recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Alejandro PAREJA** estas hispana esperantisto kaj tradukisto. Li loĝas en Valdemoro (Madrido, Hispanio), kaj estas profesia literatura tradukisto de 1989. Li tradukas ankaŭ el aliaj lingvoj, sed profesie ĉefe librojn el la angla en la hispana. Totale temas pri pli ol 275 libroj. Interalie, temas pri libroj de Frank McCourt, Mitch Albom, Deepak Chopra, Carlos Castaneda, William Peter Blatty kaj aliaj modernaj aŭtoroj, kaj klasikaj verkoj de la anglalingva literaturo, kiel Jane Eyre, *Frankenstein*, *Lord Jim* de Joseph Conrad, *Drakulo* de Bram Stoker, kelkaj libroj de Sherlock Holmes, kaj verkoj de Mark Twain, R. L. Stevenson, Jack London kaj William Faulkner.

Li partoprenis en multaj naciaj Esperanto-kongresoj kie prelegis kaj gvidis kursojn de Esperanto.

Kiel ŝatokupo, li foje dediĉas sin al riparado kaj kolektado de antikvaj horloĝoj.

Referencoj
----------

1. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Persona retejo
**Arnót** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Miskolc.

Blazono de Arnót
Luterana preĝejo en Arnót

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 18  km²
* Alto super marnivelo: 112 m
* Loĝantaro: 2570
* Poŝtkodo: 3713
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Felsőzsolca (kie estas fervojo) troviĝas 2, Miskolc 6, Szikszó 11 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1230 laŭ la tiama ortografio *"Ornolthy"*. Ĝis la 16-a jarcento la vilaĝo apartenis al fortikaĵo de Szendrő, poste la turkoj senhomigis la komunumon. En 1687 okazis la refondiĝo. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika kaj samtempe grekokatolika preĝejo omaĝe al (Dolora Patrino) Dipatrino de 1930
* Luterana preĝejo (Arnót) de 1721, turo alkonstruiĝis en 1806

Famuloj
-------

En Arnót naskiĝis luterana episkopo Zoltán Túróczy.

* Kategorio Arnót en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**La Alberguería de Argañán** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Ciudad Rodrigo. *La Alberguería* estas tradukebla al *Gastego*, sed montranta sufikson plej oftan en la simila *Albergaria* ofta loknomo en najbara Portugalio.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 30,06 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 123 loĝantojn. Ĝi perdis 600 loĝantojn dum la dua duono de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.

La Alberguería de Argañán havas ĉefan vivindaĵon en kastelo, scenejo de landlimaj bataloj.

La Alberguería de Argañán fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio. La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752447
 |
**Vah** (urdue ‎واہ کینٹ) estas militindustria kaj universitata urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), en kantono de Rawalpindi.

Vojo en Vah

Bazaj informoj
--------------

* areo: 58,27 km²
* supermara alteco: 218 m
* loĝantaro: 380,103 (2017 )
* horzono: UTC+ 5 (PKT)
* poŝtkodo: 47040
* telefonkodo: 0514

Geografio
---------

Vah situas inter montetoj en valo en norda Pakistano. **Islamabado** troviĝas 31, Rawalpindi 34, Peŝavaro 114, Fajsalabado 266, Lahoro 289, Multano 416, Kveta 669, Sukur 772, Hajderabado 1025, **Karaĉio** 1137 kilometrojn (aere) .

Historio kaj loĝantaro
----------------------

Dum periodo de la Mogola Imperio en tiu loko estis vilaĝo "Jalal Sar". Foje la imperiestro ekvidis la belegan vilaĝon kaj ekkris: "ŭaŭ". Iom posta la vilaĝo prenis la nomon Vah. En la 16-a jarcento oni konstruis belegajn ĝardenojn. Depost sendependiĝo de Pakistano la ŝtato ne havis produktejojn por armiloj, tial en vilaĝo Vah en 1951 oni komencis konstrui fabrikojn pri armiloj. Tie produktas komplekso de 14 armilaj fabrikoj helpe de 40 mil da laboristoj. La tekstilaj uzinoj produktas uniformojn.

Loĝantaro| 1972 | 1981 | 1998 | 2017 |
| --- | --- | --- | --- |
| 107 510 | 122 335 | 198 431 | 380 103 |

Ekonomio
--------

Vah estis ne multe evoluigita antaŭ la urbiĝo, sed poste ĝi estas unu el la plej progresintaj kaj evoluintaj lokoj ne nur en Pakistano, sed ankaŭ en Azio. La fabrikoj jam produktas armilojn ankaŭ por la eksterlandaj klientoj. En Vah funkcias unu el la plej grandaj cementfabrikoj en la hinda subkontinento, krome ono produktas por la civiloj traktorinstalaĵojn, kaj agrikulturajn aparatojn.

Eduko
-----

En Vah pluraj universitatoj, kolegioj, altlernejoj, institucioj funkcias.

Centra moskeo de Vah

Klimato
-------

Vah situas en humida subtropika klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (Cwa) kun influo de musono. La averaĝa jara temperaturo estas 21,4 °C. La ventoj estas oftaj kun fulmotondroj. Vintre malofte frostas kaj neĝas. La averaĝa jara precipitaĵo estas ĉirkaŭ 1000 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, tamen julie kaj aŭguste la musono portas pluvegon.

Trafiko
-------

Vah kuŝas inter Islamabado kaj Rawalpindi, havanta bonajn vojajn kontaktojn al ambaŭ urboj. En Vah okazis unua en Pakistano, ke virinaj ŝoforoj laboris en tiuj busoj, kiuj liveris virinojn, sed tio iom poste ĉesis. En ĉirkaŭaĵo de Vah havas la plej grandan nombron da bicikloj en Pakistano.

Vidindaĵoj
----------

* moskeo
* ĉirkaŭaĵo de Vah havas gravajn arkeologiajn lokojn de la mondo

Fontoj
------

* WikiTrans
*
**Aleksander Antoni FREDRO** (naskiĝinta en 1674 en Pleszowice/Lviva provinco, mortinta la 26-an de aprilo 1734 en Radymno) estis pola teologo kaj episkopo de Chełm (1719-1724) kaj de Przemyśl (1724-1734), kantoro kaj kanoniko de la Katedralo de Gniezno. Lia patro Stanisław estis kastelulo je Czerniaków.

Vivo
----

En la jaroj 1694-1695 li loĝis en la seminario de la Misiaj pastroj en Varsovio. Li studis kaj hejme kaj eksterlande. Post reveno al Pollando, li estis unue la reĝa sekretario ĉe la kortego de Aŭgusto la 2-a (Pollando-Litovio), poste - vicprezidanto de la Centra tribunalo en 1708 kaj 1710, Granda sekretario de la krono kaj finfine prezidanto de la kortumoj en 1714 kaj 1716.

Dum dudek jaroj li estis la paroĥestro kaj preposto de la kolegia preĝejo en Jarosław. Li donacis dekoraciajn misaloj kaj arĝentajn kalikojn kaj financis pentraĵojn pri Mario de Częstochowa kaj la Sankta Triunuo, kaj ŝtonfiguron de Sankta Johano Nepomuka.

