recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Originala subskribaĵo: "Bildo de la Tero, kiel rigardata de la ŝipanaro de Apollo 17 vojaĝanta al la luno. Ĉi tiu transluna marborda foto etendas de la Mediteranea regiono al la Antarkta sud-polusa glaciaĵo. Ĉi tiu estas la unua fojo, kiam la trajektorio de Apollo ebligis la fotumon de la sud-polusa glaciaĵo. Notu la pezajn nubegojn en la Suda duonglobo. Preskaŭ la tuta marbordo de Afriko klare videblas. La Araba Duoninsulo videblas ĉe la nordorienta rando de Afriko. La granda insulo proksime al la Afrika marbordo estas Madagaskaro. La Azio ĉeflando estas ĉe la horizonto nordoriente."
**La Blua Globeto** (angle *The Blue Marble*) estas fama fotografaĵo de la Tero, farita je la 7-a de decembro, 1972, de la ŝipanaro de la kosmoveturilo Apollo 17, for je ĉirkaŭ 29.000 kilometroj aŭ je ĉirkaŭ 18.000 mejloj.

NASA donas ĉi tiun nomon ankaŭ al moderna serio da bildo-datumaj aroj, kiuj kovras la tutan terglobon, je sufiĉe alta detalnivelo, kreita per zorgema blutado[*Kontrolenda lingvaĵo*] tra multaj satelito-bildaroj, por elimini tiom multe da nuboj kiom eble el la klasigitaj bildaroj.

* Kategorio Blua Globeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Espino de la Orbada** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo La Armuña. *Espino de la Orbada* estas tradukebla etimologie al *Kratago de la Orbada* (alia loĝloko).

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 23,45 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 273 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 550 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 28 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753151
 |
**Bukivcovo** (ukraine *Буківцьово*, hungare *Ungbükkös* [ungbukoŝ]) estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Velikij Bereznij.

Bazaj informoj
--------------

* 48° 49′ 25″ N 22° 40′ 16″ O﻿ / ﻿48.82361 °N, 22.67111 °O﻿ / 48.82361; 22.67111 (mapo)Koordinatoj: 48° 49′ 25″ N 22° 40′ 16″ O﻿ / ﻿48.82361 °N, 22.67111 °O﻿ / 48.82361; 22.67111 (mapo)
* Areo: 40 km²
* Alto super marnivelo: 430 m
* Loĝantaro: 230
* Poŝtkodo: 89043
* Telefonprefikso: 3135

Situo
-----

Bukivcovo situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. La plej proksima fervojo troviĝas je 19, Velikij Bereznij je 27, Uĵhorodo je 47 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1582 en formo *"Bukóc"*. En 1904 pro la hungariga politiko la komunumo ricevis hungarecan nomon Ungbükkös. En 1910 vivis tie 727 loĝantoj, (710 rutenoj, 10 germanoj, 7 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Ungbükkös/Bukivcovo. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* grekokatolika ligna preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1792
**Gyula Vancsó** [djula vanĉO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vancsó Gyula** estis hungara kemiisto, profesoro, membro (ekstera en 2010) de Hungara Scienca Akademio.

Gyula Vancsó  naskiĝis la 9-an de junio 1954 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Vancsó lernis en sia naskiĝurbo en Universitato Eötvös Loránd, kie li akiris diplomon en 1979, PhD-n en 1982, poste li plulernis en Zuriko. Li estis gastoprofesoro en Barcelona, Enschede, Santa Barbara, Toronto, Zuriko. Kaze de li ne estas eksterlande, li instruas en Universitato de Budapeŝto en rango publika ordinara profesoro, krome li estas ankaŭ katedrestro. Li okupiĝis precipe pri fizika kemio de la surfacoj. Li ricevis premiojn inter 1979-2002, inter ili aparte menciindas 3 kanadaj premioj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Die Makromolekulare Chemie* (1989)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* biografio kun foto angle


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Henriko, princo de Kimrio estis la lasta, kiu portis la titolon, antaŭ ol ĝi fandiĝis kun la krono, kiam li iĝis Henriko la 5-a
Ekzistis pluraj **dukoj de Lankastro** dum la 14-a kaj 15-a jarcentoj. La duklando de Lankastro estis kreita trifoje.

La unua kreado okazis la 6-an de marto 1351, por Henriko de Grosmont, pranepo de Henriko la 3-a. Li estis ankaŭ 4-a grafo de Leicester, 1-a grafo de Derby kaj 1-a grafo de Lincoln. Kiam la duko mortis en 1361, tiu kreaĵo ekstingiĝis.

La dua kreado okazis la 13-an de novembro 1362, por Johano de Gaunt, kiu estis kaj la bofilo de la unua duko kaj la kvara filo de Eduardo la 3-a. Johano edziĝis al Blanka de Lankastro, filino de la 1-a duko de la unua kreado. Kiam la unua duko de tiu ĉi kreado mortis la 4-an de februaro 1399, la duklando transiris al la filo de Johano, Henriko de Bolingbroke, 1-a duko de Hereford.

La tria kreado okazis la 10-an de novembro 1399 por Henriko de Monmouth, princo de Kimrio, plej aĝa filo de la nova reĝo, kiu mem estis antaŭe duko de Lankastro. Kiam la 1-a duko iĝis reĝo Henriko la 5-a en 1413 la duklando iĝis parto de la krono denove.

Notu ke, laŭ angla tradicio, en ĉiu kreado oni rekomencas la numeradon per nova "1-a duko" de Lankastro.

Dukoj de Lankastro, unua kreado (1351)
--------------------------------------

dekstra

* Henriko de Grosmont, 1-a duko de Lankastro (1306–1361) (estingita)

Dukoj de Lankastro, dua kreado (1362)
-------------------------------------

dekstra

* Johano de Gaunt, 1-a duko de Lankastro (1340–1399)
* Henriko Bolingbroke, 2-a duko de Lankastro kaj 1-a duko de Hereford (1367–1413) (iĝis reĝo Henriko la 4-a en 1399)

Dukoj de Lankastro, tria kreado (1399)
--------------------------------------

dekstra

* Henriko de Monmouth, Princo de Kimrio, 1-a duko de Lankastro (1387–1422) (iĝis reĝo Henriko la 5-a en la jaro 1413)

Vidu ankaŭ
----------

* Lankastroj
* Lancashire

* Kategorio Duko de Lankastro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Carol SCHMIDT** (naskiĝinta *Karl-Ferdinand Alexander Schmidt* la 25-an de junio 1846 en Bălți, mortinta la 9-an de marto 1928 en Kiŝinevo) estis besarabia politkisto. Lia deĵorperiodo estis la plej longa inter ĉiuj urbestroj, nome de 1877 ĝis 1903.

