recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
dekstra
Spiritdanco estas religia movado de indianoj vivintaj en okcidenta parto de Usono, fine de la 19-a jc. Ilia celo estis revivigi la tradician kulturon.

Oni povas paroli pri du apartaj kultoj: ambaŭ devenis de la nordaj pajuteaj sonĝovidantaj profetoj, kiuj vivis okcidenta parto de Nevada. Ili aŭguris la baldaŭan resurekton de la mortintoj, forpelon de la blankuloj kaj tiel ili promesis, ke la indianoj denove havos sufiĉe da agro, manxgaĵo kaj ke ili rajtos reveni al la tradiciaj vivformoj. Por plenumi tiujn dezirojn, oni devas prezenti dancojn kaj kantojn, kiujn la profetoj vidis en la spirita mondo dum siaj sonĝaj vizitoj tie. Oni devis ankaŭ observi la striktajn moralajn regulojn, similajn al tiu de ka kristanismo. Oni devis pace agadi kaj ne batali kontraŭ aliaj indianoj kaj blankuloj.

Multaj dancantoj venis en deliron kaj aŭdis novajn kantojn fare de la sonĝ-aperantaj mortintoj. Aliajn sanigis la rito de la spiritdanco.

La unua spiritdanca kulto formiĝis en 1869, en rondo de Wodziwob, sonĝovidanto (mortis ĉ. 1872) kaj tio disvastiĝis en 1871–73 al la kaliforniaj kaj oregonaj triboj, sed baldaŭ ĉesis aŭ transformiĝis al alia kulto.

La dua spiritdanca kulto venas de Wovoka (ĉ. 1856–1932), kies patro estis helpanto de Wodziwob. Wovoka-on influis la presbiterianoj, sur kies bieno li laboris, la mormonoj kaj la indiana ŝekera eklezio. Ĉe la suneklipso de 1889, li havis vizion pri sia morto kaj interparolo kun Dio en la ĉielregno. Dio komisiis lin por instrui je la nova danco kaj transdonu mesaĝon de la savo.

Wovoka instruis multajn indianojn de diversaj triboj kaj li faris vundojn (stigmojn) sur la mano kaj piedo tiel fortiganta la kredon, ke li estas la nova Mesio, la Jesuo Kristo de la indianoj.

La kredo je la spiritdanco disvastiĝis ĝis rivero Missouri (al la kanada landlimo), ĝis Sierra Nevada kaj norda parto de Teksaso.

La religio komence de 1890 atingis la siuojn preskaxu samtempe kun la siua ribelo. La blankuloj kulpigis la religion pro tio kaj okazis ties neniigo en masakro de Wounded Knee.

Spuroj de la kulto restis eĉ en la 20-a jc..

* Kategorio Spirit-danco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
tibetaj monaĥoj en spirita retiriĝo
La signifo de **spirita retiriĝo** - foje ankaŭ nomata **spirita ekzerco** - povas esti malsama por malsamaj religiaj komunumoj. Spiritaj retiriĝoj estas integra parto de multaj hindaj, budhanaj, kristanaj kaj sufiaj (islamaj) komunumoj.

En Hinduismo kaj Budhismo, iuj meditemaj retiriĝoj estas vidataj de iuj kiel intima maniero profundigi potencojn de koncentriĝo kaj komprenemo.

moderna kristanisma ejo por spirita retiriĝo
Retiriĝoj estas ankaŭ popularaj en kristanaj eklezioj, kaj estis establitaj en la hodiaŭa formo fare de Sankta Ignaco de Lojola (1491-1556), en liaj "Spiritaj Ekzercoj". Ignaco poste estis kromnomita "patro de spiritaj retiriĝoj" fare de papo Pio la 11-a en 1922. Multaj protestantoj, katolikoj kaj ortodoksaj kristanoj partoprenas kaj organizas spiritajn retiriĝojn ĉiun jaron.

Meditataj retiriĝoj estas grava praktiko en Sufiismo, la mistika vojo de Islamo. La libro de la Sufi-majstro Ibn Arabi "Vojaĝo al la Sinjoro de la potenco" (Risālat al-Anwār) estas gvidilo pri la interna vojaĝo, kiu estis eldonita antaŭ pli ol 700 jaroj.

Pli da dosieroj
---------------

Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Spirita retiriĝo en Vikimedia Komunejo

Vidu ankaŭ
----------



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Spiritismo |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Budhismo |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Jogo |

* ĉigongo
* djano
* ekzercadmajstroj universitataj
* Falun Gong
* jogo
* konscio
* meditado
* plenatenta meditado
* Salesianoj de Don Bosco
* Societo de Jesuo
* tumo

* Kategorio Spirita retiriĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Unua paĝo de la unua numero de la Revuo (1858)
**Spiritisma Revuo - Ĵurnalo de Psikologiaj Studoj** (france *Revue Spirite - Journal d'Études Psychologiques*) estas fondita la 1an de januaro 1858 en Parizo fare de Allan Kardec, kiu redaktis ĝin ĝis sia forpaso en la 31a de marto 1869. Allan Kardec mem eldonis ĝin je la propra risko, sen financa helpo kaj sen abonantoj. Kiam li mortis, la aprila numero, tute redaktita de li, estis jam presota. Ekde de la maja numero respondecis pri la revuo pluraj personoj sub la redakta gvido de s-ro Armand Théodore Desliens. En Brazilo aperis eldono de la numeroj, kiuj aperis sub la respondeco de Allan Kardec, krom tiuj, kiuj aperis post lia forpaso, ĝis decembro 1869. La tuto konsistas en dek du volumoj, kiuj enhavas po dek du numeroj. La revuo estis la unua spiritisma periodaĵo, kaj ĝi estas ankoraŭ eldonata. Nuntempe ĝi aperas ne nur en la franca, sed ankaŭ en aliaj lingvoj.

Enhavo
------

Ĝi enhavas "la priskribon de materiaj aŭ inteligentaj manifestiĝoj de spiritoj, aperaĵoj, elvokoj ktp, kaj ankaŭ ĉiuj novaĵoj rilate spiritismon; la instruon de spiritoj pri aferoj el la mondoj materia kaj spirita, pri la sciencoj, moralo, senmorteco de la animo, la naturo de la homo kaj ties estonteco; la historion de spiritismo en la antikveco, ĝiaj rilatoj kun magnetismo kaj somnambulismo; klarigadon de popolaj legendo kaj kredoj, de la mitologio de ĉiuj popoloj ktp." "Estas nekontestebla la utileco de aparta organo, kiu sciigu la publikon pri la progresoj de ĉi tiu nova scienco [spiritismo] kaj gardu ilin kontraŭ trokredemo kaj skeptikismo." Interalie la celo de la periodaĵo estis "ligi per komuna ligilo tiujn, kiuj komprenas la spiritisman doktrinon laŭ ties ĝusta morala karaktero: praktikado de bono kaj de la evangelia karitato favore al ĉiuj."

