recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kriegstetten** estas komunumo en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi estas la ĉefloko de la distrikto Wasseramt. Kriegstetten nombris 1 205 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Kriegstetten etendiĝas sur la ŝtonerebenaĵo oriente de la rivero Emme kaj okcidente de la rivero Ösch, kiu formas ĝian orientan limon. Al la komunumo apartenas al kvartaloj Grundmatt kaj Ischlagmatten.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,14 km², de kiuj 8,8% estas kovritaj de arbaro, 43,9% servas por agrikulturo kaj 46,5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo limas en nordokcidento kaj nordo al Derendingen, al este con Oekingen kaj Halten, en sudo al Recherswil, kaj en okcidento al Obergerlafingen kaj Gerlafingen.

Trafiko
-------

Kriegstetten atingeblas per aŭtobuso ek de Soloturno kaj Zuchwil. La komunumo disponas pri rekta aliro al la nacia aŭtoŝoseo A1 de Ĝenevo tra Berno, Zuriko, Sankt-Galo al Sankt-Margreto, kiu pasas tra la teritorio de la komunumo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Kriegstetten datiĝas el la jaro 1256 kiel *Krechsteiten* kaj *Kriechsteiten*.

Sur la korto de la preĝejo estis trovitaj spuroj de romia bieno. En mezepoko la komunumo estis sub la kontrolo de la Grafoj de Zeringo kaj poste de la Grafoj de Kiburgo. En la jaro 1466 la urbo Soloturno akiris la servuton Kriegstetten. Ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Kriegstetten apartenis al la samnoma vojtejo, kiu estis poste estis transformita al la distrikto Kriegstetten. La distrikto en 1981 estis alinomita al distrikto Wasseramt, Kriegstetten tamen restis daŭre ĝia ĉefloko.

Referencoj
----------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Othmar Noser*: *Kriegstetten* en *Historia Leksikono de Svislando* (2006-08-31)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kriegstetten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Kriegstetten
* Kriegstetten en la Historia Leksikono de Svislando

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Kriegstetten** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Wasseramt |
| --- |
| Aeschi (Steinhof) • Biberist • Bolken • Deitingen • Derendingen • Drei Höfe (Heinrichswil-Winistorf • Hersiwil) • Etziken • Gerlafingen • Halten • Horriwil • Hüniken • Kriegstetten • Lohn-Ammannsegg • Luterbach • Obergerlafingen • Oekingen • Recherswil • Subingen • Zuchwil |  |

 |
La Ceiba, fone la nacia parko Pico Bonito
La havenurbo **La Ceiba** situas ĉe la norda, kariba marbordo de Honduro. Kun siaj pli ol 250.000 loĝantoj ĝi estas la tria granda urbo de Honduro. Ĝiaj kvartaloj kaj setlejoj etendiĝas sur teritorio de 60 kvadrataj kilometroj. Kiel havenurbo ĝi estas elirpunkto de la ŝiptrafiko al la Islas de la Bahía, sed precipe la haveno servas al la ŝiptransporto de bananoj. La Ceiba estas la ĉefurbo de la departemento *Atlántida*. La kvoto de alfabetismo en ĉi urbo estas la landvaste plej alta. Pro la inmigrado de plantejaj laboristoj el multaj landoj granda parto de la loĝantaro estas dulingva. La Ceiba havas la plej grandan flughavenon de Centrameriko, la *aeropuerto internacional de Goloson*.

La diraĵo bone konata en Honduro „Tegucigalpo pensas, San Pedro Sula laboras, La Ceiba festas" bonege karakterizas la urbon – oni festas je ĉiu okazo. La urbo havas eksternorman potencialon rilate al la „ekologie korekta" turismo, situante ja inter pluraj elstaraj naciaj parkoj de Honduro (nacia parko Pico Bonito, sovaĝbesta rezervujo Cuero y Salado, mara naturrezervujo Cayos Cochinos).

La nomo *La Ceiba* originas de la giganta ceiba-arbo, kiu staris proksime de la plaĝo, proponante al la havenlaboristoj kaj la loĝantaro. La grandeco de ĉi tiu arbo estis tiel impona, ke la unuaj loĝantoj de La Ceiba, garifunos el Sankta Vincento kaj Grenadinoj, asertis, ke ĝi estas "la ŝtuparo, kiun Dio utiligis, kiam li malsupreniĝis el la ĉielo por viziti la teron". La serpento en ĉi tiu paradizo estas la usona konzerno *Standard Fruit Company*, la plej grava bananeksporta entrepreno en Honduro. Tiu havas sian administrejon en la urbo, ekde kiu ĝi ekspluatas la teron, la ekonomion kaj homojn en Honduro. Ĝiaj plantejoj dominas la tutan pejzaĝon en la nordo de la lando.

La arkitektura kaj trafika strukturo de la urbo estas tipa por latinamerika urbo, sekvanta la rastrosistemon transprenitan el la hispana kolonia epoko, kvankam la urbo estis fondata en la jaro 1872, do duonan jarcenton post la sendependeco de Honduro: ekzistas du paralele pasantaj ĉefstratoj (Avenida San Isidro kaj Avendida 14 de Julio), kiuj staras rektangule kun la plaĝo. La plaĝoparalelej stratoj estas numeritaj.

La loĝantoj nomas la urbon ankaŭ *Ceibita la bella*; do plimalpli: „beleta eta Ceiba".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝo de la turisma oficejo La Ceiba (germane) Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
* Interaktiva mapo de La Ceiba, Honduro (germane) Arkivigite je 2019-03-29 per la retarkivo Wayback Machine
* konsiletoj pri Honduro (angle) Arkivigite je 2006-03-03 per la retarkivo Wayback Machine
* ABC-Honduras, Projekto por la subteno de infanoj en la kampara regiono de La Ceiba(germane) Arkivigite je 2017-09-16 per la retarkivo Wayback Machine
**Guillermo VÁZQUEZ Consuegra** (Sevilo, 30a de septembro 1945), estas hispana arkitekto.

Nacia Muzeo de Submara Arkeologio en Cartagena.
Socialaj loĝejoj en Vallecas.
Palaco de Kongresoj de Sevilo.
Li estis profesoro en universitatoj de Sevilo, Navaro kaj en pluraj eksterlandaj. Dum jaroj li koincidigis laboron kiel profesoro kun la profesia dediĉo. Krome li partoprenis en multaj ekspozicioj kiel la *Biennale* de Venecio en 1980 kaj 2004, la *Triennale* de Milano 1988, Centro Georges Pompidou de Parizo 1990, *The Art Institute of Chicago* 1992 kaj en MOMA de Novjorko 2006.

