recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Unuiĝo, Progreso kaj Demokratio** (hispane *Unión Progreso y Democracia* *UPyD* ankaŭ konata kiel *UPD*), fondita en 2007, estas politika partio de Hispanio kun parlamenta reprezentado. Ĝi estis oficiale registrita la 26-a de septembro 2007 post fondo fare de politikistoj devenaj el la socialisma partio PSOE kun kies politiko tiuj ne interkonsentis kaj el kiuj la ununure plej konata estis Rosa Díez.

En la ĝenerala balotado en 2008 ĝi nur atingis unu diputiton, Rosa Díez, kiu ricevis entute 306.078 voĉdonojn kaj ĝi fariĝis la sesa politika potenco laŭ voĉdonoj en Hispanio. Inter la kreintoj de la partio troviĝas pluraj elstaruloj de la nuna hispana socio. Nuntempe, laŭ ĝiaj fontoj, la partio havas pli ol 6.000 membrojn en la tuta lando.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala Retpaĝaro

Referencoj
----------

1. ↑  Ses katalunaj partioj respondis pri lingvaj rajtoj - *Esperanta civito*
2. ↑  angleUnión, Progreso y Democracia[*rompita ligilo*] - *Alliance of Liberals and Democrats for Europe*
3. ↑  angleUnión, Progreso y Democracia - *European Parlament*
4. ↑  hispaneGrupo municipal Unión, Progreso y Democracia Arkivigite je 2014-10-06 per la retarkivo Wayback Machine - *Urbodomo de Burgoso*

* Unuiĝo, Progreso kaj Demokratio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Unuiĝo, Progreso kaj Demokratio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Unukolora tukanbarbulo** |
| --- |
|  |
| Unukolora tukanbarbuloUnukolora tukanbarbulo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pegoformaj *Piciformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Semnornitedoj *Semnornithidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Semnornis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***S. frantzii*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Semnornis frantzii****(Sclater, 1864) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Unukolora tukanbarbulo  |

 |
| v • d • r |

La **Unukolora tukanbarbulo** aŭ Dentobeka tukanbarbulo (*Semnornis frantzii*) estas birdo de tre specifa genro kun propra familio de Semnornitedoj, proksimaj de tukanoj aŭ barbuloj, ĉiuj de la ordo de Pegoformaj.

Ĝi ofte estis unuigita kun la aliaj barbuloj de la familio de Kapitonedoj. Tamen, analizoj de DNA konfirmis, ke tiu aranĝo estis parafiletika (la tukanoj estas pli proksime rilataj al la Sudamerikaj barbuloj pli ol tiuj lastaj al la barbuloj de la Nova Mondo). Kiel sekvo, la stirpo de barbuloj estas denove konsiderataj kiel distingaj familioj; nome la Unukolora tukanbarbulo kaj la Tukanbarbulo nuntempe formas separatan familion, nome Semnornitedoj.

Prong-billed Barbet1.jpgProng-billed Barbet1
Kvankam temas pri du specioj de la sama genro kun simila morfologio, la plumarkoloroj ege diferencas. Dum la Tukanbarbulo estas ege multkolora la Dentobeka tukanbarbulo estas preskaŭ **unukolora** nur kun kelkaj nuancoj en kelkaj korpopartoj. Pli precize **bruneca kun flavaj nuancoj**, nome ĉirkaŭ la larĝa bekobazo estas malhelbruna barbobrido, kiel ĉe la aliaj barbuloj, kio atingas ĉirkaŭ la malhelgrenatkoloraj okuloj. Poste tiu malhelbruna areo sekvas tra la okulo, ne tiom malhele, al la nuko inter du pli helaj kaj flavecaj partoj, nome la frunto kaj la antaŭkrono kaj la gorĝo ĉirkaŭanta la malhela areo ĝis malantaŭ la okuloj.

Ankaŭ la dorso estas malhelbruna (pli ol la nuko kaj ŝultroj, sed malpli ol la brido) kaj iom verdeca kaj same la flugiloj (iomete pli malhelaj) kaj la vosto pli grizeca. La subaj partoj el la gorĝo tra la brusto estas flavecaj al oranĝecaj, pli flave ĉe la ventro kaj grizece ĉe flankoj. La beko estas helgriza kaj la kruroj grizecaj. La specio estas 17 cm longa kaj ĉirkaŭ 60 g peza.

Tiu ĉi specio loĝas en Centrameriko, nome en Panamo kaj Kostariko en humidaj montarbaroj el 1200 al 2450 m de altitudo super marnivelo. Dum la reprodukta sezono ili defendas teritorion laŭ paro, sed for de tiu formas grupojn de ĝis dekduo da individuoj. En nesto de arbotruo la ino demetas 4 aŭ 5 ovojn.

La dunoma specinomo rememoras la germanan naturaliston Alexander von Frantzius.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Familiejo de Tukanbarbuloj ĉe retejo de Don Roberson Arkivigite je 2008-12-05 per la retarkivo Wayback Machine
* En la hispana
**Trasobares** [trasoBAres] estas municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko Aranda kies ĉefurbo estas Illueca, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Panoramo.
Fasado de la konvento.
Trasobares estas municipa teritorio en la nordo de la komarko Aranda, kie ĝi estas inter Calcena okcidente kaj Tierga oriente. 

La loĝloko Trasobares mem estas je 91 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 649 msm en la Iberia Sistemo, ĉe la valo de la rivero Isuela, alfluanto de la rivero Jalón. Ĝi estas alirebla laŭ loka ŝoseo laŭ kiu ĝi estas inter Calcena nordokcidente kaj Tierga sudoriente.

Historio
--------

Estis setlejo de keltiberoj nome Tertakom.

Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1122 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. La loĝantaro estis ĉefe de mudeĥaroj kaj poste de moriskoj. Krome estis ankaŭ juda komunumo. En la sekvaj jarcentoj regis la lokon nobelaj gravuloj, kvankam la disvolvigo de la loko rilatis al la cistera konvento fondita en 1168. La fondrajtigon donis la reĝo Alfonso la 2-a, en 1188. La Milito de la du Petroj, inter Petro la 4-a de Aragono kaj Petro la 1-a de Kastilio, inter 1356 kaj 1369, estis unua grava damaĝo al la vivo de la monaĥejo, ĉar ĝi estis proksime de la limo kastili-aragona. En 1357 la kastilia armeo atakis Trasobares kaj Calcena, kaj la lokanoj rifuĝiĝis en la proksima kastelo de Tierga. La monaĥinoj elektis retiriĝi al Aguarón, en teroj de Cariñena. La abatino de Trasobares, Violante de Luna, malakceptis la nomumon kiel reĝo de Aragono por la kastilia Fernando de Antequera, de familio Trastámara, ĉar la familio Luna apogis la kandidaton Jakobo de Urgel. En romaneca aventuro la abatino fuĝis de Trasobares al la kastelo de Loarre kun sia kuzo kaj ŝajne amanto, Antón de Luna, estro de la partianoj «urgelistoj» en Aragono kaj instiganto de la murdo de la ĉefepiskopo de Zaragozo García Fernández de Heredia, partiano de Fernando de Antequera, kiu estos Fernando la Katolika. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj same en Trasobares kie oni plialtiĝis el 292 loĝantoj en 1991 ĝis nunaj 190 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

Aktualo
-------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj, migdalarboj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj), kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. 

