recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Situo de la distrikto en Moskva provinco
**Distrikto Klin** (Klinskij, ruse *Кли́нский райо́н*) estas municipa distrikto de Moskva provinco (Rusio). Ĝi situas en nord-okcidenta parto de la provinco kaj limas kun distriktoj Dmitrov, Solneĉnogorsk, Istra, Volokolamsk, Lotoŝino. Krome, ĝi limas kun Tverja provinco.

Administra centro de la distrikto estas la urbo Klin.

Fizika geografio kaj naturo
---------------------------

La teritorio situas sur Klin-Dmitrova altaĵo.

Loĝantaro
---------

Loĝantaro de distrikto Klin laŭ jaroj:

| 1931 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2006 | 2010 | 2014 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 82880 | 59015 | 53293 | 49230 | 48658 | 127938 | 128240 | 127779 | 128199 |

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo loĝlokoj de distrikto Klin (Moskva provinco).
En la distrikto estas 2 urboj: Klin (79,5 mil loĝantoj), Visokovsk (10,7 mil loĝantoj),

La urbanoj de la administra centro Klin konsistigas proksimume 63 procentaĵojn el la tuta distrikta loĝantaro. Krome estas iom pli ol 260 pliaj loĝlokoj en la teritorio.

**Aliaj plej grandaj loĝlokoj (kun pli ol mil loĝantoj):** Reŝetnikovo (3,2 mil), Borozda (2,4 mil), loĝloko de Ĉajkovskij (2,0 mil), Narinka (2,0 mil), Vozdviĵenskoje (1,7 mil), Ŝevlakovo (1,7 mil), Spas-Zaulok (1,6 mil), Sloboda (1,4 mil), Malejevka (1,2 mil), Nudol (1,2 mil), Reŝotkino (1,1 mil), Zubovo (1,1 mil).

Vidu ankaŭ
----------

* Administra divido de Moskva provinco

* Kategorio Distrikto Klin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jack NORWORTH** (naskiĝis la 5-a de januaro, 1879, en Filadelfio, Pensilvanio, mortis la 1-a de septembro, 1959) estis usona kantverkisto, kantisto, kaj vodevila ludisto.

Norworth estas kreditata kiel kunverkisto de nombro de Tin Pan Alley modkantoj. Li verkis la tekstojn de la kanto "Take Me Out to the Ball Game" (Prenu Min Eksteren al la Pilka Ludo) en 1908, lia plej longa daŭranta modkanto. Lia "Shine On, Harvest Moon" (Brilu, Rikolta Lumo) estis pli granda modkanto ĉe la tempo. Ambaŭ havis muzikon de Albert Von Tilzer.

Li ludis en la 1909 Ziegfeld Follies.

Norworth aperis en nombro de Broadway teatraj produktaĵoj, kaj maklfrue en filmoj.

En 1908 li edziĝis de kantistinon Nora Bayes. Ili ludis kune en vodevilo. Poste li edziĝis de aktorinoj Louise Dresser, tiam Dorothy Adelphi, kun kiu li aperis en frua sonoj filmoj.

Norworth mortis de korinfarkto en Laguna Beach, Kalifornio.

Norworth estas en la Usona Kantverkista Halo de Famo.

* Kategorio Jack Norworth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 36222
* LCCN: n91038972
* VIAF: 1646527
* ISNI: 0000 0001 1585 4787
* MBA: 36965083-7b5e-4a91-bfb7-682504b5eb0f
* BNE: XX4784871
 |
**József Csák** [jOĵef ĉAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csák József** estis hungara arkitekto, altlerneja instruisto, pentristo, operkantisto (tenoro). Lia origina familia nomo estis *Szincsák* [sinĉAk] ĝis 1985, kiu foje aperis erare kiel *Szimcsák*.

József Szincsák naskiĝis la 11-an de decembro 1944 en Kisvárda.

Biografio
---------

József Csák maturiĝis en Budapeŝto, poste li akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto. Post siaj studoj li ekinstruis en la universitato kiel asistanto, poste lektoro, pli poste docento. Krom la instruado li ankaŭ faris planojn pri loĝdomoj, feriaj domoj. En 1980 li doktoriĝis el arkitekturo en la universitato. Libertempe li pentradis, eĉ li partoprenis en ekspozicioj. Li ricevis lecionojn pri operkantado de Erzsébet Hoór Tempis kaj Lili Neményi. En 1985 li faris provkantadon en la Budapeŝta Ŝtata Operejo, poste li tuj ricevis statuson kiel privata kantisto. Spite tion li ne forlasis la universitaton. Li kantis ankaŭ oratoriojn, operetojn, artkantojn. Li ricevis 3 memormedalojn inter 1989-2004.

Elektitaj roloj
---------------

* Giuseppe Verdi: *Un balo in Maschera* - Riccardo
* Giacomo Puccini: *Tosca* - Cavaradossi

Liaj libroj
-----------

* *Életem fekete doboza* (membiografio)
* *Egy kanyargós életút* (membiografio)

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

*

Fontoj
------

* oficiala paĝo kun foto
* hungarlingva biografio kun foto kaj video[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 692543
 |
vario de kalamondino, unu el la *Citrofortunella*.
**Citrofortunella** aŭ esperantigite **Citrofortunelo** estas granda grupo de komercaj hibridoj, en kiuj kruciĝas la kumkvato kun aliaj citrusoj. En la citrusa taksonomio, starigita de Swingle, kumkvatoj estis krucitaj kun diversaj genroj, nome *fortunelo*, de Citrusoj, kiu inkludas citronon, mandarinon, pomelon kaj papedojn. Tiuj varioj estas hibridoj, kaj nova genra nomo estis trovita en 1975. La hibrida genro estas indikita per la X, ekzemple × *Citrofortunella microcarpa*.
Tiuj hibridoj kombinas la manĝeblecon de la genro *Citrus* kun la malvarmorezisto de la kumkvataj specioj. Tiuj hibridoj produktas malgrandajn acidajn fruktojn kaj kreskas pli kompakte. Tial la plantoj estas bonaj ornamplantoj.

De tiu grupo la kalamondino havis longan historion en kultivado en Azio kiel ornamplanto. Ili ricevis similajn trivialnomojn. Ekzemploj:

* kalamondino – (tangerino krucita kun kumkvato)
* citrorangkvato – (citranĝo krucita kun kumkvato)
* limekvato – *Citrofortunella floridana* – (limeo krucita kun kumkvato)
* oranĝkvato – *Citrofortunella nippon* – (mikano krucita kun kumkvato)
* procimkvato – *Citrofortunella floridana* – (limekvato krucigita kun kvumkvato)
* sunkvato – (eventual probable Meyer-limono krucita kun kumkvato)
* juzukvato – (ĝuzuo krucita kun kumkvato)

Referencoj
----------

1. ↑   (2004) "*Citrus* (Rutaceae): A Review of Recent Advances in Etymology, Systematics and Medical Applications", *Blumea* **49**, p. 481–498.