Inter liaj verkoj elstaras la konstruaĵoj de socialaj loĝejoj en Sevilo, Rota kaj Madrido, la Paviliono de Navigado Expo´92 Sevilo, la Ordigo de la Marbordo de Vigo, la Muzeo de la Ilustrado en Valencio, la Marmuzeo en Ĝenovo, la Urbodomo de Tomares, la Nacia Muzeo de Submara Arkeologio en Cartagena, la rekuperado de la Palaco Sankta Telmo, la Palaco de Kongresoj de Sevilo kaj la Kultura Centro *Caixaforum Sevilla*.

Li ricevis multajn premiojn.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Guillermo Vázquez Consuegra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de la studio de arkitekturo de Vázquez Consuegra
* Guillermo Vázquez Consuegra en Soloarquitectura.com
* Guillermo Vázquez Consuegra en revuo Tc Cuadernos
* Sevillanos ilustres Arkivigite je 2018-07-23 per la retarkivo Wayback Machine (el Retarkivo 20180723203824)

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Guillermo Vázquez Consuegra en la hispana Vikipedio.*
**La Cellette** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 274 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

La Cellette etendiĝas sur 21,48 km², kaj havis 274 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 13 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de La Cellette situas je alteco de 432 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, La Cellette apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean Dallot, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Lokaj famuloj
-------------

* Jean Desaincthorent (1795 - 1878), franca juristo kaj politikisto, estis urbestro de La Cellette.
* Jean-Marie-Théophile Desaincthorent (1820 - 1881), franca politikisto, estis ankaŭ urbestro de La Cellette.

Administrado
------------

La Cellette apartenas al la kantono de Châtelus-Malvaleix, kies ĉefurbo estas Châtelus-Malvaleix. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Châtelus-Malvaleix
**Kunkatedralo de Sankta Antonio el Padovo** estas latinkatolika preĝejo en Hungario, en Békéscsaba.

Historio
--------

Oni konstruis imponan, novan preĝejon en 1910. La orgeno funkcias ekde 1932.

Konstruaĵo
----------

La katedralo havas 3 navojn kaj 2 turojn. Centre de la ĉefaltaro estas skulptaĵo de Sankta Antonio el Padovo, en la flankoj skulptaĵoj pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj Emeriko de Hungario. Sur muro de la sanktejo estas freskoj pri 12 apostoloj, Sankta Paŭlo kaj Johano Baptisto. Fenestroj de la sanktejo prezentas Sanktan Agneson, Reĝon Sanktan Stefanon, Ĉieliron, Sanktan Antonion kun Jesuo kaj martiron Sanktan Stefanon. En la sanktejo estas pordo al kapelo Sankta Familio. La alia enirejo estas por la sakristio. Antaŭ la sanktejo altaro situas. La novgotika predikejo maldekstre troviĝas. En la kruconavo 2 skulptaĵoj estas videblaj: Sankta Jozefo kaj Elizabeto de Hungario. En la ĉefnavo novgotikaj benkoj estas. El la plafono 2 lustroj pendas el 1910. En la flanka altaro la fenestroj prezentas papojn, sube estas skulptaĵo pri Sankta Maria el 1750. Ĉe la enirejo sur la fenestroj Sankta Georgo kaj Sankta Mikaelo estas videblaj. La rondofenestro simbolizas Sanktan Triunuon.

Kermeso okazas en la 13-an de junio.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare

Flanka parto de la kunkatedralo

* Kategorio Kunkatedralo Sankta Antonio (Békéscsaba) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***La Cenerentola, ossia La bontà in trionfo*** (***Cindrulino, aŭ Bono venka***) estas opero el ĝenro *dramma giocoso* en du aktoj de Gioachino Rossini. Ties libreto estis verkita de Jacopo Ferretti, baze sur la ferakonto *Cindrulino* de Charles Perrault. Tiu opero estis unuafoje ludata en Romo, nome en la Teatro Valle en la 25a de Januaro 1817.

Rossini komponis *La Cenerentola* kiam li estis 25jaraĝa, sekve al la sukceso de *La barbiro de Sevilo* la antaŭan jaron. *La Cenerentola*, kiun li kompletigis en periodo trisemajna, estis konsiderata io el siaj plej fajnaj verkoj por soloa voĉo kaj ensembloj. Rossini ŝparis iome da tempo per reuzado de uverturo el *La gazzetta* kaj parton de ario el *La barbiro de Sevilo* kaj per enkalkuldao de kunlaboranto, nome Luca Agolini, kiu verkis la *secco* recitaĵojn kaj tri pecojn (nome de Alidoro "Vasto teatro è il mondo", de Clorinda "Sventurata!" kaj la ĥoron "Ah, della bella incognita"). La faksimila eldono de la manuskripto havas diferencan arion por Alidoro, "Fa' silenzio, odo un rumore"; tio ŝajne estis aldonita de anonima mano por produktoraĵo de 1818. Por reuzado de 1820 en Romo, Rossini verkis anstataŭan *bravura* nome "La, del ciel nell'arcano profondo". La malpeza, energieca uverturo estis en la standarda repertorio ekde ties premiero kiel *La Cenerentola*.

Vidu ankaŭ
----------

* Duonpatro

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Opero |

**Notoj**

**Fontoj**

* Gossett, Philip; Brauner, Patricia (2001), "*La Cenerentola* "en Holden, Amanda (eld.), *The New Penguin Opera Guide*, New York: Penguin Putnam. ISBN 0-14-029312-4
* Osborne, Charles (1994), *The Bel Canto Operas of Rossini, Donizetti, and Bellini*, London: Methuen; Portland, Oregon: Amadeus Press. ISBN 0931340713
* Osborne, Richard (1990), *Rossini*, Ithaca, New York: Northeastern University Press. ISBN 1-55553-088-5
* Osborne, Richard (1998), "*La Cenerentola*", en Stanley Sadie, (Eld.), *The New Grove Dictionary of Opera*, Vol. One. pp. 799–801. London: MacMillan Publishers, Inc. ISBN 0-333-73432-7 ISBN 1-56159-228-5

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio La Cenerentola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Libreto el Stanford University, nur en itala
* Piano/vocal score
* Resumo de *La Cenerentola* Arkivigite je 2012-03-23 per la retarkivo Wayback Machine (Metropolitan Opera)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 515473
* GND: 300132387
* LCCN: n82077850
* VIAF: 184580205
* BNF: 13918014z
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri ekonomia fenomeno. Por fenomeno en ekologio rigardu la paĝon Konkurado (biologio). Por pliarmigado de pluraj landoj legu la artikolon Armadkonkuro.* |

**Konkurenco** estas organiza formo de la merkato. La konkurenco ebligas ekvilibrigon de la prezoj kaj kvantoj da varoj. La konkurenco povas esti *perfekta* aŭ *neperfekta*.