Altiraĵoj estas la preĝejo, la monaĥejo, mudeĥara sonorilturo, la ermitejo kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Trasobares en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803809
* VIAF: 316733520
 |
**Unukornulo** estas konstelacio de tera ĉielo. 

Ĝi situas okcidente de la bone videbla Oriono kaj norde de la plej hela stelo de la ĉielo, Siriuso en konstelacio Granda Hundo. Kompare al tiuj konstelacioj ĝi ne estas okulfrapa. Unukornulon trapasas la lakta vojo; tial ĝi enhavas plurajn nebulozojn, interalie la malfermitan stelamason M 50.

Historio
--------

La unukornulo ne apartenas al la klasikaj 48 konstelacioj de la antikva epoko.

Supozeble ĝin elpensis la nederlanda mapisto Petrus Plancius, kiu kreis ĉielglobon en 1612, sur kiu li bildigis ok novajn konstelaciojn, inter ili "Monoceros Unicornis".

Jacob Bartsch enmetis ĝin 1624 en sian stelmaparon "Planisphaerium Stellaris" kiel "Unicornus" kaj alskribis al ĝi kristanecan motivon: la unukornulo estas plurfoje menciita en la latina biblio (Vulgata, psalmi iuxta lxx 21:22, 28:6, 91:11, isaias 34:7); modernaj bibliotradukoj tie tamen parolas pri bubaloj. Plancius mem ne postlasis siajn kialojn por enkonduki tiujn konstelaciojn. En la "Bestiaire Divin de Guillaume" el la 13-a jarcento skribiĝas, ke la unukornulo kuŝas trankvile, kiam virgulino eniras ties ĉasteritorion. Laŭ tio, la unukornulo reprezentas Jesuon kaj la korno la dian veron.

Heinrich Wilhelm Olbers kaj Ludwig Ideler tamen sciigas, ke la konstelacio jam estis priskribita antaŭ 1564. Laŭ Joseph Scaliger ĝi troviĝas sur antikva persa ĉielglobo.

Unukornulo

Vidu ankaŭ
----------

* Unukornulo
De supre al malsupre: malfermita unuodisko en Eŭklida metriko, Manhatana metriko kaj Ĉebiŝova metriko.
**Unuodisko** estas disko sur ebeno de radiuso 1, aŭ ekvivalente du-dimensia unuoglobo.

Se ne estas alie precizigita, la unuodisko sur kartezia ebeno estas la unuodisko ĉe la fonto de koordinatoj, la eno de la unuocirklo.

*Fermita* unuodisko estas aro da punktoj, kies distanco de la centro estas malpli ol aŭ egala al 1. *Malfermita* unuodisko estas aro da punktoj, kies distanco de la centro estas rigore malpli ol 1.

Unuodisko en diversaj metrikoj
------------------------------

Konsideru ni unuodiskojn rilate al aliaj metrikoj. Ekzemple, kun la Manhatana metrik kaj la Ĉebiŝova metriko diskoj aspektas kvadratoj (kvankam la subaj topologioj estas samaj kiel la eŭklida metriko).

La areo de la eŭklida unuodisko estas π kaj ĝia perimetro estas 2π. Kontraste, la perimetro (rilate al la Manhatana metriko) de la unuodisko en la manhatana geometrio estas 8. En 1932, Stanisław Gołąb pruvis, ke en metriko rezultanta el normo, la perimetro de la unuodisko povas preni ajnan valoron inter 6. kaj 8, kaj ke ĉi tiuj ekstremaj valoroj estas akiritaj se kaj nur se la unuodisko estas regula heksagono aŭ paralelogramo respektive.

Vidu ankaŭ
----------

* Malfermita intervalo
* Disko (matematiko)
* Segmento
* Malfermita aro
* Fermita aro
* Pilko (matematiko)
* Unuocirklo
* Unuosfero
**Tideo** (helene *Τυδεύς*, latine *Tydeus*) estas en la helena mitologio filo de la kalidona reĝo Eneo. Lia patrino estis la dua edzino de la reĝo Periboia.

Li estis ankoraŭ tro juna, kiam en kolera kverelo mortigis du siajn parencojn kaj devis pro tio Kalidonon forlasi. Rifuĝis en Argolando, kie akceptis lin tiama reĝo Adrasto tiel amike, ke post iu tempo Tideo fariĝis edzo de la reĝa pli juna filino Deipilo. Tiu pli poste donis al li filon nomatan Diomedo, kiu fariĝis unu el herooj de la Troja milito. 

En la sama tempo aperiĝis en Argolando Polineiko, filo de la teba reĝo Edipo. Tio estis en nekvieta tempo, kiam blinda Edipo, post publiko de gravaj sortoplenaj kulpigoj estis ekziligita fare de la homoj kaj siaj filoj el riĉa kaj fortikiĝinta Tebo. Foriris en ekzilon akompanata nur de la filino Antigono. Inter Polineiko kaj lia frato Eteoklo eksplodis kverelo pri posteiĝo. Eteoklo kaj lia onklo Kreono elpelis Polineikon el Tebo kaj tiu serĉis en Argolando liganojn por reakiro de siaj rajtoj. 
La reĝo Adrasto akceptis lin same kiel pli frue Tideon, edziniĝis al Polineiko sian duan filinon Argeia. Poste ambaŭ bofiloj persvadis Adraston, ke li helpu al ili rekonkeri iliajn urbojn. Estis interkonsentite ke la unua estos konkerata Tebo kaj poste Kalidono. Por milito konata kiel Sep kontraŭ Tebo estis kolektiĝinta militistaro kun sep bravaj batalantoj fronte. Krom Adrasto, Tideo kaj Polineiko ĉeestis Kapaneo, Hipomedono, divenisto Amfiarao kaj Partenopaio.

