recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
kreskoringoj de arbotrunko faligita dum la jaro 2005
**Kreskoringo, Jarringo** aŭ **jara ringo** estas specifa strukturo videbla en la sekco de trunko de plurjara planto, aparte de arbo. Kreskoringoj ekestas nur tie, kie pro la klimataj kondiĉoj dum la jaro regule ekzistas fazoj de forta kaj de malforta kreskado de la planta kambiumo. Kaŭzo por tio povas esti regula aparte malvarma sezono, do vintro, aŭ sekaj periodoj en subtropikaj aŭ tropikaj regionoj.

Post la "ripoza periodo" dum vintro aŭ seka periodo, en la sekva "kreskofazo" ekestas pli hela zono de malpli firma ligno, kiu garantias rapidan transporton de akvo kaj mineralaj substancoj de la arbaj radikoj en la branĉojn, kaj kontribuas al rapida kresko de arbaj folioj, floroj kaj poste fruktoj. Dum la sekva "stabiliga fazo" ekestas pli malgrandaj lignoĉeloj, kiuj konsistigas pli malhelan zonon de pli firma ligno, kaj zorgas pri laŭeble granda stabileco de la arba trunko.

kreskoringoj videbligas la historion de tiu-ĉi arbo ĝis la jaro 2006
La scienco de dendrokronologio aparte esploras la arbajn kreskoringojn kaj la deduktojn, kiujn tiu esplorado ebligas pri la klimata historio de de la arba kreskoregiono.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kreskoringo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* retejo de la germana societo pri kreskoringa esplorado Arkivigite je 2010-05-02 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑   Jarringo en PIV
La **Olimpika Parko** en Munkeno estis la ejo por la Somera Olimpiko 1972 lokita en la urbodistrikto *Milbertshofen* en la nordo de la ĉefurbo de la germana federacia lando Bavario. Ĝis nun, ĝi estas la ejo por vasta gamo da sportaj eventoj kaj ejo por kulturaj, sociaj, religiaj kaj filozofiaj okazaĵoj de multaj partoprenantoj. La teritorio estas urba posedaĵo.

la "olimpika turo" kaj la ĉirkaua areo
la "olimpika lago" kaj la apuda parka monteto
Ĝis novembro 2015 en la 85-hektara parko okazis pli ol 11 500 okazaĵoj kun pli ol 200 milionoj da vizitantoj. Ekde la Somera Olimpiko 1972 ĝi gastigis 31 turnirojn pri mondpokalajn turnirojn, 12 eŭropaj kaj preskaŭ 100 germaniaj ĉampionadoj de diversaj sportaj disciplinoj, aldone al multaj muzikaj koncertoj, foiroj kaj ekspozicioj. Multaj eventoj okazas en la Olimpika Stadiono de Munkeno, kiel la Finalo de la Futbala Mondpokalo 1974, la Finalo de la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 1988 kaj la Finaloj de la Ligo de Ĉampionoj de UEFA de 1979, 1993 kaj 1997. Sed aliaj eventoj dividiĝas inter granda kaj malgranda sporta halo, subtegmenta glaciejo por glitkurado kaj glacihokeo, hala naĝejo, tenisejo kaj bicikla konkursejo. La la pejzaĝa parko, kiu kadrigas tiujn sportejojn, kun centra "olimpika lago", en la someraj monatoj ripete gastigas subcixelajn festojn.

vespero ĉe la Olimpika Stadiono

* Kategorio Olimpika Parko de Munkeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (germane kaj angle)
**Karol BOBKO** (plennomo **Karol Joseph "Bo" BOBKO**; la 23an‏ de decembro 1937 - la 17-an de aŭgusto 2023) estis usona piloto kaj astronaŭto .

Vivo
----

Karol Bobko naskiĝis en Kvinzo, Novjorko en familio kies originoj devenas de Ukrainio kaj Litovio. En 1959 li studentiĝis ĉe la Usona Aerarmea Akademio. En 1970 li ricevis magistron en aernaŭtika inĝenierado de la Universitato de Suda Kalifornio. Post studentiĝo ĉe la akademio, Bobko prenis pilotokurson kaj estis postenigita en Seymour Johnson Air Force Base .

NASA
----

En 1969 Bobko estis akceptita al NASA kiel astronaŭto. Dum ĉe NASA li estis membro de la Apollo-Soyuz projekta subtenteamo .

Bobko estis skippiloto en la misio STS-6 kiu ekis en 1983 kun Paul Weitz, Donald Peterson kaj Story Musgrave surŝipe. Ĉi tiu estis la unua fojo, ke la ŝipanaro de la kosmopramo faris eksterveturilan agadon. En 1985 Bobko estis ŝipestro de STS-51-D sur la Kosmopramo Discovery. Poste tiun jaron li estis ŝipestro de STS-51-J kiu estis la unua flugo de la Kosmopramo Atlantis.

Post retiriĝo de NASA
---------------------

Post retiriĝado de NASA Bobko estis sorbita de Booz Allen Hamilton. Poste li laboris en aliaj firmaoj kiuj komercis pri la spaca industrio.

Referencoj
----------

1. ↑   THIS IS WHY THE AIR FORCE ACADEMY IS LEADING THE WAY IN SPACE. US Air Force Academy (12 October 2017). Arkivita el la originalo je 11 December 2018. Alirita 11 December 2018.
2. ↑  Lecture of NASA Astronaut Karol J. Bobko
3. ↑   Trojans in Space. University of Southern California. Alirita January 16, 2018.
4. ↑   KAROL J. BOBKO (COLONEL, USAF, RET.) NASA ASTRONAUT (FORMER). NASA (January 2020). Alirita January 9, 2021.
5. ↑   Shuttle Commander, Record Spacewalker Chosen for Astronaut Hall of Fame. Space.com (January 13, 2011). Alirita January 8, 2018.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Astronautix biografio de Karol J. Bobko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 833713
* VIAF: 1731151778206218130002
 |
Berna krejcero el 1776
La **krejcero**, germane *Kreuzer* [**kroj**cer], estas monero, kiu estis uzata en la sudgermana areo, en la Aŭstra Imperio kaj en Svislando.

La krejcera origino reiras al la groŝomoneroj, kiuj estis presitaj ekde 1271 en Merano en Provinco Bolzano. Pro la duobla kruco sur la antaŭa flanko, la monero baldaŭ ricevas la nomon krejcero (el la germana vorto „Kreuzer"). Ĝi disvastiĝis en la 16-a jarcento en la tuta suda germanparola regiono. La imperia monera leĝo de 1551 igis ĝin unuo por la eta arĝenta mono. 72 krejceroj egalis al unu ora guldeno, 237 krejceroj al kolonja marko. Konvene al tio, krejcero estis presita en alojo arĝenta-kupra, ekde la 17-a jarcento nur en kupro.

30 krejceroj, Aŭstra imperio, imperiestro Francisko la 1-a, 1807. Kupro
En la plimulto de la valuta sistemo de la sudgermana regiono, egalis 8 heleroj = 4 pfenigoj = 1 krejcero kaj 4 krejceroj = 1 bacoj. En la sudgermanaj ŝtatoj kun guldena valuto, ĝis 1872 unu guldeno egalis 60 krejcerojn. Male al tio, la groŝo estis la kutima monero en norda Germanio.

