recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Cárdenas** [KARdenas] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Nájera kaj precize en la okcidento de la regiono. La loknomo *Cárdenas* estas etimologie rilatebla al kardo, eble komprenebla kiel *Kardejo*.

La municipa teritorio de Cárdenas, en la okcidento de la regiono.

Geografio
---------

Tiu municipo estas en la malsupra fluejo de la valo de la rivero Cárdenas en la Supra Rioĥo. Tiu valo havas ebenan terenon kaj estas 2 km larĝa, kaj estas bordita de diversaj niveloj de teraso kiuj staras ekde la valo ĝis la montetoj de la dekstra bordo de la rivero.

Ĝi estas loĝloko kun komunikvojo laŭ la regiona ŝoseo LR-205 inter Badarán okcidente kaj la LR-113, inter Nájera norde kaj Baños de Río Tobía sude. Ĝi estas je 569 metroj super marnivelo.

Historio
--------

La plej fruaj dokumentaj mencioj datas de la 10-a jarcento. Ekzemple en la dokumento nomita *Voto de Fernán González*: "Omnes villas de rivo de Alesanco, el rivo de Cárdenas de vertice usque ad Naxeram". En 992 la reĝo de Pamplono kaj Aragono, Sanĉo Garcés la 2-a de Navaro, Abarca, lia edzino doña Urraca Fernández kaj lia filo García Sánchez *el Trémulo*, donacis al la Monaĥejo de San Millán de la Cogolla la lokon Cárdenas. Mencioj de aliaj donacoj estas de 1064 kaj de 1076.

En la 1960-aj jaroj la elmigrado iris al enlandaj centroj, unue al Bilbao, Barcelono kaj Madrido, kaj en la 1970-aj jaroj al Logroño. El la 1950-aj jaroj oni malaltiĝis el 514 loĝantoj ĝis la nunaj 134.

Aktualo
-------

La bazo de la ekonomio estas agrikulturo, kaj ĉefe vinproduktado, sekvita de tritiko kaj hordeo, krom la fruktoĝardenoj.

La loĝantaro estas tre maljuniĝinta. Vizitindaĵoj estas la preĝejo kaj la ermitejo Salamanchurri ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795903
 |
**Sándor IMRE** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Imre Sándor** estis hungara lingvisto, instruisto, profesoro, etnografo, literaturhistoriisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy (ekde 1878). Lia filo estis József Imre (1851), lia nepo estis József Imre (1884).

Sándor Imre
Sándor Imre naskiĝis la 6-an de aŭgusto 1820 en Transilvanio, en Hegyközpályi (nuntempa Paleu en Rumanio). Li mortis la 21-an de decembro 1900 en Hódmezővásárhely.

Biografio
---------

Sándor Imre frekventis kolegion en Debrecen, kie li konatiĝis kun János Arany. Ekde 1840 li instruis en Mezőkeresztes kaj Hódmezővásárhely. Baldaŭe li redaktis gazeton en Pest (urbo). En 1849 li revenis al Hódmezővásárhely, kie li estis direktoro de gimnazio. Ekde 1860 li instruis en Debrecen, ekde 1872 en universitato de Kolozsvár. En 1866 li emeritiĝis kaj tiam li ricevis gravan premion.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A latin és görög nyelv viszonyáról származás és rokonság tekintetében* 1858
* *A magyar irodalom és nyelv rövid története* (Mallonga historio de hungaraj literaturo kaj lingvo) 1865
* *Rövid magyar nyelvtan* (Mallonga hungara gramatiko) 1874
* *A népköltészetről és népdalról* (Pri la popolpoezio kaj popolkanto) 1900

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* hugare
* hungare

* Kategorio Sándor Imre (lingvisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 422097
* GND: 1012307816
* VIAF: 171238974
* ISNI: 0000 0001 2015 6529
* BNF: 12708990v
 |
**Czesław Słania** ([ˈʧ̑ɛswaf ˈswãɲa], esperantigite **Ĉeslav Slanja**) naskiĝis la 22-an de oktobro 1921 en Czeladź, mortis la 17-an de marto 2005 en Krakovo), pola gravuristo, eminenta projektisto de poŝtmarkoj kaj monbiletoj, de 1959 laboranta en Svedio.

La unua projektita de li en Svedio poŝtmarko estis bildo de poeto Gustavo Froding (okaze de 100-jariĝo en 1960). Por sveda poŝto projektis pli ol 300 poŝtmarkojn, i.a. seriojn dediĉitaj al 90-a naskiĝdatreveno de la reĝo Gustavo la 6-a Adolfo, vojaĝoj de Karolo Lineo, fungoj, papilioj, maraj esploroj. Sume - ankaŭ por poŝtoj de aliaj landoj kune kun Pollando faris pli ol 1000 projektojn de poŝtmarkoj (i.a. en Danio, Grenlando, Ferooj, Islando, Monako, Germanio, Francio, Belgio, San Marino, Svislando, Aŭstralio, Usono, Ĉinio, Tajlando, Vatikano, Unuiĝintaj Nacioj). Tiu ĉi atingo kaŭzis, ke lian nomon oni enskribis al la Guinness-libro de rekordoj kiel kreinton de rekorda nombro da gravuritaj poŝtmarkoj. En 1972 estis distingita de la reĝo de Svedio Gustavo la 6-a Adolfo per la titolo de Korta Gravuristo. La reĝo Karolo la 16-a Gustavo distingis lin per medalo "La oka grandeco kun blua rubando". Reĝino de Danio Margareta la 2-a enmanigis al li Ordenon de la Kavalira Kapitulo, kaj la princo de Monako Rainier la 3-a - Kavaliran Ordenon de Sankta Karolo.

Krom filatelaj projektoj li projektis monbiletojn. Lian servon profitis Argentino, Belgio, Brazilo, Domingo, Israelo, Kanado, Kazaĥio, Litovio, Portugalo kaj Venezuelo. Plie li gravuris ekslibrisojn, afiŝetojn, medalojn, plenumis laborojn por organizaĵoj de la pola diasporo.

* Czesław Słania en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Czesław Słania en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 395616
* GND: 119363208
* LCCN: n97013954
* VIAF: 37724997
* ISNI: 0000 0001 0889 0253
* LIBRIS: 253551
* RKD: 328929
* NKC: mzk2006322961
 |
**Sándor HERKE** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Herke Sándor** estis hungara kemiisto, profesoro, agronomo.

Sándor Herke  naskiĝis la 18-an de septembro 1882 en Csongrád (urbo). Li mortis la 15-an de decembro 1970 en Szeged.