Vivo
----

Estis li filo de germano kaj polino kies familio nobeliĝis en Rusio. Li lernantis inter 1857 kaj 1863 ĉe la Regiona gimnazio en Kiŝinevo inter 1877 kaj 1901, antaŭ studo ĉe la fakultato pri fiziko kaj matematiko ĉe la Kijiva Universitato. En 1865 li akceptitis ĉe la fakultato pri jursciencoj ĉe la Odesa Universitato kie li sukcese doktoriĝis.

Li urbestris en Kiŝinevo inter 1877 kaj 1901. En 1903 li rezignis pro la terura pogromo komence de la 20-a jarcento. Lia filo Alexander ankaŭ urbestris en 1917/18.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Carol Schmidt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Notoj
-----

1. ↑  Bustul lui Carl Schmidt, inaŭgurat la Ĉisinaŭ. "A fost cel mai bun primar din istoria capitalei"
2. ↑  Un bust al fostului primar al Ĉişinăului, Carol Schmidt, a fost dezvelit în capitală

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 769362
* GND: 1056901705
* LCCN: nb2014016816
* VIAF: 310520558
* ISNI: 0000 0004 3655 2552
 |
**Bukittinggi** (indonezie *Kota Bukittinggi*) estas urbego en Indonezio, en la insulo Sumatro, en provinco Okcidenta Sumatro. La urbego konsistas el tri distriktoj. 

Panoramo en Bukittinggi

Geografio
---------

Bukittinggi situas ĉirkaŭ mezo de la insulo sur altebenaĵo laŭ rivero proksime de la vulkanoj Monto Singgalang (neaktiva) kaj Monto Marapi (daŭre aktiva). Pajakumbuh troviĝas 31, provinca ĉefurbo Padango 72, alia provinca ĉefurbo Pekanbaru 152, Batam 438, Medano 472, Palembang 572, Banda Aceh 859, ĉefurbo Ĝakarto 970, Bandungo 1089, Semarang 1340, Jogjakarto 1387, Surabajo 1575, Makassar 2184 kilometrojn (aere) .

Urbodomo de Bukittinggi

Historio
--------

Dum la koloniaj tempoj la loko havis la loknomon **Fort de Kock**. La fortikaĵo estis nomita laŭ la tiama vicgubernatoro Hendrik Merkus de Kock. La laŭmarborda ĉefvojo estis konstruita inter 1833 kaj 1841, la fervojo al Padango inter 1891 kaj 1894. En 1856 seminario estis fondita (la unua en Sumatro). Dum la japana okupo komence tie funkciis la ĉefsidejo por la japana loka armeo. La urbo prenis novan oficialan nomon Bukittinggi en 1949,anstataŭigante sian kolonian nomon. De 1950 ĝis 1957 ĝi estis ĉefurbo de la provinco Centra Sumatro (tiam pligrandigita). En 1958 ribelo okazis, sed la indonezia registaro rekonkeris la urbon en la sama jaro.

Klimato
-------

La klimato de Bukittinggi estas klasifikita kiel ekvatora klimato, tamen pro la alteco ne regas varmego, kiel alie. En ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa jara temperaturo varias inter 16-25 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

Trafiko
-------

Tra Bukittinggi trairas la laŭmarborda ĉefvojo (ĝuste tie iom for de la maro) al Padango, krome kuras vojo al interno de la insulo. La iama fervoja linio nuntempe estas nur loka trafikilo. Estas tradicia ĉevala ĉaro por turistoj.

Moskeo en urbocentro de Bukittinggi

Religio
-------

La loĝantaro sekvas la Islamon,sed ankaŭ kirko funkcias en Bukittinggi.

Famuloj
-------

Bukittinggi estas naskiĝloko de Mohammad Hatta.

Vidindaĵoj
----------

* moskeoj
* japanaj kavernoj kaj subteraj tuneloj - konstruitaj dum la 2-a mondmilito
* muzeo aŭ naskiĝloko de Mohammad Hatta
* tradiciaj merkatoj
* parko, bestoĝardeno

Ĝemelurboj
----------

* Malajzio Seremban, Malajzio

Fontoj
------

* WikiTrans

* VojoVojo
* KirkoKirko
* HoteloHotelo
* MemordomoMemordomo
* MonumentoMonumento
Koordinatoj: 49° 58′ 5″ N 16° 28′ 28″ O﻿ / ﻿49.96806 °N, 16.47444 °O﻿ / 49.96806; 16.47444 (mapo)

**Dolní Houžovec** (germane *Seibersdorf*) estas malgranda vilaĝo en Ĉeĥio situanta oriente de la urbo Ústí nad Orlicí. Ĝi troviĝas ĉe negrava strato inter Knapovec kaj Horní Dobrouč kaj nun estas parto de Ústí nad Orlicí. Unue ĝi estas menciata en skriba dokumento el la jaro 1292. Ĝi estis servutula vilaĝo de la sinjorejo Lanŝperk, pli poste de la sinjorejo Lanškroun. En la jaro 2009 ĉi tie estis tenata en registro 32 adresoj kaj en la jaro 2001 ĉi tie vivis nur 49 loĝantoj. Dolní Houžovec estas ankaŭ nomo de katastra distrikto kun areo 4,48 km².

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 367 |
| 1880 | 372 |
| 1890 | 349 |
| 1900 | 317 |
| 1910 | 319 |
| 1921 | 293 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 307 |
| 1950 | 136 |
| 1961 | 118 |
| 1970 | 102 |
| 1980 | 78 |
| 1991 | 56 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 49 |
| 2011 | 45 |
| 2021 | 52 |

Memorindaĵoj
------------

**Kapelo al sepdolora Maria Virgulino** estas pli granda ŝtona kapelo, kiu en la jaro 1904 anstataŭis la originan lignan lapelon, kiun oni pro malbona stato devis malkonstrui. En la jaro 1921 estis la kapelo ekipita per du novaj sonoriloj. En periodo post la jaro 1945 la kapelo ĉiam pli konsumiĝis. Vasta rekonstruo okazis en 90-aj jaroj de la 20-a jarcento kun financa helpo de estintaj germanaj loĝantoj.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Ústí nad Orlicí (8) |
| --- |
| Černovír ~ Dolní Houžovec ~ Horní Houžovec ~ Hylváty ~ Kerhartice ~ Knapovec ~ Oldřichovice ~ Ústí nad Orlicí |

 |
**Fanny BRICE** (naskiĝis la 29-a de oktobro, 1891, en Nov-Jorko, Usono, mortis la 29-a de majo, 1951) estis usona komediistino kaj kantistino.

