recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Legadmuzeo vajmara
**Legadmuzeo** (germane: *Lesemuseum*) en Vajmaro, Germanujo, estas ejo klasikisma iner 1859/60 starigita. Ĝi troviĝas ĉe Goethe-placo nr 12 estinte komence klubejo.

Detaloj
-------

La duetaĝa legada templo estis societa domo de la legemaj anoj de *Weimarer Lesegesellschaft*, kiun fondis en 1831 granddukino Maria Pavlovna Romanova. Ŝi fondis la domon kaj pagis ĉiujn kostojn konstruajn. Inter la du unuaj direktoroj estis Karl Georg Hase.

La konstruaĵo faritis kiel antikva podia templo kun kvarkolona prostilo. Ueste videblas io simila al templeto *(naiskos)*. La teretaĝo brilas per polikromia inkrustaĵo. Ĉe la suda fronto estas la Puto legadmuzea.

Legadmuzeo ne, kiel ofte malkorekte legeblas, planitis kaj realigitis strikte laŭ la modelo aŭ eĉ kiel kopio de la atena Templo de Atena Nike fare de la arĥitekto Carl Heinrich Ferdinand Streichhan. Tamen ne centprocente ekskluziveblas almenaŭ instigeto per vido de la Nike-templo en Ateno. Alikonstruo okazis en 2009 sub la arĥitekto Dirk Böttcher.

La ejo estas ekde 1922 en municipa posedo. Sed jam dek jarojn pli malfrue ĝi perdis sian originalan funkcion: ĝi servis ekz. kiel vojaĝagentejo, sidejo de la konstruadordigejo kaj de la civitana radio *Radio Lotte*.

La belaĵo arĥitektura memkompreneble staras sur la listo de la kulturprotektotaĵoj vajmaraj.

Notoj
-----

1. ↑  Annette Seemann: *Weimar. Ein Reisebegleiter*. Insel Verlag, Frankfurt am Main/Leipzig 2004, ISBN 3-458-34766-6, p. 259.
2. ↑  Kerstin Vogel: *Carl Heinrich Ferdinand Streichhan. Architekt und Oberbaudirektor im Großherzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach 1848-1884*. Disertaĵo ĉe Bauhaus-Universität Weimar 2009, vol. 1, p. 107 ss. kaj speciale p. 112/noto 7 (Digitalisat).
3. ↑
4. ↑  Art. *Lesemuseum*, ĉe: Gitta Günther, Wolfram Huschke, Walter Steiner (eld.): *Weimar. Lexikon zur Stadtgeschichte.* Hermann Böhlaus Nachfolger, Weimar 1998, p. 276.
5. ↑  .

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Legadmuzeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
*
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri diino. Por informoj pri aliaj sencoj de la vorto, vidu la artikolon REA.

**Rea** el gr.Ρέα, unu el la titaninoj, filino de Urano kaj Geo, fratino kaj edzino de la Titano Krono. Oni kredas ke ŝia nomo devenas de epiteto de Tero: *ampleksa*, *larĝa*, *plena*. Rea reprezentas la kreivan energion kaŝiĝinta en la tersino.

Diino Rea

Mito
----

Rea estas la patrino de la gedioj: Hestia, Demetra, Hera, Hadeso, Pozidono kaj Zeŭso.

Krono kaj Rea estris la universon. Kronos, sciante ke unu el siaj infanoj eltonigos lin, provas eskapi el sia destino, vorante sianjn ĵusnaskitajn infanojn.
Kim Zeŭso naskiĝis, Rea prezentis al sia edzo ŝtonon volvita per vindaĵoj. Krono glutis ĝin, nesciante ke Rea forkaŝis la infanon en Kreto.

Kiam li estos plenkreskulo, Zeŭso trudos Kronos elvomi siajn ses voritajn infanojn (krom la ŝtonon).

 Rhea rajdas leonon, Pergamona altaro, Pergamo-muzeo, Berlino.

Arto
----

Rea estas ĝenerale reprezentata sur trono, akompanata de leonoj, rajdanta leonon, aŭ sur ĉaro tirata de du leonoj

En romia mitologio Rea estas identigita al la friga diino Cibela, la "Granda Patrino" aŭ "Patrino de la Dioj" aŭ al Opsa, sabena diino de la abundo.

Vidu ankaŭ
----------

* **Reao** estas neflugkapabla birdo, kiu kutime troveblas en Sudameriko, kies nomo derivas el *Rea*.

* Kategorio Rea (diino) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rebeka Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Szabó Rebeka Katalin** estas hungara politikisto, biologo, ekologo.

Rebeka Szabó en 2013
Rebeka Szabó naskiĝis la 20-an de novembro 1977 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Rebeka Szabó maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1996, poste ŝi akiris biologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2001. Post la diplomo ŝi laboris jaron en agrikultura filio de UNO, poste en akademia esplora instituto. Inter 2002-2005 ŝi plulernis en la universitato kaj ŝi doktoriĝis, fine ŝi revenis al la instituto. Ŝi okupiĝis pri restaŭradoj de herbejoj. En 2008 ŝi estis fondinta membro de Alia Politiko Eblas, post 2 jaroj ŝi estis elektita parlamenta deputito. Pro internaj konfliktoj ŝi estis fondinta membro de alia nova rivala partio en 2013. Ŝi estis nomumita vicurbestro de Zugló post la balotoj en 2014.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-12-25 per la retarkivo Wayback Machine
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Rebeka Szabó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 674084
* VIAF: 62146094350900332621
 |
**Rebeka Bobanj,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bobanj Rebeka** estas hungardevena serbia operkantisto, (soprano, koloratursoprano).

Rebeka Bobanj  naskiĝis la 5-an de junio 1981 en Subotica (Serbio).

Biografio
---------

Rebeka Bobanj apartenas al la hungara minoritato en Serbio. Ŝi lernis pianludadon inter sia aĝoj 6 kaj 15 en muzika lernejo en sia naskiĝurbo. Ŝi aĝis 7, kiam ŝi kantadis popolkantojn en la lernejo. Ŝi plulernis en muzika mezlernejo, sed ŝi akiris abiturienton en medicina mezlernejo en 2000, poste ŝi lernis kantadon private. Ŝi akiris muzikan diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 2011. Jam dum la studentaj jaroj ŝi akiris premion en kantokonkurso. En 2011 ŝi ricevis inviton al opero prezentita en Budapeŝta Ŝtata Operejo. Ŝi ricevis premiojn inter 1999-2012.