Perfekte konkurenca merkato
---------------------------

*Perfekta konkurenco*: laŭ la produktita kvanto da varoj estas minimuma produktkosto, la ideala punkto estas kiam la prezo de la merkato alproksimiĝas de ĉi-lasta kosto kun eta enterprenoprofito.
**Perfekte konkurenca merkato** havas multajn aĉetantojn kaj vendistojn, tiel, neniu el ili, sole, povas influi la prezon, ĉar iu ne povas izole difekti la ekvilibron de l' merkato. Ne estas registara interveno en tiu merkato. Estas homogeneco de produktoj, t. e. ne ekzistas kvalitaj diferencoj inter la varoj ofertataj de konkurencantoj. Ankaŭ ĉiuj firmoj havas la saman teknologion kaj saman gajnmarĝenon.

En ĉi tia merkato, ne estas barieroj por eniro aŭ eliro de agantoj, ĉiuj povas aĉeti aŭ vendi libere, kiam ili volas. La merkato estas travidebla, t. e. ĉiuj informoj pri gajnoj, prezoj, ktp. estas konataj de ĉiuj partoprenantoj. Perfekte konkurenca merkato estu racia, ĉiuj vendistoj strebas pligrandigi la gajnojn kaj ĉiuj aĉetantoj strebas pligrandigi sian kontentiĝon.

Tiu merkato estas movata de la t. n. *leĝo de oferto kaj demando*. Kiam la oferto pligrandiĝas, ĉiuj malpligrandigas la prezojn, kiam la demando pligrandiĝas, ĉiuj pligrandigas la prezojn.

Kompreneble, ne estas en la reala mondo perfekte konkurenca merkato, tiu estas fikcio por faciligi la ekonomikan pensadon.

Realaj merkatoj estas neperfekte konkurencaj, aŭ pro ekzistado de oligopolo aŭ monopolo, aŭ neraciemo, aŭ pro netravideblo, aŭ pro troa influo de la ŝtato, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Kontraŭkapitalismo
* Kooperativo
* Konsumismo
* *Laissez-faire*
* Mikroekonomiko
* Nevidebla mano

* Konkurenco en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Koordinatoj: 47° 58′ 25″ N 3° 17′ 26″ O﻿ / ﻿47.97361 °N, 3.29056 °O﻿ / 47.97361; 3.29056 (mapo)

**La Celle-Saint-Cyr** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 793 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

La Celle-Saint-Cyr etendiĝas sur 18.57 km², kaj havis 793 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 43 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Bernard Guinot, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

La Celle-Saint-Cyr apartenas al la kantono de Saint-Julien-du-Sault, kies ĉefurbo estas Saint-Julien-du-Sault. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Saint-Julien-du-Sault
**György Bonyhai Simon** [djordj bonjhai ŝimon], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bonyhai Simon György** estis hungara pastro, kalvinana episkopo.

György Bonyhai Simon  naskiĝis en 1673 en Transilvanio en Bonyha (nuntempa Bahnea en Rumanio). Li mortis en 1739.

Biografio
---------

György Bonyhai Simon frekventis kolgiojn en Kolozsvár kaj Nagyenyed. Li komencis sian karieron en Fogaras, sed en 1699 li plulernis en universitato en Frankfurto ĉe Odro. Ekde 1701 li studvojaĝis al Anglio, Nederlando kaj Germanio. Post 2 jaroj li estis kortuma pastro en Transilvanio Baldaŭe li estis pastro en diversaj komunumoj. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:

* eklezia dekano en 1712, valdaŭe eklezia notario
* episkopo en 1728.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* ’’Justissima adorea piis manibus dni Franc. Paris-Papai’’ (1717)
* ’’Házi kereszt, gróf Lázár Mária, gróf Bethlen Sámuel élete…’’ (1732)
* ’’Igazán vitézkedő s tusakodó keresztyén léleknek koronája’’ (1743)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2014-09-03 per la retarkivo Wayback Machine
**Kupšinci,** hungare **Murahalmos** estas malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurske, en Urba municipo Murska Sobota. La historia hungara loknomo estis **Kupsinc**, kiu pro la hungariga politiko ŝanĝiĝis al *Halmos*, poste pro peto de Poŝto al Murahalmos.

Municipo Murska Sobota en Slovenio, kie Kupšinci troviĝas

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6 km²
* Alto super marnivelo: 194 m
* Koordinatoj: 46° 40′ 20.24″ N 16° 6′ 59.72″ O﻿ / ﻿46.6722889 °N, 16.1165889 °O﻿ / 46.6722889; 16.1165889 (mapo)
* Loĝantaro: 410
* Poŝtkodo: 9000
* Aŭtokodo: MS

Situo
-----

Kupšinci situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ traira flanka vojo kontaktiĝanta kun Černelavci.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1365 en formo *"Kopsinch"*. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. En vilaĝa festego okazis.

Fontoj
------

* slovena Vikipedio
* w.ms.sik.si
* w.geopedia.si
**Gábor ANTAL,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Antal Gábor** estis hungara kalvinana pastro, episkopo, senatano , framasono (en 1886 ĉefmajsto de loĝio pri Ferenc Kölcsey), altlerneja instruisto.

Gábor Antal naskiĝis la 10-an de majo 1843 en Szentkirályszabadja (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio), li mortis la 14-an de januaro 1914 en Komárom (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Komárno en Slovakio).

Biografio
---------

Gábor Antal frekventis bazlernejon en sia naskiĝloko, poste maturiĝis en Pápa, fine li akiris diplomon en la kalvinana teologia akademio en la sama urbo en 1865. Post siaj studoj li instruis en Pápa aŭ li estis pastro en Monoszló, poste li plustudis en universitatoj de Berlino (1868) kaj Zuriko (1869). Inter 1869 kaj 1888 li instruis en la kalvinana teologia akademio de Pápa, en la lernojaroj 1878 kaj 1883 li estis akademiestro. En 1874 li fondis lokan gazeton en Pápa, liaj artikoloj aperis ankaŭ en aliaj gazetoj. Inter 1888-1896 li estis pastro en Ács, ekde 1892 ankaŭ eklezia notario, en 1896 pastro en Komárom, poste ĝismorte episkopo de Transdanubio, samtempe senatano. Tiutempe li partoprenis en koncilioj en 1881 kaj 1891. Li havis edzinon ekde 1874, kiu naskis filon en 1877.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Emlék Bocsor István főiskolai tanár félszázados tanári működése alkalmából* (1882, kunaŭtoro)
* *Templomi ima és egyházi beszéd* (1896)
* *Emlék-lap Tisza Istvánnak, a dunántúli református egyházkerület főgondnokának Pápán történt beiktatása ünnepéről* (1907)
* *Málnási Bartók György püspök emlékezete* (1909, kunaŭtoro)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-04-07. Alirita 2020-03-08.

