recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***The Call of the Wild*** (La alvoko de la naturo) filmita en la jaro 1908 estas filmo de reĝisoro D. W. Griffith.

La agado metita en la malfruaj 1800-aj jaroj estas transkultura melodramo pri Gladys Penrose (Florence Lawrence), juna blanka virino kiu malaprobas la deklaritan amon de George Redfeather (Charles Inslee). Georgo, indiano, vivis dum jaroj en blanka socio kaj ĵus revenis al la Usona Okcidento el Pensilvanio, kie li diplomiĝis kun altaj honoroj kaj estis futbala stelulo en elstara "indiana loĝlernejo" en Carlisle. En rekono de la skolastikaj kaj sportatingoj de Georgo, la patro de Gladys, leŭtenanto en la Usona Armeo, okazigas formalan rekonon por la loka "heroo". Georgo, aliflanke, enamiĝis urĝe al Gladys, kaj ĉe la festo li malkaŝe esprimas siajn sentojn al ŝi same kiel sian deziron geedziĝi kun ŝi iam.

Referencoj
----------

1. ↑  THE CALL OF THE WILD
2. ↑  The Call of the Wild

* Kategorio The Call of the Wild (filmo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 793380
 |
La Everglades de Florido estas populara loko ĉe Atlantika marborda ebenaĵo.
**Marborda ebenaĵo** estas ebena, malalta tereno apuda al la marbordo. Kelkaj el la plej grandaj marbordaj ebenaĵoj estas en Alasko kaj la plej Suda Usono. La Golfa Marborda Ebenaĵo de Nordameriko etendiĝas norden el la Golfo de Meksiko laŭlonge de la Malsupra Misisipo ĝis la rivero Ohio, kio estas distanco de ĉirkaŭ 1 579 km.

La marbordaj ebenaĵoj de Barato kuŝas je ambaŭ flankoj de la Duoninsula Altebenaĵo, laŭlonge de la okcidenta kaj orienta marbordoj de Barato. Ili etendiĝas dum ĉirkaŭ 6 150 km el la Ran de Kuĉ en okcidento ĝis Okcidenta Bengalo oriente. Ili estas klare dividitaj en la Okcidentaj Marbordaj Ebenaĵoj kaj la Orientaj Marbordaj Ebenaĵoj. Ambaŭ marbordaj ebenaĵoj kuniĝas en Kanĝakumari, en la plej suda pinto de la barata ĉeftero.

Notoj
-----

1. ↑   coastal plain. 1996-2015 National Geographic Society.. Arkivita el la originalo je 2013-02-11. Alirita 2020-06-24.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 695607
 |
Tornomaŝino por ligno.
Horloĝisto uzanta tornomaŝinon por prepari pecon el kupro por horloĝo.
**Tornomaŝino**, aŭ **tornilo**, estas maŝino, kiu apartenas al grupo de la tajlmaŝinoj, kaj kiu utilas por randformi pecojn (normale metalajn, lignajn sed ankaŭ plastajn aŭ aliajn) per deprena metodo.

Ĉi tiu maŝino precipe konsistas el rado kun specialaj vajcoj por preme fiksi la prilaboratan pecon. Antaŭ la rado estas pinto, kiu servas kiel turnilo por la peco. La parto pli grava de la tornomaŝino estas la tranĉa ilo, kiun oni povas movi laŭlonge de la peca akso kaj perpendikulare al tiu akso (proksimiĝante aŭ malproksimiĝante al la peco).

Por prilabori pecon, oni metas ĝin inter la radon kaj la pinton kaj fiksas ĝin al la rado per la vajcoj. Elektromotoro rapide turnas la radon, do la pecon. La tranĉa ilo deprenas splitojn el la peco, kaj la movado de la ilo faras randformon sur la peco.

Laŭ Francisko Azorín **torni** estas *Rondforme prilabori per tranĉa ilo pecon el ligno, eburo, metalo, fiksita sur speciala turniĝanta aparato.* Li indikas etimologion el la greka *tornos* (turno), kaj de tie la latina *tornus*. Kaj li aldonas la terminojn *tornisto*, por homo kiu profesie tornas; *tornilo*, *tornilejo*.

Historie eble la unuaj tornaparatoj celis torni pecojn de ceramiko por regule prilabori ilin.

Vidu ankaŭ
----------

* Metalfarado
* Metalurgio
* Tornisto
* Tornistro

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 201.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Tornomaŝino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Tornomaŝino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 179831
* GND: 4012931-7
* LCCN: sh85074860
* BNF: 11937521h
* NDL: 00570648
 |
**Toros ROSLIN** (armene: Թորոս Ռոսլին ; ĉirkaŭ 1210-1270) estis la plej eminenta armena bildiganto de manuskriptoj en la Alta Mezepoko. Roslin enkondukis ampleksan gamon de rakontoj en sia ikonografio bazita sur la scio pri okcident-eŭropa arto daŭrigante la tradiciojn establitajn de liaj antaŭuloj. Roslin riĉigis la armenan manuskript-pentraĵojn per enkonduko de novaj artaj temoj kiel ekzemple la Dubemo de Tomaso kaj la Trairo de la Ruĝa Maro. Krome li revivigis la ĝenron de reĝaj portretoj, la unuaj portretoj de kilikiaj reĝaj familioj kiuj aperis en manuskriptoj. Lia stilo estas karakterizita per bongustaĵo je la koloroj, klasika traktado de figuroj kaj la vestoj, eleganteco de la linio, kaj kreado de nova ikonografio. 

La homaj formoj en liaj bildoj estas vivigitaj, reprezentante malsamajn emociajn statojn. La bildoj ofte okupas la tutan surfacon de la manuskripto-paĝo kaj en aliaj kazoj kiujn estas integritaj en la tekstoj harmonie kun la ensemblo de la ornamado.

* Toros Roslin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Toros Roslin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 346333
* GND: 123908051
* LCCN: n79068177
* VIAF: 932892
* ISNI: 0000 0000 2208 0997
 |
***La casa de papel*** (*esperante* ***Papera domo***) estas hispana krim-drama televida serio pri la rabo de hispanaj naciaj trezoroj, konsistante el 5 sezonoj.

La unuaj du sezonoj temas pri la rabo de la Hispana Reĝa Monfarejo, kaj la sekvaj tri temas pri la rabo de la Banko de Hispanio. La serio nomiĝas tiel pro unu el la ĉeffiguroj "*Profesoro*", kiu kreis du paperajn modelojn de ĉi tiuj konstruaĵoj por ambaŭ ŝteloj.