El ŝia repertuaro
-----------------

* Giuseppe Verdi: *Il trovatore* – Ines
* Giacomo Puccini: *La bohème* — Mimi; Musette
* Gioachino Rossini: *La barbiro de Sevilo* — Rosina
* Wolfgang Amadeus Mozart:
	+ *Die Zauberflöte* – Reĝino de Nokto
	+ *Die Entführung aus dem Serail* - Konstanze
	+ *L'oca del Cairo* - Celidora

Fontoj
------

* oficiala paĝo
Spits (Péniche), MS Scampolo
Péniche en kluzo de Canal du Midi
Péniche estas en Francio la nomo de enlanda ŝipo.

La plej ofte uzataj havas la mezurojn de la Freycinet-klaso (*Freycinet-Péniche*), kiuj estis fiksitaj 1879 de la franca ministro pri publikaj laboroj Freycinet kaj iĝis normo por kluzo  fine de la 19-a jarcento.

Laŭ deveno oni parolas ankaŭ pri *Elsässer* (alsazano), *Flandern* (flandro) aŭ *Spits*. Sur la bildo estas videbla MS Scampolo, kiu estas trovebla tra tuta Eŭropo

La larĝeco de la ŝipo estas maksimume 38,5 x 5,05 m ĉe profundeco de 2,50 m. Tio egalas al kapacito de 360 t. En francaj kanaloj laŭ la Freycinet-normo la kargo reduktiĝis al 250  pro la profundeco de 1,80 m. La kluzoj havas 39,0 x 5,20 m.

konstrumaniero
--------------

Origine la Péniche estis farita el ligno kaj estis tirata de ekstere. Poste oni uzis ŝtalon kaj instalis motoron.

Kompare kun hodiaŭaj ŝipoj la Péniche estas malgranda, sed ĝi havas la avantaĝon, ke ĉi povas utiligi preskaŭ ĉiujn enlandajn akvovojojn. En la centra registro por la rejna navigado troviĝas 1.780 ŝipoj de la kategorio inter 37-40 x 4,80-5,20 metroj. En nederlando ekzistas 135, kiu transportas varojn. La plej multaj estis detruitaj aŭ rekonstruitaj kiel loĝ- aus restoracia ŝipo.

En Germanio ili uzis la riveron Lahn (rivero) kaj la kanalojn inter Elbo (rivero) kaj odro (Finowkanal, Obere Havel-Wasserstraße) kaj la Ludwigskanal ŝipoj kun komparebla formato.

Freycinet 2000
--------------

En Francio  estis realigata la tipo Freycinet 2000 entwickelt, kiu havas la larĝecon de la tradicia Péniche, sed aspektas alie. La direktejo estas antaue kaj oni povas facili ligi ŝipojn. Ekzistas version kun plata planko por la transporto de konteneroj, trunkoj, aŭtomobiloj kaj pezaj objektoj.

registritaj ŝipoj
-----------------

* Nederlando 359
* Belgio 354
* Francio 914
* Germanio 122
* Svisio 1
* Luksemburgo 2

*Vidu ankaŭ:* Pénichette, Finowmaß

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑  Informatie Binnenvaart (niederländisch)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Péniche en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La péniche flamande Arkivigite je 2007-02-05 per la retarkivo Wayback Machine, Lexikon der französischen Flußschifffahrt
* La péniche et le patrimoine fluvial
* Website über den Spits Picaro, mit sehr vielen Informationen
**Rebollar** [reboLJAR] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, norde de la provinco Sorio kaj komarko *Tierras Altas* (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco, kaj en la subkomarko *El Valle y La Vega Cintora*. La loknomo *Rebollar* estas etimologie komprenebla kiel *Kverkaro*.

Geografio
---------

*Tierras Altas* en la nordo de la provinco Sorio.
Loko de Rebollar en la provinco Sorio.
La preĝejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 10,38 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 41 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 230 loĝantojn el la 1900-aj jaroj. 

Ĝi distas 25 km de Sorio, provinca ĉefurbo. En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Riberas del Río Duero y afluentes*, okupanta 19 hektarojn, nome 2% de la teritorio, kaj la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Sierras de Urbión y Cebollera*, okupanta 151 hektarojn, nome 15% de la teritorio.​

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Dum la Mezepoko ĝi apartenis al la *Comunidad de Villa y Tierra de Soria* formante parton de la *Sexmo de Tera*.

Meze de la 19-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar ĝi aligis Espejo de Tera, kiu poste aliros al la municipo Almarza. ​

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTierras Altas |
| --- |
| Aldealices• Almarza• Arévalo de la Sierra• Ausejo de la Sierra• Carrascosa de la Sierra• Castilfrío de la Sierra• Castilruiz• Cerbón• Cigudosa• El Royo• Estepa de San Juan• Fuentes de Magaña• Fuentestrún• La Póveda de Soria• Las Aldehuelas• Magaña• Oncala• Rebollar• Rollamienta• San Felices• San Pedro Manrique• Santa Cruz de Yanguas• Sotillo del Rincón• Suellacabras• Trévago• Valdeavellano de Tera• Valdegeña• Valdelagua del Cerro• Valdeprado• Valtajeros• Villar del Ala• Villar del Río• Vizmanos• Yanguas |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351639
 |
Bildo de notliniaro kun tri rebraj notojRebra notacio de okona noto, punktita okonnoto kaj deksesona noto montras unu horizontalan rebron, kiu konektas ĉiun de la tri notkapoj per la supro de ĝia suprena pliko.
**Rebro** en muzika notacio estas dika linio kiu konektas multnombrajn sinsekvajn okonnotojn, aŭ notojn de malpli longa daŭro (kiujn indikas du aŭ plu rebroj), kaj foje silentojn. *Rebraj* notoj aŭ silentoj estas grupoj de notoj kaj silentoj, konektitaj per *rebro;* la uzado de rebroj nomas *rebrado*. En aliaj lingvoj la muzika rebro havas diversaj nomoj, ekzemple: angle *beam*, france *barre transversale*, germane *Notenbalken*, itale *tratto d'unione* kaj nederlande *waardestreep*. Pluraj slavaj lingvoj (serbokroata, ukraina, k.t.p.) ankaŭ uzas la nomo *rebro*.

Etendo kaj grupigo
------------------

La etendo de rebroj indikas la ritma grupigo, kutime difinita per la taktindiko. Modernmore, rebroj povas etendi tra silentoj por ke la ritmaj grupigoj pli bone klariĝu. Notoj, kiuj daŭras tiel longa kiel kvarona noto aŭ plu, ne povas rebriĝi.

En voĉa muziko, rebroj tradicie uziĝas nur por konekti notojn voĉiĝi dum la sama silabo. Ĉar ĉi tiu ofte rompos la ritman grupigon, la ritmoj malpli facile legiĝos. En modernmora notkompostado oni ordinare rebri notojn senkonsidere al la vortoj kaj aldoni ligarkojn por emfazi, kie multnombraj notoj kantiĝos al la sama silabo.

