recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ernst August SCHMIDT** (naskiĝinta la 26-an de septembro 1937 en Borne Sulinowo-Piława) estas germana klasika filologo kaj disĉiplo de Viktor Pöschl. Lia patro estis evangelia pastro; li estas edzigita ekde 1967 havante tri infanojn.

Vivo
----

Post forpelo la familio venis en 1946 al Büdingen, kie Schmidt frekventis inter 1947 kaj 1957 la nehumanisman gimnazion. Post deviga soldata servado li komencis en 1958 studon pri klasika filologio en Tübingen, Munkeno kaj Hajdelbergo. Post trapaso de la ŝtata ekzameniĝo en 1963 sukcesis lia doktoriĝo en 1964 post defendo skribo kaj defendo de la komenta laboraĵo pri la pseŭdaristotela verko *De virtute*.

Inter 1964 kaj 1969 estis Schmidt scienca helpulo en Hajdelbergo ĉe la Seminario pri klasika filologio. En 1966/67 li ĝuis stipendion de British Council je Kembriĝo. En 1969 habilitiĝis li per la verko *Poetische Reflexion. Vergils Bukolik* nomumote en 1970 universitata docento. Inter 1970 kaj 1971 li anstataŭis la hajdelbergan katedestron Franz Dirlmeier (helena lingvo) antaŭ ol iri ĝis 1972 al Pittsburgh plukleriĝe (danke al la programo *Andrew Mellon Postdoctoral Research Fellow*). En 1973 li nomumitis eksterorda profesoro kaj inter 1975 kaj 1988 li ĉefresponsis pri la eldono de la fakgazeto "Antike und Abendland".

Post gastprofesorado ĉe la Universitato de Vieno en 1977/78 li rifuzis resti en la ĉefurbo de Aŭstrujo preferante la altlernejon Tübingen kie li posteulu sian instruiston Ernst Zinn. Tie Schmidt ekde 1979 orde profesoris. En 1982 li iĝis orda membro de la hajdelberga akademio estonte inter 1987 kaj 1989 unua estro de Mommsen-societo. Inter 1989 kaj 1990 Schmidt tri semestrojn docentis ĉe Universitato Brown en la departemento pri klasikaĵoj kaj kompara literaturscienco. En 1995 li iĝis koresponda membro de la Aŭstria akademio de la sciencoj en Vieno; ekde 1996 li membras ĉe *Comité Scientifique* de Hardt-fondaĵo en Vandœuvres. Post gastdocentado ĉe la Universitato de Graz (2001) li emeritiĝis. Tamen li en la vintra semestro de 2002/03 troviĝis en Vieno kaj ekde la somera semestro 2004 ĝis la somera semestro 2005 en Zuriko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Ernst A. Schmidt en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 789631
* GND: 13381324X
* LCCN: n82036275
* VIAF: 85236105
* ISNI: 0000 0001 0921 2606
* SUDOC: 14342033X
* BNF: 120598078
* NKC: uk2005278051
 |
**Emília Weiss** [vejs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Weiss Emília** estis hungara juristo, altlerneja instruisto.

Emília Weiss naskiĝis la 21-an de julio 1927 en Budapeŝto, ŝi mortis la 28-an de julio 2014 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Emília Weiss devenis el juda familio. Ŝi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1945, poste ŝi akiris juran diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1950. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Endre Nizsalovszky, Géza Marton, Ferenc Eckhart, István Szászy kaj Ödön Kuncz. Jam ekde 1949 ŝi estis helpisto en la universitato, poste asistanto, lektoro, docento, ekde 1979 profesoro. Ŝi kandidatiĝis en 1966, doktoriĝis en 1979 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝia jura laboro fokusiĝis al la familia juro. Ŝi ricevis 5 premiojn inter 1996-2014.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A szerződés érvénytelensége a polgári jogban* (disertaĵo, 1966)
* *A túlélő házastárs öröklési jogi jogállása – történeti kialakulásában és fejlődési tendenciáiban* (disertaĵo, 1979)
* *Öröklési jog - Anyagi jog - Új magánjog sorozat 4.* (libro, kunaŭtoro, 2014)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 714072
* GND: 1068896272
* LCCN: n85059057
* VIAF: 21106370
* ISNI: 0000 0000 7986 2551
 |
La Benary-vilao en Erfurto. Monumento je honoro de Benary, sur la Benary-placo en Erfurto. **Ernst Benary** (naskiĝinta la 10-an de novembro 1819 en Kassel, mortinta la 19-an de februaro 1895 en Erfurto) estis germana pioniro de semaĵa kaj hortikultura grandkomercado. Li estis la avo de Wilhelm Benary.

Vivo
----

Li estis filo de bankisto, kiu transloĝiĝis al Erfurto post la perdo de la havaĵoj kaj kapitalo. Li klopodis civitaniĝi, kio ne estis facile por judoj. Lia plej maljuna finis la frekventadon de gimnazio en 1835 por ektrejniĝi kiel ĝarddenisto. En 1843 li fondis propran artan kaj komercan kulturejon kaj publikigis listojn pri florbulboj kaj semaĵoj de floroj kaj legomoj.

Danke al la doto de sia edzino li sukcesis aĉeti sian unuan propran grundon en la Brühlerstraße nr.40. Teretaĝe estis kontoro kaj deponejo, supre la loĝejoj. En 1878 li starigis vilaon sur najbara grundo. En februaro 1847 la erfurta konsilantaro koncesiis al li ĉiujn rajtojn de civitano, kio permesis al li pligrandigi la vendejon. Li pli kaj pli specialiĝis pri kultivado kaj vendado de semaĵoj por floroj kaj legomoj.

Internaciiĝo
------------

En 1849 li internacie ekagadis per la eldono de fremdlingvaj katalogoj. En 1893 li havis sur areo de 50 hektaroj ĉ. 6.000 sterkobedajn fenestretojn kaj 20 forcejojn. Ĉ. 100 kultivistoj el la tuta mondo kunlaboris kun la erfurta firmao, kaj sole en Erfurto 14 memstaraj entreprenoj allaboris.

Ŝuldas la urbo al Benary la famon kiel plej gravan urbo de semaĵ-komercado kaj ne laste la kromnomon *urbo de floroj* (*Blumenstadt Erfurt*). En 1926 la Benary-entrepreno transprenis alian grandan, sed bankrotintan firmaon, nome la firmaon de Schmidt.

