recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **paroĥa preĝejo Ĉieliro de Kristo** aŭ Ĉieliro de Nia Sinjoro estas sakrala historia monumento en urbo Mándok (Hungario).

Historio
--------

Depost dominado de turkoj en tiu regiono precipe protestantoj vivis. La katolikoj havis diservojn en kapelo de la loka kastelo. Ili fondis propran eklezian grupon nur en 1819. La nun videbla kirko estis konstruita en 1821. La orgeno estis kreita en 1908.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto, apude ŝtona kruco estas videbla. La fasado estas simetria, meze porĉo kun 2 kolonoj reliefas, la plej supre la kvadrata turo altiĝas. Inter la porĉo kaj turo estas duonronda fenestro. La fasadaj anguloj estas detranĉitaj kun po unu enirejoj kaj fenestroj. La ĉefnavo havas krucnavon kaj finiĝas en duonronda absido.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 
*

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La **slovaka luterana preĝejo** estas sakrala monumento historia en urbo Mezőberény (Hungario).

Historio
--------

En 1711 tiu areo estis senhoma pro la pli fruaj militoj. Aŭstro akiris la areon, kiu invitis slovakojn, iomete hungarojn, poste ankaŭ germanojn. Ili estis preskaŭ senescepte luteranoj. Ili konstruis tuj provizoran preĝdomon, kiun uzis ankaŭ la germanoj, sed ili havis apartan tempon por la germanlingvaj diservoj. La slovakoj kaj germanoj konstruis pli grandan preĝdomon el lomoj en 1741. La tria preĝdomo estis konstruita en 1768 kun sonorilostablo. Fine en 1789 la germanoj konstruis plene apartan kirkon kaj ili forlasis la komunan. Ankaŭ la slovakoj konstruis kirkon jam el ŝtonoj kaj brikoj inter 1793-1797. La orgeno estis kreita en 1856 (laŭ alia informo en 1862), renovigita en 1998. La turo ricevis horloĝon en 1885, ĝi estis renovigita en 1997. Oni faris predikejon kaj altaron en 1818. La benkoj estis faritaj en 1889, la lustro en 1897. La preĝejo estis renovigita interne en 1962, ekstere en 1984. Dum la frua socialismo la havaĵoj estis forprenitaj (lernejo, tombejo, restis nur la preĝejo kaj paroĥejo). Depost la socialismo la luteranoj rericevis la lernejon, pro la ceteraj ekaj havaĵoj ricevis monon. La lernejo iĝis ejo por maljunuloj. Inter 1992-1997 la internaĵo de la kirko estis renovigita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola ĉe stratangulo en korto. Ĝi havas unusolan kvadratan turon, kiu plene reliefas en la simetria fasado. La enireja pordo troviĝas tra la turo, sed ekzistas aliaj pordoj ĉe la navo kaj en la malantaŭa parto. La turo estas la plej alta punkto de Mezőberény, tial en la turo krom la 3 sonoriloj telekomunikada instalaĵo funkcias. Interne estas 3 galerioj. La altara bildo prezentas la Ĉieliron.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* oficiala paĝo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **kalvinana preĝejo** estas sakrala historia monumento en urbo Mezőberény (Hungario).

Historio
--------

La loĝantoj konvertiĝis al la kalvinana kredo en la fruaj 1550-aj jaroj. Baldaŭ la loĝantoj forfuĝis pro la konstantaj militoj kontraŭ la turkoj, sed ili forportis ankaŭ la sonorilon. La nova aŭstra bienulo invitis slovakojn, iomete hungarojn, ekde 1723 germanojn por kulturi la areon. Ili estis preskaŭ senescepte luteranoj. Paŝo post paŝo ankaŭ la kalvinanoj pligrandiĝis. Ŝtona preĝejo estis konstruita inter 1801 kaj 1804. Fulmo trafis la turpinton en 1874, poste la pinto estis simpla piramido. Inter 2011-2014 la plena kirko estis renovigita.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto. La fasado komenciĝas meze kun la reliefanta kvadrata turo, kie malsupre la enirejo funkcias. 3 sonoriloj loĝas en la turo. Super la enirejo estas fenestro, ĉe la tegmento alia ronda fenestro. Post la turo navo situas, kies fino estas konveksa absido. La navo havas porĉon por la alia enirejo. Interne 2 galerioj estas videblaj. La muroj estas blankaj laŭ la kutimoj.

