recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Moderna surtabla cirkla segilo
**Cirkla segilo** estas ilo kiu havas cirklan dentarhavan klingon kaj turniĝas per motoro. Cirkla segilo povas esti surtabla aŭ portebla.

Historio
--------

Usonanino Tabitha Babbitt kreis la unuan cirklan segilon en 1813, sed Samuel Miller, de Southampton, patentis ĝin en 1777. La unuaj cirklaj segiloj funkciis per akvo kaj estis uzitaj nur por segi lignon.

Surtabla cirkla segilo
----------------------

Surtabla cirkla segilo
En tiu tipo, la klingo estas enfoldigita en la tablo tra foldo. Oni povas agordi altecon de la diska klingo, kaj ankaŭ klinecon de la klingo inter 0° kaj 45°.

Portebla cirkla segilo
----------------------

Portebla cirkla segilo
Estas portebla cirkla segilo. Oni portas segilon al objekto, kiun oni volas segi

* Kategorio Cirkla segilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKonstrua instrumentaro |
| --- |
| Konstrua instrumentaro | Angula ŝlifmaŝino • Drilo • Ebenigtabulo • Kubutborilo • Maleo • Martelego • Martelegeto • Perforilo • Pioĉo • Segilo • Ŝovelilo • Ŝpato • Trulo |

 |
**Cirill Tamás Hortobágyi** [tamAŝ hortobAdji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hortobágyi Tamás Cirill** estas hungara katolika pastro, benediktano, ĉefabato.

Blazono de Cirill Tamás Hortobágyi
Cirill Tamás Hortobágyi naskiĝis la 22-an de februaro 1959 en Nagytálya.

Biografio
---------

Cirill Tamás Hortobágyi frekventis bazlernejon en Maklár, poste li maturiĝis en benediktana gimnazio en 1977 en Pannonhalma, poste tuj li aliĝis al la benediktanoj kaj li soldatservis 2 jarojn. Li akiris teologian kaj pedagogian diplomojn en teologia altlernejo en Pannonhalma en 1983, post 5 jaroj plian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Ekde 1988 li instruas en la menciita gimnazio, same en la altlernejo. Intertempe li pastriĝis en 1985. Li iĝis prioro en 1991, ĉefabato en 2018. En tiu periodo la abatejo komencis produkti laŭ mezepokaj receptoj plurajn varojn (teojn, sapojn, likvorojn). Li ricevis 2 premiojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Cirill Tamás Hortobágyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 680175
 |
Antikva samuraja hikamo
La **hakamo** (japane 袴 (はかま), hakama [hakamaꜜ]) estas speco de japana malstrikta pantalono.

Priskribo
---------

Ekzistas du specoj de hakamo. La **ĉevalrajda hakamo** (japane 馬 (うま)乗 (の)り袴 (はかま), uma-nori hakama) estas pantalono, kun dividitaj krurumoj, tiel nomata ĉar ĝi konvenas por rajdado. La **andona hakamo** (japane 行 (あん)灯 (どん)袴 (はかま), andon hakama) estas jupo aŭ kilto; la krurumoj ne dividiĝas. Tia hakamo estas nomita laŭ la andono (japana lampo).

La hakamo, de ambaŭ tipo, estas tre malstrikta vestaĵo. La hakamo estas fiksita per kvar ŝnuroj (japane 紐 (ひも), himo): po unu longa ŝnuro en la dekstra aŭ maldekstra antaŭaĵo de la hakamo, kaj po unu mallonga ŝnuro en la dekstra aŭ maldekstra malantaŭaĵo.

La malantaŭaĵo de la hakamo enhavas rigida, trapeza plato (japane 腰 (こし)板 (いた), koshi-ita), kiu plengrandigas la hakamon.

La hakamo havas sep faldojn: kvin antaŭe kaj du malantaŭe, sep entute: pri la antaŭaj faldoj, la dekstra krurumo havas tri, kaj la maldekstra krurumo du. Tiel, la hakamo estas nesimetria, eĉ se tio ne estas facile rimarkebla.

### Viraj hakamoj

La vira hakamo estas tipe nigra-blanka, aŭ nigra-blua, kaj estas parto de la formala japana vira vesto. Tradicie, hakamo estis parto de ordinara, ĉiutaga vira vesto; tamen, hodiaŭ ĝi estas nur portata formale.

Tradicie, knabo ekportus la hakamon ekde la aĝo de kvin jaroj, per la rito *Ŝiĉi-Go-San* (japane 七 (しち)五 (ご)三 (さん), Shichi-Go-San).

* ŝintoa pastro portanta blankan hakamon kun blua kimonoŝintoa pastro portanta blankan hakamon kun blua kimono
* Japana knabo, portanta sian unuan hakamon dum la rito Ŝiĉi-Go-SanJapana knabo, portanta sian unuan hakamon dum la rito *Ŝiĉi-Go-San*

### Inaj hakamoj

Virinoj pli malofte portas la hakamon; la ina hakamo estas asociita al diplomaj ceremonioj, dum kiu instruistinoj kaj diplomatinoj portas hakamojn. Krome, la ŝintoaj pastrinoj (japane **FRAUENKIRCHE** (フラウエンキルヒェ), Frauenkirche) .

* Junaj japaninoj portantaj hakamoj dum diploma ceremonioJunaj japaninoj portantaj hakamoj dum diploma ceremonio
* Katedralo de MunkenojKatedralo de Munkenoj

### Sportaj hakamoj

En kelkaj tradiciaj japanaj batalartoj, kiel *kjudo*, *kendo*, kaj *aikido*, oni tradicie portas hakamon, kaj viroj kaj inoj.

* Batalartisto de aikido portanta nigran hakamonBatalartisto de *aikido* portanta nigran hakamon
* Batalartisto de kjudo portanta grizan hakamonBatalartisto de *kjudo* portanta grizan hakamon
* Uniformo de kendo, kun hakamoUniformo de *kendo*, kun hakamo

Historio
--------

La origina, indiĝena formo de la hakamo en Japanio estis la jupa aŭ kilta speco (andona hakamo). La pantalono estis parto de la kortega vesto en Ĉinio, kaj tia vesto estis enkondukita en Japanio dum la 6-a jarcento.

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: hakam/o

* Kategorio Hakamo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**René Lemaire** [loMER] (naskiĝis la 2-a de marto 1876 en Epernay apud Reims, mortis en 1954) estis franca komercisto kaj Esperanto-pioniro, de 1908 adepto de Ido.

Esperantisto
------------

Varbita de Beaufront en aŭgusto 1892, li estis lia unua kaj, ĝis 1897, preskaŭ sola kunbatalanto. Tuj interrilatis kun Zamenhof, kaj malavare helpis al eldono de kelkaj el liaj unuaj libroj. De 1898 ĝis 1902 Lemaire estis sekretario de SPPE kaj de L' Esperantiste; krom siaj artikoloj li redaktis la kronikojn, korektis la eraroplenajn tekstojn de la korespondantoj, kaj prenis sur sin la tutan administradon. Nur danke al li, dum tiuj jaroj, Beaufront povis sukcese plenumi sian taskon.

