recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Arnold ROTHSTEIN** (naskiĝis la 17-an de januaro 1882, mortis la 6-an de novembro 1928), alinomata "**la Cerbo**", estis usona krimisto, negocisto kaj vetludanto, kiu fariĝis ĉefulo en la jud-usona organizita krimularo de Novjorko. Oni vaste diris, ke Rothstein organizas korupton en profesia atletiko, inkludante konspiron antaŭaranĝi la rezulton de la Monda Serio de Basebalo en 1919. Li estis ankaŭ mentoro de la estonta mafiestro Lucky Luciano.

Laŭ la prikrima verkisto Leo Katcher, Rothstein "transformis la organizitan krimon de brutala aktivado de gangsteroj al granda entrepreno, gvidata kiel firmao, kun si mem je la supro". Laŭ Rich Cohen, Rothstein estis la persono, kiu unue konsciiĝis, ke la Prohibicio estas komerca oportuno, rimedo al grandega riĉeco, kiu "komprenis la verojn pri la frua jarcenta kapitalismo (doni al homoj tion, kion ili deziras) kaj ekdominis ilin". Lia fifameco inspiris plurajn fikciulojn bazitajn sur lia vivo, portretataj en tiamaj kaj postaj noveloj, romanoj, muzikaloj kaj filmoj.

Rothstein rifuzis pagi grandan ŝuldon, kiu rezultis el aranĝita pokerludo, kaj murdiĝis en 1928. Laŭdire li rifuzis diri la nomon de sia pafinto, dirante nur, "Vi faru vian laboron; mi faros la mian" kaj "Mia patrino faris ĝin." Lia kontraŭleĝa imperio estis disigita kaj distribuita inter pluraj aliaj krim-organizoj kaj kondukis parte al la defalo de Tammany Hall kaj la kresko de la reformisto Fiorello La Guardia. Dek jarojn post lia morto, lia frato deklaris, ke la patrimonio de Rothstein estas bankrotinta.

Referencoj
----------

1. 1 2  Leo Katcher.  *The Big Bankroll: The Life and Times of Arnold Rothstein*. ISBN 978-0306805653.
2. ↑  Rich Cohen.  *Tough Jews: Fathers, Sons, and Gangster Dreams*. ISBN 978-0375705472.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 648012
* GND: 124357075
* LCCN: no92026303
* VIAF: 98165478
* ISNI: 0000 0001 1511 9176
* LIBRIS: 286066
* SUDOC: 254616259
 |
Akvomarko aŭ filigrano, Libro Concejo 1698-1772, Concejo de Navamorales, Salamanca.
La **akvomarko** (aŭ filigrano) estas travidebla desegno, marko en la papero de oficialaj dokumentoj, monbiletoj, poŝtmarkoj kaj valorpaperoj, kio estas grava rimedo kontraŭ falsado, kopiado. Se oni metas la paperon antaŭ lumon, oni povas vidi nudokule la akvomarkon, kiu alie ne ĝenas la presadon, skribadon. Hodiaŭ oni vastigis ties sencon kaj akvomarko aludas ankaŭ al markado de la elektronikaj fotoj.

Sur skribpaperoj
----------------

Oni uzas tiujn akvomarkojn jam ekde la 13-a jarcento. Oni presas la figurojn en la kaĉ-stata papermiksaĵo, sur loko de la marko, la papero iomete maldikiĝas. La akvomarko estas originale majstromarko, en kelkaj ŝtatoj ties uzo estis eĉ deviga.

Sur banknotoj, valorpaperoj
---------------------------

Ĝi estas tradicia protekta rimedo sur ili, hodiaŭ oni uzas la akvomarkon plej ofte en kombino kun aliaj protektiloj (ekz. metalfadeno, hologramo).

Sur poŝtmarkoj
--------------

La akvomarko aperis jam sur la unua poŝtmarko (Black Penny, 1840). La hungaraj poŝtmarkoj uzis akvomarkon inter 1881 kaj 1962.

Kiel tolaĵo
-----------

Laŭ Francisko Azorín **filigrano** estas kaj paperaĵo kaj tolaĵo nome *Tre delikata teksaĵo el oraj aŭ arĝentaj fadenoj; juvelo el simila teksaĵo. Travidebla desegno, marko, en papero.* Kaj li indikas etimologion el latina *filum + granum* (fadeno + grajno), kaj li aldonas terminon **filigrani**, por formi filigranon; prilabori delikate ion.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 74.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑  Azorín, samloke.

* Akvomarko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Akvomarko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 335546
* GND: 4064827-8
* LCCN: sh85145578
* NDL: 00571661
* NKC: ph120179
* BNE: XX527423
 |
La rojo **Eichenbach** esta ĉirkaŭ sep kilometron longa, orografie maldekstra flankrivero de la rivero Ahr en Nordrejn-Vestfalio kaj Rejnlando-Palatinato, Germanio.

La rojo ankaŭ nomiĝas *Hirzenflosseifen* en diversaj partoj de sia vojo.

Rivervojo kaj akvokolekta areo
------------------------------

La rojo fontass en la arbaro „Lommersdorfer Wald" nordoriente de la komunumparto Lommersdorf de la komunumo Blankenheim sur alteco de 528 m. De tie la rojo fluas nordorienten kaj atingas post kelkaj kilometroj la limo de Rejnlando-Palatinato. Ĝi ŝanĝas sian direkton kaj nu fluas orienten. Apud Aremberg ĝi denove ŝanĝas sian direkton al nordoriento, kaj pasas Arembergs ĝis Eichenbach. Ĝi enfluas inter Antweiler kaj Fuchshofen sur alteco de ĉirkaŭ 273 m super marnivelo en la riveron Ahr.

Sur sia sep kilometro longa vojo ĝi pasas altodiferencon de 255 metroj, kiu egalas avaraĝan dekliveco de 37 ‰. La 7,1 km² granda akvokolekta baseno estas deakvigata trans Ahr kaj Rejno al la norda maro.

Notoj
-----


* Kategorio Eichenbach (Ahr) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Belezna** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Nagykanizsa.

