recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Dateno pri la naskiĝo en la informkesto estas malĝusta!*

**Ferenc Uhrl** [url], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Uhrl Ferenc** estis moraviana-hungara skulptisto, altlerneja instruisto.

Ĉefverko de Ferenc Uhrl: Ornamputo pri Nereidinoj (nun en Budapeŝto, 1835)
Ferenc Uhrl  naskiĝis en 1794 en Olmütz, li mortis la 18-an de marto 1862 en Pest (urbo).

Biografio
---------

Ferenc Uhrl studis en Vieno, poste li translokiĝis al urbo Pest. Li establis atelieron, kie laboris metilernantoj. Li ĉiam havis mendojn, ĉar liaj prezoj estis pli malmultekostaj. Dum la Hungara revolucio de 1848 la mendoj elĉerpiĝis, tial li produktis insignojn. Depost falo de la revolucio li ekinstruis en Reĝa Universitato de Pest, krome denove li kreis skulptaĵojn, ornamaĵojn, tombomonumentojn. Li havis edzinon, kiu naskis filinon en 1926.

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Leono (Gyöngyös, 1830)Leono (Gyöngyös, 1830)
* Ornamreliefoj en la militakademioOrnamreliefoj en la militakademio

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Ferenc Uhrl en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 626311
 |
**Tibor Draskovics** [draŝkoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Draskovics Tibor** estas hungara politikisto, ministro, juristo.

Tibor Draskovics  naskiĝis la 26-an de junio 1955 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tibor Draskovics abiturientis en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato pri Eötvös Loránd en 1979. Post lernado li eklaboris en ministerio pri financo, kie paŝo post paŝo li ricevis pli altajn postenojn. Post falo de la socialismo li laboris en diversaj firmaoj, aŭ li estis advokato. Inter 1994 kaj 1998 li estis subministro pri financo, poste li laboris en banko. En 2002 li estis nomumita titulara subministro, en la jaroj 2004 kaj 2005 li estis ministro pri financo. En 2007 li estis senpostena ministro, en la jaroj 2008 kaj 2009 li estis ministro pri justico kaj enlandaj aferoj (tiam kuntirita ministerio). En la 2010-aj jaroj li havis postenon en universitato. Li edziĝis dufoje, resume li havis 3 gefilojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 522515
* LCCN: n91035848
* VIAF: 121386909
* ISNI: 0000 0000 8013 5968
 |
**Ferenc Tessedik** [teŝedik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tessedik Ferenc** estis hungara advokato, vojaĝisto, membro (korespondanta en 1932) de Hungara Scienca Akademio.

Ferenc Tessedik  naskiĝis la 22-an de februaro 1800 en Szarvas. Li mortis la 17-an de junio 1844 en Vieno.

Biografio
---------

Ferenc Tessedik lernis precipe en Sárospatak. En 1822 li advokatiĝis en Pest (urbo), poste li iĝis persona sekretario. Post jaroj li havis diplomatiajn postenojn en Londono kaj Parizo. Baldaŭe li multe vojaĝis en Eŭropo. En 1828 li aliĝis al la ŝtata administrado, tial li vivis en Vieno. En 1830 li grimpis Pic du Midi de Bigorre (2877 m). Li havis edzinon. Foje li verkis poemojn por Aurora.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Magyarországot illető kéziratok a párizsi királyi könyvtárban* (1826)
* *Sur quelques antiquités philologiques hongroises* (1827)
* *Tessedik Ferencz útazása Franczia ország déli részeiben* (Vojaĝo de Ferenc Tessedik en suda parto de Francio), (1831)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 466293
* GND: 1077374356
* VIAF: 164766003
* ISNI: 0000 0001 1294 2191
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Hartufa cervo** |
| --- |
|  |
| Elaphodus cephalophus*Elaphodus cephalophus* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Parhufuloj *Artiodactyla* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Cervedoj *Cervidae* |
| Subfamilio: | **Muntiacinae** |
|
|
|
|
| Genro: | ***Elaphodus*** |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***E. cephalophus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Elaphodus cephalophus****(Milne-Edwards, 1872) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| 100 px}**Konserva statuso: Datumoj neadekvataj** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Hartufa cervo  |

 |
| v • d • r |

La **hartufa cervo** (*Elaphodus cephalophus*) el la ordo de parhufuloj kaj familio de cervedoj vivas en la baseno de Jangzi-rivero kaj sudorienta Ĉinio. Laŭdire ĝi vidiĝas ankaŭ en la norda parto de Birmo. La hartufa cervo estas malgranda. Ĝia korpo estas malhelbruna, kun krudaj haroj. Somere ĝi portas sur si ruĝbrunajn harojn kaj vintre malhelgrizajn. Ĝi havas tufon da nigraj longaj haroj hirtaj sur la frunto, kaj ĝuste pro tio ĝi nomiĝas hartufa cervo. La interna flanko de ĝiaj oreloj, la abdomeno kaj dorsa flanko de la vosto estas blankaj. Sur ĝia orelpinta dorso troviĝas blanka makulo. Ĝi aspektas kiel la muntjako (M. muntjak). Ĝi havas longecon de 110-160 centimetroj, kun vosto 7-15 centimetrojn longa, kaj altecon de 52-72 centimetroj. Nur la vircervo portas mallongajn kornojn.

La hartufaj cervoj vivas en montoj 900-2.600 metrojn super la marnivelo. Laŭdire ĝi ofte vidiĝas en la loko proksima al akvofonto. Ĝi ofte aktivadas en arbetaroj kaj manĝas herbojn kaj aliajn plantojn. Dum manĝado ĝi levas sian voston kaj montras la blankajn harojn de ĝia dorsa flanko. Ankaŭ dum fuĝado de malamiko ĝi levas la voston, kiu balanciĝas laŭ la ritmo de ĝia kurado. La hartufa cervo ĝenerale agas sola, iam en paroj. Ĝi tre viglas en vespera krepusko. La cervo estas timema kaj lerta en sinkaŝado, tial estas malfacile trovi ĝin.

La hartufaj cervoj, bredataj en la Pekina Zoologia Ĝardeno, estas en la oestro aŭtune kaj naskas idojn inter aprilo kaj julio, plejofte inter majo kaj junio. En la oestra periodo la maskla kaj femala cervoj faras blekadon. Ĉiufoje la femala cervo naskas unu aŭ du idojn. La gravedeco daŭras 7-8 monatojn. La jus naskita cervo similas al siaj gepatroj en koloro, sed havas po vicon da makuloj ambaŭflanke de la vertebraro. Ĉar la cervo estas timema, oni malfacile kaptas kaj bredas ĝin. Ĝi montriĝas nur en tre malmultaj zoologiaj ĝardenoj.

