recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Agnio** (sanskrite अग्नि, Agni, palie 𑀅𑀕𑁆𑀕𑀺, Aggi, malaje *Api*) estas dio en hinduismo. Li estas la dio de fajro kaj la akceptanto de oferoj en la Vedoj; fakte, lia nomo estas simple la ordinara vorto signifanta fajron en sanskrito.

Tekstoj
-------

Agnio estas la dua plej grava dio en la Vedoj (post Indro, la dio de fulmotondro). Ĉirkaŭ 200 himnoj en la Rigvedo alvokas lin, kaj ĝiaj dek ĉapitroj komencas kun laŭdoj al li. Agnio ankaŭ troviĝas en multaj Upaniŝadoj.

Funkcio en la Veda religio
--------------------------

La oferoj faritaj al Agnio celas aliajn diojn, ĉar Agnio estas la mesaĝisto al aliaj dioj. Li estas ĉiam juna kaj senmorta. Agnio estas la fajro de la suno, la fulmo, kaj la fajro en la doma fajrejo. Foje oni diras, ke Agnio estas la ĝemela frato de Indra, kaj kiel Indra li naskiĝis kun plena poveco kaj vigleco. Oni pretendas, ke Agnio estas la filo de dek patrinoj, kiuj ĉiuj estas fratinoj; tiuj reprezentas la dek fingrojn de la homo.

Agnio amas kaj estas amata de ĉiuj siaj adorantoj. Li vizitas ĉies fornon, ĉu riĉulo aŭ malriĉulo. Li estas la peranto inter la dioj kaj la homaro.

Agnio ankaŭ havas la povecon fari homojn senmortaj kaj forigi ĉiujn pekojn, kiam oni estas mortanta.

Post-Veda Hinduismo
-------------------

Fajrorito de Agnio kiel parto de hindua nupto
En malfruaj epokoj la adorado de Agnio malpliiĝis, kaj li fariĝis enkarniĝo de Ŝivo aŭ de Brahmao. Finfine li estas nur alvokita per amantoj, kaj viroj, kiuj volas pliigi sian virecon. Eĉ nuntempe, la fajroritoj de Agnio estas grava parto de la hindua nupto.

En aliaj religioj
-----------------

La dio Agnio ankaŭ troviĝas en budhismaj kaj ĝainaj tekstoj. En la paliaj budhismaj sutroj lia nomo estas *Aggi* (𑀅𑀕𑁆𑀕𑀺).

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: Agni/o
2. ↑  Macdonell, Arthur Anthony.  (1917) *A Vedic reader for students* (angle).

* Kategorio Agnio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 248267
* GND: 119324784
* LCCN: n2017240192
* VIAF: 64814813
* NKC: jo2016908757
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Aŭstralia otido** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Gruoformaj *Gruiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Otidedoj *Otidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Ardeotis *Ardeotis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Aŭstralia otido** *Ardeotis australis*J E Gray 1829 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Aŭstralia otido  |

 |
| v • d • r |

La **Aŭstralia otido**, science *Ardeotis australis*, estas granda surtera birdo de familio otidedoj kaj ordo gruformaj. Ĝi vivas en herbejoj, maldensaj arbaroj aŭ terkultivejoj en norda Aŭstralio (jam ne tiom en sudoriento pro ĉasado kaj malgrandigo de la taŭga medio) kaj suda Novgvineo.

La viro estas ĝis 1,2 m granda kun enverguro de 2,3 m. La ino estas iom pli malgranda (0,8 m), sed kolore simila. Dorso, flugiloj kaj vosto estas helbrunaj kun punktitaj nigraj kaj blankaj partoj en la supra flanko de flugiloj. Kolo kaj kapo aperas blankoflavecaj kun **nigra krono**. Kruroj estas flavaj aŭ flavecaj.

Kiam ili sentas danĝeron, aŭstraliaj otidoj ofte montras **sinkaŝan pozon kun rekta kolo kaj beko ĉielen**. Ili povas forkuri aŭ ekflugi kiel lasta eblo.

Plejparte aŭstraliaj otidoj vagas sekvante pluvon kaj manĝaĵojn, kiu konsistas el semoj, fruktoj, insektoj, lacertoj, etaj birdoj kaj ronĝuloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Grava Birda Areo Wyperfeld, Granda Dezerto kaj Ngarkat

* Aŭstralia otido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Aŭstralia otido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Aŭstralia otido en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Karapaco (apartigilo) |

**Karapaco** estas la nomo de la Esperanta klubo en Altenburg (Germanio).

En la jaroj 1982 ĝis 1986 jam ekzistis la Esperantoklubo MALNOVKASTELO en la Kulturligo de Altenburg.

Je la 6-a junio de 1996: rekomenco sub la nomo KARAPACO, kiu laŭ PV signifas osteca, korneca aŭ kalkeca ŝelo, kiu ĉirkaŭas la korpon de multaj animaloj, kiel ekzemple tiun de testudoj aŭ krustacoj. La vorton karapaco kreis Zamenhof, kiu certe pensis ĉe tio ankaŭ pri la vortkombino "kara paco".

Ĝiaj membroj estas Dorothea Kaiser, Hans-Georg Kaiser kaj Frank Vohla

Iliaj aktivaĵoj estas:

* partopreno en E-o-aranĝoj en- kaj eksterlande
* kontaktoj per e-poŝto kun esperantistoj en la tuta mondo
* Esperantaj renkontiĝoj
* gastigado de esperantistoj (bonvolu antaŭe anonciĝi)
* forpermesaj vizitoj ĉe esperantistoj
* artikoloj en E-gazetoj
* retmagazino KARAPACO-PANORAMO

Vidu ankaŭ
----------

* Oficiala retpaĝo
**Bobadilla del Campo** [bobaDIlja delKAMpo] estas municipo en la sudo de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Medina* (Tero de Medina) en la sudo de la provinco. 

Bobadilla del Campo en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Pinares* de la provinco Valadolido, verde, sude.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 32,70 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 292 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 500 el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 69 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Brahojos de Medina, Velascálvaro, Carpio, Cervillego de la Cruz, Madrigal de las Altas Torres (Ávila) kaj Blasconuño de Matacabras (Ávila). Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj ĉirkaŭita de montetoj.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765728
* VIAF: 316734420
* BNF: 144214334
 |
**András Lakos** [andrAŝ lakoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lakos András** estas hungara kuracisto, infankuracisto, profesoro.

András Lakos
András Lakos  naskiĝis la 12-an de novembro 1952 en Budapeŝto.

