recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
En analitiko, **koŝia vico** estas vico, kies eroj *proksimiĝas* kiam la plu kaj plu sekvaj eroj de la vico estas konsiderataj. Alivorte, per preno de finia numero de eroj de la starto de la vico oni povas fari la distancon inter ĉiu paro da ceteraj eroj ajne malgranda.

Koŝiaj vicoj postulas la nocion de distanco; tial, ili povas nur esti difinitaj en metrika spaco. Ĝeneraligoj al pli abstraktaj uniformaj spacoj ekzistas en la formo de koŝia filtrilo kaj koŝia reto.

Ili estas interesaj ĉar en kompleta metrika spaco, ĉiuj tiaj vicoj konverĝas al limigo, kaj oni povas provi la koŝiecon sen scio de la valoro de la limigo (se ĝi ekzistas), en kontrasto al la difino de konverĝo.

Difino
------

En metrika spaco (*M*, *d*), vico

{\displaystyle x\_{0},x\_{1},x\_{2},x\_{3},\ldots }
estas **koŝia**, se por ĉiu pozitiva reelo {\displaystyle \epsilon >0}, ekzistas pozitiva entjero *N* tia ke por ĉiuj entjeroj *m*,*n* tiaj ke por ĉiuj ajn *m > N*, *n > N*, la distanco

{\displaystyle d(x\_{m},x\_{n})}
estas malpli granda ol {\displaystyle \epsilon }. Malglate parolante, la eroj de la vico estas pli kaj pli proksimaj kune kvazaŭ la vico devi havi limigon en *M*. Tamen, la limigo povas ne ekzisti. Metrika spaco *X* en kiu ĉiu koŝia vico havas limigon en *X* estas nomata kiel **kompleta metrika spaco**.

### Koŝia vico de reeloj

La spaco de reeloj {\displaystyle \mathbb {R} } estas metrika spaco. En tiu spaco, do, vico de reeloj {\displaystyle (x\_{0},x\_{1},x\_{2},\dotsc )} estas **koŝia** se, por ĉiu pozitia reelo {\displaystyle \epsilon >0}, ekzistas pozitiva entjero *N* tia ke, se {\displaystyle m\geq n>N}, do {\displaystyle |x\_{m}-x\_{n}|<\epsilon }, kie la vertikalaj strekoj estas la absoluta valoro.

Propraĵoj
---------

Ĉiu konverĝa vico estas koŝia vico. Ĉiu koŝia vico estas barita. Se {\displaystyle f\colon M\rightarrow N} estas unuforme kontinua mapo inter la metrikaj spacoj *M* kaj *N* kaj *(xn)* estas koŝia vico en *M*, tiam {\displaystyle (f(x\_{n}))} estas koŝia vico en *N*. Se {\displaystyle (x\_{n})} kaj {\displaystyle (y\_{n})} estas du koŝiaj vicoj en la spaco de racionalaj reelaj aŭ kompleksaj nombroj, tiam la vicoj de sumoj {\displaystyle (x\_{n}+y\_{n})} kaj produtoj {\displaystyle (x\_{n}y\_{n})} estas koŝiaj vicoj.

Ekzemplo
--------

Jen du ekzemploj de koŝiaj vicoj (sen limeso) en la metrika spaco de racionalaj nombroj.

* La vico difinita per *x0 = 1*, *xn+1* = (*xn* + 2/*xn*)/2 konsistas de racionalaj nombroj (1, 3/2, 17/12,...), kio estas klara de la difino; ĝi estas vico al la neracionala nombro kvadrata radiko de du.
* La valoroj de la eksponenta funkcio *ex*, sinuso *sin(x)* kaj kosinuso *cos(x)*, estas malracionalaj por ĉiuj racionalaj *x≠0*, sed ĉiu el ili estas difinita kiel limigo de racionala vico kiu estas vico de partaj sumoj de la serio de Taylor.

Historio
--------

La koncepto de la koŝia vico nomiĝas laŭ Augustin Louis Cauchy (Esperante Aŭgusteno Koŝio).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Cauchy sequence* en MathWorld.
***Quicksilver Messenger Service*** (foje mallongigita kiel simple **Quicksilver**) estas usona psikedela rokmuzikgrupo formita en 1965 en San-Francisko. La bando atingis grandan popularecon en la areo de la Golfeto de San-Francisko kaj pro ĝiaj registradoj. Ili estis parto de la nova ondo de album-orientitaj grupoj, atingante renomon kaj popularecon malgraŭ preskaŭ kompleta manko de sukceso kun la unuopaĵoj (krom "Fresh Air", kiu atingis numeron 49 en 1970). Kvankam ne tiel komerce sukcesa kiel samtempuloj Jefferson Airplane kaj la Grateful Dead, Quicksilver estis integra parto de la komencoj de ilia ĝenro. Kun iliaj ĵazaj kaj klasikaj influoj kaj forta popola fono, la grupo provis krei individuan, novigan sonon. Muzika historiisto Colin Larkin skribis: "El ĉiuj muzikbandoj, kiuj eliris el la areo de San-Francisko dum la malfruaj 1960-aj jaroj, Quicksilver tipigis plej multajn stilojn, sintenon kaj sonon de tiu epoko."

* Kategorio Quicksilver Messenger Service en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 640774
* LCCN: n91073134
* VIAF: 152667504
* ISNI: 0000 0001 2187 4119
* MBA: cbb5f92c-b4a3-4804-b57d-e14d2c0f95f5
* BIBSYS: 4023604
 |
**Szilvia Vetter** [silvia veter], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vetter Szilvia** estas hungara juristo, altlerneja instruisto, proparolanto. Ŝia pseŭdonimo estis *A. I. Willis*.

Szilvia Vetter naskiĝis la 6-an de aŭgusto 1983 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Szilvia Vetter maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 2002, poste ŝi akiris diplomojn en Komunikada Altlernejo de Budapeŝto (2007) kaj Scienca Universitato Loránd Eötvös (2010). Post la diplomoj li estis proparolanto en ministerio, pli poste en aliaj lokoj. Ekde 2016 li instruais en veterinara universitato. En 2020 ŝi doktoriĝis (Ph.D.) en Universitato Reĝo Sankta Stefano. Ŝia laboro fokusiĝas al protekto de bestoj. Ŝi ricevis proparolantan premion en 2020. Ŝi naskis en la 2010-aj jaroj.

Elektitaj libroj
----------------

* *Victoria* (romano, 2018)
* *Anya! Ugye, megtarthatom?* (2020)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2020-11-28 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 710022
 |
**Éva Kun,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kun Éva** estas hungara ceramikisto.

Éva Kun naskiĝis la 13-an de oktobro 1948 en Mezőtúr.