La 29-an de marto 1719 li estis nomumita episkopo de Chełm. Li komencis regi en la diocezo vizitante la paroĥojn kaj dediĉante specialan atenton al la plej senhavuloj. Tial, li akiris la moknomon de *patro de la malriĉuloj*. Ilin li apogis per fondusoj el privataj havaĵoj. Post kvinjara regado en la diocezo Chełm, la 27-an de septembro 1724, li estis nomumita episkopo de Przemyśl. Tie li komencis gravan renovigadprogramon de la Katedralo de Przemyśl, donante al ĝi novan barokan stilon. Tiuj klopodoj estis plejparte detruitaj per la konstrukatastrofo en 1733. Li tamen neniam bedaŭris la monrimedelspezojn por renovigi la preĝejojn aŭ ekipi ĝin per liturgia ekipaĵo. Laŭ lia iniciato preĝejo en Radymno estis konstruita en la jaroj inter 1724 kaj 1730 granda preĝejo de Stara Wieś apud Brzozów (kune kun pastro Franciszek Goźliński) fine de la 1920-aj jaroj kaj en Jaśliska en la jaroj 1724-1756. Ankaŭ laŭ lia iniciato la preĝejoj en Lubaczów kaj Felsztyn kaj la episkopa loĝejo apud Brzozów estis renovigitaj.

La katedrala kapitulo kreigis por li tomboŝtonon en la malfrubaroka Fredro-kapelo de 1724 en la katedralo je Przemyśl. En la apuda Ĉefdioceza muzeo en Przemyśl estas lia portreto sur la fono de tri preĝejoj: de Jarosław, de Stara Wieś kaj de la rekonstruita katedralo en Przemyśl.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Aleksander Antoni Fredro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fredro ene de la katolika hierarkio

Notoj
-----

1. ↑  *Prałaci i kanonicy katedry metropolitalnej gnieźnieńskiej od roku 1000 aż do dni naszych.* Eldonis Jan Korytkowski, dua eldono, Gniezno 1883, p. 28-29
2. ↑  *Ecclesia. Studia z Dziejów Wielkopolski*, 2016, volumo 11, p. 170
3. ↑  Lucjan Krynicki: *Kolegiata pw. Przemienienia Pańskiego w Brzozowie.* Brzozów 1997, p. 66–67. ISBN 83-86801-50-6
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon aro. |

**Aro** (simbolo **a**) estas mezurunuo de areo, t.e. surfaca amplekso. Unu aro egalas 100 kvadratajn metrojn. Areon de unu aro havas ekzemple kvadrato, kies lateroj estas 10 metrojn longaj.

*Aro* povas esti nomata metra unuo, ĉar ĝi havas rektan rilaton al la metraj mezuroj, sed ĝi ne apartenas al la kohera Sistemo Internacia de Unuoj (SI), kaj ĝia statuso rilate al Si estas iom neklara. Ĝia centoblo, hektaro, estas unu el la "unuoj akceptitaj por uzo kun SI", kaj estas dirite, ke la "SI-prefiksoj estas uzataj kun kelkaj el tiuj unuoj". Tio eble rajtigas meti *aron* en la saman grupon de unuoj. La vortderiva rilato de *aro* kaj *hektaro* tamen ne estas tute regula, ĉar la SI-prefikso por *centobla* estas *hekto-*, ne *hekt-*. En Esperanto, la vorto *hektaro* estas oficialigita kiel simpla, nekunmetita vorto.

*Aro* estas uzata por mezuri amplekson de relative malgrandaj kampoj kaj aliaj terpecoj. Anstataŭe, oni plej ofte uzas *kvadratan metron*.

  

**Por transkalkuli unuojn**

1 aro = 100 kvadrataj metroj (m2) = 1 kvadrata dekametro (dam2)

100 aroj = 1 hektaro (ha)

1 aro = 929,03 kvadrataj futoj

1 akreo =40,47 aroj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Aro (mezurunuo) en ReVo

Oficialaj dokumentoj pri SI kaj aliaj akceptitaj unuoj.

* en la franca
* en la angla
Aleksa Ŝantiĉ situas en la mapo en la verda munucipo

Bazaj informoj
--------------

**Aleksa Ŝantiĉ,** serbe **Алекса Шантић,** slave **Aleksa Šantić**, hungare **Hadikkisfalu** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Okcidenta** Baĉka, en municipo de Sombor. La vilaĝo prenis la nomon de poeto en 1924.

* Alto super marnivelo: 120 m
* Loĝantaro: 2170
* Poŝtkodo: 25212
* Telefonprefikso: 25
* Aŭtokodo: SO

Situo
-----

Aleksa Ŝantiĉ situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, fervojo Subotica-Sombor preteriras.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. La unua mencio devenis el 1468 en formo *Sara*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1923 la vilaĝo refondiĝis fare de serbaj volontuloj. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario. En 2002 loĝis en Aleksa Ŝantiĉ 2172 da homoj, (serboj 1630 (75 %), kroatoj 129 (6 %), hungaroj 124 (6 %) kaj aliaj).

Vidindaĵo
---------

* Kategorio Aleksa Ŝantiĉ (Sombor) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gŭaĥiro**, hispane *guajira* (termino kiu signifas „kampara"), estas kampara muzika ĝenro devenante de la okcidenta regiono de Kubo. Kvankam ĝia origino radikas en la Kanarioj, la tradicio atribuas la patrecon de ĉi tiu ĝenro al Jorge Ankerman (Havano, 1877 - 1941) pro lia komponaĵo *El arroyo que murmura* [La rojo, kiu murmuras].

En Hispanujo
------------

En Hispanujo la gŭaĥiro komencis populariĝi je la fino de la 18-a jarcento. Aparte la muzika kulturo de la Kanarioj, antaŭ ĉio la uzo de la gitaro kaj de la *timple* (kvazaŭ kvinkorda kavakinjo) grave influis la muzikon de gŭaĥiro.

En Flamenko
-----------

La flamenka gŭaĥiro estas unu el la stilo, kiujn oni flamenkiĝis deire de ĝenro de hispanamerika deveno, kaj en tiu ĉi aparta kazo ekde la kampara danco *punto*, ĉar ĝia ritma, melodia kaj harmonia strukturoj, kvankam kun notindaj adaptaĵo al la flamenka estetiko, troviĝas en liga rilato kun tiu ĉi kampara ĝenro. La flamenkigo de melodioj kaj kantoj devenaj de Kubo kristaliĝis fine de la 19-a jarcento en tipo de melodio kiun oni nomis gŭaĥiro, kiu akiris la rangon de flamenka kantaĵo. La genia kantanto Pepe Marchena evoluis en la 1930-aj jaroj en siaj gŭaĥiroj, ĝis kiam li atingis tipon ne danceblan kaj tre melisman kun aro da melodioj, kiuj kaŭzis prosperajn derivaĵojn, kiuj supervivas ĝis nun. Siaflanke El Piyayo de Málaga rekreis deire de gŭaĥiro siajn tangojn gŭaĥirigitajn nomatajn *tangos del Piyayo*, pli parencajn kun ĝenro nomata *guajira-son* ol kun la kampara *punto* propradire; kaj en Cádiz, Chano Lobato interpretas ilin por *bulerías*.

En Kubo
-------

En Kubo la kamparanoj nomiĝas guajiros, pro tio la muzikon ekestintan kaj interpretatan en la kamparaj zonoj de la kuba insulo oni principe nomas "*música guajira*" aŭ "*música de los guajiros*".

