recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Azamgarh** (hindie **आज़ामगढ़**, urdue **اعظم گڑھ**‎) estas urbego kaj municipo en norda Barato, en orienta parto de subŝtato Utar-Pradeŝo, en la samnoma kantono, kie ĝi estas ties sidejo. La kantono Azamgarh konsistas el distriktoj de Ballia, Mau kaj Azamgarh, nature Azamgarh estas ankaŭ sidejo de la samnoma distrikto. 

Ornama ĝardeno en Azamgarh

Demografio
----------

Azamgarh havis populacion de 110 983 (kun la aglomeraĵo 116 115) en 2011 kun legopovo 86%, kiu estas signife pli alta, ol la ŝtatmezumo.

Geografio
---------

Azamgarh situas sur ebenaĵo de Gango laŭ en:Tamsa River 64 metrojn super la marnivelo. Mau troviĝas 40, Ĝaŭnpur 61, Akbarpur (Ambedkar Nagar) 65, Ghazipur 66, Deoria 77, Gorakhpur 79, Varanasio 86, Ballia 102, Sultanpur 113, Sivan 119, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 239, Kolkato kaj ĉefurbo Delhio po 654, Mumbajo 1324 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Reĝo Azam fondis tiu ĉi urbon en 1665, samtempe li konstruis fortikaĵon. Ekde tiam la urbo portas lian nomon (garh signifas fortikaĵon).

Aŭtoj en Azamgarh

Ekonomio
--------

Azamgarh estas agrikultura urbo, en la ĉirkaŭaĵo oni kultivas sur la fekundaj grudoj rizojn, sukerkanojn, tritikojn, mustardojn kaj plurajn fruktojn.

Lingvoj
-------

La vaste parolata lingvo en Azamgarh estas la hindia (45%), regiona lingvo en:Bhojpuri language (38%) kaj la urdua (17%).

Religioj
--------

En Azamgarh la loĝantoj estas hinduoj (70%), islamanoj (29%), aliaj malpli ol 1%.

Eduko
-----

La plej alta edukado okazas en altlernejoj.

Stacidomo de Azamgarh

Trafiko
-------

Azamgarh havas trairan fervojan linion, ankaŭ preterirantan aŭtovojon. 5 ĉefvojoj kaj unu flankovojo kuras al la urbego. Azamgarh havas novan lokan flughavenon 9 km for, pli granda flughaveno funkcias en Varanasio.

Klimato
-------

Azamgarh situas en subtropika klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (Cwa). La averaĝa temperaturo varias inter 20-30 °C. En la plena jaro pluvas averaĝe 1025 mm, inter junio-septembro pli ofte pluvas pro la musonoj, en la ceteraj monatoj apenaŭ pluvas.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj, precipe hinduaj temploj

Fontoj
------

* WikiTrans
Torteto Saint Honoré - unupersona porcio
La **torto Sankta Honorato** (france ***Saint-Honoré***) estas plado el la franca kuirarto nome torto kiu prenas sian nomon de la patronsanktulo de la francaj kukistoj Honorato de Amieno (*Saint-Honoré* aŭ *Honoratus* episkopo de  Amieno en la sesa aŭ sepa jarcento).

Oni rakontas, ke ĝi estis kreita en 1846 de la kukisto Chiboust en sia bakejo lokita en Parizo en la strato *Rue Saint-Honoré*.

Ĉi tiu dolĉaĵo konsistas el bazo de foliigita pasto aŭ murbo, ornamita en ĝia ekstera parto kun serio da profiteroloj, ligitaj al la bazo de la kuko per karamelo aŭ kremo. La centra parto de la kuko estas plenigita el *kremo chiboust* (speciala kremo senpezigita per meringo).

Referencoj
----------

1. ↑   *Il curioso soprannaturale*. ISBN 88-488-1416-6.
2. ↑   Recepto de la torto Saint Honoré.
3. ↑  "Les meilleurs Saint-Honoré de Paris",  *L'Express*, 2013-05-02. Kontrolita 2016-08-27. (fr-FR)

* Kategorio Torto Sankta Honorato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Guisa* (1952)
*Bolivia* (1967)
*Árbol de carretera* (2015)
**Enrique TÁBARA Zerna** ( Guayaquil, Ekvadoro, n. la 21-a de februaro 1930, m. la 25-a de januaro 2021) estis fama pentristo el Ekvadoro.

Tábara interesiĝis en pentrarto jam tri-jaraĝa kaj li jam desegnis regule ses-jaraĝa. En tiuj unuaj jaroj, Tábara estis kuraĝigita de sia fratino kaj sia patrino. En 1946 li aliĝis al la Altlernejo de Belartoj de Guayaquil kie li estis influita de la germana majstro Hans Michelson kiu instigis al li disciplinon kaj laborkapablon. Alia influo lia estis tiu de la artisto Martínez Serrano, kiu sukcesis instigi al Tábara la gravon kaj disciplinon de la formoj.

Enrique Tábara estas kreanto esplorema kiu senmitigas la bildon. La spirito kaj energia kaj plinoviga de Tábara estas konstanto kiu montras la lertan kaj varian karakteron de la majstro. Tábara, influita de la konstruktivisma movado fondita ĉirkaŭ 1913 fare de la rusa artisto Vladimir Tatlin, estis konata en Eŭropo kaj Latinameriko pere de la urugvaja pentristo Joaquín Torres García kaj de la pariz-ekvadora pentristo Manuel Rendón. Li sentis krome enorman altiron por la hispana malformalismo, orientante sin al la geometria konstruktivismo. Sed poste lia verko ankoraŭ ŝanĝis al tipo de pentrarto de kaligrafioj ripetitaj, inspiritaj en antaŭkolumbaj dekoracioj.

Unu el liaj plej rekonataj verkoj estas la serio "Pata patas", kiu enhavas pentraĵojn kun kruroj, kruroj kun ŝuoj kaj pantalonoj kun ŝuoj. En la aktualo lia verko estas centrata en minimalismaj, geometriaj verkoj kun rilato al sia historia stilo.

Bibliografio
------------

* Arean, Carlos A. Tábara. Peláez Editores, Centro de Arte Gala Banco de Guayaquil; Quito, Ecuador, 1990.:)
* Sullivan, Edward J. Latin American Art in the Twentieth Century. Phaidon Press Limited; London, 1996.
* Barnitz, Jacqueline, Twentieth-Century Art of Latin America. University of Texas Press; Austin, Texas, 2001.

* Kategorio Enrique Tábara en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 633087
* GND: 119283522
* LCCN: n92023637
* VIAF: 37723236
* ISNI: 0000 0003 7440 078X
* ULAN: 500117484
* RKD: 315079
 |
Subnutrita kaj decimita kortbirdaro en grandbreda stacio
**Torturado de bestoj** estas ara markigo por homa agado, dum kiu estas celeme aŭ nesciante vundataj la bestoj, estas damaĝigata ĝia sano, okazas malplibonigo de vivkondiĉoj, fiziologia suferado, neebleco vivi plenvaloran vivon kaj simile.