Sed ilia ekspedicio alportis katastrofon al ili, ĉiuj herooj antaŭ pordegoj de Tebo falis, postvivis nur Adrasto. Falis ankaŭ Tideo, malgraŭ forta gardado de diino Atena. Li estis vundita de teba batalanto Melanipo, kiun tuj poste mortigis Amfiarao. Li dehakis Melanipan kapon kaj portis ĝin al Tideo por ke li per gluto de malamika cerbo savu sian vivon. En tiu momento proksimiĝis diino Atena, sed kiam ŝi vidis tiun malagrablan scenon elverŝis teren magian rimedon, kiu povus savi Tidean vivon. Tideo sekve de la vundo en doloroj mortis.
Tebo defendis sin venke, sed ne por longe. Post dek jaroj filoj de famaj konkerantoj organizis ekspedicion de Epigonoj (Posteuloj). Ĉi foje falinto estis nur filo de Adrasto, la ceteraj postvivis. Pordegoj de Tebo estis rompitaj, la muregoj detruitaj kaj la urbo humiligita.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Týdeus en la ĉeĥa Vikipedio.*
**Peć** (serbe **Peć** aŭ **Пећ**; albane **Peja** aŭ **Pejë**) estas urbo en okcidenta Kosovo kaj ĉefurbo de la distrikto Peć. Aktuale en 2013, la populacio de la urbo estas ĉirkaŭ 83,000, el 170,000 en la tuta distrikto. Posedo de la urbo estas pridisputata inter la Respubliko de Kosovo, kiu deklaris sian sendependecon en 2008 kaj ricevis partan internacian rekonon, kaj Serbio, kiu ne rekonis la sendependecon de Kosovo.

En la serba, Peć signifas fornegon aŭ kavernon. Verŝajne pro la multaj kavernoj trovitaj en la Rogoba Kanjono proksime de la urbo, kiu antaŭe estis loko por ermitaj monaĥoj.

Peč situas en strategia pozicio, proksime de la Peča Bystrica rivero kaj la Prokletia montoj. Kiel rezulto, la urbo estis religia centro de ortodoksa kristanismo kaj estis la fokuso de diversaj militoj kaj konkeroj dum la Mezepoko.

Otomana regado dum proksimume 500 jaroj (1455-1912) en la urbo finiĝis kun la eksplodo de la Unua Balkana milito kiam Montenegro konkeris la urbon. Dum la Unua Mondmilito Aŭstrio-Hungario okupis la urbon. En 1918, la urbo estis rekaptita de la fortoj de la Aliancitaj Potencoj, kaj poste iĝis parto de la Regno de Jugoslavio. Dum la Dua Mondmilito, Jugoslavio estis okupita fare de Nazia Germanio kaj Peć estis inkluzivita en la teritorio transdonita al faŝisma Italio kaj ili transdonis ĝin al albana kontrolo. Post la milito, Peć estis inkluzivita en la teritorioj de Jugoslavio kaj post lia malfondo en la teritorioj de Serbio. En 2008, Kosovo deklaris sian sendependecon kaj Peć estis inkludita en ĝia teritorio.

Ĝemelaj Urboj
-------------

* Gjilan, Kosovo
* Tobolsko, Rusio
* Nilüfer, Turkio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Urbo de Peja  Oficiala Retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 824882
* GND: 4102943-4
* LCCN: n85238916
* VIAF: 152515229
* NKC: ge873724
 |
Municipa teritorio de Tudanca, okcidente de Kantabrio.
**Tudanca** [tuDANka] estas municipo en okcidenta Kantabrio, Hispanio, en la komarko Saja-Nansa kaj pli precize en la Valo Nansa.

Geografio
---------

*Casona de Tudanca*.
Ĝi limas norde kun Rionansa, sude kun Polaciones, oriente Cabuérniga kaj Mancomunidad Campoo-Cabuérniga (de nordo suden) kaj okcidente Rionansa kaj Polaciones (de nordo suden). Plej alta altaĵo estas je 1815 metroj de altitudo kaj la plej malalta punkto estas iom malsupre al 244 metroj.

La municipa ĉefurbo estas loĝloko Santotís. Ĝi distas 96 km disde la regiona ĉefurbo, Santandero. Tudanca estas unu de la loĝlokoj kiuj komponas la municipon. Ĝi estas la plej loĝata kaj estas je 3,3 km sude de Santotís.

Demografio
----------

Por areo de 52,44 km² estas 148 loĝantoj (laŭ censo de 2021). Pro la perdo de loĝantoj pro rura amasmigrado la municipo perdis 600 loĝantojn dum la 20-a jarcento.

La loĝantoj (2016) estas distribuataj en:​

* La Lastra, 39 loĝ.
* Santotís (ĉefurbo), 13 loĝ.
* Sarceda, 35 loĝ. kaj
* Tudanca, 60 loĝ.

Demografia evoluo| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2010 | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 756 | 792 | 766 | 1.044 | 932 | 1.188 | 832 | 646 | 430 | 357 | 269 | 185 | 148 |

Fonto: INE

Ekonomio
--------

Tradicie, la ekonomia agado de la municipo estis agrikulturo kaj brutobredado, sed translokiĝas al turismo. Ĉefaj altiraĵoj estas el la urba kerno de Tudanca deklarita Havaĵo de Kultura Intereso, kun kategorio de historia komplekso. La domego nomita *Casona de Tudanca* estas muzeo-biblioteko en tiu loĝloko, kiu iam estis la loĝejo de fama verkisto José María de Cossío ĝis lia morto en 1977.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de municipoj de Kantabrio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 783596
 |
*Großer Tiergarten*, Granda Tiergarten, centre.
Panorama vido de la suda parto de Tiergarten.
**Tiergarten** (germane *Bestoĝardeno*, historie *Cervoĝardeno*) estas kvartalo en la urbodistrikto Mitte, en centra Berlino (Germanio). Rimarkinda pro la granda samnoma urba parko, antaŭ la Germana reunuigo, ĝi estis parto de Okcidenta Berlino. Ĝis la administra reformo de Berlino fare en 2001, Tiergarten ankaŭ la nomo de pli malvasta distrikto, konsistanta de la nuna kvartalo Tiergarten (iam nomita *Tiergarten-Süd*) plus Hansaviertel kaj Moabit. Nova sistemo de ŝoseoj kaj fervojaj tuneloj iras sub la parko al la Berlina ĉefstacio en najbara Moabit.

Norde de la granda parko centre de la kvartalo situas interalie la parlamentejo *Reichstag*, la eksa kongreshalo, kiu en 1980 kolapsis du tagojn antaŭ ol tie devintus komenciĝi la germana Esperanto-kongreso, nun la "Domo de Mondkulturoj", kaj la kastelo Bellevue, sidejo de la federacia prezidanto - norde la kvartala teritorio limiĝas per la bordo de la rivero Spree. Sude de la parko centre de la kvartalo situas en la kvartalo interalie la Filharmoniejo, centra koncerteo de la Berlinaj Filharmoniistoj, la artaj muzeoj *Gemäldegalerie* kaj *Neue Nationalgalerie*, aŭ la bibliotekon *Staatsbibliothek*, kiu ankaŭ havas gravan arkivan signifon por Esperanto.

Notoj
-----

1. ↑  Kiel en la blazono de Tiergarten 'Tier' uzita en la pli mallarĝa senco en historio ol en nuntempa germana, origine priskribante 'ĉasbestojn', t.e. ne-aldomigitaj animaloj ĉasataj, kaj inter ili prefere cervoj.