Biografio
---------

Éva Kun lernis argiladon en kooperativo en sia naskiĝurbo (1968-1970), poste ŝi akiris diplomon en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto en 1975. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Árpád Csekovszky, György Jánossy (arkitekto), József Litkei kaj Imre Schrammel. Post siaj studoj ŝi laboris en propra ateliero, krome ŝi multe lernis de Mária Kresz, János Probstner, Kinga Szabó (ceramikisto) kaj Mária Geszler. Kelkfoje ŝi havis stipendion en ceramika studio de Kecskemét. Ekde la 1990-aj jaroj ŝi uzis la raku-teknikon. Ŝi ricevis premiojn inter 1970-1995.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Hajdúszoboszló (1977, 1981)
* Munkeno (1982)
* Budapeŝto (1988, 1993)
* Gödöllő (1996)

Elektitaj grupaj ekspozicioj
----------------------------

* Siklós (1969, 1970)
* Budapeŝto (1970, 1975, 1995, 1998)
* Arthalo Budapeŝto (1980, 1984-1989)
* Pécs (1980-1996)
* Gödöllő (1982, 1994, 1998)
* Zagrebo (1984-1993)
* Parizo (1985)
* Munkeno (1985-1992)
* Keszthely (1997)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Anna Schéffer

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2020-03-20 per la retarkivo Wayback Machine
*

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 695148
 |
**Stanisław Rzewuski** blazono *Krzywda* (naskiĝis la 24-an de junio 1806 en Vieno, mortis la 2-an de julio 1831 en Krakovo) – esploristo de literaturo kaj filologo, historiisto de filozofio kaj filozofo, historiisto pri militistiko.

Vivo
----

Filo de orientalisto Wacław Seweryn Rzewuski kaj Aleksandra Franciszka el Lubomirski-familio, artistino kaj verkistino. Pli aĝa frato de Leons (Leono). Infanecon pasigis en Vieno kaj Opole Lubelskie. Unue lernis en Vieno, kaj poste kun la frato studis en universitato de Parizo, kie en 1824 akiris doktorecon pri filozofio. Al Pollando revenis tra Germanio, Aŭstrio kaj Ĉeĥio. En Varsovio frekventis al tiea Aplika Lernejo de Artilerio kaj Inĝenierio. En 1827 ricevis gradon de subleŭtenanto en restadanta en Grójec la unua malpeza kompanio de infanteria artilerio de Pola Reĝlando. Pro pli frua pneŭmonio, estis plurfoje feriigata kaj forveturis kuraccele al sanigaj akvoj.

En 1828 nuptis Józefa Walicka. En 1829 estis enoficigita al Arsenalo kaj ekloĝis en Varsovio. Mortis apenaŭ en la aĝo de 25 jaroj.

Kreado
------

Li verkis interalie *De la poésie lyrique et en particulier de Jean Kochanowski, lyrique polonais. (ThsLe pour le doctorat Ls lettres)* (Parizo 1824) kaj gravan disertaĵon *Myśli o zastosowaniu fizjologii do historii, mianowicie polskiej* (Penso pri apliko de fiziologio al historio, nome la pola; 1830).

Bibliografio
------------

* Biografia w Internetowym PSB Arkivigite je 2016-10-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Volumo 6, parto 1: *Oświecenie* (Klerismo), en: *Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut* (Bibliografio de Pola Literaturo), PIW, Varsovio 1970, p. 137.

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614322
* GND: 115631453
* VIAF: 40112416
* SUDOC: 197705987
 |
**Hestur** (alinome *Hestoy*, dane Hestø) estas insulo sur Ferooj. Ĝia nomo signifas en la feroa lingvo *ĉevalo*.

Geografio
---------

Hestur
La insulo havas la areon de 5,90 km², situas okcidente de Streymoy kaj sude de Koltur. Ĝia orienta parto estas kruta montoflanko, konvenas per ŝipa alproksimiĝo nur ĉe vilaĝo Hestur. La okcidentan bordon formas krutaj rokmuroj, kiuj donas hejmon por multaj birdospecioj. El ĝiaj, pintaj, pinglosimilaj rokoj famas la *Álvastakkur*. Sub la birdorokoj troviĝas kavernoj, kiuj kelkfoje estas uzataj por koncertoj. Sur plej suda punkto de la insulo troviĝas lumturo.

Sur la insulo troviĝas kvar montoj: Nakkur (296 m), Múlin (421 m), Eggjarók (421 m) kaj Álvastakkur (125 m). La supro de la insulo estas relative plata areo kun kvar etaj, pitoreskaj lagetoj, el kiuj la plej granda estas *Fagradalsvatn*, alia estas *Hálsvatn*.

Historio
--------

Hestur estas loĝata jam ekde la vikinga epoko, ĝia plej malnova setlejo estis la nun jam ne plu loĝata Hælur sur suda parto de la insulo, kie estis pli favoraj kondiĉoj por la agrikulturo, sed la loĝantoj ne povis fiŝkaptado, tiel ili translokiĝis al la orienta bordo de la insulo.

Populacio
---------

La sola loĝata setlejo de la insulo estas Hestur, kun 35-40 loĝantoj.

* Hestur en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hestur en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Njagano** (ruse *Нягань*) estas urbo en Ĥanta-Mansa aŭtonoma distrikto - Jugra en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 71139.

La urbo estis fondita en jaro 1976.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1985.

La urbo antaŭe estis nomita Njaĥ (ruse *Нях*) ĝis 1985.

La interurba telefona kodo estas 34672, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 62° 08′ N 65° 23′ O﻿ / ﻿62.133 °N, 65.383 °O﻿ / 62.133; 65.383 (mapo).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 2002 la urbo havis 52,6 mil loĝantojn.

Historio
--------

La urbo estis konstruita por personaro, priservanta apudajn naftominejojn. Lokaj konstruaj organizaĵoj estis tro malfortaj, do en 1975 estis eldonita la komuna ordono de la Centra Komitato de Komunista Partio de Sovetunio kaj la Konsilio de Ministroj de Sovetunio, laŭ kiu apartaj respublikoj iĝis konstruaj aŭspiciantoj de novaj nordaj urboj de Tjumena provinco. Njagano estis prikonstruata de Sverdlovsko kaj Uzbeka SSR. La urbon vizitis ministro pri vojkonstruado de Uzbeka SSR Abduhamil Kajumov, post kio venis miloj da laboristoj kaj aperis pluraj objektoj.

Referencoj
----------

1. ↑   (2002) С. Великопольский, Ю. Переплеткин: *Соратники: Поколение Виктора Муравленко* (ruse), p. 295–296. ISBN = 5-93020-118-2.
2. ↑   (2002) С. Д. Великопольский, Ю. И. Переплеткин: *Сердца трех: Книга воспоминаний о Феликсе Григорьевиче Аржанове, Мидхате Назифулловиче Сафиуллине и Александре Николаевиче Филимонове* (ruse), p. 246. ISBN = 5-93020-135-8.
**József Széll** [jOĵef sEl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Széll József** estis hungara aktoro, teatrestro, altlerneja instruisto.