Tiel, kiel muzika ĝenro, la gŭaĥiro estas parto de la kampara muziko kaj tenas similecon kun la *criolla* kaj kun la *punto cubano*, sed ekzistas kelkaj diferencoj.

### Karakterizaĵoj de la kuba gŭaĥiro

La versigata kantoteksto estas preskaŭ ĉiam en la formo de decimo.

La *punto* baziĝas pli sur la teksto ol sur la melodio. Estas unu el la ritmoj plej belsonaj kaj harmoniaj; pro tio ĝi estas stilo infektema, kiu instigas al dancado. La tekstoj estas varieblaj, kaj per ili oni povas esprimi ĉian animstaton. Estas akcentenda la sento, per kiu oni interpretas la gŭaĥiron. Kiam ĝi rilatas kun kamparaj temoj, ĝi faras ĝin laŭ idealiga kaj idilia maniero, oni memorigas ĝenerale pri kampara vivo kaj amhistorioj.

En la gŭaĥiro alternas la ritmoj de tri per kvar kaj ses per ok.
La unuan parton oni skribas en minora kaj la la duan en maĵora modaloj. Ĝi finiĝas ĉiam sur la dominanto de la tonalo, en kiu ĝi estas komponita.

Ekzistas variaĵo, kiu konsistas el miksaĵo inter la gŭaĥiro kaj la sono: la guajira-son.

Referencoj
----------

1. ↑  Vidu la difinon de *guajira* en en unulingva hispana vortaro

Vidu ankaŭ
----------

* Kuba muziko
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Jan Zemek |

Emblemo de la ĉeĥoslovaka antaŭmilita armeo 1918 - 1939

**Jan Zemek** naskiĝis la 3-an de majo 1915 en Vlčnov en distrikto Uherské Hradiště en Ĉeĥio. Li finvizitis 5 klasojn de komunuma lernejo kaj 2 gradojn de urba lernejo en Vlčnov. En la jaro 1928 lia patro transloĝiĝis ĝis Brno kaj ĉi tie filo Jan finis la 3-an gradon de urba lernejo: Li laboris kiel praktikanto ĉe dissendiga servo en Brno kaj vespere li studis la 4-an gradon de urba lernejo.

Propravole li komencis soldatservi en 1935 ĉe infanteria regimento en Opava. Li finvizitis suboficiran lernejon kaj la militservon li finis kiel kaporalo. Li daŭrigis en soldata servo kiel serĝento pludeĵoranto ĉe infanteria regimento en Brno. Poste li deĵoris ĉe la 11-a registara soldataro en Rychnov nad Kněžnou.

En decembro de 1939 li decidiĝis por foriro en eksterlandan armeon kaj en januaro de 1940 li transiris ŝtatlimojn ĝis Hungario kaj tra Jugoslavio, Grekio, Turkio li venis ĝis Sirio. Li transnavigaciis per ŝipo ĝis Francio. Printempe de 1940 li estis envicigita en Agde en Francio al teknika roto. Li estis komandanto de splisista telefona trupo. Li partoprenis en bataloj en Francio. Ĉar retiriĝante li malfruiĝis, li malfruiĝis forveturon al Anglio. Li venis mem ĝis Afriko kaj ĝis Kasablanko, li transnavigaciis Martinikon kaj tra Dominiko li venis per ŝipo ĝis Anglio. En aŭgusto de 1941 li estis sendita en bazan kurson pri sabotado en STS-26 en Skotlando kaj li faris kurson por desalto per paraŝuto en STS-51 en Ringway. Baldaŭ post tio li estis elektita en ekzercado por apartaj taskoj en patrujo. Li estis destinita kiel komandanto de paragrupo Silver B. La grupo estis transportita per aviadilo en la patrujon kaj nokte el la 28-a je la 29-a de decembro 1941 sendita teren per paraŝuto ĉe Přelouč. La grupon renkontis akcidentojn kaj malsukcesojn. Ili ne ligis kontakton, ili perdis materialon kaj ili estis forpuŝitaj en subterejon. Fine de la milito li batalis en vicoj de partizanoj.. La militon li supervivis.

Sufero de la familio estis granda. Lia frato Jaroslav estis ekzekutita, lia frato Josef falis en la milito. La edzo de lia fratino estis ekzekutita.

Jan Zemek estis avancita je leŭtenanto de infanterio. En la jaro 1950 li estis tralasita kiel rezervisto.

Vidu ankaŭ
----------

* Atenco kontraŭ Heydrich
**Újléta** (UjlEta) estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Ebenaĵo**, en departemento Hajdú-Bihar, en subregiono de Hajdúhadház.

Bazaj informoj
--------------

* 47° 28′ 00″ N 21° 53′ 00″ O﻿ / ﻿47.46667 °N, 21.88333 °O﻿ / 47.46667; 21.88333 (mapo)Koordinatoj: 47° 28′ 00″ N 21° 53′ 00″ O﻿ / ﻿47.46667 °N, 21.88333 °O﻿ / 47.46667; 21.88333 (mapo)
* Areo: 30 km²
* Loĝantaro: 1090
* Poŝtkodo: 4288
* Telefonprefikso: 52

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, Létavértes kaj Vámospércs estas proksime. Hajdúhadház troviĝas je 43, Debrecen je 28, Budapeŝto je 248 km-oj.

Historio
--------

Dum la historio la loko apartenis al Létavértes, (iam Nagyléta), el tio disiĝis parto kaj fondiĝis setlejo en 1865. Ĝi ricevis la rangojn vilaĝo en 1882, grandvilaĝo en 1888. En 1919 la rumanoj okupis la komunumon.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo kun propra aŭtobuso, biblioteko, kulturdomo, poŝto, sanservo, restoracio.

Vidindaĵoj
----------

Vizitindaĵoj estas la kalvinana preĝejo de 1892 kaj la vinokelo.
**Gĵel** (ruse *Гжель*) estas stacio de la Kazana direkto de la Moskva fervojo en la distrikto Ramenskoje de la Moskva provinco. Ĝi formas parton de la Moskva-Gorkija-Centro por Organizado de la Laboro de Fervojaj Stacioj DCS-8 de la Moskva Estraro pri Trafika Administrado.

La stacio estis malfermita en 1912, nomita laŭ la vilaĝo Gĵel, situanta 2 kilometrojn sudokcidente. La vojaĝdaŭro de trajnoj de Kazana stacidomo estas 1 horo 20 minutoj.

Ĉe la stacidomo estas 2 pasaĝeraj platformoj por elektraj trajnoj, unu insula, unu flanka. Ekde septembro 2013, la flanka platformo suferas gravan revizion. La flanka kajo estis uzata ĝis 2009 por elektraj trajnoj kun la fina stacio Gĵel, post nuligo de ĉi tiu itinero ĝi estas uzata nur por preterpasi aliajn elektrajn trajnojn ĉe la stacidomo. Antaŭe estis stacidomo, kiu forbrulis en 1993. Ĝis 2005 estis ponto liganta la insulan platformon kun la strato. Ĝi estis malmuntita pro urĝa stato.

Sur la teritorio de la stacidomo, oriente de la pasaĝera kajo, estas kruciĝo super la vojo liganta la du vilaĝojn.

