recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Dietrich von Apolda** (latine: *Theodoricus de Apolda* aŭ *Theodericus de Apolda*; naskiĝinta en 1220 aŭ 1230, mortinta post 1302) estis germana dominikano kaj hagiografo.

Vivo
----

Dietrich originante al la familio de la senjoroj de Apolda li ekfrokuliĝis en 1247 ĉe la dominikana monaĥejo de Erfurto. Tie li restis ĝismorte. Li famiĝis danke al du biografioj de pri sanktuloj, nome de sankta Dominiko kaj pri Elizabeto de Hungario. Aparte la verko pri ĉi-lasta multe legitis kaj stampis eĉ trans mezepokon la bildon pri la ŝatata kaj ege populara sanktulino. Ties unua presito estis en la 1604-a jaro zorgite de la historiisto Heinrich Canisius, nevo de Petrus Canisius.

Komisiinto de la Dominiko-biografio estis la ordena generalo Munio de Zamora (inter 1286 kaj 1291: temis pri la plej ampleksa kaj stile la plej kompleta en la 13-a jarcento kvankam sen veraj novaj aspektoj enhave). Biografion pri Elizabeto "mendis" ĉe li verŝajne anoj de la Ordeno de germanaj kavaliroj. Kelkaj partoj de la Elizabetaj rakontoj troviĝas verŝajne jam ĉe la verko *Gesta Ludovici* de la kapelano Berthold pri la vivo de la turingia landgrafo Ludoviko la 4-a.

Literaturo
----------

* Willehad Paul Eckert: *Dietrich von Apolda.* En: *Nova Germana Biografio* (NDB). Band 3, Duncker & Humblot, Berlin 1957, ISBN 3-428-00184-2, S. 687 (Digitalisat).
* Monika Rener (eld.): *Die Vita der heiligen Elisabeth des Dietrich von Apolda*. Marburg 1993 ISBN 3-7708-0999-8
* Monika Rener (eld.): *Dietrich von Apolda, Das Leben der heiligen Elisabeth*. Veröffentlichungen der Historischen Kommission für Hessen Band 67/03, Marburg 2007. ISBN 978-3-7708-1311-7

Notoj
-----

1. ↑  Volker Honemann, Rudolf Suntrup: *Literaturlandschaften: Schriften zur deutschsprachigen Literatur im Osten des Reiches*, volumo 11 de: *Kultureller Wandel vom Mittelalter zur frühen Neuzeit*, Verlag Peter Lang, 2008, p. 173, ISBN 3631570783; (Digitalscan)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Dietrich von Apolda en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Ligiloj ĉe DDB
* Ĉi-prie ĉe geschichtsquellen.de
* Meister Eckhart und seine Zeit – Dominikaner – Dietrich von Apolda


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746520
* GND: 119004666
* LCCN: nr95007917
* VIAF: 812580
* ISNI: 0000 0001 1436 468X
* LIBRIS: 305574
* SUDOC: 169373665
* BNF: 10664430f
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Dietlikon (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Dietlikon** estas komunumo en la distrikto Bülach, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 6906 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Ĝis la 31-a de decembro 2009 la loĝantaro kreskis al 7049.

*Atentu: Ne miksu Dietlikon kun la similnoma distriktĉefurbo Dietikon.*

Geografio
---------

Dietlikon situas okcidente de la urbo Zuriko en la Glattvalo. Dum la norda parto de Dietlikon konsistas el kampareco vilaĝo-kern en sudo aliflanke de la fervojlinio situas grava industrikvartalo kun multaj grandvendejoj, inter kiuj la plej konata estas la fama sveda mebloentrepreno IKEA.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Dietlikon limas en nordo al Kloten, en nordoriento al Bassersdorf, en sudoriento al Wangen-Brüttisellen en sudo al Dübendorf, kaj en okcidento al Wallisellen.

Trafiko
-------

Per trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj kaj diversaj buslinioj la komunumo estas bonege konektita kun la reto de la Zurika Trafik-Unio. Tra Dietlikon pasas la kantona ĉefvojo n-ro 1 de Zuriko al Sankt-Galo. En sudo la komunuman teritorio tranĉas la svisa aŭtovojo A1, kies grava kruco de Brütisellen situas sur la teritorio de la komunumo Dietlikon. Ĉe la kruco de Brütisellen komenciĝas la svisa aŭtovojo A3 al la Zurika Oberlando. Dietlikon ĉe la kruco de Brütisellen havas alveturon al ambaŭ aŭtovojoj.

Historio
--------

Unua dokumenta mencio de Dietlikon datas sub la nomo *Dietlinchoven* el la jaro 1124.

En la jaro 1124 la Monaĥejo Allerheiligen en Ŝafhaŭzo posedis la privilegiojn pri Dietlikon. En la jaro 1487 la familio Schwend vendis la malaltan jurisdikcion pri Dietlikon kaj Rieden al Hans Waldmann, urbestro de Zuriko. Waldmann kunigis la jurisdikcion pri Dietlikon, Rieden kaj Dübendorf al tribunala senjorujo, el kiu la urbo Zuriko en la jaro 1489 formis ĉefvoktejon, kiun ĝi en la jaro 1615 kunigis kun la voktejo Schwamendingen. Post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Dietlikon fariĝis memstara politika komunumo.

Sporto
------

La virinoj de la Unihokeklubo Dietlikon gajnis en la jaro 2006 kaj la svisan ĉampionadon kaj ankaŭ la svisan pokalfinalon. 7 ludantinoj de la klubo fariĝis en la jaro 2005 mondĉampiono en la virina unihokeo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Ueli Müller*: *Dietlikon* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-04-12)

Vidu ankaŭ
----------

* Dietlikon (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Dietlikon
* Dietlikon en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Dietlikon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Bülach |
| --- |
| Bachenbülach • Bassersdorf • **Bülach** • Dietlikon • Eglisau • Embrach • Freienstein-Teufen • Glattfelden • Hochfelden • Höri • Hüntwangen • Kloten • Lufingen • Nürensdorf • Oberembrach • Opfikon-Glattbrugg • Rafz • Rorbas • Wallisellen • Wasterkingen • Wil • Winkel |  |

 |
**Felleries** estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france *Hainaut* respektive flandre *Henegouwen*), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ] (okcidentflandre *Noorderdepartement*), en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*).

Fine de 2020 en la komunumo vivis 1 458 loĝantoj sur areo de 19,49 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 75 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Avesnes-sur-Helpe* (france *Arrondissement d'Avesnes-sur-Helpe*, nederlande *Arrondissement Avenne aan de Helpe*), kaj ekde marto 2015 al la samnoma kantono *Fourmies*..

Blazono de Felleries.

Geografio
---------

Felleries estas vilaĝo, kiu troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe. Ĝi situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarberoj kaj etaj vilaĝoj. Felleries etendiĝas sur 19,49 km².