Literaturo
----------

* Eberhard Czekalla: *Die Firma Ernst Benary*. In: Martin Baumann / Steffen Raßloff (eld.): Blumenstadt Erfurt. Waid - Gartenbau - iga/egapark. Erfurt 2011 (Schriften des Vereins für die Geschichte und Altertumskunde von Erfurt. Vol. 8). p. 133-151. ISBN 978-3-86680-812-6.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri la firmao ĉe *erfurt-web*.
* Hejmpaĝo de la firmao.
* Portreto de la klano.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 450609
* GND: 116116056
* VIAF: 10589456
* ISNI: 0000 0000 8090 2960
* SUDOC: 083936912
* NKC: uk2008425084
 |
**Emília Étsy** [Eĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Étsy Emília Vilma Erzsébet** estis hungara aktoro, deklamisto. Ŝia familia nomvarianto estis *Écsy* [Eĉi].

Emília Étsy  naskiĝis la 26-an de majo 1884 en Budapeŝto, ŝi mortis la 3-an de septembro 1964 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Emília Étsy akiris diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1901. En la sekva jaro ŝi debutis en malgranda teatro en Budapeŝto, poste ŝi estis membro en diversaj teatroj aŭ trupoj (ekzemple Nacia Teatro (Kolozsvár) (1903), Ignác Krecsányi, Nacia Teatro (Szeged) (1906), Nacia Teatro (Kassa) (1907-1909), Nagyvárad (1910–1914), Géza Sebestyén (1915-1918)). Ŝi denove ludis en Nacia Teatro en Szeged inter 1918 kaj 1933, poste ŝi translokiĝis en Budapeŝton. pli frue en Szeged ŝi edziniĝis en 1915 kaj 1921. En Budapeŝto ŝi havis rolojn ekzemple en Gaja Teatro, Teatro Magyar, Teatro Városi. Ŝi ofte deklamis poemojn.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Rostand: *A sasfiók* - princo de Reichstadt
* Sándor Bródy: *A tanítónő* - titolrolo
* Friedrich Schiller: *Kabale und Liebe* - Miller Lujza
* Ernő Szép: *Szívdobogás* - S-ino Turóczy

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* *Mire megvénülünk* (1916) – S-ino Áronffy
* *Nőstényfarkas* (1918)
* *A vén gazember* (1932) – S-ino Perkál

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Emília Étsy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **kalvinana preĝejo** estas religia konstruaĵo en urbo Balatonalmádi (Hungario).

Historio
--------

Dum dominado de turkoj jam vivis kalvinanoj en la tiama vilaĝo Almádi. Tamen oni parolas pri kalvinana vivo nur en la 20-a jarcento. Filia grupo estis fondita en 1925 kaj oni fondis kunparoĥon (kun Balatonfűzfő) en 1942. La diservoj okazis en diversaj ĉambroj. Intertempe la kalvinanoj aĉetis vendejon en 1938. En 1944 oni komencis trakonstrui la vendejon konvena al kirko, sed en la sekva jaro bombo faris detruojn. Post la rekonstruaj laboroj oni konstruis sonorilostablon kaj oni aĉetis 2 sonorilojn en 1948. Turo estis konstruita al la iama vendejo inter 1955-1956, samtempe ankaŭ la domo estis pligrandigita. Paroĥo estis konstruita apud la kirko en 1991. La orgeno estis donaco el Nederlando en 1995. Plenaj renovigaj laboroj okazis en 2001, poste lanecesaj laboroj estis faritaj en 2018. La apuda vilao estis akirita (estonta kunvena halo) en 2015.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas korto en mezo de la urbo. La turo estis konstruita el ruĝkoloraj lokaj ŝtonoj. La navo estas simpla, same interne la instalaĵoj.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* Arkivigite je 2020-12-04 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kalvinana preĝejo** estas religia monumento historia en Hungario, en mezo de vilaĝo Balatonfőkajár.

Historio
--------

En 1332 dokumento mencias preĝejon en tiu vilaĝo. Laŭ alia dokumento en la 13-a aŭ en la sekva jarcento estis tie katolika preĝejo Sankta Adalberto. El tio restis origina nur la turo kaj la fundamento. En nekonata tempo la kalvinanoj akiris la preĝejon. En la jaroj 1793 kaj 1794 ĝi estis rekonstruita kaj en 1815 pligrandigita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola sur monteto, sed en la proksimeco ankaŭ mondomilita monumento troviĝas. En mezo de la fasado estas la turo kun la enirejo. La turo plene reliefas kaj estas apogita per 2 pilieroj. Meze malsupre funkcias la ĉefenirejo. La navo estas simpla brikoforma, kiu finiĝas en duonronda absido. Interne la mebloj kaj la predikejo estis faritaj ĉ. en 1790.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2018-07-18 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto

 Kalvinana preĝejo en Balatonfőkajár

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kalvinana preĝejo** estas moderna religia konstruaĵo en urbo Budakeszi (Hungario). Ĝi estas konata ankaŭ Kalvinana Memorpreĝejo de Hungaroj ekster limoj.

Historio
--------

En la 16-a jarcento la protentantismo disetendiĝis ankaŭ en Budakeszi. Pro sieĝo de Buda en 1686 la loĝantoj rifuĝis, sed la kalvinanoj ne revenis pro la komenciĝanta kontraŭreformacio. En mezo de la 20-a jarcento kalvinanaj rifuĝintoj alvenis plej ofte el Transilvanio. Grupo formiĝis, ili ricevis malplenan domon, kiun ili transformis preĝdomo. En 1947 simpla sonorilostablo estis konstruita, post 2 jaroj la preĝdomo estis konsekrita. Nova kirko estis konstruita inter 1996-1999. La restinta preĝdomo estas nun la kunvena ĉambro.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola laŭ la ĉefvojo. En la fasado la kvadrata ligna turo plene reliefas. la navo estas tre longa.

Fontoj
------

* 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj

* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
limoj post la unua kaj dua balkana militoj
**Balkanaj militoj** estis du militkonfliktoj en 1912–13, kiuj akriĝis la situon sur la Balkana duoninsulo.

