recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Arisztid Würtzler** [aristid vurcler], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Würtzler Arisztid,** en Usono **Aristid von Würtzler** estis hungara-usona harpisto, komponisto, altlerneja instruisto.

Arisztid Würtzler  naskiĝis la 20-an de septembro 1925 en Budapeŝto, li mortis la 30-an de novembro 1997 en Debrecen.

Biografio
---------

Arisztid Würtzler frekventis luteranan gimnazion en Aszód, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1955. En la aĝo de 12 jaroj li komencis muzikadi per harpo. Liaj plej gravaj instruistoj estis Henrik Rohmann kaj Zoltán Kodály. Jam dum la studentaj jaroj inter 1951-1956 li estis harpisto de la nacia filharmonia orkestro. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li disidis al Usono. Komence li estis simpla laboristo pro neparolanta angle. En 1957 Würtzler aliĝis al orkestro de Detrojto, en la sekva jaro al orkestro de Novjorko, kie li restis ĝis 1961. Li estis aktiva membro de la usona harpokomunumo. Ekde la 1960-aj jaroj lia muzika amiko estis la hungara Tibor Serly. Inter 1963-1970 li instruis en en:University of Hartford, poste en simila universitato en Novjorko ĝis 1987. En 1970 li fondis sian propran harporkestron, internacie konata kiel la New York Harp Ensemble (NYHE). Estis kvar virinoj en la orkestro, inkluzive de lia pola edzino. Kun la ensemblo aŭ sola li koncertis en pli ol sesdek landoj (ekde la 1970-aj jaroj ankaŭ en Hungario). Ĝuste dum vizitado de Hungario li mortis pro koratako en Debrecen, sed li estis entombigita en sia naskiĝurbo.

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* Concert Improvisation (1969)
* Brilliant Romantic Etude
* Capriccio for Solo Harp. Memory of Salzedo
* Lullaby
* Menuet
* Modern Sketches
* Old Dance
* Puppet Dance
* Variations on a theme of Corelli

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 650118
* GND: 134561589
* VIAF: 85509719
* NKC: xx0033869
* BNE: XX1559759
 |
La Karl-Liebknecht-Haus en 2007
La **Karl-Liebknecht-Haus** (esperante **Karl-Liebknecht-Domo**) estas la tradicia sidejo de la Komunista Partio de Germanio kaj ekde 2007 ĝi estas la sidejo de la politika partio Die Linke.

La konstruaĵo troviĝas en *Kleine Alexanderstraße 28* en Berlin-Mitte inter la Aleksandra Placo de Berlino und Rosa-Luxemburg-Platz kaj estas arkitektura kaj historia heredaĵo.

Historio
--------

La Karl-Liebknecht-Haus en 1930
La domo estis konstruita en la jaro 1910 por la fabrikestro Rudolph Werth kiel oficeja domo. La Komunista Partio ĝin aĉetis en la jaro 1926. Estis la sidejo de la centra komitato de la nacia organizo, kaj la estraro de la regiona organizo Berlin-Brandenburg-Lausitz-Grenzmark. Krome estis tie la redaktejo de la ĉiutaga ĵurnalo *Die Rote Fahne* (esperante *La Ruĝa Flago*), librovendejo, la centra komitato de la komunista junulara organizo Kommunistischer Jugendverband Deutschlands, vendejo por uniformoj de la Roter Frontkämpferbund kaj presejo.

Dum la Dua Mondmilito la domo estis detruita. En 1949 ĝi estis rekonstruita kun malmultaj ŝanĝoj.

Inter 1990 ĝis 2007 tie estis la particentro de PDS kun la nacia kaj berlina estraro. Ekde la fondiĝo de la partio Die Linke per kuniĝo de PDS kaj WASG ankaŭ la centro de la nova partio troviĝas tie.

En la domo nun estas librovendejo kaj oficejoj.

En la Esperanto-literaturo
--------------------------

Vladimir Varankin priskribas en la romano Metropoliteno kunvenon en oficejo en Karl-Liebknecht-Haus, kiu respegulas la streĉan situacion en la jaro 1929, kiam la komunista partio estis suspektata plani perfortan atakon kontraŭ la ŝtato.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Karl-Liebknecht-Haus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Karl-Liebknecht-Haus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* historio de la domo (germane) Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
* "Karl-Liebknecht-Haus gestürmt" (artikolo germanlingva pri la 23-a de februaro 1933 en la retejo *jungeWelt*)
**Krisztina Morvai** [kristina], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Morvai Krisztina** estis hungara politikisto, altlerneja instruisto, feministo.

Krisztina Morvai
Krisztina Morvai naskiĝis la 22-an de junio 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Krisztina Morvai maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1986. Ekde la sekvanta jaro ŝi instruis en la universitato, intertempe en 1989 ŝi akiris diplomon LL.M en King's College (Londono) helpe de stipendio. En la studjaro 1993 ŝi instruis en en:University of Wisconsin–Madison, post 2 jaroj ŝi estis juristo en Eŭropa Parlamento. inter 2002–2006 ŝi estis membro de komisiono de UNO. En 2003 ŝi akiris sciencan gradon Ph.D.. Ekde 2006 paŝo post paŝo li interesiĝis pri la aktuala politiko. Inter 2009 kaj 2019 ŝi estis membro de la Eŭropa Parlamento, poste pro senĉesa atakado ŝi forlasis la politikon. Ŝi ricevis ĵurnalistan premion en 2018. Morvai edziniĝis dufoje kaj estas la patrino de tri filinoj, inkluzive de ĝemeloj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A sértettek támogatása a büntetőeljárásban* (1991)
* *Continuity and Discontinuity in the Legal System: What it Means for Women* (1994)
* *Terror a családban. A feleségbántalmazás és a jog.* (libro, 1998)
* *Kitti. Rettegés és erőszak – otthon* (libro, 2005)
* *Tíz év az Európai Parlamentben* (libro, 2018)

Fontoj
------

* persona paĝo
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Krisztina Morvai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704905
* LCCN: n2001020995
* VIAF: 55953713
* ISNI: 0000 0000 7997 1061
 |
Vertica figuro: triangula prismo (5 edroj kuniĝas je vertico:   

   

2 kvaredroj (3.3.3) kaj 3 okedroj (3.3.3))
En geometrio, la **rektigita 5-ĉelo** estas konveksa uniforma plurĉelo. Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti farita per rektigo de la regula 5-ĉelo.

Ĝi estas barita per 5 regulaj kvaredraj kaj 5 regulaj okedraj ĉeloj. Ĉiu latero estas ĉirkaŭita de unu kvaredro kaj du okedroj. Ĉiu vertico estas ĉirkaŭita de du kvaredroj kaj tri okedroj. Entute estas 30 triangulaj edroj, 30 lateroj kaj 10 verticoj.

Ĝi estas unu el tri duonregulaj plurĉeloj konsistantaj el ĉeloj de du aŭ pli multaj specoj kiuj estas platonaj solidoj (la aliaj du duonregulaj plurĉeloj estas la riproĉa 24-ĉelo kaj la rektigita 600-ĉelo).