**Fanny Brice** estis la staĝa nomo de **Fania BORACH**, la tria infano de relative riĉaj drinkejaj propruloj de Hungaria juda descendo. En 1908, ŝi forlasis lernejon por labori en burleska revuo. Ŝi estas plej bona konata pro sia asocio kun Florenz Ziegfeld, kiu donis ilian titolon al siaj Ziegfeld Follies komencitaj en 1910 kaj kontinuintaj en la 1930-ajn jarojn.

En la 1921 "Follies" ŝi estis emfazigita perla kanto de la tango "My Man" (Mia Viro), kiu iĝis granda modkanto kaj estis ege asociata kun Brice en Usono por multaj jaroj. Ŝi faris gramafonajn registrojn de ĝi kaj aperis kantanta ĝin en sona filmo.

Dum la malfruaj 1930-aj, ŝi havis sian propran radioprogramon, kiu emfazis ŝin kiel bubaĉa etulo konata kiel "Baby Snooks."

Bone konata kiel komediistino, Brice estas plurtalenta ludisto. Ŝi povas kanti kantojn humore aŭ kun granda serioza emocio. Ŝi estis majstrino ĉe kaj parola kaj fizika komedio.

Fanny Brice mortis en Hollywood, Kalifornio.

Filmaj tributoj
---------------

Hollywood biografika filmo de Brice aperis en 1939 entitolata *Rose of Washington Square* (Rozo de Vaŝingtona Placo).

Barbra Streisand faris du filmojn, kiuj estis (tre) lakse bazata sur la vivo de Fanny BRICE: *Funny Girl* (Amuza Virino) kaj *Funny Lady* (Amuza Damo).

### Filmaj historioj kontraŭ realeco

La dua edzo de BRICE estis hazardludisto Julius "Nicky" Arnstein. *Funny Girl* estas ĉefa eksemplo de la motivo, pro kiu filmoj kutime prenas liberaĵojn kun la vivoj de historiaj figuroj kaj/aŭ eventoj. La filmo sugestis ke Arnstein turnis al krimo ĉar li ne bezonis vivo sen Fanny. La reala Nicky senhonte parazitata je ŝin. La filmo ankaŭ sugestis li vendis falsajn obligaciojn. Li estis efektive parto de bando kiuj ŝtelis $5 milion de Wall Street (Murstrato, Nov-Jorko, Nov-Jorkio) obligaciojn. Anstatau de turnanta sin ene, kiel li faris en la filmo, Nicky venis en kovranta. Kiam li fine kapitiluĉis, li ne pledis kulpa, kiel, denove, li faris en la filmo, sed batalis la akuzaĵojn por 4 jaroj. Du infanoj naskiĝis de la edzo, se nur ilia knabino estas figurata.

Post Arnstein servis lian kondemnaĵo ĉe Fort Leavenworth (li antaŭe restis en karcero ĉe Sing Sing, kie Fanny visitis lin ĉio semajno), kormalsana Brice eksedziginta lin. Ŝi poste edzigis Billy Rose. Tiu edzeco, ankaŭ, fiaskis.

Eksternaj ligoj
---------------

* BRICE sur eb.web
* Arnold ROTHSTEIN, Nicky ARNSTEIN kaj Fanny BRICE Arkivigite je 2005-03-10 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Fanny Brice en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 36349
* GND: 119048035
* LCCN: n85173112
* VIAF: 56819083
* ISNI: 0000 0000 6310 5142
* BNF: 14159055c
* MBA: b500874c-8c7d-4353-b928-e1affdd4155b
* NKC: xx0235133
 |
**Zabadani** (arabe: لزبداني, foje kun artikolo transliterigata *Al-Zabadani* aŭ *Az-Zabadani*) estas urbo en sudokcidenta Sirio en la Gubernio Rif Dimaŝk, proksime al la limo kun Libano. Ĝi situas en la centro de verda valo ĉirkaŭita per altaj montoj kun alto de proksimume 1100 m. La urbo apartenas al la geografia kaj historia regiono Orienta Lebanono, kaj estas grava centro de ĝi.

Ĝenerala priskribo
------------------

Komparinte al Damasko, la vetero en Zabadani estas pli milda en la somero - proksimume 5-8 gradoj malpli, sed de decembro ĝis la fino de februaro ĝi estas pli malvarma kun multo da neĝo, kaj la temperaturo falas al 10-gradoj en minuso. La milda vetero kune kun la pitoreskaj vidoj, igis la urbon populara feriejo kaj por turistoj kaj por vizitantoj de aliaj siriaj grandaj urboj, precipe por tiuj de la proksima Damasko kaj por dekoj da miloj da vizitantoj de la araba duoninsulo. Pli alta regiono ol Zabadani estas ĝia najbaro, Bloudan, ankaŭ feriejo por miloj da turistoj. Bloudan estas proksimume 1.500 metrojn supre de la marnivelo.

Zabadani estas loĝata de sunaistoj kun grava procento de kristanoj. Kristanoj havas sian propran preĝejon kaj monaĥejon. Zabadani estas rapide evoluas kaj estas bone ligita al Damasko.

La *Skoltoj de Sirio* havas nacian trejnan centron ĉe Zabadani, kie la unua Araba Ĵamboreo estis aranĝita en 1954.

Historio
--------

La 18-an de januaro 2012 Zabadani iĝis la unua urbo sub la kontrolo de la Libera Siria Armeo, post sanga batalo daŭrinta 11 tagojn. La 11-an de februaro, la Siria Armeo reakiris kontrolon de la urbo.
Lukicjevo troviĝas en (verda) Municipo Zrenjanin en Serbio
Mapo pri municipo Zrenjanin
Ĉefstrato de Lukicjevo
**Lukicjevo,** serbe **Лукићевo,** slave **Lukićevo,** hungare **Zsigmondfalva** [ĵigmondfalva] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Zrenjanin.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 20  km²
* Koordinatoj: 45°20′11″N 20°29'34″E
* Alto super marnivelo: 70 m
* Loĝantaro: 2070
* Poŝtkodo: 23261
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

Situo
-----

Lukicjevo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj havanta ponton al Lazarevo.