Biografio
---------

András Lakos frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris kuracistan diplomon en Universitato Semmelweis en 1977. Post siaj studoj li laboris en signifa hospitalo en Budapeŝto, kie li atingis la rangon ĉefkuracisto en 1992. En la 1980-aj jaroj li akiris pliajn ekzamenojn pri malsanoj de geinfanoj kaj infektaj malsanoj, en 1991 li kandidatiĝis. En 1994 li establis privatan ambulancon, kie li okupiĝas ĉefe pri malsanoj pro iksodoj (eĉ pri Boreliozo Lyme). Inter 1991 kaj 1995 li instruis en la menciita universitato, ekde 1995 li foje-foje instruas en medicina mezlernejo. Inter 2001 kaj 2010 li instruis en Universitato Reĝo Sankta Stefano. En 2014 li doktoriĝis antaŭ Hungara Scienca Akademio. Li ricevis premiojn inter 1983 kaj 2010. Li havas edzinon, kiu naskis kvarfoje.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Mononucleosis infectiosa ritka szövődménye: paresis nervi facialis*, 1982
* *Lyme borreliosis and pregnancy*, 1995
* *Lyme disease caused by Borrelia spielmanii in Hungary*, 2007
* *Lyme borreliosis - egyszerűbb, mint gondolnánk*, 2014

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto Arkivigite je 2015-05-05 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingvaj datenoj
**András Kórodi** [andrAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kórodi András** estis hungara dirigento kaj profesoro.

András Kórodi naskiĝis la 24-an de majo 1922 en Budapeŝto - mortis la 17-an de septembro 1986 en Trevizo.

Biografio
---------

András Kórodi studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt pianadon, komponadon kaj dirigentadon, poste en 1946 li eklaboris en Budapeŝta Ŝtata Operejo, kiel helpekzercisto, poste dirigento. En 1963 li iĝis ĉefdirigento. Inter 1957-1982 li instruis en la Muzikarta Altlernejo, dume li ofte dirigentis (ankaŭ operojn). Li roladis ankaŭ eksterlande, ekzemple en Moskvo, Tokio. Lia dirigentaĵo estis ofte aŭdebla en Hungara Radio, ĉar li dirigentis la radian orkestron. Li ricevis premion Kossuth en 1970, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Li estis framasono laŭ , .

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* József Karai
* Zoltán Rozsnyai
* Miklós Sugár
* László Tihanyi
* Katalin Váradi

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio András Kórodi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 407160
* GND: 132694662
* LCCN: n85352592
* VIAF: 116968343
* ISNI: 0000 0001 1085 5836
* SUDOC: 08053919X
* BNF: 13896113w
* MBA: 6cb2a495-ca05-498c-9f6b-17da30f4d644
* BIBSYS: 4076828
* NKC: xx0155137
 |
Bobelfolio
**Bobelfolio** estas travidebla kaj fleksebla pakmaterialo el plasto kio estas uzata por enpaki rompeblajn objektojn. Bobeloj da aero en duonaj sferoj en la materialo formas kusenetojn kiuj povas protekti rompeblajn objektojn.

La angla nomo por la materialo, **bubble wrap**, estas propraĵo de la Sealed Air Corporation kaj pro tio ĝi nur devus esti uzata por produktoj de tiu firmao. La termino estas tamen regule uzata en la ĉiutaga vivo por nomi samspecajn materialojn.

La bobeloj en la materialo povas servi kiel skusorbilo por protekti rompeblajn aŭ fragilajn objektojn dum transportado. Bobelfolio estas disponebla en diversaj grandoj variante de 6 milimetro ĝis pli ol 2,5 centimetro. Krom la bobeloj ankaŭ la plasto mem povas protekti enpakitajn materialojn. Tiel sentivaj elektronikaj partoj estas pakitaj en kontraŭ-statikaj bobeloj por protekti ilin kontraŭ statika elektro kiu povas damaĝi objektojn kiel komputilaj mikroĉipoj.

Amuzado
-------

Infano ludas per bobelfolio
La rompado de la bobeloj el plasto ankaŭ estas uzata kiel deturna aŭ stresoredukta aktiveco. La homoj kiuj tion faras, opinias ke la sono de la krevantaj bobeloj estas agrabla. Eĉ estas retejoj pri ĉi tiu fenomeno kie homoj per la komputilmuso virtuale rompas plastajn bobelojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bobelfolio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Sealed Air Corporation Arkivigite je 2006-04-08 per la retarkivo Wayback Machine
* Pop bubbles online
* Bubble Wrap Appreciation Day
**Descargamaría** (Elŝarĝu, Maria) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *parrilleros*. La censita populacio en 2008 estis de 209 loĝantoj.

Situo
-----

Descargamaría estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Sierra de Gata, inter Las Hurdes kaj la landlimo kun Portugalio, je altitudo de 481 m; je 117 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 177 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 49,2 km².

Ĝi limas norde kun El Sahugo kaj Robledillo de Gata, sude kun Santibáñez el Alto kaj Cadalso, oriente kun Pinofranqueado kaj okcidente kun Villasrubias kaj Robleda.

La tereno estas kruta kaj montara, kaj trapasas ĝin multnombraj rojoj kiuj enfluas en la rivero Árrago, ĉefa akso de la vilaĝo. Tiu kun Robledillo de Gata, estas la unikaj municipoj de la regiono kies akvoj fluas al la baseno de la rivero Doŭro, norde de la regiono, tra la bela valo de La Malena.

Ekonomio kaj historio
---------------------

Agrikulturo kaj brutobredado. La microklimato de tiu parto de la montaro inter Ekstremaduro kaj Kastilio, kun atlantikaj ventoj kaj protekte de la proksimaj deklivoj, favoras varion de kultivoj (vito, olivarbaro, kaŝtanarbaro, legomoj, fruktoj ktp) kio mankis en la najbaraj teroj kastiliaj. Samtempe proksime estis la kastiliaj kultivoj (tritiko, hordeo, sekalo, aveno, cerealoj).

Tia ekonomio permesis tradician komercon inter du komarkoj kiuj interŝnaĝis siajn produktojn. La manko de ĉefe vino kaj oleo en kastiliaj teroj kaj de cerealoj en ekstremaduraj helpis ekon de komerco el kiu Descargamaría estus iam simpla ejo por tia interŝanĝo de produktoj, kaj la vilaĝo naskiĝus ĉirkaŭ tiu neceso kaj kreskis laŭlonge de la ankoraŭ konata kiel *Calle Real*, tio estas *Reĝa strato*, kio estas simpla vojo kiu trapasas la vilaĝon. La unua parto de la nomo de la vilaĝo aludus al tiu komerco kun la nordaj zonoj post supreniro de la deklivoj, kie oni devus malŝarĝi la ŝarĝobestojn ĉu por helpi la supreniradon ĉu por interŝanĝo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo pri Descargamaría Arkivigite je 2008-03-31 per la retarkivo Wayback Machine
* Retejo pri Descargamaría
* Amikaro "Los Parrilleros" Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine
**András Ligeti** [andrAŝ], hungare **Ligeti András** estis hungara violonisto, dirigento kaj koncertmajstro.

