recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Larĝa panoramo de la iama DuleLarĝa panoramo de la iama Dule

**Dule,** urdue kaj marate **धुळे** estas urbego, ankaŭ municipo en federacia ŝtato Barato, en subŝtato Maharaŝtro, en distrikto de la samnoma distrikto, kie ĝi estas la sidejo.

Superrigardo de Dule

Geografio
---------

Dule estas tia urbego, kiun rivero plene distranĉas. Ĝi estas en alteco de 250 m. Malegaon troviĝas 47, Ĉalisgaon 54, Nandurbar 76, Ĝalgaon 84, subŝtata ĉefurbo Mumbajo 297, tutlanda ĉefurbo Delhio 894, Kolkato 1416 kilometrojn (aere) .

Oficejo de Dule
Municipa domo de Dule

Demografio
----------

Laŭ la censo en 2011 Dule havis populacion de 375 603. La meza legoscio estas 85%, pli alta ol la landaveraĝo de 74%.

Historio
--------

Ĝis la komenco de la 19-a jarcento Dule estis sensignifa vilaĝo apartenanta al sultanlando, poste Mogola Imperio, ekde 1818 al la Brita Imperio. En 1803 la vilaĝo pro malsatkatastrofo kaj detruadoj plene senhomiĝis, tamen en la sekva jaro ĝi rehomiĝis. En 1818 la vilaĝo estis levita distrikta sidejo laŭ la angla ortografio Dhulia. En 1819 vivis en la sidejo 2509 personoj en 401 domoj. La progreso daŭris stabile. Fine de la 19-a jarcento la urbeto jam estis grava komerca centro pri kotonoj kaj linoj. Kruda kotono, lanaj tukoj kaj turbanoj estis produktitaj. En 1825 la hospitalo ekfunkciis. Depost la sendependiĝo (1947) la evoluo daŭris.

Ekonomio
--------

Ekonomio de Dule supozeble estos naboj de tekstilo, manĝebla oleo kaj informa teknologio, ĉar la urbego situas en krucvojoj de tri naciaj aŭtovojoj. Dule ankaŭ estas parto de Delhio-Mumbajo industria koridoro kaj estas konata pro produktado de la plej pura lakto. En la najbaraj vilaĝoj oni kultivas arakidojn, fine menciindas la energiproduktado per vento kaj suno.

Religioj
--------

Proksimume 64,5% de la loĝantoj estas hinduoj, proksimume 31,5% estas islamanoj kaj proksimume 1,5% estas ĝajnistoj. Kristanoj, budhanoj kaj sikoj formas malgrandajn minoritatojn.

Edukado
-------

En Dule kelkaj kolegioj funkcias.

Klimato
-------

En Dule pluvas jare po 596 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter junio-septembro ofte pluvas, inter novembro-majo apenaŭ pluvas (escepte januaron). La temperaturo varias inter 19-32 °C.

Aŭtobusa stacidomo

Trafiko
-------

Al Dule venas sola fervoja linio el Ĉalisgaon kun mizera trafiko. Male la vojaj kontaktoj estas tre bonaj. La mapo prezentas 8 vojajn pontojn tra la rivero. Enurbe eĉ aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. La mapo montras ankaŭ flughavenon.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj, tamen plej ofte hinduaj temploj
* turo

Fotoj pri Dule
--------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 

* Kategorio Dule en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 780575
* GND: 4614754-8
* VIAF: 139642052
 |
**Pietro Vinci** (Nicosia, 1535 - Nicosia, junio 1584) estis itala komponisto kaj madrigalisto.

Siciliano el Nicosia, ŝajnas, ke li havis sian unuan erudicion kun muzikistoj laborantaj ĉe la kortego Moncada, grafoj de Kaltaniseto. Ĉirkaŭ 1560 li forlasis Sicilion por serĉi riĉecon sur la kontinento. Li loĝis en Napolo, Livorno kaj Milano, tiam ekloĝis en Bergamo, kie li estis kapelmajstro en Santa Maria Maggiore; ĉi tie li edziniĝis kaj havis familion. Reveninte en Sicilion ĉirkaŭ 1581, li unue loĝis en sia hejmurbo, tiam li estis vokita, en la lastaj jaroj de sia vivo, por gvidi ĥorojn en Piazza, la urbo de Antonio il Verso, lia plej eminenta disĉiplo, kaj en Caltagirone. Li mortis en Nikozio aŭ eble en Piazza Armerina baldaŭ post 15-a junio 1584.

Li publikigis diversajn verkojn: du-parta esplorlibro, ses motetlibroj (al kiuj estas aldonita la dua libro de motetoj kaj tri-voĉaj serĉistoj presitaj postmorte de Antonio il Verso) kaj du amasoj, kaj ankaŭ dek tri libroj pri madrigaloj.

Pietro Vinci nun estas konsiderata unu el la fondintoj de la Sicilia Polifonia Lernejo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 636416
* GND: 120716127
* LCCN: n85381421
* VIAF: 89599676
* ISNI: 0000 0001 1075 9393
* SUDOC: 168944634
* BNF: 14848519n
* MBA: f53bc940-8626-44de-b680-3ead89d6b3cf
* NKC: jn20031022003
* ICCU: PALV053878
* BNE: XX1537090
 |
hebree: *halleluja*
Eltiraĵo de la pesaĥa Hagado sur paĝo konservita en la Kairo Genizah, kun la vorto "Halelujah" elstarigita en la centro
„Haleluja!" el *Mesio* de Händel**Haleluja** estas la esperanta transskribo de la hebrea *halelu-Jáh*, kiu kunmetiĝas el la imperativo plurala de *halal* (hebrea por "glori, laŭdi") kaj *Jah*, la mallongigo de la Di-nomo Javeo (יהוה = JHVH). Laŭvorta traduko: *Gloru Jah!*

La latina formo **Alleluia** reiras al la greka transskribo (la Greka alfabeto ne havas "h", sed nur skribas la diakritan signon).

La elvoko troviĝas 24-foje en la Psalmaro de la hebreaj skriboj (104,35; 105,45; 106,148; 111,1; 112,1; 113,1.9; 115,18; 116,19; 117,2; 135,1.3.21; 146,1.10; 147,1.20; 148,1.14; 149,1.9; 150,1.6). La Psalmoj 113-118 krome estas konatoj kiel halel-psalmoj.

Halelu-Jáh troviĝas en greka formo pluajn 4 fojojn en la Nova Testamento en la Apokalipso de Johano (19,1-6).

La *haleluja* precipe estas intense uzata en la karismaj eklezioj samkiel la pentekostaj komunumoj je la gloraltigaj diservoj, popularaj precipe en Usono kaj Afriko. (Vd. ankaŭ Javeo).

En la evangela-lutera liturgio la *haleluja* estas uzata kiel kantado de la komunumo post la epistolo.

En la katolika Liturgio la *haleluja* kun enmetita psalmo- aŭ Kristo-eldiro estas ero de la proprio: la solena salutado de la evangelio, laŭokaze krome ties finaĵo.

