recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Poliptiko de la Sep Doloroj.
La **Poliptiko de la Sep Doloroj** estas olesurtola panela pentraĵo atribuita al Albrecht Dürer. La artaĵo inkludas centran pentraĵon (108 x 43 cm), nune en la Malnova Pinakoteko de Munkeno, kaj sep ĉirkaŭaj paneloj (po ĉirkaŭ 60 x 46 cm) kiuj estas ekspoziciataj en la *Gemäldegalerie Alte Meister* de Dresdeno. 

Tiu verko estis komisiita de Frederiko la 3-a de Saksio, tuj post sia renkontiĝo kun Durero en Nurenbergo en aprilo 1496. Stilaj konsideroj sugestas, ke la artisto eklaboris por la pentraĵo nur el ĉirkaŭ 1500.

Nuntempaj fakuloj tendencas atribui al Durero nur la centran panelon, dum la aliaj estus estintaj realigitaj de liaj disĉiploj bazite sur liaj disĉiploj. La centra panelo montras sole la Virgulinon. La sep ĉirkaŭaj paneloj montras diversajn epizodojn de la vivo de Maria, nome (kontraŭhorloĝe) Cirkumcido de Jesuo, Fuĝo al Egipto, Kristo inter la doktoroj, *Via Crucis*, Kristo najlita sur la kruco, Surkrucigo kaj Elkrucigo.

Bibliografio
------------

* Costantino Porcu, eld. (2004). Dürer. Milan: Rizzoli.
* K. Niehr, ‘Dürer’s Bild der Sieben Schmerzen Mariens und die Bedeutung der retrospektiven Form‘, in: Marburger Jahrbuch für Kunstwissenschaft, vol. 36, (2009), pp. 117 – 143.

* Kategorio Poliptiko de la Sep Doloroj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La baptokuvo de la preĝejo en Mątowy Wielkie / Gross Montau, en kiu oni baptis la beatan Dorotean
**Dorothea von Montau** (jen germane, pole *Dorotea el Mątowy*), naskiĝis en la jaro 1347 en vilaĝo Gross Montau (ekde 1946 pole Mątowy Wielkie, legu Montovi Vjelkje) en Pomerio, mortis en la jaro 1394 en Marienwerder (ekde 1946 pole Kwidzyn, legu Kvidzin). Ŝia patro Willem Swarte (germane: Schwartze) estis riĉa farmisto, setlinto el Nederlando, patrino Agata estis kaŝubino. Danke al la papo Paŭlo la 6-a ŝi estas beatulino de la jaro 1976, en Germanio oni nomas ŝin sanktulino. En la jaro 1999 venis speciale al Kwidzyn la prefekto de la Kongregacio por la doktrino de la kredo la kardinalo Jozefo Ratzinger, la posta papo Benedikto la 16-a kaj li preĝis en la ĉelo de la katedralo kie mortis Dorotea kiel ermitino.

* Kategorio Dorothea von Montau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 432006
* GND: 118526901
* LCCN: n81092260
* VIAF: 37707788
* ISNI: 0000 0001 0888 9850
* LIBRIS: 346895
* SUDOC: 136391303
* BNF: 15093968j
* NKC: xx0131710
 |
**Lhokseumave** (indonezie: Kota Lhokseumawe, laŭ loka lingvo: Lhôk Seumaw'è) estas urbego, ankaŭ universitata urbo en Indonezio, en la insulo Sumatro, en provinco Aĉeo. La urbego konsistas el kvar distriktoj. La loknomo venis de la vortoj "Lhok" (profunda golfo) kaj "Seumawe" kirla akvo. 

Placo en Lhokseumave

Geografio
---------

Lhokseumave situas en nordorienta parto de la insulo ĉe la marbordo. Langsa troviĝas 158, la provinca ĉefurbo Banda Aceh 164, alia provinca ĉefurbo Medano 279, Pekanbaru 737, Batam 927, Palembang 1274, ĉefurbo Ĝakarto 1689, Bandungo 1808, Semarang 2034, Jogjakarto 2091, Surabajo 2252, Makassar 2768 kilometrojn (aere) .

Lhokseumave dum la kolonia epoko

Historio
--------

Lhokseumave apartenis al regno ekde la 13-a jarcento, poste al Sultanlando de Aceh ekde 1511. Aĉeo cedis sian teritorion al la nederlandanoj en la 18-a jarcento. En 1956 Lhokseumave ricevis statuson regiona ĉefurbo kaj pli altajn statusojn en 1974 kaj 2001.

Ekonomio
--------

Lhokseumave estas komerca urbo bazita de la mara haveno.

Klimato
-------

La klimato de Lhokseumave estas klasifikita kiel ekvatora klimato. Jare pluvas averaĝe po 1531 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter oktobro-januaro pli ofte. La averaĝa temperaturo estas 27 °C kaj varias inter 23-31 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

Religio
-------

Islamo estas la religio de la plimulto en Lhokseumave, sed ankaŭ kristana kirko funkcias.

Eduko
-----

Fakultato
En Lhokseumave kampuso funkcias.

Trafiko
-------

Ĉe Lhokseumave trairas la laŭmarborda ĉefvojo inter Medano kaj Banda Aceh. La urbego havas flughavenon kaj marhavenon. En la urbo motoraj rikiŝoj kaj aŭtobusetoj trafikas.

Vidindaĵoj
----------

Kampuso
* moskeoj
* monumento

Fontoj
------

* WikiTrans
* oficiala paĝo
Koordinatoj: 44° 45′ 37″ N 5° 04′ 32″ O﻿ / ﻿44.76028 °N, 5.07556 °O﻿ / 44.76028; 5.07556 (mapo)

**Cobonne** estas franca komunumo lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havis 166 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2009.

Geografio
---------

Cobonne etendiĝas sur 11.2 km², kaj havis 166 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 15 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Drôme, en la okcidenta parto de la francaj Alpoj.

Historio
--------

La departemento Drôme estis oficiale kreita la 5-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

La vilaĝo spertis fortegajn bombadojn dum la Dua mondmilito kaj estis preskaŭ senhomigita. Novaj loĝantoj el ĉirkaŭaj urboj enloĝiĝis en la 1970-aj jaroj kaj ekrenovigis la domojn.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Michelle Gascoin, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

Restas fragmentoj de ĉirkaŭmuro de la 14-a jarcento, kiu interalie konsistas el cilindroforma turo ĉe la absido de la romanika preĝejo.