La komunumo ankaŭ apartenas al natura regiono konita kiel "Thiérache". Ĝi estas trafluata de la rivero Belleuse. Felleries havas landlimojn kun la najbaraj komunumoj Beugnies, Flaumont-Waudrechies, Liessies, Ramousies, Sars-Poteries, Sémeries, Solre-le-Château kaj Willies.

la katolika kirko

Vidindaĵoj
----------

Viziteblas en Felleries la muzeo Bois Jolis, kiu estas eksa akvomuelejo, kies ekzisto estis atestita ekde la jaro 1466. Ĝi ankoraŭ produktas farunon. En la muzeo troveblas granda kvanto da lignaj produktaĵoj, sed ankaŭ fotaro dediĉita al la vilaĝo ekde la fino de la 19-a jarcento.

Administrado
------------

Felleries apartenas la kantono de Avesnes-sur-Helpe-Nord, kies ĉefurbo estas Avesnes-sur-Helpe. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Avesnes-sur-Helpe-Nord

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Retejo de la muzeo Bois Jolis Arkivigite je 2008-09-14 per la retarkivo Wayback Machine
La rojo **Felsalb** estas apenaŭ 18 km longa alfluanto de la Hornbach. La rojo parte senakvigas la urbon kaj ĉiorkaŭaĵon de Pirmasens kaj la orientan parton de la montetarlando Zweibrücken (germane: Zweibrücker Hügelland).

Riverfluo
---------

Ĝi fontas en Pirmasens kaj poste fluas al Niedersimten, kie de maldekstre alfluas la rojo *Gersbach*. Ĉi-tie ĝi turnas sin nordokcidenten kaj fluas ekde la muelejo *Katzen- aŭ Littersbacher Mühle* inter akraj arbarkovrataj deklivoj. Ĝi pasas tri muelejojn. Ĉi-tie enfluas der maldekstrela rojo *Vinninger Bach*.
Iom malsupre estas la ravino *Hexenklamm*. Ĝi estas gorĝo kun akvofalo. La Felsalb turnas sin okcidenten ĉe la sedlejo *Dusenbrücken*. Tie enfluas la multakva rojo Blümelsbach. La pli larĝigita valo nun fariĝas pli malferma kaj la deklivoj ankoraŭ estas arbarkovrataj. La rojo pasas Walshausen. Apud la muelejo *Kirschbachermühle* la rojo enbuŝiĝas en las rivereton Hornbach, kiu enfluas la Schwarzbach.

Alfluantoj
----------

* Gersbach (*maldekstre*), 2,3 km
* Großer Littersbach (*dekstre*), 1,0 km
* Kleiner Littersbach (*dekstre*), 0,6 km
* Winzlertalbach (*dekstre*), 2,1 km
* Vinninger Bach (*Maldekstre*), 3,0 km
* Lambach (*links*), 2,2 km
* Göbelsbach (*Maldekstre*), 1,1 km
* Blümelsbach (*dekstre*)
* Hengstbach (*Maldekstre*), 1,6 km

Historio
--------

Apud Dusenbrücken transas la rojon Felsalb dum jarcentoj la grava sala vojo de la lorena salejaregiono apud Dieuze al la Rejno. Ke la rojo portas tre malnovan nomon, montras la fakto ke jam en 888 estis menciita loko kun la nomo *Felsalbia*, kiu ne plu ekzistas.
**Felsőmocsolád** [felŝOmoĉolAd] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár. Felső signifas: supra.

Preĝejo de Felsőmocsolád
Kastelo de Felsőmocsolád

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 17 km²
* Loĝantaro: 550
* Poŝtkodo: 7456
* Telefonprefikso: 82

Situo
-----

Felsőmocsolád situas sur deklivoj, meze de sakovojo, laŭ fervojo Kaposvár-Siófok. Igal troviĝas 12, Tab 29, Kaposvár 30 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1229 en formo *"Muchula"*. La vilaĝo foje apartenis al biemulo, foje al la eklezio. En 1563 la turkoj komputis tie 10 domojn, post jardeko 15 domojn. En 1910 laŭ la popolnomrado vivis tie 1079 loĝantoj (escepte 6 germanojn ĉiuj hungaroj). Vilaĝservoj estas lernejo, migra poŝto, hoteleto.

Vidindaĵoj
----------

* Kastelo de Felsőmocsolád
* romkatolika preĝejo omaĝe al Laboristo Sankta Jozefo de 1790, turo alkonstruiĝis en 1955
* kalvinana preĝejo de 1790, pligrandigita en 1821
* nobeldomo de Erőss [erOŝ] el la 19-a jarcento, nun lernejo

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
* www.vendegvaro

* Kategorio Felsőmocsolád en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Nagypall. |

**Nagypáli** [nadjpa:li] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg. Nagypál signifas: granda-Paŭlo. Paro de tiu vilaĝo estas Kispáli.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6 km²
* Loĝantaro: 360
* Poŝtkodo: 8912
* Telefonprefikso: 92
* Supermara alteco: 182 m

Situo
-----

La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo, kontaktiĝanta kun Kispáli. Zalaegerszeg troviĝas 10, Zalaszentgrót 22, Körmend 27 km-ojn.

Historio
--------

La vilaĝo estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1371. Dum la socialismo kolĥozo formiĝis.

La vilaĝo volas evolui per mediamikaj energiofontoj. Tiel oni jam hejtas per sunkolektoroj la vilaĝodomon, registarajn institutojn (+ biomaterialoj vintre). Oni volas tie ankaŭ uzon de biogaso.

En Nagypáli migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al gardanĝeloj
* statuo pri Francisko Rákóczi la 2-a
* monumento pri falintoj

Ĝemelkomunumo
-------------

* Rumanio Szászcsávás, Rumanio

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala paĝo hungare
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Nagypáli. |

**Nagypall** [nadjpal], kroate **Palija** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécsvárad. En la loknomo nagy signifas hungare: malgranda.

Katolika preĝejo de Nagypall

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7 6 km²
* Loĝantaro: 440
* Poŝtkodo: 7731
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°08′39″N 18°27'19″E

Situo
-----

Nagypall situas sur deklivoj, laŭ traira flankovojo, laŭ iama fervojo Pécs-Bátaszék, kiu funkciis inter 1911-1997. Pécsvárad troviĝas je 3 km.

Historio
--------

La unua skriba mencio devenis el 1015. La komunumo restis viva dum dominado de la turkoj. En la 18-a jarcento germanoj alvenis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. Post la 2-a mondmilito parto de germanoj deportiĝis al Germanio. En 2001 la germanoj estis 3 %-oj. En Nagypall migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana malfrubaroka preĝejo de 1793, en 1823 trakonstruita
* loka muzeo
**Nagyvázsony** (pron. nadjva'ĵonj) estas vilaĝo en Hungario, en regiono de Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en distrikto Veszprém. Nagy signifas: granda, Vázsony estis historia nomo, konata ankaŭ Vezseny.