La vertica figuro de la *rektigita 5-ĉelo* estas uniforma triangula prismo, formita de tri okedroj je la flankoj, kaj de du kvaredroj je la bazoj.

La rektigita 5-ĉelo estis esplorita de Thorold Gosset en lia papero de 1900.

Aliaj nomoj
-----------

* Rektigita kvinĉelo
* Rektigita 4-simplaĵo

Bildoj
------

Du ortaj projekcioj
  


|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Rektlinia sfera projekcio centrita je okedro | Orta projekcio de dekliva direkto kun stelokvinlatera simetrio. |

Vidu ankaŭ
----------

* Uniforma plurĉelo
* 5-ĉelo
* Duonregula hiperpluredro

Referencoj
----------

* Thorold Gosset: *On the Regular and Semi-Regular Figures in Space of n Dimensions* - *Pri la regula kaj duonregulaj figuroj en spaco de n dimensioj*, Messenger of Mathematics - Kuriero de matematiko, Macmillan, 1900

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rektigita 5-ĉelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rektigita 5-ĉelo - datumoj kaj bildoj
**Rodolfo,** oficiale **Rezső Gács** [reĵO gAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo *Gács Rezső* estis hungara iluziisto. Lia origina familia nomo estis **Gross** ĝis 1945.

Memortabulo pri Rodolfo
Rezső Gross  naskiĝis la 16-an de majo 1911 en Budapeŝto, li mortis la 25-an de januaro 1987 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Rodolfo (Rezső Gács) devenis el juda familio. Li frekventis lernejon en sia naskiĝurbo, ekde 1925 ankaŭ lernanto en vendejo, sed vespere li lernas magion. Post 4 jaroj li komencis uzi la pseŭdonomon Rodolfo. Li akiris diplomon pri cirkaj spektakloj kaj li debutis en cirko en 1930. Li aliĝis al revua-kabareda trupo, li iĝis fama iluziisto en revuoj, kabaredoj. En 1939 li aranĝis propran spektaklan trupon kaj ili turneis en Bulgario, Grekio, Turkio, Egipto. Ekde 1941 la spektakloj okazis en diversaj hungaraj urboj, fine Rodolfo iĝis trudlaboristo en la nuntempa Ukrainio. Depost la 2-a mondmilito li faris porokazajn spektakojn tutlande. Inter 1948 kaj 1956 li ankaŭ instruis en akademio por cirkistoj. Depost la Hungara revolucio de 1956 li faris turneojn ne nur enlande, sed ankaŭ en Sovetunio, Parizo kaj aliaj signifaj eŭropaj urboj. Li pensiuliĝis en 1971. Lia ĉefa spektakjaĵo estis forŝteloj de pluraj objektoj de la spektantoj, poste redonoj el neatenditaj lokoj.

Li ricevis 3 premiojn inter 1960-1980. Li havis edzinon ekde 1935, kiu naskis filinon. Rodolfo mortis post 4 tagoj de la vidviĝo. Lia bofilo estis János Gálvölgyi.

Liaj verkitaj libroj
--------------------

* *Vigyázat, csalok!* (1959)
* *Rodolfo bűvészkönyv* (1963)
* *Vigyázat, most nem csalok!* (1987)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto (1991)
* hungara poŝtmarko (2011)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2013-05-12 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun fotoj
**SDDS** estas la kutima nomo de cifereca sonsistemo por kina filmo 35mm. SDDS estas mallongigo de la angla nomo *Sony Dynamic Digital Sound* (**Dinamika Cifereca Sono de Sony**). Konkurantaj sistemoj estas DTS kaj Dolby Digital.

SDDS estis desegnita por kinejoj. Dum aliaj ciferecaj sonsistemoj por filmo 35mm desegniĝis baze de la hejma sistemo de 5.1 kanaloj, SDDS havas 8 kanalojn. Ĝi havas kanalojn por ĉirkaŭa sono kaj plenspektran subbojilan kanalon.

SDDS estas surfilma formato. La informo situas en antaŭe ne-uzata parto laŭ la rando. Ĝi konsistas el vicaro de mikroskopaj makuletoj (aŭ bildopunktoj) similaj al tiuj de kompakta disko. Ambaŭ randoj estas uzataj por provizi du kontinuajn fluojn, intermiksitajn per transe pleonasma erar-korektanta tekniko por eviti nedisponeblecon de la cifereca sono pro damaĝo al la filmo. La konkursantaj sistemoj uzas makuletojn inter la truoj de la filmo aŭ sur aparta kompakta disko. Laŭ Sony, la trua tekniko havas malpli da areo kaj tiel malpli kvalitan sonon, kaj la kompaktadiska tekniko estas malkonvena kaj pli kosta.

La SDDS-formato konsistas el du ĉefaj elementoj: la sistema aparataro (la legilo kaj la deĉifrilo) kaj la SDDS-sontrako registrita sur la filmon kiel du fluoj de mikroskopaj makuletoj.

La SDDS-legilo muntiĝas je la supro de 35mm-a projekciilo. La filmo trediĝas tra la legilo antaŭ ol trairi la bildan aperturon. Kiam la filmo moviĝas, ruĝaj LED-oj lumigas la SDDS-sontrakon. Specialaj integraj cirkvitoj (nomitaj Ŝarĝ-Kuplitaj Aparatoj) legas la SDDS-informon kaj ŝanĝas la fluon de makuletoj sur la filmo en ciferecan informon. Tiu ĉi informon estas antaŭ-traktata en la legilo kaj transdonata al la SDDS-deĉifrilo.

La SDDS-deĉifrilo estas instalata en la rako por son-aparatoj. La deĉifrilo ricevas la informon de la legiloj kaj tradukas ĝin en la analogajn sonsignalojn direktatajn al la potencaj amplifiloj de la kinejo. La deĉifrilo respondecas pri korektado de eraroj kaŭzitaj de gratoj aŭ damaĝo al la filmo. Ĉar la informo estas legata je la supro de la projekciilo (antaŭ ol atingi la aperturon), la soninformo estas iomete prokrastata por sinkroniĝi kun la bildo. Post ĉio ĉi, la deĉifrilo faras ĝustigojn al la tona ekvilibro kaj ĝustigas reludajn nivelojn por la akustiko de la specifa aŭditorio. SDDS estas desegnita por trakti sonon tute ciferece, tiel preterpasante analogan traktilon kaj konservante la klarecon kaj provizante tutan dinamikan spektron.

La SDDS-sontrako registriĝas sur la filmon samtempe kun la konvencia analoga sontrako.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2013-07-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2006-02-07 per la retarkivo Wayback Machine

*La TTT-ejo de SDDS en la angla*  Arkivigite je 2013-07-01 per la retarkivo Wayback Machine

*
Viadukto de la Cartuja, parto de la vojo.
La *Autovía de Circunvalación de Sevilla* aŭ **SE-301**​ estas ĉirkaŭvoja aŭtovojo, ĉirkaŭ la urbo Sevilo, ĉefurbo de Andaluzio. Ĝi longas 22,3 kilometrojn.