En Germanio ĝi estis uzata ĝis la enkonduko de la marko 1873. En Svislando ĝi ekzistis ĝis la enkonduko de franko 1850. En kelkaj regionoj oni jam provis pli frue enkonduki alian moneron nome centimon, sed la popolo ne akceptis la iniciaton. En Aŭstrio oni ŝanĝis la moneran sistemon en 1857, sed la krejcero ekzistis ankoraŭ plu ĝis 1892 kiel centono de guldeno.

Oni povas traduki la iamajn brazilajn monunuojn kiel („Cruzeiro kaj Cruzado") "krejcero".

* Kategorio Krejcero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

***Ilta Volgalla*** (vespero apud Volgo) estas kanto konata en Finnlando. Ĝin komponis B. Mokrousov. La finnajn vortojn faris Pauli Salonen.

Finne
-----

Kuu aalloille Volgan
Luo välkkyvän sillan
Näin tullessa illan ja lempeän yön
Taas kulkee hän rantaa
Sun luoksesi kantaa
Tuo laulunsa syttyissä tähtien vyön
Tuo laulunsa syttyissä tähtien vyön
Ain haitarin äänen
Niin haikean kuulet
Sen Volgalta tuulet tuo ikkunastaan
Ja syömmensä nuori ei rauhaa se saa
Hän kulkee ja vuottaa
Vain lempeesi luottaa
Ja syömmensä nuori ei rauhaa se saa
Hän monta jo iltaa
On kulkenut varmaan
Vei toinen jo armaan, ei saapua voi
Niin onni pois haihtuu
Yö aamuksi vaihtuu
Taas Volgalla laivojen äänet ne soi
Niin onni pois haihtuu
Yö aamuksi vaihtuu
Taas Volgalla laivojen äänet ne soi.

  

Traduko
-------

La luno sur la ondoj de la Volgo
Kreas fulmantan ponton
Do bonan vesperon kaj bonan nokton
Ri denove marŝas laŭ la bordo
Ri alportas al vi
alportas sian kanton, kiam la zonon de steloj ekbrilas
alportas sian kanton, kiam la zonon de steloj ekbrilas
Ĉiam la sonon de la akordiono,
tiel malĝojan vi aŭdas
La ventoj el Volgo alportas ĝin de lia fenestro
Kaj la junulo ne povas en sia koro trankvilon
Ri marŝas kaj atendas
Nur vian mildecon fidi
Kaj la junulo ne ricevas trankvilon en sia koro
Li jam multajn vesperojn
Ĝi verŝajne pasis
Jam prenis la alia la aman homon, ne ri povas alveni
Tiel forvaporiĝas feliĉo
Nokto fariĝas mateno
Denove sur la Volgo sonoras la sonoj de la ŝipoj
Tiel forvaporiĝas feliĉo
Nokto fariĝas mateno
Denove sur la Volgo sonoras la sonoj de la ŝipoj

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 831989
 |
**Krimsk** (ruse *Крымск*) estas urbo en Krasnodara regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 03415.

La urbo estis fondita en jaro 1862.

Ĝi havas statuson de urbo ekde 1958.

La interurba telefona kodo estas 86131, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en 2005).

La urbo estas ĉe rivero Adagum (Адагум), kiu enfluas en riveron Kubanj (Кубань), en 100 km de bordo de maro.

En la urbo estas fervoja stacio.

En 1959 la urbo havis 32,8 mil loĝantojn, en 2002 estis 56,6 mil loĝantoj.

En 2012 la urbo estis grave detruita pro inundo.

* Kategorio Krimsk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Flago de Krasnodara regiono
Urboj de Krasnodara regiono

**Ĉefurbo**: Krasnodar

Abinsk |
Anapa |
Apŝeronsk |
Armavir |
Beloreĉensk |
Gelendĵik |
Gorjaĉij Kluĉ |
Gulkeviĉi |
Ĥadiĵensk |
Jejsk |
Korenovsk |
Krimsk |
Kropotkin |
Kurganinsk |
Labinsk |
Novokubansk 
Novorossijsk |
Primorsko-Aĥtarsk |
Slavjansk-na-Kubani |
Soĉi |
Temrjuk |
Timaŝjovsk |
Tiĥoreck |
Tuapse |
Ustj-Labinsk
*Anavissos Kouros*, ĉ. 530 BC.
La **kuroso de Kreso** estas marmora kuroso eltrovita en Atiko (Grekio), kiu funkciis kiel tombo-ŝtono por la tombo de juna falinta militisto nomita Kreso (en la greka Κροῖσος). La staranta skulptaĵo ŝajnas antaŭenpaŝi kaj montras la tipan "arkaikan rideton" sur lian vizaĝon. La skulptaĵo estas datita ĉirkaŭ 540-515 a. K. kaj ĝi mezuras 1,95 m de alteco. Ĝi troviĝas en la Nacia Arkeologia Muzeo de Ateno. La surskribo sur la bazo de la statuo diras: "Ĉesu kaj ploru ĉe la tombo de la mortinta Kreso, kiun la furioza Areso detruis unu tagon batalante ĉe la plej altnivelaj vicoj."

La Kuroso de Kreso estas la centro de du nunaj arkeologiaj debatoj: unue, ĉu la Kuroso reprezentis specifajn junajn virojn aŭ estis ĝeneralaj reprezentoj de idealigitaj arketipoj, kiuj vere ne similas al la specifa homo, kiun ili memoras, kaj estas do reprezentadoj, simbolaj ne-naturalismaj, kiuj inkluzivas la idealon de la vira militisto; kaj due, la aŭtentikeco de la Getty kuroso, kiu ŝajnas havi falsitan devenon kaj montras suspektindan similecon kun la Kuroso de Kreso.

Referencoj
----------

1. ↑  Fred Kleiner.  (2013-01-01) *Gardner's Art through the Ages: The Western Perspective*. Cengage Learning, p. 113–. ISBN 978-1-133-95481-1.
2. ↑  The Anavysos Kouros Alex. Philadelpheus The Annual of the British School at Athens Vol. 36, (1935/1936) , pp. 1-4 Published by: British School at Athens Stable URL:
3. ↑  Judith M. Barringer.  (31a de Decembro 2014) *The Art and Archaeology of Ancient Greece*. Cambridge University Press, p. 334–. ISBN 978-1-139-99174-2.
4. ↑  Marion True. *The Getty Kouros: Background on the Problem*, in *The Getty Kouros Colloquium*, 1993, p. 13.

* Kroiso Kuroso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kroiso Kuroso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Sur 23 aŭgusto 2023, aviadila flugado de Moskvo al Sankta Petersburg kraŝita, mortiganta 10 homojn, inkluzivanta tri skipajn membrojn. Nekonfirmitaj raportoj, inkluzivanta de la rusa stato-posedita sciigan agentejon TASS, lokas la rusan Wagner Grupaj estroj Yevgeny Prigozhin kaj Dmitry Utkin sur la listo de pasaĝeroj. La aviadilo kraŝita en la Tver regiono, proksimume 60 mejloj (97 .) nordo de ties komencanta punkton en Moskvo. La aviadilo estis privata jeto farita de brazila aeroplana fabrikisto Embraer; la aviadilo estas plej probabla Prigozhin-a propra Embraer Heredaĵo 600.

Wagner-rilata Telegrama kanalo asertis la jeton estis pafita malsupren de rusaj aeraj defendoj.