Bibliografio
------------

* Elizabeth Heekin Bartels, "Berlin's Tiergarten: Evolution of an Urban Park," Journal of Garden History (1982) 2#2 p143+

* Tiergarten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Tiergarten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 700936
* GND: 4087345-6
* LCCN: n81062629
* VIAF: 126678363
* ULAN: 500299973
 |
Larĝa panoramo en Sosan
**Sosan** (koree 서산시, laŭ ĉinaj literoj **瑞山市**) estas urbego en Sud-Koreio.

Panoramo en Sosan
Urbodomo en Sosan

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 741,2 km²
* Alto super marnivelo: 1000 m
* Loĝantaro: 174,780 en 2017
* Horzono: UTC + 9
* Poŝtkodoj:
* Telefonkodo: +82 41
* Aŭtokodo:
* 36° 46′ 54″ N 126° 27′ 08″ O﻿ / ﻿36.78167 °N, 126.45222 °O﻿ / 36.78167; 126.45222 (mapo)

Geografio
---------

Terpomo-festivalo en Sosan
Sosan situas en la okcidenta parto de la lando laŭ la Flava Maro. La areo estas plejparte ebena, iomete monteta. La teritorio inkludas 29 malgrandajn insulojn, el kiuj 24 estas neloĝata.

Historio
--------

En tiu loko komence diversaj triboj vivis, poste la tereno integriĝis al la malnovaj koreaj ŝtatoj aŭ graflandoj. En 1413 la malnova Sosan estis establita. Statuso de la urbo estis akirita en 1989.

Trafiko
-------

En Sosan aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn, same aŭtobusoj trafikas al aliaj urboj. Optimale rapidbusoj povas atingi Seulon dum 90 minutoj, ĝenerale nur dum 2,5 horoj.
Sosan ne havas stacidomon, la plej proksima estas ĉirkaŭ 40 km.

Industria altlernejo en Sosan

Eduko
-----

Privata universitato (establita en 1992) situas en la aglomeraĵo.

Klimato
-------

Sosan havas kvar apartajn sezonojn. En printempo, mildaj temperaturoj estas akompanitaj per fortaj ventoj portantaj polvon de la ĉina kontinento. En somero la musono daŭras proksimume tri semajnojn en junio aŭ julio, kaj estas karakterizita per fortegaj ventoj kaj pluvoj. Neĝo ĝenerale aperas en malfrua novembro aŭ frua decembro kaj daŭras ĝis malfrua februaro aŭ frua marto. La averaĝtemperaturo estas 11,8 °C. Jare oni mezuras precipitaĵojn po 1286 mm.

Ĉefenirejo de la fortikaĵo
Katolika memorejo

Vidindaĵoj
----------

* fortikaĵo situante ĉirkaŭ 12 km de Sosan; ĝi estis konstruita sur ebenaĵo, kompletigita en 1491 por defendi la areon kontraŭ la japanaj piratoj
* katolika memorejo troviĝas ĉe la fortikaĵo, kie koreaj katolikoj estis entombigitaj vivantaj en 1866, nun ĝi estas grava katolika pilgrimejo
* templo konstruita el ligno en 1484; ĝi enhavas Budha-statuon ĉizitan el la 14-a jarcento murpentraĵon pentrita el la 15-a jarcento

Ĝemelurboj
----------

* Japanio Tenri, Japanio
* Japanio Takko, Japanio
* Ĉina Popola Respubliko Ĵongĉeng, Ĉinio

Fontoj
------

* WikiTrans
El nordo kaj maldekstro: viole, Tierra de Campos; flave, Montes Torozos; helblue, Campiña del Pisuerga; ruĝe, Páramos del Esgueva; oranĝe, Tierra del Vino; verde, *Tierra de Pinares*; malhelblue, Campo de Peñafiel; blanke, *Tierra de Medina*.
***Tierra de Medina*** (Tero de Medina), estas unu el ok komarkoj de la provinco Valadolido en regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ne estas klara komarka divido firmigita je oficiala nivelo. Tamen, ja estas historiaj komarkoj pli malpli enradikigitaj kiuj enhavas municipojn, submunicipojn kaj loĝejajn areojn kiuj unuiĝas por la administrado de komunaj servoj kiel tiu de rubokolektado, purigado kaj sanservoj. La komarko *Tierra de Medina* de la provinco Valadolido estas limigita okcidente kaj norde per la komarko *Tierra del Vino*, oriente per *Tierra de Pinares*, kaj sude per la provinco Segovio.

Municipoj
---------

Kastelo de La Mota de Medina del Campo, komarka ĉefurbo.
* Ataquines
* Bobadilla del Campo
* Brahojos de Medina
* El Campillo
* Carpio
* Cervillego de la Cruz
* Fuente el Sol
* Lomoviejo
* Medina del Campo
* Moraleja de las Panaderas
* Muriel de Zapardiel
* Nueva Villa de las Torres
* Pozal de Gallinas
* Pozaldez
* Ramiro
* Rubí de Bracamonte
* Salvador de Zapardiel
* San Pablo de la Moraleja
* San Vicente del Palacio
* Velascálvaro
* Villaverde de Medina
* La Zarza

Vidu ankaŭ
----------

* Provinco Valadolido
* Municipoj de la provinco Valadolido


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765726
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Trechinae*** |
| --- |
|  |
| Bembidion quadrimaculatum*Bembidion quadrimaculatum* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Artropodoj *Arthropoda* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Insektoj *Insecta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Koleopteroj *Coleoptera* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Karabedoj *Carabidae* |
| Subfamilio: | Treĥenoj *Trechinae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Trechinae*  |

 |
| v • d • r |

***Trechinae*** (Treĥenoj) estas grandega, tutmonda, verŝajne parafiletika subfamilio de *Carabidae*. Ĉirkaŭ 6 800 specioj estas nomitaj nur en la triboj, kies aparteno estas malplej disputata, preskaŭ ĉiuj en *Trechini* kaj *Bembidiini*.

Aspekto
-------

La tarsoj de la antaŭaj kruroj de la virskaraboj ofte estas larĝiĝintaj ĉe la alkorpa flanko. La larĝo de la epimero de la meztorako varias.

La korpoj de la larvoj de *Trechinae* spegulas la praformon de la pli evoluintaj karabedoj. Ili estas iom plataj kaj havas paralelajn flankojn. La kapo estas kvaranguleca kaj havas ses okuletojn en du vicoj apud la flankoj, aŭ malpli ĉe truloĝaj specioj. La torako havas grandan antaŭtorakan dorsoplaton kaj malgrandajn, preskaŭ egalajn meztorakan kaj posttorakan, ambaŭ kun karenoj sur la antaŭa rando. La kruroj estas maldikaj, en la plej multaj genroj havantaj nur unu ungon. La unua ĝis oka abdomenaj segmentoj estas preskaŭ samformaj. La dorsoplatoj havas karenojn sur la antaŭa rando. La ventroplatoj konsistas el granda mezparto kaj pli malgrandajn parajn antaŭajn, eksterajn, kaj enajn flankventroplatojn. La naŭa abdomena segmento estas malgranda kaj havas kunkreskintajn ventroplatojn. Ĝia dorsoplato estas kunkreskinta kun la vostoj. La dorsoplato de la deka abdomena segmento estas rulforma kaj direktita malsuben.

