recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kristnukao-arbo (paralele al kristnaska arbo) kun davida stelo kaj ornamo per hebreaj literoj (decembro 2011).
**Kristnukao** estas vortokunfando el la konceptoj de **krist**nasko, la ĉiujara festo de kristanismo en decembro, kaj de ĥa**nukao**, la ĉiujara festo de judismo iom pli frue en decembro. La termino priskribas la sintezon de ambaŭ festoj fare de sekularaj judoj, do fare de homoj el judismaj familioj, kiuj ne praktikas judismon kiel religio, sed humanisme akceptas iujn religiajn valorojn de la judismaj tradicioj kaj praktikas iujn kutimojn el tiu tradicio. La koncepto de kombino de la du festoj origine ekestis inter la burĝaj judoj de Germanlingvio en la 19-a jarcento, kaj tial origine germanlingve baptiĝis *Weihnukka* [vajNUka] kiel kombino de *Weihnachten* (kristnaska festo, [VAJnaĥtn]) kaj *Chanukka* (ĥanukao, [ĥaNUka]). Post la nazia persekuto de judoj en la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj, kiu kulminis en la holokaŭsto kaj krom multajn mortojn kaŭzis la elmigrojn de multaj judoj el Mezeŭropo aparte al Nordameriko, la festo post la dua mondmilito iĝis populara precipe inter la judoj de Usono kaj tie ricevis la nomon *Christmukkah* el *Christmas* (kristnaska festo, [K*R*ISTməs]) kaj *Hanukkah* (ĥanukao, [HAnəkə]). Inter nejudoj la termino kaj koncepto aparte populariĝis pro televida serio *The O.C.* pri familio de juda patro kaj luterana patrino, kiu unuafoje elsendiĝis inter 2003 kaj 2007. Hebree ĝi ricevis la nomon *כריסמוכה*.

* Kategorio Kristnukao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Krisztián Manhercz** [kristiAn manherc], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Manhercz Krisztián Péter** estas hungara akvopilkisto, olimpiano.

Krisztián Manhercz naskiĝis la 6-an de februaro 1997 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Krisztián Manhercz estis edukita en Pilisvörösvár, kie dum la lernejaj jaroj komence li naĝis, poste akvopilkis en Budapeŝto. Ekde 2003 li apartenis al ĉefurbaj sportkluboj, tamen inter 2014-2017 li ludis en Szeged, eĉ tie li maturiĝis. Li estis studento de Universitato Metropolitan. Li apartenis al la hungara nacia teamo ekde 2014. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2020 kun bronza medalo, krome en mondĉampionumo li estis la dua en 2017. Li ricevis premiojn inter 2013-2021.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* 
* Arkivigite je 2022-12-17 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Krisztián Manhercz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 805531
 |



* Portalo pri Biografio
**Konduta aplikanalizo** aŭ *aplikata kondutanalizo* estas la uzado de la principoj de la psikologio de lernado, fundamente de la funkcia lernado, por la modifo de gravaj kondutoj. La analizistoj de la konduto centriĝas en la rilato observebla inter la konduto kaj la medio. Pritaksante la rilatojn inter difinita konduto kaj la medio, la metodoj de kondutanalizo povas helpi ŝanĝi la konduton. Ĝi estas tre forte ligita al la kampoj de kondutomodifado kaj de kondutinĝenierado.

La konduta analizo, spite la fakton estis klasika fako en psikologio kaj en edukscienco, travivis rimarkindan ekspansion en la lastaj jardekoj kaj pro teoria disvolvigo kaj pro la disvastigo de efikaj intervenproceduroj. Inter la areoj de plej granda profesia disvastigo elstaras la kondutanaliza interveno en patologioj kolektitaj ene de la Ĝeneralaj Perturboj de la Disvolvigo kiaj la aŭtismo kaj la Sindromo de Asperger, inter aliaj. En tiu medio, la kondutanaliza interveno estas la alproksimiĝo kiu akumulis plej grandan evidenton, kaj ekzistas pli ol du dek sendependaj klinikaj esploroj faritas en Usono, Britio, Norvegio, Argentino, Israelo kaj Aŭstralio. Tiuj studoj montras la efikecon de tiu fokuso en la plibonigo de la agado de la ĉiutaga vivo, de la akademia rezulto kaj de la komunikkapabloj de tiuj personoj.​

Notoj
-----

1. ↑   Virués-Ortega, J. (2010). Applied behavior analytic intervention for autism in early childhood: Meta-analysis, meta-regression and dose-response meta-analysis of multiple outcomes. Clinical Psychology Review, 30, 387-399. doi:10.1016/j.cpr.2010.01.008

Bibliografio
------------

* Cooper, J.O.; Heron, T.E.; Heward, W.L. (2007). *Applied Behavior Analysis* (2a eldono). Prentice Hall. ISBN 0-13-142113-1.
* Miltenberger, R.J. (2013). *Modificación de Conducta*, 5a eld. (J. Virues-Ortega kaj C. Nogales, eld.). Pirámide. ISBN 978-84-368-2812-2.

* Kategorio Konduta aplikanalizo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800753
* NKC: ph1111618
 |
**Kesztölc,** (kestolc) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Esztergom.

Vinkeloj en Kesztölc
Klastrompuszta

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 22  km²
* Loĝantaro: 2600[*kiam?*]
* Poŝtkodo: 2513
* Telefonprefikso: 33

Situo
-----

Kesztölc situas sur deklivoj, laŭ flankovojoj, ĉefvojo Budapeŝto-Komárom estas ne tro for. La ĉefurbo troviĝas 39 km-ojn for.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata jam dum la bronzepoko, antaŭ la hungaroj avaroj vivis tie. La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1075, ĝis la turkoj la kampoj apartenis precipe al la eklezio. En 1250 ĉe la apudaĵo "Klastrompuszta" (klaŝtrompusta) oni fondis monaĥejon, kiun la turkoj forbruligis. La vilaĝo mem restis viva ankaŭ dum la turkoj. Dum la historio la vilaĝanoj okupiĝis precipe pri vinkulturo. En 1716 slovakoj alvenis. La lernejo ekfunkciis ekde 1755. Anstataŭ la malnova ligna katolika preĝejo konstruiĝis nova en 1800. La vilaĝdomo en 1905 konstruiĝis. En 1946 okazis loĝantaro-ŝanĝo inter slovakoj kaj hungaroj, iom poste kolĥozo pri "Bonŝancon" (=minista saluto) formiĝis.

Magneta memorilo

Flamo de la revolucio
---------------------

La vilaĝo akiris tutlandan famon en 1956. Post la revolucio malgranda komunista taĉmento proksimiĝis al la vilaĝo, sed kuglopafoj akceptis ilin, do ili tuj retiriĝis. Ĝis decembro okazis nenio, fine sovetia armeo kun tankoj alvenis kaj sen pafado okupis la vilaĝon. La revoluciuloj kaŝiĝis ĝis la amnestio. Ĵurnalisto devis fari artikolon pri la okazintaĵo, kial okupis Sovetunio la lasta ĉi tiun vilaĝon. Li fantaziis kaj skribis tion, ke dum la "kontraŭrevolucio" en Kesztölc oni deklaris respublikon kaj estis tie multe da "kontraŭrevoluciuloj". Pri la okazintaĵo oni nuntempe faris dokumentan filmon, televizian filmon kaj romanon. Estas loko ankaŭ tie rememori tion, ke tie estingiĝis la lasta flamo de la revolucio.