La kalvinanoj funkciigas ankaŭ infanĝardenon kaj hejmon por maljunuloj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 
* 
*

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas sakrala konstruaĵo en Mezőcsát (Hungario).

Historio
--------

Laŭ dokumentoj kirko funkciis jam dum la 14-a jarcento en la tiama vilaĝo. Ĉirkaŭ 1550 la loĝantoj konvertiĝis al kalvinismo, samtempe ili prenis la kirkon. La sporadaj katolikoj apartenis al paroĥoj de Emőd ekde 1738, poste al Sajószöged, ekde 1780 al Palkonya, inter 1792-1904 al Tiszakürt, respektive Hejőkürt. Tiutempe ili havis kapelon en la loka kastelo. En 1895 József Samassa konstruigis la nun videblan preĝejon, la orgeno estis preta en la sekva jaro. Oni metis la instalaĵojn el la menciita kapelo. La memstara pastro venis en 1904, samtempe paroĥo konstruiĝis. La kirko interne estis pentrita en 1995.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo staras sola. En la fasado la kvadrata turo plene reliefas. La enirejo funkcias tra la porĉo antaŭ la turo. En la turo 2 sonoriloj loĝas. La navo finiĝas en plurlatera absido, al kiu sakristio aliĝas. Interne la altara bildo prezentas Stefanon kaj Sanktan Marian.

Kermeso okazas la 20-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Jarmila Čejková en 2017
**Jarmila ČEJKOVÁ**, fraŭlinnome **RYBOVÁ** (naskiĝis la 1-an de januaro 1939 en Brno) estas ĉeĥa esperantistino, vivanta en Frýdek-Místek. Ŝi frekventis ekonomian mezlernejon kaj sekve socialan-juran lernejon kaj laboris en la persona sekcio de la tekstila entrepreno Slezan.

Kun Esperanto ŝi konatiĝis kune kun Věra Podhradská en 1951 kaj ŝia unua instruistino estis operkantistino Věra Borská. Ŝi fariĝis membrino de la artgrupo Verda Masko, kun kiu ŝi prezentiĝis ne nur en Brno, sed ankaŭ en la ceteraj kluboj enlande (). En la 1950-aj jaroj partoprenis Esperanto-tendarojn en Chvalatice, Žimrovice kaj Červená nad Vltavou. Pro intensa okupiĝo pri atletiko kaj ĉevalrajdado pro tempkialoj poste paŭzis pri Esperanto dum 35 jaroj kaj revenis al ĝi en 1992. En 1993 ŝi membriĝis en ĈEA.

Dum 12 jaroj partoprenis Somerajn Esperanto-Tendarojn en Lančov kiel grupestrino kaj sekve kiel mastrumantino de la kuirejo. El Esperanto-Klubo en Frýdek-Místek transiris en 2000 al la klubo en Ostrava-Vítkovice, kie laboras kiel membro de ĝia komitato ().

Aktivas kiel membrino de la grupo Verda Stacio de Pavol Kaščák, kie okupiĝas pri sonregistrado kaj dramaturgio de radioelsendoj kaj pri helpa filmado.
Inter 2005-2017 zorgis pri la "eltonda servo" de Ĉeĥa Esperanto-Asocio kaj prizorgis kolektadon kaj arkivadon de artikoloj pri Esperanto en la ĉeĥa gazetaro.
Ekster Esperanto-movado ŝi agas i.a. kiel sporttrejnantino en la seniora klubo en Frýdek-Místek kaj en la seniorgimnazio.

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-05-29. Alirita 2012-05-29.
2. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

Fotaĵo de Jarmila Ĉejková kiel membrino de la artgrupo Verda Masko en la Bildarkivo de la Kolekto pri Planlingvoj kaj Esperantomuzeo en Vieno



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 593761
 |
La **preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika historia monumento (ekde 1999) en Hungario, en urbo Kerekegyháza.