La stacidomo estas ĉirkaŭita de setlejoj kaj kolektivaj neprofitcelaj ĝardenoj. Nordokcidente estas eliro al la loĝloketo Gĵel, norde al la loĝloketo de Fabriko de brikoj de Gĵel, sudoriente al loĝloketo Reĉica kaj sude al loĝloketo de Kombinato de konstrumaterialoj-1 kaj al loĝloketo de Kombinato de konstrumaterialoj-2.

Referencoj
----------

1. ↑  Железнодорожные станции СССР. Справочник. — М. Транспорт, 1981

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gĵel (stacio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Horaro de elektrotrajnoj por la stacio (ruse)
* Foto de la stacio

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rFervojaj haltejoj inter Luberci-1 kaj Ĉerusti |
| --- |
| 
* Luberci-1 (Luberci)
* Luberci-2 (Luberci)
* Korenjovo
* Ovraĵki
* Rodniki
* Vjalki
* Ĥripanj
* 41 km
* Donino
* 49 km
* 52 km
* Grigorovo
* 55 km
* Gĵel
* Ignatjevo
* Kuzjajevo
* Ŝevlagino
* 73 km
* Anciferovo
* Podosinki
* Kurovskaja (Kurovskoje)
* 90 km
* 95 km
* Avsjunino
* Zapolici
* Zaputnaja
* Ŝaturtorf
* Ŝatura
* Botino
* Krivandino
* Tugolesje
* Vojmeĵnij
* Ĉerusti

 |

 |
**KUĈIKI Rukia** 朽木 ルキア (laŭ Hepburn: Kuchiki Rukia) (naskiĝis en 14-a de januaro - ) estas fikciulo en la mangao kaj animeo *Bleach*. Rukia estas ŝinigamio (mortofalĉisto) sendita de Animejo. Ŝi renkontis ĉefrolulon KUROSAKI Iĉigo kiu estas altlerneja studento, kaj ŝi transdonis sian povon al li en batalo kontraŭ Kavulo. Ŝi okupis loĝi lian hejmon, kaj trudis lin labori kiel anstataŭa ŝinigamio.

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Enkonduko
---------

Ĉar Rukia transdonis preskaŭ tute sian povon al Iĉigo, Rukia estas devigita vivi en "gigai" (kvazaŭkorpo), artefarita konstruaĵo desegnita por perfekte imiti homan korpon, dum ŝi reakiras sian povon. Dum Iĉigo devis labori anstataŭ Rukia, ŝi helpas lin. Aldone ŝi utiligas la ekstrajn ilojn de Butiko Urahara kiun eksa ŝinigamio URAHARA Kisuke administras. Ŝi vivas kiel altlerneja studento dum ŝinigamia laboro. Ju pli longe Rukia restas en la homa mondo, des pli komforte ŝi sentas sian vivon tiean, eĉ se ŝi restas nur por restarigi sian povon.

Tamen, Animejo sendis ŝinigamiojn por aresti Rukia-n, kiu transdonis ŝinigamian povon al homo kontraŭe juron de Animejo. Timante persekuton de Animejo, ŝi forkuris de hejmo de Iĉigo. Malfeliĉe, du ŝinigamioj el Animejo, ŝia infaneca amiko ABARAI Renĵi kaj pliaĝa frato KUĈIKI Bjakuja trovis ŝin kaj preskaŭ mortigis Iĉigo kiu celus helpi Rukia. Do ŝi petis lin forgesi pri ŝi, kaj reiris al Animejo kiel malliberulo. Ŝi petis Iĉigo forgesi pri ŝi ĉar ŝi ne volis ke li estus mortigota.

Historio
--------

En knabineco, ŝi kreskis kun ABARAI Renĵi en "Inuzuri" 78-a Distrikto de la Suda Rukongaio, unu el la plej malbonaj lokoj kaj plej senjuraj lokoj en animejo. Inter ilia grupo de amikoj, nur Rukia kaj Renji posedis spritan povon. Rukia kaj Renji decidis eniĝi Seireiteio kiu estis akademio por iĝi ŝinigamioj, por akiri pli bonan vivon kiam tute iliaj amikoj forpasis.

Mallonge post eniĝo la akademion, Rukia estis proponata ŝancon alpreni en la noblan Kuĉiki-Familion. Ŝi nevole akceptis kaj ŝia amikeco kun Renji distanciĝis, aldone bofrato Bjakuja kondutis malvarme. Rukia estis tuj alprenata en la 13-an Brigadon kies Estro estas UKITAKE Ĵuŝiro kaj Vic-Estro estis ŜIBA Kaien, de Defendo-Kortaj Brigaradoj.

Rukia interfratiĝis kun Kaien, kiu konsideris ŝin bona amikino kaj kolegino, dum aliaj emas distanci de ŝi ĉar ŝi estas noblo.
Tamen, ŝi nevole mortigis Kaien, kiu estis posedata de Kavulo.

| **Rolularo de *Bleach*** |
| --- |
| **Main Characters:** KUROSAKI Iĉigo | KUĈIKI Rukia
**Karakura High School:** Inoue Orihime | IŜIDA URJŪ | Sado "Ĉad" Jasutora
**Butiko Urahara:** URAHARA Kisuke | ŜIHŌIN Joruiĉi
**Shinigamioj (Gotei 13):**
3a: IĈIMARU Gin KIRA Izuru, 4a: UNOHANA Recu JAMADA Hanatarō, 5a: AIZEN Sōsuke, 6a: KUĈIKI Bjakuja ABARAI Renĵi, 8a: KJŌRAKU Ŝunsui, 10a: HICUGAJA Tōŝirō 11a: ZAKARI Kenpaĉi, 12a: KUROCUĈI Majuri, 13a: UKITAKE ĴūŝirōŜIBA Kaien.
**Vizardoj:** Ŝinĵi Hirako
**Arankaroj:** Grimmjow Jaegerjaquez | Ulquiorra Cifer |
Monto kaj vulkano Teide (Tenerife), laŭ la gŭanĉa mitologio, tiu monto estis la hejmo de Gŭaĝota, la demono.
**Gŭaĝota** aŭ **Guaĝota** estas la nomo kiu estis uzata de la guanĉoj, iamaj indiĝenoj de la insulo Tenerife −Kanarioj, Hispanio−, por la ĉefa malbona ento de sia mitologio laŭ la unuaj historiistoj de Kanarioj.

La termino, kies origina formo povis esti *wa-yewta*, estis tradukita kiel 'frapi', 'batali', aŭ pli figure kiel 'la Detruanto'.

Tiu ento (demono) estus konekto kun la infero kiu estus identigita kun la vulkana monto, kiun ili nomis *Eĉejde*, kaj de tie la aktuala nomo Teide. Ambaŭ konceptoj (demono kaj infero) estus tiel komprenitaj de la hispanaj konkeristoj kaj kolonoj.

Notoj
-----

1. ↑   Reyes García, Ignacio (2011). Diccionario ínsuloamaziq. Santa Cruz de Tenerife: Fondo de Cultura Ínsuloamaziq. ISBN 978-84-615-0960-7.
2. ↑   Reyes García, Ignacio (2006). «En contacto con el mal». Mundo Guanche (Los Realejos: Asociación Mundo Guanche) (15). ISSN 1886-2713. Konsultita la 15an de Septembro 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 738434
 |
**Eklezio** estas asocio de la anoj de religia kredo kaj ties institucioj. La vorto venas el la greka trans la latina kaj signifis origine *elvoko* - tiel oni nomis en la klasika antikvo la kunvenon de la civitanoj de urborespubliko. Greklingvaj hebreoj aplikis la vorton kun la signifo *komunumo, kunveninta popolo de dio*. Tiel ĝi eniris la Novan Testamenton.