* Citrofortunella en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Richard Ivan Pervo** (n. la 11-an de majo 1942 - m. la 19-an de majo 2017) estis usona biblia akademiulo kaj iama episkopana pastro kiu estis membro de la Westar Institute. Li estas precipe konata pro siaj studoj pri la Agoj de la Apostoloj.

Pervo estis naskita en Lakewood, Ohio al Ivan Pervo kaj Elizabeth Kline. Li geedziĝis kun Karen E. Moreland la 2-an de aprilo 1967.

En 1964, Pervo studentiĝis ĉe Concordia Senior College en Fort Wayne. Li studentiĝis kun bakalaŭro en teologio ĉe la Episkopa Divinity School en Kembriĝo (Masaĉuseco), kaj doktoreco en teologio de universitato Harvard en 1979. En 1987, reviziita versio de la disertaĵo de Pervo estis publikigita sub la titolo *Profit with Delight: The Literary Genre of the Acts of the Apostles* (1987, ISBN 978-0800607821).

Pervo instruis en *Seabury-Western Theological Seminary* de 1975 ĝis 1999 kaj kiel profesoro ĉe la universitato de Minesoto de 1999 ĝis 2001.

En 2001, lia reputacio suferis kiam li estis juĝita pro posedo de infanpornografio. Tio kaŭzis iom da amuzo ĉar lia familia nomo signifas perversulo en la angla. La gazetoj skribis *suitable name*, "taŭga nomo". Unu el la oficiroj, kiuj arestis lin, diris, ke kiam li vidis lian retadreson antaŭ ol scii lian nomon, li pensis, ke ĝi estas petolo.

Li estis episkopa pastro ĝis 2003. Post lia morto, malfrue en 2017 la scienca eldonejo Mohr Siebeck en Germanio publikigis memorlibron en rekono de lia erudicio.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Pervo ankaŭ signifas perversulo en la finna kaj la sveda. En Finnlando, la fakto ke lia dua antaŭnomo sonas kiel la finna vorto aivan (tute) aldoniĝas al la vortludo.
**József Bécsi** [jOĵef bEĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bécsi József** estis la unua hungara kameraisto.

József Bécsi  naskiĝis la 7-an de februaro 1884 en Mosonszentmiklós aŭ en la apuda Lébény, li mortis la 19-an de januaro 1947 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Bécsi lernis en industria lernejo, poste li estis projekciisto en kafejo en Budapeŝto. Ekde 1908 li estis kameraisto, lia unua longa filmo estis farita en 1912. Dum la 1-a mondmilito li faris ankaŭ batalajn filmojn, same dum la Hungara Sovetrespubliko. Post la mutaj filmoj (1931) li okupiĝis pri problemoj de sonoj, sed kelkfoje li havis ankaŭ kameraajn taskojn. Li estis membro de Sagokruca Partio, tial depost 1945 li estis malpermesita de la filmoj.

Li edziĝis en 1908, baldaŭ 2 gefiloj naskiĝis.

Elektitaj filmoj kiel kameraisto
--------------------------------

* *Be vagyok én csudálkozva* (1908, mallonga filmo)
* *Tavaszi vásár* (1911)
* *A fekete szivárvány* (1916)
* *Az eltűnt angyal* (1921)
* *A bor* (1933)
* *Isten rabjai* (1942)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
Guido Fanconi, ĉ. 1959
**Guido FANCONI** (naskita la 1-an de januaro 1892 en Poschiavo (Grizono), mortinta samloke la 10-an de oktobro 1979) estis svisa infankuracisto. Li esploris kaj detale priskribis plurajn malsanojn.

Fanconi vizitis gimnaziojn unue en Schiers, poste en Zuriko en la german-lingva parto de Svislando. Ekde 1911 li studis medicinon en Lausanne, Bern kaj Zuriko. En 1919 (aŭ 1918) li doktoriĝis en Zuriko; de 1920 ĝis 1926 li laboris sub Emil Feer ĉe la tiea infana malsanulejo kaj specialiĝis pri infana medicino. En 1922 li studis biokemiajn metodojn ĉe Emil Abderhalden en Halle. En 1929 li iĝis direktoro de la malsanulejo kaj profesoro pri infanmedicino ĉe la Universitato Zuriko. En 1962 li emeritiĝis.

Fanconi enkondukis en medicinon biokemiajn kaj fiziologiajn analizilojn kaj estis la unua, kiu uzis pektinon kontraŭ diareo, unue en la formo de krudaj fruktoj. Li estis la unua, kiu supozis kromosoman difekton kiel kaŭzon de trisomio 21.

En 1945 Fanconi fondis la medicinan revuon *Acta Helvetica Pediatrica*. De 1947 ĝis 1950 li estis prezidanto de International Pediatric Association (internacia infan-kuracista asocio, IPA), poste ĝis 1967 ties ĝenerala sekretario. Pluraj malsanoj kaj simptomaroj, kiujn li esploris, portas lian nomon.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 273394
* GND: 118686046
* LCCN: n85801332
* VIAF: 64801657
* ISNI: 0000 0001 1659 9036
* SUDOC: 079311288
* NKC: xx0042983
 |
**József Csontos** [jOĵef ĉontoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csontos József** estis hungara mikrobiologo, altlerneja instruisto.

József Csontos naskiĝis la 23-an de februaro 1889 en Nagygéres, (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Veľký Horeš en Slovakio), li mortis la 1-an de oktobro 1962 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Csontos akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1912. Post la diplomo li restis samloke apud József Marek kaj ankaŭ doktoriĝis. Inter 1919 kaj 1929 li laboris en instituto apud Aladár Aujeszky, poste en aliaj pluraj institutoj. Intertempe en 1925 li habilitiĝis en la altlernejo. Li estis institutestro inter 1950-1959. Li doktoriĝis en 1952 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li pensiuliĝis en 1959. Lia laboro fokusiĝis pri infektoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Állattenyésztéstan, állatbetegségtan* (kunaŭtoro, 1953)
* *A madarak fertőző betegségeinek kór- és gyógytana* (disertaĵo)

Memorigiloj
-----------

* memormedalo (1975, kreita de István Martsa)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun aprezoj (la koncerna teksto estas legebla en la 178-a paĝo)

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-04-04. Alirita 2021-01-24.

