recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Itala koncesio de Tiencin** aŭ **Tiancin** (ĉine "意式风情区, Yì Shì Fēngqíng Qū) estis malgranda teritorio (koncesio) en Tjanĝino, Ĉinio, oficiale kontrolita de la Reĝlando de Italio inter 1901 kaj 1947. La 7an de Septembro 1901, Italio ricevis koncesion en Tiencin el la ĉina registaro. La 7an de Junio 1902, la italoj ekkontrolis la koncesion, kiu estis administrata de itala konsulo. Post la Unua Mondmilito la iama Aŭstra-Hungara koncesio estis aldonita al la itala koncesio, duoblante ties grandon. Ĝi iĝis la sidejo de la itala legio *Redenta* kiu luktis en 1919 kontraŭ la sovetaj trupoj en Siberio kaj Manĉurio. En 1935, la itala koncesio de Tiencin havis loĝantaron de ĉirkaŭ 6,261, inklude ĉirkaŭ 536 eksterlandanojn. La itala reĝa ŝiparmeo staciis kelkajn ŝipojn ĉe Tiencin.

Itala monumento pri la Unua Mondmilito kaj la Placo Reĝino Elena en la itala koncesio de Tiencin ĉ. 1935

Notoj
-----

Bibliografio
------------

* Cucchi, G. *Una bandiera italiana in Cina* in «Rivista Militare», n. 6/1986
* De Courten, L. - Sargeri, G. *Le Regie truppe in Estremo Oriente, 1900-1901*. Roma, 2005
* Dikötter, Frank *The Age of Openness China before Mao* University of Chicago Press. Berkeley, 2008 ISBN 9780520258815
* Mautone, Antonio. *Trentini ed Italiani contro l'Armata Rossa. La storia del corpo di spedizione in Estremo Oriente e dei Battaglioni Neri*. Temi editrice. Trento, 2003

* Kategorio Itala Koncesio de Tiancin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rivero Liao**, **Liao-Rivero**, aŭ **Liao He**, **Liauho** ktp. (ĉine 辽河|t=遼河) estas kun longo de 1390 km la plej longa rivero en suda Nord-Orienta Ĉinio (Manĝurio).

La nomo de la provinco Liaoning kaj tiu de la Liaodong-duoninsulo venas de ĝi. Liao estiĝas per kunfluo de riveroj Xiliao kaj Dongliao (okcidenta kaj orienta Liao-Riveroj).

La orienta **Dongliao** fontas en la montara *Jilin Hada Ling* en distrikto *Dongliao* de provinco Jilin. La okcidenta **Xiliao** estiĝas per kunfluo de la norde fluanta *Xar Moron* kaj *Laoha* el suda direkto. Pli posta alfluanto de Xiliao estas *Xinkai He*.

La *Xar Moron* fontas en la montaro *Baicha* en sudokcidento de *Heshigten-departemento* en la sudorient Interna Mongolio. Laoha fontas en montaro *Guangtou* de distrikto *Pingquan* en la provinco Hebei.

Ambaŭ riveroj kunfluas proksime al la areo grand-distrikto *Guyushu* de distrikto *Changtu* en Liaoning kaj ekde tie la rivero fluas sub la nomo **Liao** tra la granda Liaohe-ebenaĵo en la Liaodong-golfon de Bohaj-maro.

La rivero ŝanĝis sian fludirekton en 1958.

* Kategorio Rivero Liao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**RI Myung Hun** (naskiĝis la 14-an de septembro, 1967) estis centrulo en la nacia korbopilka teamo de la Popola Demokratia Respubliko de Koreio. Li estis konata ankaŭ kiel *Michael Ri*, post lia favorata korbopilka ludisto, Michael Jordan. Iam oni deklaris lin la plej alta vivanta homo en la mondo, lia alto estas la impona 2,35 m. Li volis ludi en la NBA en la 1990-aj jaroj, sed la politiko neebligis tion. La usona leĝaro nomita Trading With the Enemy Act (Leĝo pri komercado kun la malamiko) malpermesis komercadon kun Nord-Koreio. La Ŝtata Departemento de Usono permesis Ri labori, ludi en la lando en 2000 kun la ĉefkondiĉo, ke neniu el la salajro de Ri povus esti resendita al Nord-Koreio. Nord-koreaj oficistoj respondis per rifuzo doni permeson al Ri. Ri estis permesita fari intervjuon kun Mike Chinoy de CNN en kiu li estis citita kiel dirata "Mi estas granda homo. Mi deziras testi mian kapablon. Min ne interesaa mono aŭ politiko. Kiel sportulo, mi ĵus volas provi." Poste, Ri diris ke li estis kontenta resti ludante korbopilkon en la "sino" de nordkorea supera gvidanto Kim Jong-il. En ludo inter miksitaj teamoj de ludantoj de Nord-Koreio kaj Sud-Koreio, Ri gajnis 26 poentojn en 21 minutoj, kvankam lia "dankiol"-flanko (solidareco) perdis 141-138.

La 28-an de decembro 2011, nordkorea televido montris filmon pri entombigo de Kim Jong-il, en kiu nekutime alta persono estis vidita en la homamaso. La persono estis konjektita esti Ri Myung Hun.

* Kategorio Ri Myung Hun en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 387615
 |
La **Mbini** (laŭ la loka lingvo) aŭ **Benito** (en la hispana) estas rivero en Ekvatora Gvineo. ankaŭ nomata **Uoro** en la okcidenta parto, kiam ĝi fluas tra la Monte Alen Nacia Parko, kaj **Wele** aŭ **Woleu** en Gabono. La rivero naskiĝas en Gabono kaj eniras en Ekvatoran Gvineon kie ĝi disigas la landon pli malpli laŭ la mezo, kurante el oriento al okcidento. Ĉe la buŝo al la Atlantika Oceano troviĝas la urbo de Mbini, kaj grandaj etendaĵoj de mangrovo. Nur la unuaj 20 km. de la rivero estas navigebla. La rivero estas uzata por flosigi ŝtipojn por forstumaj operacioj. La cikledo genro *Benitochromis* prenas sian nomon de la Benito Rivero.

rivero Mbini

Referencoj
----------

1. ↑  *A directory of African wetlands* By R. H. Hughes, J. S. Hughes, p. 499-501 (on Google Books: )
2. ↑  *The geography of modern Africa* By William Adams Hance, p. 291 (on Google Books: )

* Kategorio Rivero Mbini en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746985
* BNE: XX6330709
 |
Koordinatoj: 49° 32′ 04″ N 16° 52′ 09″ O﻿ / ﻿49.53444 °N, 16.86917 °O﻿ / 49.53444; 16.86917 (mapo)

**Hrochov** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Lipová en distrikto Prostějov. Ĝi troviĝas norde de Lipová. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 100 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 197 loĝantoj.

**Hrochov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,91 km².

Historio
--------

La unua skrinmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1680.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantoj por la tuta municipo; por la ties unuopaj partoj indikas tabeleto malpli supre, en kiu bildiĝas ankaŭ aparteneco de unuopaj partoj al la municipo aŭ sekva forŝiro.

| Lokaj partoj | 1869 | 1880 | 1890 | 1900 | 1910 | 1921 | 1930 | 1950 | 1961 | 1970 | 1980 | 1991 | 2001 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nombro de loĝantoj | parto Hrochov | 427 | 521 | 528 | 574 | 594 | 593 | 599 | 421 | 403 | 360 | 300 | 239 | 217 | 202 |
| Nombro de domoj | parto Hrochov | 52 | 60 | 68 | 77 | 86 | 90 | 93 | 110 | 0 | 100 | 99 | 100 | 99 | 100 |
|

Naturaj rilatoj
---------------

La vilaĝo estas el ĉiuj flankoj ĉirkaŭita de kampoj aŭ herbejoj, la orienta parto de la katastro estas konsisto de granda arbara kreskaĵaro konekse tiriĝanta ĝis Ptení.