Kutimoj
-------

La kutimoj de la subgrupoj de *Trechinae* estas tre diversaj.

Sistematiko
-----------

Ne estas klare, ĉu la triboj *Patrobini*, *Broscini*, *Psydrini*, *Melaenini*, *Cymbiotonini* kaj la genro *Apotomus* apartenas aŭ ne al ĉi tiu subfamilio.

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4  Beutel, Rolf G. kaj Leschen, Richard A. B. (red.). 2005. *Morphology and Systematics (Archostemata, Adephaga, Myxophaga, Polyphaga partim)*. De Gruyter; p. 135-136.
2. ↑   Trechinae. *Catalogue of Life*. Alirita 2022-06-11.

### Bibliografio

* Beutel, Rolf G. kaj Leschen, Richard A. B. (red.). 2005. *Morphology and Systematics (Archostemata, Adephaga, Myxophaga, Polyphaga partim)*. De Gruyter; p. 135-136.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Trechinae en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Trechinae en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Tisovník** estas rivero je la sudo de centra Slovakio. Ĝi fluas tra Distrikto Detva kaj Distrikto Veľký Krtíš. Ĝi estas grava dekstra alfluo de rivero Ipeľ. Longeco estas 41 km. Rivero elfontas en montaro Javorie sub la monto Javorie (1044 m), en supermara alteco prosime 860 m. De komenco ĝi fluas suden kaj en 730m alprenas unuan sian enfluon de dekstra flanko kaj turniĝas sudoriente, trafluas disdomarejan areon kun pli solaj domaroj. Ĉe domgrupo Kostolné alprenas rivereton *Starohutský potok* kaj entras en Krupinská planina (Plataĵo de Krupina). Poste ĝi fluas tra vilaĝojn Horný Tisovník, Dolný Tisovník a Červeňany, ĉe vilaĝo Šuľa alprenas rivereto *Madačka* maldekstre kaj fluas suden. Ĝis vilaĝo Príboj meandras, kaj trafluas randon de vilaĝo Senné, de dekstro alprenas *Strehovicu*, fluas tra Brusník kaj denove meandras.
Poste turniĝas sudorienten kaj enfluas en Ipeľská kotlina (Ipeľ valkaldrono), fluas preter vilaĝojn Horná Strehová, Slovenské Kľačany, Vieska kaj Dolná Strehová.
De dekstra alprenas *Ľuboreč* kaj tratranĉas Pôtorsku pahorkatinu. Denove de dekstra flanko ĝi alprenas, ne malproksime de vilaĝo Muľa alportas sian la plej gravan elfluon Stará rieka, kaj sur la teritorio tiu vilaĝo enfluas en rivero Ipeľ (ĉirkaŭ 159 m.s.m).

* Kategorio Tisovník en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Trefacio** estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Sanabria, en la plej nordokcidento de la provinco, norde de plej nordorienta Portugalio. *Trefacio* estas popoletimologie komprenebla kiel *tri preĝejoj*, aŭ alude al *tri vizaĝoj* el tri familioj de loĝantoj. 

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Cerdillo, Murias, Trefacio kaj Villarino de Sanabria, okupas totalan areon de 25,67 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 186 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 700 loĝantojn el la 1930-aj jaroj pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 124 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. 

Ĝi apartenas al la Natura Parko Lago de Sanabria, kie la Lago de Sanabria estas la plej karaktera elemento de tiu teritorio, nome la plej granda lago de glaĉera deveno la Iberia Duoninsulo, kun 318,7 ha kaj maksimuma profondeco de 53 m. Trefacio estas je 7 km el la lago.

La plej antikva mencio de la setlejo estas de la 10-a jarcento. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis: ĉasado, fiŝkaptado de trutoj, somera feriloko, popola arkitekturo, fungokolektado, piedirado, naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754803
* VIAF: 316735883
 |
Flago
**Demokratia Unuiĝo de Hungaroj en Rumanio** (hungare *Romániai Magyar Demokrata Szövetség*, mallongigite **RMDSZ;** rumane *Uniunea Democrată Maghiară din România*, **UDMR**) estas partio de la hungaroj en Rumanio fondita la 25-an de decembro 1989 en Bukareŝto.

Prezidantoj
-----------

* 1989–1992: Géza Domokos
* 1992–2011: Béla Markó
* ekde 2011: Hunor Kelemen

Konsisto de Unuiĝo
------------------

La Unuiĝo konsistas krom la individuaj membroj el pluraj juran personecon havantan organizoj: Románia Magyar Keresztény Demokrata Párt, Romániai Magyar Kisgazdapárt, Magyar Ifjúsági Szervezetek Szövetsége, Románia Magyar Dolgozók Egyesülete, Országos Magyar Diákszövetség, Bolyai Társaság, Erdélyi Magyar Közművelődési Egyesület, Románia Magyar Közgazdásztársaság, Romániai Magyar Pedagógusok Szövetsége, Kelemen Lajos Műemlékvédő Társaság, Romániai Magyar Gazdák Egyesülete.

Decidfarado
-----------

Inter du kongresoj ĝia decidfaranta korporacio estas la Konsilantaro de Unuiĝaj Reprezentantoj.

Parlamenta partio
-----------------

Ĝis 1996 ĝi politikis en parlamento kiel opozicia partio, inter 1996 kaj 2000 akceptis registaran rolon. De 2000 ĝi subtenis la maldekstran regantan partion ekstere. De 2004 ĝi denove havas registaran rolon.

Je internacia nivelo ĝi estas asociita membro de la konservativa Eŭropa Popola Partio (EPP).

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Romániai Magyar Demokrata Szövetség en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* partia retejo (jen hungare)[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 221565
* LCCN: no92032366
* VIAF: 136980613
* ISNI: 0000 0001 2165 7659
* SUDOC: 070127077
* BNF: 12243200w
* NKC: kn20050513021
 |
**Tiszakürt** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en meza Hungario, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok ĉe la maldekstra bordo de Tiso. La vilaĝnomo signifas: Tiso-korno, tamen kürt estas ankaŭ hungara gentonomo.

Bazaj informoj
--------------

* Telefonkodo: 56
* Loĝantaro: 1600
* Poŝtkodo: 5471
* Areo: 28 km2.

Situo
-----

Tiszakürt situas en angulo (duoninsulo), kiun formas Tiso kaj la enverŝa Körös. Pro la oftaj inundoj nur oni sporade loĝis ĉi tie.