En Esperanto
------------

Diversaj partoj kaj tekstoj el la verkoj de Allan Kardec aperis unue en la Spiritisma Revuo. Tamen la tuta Revuo kun ties dek du volumoj, redaktitaj sub la gvido de Allan Kardec, ankoraŭ ne estas Esperantigita.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Spiritisma Revuo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2016-07-27 per la retarkivo Wayback Machine
* Kompleta indekso de temoj el la Revuo portugale
* Spiritismaj libroj senpage elŝuteblaj el la retejo de Arkivigite je 2016-08-25 per la retarkivo Wayback Machine Brazila Spiritisma Federacio
* Spiritisma prelegoserio konsistanta el 14 videoj Arkivigite je 2016-08-13 per la retarkivo Wayback Machine

Vidu ankaŭ
----------

* Spiritismo
* Monda Spiritisma Asocio

Referencoj
----------

1. ↑  Laŭ la prezento de Nestor João Masotti (iama prezidanto de Brazila Spiritisma Federacio) al la brazila eldono de la dek du unuaj jaroj de la Revuo (vidu la 1an volumon, 1858)
2. ↑  Laŭ la prezento de la tradukinto de la brazila eldono de la dek du unuaj jaroj de la Revuo (vidu la 12an volumon, 1869)
3. ↑  El la unua paĝo de la unua numero el januaro 1858
4. ↑  Enkonduko de la unua numero el 1858
**Spirito** povas esti:

1. Naturo de Dio ("Dio estas spirito."). La tria persono de la kristana Triunuo.

2. Homa spirito, unu el la 3 flankoj (partoj) de homa persono: korpo - animo - spirito. Nemateria komenco de homo, kiu havas la saman naturon kun Dio. Spirito diferencas homon de aliaj kreaĵoj (animaloj), kiuj havas animon, sed ne havas spiriton. Diference de materia animo, kiu malaperas post homa morto ("iras en la teron"), spirito "revenas al Dio, kiu donis ĝin". Spirito ebligas por homo specialajn spiritajn fenomenojn: kredo, konscienco k.a.
En la profana uzo "spirito" kaj "animo" ofte estas sinonimoj.
Vidu: menso, intelekto, racio.

3. Spirito kiel filozofia koncepto.

4. Aliaj nemateriaj estaĵoj de kreita mondo.

5. Propra karaktero, karakteriza tendencaro.

Vidu ankaŭ
----------

* Spiriteco
* Spiritismo
* Spiritualismo
* Fantomo

Proverbo
--------

Ekzistas proverboj pri spirito en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Pli valoras kontenta spirito, ol granda profito.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Vesto eluzita, sed pureco spirita.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2018-11-04.

Fontoj
------

* ReVo  Spirito en ReVo .


|  |  |
| --- | --- |
| Helppaĝo pri apartigiloj | **Ĉi tiu paĝo estas apartigilo: listo de artikoloj kun sama aŭ preskaŭ sama titolo.**
Se vi venis ĉi tien per ligilo en artikolo, bonvolu direkti tiun ligilon rekte al la celita paĝo. |
La **norvega nacia teamo de futbalo** estas la landa vira futbalista teamo de la Reĝlando Norvegio. Aparte de tio komprenebla ankaŭ ekzistas virina nacia teamo de futbalo.

Historio
--------

la teamo en la Somera Olimpiko 1912
la teamo en 1915
La Norvega Futbala Asocio (*Norges Fotballforbund*) fondiĝis en 1902. La 12-an de julio 1908 la unua vira teamo havis sian unuan internacian matĉon kontraŭ la sveda nacia teamo de futbalo, samjare la asocio membriĝis en la Federacio Internacia de Futbalo Asocia (FIFA) kaj en 1954 ankaŭ membriĝis en la tiujare fondita kontinenta Unio de Eŭropaj Futbal-Asocioj.

La prezentoj de Norvegio en internaciaj futbalaj ĉampionadoj kutime estis pli malfortaj ol tiuj de siaj skandinavaj najbaroj Svedio kaj Danio, sed ili havis oran epokon en la malfruaj 1930-aj jaroj. Olimpika teamo atingis trian lokon en la Somera Olimpiko 1936, post venkado de la gastiganta germana teamo pli frue en la turniro. Norvegio ankaŭ kvalifikiĝis por la Futbala Mondpokalo 1938, kie la teamo perdis 2-1 post kromtempo kontraŭ la finaj ĉampionoj, la itala teamo. Tio estis la lasta Mondpokala finalapero de Norvegio en 56 jaroj.

En la postmilitaj jaroj, ĝis kaj inkluzive de la 1980-aj jaroj, Norvegio estis kutime konsiderita unu el la pli malfortaj teamoj en Eŭropo. Ili neniam kvalifikiĝis por Monda Pokalo aŭ Eŭropa Ĉampioneco en tiu periodo, kaj kutime finiĝis proksime de la fundo de sia kompetentiga grupo. Tamen, Norvegio havis reputacion por produktado de fojaj tre surprizaj rezultoj, kiel ekzemple la 3-0 venko kontraŭ Jugoslavio en 1965, la 1-0 eksterhejma venko kontraŭ Francio en 1968, kaj la 2-1 venko kontraŭ Anglio en 1981.

La teamo havis sian plej sukcesan periodon de 1990 ĝis 1998 sub la legenda trejnisto Egil "Drillo" Olsen. Ĉe la pinto de sukceso meze de la 1990-aj jaroj la teamo estis vicigita numero 2-a tutmonde. La sukcesa periodo komenciiĝis per 6-1 hejma venko kontraŭ Kamerunio la 31an de oktobro 1990 kaj finiĝis la 27an de junio 1998 post 0-1 malvenko kontraŭ Italio en la dua etapo de la Futbala Mondpokalo 1998.

Kiam Olsen laŭplane emeritiĝis en 1998, Nils Johan Semb anstataŭigis lin - li antaŭe estis la trejnisto de la vira nacia teamo de sub-21-jaruloj. Sub la konsilado de Semb, Norvegio kvalifikiĝis por la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2000, kiu restas ilia lasta finalapero ĝis nun. Semb eksiĝis ĉe la fino de malsukcesa jaro en 2003, kaj estis anstataŭigita per Åge Hareide. Sub Hareide, Norvegio venis proksima al atingado de la Futbala Mondpokalo 2006 kaj la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008, de la Futbala Mondpokalo 2010 kaj la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012, de la Futbala Mondpokalo 2014 kaj la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2016, kaj same la Futbala Mondpokalo 2018 kaj la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2021 prokrastita de 2020 pro la kronvirusa pandemio, sed finfine tamen ne kvalifikiĝis en ĉiuj okazoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Norvega nacia teamo de futbalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Norvega virina nacia teamo de futbalo
Koordinatoj: 43° 27′ 00″ N 80° 29′ 00″ U﻿ / ﻿43.45000 °N, 80.48333 °U﻿ / 43.45000; -80.48333 (mapo)

Kiĉenero
**Kiĉenero** (angle: Kitchener) urbo en la suda parto de la provinco Ontario en Kanado. Ĝi situas proksimume 100 kilometrojn okcidente de la urbo Toronto, kaj estas parto de metropola regiono nomata Granda Toronto kaj de la Jorka Regiono. Laŭ stato de la jaro 2016 en la urbo vivis 233 222 loĝantoj sur areo de 136 890 000 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 0 loĝantoj/km². La urbo estas parto de la metropola regiono Granda Toronto kaj la ena ringo de la Ora Hufumo.

