recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Loko de la provinco de Onubo en Hispanio
**Nerva** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Onubo, regiono de Andaluzio. En la blazono videblas ardeo kun rompita ĉeno en sia beko kiel simbolo de la iama sendependiĝo de la vilaĝo.

Loĝantoj
--------

La loĝantoj nomiĝas *Nervenses*. La censita populacio en 2009 estis 6000 loĝantoj kaj la denseco estas 109,09 loĝ/km².

Situo
-----

Nerva estas situa en la okcidenta parto de Andaluzio en la komarko aŭ distrikto Mineja Zono en la okcidenta parto de Sierra Morena kaj nordo de la provinco de Onubo, je altitudo de 332 m; je 75 km el Onubo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 55 km². La geografiaj koordinatoj estas 37º 41' N, 6º 32' Ok.

Ekonomio
--------

Agrikulturo (ĉefe oranĝarboj ĉe irigacio kaj olivarboj ĉe neirigacio, krom cerealoj ambaŭkaze) kaj brutobredado. Minado el 1873 kiam la britoj akiris la proksimajn minejojn de Minas de Río Tinto.

Historio
--------

Estis homa setlejo el la Ĥalkolitiko (dolmeno Lancha). La unua mencio estas en 1526 de komitato sendita de la reĝo Filipo la 2-a por koni la situacion de la kupraj minoj, sedtiam la vilaĝo nomiĝis ankoraŭ "Aldea de Riotinto". La municipo sendependiĝis de Zalamea la Real el 1868, sed efektive nur el 7a de aŭgusto de 1885.

La nomo de Nerva estis elektita pro la trovo en la municipa teritorio de plato dediĉita al la romia imperiestro Marko Kocejo Nerva, de la familio de Antoninoj.

Kvankam la minekonomio hegemoniis en la areo, la brita entrepreno ne posedis la tuton de tiu vilaĝo kaj pro tio ĉi tie funkciis pli da libero ol en la resto.

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nerva Arkivigite je 2005-12-02 per la retarkivo Wayback Machine - Sistemo de Informo Multateritoria de Andaluzio
* Forumo de Nerva[*rompita ligilo*] - Forumo de Nerva
* Nerva.es - Oficiala retejo de la Municipo de Nerva
Nia Sinjorino de La Slaboj.
**Nia Sinjorino de La Slaboj** (hispane: *Nuestra Señora de Las Lajas*) estas maria titolo kultata en la samnoma sanktejo en la sudo de Kolombio ekde la 18-a jarcento.

La bildo troviĝas sur slabo el 3,20 m. alta kaj 2,03 m. larĝa situante en truo el 0,58 m. fone ĉe la muro de la kanjono de la rivero Gvajtaro. 

En la ĉefbildo aperas la Virgulino de la Rozario, staranta sur duonluno, portante la infanon Jesuo ĉe la maldekstra brako dum en la dekstra ŝi ofertas la rozarion al unu el la figuroj kiuj akompanas ŝin ambaŭflanke, kiuj estas la preĝantaj sanktaj monaĥoj identigitaj kiel Domingo de Guzmán kaj Francisko el Asizo.

La bildo sekvas la stilon de la kita skolo de la 16-17a jarcentoj kaj kun la tempo la kredantoj ĝin ornamis per juveloj dankeme pro la ricevitaj favoroj, inkluzive de kronoj kaj oraj steloj.

La unua novajo skribita pri la Virgulino de La Slaboj aperis en verko de la monaĥo Juan de Santa Gertrudis en *Maravillas de la naturaleza*, en 1759. La tradicio rakontas ke la apero de la bildo mem estis la unua miraklo, en la 18a jc. Indiĝenino nomata Maria Mueses de Quiñonez kiu ĉedorse portis sian surdmutan filinon, trairadis inter la urbo Ipiales kaj sia domo en la proksima loĝloko Potosí en teritorio de la Real Audiencia de Quito de la tiama Vicreĝlando de Nova Granado en la sudo de nuna Kolombio kiam la filino, surdmuta, *parolis* kaj diris al la patrino, "panjo, panjo, la mestizino min vokas" (hispane *mamita, mamita, la mestiza me llama*), okazante en tiu momento la saniĝo de la infanino, pro kio la indiĝenino rakontas pri la okazaĵo al la pastro de la loĝloko, sed li ne kredis, sed la vizioj de la infanino daŭras kaj montras al ŝi la lokon kie poste, post malfacila serĉado ĉar la loko estis montara, troviĝis la bildo de la virgulino sur slabo. 

En 1754, monaĥoJuan de Villafuerte, kaj la kredantaro de Ipiales, celebris en la groto de la rivero Pastarán, la unuan meson, la 16an de septembro tiujara. Kun la konsento de la lokaj ekleziaj aŭtoritatuloj kiuj deklaris la okazaĵon kiel miraklo la 15-an de septembro 1754, la bildo estis tuj ekkultata kun fervoro. 

Ĉirkaŭ la bildo, la kredantoj starigis sanktejojn sinsekve ĉiam pli grandaj ĝis la lasta, finkonstruita en 1949. En 1952 la papo Pio la 12-a donis al la bildo la kanonan kronadon kaj al la senktejo la titolon *malgranda baziliko* en 1954.

Vidu ankaŭ
----------

* Sanktejo de La Slaboj
Novo Orahovo troviĝas en la verda municipo

Bazaj informoj
--------------

**Novo Orahovo,** serbe **Ново Орахово,** hungare **Zentagunaras** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda Bačka**, en municipo de Bačka Topola. Ĝis 1947 la slava nomo estis **Gunaroš**.

* Supermara alteco: 106 m
* Loĝantaro: 2020
* Poŝtkodo: 24351
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: SU

Situo
-----

Novo Orahovo situas sur ebenaĵo. La ĉefvojo troviĝas 10 km-ojn for.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj sarmatoj vivis tie. En la 13-a jarcento la tiama vilaĝo nomiĝis *Likasegyháza*. Dum la turkoj Likasegyháza senhomiĝis. Poste la loko iĝis paŝtejo, baldaŭe farmoj kaj biencentroj formiĝis. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario. En 1946 rutenoj alvenis. Ekde 1972 la komunumo evoluis laŭ plano. En 2002 loĝis en Novo Orahovo hungaroj 1737 (86 %), rutenoj 181 (9%), serboj 59 (3 %) kaj aliaj.

* Kategorio Novo Orahovo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Marŝado ĉe Quebrada de las Conchas, Kafajato, Provinco Salta, Argentino.
**Aventura turismo** estas tipo de turismo, kiu enhavas esploradon aŭ veturadon kun imagita (kaj eble fakta) risko, kaj eventuale postulante specialajn lertecojn kaj fizikan ekzercadon. Aventura turismo kreskiĝis en ĵusaj jardekoj, dum turistoj serĉas diversajn tipojn de ferioj, sed mezurado de merkato-grando kaj kresko estas markita per manko de klara funkciigo. Laŭ la usonbazita *Adventure Travel Trade Association*, *aventura veturado* povas esti ajna turisma agado, inklude du el la jenaj tri komponantoj: nome fizika aktiveco, kultura interŝanĝo aŭ interagado kaj engaĝiĝo kun la naturo.