Sur leksikografia kampo Lemaire elpaŝis per filatelia terminareto Franca-Esperanta (*Vocabulaire français - Espéranto contenant les mots spéciaux à la philatélie et des modèles de lettres*, 1903).

Tiu tro granda laboro, libertempe plenumita apud lia profesia tasko, malsanigis lin.

Idisto
------

De multaj jaroj, eĉ pli frue ol Beaufront, li opiniis necesaj reformojn en Esperanto. Tial en 1908 li tuj fariĝis Idisto, kaj de tiam laboris por Ido tiom, kiom ebligis lia farto.

Verkoj
------

* **1903**: *Vocabulaire français - Espéranto contenant les mots spéciaux à la philatélie et des modèles de lettres*, 1903.

Fontoj
------

* **1933**: Louis Bastien. René Lemaire. En: Enciklopedio de Esperanto. 1933.

Eksteraj Ligiloj
----------------

* Titolpaĝo de la filatelia terminaro 1903.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 63481
* GND: 1125895861
* LCCN: nr89017488
* VIAF: 22163518
* ISNI: 0000 0001 0877 8640
* SUDOC: 028889509
* BNF: 12063151k
* BNE: XX1265868
 |
**Constancia del Rosario** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako *(Oaxaca)*. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Constancia del Rosario*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 020.

Geografio
---------

**Constancia del Rosario** apartenas al la distrikto Putla al kiuj apartenas entute 10 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Sur, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. La plej granda parto de tiu regiono apartenas al la montara ĉeno Sierra Madre del Sur. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3796 loĝantojn. El tiuj estis 1735 viroj kaj 2061 virinoj. La komunumo havas surfacon de 298.54 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 790 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1678 indiĝenoj. El tiuj 1240 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 1240 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Constancia del Rosario Arkivigite je 2004-12-05 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Engelberger Aa** estas rivero en la kantonoj Obvaldo kaj Nidvaldo en Centra Svislando.

Fonto
-----

Engelberger Aa fontas el Titlis-Glaĉero okcidente de *Surenenpasejo* sur alteco de 2291 m s.m. ĉe la koordinatoj 46° 49′ 20″ N 8° 30′ 44″ O﻿ / ﻿46.82222 °N, 8.51222 °O﻿ / 46.82222; 8.51222 (mapo)Koordinatoj: 46° 49′ 20″ N 8° 30′ 44″ O﻿ / ﻿46.82222 °N, 8.51222 °O﻿ / 46.82222; 8.51222 (mapo).

Fluo
----

Ĝia supra fluo situas ĉefe en Kantono Obvaldo sur la tereno de la komunumo Engelberg, norde de la montmasivo de Titlis, de kie al ĝi alfluas la plej granda parto de ĝia akvo. La rivero tiam direktiĝas en Engelberg norden kaj trafluas ek de Wolfenschiessen tra Kantono Nidvaldo tra la komunumoj Oberdorf kaj Buochs al la Kvarkantona Lago sur alteco de 434 m s.m.

La alikonduko de Engelberger Aa en la jaro 1471
-----------------------------------------------

La rivero Engelberger Aa jam en mezepoko estis konata pro ĝia inundoj. Antaŭ la jaro 1471 la rivero dividiĝis inter Stans kaj Oberdorf en tri brakojn, unu fluis al la Kvarkantona Lago apud Stansstad, alia en Buochs, la tria nutris marĉon en *Ächerli*. Regule alta akvo inundis la ebenaĵon inter Stans kaj Buochs. Oni diskutis diversajn solvojn, unu propono estis profundigi ĉiujn tri brakojn, alia propono diris fortigi nur la brakon al Buochs. La proponoj kaŭzis multajn disputojn, ĝis dum inundo la rivero en la jaro 1471 komplete turniĝis al Buochs kaj ŝtopis la aliajn brakojn. Oni nun interkonsentis fortigi tiun brakon. Tiu-ĉi provizora solvo estis en la jaro 1487 konfirmita per provizora kontrakto, kiu en la jaro 1501 estis deklarita definitiva.

Inundo de 2005
--------------

La 23-an de aŭgusto 2005 Engelberger Aa inundis la komunumon Engelberg, la kantonan ĉefvojon kaj la fervojlinion kaj tranĉis la vilaĝon dum 17 semajnoj komplete de la resto de la mondo. Engelberg estis dum tiu atingebla sole per la helikopteroj de la svisa armeo.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj riveroj kun la nomo Aa

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Hidrodatoj de Engelberger Aa en la retejo de BAFU
2. ↑  Fonto: Daniel L. Vischer: *Die Geschichte des Hochwasserschutzes in der Schweiz* (La historio de la inundoprotekto en Svislando), ĉapitro 5.6, paĝo 54 *Die situative Umleitung der Engelberger Aa von 1471* (La situeca alikonduko de Engberberger Aa de 1471) Arkivigite je 2010-05-09 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Engelberger Aa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hidrologiaj datumoj de Engelberger Aa en la retejo de la Svisa Federaciaj Oficeo por Medio Arkivigite je 2010-05-09 per la retarkivo Wayback Machine
**Christian Peter Georg KAMPMANN** (naskiĝis la 24-an de julio 1939 en Hellerup – mortis la 13-an de septembro 1988) estis dana verkisto kaj ĵurnalisto. Liaj prisamtempaj romanoj reliefigas mediojn de la meza kaj supra klasoj en Danio ekde 1945 kaj ĝis la 1980-aj jaroj. La libroj, en soci-realisma maniero, temas ofte pri personoj, kiuj malbone fartas inter la konvencioj de la tempo kaj siaj propraj sentoj – ekz-e li ofte skribas pri samseksemo. Christian Kampmann estis mem samseksema, kvankam li kiel juna homo edziĝis al Therese Herman Koppel kaj havis du infanojn. En 1988 li estis mortigita en sia somerdometo de sia kunvivanto kaj kolego Jens Michael Schau. Lia tombo troviĝas en Kopenhago.

Christian Kampmann ricevis plurajn honorigojn kaj prezojn pro sia verkaro, kiu inkluzivas plurajn (parte baze de propraj spertoj) romanseriojn. La ĉefaj estas la *’Gregersen-serio’* (4 libroj), kiuj temas pri riĉa familio kaj ties vivo kaj problemoj (filmiĝis 2004) kaj la *’Fornemmelser-trilogio’* (tri libroj), kiuj temas pri la verkisto mem kaj pri liaj problemoj kaj spertoj en la samseksema medio en Kopenhago.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Biografio en datoj (dane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 264483
* GND: 118559710
* LCCN: n80030531
* VIAF: 64799297
* ISNI: 0000 0000 7259 1832
* LIBRIS: 192547
* SUDOC: 028528549
* BNF: 12034667z
 |
Mumio de Sankta Andreo (Muzeo de la Naturo kaj la Homo).
Guanĉa mumio de Madrido en la Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio de Madrido.
**La guanĉoj**, praloĝantoj de Tenerife (Kanarioj, hodiaŭ aŭonoma regiono de Hispanio) **mumiigis siajn mortintojn**.

