recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Sidejo de Eŭrokontrol en Bruselo.
La *European Organisation for the Safety of Air Navigation* (**Eŭropa organizo por la Sekureco de Aero-Navigacio**), ofte konata kiel *Eurocontrol* aŭ **Eŭrokontrol**, estas internacia organizo laboranta por realigi sekuran kaj certan aertrafikan administradon en tuta Eŭropo. Fondita en 1960, Eŭrokontrol nuntempe havas 41 membroŝtatojn kaj havas ĉefsidejon en Bruselo, Belgio. La organizo laborigas ĉirkaŭ du mil homojn kaj funkciigas kun jara buĝeto de pli ol kvincent milionoj da eŭroj.

Kvankam Eŭrokontrol ne estas agentejo de la Eŭropa Unio, la EU delegis partojn de siaj regularoj por ununura eŭropa ĉielo al Eŭrokontrol, igante ĝin la ĉeforganizo por kunordigo kaj planado de aertrafika kunordigo por ĉio el Eŭropo. La EU mem estas subskribinto de Eŭrokontrol kaj ĉiuj EU-membroŝtatoj estas aktuale ankaŭ membroj de Eŭrokontrol. La organizo kunlaboras kun naciaj aŭtoritatoj, aernavigaciaj teleliverantoj, uzantoj de civilaj kaj armeaj aerspacoj, flughavenoj, kaj aliaj organizoj. Ĝiaj agadoj implikas ĉiujn pord-al-pordajn aernavigaciajn servoperaciojn: strategia kaj taktika fluadministrado, regilotrejnado, regiona kontrolo de aerspaco, sekurec-dissekcitaj teknologioj kaj proceduroj, kaj kolekto de aernavigaciaj aferoj.

Notoj
-----

1. ↑  Eurocontrol: Annual Report 2014, p. 67  Arkivigite je 2016-03-12 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 20an de Aŭgusto 2018.
2. ↑  Eurocontrol, SES mandate on Standardised European Rules of the Air (SERA) implementing rule for airspace – Part A - COMPLETED, 31a de Januaro 2011  Arkivigite je 2018-06-21 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 20an de Aŭgusto 2018.
3. ↑  Eurocontro, Frequently Asked Questions (FAQ) on Eurocontrol,  Arkivigite je 2018-07-26 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 20an de Aŭgusto 2018.

* Kategorio Eŭrokontrol en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 616927
* GND: 90793-5
* LCCN: n82120716
* VIAF: 311025618
* ISNI: 0000 0001 1504 723X
* SUDOC: 034501541
* BNF: 12525167g
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas Monumento historia en vilaĝo Hajdúbagos (Hungario).

Historio
--------

Ŝajnas - estis katolika kirko en la vilaĝo jam antaŭ invado de la tataroj (1241). Tamen oni konas gotikan kirkon Sankta Gerardo el la 15-a jarcento. Pro la kontraŭturkaj bataloj ĝi detruiĝis, tiutempe la loĝantoj sevis la kalvinismon. En la 17-a jarcento la preĝejo estis renovigita, trakonstruita al kalvinisma preĝejo, la sakristio estis plene malkonstruita. Tiutempe estis aparta sonorilostablo. Pluraj renovigaj laboroj okazis en 1775 kaj 1768, pli poste en 1783 kampanilo estis konstruita. La nuna formo estas videbla post trakonstruo en 1805, tiam oni ligis la kampanilon kun la navo. En 1884 la turo estis plialtigita. En 1944 pro la bataloj la preĝejo denove ruiniĝis, la renovigaj laboroj finiĝis nur en 1970. Renovigaj laboroj okazis inter 1996–2001 kaj en 2014.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en la preĝeja korto. La turo estas kvadrata kun apogpilieroj kaj plene reliefas en la fasado. La turopinto estas bulboforma baroka. La navo finiĝas en oklatera absido kun 3 apogpilieroj. Interne mankas ankoraŭ la galerio.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Rezistiloj
**Rezistilo** estas malaktiva parto de elektra cirkvito, ideale karakterizita nur per rezistanco. Ĉi tio signifas, ke por ideala rezistilo ĉiam devas esti vera leĝo de Ohm: eka grandeco de tensio sur la rezistilo proporcias al kurento en ĝi *U(t)=R I(t)*. Realaj rezistiloj pli aŭ malpli proksimiĝas al la idealo: ili povas havi ankaŭ parazitan kapacitancon, parazitan induktancon kaj mallinearecan karakterizon pri la rilato tensio/kurento .

Ili havas kodon por scii la valoron de la rezistilo.

La kodo estas jenaj:

* 0 estas nigra
* 1 estas bruna
* 2 estas ruĝa
* 3 estas oranĝkolora
* 4 estas flava
* 5 estas verda
* 6 estas blua
* 7 estas purpura
* 8 estas griza
* 9 estas blanka

legataj de maldekstre al dekstre, la du unuaj koloroj konsistigas nombron de du ciferoj, la tria indikas potencon de dek, per kiu oni multobligu tiun nombron.

Do ekzemple, rezistilo de 4,7 kilomoj kodiĝas jene: flava, purpura, ruĝa.

Oni kalkulas tiel: 4,7 kilomoj estas 4700 omoj, do 47 x 100, kaj 100 estas 10 potenco 2, do pro tio la potenca koloro estas ruĝa.

Kaj estas kvara koloro por montri kiel preciza estas la valoro, sed la koloroj estas iom malsamaj kompare al la ĉi-supraj (ekzemple ili inkluzivas oran pri ± 5 %, kaj arĝentan pri ± 10 %…)

La valoroj de rezistancoj estas elektataj plejparte de specialaj serioj de preferaj nombroj E3, E6, E12, E24, E48, E96, E192.

Desegno de rezistiloj en skemoj
-------------------------------

### Cirkvitoj kun rezistiloj

En seria kunigado, la **rezistancoj** sumiĝas

R=R1+R2+R3+…+RN .

En paralela kunigado sumiĝas la **konduktancoj** (grandoj inversaj al la rezistancoj)

1/R=1/R1+1/R2+1/R3+…+1/RN .

En kazo de kompleksa cirkvito, oni disdividas ĝin en simplajn subcirkvitojn, kie rezistiloj estas kunigitaj jen serie, jen paralele, kaj anstataŭas ilin per unu nura ekvivalenta rezistilo, kalkulita laŭ la ĉi-supraj indikoj. Oni refaras tiun proceduron ĝis kiam la tuta cirkvito resumiĝas al unu nura rezistilo.

