recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Calzada del Coto** [kalZAda delKOto] estas municipo en la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Sahagún*, en la sudoriento de la provinco. *Calzada del Coto* estas komprenebla etimologie kiel *Vojo de la Ĉasrezervejo* alude al ĉasrajto de monaĥejo de Sahagún.

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de Sahagún* sudoriente, rozkolore.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Calzada del Coto kaj Codornillos, okupas totalan areon de 56,03 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 217 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 700 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 53 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759707
* VIAF: 316734446
 |
Akvo fluas tra la mallarĝa akvokolo el Kaspia Maro (maldekstre) al Karabogazgol.
Kaspia Maro vidita el orbito. Karabogazgol videblas ĉe orienta bordo de la Maro (dekstre).
**Karabogazgolo**, alternative **Karabogazgol** aŭ **Kara-Bogaz-Gol** (en turkmena *nigra lagokolo*) estas neprofunda inundata depresio en la nordokcidenta angulo de Turkmenio. Ĝi formas lagunon ĉe la Kaspia Maro kun surfaca areo de ĉirkaŭ 18 000 km². La akvo profundas ĝis 4–7 m kaj montras grandan sal-entenon de ĝis 34 % (kompare al 3,5 % de la averaĝa marakva saleco).

Ĝi estas separata el la Kaspia Maro mem, kiu kuŝas tuj okcidente, per mallarĝa, rokeca kresteto kiu havas tre mallarĝan malfermejon en la roko tra kiu la akvo el la Kaspia Maro fluas, farante akvofaleton en Karabogazgolon (de tie la nomo de la golfeto – "Forta Lagokolo" en la turkmena – venas). La akvovolumeno de la golfeto fluktuas laŭsezone kun la Kaspia Maro; foje ĝi iĝas granda golfo de la Kaspia Maro, dum aliajn fojojn ties akvonivelo falas draste.

La urbo Karabogaz (iam *Bekdaş*) kuŝas ĉe la bordo, ĉirkaŭ 50 km norde de la kanalo inter la ĉefa Kaspia baseno kaj la laguno Karabogazgolo. La urbo havas ĉirkaŭ 10,000 loĝantojn.

Karabogazgolo (dekstre) videbla el ponto sur bariero separanta ĝin disde la Kaspia Maro (maldekstre).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Karabogazgolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Google Maps montras la fluon ĉe la kolo
* 

41° 21′ 07″ N 53° 35′ 43″ O﻿ / ﻿41.35194 °N, 53.59528 °O﻿ / 41.35194; 53.59528 (mapo)
**Hárskút** (hArŝkUt) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Veszprém. La loknomo signifas: tilio-puto.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 35 km²
* Loĝantaro: 650
* Poŝtkodo: 8442
* Telefonprefikso: 88

Situo
-----

La vilaĝo situas inter arbaroj en montaro Bakony, laŭ traira flankovojo. Tiu vilaĝo estas la plej alta vilaĝo de la regiono.

Historio
--------

Dum la historio **Hárságy** (hArŝAdj) estis ekstera parto de Szentgál, **Gyertyánkút** estis ekstera parto de Lókút. En 1900 ambaŭ eksteraj partoj kontaktiĝis kaj formis novan vilaĝon en 1956. En 1947 la germanoj estis deportitaj al Germanio. Dum la socialismo ŝtata bieno formiĝis el la kampoj, krome ankaŭ kolĥozo ekde 1959. En 1962 la vilaĝo ricevis kurenton, en 1971 akvodukton, en 1988 telefonan reton. Inter 1968-1991 ĝi iĝis kunula vilaĝo de Herend.

### Hárságy (=tilio-lito)

La komunumo en la 15-a jarcento apartenis al fortikaĵo de Nagyvázsony kaj al abatejo. Onidire Matiaso la 1-a ofte ĉasadis tie. En 1820 la komunumo havis propran lernejon.

### Gyertyánkút (=karpeno-puto)

La unuaj loĝantoj okupiĝis pri farado de kaŭstika kalko ekde ĉirkaŭ 1780. La lernejo ekfunkciis en 1884. La renovigita konstruaĵo funkcias nun ankaŭ preĝejo.

Komunumoj pri *kút* (= puto) en Hungara reĝlando
------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bakonykúti | Cserkút | Feketekút | Forráskút | Hárskút | Hárskút | Hercegkút |
| Hidegkút | Kadarkút | Kardoskút | Kékkút | Kerkakutas | Keszőhidegkút | Kiskutas |
| Kőkút | Kutas | Kútfalva | Lókút | Mélykút | Nagykutas | Nagysomkút |
| Némethidegkút | Örménykút | Pesthidegkút | Salköveskút | Sókút | Sóskút | Székkutas |
| Széleskút | Szentistvánkút | Szentkút | Úrkút | Zalaköveskút |  |  |

* Kategorio Hárskút en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Calzada de los Molinos** [kalZAda delosmoLInos] estas municipo en la centro de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*. La loknomo *Calzada de los Molinos* estas komprenebla etimologie kiel Ŝoseo de la Muelejoj. Tiukadre aperas en la supra duono de la blazono simboloj de la Jakoba Vojo kaj en la malsupra duono tri muelradoj.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 25,98 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 317 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 200 loĝantojn el la jaro 1910; sed poste estabiliĝis dum la lastaj jardekoj. Ĝi distas 43 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Ĝi estas proksime al loĝlokoj Villotilla, Bustillo del Páramo kaj Carrión de los Condes, el kiuj tiu lasta estas la plej proksima al Calzada.

Historio
--------

Estas restaĵoj de romia setlado. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Estis rilato al la Jakoba Vojo. La fono devis okazi dum la regado de Sanĉo la 2-a de Kastilio, ĉe la aktuala loko de la konata kiel Abatejo de Benevívere (nuntempe de privata posedo), kaj poste la domaro iom post iom translokiĝis al la aktuala setlejo. La plej frua mencio de Calzada de los Molinos datas de la epoko de la reĝo Alfonso la 8-a, nome de 1176. 

La iama ekonomio estis ligita al muelejoj unue por greno, poste por lanindustrio kaj poste por generado de elektro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, sunfloroj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Santiago, ŝajne iama sinagogo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771346
 |
**Charlotte Speir Manning** (naskonomo **Charlotte Solly**) (1803–1871) estis brita feministo, verkisto kaj edukisto. Ŝi verkis librojn pri Barato kaj estis la unua estro de Girton College, Universitato de Kembriĝo. Ŝi ankaŭ estis prezidento de la virina diskutgrupo la Kensington Society (socio Kensington).

Vivo
----

Charlotte Solly naskiĝis en 1803, en Leyton, Essex, filino de la komercanto Isaac Solly. Ŝi havis naŭ gefratojn.