Ĝi estis raportita ke 8 korpoj estis trovita kun 2 homoj kiu estis onboard la jeto perdiĝanta.

Referencoj
----------

1. ↑  Ŝablona eraro: la argumento **titolo** estas bezonata.
2. ↑  Ŝablona eraro: la argumento **titolo** estas bezonata.
3. ↑  Ŝablona eraro: la argumento **titolo** estas bezonata.
4. ↑  Ŝablona eraro: la argumento **titolo** estas bezonata.
5. ↑  .
6. ↑  Ŝablona eraro: la argumento **titolo** estas bezonata.
7. ↑  Ŝablona eraro: la argumento **titolo** estas bezonata.
8. ↑  Eraro vokante la ŝablonon {{citaĵo el la reto}}: la parametroj **url** kaj **titolo** estu ambaŭ precizigitaj  (angle).
Pri la komunumo
---------------

**Krattigen** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Frutigen kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Frutigen-Suba Simme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 966 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

La komunumo Krattigen situas ĉe la suda bordo de la Lago de Thun sur altigita teraso kun bela vido al la lago. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Krattigen mem la vilaĝetoj Stuhlegg kaj Oertlimatt.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Krattigen limas aliflanke de la Lago de Thun en nordo al Sigriswil kaj nordoriento al Beatenberg, en oriento al Leissigen, en sudo al Aeschi bei Spiez, kaj en okcidento al Spiez.

Trafiko
-------

Kvankam la fervojlinio de Spiez al Interlaken pasas tra la komunuma teritorio, ne ekzistas staicidomo en Krattigen. La komunumo estas konektita al la publika transportreto per poŝtaŭtolinio al Spiez. La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A8, kiu pasas laŭborde de la lago tra la komunumo, situas okcidente en Leissigen kaj oriente en Spiez.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Krattigen datiĝas el la jaro 1300 kiel *Krattingen*. Dum mezepoko Krattigen estis etsenjorujo de la Baronoj de Eschenbach. Post la reĝomordo de Windisch Aŭstrio postulis en la jaro 1308 la privilegiojn pri Krattigen. Inter 1366 ĝis 1483 iom post iom la bernaj civitanoj *von Scharnachtal* iom post iom aĉete akiris la privilegiojn pri la senjorujo. En la jaro 1513 la urbo Berno akiris la lokon kaj unue metis ĝis sub la administrado de Mülenen kaj poste de Frutigen.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Anne-Marie Dubler*: *Krattigen* en *Historia Leksikono de Svislando* (2007-10-29)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Krattigen
* Krattigen en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Krattigen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la administra distrikto Frutigen Suba Simme-Valo |
| --- |
| maldekstraAdelboden • Aeschi ĉe Spiez • Därstetten • Diemtigen • Erlenbach en Simme-Valo • **Frutigen** • Kandergrund • Kandersteg • Krattigen • Oberwil en Simme-Valo • Reichenbach en Kander-Valo • Spiez • Wimmis |  |

 |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la iama distrikto Frutigen ĝis 2009 |
| --- |
| maldekstraAdelboden • Aeschi ĉe Spiez • Frutigen • Kandergrund • Kandersteg • Krattigen • Reichenbach en Kander-Valo |  |

 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Marĉa krokodilo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animalia |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Chordata |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Reptilia |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Crocodilia |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Krokodiledoj |
| Subfamilio: | **Krokodilenoj** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| v • d • r |

**Krokodiloj** (nome subfamilio **Krokodilenoj**, *Crocodylinae*) aŭ **veraj krokodiloj** estas grandaj duonakvejaj reptilioj kiuj viva tra la tropikoj en Afriko, Azio kaj Ameriko kaj Aŭstralio. Krokodilenoj, ĉiuj el kies membroj estas konsiderataj veraj krokodiloj, estas klasitaj kiel biologia subfamilio. Pli ampleksa senco de la termino "krokodilo", nome Krokodiledoj kio inkludas "Tomistoma", ne estas uzata en tiu artikolo. La termino "krokodilo" ĉi tie aplikiĝas nur al la specioj ene de la subfamilio Krokodilenoj. La termino estas foje uzata eĉ pli ol izole por inkludi ĉiujn vivantajn membrojn de la ordo *Crocodilia*, kiu inkludas la aligatorojn kaj la kajmanoj (familio Aligatoredoj, *Alligatoridae*), la gavialon kaj la tomistomon (familio Gavialedoj), kaj ĉiujn aliajn vivantajn kaj fosiliajn *Crocodylomorpha*.

Krokodilo.
**Kristína Peláková**, pli konata sub artista nomo **Kristina** (n. 20-a de aŭgusto 1987, Svidník) estas slovaka kantistino.

Biografio
---------

Kristina jam ekde infanaĝo kantis, ludis pianon kaj dancis. Ŝi finstudis en koŝica konzervatorio. Post interkonatiĝo kun produktoro Martin Kavulič kaj eldonejo **H.o.M.E. production** ŝi komencis aktive kanti. La unua unuopaĵo „Som Tvoja" estis al ŝi aperigita en kunlaboro kun repisto Opak el Bratislavo kaj ŝia ŝatata muzika grupo A.M.O. printempe de 2007.

En la jaro 2008 ŝi rekantis kanton de Beáta Dubasová „Vráť mi tie hviezdy", kio alportis al ŝi ĝeneralan famon en Slovakio. La kanto fariĝis unu el la plej sukcesaj slovakaj komponaĵoj de la jaro 2008.

Eurovision Song Contest 2010
----------------------------

Kristina partoprenis ankaŭ en kantista konkurso Eurovision Song Contest 2010 kun kanto „Horehronie". Tekston verkis Kamil Peteraj. Ŝi gajnis kun tiu ĉi kanto en la kvara kvaronfinalo kun nombro 36,7 % voĉoj kaj ankaŭ ŝi gajnis en la unua duonfinalo kun nombro de voĉoj 31,2% kaj ankaŭ kun la plej alta akiro de punktoj (12) de ĵurio. La 28-an de februaro 2010 ŝi partoprenis la naciaj finalon, kie ŝi fine akiris la saman nombron de punktoj kiel la dua Mista kun komponaĵo „Emotions", sed dank' al pli granda nombro de voĉoj de spektantoj ŝi triumfis kaj reprezentis Slovakion en eŭropa finalo en Norvegio, kiu okazis inter la 25-a - 29-a de majo 2010.

Diskaro
-------

### Albumoj

* *… ešte váham* (2008)
* *V sieti ťa mám* (2010)

### Unuopaĵoj

* „Som Tvoja" (2007)
* „Vráť mi tie hviezdy 08" (2008)
* „Ešte Váham (pieseň)" (2008)
* „Horehronie" (2010)
* „Stonka (pieseň )" (2009)
* „Tajná láska" (2010)
* „Pri oltári" (2010)
* „Tak si pustím svoj song" (2010)
* "V sieti ťa mám" (2010)
* "Life Is a Game" - oficiala kanto de Mondĉampioneco en glacihokeo 2011 (2011)
* „Zblíženie" (2010)

Aŭskultebla
-----------

* Kristina kantas kanton *Horehronie* en Eurovision Song


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Slovakio |

Aliaj projektoj
---------------

* Kategorio Kristina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 391649
* VIAF: 168622693
* ISNI: 0000 0001 1546 7971
* MBA: a7103e3e-29a0-4fd0-8825-d2a067e94647
* NKC: xx0132883
 |
La tiel nomata "Bando de la Kvar" (ĉine 四人帮 aŭ 四人幫, pinjine: Sìrénbāng, aŭ "Fikvaropo") estis grupo da kvar dirigentoj de la Ĉina Komunista Partio kies nomoj estas ligitaj kun la Kultura Revolucio (1966-1976).