* Hartufa cervo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hartufa cervo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Hartufa cervo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Tibor Farkas** [farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas Tibor** estis hungara biokemiisto, membro (korespondanta en 1990, ordinara en 1998) de Hungara Scienca Akademio.

Tibor Farkas  naskiĝis la 8-an de junio 1929 en Szeged. Li mortis la 15-an de novembro 2003 en Szeged.

Biografio
---------

Tibor Farkas frekventis gimnaziojn en Kiskunhalas kaj en tiam hungara urbo Szabadka, poste universitatojn en sia naskiĝurbo kaj en Budapeŝto. Li akiris diplomon en 1955 en Universitato Eötvös Loránd. En 1955 li edziĝis baldaŭe havanta 2 filojn. Komence li laboris ĝis 1971 en biologia instituto en Tihany, dume li estis gastoesploristo en Milano en 1963. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1971, li doktoriĝis en 1990 antaŭ la akademio. Depost 1971 li esploris en Szeged. Li okupiĝis precipe pri lipidoj. Li ricevis 2 premiojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Összehasonlító vizsgálatok alacsonyabb- és magasabbrendű rákok kémiai összetételén* (1957/58)
* *The Effect of Environmental Temperature on the Fatty Acid Composition of Crustacea Plankton* (1964)
* *Biosynthesis of Fatty Acids by the Carp [Cyprinum carpio L.] in Relation to Environmental Temperature* (1976)
* *Lipidek anyagcseréje a hőmérsékleti adaptáció során változó hőmérsékletű szervezetekben* (1989)
* *Involvement of Phospholipid Molecular Species in Controlling Structural Order of Vertebrate Brain Synaptic Membranes during Thermal Evolution* (1996)
* *Docosahexaenoic Acid Containing Phospholipid Molecular Species in Brains of Vertebrates* (2000)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Cserkeszőlő
Kampoj de Cserkeszőlő
**Cserkeszőlő** (ĉerkesolo) estas kuracbanloko kaj juna vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en meza Hungario en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en subregiono de Kunszentmárton. Szőlő signifas hungare vinbero, la kreskaĵo estas ĉi tie ofta.

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 2500
* Poŝtkodo: 5465
* Telefonprefikso: 56
* Areo: 30  km²

Situo
-----

Cserkeszőlő situas en angulo (duoninsulo), kiun formas Tiso kaj la enverŝa Körös, tamen iom for de ambaŭ riveroj, ĝuste en mezo. La vilaĝo havas flankan vojon sed ne havas fervojon. Proksime estas pontoj tra la riveroj.

Historio
--------

Dum la historio tiu ĉi parto apartenis al Tiszakürt kaj en 1952 iĝis memstara vilaĝo. En 1938 oni serĉis oleon kaj trovis termalan akvon. Pro la kuracbanejo la vilaĝo estas konata tutlande. Temperaturo de la akvo estas 82 C kaj havas alkalan kloridon kaj hidrogentrioksinkarbonaton. Ankaŭ oni profitas la mineralakvon nomatan "Cserke kincse" (=trezoro de Cserke).

* Kategorio Cserkeszőlő en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Cserkeszőlő en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)
**Ferenc Sümeghy** [ŝumegi], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj plennome **Sümeghy Ferenc Imre** estis hungara nobela juĝisto, parlamenta deputito, bienulo. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *lovászi* [lovAsi] kaj *szentmargitai* [sentmargitai].

Ferenc Sümeghy
Ferenc Sümeghy naskiĝis la 19-an de oktobro 1819 en Söjtör, li mortis la 26-an de aprilo 1869 en Söjtör.

Biografio
---------

Ferenc Sümeghy maturiĝis en gimnazio en Nagykanizsa, poste li studis en Szombathely, fine li akiris juran diplomon en Jura Akademio (Győr) en 1838. Post siaj studoj li estis nobela juĝisto en Nagykanizsa, ekde 1844 jam en pli alta rango. Dum la hungara revolucio de 1848 li gvidis armean taĉmenton. Post fiasko de la revolucio-liberecbatalo (1849) li daŭre apogis politikon de Ferenc Deák. Li estis parlamentano dum la mallonga sesio en 1861, poste inter 1865-1869. Li edziĝis en 1848, lia edzino naskis 3 filinojn inter 1849-1957.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Ferenc Sümeghy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 707975
 |
**Csehbánya** [ĉebAnja] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Ajka. La loknomo signifas ĉeĥo-minejo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13 km²
* Loĝantaro: 280
* Poŝtkodo: 8445
* Telefonprefikso: 88

Situo
-----

La vilaĝo situas en montaro Bakony en valo de rojo, fine de sakovojo 4 km-ojn longa. Ajka troviĝas 16 km-ojn for.

Historio
--------

En 1761 vitrofaristo Ferdinando Adler fondis tie vitrofarejon kaj setligis ĉeĥajn fakulojn. Por protekti la arbaron la uzino ĉesis en 1796, sed la setlejo iĝis vilaĝo.

Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, migra poŝto, akvodukto, kanalizado.

Vidindaĵoj
----------

* katolika kapelo omaĝe al Dipatrino
* restaĵoj de fortikaĵo nomata Hölgykő (holdjkO)

Komunumoj pri *cseh* (= ĉeĥo) en Hungara reĝlando
-------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Csehbánya | Cseherdős | Csehi | Csehimindszent | Csehipuszta |
| Drávacsehi | Egercsehi | Kiscsehi | Ordacsehi | Sümegcsehi |

* Kategorio Csehbánya en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tibor GALLAI,** hungare **Gallai Tibor** estis hungara matematikisto, instruisto, profesoro, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio.

Ilustraĵo pri teoremo de Gallai
Tibor Gallai naskiĝis kiel *Grünwald Tibor* la 15-an de julio 1912 en Budapeŝto. Li mortis la 2-an de januaro 1992 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tibor Gallai devenis el juda familio. Li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1936, poste li doktoriĝis en 1940. En 1938 li edziĝis. Jam post la diplomo li eklaboris, sed dum la 2-a mondmilito li estis trudlaboristo, poste li instruis en mezlernejo, ekde 1947 en altlernejo. En 1949 li estis nomumita publika ordinara profesoro en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Li kandidatiĝis en 1952, li doktoriĝis en 1988. Li havis tutvivan amikecon kun Pál Erdős. Li iĝis korespondanta ano de Hungara Scienca Akademio en 1990. Li ricevis premion Kossuth en 1956, en 1972 memormedalon pri Tibor Szele.