La serio montras tre zorge preparitan planon fare de la profesoro, tension inter la atakantoj kaj ostaĝoj kaj finan rilaton inter la profesoro kaj ĉefo de policanoj. La atakantoj por eviti rekonon, portas maskon iom similan al la vizaĝo de Salvador Dalí, kiuj populariĝis kaj kiel simbolo de la serio kaj ekster la seria etoso por sociaj aferoj. Tiukadre la atakantoj uzis inter si ne la personajn nomojn sed nomojn de urboj por ĉiu el ili, nome Nairobi, Berlino, Denver ktp.

Suĵeto
------

Masko de Salvador Dalí
La ago de la unua kaj dua sezonoj okazas ĉirkaŭ grupo gvidita de mistera *Profesoro*. Ilia plano estas preni 2,4 miliardojn da eŭroj el la Hispana Reĝa Monfarejo. Preninte 67 homojn kiel ostaĝon, teamo de homoj sub maskoj devos presi monon (plejparte en nominalaj valoroj de 50) dum ĉirkaŭ du semajnoj, kontraŭbatalante la armetrupojn de la polico.

Muziko
------

Dum ĉiuj 5 sezonoj, vi povas aŭdi la italan kanton "Bella ciao".

La kanto "***My life is going on***" (*esperante* "**Mia vivo daŭras**") ludas en la komenca ekranŝparo de la serio.

* Kategorio La casa de papel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807261
 |
**Torquemada** [torkeMAda] estas municipo en la sudoriento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *El Cerrato*. La loknomo *Torquemada* estas etimologie komprenebla kiel Bruligita Turo. Tiukadre aperas en la blazono turo dum incendio.

La vorto *Torquemada* fifamiĝis kiel familinomo de grava estro de Inkvizicio nome Tomás de Torquemada.

Geografio
---------

Muelejo.
Ponto super la rivero Pisuerga.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 83,63 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 970 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 2 000 loĝantojn el la 1900-aj jaroj. Ĝi estas 22 km de Palencio, provinca ĉefurbo, borde de la rivero Pisuerga.

La municipa teritorio limas kun Villamediana, Astudillo, Cordovilla la Real, Herrera de Valdecañas, Villaviudas kaj Hornillos de Cerrato.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. 

En Torquemada naskiĝis la infantino Katarina, kiu poste estis reĝino de Portugalio. Tiu infantino estis filino de Johanino de Kastilio, alinome "Juana la loca" (la frenezulino) kaj de Filipo de Habsburgo, alinome "Filipo la Belulo". Tiu infantino naskiĝis la 14an de Januaro 1507 en tiu palencia urbo, postmorta filino de sia patro, kiu mortis antaŭ la nasko de la filino. En la loka preĝejo restis la neenterigita kadavro de Filipo de Habsburgo dum tri monatoj, dum patologiaj ĵaluzoj faris, ke Johanino ne permesis la envenon de virino, konsiderante, ke la mortinta edzo estis tro amindumema.

En Torquemada estas la blazondomo de la fama verkisto José Zorrilla y Moral, aŭtoro, inter aliaj literaturaĵoj, de "Don Juan Tenorio". Zorrilla kutimis somerumi tie, kaj tion memorigas memortabulo sur la fasado de lia feritempa rezidejo.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, kapsikoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun rura turismo kaj piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejoj, la ermitejo, la ponto de 25 arkoj super la rivero Pisuerga, ĉeriveraj distrejoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772851
* VIAF: 316733137
 |
***The Da Vinci Code*** (Esperante: *La Da Vinĉi-a Kodo*) estas usona filmo de Ron HOWARD aperinta en kinejoj la 19-an de majo 2006.

La filmo estas la adapto de la sukcesega libro *The Da Vinci Code* de Dan Brown. Ĝi estas tre kompleksa rakonto parte farita laŭ la vivo de Leonardo da Vinci. Pluraj scenoj okazas en la muzeo Luvro.

La rajtoj de la historio estis akiritaj kontraŭ ses milionoj de dolaroj.

La filmadon oni volis komenci dum Majo de la jaro 2005 sed kelkaj problemoj malfruigis ĝin ĝis la lasta tago de Junio.

La katolika eklezio kelkfoje insistis, ke la kreantoj de la filmo enmetu en la komencon klaran noton, ke temas pri plene elpensita historio. Tamen tia noto de *Sony Films* ne estis enmetita. Rezulte, la katolikaj aŭtoritatoj alvokis samkredanojn malagnoski montron de la filmo, kiu, laŭ Vatikano, perversigas instruon de kristanismo.

Ĉefrolantoj
-----------

* Tom Hanks — Robert LANGDON
* Audrey Tautou — Sophie NEVEU
* Jean Reno — Bezu FACHE
* Ian McKellen — Sir Leigh TEABING
* Alfred Molina — Bishop ARINGOSA
* Jean-Pierre Marielle — Jacques SAUNIERE
* Paul Bettany — SILAS
* Hugh Mitchell — Juna SILAS
* Jean-Yves Berteloot — Remy
* Jürgen Prochnow — Vernet
* Étienne Chicot — Leŭtenanto COLLET
* Seth Gabel— Cleric

Kuriozaĵoj
----------

Bill Paxton estis elektita unue por la ĉefa rolo sed li ne povis akcepti ĝin pro kalendara kialoj. Russell Crowe kaj aliaj famaj aktoroj ankaŭ estis en la penso de la reĝisoro sed finfine, la rolo de Robert Langdon estis por Tom Hanks.

Audrey Tautou pensis ke ŝi estis tro juna por Tom Hanks sed la reĝisoro, kiu ĉiam volis ke Sophie estus ŝi, konvinkis ŝin. Tamen estis malfacila pruvi ŝi por la rolo ĉar Audrey ĉiam estis okupita.

La kreinto de la televida serio "24" volis adapti la historion por la serio. Dan Brown malakceptis tian oferon ĉar li volis filmon.
**Torralba de los Frailes** [toRALba delosFRAJles] estas municipo de Hispanio, en la sudokcidento de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Torralba de los Frailes* estas etimologie komprenebla kiel *Blanka Turo de la Monaĥoj*; tiukadre aperas blanka turo en la municipa blazono.

Geografio
---------

Torralba de los Frailes estas municipa teritorio en la sudokcidento de la komarko Daroka Kamparo inter tiu de Used oriente kaj tiu de Aldehuela de Liestos nordokcidente, krome norde estas Cubel. Ĝi estas nordokcidente de la Lageto Gallocanta .

