Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

***Kumeŭaŭa, la filo de la ĝangalo*** estas Infanlibro pri aventuroj inter la indianaj triboj en Brazilo, originale verkita en Esperanto fare de la verkisto kaj mondvojaĝanto Tibor Sekelj.

Priskribo
---------

Sur rivero Aragvajo, alfluanto de Amazono, trideko da homoj (turistoj?) estas en danĝero. Ilia ŝipo subakviĝis. Bonŝance Kumeŭaŭa venas helpi al ili. "Fiŝojn oni mezuri laŭ longo, homojn laŭ ilia scio". Kumeŭaŭa estas nur 12-jara, sed li estas el la tribo Karaĵa, kaj li konas ĉion pri la vivo en la ĝangalo.

Taksado
-------

La plej sukcesa libro de Tibor Sekelj estas «Kumeŭaŭa, la filo de la ĝangalo » (originale verkita en Esperanto) ne nur pro tio ke ĝi estis plej multe tradukata (ĝi aperis krom en Esperanto en 22 lingvoj kaj estis tradukita al kelkaj pliaj kiuj eble iam aperos) sed ankaŭ pro tio ke ĝin la Japana ministerio por edukado proklamis en 1983 kiel unu el la 4 plej bonaj junularaj literaturaĵoj aperintaj tiujare en Japanio kaj estis rekomendita al la junularo. Pro tio ĝi aperis en la japana je 300 000 ekzempleroj, verŝajne en plej granda kvanto en kiu iam ajn aperis libro tradukita el Esperanto kiel lingvo de originalo. Ĉiuj versioj kaj ĉiuj eldonoj de Kumeŭaŭa aperis je unu miliono da ekzempleroj.

Recenzoj
--------

> Ĝi estas la unua esperanta libro kiun mi legas. Dum la unuaj paĝoj, la legado bezonas pensi pri la lingvo. Sed poste, Kumeŭaŭa kaj Nijuĉap atingas, ke oni nur pensi pri la ĝangalo, la rilato inter homoj kaj la naturo, la socio, la amikeco... Kumeŭaŭa kaj la ĝangalo permesas al Nijuĉap multe lerni pri la vivo ĝenerale, la gravaĵoj kaj la malgravaĵoj. Ili kune estas dum tri intensegaj tagoj, sed ili ne bezonas pli por konstrui daŭrantan ligon. (Vicente Manzano-Arrondo - Internacia Esperanto-Sumoo Marto 2017)
> 
> 

> Iam mi vojaĝis al la praarbaro de Amazono per ŝipo. Tiam nia rivero subite kreskinta kaj pli frue la fluegis. Kaj fundo de nia ŝipo truiĝis pro subakva trunko kaj alfundiĝis. Ni tuj fuĝis el la ŝipo al la riverbordo kaj ni rimarkis, ke ni ĉiuj estis malsataj. Sed ni havis neniun nutraĵon. Poste indiana knabo aperis antaŭ ni, la knabo nomiĝis "Kumeŭaŭa".
> 
> 
> Mi kune kun Kumeŭaŭa fiŝkaptis, tio estas tre interesa. En la arbaro duope ni vidis diversajn sovaĝajn bestojn kaj birdojn kaj fiŝojn, kiuj estas hurlanta simio kaj tukano kaj kolibroj kaj jaguaro kaj elektra angilo kaj piranjoj kaj rajo. Do ni revenis la bivakan lokon kun amaso da fiŝoj, kiuj tre ĝojigis ĉiujn.
> 
> 
> Post vespermanĝo Kumeŭaŭa elpensadis la manieron por tirigi nian ŝipon, sed por tio mankis longa ŝnurego. Do Kumeŭaŭa montris la manieron por fari ĝin. Kiam ni preskaŭ elfaris la ŝnuregon, iu sinjorino el pasaĝeroj demandis al li: - Kion signifas tiu du nigraj rondoj sur viaj vangoj? Kaj li respondis pri tio, ke tio signifas plenaĝulon en lia tribo. Kaj li rakontis, kiel oni ricevis la rondojn en lia tribo. Tiu rakonto tre emociis nin, ĉar por ricevi la rondojn, oni devas tre suferi kaj devas ricevi severan ceremonion. Fino.
> 
> 
> -Mi havis la impreson-
> 
> 
> Mi neniam sciis pri la tribo en Amazono, sed pro la libro mi nun eksciis kaj emociiĝis pri tio. La tribanoj nepre ĉiutage ĝuas la naturon en ĝangalo sed mi nepre ne povus vivi en la ĝangalo, ĉar mi nepre sentus multe malagrablan.
> 
> 
> 
> Karasutengu (Japanio)
> 
>

Mondkoncepto
------------

Ĉie kie li estis, Tibor Sekelj klopodis dum siaj prelegoj kaj agadoj influi la homojn kompreni lian simplan vivofilozofion: Homo kiel individuo estas la plej valora estaĵo en sia ĉirkaŭo kiun li plej bone konas senkonsidere pri sia deveno aŭ instruiteco (Tion plej evidente esprimas lia verko «Kumeŭaŭa») kaj homo kiel kulturestaĵo socia estas produkto de la tuta homaro ĉar en ĉiuj liaj ĉiutagaj funkcioj kunpartoprenas produktoj kiujn inventis tre diversaj popoloj.