Laŭ kristanismo estas du "Eklezioj" la Videbla eklezio, aŭ militanta eklezio, kaj la Nevidebla eklezio, aŭ triumfanta eklezio.

Apartigo de eklezio kaj ŝtato
-----------------------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Apartigo de eklezio kaj ŝtato.
La apartigo de eklezio kaj ŝtato estas filozofa koncepto por difinado de politika distanco en la rilato inter religiaj organizoj kaj la nacio-ŝtato. Precipe, la esprimo rilatas al la kreado de laika ŝtato (kun aŭ sen laŭleĝe eksplicita eklezi-ŝtata apartigo) kaj al malestablo, la ŝanĝiĝado de ekzistanta, formala rilato inter la eklezio kaj la ŝtato.

En socio, la grado de politika apartigo inter la eklezio kaj la civila ŝtato estas determinita per la laŭleĝaj strukturoj kaj ĝeneralaj laŭleĝaj vidoj kiuj difinas la bonordan rilaton inter fakorganizita religio kaj la ŝtato. La principo de la plena konkurenco proponas rilaton en kiu ambaŭ politikaj unuoj interrilatas kiel apartaj organizoj sendepende de la aŭtoritato unu de la alia. La strikta apliko de sekulara principo de Laikeco (sekulareco) estas uzita en Francio, dum laikaj socioj, kiel ekzemple Danio kaj Britio, konservas formon de konstitucia rekono de oficiala ŝtata religio.

Eklezioj
--------

* Katolika eklezio
* Ortodoksa eklezio
* Anglikanisma Eklezio
* Latina eklezio
* Orientaj katolikaj eklezioj
* Proprajuraj katolikaj eklezioj

Notoj
-----

1. ↑   The Oxford Companion to the Supreme Court of the United States (1992), Kermit D. Hall, Ed. pp. 717–26
2. ↑  "Norway separates church and state". Alirita la 14an de majo 2015.

* Eklezio en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

ReVo  eklezio en ReVo 

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Historio de eklezio.
**Adolf Abramoviĉ Joffe** (ruse *Адольф Абрамович Йоффе*; naskiĝia la 10-an de oktobro 1883 en Simferopolo; mortis la 16-an de novembro 1927) estis rusa-soveta revoluciulo kaj samideano de Lev Trockij. Li devenis same el juda familio.

Li estis en Germanio kaj poste en Aŭstrio en ekzilo. Li eldonis kun Trockij la ruslingvan gazeton *Pravda* de 1906 ĝis 1912 en Vieno. En 1912 oni arestis lin en Rusio kaj li estis ekzilita al Siberio.

Li fuĝis en 1917 el Siberio kaj partoprenis en la oktobra revolucio. Li estis ano de la delagacio, kiun gvidis Trockij dum la pactraktadoj en Brest-Litovsk. Li restis en Petrogrado kiam la bolŝevika registaro translokiĝis al Moskvo (marto de 1918) kaj laboris tie kiel membro de la Petrograda Buroo de la Centra Komitato ĝis kiam oni nomumis lin soveta reprezentanto en Germanio, en aprilo de 1918. Li subskribis la Sovet-Germanan suplementan traktado la 27-an de aŭgusto, 1918. La 6-an de novembro, 1918, laŭvorte tagojn antaŭ la armistico kaj la germana revolucio, la soveta delegataro en Berlino -estrita de Joffe - estis forpelita el la lando pro akuzo je antaŭpreparo de komunista ribelo en Germanio.

Li reprezentis Rusion en 1920 en paco de Riga.

Joffe restis lojala sekvanto de Lev Trockij kaj memmortigis sin post malpotenciĝo de Trockij.

* Kategorio Adolf Joffe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 122336
* GND: 120372258
* LCCN: n95001082
* VIAF: 62377370
* ISNI: 0000 0000 6683 4594
* SUDOC: 150547145
* BNF: 16682960h
* BIBSYS: 3014922
* NKC: uk2013743611
* ICCU: RMRV194486
 |
***Status quo*** (el la latina: *status quo*, signifante "la ekzistanta situacio", "situacio en kiu") estas termino derivita de la esprimo uzata en diplomatio latine *status quo ante bellum* kiu signifas "la situacio kiu ekzistis antaŭ la milito" kaj kutime estas rezervita por postmilitaj situacioj de negocoj kaj traktado. Sed en la parolata lingvo la termino indikas la situacion kian ĝi estis kaj daŭre estas, ĉi tie kaj ĉi tiam. La mezlonga termino "*status quo ante*" kutime estas uzata por sociaj aferoj, kiel rezisto al socia aŭ religia reformo; kaj ankaŭ tiu de "*status quo ante bellum*".

Politikaj debatoj ofte supozas, ke ekzistas avantaĝo en konservado de la *status quo*, ia interna avantaĝo kiu ne estas derivita de la naturo de la *status quo*, sed de la danĝeroj enecaj en ŝanĝoj, kiaj ajn ili estus. La esprimo "konservi la status quo" estas uzita por priskribi reziston al radikalaj ŝanĝoj en la socia aŭ politika situacio. 

Ekzemploj de la uzo de la esprimo troveblas en la daŭrantaj sociaj luktoj aŭ en la pozicio de Tajvano fronte al la postulo de Ĉinio rehavi (revenĝismi) suverenecon super la tajvana insulo.

Politika uzo
------------

Sociaj movadoj foje povas servi kiel ekzemplo kia la *status quo* povas esti subfosita. En tiaj kazoj, la *status quo* rilatas al situacio kiu ekzistas ĉirkaŭ speciala temo aŭ al la kultura/socia klimato en specifa socio aŭ nacio.  La *status quo* foje estas perceptita kiel negativa, plejparte fare de subtenantoj de sociaj movadoj, kaj homoj kiuj volas konservi la *status quo* estas perceptitaj kontraste al progreso. 

Politikistoj foje rilatas al la *status quo*. Ofte ekzistas politiko de intencita ambigueco kiu nur mencias la *status quo* prefere ol igas ĝin la oficiala stato. Clark Kerr diris: "La *status quo* estas la nura solvo kiu ne povas esti vetoita,"  signifante, ke estas ne eble decidi kontraŭ la *status quo*, sed devus agi en favoro de ŝanĝo. 

Karl Marx konsideris organizitan religion kiel rimedo por la kapitalistoj kaj burĝo por konservi la laboristan klason kontentigita malgraŭ la plejneegala *status quo*. Ankaŭ la eduka sistemo estis vidita per aliaj kiel rimedo de konservado de la *status quo* en socio.

Vidu ankaŭ
----------

* *Modus vivendi*

Eksteraj ligiloj
----------------

Piednotoj
---------

1. ↑  La socia klimato, www.featherpicking.com
2. ↑  Daniel Seymour, Momentum: The Responsibility Paradigm and Virtuous Cycles of Change in Colleges and Universities, Rowman & Littlefield.
3. ↑  Carol O'Connor, **Secrets of Great Leaders: 50 Ways to Make a Difference: The 50 Strategies You Need to Inspire and Motivate**, Hodder & Stoughton
4. ↑  SOCIOLOGIO DE EDUKADO - WikiEducator, wikieducator.org

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 773884
 |
La **aro de Cantor** estas matematika aro inventita de Georg Cantor. Ĝi konstruiĝas jene:

* prenu intervalon [0,1]
* partigu la intervalon en trionojn
* la mezan trionon forĵetu, por ke restu [0, 1/3] kaj [2/3, 1].
* por ĉiu parto agu same.