Unusola menciindaĵo estas la kastelo ĉe la inundejo. La ĉirkaŭanta parko estas arboreto plena de maloftaj kreskaĵoj. Dum la historio Cserkeszőlő apartenis al la vilaĝo. En 1952 Cserkeszőlő ricevis memstarecon.

Famulo
------

* poeto Mihály Szabolcska tie naskiĝis en 1861

Komunumoj pri *Kürt* en Hungara reĝlando
----------------------------------------

Kürt apartenas al la 7 hungaraj gentoj.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Erdőkürt | Hejőkürt | Hidaskürt | Kürt | Kürtös | Nemeskürt | Pusztakürt | Tiszakürt |

* Kategorio Tiszakürt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 47° 34′ 56″ N 3° 11′ 7″ O﻿ / ﻿47.58222 °N, 3.18528 °O﻿ / 47.58222; 3.18528 (mapo)

**Treigny** estas franca komunumo, kiu situas en departemento Yonne kaj en regiono Burgonjo. Ĝi havis 897 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2010.

Geografio
---------

Treigny etendiĝas sur 52,70 km², kaj havis 871 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 17 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

Kastelo de Ratilly
La kastelo de Ratilly datiĝas el la 13-a jarcento, la kastelo de Guédelon estas ne ankaŭ finita (2011).

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Martial Hermier, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Treigny apartenas al la kantono de Saint-Sauveur-en-Puisaye, kies ĉefurbo estas Saint-Sauveur-en-Puisaye. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Auxerre, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Saint-Sauveur-en-Puisaye

### Eksteraj ligiloj

* Turisma ofico de Treigny-Perreuse
* Kastelo de Ratilly
* Kastelo de Guédelon
La **Uragano Fabian** estis povega kabverdotipa uragano kiu frapis Bermudon komence de septembro dum la uragansezono de 2003. Fabian, nome sesa nomita ŝtormo, kvara uragano, kaj unua ĉefa uragano de la sezono, disvolviĝis el tropika ondo en tropika Atlantika Oceano la 25an de Aŭgusto. Ĝi moviĝis okcidente-nordokcidenten sub influo de subtropika bordo norden, kaj tuj plifortiĝis en areo de varmaj akvotemperaturoj kaj hela ventorompo. La uragano atingis pintan intensecon de 230 km/h la 1an de septembro, kaj malfortiĝis dum ĝi turniĝis norden. La 5an de septembro Fabian direktis sin al Bermudo per ventorapidoj de 195 km/h. Post preterpasi la insulon, la uragano turniĝis nordorienten, kaj iĝis ekstertropika ciklono la 8an de septembro.

Fabian estis la plej forta uragano kiu frapis Bermudon ekde 1963. Ĝi estis kaj la plej damaĝa kaj la unua uragano kiu okazigis morton en la insulo ekde 1926. La uraganaj povegaj ventoj rezultis en modera damaĝo kaj detruis tegmentojn tra la tuta insulo. Forta ŝtormo asocia kun la uragano mortigis kvar personojn kiuj estis trapasintaj la trekolon "Causeway", nome la portempe nunura ligilo inter ambaŭ insuloj. La endanĝerita Bermuda petrelo estis minacata de la uragano, kiu fakte detruis dek nestotruojn, kvankam volontuloj jam estis transportintaj la birdojn al pli sekura loko. Fortaj ondoj rezultis en damaĝo en norda Puerto Rico kaj ĉe Domingo, kaj ankaŭ dronigis kvar homojn laŭlonge de la usona atlantika marbordo. entute Fabian okazigis perdojn de ĉirkaŭ 300 milionoj da usonaj dolaroj kaj ok mortojn.

Referencoj
----------

1. ↑  Richard J. Pasch, Eric S. Blake, and Daniel P. Brown (2003-11-19) Hurricane Fabian Tropical Cyclone Report. National Hurricane Center. Arkivita el la originalo je 2013-10-02. Alirita 2010-04-14.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2014-03-03. Alirita 2013-03-04.
2. ↑  Jessica Blunden (2006-10-17).  Global Hazards and Significant Events September 2003. National Climatic Data Center. Alirita 2010-04-13.
3. ↑  Patrick Thiele (2003-09-15).  PartnerRe Weathers Hurricane Fabian. PartnerRE Ltd.. Arkivita el la originalo je 2012-11-07. Alirita 2010-04-13.
**Tiszaalpár** (tisaalpAr) estas grandvilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en Distrikto Tiszakécske.

Aerfoto pri Tiszaalpár

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 91 km²
* Loĝantaro: 5100
* Poŝtkodo: 6066
* Telefonprefikso: 76

Situo
-----

La grandvilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ iama bordo de Tiso, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Kiskunfélegyháza-Szolnok.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1075, krome laŭ Anonymus tie venkis la hungaroj en 895. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Depost la 19-a jarcento pro la kanaligado la Tiso fluas iomete for de la grandvilaĝo. En 1897 la fervojo ekfunkciis. La loĝantaro okupiĝas pri agrikulturo.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj romkatolikaj
	+ Stefano la 1-a (Hungario)
	+ Preĝejo de Patrino de la Bona Konsilo (Tiszaalpár), kiu havas 31 m-ojn altan turon
* kalvinana preĝejo
* apud la komunumo holmo pri terfortikaĵo el la ŝtonepoko

Famuloj
-------

En la iama Alpár naskiĝis akvopilkisto Zoltán Kásás.

Ĝemelkomunumo
-------------

* Danio Kjellerup, Danio.

* Kategorio Tiszaalpár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Magdolna Csath** [ĉat], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Csath Magdolna Anna** estas hungara ekonomikisto, altlerneja instruisto.

Magdolna Csath naskiĝis la  15-an de decembro 1943(nun 1943-12-15) en Újpest.

Biografio
---------

Magdolna Csath akiris diplomon en Universitato Károly Marx en 1966, poste ŝi plulernis 2 jarojn en Scienca Universitato Loránd Eötvös. En 1973 ŝi akiris pli valoran diplomon en en:London Business School. Ŝi instruis en Universitato Károly Marx, Virginia Polytechnic Institute and State University, en:Old Dominion University, en:University of Stirling, fine ŝi estis katedrestro de Altlernejo János Kodolányi. Ŝi doktoriĝis (DSc) en 1992 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, ŝia habilitiĝo okazis en 1996 en Universitato Károly Marx. Ŝi havis edzon kaj naskis filinon. Ŝi ricevis premiojn inter 2008-2023, stipendion inter 1999 kaj 2002.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Operációkutatási módszerek a vállalati gyakorlatban. Előadásvázlatok* (1970)
* *Stratégiai tervezés. Elmélet és gyakorlat* (kunaŭtoro, 1983)
* *Akik eladnák a világot. A Multilaterális befektetési megállapodás (MAI) és következményei* (kunaŭtoro, 1998)
* *Stratégiai tervezés és vezetés a 21. században. Felsőoktatási tankönyv* (lernolibro, 2004)
* *Rendszerváltás a gazdaságban avagy Hogyan tűnt el a magyar ipar?* (2015)
* *A fenntarthatóság árnyalatai* (2020)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 846039
 |



