recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**El-Bab,** arabe: **‎الباب‎‎,** angle **Al-Bab** estas urbego en Sirio en Gubernio Alepo, en la samnoma distrikto. La loknomo signifas: pordo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 30 km²
* Supermara alteco: 471 m
* Loĝantaro: 144,705 en 2007
* Horzono: UTC +2 (somere UTC +3
* Telefonkodo:
* 36° 22′ 21″ N 37° 31′ 04″ O﻿ / ﻿36.37250 °N, 37.51778 °O﻿ / 36.37250; 37.51778 (mapo)Koordinatoj: 36° 22′ 21″ N 37° 31′ 04″ O﻿ / ﻿36.37250 °N, 37.51778 °O﻿ / 36.37250; 37.51778 (mapo)

Geografio
---------

El-Bab situas en nordokcidenta parto de la lando. Halepo troviĝas 40, la turka landlimo 30 kilometrojn. La loĝantoj estas plejparte sunaistoj, islamaj araboj.

Historio
--------

Dum la Romia Imperio El-Bab estis urbo de provinco de Sirio, konita kiel *Batnai*. Ties ruinoj ankaŭ nun estas videblaj. En la 7-a jarcento la araba armeo okupis la urbon. Laŭ priskribo en 1226 ĝi estis urbeto kun bazarado, laŭ alia priskribo el la 14-a jarcento estis malgranda urbo kun merkato, banejo, agrablaj ĝardenoj kaj moskeoj.

Ĝis 2012 El-Bab estis relative nedifektita per la siria interna milito. Tamen en la menciita jaro la siria armeo malfermis fajron kontraŭ manifestacianoj en la urbo, poste ribela movado kreiĝis. En la sekva jaro jam Islama Ŝtato de Irako kaj Sirio kontrolis la urbon. En 2016 post falo de Halepo la siriaj ribeluloj alvenis, dum Turkio bombardis la urbon. Supozeble la iam grandurbo apenaŭ estas loĝata.

Klimato
-------

El-Bab situas en mediteranea klimato kun influo de kontinenta klimato. Jare pluvas nur 329 mm. Inter julio-aŭgusto ĝenerale neniam pluvas. En decembro aŭ januaro ne pluvetas, sed neĝas.

Fontoj
------

* WikiTrans
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***Ekzercaro de la Lingvo Internacia Esperanto*** estis verkita kaj sendita al la cara cenzurejo, fare de Zamenhof, en 1893 kaj eldonita en 1894, Varsovio, 43 paĝoj. Dua korektita versio aperis en 1898, ĉiuj aliaj estas senŝanĝaj, ekzemple la 7-a eldono, 1910, 55 paĝoj. Kiel parto de la Fundamento de Esperanto ĝi ankaŭ estas nomata ***Fundamenta Ekzercaro***.

Enhavo
------

La *Ekzercaro* estas la sola plena lernolibro de Esperanto, verkita de Zamenhof. Ĝi konsistas el 42 ekzercoj, el kiuj la kvar unuaj instruas pri ĝusta legado (alfabeto, akcento), la ceteraj prezentas gradigitajn esperantajn tekstojn (apartaj frazoj kaj fabelo *La feino*); al ekzercoj 5 ĝis 42 estas aldonita kvinlingva komentario klariganta ĉiun novan vorton kaj ĉiun gramatikan regulon. En 1905 ĝi konsistigis la duan parton de la *Fundamento de Esperanto*, do ĝi fariĝis netuŝebla.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ekzercaro de la lingvo internacia Esperanto en Vikifontaro (Universala biblioteko)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Lingvo |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |

* *Enciklopedio de Esperanto*/E en sia originala formo en la Interreto
* *Ekzercaro de la lingvo internacia Esperanto* en la retejo de la Akademio de Esperanto.
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
**Ekzerco** estas "ago ekzerci sin aŭ aliajn, kaj rimedo (ekz. didaktika) uzata por tiu ago." Dume ekzerci estas "lertigi per ripetata praktikado". Pri fizika ekzercado oni parolas pri korpekzercado.

**Mensa ekzercado**, aŭ *cerba ekzercado* (nomita ankaŭ *kogna trejnado*) estas programo de regula aktiveco cele al reteno kaj plibonigo de la kognaj kapabloj. La esprimo "kogna kapablo" kutime referencas al la komponantoj de flua inteligento kiel la plenuma funkcio kaj la memortrejnado. La kogna trejnado pruvas hipotezon ke kognaj kapabloj povas esti retenitaj kaj plibonigitaj pere de ekzercado de la cerbo, analoge al la maniero per kiu la fizika taŭgeco estas plibonigita per la korpekzercado. Aktivecoj de kogna trejnado povas okazi en nombraj manieroj kiel per trejnado de korvaskula taŭgeco, ludado de retaj ludoj aŭ kompletado de kognaj taskoj kongrue kun trejnreĝimo, ludante videoludojn kiuj postulas vid-spacan resonadon, kaj engaĝiĝinte en novaj aktivecoj kiel danco, arto, kaj muziko.

Scienca esplorado pri la efektiveco de aktivecoj de cerba trejnado konkludis, ke ili ne havas efikon sur la inteligento aŭ la ĉiutaga kogna kapablo, kaj ke plej programoj ne montris reviziitajn publikigitajn pruvarojn pri ties efikeco. Estas ampleksa debato ene de la scienca komunumo pri la efikeco de cerbotrejnaj programoj kaj polemiko pri la etiko promocii cerbotrejnan programaron al eventuale vundeblaj subjektoj.

Ekzercado utilas por lernado de metiaj kapabloj, ekzemple ceramiko, pentrarto ktp. kaj de mensaj kapabloj, ekzemple lingvolernado, pere de ekzercoj en lecionoj de lernolibro pri nova lingvo ktp.

Notoj
-----

1. ↑  PIV NPIV Alirita la 13an de Majo 2021.
2. ↑   Simons, DJ; Boot, WR; Charness, N; Gathercole, SE; Chabris, CF; Hambrick, DZ; Stine-Morrow, EA (October 2016). "Do "Brain-Training" Programs Work?". Psychological Science in the Public Interest. 17 (3): 103–86. doi:10.1177/1529100616661983. PMID 27697851. S2CID 13729927.
3. ↑   Diamond, A (2012). "Activities and programs that improve children's executive functions". Current Directions in Psychological Science. 21 (5): 335–341. doi:10.1177/0963721412453722. PMC 4200392. PMID 25328287.
4. ↑   Mackey, AP (2011). "Differential effects of reasoning and speed training in children". Developmental Science. 14 (3): 582–590. doi:10.1111/j.1467-7687.2010.01005.x. PMID 21477196.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 724887
 |
*Fray Gonzalo de Illescas* 1639 (235 x 290 cm.), Sakristio de la monaĥejo de Guadalupe
**Fray Gonzalo de Illescas** (Illescas, ? - 1464, Hornachuelos) estis monaĥo de hieronimanoj, prioro de la Monaĥejo de Guadalupe kaj episkopo de Kordovo (1454-1464), kaj ankaŭ kapelano de Johano la 2-a (Kastilio).