El nordokcidento laŭhorloĝe ĝi konektas kun la A-66 en direkto norden al Ekstremaduro, norde estas Ponto Alamillo super branĉo de la rivero Gvadalkiviro, nordoriente la A-4 kondukas al Flughaveno de Sevilo, oriente la 1-92 kondukas al Alcalá de Guadaira, sudoriente la A-376 kondukas al Montequinto, sude la A-4 kondukas al Kadizo, sudoriente estas la Ponto de la Kvincentjariĝo super la sama branĉo de la rivero Gvadalkiviro, kaj okcidente estas la ĉeurbaj lokoj (desude) San Juan de Aznalfarache, Tomares kaj Camas. Ĉio tio faras ĝin la ĉefa akso de la regiona kaj grandurba (1 500 000 loĝantoj en la urba metropolo) trafikoj.

Referencoj
----------

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Circunvalación de Sevilla en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822844
 |
Vidaĵo de la Reĝa Placo de Bruselo: La Konstitucia Tribunalo de Belgio (maldekstre) apud la preĝejo Saint Jacques-sur-Coudenberg.
La **Reĝa Placo** (france *Place Royale*, nederlande *Koningsplein*) estas historia novklasika placo en la centro de Bruselo, Belgio.

Ĝi estis konstruita sur parto de iama bazara placo apud iama Palaco Coudenberg kiu suferis incendion en 1731. La konstruado okazis el 1773 al 1780, uzante desegnojn de la franca arkitekto Barnabé Guimard, kiu ricevis komision en 1769. La placo estas preskaŭ kopio de la Reĝa Placo de Reims. Laŭlonge de la historio diversaj okazaĵoj, eventoj kaj ceremonioj okazis tie.

Enhavo
------

La ĉefa konstruaĵo ĉe la placo estas la Preĝejo de Saint Jacques-sur-Coudenberg de 1787, desegnita de Barré kaj Guimard. Ĉe la okcidenta flanko de la placo estas la ĉefa konstruaĵo de la Reĝaj muzeoj por Belaj Artoj de Belgio, apud la Muzeo Magritte dum ĉe la sud-orienta flanko estas la Muzeo BELvue. Centre estas statuo de Gotfredo de Bouillon, estro de la unua krucmilito en 1096, kiel rajdostatuo. Ĝi estis skulptita de Eugène Simonis en 848 por anstataŭi la statuon de la Princo Karolo Aleksandro de Loreno, kiu estis fandita por havi metalon dum la Franca Revolucio. En la suda flanko estas ankaŭ la konstruaĵo de la Konstitucia Kortumo de Belgio.

50° 50′ 32″ N 04° 21′ 34″ O﻿ / ﻿50.84222 °N, 4.35944 °O﻿ / 50.84222; 4.35944 (mapo)

Referencoj
----------

1. ↑  Fletcher, B: Sir Banister Fletcher's a History of Architecture, p. 821. Architectural Press (1996)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Reĝa Placo (Bruselo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eupedia Turisma Artikolo
* Trabel Turisma Artikolo
Koordinatoj: 35° 42′ 29.88″ N 139° 43′ 24.17″ O﻿ / ﻿35.7083000 °N, 139.7233806 °O﻿ / 35.7083000; 139.7233806 (mapo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri kafejo en Tokio. Por "sojo" ĝeneralsence, vidu sojfabo aŭ sojsaŭco. |

La kafejo en Tokio
**SOJO** (japane ソーヨ) estas kafejo en Tokio, Japanujo. Ĝi estas vegana, Esperanto-parolanta kafejo kaj malfermiĝis al la ĝenerala publiko en aprilo 2017. SOJO situas en la kvartalo Ŝinĝuku, kvin minutoj for de la Japana Esperanto-Instituto. La majstro de la kafejo estas la japana Esperantisto Yoshinori Saitō, kiu ankaŭ estas direktoro da la Japana Vegetarana Societo.

SOJO kutime partoprenas en agado por Senvianda Lundo kaj okaze organizas aranĝojn kaj prelegojn, ekzemple pri la vivo de Verda Majo.

Referencoj
----------

1. ↑  SOJO (1a de aprilo 2017).  SOJO Esperanto-Vegana Kafejo nun funkcias!. Facebook. Alirita 3a de aprilo 2017.
2. ↑  Japana Esperanto-Instituto (28a de januaro 2017).  Esperanto-Vegana Kafejo SOJO estas preparata en Waseda. Facebook. Alirita 3a de aprilo 2017.
3. ↑   Directors (angle). Japan Vegetarian Society.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio SOJO en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala paĝo ĉe Facebook
Katedralo de Riohacha, sidejo de la diocezo.
**Riohacha**, [rioAĉa], nomo tradukebla al "Hakilrivero", nomita en Vajua lingvo, "Süchiimma", estas la plej norda urbo de la Karibia Regiono de Kolombio, ĉefurbo de la Departamento de La Guajira, situa je 1.486 km nordoriente de Bogoto kaj je 160 km nordoriente de Santa Marta. Kun populacio de 167.865 loĝantoj (laŭ la censo de la DANE de la jaro 2005), estas unu el la posthispanaj urboj plej antikvaj de Kolombio kaj de Ameriko fondita en 1545. En 1596 ĝi estis atakata de la pirato angla Francis Drake. Estas havenurbo ĉe la marenfluo de la Rivero Ranchería.

Nomo
----

La nomo *Riohacha*, tradukebla al "Hakilrivero", ekzistas ekde la periodo de la Konkero de Ameriko kaj la hispana koloniigo en La Guajira (1526-1536). Ekzistas tri diferencaj versioj pri sia deveno, ĉiuj el ili rilate la esploradon de la areo ĉe la marenfluo de rivero en la meza parto de la duoninsulo. Kun diferencoj la tri versioj parolas pri roto de hispanaj esploristoj kaj trafo aŭ donaco de hakilo.

Historio
--------

De historiaj epokoj la regiono estis loĝata de indiĝenoj kiuj prilaboris oron. Ankoraŭ aktuale loĝas en la regiono gravaj indiĝenaj komunumoj ĉefe de la Vajuoj. Dum la epoko de la hispana koloniigo diversaj grupo de enmigrintoj disputis la kontrolon de la areo, kiu estis riĉa je perloj. Eĉ atakoj de britoj estis kaŭzataj de la allogo por akiri perlojn. Ekzemple en 1596 la urbo estis atakata de la pirato angla Francis Drake, kio rezultis definitiva por la pirato kiu malsaniĝis pro la malfacilaĵoj dum la atako kaj mortis. En 1769 okazis la ribelo de la Vajuoj, kiuj ekkontrolis la urbon la 2an de majo kaj devigis la koloniajn aŭtotitatojn reordigi aliajn rilatojn kun la indiĝenoj.