Situado
-------

Kutime, ĉiuj el la plikoj de notoj aliĝitaj per rebro celas samdirekte (aŭ supren aŭ malsupren). La averaĝa tonalto de la notoj decidas ilian direkton: se la averaĝa tonalto estas sub la meza linio de la notliniaro, la rebro (aŭ rebroj) kaj la plikoj kutime suprenas el la notkapoj; alie, ili kutime malsuprenas el la notkapoj.

In music engraving there are various more complex rules governing the positioning and angle of beams. 

En muzika notkompostado ekzistas diversaj pli kompleksaj principoj, kiuj regas la situadon kaj la deklivon de rebroj.

Referencoj
----------

1. ↑  *Standard Music Notation Practice* (Norma muziknotacia moro), *Music Publishers Association of the United States*. Alirita la 4-an de aprilo 2013.
**Péter Andorffy** [andorfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Andorffy Péter** estis hungara aktoro, reĝisoro, teatrestro. Lia origina familia nomo estis *Krug*.

Péter Krug  naskiĝis la 10-an de januaro 1856 en Eger, li mortis la 31-an de majo 1919 en Balatonfüred.

Biografio
---------

Péter Andorffy aĝis 15, kiam li forlasis la hejmon kaj li aliĝis al migranta trupo. Ekde 1874 li estis ŝatata komikisto ekzemple en trupoj de Károly Mosonyi, Lajos Temesváry, Sándor Csóka (1876, 1878), Andor Sztupa (1877), Ignác Krecsányi (1878, 1889), Andor Gerőfy (1879, 1880, 1885), Gábor Miklósy (1881), Vince Nagy (1883–1885), Károly Somogyi (1886, 1897-1899), Mór Ditrói (1887), Lajos Makó (1891-1896), Mihály Szendrey (pli aĝa) (1900-1905). Li estis teatrestro en Hungarlingva Teatro en Pozono inter 1905-1907, poste ĉefreĝisoro en Budapeŝto, fine teatra sekretario. Li pensiuliĝis en 1912, sed li havis rolojn en kelkaj mutaj filmoj dum la 1-a mondmilito. Li havis edzinon, kiu naskis filinon en 1896.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Jacques Offenbach: *Orphée aux enfers* - Jupiter
* József Katona: *Bánk bán* - Biberach

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Lyon Lea* (1915) - kolonelo
* *A Falu rossza* (1916) - Gonosz Pista
* *Casanova* (1919) - fabrikposedanto

Liaj elektitaj verkitaj teatraĵoj
---------------------------------

* *Szegény ember leánya* (1880)
* *Koldus és királyfi* (1917)

Elektitaj aktoroj apartenantaj en trupo de Andorffy
---------------------------------------------------

* László Csiky

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
Diedraj anguloj en proteina ĉeno. Du gradoj de rotacio inter φ kaj ψ. La peptidaj ligiloj estas flavaj kaj R1 kaj R2 indikas la flankajn ĉenojn de du sonsekvaj aminoacidoj.
**Proteina strukturo** estas la nomo de stato de proteino deduktebla el la biokemia fenomenoj aludataj ĉi-sube:

Proteinoj estas ĉenoj de aminoacidoj konstituita per 20 L-α-amminoacidoj diversaj, nomatai ankaŭ *reziduoj,* kiuj refaldiĝs en tridimesiaj unikaj strukturoj. La formo en kiu la proteino refaldiĝas estas nomata *denaska stato*, determinita per sia sekvenco de aminoacidoj. Se la reziduoj estas malpli ol 40 la rezulto ofte nomiĝas peptido anstataŭ proteino. Certa nombro de reziduoj estas bezonata por ke efektiviĝu certa biokemia funkcio; kaj la baza limo por certa finkcia dimensio ŝajnas esti ĉirkaŭ 40/50 reziduoj.

Srukturo de la proteino
La dimensioj de proteino etendiĝas el tiu limo ĝis al diversaj miloj da reziduon en plurdimensiaj kaj strukturitaj proternoj. Ciukaze, la mezura nombro de la lungo de iu proteino entenas ĉirkaŭ 300 reziduojn. Proteinaj agregaĵoj multe pli grandaj povas esti formitaj per multaj proteinaj subunuoj, ekzemple, multaj miloj da molekuloj de aktino kunmuntiĝas en filamento de aktino. Troviĝas krome kompleksaj proteinoj kiel en RNA. en la partikloj ribosomaj kiuj formmas, ĝuste, la ribosomojn.

Biokemistoj distingas kvar biokemuajn statojn de la proteina strukturo kaj ilin ties difinas:

* **Primara strukturo**: la sekvenco de aminoacidoj.

Ĝenerala skemo de aminoacido kuntrenita en la primara strukturo de proteino. R reprezentas la flankan ĉenon de la reziduo.
* **Sekundara strukturo**: substrukturoj ege modiftlaj – alfa-helico kaj beta-lameno refaldita – aŭ ĉenaj segmentoj kiuj ricevas formon nestabilan. La sekundaraj molekuloj estas plurtipaj eĉ en iu aparta proteina molekulo.
* **Terciara strukturo**: la globala formo de iu aparta proteina molekulo, aŭ la spaca rilato de la modelo de la sekundara strukturo kun alia modelo.
* **Kvarternara strukturo**: la formo aŭ la strukturo kiu rezultas el la unuiĝo de diversaj proteinaj molekuloj, kutime difinitaj proteinaj subunuoj en tiu kunteksto, kies funkcioj partoprenas en la globala funkcio de la granda elemento sŭ proteina komplekso.

Aldona al tiuj niveloj de strukturo la proteinoj povas trnaslokiĝi tra diversaj similaj strukturoj dum la realiĝo de sia biologia finkcio. En la kunteksto de tiuj rearanĝoj la transmigroj estas difimitaj *konformaciaj ŝanĝiĝoj*.

La primaja strukturoj estas zubtenata de peptidaj ligiloj kovalentaj kiuj formiĝas dum la procezo de translokiĝo. La sekundaraj strukturoj, male, estas subtenataj de ligiloj hidrogeno. La terciara strukturo estas subtenata per hidrofobiaj interagoj kaj poste de ligiloj hidrogrno. jonaj interagoj kaj disulfuraj pontoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Proteino
* Molekulo
**Péter Andorka,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Andorka Péter** estas hungara komponisto, grafikisto pri muzika notacio, muziklerneja kaj altlerneja instruisto.

Péter Andorka  naskiĝis la 22-an de januaro 1987 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Péter Andorka aĝis 5, kiam li komencis lerni muzikon. Li frekventis muziklernejon en Szentendre, kie li jam komponis en 1999. En 2005 li maturiĝis en franciskana gimnazio en la sama urbo, poste li plulernis en muziklernejo en Budapeŝto. Liaj pli gravaj instruistoj estis Miklós Csemiczky kaj Miklós Kocsár. Li akiris 3 diplomojn pri komponado, muziko kaj pedagogio en la Muzikarta Universitato Ferenc Liszt en 2013. Lia ĉefinstruisto estis János Vajda (komponisto). Ekde 2009 li estas konata ankaŭ kiel grafikisto pri muzikaj notacioj. Jam dum la lasta studjaro li estis ankaŭ asistanto en la Universitato, post la diplomo li instruas ankaŭ en muziklernejo.