Inter 1971-2004 apud la vilaĝo karbominejo funkciis. Nuntempe oni produktas tapeton en la vilaĝo. En Klastrompuszta feriejaj dometoj formiĝis. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kuracejo, domo de maljunuloj.

La vilaĝo apartenas al vinkultura regiono "Ászár-Neszmély".

Famuloj
-------

En Kesztölc naskiĝis:

* esteto Lajos Nyírő
* hungaria skovaka ĵurnalisto János Fuzik.
Konfeta batalo en Parizo en la 1910-aj jarojKonfetoj prezentitaj kiel artaĵo en MOMA
La **konfetoj** estas koloraj disketoj el papero, kiujn oni disĵetas okaze de festoj, karnavaloj, geedziĝoj, sportaj renkontoj aŭ aliaj amasĝojaj eventoj.

Oni tradicie uzas ĝin kune kun paperserpentaĵoj.

Historio
--------

La konfetoj naskiĝis en Italio, kaj estas atestitaj de la 1590-aj jaroj. Origine, estis konfitaĵoj, kiujn oni ĵetis dum karnavalo kaj aliaj festoj por ĝojigi la infanojn: la itala vorto "confetto" signifas "draĝeo". Ĵeto da bombonoj ankoraŭ nun okazas dum karnavaloj en Germanio.

Tamen en Italio la ĵetoj de bombonoj iĝis forlasitaj. En unua tempo oni ĵetis kolorajn buletojn el gipso aŭ kreto. La komenca dato de la paperaj konfetoj estas malbone konata. Plej verŝajna hipotezo: dum festo en Milano en 1884. Alia fonto asertas, ke en 1875, defalaĵoj de la truita papero uzata por la bredado de silkraŭpoj anstataŭis la gipsajn konfetojn.
Legendo atribuas tiun eltrovaĵon al la itala inĝeniero Ettore Fendefl (1862- 1966).

Inter 1919 kaj 1933, la konfetoj estis malpermesataj en Parizo sub preteksto de higieno (ke la konfetoj disportas la mikrobojn) kaj kosto de strat-balaado.

Bildaro
-------

* Konfeta batalo en Parizo por Grasa Mardo (23-a de februaro 1896)Konfeta batalo en Parizo por Grasa Mardo (23-a de februaro 1896)
* La kosmonaŭtoj de Apollo 11 defilas sub pluvo da konfetoj.La kosmonaŭtoj de Apollo 11 defilas sub pluvo da konfetoj.
* Afiŝo por konfetoj, far de Henri de Toulouse-LautrecAfiŝo por konfetoj, far de Henri de Toulouse-Lautrec
* Jetado da konfetoj fine de matĉo de usona piedpilkoJetado da konfetoj fine de matĉo de usona piedpilko

Vidu ankaŭ
----------

* Konfetoparado

* Konfeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Konfeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Bubalo** |
| --- |
|  |
| Akvobubalo Bubalus bubalusAkvobubalo *Bubalus bubalus* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Parhufuloj *Artiodactyla* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Bovedoj *Bovidae* |
| Subfamilio: | Bovenoj *Bovinae* |
|
|
|
|
| Genro: | **Bubalo** *Bubalus*C.H. Smith, 1827 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| Akvobubalo *Bubalus bubalus*
Malalteja anoo *Bubalus depressicornis*
Monta anoo *Bubalus quarlesi*
Tamaruo *Bubalus mindorensis* |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Bubalo  |

 |
| v • d • r |

**Bubalo** estas genro de bovenoj. Inter la bubaloj estas la akvobubalo, la anoo, kaj la tamaruo.

genro : BUBALO - *Bubalus*
specio : † bubalo tejlharda - *Bubalus teilhardi*
subgenro : bubalo - Bubalus
specio : Akvobubalo - *Bubalus (Bubalus) arnee*
subspecio : bubalo (bubalo) arnio hindia - *Bubalus (Bubalus) arnee arnee -*
subspecio : bubalo (bubalo) arnio cejlona - *Bubalus (Bubalus) arnee migona*
subspecio : bubalo (bubalo) arnio asama - *Bubalus (Bubalus) arnee fulvus*
subspecio : bubalo (bubalo) arnio bornea - *Bubalus (Bubalus) arnee hosei*
subspecio : bubalo (bubalo) arnio mindora - *Bubalus (Bubalus) arnee mindorensis*
specio : *Bubalus cebuensis* (formortinta)
specio : Tamaruo, *Bubalus mindorensis*
subgenro : Anoo - *Anoa*
specio : bubalo (anoo) anoo - *Bubalus (Anoa) depressicornis –*
subspecio : bubalo (anoo) anoo baslanda - *Bubalus (Anoa) depressicornis depressi-cornis -*
subspecio : bubalo (anoo) anoo altlanda - *Bubalus (Anoa) depressicornis quarlesi*
subspecio : bubalo (anoo) anoo fergusona - *Bubalus (Anoa) depressicornis fergusoni -*
Aliaj specioj de bestoj tre similas al la bubaloj, kaj foje oni nomas ilin *bubalo*. Ekzemploj estas:

* La sinceroj el la afrika genro *Syncerus*: la ruĝa bubalo kaj la nigra bubalo
* La bizonoj el la eŭropa kaj amerika genro *Bison*: la Eŭropa bizono kaj la Amerika bizono.

Vidu ankaŭ
----------

* Bovo

Aliaj projektoj
---------------

* Kategorio Bubalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Bubalo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |
**Krisztina Tóth** [kristina tOt], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Tóth Krisztina** estis hungara tablotenisisto, kvinfoja olimpiano, sepfoja eŭropa ĉampiono.

Krisztina Tóth naskiĝis la 29-an de majo 1974 en Miskolc.

Biografio
---------

Krisztina Tóth inter 1983-1985 estis tablotenisisto en Gödöllő, poste en ĉefurba sportklubo, ekde 2000 en germanaj sportkluboj. Ŝi estis hungara ĉampiono 28-foje inter 1988-2002 unuoble, induope, variduope aŭ teame. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1996, Hungario en la Somera Olimpiko 2000, Hungario en la Somera Olimpiko 2004, Hungario en la Somera Olimpiko 2008 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2012 sen medalo, sed en eŭropaj ĉampionumoj ŝi estis la unua sepfoje inter 1994-2008 induope, variduope aŭ teame. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 2014.

Fontoj
------

* datenoj kun foto
* biografio angle kun foto
* biografio angle kun video kaj parte misaj fotoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Krisztina Tóth (tablotenisisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820451
 |



* Portalo pri Biografio
La **Argentina Konstitucio de 1819** aŭ en hispana **Constitución Argentina de 1819** estis la projekto de konstitucio aprobita en 1819 de la Kongreso de Tukumano, translokigita al Bonaero du jarojn antaŭe. Ĝi estis unueciga kaj tio provokis la malakcepton de la provincoj, kaj tiele la estroj federalaj kontraŭstaris la Direktoradon de José Rondeau, kaj fine venkis super li. Parto de la artikoloj pasis al venonta projekto, nome la Argentina Konstitucio de 1826, kaj tra tiu al la Argentina Konstitucio de 1853.