En la karesmotempo mutiĝas la *haleluja* en la rito romana kaj estas anstataŭata per trakto, ĝis kiam ĝi unuan fojon solene eksonas antaŭ la evangelio de la paskonokto. Je speciale solenaj okazoj kiel ekz. pasko ĝi estas kompletigata per sekvenco. En la bizanca rito de la orientaj eklezioj tamen oni daŭre kantas ĝin.

Vidu ankaŭ
----------

* ordinariumo, introito
* gradualo, ofertorio, komunio

* Hallelujah de Leonard Cohen
* Halel
* psalmo 150

* Kategorio Haleluja en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Young Sheldon*** (angle *Juna Sheldon*) estas usona komedia televidserio sur CBS kreita fare de Chuck Lorre kaj Steven Molaro. La serio estas kromprodukta antaŭdaŭrigo de *The Big Bang Theory*, premierita kiel speciala antaŭprezento la 25-an de septembro 2017, kaj du tagojn poste, CBS akiris la serion por plena sezono de 22 epizodoj. La 2-an de novembro 2017, novaj epizodoj komencis esti elsenditaj ĉiusemajne.

  

* Iain Armitagejuna Sheldon CooperIain Armitage  
juna *Sheldon Cooper*
* Jim ParsonsSheldon CooperJim Parsons  
*Sheldon Cooper*
* Annie PottsMeemawAnnie Potts  
*Meemaw*
* Wallace ShawnDr. John SturgisWallace Shawn  
*Dr. John Sturgis*

Temo
----

Okazanta en 1989, *Young Sheldon* rakontas la historion de la infanaĝo de Sheldon Cooper, lian eniron en mezlernejon je la frua aĝo de 9 jaroj, kaj la rilaton kiun Sheldon havas kun la resto de siaj familianoj.

Por naŭjara Sheldon Cooper (Iain Armitage), ne estas facile kreski en Teksaso. Esti privilegiita menso kapabla kompreni altnivelan matematikon kaj sciencon ne ĉiam helpas en loko kie eklezio kaj usona piedpilko fokusigas la atenton. Do dum la vundebla, talenta kaj naiva Sheldon devas lerni rilati kun la mondo, lia konvencia familio devas lerni rilati kun li.

Lia patro, George (Lance Barber), baraktas kiel trejnisto de mezlerneja futbalteamo same kiel patro de knabo kiun li ne komprenas. La patrino de Sheldon, Mary (Zoe Perry), protektas kaj instigas sian filon en urbo kie la knabo ne adaptiĝas. La pli maljuna frato de Sheldon, Georgie (Montana Jordan), provas elstari en mezlernejo, sed estas malfacile esti populara kiam oni partigas klason kun sia "speciala" naŭjara frato.

Finfine, la ĝemelino de Sheldon, Missy (Raegan Revord), kiu foje indignas pro la troa atento kiun ŝia frato ricevas, ĉiam finas esti la nura persono kiu diras al Sheldon la aferojn kiaj ili estas.

Vidu ankaŭ
----------

* The Big Bang Theory
* The Wonder Years

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Young Sheldon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* *Young Sheldon*  en Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774096
 |
**Husein Rauf ORBAY** (naskiĝis en Istanbulo en 1881, mortis la 16-an de julio 1964) estis turka soldato kaj ŝtatviro.

Li servis ĉe la otomana aerarmeo kaj estis kapitano de batalŝipo *Hamidiye* dum la Balkana milito. La 31-an de oktobro, 1918, li subskribis la armistican traktaton kiel ministro de la mararmeo. Kiam ekis la turka sendependa milito, li abdikis pri la pozicio kaj iris al Ankara kaj kunlaboris kun Kemal Atatürk. Li estis elektita kiel membro de la reprezenta komitato dum la Kongreso de Erzurum (23-an de julio 1919).

Kiam la sendependiĝa milito finiĝis, li estis nomumita unua ĉefministro de la nova respubliko (11-an de aŭgusto 1922). Li fondis en 1924 opozician partion "Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası" (Progresiva Respublika Partio). Kiam oni malpermesis agadon de tiu partio en 1925, li elmigris al Eŭropo por 10 jaroj. Poste li iĝis membro de la turka parlamento - post klarigo de la akuzoj.

Dum la dua mondmilito, li estis ambasadoro en Londono.

Referencoj
----------

* "Rauf Orbay, Siyasi Hatıralar", Örgün Yayınevi, İstanbul, 2003

* Kategorio Rauf Orbay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 122241
* GND: 119225980
* LCCN: n93065347
* VIAF: 10651415
* ISNI: 0000 0000 3026 5588
* SUDOC: 110482662
* BNF: 16920912f
 |
**Merindad de Montija** [merinDAD demonTIĥa] estas municipo en la nordo de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Las Merindades*. La loknomo *Merindad* estas komprenebla etimologie kiel historia termino por komunumara tipo. Ties ĉefurbo estas Villasante kaj la municipo estas formata de dek ok submunicipoj, nome ka jenaj: Agüera, Baranda, Bárcena de Pienza, Barcenillas del Rivero, Bercedo, Cuestahedo, Gayangos, Edesa, Loma de Montija, Montecillo, Noceco, Quintanahedo, Quintanilla de Pienza, Quintanilla Sopeña, Revilla de Pienza, San Pelayo, Villalázara kaj Villasante.

Krome ĝi enhavas tri jenajn loĝlokajn kvartalojn: nome El Crucero de Montija, El Ribero kaj Villasorda.

Geografio
---------

Baranda.
Preĝejo de Baranda.
Lageto de Bárcena de Pienza.
Interno de la romanika ermitejo de Bárcena de Pienza.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 100,07 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 730 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. Ĝi distas 97 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj 65 km de Bilbao.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, forstado) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj ĉevaloj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la tur-palaco de Alvarado de la 16-a jarcento, en El Ribero; rokoj de Villasante kaj Bercedo; preĝejoj, inter kiuj la romanika ermitejo de Bárcena de Pienza kaj la romanika preĝejo de Bercedo; blazondomoj; lagetoj de Bárcena kaj de Gayangos (ĉiuj en la sama malsekejo); kaj kverkejo de Villasante.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 773534
* VIAF: 316734937
 |
**Alexandroff Ragtime Band** (ARB) estas bulgara ĵaza formacio. La grupo estis fondita somere 1986 de Rumen Aleksandrov. La unua scena prezentiĝo estas dum monato aprilo de 1987 en Plovdiv en Junulara ĵaz-sceno, organizita de ĵurnalisto Vladimir Gadĵev.

ARB estas rondo de muzikistoj, kunigitaj de ilia intereso al tradicia ĵazo - ragtimo, diksilando, bluso.