Turismo
-------

Tra la suda parto de la vilaĝo kondukas biciklovojo 5039, kiu kondukas sur vojlinio Čelechovice na Hané - Kostelec na Hané - Bílovice-Lutotín - Lešany - Ptení - Holubice - Pohodlí kaj plu ĝi celas al municipo Horní Štěpánov, antaŭ kiu ĝi kuniĝas kun biciklovojo 5029.

ruĝa turisma marko Ruĝa turisma marko el direkto Prostějov - Plumlov - Malé Hradisko kondukas tra municipo Seč, kie malantaŭ ĝia norda rando venas en la katastron de Hrochov kaj ĝi celas tra ĝi ĝis municipo Suchdol, de kie ĝi daŭrigas en direkto al Stražisko kaj Přemyslovice ĝis Náměšť na Hané.

Pluaj fotoj
-----------

* Vido al Hrochov de lipova ludejoVido al Hrochov de lipova ludejo
* Kapeleto de sankta LaŭrencoKapeleto de sankta Laŭrenco
* Monumento al viktimoj de la unua mondmilitoMonumento al viktimoj de la unua mondmilito
* Kruco ĉe fino de la vilaĝo komence de la preĝeja vojoKruco ĉe fino de la vilaĝo komence de la preĝeja vojo
* Kruco ĉe vojo al LipováKruco ĉe vojo al Lipová
* Kruco ĉe vojo sur vojkruciĝoKruco ĉe vojo sur vojkruciĝo

### Panoramo

Panorama vido al Hrochov de orientoPanorama vido al Hrochov de oriento

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Lipová (3) |
| --- |
| Hrochov ~ Lipová ~ Seč |

 |
*Rialto (apartigilo)*

Campo della Pescaria, ĉe Venecio.
La **Rialto** estas kaj estis dum multaj jarcentoj la financa kaj komerca centro de Venecio. Ĝi estas areo de la San-Polo de Venecio, Italio, ankaŭ konata por ĝia merkatoj kaj por la Rialto-ponto trans la Granda Kanalo de Venecio.

La areo estis aranĝita proksime de la naŭa jarcento, kiam malgranda areo en la mezo de la Realtine-Insuloj ambaŭflanke de la *Rio Businiacus* estis konata kiel la Rivoaltus, la "alta banko". Baldaŭ, la Businiacus iĝis konata kiel la Granda Kanalo de Venecio kaj la distrikto iĝis la Rialto, plusendante nur al la areo sur la maldekstra banko.

La Rialto iĝis grava distrikto en 1097, kiam la merkato de Venecio venis tien, kaj en la sekvanta jarcento oni establis boatopontom en tuta la Granda Kanalo de Venecio disponigante aliron al ĝi. Tiu estis baldaŭ anstataŭigita per la Rialto-ponto.

La merkato kreskis, ambaŭ kiel podetala komerco kaj kiel pogranda merkato. Stokejoj estis konstruitaj, inkluzive de la fama Fondaco-dei Tedeschi sur la alia flanko de la ponto. Dume, vendetetoj ofertis luksajn varojn, bankaj kaj asekuraj agentejoj prezentis sin kaj la urbaj impostaj oficoj estis situantaj en la areo. La urba buĉejo estis ankaŭ en la Rialto.

La plej multaj el la konstruaĵoj en la Rialto estis detruitaj en incendio en 1514, la sola pluvivanto estis la eklezio *San Giacomo di Rialto*, dum la resto de la areo estis iom post iom rekonstruita. La *Fabriche Vechie* venas el tiu periodo, dum la *Fabbriche Nuove* estas nur iomete pli lastatempa, originante de 1553. La statuo *Il Gobbo di Rialto* estis ankaŭ skulptita en la deksesa jarcento.

La areo daŭre estas podetala komerca kvartalo, kun la taga Erberia legombutika merkato kaj la fiŝomerkato sur la *Campo della Pescheria*.

La Rialto ankaŭ estas meciita en verkoj de literaturo, precipe en tiu de Shakespeare, *La Venecia Komercisto* ("Kia novaĵo sur la Rialto? ") kaj en tiu de Elizabeth Barrett Browning: Sonetoj de la portugaloj.
la romiaj provincoj dum la jaro 116, sub imperiestro Trajanus
***Germania Inferior*** ("Malsupra Ĝermanio") estis provinco de la Romia Imperio, okcidente de la rivero Rejno.

Germania Inferior, jen malhelruĝe akcentita
Ĝi ampleksis partojn de la hodiaŭa ŝtato Nederlando, la nordokcidentan parton de Germanio kaj la tutan hodiaŭan Belgion. La provinco instaliĝis dum la jaro 89: Antaŭe en la teritorio ekzistis armea distrikto, kiu administre origine ligiĝis al la romia provinco Gaŭlio. La ĉefurbo de Germania Inferior estis *Colonia Claudia Ara Agrippinensium* (la hodiaŭa urbo Kolonjo), pliaj gravaj urboj estis Trier / Treviro (*Augusta Treverorum*), Bonno, Xanten / Ksanteno kaj Neuss.

La romia armeo de la provinco nomis sin *Exercitus Germaniae Inferioris* (mallongigite *EXGERINF*) kaj konsistis el ĝis kvar romiaj legioj kun aldonaj helpaj soldataroj.

*Germania Inferior* estis la norda najbara provinco de *Germania Superior*. Ambaŭ "ĝermanaj" romiaj provincoj kune celis precipe bari atakojn de la ĝermanoj en la granda ne romie konkerita norda kaj orienta teritorio de Ĝermanio, kiu latine estis nomita Germania Magna.

Historio
--------

modelo de la pretorejo en la romia urbo Kolonjo, administra centro de la provinco Germania Inferior
Unuaj armitaj konfliktoj inter romiaj legioj kaj gaŭlaj kaj ĝermanaj triboj en la teritorio de la posta provinco Germania Inferior ekestis ĉirkaŭ la jaro 50 antaŭ Kristo dum la milito pri Gaŭlio de imperiestro Gaius Iulius Caesar.

Daŭre la romia armeo ekkonkeris la regionon per la bataloj de armeestro *Drusus* ekde la jaro 12 antaŭ Kristo. Post kiam la armeo fikse kontrolis la teritorion okcidente de la rivero Rejno, kvar plenaj legioj konstante restis en fiksaj fortikaĵoj de la posta provinco.