Fortikaĵo de Kinizsi en Nagyvázsony.
Luterana preĝejo de Nagyvázsony

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 76 km2
* Poŝtkodo: 8291
* Loĝantaro: 1800
* Telefonprefikso: 88

Situo
-----

Nagyvázsony situas sur malebenaĵo en montaro de Bakony, laŭ flankovojoj, iom norde de Balatono.

Historio
--------

Jam la romianoj vivis en tiu tereno. La unua mencio okazis en 1242, sed estis proksima vilaĝo *Nemesleányfalu* menciita jam en 1082. Baldaŭe la 2 vilaĝoj unuiĝis. Paŭlo Kinizsi konstruis fortikaĵon post 1472, kiu faris grava vilaĝo la tiaman "Vason". En la 16-a jarcento la fortikaĵo situis en fronto de la hungara-turka batalado. Lastfoje la turkoj bruldetruis la fortikaĵon en 1663. Post liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a graveco de la fortikaĵo perdiĝis, sed feliĉe la Habsburgoj ne detruis ĝin. Ĝi estas tre konata por hungaroj el legendo pri sia iama fortikaĵo-kapitano: Paŭlo Kinizsi, kiu vivis en la tempoj de Matiaso la 1-a (fine de la 15a jarcento). Restis iom da el lia fortikaĵo, kun loĝturo, ene muzeo funkcias. La vilaĝo partoprenas en festivalo "Valo de Artoj", kies centro estas Kapolcs.

Vidindaĵoj
----------

romkatolika preĝejo en Nagyvázsony
* Fortikaĵo de Nagyvázsony
* Poŝta Muzeo en Nagyvázsony apud la fortikaĵo
* baroka-klasikisma Kastelo de Nagyvázsony el la fino de la 18-a jarcento
* romkatolika Preĝejo de Stefano la 1-a (Hungario) (Nagyvázsony)
* Kalvinana preĝejo (Nagyvázsony)
* Luterana preĝejo (Nagyvázsony)
* ruinoj de paŭlana monaĥejo kaj preĝejo

Festivalo
---------

Ĉiujare somere okazas festivalo pri teatraĵoj, koncertoj, spektakloj ekde 1988. La partoprenantaj komunumoj estas:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Kapolcs | Monostorapáti | Nagyvázsony |
| Öcs | Pula | Taliándörögd |
| Vigántpetend |  |  |

Legendo de Kinizsi
------------------

Kinizsi laboris en la muelejo, kiam alvenis reĝo Matiaso la 1-a. La reĝo soifis kaj petis akvon. Kinizsi metis la glason sur muelŝtonon - (ĉar ne estis pleto) - kaj per unu brako transdonis ĝin. Matiaso admiris kaj diris: Tia forta homo devas esti soldato en mia armeo. Fakte li famiĝis ankaŭ en la batalejo, kiel armeestro.

Famuloj
-------

* en la vilaĝo naskiĝis poetino Zseni Várnai


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Nagyvázsony en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nagyvázsony en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)
La **preĝejo Sankta Georgo** estas romkatolika monumento historia en vilaĝo Oszkó, en la centro de la vilaĝo sur malalta monteto.

Historio
--------

La unua mencio pri sentura kirko de Oszkó okazis en 1353 (laŭ alia informo en 1364). Dum la kontraŭturkaj bataloj ĝi estis ruina. En 1758 oni grandparte rekonstruis la preĝejon, sed la jam ekzistanta turo restis. En 1781 laŭ dokumento kapacito de la preĝejo estis 700 kaj tiam estis ankaŭ sakristio. Pli nova flankonavo estis konstruita supozeble en 1833. En 1927 nova orgeno ekfunkciis. En 1934 la internaj muroj estis pentritaj. En 1942 rifuĝintaj polaj soldatoj metis kopion de sankta bildo en la ĉefnavo. Ekstere en 1974 kaj en 1983 okazis restaŭro, poste ne okazis ŝanĝo en la preĝejo.

Konstruaĵo
----------

Ĉi tiu preĝejo estas pli granda, ol la proksimaj vilaĝaj preĝejoj. Ĝi havas 3 navojn kaj unusolan turon super la enirejo. En la korto estas videblaj skulptaĵo pri Maria kaj ŝtona kruco. La ĉefaltaro estis farita en la 1800-aj jaroj, ties bildo pri martiro Sankta Georgo estis pentrita en 1794, repentrita en 1924. La novaj benkoj pretiĝis en 1931.

Kermeso okazas la 24-an de aprilo.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare kun bildoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Nicola CURAT** estas franca interlingvisto, poligloto kaj dialektologo naskita la 2-an de decembro 1980 en la alpa urbo Briançon en Francio.

Vivo
----

Liaj unuaj ideolingvistikaj skizoj datiĝas el ĉirkaŭ 1990, kiam li do estis 9-jara.

Ĉio komenciĝis per la evoluo de virtuala universo, kiun li nomis "Naroda", kaj por kiu li kreos multajn fikciajn lingvojn. De la unuaj lingvaj komencoj kiel *Grig* (1991) aŭ *Cherk* (1993), ĝis pli evoluintaj lingvoj kiel *Vladeur* (1995) aŭ *Vadace* (1997), Nicola Curat pli kaj pli interesiĝis kaj specialiĝis pri latinidaj lingvoj, sed ankaŭ la slavaj. Poste, li ankaŭ specialiĝis pri la lingvoj de Mezazio, precipe la turka kaj irana (persa) lingvoj. Estas paralele kaj danke al la ideolingvoj, ke Nicola Curat fariĝas poligloto, parolante ses lingvojn de okcidenta Eŭropo flue kaj posedante bonan scion pri deko da aliaj.

En 1998, li prezentis la zonan planlingvon *Arvano* bazita sur arpitanaj dialektoj, por esti uzata en valo de Savojo. En 1999, li kreis la lingvon *Tatsique* aŭ *Tatsik*, skito-slavan hibridon, kiu hodiaŭ atingis relative progresintan evoluan staton kaj kiu jam estis multfoje listigita kaj citita en Interreto. Sume, li ĝis la stato de 2022 verkis dek du lingvojn de la sama fikcia universo, kaj laŭ propra aserto meznivele parolas kvar el ili, nome *Tatsique (Tatsik)*, *Coirin*, *Arvan (Arvano)* kaj *Oxurien (Oksuriano)*.

En 2003, li akiris magistron pri lingvoscienco ĉe la universitato de Grenoblo, kun specialiĝo pri dialektologio kaj alpa etnolingvistiko.

Translokiĝinte al Barcelono en 2003, li malfermis la retejon *Zlang*, sur kiu li kolektis kaj publikigis sian ĉefan esplorlaboron. Fine, Curat aktive partoprenis ekde 2004 en diversaj diskutforumoj dediĉitaj al konstruitaj lingvoj aŭ lingvistiko. En 2008, la kreado de la vikio *ideopedia* de la retejo *europalingua.eu* permesis al li komenci verki la "Enciklopedion de Naroda" rete.