La 31an de julio de 1818, la Kongreso de Tukumano ekdiskutis projekton de konstitucio por Argentino. Temis pri dokumento kiu kolektis disponojn de 1815 kaj ĝenerale multaj normoj estas el la hispana konstitucio de 1812. Ĉirkaŭ tiu epoko, estis sendita al Eŭropo la pastro Valentín Gómez, deputito de la kongreso, cele akiri eŭropan princon por la trono de la Unuiĝintaj Provincoj kaj aliancojn kun Francio kaj Granda Britio. Li malsukcesis, sed ankoraŭ novembre de 1819 — multajn monatojn post la aprobo de la Konstitucio — oni aprobis projekton de kronigo de la infanto Karlo Ludoviko de Burbono, princo de Luko, kiel reĝo de la Unuiĝintaj Provincoj.

La definitiva teksto de la Argentina Konstitucio de 1819 estis oficiale aprobita la 22an de aprilo 1819. Temis pri aristokrateca kaj unueciga konstitucio, kaj oni ne precizigis ĉu temas pri respubliko aŭ monarkio.

Praktike la konstitucio neniam aplikiĝis: la Direktorato plumoviĝis laŭ statutoj antaŭaj kaj la federalaj provincoj absolute malakceptis ĝin. Ekde junio de 1819 ekis revolucioj kaj la reĝimo apenaŭ estris super grava parto de la lando.

Notoj
-----

1. ↑  Oni planis, ke la Plenuma Povo elektos la guberniestron de ĉiu provinco el triopo, prezentita de la municipo de la provinca ĉefurbo. Toi ne estis federalismo, ĉar la Plenuma Povo findecidis, povis trovi malplej malbonan kandidaton kaj rajtos malakcepti la triopon. Ravignani, Emilio, *Historia constitucional de la República Argentina*, Bs. As. 1926.
49° 03′ 32″ N 14° 10′ 06″ O﻿ / ﻿49.05889 °N, 14.16833 °O﻿ / 49.05889; 14.16833 (mapo)

la kastelo de antaŭe
enirpordego
**Kratochvíle** estas ŝtata kastelo en Ĉeĥio, konsiderata kiel renesanca perlo de la itala konstruarto en Sudbohemia regiono. Pro sia kulturhistoria valoro ĝi estis proklamita kiel **Nacia kultura memorindaĵo de Ĉeĥio**.

La pompan ĉaskasteleton 2 km nordokcidente de Netolice konstruigis fama ĉeĥa nobelo Vilém z Rožmberka en la jaro 1583. Itala konstruisto Baltazar de Maggi el Arogno proponis regulan ortangulon kun bara muro, interrompita de tri dometoj. La duetaĝan vilaon li situigis en la antaŭan parton de la ampleksa ĝardeno kaj ĉirkaŭigis ĝin per la ortangulo de memstare barita akvofosaĵo. La eniran trakton finas de la okcidenta flanko la ĝardendomo, de la orienta angulo de la bara muro la preĝejeto dediĉita al Maria la Virgulino. La internaj pentraĵoj estas verkoj de Georg Widmann el Braunschweig, kiu prilaboris ankaŭ la ornamojn en la kastelo Telč. La riĉa stukornamo de la 2-a etaĝo de la vilao kaj de la preĝejo devenas de italo Antonio Melana. Al teknikaj interesaĵoj apartenas, ke la konstruo efektiviĝis sur alnaj kaj kverkaj pilotoj. La ĉirkaŭa ampleksa ĉasparko apartenis al la plej grandaj en Bohemio.

Komence de la 80-aj jaroj estis ĉi tie instalita nova ekspozicio de Krátký film (Kurta filmo) Praha. En la ĉambroj de la kastelo prezentiĝis en unika tuto la mondfama ĉeĥa desegnita, plateta kaj marioneta filmo.

Dum la lastaj dudek jaroj daŭras en Kratochvíle restaŭrado sub la devizo „Renesanco de renesanco". Ekde la jaro 2005 funkcias nova ekspozicio, kies celo estas montri la aspekton de la kastelo dum la epoko de la lastaj Rožmberkoj.

Literaturo
----------

* TROUP, Vojtěch: *Kratochvíle : zámek*. Praha: ČTK-Pressfoto, 1991. 22 p. ISBN 80-7046-072-5

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kratochvíle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kratochvíle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri la kastelo en E-lingva versio de la urba retpaĝaro Arkivigite je 2010-03-26 per la retarkivo Wayback Machine
* Mallonga filmo pri la kastelo en Esperanto
**Konjunkturo** estas la situacio de tuta nacia ekonomia sistemo. "Forta konjunkturo" signifas prosperan ekonomion, kaj "malforta konjunkturo" malfacilan ekonomian fazon, dum kiu cirkulas malpli da mono, estas pli da homoj sen laboro, estas malpli da impostoj kaj rezulte ankaŭ malpli da mono por sociaj servoj.

Por taksi la konjunkturon de ekonomio, necesas samtempe mezuri plurajn ekonomiajn parametrojn. La plej grava indikilo estas la **Malneta Enlanda Produkto**.

"Fortaj" kaj "malfortaj" konjunkturoj interŝanĝiĝas laŭ cikloj, iugrade regulaj. Ekonomia kresko, "forta" konjunkturo, ekonomia malkresko ("recesio") kaj malforta konjunkturo (ekonomia "depresio") alternas regule.

Ekonomiaj cikloj
----------------

Simila koncepto estas tiu de **ekonomia ciklo**. La ekonomiaj cikloj estis observataj tiom frue kiom en 1861, kiam Clement Juglar rimarkindigis periodecon de inter 7 kaj 10 jaroj en la movado de la negocoj. Tiuj fluktuoj eniras per si mem en cikloj pli longaj, de daŭro de duono da jarcento kaj enhavas po unu fazon de prospero kaj po unu de malprospero, notitaj de Nikolai Kondratiev. La plej fama interpretado de la krizoj estas tiu ellaborita de Joseph Alois Schumpeter, laŭ kiu, la novigo komence de la periodo de prospero estas sinonimo de portempaj enspezoj por la entreprenoj kiuj rapidis pruntepreni monon por investi en tiu kaj ricevis profiton, tiel stimulante la monkreadon kaj la aron de la ekonomia agado. En dua etapo, la novigoj jam estis faritaj kaj la entreprenoj ne turnos sin plue al kredito kaj la monamaso ĉesos kreski, pro kio la ekonomia agado malpliiĝos dum ankaŭ la prezoj tendencos malpliiĝi.

Referencoj
----------

1. ↑  Korotayev, Andrey V. & Tsirel, Sergey V.(2010). A Spectral Analysis of World GDP Dynamics: Kondratiev Waves, Kuznets Swings, Juglar and Kitchin Cycles in Global Economic Development, and the 2008–2009 Economic Crisis. *Structure and Dynamics*. Vol.4. #1. P.3-57.
2. ↑  C. Juglar, *Des Crises commerciales et de leur retour périodique en France, en Angleterre et aux États-Unis*, 1861

* Kategorio Konjunkturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Krytron KN-22, produktita de EG&G
**Kritrono** (angle *krytron*) estas gasplenigita elektrona valvo, kiu estis uzata en mezo de la 20-a jarcento kiel ŝaltila valvo. Pro la speciala strukturo, ĝi ebligas tre mallongajn ŝaltotempon kaj grandan kurentofluon.