Dum la jaro 69 Germania Inferior skuiĝis fare de la ribelo de la ĝermana tribo de batavoj. Dum tiu tempo interalie la legia fortikaĵo *Castra Vetera* proksime de la hodiaŭa germana urbo Xanten detruiĝis. Ankaŭ dum la sekvaj jaroj germanaj triboj plurfoje sukcese atakis romiajn fortikaĵojn okcidente de la Rejno. Tial ekzemple la post Kolonjo tiuepoke dua plej grava urbo de la provinco, *Colonia Ulpia Traiana*, same proksime de la hodiaŭa Xanten), dum la jaro 275 pro ĝermana atako detruiĝis preskaŭ komplete. Fine de la 4-a jarcento la provinco pro la tro fortiĝintaj atakoj de ĝermanaj triboj kolapsis.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rSPQR Provincoj de la Romia Imperio (en 117) SPQR |
| --- |
| Achaea • Aegyptus • Africa • Alpes Cottiae • Alpes Maritimae • Alpes Poeninae • Aquitania • Arabia Petraea • Armenia • Asia • Assyria • Baetica • Bithynia et Pontus • Britannia • Cilicia • Corsica et Sardinia • Creta et Cyrene • Cyprus • Dacia • Dalmatia • Epirus • Galatia • Gallia Belgica • Gallia Lugdunensis • Gallia Narbonensis • Germania Inferior • Germania Superior • Hispania Tarraconensis • Italia • Iudaea • Lusitania • Lycia et Pamphylia • Macedonia • Mauretania Caesariensis • Mauretania Tingitana • Mesopotamia • Moesia Inferior • Moesia Superior • Noricum • Pannonia • Raetia • Sicilia • Syria • Thracia |

 |

* Kategorio Germania Inferior en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rivero Pinturas**, tio estas rivero **Pentraĵoj**, estas fluejo de sezona rivero en la Provinco Santa Cruz (Argentino).

Rokpentraĵoj de Cueva de las Manos (Rivero Pinturas, ĉirkaŭ 9 000 jarojn de antikveco). Ili reprezentas skemstile unu homon kaj grupojn de animaloj; oni observas ankaŭ aliajn simbolojn, elstare la manojn kiuj nomigas la lokon. Tiu formo de prahistoria arto, kvankam estas valorega atestilo por la rekonstruo de la pasinteco, ne estas historia fonto en la klasika senco de la vorto, sed arkeologia fonto.
Elfluinta en la montaro Andoj, en la malgranda masivo de la monto Zeballos (2743 m), sude de la Lago Bonaero, fluas dekomence orienten, kun la nomo de rivero **Ecker**, dum cent kilometroj. Poste turnas norden al la Rivero Deseado laŭ mirinda kanjono nome Valle del Río Pinturas, kie estas la fama Kaverno de la Manoj, kie videblas rokpentraĵoj de pli ol 10 000 jaroj de antikveco kaj kiu estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko en 1999. Kaj la rivero kaj la kanjono estas 150 km longaj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 696834
 |
La kulturcentro en Langewiesen. Trono el ŝtono, reklamilo por Kulturfabrik, starigite ĉe la iama fervoja taluso en Langewiesen. La **Kulturfabriko Langewiesen** (germane: *KulturFabrik Langewiesen*) estas nove kreita kulturcentro en la samnoma komunumo Langewiesen (Oberweg nr. 2).

Priskriko
---------

La komplekso enkorpigas tri partojn:

#### Kafejo

En Julio de 2010 malfermitis la pordoj por vizitantoj de la muzeo pri porcelanaĵoj *Oscar Schlegelmilch* kaj de la kulturkafejo. Tiu estas hejmeca renkontiĝloko por ĉiuj aĝogrupoj, eĉ kun etaj kulturaj aranĝoj (ekz. matenmanĝoj por virinoj, laŭtlegadhoroj por infanoj).

#### Muzeo

En la muzeo alternis la ekspozicioj. Ĝis 2011 videblis la elmontrado *Zeitreise* montranta la historion de la porcelanaĵfabriko, en 2012/13 ekzemple gastis tie ĉi la ekspozicio *Porzellan mit Fotografie*.

#### Atelieroj

Surloke lausezone ofertatas diversaj kursoj kiel surporcelana pentrarto au potfarado kaj okazas bazaroj.

Eksteraj ligiloj
----------------

Retejo de la institucio.
La **Fokaĉo de Rekko kun fromaĝo** (en ĝenova dialekto *a fugassa de Réccu*), de kiuj ekzistas historiaj spuroj en literaturo ekde la deknaŭa jarcento, estas ja fromaĝ-platkuko, (sed ĝi fakte tute ne estas fokaĉo - do ĝi estas tute alia recepto ol la aliaj fokaĉoj de Ligurio). Ĝi, komence preparita en la restoracioj kaj fornoj de Rekko kaj la najbaraj komunumoj de la Golfo Paradizo, rapide disvastiĝis unue en Tigulio kaj en la ĝenova regiono kaj poste en la tuta regiono Ligurio, ofte kun malgrandaj variaĵoj pri la uzataj fromaĝoj.

Ĉi tio instigis la restoraciojn de la golfo Paradizo provi protekti la produkton kontraŭ eblaj imitaĵoj konsiderataj pli malaltnivelaj, unue, en 1997, registrante la markon "Autentica Focaccia con il Formaggio di Recco" kaj poste petante la deklaron de Protektita Geografia Indiko. Ekde la somero 2011, *Focaccia di Recco con il formaggio* ricevis la markon IGP.

Similajn produktojn, surmerkatigitaj ekster la areo de la komunumoj **Recco, Sori, Camogli** kaj **Avegno**, ne plu povas laŭleĝe porti nomojn, kiuj enhavas referencojn al "Recco", (ekz. "focaccia tipo Recco').

Male al la "normalaj" fromaĝ-fokaĉoj, la "fokaĉo de Rekko", laŭ la originala recepto, konsistas el du tre maldikaj tavoloj de pasto farita el faruno kaj oliv-oleo (sen gisto), plenigitaj interne (kaj ne en la supra parto) kun fromaĝo "stracchino". La fandita fromaĝo tiel restas tre likva kaj foje povas eliri el fendoj kreitaj en la maldika supra tavolo de pasto kiam kuiras.

La flueco de la degelinta fromaĝo kaj la maldikeco de la pasto igas ĝin tre malkomforta se oni volus manĝi ĝin envolvita en papero, do (kontraŭe al veraj fokaĉoj kiuj facile povas esti eĉ strat-manĝaĵoj), estas necese servi ĝin sur teleroj, kaj do ofte oni gustumas ĝin en restoracioj.

Pro la malgranda liguria produktado de la fromaĝo "stracchino", oni decidis, ke oni povas anstataŭi ĝin per fromaĝo "crescenza" de liguria origino  (produktita en Masone, en la valo Stura en la provinco Ĝenovo), por resti en la klasad-regulojn de Eŭropa Protektita Geografia Indiko .

La 3an de junio 2013 la "Focaccia di Recco con il formaggio" produktita en la municipoj Recco, Avegno, Sori kaj Camogli estis agnoskita de Eŭropa Unio  .

Ekde 1955 la "Festa della focaccia" okazas en Recco ĉiujare, en la lasta semajno de majo.

Notoj
-----

1. ↑   Genova Vip - LA FOCACCIA SENZA STRACCHINO.
2. ↑   La focaccia di Recco all'assalto di Bruxelles - Local.[*rompita ligilo*]
3. ↑  UE: Focaccia di Recco con il formaggio

* Kategorio Focaccia di Recco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Collabora a Wikibooks Wikibooks contiene testi o manuali su **focaccia col formaggio**
* Collabora a Wikiversità Wikiversità contiene risorse su **focaccia con il formaggio**
* Collabora a Wikimedia Commons Wikimedia Commons contiene immagini o altri file su **focaccia con il formaggio**

Video-Recepto
-------------

* En ĉi tiu video-recepto ĉe YouTube estas klare ilustrita kiel fari focaccia kun fromaĝo.

