Robert Louis "**Bob**" **FOSSE** (la 23-an‏ junio 1927 - la 23-an de septembro 1987) estis usona aktoro, dancisto, koreografo, teatro- kaj kinoreĝisoro, dramisto kaj scenaristo. Li kreis serion de sukcesaj muzikaloj (*Sweet Charity*, *Ĉikago*, *Pippin* kaj pli), kaj senprecedence gajnis ok premiojn Tony same kiel la Akademian Premion por reĝisorado de la filmo *Cabaret*, kaj estis nomumita kvar pliajn fojojn por la premio.

Vivo
----

Fosse estis naskita en Ĉikago, Ilinojso, la dua plej juna de ses gefratoj. Li ligis kun juna dancisto nomita Charles Grass kaj komencis kunlaboron kun li nomitan *The Riff Brothers*, moviĝante inter malsamaj teatroj ĉirkaŭ Ĉikago. Post estado redaktita en la armeon, Fosse partoprenis la spektaklon *Hard Situation*, kiu turneis la armeajn kaj marameajn bazojn en la Pacifiko. Li translokiĝis al Novjorko kun la ambicio estila nova Fred Astaire. Lia agado kun lia unua edzino, la dancisto Mary Ann Niles (1923-1987), en *Call Me Mister* kaptis la atenton de Dean Martin kaj Jerry Lewis. Fosse kaj Niles estis ordinaruloj en la radiospektaklo *Parade of Hits* dum la 1950-1951 sezono, en kiu tempo Martin kaj Lewis observis ilin prexenti en novjorka hotelo kaj aranĝis ke ili aperus en la televidspektaklo *Colgate Comedy Hour*. Fosse subskribis kontrakton kun MGM en 1953. Liaj fruaj ekrankreditaĵoj inkludis *The Dobby Gillis Novels*, *Give The Girl A Break*, kaj *Kiss Me Kate*. Fosse eĉ komponis la koregrafion en mallonga segmento en *Kiss Me Kate*, tiel kaptante la atenton de la produktantoj sur Broadway .

Kariero
-------

Kvankam lia aktora kariero en filmoj ŝanceliĝis, Fosse ne estis interesita pri ŝanĝo de Holivudo al la teatro. En 1954 li fine faris la paŝon kaj kreis la koregrafion por sia unua muzikalo, *The Pajama Game* kaj post tio ankaŭ por *Damn Yankees*, ambaŭ de dramisto-reĝisoro George Abbott. En lia laboro priDamn Yankeesli renkontis la altiĝantan ruĝharan stelon Gavin Verdon, kun kiu li geedziĝis en 1960. Por tiu spektaklo, Verdon gajnis ŝian unuan Tony Award por Plej bona Aktorino. En 1957, Fosse koreograferis la muzikalon New Girl in Town, ankaŭ reĝisorita fare de Abbott, kaj Vardon gajnis alian Tony. En la sama jaro, li ankaŭ kreis la koregrafion por la filmversio de *The Pajama Game* ĉefrolita Doris Day. En 1960 li funkciis por la unua fojo kiel la direktoro kaj koreografo de muzikalo nomitaRuĝharulo".

La muzikalo *RedHead* donis al Vardon ŝian trian Tony por Plej bona Aktorino. La spektaklo ankaŭ gajnis la Tony por Best Musical kaj Fosse prenis hejme la premion por Plej bona Koregrafio. Fosse denove kunlaboris kun Verdon kiel direktoro kaj koreografo en *Sweet Charity* same kiel en *Ĉikago*. Li gajnis la Tony for Best Direction of a Musical en 1973 kun Pippin. Fosse ankaŭ estas memorita por prezentado de kanto kaj pluraj dancoj en la filmversio de *La Eta Princo* en 1974.

Fosse estis noviga koreografo kaj registris multajn atingojn en sia vivo. En Damn Yankees, li estis inspirita fare dela ĉefpastro de teatra ĵazdanco", Jack Cole , kaj ankaŭ estis influita fare de Jerome Robbins. En la reĝisorado kaj koregrafio de *RedHead*, li uzis unu el la unuaj serioj de baletdancoj en la programo por enhavi kvin malsamajn dancstilojn: ĵazdanco, kankano, flamenko, marŝo kaj la malnova angla varieteostilo. Li uzis la ideon de subteksto kaj donis al siaj dancistoj ion por pensi dum la danco. Li ankaŭ komencis la tendencon de lumigado kiu kontribuas al la laboro kaj kiu direktas la atenton de la spektantaro al certaj aferoj.