Administrado
------------

Cobonne apartenas al la kantono Crest-Nord, kies ĉefurbo estas Crest. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Drôme
* Kantono Crest-Nord
*Kristo liveras la ŝlosilojn de la ĉielo al Sankta Petro* (1594), Baziliko de Sankta Pudenciana, Romo.
**Giacomo della Porta** (ĉ. 1540 -Romo, 1602) estis itala skulptisto kaj arkitekto kiu prilaboris multajn gravajn konstruaĵojn en Romo, inkluzive de la Baziliko Sankta Petro en Vatikanurbo.

Vivo
----

Della Porta naskiĝis en Porlezza, Lombardio. Kunlaboranto de Mikelanĝelo kaj lernanto de Vignola, estis influita de ambaŭ majstroj. Post 1563 li okupiĝis pri la planoj de Mikelanĝelo por la rekonstruado de subĉielaj spacoj de la ĉefurbo: en la monteto de la Kapitolo intervenis en la dizajno de la fasado kaj la ŝtuparo de la senata Palaco.

Post la morto de Vignola en 1573, li daŭrigis la konstruadon de la Preĝejo de Jesuo, kaj en 1584 modifis ĝian fasadon kun sia propra dizajno. Ekde 1573 gvidis la konstruadon de la Baziliko Sankta Petro, kaj poste, kunlabore kun Domenico Fontana, kompletigis la volbon (1588-1590).

Della Porta kompletigis la plejmulton el la romaj fontanoj de la 16-a jarcento, inkluzive de la fontano Neptuno kaj fontano de la Maŭro.

* Kategorio Giacomo della Porta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 575289
* GND: 118977326
* LCCN: n97056239
* VIAF: 121738475
* ISNI: 0000 0000 8190 1863
* BNF: 14886561s
* ULAN: 500025366
* RKD: 439996
* NKC: mzk2009528372
* BNE: XX889002
 |
**Pál Vasvári** [vaŝvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vasvári Pál** estis hungara ĵazmuzikisto (gitaristo, kontrabasisto).

Pál Vasvári naskiĝis la 26-an de majo 1957 en Budapeŝto, li mortis la 23-an de junio 2016.

Biografio
---------

Pál Vasvári maturiĝis en muzikarta mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1981. Jam dum la lernejaj jaroj ekde 1979 li ludis en diversaj ĵazorkestroj antaŭ ol fini siajn studojn. Post siaj studoj li aliĝis al pluraj ĵazorkestroj, li muzikis ekzemple kun Béla Szakcsi Lakatos kaj Gyula Babos. Li estis la kunfondinto de ĵazkvarteto en 1986, li fondis alian ĵazorkestron post 3 jaroj, triopon en 2001. Tiutempe li ankaŭ komponadis kaj instrumentadis. Ĉefe eksterlande li ludis ankaŭ kun famaj eksterlandaj ĵazistoj, ekzemple Dave Samuels.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun video (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* Arkivigite je 2022-01-16 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 652395
* MBA: e791f31c-8739-4f4a-b3d5-3ef47f9d833b
 |
La **Nacia Iraka Alianco** (‏لائتلاف الوطني العراقي, *al itilaf l-ŭatani al iraki*, latinliterigo laŭ DMG *al-Iʾtilāf l-Watani al-ʿIrāqī*, angle *National Iraqi Alliance*), ankaŭ nomata "Ŝijaisma Alianco", estas ligo de 20 partioj kaj politikaj grupiĝoj en Irako. En la ŝtata parlamenta baloto de 2005 la partio kandidatis ke la nomo *Unuiĝinta Iraka Alianco*, arabe الائتلاف العراقي الموحد, al-itilaf al-iraki l-muŭahad*, latinliterigo laŭ DMG* al-Iʾtilāf al-ʿIrāqī l-Muwaḥḥad*).*

La alianco en tiu baloto akiris proksimume 4 milionojn da voĉoj (48,1 % de la balotaj voĉoj) kaj estis klara venkinto de la baloto. En la iraka parlamenta baloto de 2010 la Nacia Iraka Alianco tamen nur atingis la trian lokon.

Konsisto
--------

En la iraka parlamenta baloto de 2010 la sekvaj partioj apartenis al la alianco:

* Supera Islama Iraka Konsilio
* grupo de *Muktada as-Sadr* (sadristoj)
* reformpartio "Islah" de la eksa ĉefministro *Ibrahim Al Ĝafari*
* partio "Al Fadhila"
* islama "Fajli"-grupiĝo en Irako
* "iraka nacia kongreso, transetna kaj -religia partio de la forte pridiskutata sekularisma ŝijaisma gvidanto *Ahmad Ĉalabi*
* "konsilio de triboj en Irako", ankaŭ nomata "konsilio por savo de la provinco Al Anbar"
* partio "Tadamun"
* unuiĝo por justeco kaj unueco
* partio "Turkmeneli"
* unuiĝo de ŝijaismaj turkmenoj
* unuiĝo "iraka konstitucia monarkio"
* kaj pluraj pliaj sendependaj partioj.

Parlamenta baloto de 2005
-------------------------

De la alianco la ŝijaisma plimulto de irakanoj en 2050 atendis ŝijaisme kontrolatan potencon, kion antaŭe malebligis la rego de la prezidanto Saddam Hussein apartenanta al la sunaisma malplimulto de irakanoj. Decidean rolon havis la grandajatolaho *Ali as-Sistani*. Li naskiĝis en Irano, sed vivis pli ol 50 jarojn en Irako, kej en la 1990-aj jaroj atingis altan reputacion inter la irakaj ŝijaanoj. Lia kritiko kontraŭ la priraka politiko de Usono ankoraŭ plipolarigis lin en Irako. Iuj ŝijaismaj predikantoj estas konvinkitaj ke estu religia devo voĉdoni por la alianco.

Parlamenta baloto de 2010
-------------------------

Antaŭ la parlamenta baloto de 2010, la Islama Daŭa-Partio sub ĉefministro Nuri al-Maliki malmembriĝis el la alianco kaj en la baloto kandidatis en Koalicio Jura Ŝtato. La nacia alianco atingis 70 parlamentajn seĝojn kaj iĝis la tria plej forta partio en la parlamento. En majo la du aliancoj kunligiĝis al "parlamenta frakcio".