De la jaro 1987 ĝis somero de 1990, komune kun ĵazkritikisto Vladimir Gadĵev, ARB estas orkestro en „Saturday Jazz Club" kaj organizas festivalon „Jazz In The Garden" dum jaroj 1988, 1989 kaj 1990 en Sofio. En la kapelo ludas ĉiuj tiutempaj bulgaraj ĵazludantoj-gvidantoj - Dinamit Bras Bando, Blankaj, Verdaj, Ruĝaj, Akustika versio, Yıldız İbrahimova kaj multaj aliaj. En la tria festivalo partoprenas ankaŭ pianisto Milĉo Leviev kun sia kombo.

Diskografio
-----------

* CD - **ARB "Sentimental Journey"** — 2006
	1. *„01 Nobody Knows You"*
	2. *„02 Sentimental Journey"*
	3. *"03 Burbon Street Parade „*
	4. *"04 Baby Won't You Please Come Home „*
	5. *"05 Beale Street Blues „*
	6. *"06 Kansas sity man blues"*
	7. *„07 Bei Mir Bist Du Schoen [*rompita ligilo*]"*
	8. *"09 St. James Infirmary [*rompita ligilo*] „*
	9. *"10 Ice Cream „*
	10. *"11 Bonus Track "*
**Sunrise Manor** (Sunleviĝa Grandbieno) estas grandurbo, tamen nur censa loko en Usono, en subŝtato Nevado, en Kantono Clark (Nevado) apartenanta al urbaro de Lasvegaso.

Situo de Sunrise Manor en la kantono kaj subŝtato

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 36° 10′ N 115° 03′ U﻿ / ﻿36.167 °N, 115.050 °U﻿ / 36.167; -115.050 (mapo)Koordinatoj: 36° 10′ N 115° 03′ U﻿ / ﻿36.167 °N, 115.050 °U﻿ / 36.167; -115.050 (mapo)
* Areo: 99 km²
* Loĝantaro: 189.372 (en 2010)
* Supermara alteco: 555 m
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h)
* Poŝtkodoj:
* Telefonkodo:

Geografio
---------

Sunrise Manor situas en valo en la sudokcidenta landparto de Usono, en suda parto de la subŝtato, en meza parto de la kantono. Norda Lasvegaso troviĝas 10, Paradise (Nevado) 12 km.

Historio
--------

Malproksima panoramo de Sunrise Manor el montopinto
Sunrise Manor fondiĝis en 1957, sed ĝi neniam ricevis statuson pri municipo.

Klimato
-------

Sunrise Manor situas en varma dezerta klimato. La temperaturo averaĝe varias inter 13-27 °C. La varmo kulminas en julio averaĝe 40, rekorde 47 °C, la malvarmo kulminas en januaro averaĝe 2, rekorde -13 °C. Jare pluvas po 114 mm. La pluvo kulminas en februaro kaj malkulminas en junio.

Vidindaĵo
---------

En Sunrise Manor funkcias templo de Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj de 1989.

Demografio
----------

La raskonsisto de Sunrise Manor estis 63.47% blanka, 12.89% afro-amerikana, 0.98% indiana, 6.41% azia, 0.46% pacifik-insulana, 10.13% de aliaj rasoj, kaj 4.67% de du aŭ pli da rasoj. Hispanido aŭ latinamerikano de iu raso estis 27.02% de la populacio.

|  |
| --- |
| Jaro | Loĝ. | %+ |
| 1970 | 10 886 | — |
| 1980 | 44 155 | 305,6% |
| 1990 | 95 362 | 116% |
| 2000 | 156 120 | 63,7% |
| 2010 | 189 372 | 21,3% |
|  |
|

Fontoj
------

* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio
En astronomio, **suntorĉo**, surfaca fenomeno sur la suno, estas ĉiu el la plej brilaj partoj, pli varmaj ol ilia ĉirkaŭaĵo, helaj filamentoj, kiujn oni observas en la surfaco de la suno, fotosfero aŭ kromosfero, aperintaj ĝenerale antaŭ la estiĝo de sunmakulo.

Ili estas la rezulto de intensaj magnetaj kampoj kaj ofte estas asociitaj al la sunmakuloj. Ili estas pli facile videblaj en la limbo de la suna disko kaj en la zonoj de longeco de mallonga ondo.

Respondas al la latina vorto **facula** (plurale, **faculae**), laŭvorte "brila punkto", vorto uzata en planeda nomenklaturo por nomi certajn surfacajn karakterizaĵojn de planedoj kaj lunoj.

Suntorĉoj estas brilaj punktoj, de ĉirkaŭ 200 km, kiuj formiĝas en la kanjonoj inter sunaj grajnetoj, baldaŭ ĉesintaj konvektaj ĉeloj tra kelkmiloj da kilometroj kiuj konstante formiĝas kaj disipiĝas ĉirkaŭ tempodaŭroj de kelkaj minutoj.

La kialoj por kiuj ĉi tiuj punktoj ŝajnas brilaj plu estas malcerta, kvankam ĝi ŝajnas probable ke la fenomeno estas kaŭzita de diferenco de tensio kaj, sekve, de la denseco de la magnetaj materialoj en la tuboj kiuj eliras de la suna surfaco. Ilia aperaĵo ofte prognozas pli intensan aktivecon de makuloj, fenomenoj kiuj elĉerpiĝos antaŭ ol la suntorĉo senaktiviĝos: la meza vivo de suntorĉo estas sufiĉe longa, ĉirkaŭ 100 tagoj, kun signifaj malkreskoj de brilo.

La suntorĉoj povas esti observitaj pli facile ĉe la eksteraj tavoloj de la suna disko, kie la funda brilo estas malpli forta; ili ankaŭ aperas en la krono, kun la nomo de "krono de kondenso". Foje ankaŭ observiĝas en la kromosfero (la atmosfera tavolo pli malalta kaj sekve pli hela).

* Kategorio Suntorĉo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Lukas-Passion** (**Pasiono laŭ Sankta Luko**) estas oratoria pasiono, kiu pli frue estis atribuata al Johann Sebastian Bach kaj pro tio ricevis en *Bach-Werke-Verzeichnis* la numeron 246. La esploro deiras nun plejparte de tio, ke Bach plejparte ne mem komponis la verkon, pro kio ĝi nun validas kiel apokrifa; pri eblaj komponistoj ekzistas diversaj supozoj.

Ekzistas, ekestinta proksimume 1730, manskribaĵo de *Lukas-Passion*, kiu laŭ analizoj de la manskribo parte estis surskribita fare de Bach. Supozeble Bach prezentis ĝin en Lepsiko aŭ almenaŭ intencis fari tion. Lia filo Carl Philipp Emanuel Bach kaj Johann Friedrich Agricola erare rigardis ĝin kiel verko de Bach kaj enprenis ĝin en la registron. Rilate la preferon de Bachs por kompletaj cikloj (je tiu tempo li jam estis komponinta la pasionojn laŭ Johano kaj Mateo) ŝajnas kredeble, ke li povus esti komponinta Luko-pasionon. Eble Bach prenis la Luko-pasionon de alia, ĝis nun ne malkovrita komponisto kaj aranĝis ĝin por kvar solovoĉoj, ĥoro, orkestro kaj ĝeneralbaso, por povi akurate pretigi ĝin ĝis la limdato sankta Vendredo de 1730, kaj sekve rezignis komponi propran Luko-pasionon kaj anstataŭe ekverkis la nun perdiĝintan Marko-pasionon, por kompletigi la pasionkvaropon.