Biografio
---------

Sándor Herke frekventis mezlernejojn en Kiskunfélegyháza kaj Szentes, poste li akiris kemian diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1905. Post siaj studoj li laboris en eksperimenta agrikultura laborejo en Magyaróvár, kiun li interrompis en 1912 por plulerni en Lejpcigo. En 1924 li ricevis la taskon establi instituton pri grundoj, kie li okupiĝis pri salaj grundoj. En 1947 li estis nomumita publika ordinara profesoro en kampuso de Keszthely, sed en la sekva jaro pro malsano li pensiuliĝis. Li kandidatiĝis en 1952, doktoriĝis en 1961. Li ricevis premion en 1954, premion Kossuth en la sekva jaro.

Li havis edzinon, kiu naskis filinon.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A sörárpa értékbírálata* (1910)
* *A hazai szikestalajok hasznosításának gazdaságossági kérdései* (1938)
* *A Duna-völgy szikeseinek javítása és hasznosítása* (1957)
* *Hidrológiai viszonyok szerepe a Duna–Tisza közötti szikesek keletkezésében* (1962)
* *Szikes talajok javítása és hasznosítása a Duna-völgyben* (1983)

Memorigiloj
-----------

* reliefo kaj strato en Szeged (1976)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Sándor Hollán** [ŝAndor holAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hollán Sándor** ekster Hungarlando konata kiel **Alexandre Hollan** estis hungardevena franca pentristo, grafikisto, ilustristo.

Sándor Hollán  naskiĝis la 29-an de decembro 1933 en Budapeŝto.

Biografio
---------

La familio Hollán estis deklarita malamiko fare de komunistoj en 1952. La juna Sándor akiris dekoraciistan diplometon, poste li eklaboris en dekoraciejo de Teatro de Eger. Dum la Hungara revolucio de 1956 li disidis al Francio, kie li akiris 2 artistajn diplomojn. Lia plej grava instruisto estis *Roger Chapelain-Midy*. Post siaj studoj li kreis pentraĵojn, grafikaĵojn, ilustraĵojn. Somere li migradis en la naturo, li ne ekspoziciis ĝis 1976. Lia ĉefa motivo estis la arbo, li kreis ofte per tuĉo kaj karbo. En 1984 finiĝis la migra erao, poste li pentradis plej ofte aĵpentraĵojn. Li faras notojn al la kreaĵoj, ili aperis ankaŭ libroforme.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Munkeno (1976, 1984)
* Hannover (1980-1997)
* Parizo (1983-1991, 1999)
* Ĝenevo (1989)
* Budapeŝto (1993)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Stokholmo (1983, 1984)
* Kassel (1987)
* Parizo (1988)
* Kolonjo (1991)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Grand arbre dans le Lot (1965)
* Causses des Gramat (1975)
* Chêne d’un jour (1994)
* Örökzöld tölgy
* Az éj színei (2006)
* Féktelen, nagy tölgy (2006)

Lia libro
---------

* Je suis ce que je vois, Le temps qu'il fait (1997)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 611281
* GND: 118899651
* LCCN: n96012158
* VIAF: 509158127404615150006
* ISNI: 0000 0001 1591 0670
* SUDOC: 034033343
* BNF: 11907658h
* ULAN: 500377547
* ICCU: CFIV004425
* BNE: XX1676283
 |
**Sándor Jankó** [ŝAndor jankO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jankó Sándor** estis hungara inĝeniero pri arbaroj, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *jenei*.

Sándor Jankó  naskiĝis la 28-an de februaro 1866 en Vasvár. Li mortis la 14-an de majo 1923 en Vönöck.

Biografio
---------

Sándor Jankó frekventis bazlernejon en sia naskiĝurbo, gimnaziojn en Kőszeg kaj Sopron, fine li estis memvola soldato en 1887. Li akiris diplomon en Akademio de Selmec pri minejoj kaj arbaroj en 1892 en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio). Jam inter 1890 kaj 1893 li laboris en diversaj arbaroj, poste li havis diversajn postenojn en la ministerio pri agrikulturo. En 1897 li edziĝis baldaŭe havanta 3 gefilojn. Ekde 1904 li instruis en la menciita akademio (jam altlernejo). En 1911 li estis nomumita publika ordinara profesoro. Li estis katedrestro inter 1906–1923, rektoro inter 1920–1922. En 1916 li ricevis la titolon reĝa priarbara ĉefkonsilisto. Post la 1-a mondmilito li estis motoro de translokiĝo de la altlernejo al Sopron. Li multe okupiĝis pri maŝinoj uzataj en arbaroj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Körszelvényes útkanyar kitűzése szögtükörrel* (1895)
* *Erdészeti szállítási eszközök és berendezések* (1908) - studenta lernolibro
* *Fotogrammetria* (1917) - la unua hungarlingva libro en tiu temo
* *Ausgleichungen von Abschussfehlern, die Bestimmung der zulaessigen maximalen Abschlussfehler in Dreiecken und geschlossenen Polygonen* (1920)
* *Erdészeti földméréstan. I–II.* (1921–1922) - studenta lernolibro

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Vasvár (1972)
* busto en botanika ĝardeno de Sopron (2003)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Terenĵeto** estas ludo. Ĝia unua eldono: artikolo verkita de Kerry Handscomb en numero 6 de la kanada revuo 'Abstract Games', kadre de '8x8 Game Design Competition'

Movoj
-----

Blankulo ludas unue kaj de tiam ambaŭ ludantoj alternu siajn ludvicojn movante jen unu propran ludpecon, jen tutan kolonon, kondiĉe ke ties supra ludpeco apartenu al la movanta ludanto.

* Sola ludpeco sur fako aŭ ludpeco sur la supra parto de kolono povas iri laŭ iu ajn direkto orta aŭ diagonala al apuda fako. Se tiu ĉi celfako estus okupita, la movata ludpeco iĝas la supra ludpeco de la kolono.

* Alia movklaso nomiĝas 'terenĵeto'. Anstataŭ movi nur unu ludpecon, ludanto povas 'terenĵeti' kolonon kronitan per propra ludpeco. Agu jene:

Unue movu la tutan kolonon ĝis apuda fako laŭ iu ajn direkto, orta aŭ diagonala. Lasu la suban ludpecon de la movata kolono tie, sur iu ajn ludpeco aŭ kolono jam kuŝanta sur tiu fako. Plu irigu la kolonon laŭ la sama direkto. Denove lasu la nove suban ludpecon de la restanta kolono sur iu ajn ludpeco aŭ kolono trovata sur la nova fako (aŭ rekte sur la fako, kaze ĝi estas malplena). Nu, ripetu la saman agmanieron, ĝis vi atingos la ludtabulan randon aŭ ĝis vi terenĵetis la tutan kolonon.
Estas malpermesate ŝanĝi la movdirekton dum terenĵeto.

*Bildo 2 ekzempligas terenĵeton. La nigra 6-peca kolono maldekstre estas terenĵetebla al SE, al la ludtabula bordo.*

La plej alta kolono de ludanto, kiu konsistas nur el propraj ludpecoj, nomiĝas 'Reĝo'. Ludanto povas havi plurajn Reĝojn. Plurkolora kolono neniel estas Reĝo.