La grupo konsistis el Jiang Qing, kiu estis la edzino de Mao Zedong, Zhang Chunqiao, Yao Wenyuan kaj Wang Hongwen. La lastaj tri estis grava dirigentoj de la partio en Ŝanhajo. La kvar apartenantoj al la "bando" ĉiuj havis gravajn rolojn dum la kultura revolucio, kaj post la morto de Lin Biao en 1971, ili fariĝis la plej radikala frakcio ene de la komunisma partio, kiuj volis daurigi la movadon kaj kontraustaris la pli moderan frakcion kiu konsistis ĉefe el Deng Xiaoping kaj Zhou Enlai. Post la morto de Mao en 1976, la membroj de la bando estis arestitaj. Ĉi tiu ago ofte estas prezentita kiel la fino de la Kultura Revolucio. Komencis agresa kampanjo de la Ĉinaj amas-komunikiloj kiuj prezentis ilin kiel la solaj respondeculoj de la Kultura Revolucio, kiu estis fakte katastrofa kaj kaosa periodo de la ĉina historio. Tamen, laŭ sendependaj fontoj, la respondeco pro tiu katastrofo estis iom pli ampleksa, kaj la komencinto de ĝi fakte estis Mao Zedong mem.

La membroj de la Bando de la Kvar estis metitaj sub procezo en 1981, kaj du el ili estis kondamnitaj al mortpuno (sed poste tio estis ŝanĝita al dumviva mallibereco), dum la aliaj du estis kondamnitaj al dumviva mallibereco kaj al dudek jaroj, respektive. Tamen, ili ĉiuj estis poste liberigitaj. Jiang Qing mem mortigis sin en 1991, kaj la aliaj tri mortis pro naturaj kaŭzoj dum la postaj jaroj.

* Kategorio Bando de la Kvar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 200568
* GND: 4188272-6
* LCCN: sh85053013
 |
Monumento al Koziołek Matołek en Pacanów
**Koziołek Matołek** (laŭvorte *Virkapreto Idioteto*) estas pola fikciulo kreita de verkisto Kornel Makuszyński kaj desegnisto Marian Walentynowicz en 1933, en unu el la plej fruaj polaj bildserioj por infanoj. Malgraŭ ke pasis jam jardekoj depost mortoj de ambaŭ aŭtoroj, kaj aventuroj de Matołek ne similas al nuntempa realeco, li daŭre estas kulta figuro de porinfana literaturo.

Historio
--------

Makuszyński kaj Walentynowicz verkis kvar librojn prie:

* "120 przygód Koziołka Matołka" (*120 aventuroj de Koziołek Matołek*)
* "Druga księga przygód Koziołka Matołka" (*Dua libro pri aventuroj de Koziołek Matołek*)
* "Trzecia księga przygód Koziołka Matołka" (*Tria libro pri aventuroj de Koziołek Matołek*)
* "Czwarta księga przygód Koziołka Matołka" (*Kvara libro pri aventuroj de Koziołek Matołek*)

Rakonto
-------

Ĉiuj libroj temas pri aventuroj de antropomorfa virkapro Koziołek Matołek, kiu veturas tra la tuta mondo serĉante mitan Pacanów (ĝi estas reala vilaĝo en Sanktakrucio): la nuran lokon kie "oni hufferas kaprojn" (poste evidentiĝas tamen, ke hufferas tie ĉevalojn tri fratoj kun la nomo Kapro). Liaj aventuroj estas neordinaraj kaj tute neprobablaj; la virkapo Matołek estas simpatia, naiva, komika, ofte mallerta kaj stulteta (iom simila al Winnie-la-Pu). Aventuroj alkondukas lin al multaj mondlokoj - de Sovaĝa Okcidento ĝis al Afriko.

En la jaroj 1969-1971 en Varsovio oni kreis filmserion *Strangaj aventuroj de Koziołek Matołek* surbaze de la libroj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Koziołek Matołek en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Paĝaro de infana festivalo en Pacanów Arkivigite je 2006-09-06 per la retarkivo Wayback Machine
maldekstra**Kridemandosigno ‽** (*interrobang* en la angla) estas ne-norma marko de interpunkcio proponita por plenumi samtempe la funkciojn de demandosigno (?) kaj krisigno (!). El forma vidpunkto, temas pri kombino de tiuj du interpunkciaj signoj.

Uzo
---

Frazo finigita per kridemandosigno esprimas ekscititan demandon (1), emocio aŭ nekredado demando-forme (2) aŭ starigas retorikan demandon (3).

Ekzemploj:

1. Kies estas tiu aŭto‽
2. Ĉu vi vere estas Kanadano‽
3. Ĉu fiŝoj naĝas‽

Historio
--------

La usonano Martin K. Speckter inventis la kridemandosignon en 1962. Kiel mastro de reklam-agentejo Speckter pensis, ke unusola interpunkcia signo aspektus pli bele en la reklamoj kun retorikaj demandoj. Li proponis la koncepton pri unusola retorik-demanda interpunkcia signo en artikolon por la revuo *TYPEtalks*. Speckter petis de la legantoj eblajn nomojn por la nova karaktro.

En 1966, Richard Isbell el American Type Founders eldonis la tiparon Americana, kiu inkludis kridemandosignon. En 1968 ekzistis klavo en kelkaj skrib-maŝinoj *Remington*. En la 1980-aj jaroj eblis aĉeti klavojn kaj divers-stilajn kridemandosignojn por la skrib-maŝinoj *Smith-Corona*. Kridemandosigno enmodiĝis dum la 1960-aj jaroj, la vorto 'interrobang' eĉ aperis en kelkaj anglalingvaj vortaroj kaj la signo aperis en revuaj artikoloj kaj ĵurnaloj.

Tamen, tiu karaktro sufiĉe rapide eksmodiĝis kaj ne fariĝis norma interpunkcia signo. Tamen, eĉ se la plejparto el la tiparoj ne entenas la kridemandosignon, ĝi ne malaperis: Microsoft havigas diversajn specojn de kridemandosignoj en ĝia tiparo Wingdings 2 inkludita ĉe Microsoft Office. Ĝi estis ankaŭ akceptita de Unikodo kaj diversaj tiparoj kiel Lucida Sans Unicode, Arial Unicode MS aŭ Calibri entenas ĝin.

Aperigo
-------

Kiel oni jam diris, kridemandosigno ne estas norma interpunkcia marko. Ĝia Unikoda kodo estas U+203D. Oni povas uzi ĝin en dokumentoj HTML per la kodo `&#8253;` aŭ `&#x203D;`, malgraŭ ke la dua formo prezentis problemojn pri akordigeblo kun kelkaj retumiloj.

Oni povas aperigi kridemandosignon en LaTeX uzante *textcomp* kaj tajpante la komandon `\textinterrobang`.