En 1835, ŝi edziniĝis kun William Speir, brita kuracisto kiu loĝis kaj laboris en Barato. Post lia morto, ŝi revenis al Londono kaj en 1857 ŝi edziniĝis kun James Manning (1781-1866), eminenta londona juristo kaj juĝo kiu aĝis 22 jarojn pli ol sia nova edzino. Li jam havis du filinojn el sia unua edziĝo, Charlotte Manning kaj Elizabeth Adelaide Manning.

En 1863, Speir Manning amikiĝis kun Emily Davies kaj aliĝis al komitato por akiri virinrajtojn pri *University Local Examinations* (Universitataj lokaj ekzamenoj). Poste, en 1865 fondiĝis diskutgrupo la Kensington Society (socio Kensington). Ĝi kuniĝis ĉe 44, Philmore Gardens en Kensington, Londono, la hejmo de ĝia prezidento, Charlotte Speir Manning. En 1869 fondiĝis nova virina kolegio en Hitchin - kiu fariĝos Girton College post translokiĝo apud Kembriĝo. Charlotte Speir Manning estis la unua estro de tiu kolegio.

Speir Manning ankoraŭ interesiĝis pri Barato, kaj ŝi fondis londonan branĉon de la *National Indian Association* (Nacia barata socio) kaj estis ĝia unua prezidento.

Ŝi mortis la 1-an de aprilo 1871.

Verkoj
------

Charlotte Speir Manning verkis la jenajn librojn pri Barato:

* Life in Ancient India (1856) (Vivo en antikva Barato)
* Ancient and Medieval India (1869) (Antikva kaj mezepoka Barato)

Ŝi sendis *Ancient and Medieval India* al John Stuart Mill kiu respondis tiel:

"Nenio povas esti pli laŭdinda ol via motivo por verki la libron - inspiri pli grandan respekton por la homoj de Barato en la mensoj de tiuj kiuj estas nomumitaj regi ilin."

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 337542
* GND: 1089678827
* LCCN: no92022584
* VIAF: 119083323
* ISNI: 0000 0001 1700 8429
 |
Temas pri la **Kurteno de la Jerusalema Templo** estas tiu ordinita kaj priskribita en la Eliro 26, 30-37: "30 Starigu la tabernaklon laŭ ĝia modelo, kiu estis montrita al vi sur la monto. 31 Kaj faru kurtenon el blua, purpura, kaj ruĝa teksaĵo, kaj el tordita bisino; artiste laboritaj keruboj estu faritaj sur ĝi. 32 Kaj pendigu ĝin sur kvar akaciaj kolonoj, tegitaj per oro kaj havantaj orajn hokojn kaj arĝentajn bazojn. 33 Kaj pendigu la kurtenon sub la hokoj, kaj enportu tien internen de la kurteno la keston de atesto; kaj la kurteno faru por vi apartigon inter la sanktejo kaj la plejsanktejo. 34 Kaj metu la fermoplaton sur la keston de atesto en la plejsanktejo. 35 Kaj starigu la tablon ekster la kurteno, kaj la kandelabron kontraŭ la tablo, en la suda parto de la tabernaklo; la tablon starigu en la norda parto. 36 Kaj faru kovrotukon por la pordo de la tabernaklo, el blua, purpura, kaj ruĝa teksaĵo, kaj el tordita bisino, kun brodaĵoj; 37 kaj faru por la kovrotuko kvin kolonojn el akacia ligno, kaj tegu ilin per oro, kaj iliaj hoketoj estu el oro; kaj fandu por ili kvin kuprajn bazojn."

Tiu enorma kaj tre arte ellaborita kurteno efektive hormanis la indikatan postenon de la Salomano Templo, detruita de babilona armeo kaj de la dua – heroda – Templo. Kutime tiu kurteno estis hebree dirita "Parokhet". 

La vualoj-kurtenoj en la Templo vere estis du, unu staris antaŭ la Altaro de la Incenso, kien la sacerdotoj aliradis ĉiutage; la alia dividis la zonon rezervitan al la sacerdotoj el tiu de la Sankta de la Santaĵoj, en kiun povis eniri nur la Supera Sacerdoto unufojon jare en la Tago de la Espiazioneààà. Estis tiu lasta la kurteno kiu rompiĝis. Kaj la sacerdotoj de la korto de la incenso ĝin trovis dividita en du, de la alto al la malalto. Sed la surprizo staras en la fakto ke temis pri drapo enorma. Alta kvazaŭ 20 metrojn kaj dika 10 centimetrojn. Diras historiisto Jozefo Flavio ke eĉ ne forto de du ĉevaloj, unu dekstre kaj la alia maldekstre, sukcesus ĝin disŝiri.

La templa kurteno kaj la Evangelioj
-----------------------------------

Marko 15, 38: "Kaj la kurteno de la sanktejo disŝiriĝis en du pecojn de supre ĝis malsupre".
Luko 23, 45: "kaj la kurteno de la sanktejo disŝiriĝis en la mezo".
Mateo 27, 51: "kaj jen, la kurteno de la sanktejo disŝiriĝis en du de alto al malalto".

Ĉu vere okazis tiu rompo?
-------------------------

Ĉar la evento estas registrita de la tri sinoktikoj, kvankam kune kun elementoj eble nur kapablaj montri la enormecon de la morto sur kruco de la Difilo, bibliistoj ĝenerale inklinas por la historieco de la rakontaĵo. Tamen ne mankas malsame opiniantoj.

Bibliografio
------------

* Katolikaj enciklopedioj:
	+ Enciclopedia\_Cattolica
	+ Cathopedia:Voci\_indispensabili
	+ Catholic\_Encyclopedia
* Il Timone n. 129 p. 20.

Vidu ankaŭ
----------

* Jozefo Flavio
* Vualo
* Kurteno
**Calvarrasa de Arriba** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Zona de Cantalapiedra y Las Villas. *Calvarrasa de Arriba* estas tradukebla etimologie al *Senarba Altebenaĵeto de Supro*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 25,73 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 603 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 200 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Ĝi distas 10,6 km de Salamanko, provinca ĉefurbo, pli proksima ol Calvarrasa de Abajo, sed laŭ pli malbona ŝoseo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753058
 |
**György Czuppon** [djordj cupon], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Czuppon György** estis hungara pastro, kanoniko, teologo, instruisto.

György Czuppon  naskiĝis la 25-an de aprilo 1755 en Felsőszopor (nuntempa parto de Újkér). Li mortis la 26-an de junio 1820 en Szombathely.