Kiel prioro de la Monaĥejo de Guadalupe, li konstruigis la bibliotekon kaj la orgenon grandan de la ĥorejo de la monaĥa preĝejo. Dum sia episkopeco en Kordovo, oni fondis la konventojn de Sankta Kruco kaj Sankta Agnesa. Antaŭ mortiĝi, li heredigis sian bibliotekon al la Monaĥejo de Sankta Hieronimo de Valparaíso.

Li estis entombigita en Guadalupe, en arta tombejo skulptita de Egas Cueman de 1458-1460, kun kuŝanta statuo el blanka marmoro. Oni konas lin laŭ la portreto, tre posta, en kiu li aperas side skribanta, nome verko de Francisco de Zurbarán, kiu konservatas en sur la maldekstra muro de la sakristio de la Monaĥejo de Guadalupe.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gonzalo de Illescas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Artehistoria.es Arkivigite je 2011-03-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Repoarte.com
* Monaĥejo de Guadalupe
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Gonzalo COLLANTES GARCÍA** (naskiĝis la  10-an de januaro 1949(nun 1949-01-10) en Santiago de Cuba) estas kuba esperantisto, diplomita en la Pedagogia Instituto de la Orienta Universitato, en la fako Geografio. Li esperantistiĝis en 1991 kaj de tiam estas estrarano de la Provinca Filio. Prezidanto de la PF, nuntempe li estas ĝia Ĝenerala Sekretario kaj Historiisto pri Esperanto en tiu teritorio. Gonzalo partoprenis en la 2-a, 3-a, 4-a, 5-a kaj 6-a kongresoj de KEA kaj en kelkaj internaciaj eventoj. En 2004 li estis invitita gvidi kursojn en Brazilo, de tiam 7-foje vojaĝis tien por gvidi E-kursojn en la urbo Maceió, ŝtato Alagoas. Ekde 2015 li estas la kuba ILEI-sekciestro. Nuntempe Gonzalo estas membro de la Elekta Komisiono de la Komitato de KEA.

Referencoj
----------

1. ↑   (2018-01) *Kongresa libro\_9-a Tut-Amerika Kongreso de Esperanto* (PDF) (esperante), Havano, Kubo: Kuba Esperanto-Asocio, p. 28.
2. ↑   (2016-01) "Mia kontribuo al Kuba Esperanto-Asocio", *Esperanto.cu* (eo) (1), p. 9.

* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Esperanto

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802206
 |
lignoĉiza printaĵo "volupto" *("Luxuria")*   
de Pieter Bruegel la pliaĝa
**Volupto** (de la latina vorto *voluptas*, en kristana latina lingvaĵo kutimas la termino *luxuria*, do "lukseco") laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas "plezuro de la sentumoj kaŭzanta tre vivan ĝuon". La vorto aparte rilatas al seksa aktivaĵo kaj inkluzivas la aktivan agadon mem pligrandigi sian seksan kontentiĝon. Ĝi ne nur rilatas al korpaj deziroj, sed ankaŭ al erotikaj fantazioj. Psika bazo de la volupto estas fortaj seksaj instinktoj.

Laŭ la kristana doktrino aparte en la mezepoko, volupto estas unu el la sep gravegaj pekoj, el kiuj fontas pliaj, duarangaj pekoj. En tiu doktrino la termino uzatas sinonime al malĉasteco aŭ promiskueco kaj difiniĝas "neleĝaj aŭ nur plezurdonaj seksrilatoj". Tiu difino videbligas, kian fortan influon moralo kaj leĝaj konceptoj de la homa socio havas al la prijuĝo de volupto: eblas malsamopinie disputi pri tio, ĉu seksa rilato (nur) plezurdona estus laŭdifine malbona, aŭ ĉu tia rilato nur permesindus se la klara celo estus produkti idojn respektive se la rilato *ne* estus plezurdona.

Proverbo
--------

Ekzistas proverboj pri volupto en Esperanto

|  |
| --- |
|  |
|  | 

|  |
| --- |
| **„** *Unue la nupto kaj poste volupto.* **"** |

 |

* Kategorio Volupto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Volupto en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Zaragoza** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Zaragoza. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 199.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 9909 loĝantojn. El tiuj estis 4793 viroj kaj 5116 virinoj. La komunumo havas surfacon de 41.1 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 17 gradoj kaj 57 minutoj norda latitudo kaj 94 gradoj kaj 39 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 20 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 7998 personoj. En la jaro 2000 temis pri 8945, do temis pri kresko / malkresko je 2.26 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 7610 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 3920 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 51.51 % de la loĝantoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Zaragoza Arkivigite je 2006-11-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Kabineto Bárdossy** estis la naŭa kabineto, kiun nomumis la hungara guberniestro Miklós Horthy. Ĝi gvidis la landon en la jaroj 1941 kaj 1942 11 monatojn. La pli frua Dua Kabineto Teleki nur estis ludilo de la 2-a mondmilito, Kabineto Bárdossy jam estis suferanto de la 2-a mondomilito.

Ĉefministro László Bárdossy

Historio
--------

Pro sinmortigo de Pál Teleki Horthy nomumis novan ĉefministron László Bárdossy, ja Horthy fidis venkon de Germana Regno. Tiu regno atakis Sovetunion, post kelkaj tagoj nekonataj aviadiloj bombardis hungaran urbon. La vero estas ankaŭ nun nekonata, tamen Bárdossy oficiale konstatis staton de milito (tio ne estas deklaro de milito). Tiam Slovakio kaj Rumanio jam helpis al la nazioj, tial Bárdossy opiniis, ke Hungario perdas diplomatie en Berlino. Hungario establis armeon, kiu ekbatalis kontraŭ Sovetunio.

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Bombardado de Kassa.
La parlamento kreis la 3-an leĝon pri la judoj, laŭ tio interalie kristana viro rajtas seksumi kun judino, sed judino ne rajtas seksumi kun kristano. Pro tio eĉ la hungaraj eklezioj protestis. La instancoj kolektis judajn virojn, kiujn ili postsendis al la batalejo, kie li devis fosi defendaĵojn. Post monatoj Hungario havis militstaton kun Britio, poste pro atako de Japanio Bárdossy deklaris militon al Usono. En la frua 1942 Bárdossy falis en persona malamikeco kun Horthy, tial Horthy nomumis novan ĉefministron Miklós Kállay.

