recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kömlőd** [komlOd] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Oroszlány.

Aerfoto pri Kömlőd
Romia tomboŝtono en Kömlőd

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 23  km²
* Loĝantaro: 1150
* Poŝtkodo: 2853
* Telefonprefikso: 34

Situo
-----

La vilaĝo situas sur piedo de montaro Vértes, laŭ traira flankovojo. Troviĝas Oroszlány 9 km-ojn, Tatabánya 15 km-ojn for. Ĝi estas alveturebla sur aŭtoŝoseo *M1* tra Tata sudokcidente, 11,9 km al direkto de vilaĝo Dad.

Historio
--------

En la vilaĝa limo troviĝas huna gardoholmo, kio pruvas la loĝatecon de la loko. La unuaj arkitekturaj trovitaĵoj venas el la epoko de la avaroj. La unua skriba mencio venas el 1439. La nomo venas verŝajne el la hungara *komló* (lupolo). En la mezepoko ĝi apartenis al la fortikaĵo de Gesztes, alifoje al nobela posedaĵo, kaj en 1543 ĝi pereis pro la dua turka militiro.

En la vilaĝo setlis Pázmándy Gergely post la forpelo de la turkoj el Hungario. En 1722 loĝis tie jam sep nobelaj familioj. Ili estis religie reformatoj.

Famaj naskitoj de la vilaĝo:

* Károly Obernyik, dramoverkisto
* Ádám Pálóczi Horváth, poeto
* József Natonek
* Dénes Pázmándy (1816)

Tie laboris, vivis:

* Miklós Konkoly-Thege, astronomo
* Mór Perczel, generalo, famulo de la hungara liberecbatalo de 1848-49

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana baroka preĝejo de 1784, la turo estas 29 metrojn alta

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kömlőd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mapo, situo Arkivigite je 2004-12-29 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Instituto IHE Delft por Eduko pri Akvo en Delft
**Instituto IHE Delft por Eduko pri Akvo**, antaŭe nomita **Instituto** **Unesko-IHE por Eduko pri Akvo**, en Delft, Nederlando, estas la plej granda internacia postbakalaŭra lernejo en la mondo por eduko pri akvo. Delft estas mondfama sciocentro pri infrastrukturo, teknologio kaj sciencoj de akvo kaj allogas altnivelajn studentojn kaj sciencistojn el ĉirkaŭ la terglobo. IHE Delft kunlaboras kun Delft, la urbo de akvoscio, kaj kun institutoj rilataj al akvo en Delft. La Instituto donas MSc- kaj PhD-diplomojn kun kunlaborantoj en Nederlando. Ekde 1957 la instituto estas doninta postbakalaŭran edukon al pli ol 23 000 profesiuloj pri akvo el pli ol 190 landoj.

Temoj
-----

Temoj instruataj en la instituto:

* Marborda inĝenierarto kaj starigado de havenoj
* Ankoinformatiko - modeligado kaj informaj sistemoj por administrado de akvo
* Traktado de inundorisko
* Urba inĝenierarto kaj administrado de akvo
* Salubrigo

Historio
--------

La instituto estis establita de la Internacia Klaso pri Hidraŭlika Inĝenierarto de 1957. La nomo ŝanĝiĝis al Internacia Instituto por Hidraŭlika kaj Ekologia Inĝenierarto (IHE, *International Institute for Hydraulic and Environmental Engineering*) en 1976. En 2003, la Instituto ŝanĝis sian nomon al Unesko-IHE. IHE Delft ŝanĝis sian nomon en 2017 de Unesko-IHE kiam ĝia statuso en rilato al Unesko ŝanĝiĝis. Ĝi estas nun instituto kategorio 2, funkcianta sub Unesko.

Referencoj
----------

* Kategorio Instituto IHE Delft por Eduko pri Akvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo IHE Delft Institute for Water Education en la angla Vikipedio.* 

1. ↑  About UNESCO-IHE

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 729069
* VIAF: 158079371
* ISNI: 0000 0004 0624 5658
* SUDOC: 147387302
 |
**Károly Beregfy** [kAroj beregfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Beregfy Károly** estis hungara oficiro, ministro. Lia origina familia nomo estis *Berger*.

Károly Beregfy
Károly Beregfy  naskiĝis la 12-an de februaro 1888 en Hungara reĝlando en Cservenka (nuntempa Crvenka en Serbio). Li mortis la 12-an de marto 1946 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Beregfy apartenis al la germana minoritato de la lando. Post lernado li atingis la rangon leŭtenanto en 1912. Li vundiĝis dun la 1-a mondmilito, poste li batalis en la Hungara Ruĝa Armeo en 1919. Spite tio poste li sukcese aliĝis al la nova hungara armeo. Inter 1939–1941 li gvidis la militan akademion, poste li batalis dum la 2-a mondmilito. En 1944 li iĝis ministro de la hungaraj nazioj. En 1946 la tribunalo kondamnis lin je morto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero B, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Károly Beregfy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 501386
 |
**YAMAZOE Saburoo** (japane 山添 三郎, naskiĝis la 20-an de oktobro 1908 en Niigata-si - mortis la 15-an de januaro 2007) estis japana biokemiisto, profesoro de medicinaj sciencoj, kuracisto kaj esperantisto kiu verkis anglan-esperantan medicinan terminaron.

Kariero
-------

Li studis medicinon en la Nacia Medicina Universitato de Nigato de 1932 ĝis 1936, kaj laboris en la Instituto por Laborscienco en Tokio de 1937 ĝis 1941. Inter 1942 kaj 1945 li estis profesoro de Higieno en la Pekina Medicina Universitato. Post la milito li denove laboris en Instituto por Laborscienco, sed en Hokkaido de 1947 ĝis 1949 kaj samtempe kiel neregula lektoro en la Medicina Fakultato de la Hokajda Universitato en Saporo. En la jaroj 1949-1974 li estis profesoro de biokemio en Gumna-Universitato kaj inter 1974 kaj 1979 profesoro de nutrado en Kyoritu-Virina Universitato en Tokio.

Esperanto
---------

Li fariĝis Esperantisto en 1928 ankoraŭ kiel studento, kiam profesoro de fiziologio instruis Esperanton. Kelkajn jarojn post 1955 li estis landa delegito de ISAE, poste Ĝenerala sekretario de UMEA (1970-1989), ĉefa redaktoro de Medicina Internacia Revuo (1976-1993), kasisto de UMEA (1976-1999) kaj inspektoro de UMEA (ekde 1999).