* Kategorio Gábor Antal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 683113
* VIAF: 84959796
* NKC: ola2002146904
 |
**Kurdufano** (arabe كردفان, latinliterigata foje *Kurdufan*, foje *Kordofan* - estas historia regiono de la nuntempa ŝtato Sudano, inter la jaroj 1898 kaj 1994 ĝi ankaŭ havis la oficialan statuson de administra provinco. End 1994 la teritorio dividiĝis inter tri novaj provincoj: norda, suda kaj okcidenta Kurdufano. En aŭgusto 2005 la provinco okcidenta Kurdufano malfondiĝis kaj ties areo dividiĝis inter la norda kaj suda provincoj, kiel parto de interkonsento inter la registaro de Sudano kaj la Liberiga Armeo de la Sudana Popolo.

Geografio
---------

Kurdufano kovras areon de 376 145 kvadrataj kilometroj, kun laŭtaksa populacio en 2000 de 3,6 milionoj da homoj (laŭ la censo de 1983 estis 3 milionoj). Ĝi estas plejparte monteta stepo kun la Nubaa Montaro en la sudorienta parto. Dum la pluvsezono de junio ĝis septembro la areo estas fekunda, sed en la seka sezono, ĝi estas fakte dezerta. La regiona ĉefurbo estas El Obeid.

Ekonomio kaj demografio
-----------------------

Tradicie la areo estas konata por produktado de *araba gumo*, natura gumo farata el malmoligita sevo de akacioj. Aliaj kultivaĵoj inkludas arakidojn, kotonon kaj milion. La ĉefaj etnaj grupoj estas arabaj triboj. En Norda Kurdufano ekzistas grandaj paŝtadaj areoj uzataj kaj loĝataj ekde centoj da jaroj de arablingvaj, duonnomadaj bagaraoj kaj kamelo-bredado kababiŝoj. Nilotoj, nubaoj kaj dinkaoj ankaŭ loĝas en partoj de Kurdufano.

La kurdufanaj lingvoj estas parolataj de malgranda malplimulto en suda Kurdufano kaj estas unika al la regiono, kiel estas ankaŭ la kaduaj lingvoj, sed la araba estas la ĉefa kaj plej vaste parolata lingvo en la regionego.

* Kategorio Kurdufano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Križovec** [kriĵovec], hungare **Muraszentkereszt** [murasentkerest] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje (provinco), en municipo de Mursko Središće. La historia hungara loknomo estis *Krisovec*.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 700
* Poŝtkodo: 40 316
* Aŭtokodo: ČK
* Telefonprefikso: +385 040
* 46° 29′ 20″ N 16° 29′ 40″ O﻿ / ﻿46.48889 °N, 16.49444 °O﻿ / 46.48889; 16.49444 (mapo)Koordinatoj: 46° 29′ 20″ N 16° 29′ 40″ O﻿ / ﻿46.48889 °N, 16.49444 °O﻿ / 46.48889; 16.49444 (mapo)

Situo
-----

Križovec situas laŭ flankovojoj, laŭ dekstra bordo de Muro (rivero). Mursko Središće troviĝas je 5, Čakovec je 14 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1478 en formo *"Crisichkor"*. En 1910 vivis en Muraszentkereszt 1663 homoj (kroatoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Csáktornya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario kaj poste denove apartenis al Jugoslavio. Ekde 1991 Križovec estas parto de Kroatio.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika kapelo omaĝe al Sankta Kruco de 1846
Maŝino de Boulton & Watt re-starigita ĉe Dartmouth Circus ĉe la ŝoseo A38(M) en Birmingham, Britio. Ĝi estis konstruita en 1817 kaj uzita en Netherton, ĉe ferfabriko de M W Grazebrook.  
(Location: 52° 29′ 33″ Nordo 1° 53′ 17″ Okcidento﻿ / ﻿52.492537 °N, 1.888189 °U﻿ / 52.492537; -1.888189 (mapo))
**Boulton & Watt** estis frua britia inĝenierika kaj fabrika firmao en la negoco de desegnado kaj produktado de maraj kaj fiksaj vapormaŝinoj. Fondita en la anglia regiono West Midlands ĉirkaŭ Birmingham en 1775 kiel partnereco inter la angla fabrikisto Matthew Boulton kaj la skota inĝeniero James Watt, la firmao ludis gravan rolon en la Industria Revolucio kaj kreskis ĝis ĝi iĝis ĉefa produktanto de vapormaŝinoj en la 19a jarcento.

William Murdoch (1754–1839) estis skota kemiisto, inventisto kaj mekanika inĝeniero, dungito de la firmao Boulton and Watt kaj laboris por ili en Kornvalo, kiel konstruisto de vapormaŝinoj dum dek jaroj.

Bibliografio
------------

* Hills, Richard L. (2002). James Watt: His Time in Scotland (1736-1774). Landmark Publishing. ISBN 1-84306-045-0.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Boulton and Watt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* The Non-Rotative Beam Engine Chapter 3: The Boulton and Watt Engine Arkivigite je 2019-08-17 per la retarkivo Wayback Machine Maurice Kelly ISBN 0-9536523-3-5
* Archives of Soho Arkivigite je 2011-10-31 per la retarkivo Wayback Machine at Birmingham Central Library.
* Revolutionary Players website Arkivigite je 2006-03-08 per la retarkivo Wayback Machine
* Cornwall Record Office Boulton & Watt lettersArkivigite je 2017-11-06 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 522867
* LCCN: no92001352
* VIAF: 137489986
 |
**Cianatoj** (aŭ R^+-{O-C≡N}^-) estas kemiaj komponaĵoj izomeroj de la fulminatoj kaj rilatas al la saloj kaj esteroj derivataj elde la cianata acido. Cianatoj rilatas al cianidoj kaj ofte trovatas en akvoj enhavantaj cianidon. Cianatoj originas en la oksidado de cianidoj tamen elmontras malsimilajn kemiajn, analizajn, traktadan kaj toksan proprecojn.

Traktado de solvaĵoj kun cianatoj estas nekutima ĉar ili estas tre malpli toksaj ol cianidoj, kaj ĝenerale ili ĉeestas en metalurgiaj solvaĵoj en malaltaj koncentriĝoj kaj ne restas en la vivmedio dum longaj tempoperiodoj.

En kelkaj kazoj, la cianata koncentriĝo en dekanta solvaĵo povas esti sufiĉe alta por garantii la efektivigon en la procezo de cianatoforigon, kaj tipe tio estas la rezulto de cianato produktita en la procezo de cianidodetruo. Tio estus limigita al situacioj kie la dekanta solvaĵo estus elŝutota en la medion kaj la koncentriĝo de cianato en la netraktita solvaĵo estus toksa por la akvaj organismoj.