Preĝejo de Belezna

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 31 km²
* Loĝantaro: 850
* Poŝtkodo: 8855
* Telefonprefikso: 93
* Koordinatoj: 46°20′03″N 16°56'22″E

Situo
-----

Belezna situas sur mildaj deklivoj proksime de monto 208 m-ojn longa, fine de sakovojo, fervojo Nagykanizsa-Pécs preteriras 5 km-ojn. Kanalo Principalis, Dravo kaj Muro (rivero) preterfluas. Tra la Muro pramo foje funkcias al Donja Dubrava (Međimurje). Csurgó kaj Nagykanizsa troviĝas po 18, Letenye 24 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio devenis el 1332. Tiutempe la bienulo estis familio "Beleznay". Dum la kontraŭturkaj bataloj Miklós Zrínyi konstruis fortikaĵon inter Belezna kaj Őrtilos, kiu malkonstruiĝis pos 3 jaroj. La fundamentoj ankaŭ nun estas videblaj. En la 17-a jarcento la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio, sed la vilaĝo ne senhomiĝis.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Nomo de Dipatrino (Virga Maria) de 1899

Ĝemelkomunumoj
--------------

* Kroatio Donja Dubrava, Kroatio
* Rumanio Barátos Rumanio
**Vilmos Wagner** [vilmoŝ vagner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Wagner Vilmos** estis hungara inĝeniero, akademia instruisto.

Vilmos Wagner  naskiĝis la 25-an de aprilo 1839 en Hungara reĝlando en Besztercebánya (nuntempa Banská Bystrica en Slovakio), li mortis la 18-an de januaro 1900.

Biografio
---------

Vilmos Wagner studis en Akademio de Selmec, inter 1863-1866 li faris la kutimajn praktikajn ekzercojn en Nagybánya. Reveninta al la akademio li estis asistanto de Ede Pöschl. Ekde 1869 li estis inĝeniero en Máramarossziget, poste li havis postenon en la ministerio. Baldaŭ li gvidis la fabrikon dum jardeko en Zólyomberezna. En 1889 li estis nomumita mineja ĉefkonsilisto. Ekde 1897 ĝismorte li gvidis ĉiujn hungarajn metalurgiajn objektojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Legújabb szerkezetű vízműtani olajsajtó és magmelegítő kemencze* (1867)
* *Építési illeték-kiszabás. Átszámítási és segédtáblák.* (1877)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 187-a paĝo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Beleña** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparoj Cuatro Caminos kaj Pantano de Santa Teresa.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Beleña, La Matilla, Mataseca, Sanchotuerto kaj Sayaguente, okupas totalan areon de 26,63 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 229 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 500 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas kun loĝlokoj nordoriente kun Buenavista, oriente kun Sieteiglesias de Tormes kaj Fresno Alhándiga, sude kun Pedrosillo de los Aires, kaj okcidente kun Monterrubio de la Sierra. Ĝi distas 27 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (porkoj, bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753014
* VIAF: 316735269
 |
**Eibenthal** (ĉeĥe *Tisové Údolí*) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Drobeta-Turnu Severin. Administre ĝi apartenas al la komunumo Dubova. Ĝia unua mencio skriba estas el 1827, kiam la vilaĝo estis fondita. En 1934 ĝi havis ĉ. 600 loĝantojn.

Eibenthal estis fondita de ĉeĥaj setlantoj.
En la censo de 2002, 269 el la 308 loĝantoj deklaris sin etnaj ĉeĥoj.

Referencoj
----------

1. ↑   Recensământul populației și al locuințelor – martie 2002 (rumane) (XLS) (2002). Arkivita el la originalo je 2013-10-14. Alirita 2014-03-20.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eibenthal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* www.eibenthal.de ĉeĥe
* Prázdniny u krajanů Arkivigite je 2016-06-16 per la retarkivo Wayback Machine ĉeĥe (Ferioj ĉe sametnanoj)

Ĉeĥaj vilaĝoj en Banato

Ĉeĥaj vilaĝoj en la rumana Banato: **Bigăr (Bígr) • Eibenthal (Eibentál) • Frauvízn** (inundigita) **• Gârnic (Gerník) • Ravensca (Rovensko) • Sfânta Elizabeta (Svatá Alžběta)** (pereinta) **• Sfânta Elena (Svatá Helena) • Şumiţa (Šumice)**  
 Ĉeĥaj vilaĝoj en la serba Banato: **České Selo • Krušice**  
 Vilaĝoj de ĉeĥaj germanoj el Klatovy-regiono en la rumana Banato: **Wolfswiese • Brebu Nou (Weidenthal) • Weidenheim • Lindenfeld**
**Ferenc Csányi** [ĉAnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Csányi Ferenc** estis hungara juĝisto. Lia nobela antaŭnomo estis *székelyudvarhelyi* [sEkejudvarheji].

Verko de Ferenc Csányi
Ferenc Csányi naskiĝis la  21-an de januaro 1842(nun 1842-01-21) en Kolozsvár, konata ankaŭ *Klausenburg*, li mortis la 22-an de majo 1897 en Kolozsvár.

Biografio
---------

Ferenc Csányi maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo en 1861, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1865. Li komencis sian juran karieron en Kolozsvár, paŝo post paŝo li akiris pli altajn postenojn. En 1872 li akiris advokatan licencon. Inter 1873-1887 li laboris en aliaj urboj, sed poste li revenis al sia naskiĝurbo. Libertempe kelkfoje li kontribuis en gazetoj, krome li verkis libron.

Lia libro
---------

* *A görög irodalom története* (1866)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio legebla en la 2-a punkto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majuskloj C, CS, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Ferenc Csányi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 826329
 |



* Portalo pri Biografio
Bazaj geologiaj regionoj de Aŭstralio, laŭ epokoj.
Aŭstralio estas kontinento situa en la Hind-Aŭstralia Plato. La **geologio de Aŭstralio** inkludas praktike ĉiajn konatajn roktipojn kaj el ĉiuj geologiaj tempoperiodoj daŭre ĉirkaŭ 3.8 mil milionoj da jaroj el la Terhistorio. Aŭstralio kiel separata kontinento ekformiĝis post la disiĝo de Gondvano en la Permio, kun la separado de la kontinenta teramaso el la Afrika kontinento kaj el la Hinda subkontinento. Australia disiĝis el Antarkto en la Kretaceo.

Aŭstralio, estante parto de la Hind-Aŭstralia Plato, estas la plej malalta, plej ebena, kaj plej antikva teramaso sur la Tero kaj ĝi estis havinta relative stabilan geologian historion. Geologiaj fortoj kiaj la tektona levo de montaroj aŭ kolizioj inter tektonaj platoj okazis ĉefe en la plej frua historio de Aŭstralio, kiam gi estis ankoraŭ parto de Gondvano. Aŭstralio estas situa en la mezo de tektona plato, kaj tiel nuntempe ne havas aktivan vulkanismon. La rokoj kiuj nuntempe formas la kontinenton Zelandion estis inter Orienta Aŭstralio kaj Okcidenta Antarkto.

La Aŭstrali-Novzelanda kontinenta fragmento de Gondvano disiĝis el la cetero de Gondvano fine de la Kretaceo (95–90 Ma). Ĉirkaŭ 75 Ma, Zelandio estis esence separata el Aŭstralio kaj Antarkto, kvankam eble nur malprofundaj maroj separis Zelandion kaj Aŭstralion en la nordo. La Tasmana maro, kaj parto de Zelandio poste kuniĝis kun Aŭstralio por formi la Aŭstralian platon (40 Ma), kaj nova platolimo aperis inter la Aŭstralia kaj la Pacifika platoj.