Plej grava forto ene de la alianco estas la "sadristoj", kiuj disponas pri 39 el la 70 parlamentaj seĝoj. La Supera Islama Iraka Konsilio per 19 parlamenta seĝoj estas la dua plej grava forto de la alianco.
**Dorotea** estas virina persona nomo grekdevena (*dono de dio*). Vira ekvivalento de ĝi estas Doroteo.

Diverslandaj kaj diverslingvaj variantoj
----------------------------------------

**Dorothea** (Norvegio, Nederlando, Germanio, Danio, Unuiĝinta Reĝlando, latine), **Dorotėja** (Litovio), **Doroteja** (Kroatio, Slovenio, Serbio), **Доротеја** (Serbio), **Доротея** (Rusio), **Dórótea** (Islando), **Dorotea** (Svedio, Estonio, Finnlando, Kroatio, Italio), **Dorota** (Ĉeĥio, Slovakio, Pollando), **Dorottya** (Hungario), **Dörthe** (Germanio), **Doroteia** (Portugalio), **Dorotéia** (Portugalio), **Tea** (Italio), **Dora** (Italio), **Dorothy** (Unuiĝinta Reĝlando), **Dorthy** (Unuiĝinta Reĝlando), **Dortha** (Unuiĝinta Reĝlando), **Dodie** (Unuiĝinta Reĝlando), **Dolly** (Unuiĝinta Reĝlando), **Dot** (Unuiĝinta Reĝlando), **Dottie** (Unuiĝinta Reĝlando), **Dotty** (Unuiĝinta Reĝlando), **Δωροθεα** (Grekio), **Dorothée** (Francio), **Dorete** (Danio), **Dorte** (Danio), **Dorthe** (Danio), **Dorit** (Danio), **Ditte** (Danio)

Ekzemploj
---------

* Dóra Czégényi
* Dora Doll
* Dorothea Christiane Erxleben
* Dorothy M. Hawley
* Dorothy Henderson
* Dorothea Lange
* Dóra Maurer
* Dorothy Parker
* Dorothea Tanning
* Dora Wunderbaum

Vidu ankaŭ
----------

* Dorotea de Bulgario – reĝino de *Bosnio*
* Personaj nomoj en Esperanto


  

* Kategorio Dorotea (persona nomo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Márta Fenyő** [fenjO], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Fenyő Márta Katalin** estas hungara fizikisto, inventisto.

Márta Fenyő naskiĝis la 8-an de junio 1946 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Márta Fenyő maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris fizikistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1969. Dum studado ŝi ricevis stipendion de fabriko pri medicinaj maŝinoj, tial post la diplomo ŝi laboris en tiu fabriko. Ŝi faris pli bonan rentgenan foton por la diagnozo. Inter 1978 kaj 1981 ŝi laboris kaj plustudis en biofizika instituto de Medicina Universitato Semmelweis, kie ŝi okupiĝis pri lasero. En 1990 li establis privatan medicinan kuracejon, kie ŝi sanigis pacientojn per polarizado. En 2004 ŝi ricevis patenton pri lito kun polarizado. Ŝi ricevis premiojn inter 1985 - 2006.

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto[*rompita ligilo*]
* anglalingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-09-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivigite je 2019-09-22 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 670611
 |
**Endre Kátay** [kAtai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kátay Endre** estis hungara aktoro. Lia familia nomvarianto estis *Kátai*.

Endre Kátay  naskiĝis la 23-an de februaro 1926 en Szolnok, li mortis la 2-an de februaro 1999 en Szeged.

Biografio
---------

Endre Kátay frekventis Teatran Akademion. Li komencis sian aktoran karieron en Nacia Teatro (Szeged) en 1949. En la sekvaj jaroj li estis membro de Teatro Szigligeti (Szolnok), Teatro Csiky Gergely (Kaposvár), Nacia Teatro (Budapeŝto) (1980–1982), Teatro Katona József. Depost 1985 li denove estis aktoro de Teatro Szigligeti. Li ricevis 3 premiojn inter 1963-1994.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare:
	+ Reĝo Lear - Gloster
	+ Somermeznokta sonĝo - Egéus
* István Csurka: *Az idő vasfoga* - Bimbi

Elektitaj kinejaj filmaj roloj
------------------------------

* La atestanto (1969)
* *Pókfoci* (1976)
* *A nagy generáció* (1986)
* *Szamba* (1995)

Elektitaj televiziaj filmaj roloj
---------------------------------

* *Egy ember és a többiek* (1973)
* *Klapka légió* (1983)
* *A körtvélyesi csíny* (1995)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Szolnok

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* 

* Kategorio Endre Kátay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 582400
* GND: 1061581993
* VIAF: 121410173
* ISNI: 0000 0000 7948 9881
 |
**Endre Reuss** [reuŝ?], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Reuss Endre** estis hungara inĝeniero, matematikisto, profesoro, idisto.

Endre Reuss  naskiĝis la 1-an de julio 1900 en Budapeŝto. Li mortis la 10-an de majo 1968 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Endre Reuss frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato József en 1922. Post siaj studoj li instruis 2 jarojn en la menciita universitato kaj en la armea akademio. Inter 1924 kaj 1950 li havis postenon en la ĉefurba provizejo pri gaso, poste 3 jarojn en ŝtata projekta laborejo. En 1952 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. En la sekva jaro li komencis instrui en la menciita universitato, kie li estis dekano inter 1955-1957.

Li estis la sekretario de Uniono di la Linguo Internaciona Ido.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Berechnung der Fliessgrenze von Mischkristallen auf Grund der Plastizitätsbedingung von Einkristallen* (1930) - fundamenta verko pri la plasta aliformiĝo
* *Über Lüders-Hartmannsche Linien* (1938)
* *Die Stoffgleichung hochviskoser Flüssigkeiten und ihre Anwendung auf den Ultraschall* (1953)
* *A képlékenységtan módszerei* (Metodoj pri la plasta aliformiĝo), (1962)

Memorigiloj
-----------

* "Modelo Reuss-Prandtl"

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 555156
* VIAF: 121531572
* ISNI: 0000 0000 7967 7794
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**LENGYEL Endre** [lendjel] estis hungara geologo, universitata profesoro.Li naskiĝis la 8-an de majo 1893 en Szamosújvár kaj mortis la 16-an de marto 1981 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Endre lengyel havigis diplomon de instruisto en Universitato de Koloĵvaro (1921), poste li doktoriĝis pri geologio (1922). Samloke li iĝis praktikanto, asistanto. En Universitato de Szeged li estis adjunkto (1924), poste privatprofesoro (1928). En Italujo li studis la vulkanojn kaj li prelegis (1930) en la Universitato Catanio. Ekde 1939 li iĝis universitata profesoro en Budapeŝto. En 1949 alvenis al Instituto pri Geologio kaj laboris tie kiel scienca ĉefkunlaboranto ĝis sia pensiuliĝo (1959). Li laboris ankoraŭ ses jarojn ĉe la Mineja Esplorinstituto. Li finis sian instrukarieron en la Akademio pri Tekniko kaj Ekonomikscienco (1949-1952). Li havas pli ol cent da sciencaj publikaĵoj. Li estis ĉefsekretario dum pluraj jaroj de Hungara Geologia Asocio, kies en 1978 li iĝis ano honora.