Literaturo
----------

* Erich Prieger, *Echt oder unecht? Zur „Lucas-Passion"*, Berlin 1889

Eksteraj ligiloj
----------------

* Text und Gliederung der Lukas-Passion
* Eintrag bei ChoralWiki


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 336767
* GND: 300647042
* LCCN: no97043966
* VIAF: 302348088
* BNF: 138568955
* BNE: XX4620639
 |
Folio pri la resurekto de Kristo
**Biblia pauperum** aŭ **Biblio de Malriĉuloj** estas la titolo de mezepoka kolekto da ilustritaj folioj pri bibliaj temoj. Grandparte la folioj prezentas bildon pri novtestamenta sceno kaj ĉirkaŭas ĝin per scenoj kaj tekstoj el la Malnova testamento. Ili estis popularaj precipe en Francio, Germanio kaj Nederlando.

La strukturo de la folioj ĝenerale montras naŭ partojn:

* Centre bilde aperas aŭ sceno el la vivo de Jesuo Kristo, aŭ prezento de la komenca tempo de kristanismo, aŭ la fino de la mondo.
* Super kaj sub ĉi tiu sceno aperas kvar bildoj pri iuj personoj el la Biblio, kun po klariga teksteto.
* Maldekstre kaj dekstre de la centra bildo estas bildo pri sceno malnovtestamenta.
* Tute supre aŭ malsupre staras tekstoj, kiuj klarigas ĉi tiujn du bildojn.

La tekstoj de la folioj plej ofte estas en la latina lingvo, sed ekzistas alilingvaj ekzempleroj.

Foje la Malriĉula Biblio aperas sub la latina titolo *Figuræ typicæ Veteris Testamenti atque antitypicæ Novi Testamenti* (tipaj figuroj de la Malnova Testamento kaj respond-tipaj de la Nova Testamento). La nomo "biblio de la malriĉuloj" ne estas originala, sed donita verŝajne nur en la 20-a jarcento. Laŭ iuj ĝi devenas de la fakto, ke kolekto de 40 ĝis 50 folioj estis malpli kosta ol kompleta biblio. Pli probabla estas rilato al la homoj "malriĉaj en spirito" (Mat 5, 3; latine *pauperes spiritu*), kiuj ne sciis legi kaj tamen povis kompreni laŭ la bildoj la enhavon.

En kelkaj romanikaj preĝejoj scenoj de la Malriĉula Biblio estis uzataj por freskaroj ornamantaj la internajn murojn.
La ideon pri la Malriĉula Biblio oni atribuas al Ansgar, kiu vivis en la 9-a jarcento. La disvastiĝo komenciĝis en la 14-a jarcento. Komence la biblioj estis manskribitaj, ekde la 15-a jarcento lignopresitaj.

Ĉirkaŭ 80 ekzempleroj de la Malriĉula Biblio estas konservitaj, kun malsama kompleteco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Biblia pauperum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Instituto Warburg Arkivigite je 2016-03-08 per la retarkivo Wayback Machine angle
* La biblio de Wolfenbüttel germane, angle


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 557955
* GND: 1095675257 4143025-6, 1095675257
 |
**Alba de Tormes** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Rutas de Alba. *Alba* estas etimologie nomo kiu aludas al feŭdo propra de la Duko de Alba, dum Tormes estas la rivero kiu fluas ĉe la urbo.

Kastelo de la Dukoj de Alba.
Preĝejo de Sankta Johano de la Kruco.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Alba de Tormes, Amatos, El Pinar, Palomares kaj Torrejón, okupas totalan areon de 46,51 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 5 198 loĝantojn. Male al plej loĝlokoj de la provinco, Alba ne perdis loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento, sed kontraste akiris ĉirkaŭ 2 000 pro la migrado el ruraj zonoj al urboj kaj proksimeco al la provinca ĉefurbo. 

Limas norde kun la municipo Garcihernández, oriente kun de Aldeaseca de Alba, sudoriente kun Navales, sude kun Encinas de Arriba, sudokcidente kun Martinamor kaj okcidente kun Terradillos. Ĝi distas 23 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En 1429 la reĝo Johano la 2-a de Kastilio donis la setlejon al la episkopo Gutierre Álvarez de Toledo, de la familio Álvarez de Toledo, kiu iĝis senjoro de Alba de Tormes. Ekde tiam la historio de la urbo estis ligita al la familio Alba. Ĝi plialtiĝis el senjorlando al graflando de Alba de Tormes en 1439 kaj finfine al Duklando de Alba de Tormes ekde 1472, nobela titolo donita de la reĝo Henriko la 4-a de Kastilio favore al García Álvarez de Toledo y Carrillo de Toledo, 1-a duko de Alba. En 1571 Tereza el Avilo fondis sian okan konventon de Karmelaninoj, kie ŝi mortis la 4an de Oktobro 1582. 

En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. Tiukadre en 1812 la urbo estis atestanto de batalo, en kiu la francoj konkeris la urbon el brit-hispana armeo de Wellington kaj devigis tiun retiriĝi. La urbo resultis detruita per la artilerio de la francoj. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas, kun iom da rilata industrio. Lastatempe rura, kultura kaj religia turismo ekgravis. Estas Muzeo de Karmelaninoj, Baziliko de Santa Teresa, Kastelo de la Dukoj de Alba, Preĝejo de Sankta Johano, Preĝejo de Sankta Petro, Preĝejo de Sankta Johano de la Kruco, kaj diversaj aliaj vidindaĵoj, krom la ponto kaj la rivero.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752897
* GND: 5318469-5
* LCCN: n83142309
* VIAF: 135765662
* BNF: 12166217k
 |
La **Lukas-Passion (SWV 480)**, plena titolo: *Historia des Leidens und Sterbens unseres Herrn und Heiland Jesu Christi nach dem Evangelisten St. Lukas* (Historio de la sufero kaj morto de nia Sinjoro kaj Savanto Jesuo Kristo laŭ la Evangeliisto Luko], estas pasiono, kiun komponis Heinrich Schütz. Ĝi devenas el la jaro 1653 kaj formas la unuan parton de la ĥorala triopo, kiun li pli malfrue kompletigis per la Johano-Pasiono (1665/66) kaj la Mateo-Pasiono (1666). La verko staras en lidia modalo sur f kaj daŭras proksimume 40 minutojn.

La muzikistaro (miksita ĥoro / SATB) estas, malsame al la famaj pasionoj de Johann Sebastian Bach, nur-kanta.