Noto: tiu metodo ne ĉiam efikas, kelkaj kompleksaj cirkvitoj ne povas esti kalkulitaj tiel (ekz. cirkvito en formo de kubo, kun rezistilo sur ĉiu eĝo.)

Tipoj
-----

Potenciometro (aŭ valormodifebla rezistilo) estas tipo de rezistilo kun tri kontaktoj. Ĝi havas glitan kontakton sur strio de rezista substanco. Per movo de la glitkontakto oni reguligas la rezistancon.

Termistoro estas rezistilo, kies rezistanco varias laŭ ĝia temperaturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Varistoro
* Elektra impedanco
* Termistoro

* Kategorio Rezistilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* 
* Arkivigite je 2006-09-01 per la retarkivo Wayback Machine
* An article describing many aspects of resistors, including materials, tapers, and color code (el Retarkivo 2008)
* "The Original Color Coded Resistance Calculator" (el Retarkivo 2006)

Tiu ĉi artikolo apartenas al la aro de la mil plej gravaj artikoloj

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 44921
* GND: 4169550-1
* LCCN: sh85041990
* BNF: 119775320
* NDL: 00572762
* NKC: ph737504
 |
**Pueblica de Valverde** [pŭeBLIka debalBERde] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Benavente y Los Valles, en la nordo de la provinco, sude de la Provinco Leono. *Pueblica de Valverde* estas etimologie tradukebla al *Vilaĝeto de la Verda Valo*.

Preĝejo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Bercianos de Valverde kaj Pueblica de Valverde, okupas totalan areon de 25,76 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 186 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 800 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 63 km de Zamoro, provinca ĉefurbo, 25 km de Benavente, 13 km de Tábara, 71 km de Puebla de Sanabria.

En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis al la Graflando de Benavente.

Plej grava enspezofonto estis agrikulturo (ĉerizoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755621
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Ratatouille (filmo). |

Bovlo de ratatujo kun pano
**Ratatujo** (france *ratatouille* [ratatuj'], plena nomo *ratatouille niçoise*, Nica ratatujo) estas tradicia franca provenca mikspoto el legomoj, kiu povas esti surtabligata kiel kompleta manĝaĵo akompanata de rizo, terpomoj, aŭ de simpla franca pano, aŭ kiel kroma manĝaĵo. Tomatoj estas la ĉefa ingredienco, kun cepoj, kukurbetoj (italaj), melongenoj, kapsikoj kaj ajlo. Ĉio estas kirlofritita aŭ brezita en olivoleo.

La nomo de la manĝaĵo estas derivita de la okcitana *ratatolha* (kp. francan *touiller*, kirli). La vorto *ratatujo* ankaŭ estas uzata en nekulinara kunteksto por referenci al (ĝenerale multkolora) multspeca miksaĵo.

Vidu ankaŭ
----------

* Ratatouille, desegnita filmo de 2007
* Leĉo (mikspoto laŭ hungara maniero)

Notoj
-----

1. ↑  Jacques Le Puil, Jean-Pierre Danvy. Granda Vortaro Franca-Esperanta. Paris 1992. Erich-Dieter Krause. Granda Vortaro Esperanto-Germana. Hamburg: Buske 1999. Kaj en aliaj vortaroj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ratatujo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ratatujo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ratatujo en Vikilibroj (Pedagogiaj libroj)
**Puentedura** estas la nomo de vilaĝo kaj municipo, apartenanta al la jurisdikcio de Lermo, distrikto Arlanza, provinco Burgoso, Kastilio la Malnova, hodiaŭ regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi estas je 55 km de la ĉefurbo. Ĝi havas areon de 16,39 km² kun 120 enloĝantoj (2021).

La loknomo *Puentedura* estas etimologie komprenebla kiel *Forta ponto*.

Ĝi distas je 41 km de Burgoso, 15 km de Lerma kaj 7 km de Covarrubias. 

Ponto de Puentedura.
La preĝejo.
Menciindas estas la ponto separka super la rivero Arlanza, la ermitejo de la Virgulino de la Vojo, la preĝejo de *Anunciación*, la malnova urbodomo (konstruita en 1798), kaj la ermitejo de *San Millán* kun diversaj artaĵoj.

Ĉefaj rimedoj estis tradicie agrikulturo kaj brutobredado, ĉefe de cerealoj kaj fruktarboj, inter kiuj ĉerizarboj.

La municipa blazono prezentas bildon de Sankta Mikaelo.

Enlaces externos
----------------

* Kategorio Puentedura en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ayuntamiento de Puentedura


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269225
 |
***El espíritu de la colmena*** (La spirito de la abelujo) estas hispana filmo de 1973 reĝisorita de Víctor Erice, produktorita de Elías Querejeta kaj protagonistigita de Fernando Fernán Gómez, Teresa Gimpera kaj Ana Torrent.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

En malgranda vilaĝo de Kastilio, post la Hispana Enlanda Milito meze de la 1940-aj jaroj, Isabel (Isabel Tellería) kaj Ana (Ana Torrent), du fratinoj respektive ok- kaj ses-jaraĝaj, vidas dimanĉe la filmon Frankenstein. Al la infanino la filmo tiom impresas ke ŝi faras konstante demandojn al sia pli aĝa fratino, kiu asertas al ŝi, ke la monstro estas ankoraŭ vivanta kaj kaŝiĝas proksime al la vilaĝo. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Fernando Fernán Gómez kiel Fernando.
* Teresa Gimpera kiel Teresa.
* Ana Torrent kiel Ana.
* Isabel Tellería kiel Isabel.
* Ketty de la Cámara kiel Milagros, la servistino.
* Estanis González kiel Guardia Civil.
* José Villasante kiel Monstro de Frankenstein.
* Juan Margallo kiel la Fuĝanto.
* Laly Soldevila kiel Doña Lucía, la instruistino.
* Miguel Picazo kiel la Doktoro.

Komentoj
--------

La roluloj ludataj de la kvar protagonistoj nomiĝas same kiel la aktoroj kiuj ludas ilin. La reĝisoro Víctor Erice rakontis, ke la debutantino Ana Torrent, la protagonista infanino, ne komprenis kial la homoj nomiĝis reale iel, kaj enirintaj en la filmado, ili alinomiĝis. Tial la reĝisoro decidis alinomi ĉiujn protagonistojn al iliaj propraj personaj nomoj. 