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 714405
* ORCID: 0000-0003-4732-9703
* RID: H-5688-2012
 |
**Akademio de Zamość** (latine *Academia Zamoscensis*, pole *Akademia Zamojska*) estis supera lernejo oficiale malfermita en 1594 de kanceliero Jan Zamoyski en Zamość. La saman jaron papo Klemento la 8-a ratifikis fondon de la Akademio per konvena buleo, aldonante blazonon de sia familio Aldobrandini al la blazono de la Akademio. Ties statuton konfirmis nome de la papo episkopo de Chełm Stanisław Gomoliński, kaj ĉefa organizanto iĝis Szymon Szymonowic.

Historio
--------

Oficiala malfermo okazis la 15-an de marto 1595. La Akademio estis la unua privata lernejo kaj la kvara - post krakova (1364), Akademio de Lubrański en Poznań (1519) kaj Vilna Akademio (1578) – altlernejo en la Respubliko de Ambaŭ Nacioj. Ĝi estis tute financata de la granda kanceliero estante simbolo de potenco kaj de grandaj ambicioj de la fondinto. Lekcioj estis en la latina kaj greka lingvoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Stanisław Staszic

Bibliografio
------------

* J. Kowalczyk, *Zamość. Przewodnik* (Zamość. Gvidlibro), Zamojski Ośrodek Informacji Turystycznej (Centro de Turisma Informado en Zamość), Zamość 1995
* Małgorzata Kowalewska, Akademio de Zamość, Powszechna Encyklopedia Filozofii (Universala Enciklopedio de Filozofio)

* Kategorio Akademio de Zamość en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 432082
* LCCN: n95093090
* VIAF: 140882077
* ISNI: 0000 0001 1209 1489
* BNF: 12534096r
* NKC: ko2007387835
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Guignardia bidwellii*** |
| --- |
|  |
| Makuloj sur folioj de vito kun bruna rando.Makuloj sur folioj de vito kun bruna rando. |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
| Domanio: | Eŭkariotoj *Eukaryota* |
| Subdomanio: | *Unikonta* |
| Superregno: | Opistokontoj *Opisthokonta* |
| Regno: | Fungoj *Fungi* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Subregno: | Dukarioj *Dikarya* |
|
|
|
|
|
| Filumo: | Askofungoj *Ascomycota* |
|
| Subfilumo: | *Pezizomycotina* |
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | *Dothideomycetes* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | *Botryosphaeriales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | *Botryosphaeriaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Guignardia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Guignardia bidwellii***(Ellis) Viala & Ravaz, 1892 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Guignardia bidwellii*  |

 |
| v • d • r |

***Guignardia bidwellii*** estas fungo, kiu kaŭzas malsanon al vito.

Priskribo
---------

Piknidio de *Guignardia bidwellii*
Peritecio de *Guignardia bidwellii*
Spermogonio
Makulo sur tigo kun piknidioj
La anamorfo produktas piknidiojn, la teleomorfo produktas periteciojn.

Malsano
-------

La fungo formas nigrajn piknidiojn en la folioj. Dum malsekaj periodoj la piknidioj elmetas sporoj en blankaj vringataj filamentoj. La pluvo ŝprucigas fragmentoj da filamento al junaj beroj.
Oni povas trovi makulojn sur ĉiuj ne lignaj organoj.

Vivciklo
--------

La fungo travintras en sekaj beroj, en kie ĝi formas stromojn. Printempe aperas peritecioj en stromoj.

Sklerotojn formas ankaŭ ene de malnova piknidioj. Kaj oni vidas ankaŭ spermatogoniojn kiu formas etajn sporojn, sed oni ne se kiel ili rolas.

Notoj kaj referencoj
--------------------

Pierre Viala.  (1893) *Les maladies de la vigne (3a eldono)* (france). C. Coulet et G. Masson, p. 156–203.
**Plenas** [PLEnas] estas municipo de Hispanio, en la sudokcidento de la komarko Belĉita Kampo kies ĉefurbo estas Belchite, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Plenas estas municipa teritorio en la sudokcidento de la komarko Belĉita Kampo sude de tiu de Moyuela. La loĝloko mem estas je 79 km de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 800 msm. Ĝi estas tute inter Moyuela nordoriente kaj Loscos sudokcidente sur ebenaĵo ĉe la akvoj de la rivero Santa María.

Historio
--------

La konkero de la areo el islamanoj estis farita en la 12-a jarcento. En la Mezepoko ĝi apartenis al la Komunumaro de domaroj de Daroca, kiel ties vasalo. Plue restis grava majoritato de moriskoj, kiuj laboris por agrikulturo; sed komence de la 17-a jarcento okazis la forpelo de la moriskoj el Hispanio, kio rezultis en krizo por la loko. 

Dum la Hispana Enlanda Milito en Aŭgusto 1937 okazis batalo en Belchite en la kadro de la Ofensivo al Zaragozo, kiu rezultis malsukcesa.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Plenas kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 100 loĝantoj laŭlonge de la jarcento. Evidente elmigrado foriris al grandurbo Zaragozo.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj) kaj ĉefe brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo de la 16-a jarcento kun baroka turo el briko de la 18-a jarcento, la Sanktejo de *Nuestra Señora del Carrascal* kun ermitejo kaj krucmonumento, restaĵoj de kastelo de la 14-a jarcento, ermitejo de Sankta Barbara, Etnografia Muzeo Manuela Sancho en la naskodomo de Manuela Sancho kaj restaĵoj de aerodromo de la Hispana Enlanda Milito. Estas multaj naturaj lokoj proksime kaj restaĵoj de romia akvobaraĵo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802128
 |
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri atena princo. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Akamaso.
**Akamaso** (helene **Ἀκάμας** – *Akamas*, latine **Acamas**) estis en la helena mitologio filo de la heroo Tezeo kaj Fedro, filino de la kreta reĝo Minoo. Ŝia filo laŭ la mitologio estis Akamaso el Ateno.

*Akamaso kaj Demofono*, nigrafigura amforo, proksimume 540 aK.
Post multaj aventuroj Tezeo foriris en militon kontraŭ Amazonoj. Tie li renkontis belegan Antiopon, rabakiris kaj edziĝis ŝin. Antiopo poste naskis al li filon Hipoliton. Amazonoj post kelka tempo revenis por liberigi ŝin, sed Antiopo metis sin al edza flanko kaj en batalo pereis.

