recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Andrej MARKOV** (ruse *Андрей Андреевич Марков*) (naskiĝis la 14-an de junio 1856 en Rjazan, mortis la 20-an de julio 1922) estis rusa matematikisto. Li plej famiĝis pro siaj verkoj rilate al stokastikaj procezoj.

En siaj verkoj pri predikata logiko li emfazas, ke li elektis la intuician direkton de matematiko[*mankas fonto*].

Vivo
----

Andrej Markov estis filo de Andrej Grigoreviĉ Markov kaj de lia unua edzino Nadeĵda Petrovna Markova. Li naskiĝis en Rjazan, kie lia patro estis sekretario de la forsta oficejo. Kelkajn jarojn poste la familio iris al Sankt-Peterburgo, kie la patro iĝis intendanto de princino Ekaterina Aleksandrovna Valvateva.

Ankoraŭ kiel 17-jara gimnaziano Markov verkis matematikan artikolon pri metodo por solvi diferencialajn ekvaciojn. Rezulte li estis invitita al la "sabatoj de Korkin", regula kunveno de la studentoj de Aleksandr Nikolaeviĉ Korkin. En 1874 Markov ekstudis en la fizika-matematika fakultato de la ŝtata universitato de Sankt-Peterburgo.

En 1877 li ricevis oran medalon pro solvo de integrado de diferencialaj ekvacioj per ĉenaj frakcioj; la metodon li aplikis al la ekvacio {\displaystyle (1+x^{2}){\frac {dy}{dx}}=n(1+y^{2})}*.*

Post findiplomiĝo en 1880 li iĝis docento pri diferenciala kaj integrada kalkulado, faris ankaŭ kursojn pri analitiko, probabloteorio. En 1895 li doktoriĝis pri aplikado de algebraj ĉenaj frakcioj. Unu jaron poste li iĝis eksterorda profesoro kaj estis elektita adjunkta membro de la Akademio de la Sciencoj Sankt-Peterburgo. En 1890 li iĝis ties eksterorda membro; ekde 1894 li estis orda profesoro de la universitato kaj ekde 1896 orda membro de la akademio.

Ankaŭ post sia emeritiĝo en 1905 li plu laboris en la universitato.

Kiam en 1908 okazis tumultaj protestoj de studentoj, la registaro ordonis al la instruantoj de la universitato kontroli kaj raporti la aktivadojn de siaj studentoj. Markov rifuzis esti "agento de la registaro" kaj estis malpermesita plu instrui.

Kiam en 1913 Markov estis elektita, de la urba konsilio, honora membro de la universitato, la instruministerio rifuzis konfirmi la elekton. La konfirmo okazis nur post la februara revolucio de 1917. Ekde tiam Markov denove instruis universitate ĝis sia morto en 1922.

Ankaŭ lia frato Vladimir Andreeviĉ Markov (1871–1897) kaj lia samnoma filo Andrej Andreeviĉ Markov (1903–1979) estis konata matematikisto.

* Kategorio Andrej Markov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 387823
* GND: 118578014
* LCCN: n81018668
* VIAF: 13099585
* ISNI: 0000 0001 0955 7727
* LIBRIS: 74442
* SUDOC: 077764242
* NDL: 01148927
* NKC: jx20141020002
 |
teriĝanta marĉokulo kun fermita flosanta mato, kiu ne estas surpaŝebla
fosanta mato el sfagnoj el teriĝanta altmarĉo
**flosanta mato** (angla *floating mat*) estas super akvo flosanta plantmato el sfagnoj kaj aliaj, precipe stolonoj kreantaj plantoj , kiuj kreskas de la lagobordo sur akvosurfaco kreskanta en la lagon. La tipo de la habitato estas protektata en la EU laŭ la direktivo 92/43/EEK (faŭno-flaŭro-habitato-direktivo) kun la esprimo „LRT Nr. 7140 transiraj kaj marĉoj kun florsantaj matoj".

Flosantaj matoj ne ĉiam portas homon. Surpaŝante ĝin minacas droniĝo.

Estiĝo
------

La formiĝo de flosanta mato estas proceso de la teriĝado de akvejoj. En marĉaj akvejoj formiĝas flosantaj matoj el sfagnoj post malaltiĝo de la akvonivelo kaj pliriĉigo de nutraĵoj. En eŭtrofiaj akvejoj eblas ekflosado de subakvaj torfoj sur kiu poste setlas plantojn. La plantmato estas kunligata per la interplektado de la radikoj. La fragmitoj kaj junkoj kiuj kreskas sur la lagobordo povas fortranĉi la plantan maton, tiel ke ĝi estas flosanta insulo. Se la flosanta mato estas stabila kaj sufiĉe granda, ankaŭ arboj povas kreski sur ĝi , ekzemple sur Kleiner Arbersee.Sub la flosanta mato formiĝas torfo, kiu malrapide sinkas kaj pli kaj pli plenigas la akvejon.

Flaŭro kaj Faŭno
----------------

En nutraĵmalriĉaj ĝis meze nutraĵriĉaj , acidaj akvejoj formiĝas flosantaj matoj el sfagnoj (*Sphagnum cuspidatum*, *Sphagnum recurvum* ) aŭ el brunmuskoj (*Scorpidium scorpioides*). Plie kreskas en flosantaj matoj jenaj plantoj: diversaj kareksoj, *Rhynchospora ssp.*, *Scheuchzeria palustris* kaj *Potentilla palustris*. Rande de nutraĵriĉaj akvejoj kreskas *Phragmites australis*, tifao (*Typha ssp.*), pseŭdocipresa karekso (*Carex pseudocyperus*) kaj akvo konio (*Circuta virosa*). Flosantaj matoj estas vivejoj por ŝelhavaj ameboj, ekzemple *Amphitrema sp.* kaj larvoj de ĥiromideoj (Chironomidae).

Endanĝerigo
-----------

* deakvigado
* torffosado respektive detorfigado
* utiligado por agrikulturo kaj forstkulturo
* enigo de diversaj ŝtofoj, sterkado, plantoziĝo

Vidu ankaŭ
----------

* pluvmarĉo
* nefluanta akvejo
* marĉokulo

Literaturo
----------

* Hutter, Claus-Peter (eld.); Alois Kapfer & Peter Poschlod (1997): *Sümpfe und Moore - Biotope erkennen, bestimmen, schützen.* Weitbrecht-Verlag, Stuttgart, Wien, Bern. ISBN 3-522-72060-1

* Kategorio Flosanta mato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **preĝejo Ĉiuj Sanktuloj** estas la sola historia monumento en vilaĝo Szátok (Hungario).