Pli gravaj verkoj
-----------------

* *Alföldi homokfajták ásványos összetétele* (Földtani Közl. 1931);
* *A Dunazug-hegység andezitterületének felépítése* (A Földtani Intézet Évi Jelentése az 1951. évről, Bp. 1953);
* *A Szarvaskő környéki titán-vanádium-vasérckutatás újabb eredményei* (A Földtani Intézet Évkönyve, 1957. 2. f.).

Fontoj
------

* Magyar Életrajzi lexikon
***Sola fide*** ("sola fido" en la latina) estas grava protestanta doktrino, kiu diras, ke ni estas savita sole per fido en Jesuo Kristo. Pentofarado, bonfarado, sakramento aŭ iu ajn merito, ne sufiĉas por iri al la ĉielo post morto. Tia fido devenas de la graco de Dio. La kristano ja ankoraŭ bonfaras, sed ne *por* la amo de Dio, sed *pro* la amo de Dio. 

La doktrino naskiĝis en la spirita lukto de Lutero por esti savita de Dio. 
En la Biblio li fine trovis la solvon al sia lukto:

> *Ĉar la justeco de Dio malkaŝiĝas en ĝi de fido al fido, kiel estas
> skribite: La virtulo vivos per sia fideleco. (Romanoj 1:17)*

La savo de Kristo, Lutero komprenis, ne venis de iu ajn faro de
pento aŭ bono, sed sole per fido en Kristo mem, fido kiu estas donita per
la graco (la senmerita favoro) de Dio. Tio fariĝis la koro de lia reformo kaj doktrino. Kaj do la koro de protestantismo. 

Pro la doktrino, protestantismo ne havas monaĥojn aŭ pilgrimadon kaj la sakramentoj estas plejparte simbolaj.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **kastelo Langeais** - france *Château de Langeais* - estas mezepoka kastelo, kiu superrigardas la urbeton Langeais en la departemento Indre-et-Loire  de Francio, ĉe la dekstra bordo de la rivero Luaro. De la origina fortikaĵo nur restis ruino de la ĉefturo, unu el la unuaj konstruitaj el ŝtono. La tiutempa grafo de Anĵuo konstruis la fortikaĵon ĉefe por konkeri la teritoriojn de la grafoj de Blois kaj Tours. Dum la centjara milito la kastelo konkeriĝis fare de la anglia armeo kaj fine en 1428 escepte de la ĉefturo detruiĝis.

enireja pordego
parka fasado de la kastelo Langeais
La nova kastelo ekestis ekde la jaro 1465. La konstruon kontrolis Jean Bourré, konsilisto de la francia reĝo  Ludoviko la 11-a, laŭ ordono de la reĝo. Dum longa tempo la kastelo estis reĝa posedaĵo kaj ekde la jaro 1631 estis ludonita al la nobeloj kiuj loĝis en ĝi. 

La epoka evento en la kastelo estis la impona nuptofesto de la francia reĝo Karlo la 8-a kun la princidino Ana de Bretonio en la jaro 1491. La nuptofesto havis politikajn sekvojn kaj por la historio de Francio kaj por tiu de Eŭropo, ĉar Bretonio tiel iĝis parto de la franca reĝlando kaj ne de la Habsburga Imperio. Por la nuntempaj vizitantoj la nuptofesto estas prezentata en la granda salono de la kastelo. 

gotikaj internaj dekoraĵoj
La kastelo situas meze de la urbo kaj imponas la novalveninton per tri fortikaj turoj kaj la aliro per mezepoka pordego kun baskula ponto. La parka fasado de la kastelo aspektas malpli fortikaĵa kaj pli noble reprezenta. La kastela parko detale rekonstruiĝis laŭ planoj el la 15-a jarcento; tie grimpeblas la ruino de la mezepoka ĉefturo, grimpeble spekteblas impona arba domo kaj estas pliaj infanaj ludiloj. Belas panorama rigardo al la kastelo, la urbo kaj la luara valo. Resume kaj la parko kaj la ekspozicio interne de la kastelo estas aparte allogaj por infanaj vizitantoj. 

15 ĉambroj de la kastelo estas komplete mebligitaj en la gotika stilo de la 15-a kaj 16-a jarcentoj. La muraj lignaj paneloj kaj plankaj kaheloj same estis faritaj laŭ tiuepokaj modeloj. Videblas valoraj pentraĵoj, skulptaĵoj kaj pli ol 30 tiuepokaj mure pendigitaj gobelenoj el Flandrio kaj la francia manufakturo *Aubusson*. Same impresas multaj reprezentaj kamenoj.

En la parko
-----------

* alia perspektivo de la parkoflanka fasadoalia perspektivo de la parkoflanka fasado
* ruino de la historia ĉefturo (donĵono) en la parkoruino de la historia ĉefturo (donĵono) en la parko
* arba domo en la parkoarba domo en la parko
* parka infanludejoparka infanludejo

* Kastelo Langeais en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kastelo Langeais en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Cereceda de la Sierra** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Béjar kaj al la municiparo Las Dehesas. *Cereceda de la Sierra* signifas *Ĉerizarbaro de la Montaro*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de ununura loĝloko, okupas totalan areon de 15,48 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havas 66 loĝantojn. Ĝi perdis 400 loĝantojn dum la dua duono de la 20-a jarcentoj.