Situacioj
---------

Diversaj grupoj de loĝantaro komprenas la nocion torturado de bestoj diference kaj dependas de konkreta situacio kaj kulturo, kiel ili taksos tiujn ĉi montrojn rilate al la bestoj. Plimulte superas opinio, ke la torturado de bestoj estas markigo por procesoj, kiuj povas gvidi al daŭra damaĝigo de la sano de besto aŭ ekstremokaze ĝis ĝia mortigo, nome sekve de rekta atako kontraŭ la besto aŭ al morto influe de neglekto de la baza zorgo.

Kvankam la bestoj estas el jura vidpunkto prenataj en juraj priskriboj en multaj landoj kiel moveblaj aĵoj, samtempe oni komencas de lastaj jardekoj de la 20-a jarcento aperi opinio por ilia ŝirmo kiel vivaj estaĵoj. La torturado de bestoj tiel okazas en multaj ŝtatoj punkrimo, pro kiu minacas al krimulo puno de forpreno de libereco en diversa longeco depende de ŝtato. En pluaj landoj temas pri krimeto, kie krimulo estas deviga pagi nur damaĝon aŭ monpunon. En pliaj landoj estas al la bestoj aljuĝataj neniaj rajtoj, do dum malbona konduto al ili temas pri nenia krimeto. Leĝdonpova vido al tiuj ĉi faroj rilate al la bestoj dependas de kultura medio kaj aktivecoj de la loĝantaro, kiu realiĝis pri enkonduko de rajtoj de bestoj surbaze de komunikile konataj kazoj.

La rajtoj de bestoj respektive prijuĝado de ilia torturado en kunteksto de leĝdona povo dependas eĉ de difino de leĝo por ilia ŝirmo, kiu difinas, kiuj grupoj estas konsiderataj kiel bestoj ŝirmataj de tiuj ĉi leĝoj. En Ĉeĥio tiel estas ekzemple ŝirmataj sole vertebruloj, kiuj atingis postembrian stadion. Sed en pli vasta komprenado oni komprenas la torturadon de bestoj por damaĝigado aŭ nehumana mortigado de kiu ajn animalo eĉ el malpli altaj genroj.

En aliaj landoj tiu afero okazigas polemikojn kiuj rilatas al kulturaj tradicioj, ekzemple taŭrludado en Hispanio, vulpoĉasado en Britio, manĝado de hundoj kaj de aliaj bestoj malbone traktataj en Ĉinio ktp.

Referencoj
----------

1. ↑   Zákon České národní rady č. 246/1992 Sb. na ochranu zvířat proti týrání, novelizovaný Zákonem ČNR č. 162/1993 Sb.. Česká národní rada (4-a de oktobro 2008).

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Torturado de bestoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Bestoprotektado
* Kokluktado
* bestaj rajtoj
* Nutrotabuo
* Besta Politiko en EU (eŭropa partio)
* Asocio kontraŭ bestofabrikoj (en Svislando kaj Aŭstrio)
**Jan Godzimir Jaworski** (naskiĝis la 31-an de oktobro 1903 en Sanniki (distrikto Gostyniński), mortis la 19-an de februaro 1945 en Stargard) – pola ĉinologo, japonologo, historiisto.

Jan Jaworski estis filo de Michał, oficisto de sukerrafinejo en Sanniki, kaj Stefania Sobocka. Li studis en Varsovia Universitato. Ĉinologion kaj japanologion studis en Parizo. Habilitiĝis en Varsovia Universitato en 1930, kaj en 1936 iĝis eksterordinara profesoro kiel la unua profesoro pri ĉinologio en Pollando. Li lekciis en Varsovia Universitato kaj en Orienta Instituto de Varsovio, specialiĝis pri la scienco pri budhismo. En la jaroj 1934-1936 estis laboranto de pola konsulejo en Harbino. Li batalis dum germana invado en Pollandon kaj dum la okupado agis konspire. Partoprenis en la ribelo de Varsovio. Post la ribelo restis en militkaptitejo kaj malsanulejo en Hammerstein. Dum evakua transporto, bombita de aliancaj bombaviadiloj, li pereis en stacidomo en Stargard.

Verkoj
------

* *Historia Chin* (Historio de Ĉinio) kaj *Historia Japonii* (Historio de Japanio) (en: *Wielka historia powszechna* (Granda universala historio), 1-a volumo 1935)
* *Gospodarcze podłoże konfliktu chińsko-japońskiego* (Ekonomia fono de ĉina-japana konflikto) (1932)

Bibliografio
------------

* Janusz Chmielewski, *Jaworski Jan Godzimir*, en: *Polski Słownik Biograficzny* (Pola Biografia Vortaro), 11-a volumo, Wrocław-Warszawa-Kraków 1964–1965, p. 107–108.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 552157
* VIAF: 167158758
* ISNI: 0000 0001 1423 448X
* SUDOC: 030289041
 |
**Alexander Turney STEWART** (12-an de oktobro 1803, Lisburn, Irlando – 10-an de aprilo 1876) estis irland-devena usonano, kreinto de la unua vendeja magazinego en Usono.

Stewart elmigris en Usonon en aĝo de 15 jaroj, kie li instruis antikvan histoorion en privata lernejo. Li kelkfoje hejmenvizitis, de kie li kunportis punton kaj merceron. Li baldaŭ rimarkis, ke tio pli profitdona ol la instruado. Li malfermis en 1823 magazenon en la Broadway, kiu atentokaptiĝis ĉar Stewart estis treege atentema al la aĉetantoj. Lia baza principo estis, ke oni devas kapti ĉiun aĉetanton. Dumtempe li estis tre malatentema al la dungitoj. 

Li malfermis pli kaj pli da vendejojn, dividis la magazenon je sekcioj (tuta nova metodo) kaj elpensis la montrofenestrojn por allogi la aĉetantojn. 

Li konstruigis ĝis 1848 sian unuan magazenegon. Kiel plej riĉa persono de Novjorko, li ekkonstruigis en 1869 Garden City sur Long Island. 

Lian kadavron oni ŝtelis tri semajnojn post la entombigo, la vidvino devis pagi 25.000 USD por rericevi ĝin.

* Kategorio Alexander Turney Stewart en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 232041
* GND: 119117126
* LCCN: n91119537
* VIAF: 13110656
* ISNI: 0000 0000 3259 4123
* SUDOC: 117500623
* ULAN: 500326491
 |
**Alexandra Keresztesi** [aleksandra keresteŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keresztesi Alexandra** estas hungara-argentinana kajakisto, olimpiano, dufoja mondĉampiono, trejnisto.