Tiu valvotipo estis unuafoje produktita en la malfruaj 1940-aj jaroj, kiel pluevoluigaĵo de ĉanebla sparkilo. Ĝi havas same ĉan-elektrodon inter katodo kaj anodo kiel helpa elektrodo, kiu certigas daŭran senŝarĝigon proksime al la katodo kaj tiel efikas kiel antaŭjonizilo. Parte ĝi enhavas aldone aŭ alternative al tiu helpa elektrodo malfortan beta-radiilon, plej ofte kun nikel-izotopo Ni-63, kiu antaŭjonizas la gasplenaĵon.

Kritronoj estis uazataj en radaraparatoj, por reguligo de la fulmolampoj, por sparkado de pli fortaj sparkiloj, por spako de pli tradiciaj eksplodaĵoj kaj atombomboj per eskploda drato. Pliaj aplikoj okazis tie, kie necesis fortegaj kurentaj impulsoj kaj grandaj tensioj. Ĝin poste anstataŭigis plene en tiu procezo la duonkonduktaĵa ŝaltilo.

la vakua versio de kritrono estas la spritrono.
**Kroata grek-katolika eklezio** estas unu de orientaj katolikaj eklezioj. Ĝi uzas bizancan riton.

Historio
--------

Unuaj grek-katolikoj en la teritorio de Kroatujo estis eksortodoksaj serboj en la 17a jarcento. Nur en 1777 la roma papo donis al ili episkopon kiuj eparĥio havis sidejon en Križevci. Post la unua mondmilito, kiam estis kreita Jugoslavujo, la teritorio de la eparĥio plilarĝiĝis por tuta Jugoslavujo. Do en la eparĥio vivis kvin malsimilaj grupoj: serboj en Kroatujo, rutenoj, ukrainoj, makedonoj kaj rumanoj.

Post disfalo de Jugoslavujo estis kreita ekzarkato en Makedonujo. Estis kreita ankaŭ ekzarkato por Serbujo kaj Montenegro.

Referencoj
----------

1. ↑  Farrugia, p. 453

Fontoj
------

* Farrugia, Edward G.: *Encyklopedický slovník křesťanského Východu.* Olomouc : nakladatelství Centra Aletti Refugium Velehrad-Roma s.r.o. 2010. 1040 p. ISBN 978-80-7412-019-0

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kroata grek-katolika eklezio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* eparĥio de la eklezio Arkivigite je 2016-12-27 per la retarkivo Wayback Machine (kroate)
* Greek Catholic Churches in Former Yugoslavia (angle)
* Croatian Church Arkivigite je 2013-12-06 per la retarkivo Wayback Machine (angle)
**Kretzhaus** estas komunumparto de la urbeto Linz am Rhein en la  rejnlando-palatinata distrikto Neuwied. Malgranda parto en la sudoriento de la loko („Oberkalenborn") apartenas al la komunumo Vettelschoß.

Geografio
---------

Kretzhaus situas sur alteco de 360 m super marnivelo sur la Rejn-Vestervalda Vulkana montodorso, malsupre kaaj nordoriente de la monto *Meerberg* (alteco 431 m). Ĝi estas tipa stratovilaĝo laŭlonge de la landstrato 254, kiu ligas Rottbitze trans Kretzhaus al Linz am Rhein. Tuj vidalvide de la orienta stratflanko troviĝas la komunumo Vettelschoß al kiu apartenas Kalenborn.En la nordo najbaras la domareto Reifstein kiu apartenas al la komunumo Erpel. Kretzhaus estas la plej alte situanta urboparto de Linz am Rhein.

Literaturo
----------

* Elli Lind: *Gründung und Geschichte von Kretzhaus.* In: Landkreis Neuwied (Hrsg.): *Heimat-Jahrbuch des Landkreises Neuwied*, Neuwied 1972, S. 64–67.
* Hans Heinrich Mohr: *Kretzhaus. Reifstein. Vettelschoß*, Bad Tölz 2006, S. 1–150.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Endphase des Zweiten Weltkriegs in Kalenborn/Kretzhaus

50.6134467.310253Koordinatoj: 50° 36′ 48″ N, 7° 18′ 37″ O (mapo)
La ***knaboj de Via Panisperna*** (itale *I ragazzi di Via Panisperna*) estis grupo de junaj italaj sciencistoj kiu laboris en la jaroj 20-aj kaj 30-aj de la 20-a jarcento sub la gvido de Enrico Fermi. Inter iliaj sukcesoj troviĝis la malkovro, en 1934, en Romo, de la malrapida neŭtrono, kio ebligis realigon de nuklea reaktoro kaj poste de la atombombo. La kromnomo de la grupo devenas de la strato, kie troviĝis la fizikdepartemento de la universitato "La Sapienza" de Romo. La nomo de la strato devenas de proksima monaĥejo, San Lorenzo en Panisperna.

Aldone al Fermi, la aliaj membroj de la grupo estis: Edoardo Amaldi, Oscar D'Agostino, Ettore Majorana, Bruno Pontecorvo, Franco Rasetti kaj Emilio Segrè. Ĉiu estis fizikisto, krom D'Agostino, kiu estis kemiisto.

Sub la gvido de Orso Mario Corbino, fizikisto, ministro, senatoro kaj direktoro de la fizikinstituto en Via Panisperna, kiu agnoskis la kvalitojn de Enrico Fermi, kreskis la grupo. Corbino en 1924 kreis por Fermi la unuan katedron de teoria fiziko en Italio. Ekde 1929 Fermi kaj Corbino dediĉis sin al transformigo de la instituto al moderna esplorcentro.

Ilia unua esplorlaboratorio estis dediĉita ĉefe al atoma kaj molekulara spektroskopio; poste ili transiris al eksperimentaj esploroj de la atoma kerno.

En 1938, pro la fortigo de la faŝismo kaj la komenco de la rasaj leĝoj en Italio, kaj pro la proksimiĝo de la dua mondmilito la grupo disiĝis kaj la plejmultaj anoj elmigris. Nur Edoardo Amaldi restis en Italio kaj partoprenis post la milito en la fondo de CERN.

Gianni Amelio rakontis ilian historion en filmo.

Bibliografio
------------

* *La scienza. Molecole, atomi, particelle.* Vol. 12. La biblioteca di Repubblica. Romo, La Repubblica-UTET, 2005.

Eksteraj ligiloj
----------------

* itale Enrico Fermi kaj la knaboj de Via Panisperna, Universitato Sapienza de Romo Arkivigite je 2021-02-20 per la retarkivo Wayback Machine
Koordinatoj: 50° 05′ 27″ N 14° 24′ 02″ O﻿ / ﻿50.09083 °N, 14.40056 °O﻿ / 50.09083; 14.40056 (mapo)

**Reĝa kripto en Praga burgo** troviĝas en Ĉeĥio, en Prago en katedralo de sankta Vito en la 3-a kortego de Praga burgo.

La reĝa kripto estas pieta loko en subterejo de la katedralo de sankta Vito, kie estas metitaj sarkofagoj kun korprestaĵoj de ĉeĥaj reĝoj.