Yamazoe aŭtoris en Esperanto gravajn fakajn artikolojn kaj la verkojn *Esperanta medicina literaturo inter 1951 kaj 1986*, *Angla-Esperanta medicina terminaro* kaj *Dieta fibro - ĝiaj difinoj kaj klasifikoj*.

Li estis dumviva membro de Japana Esperanto-Instituto, multjara delegito kaj honora membro de Universala Esperanto-Asocio (UEA). Fake, li estis prezidanto de Japana Esperanta Medicina Asocio, ĝenerala sekretario (1970-89) kaj kasisto (1976-) de Universala Medicina Esperanto-Asocio kaj ĉefa redaktoro (1976-93) de Medicina Internacia Revuo.

#### Angla-esperanta medicina vortaro

Tiu vortaro enhavas 28 000 anglajn medicinajn terminojn kun ilia traduko al Esperanto.

Verkoj
------

* *Titolaro de medicinaj artikoloj en MR kaj MIR (1957-1986)* (1987)
* *Angla-esperanta medicina terminaro* (2001), eld. Umea Shinoda Kuracejo en Krakovo (pl; *Krakow*), Pollando, 720 paĝoj
* *Kelkaj komentoj kaj eraturmo kun ŝanĝoj pri angla-esperanta medicina terminaro* (2004)
* *La vivo kaj agado de d-ro Hideo Shimoda* (2001)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Funebra anonco de UEA okaze de lia morto (en 2007


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 9673
* GND: 1222275155
* LCCN: nr98040747
* VIAF: 164581329
* ISNI: 0000 0001 1284 3468
 |
La **Papa teologia fakultato de la Suda Italio** (**PFTIM**) estas universitata instituto de la Katolika Eklezio, destinita al la atribuado al klerikoj kaj laikoj de akademiaj tiroloj. Ĝiaj sidejoj kuŝas en Napolo (Italio). Ĝi aranĝiĝas laŭ du sekcioj:

* sekcio **Sankta Tomaso**, kiu referencas al klerikaro de la ĉefdiocezo de Napolo.
* sekcio **Sankta Ludoviko**, kiu ricevas studentojn el ĉiuj lokoj kaj landoj kaj estas regata de Jezuitoj.

Historio
--------

La Fakultato estis starigita en 1969. En ĝi estis kunfanditaj du antaŭaj fakultatoj: tiu de la pliaĝuloj klerikaj seminarianoj de la diocezo de Napolo kaj la *Facultas theologica Sancti Aloisii ad Pausilypum* (Fakultato de Sankta Ludovico en Posillipo). 

La **unua** ekzistis ekde la origino de la universitato de la studoj nome de 13-a jarcento ĝis 1816. En tiu lasta jaro, reĝa dekreto altrudis ke la akademiaj gradoj estu aljuĝitaj de konsilio en kiu ĉeestis kaj docentoj de la universitato de la studoj kaj membroj de la Kolegio de teologoj, kiu atribuis tiujn gradojn en la urbo jam ekde la antaŭa jarcento. La leĝo Imbriani elstrekis la teologiajn fakultatojn ene de la italaj universitatoj kaj, laŭpete de la konsiderinta kolegio, papo Pio la 9-a dotis la teologian kolegion per la privilegio atribui la akademiajn gradojn (buleo *Inter gravissimas*). [[Pio la 12-a], en 1938, verkis leteron en kiu esprimis la deziron ke estu restarigita la fakultato ene de la ĉefepiskopa seminario, kiu okazis en la aŭgusto de la sama jaro, eksperimente. En 1941 la eksperimento fariĝis leĝo. En 1967 estis aprobita la studplano pri teologio laŭ la normoj dekretitaj de la Dua Vatikana koncilio. 

La **dua** originas el la Kolegio de Jezuitoj en Napolo, kiu estis fondita en 1552 kaj trovis sian definitivan sidejon en la unuagrada Kolegio "Sankta Ludoviko" en Posillipo.

Institutoj kunigitaj kaj asociitaj
----------------------------------

Al tiu Fakultato estas kunigita la kalabria teologia instituto "Sankta Pio la 1-a", kun sideoj en Katanzaro; la asociitaj estas: teologia instituto de la Basilikato kun sidejo en Potenco, la salerna teologia instituto kun sidejo en Salerno, teologia instituto de Reĝio de Kalabrio (Pio la 1-a) kaj la teologia konsencainstituto "Redemptoris Custos" (kun sidejo en Kosenco).

Akademiaj aŭtoritatoj
---------------------

Granda kanceliero de la fakultato estas la kardinalo Crescenzio Sepe. La fakultatestro de la kuranta akademia jaro 2014/2015 estas jezuita pastro Marafioti.

Vidu ankaŭ
----------

* Papa teologia fakultato de la Alta Italio
* Universitato
* Pontifikaj Universitatoj
* Papaj teologiaj fakultatoj
* Kongregacio por la katolika edukado

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala situo de la fakultato
**Károly Bieber** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bieber Károly** estis hungara industriartisto, forĝisto.

Károly Bieber  naskiĝis la 25-an de majo 1893 en Budapeŝto, li mortis la 29-an de aprilo 1992 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Bieber akiris diplomon en Industridesegna Lernejo en 1911, li jam ricevis oran medalon en 1910. Post la diplomo li plulernis, ekspoziciis kaj laboris en Vieno, ekde 1914 en Berlino. En 1918 li heredis forĝejon en Budapeŝto, kie li laboris jardekojn. Inter 1924 kaj 1940 li partoprenis en industria ekspozicio ĉiujare. Li ricevis premion en 1960.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* 1959 Arthalo Budapeŝto
* 1965 Berlino

El grupaj ekspozicioj
---------------------

* 1953 Arthalo Budapeŝto
* 1961 Torino

Elektitaj artaĵoj
-----------------

* feraj pordoj en Budapeŝto (pluraj), Esztergom (1956), Tihany (1962), Gyöngyös, Zirc, ktp
* fenestrokrado en Budapeŝto
* surmura artaĵo Monor
* lustroj, teniloj kaj similaj objektoj

Liaj libroj
-----------

* A díszműkovács (1944)
* Kovácsművészet (1963)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* 

* Kategorio Károly Bieber en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Károly Herrich** [kAroj heriĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Herrich Károly** estis hungara hidrologo.