Eksteraj ligiloj
----------------

* priskribo de la lingvo Arvano kaj de sia kreinto en la vikio *ideopedia* de la retejo *europalingua.eu* (france)
* pli detala priskribo de la lingvo Arvano en la retejo *zlang.ifrance.com* (arkivigite je la stato de januaro 2008, france)
* prezento de la fikcia lingvo *Tatsik* en la vikio *ideopedia* de la retejo *europalingua.eu* (france)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795953
 |
**Nick Laird-Clowes**, naskiĝinta la  5-an de februaro 1957(nun 1957-02-05) en Londono, Unuiĝinta Reĝlando, estas angla verkisto, kantisto kaj gitaristo, ĉefe konata pro sia laboro kun la grupo *The Dream Academy*. Liaj plej famaj kantoj estas "Life in a Northern Town", "The Love Parade", "The Edge of Forever", "This World", "Indian Summer", "Power to Believe" kaj "12/8 Angel".   

Amiko de David Gilmour, la gitaristo de la rokgrupo Pink Floyd, li partoprenis al ilia albumo *The division bell* en 1994, kunsubskribante la tekstojn de la kantoj "Poles apart" kaj "Take it back", dum David Gilmour partoprenis al la farado de la albumoj *The dream academy* kaj *A different kind of weather*.  

Li verkis filmomuzikojn, interalie de *The invisible circus*, *The dream*, kaj *A time comes* (filmo de Greenpeace).  

En majo de 2007, li organizis kun Joe Boyd eventon omaĝe al Syd Barrett, ĵus mortinta: "The madcap's last laugh", en kiu li muzikis.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 621352
* GND: 14099629X
* LCCN: no2008164323
* VIAF: 120254557
* ISNI: 0000 0001 1480 7671
* SUDOC: 15002438X
* BNF: 16209995h
* MBA: 541d6e3b-a281-4d13-a5f3-b3cf6d042519
* NKC: jo20201088172 xx0252375, jo20201088172
 |
Nicola Sturgeon en la Unuiĝintaj Nacioj en Novjorko
**Nicola STURGEON** (naskiĝis la 19-an de julio 1970) estas skota politikisto, la kvina kaj nuna ĉefministro (angle *First Minister*) de Skotlando kaj la estro de la Skota Nacia Partio. Ŝi fariĝis ĉefministro kaj partiestro en 2014. Sturgeon estas parlamentano en la skota parlamento ekde 1999, ĉiam reprezentanta Glasgovon, kiu historie estis politike grava urbo por la Laborista Partio. Ĝis 2007 ŝi havis regionan sidlokon en la parlamento kaj ekde 2007 ŝi tenis distriktan sidlokon de *Glasgow Govan*/*Glasgow Southside*.

Politika kariero
----------------

Sturgeon anoncis en 2004, post la rezigno de John Swinney, ke ŝi estos kandidato por la voĉdonado de partiĉefo. Tamen Alex Salmond poste anoncis sian kandidatecon por partia gvidanto, malgraŭ sia promeso ke li ne partoprenos kiel kandidato, kaj petis Sturgeon ke ŝi estus lia kandidata vicpartiĉefo. Sturgeon finis sian kandidatecon por partiestro kaj iĝis vicpartigvidanto kiam Salmond gajnis la voĉdonado por partiestro.

La Skota Nacia Partio iĝis la plej granda en la 2007-a skota balotado. Salmond sekve fariĝis unua ministro de Skotlando kaj Sturgeon fariĝis vicĉefministro. En la 2011-a skota voĉdonado la Skota Nacia Partio pligrandigis sian plimulton kun 44% de regionaj voĉdonoj, 45,5% de distriktaj voĉdonoj kaj 69 el 129 sidlokoj. La partio poste perdis kvin sidlokojn.

Sturgeon fariĝis partiestro la 14-an de novembro 2014 kaj ĉefministro la 19-an de novembro 2014, kiam Alex Salmond rezignis post la malvenko de la skota sendependistoj en la referendumo pri skota sendependeco. Dum la 2015-a ĝenerala voĉdonado la Skota Nacia Partio gajnis 56 el 59 skotaj sidlokoj kun 50% de voĉdonoj.

Nicola Sturgeon estis elektita "skota politikisto" en 2008, 2012 kaj 2014 de la ĵurnalo *The Herald*.

Nicola Sturgeon anoncis sian demision kiel ĉefministro kaj partiestro en 2023. En marto, la partio elektis kiel posteulon Humza Yousaf.

* Kategorio Nicola Sturgeon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 539145
* GND: 1070596949
* LCCN: nb2001061168
* VIAF: 19185030
* ISNI: 0000 0000 5077 6860
* SUDOC: 235041440
 |
Sigelo de Serĝipo.
La **sigelo de la subŝtato Serĝipo** (portugale *selo do Estado de Sergipe*) estas la oficiala sigelo de la brazila subŝtato Serĝipo, kvankam ĝi funkcias multfoje ankaŭ kiel subŝtata blazono. La sigelo estis kreita de Prof-o Brício Cardoso en 1822 kaj oficialigita de la Serĝipa Leĝdona Asembleo en la 5-a de julio 1892. Ĉar ĝi perdis teĥnikan kvaliton pro ripeta reproduktado, ĝi estis riparita de la Direkcio de Arto de la Subŝtata Sekretario de Socia Komunikado en 2007, per redesegno sur la originala.

La sigelo reprezentas la indiĝeno Serigi, kiu eniras aerostaton portantan supre la vorton *porvir* (portugallingve, "estonteco"). Malantaŭe estas tipa pejzaĝo de Serĝipo, kun palmoj kaj montetoj. Sub ĉio oni legas *sub lege libertas* (latine, "sub la leĝo la libereco"). La 18-a de majo 1892, kiu aperas kune kun la latina frazo, estas la dato de akcepto de la unua konstitucio de la subŝtato Serĝipo. Serigi reprezentas la pasintan tempon, kaj la aerostato la estontan, indiĝenan kaj eŭropan figurojn, la simbole sovaĝan kaj la simbole civilizan unuigitajn sur la serĝipa pejzaĝo.

Tiu sigelo estas devige stampata sur ĉiu oficiala dokumento produktita de la subŝtata registaro kaj ĝiaj sekretarioj kaj ankaŭ de publikaj institucioj, de la Leĝdona Asembleo kaj de la Juĝa Povo de tiu subŝtato.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Bordhirundoj*** |
| --- |
|  |
| BordhirundoBordhirundo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Hirundedoj *Hirundinidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Bordhirundoj** *Riparia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| *R. paludicola*
*R. congica*
*R. riparia*
*R. diluta*
*R. cincta* |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Bordhirundoj*  |

 |
| v • d • r |

**Bordhirundoj** estas la specioj de birdoj de la genro ***Riparia***, malgranda genro de paserinaj birdoj de la familio de Hirundedoj.