Komence de la 20-a jarcento konstrulaboroj alportis al finigado de la longe ekkonstruita katedralo de sankta Vito vicon da signifaj trovaĵoj. En la jaro 1911 arkitekto Kamil Hilbert malfermis la subterejon de Sanktvenceslaa kapelo, por ke li esploru tombon de la sanktulo. Samtempe li trovis restaĵojn de devena rotondo, sed ankaŭ de pli nova romana baziliko. Dum kelkaj pluaj jaroj li sukcesis renovigi bazplanon de ambaŭ konstruaĵoj (do de la pli malnova rotondo kaj de la pli nova baziliko), kiuj antaŭis la katedralon. Parto de la arkeologiaj elfosaĵoj estas hodiaŭ envicigita en vizitvojo kondukanta al la reĝa kripto.

Por laika vizitanto la situacio estas iom komplika, ĉar li trairas tra restaĵoj de kelkaj konstruaĵoj, kiuj estis difektitaj dum kelkfojaj alikonstruoj. Unuopaj konstrufazoj diferencas unu de la alia sole per tipo de masonaĵo. Ni povas observi ĉi tie torson de baziliko de Spytihněv (norda apsido kaj orienta kripto de sanktaj Kosmo kaj Damiano) kaj plu etan fragmenton de la devena sanktvenceslaa rotondo kaj parton de ambitoj de devena monaĥejo, kiu ligis al la baziliko. La spacoj estas bone markitaj, inkluzive de desegnaĵo de la konstrufazoj, do ne estas necese detale priskribi ilin.

La vojo tra la subterejo kondukos nin ĝis la reĝa kripto. Meze de la kripto estas sepultita Karolo la 4-a (li mortis en 1378), dekstre Ladislao la 1-a (li mortis en 1457), maldekstre Jiří z Poděbrad (li mortis en 1471). En alia vico estas sarkofagoj de Venceslao la 4-a kun frato Jan Zhořelecký, komuna ĉerko de edzinoj de Karolo la 4-a, malantaŭe poste empira ĉerko de Mario Amalio, filino de Maria Teresia kaj devena stanĉerko de Rudolfo la 2-a (li mortis en 1611). La elirejo el la kripto estas meze de la katedralo antaŭ renesanca reĝa maŭzoleo.
**Kroatisch Geresdorf,** kroate **Geristoff,** hungare **Gyirót** [djirOt] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberpullendorf, en municipo de Nikitsch.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro:
* Telefonprefikso:
* Poŝtkodo: 7302
* Aŭtokodo: OP
* 47° 29′ 30″ N 16° 36′ 30″ O﻿ / ﻿47.49167 °N, 16.60833 °O﻿ / 47.49167; 16.60833 (mapo)Koordinatoj: 47° 29′ 30″ N 16° 36′ 30″ O﻿ / ﻿47.49167 °N, 16.60833 °O﻿ / 47.49167; 16.60833 (mapo)

Situo
-----

Kroatisch Geresdorf situas proksime de la hungara landlimo. Oberpullendorf troviĝas je 10 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1166 en formo *"Gerolth"*. En 1529 kaj en 1532 la turkoj detruis la komunumon. Poste kroatoj refondis ĝin. En 1910 vivis tie 847 homoj, (773 kroatoj, 70 hungaroj). Ĝis 1921 Gyirót apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto Felsőpulya, poste al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Germanio).

Vidindaĵoj
----------

* Kategorio Kroatisch Geresdorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János Fogarasi** [jAnoŝ fogaraŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fogarasi János** estis hungara lingvisto, vortaristo, juristo, etnografo, komponisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1841).

János Fogarasi
János Fogarasi  naskiĝis la 17-an de aprilo 1801 en Felsőkázsmárk. Li mortis la 10-an de junio 1878 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Fogarasi frekventis bazlernejon en sia naskiĝvilaĝo, poste gimnazion en Szikszó, fine ĉeflernejon en Sárospatak inter 1814-1823. Post lernado li estis ĉefamilia edukisto. En 1827 li ricevis jurajn taskojn. En 1834 li edziĝis. Inter 1841-1848 li estis notario. En 1848 li havis postenon en la ministerio en Pest (urbo), poste li estis juĝisto en diversaj altaj pozicioj. Krom tiuj laboroj li violonludis, komponadis, sed plej gravas lia vortara laboro.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A magyar nyelv metaphysicája* (1834)
* *A magyar nyelv szelleme* (Spirito de la hungara lingvo) (1843)
* Kolektaĵo de popolkantoj (1847)
* *Legújabb és legteljesebb német és magyar szótár* (La plej nova kaj plej plena germana kaj hungara vortaro) (1852)
* *A magyar nyelv szótára* (Vortaro de la hungara lingvo) 1862-1874

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare

* Kategorio János Fogarasi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 434409
* GND: 144032716
* LCCN: no2005055359
* VIAF: 61938378
* ISNI: 0000 0001 1890 9325
* BNF: 12962174j
* NKC: mub2013793948
 |
**Histerezo** estas fenomeno konsistanta en tio, ke, kun ŝanĝo de la cirkonstancoj, nova ekvilibro estiĝas malrapide. La valoro, kiun iu grando dependanta de aliaj grandoj alprenas, estas determinita ne nur de la valoro de ĉilastaj sed ankaŭ de la antaŭa evoluo de tiuj valoroj. La termino, derivita de la greka ὑστέρησις (hystéresis, "malfruo"), estis enkondukita en la moderna senco de James Alfred Ewing en 1890, kaj estas ĝenerale uzata en la teorio de dinamikaj sistemoj, ne nur en fiziko sed ankaŭ en biologio kaj ekonomiko.

Histereza ciklokurbo
Se oni prezentas la konduton de sistemo kun histerezo en grafikaĵo rezultas karakteriza ciklokurbo (histereza ciklokurbo). En sistemo sen histerezo la kurbo estas ununura linio. Se ekszistas histerezo, la kurbo duobliĝas. Sekve la valoro, kiun la dependa grando alprenas dependas de la direkto de la ŝanĝiĝo de la nedependa grando.

Magneta histerezo
-----------------

La magneta histerezo estas la nelineara ne unuvalora rilato inter la magnetado respektive la magneta fluksdenso ***B*** kaj la magneta kampintenso ***H***, kiun oni observas en feromagnetaj materialoj. Kiam la valoro de la kampintenso kreskas la valoroj de la fluksdenso estas pli malgrandaj rilate al tiuj kiujn oni havas kiam la kampintenso malkreskas.

La histereza ciklokurbo de feromagnetoj similas al tiu de la bildo, kie la valoro sur la x-akso estas ***H*** kaj la valoro sur la y-akso estas ***B***.

Referencoj
----------

1. ↑  Plena Ilustrita Vortaro 2002
2. ↑  Brockhaus Physik Bd.1 VEB F.A. Brockhaus Verlag Leipzig 1989 p. 399

* Kategorio Histerezo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Datumo** aŭ **dateno** estas termino en la faklingvo de la informadiko, kies signifo estas komputile traktebla informo (donitaĵo). Plej ofte la vorto aperas en pluralo.