Focaccia di Recco ĉe YouTube


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 736373
 |
La rivero **Sittaung** aŭ **Sittaŭngo** (iam **Sittang** aŭ **Sittoung**) estas rivero en sudcentra Birmo en la regiono Bago. La montaro Pegu separas ties basenon el tiu de la rivero Iravadio. La rivero originiĝas ĉe la bordo de la ebenaĵo Ŝan sudoriente de Mandalajo, kaj fluas suden al la Golfo Martaban. Ties longo estas 420 km kaj ties ĉefa ĉiujara flukvanto estas ĉirkaŭ 50 km³ jare.

Kvankam ĝi fluas tra tre ebena kamparo, la rivero Sittaung havas elstaran tajdan kurondon ĉe sia elfluo kiu malhelpas navigadon al ĉiuj escepte tre malgrandaj boatoj. La rivero tie estas navigebla dum 40 km la tutan jaorn kaj dum 90 km dum tri monatoj jare. La rivero estas uzata ĉefe por flodigi lignon suden por eksportado. Fortaj fluoj faras la riveron eĉ malpli valora kiel transportejo en orienta Birmo. Ties baseno ne havas saman riĉon por agrikulturo kiel la Iravadio ĉar ne estas grundo venanta el Himalajo.

Koordinatoj: 17° 12′ 06″ N 96° 56′ 26″ O﻿ / ﻿17.20167 °N, 96.94056 °O﻿ / 17.20167; 96.94056 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑   Sittaung River. Myanmar's Net. Arkivita el la originalo je 2009-04-16. Alirita 2009-01-17.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2009-04-16. Alirita 2012-07-26.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bildo de elfluo per satelito
Loko de la komarko *Ribera Baja del Ebro* en la sudoriento de la provinco Zaragozo en centro de Aragono.
**Ribera Baja del Ebro** [riBEra BAĥa deLEbro], en Esperanto eble *Malsupra Riverbordo de Ebro*, estas komarko de regiono Aragono, en Hispanio, en la sudoriento de la Provinco Zaragozo. Ĝi lokiĝas ene de la Ebra baseno, kaj oni konsideras ĝin "malsupra" ene de Aragono, centra regiono de la rivero inter Rioĥo kaj Navaro (nordokcidente) kaj Katalunio (sudoriente). Trans la centra komarko de la grandurbo Zaragozo estas similnoma komarko *Ribera Alta del Ebro* (*Supra Riverbordo de Ebro*). 

Ĝia ĉefurbo estas Quinto.

Municipoj
---------

La komarko ampleksas jenajn 10 municipojn:

* Alborge
* Alforque
* Cinco Olivas
* Escatrón
* Gelsa
* Pina de Ebro
* Quinto
* Sástago
* Velilla de Ebro
* La Zaida

Municipoj en *Ribera Baja del Ebro*.

Geografio
---------

Ĝi limas norde kun la komarko *los Monegros*, okcidente kun la komarko *Centra Komarko*, sude kun *Campo de Belchite* kaj *Bajo Martín* kaj oriente kun *Bajo Aragón-Caspe*. Ĝia teritorio estas ĝenerale ebena sur la baseno de la rivero Ebro. Foje oni inkludas tiun komarkon ene de la historia Malsupra Aragono. 

El la kultura heredaĵo menciendas kelkaj monumentoj de mudeĥara stilo, ĉefe sonorilturoj. Menciendas la Monaĥejo de Rueda, cistera monaĥejo en la municipo Sástago, kaj la ruinoj de la romia kolonio Celsa, dekomence nomita *Colonia Victrix Iulia Lepida*, proksime de Velilla de Ebro. 

Ekonomie gravas agrikulturo sur fekunda valo de la rivero, kaj sekva nutrindustrio, nome vinproduktado kaj ankaŭ de olivoleo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo
* Provinco Zaragozo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Comarca Komarko Baja del Ebro, www.riberabaja.es
* Komarkoj de Aragono, Ribera Baja del Ebro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808273
* LCCN: n2008063738
 |
Bach monument in Gehren En Gehren, Germanio, troviĝas bela **Monumento por Michael Bach**. Ĝi estiĝis en 1910 kiel memorigilo por falintaj soldatoj.

Historio
--------

Johann Michael Bach estis dum 21 jaroj orgenisto kaj urba sekretario en Gehren. Li krome konstruis furorajn muzikinstrumentojn kaj komponadis. Multaj el liaj komponaĵoj ĝis la fino de la 20-a jarcento restis malkovritaj.
La plej malolda filino nome Maria Barbara havis elstaran muzikan talenton. Ŝi edzigis je la 17.10.1707 en la Bartolomeo-kirko de Dornheim la geniulon Johann Sebastian Bach, sian prakuzon. Ŝuldiĝas al ŝi la muziktalenta subtenado de la filoj Friedemann kaj Philipp Emmanuel.
La surterigloko de Johann Michael en Gehren ne plu identiĝi povas. Sekve oni dediĉis en la jaro 1955, kiam en la monato junio la urbo festis datrevenon urbofondiĝan jubilean, la eksan porsoldatan monumenton al la filo de la urbo. Ĝi troviĝas ne malproksime de la urba kirko.

Eksteraj ligiloj
----------------

Prie en porturistaj paĝoj Arkivigite je 2016-08-21 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Vadfaŭno** estas diverseca komunumo de organismoj, kiuj enloĝas la ŝlimecan fundon de dolĉakvo. Tiuj bestoj estas adaptitaj por vivi en reduktantaj kondiĉoj kun manko de oksigeno, kaj ili nutriĝas per plantmaterialo kaj detrito. Ilia ĉeesto estas decida por la ekvilibro kaj sano de akvekosistemoj.

Inter la plej oftaj grupoj estas anelidoj, kiel hirudoj kaj lumbrikoj. Tiuj bestoj havas longformajn, segmentitajn korpojn, kaj kapablas moviĝi tra ŝlimecaj sedimentoj helpe de siaj parapodoj. Krom anelidoj, en tiu ĉi medio troviĝas ankaŭ krustacoj kiel kopepodoj, ostrakodoj kaj amfipodoj, kiuj estas malgrandaj senvertebruloj kun ĥitina eksterskeleto, kiuj manĝas organikan materion. Iliaj adaptiĝoj ebligas al ili moviĝi kaj manĝi sur la ŝlima fundo, malgraŭ la reduktantaj kondiĉoj kaj manko de oksigeno. Insektlarvoj ankaŭ estas grava parto de la vadfaŭno. Dolĉakvo disponigas idealan vivejon por la reproduktado kaj disvolviĝo de insektoj kiel ekzemple moskitoj, efemeridoj kaj libeloj. La larvoj de tiuj insektoj havas specialajn adaptiĝojn por vivi en ŝlimecaj fundoj, kaj ili manĝas mikroorganismojn kaj organikan materion, kiujn ili trovas tie.

Vadfaŭno estas kritika por la ekologia ekvilibro de dolĉakvaj ekosistemoj. Ĉi tiuj organismoj respondecas pri la putriĝo de organika materio kaj reciklas ĝin en nutraĵojn , kiuj povas esti uzataj de aliaj organismoj. Krome, ili funkcias kiel nutraĵfonto por aliaj specioj kiel fiŝoj kaj akvobirdoj, kreante kompleksan kaj interligitan nutroĉenon.

Vidu ankaŭ
----------

* Vadbirdo

Referencoj
----------

1. ↑  Wetzel, Robert G. *Limnology: lake and river ecosystems*. 3. ed. [Nachdr.]. San Diego: Academic Press, 2011. ISBN 978-0-12-744760-5.
**Rábatöttös** [rAbatotoŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely.