Liaj matematikaĵoj
------------------

* Kombinatoriko
* Grafeteorio
	+ teoremo *Gallai–Edmonds*
	+ teoremo *Dilworth*
	+ teoremo *van der Waerden-tétel*

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 417576
* VIAF: 121374349
* ISNI: 0000 0000 7925 5049
* SUDOC: 085160458
 |
**Cserépváralja** (ĉerEpvAralja) estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Mezőkövesd. La nomo signifas: argilaĵo-fortikaĵo-subejo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 15  km²
* Alto super marnivelo: 201 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9328/20.5626
* Loĝantaro: 550
* Poŝtkodo: 3417
* Telefonprefikso: 49

Situo
-----

Cserépváralja situas sur malebenaĵo, fine de longa sakovojo. Eger kaj Mezőkövesd troviĝas po 18, Emőd 23, Miskolc 27 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1214. Baldaŭe fortikaĵo konstruiĝis, kiun la turkoj senbatale okupis en 1596. La Habsburgoj reokupis ĝin en 1687, fine malkonstruiĝis en 1711. Vilaĝservo estas poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* restaĵoj de la fortikaĵo
* ornama turka puto 60 m-ojn profunda
* kapelo
* romkatolika moderna preĝejo omaĝe al Laboristo Sankta Jozefo de 1961
* kavoj, iam loĝejoj
* turistaj vojetoj

Ĝemelkomunumo
-------------

* Rumanio Pálpataka, Rumanio

* Kategorio Cserépváralja en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Figueruela de Arriba** [figeRŬEla deaRIba] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Aliste, en la okcidento de la provinco, angule kun plej nordorienta Portugalio. *Figueruela de Arriba* estas etimologie tradukebla al *Figarbeto de Supro*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Figueruela de Abajo, Figueruela de Arriba (municipa ĉefurbo), Flechas, Gallegos del Campo, Moldones, Riomanzanas kaj Villarino de Manzanas, okupas totalan areon de 152,96 km² (la plej etenda en la komarko) kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 317 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 400 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 84 km de Zamoro, provinca ĉefurbo.

Estas prahistoriaj kaj romiaj restaĵoj, sed la setlejo mem fondiĝis en la 11-a jarcento. El 12-a al 16-a jarcentoj ĝi dependis de la Monaĥejo de Santa María de Moreruela en samprovinca Granja de Moreruela.
En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo ekzemple en 1813.

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, legomoj, vitoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis: ĉasado, preĝejo, piedirado, naturaj lokoj ktp.

El 15-a ĝis 19-a de Junio 2022 okazis terura incendio en la tuta montaro Sierra de la Culebra ĝis la valo de la rivero Tera, eksplodinta pro kuniĝo de nekutima varma tajdo (antaŭsomera) kun sekaj ŝtormoj kiu fakte okazigis aliajn 50 incendiojn en la tuta regiono. La incendio detruis pli ol 25 000 hektarojn, oni interrompis la trafikon per ŝoseo kaj trajno kaj loĝantoj de du dek loĝlokoj estis provizore translokigitaj al sekuraj rifuĝejoj. La municipoj damaĝitaj de tiu incendio estis Villardeciervos, Flechas, Cional, Codesal, Villanueva de Valrojo, Ferreras de Arriba, Ferreras de Abajo, Otero de Bodas, Olleros de Tera, Val de Santamaría de Otero de Bodas, Calzadilla de Tera, Villar de Farfón, Junquera de Tera, Milla de Tera, Pumarejo de Tera, Melgar de Tera kaj Vega de Tera. Finaj kalkuloj de detruo ĉirkaŭas 30 000 hektarojn, kio faras tiun incendion la plej detrua en la regiono Kastilio-Leono] kaj eble en la tuta Hispanio, ekde oni havas registrojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----

1. ↑  Las llamas en la Sierra de la Culebra (Zamora) han calcinado ya cerca de 20.000 hectáreas Público, 18a de Junio 2022, Alirita la 20an de Junio 2022.
2. ↑  Sofocan las llamas de la Sierra de la Culebra y los desalojados vuelven a sus casas Público, 19a de Junio 2022, Alirita la 20an de Junio 2022.
3. ↑  Telediario de Kanalo 1a, 20an de Junio 2022, 15:00

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754559
* VIAF: 316736113
 |
**Ausejo de la Sierra** [aŭSEĥo delaSJEra] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, norde de la provinco Sorio kaj komarko *Tierras Altas* (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco, kaj en la subkomarko Almarza.

Geografio
---------

*Tierras Altas* en la nordo de la provinco Sorio.
Loko de Ausejo de la Sierra en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 20,12 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 91 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 9300 loĝantojn el la 1900-aj jaroj. 

Ĝi distas 19 km de Sorio, provinca ĉefurbo. En ĝia teritorio estas la loĝlokoj Ausejo de la Sierra, Cuéllar kaj Fuentelfresno.​ La loĝloko mem estas inter Fuentelfresno kaj Castilfrío de la Sierra.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento. Konata kiel Absejo, dum la Mezepoko ĝi apartenis al la *Comunidad de Villa y Tierra de Soria* formante parton de la *Sexmo de San Juan*. 

Meze de la 19-a jarcento tiu municipo malaperis ĉar integriĝis en Buitrago. En tiu epoko ĝi aligis Cuéllar de la Sierra. Fine de la 19-a jarcento tiu municipo Ausejo sendependiĝis disde Buitrago, kun Fuentelfresno. La 2an de Julio 1916 ĝi eknomiĝis Ausejo de la Sierra.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (hispane)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTierras Altas |
| --- |
| Aldealices• Almarza• Arévalo de la Sierra• Ausejo de la Sierra• Carrascosa de la Sierra• Castilfrío de la Sierra• Castilruiz• Cerbón• Cigudosa• El Royo• Estepa de San Juan• Fuentes de Magaña• Fuentestrún• La Póveda de Soria• Las Aldehuelas• Magaña• Oncala• Rebollar• Rollamienta• San Felices• San Pedro Manrique• Santa Cruz de Yanguas• Sotillo del Rincón• Suellacabras• Trévago• Valdeavellano de Tera• Valdegeña• Valdelagua del Cerro• Valdeprado• Valtajeros• Villar del Ala• Villar del Río• Vizmanos• Yanguas |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 218592
 |
Franca Akademio
**Akademio** estas asocio de kleruloj aŭ artistoj kiuj renkontiĝas por interŝanĝi ideojn, tiel nomita laŭ la Akademio de Platono.

Akademio ankaŭ estas supera kleriga instanco; kelklingve ĝi estas sinonimo por universitato, alilingve ĝi estas iom sub universitata nivelo.

Krome nomiĝas akademioj organizoj, kiuj gvidas kaj juĝas la evoluon de kelkaj lingvoj, ekz. la Franca Akademio, la Hispana Akademio kaj la Akademio de Esperanto.

La titolo Akademiano indikas la koncepton de *Plenrajta Membro* de arta, literatura, aŭ scienca akademio. En multaj landoj, ĝi estas honora titolo, sed en aliaj inkludas privilegiojn.