Historio
--------

Kerekegyháza ricevis sian nomon de ronda kirko (verŝajne rotondo). La arkeologo trovis tiajn ruinojn en la 1930-aj jaroj. La iama vilaĝo senhomiĝis en 1241 pro la tatara invado, poste dum la turka dominado. Ekde 1856 komencis loĝi en tiu loko, por katolikaj servoj franciskanoj el Kecskemét vizitis la lokon. Baldaŭ oni establis diservan ĉambron en la lernejo kaj en 1873 la vilaĝo eklezie iĝis paroĥo. Inter 1911 kaj 1913 preĝejo estis konstruita. La orgeno estis farita en 1914. En 2014 la plena kirko renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en parko. La fasado estas simetria, meze la turo altiĝas. En la turo 3 sonoriloj loĝas. La larĝa enirejo estas videbla ĉe piedo de la turo. La navo havas ambaŭflanke po 5 grandajn fenestrojn. La navo finiĝas en pli malalta kaj mallarĝa absido, kiu ekstere havas statuon pri Sankta Maria. 

Kermeso okazas en la 20-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun bildo
* hungare fotoj
* 
* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Opichén** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Opichén. La komunumo situas en la plej okcidenta parto de Yucatán. La regiono 7 nomiĝas "Litoral Poniente". Ĝi limas al la Meksika Golfo en la nordo, al la subŝtato Campeche en la okcidento kaj al la regiono 6 "Influencia Metropolitana" en la oriento. Krome ĝi havas limon kun la regiono 8 "Sur Poniente" en la sudoriento. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31055.

La situo de la regiono 7 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5619 loĝantojn. El tiuj estis 2860 viroj kaj 2759 virinoj. La komunumo havas surfacon de 268,3 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 10 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 63 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 28 ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3282 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2771 scipovis legi kaj skribi kaj 508 personoj estis analfabetoj. Do 15,48% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 5279 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 4135 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 78,3% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Opichén Arkivigite je 2007-05-01 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Opichén Arkivigite je 2010-12-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**Mark LEHNER** estas usona arkeologo kaj egiptologo; doktoro en Egiptologio ĉe la Universitato de Yale ekde 1990, li estas vizitanta helpoprofesoro de Egipta Arkeologio en la Orienta Instituto de la Universitato de Ĉikago, kaj asocia esploristo en la *Semitic Museum* de la Universitato de Harvardo. Krome, li estis direktoro de la esplorado de la altebenaĵo de Gizo, kie li trovis dum siaj elfosadoj abundajn arkeologiajn restojn de tio kio ŝajnas la vendejoj, domoj, atelieroj, hejmoj kaj lokoj en kiuj oni preparis la manĝon de la laboristoj kiuj plenumis taskojn de konstruistoj, same kiel enorma tombejon kie kuŝas tomboj kun restaĵoj de centoj da personoj enterigitaj ĉe la grandaj piramidoj, ĉefe laboristoj kaj ties familioj. 

Lia doktoriga disertacio direktorita de Williams Kelly Simpson, kaj prezentita en 1990, estis *Arkeologio de bildo: La Granda Sfinkso de Gizo*. Defendanto de la interfaka arkeologia esplorado, li ĉiam klopodis aliri al ĝenerala rigardo de arkeologia kuŝejo el diversaj vidpunktoj. Lia libro, *Ĉio pri la Piramidoj*, estas profunda studo de la lokoj sur kiuj oni starigis la plej gravajn piramidojn de la Antikva Egipto, en kiu li priskribis la ritojn kaj mitologio ĉirkaŭ la morto kaj entombigo de la faraonoj, kaj la historion de la iamaj vojaĝistoj, rabistoj kaj arkeologoj. Li ankaŭ partoprenis en britaj kaj usonaj televidprogramoj, ĉefe por National Geographic, en kiuj li rakontas la eksperimentajn klopodojn konstrui piramidon kaj starigi obeliskon.

Bibliografio
------------

* Mark Lehner. Todo sobre las Pirámides. Ediciones Destino S.A. ISBN 8423335569


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746793
* GND: 114499442X
* LCCN: n86112169
* VIAF: 67079166
* ISNI: 0000000119507483
* SUDOC: 056795319
* BNF: 12926571r
* NKC: jo20181006547
 |
Situo de la regiono Centro en Guerrero
**Juan R. Escudero** estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Tierra Colorada. Juan R. Escudero apartenas al la regiono Centro , kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero kaj situas en la centro de ĝi. Krome al tiu regiono apartenas dek-du aliaj komunumoj. Al Juan R. Escudero apartenas entute 38 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12039.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 22805 loĝantojn. El tiuj estis 10899 viroj kaj 11906 virinoj. La komunumo havas surfacon de 652,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 300 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 1400 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 22  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 19076 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 111 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,58 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

12981 de la loĝantoj de Juan R. Escudero en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 2836 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 21,85 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 25,14 % (1737 el 6909 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 18,1 (1099 el 6072 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.