Ĝin fondis episkopo Benjamin Eby kaj tie setlis ĉ. 1807 germanaj enmigrantoj. En 1833 ĝi ricevis la nomon *Berlin* kaj iĝis la sekreta ĉefurbo de la germanoj en Kanado. Sub la influo de kontraŭgermanaj fluoj dum la unua mondmilito, la urbo Berlino estis renomita en 1916, post referendumo bojkotita de multaj loĝantoj. Ekde tiam la urbo nomatas laŭ la brita feldmarŝalo kaj milita ministro grafo *Herbert Kitchener*, mortinta en batalo de tiu jaro. Nur du antaŭurboj, Mannheim en la sudokcidento kaj Breslau en la nordoriento, rajtis teni siajn germanajn nomojn. En la 1990-aj jaroj ekzistis iniciato renomi la grandurbon reen al Berlino, sed tio ne trovis sufiĉan subtenon.

Tamen, la germana influo ankoraŭ sentiĝas en la urbo nuntempe, ekzemple per la ĉiujara Oktobrofesto, kiu altiras multajn gastojn el la tuta Nordameriko. Estas ankaŭ tradicia germana kristnaska foiro.

Pro la apuda urbeto Waterloo, kie situas la du universitatoj universitato de Waterloo kaj universitato *Wilfred Laurier*, multaj kiĉeneranoj laboras en edukada kaj alt-teknologia industrioj, sed multaj ankaŭ okupiĝas pri fabrikado kaj agrikulturo, precipe pro la multaj menonitoj en la regiono kiuj ankoraŭ havas tradician agrikulturistan viv-stilon.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Wellesley | WaterlooWoolwich | WoolwichEloraFergus |  |
| WilmotStratford | North

West  **Kiĉenero**
 **East**

South | WoolwichGuelph |
| Woodstock | North DumfriesParis | Cambridge |
**János Lakos** [jAnoŝ lakoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Lakos János** estis hungara arkivisto, altlerneja instruisto.

János Lakos (arkivisto) naskiĝis la  20-an de novembro 1947(nun 1947-11-20) en Balatonrendes, li mortis la 26-an de julio 2017 en Balatonrendes.

Biografio
---------

János Lakos (arkivisto) maturiĝis en mezlernejo, poste li laboris jaron ĉe vojkonstruado. Li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth en 1972, post 4 jaroj li doktoriĝis kaj en 1979 li akiris arkivistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Jam inter 1972-1976 li laboris en la Hungara Tutlanda Arkivo, poste inter 1976-1980 en arkivo de Pest. Inter 1980–1982 li estis arkivestro de Vác, poste li havis postenon en la ministerio. Inter 1992-1997 li estis arkivestro de la Tutlanda Arkivo, poste li pensiuliĝis, tamen li estis inspektoro de arkivoj ĝis 2012. Li edziĝis dufoje, resume li havis 3 filojn kaj solan filinon. Li ricevis premiojn inter 2000-2013.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A Magyar Országos Levéltár térképeinek katalógusa I–VI.* (1976–1988)
* *A Magyar Szocialista Munkáspárt Központi Bizottságának 1989. évi jegyzőkönyvei I–II.* (1993)
* *A Magyar Országos Levéltár* (1996)
* *A Szapáry- és a Wekerle-kormány minisztertanácsi jegyzőkönyvei I–II.* (1999)

Fontoj
------

* membiografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 844270
 |



* Portalo pri Biografio
**András Veres** [andrAŝ vereŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Veres András** estis hungara literaturhistoriisto, altlerneja instruisto. Lia patro estis József Veres (ministro).

András Veres naskiĝis la  10-an de majo 1945(nun 1945-05-10) en Pestszenterzsébet (nuntempa distrikto en Budapeŝto).

Biografio
---------

András Veres maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris filozofian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1968, sociologian diplomon en 1985. Depost la unua diplomo li laboris en akademia literatura instituto. Li ankaŭ instruis en la menciita universitato inter 1970 kaj 2007, en Universitato Janus Pannonius inter 1993–1996, en Juda Universitato (Budapeŝto) inter 1998–2007. Li kandidatiĝis (CSc) en 1990, li doktoriĝis (DSc) en 1998 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Lia edzino naskis unufoje. Li ricevis premiojn inter 1979-2013.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Mű, érték, műérték : Kísérletek az irodalmi alkotás megközelítésére* (1974)
* *Művek, pályák, nemzedékek : Másfélszáz év magyar irodalma (1780–1944)* (1999)
* *Távolodó hagyományok : Irodalom- és eszmetörténeti tanulmányok* (2003)
* *Kosztolányi Ady-komplexuma : Filológiai regény* (2012)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 838580
* LCCN: n80029042
* VIAF: 64330527
* ISNI: 0000 0001 0980 1806
* NKC: jo2014842521
 |


* Portalo pri Biografio
**Streka vari-skala grafikaĵo** (SVG, angle *Scalable Vector Graphics*, "skalebla vektora grafikaĵo") estas kvazaŭnorma datenaranĝo (formala lingvo) por komputile prezenti bildojn el liniaj aŭ areaj elementoj, ekz. strekoj, arkoj, ortanguloj, cirkloj ktp. La kodado de strekaraj bildoj ne dependas de la skalo de prezentado, tial tiaj bildoj estas ekzakte prezenteblaj en ajna grandeco.

La lingvo SVG estas el la familio XML, t. e. ĝi estas apliko de la meta-lingvo XML. Ĝia celo estas priskribi dudimensiajn figurojn, senmovajn kaj moviĝantajn. Ĝi en septembro 2001 iĝis rekomendo (kvazaŭ-normo) de World Wide Web Consortium (W3C) laŭ sufiĉe disputa vojo: Firmaoj Macromedia kaj Microsoft enkondukis lingvon nomatan VML (*Vector Markup Language*), sed Adobe kaj Sun Microsystems proponis rivalan aranĝon nomatan PGML (*Precision Graphics Markup Language*). Kompromiso kondukis al SVG.

SVG-bildoj estas prezenteblaj rekte de la TTT-legiloj Mozilla Firefox (ekde versio 1.5), Amaya kaj Opera (ekde 8.5), kaj parte de Konqueror (KDE). Aliaj grafikaj kroziloj uzas aldonajn programetojn aŭ prezentas la bildojn en ekstera programo.

La aktuala rekomendo de W3C estas SVG 1.1 de aŭgusto 2011. Oni laboras pri SVG 2.