András Ligeti naskiĝis la 5-an de aŭgusto 1953 en Pécs, mortis la 19-an de septembro 2021.

Biografio
---------

András Ligeti studis en la Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt inter 1970-1979 en Budapeŝto, kie li lernis violonadon kaj dirigentadon. Unu el liaj majstroj estis András Kórodi. Post lernado li ekhavis postenojn en la Altlernejo kaj en Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1975 en Budapeŝto, post 5 jaroj en Usono li atingis la unuajn lokojn en konkursoj. En 1980 li plulernis en Vieno, poste li komencis sian dirigentan karieron en Operejo de Budapeŝto. En 1986 li iĝis helpanto kaj lernanto de Claudio Abbado. Baldaŭe li gastodirigentadis ekzemple en Dortmund, Bergen, Romo, Tajpeo, Japanio, Aŭstralio. Hejme li dirigentadis orkestron de Hungara Radio. Li ricevis premion Kossuth en 2007, ĝis nun pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Krisztián Balassa

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 409892
* GND: 124546927
* LCCN: n88653963
* VIAF: 56803190
* ISNI: 0000 0001 0904 5465
* BNF: 13967074m
* MBA: 74d0d221-5df0-4c21-a4df-4435f1f551b7
* NKC: mzk2015865695
 |
**Agnieszka Dmochowska** (naskiĝis la 18-an de januaro 1999 en Vroclavo) – pola ŝakistino.

Ŝakista kariero
---------------

La principojn de ŝakludo ŝi ekkonis en la aĝo de 3-4 jaroj. Preskaŭ 6-jara komencis regule trejni, ŝia unua instruisto iĝis Piotr Dobrowolski. En 2006 gajnis en Rybnik titolon de la majstro de antaŭlernejanoj en Pollando. En 2007 debutis internacie, reprezentante Pollandon en mondĉampioneco de juniorinoj ĝis 8 jaroj, ludataj en Kemer (en tiu ĉi turniro akiris la 14-an lokon). Dufoje gajnis medalojn pri Pokalo de Pollando de juniorinoj ĝis 10 jaroj (Ustroń 2008 – la bronza, Łeba 2009 – la arĝenta). En 2009 akiris la plej grandan sukceson en sia ĝisnuna kariero, gajninte en Fermo bronzan medalon de ĉampioneco de Eŭropo por juniorinoj ĝis 10 jaroj. Tiu ĉi rezulto certigis al ŝi la titolon de majstra kandidato por la majstro de FIDE. Samjare dum mondĉampioneco ĝis 10 jaroj en Kemer ŝi akiris la 7-an lokon. En 2010 akiris titolon de vicmajstrino de Pollando ĝis 12 jaroj. En 2012 en vilaĝo Solina (distrikto Leski) akiris titolon de vicmajstrino de Pollando ĝis 14 jaroj, la sukceson ripetiĝante en 2013 en Wałbrzych.

Ŝi reprezentas klubon de Urba Kulturdomo "Śródmieście" (Mezurbo) eb Vroclavo.

Vidu ankaŭ
----------

* debuto

Bibliografio
------------

* Agnieszka Dmochowska - oficiala paĝo
* Individual Calculations: Dmochowska, Agnieszka

Eksteraj ligiloj
----------------

* Agnieszka Dmochowska elektitaj ŝakaj partioj
* Agnieszka Dmochowska paĝo de FIDE
**Chacaltianguis** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Chacaltianguis. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 054.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 11416 loĝantojn. El tiuj estis 5509 viroj kaj 5907 virinoj. La komunumo havas surfacon de 557.7 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 18 minutoj norda latitudo kaj 95 gradoj kaj 50 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 10 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 12415 personoj. En la jaro 2000 temis pri 11731, do temis pri kresko / malkresko je -1.13 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 10499 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 82 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.78 % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Chacaltianguis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2007-02-27 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Makzela organo de ĥetognato de la genro *Sagitta*.

IlustracjaBrockhaus-Efron Chaetognatha
***Chaetognatha***, signife har-makzeluloj, adapteblaj al ĥetognatoj kaj foje konataj kiel sagovermoj, estas filumo de predantaj marvermoj kiuj estas grava komponanto de planktono tutmonde. Ĉirkaŭ 20% el la konataj specioj estas bentaj, kaj povas esti ligitaj al algoj kaj rokoj. Ili troviĝas en ĉiuj maraj akvoj, el surfacaj tropikaj akvoj kaj neprofundaj tajdaj akvejoj al la profunda maro kaj polusaj regionoj. Plej ĥetognatoj estas travideblaj kaj torpedo-formaj, sed kelkaj marprofundaj specioj esta oranĝkoloraj. Ili gamas laŭ grando el 2 al 120 milimetroj.

Estas pli ol 120 modernaj specioj atribuitaj al ĉirkaŭ 20 genroj. Spite la limigitan diversecon de specioj, la nombro de individuoj estas granda.

Notoj
-----

1. ↑  "World Register of Marine Species". Alirita la 24an de Aprilo 2018.
2. ↑   Bone, Q.; Kapp, H.; Pierrot-Bults, A. C. eds. (1991). The Biology of Chaetognaths. London: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-857715-7.

* Kategorio Chaetognatha en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Chaetognatha en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609392
* GND: 4174022-1
* LCCN: sh85022303
* NDL: 00567759
 |
**Chagarcía Medianero** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. *Chagarcía* estas komprenebla etimologie kiel aludo al iu García kiu estris la reloĝadon kaj *Medianero* kiel landlimo inter la iamaj regnoj Kastilio kaj Leono, same kiel apudaj lokoj Horcajo Medianero kaj Carpio Medianero.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Chagarcía kaj Juarros, okupas totalan areon de 14,71 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 81 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 300 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 48 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753141
 |
brokaĵo el Liono (1760-1770)
**Brokaĵo** aŭ **brokato** (france *Brocart*, germane *Brokat*, itale *Broccato* aŭ portugale kaj hispane *brocado*) estas ŝtofo teksita kaj ornamita per interteksitaj fadenoj el silko, arĝento aŭ oro, por aperigi desegnojn sur la ŝtofo. Tradicie la baza ŝtofo por brokaĵo estas peza, firma ŝtofo, kutime mem el silko.

Laŭ Francisko Azorín **Brokato** estas *Silka teksaĵo kombinita kun oraj aŭ arĝentaj fadenoj.* Li indikas etimologion el latina *broccus* (brodilo). Kaj aldonas terminon broki (brodteksi).