Károly Herrich
Károly Herrich kun sia edzino
Károly Herrich  naskiĝis la 4-an de decembro 1818 en Makó. Li mortis la 21-an de novembro 1888 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Herrich akiris diplomon en Institutum Geometricum en 1841. Post siaj studoj li laboris en Püspökladány, ekde 1847 li partoprenis en riverregulado de Tiso apud István Széchenyi. Li batalis dum la Hungara revolucio de 1956 kiel soldato por la hungara libereco, poste li iĝis ĉefinĝeniero de riverregulado de Tiso. Ekde 1857 li apartenis al la centra stabo, en 1867 li estis nomumita ministra konsilisto. En 1879 li pensiuliĝis. Li estis la unua en Hungario, kiu okupiĝis pri irigacio.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Előterjesztés a Tiszaszabályozás keletkezéséről, fejlődéséről és jelenlegi állásáról* (1873)
* *A Buda és Pest közötti Dunaszabályozásról* (1875)
* *Tiszaszabályozás és a szegedi válság* (1879)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


* Kategorio Károly Herrich en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Károly Kiss** [kAroj kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kiss Károly** estis hungara kemiisto, teknikisto pri vitroj. Dum la studentaj jaroj li uzis la distingajn nomojn *Pongó Kiss Károly aŭ P. Kiss Károly*.

Károly Kiss  naskiĝis la 27-an de marto 1858 en Debrecen. Li mortis la 13-an de junio 1914 en Balatonlelle.

Biografio
---------

Károly Kiss frekventis kalvinanan kolegion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1881. Post la diplomo li instruis en gimnazio, poste li estis asistanto de en la universitato apud Károly Than. Inter 1882 kaj 1886 li studvojaĝis en eksterlando helpe de stipendio, li vizitis vitrofarejojn. Hejmenveninta li establis laboratorion pri vitraĵoj en la universitato, poste ankaŭ laboratorion pri Ikso-radioj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A szénkőnenyek égése chlorgázban* (1882) - premiita verko
* *Die vollkommenste selbsthätige (automatische) Quecksilber Luftpumpe ist die Schuller'sche* (1894)
* *A Röntgen-féle felfedezés mai állásáról* (1897)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 15-a punkto)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Károly Kiss (kemiisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Körösnagyharsány** (koroŝnadjharŝAnj) estas vilaĝo en Hungario, en departemento Békés, en subregiono de Sarkad. Körös estas rivero, nagy estas granda.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 20 km²
* Loĝantaro: 690
* Poŝtkodo: 5539
* Telefonprefikso: 66

Situo
-----

Körösnagyharsány situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Rapida Körös, fine de sakovojo, laŭ fervojo Szeghalom-Nagyvárad, laŭ la rumana-hungara landlimo. Nuntempe la fervojo ne trafikas al Rumanio. Oradea troviĝas je 27 km-oj.

Historio
--------

La tataroj detruis la komunumon en 1241. Stefano Bocskay nomumis la komunumon urbo de hajdukoj, tamen la turkoj detruis ĝin en 1660. En 1919 la rumanoj okupis la vilaĝon, post unu jaro la nova ŝtatlimo preteriris la vilaĝon. En 1944 la judoj estis deportitaj. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, preĝejo, kuracejo, poŝto, kulturdomo.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1802, la turo estas 41 m-ojn alta

Ĝemelurbo estas  Olasztelek, Rumanio.

* Kategorio Körösnagyharsány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Atilio ORELLANA ROJAS** (naskiĝis en 1963) estas argentina-nederlanda esperantisto.

Li eklernis Esperanton en 1982. Studis Filologion pri Klasikaj Lingvoj, Muzeologion kaj Arthistorion. Studis plurajn lingvojn kaj instruis la rusan kelkajn jarojn en la Instituto "Aleksandr Pushkin" en Córdoba; ankaŭ laboris kiel interpretisto de la rusa dum 2 jaroj.

En 1988 li komencis instrui Esperanton laŭ la rekta metodo kaj multe kunlaboris en la rejuniĝo kaj renovigo de "Argentina Esperanto-Ligo", unue per la organizado de someraj tendumadoj kaj poste kun la renaskiĝo de AEA, "Argentina Esperanto- Asocio", kiu post 1995 reunuiĝis en la nuna AEL.

Kiel instruisto komencis vojaĝi en Argentino kaj al Brazilo, Bolivio, Kubo, ktp por partopreni kongresojn. Fine li plurjare loĝis en Nederlando, kie li eklaboris en Den Haag. Tiel komenciĝis lia kariero kiel "vojaĝanta instruisto", gvidante kursojn dum UK-oj kaj en pli ol okdeko da landoj. 

Plurjare prizorgis la edukadon de novaj Esperanto-instruistoj.

Multe verkis en Esperanto, la hispana kaj la angla pri indiĝenaj temoj, speciale pri lingvistikaj aspektoj, muziko, religio kaj arto por specialigitaj revuoj kaj por la Esperanto-gazetaro.

Plenumis diversajn postenojn en la E-medio: Prezidanto de Argentina E-Asocio (1989-1991); C-Komitatano de TEJO (1992-1994) UEA-Komisiito por Ameriko (1994-2002); A-Komitatano de UEA (1996-1998), (2004-2006), (2006-2008), (2008-2010) kaj B-Komitatano (1999-2001), (2001-2003). Estrarano de ILEI (1995-1999), (2003-2006), (2006-2009), Komitatano de ILEI (1999-2001), (2001-2003), (2004-2007), (2007-2009), (2009-2011); Prezidanto de la Internacia Ekzamena Komisiono de UEA/ILEI (1997-2000); Membro de la Internacia Rajtigita Ekzamenantaro (2000-2003), (2003-2006), (2006-2010).

En 2003 estis la UEA-Komisiito pri Agado Espero.

Kunlaboris kun la organizo Indiĝenaj Dialogoj ekde ĝia naskiĝo en 1998 instruante hispanlingvanojn kaj zorgante pri fonetika ekzercado kaj laste kiel konsilanto kaj helpanto en la redakta teamo de ĝia reta bulteno "Tamtamo".

Li loĝis en Higashikagawa, Japanio kie li estis la privata sekretario de la konata japana esperantisto Etsuo Miyoshi, krome en la Korporacio Swany () kie li instruis Esperanton, la hispanan kaj la anglan.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-04-26. Alirita 2013-03-01.
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-03-04. Alirita 2013-06-25.
9. ↑
10. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-11-30. Alirita 2017-11-16.
11. ↑
Ne konfondenda kun Szathmári István, lingvisto

**István Szathmári Paksi** [iŝtvAn satmAri pakŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szathmári Paksi István** estis hungara pastro, kalvinana episkopo, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *szatmári*.