Referencoj
----------

1. ↑   Pain, C.F. Villans, B.J. Roach, I.C. Worrall, L. & Wilford, J.R. (2012): *Old, flat and red – Australia's distinctive landscape*. En: *Shaping a Nation: A Geology of Australia*. Blewitt, R.S. (Eld.) Geoscience Australia and ANU E Press, Canberra. pp. 227–275 ISBN 978-1-922103-43-7
2. ↑   Kevin Mccue (26a de Februaro 2010). "Land of earthquakes and volcanoes?". Australian Geographic. Arkivita el la originalo la 6an de Marto 2010. Alirita la 28an de Decembro 2021.
3. ↑  New Zealand within Gondwana el Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand

* Pirajno, F. Occhipinti, S. A. kaj Swager, C. P. 1998. *Geology and tectonic evolution of the Palaeoproterozoic Bryah, Padbury and Yerrida basins, Western Australia: implications for the history of the south-central Capricorn orogen.* Precambrian Research, **90**: 119-140.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Geologio de Aŭstralio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Geology of Victoria, Vicmines
	+ Neoproterozoic to Ordovician
	+ Silurian
	+ Devonian
	+ Early Carboniferous
	+ Late Carboniferous to Triassic
	+ Late Jurassic to Recent
* Geology of New South Wales, NSW DTI
	+ Clarence-Moreton Basin - Geological Overview
La ideo de la **Kvindek Unua Subŝtato de Usono**, aktuala temo en diskutoj pri la strukturiĝo de Usono depost 1959, estas koncepto kiu referencas al lokoj konsiderataj kiel kandidatoj por subŝtatiĝi adicie al la jam ekzistantaj subŝtatoj de Usono. La termino mem povas esti interpretata ŝerce, mallaŭde, aŭ serioze. La nuraj du proponoj seriozaj hodiaŭ estas por la subŝtatiĝo de Portoriko kaj la subŝtatiĝo de Vaŝingtonio. Portoriko aktuale estas teritorio, kaj Vaŝingtonio aktuale estas la landa ĉefurbo kies loĝantoj havas nenian reprezentadon krom simbolan. 

Laŭ Artikolo Kvar, Artikolero Tri de la Usona Konstitucio, kiu pritraktas la rilaton inter la subŝtatoj, la kongreso potencas aldoni plusajn subŝtatojn en la federacion kaj la subŝtatoj mem estas devigataj doni "plenfidon kaj agnoskon" al la aktoj de ties parlamentoj kaj kortumoj. Reciproke, la federacia registaro donas militan defendon kaj reprezenton en la parlamento.

Proponoj per apartiĝo
---------------------

Ne nur teritorioj, kolonioj, ne reprezentitaj sublandoj kaj ceteraj petas subŝtatigxon, sed ankaŭ kelkaj jam ekzistantaj subŝtatoj petas apartiĝon:

* El Arizono: apartiĝo de Pima provinco kune kun aliaj provincoj, ekzemple Yuma kaj Santa Cruz.

* El Norda Kalifornio kaj Suda Oregono: agnosko de iama subŝtato **Jefferson**, pro la samnoma historia prezidento de Usono

* El Kolorado: **Nord-Kolorado**

* El Delavaro, Marilando, kaj Virginio: **Delmarva**.

* El Florido: **Sud-Florido**

* El Ilinojo: aparta statuso de provinco Cook, kies urbo Ĉikago ofte misdiktas subŝtatajn regulojn neaplikeblajn al la resto de la subŝtato.

* El Marilando: **Okcident-Marilando**.

* El Miĉigano: apartiĝo de la norda duoninsulo, **Suprio**.

* El Novjorko: apartiĝo de la urbo Novjorko.

* El Teksaso: Multaj proponoj, plej notinde la ekssubŝtatigo de Teksaso, revenonte al la iame sendependa Respubliko de Teksaso.

* El Vaŝingtono: okcident-orienta skismo, kun proponitaj nomoj (inter aliaj) **Kaskadio** kaj **Linkolno** pro la nomoj de la Kaskada Montaro kaj la historia prezidento de Usono.
**Ferenc Donáth** [donAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Donáth Ferenc** estis hungara politikisto, juristo, parlamentano.

Memortabulo pri Ferenc Donáth
Ferenc Donáth  naskiĝis la 5-an de septembro 1913 en Jászárokszállás. Li mortis la 15-an de julio 1986 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Donáth devenis el juda familio. Li frekventis mezlernejon en Jászberény, poste inter 1930 kaj 1934 Reĝan universitaton pri Pázmány Péter, kie li akiris juran diplomon. Li aliĝis al la subteraj komunistoj en 1934, en la sekva jaro li doktoriĝis. Li kontribuis en gazetoj, en 1940 li estis arestita, poste li estis trudlaboristo. Post 2 jaroj li partoprenis en la subtera rezista movado. Post la 2-a mondmilito li estis elektita parlamenta deputito, samtempe li ricevis diversajn partiajn kaj ŝtatajn postenojn, eĉ li estis subministro. En 1951 li false estis kondamnita ekzemple kun János Kádár kaj Gyula Kállai. Li estis rehabilitita en 1954, poste li denove ricevis ŝtatajn postenojn. Dum la Hungara revolucio de 1956 li apartenis al rondo de Imre Nagy (politikisto), tial li estis kondamnita je 12 jaroj en 1958. Li ricevis amnestion post 2 jaroj, poste li ricevis postenon ekzemple en biblioteko. Ekde la 1970-aj jaroj li partoprenis en la duonsekreta opozicia movado. Li havis edzinon, kiu naskis filon.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Demokratikus földreform Magyarországon 1945* (1969)
* *Reform és forradalom. A magyar mezőgazdaság strukturális átalakulása 1945-1975 között* (1976)
* *Tulajdon és hatékonyság* (1988)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero D, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Ferenc Donáth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 514134
* LCCN: n82040254
* VIAF: 66560891
* ISNI: 0000 0001 0910 7697
* SUDOC: 033628920
* BNF: 12447749x
 |
**Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj** troviĝas en Sudokcidenta Azio, randirante la Golfon de Omano kaj la Persan Golfon, inter Omano kaj Sauda Arabio; ĝi estas en strategia loko laŭ proksimeco al la Hormuza Markolo, nemalhavebla transira punkto por monda kruda petrolo.