La unua Balkana milito okazis inter la Balkana Ligo (membroj estis Serbio, Grekio, Bulgario kaj Montenegro) kaj Turkio. La Balkan-asocio fondiĝis en printempo de 1912 por deŝiri Makedonion de Turkio, post kiam Turkio malfortiĝis post la malvenka turka-itala milito. Montenegro deklaris militon la 8-an de oktobro 1912 kontraŭ Turkio, dek tagojn poste ekmilitis la aliaj tri landoj de la alianco. Venkis la balkanaj landoj, la packontrakto estis subskribita la 30-an de majo 1913 en Londono. Laŭ tio, Turkio perdis ĉiun teritorion en Eŭropo, inkluzive Makedonion, Albanion. La balkanaj ŝtatoj interkonsentis pri sendependeco de Albanio, dum ili dividis Makedonion inter si.

La kaŭzo de la dua balkana milito estis, ke Serbio, Grekio kaj Rumanio disputis la bulgarajn pretendojn je partoj de Makedonio. La milito komenciĝis nokte la 29-an de junio 1913, kiam la bulgara reĝo Ferdinando ordonis atakon kontraŭ la makedoniaj, serbaj kaj grekaj trupoj. La bulgaroj estis venkitaj, laŭ la packontrakto de 10-an de aŭgusto 1913, plimulton de Makedonio dividis inter si Serbio kaj Grekio. Bulgario ricevis nur etan parton de Makedonio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Balkanaj militoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Artikolo pri la packontrakto de 1913 Arkivigite je 2012-03-08 per la retarkivo Wayback Machine, verkita tiujare de Kristiano Rakovskio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 165054
* LCCN: sh85011199
* NDL: 00560536
* NKC: ph118739
* BNE: XX520649
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en urbo de Debrecen, laŭ placo Árpád.

Historio
--------

En Debrecen en la 1880-aj jaroj tri kalvinanaj kirkoj funkciis, kiuj ne estis sufiĉaj. Oni decidis konstrui 2 pliajn, Kalvinana preĝejo (Debrecen, strato Kossuth) estis preta jam en 1887. Pli frue en 1873 la eklezio heredis sumon por konstrui kirkon ĉe placo Árpád. Konstruado de tiu ĉi preĝejo okazis inter 1911 kaj 1913. La orgeno estis farita en 1912. Dum la 2-a mondmilito la konstruaĵo difektiĝis, poste ĝi estis renovigita. Pli novaj eksteraj renovigaj laboroj okazis en la 2010-aj jaroj.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en mezo de placo, kiu nuntempe estas trafika nodo. Dum la socialismo ankaŭ deketaĝa loĝdomo konstruiĝis, kiu faris malbona la vidon al la preĝejo. La fasado estas simetria, meze la turo altiĝas. La ĉefenirejo funkcias tra la turo. Super la ĉefenirejo estas tre granda fenestrorozo. Interne kontraŭ la ĉefenirejo situas simpla predikejo, super la enirejo sur galerio la orgeno funkcias. La internaj muroj estas blankaj laŭ la kutimoj.

Fontoj
------

* oficiala paĝo[*rompita ligilo*]
* 
* Arkivigite je 2017-11-08 per la retarkivo Wayback Machine

La preĝejo en 1953
La fama balkono de Julieta en Verono.
**Balkono** (el la itala *balcone*) estas arkitektura ero, kiu konsistas el horizontala platformo elstaranta el la muro de konstruaĵo. Balkono situas plejofte ekster la koncernita konstruaĵo, sed povas ankaŭ situi interne de ĝi, en granda ĉambro (ekzemple en teatrejo) aŭ en fermita korto.

Laŭ Francisko Azorín **balkono** estas *Plata elstaraĵo ĉe domfasado, ĉirkaŭita de balustrado k. komunikiĝanta kun la interno.* Kaj li indikas etimologion el latina *palcus*, kaj poste derivaĵo balkonado, kiel *Balkonego, etendiĝanta du aŭ pli etaĝaperturojn*.

La plej fama balkono estas sendube tiu de la ŝekspira tragedio *Romeo kaj Julieto*.

Kelkaj diktatoroj aŭ alitipaj aŭtoritatoj fame diskursis el balkonoj, kiel simbolo ke malantaŭ ili staras la palaco kiel centro de ilia povo. Tiuj estis la okazoj ĉe Francisco Franco, Mussolini, la urbestro de la hispana filmo *Bienvenido, Míster Marshall* ktp.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |

* Mezepoka hispana literaturo
* Hispanlingva literaturo
* Antaŭrenesanco

Referencoj
----------

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 106.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑  Azorín, samloke.

* Balkono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Balkono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 267265
* GND: 4130867-0
* LCCN: sh85011151
* BNF: 12273807k
* NKC: ph135132
* BNE: XX540478
 |
**.onion** estas pseŭdodomajno de plej alta nivelo (tiel simila al .bitnet kaj .uucp, kiuj estas pli malnovaj) kiu indikas retadreson de kaŝita servo (hidden service) alireblan per la Tor-reto.

Tiuj retadresoj ne estas veraj Interretaj adresoj, kaj la domajno .onion ne apartenas al la oficiala hierarkio de la DNS-sistemo, sed uzante taŭgan prokurilon, programoj kiel retumiloj povas aliri retadresojn .onion per sendi la peton per la Tor-reto. La celo de tiu sistemo estas malfaciligi la spureblecon de ambaŭ – la kliento kaj la servilo, unu rilate al la alia sed ankaŭ per peranta servilo aŭ iu alia uzanto de la reto.

La retadresoj de la pseŭdodomajno .onion estas serioj de karakteroj sen signifo, aŭtomate kreita el publika klavo dum la konfiguracio de kaŝita servo en la Tor-reto.

Ekzemploj de domajnoj
---------------------

Por aliro al la retejoj necesas uzi retumilon uzantan Tor:

* Core.onion Arkivigite je 2013-07-11 per la retarkivo Wayback Machine – malnova listo de .onion-retejoj
* The Hidden Wiki Arkivigite je 2013-08-01 per la retarkivo Wayback Machine – granda listo de .onion-retejoj, kiu uzas MediaVikion

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo .onion en la franca Vikipedio.* 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  Ĝeneralaj domajnoj de plej alta nivelo |
| --- |
| Ne sponsorataj | .biz • .com • .gov • .info • .mil • .org |
| Sponsorataj | .aero • .cat • .post |
| Infrastrukturo | .arpa • .root |
| Forigitaj | .nato |
| Rezervitaj | .example • .invalid • .localhost • .onion • .test |
| Pseŭdodomajnoj | .i2p • .oz • .tor |
| 
Vidu ankaŭ: Naciaj domajnoj de plej alta nivelo • Alternativaj radikaj nomserviloj |

 |
Blazono de Dimont.
**Dimont** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 341 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Dimont estas unu el la vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ Solre-le-Château. La areo de Solre-le-Château troviĝas tute okcidente de la departemento, proksime al la landlimo kun Belgio kaj en natura regioneto kromnomita "Solrezis", inter la urbetoj Maubeuge kaj Fourmies.