József Széll  naskiĝis la 17-an de marto 1890 en Felsőrajk, li mortis la 12-an de septembro 1958 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Széll studis komence en Reĝa Universitato de Budapeŝto por esti piarista instruisto, tamen li akiris aktoran diplomon en Aktora Lernejo de la Tutlanda Aktora Societo en 1915. Li batalis dum la 1-a mondmilito, kie li vundiĝis kaj ricevis kelkajn medalojn. Inter 1918 kaj 1924 li apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto). En la sekva jaro li fondis teatreton en Újpest, inter 1926–1929 li estis teatrestro en Óbuda. Jam pli frue ekde 1918 li estis ankaŭ sekretario de la menciita Aktora Lernejo, inter 1933–1935 li estis ties lernejestro, inter 1936-1948 viclernejestro. Li verkis ankaŭ poemojn kaj operetojn.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ferenc Herczeg:
	+ *Ocskay brigadéros* - titolrolo
	+ *Bizánc* - imperiestro Konstantin
	+ *Gyurkovics lányok* - kolonelo Radványi
* Géza Gárdonyi: *A bor* - Baracs Imre
* József Szigeti (aktoro): *Rang és mód* - Bannai Gerő

Lia prezentita opereto
----------------------

* *Hurrá, Amerika*

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
kolona kapitelo el antikva budhisma-helenisma templo de Surĥ Kotal
**Surkh Kotal** (perse سرخکوتل; paŝtune سور کوتل), ankaŭ nomata *Ĉaŝma-i Ŝir* aŭ *Sar-i Ĉaŝma*, estas antikva arkeologia ejo situanta en la suda parto de la regiono de Baktrio, ĉirkaŭ 18 kilometrojn norde de la urbo de Pul-i Ĥomri, la ĉefurbo de la provinco Baglan de Afganio. Ĝi estas la loko de monumentaj konstruoj faritaj dum la epoko de la Kuŝana Imperio. Grandegaj temploj, statuoj de regantoj Kuŝana Imperio kaj la Surĥ-Kotal-surskriboj, kiu malkaŝis parton de la kronologio de fruaj kuŝanaj imperiestroj (ankaŭ nomata Grandaj Kuŝanoj) estis ĉiuj trovitaj tie. La Rabatak-surskribo kiu donas rimarkindajn informojn pri la genealogio de la kuŝana dinastio estis ankaŭ trovitaj en la samnoma vilaĝo Rabatak tuj apud la antikva urbo.

La loko de Surĥ Kotal, elfosita inter 1952 kaj 1966 sub gvido de profesoro *Daniel Schlumberger* de la *Délégation Archéologique Française en Afghanistan*, la delegacio arkeologia francia en Afganio, estas la ĉefa arkeologia loko de la Kuŝana Imperio. Iuj de la lokaj skulptaĵoj estis transportitaj al la Nacia Muzeo de Afganio en Kabulo, la resto de la ejo estis tute prirabita dum la afgana enlanda milito ekde 2001. La plej famaj trovaĵoj de tiu arkeologia ejo estas la Surĥ-Kotal-surskriboj, la statuo de la reĝo Kaniŝka kaj la fajro-altaro. La statuo de la reĝo estis detruita dum la talibana ondo de ikonoklasmo en februaro-marto 2001, sed estis restarigita de francaj konservistoj. La tri trovaĵoj estas nuntempe montrataj en la Nacia Muzeo de Afganio.

Referencoj
----------

1. ↑  [*rompita ligilo*]
Aylesford
**Aylesford** estas vilaĝo de Kent, Anglio, situanta apud rivero Medway ĉirkaŭ tri kilometrojn norde de Maidstone. En 2001, laŭ la tiujara censo, ĝi enhavis ĉirkaŭ 4.550 logantojn.

Proksime al la vilaĝo troveblas restaĵoj de neolitikaj tomboj. Arkeologoj ankaŭ elfosis bronzepokajn glavojn.

Laŭ la anglosaksa kroniko okazis tri bataloj ĉe Aylesford;

* en 455 la anglosaksa Hengist mortis batalante kontraŭ la kelta ĉefo Vortigern
* en 893 Alfredo la granda venkis vikingan armeon
* en 1016 Edmundo Ironside venkis vikingojn

Kapelo de la monaĥejo de Aylesford
En 1240 fondiĝis karmela monaĥejo kiu aboliciiĝis en 1536, kiam Henriko la 8-a donis la monaĥejan bienon al la poeto kaj diplomato Thomas Wyatt.

Dum la 1670-a jardeko la tiama posedanto konstruis domegon sur la antaŭa monaĥeja bieno: ĝi detruiĝis pro incendio dum la 1930-a jardeko.

En 1949 karmelanoj reakiris la lokon kaj restaŭris la domegon.

* Aylesford en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Aylesford en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**József Sáfrány** [jOĵef ŝAfrAnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sáfrány József** estis hungara kameraisto, reĝisoro, scenaristo.

József Sáfrány naskiĝis la 20-an de julio 1952 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Sáfrány maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1970, poste li studis la metion fotisto, sed li finis ankaŭ hejman kurson pri lumigisto de Hungara Televizio. Ekde 1972 li laboris sen statuso ĉe la Televizio. Inter 1975-1977 li estis soldato. Ekde 1978 li oficiale laboris en la Televizio kiel helporeĝisoro. Li akiris kulturistan diplomon en Pedagogia Altlernejo de Szombathely en 1982, poste li estis televida reĝisoro, kameraisto kaj scenaristo. Ekde 2017 li estis liberprofesiulo. Li ricevis plurajn premiojn inter 1985-2014.

Liaj filmaj reĝisoraĵoj (elekto)
--------------------------------

* *Pénz és taps nélkül* (1999)
* *Az ördögszántotta hegy* (mallonga filmo, 2002) - ankaŭ kameraisto, scenaristo
* *Volt egy hegy: A 'Beremendi rög'* (dokumenta filmo, 2003) - ankaŭ kameraisto
* *Ösz a Görgényben* (mallonga filmo, 2004) - ankaŭ kameraisto, scenaristo
* *Négy évszak a magyar pusztán* (dokumenta filmo, 2016) - ankaŭ scenaristo

Liaj filmoj kiel kameraisto (elekto)
------------------------------------

* *A Tétényi-fennsík sorsa* (dokumenta filmo, 2000)
* *Magyarország madártávlatból* (2008)

Liaj scenarlibroj (elekto)
--------------------------

* *Kőrösi Csoma Sándor nyomában* (1983) - ankaŭ reĝisoro
* *Pásztorének* (2016) - ankaŭ reĝisoro

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungarlingva biografio
* filmoj
* filmoj

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777669
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**Heten** estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Berehove, en municipo de Popovo. La historia slava loknomo estis *Ліпове* [Lipove].