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Nagybecskerek, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Lukicjevo 2077 homoj, (1941 serboj (94 %), 23 jugoslavianoj, 20 ciganoj, 9 hungaroj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* ortodoksa preĝejo
* monumento pri iama katolika preĝejo

Nova ortodoksa preĝejo en Lukicjevo
Loko de iama katoloka preĝejo en Lukicjevo

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Lukicjevo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Biblioteka Apogo Bachrich** daŭrigas la tradicion de la iama Biblioteka Apogo Roma kaj Poul Thorsen, kies bonhavon donacis ges-roj Thorsen kaj kiu helpis pliriĉigi la kolektojn de Esperanto-bibliotekoj ekde 1997 ĝis 2011. 

La fondaĵon "Biblioteka Apogo Honore al la Geedzoj Maria kaj Johano Bachrich" UEA povis starigi en 2014 per donaco de la gefiloj de ges-roj Bachrich.

**2014**: Subvencion ricevis Esperanto-Biblioteko en Ŝimonoseki (€ 363), Bonaera Esperanto-Asocio (€ 258), Interkultura Centro Herzberg (€ 237), Unuiĝo Togolanda por Esperanto (€ 229), Reinhard Haupenthal (€ 206), Triesta Esperanto-Asocio (€ 130), Kulturdomo de Esperanto Grésillon (€ 77).

**2015**: Subvencion ricevis Biblioteko Carlos Domingues de Brazila Esperanto-Ligo (€ 180), Bulgara Esperanto-Asocio (€ 191), Esperanto-biblioteko en Rumonge (Burundo; € 377), Biblioteko de Ĉeĥa Esperanto-Asocio en Svitavy (€ 133), Filipina Esperanto-Junularo (€ 157), Dokumenta Esperanto-Centro (Kroatio; € 145), Esperanto Nicaragua (€ 158) kaj Biblioteko de "La Ondo de Esperanto"(Rusio; € 156). 

**2016**: Biblioteko Carlos Domingues, Brazilo (104,70 €) - Esperanto-Biblioteko de Instituto Zamenhof, Togolando (174,20 €) - Kroata Esperanto-Ligo (157,50 €) - Infanoj ĉirkaŭ Afriko, Benino (353,10 €) - Interkultura Centro Herzberg, Germanio (166,73 €) - Bolonja Esperanto-Grupo "Achille Tellini 1912", Italio (83,25 €) - Ĉeĥa Esperanto-Asocio (159,67 €) - Triesta Esperanto-Asocio, Italio (123,22 €) - Esperanto-Societo "Tibor Sekelj" Subotica, Serbio (198,79 €).

**2017**: Kolombia Esperanto-Ligo (231,05 €), Berlina Esperanto-Ligo (123,92 €), Slovakia Esperanto-Federacio (164,93 €), Brazila Esperanto-Ligo (224 €), Kuba Esperanto-Asocio (327,05 €), Asocio Solidareca Bonvolo (Kongo, DR, 61,00 €), Demokrata Kongolanda Esperanto-Asocio (235,95 €), Triesta Esperanto-Asocio (Italio, 133,78 €).

**2018**: Flandra Esperanto-Ligo, Belgio -- € 112,02; Centre d’Orphelinat La Providence, Benino -- € 91,75; Esperanto-Klubo Kariri, Brazilo -- € 110,50; Biblioteko Jerônimo dos Santos (Potigvara Esperanto-Asocio), Brazilo -- € 108,75; Biblioteko Carlos Domingues (Brazila Esperanto-Ligo), Brazilo -- € 111,05; Pernambuka Esperanto-Asocio, Brazilo -- € 108,25; Esplora Societo Auta de Souza, Brazilo -- € 82,00; Esperanto-Muzeo en Svytavy (Ĉeĥa Esperanto-Asocio), Ĉeĥio -- € 107,20; Esperanto-Kulturdomo Kastelo Greziljono, Francio -- € 107,78; Espoteko (Berlina Esperanto-Ligo, Esperanto-Asocio Berlin-Brandenburgio), Germanio -- € 106,32; Interkultura Centro Herzberg, Germanio -- € 103,87; Bibliot! eko-Arĥi vo Petro Nuez (Kataluna Esperanto-Asocio), Hispanio -- € 109,60; Triesta Esperanto-Asocio, Italio -- € 106,42; Moskva Esperanto-Biblioteko, Rusio -- € 111,00; kaj Klubo Verda Stelano, Ugando -- € 142,95.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

*La Esperantisto*, marto 1890, kun la propono
**Ligo Internacia de Esperantistoj** estis la unua provado por organizo de la esperantistoj, prezentita en marto 1890 en La Esperantisto. Pro malsamaj opinioj inter Zamenhof kaj la nurenbergaj gvidantoj la projekto estis rapide enterigita, kvankam dum kelkaj numeroj la "provizora administra komitato" publikigis jam decidojn, ekz. pri la kolektado de donacoj. La Ligo estis planita kiel federacio de lokaj grupoj.

En 1893 Zamenhof ekprovis denove, deklarante la abonantojn de *La Esperantisto* membrojn. En 1908 fondiĝis Universala Esperanto-Asocio, sed ĝi ne estis federacio, sed baziĝis sur individua membreco. Tial la posteulo de la mortnaskita Ligo estis fakte Internacia Unuiĝo de Esperantistaj Societoj, same neniam vere ekvivinta. Nur en 1933 la Naciaj Societoj aliĝis al UEA.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
La granda korto de Trinity College
La **lukasa profesoro** okupas *la lukasan katedron de matematiko* en la Universitato de Kembriĝo.

En la jaro 1663 Henry Lucas, membro de la parlamento (House of Commons), fondis matematikan katedron ĉe la Universitato de Kembriĝo (*Trinity College*). Por financi ĝin li donacis al la universitato terposedaĵon.

La unua lukasa profesoro estis la matematikisto Isaac Barrow, kies posteulo estis ekde la jaro 1669 Sir Isaac Newton. Ekde 1979 Stephen Hawking estas la havanto de la lukasa katedro.

Pliaj famaj katedruloj estis Sir George Biddell Airy, Charles Babbage, Sir George Gabriel Stokes, Sir Joseph Larmor kaj Paul Dirac.