Listo de membroj
----------------

* **László Bárdossy – ĉefministro**
* Ferenc Keresztes-Fischer - ministro pri enlandaj aferoj
* Ferenc Keresztes-Fischer - ministro pri eksteraj aferoj
* Lajos Reményi-Schneller – ministro pri financo
* Károly Bartha - ministro pri defendo
* László Radocsay - ministro pri justico
* Dániel Bánffy – ministro pri agrikulturo
* Bálint Hóman – ministro pri religio kaj eduko
* József Varga (ministro) - ministro pri komerco kaj transporto
* József Varga – ministro pri industrio
* Dezső Laky – senpostena ministro
* Sándor Győrffy-Bengyel – senpostena ministro
* Lajos Reményi-Schneller – ministro pri ekonomio

Fontoj
------

* hungare
* hungare
* hungare
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Kabineto Huszár** [husAr] estis la tria transira, provizora kabineto inter Hungara Sovetrespubliko kaj erao de Miklós Horthy. Ĝi gvidis la landon en la jaroj 1919 kaj 1920 proksimume 4 monatojn. Tiu kabineto estis marioneto de Antanto.

Kabineto Huszár

Historio
--------

La pli frua Kabineto Friedrich paŝo post paŝo iĝis senpotenca. Grandan parton de Transdanubio armeaj fortoj de Miklós Horthy okupis, krome rumanoj, serboj kaj ĉeĥoj okupis aliajn landpartojn de restinta Hungario. Antanto sendis britan diplomaton por trovi politikan solvon. Rezulte Kabineto Huszár ekfunkciis, dume Antanto forigis la ĉeĥojn el la senrajte okupitaj landpartoj, armeo de Miklós Horthy okupis Budapeŝton, pli frue la rumanoj retiriĝis el Budapeŝto ĝis la novaj landlimoj. En la frua 1920 baloto okazis. En fine de funkciado de Kabineto Huszár Horthy estis elektita guberniestro de la lando. Tio signifis urĝan finon de la registaro.

Listo de membroj
----------------

* **Károly Huszár – ĉefministro**
* Ödön Beniczky ministro pri enlandaj aferoj
* József Somssich (ministro) ministro pri eksteraj aferoj
* Frigyes Korányi (ministro) – ministro pri financo
* István Bárczy - ministro pri justico
* István Friedrich - ministro pri defendo
* István Haller – ministro pri religio kaj eduko
* Gyula Rubinek – ministro pri agrikulturo
* Ferenc Heinrich – ministro pri komerco
* Károly Peyer – ministro pri laboro 2 monatojn, poste Károly Huszár
* Jakab Bleyer – senpostena ministro pri nacimalplimultoj
* István Szabó Nagyatádi – senpostena ministro pri nutro
* István Szabó Sokorópátkai – senpostena ministro

Fontoj
------

* hungare
* hungare
* hungare
**Kabineto Bánffy** [bAnfi] estis la naŭa (preskaŭ sendependa) registaro en Hungario depost Aŭstra-hungara interkonsento. Ĝi gvidis la landon inter 1895 kaj 1899.

Ĉefministro Dezső Bánffy

Historio
--------

Pli frua ĉefministro Sándor Wekerle abdikis, ĉar la signifaj akceptitaj leĝoj kaŭzis malkonsenton inter la parlamentanoj. Bánffy pli frue estis ĉefdepartementestro, kie li meritis la moknomon paŝao de Doboka pro la senindulga politiko. Pli nova parlamenta elekto okazis en 1896, kie partio de Bánffy venkis, kabineto Bánffy funkciis plu senŝanĝe. En la sama jaro oni aranĝis feston pro miljara miljara Hungarlando, kiu estas vera impona festo. Politiko de Bánffy estis tio, ke li strebis konsenton kun la Habsburgoj, dume li baris ĉiumaniere vivadon de la minoritatoj. En 1897 pro la obstina opozicio li ne povis fari la aktualan ekonomian konsenton kun Aŭstrio. En 1898 la opozicio sukcese baris akcepton de la buĝeto, tial en la sekva jaro Bánffy abdikis. La sekva estis la kompromisema Kabineto Széll.

Listo de la membroj
-------------------

* **Dezső Bánffy – ĉefministro**
* Dezső Perczel – ministro pri enlandaj aferoj
* László Lukács (politikisto) ministro pri financo
* Sándor Erdély – ministro pri justico
* Géza Fejérváry – ministro pri defendo
* Sámuel Jósika ministro pri reĝaj aferoj ĝis 1898, poste Dezső Bánffy preskaŭ jaron, fine Manó Széchényi 2 monatojn
* Gyula Wlassics – ministro pri religio kaj eduko
* Andor Festetics (politikisto) – ministro pri agrikulturo duonjaron, poste Ignác Darányi
* Béla Lukács – ministro pri komerco unu jaron, poste Ernő Dániel
* Emerik Josipović senpostena ministro pri Kroatio-Slavonio-Dalmatio, escepte la 2 lastajn monatojn, tiam Ervin Cseh
* Gusztáv Kálnoky - komuna (aŭstrohungara) ministro pri eksteraj aferoj

Fontoj
------

* hungare
* hungare
* hungare
**Kabineto Hadik** estis la dudeka (aŭ la lasta en Aŭstrio-Hungario) (preskaŭ sendependa) registaro en Hungario depost Aŭstra-hungara interkonsento. Ĝi gvidis la landon en 1918 nur 17 horojn.

Ĉefministro János Hadik

Historio
--------

Historio de Aŭstrio-Hungario finiĝis post efemera regado de Kabineto Hadik. Post la senefika Tria Kabineto Wekerle oni supozis, ke la nova ĉefministro estos Mihály Károlyi, tamen la reĝo elektis János Hadik. Li oficiale faris la kutimajn ceremoniojn kaj li komencis elekti la ministrojn. Tiuj ministroj jam ne havis tempon por la ceremonio, ĉar la Kalistefa revolucio forbalais la landoduopon. Tiu kabineto estis la mallonga reganta hungara registaro. La sekva kabineto iĝis Kabineto Mihály Károlyi.

Listo de la kandidataj membroj
------------------------------

* **János Hadik – ĉefministro**
* Lajos Návay ministro pri enlandaj aferoj
* János Grünn – ministro pri financo
* kandidato de ministro pri justico petis pensotempon
* kandidato de ministro pri defendo oficiale mankis
* István Rakovszky (pli juna) - ministro pri reĝaj aferoj
* Károly Huszár – ministro pri religio kaj eduko
* István Szabó Nagyatádi – ministro pri agrikulturo
* Miksa Fenyő – ministro pri komerco

Fontoj
------

* hungare
* hungare
**Klubo de Kurba Rondo** (pole: Klub Krzywego Koła) estis nomo de la diskuta klubo kun liberpensa karaktero aganta en Varsovio en la jaroj 1955-1962.