En 1820 okazis la Batalo de la Laguna Salada (Sala Laguno) kiu akcelis la sendependigon al la urbo regita de José Prudencio Padilla, heroo kiu mortis pro tio kaj estis enterigita en la katedralo. Dum la resto de la 19a jarcento la urbo kreskigis sian komercon kun havenurboj el la Karibio kaj el Eŭropo. Fine de la jarcento naskiĝis en la urbo la plej fama populara muziko kaj danco nome *Vallenato*. Dum la 20a jarcento la urbo kreskiĝis ĝis iĝi grava centro de la Karibia Kolombio.

Demografio
----------

El la totala loĝantaro de preskaŭ 170,000 loĝantoj, almenaŭ preskaŭ 50,000 estas indiĝenoj, la majoritato en la ruraj areoj. Lastatempe venis multaj grupoj de enmigrintoj, inter kiuj estas grava la grupo de araba deveno. Laŭ oficialaj censoj 12,2% de la populacio agnoskiĝas kiel afrikodevena entute aŭ parte kaj 20,3% kiel indiĝena.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Saas |

Pri la komunumo
---------------

**Saas en Prättigau** estas komunumo de la komunumaro Küblis kaj la distrikto Prättigau/Davos en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 761 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Saas situas sur la norda flanko de Pretigovio (germane Prättigau), kiel nomiĝas la valo de la rivero Landquart, kiu formas la sudan limon de la komunuma teritorio. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo en la valo ankaŭ la setlejoj Flersch, Mittelberg, Unter Planggen, Ober Planggen, Zastia kaj Oberberg, kaj krome multnombraj izolitaj bienoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Saas en Prättigau limas en nordo al Sankt Antönien, en oriento al Sankt Gallenkirch (Vorarlbergo, Aŭstrio), en sudo al Klosters-Serneus, en sudokcidento en Conters en Prättigau, kaj en nordokcidento al Küblis.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la grava kaj trafikriĉa kantona ĉefvojo n-ro 28 de Landquart al Davos. Ĉar la transirtrafiko estas granda ŝarĝo por la komunumo, nuntempe estas konstruata ĉirkaŭvetura tunelo, kiu dum 2011 estos malfermita.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Saas en Prättigau datiĝas el la jaro 1290 kiel *Säusch*. De la 13-a jarcento ĝis 1338 Saas apartenis al la Senjorujo de la Baronoj de Vaz, poste ĝi estis ĝis 1436 havaĵoj de la Grafoj de Togenburgo. Sekvis la Grafoj de Montfort kaj poste la Grafoj de von Matsch. En la jaro 1482 Saas estis enkorpigita al al Monaĥejo Sankt Jakobo en Klosters. De 1477 ĝis 1649 Conters apartenis al Aŭstrio. En la jaro 1436 Saas aliĝis kiel najbarecano de la tribunalkomunumo *Klosters Ausserschnitz* al la Dektribunala Federacio. En la jaro 1851 Saas fariĝis komunumo de la komunumaro Küblis.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj signifoj de Saas
* Saas im Prättigau (stacidomo)

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Otto Clavuot*: *Saas en Prättigau* en *Historia Leksikono de Svislando* (2011-02-09)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Saas en Prättigau Arkivigite je 2001-07-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Saas en Prättigau en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Saas en Prättigau** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Prättigau/Davos |
| --- |
| 
**Komunumaro Davos:** **Davos**

**Komunumaro Jenaz:** Fideris  •  Furna  •  **Jenaz**

**Komunumaro Klosters:** **Klosters-Serneus**

**Komunumaro Küblis:** Conters en Prättigau  •  **Küblis**  •  Saas en Prättigau

**Komunumaro Luzein:** **Luzein**  •  Sankt Antönien

**Komunumaro Schiers:** Grüsch  •  **Schiers**

**Komunumaro Seewis:** **Seewis** |  |

 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Giganta eŭkalipto** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj, *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj, *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonoj, *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Mirtaloj, *Myrtales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Mirtacoj, *Myrtaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Eŭkalipto, *Eucalyptus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | Giganta eŭkalipto, *E. regnans* |
|

 |
| Dunomo |
| ***Giganta eŭkalipto, *Eucalyptus regnans****F.MUELL. |
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Giganta eŭkalipto  |

 |
| v • d • r |

La **Giganta eŭkalipto** (*Eucalyptus regnans*), ankaŭ nomata **reĝa eŭkalipto**, estas plantospecio el la genro de la eŭkaliptoj (*Eucalyptus*) ene de la familio de la Mirtacoj (*Myrtaceae*). Ĝia hejmlando estas Aŭstralio.

Priskribo
---------

La giganta eŭkalipto kreskas kiel ĉiamverda arbo, kiu atingas aĝon de ĉ. 400 jaroj. La arbo estas tre rapide kreskanta; en la plej bonaj kreskejoj ĝi povas kreski je 65 m en 50 jaroj. Ĝi estas konsiderata kiel la plej alta foliarbo de la mondo, eventuale eĉ la plej alta arbo entute. Ekzemple arbo faligita en 1872 havis alton de 132 m. La hodiaŭa plej alta speco de tiu eŭkalipto nome „Centurion" staras en Tasmanio, sed ĝi altas „nur" 99,6 metrojn, dum la plej alta sekvojo (*Sequoia sempervirens*) havas 110 metrojn kaj staras en Kalifornio.

La reĝa eŭkalipto formas mallarĝan arbokronon kaj rektan trunkon. La arboŝelo estas griza kaj je la bazo malfajne sulkigita, super tio la arboŝelo estas glata.

La folioj havas tigon kaj foliplaton. La tigo estas ruĝeca. La simpla verda ĝis grize-verda foliplato longas 9 ĝis 14 cm kaj larĝas 1,5 ĝis 2,5 cm. La formo estas oblonga kaj serpoforma kun akra pinto. La folirando estas glata.

El 9 ĝis 15 floroj estas en floraro. La duseksaj floroj estas radisimetriaj kaj havas diametron de unu centimetro. La kapsulfruktoj longas 5 ĝis 9 mm.

Disvastigo
----------

La hejmregiono de tiu eŭkalipto estas sudorienta Aŭstralio en la ŝtato Viktorio kaj la insulo Tasmanio. Ĝi tie kreskas en pli malvarmetaj regionoj kun alta jara precipitaĵo de pli ol 1200 mm. La arbo kreskas ĝis alteco de ĉ. 1000 metroj.

Uzado
-----

La eŭkalipto estas kultivata ofte en forsto. La ceteraj praarbaroj kun malnovaj gigantaj eŭkaliptoj malaperas draste. La ligno estas uzata por fari paperon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Giganta eŭkalipto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Giganta eŭkalipto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Giganta eŭkalipto en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Webseite des „Tasmanian Giant Trees Consultative Committee". Arkivigite je 2009-12-25 per la retarkivo Wayback Machine (angla)
Insulo Weh kun la urbo Sabang
Insuloj de Sabang.
Strandoj de Sabang.
**Sabang** estas *kota* (distrikto, regentejo) de Indonezio, en la insulo Weh apartenanta al la provinco Aceh. Tiu distrikto konstituiĝis laŭleĝe en 1965. En tiu urbo troviĝas la Flughaveno Maimun Saleh.