Katolika preĝejo en Rábatöttös

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6 km²
* Loĝantaro: 250
* Poŝtkodo: 9766
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 47°07′08″N 16°48'30″E

Situo
-----

Szombathely troviĝas 25 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio pri Rábatöttös estis el 1274, pri **Gutaháza** (najbara vilaĝo) el 1406. Ili unuiĝis en 1942 sub la loknomo **Gutatöttös**. La komunumo denove iĝis Rábatöttös ekde 1992. Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, municipa administracio, kuracejo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

La romkatolika Preĝejo Sankta Cecilio (Rábatöttös) el la 12-a jarcento prezentas tri stilojn: romaniko, gotiko kaj baroko. Interne freskoj de tutlande fama pentristo **Dorfmeister** troviĝas. La sonorilego pretiĝis en la 16-a jarcento.

Fontoj
------

* oficiala paĝo Arkivigite je 2016-04-02 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Rábatöttös en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ribosomoj** estas protein-rRNA-kompleksoj, kiuj troveblas en la citoplasmo de biologia ĉelo. Ili havas karakterizan formon (similan al neĝulo), ili konsistas el du diversgrandaj subunuoj.

Ties tasko estas produkti proteinojn per la sinsekvoj informoj de DNA tra mRNA. Tiu proceso nomiĝas proteinbiosintezo aŭ transkodigo.

Kvankam ankaŭ eŭkariotoj, prokariotoj same posedas ribosomojn, ekzistas diferenco inter tiuj.

Eŭkariotaj ĉeloj entenas ĉirkaŭ 105 ĝis 107 ribosomojn kun diametro de 25 nm, molekula pezo ĉirkaŭ 4,2 · 106. La ribosmo de eŭkariota ĉelo entenas 4 molekulojn da r-RNA kaj ĉirkaŭ 70-80 diversajn proteinojn. La supozita tasko de rRNA estas la ligo de la proteinoj kaj tiel fiksado de la ribosoma strukturo. La ribosomaj proteinoj estas gravaj por la proteinbiosintezo.

La ribosomoprodukto okazas en la nukleolo, la ribosomaj proteinoj estiĝas en la citoplasmo kaj migras en la nukleeton, kie ili kunligixgas kun la rRNA. Post tio, la du subunuoj remigras en la citoplasmon,kie ili rezerviĝas, ĝis renkoto kun mRNA, kiam estiĝas duopaĵo.

La bakterioj entenas malpli (ĉ. 104) kaj pli etajn ribosomojn (diametro 23 nm, molekula pezo ĉirkaŭ 2,5 · 106).

Strukturo de prokariota ribososmo de E.coli

La ribosomoj troveblas aŭ ligite al raspa ER aŭ libere en la citoplasmo. Ilia fukciado samas rilate, ke ili estas lokoj por la proteinsintezo, sed dum la liberaj ribosomoj produktas la proteinojn por la propra ĉela bezono, la ligitaj ribosomoj produktas la trasportendajn (eksportendajn) proteinojn kaj la membranproteinojn.

* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ribosomo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* Arkivigite je 2001-07-27 per Archive.today
*
Franes Allitsen ĉ. 1890 
**Mary Frances Allitsen** (la 30an de decembro 1848 – la 1an de oktobro 1912) estis angla komponisto. Unu el ŝia plej popularaj kantoj estas de Psalmo 27, "La Lordo estas Mia Lumo".

Ŝia vera nomo estis Mary Bumpus, laŭ la *<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Oxford\_Dictionary\_of\_National\_Biography" rel="mw:ExtLink" title="Oxford Dictionary of National Biography" class="mw-redirect cx-link" data-linkid="12">Oxford Dictionary of National Biography</a>*.

Frances Allitsen ĉe ŝia usona turniro
Frances Allitsen ĉe la piano.

Por plia legado
---------------

* Fuller, Sophie. *The Pandora Guide to Women Composers: Britain and the United States*, 1629–Present. London: Pandora, 1994. Print.
* Fuller, Sophie. *Women Composers During the British Musical Renaissance*, 1880-1918. , 1998. Print.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nelonga diskuto de la verkaro de Allitsen ĉe Musicweb-Internacio.Com


1. ↑  *Who's Who 1914*, p. xxi
2. ↑  "The Lord is My Light" (1897) Boosey & Company, London
3. ↑  *Oxford Dictionary of National Biography*
**Ricardo DÍEZ-HOCHLEITNER** (Bilbao, 11an de aŭgusto 1928 -Madrido, 1an de aprilo 2020) estis ekonomikisto kaj hispana diplomato. Honora prezidanto de la Klubo de Romo, kaj antaŭe prezidanto de tiu organizaĵo de renkonto inter nacioj inter 1990 kaj 2000.

Biografio
---------

Li estis filo de Félix Díez Mateo, instruisto de lingvoj kaj rekonita esperantisto, kaj de germana patrino, María Teresa Hochleitner (naskiĝinta en Bavario).

Li komencis siajn studojn en la Germana Lernejo de Bilbao kaj en la Mezlernejo de Bilbao.
Li diplomiĝis pri Kemiaj Sciencoj en la Universitato de Salamanko (1950) kaj realigis studojn de postgrado de kemia inĝenierio kaj ellaboris sian doktoriĝan tezon en la Teknika Universitato de Karlsruhe (Federacia Respubliko Germanio).
Poste li studis mastruman postdiplomiĝon (MBA) en la Universitato de Georgetown en Vaŝingtono (1957-58).

Profesia aktiveco
-----------------

Ricardo Díez komencis sian profesian karieron kiel instruisto pri Teknika Kemio, en la Fakultato de Sciencoj de la Universitato de Salamanko inter 1951 kaj 1952. 

Poste li laboris en la Ministerio de Nacia Eduko de Kolombio (1954-1955), kaj en la Iber-amerika Organizo de Eduko en Bogoto kaj Madrido. 

Li laboris ankaŭ en postenoj rilataj al la eduko en la Monda Banko kaj en UNESKO. Li estis Teknika Ĝenerala Sekretario (1968-1969) kaj Subsekretario (1969-1972) de la Ministerio de Eduko kaj Scienco de Hispanio, kie li grave kontribuis al la Projekto de Ĝenerala Leĝo de Edukado de 1970.

Li okupis multajn aliajn postenoj rilatajn al edukado , inter kiuj:

* Elektita membro de la Plenuma konsilio de la UNESKO (1970-1976).
* Patrono de la Internacia konsilio de Disvolviĝo de la Eduko (ICED) Nov-Jorko, de 1973.

Li estas membro de la Klubo de Romo, kooptita en julio de 1976; de 1982 membro de ĝia Plenuma Komitato. Poste Vicprezidanto (1988 -1999) kaj prezidanto (1990-2000).  Poste li estis nomumita Honora Prezidanto.

Li disvolvis diversajn postenojn en entreprenoj ligitaj al edukado kaj eldonado, inter kiuj la Eldonejo Santillana, kaj la grupo PRISA, eldonanto de la hispana ĵurnalo "El País". Li estis ankaŭ membro de pluraj fondumoj kaj prezidanto de la Iber-amerika Konfederacio de Fondumoj (2002-2003).

Referencoj
----------

1. ↑  El príncipe Bin Talal ocupa la presidencia del Club de Roma, en el Diario El País, 29 de noviembre de 2000.