Biografio
---------

György Czuppon frekventis gimnazion en Sopron, poste li lernis teologion en Győr. Li pastriĝis en 1778, poste li estis edukisto en grafa familio. En 1786 li estis prefekto en seminario. Inter 1788-1804 li estis vilaĝa pastro, poste li instruis en diversaj lernejoj, poste li kanonikiĝis. Ekde 1808 li okupiĝis nur pri teologio.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Celeusma filiorum regni* (1791)
* *Promptuarium literaturae hebraicae theoretico-practicum* (1804)
* *Paralipomena Reflexionibus super exegesi biblica superaddita* (1817)
* *Valesii Florentis Sciagraphia de modalitate et tempore edendae versionis Hungaricae Bibliorum*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
En matematiko, la **grupa alĝebro** estas ĉiu el diversaj konstruoj por asigni al grupo (loke kompakta topologia grupo, aŭ grupo sen topologio, kio estas diskreta grupo) ringon aŭ alĝebron, tiel ke la grupa multipliko igas la multiplikon en la ringo aŭ alĝebro. Tiel ili estas similaj al la grupa ringo asociita al diskreta grupo.

Grupa alĝebro de finia grupo
----------------------------

Estu donita finia grupo *G*, difinu la grupan alĝebron *Cg* kiel la vektoran spacon super la kompleksaj nombroj, kun bazvektoroj {\displaystyle \{e\_{g}\}} korespondantaj al eroj {\displaystyle g\in G}. La alĝebra strukturo sur ĉi tiu vektora spaco estas difinita kiel

{\displaystyle e\_{g}\cdot e\_{h}=e\_{gh}}.
Prezento de la alĝebro *Cg* sur vektora spaco *V* estas la alĝebra homomorfio

{\displaystyle \mathbb {C} G\rightarrow {\mbox{End}}(V)}.
Tiel, prezento estas maldekstra *Cg*-modulo. Ĉiu grupa prezento {\displaystyle \rho :G\rightarrow {\mbox{Aut}}(V)} tiam etendas al alĝebra prezento {\displaystyle {\overline {\rho }}:\mathbb {C} G\rightarrow {\mbox{End}}(V)}. Tial, prezentoj de la grupo korespondas akurate al prezentoj de la alĝebro, kaj do, en certa senco, konsidero de la unua estas samtiel konsidero de la alia.

  


|  |  |
| --- | --- |
|  <!-- --> | Ĉi tiu artikolo enhavas dume forkomentitajn partojn de la teksto, ĉar ili ankoraŭ ne estas sufiĉe bonaj. Vi povas redakti la paĝon kaj plibonigi kaj malkomenti la forkomentitajn partojn. |
**Albert Inkpin** (1884, London - 1944) estis brita komunisto kaj la unua ĝenerala sekretario de la Komunista Partio de Grand-Britio (KPGB).

Li membriĝis en 1906 en Sociala Demokratia Federacio (SDF), kies posteulo estis la Brita Socialista Partio kaj Inkpin ties ĝenerala sekretario (1913). Pro ideologiaj malinterkonsentoj kun H. M. Hyndman, li forlasis la grupon en 1916 kaj formis KPGB, kies unua ĝenerala sekretario iĝis li.

Oni enprizonigis lin en 1920 je 6 monatoj pro porsoveta propagando. Sekvajare li iĝis honora prezidanto de Kominterno. 

Oni enprizonigis lin en 1925 denove pro organizado de striko. Lin sekvis en 1929 - kiel ĝenerala sekretario Harry Pollitt. Inkpin iĝis sekretario de Amikoj de la Sovetunio kaj Societo Hodiaŭa Rusio ĝis sia morto en 1944.

Referencoj
----------

* Graham Stevenson, *Compendium of Communist Biography Arkivigite je 2010-03-28 per la retarkivo Wayback Machine*
* Steve Reynolds, *The Early Years of the Communist Party of Great Britain - 1922-1925*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 136476
* LCCN: nb2007014103
* VIAF: 21670540
* ISNI: 0000 0000 4305 3787
* BNF: 17145539r
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Okraventra kolombo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Leptotila *Leptotila* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Okraventra kolombo** *Leptotila ochraceiventris*Chapman, 1914 |
|

 |
|
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Vundebla** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Okraventra kolombo  |

 |
| v • d • r |

La **Okraventra kolombo** (*Leptotila ochraceiventris*) estas granda specio de birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas turtojn kaj kolombojn. Ĝi troviĝas en Ekvadoro kaj Peruo.

Ties naturaj habitatoj estas tropikaj kaj subtropikaj sekaj arbaroj, tropikaj kaj subtropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, tropikaj kaj subtropikaj humidaj montararbaroj, kaj tre degraditaj iamaj arbaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo kaj malpliiĝo de populacio.

Ĝi estas precipe surgrunde loĝanta specio, ĝenerale solema aŭ trovebla en paroj, kun kelkaj observoj game ĝis sep grupe. Ili vivas averaĝe 4.2 jarojn. Oni konas malmultan informaron pri la aktiveco de tiu specio.

Temas pri bruneca kolombo kun okrecaj argilecaj nauncoj en subaj partoj kaj nuko, dum la flugiloj estas pli malhelgrizaj. La beko estas nigreca kaj la piedoj ruĝaj.

Notoj
-----

1. ↑   Ochre-bellied Dove (Leptotila ochraceiventris) (angle). Alirita 2019-09-10.
2. 1 2   The IUCN Red List of Threatened Species. Alirita 2019-09-10.
3. ↑   Ochre-bellied Dove - Introduction | Neotropical Birds Online. Alirita 2019-09-10.

Eksteraj ligiloj
----------------

* BirdLife Species Factsheet. Arkivigite je 2008-12-20 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 716293
 |
**György Czigány** [djordj cigAnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Czigány György** estis hungara ĵurnalisto, redaktoro, prezentisto. Lia konata filo estis Zoltán Czigány.

György Czigány
György Czigány naskiĝis la 12-an de aŭgusto 1931 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Czigány maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1949, dum li frekventis ankaŭ konservatorion. Li akiris pianistan-pedagogian diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1956. Lia ĉefinstruisto estis Pál Kadosa. Inter 1956-1976 li estis redaktoro en Hungara Radio, en la lastaj jaroj li estris la muzikan branĉon. Tiutempe li orgenis en Preĝejo Maria de la Neĝo (Budapeŝto). Inter 1976-1996 li havis muzikan postenon en Hungara Televizio. Li konstante publikigis poemojn, intervjuojn, eseojn. Li ricevis premiojn inter 1970- 2017. Li edziĝis en 1960, vidviĝis en 2008, lia edzino naskis 3 gefilojn en 1961, 1965 kaj 1970.