Informadiko
-----------

La informadiko, la scienco pri maŝina traktado de informoj, uzas datumojn kiel komputile legeblajn kaj prilaboreblajn reprezentaĵojn de informoj. La informo tiucele estas tradukata al kodo el signoj, kies konstruo sekvas fiksitajn regulojn de informadika sintakso. Datumoj iĝas informoj, kiam ili estas en kunteksto de signifo. Ekzemple, la datumo «937040» baze estas simple 6 ciferoj, sed en la kunteksto de telefona libro ili iĝas informo, ĉar tie kompreneblas, ke ili celas signifi iun konkretan telefonan numeron.

Diferenciĝas:

* **strukturitaj datumoj** (ekzemple datumbazoj)
* **nestrukturitaj datumoj** (ekzemple tekstaj dokumentoj)
* kaj datumoj **inter** tiuj du kategorioj.

Dum tre facile eblas maŝine *pluprilabori* strukturitajn datumojn, tio nur malfacile aŭ malprecize eblas por nestrukturitaj datumoj, kiuj tamen gravas por simpla maŝina konservado de informoj.

Diskuto pri la termino
----------------------

Laŭ PIV la vorto *datumi* ankaŭ signifas "esti komenciĝinta ĉe ia dato aŭ tempo" *(ekzemple: Tiu modo datumiĝas jam de ok jaroj)*. Tial kelkaj homoj preferas uzi la vorton *dateno*, kiu devenas de la germana pluralo "Daten" (por *datoj* aŭ "datumoj" respektive "datenoj"). Tamen, en praktiko ĝi ne estas ofte uzata.

Iuj proponis ankaŭ la vorton *datao* laŭ la angla vorto "data", kaj plia propono estis la vorto "donitaĵo", laŭvorta traduko el la franca, nederlanda kaj rusa lingvoj, sed tute ne specifa.

Vidu ankaŭ
----------

* Datenkunpremo
* Datuma-scienco
* Datumbazo
* Komunikado

* Kategorio Datumo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 45384
* GND: 4135391-2
* MBA: 33cf029c-63b0-41a0-9855-be2a3665fb3b
* NKC: ph119329
 |
Kobayashi Takeru
**KOBAYASHI Takeru** (Hepburn), (Japane: 小林 尊, 15-a de marto 1978 en la prefektujo Nagano, en la urbo Nagano - ), pli konata kiel **Takeru "Cunami" KOBAJAŜI** (*Cunami* signifas cunamo) estas japana konkursa manĝanto kiu posedis la mondan rekordon pri hotdogo-manĝado dum ses jaroj, ĝis 2006. Li partoprenis la konkurson ankaŭ ĉe la hast-manĝa konkurso en Honkongo en aŭgusto de 2005, Kobajaŝi manĝis 83 vegetaran knedlikojn dum 8 minutoj; en la sekva tago li voris 100 *vaporumitajn porkaĵ-bulkojn* dum 12 minutoj.

Rekordoj
--------

Kobajaŝi ĉampioniĝis dum 6 jaroj en la manĝad-konkurso de la kolbasa firmao Nathan's Famous; 4 fojojn li atingis novan mondan rekordon:

* 2001: 50,00 hotdogoj\* dum 12 minutoj. Ĝis tiam la rekordo estis 25 1/8.
* 2002: 50,50 hotdogoj\*
* 2003: 44,50 hotdogoj
* 2004: 53,50 hotdogoj\*
* 2005: 49,00 hotdogoj
* 2006: 53,75 hotdogoj\*
* 2007: 63,00 hotdogoj
* 2008: 59,00 hotdogoj (en 2008 oni malplilongigis la konkursan daŭron de 12 ĝis 10 minutoj.
* 2009: 64,50 hotdogoj

(\*) nova rekordo

En 2010 kaj 2011 Kobajaŝi ne partoprenis la konkurson Nathan's, pro kontrakta disputo kun "Major League Eating". En 2010 li arestiĝis kiam li alsaltis la konkursejon sen permeso, esperante ke oni permesos lin partopreni. En la jaroj 2007-2011 ĉiujare ĉampioniĝis (kaj en 2007 kaj 2009 atingis novajn mondajn rekordojn) Joey Chestnut, la nuna reganta ĉampiono de tia sportmanĝado.

Ekzercado kaj tekniko
---------------------

Kobajaŝi-a tekniko estas la evito de maĉado (se eblas) kaj uzado de stomakograndigaj sodakvoj. La volumeno de la akvo aŭ gaso en la karbonata akvo plensentigas la stomakon sen nutri sin per superfluaj kalorioj. Tial li pezas nur ĉ. 60 kilogramojn. La nemaĉado signifas, ke li englutas duonojn de la manĝaĵo tra sia ezofago sen ties plua maĉado.

Vidu ankaŭ
----------

* Internacia Federacio de Konkursa Manĝado

* Kategorio Kobayashi Takeru en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 49391
 |
La **protestanta preĝejo** estas religia monumento historia en urbo Tapolca (Hungario).

Historio
--------

La reformacio atingis Tapolca jam frue, ekzemple en 1535 mem Mátyás Dévai Bíró predikis tie. Tamen dum la kontraŭreformacio la protestantismo malaperis en la areo. En la sekvaj jarcentoj la sporadajn kalvinanojn kaj luteranojn la komencaj vilaĝaj protestantaj pastoroj helpis. 1796 la preĝejo estis rekonstruita. En 1926 kalvinana filio estis fondita. La nun videbla protestanta kirko estis konstruita en 1935. Fine de la 2-a mondmilito la turo grandparte detruiĝis, la preĝejo estis prirabita. Post longa laboro la renovigaj laboroj finiĝis. La paroĥa statuso en 1959 alvenis, post jaroj ĝi retiriĝis, sed en 2000 denove alvenis. La pastra oficejo en la turo estis alirebla. En 2006 la plena kirko estis renovigita, ankaŭ nova harmonio estis aĉetita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto ĉe stratangulo. La konstruaĵo havas nekutiman aspekton, la fasado estas malsimetria, ĉar la kvadrata turo aliĝas maldekstre al navo. La turpinto estas piramida. Meze porĉo reliefas, al kiu kelkaj ŝtupoj kuras.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Bildstrio de Bernhard Gillam prezentanta Ulysses S. Grant serĉanta judajn balotantojn plorante "krokodilajn larmojn" pro la persekuto de judoj en Rusio. Titolita "Tiam kaj ĉi tiam", la bildstrio kontrastas la esprimojn de Grant de kolerego kun sia propra pli frua militordo por forpeli judojn de ene de liaj linioj. Li ricevis plimulton de la juda voĉdonaro en la prezidant-elekto en 1868 kaj daŭriĝis por meti rekordan nombron da judoj en altan oficejon ĝis tiu punkto en tempo.
" **Krokodilaj larmoj** "estas idiotismo, kiu indikas falsan malĝojon.