Alexandra Keresztesi naskiĝis la 26-an de aprilo 1983 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Alexandra Keresztesi aĝis 14, kiam ŝi komencis kajakadi en sia naskiĝurbo sur Danubo. Depost signifaj rezultoj en junularaj konkursoj en 2002 ŝi membriĝis en la hungara nacia teamo, dum ŝi estis hungara ĉampiono sesfoje inter 2001-2008 ĉiam teame. Ŝi estis mondĉampiono dufoje en 2006 kaj 2007 kvarope en distanco 1000 m, krome eŭropa ĉampiono kvarfoje en la sama branĉo inter 2002-2008. Ŝia trejnisto estis Katalin Rozsnyói kaj tiutempe ŝi konkursis jam en Szeged. Tio ne sufiĉis esti olompiano en 2008, ŝi edziniĝis al argentinano kaj vivis plu en Argentino. Ŝi havis bonajn rezultojn en Sud-Ameriko, eĉ sub flago de Argentino ŝi estis olimpiano en Argentino en la Somera Olimpiko 2016 sen medalo. Li finis sian aktivan sportan karieron depost la Olimpiko kaj vivis en Rosario kiel trejnisto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hispanlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio
* hungarlingvaj informoj kun foto legebla pli malsupre
* hungaraj ĉampionoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 812683
 |




* Portalo pri Biografio
La **dalai-lamao** (tibete ཏཱ་ལའི་བླ་མ་, tā la’i bla ma [ta˥˥.lɛː˥˥ la˥˥.ma˥˥], laŭlitere "prudentoceano") estas la plej granda religiestro de la tibeta budhismo.

Religa rolo
-----------

La dalai-lamao apartenas al la branĉo gelugpao de tibeta budhismo. Tamen, multaj rigardas la dalai-lamaon ankaŭ kiel religian gvidanton de la tuta tibeta popolo, kvankam la aliaj tri sektoj de tibeta budhismo havas siajn proprajn gvidantojn kaj formale ne estas subigitaj al lia. Religia gvidanto li estas ankaŭ por budhanoj tibettradiciaj sed ne tibetaj, ekzemple mongoloj, burjatoj, kaj kalmukoj.

Historio
--------

La unua dalai-lamao naskiĝis en 1391.

En 16-a jarcento mongolaj "malgrandaj" reĝoj invitis en Mongolion la gvidanton de unu el la kvar tibetaj mahajanaj sektoj de la budhismo, Sodnomĝamc, kaj donis al li la titolon Dalai-Lamao. Pro politikaj kialoj, la Dalai Lamao poste iĝis ankaŭ sekulara gvidanto de Tibeto (rolkombino origine ne permesata al budhismaj monaĥoj).

La dala-lamao restis kiel monarko de Tibeto ĝis la ĉina invado en la 1950-aj jaroj.

Titoloj
-------

Pri la titolo *dalai-lamao*, *dalai* (tibete ཏཱ་ལའི་, tā la’i; mongole *ᠳᠠᠯᠠᠢ*, dalai) estas mongol-devena vorto, en Esperanto "Oceano"; *lamao* (tibete བླ་མ་, bla ma) estas tibetlingva titolo de monaĥo.

Gjalŭa Rinpoĉe, titolo, kiu signifas « Altvalora Venkinto », estas alia titolo de la dalai-lamao.

Listo de la Dalai-lamaoj
------------------------

|  | Tibeta nomo | Esperantigo | Naskiĝo-morto |
| --- | --- | --- | --- |
| 01 | དྒེ་འདུན་འགྲུབ་ | Gedun Drub | 1391-1474 |
| 02 | དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་ | Gednun Gyatso | 1475-1541 |
| 03 | བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ | Sonam Gyatso | 1543-1588 |
| 04 | ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ | Yonten Gyatso | 1589-1616 |
| 05 | ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ | Lozang Gyatso | 1617-1682 |
| 06 | ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ | Tsangyang Gyatso | 1683-1706 |
| 07 | བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ | Kelzang Gyatso | 1708-1757 |
| 08 | འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་ | Jamphel Gyatso | 1758-1804 |
| 09 | ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་ | Lungtok Gyatso | 1806-1815 |
| 10 | ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་ | Tsultrim Gyatso | 1816-1837 |
| 11 | མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་ | Khendrup Gyatso | 1838-1856 |
| 12 | འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་ | Trinley Gyatso | 1857-1875 |
| 13 | འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་ | Thubten Gyatso | 1876-1933 |
| 14 | བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ | Tenzin Gyatso | 1935-nun |
|

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: dalai-lama/o

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dalai-lamao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* esperante Dalajlamao ĉe Twitter
* Retejo pri la Dalai Lamao Arkivigite je 2006-04-24 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Budhismo |
**Asunción Ocotlán** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Asunción Ocotlán*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 007.

Geografio
---------

**Asunción Ocotlán** apartenas al la distrikto Ocotlán al kiuj apartenas entute 20 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centraj valoj de Oaĥako, en la centro de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3257 loĝantojn. El tiuj estis 1472 viroj kaj 1785 virinoj. La komunumo havas surfacon de 12.76 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1500 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3172 indiĝenoj. El tiuj 2857 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 2857 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj). Entute 86.79 % de la loĝantoj estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj pri la komunumo[*rompita ligilo*] en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL (hispane)
**Dalibor BROZOVIĆ** (Sarajevo, 28-an de julio 1927 - Zagrebo, 19-an de junio 2009) estis kroata esperantisto kaj lingvisto.

Post la lingvostudoj ĉe la Universitato de Zagrebo (kroata lingvo kaj jugoslaviaj literaturoj, italaj lingvo kaj literaturo) doktoriĝis pri filologia scienco en Zagrebo (1957) kun pridialektologia temo. Lektoris ĉe Filozofia fakultato en Ljubljana (Slovenio, 1953-1956), estis universitata profesoro ĉe Filozofia fakultato en Zadar (Kroatio, 1956-1990). Kiel lingvisto li okupiĝis pri genetika lingvistiko, kroata kaj slava fonologioj, precipe akcentologio, interlingvistiko, lingvistika tipologio, teorio de normlingvoj k.s. Ekde 1975 membro kaj ekde 1986 regula membro de Kroatia Akademio de Sciencoj kaj Artoj (ĝis 1991 ĝi nomiĝis Jugoslavia Akademio de Sciencoj kaj Artoj), ekde 1986 membro de Makedonia Akademio de Sciencoj kaj Artoj, ekde 1989 membro de Academia Europaea, Londono. Membro de la redakcioj de Ĝeneralslava lingvistika atlaso (Moskvo, ekde 1964) kaj Eŭropa lingvistika atlaso (Florenco-Moskvo, ekde 1983). Gastprofesoro ĉe Universitato de Miĉigano, Ann Arbor en 1969 kaj Universitato Regensburg (Bavario) en 1971.