Brokaĵaj ŝtofoj, kiuj originis el Arabio, aparte modiĝis en Eŭropo dum la 17-a jarcento kaj 18-a jarcento. Ili utiliĝas por mebloj kaj murtapetoj, por pompaj vestaĵoj kaj ŝuoj, por pezaj kurtenoj kaj baldakenoj. Aparte ŝatata la multekostega, valora ŝtofo estis de nobelaj regantoj kaj altrangaj ekleziaj postenuloj.

La Kaabo, la plej alta sanktaĵo de la Islamo, estas ĉirkaŭvolvita per brokaĵa ŝtofo.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 41.
2. ↑  Azorín, samloke.

Literaturo
----------

* Autour du Fil, l'encyclopédie des arts textiles, Editions Fogtdal, Parizo, 1989

Vidu ankaŭ
----------

* Brokaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Brokaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Brodado
Nova Ponto, verko de Martín de Aldehuela.
**José Martín de Aldehuela** (Manzanera (Teruel), 5-a de novembro de 1729 – Malago, 7-a de septembro de 1802) estis hispana arkitekto kaj amatora kuracisto.

Reklamita de Molina Larios, episkopo de Malago, li venis tien por konstruaj verkoj ĉe la katedralo en 1778 devena el Kvenko kie li estis verkinta ankaŭ ĉe ties katedralo. Li faris ankaŭ aliajn verkojn en Malago.

Krome en 1793 li finis la verkojn de la impona Nova Ponto de Arundo, kiu ekis en 1759 kaj kiu iĝis lia plej reprezenta, konata kaj impona verko. Oni atribuas al li en tiu sama urbo la finigon de la taŭrludejo, kvankam ne ekzistas dokumentaro pri lia partopreno en tiu konstruo.

Martín de Aldehuela mortiĝis en Malago en 1802, sed estas legendo laŭ kiu la arkitekto mortiĝis kiam li ĵetis sin al la Tranĉo de Arundo ekde sia plej simbola verko, nome la Nova Ponto, por eviti tiele, devi konstrui ponton kiu estus supera laŭ belo.

Li estis entombigita en preĝejo de Kvenko.

Referencoj
----------

* La Opinión de Málaga: *La memoria de Aldehuela Arkivigite je 2012-11-04 per la retarkivo Wayback Machine*, 17-a de februaro de 2008.

1. ↑  Adiciones a la obra LLAGUNO Y AMIROLA, E. «Noticias de los arquitectos y arquitectura de España...», acrecentadas con notas, ediciones y documentos por DJ.A. CEAN BERMUDEZ, Tomo IV, capítulo XLVI, pág.: 297-298. Madrid, 1829.
2. ↑  Málaga Hoy.es, *Una placa señala el lugar donde descansa el arquitecto Martín de Aldehuela*, 7/9/1802

* Kategorio Martín de Aldehuela en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 479609
* GND: 132042304
* LCCN: no2008092977
* VIAF: 45451754 70146825274407631614, 45451754
* ISNI: 0000 0000 6706 3517
* ULAN: 500006627
* BNE: XX1451181
 |
**ROZVÁNY Jenő** (rozva:nj) estis hungara publicisto, redaktoro naskita en Nagyszalonta la 28-an de decembro 1878 kaj mortinta en Moskvo la 20-an de majo 1938.

Kariero
-------

Rozvány Jenő studis juron en Budapest kaj Berlin, li doktoriĝis en Budapest (1900). Li estis advokato en Nagyszalonta kaj Nagyvárad. De 1900 li estis ano de Hungara Socialdemokratia Partio; de decembro 1907 redaktoro de ĵurnalo Munkás Újság. En aŭgusto de 1919 li revenis Nagyváradon. Li estis ĉefredaktoro de Erdélyi Népszava, redaktoro de rumana gazeto Dreptatea de Braŝovo. Li estis kondamnita al malliberejo dum unu jaro en Bukareŝto kaj Jilava. En 1931 li estis ano de rumana parlamento. Li elmigris la Sovetunion, kie li doktoriĝis pri historio de itala faŝismo (1937). Li estis ekzekutita en 1938 kaj rehonorigita en 1956 "post morto".

Libroj
------

* (sub nomo Eugen Rozvan): Legea chiriilor (Nv. 1927),
* Contractele de muncă. Lege privind relaţiile juridice ale funcţionarilor şi muncitorilor (uo. 1930),
* Regimul raporturilor dintre proprietari şi chiriaşi (samloke. 1931),
* Legea contra cametei (samloke 1931).

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 386160
 |
**Béla Szántó** [bEla sAntO], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Szántó Béla Lőb** estis hungara politikisto, komisaro, oficisto, diplomato. Lia origina familia nomo estis *Schreiber*. Lia plej konata frato estis Zoltán Szántó.

 Béla Szántó estas videbla dekstre en la antaŭlasta vico inter la komisaroj
Béla Szántó  naskiĝis la 1-an de februaro 1881 en Homokkomárom. Li mortis la 1-an de junio 1951 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Szántó devenis el juda familio. Li frekventis lernejojn en Nagykanizsa kaj en la sama urbo li eklaboris kiel oficisto en 1900. En la sekva jaro li translokiĝis al Budapeŝto, kie li post jaroj aliĝis al la socialdemokratoj. En 1906 li partoprenis en fondo de oficista asocio. En 1911 li edziĝis. Dum la Kalistefa revolucio li partoprenis en fondo de komunista partio. En la frua 1919 li estis arestita, sed dum Hungara Sovetrespubliko li tuj liberiĝis kaj li estis komisaro (komprenu ministro) pri defendo. Post falo de la Soveto li rifuĝis al Vieno, poste al Berlino, fine al Soveta Rusio. Precipe li gvidis bibliotekon en Moskvo. Post la 2-a mondmilito li hejmenvenis kaj li ricevis diplomatiajn taskojn.

Liaj kontribuaĵoj (elekto)
--------------------------

* *A magyar munkásmozgalom 1914-ig* (La hungara laborista movado ĝis 1914), (1947)
* *Szántó Béla tanulmánya az első világháború előtti magyarországi ellenzéki szociáldemokrata irányzatokról* (1962)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

* Kategorio Béla Szántó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 508880
* VIAF: 89568668
* ISNI: 0000 0001 1030 8437
* SUDOC: 243508530
* BIBSYS: 99029157
* NKC: uk2011661168
 |
**SZEMÁK Jenő** [sema:k] estis hungara juristo. Li naskiĝis la 4-an de februaro 1887 en Sibio kaj mortis la 30-an de julio 1971 en McIntosh (Usono.