Peña de Francia vidita el Cereceda.
Ties altitudo estas de 981 m super marnivelo. Ĝi estas proksimume je 68 km de Salamanko provinca ĉefurbol, je 12 km de La Alberca, je 15 km de Tamames kaj je 45 km de Ciudad Rodrigo. Je 14 km estas Peña de Francia nome montaro kiu estas hejmo de la Sanktejo de la *Virgen de la Peña*. La municipa teritorio de Cereceda de la Sierra limas norde kun Aldeanueva de la Sierra kaj La Bastida; oriente kun Cilleros de la Bastida; okcidente kun El Cabaco kaj sude kun Nava de Francia, San Martín del Castañar kaj San Miguel del Robledo. 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752026
 |
**Domingo de Silos** (Cañas, Rioĥo, 1000 - Silos, 20a de Decembro 1073) estis hispana abato de la ordeno de benediktanoj.

En la jaro 1000 naskiĝis en Cañas Domingo de Silos, kiu agadis en la loko, en la proksimeco kaj en la Monaĥejo de San Millán de la Cogolla, ĝis estis elterigita disde la regno Navaro pro ordono de la reĝo García Sánchez la 3-a, "el de Nájera". Tiam li ekziliĝis al regno Kastilio kaj fondis la monaĥejon kiu nun havas sian nomon, nome la Monaĥejo de Santo Domingo de Silos, en la samnoma loĝloko de la Provinco Burgoso. Tie protektis lin la reĝo Fernando la 1-a. Pro fekunda administrado, kaj de la vivo kaj de la monaĥeja havaĵo, la abatejo prenis por la estonteco la nomon Santo Domingo de Silos. En la klostro estas lia tombo.

Gonzalo de Berceo verkis lian vivon el latinlingvaj fontoj.

* Kategorio Domingo de Silos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796021
* GND: 123225698
* LCCN: n79079200
* VIAF: 89584676
* ISNI: 0000 0000 7979 5600
* SUDOC: 027685683
* BNF: 119675396
* BNE: XX909088
 |
**Cerecinos de Campos** [zereZInos deKAMpos] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Campos, en plej nordoriento de la provinco, angule kun la Provincoj Leono kaj Valadolido. *Cerecinos de Campos* estas tradukebla al *Ĉerizarbetoj de Kampoj*, sed etimologie eble devenas el radiko de cerealoj.

Municipoj de la komarko de *Tierra de Campos* en la provinco Zamora.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 28,58 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 247 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 300 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 73 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun San Esteban del Molar, Villalobos, Prado, Revellinos, Quintanilla del Olmo, Tapioles kaj Villalpando.

Estas atestaĵoj de prahistoria loĝado (krome oni trovis fosiliojn de Deinoterio); en Mezepoko okazis reloĝado en la 11-a jarcento kiel du apartaj loĝlokoj kiuj unuiĝis admistracie nur en la 19-a jarcento.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (farunfabriko) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755805
* VIAF: 316735338
 |
**György Bartusz** [djordj bartus], slovake **Juraj Bartusz,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bartusz György** estis slovakia hungara skulptisto, altlerneja instruisto, membro de Hungara Belarta Akademio (2009).

Skulptaĵo pri Gyula Jakoby fare de György Bartusz (1980)
György Bartusz  naskiĝis la 23-an de oktobro 1933 en Kamenín (Slovakio).

Biografio
---------

György Bartusz apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li frekventis industriartan mezlernejon en Prago, poste belartan altlernejon, fine li akiris diplomon en belarta akademio en 1961 en Prago. En 1962 li havis artan postenon en fabriko. Inter 1963 kaj 1990 li estis profesie artisto. Jam ekde 1973 li profitis la komputilon en planado de artaĵoj. Inter 1990-1999 li gvidis altlernejan atelieron en Bratislavo, en 1992 li ekinstruis en altlernejo de Bratislavo, en 1999 li estis nomumita katedrestro de altlernejo de Košice. Krom la instruado li kreis pentraĵojn, grafikaĵojn, monumentojn. Li ricevis 7 slovakajn kaj hungarajn premiojn inter 1969-2004.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* 1967, 1973, 1989, 1992-1993, 1999, 2009 Košice
* 1974, 1996, 1998 Bratislavo
* 1977 Varsovio
* 1980, 2001 Miskolc
* 1988 Prago
* 1992 Budapeŝto

El grupaj ekspozicioj
---------------------

* 1968, 1985 Parizo
* 1969 Romo
* 1979, 1981 Meksikurbo
* 1986 Budapeŝto
* 1987, 1989-1990, 1992-1993, 1995, 1997, 1999 Bratislavo
* 1994 Hamburgo
* 1996 Prago

Elektitaj artaĵoj
-----------------

* monumento en Krompachy (1963-1971)
* memormonumento pri la 1-a mondmilito Košice
* memormonumento pri la 2-a mondmilito (1989) Medzev
* memortabulo pri Dávid Baróti Szabó (1995) Košice
* statuo pri Gyula Jakoby (1982) Košice
* statuo pri Béla la 3-a (Hungario) (2006) Komárno
* statuo pri Andreo la 2-a (Hungario) (2007) Komárno

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-03-10 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
D-ro **Dominic Louis SERVENTY** (naskiĝis la 28-an de marto 1904, mortis la 8-an de aŭgusto 1988) estis elstara ornitologo de kun bazo en Perto, Aŭstralio. Li naskiĝis el patroj de kroata deveno ĉe Brown Hill, studis ĉe la Universitato de Okcidenta Aŭstralio kaj ĉe la Universitato de Kembriĝo. Li iĝis prezidanto de *Royal Australasian Ornithologists Union* (RAOU) 1947-1949. Helpis al la komenca organizado de la ekspedicioj de Harold Hall je la konto de la Brita Muzeo pri aŭstralia ornitologio dum la 1960-aj jaroj, kaj eĉ partoprenis en la tria (1965) ekspedicio.

Li estis kunaŭtoro (kun H. M. Whittell) de *Birds of Western Australia*, (publikigita en kvin eldonoj inter 1948 kaj 1976), kaj (kun John Warham kaj sia frato Vincent Serventy, populara naturalisto) de *The Handbook of Australian Sea-birds* (1971). Li ricevis premiojn, ekzemple de RAOU.

Notoj
-----

1. ↑  D.L. Serventy - detailed obituary - en 'Emu', Sept. 1989, p. 183-184, and the *Ibis* (London, England), Vol. 131, No. 3, (July 1989), p. 448-450; the Western Australian Naturalist, 6/1/1989, p. 201-225; kaj Western Australian bird notes, Nov. 1988, p. 5,
**György Bakay** [djordj bakai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bakay György** estis hungara kuracisto, kirurgo, hospitalestro. Lia frato estis Lajos Bakay (kirurgo).