La lageto Gallocanta enhavas areon de 1924 ha krom pliaj 4553 ha de protektita periferia zono. Ĝi havas maksimuman longon de 7 km kaj maksimuman larĝon de 2 km. Ĝi havas averaĝan profundon de 70 cm kaj maksimuman profundon de 2 m. La altitudo gamas inter 995 kaj 1 085 msnm. La senelflua baseno estas ĉirkaŭita de la montaroj Santa Cruz kaj Pardos norde, Sierra Menera sude kaj Caldereros oriente. Ĝi estas tipa ekzemplo de montara senelflua baseno, tio estas, sen elirejo al maro. Ties akvoj devenas ĉefe de subteraj akvofluejoj, pro kio ties salenhavo estas tre alta: dek fojojn super tiu de marakvo, pro kio dum sekego ekformiĝas sur ties bordoj salkrustaĵoj. 

La loĝloko Torralba de los Frailes mem estas je 117 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, proksime de la limo kun la provinco Teruelo, je 1 095 msm. Ĝi estas tute inter Used, Aldehuela de Liestos kaj Cubel.

Historio
--------

La preĝejo kaj turoj.
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma de Langa* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838. Iam estis kastelo, el kiu restas nur unu turo kaj restaĵoj de la murego, aligitaj al la preĝejo.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Torralba de los Frailes kie oni malaltiĝis el 445 loĝantoj en 1950 ĝis nunaj 74 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj sed ĉefe vitejoj) kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo, turo, krucmonumentoj (*peirones*) kaj naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

1. 1 2  Reserva Natural Dirigida de la Laguna de Gallocanta, Gobierno de Aragón.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802540
 |
**Poliestero** aŭ **plurestero** estas komuna nomo de tiuj organikaj kombinaĵoj, kies grandaj aŭ retaj polimeraj molekuloj interligiĝas (inter la monomeroj) per estera ligo. Oni produktas ĝin el samnombra glikolo kaj dubaza acido.

Ecoj
----

La poliesteraj fibroj post etendiĝo rapide reakiras la pli fruan formon. Ili apenaŭ sorbas akvon, fandiĝas je 260 °C. Se oni ne traktas la poliesterojn kontraŭ ŝargado, ili – pro la malata akvoenteno – facile ŝargiĝas.

Ili konservas sian koloron, sed la materialo je longtempa lumefiko perdas je forteco. La poliesteroj estas tre rezistaj kontraŭ kemiaj substancoj.

La insektoj, mikrovivaĵoj ne damaĝas ĝin.

Oni povas eĉ teksi poliesterojn propre aŭ kiel miksaĵo kun aliaj materialoj. Tiuj estas laveblaj, purigeblaj per la kutimaj purigaĵoj.

Uzoj
----

Oni produktas el poliesteroj ŝnuregojn, filtrilojn, ĉenbendojn, kiel aldonaĵojn por produktado de pneŭoj. En ĥirurgio, oni fiksas, fortigas damaĝitajn histojn per poliestero.

Oni produktas per dubazaj acidoj kiel malein- aŭ fumaracido fluidan, ĉensimilan poliesteron, kiun oni povas uzi por impregnado de vitrohisto kaj similaj materialoj. La tiel estiĝanta produkto transformiĝas al longdaŭra, rezinsimila poliestero je efiko de varmotraktado aŭ retigo. Oni pretigas el tiuj kompozitoj eĉ boatojn aŭ korektas la karoseriojn de aŭtomobiloj.

La alkidaj rezinoj en la kolorigaĵoj, lakoj estas tiaj retaj poliesteroj, kies ĉefa komponaĵo estas la glicerino kaj ftalacido.

Oni produktas el la longĉena etilen-glikola kaj tereftalacida poliestero dakronan, fortrelan kaj terilenaj sintezaj fibroj.

Vidu ankaŭ
----------

* PET
* Polilaktoacido

* Kategorio Poliestero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Scienco kiel profesiinklino*** (*Wissenschaft als Beruf*) estas teksto de prelego de 1917 en la Universitato de Munkeno fare de la germana sociologo Max Weber. Ĝi estas la unua verko el du prelegoj pri "profesiinklino" aŭ "alvokiĝo" kiujn faris Weber. La dua prelego estis "Politiko kiel profesiinklino", farita en januaro 1919, ankaŭ en Munkeno. 

En *Scienco kiel profesiinklino*, Weber pritaksis la profitojn kaj malprofitojn el elekto de akademia kariero en universitato kiu studas kaj homajn kaj naturajn sciencojn. Weber pridemandas jenon: "kiu estas la valoro de la scienco?" kaj centriĝas en la naturo de la etiko subtenata de la scienca kariero. La scienco, por Weber, proponas metodojn de klarigo kaj rimedojn por pravigi pozicion, sed ne povas klarigi kial meritas la penon okupi tiun pozicion unuarange; tiu estas la tasko de la filozofio. Al neniu scienco mankas supozoj, kaj la valoro de scienco perdiĝas kiam oni malakceptas ĝiaj supozojn.

Weber argumentas, ke la scienco neniam povas respondi la fundamentajn demandojn de la vivo, kiel estas orientigi la personojn pri kiel vivi siajn vivojn kaj kion valorigi. La valoron kiuj li subtenas povas deriviĝi nur de personaj kredoj kiel estas religio. Krome, li defendas la apartigon inter racio kaj fido, indikante, ke ĉiu el ili havas sian lokon en sia respektiva kampo, sed se ili interkruciĝas ili ne povas funkcii. Weber apartigas ankaŭ la faktojn disde la valoro en politiko. Li subtenas, ke instruisto devas transigi sciaron al studentoj kaj lernigi ilin kiel klarigi problemojn logike; eĉ politikajn kaj raciajn aferojn, sed instruistoj neniam devas uzi la klasoportunojn por endoktrinigi aŭ prediki siajn personajn vidpunktojn.

Weber faras ankaŭ kelkajn praktikajn komentojn pri la rilatoj inter esplorado kaj instruado. Li indikas, ke la bonaj saĝuloj povas esti malbonaj instruistoj, kaj ke la kvalitoj kiuj faras bonan saĝulon aŭ bonan pensulon ne estas necese la samaj kvalitoj kiuj faras bonajn sekvendajn estrojn aŭ modelojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Scienco kiel profesiinklino en Vikifontaro (Universala biblioteko)

* Origina teksto *Wissenschaft als Beruf* ĉe Germana Wikisource
* reta ebook de *Science as a Vocation*
* *Wissenschaft als Beruf*: reta eBook


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 846004
 |
**Júlia Gaubek,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gaubek Júlia** estis hungara arkitekto pri internaj spacoj, meblisto.

Júlia Gaubek naskiĝis la 16-an de aprilo 1928 en Kispest, ŝi mortis en 2015.

Pelta fotelo, la plej konata produktaĵo de Gaubek

Biografio
---------

Júlia Gaubek akiris diplomon en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto en 1949. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Gyula Kaesz kaj Lajos Kozma (arkitekto). Post siaj studoj ŝi laboris en koncernaj ŝtataj firmaoj. Ŝia furora kreaĵo estis la pelta fotelo, longtempe produktita. Ŝi ricevis premiojn inter 1965-1997.