Ties specioj, en taksonomia ordo, estas la jenaj:

* Brungorĝa bordhirundo *Riparia paludicola*
* Konga bordhirundo, *Riparia congica*
* Bordhirundo, *Riparia riparia*
	+ Hela bordhirundo, *Riparia (riparia) diluta*
* Zona bordhirundo, *Riparia cincta*

Tiuj estas malgrandaj aŭ mezgrandaj hirundoj, grandaj je 11–17 cm longaj. Ili estas **malhelgrizbrunaj supre kaj ĉefe blankaj sube**, kaj ĉiuj havas **malhelan brustozonon**.

Tiuj specioj estas ege **asociaj kun akvo**. Ili **nestumas en tuneloj** kutime elfositaj de la propraj birdoj en natura sablobordo (de kie venas la popolaj nomoj de la plej konata specio kaj de la tuta genro kaj ankaŭ la latina scienca nomo *Riparia*, kiu signifas "loĝanto ĉe bordo" aŭ *ripa*) aŭ teramaso. La ino demetas blankajn ovojn, kiuj estas kovataj de ambaŭ gepatroj, en nesto kovrita de pajlo, herbo aŭ plumoj en ĉambreto je la fino de la nestotruo. Kelkaj specioj reproduktiĝas kolonie.

La tutmonda Bordhirundo estas preskaŭ komplete migranta, kiu reproduktiĝas tra mezvarma Eŭrazio kaj Nordameriko kaj vintrumas en la tropikoj. La aliaj specioj estas parte migrantaj aŭ nemigrantaj.

La bordhirundoj de la genro *Riparia*, kiel aliaj hirundoj, manĝas insektojn dumfluge super alvo, herbo aŭ aliaj malfermaj kampartipoj.

Referencoj
----------

* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, *Collins Bird Guide* ISBN 0-00-219728-6
* Sinclair, Hockey kaj Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa*, ISBN 1-86872-721-1
* Turner, Angela K; Chris Rose.  (1989) *Swallows & martins : an identification guide and handbook*. Houghton Mifflin. ISBN 0-395-51174-7.
**Bordány** [bordAnj] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono **Suda Ebenaĵo**, en departemento Csongrád, en subregiono de Mórahalom.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 37  km²
* Loĝantaro: 3150
* Poŝtkodo: 6795
* Telefonprefikso: 62

Situo
-----

La vilaĝo situas laŭ flankovojoj. Szeged troviĝas 21 km-ojn for.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj vivis tie sarmatoj, gepidoj kaj avaroj. La loko estis paŝtejo de la hungaroj, post la tatara invado en 1241 kumanoj ricevis la regionon. Dum la turkoj la regiono senhomiĝis, la loĝantoj rifuĝis precipe al urboj Kecskemét, Szeged kaj Szabadka. Post la turka erao la kamparanoj konstruis farmojn en siajn parcelojn, ĉar el la urbo ne povis kulturi teron kaj bredadi. Naskiĝis senfinaj vicoj de farmoj, kiu hungare enradikiĝis "farmomondo" pro la grandeco. La loko estis ekstera parto de Kiskundorozsma. En 1882 kapelo konstruiĝis, kiu iĝis ankaŭ centro de farmoj. En 1909 la kapelo pligrandiĝis preĝejo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario). La setlejo nomiĝis **Kistemplomtanya** (=preĝejeto-farmo), ekde 1950 *Bordány*, kiu poste iĝis memstara vilaĝo.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, 4 kuracejoj, restoracio, interreta ĉambro.

* Kategorio Bordány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Tiu ĉi artikolo temas pri vilaĝo. Pri roka naturmemorindaĵo temas artikolo Husa (naturmemorindaĵo).*

Koordinatoj: 50° 37′ 29″ N 15° 06′ 12″ O﻿ / ﻿50.62472 °N, 15.10333 °O﻿ / 50.62472; 15.10333 (mapo)

**Husa** (germane *Hussa*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Paceřice en distrikto Liberec. Ĝi troviĝas oriente de Sychrov kaj Radimovice. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 36 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 114 loĝantoj. Ĝis hodiaŭ konserviĝis konstruaĵo de gastejo nomata U Divoké husy, laŭ kiu la domaro portas sian nomon, sed la gastejo estas tre ŝanĝita.

Husa situas en katastra teritorio **Paceřice** kun areo 3,49 km².

Historio
--------

Ekde la estiĝo de muunicipa establo en la jaro 1850 domaro Husa estis konsisto de municipo Čtveřín, en la jaro 1990 ĝi estis administre kaj ankaŭ katastre alimembrigita al Paceřice, kies kerno situas oriente de Husa, malantaŭ ŝoseo I/35. Husa estas envicigita en protektatan zonon de nacia kultura memorindaĵo de kastelo Sychrov.

Naskiĝintoj
-----------

Memortabulo lokigita en Husa, kiu rememorigas la plej faman naskiĝinton, Bohdan Kaminský
* Petr Bušek – artista lignoĉizisto
* Bohdan Kaminský – poeto, verkisto kaj tradukisto, filo de Petr Bušek
* Msgre. ThDr. Josef Resl – romkatolika pastro

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Paceřice (2) |
| --- |
| Husa ~ Paceřice |

 |
Por geografiaj kriterioj oni povas dividi la naturon (kaj eĉ la konsideron de la planedo Tero) laŭ zonoj kiuj dependas ĉu de la diversaj kondiĉoj je kiuj disvolviĝas la vivo en ili, tio estas **naturzonoj** aŭ pli precize depende de la klimato, tio estas la klimatzonoj, kiu tre ofte estas limigitaj al la tri grandaj zonoj markitaj de la ĉefaj konvenciaj dividiloj en la globo, tio estas la Ekvatoro, la Tropikoj kaj la Polusoj, tio estas la jenaj klimatzonoj:

* Tropika zono
* Subtropika zono
* Polusa zono.

Krome estus naturzonoj (inter aliaj konsidereblaj) ankaŭ la jenaj:

* Ekozono
* Ekoprovinco
* Ekoregiono
* Dezerto
* Savano
* Tajgo
* Stepo
* Prerio
* Alpa zono

Eblas ankaŭ konsideri kiel naturzono tiuj zonoj aŭ regionoj kie ekzistas speciala kondiĉaro kiu permesu la vivon de naturo (ĉu faŭno aŭ flaŭro) en favora ekzistado. Ofte tiuj estas konsideritaj kaj markitaj laŭleĝe per speciala statuso de Natura parko, Nacia parko, Rezervejo, ktp.


|  |  |
| --- | --- |
| Helppaĝo pri apartigiloj | **Ĉi tiu paĝo estas apartigilo: listo de artikoloj kun sama aŭ preskaŭ sama titolo.**
Se vi venis ĉi tien per ligilo en artikolo, bonvolu direkti tiun ligilon rekte al la celita paĝo. |
**Adasky** (hebree אדאסקי) estas entrepreno, kiu esploras, disvolvas kaj produktas inteligentan termikan detektan teknologion. Adasky estis establita kun la celo solvi la problemon de la manko de percepto de aliaj sensiloj en aŭtonomaj veturiloj, per inteligentaj termikaj fotiloj, igante la veturilojn funkcii pli bone kaj esti pli sekuraj en diversaj niveloj de veturila aŭtomatigo.