Celoj
-----

Laŭ Tazio Carlevaro, pluraj movadoj pri planlingvo kreis komitatojn kun lingva celaro. Tiu celaro tamen varias, kaj oni povas rekoni ĝenerale tri tipojn:

a) **Akademioj kun konservaj kaj lingvoesploraj celoj**. Tipa ekzemplo estas la Akademio de Esperanto, kies celo estas la analizo (sed principe ne la gvido) de la lingvo-evoluo, kaj krome la konservo de la lingva unueco.

b) **Akademioj kun lingvo-evoluigaj celoj**. Tipa ekzemplo estas la frua Ido-Akademio, kiu okupiĝis ĉefe (eĉ se ne nur) pri la lingva plibonigo de la lingvo Ido. Ofte la lingvo-esplora kaj la lingvo-evoluiga celaro povas kunesti, ekz. ĉe la intermilita Ido-Akademio, kiu fiksis la lingvo-uzon, kaj relative malmulton reformis. Analoge funkciis la Kadem Volapüka de 1889 ĝis 1892.

c) **Akademioj kun lingvo-diskutaj celoj**. Temas pri komitatoj, kiuj ne havas preskriban, sed nur priskriban celon. Ili funkcias kiel opini-interŝanĝa forumo, ne kiel decidejo. Tiaj estis la Akademio de Latino sine Flexione (Academia pro Interlingua) kaj la Novial-Akademio.

Listo de akademioj
------------------

* La Akademio de Platono
* Akademio de Esperanto
* Akademio de Sciencoj
* *Accademia della Crusca* (Akademio pri itala lingvo)
* *Académie française* (Franca Akademio)
* *Euskaltzaindia* (Akademio pri eŭska lingvo)
* *Kadem Volapüka* (Akademio pri Volapuko)
* *Real Academia Española* (Akademio pri hispana lingvo)
* *Royal Academy* (Brita reĝa akademio)
* *Svenska Akademien* (Sveda Akademio)
* *Academy of Interactive Arts and Sciences* Akademio de interaktivaj artoj kaj sciencoj
* *Akademio Internacia de la Sciencoj (AIS) San-Marino*
* *Academia Brasileira de Letras* (Akademio pri Portugala lingvo en Brazilo.
* *Academia pro Interlingua*
* *Internacia Scienca Akademio Comenius*
* *Akademio Burg Fürsteneck* (Germana privata lernejo por metia kaj kultura edukado, kiu nomas sin "Akademie")
* Akademio de Arkadio

Vidu ankaŭ
----------

* Internacia Asocio de Akademioj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Akademioj, lingvoj kaj planlingvoj, Věra Barandovská-Frank , pp. 15-39.
* Prilingvaj institutoj de dek ok naciaj lingvoj, Johan Derks

### Pri la Akademio de Platono

* Historio de la loko de la Akademio Arkivigite je 2008-06-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Remalkovro de la loko de la Akademio Arkivigite je 2007-12-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Loko de la Akademio Arkivigite je 2007-03-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Demosion Sema laŭlonge de la vojo al la Akademio
**Fikcia valuto** estas iu formo de mono difinita aŭ aludita en verkoj de fikcio ĉefe de sciencofikcio kaj spekulativa fikcio. La nomoj de unuoj de tia valuto foje baziĝas sur pluekzistantaj aŭ historiaj valutoj (ekz. "Altairiaj dolaroj" aŭ "Teraj enoj") dum aliaj nomoj, kiel "Kalganids" en serio Fondaĵo de Isaac Asimov, eble tute inventite. Aparte ofta speco, precipe en scienco-fikcio, estas "kreditoj" de elektronika mono. Fama estas ankaŭ la valuto *Quatloos* de Star Trek.

Aŭtoroj povas uzi fikciajn monunuojn pro la asocioj inter valutaj nomoj kaj landoj; rekoneblaj nomoj por la estontaj valutoj (ekzemple dolaro aŭ eno) povas esti uzataj por implici kiel la nuna historio progresis en fikcia universo.

Moneroj en sciencfikcio alfrontas specifajn problemojn pro futureca teknologio permesanta materian replikadon kaj tial falsaĵon. Aŭtoroj proponis monerojn, kiuj ne kapablas replikiĝi, kiel la nereplikebla "latinum" uzata de la Ferengoj en la universo de Star Trek aŭ la monero en "Pandora's Millions" de George O. Smith, kiuj estas programitaj por eksplodi se skanitaj de reproduktilo.

En la Demon Princes de Jack Vance, la valuto "SVU" aŭ *Standard Value Unit* estis priskribita kiel akceptata en la plej gravaj loĝataj mondoj kaj kiel havas valoron ekvivalentan al unu horo de nekvalifikita laboro en normigitaj kondiĉoj. En Nia Hejmo de Chico Xavier estas la *Bonus hora* (hora bonuso), kiu valoras unu horon de iu ajn laboro.

Referencoj
----------

1. ↑  Gliddon, Gerald.  (2005) *The Greenwood encyclopedia of science fiction and fantasy, Volume 2*. Greenwood, p. 532. ISBN 0-313-32950-8.
2. ↑  Ebert, Roger.  (1999) *Ebert's bigger little movie glossary*. Andrews McMeel, p. 172. ISBN 0-8362-8289-2.

* Kategorio Fikcia valuto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ausbund** estas la plej malnova kantaro de la rebaptisma movado. Diserva uzo okazas ankoraŭ nuntempe en la nordamerikaj paroĥoj de la amiŝoj. Estas la plej malnova kolekto da ekleziaj kantoj, kiu seninterrompe ĝis nun estas uzata en kristana eklezio .

La plej malnovaj kantoj de *Ausbund* estas unuarange kantoj de *sufera eklezio en malamikema medio*. En ilia centro staras la martireco de tiuj, kiuj *serioze volas esti kristanoj*. Ili tamen ne nur respeguligas funebron kaj malesperon, sed ankaŭ la konscion de la portateco fare de Dio. Ekzistas ĉiam pli kialoj por danki al Dio ol por plendi al li la suferon. Tion interalie reprezentas la kanto n-ro 131 el *Ausbund*: *O Gott, Vater, wir loben dich und deine Güte preisen wir* (Ho Dio, ni laŭdas vin kaj gloras vian bonecon), kion la amiŝoj ĝis en la nuntempo kantas je la komenco de ĉiu diservo.

Referencoj
----------

1. ↑  Robert Friedmann: Ausbund. En: Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia Online

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ausbund en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Cifereca eldono de *Auß Bundt*; eldonita de Jason Heinrich von Mechel el 1838
* Cifereca eldono de *Ausbunds* el 1856 (J. Bär)
* Kantoteksto
La kvar ŝtatestroj de la periodo. Supre: Uriburu kaj Justo. Malsupre: Ortiz kaj Castillo.
**Fifama Jardeko**, aŭ en hispana *Década Infame*, estis en Argentino, la periodo kiu ekas la 6-a de septembro de 1930 pro la puĉo civil-militista kiu elpostenigis la Prezidenton Hipólito Yrigoyen [iriGOjen] kaj finas la 4-a de junio de 1943 pro la militista puĉo kiu elpostenigis la prezidenton Ramón Castillo [kasTIjo]. La nomo estas ŝuldata al la historiisto peronista José Luis Torres.