Elektitaj kreitaj internaj spacoj
---------------------------------

* centra farmaciejo (Budapeŝto, 1953)
* hungara pavilono en Mondekspozicio en Bruselo (1958)
* ĉambroj en la 1-a etaĝo de hotelo Gellért, Budapeŝto (1960)
* farmaciejo en Vár (1972)
* moda studio (Budapeŝto, 1985)

Ekspozicioj solaj
-----------------

* Budapeŝto (1958)

Ekspozicioj grupaj
------------------

* Budapeŝto (1952, 1970)
* Arthalo Budapeŝto (1959, 1975, 1983)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2020-03-18 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 694470
 |
La metrostacio de Pireo.
La **Metroo de Ateno** estas la subtera metrosistemo de Ateno, Grekio, konstruita de la metrokompanio Attiko (Αττικό Μετρό) (laŭlitere "metroo de Atiko") kaj la kompanio ISAP (greke *Ηλεκτρικοί Σιδηρόδρομοι Αθηνών-Πειραιώς*, Ilektrikoi Sidirodromoi Athinon-Pireos) (elektraj fervojoj de Ateno al Pireo).

Historio
--------

La linio 1 de la metroo estis inaŭgurita la 27-a de februaro 1869 kiel vaportrajno kiu ligis Atenon kun Pireo. La metrolinio estis elektrigita en 1904 kaj la kompanio kiu funkciigis ĝin kiel elektra fervojo SA de Ateno al Pireo en 1976. Hodiaŭ, la linio 1 atingas la ĉeurban kvartalon Kifisia kaj ĝi ankaŭ estas konata kiel verda linio au "elektra".

La konstruado de la metrolinioj 2 kaj 3 komenciĝis en novembro 1991 por la plibonigado de la trafiko kaj por la purigado de la media poluado malpliigante la fumnebulon de Ateno. En 1997 ekis la konstruado inter la metrostacioj Sintagma kaj Panepistemiou. Pro timo de detruado de la avenuo de Panepistemiou, la universitaton kaj la tunelon, la konstruado estis ĉesigita. Post plifortigado de la tereno en tiu zono la konstruado estis rekomencita.

La metrolinioj 2 kaj 3, konstruitaj de Attiko Metro S.A. Ili estas konataj kiel ruĝa linio kaj blua linio, respektive, estis inaŭgurataj en 2000 kaj en 2005 ĝi havis 23 metrostaciojn inter la du. La linio 3 atingis la Internacian Flughavenon Eleftherios Venizelos en somero 2004.

Linioj
------

| Linio | Koloro | Itinero | Inaŭgurado | Longeco | Metrostacioj |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Verda | Piraeus ↔ Kifissia | 1904 | 25,7 km | 24 |
| 2 | Ruĝa | Anthoupoli ↔ Elliniko | 2000 | 17,5 km | 20 |
| 3 | Blua | Dimotiko Theatro ↔ Doukissis Plakentias (Flughaveno E. Venizelos) | 2000 | 47,3 km | 27 |

Vidu ankaŭ
----------

* Metroo
* Listo de metrooj en la mondo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Metroo de Ateno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* UrbanRail.Net
***La Mondo de Hieraŭ*** (germane ***Die Welt von Gestern***) estas aŭtobiografia romano de la aŭstra aŭtoro Stefan Zweig. La verkado de la libro komenciĝis en 1934, en la tempo de la nazia pliiĝo. Dum la verkado, en 1938, Zweig translokiĝis de Aŭstrio al Anglio, kaj poste ankaŭ al Brazilo. La libro estis verkita per la unua ekzemplero manskribita, kaj estis sendita al la eldonejo la tagon antaŭ la komuna memmortigo de Zweig kaj lia dua edzino, la 22-an de februaro 1942. La libro estis publikigita en aprilo 1943.

La libro priskribas la vivon de Zweig tra la evoluo de Eŭropo ekde infanaĝo. Zweig, pri kiu Eŭropo estis lia vivcentro, priskribas sian junecon en la kultura kaj prospera Vieno. La libro priskribas la vivon de Zweig tra la jaroj, lian laboron ĉe eldonejo kaj kio okazas en Eŭropo, kaj fine, laŭ Zweig, la "formorton" de la eŭropa civilizo kiel li konis sian tutan vivon.

Zweig ankaŭ priskribas renkontojn kun figuroj honoritaj de li, kiel Hugo von Hofmannsthal, Theodor Herzl, Sigmund Freud, Emile Verhaeren, Maksim Gorkij kaj pliaj.

Vidu ankaŭ
----------

* La Fiera Turo (romano)
***The Exploited*** estas skota punkroka bando el Edinburgo, formita en 1979 de Stevie Ross kaj Terry Buchan, el kiuj Buchan tuj estis anstataŭita de sia frato Wattie Buchan. Ili kontraktis kun diskeldonejo Secret Records en Marto 1981, kaj tiu firmao publikigis ilian debutan diskalbumeton, *Army Life*, kaj ilian debutalbumon, *Punks Not Dead*, ambaŭ el ili publikigitaj tiun saman jaron. La bando disponis el granda sekvantaro en la 1980-aj jaroj inter "hardcore" laboristklasa punko kaj *skinhead* publiko. Origine bando de surstrata punko, *the Exploited* finfine iĝis transira bando al draŝa metalroko per la publikigo de sia albumo *Death Before Dishonour* en 1987.

Kvankam *the Exploited* plue koncertis, ili ne publikigis studimaterialon ekde sia lasta albumo, *Fuck the System*, en 2003. Iliaj kantoj estis versiitaj de Slayer kaj de Ice-T. Spite multajn membroŝanĝojn, Wattie restis kiel kantisto kaj estro de Exploited.

Nunaj membroj
-------------

Wattie koncerte kun *the Exploited* en 2018.
* Wattie Buchan - voĉo 1979-nun
* Wullie Buchan - drumoj 1982-1988, 1992-nun
* Irish Rob - basgitaro 2004-nun
* Steve Campbell - gitaroj 2020-nun

Diskoj
------

* Punks Not Dead (1981)
* Troops of Tomorrow (1982)
* Let's Start a War... (Said Maggie One Day) (1983)
* Horror Epics (1985)
* Death Before Dishonour (1987)
* The Massacre (1990)
* Beat the Bastards (1996)
* Fuck the System (2003)

Referencoj
----------

1. 1 2  The Exploited +++ Real Punk Rock Since 1980 Arkivigite je 2019-07-18 per la retarkivo Wayback Machine. *The-Exploited.net*. Alirita la 11an de Aprilo 2012.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo The Exploited en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822301
* VIAF: 138275688
* MBA: 9876cc18-e3c4-487a-b330-e67b08eee2b2
* NKC: xx0020570
 |
Nepavimita parto de la Trans-Amazonia Aŭtoŝoseo, inter Rurópolis kaj Uruará.
La **Trans-Amazonia Aŭtoŝoseo** (oficiale **BR-230**, oficiala nomo portugallingve **Rodovia Transamazônica**), estis malfermita en la 27a de Septembro 1972. Ĝi estas 4000 km longa, kio faras ĝin la tria plej longa aŭtoŝoseo en Brazilo. Ĝi itineras tra la Brazilaj ŝtatoj Paraíba, Ceará, Piaui, Maranhão, Tocantins, Pará kaj Amazonio, el la proksimeco de Saboeiro ĝis la urbo Lábrea.