Diferenco inter matricaj kaj strekaraj ciferbildoj. Strekaraj bildoj estas ekzakte prezenteblaj en ajna grandeco.
Ekzemplo de strekara bildo.
SVG-bildoj estas rekte uzeblaj en Vikipedio, kiel pruvas la ĉi-apuda ekzemplo. Ĝi konsistas el pluraj elementoj, jen priskribitaj en iom simpligita formo:

|  |  |
| --- | --- |
| komenco | <svg … width="107" height="60"> |
| centra ortangulo | <rect x="10" y="15" width="80" height="20" fill="white" stroke="black" stroke-width="2.5" /> |
| konektiloj | <polyline points="0 25 100 25" fill="none" stroke="black" stroke-width="2.5"/> |
| regilo kun sagopinto | <polyline points="65 5 40 40 40 50" fill="none" stroke="black" stroke-width="2.5"/>  <polygon points="60 5 70 5 65 -5" stroke="black" stroke-width="2.5" transform="rotate(33.7 65 5)" /> |
| fino | </svg> |

Referencoj
----------

1. ↑  Laŭ Komputeko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Streka vari-skala grafikaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNormoj de World Wide Web Consortium |
| --- |
| **Rekomendoj** (*recommendations*): | Canonical XML • CDF • CGI • CSS • DOM • HTML (HTML5) • MathML • OWL • PLS • RDF • RDF-Schema • SISR • SMIL • SOAP • SRGS • SSML • SVG • SPARQL • Timed Text • VoiceXML • WSDL • XForms • XHTML • XML • XML Base • XML Events • XML Information Set • XML Schema • XML Signature • XPath • XPointer • XQuery • XSL Transformation • XSL-FO • XSL • XLink | Logo W3C |
| **Notoj** *(notes):* | XHTML+SMIL • XAdES |
| **Laboraj skizoj** (*working drafts*) kaj kandidatoj (*candidate recommendation*): | CCXML • CURIE • InkML • XFrames • XFDL • WICD • XHTML+MathML+SVG • 
XBL • XProc |

 |
Koordinatoj: 50° 37′ 56″ N 15° 12′ 20″ O﻿ / ﻿50.63222 °N, 15.20556 °O﻿ / 50.63222; 15.20556 (mapo)

**Jiĉina montetaro** (ĉeĥe: **Jičínská pahorkatina**) estas montetaro kaj geomorfologia tutaĵo nordoriente de Nordbohemia tabulo. Ĝi prenas partojn de distriktoj Jičín kaj Trutnov en Regiono Hradec Králové, Mladá Boleslav en Mezbohemia regiono, Liberec, Jablonec nad Nisou kaj Semily en Regiono Liberec. La plej alta punkto estas montopinto de monto Sokol (562 m). En la okcidenta parto de la teritorio troviĝas PPR Bohemia paradizo, granda parto de la teritorio apartenas en pli vaste komprenata turisma regiono Bohemia paradizo.

Situo
-----

Jiĉina montetaro tiriĝas plejparte en direkto nordokcidento – sudoriento proksimume inter urboj Český Dub, Turnov, Dvůr Králové nad Labem kaj Mladá Boleslav. Nordokcidente ĝi estas limigita de Ralská pahorkatina, norde de Ještěda-kozákova montodorso kaj Karkonoŝa cismontaro, oriente ĝi mallonge kontaktiĝas kun Orlica tabulo, sude ĝi najbaras kun Orientelba tabulo kaj Mezelba tabulo kaj sudokcidente kun Jizera tabulo.

Pli grandaj urboj
-----------------

Sur la teritorio de la tutaĵo situas distriktaj urboj Jičín kaj Mladá Boleslav, pluaj pli grandaj urboj Turnov kaj Dvůr Králové nad Labem. El pluaj malpli grandaj urboj ĉi tie estas Hořice, Mnichovo Hradiště, Bakov nad Jizerou, Lázně Bělohrad, Český Dub, Sobotka kaj Dolní Bousov.

Pluaj fotoj
-----------

* Trosky, aviadila vidoTrosky, aviadila vido
* Zabolky el turo de FrýdštejnZabolky el turo de Frýdštejn
* Káčov el deklivo de HorkyKáčov el deklivo de Horky
* Veliš el Svatá AnnaVeliš el Svatá Anna
* Zebín el monto HouserZebín el monto Houser
* Montopintoj de Baba kaj DědekMontopintoj de Baba kaj Dědek
* Prachovské skályPrachovské skály
* Chloumecký hřbet el sudoChloumecký hřbet el sudo
* Vido el Zvičina al Baseno Dvůr KrálovéVido el Zvičina al Baseno Dvůr Králové
* Okcidenta fino de Hořický hřbet ĉe KonecchlumíOkcidenta fino de Hořický hřbet ĉe Konecchlumí
* Akva rezervujo Les Království sur ElboAkva rezervujo Les Království sur Elbo
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la rivero Suro en Svislando. Pri la muskolo vidu sub **suro** |

**Suro** (en la germana lingvo en Kantono Argovio **Suhre** kaj en Kantono Lucerno **Sure**) estas rivero en la kantonoj Argovio kaj Lucerno en Svislando. Ĝia longeco estas 34,1 km.

Literaturo
----------

La fonto de Suro estas la Lago de Sempach en la urbo Sursee (koordinatoj: 47° 9′ 45″ N 8° 7′ 19″ O﻿ / ﻿47.16250 °N, 8.12194 °O﻿ / 47.16250; 8.12194 (mapo)Koordinatoj: 47° 9′ 45″ N 8° 7′ 19″ O﻿ / ﻿47.16250 °N, 8.12194 °O﻿ / 47.16250; 8.12194 (mapo)).

Ĉefaj alfluantoj
----------------

La ĉefaj alfluantoj de Suro estas la riveroj Ruederche en Schöftland, Uerke en Unterentfelden kaj Wyna en Suhr.

Komunumoj laŭlonge de la rivero
-------------------------------

La rivero unue trafluas la urbon Sursee, poste ĝi estas la limo inter Knutwil en okcidento kaj Geuensee kaj Büron en oriento. Tiam la rivero trafluas la komunumon Triengen kaj nun forlasas Kantonon Lucerno por alflui la teritorion de Argovio. La rivero nun formas la limon inter Reitnau kaj Attelwil en okcidento kaj Moosleerau en oriento. Tiam la rivero trafluas Staffelbach kaj Schöftland. Sekvas Hirschthal, Muhen, Oberentfelden, Unterentfelden, Suhr, Buchs kaj fine la argovia kantonĉefurbo Araŭo.

Alfluejo
--------

La rivero alfluas en la argovia kantonĉefurbo Araŭo al la rivero Aro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Suro (Aro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La rivero Suro en la Historia Leksikono de Svislando
* Hidrologiaj datumoj pri Suro ĉe Oberkirch Arkivigite je 2010-04-30 per la retarkivo Wayback Machine
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Strix*** |
| --- |
|  |
| Lapona strigo, Strix nebulosaLapona strigo, *Strix nebulosa* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
| Subklaso: | Neornithes |
| Infraklaso: | Neognathae |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Superordo: | Neoaves |
|
|
| Ordo: | Strigoformaj *Strigiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Strigedoj *Strigidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Strix***Linnaeus, 1758 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| Pli-malpli 15. Vidu tekston. |
| Sinonimoj |
| *Stryx* Pallas, 1771 |
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Strix*  |

 |
| v • d • r |

Uralstrigo  *Strix uralensis*
**Strigo** (science nomita *Strix*) estas genro de strigoformaj birdoj de la familio Strigedoj. Ĝi enhavas proksime 133 diversajn speciojn de strigoj. Ankaŭ estas konataj kelkaj formortintaj strigospecioj. Laŭ grandeco ili povas varii inter pasero (14 cm) kaj aglo (75 cm). Ili estas rabobirdoj kun tre mola lanuga plumaro, kiu ebligas sensonan flugadon, havas grandan rondan kapon kun antaŭendirektitaj okuloj kiel primatoj, do ankaŭ kiel homoj. Perfekte ekipitaj ili estas por ĉasado kun kurba beko kaj akraj ungegoj, kiuj estas meteblaj du kontraŭ du.