Referencoj
----------

1. ↑   ATTA VALUES STATEMENT (PDF). Adventure Travel Trade Association (Februaro 2013). Alirita 27a de Julio 2015.

Literaturo
----------

* Buckley, R..  (2006) *Adventure Tourism*. Wallingford, UK: CABI. OCLC 4802912392.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Aventura turismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Subnaĝado inter ŝarkoj, Fayetteville Observer
**Ferenc Galla,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Galla Ferenc** estis hungara eklezihistoriisto, papa prelato (1940), altlerneja instruisto.

Ferenc Galla naskiĝis la  23-an de septembro 1888(nun 1888-09-23) en Udvard (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Dvory nad Žitavou en Slovakio), li mortis la 19-an de aprilo 1977 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Galla maturiĝis en Torino, poste li akiris teologian diplomon en Universitato de Torino. En 1914 li estis pastro en Magyarnándor, post 2 jaroj en Csömör. Li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1926 kun doktoriĝo, poste li estis pastro en la Cinkota. Li esploris en Romo inter 1927-1933 kun interrompoj. Li ekinstruis en 1933 en seminario de Vác, post 3 jaroj en Universitato Péter Pázmány, en 1950 en en la Centra Seminario. Li estis rektoro inter 1952-1955. La pensiuliĝo okazis en 1959.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A clunyi reform hatása Magyarországon* (1931)
* *A Pázmáneum alapítása és a Szentszék* (1935)
* *Borromeo Szt. Károly hatása Magyarországon* (1937)
* *Marnavics Tomkó János boszniai püspök magyar vonatkozásai* (1940)
* *A trentói zsinat 400 év távlatából* (1945)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 839861
 |


* Portalo pri Biografio
**Niceto Alcalá-Zamora y Torres** (Priego de Córdoba en Kordovo (Hispanio), 6-a de julio 1877 - Buenos Aires, 18-a de februaro 1949) estis la unua prezidento de la Dua Hispana Respubliko.

Juristo, li membriĝis tre juna en la Partio Liberala. Li estis elektita deputisto kaj rapide famiĝis pro siaj elokventaj paroladoj ĉe la Congreso de los Diputados (hispana Parlamento). Li estis ministro pri Ekonomia agado en 1917 kaj ministro pri Milito en 1922, ene de la koncentriga registaro preziditaj de Manuel García Prieto. Li estis ankaŭ reprezentanto de Hispanio ĉe la Ligo de Nacioj.

Li montris sian malŝaton al la akceptado fare de la reĝo Alfonso la 13-a de la diktaturo de generalo Primo de Rivera je la 13-a de septembro de 1923, li ne kunlaboris kun la nova reĝimo. Post la rezigno de la diktatoro, en 1930 li sin deklaris respublikano, kaj komencis konspiri kontraŭ la monarkio, kio kondukis lin en malliberejon.

Post la municipaj balotoj en aprilo de 1931, oni deklaris la respublikon, kaj Alcalá-Zamora prezidis la provizoran registaron la 14-an de aprilo.

Li estis konfirmita kiel ĉefministro post la balotadoj de junio samjara, sed li rezignis en oktobro, pro sia opono al la laikecaj artikoloj de la nova konstitucio.

Tamen, je la 10-a de decembro de 1931 li estis tre majoritate elektita de la Parlamento kiel Prezidento de la Respubliko.

Li ĝuis moderan rolon, kaj havis diversajn konfliktojn kun la registaroj diverstendencaj, malgraŭ la karaktero ĉefe simbola kaj reprezenta de lia posteno.

En 1936, post la venko de la Popola Fronto, li estis forigata el sia posteno, kaj oni elektis nova prezidento la tiaman ĉefministron, Manuel Azaña.

Li ekziliĝis dum la civila milito, kaj klopodis apogi neniun flankon. Li forpasis en Bonaero, kaj liaj restaĵoj estis reportitaj al Hispanio nur en 1979, post la morto de la diktatoro Franco

*Vidu: Listo de regantoj de Hispanio*
* subskribante la dekreton kiu donis al Katalunion la statuton de aŭtonomeco en 1932subskribante la dekreton kiu donis al Katalunion la statuton de aŭtonomeco en 1932
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 36402
* GND: 121816842
* LCCN: n79093022
* VIAF: 32057978
* ISNI: 0000 0001 2095 8775
* SUDOC: 031603718
* BNF: 12278644f
* NLA: 36216094
* NKC: kup20030000001142
* BNE: XX1720002
 |
Koordinatoj: 64° 25′ 00″ N 40° 49′ 00″ O﻿ / ﻿64.41667 °N, 40.81667 °O﻿ / 64.41667; 40.81667 (mapo)

**Novodvinsk** (ruse *Новодвинск*) estas urbo en Arĥangelska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 11415.

La urbo estis fondita en jaro 1936 kiel loĝejo ĉe papera kombinato.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1977.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Pervomajskij (Первомайский) ĝis 1977

La interurba telefona kodo estas 81852, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Severnaja Dvina (Северная Двина), en 11 km de fervoja stacio Isakogorka (Исакогорка).

En jaro 1959 la urbo havis 16,3 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 43,4 mil loĝantojn.

Flago de Arĥangelska provinco
Administra divido de Arĥangelska provinco

**Ĉefurbo**: Arĥangelsk

**Aŭtonoma distrikto**: Nenecio

**Urbaj distriktoj**:
Arĥangelsk |
Korjaĵma |
Kotlas |
Mirnij |
Narjan-Mar |
Nova Zemlo |
Novodvinsk |
Severodvinsk 

**Municipaj distriktoj**:
Ĉemara |
Ĥolmogora |
Kargopola |
Konoŝa |
Kotlasa |
Krasnoborska |
Lena |
Leŝukonska |
Mezenja |
Njandoma |
Onega |
Pinega |
Plesecka |
Ŝenkurska |
Ustja 
Velska |
Verĥnetojma |
Vilegoda |
Vinogradovka |
Zapoljarnij
**Novoselicja** ukraine **Новоселиця,** hungare **Tarújfalu** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Miĵgirja.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Miĵgirja en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 41′ 59″ N 23° 29′ 12″ O﻿ / ﻿48.69972 °N, 23.48667 °O﻿ / 48.69972; 23.48667 (mapo)Koordinatoj: 48° 41′ 59″ N 23° 29′ 12″ O﻿ / ﻿48.69972 °N, 23.48667 °O﻿ / 48.69972; 23.48667 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 675 m
* Loĝantaro: 1050
* Poŝtkodo: 90013
* Telefonprefikso: 03146

Situo
-----

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1599 en formo *"Felseo Holyatyn"*. En 1910 vivis en Tarújfalu 1064 loĝantoj (898 rutenoj, 156 germanoj, 9 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Novoselicja. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* grekokatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo
Impona ejo de arto malantaŭ imponega fasado. Detaloj: la muzoj Terpsichore kaj Urania
La **Artohalo de Erfurto** (germane *Kunsthalle Erfurt*) troviĝas en unu el la belaj konstruaĵoj de sur la Fiŝbazar-placo (nr. 7) en la urbocentro de Erfurto, nome en la *Domo de la ruĝa bovo* (germane: ***Haus zum Roten Ochsen***). Ĝi estas ankaŭ la sidejo de la porarta societo *Erfurter Kunstverein*.