István Szathmári Paksi  Arkivigite je 2014-02-21 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis en 1719 en Transilvanio en Marosvásárhely (nuntempa Târgu Mureș en Rumanio). Li mortis la 2-an de marto 1791 en Debrecen.

Biografio
---------

István Szathmári Paksi frekventis lernejon komernnce en sia naskiĝurbo, poste en Sárospatak, Frankfurto ĉe Odro, Franeker. Hejmenveninta en 1745 li estis pastro en Aszaló, kie li edziĝis. Post 2 jaroj li ekinstruis en Debrecen. En 1762 li estis eklezia notario. Li estis elektita episkopo en 1785, sed ĝis 1790 li daŭre instruis en la altlernejo.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* ’’ Dissertatio theologico-philologica in vers. 13. cap. II. Hebr’’ (1743)
* ’’Oszlop ember' halálán való siralma az Isten népének…’’ (1764)
* ’’Hat napra való vallástevő vagy poenitentiális könyörgések’’

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2014-02-21 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
**Károly Csemegi** [kAroj ĉemegi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csemegi Károly** estis hungara juristo, parlamentano, subministro, oficiro. Lia origina nomo estis *Nasch Károly*.

Károly Csemegi
Memortabulo pri Károly Csemegi
Ĉefverko de Károly Csemegi
Károly Csemegi  naskiĝis la 3-an de majo 1826 en Csongrád (urbo). Li mortis la 18-an de marto 1899 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Csemegi devenis el juda familio. Li akiris juran diplomon en Universitato de Pest, poste advokatan diplomon en 1846. Post siaj studoj li estis subnotario, krome en 1847 li ĉeestis en la parlamentaj kunsidoj. Liaj poemoj aperis ekzemple en Pesti Hírlap. Li partoprenis en Hungara revolucio de 1848 en rango majoro, post la falo li estis arestita, poste devigsoldato. En 1854 li edziĝis, baldaŭe li havis filon. Inter 1867 kaj 1879 li laboris en ministerio pri justico, inter 1872 kaj 1878 li estis parlamenta deputito. Li estis nomumita reĝa sekreta konsilisto, krome li ricevis premion. En 1893 li pensiuliĝis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A jogvesztés elmélete és az államjog* (1862)
* *1878: V. tc.* - ĉefverko kreita dum 5 jaroj, la unua hungara puna juro, aperis ankaŭ france „Code Pénal Hongrois des Crimes et les Delits" en 1885
* *1879: XL. tc. a kihágásokról*
* *Tervezetek a bűnvádi eljárásról* (1882 kaj 1885)
* *Az egyházi holtkéz* (1897)
* *Csemegi Károly művei I-II.* (1904) - kolektitaj verkoj

Memorigiloj
-----------

* memortabulo kaj strato en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj C, CS, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Károly Csemegi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 528204
* GND: 132470004
* LCCN: no2007110715
* VIAF: 28231958
* ISNI: 0000 0000 4600 3646
* SUDOC: 155847759
 |
**Köröstarcsa** [koroŝtarĉa] estas vilaĝo en Hungario, en departemento Békés, en Distrikto Békés. Körös estas rivero.

Blazono de Köröstarcsa

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 63 km²
* Loĝantaro: 2840
* Poŝtkodo: 5622
* Telefonprefikso: 66

Geografio
---------

Köröstarcsa situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Duobla Körös kun ponto, laŭ ĉefvojo Békéscsaba-Berettyóújfalu. Mezőberény estas proksime.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1221. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. La kalvinana preĝejo en 1796, la ponto en 1880 konstruiĝis. Post unu jaro granda inundo okazis. La loĝantaro okupiĝas pri fiŝkaptado, agrikulturo kaj bestbredado.

Apud la vilaĝo fiŝkaptista lago troviĝas.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, preĝejoj, kuracejo, poŝto, kulturdomo, biblioteko, apoteko.

Famuloj
-------

En Köröstarcsa naskiĝis:

* István S. Nagy, tekstopoeto
* Károly Szabó (historiisto).

* Kategorio Köröstarcsa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Károly Ottó Moller** [kAroj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Moller Károly Ottó** estis hungara kuracisto, instruisto. Li meritis la epiteton hungara Hipokrato. Lia parenco estis Daniel Wilhelm Moller.

Károly Ottó Moller naskiĝis la  10-an de januaro 1670(nun 1670-01-10) en Pozono (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la 9-an de aprilo 1747 en Besztercebánya (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Banská Bystrica en Slovakio).

Biografio
---------

Károly Ottó Moller maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1686, poste li akiris medicinan diplomon en Universitato de Altdorf en 1696. Hejmenveninta li estis kuracisto en Pozono, poste inter 1703-1711 en armeo de Francisko Rákóczi la 2-a. Post malvenko de liberecbatalo de Rákóczi li estis ĉefkuracisto precipe en Besztercebánya, kie li havis ankaŭ du apotekojn, krome li partoprenis en la urba politiko. Li multe okupiĝis ankaŭ pri balneologio, krome ekde 1713 li instruis en propra lernejo estontajn kuracistojn. kun siaj propraj financo. Li estis levita nobelo en 1728. Lia filo naskiĝis en 1710.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Positiones de Arnaldia, peculiari morbi specie* (1694)
* *Observationes sonderbarer, durch die essentiam dulcem zu Neusohl in Ungarn geschehener Curen* (1706)
* *Consilium medicum, wie man sich vor der Pest und ansteckenden Krankheiten und Seuchen durch göttlichen Beystand praeserviren...* (1739, hungare en 1740)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografieto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Károly Ottó Moller en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 827014
* GND: 12097861X
* VIAF: 47606022
* ISNI: 0000 0000 6137 2597
 |


* Portalo pri Biografio
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Kropa gazelo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Parhufuloj *Artiodactyla* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Bovedoj *Bovidae* |
| Subfamilio: | Antilopenoj *Antilopinae* |
|
|
|
|
| Genro: | Gazelo *Gazella* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***G. subgutturosa*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Gazella subgutturosa****(Güldenstädt, 1780) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Vundebla** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Kropa gazelo  |

 |
| v • d • r |

La **kropa** aŭ **sabla gazelo** (*Gazella subgutturosa*) el la ordo de parhufuloj kaj familio de bovedoj troviĝas en Ŝingjang, Ĉinghaj, la Interna Mongolio, Gansu kaj Tibeto de Ĉinio, kaj ankaŭ en iama Sovetunio, Mongolio, Arabio, Irano kaj Afganio. Ĝia korpo estas hele flavbruna, kun blankaj brusto, abdomeno kaj internaj flankoj de la kvar membroj. Ĝi aspektas kiel la mongola gazelo, kun longaj oreloj kaj vosto. La maskla gazelo portas kornojn 25-35 centimetrojn Iongajn, kun okulfrapaj cirkiaj eĝoj. La fernala gazelo ĝenerale ne portas kornojn aŭ portas nur tre mallongajn kornojn. En la oestra periodo, la kolo de la maskla gazelo fariĝas dika, kvazaŭ ĝi suferas de tiroidito (kropo).