Situo
-----

48° 16′ 34″ N 22° 23′ 0″ O﻿ / ﻿48.27611 °N, 22.38333 °O﻿ / 48.27611; 22.38333 (mapo)Koordinatoj: 48° 16′ 34″ N 22° 23′ 0″ O﻿ / ﻿48.27611 °N, 22.38333 °O﻿ / 48.27611; 22.38333 (mapo)

Heten situas sur ebenaĵo laŭ rojo fine de sakovojo. Popovo troviĝas je 3, Berehove je 21 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1270 laŭ tiama hungara ortografio *"Heytin"*. En 1566 la tataroj detruis la vilaĝon. Estis ankaŭ oftaj inundoj. En 1607 la loĝantaro ŝanĝis sian religion al kalvinana. En 1910 vivis en Hetyen 751 loĝantoj, plejparte hungaroj. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Mezőkaszony, poste al Ĉeĥoslovakio. Hetyen rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Heten apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Nuntempe vivas tie 885 loĝantoj, (867 hungaroj).

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana klasikisma preĝejo de 1793
* ligna sonorilostablo
* apuda arbaro

Fontoj
------

* hungara kaj ukraina paĝoj
* Wikimapia

* Kategorio Heten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Bedő** (bedO) estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en Distrikto Berettyóújfalu.

Blazono de Bedő

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10 km²
* Loĝantaro: 300
* Poŝtkodo: 4128
* Telefonprefikso: 54

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ la hungara-rumana landlimo, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Nagyvárad estas ne tro for. Berettyóújfalu troviĝas je 24, Debrecen je 49, Budapeŝto je 239 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo en 1555. La turkoj faris senhoma la komunumon en 1686, baldaŭ rumanoj refondis ĝin. Komence de la 20-a jarcento oni komputis tie 237 vilaĝanojn en 47 domoj. En 1919 la rumanoj okupis la vilaĝon. En 2002 vivis en Bedő rumanoj (53%), hungaroj (45%).

En Bedő migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

La grekokatolika (ortodoksa) preĝejo konstruiĝis inter 1845-1850, kies turo plialtiĝis en 1889. Apud la vilaĝo estas restaĵo de Remparo de Ĉorso.

* Kategorio Bedő en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Hestrud** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 275 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Ĝi estas trafluata de la rivereto Thure.

Blazono de Hestrud.

Geografio
---------

Hestrud estas unu el la vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ Solre-le-Château. La areo de Solre-le-Château troviĝas tute okcidente de la departemento, proksime al la landlimo kun Belgio kaj en natura regioneto kromnomita "Solrezis", inter la urbetoj Maubeuge kaj Fourmies.

La vilaĝo Hestrud troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe, kaj do cetere situas en alia natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Hestrud etendiĝas sur 6,09 km².

Historio
--------

La unua skribita fonto pri Hestrud datiĝas de 866. La loko tiam nomiĝis «Haistrudis villa» kaj apartenis al la abatejo Lobbes.

Vidindaĵoj
----------

Inter la vidindaj monumentoj de Hestrud estas la preĝejo Saint-Romain de la 16-a jarcento. Cetere ekzistas malgranda muzeo pri dogano kaj landlimoj.

Napoleono la 1-a pasis tra la komunumo la 14-an de junio 1815, kaj tie igis sian ĉevalon trinki en trinkujo ekde tiam konita kiel la "trinkujo de la imperiestro".

Administrado
------------

Hestrud apartenas al la kantono de Solre-le-Château, kies ĉefurbo estas Solre-le-Château. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Bildaro
-------

* KioskoKiosko
* Preĝejo Saint RomainPreĝejo Saint Romain
* MortmonumentoMortmonumento

* Muzeo pri doganoMuzeo pri dogano
* Trinkujo de la imperiestroTrinkujo de la imperiestro
* UrbodomoUrbodomo

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Solre-le-Château

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Retpaĝo pri Hestrud Arkivigite je 2005-01-31 per la retarkivo Wayback Machine
Titolbildo de *Praxis Pietatis Melica,* eldono de 1721.
**Befiehl du deine Wege** [Ordonu viajn vojojn] estas eklezia kanto de Paul Gerhardt. Ĝi aperis unuafoje en 1653 en la kvina eldono de la kantaro de Johann Crüger, *Praxis Pietatis Melica*.

Historio
--------

Pri la ekzaktaj cirkonstancoj de la teksta ekesto neniu estas konata. La ekestotempo estas tiurilate limigebla, ke en 1653en la 5-a eldono de la kantaro de Crügers alvenis 64 novaj tekstoj de Paul Gerhardt kompare kun la 2-a eldono el 1647.

La komencvortoj de la dek du strofoj formas kiel akrostiko la psalmverson Ps 37, 5: „Befiehl dem Herren Dein’ Weg und hoff auf ihn, er wird’s wohl machen" laŭ la germana traduko [eo: Transdonu al la Eternulo vian vojon kaj fidu Lin, kaj Li faros.].

Evangela Kantaro, 1901
Je la unua presaĵo de 1653 en *Praxis Pietatis Melica* de Crüger staras ĉe la teksto de Gerhardt la noto „Mel[odio] *Lobet GOtt unsern HErren*". Tiu ĉi melodio en doria modalo baziĝas parte sur la psalmokanto *Bien-heureŭ est quiconques* de Loys Bourgeois, presita en la *Pseaulmes cinquante de David*, Ĝenevo 1547. Bartholomäus Gesius presis ĝin unuafoje en 1603 en sia kolekto *Enchiridium Etlicher Deutschen und Lateinischen Gesengen* kune kun la teksto *Lobet Gott, unsern Herren*. Georg Philipp Telemann aranĝis en 1730 la kanton kaj ŝanĝis la origine dorian melodion en minoron. Tiuforme la kanto konserviĝis ĝis nun en multaj kantaroj, ekzemple en la Evangela Kantaro kiel numero 361.

La unua duono de la melodio havas egan similecon kun la Pavane *Belle qui tien ma vie* el la *Orchésographie* de Thoinot Arbeau (1588). La tekston oni kantis dumpase de la historio ankaŭ sur aliaj melodioj. Interalie oni submetis ĝin sub la melodion de *Mein G’müt ist mir verwirret* de Hans Leo Haßler (1601), per kiu oni ankaŭ kantas aliajn religiajn tekstojn kiel ekzemple *O Haupt voll Blut und Wunden* de Paul Gerhardt aŭ *Herzlich tut mich verlangen* de Christoph Knoll.