Historio
--------

Malantaŭ la en 1561 de Israel von der Mihla farita Rolando-statuo (signo de urba sendependeco; por kaŝi tiun volon antaŭ la regantoj en Mainz oni pretendis ke temas pri Sankta Marteno kiel romia soldato!) troviĝas hodiaŭ artgaleriego.

Priskribo de la fasado
----------------------

La domon kun belega renesanca fasado konstruigis Jakob Naffzer, riĉa komercisto de izatido kaj magistratano. Sur la gabloj sidas diabloj, super ili anĝeloj kun trombonoj. Sur la fenestroj de la unua etaĝo estas kapoj de gapantoj kun diversaj vizaĝesprimoj. Dorikaj kolonoj ornamis la teretaĝon, ionikaj la unuan etaĝon, korintikaj la frontonan zonon.

Meze estas ridetanta ruĝa bovo kun hufoj kaj po du virinaj figuroj flanke. Aliaj figuretoj reprezentas la planedojn (samtempe la latinaj nomoj de la tagoj de la semajno). Sekvas senvestaj knaboj, la grekaj muzoj; pro spacomanko oni reduktiĝis iliaj nombroj je ok kaj simple forlasis Kaliopon! Sur la frontono tenas soldato flageton kun la inicialoj GAF: ili estas mallongigo por *Galerie am Fischmarkt*, la pli frua nomo de la hodiaŭa Artohalo.

Interno kaj uzo
---------------

Interne estas bela salono kun pentrita trabplafono. La elmontra spaco estas granda je 750 kvadratmetroj, kiun oni uzas ekskluzive por nedaŭraj ekspozicioj de vidigaj artoj - de la komenco de la moderna arto ĝis la senpera estanteco. La ĉefe per la urbo financita ejo ne posedas proprajn kolektojn. Ĝi difinas sin ankaŭ kiel podion por junaj artistoj por sinprezentado antaŭ la publiko.

Literaturo
----------

* Andreas Schareck: *Erfurt*, eldonejo Mitteldeutscher Verlag, 3-a eldono, Halle 2013, ISBN 3954620057
* Hermann H. Saitz: *Erfurt zu Fuß, 5-a eldono, Erfurt 2010*
* Gerd Schöneburg: *Erfurt. Führer durch die historische Altstadt*, 4-a eldono, Erfurt 2009
* Ulrich Seidel: *Erfurt: Rundgänge durch die Geschichte*, eldonejo Sutton, 2004, ISBN 3897027607
* Georg Dehio / Stephanie Eißing / Franz Jäger:  *Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler: Thüringen*, eldonejo Deutscher Kunstverlag, 2003, ISBN 3422030506

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Artohalo de Erfurto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de *Kunsthalle Erfurt*.
* Tre detalaj informoj pri la historio de la domo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 448860
* VIAF: 123834482
* ISNI: 0000 0000 8569 2421
* SUDOC: 052544842
 |
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

**Balurghat,** bengale: **বালুরঘাট** estas urbego kaj municipo en orienta Barato, en nordorienta parto de subŝtato Okcidenta Bengalio, en la distrikto Dakŝin Dinaĝpur, kies sidejo ĝi estas. 

Lernejo en Balurghat

Demografio
----------

En 2011 Balurghat havis 153 279 (kun la urbaro 164 593) da loĝantoj kun legopovo 92%, signife pli alta, ol la tutlanda mezumo.

Geografio
---------

Balurghat situas laŭ rivero en:Atrai River sur ebenaĵo en averaĝa alteco de 25 m super la marnivelo. La rivero distranĉas la urbegon, la urbocentro estas sur la orienta bordo. Bangladeŝo troviĝas nur 3, Malda 68, Rajganĝ 79, Katihar 127, Kiŝanganĝ 128, Baharampuro 138, Ĝalpajguri 144, Purnia 145, Alipurduar 158, subŝtata ĉefurbo Kolkato 299, tutlanda ĉefurbo Delhio 1207, Mumbajo 1784 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La iama distrikto Dinaĝpur estis dividita en okcidenta kaj orienta partoj en 1947. La orienta parto apartenas al Bangladeŝo, la okcidenta parto estis pligrandigita en 1956. Tiu granda parto estis duigita en 1992.

Ekonomio
--------

Balurghat estas distribucentro. La ĉefvaroj inkludas rizojn, jutojn, sukerkanojn, fiŝojn kaj oleosemojn.
**Nico Nico Douga** (japane: ニコニコ動画 [niko niko doŭga]) estas ttt-ejo, videospektejo fondita la 12-an de decembro 2006. Sur tiu ttt-ejo la uzantoj povas spekti filmetojn, datumflue transportatajn al la komputilo de la spektanto, kaj alŝuti proprajn filmetojn. Fama eco de la retejo estas tio ke, malsimile al aliaj videoretejoj, anstataŭ aldoni komentojn kiuj videblas en listo sub la video, oni povas aldoni komenton dum oni spektas filmeton, kaj postaj spektantoj vidos ĝin veni trans la video en la sama sekundo en kiu tiu spektanto entajpis ĝin.

Nomo
----

* Famaj nomoj estas NicoNico, NicoDou.
* En 2012, la prezidanto de *Dwango*, Niŝikaŭa Hirojuki konsentas kun la opinio de Kaŭakami Nobuo (fondinto de la kompanio *Dwango*) nomi la retejon "Nico Nico".
* Niconico (prononcu: nikoniko) estas japana vorto, ĝi signifis rideto-n.

Vidu ankaŭ
----------

* Kumikyoku Nico Nico Douga
* Bilibili
* Vocaloid
* Leopold Slikk

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nico Nico Douga en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de Nico Nico Douga
Tamiaso eliranta el sia Nestotruo.
Krustulaj nestotruoj en kalkoŝtono el Ĵurasio, suda Israelo.
Birdaj nestotruoj ĉe la bordo de la rivero Volgo ĉe Kstovo, Rusio.
**Nestotruo** estas truo aŭ tunelo elfosita en grundo fare de animalo por krei spacon taŭgan por loĝado, portempa rifuĝo, aŭ kiel produkto de movkapablo. Nestotruoj havigas formon de ŝirmo kontraŭ predado kaj ekspono al naturelementoj, kaj tiele la nestotrua vivmaniero estas tre kutima inter animaloj. Nestotruoj estas ankaŭ komune konservataj en fosilioj kiel tipo de spurfosilio.