Sekvas kelkaj ekzemploj de kridemandosigno. Ĝia taŭga aperigo dependas de via retumilo kaj la tiparoj instalitaj en via komputilo.

| Bildo | Defaŭlta tiparo | Fikslarĝa tiparo | Palatino Linotype | Calibri | ArialUnicode MS | Code2000 | Unicode |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | ‽ | ‽ | ‽ | ‽ | ‽ | ‽ | ‽ |

Ĝi havas malavantaĝon ke multaj ne konas ĝin kaj ne facile videblas pri kio temas. Krome anstataŭanto povus esti duobligi la demandosignon(?) kaj krisignon(!) tiele: ?!

Vidu ankaŭ
----------

* Demandosigno
* Krisigno

* Kategorio Kridemandosigno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kozárd** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6 km²
* Koordinatoj: 47° 54′ 58″ N 19° 37′ 12″ O﻿ / ﻿47.91611 °N, 19.62000 °O﻿ / 47.91611; 19.62000 (mapo)Koordinatoj: 47° 54′ 58″ N 19° 37′ 12″ O﻿ / ﻿47.91611 °N, 19.62000 °O﻿ / 47.91611; 19.62000 (mapo)
* Loĝantaro: 160
* Poŝtkodo: 3053
* Telefonprefikso: 32

Situo
-----

Kozárd situas en Cserhát en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Pásztó troviĝas 8, Bátonyterenye 22, Szécsény 24, Salgótarján 30, Budapeŝto 88 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri 2 vilaĝoj en tiu loko el 1413. En 1633 laŭ la turka impostolisto vivis tie 3 familioj. En 1865 pro incendio du trionoj de la vilaĝo cindriĝis. En 1873 epidemio pri ĥoleroj okazis. Vilaĝservoj estas biblioteko, kulturdomo, restoracio, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika kapelo omaĝe al Senmakula Koncipiĝo de 2006
* klasikisma kampanilo el la 19-a jarcento
* skulptaĵo pri muziko
* elvidejo sur pinto de kulturdomo
* iama minejo pri andezito

* Kategorio Kozárd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Krisztina Máté** [kristina], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Máté Krisztina** estas hungara prezentisto, altlerneja instruisto. Ŝia edzo estis András Bárdos.

Krisztina Máté naskiĝis la 16-an de septembro 1970 en Siófok.

Biografio
---------

Krisztina Máté maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, sed ekde 1987 ŝi partoprenis en lokaj televidaj programoj, pli poste en loka studio de Hungara Televizio en Pécs. Ŝi akiris estetikan diplomon en Scienca Universitato Janus Pannonius en 1994, prezentistan diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1997. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Ádám Horváth kaj Tamás Vitray. Ekde 1995 ŝi estis prezentisto en la Hungara Televizio, baldaŭ en aliaj privataj televizioj. Ŝi akiris sciencan gradon DLA en 2003. Ekde 2010 ŝi instruis en Altlernejo János Kodolányi, ekde 2018 en la Teatra Altlernejo (intertempe levita al universitato). Ekde 2019 ŝi estis produktoro. Ŝi ricevis premiojn en 1998 kaj 2006. Ŝi edziniĝis en 2001, ŝi naskis 2 gefilojn en 2004 kaj 2007.

Ŝia kontribuo
-------------

* *Műsorvezetés a gyakorlatban. Fejezetek egy kezdő rádiósoknak és televíziósoknak szóló kézikönyvből – factual műsorok vezetéséhez* (disertaĵo kune kun András Bárdos, 2003)

Ŝia filma rolo
--------------

* *Forró nyomon* (televida serio, 1998-2001) - gastiganto

Ŝiaj televidaj produktaĵoj (elekto)
-----------------------------------

* *Cápák között* (serio, 2019)

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

*

Fontoj
------

* hungarlingva intervjuo kun fotoj
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* [*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Krisztina Máté en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768571
 |



* Portalo pri Biografio
**Krempachy**, hungare **Bélakorompa**, germane **Krumbach** estas vilaĝo en Pollando, en provinco Malgrandopolio, en vojevodio Nowy Sącz, en Distrikto Nowotarski. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis **Dunajecz-Krempach**.

Preĝejoturo de Krempachy
* Areo:  km²
* Supermara alteco: 600 m
* Loĝantaro: 1200
* Poŝtkodo: 34-433
* Telefonprefikso: +(48)18
* Aŭtokodo: KNT
* koordinatoj: 49° 26' N, 20° 09' E

Situo
-----

La vilaĝo situas en Karpatoj en valo de rojo nomata Bialka, laŭ flankovojoj. Nowy Targ troviĝas 12 km-ojn for.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1439. Tiutempe la kampoj apartenis al familio Berzeviczy (berzevici), poste al Laski kaj Horváth. En 1910 loĝis tie 690 da homoj, plejparte slovakoj. Ĝis 1920 la vilaĝo apartenis al Hungario, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Szepesújfalu, poste al Pollando. En 1939 Slovakio okupis la vilaĝon kaj ĝis 1945 apartenis al Slovakio.

Vidindaĵoj
----------

* katolika ligna preĝejo omaĝe al Sankta Marteno el la 16-a jarcento, kelkfoje trakonstruiĝis

* Kategorio Krempachy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Dedicatio* de *Annalium Boiorum libri septem*, kun portreto de Ioannes Aventinus, 1554.
La termino ***kronikisto*** estas aludo al la verkisto kiu kolektas kaj redaktas historiajn aŭ aktualajn faktojn, en la literatura ĝenro nomita kroniko. En kelkaj okazoj, kronikisto okupas oficialan postenon kies tasko estas plenumi tiajn funkciojn tre ofte proksime de altrangaj sociaj aŭ politikaj niveloj. Ĝis la epoko de la Klerismo, kronikisto estis ekvivalento de historiisto ĉar priskribas kronologie faktojn memorendajn, sed jam la metio de historiisto havis signifon diferencan disde kronikisto pro sia studo de la pasinteco, dum kronikisto tendencas al la registro de la estanteco. Poste, la uzado de la termino *kronikisto* referencis al ĵurnalistoj kiuj redaktas kronikojn kiel ĵurnalisma ĝenro aŭ al la praktiko de la historio ne profesie, tio estas, ekster la akademiaj medioj kaj la universitataj titoloj. Ofte kronikistoj agadas en la kadro de lokaj niveloj, municipoj, urboj, distriktoj. asocioj ktp.

* Kategorio Kronikisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 701572
* GND: 1028383401 4528560-3, 1028383401
* NKC: ph890895 ph121968, ph890895
 |
La **Komunista Laborista Partio de Hispanio** aŭ en hispana origine *Partido Comunista Obrero Español* (PCOE) estas politika partio hispana estrita kaj kreita de Enrique Líster en 1973, post sia eliro de la Partido Comunista de España (PCE) (al kiu poste revenos en 1986). Ties junularo estas organizataj en la *Federación de Jóvenes Comunistas de España*.

La disigo okazis konsekvence de la reviziismo kaj de la reformisma politiko (tiam nomita eŭrokomunismo) de la estraro de la PCE, estrita de Santiago Carrillo. Líster, fondis la *Partido Comunista Obrero Español*, marksisma-leninisma, de tendenco prosoveta kaj kontraŭ la estraro de la PCE. La PCOE estis legalizita la 31-a de oktobro de 1977, koincide kun la livero de pasporto al Enrique Líster por lia revenpermeso al Hispanio el la Sovetunio. Ne atingis reprezenton parlamentan en la sekvaj balotoj. Spite tion, en la provincoj kie ili prezentigis antaŭis la reston de organizoj de la eksterparlamenta maldekstro. En Katalunio, la PCOE estas asociata kun la Partit Comunista Obrer de Catalunya (PCOC).