Celo
----

Ludcelo estas kapti unu malamikan Reĝon. Sufiĉas laŭregule movi propran ludpecon sur la Reĝon.

Ligoj
-----

* Angla paĝo pri Terenĵeto
Koordinatoj: 50° 20′ 51″ N 17° 04′ 18″ O﻿ / ﻿50.34750 °N, 17.07167 °O﻿ / 50.34750; 17.07167 (mapo)

**Dolní Les**, (germane *Niederwald*) estas vilaĝo (domaro) en Ĉeĥio, loka parto de municipo Vlčice. Ĝi troviĝas proksimue 1,5 km oriente de Vlčice. Apud la vilaĝo troviĝas fiŝlago. Vivas ĉi tie 16 loĝantoj (2021).

**Dolní Les** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 0,97 km².

Historio
--------

Dolní Les (ĝis la jaro 1948 nomata ankaŭ *Dolní Valteřice* aŭ same nur kiel germane *Niederwald*) estis fondita kiel vilaĝo de draŝistoj-ĝardenistoj en la jaro 1599 ĉe pli malnova samnomata senjoruja korto. La eta agrikultura vilaĝo poste apartenis daŭre al Vlčice, eĉ kiam ĝi havis ekde la fino de la 18-a jarcento propran katastran teritorion. Dolní Les ne estis post la dua mondmilito plene ĝisloĝigita kaj en la 1950-aj kaj la 1960-aj jaroj la nombro de loĝantoj tre sinkis al ono de antaŭmilita stato. El 45 domoj kalkulitaj en la jaro 1900, respektive 38 domoj kalkulitaj en la jaro 1930, restis da ili en la jaro 2001 nur 9.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 191 |
| 1880 | 219 |
| 1890 | 191 |
| 1900 | 181 |
| 1910 | 159 |
| 1921 | 161 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 174 |
| 1950 | 90 |
| 1961 | 62 |
| 1970 | 23 |
| 1980 | 9 |
| 1991 | 11 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 12 |
| 2011 | 22 |
| 2021 | 16 |

En Dolní Les estas registritaj 11 adresoj, 9 daŭraj objektoj kaj 2 refreŝigejaj aŭ dumtempaj objektoj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 9 domoj, 6 daŭre loĝigitaj.

Fotogalerio
-----------

* Preĝejo de okcidentoPreĝejo de okcidento
* Vido de alveturiga ŝoseoVido de alveturiga ŝoseo
* DomoDomo
* Granda domoGranda domo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Vlčice (4) |
| --- |
| Bergov ~ Dolní Les ~ Vlčice ~ Vojtovice |

 |
**Gétye** [gEtje] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Keszthely.

Blazono de Gétye

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7 km²
* Loĝantaro: 120
* Poŝtkodo: 8762
* Telefonprefikso: 83
* Koordinatoj: 46°45′53″N 17°04'10″E

Situo
-----

Gétye situas en Montetaro Zala sur tre mildaj deklivoj, fine de longa sakovojo el ĉefvojo Keszthely-Lendava. Pacsa troviĝas 8, Hévíz 12, Keszthely 16, Zalaegerszeg kaj Balatonszentgyörgy po 23, Zalaszentgrót 25, Zalakaros 28 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1024 aŭ 1275. La turkoj okupis la komunumon en 1568, sekve en 1597 senhomiĝis. La rehomiĝo en la 1690-aj jaroj okazis. Oni disdonis parcelojn el la grandbieno al la malriĉaj vilaĝanoj en 1945. Vilaĝservo estas klubo de maljunuloj kaj migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Granda) proksimume en 1700

* Kategorio Gétye en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ŝahĝahanpur**, laŭ hindie **शाहजहाँपुर** estas urbego kaj municipo en norda Barato, en subŝtato Utar-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. La urbego estis nomita de Ŝaho Ĝahano.

Demografio
----------

Ŝahĝahanpur havis populacion de 346 103 en 2011 kun legopovo de 70%.

Geografio
---------

Ŝahĝahanpur situas sur ebenaĵo apud 2 riveroj 194 metrojn super la marnivelo. Hardoj troviĝas 60, Faruĥabad 66, Barejli 71, Budaun 78, Sitapur 85, Lakhimpur 86, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 155, Kanpur 159, Agra 202, tutlanda ĉefurbo Delhio 276, Kolkato 1036, Mumbajo 1227 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La princlando de Ŝahĝahanpur estis establita en 1647. Barataj liberecbatalantoj faris rabon de registarfonduso proksime de la stacidomo en 1925.

Ekonomio
--------

Ekonomio de Ŝahĝahanpur baziĝas sur agrikulturo. En la proksimeco oni kultivas rizojn, tritikojn, hordeojn kaj sukerkanojn. En la urbego en la uzinoj oni produktas tapiŝojn, dolĉaĵojn kaj kemiaĵojn.

Lingvoj
-------

En Ŝahĝahanpur la oficialaj lingvoj estas la hindia kaj urdua.

Eduko
-----

En Ŝahĝahanpur la plej altgrada eduko okazas en pluraj altlernejoj.

Trafiko
-------

Al Ŝahĝahanpur kuras kvar fervojaj linioj kaj sep vojoj el diversaj direktoj. La plej proksima flughaveno funkcias en Barejli.

Klimato
-------

La averaĝa temperaturo en Ŝahĝahanpur varias inter 17-31 °C. La meza jarpluvo estas 1000 mm. Inter junio-septembro pli ofte pluvas pro la musono, en la ceteraj monatoj apenaŭ pluvas.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans
Normkonforma prezentado de la CE-signado
La **CE-signado**n devas porti multaj produktoj, kiuj aperas sur la merkato en la Eŭropa Ekonomia Areo. Unuavice tio koncernas teknikajn produktojn, kiel ekz. maŝinojn, protekt-ekipaĵojn sed ankaŭ ludilojn. La CE-signado ne estas kvalitsigelo, sed estas la indiko, ke produktanto efektivigas minimumajn sekurec-postulojn.

Evoluo kaj funkcio
------------------

La CE-signado estis enkondukita por atingi sekurecajn produktojn interne de la Eŭropa Ekonomia Areo kadre de la libera komercaĵo-trafiko. Oni ofte nomas ĝin la "pasporto" por la Eŭropa enlanda komerco.
La mallongigo "CE" signifas *Communauté Européenne*, france por „Eŭropa Komunumo".

EU-direktivoj laŭ artikolo 95 EU-kontrakto determinas sekurecpostulojn minimumajn. La produktanto devas plenumi tiujn ĉi normojn pri produkt-sekureco. La sekurec-pruvo okazas en precize regulita procedo („procedo de la konformeco"). En multaj kazoj la produktanto rajtas atesti memstare la konformecon. Sed por tre danĝeraj produktoj, farantoj devas komisii eksterentreprenan institucion al speciala ekzameno („ekzameno pri konstruspecimeno").