Fakte la vorto "strigo" povas esti uzata laŭ diversaj signifoj. El la plej ampleksa kiel sinonimo de Strigoformaj birdoj, ĉar ankaŭ la alia familio de tiuj birdoj, nome Titonedoj aŭ Turstrigoj, ricevas tiun saman nomon strigo, kvankam kun aldono de radiko tur-. Duarange la specioj de la genroj de la familio Strigedoj, kie situas la genro *Strix*. Kaj triarange la specioj de tiu laste menciita genro *Strix*, kie oni distingas ĉirkaŭ 20 speciojn.

La konataj specioj de la genro *Strix* estas jenaj:

* *S. woodfordii*)
* *S. seloputo*)
* Okulmakula strigo, *S. ocellata*)
* *S. leptogrammica*)
* Arbarstrigo, *S. aluco*
* Mezorienta strigo, *S. butleri*
* Varia strigo, *S. varia*
* *S. fulvescens*
* *S. occidentalis*
* Uralstrigo, *S. uralensis*
* *S. davidi*
* Lapona strigo, *S. nebulosa*
* *S. virgata*
* *S. nigrolineata*
* *S. huhula*
* *S. albitarsus*
* *S. hylophila*
* *S. rufipes*
* *S. chacoensis*

Notoj
-----

1. ↑   Knajsnaj-amatolaj montarbaroj
2. ↑   Arizonaj montarbaroj, Centra-meksikaltebenaĵa kserofitaro, Centra-meksika kserofitaro

Bildaro
-------

*Uralstrigo*
Ido de Uralstrigo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Laŭ la helena mitologio, **Strimo** (el la greka *Στρυμώ*, «aspra») estis akvonimfo, filino de la riverdio Skamandro, kiu fluadas tra la ebenaĵo sur Monto Ido. Oni ankaŭ nomas ŝin Roeo aŭ Rojo, el *Ροιω*, greka vorto signifanta «fluanta».

Ruinoj de Trojo, kun la Monto Ido kaj la rivero Skamandro, laŭ gravuraĵo en *Das Karlsruher Unterhaltungsblatt* (1835). En tiu loko naskiĝis kaj loĝis **Strimo**, filino de la troada rivero.Kiel ĉiuj najadoj, Strimo estis ligita al fonto aŭ puto, ĉi foje al iu troviĝanta proksime al Trojo, en Troado. Laomedono, reĝo de tiu ĉi urbo, edziĝis al ŝi, kaj kune havis multnombran idaron: Lampo, Klitio, Hicetaono, Timeto, Titono kaj Podarko, kiu poste ŝanĝis sian nomon al Priamo kaj sukcedis sian patron en la trono de Trojo. Ili havis ankaŭ filinojn, inter kiuj elstaris Hesiono, Astioĥo, Etilo, Klitodoro, Kilo kaj Prokleo.

Tamen, la diversaj fontoj mencias aliajn virinojn kiel edzinoj de Laomedono, kiaj Placio, Reo, Leŭkipo, Tooso aŭ Zeŭksipo. Do, ne troviĝas unuanimeco pri kiu estis la reĝino de Trojo kaj patrino de Priamo. Tamen, la tri lastaj aperas en la mitaj genealogioj ankaŭ kiel parulinoj de Skamandro, do iu el ili povis esti la patrino de Strimo, krom Ideo, la plej menciita en la diversaj rakontoj. Fratinoj ŝiaj estis pliaj najadoj, nomiĝintaj Kaliroo, Glaŭkio kaj la Troadaj nimfoj. Ŝi havis ankaŭ fraton, la fama Teŭkro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Strimo ĉe Theoi.com

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Robert Graves. *The Greek Myths*.
2. ↑  Pseŭdo-Apolodoro. *Mitologia biblioteko*, 3.146.
3. ↑  Johano Tzetzes. *Pri Likofrono*, 18.
4. ↑  Heziodo. *Teogonio*, 345.
5. ↑  Pseŭdo-Apolodoro. *Mitologia biblioteko*, 3.12.1-3.
6. ↑  Pseŭdo-Apolodoro. *Mitologia biblioteko*, 3.141.
7. ↑  Plutarko. *Quaestiones grecae*, 41.
8. ↑  Kinto el Smirno, 11.245 kaj 14.17.
9. ↑  Diodoro Sicila. *Historia biblioteko*, 4.75.1.
**Spitzzicken,** kroate **Hrvatski Cikljin,** hungare **Oláhciklény** estas vilaĝeto en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando kaj en la distrikto Oberwart, en la komunumo Rotenturm an der Pinka.

Situo
-----

dulingva vojmontrilo - germana kaj kroata

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro:
* Telefonprefikso:
* Poŝtkodo: 7501
* Aŭtokodo: OW
* 47° 16′ 45″ N 16° 16′ 50″ O﻿ / ﻿47.27917 °N, 16.28056 °O﻿ / 47.27917; 16.28056 (mapo)Koordinatoj: 47° 16′ 45″ N 16° 16′ 50″ O﻿ / ﻿47.27917 °N, 16.28056 °O﻿ / 47.27917; 16.28056 (mapo)

Situo
-----

Spitzzicken troviĝas de Oberwart je 6 km-oj.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1567 en formo *"Wy Zeck"*. La germana loknomo aperis en 1586. En 1910 vivis en Oláhciklény 373 homoj (plejparte kroatoj). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. Spitzzicken aliĝis al Rotenturm an der Pinka en 1971.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Barbara de 1821, en 2002 renoviĝis

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
*
La mongolaj invadoj de 1260. La unuajn sukcesajn atakojn de Halepo kaj Damasko sekvis atakoj kontraŭ pli malgravaj urboj kiel Baalbek, al-Subayba, Ajlun kaj aliaj palestinaj urboj, inkluzive eble Jerusalemo. Pli malgrandaj trupoj atingis sudajn urbojn kiel Gaza.
**Mongolaj invadoj al Palestino** okazis fine de la krucmilitoj, sekve al portempe sukcesaj mongolaj invadoj al Sirio, unue en 1260 kaj 1300. Post ĉiuj ĉi invadoj ekzistis periodo de kelkaj monatoj dum kiuj la mongolaj atakis en la sudo lokojn en Palestino, ĝis Gaza-urbo.