Biografio
---------

Jenő Szemák finis juron en la Universitato de Koloĵvaro. Dum la unua mondmilito li estis profesoro de la reformita jurakademio de Máramarossziget. Post la Traktato de Versajlo en 1920 la aŭtoritatoj elpelis lin el Rumanujo. En Budapeŝto li paŝis en servo de justicafero (1925), poste li estis konsilantprezidanto (1927), sekundarprezidanto (1938), pli poste prezidanto de tribunalo (1939–44). Post la faŝista puĉo la 15-an de oktobro 1944 li estis Kuria prezidanto (10-a de novembro 1944 - aprilo 1945). Sub lia gvido estis faritaj pluraj politikaj procesoj de gravaj personoj: Zoltán Szántó kaj liaj kunuloj (1927); proceso Mátyás Rákosi (1935). Post 1945 li forlasis Hungarujon kaj ekde 1954 li vivis en Usono. Li prelegis en la *Universitato South Californio*.

Literaturo
----------

* Szántó Zoltán: Egy per – ötven év távlatából (Bp. 1978).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
La **kampanjo "Parolu la norman ĉinan"** (angle *Speak Mandarin Campaign*, normĉine 讲华语运动, pinjine *jiǎng huáyǔ yùndòng*) estas kampanjo organizata de la registaro de Singapuro por kuraĝigi la membrojn de la ĉina komunumo de la lando paroli la norman ĉinan lingvon, kiu estas la oficiala lingvo de Ĉinujo kaj inter la kvar oficialaj lingvoj de Singapuro (kune kun la angla, la malaja kaj la tamila). La norma ĉina lingvo estas vario de la nordĉina lingvo, kiu estas la plej multe parolata lingvo en la mondo. 

La ĉinoj de Singapuro, kiuj konsistigas tri kvaronojn de la loĝantaro de Singapuro, kutime parolas aliajn ĉinajn "dialektojn" aŭ variojn, kiel la kantonan aŭ la hakaan. La kampanjo komenciĝis en 1979, por krei komunan lingvon por la ĉina loĝantaro en Singapuro, kaj eble ankaŭ por krei pli fortajn ligojn kun Ĉinujo kaj ĉinaj komunumoj en aliaj landoj.

La kampanjo konsistis el multaj malsamaj rimedoj, inkluzive de la tradukado de televid-programoj en ĉinaj dialektoj al la norma ĉina lingvo, kaj la malpermesado de dissendoj en aliaj variaĵoj de la ĉina en la amas-komunikiloj. La kampanjo havis sufiĉe bonajn rezultojn, ĉar la kono de la norma ĉina lingvo inter la ĉinoj de Singapuro multe pli-altiĝis en la lastaj jaroj. Tamen la kampanjo estis kritikita, ĉar kiel rezulto de ĝi multaj Ĉinaj junuloj havas malfacilaĵojn komuniki kun la geavoj, kiuj ne kapablas paroli normĉine. La kampanjo, kiu fortigis la norman ĉinan lingvon ankaŭ kompare kun la angla, aldone estis malbone rigardata de aliaj minoritatoj kiel la malajoj kaj la hindoj, kiuj preferas ke la angla restu la ĉefa lingvo de inter-etna komunikado.
Ekzemplo de ferma filmistolisto.
**Ferma filmistolisto** aŭ **fina filmistolisto** estas la listo de geaktoroj kaj filmistoj de partikulara filmo, televidprogramo, aŭ videoludo. Dum la malferma filmistolisto aperas komence de la verko kaj listigas nur plej gravajn kaj altirajn nomojn, la fina filmistolisto aperas proksime al, aŭ en la certa fino de la verko. La kompleta listo povas inkludi la tutan aktoraron kaj laboristaron, sed ankaŭ produktor-patronojn, distribukompaniojn, muzikaĵojn ĉu prunteprenitajn ĉu intence kreitajn por la verko, filmejojn, variajn jurajn anoncojn, kiel la kopirajto kaj plie.

Tipe, la fina filmistolisto estas tajpita (kaj ne artigita) kaj aperas en blanka leteraro sur klara nigra fono, sen aparta sonefekto aŭ dialogo, nur kun la muzika fono, foje la muziktemo de la verko. La listo aperas statece kaj iras el paĝo al paĝo, aŭ moviĝas kiel unusola listo el la malsupro al la pinto de la ekrano. Foje la fina filmistolisto apartiĝas el tiu normigo por disvolviĝi en alia direkto, inkludante ilustraĵojn, kromajn scenojn, scenerojn (foje neuzitajn por la filmo), humoraĵojn aŭ post-listajn scenojn (foje veran finon aŭ informon pri la post vivo de la roluloj, aparte de la personoj en filmoj faritaj sur realaj okazaĵoj). Bedaŭrinde lastatempe disvastiĝis la kutimo interrompi la projekciadon de tiu listo en duarangaj kinejoj aŭ televidkanalo, tiele malhavigante al la spektanto gravajn informojn aŭ bildojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Interteksto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ferma filmistolisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Reguloj por Ferma filmistolisto de BBC


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 675218
 |
**Noosfero** estas kunlabora reta plataformo kiu ebligas kreadon de sociaj retejoj. Oni povas uzi ĝin por krei blogojn, diskutejojn, enretaj portfoliojn, eventkalendarojn, ktp. Noosfero estis unue uzita de Cirandas.net, de la Universitato de San-Paŭlo en 2012 kaj poste de la brazila ŝtata informatika firmao SERPRO. La programo integras ilojn kiel profiloj por uzantoj, komunumoj kaj entreprenoj, kaj reta enhava kontrolsistemo, RSS, forumoj, babilejoj, eventoj kaj komunikado ene la programo mem. Oni povas etendi ĝin per aldonaĵoj.

Lanĉita en 2009, Noosfero ankaŭ estas libera programara projekto, kreita de Colivre, brazila informatika kooperativo, kune kun sendependaj programistoj de la Noosfero-komunumo.

Referencoj
----------

1. ↑  Carta Potiguar: Noosfero – Uma alternativa livre para a educação
2. ↑   SoftwareLivre.org: USP adota o Noosfero para desenvolvimento de pesquisas e de uma rede social acadêmica. Arkivita el la originalo je 2015-01-22. Alirita 2016-05-09.
3. ↑   GGN: Rede social livre Noosfero é adotada no SERPRO. Arkivita el la originalo je 2016-02-21. Alirita 2016-05-09.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo Arkivigite je 2016-01-25 per la retarkivo Wayback Machine
En matematiko, **fermita sternaĵo** estas speco de topologia spaco, nome kompakta topologia sternaĵo sen rando. En ĉirkaŭtekstoj kie rando ne estas ebla, ĉiu kompakta sternaĵo estas fermita sternaĵo.

