franko (kontraŭ franko)
* La konvencia milito (kontraŭ kemia milito, gerila milito ktp.)
* La kompleta lakto (kontraŭ senkrema lakto)
* La konvencia medicino (kontraŭ tradicia medicino, homeopatia medicino, natura medicino ktp. )
* George H. W. Bush (kontraŭ sia filo George W. Bush ankaŭ Usona Prezidento)

Referencoj
----------

1. ↑  Safire, William. New York Times.
**Retogeno el Karaunio** estis agnoskata kiel la plej kuraĝa soldato de la arevaka urbo de Numanco. Heroo de la milito de la keltiberoj kontraŭ Romo, dum la sieĝo kiun Numanco suferis sub la roma jugo, ĝi eskapis la barilon por peti helpon kaj ĝi mortis kiam la romaj trupoj eniris en la urbo. 

Lia imuna sinteno faris de li simbolon de la lukto por siaj teroj kaj por la libereco antaŭ la minaco al sklaveco sub la roma dominacio. Post la fuĝo trans la roma barilo, li atingis alveni al Lutio, pro tio ke la aliaj urboj al kiuj li petis helpon (Termanco kaj Uŝamo) estis neintaj pro timo al la reprezalioj farotaj de Scipiono Emiliana. 

Lutia akceptis la proponon de Retogeno, sed kiam tion eksciis Scipiono, li decidis marŝi al Lutio kaj ordonis tranĉi la dekstrajn manojn al 400 viroj de la urbo, neebligante tiel lukti kaj morti en batalo laŭ honora formo. Inter ĉi tiuj 400 viroj, ili povis trovi Retogenon. Poste al li donis morton kaj li estis lasita fronte al la muregoj de la numanca urbo.
Valdivia aŭ La Valdivia en nordoriento de naturaj komarkoj de la provinco Palencio.
***La Valdivia*** estas natura komarko de la provinco Palencio, regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi enhavas malgrandan parton de la supra baseno de la rivero Pisuerga, sur la deklivaro de la Kantabra Montaro, kaj povas esti konsiderata kiel pluigo de Campoo al teroj de la provinco Palencio. Ties historia kaj praktika ĉefurbo estas Aguilar de Campoo. 

La komarko, inter la *Montaña Palentina* kaj La Lora de la provinco Burgoso, estas aktuale formata de apenaŭ tri municipoj, nome la jenaj:

* Aguilar de Campoo
* Barruelo de Santullán
* Pomar de Valdivia

Are, tiuj triopaj municipoj okupasa areon de 370 km², kun loĝantaro de 9 213 personoj (INE, 2010); la urbo Aguilar de Campoo, kun 6 450 loĝantoj en la urba kerno, koncentras ĉirkaŭ 70% de la komarka loĝantaro.

Praktike, oni povus konsideri aldonon de la municipoj Brañosera, en la oriento de la *Montaña Palentina*, kaj Berzosilla, ĉe la supra valo de la rivero Ebro, same kiel **La Zalima**, malgranda parto de la teritorio de Salinas de Pisuerga.

Estas diversaj vidindaĵoj, nome la urbo Aguilar, monaĥejoj, preĝejoj kaj la akvorezervejo de Aguilar.

Notoj
-----

1. ↑  *Nomenclátor: relación unidades poblacionales de España, 2010* (INE)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770305
 |
**Sándor Remig Bárdos** [ŝAndor bArdoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bárdos Sándor Remig** estis hungara pastro, ĉefabato, benediktana monaĥo, instruisto. Lia familia nomo estis *Ptacsek* ĝis 1890.

Sándor Remig Bárdos  naskiĝis la 25-an de februaro 1868 en Hungara reĝlando en Ipolyság (nuntempa Šahy en Slovakio). Li mortis la 12-an de majo 1932 en Balatonfüred.

Biografio
---------

Sándor Remig Bárdos aliĝis al benediktanoj en 1885. Li monaĥiĝis en 1891, li pastriĝis en la sekva jaro. Komence li instruis en gimnazio en Esztergom, en 1907 lernejestro en Kőszeg. En 1920 li estis elektita ĉefabato de Pannonhalma. Inter 1927 kaj 1932 li estis ankaŭ senatano.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* ’’ A m. nyelvtisztító törekvések tört.’’ (1896)
* diversaj pedagogiaj studoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla lastfoje)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Palaco de la hungaraj reĝoj en Visegrád
**Palaco** estas granda luksa domego de reĝo, regnestro, nobelo, riĉulo aŭ grava administracio.