Ĝisnunaj lukasaj profesoroj
---------------------------

Kun la jaro de profesoriĝo

* 1664 Isaac Barrow
* 1669 Sir Isaac Newton
* 1702 William Whiston
* 1711 Nicolas Saunderson
* 1739 John Colson
* 1760 Edward Waring
* 1798 Isaac Milner
* 1820 Robert Woodhouse
* 1822 Thomas Turton
* 1826 Sir George Airy
* 1828 Charles Babbage
* 1839 Joshua King
* 1849 Sir George Gabriel Stokes
* 1903 Sir Joseph Larmor
* 1932 Paul Dirac
* 1969 Sir James Lighthill
* 1979 Stephen Hawking

Vidu ankaŭ
----------

* Savilian Professor of Geometry en Oksfordo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lucasian Chair.org Arkivigite je 2018-03-15 per la retarkivo Wayback Machine

* Lukasa profesoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
en *Biblioteca Palafoxiana* en 2011
La **Biblioteca Palafoxiana** - en Esperanto "palafoksa biblioteko" - estas biblioteko en la centra meksika urbo Heroica Puebla de Zaragoza, en la subŝtato Puebla. Ĝi estis konstruita en 1646 laŭ iniciato de la Hispana Episkopo kaj Vicreĝo de Nova Hispanio Juan de Palafox y Mendoza. Ĝi estas tiel la unua publika biblioteko en kolonia Meksiko kaj fakte la plej malnova biblioteko en la amerika duobla kontinento. En 1673 nova konstruaĵo estis finkonstruita. La sismoj de 1999 difektis la bibliotekon, ekigante riparlaboron. En 2005 ĝi estis inkluzivita al la Monda Dokumenta Heredaĵo fare de Unesko, kiu kolektiĝas je la nomo Memoro de la Mondo.

La kolekto konsistas el 41 000 libroj, manuskriptoj kaj similaj bibliotekaj unuoj, inkluzive de naŭ inkunabloj. La plej aĝa ero estas ekemplero de la Nurenberga Kroniko de 1493.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Biblioteca Palafoxiana en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* retejo de la biblioteko (arkivigite)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796173
* LCCN: n93083220
* VIAF: 149999589
* ISNI: 0000 0001 2183 5363
 |
Lukino Selo troviĝas en (verda) Municipo Zrenjanin en Serbio
Mapo pri municipo Zrenjanin
Katolika preĝejo de Lukino Selo
**Lukino Selo,** serbe **Лукино Село,** germane **Lukasdorf,** hungare **Lukácsfalva** [lukAĉfalva] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Zrenjanin.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 53  km²
* Koordinatoj: 45°18′07″N 20°25'19″E
* Alto super marnivelo: 70 m
* Loĝantaro: 590
* Poŝtkodo: 23224
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

Situo
-----

Lukino Selo situas sur ebenaĵo, fine de tre mallonga sakovojo, inter Bega kaj lago Belo.

Historio
--------

Hungaroj fondis la vilaĝon post 1781, kiuj okupiĝis pri tabako, ekde 1906 ankaŭ pri fiŝobredado. En 1825 bulgaroj alvenis. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Nagybecskerek, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. Post disfalo de Jugoslavio serboj alvenis el diversaj regionoj, ekzemple el Kosovo. En 2002 loĝis en Lukino Selo 598 homoj, (404 hungaroj (68 %), 78 serboj, 27 jugoslavianoj, 21 ciganoj, 8 slovakoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Eta) de 1927

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Lukino Selo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Skizo de A kvarone segita & B rekte segita.
Tablo el rivera eŭkalipto kun tipa teksturo.
Acera tubero, ne konfuzende kun bird-okuleca acero.
Fina teksturo de ŝajnakacia robinio.
Parolante pri ligno la termino **teksturo** rilatas al alternantaj ejoj de relative pli malhela kaj pli hela ligno kiuj rezultas de la diferencaj kreskadaj parametroj, ĉeestantaj en diferencaj sezonoj ( formiĝo de kreskoringoj ). La termino estas diversmaniere uzata sed eble plej gravas en lignoprilaboradaj teknikoj. Priskribante la lignoprilaboradan teknikon por iu lignaĵo, la direkto de la tekniko povas esti :

* laŭteksture ( facile; donante ĝustan rezulton )
* kontraŭteksture ( malfacila prilaborado; donante malbonan rezulton kiel splitadon kaj elŝiradon )
* laŭlarĝteksture ( direkto de tranĉo estas transversa al teksturaj linioj, sed la surfaco de la tranĉo estas ankoraŭ je unu linio kun ili )
* finoteksture ( ort-angule al teksturo, ekzemple prilaborante la fino de tabulo ).

Atentante pri teksturo necesas kiam oni kunigas lignaĵojn, aŭ kiam oni konceptas lignajn strukturojn. Ekzemple premita spano malpli emas kolapsi se la premo estas aplikata laŭlonge de la teksturo, ol transverse al teksturo. Tekstura direkto influos la tordan tipon kiu videblas en la prilaborita lignaĵo .

Priskribante la aranĝon de la ligno en la arbo, diferencigo fareblas. Bazaj teksturaj priskriboj kaj tipoj estas :

* rekta - teksturo kiu iras en unu direkton, paralele al akso de la arbo;
* spirala - teksturo kiu spiralas ĉirkaŭ la akso de la arbo;
* alterna - teksturo kiu spiralas ĉirkaŭ la akso de la arbo, sed ĝi regule inversas sian direkton, alternante, sinsekvante.

Krome, ekzistas kelkaj specialaj teksturaj aranĝoj. Ilia malofteco promocias la valoron kaj de la kruda materialo, kaj de la finprodukto kiu esta parto de ĝi. Ili inkluzivas :

* bird-okulecon;
* makulecon;
* vejnecon;
* buklecon.

En pli larĝa senso, la termino lignoteksturo estas aplikebla al direkto de la tranĉo, al maniero de segi donitan lignaĵon.

* rekta teksturo : rekta segado,
* randa teksturo : kvarona segado aŭ kliva segado, kaj
* fina teksturo : la teksturo de ligno kiu estas videbla se ĝi estas tranĉita transverse de la kreskoringoj.

Strikte parolante, lignoteksturo ne egalas "lignobildon".