Ekzemploj
---------

Ekzemploj de nestotruaj animaloj estas nombraj mamuloj, amfibioj, fiŝoj (pulmofiŝoj), reptilioj, kaj birdoj (inklude malgrandajn dinosaŭrojn), same kiel nombrajn senvertebrulojn kiaj insektoj, araneoj, eĥinoj, krustuloj, pektenoj kaj vermoj.

Ampleksa vario de animaloj konstruas aŭ uzas nestotruojn laŭ multaj diferencaj tipoj de subgrundo. Eble mamuloj estas plej bone konata pro nestotrui, ĉefe Insektomanĝuloj kiaj la vorema talpo, kaj roduloj kiaj la fekundegaj marmotoj inter kiuj la arbara marmoto. La kuniklo, nome membro de la ordo Leporuloj, estas tre bone konata nestotruanto. Estas ĉirkaŭkalkuloj ke ununura marmota nestotruo okupas tutan kuban metron, forigante 320 kg el restaĵoj. Eĉ Karnomanĝuloj kiaj la surikato, kaj Marsupiuloj, estas nestotruantoj. La plej granda nestotruanta animalo estas probable la blanka urso kiam ĝi faras sian patrintruon en neĝo aŭ tero.

Nestotruoj de birdoj estas kutime farataj en molaj grundoj; kelkaj pingvenoj kaj aliaj pelagaj marbirdoj elstaras pro ties nestotruoj. La Magelana pingveno estas ekzemplo de tia nestokonstruanto, kiu faras nestotruojn laŭlonge de marbordaj regionoj de Patagonio de Ĉilio kaj Argentino. Aliaj nestotruantaj birdoj estas pufinoj, alcionoj, kaj abelmanĝuloj.

Nestotruoj povas esti konstruataj en ampleksa vario de subgrundoj. Kangura muso konstruas nestotruojn en fajna sablo. Skabiaj iksodoj konstruas siajn nestotruojn en la haŭto de infestita animalo aŭ homo. Termitoj konstruas nestotruojn en ligno. Kelkaj eĥinoj kaj pektenoj povas fari nestotruojn en roko. Nestotruoj povas ankaŭgami laŭ komplekseco el simpla tubo kelkajn centimetrojn longa al kompleksa reto de interkonektaj tuneloj kaj ĉambroj centojn aŭ milojn de metroj de totala longo, kiaj tiuj de la tre disvolvigitaj nestotruoj de kunikloj.

Vidu ankaŭ
----------

Referencoj
----------

1. ↑   (May 1987) "Lungfish Burrows in the Upper Triassic Chinle and Dolores Formations , Colorado Plateau", *Journal of Sedimentary Petrology* **57**, p. 512–521.
2. ↑   (2007) "First trace and body fossil evidence of a burrowing, denning dinosaur", *Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences* **274** (1616), p. 1361–1368. doi:10.1098/rspb.2006.0443.  Alirita 2007-03-22..
3. ↑  C. Michael Hogan, (2008) *Magellanic penguin*, Globaltwitcher.com, ed. Nicklas Stromberg Arkivigite je 2012-06-07 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Nestotruo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nicolas Durand de Villegagnon** aŭ **Villegaignon**​ (Provins, Seine-et-Marne, 1510 - Beauvais, 9a de januaro 1571) estis franca marista oficiro (vicadmiralo de Bretonio).

Li estas memorita ĉefe pro malsukcesa klopodo konstruir francan kolonion en teritorio de nuntempa Brazilo nome Franca Antarkto por eviti persekutadon suferitan de la francaj hugenotoj, ĉe la areo de la nuntempa Rio-de-Ĵanejro en 1555. Elirante el Havro, li alvenis tien per du ŝipoj kaj kun 600 soldatoj kaj kolonoj, ĉefe francaj hugenotoj kaj poste svisaj kalvinistoj. Li krome fakte deziris munti permanentan bazon en Brazilo kiu ebligus ekspluatadon de Brazil-arbo — tiam tre valora fonto de ruĝa farbo kaj forta ligno por konstruado — kaj de metaloj kaj valorŝtonoj kies abundo tie eŭropanoj supozis. Malfeliĉa pro la religiaj disputoj, Villegagnon foriris el la fondita Fort Coligny kaj revenis al Francia en 1559. Tie li luktis en la katolika tendaro de la religiaj militoj kaj mortis en januaro 1571.

Villegaignon estis mikso de soldato, sciencisto, esploristor, aventuristo kaj entreprenisto. Li luktis kontraŭ piratoj en Mediteraneo kaj partoprenis en diversaj militoj. Krome, li estris la francan ŝiparon kiu portis Maria Stuart al Francio, kiam tiu, kvin-jaraĝa, jam estis engaĝigita al la Daŭfeno de Francio.

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Nicolas Durand de Villegagnon en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821528
* GND: 118836706
* LCCN: n85220595
* VIAF: 56620028
* ISNI: 0000 0000 7975 7815
* LIBRIS: 388098
* SUDOC: 028182219
* BNF: 12006895m
* NKC: ola2013769789
* ICCU: BVEV034950
* BNE: XX5307369
 |
Koordinatoj: 50° 02′ 02″ N 17° 04′ 35″ O﻿ / ﻿50.03389 °N, 17.07639 °O﻿ / 50.03389; 17.07639 (mapo)

Preĝejo de sankta Mikaelo
**Maršíkov** (germane *Marschendorf*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Velké Losiny en distrikto Šumperk. Vivas ĉi tie 170 loĝantoj (2021). Ĝi etendiĝas en entranĉita valo de rojo Maršíkovský potok, oriente de centro de Velké Losiny. Ĝi estas precipe konata pro sia ligna fostodoma preĝejo de sankta Mikaelo, kiu estas konstruita sen unusola najlo.

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1351, jam tiam estis en Maršíkov paroĥo. En la jaro 1494 la vilaĝo estis tralasita el markgrafa feŭdo, en la 16-a jarcento ĝi jam apartenis al senjorujo de Losiny. Komence de la 17-a jarcento la vilaĝo estis apartigita de la tiu ĉi senjorujo kaj alligita al Vízmberk (hodiaŭa Loučná nad Desnou). En la jaro 1609 lokaj evangeliistoj konstruis lignan preĝejon, kiu konserviĝis ĝis hodiaŭ.

En la jaro 1786 estis sur parto de parceloj konstruita domaro Nový Maršíkov, kiu pli ůposte kuniĝis kun la municipo. Post la jaro 1848 Maršíkov fariĝis parto de juĝeja distrikto Vízmberk. La municipo estis plu pure agrikultura. Kiam estiĝis unua respubliko de Ĉeĥoslovakio, havis en la municpo la plej grandan apogon Germana asocio de terkulturistoj, kiu gajnis en balotoj en Parlamentejon de Ĉeĥoslovaka respubliko en 1935. Eĉ post la jaro 1945 Maršíkov restis agrikultura municipo.