Tiuj atakoj estis faritaj de malgrandaj partoj de la mongola armeo. Tamen, la mongoloj ŝajne ne volis inkludi Palestionon en la mongolan administracion, kaj kelkajn monatojn poste, la armeoj foriris de Egiptujo.

Malnovaj fontoj
---------------

* La templano de Tiro (ĉ. 1300). *Chronicle du Templier de Tyr*, rete legebla (france).
* Hetum de Korikos (1307). *Flowers of the Histories of the East*, rete legebla (angla traduko).
* Vilhelmo de Tiro (ĉ. 1300). *History of Deeds Done Beyond the Sea*, rete legebla Arkivigite je 2009-01-01 per la retarkivo Wayback Machine (france).

Referencoj
----------

1. ↑  Amitai, *Mongol Raids*, pp. 247-248
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Sursee (distrikto) kaj Sursee (stacidomo). |



**Sursee** estas historia urbo,
komunumo kaj ĉefloko de la samnoma distrikto en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 8573 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Sursee situas ĉe la nordokcidenta fino de la Lago de Sempach, ĉe la bordo de la rivero Suhr, kiu tie elfluas el la lago. Al la urbo Sursee ankaŭ apartenas la loko Mariazell.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Sursee limas en nordo al Geuensee, en oriento al Schenkon, en sudo al Oberkirch, kaj en okcidento al Mauensee kaj Knutwil.

Trafiko
-------

La urbo Sursee situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Olten tra Zofingo al Lucerno.

La urbeto ankaŭ disponas pri propra aliro al la nacia aŭtoŝoseo A2 de Bazelo al Tiĉino.

Historio
--------

Setlejoj ekzistis en la regiono de Sursee ĉirkaŭ la Lago de Sempach jam en la bronzepoko. Dum romia tempo en Sursee ekzistis fortigita *Vicus*, romia urbeto kun administraj kaj merkataj funkcioj. Per la urbrajtletero el la jaro 1299 la Grafoj de Kiburgo garantiis al Sursee la urborajton kaj aldonis al ĝi krom la jam ekzistanta merkatorajto aliajn privilegiojn.

En la jaro 1415 la lucernanoj konkeris la urbeton, tamen Sursee sukcesis konservi siajn privilegiojn ankaŭ sub la novaj regantoj. Ek de la jaro 1803 Surse estas la ĉefloko de la samnoma distrikto.

Famaj civitanoj
---------------

En Sursee naskiĝis la 19-an de marto 1928 la famkonata katolika teologo kaj kritikanto de la papo kaj eklezio **Hans Küng**.

Vidu ankaŭ
----------

* Distrikto Sursee
* Sursee (stacidomo)
* Sursee Wassermatte (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sursee en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la urbo Sursee
* Profilo de la komunumo sur la retejo de la kantono

| Distrikto Sursee |
| --- |
|  |  |
| Beromünster - Büron - Buttisholz - Eich - Geuensee - Grosswangen - Hildisrieden - Knutwil - Mauensee - Neudorf - Neuenkirch - Nottwil - Oberkirch - Pfeffikon - Rickenbach - Ruswil - Schenkon - Schlierbach - Sempach - Sursee - Triengen - Wolhusen

 |
Ludantoj ĉetable
Ludantoj informantaj kaj informataj
Ludfolio por registro de statistikoj laŭ ludanto
**Surtabla rolludo** estas la plej malnova tipo de rolludo.

Iu ludmajstro gvidas ludantojn tra antaŭdifinita historio, kaj ludantoj agadas konsekvence al priskriboj de la ludmajstro, kiu mem ŝanĝas la historion laŭ la diversaj agadoj de la ludantoj, ktp.

La ludo estas finita kiam la celo, elektita de la ludantoj mem (aŭ difinita de la historio) estas atingita.

Surtablajn rolludojn oni ludas per papero, krajono kaj ĵetkuboj multflankaj (ĵetpluredroj) (kvaredro, sesedro (kubo), okedro, dekedro, dekduedro, dudekedro, kelkfoje eĉ 30-edro kaj 100-edro). La ĵetkuboj solvas situaciojn laŭ regulsistemo aĉetebla (ekz. *Dungeons and Dragons* = Drakoj kaj Galerioj).

Ĉiuj ludantoj ludas la rolon de persono, kies ecojn kaj trajtojn priskribas la **persona folio** per valoroj numeraj. Tiu persona folio priskribas "ĉion", kio formas "la personon": tion oni ankaŭ nomas "la persono de la ludanto", t.e. la rolo kiun li aŭ ŝi ludas. Valoroj ekzistas kiuj priskribas ĉion, kio estas mezurebla ĉe homoj: forto, rapideco, lerteco, ktp.

Ekzemple, se iu persono havas noton je "14/20" je la lerteco "grimpi", kaj deziras supreniri klifon, la ludmajstro petas la ludanton ĵeti ĵ20 ĵetkubon (ĵetkubon kun 20 flankoj). Se la rezulto estas super 14, la persono sukcese grimpas la klifon; sed se ne, la persono malsukcese falas surteren! Kompreneble, ju pli alta la lerteca nivelo, des pli lertas la persono.

La plej malnova rolludo estas *Dungeons and Dragons* ("Drakoj kaj Galerioj", sed nun ili multas. Ankaŭ ekzistas rolludoj kiuj temas pri *The Lord of the Rings* ("La Mastro de l' Ringoj"), *Star Wars* (Stelaj Militoj), ktp.

Ekzistas diversaj senpagaj regulsistemoj disponeblaj sur la reto. Risus estas rapida, ses-paga rolluda sistemo tradukita en Esperanto de Chris Gledhill.

Je 1995, ekzistis la serio *Une Soirée De Meurtre* ("Vespero De Murdo"). Estis serio de ludoj kies la celo estis de resolvi misteraj murdoj.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Surtabla rolludo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La diversaj defendolinioj en la sudo de Italio (la linio Gustavo ruĝa).
La **Linio Gustavo** (aŭ **de Vintro**) konsistis en serio de fortikaĵoj konstruitaj en Italio dum la Dua Mondmilito fare de la Organizaĵo Todt de la Nazia Germanio, planita kun la celo eviti aŭ almenaŭ, bremsi la antaŭeniron de la trupoj de Aliancanoj laŭlonge de la Itala duoninsulo en direkto al la nordo.

La fortika linio etendis el la Tirena Maro, ĝuste norde de la punkto en kiu la rivero Garigliano elfluas en tiu maro, sekvis al la okcidento tra la montoj Apeninoj kaj alvenis ĝis la elfluejo de la rivero Sangro en la Adriatika maro. La ĉefa centro de la linio, kie ĝi trapasis la grandan komunikvojan akson nord-suden (nuntempe la aŭtoŝoseo 6), troviĝis je la monto Cassino kaj la abatejo de Montecassino kiu estis sur ties montopinto.

Post la elŝipiĝo en Italio fare de la Aliancanoj en septembro 1943, la itala registaro estis kapitulacinta (batalpaŭzo de Cassibile), sed la germana armeo pluigis la luktadon, kaj sukcesis kunigi ĉirkaŭ 15 diviziojn por la defendo. La unua celo de la aliancanaj trupoj estis alveni al Romo, kaj por tio la plej evidenta vojo estis la valo de la rivero Liri, proksima norde de Cassino.