Tiu kutimo celis konservi la korpon de la mortinto pere de enbalzamigaj teknikoj tre similaj al la aliaj mumiigadoj de antikvaj civilizoj. Ĝia celo, ligata al religia kredo, estis la ŝirmado de la kadavro kaj ankaŭ distingi la socian klason de la mortinto.

Menciindas ke la mumiigado de la guanĉoj en multaj aspektoj similas al la praktitaka de la antikvaj egiptanoj. Por savi la kadavron de putrado ili multe zorgis pri la procezo, la korpon kaj super ĉio ili memorigis kaj honorigis la forpasintojn. La mumiigado ne estis ĝenerala kutimo inter la guanĉa popolo, ekzistante pluraj procezoj kiuj montras certan gradigon en tiu funebra praktiko kiu korespondis al diversaj sociaj kaj ekonomiaj kastoj de la guanĉa socio. Logike, la mumioj de la mencejoj, estis tiuj kiuj ricevis plejajn zorgojn en la mumiigado. La guanĉoj, same kiel la antikvaj egiptanoj, konservis la viscerojn de iliaj mencejoj.

La Muzeo de la Naturo kaj la Homo (*Arkeologia Muzeo de Tenerifo*), en Santa Cruz de Tenerife, montras kelkajn el tiuj mumioj, kiuj dum jarcentoj estis kolektataj kaj vidataj kiel scienca kuriozeco en Eŭropo. Fakte, en unu el la salonoj de la Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio de Madrido montriĝas guanĉa mumio kiu estas reklamata de la Urbodomo de Tenerifo, post kreado de leĝo en Kanarioj kiu postulas la revenigon de la kanaria heredaĵo kiu troviĝas ekster la arkipelago.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Guanĉaj mumioj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mundo funerario - Arkeologia Muzeo de Tenerifo, en Jutubo
* La enigmo de la momioj. Aŭtoro David E. Sentinella.
**Christian Friedrich TIECK** (naskiĝinta la 14-an de aŭgusto 1776 en Berlino, mortinta la 14-an de majo 1851 samloke) estis germana skulptisto.

Verkado
-------

Liaj lernigantoj estis Schadow en Berlino kaj David en Parizo. Ekde 1801 li prizorgis la plibeligon de la Vajmara urbokastelo. Li faris i.a. la buston de Goeto, kiun li pli poste aranĝis por Valhalo.

En 1805 li iris kun la frato Ludwig Tieck en Italion kie li faris serion da perfektaj bustoj, i.a. de Alexander von Humboldt.

Inter 1809-12 li estis en Svislando kaj en Munkeno, kie li faris la bustojn por la tiama tronheredanto princo Ludoviko, Schelling, F. Jacobi kaj por la frato Ludwig Tieck.

Ekde 1820 li estis en Berlino profesoro akademia. En 1829 li faris la en fero gisitajn grupojn de la Ĉevalmalsovaĝigantoj por la Reĝa muzeo, Niobon kun infanoj, reliefon en la timpano de la dramteatrejo, la statuon de Iffland (samloke), statuon de Schinkel por la antaŭhalo de la muzeo.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 19. Leipzig 1909, p. 528 (tie ĉi interrete)

* Christian Friedrich Tieck en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Christian Friedrich Tieck en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 536955
* GND: 118757490
* LCCN: n84056451
* VIAF: 54944003
* ISNI: 0000 0000 8134 397X
* LIBRIS: 245093
* SUDOC: 080596983
* BNF: 13561499x
* ULAN: 500013149
* RKD: 77411
 |
**Guantanamo** aŭ *Gvantanamo* (en la hispana lingvo **Guantánamo**, elparolata kaj en E-o ankaŭ **Gŭantanamo**) estas la nomo de la provinco kaj de ĝia ĉefurbo en la oriento de Kubo:

Provinco
--------

Mapo de la provinco de Guantanamo en Kubo
Guantanamo estas la plej orienta provinco de Kubo.

* Surfaco: 6.178 km²
* Loĝantaro: 507.300 homoj
* Loĝdenseco: 82 homoj en km²

La arkitekturo kaj la kulturo estas iom diferencaj de tiu de la cetero de Kubo, pro la influo de aliaj karibaj landoj.

Urbo
----

Guantanamo estas la ĉefurbo de la provinco. La loĝantaro estas de ĉ. 208.000 homoj.

* **Koordinatoj:** 20° 08′ N 75° 12′ U﻿ / ﻿20.133 °N, 75.200 °U﻿ / 20.133; -75.200 (mapo)

Golfo
-----

En la provinco troviĝas golfeto nomata Guantanamo.

Militbazo
---------

En la Golfo de Guantanamo, 15 km for de la urbo, ekzistas militbazo de la usona armeo. Ĝi estis muntita en 1898, post la fino de la milito de sendependiĝo de Kubo, dum kiu la usona registaro invadis la insulon pretekstante helpon al la sendependistoj. La bazon oficiale cedis la unua prezidento de Kubo (kaj usona civitano) Tomás Estrada Palma, surbaze de la Amendo Platt, artikolo en la kuba konstitucio kiu permesis la intervenon de la usona registaro en kubaj decidoj.

Poste oni decidis la pagon de luo pro la uzo de la bazo.
La nuna kuba registaro de Fidel Castro ne akceptas la oficialan validecon de la traktato kaj plurfoje rifuzis la enspezon de la luo pro tiu uzo.

Malliberejo
-----------

Post la teroristaj atakoj de Al-Kaida en Usono je la 11-a de septembro 2001 kaj la milito en Afganujo, la usona registaro organizis malliberejon en la militbazo por enprizonigi diversajn honojn suspektatajn pro terorismo.
La leĝa situacio estas kontestata eĉ ene de Usono, pro la konsidero de *eksterteritorieco* kiun oni donas al la prizonuloj, kio malhelpas la aplikon de la rajtoj agnoskataj de la usona leĝaro. Ankaŭ ekzistas akuzoj de torturo.

*Guantanamera*
--------------

*Guantanamera* (*ino el Guantanamo*) estas nomo de poemo de José Martí, kiu fariĝis kanto, eble la plej konata de Kubo.

*Guantanamera* estas ankaŭ filmo de Tomás Gutiérrez Alea kaj Juan Carlos Tabío.

