recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinatoj: 48° 54′ 22″ N 14° 35′ 44″ O﻿ / ﻿48.90611 °N, 14.59556 °O﻿ / 48.90611; 14.59556 (mapo)

**Trocnov** (antaŭe **Záluží**) estas vilaĝo en distrikto České Budějovice en Ĉeĥio, ĝi estas parto de urbo Borovany. Ĝi troviĝas proksimume 3,5 km okcidente de Borovany. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio České Budějovice – Gmünd. Tra la vilaĝo kondukas ŝoseo II/155. Estas ĉi tie registritaj 55 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 94 loĝantoj.

Historio
--------

Monumento omaĝe al Jan Žižka
Fervoja stacio Trocnov
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1378.

Naskiĝis ĉi tie Jan Žižka kaj hodiaŭ sur areo proksimume 15 hektaroj staras granda monumento omaĝe al li. Žižka vendis sian nemoveblan posedaĵon en la jaro 1378 al familio de Rožmberkidoj. Fine de la 15-a jarcento la vilaĝo fariĝis posedaĵo de Aŭgustenanoj el Borovany, kiuj ĉi tie en la 17-a jarcento konstruis monaĥejan korton. En la 1950-aj jaroj la objekto estis reguligita al muzeo.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 128 |
| 1880 | 136 |
| 1890 | 146 |
| 1900 | 128 |
| 1910 | 126 |
| 1921 | 182 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 161 |
| 1950 | 150 |
| 1961 | 148 |
| 1970 | 149 |
| 1980 | 132 |
| 1991 | 107 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 102 |
| 2011 | 112 |
| 2021 | 94 |

Memorindaĵoj
------------

* Monumento de Jan Žižka z Trocnova
* Dia torturo
* Kapelo de Virgulino Maria kaj sankta Johano Nepomuka

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Borovany (7) |
| --- |
| Borovany ~ Dvorec ~ Hluboká u Borovan ~ Radostice ~ Trocnov ~ Třebeč ~ Vrcov |

 |
La giganta izopodo (*Bathynomus giganteus*) povas atingi ĝis 76 cm de longeco, dum aliaj izopodoj longas apenaŭ 2 cm 
En zoologio, la **abisma gigantismo** estas biologia fenomeno malbone komprenata, koncerne la specojn de krustuloj, senvertebruloj kaj aliaj vivaj bestoj en la abismoj, kiuj atingas plian grandecon ol siaj kuzoj en malpli profundaj vivmedioj.

Ekzemploj
---------

Inter la senvertebruloj troviĝas la gigantaj izopodoj, la gigantaj ampifodoj, la giganta arane-krabo de Japanio, la sep-braka polpo, kaj diversaj kalmaroj: la kolosa kalmaro (ĝis 14m de longeco), la alsaaj gigantaj kalmaroj (ĝis 13m), la fortika kalmaro (2.3m), *Taningia danae* (2.3m), la kakatua kalmaro (4m), *Kondakovia longimana* (2.3m), *Asperoteuthis acanthoderma* (5.5m) kaj la longbrakaj kalmaroj (ĝis 8m). Inter la vertebruloj, troviĝas la giganta rubandofiŝo (ĝis 11m), kaj la giganta rajo *Plesiobatis daviesi* (ĝis 2.7m).

Aliaj fiŝoj de la abismoj, kiel la ŝarko de Gronlando (ĝis 7m ) kaj la Pacifa dormema ŝarko (ĝis 7.3m), atingas rekordajn grandecojn, sed ne estas inkluditaj kiel ekzemploj ĉar ili fojfoje iras al la surfaco.

Hipotezoj
---------

Oni ne scias ĝuste la kialojn de tiu fenomeno, sed pluraj hipotezoj estas proponitaj:

* Adaptiĝo al la tre vasta disiĝo de nutraĵoj. Organismoj kun pli grandaj korpoj havas pli efikan metabolon.
* Pli da oksigeno en la marprofundoj
* La malofteco de predantoj en la abismoj
* Maldensaj populacioj
* Dikaj specimenoj estas pli bone adaptitaj al abisma medio pro la avantaĝoj pri la regulado de la korpa temperaturo kaj malpli da bezono de konstanta aktiveco, pli ol la organismoj de malpli granda volumo (regulo de Bergmann).