Finfine restas nur aro (la aro de Cantor) kun lebega mezuro 0,
ĉar la sumo de la mezuroj de la forĵetitaj intervaloj estas 1.

Tamen la aro estas kompakta kaj nenombrebla (havas saman grandecon kiel la originala intervalo [0,1]).

Kelkfoje oni ankaŭ uzas la nomon Cantor-polvo, ĉar la aro
aspektas kiel nura polvo.

La konstrua principo de la aro de Cantor estas ĝeneraligebla al pli altaj dimensioj. La responda objekto du-dimensia nomiĝas tapiŝo de Sjerpinski (pole *Sierpiński*), la tri-dimensia spongo de Menger. Krom ĉi tiuj, eblas konstrui karteziajn produtojn de pluraj kopioj de la aro de Cantor.

* Dudimensia analogo de aro de Cantor per kartezia produtoDudimensia analogo de aro de Cantor per kartezia produto
* Tridimensia analogo de aro de Cantor per kartezia produtoTridimensia analogo de aro de Cantor per kartezia produto
* Tapiŝo de Sjerpinski (dudimensia analogo de aro de Cantor)Tapiŝo de Sjerpinski (dudimensia analogo de aro de Cantor)
* Spongo de Menger (tridimensia analogo de aro de Cantor)Spongo de Menger (tridimensia analogo de aro de Cantor)

Vidu ankaŭ
----------

* Aro de Smith-Volterra-Cantor

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Aro de Cantor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Aro kaj funkcio de Cantor angle
Jam en 1771 Rowland Jones verkis pri la uzo angla lingvo kiel internacia lingvo, ĉefe kiel bazo de pasigrafiaj sistemoj, sed en tiu tempo, angla estis malmulte konata ekster Britio kaj ties kolonioj. La uzo de la angla lingvo kiel interlingvo ekde 19-a jarcento igis ĝin bazo de multaj projektoj de planlingvoj. Eĉ Esperanto havas influon de la angla kaj Volapuko, kvankam tro malsimila, estus bazita sur ĝi, laŭ la deklaro de sia kreanto.

Krom malneŭtraleco, la ĉefa problemo de la angla kiel interlingvo estas la prononco kaj ortografio. Multaj projektoj, kiel Angliko aŭ Anĵeliko, proponas plisimpliigo de angla ortografio. Vere, la angloj povus akcepti reformon de sia lingvo konforme al ĝia fonetiko, sed ankaŭ por ili tio estus tre peniga afero, ĉar ja dum certa periodo paralele kunekzistus du literaturoj kun du manieroj de skribado. Sed por ne-angloj eĉ la ortografie simpligita restos tamen "tro angla". Kelkaj projektoj, kiel Esata, tro fonetikaj, faris la skribaj vortoj nerekoneblaj al ĉiuj.

Kelkaj projektoj, kiel Amerika lingvo, Simpligita angla lingvo aŭ Kosma Angla, ankaŭ proponas reguligon de gramatikon de l' angla. 

Alie estas projektoj kiuj proponas uzi la bazan strukturon, post reguligo, kun pli "internacia" vortprovizo, kiel Latineca angla.

La plej sukcesplenaj projektoj Baza angla kaj Marparolo, male, uzas la anglajn regulojn, ortografion kaj prononcon kiel en natura ligvo, ili malsimilis al natura angla nur rilate al vortprovizo, pli malgranda. La ĉefa ideo estas ke preskaŭ ĉiuj vortoj de la angla, povas esti difinitaj per vortoj pli simplaj kaj bazaj. Sekve la kora vortprovizo de la angla estas tre malgranda – tute malsimile al la latinidaj lingvoj.

Listo de kelkaj aliaj projektoj modifita angla
----------------------------------------------

* Aligrams
* American lingo (Charles Clinton Adams, 1971);
* ANZE (Lawrence Meissner, 1965);
* Colonial English;
* Mathumisc (*Archaic English Project*) (W. Patterson);
* Nyucar;
* Ofat (Olav Farstad, Bergen, 1936);
* Ortographial reform (Thomas Wood, Cheshire, 1948);
* Panoptic English (Charles Kay Ogden, 1929);
* Rootian English  Arkivigite je 2006-02-10 per la retarkivo Wayback Machine;
* Ruly English (Stuart C. Dodd, Seattle, 1946);
* Synthetic English (A. P. Draper, Lebanon (Usono), 1935);
* Torskript;
* U.S. (Ruby Olive Foulk, 1940);
* World English (Alexander Melville Bell, 1888);
* Globish (Nerriere)
* Globish (Gogate)
* Basic English (baza angla)
„**Heidenröslein**" (Originaltitel) aŭ „**Heideröslein**" (eo: erikeja rozo) estas unu el la plej konataj kaj popularaj poemoj de Johann Wolfgang von Goethe. Ĝi estas ankaŭ kantata kiel populara popolkanto, kaj ĝin muzikigis multaj komponistoj, inter ili Franz Schubert.

Ekesto
------

La poemo baziĝas sur kanto el la 16-a jarcento. Ĝi aperis en 1773 en la kantaro *Blättern von Deutscher Kunst und Art* kiel „fabelkanto". Same ĝin publikigis Johann Gottfried Herder en 1778 kun la fontindiko „el la buŝa fabelo" en sia kantokolekto *Stimmen der Völker in Liedern* (Voĉoj de la popoloj en kantoj). Goethe verkis sian version dum sia studrestado en Strasburgo proksimume 1770. Tiutempe 21-jara Goethe tenis mallongan, sed akran amaferon kun la alzaca pastrofilino Friederike Brion, al kiu li direktis ĉi tiun poemon. Kune kun aliaj poemoj kaj lidoj direktitaj al Brion (Majkanto k.a.) „Heidenröslein" apartenas al la grupo de la „Kantoj el Sessenheim".

Esperanta traduko
-----------------

La poemo estis tradukita de L. L. Zamenhof al Esperanto, sub la titolo *La rozeto*. La traduko troviĝas en la *Fundamenta Krestomatio*.

Muzikigoj
---------

„Heidenröslein" havas tri strofojn po sep linioj in kvarakcentaj trokeoj, je kio la lastaj du linioj pokaze ripetiĝas en ĉiu strofo. Je preskaŭ ĉiuj muzikigoj de la poemo melodio kaj akompano de la tri strofoj estas samaj, pro kio oni grupigas la muzikigitan „Heidenröslein" en la *strofkantojn*.

Komponisto Franz Schubert konceptis je sia muzikigo de ĉi tiu dusenca poemo kun eta postludo; tio ĉi estas krom „Lindenbaum" la verŝajne plej konata lido de Schubert.

Krom la ŝuberta versio ekzistas tre multaj melodioj de aliaj komponisto por ĉi tiu poemo. La plej populara kaj ankoraŭ nuntempe tre ofte kantata kiel popolkanto devenas de Heinrich Werner el Kirchohmfeld. La 20-an de januaro 1829 li direktis la unuan prezentadon de sia lidversio dum koncerto de la brunsviga lidorondo.