Geografio
---------

Kota Sabang estas formita de kvin insuloj, el kiuj Weh estas ĉefa pro sia grando (153 km²). La aliaj 4 insuloj havas areon multe malpli grandan: nome Rubiah (0,357 km²), Klah (0,186 km²), Selako (0,055 km²) kaj Rondo(0,659 km²).

Kota Sabang havas 5 lagojn: nome Aneuk laot, Paya Senara, Paya Karieng, Paya Peutapen kaj Paya Seumesi. La plej granda estas la lago Aneuk Laot.

Kota Sabang havas areon de 153 km². La loĝantaro estis ĉirkaŭkalkulita en 36 558 personoj (majo 2009). Ĝi havas mezaveraĝan alton de 28 metroj super marnivelo. Ĝi estas konata kiel la plej norda kaj okcidenta urbo de Indonezio. Ĝi estas en la koordenatoj
5° 53′ 39″ N 95° 19′ 9″ O﻿ / ﻿5.89417 °N, 95.31917 °O﻿ / 5.89417; 95.31917 (mapo).

* Kategorio Sabang en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Membro de ŝtopiloklubon prezentas sian ŝtopilo. En ĉi tiu specifa kazo, la "ŝtopilo" estas kutimo faritaj proksimume cilindra objekto maĥinaciita el metalo; tamen kontaktŝtopiloj farita el korko aŭ kaŭĉuko ofte uzata de aliaj ŝtopilokluboj.
Urboj en kiuj loka ŝtopiloklubo estas konata. En la fono, la germana stato de Baviera estas emfazita, ĉar preskaŭ ĉiuj ŝtopilokluboj troviĝas en tiu stato.
**Ŝtopiloklubo** estas socia klubo, kies membroj ĉiam devas porti ŝtopilon kun ili.

Kiam ajn du membroj de tia klubo kunvenas, ĉiu el ili povas postuli ke la alia montru sian ŝtopilon. Membro kiu ne povas montri la ŝtopilon, ekzemple ĉar li forgesis ĝin hejme, devas pagi malgrandan monpunon.
La mono kiu estas kolektita per tiuj monpunoj estas tipe uzita por aĉeti bieron ĉe la venonta klubo kunveno.
Ŝtopilokluboj ekzistas almenaŭ ekde la mezo de la dudeka jarcento en la germana ŝtato de Bavario.
Foje ŝtopilokluboj ankaŭ subtenas bonfarajn projektoj. Ekzistas pli ol 100 ŝtopilokluboj en Bavario.

* Ŝtopiloklubo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ŝtopiloklubo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Piednotoj kaj referencoj
------------------------

1. ↑  Gin germana: **Stopselclub**, **Stöpselclub**, **Stopslclub**, **Stopselklub** aŭ **Stopselverein**
2. ↑
3. ↑
4. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2017-07-31. Alirita 2017-07-05.
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2017-06-03. Alirita 2017-07-05.
9. ↑  Mapo de ŝtopilokluboj
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri komunumo en Kantono Turgovio (mallongigo "TG"). Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Roggwil.* |


**Roggwil** estas komunumo en la distrikto Arbon de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 2806 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Roggwil situas sur monto Seerücken sudokcidento de la urbo Arbon. De Roggwil oni havas ĉe bona vetero mirindan belvidon de la tuta Bodenlago.

Najbaraj komunumoj
------------------

Roggwil limas en nordo al Egnach, en oriento al Arbon kaj Berg SG, en sudo al Wittenbach kaj en okcidento al Häggenschwil.

Trafiko
-------

Roggwil atingeblas per poŝtaŭto ek de Arbon kaj de Sankt-Galo. Roggwil disponas ankaŭ pri komuna stacidomo kun la sanktgala komunumo Berg SG (stacidomo Roggwil-Berg) de la Svisaj Federaciaj Fervojoj sur la linio de Sankt-Galo al Rorschach.

Historio
--------

En dokumento de la jaro 854, kiu temas pri la limkonflikto inter la episkopo de Konstanco kaj la abato de la Monaĥejo Sankt-Galo, Roggwil estis la unuan fojon menciita kiel *Rocconwilare*.

En la 13-a jarcento la episkopo de Konstanco konstruigas la *Kastelon Mammertshofen* dum la abato de Sankt-Galo siavice starigis la *Kastelon Roggwil*, kiuj ambaŭ estas la simboloj de ilia regpostuloj.

Dum sia tuta historio ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 la Roggwilanoj devis servi al diversaj sinjoroj. En la 15-a jarcento al la episkopo de Kontanco kaj la Abatejo Sankt-Galo aldoniĝis la okupantoj de la Svisa Ĵurkomunumo, kiu despote regis en Turgovio dum tri jarcentoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Roggwil
* Roggwil-Berg (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Roggwil TG en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Roggwil

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Arbon |
| --- |
| Amriswil  •  **Arbon**  •  Dozwil  •  Egnach  •  Hefenhofen  •  Horn  •  Kesswil  •  Roggwil  •  Romanshorn  •  Salmsach  •  Sommeri  •  Uttwil |  |

 |
**Sabina WELSER** (16-a jarcento) estis la aŭtorino de germanlingva kuirlibro.

Vivo
----

Ŝajne nenio konatas pri vivo ŝia krom la jaro 1553 kiun ŝi mem en la antaŭparolo je la receptokolekto mencias. La Welser-oj apartenis al l a patriciaj familioj de Aŭgsburgo kaj Nurenbergo estante komercistaj dinastooj. En la iama sendependa regna urbo Aŭgsburgo ilia agado ekde 1246 atestebas. Eble Sabina Welser estis la filino de Ulrich Welser (kun naskiĝdato 1532) kiu edziniĝis en 1550 al la aŭgsburgano Conrad Voehlin. Sekve ŝi mortus en la jaro 1599 en Memmingen.

Alternative Klaus Dürrschmid samloke supozas la en 1515 naskiĝinta filino de Anton Welser kaj Felicitas Baumgärtner, kiu nuptitis en 1535 fare de la nurenbergano Leonhard Hirschvogel ; ŝi mortis en 1576 kaj divorco jam estis estinta en la 1539-a jaro.

Verkato
-------

Eldonis la receptaron de Sabina Welser en 1980 Hugo Stopp sub la titolo *Das Kochbuch der Sabina Welserin* originalversie kaj kun nova altgermana lingvo.

Referencoj
----------

1. ↑  Albrecht Classen: *The power of a woman's voice in medieval and early modern literatures. New approaches to German and European women writers and to violence against women in premodern times.* Berlin/ New York 2007, ISBN 978-3-11-019941-3.