El la 19076 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 17134 apartenis al la katolika religio. 1942 personoj apartenis al aliaj religioj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Juan R. Escudero Arkivigite je 2011-06-17 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Sanahcat** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Sanahcat. La komunumo estas en la regiono 5 "Centro Sur". "Centro Sur" en la hispana signifas "Centro Sudo", do tiu regiono estas en la sudcentra parto de Yucatán kaj ĝi havas limon kun la regionoj 2, 4 , 6 , 8 kaj 9. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31064.

La situo de la regiono 5 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1526 loĝantojn. El tiuj estis 730 viroj kaj 796 virinoj. La komunumo havas surfacon de 54,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 16 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 74 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 24,7 ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 980 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 793 scipovis legi kaj skribi kaj 187 personoj estis analfabetoj. Do 19,08% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 1452 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 937 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 64,5% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sanahcat Arkivigite je 2007-05-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Sanahcat Arkivigite je 2008-12-27 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
Situo de la regiono Costa Chica en Guerrero
**Tecoanapa** estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Tecoanapa. Tecoanapa apartenas al la regiono Costa Chica , kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero kaj kiu situas en la sudokcidento de Guerrero kun limo al la pacifika oceano. Al ĝi krome apartenas dek-kvar aliaj komunumoj. Al Tecoanapa apartenas entute 59 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12056.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 42619 loĝantojn. El tiuj estis 20910 viroj kaj 21709 virinoj. La komunumo havas surfacon de 776,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 420 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 1600 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 31  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 36735 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 492 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 1,34 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

23785 de la loĝantoj de Tecoanapa en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 5728 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 24,08 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 29,55 % (3586 el 12135 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 18,39 (2142 el 11650 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.

El la 36735 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 33735 apartenis al la katolika religio. 3000 personoj apartenis al aliaj religioj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tecoanapa[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
La **eŭropa agrikultura ribelo**, ankaŭ konata kiel **agrikulturaj protestoj en Eŭropo**, estas serio da protestoj kiuj okazas ekde decembro 2023. La kialo de la protestoj devenas de la praktiko de limigaj eŭropaj mediaj kaj ekonomiaj politikoj, ĉar, laŭ kelkaj kamparanoj, tiuj samaj politikoj estas dediĉitaj dum jaroj por ekskluzive profitigi grandajn bienojn kaj komercentreprenojn apenaŭ taksinte la laboron, kontribuon kaj dediĉon de agrikulturistoj.

Tiuj ĉi politikoj favoras amasproduktadon kaj importadon de neevoluintaj aŭ kreskantaj landoj kiel Ukrainio, areoj de Sudameriko kaj Afriko, aŭ de ekonomiaj koalicioj kiel Mercosur.​ Ankaŭ estis praktikitaj decidoj kiuj, surbaze de limigoj kaj sankcioj, plimalbonigas tradician kamplaboron, elektante por agrikultura produktado surbaze de aliaj daŭrigeblaj kaj progresemaj konceptoj.​ Tio kaŭzis grandan serion da ribeloj el kiuj ankoraŭ atendas respondo de la komitatoj komisiitaj de la eŭropa agrikultura kampo kaj la naciaj registaroj kiuj administris la supre menciitajn decidojn.

Laŭ landoj
----------

* Agrikulturaj protestoj en Germanio (2023-2024)

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑  Irene Castro Las protestas agrarias recorren Europa ante el temor de que se conviertan en un catalizador de la extrema derecha alirita en 2024-01-27, 2024-01-26 en retejo elDiario.es
3. ↑  Contexto sobre las protestas agrícolas en Europa y sus demandas: la PAC, Mercosur y Ucrania · Maldita.es - Periodismo para que no te la cuelen, alirita en 2024-02-08, 2024-02-05 en la retejo Maldita.es — Periodismo para que no te la cuelen
4. ↑   Suspenden las protestas en la frontera entre Polonia y Ucrania alirita en 2024-02-08, 2024-01-07 en retejo euronews.
5. ↑

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rEŭropa agrikultura ribelo |
| --- |
| Kaŭzoj | Eŭropa Verda Pakto |  |
| Protestoj | Hispanio | Francio | Germanio |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 854397
 |
**Telchac Pueblo** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Telchac Pueblo. La komunumo situas en la norda, centra parto de Yucatán en la regiono 3 "Litoral Centro". La regiono "Litoral Centro" limas norde al la Meksika Golfo. Sude estas la regiono 4 "Centro". Oriente troviĝas la regiono 1 "Litoral Oriente" kaj okcidente situas la regiono 6 "Influencia Metropolitana". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31082.