* Portalo pri Biografio
Totalo da pluvoj el Hugo en Puerto Rico
Domdetruo fare de Hugo
Detruo de Hugo ĉe strandaj propraĵoj
Uragano Hugo antaŭ alveno al Suda Karolino
La **Uragano Hugo** estis rara sed povega kaboverda uragano kiu kaŭzis grandan damaĝon kaj multajn vivoperdojn ĉe Deventaj Insuloj, Puerto Rico, kaj Sudorienta Usono. La **Uragano Hugo** formiĝis ĉe la orienta Atlantiko ĉe Kaboverdo la 9an de septembro 1989. Hugo moviĝis milojn da mejloj tra la Atlantiko, kaj rapide plifortiĝis ĝis atingi kategorion 5 de uragana forto dum sia veturado. Ĝi poste trapasis ĉe Guadelupo kaj Sankta Kruco la 17an de septembro kaj la 18an kun kategorio 4. Iomete malfortiĝinte la **Uragano Hugo** pasis super Puerto Rico kiel uragano de fortokategorio 3. Okazis posta malfortiĝo kelkajn horojn poste kaj poste ĝi reaperis en Atlantikon, kun pli suba kategorio 2. Tamen, Hugo refortiĝis al kategorio 4 antaŭ reaperi ĉe la Isle of Palms (Suda Karolino) la 22an de septembro.

La **Uragano Hugo** okazigis 34 mortojn (ĉefe pro elektrokuto aŭ drono) en Karibio kaj 27 en Suda Karolino, lasis ĉirkaŭ 100,000 senhejmulojn, kaj rezultis en $10 bilionoj (1999 USD) de ĝenerala damaĝo, pro kio ĝi iĝis la plej damaĝa uragano iam registrita ĝis tiam. Tamen ekde 1989 Hugo estis preterpasata de multaj ŝtormoj kaj nune rangas la 11a plej damaĝa en Usono.

Referencoj
----------

1. ↑  Committee on Natural Disasters, Board on Natural Disasters, National Research Council.  (1994) *Hurricane Hugo, Puerto Rico, the Virgin Islands, and Charleston, South Carolina, September 17–22, 1989*. The National Academies Press, p. 3, 166. ISBN 978-0-309-07680-7.

* Kategorio Uragano Hugo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tiszaszentimre** [tisasentimre] estas vilaĝo en meza Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en subregiono de Tiszafüred. La nomo estas hungare Tiso-Sankta Emeriko. La vilaĝo nomiĝis pri patrono de la preĝejo.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 47° 29′ 24″ N 20° 43′ 30″ O﻿ / ﻿47.49000 °N, 20.72500 °O﻿ / 47.49000; 20.72500 (mapo)Koordinatoj: 47° 29′ 24″ N 20° 43′ 30″ O﻿ / ﻿47.49000 °N, 20.72500 °O﻿ / 47.49000; 20.72500 (mapo)
* Poŝtkodo: 5222
* Telefonkodo: 59
* Areo: 66 km²
* Loĝantaro: 2370

Situo
-----

Tiszaszentimre situas proksime al Tiso-lago. La vilaĝo havas fervojon, krome trairantan vojon.

Historio
--------

Oni trovis spurojn el la bronzepoko. Dum la turka epoko la loko senhomiĝis.

Komunumoj pri *Szentimre* (= Sankta Emeriko) en Hungara reĝlando
----------------------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Csíkszentimre | Görgényszentimre | Hegyközszentimre | Marosszentimre | Nyárádszentimre |
| Pestszentimre | Radácsszentimre | Soltszentimre | Szentimrefalva | Tiszaszentimre |
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri luno de Urano. Por luno se Saturno rigardu la paĝon Titano (luno). Por kemia elemento legu la artikolon Titano (elemento).* |

**Titanio**, foje nomita **Titanjo**, estas la plej granda natura satelito de la planedo Urano, kaj la oka de la tuta sunsistemo laŭ grandeco. Ĝi estis malkovrita la 11-an de januaro 1787 de la germana-angla astronomo William Herschel.

Ĝia nomo devenas el tiu de rolulino *Titania* (la reĝino de la feinoj) en la komedio *Somermeznokta sonĝo*, de William Shakespeare.

Titanio enhavas egalparte glacion kaj rokon; ĝin verŝajne konsistigas roka kerno kaj glacia mantelo, apartigitaj de tavolo da likva akvo.

La titania surfaco, sufiĉe malhela kaj ruĝeta, ŝajnas esti travivinta kaj meteorfalojn kaj enan geologian aktivon. Ĝin trakovras krateroj maksimume 326-kilometrojn grandaj, sed la kraterdenso malplias tiun de la plej ekstera urana luno, Oberono. Titanjo verŝajne spertis rekreadon de sia surfaco pro geologiaj fenomenoj, kio malaperigis la plej antikvajn kraterojn.

La titanian surfacon traboras aro da grandegaj kanjonoj, estigitaj de la pligrandiĝo de ĝia kerno dum la lasta parto de la evoluo de la luno.

Spektroskopiaj esploroj per infraruĝa radiado malkovrigis la ekziston de karbona dioksido sur la surfaco de Titanio, kio opiniigas, ke la luno povus posedi maldensan karbondioksidan atmosferon. Mezuroj kondukitaj dum la kaŝado de stelo fare de Titanio kalkulebligis, ke la eventuala atmosfera premo devas esti malpli alta ol 10-20 nanobaroj.

La sistemo de Urano estis ĝis nun vizitita nur de la usona kosmoesplorilo Voyager 2, dum januaro 1986; Titanio estis multfoje fotita, kaj ni hodiaŭ posedas mapon de 40% el ĝia surfaco.

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4  Paĝaro pri planeda nomenklaturo ĉe la retejo de la usona geologia agentejo USGS (angle)
2. ↑  Retejo de la Observatorio ARVAL (angle)

* Kategorio Titanio (luno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Memortabulo pri Karl Heinrich Ulrichs.
**Uranismo** estas termino el la 19-a jarcento kiu difinis la personon de la t.n de la tria sekso, origine viro "kun ina menso en vira korpo" kiu estas sekse kaj emocie altirita al aliaj viroj. La esprimo poste estis etendita al samseksemaj virinoj kaj diversaj aliaj seksaj orientiĝoj. Estas supozite, ke la esprimo venas de la germanlingva vorto *Urning,* kiu unue estis uzita fare de la aktivulo Karl Heinrich Ulrichs en serio de kvin libretoj eldonitaj en 1864 kaj 1865, poste integritaj en la verko *Forschungen über das Raths der mannmännlichen Liebe*.