Referencoj
----------

1. 1 2  Johann Crüger: *Praxis Pietatis Melica. Das ist: Übung der Gottseligkeit in Christlichen und trostreichen Gesängen.* Editio V. Runge, Berlino 1653, pj. 610 sj. (Ciferecaj kolektoj de la Bavara Ŝatat Biblioteko.
2. 1 2  Ĥorala melodio *Befiehl du deine Wege* ĉe bach-cantatas.org
3. ↑  Friedrich Blume (eldoninto): *Michael Praetorius. Gesamtausgabe der musikalischen Werke, Band 21: Register.* G. Kallmeyer, 1960, p. 61.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Befiehl du deine Wege en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Moritz Fischer: Prediko pri „Befiehl du deine Wege" (eg 361)[*rompita ligilo*] de la 28-a de januaro 2007
* La prediko de la 4-a de februaro 2007: »Befiehl du deine Wege«
**Marianne Gábor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gábor Marianne** estis hungara pentristo, membro de Itala Arta Akademio (1979). Ŝiaj gepatroj estis Ignác Gábor kaj Izabella Lucia Raiss, ŝiaj geedziĝaj nomvariantoj estis *Rónai Mihály Andrásné* aŭ *Rónai-Gábor Marianne*.

Marianne Gábor  naskiĝis la 26-an de aprilo 1917 en Budapeŝto, ŝi mortis la 23-an de julio 2014 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Marianne Gábor devenis el juda familio. Ŝi lernis pentradon en lernejo de István Szőnyi, poste ŝi akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo en 1941. Ŝia plej grava instruisto estis István Réti. Post siaj studoj ŝi pentradis 2 jarojn en artistkolonio de Zebegény. Komence de la nazia erao ŝi edziniĝis, poste la geedza paro vivis kaŝe. En 1948 ŝi estis jam internacie konata, tamen dum la frua socialismo aŭ stalinismo ŝi estis neglektita. Baldaŭ ŝi studvojaĝis en Aŭstrio, Belgio, Francio, Britio, Sovetunio, ktp. En 1992 ŝi vidviniĝis. Ŝi pentris ĝenrojn, pejzaĝojn, portretojn. Ŝi ricevis hungarajn kaj italajn premiojn inter 1939-2003.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Budapeŝto (1942, 1944, 1947, 1957, 1963, 1966, 1970, 1973, 1977, 1985, 1997)
* Szeged (1958)
* Romo (1964, 1969, 1971)
* Venecio (1972)
* Parizo (1974)
* Berlino (1980)
* Mátészalka (1992)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Budapeŝto (1938, 1942, 1946, 1948, 1967)
* Arthalo Budapeŝto (1957, 1959, 1969, 1984, 1988, 1997)
* Antverpeno (1958)
* Bagdado (1967)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Bohóc
* Falusi látkép (1964)
* Falu mentén

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2022-05-10 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609378
* GND: 174308574
* LCCN: n80074986
* VIAF: 96342252
* ISNI: 0000 0000 7818 8817
* SUDOC: 168529475
* ULAN: 500090661
* RKD: 123462
 |
***Ibis***, subtitole *the International Journal of Avian Science*, estas reviziata scienca gazeto de la British Ornithologists' Union. Temoj traktitaj estas ekzemple ekologio, konservado, kutimaro (etologio), paleontologio, kaj taksonomio de birdoj. La ĉefredaktoro estas Paul F. Donald. La gazeto estas publikigita de Wiley-Blackwell kaj presite kaj rete. Ĝi disponeblas senpage en la reto por institucioj de la disvolviĝanta mondo tra la programo OARE (Online Access to Research in the Environment, reta aliro al priserĉado pri medio).

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de ornitologia gazetoj

Referencoj
----------

1. ↑   Ibis editorial board. Wiley Interscience. Alirita 2010-01-21.
2. ↑   Ibis News. Wiley Interscience. Alirita 2010-11-24.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ibis (gazeto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ibis (gazeto) en Vikifontaro (Universala biblioteko)

* Oficiala retejo  Arkivigite je 2020-02-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Ĉe Twitter IBIS\_journal|IBIS
**Jerome RICHARDSON** (n. 15-an de novembro 1920 en Oakland, Kalifornio; m. 23-an de junio 2000 en Englewood, Nov-Ĵerzejo) estis usona ĵaza saksofonisto kaj flutisto.

Vivo
----

Richardson komencis ludi saksofonon en la aĝo de ok jaroj. Li studis muzikon ĉe la *San Francisco State College* kaj prezentis krome kun muzikistoj kiel Ben Watkins kaj Wilbert Baranco. Dum sia militservo ekde 1942 ĝis 1945 li ludis en dancbando sub Marshall Royal.

La unuaj soloregistraĵoj kun Richardson kiel ĵazflutisto ekestis sub Lionel Hampton, kun kiu li kunlaboris ekde 1949 ĝis 1951. Post tio Richardson direktis propran bandeton, al kiu apartenis i. a. George Morrow, kaj ĝis 1954 li estis membro de la bando de Earl Hines. Li prezentis poste kun Lucky Millinder, Cootie Williams, Oscar Pettiford, Chico Hamilton, Gerry Mulligan kaj Gerald Wilson kaj partoprenis en 1959/60 kiel membro de la bandego de Quincy Jones koncertvojaĝon tra Eŭropo. En la 1960-aj jaroj li evoluis al majstro de la sopransaksofono, muzikis tamen ankaŭ plue kun la baritonsaksofono (ekz. en 1962 je la *Townhall Concert* kaj en 1989 ankaŭ je la albumo *Epitaph* de Charles Mingus). En 1963/64 li kunlaboris je la albumo *The Individualism of Gil Evans*.

Ekde 1969 ĝis 1970 li estis ano de la *Thad Jones/Mel Lewis Orkestro*. Post tio li iris al Holivudo, kie li plejparte laboris kiel studiomuzikisto. En 1984 Quincy Jones dungis lin krom aliaj ĵazgranduloj, por sonregistri kun Frank Sinatra la albumon *L.A. is My Lady*.