La gazeloj vivas en dezertoj aŭ duondezertaj regionoj. Somere la masklaj gazeloj loĝas unuope aŭ grupe; kaj la femalaj vivas kune kun siaj idoj. Ili ofte formas grupeton el 4-6 kaj aktivadas kune. Aŭtune ili formas pli grandan grupon el pli ol 100 por fari translokiĝon. Ili ŝatas vivi en vasta regiono kaj estas lertaj en kurado. Ili pariĝas inter novembro kaj januaro de la sekvanta jaro kaj naskas inter aprilo kaj majo. Ĉiujare ta femala gazelo naskas unufoje, kaj ĉiufoje 2 idojn, iafoje 3 aŭ 4. Bredataj gazeloj povas vivi la tutan vintron eksterdome.

Vidu ankaŭ
----------

* Elborz-montara arbarstepo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |

* Kropa gazelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kropa gazelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kropa gazelo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Krimego** aŭ **perfido**, en kelkaj komunjuraj landoj, signifas gravan krimon. La neesperanta similsignifa vorto *felonio* originas de angla komuna juro (de la malnovfranca lingvo vorto *félonie*), kie krimegoj estis origine krimoj kiuj implikis la konfiskon de la tero kaj la meblaron de kondamnito. Aliajn krimojn oni nomis *deliktoj* aŭ *krimetoj*. Multaj komunjuraj landoj, aboliciinte la distingon inter krimegoj kaj deliktoj, nun anstataŭas ĝin per aliaj distingoj, ekzemple inter krimakuzaj deliktoj kaj tujkonviktaj deliktoj. Oni ĝenerale konsideras, ke krimego estas altgrava krimo, kaj ke delikto ne estas tiel grava. Krome, iu kiu konviktiĝas pro krimego estas **krimegulo** aŭ **felono**, kaj post la kortuma konvikto pri krimego, persono estas konata kiel **kondamnita felono** aŭ **kondamnito**.

En Usono, kie oni daŭras distingi inter krimegoj kaj deliktoj, la registaro difinas krimegon kiel krimo puninda per mortpuno aŭ karcerpuno de pli ol unu jaro. Se la maksimuma karcerpuno daŭras dum unu jaro aŭ malpli, oni klasas ĝin kiel delikto. La fakta jura kondamno ne rilatas al tiu klasifiko, kiu estas bazita sur la leĝeble *maksimuma* puno. La termino *delikto* ne havas ĉie la saman signifon. Kiel en Usono, en kelkaj civilkodeksaj landoj (ekzemple Germanio, Francio, Belgio kaj Svislando) krimoj estas pli gravaj, kaj deliktoj (france *délits*, germane *Körperverletzung*) estas malpli gravaj. Tamen alilande (ekzemple, Italio, Hispanio, Brazilo kaj Portugalio), *krimoj* kaj *deliktoj* estas sinonimaj (pli gravaj), kaj la malpli gravajn krimetojn oni nomas *malobservoj* aŭ *kontraŭveniĝoj*.

Notoj
-----

1. ↑  Usona punkodo, 18a Titolo, § 3559 (anglalingve). Alirita la 23an de februaro 2019.

* Kategorio Krimego en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Károly Oltay** [kAroj oltai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Oltay Károly** estis hungara inĝeniero pri geodezio, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1918).

Memortabulo pri Károly Oltay
Károly Oltay (sidanta maldekstre la 2-a)
Károly Oltay  naskiĝis la 8-an de aprilo 1881 en Budapeŝto. Li mortis la 18-an de oktobro 1955 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Oltay frekventis universitaton en Budapeŝto ricevanta diplomon en 1903. Post lernado li samloke instruis, sed iom li spertiĝis ankaŭ en Potsdam. Li profesoriĝis en 1913. En 1927 li fondis geodezian instituton. Post la 2-a mondmilito li faris geodeziajn mezuradojn ĉe la detruitaj pontoj. Li kreis diversajn geodeziajn mezurilojn. Inter 1925-1949 li redaktis periodaĵon *Geodéziai Közlöny*.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A nehézséggyorsulás budapesti értékének meghatározása* (1917)
* *Geodézia* (1919 – 1920) - premiita studenta lernolibro
* *A földi és légi fotogrammetria alapelvei és műszerei* (1926)
* *Geodéziai egyetemi tankönyv* (1951)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2010-04-07 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio



* Kategorio Károly Oltay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kövegy** [kovedj] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en Distrikto Makó.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10  km²
* Loĝantaro: 450
* Poŝtkodo: 6912
* Telefonprefikso: 62

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, fervojo kaj la rumana landlimo estas ne tro for, sed ne estas komence limpasejo. Distancoj de Kövegy: Makó 16, Szeged 43, Budapeŝto 213 km  Arkivigite je 2016-10-09 per la retarkivo Wayback Machine.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1757 en formo *Kedvek*. Tabakokulturistoj fondis komunumon en 1843, kiu estis ekstera parto de la proksima Csanádpalota. Ekde 1882 ĝi estis memstara vilaĝo. La rumanoj en 1919 okupis la vilaĝon. La vilaĝo trovis sin apud la nova ŝtatlimo post Traktato de Trianon. Inter 1973-1990 la komunumo denove apartenis al Csanádpalota.

Vilaĝservo estas migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵo estas la romkatolika preĝejo.

* Kategorio Kövegy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Ne miskomprenu kun Kruplivnik!*

**Krplivnik**, hungare **Kapornak** estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en municipo de Hodoš.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6  km²
* Alto super marnivelo: 232 m
* Loĝantaro: 100
* Poŝtkodo: 9205
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

Situo
-----

La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ la hungara landolimo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Budapeŝto-Murska Sobota. Ĉe la hungara flanko troviĝas Kercaszomor.