Literaturo
----------

* Friedrich Spitta: *Die Passionen nach den vier Evangelisten von Heinrich Schutz*, 1886, noveldono: Kessinger Publishing (2010), ISBN 978-1-168-86359-1

Eksteraj ligiloj
----------------

* Publikhavaĵaj notoj de la Lukas-Passion ĉe cpdl.org Arkivigite je 2012-03-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Publikhavaĵaj notoj de la Lukas-Passion ĉe imslp.org
* Publikhavaĵaj notoj de la Lukas-Passion ĉe laurenzichor.de
***Sven kaj Siv*** estis supozeble la unua, surdiske eldonita pop-muzika kanto en Esperanto. Ĝi aperis sur malgranda vinildisko en marto 1979 en REC-Studio en Kungälv, Svedio. Produktis ĝin la eldonejo "Esperanto-Disko AB".

Teksto
------

Sven veturas Volvon, kaj Siv kolektive,  

ke Sven havu la aŭton – estas definitive!  

Ĉar Sven maldiligentas kaj Siv ne bone stiras,  

ke Sven havu la aŭton – neniu kontraŭdiras.  

Siv finas je kvina, kaj Sven je la kvara,  

tamen ŝi preparas manĝon; – estas ordo ja memklara.  

Ĉar Sven volas ripozi kaj la ĵurnalon legi,  

post manĝo lasas li al Siv en la kuirejo regi.  

Sven rigardas televidon, estas "Sveda Magazino",  

sed Siv purigas tiel, kiel (kvazaŭ) estus ŝi maŝino.  

Ŝatus ŝi sidiĝi, ĉar ŝi sentas sin tre laca,  

sed kafon volas Sven, ne bezonatas seĝ' matraca.  

Doloras kap' kaj kruroj, nun Siv dormiĝi volas,  

sed Sven aliel volas, ĉar la sango en li bolas.  

Poste ambaŭ dormas, trankvile kaj peze,  

provi Siv vekigi - tio estus ja freneze.  

Sonas vekhorloĝo, vokas Siv: "Leviĝu!  

Manĝpakaĵon kaj kafon al via Sven pretigu!"  

Sven iras laboron, kisinte sian Sivon,  

nur eblas al virino elteni tian vivon.

Listo de partoprenantoj
-----------------------

Jenaj personoj helpis produkti tiun ĉi diskon:  

Sven-Olof "Nola" Andrersson - Artaranĝo, gitaro, fluto  

Johnny Andreasson - Etikedo  

Märtha Andreasson - Teksto, traduko, koruso  

Christer Carlsson - Koruso  

Gunnar Carlström - Sontekniko  

Dan Claesson - Klavaro  

Leif Gunnarsson - Aranĝo, gitaro, fluto, trumpeto, bazo  

Susanne Jensen - Koruso  

Stefan Lindblom - Koruso  

Mats Ringqvist - Tamburoj  

Reine Svensson - Kantado, muziko, origina teksto, gitaro  

Marie-Louise Söderberg - Koruso

Esperanto-Disko AB
------------------

ESPERANTO-DISKO AB estas fondita ĉefe por produkti diskojn kun Esperanta teksto. Estas memstara societo, tamen ligita al la Esperanto-klubo en Kungälv.

Kantado kaj muziko estas gravaj ingrediencoj en la vivo, ingrediencoj, kiuj pro diversaj kaŭzoj en formo de diskoj, mankas en la Esperanto-mondo. Se ni sukcesos iomete helpi forigi tiun mankon, ni estos kontentaj.

Kiel komenca produktado ni elektis unue klasikan Esperanto-kanton "Vivu la stel' "kaj farigis novan muzikaranĝon. Nomo de la dua kanto estas "SVEN KAJ SIV", estas simpla balado pri la ĉiutaga vivo en multaj hejmoj. Origine ĝi estis skribita de Reine Svensson en la sveda leingvo. Eble ni povas diri, ke estas eta kontribuo en la debato pri seksa egaleco, temo pri kiu la Esperanto-klubo jam antaŭe okupis sin.

Per tio mi diras al ĉiuj kontribuantoj: "Koran kaj Grandan Dankon!" Estis ĝojo fari ĝin kaj mi estas certa, ke la publiko ŝatos aŭskulti ĝin.

Kungälv, la 20-an de majo en 1979

Martha Andreasson,  

(Esperanto-Disko AB, 2265, 425 90 Hisings Kärra)

L.S.
Struktura formulo de fluoksetino

**Fluoksetino** estas kontraŭdepresia medicinaĵo (kontraŭdeprimilo) de la klaso de selektivaj malhelpaĵoj de realpreno de serotonino (SMRS). Fluoksetino havas humorplibonigan efikon kaj estas uzata ĉe depresivaj malsanoj, mensaj embarasoj kaj bulimio.

Farmakologio
------------

### Efika mekanismo

Krom la ĉefa efiko – tio estas la malhelpado de realpreno de serotonino el la sinapsa fendo -, fluoksetino havas direktan efikon je serotonin-5-HT2C-receptoroj de la centra nerva sistemo. En granda dozo, la fluoksetino malakcelas, baras ankaŭ la noradrenalino-akcepton.

iuj kapsuloj de fluoksetino
Fluoksetino havas relative longan duoniĝan tempon de ĉirkaŭ 4-6 tagoj kaj ties aktiva metabolito (norfluoksetino) ĉirkaŭ 4-16 tagojn.

Fluoksetino estas aĉetebla en preparaĵoj kiel *Fluctin*® (Germanio) kaj *Prozac*® (Usono). Ĝi estas larĝe disvastiĝanta en Usono kaj en Britio, kie onidire eĉ 10 % de la loĝantaro uzas tion. En Usono la loĝantaro elpagas pli ol 1,3 miliardojn da dolaroj por Prozac, kiu estas la dua plej ofte surskribita medicinaĵo.

Oni uzas ĝin eĉ ĉe bestokuracado.

En 2005 britaj medioprotektaj organizoj atentigis, ke kreskas la fluoksetino-enhavo en la naturaj akvoj, kio danĝerigas la akvajn organismojn. La fiŝoj havas same serotoninan sistemon, kiu havas gravan rolon ekz. ĉe demeto de frajoj.

Vidu ankaŭ
----------

* John Virapen

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fluoksetino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* raporto de la brita amaskomunikila korporacio BBC pri Fluoksetino en trinka akvo
* varba retejo de la firmao *Eli Lilly*
* informoj en la retejo Arkivigite je 2006-02-08 per la retarkivo Wayback Machine *Projekto por Malferma Katalogo* (DMOZ)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Flumenthal (stacidomo). |



**Flumenthal** estas komunumo en la distrikto Lebern en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 982 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Flumenthal situas en la Svisa Mezlando ĉe la bordo de la rivero Aro sude de la Soloturna Ĵuraso. La komunumo troviĝas proksimume en la mezo inter Oensingen kaj Soloturno. La komunumo konistas el la vilaĝo Flumenthal kaj la bienoj Egghof sur alteco de 477 m s.m. Scharlenmatt sur 467 m s.m. Höchi sur 455 m s.m. Flos sur 430 m s.m. Waldau sur 422 m s.m. kaj Unter dem Bord sur 425 m s.m.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,11 km², de kiuj 24,8% estas kovritaj de arbaro, 48,9% servas por agrikulturo kaj 19,6% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Flumenthal limas en nordoriento al Attiswil (BE), en orientsudoriento al Wangen ĉe Aro (BE), en sudo al Deitingen, en okcidento al Riedholz, kaj en nordokcidento al Hubersdorf.