Per la CE-signado la produktanto konfirmas, ke la produkto plenumas la koncernajn postulojn. Absoluta sekureco – en la senco ke „nenio plu povos okazi" - neniel estas atestata, sed nur sekureco, kiu dependas nelaste de teknikaj eblecoj kaj de ekonomiaj cirkonstancoj. La minimumaj sekurec-postuloj estas regulitaj en leĝaj normoj por apartaj produkt-grupoj. Tiuj leĝaj normoj por produktoj kun la CE-signado bazas sur unuecaj direktivoj de la EU kaj egalas en la tuta Eŭropa Ekonomia Areo. Se produktanto ne plenumas sian taskon, la merkat-enkondukanto havas la samajn devigojn. La sekurecpostuloj ankaŭ estas plenumendaj, se memfarita produkto nur disponas por propra uzo aŭ se produkto estas importita el lando ekster la Eŭropa Ekonomia Areo. La leĝaj normoj pri produkt-sekureco devigas la faranton kunliveri uzad-instrukcion aŭ produkt-priskribon. La minimuma enhavo de la uzad-instrukcio (ekz. por maŝino) respektive de la produkt-priskribo (ekz. por persona protekt-ekipaĵo) estas ankaŭ regulita en la koncerna normo.

Kelkaj produktgrupoj
--------------------

* Laboriloj: Direktivo 89/655/Eŭropa Ekonomia Komunumo, de la 30-an de novembro 1989
* Premtenujoj: Direktivo 404/87/Eŭropa Ekonomia Komunumo, de la 25-an de junio 1987
* Medicinproduktoj: Direktivo 1993/42/Eŭropa Ekonomia Komunumo, de la 14-an de junio 1993
* Personaj protekt-ekipaĵoj: Direktivo 1989/686/Eŭropa Ekonomia Komunumo, de la 21-an de decembro 1989
* Elektro-laboriloj: Direktivo 2006/95/Eŭropa Komunumo, de la 12-an de decembro 2006
* Ludiloj: Direktivo 378/88/Eŭropa Ekonomia Komunumo, de la 3-an de majo 1988

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio CE-signado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* EUR-Lex - Eŭropunia juro, en la oficialaj lingvoj de la EU
La unua paĝo de la aŭtografa partituro de la 3-a simfonio de Dvořák.
La **3-a simfonio en E♭-maĵoro, Op. 10, B. 34** estas klasika kompono de la ĉeĥa komponisto Antonín Dvořák.

Oni ne scias precize kiam oni kreis la verkon (Dvořák forviŝis la noton sur la titolpaĝo pere de tranĉilo tiom efike ke ne eblas rekonstrui la plej gravan datinformon). Tamen, la simfonio estis komponita probable en 1872, sed eble verkita en partituro nur la postan jaron. Ankaŭ ne eblas trovi certe la originan tekston de la verko.

Fono
----

Kiam li komponis sian trian simfonion, Dvořák estis violonisto en la orkestro de la Provizora Teatro (*Prozatímní divadlo*) de Prago, kio plifortigis lian influon el la verkoj de la germana komponisto Richard Wagner, kio videblas pli forte en tiu simfonio ol en aliaj liaj verkoj. Dvořák eklaboris por la simfonio en aprilo 1873 kaj finkompletigis ĝin en julio. Li ekkomponi sian 4-an simfonion poste dum tiu sama jaro.

Enhavo
------

La simfonio estis verkita por orkestro de du flutoj, fluteto, du hobojoj, angla korno, du klarnetoj, du fagotoj, kvar kornoj, du trumpetoj, tri trombonoj, tjubo, timbaloj, triangulo, harpo kaj kordinstrumentoj.

Tiu verko, malkiel ĉe la aliaj liaj simfonioj, havas tri movimentojn, nome la jenaj:

* *Allegro moderato* (E♭-maĵoro)
* *Adagio molto, tempo di marcia* (C♯-minoro)
* *Allegro vivace* (E♭-maĵoro)

Notoj
-----

1. 1 2  Score, p. IX
2. ↑  1930-, Layton, Robert,.  (1978) *Dvořák symphonies and concertos*. Seattle: University of Washington Press, p. 17. ISBN 0295955058. OCLC 4475272.
3. ↑  "Symphony No. 3". www.antonin-dvorak.cz. Alirita la 22an de junio 2019.

Bibliografio
------------

* Brown, A. Peter. "The Symphonies of Antonín Dvořák," in The Second Golden Age of the Viennese Symphony: Brahms, Bruckner, Dvořák, Mahler, and Selected Contemporaries (Bloomington: Indiana University Press, 2003), 314–436.
* Dvořák, Antonín: Sinfonia III. Op. 10. Score. Prague: Editio Supraphon, 1989. H 3703.
* Christoph Hahn, Siegmar Hohl (eld.), Bertelsmann Konzertführer. Bertelsmann Lexikon Verlag, Gütersloh/Munich 1993, ISBN 3-570-10519-9
* Annette Retinski, Alfred Beaujean, Harenberg Konzertführer: der Schlüssel zu 600 Werken von 200 Komponisten: mit 800 CD-Empfehlungen der "FonoForum"-Redaktion, fourth edition. Harenberg Kommunikation, Dortmund, 1998. ISBN 3-611-00535-5.
* Hansjürgen Schaefer: Konzertbuch Orchestermusik A-F. VEB Deutscher Verlag für Musik, Leipzig 1958.
**Ernő Kurnik,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kurnik Ernő** estis hungara agronomo, inĝeniero, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1976).

Ernő Kurnik  naskiĝis la 17-an de aŭgusto 1913 en Mecsekszabolcs (nun urboparto en Pécs. Li mortis la 3-an de marto 2008 en Pécs.

Biografio
---------

Ernő Kurnik frekventis gimnazion en Pécs, universitaton en Budapeŝto. En 1939 li eklaboris en esplora instituto en Iregszemcse, kie li estis direktoro inter 1945-1953, poste inter 1955-1983. En 1983 li pensiuliĝis. Ekde 1962 li ankaŭ instruis en altlernejo de Keszthely. Li doktoriĝis en 1963. Li partoprenis en redaktado de *Acta Agronomica Hungarica*. Li okupiĝis precipe pri sojfaboj, ĝardenaj pizoj, sunfloroj, kolzoj. Li ricevis memormedalojn kaj premiojn inter 1974-1999.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Szójatermesztési és ojtási kísérletek* (1942)
* *A napi megvilágítás időtartamának jelentősége a növények honosításában* (1956)
* *A szója* (La sojfabo), (1962)
* *Züchtung von Sonnenblumen (Helianthus annus) unter Berücksichtigung von Ölmenge und Ölqualität* (1966)
* *Nagyüzemi szójatermesztés* (1976)
* *Pillangósvirágúak XVIII.: A szója* (1987)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
**Lignolando turingia** (germane *Thüringer Holzland*) estas belega ripozumregiono en la centro orienta de Turingio, Germanio.