Liaj konataj programoj (elekto)
-------------------------------

* *Ki nyer ma?* (1969-2007)
* *Házimuzsika*
* *Zene, zene, zene*

Liaj poemlibroj (elekto)
------------------------

* *23 vers* (1971)
* *Álmok Ninivéből* (1983)
* *Fények a vizen – 77 vers* (1995)
* *Hála* (2006)
* *Kalitkám is madár. Összegyűjtött versek* (2013)
* *Költők, papok, lányok* (2020)

Liaj prozoj (elekto)
--------------------

* *A muzsika hullámhosszán* (eseoj, 1970)
* *Csak a derű óráit számolom...* (intervjuoj, 1981)
* *Mozarttal vacsorázok* (eseoj, noveloj, 1992)
* *Ezer mondat és karácsony* (2017)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio György Czigány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772388
* GND: 133698327
* LCCN: n82210993
* VIAF: 74000656
* ISNI: 0000 0000 7836 354X
* SUDOC: 098836714
* BNF: 13474396c
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
*Inditex* estas granda hispana firmao kaj unu el la plej gravaj dediĉitaj al vestaĵoj. Ĝin konsistigas preskaŭ cent entreprenoj kiuj produktas, disvendas kaj dezajnas. Amancio Ortega estas la fondinto kaj nuna prezidanto de Inditex. Li ankaŭ estas la plej riĉa homo en Hispanio.

Inditex estras pli ol 3000 vendejojn tutmonde kaj havas markojn kiel [*Zara*], *Massimo Dutti*, *Bershka*, *Oysho*, *Pull and Bear*, *Zara Home*, *Often* kaj *Stradivarius*. La plejmulto da vendejoj apartenas rekte al Inditex, dum aliaj estas sendepentaj kiuj subskribis vendo-licencon.
Ĉi tiu firmao estas multfoje prenita kiel modelo de efika administrado. Ĝi faras la tutan kreo-proceson de siaj vestaĵoj kaj disdonas ilin rapide, tial, ke ĝi adaptiĝas al la preferoj de la publiko.

La ĉefsidejo de Inditex situas en Arteixo, urbeto en Galegio en la nordokcidenta parto de Hispanio. Tie granda parto de la varoj estas faritaj. Alia granda centro situas en Elche,konata urbeto en la provinco Alakanto.

* Kategorio Inditex en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 173665
* VIAF: 134107647
* ISNI: 0000 0001 1098 3379
* BNF: 15126074f
 |
**Albert MARTH** (naskiĝis la 5-an de majo 1828 en Colberg; mortis la 5-an de aŭgusto 1897 en Heidelberg) estis germana astronomo.

Marth studis teologion, unue en la universitato de Berlino. Pro sia fortiĝanta intereso pri matematiko kaj astronomio li ekstudis astronomion ĉe Christian August Friedrich Peters en Kenigsbergo.

En 1853 li sekvis vokon de George Bishop al Londono. Tie li fariĝis asistanto de John Russell Hind. En 1854 li fariĝis lia posteulo en la Londona observatorio. La 1-an de marto 1854 li malkovris la asteroidon Amfitrito.

De 1855 ĝis 1862 li estis – kiel posteulo de Georg Rümker – asistanto de Tempel Chevallier en la observatorio de Durham. Poste William Lassell lin dungis kiel observanto en privata observatorio en Malto. De 1863 ĝis 1865 Marth malkovris proksimume 600 nebulozojn. Poste Marth loĝis ĝis 1883 ĉefe en Londono. En 1883 li estis dungita en la observatorio de Edward Henry Cooper ĉe Sligo, Irlando.

Siajn lastajn jarojn li pasigis en Germanio. Li mortis pro cancero.

* Kategorio Albert Marth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 134915
* GND: 117552364
* VIAF: 13087624
* ISNI: 0000 0000 1334 337X
* SUDOC: 202678172
 |
**György Csapó** [djordi ĉapO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csapó György** estas hungara drumisto. Lia patro estis János Csapó.

György Csapó naskiĝis la 17-an de junio 1955 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Csapó komencis konatiĝi kun frapinstrumentoj en Eger en aĝo de sep, post 5 jaroj li daŭris la lernadon en Miskolc, pli poste li studis en muzikarta mezlernejo, sed li studis ankaŭ private. Li akiris muzikistan permesilon (diplometon), poste li komencis drumadi en loka orkestro. Li aliĝis al Edda (rokgrupo) en 1974. Li estis membro ĝis 1982, poste li retiriĝis pro doloroj de spino. Tamen li partoprenis kelkfoje poste en nostalgiaj koncertoj de Edda.

Lia sola ŝlagro
---------------

* *Ahová eljutok* (1995, kunkomponisto kaj kun tekstopoeto)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun intervjuo kaj fotoj
* hungarlingva biografio kun intervjuo, foto kaj video Arkivigite je 2019-09-03 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 658841
 |
Malhelverde, fondintaj landoj de la G-77. Verde, aliaj membroj. Helverde, iamaj membroj.
La **Grupo 77**, **G-77** aŭ **grupo de la 77** estas grupo de disvolviĝantaj landoj cele helpi, subteni kaj apogi sin unu la alian en la debatoj de la UN.

Historio
--------

La G-77 estis kreata la 15-a de junio de 1964. Kiel ties nomo indikas, la grupo estis formata dekomende de 77 landoj, kvankam nune la nombro de la membroj estas 130. La G-77 realigas kunajn deklaraciojn pri specifaj temoj, kaj kunordigas programon de kunlaboro ĉe fakoj kiaj komerco, industrio, nutrado, agrikulturo, energio, krudaj materialoj, financoj kaj monaferoj. En 1988 la grupo adoptis la interkonsenton por sistemo ĝenerala de preferoj porkomercaj inter disvolviĝantaj landoj, kiu konsideras dogantarifojn, ĉefe pri agrikulturaj kaj industriaj produktoj. Ĉiujare la grupo realigas kunsidon de ministroj en Novjorko, kaj la decidoj adoptataj transmitiĝas al la regionaj delegitaroj de Ĝenevo, Parizo, Romo kaj Vieno, post kio oni atribuas specifan agadon al la agadkomitatoj. La financado de la grupo dependas el la kontribuoj farataj de la membroj.

* Kategorio Grupo 77 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Albert Heber LONGMAN** (24a de Junio 1880 – 16a de Februaro 1954), ofte nomita ankaŭ Heber Longman aŭ Heber Albert Longman, estis aŭstralia artikulisto kaj muzedirektoro de brita deveno.

Interesita en la natura historio de la areo, Longman kolektis botanikajn specimenojn kaj helpis establi la lokan klubon de kamponaturalistoj. En 1911 li publikigis libron – nome *The Religion of a Naturalist* – kiu montras lian filozofian sintenon kiel agnostikulo.