Historio
--------

Dum Adasky evoluis, ĝi komencis evoluigi progresintajn solvojn de termigan bildigon por trakti kromajn defiojn de movebleco, kiel vojsekureco de inteligentaj urboj por uzantoj. Adasky esploras en la kampo de termika sensa industrio kaj kreas malgrandajn kaj efikajn fotilsistemojn, farante ilin atingeblaj por la merkato, por sekura vojaĝo kaj reveno. Adasky estas emerĝanta kompanio de la aŭtomobila industrio kun sidejo en la israela urbo Yokneam Ilit, la kompanio ricevis privatan financadon, la kompanio estis fondita en 2015 kaj specialiĝas pri la sekvaj sektoroj: artefarita vidkapablo, programaro, termikaj fotiloj, aŭtonomaj veturiloj, termikaj sensiloj, infraruĝa teknologio, maŝinlernado, artefarita intelekto, profunda lernado, artefaritaj neŭraj retoj, duonkonduktantoj, autonoma veturado, termografio, altnivelaj ŝoforhelpsistemoj kaj datumfuzio. Plej multaj spertuloj reklamas la ideon uzi plurajn malsamajn specojn de sensiloj por kriz-bremsaj sistemoj. Termikaj fotiloj povas detekti homojn kaj bestojn nokte kaj en kondiĉoj de reduktita videbleco, kio povus esti defio por aliaj specoj de sensiloj.

Referencoj
----------

1. ↑  Sage, Alexandria.  Israeli start-up building thermal cameras for self-driving cars (angle). Reuters (2017-11-11).
2. ↑  Lawrence, Eric.  pedestrian safety, thermal cameras and night vision cars (angle). USA Today (2020-10-26).

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 776571
 |
La Lago Junino aŭ **Ĉinĉajkoĉa** en keĉua kaj *Lago Junín* en hispana, nome laŭ la urbo Junino, centro de la iama *Repartimiento de Chinchaycocha* estas la plej granda lago entute ene de Peruo. Eĉ kvankam la Lago Titikako havas multe pli grandan areon, ties orienta duono situantas en teritorio de Bolivio. Situanta ĉe proksimume 4,082 m super marnivelo, Ĉinĉajkoĉa estas grava loko por birdumado en la lando.

Geografio
---------

Poluado
-------

Faŭno
-----

Ĉinĉajkoĉa havas du endemiajn birdospeciojn: nome la draste endanĝerita Junina grebo (*Podiceps taczanowskii*) kaj la endanĝerita Junina ralo (*Laterallus tuerosi*).

11° 01′ S 76° 07′ U﻿ / ﻿11.017 °S, 76.117 °U﻿ / -11.017; -76.117 (mapo)Koordinatoj: 11° 01′ S 76° 07′ U﻿ / ﻿11.017 °S, 76.117 °U﻿ / -11.017; -76.117 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  Schulenberg, Stotz, Lane, O'Neill, kaj Parker III. (2007). *Birds of Peru.* ISBN 978-0-7136-8673-9

* Kategorio Lago Junino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 444376
* GND: 4638827-8
* VIAF: 237457783
* BNF: 119681698
 |
Foto de moderna ekvalizilo.
**Ekvalizilo** estas elektronika aparato kiu modifas la volumenon de la enhavo en frekvencoj de la elsendaĵo kiun ĝi procezigas. Cele al tio ĝi modifas la amplitudojn de ties koeficientoj de Fourier, kio rezultas en diferencaj volumenoj por ĉiu frekvenco. Per tio oni povas varii je sendependa maniero la intensecon de la bazaj tonaloj.

Kelkaj modeloj de grafikaj ekvaliziloj funkcias super la fazo de la procezota elsendaĵo, anstataŭ funkcii super la amplitudo.

Je hejma nivelo ekvaliziloj ĝenerale estas uzataj por plifortigo de kelkaj frekvenczonoj, ĉu por kompensi la respondon de la sonekipaĵaro (amplifilo + laŭtparoliloj) ĉu por alĝustigi la rezulton rilate al la personaj plaĉoj.

Bibliografio
------------

* Glen Ballou, "Filters and equalizers", Handbook for Sound Engineers, Fourth edition, Focal Press, 2008 ISBN 0-240-80969-6.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ekvalizilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri frekvencoj EQ
* Kalkulilo: bandwidth per octave *{\displaystyle N}* to quality factor *{\displaystyle Q}* and back
* EQ Condensed Overview
* WikiRecording's Guide to Equalization


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 694881
* LCCN: sh85044509
* BNF: 11944424r
 |
**Dios le Guarde** (*Dios le guarde* aŭ *Diosleguarde*) estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Ciudad Rodrigo. *Dios le Guarde* estas tradukebla al *Dio zorgu vin*, tio estas salutvorto aŭ pli bone esprimo, tute malofta nomo ĉe hispanaj loĝlokoj kie maloftas aŭ eĉ forestas kompletaj frazoj. Laŭ popola legendo, iam estis tenebra arbaro, en direkto al Tenebrón (pro tio ties nomo) kie estis multaj lupoj, kaj kiam iu devis trapasi tiun tenebran arbaron oni diris al tiu *Dios le guarde* por ke Dio protektu tiun survoje. 

Urbodomo.
Akvoturo.
Preĝejo de la *Purísima*.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 16,34 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 132 loĝantojn. Ĝi perdis preskaŭ 300 loĝantojn dum la dua duono de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Tra la vilaĝo fluas la rivero Morasverdes, kiu poste enfluas en la riveron Yeltes. Estas loko kun ĉiuj stratoj sur deklivoj.

Estas funebrejo, polmo-ludejo, futbalejo, taŭrludejo, kultura centro kaj preĝejo. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio. La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752492
 |
**Diomedo** (*Diomedes*) estas antikva greka legenda persono, plej fama gvidanto de la troja milito, komandanto de 80 argos-aj ŝipoj.

Liaj famoj agoj estis la vundigo de *Afrodite*, murdo de la reĝo Rezo kaj la trakoj, forrabo de la sankta portreto de diino Palas Atene, kiu portreto protektsi Trojon.

Diomedo eksciis - reveninte el la milito - ke lia edzino iĝis malfida al li kaj oni pridiskutas lian pretendon je la argos-a trono. Li fuĝis en Italion, kie en Apulia fondis la urbon *Argyrippe* (pli poste *Arpi*) kaj fine packontraktis kun la trojanoj.