Ĝi dividas 19-kilometran landlimon kun Kataro nordokcidente (el perspektiveo de UAE), 530-kilometran landlimon kun Sauda Arabio okcidente, sude kaj sudoriente, kaj 450-kilometran landlimon kun Omano sudoriente kaj nordoriente. La ŝtata landlimo kun Kataro en la areo de Ĥor-al-Udajdo estas fonto de daŭra disputo (fakte, ĉu ĝi eĉ dividas ŝtatan landlimon kun Kataro estas en disputo).

La suma areo de UAE estas proksimume 83 600 kvadrataj kilometroj. Ĝusta grandeco de la lando estas nekonata pro pridisputataj konfliktoj rilate al pluraj insuloj en la Persa Golfo, pro manko de preciza informo pri la grandeco de multaj el ĉi tiuj insuloj kaj ĉar plejparto de ĝiaj landaj limoj, precipe kun Sauda Arabio, restas nemarkataj. La plej granda emirlando, Abu-Dabio, enhavas 87 procentojn de la suma areo de UAE (67 340 kvadrataj kilometroj). La plej malgranda emirlando, Aĵmano, ampleksas nur 259 kvadratajn kilometrojn.

 * Mapo de Unuiĝintaj Arabaj EmirlandojMapo de Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj
* Emirlandoj de UAEEmirlandoj de UAE
* Topografio de UAETopografio de UAE
* Persatelita bildo de UAEPersatelita bildo de UAE
* Reliefa mapo de UAE kun oazo LiŭaReliefa mapo de UAE kun oazo Liŭa

Referencoj
----------


* Kategorio Geografio de la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Geokemio** aŭ **geoĥemio** estas scienco rilata al la Geologio, kiu okupiĝas pri la materia konstruo, la distribuo, la stabileco kaj la cirkulado de kemiaj elementoj kaj ties izotopoj en mineraloj, ŝtonaĵoj, grundo, akvo kaj atmosfero. Ĝi estas la naturscienca fakkombinaĵo, kiu kombinas geosciencojn kaj kemion. Kun la geosciencoj ĝi havas komunan esplorobjekton, kun la kemio komunajn esplormetodojn. La geokemio krome estas proksime ligita kun la planedologio kaj la kosmokemio, do okupiĝas ankaŭ pri la kompreno de la kemiaj donitaĵoj sur neteraj korpoj.

Alia vidpunkto estas, ke **Geokemio** esploras kaj praktike kaj teorie la distribuecon de la kemiaj elementoj en ĉiu regiono, sfero aŭ ero de la Tero, dum la **Ĝenerala geokemio** pristudas same distribuecon de la elementoj en la aero, akvoj, rokaĵoj ĉu de la terkrusto ĉu de la terinterno.

Historio, taskokampo kaj esplordemandoj
---------------------------------------

La ĉefa studunuo de la Geokemio estas la klarko, tio estas la **averaĝa enhavo de elemento** en la terkrusto. La nomo devenas el la usona geokemiisto nome Frank\_Wigglesworth\_Clarke. Ekzemple laŭ tiu studunuo oni povas diri, ke diversaj elementoj estas pli aŭ malpli ofta en la terkrusto kiel aperas en la jena tabelo konstruita laŭ indikoj de Vinogradov:

* Oksigeno 47'2 %
* Silicio 27'6 %
* Aluminio 8'8 %
* Fero 5'1 %
* Kalcio 3'6 %
* Natrio 2'6 %
* Kalio 2'6 %

Metodoj kaj aplikadoj
---------------------

Subdisciplinoj
--------------

La organika kemio pristudas la devenon de la organikaj kombinaĵoj, kiuj enhavas Karbonon, same kiel ties distribuiĝon kaj transformiĝon pro premo, varmo, fluidoj aŭ mikroba agado. Pristudante la movojn de specifaj organikaĵoj oni povas trovi tavolojn aŭ kuŝejojn de nafto aŭ tergaso, kio rilatas gravege al ekonomia afero kaj ankaŭ al socipolitikaj kaj sciencoteknikaj interrilatoj.

La **dinamika geokemio** pristudas la kemiajn aspektojn de la evoluo de la planedo Tero.

La **aplikata geokemio** permesas al geologoj esplori la industriajn eblojn de koncentriĝoj de ekonomie interesaj elementoj, ĉu industriaj metaloj ĉu energifontoj. Tiuj fakuloj analizas grundojn, desegnas mapojn de rokaĵoj, riveroj, lagoj, ktp. kaj pristudas tiujn informilojn en laboratorioj por lokigi eventualajn ercojn.

La biogeokemio estas scienco kiu studas la interagadon inter la geokemiaj kombinaĵoj kaj la vivaj organismoj.

Referencoj
----------

Endre Dudich, "Ĉu vi konas la Teron? Ĉapitroj el la geologiaj sciencoj", Scienca Eldona Centro de UEA, Budapest, 1983.

* Kategorio Geokemio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Egercsehi** (egerĉehi) estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Bélapátfalva. Ĝis 1903 la vilaĝnomo estis la pli mallonga Cseh.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0529/20.2652
* Loĝantaro: 1590
* Poŝtkodo: 3341
* Telefonprefikso: 36

Situo
-----

La vilaĝo situas sur malebenaĵo ĉe piedoj de Bükk, laŭ ĉefvojo Eger-Putnok. Bélapátfalva troviĝas 8, Borsodnádasd 10, Pétervására 16, Eger kaj Ózd po 23 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1285 en formo *terra Cheh*. En 1552 la turkoj detruis la vilaĝon, kiu rekonstruiĝis en 1564. En 1791 incendio okazis pro fulmo. En la 20-a jarcento minejo de terkarbo ekfunkciis.

Vidindaĵoj
----------

* baroka romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝino de Rozario de 1734, koordinatoj: 48.0614/20.2658
* klasikisma kastelo de Beniczky (benicki) ĉ. en 1830

Famulo
------

* naskiĝis en 1931 aktoro Stefano Avar

Komunumoj pri *cseh* (= ĉeĥo) en Hungara reĝlando
-------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Csehbánya | Cseherdős | Csehi | Csehimindszent | Csehipuszta |
| Drávacsehi | Egercsehi | Kiscsehi | Ordacsehi | Sümegcsehi |

* Kategorio Egercsehi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Historia halo de la kantona kortumo en Dayton
Historia fervoja stacio en Dayton
Situo de Dayton en Kantono Columbia
**Dayton** estas urbeto en Kantono Columbia, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi estas la plej granda urbo en la kantono, kaj la administra sidejo. En 2010 la usona censo nombris 2 526 loĝantojn en Dayton. Ĝia poŝtkodo estas 99328. Ĝiaj kodoj laŭ la landaj normoj FIPS kaj GNIS estas 53-16970 kaj 1504356, respektive.