Post ellandigo de germana loĝantaro Maršíkov estis alloĝigita de loĝantoj el aliaj regionoj. Signifajn mastrumobjektojn ekz. okupis familioj el Valaĥio (Bylnice). Maršíkov estis alligita al municipo Velké Losiny en la jaro 1976.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Velké Losiny (5) |
| --- |
| Bukovice ~ Ludvíkov ~ Maršíkov ~ Velké Losiny ~ Žárová |

 |
Komunuma domo (administrejo) de Nicolás Flores**Nicolás Flores** estas unu el la 84 komunumoj de la meksika subŝtato Hidalgo, kiu situas en la centra Meksiko norde de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Nicolás Flores. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 13043. 

La komunumo ricevis sian nomon honore al la generalo Nicolás Flores (generalo), kiu agadis en tiu regiono dum la meksika revolucio. Poste li estis ĉefo de la meksika subŝtato Hidalgo.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6614 loĝantojn (6.202 en 2005). El tiuj estis 3.177 viroj kaj 3.437 virinoj. La komunumo havas surfacon de 393,2 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1500 metroj super la marnivelo. Geografie la komunumo formas parton de la montarĉeno Sierra Madre Oriental, loke nomita Sierra Gorda (dika montaro). 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2010 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nicolás Flores Arkivigite je 2007-01-29 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Orakolaj skriboj sur brusta plato de testuda kiraso
orakola osto
**Orakolaj ostoj** estas la plej malnovaj historiaj skibaĵoj el Ĉinio. La skapoloj (ŝultraj ostoj) de bovoj kaj brustaj kirasoj (subaj karapacoj) de testudoj servis kiel antikva ĉina skribmaterialo. Tiujn ostojn kaj kirasplatojn estis uzataj de aŭguristoj dum la dinastio Shang antaŭ pli ol 3 mil jaroj.

En 1899, oni malkovris tiujn orakolajn ostojn en la regiono Honan de Anyang. Tiu elfosado pruvis la ekziston de la dinastio Shang. Oni trovis pli ol 100.000 dokumentojn el osto, karapaco kaj konko, kiuj entute surhavis ĉirkaŭ 4500 skribosignojn. El tiuj oni jam sukcesis malĉifri 1700 skribosignojn.

La antikvaj skribistoj ĉizis demandojn sur la ostoj kaj kirasoj. Poste ili varmegigis la pecojn per metala pikilo ĝis ili disfendiĝis. La divenisto tiam interpretis la aperintajn formojn de la fendoj kaj ĉize skribis la prognozon ankaŭ sur la osto aŭ karapaco.

Alia senco
----------

Sorĉistoj kaj aŭgurustoj de indiĝenaj triboj ofte uzis por aŭgurado plenmanon da ostopartoj, kiujn ili ĵetis surteren kaj povis legi de ili la orakolon aŭ prognozon.

* Kategorio Orakola osto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 50° 11′ 58″ N 16° 54′ 39″ O﻿ / ﻿50.19944 °N, 16.91083 °O﻿ / 50.19944; 16.91083 (mapo)

**Nová Seninka** estas vilaĝo en Ĉeĥio, nuntempe parto de urbo Staré Město en distrikto Šumperk, sed en pasinteco ĝi estadis memstara vilaĝo. Ĝis la jaro 1948 ĝi nomiĝis **Špiklice** (germane *Spieglitz*). Vivas ĉi tie 43 loĝantoj (2021). En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 39 adresoj.

Laŭ tiu ĉi vilaĝo estiĝis unu arĥaika nomo por Králický Sněžník – Spieglitzer Schneeberg.

El Nová Seninka kondukas ŝoseo al limpasejo al Pollando.

Historio
--------

La vilaĝo estis fondita en la 13-a jarcento por gardi komercan vojon el Moravio ĝis Kłodzko. En la 15-a jarcento la vilaĝo dezertiĝis kaj renovigita ĝi estis en la jaro 1561 de superularo el Kolštejn. Paroĥejo estis en la vilaĝo verŝajne jam antaŭ la tridekjara milito, renovigita ĝi estis denove en la jaro 1784. Instruado en lernejo komenciĝis jam en la jaro 1766. Post la jaro 1848 la vilaĝo estis enmembrigita al juĝeja distrikto en Staré Město en hetmanejo en Šumperk.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 508 |
| 1880 | 546 |
| 1890 | 545 |
| 1900 | 498 |
| 1910 | 461 |
| 1921 | 438 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 437 |
| 1950 | 108 |
| 1961 | 102 |
| 1970 | 115 |
| 1980 | 67 |
| 1991 | 58 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 51 |
| 2011 | 44 |
| 2021 | 43 |

Naturaj interesaĵoj
-------------------

Okcidente de la vilaĝo troviĝas monto Králický Sněžník, oriente ĝis nordoriente situas montodorso de Riĥleba montaro.

Fotogalerio
-----------

* Dia torturo en Nová SeninkaDia torturo en Nová Seninka

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Staré Město (5) |
| --- |
| Chrastice ~ Kunčice ~ Nová Seninka ~ Staré Město ~ Stříbrnice ~ Hynčice pod Sušinou *(pereinta vilaĝo)* |

 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Orangutano** |
| --- |
|  |
| Vizaĝoj de la tri speciojVizaĝoj de la tri specioj |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Primatoj *Primates* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Homedoj *Hominidae* |
| Subfamilio: | **Ponginae**Elliot, 1912 |
|
|
|
|
| Genro: | ***Pongo***Lacépède, 1799 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
| Tipa specio  |
| *Simia pygmaeus*Linnaeus, 1760 |
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: En danĝero** |
|
|  |
|
|
| Vivareo de orangutanoVivareo de orangutanoVivareo de orangutano |
|
|
|
|
|
| Specioj |
| *Pongo pygmaeus*
*Pongo abelii* |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Orangutano  |

 |
| v • d • r |

**Orangutano** aŭ **orangutango** (specio *Pongo pygmaeus*) estas primato, membro de la familio homedoj.

Vivloko
-------

Orangutano estas tre akrobata besto
Vizaĝo de plenkreska masklo
Orangutango estas loĝanto de la tropika arbaro kaj pluvivas hodiaŭ nur sur la insuloj Borneo kaj Sumatro. La specion de Sumatro oni nomas *Pongo abelii*, la specion de Borneo *Pongo pygmaeus*. Fosiliaj trovaĵoj sugestas tamen ke ĝia vivloko iam inkluzivis ankaŭ sudparto de Ĉinion, Vjetnamion, la Malajan duoninsulon kaj Javon. La lastaj orangutangoj de tiuj lokoj malaperis eble antaŭ nur kelkaj jardekoj.

Priskribo
---------

Orangutangoj malsimilas aliajn primatojn unuavide pro siaj ruĝbruna felo kaj longaj brakoj. La longeco de la torso ĝis la kapo povas atingi 1,2 ĝis 1,5 metroj, la brakenverguro ĝis 2,2 metroj. Kun pezo de 50 ĝis 90 kg la virbestoj estas multe pli pezaj ol la inoj, kiu atingas nur 30 ĝis 50 kg. (Temas ĉi tie pri libere vivantaj bestoj, en zooj per homoj nutritaj bestoj atingis ĝis 150 kg.)