La vilaĝo Dimont troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe, kaj do cetere situas en alia natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Dimont etendiĝas sur 7,49 km².

Etimologio
----------

En la franca lingvo, la loĝantoj de Dimont estas konataj kiel la *Dimontois*.

Administrado
------------

Dimont apartenas al la kantono de Solre-le-Château, kies ĉefurbo estas Solre-le-Château. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Solre-le-Château
Ĉefepiskopo Fulton John Sheen vestita per ceremonia mantelo.
La **Ceremonia mantelo** estas ceremonia surmetaĵo kiu estas vestita sur la sutano sed nur en apartaj okazoj, nome kiam estas vestita kiel komplemento de la ordinara vesto; ĝi estas precipe uzata de la plej altaj katolikaj prelatoj.

La koloro ŝanĝas laŭ la ordina grado: nigra por sacerdotoj, malhelviola por episkopoj kaj ĉefepiskopoj, purpura por kardinaloj.

Kardinalo Sarr of Dakar vestita per lia silka ceremonia mantelo.
La papo ne vestas la ceremonian mantelon.

Tiu mantelo ne estas uzata dum la liturgiaj celebroj sed nur dum oficialaj renkontiĝoj; hodiaŭ estas surmetita precipe de la vatikana diplomataro.

Ĝi estas teksita per silko aŭ ĉiukaze per leĝera teksaĵo, tre larĝa kiu limiĝas kovri la maltantaŭan korpan parton descendante ĝis kalkano el larĝa senornama kolumo.

En la iama papa kortego, la ceremonia mantelo iam indikis ankaŭ la rangecon; pro tio ĝi ne estis uzita ekskluzive de papaj superaj prelatoj, sed ankaŭ de laikaj altranguloj kiuj havis, kiel funkcion, apartan proksimecon al la papo. Ekzemple, tiu mantelo estis inkluzivita en la unuformo de la sekretaj ĉambristoj kaj en tiu de la papa seĝoportisto.

Vidu ankaŭ
----------

* Ornato
* Liturgio
* Mantelo
***Giulio Cesare in Egitto*** ([ˈdʒuːljo ˈtʃeːzare in eˈdʒitto], en itala por "Julio Cezaro en Egipto", HWV 17), ofte konata kiel ***Giulio Cesare***, estas "dramma per musica" (*serioza opero*) triakta komponita por la trupo de la "Royal Academy of Music" fare de George Frideric Handel en 1724. La libreto estis verkita de Nicola Francesco Haym kiu uzis pli fruan libreton fare de Giacomo Francesco Bussani, kiu estis estinta muzikigita de Antonio Sartorio (1676). La opero estis sukceso en siaj unuaj ludoj, estis ofte reludigita fare de Handel en siaj postaj opersezonoj kaj estas nune unu el la plej ofte luditaj barokaj operoj.

Unua eldono de julio 1724 presita de Cluer kaj Creake.La agado de la opero estas iel bazita sur historiaj okazaĵoj en Egipto dum la interna milito de la fino de la Roma respubliko en la jaroj 49–45 a.K. Julio Cezaro, persekutas sian malamikon Pompeo al Egipto. La edzino de Pompeo nome Kornelia plendas al Cezaro savi ŝian edzon. Li estas garantionta ŝian plendon, kiam la egiptoj estritaj de sia knaboreĝo Tolomeo portas al li la kapon de Pompeo. Kornelia kaj la filo de Pompeo nome Sesto ĵuras venĝi lian morton. La fratino de Tolomeo nome Kleopatra deziras edziniĝi al sia frato por esti la nura reganto de Egipto. Ŝi aliĝas al Kornelia kaj Sesto en iliaj planoj por venĝo kaj petas Cezaron por helpi ŝin. Cezaro enamiĝas al Kleopatra. Ŝia frato klopodas murdi Cezaron, sed li fuĝas. Oni informis al Kleopatra ke Cezaro dronis dume. Ŝi estas kaptita de sia frato. Cezaro, kiu ne dronis, liberigas sian amatinon. Tolomeo estas murdita de Sesto kaj Cezaro faras Kleopatra-n Reĝino de Egipto kaj revenas al Romo.

Notoj
-----

Bibliografio
------------

* Winton Dean; Knapp, Merrill J. (1987), Óperas de Händel, 1704-1726, Clarendon Press, ISBN 0-19-315219-3

* Kategorio Giulio Cesare en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699042
* GND: 300064624
* LCCN: n85064890
* VIAF: 178649088
* LIBRIS: 171627
* BNF: 139131219
 |
La **batalo de Pterio** estis konfrontiĝo armita inter du gravaj imperioj de la Antikvo, la naskiĝanta Persa Imperio kaj Lidio en sia apogeo, datita je la jaro 547 aŭ 546 a.K.

En la unuaj momentoj de la ekspansiiĝo de la Persa imperio, Kiro la Granda konfrontis la reĝon de Lidio, Krezo, posteulo de potenca dinastio, la mermnadoj, kiu sukcesis submetigi okcidentan Anatolion. Antaŭ la apogeo de la persoj, la lidianoj interkonsentis kun la medoj establigi la landlimon inter ambaŭ potencoj ĉe la rivero Halis (la nuna Kızılırmak). Per la asimiliĝo de la medoj fare de la persoj, Krezo aspiris etendigi sian regaĵon orienten, kie li devus lukti neeviteble kontraŭ la persa potenco. Antaŭ la konfronto, Krezo sendis mesaĝiston al la Orakolejo de Delfo, kiu respondis ke se li transirus la riveron kun armeo, li detruus imperion. 