Ankaŭ Franz Lehár muzikigis la tekston en sia opereto *Friederike*, kiu temas pri la alzaca amafero el la junaĝo de Goethe.

Referencoj
----------

1. ↑  Aldono de Hans Marquardt al Herder, Johann Gottfried: Stimmen der Völker in Lieder, Berlino 1978, p. 293.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Heidenröslein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Heidenröslein en Vikifontaro (Universala biblioteko)

* „Heidenröslein" en serio de fotaj poŝtkartoj
* Muzikigo de Schubert – libera sonregistraĵo (mp3) Arkivigite je 2011-08-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Heidenröslein, D 257 (Schubert, Franz): Liberaj muziknotoj por elŝuti de International Music Score Library Project.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

***La Ĉielo kaj la Infero aŭ La Justeco de Dio Laŭ Spiritismo*** estas unu el 5 bazaj libroj de Kardecisma Spiritismo (la kvara el ili). Ĝi estas kompara studo de la doktrinoj pri la forpaso de la animo, el la korpa vivo en la spiritan vivon, pri la estontaj punoj kaj rekompencoj, pri la anĝeloj kaj demonoj, pri suferoj ktp, sekvata de nombraj ekzemploj pri la efektiva situacio de la animo dum kaj post la morto.

Kovrilo de la plej freŝdata esperanta eldono de "La Ĉielo kaj la Infero", ilustrita de Cecconi.Publikigite unuafoje en aŭgusto 1866, de Allan Kardec, ĝi enhavas du partojn. La unua kun 11 ĉapitroj, kaj la dua kun ok. En la unua parto oni studas temojn, kiel kaŭzojn de la timo al morto, la ĉielon, la inferon, la limbon, la purgatorion, la anĝelojn, la demonojn k. a. En la dua parto, oni trovas raportojn de spiritoj pri tio, kion ili sentis dum kaj post la morto de l' fizika korpo. Kaj ĉiuj raportoj kun signifaj klarigoj pri la postvivo kaj komunikebleco de la mortintoj, kaj ankoraŭ pri la Leĝo de Kaŭzo kaj Efiko (Karmo).

En la dua parto, enestas ĉapitroj kun raportoj de spiritoj, kiuj sukcesis per suferaj reenkarniĝoj elpagi pezajn debetojn el la pasinteco. Estas la kazo, ekzemple, de Szymel Slizgol kiu almozpetis dum 30 jaroj en la urbo Vilno. Li elkarniĝis en majo 1865. Lian funebraĵojn ĉeestis granda homamaso. La magazenoj eĉ fermis la pordojn kiel signo de funebro. Kelkajn jarcentojn antaŭe li vivis kiel reĝo en tiu sama regiono de l' mondo, kun povo pri vivo kaj morto. Sed li kaŭzis multe pli da malbono ol da bono. Tial li ĝojegis, ĉar nun multajn ploris pro lia morto.

Al Esperanto tradukis Allan Kardec Afonso Costa kaj Benedicto Silva en 1979. La unua eldono en Esperanto estas preparita kiel programero de la 66-a Universala Kongreso de Esperanto en Braziljo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* La Ĉielo kaj la Infero, ĉe paĝaro de Brazila Spiritisma Federacio (esperante)
* Aliaj bazaj spiritismaj verkoj Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine, ĉe paĝaro de Brazila Spiritisma Federacio (esperante)
* Brazila Spiritisma Federacio, oficiala paĝaro (portugallingve)
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib"" en *LibraryThing*
**Distrikto Bischofszell** estis ĝis la 31-a de decembro 20100 administra unuo de Kantono Turgovio. Ĝi havis areon de 95,7 km² kaj nombris 31080 loĝantojn la 31-an de decembro 2007. La ĉefloko de la distrikto estis la historia urbo Bischofszell.

Geografio
---------

La iama distrikto Bischofszell troviĝas en monteta regiono de la Svisa Mezlando. Ĝian kamparon formis la riveroj Turo kaj Sitter, kiuj en Bischoffszell kunfluas. La plej granda urbo kaj ekonomia centro de la distrikto cetere ne estas ĝia ĉefurbeto Bischofszell sed la urbo Amriswil en la nordoriento de la distrikto.

Trafiko
-------

Tra la iama distrikto Bischofszell pasas la fervolinioj de Gossau al Weinfelden (la iama Bischofszell-Fervojo) kaj ankaŭ la linio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Vinterturo tra Weinfelden al Romanshorn. La haltejoj en la distrikto Bischofszell estas servataj de la regionaj trajnoj de la fervojkompanio THURBO AG. Krome diversaj poŝtaŭtolinioj servas la vilaĝojn, kiuj ne disponas pri fervoja konekto. La distrikto tamen situas flanke de la naciaj aŭtoŝoseoj.

Ekonomio
--------

La regiono estas ĉefe kampara kaj vivas de agrikulturo kaj modesta regiona turismo. En Amriswil, Sulgen kaj Bischofszell ekzistas ankaŭ diversaj malgrandaj kaj mezgrandaj entreprenoj. La plej signifa firmao estas la konservofabriko Bischofszell.

Historio
--------

La regiono de Bischofszell troviĝis en mezepoko sub la influo de la episkopo de Konstanco, kiu ankaŭ daŭris dum la plurcentjara okupado fare de la Svisa Ĵurkomunumo ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798. Kun la fondo de la nova Kantono Turgovio en la jaro 1803 estis kreiita la distrikto Bischofszell. Surbaze de la nova leĝo pri la komunumoj de Kantono Turgovio, la distrikto estis malfondita la 31-an de decembro 2010 kaj ĝiaj komunumoj integritaj al aliaj distriktoj.

Komunumoj de la iama distrikto Bischofszell
-------------------------------------------

Al la distrikto Bischofszell apartenis je la fino de 2010 je ĝis malfondo la sekvantaj ok komunumoj:


| Blazono | Nomo | Loĝantoj(Dec 2007) | Areoin km² | Komunuma n-ro |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Amriswil | 11'517 | 19,1 | 4461 |
|  | **Bischofszell** | 5466 | 11,7 | 4471 |
|  | Erlen | 3078 | 12,2 | 4476 |
|  | Hauptwil-Gottshaus | 1802 | 12,5 | 4486 |
|  | Hohentannen | 607 | 8,0 | 4495 |
|  | Kradolf-Schönenberg | 3215 | 10,9 | 4501 |
|  | Sulgen | 3366 | 9,1 | 4506 |
|  | Zihlschlacht-Sitterdorf | 2029 | 12,2 | 4511 |
| **Totale** | 8 | 31'080 | 95,7 | 2002 |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bischofszell en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistriktoj de Kantono Turgovio |
| --- |
| Arbon • Frauenfeld • Kreuzlingen • Münchwilen • Weinfelden
Je la 31-a de decembro 2010 malfonditaj distriktoj:Bischofszell • Diessenhofen • Steckborn |  |

 |

  



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la iama distrikto Bischofszell |
| --- |
| Amriswil  •  **Bischofszell**  •  Erlen  •  Hauptwil-Gottshaus  •  Hohentannen  •  Kradolf-Schönenberg  •  Sulgen  •  Zihlschlacht-Sitterdorf |  |

 |
Pri **supereco de Esperanto super la naciaj lingvoj** skribis Anakreon Stamatiadis en sia libro *Nova gramatika libro de la internacia helpa lingvo "Esperanto"* eldonita en la jaro 1928.