Eksteraj ligoj
--------------

* Fride.org/


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 686009
* GND: 1089618948
* LCCN: n82052695
* VIAF: 3348834
* ISNI: 0000 0003 7419 5472
* SUDOC: 086955179
* BNF: 126021723
* NDL: 01020870
* BIBSYS: 90286258
* BNE: XX876884
 |
**Katastrofo de la flugo 007 de Korean Air** — pafa alterigo de pasaĝera aviadilo de sudkoreia flugkompanio Korean Air super la teritorio de Sovetunio. La 1-an de septembro 1983 Boeing 747-200A (flugo KAL007 de Anchorage sur Alasko ĝis Seulo en Sud-Koreio) pro nekonataj kaŭzoj devojiĝis kaj enflugis kelkdekon da kilometroj la aeran spacon de Sovetunio. En neklaraj ĝis nun cirkonstancoj ĝi estis pafe alterigita de sovetiaj ĉasaviadiloj, kio kaŭzis morton de ĉiuj pasaĝeroj troviĝantaj ene - sume 269 personoj.

Rezulto
-------

Usona prezidento Ronald Reagan kondamnis la eventon, kiun nomis *masakro*, *barbaraĵo* kaj *krimo kontraŭ la homaro*. Rezulte de subita malplibonigo de usonaj-sovetuniaj rilatoj estis interalie malpermeso al Aeroflot flugi super la teritorio de Usono.

Oni ne klarigis ĝisfine kaj kaŭzojn de la deflankiĝo de la pasaĝera aviadilo (oni suspektas eraron pri aranĝo de aŭtopiloto), kaj motivojn, kiujn respektis sovetuniaj komandantoj, ordonante detrui pasaĝeran aviadilon. La nigra skatolo de KAL007 estis elmarigita de la sovetaj fakuloj, kion oni kaŝis antaŭ la publika opinio ĝis 1992, kiam Boris Jelcin transdonis ĝis al koreoj. Ĝi ne multon eksplikas, krom tio, kio jam pli frue estis konata: ke KAL007 sendube ne realigis spionan mision, kion dum certa tempo rusoj strebis altrudi al la mondo.

Dokumenta filmo
---------------

* *Tiu, kiu pafalterigis Boeing*, reĝisorino Halina Aĉkasova, 2002

Eksteraj ligiloj
----------------

* Intervjuo kun kolonelo Osipoviĉ Arkivigite je 2006-12-30 per la retarkivo Wayback Machine
* Foto de la aviadilo farita en Los-Angeles julie 1979
* International Commiittee for the Rescue of KAL 007 Survivors

* Flugo 007 de Korean Air en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Flugo 007 de Korean Air en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Táchira** (tAĉira), estas sudokcidenta ŝtato de Venezuelo, en la regiono de Andoj. Ĝia metropolo estas la urbo de San Cristóbal. Ĝi limigas ĉe la nordo kun la Zulia ŝtato, ĉe la oriento kun la ŝtato Mérida kaj Barinas, ĉe la sudo kun Apure, kaj ĉe la okcidento kun la Kolombia respubliko. Ĝia loĝantaro estas 1 263 628 homoj kaj ĝia surfaco 11 100 km².

En Táchira oni malkovris petrolon la unuan fojon en Venezuelo en la jaro 1878, tamen gi finiĝis rapide. Nun ĝia ekonomio baziĝas sur agrokulturo, industrio kaj minado. Táchira ne posedas marajn havenojn, tamen tra la limurbo San Antonio havas multe komercan interŝanĝon kun Kolombio.

Táchira estas speciale montara, tamen ankaŭ ekzistas ebenaĵon en la nordan kaj sudan regionojn. La ĉefaj montoj estas "El Púlpito", "Páramo del Batallón", "El Tamá", "Páramo de La Negra" kaj "Páramo del Zumbador; ĉiuj inter 2 850 ĝis 4 000 m. Grava rivero estas Apure, kiu ekfluas pro la kunfluejo de la rivero Torbes kaj de la rivero Uribante kaj fluas en direkto al Orinoko.

La plej ĉefaj urboj estas San Cristóbal (la metropolo), Táriba, Rubio, Colón, San Antonio, La Grita kaj Palmira.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Táchira, turisma retejo[*rompita ligilo*]

* Táchira en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Táchira en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rSubŝtatoj de Venezuelo |
| --- |
| Federa Distrikto • Amazonio • Anzoátegui • Apure • Aragua • Barinas • Bolivaro • Carabobo • Cojedes • Delta Amacuro • Falcón • Guárico • Lara • Mérida • Miranda • Monagas • Nueva Esparta • Portuguesa • Sucre • Táchira • Trujillo • Vargas • Yaracuy • Zulia • Venezuelaj Federaj Dependaĵoj | Flago de Venezuelo |

 |
**Gruppo Torinese Trasporti** (GTT) estas akcia kompanio de la urbo Torino, kontrolita tra la holdingo FCT Holding, koncesiulo de la loka publika transporto en la municipo kaj en la metropola areo de Torino, same kiel la administrado de parkejoj kaj de la pagenda parkado.

GTT administras la urban kaj antaŭurban publikan transporton (la tramtransporto en Torino, kun 10 linioj, kaj busreto de 116 linioj), la metroon de Torino kaj 3 fervojajn liniojn (82 km, kaj plie aliajn 24 administritajn por Trenitalia). La metropola areo de Torino ankaŭ estas servita per proksimume 55 eksterurbaj buslinioj, atingante 220 malsamajn municipojn (*comuni*). GTT ankaŭ administras negravajn servojn, kiel ekzemple la historian tramvojon Sassi-Superga, la lifton de Mole Antonelliana, la urban viziton kaj ankaŭ la turisman navigadon sur rivero Pado.

Vidu ankaŭ
----------

* Metroo de Torino
* Tramtransporto en Torino
* Tramvojo Sassi-Superga
* Mole Antonelliana (Torino)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gruppo Torinese Trasporti en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
**Chu vi pretas?!**, malkorektite ankaŭ kiel **Ĉu vi pretas?!**, estas hiphopa furorkanto, kiu estis eldonita en la albumo *Lingvo intermonda* de la esperanto-bando Dolchamar en 2000. *Ĉu vi pretas?!* estas la unua oficiale publikigita esperantlingva hiphopa kanto kaj verŝajne unu el la plej fruaj entute. La kanto estas ofte ludata en kongresaj diskotekoj kiel esperanto-klasikaĵo. La frapfrazo *"Chu vi pretas?"* - efektive pruntita de la kanto *Muskola belulino* de La Mondanoj - fariĝis ofta diraĵo en Esperanto kaj parto de la junulara slango.

Krom la albuma versio ekzistas remastrigita versio, kiu elŝuteblas senkoste. En la somero de 2006 Dolchamar registris novan version pri la kanto kun la nomo *Nova jar*. La diskeldonejo Vinilkosmo krome petis novan remikson pri *Chu vi pretas?!* por venonta hiphopa kompilo-KD. En la festivalo KEF 2000 la tiamaj kantisto Sarchjo kaj basisto Stoedoe prezentis akapelan version kun rapado kaj homa ritmomaŝino.

La teksto
---------

La teksto de *Chu vi pretas?!* estas maltipa por Esperantomuziko ĉar ĝi enhavas fivortojn kaj defion anstataŭ la pli tipaj paca kaj amikeca temoj. La tekston verkis Patrik Austin (Piechjo), tiam gitaristo de Dolĉamar (kun ikso) post trinkeja nokto en Londono, kie li loĝis inter 1997 kaj 1999. La unuaj linioj de la teksto indikas, ke ideo pri la bando venis en la komenco de la jaro 1999. Kiel kutima por hiphopaj tekstoj, Dolchamar uzas neoficialajn vortojn kaj skribmanieron.