Historio
--------

La unuaj renkontoj okazis en loĝejo de la fondintoj – Juliusz Wilczur-Garztecki kaj Ewa Garztecka, ĉe la strato Krzywe Koło (Kurba Rondo). Postaj kunvenoj okazis ĉiuĵaŭde en la Malnova Urbo.

Diskutoj koncernis i.a. problemaron de la kulturo, politiko, filozofio, arto. Ĉe la klubo agis i.a. Galerio de la Kurba Rado kaj Teatro de la Kurba Rado, kaj aperis revuo *Nowy Nurt* (Nova Fluo). Kelkaj membroj kunlaboris kun semajnrevuo *Po prostu* (Simple).

Post multaj jaroj similan agadon entreprenis Konwersatorium "Doświadczenie i Przyszłość" (Konversaciejo "Sperto kaj Futuro) (1978-1983) kun partopreno interalie de Jan Strzelecki. Kelkaj membroj kunkreis KOR (Komitato por Defendo de Laboristoj).

Membroj
-------

* Władysław Bartoszewski — historiisto
* Józef Chałasiński - sociologo
* Marian Falski - pedagogo
* Paweł Hertz - verkisto
* Paweł Jasienica — verkisto
* Stefan Kisielewski - muzikisto
* Leszek Kołakowski — filozofo
* Tadeusz Kotarbiński - filozofo
* Jacek Kuroń — aganto de skoltismo
* Jan Józef Lipski - literaturhistoriisto
* Adam Michnik — ĵurnalisto
* Karol Modzelewski - historiisto
* Andrzej Munk - reĝisoro
* Jan Olszewski — juristo
* Maria Ossowska — sociologo, etikistino
* Antoni Słonimski - verkisto
* Jan Strzelecki - sociologo
* Melchior Wańkowicz - verkisto

Vidu ankaŭ
----------

* Pola Popola Respubliko
* opozicio

Bibliografio
------------

* Witold Jedlicki, *Klub Krzywego Koła*, Wyd. Instytut Literacki, Parizo 1963.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Krystyna Kersten, Enklawa wolnej myśli (Enklavo de libera penso)
Mapo de la membroj de la klubo de Parizo.
La **klubo de Parizo** (france *club de Paris*, angle *Paris Club*) estas neformala grupo de oficialaj financuloj, devenaj de 21 el la plej riĉaj ŝtatoj de la mondo. La klubo celas al proponi helpon al ŝuldigitaj nacioj kaj al la kreditoroj de tiuj ĉi, ekzemple per la restrukturo aŭ la nuligo de la ŝuldoj.

La ŝuldigitaj ŝtatoj ofte devas peti la helpon de la klubo pro premo de la Internacia Mona Fonduso (IMF), se aliaj solvoj antaŭe fiaskis.

La klubo de Parizo kuniĝas je ĉiuj ses semajnoj, ene de la franca ministrejo pri Ekonomio, Financoj kaj Industrio (Bercy), en Parizo. Ĝi estas estrita de sperta oficiulo el la franca trezoro, nuntempe Xavier Musca.

Ĉiamaj membroj
--------------

Aŭstralio, Aŭstrio, Belgio, Kanado, Danio, Finnlando, Francio, Germanio, Irlando, Italio, Japanio, Nederlando, Norvegio, Rusio, Hispanio, Svedio, Svislando, Britio kaj Usono.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala TTT-ejo de la klubo de Parizo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 136731
* LCCN: no2016099608
* VIAF: 148860852
* ISNI: 0000 0001 2296 0991
* SUDOC: 082774552
* BNF: 14600298v
* NKC: kn20020626014
 |
***Eleuterio SÁNCHEZ RODRÍGUEZ*** [eleŭ**ter**jo **san**ĉes ro**dri**ges], konata kiel "*El Lute*" (naskiĝis 1942) estas hispana *merchero*.

Li estis unue enkarcerigita pro ŝtelo de kokino. De tiam, li karieris ĝis la 1960-aj jaroj kiam, dum rabo ĉe juvelejo, lia kunulo pafmortigis unu gardiston. El Lute estis kondamnita je mortopuno en 1965, sed poste oni ŝanĝis ĝin al 30 jaroj en prizono. Plurfoje li fuĝis. Li iĝis la plej serĉata krimulo en Hispanio dum la 1970-aj jaroj. Lia ribelemo akirigis al li kondamnojn je pli ol 1000 jaroj da malliberado, kaj popolan simpation kiel viktimo de diktaturo de Francisco Franco. 

En la malliberejo, li studis ĝis advokatiĝi. Fine, en 1981 li estis pardonita de justico kaj iĝis fama figuro en amaskomunikiloj.

Lia danĝera vivo inspiris televidserion kaj filmon de Vicente Aranda, nome *El Lute: camina o revienta*, kaj kanton de Boney M.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Filmo "El Lute: Camina o revienta" (1987) en IMDb[*rompita ligilo*]
* Filmo "El Lute II: Mañana seré libre" (1988) en IMDb[*rompita ligilo*]
* Anglalingva teksto de "El Lute" kantita de Boney M Arkivigite je 2003-04-09 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 9468
* GND: 11860533X
* LCCN: n80067255
* VIAF: 5723603
* ISNI: 0000 0000 6635 8436
* SUDOC: 253987490
* BNE: XX1067856
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Ferdinando la 1-a |

**Fernando la 1-a de Leono**, surnomata *la Granda* (n. ĉ. 1016 – m. en Leono, la 27-an de decembro 1065), estis grafo de Kastilio ekde 1029 kaj reĝo de Leono ekde la jaro 1037 ĝis lia morto, estante kronita la 22-an de junio 1038.

Liaj unuaj dek ses jaroj estis dediĉitaj por solvado de konfliktoj internaj kaj reorganizante la reĝlandon. En 1054, la landlimaj disputoj kun lia frato Garcia la 3-a de Pamplono iĝis malferma milito. La leonaj trupoj mortigis la navaran reĝon en la batalo de Atapuerca.

Fernando entreprenis energian aktivadon en la Reconquista, prenante lokojn de Lamego (1057), Viseo (1058) kaj Koimbro (1064), krom submeti plurajn el la tajfoj al la pagado de impostado al la leona reĝlando.