Li edziĝis en 2008, poste 3 filoj naskiĝis.

Elektitaj prezentaĵoj
---------------------

* *A bolond Ásvayné* (akompana muziko, Nova Teatro (Budapeŝto), 2013)
* La eta princo (infanopero, Teatro Gárdonyi Géza, 2016)

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* *Üzen Március* (kantato, 2005, tralaborita 2014-2015)
* *A Rózsalány* (muzikalo, 2007-2009)
* *Sonata per violino solo* (2010-2012)
* *Boszorkányvér* (opero, 2017)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-05-05 per la retarkivo Wayback Machine
* membiografio
* videoj

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Péter Andorka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 640975
 |
Verko de Prokopio
**Prokopio el Cezareo** (greke: *Προκόπιος ο Καισαρεύς*, latine: *Procopius Caesarensis*; naskiĝinta ĉirkaŭ 500, mortinta ĉirkaŭ 562 en Konstantinoplo) estis tre grava historiografo el Ĉemara Cezareo.

Vivo
----

Prokopio akompanis Belizaron dummilitkampanje kiel jura konsilisto kaj sekreta sekretario. Li verkis historion pri militoj sub la regado de Justiniano la 1-a kontraŭ la persoj, la vandaloj kaj la gotoj (8 volumoj). Li priskribis la de Justiniano konstruigitajn konstruaĵojn imponajn kaj la faman libron *Anekdota* - neeldonotaj sekretoj laŭvorte. Tie li ne laŭdegis la imperiestran kortegon sed male kritikis akrege la vivon de Justiniano kaj de ties edzino Teodora la 1-a. Pri ĉio ĉi Prokopio estas ofte la ununura fonto kio malfaciligas objektivan taksadon.

Fonto
-----

Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 16. Leipzig 1908, p. 376, kio legeblas tie ĉi interrete.

Geoffrey Greatrex, "Prokopio de Cezareo, enigma historiisto de la epoko de Justiniano", en Libro de la 61-a IKU, Roterdamo, 2008 ()

Eksteraj ligiloj
----------------

* Verkoj surrete legeblaj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 580876
* GND: 118741985
* LCCN: n50025184
* VIAF: 100172302
* ISNI: 0000 0003 8524 5527
* LIBRIS: 196713
* SUDOC: 029951992
* BNF: 121468212
* NDL: 001223646
* BIBSYS: 90741303
* NKC: kup19970000079796
* ICCU: CUBV041039
* BNE: XX1380608
 |
Akvokolekta areo de la rivero Red.
La **kolonio Red River** (aŭ anglalingve ***Red River Colony***) estis ambicia projekto de nova kolonio en Kanado, ellaborita far Thomas Douglas, 5-a grafo de Selkirk, en 1811. La kolonio devis etendiĝi sur 300000 km² da lando, asignita far la Kompanio de la Hudsona Golfo laŭ akto nomita "Koncesio Selkirk". La kolonio neniam fariĝis elstara sukceso, sed danke al la rapida evoluo de Kanado dum la 19-a jarcento, la kolonio konsistigis la unuan bazon de la hodiaŭa provinco Manitobo.

Selkirk interesiĝis pri la koloniigo de tiu regiono post la legado de la libro de Alexander Mackenzie, pri la esploro de okcidenta Kanado. La grafo intencis proponi la vojaĝon al Skotoj, kiuj tiam spertis gravan ekonomian krizon. La kolonion li deziris nomigi Assiniboia.

La kolonio ne vere sukcesis agrikulture, sed tia vasta, senkosta lando allogis novajn kolonianojn ĉiujare. Je la 1860-aj jaroj tamen aperis etniaj streĉoj, ĉar la metisoj jam estis pli multnombraj ol la Skotoj. Tio kaŭzis tumulton en 1869 kaj 1870, kromnomitan la ribelo de Red River, kaj finfine generis la kreadon de Manitobo.

* Kategorio Red River (kolonio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Restaĵoj (ŝtipo) de la arbo
La **Prometeo-arbo** (aŭ **WPN-114**) estis la plej olda nekolonia organismo de la mondo ĝis aŭgusto de 1964, kiam oni elhakis ĝin. La arbo aĝis ĉ. 5.000 jarojn, estis el specio  longviva pino (*Pinus longaeva*), kreskante ĉe la arbolinio sur monto en orienta Nevado, Usono. La arbon elhakis finstudinto Donald R. Currey kaj laboristoj de la U.S. Forest Service esplorcele. La afero atingis la publikon post kelkaj jaroj kaj ekis grandajn diskutojn, kondukis al pli forta protekto de la oldaj arboj.

Situo
-----

La arbo staris en bosko (aro) de samspeciaj arboj sur la Wheeler-pinto, sur moreno de iama glaĉero. (La areo estas ekde 1986 parto de la Nacia parko Great Basin.) La pinto Wheeler estas la plej alta pinto de la montoĉeno Snake – kaj de tuta Nevado. La aro de la glatpinglaj aristaj pinoj sur la monto grupis en du lokoj, el kiuj unu estas atingebla per simpla monta promenado, la alia bezonas grimpadon (kie kreskas eĉ la Prometo-arbo).

La nomo
-------

La nomo WPN-114 venas de dendrologo Donald R. Currey kaj signifis, ke tiu arboekzemplero estis la 114-a, kiun li kolektis en regiono White Pine. En 1958 aŭ 1961, grupo de naturamantoj grimpis la lokon kaj nomumis la plej forajn kaj grandajn arbojn. Tiam ricevis la arbo la nomon Prometeo.

Aĝodifino
---------

La arbohakanta dendrologo, Currey kalkulis 4844 jarringojn en la arboligno, sed kellkajn jarojn poste Donald Graybill en la Laboratory of Tree-Ring Research de la Arizona Universitato modifis tiun nombron je 4862.

Oni do prenis la ekzempleron 2,5 metrojn fore de la eka punkto, tiel ĉe la ekzemplero mankis la plej internaj ringoj. Laŭ kalkuloj, oni konkludis, ke la arbo estis min. 5.000 jarojn aĝa, kiam oni elhakis ĝin.
La **protokolo de Kioto** estas internacia traktato, adoptita en Kioto (Japanio) en 11-an de decembro 1997, kiel aldonaĵo al la UN-a konvencio UNFCCC. La protokolo de Kioto celas bremsi la tutmondan varmiĝon kaj pli ĝenerale klimatŝanĝiĝojn. Ĝi fiksas akcepteblan ellasatan nivelon de karbona dioksido kaj de kvin aliaj forcejaj gasoj por la subskribintaj landoj. La 16-an de februaro 2005 ĝi ekvalidis, post kiam Rusio ratifikis ĝin fine de la 2005-a jaro. El la ratifikintaj landoj (en februaro 2006 ili estis 161, kun rimarkinda escepto de Usono kaj Aŭstralio) nur tridek ok devos malpliigi siajn forcejgasajn ellasojn ĝis 2012 kompare al la nivelo de 1990.