La situo de la regiono 3 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3404 loĝantojn. El tiuj estis 1730 viroj kaj 1674 virinoj. La komunumo havas surfacon de 81,8 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 4 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 37 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 25,8  ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2375 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2101 scipovis legi kaj skribi kaj 273 personoj estis analfabetoj. Do 11,49% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 3302 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 656 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 19,9% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Telchac Pueblo Arkivigite je 2011-06-16 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Telchac Pueblo Arkivigite je 2010-12-29 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
A&M Studioj-a ĉefpordego 1988
La antaŭaj regiono kaj studioj nun estas uzitaj fare de la Jim Henson Company
Herb Alpert kaj la Tijuana Brass: *This Guy’s In Love With You* en famega disko de A&M Records
**A&M Records** estis usona muzikeldonejo kiu estis komencita en 1962 kaj ekzistis ĝis 1999.

La firmao estis komencita fare de Herb Alpert kaj Jerry Moss. La firmao unue estis nomita Carnival Records, kaj ili publikigis du unuopaĵojn sub tiu nomo antaŭ malkovri ke alia etikedo prenis tiun nomon antaŭ ili. La firmao tiam estis renomita A&M, post la inicialoj de Alperts kaj Moss. De 1966 ĝis 1999, la ĉefsidejo kaj studio de la firmao estis en la sama loko kie Charlie Chaplin havis siajn studiojn, ĉe 1416 Norda La Brea Avenuo, ĉe Sunset Boulevard en Holivudo. La firmao estis aĉetita fare de PolyGram en 1989, sed daŭre ekzistis sub sia propra nomo. En 1998 ĝi estis vendita al Seagram, kaj iĝis parto de la Universal Music Group kiu nun estas parto de la franca amaskomunikilaro kaj komunika grupo Vivendi.

La regiono de A&M sur La Brea Avenue fermiĝis en januaro 1999, kaj kiel parto de la adiaŭfesto, dungitoj metis funebrantajn rubandojn super la A&M-signo super la ĉefenirejo por marki la finon de la firmao. La antaŭaj A&M-studioj nun enhavas la Jim Henson Company. La plej multaj dungitoj estis maldungitaj, post jardekoj da dungado, kaj kelkaj famaj artistoj foriris al aliaj firmaoj. La plej famaj kiuj restis al Universal estis Sting, Sheryl Crow, Bryan Adams kaj Chris Cornell.

Famaj artistoj ĉe A&M Records
-----------------------------

* Bryan Adams
* Joan Baez
* Cat Stevens
* Chris de Burgh
* Herb Albert
* Joan Armatrading
* Joe Jackson
* Sex Pistols
* Sheryl Crow
* Janet Jackson
* Soundgarden
* Supertramp
* Sting

* The Pussycat Dolls
* The Police
* The Black Eyed Peas
* Maroon 5
* Hollywood Undead
* Rita Coolidge
* Falco
* Barry White

Referencoj
----------

1. ↑  Bronson, Fred.  (2003) *The Billboard Book of Number One Hits* (angle). Billboard Books. ISBN 9780823076772.
2. ↑   A&M Album Discography.

Eksteraj ligiloj
----------------

* A&M historio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 854806
* GND: 10289592-2
* LCCN: n96107392
* VIAF: 123274286
* ISNI: 0000000119549026
* BNF: 138870876
* NLA: 41896950
 |
**Ticul** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Ticul. La komunumo apartenas al la regiono 8 (Sur Poniente). Ĝi estas en la sudokcidenta parto de Yucatán kaj havas limojn kun Campeche kaj al la regionoj 5, 6, 7 kaj 9. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31089.

La situo de la regiono 8 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 35621 loĝantojn. El tiuj estis 17644 viroj kaj 17977 virinoj. La komunumo havas surfacon de 355,1 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 30 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 57,8 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26,1 ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 21112 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 18306 scipovis legi kaj skribi kaj 2789 personoj estis analfabetoj. Do 13,21% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 32776 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 16172 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 49,3% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ticul Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Ticul Arkivigite je 2009-08-10 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**Soweto** estas aro de ĉ. 30 kvartalaĵoj, fondita en 1963, kiel getourbo, sudokcidente de la sudafrika industrimetropolo Johannesburg. Ĝia nomo estas la mallongigo de *South Western Townships*. De 1983 ĝis 2002 Soweto estis memstara urbo, de 2002 Soweto apartenas al Johannesburg kaj de tiam ĝia nomo ne plu estas oficiale uzata.