La fonto de la frazo
--------------------

Krokodiloj, kiel iuj specioj de reptilioj, birdoj kaj aliaj mamuloj, havas membranon sub la malsupra palpebro, speco de travidebla tria palpebro, kiu protektas la korneon kiam oni ĉasas subakve. Sub ĉi tiu membrano, nomata "niktita membrano", estas lakrima glando, kies funkcio estas lubriki ĝian movadon. La sekrecio de ĉi tiu glando elfluas kiam la krokodilo estas sur la tero kaj la palpebruma membrano estas malfermita (jen la situacio, kie homoj kutime renkontas krokodilojn).

* Kategorio Krokodilaj larmoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 723613
 |
**Anita Márton,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Márton Anita** estas hungara globoĵetisto, diskoĵetisto, halterlevisto, dufoja olimpiano, sporthala mondĉampiono.

Anita Márton naskiĝis la 15-an de januaro 1989 en Szeged.

Biografio
---------

Anita Márton maturiĝis en gimnazio en 2007, poste ŝi akiris specialan pedagogian diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 2014, krome ŝi havis ankaŭ trejnistan diplomon. Ŝi havis edzon kaj naskis en 2021. Ŝi ricevis ŝtatan premion en 2016.

### Sporta kariero

Anita Márton en sia aĝo 11 komencis sportadi. En la 2000-aj jaroj ŝi havis signifajn rezultojn en junularaj konkursoj. Inter la plenkreskuloj eksterlande ŝi debutis en 2009. Ŝi estis hungara subĉiela ĉampiono 16-foje inter 2006-2022 en globĵetado, 13-foje inter 2008-2022 en diskoĵetado, sporthala ĉampiono 14-foje inter 2006-2023 en globĵetado, fine dufoje ŝi estis hungara ĉampiono en halterlevado en 2014 kaj 2015 en pezkategorio +75 kg. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2012 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2016 sen medalo, sed en mondĉampionumo ŝi estis la unua en 2018 sporthale en branĉo globoĵetisto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2023-05-03 per la retarkivo Wayback Machine
* aprezo kun fotoj
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821202
 |



* Portalo pri Biografio
**Guaynabo** [gŭajnabo] estas urbego, universitata urbo kaj municipo en norda parto de Porto-Riko. Ĝi apartenas al urbaro de San-Juano (Porto-Riko).

Bazaj informoj
--------------

Loko de Guaynabo en Porto-Riko
* Areo: 70 km²
* Loĝantaro: ĉ. 100 000
* Supermara alteco: 189 m
* Horzono: UTC-4h
* Poŝtkodoj: 00965, 00966, 00968, 00969, 00971, 00970

Geografio
---------

la kirko martiro sankta Petro
Guaynabo situas preskaŭ ĉe la norda marbordo de la insulo. En la proksimeco troviĝas urbegoj Bayamón (Porto-Riko), Caguas kaj San-Juano.

Historio
--------

*Caparra* estis fondita en 1508 kiel la unua hispana komunumo de la insulo. Ĝi estas hodiaŭ parto de Guaynabo. Caparra estis forlasita en 1521, la loĝantoj translokiĝis al San-Juano. Guaynabo estis fondita en 1769.

Trafiko
-------

Guaynabo havas servon de tiuj turismaj busoj, kiuj similas al tramoj. La urbo ankaŭ havas busan sistemon, kiu kovras la tutan metropolan areon, krome du stacidomoj funkcias. Guaynabo havas ŝoseon al San-Juano.

Klimato
-------

En Guaynabo tropika musona klimato regas. Jare pluvas (neniam neĝas) 1318 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 21-30 °C.

Ĝemelurboj
----------

* Hispanio Albolote, Hispanio

Vidu ankaŭ
----------

* Urba trajno de San-Juano

Fontoj
------

* angla Vikipedio helpe de Guglo
* artikolo en la *Brita Enciklopedio* angle
* mapo Arkivigite je 2022-04-05 per la retarkivo Wayback Machine
Kromatografo de gasoj.
Aŭtomata kolektilo de frakcioj kaj de montraĵoj por la kromatografio.
La **kromatografio** estas fizika metodo de disigo por la karakterizado de kompleksaj miksaĵoj kies celo estas disigi la diversajn komponantoj, kio estas aplikebla en ĉiuj branĉoj de la scienco; en la principo de elekta reteno, kies celo estas disigi la diversajn komponantojn de miksaĵo, kio permesas identigi kaj determini la kvantojn de ties komponantojn. Subtilaj diferencoj en la koeficiento de dispartigo de la komponantoj rezultigas diferencialan retenon de la stata fazo kaj, tial, efika disigo depende de la tempoj de reteno de ĉiu komponanto de la miksaĵo.

La kromatografio povas plenumi du bazajn funkciojn kiuj reciproke ekskludas sin unu la aliajn:

* Disigi la komponantojn de la miksaĵo, por akiri ilin pli puraj kaj kiuj povu esti uzataj poste (fina etapo de multaj sintezoj).
* Mezuri la proporcion de la komponantoj de la miksaĵo (analiza celo). Tiuokaze, la kvantoj de materialo uzataj estas kutime tre malgrandaj.

La kromatografio (termino devena de la grekaj χρῶμα *chrōma* kaj γράφω *gráphō*, kiuj signifas respektive "koloro" kaj "skribi, registri", laŭvorte "kolorskribado", aŭ "kolorregistro") estis uzita origine kun kolorigitaj substancoj.

* Kategorio Kromatografio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Creole Pig.jpgCreole Pig
La **kreola porko** estis porkoraso en Haitio, bone alkutimiĝinta al la lokaj mizeraj vegetaĵaj, agrikulturaj kondiĉoj. La elteneco de la porko helpis la lokajn kamparanojn vivteni sin el malmulte da resursoj.

La kreola porko servis por la haitiaj kamparanoj kiel monfonto, vendante aŭ buĉante kaj tiel vendante ties partojn, ĝi servis kiel kontraŭpago por medikamentoj, semgrajnoj, lerneja instruado, vodu-ceremonio aŭ por geedziĝa festo.

La elteneco de la porko ne sufiĉis kontraŭ la afrika porkopesto, pro kio oni ekstermis tuton de la porkaro en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj. Laŭ studoj de Usono, en 1982, triono de la kreola porkaro de Haitio estis infektita kaj Usono timis la disvastiĝon de la pesto al Usono. Pro tio, Usono politike premis Haition, masakri ĉiujn porkojn. La dezirojn plenumis la registaro de Jean-Bertrand Aristide kaj tio kaŭzis mizeriĝon de multaj kamparanoj. Multaj el ili hakis arbojn por fari lignokarbon, kio kondukis al senarbarigo de Haitio. Multaj fuĝis al la ĉefurbo.

Usono enkondukis en Haitio novan porkorason - kutiman en la granduzinoj de la usona mezokcidento, kiu ne pasis al la lokaj kondiĉoj. La "uzina" porko bezonis puran akvon, kiun 80 % de la loĝantaro eĉ ne havis; importitan multekostan furaĝon (90 USD komapre al pokapa enspezo de 130 USD por ĉiu haitiano), inokuladon kaj specialajn stalejon kun tegmento. La haitiaj kamparanoj nomumis la porkon baldaŭ *"prince à quatre pieds,"* (kvarpieda princo).

En la plej lasta tempo, haitiaj kaj francaj agrarinĝenieroj provas bredi porkan varieton, kies proprecoj similas al tiu de la iama kreola porko .