Eldonoj
-------

|-
|

Kumeŭaŭa: Tradukoj *(2 lingvoj)*

| Jaro | Titolo | Tradukinto | Lingvo | Eldonloko | Eldoninto | Kolekto | paĝoj | ISBN | Priskribo |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1979 | *Kumeŭaŭa, la filo de la ĝangalo* | esperante | Antverpeno La Laguna | TK Stafeto | 1-a eldono, belliteratura 42 | 94 |  | infanlibro pri aventuroj inter la indianaj triboj en Brazilo, originale verkita en Esperanto |
| 1994 | *Kumeŭaŭa, la filo de la ĝangalo* | esperante | Roterdamo | UEA | 2-a eldono | 94 | ISBN 9789063360184 | infanlibro pri aventuroj inter la indianaj triboj en Brazilo, originale verkita en Esperanto. |

Tradukoj en naciajn lingvojn
----------------------------

Tibor estas inter la plej grandaj originalaj E-verkistoj el la vidpunkto de lia konateco en neesperantista mondo, eble la plej fama, sekve laŭ la nombro de liaj tradukitaj verkoj el Esperanto. La plej sukcesa lia literaturaĵo *«Kumeŭaŭa, la filo de la ĝangalo»* estas tradukita al trideko da lingvoj de preskaŭ ĉiuj kontinentoj kaj pluraj aliaj al du ĝis dek lingvoj.
|-
|

Kumeŭaŭa: Tradukoj *(22 lingvoj)*

| Jaro | Titolo | Tradukinto | Lingvo | Eldonloko | Eldoninto | Kolekto | paĝoj | ISBN | Priskribo |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1957 | *Kumeuaua, sin pragozda* | Nina Vidervol | slovene | Ljubljano | Mladinska knjiga |  | 73 |  | ilustris Vladimir Laković |
| 1958 | *Kumevava Prakrti nám ácaryo* |  | guĝarate | Madras |  |  |  |  | Mirakloj de la naturo |
| 1958 | *Kumevava Prakrti ke eŝĉarya* |  | hindie | Madras |  |  |  |  | Mirakloj de la naturo |
| 1958 | *Kumevava Prakrtiya vinódagalu* |  | kanare | Madras |  |  |  |  | Mirakloj de la naturo |
| 1958 | *Kumevava Nisargám ci lílá* |  | marate | Madras |  |  |  |  | Ludo de la naturo |
| 1958 | *Kumevava Ivarkai vinótekal* |  | tamile | Madras |  |  |  |  | Mirakloj de la naturo |
| 1958 | *Kumevava Prakrti vintalu* |  | telugue | Madras |  |  |  |  | Mirakloj de la naturo |
| 1980 | *Kumevava* |  | ĉine | Pekino | 2-a eldono |  |  |  |  |
| 1958 | *Ben ja’ar habrešit* |  | hebree | Tel-Avivo | Napomena | Materijalni opis |  |  | 79 ilustr. |
| 1958 | *Kumeŭaŭa sonur frumsógarns* | Stefan Sigurdsson | islande |  |  |  |  |  | Legita en la radio en la somero de 1958 |
| 1959 | *Kumeuaua sin na prašumata* | Tome Arsovski | makedone | Skopje | Kočo Racin | Biblioteka Galeb. Kolekto 3 Nr. 10 |  |  | 73 ilustr |
| 1962 | *Kumeuaua Bir Xhungle* | Halil Jupa | albane | Priŝtino | Rilindja |  |  |  |  |
| 1975 | *Kumevava sin prašume* | Vladimir Laković ... [et al.] | serbe | Subotica | Osvit |  | 113 |  |  |
| 1985 | *Kumevava sin prašume : omladinski roman* | Vladimir Laković ... [et al.] | serbe | Subotica | Tibor Sekelj |  | 113 |  |  |
| 2003 | *Кумевава, син прашуме* / Kumevava sin prašume | Andrej Vojković | serbe | Beogrado | Kreativni Centar | Biblioteka Svet je jedan | 95 + bildoj | ISBN 9788677812065 OCLC-numero 732607024 | en cirila skribo bildoj : Andrej Vojković.11 x 18 cm1a kaj 2a eld en 2003, 3a en 2006, 4a en 2008 |
| 1988 | *Kumevava, az őserdő fia* | István Ertl | hungare (el Esperanto) | Budapeŝto | Magyar Eszperantó Szövetség |  | 60 |  | ilustris: Bánfalvy Ákos |
| 1983 | *ジャングルの少年 /Janguru no shōnen* | Ichirō Takasugi, Tatsuhide Matsuoka | japane | Tokio | Fukuikan Syoten 福音館書店 |  | 147 |  |  |
| 1985 | *Kumevava sin pralesa* | Mikola Skuban | rutene (el la serba) | Novi Sad | Ruske Slovo |  | 113 |  |  |
| 1988 | *Kumeuaua djungelns son* | Leif Nordenstorm | svede | Boden | Nordenstorms Förlag |  | 68 | ISBN 91-971004-0-4 | ilustris: Maria Storvall |
| 1989 | *Kumevava, syn ĝunhliv* | Nadeĵda Nikolaevna Gordienko-Andrianova | ukraine (el la serba) | Kievo | Veselka |  |  |  |  |
| 1992? | *Kumeŭaŭa la filo de la ĝangalo* | Gamvir Man Shresta | nepale | Katmanduo | Jogamba Instituto de Esperanto |  |  |  |  |
| 1999 | *Kumewawa el hijo de la selva* | Guillermo Alfredo Cook | hispane | Karakaso | Fondo Editorial Tropykos |  |  |  |  |
| 2010 | *Kumewawa Iben il-Ġungla* | K. Mallia. | malte | Rabato | Wise Owl |  | 72 |  | Prozo tradukita |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 748080
 |