La palaco estis en la mezepoko loĝa parto kaj reprezantejo de fortikaĵo.

Palaceto estas konsiderinde granda kaj impona urba domo de nobelo aŭ riĉulo.

En Francio (17a-19a jc) tia urba, vasta kaj luksa domo, posedata de riĉa burĝo aŭ nobelo nomiĝas (privata) "hotelo".

En Italio populariĝis el urboj de fina mezepoko la tipaj palacoj nomita *palazzo* kiu vorto poste populariĝis ankaŭ internacie.

Borsa Palaco de Budapeŝto en 1905

Terminoj
--------

La uzo de la vorto "palaco" por priskribi la reĝan loĝejon venas de unu el la sep montetoj en Romo, Palatine monteto, kie la primara reganta potencocentro de la Romia Imperio sidis en siaj fruaj tagoj.

PIV ne faras grandan diferencon inter kastelo kaj palaco. En moderna senco **kastelo** estas luksa konstruaĵo en kamparo aŭ en parko. En tiu okazo la kastelo aspektas iomete historieca.

La simila konstruaĵo **palaco** dum la historio estis luksa domego (konstruaĵo) ĉefe por la reĝo. Laŭ pli moderna senco ĝi estas ornama impona konstruaĵo en urbo.

Laŭ Francisko Azorín **palaco** estas *Granda, luksa edifico; loĝloko de altrangulo, de riĉulo.* Li indikas etimologion el *Palateno*, propra nomo de unu el la 7 romaj montoj, kie Aŭgusto starigis sian loĝejon kaj de tie la latina *palatium*.

Proverbo
--------

Ekzistas proverboj pri palaco en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Rano eĉ en palaco sopiras pri marĉo.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Ĝi estas malpaco pri la reĝa palaco.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Geedzoj en paco vivas en reĝa palaco.* **"** |

 |

Palacoj
-------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Faiz Mahal, Panĝabo, Pakistano | Palaco Udaipur, Barato | Toskana palaco en Prago | Foira palaco en Prago |  |

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Palaco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Palaco en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
* Palaco en ReVo

* Kastelo
* Burgo

Referencoj
----------

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 155.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-10-05.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 42856
* GND: 4044394-2
* LCCN: sh85096913 sh00006879, sh85096913
* BNF: 11937594q
* NDL: 00567319
* NKC: ph123916
* BNE: XX526048
 |
**Korba,** laŭ (hindie **कोर्बा**) estas urbego, pezindustria centro kaj municipo en Barato, en subŝtato Ĉatisgaro, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo.

Demografio
----------

Korba havis populacion de 315 695 en 2011 kun legopovo 69%.

Geografio
---------

Korba situas laŭ rivero sur montetaro 252 metrojn super la marnivelo. Bilaspur troviĝas 64, Rajgarh 86, Ambikapur 100, subŝtata ĉefurbo Rajpuro 164, Kolkato 582, tutlanda ĉefurbo Delhio 891, Mumbajo 1095 kilometrojn (aere) .

Instituto en Korba

Historio
--------

Korba antaŭe apartenis al distrikto de Bilaspur. En 1998 Korba iĝis aparta distrikto.

Ekonomio
--------

Korba estas la energia ĉefurbo de Ĉatisgaro pro ĝiaj karborezervoj kaj industria bazo por termikaj centraloj. Tie kuŝas la plej granda malferma karbominejo de Barato. La aluminia produkto profitas la energion. En la ĉirkaŭaĵo abundaj verdaj arbaroj etendiĝas.

Lingvoj
-------

En Korba la ĉefaj lingvoj estas la ĉatisgara kaj la hinda.

Eduko
-----

En Korba signifa instituto kaj pluraj kolegioj funkcias.

Trafiko
-------

Korba havas trairan fervojan linion kun fervoja ponto. Malmulte da vojoj kuras al la urbego, sed estas 2 vojaj pontoj. La plej proksima flughaveno troviĝas en Bilaspur.

Klimato
-------

Korba havas tropikan klimaton kun influo de musono. Jare pluvas 1420 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter junio-septembro. La averaĝa jara temperaturo varias inter 26,6 °C.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796417
* GND: 4806065-3
* VIAF: 127965384
 |

* MoskeoMoskeo
* IndustriaĵoIndustriaĵo
**REMÉNYI Sándor** [reme'nji] estis hungara ĵurnalisto, redaktoro, verkisto naskita la 13-an de majo 1901 en Szinérváralja kaj mortinta la 20-an de januaro 1963 en Oradea.