Historio
--------

Laŭ arkeologoj kirko estis konstruita en la 15-a jarcento. Laŭ priskribo post erao de turkoj (1711) ĝi jam estis en ruina stato, tial en 1732 la kirko estis konstruita, precipe la fundamentoj restis. Apuda sonorilostablo ekzistis inter 1722-1767, la turo estis konstruita en 1784 aŭ iom pli frue. La preĝejo estis plene trakonstruita en 1913.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola sur monteto en mezo de la vilaĝo. Apud la konstruaĵo ŝtona kruco staras ekde 1811. La fasado estas simetria, la enirejo funkcias tra la reliefanta turo. La navo finiĝas en oklatera absido, kiu estas iomete pli mallarĝa, ol la navo. Apud la absido estas sakristio, kie interne estas videbla bildo pri Johano Nepomuko. Interne ĉe la enirejo estas galerio.

Kermeso okazas en la 1-an de novembro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2020-02-06 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* TuroTuro
* PordoPordo
**Contreras** [konTREras] estas loĝloko kaj municipo en la sudo de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Sierra de la Demanda*.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Sierra de la Demanda, ruĝe, sudoriente.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 38,12 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 81 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Ĝi distas 60 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj 100 % de ĝia municipa teritorio (3809,25 ha) estas en la Birdoprotekta Areo ZEPA Sabinares del Arlanza, kie estas gipoj (*Gyps fulvus*) kaj kadavrogrifoj (*Neophron percnopterus*).

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo, araba fortikaĵo sur la montopinto San Carlos, kaj la Tombejo Sad Hill, kiu estis uzata por fina sceno de la filmo Il buono, il brutto, il cattivo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777363
* VIAF: 316734918
 |
**Jean-Baptiste CLÉMENT**, esperante **Johano Baptisto KLEMENTO** (naskiĝis 31-an de majo 1836 en Bulonjo-Biljankurto, mortis la 23-an de februaro 1903 en Parizo) estis kantisto kaj membro de la Pariza Komunumo konata ĉefe pro esti la aŭtoro de la kanto *Le Temps des cerises* (La tempo ĉeriza), kun muziko de Antoine Renard, kiu fariĝis ekde la fino de la 19-a jarcento simbolo por la laborista movado de la Komunumo.

Biografio
---------

Clément estis poeto, socialisto, framasono, kuprolaboristo, ĵurnalisto kaj ekzilito en Belgio en 1867, kie li publikigis sian faman kanton. Poste li estis enkarcerigita ĝis la insurekcio de 1870. Membro de la Nacia milico, li partoprenis en la insurekcioj de oktobro 1870 kaj januaro 1871. Marte Clément estis elektita membro de la Konsilantaro de la Komunumo el la 18-a arondismento de Parizo. Li partoprenis en la administrado de la Komunumo ĉe diversaj postenoj. En la ĵurnalo *Cri du peuple* (esperante *Popola krio*) de Jules Vallès li protestis kontraŭ la fermo de kelkaj ĵurnaloj opoziciantaj la Komunumon. Li luktis ĉe la barikadoj dum la Sanga semajno kaj poste li verkis la kanton *La Semaine Sanglante* (esperante *La Sanga Semajno*) kiu denuncas la perfortan subpremadon kiun suferis la komunumanoj.

Clément ekziliĝis en Londono, kie li pludaŭrigis la lukton. Kondamnita je morto en 1874, li estis amnestiita en 1879. Li revenis al Parizo post la amnestio de 1880 kaj aktivulis en la socialisma partio de Jules Guesde. Kiam Clément estis enterigita ĉe la tombejo Père-Lachaise la 26-an februaro 1903, ĉirkaŭ 5 000 homoj ĉeestis la ceremonion.

Elprenaĵo el *La Tempo ĉeriza*
------------------------------

> Se kantos ni pri la temp’ de l’ ĉeriz’  
> Kaj la najtingal’, kaj mokanta merl’  
> Festados sen fino…
> 
> 

> …Sed mallongas tro la temp’ de l’ ĉeriz’,  
> Ja, kiam dum revo plukas duop’  
> Orelo-juvelojn…
> 
>

Eksteraj ligiloj
----------------

Tombo de J-B Clément en la Tombejo Père-Lachaise

* Kategorio Jean-Baptiste Clément en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La Tempo ĉeriza Arkivigite je 2014-02-25 per la retarkivo Wayback Machine, plena teksto en kunlabora versio de Marcelo Redulezo, kiel ĝi aperas en La Pariza Komunumo de 1871 (SAT-EFK, dua eldono)
* Kantoj de Jean-Baptiste Clément

Referencoj
----------

* Bernard Noêl, *Dictionnaire de la Commune* (Flammarion, kolekto Champs, 1978).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 227247
* GND: 124436838
* LCCN: n85319190
* VIAF: 217866170, 2145858371923052534 71402603, 217866170, 2145858371923052534
* ISNI: 0000 0001 1029 1153
* SUDOC: 028288300
* BNF: 12015463v
* MBA: d11e88fb-fa54-49ea-89b2-6e52dbc477f9
* NLA: 35624706
* BIBSYS: 4025127
* NKC: ola2002158982
* BNE: XX1592704
 |
La **kristana preĝejo Ĉieliro de Nia Sinjoro** estas religia historia monumento en vilaĝo Fertőrákos (Hungario).