György Bakay  Arkivigite je 2015-07-23 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 18-an de julio 1900 en Hódmezővásárhely. Li mortis la 11-an de septembro 1980 en Hódmezővásárhely.

Biografio
---------

György Bakay abiturientis en kalvinana mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1918, poste li estis soldato en Pozsony, fine li akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1926. Post siaj studoj li laboris en hospitalo de Hódmezővásárhely. En 1928 li havis postenon en kirurgia kliniko en Szeged. Dum la 2-a mondmilito li estis hospitalestro laŭvice en tiam hungaraj urboj Losonc kaj Dés. En 1944 la germanaj nazioj translokigis lin al Munkeno, kie poste estis militkaptito de Usono. Li kuracadis en la loka malsanulejo unu jaron, poste li hejmenvenis. Komence li estis bazkuracisto en apudaĵo de Hódmezővásárhely, poste en la urba malsanulejo-kuracejo. Li aĝis 75, kiam li pensiuliĝis.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2015-07-23 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2015-07-23 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Starigo de Dominado aŭ Superregado inter lupoj.
**Dominado** aŭ **Superregado** en la kunteksto de biologio kaj antropologio estas la stato havadi altan socian statuson rilate al unu aŭ pliaj aliaj individuoj, kiuj reagas submetiĝe al dominantaj individuoj. Tio permesas la dominantan individuon akiri aliron al resursoj kiel ekzemple manĝaĵo aŭ aliri al potencialaj partneroj, ĉe malprofito de la submetiĝa individuo, sen aktiva agreso. La kontraŭo de superregado estas submetiĝemo. Superregado povas esti establita per batalado, aŭ simple per minacado; post kiam establite, aliflanke, superregadaj rilatoj povas redukti la nivelon de agreso inter la individuoj koncernitaj.

Superregado povas esti sole duflanka rilato, en kiu kazo la fakto ke individuo A estas dominanta pli ol B havas neniujn implicojn ĉu aŭ ne estas dominanta tria individuo C. Alternative, superregado povas esti hierarkia, kun transitiva rilato, tiel ke se A dominas B kaj B dominas C, A ĉiam dominas C. Tio estas nomita linia superregada hierarkio.

En hierarkiaj socioj, la dominanta individuo en grupo povas preni kontrolon super aliaj; plej ofte, aliflanke, decid-preno koncerne la agojn de la grupo estas distancigita de socia superregado.

En bestosocioj, superregado estas tipe varia trans tempo (kiam individuoj maljuniĝas, akiras aŭ perdas socian statuson, aŭ ŝanĝas ilian generan staton), trans spaco (en teritoriaj bestoj, teritorioposedantoj estas dominantaj super ĉio alia sur sia posedteritorio sed submetiĝema aliloke) aŭ trans resursoj. Eĉ tiuj faktoroj subtenas obstinajn, perfektigas superregadajn hierarkiojn kiuj estas malofte trovitaj en grupoj de iu grandeco (minimume en natura medio; superregadaj hierarkioj povas esti pli ofte trovitaj en kaptiteco, ĉar ili tendencas esti induktitaj per fokusitaj resursoj kiel ekzemple limigitaj provizoj de manĝaĵo liverita en preciza pozicio). Tamen, ekzistas kelkaj specioj en kiuj klaraj superregadaj hierarkioj vidiĝas, kaj en iu kazo establi la superregadajn rilatojn inter individuoj estas la kutima unua paŝo en priskribado de la sociaj rilatoj ene de iu bestogrupo.

Tipoj
-----

Maskloj de ĝirafoj starigas sociajn hierarkiojn pere de "kolluktoj", nome luktado per kiu oni frapas unu la alian per la kolo, kio estas ege malkutima inter mamuloj. Dominantaj maskloj akiras pariĝan rajton kun inoj, kiuj siavice estas la nuran responsaj por idozorgado.

Vidu ankaŭ
----------

* Dominhierarkio

Notoj
-----

* Dominado (etologio) en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

1. ↑  Rowell, T. E. (1974). La koncepto de socia superregado. *Behavioral Biology*, 11, 131-154.
2. ↑  Hewitt, S. E. , Macdonald, D. W. , & Dugdale, H. L. (2009). Kuntekst-dependaj liniaj superregadaj hierarkioj en sociaj grupoj de eŭropaj meloj. Besto-Konduto, 77, 161-169.
3. ↑  Rowell, T. E. (1974). La koncepto de socia superregado. Behavioral Biology, 11, 131-154.
**György Bakondi** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bakondi György** estas hungara juristo, altlerneja instruisto, oficiro.

Bakondi György naskiĝis la 15-an de oktobro 1952 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Bakondi György maturiĝis en gimnazio en Szolnok en 1971, poste li akiris diplomon en oficira altlernejo en 1975. Inter 1977 kaj 1982 li studis juron en Scienca Universitato Attila József, sed plenan diplomon li akiris en 1997. Intertempe en 1990 kaj 1992 li studvojaĝis en Usono. Komence li havis postenon en la oficira altlernejo, poste li estis vicestro en limpasejo de Röszke, inter 1991-1999 li estis vicestro de la limgardista armeo, fine li pensiuliĝis. Li atingis la rangon generalo en 1994. Tamen en 1999 kaj 2001 li estis komisaro dum la aktualaj inundoj. En 2000 li estis estro de la nova organizaĵo Direkcio pri Katastrofaj Okazintaĵoj. En 2002 li estis akuzita, tial li estis advokato inter 2003-2010. En 2010 li reprenis la estrecon en la direkcio kaj post 5 jaroj li retiriĝis. Li ricevis premiojn inter 2000-2015. Lia edzino naskis trifoje.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697003
* VIAF: 121361764
* ISNI: 0000 0000 7919 4805
 |
**Cerbón** [zerBON] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, nordoriente de la provinco Sorio kaj komarko *Tierras Altas* (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco.

Geografio
---------

*Tierras Altas* en la nordo de la provinco Sorio.
Loko de Aldealices en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 18,02 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 30 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 270 loĝantojn el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 46 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio enhavas la loĝlokojn Cerbón kaj Las Fuesas.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Meze de la 19-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar ĝi aligis Las Fuesas.