Historio
--------

La aŭtoŝoseo estis intencita por integri tiujn regionojn kun la cetero de la lando, kaj kun Kolombio, Peruo kaj Ekvadoro. Alia ĉefa celo de la projekto estis malpezigi la efikojn de la trosekeco kiu suferigas la nordorientan regionon de la lando havigante vojon al tre malplena tero en la mezo de la pluvarbaro, kiu povus esti setlita. Ĝi estis origine planita por esti tute pavimita aŭtoŝoseo 5200 kilometrojn longa. Tamen, tiuj planoj estis modifitaj post ties inaŭguro.

Pro la altaj kostoj de la vorkokonstruo kaj pro la ekonomia krizo de Brazilo fine de la 1970-aj jaroj, nur parto de la aŭtoŝoseo estis pavimita, el ties komenco al 200 km antaŭ Marabá. La manko de tute sigelita ŝoseo okazigis multajn problemojn. La veturado en la ne-pavimitaj eroj de la aŭtoŝoseo estas tre malfacila dum la pluvsezono de la regiono inter Oktobro kaj Marto. En la malseka sezono aŭtoj ofte iĝas kaptitaj en la malbone konstruita ŝoseo kaj en la seka sezono estas ofte truegoj en la sekaj kotoŝoseoj kiuj damaĝas vehiklojn.

Senarbarigo kaj konservado
--------------------------

Ĝi nerekte kaŭzis grandan senarbarigon en Brazilo - kie estas ŝoseoj estas pli facile transporti elhakitan lignon. Satelitaj bildoj pruvas kiel ŝoseoj pliigas senarbarigon. Aliraj ŝoseoj branĉa perpendikulare el la BR-230 permesante pli profundan penetradon en la ĉirkaŭaj ĝangalaj areoj. Origine tiuj ŝoseoj estis malfermitaj por havigi teron por agrikulturo por setlantoj; la registara moto "tero sen homoj por homoj sen tero" estis stampita por priskribi la disvolvigon de Amazonio. Tamen, lignoproduktantoj uzis tiujn ŝoseojn por plia senarbarigo de la ĉirkaŭa ĝangalo.

Referencoj
----------

1. ↑  Nigel J.H. Smith.  Brazil's Transamazon Highway Settlement Scheme. College of Liberal Arts and Sciences, The University of Florida. Alirita 2014-02-05.[*rompita ligilo*]
2. ↑  Canada.  From Nothing to Nowhere — The Transamazonian Highway. *New Internationalist*. Alirita 2014-02-05.
3. ↑   Amazon Brazil Tours. Brazil-travel-guide.com. Alirita 2014-02-05.
4. ↑  Skole, D.L. W.H. Chomentowski, W.A. Salas, and A.D. Nobre (1994). "Physical and Human Dimensions of Deforestation in Amazonia", *BioScience* **44** (5), p. 314–322. doi:10.2307/1312381.
5. ↑   Arkivo  25a de Junio, 2012.
Trans-Israel pipeline map
La **Trans-Israela dukto** (hebree קו צינור אילת אשקלון), konata ankaŭ kiel **Ejlat-Aŝkelona naftodukto**, estis konstruita en 1968 por transporti krudan nafton el Irano al Eŭropo. La irana registaro malebligis la uzon de la naftolinio post forpelo de ŝaho Mohammad Reza Pahlavi, kiel rezulto de la irana islama revolucio de 1979. La naftotubaro longas 254 km, havas la diametron de 42 "kaj kapaciton de 400.000 bareloj je tago al la israela marbordo en Ejlato kaj 1.200.000 bareloj (190,000 m3/tago)) je tago en la malan direkton. La naftodukton posedas kaj funkciigas la Eilat Ashkelon Pipeline Company (EAPC) kiuj ankaŭ funkciigas ankaŭ aliajn naftotubojn en Israelo.

En 2003, Israelo kaj Rusio interkontraktis pri prizorgo de la aziaj merkatoj per rusia nafto, transportitaj per cisternaj ŝipoj de Novorossijsk al Aŝkelono kaj tie replenigitaj en cisternŝipojn en Ejlato por ŝipado al Azio. Tiu vojo estas pli mallonga ol tradicia ĉirkaŭ Afriko kaj pli malmultekosta ol tiu tra la Sueza kanalo.

Hejma paĝo
----------

* Eilat Ashkelon Pipeline Company

* Kategorio Trans-Israela dukto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**István Csahók** [iŝtvAn ĉahOk], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Csahók István** estis hungara ekonomikisto, oficisto, bibliotekisto.

István Csahók naskiĝis la  2-an de marto 1941(nun 1941-03-02) en Körmend, li mortis la 6-an de septembro 2002 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Csahók maturiĝis en sia naskiĝurbo, inter 1959-1968 li estis oficisto en asekura firmao. Intertempe li akiris diplomon en Universitato Károly Marx en 1964, post 2 jaroj li doktoriĝis. Inter 1968 kaj 1976 li laboris en ekonomia instituto, sed inter 1971-1981 li estis sendita labori en Moskvo, dum en 1972 li kandidatiĝis. Hejmenveninta li estis bibliotekestro ĝis sia morto. Li ricevis premiojn en 1986 kaj 1997.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* bibliográfia a magyar hivatalos statisztikai szolgálattörténetéről (1992)
* a magyar hivatalos statisztikai szolgálat kronológiája (1994)
* *Fejezetek a magyar statisztikai tudományosgondolkodás történetéből* (2000)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* aprezo hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 846034
 |



* Portalo pri Biografio
La Konstruaĵo Decker, dua sidejo de *The Factory*
**The Factory** estis la nomo de la studio de Andy Warhol en Novjorko, kiu havis tri diversajn lokojn inter 1962 kaj 1984. La origina *Factory* estis en la kvina etaĝo de la numero 231 de Orienta 47a Stato de Meza Manhatano. La lupago estis tiam de cent dolarojn jare. Warhol foriris en 1968 kiam la konstruaĵo estis detruota por malfermi vojon al apartamenta konstruaĵo. Li tiam relokigis sian studion al la sesa etaĝo de la Konstruaĵo Decker ĉe la numero 33 de Union Square West ĉe la angulo de Orienta 16a Strato, kie ĝi restis ĝis 1973. Ĝi poste translokiĝis al 860 de Broadway ĉe la norda pinto de Union Square. Kvankam tiu loko estis multe pli granda, ne multa filmofarado okazis tie. En 1984 Warhol movigis siajn restajn aventurojn, jam ne plu inkludante filmofaradon, al 22 de la Orienta 33a Strato, nome konvencia oficeja konstruaĵo.