Historio
--------

En la iama "Rakus" estis menciita kirko en 1241. La turkoj detruis ĝin en 1529. Episkopo György Széchényi rekonstruis la tiam nomatan kirkon Sankta Nikolao en 1662, sed la turo restis preskaŭ origina. En tiu erao la reformacio ĉi tie ne efikis, ĉar la aktuala episkopo ofte pasis tempon en la Episkopa kastelo de Fertőrákos. La turkoj denove detruis la preĝejon en 1683, sed en 1691 Leopold Karl von Kollonitsch rekonstruis ĝin. En 1728 iu bruldetruis la kirkon, en 1777 ĝi estis trakonstruita fare de Ferenc Zichy (episkopo). La orgeno estis kreita en 1784, trakonstruita en 1934 kaj 1957. En 1992 dum la plena renoviga laboro oni trovis plenan fundamenton de la origina mezepoka kirko.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola laŭ vojo en mezo de la vilaĝo. Apud la kirko estas 4 tomboj de pastroj kaj kolono kun statuo. La fasado estas preskaŭ simetria (nur dekstre estas enirejo al supro de la turo), meze la kvadrata turo plene reliefas. La turopinto estas svelta plurlatera piramido. Sub la turopinto estas ĉirkaŭirebla teraso por kontroli la panoramon pri fajroj aŭ malamikoj. La navo finiĝas en kvarangula absido. Sub la konstruaĵo estas kriptoj. Interne la ĉefaltara bildo prezentas la Ĉieliron, apude troviĝas lignaj statuoj pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj Emeriko de Hungario. Ambaŭ barokaj flankaj altaroj estas ornamriĉaj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun video
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* 
* 
* Kolono ĉe la navoKolono ĉe la navo
* InternoInterno
**Fleksuro** (de latine *flexura* — *kurbo*) estas la tektonika strukturo, kiu aspektas kiel genuoforma kurbo de tavolaro, en kiu la tavolaro havas du drastajn kurbojn. Se la tavoloj kuŝas kune, fleksuro estas areo, kie ili kuŝas oblikve. Se temas pri monoklinalo fleksuro estas areo kun pli kruta falo de tavoleco. 

Fleksuro konsistas el kvin partoj: du kurboj kaj tri aloj. El tiuj aloj du estas ekstremaj, do troviĝas ekster la kurboj (la supra kaj malsupra) kaj unu estas kuniga, do troviĝas inter la unuaj du. Ĉiu parto havas specifajn karakterizojn, surbaze de kiuj oni difinas plurajn specojn de la fleksuroj. Laŭ kuŝtipo oni klasifikas tiel: la simplaj, akompanaj, renkontaj. Laŭ kliniĝo de ĉarniroj de la kurboj: la vertikalaj, oblikvaj, horizontalaj. Fleksuroj en la oblikve kuŝantaj tavolaroj povas esti kongruaj aŭ malkongruaj. En la kongruaj fleksuroj la supra, kuniga kaj malsupra aloj direktiĝas al la sama direkto. En la malkongruaj fleksuroj la supra kaj malsupra aloj direktiĝas je unu direkto, dum la kuniga alo je la inversa direkto. Se la genuoforma kurbo de tavoloj situas en horizontala ebeno la fleksuro nomiĝas horizontala. 

Same kiel aliaj tektonikaj strukturoj fleksuroj povas esti la sedimentaj (formiĝas samtempe kun la sedimentado) aŭ postsedimentaj (formiĝas post la fino de la amasiĝo de la deformata tavolaro). La postsedimentaj fleksuroj havas samajn dikecon kaj faciojnen ĉe la aloj. La sedimentaj fleksuroj havas pli komplikan strukturon, iliaj dikeco kaj facioj ĉe la aloj grave diferencas. En la malsupraj, mallevitaj aloj formiĝas la plej plenaj stratigrafiaj sekcojen kun la plej grandaj dikeco kaj etrompaj, argilaj kaj karbonataj facioj. Ĉe la kunigaj aloj rokaĵoj estas malplej dikaj, ofte kun interrompoj kie mankas iuj partoj de la stratigrafia sekco. Facioj de la kunigaj aloj estas krudrompaj. En la supraj, levitaj aloj dikeco de sedimentaj tavoloj estas malpli granda ol ĉe la levitaj aloj kaj facioj estas pli krudrompaj.

Grandeco de fleksuro varias de kelkdek centimetroj ĝis kilometroj, kliniĝo de la aloj — de apenaŭ rimarkebla ĝis vertikala. Fleksuroj ofte renkontiĝas ĉe platformoj kaj orogenezoj. La plej grandaj fleksuroj troviĝas ĉe la randoj de platformoj kaj ĉe la flankoj de sineklizoj.

Foje fleksuroj povas formi hidrokarbonajn kaptujojn kaj kontroli lokiĝon de naftominejoj.

Referencoj
----------

* Флексура //Геологический словарь: в 2-х томах. — М.: Недра. Под редакцией К. Н. Паффенгольца и др.. 1978

* Флексура //Горная энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия. Под редакцией Е. А. Козловского. 1984—1991
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Andrejev** (aŭ **Andreev**) **Andrej Petroviĉ** (naskiĝis la 24-an de aŭgusto 1864 en gubernio de Poltavo (Ukrainio) en familio de arbaroficisto) estis rusa sovetunia lingvisto kaj esperantisto.

Li oficis kiel militjuĝisto en Kaŭkazio, Varsovio, Moskvo.

Esperantistiĝis en 1910. En 1913 verkis originalan 168-paĝan ruslingvan libron ("riĉaj kaj tre lerte kunmetitaj informoj" laŭ L. L. Zamenhof)

Post la revolucio Andrejev okupiĝis kun oferemo ekskluzive pri la lingvaj problemoj kaj atingis en tiu rilato gravajn rezultojn. Li estis unu el la unuaj popularigantoj de la jafetida lingvo-teorio, ĝian ĝeneralan eksponon kaj rilaton al Esperanto li prezentis en broŝuro *Revolucio en la Lingvoscienco*, 1929. Samjare aperis (ruslingve) lia provo de pli profunda lingvesploro sur bazo de materialisma dialektiko: Lingvo kaj pensado.

Lastatempe Andrejev multe laboris pri metodologio de marksisma lingvistiko, revolucia rekonstruo de la rusa lingvo, ties ortografio, gramatiko ktp.

Membro de Lingva Komitato de 1930.