Ulrich evoluigis sian terminologion antaŭ la publika uzo de la termino "samseksemo", kiu aperis nur en 1869 en broŝuro eldonita anonime de Karl-Maria Kertbeny. La vorto "uranismo" venas de la greka diino Afrodita Urania kreita el la testikoj de la dio Urano.

Urania poezio
-------------

Uranismo iĝis koncepto inter membroj de poezia grupo kiu studis pederastion en antikva arto kiel inspiro por la kreado de poezio de 1870 ĝis 1930. La poezio de ĉi tiu grupo estas konata hodiaŭ kiel "urania poezio." Kelkaj artaĵoj de bildartistoj kiel ekzemple la pentristo Henry Scott Tuke aŭ la fotisto Wilhelm von Gloeden estas ofte difinitaj kiel "uranio".

Federacio de Uraniaj Ŝtatoj
---------------------------

La Federacio de Uraniaj Ŝtatoj estas GLAT-mikronacio en Britio. Kiel GLAT-hejmlando ĝi konsistas el kvar plejparte sendependaj duklandoj. Ĝi estas la laŭleĝa posteulo de la Princlando de Urania. Ĝia Federacia Konsilio gvidas la internaciajn bildon kaj aferojn de la Federacio. Ĝi ankaŭ rajtas leĝdoni kaj krei dekretojn kiuj influas ĉiujn duklandojn. Ĝi postulas 75% plimulton por aprobi decidojn. La Prezidanteco de la Federacia Konsilio, titolita "Grandioza Princo/Princino" de la Federacio de Uranaj Ŝtatoj, rotacias ĉiujare inter la Duklandoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Definicija u Merriam Websterovom medicinskom rječniku Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine, preuzeto 3. veljače 2014.

Vidu ankaŭ
----------

* Samsekemo
* GLAT (LEGTBQ+)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 745403
 |
**Titiio** (helene *Τιτυός*, latine *Tityus*) estis en la helena mitologio grandega filo de la plej alta dio Zeŭso kaj diino de la Tero Gaja. 

Tiu ĉi fierega giganto onidire surprizatakis Leton, patrinon de Apolono kaj Artemiso, kiam ŝi estis vojaĝanta en Delfon. Pro tiu ĉi atako Zeŭso ege koleriĝis, ke Tition surloke mortigis per fulmo. Alia versio de la mito prezentas, ke lin mortpafis Apolono kaj Artemiso pro ofendo de ilia patrino.

Titia surprizatako kontraŭ LetoTitio estis pro tiu ĉi ago kondamnita al eterna puno en la Tartaro. Li tie kuŝas forĝita al tero kaj du grifoj bekobatante konsumas lian hepaton, kiu ĉiam plenkreskas. Sian kriman agon li pentopagas komune kun pliaj grandaj kulpantoj nomataj Tantalo, Sizifo kaj Iksiono.

El posteuloj de Titio estas konata prefere filino Eŭropa, amantino de mara dio Pozidono kaj patrino de Eŭfemo, kiu kapablis iradi sur la marnivelo.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Tityos en la ĉeĥa Vikipedio.*
Moderna arto surstrate en urbo Goslar, Germanio.**Urba arto** estas stilo de arto kiu rilatas al urboj kaj urba vivo ofte farita de artistoj kiuj vivas en aŭ havas pasion por urba vivo. En tiuj senco urba arto kombinas stratan arton kaj graffiti kaj estas ofte uzata por resumi ĉiujn vidajn artajn formojn kiuj ekestis en urbaj areoj, inspirite de urba arkitekturo aŭ kun urba vivostilo kiel temo.

Kvankam urba arto komencis ĉe la kvartala nivelo, kie kunvivas multaj homoj de malsamaj kulturoj, ĝi estas internacia arta formo. Multaj urbaj artistoj vojaĝas de urbo al urbo kaj havas sociajn kontaktojn tra la tuta mondo.

En Parizo, Le Mur estas publika muzeo de urba arto.

Ĉefa statuso
------------

Kvankam komencite kiel subtera movado, urbaj artistoj kiel Banksy kaj Adam Neate nun akiris ĉefan statuson kaj pelis la urban artan scenejon en la popularan kulturon. Perceptoj komencis ŝanĝi kiam urbaj movadoj kiel *graffiti* malrapide akiris akceptemon de la publiko. 

En Milano troviĝas strata artaĵo kiu montras la muzikgrupon *The Beatles*.

Urboj kaj artistoj
------------------

Iuj urboj i.a. Konpenhago, Bruselo, Parizo kaj Milano havas grandan nombron de urbaj artaĵoj. Famaj artistoj de urba arto estas i.a. la sekretema Bansky.

Referencoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Strata arto
* Grafitio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Urba Arto Nun ĉe Google Kultura Instituto
Situo de Metropola Tuluzo (ruĝe) ene de la departemento Alta Garono
La **Urba komunumo de Metropola Tuluzo** (en franca lingvo *Communauté urbaine de Toulouse Métropole*, en okcitana lingvo *Comunautat urbana de Tolosa Metropòli*), ofte mallonge nomata **Toulouse Métropole**, estas la strukturo interkomunuma kiu konsistas el la urbo Tuluzo (departemento Haute-Garonne, regiono Sudo-Pireneoj) kaj ĝiaj ĉirkaŭaj vilaĝoj kaj urbetoj.

Ekde 1992 la urbodomo de Tuluzo komencis subskribi interkonsentojn pri kunlaborado pri publikaj servoj kun la komunumoj najbaraj kies rezulto estis la kreado de la urba komunumo (*communauté d'agglomération*) tuluza. Komence ĝi havis 15 komunumojn, poste en la jaro 2000 ĝi ampleksiĝis kun 6 komunumoj pli kaj fine kun aliaj 4 en 2003. Ĝi etendiĝas sur areo de 460 Km kaj en ĝi loĝas ĉirkaŭ 711,763 personoj.

Loĝlokoj
--------

La loĝlokoj apartenantaj al ĉi organizo en 2014 estis 37:

* Aigrefeuille
* Aucamville
* Aussonne
* Balma
* Beauzelle
* Blagnac
* Beaupuy
* Brax
* Bruguières
* Castelginest
* Colomiers
* Cornebarrieu
* Cugnaŭ
* Fenouillet
* Flourens
* Fonbeauzard
* Gagnac-sur-Garonne
* Launaguet
* Lespinasse
* Mondonville
* Montrabé
* Mondouzil
* Pibrac
* Pin-Balma
* Quint-Fonsegrives
* Saint-Alban
* Saint-Jean
* Saint-Jory
* Saint-Orens-de-Gameville
* Seilh
* Toulouse
* Tournefeuille
* L'Union
* Villeneuve-Tolosane

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Urba komunumo de Metropola Tuluzo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de Metropola Tuluzo
* Virtuala vizito 360º-a Arkivigite je 2007-08-19 per la retarkivo Wayback Machine