Vidu ankaŭ
----------

* Malliberejo de Guantanamo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Guantanamo - Wikivoyage (en)
* 
* 
* Arkivigite je 2006-04-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Stanislavo Belov (2017-08-30) Guantanamo – ne prizono, sed urbo (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2017-09-01. Alirita 2017-09-01. *(raporto pri vizito en 2016)*
* Stanislavo Belov (2017-09-14) Ĝis revido, Guantanamo! (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2017-09-14. Alirita 2017-09-14. *(raporto pri vizito en 2016)*
* Artikoloj pri Guantanamo esperante

  

* Guantanamo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Guantanamo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Guantanamo en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)
Transkarpata provinco en Ukrainio

Bazaj informoj
--------------

**Halabor,** ukraine **Галабор,** hungare **Halábor** estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Berehove.

* Areo: 1  km²
* Alto super marnivelo: 113 m
* Loĝantaro: 750
* Poŝtkodo: 90254
* Telefonprefikso: 3141
* Aŭtokodo:

Situo
-----

Halabor situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso, kontraŭe troviĝas Szatmárcseke. Berehove troviĝas je 18 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1300 en formo *Harabur*. La lernejo ekfunkciis en 1801. Ĝis ekfunkcio de fervoja reto Halábor profitis el Tiso. Tie estis vigla trafiko de flosoj, la flosistoj ofte haltis por ŝanĝi varojn aŭ aranĝi la flosojn. Ĝis 1920 Halábor apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Beregszász, poste al Ĉeĥoslovakio. Halábor rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Halabor apartenis al Sovetunio (tiam la Ruĝa Armeo deportis hungarojn al gulago), fine ekde 1991 al Ukrainio. Galabor reakiris la memstarecon en 1996, pli frue apartenanta al Badalovo. En 2001 loĝis en Galabor 752 da homoj, (738 hungaroj).

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kuracejo, 3 vendejoj.

Vidindaĵo
---------

* kalvinana preĝejo de 1911, en 1984 renovigita

* Kategorio Halabor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jenő Balassa** [balaŝa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balassa Jenő** estis hungara aktoro, altlerneja instruisto. Lia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) ĝis 1910 *Schweiger Jakab*.

Jakab Schweiger  naskiĝis la 30-an de majo 1859 en Jászárokszállás, li mortis la 4-an de aŭgusto 1926 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Jenő Balassa devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en Budapeŝto, poste li lernis jaron en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Fine li akiris aktoran diplomon en Teatra Akademio en 1882. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Vilmos Lászy, ekde la sekva jaro al aliaj migrantaj trupoj (ekzemple Sándor Csóka (1884), Károly Somogyi (1886), András Leszkay (1891). Inter 1896 kaj 1925 li apartenis al la Gaja Teatro, sed li instruis ankaŭ aktorteknikon komence en studio de la Gaja Teatro, poste inter 1903-1926 en Aktora Lernejo de la Tutlanda Aktora Societo, eĉ li estis ties lernejestro inter 1907-1919. Tiutempe li verkis ankaŭ fabelojn, kiujn li mem laŭtlegis. La geinfanoj konis lin "onklo Basa". Li partoprenis ankaŭ en fondo de la socialista partio. Li havis edzinon.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Jenő Heltai: *A Tündérlaki lányok* (1914) - barono
* Beyerlein: *Takarodó* - serĝento
* Zoltán Thury: *Katonák* (1898) - Udvary Ferenc

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Az utolsó hajnal* (1917)
* *Karenina Anna* (1918)
* *A 111-es* (1920)

Lia fabellibro
--------------

* *Basa bácsi meséi* (1919)

Memorigiloj
-----------

* busto en Tutlanda Aktora Societo (1911)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
ISO

Rivero Sava, vido de la ponto en Gradiška
**Gradiška/Bosanska Gradiška** (cirile Градишка/Босанска Градишка) estas urbo norde en la Serba Respubliko de Bosnio kaj Hercegovino kaj ĉefurbo de samnoma distrikto. La urbo havas ĉirkaŭ 18.000 loĝantojn, la distrikto ĉirkaŭ 60.000, sur areo de 762 km².

La serbaj loĝantoj nun emas eviti la adjektivon *Bosanska* (= bosnia) kaj nomi la urbon simple **Gradiška** (= urbeto). Ankaŭ la urba blazono portas nur tiun nomon. Ĝin uzas ankaŭ pluraj vikipediaj artikoloj (serbokroata, angla, serba, sveda).

La urbo situas ĉe rivero Sava, kiu estas la limo al Kroatio, ĉirkaŭ 40 km norde de Banjaluko. La kroata urbo aliflanke de la rivero estas Stara Gradiška (= malnova Gradiška, malnova urbeto).

Loĝantaro
---------

En 1991 la 59.974 loĝantoj de la distrikto deklaris sin anoj de jenaj etnoj:

* Serboj: 35.753 (59,61%)
* Bosnianoj (islamaj): 15.851 (26,42%)
* Kroatoj: 3.417 (5,69%)
* Jugoslavoj: - 3.311 (5,52%)
* aliaj: 1.642 (2,76%)

Trafiko
-------

Gradiška situas ĉe Nacia Vojo 16 (E661) inter Banjaluko kaj la kroata aŭtovojo 3 (inter Zagrebo kaj Beogrado). Estas vojoj al Bosanska Dubica kaj Prijedor. Sur rivero Sava trafikas ŝipoj.

La plej proksima fervoja stacio estas Okučani, ĉ. 20 km norde, en Kroatio.
**Gradiščak,** hungare **Várhegy** [vArhedj] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje (provinco), en municipo de Sveti Martin na Muri. Grad kaj vár signifas: fortikaĵo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 210
* Poŝtkodo: 40 313
* Aŭtokodo: ČK
* Telefonprefikso: +385 040
* 46° 30′ 25″ N 16° 20′ 38″ O﻿ / ﻿46.50694 °N, 16.34389 °O﻿ / 46.50694; 16.34389 (mapo)Koordinatoj: 46° 30′ 25″ N 16° 20′ 38″ O﻿ / ﻿46.50694 °N, 16.34389 °O﻿ / 46.50694; 16.34389 (mapo)

Loknomo
-------

La historia hungara loknomo estis preskaŭ la sama, ol la kroata: *Gradiscsák* [gradiŝĉAk]. Fine de la 19-a jarcento pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan loknomon.

Situo
-----

Gradiščak situas inter montetoj. Sveti Martin na Muri troviĝas je 3, Čakovec je 16 km-oj.

Historio
--------

Pli frue romianoj vivis tie. Dum la hungara erao la kampoj longe apartenis al estroj de Csáktornya. Ĝis Traktato de Trianon Várhegy apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Csáktornya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Kroatio.