Verkoj
------

* *Esperanto kaj dialektiko* (En: *Al la Nova Etapo*; p.11 - 22)
* *Meĵdunarodnyj jazyk Esperanto, ego nastojaŝĉee, proŝedŝee i buduŝĉee* (Tiflis: Tip. "Esperanto", 1913. - 167 p.)
* *Revoljucija jazykoznanija jafetiĉeskaja teorija akademika N. Ja. Marra* (Moskva: CK SESR, 1929. - 40 p.)
* *Revolucio en la Lingvoscienco: jafetida lingvoteorio de akademiano N. Marr* (Leipzig: Eld. Fako Kooperativa, 1929. - 67 p.)
**NÉMETHY Emil** (pro. ne:meti) estis hungara inĝeniero pri mekaniko, unu el pioniroj de la hungara aviadafero, naskiĝinta en Arado la 17-an de februaro 1867 kaj mortinta en Budapeŝto la 6-an de novembro 1943.

Biografio
---------

Emil Némethy akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato József. Li faris en 1900 aviadilon flugildraksisteman, sed li ne povis flugi per ĝi pro manko de konvena motoro. Liaj teoriaj konstatoj pri dinamika aviado antaŭiris lian tempon. Li uzis unue en la mondo ŝtaltubojn por konstrui aviadilojn.

Verkoj
------

* *Die Endgültige Lösung des Flugproblems* (Leipzig, 1903);
* *Gesammelte Aufsätze* (Arad, 1911).

Fontoj
------

* Magyar Életrajzi Lexikon
* biografio hungare kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 133706
* GND: 126754705
* VIAF: 15772364
* ISNI: 0000 0000 1817 3971
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Emil Némethy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Emil Raitsits** [rajĉiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Raitsits Emil** estis hungara bestokuracisto, kinologo, altlerneja instruisto.

Emil Raitsits ĵurias hundon
Emil Raitsits naskiĝis la 8-an de marto 1882 en Budapeŝto, li mortis la 24-an de marto 1934 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Emil Raitsits maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1904. Ekde la sekvanta jaro li estis praktikanto, baldaŭ asistanto en la altlernejo. Li estis gvidanto de la ambulanco pri pli malgrandaj bestoj kaj ties laboratorio inter 1908-1934. Post 2 jaroj li estis ankaŭ estis bestokuracisto de Bestoĝardeno kaj Botanika ĝardeno (Budapeŝto), inter 1914–1930 li redaktis la bestoĝardenan gazeton. Dum la 1-a mondmilito li laboris civile en hospitalo pri ĉevaloj. En 1923 li doktoriĝis, post 2 jaroj li atingis la instruan rangon eksterordinara instruisto. En 1930 li fondis, poste redaktis gazeton pri hundoj. Li plej detale okupiĝis pri la hungaraj hundorasoj. Li edziĝis en 1917, idoj neniam naskiĝis. En 1933 li travivis plurajn tragediojn, fine li mortigis sin.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A magyar eb* (1916)
* *A magyar juhászebekről* (1926)
* *A kuvasz ősi jellegű kutyafajta* (1931)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 16-a paĝo)
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Emil Raitsits en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 715806
 |
**Andrej Aleksandroviĉ Ĵdanov** (ruse *Андрей Александрович Жданов*)
(naskiĝis la 26-an de februaro 1896 en Mariupol, nun en Ukrainio — mortis la 31-an de aŭgusto 1948 en Moskvo, nun en Rusio) estis soveta politikisto, unu el la gvidantoj de la Sovetunia Komunista partio kaj ĉefa apoganto de la dogma kulturpolitiko, nome Socialisma realismo.

Biografio
---------

Li aliĝis al la bolŝevika partio en 1915. Post la oktobra revolucio de 1917, li faris rapidan partian karieron kaj, post la mortigo de Sergej Kirov, anstataŭis lin kiel la "unua sekretario" de la urba partia komitato (ĉefa politika gvidanto de la urbo). Li estis strikta kunlaboranto de Iosif Stalin kaj iĝis membro de la Politika Komitato en 1939. Inter 1941 kaj 1944, li direktis la defendon de la urbo kontraŭ la atakantaj nazioj. En la jaroj 1944-1947 Ĵdanov estris la kontrolkomision de aliancanoj en Finnlando.

Postmilite li direktis la kulturan vivon de la Sovetunio en ideo de ekstrema ideologia rigoro direkte al la hegemonio de la Socialisma realismo. Oni kreis per lia gvido la Kominformon (1947).

Li mortis en 1948 inter nebulaj cirkonstancoj. Verŝajne malamikoj de Ĵdanov — Georgij Malenkov kaj Lavrentij Berija — iniciatis purigon en Leningrado (kondamnis pli ol 2000 homojn interalie multajn kunlaborantojn de Ĵdanov). La morto de Ĵdanov mem iĝis preteksto por la fifama "kazo de kuracistoj": multaj homoj estis akuzitaj (9 ĉefaj akuzitoj kaj multaj ligitaj kun ili) pri venenigo de partiaj altranguloj, tamen post la morto de Stalin la kazo estis fermita, neniu ricevis punon.

Ĵdanov estis entombigita ĉe la muro de moskva Kremlo, la plej prestiĝa tombejo de Sovetunio.

Interesaj faktoj
----------------

Omaĝe al Ĵdanov multaj objektoj portis lian nomon en Sovetunio, inkluzive de la urbo, kie li naskiĝis (Mariupol), la Leningrada Ŝtata Universitato, strato kaj distrikto en Moskvo ka. Dum Perestrojko la komunista partio proklamis sian malaprobon al la agoj de Ĵdanov, kaj ĉiuj objektoj portintaj lian nomon estis alinomitaj (1988).

La filo de Ĵdanov, elstara kemiisto Jurij Ĵdanov, post morto de sia patro parenciĝis al Stalin, edziĝinte al lia filino Svetlana Allilujeva.

* Kategorio Andrej Ĵdanov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 124932
* GND: 118794922
* LCCN: n80131009
* VIAF: 46802767
* ISNI: 0000 0001 2131 0516
* LIBRIS: 106192
* SUDOC: 05012451X
* BNF: 121744004
* NLA: 35897942
* NDL: 00517132
* BIBSYS: 90606466
* NKC: skuk0001530
* ICCU: CUBV164486
* BNE: XX1489763
 |
**Emil Purgly** [purgli], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj laŭ plena nomo **Purgly Emil Lajos Károly Benedek** estis hungara ministro, departementestro. Lia nobela antaŭnomo estis *jószáshelyi*. 