En tiu epoko, Argentino negocadis la traktaton Roca-Runciman kun la Unuiĝinta Reĝlando, kio garantiis la eksportadon de viando, kontraŭ gravaj ekonomiaj koncesio fare de Argentino, inter kiuj elstatas la koncesio de ĉia publika transporto de la urbo Bonaero al miksa entrepreno nome *Corporación de Transportes de la Ciudad de Buenos Aires*. Aliflanke, la izolismo komerca fare de la grandaj potencoj ege kontribuis fine al komenco de industriigo danke al anstataŭo de importadoj. La ekonomia politiko iĝis ŝtateca kaj kreiĝis la Banco Central de la República Argentina, kaj granda kvanto de organismoj ŝtataj regulantoj (*Junta Nacional de Granos* pri komerco de cerealoj, *Junta Nacional de Carnes* pri komerco de vinado, ktp.) kaj de publikaj entreprenoj (Fabricaciones Militares, Altos Hornos Zapla, ktp.).

Dum tiu periodo okazis ankaŭ amasmigrado el kamparo al la urbo kaj el provincoj nordaj al Bonaero kaj la disvolvigo de la industria sektoro, kiu, en 1943, superos la brutobred-agrikukturan sektoron la unuan fojon en la Historio de Argentino.

Bibliografio
------------

* Torres, José Luis (1945). *La Década Infame*, Freeland, 1973
* Jaureche, Arturo (1962). *FORJA y la Década Infame*. Buenos Aires: A. Peña Lillo, 1983
* Sanguinetti, Horacio (1977). *La democracia ficta. 1930-1938*. Buenos Aires, La Bastilla
* Ferrero, Roberto A. (1976). *Del fraude a la soberanía popular. 1938-1946*. Buenos Aires, La Bastilla

Notoj
-----

1. ↑  José Luis Torres verkis escribió en 1945 libron subtitole *La Década Infame*, kie li analizas kritike tiun periodon. La termino estis ekde tiam uzita ĝenerale por la periodo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Argentinaj faktoj kaj gravuloj Arkivigite je 2014-03-29 per la retarkivo Wayback Machine
La titolo **akademiano** indikas la koncepton de *plenrajta membro* de arta, literatura, aŭ scienca akademio. En multaj landoj, ĝi estas honora titolo. Tamen, en iuj aliaj sistemoj, kiel ĉe la Akademio de Sciencoj de Sovetunio ĝi donis reale privilegiojn kaj administrajn respondecajn kampojn por financadasigno kaj esplorprioritatoj. De tie tio ankoraŭ daŭras en multaj landoj el la orbito de Sovetunio.

La akademianoj de la Hispana Akademio kongruas kun la literoj de la hispana alfabeto (kaj ties koncerna fotelo), nome estas akademiano por la majuskla a, alia por la minuskla a, alia por la majuskla bo ktp.

Membreco en la Akademio de Esperanto ne estas dumviva kaj nur honora: antaŭ ĉiuj elektoj la kandidatoj promesas partopreni en la laboroj de la Akademio, se ili estos elektitaj; ĉiun trian jaron triono de la postenoj de akademianoj aŭtomate malfermiĝas; por konservi akademianecon la koncernaj akademianoj devas rekandidatiĝi gajni en demokratiaj elektoj kun sekreta voĉdonado malfermitaj ankaŭ al novaj kandidatoj.
**Jurisdicción de San Zadornil** [ĥurisdikZJON desanzadorNIL] estas municipo en la nordoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Las Merindades*. La loknomo *Jurisdicción de San Zadornil* povas esti komprenebla etimologie kiel Jurisdikcio de Sankta Saturnino.

Geografio
---------

Romanika preĝejo de Sankta Saturnino en San Zadornil.
Strato en San Zadornil.
San Millán de San Zadornil.
Preĝejo de Villafría de San Zadornil.
Ĝia municipa teritorio, kiu enhavas kvar loĝlokojn nome San Zadornil (ĉefurbo), Arroyo de San Zadornil, San Millán de San Zadornil kaj Villafría de San Zadornil, okupas totalan areon de 30,99 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 62 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 44 loĝantojn el la jaro 1991. Ĝi distas 100 km de Burgoso, provinca ĉefurbo.

La municipo estas en la Natura Parko Montes Obarenes-San Zadornil, kiu protektas densajn arbarojn de fagoj, kverkoj kaj pinoj.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, forstado) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj abelbredado). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 773410
 |
**Aurél Wintner,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Wintner Aurél,** konata ankaŭ **Aurel Friedrich Wintner** (naskiĝis la 8-an de aprilo 1903 en Budapeŝto, mortis la 15-an de januaro 1958 en Marilando en Baltimore) estis hungardevena-usonana matematikisto, profesoro.

Biografio
---------

Aurél Wintner devenis el varia nederlanda-aŭstra familio, sed li havis hungaran ŝtatanecon kun la hungara gepatra lingvo. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis en Scienca Universitato Péter Pázmány inter 1920-1924. Post siaj studoj (sed sen diplomo) li kontribuis en matematiko kaj astronomio. Inter 19227-1929 li plulernis en Lejpcigo, kie fine li doktoriĝis. En la lernojaro 1929 helpe de stipendio li esploris en Romo, poste en Kopenhago. En 1930 li edziĝis, en la sama jaro li forlasis Hungarion eterne kaj li vivis plu en Usono. En Universitato Johns Hopkins li havis kontaktojn kun Pál Erdős kaj János Neumann. Ekde 1944 li redaktis matematikan revuon, li profesoriĝis en 1946. Li okupiĝis pri analitiko, ĉiela mekaniko, distribuo, probablokalkulo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Spektraltheorie der unendlichen Matrizen.* (1929) ()
* *Dynamische Systeme und unitäre Matrizen.* (1933) ()
* *The Analytical Foundations of Celestial Mechanics.* (1941, 2014)
* *The Fourier Transforms of Probability Distributions.* (1947) ()

Fontoj
------

* angle
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2017-03-20 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 564694
* GND: 117727075
* LCCN: n84805600
* VIAF: 74637728
* ISNI: 0000 0001 0988 3792
* SUDOC: 083546405
* NKC: skuk0005986
 |
**Aurél Ponori Thewrewk** [torok], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ponori Thewrewk Aurél** estas hungara astronomo, esperantisto, membro de Hungaria Esperanto-Asocio. Lia avo estis Aurél Török.