Landoj kiuj ratifikis la protokolon (verda)Aŭstralio je la 3-a de decembro 2007 ratifikis la traktaton, sed Usono en 2001 eĉ retiris sian subskribon kaj rifuzis la ratifikadon.

Vidu ankaŭ
----------

* Forceja efiko
* Pariza klimata konferenco de la Unuiĝintaj Nacioj en 2015 kaj Pariza interkonsento kiel ĝia rezulto

* Kategorio Protokolo de Kioto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 19546
* GND: 4576278-8
* LCCN: no99009211
* VIAF: 182081870
* NDL: 01023684
* NKC: unn2008485021
 |
**Grafo Pál Bezerédj,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bezerédj Pál** estis motoro de la hungara silkraŭpobredado, membro de Hungara Scienca Akademio.

Pál Bezerédj naskiĝis la 17-an de marto 1840 en Sopron. Li mortis la 21-an de januaro 1918 en ekstera parto de Szedres.

Biografio
---------

Pál Bezerédj frekventis lernejojn en sia naskiĝurbo, poste en Vieno, fine en Germanio. Baldaŭe li vivis 6 jarojn en Parizo, kie li studis la silkraŭpobredadon, poste li studis ĝin ankaŭ en Anglio, Germanio, Italio, Rusio. Hejmenveninta en 1879 li partoprenis en kongreso, kie li prezentis la bredadon de silkraŭpojn. Li estis komisiito ŝtata por tiu celo. Li aranĝis en la tuta Hungara reĝlando plantadojn de morusoj, poste li establis reton de vendejoj pri raŭpaĵoj, same teksajn uzinetojn. Li faris elstarajn propagandojn por la bredado ne nur hungare, sed ankaŭ en lingvoj de la minoritatoj. Tiuj silkoj ricevis tutmonde honorojn. Li ricevis diversajn premiojn, sed li donacis la monojn por la bredado de silkraŭpoj.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Magyarország selyemtenyésztése 1890-ben* 1891
* *Selyemtenyésztés* (Silkobredado) 1897
* *Szederfatenyésztésünk fejlődése 1880-1901-ig* (Evoluo de morusarboj inter 1880-1901) 1901

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio, kie la fontoj estas listigitaj
la sanktuloj Johano kaj Proĥoro
La sankta **Proĥoro** - latine *Prochorus* - estis unu el la unuaj sep diakonoj de la kristanismo, tutekzakte de la historie unua kristana komunumo, kunvenanta en Jerusalemo. 

Lia nomo venas el la greka lingvo kaj signifas "antaŭdancisto".

Laŭ la kristana tradicio Proĥoro havis helenisman devenon. La Sankta Petro laŭtradicie poste nomumis lin episkopo de la antikva urbo Nikomedia en Bitinio, greke Νικομήδεια, Nikomēdeia, la nuntempa urbo İzmit en nordokcidenta Turkio. Intertempe li laŭtradicie laboris kiel sekretario de la apostolo Johano, kiun la kristana tradicio (ne sendiskute) identigas kun la samnoma evangeliisto. 

Post sia reveno al Nikomedia Proĥoro laŭdire mortis kiel martiro. Lia memortago en la katolika eklezio kaj en la ortodoksismaj eklezioj estas la 28-a de junio.

Fono
----

La sesa ĉapitro de la Agoj de la Apostoloj (vidu sube) rakontas pri malkonsento, kiu ekestis en la eklezio de Jerusalemo ĉirkaŭ du jarojn post la Ĉieleniro de Kristo. La "helenistoj", do judaj kristanoj influitaj de la greka kulturo, de la komunumo estis riproĉintaj la "hebreojn", do judajn kristanojn, kiuj uzis la hebrean biblion, ke iliaj vidvinoj estas ne sufiĉe atentataj en la ĉiutaga komunuma servado. Tio instigis la apostolojn, enoficigi por tiu tasko sep virojn, kiujn la kunveno elektis. Ili estis: Stefano, Filipo, Proĥoro, Nikanoro, Timono, Parmenaso [foje ankaŭ esperantigata simple Parmeno] kaj Nikolao (Ago 6,1-6). Tiujn virojn kaj iliajn posteulojn la komunumo nomis "diakonoj", post kiam la sankta Paŭlo en siaj leteroj por ili uzis tiun nomon.

### Citaĵo: Agoj de la Apostoloj 6 1-6

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** 1Kaj en tiuj tagoj, kiam la nombro de la disĉiploj multiĝis, fariĝis murmurado de la grekaj judoj kontraŭ la hebreaj pro tio, ke iliaj vidvinoj estas preterlasataj en la ĉiutaga servado. 2Kaj la dek du, alvoniknte la amason de la disĉiploj, diri: Ne estas dezirinde, ke ni forlasu la vorton de Dio, por servi ĉe tabloj. 3Tial elserĉu, fratoj, el inter vi sep homojn, kiujn ni difinos por tiu afero. 4Sed ni persistos en preĝado kaj la servado de la Vorto. 1Kaj tiu diro plaĉis al la tuta amaso; kaj ili selektis Stefanon, viron plenan je fido kaj de la sankta spirito, kaj Filipon kaj Proĥoron kaj Nikanoron kaj Timonon kaj Parmenason, kaj Nikolaon, prozeliton el Antioĥio.6Tiujn ili starigis antaŭ la apostoloj; kaj tiuj, preĝinte, metis sur ilin la manojn. **"** |

 |

Noto
----

1. ↑  Agoj de la Apostoloj 6 1-6: vidu ekzemple ĉi-tie (retlibro en formato PDF).

* Kategorio Proĥoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Promontory Point** estas loko en la usona ŝtato Utaho;
ĝi situas sur kabo inter la Granda Sala Lago
kaj ties golfeto *Bear River Bay*.
La loko iom famiĝis, ĉar en proksima kaj similnoma loko,
*Promontory Summit* ĉe
*Promontory* (60 km norde de ĝi),
okazis grava evento en la trafika historio de Usono.

Je la 10-a de majo 1869 ĉe tiu loko
kontaktiĝis la konstruantaj teamoj de la
fervojoj
Central Pacific Railroad
kaj
Union Pacific Railroad
kaj tiel establis la unuan fervojan ligon inter
la du marbordoj de Usono.