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo El espíritu de la colmena en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 841621
 |
Puerto Antonio Morán el monteto Cerro Chenque [zEro ĉEnke].
**Puerto Antonio Morán** (nomita ankaŭ **Puerto de Comodoro Rivadavia**) estas haveno en Argentino situa en la orienta sektoro de la Suda Zona de Comodoro Rivadavia, provinco Ĉubutio. Estas haveno por publikaj kaj komerca uzado, komponita de tri kajoj. Ĝia nomo, estas tiu de la unua *intendente* de Comodoro, kunhavata ankaŭ de Ventoparko Antonio Morán.

La haveno estas funkciata kaj administrata de la *Administración de Puerto de Comodoro Rivadavia*, sub la superkontrolo de la *Junta Provincial Portuaria* de Ĉubutio. La ĉefaj agadoj de la haveno estas komerca fiŝkaptado, ricevo de mineraloj kaj malplie de ĝeneralaj ŝarĝoj kaj liverado de brulmaterialoj.

Bildaro
-------

* Vido de la norda sektoro de la havenoVido de la norda sektoro de la haveno
* Jam ne plu uzataj fervojoj kiuj alvenas marenJam ne plu uzataj fervojoj kiuj alvenas maren
* Fevojaj restaĵoj en la Puerto Antonio MoránFevojaj restaĵoj en la Puerto Antonio Morán

Referencoj
----------

1. 1 2  [ ]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Puerto Antonio Morán en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la haveno Arkivigite je 2013-06-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Los barcos chinos adeudan más de 180 mil pesos al puerto (Comodoro Rivadavia) - nuestromar.org
* Fotoj de la haveno - elchenque.com.ar Arkivigite je 2012-02-26 per la retarkivo Wayback Machine
* Ŝipkonstruejo
**Ratkovci,** hungare **Rátkalak** estas tre malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurske, en municipo de Moravske Toplice.

Municipo Moravske Toplice en Slovenio, kie Ratkovci troviĝas

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 3 km²
* Alto super marnivelo: 264 m
* Koordinatoj: 46° 45′ N 16° 15′ O﻿ / ﻿46.750 °N, 16.250 °O﻿ / 46.750; 16.250 (mapo)Koordinatoj: 46° 45′ N 16° 15′ O﻿ / ﻿46.750 °N, 16.250 °O﻿ / 46.750; 16.250 (mapo)
* Loĝantaro: 56
* Poŝtkodo: 9207
* Aŭtokodo: MS

Situo
-----

Ratkovci situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo.

Historio
--------

Dum la hungara regado oni nombris en Rátkalak 48 domojn kaj 198 homojn. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio.

Fontoj
------

* slovena Vikipedio
* w.vasidigikonyvtar.hu
* w.ms.sik.si
* w.geopedia.si

* Kategorio Ratkovci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Eszter Tari** [ester], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tari Eszter** estas hungara pentristo, altlerneja instruisto. Ŝia patrino estis Anna T. Surányi.

Eszter Tari: Intro XI (2008)
Eszter Tari  naskiĝis la 31-an de decembro 1976 en Pécs.

Biografio
---------

Eszter Tari abiturientis en belarta mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1996, somere ŝi lernis en liberlernejo de Zebegény. Ŝi akiris diplomon en Universitato de Pécs en 2004. Ŝia ĉefinstruisto estis Sándor Pinczehelyi. Dum la studentaj jaroj ŝi profitis stipendiojn por plulerni en Indonezio (1998), Germanio (2001), Japanio (2002). En la lernojaro de 2004 ŝi instruis en mezlernejo en Pécs, poste jam en la universitato. En 2007 ŝi estis gastoprofesoro en indonezia universitato. Post 3 jaroj ŝi akiris sciencan gradon DLA en Universitato de Pécs. Ŝi ricevis kelkajn premiojn ekde 1997.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Pécs (2001, 2009)
* Budapeŝto (2002, 2009)
* Kaposvár (2004)
* Surakarta (2007)
* Yogyakarta (2010)
* Herceg Novi (2012)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Karlsruhe (2001)
* Pécs (2003, 2009)
* Budapeŝto (2007)
* Yogyakarta (2010)
* Ĝakarto (2011)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Intro XI (2008, vidu la bildon!)
* Faktor I.
* Kato de Rubens

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungarlingva biografio kun bildoj Arkivigite je 2018-09-08 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 618208
 |
**Goodwill Industries International Inc.** (Bona volo) estas usona neprofita organizaĵo kiu havigas labortrejnadon, dungoservojn, kaj aliajn komunumecajn programojn por personoj kiuj havas malkapablojn. Aldone, Goodwill Industries povas dungi veteranojn, individuojn kiuj ne havas edukadon aŭ laboresperton, aŭ frontas dungodefiojn. Goodwill estas financata pere de amasa reto de podetalaj vendejoj de reuzeblaj produktoj kiu funkcias same kiel neprofita organizaĵo. La aserto de Goodwill al sia neprofita statuso estas "Kiel unika hibrido nomital sociala entrepreno, ni defias tradiciajn distingojn. Anstataŭ unuopa linio de profito, ni havas trioblan zorgomedion de personoj, planedo, kaj plenumado."

Sidejo de Goodwill en Brooklyn.
Goodwill funkcias kiel reto de 165 sendependaj, komunumaj organizaĵoj en Venezuelo, Brazilo, Meksiko, Panamo, Urugvajo, Usono, Kanado kaj 8 aliaj landoj. Ĝi malrapide kreskis el sia fondo en 1902 kaj estis unuafoje nomata Goodwill en 1915. En 2014, la organizaĵoj Goodwill generis totalon de 5.37 mil milionoj de usonaj dolaroj de enspezo, 83 procento el kio estis elspezita rekte en programoj. Tiam, la grupo havigis 89 milionojn da totalaj dungaj kaj komunumaj servoj, kun pli ol 26.4 milionoj da personoj zorgataj kaj pli ol 318,000 personoj metitaj rekte en dungado.

La logoo de Goodwill, nome stiligita litero g, similas al rideta vizaĝo. Ĝi estis desegnitaj de Joseph Selame en 1968.

Referencoj
----------

1. ↑   Is Goodwill a for-profit company or a non-profit agency?. Goodwill of San Francisco, San Mateo, and Marin. Alirita 14a de Januaro 2015.

 Arkivigite je 2013-10-02 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-10-02. Alirita 2015-12-01.
2. ↑   Global.Goodwill.Org. Arkivita el la originalo je 2013-11-12. Alirita 2015-12-01.
3. ↑   About Us | Goodwill Industries International, Inc.. Alirita 2015-09-18.
4. ↑  Heller, Steven, "Joseph Selame, Designer of Corporate Logos, Dies at 86", 20a de Aprilo 2011. Kontrolita 3a de Majo 2011.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Goodwill Industries en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
**Kölked** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Mohács.