Biografio
---------

Sándor Reményi finis la mezlernejon en Satmaro (1919). Li iĝis ĵurnalisto (Keleti Újság, Aradi Magyarság kaj Brassói Lapok). En 1930 li loksidiĝis en Salonta kaj li redaktis la *Szalontai Lapok*, poste redaktis la *Reggeli Újság* (1933), kiu estis malpermesita baldaŭ, kaj li estis mistraktita grave pro la kritiko pri la polico. Li perdis tiam ankaŭ sian vidkapablecon. Ekde majo de 1933 li estis kunlaboranto de Az Újság kaj de la *Nagyszalontai Lapok* (1935-40). Post la apero de judleĝoj li ne povas plu verki, sed li eskapis de deportado. Ekde printempo de 1945 li redaktis la gazeton *Népszabadság*, poste en Oradea en *Új Élet* la rubrikon *Szalontai Élet* (Salontaa Vivo). Post sia pensiuliĝo li translokiĝis al Oradeo.

Memstaraj verkoj
----------------

* *Szerelem* (studo, Nagyszalonta 1932);
* *Színek, képek, könyvek* (noveloj, kun antaŭparolo de Dezső Zágoni, en unua eldono en Budapest, poste kun enkonduko de István Gábor en Nyíregyháza kaj Salonta en 1935-36 entute en naŭ eldonoj).

Fonto
-----

* Romániai Magyar Irodalmi Lexikon
Memorŝtono en la naskiĝloko Reppichau
**Eike von Repgow** (naskiĝinta inter 1180-90 en Reppichau, mortinta en 1233) estis germana juristo kaj kodisto. Krom Sachsenspiegel estas nur kelkaj aliaj dokumentoj kiuj atestas lian personon kaj lian familion.

Vivo
----

Eike plej gravis pro la verkado de la kodo *Sachsenspiegel*, la plej influa mezepoka kodo en germana lingvo. Alia, simila verko nomita *Sächsische Weltchronik* laŭ fakula opinio ne estas de li. Li estis asesoro de la grafa tribunalo kaj samtempe fakkonsilisto de la eminenta grafo Hoyer von Falkenstein, konventa vokto en Quedlinburg (dokumenta mencio inter 1211-42).

Danke al longa praktikado Eike perfekte regis la saksian jursistemon. Krome li posedis neordinare ampleksan kleriĝon por laikulo de la 13-a jarcento. Li konis la latinan lingvon kaj la biblion kaj spertis pri literaturoj kanona, latinlingva sekulara kaj tiutempa germanlingva.

La verko skribitis inter 1221-24 en latina lingvo sed tradukitis laŭpete de von Falkenstein inter 1224-25 en la germanan. Do *Sachsenspiegel* estas la unua skriba prezento de germana juro.

Eike unuafoje resumis la jurisdikciajn tradiciojn kaj procedurojn kutimajn de la germanoj kiuj ĝis tiam nur buŝe estis transdonitaj. Sed tia laŭkutima jurisdikcio kompreneble havis troan interpretliberon kaj favoris ofte la personajn interesojn de la juĝintoj. Per tia revolucia verko Eike metis la fundamenton por unueca jurisdikcio. Similaĵoj ekzistis nur por la kanona juro. Por Eike ankaŭ tipis praktikaj kaj pragmatikaj elirpunktoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eike von Repgow en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Etbiografio
* Tre ampleksa biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 524367
* GND: 118529501
* LCCN: n83073071
* VIAF: 41950212
* ISNI: 0000 0001 0891 6601
* SUDOC: 034541772
* BNF: 12528736k
* NDL: 00438723
* NKC: ola2002153595
* BNE: XX1731977
 |
Monda heredaĵo de UNESKO

Exterior of a large English Baroque palace fronted by lawnsPalaco Blenheim.
La fasado de la palaco
Palaca Plano: A: Halo, B: Salono, C: La Verda Skribĉambro, L: La Ruĝa Salono, M: La Verda Salono, N: La Granda Ŝranko, H: Biblioteko, J: La Endoma Verando, K : La Ĉambro en kiu Winston Churchill naskiĝis , H2: Kapelo, O: La Arka Ĉambro
La **Palaco Blenheim** (prononcita /ˈblɛnɪm/ BLEN-im) estas monumenta palaco aǔ kampardomego en Blenheim, Oxfordshire, Anglio. Ĝi estas la ĉefa rezidejo de la Dukoj de Marlborough, kaj la nura ne-reĝa, ne-episkopa kampardomego en Anglio kiu tenas la titolon *palaco*. La palaco, unu el la plej grandaj domoj de Anglio, estis konstruita inter 1705 kaj 1722, kaj deklarita de Unesko kiel Monda heredaĵo en 1987.