Okaze de la sukceso oni metis arĝentan kaj oran najlojn
en la lastan ŝpalon (el laŭra ligno).
La Angla vorto por tiu speco de najloj estas
*spike* kaj povas signifi ankaŭ "spiko",
tial iuj asertas, ke temis pri ora spiko
(vidu la artikolon pri Utaho), sed tio estas
malprobabla.
La Universitato de Stanford
eĉ ofertas bildon de tiu najlo ĉe
www.stanford.edu/dept/SUMA/spike.html Arkivigite je 2004-10-09 per la retarkivo Wayback Machine.

Jena mapo montras la situon de la renkonta stacio
*Promontory* kaj de la kabo *Promontory Point*:

Pretere, la fervojaj stacioj de *Promontory* kaj
*Echo Canyon* (nuna *Wahsatch*, ĉe la ŝtata limo al Vajomingo)
rolas en la romano "*Winnetou III*" de la germana
verkisto Karl May.
**Péter Olajos** [olajoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Olajos Péter** estas hungara kemiisto, konservativa, verda politikisto.

Péter Olajos naskiĝis la 18-an de aprilo 1968 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Péter Olajos akiris bakalaŭron pri kemio en 1990 en Universitato de Veszprém, pliajn diplomojn MA en 1992, MSc en 1993 en Parizo, respektive en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Inter 1994-2000 li havis valorajn postenojn en signifa hungara partio, baldaŭ li finis kurson de Eŭropa Parlamento. Inter 2004–2009 li estis membro de la Eŭropa Parlamento apartenanta al Eŭropa Popola Partio, poste li havis altajn postenojn en la Dua Kabineto Orbán ĝis 2011. Li respondecis pri klimata politiko, pura energio kaj verdaj instalaĵoj. Li havis edzinon.

Liaj kontribuoj
---------------

* *Konzervatív zöldség. Politikáról, gazdaságról jövő időben* (2011)

Fontoj
------

* datenoj kun foto
* intervjuo kun biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 824336
 |


* Portalo pri Biografio
La fasado kaj pronaoso de la Hefisteion en Ateno.
En arkitekturo la **pronaoso** (antikva greka ὁ πρόναος ho prónaos «antaŭ la naoso»). La termino derivas de la latina pronàon, siavice derivita de la greka Πρòναος, kies laŭvorta signifo estas "metita antaŭ (pro) la templo (naós)". Tio estas, estas la arkitektura spaco situa antaŭ la naoso aŭ la *cella* de la templo, tipa elemento de la grekaj kaj romiaj temploj. Ĝi formas la vestiblon aŭ enirejon de tiu. Ĝi havas plej ofte la saman larĝon kiel la naoso kaj plilongiĝas laŭ la sama akso.

Laŭ Francisko Azorín **pronaoso** estas *Antaŭnavo, vestiblo, de la grekaj k. aliaj antikvaj temploj.* Li indikas etimologion el la greka *pronaos*, el *pro + naos* (antaŭa navo) kaj de tie la latina *pronaos*.

Vidu ankaŭ
----------

* Naoso
* Opistodomo
* Pronaoso (rozkrucanoj)

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 173.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Pronaoso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pál Beöthy** [bOti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Beöthy Pál** estis hungara politikisto, juristo, parlamentestro, nobela juĝisto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *bessenyői* kaj *örvendi*.

Pál Beöthy
Pál Beöthy  naskiĝis la 20-an de junio 1866 en Nagymarja-puszta (supozeble nun parto de Kismarja). Li mortis la 15-an de septembro 1921 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Beöthy frekventis mezlernejojn en Budapeŝto kaj Szarvas, poste li akiris juran diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1888. Post siaj studoj li laboris en administrado de Bihar kiel titulara notario. En la jaroj 1889 kaj 1890 li estis nobela juĝisto de Derecske, poste titulara subnotario de Bihar. Inter 1895 kaj 1903 li estis ĉefnobela juĝisto, poste ĝis 1905 li estis ĉefdepartementestro de Bereg. Inter 1910 kaj 1918 li estis parlamenta deputito, dume en 1911 vicparlamentestro, inter 1913 kaj 1917 departementestro.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A járások új beosztása* (1894)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla lastfoje)
* hungarlingva biografieto kun fotoj



* Kategorio Pál Beöthy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri referenckadroj en fiziko. Por informoj pri la referenckadro por taksado de lingvokono en Eŭropa Unio, vidu la artikolon Komuna eŭropa referenckadro.
En fiziko, **referenckadro** aŭ **kadro de referenco** (foje nomata **referenco-sistemo**) povas esti koordinatsistemo aŭ aro de aksoj por mezuri la pozicion, orientiĝon, vektoran rapidon, angulan rapidon, akcelon kaj aliajn fizikajn ecojn de objektoj en ĝi. La kadro de referenco povas esti ligita kun iu korpo, kies situo kaj orientiĝo tiam difinas la situon de la fonto (punkto (0, 0, 0)) de la koordinatsistemo kaj direktojn de ĝiaj aksoj, en ĉiu tempo.

Ankaŭ, kadro de referenco povas esti **observa kadro de referenco** ligita al la stato de moviĝo de rigardanto en speciala teorio de relativeco.

Ĝi povas ankaŭ esti ambaŭ observa referenckadro kaj alfiksita koordinatsistemo, kiel unuo.

Vidu ankaŭ
----------

* Inercia referenckadro
* Fizika relativeco
* Kartezia koordinato
* Distanco

* Kategorio Referenckadro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **prononco** aŭ **elparolo** estas la sonigo de vortoj kaj frazoj de parolata lingvo. Ĝin studas la fonetiko. Elparolo de unuopaj sonoj nomatas artikulacio, kio kvazaŭ estas pli detala rigardo al prononco. La skribsistemoj de la diversaj lingvoj laŭ diversaj gradoj orientiĝas laŭ la prononco (Esperanto pli multe ol la germana; la germana pli multe ol la angla; la ĉina preskaŭ tute ne). Por faciligi la lernadon de lingvo, kies skribo ne estas tute laŭprononca, la Internacia Fonetika Alfabeto de la Internacia Fonetika Asocio povas helpi.

En la plej multaj vaste uzataj lingvoj la oficiala prononco (ekz-e por televida kaj radia disaŭdigo) estas normigita. La prononco de la ĉiutaga lingvo kaj de la regionaj dialektoj povas diversgrade diferenci de la norma prononco.

Kiam fremdlingvano devias de la norma prononco aŭ de la kutima ĉiutaga prononco, oni nomas tion akĉento.

### Vidu ankaŭ

* Akĉento, akcento
* Fonetiko
* Internacia Fonetika Alfabeto
* Lingvo
* Langrompilo

### Eksteraj ligiloj

* La elparolo de Esperanto
**Pál Borics** [boriĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Borics Pál** estis hungara skulptisto.