Historio
--------

Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. Depost 2007 Slovenio kaj Hungario apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj ne estas gardataj, ili estas trapaseblaj senkontrole ie ajn.

* Kategorio Krplivnik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Károly Rusz** [kAroj rus], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rusz Károly** estis hungara grafikisto, ilustristo.

Károly Rusz: Iama liberecbatalanto Tamás Esze
Pri datenoj de Károly Rusz  Arkivigite je 2018-06-12 per la retarkivo Wayback Machine mankas informoj. Kelkaj supozas, ke li naskiĝis en Lejpcigo.

Biografio
---------

En la dua duono de la 19-a jarcento li estis aktiva en Pest (urbo), baldaŭ jam en Budapeŝto. Li studis ksilografion en metiejo de "Mihalovics". Li iĝis sendependa ksilografiisto kun propra metiejo en 1864. Li kreis grafikajn portretojn pri kremo de iama kaj tiutempa Hungarlando. Ekde 1865 liaj ilustraĵoj konstante aperis en pluraj gazetoj, plej ofte en Vasárnapi Ujság.

Elektitaj ksilografiaĵoj (portretoj)
------------------------------------

* vidu la bildojn!

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Gusztáv Morelli

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto) Arkivigite je 2018-06-12 per la retarkivo Wayback Machine

* Ferenc ToldyFerenc Toldy
* Arisztid DessewffyArisztid Dessewffy
* Ányos JedlikÁnyos Jedlik
* Ágost GregussÁgost Greguss
* Kálmán GhyczyKálmán Ghyczy

* Kategorio Károly Rusz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613173
 |
**Izsák Abrahamides** [iĵAk], slovake **Izák Abrahamides,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Abrahamides Izsák** estis hungaria slovaka luterana pastro, superintendanto, eminenta reprezentanto de la slovaka reforma movado. Liaj pseŭdonimoj estis *Hrochotius, Hrochotský kaj Abrahamffy.*

Izsák Abrahamides naskiĝis en 1557 en Horhát (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Hrochoť en Slovakio), li mortis la 3-an de februaro 1621 en Bajmóc (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Bojnice en Slovakio) (pri la datenoj ne estas konsento inter la fontoj).

Biografio
---------

Izsák Abrahamides apartenis al la slovaka minoritato de la lando. Li frekventis tre bonajn lernejojn en Supra Hungarujo, poste li akiris magistron en universitato de Prago, pli poste li studis en Lepsiko. Li estis familia edukisto en Vieno kelkajn jarojn, poste lernejestro en Zólyom, pli poste notario en alia urbo, fine li estis pastro de Horhát, ja li pastriĝis en 1595 en Wittenberg. En Bajmóc li estis altrangigita preposto. En 1610 li estis elektita en sinodo unu el la unuaj tri slovakaj superintendantoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Preklad Lutherovho Katechismu* (tradukaĵo, 1612)
* *Oratio Exequialis. Illustrissimo p. m. Comiti ac Domino, D. Georgio Thurzoni…* (1617)
* manuskriptoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2020-10-26 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 683427
* VIAF: 1331156565715823500000
 |
**Károly Jubál** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jubál Károly** estis hungara inĝeniero, profesoro, martiro. Lia nomvarianto estis *Juhbál Károly*.

Károly Jubál  naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1817 en Székesfehérvár. Li mortis la 3-an de marto 1853 en Pest (urbo).

Biografio
---------

Károly Jubál frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris inĝenieran diplomon en teknikuniversitato de Vieno en 1844. Post siaj studoj li estis samloke adjunkto. Post 2 jaroj li ekinstruis en Industria Lernejo József, kie li multe okupiĝis pri teknologiaj desegnaĵoj. Dum kaj ankaŭ post la Hungara revolucio de 1848 li estis edukisto de familio de Lajos Kossuth. Li aranĝis kontraŭstaran grupon por daŭrigi la liberecbatalon, sed pro perfido li estis arestita en 1851, post 2 jaroj li estis pendumita.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A Josef-Ipartanodák rajztanárának tanítása modoráróli rövid nyilatkozat* (1846) - manuskripto
* *Tervezet a rajz és építészet oktatására* (Plano pri instruado de desegnaĵoj kaj arkitektaĵoj), (1847) - manuskripto
* *A honmentés tervezete* (1981)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio



* Kategorio Károly Jubál en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 52° 18′ 08″ N 07° 09′ 26″ O﻿ / ﻿52.30222 °N, 7.15722 °O﻿ / 52.30222; 7.15722 (mapo)

La **Krucifikso de Bentheim** (germane: *Herrgott von Bentheim*) estas krucifikso el la 11-a jarcento en la germana urbo Bad Bentheim.

Karakterizoj
------------

La statuo estis farita el Bentheima sabloŝtono en romantiko stilo kaj prezentas la krucumitan Kriston. Ĝi estas de kulturhistoria valoro pro la fakto ke la krucifikso estas unu el la plej malnovaj palpelblaj restaĵoj de la kristanismo en tiu parto de Germanio. Kelkfoje oni asertas ke la statuo havas karakterizojn de la saksa kulturo. La maniero en kiu la brakoj de Jesuo kurbiĝas, similus al la senpartia juĝa gesto de ĝermana juĝisto. La krucifikso estas 2,45 m alta kaj 1,40 m larĝa.

Historio
--------

En 1828 oni trovis la krucifikson sur kampo apud biendomo Schulte-Kolthoff. Verŝajne do temas pri vojkruco kiu post la komenciĝo de la reformacio en 1544 estis renversita kaj poste malaperis sub la sablo. En 1868 oni metis la statuon en la korto de Kastelo Bentheim. Tie ĝi estis en 1945 damaĝita fare de alianca armea veturilo. Post tio ĝi estis restaŭrita kaj en 1951 remetita.

* Kategorio Krucifikso de Bentheim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Károly Hubay** [kAroj hubai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hubay Károly** estis hungara advokato. Lia origina familia nomo estis *Huber* ĝis 1879, lia patro estis Károly Huber, lia frato estis Jenő Hubay.