Situo
-----

La turingia Holzland kuŝas ene de triangulo formita fare de la urboj Hermsdorf, Eisenberg kaj Stadtroda kaj inter la riveroj Saale, Blanka Elster kaj Orla-malaltaĵo. Ĝi konsistis el la sekvaj 8 vilaĝoj: Bad Klosterlausnitz, Hermsdorf, Oberndorf, Reichenbach, Schleifreisen, St. Gangloff, Tautenhain kaj Weißenborn.

Priskribo kaj historio
----------------------

La kialo de la ampleksaj arbaroj de tiu pejzaĝo estas siaj sufiĉe malfekundaj grundoj, kiuj estis formitaj de la grejsoj de Bunte-formacio kiuj konsistigas la areon. Kiel rezulto, Holzland estas de limigita uzo por agrikulturo.

La riĉa lignoindustrio de la areo naskis tipajn okupojn, kiel ekzemple ŝtupetarproduktantojn (Leitermacher), forĝistojn (Peckschmied), kuvfaristo (Muldenhauer) ktp. Tial tiu-ĉi areo ankaŭ estas nomata *Leiterland* ("ŝtupetaro-tero"). En la malfrua 19-a jarcento, la porcelanindustrio gravis (la industrio estis bazita en Hermsdorf; hejmporcelanaĵoj aparte koncentriĝis je Reichenbach). Post 1989 ekzistis granda nombro da kromproduktoj de la Hermsdorf-ceramikaj verkoj (KWH) (ekde 1990 *Tridelta A.K.*) kaj pluraj noventreprenoj de firmaoj en la sektoroj de ceramiko, mikroelektroniko, mikromaŝinaro, pulvormetalurgio kaj servoindustrioj, ktp.

Dum multaj jaroj Holzland ankaŭ estis ŝatata feriumlando de la orientaj turingianoj (sed ne nur). Dum varma vetero, turistoj migras volonte en ofte grandaj grupoj tra Zeitzgrund-valeto aŭ la fama Muelejvalo ajzenberga. La muelejoj estis plejparte alikonstruitaj je restoracioj kaj padoj estis plejparte plibonigitaj.

La fervoja linio inter Vajmaro, Jena kaj Gera (tra Stadtroda, Hermsdorf kaj Klosterlausnitz) estas nomita, laŭ tiu ĉi regiono, *Lignoland-fervojo* (Holzlandbahn).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Historiaj kaj geografiaj detaloj prie

Koordinatoj: 50°55′37″N 11°49′55″E 50.92694°N 11.83194°E 50.92694; 11.83194
**Lesdain**, prononco [ledɛ̃], estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 422 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Blazono de Lesdain.

Geografio
---------

Lesdain situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.

Lesdain etendiĝas sur 8,43 km².

la katolika kirko

Historio
--------

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-François Plateau, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Lesdain apartenas al la kantono de Marcoing, kies ĉefurbo estas Marcoing. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Marcoing

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj en la retejo de la komunumaro *Cambrai* (jen france, kaj tradukite al Esperanto)
La **Young-plano** anstataŭigis ekde 1930 – ĉar oni jam antaŭvidis fine de 1928, ke Germanio ne povos plenumi la reparaciajn devojn - la Dawes-planon, kaj celis ebligi pli mildajn reparaciajn devojn surbaze de la Traktato de Versailles.

La faksperta komisiono kunvenis komence de 1929 sub prezideco de Owen D. Young. La komisiono ekzamenis – je peto de Germanio – la neplenumeblajn kondiĉojn de la Dawes-plano. Dum la traktado SCHLACHT – prezidanto de la germana regna Banko – postulis la malpliigojn de la reparaciaj devoj, dume Britio kaj Francio – kiuj volis el tio repagi la usonajn pruntojn - volis tiujn grandigi. La decida regno estis Usono, kiu volis restarigon de la germana ekonomio kaj atentis la interesojn de la usonaj kapitalistoj, tiel Usono prezentis siajn planojn meze de 1929, kiujn la aliaj landaj reprezentantoj akceptis.

Kondiĉoj
--------

La germana regno devis pagi dum la unuaj 37 jaroj komence 1,7 miliardojn da ormarkoj, kaj la sumo altiĝos je 2,1 md. Post tiu tempo, Germanio devintus pagi dum pliaj 22 jaroj 1,65 md da ormarkoj. La pagoj devintus daŭri dum 59 jaroj (tio estas ĝis jaro 1988) kaj devintus repagi entute 112 md da ormarkoj. Germanio devis pagi ĉiujare minimume 600 milionojn da ormarko en devizo, la resta sumo devis esti prokrastite repagita.

Ĉar la repagoj okazis en fremda valuto, oni fondis la Bankon de la Internacia Ŝuldopago en Basel, kiu fakte financis la germanan malpezan industrion.

Oni decidis en la Young-plano pri la antaŭtempa forlaso de Rheinland ĝis 30-a de junio 1930 (kiel 5 jarojn pli frue interkonsentite en Traktato de Versailles) kaj pri finigo de la suverenecaj limigoj de Regna Banko kaj Germana Regna Fervojo. 

Laŭ propono de usona prezidento Herbert C. Hoover dum la mondekonomia krizego, oni decidis pri ĝenerala repaga moratorio (Hoover-moratorio) kaj la Young-plano estis nuligita en Konferenco de Lausanne en julio de 1932.
R–26S Góbé, la plej konata flugmaŝino de Ernő Rubik
**Ernő Rubik,** laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj kun distinga signo) **Rubik Ernő id.** estis hungara inĝeniero, piloto, profesoro. Lia filo estis inventisto Ernő Rubik.

Memortabulo pri Ernő Rubik
Ernő Rubik  naskiĝis la 27-an de novembro 1910 en Hungara reĝlando en Pöstyén (nuntempa Piešťany en Slovakio). Li mortis la 13-an de februaro 1997 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Patro de Ernő Rubik mortis dum la 1-a mondmilito, la restinta familio rifuĝis al rest-Hungario en 1918. Ernő akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato József, sed jam dum lernado li aliĝis al la universitata pilota klubo. Inter 1929-1935 li partoprenis en projektoj de flugmaŝinoj, poste li instruis en la menciita universitato. En 1934 li ekzamenis pri motoraj flugmaŝinoj, en la sekva jaro pri glisiloj. En 1936 li fondis uzinon por produkti glisilojn en Esztergom. Post la ŝtatiĝo en 1949 li laboris en projekta firmao pri flugmaŝinoj, sed li ankaŭ instruis en la universitato. Inter 1961–1967 li havis postenon en la ministerio pri trafiko kaj poŝto, poste ĝis 1971 en la ŝtata fluga kompanio. Resume li projektis 28 flugmaŝinojn. Li ricevis premiojn ekde 1948, lastfoje premion Kossuth en 1963.