Emil Purgly  naskiĝis la 19-an de februaro 1880 en Tompapuszta (nuna apartenaĵo de Battonya). Li mortis la 13-an de majo 1964 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Emil Purgly lernis en agrikultura akademio de Magyaróvár, poste li lernis juron en Universitato de Budapeŝto. Post lernado li laboris en la departementa administrado. En 1903 li edziĝis baldaŭe havanta 4 gefilojn. Dum la 1-a mondmilito li batalis en serbaj kaj italaj batalejoj, poste li estis departementestro dum 8 jaroj. Inter 1929 kaj 1944 li estis membro en la senato. En 1932 li estis ministro pri agrikulturo en Kabineto Gyula Károlyi. Li ricevis premiojn en 1926 kaj 1932.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero P, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 510174
* VIAF: 164963210
* ISNI: 0000 0001 1304 9530
 |
**Hagar**, laŭ Biblio, estis egipta sklavino de Sara kaj kromedzino de Abraham, kiu ŝin forpelis por instigo de sia edzino. Hagar estas patrino de Iŝmael, prapatro de Araboj.

*Abraham, Sarah kaj Hagar*, imagita tie en la Biblia ilustraĵo el 1897.
Abram kaj Sarai klopodis kompreni kiel li iĝos prageneranto de nacioj, ĉar post 10 jaroj de vivo en Kanaano, neniun filon ili havis. Sarai tiam proponis sian egiptan servistinon, nome Hagar, al Abram kun la intenco ke ŝi havigos al li filon.

Post Hagar konstatis, ke ŝi gravedas, ŝi ekmalaprezis sian mastrinon, Sarai. Sarai reagis per mistraktado al Hagar, kaj Hagar foriris en la naturon. Anĝelo parolis kun Hagar ĉe fonto survoje al Ŝur. Li instruis ŝin reveni al la kampadejo de Abram, kaj kia ŝia filo estos. Ŝi devos nomi sian filon Iŝmaelo. Hagar tian alvokis al Dio kiu parolis al ŝi "El Roi" (Dio). El tiu tago antaŭen, tiu puto estis nomita Beer-lahai-roi, ("La puto de tiu kiu amis kaj vidis min."). Ŝi tiam faris kiel oni instruis al ŝi nome revenante al sia mastrino por havi sian filon. Abram estis 86-jaraĝa kiam naskiĝis Iŝmaelo.

Notoj
-----

1. ↑  Genezo 16:4–16.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hagar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2006-05-09 per la retarkivo Wayback Machine
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Quesnoy-sur-Deûle (stacidomo). |

**Quesnoy-sur-Deûle** - prononco laŭ sistemo IFA [ken'wa syʁ døl], jen france, okcidentflandre *Kiezenet-aan-de-Deule* aŭ nur *Kiezenet*- estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ], nederlande/flandre *Noorderdepartement*, en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de 2020 en la komunumo vivis 6 985 loĝantoj sur areo de 14,36 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 486 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lille* (france *Arrondissement Lille*, nederlande *Arrondissement Rijsel* respektive okcidentflandre *Arroundissement Rysel*), kaj al la kantono *Lambersart*.

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *quesnoysiens* respektive *quesnoysiennes*.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Quesnoy-sur-Deûle (stacidomo)
* Deûlémont (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Quesnoy-sur-Deûle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (france)
**Szilvia Bach** [silvia baĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Bach Szilvia Ilona** estas hungara parodiisto.

Szilvia Bach naskiĝis la 12-an de januaro 1961 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Szilvia Bach maturiĝis en medicina mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1979, poste ŝia anonco estis rifuzita en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo, tial ŝi laboris en medicinaj laborlokoj. Jam ekde la mezlernejaj jaroj ŝi estis videbla en pluraj programoj de la Hungara Televizio. En 1990 ŝi estis la unua en konkurso de Hungara Radio, poste ŝia voĉo ofte estis aŭdebla. En 1994 ŝi faris spektaklon en Miami antaŭ hungardevena publiko. Kelkfoje ŝi ricevis sensignifajn rolojn. Ekde 2006 ŝi verkaj teatraĵojn kaj novelojn, ekde 2014 ankaŭ pentradas. Ŝi ricevis premiojn inter 1992-2014. Ŝia filino staras antaŭ kantista kariero.

Ŝiaj kontribuoj (elekto)
------------------------

* *Alt duett* (tragikomedio, 2006)
* *Bőrönd* (tragikomedio, 2007)
* *Nem vagyok én Müller Péter!* (libro, 2008)
* *Az utolsó tánc. Meghökkentő novellák* (novelaro, 2009)

Ŝiaj muziktekstoj
-----------------

* *Ernők dala*
* *Koppan az esőcsepp*
* *Menni vagy maradni?!*
* *My Way (Maradj nálam)*
* *Titok*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* 
* Arkivigite je 2021-07-09 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730529
 |
**Fleming FULCHER** (mortis en januaro 1947) estis brita esperantisto kaj Esperanto-vortaristo.

Fulcher "kun laŭdo" akiris la "Diplomon de Brita Esperanto-Asocio" (D.B.E.A.) kaj la diplomon de Esperanto-instruisto de la Londona komerca ĉambro.

En 1910 li komencis kompili kun Bernard Long tre popularan vortaron anglan-esperantan (English-Esperanto Dictionary), kies unua eldono tamen aperis nur en 1921. Ĝi estis plurfoje reeldonita kaj represita: 2a rev. eld.: 1925 [1926], repr. 1949 (aperis kun mallonga enkonduko de Bernard Long post la morto de Fulcher), 3-a rev. plil. eld. 1962 (surbaze de la aldonoj kaj ĝustigoj de Long), repr. de la 3-a eld. en 1985, 4-a eld. poste.

Literaturo
----------

* **1985**: Note to the third editon: The Authors. In: English-Esperanto Dictionary. Repr. de la 3-a eld. 1985, p. iv.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Libroj[*rompita ligilo*] de kaj pri Fleming Fulcher en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine

Notoj
-----

1. ↑  Ockey, Edward; Sutton, Geoffrey Arkivigite je 2011-08-06 per la retarkivo Wayback Machine, Bibliografio de vortaroj kaj terminaroj en Esperanto 1887-2002. Rotterdam: UEA 1982-2002.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 10855
* LCCN: no96068418
* VIAF: 26663223
* ISNI: 0000 0000 4592 366X
 |
*Hagenia abyssinica*.
***Hagenia*** estas monotipa genro de florplantoj en la familio de Rozacoj kun la nura specio ***Hagenia abyssinica***, indiĝena de alt-altitudaj montaraj regionoj de centra kaj orienta Afriko. Ĝi havas ankaŭ disan distribuadon en la altaj montaroj de Orienta Afriko el Sudano kaj Etiopio norde, tra Kenjo, Ugando, Ruando, Burundo, Demokratia Respubliko Kongo, kaj Tanzanio, ĝis Malavio kaj Zambio sude.