Historio
--------

Dayton ekloĝiĝis en la 1860-aj jaroj. Urbetan planon registris Jesse kaj Elizabeth Day la 23-an de novembro, 1871, kaj Jesse Day oficiale municipigis ĝin dek jarojn poste. Ĝi estas nomita honore al s-ro Day. Dayton havas la plej malnovan fervojan stacion en Vaŝingtonio (1881), kaj ankaŭ la plej malnovan daŭre uzatan kortuman halon (1887).

### Historia Loĝantonombro

La loĝantaro ĝenerale kreskis ĝis 1950, kiam estis preskaŭ kvar mil loĝantoj, poste falis al stabila nivelo ĉirkaŭ 2 500:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * 1890...1 880
* 1900...2 216
* 1910...2 389
* 1920...2 695
 | * 1930...2 528
* 1940...3 026
* 1950...3 979
* 1960...2 913
* 1970...2 596
 | * 1980...2 565
* 1990...2 468
* 2000...2 655
* 2010...2 526
 |

Geografio
---------

Dayton situas ĉe 46° 19′ 11″ N 117° 58′ 40″ U﻿ / ﻿46.31972 °N, 117.97778 °U﻿ / 46.31972; -117.97778 (mapo) (46.319608, -117.977699).

Laŭ la Usona Buroo de la Censo, la urbo ampleksas entute areon de 3.8 km², tute seka tero. La rivero Touchet fluas tra Dayton.

Citaĵoj
-------

1. ↑   Arkivigite je 2008-05-21 per la retarkivo Wayback Machine United States Census Bureau. Retrieved 2008-01-31.
2. ↑  Washington Place Names database Arkivigite je 2009-03-09 per la retarkivo Wayback Machine, eld. Tacoma Public Library; alirdato: 2009-03-06

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala urba retejo
* Komerca ĉambro de Dayton
Templo en la bikŝuejo Erdene Zuu.
La "Ora Stupao" en Erdene Zuu
**Erdene Zuu** (mongole: Эрдэнэ Зуу хийд) estas verŝajne la plej antikva daŭre ekzistanta bikŝuejo en Mongolio. Ĝi estas en la provinco Övörkhangai, proksime de la urbo Ĥarĥorin kaj najbara al antikva urbo Karakorum. Ĝi estas parto de la Monda heredaĵo de Unesko.

La Erdene Zuu-monaĥejo estis konstruita en 1585 fare de Abtaj-Sajn-Ĥano, post la (dua) enkonduko de tibeta budhismo en Mongolion. Ŝtonoj de la ruinoj de Karakorum estis uzitaj por la konstruo. Ĝi estas ĉirkaŭita de muro havanta 100 stupaojn. La numero 108, esti sankta numero en budhismo, kaj la numero de artperloj en budhana rozario, estis verŝajne antaŭvidita sed neniam atingita. La monaĥejo estis difektita pro militado en la 1680-aj jaroj, sed estis rekonstruita en la 18-a jarcento kaj antaŭ 1872 havis 62 templojn ene de ĝi.

En 1939 la komunista gvidanto Ĥorloogiin Ĉojbalsan havis la monaĥejon en ruinoj, kiel parto de purigo kiu detruis centojn da monaĥejoj en Mongolio kaj mortigis pli ol dek mil monaĥoj. Tri malgrandaj temploj kaj la ekstera muro kun la stupaoj restis. La temploj iĝis muzeoj en 1947. Ili diras ke ili lasis tiun parton de la monaĥejo pro la premo de Josif Stalin.

Erdene Zuu estis permesita ekzisti nur kiel muzeo; la nura funkciinta monaĥejo en Mongolio estis Gandantegĉinlen Ĥiid, en la ĉefurbo, Ulanbatoro. Tamen, post la falo de komunismo en Mongolio, en 1990, la monaĥejo estis redonita al la lamaoj kaj Erdene Zuu denove iĝis didomo. Hodiaŭ Erdene Zuu restas aktiva budhana monaĥejo same kiel muzeo kiu malfermas siajn pordojn al turistoj.

Sur monteto ekster la monaĥejo sidas ŝtonofaluso. La faluso laŭdire retenas la seksajn impulsojn de la monaĥoj kaj certigas ilian bonan konduton.

* Erdene Zuu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Erdene Zuu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Reludversio** (angle *cover, coversong*) en moderna muziko estas adaptaĵo de ekzistanta kanto de malsama artisto ol la originala komponisto / prezentisto. Diversaj motivoj povas ludi rolon en tia reinterpretado. Kunprofiti kun la sukceso de la originalo estas unu el la malpli noblaj. Versio en malsama stilo de muziko (ekzemple, regea versio de balado) ne nepre estas nur odo al la aŭtoro, sed foje ankaŭ parodio aŭ eĉ rekte kritikado. Reludversio povas esti traduko aŭ kanto kun tute malsama teksto uzante saman melodion.

Pri la termino
--------------

La nova versio de kanto (provizore) *kovrus* la originalan, tial en la angla oni nomas tion *cover*. La pli-malpli litera traduko *kovraĵo* tamen en Esperanto estas nur malofte uzata. Laŭ sondado en la grupo Lingva konsultejo de Facebook, preferataj estas la vortoj *reludversio*, *propra versio* kaj *adaptaĵo*.

Noto
----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Cover (muziek) en la nederlanda Vikipedio.*

Referencoj
----------

1. ↑  Afiŝo de 2017/12/13 en publika Facebook-grupo

Eksteraj ligiloj
----------------

Jen kelkaj reludversioj en Esperanto:

* Halellujah! de Leonard Cohen kantita de Ĵomart kaj Nataŝa dum la 102-a UK en Seulo.
* The Sound of Silence de Simon & Garfunkel kantita de Emanuele Rovere.
* Hello de Adele kantita de Cristina Casella.
**Daĝan Ĥano**, literumita ankaŭ *Dayan Khan* (mongole *Даян Хаан*; Mongola skribmaniero: ᠳᠠᠶᠠᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨ; en tradicia ĉina 達延汗), denaske **Batumöngke** (mongole *Батмөнх*; en tradicia ĉina 巴圖蒙克), estis ĥagano de la Nordĝuana dinastio, reganta el 1479 ĝis 1517. Dum sia regado, li reunuigis la mongolojn sub la hegemonio de Borĝigin. Lia reganta titolo, "Daĝan", signifas la "Longdaŭran" en mongola lingvo ĉar li estis la plej longdaŭra reganta ĥano de la mongoloj.

