John Farey en Muzeo de Derby. La silueto estis farita de lia amiko White Watson dum la QR-kodo kondukas vin al tiu ĉi artikolo
**John FAREY, Sr.** (naskiĝis en 1766, mortis la 6-an de januaro 1826) estis angla geologo kaj verkisto. Tamen, li estis pli bone konata pro matematika konstruo, la "Sinsekvo de Farey" nomita laŭ lia nomo.

Biografio
---------

John Farey naskiĝis en Woburn, Bedfordshire kaj estis edukita en Halifax, Yorkshire, kaj montris tian talenton pri matematiko, desegnado kaj termezurado, ke li kaptis la atenton de John Smeaton (1724-1792). Post sia edukado li transloĝiĝis al Londono, kie li havis familianojn, kaj laboris tie dum nombro da jaroj, dum kiuj li renkontiĝis kaj edziĝis kun sia edzino, Sophia Hubert, (1770-1830). Dume en Londono, ili havis sian unuan infanon John Farey, Jr.. Ili poste havis ok pliajn infanojn, el kiuj du mortis dum infanaĝo.

Woburn kaj Londono
------------------

En 1792 li estis dungita kiel agento de Francis Russell, 5-a Duko de Bedford por liaj bienoj de Woburn. Post la morto de la duko, Farey revenis al Londono en 1802, kaj unue projektinte elmigri aŭ preni farmon en la provinco, li setlis tie kiel konsulta termezuristo kaj geologo. Ke li povis preni ĉi tiun alpaŝon tion li grandparte ŝuldis al sia konatiĝo kun William Smith, kiu en 1801 estis dungita de la duko de Bedford por laboroj de drenado kaj irigacio. La duko, aprezante la konojn de Smith pri tavoloj, komisiis lin en 1802 por esplori la marĝenon de la kalk-montetoj sude de Woburn por determini la veran sinsekvon de la tavoloj; kaj li petis al Farey akompani lin. Farey rimarkis ke Smith estis lia Mastro kaj Instruisto pri Minerala termezurado, kaj liaj postaj publikaĵoj montras kiel bone li profitis el la instruoj kiujn li ricevis.

En 1805, li sukcedis al Arthur Young kiel sekretario de la "Smithfield Club". Lia termezura laboro kondukis lin tra la tuta provinco kaj li estis multe pripetita de ter-posedantoj dezirantaj plibonigi siajn bienojn, aŭ ekspluati la mineralojn kiujn illi entenis. Lia laboro pri ekonomia geologio tiam estis grava en la burĝonanta Industria Revolucio por lokalizi novajn fontojn de karbo kaj metalaj ercoj.

Verkisto
--------

Farey estis fekunda verkisto, kaj profesoro Hugh Torrens (vidu Referencojn sube) spuris ĉirkaŭ 270 artikolojn de li, kvaroblante la nombron donitan en *Catalogue of Scientific Papers* de la Reĝa Societo. Li verkis pri ĉiuspecaj subjektoj, irante de hortikulturo, geologio, meteorologio, metrologio, decimala mon-sistemo, muziko kaj matematiko al pacifismo.

Li estis grava kontribuinto al *Rees's Cyclopaedia* kun artikoloj pri kanaloj, mineralogio, termezurado kaj nombro da sciencaj kaj matematikaj bazoj pri sono. Diversaj biografiaj fontoj de la 19-a jarcento, inkluzive la *Dictionary of National Biography*, malprave asertis ke li verkis la artikolon de *Rees* pri Vaporo. Ĝi fakte estis verkita de lia filo John Farey, Jr. En 1809 Farey renkontis William Martin kiu publikigis verkon pri fosilioj de Derbyshire, por esplori ĉu ili povus krei komunan geologian mapon de Derbyshire. Martin tamen estis tro malsana por duafoja renkontiĝo kaj li mortis la sekvan jaron.

La plej fama verko de Farey estas *General View of the Agriculture and Minerals of Derbyshire* (3 volumoj 1811-1817) por la Komisiono de Agrikulturo. En la unua el ĉi tiuj volumoj (1811) li donis kompetentan raporton pri la supra parto de la britaj serioj da tavoloj, kaj majstran eksponon de la Karbonia kaj aliaj tavoloj de Derbyshire. En tiu ĉi klasika verko, kaj en artikoloj publikigitaj en la *Philosophical Magazine*, vol. 51, 1818, pĝ. 173, pri 'Mr Smith's Geological Claims stated', li fervore substrekis la gravecon de la markovroj de William Smith.

Sinsekvo de Farey
-----------------

Same kiel memorita de historiistoj pri geologio, lia nomo estas ankoraŭ pli konata pro la Sinsekvo de Farey kiun li notis kiel rezulto de lia intereso pri matematiko kaj sono (*Philosophical Magazine*, vol. 47, 1816, paĝoj 385-386).

Farey mortis en Londono. Sekve lia vidvino ofertis lian geologian kolekton al la Brita Muzeo, kiu malakceptis ĝin, kaj ĝi estis disigita.