Tezeo pli poste edziĝis duafoje al Fedra fratino Ariadno. El tiu ĉi edzeco naskiĝis al ili du filoj, Akamaso kaj Demofono.

Sed tiu ĉi edzeco ne finiĝis bone, ĉar filo el la unua edzeco, Hipolito, ofendis diinon de amo Afroditon per rifuzo de ŝia amo. Ŝi venĝis lin, ke per ŝia aktivado Fedra ekamis lin kaj kiam ŝi sensukcese persvadis lin, kulpigis lin antaŭ sia patro, ke li intencis seksperforti ŝin kaj tiel kaŭzis lian pereon.

Akamaso kaj Demofono intertempe kreskis en fortikajn junulojn, kiuj foriris batali en Trojan militon. Akamaso tie pugnobatalis en konkuro honore al Aĥilo. Poste li kun sia frato, okaze de la konkerado de Trojo, liberigis sian avinon Etron, kiu estis tien foreskortita kiel sklavino, por akompani belan Helenon.

Dum sia restado en Trojo, Akamaso akiris korinklinon de Laodico, filino de troja reĝo Priamo kaj naskigis kun ŝi filon Muniton, kiu estis pli poste edukata de liberigia Etro. Post falo de Trojo Mounito kun Etro revenis hejmen. Pli malfrue Mounito mortis dum ĉasado apud Olinto en Trakio pro mordvenenigo de serpento.

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Akamás (syn Thésea) en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* Kategorio Akamaso el Ateno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Julius Weismann** (\* 26-an de decembro 1879 en Freiburg im Breisgau; † 22-an de decembro 1950 en Singen (Hohentwiel)) estis germana komponisto.

Vivo
----

Julius Weismann estis filo de la zoologiisto kaj genetikisto August Weismann. Li ricevis jam en 1891/92 kompozicio-instruon de Joseph Rheinberger en Munkeno. Post pianoinstruo en Freiburg samkiel lingvostudoj en Lausanne li studis en 1898/99 muziko en Berlino (i.a. ĉe Heinrich von Herzogenberg), poste dum tri jaroj Ludwig Thuille en Munkeno. En 1902 li geedziĝis kun la kantistino Anna Hecker kaj setlis en Munkeno kiel liberprofesia komponisto. En 1906 li revenis al Freiburg kaj laboris kiel komponisto, dirigento kaj pianisto. En 1930 li ricevis la Beethoven-premion de la Prusa Akademio de Artoj. Samjre li fondis kune kun Erich Doflein la muzikseminaron de Freiburg, el kiu poste evoluis la Muzikaltlernejon je Freiburg. En 1939 li fariĝis honorcivitano de Freiburg kaj estis dekoraciita per la Lepsika Bach-Premio. Samjare li translokiĝis al Nußdorf ĉe Überlingen finis sian instruagadont, tamen plue komponis.

Post lia morto laŭ iniciato de Wieland Wagner je Duisburg ekestis en 1954 Julius Weismann-Arkivo.

Verkaro
-------

Weismann postlasis pli ol 150 verkojn kun verknumeroj (krome ankaŭ multaj sennumerajn). Inter ili troviĝas 6 operoj, 3 simfonioj, 3 pianokonĉertoj, 4 violonkonĉertoj, 11 arĉkvartetoj, pianomuziko kaj ĉ. 200 lidoj.

Stile Weismann sekvis la germanan romantismon, precipe laŭ Schumann kaj Brahms, sed troviĝas ankaŭ influoj de lia instruisto Thuille, elementoj de la impresionismo, similaĵoj al Reger kaj ĉefe en la malfrua verkaro sinturno al la kontrapunktismo de Johann Sebastian Bach. Malgraŭ ĉi tiuj influoj la verkaro de Weismann prezentas kun sia sona sensualeco, kiu paralelas kun ofte lakona sobreco kaj aforisma koncizeco, memstaran kaj gravan kontribuon al la muziko de la 20-a jarcento.

Literaturo
----------

* Joseph Müller-Blattau: *Julius Weismann zum 60. Geburtstag 26. Dez. 1939*. Hrsg. von der Stadt Freiburg, 1939.
* Franzpeter Goebels: *Das Klavierwerk von Julius Weismann in neuer Sicht*. - Duisburg : Julius-Weismann-Archiv, 1968.
* *Julius Weismann 1879 - 1950. Werkverzeichnis erstellt von Ursel Küppers-Weismann u. Wilm Falcke*. Hrsg. Weismann-Archiv e.V. Duisburg. Duisburg: Weismann-Archiv, 1990.
* Carola Wiegand: *Julius Weismann und seine Klaviermusik*. Frankfurt am Main 2007.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Julius Weismann en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 273058
* GND: 118806548
* LCCN: n82012130
* VIAF: 808708
* ISNI: 0000 0001 2019 6280
* LIBRIS: 295179
* SUDOC: 16583501X
* BNF: 155661418
* MBA: f4296adf-378d-4656-bb65-8e260b5266a2
* NKC: mzk2011633692
 |
Vilao San Marco, sidejo de la Akademio
La **Akademio de German-italaj Studoj** de Merano estas senprofitcela asocio por la antaŭenigo de kultura kaj scienca interŝanĝo inter la diversaj kulturaj elementoj de la german-itale parolanta areo. Ĝi estis fondita en 1959 kiel German-itala Kultura Instituto. La akademio organizas internaciajn konferencojn, simpoziojn, esplorojn kaj doktorigajn disertaciojn, same kiel prelegojn, legadojn, ekspoziciojn kaj koncertojn.

Sciencaj projektoj estas realigataj en la propraj esplorcentroj kaj kunlabore kun aliaj esploraj institucioj. Kun diversaj universitatoj kaj esplorcentroj en Italio, Germanio kaj Aŭstrio ekzistas kunlaboraj interkonsentoj. Tradicie la precipa fokuso de la okazaĵoj estis en la kampo de la homaj sciencoj, sed nuntempe estas traktataj ĉiam pli ankaŭ temoj de ekonomiko, juro kaj diversaj natursciencaj disciplinoj.