Daĝan Ĥano kaj lia reĝino, Manduĥaj, eliminis la povon de la Oiratoj kaj abolis la sistemon *taiŝi* uzitan kaj de lokaj kaj de eksterlandaj militsenjoroj. La venko de Daĝan Ĥano en Dalan Tergin reunuigis la mongolojn kaj solidigis sian identecon kiel as Ĉing-gisidoj. Lia decido dividi la ses tumenojn de Orienta Mongolio kiel feŭdoj por ke liaj filoj kreu decentrigitan, sed stabilan regadon de Borĝigin sur la Mongola Altebenaĵo dum unu jarcento.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777735
* LCCN: n90648043
* VIAF: 13930834
 |
**Tamás ASCHER** [tamAŝ aŝer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ascher Tamás** estas hungara reĝisoro, altlerneja instruisto.

Tamás Ascher naskiĝis la 3-an de marto 1949 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Patro de Tamás Ascher estis aktoro Oszkár Ascher, kiu edukis sian filon por teatro. Tamás Ascher studis reĝisoradon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo, poste en 1973 li aliĝis al Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). Ekde 1978 li reĝisoradis ankaŭ en Nacia Teatro (Budapeŝto). Ekde 1989 li aniĝis ankaŭ en Teatro Katona József. En 2006 li ricevis gravan postenon en la universitato (la iama altlernejo), kie li instruis. Li havis edzinon kaj 4 gefilojn. Li ricevis premion Kossuth en 1992, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

Liaj disĉiploj (elekto)
-----------------------

* Eszter Bánfalvi
* Diána Magdolna Kiss
* Bence Mátyássy
* Csilla Radnay
* Tamás Szabó Kimmel
* Csaba Polgár
* Nóra Diána Takács

Liaj reĝisoraĵoj (elekto)
-------------------------

* Ernő Szép: Patika (Apoteko)
* Viktor Jacobi: Sybill
* Pongrác Kacsóh: János vitéz (Johano la Brava)

Li ricevis taskojn en 2 filmoj.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Tamás Ascher en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 407987
* VIAF: 67151352027552601809
* ISNI: 0000 0001 0995 0721
* NKC: ola2002149882
 |


* Portalo pri Biografio
La **Dawes-plano** [de’vs] celis en 1924 solvi la problemojn de la germanaj reparaciaj pagoj post la unua mondmilito kaj stabiligi per tiu maniero eĉ la eŭropan ekonomion.

Estiĝo
------

La reparacia komisio decidis la 30-an de novembro de 1923 por kunvoki fakspertulan komitaton sub gvido de la financa spertulo Charles Gates Dawes. La plano okupiĝis nur pri la povumkapablo de Germanio. La ellaboro komenciĝis la 14-an de januaro kaj estis prezentita la 9-an de aprilo. La traktato estis subskribita la 16-an de aŭgusto 1924 en Londono. Ĝi ekvalidis la 1-an de septembro de 1924. Tio ebligis post la finiĝo de la germana inflacio de 1914 ĝis 1923 la veran stabiligon de la Vejmara Respubliko (ĉefe per usonaj kreditoj) kaj alportis por ĝi orajn jarojn.

La Dawes-planon ebligis la premo el Usono kaj la politiko de Gustav Stresemann kaj tio fortigis la germanan ekonomion, kio estas antaŭkondiĉo por la reparacia pagokapablo de Germanio al la Venkintoj, kiuj mem povis per tiuj pago repagi la kreditojn al Usono. Tio estis la unua el la unuaj eksterpolitikaj sukcesoj de Germanio post la unua mondmilito.

Enhavo
------

La Dawes-plano planis en 1924 je germana reparacio de 1 miliardoj da imperia marko. Ĝis 1928, la repagoj devintus altiĝi je **2,5 miliardoj de imperia marko** kaj resti tiugrande. Danke al transferprotekto, la risko je devizakiraj problemoj ŝargis la akceptonton kaj la denova destabiligo de la imperia marko povis kontraŭefiki. 55 procentojn de la reparacio Germanio devis plenumi en mono, la restaĵon per varoj.

Grava parto de la plano estis, ke Germanio ricevas starthelpon en formo de internacia prunto de 800 milionoj da imperiaj markoj. Ĝis 1929 fluas pluaj ĉ. 21 miliardoj da imperia marko kiel kredito de eksterlandaj bankoj kaj eksportfirmaoj, ĉefe el Usono tiel Germanio en la unua jaro devis havi nur 200 milionojn da ormarko.

La fontoj de la reparacioj estis la ĉefe la doganoj kaj impostoj. Por certigi la repagojn, oni enkondukis internacian kontrolon pri la imperia banko kaj imperia fervojo.

Problemoj
---------

Oni jam komence antaŭvidis problemojn.

* Oni ne fiksis la finon de la reparaciaj pagoj.
* La imperia banko kaj la imperia fervojo venis sub internacian kontrolon. La politika dekstro eluzis la aferon plendi por la suvereneco.
* Oni antaŭvidis, ke Germanio ne kapablos repagi la sumon de 2,5 miliardoj da imperia marko.
* La kreditoj igis Germanion – kvankam tiuj helpis rapide kreski la ekonomion - ekonomie dependa de la Usono, kio klare montriĝis dum la Granda depresio ekde 1929.

Je premo de la industrio kaj la agraruzinoj, uzinoj kaj pro la finiĝo de la Ruhr-okupo, balotis jese eĉ la konservativaj membroj de DNVP por la Dawes-plano la 29-an de aŭgusto, tiel en la Reichstag ĝi ricevis la necesan 2/3-an plimulton.

Vidu ankaŭ
----------

* Historio de Germanio
* Traktato de Locarno, 1925
* Young-plano, kiu anstataŭigis la Dawes-planon en 1930.
* germanaj reparacioj post la unua mondmilito

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dawes-plano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fonto: Dawes-plano Arkivigite je 2005-03-08 per la retarkivo Wayback Machine
* DHM Dawes-plano
**Pradosegar** [pradoseGAR] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. *Pradosegar* estas komprenebla kiel "falĉota herbejo".

Pradosegar en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 11,29 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 104 loĝantojn. Ĝi perdis 500 loĝantojn el la 1930-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 40 km de Avilo, provinca ĉefurbo. La loĝantaro estas disa inter tri kvartaloj, nome Barrio de Arriba (supre), Barrio del Medio (meze) kaj Pradosegar mem (malsupre). 

Ĝi limas kun Poveda, Amavida, Villatoro kaj Muñotello.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762256
 |
**Lamazière-Basse** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 275 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Lamazière-Basse etendiĝas sur 44,04 km², kaj havis 275 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 6 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉirkaŭ Ussel ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Lamazière-Basse situas je alteco de 648 metroj.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Lamazière-Basse antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Paul Valentin, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

La loka preĝejo datiĝas de la 13-a jarcento.