Károly Hubay naskiĝis en 1853 en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la 28-an de majo 1896 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Hubay maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste li akiris advokatan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post siaj studoj li estis advokato en Budapeŝto. Li fondis primuzikan akcian societon. En 1880 li studvojaĝis al Germanio, Belgio, Francio, Anglio kaj Italio. Li redaktis muzikan revuon inter 1882–1885 kaj en 1894, krome li kelkfoje kontribuis en aliaj gazetoj. Li havis edzinon.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A magyar előadó művészet a millenniumi kiállításon* (1894)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Károly Hubay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 700536
 |
|  |
| --- |
| "KRUCIFIKSO DE PADOVO" |
| *de "Giotto"* |
|  Kurcifikso de Giotto en Padovo. |
| artisto = **Giotto** |
| nacio =  Italio |
| dato = **1304** ĉirkaŭ |
| arttipo = **pentraĵo** |
| tekniko = **temperaĵo sur popla tabulo** |
| alto = **223 cm** |
| larĝo = **164 cm** |
| konservata = **Muzeo de Eremitanoj** |

La ***Krucifikso de Padovo*** estas kruco pertempere aranĝita kun ora fono sur popla tabulo dimensie (223x164 cm) de Giotto, datebla je 1304 ĉirkaŭ kaj videbla en la Muzeo de la Eremitani de Padovo, devenanta el la Kapelo de Scrovegni.

Historio
--------

La Kruco eble samtempas kun la friskoj de la tiu kapelo (1303-1305 ĉirkaŭ), kun kiuj montras fortajn afinecojn, kvankam kelkaj estintaj kritikistoj iam emis pensi pri posta epoko, ĝis 1317.

Ĝi origine devis esti alkroĉita centre de la kapelo, super la bariero de la ikonostazo. La atribuo al Giotto reiras al 1864, zorge de Cavalcaselle, sed estis kontratata de la samtempa kritiko [ankaŭ pro la malbonaj konservadaj kondiĉoj. Hodiaŭ tamen, ĝenerale la "Giotta" atribuo estas akceptita.

La Kruco de Padovo trovis sian nunan muzean lokiĝon post trezorge farita restaŭrado.

Priskribo kaj stilo
-------------------

Pentrita ambaŭflanke, ĝi estas muntita sur miksitligna-metala kornico kun ĉe la bordoj rafinitaj vegetalaj motivoj. Kompleta ankaŭ en la akcesoraj tabuloj, la pentraĵo montras la krucon kun Kristo, la Golgoton kun la kranio de Adamo sube (sur kiu gutas la sango elaĉetanta la pekon de la prapatro), la plorantojn (*Marian* kaj *Johanon*) ĉeflanke, kaj la *Elaĉetinton* en la cimatio. Ĉeflanke de Kristo aperas ornamaj motivoj prenita el la tekstila arto.

La figuro de Kristo, renovigita en la figura lingvaĵo kompare kun la antaŭa jarcento, rezultas, kiel en la antaŭaj verkoj de la artisto, nome la (Krucifikso de *Baziliko Santa Maria Novella*, *Krucifikso de Rimini*), pli naturalista, malpli dolormontra kaj ŝirita pro sufero, sed ne malpli efika. La korpo aperas senkarna kaj plilongigita, kun pasaĵoj de koloroj morbidaj kaj mezuritaj, kaj kun virtuozaj eroj kiel la diafana Ŝnurkalsoneto. La lumo estas amtempe intensa kaj morbida kaj reliefigas la korpajn membrojn, zorge pentritajn en kiuj videblas ankaŭ la vejnoj, la tendenoj, la ostoj de la toraka skemo. La esprimo de Kristo estas suferanta sed digna, grande spiritecoplena.

La malantaŭa parto estas multe pli ruiniĝinta kaj montras la Dian Ŝafidon kun la simboloj de la evangeliistoj ĉe la ekstremoj de la krucaj branĉoj.

Bibliografio
------------

* Maurizia Tazartes, *Giotto*, Rizzoli, Milano 2004.
* Edi Baccheschi, *L'opera completa di Giotto*, Rizzoli, Milano 1977.
* C. Gnudi, *Giotto*, 1958.

Vidu ankaŭ
----------

* Krucifikso de Sankta Maria Novella
* Kruco de Rimini
* Listo de la pentraĵoj de Giotto

* Kategorio Krucifikso de Padovo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Károly Rékasi** [kAroj rEkaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rékasi Károly** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Liaj edzinoj estis Enikő Détár, poste Gerda Pikali.

Károly Rékasi
Károly Rékasi  naskiĝis la 25-an de septembro 1962 en Jászberény.

Biografio
---------

Károly Rékasi akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1986. Li estis membro en trupoj de:

* 1986–1987 - Teatro Madách
* 1987–1990 - Teatro Zsigmond Móricz
* 1990–1992 - Teatro Attila József
* 1992–2000 - Nacia Teatro (Budapeŝto)
* 2013– Teatro Attila József.

Inter 2000–2013 li estis liberprofesia aktoro.

Inter 1984-2013 lia edzino estis Enikő Détár, kiu naskis 2 gefilojn.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - titolrolo
* Friedrich Schiller: *Kabale und Liebe* - Ferdinánd
* Esĥilo:*Oresteia* - Oresztész

Elektitaj roloj en kinejaj filmoj
---------------------------------

* *Magyar filmek nyomában* (1998)
* *Tüskevár* (2008)

Elektitaj roloj en televiziaj filmoj
------------------------------------

* *Linda* (1986) - serio
* *Egy ország halt vele* (2009)

Voĉoaktoraj roloj
-----------------

* hungara voĉo de Tom Cruise kaj aliaj

Fontoj
------

* 
* 


* Kategorio Károly Rékasi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Baldueno** (germane: *Baldwin von Salzburg*; naskiĝinta ĉ. 1000, mortinta la 8-an de aprilo 1060 en Salcburgo) estis de 1041 ĝismorte salcburga ĉefepiskopo.

Vivo
----

Kontraŭe al la plejmulto de siaj antaŭuloj Baldueno ne originis el Bavarujo sed el nobela familio de la regiono Malsupra Rejno aŭ de Flandrujo. Antaŭe estis neniaj rilatoj liaj al Salcburgio; la episkopa konsekro fariĝis en la 25.10.1041. Li ege zorgis pri la konservo de la episkopaj havaĵoj pro kio li, laŭ la ekzemplo de la antaŭaj salcburgiaj suverenoj, skribigis registron nomita *codex traditionum*, do *listo de la transdonitaĵoj*. Ĝi ĝis hodiaŭ ekzistas. 

Tamen estis la plej grava evento dum lia regado malavara donaĵo de la vidvino de grafo Vilhelmo (Sann) kaj sanktulino, de Emma el Gurk. Laŭ la instigo de Baldueno ŝi starigis la Mario-kirkon de Gurk kaj fondis samloke monaĥinejon. Siajn posedaĵojn en la Enns-valo ŝi donis al la salcburgianoj kondiĉe ke estiĝu en Admont monaĥejo de benediktanoj.