Vicprezidanto de la partio Kroata Demokrata Unuiĝo (kroatlingve: *Hrvatska demokratska zajednica* - HDZ) ekde ties fondiĝo en 1989. Vicprezidanto de Respubliko Kroatio en 1990. Direktoro de Leksikografia Instituto "Miroslav Krleža" en Zagrebo ĝis 1991. Esperantistiĝis en 1946, verkis porokazan Esperantan poezion, tradukis poezion el la kroata kaj makedona lingvoj en Esperanton. Membro de Honora patrona komitato de UEA. Prezidanto de Kroata Esperanto-Ligo ekde 1992. Prezidanto de LKK de la 86-a Universala Kongreso de Esperanto (Zagrebo, 2001).

Bibliografio
------------

1. ↑  Gazetara Komuniko de UEA, n-ro 331, el 23-06-2009
2. ↑  Josip Pleadin: "Biografia leksikono de kroatiaj esperantistoj"

|  |  |
| --- | --- |
|  | Trovu **« Dalibor Brozović »** inter la  **Vizaĝoj de homoj rilataj al la ideo «Internacia Lingvo»** |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 122531
* GND: 103406263
* LCCN: n91063354
* VIAF: 27192901
* ISNI: 0000 0001 1611 0974
* SUDOC: 069217998
* BNF: 12778567p
* BIBSYS: 90268958
* NKC: js2010577056
* ICCU: CFIV074329
 |
**Alexander Francis Henry von Tunzelmann** (naskiĝis la 15-an de junio 1877 en Nelson, mortis la 19-an de septembro 1957 en Invercargill) estis novzelanda maristo, esploristo kaj balenkaptadisto Laŭ ĝenerala opinio, li estus la unua homo, kiu metis la piedon sur Antarkton.

Li naskiĝis en familio prusdevena establita en Nov-Zelando. Kiam li estis
17-jaraĝa, li estis maristo sur la balenŝipo "*Antarctic*", kiu, sub la ordonoj de la kapitano Leonard Kristensen kaj financita de Henryk Bull, atingis Antarkton, la 24-a de januaro 1895 ĉe Kabo Adare.

Ses homoj estis en la ŝipo, inter kiuj Leonard Kristensen, Henryk Bull, Carsten Borchgrevink kaj Alexander von Tunzelmann. Scii, kiu la unua metis piedon teren fariĝis temon de kverelo. Alexander von Tunzelmann asertis, pli malfrue, ke li estis la unua kiu saltis teren.

Tamen, la brita fokĉasisto John Davis aserti esti atinginta Antarkton multe pli frue, la 7-a de februaro 1821.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Unua atingo de Antarkto Arkivigite je 2009-11-20 per la retarkivo Wayback Machine
* angle Antarktika enciklopedio
* norvege Pri la ekspedicio Enrik Bull
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Aŝuro. |

**Asuro** aŭ **Demono** (sanskrite: असुर, ásura) (aliaj eblaj tradukoj estas **titano** aŭ **kontraŭdio**), en Hinduisma mitologio estas aro de diaĵoj serĉantaj forton. Ili estis en opozicio al dioj. Laŭ Hinduismo la dioj kaj demonoj ambaŭ estas idoj de Kaŝjapo: la du gentoj de demonoj estas ditiidoj kaj danuidoj, kaj la gento de dioj estas aditjidoj.

En tradicia budhismo Asuroj ankaŭ okazis kiel supernaturaj estaĵoj en la kosmologio.

Etimologie "Asura" havas la saman radikon kiel "Ahura" de Zaratuŝtro.

Ditiidoj
--------

La ditiidoj estas la idoj kaj praidoj de Ditio kaj Kaŝjapo. La plej gravaj estas:

* Hiranjakŝo
* Hiranjakaŝipo
* Holiko
* Simhiko
* Pralado
* Viroĉano
* Devambo
* Balio
* Banasuro
* Kajkesio (ŝi ankaŭ estas ogro)
* Andhakasuro

Danuidoj
--------

La danuidoj estas la idoj kaj praidoj de Danuo kaj Kaŝjapo. La plej gravaj estas:

* Rambho
* Karambho
* Mahiŝasuro
* Mahiŝio
* Rahuketuo (Rahuo, Ketuo)

* Kategorio Asuro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gaiserwald** estas komunumo en la elektodistrikto Sankt-Galo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 8055 loĝantojn je la 31-a de decembro 2006 respektive 8049 je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Gaiserwald situas nordoriente de la urbo Sankt-Galo. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Abtwil (sur altece de 735 m s.m.), Engelburg (sur alteco de 719 m s.m.) kaj St. Josefen (sur alteco de 621 m s.m.). La nordorientan komunumlimon formas la rivero Sitter. 

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 12,66 km², de kiuj 27,8% estas kovritaj de arbaro, 50,9% servas por agrikulturo kaj 19,4% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Gaiserwald limas en nordo al Waldkirch, en oriento al Wittenbach, en sudo al Sankt-Galo, en sudoriento al Gossau, kaj en oriento en unu punkto al Andwil.

Trafiko
-------

Gaiserwald atingeblas per poŝtaŭtobuso ek de Sankt-Galo en iom pli ol 20 minutoj. La komunumo situas flanke de la gravaj trafikvojoj, sed la svisa aŭtovojo A1 pasas rekte sude de la komunumlimo kaj ĝia alveturejoj Sankt-Galo-Kreuzbleiche kaj Sankt-Galo-Winkeln situas rekte apud la komunumlimo.

Historio
--------

Unua skriba mencio de Abtwil datiĝas el la jaro 1200 kaj en la jaro 1282 estis unuan fojon menciita *Petrus de Gaiserwalt*, kies nomo poste fariĝis la nomo de la komunumo. La setlado de la regiono okazis ek de la Monaĥejo Sankt-Galo. En la 12-a kaj 13-a jarcentoj jam ekzistis diversaj disaj setlejoj kaj la burgoj Aetschberg kaj Spisegg, dum en la 14-a jarcento estgis konstruitaj la burgoj Altmeldegg kaj Neumeldegg. Ek de 1803 la komunumo apartenas al la tiam fondita Kantono Sankt-Galo, unue al la Distrikto Rorschach, de 1831 ĝis 2002 al la Distrikto Gossau, kaj ek de tiam al la Elektodistrikto Sankt-Galo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Ernst Ziegler*: *Gaiserwald* en *Historia Leksikono de Svislando* (2006-10-24)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Gaiserwald

* Kategorio Gaiserwald en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la elektodistrikto Sankt-Galo |
| --- |
| maldekstraAndwil SG  •  Eggersriet  •  Gaiserwald  •  Gossau SG  •  Häggenschwil  •  Muolen  •  Sankt-Galo  •  Waldkirch SG  •  Wittenbach SG |  |

 |
La **Asuana Malalta Baraĵo** aŭ **Asuana Malnova Baraĵo** estas gravita masonaĵa kontraŭforta akvobaraĵo sur la rivero Nilo in Asuano, Egipto. Tiu akvobaraĵo estis konstruita ĉe la iama unua akvofalo de Nilo, kaj estas situa ĉirkaŭ je 1000 km supre en la rivero kaj je 690 km (laŭ rekta distanco) sudoriente de Kairo. Kiam oni ekkonstruis inter 1899 kaj 1902, nenio tia estis iam intencita; finkonstruita, ĝi estis la plej granda masonaĵa akvobaraĵo en la mondo. Tiu akvobaraĵo estis desegnita por havigi stokadon de ĉiujara inundakvo kaj pligrandigi la fluaĵon de seka sezono por subteni pli grandan irigacian disvolvigon kaj populacikreskon en la malsupra Nilo. Tiu akvobaraĵo, originale limigita en alto pro konservaj aferoj, funkciis kiel desegnita, sed havigis maltaŭgajn stokokapablojn por la planita disvolvigo kaj estis levita dufoje, inter 1907–1912 kaj denone en 1929–1933. Tiuj altoj ankoraŭ ne plenumis irigaciajn postulojn kaj en 1946 ĝi estis preskaŭ super-altigita kiel klopodo por maksimumi ties uj-alton. Tio kondukis al esplorado kaj konstruo de la Asuana Alta Baraĵo 6 km supre.