Literaturo
----------

* Hugo Stopp (Hrsg.), Ulrike Giessmann (Übers.): *Das Kochbuch der Sabina Welserin.* Winter, Heidelberg 1980, ISBN 3-533-02905-0.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hugo Stopp (eld.): *Das Kochbuch der Sabina Welserin.* Ligilo al la interreta versio de Thomas Gloning
* Peter Peter: *Kulturgeschichte der deutschen Küche.* Beck, München 2008, ISBN 978-3-406-57224-1. (books.google.at)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709054
* GND: 119013665
* LCCN: n86846764
* VIAF: 27872207
* ISNI: 0000 0000 2653 1919
 |
SP 2010 - komputila trejnado
SP 2010 - komuna foto
**Sabla Printempo** estis Esperanto-aranĝo, ekde 2006 ĝis 2015 organizata kutime en aprilo de Esperanto-klubo "La Ponto" Písek (Ĉeĥio).
La vorto "Sabla" estas uzita ĉar nomo de la gastiganta urbo Písek signifas en la ĉeĥa lingvo ĝuste "sablo" (pro la en mezepoko orhava rivero Otava, ĉe kiu la urbo etendiĝas).

Ekde 2007 la renkontiĝo ekhavis la subtitolon *"Esperanto en Interreto"* kaj estas en Esperantujo ŝajne unika pro sia daŭra koncentriĝo pri intensa trejnado de esperantistoj rilate al uzado de komputilaj teknologioj.

En 2008 ĝis 2010 la aranĝo okazis kunlabore kun Ĉeĥa Esperanto-Junularo kaj E@I kaj al konstantaj lektoroj apartenas ekz. Peter Baláž, Marek Blahuš, Miroslav Malovec, Yves Nevelsteen kaj Vladimír Türk.

Krom "Esperantaj retpaĝaroj" kaj "Interretaj servoj" ĉiu jaro estis kutime dediĉita al specialaj temoj:

* 2007 Kreado de retpaĝaroj kaj tradukado de turismaj tekstoj
* 2008 Vikipedio
* 2009 Ciferecigo de E-dokumentoj kaj kreado de sondosieroj
* 2010 ĈEA-retpaĝaro, ciferecigo de fotaĵoj kaj kreado de E-filmetoj (subtekstigado kaj dublado)
* 2011 Tradukado de turismaj tekstoj, kreado de E-filmetoj. La aranĝo okazis en la urbo Milevsko.

* En 2012 ĝis 2015 la aranĝo okazis en sabloŝtona regiono de Bohemia Paradizo, kadre de la printempaj Lingvaj Seminarioj, organizataj de Jindřiška Drahotová en la pensiono ESPERO en Skokovy. La ĉefa temo (krom 2012) tiam fariĝis sonregistraĵoj.

En 2008-2010 la aranĝo sukcese okazis kun financa subteno de la urbo Písek el fondaĵo por evoluigo de la regiona turismo, t.e. esperantistoj ne estis subtenataj pro Esperanto mem, sed kiel partneroj kreantaj en Esperanto modernajn turismajn materialojn pri la Sudbohemia regiono.

Por bezonoj de la partoprenantoj estis trifoje eldonita kompaktdisko kun abundaj klerigaj materialoj pri komputilumado.

Idea patrino de la aranĝo kaj programestrino estis prezidantino de la loka klubo kaj en 2008-2016 ĈEA-estraranino, okupiĝinta i.a. pri ĈEA-projektoj Pavla Dvořáková, la organizan flankon ĝis 2011 prizorgis ŝia edzo Vladimír Dvořák.

Kontakto al la organizantoj: pisek ĉe esperanto.cz.

Ligiloj
-------

### Referencoj

* Dvořáková, Pavla. *La kvina Sabla Printempo*. En: Ondo de Esperanto, 2010, n-ro 6 (187)
* Dvořáková. Pavla. *Co mají společného esperanto, Písek a Internet?* En: Písecké postřehy, 21.4.2009 *ĉeĥlingve*
* Nevelsteen, Yves. *Raporto pri Sabla Printempo 2009*. En: Esperantisto slovaka, 2009. n-ro 2

1. ↑

### Eksteraj ligiloj

* Raporto pri Sabla Printempo 2008 en *Starto*[*rompita ligilo*] n-ro 2 p. 38-39
* Gabalda Liba - Raporto pri SP 2009 en *Venezuela Stelo*[*rompita ligilo*] n-ro 83, p. 12
En geometrio, la **riproĉa 24-ĉelo** estas konveksa uniforma plurĉelo komponita el 120 regulaj kvaredraj kaj 24 regulaj dudekedraj ĉeloj. Kvin kvaredroj kaj tri dudekedroj kuniĝas je ĉiu vertico. Entute ĝi havas 3600 triangulajn edrojn, 3600 laterojn kaj 720 verticojn.

Ĝi estas unu el tri duonregulaj plurĉeloj konsistantaj el ĉeloj de du aŭ pli multaj specoj kiuj estas platonaj solidoj (la aliaj du duonregulaj plurĉeloj estas la rektigita 5-ĉelo kaj la rektigita 600-ĉelo).

Geometrio
---------

Reta hiperpluredro de la riproĉa 24-ĉelo kun bluaj dudekedroj, kaj ruĝaj kaj flavaj kvaredroj
Ĝi povas esti konstruita el la senpintigita 24-ĉelo per alternada operacio. Duono da la verticoj estas forigita, la 24 senpintigitaj okedraj ĉeloj iĝas 24 dudekedrajn ĉelojn, la 24 kuboj iĝas 24 kvaredrajn ĉeloj, kaj la 96 forigitaj verticaj kreas 96 novajn kvaredrajn ĉelojn.

Por trovi lokojn de la verticoj, la 96 lateroj de la 24-ĉelo povas esti disdividitaj je la ora proporcio por produkti la 96 verticojn de la riproĉa 24-ĉelo. Ĉi tiu estas farata per dono de direktoj al lateroj de la 24-ĉelo tiel ke ĉiu du-dimensia edro povu esti ĉirkaŭirata laŭ la direktoj, poste necesas disdividi ĉiu lateron je la ora proporcio laŭ la direkto. Analoga ŝanĝo al okedro produktas dudekedron, kiu estas la *riproĉa okedro*.

Koordinatoj
-----------

La karteziaj koordinatoj de verticoj de la riproĉa 24-ĉelo centrita je (0,0,0,0) kun lateroj de longo 2, estas ĉiuj paraj permutoj de

(0, ±1, ±φ, ±φ2)
kie φ = (1+√5)/2 estas la ora proporcio.