Tradicie oni konsideras lin la unua reĝo de Kastilio kaj fondinto de la kastilia monarkio. Tamen, parto de la pli moderna historiografio diras ke Fernando neniam estis reĝo de Kastilio kaj ke la origino de tiu regno estiĝas post lia morto, kun la divido de liaj ŝtatoj inter siaj filoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Sanĉo la 2-a, reĝo de Leono kaj Kastilio
* Alfonso la 6-a, reĝo de Leono, Galegio kaj Kastilio.
* Uraka la 1-a, reĝino de Leono kaj de Kastilio.
* Alfonso la 7-a.
* Sanĉo la 3-a (1134-1158)
* Alfonso la 8-a (1155-1214)
* Henriko la 1-a (1204-1217)
* Berengarja el Kastilio (1180-1246) edziniĝa reĝino de Leono, regentino de Kastilio (1214-1217), kaj titulara reĝino de Kastilio (1217-1246).
* Ferdinando la 3-a (1199-1252) reĝo de Kastilio kaj Leono.
* Alfonso la 10-a (1221-1284) reĝo de Kastilio kaj Leono.
* Sanĉo la 4-a (1258-1295) reĝo de Kastilio (1284-1295)
* Ferdinando la 4-a, reĝo de Kastilio (1289-1312) kaj Leono (1295-1321)

* Kategorio Fernando la 1-a (Leono) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 398066
* GND: 119167565
* LCCN: nr99000291
* VIAF: 9762557
* ISNI: 0000 0000 1213 7064
* SUDOC: 030924278
* BNF: 12224302p
* NKC: jo20231177801
* BNE: XX926143
 |
La **Kastelo de Görcsöny** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Benyovszky** [benjovski]) estas historia monumento en Hungario, en vilaĝo Görcsöny.

Aerfoto pri la kastelo kaj preĝejo
Aerfoto pri la kastelo

Historio
--------

En 1702 la jezuitoj aĉetis ĉi tie bienon. Ili konstruis etaĝan monaĥejon supozeble en loko de la nuna kastelo, sed laŭ dokumento ĝi estis somera feriejo de la jezuitoj el Pécs. En 1761 la ordeno estis forigita, hungara nobelo iĝis la nova posedanto, kiu trakonstruis la monaĥejon kastelo. En 1860 familio Benyovszky aĉetis la bienon kun la kastelo. La interna parto estis trakonstruita al formo de vienaj kasteloj, en 1901 Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio) kaj Franz Ferdinand de Aŭstrio-Este estis gastoj de la kastelo. Depost la 1-a mondmilito ĉefe serbaj soldatoj loĝis en la kastelo, granda parto de la interno neniiĝis. Post jaroj la kastelo estis luita de pluraj homoj. En fino de la 2-a mondmilito soldatoj de la Ruĝa Armeo vivis en la kastelo, poste la ŝtato forprenis la kastelon, la pli nova funkcio estis feriejo por ministoj. Post jaroj interne lernejo, poste kulturdomo funkciis, fine stato de la kastelo iĝis malbona. La kastelo forlasiĝis, kelkaj senhejmuloj uzis ĝin. En la jaroj 1964 kaj 1965 la kastelo plene renoviĝis, poste 120 gemaljunuloj vivis en la kastelo.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa kastelo kun mansardoj situas sola en granda parko en mezo de la vilaĝo. Ĝi estas kopio de kasteloj en Skotlando, tio estas unika en Hungario. La konstruaĵo formas brikon, ĉe 2 anguloj rondaj bastionoj troviĝas, en la aliaj 2 anguloj imitado de diversaj fortikaĵaj elementoj estas videblaj. Interne la kastelo havas 94 ĉambrojn.

Parko
-----

En loko de la nuna parko supozeble en la 16-a jarcento estis fruktoĝardeno. La jezuitoj faris el tio barokan ĝardenon en 1715. Post 15 jaroj la parko estis pligrandigita, baldaŭ la parko kelkfoje estis trakonstruita laŭ diversaj stiloj. En 1812 la preĝejo estis konstruita (videbla sur la aerfoto). La artefarita lago (videbla sur la aerfoto) estis kreita en 1966.

Fontoj
------

* hungare kun 2 fotoj
* hungare kun fotoj
* Batthyány-kastély hungare kun foto Arkivigite je 2017-03-13 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2017-05-19 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun 2 fotoj Arkivigite je 2017-03-14 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2017-03-14 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kastelo de Felsőmocsolád** [felŝOmoĉolAd] (konata ankaŭ pri la iama posedantoj-familioj **Kastelo de Kacskovics–Bánó** [kaĉkoviĉ]) estas historia monumento - nun ankaŭ hotelo - en Hungario, en vilaĝo Felsőmocsolád.

Kastelo de Felsőmocsolád

Historio
--------

En la vilaĝo tiu ĉi kastelo estis konstruita inter 1810 kaj 1814. Depost la 1-a mondmilito signifaj trakonstruoj okazis, eĉ la kastelo pligrandiĝis. En 1949 la ŝtato forprenis kaj la kastelon kaj la bienon. Dum la socialismo la kastelo estis centro de kolĥozo, lernejo, infanĝardeno, kudrejo. En 1997 posteulo de familio Bánó aĉetis la kastelon kaj post jardeko hotelo kun 25 ĉambroj kaj restoracio ekfunkciis.

Konstruaĵo
----------

La parte unuetaĝa kastelo situas sola en granda ĝardeno. La konstruaĵo situas sur malebenaĵo, tial ĝi parte havas etaĝon, parte kelojn, eĉ iom da mansardo estas videbla. La fasado estas simetria, la mezo iomete reliefas.

Fontoj
------

* oficiala paĝo Arkivigite je 2016-08-01 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Filobatoj** |
| --- |
|  |
| Ora venenrano (Phyllobates terribilis)Ora venenrano (*Phyllobates terribilis*) |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Amfibioj *Amphibia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Anuroj - *Anura* |
| Subordo: | *Neobatrachia* |
|
|
|
|
| Superfamilio: | *Dendrobatoidea* |
| Familio: | Dendrobatedoj *Dendrobatidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Filobatoj *Phyllobates*Duméril kaj Bibron, 1841 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Filobatoj  |

 |
| v • d • r |

**Filobatoj** aŭ *Phyllobates* estas genro de *venenaj sagetranoj* indiĝenaj de Centra kaj norda Suda Ameriko, el Nikaragvo al Kolombio.

La genro de **Filobatoj** (*Phyllobates*) enhavas la plej venenan specion de rano, nome la ora venenrano (*Phyllobates terribilis*). Estas tipa de tiuj venenaj saget-ranoj, ke ĉiuj specioj estas tre brilkoloraj, kaj havas variajn gradojn de veneneco. Nur la specioj de *Phyllobates* estas uzataj de indiĝenoj de sudamerikaj triboj kiel fonto de veneno necesa por ties ĉas-sagetoj. La plej venena el la multaj venenaj alkaloidoj kiujn tiuj ranoj elsendas el ties haŭtoj estas la batraĥotoksino, sed ili sekrecias ankaŭ ampleksan nombron de aliaj venenaj komponaĵoj.