Kölked

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 62  km²
* Loĝantaro: 1100
* Poŝtkodo: 7717
* Telefonprefikso: 69

Situo
-----

Kölked situas sur ebenaĵo, inter Mohács, Kroatio kaj Danubo. Mohács troviĝas 7, Bóly 18, Villány 26, Pécs 47 km-ojn. La vilaĝo apartenas al Nacia parko Danubo-Dravo.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis jam el 1015 laŭ tiama hungara ortografio *"Kulkedy"*. Dum la turkoj, kiu daŭris 150 jarojn, la vilaĝo ne senhomiĝis, ĉar la marĉa ĉirkaŭaĵo defendis la loĝantojn.

Laŭ priskribo de malnova geografio:

"Kölked estas vilaĝo loĝata de hungaroj en Baranya (historia departemento) laŭ la Danubo, la lasta poŝtejo funkcias en Mohács. Ĝia ebena kampo donas bonajn agraraĵojn, krome oni fiŝkaptadas en la Danubo. La posedanto estas episkopo de Pécs."

Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika lerneja kapelo
* kalvinana preĝejo de 1817

Ĝemelkomunumo
-------------

* Kroatio Zmajevac, Kroatio

* Kategorio Kölked en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ratufo** |
| --- |
| Troveblo de fosilioj: Mioceno ĝis nun |
| Ratufa indica*Ratufa indica* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ronĝuloj |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Sciuredoj *Sciuridae* |
| Subfamilio: | **Ratufinae**Moore, 1959 |
|
|
|
|
| Genro: | ***Ratufa***Gray, 1867 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| *Ratufa affinis*
*Ratufa bicolor*
*Ratufa indica*
*Ratufa macroura* |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ratufo  |

 |
| v • d • r |

La **ratufo** (*Ratufa*) estas orientalisa genro en la ordo de ronĝuloj kaj familio de sciuredoj. La specioj vivas en Junnan, Gŭangŝji kaj Hajnan-insulo de Ĉinio, kaj ankaŭ en la Hindoĉina Duoninsulo, Nepalo kaj Indonezio. Ili estas grandaj sciuroj. La korpo de la sciuro longas 35-40 cm. kaj la vosto eĉ pli longa ol la korpo. Ĝi pezas 1 700-1 900 g. Ĝia kapo estas mallonga kaj ronda, kun hartufoj sur la aŭrikloj, ĝiaj dorso, korpoflankoj, la supra kaj malsupra partoj de la vosto kaj la eksteraj flankoj de la kvar membroj estas nigraj. Inter la kolo kaj ingveno sur la ventro kaj ĉe la internaj flankoj de la kvar membroj kreskas oranĝflavaj haroj kun nigraj harradikoj. Flavaj haroj kreskas sur ĝiaj vangoj, buŝanguloj, orelloboj, kaj ĉe ambaŭ flankoj de la kolo. Ĉirkaŭ la orbitoj kaj sur la mandiblo estas nigraj haroj. Proksime de la lipoj vidiĝas du nigraj punktoj. Ĝia ronda vosto estas hirta.

*Ratufa bicolor*
La ratufoj loĝas sur altaj arboj en la tropika zono. Ĝenerale ili vivas en la loko 500-1 000 metrojn super la marnivelo. Iliaj nestoj el sekaj branĉoj kaj folioj troviĝas sur la arbobranĉoj pli ol 20 metrojn altaj. Ili tage aktivadas unuope kaj nur malofte arope. Tre sagacaj, ili rapide forkuras laŭ arbobranĉoj ĉe ajna surprizo. Ili tre lertas en saltado kaj povas transsalti la distancon de 2 metroj. Saltante, ili rektigas sian voston por teni sin en ekvilibro. Dum ripozo kaj sinkaŝado, ili kuŝas sur arbo kun vosto pendanta kaj de tempo al tempo eligas mallongan krion "ga...ga...". ili manĝas vegetalan manĝaĵon, ĉefe diversajn fruktojn, ŝosojn, foliojn, stamenon, pistilon kaj aliajn kaj ronĝas tre subtile. Sidante, ili per la antaŭaj piedoj enbuŝigas manĝaĵojn. Pro la ŝanĝiĝo de la sezonoj kaj manko de manĝaĵoj, ili translokiĝas en certagrada sfero. Ili sekskuniĝas printempe kaj naskas idojn maje. La sciurino havas tri parojn da mamoj, tamen ĝi estas ne tre fekunda. Kaŭze de la arbohakado kaj homa aktivado ilia nombro pli kaj pli malgrandiĝas.

Vidu ankaŭ
----------

* Nordorient-barataj kaj birmaj pinaroj

Skeleto

* Ratufo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ratufo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ratufo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**James STARLEY** (21a de Aprilo 1830 – 17a de Junio 1871) estis angla inventisto kaj patro de la industrio de bicikloj. Li estis unu el la plej plinovigaj kaj sukcesaj fabrikantoj de bicikloj kaj tricikloj. Liaj inventoj estas la diferencialo kaj la pliperfektigo de bicikla ĉeno.

Li estis teknikema gvidanta dungito de kudromaŝin-fabriko, ricevis Michaux-radilon kaj trovis ĝin tro peza kaj malfacile uzebla. Li kreis novan biciklomodelon en 1868, kiu estis vendita kiel "Ariel" ekde septembro 1871. Ĝi havis tutkaŭĉukajn radojn kun dratspokojn. La antaŭrado (diametro 125 cm) estis aparte pli granda ol ĝis tiamaj kaj multe pli granda ol la malantaŭa rado (diametro 35 cm). Sur la internacia ekspozicio de 1871 en Parizo Starley montris altradilon, kies antaŭrado havis diametron de 2,50 metroj. Lia celo estis montri al la publiko la forton de drataj spokoj.

Notoj
-----

1. ↑   James Starley findagrave.com Alirita la 27an de Aprilo 2018.

* Kategorio James Starley en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609707
 |
Masklo de centrocerko havas du Gorĝosakojn kiujn ĝi ŝvelas por allogi inon.
**Gorĝosako** (gorĝa haŭto), en ornitologio, estas areo de haŭto sen plumoj en birdoj kiu kuniĝas al malsupra makzelo de la beko kaj al la birda kolo.