La brakoj estas laŭlongaj kaj fortikaj, kiel ĉe aliaj arbogrimpantaj primatoj la poleksoj retroevoluis kaj la piedoj estas mallongaj kaj relative malfortikaj. Iliaj vizaĝoj karakterizas per alta frunto kaj arka faŭko. Plenaĝaj bestoj havas rimarkindajn vangosakojn, kiuj kreskas la tutan vivon kaj estas plej grandaj ĉe maljunaj maskloj.

Intelekto
---------

Tiuj orientalisaj bestoj uzas ilojn pli malofte ol ekzemple ĉimpanzoj. Tamen oni observis bestojn, kiuj uzis branĉetojn por batali, grati sin aŭ por fosi. Kaptitaj bestoj lernis malfermi per bukoj fermitan skatolon, en kiu troviĝis matura frukto. Elprovoj montris ke ili kapablas komuniki kun homoj per simbolotabuloj kaj simplaj frazkonstruoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Chantek
* Borneaj malaltaĵaj pluvarbaroj
* Borneaj montaraj pluvarbaroj
* Birutė Galdikas
* Kinabalu-Monto, Kinabalu-montaj alpaj herbejoj


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |

* Orangutano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Orangutano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Orangutano en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
La koro de Neubrück - la bazarplaco.
**Neubrück** estas kvartalo ĉe la dekstra bordo de Rejno en Kolonjo, en la distrikto Kalk. La granda setlejo estis planita de la fruaj 1960-aj jaroj kaj konstruita de 1965 ĝis 1970 sur la startleno de iama armea flughaveno en la sudokcidento de la distrikto Brück. Ĉar ekzistis malkonsento en la Kolonja Urba Konsilio, kiu estis dominita fare de la SPD, pri la nomo *Konrad-Adenauer-Siedlung* proponita de la CDU-parlamenta grupo, la kompromiso neniam ricevis oficiale tiun nomon, sed ĝi estis nomita tiel fare de la loĝantaro. Post ŝanĝado de la ĉefa statuto de la grandurbo la 24-an. La 14-an de septembro 1992, la setlejo, malproksime de la ĉefurbo, estis ekde decembro 1992 la 85-a distrikto de Kolonjo kaj samtempe nomita Neubrück. 

Ekvilibra miksita evoluo kun unuopaj kaj plurfamiliaj domoj same kiel ampleksa verdiĝo de la setlejo estis determinita en la urboplanado. Ĉar multaj dom- kaj loĝej-posedantoj mem uzis siajn posedaĵojn kaj la lupagoj por la disponeblaj unuoj estis pli altaj ol en aliaj partoj de la grandurbo, la plimulto de la loĝantoj povus esti asignita al la meza klaso de sociologia vidpunkto. Ĉar la distrikto iĝis sendependa, la nombro da loĝantoj malpliiĝis ade kiel rezulto de demografia evoluo sen iuj signifaj vakantaĵoj en vivspaco.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 830804
* GND: 7722970-8
* VIAF: 239263600
 |
**Neudauberg,** hungare **Magashegy** [magaŝhedj] estas iama vilaĝo, nun parto de Burgauberg-Neudauberg en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando, en la distrikto Güssing. La historia hungara loknomo estis *Neudóhegy*.

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 8291
* Telefonkodo: 03326
* Aŭtokodo: GS
* Loĝantaro: 590
* 47° 10′ 25″ N 16° 07′ 00″ O﻿ / ﻿47.17361 °N, 16.11667 °O﻿ / 47.17361; 16.11667 (mapo)Koordinatoj: 47° 10′ 25″ N 16° 07′ 00″ O﻿ / ﻿47.17361 °N, 16.11667 °O﻿ / 47.17361; 16.11667 (mapo)

Situo
-----

Neudauberg situas laŭ rojo. Güssing troviĝas je 24 km-oj.

Historio
--------

Dum la historio zono de tiu regiono ofte apartenis foje al Hungario, foje al Aŭstrio. Longe tie ne formiĝis vilaĝo, nur estis vitejo kun kelke da domoj. En 1713 pesto okazis. Nur en 1795 la loko iĝis vilaĝo. En 1804 loĝis tie 360 homoj en 52 domoj, en 1869 481 homoj en 82 domoj. En 1910 loĝis en Magashegy 637 loĝantoj (plejparte aŭstroj). Ĝis 1921 ĝi apartenis al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Németújvár, poste al Aŭstrio (escepte inter 1928-1945 al Germanio). Burgauberg kaj Neudauberg formis novan komunumon *Burgauberg-Neudauberg* en 1971.

Vidindaĵoj
----------

* kapelo nomata Schmidt de 1951 memore al la falintoj dum la 2-a mondmilito
* kolono bilda
* kolono bilda de 1900
La **NaturZoo Rheine** estas bestoĝardeno en la urbo Rheine en Nordrejn-Vestfalio, Germanujo. Ĝi apartenas al apudurba ripozumejo kune kun la salkolekta muro Gottesgabe, la Monaĥejo Bentlage kaj la Arbaro Bentlage.

Historio
--------

La NaturZoo malfermiĝis en 1937. Tiam ĉefe mezeŭropaj specioj kiel damao aŭ apro vivis en la bestoĝardeno. Tamen ankaŭ rezusoj kaj longvostaj makakoj tiutempe vivis en la bestoĝardeno. En 1965 ĝi ŝanĝis tion kaj komencis teni ekstereŭropajn speciojn. Ekde 1973 ĝi akiris bonan reputacion pro la nova scienca estro Wolfgang Salzert. Li estas respondeca por multaj novaj bestujoj kaj la klopodo en natur-konservado kaj -protektado. En 1974 malfermiĝis la unua simioarbaro de Germanujo. En 2004 donacoj kaj subteno de la urbo Rheine kaj de la lando Nordrejn-Vestfalio ebligis novan fokejon kaj pingvenejon.

Hodiaŭ
------

En la bestoĝardeno vivas ĉirkaŭ 1000 bestoj de ĉirkaŭ 100 specioj; precipe simioj kaj birdoj. La NaturZoo estas konata pro sia simioarbaro. Tiu estas ĉirkaŭbarita arbareto por magotoj. Vizitantoj povas eniri ĝin per kluzo. Tiu ebligas senperan renkontiĝon. Sed oni ne rajtas tuŝi aŭ manĝigi ilin. Ankaŭ vivas 50 geladoj en la bestoĝardeno. Tiu estas la plej granda grupo da geladoj en bestoĝardeno en la mondo. La grandeco bonegas por studi la konduton de la minacata specio. Ĝi plie tenas grandan grupon de blankaj cikonioj kaj ploceedoj. Ankaŭ kelkaj sovaĝaj cikonioj vivas samtempe en la bestoĝardeno. Aliaj bestoj estas ekzemple stepaj zebroj, longlipaj ursoj aŭ sumatraj tigroj.