Cianatoj povas funkcii kiel nitrogena kaj/aŭ karbona fonto por malsamaj mikroorganismoj kaj kiel energifonto por aŭtotrofaj amoniako-oksidantoj. Tamen, la amplekso de cianata havebleco kaj utiligo en surteraj ekosistemoj kaj ĝia rolo en biogeokemiaj cikloj estas malmulte konata.

Cianatoj (R-O-C≡N) estas organika nitrogena komponaĵo kiuj ĉefe interesas al medicina scienco pro ĝia negativa efiko al proteina informiĝo kaj enzima aktiveco, en kemia industrio kiel industria krudmaterialo, kaj en industria kloakaĵo-traktado, kie ili estas produktitaj en grandaj kvantoj, precipe dum forigo de cianidoj.

Tamen, en la lastaj jaroj, cianatoj ricevis pli da atento en mara biogeokemio kaj mikroba ekologio, kun la eltrovo pri la implikiĝo de cianato en cikligaj procezoj de centra nitrogeno (N), nome en nitrigo kaj ne-aeroba amonia oksidado. Malgraŭ la emerĝa rekono de la rolo de cianatoj en maraj ekosistemoj, la media rolo kaj signifo de cianato en surteraj ekosistemoj restas komplete nekonataj.

|  |
| --- |
| **Cianatoj** |
| Metila cianato | Etila cianato | Propila cianato | Izopropila cianato | Fenila cianato |
| **Metila cianato** | **Etila cianato** | **Propila cianato** | **Izopropila cianato** | **Fenila cianato** |
| **Benzila cianato** | Fenetila cianato | Natria cianato | Cianata acido | Cianata jono |
| **Benzila cianato** | **Fenetila cianato** | **Natria cianato** | **Cianata acido** | **Cianata jono** |

Vidu ankaŭ
----------

* Cianidoj
* Izocianatoj
* Tiocianatoj
* Izotiocianatoj

Referencoj
----------

1. ↑  Science Direct

* Kategorio Cianatoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**La Cumbrecita** (La Malgranda Pinto) estas argentina vilaĝo administrata kiel municipio kiu troviĝas en la Valo Calamuchita en la areo de Sierras Grandes, je nur 120 kilometroj de Kordobo (Argentino) kies loĝantaro ne superas 1,000 loĝantojn. Ĝi estis fondita en 1934 fare de migrantoj el Centra Eŭropo. Ĉirkaŭ 1940, la unuaj privataj hejmoj estis konstruitaj kaj la urbo malrapide akiris la Tirolan karakteron kiu difinas ĝin hodiaŭ.

Turismo
-------

La vilaĝo koncentriĝas sur ekoturismo kaj tial ĝi estas tute piedira kaj rememorigas al la malgrandaj germanaj urboj de la 15-a jarcento kun Alpstilaj hoteloj kaj loĝejoj. Sukeraĵejoj specialigas en *Apfelstrudel* kaj ĉokolada kuko.

La komunumaj aŭtoritatoj deklaris la zonon protektita ĉirkaŭaĵo kaj depost 1996 kiel "Piedirejo". Vizitantoj devas parki la aŭtojn antaŭ la vilaĝa enirejo kaj tiam piediri laŭ la ŝton-pavimitajn stratojn. La Cumbrecita estas unu el la plej allogaj turismaj lokoj en la regiono. En intervjuo kun BBC World Ingrid Cabjolsky, nepino de la fondinto, rimarkigis, ke ŝi ne komprenas "kial en historiaj centroj en eŭropaj ĉefurboj, aŭtoj estas ankoraŭ permesitaj":

Ekstera ligilo
--------------

* (es) La oficiala retejo de La Cumbrecita

Referencoj
----------

1. ↑  (es) Gabriela García Calderón Orbe, *La Cumbrecita, o la vida lejos del mundanal ruido*, Global Voices, la 4-an de junio 2017

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 750751
 |
La **Deutscher Musikrat (DMR)**, eo: **Germana Muziko-Konsilantaro** reprezentas la interesojn de proksimume ok milionoj da muzikistoj kaj amatoraj muzikantoj kaj estas tutmonde la plej granda ŝirmorganizaĵo de muziko. Kun pli ol 100 membraj organizaĵoj, -institucioj kaj multaj gravuloj el la muzika mondeto *Deutscher Musikrat* agas per siaj projektoj kaj progresigaj rimedoj kiel konsilanto kaj faksciejo por la politiko kaj la socio.

*Deutscher Musikrat*, estis fondita en 1953 je Bonn kaj kiel nacia komitato de la Federacia Respubliko Germanujo akceptita en la Internacian Muziko-Konsilantaron, ne-registara organizaĵo de Unesko. 

Pezocentroj de la muzikpolitika laboro de DMR estas la valoro de kreopovo, muzika klerigo, progresigo de la profesia kaj amatora muzikado, la muzikkomerco kaj la kadraj kondiĉoj de la muzikaj profesioj. Krom tio DMR realigas diversajn muzikistajn konkursojn kaj subtenas la naciajn junularorkestron kaj la junularan ĵazorkestron.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Deutscher Musikrat e.V.
Dr. **Harold Frederick SHIPMAN** [HErold ŜIPmen] (naskiĝis la 14-an de januaro 1946, mortis la 13-an de januaro 2004) estis brita internisto, kiun oni povas nomi la plej sukcesa seria murdisto de la historio.

Raporto (julio 2002) pri la aktiveco de Shipman konkludis, ke li murdis minimume 215 el siaj pacientoj inter 1975 kaj 1998, dum li praktikis en Todmorden, West Yorkshire (1974-1975) kaj Hyde, Greater Manchester (1977-1998). Dame Janet Smith fakspertulo - kiu menciis la raporton -, agnoskis ke multaj aliaj suspektindaj mortoj ne estas kalkuleblaj tutcerte je lia konto.

Tutsume verŝajne mortis 459 homoj pro injektado lia. Multaj kazoj kaŝiĝas en la malcerteco, ĉar ofte Shipman estis la sola persono, kiu verigis la morton. La plej multaj viktimoj estis maljunaj virinoj en bona sanstato.

Shipman senvualiĝis, post ke li provis neniigi la pruvon (kadavron) de unu sia viktimo, kies eltombigita korpo enhavis kvanteton de diamorfino (tio estas la farmacia nomo de la heroino, kiu estas laŭleĝe uzebla en Britio por doloro). Li estis en preventa aresto ĉe la polico, sed ili ne kapablis trovi iun ajn konkretan pruvon kontraŭ li. La gvidado de la proceso estis tiutempe vaste kritikata.