Ĝi estas konata en angla kiel *African redwood*, *East African rosewood*, *brayera*, *cusso*, *hagenia*, aŭ *kousso*, en amhara kiel *kosso*, kaj en svahila kiel *mdobore* aŭ *mlozilozi*. Ties plej proksima parenco estas la afrikmontara genro *Leucosidea*. Sinonimoj de la specio estas *Banksia abyssinica*, *Brayera anthelmintica*, *Hagenia abyssinica* var. *viridifolia* kaj *Hagenia anthelmintica*.

Notoj
-----

1. ↑   Bruijnzeel, L.A.; F. N. Scatena; L. S. Hamilton (2010). Tropical Montane Cloud Forests: Science for Conservation and Management. Cambridge: Cambridge University Press. p. 137. ISBN 9780521760355.

* Hagenia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hagenia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Hagenia en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 714034
 |
**György Mailáth** [djordj majlAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mailáth György** estis hungara reĝa juĝisto, politikisto, membro direktora de Hungara Scienca Akademio (1831). Lia samnoma filo György Mailáth (1818) same estis reĝa juĝisto.

reĝa juĝisto György Mailáth
György Mailáth  naskiĝis la 22-an de aprilo 1786 en Zavar. Li mortis la 11-an de aprilo 1861 en Vieno.

Biografio
---------

György Mailáth frekventis gimnazion en Győr, universitaton en Pest. Li komencis sian karieron kiel vicnotario en 1809. li estis elektita deputito parlamenta en 1811. Baldaŭe li ekhavis altajn postenojn en la kortumo. Dum erao de reforma movado (1825-1848) li estis grava figuro, kiel apoganto de la progreso. Ekzemple li apartenis al la fondintoj de Hungara Sciencula Societo. Depost 1828 li estis nomita departementestro, post 3 jaroj reĝa juĝisto, krome li estis prezidanto de la senato. Depost 1848 li forlasis la politikon kaj li okupiĝis nur pri sia bieno. Li ricevis premion unufoje.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Assertiones ex universa philosophia, quas sub auspiciis … Franc. Xav. Fuchs … publice porpugnandas suscepit … in magno regiae scientiarum universitatis Pesthiensis palatio* (1803)
* *Beszéd, alispán hivatalától* (1822)
* diversaj parlamentaj paroladoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero M kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

* Kategorio György Mailáth (1786 - 1861) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 451644
* GND: 1020662018
* VIAF: 233014268
 |
**György Miklós Keserű** [djordj miklOŝ keŝerU], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keserű György Miklós** estis hungara kemiisto, altlerneja instruisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2019).

György Miklós Keserű naskiĝis la 31-an de aŭgusto 1967 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Miklós Keserű akiris diplomon (M.Sc.) en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1991, poste li iomete plustudis en Karlsruhe. Hejmenveninta li gvidis kemian esplorlaboratorion en signifa uzino pri medikamentoj. En 1994 li akiris sciencan gradojn PhD en la universitato kaj C.Sc en la akademio. Inter 1999 - 2006 li laboris en alia simila uzino, kie li profitis la komputilan teknikon dum esplorado. Intertempe li doktoriĝis (D.Sc.) antaŭ la akademio en 2003 kaj en la sama jaro habilitiĝo okazis en la universitato. Li estis ankaŭ esplora privata universitata profesoro. Inter 2013-2015 li estis direktoro de akademia esplorcentro. Liaj esplorinteresoj inkluzivas la medikamentan kemion. Li kontribuis al malkovro de medikamento, kiun Usono aprobis en 2015. Li ricevis premiojn inter 1995-2014 (ankaŭ eksterlandajn).

Elektitaj artikoloj
-------------------

* *Total Synthesis of Plagiochins C and D, Macrocyclic Bis(bibenzyl) Constituents of Plagiochila acantophylla* (1992)
* *The influence of lead discovery strategies on the properties of drug candidates* (2009)
* *Discovery of Subtype Selective Janus Kinase (JAK) Inhibitors by Structure-Based Virtual Screening* (2016)

Lia libro
---------

* *A gyógyszerkutatás kémiája* (2011)

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva prezento (la koncerna teksto estas legebla en la -a paĝo)
* hungarlingva prezento (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-10-25. Alirita 2019-10-25.

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 665707
* VIAF: 311212509
* ISNI: 0000 0000 3809 7515
* SUDOC: 185877079
* ORCID: 0000-0003-1039-7809
 |
**Loituma** estas finna popola muzikgrupo, kiu uzas en la muziko tradician finnan kantadon kaj kantelon. Loituma estis la "grupo de la jaro 1997" (finne: Vuoden yhtye 1997) en la muzikfestoj de Kaustinen.

Historio
--------

Oni surbazigis la grupon, Loituma, je la jaro 1989, kiam la anoj de la grupo komencis studadon en Sibelius-Akademio (finne Sibelius-Akatemia), la muzika universitato en Finnlando. Unue la nomo de la grupo estis Jäykkä Leipä (Rigida Pano). Unue la anoj de la grupo estis ankaŭ la kantistino Sanna Kurki-Suonio kaj la kantistino, violonistino Tellu Turkka, kiuj poste ekmembris en la sveda grupo Hedningarna. Anoj de la grupo Jäykkä Leipä estis ankaŭ la frapinstrumentisto kaj la blovinstrumentisto Nikko Prauda. Anita Lehtola-Tollin, la kantistino de Loituma estis ankaŭ membro de Hedningarna. 

La grupo Jäykkä Leipä ŝanĝis la nomon laŭ la orienta finnlanda lago Loituma. La plej grava bazo de la muziko estas kantelo kaj finna kanto-tradicio. La libroj Kalevala kaj Kanteletar inspiras ilin.