Aurél Ponori Thewrewk
Aurél Ponori Thewrewk  Arkivigite je 2011-09-04 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 2-an de majo 1921 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Aurél Ponori Thewrewk frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Nagykanizsa, poste universitaton en Budapeŝto, kie li lernis precipe de Lipót Fejér, György Békésy, Rudolf Ortvay, László Detre. En 1944 li ricevis la diplomon, poste li tuj soldatiĝis, fine li estis militkaptito en Francio. Hejmenveninta li ekinstruis en faklernejo, krome li edziĝis baldaŭe havanta 2 gefilojn. En 1951 li trovis laborlokon en fabriko. Baldaŭe li ofte prelegis pri astronomio. Li partoprenis en la hungara revolucio de 1956. En 1962 li eklaboris en redaktejo, kie li redaktis popularajn eldonaĵojn. En la sekva jaro li iĝis vicdirektoro observatorio (en 1975 jam direktoro), krome estrarano en la esperantista movado. Li pensiuliĝis en 1981, tamen li senĉese prelegas hungare kaj Esperante. Li okupiĝis precipe pri Luno, astronomiaj okazintaĵoj dum la historio kaj esperantaj fakvortoj. En 1988 li partoprenis en astronomia esplorvojaĝo al Egipto. Li ricevis premiojn inter 1981-2011.

Liaj libroj
-----------

* *A Kheopsz piramisról* 1943
* *Bibliai csodák* (Bibliaj mirakloj), 1965
* *Élet más bolygókon* 1968
* *Modern csillagászati világkép I.* 1969, 1972, 1974
* *Modern csillagászati világkép II.* 1972)
* *A betlehemi csillag* 1982
* *Mi és a Világmindenség* 1974
* *Modern csillagászati világkép III.* 1975
* *Naptárunk története*(Historio de nia kalendaro), 1982
* *Csillagászattörténet* (Astronomiohistorio), 1988
* *Csillagok a Bibliában* (Steloj en la Biblio), 1993
* *Meteor csillagászati évkönyv* 1996
* *DIVINA ASTRONOMIA* 2001
* *Hajnali Szép Csillag* (Aŭrora bela stelo), 2003
* *Nyugatosok - Hadifogoly emlékezések* 2004
* *A Nap Fiai*(Filoj de la Suno), 2007
* *Az Ég Királynője* (Reĝino de ĉielo), 2009
* *Bolygóistennő* 2011
* *Bolygókirály* (Planedoreĝo), 2013

Scienca Revuo
-------------

* Biblio kaj Astronomio, 1974

Memorigiloj
-----------

* 45300 Thewrewk

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2011-09-04 per la retarkivo Wayback Machine



* Kategorio Aurél Ponori Thewrewk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Aurél Stromfeld** [ŝtromfeld], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Stromfeld Aurél** estis hungara generalo, militestro, profesoro.

Aurél Stromfeld  naskiĝis la 19-an de septembro 1878 en Budapeŝto. Li mortis la 10-an de oktobro 1927 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Aurél Stromfeld frekventis akademiojn en Budapeŝto kaj Vieno. Li komencis sian karieron en 1905, ekde 1907 li instruis en la soldata akademio. Li finbatalis la 1-an mondmiliton, li batalis en Serbio, Rusio, Italio. En 1918 li aliĝis al sicialdemokratoj. En la sekva jaro li estis vicministro. Post formiĝo de Hungara Sovetrespubliko li reorganizis la hungaran armeon havanta la nomon Hungara Ruĝa Armeo. Li gvidis tiun armeon, sed poste li kontraŭuis la retiriĝon, tial li forlasis la armeon. Post la fiasko li estis kondamnita je malliberejo. Baldaŭe li aliĝis al komunistoj, krome li apogis Esperanto-movadon.

Memorigiloj
-----------

* stratoj en Budapeŝto, Debrecen, Szentendre, Dunakeszi, Dunaújváros
* loĝkvartaloj en Szombathely, Veszprém (urbo)
* lernejoj en Salgótarján, Budapeŝto

Verkaro (elekto)
----------------

* *Készül az új háború* (Komenciĝas la nova milito) (1928)
* *Stromfeld Aurél válogatott írásai* (Elektitaj verkoj de Aurél Stromfeld) (1959)

Fontoj
------

* biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

* Kategorio Aurél Stromfeld en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 430208
* VIAF: 121470621
* ISNI: 0000 0000 7961 2202
 |
Muelejo apud Maishofen
**Anton FAISTAUER** (naskiĝinta la daton 14-an de februaro 1887 en Sankt Martin bei Lofer/Pinzgau, mortinta la 13-an de februaro 1930 en Vieno) estis aŭstra ekspresionisma pentristo. Li anis ĉe Berlina secesio.

Vivo
----

Li venis de familio de farmistoj, kreskis proksime de Maishofen apud Zell am See kaj origine volis fariĝi katolika pastro. Post renkontiĝo kun Albert Paris Gütersloh, dum li frekventis la gimnazion en Bozen, li iĝis interesita pri pentraĵo. De 1904 ĝis 1906, li iris al privata artlernejo funkciigita fare de Robert Scheffer (1859-1934) en Vieno, poste al la Akademio de belartoj kie li studis ĉe Alois Delug kaj Christian Griepenkerl.

En 1909 li abdikis de la akademio kaj, kune kun Anton Kolig, Robin Christian Andersen, Franz Wiegele kaj Egon Schiele, iĝis unu el la fondintoj de la grupo "Neukunstgruppe", por protesti kontraŭ la konservativaj sintenoj de la akademio. De 1909 ĝis 1912, li vojaĝis al Tiĉino, Norda Italio kaj Berlino kaj ekspoziciis vaste. En 1913, li geedziĝis kun Ida Andersen, la fratino de lia amiko. Pro la Unua mondmilito, li moviĝis reen al Maishofen en 1915.

Malgraŭ maltaugeco, li estis devigita militservi sen armoj de 1916 ĝis 1918 ene de la 59-a infanteria regimento. Post julio 1917, li ekdeĵoris ĉe la primilithistoria muzeo en Vieno sur posteno "por specialaj celoj", de kie li helpis organizi militajn artekspoziciojn kun sia amiko Egon Schiele.

La postmilita periodo
---------------------

Post la milito li vivis en Salzburg kie, kun Felix Albrecht Harta kaj aliaj, li fondis alian radikalan artgrupon nomita "Der Wassermann". Lia edzino mortis la nokton antaŭ ilia unua ekspozicio. Du jarojn poste, li reedziĝis. Antaŭ 1925, li suferis de pulmo kaj stomakmalsanoj kaj faris plurajn terapiajn ekskursetojn al Bozen. Tiun saman jaron, li ricevis gravan komisionon pentri freskojn ĉe la nova Eta festivalejo de Salcburgo. Tio estis sekvita fare de similaj komisionoj en la seminario en Bamberg kaj kastelo en la Weidlingau (distrikto de Vieno). Dum tiu periodo, lia dua geedzeco malsukcesis kaj li ekvivis kun sia amantino.

