|  |
| --- |
| Okso-ciklooktano |
| Kemia formulo |  **C8H14O** |
|
| Ciklooktanono |
| **Bastona kemia strukturo de la Ciklooktanono** |
| Ciklooktanono |
| **Tridimensia kemia strukturo de la Ciklooktanono** |
| Alternativa(j) nomo(j) |
| * Ciklooctometilena oksido
* 2-Okso-ciklooktano
 |
| CAS-numero-kodo | 502-49-8 |
| ChemSpider kodo | 9974 |
| PubChem-kodo | 10403 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Aspekto | senkolora aŭ blankaj kristaloj |
| Molmaso | 126,19856 g mol−1 |
| Denseco | 0,958 g/cm−3 |
| Fandpunkto | 29°C  |
| Bolpunkto | 193,2°C  |
| Refrakta indico | n\_{{761}}^{{20}} 1,4694 |
| Ekflama temperaturo | 72,8°C  |
| Solvebleco | Akvo:15 g/L |
| Mortiga dozo (LD50) | 5000 mg/kg (buŝe) |
| **GHS etikedigo de kemiaĵoj** |
| GHS Damaĝo Piktogramo | 

|  |  |
| --- | --- |
| 02 – Treege brulema | 05 – Koroda substanco |

|  |
| --- |
| 07 – Toksa substanco |

 |
| GHS Signalvorto | Damaĝa |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H314, H315, H319, H335 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P260, P261, P264, P264+265, P271, P280, P301+330+331, P302+352, P302+361+354, P304+340, P305+351+338, P305+354+338, P316, P319, P321, P332+317, P337+317, P362+364, P363, P403+233, P405, P501 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

**Ciklooktanono** aŭ **2-Okso-ciklooktano** estas organika kombinaĵo rezultanta el oksidado de la **ciklooktanolo**. Ĝi estas brulema, senkolora aŭ blankaj kristaloj, iomete solvebla en akvo. Ciklooktanono posedas 8 karbonatomojn, 14 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. Ciklooktanono estas cikla organika kunmetaĵo kun la molekula formulo C8H14O. Ĝi estas senkolora solidaĵo kun dolĉa odoro kaj bolpunkto de 193,2°C. Ĝi estas tre reakciema komponaĵo kaj estas uzata en diversaj kemiaj reakcioj. Ĝi ankaŭ estas uzata kiel krudmaterialo en la sintezo de diversaj derivaĵoj.

Ciklooktanono povas esti sintezata en diversaj manieroj. Unu metodo estas la oksigenigo de la ciklookteno kun kromiata acido. Ĉi tiu reakcio produktas ciklooktanonon kaj kromiata acido estas recikligita en la procezo. Alia metodo estas la oksigenigo de la ciklookteno kun osmia tetraoksido. Ĉi tiu metodo produktas ciklooktanonon kaj osmio tetroksido estas recikligita en la procezo. Tria metodo estas la oksigenigo de la ciklookteno kun nitrata acido. Ĉi tiu reakcio produktas ciklooktanonon kaj nitrata acido estas recikligita en la procezo.

Ciklooktanono estas uzata en diversaj sciencaj esploraj aplikoj. Ĝi estas uzata en la sintezo de diversaj kunmetaĵoj, inkluzive de ciklookteno, ciklooktanolo, kaj ciklooktanono-derivaĵoj. Ĝi ankaŭ estas uzata en la sintezo de farmaciaĵoj, kiel antibiotikoj, kontraŭfungaj kaj kontraŭinflamaj drogoj. Ĝi ankaŭ estas uzata en la sintezo de aromataĵoj kaj gustigaĵoj.

Ciklooktanono estas tre reakciema kunmetaĵo kaj rilate al ĝia mekanismo de ago oni povas diri ke ĝi verŝajne reakcias kun aliaj molekuloj per gamo da mekanismoj, inkluzive de nukleofila aldono, nukleofila anstataŭigo, kaj elektrofila aldono. Ĝi ankaŭ verŝajne spertas gamon da izomerigoj kaj rearanĝoj.

Rilate al la biokemiaj kaj fiziologiaj efikoj de la ciklooktanono, oni asertas ke ĝi havas iom da efiko en la centra nervosistemo, ĉar ĝi pruviĝis havi efikon al la liberigo de serotonino, dopamino kaj norepinefrino. Ĝi ankaŭ pruviĝis havi efikon sur la metabolo de glukozo kaj lipidoj.

Ciklooktanono havas plurajn avantaĝojn kaj limigojn por laboratoriaj eksperimentoj. Ĝi estas tre reakciema kunmetaĵo, kio faras ĝin utila por sintezi diversajn kunmetaĵojn. Ĝi estas ankaŭ relative facila por manipuli kaj stoki, igante ĝin taŭga por laboratoriaj uzoj. Pro tio ke ĝi estas tre reakciema kunmetaĵo, tio povas malfaciligi la kontrolon en laboratoriaj eksperimentoj.

Sintezoj
--------

### Sintezo 1

* Preparado de la **ciklooktanono** per oksidado de **ciklooktanolo**:

|  |
| --- |
| ciklooktanolo {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{CuO}}\,}}} Ciklooktanono |
|

  

### Sintezo 2

* Preparado de la **Ciklooktanono** per oksigenigo de la **ciklookteno**:

|  |
| --- |
| ciklookteno {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{H\_{2}Cr\_{2}O\_{7}}}\,}}} Ciklooktanono |
|

  

### Sintezo 3

* Preparado de la **ciklooktanono** per traktado de **kloro-ciklooktano** kun natria hidroksido sekvata per oksidigo de la ciklooktanolo:

|  |
| --- |
| kloro-ciklooktano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{KMnO\_{4}}]{+\;NaOH}}\,}}} Ciklooktanono |
|

  

### Sintezo 4

* Preparado de la **butano** per traktado de **n-butanolo** kaj **kloro-butano**:

|  |
| --- |
| 1-butanolo+1,4-dukloro-butano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}Ciklooktanono +numero 2klorida acido |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Ketonoj

Referencoj
----------

1. ↑  GuideChem
2. ↑  EPA United States Environmental Protection Agency
3. ↑  Chemsrc
4. ↑  Chemical Book
5. ↑  Chemnet
6. ↑  Chembk
7. ↑  BenchChem