Referencoj
----------

1. ↑  H. S. Torrens, ‘Martin, William (1767–1810)’, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004

* John Farey, *A General View of the Agriculture and Minerals of Derbyshire*, Volume 1. With Introduction by Trevor D. Ford and Hugh S. Torrens. (Peak District Mines Historical Society, 1989. Reprint of 1811 Edition). The introduction contains a list of Farey's writings located to the date of the reprint.
* A.P. Woolrich, 'John Farey, Jr. (1791-1851): Engineer and Polymath' in *History of Technology (magazine)*, 19, 1997, pp 111–142. (ISBN 0-7201-2365-8) (Includes a brief family history and a family tree)
* Trevor D. Ford; Hugh S. Torrens (2001). "A Farey Story: the pioneer geologist John Farey (1766-1826)", *Geology Today* **17** (2), p. 59–68. doi:10.1046/j.1365-2451.2001.00004.x. [*rompita ligilo*]
* H. S. Torrens, 'Farey, John (1766-1826)', *Oxford Dictionary of National Biography* Oxford University Press, 2004

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio John Farey, Sr. en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de Muzeo kaj artgalerio de Derby Arkivigite je 2011-09-26 per Archive.today

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMuzeo kaj artgalerio de Derby (Wikipedia:GLAM/Derby/Multilingual Challenge) |
| --- |
| Artistoj: | Francis Leggatt Chantrey • Ernest Ellis Clark • William John Coffee • Derby Sketching Club • Harold Gresley • Georg Holtzendorff • Alfred John Keene • Henry Lark Pratt • David Payne (artisto) • Ronald Pope • Samuel Rayner • Louise Rayner • Thomas Smith (Derby) • Ernest Townsend • George Turner (artisto) • Joseph Wright of Derby |
| Geologio: | Nigra marmoro de Ashford • John Farey, Sr. • William Richardson Linton • Matlokito • John Mawe • White Watson • John Whitehurst |
| Dekoraciarto: | Ĉambro de Bonnie Prince Charlie |
| Militista historio: | 9-a/12-a Reĝaj Lancistoj • William Goate • Robert Kells • Francis Octavius Grenfell • David Spence • *Generalo Johnson savanta vunditan francan oficiron* |
| Natura historio: | Hipopotamo de Allenton • The King of Rome • William Martin (naturalisto) • William Hunt Painter • Joseph Whittaker (botanikisto) |
| Pentraĵoj kaj desegnoj: | 

|  |  |
| --- | --- |
| Joseph Wright of Derby: | *Richard Arkwright* • *Filozofo preleganta pri sunsistema modelo* • *Indiana vidvino* • *Romeo kaj Julieta: la sceno de la tombo* • *Miravan* • *Alĥemiisto malkovranta fosforon* • *La tombo de Vergilio* • *La forĝista forĝejo* • *Truŝtopisto sur riverbordoj de Derwent* • *Filozofo je lamplumo* • *Samuel Ward (gustumisto)* • *La Kaptito (pentraĵo)* • *La Kaptita Reĝo* • *Thomas kaj Ann Borrow* |

 |
| Porcelano: | Porcelan-fabriko de Chelsea • Porcelano de Derby • Royal Crown Derby • Porcelano de Pinxton • Andrew Planche • William Billingsley (artisto) • William Duesbury |
| Britannia: | Kresvela kulturo • Derventio (Little Chester) • Romia fortreso de Strutts Park • Romia setlejo de la hipodromo de Derby • Boato el trunko de Hanson • Granda Vikinga Armeo • Tombejo de Heath Wood • Kastelo de Codnor • Kastelo de Duffield (Derbyshire) • Icknield Street • The Street (Derbyshire) • The Long Lane (Derbyshire) |
| Scienco kaj inĝenierarto: | Atlas Coelestis • Benjamin Vulliamy • Sunhorloĝo de Whitehurst & Son • QRpedia |
| Rilataj artikoloj: | 

|  |  |
| --- | --- |
| Organizaĵoj: | Andrew Handyside and Company • British Rail Research Division • Filozofia Societo de Derby • Ekspozicio de Derby (1839) |
| Homoj: | Alkmund de Derby • Peter Perez Burdett • D'Ewes Coke • Daniel Coke • William Cavendish, 6-a Duko de Devonshire • James Ferguson (1710-1776) • Richard Knill Freeman • Alfred Edward Goodey • Sir George Harpur Crewe, 8-a Baroneto • Llewellyn Jewitt • John Lombe • William Mundy (Markeaton) • Joseph Pickford • Washington Shirley, 5-a Grafo Ferrers • George Sorocold • Joseph Strutt (filantropo) • Charles Sylvester |

 |
| **Industria muzeo de Derby (Manufakturo Lombe) • Dom-muzeo de Pickford • Centra librejo de Derby** |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 370807
* GND: 140756752
* LCCN: n88058035
* VIAF: 6476876
* ISNI: 0000 0000 7735 7615
* SUDOC: 24167509X
* NKC: ntk2017964711
 |