Diskoj
------

* *Midnight Oil* (OJC, 1958) kun Hank Jones, Joe Benjamin, Kenny Burrell, Charli Persip
* Quincy Jones: *This Is How I Feel About Jazz* (1956)
* *Jerome Richardson Sextet* (1958)
* *Roamin’ with Richardson* (OJC, 1959) kun Richard Wyands, George Tucker, Charli Persip
* *Going to the Movies* kun Richard Wyands, Les Spann, Grady Tate, Henry Grimes, 1962
* Charles Mingus:*The Black Saint and the Sinner Lady*, *Mingus Mingus Mingus Mingus Mingus*, (Impulse! Records, 1963)
* *Groove Merchant* kun Alan Raph, Warren Smith, Chuck Rainey, Buddy Lucas, Grady Tate, Snooky Young, Joe Newman, Carl Lynch, Eric Gale, 1967
* Frank Sinatra: *L.A. is My Lady* kun Quincy Jones, k. a.
* *Jazz Station Runaway* kun Russell Malone, Lewis Nash, Frank Colon, Dennis Mackrel, George Mraz, Howard Aiden, 1996

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nekrologo sur ttt.jazzhouse.org


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 380602
* GND: 134496787
* LCCN: n83189459
* VIAF: 42026472
* ISNI: 0000 0000 6302 1168
* SUDOC: 06782840X
* BNF: 13898983r
* MBA: 17e2ae06-6200-476c-b904-43ac1e7a092c
* BIBSYS: 1051783
* NKC: xx0246851
* BNE: XX1087915
 |
**Gerald Allan Sohl Sr**. konata per anglalingva karesnomo **"Jerry"** , (1913 -2002) estis usona televida scenaristo kaj sciencfikcia verkisto, kiu verkis por The Twilight Zone (kiel *fantoma verkisto* por Charles Beaumont),  *Alfred Hitchcock Presents* ,  *The Outer Limits* [La Eksteraj Limoj],  *Star Trek* (unufoje uzanta la pseŭdonimon "Nathan Butler"), kaj aliaj spektakloj. Li skribis pli ol dudek romanojn kaj ankaŭ filmetajn skriptojn. Ĝi ankaŭ skribis la nefikciajn verkojn "Underhanded Chess" kaj "Underhanded Bridge" en 1973.

Ĉar Charles Beaumont fariĝis ĉiam pli malsana de cerba malsano nekonata en tiu tempo, eble de la malsano de Pick aŭ tre frua komenco de malsano de Alzheimer, kaj li ne povis skribi, Sohl "fantomskribis" por li tri epizodojn de *The Twilight Zone* [La Krepuska Zono] por li. Ĉi tiuj estis "The New Exhibit" [La Nova Ekspozicio], "Queen of the Nile" [Reĝino de la Nilo] kaj" Living Doll" [Vivanta pupo]. 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 631398
* GND: 1077317727
* LCCN: no00088130
* VIAF: 42048452
* ISNI: 0000 0000 3839 7489
* SUDOC: 179417703
* BNF: 141381132
* NDL: 00457096
* BNE: XX1124869
 |
**Rezső Bognár** [reĵO bognAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bognár Rezső** estis hungara kemiisto, profesoro, membro (korespondanta en 1948, ordinara en 1953) de Hungara Scienca Akademio.

Rezső Bognár  naskiĝis la 7-an de marto 1913 en Hódmezővásárhely. Li mortis la 4-an de februaro 1990 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Rezső Bognár frekventis universitatojn en Szeged kaj Budapeŝto. Post la diplomo li eklaboris samloke en la universitato ĉe Géza Zemplén. En 1950 li translokiĝis al Debrecen, kie li gvidis universitatan kemian instituton kaj li ankaŭ instruis. Li dufoje estis vicrektoro. En 1971 li estis elektita parlamenta deputito. Li okupiĝis precipe pri organika kemio. Li ricevis premiojn Kossuth en 1948 kaj 1962, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Szerves kémia* (Organika kemio), (1941, 1949)
* *Szerves kémiai praktikum* (1952)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero B kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Montmiral** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Drôme, okcitane *Droma*, kaj en la pli vasta regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france *Auvergne-Rhône-Alpes*, okcitane *Auvèrnhe Ròse Aups*). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Valence kaj ekde la fino de marto 2015 al nova kantono Drôme des collines - antaŭe la komunumo apartenis al malnova kantono Romans-sur-Isère-2. 

Fine de 2020 en la komunumo vivis 685 loĝantoj sur areo de 26,69 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 26 loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj Parnans, Saint-Bonnet-de-Valclérieux, Saint-Laurent-d'Onay, Saint-Michel-sur-Savasse, Montagne, Saint-Antoine-l'Abbaye kaj Valherbasse.

Ĝiaj loĝantoj franclingve nomiĝas *montmiralois*.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Drôme

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Montmiral en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (france)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Nové Hrady (kastelo) |

Koordinatoj: 49° 51′ 09″ N 16° 08′ 44″ O﻿ / ﻿49.85250 °N, 16.14556 °O﻿ / 49.85250; 16.14556 (mapo)

**Nové Hrady** estas kastelo en Ĉeĥio, dominaĵo de samnoma vilaĝo en la Regiono Pardubice. Proksime situas urboj Vysoké Mýto kaj Litomyšl. 

La plej elstara ekzemplo de rokoka kastela arkitekturo en Ĉeĥio.

Historio
--------

En la 15-a jarcento surloke staris gotika burgo. Kastelo, en rokoka stilo, stilo de francaj somerlokoj, ĉirkaŭita de rokoka ornama areo, estis konstruita dum la jaroj 1774 ĝis 1777 en la sama loko. Ĝi ofte estas nomata „Ĉeĥa Versailles", aŭ „Malgranda Schönbrunn". Konstruigis ĝin grafo Jean-Antoine Harbuval de Chamaré laŭ projekto de la arkitekto Josefo Jäger. Bazan aspekton de la kastelo instigis kaj konstruadon direktis la grafo mem.

La lasta posedanto de la kastelo antaŭ naciigo estis tekstilfabrikisto Josef Bartoň.

Post la jaro 1989 rekuperis la kastelon genepoj de la lasta posedanto. Ekde la jaro 1997, kiam denove ŝanĝiĝis posedanto, la kastelo estas rekonstruata.

maldekstra

Nuntempo
--------

La konstruaĵo estas kovrita per mansarda tegmento kaj havas riĉe ornamitan fasadon. En la kastelon oni eniras tra vasta halo kun kruc-volboj. Ambaŭ flankaj aloj havas propran ŝtuparon. En la unua etaĝo, super la enirhalo, estas rokoka ĉefsalonego kaj apud ĝi videblas privataj salonoj de la nunaj posedantoj. En la okcidenta alo troviĝas kapelo kun rokoka altaro (1777) de Josef Procházka kaj altara bildo (1778) de Jan Nivelta. Ornamo de la kastelo estas vasta parko en angla stilo kun krucuma vojo.