La sidejo de la Akademio troviĝas en la protektita vilao San Marco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo de la Akademio it/de/en
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***Esperanto Vandaag*** (Esperanto Nuntempe) estas informcela libreto en nederlanda lingvo pri diversaj temoj rilataj al Esperanto. Ĝi estas verkita de pluraj aŭtoroj, kaj eldonita en 1977 de La Verda Stelo. Sub redakto de Paul Peeraerts, kunlabore kun Ivo Lapenna, Petro De Smedt, Claude Piron estas aperinta en 1986 reverkita versio. Tiu ĉi estas eldonita de Flandra Esperanto-Ligo, ISBN 90-71205-11-8. En 1996 la eldoninto aperigas trian eldonon, sed denove alienhavan. Tiufoje ĝi entenis ĝeneralajn kaj praktikajn informojn pri Esperanto kaj pri la loka movado, sed ankaŭ artikolon pri la lingvopolitiko de Eŭropa Unio.

Precipe la unua eldono estas interesa pro donitaĵoj pri la historio de la Esperanto-movado en Flandrujo.

Enhavo de la 1-a eldono
-----------------------

* Claude Piron : Letero al kolego pri la formo kaj la strukturo de Esperanto
* Basil Boothroyd : Ne temas pri aviadiloj
* Gian Carlo Fighiera : Elspezoj por tradukoj : miljardoj da dolaroj
* Fernand Roose : La rolo de Esperanto por la Flandrema Movado
* Petro De Smedt : La tradukita nederlanda literaturo
* Eddy Frederickx : Esperanto : ideale por skoltoj
* Frans Luyten : Esperanto en filatelio

* Kovrilpaĝo de la reverkita eldonaĵo el 1986.Kovrilpaĝo de la reverkita eldonaĵo el 1986.
* Kovrilpaĝo de la eldonaĵo el 1996.Kovrilpaĝo de la eldonaĵo el 1996.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |

* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
**Julius Rebek,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rebek Gyula** estis hungardevena usona kemiisto, altlerneja instruisto, membro de Academia Europaea (2005), honora membro de Hungara Scienca Akademio (2001). Li estas konsiderita unu el la pioniroj de la supramolekula kemio.

Kristala strukturo raportita de Julius Rebek, kiu havas solan nitrogenan molekulon
Gyula Rebek naskiĝis la 11-an de aprilo 1944 en Beregszász (Hungara reĝlando, nuntempa Berehove en Ukrainio).

Biografio
---------

La familio Rebek rifuĝis al Aŭstrio por ne aparteni al la komunismo. En 1949 la familio havis eblecon translokiĝi al Kansaso, ili ricevis usonan ŝtatanecon en 1955. La juna Julius studis en la Universitato de Kansaso kun bakalaŭro en 1966, post kvar jaroj li doktoriĝis pri organika kemio en la Masaĉuseca Instituto pri Teknologio. Li estis asistanto en Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso, poste en Universitato de Picburgo, pli poste en aliaj universitatoj jam en pli grandaj instruaj rangoj. En 1989 li kreis tiujn molekulojn, kiuj povas regeneri, eĉ fari mutaciojn. Li ricevis premiojn ekde 1976.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-12-06 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 671841
* GND: 109741616X
* LCCN: n2015037644
* VIAF: 316547539
* SUDOC: 197617824
* ORCID: 0000-0002-2768-0945
* NKC: ntk2017973332
 |
**Esperanto en la tornistro: Mondvojaĝo en 79 tagoj** estas libro verkita de Manel Vinyals kaj Joaquim Marcoval.
Ĝi rakontas ilian vojaĝon ĉirkaŭ la mondo pere de Pasporta Servo.

Ili estas katalunaj esperantistoj, kiuj jam 40- kaj 41-jaraj, decidis inter aŭgusto kaj novembro de la jaro 2002 sekvi la vojon de Phileas FOGG, la heroo de romano "Ĉirkaŭ la mondo dum okdek tagoj" de Jules Verne, nur per teraj aŭ maraj veturiloj.
Tial ke aviado anstataŭis multloke la fervojojn kaj pasaĝerŝipojn, ili decidis ne ekzakte voji kiel Fogg, sed iri surtere laŭ la Silkovojo. Ili sukcesis rondiri la mondon en 79 tagoj, tri horoj kaj 12 minutoj.
Ili povis uzi la helpon de apudvojaj esperantistoj.

La tuta kosto de la vojaĝo estis 6 500 eŭroj.

Vojo
----

La vojaĝo okazis laŭ la sekvaj lokoj.

* La Sénia (Hispanio)
* Parizo
* Reform Club en Londono (oficiala eko je 19-a de aŭgusto 2002).
* Parizo per trajno Eurostar
* Budapeŝto
* Sighisoara (Rumanio)
* Istanbulo
* Teherano
* Maŝhado
* Buĥaro (Uzbekio)
* Samarkando
* Taŝkento
* Almato
* Urumĉio (Ĉinio)
* Turfano
* Lanĝoŭo
* Ŝjiano
* Ĉonkingo
* Vuhano
* Ŝanhajo
* Kobeo
* Tokio
* Pacifiko per ŝipo *Queen Elizabeth 2*
* Los-Anĝeleso
* Granda Kanjono
* Albuquerque (Usono)
* Ĉikago
* Niagaro
* Nov-Jorko
* Reform Club (6-a de novembro)

Libro
-----

La libro konsistas el tagaj ĉapitroj verkitaj el memoraĵoj, notoj kaj la raportoj, kiujn ili sendis por TTT-ejo.
Krom la tagaj okazintaĵoj, ili aldonas laŭspertajn konsilojn, opiniojn kaj informaĵojn pri landoj kaj homoj.
Ili komentas landojn, veturilojn kaj manĝajojn el sia katalunvilaĝa vidpunkto.

Verkoj
------

* (katalune) Manel Vinyals kaj Joaquim Marcoval. Amb l'esperanto a la motxilla. La volta al món en 79 dies. Colección Guimet n-o 66. Lleida (Pagès), 2003. 300 (eble 304) p. ISBN 8497790049

* (hispane) Joaquim Marcoval Castell kaj Manel Vinyals Allepuz. Con el esperanto en la mochila. Tradukis: Ramón Sala Gili. Lleida (Milenio). 2004, 288 p. ISBN 849743112X

* (Esperanto) Manel Vinyals kaj Joaquim Marcoval. Esperanto en la tornistro; Mondvojaĝo en 79 tagoj. Wuhan (Ĉina eldonejo de E.S.K.), 2004

Fontoj
------

1. ↑  Skribitaj pensoj. Kun Esperanto en la tornistro
2. ↑  Editorial MILENIO
**Encinasola de los Comendadores** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Vitigudino en la nordokcidento de la provinco. *Encinasola de los Comendadores* estas tradukebla etimologie al *Sola anzino de la Komandoroj*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Encinasola kaj Picones, okupas totalan areon de 33,74 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 174 loĝantojn. Ĝi perdis preskaŭ 500 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752733
 |
**Belarra** [beLAra] estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la sudo de la komarko *Alto Gállego* (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco. 