Vidindaĵoj
----------

* ruino de fortikaĵo
**APA** estas mallongigita nomo de la internacia societo "All Peoples' Association" (**Asocio ĉiupopola**), fondita en 1930 kun celo interkonigi la popolojn de la mondo kaj fortigi la amikecon inter ili. Ĝi deklaris fari nenian distingon de raso, rango, kredo, koloro aŭ politika partio kaj deziris kunlabori kun ĉiu organizaĵo, celanta mondamikecon kaj internacian kunlaboron. La membreco ne konfliktu kun la devoj de civitano aŭ kun lojaleco al la propra lando. APA klopodis interkonigi la popolojn per kontakto persona, per la preso, per radio, per korespondo, kaj per interŝango de universitataj profesoroj, studentoj kaj ĵurnalistoj; kaj sentigi al alilandano, ke li estas en hejma atmosfero, kie ajn li troviĝas. 

Fondinto de la asocio, kies sidejo estis en Londono, estis Evelyn Wrench, redaktoro de "The Spectator". Subkomitato estis starigita por konsideri la helplingvan demandon. Esperanto estis unu el la lingvoj studataj (parolataj) ĉe la lingvovesperoj de la Londona filio.

La membreco estis organizita en naciaj kluboj, kiuj ofertis vesperajn prelegojn, bibliotekojn, magazinojn kaj lingvokustojn. Membreco en iu ajn landa klubo aŭtomate signifis membrecon en la tutmonda organizaĵo.

La asocio aparte provis fortigi la kompreniĝon inter angloj kaj germanoj en la 1930-aj jaroj, sed tio celo iĝis pli kaj pli malrealisma kiam Nazia Germanio iĝis pli kaj pli malinternaciema kaj naciisma ŝtato post 1933 kaj kiam jam sentiĝis la alproksimiĝo de la posta Dua Mondmilito. Nelaste pro tiu akcentado de angla-germana interkompreniĝo, la organizaĵo bankrotiĝis kaj malfondiĝis en 1936.

Referencoj
----------

* artikolo en *Enciklopedio de Esperanto*, 1934 (en Esperanto)
* *The APA: new home in London*, artikolo en la gazeto The Times, merkrede la 14-an de februaro 1934 (evidente en la angla)
* *Law Notices*, The Times, marde la 5-an de oktobro 1937 (same angle)
* *Sir Evelyn Wrench, Obituary*, The Times, sabate la 12-an de novembro 1966 (same angle)

  


|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Skemo de la homa stomakintesta sistemo
**Intesto** estas tuboforma parto de nutrokanalo (nomata la digesta sistemo) de post la stomako ĝis la anuso. Ĝia ĉefa tasko estas la malkombino, digesto kaj absorbo de la nutraĵoj.

Ĉe la mamuloj oni distingas : maldika intesto (7 m longa ĉe homo, 40 m ĉe bovo; konsistanta el duodeno, jejuno, kaj ileo), en kiu la pankreata suko kaj galo komencas malkombini la nutraĵon, poste absorvante ilin per intestaj viloj; dika intesto (1,5 m dika ĉe homo; konsistas el cekumo, kojlo kaj rektumo). Ĉiuj tiuj intestaj partoj de mamulo kune estas nomeblaj "intestaro".

Intesta mikrobioto aŭ intesta mikroflaŭro estas la aro de bakterioj kiuj vivas en la intesto, en rilato de simbiozo kaj de tipo de kunmanĝado kaj de tipo de mutualismo. Tiu aro formas parton de la normala mikrobioto. La granda majoritato de tiuj bakterioj ne estas damaĝaj por la sano kaj multaj estas profitaj, pro kio tiu intesta mikrobioto estas grava por la sana bonfarto de la organismo.

Vidu ankaŭ
----------

* digesta sistemo
* volvulo

* Kategorio Intesto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Erich von Stroheim kiel Sergius Karamzin en *Foolish Wives* (frenezaj edzinoj).
**Erich von Stroheim** (n. Erich Oswald Stroheim; 22a de Septembro, 1885 – 12a de Majo, 1957) estis aŭstri-usona reĝisoro, aktoro kaj produktoro, plej elstara kiel filma stelulo de la muta epoko, kaj poste kiel grava reĝisoro. Li mortiĝis en 1957 en Francio, je aĝo de 71.

El familio de judoj, Stroheim elmigris al Usono fine de 1909. Ĉirkaŭ 1914 li estis laboranta en Holivudo. Li eklaboris en filmoj en ties partoj sen multa teksto kaj kiel konsultanto pri la Germanaj kulturo kaj modo. Lia unua filmo, en 1915, estis *The Country Boy* kie li ne estis listigita. Lia unua listigita rolo estis en *Old Heidelberg*.

Li eklaboris kun D. W. Griffith, por eksterlistaj roloj en *Intolerance*. Aldone, Stroheim agadis kiel unu el multaj asistaj reĝisoroj en *Intolerance*, filmo memorita parte pro sia granda kvanto de duaranguloj. Poste, kiam Usono eniris en la Unua Mondmilito, li ludis rolojn de germanaj maliciloj en filmoj kiaj *Sylvia of the Secret Service* kaj *The Hun Within*. En *The Heart of Humanity*, li disrompas la butonojn el uniformo de flegistino per siaj dentoj, kaj kiam li estis ĝenia de ploranta bebo, li forĵetas ĝin trafenestre.

Post la fino de la milito, Stroheim ekverkis scenarojn kaj poste reĝisoris sian propran scenaron por *Blind Husbands* (blinda edzoj) en 1919. Li ankaŭ aktoris en la filmo. Kiel reĝisoro, Stroheim estis konata kiel diktatoreca kaj postulema, ofte kontraŭ siaj aktoroj. Li estis konsiderata unu el la plej grandaj reĝisoroj de la muta epoko, kreante filmojn kiuj reprezentas cinismajn kaj romantismajn rigardojn al la homa naturo. (En la filmo de 1932 nome *The Lost Squadron* (la perdita roto) Stroheim ludis parodion de si mem kiel fanatika germana kinreĝisoro kiu faras filmon pri la Unua Mondmilito kiu ordonas duarangulojn ludi mortintajn soldatojn "restu mortintaj!")

Referencoj
----------

1. ↑  Obituary Variety, 15a de Majo, 1957, paĝo 75.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Erich von Stroheim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Erich von Stroheim ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* The Stroheim Wing
* The Great Gabbo (Portreto de Erich)
* The Films of Erich von Stroheim, ToxicUniverse.com artikolo de Dan Callahan Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
* Blind Biographers: The Invention of Erich von Stroheim Arkivigite je 2006-04-18 per la retarkivo Wayback Machine
* Stroheim's Review of Citizen Kane, June 1941
* Bibliografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 587514
* GND: 118756001
* LCCN: n80010238
* VIAF: 76365463
* ISNI: 0000 0001 0917 2421
* LIBRIS: 279931
* SUDOC: 030722314
* BNF: 12208125b
* ULAN: 500396481
* NLA: 35584434
* NDL: 00652381
* BIBSYS: 90101663
* NKC: xx0029608
* BNE: XX1163476
 |
**Nombrevilla** [nombreBIlja] estas municipo de Hispanio, en la sudo de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Panoramo.
Nombrevilla estas municipa teritorio en la sudo de la komarko Daroka Kamparo inter tiu de Romanos oriente kaj tiu de Daroko okcidente. Pli precize ĝi limas kun Daroca, Retascón, Villarroya del Campo, Romanos, Lechón, Anento kaj Villanueva de Jiloca. Ĝi estas proksime de la deklivaroj de la Iberia Sistemo ene de la depresio Teruel-Calatayud oriente de la valo de Jiloca. La altitudo de la teritorio gamas inter 850 m ĉe la torento San Julián ĝis 1046 m ĉe la vertico Anento. La klimato estas seka kaj malvarma. 