Jam komence de 1998 onin rimarkis mortostatistikon pli altan ĉe Shipman ol ĉe aliaj kuracistoj en la regiono. La polico esploretis, sed trovis nenion eksterordinaran. Kiam li tamen falsis testamenton de unu el siaj viktimoj, filino de la mortinto suspektis trompon kaj avertis la policon.

Shipman estis kondamnita en januaro 2000 pro la murdado de 15 pacientoj per mortiga injekto de diamorfino. Oni diris al li ke li neniam forlasos la prizonon.

Oni trovis lin pendigite en lia ĉelo ĉe la Wakefield Prizono, West Yorkshire, je la 6:20 matene la 13-an de januaro, 2004 kaj lia morto estis konstatita je la 8:10 matene. La deklaro de la Prizona Servo indikis, ke Shipman memmortigis sin, uzante littukon por pendigi sin sur ferstango de la karcero.

Shipman obstine neis la krimagojn kaj neniam donis deklaron pri siaj agadoj, tiel restas liaj motivoj en nebulo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* Arkivigite je 2005-03-05 per la retarkivo Wayback Machine

en la angla

* Shipman Inquiry Arkivigite je 2009-08-08 per la retarkivo UK Government Web Archive
* BBC - The Shipman Murders

Vidu ankaŭ
----------

* Dr John Bodkin Adams

Referencoj
----------

1. ↑  *Monato*, internacia magazino sendependa, numero 2000/05, paĝo 11: *Doktoro Morto* verkita de Paul Gubbins.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 17491
* LCCN: nb99080599
* VIAF: 70887358
 |
**János Gertler** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gertler János** estas hungara elektra inĝeniero, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (1995).

János Gertler naskiĝis la 9-an de septembro 1936 en Budapeŝto (laŭ la akademio en Vieno?).

Biografio
---------

János Gertler frekventis gimnazion en Budapeŝto en la lernojaro 1950, poste teknikan mezlernejon inter 1951-1954. Li akiris diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1959. Li okupis postenojn en esplorinstitutoj kaj teknikauniversitato dum dek jaroj. Li estis vicdirektoro de la akademia instituto por komputado kaj aŭtomatigo inter 1971-1981. Li doktoriĝis en 1980. Inter 1981-1984 li instruis en universitato de Klevlando, poste en Novjorko, ekde 1985 en en:Fairfax, Virginia. La fokuso de la esplorado de d-ro Gertler estis la komputila kontrolo de teknikaj procezoj. Dum la pasintaj 20 jaroj li koncentriĝis pri misfunkciado kaj diagnozo en inĝenieraj sistemoj. Li jam estas emerita. Li ricevis 3 premiojn inter 1995-2005.

Elektitaj libroj
----------------

* *Vezérléstechnika* (kvazaŭ manuskripto, 1971)
* *A Bridge Between Control Science and Technology: Large-Scale Systems, Decision-Making, Mathematics of Control* (1985)
* *Proceedings Of The 13th World Congress: International Federation Of Automatic Control* (1996)
* *Fault Detection and Diagnosis in Engineering Systems*

Fontoj
------

* datenoj hungare kun foto
* anglalingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2021-03-09 per la retarkivo Wayback Machine
* [*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 665108
 |
Ribelado de sklavoj en Haitio - Batalo por Santo Domingo (far de January Suchodolski 1845)
**Internacia Tago por la Memoro de la Sklavkomerco kaj Ĝia Forigo** estas internacia tago festata la 23an de aŭgusto de ĉiu jaro, tago, kiun Unesko elektis por memorigi la transatlantikan sklavkomercon.

La Ĝenerala Konferenco de Unesko elektis tiun daton per la akcepto de rezolucio 29 C/40 je sia 29a sesio. Dokumento CL/3494 de la 29a de julio 1998 de la Ĝenerala Direktoro invitis ministrojn pri kulturo progresigi la tagon. La dato estas grava ĉar, dum la nokto de la 22a ĝis la 23a de aŭgusto 1791, sur la insulo Saint Domingue (nun nomata Haitio), ribelo startis, kiu rezultigis okazaĵojn, kiuj estis grava parto en la forigo de la transatlantika sklavkomerco.

Membroŝtatoj de Unesko organizas eventojn ĉiujare je tiu dato, invitante partoprenon de junuloj, edukistoj, artistoj, kaj intelektuloj. Kiel parto de la celoj de la interkultura projekto de Unesko, "La Sklava Vojo", ĝi estas ŝanco por kolektiva agnosko kaj fokuso al la "historiaj kaŭzoj, la metodoj, kaj la konsekvencaĵoj" de sklaveco. Cetere, ĝi preparas por analizo kaj dialogo de la interrilatoj, kiuj rezultis en la transatlantika komerco de homoj inter Afriko, Eŭropo, Ameriko, kaj Karibio.

Aliaj internaciaj tagoj
-----------------------

Aliaj kompareblaj internaciaj tagoj estas: 

* Internacia Tago de Memorigo en Memoro de la Viktimoj de la Holokaŭsto - 27a de januaro
* Internacia Tago por la Elimino de Rasa Diskriminacio - 21a de marto
* Internacia Tago de Memoro de la Viktimoj de Sklaveco kaj la Transatlantika Sklavkomerco - 25a de marto
* Internacia Tago por Toleremo - 16a de novembro
* Internacia Tago por la Forigo de Sklaveco - 2a de decembro

Kaj: 

* La Internacia Jaro por Memorigi la Lukton Kontraŭ Sklaveco kaj Ĝia Forigo en 2004
* La Internacia Jaro por Homoj de Afrika Deveno en 2011
* La Internacia Jardeko por Homoj de Afrika Deveno 2015-2024

Eksteraj ligoj
--------------

* 23a de aŭgusto: Internacia Tago por la Memoro de la Sklavkomerco kaj Ĝia Forigo
* Nacia Monumenta Servo de Memoro de Sklaveco 2016 Arkivigite je 2019-03-29 per la retarkivo Wayback Machine, Londono
* Internacia Tago de Memoro de Sklaveco 2016, Nacia Mara Muzeo, Greenwich, Londono
* Tago de Memoro de Sklaveco, Liverpool


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 729770
 |



*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo International Day for the Remembrance of the Slave Trade and its Abolition en la angla Vikipedio.*
**József Szathmári Paksi** [jOĵef satmAri pakŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szathmári Paksi József** estis hungara pastro, kalvinana episkopo. Lia nobela antaŭnomo estis *szatmári*. Lia patro Ábrahám Szathmári Paksi estis same kalvinana episkopo.

József Szathmári Paksi [*rompita ligilo*] naskiĝis la 12-an de marto 1763 en Sajókazinc. Li mortis la 11-an de januaro 1848 en Miskolc.