Estas neregula teksturo en tubera ligno, sed tiu ĉi rezultas el multeco de nodoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Wood Movement, WoodworkDetails.com Arkivigite je 2010-08-01 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Kategorio Lignoteksturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
סנאי דואה דרומי

**Flugsciuro** estas besto kiu similas al sciuro sed havas kvazaŭ-flugilojn kaj povas flugeti.

En biologio, oni nomas flug-sciuron animalo apartenanta al iu el la sekvaj genroj:

*Aeretes* - *Aeromys* - *Belomys* - *Biswamoyopterus* - *Eupetaurus* - *Glaucomys* - *Hylopetes* - *Iomys* - *Petaurillus* - *Petaurista* - *Petinomys* - *Pteromys* - *Pteromyscus* - *Trogopterus*
Flugsciuroj similas al sciuroj sed havas haŭto-etendaĵojn laŭlonge de la antaŭaj membroj ĝis la malantaŭaj membroj, kiuj ebligas al ili resti pli da tempo en la aero dum ke ili saltas.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Flugsciuro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Flugsciuro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Flugsciuro en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Arkivigite je 2005-12-20 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* Arkivigite je 2006-03-12 per la retarkivo Wayback Machine

Vidu ankaŭ
----------

* Dermopteroj

* Glaucymnos volans*Glaucymnos volans*
* Glaucymnos sabrinos*Glaucymnos sabrinos*
* Glaucymnos sabrinos*Glaucymnos sabrinos*


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**István Nyomárkay** [iŝtvAn njomArkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyomárkay István** estis hungara lingvisto, filologo, instruisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2010), membro de Kroata Scienca kaj Arta Akademio (1997).

István Nyomárkay  Arkivigite je 2009-09-08 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 16-an de marto 1937 en Budapeŝto kaj mortis la 5-an de aŭgusto 2020.

Biografio
---------

István Nyomárkay frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1956-1961, poste li instruis en mezlernejo 12 jarojn. Ekde 1975 li instruas en Universitato de Budapeŝto, kie li iĝis katedrestro en 1987, en la sama jaro li doktoriĝis antaŭ la akademio. Post 2 jaroj li profesoriĝis. En 2007 li pensiuliĝis, sed li instruas plu. Li okupiĝas pri la slavaj lingvoj. Ekde 2000 li redaktas fakrevuon *Studia Slavica*. Li ricevis 3 premiojn inter 2000-2007.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Ungarische Vorbilder der kroatischen Spracherneuerung* (1989)
* *Horvát-magyar szótár* (Kroata-hungara vortaro), 1996)
* *Rövid szerb és horvát nyelvtörténet* (Mallongaj serba kaj kroata lingvohistorioj), (2008)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2009-09-08 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla pli malsupre)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 454777
* GND: 124724817
* LCCN: nr91005604
* VIAF: 3009151778212218130005
* ISNI: 0000 0001 1670 3286
* SUDOC: 056893779
* NKC: jn19990210466
 |
Paraŝuta saltisto kun flugkostumo
Flugkostumo dum flugo
**Flugkostumo**, flugilkostumo (angle *Wingsuit*) estas flugila vestaĵo por paraŝutisto kaj baz-saltisto kun materialaj surfacoj inter la supraj kaj subaj kruroj por malrapidigi la vertikalan rapidecon je 40 km/h (rekordo per GPS-traka stato: 2011) kaj transformi tion al horizontala rapideco de ĝis 363 km/h (Ginis-libra monda rekordo). Tiel oni povas traflugi relative grandan distancon, ekz. la Alpojn (de Verbier al Aosta, 26 km) post elsalto en alto de 8.500 m.

Historio
--------

Oni jam eksperimentis en la 1930-aj jaroj pri influo de la libera falo per helpo de artefaritaj flugiloj. Tiuj eksperimentoj kostis vivon de pli ol 70 paraŝutistoj, el kiuj la plej konataj estas la francaj Clem Sohn kaj Léo Valentin. La ĉefa akcidenta kaŭzo estis la kuplektiĝo de la tiaam ankoraŭ tre rigidaj konstruaĵoj kun la paraŝuto.

Post kelkaj malsukcesaj kaj danĝeraj projektoj, la finna Jari Kuosma kaj la kroata Robert Pečnik komencis en aŭtuno de 1998 la evoluigon de facile regable flugkostumo, kiu estas uzebla ankaŭ fare de averaĝa paraŝutisto. En junio de 1999 alvenis la unuaj ekzempleroj en la merkaton sub la nomo *BirdMan*.

Krom tiu ekzistas militistaj evoluigoj por porteblaj rigidaj flugkostumoj.

* Kategorio Flugkostumo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**István Nyiredy** [iŝtvAn njiredi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyiredy István** estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto, bakteriologo. Lia nobela antaŭnomo estis *nagyajtai* [nadjajtai], liaj familiaj nomvariantoj estis *Nyiredi, Nyíredy*.

István Nyiredy naskiĝis la 25-an de marto 1904 en Magyaróvár, li mortis la 23-an de marto 1988 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Nyiredy akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1927, sed poste li studis higienon en simila altlernejo de Berlino. Hejmenveninta li doktoriĝis en 1929 kaj li laboris en la altlerneja instituto. Inter 1935 kaj 1946 li instruis en la Ekonomia Akademio (Magyaróvár), en 1940 li estis ankaŭ institutestro kaj lia habilitiĝo okazis en la sama jaro. Inter 1946-1948 li instruis en la veterinara fakultato (iam altlernejo) en Budapeŝto, sed li estis kondamnita je prizono, tamen li ricevis amnestion. Li estis bestokuracisto en Zala, poste de 1951 ĝis la emeritiĝo en 1970 li laboris en instituto en Budapeŝto, kie li okupiĝis pri higieno de la bestoj laŭ bakteriologiaj vidpunktoj. Li kandidatiĝis en 1953 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis 3 medalojn. Lia edzino naskis filon.

Elektitaj libroj
----------------

* *Baktérium fertőtlenítő könyv* (1938)
* *Állategészségügyi tanácsadó* (1941)
* *A tehén- és juhtej kezelése, feldolgozása* (1956)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 715621
 |
**István Németh** [iŝtvAn nEmet], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Németh István** estis hungara arkitekto pri internaj spacoj, arkitekto, altlerneja instruisto.

István Németh naskiĝis la 25-an de septembro 1923 en Budapeŝto, li mortis la 24-an de julio 2007 (laŭ alia informo la mortotago estas la 9-a) en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Németh akiris diplomon en Tutlanda Reĝa Industriarta Lernejo. Post la 2-a mondmilito li parte partoprenis en la rekonstruaj taskoj, parte li estis privato (1947-1948), pli poste li estis grava arkitekto en la komunista partio. Inter 1950 kaj 1977 li laboris en ŝtata arkitektura entrepreno (titempe privata sektoro ne ekzistis). Ekde 1958 li instruis en la Industriarta Altlernejo, inter 1977-1984 li estis katedrestro. Li ricevis premiojn inter 1958-2004.