Vidu ankaŭ
----------

* Benjamin Baker
* William Willcocks

Referencoj
----------

1. ↑  ↑ Frederic Courtland Penfield, Harnessing the Nile, The Century Magazine, Vol. 57, No. 4 (February 1899)
2. ↑  ↑ The First Aswan Dam. University of Michigan. Alirita 2a de Januaro 2011.
3. ↑  Power from the Assuan Dam to Be Used to Increase Still Further the Cotton Crop in Egypt, The New York Times, 27an de Julio, 1913, (pdf file)
4. ↑   The First Aswan Dam. University of Michigan. Arkivita el la originalo je 1997-06-15. Alirita 2a de Januaro 2011.

* Kategorio Asuana Malalta Baraĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Gajalo** (*Bos frontalis*) estas granda bruto kiu estas la malsovaĝigita formo de la gaŭro. Gajaloj plej oftas en Bangladeŝo kaj la nordorientaj regionoj de Barato kiel ekzemple la ŝtato de Arunaĉal-Pradeŝo.

Taksonomio
----------

En sia unua priskribo de 1804, Aylmer Bourke Lambert uzis la dunomon *Bos frontalis* por hejma specimeno verŝajne de Ĉitagongo.

La plej multaj aŭtoroj adoptis la dunoman *Bovon frontalis* , de la bredospecio, ankaŭ kiel valida por la taksono.

En kulturo
----------

Gajalo en Barato
Por la Adioj (Bangni-Bokar Lobaoj), la posedo de gajalo estas la tradicia ekfonto de riĉeco de familio. Gajaloj ne estas melkitaj aŭ laborigitaj, sed kun suplementa prizorgo paŝtas en la arbaro, ĝis ili estas rite buĉitaj aŭ mortigitaj por loka konsumo.

La Gajalo estas la oficiala ŝtatobesto de Arunaĉal-Pradeŝo kaj Nagalando. Gajaloj ludas gravan rolon en la societa vivo de la homoj en Arunaĉal-Pradeŝo. Geedziĝoj ne estas fiksitaj ĝis la familio de la novedzo donas almenaŭ unu gajalon al la domanaro de la novedzino.

Gajaloj estas forlasitaj en la arbaro, kie ili kutime restas ene de malgranda perimetro. Inoj estas kutime agresemaj kiam kun bovidoj, kaj ekzistas kazoj kiam homoj estis grave vunditaj, kornumitaj fare de gajalino. Maskloj estas kutime pli obeemaj.

Referencoj
----------

1. ↑  Ellerman, J. R. Morrison-Scott, T. C. S. (1966)*Checklist of Palaearctic and Indian mammals 1758 to 1946*. Second edition. London: British Museum of Natural History. Paĝo 380
2. ↑  Gentry, A. Clutton-Brock, J. Groves, C. P. (2004)*The naming of wild animal species and their domestic derivatives*. Journal of Archaeological Science 31: 645-651

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita maŝina traduko de WikiTrans de teksto el la artikolo Gayal en la angla Vikipedio.* 

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Tiu ĉi paĝo jam estis permane reviziita kaj laŭeble ne enhavas erarojn.Se vi tamen trovas problemojn, vi povas ankoraŭ plibonigi jenon:
* Prilaboru tro rektan tradukon.
* Ĉe certaj kulturaj aŭ politikaj temoj povas ekzisti angleca neekvilibro de informoj.
* Kontrolu kaj korektu maltaŭgajn fakajn terminojn.

Se vi korektis unu el la menciitaj mankoj, bonvolu forigi la koncernan parametron de la ŝablono {{Pluraj problemoj}}. Detaloj estas en la dokumentado. |

* Gajalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Gajalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Gajalo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Aaron Hillel SWARTZ** (naskiĝis la 8-an de novembro 1986, mortis la 11-an de januaro 2013) estis usona programisto, entreprenisto, verkisto, politika organizanto kaj Interreta kodum-aktivulo. Li rolis en la evoluigado de la retflua formato RSS, la eldona formato *Markdown*, la organizaĵo Krea Komunaĵo kaj la reteja framo *web.py*, kaj estis kunfondinto de la socia novaĵejo Reddit.

La laboro de Swartz ankaŭ koncentriĝis sur civitana konscio kaj aktivismo. Li helpis lanĉi la Progresan Ŝanĝan Kampanjan Komitaton en 2009 por lerni pli pri efika enreta aktivado. En 2010, li fariĝis esplora kolego en la Esplorlaborejo *Safra* pri Institucia Korupto de la Universitato Harvard, direktita de Laŭrenco Lessig. Li fondis la enretan grupan *Demand Progress* ("Postulu la progreson"), konata pro kampanjado kontraŭ la leĝpropono *Stop Online Piracy Act*.

En 2011, Swartz estis arestita de la polico de la Masaĉuseca Instituto Teknologia (MIT) pro ŝtataj akuzoj pri enrompo kaj eniro, post kiam li konektis komputilon al la MIT-a reto en sensigna kaj sensloŝa vestoŝranko kaj agordis ĝin por sisteme elŝutadi akademiajn revuajn artikolojn de JSTOR, uzante gastan uzanto-konton eldonitan al li de MIT. Federaciaj akuzistoj poste akuzis lin pri du okazoj de dratfraŭdo kaj dek unu malobservoj de la Leĝaro pri Komputila Fraŭdo kaj Misuzo, portante akumulitan maksimuman punon de 1 miliono USD, 35 jaroj en prizono, perdo de valoraĵoj, restituo kaj kontrolita elkarcerigo.

Swartz rifuzis pledan interkonsenton, sub kiu li pasigus nur ses monatojn en federacia prizono. Du tagojn post kiam la akuzistoj malakceptis kontraŭproponon de Swartz, oni trovis lin mortinta en lia Broklina apartamento, penduminta sin.