Diomedo estis estimata kiel heroo en *Argos* kaj *Metapontum*. Laŭ romiaj fontoj, Afrodite transformis liajn kunulojn al birdoj, kiuj setlis sur la Diomedo-insuloj ĉe bordo de *Apulia* kaj estis malamikaj al ĉiuj negrekaj personoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kresido (filino de Kalĥaso)
* Diomedo-insuloj en la Behring-markolo

* Kategorio Diomedo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 232207
* GND: 119315238
* VIAF: 71157340688809921131 74660488, 71157340688809921131
* SUDOC: 238344657
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Genech (stacidomo). |

**Genech** - prononco laŭ sistemo IFA [ʒən'ɛ], jen france, okcidentflandre respektive nederlande **Genst** - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ], nederlande/flandre *Noorderdepartement*, en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de 2020 en la komunumo vivis 2 839 loĝantoj sur areo de 7,46 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 381 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lille* (france *Arrondissement Lille*, nederlande *Arrondissement Rijsel* respektive okcidentflandre *Arroundissement Rysel*), kaj al la kantono *Templeuve-en-Pévèle*.

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *genechois(es)*.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Genech (stacidomo)
* Cobrieux (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

la katolika kirko
  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj
  

* Kategorio Genech en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Gundelia*** |
| --- |
|  |
| Gundelia tournefortii*Gundelia tournefortii* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantae |
| Klado: | Angiospermoj |
| Klado: | Verdukotiledonaj |
| Klado: | Asteredoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Asterales |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Asteraceae |
|
|
| Tribo: | Cichorieae |
|
|
| Genro: | ***Gundelia***L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| *G. rosea*
*G. tenuisecta*
*G. tournefortii* |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Gundelia*  |

 |
| v • d • r |

**Gundelia** estas genro en la familio asteracoj, kies specioj estas dornaj, kardo-similaj angiospermoj. Ĝi estas trovebla en la semi-dezertaj areoj de Sirio, Israelo, Jordanio, Irako, Irano, Azerbajĝano, Armenio kaj Anatolio.

*Gundelia tournefortii*
-----------------------

Precipe gravas la specio *Gundelia tournefortii*, kiu rikoltis median famon en 1998, kiam ĝiaj poleneroj estis trovitaj en abundo en la Mortotuko de Torino. Funkciante kiel aserto pri ties deveno, estis sugestite ke tiu dorna planto estis uzita por la dornokrono de Jesuo.

La folioj, tigoj, radikoj, kaj rudimentaj florburĝonoj de G. tournefortii, estas konataj kiel falokardoj, estas manĝeblaj kiam ili unuafoje ĝermas en la frua printempo (februaro-marto). La planto iĝas laŭstadie pli seka dum la somero, ĝi forlasas flavajn kolorojn kaj kreskigas pikilojn. Antaŭ pereo, ĝi malfiksas sin de la radiko por esti puŝita ĉirkaŭe per la vento kaj disigi siajn semojn por la rikolto de la sekvanta jaro. Konataj kiel akub en la araba, araboj uzas ĝin por manĝaĵo kaj resanigaj celoj. 

Ĝi estas kolektita en natura medio de islamaj kaj kristanaj palestinanoj, druzoj (palestinaj, libananoj, irakanoj kaj sirianoj), kaj sefardoj en Israelo. Ĝi estas vendata en merkatoj en Israleo, Sirio, Irako kaj Libano, kiujn ĝi ankaŭ kolektis en natura medio en Turkio. Inter arabaj civitanoj de Israelo el la nordo de la lando, populara plado uzanta la planton konsistas el la sendornigitaj kapoj kovritaj per viandetoj kaj oliv-oleo kaj poste frostitaj, kaj tiam bol-etitaj kun citronsuko.
dekstra
**BETHLEN Farkas**, *bethleni* (betlen) estis hungara kanceliero de Transilvanujo, historiverkisto naskita en 1639 kaj mortinta en Betlenszentmiklós la 30-an de decembro 1679.

Biografio
---------

Farkas Bethlen lernis en unitariisma kolegio de Kolozsvár kaj en reformita kolegio de Gyulafehérvár. En 1657 li revenis el manovro de Pollando akompanante la reganton Georgo Rákóczi la 2-a. En majo 1658 komisiite de reganto traktis en Pozsony kaj Vieno pri la milita helpo de imperiestro. En 1661 li estis adepto de Johano Kemény, tial la landkunveno en marto 1662 kondamnis lin je konfisko de liaj havaĵoj. En 1663 li aliĝis al Apafi la 1-a kaj la juĝon pli fruan oni senvalidigis. En 1666 li estis regantkonsilanto, ekde 1667 li estis ĉefprefekto de departemento Fejér. En 1676 li aliĝis al ligo kontraŭ Pál Béldi. Provizore ekde 1678 li estis nomumita kanceliero. En februaro de 1678 li estis sendito al kortego turka pri afero Béldi. Lia historiverko pri periodo de Transsilvanujo inter 1525-1609 estas grava fontoverko.

Verko
-----

* *Historia de rebus Transylvanicis* (teljes kiadása: Benkő József, Nagyszeben, 1782-93. I-VI)

Bibliografio
------------

* Svéda Pál: B. F. históriája (Pécs, 1938).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 226709
* GND: 1065020376
* LCCN: no2001066061
* VIAF: 58735026
* ISNI: 0000 0001 1027 525X
* BNF: 105823240
* NKC: ola2008481449
 |
La Granda Blua Truo *(Great Blue Hole)*, situanta proksime de Ambergris Caye, Belizo.
**Dolino** estas tersurfaca funelforma tersubiĝo, tipa en karstaj regionoj.
La diametro kaj profundo de la dolinoj estas tre varia.
Se pluraj dolinoj situas sur sama linio, povas esti, ke kreskante ili formas uvalaon.
La preciza loko, kie la surfaca akvo malaperas en la dolinon nomiĝas ponoro.

La du plej gravaj tipoj de la dolinoj estas faldolino (aperas pro kolapso de interna kaverno) kaj la fludolinoj (aperas per malrapida laboro de subteraj likvaĵoj).

La flankoj de la faldolinoj estas krutaj, ofte alfluas ilin subteraj akvofluoj. La fludolinoj estas pli malprofundaj, malpli krutaj, plenitaj per grundo kaj ilin alfluas eĉ surfaca akvo.

Se la akvoglutejon de la dolino ŝtopas argila sedimentaĵo, formiĝas lageto.

La dolinoj de la mez-amerika Jukatana kalkŝtonaro devenas el la plejstoceno kaj estiĝis en epoko, kiam la marnivelo estis pli malalta. Tiuj dolinoj estas parte sub akvo kaj nomiĝas cenotoj.