En 1926 al li estis ofertita profesoreco en la akademio viena, sed li ne akceptis tion. Li ja revenis al Vieno en 1927, sed daŭre vojaĝis, precipe en Italion. Tri jaroj poste, li havis stomakhemoragion kaj mortis post kirurgia operacio. Li estis entombigita en Maishofen sub grava monumento dizajnita fare de Clemens Holzmeister. Strato en Salzburg estas nomita post li kaj la salcburgia landa registaro aljuĝas ade ekde 1972 la premion "Anton-Faistauer-Preis" por elstaraj artaj kreitaĵoj.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Anton Faistauer en la angla Vikipedio.* 

* Kategorio Anton Faistauer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 572042
* GND: 118531824
* LCCN: nr89015862
* VIAF: 68921864
* ISNI: 0000 0000 6642 0041
* SUDOC: 092029868
* BNF: 110594207
* ULAN: 500025360
* RKD: 27214
* NKC: mub2017957067
 |
**Rusanova minejo** estas la gasokondensata minejo kiu situas en Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto (Tjumena provinco, Rusio), en kontinentobreto de la Karaa maro, 175 km nord-nord-oriente de vilaĝo Ĥarasavejo. Ĝi estas parto de Okcidentsiberia naftogasa provinco.

La minejo estas ligita al Rusanova muro de Sud-Karaa sineklizo. Ĝi estas braĥiantiklinala faldo, kies grandeco laŭ tegmento de la malsuprekretaceaj sedimentaĵoj estas 30 x 68 km, amplitudo 255 m. Gason enhavas sedimentaĵoj de la malsupra kretaceo je profundeco 1929 ĝis 2320 m. Tio estas tavoloj el grejsoj, aleŭrolitoj kaj argilitoj kun karbonaj intertavoletoj. La gasohava tavolaro etendiĝas de 5,4 ĝis 59,4 m, poreco 20-21%, la komenca tavolpremo 20,2-27,4 MPa, tavoltemperaturo 57-75 °C. La maksimuma gaselminigado 529 mil km²/diurne. 

La ĉefa gaskapacito troviĝas en la tavolo A5 je profundeco 2140 m. La gasohava tavolaro estas 59,4 m, poreco 20%, la komenca tavolpremo 24,3 MPa. La gaso enhavas 93,4-96,4% metano, 0,20-0,56% karbondioksido, 0,075-0,34% azoto. Enhavo de kondensato estas 20 gramoj/m³.

En 2002 oni pritaksis la gaskapaciton je 240,4 miliardoj da kubaj metroj. La minejo estas plu esplorata.

Literaturo
----------

* Старосельский, В. И..  [2004] Р. И. Вяхирев: *Русановское месторождение // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 392. ISBN 5-85270-327-3.
**Anton Bendík** (naskiĝis la 8-an de aŭgusto 1931, en Hrušov, Slovakio  —  mortis la 22-an de junio 2019, en Zvolen, Slovakio) estis konata slovaka folkloristo kiu ludis specifan specon de diatana akordiono kaj solokantis. Li venis el Hrušov, li pasigis la lastajn jarojn en Zvolen. Dum sia vivo li fariĝis integran parton de grandaj folkloraj festivaloj kaj ankaŭ de multaj lokaj eventoj tra Slovakio kaj Ĉeĥio. Li agis en pluraj slovakaj televidaj formatoj (Tero kantas, Kapura, Talento de Ĉeĥoslovakio , Reflex).

Vivo
----

Anton Bendík naskiĝis la 8an de aŭgusto 1931 en Hrušov. Li devenas de muzikista familio - lia avo estis violonisto, lia patro kutimis ludi diatana akordiono de tempo al tempo. Li suferis severajn brulvundojn kiel kvarjara. Por rapidigi sian resanigon, lia patro aĉetis al li akordionon. Anton Bendík lernis ludi ĉi tiun muzikan instrumenton kiel memlernanto kaj restis fidela al li por la resto de sia vivo. Dum sia vivo li edziĝis al Paulina Berešová el Hrušov. Ili havis ĝemelojn, kiuj mortis tuj post naskiĝo. Poste filo kaj filino naskiĝis. Komence de decembro 1997, lia edzino mortis post 46-jara geedzeco. La lastajn jarojn li pasigis en Zvolen kun sia filino. Li mortis la 22an de junio 2019 en la aĝo de 87 jaroj. Li estas entombigita en sia indiĝena Hrušov.

### Folkloraj prezentiĝoj

Anton Bendík famiĝis pro sia ludado de 135-jaraĝa diatona akordiono de marko *Hlaváček*. En siaj prezentoj ĉe folkloraj festivaloj kaj sociaj eventoj tra la tuta Slovakio (folkloraj festivaloj en Východná, Detva, Kojšovská heligónka kaj aliaj) kaj Ĉeĥio, li origine interpretis kantojn de Hrušov, kio grave kontribuis al disvastigado de la bona nomo de la naskiĝ-vilaĝo. Li partoprenis regule en la folklora festivalo Hontianska paráda, kie krom ludi la akordiono dum la scenejprogramoj li agadis per rikolto.

Lia interpreto fariĝis nekonfuzebla pro la karakteriza voĉo. Ĉar li neniam lernis kanti kaj ludi samtempe, li ĉiam daŭrigis sian basan ritmon (kantado) dum kantado. Li ludis la melodion de la kanto nur en la uverturoj, nekonataj korusoj kaj postguste. Kun ĉi tiu nekutima sinteno li kreis nekonfuzan kaj distingan stilon.

Li liberigis sian profilon KD *Horička zelená* kelkajn monatojn antaŭ sia morto. Estas 23 kantoj de Hrušov, kiuj famigis lin dum liaj prezentadoj.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑

* Kategorio Anton Bendík en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 654342
* VIAF: 69156856488749602173
 |
Situo de Fife ene de Kantono Pierce
**Fife** estas urbo Kantono Pierce, Vaŝingtonio, Usono. Ĝia loĝantaro nombris 9 173 laŭ la usona censo de 2010. Ĝia poŝta kodo estas 98424, kaj ĝia telefona regiona kodo estas 253. Ĝiaj kodoj laŭ la usonaj normoj FIPS kaj GNIS estas 53-23795 kaj 1512206.

Historio
--------

En 1940, oni priskribis jene: "Fife...ĉe vala vojkruciĝo meze de dense loĝata berokultiva kaj legomokultiva distrikto, estas reprezentata de vico de vendejoj, trinkejoj, butikoj, kaj granda, balon-tegmenta dancohalo laŭlonge de la ŝoseo." En 1940 ĝi havis 135 loĝantojn. Fife oficiale municipiĝis la 11-an de februaro, 1957.