En 2013, Swartz estis enlistigita postmorte en la Interretan Halon de Famo.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Aaron Swartz en la angla Vikipedio.* 

* Kategorio Aaron Swartz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Aaron Swartz en Vikifontaro (Universala biblioteko)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 667793
* GND: 104371300X
* LCCN: no2013012100
* VIAF: 296671122
* ISNI: 0000 0004 0183 9430
* SUDOC: 181263181
* BNF: 17135357x
* MBA: 26467fed-1c0b-4039-926a-b5879da6ea90
* BIBSYS: 1470399605852
* NKC: jo2017947426
 |
Koordinatoj: 48° 13′ 13″ N 3° 22′ 51″ O﻿ / ﻿48.22028 °N, 3.38083 °O﻿ / 48.22028; 3.38083 (mapo)

**Fontaine-la-Gaillarde** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 507 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Fontaine-la-Gaillarde etendiĝas sur 10.61 km², kaj havis 507 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 46 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jack Juigne, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Fontaine-la-Gaillarde apartenas al la kantono Sens-Nord-Est, kies ĉefurbo estas Sens. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono Sens-Nord-Est
**Károly Duló** [kAroj dulO], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Duló Károly János** estis hungara reĝisoro, scenaristo.

Károly Duló naskiĝis la 14-an de februaro 1949 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Duló maturiĝis en kemia mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1967, poste li akiris fizikistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1972, sociologian diplomon samloke en 1977, li doktoriĝis en 1983, fine li akiris Ph.D. en 2002 en Universitato de Debrecen. Inter 1972 kaj 1979 li estis dramaturgo kaj helporeĝisoro en filma studio, poste li estis levita reĝisoro. Ekde 1987 li laboris en aliaj filmaj produktejoj, ekde 1995 li estis studiestro. Li ricevis festivalajn premiojn ekde 1979, aliajn premiojn inter 1990-2013.

Liaj filmaj reĝisoraĵoj (elekto)
--------------------------------

* *Vagyok, mint minden ember* (1979); ankaŭ scenaristo
* *Számítógép-közelben* (1983)
* *Polgársziget* (1998)

Liaj scenarlibroj (elekto)
--------------------------

* *Látni és meglátni* (1979); ankaŭ reĝisoro
* *A barlangok fővárosában* (1986); ankaŭ reĝisoro

Liaj filmaj produktaĵoj (elekto)
--------------------------------

* *Balkezes felnőttek* (1998)

Liaj fotekspozicioj (elekto)
----------------------------

* *Tükör által vs. színről színre* (Budapeŝto 2010, Szolnok 2010)
* *A szél és eső hídjain Kínához közelítve* (Dunakeszi 2012, Budapeŝto 2013, 2014)

Liaj libroj (elekto)
--------------------

* *A néző filmje* (2006)
* *Világképek, képvilágok* (2015)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* filmoj
* filmoj

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772562
* LCCN: nr2001026263
* VIAF: 26991858
* ISNI: 0000 0001 1753 3549
 |


* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**Jan HOLUB** (naskiĝis la 5-an de januaro 1878 en Kopřivnice - mortis la 17-an de januaro 1951, Kopřivnice) estis ĉeĥa pionira esperantisto, kunlaboris kun Theodor Čejka ĉe lia lernolibro, kiu en 1901 startigis la E-movadon en Ĉeĥio.

Li estis instruisto en Veřovice apud Frenštát pod Radhoštěm, poste en Loučka, Kojatín, Hůrka, Bernartice apud Nový Jičín kaj fine en Kopřivnice.

Li ludis violonon, verkis poemojn kaj ankaŭ sekrete artikolojn pri socialismo en la gazeto „Červánky" (Matenruĝo) antaŭ la unua mondmilito.

Li devenis el laborista familio kaj volis per Esperanto interkomprenigi laboristojn. Tial li kunlaboris kun Čejka kaj Bilík pri nova lernolibro (1900) kaj en la gazeto „Revuo Internacia" li prizorgis rubrikon „Bibliografio", ofte sub pseŭdonomoj. Kun Čejka kaj Krumpholc li veturis la la 2-a UK en Ĝenevo.

Lia patro laboris en vagonfabriko de Kopřivnice, havis multajn infanojn, el kiuj pluraj mortis je tuberkulozo. Jan sola fariĝis studento, nome en proksima Příbor. Li okupiĝis pri filozofio, ne drinkis alkoholaĵojn, nek fumis, kio tiam ŝajnis stranga, eĉ ekstravaganca. Kun sia edzino, fraŭline Khodlová el Plzeň, li ne havis proprajn infanojn, sed adoptis knabon kaj knabinon el fremdaj familioj (al la knabo mortis patrino je tuberkulozo). Ili bone edukis ilin, la knabinon ili bone edzinigis, la knabo ellernis metiojn de buĉisto kaj kelnero. Dum okupacio la adoptita filo laboris en fabriko „Tatra", post la laboro li studis kaj nelonge antaŭ la morto de Jan Holub akiris titolon de inĝeniero.

Verkoj
------

* **Mezinárodní řeč esperanto** (Internacia lingvo Esperanto, 1900, kun V. Bílík kaj Th. Čejka)
* **Různé myšlenky** (Diversaj ideoj, manuskripto, ĉ. 1900)
* **Z mého života** (El mia vivo, manuskripto, ĉ. 1900)
* **Psychologické poznámky** (Psikologiaj rimarkigoj, 5.2.1900)
* **Rod, číslo kaj sklonba jmen podstatných** (Genro, nombro kaj deklinacio de substantivoj, Bohema esperantisto, 1902, p. 3 kaj 12)
* **Přídavná jména** (Adjektivoj, Bohema esperantisto, 1902, p. 13-14 kaj 19-20)
* **Ukázka z připravovaného slovníku česko-esperantského**, Bohema esperantisto, 1904, p. 123-124)
* **Zájména - ostatní** (Pronomoj - ceteraj, Bohema esperantisto, 1904, p. 6-8, 28-30)
* **El Bohemujo kaj Moravujo** (Lingvo Internacia, 1900, 107, 126-127)
* **El Bohemujo kaj Moravujo** (Lingvo Internacia, 1901, 133-134)
* **Bohemaj proverboj** (Lingvo Internacia, 1901, p. 152)
* **Bibliografio** (Recenzo pri lernolibro de František Vymazal, Lingvo Internacia, 1902, p. 85)

Fonto
-----

* Theodor Čejka: **Zemřel Jan Holub** (Mortis Jan Holub, Esperantista 1951, p. 88-89)
* Stanislav Kamarýt: **Historio de la Esperanto-movado en Ĉeĥoslovakio**, 1983

Eksteraj ligiloj
----------------

* Portreto de Jan Holub en la retejo de famaj naskiĝintoj en la urbo Kopřivnice Arkivigite je 2015-05-29 per la retarkivo Wayback Machine
**Károly Farkas** [kAroj farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas Károly** estis hungara kuracisto, patologo.