Aktualo
-------

En la aktualo, kun la municipoj San Pedro Manrique, Villar del Río, Magaña, Oncala, Yanguas, Fuentes de Magaña, Santa Cruz de Yanguas, Vizmanos, Las Aldehuelas, Valtajeros, Valdeprado, Castilfrío de la Sierra, Estepa de San Juan, Aldealices kaj Carrascosa de la Sierra, ĝi formas la municiparon *Mancomunidad de Tierras Altas de Soria*. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo de Sankta Petro.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTierras Altas |
| --- |
| Aldealices• Almarza• Arévalo de la Sierra• Ausejo de la Sierra• Carrascosa de la Sierra• Castilfrío de la Sierra• Castilruiz• Cerbón• Cigudosa• El Royo• Estepa de San Juan• Fuentes de Magaña• Fuentestrún• La Póveda de Soria• Las Aldehuelas• Magaña• Oncala• Rebollar• Rollamienta• San Felices• San Pedro Manrique• Santa Cruz de Yanguas• Sotillo del Rincón• Suellacabras• Trévago• Valdeavellano de Tera• Valdegeña• Valdelagua del Cerro• Valdeprado• Valtajeros• Villar del Ala• Villar del Río• Vizmanos• Yanguas |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351588
 |
**Abu al-Fath Abd al-Rahman Mansur al-Ĥāzini** aŭ simple **Abu al-Fath Ĥāzini** aŭ **Al-Ĥazini** (arabe: **أبو الفتح الخازني**, perse **ابولفتح خازنی**), naskiĝinta en la 11-a jarcento, mortinta en la 12-a jarcento, estis mezepoka astronomo de bizanca etneco. Li vivis en Merv (en nuna Turkmenio). Detaloj pri lia vivtempo ne estas sciataj; lia plej aktiva tempo estis inter 1115 kaj 1130.

Estante greka sklavo, Al-Ĥazini konvertiĝis al Islamo kaj tiam ricevis de sia mastro *‘Ali al-Khazin àl-Marwazi* bonan sciencan edukadon pri geometrio kaj filozofio. Li laboris pri astronomio kaj mekaniko kaj okupiĝis pri la konstruado kaj plibonigo de sciencaj instrumentoj.

La astronomia ĉefverko de Al-Ĥazini estas *Zīj al‐muʿtabar al‐sanĝarī al‐sulṭānī*, manlibro kun multe da tabeloj pri stelaj pozicioj de la jaroj 1115/6. La nom-aldono *al‐sanjarī al‐sulṭānī* signifas, ke li dediĉis la verkon al sultano Ahmad Sanĝar ibn Malik‐Shāh, kiu regis ekde 1118 kaj ĉe kies kortego vivis Al-Ĥazini. La verko ankoraŭ ekzistas en du nekompletaj ekzempleroj. En 1130/31 Al-Ĥazini faris koncizigitan version, *Wajīz al‐zīj al‐muʿtabar al‐sulṭānī*; tiun version en 1290 la bizanca astronomo (kaj episkopo) Gregorios Ĥoniades tradukis al la greka lingvo, kaj ĝi estis multe uzata de bizancaj astronomoj.

En sia libro *Kitāb mīzān al‐ḥikma* (libro de la pesilo de la saĝo) li okupiĝis pri mekaniko (precipe pesiloj) kaj gravito.

Notoj
-----

1. ↑  Thomas Hockey k al. (kompil.).  (2007) *The Biographical Encyclopedia of Astronomers*. Novjorko: Springer, p. 629–630.
2. ↑  Fayza Bancel, Mariam Rozhanskaya (2002).  La civiltà islamica: Statica. *Storia della Scienza*. Treccani.it. Alirita 2013-01-13.

* Kategorio Al-Ĥazini en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 425715
* GND: 11909035X
* LCCN: n84238034
* VIAF: 93151776819318012614
* ISNI: 0000 0001 2307 7965
* BNF: 16081567j
 |
**György Bacsák** [djordj baĉAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bacsák György** estis hungara juristo, advokato, geologo, astronomo.

György Bacsák  naskiĝis la 5-an de junio 1870 en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la 4-an de marto 1970 en Fonyód.

Biografio
---------

György Bacsák frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter, dume li interesiĝis pri astronomio. Post siaj studoj li laboris kiel advokato. Post la 1-a mondmilito li vivis ĉefe en Fonyód, li ofte prelegis kaj kontribuis. Li science okupiĝis pri glaciepoko, li pluevoluis la tiamajn sciojn. Li kreis pli perfektan tabelon, kiu montris ŝanĝojn de la klimato. En 1954 li doktoriĝis antaŭ Hungara Scienca Akademio pri geologio. Li ankaŭ esploris arkeologiaĵojn en Fonyód.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A skandináv eljegesedés hatása a periglaciális övön* (1942)
* *A pliocén és pleisztocén az égi mechanika megvilágításában* (1955)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero B, poste serĉu la nomon)


* Kategorio György Bacsák en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 48° 28′ 40″ N 20° 28′ 13″ O﻿ / ﻿48.47778 °N, 20.47028 °O﻿ / 48.47778; 20.47028 (mapo)

Enireja spaco
Interno de la kaverno
**Groto Domica** troviĝas sur la suda rando de altebenejo de Silica, ne malproksime de la urbo Plešivec en supermara nivelo de 339 m. Malkovris ĝin Ján Majko en la jaro 1926. Kune kun la groto Baradla en Hungario ĝi kreas unu genetikan sistemon en kompleksa longeco de 21 km. Por publiko ĝi estis alirebla en la jaro 1932.
Ekesto de la grotaj areoj estas atribuata al la agoj de pluvakvo, kiu trapenetradis en la masivojn de helkoloraj kalkoŝtonoj de la mezaj triasoj tra multaj likoj. Ĉi akvoj kune kun temp-al-tempaj inundoj dum pliintensiga pluv-agado ekstere, kreigadis senrompan subteran fluon de rivereto Stikso.

La rivereto per erozia agado larĝigadis originajn likojn kaj kreigis ampleksajn larĝajn koridorojn kaj katedralojn. La groto estas interesa per evoluo de koridoroj, formoj de erozio kaj per abunda sintra ornamaĵo kun karakterizaj pagodoj, frontonoj, tamburformaĵoj kaj lagetoj. La centro de la supre menciita estas Katedralo de Majko kun kaskadaj lagetoj, nomitaj Romiaj banejoj. Gigandoj, Virgulina koridoro, Palma bosko, Praarbaro kaj pluaj kreaĵoj mirigas per bunteco kaj varieco de formoj el sintra ornamaĵo. La groto apartenas inter niajn plej gravajn arkeologiajn lokojn. Dum neolito estis la groto loĝata de prahomo, kion pruvas multaj trovitaĵoj de uj-eroj, ostoj kaj postrestaĵoj de paliskonstruaĵoj. Al la plej interesaj apartenas sintrigita ujo, troviĝanta inter gutŝtona ornamaĵo.