* PreĝejoPreĝejo

Administrado
------------

Lamazière-Basse apartenas al la kantono de Neuvic, kies ĉefurbo estas Neuvic. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Ussel, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Neuvic
Pri la komunumo
---------------

**Hundwil** estas komunumo en Kantono Apencelo Ekstera, Svislando. Ĝi havis 983 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Hundwil situas sude la la monto Säntis, kies kulminan punkton je 2502 m s.m. ĝi dividas kun la komunumoj Schwende Kantono Apencelo Interna kaj Wildhaus (Kantono Sankt-Galo).

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Hundwil limas en nordo al Herisau kaj Stein, en oriento al Schlatt-Haslen, Gonten kaj Schwende (ĉiuj tri en Kantono Apencelo Interna), en sudo al Wildhaus kaj Nesslau-Krummenau (ambaŭ en Kantono Sankt-Galo), kaj en okcidento al Urnäsch kaj Waldstatt.

Trafiko
-------

Valhaltejo de la Aertelfero Schwägalp-Säntis.
Valhaltejo de la Aertelfero Schwägalp-Säntis vidita de la aertelfero.
Hundwil atingeblas per diversaj poŝtaŭtolinioj ek de Appenzell, Herisau kaj Sankt-Galo.

La pasaltejo Schwägalp, kiu ankaŭ apartenas al la komunumo, ne rekte de Hundwil sed nur tra Urnäsch aŭ Nesslaŭ atingeblas per poŝtaŭto.

Sur la montpasejo Schwägalp en la komunumo Hundwil situas la vala haltejo de la Aertelfero Schwägalp-Säntis. Ankaŭ ties monta haltejo situas sur la teritorio de la komunumo. La aertelfero estis konstruita inter 1933 kaj 1935, post kiam projekto konstrui dentoradfervojon ek de Wasserauen fiaskis.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Hundwil datiĝas el la jaro 921 kiel *Huntwilare*.

Dum mezepoko Hundwil kun la escepto de Schwägalp apartenis al la posedaĵoj de la Princabatejo Sankt-Galo. En la jaro 1367 Hundwil alianciĝis kun Apencelo por defendi sin kontraŭ la postuloj de la princabatejo. Dum la Apencelaj Militoj de 1401 ĝis 1429, la hundvilanoj kune kun la civitanoj de Urnäsch estis la ĉefaj agantoj.

Ek de 1607 Hundwil regule estis la kunsidejo de la malgranda kaj la granda konsilio kaj krom Trogen la dua kunvenloko de la Landkomunumo.

Ĝis ĝia malfondo en la jaro 1997 ĉiun trian jaron en Hundwil kunvenis la landkomunumo de Kantono Apencelo Ekstera.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hundwil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Hundwil
* Hundwil en la Historia Leksikono de Svislando

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Hundwil** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Preĝejo HundwilPreĝejo Hundwil
* Landkomunuma placoLandkomunuma placo
* Apencelaj domoj en la vilaĝocentroApencelaj domoj en la vilaĝocentro

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Apencelo Ekstera |
| --- |
| UrsoUrsoBühler • Gais • Grub • Heiden • Herisau • Hundwil • Lutzenberg • Rehetobel • Reute • Schönengrund • Schwellbrunn • Speicher • Stein • Teufen • Trogen • Urnäsch • Wald • Waldstatt • Walzenhausen • Wolfhalden | Speicher-VögelinseggSpeicher-Vögelinsegg |

 |
**Lambado** (portugale **Lambada**, "forta bato") estas folklora danco de nordo de Brazilo, ĉefe Maranhão kaj Parao, variaĵo de Karimboo (*Carimbó*) kun fortaj influoj de Merengo.

Historio
--------

Lambado estas varianto de Karimboo influita de polko. Dum en Karimboo la paroj dancas malproksime, en lambado paroj dancas ĉirkaŭbrakumataj per influo de polko, valso kaj aliaj eŭropaj dancoj. Karimboo estas pli sensuala kaj erotema ol lambado, en karimboo virino devas provi kovri la kapon de viro per sia jupo, en lambado la rolo de viro estas pli aktiva. Sekve, oni povas rigardi lambadon kiel provon "malerotikigi" karimboon per eŭropdevenaj elementoj.

Ĉirkaŭ 1975, radistacioj de tiu regiono nomis "lambado" ĉiuj muzikoj kun forta ritmo. En 1976 la komponisto Pinduca lanĉis unuan nefolkloran lambadon en disko *"No embalo do carimbó e sirimbó vol. 5"*: *"Lambada (Sambão)"* (t. e. "lambada (sambaĉo)". Mestre Vieira ankaŭ kreis en 1976 muzikon *Lambada das Quebradas* (t. e. "lambado de strataĉoj"). Sekve, en Brazilo, oni ĉiam rigardis lambadon kiel aĉan kaj iom tedan folkloran dancon, sen granda intereso, ĝis grupo Kaoma en la jaro 1989 lanĉis en Eŭropo grandan dancan furorkanton *Lambada*.

Post tio francaj diskkompanioj aĉetis rajtojn de multaj brazilaj lambadoj kaj la ritmo furoris ankaŭ en Brazilo, kvankam oni ĉiam daŭris rigardi ĝin kiel iom teda. Novaj komponistoj, influitaj de zouk kreis novajn lambadojn, ĉefe por disvendado en eksterlando en 1990-aj jaroj.

Hodiaŭ en Brazilo, lambado estas denove preskaŭ nur folklora danco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ekster Sudameriko la tradicia brazila danco kiel skribite aparte plikonatiĝis per la samnoma furorkanto de la grupo Kaoma el 1989: jen kompara versio kantata en tri lingvoj: la portugala, angla kaj pola, por simboli la intertempan tutmondecon de la kanto - en la retejo *TikTok*
**László Lakos** [lAslO lakoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lakos László** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, bestkuracisto, inĝeniero.

László Lakos  naskiĝis la 31-an de aŭgusto 1945 en Furta.

Biografio
---------

László Lakos maturiĝis en Nagykőrös en 1963, poste li akiris bestkuracistan diplomon en 1968 en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto. En 1969 li aliĝis al la komunistoj. Post lernado li estis soldato, poste li eklaboris kiel bestokuracisto en kolĥozo de Kőröstetétlen, kie li estis elektita kolĥozestro en 1972. Post 3 jaroj li estis kolĥozestro en Jászkarajenő. En 1985 li akiris plian diplomon en Gödöllő. En 1979 li kreis patenton. Tiutempe li havis postenojn ankaŭ en la municipo. Li estis parlamenta deputito inter 1985 kaj 1998. Li estis ministro pri agrikulturo inter 1994 kaj 1996. Depost 1998 li estas direktoro de agrikultura kooperativo de Kőröstetétlen.