La palaco estis nomita laǔ Batalo de Blenheim de 1704, kaj tiu el Blindheim (konata ankaŭ kiel Blenheim) en Bavario. Ĝi estis origine intencita kiel premio al John Churchill, 1a Duko de Marlborough pro sia militaj venkoj kontraǔ la Francoj kaj Bavaroj en la Milito de hispana sukcedo, fine en la Batalo de Blenheim. Tuj post la ekkonstruo, ĝi iĝis celo de politika konflikto, kio kondukis al la ekzilo de Marlborough, la falo el la povo de lia duklando, kaj laste al la damaĝo de la reputacio de la arkitekto Sir John Vanbrugh.

Desegnita en la rara, kaj mallongdaǔra angla Baroko, la arkitektura aprezo de la palaco estas dividita nuntempe same kiel en la 1720-aj jaroj. Ĝi estas unika en sia kombina uzado kiel familia hejmo, maŭzoleo kaj nacia monumento. La palaco elstaras kiel naskoloko kaj praula hejmo de Sir Winston Churchill.

Pri la historio de la palaco, ĝi estis hejmo de la familio Churchill, poste Spencer-Churchill, dum la venontaj 300 jaroj, kaj tiel variaj membroj de la familio entreprenis ŝanĝojn en la interno, parkoj kaj ĝardenoj. La nurunueco de la palaco kompare kun aliaj grandaj loĝejoj estas, ke ĝi ankaŭ inkluzivas maŭzoleon kaj estas konsiderata nacia monumento. Fine de la 19-a jarcento, la palaco estis savita el ruiniĝo pere de fondusoj akiritaj pro la edziĝo de Charles Spencer-Churchill, 9-a Duko de Marlborough kun la usona fervoj-heredantino Consuelo Vanderbilt.

Notoj
-----

1. ↑  "Blenheim". Collins Dictionary. n.d. Alirita en 15a de Septembro 2018.
2. ↑  "Blenheim Palace". World Heritage sites. UNESCO. Alirita en 15a de Septembro 2018.
3. ↑  Voltaire verkis pri Blenheim: "Se almenaǔ la apartementoj estustiom grandaj kiom la muroj dikaj, tiu domoego estus sufiĉe konvena." Joseph Addison, Alexander Pope, kaj Robert Adam (normale admiranto de Vanbrugh) ankaŭ kritikis la desegnon.

51° 50′ 31″ N 01° 21′ 41″ U﻿ / ﻿51.84194 °N, 1.36139 °U﻿ / 51.84194; -1.36139 (mapo)

* Palaco Blenheim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Palaco Blenheim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 618745
* GND: 4122938-1 16306094-0, 4122938-1
* VIAF: 151794179, 244128128 191820054, 151794179, 244128128
* ISNI: 0000 0004 4675 7068
* SUDOC: 111719194
* NLA: 35988320
 |
**Duko Antal Grassalkovich** [graŝalkoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Grassalkovich Antal** estis hungara magnato, ĉambelano, departementestro, mecenato. Lia nobela antaŭnomo estis *gyaraki*. Lia samnoma avo estis Antal Grassalkovich (krongardisto), lia samnoma patro estis Antal Grassalkovich (duko).

Duko Antal Grassalkovich
Antal Grassalkovich  naskiĝis la 12-an de septembro 1771 en Pozsony. Li mortis la 9-an de septembro 1841 en Gödöllő.