La 16-an de junio 1976 en Soweto okazis grava ribelo kontraŭ la Apartheid-reĝimo, dum kiu mortis pli ol 500 homoj. Soweto tiel fariĝis simbolo por la resisto kontraŭ apartismo, kaj la 16-a de junio en hodiaŭa Sudafriko estas festata kiel *tago de la junularo*.

Historio
--------

Ekde 1886 afrikanoj estis dungitaj por orminado. Ili devis loĝi apud Johanesburgo. En 1956 oni aranĝis tiujn getourbojn laŭ afrikaj gentoj. En 1963 la loknomo aperis. En 1976 ribelo okazis, kiu fokusis la mondon al la mizera stato. En 1983 Soweto iĝis municipo kun elektitaj afrikaj estroj, tamen ankaŭ tiutempe diversaj rezistoj okazis. Ekde 2002 ĝi apartenas al Johanesburgo.

Vidindaĵoj
----------

* Nelson Mandela Nacia Muzeo Hector Pieterson Museum

Klimato
-------

Soweto havas subtropikan klimaton. En januaro la temperaturo estas averaĝe 26 ℃, en junio 16 ℃. En ĉirkaŭ junio estas vintro, tiam malofte frostas kaj neĝas. Jare pluvas po 713 mm, precipe somere pluvas.

Areoj
-----

* Kliptown

Soweto

* Kategorio Soweto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 299210
* LCCN: n79148068
* VIAF: 140712506
 |
**Atil** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas la vilaĝo Atil. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26007.

Geografio
---------

La komunumo siutas en la nordokcidento de Sonora kaj ĝi limas al la komunumoj Trincheras kaj Bacerac (sude), Tubutama en la oriento kaj Oquitoa en la okcidento. En 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) la komunumo havis 625 loĝantojn. El tiuj estis 326 viroj kaj 299 virinoj. La komunumo havas surfacon de 400,4 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 570 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 332 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 20  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 506 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 472 scipovis legi kaj skribi kaj 34 personoj estis analfabetoj. Do 6,72 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 643 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 3 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,47 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Historio
--------

La vilaĝon Atil fondis en la jaro 1751 la jezuita misiisto Jacobo Sedelmayer.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Atil Arkivigite je 2007-02-05 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Bácum** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Bácum. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26012.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 22821 loĝantojn. El tiuj estis 11581 viroj kaj 11240 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1409,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 20 metroj super la marnivelo.

### Loĝlokoj

En la komunumo ekzistas 195 loĝlokoj. La ĉefaj estas:

| **Loĝloko** | **Loĝantaro** |
| --- | --- |
| **Tuta Komunumo** | **20,892** |
| Francisco Javier Mina | 5,532 |
| San José de Bácum | 3,882 |
| Bácum | 3,780 |
| Primero de Mayo | 2,173 |
| Lomas de Bácum | 1,300 |

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 487 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 24 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 14357 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 13185 scipovis legi kaj skribi kaj 1165 personoj estis analfabetoj. Do 8,11 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 19003 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1,760 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 9,26 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La plej multaj el ili parolas la hispanan lingvon kaj iun indiĝenan lingvon. Inter la indiĝenaj lingvoj plej ofta estas la jakia lingvo.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Historio
--------

La komunumo de Bácum kreiĝis unuafoje en la jaro 1857. Tamen je la 26-a de decembro 1930 oni konsideris ke ĝi ne plu plenumas la kondiĉojn por esti sendependa komunumo ĝi fariĝis parto de la komunumo Cajeme. Jam 6 monatojn pli malfrue je la 13-a de majo de 1931 ĝi denove fariĝis sendependa komunumo.