La plej simpla ekzemplo estas cirklo, kiu estas kompakta 1-dimensia sternaĵo. Kiel kontraŭekzemplo, la reela linio ne estas fermita sternaĵo ĉar ĝi estas ne kompakta. Kiel alia kontraŭekzemplo, disko estas kompakta du-dimensia sternaĵo, sed estas ne fermita sternaĵo ĉar ĝi havas randon.

Ekzemploj de fermitaj sternaĵoj estas sfero, toro, botelo de Klein, reela projekcia ebeno.

La nocio de fermita sternaĵo estas malsama de fermita aro aŭ fermita unu-formo. Fermita disko kun ĝia rando estas fermita aro, sed ne estas fermita sternaĵo.

Kiam temas pri formo de la Universo kiel la fermita universo, preskaŭ certe temas pri fermita sternaĵo, sed ne pri fermita aro.

Kompakta sternaĵo estas, en intuicia senso, *finia*. Per la bazaj propraĵoj de kompakteco, fermita sternaĵo estas la disa unio de finia kvanto de koneksaj fermitaj sternaĵoj. Unu el la plej baza problemoj de geometria topologio estas kompreni kiuj eblas fermitaj sternaĵoj.

Ĉiu kompakta topologia sternaĵo povas esti enigita en **R**n por iu *n* laŭ la eniga teoremo de Whitney.

Rilatantaj nocioj
-----------------

**Kompakta sternaĵo** estas sternaĵo kiu estas kompakta kiel topologia spaco, sed eble havas randon. En kontrasto, fermita sternaĵo estas kompakta *sen* rando.

**Malfermita sternaĵo** estas sternaĵo sen rando sen kompakta komponanto. Por koneksa sternaĵo, "malfermita" estas ekvivalenta al "sen rando kaj ne-kompakta", sed por malkonektita sternaĵo, *malfermita* estas pli forta. Ekzemple, la disa unio de cirklo kaj la linio estas ne-kompakta, sed ne estas malfermita sternaĵo, ĉar unu komponanto (la cirklo) estas kompakta.
**Popĵazo** estas nomo por ĵazo, kiu estas simila al popmuziko, kaj estas uzata por surmerkatigi ĉi tian muzikon.

La muzikaj ĝenroj ĵazo kaj popmuziko kutime formas kontrastan paron, ĉar popmuziko kutime estas tre teksto- kaj kantigita, ĵazo tamen estas pli instrumenteca, eĉ la kantistoj uzas sian voĉon parte instrumentece, aparte ĉe skatkantado. Kiam interpretantoj nomas sian muzikon popĵazo (aŭ ankaŭ ĵazpopo), tiam ĵazo kutime kontribuas la ĵaztipajn harmoniojn kaj instrumentojn, kaj la popmuziko la pli bone kapteblajn melodiojn.

Provoj de tia kunfando de popmuziko kaj ĵazo estis observeblaj jam en la 1960-aj jaroj. Aparte sukcesaj interproksimiĝoj okazis ekde proksimume la ŝanĝiĝo de la jarmiloj, kiam kantistinoj kiel Norah Jones, sed ankaŭ kelkaj kantistoj kiel Jamie Cullum estis merkatigataj kiel iaspeca „amasaperaĵo" en ĵazo kaj kiel popĵazmuzikistoj.
Sed ne nur kantistinoj reprezentas ĉi tiun sukcesan popĵazan ondon, ankaŭ renomaj ĵazmuzikistoj kiel Nils Landgren elpaŝis per pomuzikaj projektoj kiel ekzemple per sia ABBA-albumo kaj sia subteno de kantistinoj de fonmuzika ĵazo kiaj Viktoria Tolstoy.

Duaranga literaturo
-------------------

* Joachim E. Berendt: *Das Jazzbuch. Von New Orleans bis ins 21. Jahrhundert*. Fischer, Frankfurto/M. 2005, ISBN 3-10-003802-9

### Rimarkoj

1. ↑  komp. Veit Bremme, en: W. Knauer (eld.), *Jazz goes Pop goes Jazz. Der Jazz und sein gespaltenes Verhältnis zur Popularmusik*, Hofheim 2006, ISBN 3-936000-03-4
2. ↑  komp. Karl Lippegaus, en J. E. Berendt (eld.), *Die Story des Jazz. Von New Orleans zum Rock Jazz*. Rowohlt, Reinbek 1991, ISBN 3-499-17121-X
3. ↑  komp. Andreas Felber, en: W. Knauer (eld.), *Jazz goes Pop goes Jazz*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Manuskripto de elsendo en SWR 2006 pri popĵazo[*rompita ligilo*]
La **fermitaj urboj** (ruse *закрытые административно-территориальные образования*, mallonge ruse *ЗАТО* [zato]) estas tiaj komunumoj en Sovetunio (kaj nun en Rusio), kiujn oni povas viziti nur laŭ speciala permesilo, la loĝantoj ne rajtas translokiĝi kaj estas sub rekta federacia direktado.

Nun ekzistas 45 tiaj komunumoj, el kiuj 25 havas urban rangon, la pliaj estas malpli grandaj urbosimilaj setlejoj. Ili povas esti setlejoj por atomindustrio, mararmeaj militbazoj (havenoj), lokoj por kosmoesplorado, armoesplorado.

Ili estis tiel sekretaj dum la soveta epoko, ke ili ne havis nomojn, nur numerojn apud la nomo de la pli granda urbo (ekz. Zareĉnij portis la nomon Penza-19) kaj oni ne desegnis ilin sur mapoj. Plimulto el la fermitaj urboj (6) troviĝas en la Murmanska provinco, tio estas ĉefe mararmeaj bazoj.

Malgraŭ la komplikaĵoj de la vivo en fermitaj urboj, en Sovetunio ili estis pli komfortaj setlejoj pro pli bona liverado de varoj kaj preskaŭ nula krimo.

En 2002 vivis en la fermitaj urboj ĉ. 1 345 000 homoj, t.e. 1 % de la rusia loĝantaro. Dum ekzisto de la Sovetunio, ankaŭ grandurboj apartenis al fermitaj urboj ekz. Gorkij (hodiaŭ: Niĵnij Novgorod), Vladivostoko aŭ Iĵevsk.