La Gorĝosako povas esti tre elstara, ekzemplo ĉe membroj de la ordo Suloformaj same kiel ĉe pelikanoj (kiuj verŝajne kunhavas komunan praulon). En multaj specioj, la Gorĝosako formas klapon, aŭ **gorĝan saketon**, kiu ĝenerale estas uzata por kolekti fiŝojn kaj aliajn predojn dumĉase.

Ĉe kormoranoj, la Gorĝosako estas ofte kolora, kontraste kun la aliflanke senkolora nigra aŭ nigrablanka aspekto de la birdo. Tio ŝajne utilas por ia funkcio en socia signalado, ĉar la koloroj iĝas pli markataj ĉe la reproduktuloj.

Ĉe fregatedoj, la Gorĝosako estas uzata eĉ pli spektakle. Dum pariĝada memmontrado, la masklo enpelas aeron en la sakon, kaj ŝvelas ĝin dum periodoj de 20 minutoj kiel granda ruĝa balono.

Ĉar kormoranoj estas pli proksimaj parencoj de suloj kaj anhingoj (kiuj ne havas elstarajn Gorĝosakojn) ol de fregatedoj aŭ pelikanoj, ŝajne la Gorĝosako estas ĉu pleziomorfa aŭ akirita per paralela evoluado.

Vidu ankaŭ
----------

* Voĉosako

Notoj
-----

1. ↑  Manitoba Museum of Man and Nature (2008) Glossary of Ornithology Terms. Manitoba Museum of Man and Nature. Arkivita el la originalo je 2011-07-18. Alirita 29an de julio 2008.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-07-18. Alirita 2012-07-23.

* Kategorio Gorĝosako en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Dömsöd. |

Larĝa panoramo al Danubo ĉe Dömös
**Dömös** [domoŝ] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Esztergom.

Aerfoto pri la preĝejo
Vojo en Dömös

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 24  km²
* Loĝantaro: 1100
* Poŝtkodo: 2027
* Telefonprefikso: 33

Geografio
---------

Dömös situas inter monto kaj dekstra bordo de Danubo havanta havenon, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Esztergom. Budapeŝto troviĝas 45 km-ojn, Visegrád 5 km-ojn kaj Esztergom 16 km-ojn. La vilaĝo havas pramon kaj kontraŭe fervojan stacidomon.

Historio
--------

Oni trovis restaĵojn el la neolitiko, kuproepoko, bronzepoko, de romianoj kaj avaroj. La hungaroj konstrius terfortikaĵon sur montopinto 483 m-ojn alta kaj palacon por la reĝo ĉe la Danubo. La komunumo estas menciita unuafoje en 1063, kiam Béla la 1-a ĝuste tie mortis. En 1107 duko Álmos fondis kapitulon kaj monaĥon. En Visegrád okazis ribelo en 1321, tiam la monaĥejo tute detruiĝis. La turkoj interrompis la viglan reĝan kaj eklezian tempojn kaj eterne detruiĝis la pompo. La apuda komunumo tamen ne senhomiĝis. La nuntempa vilaĝo estas ŝatata feriejo.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kuracejo, dentokuracejo.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika paroĥa preĝejo Stefano la 1-a (Dömös) de 1743
* paroĥo de 1787

Famuloj
-------

* En Dömös naskiĝis:
	+ aktoro Sándor Szoboszlai
	+ grafikisto József Vertel
	+ inĝeniero Kornél Zelovich.
* En Dömös mortis reĝo **Béla la 1-a (Hungario)**.

* Kategorio Dömös en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Puigcerdà (stacidomo). |

**Puigcerdà** estas hispana komunumo situanta en la nordo de Katalunio, en Provinco Ĝirono, ĉefurbo de la komarko Baixa Cerdanya.

Priskribo
---------

Ĝi estas sur la bordo de la rivero Segre, je ĉirkaŭ 1200 m super marnivelo, kaj estas landlima kun Francio.

La klimato de Puigcerdá estas pirenea mediteranea, kun tre malvarmaj vintroj kun averaĝaj temperaturoj de 2ºC kaj -3ºC, kaj mildaj someroj, kun temperaturoj oscilantaj inter 12ºC kaj 21ºC. La averaĝa pluvokvanto sur la ebenaĵo estas de ĉirkaŭ 700 mm. La neĝo estas tre ofta dum la vintro, kaj foje tre alta. Povas frosti dum la tuta jaro, kaj dum la vintro frostas preskaŭ ĉiutage.

Dum la unua duono de la 20-a jarcento estis ĉirkaŭ 2 500 loĝantoj. Poste ili pliiĝis kaj en la 21-a jarcento estas sep, ok mil kaj ĝis naŭ mil loĝantoj. La urbestro estis ekde la restarigo de la demokratio en la 1970-aj jaroj de katalunismaj partioj.

### Bildaro

Lago de Puigcerdá.
* Lago de PuigcerdáLago de Puigcerdá
* Preĝejo Santa María de PuigcerdáPreĝejo Santa María de Puigcerdá
* Stacidomo de PuigcerdáStacidomo de Puigcerdá
* Hospitalo de PuigcerdáHospitalo de Puigcerdá
* Konvento de Sankta DomingoKonvento de Sankta Domingo

Vidu ankaŭ
----------

* Puigcerdà (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Puigcerdà en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
La **Parlamento de Aŭstralio** - angle *Parliament of Australia* aŭ *Commonwealth Parliament* - estas la legislativo de la registaro de Aŭstralio. La parlamento estas duĉambra, principe kreita laŭ la brita parlamenta modelo, sed kun iom da influo de la usona sistemo. Laŭ sekcio 1 de la konstitucio de Aŭstralio, la parlamento konsistas el tri eroj: la Reĝo respektive Reĝino de Aŭstralio (kiu laŭdifine estas la sama kiel la Reĝo respektive Reĝino de Britio, do momente reĝino Elizabeto la 2-a), la Aŭstralia Senato kaj la Aŭstralia Ĉambro de Reprezentantoj. La reĝino estas kutime reprezentata fare de la Ĝenerala Guberniisto de Aŭstralio.

La unua parlamenta ĉambro, la **Aŭstralia Senato**, konsistas el 76 membroj. El ili po 12 reprezentas ĉiun ŝtaton, kaj po du ĉiun kontinentan teritorion.