### Klarigoj

* La ultramara koloro estas tiu de la ĉielo. Tamen en la latina "ultra mare" signifas *transmare*, do la frazo *El la stratoj de Londono al ultramar* povas esti dusenca. La antaŭa bando de Patrik Austin, Punaiset messiaat, havis latinlingvan kanton kun nomo Carmen (ultra mare); esperante: Kanto (transmare).
* La Centra Punkto *(Centre Point)* estas domego apud la metrostacio Tottenham Court Road en Londono. Sub ĝi estas tunelo por piedirantoj.

Notoj
-----

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2007-10-20. Alirita 2006-10-15.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Chu vi pretas?! ĉe Kantaro-Vikio

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDolchamar |
| --- |
| **Patrik Austin** • **Hannu Linkola** • **Andrei Dumitrescu** • **Sebastian Dumitrescu** |
| Diskaro | *Kun ikso* • *Lingvo intermonda* • *Rebela Sono* • *Trejn Tu Noŭer* • *Trajn' nenien* |
| Kantoj | *Chu vi pretas?!* • *Himno de Esperhe* |

 |
**Sinino,** ĉine **西宁**/**西寧** estas ĉefurbo de Ĉinghajo kaj ankaŭ universitata urbo aŭ metropolo en Ĉinio. La loknomo signifas: "paco en la okcidento". La municipo administras ankaŭ 8 distriktojn kaj vilaĝojn.

Geografio
---------

Sinino etendiĝas laŭ rivero en altebenaĵo, en centro de la lando. Lanĝoŭo troviĝas proksimume 200 km.

Historio
--------

Historio de Sinino komenciĝis proksimume iomete antaŭ Kristo. Tiam la loko estis grava haltejo de karavanoj laŭ la norda silka vojo. Oni liveris lignojn, lanojn kaj salojn. Tial dum la historio diversaj regantoj volis kontroli la urbon. Ekde la 7-a jarcento Sinino iĝis ankaŭ grava religiema centro de la budhismo el Tibeto. En 1927 granda tertremo okazis. Precipe dum la socialismo la urbo industriiĝis.

Ekonomio
--------

En Sinino oni okupiĝas precipe pri teksaĵoj, felo, viando, lakto, salo.

Klimato
-------

Sinino havas sekan kaj altmontan klimaton. Jare pluvas po 374 mm. En ĉiuj monatoj pluvetas, nur inter majo-septembro pluvas.

Trafiko
-------

La fervojo atingis Sininon en 1959. La urbo havas flughavenon kaj aŭtovojon.

Vidindaĵoj
----------

Vojo en Sinino
* moskeo
* urba parko
* monaĥejoj en la proksimo

Fontoj
------

* Angla Vikipedio

Strato en Sinino
Moskeo en Sinino

* Sinino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sinino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Bernhard FÖRSTER** (Delitzsch, 31-a de Marto 1843 – San Bernardino, 3-a de Junio 1889) estis germana instruisto, verkisto kaj politika agitulo. Li estis edzo de Elisabeth Förster-Nietzsche, nome fratino de la filozofo Friedrich Nietzsche.

Li edziĝis al Elisabeth Förster-Nietzsche en Majo 1885.​ Tiu probable malakceptis veni al la nupto de sia fratino pro la antisemitismo de Förster, kiun li malaprezis ideologie, kiel atestis nombraj leteroj persone senditaj al lia fratino, kun kiu finfine li rompos radikale rilatojn pro tio.​

Inspirita per verko de Richard Wagner, kaj per sia propra antisemitismo, Förster veturis al Paragvajo ĉirkaŭ 1887, akompanata de sia edzino kaj de grupo de germanaj geedzoj. Lia plano estis instaliĝi tien por krei modelan germanan setlejon kun sia edzino kaj kelkaj germanaj familioj. Liaj klopodoj en la loko nomota Nueva Germania, ne sukcesis, pro kio ili instaliĝis poste en San Bernardino. Tie li pasigis siajn lastajn ses semajnojn de vivo, antaŭ sinmorti la 3an de Junio 1889 per trodozo de kombinaĵo de morfino kaj striknino en ĉambro de la "Hotel del Lago" en San Bernardino.

Notoj
-----

1. ↑   Nietzsche, Friedrich (1971). «Cuadro cronológico». *Ecce homo: cómo se llega a ser lo que se es*. (Andrés Sánchez Pascual, trad.) (3a eldono). Hispanio: Alianza Editorial. p. 195. ISBN 978-84-206-5355-6. «1885: En mayo se casa su hermana, que a principios del año siguiente marcha a Paraguay».
2. ↑  «Intro to H.L. Mencken's The Philosophy of Friedrich Nietzsche» (en angla), de C. Bufe.
3. ↑   Vidu Cartas, ĉefe tiun de 1884 al F. Overbeck; por plie *Correspondencia*, publikota, de Trotta.

* Kategorio Bernhard Förster en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746019
* GND: 116642572
* LCCN: no2015169409
* VIAF: 57372012
* ISNI: 0000 0000 6628 9928
* SUDOC: 22797963X
 |
Moderna lavmaŝino
Historia lavmaŝino
**Lavmaŝino** estas maŝino por lavi vestaĵojn, tukojn, littukojn kaj aliajn hejmajn ŝtofojn. Kutime, tiu termino estas nur por maŝinoj, kiuj uzas ĉefe akvon por la lavado. Seka purigado estas ĉefe afero de faka industrio kaj tiujn maŝinojn oni ne nomas *lavmaŝinoj*.

Historio
--------

Modernaj maŝinoj
----------------

Ekzistas ĉefe du tipoj da modernaj lavmaŝinoj: por enmeti la lavotaĵojn per la supro aŭ per la fronto.

La ŝargmetodo desupra estas la plej populara en Usono, Azio kaj Aŭstralio. La lavotaĵoj estas enmetitaj en cilindron kun vertikala akso kie troviĝas movilo centra helicforma.
Kovrilo fermas la tuton.

La frontŝargebla modelo, la plej disvastigita en Eŭropo, havas cilindron kun horizontala akso. Oni ŝargas ĝin per ronda vitra frontpordeto. La cilindron oni nomas ankaŭ *tamburo*. La movado estas kreita per rotacio alternativa al unu direkto kaj la alia kaj per gravito. La vestaĵoj estas levitaj en la tamburo kaj refalas denove. Tiel moviĝas la vestaĵoj kaj akvo kaj lavpulvoro eniras inter la fibroj. Ekzistas ankaŭ malpli disvastigata modelo kun horizontala akso kaj supera ŝargado per pordeto en la cilindro. Tiuj maŝinoj kutime estas pli malgrandaj.

Energifontoj
------------

Ĉiuj lavmaŝinoj funkcias helpe al tri malsamaj energifontoj. Ili uzas mekanikan energion, varmecon kaj kemian agadon. La mekanika energio estas donita al vestaĵoj pere de la rotacio de la movilo (desupra ŝargado) aŭ per la rotacio de la tamburo (frontŝargado). La varmeco estas donita per la akvo. Multaj frontŝargeblaj maŝinoj havas elektran hejtilon kiu preskaŭ boligas la akvon. La kemia agado venas de la lavpulvoro kaj aliaj kemiaj aldonaĵoj. La frontŝarĝeblaj maŝinoj uzas lavpulvorojn kiuj liberigas malsamajn kemiajn erojn laŭ la temperaturo. Tial malsamaj makuloj kaj malpurigaĵoj estas purigataj dum la varmigo de la akvo. Por tiaj maŝinoj necesas uzi lavpulvorojn kiuj donas malmulte da ŝaŭmo, ĉar la rotacio aldonas aeron inter la fibroj, kio povas malhelpi bonan purigadon.