Bildaro
-------

* Dolino de Blažek ĉe Ostrov u MacochyDolino de Blažek ĉe Ostrov u Macochy
* Dolinoj de Jandourek en Moravia karstoDolinoj de Jandourek en Moravia karsto
* Dolino en masivo Dürrnstein, AŭstrioDolino en masivo Dürrnstein, Aŭstrio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dolino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fotoj pri valonaj dolinoj en Ipernity
José I de España.
La hispanlingva termino «*afrancesado*» aŭ en Esperanto **franciĝinto**, estis uzata ekde la 18a jarcento en Hispanio de kun pejorativa intenco por aludi la sekvanto de la francaj modoj, ĉu per banalaj aferoj (kiaj la vesta modo) aŭ por pli gravaj (kiaj la naturaj aŭ sociaj sciencoj). Fakte unu el la celoj de la kreo de la Real Academia de la Lengua esti *purigi* la hispanan el la invado de francismoj kio intensiĝis pro la alveno de la Burbonoj al la trono de Hispanio (1700, kun Filipo la 5-a). Tiu kontraŭstaro iĝis pli politika pro la disvastigo en Hispanio de la Klerismo ĉefe dum la dua duono de la 18a jarcento kaj iĝis pli polemika pro precizaj aferoj kiaj tiu de *La Enciklopedio* (1751) kaj ties intelekta etoso.

La Franca Revolucio (1789) kaj la Rusiljona Milito (1793-95) pliakrigis la kontraŭfrancajn sentojn ĉe la hispana popolo, ĉefe pro interveno aktiva de la religiuloj kaj la Inkvizicio. La posta alianco kun Napoleono fare de Godoy ne ŝanĝis lo popularajn sentojn nek ties profiton fare de la kontraŭklerismaj elitoj. La forta malvenko hispan-franca en la batalo apud Trafalgar (1805) kaj la strangaj konsekvencoj de la traktato de Fontainebleau de 1807 (nome amasa eniro de francaj trupoj kiuj teorie estis nur survoje al Portugalio) rezultis en la Tumulto de Aranjuez kaj la insurekcio de la 2-a de majo de 1808 kiu estis komenco de la Milito de Hispana Sendependiĝo.

Kiam majoritato de la hispanaj funkciuloj kaj la aristokrataro ĵuris fidelon al la nova reĝo Jozefo la 1-a Bonaparte, frato de Napoleono kaj instaŭrita de li mem post la malakceptoj al trono fare kaj de la princo Fernando la 7-a kaj de la abdikinta reĝo Karlo la 4-a, la termino *afrancesado* ekaplikiĝis etende, kaj kun la signifo de *perfidulo* (aŭ, kiel dirote en aliaj kazoj de eksterlanda okupado: *kunlaboristo* aŭ *kolaboratoristo*), al ĉiuj hispanoj kiuj, dum la franca okupado, kunlaboraris kun ĝi aŭ kun la administrado de la reĝo Jozefo, ĉu pro personaj interesoj ĉu pro kredo ke la ŝanĝo de dinastio rezultos en modernigo de Hispanio. La antikvaj *admirantoj de ĉio franca* kiu kliniĝis al la flanko nome *patriota* (ĉefe personaj amikoj de la *afrancesados*, kaj kun ideoj tre similaj) formis la grupon de la liberaloj de la Kortumo de Kadizo, kiu ne estis pro sia iama francemo tiom maltraktita de la hispana popolo aŭ de la naciisma ĵus naskiĝinta sento.

La majoritato de la *afrancesados* eliris de Hispanio kun la malvenkita franca armeo en 1814, formante la unuan de la grupoj de hispanaj ekzilitoj kio ripetiĝos sekve laŭlonge de la 19a jarcento pro la politikaj ŝanĝoj, kaj kio okazos denove en 1939 post la Hispana Enlanda Milito.

Post la Milito de Sendependiĝo, por paroli pri la partiano de Francio aŭ de *ĉio franca* (ekzemple, dum la Unua Mondmilito) oni uzis en Hispanio ĉefe la terminon *francófilo* (francemulo), senigita de la iamaj negativaj konotacioj de la termino *afrancesado* kiujn ankoraŭ havas ĝi.
General Tosĉevo (ruĝa kvadrato) - Bulgario – najbaraj komunumoj: Dobriĉ, Kardam, Balĉik, Mangalia, Silistra, Dulovo, Ŝumen, Kaspiĉan, Devnja, Varna 
**General Toŝewo** (bulgare Генерал Тошево) estas urbo en nordorienta Bulgario, Dobruĝo, distrikto Dobriĉ, kun 7.130 loĝantoj en 2009. Ĝi estas same adiministra centro de komunumo General Toŝevo.

Ĝis 1942, loko havis la nomon Kasamkjoj (bulg. Касъмкьой) aŭ Kasam (bulg. Касъм). Poste oni ricevis la nunan nomon post Generalo Stefan Toŝev (1859-1924) – heroo el la unua monda milito. La urban rangon, rajtojn ricevis la urbo en 1960.

Geografio
---------

General Toŝevo situas 25 km nordoriente de Dobriĉ, en proksimo al la rumana limo.

Administra komunumo General Toŝevo
----------------------------------

La komunumo General Toŝevo havas areon de 986 km² kaj loĝantojn de 20.668 (25-an de januaro 1999). Ĝi konsistas el 42 vilaĝoj – la grandaj estas Kardam, Spasovo, Krasen, Rosiza , Vasilevo kaj Preselenci.

Ekonomio
--------

Kvin kilometrojn fore de General Toŝevo situas la renoma nacia esplorinsituto pri greno kaj helianto, fondita en 1951. La instituton minacas nun fermo.

La agrikulturo estas la ĉefa ekonomia branĉo de la regiono, kun prilaboro de la agrikulturaj produktoj.

Historio
--------

La urbo estis menciita unuafoje en otomana taksa registraĵo kiel Kasιm, en 1573. Laŭ arkeologiaj trovitaĵoj, la areao estis setlita ekde la antikvo fare de Getae kaj poste de antikva Romio. La ĉirkaŭa regiono iĝis parto de la Bulgara imperio post ties establo en 681 kaj restis en ties regfdo ĝis fino de la 14-a jarcento, kiam la otomanoj konkeris ĝin en la bulgaraj-otomanaj militoj. Ĝi restis sub otomana regado ĝis 1878, liberiĝo de Bulgario. Post la dua balkana milito, Bulgario devis cedi la teritorion al Rumanio kun tuta suda Dobruĝo. ĝi estis renomita al *Sfântul Dumitru* en 1918 de Casim kaj en 1934 al *Ion Gheorghe Duca* je honoro al politikisto kaj ĉefministro de Rumanio, murdita fare de la faŝisma Fera Gvardio, en la antaŭa jaro.

Rumanio devis transdoni la vilaĝon al Bulgario, surbaze de la Traktato de Craiova de 1940. Ĝi ricevis la nunan nomon en 1942, estis deklarita al urbo en 1960.

* Kategorio General Toŝevo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)