En 1911 Longman translokiĝis al Brisbano por ekhavi postenon kiel membro de la stabanaro de la Kvinslanda Muzeo, kie iĝis *Acting Director* en 1917 kaj Direktoro en 1918. Tie la ĉefa fokuso de liaj interesoj ŝanĝiĝis el botaniko al zoologio, speciale al paleontologio de vertebruloj, priskribante novajn genrojn de fiŝoj, maraj reptilioj, dinosaŭroj kaj marsupiulo. Li deziris fari la Muzeon pli edukan institucion, ol stokejo de fosilioj. Li akiris por la Muzeo kelkajn skeletojn de dinosaŭroj, inklude tiun de *Rhoesaurus Brownei*.

Li publikigis proksimume 70 artikolojn kiuj aperis en *Memoirs of the Queensland Museum*. Li verkis ankaŭ popularan kolumnon – nome *Nature’s ways* – en la gazeto *Brisbane Courier-Mail*.

Notoj
-----

1. ↑   Gill JCH (1986). 'Longman, Albert Heber (1880–1954)'. In: Australian Dictionary of Biography, vol. 10. Canberra: National Centre of Biography, Australian National University. Alirita la 9an de Novembro 2018.
2. ↑  "Heber Longman dead". Brisbane Telegraph (Qld. : 1948 - 1954). 1954-02-16. p. 3. Alirita la 9an de Novembro 2018.
3. ↑  Fallon, Patricia (2003). So hard the conquering: the life of Irene Longman. Dizertacio[*rompita ligilo*]. p. 110. Alirita la 9an de Novembro 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 623081
* GND: 142592587
* VIAF: 127449184
 |
**György Csanádi** [djordj ĉanAdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csanádi György** estis hungara juristo, altlerneja instruisto.

György Csanádi naskiĝis la 29-an de aŭgusto 1917 en Budapeŝto, li mortis la 16-an de septembro 1986 en Budapeŝto (laŭ alia informo la mortodato estas la 7-a).

Biografio
---------

György Csanádi maturiĝis en sia naskiĝurbo en 1935, post kvar jaroj li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány. Post la diplomo li havis neinstruan postenon samloke ĉe Károly Szladits, sed inter 1942-1944 li estis trudlaboristo. Post la mondomilito li estis prokuroro aŭ jurkonsilisto kaj en 1946 li akiris juĝistan-advokatan diplomon. Inter 1949-1951 li estis institutestro, sed ekde 1950 li ankaŭ instruis en Hungara Ekonomia Universitato, kie li estis docento (1952–1966), profesoro (1966–1985). Li estis ankaŭ katedrestro. Intertempe en 1957 li kandidatiĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio. Li estis tre aktiva dum prilaborado de la nova ekonomia mekanismo. Li pensiuliĝis en 1986.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Jogi személyek, bérlet, pénztartozás, kölcsön, kamat* (1941)
* *Új feladatok a kereskedelmi jogban* (1948)
* *Jogi ismeretek* (mezlerneja lernolibro, 1951)
* *Jogi ismeretek. 2.* (studenta lernolibro, 1951, denove inter 1952–1959)
* *Polgári jog* (studenta lernolibro, 1958)
* *A megbízási jogviszony egyes kérdései* (monografio kaj disertaĵo, 1959)
* *Polgári jog. I–II.* köt. (studenta lernolibro, 1960, 7-a eldono en 1984)
* *Das Eigentumsrecht im ungarischen Zivilgesetzbuch* (1963)
* *Munkajog (studenta lernolibro, 1975)*
* *Le statut juridique des enterprises en Hongrie* (1981)
* *Polgári jog* (tralaboro, 1992)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 712215
* LCCN: n87831569
* VIAF: 121362779
* ISNI: 0000 0000 8013 3612
 |
**Tesfaje Gebre Kidan Geletu** (naskiĝis ĉ. 1935, mortis la 2-an de junio 2004) estis generalo de Etiopio kiu estis la ŝtata prezidanto de Etiopio dum unu semajno fine de majo 1991. Lin en tiu pozicio antaŭis Mengistu Haile Mariam kaj sekvis Meles Zenavi.

Elmigrado de etiopiaj judoj al Israelo
--------------------------------------

En 1984-1985 dum la operaco «Moseo», Israelo alveturigis kelkmil da etiopaj judoj. Poste etiopa registaro bremsis elmigradon, strebante interligi tiun kun liverado de israelaj armiloj. Usono kaj Israelo ĉiam okazigis subpremadon al ĝi por liberigi elmigradon.

En aprilo 1990, kiam la etiopa armeo spertis gravajn malvenkojn, la usona prezidanto George H. W. Bush sendis al la lando delegacion sub estro de la eksa senatano de la ŝtato Minesoto *Rudi Boshvic* por intertrakti pri elveturigo de 16-18 miloj da etiopaj judoj. La 27-28 aprilo okazis renkontiĝo kun etiopaj aŭtoritatoj kaj usonanoj faris ĉion eblan por admoni la prezidanton Mengistu Haile Mariam forlasi la landon. Matene la 21-an de majo li eksiĝis kaj fuĝis al Zimbabvo.

Tuj poste la prezidanto George H. W. Bush petis la portempan prezidanton Tesfaje Gebre Kidan permesi elveturigon de la etiopaj judoj. La 24-an kaj 25-an de majo ene de 35 horoj per aviadiloj el Adis-Abebo estis transportitaj al Israelo 14 mil da judoj — tio nomiĝis la operaco «Moseo». Nur la 28-an de majo, post respektiva alvoko de Usono, trupoj de la Popola Fronto por la Liberigo de Eritreo eniris kaj rapide okupis sieĝitan de ili Adis-Abebon.

Tiel preskaŭ ĉiuj etiopiaj judoj, kiuj suferis pro la persekutado kaj politika subpremo, estis portitaj de Etiopio al Israelo de la israela registaro, kaj ili ankoraŭ vivas tie.

Referencoj
----------

1. ↑  *Evgenjev M.* S blagoslovenija Vaŝingtona // Azija i Afrika segodnja. 1992. N 12. p. 16-18. esperante (Je la beno de Vaŝingtono // Azio kaj Afriko hodiaŭ).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 640592
* GND: 1242426957
* VIAF: 5536163411741100360006
 |
**Albert HOCHLEITNER** (naskiĝinta la 30-an de januaro 1893 en Werfen-Blühnbach, mortinta la 8-an de majo 1964 en Vieno) estis aŭstra politikisto de ÖVP.

Vivo
----

Post frekvento de la bazlernejo en Rauris kaj de gimnazio en Salcburgo li pasigis la abiturientan ekzamenon en 1914. Post soldatado dum la Unua mondmilito li studis inter 1919 kaj 1923 agronomion en Vieno. Poste li iĝis direktoro en la Ĉambro por nutrado de Salcburgio kaj estis ekde 1931 deĵoranta en la federacia ministerio pri agrikulturo. Inter 1939 kaj 1945 li laboris en la privata ekdonomio. En 1954 li iĝis solene en Linz ano de la Kavalira Ordeno de la Sankta Tombo en Jerusalemo. Ekde 1914 li estis membro de la katolika studenta korporacio *KÖStV Austria Wien* ene de ÖCV.