La sola ekzemplo pri kiu la sciencistoj trovis klarigon estas la giganta tubvermo, kiu atingas ĝis 2 metrojn de longeco. Tiuj bestoj loĝas proksime al la hidrotermaj fendetoj, kio provizas al ili multege da energio.

Bildoj
------

* La giganta arane-krabo de Japanio atingas 3.5m de larĝeco kun kruroj etenditaj.La giganta arane-krabo de Japanio atingas 3.5m de larĝeco kun kruroj etenditaj.
* La gigantaj kalmaroj povas atingi 18m de longeco.La gigantaj kalmaroj povas atingi 18m de longeco.
* La giganta rubandofiŝo povas atingi 7m de longecoLa giganta rubandofiŝo povas atingi 7m de longeco
* La kolosa kalmaro atingas ĝis 14m de longeco, kaj pezo de 495kg.La kolosa kalmaro atingas ĝis 14m de longeco, kaj pezo de 495kg.

Vidu ankaŭ
----------

* Insula gigantismo
* Insula evoluo
* Mégafaune


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762366
 |
La **preĝejo Aŭspicio de Dipatrino** estas grek-katolika preĝejo en Hungario, en urbo Ózd.

Historio
--------

En Ózd la grek-katolika grupo estis fondita en 1943. La membroj konstruis unue kapelon, poste paroĥejon. En la 1980-aj jaroj la kapelo estis pligrandigita, renovigita kaj ikonostazo estis kreita. En 1992 nova altaro estis farita, sed en la sekva jaro oni komencis konstrui novan paroĥejon, kirkon kaj kunvenejon. Tiu lasta estis preta jam post 2 jaroj, la kirko nur en 2000.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto. Ĝi havas plurlateran centran parton kun same plurlatera pinto aŭ tegmento. Pro la lateroj ĝi estas preskaŭ ronda. Pluraj aliaj konstruaĵpartoj (signife pli malaltaj) aliĝas al la centra parto. Interne Grigore Popescu pentris la freskojn. 

Kermeso okazas en la 1-an de oktobro aŭ en la plej proksima dimanĉo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* (la koncerna teksto estas legebla en la 3-a punkto)
* 
* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Darial-trapasejo antaŭ 1906
La **Aleksandraj Pordoj** estis legenda bariero supozite konstruita de Aleksandro la Granda en Kaŭkazio por forteni la necivilizitajn barbarojn de la nordo (tipe asociajn kun Gog kaj Magog) el invadi la landon je la sudo. Tiuj pordoj estis populara temo en veturliteraturo de la Mezepoko, starte per la *Aleksandra Romanco* en versio el eble de la 6a jarcento. La muro estis ofte identigita kun la **Kaspiaj Pordoj** de Derbent, Rusio kaj kun la Darial-trapasejo aŭ Dariel.

Alternativa teorio ligas ĝin al la tiele nomita "Aleksandra Muro" (nome la Granda Muro de Gorgan) ĉe la sudorienta bordo de la Kaspia Maro, 180 km el kio estas konservita ankoraŭ nuntempe, kvankam ĉe tre povra stato de riparado.

Notoj
-----

1. ↑  Kleiber 2007.

Referencoj
----------

* Miĥail Artamonov. "Ancient Derbent" (Древний Дербент). en: *Soviet Archaeology*, №8, 1946.
* Katarzyna Kleiber, 'Alexander's Caspian Wall – A Turning-Point in Parthian and Sasanian Military Architecture?', *Folia Orientalia*, vol. 42/43 (2006/07), pp. 173–95

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ĉapitro 29a el *Travels of Sir John Mandeville*, kiu inkludas la historion de la Aleksandraj Pordoj
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Abisinia gvizotio** |
| --- |
|  |
| 'Guizotia abyssinica''**Guizotia abyssinica'** |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonuloj *Dicotyledones* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Asteraloj *Asterales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Asteracoj *Asteraceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Gvizotio *Guizotia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Abisinia gvizotio  |

 |
| v • d • r |

**Abisinia gvizotio** (*Guizotia abyssinica*) estas staŭdo kultivata pro ĝiaj manĝebla oleo kaj semoj. Ĝi originas de la Etiopaj Altaĵoj, kaj disvastiĝis al aliaj partoj de Etiopio. 