Kiel reklamartisto en la 1950-aj jaroj, Warhol uzis helpantojn por pligrandigi sian produktivecon. Kunlaborado restos difinan (kaj polemikan) aspekton de liaj verkadaj metodoj tra sia kariero; tio estis partikulare vero en la 1960-aj jaroj. Unu el la plej ĉefaj kunlaborantoj dum tiu periodo estis Gerard Malanga. Malanga helpis la artiston ĉe la produktado de serigrafiaĵoj, filmoj, skulptaĵoj, kaj aliaj verkoj ĉe "The Factory," nome la studio de Warhol kovrita kaj farbita el aluminifolio kaj arĝentokoloroj ĉe la 47a Strato (poste translokigita al Broadway). Aliaj membroj de la varhola faktorio estis Freddie Herko, Ondine, Ronald Tavel, Mary Woronov, Billy Name, kaj Brigid Berlin (el kiu ŝajne li havis la ideon registri siajn telefonajn konversaciojn).

Referencoj
----------

1. ↑   (9a de Marto, 1987) "The World Of Warhol", *New York Magazine* **20** (10), p. 43.
2. ↑  Alleman, Richard. The Movie Lover's Guide to New York. New York: Harper & Row, 1988. ISBN 0060960809, pp.150-152
3. ↑  Colacello, Bob (1990), p. 67

40° 44′ 50″ Nordo 73° 59′ 02″ Okcidento﻿ / ﻿40.747268 °N, 73.98396 °U﻿ / 40.747268; -73.98396 (mapo)
*Subskribado de la Majfloro-interkonsento*  
Pentraĵo fare de Edward Percy Moran.
Mayflower Compact Bradford
La **Majfloro-interkonsento** (angle ***Mayflower Compact***) estis la unua registara dokumento de la Plymouth-kolonio. Ĝi estis skizita de kolonianoj, kiuj trapasis la Atlantikan Oceanon sur la ŝipo *Mayflower*, serĉadante religian liberecon. La interkonsento estis subskribita la 11-an de novembro 1620 de 41 el la pli ol cent pasaĝeroj.

Teksto de la interkonsento
--------------------------

En la nomo de Dio, Amen'.

Ni, kies nomoj subskribigis, la lojalaj reĝatoj de nia timiga
suverena Moŝto, Reĝo Jakobo, per la graco de Dio, de Grand-
britujo, Francujo kaj Irlando, Reĝo, Defendanto de la Kredo,
ktp, entrepreninte por la gloro de Dio, kaj antaŭenigo de la
Kristana kredaro, kaj honoro de nia reĝo kaj lando, vojaĝas
cele al starigi la unuan kolonion en la nordaj partoj de
Virginio, per ĉi tiu dokumento ja solene kaj reciproke antaŭ
Dio, kaj unu antaŭ la alia, interkonsentas kaj kunligas nin en
politikan anaron por pli bona sinordigo kaj sinkonservo, kaj la
antaŭenigo de la celoj antaŭdiritaj, kaj laŭ rajto de kio
dekreti, konstistigi, kaj formuli, tiajn justajn kaj egalajn
leĝojn, ordonojn, aktojn, konstituciojn, kaj oficiojn, de tempo
al tempo kiajn oni juĝas plej taugaj kaj oportunaj por la
ĝenerala uzado de la Kolonio, al kiu ni promesas ĉiujn justajn
cedemon kaj obeon.

Ateste pri kio, ni ĉi tie subskribis niajn nomojn ĉe Kabo
Moruo la 11-an de novembro, en la jaro de la reĝado de nia
suverena Moŝto, Reĝo Jakobo de Anglujo, Francujo kaj Irlando la
dek-oka, kaj de Skotlando la kvindek-kvara.

A. D. [p. J. K.] 1620

Vidu ankaŭ
----------

* Mayflower

* Kategorio Mayflower-interkonsento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Trans bono kaj malbono*.
**Trans bono kaj malbono**, nome **Trans bono kaj malbono. Preludo de filozofio de la estonteco**, ankaŭ **Preter bono kaj malbono** (en la germanlingva originalo: *Jenseits von Gut und Böse. Vorspiel einer Philosophie der Zukunft*, 1886) estas unu de la fundamentalej tekstoj de la filozofio de la 19-a jarcento, de la germana filozofo Friedrich Nietzsche.

Publikigita en 1886 je elspezo de la aŭtoro mem, la libro ne ricevis dekomence multan atenton. Nietzsche atakis per tiu tion mion li estis konsiderante moralan vanecon de la pensuloj de sia jarcento, manko de kritika sento ĉe tiuj memnomitaj moralistoj kaj ties pasiva akcepto de la heredita jud-kristana moralo. *Trans bono kaj malbono* trairas ĉiujn fundamentajn temojn de la filozofia matureco de Nietzsche, kaj parte ĝi povas esti legita kiel disvolvigo, en pli rektaj terminoj, de la ideoj kiujn la aŭtoro jam estis proponinta en pli metafora senco en Tiele parolis Zaratuŝtro (*Also Sprach Zarathustra*).

La verko konsistas el mallonga prefaco datita en 1885, 296 nombritaj partoj, kaj "epodo" (aŭ "postkanto") titolita "El altaj montoj". Sen kalkuli la prefacon aŭ epodon, la ĉefaj ĉapitroj estas organizataj en naŭ partoj:

* Parto Unua: Pri antaŭjuĝoj de filozofoj
* Parto Dua: La libera spirito
* Parto Tria: La religia spirito
* Parto Kvara: Apotegmoj kaj interludoj
* Parto Kvina: La natura historio de moraloj
* Parto Sesa: Ni fakuloj
* Parto Sepa: Niaj virtoj
* Parto Oka: Homoj kaj landoj
* Parto Naŭa: Kio estas nobla?


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746012
* GND: 4211811-6
* VIAF: 187298021
* BNF: 119994182
* BNE: XX2108230
 |
**Torrecilla del Pinar** [toreZIlja delpiNAR] estas municipo en la nordo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Pinares* (Pinartero) en la nordo de la provinco. La loknomo *Torrecilla del Pinar* estas etimologie komprenebla kiel Tureto de la Pinaro.