La loĝloko Nombrevilla mem estas je 80 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 921 msm. Ĝi estas tute inter Daroko okcidente kaj Romanos kaj Lechón oriente sur la aŭtovojo *Autovía Mudéjar*.

Historio
--------

La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Nombrevilla kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 35 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo, krucmonumentoj, kaj naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802465
* VIAF: 316734510
 |
La lago Pozzillo kaj fone la vulkano Etna, vidata de loka kanada soldata tombejo
  

**Lago Pozzillo** estas lago en centra Sicilio apud la komunumo Regalbuto en la provinco Enno, konstruita per fortika betona akvobaraĵo sur la rivero Salso (alfluanto de la Simeto) proksime al Regalbuto. Ĝi situas en la centro de la insulo, inter la lastaj branĉoj de la Ereaj montoj kaj la Nebrodaj montoj.

La lago ricevas la akvojn de Salso ankaŭ kolektante tiujn de la riveroj kiuj descendas el la ĉirkaŭaj altecoj. Ĉie ĉirkaŭe ĝi disvolvis arbaron plejparte el eŭkaliptaj arboj. Pozzillo havas kapaciton de 150 milionoj da kubaj metroj da akvo, kies uzo estas parte por loka agrikulturo. Ĉirkaŭ la lago aperis kelkaj sportaj instaladoj; aldone al plurfoca sporta centro, remado estas praktikita, sporto de kiu la akvorezervujo estas unu el la fokusoj ĉe la regiona nivelo, kun dekoj da kuroj ĉiujare, kaj gravaj naciaj eventoj. Projekto pri parko estas planita, la Regalbuto-parko, sed tio ĝis neniam vidis lumon.

* Kategorio Lago Pozzillo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Vidu ankaŭ al apartigilon Tesa.

**Tésa** [tEŝa] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Szob.

Kirko de Tésa

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 4 km²
* Loĝantaro: 90
* Poŝtkodo: 2635
* Telefonprefikso: 27

Geografio
---------

La vilaĝo situas inter montaro Börzsöny [borĵonj] kaj rivero Ipel, laŭ traira flankovojo, for de ĉefvojo kaj fervojo. Proksime estas urbo Šahy en la alia flanko de rivero, ĝuste kontraŭe estas Lontó.

Historio
--------

La unua skriba mencio estis en 1211. Dum la turka erao la setlejo senhomiĝis, poste refondiĝis, sed iomete for. En la 18-a jarcento kastelo kaj preĝejo konstruiĝis. Baldaŭe en la kastelo estis gastoj Sándor Petőfi kaj Mór Jókai. En 1920 la komunumo trovis sin ĉe la nova landlimo kaj perdis kontaktojn kun la natura centro Šahy. Nuntempe ekfunkciis eta limotrapasejo, kie oni povas trairi perpiede, bicikle aŭ rajdante escepte vintron.

En Tésa migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo de Sankta Triunuo kun tombo de Lajos Boronkay

Famuloj
-------

En Tésa mortis politikisto Lajos Boronkay.
**Téseny** [tEŝenj], kroate **Tišnja** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Sellye.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 12  km²
* Loĝantaro: 340
* Poŝtkodo: 7834
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 45°56′55″N 18°02'60″E

Situo
-----

Téseny havanta nur unusolan straton situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Szentlőrinc troviĝas 13, Sellye 22, Harkány 23, Pécs 25, Szigetvár 26, Siklós 27 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1330 laŭ tiama hungara ortografio *"Tesen"*. En la 16-a jarcento la vilaĝo disiĝis al Granda kaj Malgranda Téseny-oj. La lasta vilaĝeto senhomiĝis, sed la alia travivis la tutan turkan regadon. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, sportejo, interretejo, kuracejo (monate po 2), migra poŝto, la ceteraj servoj estas alireblaj en Baksa.

Vidindaĵoj
----------

* sonorilostablo

Fontoj
------

* [*rompita ligilo*]
**Guĝrat** (urdue گُجرات‎) estas universitata urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), kie ĝi estas sidejo de la samnoma kantono.

Studentoj en Guĝrat

Bazaj informoj
--------------

* areo: km²
* supermara alteco: 13 m
* loĝantaro: 390,533 (2017)
* horzono: UTC+ 5 (PKT)
* poŝtkodo: 50700
* telefonkodo: (+92) 053

Geografio
---------

Guĝrat situas laŭ rivero Ĉenabo, ĉe la alia riverbordo Vazirabad troviĝas. Lahoro troviĝas 117, Rawalpindi 148, **Islamabado** 157, Fajsalabado 159, Peŝavaro 284, Multano 363, Kveta 718, Sukur 739, Hajderabado 973, **Karaĉio** 1100 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La areo de Guĝrat estis loĝata jam antaŭ la Mogola Imperio tiam havanta la nomon Ĥvaspur, sed laŭ onidiro Guĝrat ekzistis kaj estis detruita de mongoloj en 1303. Dum la Mogola Imperio Guĝrat estis ĉirkaŭita de muro kun 5 pordegoj, el kiuj nur unu postvivis la historiion, en 1580 fortikaĵo konstruiĝis. Post disfalo de la Mogola Imperio persoj prirabis la urbon en 1707. Ne multe poste en 1741 la urbo estis kaptita fare de tribo el regiono de Rawalpindi, en 1765 sikoj regis tie, eĉ ĝuste ĉe Guĝrat ili venkis la afganojn en 1797. Sub la brita dominado (1849-1947) la urbo iĝis municipo en 1867. 

Fortikaĵo de Guĝrat

Ekonomio
--------

Kune kun la proksimaj urboj Sialkot kaj Guĝranvalo Guĝrat formas parton de la tiel nomata Ora Triangulo de industriaj urboj kun eksport-orientitaj ekonomioj. La manufakturoj produktas meblojn, potojn, elektrajn kaj kotonajn varojn, ŝuojn, latunajn vazojn kaj tapiŝojn. Kanalo prizorgas la irigacion por kreskigi tritikojn kaj legomojn.

En Guĝrat kampuso kun kolegioj funkcias.

Klimato
-------

Guĝrat situas en duonarida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (BSh) kun influo de musono. La averaĝa jara temperaturo estas 24 °C. La varmo kulminas en junio averaĝe kun iom pli, ol 40 °C. La averaĝa jara precipitaĵo estas 703 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, tamen julie kaj aŭguste la musono portas pluvegon.