La stilo de Fosse inkludis la uzon de turnado de genuoj, turnado al la flankoj, ruliĝantaj ŝultroj, uzante gantojn kaj ĵazmanojn. Kun Fred Astaire kiel modelo por influo, li uzis teatrorekvizitojn kiel cilindrajn ĉapelojn, promenbastonojn kaj seĝojn. La ampleksa uzo de lia varmarko, ĉapeloj, estis influita, laŭ kinisto Martin Gottfried, per lia memkonscio: Lia kalveco estis la kialo li portis ĉapelojn, kaj estis sendube la kialo de metado de ĉapeloj sur liajn dancistojn. Kelkaj el liaj plej popularaj dancoj inkluzivas *Steam Heat* de La Piĵamo-Ludo kaj *Big Spender* de *Sweet Charity*. La sceno *Rich Man's Frug* en *Sweet Charity* estas alia ekzemplo de lia speciala stilo.

En lia filmo *All That Jazz*, Fosse havis la du virinojn kiuj eternigus lian heredaĵon, Gwynn Verdon kaj Ann Reinking. Ambaŭ respondecos pri konservado de lia unika koregrafio dum lia vivo kaj post lia morto. Reinking ludis la rolon de Roxie Hart en la sukcesa Novjorka reanimado de la muzikalo *Ĉikago* en 1996. Ŝi koreograferisBob Fosse stylepor tiu produktado, kiu funkciis dum multaj jaroj sur Broadway. En 1999, Verdon funkciis kiel arta konsultisto por senintriga Rabio- spektaklo nomita Posy, kiu estis dizajnita por ekspozicii ekzemplojn deklasika Posy-koregrafio". La spektaklo gajnis la Tony Award por Best Musical. Multmaniere, Fosse estas nerekte respondeca, per la unika koregrafio, kiun li kreis, pri la karieroj de multaj dancistoj tra la mondo .

Fosse reĝisoris kvin plenlongajn filmojn. La unua filmo kiun li reĝisoris,Sweet Charityde 1969 ĉefrola Shirley MacLaine, estas adapto de la muzikalo de Broadway, kiun li filmis en Manhatano. Lia dua filmo, *Cabaret*, gajnis ok Oskarojn, inkluzive de Plej bona Direktoro por Fosse (li venkis Francis Ford Coppola kun The Godfather). La filmo estis filmita ĉe la loko de la intrigo, Berlino, kaj ankaŭ gajnis al Liza Minnelli kaj Joel Grey Oskaron por iliaj roloj.

Lia venonta filmo, *Lenny* de 1974, estis biografio de komikulo Lenny Bruce ĉefrola Dustin Hoffman. La filmo estis nomumita por Oskaro por Plej bona Filmo kaj Plej bona Direktoro. Ĝuste kiam li gajnis Oskaron por *Kabaredo*, Tony por *Pippin*, kaj Premio Emmy por reĝisorado de la televidekspozicio de Liza Minnelli, Fosse komencis suferi de sanproblemoj kaj spertis malferman koroperacion. En 1979 li verkis kaj reĝisoris duonaŭtobiografian filmon *All This Jazz*, kiu prezentis la vivon de koreografo kaj reĝisoro-koreografo kaj drogulo kiu estas inter venko kaj fiasko. *All That Jazz* gajnis kvar Akademiajn Premiojn kaj gajnis al li sian trian Oskaran nomumon por Plej bona Direktoro. Li ankaŭ gajnis la Oran Palmon ĉe la 1980-datita Festivalo de Cannes.

Lia lasta filmo, *80 Stars* de 1983 estis kontestata biograffilmo pri Playboy-knabino kaj aktorino Dorothy Stratton kiu estis murdita fare de ŝia edzo. La filmo estis nomumita por pluraj premioj kaj montrita ekster konkurado ĉe la Berlina Filmfestivalo.

Referencoj
----------

1. ↑  Choreographer and Director Bob Fosse Dies, Los Angeles Times, September 24, 1987
2. ↑  Bob Fosse biography pbs.org.
3. 1 2  Gottfried, Martin (1998). "All His Jazz: The Life and Death of Bob Fosse". Da Capo Press. pp. 49, 65, 81, 85, 104, 116, 124–125, 130, 139.
4. ↑  Cutcher, Jenai (2005). "Bob Fosse, The Rosen Publishing Group" pp.21, 27
5. ↑  Bob Fossi, MTV

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bob Fosse ĉe Internet Broadway Database (angle)
* Bob Fosse ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Arkiva videofilmo de Ann Reinking kaj Gary Chryst elfaranta en Bob Fosse *Big Noise from Winnetka* en 1987 ĉe la Jacob's Pillow Dance Festival.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820284
* GND: 118943960
* LCCN: n86138329
* VIAF: 12445328
* ISNI: 0000 0001 0870 8837
* LIBRIS: 285848
* SUDOC: 035220627
* BNF: 131749955
* ULAN: 500335163
* MBA: b7614501-0eb3-4ab2-ba63-289631f9c83f
* BIBSYS: 90520447
* NKC: pna2008424716
* BNE: XX1621879
 |