Instigita de la profetaĵo, li iris kun sia armeo ekde la ĉefurbo Sardeso ĝis la oriento, transirante Halison kaj prenante la urbon Pteria, sklavigante ĝiajn civitanojn. Kiro arigis siajn trupojn kaj post sensukcesa provo por ke liaj aliancitoj de Krezo iĝu transfuĝintoj, li ofertis batalon al la lidianoj en Pteria. Laŭ Herodoto, la lidiaj fortoj estis pli malgrandaj al siaj rivaloj, kaj post sufero de multaj forperdoj ambaŭflanke, Krezi decidis retroiri al Sardeso. Tiu ĉi taktika malvenko de Krezo implikis ke la antaŭvidaĵo de la orakolejo efektive plenumiĝis: transirinte la riveron Halis, Krezo faligis imperion, sian propran.

Poste okazis la batalo de Timbrea, kiu iĝis venko decidiga de Kiro super la lidia regno.

Vidu ankaŭ
----------

* Batalo ĉe la rivero Haliso
la preĝejo "Reĝo kaj Martiro Sankta Eduardo" en Castle Donington
**Castle Donington** estas loĝloko kun proksimume 7000 loĝantoj en la nordoriento de la provinco Leicestershire de Anglio. En ĝia areo troviĝas la flughaveno *East Midlands Airport*, 2 kilometrojn sude de la loĝloka centro. La regione centra urbo, Leicester, situas 40 kilometrojn sudokcidente.

La flughaveno *East Midlands Airport* estas aviadila celo de pluraj flugkompanioj, interalie de la flugkompanio British Midland International (bmi), kies ĉefa sidejo situas en la palaco *Donington Hall* kadre de la loĝloko, sed ankaŭ de Ryanair, *EasyJet, Thomson Airways* kaj pluraj aliaj. En la loĝloko ankaŭ situas la mondfama aŭtokonkurejo *Donington Park Race Circuit*, kiu plurfoje jare gastigas aŭto- kaj motorciklo-konkurojn.

la palaco *Donington Hall*, ĉefa sidejo de la flugkompanio British Midland International (bmi)
La urbocentro estas miksaĵo de historiaj domoj el la novklasikisma "Georga" kaj sekva empira epokoj kaj de modernaj konstruaĵoj. Iuj trabfakaj domoj el la 17-a kaj pli fruaj jarcentoj pretervivis laŭlonge de la ĉefa strato.

Ĉiujaraj eventoj
----------------

Unufoje jare en feritaga lundo komence de majo mezepoka merkato estas okazigata en la ĉefa strato en Castle Donington - krom varoj vendataj de komercantoj en mezepokaj kostumoj, videblas historiaj muzikaĵoj kaj dancoj. En la lasta semajno de oktobro okazas moderna urbofesto, nomata *Donington Wakes*. Pliaj farmistaj merkatoj vivigas la urbon, la duan sabaton de ĉiu monato apud loĝloka bazlernejo kaj ĉiun dimanĉon en la parko de *Donington Hall*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo de la vilaĝo Castle Donington
* retejo de la flughaveno *East Midlands Airport*
* retejo de la aŭtokonkurejo *Donington Park Race Circuit*
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Cerebedoj** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | **Incertae sedis** (unue en Cerebedoj, nun taksonomio necerta) |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Coereba*** Vieillot, 1809 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. flaveola*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Coereba flaveola****(Linnaeus, 1758) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Cerebedoj  |

 |
| v • d • r |

La **Cerebedoj** (*Coerebidae*) estas familio el la ordo de la Paseroformaj birdoj kun la sola genro Cerebo (*Coereba*) kaj la sola specio *Coereba flaveola*, kvankam estas necerto ĉu tiu enordigo estas korekta, pro kio oni uzas la formulon Genus *Coereba* *Incertae sedis*.

La *Coereba flaveola*, angle „Bananaquit", vivas en tropika Sudameriko norden ĝis Meksiko kaj la Karibaj insuloj. Ĝi estas malofta vizitanto de Florido, Usono.

La Cerebo estas tre malgranda birdo atinganta meznombran longecon de 11 centimetroj. Ĝi havas sveltan, kurban bekon, adaptitan por preni nektaron el floroj. Kelkfoje ĝi traboras florojn de flanke, prenante la nektaron sen poleni la planton. Ĝi ne kapablas ŝvebi kiel Kolibro kaj ĉiam devas eksidi dum manĝo. Ĝi ankaŭ maĝas fruktojn kaj insektojn. Ĝi ofte vizitas ĝardenojn kaj povas fariĝi tre malsovaĝa.

La supraj partoj estas malhele griza kun nigra krono de la kapo kaj flavaj malsupraj partoj kaj trunko. La Cerebo havas atentofrapan blankan strekon je la okuloj. Seksoj estas samkoloraj.

Sur Grenado kaj Sankta Vincento la plej multaj Cereboj havas nigran plumaron, kiu indikas diverĝon disde aliaj karibaj populacioj.

La birdo konstruas globoforman neston kun enirejo tra flanka truo. Ĝi metas gis tri ovojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Cerebedoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Cerebedoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Cerebedoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* BirdLife International (2004). *Coereba flaveola*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 12 May 2006. La tie indikita datumbazo enhavas klarigon, kial tiu specio ne estas en danĝero.

* 
* 
* Cerebedoj en sia nesto, duoninsulo Osa, KostarikoCerebedoj en sia nesto, duoninsulo Osa, Kostariko
* 
* 
* Coereba flaveola MHNT*Coereba flaveola* MHNT
Batalo de Sundo, pentraĵo de Peter van de Velde.
La surmara **Batalo de Sound** aŭ **Batalo de Sundo** okazis la 8an de Novembro 1658 (29a de Oktobro malnovstile) dum la Dua Nordia Milito en la kunteksto de la Dan-Sveda Milito, ĉe Sundo aŭ *Øresund*, ĝuste norde de la Dana ĉefurbo, Kopenhago. Svedio estis invadinta Danion kaj armeo sub estreco de Karolo la 10-a Gustavo de Svedio sieĝis Kopenhagon mem. La nederlanda ŝiparo estis sendita por eviti ke Svedio akiru kontrolon de ambaŭ flankoj de Sundo kaj tiele kontrolante aliron al la Balta Maro same kiel de ties komerco.