Komparo inter la tipoj
----------------------

Komparaj testoj montras ke frontŝargeblaj lavmaŝinoj ĝenerale estas pli efikaj por purigi vestaĵojn, uzas malpli da akvo kaj energio ol desupre ŝargeblaj maŝinoj. Uzante malpli da akvo, ili uzas ankaŭ malpli da lavpulvoro aŭ uzante la saman kvanton da lavpulvoro plialtigas la kemian agadon. Estas ankaŭ eble instali sekigmaŝinon super la lavmaŝino.

La maŝinoj kun horizontala cilindro finas ciklon pli rapide kaj estas malpli kostaj. Ili ebligas ankaŭ la elprenon de vestaĝoj ĉiumomente (ekzemple por vestaĵoj kiuj ne necesas eltordon).

Konektebleco
------------

La plej modernaj lavmaŝino havas USB-konektilojn aŭ WiFi-aliron por konekti ilin al hejma reto aŭ interreto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lavmaŝino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lavmaŝino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri funkciado de lavmaŝino germane
* Historio kaj informoj pri lavmaŝinoj Arkivigite je 2013-05-10 per la retarkivo Wayback Machine (france)
* Kiel funkcias lavmaŝinoj Arkivigite je 2006-06-25 per la retarkivo Wayback Machine angle
Traktoro kun plugilo kaj neĝoĉeno
Neĝoplugilo survoje
**Neĝoplugilo** estas aparato por neĝopurigo sur vojo aŭ fervoja linio. Ekzistas **kojnoplugilo** kaj **flank-plugilo**, kiuj estas munteblaj al ŝarĝaŭto, traktoro aŭ al simila veturilo. Oni uzas la kojnoplugilon plej ofte por purigo de mallarĝaj vojoj aŭ fervoja linio, oni uzas sur aŭtovojoj flank-plugilon. La kojnoplugilo estas du kojnoforme kunigitaj metalplatoj. La flank-plugilo konsistas el direktebla metalplato, kiu estas turnebla dekstren aŭ maldekstren.

La plugiloj estas ĉe ambaŭ tipoj leveblaj kaj sinkeblaj, la tuta sistemo estas per risortoj kaj aliaj teknikaj instalaĵoj protektita kontraŭ la malebenaĵoj. Specifa neĝoplugilo estas uzata ĉe flughavenoj, kie ĝi havas plugilon larĝan de 15m.

Okaze de pli granda neĝokvanto, oni uzas neĝoblovilon.

Historio
--------

Historia kojnoplugilo por tirĉevalo
La neĝoplugilojn ne ŝovis sed tiris taŭroj kaj ĉevaloj. La plugilo estis el ligno kaj pezigita per ŝtonoj.

La unua neĝoplugilo estis konstruita de Herbert Fritz en la komenco de la 80-aj jaroj de la 19-a jarcento. Kompreneble ĝi estis plene mekanika ilo sen motoro, pro tio por laboro necesis ĉiam turni la tenilon, kunigitan al la akso de neĝoplugilo. La maŝino povis forbalai neĝon nur je unu kaj duono metroj flanken, tial ĝi ne konkeris apartan popularecon en tiama Aŭstria imperio. Post kelkaj jaroj, la kolego de Fritz la akademiano Piserman instalis sur neĝoplugilo vapormotoron. Tio okazis la 23-an de majo 1885. Ĉi tiun daton oni povas oficiale konsideri kiel daton de invento de la unua neĝoplugilo.

Vidu ankaŭ
----------

* Neĝoplugilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Neĝoplugilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rotacia neĝplugilo 2
**Eŭnuko** (el la grekaj vortoj: *euné* lito, *echô* gardi) estas viro, kiu estis kastrita, do oni forprenis de li la testikojn. La fenomeno estas konata en preskaŭ ĉiuj epokoj de la homa historio kaj en multaj kulturoj. Parte oni forprenis ankaŭ la penison.

Sekvoj de la kastrado
---------------------

Oni diferencigas inter frua kastrado antaŭ aŭ dum la pubereco, kaj malfrua kastrado post la 20-a vivojaro. Forpreno de la testikoj antaŭ la pubereco havas plej drastajn sekvojn — kelkaj, sed neniel ĉiuj, el tiuj sekvoj riveliĝas dum la jaroj post la pubereco. La korpaj evoluoj ligitaj al la pubereco, kiuj dum la momento de la kastrado jam okazis — ekzemple la virigo de la voĉo, formo de la ostaro, barbokresko, kaj evoluo de peniso kaj testikoj — restas neŝanĝitaj post la momento de kastrado aŭ nur minimume malevoluas.

Se oni forprenis testikojn de eŭnuko antaŭ pubereco, eŭnuko estas aseksualo, kvankam li havas penison. Sed se oni forprenis la testikojn post puberteto, la eŭnuko ne estas aseksualo, kaj se li havas penison, li povas sperti erektiĝon. En Romio iu virinoj ŝatis amori kun eŭnukoj, ne nur ĉar ili ne volis gravediĝi, sed ankaŭ, ĉar tia eŭnukoj povis sperti pli longatempan erektiĝon ol aliaj viroj.

La socia pozicio de eŭnukoj
---------------------------

Origine la «malvirigo» estis severa, plej malhonoriga puno. Sed post kiam kastritoj vivis en la socio, la regantoj ekaprezis ilin. Eŭnukoj por aliaj viroj ne estis biologiaj konkurantoj, do eblis pli fidi ilin. Nek ili povus forpreni edzinon, nek generi infanojn, kiuj povus konkurenci aŭ esti danĝeraj por doj. Tial iuj eŭnukoj iĝis plej honorataj kaj aprezataj konsilantoj kaj gardantoj. 

En kelkaj brazilaj indiĝenaj triboj de la tupia popolo, estas memvola kastriĝo inter militistoj, post kiam ili havis jam idojn, ĝenerale ĉirkaŭ 30-jaraĝe. Tiuj triboj pensis ke amoro prenus forton de viro, kaj se li estus kastrita, li havus pli da forto kaj kuraĝo dum la bataloj. Por kastriĝi, viroj metis mielon sur seksaj organoj kaj poste metis ilin en ujo de karnomanĝantaj formikoj dum tri sinsekvaj tagoj. Tio ankaŭ estis rigardita kiel pruvo de kuraĝo.

Konataj eŭnukoj
---------------

* Abagta, ministro de Persio
* Zhao Gao, Ĉinio;
* Filetero de Tios, Pergamo;
* Potino, Egiptio;
* Sima Qian (-145--90), historiisto de Ĉinio;
* Cai Lun (50-121), ministro de Ĉinio;
* Narseso (490-574), generalo de Romio;
* Al-Munis (908-933), generalo de abasidoj;
* Johano Orfanotrofos, generalo de Bizanco;
* Zheng He (1371-1433), admiralo de Ĉinio;

* Kategorio Eŭnuko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 130772
* NDL: 00564870
* NKC: ph211951
 |