Busto pri Adam Clark fare de Pál Borics
Pál Borics  naskiĝis la 12-an de julio 1908 en Sirok, li mortis la 4-an de novembro 1969 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Borics lernis la ŝtonskulptadon hejme, poste li frekventis industriartan mezlernejon en Budapeŝto (1931-1938). Liaj plej gravaj instruistoj estis Manó Vesztróczy kaj Elemér Fülöp. Ekde 1938 li vivis en Pestszentlőrinc. Ekde 1941 li ekspoziciis. Li uzis plej ofte ŝtonojn, tre malofte metalojn kaj lignojn. Li mortis pro aŭtoakcidento.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Budapeŝto (1949, 1969, 2009)
* Sirok (1962, 1986, 2009)
* Eger (1966)
* Szeged (1970)
* Heves (urbo) (1986)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Taŭro (ŝtono, 1966, Gödöllő)
* *Adam Clark* (ŝtono, 1966, Budapeŝto, vidu la bildon!)
* Pingvena familio (ŝtono, 1968, Budapeŝto)
* Loránd Eötvös (ŝtono, 1970, Budapeŝto)

Memorigiloj
-----------

* stratoj en Budapeŝto kaj Sirok

Fontoj
------

* hungarlingva
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Pál Borics en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 619992
 |
Koordinatoj: 47° 32′ 50″ N 3° 57′ 23″ O﻿ / ﻿47.54722 °N, 3.95639 °O﻿ / 47.54722; 3.95639 (mapo)

**Provency** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 237 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2009.

Geografio
---------

Provency etendiĝas sur 11.88 km², kaj havis 237 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 20 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Pierre Coste, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Provency apartenas al la kantono de L'Isle-sur-Serein, kies ĉefurbo estas L'Isle-sur-Serein. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de L'Isle-sur-Serein
**Pál Csáky** [ĉAki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csáky Pál** estas slovakia hungara kemiisto, politikisto, verkisto.

Pál Csáky naskiĝis la 21-an de marto 1956 en Šahy (Ĉeĥoslovakio, nuntempe en Slovakio).

Pál Csáky

Biografio
---------

Pál Csáky apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio, respektive en Slovakio. Li akiris kemiistan diplomon en altlernejo de Pardubice en 1980. Post la diplomo li estis soldato. Inter 1981 kaj 1990 li laboris en tekstila uzino de Levice. Dum formorto de la socialismo li okupiĝis pri la politiko. Inter 1990 – 2010 li estis parlamentano, inter 1992-1998 li estis frakciestro de la hungara kristandemokrata movado, inter 1998–2006 li estis vickabinetestro. Li estis membro de Eŭropa Parlamento inter 2014–2019. Li ricevis premiojn inter 2006-2017. Li havas edzinon, kiu naskis 4 filinojn.

Elektitaj libroj
----------------

* *Emlékek könyve* (1992)
* *Magyarként Szlovákiában* (1994)
* *Szabadulás a lángsírból* (2006)
* *Ruka na zmier* (2009)
* *Hullámvasút - Válogatott írások, interjúk, felszólalások - 1990–2010* (2010)
* *A pacsirta éneke* (2016)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 671321
* GND: 101575578X
* LCCN: nr98014894
* VIAF: 59506267
* ISNI: 0000 0000 7998 3492
* BNF: 12939702d
* NKC: jx20120208005
 |
**Péter Szijjártó** [sijArtO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szijjártó Péter** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, profesoro.

Péter Szijjártó
Péter Szijjártó  naskiĝis la 30-an de oktobro 1978 en Komárom.

Biografio
---------

Péter Szijjártó abiturientis en 1997 en Győr, poste li akiris diplomon en Universitato Corvinus de Budapeŝto en 2002. Jam dum lernado en 1998 li estis elektita deputito al municipo Győr, loke li apartenis al junulara politika organizaĵo. Li estis parlamenta deputito daŭre ekde 2002, li estis partiestro de Győr en 2005, poste li havis partiajn taskojn kun postenoj, krome li ekinstruis en Altlernejo de Dunaújváros ekde 2009. Same en 2009 li edziĝis, baldaŭe li havis du filojn. En la Dua Kabineto Orbán komence li estis proparolanto de Viktor Orbán, poste subministro pri eksteraj aferoj kaj eksterlanda ekonomio. En la Tria Kabineto Orbán li estis altrangigita ministro.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2015-05-02 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun fotoj Arkivigite je 2015-05-18 per la retarkivo Wayback Machine
**Reforma de Pineda** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Reforma de Pineda*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 075.

Geografio
---------

Reforma de Pineda apartenas al la distrikto Juchitán al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la terkola regiono de Oaĥako (regiono *Istmo*), kiu apartenas al la sudorienta parto de la subŝtato kun limo al la pacifika oceano. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2691 loĝantojn. El tiuj estis 1320 viroj kaj 1371 virinoj. La komunumo havas surfacon de 193.92 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 20 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 111 indiĝenoj. El tiuj 90 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 90 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Reforma de Pineda Arkivigite je 2005-05-26 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La Prusa **Reĝa Akademio de Sciencoj kaj Beletroj de Berlino**, origine **Scienca Societo**, estis fondita formale la 18-an de marto, fakte la 11-an de julio 1700 en Berlino. Ĝia unua prezidanto estis Gottfried Wilhelm von Leibniz. Tiu institucio, laŭ la vidpunkto de la tre francfavora 18-a jarcenta Eŭropo, estis rigardita kiel malpli grava frato-akademio de la Franca Akademio de Parizo.

Famaj membroj
-------------

Jacques Abbadie (1654-1727) ~ d’Alembert (1717-1783) ~ Charles Ancillon (1659-1715) ~ Jacques Basnage (1653-1723) ~ Isaac de Beausobre (1659-1738) ~ Bitaubé (1732-1808) ~ Boyer d'Argens (1704-1771) ~ Chauvin (1640 -1725) ~ Denis Diderot (1713-1784) ~ Albert Einstein (1879-1955) ~ Leonhard Euler (1707-1783) ~ Formey (1711-1797) ~ Johann Homann (1664-1724) ~ Montesquieu (1689-1755) ~ Kant (1724-1804) ~ Johann Samuel König (1712-1757) ~ Johann Heinrich Lambert (1728-1777) ~ Ferdinand Georg Frobenius (1849-1917) ~ Hermann von Helmholtz (1821-1894) ~ La Croze (1661-1739) ~ Gotthold Ephraim Lessing (1729-1781) ~ Karolo Lineo (1707-1778) - Maupertuis (1698-1759) ~ Max Planck (1858-1947) ~ Friedrich Schleiermacher (1768-1834) ~ Jacob Christian Schäffer (1718-1790) ~ János András Segner (1704-1777) ~ Voltaire (1694-1778)
La **Provinca Deputitaro de Gvadalaĥaro**, aŭ en hispana oficiale *Diputación Provincial de Guadalajara*, estas la publika institucio zorge de la regado kaj la aŭtonoma administrado de la provinco Guadalajara (Hispanio). Ĝi havas sidejon en la Palaco de la "Diputación Provincial", situa en la urbo Gvadalaĥaro, la provinca ĉefurbo.