La NaturZoo oferas interalie kondukadojn por grupoj kaj bestoĝardenolernejon por lernejanoj. En la bestoĝardeno troviĝas multaj lernludoj. Ĝi havas 35 laborantojn kaj ĉiujare proksimume 250.000 vizitantoj.

Fotoj de la NaturZooOra ŝakalo
Eksa lupejo
Norda senharibiso
Magotoj en la simioarbaro
Blankaj cikonioj
Geladoj
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Niederdorf |

Pri la komunumo
---------------

**Niederdorf** estas komunumo en la distrikto Waldenburg en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 1796 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Niederdorf situas en la tiel nomita valo de Waldenburg, ĉe la bordo de la rivero Vordere Frenke meze inter Waldenburg kaj Liestal.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Niederdorf limas en nordokcidento al Bubendorf, en nordo al Lampenberg, en nordoriento al Hölstein, en oriento al Bennwil, en sudo al Oberdorf, en sudokcidento al Titterten kaj en okcidento al Arboldswil.

Trafiko
-------

La vilaĝo situas ĉe la strato trans la Supera Hauensteinpasejo, kiu konektas la kantonojn Bazelo Kampara kun Soloturno. Tra la vilaĝo pasas la kampara tramlinio de la tiel nomita Waldenburg-Fervojo, per kiu la komunumo bone estas konektita al la publika trafikreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Niederdorf datiĝas el la jaro 1345 per la vortoj *onoltzwil in dem ... nidern dorf*.

Dum mezepoko Niederdorf formis kune kun Oberdorf la vilaĝon *Onoldswil*, sed en la jaro 1295 Onoldswil estis parte detruita per montfalo kaj disigita al Niederdorf kaj Oberdorf. En la jaro 1628 inscendio detruis 29 domojn en la kerno de la vilaĝo, kaj en la jaroj 1830, 1924 kaj 1926 ĝi estis inundita de la rivero Frenke.

En la *Rappen-Milito* inter 1591 kaj 1594 *Hans Siegrist de Niederdorf* estis la gvidanto de la kamparanoj. Dum la Bazela Kantondisiĝo Niederdorf luktis ĉe la flanko de la urbo Bazelo. Tamen ĝi estis kontraŭ sia volo aligita al la nova Kantono Bazelo Kampara en la jaro 1833.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Niederdorf
* Niederdorf (stacidomo)
* Hirschlang (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Niederdorf
* Niederdorf en la Historia Leksikoni de Svislando

* Kategorio Niederdorf BL en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bildoj
------

* TrajnhaltejoTrajnhaltejo
* PoŝtoficejoPoŝtoficejo
* Antaŭa FrenkeAntaŭa Frenke
* Restoracio OchsenRestoracio Ochsen

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Waldenburg |
| --- |
| WaldenburgWaldenburgArboldswil  •  Bennwil  •  Bretzwil  •  Diegten  •  Eptingen  •  Hölstein  •  Lampenberg  •  Langenbruck  •  Lauwil  •  Liedertswil  •  Niederdorf  •  Oberdorf  •  Reigoldswil  •  Titterten  •  **Waldenburg** | Waldenburg |

 |
**Noyelles-sur-Sambre** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 335 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Ĝi estas trafluata de la rivero Helpe Majeure.

Geografio
---------

Noyelles-sur-Sambre estas unu el la vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto Aulnoye-Aymeries, kiu estas mezgrava fervojcentro de tiu regiono. La areo de Aulnoye-Aymeries situas sude de Maubeuge kaj oriente de la arbaro Mormal, en la suda parto de la natura baseno de la rivero Sambre.

La vilaĝo Noyelles-sur-Sambre troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe, kaj do situas kerne de natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Noyelles-sur-Sambre etendiĝas sur 6,49 km².

Vidindaĵoj
----------

La loka preĝejo, dediĉita al Sanktaj Jakobo kaj Kristofo, datiĝas de la 18-a jarcento kaj havas interesan volbon.

Lokaj famuloj
-------------

La pentristo Marcel Gromaire (1892-1971) naskiĝis en Noyelles-sur-Sambre kaj estis enterigita en la loka tombejo. Unu el liaj verkoj videblas en la preĝejo.

Administrado
------------

Noyelles-sur-Sambre apartenas al la kantono de Berlaimont, kies ĉefurbo estas Berlaimont. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Berlaimont
La **natura historio de malsano** estas la evoluo de patologia procezo sen medicina interveno. Ĝi celas la kurson de biologiaj okazaĵoj inter la sekvenca agado de la komponantaj kaŭzoj (etiologio) ĝis la disvolviĝo de la malsano kaj okazas la finfino (kuraco, kronikiĝo aŭ morto).

La intereso kiun havas la medicino por koni la naturan evoluon de ĉiu malsano estas malkovri la diversajn etapojn kaj komponantojn de la patologia procezo, por interveni plej frue eble kaj ŝanĝi la kurson de la malsano, cele al evito de malboniĝo de la sano.​

Estas du komplementaj rigardoj por karakterizi la naturan historion de malsano: tiu de la ĝenerala kuracisto (familia kuracisto), kiu pere de la klinika historio registras la tutan procezon de ĉiu paciento, kaj povas determini kaj novan sanproblemon, same kiel ties pekuliaraĵojn; estas individuigita rigardo. Kaj tiu de la epidemiologo, kiu pere de la multaj medicinaj registroj uzataj, kaj de la apogo de la biostatistiko kiu povas priskribi novan malsanon kaj ties evoluon; estas populacia rigardo.

Notoj
-----

1. ↑  «Guiscafré Gallardo H, Salmerón Castro J. Historia natural y curso clínico de la enfermedad. p. 117-30.». Arkivita el originalo la 20an de Aŭgusto 2010. Konsultita la 26an de decembro 2011.
2. ↑   Morales Bedoya A. Historia natural de la enfermedad y niveles de prevención (difino de konceptoj). Konsultita la 26an de decembro 2011.

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730454
 |
*La informkesto prezentas falsan naskiĝdaton!*

**Noémi Győri** [djOri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Győri Noémi** estis hungara klasika flutisto.

Noémi Győri
Noémi Győri naskiĝis en 1983 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Noémi Győri komencis lerni muzikon en aĝo de 3. En la studjaro 1996 ŝi studis en Japanio, en la sekva jaro en muzika instituto de Universitato Stanford de en:Frances Blaisdell. Inter 1998-2002 ŝi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, samtempe muzikartan mezlernejon, kie ŝia instruisto estis Zoltán Gyöngyössy. Ŝi akiris diplomon en Muzikarta Universitato Ferenc Liszt en 2007. Ŝia ĉefinstruisto estis Henrik Prőhle. Post la diplomo ŝi plustudis en simila universitato en Vieno de de:Barbara Gisler-Haase, poste en muzika altlernejo en Munkeno, fine en Reĝa Muzikakademio de Londono. Győri debutis en Carnegie Hall en 2011, kie ŝi akiris la unuan lokon inter flutistoj. En la sekvaj jaroj ŝi ofte recitalis. Ŝi ricevis jam kelkajn premiojn. Ŝi havas edzon.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* oficiala paĝo
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 663658
* GND: 117541560X
* LCCN: no2011196480
* VIAF: 221028111
* ISNI: 0000 0003 5972 2860
* MBA: ed2c5b34-93a4-42ee-a307-e18d61d7e42a
 |
La **orbita rapido** de iu korpo, ĝenerale planedo, natura satelito, artefarita satelito, aŭ kelkopa stelo, estas la rapido je kiu ĝi orbitas ĉirkaŭ la maso-centro de la sistemo, normale ĉirkaŭ pli masa korpo. Ĉi tiu termino estas uzata por paroli pri la averaĝa orbita rapido (la averaĝa rapido je kiu ĝi faras kompletan orbiton) kaj pri la tuja orbita rapido (la rapideco en iu ajn konkreta punkto ĉe la orbito).