Biografio
---------

József Szathmári Paksi lernis en Sárospatak kaj Göttingen. Hejmenveninta en 1788 li estis pastro en Szikszó, post 2 jaroj en Miskolc. Post jaroj li estis eklezia subnotario, baldaŭe ĉefnotario. Li estis elektita vicepiskopo en 1820, episkopo en 1823. En 1830 li doktoriĝis en Göttingen.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* ’’ Igaz előljárójának vagy néhai t. Kis-Csoltói Ragályi József úrnak, ...’’ (1805)
* ’’A bölts asszonynak vagy néhai mélt. Bocsári Mocsári Erzsébet asszonynak életében ...’’ (1813)
* ’’A fő polczoknak nevezetesebb terhei, mellyeket néh. mélt. N. Lónyay és V. Naményi Lónyay Gábor urnak ...’’ (1824)
* ’’Hálaadásnak áldozatja, mellyet félszázadon keresztül folytatott papi szent hivatala tiszteiben’’ (1842)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio


* Kategorio József Szathmári Paksi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Károly Vas** [kAroj vaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vas Károly** estis hungara kemiisto, mikrobiologo, profesoro, membro (korespondanta en 1964) de Hungara Scienca Akademio.

Károly Vas  naskiĝis la 20-an de aŭgusto 1919 en Magyaróvár. Li mortis la 22-an de novembro 1981 en Budapeŝto.

Busto pri Károly Vas

Biografio
---------

Károly Vas frekventis teknikan universitaton en Budapeŝto akirinta kemian diplomon en 1941. Komence li restis asistanto samloke, poste li havis postenon en instituto. En la studjaro 1947 li studvojaĝis al Usono kaj Britio. Hejmenveninta li laboris ĝis 1959 en instituto pri viandaĵoj, poste li iĝis katedrestro en agraria altlernejo. Inter 1967-1972 li gvidis instituton pri nutraĵoj. Tiutempe li dufoje laboris en Vieno en UNO. Li okupiĝis precipe pri konservado de nutraĵoj, ekzemple helpe de radiado.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Az élelmiszeripari mikrobiológia néhány általános problémája* (1962)
* *Válogatott fejezetek az élelmiszeripari mikrobiológiából* (1963)
* *A hazai élelmiszertudományi kutatások helyzete* (1974)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero V kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2014-02-22 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.



* Kategorio Károly Vas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**La Courneuve** estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Seine-Saint-Denis kaj en la regiono Francilio. Ĝi havas proksimume 35 000 loĝantojn, kiujn oni kutime nomas *Courneuviens*.

Geografio
---------

La Courneuve estas unu el la proksimaj nordaj ĉirkaŭurboj de Parizo, kaj spertis industrialigon ekde la 19-a jarcento pro la ĉeesto de pluraj fervojoj. La marĉa grundo de la vilaĝo estis trafluita de la rivero Croult, alfluanteto de la Sejno. Oni aliformigis la riveron en kloakon ekde de la komenco de la 20-a jarcento, sed oni nuntempe konsideras remalkovri ĝin.

La Courneuve havas landlimojn kun la komunumoj Aubervilliers, Saint-Denis, Stains, Bobigny, Le Bourget, Dugny, Drancy kaj Pantin.

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

La Courneuve estas relative malriĉa kaj tumultema ĉirkaŭurbo de Parizo. Dum vizito al La Courneuve, la tiama ministro pri internaj aferoj Nicolas Sarkozy deklaris, ke volis tiun ĉirkaŭurbon „per Kärcher purigi". Tiun eldiron trovis multaj partoprenantoj de tumultoj en Francio en 2005 kiel ofendon.

Vidindaĵoj
----------

La **muzeo de la legomaj kultivejoj** prezentas depost 1982 la agrikulturan heredaĵon de la komunumo en malnova farmodomo. La **parko de La Courneuve** estas la tria plej vasta parko de la Pariza Regiono (400 ha), post la bosko de Boulogne kaj la bosko de Vincennes.

Publika transporto
------------------

* Metroo
	+ La Courneuve - 8 Mai 1945
	+ La Courneuve - Six Routes (projekto)
* Trajno
	+ La Courneuve - Aubervilliers
	+ La Courneuve - Dugny (fermita al pasaĝeroj)
* Tramo
	+ Cosmonautes
	+ Danton
	+ Hôtel de Ville de La Courneuve
	+ La Courneuve - Six Routes
	+ La Courneuve - 8 Mai 1945
	+ Maurice Lachâtre
	+ Stade Géo André
	+ Dugny - La Courneuve

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Seine-Saint-Denis
* Listo de urboj de Francio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala TTT-ejo Arkivigite je 2011-05-16 per la retarkivo Wayback Machine
Paco-memoriga monumento de ground zero en parko de NagasakoPaco-memoriga monumento de *ground zero* en parko de Nagasako
Elaera foto de la grundo nulo en Novjorko je la fino de septembro 2001 kie situis la ĝemeraj nubskrapuloj de la World Trade Center, kiu estis detruita en la Atencoj de la 11-a de septembro 2001
**Ground zero** (grundo nulo) estas angla esprimo por loko, kie okazis ia eksplodo.

Ĉi tiun terminon oni ofte uzas rilate al nukleaj eksplodoj; ĉefe atombombadoj de Hiroŝimo kaj Nagasako, kaj nukleaj testoj. Ĝi ankaŭ estas uzata rilate al epicentro de tertremo, epidemio aŭ ia ajn alia afero kaŭzinta grandan damaĝon. La damaĝoj malpligrandiĝas malalproksimiĝante de tiu loko. Kiam bombo eksplodas surtere, ankaŭ tiun lokon indikas *ground zero*.

Hiroŝimo kaj Nagasako
---------------------

La termino estis unue uzata por atombombadoj de Hiroŝimo kaj Nagasako.

La Pentagono
------------

Ground Zero Cafe en ĝardeno de La Pentagono
La Pentagono, ĉefsidejo de la usona ministerio pri defendo estas konsiderata kiel la plej ebla celo de nuklea misilo dum malvarma milito.
La centra ĝardeno estas neoficiale nomata *ground zero*, kaj la dolĉaĵo-butiko kiu lokiĝas en centro de la placo estas nomata *Ground Zero Cafe*.

World Trade Center
------------------

Ground Zero de la WTC en 2005
La esprimo *ground zero* internaciiĝis ĉefe post la atako de la 11-a de septembro 2001. Ĝi signifas la ekslokon de la World Trade Center en Novjorko.