La *Partido Comunista Obrero Español* (PCOE) okazigis sian 14an kongreson la 17-a de aprilo de 2010, el kiu eliris elektita Paco Barjas kiel Ĝenerala Sekretario.

* Kategorio Komunista Laborista Partio de Hispanio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Krisztián Szakos** [kristiAn sakoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szakos Krisztián** estis hungara ŝlagromuzikisto (komponisto, gitaristo, sintezilisto, kantisto, instrumentadisto, tekstopoeto).

Krisztián Szakos naskiĝis la 29-an de oktobro 1979 en Sárvár.

Biografio
---------

Krisztián Szakos aĝis 13, kiam li ricevis gitaron. Post 2 jaroj li komencis lerni klasikan gitaron, sed iom poste li interesiĝis pri la elektraj gitaroj kaj sinteziloj. En 1999 li fondis amatoran orkestreton en sia naskiĝurbo, en la sekva jaro li gajnis ĉefpremion de Ákos Kovács, li estis pli ol jardekon membro de orkestro de Kovács. En 2002 li translokiĝis al Budapeŝto. Post kelkaj jaroj li laboris kun ankaŭ aliaj muzikistoj. Li ricevis muzikan premion en 2014.

Liaj teatraj aŭ filmaj laboroj
------------------------------

* *Shocking* (filma komponisto, 2006)
* *Plazma* (komponisto de teatraĵo en Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár), 2008)
* *Én, József Attila* (instrumentadisto de muzikalo en Teatro Madách, 2012)

Elektitaj ŝlagrokomponaĵoj
--------------------------

* Egyetlen egy
* Conquistador

Elektitaj ŝlagrotekstoj
-----------------------

* Egy szó
* Keresem az utam
* Túl szép

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* oficiala paĝo

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Krisztián Szakos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 654972
 |
La **Verbandsgemeinde Maikammer** estas komunumaro en Germanio, kiu ekestis dum administra reformo de la jaro 1972 kaj konsistas el la unuopaj komunumoj Kirrweiler, Maikammer kaj Sankt Martin. Ĝi troviĝas en la distrikto Südliche Weinstraße de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. La monto *Kalmit* (673 metroj super la marnivelo, la plej alta punkto de la mezalta montaro Palatinata Arbaro, situas sur la teritorio de la komunum(ar)o Maikammer.

Maikammer
Fine de la jaro 2020 la komunumaro havis 8046 loĝantojn. La administrejo de la komunumaro centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.

Ekonomio kaj infrastrukturo
---------------------------

La kultivado de vinberoj, la farado kaj posta enboteligo de vino, estas la domina enspezofonto en la tri komunumoj. La loĝlokoj estas pitoreskaj kaj bele enkadriĝas de la ĉirkaŭaj vitejoj, tial la dua plej grava enspezofonto estas la hotela tranoktigo kaj restoracia gastigo de turistoj.

Esperanto en la komunumaro
--------------------------

Dum multaj jaroj la esperantisto *Hans-Dieter Platz*, kiu de la 1980-aj jaroj ĝis la jaro 2015 organizis la Internaciajn Festivalojn en diversaj urboj de Germanio dum la silvestra semajno, loĝis en Maikammer kaj kiel multaj aliaj lokuloj estis vinkultivisto tie.

* Kategorio Komunumaro Maikammer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Koĝe** (koree 거제시, laŭ ĉinaj literoj **巨濟市**) estas marborda urbego en Sud-Koreio. La loknomo signifas: granda savo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 402,3 km²
* Supermara alteco: 0- m
* Loĝantaro: 261,371 (2015)
* Poŝtkodoj:
* Telefonprefikso: +82 55
* Horzono: UTC+9
* 34° 51′ 01″ N 128° 35′ 19″ O﻿ / ﻿34.85028 °N, 128.58861 °O﻿ / 34.85028; 128.58861 (mapo)

Geografio
---------

Haveno en Koĝe
Koĝe situas sur insulo en sudorienta parto de la lando. Pusano troviĝas 53, Seulo 333 km .

Historio
--------

En Koĝe arkeologoj trovis restaĵojn el la epoko neolitiko. La unua skriba mencio okazis en 757. Koĝe funkciis kiel strategia loko en konstruado de ŝipoj por orienta ekspedicio (기해동정) en 1419. Okazis granda mara venko en la proksimeco en 1592 kontraŭ japanaj invadantoj. Dum la Korea milito ne okazis ĉi tie bataloj, sed estis tie koncentrejo por militkaptitoj. En 1989 Koĝe ricevis urban statuson.

Ekonomio
--------

En la malfrua 20-a jarcento en Koĝe la ŝipkonstruado graviĝis. Pro la marborda subtropika klimato en la areo oni kultivas ananasojn kaj fungojn. La fiŝkaptistoj kolektas diversajn marmanĝaĵojn.

Klimato
-------

En Koĝe jare pluvas po 2007 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter marto-septembro pli ofte pluvas pro la musono. La averaĝa jara temperaturo estas 14 °C, tio varias dum jaro inter 9-19 °C. Inter decembro-februaro ofte frostas. Tamen, la insulo konservas la varmon pro la varmaj marfluoj.

Trafiko
-------

* La insulo havas ponton al la kontinento.
* pramo trafikas inter la ĉefinsulo kaj la ceteraj insuloj.

Vidindaĵoj
----------

Fortikaĵo en Koĝe
* fortikaĵo konstruita en 1451
* strandoj
* muzeo

Ĝemelurboj
----------

* Ĉina Popola Respubliko Longĵin, Ĉinio
* Ĉina Popola Respubliko Ĉinhŭangdaŭo, Ĉinio
* Ĉina Popola Respubliko Cidun, Ĉinio
* Japanio Jame, Japanio
* Usono Gvamo, Usono

Bildoj
------

* Haveno en KoĝeHaveno en Koĝe
* Fortikaĵmuro en KoĝeFortikaĵmuro en Koĝe
* Malnova urbodomo en KoĝeMalnova urbodomo en Koĝe
* Hotelo en KoĝeHotelo en Koĝe

Fontoj
------

* WikiTrans

* Koĝe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Koĝe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Karl Marx
La **Kritiko al la religio** estas la parto en la filozofio kiu analizas la fenomenon religio el kritika vidpunkto. Ĉi tiu fako estas tre malnova kaj ĝiaj spuroj estas troveblaj en la unua jarcento antaŭ la kristana erao ĝis la nuntempo per la alveno de la tiel nomata nova ateismo. El ĝenerala perspektivo, la religia kritiko konsideras la religiojn kiel nekonvenaĵojn por la unuopuloj kaj la socioj kaj la disvastigantoj de neracieco. Tamen, la kritiko al la religio povas alpreni malsamajn ideologiojn kaj poziciojn kaj eĉ povas aperi ene de iu religio mem kiel reguliganto de ties praktiko.