Referencoj
----------

1. ↑   Grassroots International. Arkivita el la originalo je 2006-12-20. Alirita 2010-01-17.
**Kocs** [koĉ] estas vilaĝo kaj municipo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Tata.

Preĝejo en Kocs
Preĝejo en Kocs
Panoramo de Kocs
Vilaĝdomo de Kocs

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 58  km²
* Loĝantaro: 2700
* Poŝtkodo: 2898
* Telefonprefikso: 34

Geografio
---------

Kocs situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, aŭtovojo estas proksime. Tata (Hungario) troviĝas je 9 km-oj.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1237. Dum la mezepoko ĉi tie vivis majstroj de kvarradaj veturiloj. Tiutempe la renomaj veturiloj estis tiuj, kiuj fariĝis en Kocs. Baldaŭe la veturilo mem prenis la nomon en la hungara lingvo: kocsi. La hungara vorto apartenas al la malmultaj vortoj, kiujn transprenis aliaj lingvoj: germane *eKutsche*, angle *coach*, france *cocher*, nederlande kaj afrikanse *koets*; en Esperanto tiu estas koĉero. En 1683 turkoj tute detruis la vilaĝon.

Menciinde estas, ke ĉe la vilaĝo estas fama minerala kuracakvo iam havanta la nomon Hunyadi János. La vilaĝo apartenas al la vinoregiono de Neszmély.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kulturdomo, sportejo, apoteko, kuracejo, infankuracejo.

Vidindaĵoj
----------

* restaĵoj de terfortikaĵo antaŭ la hungara erao
* romkatolika Preĝejo de Sankta Triunuo (Kocs) de 1325, trakonstruita en 1749
* kalvinana novromanika preĝejo de 1783, la turo estas 41 m-ojn alta
* drinkejo de 1769
* muzeo

Famuloj
-------

En Kocs naskiĝis:

* kalvinana episkopo János Kocsi Csergő
* etnografo Zsigmond Bátky
* profesoro Bálint Kocsi Csergő
* Zoltán Székely (violonisto).

Partneraj komunumoj
-------------------

* Italio Montebelluna, Italio
* Slovakio Moča, Slovakio
* Slovakio Modrany, Slovakio

* Kategorio Kocs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
"La monerŝanĝisto kaj lia edzino" (Quentin Massys): la edzo kontrolas la ekonomion, dum la edzino legas religian libron en kiu videblas bildo de la Virgulino kun ŝia infano, tio estas oni rememoras pri la rolo de la edzino kiel patrino.
**Edzo** estas la vira partnero en geedzeco. La devoj, rajtoj kaj aŭtoritato de la edzo rilate al lia edzino, aŭ edzo en samseksa geedzeco, varias laŭ kulturo kaj juro .

En monogamaj rilatoj, la edzo povas esti edziĝinta al nur unu edzino samtempe, kaj la edzino povas esti edziĝinta al nur unu viro samtempe. Kontraŭe, en bigamio kaj poligamiaj rilatoj ( poliandrio kaj poligamio ) eblas ke edzo kaj / aŭ edzino havu du geedzojn, du aŭ pli da geedzoj samtempe.

Tradicie, en plej multaj kulturoj, la edzo estas konsiderata la estro de la domanaro kaj tiu kiu estas respondeca pri la vivtenado de la domanoj. Ĉefe laŭlonge de la 20-a jarcento la koncepto de egaleco de homoj pli kaj pli hegemoniis kaj nun en disvolvigitaj landoj kaj eĉ en multaj disvolvigataj landoj, la estreco de la edzo eksmodiĝis por esti kunhavata de la edzino.

Eĉ post la fino de la rilato, ĉu per la morto de la edzo aŭ eksedziĝo, en multaj kulturoj, lia eksedzino estas difinita respektive kiel vidvino aŭ kiel eksedzino kaj li estas eksedziĝinto, kun malsamaj signifoj - kaj jure kaj kulture.

En pratempoj, edzo havis grandan aŭtoritaton super sia edzino kaj iliaj idaj posteuloj, kiuj estis plejparte konsiderita lia proprietaĵo.

Vidu ankaŭ
----------

* Edzino (familio)

* Kategorio Edzo (familio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Edzo (familio) en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 721851
* GND: 4070668-0
* LCCN: sh85063215
* BNF: 13318363z
 |
**La Kodekso de Leningrado** (*Codex Leningradensis,* L) estas masoreta teksto hebrelingva, aranĝita sur pergameno kaj datita je la 1008. Krom la biblia teksto ĝi prezentas la vokalajn signojn inventitajn da la masoretoj. En apartaj lokoj ĝi estas ornamita per geometriaj dekoracioj (ekzemple, la teksto de la kanto de Miriam en la Eliro, post la transiro de la Ruĝa Maro, estas aranĝita ondoforme.

La redaktanto, Šemû'ēl ben Ya'ăqōb, deklaras ke mem kopiis en Kairo el originala manuskripto de la masoreta skoliniciatinto 'Ahrōn ben Mōšeh ben 'Āšêr.

La sinsekvo de la libroj estas dispoziciita malsame ol tiu kutima en niaj tagoj: en la kodekso 1-2 Kronikoj antaŭas la Psalmaron, Ijobo antaŭas la Sentencojn de Salomono.

Pro ĝia kompleteco, aŭtoritateco kaj facileco de konsultado, la **Codex Leningradensis** estis fidinda referenco por la kompilado de diversaj hebreaj biblioj, antaŭe manuskriptaj poste presitaj.

La kodekso estas konservita en Nacia Rusia biblioteko en Sankt-Peterburgo (iam Lenigrado, de kie la nomo), katalogita per la siglo "Firkovich B 19 A". La antaŭa posedinto, Abraham Firkovich, akiris la manuskripton en Odesa en 1838, sed ne lasis indikojn pri la pasinto de la kodekso.

En 1935 la manuskripto estis konfidita dum du jaroj al la universitato de Lipsia kie Paŭlo Kahle baziĝis por la tria eldono de la Biblia Hebraica (1937), sur kies modelo poste oni redaktis aliajn hebrejan bibliojn: evidente la Kodekso de Leningrado akceptiĝis kiel *Textus Receptus*, nome referenca teksto por la sinsekvaj editoraj publikigaĵoj.

Tiu kodekso multege gravas por historio kaj kulturo kaj religio ĉar se la grekaj tekstoj de la Malnova Testamento datas je la tria/kvara/kvina jarcentoj (vidu Codex Sinaiticus, Codex Vaticanus...), tekstoj de hebrelingva biblio datas nur de post la 10-a jarcento.

Vidu ankaŭ
----------

* Codex Cairensis
* Kodekso de Aleppo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kodekso de Leningrado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Daniel D. Stuhlman, "Librarian's Lobby: The Leningrad Codex" Arkivigite je 2017-03-26 per la retarkivo Wayback Machine (Marzo 1998).
* .
* The Westminster Leningrad Codex Arkivigite je 2006-12-02 per la retarkivo Wayback Machine, digita versio de la Codex Leningradensis zorge de *Westminster Hebrew Institute*.
* Itala retejo kun vastaj informoj pri la Biblio.