Bildoj pri GuĝratPonto
Kolegio
Kolegio
Inundo
Tombo

Trafiko
-------

Guĝrat kuŝas laŭ ĉefŝoseo inter Rawalpindi kaj Lahoro, krome estas multe da vojoj al la prosima regionoparto. En Guĝrat servas la flanka fervojo Rawalpindi-Lahoro. La urbego havas ponton tra la Ĉenabo.

Vidindaĵoj
----------

* moskeo
* fortikaĵo

Fontoj
------

* WikiTrans
*
Laǔ NPIV, **intimeco** estas persona ento ne aperanta ekstere, nepublika kiel intimaj sentoj kaj ankaŭ estas karakterizaĵo de profunde komunaj sentoj kaj plena konfido kaj senĝeneco kun aliaj.

La difino de intimeco estas malsimpla, ĉar ĝia signifo varias kaj inter diversaj personoj kaj trans tempo. En kelkaj rilatadoj, intimeco estas implicita kun koito kaj simpatio eble ligiĝas aŭ konfuziĝas kun amoraj sentoj. En aliaj rilatadoj, intimeco pli temas pri kunpartigitaj momentoj anstataŭ amoro. Ĉiukaze, intimeco estas ligita kun simpatio inter la rilatano.

Ĉi tio ne estas klara difino sed eĉ sen specifa difino, ŝajnas ke intimeco kaj sanaj rilatadoj estas interdependantaj. Ja, intimeco estas baza ero de amikeco kaj unu el la fundamentoj de amo.

La ĉefaj formoj de intimeco estas emocia intimeco kaj korpa intimeco. Intelekta intimeco, familiareco kun la kulturo kaj interesoj de persono, estas komuna inter amikoj. Membroj de religiaj aŭ filozofiaj grupoj eble ankaŭ sentas "spiritan intimecon" pro ilia komuna kredaro.

Oni ankaŭ povas identigi intimecon kiel pli profunda kono de iu, kono pri multaj diversaj aspektoj de persono aŭ kiel proksima sento kun tiu, kiu respondus simile en iaj situacioj, pro la multaj spertoj oni havis kun tiu.

Vidu ankaŭ
----------

* Individuo
* Intima lubrikaĵo
* Privateco
* Pudoro

* Intimeco en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Erich OHSER** (naskiĝinta en la 18-a de marto 1903 en Adorf-Untergettengrün apud Plauen, mortinta la 6-a de aprilo 1944 en Berlino) estis germana libroilustristo, karikaturisto kaj gazetara desegnisto.

Vivo
----

Post la trejnado kiel seruristo li frekventis la *Akademion pri Grafikaj Artoj kaj Librometioj* en Leipzig. Lia posta amiko Erich Kästner peris por li la unuajn mendojn por ilustraĵoj en la gazeto *Plauener Volkszeitung*. Ekde 1927 li vivis en Berlino, kie li deĵoris kiel desegnisto por la socialdemokrate orientita libroklubo *Büchergilde Gutenberg* kaj por pluraj berlinaj revuoj.

Post la potencakiro de la nazioj en 1933 la komunaj kreitaĵoj de Ohser kaj Kästner nuligitis okaze de la librobruligado de la nazia kanajlaro en 1933. Krome oni fakte malpermesis al li labori per la neakcepto al la *Regna Asocio de Germanaj Gazetaraj Ilustristoj* (germane: *Reichsverband der deutschen Pressezeichner*). Nur kiam la gazeto *Berliner Illustrierte* por nova bildoserio ne trovis taŭgan ulon li rajtis esceptokaze denove labori.

Sub la pseŭdonimo ***e. o. plauen*** (elektita laŭ la urbo kie li pasigis la junulecon) li desegnis ekde la fino de 1934 la serion *Patro kaj filo* (germane: *Vater und Sohn*), unu el la plej sukcesaj germanaj bildoserioj. En 1942 li kreis kune kun Manfred Schmidt la unuan veran desegnitan trukfilmon el Germanio kun la titolo *Armer Hansi*.

Sub premo li kunlaboretis kontraŭvole en la propagando nazia kaj komencis desegni por la gazeto *Das Reich* karikaturojn de la malamikaj soldatoj.

Pro kritikoj pri la reĝimo en malaproba maniero li estis malliberigita. En la antaŭvespero de sia apero antaŭ la juĝistoj de la *Popola Tribunalo* li mortigis sin en la ĉelo.

Literaturo
----------

* Detlef Manfred Müller: *Erich Ohser – e.o.plauen (1903–1944) – Der politische Zeichner. Annäherung an eine Künstlerexistenz in ‚Weimarer Republik’ und ‚Drittem Reich’*. Katalogessay, Vogtlandmuseum Plauen, Plauen 2004.
* Detlef Manfred Müller: *Erich Ohser – e.o.plauen (1903–1944) – Vater und Sohn & die Berliner Illustrirte Zeitung der Jahre 1934–1937. Ein Idyll mit dpppeltem Boden?* Katalogbuch, Galerie e.o.plauen, Plauen 2009.
* Eva Züchner: *Der verschwundene Journalist. Eine deutsche Geschichte*. Berlin Verlag, Berlin 2010, ISBN 978-3-8270-0896-1, S. 222–230.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Erich Ohser en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Erich Ohser en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Hejmpaĝo de la Fondaĵo Erich Ohser-e.o.plauen.
* Kelkaj episoderoj de la komikso *Vater und Sohn*.
* Listo de verkoj pri kaj de Ohser.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 465871
* GND: 118594958
* LCCN: n84239357
* VIAF: 95264118
* ISNI: 0000 0001 1031 4634
* SUDOC: 050228528
* BNF: 17143867b
* ULAN: 500078735
* RKD: 268803
* NKC: pna2005261972
* BNE: XX1580090
 |
**Erich KÖHLER** (naskiĝinta la 27-an de junio 1892 en Erfurto, mortinta la 23-an de oktobro 1958 en Wiesbaden) estis germana politikisto kaj ekonomikisto.

Naskiĝdomo en Erfurto

Vivo
----

Post studo de politika ekonomiko, ŝtatsciencoj kaj komerca juro en Marburgo, Berlino, Leipzig kaj Kiel, Köhler soldatis dum la Unua mondmilito inter 1914-18. En 1919 li doktoriĝis pro la defendo de la temo *Beziehungen der thüringischen Industrie zum Weltmarkt*. Inter 1919-1933 li estis afergvidanto de la Ligo de la dungantoj en Kiel, de la Havena entreprensocieto (samloke) kaj de la Landa asocio de la nordokcidentgermana metiista ligo. Li apartenis (estante membro de la partio "Deutsche Volkspartei / DVP") al la landa estrarano de tiu ĉi partio en Ŝlesvigo-Holstinio kaj al la berlina centra estrarano. En 1933 li maldungitis ĉiufunkcie edziniginte judinon. Inter 1939-45 li laboris kiel asekuragento, post longa tempo de senlaboreco. Je la fino de la Dua mondmilito oni ŝparis al li areston fare de Gestapo pro lia kompleta korpa kolapso.