La nederlandanoj, sub estreco de Leŭtenant-Admiralo Jacob van Wassenaer Obdam kun Egbert Bartholomeusz Kortenaer kiel flag-kapitano, kiuj estis navigintaj al la Balta Maro en subteno de Danio, havis 41 ŝipojn kun 1413 kanonoj dum la Svedoj, sub la estreco de Super Admiralo Carl Gustaf Wrangel, havis 45 ŝipojn kun 1838 kanonoj. La nederlandanoj estis grupigitaj en tri eskadroj, dum la svedoj separis siajn ŝipojn en kvar. La sep danaj ŝipoj kun ĉirkaŭ 280 kanonoj estis nekapablaj helpi siajn nederlandajn aliancanojn pro la kontraŭaj nordaj ventoj kaj povis nur rigardi. Obdam, kiu unue ricevis tre komplikajn verkitajn instrukciojn el Granda Pensionano, Johan de Witt, iris for; dum la angloj ne intervenis. La svedoj atakis agreseme, sed malsukcesis fari tion la unuaj, ĉefe ĉar la alproksimiĝintaj nederlandanoj havis la veteran avantaĝon, pro ties situacio rilate al la ventoj. La nederlandanoj devigis la svedan ŝiparon por finigi la blokadon de la Dania ĉefurbo, ebligante ties reliveradon fare de la nederlandaj armitaj transportoŝipojn, kiuj eventuale devigis Karlon abandoni la sieĝon entute.

La svedoj perdis kvin ŝipojn en la agado kompare al nur unu nederlanda ŝipo, tamen, la restanta aliancaj ŝipoj estis pli damaĝitaj. Krome, konsiderante la iomajn malgrandajn homperdojn de la sveda ŝiparo: 1,200 kompare al 1,400 (439mortigitaj, 269 kaptitaj kaj iom pli ol 650 vunditaj aliancanoj), la batalo estis konsiderita taktika retiriĝo. Strategie, tamen, ĝi estis la ĉefa aliancana venko.

Koordinatoj: 55° 45′ N 12° 45′ O﻿ / ﻿55.750 °N, 12.750 °O﻿ / 55.750; 12.750 (mapo)

Referencoj
----------

1. ↑   Swedish Naval Administration, 1521-1721: Resource Flows and Organisational Capabilities, Jan Glete, BRILL (2010). pp. 180.

* *Naval Wars in the Baltic 1522-1850* (1910) - R. C. Anderson
* Svenska slagfält (2003) - Lars Ericson, Martin Hårdstedt, Per Iko, Ingvar Sjöblom, Gunnar Åselius

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Batalo de Sundo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Listo de militŝipoj
La **Batalo de Tel el-Kebir** aŭ **el-Tal el-Kebir** okazis inter la armeoj de egipta insurekcio estrita de Ahmed Urabi kaj la Brita ĉe Tall al Kabir en la 13a de Septembro 1882. Post malkontentaj egiptaj oficiroj kun Urabi ribelis en 1882, la Unuiĝinta Reĝlando reagis por protekti siajn financajn kaj ekspansiismajn interesojn en la lando, kaj partikulare rilate al la Sueza Kanalo. Laŭ la okcidentaj fontoj mortis nur 57 britoj dum 1 396 egiptaj, krom duobla nombro de vunditoj.

Notoj
-----

Referencoj
----------

* Pakenham, Edward.  (1992) *The Scramble for Africa*. Abacus. ISBN 0-349-10449-2.
* Featherstone, Donald.  *Tel el Kebir 1882*. Osprey Publishing. ISBN 1-85532-333-8.
* Spiers, Edward M.  (2004) *The Victorian Soldier in Africa*. Manchester Univ. Press. ISBN 0-7190-6121-0.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Batalo de Tel el-Kebir en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* OnWar.com Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine

Koordinatoj: 30° 40′ N 31° 56′ O﻿ / ﻿30.667 °N, 31.933 °O﻿ / 30.667; 31.933 (mapo)
**Castillo de Lerés** [KasTIljo deleRES] (aragone *Castiello de Lerés*) estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la sudo de la komarko *Alto Gállego* (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco. 

La loĝloko Castillo de Lerés mem estas en la suda valo Guarguera iom norde de la rivero Guarga kaj sude de la rivero Gállego. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj. Proksime estas vilaĝetoj kiel Hostal de Ipiés kaj Lasieso.

Historio
--------

Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico. 

Dum la Hispana Enlanda Milito, Castillo de Lerés suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj). En la fino de la 1970-aj jaroj la loko senhomiĝis, sed poste venis novaj loĝantoj.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Castillo de Lerés oni malaltiĝis ĝis nunaj 4 loĝantoj (2019).

Aktualo
-------

La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, kio pluas ĉi tie male al aliaj apudaj lokoj, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo. Ĉefaj altiraĵoj estas naturaj lokoj kaj mezepoka murego, kiu nomas la lokon.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]

* Kategorio Castillo de Lerés en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814807
 |
La morto de Rolando kaj de liaj homoj.
La **Batalo de Roncesvalo** (aŭ de *Roncevaux* laŭ literumado en franca kaj angla, *Roncesvalles* en hispana, *Orreaga* en eŭska) en 778 estis luktita de embuska forto de eŭskoj kontraŭ parto de la armeo de Karolo la Granda en Roncesvala Montopasejo, nome alta montopasejo en Pireneoj nun en la landlimo inter Francio kaj Hispanio, post lia invado de Iberio.

La eŭska atako estis reprezalio pro la detruo fare de Karolo de la urbaj muregoj de ilia ĉefurbo, Pamplona. Kiam la Frankoj retiriĝis tra la Pireneoj reen al Francio, la ariergardo de la Frankaj senjoroj estis disigita kaj embuskita.

Inter tiuj mortigitaj en la batalo estis la relative malhela Franka komandanto, Roland, kies morto plialtigis lin kaj liajn paladinojn, nome la plej elstaraj militistoj de la kortego de Karolo, en la legendon, iĝante la kvintesenca rola modelo por kavaliroj kaj ege influanta la kodon de kavalireco en la Mezepoko. Estas nombraj verkoj pri la bataloj, plej el kiuj kun ŝanĝoj kaj troigoj rilate al la historia realo. Ekzemple la batalo estas rerakontita en la verko de la 11a jarcento *La Chanson de Roland*, nome la plej antikva survivanta grava verko de la Franca literaturo, kaj en *Orlando Furioso*, unu el la plej famaj verkoj de la Itala literaturo. Modernaj adaptoj de la batalo estis libroj, teatraĵoj kaj verkoj de fikcio, kaj monumentoj en Pireneoj.