Listo de la fermitaj urboj
--------------------------

* Gadĵijevo
* Zaozjorsk
* Ostrovnoj
* Polarnij
* Severomorsk
* Sneĵnogorsk
* Trjoĥgornij
* Snehĵinsk
* Lesnoj
* Novouralsk
* Fokino
* Bolŝoj Kamen
* Viluĉinsk
* Ĵeleznogorsk
* Zelenogorsk
* Zareĉnij
* Znamensk
* Krasnoznamensk
* Meĵgorje
* Mirnij
* Raduĵnij
* Sarov
* Seversk
* Sihani

La urboj Norilsk kaj Dudinka ne havas statuson de ZATO, sed ekde 2001 eksterlandanoj rajtas viziti ilin nur laŭ speciala permeso de administracio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fermita urbo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ruse Arkivigite je 2007-03-13 per la retarkivo Wayback Machine
* angle
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***Poŝamiko*** estas libreto por komencantoj kaj komencintoj eldonita de *E-duKati* (edukado.net). Ĝi povas ankaŭ utili kiel varbilo por ne-esperantistoj.

La libro estis verkita de Beatrice Allée kaj Katalin Kováts.

Sur 40 tutkoloraj paĝoj prezentiĝas vortstoko por ĉiutaga uzo kaj ekzemplaj frazoj por uzi tiujn vortojn. La plej gravaj gramatikaĵoj estas simple kaj memorige prezentitaj.

Laŭ la antaŭparolo ĝi *"entenas kolekton de ekzercoj kaj memorigiloj, kiuj pretiĝis por la METIEJO kaj LERNILOTEKO de la porinstruista paĝaro www.edukado.net. La kajero estas ne laŭgrada lernolibro, sed aro de zorge elektitaj folioj. Legante ilin vi povas lerni vortojn, ripeti gramatikaĵojn kaj enkapigi parolturnojn."*

La poŝforma eldonaĵo (A6) ne estas strukturigita lernolibro laŭ la klasika senco sed ĝin konsistigas gramatikaj resumoj, tekstetoj, kelkaj ekzercoj kaj laŭtemaj bildvortaroj riĉe kolorilustritaj. Ĝi bone povas servi kiel poŝlibreto helpa al infanaj aŭ plenkreskaj kursanoj je komencanta kaj komencinta niveloj, aŭ kiel varbocelaj donacoj kaj propagandiloj.

La premiero okazis dum UK en Florenco en 2006, kie pere de ĝia aĉeto oni rajtis ankaŭ partopreni en serio de paroligaj kursoj. Tiam la 500 ekzempleroj de la unua eldono elĉerpiĝis. Komence de septembro estis presita la dua eldono en 1000 pliaj ekzempleroj, kaj en marto 2007 estis eldonita la 3an eldonon en pliaj 1000 ekzempleroj. En aŭtuno 2011 pretiĝis la sesa eldono. En 2012 ni aperigas la pliajn 1000 ekzemplerojn, do, sume jam presiĝis 8000 libretoj. Somere de 2014 aldoniĝis pliaj 2000 libretoj kaj ni atingis la nombron de 10 mil. En 2017 produktiĝis pliaj 1500 ekzempleroj. Entute 11 500.

La eldonaĵon eblas aĉeti en la plej gravaj libroservoj de Esperantujo 

Aperis pri la libreto recenzo en IPR 06/4. verkita de Birke Dockhorn kaj Bertilo Wennergren kun la titolo: **Malgranda - sed kia amiko**!

Eldonoj
-------

* *Poŝamiko* - Den Haag: E-duKati, 2006. - 40 p.:  ISBN 90-78519-01-0.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Prezento ĉe edukado.net
* Mendebleco ĉe edukado.net
* La porinstruista ttt-ejo edukado.net
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vorton "posamiko".
**Róbert König,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **König Róbert** estis hungara grafikisto, altlerneja instruisto. Lia familia nomo kelkfoje estis legebla kiel *Kőnig*.

Róbert König  naskiĝis la 3-an de novembro 1951 en Székesfehérvár, li mortis la 27-an de januaro 2014 supozeble en Budapeŝto.

Biografio
---------

Róbert König frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li laboris jaron en presejo, fine li akiris grafikistan diplomon en Belarta Altlernejo en 1975. Liaj plej gravaj instruistoj estis Károly Raszler kaj Tibor Rozanits. Post siaj studoj li ekinstruis en la altlernejo. Inter 1976 kaj 1979 (poste en 1984) li havis stipendiojn, intertempe en 1978 li edziĝis. Helpe de la stipendio li studvojaĝis al Italio, baldaŭ al Sovetunio, Orienta Germanio, Ĉeĥoslovakio, Norvegio. En la studjaro 1993 li instruis en reĝa akademio de Hago. En 2003 li akiris sciencan gradon DLA, en la sekva jaro habilitiĝo okazis. Li ricevis premiojn inter 1989-2013. Libertempe li okupiĝis multe pri la germana minoritato en Hungario, ankaŭ pri bredado de ĉevaloj.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Hatvan (1976)
* Romo (1978)
* Budapeŝto (1979, 1990, 1992)
* Székesfehérvár (1983, 2011)
* Hamburgo (1984)
* Hódmezővásárhely (1989)
* Hago (1993)
* Stutgarto (2003)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Mulhouse (1982)
* Recklinghausen (1987, 1988)
* Tübingen (1993)
* Hódmezővásárhely (1997)

Elektitaj grafikaĵoj
--------------------

* Hyppomagia
* Téli táj (akvaforto)
* Lovak (linoleumografiaĵo)
* Fügefa (litografiaĵo)
* Nyomdában (linoleumografiaĵo)
* murpentraĵo en Bóly
* Cirkusz (akvaforto)
* Dort drunt an der Donau (linoleumografiaĵo)
* Kőtenger (1999, linoleumografiaĵo)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Tibor Balogh

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 629115
* LCCN: n2016064373
* VIAF: 3918148209331700460007
* SUDOC: 184436079
 |
**Róbert BÁN,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bán Róbert** estis hungara reĝisoro, dramaturgo, altlerneja instruisto, kritikisto, aktivisto.

Róbert Bán  naskiĝis la 15-an de julio 1925 en Budapeŝto, li mortis la 30-an de decembro 2002 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Róbert Bán sudis 2 jarojn post la 2-a mondmilito en Scienca Universitato Péter Pázmány, samtempe kaj poste li estis aktivisto de la socialdemokratoj, eĉ li estis ankaŭ redaktoro de revuo. Li akiris filmreĝisoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1954, poste li estis reĝisoro pri dubladaj voĉoj. Inter 1960 kaj 1963 li estis dramaturgo en filma produktejo, poste 2 jarojn vicreĝisoro, inter 1965-1989 reĝisoro. Inter 1985–1989 li ankaŭ instruis en la menciita altlernejo. Liaj kritikoj aperis ofte en signifaj revuoj. Li ricevis premiojn en 1986 kaj 1995. Lia edzino estis Fanni Kemenes, kiu naskis filon en 1951.

Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj
----------------------------

* *Irány Varsó* (kun György Palásthy 1955)
* *Festenek a gyerekek* (1959)
* Nuda diplomato (1963)
* *Kísértet Lublón* (1975)
* *A Jávor* (1987)
* *Vademberek* (2001)

Elektitaj verkoj
----------------

* *Felvétel! Indíts!* (1959 kun György Palásthy)
* *A tizedik múzsa* (1968)
* *A rendező munkája* (1972)

Fontoj
------

* 
* hungarlingva biografio
*
**Árpád Trummer,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Trummer Árpád** estis hungara hidrologo.

Árpád Trummer  naskiĝis la 23-an de januaro 1884 en Budapeŝto. Li mortis la 30-an de novembro 1961 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Árpád Trummer frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato palatino József en 1905. Post siaj studoj li laboris en diversaj ŝtataj hidrologiaj oficejoj, fine en Miskolc li estis oficejestro. En 1933 li eklaboris en ministerio pri agrikultuto, kie li kreis projektojn pri akvumadoj, ekzemple por Hódmezővásárhely. Inter 1937 kaj 1943 li estis ĉefo de tutlanda hidrologia direkcio, poste li pensiuliĝis. Depost la 2-a mondmilito li estis konsilisto pri hidrologio.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az Alföld öntözése* (1928) - premiita studo
* *A magyar szikesek* (1934) - redaktoro
* *A magyar viziutak fejlesztésének újabb irányelvei* (1943)
* *Az öntözés alapelvei* (1953)

Memorigiloj
-----------

* busto en Szarvas (1971)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Róbert Kasza** [kasa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kasza Róbert**, estas hungara moderna pentatlonisto, olimpiano, trifoja mondĉampiono, oficiro, trejnisto.

Róbert Kasza naskiĝis la 5-an de aprilo 1986 en Budapeŝto.

Róbert Kaszaen 2014

Biografio
---------

Róbert Kasza akiris diplomon kaj iĝis oficiro, en la 2020-aj jaroj lia rango estis ĉefleŭtenanto. Li akiris ankaŭ trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Lia edzino naskis 2 filojn. 

### Sporta kariero

Róbert Kasza komence estis gimnastikisto en centra sporta lernejo en sia naskiĝurbo, poste moderna pentatlonisto en ĉefurba sportklubo. Li estis hungara ĉampiono individue, stafete aŭ teame dekfoje inter 2007-2020. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2012 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2020 sen medalo, sed en mondĉampionumoj li estis la unua trifoe en 2011, 2013 kaj 2014 teame aŭ stafete. Li finis sian aktivan sportan karieron en 2022, poste li estis trejnisto.

Referencoj
----------

1. ↑  Róbert Kasza ĉe Facebook

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Róbert Kasza en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* rezultoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 815133
* VIAF: 101675369
* ISNI: 0000 0000 7221 2919
 |




* Portalo pri Biografio
Enirejo de tombo ĉe la Nekropolo de Tebo 353. La enirejo estis konstruita pro ordono de Sen-en-Mut, 97.36m longa kaj 41.93m profunda
Enirejo al la hipogeo de la Tri Fratoj en Palmira, Sirio
**Hipogeo**, **Hipogeumo**, **Hypogeum** aŭ **hypogaeum** (plurale **hypogea**) laŭlitere signifas "subtero", el la grekaj *hypo* (sub) kaj *gaia* (patrino tero aŭ diino de tero).

Laŭ Francisko Azorín **Hipogeo** estas *Antikva subtera konstruaĵo, uzita religiacele aŭ kiel tombo.* Li indikas etimologion el greka *hipo + gaios* (sub tero) kaj de tie la latina *hipogoeus*.

Priskribo
---------

Ĝi kutime aludas al subtera templo aŭ tombo. Kiam unuaj kristanoj subtere vivis religiaĵojn, kriptoj kaj tomboj kiuj estus *hipogeoj* se la ritoj kaj entombigoj estas paganaj, estis nomitaj katakomboj pli ol hipogeoj, eraro plua en entombigaj praktikoj kaj transpasta al arkeologio kaj historio. "Kiel aliaj ambiciaj romianoj, la episkopaj sanktoj de la tria kaj kvara jarcentoj estis kutime enterigitaj en hipogeoj en tombejoj ekster la muregoj de siaj urboj; ofte temis nur pri miraklo ĉe ties tomboj kio kaŭzis ke ties sukcedantoj adoptis pli modajn desegnojn. En Dijon la sanktulo kaj episkopo Benigno (274) estis entombigita en granda sarkofago en ĉambra tombo en la romia tombejo. Ĉe la sesa jarcento la tombo delonge ruiniĝis kaj estis konsiderata kiel pagana, eĉ de la episkopo Gregoro de Langres", observis Werner Jacobsen.

Hipogeo ofte enhavas niĉojn por kremaciitaj homaj restaĵoj aŭ *loculi* por enterigitaj restaĵoj.

*Hipogeo* povas ankaŭ simple referenci al antikva konstruaĵo aŭ parto de konstruaĵo konstruita subgrunde. Estis ekzemple serioj de subgrundaj tuneloj sub la Koloseo kie sklavoj kaj animaloj estis tenitaj prete por lukti ĉe la gladiatoriaj ludoj. La animaloj kaj sklavoj eliris tra kaptilpordoj sub la sablokovrita areno je iu ajn tempo dumlukte.

Foje tomboj tiatipaj estis referencitaj kiel **konstruitaj tomboj**.

Notoj
-----

1. ↑  James Stevens Curl (2006) *A Dictionary of Architecture and Landscape Architecture*
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 90.
3. ↑  Azorín, samloke.
4. ↑  Werner Jacobsen, "Saints' Tombs in Frankish Church Architecture" *Speculum* **72**.4 (Oktobro 1997:1107-1143) p. 1127.
5. ↑  Hadjisavvas, Sophocles.  (2013) *The Phoenician Period Necropolis of Kition, Volume II*. Shelby White and Leon Levy Program for Archaeological Publications, p. Preface. "two important built tombs, namely the Ikarou Street Tomb and the Lefkaritis Tomb were the primary reasons for the authoring of *The Phoenician Period Necropolis of Kition* Volume II.".

Referencoj
----------

* Curl, James Stevens.  (2006) *A Dictionary of Architecture and Landscape Architecture*. Oxford University Press. ISBN 0-19-860678-8.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hipogeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hypogeum of the Volumnis digital media archive Arkivigite je 2009-09-22 per la retarkivo Wayback Machine (creative commons-permesitaj fotoj, laserskanaĵoj, panoramoj), el la Universitato de Ferrara/CyArk