La plejmulto el la religioj estiĝis en epokoj kiam la konceptoj pri la vivo, la scioj pri la funkciado de la homa organismo, la naturo, la steloj kaj la planedoj estis tre baza kaj kelkfoje tre misa kaj apenaŭ komprenataj. La religiaj sistemoj intencis ekspliki la homajn emon kaj la nekonaĵojn antaŭ la universo pere de dramaj rakontoj pri la funkciado de la mondo kaj pri la reguloj kiujn la homaro devus sekvi por garantii la harmonion kun la kosmo.

Tiaj rakontoj estis celataj por doni sencon kaj rilaton kun la naturaj fortoj. Tiel ĉi, ili ludis gravan rolon en la antikvaj civilizoj. Ekzemple, la ideo kiun multaj religioj havas pri la sunaj kaj lunaj eklipsoj kaj la apero de kometoj tute malsamas de la scienca ekspliko en la nuntempo kaj igas tiajn iamajn rakontojn tute absurdaj kaj neraciaj.

La sciencisto pri sistemoj John McCarthy konkludis: "*Ni ne bezonas la hipotezon pri Dio, ĉar la scienco sukcesis kaj la scienco estas la plej bona alproksimiĝo por solvi la ankoraŭ restantajn misterojn*".

Multaj kritikuloj nuntempaj ne komprenas la kialojn pro kiuj multaj homoj daŭre kredas je la iamaj eksplikoj pri la mondo, kiel ekzemple la astrologio. Ĉi tio havas negativajn efektojn super la valoroj sociaj kaj etikaj de la modernaj kulturoj.

Laŭ Karlo Markso, la religio estas ilo uzata de la regantaj klasoj, kiuj povas mildigi la suferon de la homamasoj pere de la eksperimentado de religiaj emocioj.

Vidu ankaŭ
----------

* Ateismo
* Dogmo
* Filozofio de la religio
* Raciismo
* Sociologio pri religio
* Teismo
* Teologio

* Kategorio Kritiko al la religio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Kreo de Adamo*.
La **Kreo de Adamo** estas fresko sur la volbo de la Siksta Kapelo, pentrita de Mikelanĝelo ĉirkaŭ 1511. Ĝi estas ilustraĵo de unu de la naŭ epizodoj de la biblia Genezo,​ en kiu Dio donas la vivon al Adamo, nome la unua homo laŭ la Biblio. Kronologie, ĝi estas la kvara de la pentraĵoj kiuj reprezentas epizodojn de la Genezo sur la plafono de la kapelo, estis unu el la lastaj finkompletigitaj kaj estas unu el la artaĵoj plej konataj kaj aprezataj en la tuta mondo.​

Priskribo
---------

Dio estas reprezentata dekstre (laŭ la rigardanto) kiel vigla maljunulo, barbohava, vestita per hela robo kaj envolvita en purpurkolora tuniko, kunhavita kun keruboj. Lia maldekstra brako ĉirkaŭas virinon, normale interpretata kiel Eva, kiu en la momento de la kreo de Adamo ankoraŭ ne estis kreita kaj atendas en la ĉielo la havigon de loko en la Tero. La dekstra brako de Dio estas etendita havigante la sparkon de la vivo el sia montrofingro al tiu de Adamo, kies maldekstra brako estas en simila sinteno al tiu de Dio. Famas la fakto ke ambaŭ fingroj estas separataj per minimuma distanco. La pentrofaro postulis tri ĝis kvar jarojn por kompletigo.

Kunteksto de la *Kreo de Adamo* en la plafono de la Siksta Kapelo; ĝi videblas proksimume dekstre de la centro.
La similaj sintenoj de Dio kaj Adamo estas bazitaj sur la enhavo de Genezo 1:27, kie oni diras, ke Dio kreis la homon laŭ sia bildo kaj simileco. Samtempe Dio, kiu aperas flosanta en la aero (respektive en la ĉielo), kontrastas kun la surtera bildo de Adamo, kiu fakte estas kuŝe sur stabila triangulo de tero. La nomo de Adamo venas de la hebrea kaj signifas homon, dum la ina formo de la radiko estas Adamah kiu signifas teron.

Notoj
-----

1. ↑  Miguel Ángel: La grandiosidad de un artista en busca de la perfección. España: 50Minutos.es. 2017. p. 20. «La creación de Adán es uno de los nueve episodios del Génesis representados por Miguel Ángel en la cúpula de la Capilla Sixtina [...]».
2. ↑  «20 of the World's Most Famous Art Pieces – History Lists». historylists.org. Konsultita la 1an de Aprilo 2021.

Bibliografio
------------

* Barolsky, Paul (2001). "The Imperfection of Michelangelo's Adam". Source: Notes in the History of Art. 20 (4): 6–8. doi:10.1086/sou.20.4.23206730. ISSN 0737-4453. JSTOR 23206730. S2CID 191374246.
* Wright, Alison (2007-06-01). "Michelangelo Drawings: Closer to the Master". Renaissance Studies. 21 (3): 415–422. doi:10.1111/j.1477-4658.2007.00414.x. ISSN 1477-4658.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kreo de Adamo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Modeloj de vakso kaj argilo uzitaj de Michelangelo por liaj skulptaĵoj kaj pentraĵoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 719920
* VIAF: 212275708
 |
**Krivandino** (ruse *Кривандино*) estas krucvoja stacio de la Kazana direkto de la Moskva fervojo en la urba distrikto Ŝatura de la Moskva provinco. La stacio estis nomita laŭ la vilaĝo Krivandino.

La stacio estis malfermita en 1912.

Ĉirkaŭ 17 paroj da elektrotrajnoj haltas potage ĉe la stacio sur la itineroj Moskvo-Kazanskaja - Ĉerusti kaj Kurovskaja - Ĉerusti; krome la stacio estas finstacio por la itinero Krivandino - Rjazanovka (3 paroj potage). La stacio havas tri trakojn por navedotrajnoj kaj 3 kajojn: 2 insulaj (alta kaj malalta, respektive, por trajnoj al Moskvo kaj Rjazanovka) kaj 1 flanka malalta, ne uzata en pasaĝera trafiko kaj priservanta la trakon al Miŝeron. Ankaŭ sur la suda flanko de la stacio estas pluraj trakoj por vartrajnoj. La unua elektrotrajno veturis la 13-an de septembro 1960.

Ĝis la 1920-aj jaroj de la stacidomo komenciĝis la elektrizita fervojo al Miŝeronskij.

La rivero Polja fluas je 900 metroj de la stacio. Estas ponto super la sekcio Botino - Krivandino. Sur la sekcio Krivandino - Tugolesje, estas reguligita traknivela pasejo trans la vojo P106 (Kurovskoje - Samojliĥa).

Okcidente departementa linio iras de la stacio al la stacio Miŝeron (setlejo Miŝeronski). La branĉo apartenas al la Vitrofabriko Miŝeron. La decidon konstrui ĝin faris la posedantoj de la vitrofabriko en 1912; origine la trajnoj estis tiritaj de ĉevaloj.

En la okcidento de la stacio estas branĉo al Ŝaturskaja GRES, kiu iras paralele al la ĉefa vojo al Ŝatura dum kelkaj kilometroj. Oriente de la stacio, estas neelektra unutraka branĉo sude de Krivandino - Rjazanovka, uzata de lokaj navedotrajnoj (fervoja buso RA1).