Bibliografio
------------

* Lewis, Archibald Ross (1965). The Development of Southern French and Catalan Society, 718–1050. Austin: University of Texas Press. ISBN 978-0-292-72941-4.
* Lewis, David L. (2008). God's Crucible: Islam and the Making of Europe, 570 to 1215 (1st ed.). New York: W.W. Norton. ISBN 978-0-393-06472-8.

* Kategorio Batalo de Roncesvalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 695489
* LCCN: sh85115227
* BNF: 119464932
* BNE: XX540674
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Dima ŜEVĈENKO** (cirile *Дима Шевченко*, naskita en 1985, pasporte *Dmitrij Ŝevĉenko*, sed en Esperanto li preferas la pli koncizan variaĵon de la persona nomo) estas esperantisto kaj eldonisto de Rusio. Li estas filo de la esperantista paro Elena kaj Aleksandr Ŝevĉenko, kiuj en 1992 kun Dmitrij Perevalov en Moskvo fondis la esperantistan eldonejon "Impeto", kiu publikigas librojn en Esperanto kaj pri Esperanto en la rusa. Post la forpaso de la fondintoj (Aleksandr en 2012 kaj Elena en 2015), Dima kun sia esperantista edzino Anna Striganova sukcese plugvidas la eldonejon. Per tiu okupo ili lernis multe pri tekstoredaktado kaj enpaĝigo, same kiel pri la interesoj kaj preferoj de la Esperanta libromerkato. Ambaŭ geedzoj aktivas en la moskva Esperanto-movado, kie ili organizis plurajn popularajn aranĝojn. Ili kunlaboras ankaŭ pri instruado de Esperanto en diversaj medioj. En aprilo 2017 la paro Dima Ŝevĉenko kaj Anna Striganova deklariĝis nova ĉefredaktista duopo de la revuo Esperanto - unuafoje en la historio de la revuo estas samtempe du ĉefredaktoroj.

Parttempe li laboras ĉe la prestiĝa Rusia Universitato de Amikeco inter la Popoloj en Moskvo, kie li studis ĵurnalismon ĝis nivelo de magistriĝo kaj poste preparis doktoran disertacion por defendo. Liaj diplomverkoj ĉiam rilatas al Esperanto kaj ĝia loko en la mondo de amaskomunikiloj. Interreto grave rolas en lia nuntempa laboro, ĉu en praktika laboro pri la retejo de la Filologia Fakultato, ĉu kiel instrutemo kaj esplorobjekto. Kvinjara laboro ĉe la rethotela kompanio "masterhost" donis al Dima multajn teknikajn konojn pri tiu kampo.

Ekde la Kovim-pandemia epoko li regule organizas virtuale sabatajn trinkvesperojn, per eventaservo.org

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo de la eldonejo "Impeto" (esperante)
* retejo de la revuo Esperanto (esperante)
* gazetara komuniko de UEA el februaro 2017 pri nomumo de la du novaj ĉefredaktoroj (esperante)
* unua numero de la revuo je redaktado de D. Ŝevĉenko kaj A. Striganova en aprilo 2017, komplete rete legebla (en formato PDF, esperante)
* Mikaelo Bronŝtejn intervjuas Dima Ŝevĉenko, jutuba filmeto aperinta en junio 2022 esperante
Cerealujo de Campo de Criptana.
**Cerealujo** estas magazeno de cerealoj de municipa koncerno kies ĉefa funkcio konsistis fari pruntojn de cerealoj en atingeblaj kondiĉoj al necesaj lokanoj. Ili estis kutimaj en Hispanio kaj aliaj landoj.

Deveno kaj historio
-------------------

Oni diras, ke la deveno de la Cerealujoj datiĝas el la biblia patriarko Jozefo kiu gubernante Egipton ordonis magazeni en ĉiuj provincoj grandajn kvantojn de tritiko por la sep jaroj de malfekundeco kiuj venos post la sep jaroj de abundo. Ankaŭ la romianoj adoptis ilin kaj en Kastilio estis stablitaj pere de insterkonsentoj de la lokanoj de kelkaj vilaĝoj aŭ al privataj fondaĵoj de bonfaraj personoj gravulaj, inter kiuj elstaris la kardinalo Cisneros kiu fondis proprakoste la Cerealujojn de Toledo, Alcalá de Henares, Torrelaguna kaj kelkajn aliajn. Poste ili generaliĝis ĉie ajn kaj estis starigitaj en ĉiu vilaĝo sub regado kaj administrado de stabo de funkciuloj. En la Mezepoko tiu sistemo estis liberigo el la uzado de la monpruntoj fare de judoj, ĉar islamanoj kaj kristanoj laŭleĝe ne povis fari tion. El la 18a jarcento la sistemo de la Cerealujoj eksmodiĝis pro la disvastigo de bankoj kaj la moderna sistemo kapitalismo.

Post la Hispana Enlanda Milito la reĝimo de Francisco Franco pro pli precizaj tialoj denove bezonis Cerealujojn, tute aliaspektaj, videblaj ĉie ajn en la lando.

Karakteroj
----------

La konstruaĵoj estis kutime tre solidaj por kaŭzi fidindajn inpresojn kaj krome bone konservi tritikon. Tiele ankoraŭ konserviĝas mezepokaj konstruaĵoj kiuj nune kompreneble uzatas por aliaj celoj, ĉefe kulturaj kiel konservado de la propra konstruaĵo, ofte de historia kaj arkitektuta intereso.

* Kategorio Cerealujo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La dua **Batalo de Piave** estis decida venko por la entento, dum la unua mondmilito, en la itala fronto. La ententa venko diserigis la armeon de la Aŭstra-Hungara monarĥio kaj antaŭhelpis la kolapson de la Monarĥio. Ĝi okazis inter la 15-a de junio kaj 22-a de junio 1918, apud la rivero Piave.

La armeaj fortoj
----------------

Post la trarompo ĉe Caporetto, oni forigis la komandanton de la italaj fortoj (generalon Luigi Cadorna) kaj lin sekvis Armando Diaz. En Italio alvenis en aŭtuno kaj vintro de 1917 ententaj taĉmentoj, tiel francaj (6), anglaj (5) divizioj, simbola usona forto, propagandocele ĉeĥaj-slovakaj soldatoj. Italoj havis 58 diviziojn. La entento havis 7550 pafilegojn, 524 aviadilojn.