Ŝablono:Dua Mondmilito
Insulo Guadalcanal.
**Guadalcanal** ([gŭadalkaNAL], indiĝena nomo: *Isatabu*) estas la ĉefa insulo en la Provinco Guadalcanal de Salomonoj, en la sudokcidenta Pacifiko, nordoriente de Aŭstralio. La insulo estas ĉefe kovrita de densa tropika pluvarbaro kaj havas montaran internon.

La malkovro de Guadalcanal fare de okcidentanoj dum la hispana ekspedicio de Álvaro de Mendaña en 1568. La nomo devenas el la vilaĝo Guadalcanal, en la provinco Sevilo, en Andaluzio, Hispanio, naskoloko de Pedro de Ortega Valencia, membro de la ekspedicio de Mendaña.

Dum 1942–43, ĝi estis la scenejo de la Kampanjo de Guadalcanal, kiu konsistis el akraj bataloj inter japanaj kaj usonaj trupoj. La usonanoj finfine venkis. Fine de la Dua Mondmilito, Honiara, en la norda marbordo de Guadalcanal, iĝis la nova ĉefurbo de la Brita Protektorato Salomonoj.

9° 37′ S 160° 11′ O﻿ / ﻿9.617 °S, 160.183 °O﻿ / -9.617; 160.183 (mapo)Koordinatoj: 9° 37′ S 160° 11′ O﻿ / ﻿9.617 °S, 160.183 °O﻿ / -9.617; 160.183 (mapo)

Bibliografio
------------

* Frank, Richard B. *Guadalcanal: The Definitive Account of the Landmark Battle*, Penguin Books, 1990.
* Hadden, Robert Lee. 2007. "The Geology of Guadalcanal: a Selected Bibliography of the Geology, Natural History, and the History of Guadalcanal."[*rompita ligilo*] by Robert Lee Hadden. Alexandria, VA: Topographic Engineering Center.
* Hakim, Joy.  (1995) *A History of Us: War, Peace and all that Jazz*. Nov-Jorko: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-509514-2.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Guadalcanal Odyssey (1975)

* Kategorio Guadalcanal (Salomonoj) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En **Armenio** estas ludataj multaj sportludoj inter la plej menciindaj estas lukto, halterlevo, ĵudo, futbalo, ŝakludo kaj boksado. .
Armenio estas montara lando kaj adekvatas por kelkaj sportoj kiaj skiado kaj alpismo estu amase praktikataj. Malgraŭ ĝi ne havas marelirejon, la akvaj sportoj nur povas esti praktikataj en lagoj, ĉefe en la lago Sevan. Konkurence, Armenio sukcesas en halterlevo kaj lukto.
Armenio estas aktiva partoprenanto en la internacia sportiva komunumo kiu plene apartenas al la Unuiĝo de Eŭropaj Futbal-Asocioj .

Tamen, Armenio estas monda potenco rilate al la ŝakludo. Dum la lasta Ŝak-Olimpiado celebrata en Torino, la vira teamo proklamiĝis ĉampiono kaj la ina atingis la sepan lokon.

Levon Aronian, Vladimir Akopian, Karen Asrian, Smbat Lputian, Gabriel Sargissian kaj Artashes Minasian formis la viran teamon. Lilit Mkrtchian, Elina Danielian, Nelli Aginian kaj Siranush Andriasian la inan. La teknika skipo estis formata de Arshak Petrosian kaj Tigran Nalbandian.

Referencoj
----------

1. ↑  World info

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Kaŭkazio |
Montaĵo
Aleksandro la 1-a, Imperiestro de Rusio.
Gustavo la 4-a Adolfo, la Sveda Reĝo.
La **Finna Milito** estis luktita inter la Regno Svedio kaj la Rusa Imperio el Februaro 1808 al Septembro 1809. Kiel rezulto de la milito, la orienta triono de Svedio estis establita kiel la aŭtonoma Granda Duklando Finnlando ene de la Rusa Imperio. Aliaj rimarkindaj efikoj estis la adopto fare de la Sveda parlamento de nova konstitucio kaj la establado de la dinastio Bernadotte, nome nova Sveda reĝa dinastio, en 1818.

Fono
----

Post la Rusa Imperiestro Aleksandro la 1-a subskribis en 1807 la terminojn de la Traktato de Tilsit kun Napoleono Bonaparte, Aleksandro, en sia letero de 24a de Septembro 1807 al la Sveda Reĝo Gustavo la 4-a Adolfo, informis al la reĝo ke la pacaj rilatoj inter Rusio kaj Svedio dependis el la sveda konsento akcepti la limigojn de la Traktato de Tilsit, kio practike signifis ke Svedio estis postulata sekvi la Kontinentan Sistemon. La reĝo, kiu vidis Napoleonon kiel la Antikristo kaj Brition kiel lia aliancano kontraŭ Napoleona Francio, estis konscia de la ruinigaj sekvoj de tiu sistemo por la sveda markomerco. Li anstataŭe eniris en negocado kun Britio por prepari kunan atakon kontraŭ Danio, kies Norvegaj posedaĵoj li ambiciis.

Februaro – Majo 1808
--------------------

Junio – Julio 1808
------------------

Aŭgusto – Septembro 1808
------------------------

Vintro 1808
-----------

Printempo - Somero 1809
-----------------------

Referencoj
----------

1. ↑   Mattila (1983), p. 222.

Bibliografio
------------

* Mattila, Tapani (1983). Meri maamme turvana [Margardi nian landon] (Finne). Jyväskylä: K. J. Gummerus Osakeyhtiö. ISBN 951-99487-0-8.

* Kategorio Finna Milito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Confederacion war peru bolivia chile
La **Milito de la Konfederacio** aŭ **Milito kontraŭ la Perua-Bolivia Konfederacio** estis milito okazinta ekde 1836 ĝis 1839 inter la Peru-Bolivia Konfederacio kaj la alianco formita de Respubliko Ĉilio kaj peruanoj kontraŭantoj de la Konfederacio.

Ĉe la komencoj de la Konfederacio, la peruaj trupoj estre de Felipe Santiago Salaverry kontraŭstaris la trupojn konfederaciajn, dum la Milito inter Salaverry kaj Santa Cruz kiu finis per la malvenko kaj pafmortigo de Salaverry. Poste, la Peru-Bolivia Konfederacio iris kontraŭ la Argentina Konfederacio, estrita de Juan Manuel de Rosas, pro la disputo de teritorioj en la areo de altiplano. Portempe, la armeo de Andrés de Santa Cruz sukcesis venketi.

La Peru-Bolivia Konfederacio militis ankaŭ kontraŭ Ĉilio kaj la peruanoj kontraŭaj al la Konfederacio kiuj deziris la reunuigon de Peruo kaj la forpelon de Santa Cruz el la povo, kiuj finfine venkis super la konfederacianoj post bataloj okazintaj ĉefe en la teritorioj de la aktuala Peruo.