Biografio
---------

Antal Grassalkovich vivis plej ofte en kortego de Habsburgoj en Vieno. Li heredis multajn bienojn kun ŝuldoj, tamen li ne okupiĝis pri ili. Li vizitis nur tiam Gödöllő, se li volis ĉasadi. En 1793 li edziĝis, sed neniam li havis idon. Li donacis parcelojn por konstruadoj de Hungara Nacia Muzeo kaj Nacia Teatro (Budapeŝto), krome li donis monojn al Nacia Teatro (Budapeŝto). Nemirinde en 1827 li bankrotiĝis. Li estis nomumita ĉambelano, interna sekreta konsilisto, fine departementestro. Li ricevis Ordenon de la Ora Ŝaffelo, krome alian premion.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en fina parto de la teksto)
* 

* Kategorio Antal Grassalkovich (ĉambelano) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 527641
* GND: 116823429
* VIAF: 13068777
 |
**Novi Kneĵevac** (serbe *Нови Кнежевац*, hungare *Törökkanizsa*) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato. Ankoraŭ 8 vilaĝoj apartenas al la municipo.

Novi Kneĵevac situas en la verda municipo
Katolika preĝejo de Novi Kneĵevac
Ortodoksa preĝejo de Novi Kneĵevac

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 7580[*kiam?*]
* Poŝtkodo: 23330
* Telefonprefikso: +381 230

Situo
-----

Novi Kneĵevac situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Tiso, laŭ ĉefvojo Kikinda-Kanjiĵa. Kontraŭe troviĝas tra la ponto Kanjiĵa.

Historio
--------

La hungaroj okupis la Karpatan basenon en 895. La turkoj okupis la regionon en la 16-a j.c. kaj tenis ĝin preskaŭ 200 jarojn. Poste ĝi apartenis al la Habsburga Imperio. En 1832 Törökkanizsa iĝis kampurbo. Ĝis fine de la 2-a mondmilito la urbo apartenis al Torontál, kie estis distriktejo. En 1918 taĉmentoj de SHS (=Serba-Kroata-Slovena Reĝlando) okupis la urbon kaj kun okupitaj regionoj de Pécs, Baja kaj aliaj ili proklamis respublikon. Ekde 1920 ĝi apartenis al SHS, ekde 1929 kiel Jugoslavio. Inter 1941-1944 la germana armeo okupis la urbon.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj ortodoksa kaj katolika omaĝe al Martiro Sankta Georgo

Famuloj
-------

En la iama Törökkanizsa naskiĝis:

* hungara advokato Vilmos Wolf
* hungara sociologo György Schulpe.

* Kategorio Novi Kneĵevac en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Palacios de Riopisuerga** [paLAzjos deriopiSŬERga] estas loĝloko kaj municipo en la okcidento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la okcidento de la komarko *Odra-Pisuerga*. La loknomo *Palacios de Riopisuerga* estas etimologie komprenebla kiel *Palacoj de la Rivero Pisuerga*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 10,34 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 22 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 250 el 1920-aj jaroj. 

Ĝi distas 63 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas ĉe la maldekstra bordo de la rivero Pisuerga apud Arenillas de Riopisuerga kaj Lantadilla, kiu apartenas al Palencio.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. 

Palacios de Riopisuerga formis parton de la *partido de Nueve Villas* el tiuj kiuj formis la komunumon *Intendencia de Palencia*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Paŭlo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774825
 |
**Antal Forgács** [forgAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Forgács Antal** estis hungara produktoro, reĝisoro, scenaristo. Lia familia nomvarianto estis *Forgách* [forgAĉ].

Antal Forgács  naskiĝis en 1881 en Szolnok, li mortis la 4-an de novembro 1930 en Budakeszi.

Biografio
---------

Antal Forgács frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Teatra Akademio. Post siaj studoj li estis aktoro, post jaroj teatrestro en Pozsony. En 1906 li provis fondi someran teatron en Budapeŝto, sed tio fiaskis. Ekde 1912 li okupiĝis nur pri filmoj. Li fondis propran filman entreprenon, el tio li fondis pli novan en 1918. Li produktis filmojn inter 1914 kaj 1929, en tiu periodo li ofte estis ankaŭ reĝisoro kaj scenaristo.

Elektitaj produktitaj filmoj
----------------------------

* *Attak* (1914, skeĉo)
* *Jehova* (1918, ankaŭ reĝisoro)
* *A cigány* (1925, ankaŭ reĝisoro kaj scenaristo)
* *Mária nővér* (1928-1929, ankaŭ reĝisoro)

Elektitaj scenarlibroj
----------------------

* *Ha majd béke lesz* (1916, skeĉo, ankaŭ produktoro, reĝisoro kaj aktoro)
* *Az ördög mátkája* (1926, ankaŭ produktoro kaj reĝisoro)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2017-11-07 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.