Ĝi situas oriente de Takomo, kaj konsistas ĉefe el laŭŝoseaj komercejoj, ekzemple aŭtovendejoj. La apuda loĝkvartalo Fife Heights estas ekster la urblimo.

Fife nomiĝis eble laŭ William J. Fife, konata advokato en Takomo, orserĉinto en Jukonio, iama estro de la Vaŝingtonia milico, kaj subkolonelo dum la filipina insurekcio ().

Geografio
---------

Fife situas ĉe 47° 14′ 4″ N 122° 21′ 35″ U﻿ / ﻿47.23444 °N, 122.35972 °U﻿ / 47.23444; -122.35972 (mapo) (47.234439, -122.359690).

Laŭ la Usona Buroo de la Censo, Fife kovras areon de 14,7 km², el kio preskaŭ ĉiom estas seka tersurfaco kaj nur 0,2 km² estas akva surfaco.

Fife estas tajdebenaĵa komunumo, t.e. la subtera akvostrato troviĝas malpli ol 5 metrojn subtere. Rezulte de tio, dum la tajdo flusas kaj malflusas en Puĝeta Fjordo, ankaŭ partoj de la tera surfaco leviĝas kaj malleviĝas.

Edukado
-------

La lerneja distrikto Fife servas lernantojn en la urboj Fife kaj Milton kaj en parto de Edgewood kaj Federal Way. Fife havas unu superan mezlernejon, Fife High School.

Notindaj loĝantoj
-----------------

* D-ro Mark Emmert, eksuniversitatestro de Universitato de Vaŝingtonio kaj aktuale prezidanto de la National Collegiate Athletic Association

Citaĵoj
-------

1. ↑  *Washington - A guide to the Evergreen State*, WPA American Guide Series, Historia Societo de Vaŝingtonio, 1941
2. ↑  *Downtown Tacoma* Caroline Denyer Gallacci and Ron Karabaich. Arcadia Publishing, 2009

Eksteraj ligiloj
----------------

* City of Fife (oficiala urba retejo)
* Fife Public Schools (retejo de la lerneja distrikto)
**Demerĝio** (ruse *Демерджи*, ukraine *Демерджи*, krime-tatare *Demirci*) estas monta masivo (altebenaĵo) en Krimeo. Ĝi apartenas al la ĉefa montoĉeno de la Krimea montaro kaj estas ofte menciata kiel la plej bela monto de Krimeo. La nomo de la monto venas el la krime-tatara lingvo, en kiu ĝi signifas "forĝisto". Dum la mez-epoko la monto nomiĝis ankaŭ *Funa* (el la greka — "fumanta"). La saman nomon havis la mez-epoka fortreso, kies restaĵoj konserviĝis ĉe la bazo de la monto.

Geografio
---------

La monto troviĝas en la teritorio de la Aluŝta municipo kelkajn kilometrojn for de la Nigra maro kaj estas bone videbla de la ŝoseo Aluŝto-Simferopolo.

Oriente de la monto troviĝas la monta masivo Karabio, norde — la Dolgorukova altebenaĵo
kaj okcidente (trans la valo de la rivero Angaro) — la monto Ĉatirdago. La monto havas platan supraĵon, kiu konsistas el la du etaĝoj — la Norda Demerĝio (altas 1356 m.) kaj la Suda Demerĝio (1239 m.). Sur la deklivoj de la Suda Demerĝio troviĝas la t.n. Valo de Fantomoj — la loko, kie pro la erodaj procesoj la rokoj alprenis bizaran formon kaj aspektas kiel mirindaj skulptaĵoj. Ĉe la okcidenta deklivo de la monto troviĝas la vilaĝo *Luĉistoje*.

La monto estas unu el la plej popularaj turismaj vidindaĵoj de Krimeo. Onidire, ĝi estas ankaŭ paranormala regiono; iuj turistoj, kiuj noktumis sur ĝia supro aŭ en la Valo de Fantomoj, raportis pri strangaj okazaĵoj, tamen neniuj faktaj pruvoj aŭ klarigoj estas ĝis nun prezentitaj.

Ligiloj
-------

* V. P. Tereĥov.  Tie, trans Demerĝio (gvidlibro) (ruse). Arkivita el la originalo je 2013-08-23. Alirita 2012-08-15.

Fotoj
-----

Vidaĵo de sur Demerĝio al la Valo de fantomoj kaj al Ĉatirdago (fore en la centro)
La okcidentaj deklivoj de Suda Demerĝio
  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  Krimea montaro |
| --- |
| Montoĉenoj | Ĉefa montoĉeno • Interna montoĉeno • Ekstera montoĉeno |  |
| Altebenaĵoj(de okcidento al oriento) | Bajdara altebenaĵo • Ajpetra altebenaĵo • Jalta altebenaĵo • Nikita altebenaĵo • Gurzufa altebenaĵo • Babugana altebenaĵo • Ĉatirdaga altebenaĵo • Dolgorukova altebenaĵo • Demerĝia altebenaĵo • Karabia altebenaĵo |
| Rimarkindaj masivoj | Agarmiŝo • Ajudago • Bojko • Eĉkidago • Karadago • Koŝko • Paragilmeno • Tepekermeno |
| Rimarkindaj pintoj | Ajpetro • Demirkapuo • Ekliziburuno • Kemalegereko • Romankoŝo • Zejtinkoŝo |
| Ceteraĵoj | Krimea naturrezervejo • Jalta mont-arbara naturrezervejo |

 |

* Demerĝio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Demerĝio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Zsuzsa ROȘCA BONCZOS** [ĵuĵa roŝka boncoŝ] rumania hungara psikologino, psikoterapiistino, psikodrama trejnistino, kontrolistino, verkistino, instruistino. Ŝi naskiĝis en Nagyszalonta la 9-an de majo 1943, kaj mortis la 14-an de oktobro 2020.

Kariero
-------

Zsuzsa Roşca Bonczos diplomitiĝis pri filozofio en UBB de Kluĵo (1965). Ŝi laboris en Kluĵo kiel kulturdomestro, mezlerneja instruisto, inter 1971-1979 kiel lernejpsikologo. Ŝi partoprenis en la esploradojn iniciitajn de psikologia fakultato de la universitato kaj Pedagogia Esplorinstituto, kies rezultojn ŝi de 1971 notadis en taglibro, el kiu aperis pli ol cent fragmentoj en revuoj Dolgozó Nő, (Családi Tükör), A Hét kaj en TETT.

Fonto
-----

* Romániai magyar irodalmi lexikon Arkivigite je 2013-09-28 per la retarkivo Wayback Machine
* *Enciclopedia personalităţilor din România*, Kvina eldono, Hübners Who is Who, Bukareŝto, 2010, (ISBN 978-3-7290-0093-3), p. 1182.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 453752
 |