La dua parlamenta ĉambro, la **Aŭstralia Ĉambro de Reprezentantoj**, nuntempe konsistas el 150 membroj, kiuj reprezentas distriktoj de la lando. La nombro de membroj ne estas fiksigita, sed povas varii laŭ limŝanĝoj de la distriktoj pro balotaj restrukturigoj. La lasta signifa ŝanĝo de la nombro de parlamentanoj okazis dum la jaro 1984, kiam la nombro de parlamentanoj subite kreskis de 125 al 148. Dum la jaro 1993, ĝi reduktiĝis al 147, dum 1996 realtiĝis ĝis 148 kaj dum la jaro 2001 altiĝis ĝis la nombro 150.

La du parlamentaj ĉambroj kunvenas en diversaj salonoj de la parlamentejo en la urbo Kanbero. La nuna parlamento estas la 42-a federacia parlamento ekde la sendependiĝo de Aŭstralio disde Britio.

Vidu ankaŭ
----------

* Aŭstralia federala voĉdonado, 2016
* Registaro de Aŭstralio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Parlamento de Aŭstralio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficialaj paĝoj de la parlamento de Aŭstralio (en la angla)
* la konstitucio de Aŭstralio (same en la angla)
Fajrobrigadistoj ĉe grava fajro implikanta forlasitan monaĥejon en Kanado, 2006
Fajroestingado en Jyväskylä, Finnlando
**Fajroestingado** estas la ago de estingado de fajroj. Fajroestingisto aŭ Fajrobrigadisto subpremas kaj estingas incendiojn por malhelpi perdon de vivo, kaj/aŭ detruo de posedaĵo kaj la medio. Fajrobrigadistoj povas disponigi multajn aliajn valorajn servojn al la komunumo al kiu ili servas, kiel ekzemple akutkuracistaj servoj. Fajroestingado estas tre teknika kapablo kiu postulas profesiulojn kiuj pasigis jarojn trejnantajn en kaj ĝeneralaj fajroestingadaj teknikoj kaj specialecaj lokoj de kompetenteco. Kelkaj el la specialeca areo de fajro kaj savoperacioj inkludas aviadil-/flughaven-savon; naturincendian subpremadon; kaj serĉadon kaj savon.

Unu el la plej gravaj danĝeroj asociitaj kun fajroestingadaj operacioj estas la toksa medio kreita bruligante materialojn. La kvar gravaj danĝeroj asociitaj kun tiuj situacioj estas fumo, oksigen-malriĉa atmosfero, altaj temperaturoj, kaj toksaj atmosferoj. Kromaj riskoj de fajro inkludas falojn kaj strukturajn kolapsojn ekzemple post tertremoj, eksplodoj ktp. Por kontraŭbatali kelkajn el tiuj riskoj, fajrobrigadistoj portas memstaran spiradaparataron.

La unua paŝo de fajroestingada operacio estas sciigo por serĉi la originon de la fajro kaj identigo de la specifaj riskoj kaj ajnaj eblaj viktimoj. Fajro povas esti estingita per akvo, fuelforigo, aŭ kemia flaminhibicio. En Usono, fajroj foje estas kategoriigitaj kiel "unu alarmo", "ĉiuj manoj", "du alarmo", "tri alarmo" (aŭ pli alta) fajroj). Ekzistas neniu normala difino por kion tio signifas kvantigeble, kvankam ĝi ĉiam rilatas al la nivelrespondo de la municipaj aŭtoritatoj. En kelkaj grandurboj, la numera rangigo rilatas al la nombro da fajrostacioj kiuj estis alvokitaj al la fajro. En aliaj, la rango enkalkulas la nombron da "forsendoj" por kroma personaro kaj ekipaĵo.

Vidu ankaŭ
----------

* Fajro
* Fajroestingilo
* Incendio
* Forsta incendio
* Fajroestingisto

Notoj
-----

1. ↑   Washington DC Business News - Business, Money, Financial & Corporate News. *NBC4 Washington*. Alirita 21a de Februaro 2015.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2007-11-23. Alirita 2015-06-01.
2. ↑   Four-alarm fire on Avenue B. *thevillager.com*. Alirita 21a de Februaro 2015.

 Arkivigite je 2015-12-29 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2015-12-29. Alirita 2021-12-18.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fajroestingado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fajroestingado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* CDC - NIOSH Fire Fighter Fatality Investigation and Prevention Program


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 525953
* GND: 4125289-5
* LCCN: sh85048486
* BNF: 11932069x
* NDL: 00571993
 |
Description de cette image, également commentée ci-aprèsRAVACHOL-vizaĝo (tondita)
Le Figaro, 1er avril 1892.
Partituro de La Ravachole, L'Almanach du Père Peinard, Parizo, 1894.
**François Koeningstein** (laŭ la fraŭlina nomo de lia patrino), alinome **Ravachol** (Ravaŝol') , naskiĝis la 14an de oktobro 1859 à Saint-Chamond (Sankta-Ĉamondo) (Luaro) kaj mortis gilotinata la 11an de julio 1892 en Montbrison (Montbrizono). Li estis franca anarkiisto.

Vivo
----

Ravaŝol naskiĝis en malriĉega familio. Laborante kiel tinktur-laboristo, li vivigis sian patrinon, sian fratinon, sian fraton, kaj ankaŭ zorgis pri sia nevo. Li ankaŭ ludis akordionon en popolaj baloj por perlabori plian monon.

Rifuzante sian sorton, li iom post iom komencis priŝteli riĉulojn, unue senperforte, poste kun murdoj, kaj plenumis tri atencojn kontraŭ reprezentantoj de la justico.

La unuan de majo 1891, en Fourmies (Furmio), okazis manifestacio por okhora labortago. Dum ĝi, okazis interpuŝiĝoj inter la policistoj kaj la manifestaciantoj. La policistoj alpafis la popolamason, el kio rezultis 9 viktimoj (interalie virinoj kaj infanoj) inter la manifestaciantoj. La saman tagon, en Clichy, dum manifestacio en kiu partoprenis anarkiistoj, okazis gravaj problemoj, kaj tri anarkiistoj estis forkondukitaj al policejo, kie ili estis pridemandataj, batitaj kaj vunditaj. Sekvis proceso dum kiu, iom paradokse, du el la tri anarkiistoj estis kondamnitaj al malliberiĝo.

Tiuj eventoj, sed ankaŭ la amasa subpremado celanta tiujn, kiuj partoprenis en la Pariza Komunumo de 1871, skandalis Ravaŝolon, kaj kondukis lin al terorismaj agoj. Li metis bombojn en la loĝejo de la du ĉefaj respondeculoj pri la juĝo de la "kliŝia afero"

La 30an de marto 1892, li estis denuncita de kelnero, kiun li provis varbi al siaj ideoj, kaj estis arestita. La restoracio, kie laboris tiu kelnero, eksplodis la tagon antaŭ la proceso de Ravaŝol.