Bildoj
------

Rektlinia sfera projekcio de riproĉa 24-ĉelo:

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Dratoframa | Kun kvaredroj kolorigitaj je travidebla verda |

Simetrio
--------

La riproĉa 24-ĉelo havas tri vertico-transitivajn kolorigojn bazitajn je konstruo de Wythoff de grupo de Coxeter de kiu ĝi estas alternita: F4 difinas 24 interŝanĝeblajn dudekedrojn, kaj C4 difinas du grupojn de dudekedroj - de 8 kaj de 16 aĵoj, kaj B4 difinas 3 grupojn de dudekedroj po 8 aĵoj.

| Grupo | Vertica figuro |
| --- | --- |
| **D4**, [31,1,1]: Riproĉa 24-ĉelo: s{31,1,1} - tri dudekedraj aroj {8,8,8} |  (ruĝaj, verdaj, kaj bluaj dudekedroj; flavaj kaj cejanaj kvaredroj) |
| **B4**, [3,3,4]: Alternita rektigitotranĉita 16-ĉelo: h0,1,2{3,3,4} - du dudekedraj aroj {8,16} |  (ruĝaj kaj bluaj dudekedroj; flavaj kaj cejanaj kvaredra) |
| **F4**, [3,4,3]: Alternita senpintigita 24-ĉelo: h0,1{3,4,3} - unu dudekedra aro {24} |  (bluaj dudekedroj; flavaj kaj cejana kvaredroj) |

Referencoj
----------

* H. S. M. Coxeter, *Regular Polytopes* - *Regulaj hiperpluredroj*, 3-a. red. Dover Publications, 1973. ISBN 0-486-61480-8, pp. 151–153.
* Thorold Gosset: *On the Regular and Semi-Regular Figures in Space of n Dimensions* - *Pri la regula kaj duonregulaj figuroj en spaco de n dimensioj*, Messenger of Mathematics - Kuriero de matematiko, Macmillan, 1900

Eksteraj ligiloj
----------------

* #11: riproĉa 24-ĉelo
* Riproĉa 24-ĉelo - datumoj kaj bildoj
* Riproĉa 24-ĉelo (31)
Sablohorloĝo en bloko de plasto
**Sablohorloĝo** estas instrumento, kiu permesas mezuri intervalon de tempo per fluo de sablo aŭ alia pulvoro.

Aranĝaĵo
--------

Ĝi jam ekzistis en la 10-a jarcento. Tiam estis du bulboformaj vitraj ujoj, ligitaj per mallarĝa tubo, kaj unu ujo plenigita de fajna sablo. Pli malfrue, pli bona tekniko de la blovado de vitro permesis fari ujojn el unu peco.

Funkciado
---------

La sablohorloĝo estas metita kun la plenigita bulbo supren. Pro gravito, la sablo elŝutiĝas malrapide de la supra bulbo al la malsupra. La tutaĵo de la sablo transpasas de unu bulbo al la alia en donita tempa intervalo. Kiam la sablo estas tute pasinta, oni povas turni la sablohorloĝon por mezuri alian tempan intervalon.

Uzado
-----

Sablohorloĝo estas nepreciza temp-mezurilo pro uzo de la aperturo inter bulboj, neregula fluado de la sablo, tro frua aŭ malfrua turnigo de la ilo. Nune oni uzas ĝin por dekoracio, ludo, kuirado de ovoj. Iufoje oni vendas sablohorloĝon kune kun dentobroso (precipe infana) por mezuri sufiĉan tempon dum la brosado.

Simbolo
-------

La sablohorloĝo naskis la simbolon de « la tempo kiu elfluas ». Ĝi pro tio estas la atributo de la personigitaj alegorioj pri tempo kaj morto.

En komputado, la apero de sablohorloĝo sur ekrano avertas ke la sistemo estas okupata.

* Flugilhava sablohorloĝo, simbolo de la morto (Tombejo de la Karmoj, Clermont-Ferrand)Flugilhava sablohorloĝo, simbolo de la morto (Tombejo de la Karmoj, Clermont-Ferrand)
* Alegorio de la TempoAlegorio de la Tempo
* Vaneco. Kranio kun sablohorloĝo, de Philippe de Champaigne*Vaneco*. Kranio kun sablohorloĝo, de Philippe de Champaigne
* La Damo kaj la Mortulo, de Sebald Beham*La Damo kaj la Mortulo*, de Sebald Beham

Monumentaj sablohorloĝoj
------------------------

Kelkaj grandaj sablohorloĝoj estis starigitaj kiel monumento en diversaj urboj:

* La sablohorloĝoj de Majenco.
* La Rado de la Tempo de Budapeŝto.
* La sablohorloĝo de la *Sabla Muzeo* en Nima, Japanio
* "*Temps Imparti-Éclipse*", sablohorloĝo de Jean-Bernard Métais, kiu staris en Ĝardeno de la Plantoj en Parizo, antaŭ esti translokita al Le Mans.
* Kiel reklamo por aŭtomobilo, ega sablohorloĝo estis muntita sur la Ruĝa Placo en Moskvo en julio 2008.

* Granda sablohorloĝo en MajencoGranda sablohorloĝo en Majenco
* La Rado de la Tempo (Időkerék) en BudapeŝtoLa Rado de la Tempo (*Időkerék*) en Budapeŝto
* Dosiero:Sablier du Parc de Tessé.JPGSablohorloĝo de la parko de Tessé (Le Mans) far de Jean-Bernard Métais

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Sablohorloĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle La plej granda sablohorloĝo en la mondo, en Nima, Japanio[*rompita ligilo*]
* germane La ega sablohorloĝo de Majenco
* france La sablohorloĝo de Jean-Bernard Métais
* france La reklama sablohorloĝo de Moskvo
**Saint-Goussaud** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 210 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Saint-Goussaud etendiĝas sur 24,3 km², kaj havis 210 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 9 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Goussaud situas je alteco de 693 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Goussaud apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Patrick Dourdy, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

La preĝejo de Saint-Goussaud datiĝas de la fino de la 12-a jarcento aŭ de la komenco de la 13-a jarcento.

Administrado
------------

Saint-Goussaud apartenas al la kantono de Bénévent-l'Abbaye, kies ĉefurbo estas Bénévent-l'Abbaye. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Bénévent-l'Abbaye
Kiel sahara polvo nutras la amazonan arbaron - video de la jutuba kanalo Scivolemo.
Sabloŝtormo super la Atlantiko
Sabloŝtormo en Nordafriko
Sabloŝtormo en la flughaveno *Al Asad* en Irako
La **Sabloŝtormo** (fakte plej ofte **polvoŝtormo**) estas ŝtormo aŭ forta vento, kiu kunportas sablon aŭ polvon. Ĝi aperas precipe en dezertoj.

Okaze de sabloŝtormo, temas pri tre seka kaj varmega vento, kiu kirlas en sekega areo grandan kvanton da sablo kaj tion kunportas. Kelkaj ŝtormoj kunportas sablon ĝis 100 milionoj da tunoj kaj parte en fora distanco. La pli granda sableroj formas malrapide en ventoprotekta areo dunojn.

La sablerojn (pulverojn) de grando 0,002 mm ĝis 0,063 mm facile levas kaj kunportas la vento. La sableroj de 2 ĝis 6,3 mm povas leviĝi nur kelkajn centimetrojn aŭ maksimume ĝis 2 m super la grundo kaj tiel formas la veran sabloŝtormon.