La milito finis per la venko de la trupoj de la restaŭra armeo *Ejército Unido Restaurador*, kunformita de ĉilianoj kaj peruanoj restaŭracianaj, kiu decidis la nuligon de la Peru-Bolivia Konfederacio kaj la fino de la registaro de Andrés de Santa Cruz en Bolivio.

Notoj
-----

1. ↑  Jorge Basadre. Lima y el norte en poder de los confederales. Uchumayo y Socabaya

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Milito kontraŭ la Perua-Bolivia Konfederacio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mapo detala de la milito
Koordinatoj: 44° 30′ 3″ N 11° 21′ 25″ O﻿ / ﻿44.50083 °N, 11.35694 °O﻿ / 44.50083; 11.35694 (mapo)

la **Astronomia Observatorio de Bolonjo** estas unu el la 20 establaĵoj de esploro de la Nacia Instituto de Astrofiziko (INAF), kiu operacia sub inspekto de la itala Ministerio pri Instruado, Universitato kaj Esploro, La sidejo de la observatorio situiĝas via Camilio Ranzani 1 en Bolonjo kaj de ĝi dependas la Observa Stacio de Loiano sur la Monto Orzale

Fakoj de Esploro
----------------

La esploradaj fakoj kovras plejparton el la el la modernaj astrofiziko kaj teknologio de astronomio.

* Studoj pri la stelaj loĝantaroj kaj la evoluo de la galaksioj.
* Studoj pri la strukturo, la evoluo kaj la disdono de la galaksioj, galaksiamasoj, aktivaj galaksiaj nukleoj (AGN) kaj ties kontribuo al la kosma fona radiado.
* Cifereca studoj pri la fluidodinamiko de la gasoj kaj ciferica simulado de turbulrntaj fenomenoj.
* Mastrumado kaj plibonigo de ambaŭ teleskopoj (de 152 kaj 60 cm) de la Observa Stacio de Loiano kaj de la astronomia instumentaro por plej grandaj observatorioj en la mondo.
* Edukaj aktivecoj kaj scienca popularigo per ekspozicioj, prelegoj kaj kongresoj.

La plejparto de tiuj esploroj baziĝas sur la uzo de plej avancitaj teleskopoj kaj kosmaj observatorioj nun haveblaj por ĉiuj ondolongoj. La esploroj estas plenumitaj en internaciaj kunlaboroj kiel kun la eŭropa suda observatorio, eksterlandaj universitatoj kaj centroj de esploro. Ĉe la nacia nivelo, estas kunlaboroj kun aliaj observatorioj en Italio kaj lokale kun la departemento de astronomio de la Universitato de Bolonjo kaj la aliaj strukturoj de INAF en Bolonjo : la Instituto de radioastronomio de Bolonjo kaj la Instituto de kosma astrofiziko kaj de kosma fiziko de Bolonjo.

Observa Stacio de Loiano
------------------------

La Observa Stacio de Loiano (44° 15′ 33″ N 11° 20′ 4″ O﻿ / ﻿44.25917 °N, 11.33444 °O﻿ / 44.25917; 11.33444 (mapo)) troviĝas sur la Monto Orzale je altitudo de 792 m, birdofluge 26 km sude de Bolonjo (40 km per ŝoseo). Ĝi estis inaŭgurita la 15-a de novembro 1936 ; ĝia MPC kodo estas **598**.

Ĝia pli granda teleskopo estis nomita en honoro de la itala matematikisto kaj astronomo Giovanni Domenico Cassini.

Tiu-ĉi teleskopo de 152 cm de diametro estas la plej granda en Italio post tiu de la Observatorio de Asiago. La stacio havas ankaŭ pli malgrandan teleskopon de 60 cm de diametro.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Astronomia Observatorio, el la paĝaro de la komunumo de Loiano[*rompita ligilo*] (itale)
2. ↑  Kodoj de la Observatorioj (*Minor Planet Center*)

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle *Osservatorio astronomico di Bologna*, oficiala paĝaro
* itale Observatorio Astronomia de Loiano, el la paĝaro de *Il Centro servizi Archivio Storico*
* itale Oficiala paĝaro de INAF


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Astronomio |
Clarissa Sabatini en ZAT 2023
Clarissa Sabatini dum ŝia koncerto en ZAT 2023 en Pisa
**Clarissa SABATINI** (naskiĝis la 11-an de junio 2000 en Orvieto) estas itala esperantistino kaj poliglota kantistino.

Ŝi eklernis Esperanton fine de 2021 laŭ instigo de Laura Brazzabeni kaj jam kelkajn semajnojn poste verkis siajn unuajn kantojn originale en Esperanto. 

En aprilo 2022 ŝi partoprenis en la Internacia Junulara Festivalo en Forni Avoltri kaj tie unuafoje koncertis antaŭ esperantistoj. Sekvis koncertoj kadre de la 110-jara jubileo de Bolonja Esperanto-Grupo en oktobro 2022, la Zamenhofa Festo de Edistudio en Pisa en novembro 2022 kaj en la IJK 2023. Krome ŝi koncertis laŭ invito de Vinilkosmo en marto 2023 en Tuluzo.

La 7-an de junio 2023 aperis ŝia bita albumo "Ludu kaj kantu" ĉe Vinilkosmo. Ĝi enhavas 13 kantojn, ĉiuj verkitaj de ŝi mem, parte kun ioma helpo de aliaj esperantistoj kiel Giuseppe Castelli, Pier Luigi Cinquantini kaj Miguel Gutierrez (Liven Dek).

Clarissa loĝas en Monterubiaglio, vilaĝo en la komunumo Castel Viscardo apud Orvieto, kaj studas psikologion. Ŝi gvidas kantorondojn en maljunulejoj kaj koncertas ankaŭ - foje sola, foje kun akompanantoj - antaŭ neesperantistoj.

Muzikiloj
---------

Kantante, ŝi akompanas sin mem per diversaj muzikiloj, ekzemple

* harpo
* korao (okcidentafrika harpoliuto)
* ukulelo
* elektronika klavaro
* hango (Hang)
* perkutiloj

La lingvoj de ŝiaj kantoj
-------------------------

Clarissa originale verkis entute ĉirkaŭ 200 kantojn en kvin diversaj lingvoj:

* franca
* svahila
* Esperanto
* hispana
* zulua

La plej multajn kantojn ŝi verkis en la franca, ĉar tiun ĉi lingvon ŝi aparte ŝatas kaj aparte bone regas. Sekvas la svahila, kiun ŝi memstare lernis per reto ĝis flua parolado. 

Kelkaj el ŝiaj kantoj estas plurlingvaj. Ekzemple ŝia kanto "Ni estas ĥoro" estas en la svahila kun refreno en Esperanto.

Clarissa neniam verkas kantojn en la angla nek en sia gepatra lingvo, la itala.

Diskaro
-------

* "Ludu kaj kantu", bita albumo eldonita de Vinilkosmo en 2023

Eksteraj ligiloj
----------------

* YouTube-kanalo de Clarissa
* Retpaĝo de Vinilkosmo pri Clarissa kaj ŝia albumo "Ludu kaj kantu"