Taksonomio
----------

*Phyllobates* (el *antikva greka* por "foligrimpanto") enhavis multajn el la specioj kiuj estas nune ene de la genro *Ranitomeya*. Tamen, ĝi nune ĝuste enhavas la jenajn ses membrojn:

Kaptiva antaŭplenkreska specimeno de ora venenrano (*Phyllobates terribilis*).
* Specigrupo *P. lugubris*
	+ *Phyllobates aurotaenia* (Boulenger, 1913)
	+ *Phyllobates lugubris* (Schmidt, 1857)
	+ *Phyllobates vittatus* (Cope, 1893)
* Specigrupo *P. bicolor*
	+ *Phyllobates bicolor* (Duméril kaj Bibron, 1841)
	+ *Phyllobates sp. aff. aurotaenia*
	+ *Phyllobates terribilis* (Myers, Daly, kaj Malkin, 1978)

Referencoj
----------

1. ↑   Stefan Nilsson (2004), The Frog Prince-Royalty or Hallucination? Poisons of the Amphibian Skin (PDF), Bioscience Explained  Alirita la 12an de Marto 2017.
2. ↑   "Google Translate". google.com.
**Filomeno Mata** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Filomeno Mata. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 067.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 14426 loĝantojn. El tiuj estis 7227 viroj kaj 7199 virinoj. La komunumo havas surfacon de 62.5 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 20 gradoj kaj 12 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 42 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 740 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 9746 personoj. En la jaro 2000 temis pri 10824, do temis pri kresko / malkresko je 2.12 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 8849 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 8734 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 98.70 % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Filomeno Mata en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2006-11-17 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **historia periodo de Antikva Grekio** estas unika en la monda historio estinte la unua periodo atestita en bonorda historiografio, dum pli frua antikva epoko aŭ prahistorio kiu estas konata pere de multaj pruvoj, kiel ekzemple analoj, kronikoj, reĝolistoj, kaj pragmata epigrafio.

Herodoto estas vaste konata kiel la "patro de historio". Lia Historioj estis unika en tiu kampo. Skribitaj inter la 450-aj kaj 420-aj jaroj a.K. la amplekso de la laboro de Herodoto atingas proksimume jarcenton en la pasinto, parolante pri historiaj elstaruloj de la 6-a jarcento, kiel ekzemple Dario la 1-a, Kambizo la 2-a kaj Psamtik la 3-a, kaj aludas al iu Kandaŭlo de la 8-a jarcento.

Herodoto estis sukcedita de verkistoj kiel ekzemple Tucidido, Ksenofono, Demosteno, Platono kaj Aristotelo. La plej multaj el tiuj verkistoj estis aŭ atenanoj aŭ pro-atenaj, pro kio estas pli konata la historio kaj politiko de Ateno ol de multaj aliaj urboj. Ilia amplekso estas limigita per fokuso sur politika, armea kaj diplomatia historio, ignorante ekonomian kaj socihistorion.
Mapo de la antikva mondo, centrita en Grekio.
La **Grek-romia mondo**, **grek-romia kulturo**, aŭ la termino ***grek-romia***, komprenita de nuntempaj fakuloj kaj verkistoj, referencas al tiuj geografiaj regionoj kaj landoj kiuj kulture (kaj tiele historie) estis rekte, longdaŭre, kaj intime influitaj de lingvo, kulturo, registaro kaj religio de antikvaj grekoj kaj romianoj. Tiu koncepto referencas al la "Mediteranea mondo", nome la etendaj terpecoj centritaj en la basenoj de Mediteraneo kaj de Nigra Maro, nome "naĝejo" de Grekoj kaj Romianoj, t.e. kie hegemoniis la kulturaj rigardoj, ideoj kaj sentoj de tiuj popoloj.

Kiel jam menciita, la termino *Grek-Romia mondo* priskribas tiujn regionojn kiuj estis dum multaj generacioj submetitaj al la regado de Grekoj kaj poste de Romianoj kaj tiele akceptis aŭ estis devigitaj adopti ilin kiel mastroj kaj instruistoj. Tiu procezo estis helpita de ŝajne universala adoptado de la greka kiel la lingvo de intelekta kulturo kaj almenaŭ orienta komerco, kaj de la latina kiel lingvo por publika administracio kaj jura medicino, speciale en Okcidento (el la perspektivo de la Mediteranea Maro).

Kvankam tiuj lingvoj neniam iĝis la indiĝenaj lingvoj de la kamparanoj (nome plej granda majoritato de la loĝantaro), ili estis la lingvoj de urbanoj kaj de kosmopolitaj elitoj, kaj iel ili devenis en multnombraj dialektoj de tiuj kiuj loĝis ene de ampleksegaj teritorioj. Certe, ĉiuj elstaruloj, sendepende de siaj etnaj devenoj, parolis kaj verkis en greka kaj/aŭ latina. Tiele, la romia juristo kaj imperia kanceliero Ulpiano estis fenico, la grek-egipta matematikisto kaj geografo Ptolemeo estis romia civitano kaj la fama post-konstantenaj pensuloj Johano Krizostomo kaj Aŭgusteno de Hipono estis parte siria kaj parte berbera, respektive. La historiisto Jozefo Flavio estis judo sed li verkis kaj parolis en greka kaj estis romia civitano.

Vidu ankaŭ
----------

* Romia Imperio
* Antikva Grekio
* Grek-romia antikvo
* Helenigo
* Latinigo
* Helenismo

Fontoj
------

* Sir William Smith (eld). *Dictionary of Greek and Roman Geography*. London: Spottiswoode and Co, 1873.
* Simon Hornblower and Antony Spawforth (ed). *Oxford Classical Dictionary*. Oxford University Press, 2003.

* Kategorio Grek-romia mondo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Halluin (stacidomo). |

**Halluin** - jen france, prononco laŭ sistemo IFA [alɥ'ɛ̃], okcidentflandre **Oalewyne** aŭ **Oalewinne** respektive nederlande **Halewijn** - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ], nederlande/flandre *Noorderdepartement*, en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de 2020 en la komunumo vivis 20 812 loĝantoj sur areo de 12,56 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 1 657 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lille* (france *Arrondissement Lille*, nederlande *Arrondissement Rijsel* respektive okcidentflandre *Arroundissement Rysel*), kaj al la kantono *Tourcoing-1*. 

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *halluinois(es)*.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Halluin (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Halluin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
**Joachim FUCHS-CHARRIER** (\* 1954 en Munkeno) estas germana frapinstrumentisto, kiu ankaŭ prezentas en ĵazo.