Trafiko
-------

Tra Flumenthal pasas la grava kantona ĉefvojo n-ro 5 de Olten al Soloturno, kiu sur la komunuma teritorio kongruas kun la kantona ĉefvojo de Bazelo al Soloturno. Per haltejo ĉe la trama etspura fervojlinio de Niederbipp al Soloturno Flumenthal estas konketita al la publika transportreto. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 4 kilometrojn oriento, inter Wangen ĉe Aro kaj Wiedlisbach.

Historio
--------

Ek de proksimume 1050 Flumenthal apartenis al la Senjorujo Balm, kiu en la jaro 1411 estis akritita de la urbo Soloturno. De 1487 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Fulmenthal formis parton de la samnoma voktejo. Ek de la jaro 1803 ĝi estas komunumo de la distrikto Lebern.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Urs Zurschmiede*: *Flumenthal* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-01-27)

Vidu ankaŭ
----------

* Flumenthal (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Flumenthal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Flumenthal
* Flumenthal en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Flumenthal** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Lebern |
| --- |
| Balm ĉe Günsberg  •  Bellach  • 
Bettlach  •  Feldbrunnen-Sankt-Niklaus  •  Flumenthal  •  **Grenchen**  •  Günsberg  •  Hubersdorf  •  Kammersrohr  •  Langendorf  •  Lommiswil  •  Oberdorf  •  Riedholz  •  Rüttenen  •  Selzach |  |

 |
La nuna aspekto de la nove sur la grundo de la Alexis-domo konstruita bankodomo. Memorigtabulo pri la loĝado de Alexis, kun ortografia eraro.
La **Alexis-domo** (germane: *Alexishaus*, *Lindeneck*) estas domo en Arnstadt, Alexisweg nr 2. Tie loĝis dum sia restado en la urbo la verkisto Willibald Alexis. Hodiaŭ troviĝas surloke moderna bankodomo.

Historio
--------

En 1852 decidis Alexis transloĝiĝi kelkajn monatojn dumjare al Arnstadt post kelkaj gajaj kaj restadoj en la kuraclokoj. Li konstruigis vilaon someran kiu finkonstruitis post 2 jaroj en 1854. Jam en 1856 Alexis venis definitive al Arnstadt.

En 1881 lia filino vendis la domon al la Kortega liveranto Friedrich Spittel. En 1893 la vilao alikonstruitis kiel kuracejo kun restoracio kaj dancsalono. Baloj, koncertoj, teatraj enscenejigoj kaj karnavalaĵoj okazis surloke.

En 1900 oni alkonstruis al la domo grandan manĝosalonon kaj vestgardejon. La kapacito sidloka estis tiam de 1200 lokoj. En 1912 Rosa Luxemburg faris surloke gravan paroladon por la Socialdemokratia Partio de Germanio antaŭ la Reichstag-balotoj, antaŭ pli ol 1000 homoj. En 1953 la tuto faratas kulturdomo por *Fernmeldewerk Arnstadt*, nomita poste *RFT-Kulturhaus*. Ĝis 1989 okazis nenombreblaj aranĝoj surloke: dancado, koncertoj ktp. ofte kun famaj artistoj (ekz. Herbert Roth, Eberhard Cohrs, Manfred Krug, Dean Reed).

Fino post 1990 kaj nova konstruo
--------------------------------

La domo iĝis sidejo de la karnavala klubo *AKC*. En 1991 la societo amikara *Bürgerhaus Lindeneck e.V.* fonditis por konservi la komplekson. En 1997 ĝin transprenis la urbo Arnstadt. Privata investanto establis surloke restoracion kun bierĝardeno. Post bankroto la domo estis denove neŭzata ĝis 2012. En 2011 la banko *Erfurter Bank* aĉetis la domon. Ĉar konservo de la originalaj muroj estus tro kara oni decidis malkonstrui la tuton kaj konstrui tute novan domon (2013-14).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Aspekto de la loĝejo en Arnstadt de ĝis antaŭ kelkaj jaroj, antaŭ la alikonstruo al moderna banko. Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**István Náray-Szabó** [iŝtvAn nArai-sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Náray-Szabó István** estis hungara kemiisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1945). Li estis patro de Gábor Náray-Szabó.

István Náray-Szabó  naskiĝis la 20-an de julio 1899 en Szombathely. Li mortis la 16-an de septembro 1972 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Náray-Szabó frekventis universitaton en Budapeŝto. Li ricevis diplomon en 1922. En la sekva jaro li eklaboris en la universitato. Post 4 jaroj li doktoriĝis, poste helpe de stipendio li laboris-esploris en Berlino kaj Manchester. Hejmenveninta en 1930 li ekinstruis en universitato en Szeged, ekde 1938 en Budapeŝto. En 1947 li estis akuzita false, fine li estis deportita 2 jarojn. En 1953 li trovis postenon en instituto. En 1970 li pensiuliĝis. Li ricevis premion postmorte en 1990.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Fizikai kémia* (fizika kemio) (1940)
* *Kristálykémia* (1944)
* *Szervetlen kémia* (1947-1958)
* *A szilikátüvegek tulajdonságai* (1963)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj N, NY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 454422
* VIAF: 69941859
* ISNI: 0000 0001 1844 9824
* SUDOC: 116384824
* NKC: mzk2015861409
 |
Karikaturo, Honoré Daumier, 1849.
*Alexis de Tocqueville*, pentraĵo de Théodore Chassériau, 1850
La Fabert Lernejo en Metz, tie Tocqueville studis dum la jaroj 1817 ĝis 1823
Tocqueville en la jaro 1851 partoprenis en la Komisio de la Nacia Asembleo pri la ŝanĝoj en la Konstitucio.
**Alexis Charles Henri Clérel De TOCQUEVILLE** [alɛksi ʃaʁl ɑ̃ʁi kleʁɛl də tɔkvil] (naskiĝis la  29-an de julio 1805(nun 1805-07-29) en Verneuil-sur-Seine (Île-de-France), mortis la 16-an de aprilo 1859 en Cannes) estis franca politika filozofo kaj historiisto.

Vivo
----

Post kiam Tocqueville finis sian studadon de jurscienco, li iĝis juĝisto en 1826 en Versailles. En 1831 komisiis lin la registaro studi la juran sistemon kaj la punadon en Usono.

El la spertoj dum la vojaĝo rezultis lia fama verkaĵo *De la démocratie en Amérique* (pri Demokratio en Ameriko en du volumoj, eldonitaj en Parizo). La unua volumo aperis en januaro de 1835 en sub 500 ekzempleroj, sed jam junie aperis la dua eldono. La 8-a eldono aperis la 20-an de aprilo de 1840 en la franca kaj angla kaj entenas la duan volumon de liaj esploroj.