Literaturo
----------

* biografio ĉe ADB
* Heinz Dopsch, Hans Spatzenegger (eld.): *Geschichte Salzburgs, Stadt und Land*. Pustet, Salzburg 1988, ISBN 3-7025-0243-2

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 833172
* GND: 135953049
* VIAF: 80381385
 |
**Krisztina Ferenczi** [kristina ferenci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ferenczi Krisztina** estis hungara aktoro, voĉoaktoro, ĵurnalisto. Ŝia familia nomvarianto estis *Ferenczy*, ŝia unua edzo estis Béla Timár (reĝisoro).

Krisztina Ferenczi naskiĝis la 9-an de decembro 1950 en Budapeŝto, ŝi mortis la 16-an de julio 2015 en Budapeŝto.

Memortabulo pri Krisztina Ferenczi
Krisztina Ferenczi

Biografio
---------

Krisztina Ferenczi studis en studio de Nacia Teatro (Budapeŝto) en 1969, poste ŝi akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1974. Ŝia ĉefinstruisto estis Zoltán Várkonyi. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro Csokonai (Debrecen). Ŝiaj ĉefaj teatraj stacioj estis Teatro József Attila (1977–1981), Nacia Teatro (Pécs) (1984-1987), Nacia Teatro (Szeged) (1989-1991). Intertempe en 1979 ŝi akiris plian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Ekde 1991 ŝi ne ligiĝis al teatrejo, post jaroj ŝi frekventis kurson por ĵurnalistoj kaj ŝi forlasis la aktoran vivon. Ŝi specialiĝis pri esplorado pri ĉefministro Viktor Orbán. Ŝi ricevis premion en 2013 kaj postmortan en 2015. Ŝi edziniĝis dufoje, ŝi naskis resume kvinfoje.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Bertolt Brecht–Weill: *Die Dreigroschenoper* - Polly
* Carlo Goldoni: *A hazug* - Beatrice
* Sándor Weöres: *A kétfejű fenevad* - Susánna Báthory

Ŝiaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Lányarcok tükörben* (1973) - Zsuzsi
* *Széchenyi napjai* (televizia serio, 1985)
* *Angyalbőrben* (televizia serio, 1991)
* *Könyveskép* (televizia serio, 2007) - Szilvi
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Lia Tanzi, Ruzena Merunková

Ŝiaj libroj (elekto)
--------------------

* *Neked írom naplóm* (1991)
* *Szüret. Az Orbán-vagyonok nyomában.* (2006)
* *Élni egészen* (2015)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto (2017)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* nekrologo

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

* Kategorio Krisztina Ferenczi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 734949
* LCCN: no2008034570
* VIAF: 56414180
* ISNI: 0000 0000 4695 3035
* NKC: jo20181019097
 |
**Károly Schilberszky** [kAroj ŝilberski], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Schilberszky Károly Ferenc** estis hungara botanikisto, profesoro. Lia botanika nomo estis **Schilb**.

Károly Schilberszky  naskiĝis la 26-an de novembro 1863 en Buda. Li mortis la 10-an de septembro 1935 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Schilberszky frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1886. En la sekva jaro li laboris en laborejo pri semeroj. Inter 1888 kaj 1894 li instruis en la menciita universitato. Li doktoriĝis en 1893, en la sekva jaro li ekinstruis en la hortikultuta altlernejo. Ekde 1904 li denove instruis en la reĝa universitato, ekde 1911 en Reĝa Teknika Universitato József. Li pensiuliĝis en 1934. Li okupiĝis precipe pri muskoj, fungoj kaj malsanoj de la kultivitaj kreskaĵoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Magyarország mohflórája, a nemek, fajok és synonymok jegyzéke* (1892)
* *Gyógyszerismeret* (1902) - studenta lernolibro
* *Adatok a Penicillium alak és élettanához* (1911)
* *A burgonyavész gombájának ökológiája* (1928)
* *Die Gesamtbiologie des Kartoffelkrebses* (1930)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto



* Kategorio Károly Schilberszky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
portreto de Katschthaler el broŝuro de la 23-a Internacia eŭkaristia kongreso en Vieno (1912)
blazono kardinala kun la frazo *Neniam serĉu nur cin mem!*
**Johannes Baptist Katschthaler** (naskiĝinta la 29-an de majo 1832 en Hippach/Distrikto Schwaz, mortinta la 27-an de februaro 1914 en Salcburgo) estis aŭstra teologo kaj de 1900 ĝismorte arkiepiskopo de Salcburgo.

Vivo
----

Post studoj ĉe la Universitato de Vieno li iĝis studento de teologio Salcburge kie li doktoriĝis. Post ordinacio en la 31.7.1855 en la katedralo de Salcburgo li estis vikario en St. Johann im Pongau. En 1864 li fariĝis profesoro pri dogmoteologio instruonte ekde 1875 ĉe la Universitato de Innsbruck la historion de dogmoj kaj apologetikon. En 1876 li iĝis honora membro de la katolika studenta korporacio AV Austria Innsbruck ene de CV.

En la landa parlamento de Tirolo li reprezentantis por lia ĉefepiskopa moŝto de Salcburgo. En 1880 li iĝis kapitulano katedralo kaj en 1882 estro de la Porpastra seminario de Salcburgo. En 1891 li estis konsekrita titulara episkopo de Cybistra. Katedrala preposto li fariĝis en 1892 kaj ok jarojn pli malfrue li ek-arkiepiskopis.

En junio 1903 papo Leono la 13-a kreis lin kardinala pastro pri la Preĝejo Sankta Tomaso je Parione (Romo). Katschthaler partoprenis jam la konklavon de 1903 kie estis elektita nova episkopo de Romo Pio la 10-a.

Graveco
-------

Katschthaler ege, sed vane, engaĝiĝis pri restarigo de (katolika) altlernejo en Salcburgo kaj apogis ekleziajn reformojn. Krome li estis ŝatanto kaj apoganto de ekleziaj muzikistoj kaj artistoj. Lia paŝtista cirkulero pri la digneco sacerdota furoris.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Johannes Baptist Katschthaler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* biografio ĉe ÖBL

* biografio en prikardinala verko de Miranda
* Katschthaler ene de la katolika hierarkio
* ligiloj ĉe DDB


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821405
* GND: 120588560
* LCCN: n2005076820
* VIAF: 40213321
* ISNI: 0000 0000 6120 4390
* NKC: mzk2016931943
 |