La loĝloko Belarra (840 msm) mem estas en la suda valo Guarguera iom sude de la rivero Guarga ĉe la montaro Belarra, kaj oriente de la aŭtovojo A-23. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj. Proksime estas domaro Yéspola.

Historio
--------

Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico. 

Dum la Hispana Enlanda Milito, Belarra suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj). En la fino de la 1970-aj jaroj la loko senhomiĝis, sed poste venis novaj loĝantoj.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Belarra oni malaltiĝis el 65 loĝantoj en 1940 ĝis nunaj 5 loĝantoj (2019).

Aktualo
-------

La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, kio pluas ĉi tie male al aliaj apudaj lokoj, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo. Ĉefaj altiraĵoj estas naturaj lokoj kaj ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]

* Kategorio Belarra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814802
 |
|  |  |
| --- | --- |
| Chambéry (Francio)Chambéry (Francio)DECChambéryChambéry

|  |
| --- |
| Chambéry  |

 |
| Koordinatoj: 45° 34′ 16″ N 5° 55′ 08″ O﻿ / ﻿45.571 °N, 5.919 °O﻿ / 45.571; 5.919 (mapo) |

**Esperanto Vive** estas Esperanto-asocio laŭ franca leĝo 1901 en Chambéry (Ŝamberio en Esperanto), kreita je 1997. Ĝi estas ano de la Rodanalpa Esperanto-Federacio.

Celoj
-----

Ĝiaj celoj estas pligravigi la famecon, la uzadon kaj la instruadon de Esperanto.

Regulaj renkontoj
-----------------

La asocio havas ĉambron en la Asocioj-Domo de Ŝamberio, kie okazas ĉiusemajnan renkonton la merkredon inter la 17-a kaj la 20-a vespere.

Aliaj organizitaj eventoj
-------------------------

En Ĉamberio okazis la 56-a Esperanto-Kongreso de SAT-Amikaro, de la 14-a ĝis la 18-a de aprilo 2001.
En 2014 okazis la ĉiujara kongreso de la nacia asocio Espéranto-France.

Ĝemeliĝo
--------

Chambéry ĝemeliĝas kun Torino, Italio. De 2014 la du lokaj Esperanto-Asocioj interŝanĝas kaj renkontiĝis.

Eksteraj ligiloj
----------------

*
Por admistrado kaj statistiko, vidu la oficialan regionon oriento de Anglio.

**East Anglia** estas angla regiono konsistanta el Norfolk, Suffolk, Cambridgeshire kaj parto de Essex.

La regiono estas pure geografia afero kaj ne rilatas al administrado. Tamen en parto de la anglo-saksa epoko ĝi estas aparta regno, kreata per la kombino de la antaŭaj regnoj de la "North Folk" (Norda Popolo) kaj la "South Folk" (Suda Popolo). Post venko kontraŭ la regno de Northumbria en 616 p.K. East Anglia iĝis mallonge la plej potenca anglo-saksa regno, sed baldaŭ la regno de Mercia dufoje venkis ĝin, kaj East Anglia iĝis pli malforta. En 794 la reĝo Offa de Mercia aranĝis la mortigo de Aethelberht la 2-a, reĝo de East Anglia, kaj kaptis la regnon. De 825 al 827 East Anglia sukcese ribelis kontraŭ Mercia kaj regajnis sian sendependecon. En 870 la danoj mortigis la reĝon Edmund kaj okupis la regnon. La saksoj rekaptis ĝin en 920. De 1015 al 1017 la dana reĝo Kanuto la 1-a denove konkeris la regnon.

Reĝoj de East Anglia
--------------------

* Wehha (m. antaŭ 571)
* Wuffa (antaŭ 571 - 578)
* Tytila (578-ĉ.599)
* Raedwald (ĉ.599-ĉ.624)
* Eorpwald (ĉ.624-ĉ.627)
* Ricberht (ĉ.627-ĉ.629)
* Sigeberht (ĉ.629-ĉ.634)
* Egric (ĉ.634-636)
* Anna (636-ĉ.653)
* Aethelhere (ĉ.653-654)
* Aethelwold (654-664)
* Ealdwulf (664-713)
* Aelfwald (713-749)
* Hun (749)
* Beorna (749-ĉ.760)
* Aethelred la 1-a (ĉ.760-ĉ.779)
* Aethelberht la 2-a (ĉ.779-794)
* Eadwald (ĉ.794-796)

De 796 al 826 East Anglia estis parto de Mercia

* Aethelstan (m. ĉirkaŭ 839)
* Aethelweard (ĉ.839-855)
* Edmundo la Martiro (855-870)

* Kategorio East Anglia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 238213
* GND: 4085518-1
* LCCN: sh85040523
* VIAF: 240813856
 |
**Endel PUUSEPP** (ruse *Эндель Карлович Пусэп*; naskiĝis la 1-an de majo 1909; mortis la 18-an de junio 1996) estis estondevena sovetunia ĉasaviadilpiloto dum la dua mondmilito. Li partoprenis pli ol 30 noktajn bombmisiojn kontraŭ Nazia Germanio.

Endel Puusepp en 1942

Biografio
---------

Endel Puuseep estis la infano de estonaj kamparanoj, kiuj inter 1906 kaj 1908 sekve de la Agrara reformo de Stolipin translokiĝis al la imperia Jeniseja Gubernio en Siberio - pli-malpli la nuna Krasnojarska regiono. Ekde frua infanaĝo, Puusepp sonĝis fariĝi piloto. Liaj gepatroj tamen antaŭvidis alian karieron por li: laŭ ilia deziro li iĝu aŭ instruisto aŭ agronomo. Fininte 7 klasojn de lernejo, Puusepp translokiĝis al Leningrado por studi en la Estona-Finna Instruista Kolegio. Post kompletigado de unu jaro da studoj en la instruista kolegio , Puusepp translokiĝis al pilotolernejo, unue en Volsk kaj poste en Orenburg. Li restis ĉe ĉi-lasta kiel fluginstruisto, diplomiĝinte. Li poste estis translokigita al lastatempe formita eskadro specialiĝanta pri instrumenta kaj nokta flugado. Endel Puuseep ricevis la Oran stelon de Heroo de Sovetunio pro veturigo iren kaj reen de soveta delegitaro de Moskvo al Vaŝingtono por negoci novan fronton.