Li unue estis kondamnita al dumviva punlaborado pro siaj atencoj, la 26an de aprilo 1892. Poste, dum dua proceso, la 21an de junio, li estis mortkondamnita pro tri atencoj. En du el ili, lia partopreno estas tre dubinda. La tria, murdo de la Ermito de Montbrizono, estis rekta konsekvenco de lia mizero.

La 9an de decembro 1893, Auguste Vaillant (Aŭgusto VAJAN) ĵetis bombon en la nacia asembleo por venĝi lin.

Mito pri Ravaĉol
----------------

Ravachol fariĝis iom romantikigita simbolo de senespera ribelo kaj kelkaj francaj kantoj estis komponitaj honore al li, kiel La Ravachole, laŭ la melodio de La Carmagnole.

En Esperanto
------------

* Deklaro de Ravaŝolo (malpermesita dum lia proceso) aperis en *Mortopuno : faktoj & dokumentoj*, 2007, SAT-EFK

* Kategorio Ravachol en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 40968
* GND: 118749366
* LCCN: n81117367
* VIAF: 29646854
* ISNI: 0000 0000 9839 7288
* SUDOC: 034792589
* BNF: 12550938h
* NLA: 35789687
* BNE: XX1663094
 |
**Pulakeŝin la 2-a** aŭ **Pulikeŝi la 2-a** (IAST: Pulakeśin, regis ĉirkaŭ 610–642 n.e.) estis la plej fama reganto de la Ĉalukja dinastio de Vatapi (nuntempa Badami en Karnataka, Barato). Dum sia regado, la Ĉalukja regno etendiĝis ĝis kovri plej el la Dekkana regiono en duoninsula Barato.

Filo de la Ĉalukja reĝo Kirttivarman la 1-a, Pulakeŝin elpostenigis sian onklon Mangaleŝa por akiri kontrolon de la trono. Li subpremis ribelon de Appaĝika kaj Govinda, kaj definitive venkis super la dinastio Kadamba de Banavasi en la sudo. La Alupa dinastio kaj la dinastio Gangas de Talakadu agnoskis lian suverenecon. Li plifirmigis la Ĉalukjan kontrolon super la okcidenta marbordo subigante la Maŭrjojn de Konkan. Lia surskribo Aĝole konsideras lin subiganto de Lata, Malavoj kaj Gurjaroj en la nordo.

La plej elstara milita atingo de Pulakeŝin estis lia venko super la pova norda imperiestro Harŝavardhana, kies malsukceso konkeri la Ĉalukjan regnon estis atestita de la ĉina pilgrimanto Xuanzang. Oriente, Pulakeŝin subigis la regantojn de Dakŝina Kosala kaj Kalinga. Venkinta super la reganto de la dinastio Viŝnukundina, li nomumis sian fraton Kubja Viŝnuvardhana kiel la guberniestro de orienta Dekkano; tiu frato poste establis la sendependan dinastion de Orientaj Ĉalukjaj de Vengi. Pulakeŝin atingis ankaŭ kelkajn sukcesojn kontraŭ la dinastio Palavoj sude, sed li estis finfine venkita, kaj probable mortigita, dum invado fare de la Palava reĝo Narasimhavarman la 1-a.

Pulakeŝin estis Viŝnuisma, sed estis toleranto de aliaj religioj, kiel Ŝivismo, Budhismo, kaj Ĝainismo. Li estis patrono de kelkaj saĝuloj, kiel Ravikirtti, kiu komponis lian surskribon Aĝole.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 725815
 |
grespejzaĝo de la modera klimato
gresplanto kunradikoj
juna greso
per greso kovrata domo en Islando
sovaĝaj gresoj sur la monto Cloridenberg en Calvörde
gresoj ofte estas la unuaj plantoj, kiuj kreskas sur malnovaj konstruaĵoj.
**Greso** laŭ NPIV estas kolektiva nomo de „herbo de la familio Poacoj (gramineoj), uzata kiel furaĝo por brutoj kaj aliaj herbovoraj bestoj aŭ en ĝardenoj kiel herbotapiŝo".

Greso estas la nutraĵbazo de multaj bestoj, precipe de remaĉuloj kaj ĉevaloj. ferma planta kovraĵo sur la grundo malgrandigas la erozion de la surfaco (denudado) La grundo apenaŭ erozias. Male, formiĝas humon.

Gresoj aperas unuafoje en kretaceo , sekve la erozio de la firma tero ŝanĝiĝis radikale.

Biologio
--------

Botanike **gresoj** apartenas al la ordo de la Poaloj; la du plej gravaj grupoj estas Poacoj kaj Ciperacoj , respektive Junkacoj (Juncaceae),:

* Poacoj (Poaceae) estas tutmonda plantfamilio kun multaj specioj kaj genroj. Ili apartenas al la unukotiledonaj plantoj kun tigo, kiu estas dividitaj per nodoj. Infloresko ofte estas spiko aŭ grapolaroj kun malpompaj floroj. Al tiu familio ankaŭ apartenas bambusoideae-specioj, do ili ankaŭ estas gresoj, malgraŭ ke ili havas alian kreskoformon.
* Ciperacoj havas tigojn, kiuj ne havas nodojn:

Uzado
-----

Poacoj estas unu el la plej malnovaj utilplantoj de la homo. Ĉiuj grenoj (ekzemple tritiko, aveno, milio, maizo kaj rizo) estas poacoj. Kiel homa nutraĵo aŭ malrekte kiel furaĝo, la grenoj estas la nutraĵbazo de la homaro.

Greso kreskas sur verdejoj aŭ sur agroj (agrogreso). La bestoj manĝas ĝin tiel freŝa, kiel insilaĵon (gresinsilaĵo, fojninsilaĵo) aŭ kiel fojnon. Fojno ankaŭ estas uzata kiel substerkaĵo. Krome gresinsilaĵo estas uzata kiel substrato por fari biogason.

La greso kune kun la supra grundtavolo (turfoj) estis uzata por kovri tegmentojn En la fino, la supraĵo ankaŭ kolektas pluvakvon efike kaj estas riĉa je specioj..

rulturfrazeno sur piedpilka ludejo en Berlino
gresumantaj bestoj
Intensiva uzado sen flegado kaj sterkado kaŭzas erozion kaj detruon de la turfo, kiel ĉi tie sur pilkludejo
Trouzado de gresejo kaŭzas erozion.