Muzika kariero
--------------

Post studo de flutoludo ĉe la Konservatorio Richard Strauss je Munkeno ekde 1964 ĝis 1966 de 1969 ĝis 1972 sekvis la studo de klasika perkutado ĉe la muzikaltlernejo en Nurenbergo. Post pluraj jaroj kiel frapinstrumentisto en spektaklaj kaj pompaj bandoj en Eŭropo kaj Usono ekde 1976 ĝis 1980 sekvis la evoluigo de propraj plurritmokonceptoj post restadoj en Nordafriko kaj studo de afrikaj kaj latinamerikaj tamburkulturoj.

En 1978 li unuafoje prezentis soloe kiel frapinstrumentisto je la 16-aj Deutsches Jazzfestival en Frankfurto ĉe Majno). En 1979 li muzikis por la solo-albumo „Drum Symphony". En 1980 li fondis la bandon „Fuchs-Goos-Band" kune kun gitarvirtuozo Werner Goos. Li daŭre laboris kun internaciaj ĵazosteluloj, partoprenis en la novĵaza bando „Choice" kun Lauren Newton kaj la bandegan projekton „Flirt". Post pluaj frapinstrumentaraj soloprojektoj en koncertoj kaj sur disko („Pictures at a drumhibition I-III") li evoluigis ekde 1986 multajn perkutensemblajn projektojn (ekz. la knartamburan ensemblon „The Crazy World Marching Drum Connection"). Ekde 1994 ĝis 1996 li produktis plurajn frapinstrumentarajn vidbendojn kiel „Rudimental Drumming", „Brushwork„, „Tribute to Buddy Rich" kaj „Art of Solodrumming I-III", instruis je kursoj kaj laboris interalie kun Dom Famularo, Pete York, Arnold F. Riedhammer kaj Charly Antolini. La produktado de pluaj frapinstrumentaraj vidbendoj kiel „Mysterious Drumming", „Drummer’s Request", „Quintessence", „Monster Steps" kaj „Taoism" sekvis 1996–1999, kiel ankaŭ la publikigo de plua lumdisko kun frapinstrumentaraj solooj nome „Drummer's Delight".

Fuchs-Charrier organizis plurajn frapinstrumentarajn kaj perkutinstrumentajn festivalojn (ekz. *Drummer's Summernight* en Hülben kun Michael Küttner, Manfred von Bohr, Hakim Ludin) kaj produktis en 2000 kaj 2001 multkomunikilan dokumentaĵon pri la evolua historio de la frapinstrumentaro: „History of Drumsetplaying" – kune kun Arno Haselsteiner, Jörg Bach, Uhuru kaj Rudi Leichtle. Krom tio li faris lumdiskon kun Werner Goos kaj Knut Rössler („Hotel East") kaj kun Wieland Harms („AXErciser", „Paganini & Co. für E-Gitarre"). Post verkado de la libro resp. lumdisko „Drummer werden ist nicht schwer" (2002) dum la lastaj jaropj li pli turnis sin al instruado kaj al verkado de sia unua romano „Die Hölle beginnt immer im Kopf". En 2005 li prezentis en Berlino kiel soloisto kun Mirko Schurig kaj lia ensemblo „Der Dritte Trommelstock" kaj organizis la tamburspektaklon „Trommeln ohne Grenzen" je Reutlingen. Aktuale li muzikas kune kun Peter Wondra (baso) kaj Friedbald Rauscher (piano) en la triopo „Friedbald-Rauscher-Trio" kaj en la triopo „Wieland-Harms-Trio".


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de Joachim Fuchs-Charrier Arkivigite je 2012-02-15 per la retarkivo Wayback Machine
"La logiko de la kolektiva agado: Publika bonhavo kaj la teorio de grupoj" (angle: The Logic of Collective Action: Public Goods and the Theory of Groups) estas libro de Mancur Olson, Jr. unuafoje publikigita en 1965. Ĝi prezentas teorion de politika scienco kaj ekonomiko pri koncentritaj avantaĝoj kontraŭ ĝeneralaj kostoj.

Superrigardo
------------

La libro kontraŭstaris al la tiam akceptita opinio ke

1. se ĉiuj en grupo (de ajna grandeco) havas komunan intereson, tiam ili agos kolektive por atingi ĝin; kaj
2. en demokratio la plej granda zorgo estas ke la plimulto volas tiranece agi kaj ekspluati la malplimulton.

La libro argumentas kontraste, ke individuoj en ajna grupo provanta kolektivan agon havas instigon senkoste profiti de la penoj de la aliaj, se la grupo provizas publikan bonhavon. Individuoj ne povos senkoste profiti en grupoj, kiuj provizas avantaĝojn nur al aktivaj kunlaborantoj.

Pure publikaj bonhavoj estas bonhavoj ne-ekskludeblaj (do pri kies konsumo unu persono kutime ne povas ekskludi alian) kaj ne-rivalecaj (la konsumado de la bono fare de unu persono ne influas la konsumadon fare de aliaj kaj inverse). Tial sen apartaj instigoj al partopreno kolektiva agado malverŝajne okazos, eĉ kiam ekzistas grandaj grupoj de homoj kun komunaj interesoj .

La libro ankaŭ notis ke grandaj grupoj alfrontos relative altajn kostojn, kiam ili provas organiziĝi por kolektiva agado, dum malgrandaj grupoj alfrontos relative malaltajn kostojn. Krome individuoj en grandaj grupoj akiros malpli laŭ persono per sukcesa kolektiva agado; individuoj en malgrandaj grupoj akiros pli laŭ persono per sukcesa kolektiva agado. Tial sen apartaj instigoj la intereso je grupa agado malgrandiĝas se la grupo grandiĝas, tiel ke grandaj grupoj estas malpli kapablaj agi en ilia komuna intereso ol malgrandaj.

La libro konkludas ke kolektiva agado de granda grupo malfacile atingiĝas eĉ kiam ili havas komunajn interesojn. Krome aperas situacioj, kie la malplimulto (kunligita per koncentritaj apartaj instigoj) povas superregi la plimulton.

Fonto
-----

* Olson, Mancur.  [1965] (1971) *The Logic of Collective Action: Public Goods and the Theory of Groups*, ‑a eldono, Harvard University Press. ISBN 0-674-53751-3. Priskribo (angle), Enhavtabelo (angle) kaj antaŭrigardo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 414770
 |
**Pasir Puteh** estas teritorio kaj urbeto en Kelantano, Malajzio.
Historio

Historio
--------

Antaŭ ol tiu loko estis konata kiel Pasir Putih, ĝi estis konata kiel Pangkalan Limbungan. La urbeto Pasir Putih derivis sian nomon post kiam sultano Muhammad IV vizitis tiun lokon. La sultano estis tre imponita vidi la blankan sablon brili laŭ la riverbordoj. Tial en 1911, la sultano deklaris la nomon de tiu loko kiel Pasir Putih, kio signifis blankan sablon. Tio estas la loko kie Kelantan-militisto, Tok Janggut, kreskigis armeon de malajaj militistoj por kontraŭbatali la enkondukon de impostado en Kelantan.