Anoj de la grupo
----------------

* Sari Kauranen — kanteloj, kantado
* Anita Lehtola-Tollin — kantado, kvin-korda kantelo
* Timo Väänänen — kanteloj, kantado
* Hanni-Mari Autere Etno.net — violono, kantado, kantelo, bekfluto, kontrabaso

Diskografio
-----------

* *Loituma* (en Finnlando 1995) / *Things of Beauty* (en Usono 1998)
* *Kuutamolla* (en Finnlando 1998) / *In the Moonlight* (en Usono 1999)

Pliaj informoj
--------------

La plej konata kanto de Loituma estas malnova finna Ievan polkka de la unua sondisko. Oni publigis la filmeton pri Ievan polkka en interreto je la jaro 2006. Pro la filmeto oni invitis la grupon en Svedion. La kanto komencis la spektaĵon de Pablo Francisko en la urboj Malmö, Stokholmo kaj Göteborg. Nune la kanto havas multajn alilingvajn variantojn ankaŭ en la interreto.

Pri la temo
-----------

* Loituma NorthSiden kotisivuilla Arkivigite je 2006-07-06 per la retarkivo Wayback Machine angle
* YLE Elävä arkisto: Loituma - Ievan polkka
**Hagensdorf im Burgenland,** hungare **Karácsfa** [karAĉfa] estas malgranda dependa vilaĝo en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Güssing, en municipo de Heiligenbrunn.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 2  km²
* Alto super marnivelo: 850 m
* Loĝantaro: 260
* Poŝtkodo: 7522
* Aŭtokodo: GS
* Telefonkodo: (0) 3324

Situo
-----

Hagensdorf im Burgenland troviĝas laŭ rojo, laŭ negrava flankovojo laŭ la hungara landolimo. Güssing troviĝas je 10 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1221 en hungara formo *"Karachon"*, la germana formo "Haderstorff" aperis en 1618. En 1532 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. En 1787 467 vilaĝanoj loĝis en 71 domoj, en 1804 463 vilaĝanoj en 79 domoj, en 1819 461 vilaĝanoj en 80 domoj, en 1828 477 vilaĝanoj en 80 domoj. En 1873 pro incendio 70 domoj cindriĝis. Ĝis Traktato de Trianon Karácsfa apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Körmend, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. En 1971 Hagensdorf im Burgenland aliĝis al Heiligenbrunn.

Fonto
-----

* germana, itala kaj hungara Vikipedioj
*In 't Gein bij Abcoude* de Willem Roelofs, ĉ.1855-1860
La **Haga Skolo** estis movado de samideaj nederlandaj pentristoj kiuj laboris inter proksimume 1860 kaj 1900 en Hago, aŭ estis alimaniere asociata kun la urbo.

La membroj kontraŭstaris la romantikan tradicion kio meze de la 19-a jarcento superregis la nederlandan pentroarton kaj idealigis realecon.

La pentristoj de la Haga Skolo, inkluzive Jozef Israëls, la fratoj Jacob kaj Willem Maris, Willem Roelofs, Constant Gabriël, Hendrik Willem Mesdag kaj Anton Mauve, serĉis realistan vidmanieron.  Remarkinde estas ke tiu vidmaniero ankaŭ klopodis esti spegulo de la humoro del la artisto.

Ĝi admiris la francajn artistojn de la Skolo de Barbizon, kiuj laboris tiom multe kiom ebla en libera aero. La temoj de ili selektitaj estis tipe "nederlandaj": la *poldero* , riveropejzaĝoj, bovoj, ŝafoj, muelejoj, fiŝistoj, fiŝobarkoj kaj antaŭ ĉio: grandaj nubaroj. La reprodukto de lumo kaj la etoso estis la centraj temoj.

* Kategorio Haga skolo (pentroarto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**György Mailáth** [djordj majlAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mailáth György** estis hungara reĝa juĝisto, politikisto, juristo, membro honora de Hungara Scienca Akademio (1880). Lia nobela antaŭnomo estis *székhelyi* [sEkheji]. Lia samnoma patro György Mailáth (1786) same estis reĝa juĝisto.

György Mailáth  naskiĝis la 8-an de decembro 1818 en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la 29-an de marto 1883 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Mailáth komencis sian karieron kiel vicnotario en 1838 en Baranya (reĝa departemento). Li estis elektita deputito parlamenta en 1839, en la sekva jaro li iĝis vicdepartementestro. En 1843 li denove partoprenis la parlamenton kiel grava figuro de la progreso. En 1847 li estis elektita jam departementestro. Depost fino de parlamentaj kunsidoj en 1848 li forlasis la politikon kaj li okupiĝis nur pri sia bieno. Tamen escepte en 1851 kaj 1857 li apogis peticiojn. Depost fino de politika subpremo en 1860 li akceptis kortegan postenon, baldaŭe li iĝis reĝa juĝisto kaj prezidanto de la senato. Li restarigis la pli demokratian juran sistemon. En 1883 rabistoj kruele murdis lin. Li ricevis 2 premiojn en 1860.

Verkaro
-------

* diversaj parlamentaj paroladoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero M kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

* Kategorio György Mailáth (1818 - 1883) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Károly Szladits** [kAroj sladiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szladits Károly** estis hungara juristo, profesoro, membro (korespondanta en 1932, ordinara en 1943) de Hungara Scienca Akademio. Lia nobela antaŭnomo estis *dunaszerdahelyi*, kiun li ricevis en 1917.

Károly Szladits  naskiĝis la 27-an de decembro 1871 en Hungara reĝlando en Dunaszerdahely (nuntempa Dunajská Streda en Slovakio). Li mortis la 22-an de majo 1956 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Szladits frekventis universitaton en Budapeŝto, kie li ricevis juran diplomon en 1895. Li eklaboris en la ministerio, kie li okupiĝis ekzemple pri la privata juro. Li instruis en Universitato de Budapeŝto inter 1908-1942, kie li profesoriĝis en 1917. Baldaŭe li redaktis gravajn jurajn periodaĵojn. Li pensiuliĝis en 1948. Li ricevis premion Kossuth en 1953, pli frue li ricevis 2 premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A magyar magánjog vázlata a bánya-, csőd-, kereskedelmi és váltójog alapelveivel I–II.* (1902)
* *A magyar magánjogi bírói gyakorlat, 1901–27* (1928)
* *Magyar magánjog I–VI.* (1938–1942)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
**Alessandro MAZZOLINI** (macolini), naskiĝis la 28-an de februaro 1857 en Pievetorina (Macerata), mortis la 16-an de januaro 1934 en Fano (Italio), estis itala profesoro (instruisto) de desegno, belskribado, lerneja manlaboro kaj Esperanto-terminaristo. Mazzolini estis membro de la Lingva Komitato.