Elektitaj internarkitekturaj laboroj
------------------------------------

* ekspoziciaj pavilonoj en Prago, Vieno, Utrecht, Parizo, Moskvo, Zagrebo, Hannover, Bruselo
* kulturdomo de Sopron, kafejoj, restoracioj (1960-aj jaroj)
* Hungara Nacia Galerio, hoteloj en Sopron, Győr, Budapeŝto, Balatonfüred (1970-aj jaroj)
* pluraj bankoj (1980-aj jaroj)

Elektitaj postmilitaj rekonstruaj laboroj
-----------------------------------------

* sidejo de Hungara Scienca Akademio

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Kornél Baliga
* Tibor Farkas (arkitekto pri internaj spacoj)
* Mihály Hefkó
* Tibor Pál Tóth

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2020-03-18 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva nekrologo kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 693100
* VIAF: 167333449
* ISNI: 0000 0001 1432 9200
 |
**Svami Kaleŝvar** (naskiĝis la 8-an de januaro 1973, mortis la 15-an de marto 2012 en Bengaluro) – barata svami, spirita majstro. Konsiderata miraklo-faranto kaj sanktulo. Li gvidis aŝramon en urbo Penukonda en la subŝtato Andhra-Pradeŝo en Barato.

Vivo
----

Svami Kaleŝvar naskiĝis en urbo Madhavaram, (distrikto Cuddapah), en Andhra-Pradeŝo, en hinduista familio. Liaj adeptoj diras pri tio, kiel de lia infaneco okazis apud li mirakloj kiel revelacioj de la diino Sarasvatio.

Kiam estis junulo aperis al li Sai Baba de Shirdi kaj komencis transdoni spiritajn sciencojn. De tiu tempo Kaleŝvar komecis praktiki sadhanon iĝante adoranto de Sai Baba.

Iom poste komencis vojaĝi tra la mondo kaj instrui spiritan scion. Li fondis aŝramon en la urbo Penukonda.

Instruoj
--------

Svami Kaleŝvar instruis pri egaleco de ĉiuj religioj, kastoj kaj nacioj. Krome li kontraŭstaris al hipokriteco en spirita instruado.

Verkoj
------

* *Victory Through Vaastu – Transforming Your Life Through the Ancient Science of Vedic Architecture*
* *Teachings of Sri Sai Kaleshwara Swami of Penukonda*
* *Gifts of Shirdi Sai Baba*

Bibliografio
------------

* Sri Kaleshwar
**Alf Rivero** (angle *Alph River*) estas malgranda rivero de Antarkto, kuranta en Golfeton Walcott, Landon de Viktoria. Ĝi estas en glacio-libera regiono ĉe la okcidento de la Koettlitz Glaciejo, Marbordo de Scott. La rivero Alf aperas de Kava Lago kaj fluoj tra Walcott Lago, Howchin Lago kaj Alf Lago. Ĝi finas en sub-glacieja fluo sub Koettlitz Glaciejo al McMurdo golfeto.

La rivero estis nomita de Thomas Griffith Taylor, membro de la Terra Nova Ekspedicio de 1911–1913, kiu esploris la nordan parton de Piramida Kavo. Li prenis la nomon de la komenca parto de la poemo de Samuel Taylor Coleridge, *Kubla Khan*, kiel la rivereto daŭras norde konsiderindan distancon sub moreno kaj fine subglaciale sube de la Koettlitz Glaciejo al la Maro de Ross. La apuda Xanadu Montetoj estas nomitaj laŭ la sama poemo.

Vidu ankaŭ
----------

* Onikso (Rivero)
* Listo de riveroj de Antarkto

Notoj
-----

1. ↑  S.J. De Mora, R.F. Whitehead and M. Gregory. Aqueous geochemistry of major constituents in the Alph River and tributaries in Walcott Bay, Victoria Land, Antarctica. Antarctic Science, (1991), 3, pp 73–86 COI:10.1017/S0954102091000111
**Bara** [BAra] estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio, en la sudo de la komarko *Alto Gállego* (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco. 

La loĝloko Bara estas en la plej sudorienta parto de la municipo kaj de la komarko. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj. Ĝi estas en tre aparta areo.

Historio
--------

Meze de la 19-a jarcento ĝi havis propran municipon, kun Miz, pli malgranda, nun senhomejo. Al tiu municipo en tiu epoko aliĝis apudaj loĝlokoj, kies municipoj malaperis, kiel ĉe Abellada, Azpe, Ibirque, Bentué de Nocito kaj Used, sed poste ankaŭ ĝi estis absorbita. Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico kaj dum la dua duono de la 20-a jarcento senhomiĝis. Fakte dum la Hispana Enlanda Milito, Bara suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj). 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Bentué de Nocito oni malaltiĝis el 143 loĝantoj en 1930 ĝis nunaj naŭ loĝantoj (2019).

Aktualo
-------

La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo. Ĉefaj altiraĵoj estas montaraj naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Bara (Huesca) en la hispana Vikipedio.*



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814887
 |
**Megara** (latine *Megara*) estas en greka mitologio filino de teba reĝo Kreono. Ŝi estis la unua edzino de la heroo Heraklo.

Megaran oni edzinigis al Heraklo, por esprimi dankemon. Okazis nome, ke orĥomenan reĝon Klimenon grave vundis ŝtono, kiun kontraŭ li ĵetis iu tebano. Kiam la reĝo pro la vundo mortis, lia filo kaj sekvanto Ergínoso militiris kontraŭ Tebo, venkis ĝin kaj devigis al si malglorigan imposton. Dum dudek jaroj devis tebanoj pagi al li impostojn kaj transdonadi cent pecojn da bovbrutoj ĉiujare.

La heroo Heraklo, tiam ankoraŭ en vasta regiono ne multe konata, iris tra ĉi tie el komuna ĉaso, kaptis ĉiujn impostkolektistojn kaj sendis ilin reen al ilia mastro. Ergínoso poste devis redoni al tebanoj duoblon de jam pagitaj impostoj. La reĝo Kreono pro senigo de la ŝarĝo rekompencis Heraklon per duono de la reĝa palaco kaj donis al li sian filinon Megaron por edzinigi.

Megaro havis feliĉan edzecon, sed ĝi ne daŭris longe. Ŝi havis tri filojn, kiam inter ilin enpaŝis diino Hera, kiu Heraklon jam delonge persekutis, ĉar lia patro estis ŝia edzo, la plej alta dio Zeŭso. En la tempo de kontenta kaj feliĉa vivo ŝi sendis kontraŭ Heraklo frenezecon kaj li mortigis siajn filojn. Post tiu ĉi terura faro li devis forlasi urbon kaj edzinon kaj vivi en eksterlando por purigi sin.