Geografio-Loko
--------------

La urbeto Pasir Putih estas situanta sur la banko de Semerak Rivero, proksimume 30 kilometroj en Sud Kota Bharu.

Demografio
----------

Populacio en Pasir Puteh estas proksimume 130,700 (2009).

| Rango | Distrikoj | Populacio 2000 |
| --- | --- | --- |
| 1 | Semerak | 21,670 |
| 2 | Bukit Jawa | 19,329 |
| 3 | Limbongan(P.P) | 14,164 |
| 4 | Padang Pak Amat | 13,360 |
| 5 | Bukit Abal | 10,624 |
| 6 | Gong Datok | 8,721 |
| 7 | Jeram | 8,552 |
| 8 | Bukit Awang | 7,984 |
|

Esperanto kaj Pasir Putih
-------------------------

Kelkaj loĝantoj jam konis Esperanton

Referencoj
----------

Eksteraj Ligiloj
----------------

* Kategorio Pasir Puteh en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En geometrio, **kombinaĵo de ses kuboj kun turna libereco** estas uniforma pluredra kombinaĵo, simetria ordigo de 6 kuboj, konsiderataj kiel kvadrataj prismoj. Ĝi povas esti konstruita per kunmeto de ses identaj kuboj, kaj tiam turno de ili en paroj ĉirkaŭ la tri aksoj kiuj trapasas la centrojn de du kontraŭaj kubaj edroj. Ĉiu kubo estas turnita per egala (kaj kontraŭa en paro) angulo *θ*.

Se *θ=0*, ĉiuj ses kuboj koincidas. Se *θ* estas 45 gradoj, la kuboj koincidas en paroj kaj rezultiĝas (du koincidantaj kopioj de) la kombinaĵo de 3 kuboj.

Karteziaj koordinatoj
---------------------

Karteziaj koordinatoj de verticoj de ĉi tiu kombinaĵo estas ĉiuj permutoj de

*(±(cosθ+sinθ), ±(cosθ−sinθ), ±1)*

Vidu ankaŭ
----------

* Kombinaĵo de 3 kuboj
* Kombinaĵo de 5 kuboj

Referencoj
----------

* John Skilling, *Uniform Compounds of Uniform Polyhedra* - *Uniformaj Kombinaĵoj de Uniformaj Pluredroj*, Mathematical Proceedings of the Cambridge Philosophical Society - Matematikaj Paperoj de la Kembriĝa Filozofia Socio, Volumo 79, pp. 447–457, 1976.
La **lingvaj poetoj** (aŭ **L=A=N=G=U=A=G=E poetoj** pro la samnoma gazeto) estas avangarda grupo aŭ tendenco en usona poezio kiu ekestis fine de la 1960-aj jaroj kaj komenco de la 1970-aj jaroj. Ties poezio emfazas la rolon de la leganto por doni signifon al verko kaj malemfazas esprimon, vidante la poemon kiel konstruaĵon en kaj de lingvo mem. Por evoluigi sian poetikon, membroj de la Lingva Skolo rigardis la emfazon sur metodo de la modernisma skolo, ekzempligate de Gertrude Stein kaj Louis Zukofsky. Lingva poezio estas ekzemplo de poezia postmodernismo. Ĝia plej proksima pramovado estis la Novaj Usonaj Poetoj, grupo kiu inkluzivis la Novjorkan Skolon, Objektivismajn Poetojn, la Black Mountain Skolo, la Beat poetoj kaj la Sanfranciska Renesanco.

Iuj aspektoj de la poezio de la lingvaj poetoj forte ligiĝis kun la membroj de la grupo: verkado kiu defiis la "naturan" ekziston de parolanto antaŭ la teksto; verkado kiu emfazis malligecon kaj la materiecon de la signifilo; kaj proza poezio, precipe en pli longaj formoj ol tiuj, kiuj estis antaŭe favorataj de anglaparolantaj verkistoj, plus aliaj netradiciaj, ofte nenarativaj formoj.

Lingva poezio estas polemika temo en usona literaturo ekde la 1970-aj jaroj ĝis la nuntempo. Eĉ la nomo estas polemika: dum multaj poetoj kaj kritikistoj uzas la nomon de la gazeto (L=A=N=G=U=A=G=E) por signifi la grupon, multaj aliaj elektis uzi la terminon sen egalsignoj. Ankaŭ la terminoj "lingva verkado" kaj "lingvocentra verkado" estas ofte uzataj, kaj eble estas la plej generikaj terminoj. Neniuj poetoj ligataj kun la tendenco uzis egalsignojn, kiam ili referis al la poezio kolektive. Ties uzo en iuj kritikaj artikoloj povas esti indikanto de la "eksterula statuso" de la aŭtoro.

Retaj provekzempleroj de la poezio de multaj lingvaj poetoj troveblas jen en blogoj bontenataj de la verkistoj, jen en retaj pordoj kiel Electronic Poetry Center, PennSound kaj UbuWeb.

Referencoj
----------

1. ↑  Michael Greer. "Ideology and Theory in Recent Experimental Writing or, the Naming of 'Language Poetry'", *boundary 2* (angla lingvo) **16** (2/3), p. 335–355.
**Carrascosa de Abajo** [karasKOsa deaBAĥo] estas municipo de Hispanio, en la regiono de Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko *Tierras del Burgo*. La loknomo *Carrascosa de Abajo* estas etimologie komprenebla kiel *Malsupra kverkejo*.

Geografio
---------

Komarko *Tierras del Burgo* en la okcidento de la provinco Sorio.
Loko de Carrascosa de Abajo en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 23,55 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 18 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 350 loĝantojn el la 1940-aj jaroj. 

Ĝi distas 798 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipo enhavas la loĝlokojn Carrascosa de Abajo kaj Pozuelo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento

Ekonomio
--------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas iama ponto, gvatoturo, preĝejo kaj ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (hispane)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTierras del Burgo |
| --- |
| Alcubilla de Avellaneda • El Burgo de Osma-Ciudad de Osma • Caracena • Carrascosa de Abajo • Castillejo de Robledo • Espeja de San Marcelino • Espejón • Fresno de Caracena • Fuentearmegil • Fuentecambrón • Langa de Duero • Liceras • Miño de San Esteban • Montejo de Tiermes • Nafría de Ucero • Recuerda • Retortillo de Soria • San Esteban de Gormaz • Santa María de las Hoyas • Ucero • Valdemaluque • Villanueva de Gormaz |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351430
 |