Per eksterordinara bunteco de gutŝtonaj ornamaĵoj kaj multeco de kreaĵoj, ĉi tiu estas vicigata inter la plej belajn grotojn. Tipe evoluintaj eksteraj kaj subteraj formoj, konsiderinda varmoŝata flaŭro en ĉirkaŭaĵo, riĉhavaj arkeologiaj trovitaĵoj, same eblo trarigardi najbaran groton Aggtelek en Hungario dum la tuta jaro, igas la groton elstara centro de turisma trafiko.
Neforgesebla ĝuo pri vizito de la groto restas post flosado sur la rivereto Styx, kiu fluas en la grotan sistemon en teritorio de Hungario.
El la kompleksa konata longeco de 5 080 m sur teritorio de Slovakio, estas por publiko alirebla kaj trarigardebla areo en longeco de 1 715 m.
Alveturo al la groto estas el la urbo Plešivec, per deflankejo 10 km sur la strato Rožňava – Plešivec – štata landlimo.
*Noto: Ne konfuzu lin kun tri aliaj astronomoj, havantaj proksimajn nomojn:*

* *Marek Wolf, ĉeĥa astronomo*
* *Max Wolf, germana astronomo*
* *Chris Wolfe, usona astronomo*

---

**Charles Joseph Étienne Wolf** ([ŝarl volf] ; naskiĝis la 9-an de novembro 1827 en Vorges, mortis la 4-an de julio 1918 en Parizo) estis franca astronomo

Li studis en la École normale supérieure en 1848 kaj instruis fizikon en la liceo de Nîmes en 1850, en tiu de Metz en 1852 kaj en la Fakultato pri Sciencoj de Montpellier en 1858.

Sekve al demando de Urbain Le Verrier, li iĝis helpanto en la Observatorio de Parizo en 1862.

Li estis elktita ano de la Akademio de Sciencoj de Francio en 1883 kaj iĝis ties prezidento en 1898. Li estis elektita asociito de la Reĝa Astronomia Societo de Londono en 1874. Li demisiis el sia posteno en la Observatorio de Parizo en 1892 kiam li estis nomumita profesoro pri fizika astronomio en Sorbono.

Esploroj
--------

Kun sia amiko Georges Rayet, li malkovris novan tipon de steloj, kies spektro montras grandajn spektrajn liniojn en elsendo, nomitaj Wolf-Rayet steloj.

Li estis unu el la unuaj, kiuj studi la stelamasojn.

Li provis estimi la *personan ekvacion*, tie estas la eraro de tempo, kiun ĉiuj homaj observantoj faras, notante la momenton kiam astro pasas en la reteto de instrumento.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Recherches sur l'equation personnelle dans les observations de passages, sa determination absolue, ses lois et son origine. el *Annales de l'Observatoire imperial de Paris ; t. 8; Annales de l'Observatoire de Paris. Memoires ; t. 8* (france)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Charles Wolf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* france Biografioj de sciencistoj, far de Jean-Claude Pecker[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 307782
* GND: 117614254
* LCCN: no2018105253
* VIAF: 74634750
* ISNI: 0000 0001 2139 8204
* SUDOC: 079400329
* BNF: 13005317b
* NKC: xx0134540
 |
**Dominik Szoboszlai** [soboslai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szoboszlai Dominik** estas hungara futbalisto (mezulo).

Dominik Szoboszlai naskiĝis la la  25-an de oktobro 2000(nun 2000-10-25) en Székesfehérvár).

Dominik Szoboszlai en 2019

Biografio
---------

Dominik Szoboszlai futbalis ekde 2007 en junularaj teamoj, komence en sia naskiĝurbo, poste en la ĉefurbo, ekde 2016 jam en Aŭstrio. Ekde la sekva jaro li ludis inter la plenkreskuloj, inter 1921-1923 en Germanio, poste en Anglio. En la aŭstra periodo li estis kvarfoje aŭstra ĉampiono. Li estis tiel membro de la nacia hungara teamo, ke inter la plenkreskuloj li ludis nur eksterlande. Inter 2016-2019 li ludis 28-foje en la hungara junulara nacia teamo, poste jam en la plenkreska nacia teamo 32-foje kun 7 goloj (datenoj ĝis julio de 2023).

Fontoj
------

* facebook kun fotoj
* datenoj angle
* hungarlingva intervjuo kun fotoj

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 829024
 |


* Portalo pri Biografio
***Charlie's Angels*** (La anĝeloj de Charlie) estas usona televidserio pri krim-fikcio kiu estis elsendita per la kanalaro ABC el la 22a de septembro, 1976, al la 24a de junio, 1981, produktita dum kvin sezonoj kaj 110 epizodoj. La serio estis kreita de Ivan Goff kaj Ben Roberts kaj estis produktita de la produktoro Aaron Spelling. Ĝi prezentas la kontraŭkrimajn aventurojn de tri virinoj kiuj laboras per agentejo de privataj detektivoj en Los Angeles, Kalifornio, kaj origine estis stelulita de Kate Jackson, Farrah Fawcett (listigita kiel Farrah Fawcett-Majors), kaj Jaclyn Smith en la ĉefaj roloj kaj kun John Forsythe por havigi la voĉon de ilia estro, la nevidita Charlie Townsend, kiu direktoris la kontraŭkrimajn operaciojn de la "Angels" per parolfono. Estis kelkaj ŝanĝoj en la aktorinaro: post la foriro de Fawcett kaj Jackson aldoniĝis Cheryl Ladd, Shelley Hack, kaj Tanya Roberts.

Cheryl Ladd (meze) en *Charlie's Angels*, denove blondulino (supozita fratino de la iama rolulo) inter du brunulinoj.

Notoj
-----

1. ↑   Bergan, Ronald (4a de aprilo 2010). "John Forsythe obituary". Theguardian.com. Alirita la 17an de aprilo 2019.
2. ↑   News, A. B. C. (22a de septembro 2016). "'Charlie's Angels' Celebrates 40th Anniversary". ABC News. Alirita la 17an de aprilo 2019.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Charlie's Angels en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Charlie's Angels*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* Full Filming Location Guide & Illustrated Episode Guide


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 638480
 |