La provincaj deputitaroj estas respondecaj pri la kunordigado de la municipaj servoj por garantii la integran kaj taŭgan plenumadon cvele al la principoj de solidareco kaj ekonomia ekvilibro intermunicipaj, en al kadro de la ekonomia kaj sociala politikoj; de la asistado kaj la jura, ekonomia kaj teknika kunlaborado al la municipoj, speciale al tiuj de pli malgranda ekonomia kaj administra kapabloj; de la havigo de publikaj servoj de supermunicipa karaktero; de la kunlaborado en la helpo al la ekonomia kaj sociala disvolvigo kaj en la planado en la provinca teritorio, kaj de la helpo kaj la administrado de la prioraj interesoj de la provincia.

Referencoj
----------

1. ↑   "El Gobierno y la administración autónoma de las provincias estarán encomendados a Diputaciones u otras Corporaciones de carácter representativo". Artikolo 141.2 de la Hispana Konstitucio de 1978.
2. ↑   Artikolo 33 de la Ley 7/1985, de 2a de aprilo, Reguladora de las Bases del Régimen Local  Alirita la 14an de novembro 2017.

* Kategorio Provinca Deputitaro de Gvadalaĥaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 596534
* LCCN: n85222155
* VIAF: 122931652
* ISNI: 0000 0001 1954 8322
* NLA: 35706815
* BNE: XX121441
 |
Observo de refrakto pro la malsamaj refraktaj indicoj inter aero kaj akvo
**Refrakto** estas ŝanĝo de la direkto de ondo, kiam ĝi iras de unu medio al alia. Ekzemple, lumo refraktiĝas kiam ĝi trapasas vitron.

La leĝo de Snell donas la valoron de angulo je kiu aperas la refraktita radio por izotropaj medioj (kiel vitro). En neizotropaj medioj kiel iu kristaloj aŭ mekanike malformigitaj solidoj, duobla refrakto povas fendi la refraktitan radion en du radiojn, la ordinaran aŭ *o*-radion kiu sekvas leĝon de Snell, kaj la alian eksterordinaran aŭ *e*-radion kiu povas ne esti en ebeno difinita per la incida radio kaj la normalo de la limo inter la du medioj. Tiam povas esti dependeco ankaŭ de polarizo de la lumo.

Vidu ankaŭ
----------

* Disperso
* Refrakta indico
* Metamaterialo
* Lenso
* Prismo (optiko)
* Refraktoro

Eksteraj ligiloj
----------------

* Refrakto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Refrakto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *(ne plu funkcias)* OPTIKO Arkivigite je 2006-06-20 per la retarkivo Wayback Machine: Ĉapitro el lernolibro far SÁRKÖZI János. Subĉapitroj: optiko ĝenerale, fotometrado, ekesto, propagiĝo, refrakto de la lumo, ondooptiko, polarigo, lumo kaj materialo, la okuloj, optikaj instrumentoj. 129 paĝoj, formo PDF, 882 KB.
* angle java Refrakto kaj reflekto
**Pál Kovács** [kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Kovács Pál Ádám** estis hungara skermisto (sabristo), olimpiano, sesfoja olimpika ĉampiono, naŭfoja mondĉampiono, oficiro.

Pál Ádám Kovács naskiĝis la 17-an de julio 1912 en Debrecen, li mortis la 8-an de julio 1995 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Kovács konatiĝis kun la skermo en sia naskiĝurbo, sed en 1928 li translokiĝis al Budapeŝto, kie li maturiĝis en gimnazio. Dum la lernejaj jaroj li estis ankaŭ atleto. Li akiris inĝenieran-oficiran diplomon en armea akademio en 1935 kun rango leŭtenanto. Inter 1933-1970 li estis signifa membro de la hungara nacia skermoteamo, en tiu periodo li estis landa ĉampiono 16-foje (sepfoje sole, naŭfoje grupe). En fino de la 2-a mondmilito li estis militkaptito 2 jarojn. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1936, Somera Olimpiko 1948, Somera Olimpiko 1952, Somera Olimpiko 1956 kaj Somera Olimpiko 1960 kun 6 oran medaloj (kvinfoje grupe, unun sole), kaj solan bronzan medalon. En 1960 li forlasis la aktivan skermadon kaj li havis altajn postenojn en la hungara sporta vivo. Li edziĝis en 1960, liaj 2 filoj estis skermistoj. Li ricevis premiojn ekde 1938, la lastan en 1996 jam postmorte.

Memorigiloj
-----------

* baptista sporta gimnazio en Budapeŝto portas la nomon "Kovács Pál"

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801545
 |




* Portalo pri Biografio
Tombo
**Péter Tardos** [tardoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tardos Péter** estis hungara ĵurnalisto, redaktoro, ŝlagrokomponisto, tekstopoeto.

Péter Tardos naskiĝis la 15-an de aŭgusto 1924 en Berettyóújfalu, li mortis la 25-an de oktobro 1984 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Péter Tardos devenis el juda familio. Post la 2-a mondmilito li laboris en la hungara novaĵagentejo. Iom poste li estis muzika redaktoro de Hungara Radio. Ekde 1951 li verkis humurajn skeĉojn por teatroj, amuzejoj, ekde 1960 li estis konstanta kunlaboranto de humura gazeto, poste ankaŭ ŝlagromuzika gazeto. Li ofte tradukis hungaren ŝlagrotekstojn de mondoŝlagrojn. Liaj plej gravaj laboroj ligiĝis al la radio, kiel redaktoro de ŝlagraj programoj. Li faris ankaŭ similajn laborojn en la Hungara Televizio. Li ankaŭ komponis kaj verkis ŝlagrotekstojn. Lia memstara muzikalbumo aperis en 1984.

Elektitaj libroj
----------------

* Beat kislexikon (1971)
* Könnyűzenei koktél (ĉiujare inter 1972-1979)
* Rocklexikon (1980, 1982)

Elektitaj ŝlagrokomponaĵoj
--------------------------

* A kis Yvette
* Várj míg sötét lesz
* Csak egy kék színű virág

Elektitaj ŝlagrotekstoj
-----------------------

* Himnusz a nyárhoz
* Vándor milyen az út?
* Néhány őszinte szó
* Egy régi módi bál

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 655658
* LCCN: n81072226
* VIAF: 43160564
* ISNI: 0000 0000 7992 8952
 |