Referencoj
----------

1. ↑  Железнодорожные станции СССР. Справочник. — М. Транспорт, 1981
2. 1 2  К 100-летию станции Кривандино
3. ↑  Узкоколейная железная дорога Мишеронского стекольного завода[*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Krivandino (stacio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Horaro de elektrotrajnoj por la stacio (ruse)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rFervojaj haltejoj inter Luberci-1 kaj Ĉerusti |
| --- |
| 
* Luberci-1 (Luberci)
* Luberci-2 (Luberci)
* Korenjovo
* Ovraĵki
* Rodniki
* Vjalki
* Ĥripanj
* 41 km
* Donino
* 49 km
* 52 km
* Grigorovo
* 55 km
* Gĵel
* Ignatjevo
* Kuzjajevo
* Ŝevlagino
* 73 km
* Anciferovo
* Podosinki
* Kurovskaja (Kurovskoje)
* 90 km
* 95 km
* Avsjunino
* Zapolici
* Zaputnaja
* Ŝaturtorf
* Ŝatura
* Botino
* Krivandino
* Tugolesje
* Vojmeĵnij
* Ĉerusti

 |

 |
|  |
| --- |
| **Komunumo Mirsk** |
| Lando | Pollando |
| Provinco | Malsupra Silezio |
| Distrikto | Distrikto Lwówek |
| Ĉefurbo | Mirsk |
| Speco de komunumo | urbo-kampa |
| Estro | urbestro |
| Sidejo | 59-630 Mirsk
pl. Wolności 39
telefono: +48 075 647-04-40
fakso: +48 075 647-04-69 |
| Areo | 186,57 km2 |
| Kvanto de vilaĝoj | 17 |
| Loĝantaro | 9 179 (2004) |
| Loĝdenso | 49,2 loĝantoj/km2 (2004) |
| Aŭtokodo | DLW |
| Poŝtkodo | 59-630 |
| Komunuma retejo |  |

Eltranĉo el mapo de Pollando, tereno de Malsupra Silezio kun markita komunumo Mirsk
Urbodomo, estrarsidejo de Komunumo Mirsk.
**Komunumo Mirsk** estas urbo-kampa komunumo (pole *gmina*), en provinco Malsupra Silezio (pole *Dolny Śląsk*), en Distrikto Lwówek Śląski (pole *powiat*) de Pollando. La komunuma sidejo estas Mirsk. Ĝis la jaro 1945 la regiono apartenis al Germanio kaj havis germanlingvan loĝantaron, kiu estis forpelita ĝis la jaro 1947. Ĝin anstataŭis poloj el pli orientaj regionoj. Kadre de tio ŝtata komisiono fiksis novan nomon de la urbo Friedeberg am Queis kaj lige al tio ekestis ankaŭ la nomo de la nova komunumo.

Strukturo de areo
-----------------

Laŭ informoj de la jaro 2002 la komunumo Mirsk havas teritorion 186,57 km², kaj enhavas:

* agrikulturajn terenojn: 37%
* arbarkulturajn terenojn: 55%

La komunumo Mirsk faras 26,28% areo de la distrikto Lwówecki.

Demografio
----------

Laŭ informoj de la 30 junio 2004:

| Priskribo | Entute | Virinoj | Viroj |
| --- | --- | --- | --- |
| Mezuro | Homoj | % | Homoj | % | Homoj | % |
| Loĝantaro | **9 179** | 100 | 4 796 | 52,2 | 4 383 | 47,8 |
| Loĝdenso (loĝantoj/km²) | 49,2 | 25,7 | 23,5 |

Laŭ informoj de la jaro 2002, meza monata laborenspezo por unu loĝanto estas 1279,2 zlotoj.

Urboj
-----

Mirsk

Vilaĝoj
-------

Brzeziniec • Gajówka • Giebułtów • Gierczyn • Grudza • Kamień • Karłowiec • Kłopotnica • Kotlina • Krobica • Kwieciszowice • Mlądz • Mroczkowice • Orłowice • Proszowa • Przecznica • Rębiszów

Najbaraj komunumoj
------------------

Gryfów Śląski, Leśna, Lubomierz, Stara Kamienica, Szklarska Poręba, Świeradów-Zdrój. La komunumo najbaras kun Ĉeĥio.

* Kategorio Komunumo Mirsk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Klera despotismo** (ankaŭ konata kiel klera absolutismo aŭ klerisma monokratio) estas formo de absoluta monarkio aŭ despotismo en kiu regantoj estis influita de la Klerismo. Kleraj monarkoj ampleksigis la principojn de la klerismo, aparte emfazis ĝin sur racio, kaj uzis ĝis por siaj teritorioj. Ili tendencis permesi religian toleremon, liberan sinesprimon, gazetaron, kaj la rajton je posedado de propraĵoj. La plej parto el ili kreskigis la artojn, sciencojn, kaj edukadon. Tre ofte la monarkoj kiuj sekvis la tendencon de la Klera despotismo ĉirkaŭiĝis de similtendencaj ministroj kaj nobeloj, kiuj okupiĝis pri la reformoj. Kiam ekis kontraŭstaroj kontraŭ tiaj reformoj, tre ofte estis la ministro kiu elposteniĝis dum la reĝo pluokupis la povon.

Tiaj reĝimoj enpoviĝis en kelkaj eŭropaj kortegoj dum la 18a jarcento kaj ĉefe en ties dua duono, dum je la alveno de la Franca Revolucio, la korteganoj kaj la reĝaj familioj iome elturniĝis el reformismaj tendencoj. Triumfis tiaj reĝimoj foje en kortegoj de Hispanio, Portugalio, Francio, Italio, Prusio, Rusio ktp.

En pluraj nacioj, potencaj regantoj bonvenigis gvidantojn de la klerismo en registaroj kaj havis ilin kiel helpaj dezajnistoj de leĝoj kaj programoj por reformi la sistemon, tipe por konstrui pli fortajn ŝtatojn. La plej elstaraj el tiuj regantoj estis Frederiko la 2-a de Prusio, Katerina la 2-a, carino de Rusio de 1762 ĝis 1796, Leopoldo la 2-a kiuj regis la Grandduklandon Toskanion de 1765 ĝis 1790 kaj Jozefo la 2-a, Imperiestro de Aŭstrio de 1780 ĝis 1790. Jozefo estis troigite entuziasma, sciigante pri tiom multaj reformoj kiuj havis tiom malmulte da subteno, ke ekiĝis ribeloj kaj lia registaro iĝis komedio de eraroj kaj preskaŭ ĉiuj liaj programoj estis inversigitaj. Ankaŭ postaj ĉefministroj kiaj Pombal en Portugalio kaj Struensee en Danio regis laŭ klerismaj idealoj.

En diversaj landoj
------------------

### En Portugalio

La Markizo de Pombal regis Portugalion dum klerismo kaj batalis por enkonduki en la lando novajn ideojn. Por modernigi la landon, li faris multajn administrajn, ekonomiajn kaj sociajn reformojn. Li tre malvigiglis la Inkvizicion kaj protektis judojn. Li ankaŭ forigis Jezuitojn de Portugalio kaj ĝiaj kolonioj. Post la Tertremo de Lisbono li reformis la urbon laŭ modernan arkitektura plano.

Notoj
-----

1. ↑  Stephen J. Lee, *Aspects of European history, 1494–1789* (1990) pp. 258–66
2. ↑  Nicholas Henderson, "Joseph II", *History Today* (Marto 1991) 41:21-27

Vidu ankaŭ
----------

* Klerismo