Politika kariero
----------------

Inter decembro 1945 kaj decembro 1947 Hochleitner estis ministroprezidanto de Salcburgio. Pro neklaraj cirkonstancoj okaze de dono de la aŭstria ŝtataneco li retiriĝis. Priesplora komisiono poste trovis nenian kulpon ĉe Hochleitner. Ĝis novembro 1948 li ankaŭ anis ĉe Federacia Konsilio.

Honoroj
-------

* 1963: Großes Silbernes Ehrenzeichen für Verdienste um die Republik Österreich

Referencoj
----------

1. ↑  baptoregistro
2. ↑  listo kun ĉiuj honoritoj ekde 1952 (PDF; 6,9 MB)

Eksteraj ligiloj
----------------

* biografio ĉe la paĝaro de la aŭstria parlamento

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821334
* GND: 1168866375
* VIAF: 6103153954902605680003
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Okra troglodito** |
| --- |
|  |
| Okra trogloditoOkra troglodito |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Trogloditedoj *Troglodytidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Troglodytes* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***T. ochraceus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Troglodytes ochraceus****(Ridgway, 1882) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Okra troglodito  |

 |
| v • d • r |

La **Okra troglodito**, *Troglodytes ochraceus*, estas neotropisa specio de birdo de la familio de Trogloditedoj. Ĝi estas endemio kiu loĝas kiel reprodukta specio nur en Kostariko kaj orienta Panamo. Ĝi estis foje konsiderata samspecifa kun la Montotroglodito, *Troglodytes solstitialis*, de Sudameriko.

Ili reproduktiĝas en montaroj je 900 m al 2500 m altitude (foje ĝis 3000 m) en humidaj arbaroj de epifitoj kaj duonmalfermaj areoj kiaj arbarbordoj, altaj duarangaj arboj kaj paŝtejoj kun arboj. La tasforma nesto estas konstruita en amaso de epifitoj pendantaj el branĉo 5-15 m supergrunde en arbo. La ovoj estas kovataj nur de la ino dum ĉirkaŭ 2 aŭ 3 semajnoj antaŭ eloviĝo kaj la elnestiĝo okazas post ĉirkaŭ pliaj 2 aŭ 3 semajnoj.

Plenkreskulo de Okra troglodito estas 9.5 cm longa kaj pezas 9.5 g. Ĝi similaspektas kun la Domtroglodito, sed ĝi estas **pli brila kun larĝa flaveca superokula strio**. Ĝi havas palbrunajn suprajn partojn kun sablokoloraj subaj partoj, kiuj iĝas blankecaj en ventro. La flankoj de la kapo estas tre okraj, kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en latina scienca nomo kie *ochraceus* signifas precize *okra*. Junuloj estas similaj, sed havas pli palan superokulan strion kaj pli punktitajn subajn partojn. La alvoko de tiu specio estas maldika *pjjuu*, kaj la kanto estas miksaĵo de fajfoj kaj triloj.

Tiuj birdoj manĝas aktive en vegetaĵaro en paroj, familiaj grupoj aŭ kiel parto de manĝantaroj de miksitaj specioj. Ili ĉefe manĝas insektojn kaj araneojn plukitaj el branĉoj, arbotrunkoj aŭ implikaĵoj de musko, epifitoj kaj viteroj.

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |

* Stiles kaj Skutch, *A guide to the birds of Costa Rica* ISBN 0-8014-9600-4
Aĵpentraĵo de FeherAĵpentraĵo de Feher

**György Fehér** [djordj], france **Georges Feher,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fehér György** estis hungardevena franca pentristo, litografo.

György Fehér naskiĝis la 22-an de januaro 1929 en Miskolc (Hungario), li mortis la 10-an de decembro 2015 en Montcourt-Fromonville (Francio).

Georges Feher en sia ateliero en 2015
Georges Feher en sia ateliero
Vilaoj en Ibiza de Georges Feher
Fasadoj en Ibiza de Georges Feher

Biografio
---------

György Fehér akiris pentristan diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1949 Arkivigite je 2019-02-11 per la retarkivo Wayback Machine. Lia majstro estis István Szőnyi. Li pasis jarojn en Aŭstrio kaj Kanado, fine li vivis firme ekde 1954 en Francio. En Parizo li alproprigis la abstraktismon, lia unua sola ekspozicio okazis en 1959. Ekde la 1960-aj jaroj li ofte kreis litografiaĵojn kaj dum 2 jardekoj somere li pentris en Ibiza. Tamen li pentris jam ne abstraktismojn ankaŭ en Venecio. Li edziĝis en 1961, post 3 jaroj filino naskiĝis.

Liaj solaj ekspozicioj (elekto)
-------------------------------

* Parizo (1959, 1965, 1979, 1988, 1995, 2018)
* Nico (1961)
* Tokio (1968)
* Ibiza (1972)
* Madrido (1974)
* Fontainebleau (1996)
* Budapeŝto (2004)

Liaj grupaj ekspozicioj (elekto)
--------------------------------

* Parizo (1956, 1959, 1964
* Dallas (1961-1964)
* Ĝenevo (1966)
* Tokio (1967-...)
* Fontainebleau (1985, 2001)
* Budapeŝto (2007)

Liaj pentraĵoj (elekto)
-----------------------

* pluraj aĵpentraĵoj
* pluraj panoramoj pri Ibiza
* Composition abstraite
* Interieur a la biblioteque
* Nude
* ilustraĵoj al verkoj de Antoine de Saint-Exupéry kaj Paul Verlaine

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* pentraĵoj
* [*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio György Fehér (pentristo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767193
* VIAF: 199983467
* SUDOC: 09278626X
* RKD: 123335
 |



* Portalo pri Biografio
**Amasmortado de amfibioj** estas fenomeno observata de la 1980-aj jaroj, laŭ kiu multaj specioj de amfibioj estas en danĝero de formortiĝo.

La ora bufo estas konsiderata kiel ekstermiĝinta
Ekde la 1980-aj jaroj oni vidas la tutmondan amasmortadon de amfibioj kaj malgrandaj reptilioj. La amfibioj suferas je mortiga ĥitrida haŭtofungo (**ĥitridfungon**, *"Chytrid"*-fungon; **bd-fungon**: "*Batrachochytrium dendrobatidis*").
Ekde 1938 oni havas ranopreparaĵon de ungegorano kun la bd-fungo en Sudafriko.