Politiko
--------

### Komunumestroj

* (1994 - 1997): Jacobi de la Cruz
* (1997 - 2000): Isaías Rivera Guillot
* (2000 - 2003): Tito Hugo Luna Peralta
* (2003 - 2006): Jesús José Tabardillo Cota
* (2006 - 2009): Víctor Manuel Muñoz Espinoza
* (2009 - 2012): Rosalía Benítez Audevez

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bácum Arkivigite je 2007-02-05 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Bavispe** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Bavispe. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26015.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1454 loĝantojn. El tiuj estis 774 viroj kaj 680 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2475,8 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1000 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 427 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 21 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 919 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 877 scipovis legi kaj skribi kaj 40 personoj estis analfabetoj. Do 4,35 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 1224 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 17 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 1,39 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bavispe Arkivigite je 2007-04-02 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Preĝejo de Pueblo Viejo (malnova vilaĝo)**Caborca** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Caborca. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26017.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 81309 loĝantojn. El tiuj estis 41370 viroj kaj 39939 virinoj. La komunumo havas surfacon de 10721,8 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 280 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 164 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 22 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 45998 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 43122 scipovis legi kaj skribi kaj 2794 personoj estis analfabetoj. Do 6,07 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 61502 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 793 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 1,29 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Historio
--------

La komunumon (vilaĝon) fondis la jezuita missiisto Eusebio Francisco Kino en la loko, kiun oni nomis Caborca Viejo (aktuale konata kiel Pueblo Viejo. En 1790 ĝi establiĝis en la loko kie ĝi nun troviĝas je la dekstra flanko de la rivero Asunción.

Ekde la 19a jarcento ĝi fariĝis komunumo. Je la 6-a de aprilo 1857 la tereno de Caborca estis scenejo por la defendo de la meksikaj landoj kontraŭ la usonaj piratoj de kapitano Henry A. Crabb. Ekde la 17-a de aprilo 1948 Caborca estas tiel nomata "Heroa urbo".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Caborca Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Carbó** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Carbó. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26020.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5347 loĝantojn. El tiuj estis 2854 viroj kaj 2493 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1692,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 470 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 294 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 24 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3206 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2958 scipovis legi kaj skribi kaj 246 personoj estis analfabetoj. Do 7,67 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 4406 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 83 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 1,88 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Carbó en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Huachinera** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Huachinera. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26031.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1350 loĝantojn. El tiuj estis 701 viroj kaj 649 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1184,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1080 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 427 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 17  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 755 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 709 scipovis legi kaj skribi kaj 45 personoj estis analfabetoj. Do 5,96 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 1000 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,2 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Huachinera Arkivigite je 2007-05-22 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Imuris** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Imuris. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26035.

La ĉefaj loĝlokoj apud la ĉefurbo estas: Terrenate, La Mesa, La Estación, El Crucero, Campo Carretero, Las Viguitas, Los Janos, Cumeral, El Alamo, El Alamillo, La Puerta del Cajón, Comaquito kaj Sahuaral.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 12316 loĝantojn. El tiuj estis 6248 viroj kaj 6068 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1710,3 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 840 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 413 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 18 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 6399 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 6057 scipovis legi kaj skribi kaj 336 personoj estis analfabetoj. Do 5,25 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 8687 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 155 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 1,78 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Imuris Arkivigite je 2007-04-01 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Nácori Chico** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Nácori Chico. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26040.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2051 loĝantojn. El tiuj estis 1080 viroj kaj 971 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2748,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 820 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 491 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 20 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1487 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1390 scipovis legi kaj skribi kaj 96 personoj estis analfabetoj. Do 6,46 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 1972 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 6 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,3 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Historio
--------

En la teritorio de la komunumo vivis la opatoj. La nomo Nácori venas de la opata lingvo kaj "naco" signifas nopalo. La "ri" estas parto de "ripa", kiu signifas "loko". Nácori, do signifas "loko de la nopalo". Nácori fondiĝis en la jaro 1665 fare de la misiisto Cristóbal García kun la nomo "Nuestra Señora de Nácori Chico". La komunumo ekzistas ekde la 21-a de februaro 1917, sed ĝi perdis sian aŭtonoman statuson je la 26-a de decembro 1930, kiam ĝi apartenis al Bacerac. Iom poste ĝi apartenis al Bacadéhuachi kaj nur post la 7a de julio 1934 ĝi denove estas sendependa.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nácori Chico Arkivigite je 2007-04-02 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Termofosforesko de la fluorino
**Termofosforesko** (aŭ **termoluminesko**) estas fizika fenomeno per kiu iaj kristaloj kumulas la energion de la jonigaj radiadoj kaŭzataj de radiaktiveco, kaj ellasas tiun energion sub formo de lumo kiam oni varmigas ilin.