Utiligo de la kastelo
---------------------

Nuntempe la kastelo estas privata, publike alirebla. En kastelo eblas vidi ekspozicion de meblaro (ekde baroko ĝis kubismo) el kolektoj de la Artmetia muzeo en Prago, bildoj kaj filigranaj artobjektoj. En flankaj aloj de la kastelo troviĝas restoracio, sukeraĵejo kaj malgranda galerio. 
En la proksima grenejo troviĝas la unua ĉeĥa muzeo de bicikloj.
En la ĉeĝa rokoka salonego okazas geedziĝaj ceremonioj kaj eksa kaleŝejo kaj ĉevalejo servas por okazigado de societaj kaj privataj kulturaj aranĝoj.
Al la kastelo apartenas ankaŭ ĉevalstalo kaj bieno por bredado de cervoj kaj damaoj.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Psychrolutes marcidus** |
| --- |
|  |
| Specimeno de Psychrolutes marcidusSpecimeno de *Psychrolutes marcidus* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Aktinopterigoj *Actinopterygii* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | *Scorpaeniformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | *Psychrolutidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Psychrolutes* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Psychrolutes marcidus***McCulloch, 1926 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Psychrolutes marcidus  |

 |
| v • d • r |

La **blobfiŝo** (***Psychrolutes marcidus***) estas fiŝo kiu vivas en la profundaj maroj ĉe la marbordoj de la aŭstralia kontinento kaj Tasmanio. Ĝi estas foje nomata profundmara fiŝo. Pro la nealirebleco de ĝia vivejo, ĝi estas malofte vidita de homoj. La blobfiŝo vivas ĉe fundo kie la premo estas dekoble pli alta ol ĉe la marnivelo, kaj tio probable igus normalajn gasvezikojn malutilaj.

Por resti floseca, la karno de la blobfiŝo estas ĉefe gelateneca amaso, iomete malpli densa ol akvo; ĉi tiu ebligas al la fiŝo flosi super la marfundo sen elspezi energion dum naĝado. La relativa manko de muskolo ne estas malavantaĝo por ĝi, ĉar ĝi ĉefe nutras sin per manĝeblaj partikloj kiuj flosas en la maro.

Ĝi povas esti kaptita de longegaj retoj, kaj estas zorgoj, ke la blobfiŝo estas nun minacata de troa fiŝado en la maroj ĉirkaŭ Aŭstralio. La Ugly Animal Preservation Society (asocio por konservado de malbelaj bestoj) elektis la blobfiŝon kiel plej malbela protektinda besto de la mondo en 2013.

Vidu ankaŭ
----------

* *Psychrolutes phrictus*, ankaŭ nomata *Blobfiŝo*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Blobfish bildgalerio
* Artikolo pri la fiŝo en Daily Mail

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  
	* World's Ugliest Animal Blobfish

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |
La kastelo Nideck, vidita el la akvofalo.
La **kastelo Nideck** (france *château du Nideck*) estas kastelo lokita en la franca komunumo Wangenbourg-Engenthal, en la departemento Bas-Rhin kaj la regiono Alzaco. Ĝi situas super la vojo, kiu iras el Oberhaslach al Wangenbourg.

Historio
--------

La kastelo estis menciita por la unua fojo en 1264 de ĉarto, kaj estis tiam posedita de landsinjoro nomita Bourckard, burgrafo de Nideck. En 1336 estis menciita alia kastelo, malsupre de la unua konstruaĵo kaj posedita de la episkopo de Strasburgo.

La kastelo Nideck sekve iĝis la bieno de lokaj landsinjoroj en la 14-a kaj 15-a jarcentoj, depende de la variaj regionaj konfliktoj. Ĝi estis sieĝita de la strasburganoj en 1448. La familio Müllenheim akiris la kastelon, kaj konservis ĝin ĝis 1509. Ĝi estis definitive detruita de incendio en 1636.

Vizito
------

La kastelo elstaras super la akvofalo Nideck, kaj estas facile alirebla por piedirantoj.

La legendo de Nideck
--------------------

En 1816 aperis la legendo de Nideck en la legendaro verkita de la fratoj Grimm. El tiu teksto inspiriĝis la poeto Adelbert von Chamisso por verki *Das Riesenfräulein* ("La Filino de la Giganto"). Laŭ la legendo, la kastelo estis malnovtempe loĝata de gigantaj geedzoj kaj ties filino. Pro tedo, la junulino iam promenis ĝis la alzaca ebenaĵo, kaj malkovris tion, kion ŝi konsideris kiel vivantajn ludilojn. Kiam ŝi revenis al la kastelo, ŝia patro klarigis al ŝi, ke la ludiloj fakte estis homoj, kaj ili estis neperturbendaj pro tio, ke ili kultivadis kampojn por nutri la gigantojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de kasteloj en Alzaco

* Kategorio Kastelo Nideck en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Koordinatoj: 48° 34′ 48″ N 7° 16′ 59″ O﻿ / ﻿48.58000 °N, 7.28306 °O﻿ / 48.58000; 7.28306 (mapo)
Per la esprimo ‘’’institutaj konstitucioj’’’ (el la latina: *constituere*, nome ‘’ordoni’’ ‘’ disponi’’. Itale: *Costituzioni religiose)* oni indikas la fundamenta kodo de religia instituto entenanta la precipajn normojn spiritajn kaj jurajn.

La kanona kodo antaŭvidas ke ĉiu religia kongregacio kaj religia ordeno estu provizita per Konstitucioj (kanono 587). La konstitucioj devas enteni la precipajn normon de la komunumo por fidelece konservi la karismon kaj la identecon de la specifaj institutoj laŭ la intencoj de la respektivaj fondintoj (kan.578).

Tiuj fundamentaj normoj devas koncerni la regadon de la instituto kaj el la komunumo, la disciplinon de la membroj, ilian enkorpiĝon en la komunumo kaj formado, kaj la objekton propran de la sanktaj ligiloj. (587, § 1).

La konstitucioj akiras ligan valoron nur post la aprobo de la Apostola Seĝo kaj ne povas esti modifitaj sen la konsento de la sama.

Vidu ankaŭ
----------

* Codex Iuris Canonici
* Katolika religia ordeno
* Evangeliaj konsiloj
* Apostola Seĝo
**Blind Willie JOHNSON** (Blinda Vilĉjo Johnson, 25a de Januaro, 1897 – 18a de Septembro, 1945) estis Afrik-usona kantisto kaj gitaristo de gospela bluso kaj evangelisto. Liaj ĉefaj registraĵoj kompletigitaj inter 1927 kaj 1930 — tridek kantoj totale — montras kombinon de povega "brustovoĉa" kantokapablo, glitgitaraj kapabloj kaj originaleco kiu influis postajn generaciojn de muzikistoj. Kvankam la registraĵoj de Johnson vendiĝis tre bone, kiel surstrata spektaklisto kaj predikisto estis tre malriĉa en sia vivodaŭro. Lia vivo estis malbone dokumentita, sed laŭlonge de la tempo muzikhistoriistoj kiel Samuel Charters malkovris plie pri Johnson kaj liaj kvin registraj sesioj.