Mazzolini pretigis verkon pri „RADO" (Rapida Skribo), speco de stenografio, malpli rapida, sed multe pli facile lernebla. Li unue aliĝis al Volapuko, poste transiris al Esperanto. Dum sia multjara laborado por Esperanto, vere modela kaj nelacigebla, li kunlaboris en la redaktado de 8 Esperanto-gazetoj, verkis 3 gramatikojn kaj 4 vortarojn, kaj gvidis pli ol 20 kursojn en Terni, Citta di Castello kaj en Perugia. Interalie li kunlaboris en ,Esperanto' de UEA, en Literatura Mondo kaj en ,Ondo de Daŭgava'. Unu el liaj vortaroj estis la ,Geometria Terminaro' kun multaj figuroj. Petita de Théophile Cart li zorgis kun aliaj Esperantistoj pri la itala parto de la ,Oficiala Klasika Libro de Esperanto'.

Bibliografio
------------

* "Komerca vortaro en esperanto" Alessandro Mazzolini kaj Robert Kreuz, San Vito al Tagliamento, (Paolet, 1927)
* "Ekzercilo por supera praktika kurso de esperanto" Alessandro Mazzolini, San Vito al Tagliamento, (Paolet, 1923)
* "Helpilo" Alessandro Mazzolini, San Vito al Tagliamento (Paolet, 1923)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |

* Alessandro Mazzolini en Vikifontaro (Universala biblioteko)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 25896
* GND: 1149181036
* VIAF: 1486151433027256420005
 |
**György Mészáros** [djordj mEsAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mészáros György** estas hungara pentristo, altlerneja instruisto.

György Mészáros  naskiĝis la 25-an de majo 1951 en Vilonya.

Biografio
---------

György Mészáros abiturientis en industriarta mezlernejo en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Pedagogia Altlernejo de Pécs en 1973, fine li studis en Hungara Belarta Universitato inter 1975-1979. Li studvojaĝis en Vieno, Munkeno, Parizo, Italio. En 1981 li ekinstruis en Pedagogia Altlernejo de Szombathely, baldaŭ li estis katedrestro. Ekde 1994 li instruas en Universitato de Okcidenta Hungario, post 2 jaroj li fondis artan instituton. Li ricevis premiojn inter 1985-1987.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Szombathely (1983-1990, 1999, 2004)
* Kaposvár (1987)
* Sopron (1994, 2000, 2003)
* Wiener Neustadt (1996, 2002)
* Budapeŝto (2006)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Szombathely (1983-1990)
* Szeged (1985)
* Udine (1989)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Apoteozo de Domingo de Guzmán (2000, preĝejo en Udine-Avasinis, sekpentraĵo, 12 m x 5 m)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Roland Ferenc Lieb

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 623125
 |
**Károly Széchy** [kAroj sEĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Széchy Károly** estis hungara inĝeniero, arkitekto, profesoro, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1951).

Károly Széchy  naskiĝis la 27-an de decembro 1903 en Budapeŝto. Li mortis la 22-an de majo 1972 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Széchy akiris diplomon en la Reĝa Teknikuniversitato József en 1926, poste helpe de stipendio li plulernis en Londono. Hejmenveninta li ofte partoprenis en konstruadoj de pontoj en Budapeŝto. En 1944 li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Péter Pámány kaj li doktoriĝis en la teknikuniversitato. Post la 2-a mondmilito li partoprenis en rekonstruoj de pontoj, baldaŭe li aliĝis al metrookonstruado. Ekde 1949 li instruis en la teknikuniversitato, kie li iĝis katedrestro en 1957. Li mortis dum laboro. Li estis ankaŭ konata pri tunelokonstruadoj. Li ricevis premion Kossuth en 1948, poste ĉefurban premion en 1970.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Az iszapelevenítő szennyvíztisztító eljárások* (1933)
* *Közúti vasúti hidak újszerű könnyű pályaszerkezete* (1943)
* *Újszerű hídszerkezetek* (1950)
* *Alapozás. I–II* (1952, 1957–1963) - studenta lernolibro
* *Alagútépítéstan* (1961, angle en 1966, germane en 1969)

Memorigiloj
-----------

* memormedalo "Széchy Károly" fondita en 2000

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
Partoprenantoj de UK 1929 antaŭ la baziliko
La **Baziliko de Sankta Stefano la 1-a (Hungario)** estas la plej granda preĝejo de Budapeŝto. Ĝi estis konstruita en eklektika stilo, laŭ planoj de József Hild, inter 1851–1867. Post morto de Hild, la laboron pludaŭrigis Miklós Ybl kaj finis en 1905. La konstruaĵo altas 96 m-ojn kaj tiel apartenas al la plej grandaj konstruaĵoj de Budapeŝto.

La baziliko estas nomata post la unua hungara reĝo, sankta Stefano la 1-a (ĉ. 975–1038), kies mumiigita dekstra sub-brako troviĝas en la baziliko. En Hungario tie okazas la plej granda procesio la 20-an de aŭgusto.

En 1947 la kupolo bruliĝis. Oni estingis ĝin per akvoŝprucoj, tamen samtempe oni forpumpis la akvon, tial la freskoj kaj aliaj artaĵoj restis en akceptebla stato.

Konstruaĵo
----------

La baziliko situas sola en la urbomezo. La fasado konsistas meze el impone granda enirejo. Pli supre triangulo fermas la supron. Ĉe la du flankoj po 1 turoj altiĝas. Super la navo impona kupolo estas videbla.

La baziliko estas ankaŭ katedralo.

* 
* 
* 

  

* Kategorio Baziliko Stefano la 1-a (Budapeŝto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 450327
* GND: 7556355-1
* LCCN: nb2006013924
* VIAF: 155025705
 |