En la 1630-aj jaroj Vincenzo Cascariolo observis la lumon de varmigitaj eroj da barito (BaSO4). Tiuj ŝtonojn (troveblaj apud Bolonjo) oni tiam nomis *bolonjaj ŝtonoj* aŭ *magiaj ŝtonoj*. La fenomeno estis en la 17-a jarcento ankaŭ priskribita koncerne al la fluorino.

Principo
--------

En iuj kristaloj, la jonigado radiado de radioaktivaj izotopoj liberigas elektronojn en la kristala reto. Tiuj elektronoj estas kaptitaj en difektoj (manko de atomo, atomo malsimila al tiuj de la cetera kristalo, dislokigo...) de la reto, el kiuj ili ne povas elfuĝi, pro nesufiĉo da energio. Varmigo, je temperaturo de 250 al 500 ℃, de la kristalo donas al la elektrono la eblecon reveni al sia antaŭa loko, elsendante energion sub formo de fotonoj.

Tiel, la kristalo "redonas" la energion de la natura radiaktiveco kiun ĝi kumulis de miljaroj.

Uzo de tiu fenomeno por datado
------------------------------

Oni konjektas, ke la kristaloj, en objekto kiun oni volas dati, iam suferis sufiĉan varmigon por liberi ĉiujn elektronojn el la kristalaj difektoj. De tiam, la kristalo kumulis energion, kiun oni povos mezuri, per mezuro de la luma elsendo rezultanta de revarmigo.

Ekzemploj:

* **Terakoto, ceramiko** : oni povas dati la bakadon de la argilaĵo, aŭ ĝian lastan uzon se ĝi estis suferinta varmon,
* **Restaĵoj de incendio** : oni povas dati la incendion,
* **Fajrejoj** (forno, forĝejo, altforno...) : oni datas iliajn lastajn uzojn,
* **Elfluo de lafo**,
* **Alfrapa kratero**.

### Perturboj

Tiu mezuro supozas la bonan konon de la natura radiaktiveco kiun la objekto suferis. Ĝi povas estas perturbata de kroma varmigo (incendio), aŭ ekspono al artefarita fonto de radiado.

La limo de la metodo estas inter 100 kaj ĉirkaŭ 800 000 jaroj. En pli longa periodo, la kristalo ne plu kumuliĝas kroman energion (tiu limo estas pli malalta en loko, kie
la natura radiaktiveco estas pli intensa). Ĝia malprecizo estas de 5% al 15%, kaj ĝis 20% se la loko, kie kuŝis la objekto, estas nekonata.

Materialoj povante esti termofosforeskaj
----------------------------------------

* barito
* celestino
* danburito
* feldspato
* fluorino
* kvarco
* kalcito
* sfalenito
* zirkono

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Termofosforesko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* france Termofosforesko kaj datado, (far de Guirec Querré kaj Elisa Porto)
* angle datado per termofosforesko (el "l'Arbre Celtique")
* angle Termofosforesko (far de Pierre Dupuy)
* angle Gvido pri termofosforesko
**Sanctórum de Lázaro Cárdenas** estas unu el la 60 komunumoj de la meksika subŝtato Tlaxcala, kiu estas meksika subŝtato kiu situas en la centra Meksiko, relative proksime al la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Sanctórum. Krom la ĉefurbo 23 aliaj loĝlokoj (statistike: urboj, vilaĝoj vilaĝetoj, domaroj) apartenas al la komunumo. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 29020.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 7553 loĝantojn. El tiuj estis 3754 viroj kaj 3799 virinoj. La komunumo havas surfacon de 110,35 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2740 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 1164,9 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 14,6  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 5836 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 4 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifaske 0,07 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sanctórum de Lázaro Cárdenas[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Teolocholco** estas unu el la 60 komunumoj de la meksika subŝtato Tlaxcala, kiu estas meksika subŝtato kiu situas en la centra Meksiko, relative proksime al la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Teolocholco. Krom la ĉefurbo 12 aliaj loĝlokoj (statistike: urboj, vilaĝoj vilaĝetoj, domaroj) apartenas al la komunumo. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 29028.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 19435 loĝantojn. El tiuj estis 9340 viroj kaj 10095 virinoj. La komunumo havas surfacon de 80,53 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2320 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 784,8 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 14,1 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 14026 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1641 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifaske 11,7 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Teolocholco[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)