Li edziĝis en 1967, poste li havis 2 filinojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
**KULIN László** estis hungara kuracisto, pediatro, universitata profesoro, laŭreato de Kossuth-premio (1953. Li naskiĝis en Zilaho en 1901 kaj mortis en Budapeŝto la 24-an de julio 1989.

Biografio
---------

Li havigis diplomon de kuracisto en en 1926 en Debrecen kaj en 1924-25 li estis praktikanto en la *Infankliniko*, ekde 1925 asistanto kaj ajunkto, en 1936 privatprofesoro. En 1939 li estis la direktoro, ĉefkuracisto de la Ŝtata Infantrovitejo de Debrecen. Ekde 1945 li estis eskterordinara universitata profesoro, inter 1949-1972 profesoro de la *Infankliniko*, plurfoje dekano kaj rektoro. Li aperigis pli ol 100 sciencajn publikaĵojn. Li estis redakciano de la revuoj *Acta Paediatrica* kaj *Gyermekgyógyászat*. Li estis la honora prezidanto de la *Hungara Societo de Infankuracistoj*. Oni distingis lin en 1966 per memormedalo *Schöpf-Mérei*.

Verkoj
------

* *A súlyosan leromlott-atrophiás és dekomponált – csecsemőszervezet …* (Debrecen, 1985).

literaturo
----------

* Emlékkönyv Kulin László, a Debreceni Orvostudományi Egyetem gyermekklinikájának igazgatója 10 éves professzori jubileuma alkalmából (Debrecen, 1959).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 254349
* LCCN: n88087598
* VIAF: 121477243
* ISNI: 0000 0000 8014 3589
 |
La partio **Belorusa Popola Fronto** (BPF, beloruse *Партыя Беларускі Народны Фронт, Партыя БНФ*; *Partija Bjelaruski Narodni Front, Partija BNF*, ruse *Партия БНФ*, Partija BNF, en Esperanto ankaŭ nomebla **Belorusa Nacia Fronto** por konservi la belorusan mallongigon "BNF") estas politika partio en Belorusio. Temas pri rekta posteulo de la socia kaj politika movado Belorusa Popola Fronto "Reviviĝo" (BPF, beloruse *Беларускі Народны Фронт "Адраджэньне", БНФ*; *Bjelaruski Narodni Front "Adradĵenje", BNF*) el la malfruaj 1980-aj jaroj kaj 1990-aj jaroj kiuj kondukis Belorusion al ĝia sendependeco el Sovetunio - tiu movado similis al la Latvia Popola Fronto kaj Popola Fronto de Estonio, kaj la movado Sąjūdis en Litovio. Aparte konataj membroj estis la homrajta aktivulo Ales Bjaljacki, kiu en 2022 honoriĝis per la Nobel-premio pri paco, la arkeologo kaj socia aganto Zianon Pazniak kaj la lingvisto kaj politika aktivulo Vincuk Vjaĉorka, kiu aparte engaĝiĝas favore al la belorusa klasika ortografio. 

Post dekreto de la ŝtata prezidanto Aleksandr Lukaŝenko en 2005 pri la limigo de la uzado de la vortoj Беларускі ("Belorusa", "Belorusia") kaj Народны ("Nacia", "Popola", "Populara") en la nomoj de politikaj partioj kaj movadoj, la partio devis ŝanĝi sian oficialan nomon al "Partio BNF". Ekde 2017 la partia prezidanto estas Rihor Kastusjoŭ.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (beloruse kaj angle)
**Balozi DOLA**, **BALOZI** aŭ **DOLASOUL** (naskiĝis en 1955 en Daresalamo) estas tanzania hiphopa kaj bongoflava artisto.

Balozi Dola ekiris repi kiam li estis mezlerneja studento en Niĝerio. Lia familio vidis tiun ŝatokupon pli kiel distro ol kariero. Por lia familio la plej grava afero estis la studoj kaj tial ili sendis lin al Britio por studi. Al lia reveno Balozi aliĝis al la rap-grupo Deplowmatz kaj finis esti hip-artisto. La membroj de tiu grupo estis infanoj de tanzaniaj diplomatoj. En 1999 Deplowmatz estis rekonita kiel la plej bona repogrupo en Tanzanio. Poste, kiam la grupo disiĝis, Balozi daŭrigis sian solokarieron.

La muziko de Balozi fokusiĝas al la politikaj, ekonomiaj, sociaj kaj kulturaj problemoj de la tanzania popolo. Balozi publikigis plurajn muzikalbumojn kaj faris multajn koncertojn tra Eŭropo, Afriko kaj Nordameriko.

Balozi dume translokiĝis sian loĝejon al Novjorko, kie li kunlaboras kun hiphopaj muzikistoj kaj foje kun filmistoj kiel Charlie Ahearn, aŭtoro de la kulta mallonga filmo «Bongo Barbershop».

Referencoj
----------

1. 1 2 3  HASHLONGALONGA: Balozi Dola Soul. Alirita: 22 majo 2020
2. 1 2  Bongo Barbershop – Africa « Hipology Is « Hipology Arkivigite je 2016-03-21 per la retarkivo Wayback Machine. Alirita: 22 majo 2020
3. ↑   Here's a Little Something Local.pdf (angle) (PDF). Alirita 22 majo 2020.[*rompita ligilo*]

Vidu ankaŭ
----------

* Afande Sele
* Ali Kiba

Eksteraj ligiloj
----------------

* Balozi Dola Soul - Kwenye chati by Ngomanagwa | SoundCloud. Alirita: 22 majo 2020
* Balozi Dola - Kwenye Chati | MP3 Downoad. Alirita: 22 majo 2020

  


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 692242
 |
**Ostffyasszonyfa** [oŝtfiasonjfa] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Celldömölk.

 Preĝejturoj en Ostffyasszonyfa

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 34 km²
* Loĝantaro: 830
* Poŝtkodo: 9512
* Telefonprefikso: 95
* Koordinatoj: 47°19′33″N 17°02'35″E

Situo
-----

Ostffyasszonyfa situas ne tro for de Rába, havas fervojan haltejon inter Veszprém (urbo) kaj Szombathely.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko, poste keltoj alvenis. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1346 en formo *"Azzunfalva"*, sed pli frue oni konstruis tie fortikaĵon, kiu en 1403 malkonstruiĝis. En 1456 iomete for nova fortikaĵo konstruiĝis, kiun la Habsburgoj eksplodis en 1680. Inter 1915-1918 militkaptitejo funkciis.

Famuloj
-------

Petőfi en 1839 ĉi tie pasigis semajnojn kune kun Soma Orlai Petrich.

Vidindaĵoj
----------

* konkursejo nomata Pannónia por motoroj de 1997
* Preĝejo Ĉieliro de Maria (Ostffyasszonyfa)