Dum la sablo/polvoŝtormo, la videbleco reduktiĝas al kelkaj metroj. Oni kalkulas, ke unu kubikkilometra aero entenas ĝis 1000 tunojn da polvo.

Vasteco
-------

Estas ŝtormoj, kiuj formiĝas pro sinoptikaj sistemoj kun fortaj ventoj en granda spaco. Ekzemple alfronta depresio, kiu trapasas nordan Afrikon en foresto de pluvo pro sekeco, kaŭzas ampleksajn Sabloŝtormojn. La granda kvanto de sablo en la Sahara Dezerto kreas polvajn nubojn, kiuj atingas Eŭropon kaj Azion, kaj foje eĉ Amerikon, kie ili kaŭzas nebuleton.

En Aŭstralio
------------

Polvoŝtormoj oftas en la senpluva "ruĝa centro" de Aŭstralio, sed ili malofte atingas la loĝatajn marbordajn regionojn. Tamen en septembro 2009 nuboj de ruĝa polvo, alblovintaj de la dezerto fora, vualis grandegan parton de la aŭstralia orienta marbordo, interalie la plej grandan urbon Sidnejo. Aeropoluaj niveloj de la polvo, kiuj kutime ne superas ĉirkaŭ 10-20 mikrogramojn de partikloj / kvadrata metro, tiutempe atingis 15 500 mikrogramojn / kvadrata metro, kio iĝis la plej altaj iam registritaj niveloj. Ekblovoj mezuriĝis ĝis 65 km/h. Rezulte de tio flugoj estis deturnitaj, la trafiko de pramŝipoj en la haveno interrompita kaj multaj loĝantoj estis devigitaj surhavi maskojn.

Ekster la Tero je aliaj planedoj
--------------------------------

Sabloŝtormoj ankaŭ okazas ekster la Tero, sur Marso, tia tutplaneda ŝtormo okazinta en la fruaj 1980-aj jaroj kaŭzis progreson en kompreno de la procezo de nuklea vintro. En 2018 oni trovis, ke ĉi tiuj figuraj ŝtormoj ankaŭ okazas en Titano, la luno de Saturno.

Referencoj
----------

1. ↑  Impresaj polvoŝtormoj super Aŭstralio, arkivigite laŭ stato de aŭgusto 2012 esperante

Vidu ankaŭ
----------

* Aĉa vetero

* Sabloŝtormo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sabloŝtormo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Saint-Hilaire-Luc** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 78 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2007.

Ĝi konsistas el pluraj domaretoj : *le Theil*, *Pers* kaj *la Maureille*.

Blazono de Saint-Hilaire-Luc.

Geografio
---------

Saint-Hilaire-Luc etendiĝas sur 10,84 km², kaj havis 78 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 7 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉirkaŭ Ussel ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Hilaire-Luc situas je alteco de 641 metroj.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Saint-Hilaire-Luc antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Bernard Maupomé, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Saint-Hilaire-Luc apartenas al la kantono de Neuvic, kies ĉefurbo estas Neuvic. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Ussel, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Neuvic
**Sabrina LLOYD** (20-a de novembro, 1970) estas usona filma kaj televida aktorino. Ŝi plej bone konatas kiel rolulo *Wade Welles* en la televida serio *Sliders* (*Glitistoj*) kaj kiel *Natalie Hurley* en la televida serio *Sports Night* (*Sporta Nokto*).

Sabrina LLOYD kiel Natalie Hurley en *Sports Night*Ŝi komencis la aktoradon en aĝo de 12 jaroj sur lokaj teatraj scenejoj. En aĝo de 15 jaroj, ŝi translokixgis al Brisbane en Aŭstralio, por perfektiĝi en aktorado ĉe *Brisbane Royal Theatre Company*.

Ŝi laboris en drinkejoj antaŭ ol ŝi vivtenis sin el aktorado. Ŝia unua grava rolo estis en 1992 en epizodo de krimserio **Law & Order**. Tri jarojn poste, ŝi ricevis ĉefrolon eb la serio Sliders, en kiu ŝi ludis du jarojn.

Ŝi aktoris en serio **Sports Night** dum du jaroj, antaŭ ol ŝi en 2005 ludis en krimserio Numbers.

Krom aktorado, ŝi gitarludas.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 29693
* LCCN: no2003039144
* VIAF: 78464855
* ISNI: 0000 0001 0991 6670
* BNF: 141999519
* BNE: XX1175864
 |
Kiel uzi karton "*Suica*" je bilet-pordo
***Suica*** (japane: スイカ [Suika]) estas sistemo de pagado por publika transporto, precipe en la fervojaj linioj de Orienta-Japania Fervoja Kompanio. La sistemo estis lanĉita 18-an de novembro 2001 kaj estas bazita sur RFID-ico, muntita en plastan karton "*Suica*". Do, por pagi vojaĝon oni bezonas nur almeti monujon kun la karto al bilet-pordo.

Ĝis la lanĉo de la pag-sistemo PASMO (en marto de 2007) la kartoj "*Suica*" estis uzeblaj nur en linioj de Japana Fervojo. Nun ĝi estas uzebla por pagado en iuj aliaj retoj de publika transporto (fervojaj, metroaj kaj busaj retoj), aparte en Tokio kaj ĝia ĉirkaŭaĵo.

Oni povas mon-ŝargi sian karton ĉe ĉiu stacio de fervoja linio, akceptanta la karton "*Suica*", uzante aŭtomatojn, situantaj ambaŭ antaŭ kaj post stacia enirejo. La kartoj mem estas aĉeteblaj ĉe grandaj stacioj.

Tipoj de kartoj
---------------

La kartoj "*Suica*" estas vendataj de 3 fervojaj kompanioj:

* Karto "*Suica*" — vendata de Orienta-Japania Fervoja Kompanio;
* Karto "*MySuica*" — vendata de Orienta-Japania Fervoja Kompanio;
* Karto "*View Suica*" — vendata de Orienta-Japania Fervoja Kompanio;
* Karto "*Rinkai Suica*" — vendata de *Tokyo Waterfront Area Rapid Transit* (Linio Rinkai);
* Karto "*Monorail Suica*" — vendata de Tokia Unurelvojo.

RFID-sistemo
------------

La karto enhavas RFID-radio-ricevilon/sendilon (radio-frekvenco-identilon), kiu estis konstruita de Sony kun la nomo Felica.

Uzo aliloke
-----------

La sama tekniko etas uzata ankaŭ en

* Atlanta USA: Breeze Card por MARTA
* Hongkongo: Octopus-Karto por MTR kaj vendejoj.
* Kaoŝiungo: easycard por KMRT
* Singapuro: EZ-link-Karto por MRT (Singapore)
* Tajpeo: easycard por MRT

Vidu ankaŭ
----------

* PASMO

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Suica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* (japane)