Revivado de intereso pri la muziko den Johnson ekis en la 1960-aj jaroj, post lia inkludo en la verko de Harry Smith nome *Anthology of American Folk Music*, kaj pro la klopodoj de la blusgitaristo Gary Davis. La verkaro de Johnson iĝis pli facile alirebla pere de kompilaĵaj albumoj kiaj *Blind Willie Johnson 1927–1930* kaj *The Complete Willie Johnson*, en ambaŭ unuarange Charters. Kiel rezulto, Johnson estas konsiderata kiel unu el la plej influaj praktikistoj de bluso, kaj lia glitogitara ludado, partikulare en lia himno "Dark Was the Night, Cold Was the Ground", estis tre laŭdita. Aliaj registraĵoj de Johnson inkludas "Jesus Make Up My Dying Bed", "It's Nobody's Fault but Mine", kaj "John the Revelator".

* Kategorio Blind Willie Johnson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613010
* GND: 134729994
* LCCN: no95053673
* VIAF: 21730953
* ISNI: 0000 0001 1984 8018
* SUDOC: 137083742
* BNF: 13895670v
* MBA: 8a14c00b-4779-44e4-9b2e-4cc9dcd92e9b
* NKC: xx0156108
 |
**SZÁSZ József** (sa:s) estis hungara violonisto, laŭreato de Liszt-premio (1961). Li naskiĝis en Deva la 16-an de novembro 1929 kaj mortis en Budapest la 4-an de marto 1984.

Biografio
---------

József Szász komencis studi violonludon en Budapeŝto en 1941 ĉe Ede Zathureczky, li daŭrigis ĉe Géza Kresz (violonisto), fine li diplomiĝis en la Muzika Altlernejo Liszt Ferenc ĉe Dezső Rados. Inter 1948-56 li ludis en diversaj orkestroj en Budapeŝto. Inter 1956-62 li estis koncertmajstro de la *MÁV Szimfonikusok*, inter 1952-58 li estis solisto de la *Országos Filharmonikusok*, ekde 1958 la unua violonisto de la Weiner-arĉkvarteto. Ekde 1962 li instruis en la *Bartók Béla Zenei Szakközépiskola*, ekde 1969 li estis docento de la Muzika Altlernejo Liszt Ferenc.

Konkurspremioj
--------------

* 1957 - 2-a premio en Moskvo;
* 1958 - 2-a premio kun *Weiner-arĉkvarteto* en Liège (la unuan oni ne atribuis);
* 1960 - 1-a premio en München en konkurso de arĉkvartetoj.

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
La **persa belskribo** (aŭ kaligrafio) estas la tradicio de arabskriba belskribo, kia ĝin interpretis artistoj de irano kaj najbaraj landoj.

Persa stilo
-----------

Ekzemple de vortoj "persa belskribo" en la persa belskribo.post aliaj sistemoj, la araba skribo estis uzata en persio ekde la 7a jarcento. persaj artistoj kontribuis al la fruaj stiloj de tiu skribo: kufa, triona kaj aliaj. en la 14a jarcento mir abdola sintezis la rektajn formojn de la nasĥa stilo kun la kurbaj formoj de la divana stilo. li tiel iniciatis nacian stilon, kiun oni ordinare nomas persa stilo (perse kaj faklingve *nastaliĥ*).

ĉi tiu stilo sin distingas per elegantaj, ovoformaj kurboj, kaj ioma klino al malantaŭo (tio estas, en almaldekstra skribo, klino al la dekstra flanko). ĝi estas konata en ĉiuj arabskribaj landoj, sed aparte flegata en irano kaj najbaraj landoj, kaj ankaŭ estis en turkio antaŭ la ŝanĝo al latinida skribo.

Flua persa stilo
----------------

la flua persa stilo estas malformala, rapidigita formo de la persa stilo (perse *ŝekasteh* tio estas (regul)rompa). ĝi estiĝis en la 17a jarcento. en ĝi la kurboj malfermiĝas, kaj la literformoj kunfluas. ĝi estas malfacile legebla.

Enpaĝigoj, ĝenroj, ecoj
-----------------------

persaj belskribistoj volonte metas la liniojn oblikve sur la paĝo, aŭ eĉ iom impertinente skribas renverse, turnante la folion. popularas *nigra etudo*, ekzerco en kiu oni nigrigas la paĝon, skribante senorde en ĉiuj direktoj, eventuale en diversaj grandoj.

aliflanke persa arto tre atentas etajn detalojn. ĉiuj literoj ricevas precizajn grandojn laŭ mezurpunktoj, kaj interadaptiĝas per apenaŭ videblaj modifoj. la plej prestiĝa kaligrafia ĝenro, laŭnome *ĉalipo*, konsistas el kvar duonversoj oblikve skribataj laŭ tre strikta enpaĝiga ŝablono.

la persa librarto volonte kunmetis kaligrafion kaj miniaturon, du grafikajn artojn de precizo kaj eleganto en malgranda formato.

Fotogalerio
-----------

* Takht sha jahanTakht sha jahan
* Taj adoulaTaj adoula
* Persa inskripcioPersa inskripcio
* Persa poemoPersa poemo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Persa belskribo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

(eo) Terminaro de persa kaj araba belskribo

(eo) Esperantligva enkonduko al persa skribarto.

(en) Ḡolām-Ḥosayn Yūsofī, Calligraphy, *Encyclopaedia Iranica*

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**József Takács** [jOĵef takAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Takács József** estis hungara geografo, kartografo.

József Takács  naskiĝis la 28-an de januaro 1901 en Sóskút. Li mortis la 5-an de novembro 1986 en Érd.

Biografio
---------

József Takács studis en Reĝa Teknika Universitato palatino József, poste sen diplomo li studis en Scienca Universitato Péter Pázmány, kie li akiris geografian, geologian kaj astronomian diplomojn. En 1924 li eklaboris en kartografia instituto. Li partoprenis en kreoj de ĉiuspecaj mapoj, tamen lia plej granda merito estis sistemo de la nelatinliteraj geografiaj nomoj. En 1961 li pensiuliĝis, tamen li restis aktiva, li redaktis eldonaĵojn kaj kreis solvojn pri la nelatinliteraj geografiaj nomoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A földrajzi nevek helyes írásmódja* (1929)
* *Görögország földrajzi nevei* (1932) - disertaĵo
* *Umwälzung in geographischen Numen* (1941)
* *Bibliotheca Világatlasz* (1948)
* *Arab és kínai földrajzi nevek használata* (1957)
* *Moderner Inhalt auf Globen* (1966)
* *Lés influences réciproques de la langue hongroise et des langues voisines dans la toponymie* (1972)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.