2008 estis la jaro de la rano. En multaj landoj oni volas savi la ranojn per internaciaj "arkeo-projektoj" Oni povas sukcese kuraci la ranojn per medikamento en laboroj. Oni devas ĉiam desinfekti ĉiujn ilojn. Sed oni devos bredi 400 speciojn. Oni povus bredi unuan specion en ĉiuj zooj en multaj landoj. Multaj lokaj kaj internaciaj fakorganizaĵoj povus helpi bredi la ranojn en ĉiuj kontinentoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kunordigejo pri amfibio- kaj reptilojprotektado en Svisujo, Neŭŝatelo germane, france, itale
* Zoologia instituto germane, angle
* germane
* angle
* angle
* Arkeo-projektoj pri ranoj germane, angle, hispane
* angle
* Anfibioj ĉe la Mata Atlântica en Brazilo portugale

Vidu germanan Vikipaĝon: Batrachochytrium dendrobatidis

Referencoj
----------

1. ↑  jaro de la rano 2008 angle
**Albert Kiss** [kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kiss Albert** estis hungara juristo, profesoro.

Albert Kiss  naskiĝis la 2-an de novembro 1874 en Kecskemét. Li mortis la 1-an de julio 1937 en Szikra (ekstera parto de Lakitelek).

Biografio
---------

Albert Kiss akiris juran diplomon, ekde 1898 li instruis en jura akademio en sia naskiĝurbo. En 1905 li iĝis akademiestro, tiutempe li ankaŭ esploris helpe de stipendio en Berlino, Lejpcigo kaj Munkeno. Post 2 jaroj li instruis en Reĝa Jura Akademio (Kassa). En 1914 li ekinstruis en Universitato Erzsébet en Pozsony, kie en la studjaro de 1919 li estis dekano. Li travivis la ĉeĥan okupadon, poste li partoprenis en defendado pri interesoj de la hungara universitato. Pro ĉeso de la hungarlingva instruado li translokiĝis al Szeged, kie li estis publika ordinara profesoro en Scienca Universitato Ferenc József ekde 1921 ĝis sia morto. Li estis rektoro en la studjaro 1934.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az elévülés a magyar magánjogban* (1903)
* *Dolgozatok a magánjog köréből* (1911)
* *A római jog receptiója* (1935)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-06-03 per la retarkivo Wayback Machine
**Relajsa aŭtomata regado** estas fermitcikla aŭtomata regado per regulelemento, kiu havas nur unuon el du eblaj statoj en ĉiu tempo, kio estas la kazo per uzo de relajsoj aŭ valvoj.

La *kontrolada celo* por la procezo estas teni la *mezuradan procezan parametron* (la spaca temperaturo)
je la *dezirata valoro* (la dezirata temperaturo en la temperaturregulilo) malgraŭ la *perturboj*
(la varmperdo tra la spacvandoj). Por atingi ĉi tiun celon, la mezurata valoro per la temperatursentilo estas komparata kun
la dezirata valoro. La diferenco inter ambaŭ estas la *kontrolada eraro*, kiu estas uzita por kalkuli per
regulilo la *regulila eligaĵo* (kiu estas elektra aŭ pneŭmatika signalo). La ŝanĝo de regulila eligaĵo kaŭzas ŝanĝon de la *fina regulelemento* (la valvo), kiu sinsekve kaŭzas ŝanĝon de la *manipulita procezparametro*
(fluo de hejtaĵo al la hejtilo). Ĉi tiu ekzemplo, kiel ĉiuj aliaj en procesaŭtomacio, enhavas mezuradon, kalkuladon kaj agadon:

*Mezurado*:  

Spaca temperaturo Tspaco  

*Kalkulado*:  

1. Tspaco < Tdezirata valoro  

2. Tspaco > Tdezirata valoro  

*Agado*:  

1. Malfermu la valvon  

2. Fermu la valvon

Vidu ankaŭ
----------

* Procezaŭtomatigo
* Procezaŭtomacia algoritmo
**Margaret Alberta Armen**, naskita *Margaret Alberta Sampsell* (1921-2003), estis usona scenaristino kaj verkistino. 

Ŝia patro estis kirurgodentisto servanta en la United States Navy Dental Corps (dentista servo de usona mararmeo), pro tio, ŝi kreskiĝis en Panamo kaj Azio (Filipinoj, Japanio kaj Ĉinio), kie ŝi lernis la mandarenan.

Ŝi diplomiĝis pri anglalingva literaturo ĉe la University of California, Berkeley, kaj studis kreativan verkadon ĉe University of California, Los Angeles. La 30-an de junio de 1945, ĝi geedziĝis kun Garo Armen, oficiisto de mararmeo kaj ŝanĝis sian nomon. 

Ŝi laboris hejme, skribante gazetajn artikolojn kaj mallongajn rakontojn, antaŭ ol finfine komencis karieron ĉe televido verkante scenarojn por televiseriojn kiel *Dick Powell's Zane Grey Theatre* (1960), *The Rebel* (1961), *Lawman* (1960–62), *The Tall Man* (1962), *The Rifleman* (1960–63) kaj *The Big Valley* (1965–69). Ŝi ankaŭ estis verkis scenarojn al tri epizodoj de la originala Star Trek: "The Gamesters of Triskelion", "The Paradise Syndrome" (ambaŭ 1968), kaj "The Cloud Minders" (1969)

En 1970-a jardeko ŝi verkis scenarojn por du epizodoj de *Star Trek: The Animated Series*: "The Lorelei Signal" kaj "The Ambergris Element". Ŝi ankaŭ verkis por aliaj famaj televidserioj kiel *Ironside* (1973), *Cannon* (1975), *Baretta* (1977), *Barnaby Jones* (1977, 1978), *The Six Million Dollar Man* (1975), *Land of the Lost* (1974, 1975), *The Bionic Woman* (1978) kaj *Jason of Star Command* (1979). Ŝi verkis scenaron por televida filmo *The New Daughters of Joshua Cabe* (1976) por *ABC Movie of the Week*.

En la 1980-aj jaroj ŝi verkis por *Fantasy Island* (1981), *Flamingo Road* (1981) kaj *Emerald Point N.A.S.* (1983). Ŝia lasta laboro por televido estis la televidfilmo *The Hanging of Father Miguel* en 1984.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 633898
* LCCN: no2013122904
* VIAF: 87323106
* ISNI: 0000 0000 6029 8460
* BNE: XX1595291
 |
**Károly Somogyi** [kAroj ŝomodji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Somogyi Károly** estis hungara aktoro, komikisto. Lia origina familia nomo estis *Stärk* ĝis 1954.