La forto de la entento superis la fortojn de la centraj potencoj, ĉar la germanaj taĉmentoj estis alidirektitaj al la okcidentaj frontoj. La monarĥio havis malsufiĉan kaj aĉan prizorgon, mankis la nutraĵoj.

La centraj potencoj havis 57 diviziojn, 6833 pafilegojn, 280 aviadilojn.

La batalo
---------

Aŭstrio-Hungario ĉesigis la unuan ofensivon la 2-an de decembro de 1917 kaj ekplanis novan ofensivon je junio de 1918. La monarĥio alidirektis la soldatojn de la orienta fronto, sed tiuj soldatoj ne volis plu batali. La fortojn de la monarĥio gvidis Arthur Arz von Straussenburg, kiu volis spite al ĉio ataki. La 28-an de majo, komandanto Svetozar Boroević proponis prokraston de la atako, sed la aliaj gvidantoj ne akceptis tion.

La batalo komenciĝis la 15-an de junio en Sud-Tirolo, nokte, sed generalo Diaz estis bone informita pri tio, tiel la italaj taĉmentoj atendis la atakantajn fortojn kaj kaŭzis gravajn perdojn inter ili. La atako kolapsis la 17-an de junio, la rivero Piade dumtempe inundis, tiel malfaciliĝis la retiriĝo. Tion eluzis la enetntaj armeoj kaj komencis kontraŭatakon la 18-an de junio kontraŭ taĉmentoj de Boroević. La 22-an de junio, fortoj de Diaz reokupis la teritoriojn, okcidente de Piave kaj haltigis la kontraŭatakon, por atendi pluajn fortojn.

Rezulto
-------

La malvenko erodis fortojn de la Monarĥio kaj kaŭzis protestojn kontraŭ la milito. En ententa flanko mortis aŭ vundiĝis 80.500 soldatoj, en flanko de la Monarĥio 55.000 mortis, 90.000 vundiĝis, kaptiĝis 25.000.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Batalo de Piave en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Battles: The Battle of the Piave River, 1918
* Galántai JózseF: Az első világháború, Gondolat, 1980.
* Az olasz front:


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 211605
* GND: 4210207-8
* LCCN: sh85101907
* NKC: ph118916
 |
**Johan DERKS** (naskiĝis la 10-an de januaro 1940, mortis la 12-an de decembro 2020) estis nederlanda esperantisto loĝinta en Serbio.

Li studis teorian fizikon kaj sociologion en Utrecht kaj instruis matematikon dum kvar jaroj en Afriko, anglalingve kaj franclingve. Kiel sociologo li mallonge laboris en Leiden. Lia plej longdaŭra funkcio estis mezlerneja instruisto de matematiko en Nederlando. Johan edziĝis kun esperantistino Svetlana Milanović el Serbio. Kiel knabo li lernis la internacian lingvon. Post sia studo li ne plu aktivis en la Esperanto-movado, sed revenis en 1995. En 2002 li surprenis la kasistecon kaj poste la sekretariecon en Eŭropa Esperanto-Unio, sed eksiĝis, ĉar li ne trovis la estraran konsenton pri la klopodoj certigi la financadon de Brusela Komunikada Centro. Li kontribuis al tradukoj de la raporto „Fremdlingvoinstruado kiel publika politiko".

Li estis prezidanto de la fonduso «Esperanto en Evoluo», kies unua projekto estas ligita kun starigo de Esperanto-centro en Rumongo (Burundo). kaj kunordiganto de la grupo «Tutmondeca Esperanto». De 2007 ĝis 2010 li estis B-komitatano. Post ignorado fare de la Estraro de UEA de lia propono ebligi perretan voĉdonadon en la Komitato, akceptita en la UK en Havano (2010), li kampanjis por demokratiigo de UEA kaj eldonis la broŝuron *Gvidilo por komitatanoj 2011*

Referencoj
----------

1. ↑  revuo *Esperanto*, aprilo 2007
2. ↑  Projekto en Burundo Arkivigite je 2014-02-19 per la retarkivo Wayback Machine esperante
3. ↑  [*rompita ligilo*] esperante

Eksteraj ligiloj
----------------

* artikolo "Johan Derks volas enretigi la komitatan laboron" de decembro 2009 en la retejo Libera Folio
**Charlie Green** (naskita proksimume en 1900 en Omaho, Nebrasko; mortinta en februaro 1936 en Harlemo (Novjorko), Novjorkio) estis usona blus- kaj ĵaz-trombonisto. Li validis kiel elstara blusmuzikisto, kiu regis ankaŭ svingon.

Komence Green prezentis en Omaha, antaŭ ol li julion de 1924 (mallonge antaŭ Louis Armstrong) aliĝis al la orkestro de Fletcher Henderson. Li restis ĝis aprilo de 1926 ĉe Henderson, poste sekvis dua dungiteco (1928-1929).

Green akompanis Besion Smith kaj aliajn blusfamulojn je kelkaj sonregistradoj. Li ludis en la bandoj de Benny Carter, Chick Webb, Jimmie Noone, Don Redman kaj Kaiser Marshall. En 1928 li ludis kun Fats Waller kaj James P. Johnson en la orkestro de la revuo „Keep Shufflin'".

Ĵazesploristo John Chilton raportas en sia libro *Who's Who of Jazz*, ke Charlie Green dum frosta februara nokto en 1936 frostmortis sur la ŝtuparo de sia loĝodomo en Harlemo, post kiam li glitfalis. Frederick J. Spencer tamen pridubis tion en sia libro *Jazz and Death. Medical Profiles of Jazz Greats*. Li mortis en malsanulejo en Harlemo pro tuberkulozo.

Fontoj kaj ligoj eksteren
-------------------------

* Biografio ĉe Allmusic Guide (anglalingva)[*rompita ligilo*]
* Richard Cook, Jazz Encyclopedia. Londono 2007 ISBN 978-0-141-02646-6


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 374440
* GND: 134579348
* LCCN: n93007127
* VIAF: 29718076
* ISNI: 0000 0001 1614 1850
* BNF: 138946891
* MBA: 3b4b2b7c-e33f-4bec-ae82-ffb58171879a
* ICCU: DDSV003545
* BNE: XX1742335
 |