**Nagojo** aŭ **Urbo Nagojo**  (名古屋市 (なごやし), *Nagoya-shi*?, elparolita kiel [nagoja-ŝi]) estas Urbo aldifinita de registara dekreto situanta en Gubernio Aiĉi kaj estas ĝia administra centro. Ĝi situas en meza parto de Honŝuo kaj frontas al la Pacifika Oceano.

Nomo
----

La nomo signifas malvaste Urbo Nagoja, sed vaste signifas pli grandan lokon: Kiel oni nomas ĉirkaŭejon de Tokiaj specialaj kvartaloj "Tokio", tiel oni nomas ĉirkaŭejon de Urbo Nagoja "Nagojo". Ĉar la lokonomo "Aiĉi" de la gubernio estas malpli konata ol "Nagojo", fojfoje oni uzas "Nagoja" anstataŭ "Aiĉi" por gubernio Aiĉi. Ankaŭ originale *Nagoya* (名古屋) signifis ĉirkaŭejon de la urbo de Nagoja Kastelo (nun Naka-kvartalo).

**Nagojo** estas esperantigita loknomo de *Nagoya*.

Historio
--------

Nagoja Kastelo
Nagojo ligiĝas al konstruo de kastelo en 1612. Antaŭ ol Nagoja Kastelo konstruiĝis, oni skribis la nomon *Nagoya* en alia ĉin-skribo (那古野). Poste la loko iĝis industria loko. Oni okupiĝis precipe pri ceramikaĵoj. Nagojo urbiĝis en 1889. Dum la 2-a mondmilito Usono ofte bombardis la urbon.

Geografio
---------

Nagojo situas en la regiono Ĉubu, borde de la Pacifika Oceano

Klimato
-------

En Nagojo jare pluvas po 1565 mm (en ĉiuj monatoj pluvas, en februaro neĝas). La temperaturo en julio-aŭgusto estas ĉirkaŭe 30 °C. Tio estas vintre ĉirkaŭ frostopunkto.

Kvartaloj (-ku)
---------------

Urbo Nagojo havas la 16 kvartalojn, kiuj nomiĝas Atsuta, Kita-ku, Ŝoŭa, Ĉikusa, Tenpaku, Nakagaŭa, Naka-ku, Nakamura, Niŝi-ku, Higaŝi-ku, Mizuho, Midori, Minato, Minami, Mejto kaj Morijama.

Edukado
-------

En la urbo lokas la Universitato de Nagojo.

Transporto
----------

Nagojo havas internaciajn flughavenon, havenon, stacidomojn kaj metroojn. Flughaveno de Nagojo (aŭ *Komaki*) troviĝas apud Nagojo. Je la 17-a de februaro 2005 Internacia Flughaveno Ĉubu (aŭ angle konata kiel *Centrair*: "centro" laŭ la regiono Ĉubu + "aero".) malfermiĝis, alproprigis ĝian flugservon.

Haveno de Nagojo servas amase eksporti aŭtomobilojn.

La turforma stacidomo de Nagoya (*JR Central Towers*, aŭ "JR Centra Turo") estas konsiderata la plej alta stacidomo de la mondo. La Stacio Fujigaoka (japane: 藤が丘駅 [Fuĝigaoka Eki], angle: Fujigaoka Station) estas stacio de Nagoja Urba Metroo kaj Aiĉi Rapida Transito situanta en Fujigaoka, Kvartalo Meitō, Nagojo.

Vidindaĵoj
----------

* Tokugawa Arta Muzeo
* Nagoja Kastelo renovigita en 1959
* Sanktejo Atsuta
* Bestoĝardeno Higashijama
* Nagoja/Bostona Muzeo de Belartoj
* Nagoja Kupolo
* Nagoja Televida Turo

Specialaĵoj
-----------

* Uiro
* Udono stufita kun miso

Famuloj
-------

Nagojo estas naskiĝurbo de Ŝimomura Joŝiŝi.

Sporto
------

* Nagoja Grampus

Esperanto en Nagojo
-------------------

* Nagoja Esperanto-Centro

Ĝemelurboj
----------

* Usono Los-Anĝeleso, Usono
* Meksiko Meksikurbo, Meksiko
* Popola Respubliko Ĉinio Nankino, Ĉinio
* Aŭstralio Sidnejo, Aŭstralio
* Italio Torino, Italio

Bildaro
-------

* Flago de Nagojo. La litero "八" signifas la nombron ok.Flago de Nagojo. La litero "八" signifas la nombron ok.
* Nuboskrapuloj en NagojoNuboskrapuloj en Nagojo
* Enirejo de metroo en NagojoEnirejo de metroo en Nagojo
* Urbodomo de NagojoUrbodomo de Nagojo
* Ornamaĵo de la kasteloOrnamaĵo de la kastelo

Referencoj
----------

1. ↑  Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (SAT, 2012)
2. ↑  Japana-Esperanta Vortaro (JEI, 1998)
3. ↑  Esperanto-Japana Vortaro (JEI, 2006)
4. ↑  Korespondado kun Nagojanoj Esperanto en Cisvalo
5. ↑  Nagoja Esperanto-Centro japane, esperante

Vidu ankaŭ
----------

* Nagojo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nagojo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Plej grandaj urboj (laŭ loĝantaro)
* Listo de milionurboj
* Nagoja Urba Subtera Fervojo

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPlej grandaj urboj laŭ loĝantaro |
| --- |
| Tokio - Meksikurbo - Novjorko - Seulo - San-Paŭlo - Osako - Mumbajo - Delhio - Los-Anĝeleso - Ĝakarto - Teherano - Kairo - Kalkato - Bonaero - Manilo - Moskvo - Karaĉio - Ŝanhajo - Rio-de-Ĵanejro - Londono - Istanbulo - Dako - Parizo - Ĉikago - Lagoso - Pekino - Nagojo - Limo - Vaŝingtono - Bogoto - Bankoko - Santiago |  |

 |