* Kategorio Endel Puusepp en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

1. ↑  Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза начальствующему составу Военно-воздушных сил Красной Армии» от 20 июня 1942 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1942. — 30 июня (№ 24 (183)). — С. 1.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 288757
* GND: 1115658565
* VIAF: 5932147665830460670009
 |
**Encina de San Silvestre** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Comarca de Ledesma. *Encina de San Silvestre* estas tradukebla etimologie al *Anzino de Sankta Silvestro*. Anzino videblas en la maldekstro de la blazono.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 23,76 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 109 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 400 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 45 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. Oni supozas, ke en Encina de San Silvestre naskiĝis en 1468 la humanisto Juan del Enzina, kaj simbolaj aludoj al tio videblas en la dekstro de la blazono.

En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753146
 |
Amsterdama Borso ĉe Beursplein 5 (2016).
Enirejo de la borsa konstruaĵo kaj "virbovo".
La **Amsterdama Borso** estas la iama nomo de la borso kun bazo kaj sidejo en Amsterdamo. Ĝi kuniĝis la 22an de septembro 2000 kun la Brusela Borso kaj la Pariza Borso por formi Euronext, kaj ĝi estas nuntempe konata kiel **Euronext Amsterdam**.

Historio
--------

La Amsterdama Borso estas konsiderata la plej antikva en la mondo. Ĝi estis establita en 1602 fare de la Nederlanda Orient-hinda Kompanio (*Verenigde Oostindische Compagnie*, aŭ "VOC") por komercado de siaj presitaj kapitaleroj kaj obligacioj. Ĝi estis sekve renomita Amsterdama *Borso* kaj estis la unua kiu formale ekkomercis en valorpaperoj.

Kvankam ĝi estas kutime konsiderata la unua borsa merkato, Fernand Braudel asertas ke tio ne ĝuste veras.

Notoj
-----

1. ↑  Joseph Penso de la Vega: Confusión de Confusiones; 1668, represaĵo Wiley, 1996.
2. ↑  Braudel, Fernand.  (1983) *Civilization and capitalism 15th–18th century: The wheels of commerce*. New York: Harper & Row. ISBN 978-0060150914.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Amsterdama Borso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Euronext Amsterdam, retejo.
* The oldest share in the world, issued by the Dutch East India Company, 1606.
* Documentation about one of the oldest shares in the world, issued by the Dutch East India Company, 1602 Arkivigite je 2011-11-29 per la retarkivo Wayback Machine, kio malaperis el la Amsterdamurbaj Arkivoj.

Koordinatoj: 52° 22′ 08″ Nordo 4° 54′ 04″ Oriento﻿ / ﻿52.369 °N, 4.901 °O﻿ / 52.369; 4.901 (mapo)
La ĉefa ejo de la urba biblioteko en la centro de la ĉefurbo turingia.
Filia biblioteko en la erfurta nordo.
Interno de la filio norda.
La **Domo de la ora unukornulo** troviĝas sur Katedralplaco de Erfurto (Germanujo).

La dum 1908 laŭ la planoj de la erfurta arkitekto Max Deutschmann finkonstruita domo frapas la atenton per sia impona voluta gablo. La konstruaĵo estis diversmaniere uzita: kiel teatro, gastejo (de la bierfarejo Treitzschke kun koncerta ĝardeno por pli ol 1000 gastoj), loĝejo, vendejo kaj ekde 1966 kiel urba biblioteko kun diversaj filioj en aliaj urbokvartaloj.

Biblioteko
----------

En la 3-a de oktobro 1897 inaŭguritis en la Michaelis-strato nr. 14 la *Popola biblioteko de Erfurto*, kiu tiam havis 3000 volumojn. Escepte de la Unua mondmilito daŭre kreskinta nombro da legantoj permesis kontinuan plilarĝigon de la biblioteko kaj la malfermon de diversaj filioj ene de Erfurto. Nova turnopunkto estis la potencakiro de la nazioj ligita kun kulturpolitika ŝanĝo. Maljam en septembro 1946 nova regula pruntedonservo ekfunkciis.
En 1956 oni fondis bindistan kaj libroriparistan atelierojn. Nova muzikaĵbiblioteko de 1957 permesis la prunteprenadon de gramofondiskoj. En 1969 kunfandiĝis la tuto kun sciencaj bibliotekoj de Erfurto al "Scienca Ĝenerala Biblioteko de Erfurto". Prunteprenado de bildoj ekzistas ekde 1976, tiu de kompaktdiskoj ekde 1990, tiu de videoj ekde 1993.
En 1997, nelonge antaŭ sia centjara fondiĝdatreveno, ĝi alinomitis "Urba kaj Regiona Biblioteko de Erfurto". Pliriĉigis la ofertojn de la biblioteko elektraj komunikiloj, telepruntado, interretlaborejoj por vizitantoj, kafejo ene de la biblioteko, teraso por legado. En la 10-a de aŭgusto 2000 dekmiloj da libroj detruitis fajrege, kiam ili estis - pro restaŭradlaboroj - provizore en la Neuerbe-lernejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Haus zum Großen Pflug und Großen Siebenbürgen (Erfurt)
* Topf & Söhne

Literaturo
----------

* Andreas Schareck: *Erfurt*, eldonejo Mitteldeutscher Verlag, 3-a eldono, Halle 2013, ISBN 3954620057
* Hermann H. Saitz: *Erfurt zu Fuß, 5-a eldono, Erfurt 2010*
* Gerd Schöneburg: *Erfurt. Führer durch die historische Altstadt*, 4-a eldono, Erfurt 2009
* Kristina Kogel: *Erfurt an einem Tag. Ein Stadtrundgang*, eldonejo Lehmstedt, Leipzig 2011, ISBN 3942473070
* Ulrich Seidel: *Erfurt: Rundgänge durch die Geschichte*, eldonejo Sutton, 2004, ISBN 3897027607
* Ulrich Seidel: *Erfurt: Neue Rundgänge durch die Geschichte*, eldonejo Sutton, 2009, ISBN 3866804571
* Wolfgang Knape: *Erfurt: Ein Führer durch die thüringische Landeshauptstadt*, 5-a eldono, eldonejo Schmidt-Buch-Verlag, Wernigerode 2007, ISBN 3936185344
* Georg Dehio / Stephanie Eißing / Franz Jäger:  *Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler: Thüringen*, eldonejo Deutscher Kunstverlag, 2003, ISBN 3422030506

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Haus zum Goldenen Einhorn (Erfurt) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la biblioteko.
* Historio detalega de la biblioteko erfurta.
Domo *Zur Güldenen Krone*, nr. 6 La najbara domo ĉe Fischmarkt nr. 5
La teretaĝa domo **Zur Güldenen Krone** estas unu el la multnombraj belaj domoj de sur Fiŝbazar-placo (nr. 6) en la urbokerno de Erfurto.