Aldone
------

* *Ground Zero* estas titolo de filmo el 1987 kun Jan Sardi, Colin Friels, Burnum Burnum kaj Jack Thompson.
* *Ground Zero* estas titolo de filmo el 1997 kun Patrick Cranshaw.
* *Ground Zero* estas japana rok-grupo.
* *Ground Zero* estas videoludo kreita de id Software kaj Rogue Entertainment.
* *Ground Zero* estas titolo de kanto de la Moonclovers.
**Sokrates (Sokrat Iwanowicz) Starynkiewicz** (ruse: Сократ Иванович Старинкевич) (naskiĝis la 18-an de decembro 1820 en Taganrog, mortis la 23-an de aŭgusto 1902 en Varsovio) – rusa generalo, plenumanta oficon de prezidanto de Varsovio en la jaroj 1875–1892.

Vivkuro
-------

Li servis en la armeo ekde 1836, akiris militistan edukon pri artilerio kaj inĝenierarto. Post atingo de oficira rango eklaboris en stabo. Eksiĝis en 1863 kiel kolonelo. En la rango de generalo-majoro transiris al Ministerio pri Internaj Aferoj. En la jaroj 1868–1871 plenumis funkcion de guberniestro en Ĥersono, poste estis prokuristo de la bienoj de duko Demidov San Donato en gubernioj kieva kaj podolia.

La 18-an de novembro 1875 estis nomumita la 19-a prezidanto de Varsovio. Li estas konsiderata unu el la plej meritoplenaj prezidantoj de la urbo. Trovis rekonon jam de la nuntempuloj (i.a. de Bolesław Prus kaj Aleksander Świętochowski).

La 6-an de oktobro 1892 finis oficadon. Restis en Varsovio, kunlaboris kun siaj posteuloj, gvidis Fakultaton de Malmultekostaj Kuirejoj, agis en la Varsovia Societo de Bonfarado kaj Varsovia Statistika Komitato (viceprezidanto). Estis edziniĝinta, havis filinon kaj tri filojn (unu el ili, kuracisto, mortis en 1883 en Varsovio).

Li mortis en Varsovio, estis enterigita en la ortodoksa tombejo en la kvartalo Wola. Dum la funebra ceremonio partoprenis ĉirkaŭ 100 miloj de la loĝantoj de Varsovio.

Agado ene de Varsovio
---------------------

La plej granda atingaĵo de Starynkiewicz estis konstruo de tuturba akva-kloaka sistemo kun stacio de filtriloj en la plej alta loko de la urbo - Koszyki (1886), kien oni ĝiskondukis tuban vojon transportantan akvon de Vistulo pere de stacio de pumpiloj en la kvartalo Czerniaków. Danke al tio Varsovio iĝis moderna urbo.

Krom tio oni povus prezenti dekkelke da aliaj gravaj iniciatoj, kiel:

* dufoja kresko de enspezoj de la urba kaso (sen impostigo de la loĝantaro)
* funkciigo de la unua publika ĉevala tramlinio (1881), ĝis 1889 jam estis 17 (somere veturis ĉiun 5-an minuton, vintre - ĉiun 8-an)
* larĝigo kaj pavimigo de multaj stratoj
* modernigo de stratlumigo (3 mil de gasaj lanternoj), arboplantigo de stratoj kun modernigo de trotuaroj
* establo de Parko Ujazdowski
* establo de telefonreto (1884)
* malfermo de granda tombejo en la kvartalo Bródno sur terenoj aĉetitaj de la urbo
* renovigo de la kolono de la reĝo Sigismondo la 3-a Vasa

Memorigo
--------

En Varsovio troviĝas Placo de Sokrates Starynkiewicz, kaj en tereno de la filtriloj de William Lindley lia busto de 1937.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sokrates Starynkiewicz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Przegląd Prawosławny* (Ortodoksa Revuo)[*rompita ligilo*]

Literaturo
----------

* Słoniowa A. Sokrates Starynkiewicz, PWN, Warszawa 1981


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 373641
* GND: 130547336
* LCCN: n2006095942
* VIAF: 45411982
* ISNI: 0000 0000 7147 5389
 |
**Kurtkapa orcelo** aŭ **iravadia delfeno** (*Orcaella brevirostris*, el *brevirostris* kurtkapa) estas eŭrihalena specio de oceana delfeno trovebla en diskontinuaj subpopulacioj apud marbordoj kaj estuaroj kaj riveroj en partoj de la Golfo de Bengalo kaj Sudorienta Azio.

Cetacea range map Irrawaddy Dolphin.PNGArealo

Taksonomio
----------

Skeleto de Kurtkapa orcelo ekspoziciita en la "Museo di storia naturale e del territorio dell'Università di Pisa".
Unu el la plej fruaj registritaj priskriboj de la Kurtkapa orcelo estis farita de Sir Richard Owen en 1866 bazite sur specimeno trovita en 1852, en la haveno de Visakhapatnam sur la orienta marbordo de Barato. Ĝi estas unu el la du specioj esn tiu genro. Ĝi estis foje listigita varie en familio enhavanta nur tiun mem kaj en la Monodonedoj kaj en la Delfenapteredoj. Nuntempe ekzistas disvastigita interkonsento por listigi ĝin en la familio Delfenedoj.

Aspekto
-------

Ilustraĵo de 1878.
La Kurtkapa orcelo estas griza al ardezece malhelblua, pli pala sube, sen distinga modelo. La dorsa naĝilo estas malgranda kaj rondoforma malantaŭ la mezo de la dorso. La fronto estas alta kaj rondoforma; mankas beko. La fronto de ties muzelo estas senpinta. La naĝiloj estas larĝaj kaj rondoformaj. La Nigra foceno (*Neophocaena phocaenoides*) estas simila sed ne havas dorsan naĝilon; la ĝibodelfeno (*Sousa chinensis*) estas pli granda kaj havas pli longan bekon kaj pli grandan dorsan naĝilon.

Ili gamas en pezo el 90 ĝis 200 kg kun longo de 2.3 m je plena matureco. Maksimuma registrita longo estas de 2.75 m de masklo en Tajlando.

Notoj
-----

1. 1 2   Sinha, R. K. (2004). "The Irrawaddy Dolphins Orcaella of Chilika Lagoon, India" (PDF). Journal of the Bombay Natural History Society. 101 (2): 244–251. Arkivita el la originalo (PDF) en 2009-04-10. Alirita la 25an de aŭgusto 2020.
2. ↑ .  Irrawaddy Dolphin. Alirita 2014-10-20.
3. ↑   (1999) "*Orcaella brevirostris*", *Mammalian Species* **616** (616), p. 1–8. doi:10.2307/3504387.

Bibliografio
------------

* Encyclopedia of Marine Mammals ISBN 0-12-551340-2
* National Audubon Society Guide to Marine Mammals of the World ISBN 0-375-41141-0
* Whales, Dolphins and Porpoises, Mark Carwardine, ISBN 0-7513-2781-6

* Kurtkapa orcelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kurtkapa orcelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kurtkapa orcelo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699673
* LCCN: sh2017004556
 |