Torrecilla del Pinar en la provinco Segovio.
Torrecilla del Pinar.
Vinkeloj.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19,61 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 174 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 150 el 1991. 

Ĝi distas 57 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Fuentepiñel, Fuente el Olmo de Fuentidueña, Cozuelos de Fuentidueña, Adrados kaj Fuentidueña. Trapasas la loĝlokon la provinca ŝoseo SG-V-2136 kiu konektas kun Fuente el Olmo de Fuentidueña oriente kaj Lastras de Cuéllar kaj Hontalvilla sudokcidente.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas vinkeloj, la preĝejo kaj la ermitejo de la Virgulino de la Pinaro.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766954
 |
"Man is but a worm" (homo estas nur vermo) karikaturo publikigita en *Punch* fine de 1881.
***The Formation of Vegetable Mould through the Action of Worms, with Observations on their Habits*** (La formado de vegetala grundo pere de la agado de vermoj, foje mallongigita al *Worms*, vermoj) estas libro de 1881 de Charles Darwin pri tervermoj. Ĝi estis lia lasta scienca libro, kaj estis publikigita tuj antaŭ lia morto. Esplorante la konduton kaj ekologion de tervemoj, ĝi pluigis la temon oftan tra lia verkaro, ke laŭgradaj ŝanĝoj dum longaj tempoperiodoj povas konduki al grandaj kaj foje surprizaj konsekvencoj. Ĝi estis la unua grava verko pri bioturbado de la grundo, kvankam tiu termino ne estis uzata de Darwin (ĝi aperis por la unua fojo en prigrunda kaj geomorfa literaturo unu jarcenton poste).

Notoj
-----

1. ↑   (Januaro 1882) "Review of *The Formation of Vegetable Mould, through the action of Worms, with observations on their Habits*", *The Quarterly Review* **153**, p. 179–202.

* The Formation of Vegetable Mould through the Action of Worms en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio The Formation of Vegetable Mould through the Action of Worms en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 644879
 |
**Gusztáv Báger** [gustAv], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Báger Gusztáv** estis hungara ekonomikisto, altlerneja instruisto, poeto.

Gusztáv Báger
Gusztáv Báger naskiĝis la  12-an de septembro 1938(nun 1938-09-12) en Csörötnek.

Biografio
---------

Gusztáv Báger akiris ekonomikistan diplomon en Universitato Károly Marx en 1961. Post la diplomo li estis asistanto en la universitato, inter 1965-1975 li laboris en instituto, poste li revenis al la universitato jam kiel docento. Inter 1981-1990 li havis postenon en ŝtata oficejo, poste en pluraj bankoj. Inter 2000-2011 li instruis en Altlernejo de Szolnok, ekde 2003 ankaŭ en Katolika Universitato Péter Pázmány. Li kandidatiĝis (CSc) en 1971 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en 2000. Li estis ankaŭ konata poeto kaj li ricevis premiojn en 2007 kaj 2012.

Ekonomiaj kontribuoj
--------------------

* *Gazdasági kormányzás* (kun Péter Ákos Bod, 2008)
* *Magyarország integrációja a nemzetközi pénzügyi intézményekbe* (2011)
* *Korrupció* (2012)

Elektitaj literaturaj kontribuoj
--------------------------------

* *Örök párbeszéd* (1996)
* *A tükör éle* (2005)
* *Edzésterv. Új versek* (novaj poemoj, 2014)
* *Napharang* (2018)

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografieto hungare kun foto
* biografio hungare
* intervjuo kaj biografieto hungare kun fotoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 845249
 |


* Portalo pri Biografio
**Torrecilla del Monte** [toreZIlja delMONte] estas la nomo de vilaĝo kaj municipo, apartenanta al la jurisdikcio de Lermo, distrikto Arlanza, provinco Burgoso, Kastilio la Malnova, hodiaŭ regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi havas areon de 14,93 km² kun 73 loĝantoj (2021). La loknomo *Torrecilla del Monte* estas komprenebla kiel *Tureto de la Monto*.

Geografia situo
---------------

Norda Aŭtoŝoseo  de Madrido al Iruno.

Ĝi limas norde kun Madrigalejo del Monte kaj Madrigal del Monte, oriente kun Lerma, sude kun Santa Inés, sudkcidente kun Villalmanzo kaj okcidente kun Villamayor de los Montes.

Demografio
----------

Demografia evoluo| 1991 |  | 1996 |  | 2001 |  | 2004 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 84 |  | 77 |  | 72 |  | 88 |

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. La loknomo kiel turo indikas ties defenda celo en la epoko de reloĝado.

Tradiciaj enspezofontoj estis kultivo de cerealoj, vitoj kaj sunfloroj; dum por brutobredado ĉefis ŝafoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269253
* VIAF: 316735676
 |
**Transdoneado** (ruse *Задонщина*), t.e. rakonto pri la granda batalo de Kulikovo okazinta *Trans-Done* (trans la rivero Dono, ruse *За Доном*) la 8-an de septembro de la jaro 1380a, estas grava verko de la malnovrusa literaturo.

Ĝi estas speciale interesa pro tio, ke ĝi estas adaptaĵo de la Parolo pri la militiro Igora, kiu lasta atingis nin en unu sola manuskripto (cetere, pereinta dum la Franca invado en Rusion) — dum de la Transdoneado konserviĝis konsiderinde multaj kopioj. Tial Transdoneado estas grava fonto por studoj de la *Parolo* (kaj cetere, ĝi krome posedas sian propran valoron literaturan).

La plena titolo de la verko estas «Transdoneado: Parolo pri ĉefprinco Demetrio Ivanido kaj pri lia kuzo princo Vladimiro Andreido, kiel venkis ili sian malamikon hordestron Mamajo» (ruse: «Задонщина: Слово о великом князе Дмитрее Ивановиче и о брате его князе Владимере Андрѣевиче, яко побѣдили супостата своего царя Мамая»). Ĝin esperantigis Sergio Pokrovskij.

Referenco
---------

1. ↑  Transdoneado. Paralelaj tekstoj malnovrusa kaj esperanta.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 387261
* NKC: unn2014836755
 |
**Torreiglesias** [toreiGLEsjas] estas municipo en la centro de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la administracia dividaĵo *Partido Judicial de Segovia* (jurisdikcia partio de Segovio) en la sudoriento de la provinco. La loknomo *Torreiglesias* estas etimologie komprenebla kiel Turo(j) de Preĝejo(j). Tiukadre aperas du preĝejturoj en la blazono sur blua fono.