Elektitaj projektoj
-------------------

* glisiloj: EMESE B, Szittya I, R–07a Tücsök, R–07b Vöcsök, R–08 Pilis, R–21 (armea glisilo), R–26S Góbé, R–27 Kópé
* motoraj flugmaŝinetoj: M–19, R–14 Pinty, R–18 Kánya, R–32

Memorigiloj
-----------

* memortabulo kaj flughaveneto en Esztergom

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 57-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungare

* Kategorio Ernő Rubik (inĝeniero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 555701
* GND: 1259449106
* LCCN: n85033859
* VIAF: 65428757
* ISNI: 0000 0000 2547 7877
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La silabo **fi** en Esperanto esprimas malestimon kaj abomenon. Ĝi estas uzata kaj kiel unusilaba interjekcio (ekkria vorteto, do **"Fi!"**), prefikso (**fi-**...) aŭ kiel samsignifa memstare uzata morfemo (tamen, same nur prefikse uzata, precipe kun aliaj sufiksoj, kiuj igas la silabon memstare uzata morfemo, en la kompreno ke vorto ne rajtus ekzisti nur el afiksoj, kvankam tio intertempe oftas en la lingvo). Ĝi kiel prefikso parencas al la sufikso -aĉ-: ambaŭ estas pejorativaj afiksoj, sed la diferenco inter ili estas "*ke -aĉ- esprimas, ke iun aŭ ion oni juĝas en priskribo malbonkvalita, netaŭga, subjektive malbela kaj simile, dum fi- esprimas negativan juĝon el morala vidpunkto, do estas pli subjektiva, esprimas indignon kaj malŝaton*" (citita el PIV 2020).

Laŭ la *Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko* (PMEG) de 2022, redaktata de Bertil Wennergren, la ekkria vorteto "fi" estas nur komprenata kiel interjekcio (ekkria vorteto) kun la signifo "malŝatinda, abomena" kun analoga uzo ankaŭ en kunmetitaj vortoj, ekzemple ankaŭ kiel "prefikseca vorteto". Tiu difino tamen estas iom misgvida, ĉar laŭ la gramatika tradicio, la silabo "fi" *neniam* uzatas meze aŭ fine de vorto, *nur* vortkomence, do la uzo de la vorteto estas ĉiam unusilaba interjekcio "Fi!" **aŭ** prefikso, ne nur "ekzemple", kio aludus ankaŭ al pliaj uzoj meze aŭ fine de vorto.

La *Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko* en la eldono de 2022 precizigas, ke la prefikseca "fi-" montras subjektivan indignon aŭ moralan kondamnon kontraŭ tio, kio staras poste:

* homo → fihomo = naŭza, malmorala, malŝatinda homo

* ŝerco → fiŝerco = senhonta ŝerco

* domo → fidomo = domo, kie okazas abomenaj malŝatindaj aferoj

* gazeto → figazeto = abomena gazeto

* insekto → fiinsekto = malŝatinda aŭ parazita insekto

* herbo → fiherbo = trudherbo, herbo kiu malhelpas la kulturadon de aliaj utilaj plantoj (oni uzas ankaŭ herbaĉo, sed la herbo mem ne estas malbonkvalita, nur nedezirata)

* karesi → fikaresi = senhonte, malĉaste kaj trude karesi

* fama → fifama = fama pro malŝatindaj aferoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* *fi* komprenata kiel "afikseca vorteto", ne kiel vera "afikso", en PMEG 2022 (vidata en majo 2022, esperante)
* *fi* kiel kaj interjekcio, prefikso kaj memstara morfemo en PIV 2020 (vidata en majo 2022, same esperante)

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  *fi* en PIV 2020 (vidata en majo 2022, esperante)
2. ↑   *fi* en PMEG 2022 (vidata en majo 2022, esperante)
3. ↑  La sola escepto estus aldoni plian prefikson "ge-" en tre konstruita vorto eĉ antaŭ la prefikso "fi-", ekzemple kiel "gefiuloj" kiel homoj aparte malaprezindaj el eksplicite ambaŭ seksoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Prefiksoj en Esperanto
* pejorativo
* pejorativa afikso
* -aĉ-
* ofendo
* insulto
Fezano malhelverde
sunsubiro super dezertaj dunoj de Fezano
**Fezano** (arabe فزان, latinliterigite *Fizzān*, tamaziĥte ⴼⴻⵣⵣⴰⵏ *Fezzan*, turke *Fizan*, latine *Phasania*) estas historia regiono en Libio, apartenanta al la dezerto Saharo. Temas pri unu el tri historiaj provincegoj de la lando, krom la regiono Cyrenaica oriente kaj Tripolio nordokcidente. Ĉefurbo de Fezano estas Sabha.

Geografio
---------

La regiono Fezano grandas 551 170 km² kaj en 2003 havis 413 005 loĝantojn. Okcidente ĝi limas al Alĝerio, sude al Niĝero kaj Ĉado. La plej signifaj urboj estas Murzuk, Gat kaj Sabha, la provincega centro.

La teritorio esence kovratas per sablaj, ŝtonetaj kaj rokaj dezertoj, sed ankaŭ ekzistas loĝataj oazoj. La registaro de Libio penas evoluigi la regionon per plibonigo de la infrastrukturo kaj la instalo de irigaciaj sistemoj. Ekologie tiuj penoj havas grandan riskon plisaligi la grundon.

En la teritorio de la historia provinceo Fezano situas ses el la 22 distriktoj de Libio:

administra divido de Libio

| n-ro | شعبية | distrikto | loĝantaroen 2003 | areokm² |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 17 | الجفرة | Al Ĝufra | 45 117 | 117 410 |
| 18 | وادي الشاطئ | Uedo Aŝ Ŝati | 77 203 | 97 160 |
| 19 | سبها | Sabha | 126 610 | 15 330 |
| 20 | وادي الحياة | Uedo Al Haja | 72 587 | 31 890 |
| 21 | غات | Gat | 22 770 | 72 700 |
| 22 | مرزق | Murzuk | 68 718 | 349 790 |
|   | فزان‎‎ | Fezano | 413 005 | 684 280 |

Historio
--------

Ekde la antikva epokola regiono estas loĝata fare de berberoj. En la 5-a jarcento a.K. la helenoj ekkonis la lokan berberan popolon de garamantoj. La romianoj ne konkeris la regionon, sed organizis ekspediciojn en la Saharon kaj ĉirkaŭ la jaro 100 p.K. tra la regiono atingis la Ĉadan Lagon.

Kiam pli kaj pli ekspansiis la islamo, kaj enkondukiĝis transportado per kameloj, en la regiono tre ekfloris la transsahara komerco, kaj la urbo Murzuk iĝis la plej signifa komercejo de la regiono. Iom post iom la enmigrintaj araboj miksiĝis kun la lokaj berberoj.