Károly Stärk naskiĝis la 16-an de marto 1880 en Baja, li mortis la 9-an de februaro 1960 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Somogyi devenis el juda familio. Li studis en aktorlernejo de Gaja Teatro, poste li komencis sian aktoran karieron en teatra trupo de Aladár Szabadhegyi. Inter 1908-1911 li apartenis al teatro de Szatmárnémeti, poste al Hungarlingva Teatro en Pozono. Li batalis dum la 1-a mondmilito, iom poste li estis militkaptito. En la pacaj tempoj li revenis jam en Bratislavo, sed intertempe la ĉeĥoj jam malpermesis la hungarlingvan teatron, tial li ludis en migra trupo. Kelkfoje li estis ankaŭ reĝisoro. Li edziĝis en 1913 en Pozono.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Sándor Dénes: *A Bazilovits cég* (revuo)
* József Nyirő: *Jézusfaragó ember*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 749993
 |



* Portalo pri Biografio
Argentino estas unusola ŝtato, kie oni celebras la 8-an de junio **Tagon de Pola Setlinto** (hispane: "Día del Colono Polaco") kiel nacian feston ekde 1995. La tago memorigas la alvenon de la unuaj poloj komence de junio 1897. Okaze de tio en Buenos Aires, sub aŭspicioj de Pola Ambasado, Asocio de Poloj, organizaĵoj: *la Asociación Cultural Argentino Polaca* kaj *la Fundación Argentina*, okazas semajno de kulturaj aranĝoj dediĉitaj al Pollando kaj poloj.

En Pollando
-----------

En Pollando oni fiksis en 1929 Tagon de Pola Elmigrinto (Dzień Emigranta Polskiego) laŭ iniciato de Irena Puzynianka, la fondintino en 1926 de asocio "Opieka Polska nad Rodakami na Obczyźnie" (Pollanda Prizorgo pri Samlandanoj Eksterlande), celebratan novembre. En 1973 Konferenco de Pola Episkoparo dekretis la 3-an de majo tago de apartaj preĝoj intence de poloj loĝantaj eksterlande. La festo ne estis aprobata de la komunista registaro. Unu el pli grandaj manifestacioj okazis en 1981 sur Kastela Placo en Varsovio (ĝin partoprenis pli ol 2 mil personoj).

En la Tria Respubliko en 2001 la Senato voĉdonis, kaj en 2002 la Sejmo fine fiksis tagon la 2-a de majo kiel Tago de la Pola Diasporo kaj de Poloj Eksterlande, kaj la patronecon prenis la senato.
Sub nocio **marflua centralo** oni komprenas akvocentralon, kiu produktas el la natura marfluo elektran energion.

Nuntempe ekzistas malmultaj marfluaj centraloj:

* Seaflow (Bristol) - prototipo
* Kobold (Markolo de Messina) - prototipo
* Hammerfest (Norvegio)

*Seaflow* estis konstruita ĉe la marbordo de *Cornwall* en la markolo de Bristol en sudokcidenta Anglio.

Krom tio ekzistas tiel nomataj tajdocentraloj.

Seaflow
-------

  

La centralo kun nomo **Seaflow** estas projekto de la firmao Marine Current Turbines Ltd. en Bristol, instalado kaj testado estis planitaj por 2002-2006. Marflua turbino funkcias principe kiel ventoturbino, sola diferenco: la rotoro moviĝas sub akvo. Sur la mara surfaco troviĝas eta platformo, sur kiu troveblas observaj laboristoj kaj komputilo, kiu kolektas datenojn pri la helico. La rotoro havas du flugilojn kaj diametron de 11 metroj. Ĝi turniĝas 15-foje je minuto propulsita de la marfluo. Kiel ĉe ventoenergia instalaĵo la generatoro transformas la fluenergion al elektro.

La observado de *Seaflow* okazas tra centra servilo, en kiu kolektiĝas ĉiu datenoj.

La prototipo havas la nompovumon de 300 kW. La turo, sur kiu estas ekipita la rotoro, altas 50 m, havas la diametron de 2,5 m. ĝi estis lokumita profunde de 15 m en la mara fundo. Ĝi altas 5-10 metrojn super la marnivelo. La rotoraj flugiloj estas ŝanĝeblaj je 180°, tiel oni povas eluzi la kontraŭdirektajn marfluojn de tajdo. La prototipo ne havas aliron al la elektroreto.

Por observado de la rotoroj, ĝi estas hidraŭlike tirebla super la marnivelon.

La dua fazo de la SeaFlow-projekto nomiĝas **"SeaGen"** kaj celas atingi povumon de 1 MW por ĉiu pilono per muntado de du rotoroj kaj efikigo de rotoro por kaj fluso kaj malfluso. Tiu estu la prototipo por komerca uzo 

La tria fazo de la projekto (**"SeaGen-serio"**) realiĝu post 2006 kaj konsistu el instalado kaj funkciigado de la unua malgranda aro de 10 marfluaj turbinoj, kiuj kune donu 10 MW de vendebla energio. Parallele oni planas unuopajn sistemojn eksterlande, eble en norda Ameriko, sudorienta Azio aŭ Australio-Nov-Zelando depende de taŭga partnero, kiu evoluigas la teknikon en sia regiono sub licenca kontrakto.

  

En Eŭropo ekzistas 100 eblaj uzlokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Renoviĝanta energio
* Tajdocentralo
	+ La Rance (Francio)

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* Arkivigite je 2006-01-05 per la retarkivo Wayback Machine
* projektaj informoj pri Seaflow  Arkivigite je 2008-05-27 per la retarkivo Wayback Machine
**György CSÁSZKA** [djordj ĉAska], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Császka György** estis hungara romkatolika ĉefepiskopo, instruisto, membro de Hungara Scienca Akademio.

György Császka
György Császka  naskiĝis kiel *Császtka György* la 4-an de decembro 1826 en Hungara reĝlando, en vilaĝo Nyitraszerdahely (nuntempa Nitrianska Streda en Slovakio). Li mortis la 11-an de aŭgusto 1904 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Császka frekventis universitatojn en Nagyszombat kaj Vieno. Li pastriĝis en 1850 kaj li ekinstruis matematikon en gimnazio. Baldaŭe li vivis 3 jarojn en foraj regionoj de Habsburga Imperio. Ekde 1856 en Esztergom li akiris pli kaj pli altajn rangojn. Li iĝis episkopo en 1874, li apogis la edukadon, eĉ li fondis presejon. En 1891 li iĝis ĉefepiskopo en Kalocsa, en la sekvaj jaroj precipe la biblioteko riĉiĝis.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A dohányzás tilalmáról papnöveldékben* 1846
* *Viszonyszámi táblák* 1853
* *Oratio panegyrica in honorem angelici doctoris S. Thomae Aquinatis* 1874

Fontoj
------

* hungara biografio
* hungara biografio

* Kategorio György Császka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)