Károly Farkas  naskiĝis la 19-an de novembro 1905 en Újpest. Li mortis la 10-an de marto 1979 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Farkas akiris kuracistan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1931, poste li eklaboris en la universitata patologia instituto. Li estis nomumita privata profesoro en 1941. Post la 2-a mondmilito li estis ĉefkuracisto en la kliniko, poste en hospitalo. Li multe esploris kuracistajn erarojn en la diagnozo. En 1955 li doktoriĝis el medicinaj sciencoj. En 1957 li iĝis hospitalestro, tiutempe li fondis medicinan fakrevuon, krome li organizis la medicinan edukadon, eĉ li fondis novan katedron. En 1960 li estis nomumita titulara profesoro. Li evoluigis la medicinajn librejon kaj muzeon. En 1972 li ricevis oran medalon.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A legyakoribb diagnosztikus tévedések* (La plej oftaj diagnozaj eraroj), (1961)
* *Magyarország gyógyfürdői, gyógyhelyei és üdülőhelyei* (Kuracbanlokoj, kuraclokoj kaj feriejoj de Hungario), (1962)
* *Klinikai pathologia* (Klinika patologio), (1965)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Johanna ZSCHEPANK** (ĉepank) (naskiĝis la 19-an de decembro 1883 en Dresdeno; mortis la 15-an de novembro 1939) estis germana esperantistino, prezidanto de Esperantista Literatura Asocio kaj membro de la Lingva Komitato de 1927.

Zschepank esperantistiĝis en 1908, la jaro de la 4-a Universala Kongreso en Dresdeno. De 1911 ŝi kun kaj apud Marie Hankel laboris por la ĵus fondita Internacia Unuiĝo de Esperantistaj Verkistoj (IUEV), kiu de 1912 alinomiĝis Esperantista Literatura Asocio (EVA). Zschepank gvidis multajn kursojn. Kiam multaj viraj Esperantistoj devis militservi, ŝi estis redaktoro de la nacia organo „Germana Esperantisto" dum kaj tuj post la unua mondmilito, nome de 1915 ĝis 1920. Ŝiaj artikoloj, poemoj ofte aperis en Esperanto-gazetoj. Komence de 1924 ŝi prenis sur sin la gvidadon de Esperantista Literatura Asocio kaj en 1924 fariĝis ĝia prezidantino. 

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***20 Mondelinge Esperanto-Examens voor diploma B*** (Dudek Intervjujaj Esperanto-Ekzamenoj por Diplomo B), estas superrigardo de eblaj konkretaj ekzamenodemandoj pri la Esperanta literaturo, la historio de la Esperanto-movado kaj la lingvo mem, por dudek modeloj de ekzamenoj. La libreto estas verkita de Petrus Heilker kaj eldonita ĉirkaŭ 1930 sen mencio de la eldoninto.

La ekzamenoj kaj la demandaro estas destinitaj al la nederlandlingvaj kandidatoj.

Ekzemplo de ekzameno-demando el 1934.

Vidu ankaŭ
----------

* *La Esperanta Literaturo* (demandaro)
* *Twintig Mondelinge Examens voor Diploma B Esperanto*

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |

* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Kataloog "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
**Károly Engel** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Engel Károly** estis hungara kuracisto, profesoro.

Károly Engel  naskiĝis la 22-an de januaro 1879 en Hungara reĝlando en tiam unuigita vilaĝo Rákópribóc (nuntempa Rakovo (distrikto Martin) kaj Príbovce en Slovakio). Li mortis la 4-an de februaro 1968 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Engel frekventis mezlernejon en Besztercebánya, poste universitatojn en Vieno kaj Budapeŝto. Li akiris kuracistan diplomon en Reĝa Scienca Universitato de Budapeŝto en 1902. Post siaj studoj li laboris en la universitata kliniko, kie li estis privata profesoro en 1912, titulara eksterordinara profesoro en 1929. Li iĝis ĉefkuracisto en 1928, medicina ĉefkonsilisto en 1930. Li okupiĝis pri internaj malsanoj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Az intravénás injekciókról* (1926)
* *Belgyógyászati diagnosztika* (1929)
* *A vérkeringési szervek syphilise* (1931)
* *A belgyógyászati therapia technikája* (1935)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Aŭstria Memorservo** estas alternativo al la aŭstria militservo. La partoprenantoj al la memorservo deĵoras en la plej gravaj holokaûsto-institucioj.

La iniciatinto de la memorservo estis d-ro Andreas Maislinger [MAJSlinger], politologo el Innsbruck (Tirolo, Aŭstrio), kiu transprenis la bazan ideon de la germana „Kampanjo pri Repaciĝa Signo". Maislinger mem laboris kiel voluntulo por la Kampanjo pri Repaciĝa Signo en la muzeo Aŭŝvico-Birkenaŭ.

En la jaro 1991 la memorservo estis aprobita de la aŭstria registaro kiel alternativo al la militservo; la memorservo estas organizo sendependa, sed plejparte financiata de la ministerio pri enlandaj aferoj.

La intencoj de la memorservo estas, akcenti la kunkulpon de Aŭstrio al la holokaŭsto kaj konsciigi al ni ĉiuj nian respondecon por „Neniam denove!" (Eltiraĵo el la parolado de la iama aŭstria federacia kanceliero, Franz Vranitzky [vranICki], en Jerusalemo, junio 1993).

La aŭstria memorservo estas mondvaste unika teksaĵo por holokaŭsto-memorejoj, kiuj volas uzi helpon en arkivoj, bibliotekoj ktp. Ek de la jaro 1992 pli ol 100 memorservantoj, la plej multaj el ili ĉirkaŭ 20 jarojn aĝaj, kunlaboris en holokaŭsto-memorejoj kaj laboris pri la historio de la holokaŭsto, anstataŭ deĵori al la militservo hejme.

La „Asocio por Servoj en la Eksterlando" estas rajtigata, por sendi memorservantojn al la partneraj organizoj en la tuta mondo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Aŭstria Memorservo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2005-04-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2006-02-23 per la retarkivo Wayback Machine
* www.gedenkdienst.info Arkivigite je 2005-02-07 per la retarkivo Wayback Machine (esperante).
* www.gedenkdienst.org (angle).
**Károly Ecser** [kAroj eĉer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ecser Károly** estis hungara halterlevisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto.

Károly Ecser naskiĝis la 22-an de oktobro 1931 en Cegléd, li mortis la 6-an de aprilo 2005 en Ceglédbercel.

Biografio
---------

Károly Ecser akiris trejnistan licencon en en 1967. Depost fino de sia aktiva sporta kariero li estis trejnisto komence en Leninváros, poste en Cegléd. Lia plej signifa disĉiplo estis György Kőszegi.