*De la démocratie en Amérique* priskribas la demokration en kunteksto de la civila socio. La libro ricevas en 1836 la premion Montyon de la Franca Akademio, kies ano li iĝis en 1841.

Inter 1839 kaj 1848, Alexis de Tocqueville apartenis kiel parlamentano al la modera opozicio. Post la Revolucio de 1848, li batalis kontraŭ la socialismo kaj apogis la monarkion. Kiel ano de la leĝodona asembleo, li transprenis en 1849 eksteraferan oficon. Li retiriĝis, kiam Napoleono la 3-a trofortiĝis.

Kiel lasta defendanto de la parlamentismo, li opoziciis forte kontraŭ la prezidenta politiko. Li estis arestita la 2-an de decembro de 1851. Li poste retiriĝis al la privata vivo.

Tocqueville-efekto
------------------

La Tocqueville-efekto priskribas fenomenon el la verko *De la démocratie en Amérique* pri la sociologio (socia psikologio).

Vidu ankaŭ
----------

* Liberalismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Alexis de Tocqueville en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Alexis de Tocqueville en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Alexis de Tocqueville en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* 
* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 48848
* GND: 118642871
* LCCN: n79099318
* VIAF: 66474207
* ISNI: 0000 0001 2137 1933
* LIBRIS: 207616
* SUDOC: 027164675
* BNF: 119267448
* NLA: 35551490
* NDL: 00458854
* BIBSYS: 90163496
* NKC: jn20000701824
* ICCU: CFIV010440
* BNE: XX933321
 |
Marktapotheke Saalfeld La **Apoteko bazarplaca** (germane: *Marktapotheke*) de Saalfeld, Germanio, troviĝas en la urba centro, sur la bazarplaco. Ĝia pli malnova nomo estis *Hofapotheke* (kortega apoteko). Hodiaŭ ĝi estas la sidejo de Ŝparkaso. Laŭ Ludwig Bechstein situis tie ĉi iam monaĥinejo.

Historio
--------

Princo-elektisto Frideriko la 1-a de la Saksio permesis en la jaro 1426-a starigi aĉethalon ĉe la centra bazarplaco por la komercado de hejmaj kaj eksterlandaj varoj. Sekve la urbo aĉetis la ejon en 1468. Mallonge pli malfrue konstruitis la apuda trabfakaĵo de la *Supra urbodomo* kaj baldaŭ la du konstruaĵoj unuigitis. Ŝanĝoj profundaj estiĝis ĝis la jaro 1500 (novaj ĉambroj, volbaĵoj, murotrarompoj) kaj multaj romanikstilaj partoj forigitis. La komercisto Binsttiel akiris en 1543 la tutan komplekson kaj en 1587 Fidejustus Reinecker. Li estis la unua apotekisto posedanta la domon. Erasmus Boner transprenis la koncesion de Reinecker en 1541; repartigo de la ejoj iĝis en 1569/60. Balthasar Kamsdorf posedis eĉ du apotekojn ekde 1682 kaj nomumitis "Kortega apotekisto". Li vendis la grundon al la Windorf-oj kaj en 1800 transprenitis ĝi fare de August Hartmann.

En la 5.10.1880 estis fajrego (posedanto estis tiam Otto Herman Loewel). Rekonstruo de la historia ejo fariĝis laŭ ada kaj insista peto de la komercisto August Bach kaj komisiitis pri tio la landa ĉefarkitekto Otto Hoppe. La en 1883 finrekonstruita apoteko venditis al Eduard Hillarth, poste venis liaj posteuloj Ernst Jesse (1922) kaj Eduard Arndt (1930). Post 1949 ĝi nomitis "Ŝtata bazarplacapoteko". Reprivatiĝo iĝis en 1990.

Arkitekturo
-----------

Romanika turo-konstruaĵo starigitis ne multe post 1180, la fondojaro de la urbo: do temas pri la plej malnova administrejo de la urbo. Tiu *urbodomo* de ĉe la Fiŝbazar-placo havis kvadraton kelon kun almenaŭ du aliaj pli supraj etaĝoj. Super portalo romanika troviĝis du fenestretoj kupolitaj. La ĉefa etaĝo alireblis ueste per liberaera ŝtuparo.

Literaturo
----------

Dehio, Georg: *Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler. Thüringen*, Deutscher Kunstverlag 2003, ISBN 3-422-03095-6, p. 1060-1061

Notoj
-----

1. ↑  La legendo ĉi-prie
**Litero** estas la plej malgranda memstara grafika elemento kun propra son-valoro (aŭ nura efiko al ĉirkaŭstaraj literoj) de alfabeto.
La plej disvastigitaj literoj venas de la latina alfabeto kun ties postaj aldonoj, sed multaj famaj literoj ankaŭ havas grekan fonton. En kelkaj religiaj sistemoj, menciinde en la juda Kabalo, literoj havas simbolan signifon. En multaj alfabetoj la literoj povas reprezenti numeralojn. Ofte la unuopaj literoj havas propran nomon (ekzemple en la greka alfabeto kaj en la runaj alfabetoj), alikaze, ili nomatas laŭ sia sonvaloro (+ vokalo ĉe konsonantoj).
Esperanto estas kutime skribata per Esperanta alfabeto.



|  |
| --- |
| **Latina aboco** |
|  | A | B | C | D |  |
| E | F | G | H | I | J |
| K | L | M | N | O | P |
| Q | R | S | T | U | V |
|  | W | X | Y | Z |  |



| Latina aboco |
| --- |
| A | Å | Æ | Ä | B | C | Ĉ |
| Ç | CH | D | Ð | E | F | FF |
| G | Ĝ | H | Ĥ | I | IJ | J |
| Ĵ | K | L | LL | M | N | Ñ |
| O | Ø | Œ | Ö | P | Q | R |
| RH | S | Ŝ | ß | T | Þ | U |
| Ŭ | Ü | V | W | X | Y | Z |
|


| Esperanta alfabeto |
| --- |
| A | B | C | Ĉ | D | E |
| F | G | Ĝ | H | Ĥ | I |
| J | Ĵ | K | L | M | N |
| O | P | R | S | Ŝ | T |
|   | U | Ŭ | V | Z |

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Litero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Litero en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Majusklo
* Minusklo
* Tipografio
* Silabo
* Ideogramo
* Ofteco de Esperantaj Literoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2010-04-03 per la retarkivo Wayback Machine
12-a jarcento, apotropaicaĵo en preĝejo de Kilpeck, Herefordshire
**Apotropaismo**, el la klasika greka αποτρέπειν (*apotrépein* = "forigi") aludas al supozita kvalito posedata de persono aŭ objekto per kiu foriĝas aŭ nuliĝas malbonaj influoj. Oni parolas, ekzemple, pri juvelo, rito aŭ gesto apotropaismaj.

En la komuna onidiro tiu vorto alprenas ankaŭ la sencon de rito, individua aŭ kolektiva, kiu forigas la malbonon, do ekzorca. Eblas ankaŭ ĝin sinonimu kun "ago ekzorca": oni memorigu la apotropaismajn ritojn rezervitajn al la triumfantaj generaloj de la antikva Romo.