Torreiglesias en la provinco Segovio.
Torreiglesias.
Preĝejo de *Nuestra Señora de la Asunción*, Torreiglesias.
Losana de Pirón.
Preĝejo de *Nuestra Señora de la Asunción*, Losana de Pirón.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 55,08 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 261 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 150 nur el la jaro 2000. 

La municipo estas formata de jenaj loĝlokoj:

* Losana de Pirón, municipo sendependa ĝis 1970, submunicipiĝinta en 1986.​
* Otones de Benjumea, municipo sendependa ĝis 1972.
* Torreiglesias (municipa ĉefurbo).

Ĝi distas 28 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Escalona del Prado, Sauquillo de Cabezas, Turégano, Escobar de Polendos, Cabañas de Polendos, Adrada de Pirón, Brieva kaj Pelayos del Arroyo. Ĝi estas proksime de la Sierra de Guadarrama..

Historio
--------

Estas restaĵoj de antaŭromia epokoj nome de Neolitiko en la Cueva de la Vaquera, aŭ Fuente Dura. (41°5′8″N 4°3′31.5″O) en Losana de Pirón proksime al la rivero Pirón kaj al la rivero Viejo.​ 

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun gastigado, konstruado kaj piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767379
* VIAF: 9146153093705252406
* BNF: 15043511f
 |
La **Transkaŭkaza Soveta Federacia Socialisma Respubliko** (ruse Закавказская Советская Федеративная Социалистическая Республика, ЗСФСР) estis soveta respubliko je mallonga ekzistado (1922–1936) aprobita en la 1-a kunveno de komunistaj partioj de Azerbajĝano, Armenio kaj Kartvelio en februaro en 1922 kiuj estis tradicie konataj kiel la *transkaŭkazaj respublikoj* en Sovetio. La ĉefurbo de la respubliko estis Tbiliso en Kartvelio.
La originoj de la respubliko troviĝas en la disiĝo de la Rusa Imperio en 1917, dum la Rusa Revolucio, kiam la provincoj de Kaŭkazio apartiĝis kaj kreis sian propran federacian ŝtaton, nomata Transkaŭkaza Federacia Demokratia Respubliko. La malsamaj naciaj interesoj en la milito kontraŭ Turkio disigis la respublikon post duonjaro de la fondiĝo en aprilo 1918.

En la sekvaj jaroj la tri respublikoj suferis enlandajn militojn kaj la intervenon en la konfliktoj far la Ruĝa Armeo kaj ili fariĝis altrude sovetaj respublikoj. En decembro 1922, la tuta teritorio estis arigata kiel respubliko. En 1936, la respubliko estis disigita, la tri landoj fariĝis la SSR de Kartvelio, la SSR de Armenio kaj la SSR de Azerbajĝano.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Kaŭkazio |
**Torrelobatón** [torelobaTON] estas municipo en la okcidento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Montes Torozos* en la centrokcidento de la provinco. *Torrelobatón* estas etimologie komprenebla kiel *Turo de la Lupidego*. Pro tio aperas du lupoj katenitaj al turo en la blazono.

Torrelobatón en la provinco Valadolido.
La *Montoj Torozos* de la provinco Valadolido, flave, okcidente.
La kastelo.
La kastelo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 66,5 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 390 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 30 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝia municipa teritorio estas trapasata de la rivero Hornija.

Historio
--------

Estas sugestoj de loĝado de Ferepoko kaj romianoj. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. 

Dum la Milito de la Komunumoj de Kastilio post la malvenko suferita de la komunumanoj en la batalo de Tordesillas, la komunumestro Padilla deziris atingi rapidan venkon por plialtigi la moralon kaj de la truparo kaj de la komunuma movado. Tiucele oni decidis kapti la urbon Torrelobatón kaj ties kastelon. La 21an de Februaro 1521 ekis sieĝo kaj kvar tagojn poste la komunumanoj sukcesis eniri en la urbon kaj rabadis ĝin escepte la preĝejojn. La kastelo plue rezistis, sed antaŭ minaco pendumi ĉiujn loĝantojn okaze de nekapitulaco, la rezistantoj kapitulacis, post interkonsento pri konservo de la duono de la havaĵoj kiuj estus en la kastelo. Torrelobatón estis la lasta loko tra kiuj pasis la komunumaoj antaŭ eliri cele al Toro la 23an de Aprilo 1521, sed la imperia armeo atingis ilin ĉe Villalar, okazis la batalo de Villalar, kaj finfine venkis Karolo. En la aktualo, en la Kastelo de Torrelobatón estas Muzeo por Interpretado de la Komunuma Movado. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj: tritiko, sekalo) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado, festoj).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la Kastelo de Torrelobatón: nune *Centro de Interpretación del Movimiento Comunero*, la murego, la preĝejo de Sankta Maria, la preĝejo de Sankta Petro, la Ermitejo de Kristo de la Angoroj, fontoj kaj por gastigi vizitantojn kaj ripozantojn estas tri domoj por rura turismo. 

La kastelo de Torrelobatón aperas en la filmo *El Cid* (1961), reĝisorita de la usona Anthony Mann kun aktorado en ĉefroloj de Charlton Heston kaj Sophia Loren. En la filmado partoprenis 350 lokanoj kiel figurantoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764640
 |
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

**Transkonduko**, angle **Bridge** (‹ponto›), en muziko estas la liga parto inter du temoj. Ĝi troviĝas en klasika muziko, ĵazo, populara muziko kaj rokmuziko.

Superrigardo
------------

En klasikismaj sonatoj, simfonioj kaj konĉertoj transkonduko estas la liga parto inter du temoj. Ili ofte transkondukas de unu tonalo en alian: en maĵoro dekde la elirtonalo al la maĵortonalo sur ties kvina ŝtupo, en minoro ekde la la elirtonalo en la paralelan maĵortonalon sur ties tria ŝtupo.

Ĵaza normkanto havas la kantoformon A-A-B-A; la parto B, forlasanta la bazan tonalon, nomiĝas transkonduko. Rilate la proporcioj ĉi tiu strukturo ofte varias: La bosanova kanto *Garota de Ipanema* ja havas la kutiman 8-taktan parton A, sed 16-taktan, varie modulantan transkondukon („Ah! porqué estou tão sozinho …").

Ankaŭ multaj popularmuzikaĵoj havas A-A-B-A-formon. ekzemple la kanto *Yesterday* de Lennon kaj McCartney havas 7-taktan parton A kaj 8-taktan transkondukon („Why she had to go I don’t know …").

Referencoj
----------

1. ↑  Hans Heinrich Eggebrecht (Hg.): *Riemann-Musiklexikon. Sachteil*. Mainz 1967. Artikel „Chorus".
2. ↑  Axel Jungbluth: *Jazz-Harmonielehre. Funktionsharmonik und Modalität*. Mainz 1981. S. 45.