La orbita rapido je iuj ajn punkto sur orbito povas esti kalkulita de la distanco al la ĉefa korpo kaj la specifa orbita energio, kiu estas sendependa de la posizio.

Averaĝa orbita rapido
---------------------

Por **orbitoj kun malgrandaj discentrecoj**, la distanco de la orbito estas preskaŭ la sama ol por cirkla orbito, kaj la averaĝa rapido povas esti kalkulita kiel bona alproksimaĝo el la observoj de la orbita periodo kaj la granda duonakso de sia orbito, aŭ el la masoj kaj la du korpoj kaj la granda duonakso.

{\displaystyle v\_{o}\approx {2\pi a \over T}}
{\displaystyle v\_{o}\approx {\sqrt {\mu \over a}}}
kie {\displaystyle v\_{o}\,\!} estas la orbita rapido, {\displaystyle a\,\!} estas la longo de la granda duonakso, {\displaystyle T\,\!} estas la orbita periodo, kaj {\displaystyle \mu \,\!} estas la norma gravita parametro. Rimarku ke ĉi tio estas bona alproksimiĝo kiam la maso de la orbitanta korpo estas multe pli malgranda ol tiu de la orbitata, kaj la discentreco estas proksime nula.

**Se oni konsideras la mason de la orbitata korpo**,

{\displaystyle v\_{o}\approx {\sqrt {m\_{2}^{2}G \over (m\_{1}+m\_{2})r}}}
kie {\displaystyle m\_{1}\,\!} estas nun la maso de la orbitanta korpo, {\displaystyle m\_{2}\,\!} estas la maso de la orbitata korpo, {\displaystyle r\,\!} estas la distanto inter ambaŭ korpoj, kaj {\displaystyle G\,\!} estas la gravita konstanto. Ĉi tiu estas simpligita versio; ĝi ne utilas por elipsaj orbitoj, sed ĝi almenaŭ taŭgas por korpoj kun similaj masoj.

Por **objekto laŭ elipsa orbito** orbitanta multe pli grandan korpon, la distanco de la orbito malprigrandiĝas laŭ la discentreco {\displaystyle e\,\!}. 
Ĉi tio povas esti uzata por havi pli ekzaktan alproksimiĝon de la orbita rapido:

{\displaystyle v\_{o}={\frac {2\pi a}{T}}\left[1-{\frac {1}{4}}e^{2}-{\frac {3}{64}}e^{4}-{\frac {5}{256}}e^{6}-{\frac {175}{16384}}e^{8}-\dots \right]}

Vidu ankaŭ
----------

* Liberiga rapido

Referencoj
----------

1. ↑  Horst Stöcker, John W. Harris.  (1998) *Handbook of Mathematics and Computational Science*. Springer, p. 386. ISBN 0387947469.
**Naturkuracado** aŭ **naturopatio** estas naturkuraca sistemo kiu rekonas la naturan propran, regenerigan kuracpovon de la [korpo]]. Kronika malsano ekestus kiam tiu propra kuracpovo ne plu kapablus forigi restaĵojn en la korpo. Tial naturkuracistoj forte akcelas edukadon kaj informadon pri sana naturnutrado kaj sana vivhigieno.

Al la tradicia naturkuracado apartenas fastado, dietoj, lumo-, aero- kaj hidroterapio, ofte aplikataj en kuraclokoj. Kutimaj helpiloj estas sanigaj herboj, biologiaj aŭ homeopataj medikamentoj kaj akupunkturo, kombinite kun fizioterapio kaj formoj de fizika ekzercado kiel ĉi kung, respiraj teknikoj, ŝanĝi vivstilon, sane manĝi kaj uzi certajn manĝosuplementojn.

Ofte oni aplikas plurterapian aliron.

Naturkuracado kaj Esperanto
---------------------------

Ekde 1986 ekzistas faka Esperanto-asocio pri naturkuracado, Internacia Naturkuraca Asocio. Ĝi eldonas revuon, fakverkojn kaj organizas renkontiĝojn. Ekde la jaro 1992 kunlaboras kun UEA.

Vidu ankaŭ
----------

* Kuracplanto
* Homeopatio
* Abelterapio
* Aleksander Ożarowski, pioniro de pola naturkuracado
* Harald Schicke, konata Esperanta naturkuracisto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de INA Arkivigite je 2016-01-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Naturkuracado diversspeca - Leksikono pri terminoj de divers-speca naturkuracado ("Nova Epoko")


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 19538
* GND: 4041382-2
* LCCN: sh85090300
* BNF: 11933669t
* NKC: ph123175
 |
dekstra
La **Ordeno de la Honora Insigno** (ruse *Орден «Знак Почёта»*) estis civila premio de Sovetunio.

Ĝi estis kreita la 25-an de novembro 1935, kaj estis atribuita al civitanoj de SU pro elstaraj atingoj en produktado, scienca esplorado kaj socia, kultura kaj aliaj formoj de socia agado; pro helpo al ekonomia, scienca, teknologia, kultura kaj aliaj rilatoj inter Sovetunio kaj aliaj landoj; kaj ankaŭ pro elstara kontribuo al baza kaj al aplikita esplorado. La ordeno estis atribuita 1,574,368 fojojn.

La **Ordeno de la Honora Insigno** estis anstataŭita de la "Ordeno de Honoro" (ruse *Орден Почёта*) pere de Dekreto de la Prezidio de Sovetunio la 28-an de decembro 1988. Post la dissolvo de la Sovetunio, ĝi estis anstataŭita de la "Ordeno de Honoro" de la Rusia Federacio, establita de la Prezidenta Dekreto no. 442 de 2-an de marto 1994.

Elstaraj premiitoj
------------------

* Miĥail Gorbaĉov
* Pavel Suĥoj
* Boris Jelcin

Referencoj
----------

1. ↑  Ельцин, Б.Н. (2 марта 1993 г.). "Указ Президента Россиийской Федерации о госудаственных наградах Российской Федерации" Arkivigite je 2011-06-04 per la retarkivo Wayback Machine