Laŭ li, kun nur 2635 radikoj (uzataj en la Universala Vortaro ene de la Fundamento de Esperanto) estis eble al d-ro Zamenhof starigi riĉan materialon por sia vortaro, kiu tradukas pli da ideoj, ol enhavas la nacilingvaj vortaroj mem; kaj dum en ĉiuj naturaj lingvoj, precipe la novlatinaj, estas neeble dispartigi la vortojn en apartajn lingverojn, en la lingvo Esperanto la dismembrigo de ĉiu vorto en memstarajn elementojn fariĝas ebla. Tiu ĉi ebleco devenas de tio, ke la nombro de la radikoj, unusignifaj gramatikaj signoj kaj afiksoj estas limigita kaj esprimas ideojn precize difinitajn.

Tamen, ĉirkaŭ 1930 la oficiala Akademia vortaro de Esperanto entenis jam 4184 radikojn. Laŭ Petro Stojan Esperanto havas pli ol 10 000 elementojn, kiujn oni povas klasigi jene:

* Finaĵoj: 12
* Afiksoj: 53
* Rilataj vortoj: 205
* Radikoj: 10.000

Dume, la Enciklopedia Vortaro Esperanta-Germana de Eugen Wüster entenas ĉirkaŭ 18 000 radikojn kaj 45 000 derivaĵojn.

Ĉe tia lingvo kompreneble oni ne bezonas paroli pri devenigo de vortoj, sed nur pri vortfarado, ĉar la nombro de la elementoj estas limigata al tia minimumo, kiun posedas Esperanto.

Efektive tiuj elementoj enhavas ne nur la gramatikon kaj la sintakson, sed ili igas tute superfluaj la "mil" regulojn kun sennombraj esceptoj kaj la specialan sintakson, kiun oni bezonas en la naciaj lingvoj.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
Malá Studená dolina
Malá Studená dolina a Téryho chata
Téryho chata
Malá Studená dolina z Malého svahu
**Malá Studená dolina** aŭ **Malgranda glacia valo** estas terasforma valo en la Altaj Tatroj. Longeco ĉirkaŭ 4,5 km. De orienta flanko ĝi estas limigita per Lomnické sedlo de okcidenta Prostredný hrebeň, kiu apartigas ĝin de Veľká Studená dolina. En la valo troviĝas lagaro Kotlina Piatich spišských plies, apude montmasivo Ľadovy štít (2627 m). Tra valo iras rivero Malý Studený potok.

Turismo
-------

Malá Studená dolina estas unu el plej vizitintaj lokoj en Altaj Tatroj pro bona ebleco de piedpromenadoj, montogrimpado (Žltá stena kaj Žltá veža), skimontgrimpado (Dolinka pod Sedielkom). kaj proksima enloĝigado en Téryho chata. Kompreneble natura beleco de Päť spišských plies.

### Kiel atingi

Komenco de Malá Studená dolina estas kabanejo Zamkovského chata, kiu atingeblas de Hriebienok laŭ ruĝaj turismaj markoj . De kabano Zamkovského chata laŭ verdaj  ĝis *Veľký hang pod Prostredným hrotom*, kie deklivo pligrandiĝas al Téryho chata.
De Téryho chata ekzistas du vojoj:

* **verda**: simple daŭrigas vojon de Zamkovského chata. laŭ lago Prostredné spišské plese, tra Pfinnova kopa ĝis *Dolinka pod Sedielkom*, de kie la vojo iras al Modré pleso kaj poste Sedielko, Zadná Javorová dolina kaj fine Tatranská Javorina. Estas dudirekta vojo.
* **flava**: post *Dolinka pod Sedielkom* la flava vojo kopias la verdan, de kie iras al Priečne sedlo. Tien oni devas uzi helpĉenojn. De *Priečné sedlo* la vojo malsupreniras ĝis lagoj Strelecké kaj Sivé plesá kaj Zbojnícka chata. **La vojo estas nur unudirekta!** (ĝis Veľká Studená dolina)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Malá Studená dolina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Situo sur turisma mapo
Township de Soweto
**Getourbo,** angle: **Townships** (=„*kvartalo, municipo, kvartalaĵo*") estas la termino por tiuj kvartaloj, kiujn la Apartheid-reĝimo instalis en Sudafriko kaj Namibio *apartige* por la „nigra", la „kolora" kaj la „hinda" loĝantaro. Ankaŭ en hodiaŭa Sudafriko ili ankoraŭ ekzistas eĉ daŭre kreskas, kelkaj estas gigantaj urboj. Tipa ekzemplo estas Soweto (la nomo estas mallongigo de *South Western Township* - *Sudokcidenta kvartalaĵo*), kvartalo de Johanesburgo en provinco Gauteng. Krom Soweto, la laŭ laŭ areo plej grandaj taŭnŝipoj estas Mdantsane proksime de Orient-Londono kaj Kajeliĉa proksime de Kaburbo.

La instalado de getourboj estis grava apliko de la apartisma ideologio: en la „ideala Apartheid-urbo" ĉiuj rasoj loĝas en siaj kvartalaĵoj dividite disde la aliaj per „bufrozonoj" kun bariloj kiel trafikaj instalaĵoj (reloj ...), industriaj kompleksoj aŭ senkonstruajaj terenoj. La „blankaj kvartaloj" kreskis laŭ la bezonoj de siaj loĝantoj, kontraŭe la getourboj unuavice apartigi la diversrasajn loĝantojn.

La loĝantaro de getourboj daŭre kreskas - Soweto laŭnombre preskaŭ atingis Johanesburgon. La loĝantoj loĝas en grandegaj setlejoj el simplegaj domoj aŭ kabanoj preskaŭ sen infrastrukturo, ekzemple: getourbo Langa estis konstruita 1927 12 km sudoriente de Kaburbo, origine por 850 personoj, en 1989 ĝi jam havis 16.500 loĝantojn, laŭ taksado de 2003 estas pli ol 80.000 (taksi la nombron de loĝantoj estas tre malfacila, ĉar daŭre homoj venas kaj foriras).

La vorto getourbo jam imagigas ladkvartalon kun amasa loĝado en mizeraj kabanoj, ladodomaĉoj, kartonaj skatoloj kun alta krimado, granda mizero, malriĉeco, malsato kaj malsano.

Depost la fino de Apartheid la kondiĉoj ŝanĝiĝas, sed tre malrapide.

Bildoj el Dukatole, kvartalaĵo de Aliwal North

Vidu ankaŭ
----------

* Urboplanado
* Geto, Bantustano, Favelo (Ladkvartaloj en Brazilo), mizerurbo
* Rezisto kontraŭ Apartheid : en:Sharpeville massacre, en:Soweto uprising

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Getourbo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Panorama-Fotoraporto pri Khayelitsha, kvartalaĵo de Kapstadt
* Foto-Dokumentaro pri vivo en sudafrika taŭnŝipo
* „Cape Town Journey of Remembrance" Arkivigite je 2007-10-18 per la retarkivo Wayback Machine - politika vojaĝo tra taŭnŝipoj kaj la pasinto de Kaburbo, laŭ la memoro de liberecbatalanto