### Sporta kariero

Károly Ecser inter 1954-1965 estis halterlevisto en diversaj ĉefurbaj sportkluboj, poste en Tatabánya. Li estis hungara ĉampiono ĉiujare inter 1962-1966 en sia kategorio, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1961-1966. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1964 sen medalo, krome en eŭropa ĉampionumo li estis la unua en la sekva jaro.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* dateno kun foto legebla en la 4-a paĝo
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   usona filma datenaro

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813975
 |



* Portalo pri Biografio
Je algebro, la **alĝebro de Clifford** estas asocieca alĝebro, generita de vektora spaco (aŭ modulo), tia ke la kvadrato de ĉiu unugrada elemento (t.e. elemento de la generinta vektora spaco) egalas la valoron de kvadrata formo.

Difino
------

Se

* {\displaystyle K} estas komuta ringo,
* {\displaystyle V} estas modulo super {\displaystyle K},
* kaj {\displaystyle Q\colon V\to K} estas kvadrata formo sur {\displaystyle V},

do la **alĝebro de Clifford** generita de {\displaystyle (K,V,Q)} estas la jena asocieca alĝebro:

{\displaystyle \operatorname {Clif} (V,Q)=\operatorname {T} (V)/{\mathfrak {I}}}
{\displaystyle {\mathfrak {I}}=(v\otimes v-Q(v)\colon v\in V)\subseteq \operatorname {T} (V)}
En la ĉi-supra formulo,

{\displaystyle \mathrm {T} (V)=K\oplus V\oplus V\otimes \_{K}V\oplus V\otimes \_{K}V\otimes \_{K}V\oplus \dotsb }
estas la tensora alĝebro generita de {\displaystyle V}, kaj {\displaystyle {\mathfrak {I}}} estas ambaŭflanka idealo, la **idealo de Clifford**.

Aplikaĵoj
---------

La alĝebro de Clifford gravas en fiziko, specife pri spinoroj en spaco de Minkowski: la Dirakaj matricoj estas prezento de kvar-dimensia kompleksa alĝebro de Clifford.

Historio
--------

La alĝebro de Clifford estas nomita laŭ la angla matematikisto William Kingdon Clifford.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Alĝebro de Clifford en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eric W. Weisstein, *Clifford algebra* en MathWorld.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 682869
* GND: 4199958-7
* LCCN: sh85027030
* SUDOC: 027723062
* BNF: 119704879
* NKC: ph897204
* BNE: XX529736
 |
***Master Humphrey's Clock*** (La horloĝo de Mastro Humphrey) estis ĉiusemajna perioda gazeto eldonita kaj verkita tute de Charles Dickens kaj publikigita el la 4a de aprilo 1840 ĝis la 4a de decembro 1841. Ĝi ekis per enkadriga rakonto en kiu Master Humphrey rakontas pri si mem kaj sia malgranda cirklo de amikoj (kiu inkludas Mr. Pickwick), kaj ilia emo por rakonto de historioj. Kelkaj mallongaj historioj estis inkluditaj, sekvite de romanoj *The Old Curiosity Shop* kaj *Barnaby Rudge*. Oni supozas ĝenerale, ke Dickens dekomence intencis *The Old Curiosity Shop* kiel mallonga novelo kiel la aliaj kiuj estis aperinta en *Master Humphrey's Clock*, sed post kelkaj ĉapitroj decidis etendi ĝin al novelo. Master Humphrey aperas kiel rakontanto per unua persono en la tri unuaj ĉapitroj de *Old Curiosity Shop* sed poste malaperas, asertante, "And now that I have carried this history so far in my own character and introduced these personages to the reader, I shall for the convenience of the narrative detach myself from its further course, and leave those who have prominent and necessary parts in it to speak and act for themselves."

* Kategorio Master Humphrey's Clock en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Interlingvo** estas lingvo uzata inter homoj, kiuj ne povas interkompreniĝi pere de siaj gepatraj lingvoj. Ofte etna lingvo, ekzemple la angla, plenumas la funkcion de interlingvo. Ekzistas ankaŭ apartaj interlingvoj, kiuj kreiĝis unuavice por interetna komunikado. Tiaj interlingvoj aŭ **helplingvoj** povas ekesti spontanee aŭ rezulti el intelekta klopodado. En la unua kazo temas pri piĝinaj lingvoj, ekzemple *Lingua franca*. En la dua kazo temas pri konstruitaj, artefaritaj lingvoj, ankaŭ nomataj "planlingvoj".

Rilataj konceptoj
-----------------

* Interlingvistiko.

**Interlingvo** ankaŭ povas havi jenajn signifojn:

* Pontlingvo (pivota lingvo) uzata en tradukado inter pluraj malsamaj lingvoj, specife en sistemoj de aŭtomata tradukado.
* Distribuita Lingvo-Tradukado.
* En la angla lingvo, *interlanguage* estas ankaŭ uzata en la senco de 'intertempa lingvo de lernanto de dualingvo'. Tiun uzadon enkodukis Larry Selinker (1972). Pli klara sinonimo estas *interim language*, aŭ esperante *intertempa lingvo*.

Bibliografio
------------

* *Interlingvo inter Lingvoj. Prilingvaj Eseoj*, Diversaj aŭtoroj, UEA, Roterdamo, 2015. ISBN 9789290171232. 271 paĝoj.
Larĝa foto pri la kastelo en Sitke
La **Kastelo de Sitke** (konata ankaŭ pri la iama posedanto *Kastelo de Felsőbüki Nagy* [felŝObuki-nadj]) estas historia monumento, nun hotelo aŭ gastejo en Hungario, en vilaĝo Sitke.

Aerfoto pri la kastelo en Sitke

Historio
--------

Laŭ arkeologoj en tiu loko burgo estis konstruita supozeble en la 1200-aj jaroj fare de familio Sitkey [sitkei]. Ĝi ricevis rolojn dum la kontraŭturkaj bataladoj. En la 1730-aj jaroj ĝi estis trakonstruita al baroka kastelo fare de familio Felsőbüki Nagy, sed la altaj bastionoj estis malkonstruitaj nur en la 19-a jarcento. Pli trakonstruo okazis en 1851. Depost la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon, interne lernejo funkciis ĝis la 1960-aj jaroj, poste restis malplena. En 1982 entreprenistoj aĉetis la kastelon, ekde la sekva jaro ĝi funkcias kiel hotelo kun restoracio por 50 litoj. Estas ankaŭ ĉambregoj por 20, 40 kaj 100 personoj por aranĝaĵoj.

Konstruaĵo
----------

La (plejparte) unuetaĝa konstruaĵo kun granda kelo situas sola. Antaŭ la enirejo skulptaĵo pri Kristo staras de 1734. La konstruaĵo ne similas al geometria formo. La fasado estas malsimetria. La ĉefenireja parto iomete reliefas, sed pli bone reliefas la du anguloj. La plej menciinda ekstera ornamaĵo estas baroka balkono apud la ĉefenirejo.

Parko
-----

Naĝejo apartenas al la parko.

Fontoj
------

* oficiala paĝo kun foto hungare, germane, angle, pole, ĉeĥe
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* Felsőbüki Nagy-kastély hungare kun foto Arkivigite je 2016-11-25 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.