Funkcio
-------

En la domo troviĝis ekde 1615 filio de la poŝtdirekcio de Thurn und Taxis, antaŭe ĝi estis loĝdomo de izatidkomercistoj. Sur la plafonoj en la interno konserviĝis flora pentrado de traboj el la malfrugotika kaj renesanca epokoj; same imponas la traboj de la trapasejo korten. En 1912 kaj dum la 1990-aj jaroj la domo estis restaŭrita.

Sur la fasado bone legeblas la jaro de unu alikonstruo: 1488 (poste ankoraŭ en 1541/1564; sed la kerno de la domo estas el la 13-a jc.).

Najbara Ratskeller
------------------

Maldekstre apudis la gastejo *Ratskeller* (nuntempe simplu trinkejo), kiun la urbo aĉetis en 1477 (antaŭe la domo el la 13-a jc. nomitis *Zum Lauenstein*). Tie oni rajtis vendi ankaŭ neregionajn bierojn (ekz. el Torgau). Pro la ege kaduka stato de la domo nur la fasado kaj kelkaj vandoj povis esti reutiligitaj por la restaŭradlaboroj finitaj en 1995. Al malnovaj tempoj memoras en la hodiaŭa kela gastejo la ĉambroj *Torgau-olbaĵo* aŭ *Lauenstein-tunelo*. Teretaĝe troviĝis ĝis 2010 porcivitanaj burooj de la publika administrado.

Fontoj
------

* Wolfgang Knape: *Erfurt. Der Stadtführer*, Schmidt-Buch-Verlag, Wernigerode 2011, p. 32
* Georg Dehio / Stephanie Eißing / Franz Jäger:  *Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler: Thüringen*, Deutscher Kunstverlag, 2003, ISBN 3422030506, p. 381

Eksteraj ligiloj
----------------

* Gazetartikolo el la 1990-a jaro pri domoj kiel spekuladobjekto en orientgermanaj urboj.
* Diskutforumo pri la restaŭrado de germanaj urbokernoj.
**Encinas de Abajo** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Zona de Cantalapiedra y Las Villas. *Encinas de Abajo* estas tradukebla etimologie al *Anzinoj de Malsupro*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Cilloruelo kaj Encinas de Abajo, okupas totalan areon de 20,86 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 651 loĝantojn. Ĝi montris maloftan evoluon ĉar akiris pli ol 300 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento sed poste perdis 300 pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 21 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753149
 |
**Gospatric** (m. post 1073) estis grafo de Northumbria, Anglio, kaj poste lordo de bienoj en la regiono de Dunbar.

Verŝajne li estis filo de Ealdgyth, filino de Uhtred la Kuraĝa, kaj Maldred, frato de Dunkano la 1-a (Skotlando).

En 1066 Vilhelmo la Konkerinto nomumis Copsi, kiu subtenis Tostig Godwinson kaj partoprenis ties ekzilon en 1065, grafo de Northumbria, sed post nur kvin semajnoj estis mortigata de Oswulf, nepo de Uhtred la Kuraĝa, kiu nomumis sin grafo. Tamen ankaŭ Oswulf baldaŭ estis mortigata, de banditoj. Gospatric, kiu havis pretendon al la graflando, ofertis grandan sumon da mono por iĝi grafo, kaj Vilhelmo, kiu estis urĝe kolektanta impostojn, konsentis.

En 1068 estis grava ribelo en Anglio, kune kun skandinava invado. Inter la estroj de la ribelo estis Edgar Aetheling, Morcar (grafo de Northumbria de 1065 al 1066 kiam Vilhelmo senigis lin de la graflando) kaj Gospatric. Post venki la ribelantojn, Vilhelmo senigis Gospatric de lia rango kaj ekzilis lin: li iris al Skotlando. La sekvantan jaron li partoprenis invadon de Edgar Aetheling kaj armeo de danoj, skotoj kaj malkontentaj angloj. Vilhelmo forpelis la invandantojn, sed dum la militado Gospatric kaptis la kastelon de Bamburgh kaj Vilhelmo permesis lin reteni ĝin kaj regi Northumbria.

Tamen en 1072 Vilhelmo denove senigis Gospatric de Northumbria. Gospatric fuĝis en Skotlandon kaj velis al Flandrio. Baldaŭ li revenis al Skotlando kie Malkolmo la 3-a donis al li la kastelon de Dunbar kaj ĉirkaŭajn bienojn. Pro mortmalsano li ĝuis la bienojn nur mallonge.

Lia filino Uchtreda edziniĝis al Dunkano la 2-a (Skotlando). Li havis tri filojn:

* Gospatric, grafo de Dunbar, kiu mortis dum la Batalo de la Standardo en 1138
* Dolfin, al kiu Malkolmo la 3-a konfidis Carlisle
* Waldeve


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 281922
 |
La plej malnova gastejo de Erfurto.
La unua domo en la vico estas la *Grüne Apotheke* apudanta nian domon *Zur Hohen Lilie*; fone videblas la Severo-kirko. La **Domo ĉe la Alta lilio** troviĝas sur la Katedralplaco de Erfurto.

Historio
--------

Iam estis sur la placo de la nuna *Hohe Lilie* monaĥineja korto (cistercianinoj). La verdkolora domo rekonstruiĝis post la incendio de 1472, kun kela etaĝo el la 13-a jc. En 1538 renoviĝis la fasado. La plej malnova renesancstila konstruaĵo de la urbo kun siaj vostaj gabloj diferencas de la pli malgrandaj trabfakaĵoj. Impona portalo montras medalionojn de Kristo kaj Sankta Paŭlo.

Ĝi estas la plej malnova gastejo en Erfurt (1341) kiu gastigis amason da altranguloj kiel Martin Luther, Gustavon la 2-an Adolfon de Svedujo dum la Tridekjara Milito aŭ reĝon Jérôme de Vestfalio dum la Kongreso de la princoj en 1808. Maldekstre estas la **Verda Apoteko** *(Grüne Apotheke)*, kiu funkciis ĝis 1993. La historioza restoracio malfermitis post dujara restaŭrado kaj 11 jarojn daŭrinta nefunkcio, en la 9-a de septembro 2002.

Eksteraj ligiloj
----------------

Pri la domo ĉe porturisma paĝaro