Post la Dua mondmilito
----------------------

En 1945 Köhler estis kunfondinto de la Kristandemokrata Unio de Germanio (CDU) en Wiesbaden. Inter 1945-49 li estis ĉefa afergvidanto de la Ĉambro porindustria kaj porkomerca en Wiesbaden. En 1946 li ekapartenis al la Landa parlamento de Hesio, kie li estris la CDU-frakcion. Inter 1946-49 li estis vicestro de la CDU de Hesio. Li elektitis en 1947 estrarano de la Laborrondo de ĉiuj CDU kaj CSU-organizoj de Germanlando. Inter 1947-49 Köhler estis prezidanto de la Duzona ekonomikonsilio en Frankfurt am Main. En 1947-50 li estis estro de la Administra konsilio de la Landa centrala banko de Hesio. Al la germana parlamento Bundestag Köhler apartenis kiel deputito inter 1949-47, kie li estis en la komitato pri ekonomia politiko, mono kaj kreditado kaj en la speciala komitato pri la Londona Ŝuldopakto.

En 1949 li elektitis (en la 7.9.) prezidanto de la unua germana Bundestag. Sed lia estrado ofte kritikitis kaj plurfoje oni demandis lin rezigni. Post nervaj kolapsoj en la julio de 1950 lia frakcio igis lin rezigni (16.10.). En 1953 li iĝis denove membro de Bundestag.

Li honoritis per la premio "Großes Bundesverdienstkreuz mit Stern und Schulterband" en 1957. Pro sanecaj kialoj li ne plu kandidatis poste por Bundestag.

Fonto
-----

* Biografio ĉe Haus der Geschichte

* Kategorio Erich Köhler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 538791
* GND: 129496901
* VIAF: 112650150
* ISNI: 0000 0001 1005 5855
 |
**Erich Hartmann** (19.IV.1922 – 20.IX.1993) estas germana flug-aso dum la dua mondmilito. Li estas fama pro tio, ke li pafis plej multe da malamikaj aviadiloj (352, kvankam lia aĝo estis nure apud 20 jaroj). Militis li ĉe la orienta fronto.

Uzis li la ĉasaviadilon Messerschmitt Bf 109.

Post milito usonanoj donis lin al Sovetunio laŭ paktoj de Jalta konferenco.
Tuj post ĉi tio Hartmann ekkonis teruran konduton de sovetaj soldatoj kontraŭ germanaj civilanoj (li rakontis, ke li vidis perfortojn, li rakontis, ke li vidis ankaŭ, ke oni pendumis kulpajn soldatojn sen tribunalo).
Sovetunio decidis puni lin je 25 jaroj, kvankam li ne apartenis al SS. La klarigo estas: "Hartmann teroris sovetan ekonomion, ĉar li pafis multajn aviadilojn".
Danke al la estraro de FRG Hartmann reliberiĝis ĝis fino de sia puno, en la 1955a jaro, sed li perdis 10 jarojn.
Dum mallibero Hartmann kondutis heroe. Li, ekzemple, protestis kontraŭ tro malfacila laboro (pro ĉi tio Sovetunio eĉ decidis plilongigi lian punon al 50 jaroj). Hermann Graf proponis al Hartmann eniĝi armeon de GDR, sed Hartmann ne konsentis. Krome, Hartmann unufoje batis sovetan puniston, kiu kruele kondutis kontraŭ li.

Dum milito Hartmann jam kaptitis de sovetaj soldatoj, sed li sukcesis eskapi (li aktoris vundita kaj sovetaj soldatoj portis lin kuŝanta, sed dum unu el apudaj eksplodoj li subite ekstaris kaj kuris) .

Post milito li instruis por NATO kaj uzis la faman jetan ĉasaviadilon Sabre (oni eĉ pentris ĉi tiun Sabre same, kiel aspektis Bf 109 de la instruisto dum lia juneco).

* Kategorio Erich Hartmann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 416490
* GND: 118701827
* LCCN: n85125522
* VIAF: 120732658
* ISNI: 0000 0000 9604 3240
* ULAN: 500341061
* NDL: 00468022
* BIBSYS: 8019092
* NKC: jn19990003197
 |
Klejstogama floro de *Viola odorata*.
**Klejstogameco**  aŭ **aŭtomata mempolenado** priskribas la trajton de certaj plantoj por disvastiĝi per uzado de ne-malfermaj, mempolenantaj floroj.

Precipe ĉeestante ĉe ternuksoj, pizoj, kaj faboj, tiu konduto estas plej ĝeneraligita ĉe la poacoj, kvankam la plej granda genro de klejstogamaj plantoj estas fakte violo.

La pli komuna kontraŭaĵo de klejstogameco ("fermita edziĝo"), estas nomita ĉasmogameco ("malfermita edziĝo"). Virtuale ĉiuj plantoj kiuj produktas klejstogamajn florojn ankaŭ produktas ĉasmogamajn. La ĉefa avantaĝo de klejstogameco estas ke ĝi bezonas malpli da plantaj resurcoj por produkti semojn ol ĉe ĉasmogameco, ĉar disvolviĝo de petaloj, nektaro kaj grandaj kvantoj da poleno ne estas postulata. Tiu efikeco de klejstogameco estas speciale utila por semo-produktado en malfavoraj kreskejoj aŭ en malfacilaj cirkonstancoj. *Impatiens capensis*, ekzemple, estas vidita produkti nur klejstogamajn florojn post esti damaĝita de paŝtado, kaj ĝi povas subteni populaciojn en malfavoraj ejoj kun nur klejstogamaj floroj. La klara malavantaĝo de klejstogameco estas la fakto de mempolenado kiu povas subpremi la kreadon de genetike superajn plantojn.

Por genetike modifita (GM) kolzo, la sciencaj esploristoj, esperantaj minimumigi la miksadon de GM kaj ne-GM kultivaĵoj, klopodas uzi klejstogamecon por preventi genfluon. Tamen, provizoraj rezultoj de Co-Extra, projekto ene de eŭrop-unia esplorprogramo, montras ke kvankam klejstogameco reduktas genfluon, ĝi ne estas nuntempe kohera fidinda ilo por biologia regado : kaŭze de certa nestabileco de la klejstogameca trajto, iuj floroj povas malfermiĝi kaj liberigi genetike modifitan polenon.

Referencoj
----------

1. ↑  esperante Plena Ilustrita Vortaro 2002, p. 559
2. 1 2   angle Meeuse, Bastiaan and Sean Morris. 1984. The sex life of flowers. New York, NY: Facts on File Publishers. pp 110-111.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* angle Co-Extra research on genetically modified, cleistogamous rapeseed Arkivigite je 2011-07-20 per la retarkivo Wayback Machine