Post kiam la regiono en la 13-a jarcento dumtempe apartenis al la afrika regno Kanemo, ĝi ekde la 16-a jarcento estis sub malforta kontrolo de la Otomana Imperio. Post kiam Italio en 1912 konkeris la pli nordajn partojn de Libio, ĝi en 1930 venkis ankaŭ la berberajn-arabajn tribojn de Fezano. Ekde la jaro 1951 la regiono - kune kun Tripolio kaj Cyrenaica – konsistigas la sendependan ŝtaton Libio (ĝis 1969: reĝlando Libio).

Notoj
-----

1. ↑  retejo *statoids*

* Fezano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fezano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Schindellegi-Feusisberg (stacidomo). |



**Feusisberg** estas komunumo en la distrikto Höfe en Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis 4 720 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Feusisberg situas ĉe la norda deklivo de la monto Etzel sur teraso proksimume 200 metroj super la Lago de Zuriko. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Feusisberg ankaŭ la laŭ loĝantaro multe pli granda vilaĝo Schindellegi kaj parto de la vilaĝo Biberbrugg, kies alia duono apartenas al la komunumo Einsiedeln. Tra Schindellegi fluas en okcidento de la komunumo la rivero Sihl kaj nur malalta barilo malhelpas, ke la rivero ne fluas norden rekte al la Lago de Zuriko sed okcidenten tra la Sihl-Valo al Zuriko.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Feusisberg limas en nordokcidento al Wollerau, en nordoriento al Freienbach, en sudo al Einsiedeln, en sudokcidento al Oberägeri (ZH) kaj en okcidento al Hütten (ZH).

Trafiko
-------

La vilaĝo Feusisberg mem situas flanke de la gravaj trafikvojoj, dum Schindellegi disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de la Svisaj Sudorientaj Fervojoj de Sankt-Galo tra Pfäffikon al Lucerno. Tra Schindellegi pasas ankaŭ la grava kantona ĉefvojo n-ro 8 de Pfäffikon SZ al Ŝvico, kiu parte estas kvarŝpura kaj konektas la svisan aŭtovojon A3 kun la svisa aŭtovojo A4. Poŝtaŭtolinio konektas stacidomon la vilaĝocentro de Feusisberg kun la stacidomoj de Schindellegi kaj de Pfäffikon.

Historio
--------

Feusisberg estis unuan fojon dokumente menciita en la 13-a jarcento kiel *Uffenberge*.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Paul Wyrsch*: *Feusisberg* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-01-12)

Vidu ankaŭ
----------

* Biberbrugg (stacidomo)
* Schindellegi-Feusisberg (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Feusisberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Feusisberg
* Feusisberg en la Historia Leksikono de Svislando

Bildoj
------

* Vilaĝeniro de FeusisbergVilaĝeniro de Feusisberg
* Katolika preĝejo de FeusisbergKatolika preĝejo de Feusisberg
* Katolika preĝejo interneKatolika preĝejo interne
* Orgeno de la katolika preĝejoOrgeno de la katolika preĝejo
* Pastra domo de Feusisberg kun sunhorloghoPastra domo de Feusisberg kun sunhorlogho
* Gastejo Feld en FeusisbergGastejo Feld en Feusisberg
* Kato antaŭ la Gastejo Feld, belvido al la Lago de ZurikoKato antaŭ la Gastejo Feld, belvido al la Lago de Zuriko
* Vilaĝa stratoVilaĝa strato

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Höfe |
| --- |
| maldekstra*Komunumoj:*Feusisberg • Freienbach • **Wollerau***Vilaĝoj sen komunuma statuso:*Bäch • Biberbrugg • Hurden • **Pfäffikon** • Schindellegi • Ufenau • Wilen ĉe Wollerau |  |

 |
Koordinatoj: 48° 06′ 40″ N 3° 15′ 29″ O﻿ / ﻿48.11111 °N, 3.25806 °O﻿ / 48.11111; 3.25806 (mapo)

**Marsangy** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 826 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2009.

Geografio
---------

Marsangy etendiĝas sur 14.68 km², kaj havis 826 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 47 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Claude Faynot, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Marsangy apartenas al la kantono Sens-Ouest, kies ĉefurbo estas Sens. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono Sens-Ouest

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Persona retejo pri Marsangy Arkivigite je 2007-08-27 per la retarkivo Wayback Machine
**RUBIK Ernő,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rubik Ernő** estas mondfama hungara inventisto.

Ernő Rubik naskiĝis en Budapeŝto, la 13-an de julio 1944.

Biografio
---------

Lia patro (havanta la saman nomon Ernő Rubik (inĝeniero)) estis inĝeniero pri flugmaŝinoj. Li frekventis ĉiujn lernejojn en sia naskiĝurbo, li ricevis inĝenieran diplomon en 1967 en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto, poste li lernis ankaŭ skulptoarton en Industriarta Altlernejo ĝis 1971. Komence li laboris kiel inĝeniero, sed poste li instruis en la menciita Industriarta Altlernejo, kie li estis altrangulo. En 1975 li inventis la mondfaman Rubik-kubon. Baldaŭe li inventis similajn ludojn, tamen ne tiel gravajn, kiel serpento en 1977, sorĉaj kvadratoj en 1985 kaj Rubik-globo en 2009. Ĝis tiam li ricevis diversajn premiojn de la ŝtato.

Oni regule aranĝas ĉampionadon pri kubo de Rubik.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* György Budapest Szabó
* Tamás Getto
* Péter Rainer

Invento de Ernő Rubik

* Kategorio Ernő Rubik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 385906
* GND: 1089870418
* LCCN: n85048619
* VIAF: 85360293
* ISNI: 0000 0001 1476 5002
* SUDOC: 260846848
* BNF: 12675044r
* ULAN: 500465877
* RKD: 340444
* NKC: xx0008655
* ICCU: UFIV138184
 |
**Baran** (hindie बाराँ) estas urbego kaj municipo en Barato, en subŝtato Raĝastano, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo.

Demografio
----------

Baran havis populacion de 177 022 en 2021.

Geografio
---------

Baran situas 262 metrojn super la marnivelo tre proksime al limo de Madja-Pradeŝo. Kota (Raĝastano) troviĝas 67, Guna 96, Savai Madhopur 104, Ŝivpuri 122, Mandsaur 184, Nagda 214, subŝtata ĉefurbo Ĝajpuro 215 (voje 339), tutlanda ĉefurbo Delhio 400, Mumbajo 780, Kolkato 1239 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La malnovaj loknomoj de Baran estas Varah Nagari kaj Annapurna Nagari. Ekde la 17-a jarcento la mogoloj akiris kontrolon de Baran, ili konstruis la fortikaĵon de Baran.