Kiel apotropaisma simbolo en psikiatrio oni difinas simbolon kapablan forigi ideon kiun la kunteksto (ekzemplo estu la sonĝo) ŝajnas anstataŭe realvoki. Tiun tipon de simboloj aŭ objektoj oni ofte renkontas en la fabeloj kaj en rakontoj de la mitologio, kie ili ofte realigas la saman funkcion ene de sonĝo aŭ rememoraĵo surfaciĝinta dum porsana psika analizo. La psikologia signifo de tiu neceso "sin separi de io", konscie aŭ nekonscie, alvojigas al meĥanismoj forfuĝigaj el supozita damaĝo aŭ formovigaj de traŭmataj eventoj.

Troviĝas apotropaismaj objektoj kutime ankaŭ antaŭ misteraĵoj: en tiu kazo ili utilas por forigi la timon foje kaŝitan.

Apotropaismo en la religioj
---------------------------

Ankaŭ en religioj aperas tiuj defendiloj kaj forigiloj de la dieca reago antaŭ la sanktaĵo: en Biblio, ekzemple, fakuloj trovas spurojn de tiu psikologia fenomeno en la epizodo de la sonĝo de Jakobo (Gn 28). En la Biblio, tamen, tiu bezono apotropaice sin defendi estas kontraŭata de la koncepto pri la Dio "emanuela" (Dio inter ni), la patreco kaj patrineco de Dio (generale la profetoj).

Facile konfuzeblas la koncepto de apotropaismo kun tiu de devoteco: la unua atribuas efikon al la objekto aŭ gesto, la dua atribuas la efikon al libera volo de alpreĝata Dio (aŭ sanktulo). La unua similas al superstiĉo, la dua plenumas veran religian agon.

Bildaro de apotropaismaj objektoj
---------------------------------

* Mano de Fatima, detalo de moderna mozaiko, El JemMano de Fatima, detalo de moderna mozaiko, El Jem
* Huffero sur pordoHuffero sur pordo
* Ĉi tie bonŝanco. Faluso, ĉi tie, reprezentas prosperon kaj gardon kontraŭ la malbono (el la malnova Pompei, Italio)*Ĉi tie bonŝanco*. Faluso, ĉi tie, reprezentas prosperon kaj gardon kontraŭ la malbono (el la malnova *Pompei*, Italio)

Bibliografio
------------

* JN Adams *The Latin Sexual Vocabulary* 1990 (vidu "Apotropaic and ritual obscenity" pp.4-7)
* 
* Arkivigite je 2011-11-30 per la retarkivo Wayback Machine
* Giuseppe Iaci, PSICOLOGIA RELIGIOSA, analisi psicologica dell'uomo e del suo raporto con Dio, 2008, Italia.

Vidu ankaŭ
----------

* Devoteco
* Ekzorco
* Hermo
* Preĝo
* Superstiĉo
* Timo antaŭ Dio

* Kategorio Apotropaismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kosmocentro Kennedy** (angle *Kennedy Space Center* [kenedi spejs senta], ofte mallongigita al **KSC**) estas la lanĉejo de NASA ĉe Cape Canaveral sur la insulo Merritt en Florido. En la kosmodroma parto de la lanĉejo la lun-esploraj misioj ekis en la epoko de Projekto Apollo. Post tiu periodo ĝi fariĝis la lanĉejo de la Kosmopramo (Space Shuttle). Krom la kosmodromo, kosmoesplorejoj kaj giganta kosmoveturila konstruejo kompletigas la centron.

La regiono ekricevis novan destinon kiel testlanĉejon de raketoj in 1949 pro decido de la Usona prezidento Harry S. Truman. Ĝia situo estas ideala pro tio ke ĝi estas proksima al la ekvatoro kaj estas ebleco lanĉi la rakedojn en la direkton al la Atlantika Oceano. Tio estas la sama direkto kiel la rotacio de la tero.

Mallonge post la mortiga atenco al prezidento John F. Kennedy estis oficiala nomŝanĝo al *John F. Kennedy Space Center*.

Ĉiuj lanĉoj nuntempe (2015) okazas de la lanĉejo 39-a. Estas du platformoj de kiuj la kosmopramoj startas: platformo 39-A kaj 39-B. Proksimume ses kilometrojn for de la lanĉejoj staras la granda konstruaĵo *Vehicle Assembly Building*. En tiu ĉi enorma konstruejo (en kiu eĉ *Empire State Building* kvarfoje enirus) oni muntas la kosmopramon kaj transportas ĝin poste sur grandega veturilo al la lanĉplatformo.

* 
* 
* 

  

* Kategorio Kennedy Space Center en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 52493
* GND: 5143972-4
* LCCN: n50082518
* VIAF: 144777016
* ISNI: 0000 0001 0845 4769
* SUDOC: 02729627X
* NLA: 35860386
* NKC: ko20191041124
 |
Ken Price
**Kenneth (Ken) Price** (naskiĝis la 19-an de julio 1936) eklernis Esperanton en 1954 kiam li estis ankoraŭ en la lernejo, en Anglio. Kiam li iris al universitato, en Bristol, Ken aliĝis al mezgrada kurso de la Bristola Esperanto-Societo, kaj poste fariĝis *help-sekretario* de la societo. En julio de 1957 Ken transloĝiĝis al Toronto (Kanado), en kies Esperanto-klubo li renkontis eŭropajn esperantistojn, kiuj ĵus enmigris. Ili ne povis bone paroli la anglan lingvon, do oni multe uzis Esperanton. Ken fariĝis sekretario de la Esperanto-Klubo de Toronto, kaj en 1958 li partoprenis la refondadon de la Kanada Esperanto-Asocio, kio okazis dank’ al iniciato de torontano Dez Hackett.

Dum la sekvaj dudek jaroj Ken havis diversajn postenojn en KEA. Li transprenis librostokon de eldonisto Rüdiger Eichholz, kiu estis ricevinta multajn Esperanto-librojn interŝanĝe de eldonistoj en nepagipovaj landoj kaj ekfunkciigis la Libroservon de KEA, de 1962 ĝis 1967. Li estis kasisto de KEA dum la jaroj 1961 kaj 1962. Li estis redaktoro de la revuo Lumo de 1963 ĝis 1964. Li estis membro de la Ekzamena Komitato en la mezaj '60aj jaroj, kiam tiu komitato estrita de Ed Brent aktivis. Li estis sekretario de KEA dum la jaroj 1963, 1964, 196, 1967, kaj 2004 ĝis 2015. Li estas redaktoro de kluba novaĵletero "La Torontano" depost 2000.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de Ken Price Arkivigite je 2006-05-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Retejo de "La Torontano" Arkivigite je 2006-05-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Retejo de la "Esperanto-Rondo de Toronto" (ERT)  Arkivigite je 2014-05-07 per la retarkivo Wayback Machine