Referencoj
----------

* Kategorio Greso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  Laduke, Winona.  (1999) *All Our Relations: Native Struggles for Land and Life*. Cambridge, MA: South End Press. ISBN 0896085996.

 Arkivigite je 2015-04-02 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2015-04-02. Alirita 2015-12-21.
2. ↑   Bison Conservation: Saving an Ecologically and Culturally Keystone Species. Duke University. Arkivita el la originalo je 2012-03-08. Alirita April 13, 2015.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-03-08. Alirita 2021-08-29.
3. ↑  "Holistic Land Management: Key to Global Stability" by Terry Waghorn. Forbes. 20 December 2012.
Ravni Topolovac troviĝas en (verda) Municipo Ĵitiŝte en Serbio
Mapo pri municipo Ĵitiŝte
Nova ortodoksa preĝejo de Ravni Topolovac
Iama loko de katolika preĝejo de Ravni Topolovac
**Ravni Topolovac,** serbe **Равни Тополовац,** hungare **Katalinfalva** estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Ĵitiŝte.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 30  km²
* Koordinatoj: 45°27′32″N 20°34'09″E
* Alto super marnivelo: 69 m
* Loĝantaro: 1350
* Poŝtkodo: 23212
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

Oficialaj loknomoj
------------------

* 1794-1853 Katarinafeld (Katharinafeld)
* 1854-1864 Katarinenfeld (Katharinenfeld)
* 1864-1878 Katarinfeld (Katharinfeld)
* 1878-1918 Katalinfalva (Katarinfalva)
* 1918-1920 Katarina
* 1920-1922 Katarinovac
* 1922-1941 Katarina
* 1941-1944 Kathereinfeld (Kathereinfeld)
* 1944-1947 Katarina (bilo je predloženo Tolbuhinovo)
* 1947-1948 Topolovac (kun 2454 loĝantoj)
* 1948-1949 Banatski Topolovac
* 1949- Ravni Topolovac

Situo
-----

Ravni Topolovac situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj.

Historio
--------

La vilaĝo apartenis ĝis Traktato de Trianon al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Nagybecskerek, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Ravni Topolovac 1352 homoj, (1191 serboj (88 %), 59 ciganoj, 17 kroatoj, po 5 hungaroj kaj rumanoj, ktp).

Vidindaĵoj
----------

* nova ortodoksa preĝejo

Famuloj
-------

En la vilaĝo naskiĝis hungara juristo kaj politikisto Imre Várady.

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Ravni Topolovac en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**György Thury** [djordj turi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Thury György** estis hungara militestro, burgestro, oficiro.

Pri naskiĝo de György Thury  certaj informoj mankas. Li mortis la 2-an de aprilo 1571 en Orosztony.

Biografio
---------

György Thury jam frue batalis konztaŭ la turkoj. En 1544 li kan havis altan rangon. En 1558 li estis kapitano, samtempe departementestro de Bars. Li defendis fortikaĵon de Palota en 1566, krome en la sama jaro li reokupis Veszprém kaj Tata, tial li ricevis ordenon. Ekde 1567 li respondecis pri defendo de granda parto de Transdanubio. Li mortis dum batalo.

Restinta kontribuaĵo
--------------------

* ’’Thury György éneke’’ (1548)

Memorigiloj
-----------

* muzeo en Tiszaújváros
* burgo en Várpalota

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj T, TY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj T, TY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

* Kategorio György Thury en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Pulegio** |
| --- |
|  |
| PulegioPulegio |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Lamialoj *Lamiales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Lamiacoj *Lamiaceae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ****Mentha pulegium****L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Pulegio  |

 |
| v • d • r |

Pulegio (*Mentha pulegium*)
Pulegio (*Mentha pulegium*)
Dosiero:Frischer Tee mit Minze (22058153338).jpgLa mento-trinkaĵo (infuzaĵo)
La **pulegio** (*Mentha pulegium*), estas unu el plej konataj specioj de la genro Mentha / mento. De la familio Lamiaceae.

Etimologio
----------

La termino *pulegium*, kiu venas de la latina vorto *pulex* (pulo), devenas de la anktiva kutimo bruligi pulegion interne de domoj por forpeli tiujn insektojn.

Habitato (vivejo)
-----------------

Tiu planto kreskas nature ĉe rojoj, lagetoj, akvo aŭ humidaj areoj ene de pli sekaj ĉirkaŭoj.

Utilo
-----

Tiu planto estas ege bonodora. Oni uzas ĝin por infuzaĵoj (vidu la apudan foton).
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Neĝokrona kosifo** |
| --- |
|  |
| Neĝokrona kosifoNeĝokrona kosifo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Cossypha* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. niveicapilla'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Cossypha niveicapilla****(Lafresnaye, 1838) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Neĝokrona kosifo  |

 |
| v • d • r |

La **Neĝokrona kosifo** (***Cossypha niveicapilla***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj genro *Cossypha* kiu enhavas afrikajn insektomanĝantajn speciojn kun nigraj kaj helaj zonoj en vizaĝo kaj oranĝecaj subaj partoj.

Tiu ĉi specio estas ege simila al la proksime parenca Blankakrona kosifo, tio estas ambaŭ havas **nigrecajn bekon kaj suprajn partojn** tre kontrastajn kun la **ruĝoranĝaj subaj partoj** inklude kolumon al la nuko. La vosto estas nigreca centre kaj ruĝoranĝa ekstere. Plej rimarkinda karaktero estas **blanka krono** el la nigra beko al la ruĝoranĝa nuko, kio nomigas la speciojn, kiuj havas tiom similajn nomojn; tiu ĉi montras diritan econ ankaŭ en la latina scienca nomo kie *niveicapilla* signifas "kun neĝa krono". La diferencoj inter ambaŭ kuŝas je la amplekso de la blanka krono kaj de la ruĝoranĝa kolumo kiu ĉe tiu ĉi specio okupas ankaŭ la ŝultrojn. La kruroj estas rozgricecaj.

Ĝi troviĝas en granda parto de subsahara Afriko nome en Angolo, Benino, Burkino, Burundio, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Ĉado, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Eburbordo, Etiopio, Gabono, Gambio, Ganao, Gvineo, Gvineo-Bisaŭa, Kenjo, Liberio, Malio, Maŭritanio, Niĝero, Niĝerio, Ruando, Senegalio, Sieraleono, Sudano, Tanzanio, Togolando kaj Ugando. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj humida savano.

* Neĝokrona kosifo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Neĝokrona kosifo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Neĝokrona kosifo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Cossypha niveicapilla Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.