Kiam li post longa tempo revenis, intertempe li faris dek du malfacilajn taskojn por la reĝo Eŭristeo, trovis sian edzinon Megaron kun sia amiko Iolao, kiu enamiĝis ŝin tiel, ke ne povis vivi sen ŝi. Heraklo lasis ŝin al li kaj ekiris en la mondon, por trovi al si alian edzinon.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Megara (mytologie) en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* Kategorio Megara (mitologio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Dum per la termino Hispana literaturo oni subkomprenas la literaturon verkitan en la hispana lingvo kaj en Hispanio kaj foje ankaŭ en Hispanameriko, per **Literaturo de Hispanio** oni subkomprenas la literaturon verkitan en Hispanio kaj en la hispana lingvo kaj en la aliaj hispanaj lingvoj, nome la kataluna, la galega kaj la eŭska en ties diversaj dialektoj. Foje oni inkludas ankaŭ tie la literaturon verkitan en la hebrea lingvo, en la araba lingvo aŭ en la latina lingvo en la Mezepoko. Pleje temas pri geografia koncepto pli ol kultura aŭ lingva, ĉar plej ofte la galega literaturo disvolvigas tre fortajn rilatojn kun la portugala literaturo, dum la Eŭsklingva literaturo apenaŭ montras diferencon inter tiu verkita en Hispanio aŭ tiu verkita en Francio. Aliflanke per kataluna literaturo oni subkomprenas tiun verkitan en la tuta Kataluna Landaro ĉu en Hispanio aŭ ekstere.

Tamen tre ofte per *Literaturo de Hispanio* oni povas subkompreni la samon kiel sub la esprimo *Hispana literaturo*.

Kronologio
----------

### Mezepoko

### Rekupero de la periferiaj lingvoj kaj literaturoj
La **Jablunicka montpasejo** (ukraine *перевал Яблуницький*, hungare *tatár-hágó*) estas montpasejo sur spino de la nordorientaj Karpatoj, inter rivervaloj de Nigra Tiso kaj Prut. Ĝi situas 921 m super la marnivelo, ĝin trapasas la aŭtovojo kaj fervojo al Ivano-Frankivsk.

Historia graveco
----------------

Jablunicka montpasejo
Dum la unua mondmilito en 1914, la axustraj-hungaraj kaj al rusaj caraj taĉmentoj forte batalis tie. La montpasejo servis dum la dua mondmilito kiel prizorga vojo por la hungara armeo batalanta sur rusa teritorio. Ĝi estis parto de la defenda linio Arpado, tiel okazis tie same gravaj bataloj en 1944.

Külső hivatkozások
------------------

* pri la montpasejo Arkivigite je 2007-11-27 per la retarkivo Wayback Machine
* fotoj Arkivigite je 2007-11-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Szovjetunió (Ukrainio) mapo 1:100000 Arkivigite je 2007-10-19 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Jablunicka montpasejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Megeces** [meĤEzes] estas municipo en la sudoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Pinares* (Pinartero) en la sudo de la provinco. 

Megeces en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Pinares* de la provinco Valadolido, verde, sude.
La preĝejo.
La ponto.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19,04 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 433 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 300 el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 35 km de Valadolido, provinca ĉefurbo. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj ĉirkaŭita de montetoj.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la romanik-mudeĥara preĝejo de la 16-a jarcento kaj mezepoka unuarka ponto.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765585
 |
**Templo de Dia Vorto,** hungare *Az isteni Ige temploma* estas komuna romkatolika kaj grekokatolika preĝejo en Hungario, en Miskolc, sur Avas.

Historio
--------

Dum lata periodo de la socialismo estis plano pri ekumena preĝejo. Baldaŭe la kalvinanoj retiriĝis, tial la katolikoj havas la preĝejon en 4 kvinonoj, la restaĵo apartenas al la grekokatolikoj. Spite tion ĉambrojn profitas ankaŭ la kalvinanoj. La grekokatolikoj havas apartan patronon pri la preĝejo: Sankta Johano la Apostolo kaj Evangeliisto. La gimnazio konstruiĝis post konstruado de la templo. Inter 1993-1995 oni konstruis apartan kampanilon.

Konstruaĵo
----------

La moderna konstruaĵo situas apud la gimnazio de jezuitoj. Menciindas en la preĝejo la flugila altaro. La preĝejo enhavas po 1 kapelojn por la romkatolikoj kaj grekokatolikoj, sed la navo estas komuna. La sanktejo demonstras Viziton de Maria, la bildo prezentas la 4 Evangeliistojn. Estas ankaŭ ligna tabulo pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj Sankta Maria kun Jesuo.

Kermeso okazas en la lastan dimanĉon de septembro.

Fontoj
------

* hungare Arkivigite je 2010-04-17 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun bildoj
* hungare kun bildo
Biblia Kolegio Boyce.
**Biblia kolegio** (kelkfoje nomita Biblia lernejo) estas protestanta kristana kolegio, kiu preparos studentojn por kristana ministerio kaj alkonduku ilin al teologia eduko, Biblio-studoj kaj praktika ministeria trejnado. Bibliaj kolegioj proponas ĉefe gradoj, sed povas ankaŭ proponi diplomo-gradojn kaj asociitajn grado-nivelojn, atestilojn aŭ diplomojn en specialigitaj areoj de kristana formado, kie bakalaŭrotitolo ne estas bezonata.

Bibliaj universitatoj troviĝas en la tuta mondo, sed ili estas plejparte trovitaj en Nordameriko. La Asocio de Bibliaj Kolegioj de la Suda Pacifiko deklaras ke pli ol duono de ĉiuj protestantaj misiistoj en la mondo estas diplomatoj de bibliaj universitatoj. En Nordameriko ekzistas pli ol 1.200 post-malĉefaj bibliaj institutoj. La Asocio por la Biblia Altlernejo deklaras, ke la Biblio-lernejoj produktas grandan procenton de evangeliaj misiistoj, kaj funkcias kiel primara trejnadcentro por gvidado en la loka preĝejo. En la jaro 1997, estis 400 bibliaj lernejoj, reprezentantaj 31.000 studentojn, en la Usono kaj Kanado. Laŭ la retejo de *theology-degrees.com*, ekzistis pli ol 300 bibliaj altlernejoj akredititaj en Usono en 2012. Estas ĉirkaŭ 200 post-malĉefaj bibliaj institucioj tra Nordameriko, kiuj estas asociitaj kun la Asocio por la Biblia Altlernejo. La Moody Biblia Instituto de Ĉikago, estis unu el la unuaj bibliaj institucioj establitaj