Lingvoj, religioj
-----------------

En Baran la oficiala lingvo estas la hindia, kaj la plej ofta religio estas la hindua.

Klimato
-------

En Baran la vetero ĝenerale estas varma kaj senpluva. La vintra sezono daŭras de mezo de novembro ĝis februaro kaj somera sezono daŭras de marto ĝis mezo de junio. La periodo de mezo de junio ĝis septembro estas la musonsezono. Jare pluvas averaĝo po 828 mm, la jara averaĝa temperaturo 26 °C.

Trafiko
-------

Al Baran kuras kvin vojoj, inter ili la plej grava estas la traira vojo inter Kota-Ŝivpuri. La plej proksima flughaveno funkcias en Ĝodpuro. Baran havas ankaŭ trairan fervojan linion. La plej proksimaj flughavenoj situas en Ĝajpuro, Udaipur kaj Ĝodpur, sed la mapo mencias flughavenon ankaŭ en Kota.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* fortikaĵo
* kratero supozeble pro asteroido
* festivalo
* foiro

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814363
* GND: 4786887-9
* LCCN: no2002017261
* VIAF: 141054291
 |
**Ernő László** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **László Ernő,** tutmonde konata **Erno Laszlo** estis hungara-svislanda haŭtkuracisto, kosmetikisto, negocisto.

Ebla (duba) foto pri Ernő László
Ernő László  Arkivigite je 2010-02-08 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 11-an de julio 1897 en Hungario, en Transilvanio?. Li mortis en marto de 1973 en Svislando.

Biografio
---------

Ernő László komence lernis en Budapeŝto, poste li kompletigis siajn klinikajn studojn en Berlino. Li akiris kuracistan diplomon, poste li doktoriĝis en 1921. Li atingis famon jam en 1920, kiam li kreis specialan fundamentokremon por familiano de Habsburgoj, kiu havis akutajn akneojn. Tiutempe elstara aktoro Frida Gombaszögi estis trafita per pafo sur la vizaĝo. Ambaŭ pacientoj resaniĝis pro kremoj de László, eĉ fratino de Gombaszögi iĝis edzino de László. En 1927 László malfermis sian unuan instituton en Budapeŝto, ĉefe kremo de Eŭropo vizitis ĝin. En 1937 li vizitis Holivudon, kie li rifuzis negocan oferton. Ĉe la komenco de 2-a mondmilito László translokiĝis al Novjorko, kie li establis instituton por riĉuloj. Li ne povis bone lerni la anglan lingvon, tial lia profesio ne estis agnoskita, sed li ricevis ŝtatanecon en 1945. Inter la klientoj apartenis Greta Garbo, Grace Kelly, Ava Gardner, Katharine Hepburn, Paulette Goddard, Audrey Hepburn, Marilyn Monroe, Jacqueline Kennedy Onassis. En 1951 László permesis vendadon de kosmetikaĵoj, tamen nur singarde. En 1970 pro vidviĝo li denove geedziĝis kun Sibille Schulz en Svislando, krome li forvendis la plenan negocon.

Fontoj
------

* Arkivigite je 2013-01-01 per Archive.today angle
* [*rompita ligilo*] angle
* germane
* Arkivigite je 2015-09-23 per la retarkivo Wayback Machine


* Kategorio Ernő László en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kabana barako ĉe Pigeon Forge, Tenesio, Usono.
**Barako** estas provizora militistara konstruaĵo, plej ofte el ligno, por loĝigi are kaj ade soldatojn, laboristojn, malsanulojn, rifuĝintojn, militkaptitojn ks. Ĝi foje povas esti kvazaŭ sinonimo de kabano aŭ kabanego.

Barakaro estas aro de barakoj, ofte ĉirkaŭbarita. Ĉar ili ofte estis uzataj por loĝigi nedece subrangitajn personojn, la termino poluiĝis el pejorativa karaktero. Historie estis tipaj la fotoj kaj bildoj de la barakoj de naziaj ekstermejoj, kaj nuntempe en Eŭropo de barakaj rifuĝejoj por elmigrintoj el Azio kaj Afriko.

Laŭ Francisko Azorín **barako** estas *Provizora konstruo por loĝigi soldatojn, laboristojn, malsanulojn, rifuĝintojn.* Kaj li indikas etimologion el kelta *baraĉad* (branĉaĵo) aŭ araba *baraga*.

En Valencilando
---------------

Kamparana barako *barraca* de la Albufero de Valencio.
*Barako* (el la kataluna *barraca*) estas tipa konstruaĵo en Valencilando kie loĝis kutime la kamparanoj aŭ la fiŝistoj. Konstruiĝis precipe laŭlonge de la valencia marbordo, de Carcaixent ĝis Sagunt. Sed en la regionetoj ĉirkaŭantaj la Albuferon, tio estas, Horta de València, kaj en la Riberoj Alta kaj Baixa, ĝi havas pli karakterizajn karakterojn, ĉar ĝi konstruiĝas en zono kie facile troveblas tradiciajn materialojn por ĝin konstrui: koto, kanoj, hurdo, pajlo. Kvankam ĝia uzado diminuis, nuntempe ankoraŭ la kamparanoj laborantaj en urbaj areoj loĝas en ĝi.

Ankaŭ ekzistas kelkaj en Terres de l'Ebre kaj en Murcio. Precipe en la Ebra Delto, kie estis rifuĝejoj de la kultivistoj de rizo.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín]], arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 32.
2. ↑  Azorín, samloke.

Vidu ankaŭ
----------

* kazerno, garnizono, kabano, kajuto, budo, kampadejo

* Kategorio Barako en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ernő Pungor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pungor Ernő** estis hungara kemiisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1976).

Ernő Pungor  naskiĝis la 23-an de oktobro 1923 en Vasszécseny. Li mortis la 14-an de junio 2007 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ernő Pungor frekventis universitaton en Budapeŝto, kiun li devis interrompi pri militservo, tial li ricevis diplomon nur en 1948. Li eklaboris en Universitato de Budapeŝto kiel instruanta helpanto de Elemér Schulek. Li doktoriĝis en 1949. Baldaŭe li atingis altajn profesorajn rangojn. En 1962 li estis nomita katedrestro en universitato de Veszprém, inter 1968-1970 li estis vicrektoro. En 1972 li estis nomita katedrestro kaj dekano en teknikuniversitato en Budapeŝto. Inter 1990-1994 li estis ministro. Li pensiuliĝis en 1994, sed en la sama jaro li iĝis titulara subministro. Li okupiĝis dum la aktivaj jaroj ekzemple pri la analitika kemio. Post la emeritiĝo li laboris en fondaĵo. Li ricevis premiojn kaj medalojn inter 1964-1999.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 458057
* GND: 171004825
* LCCN: n81119989
* VIAF: 266594469
* ISNI: 0000 0001 0886 926X
* SUDOC: 16125926X
* BNF: 129875012
* NKC: mub2013776228
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.