La semoj (teknike fruktoj) nomataj akenoj, ofte estas vendata kiel birdosemo ĉar ĝi estas la favorata nutraĵo de fringoj speciale la kardelo kaj la verda fringo. 

Hodiaŭ ĝi ankaŭ furoras kiel supernutraĵo por homoj pro ĝia nutreco.

  

Semoj
**Aleksandro Andrejeviĉ BARANOV** (ruse: Александр Андреевич Баранов; naskiĝis en 1747 en Kargopol, Arĥangelska provinco; mortis en novembro 1819 en Batavia (Javo) hejmenvojaĝante al Rusujo) estis en 1790 unu el la du regionaj estroj de la *Schelikov-Golikov-peltofirmaoj* en Alasko. Ekde 1799 li estris la tiam fondita rus-amerika kompanio kaj tiel la regionon de Rusameriko kaj de la kurilaj insuloj.

Vivo
----

Baranov forlasis sian patran hejmon 15-jara. Li iĝis sukcesa komercisto en Irkutsk (Siberio). Allogis lin en la tiaman Rusamerikon, la nunan Alaskon, la kreskiĝanta peltokomerco. Sukcese li kreis kaj estris komercejojn en la regiono de la insulo Kodiak.

En 1799 Baranov iĝis pro la agado de Nikolaj Rezanov estro de la influriĉa rus-amerika kompanio. Li konservis la postenon ĝis 1818 kaj dum tiu periodo estris ĉiujn interesojn de la kompanio en Alasko, sur la Aleutaj insuloj kaj sur la Kurilaj insuloj dum kreskiĝis la komerco de feloj de mar-lutroj kaj fokoj.

Baranov antaŭenigis la lernejan sistemon, interalie por indiĝenoj.
Dum la estrado de Baranov la rusortodoksaj misiistoj laboris en Rusameriko. Multaj inter ili akuzis la rusajn felkomercistojn pri krueleco kaj ekspluato de la indiĝenoj. Baranov havis ne ĉiam bonan rilaton al la misiistoj, kiuj ofte kaŝe helpis la indiĝenojn.

Post anstataŭigo de Hagemeister en 1818, Baranov enŝipiĝis en 1819 por hejmenvojaĝi al Rusujo, malsanegiĝis dum la vojaĝo kaj mortis samjare dum paŭzo en Batavia (la nuna Ĝakarto) en la Sunda Markolo inter Javo kaj Sumatro. Lia korpo estis enmarigita.
En la dua mondmilito Usono nomis ŝipon laŭ li.

Bibliografio
------------

* Engstrom, Elton und Engstrom, Allan, *Alexander Baranov & A Pacific Empire*, Juneau, 2004.
* Galitzin [Galitzan], Emmanuel, *Notice biographique sur Alexandre Andreievitch Baranof*, in: Nouvelles Annales des voyage et des sciences geographiques, 5th series, 6th year, Vol. 1, 1850, S. 242-246.
* Khlebnikov, Kiril Timofeevich, *Baranov: Chief Manager of the Russian Colonies in America*, translated by Colin Bearne, edited by Richard A. Pierce, Kingston, 1973.
* Pierce, Richard A. *Russian America: A Biographical Dictionary*, Fairbanks and Kingston: Limestone Press, 1990, S. 20-23.

* Chevigny, Hector, *Lord of Alaska: Baranov and the Russian Adventure*, 1958. [Fiktion]
* Groma, Peter, *Kaiser von Alaska*, Berlin: Argon Verlag, 1958 [Fiktion]
* Meissner, Hans-Otto, *In Alaska bin ich Zar. Die Abenteuer des Alexander Baranow*, Stuttgart: Cotta, k. J. [Fiktion]

* Kategorio Aleksandro Baranov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 296764
* GND: 130550388
* LCCN: n88152170
* VIAF: 52798181
* ISNI: 0000 0001 1763 5406
* SUDOC: 068024207
* BNF: 151288190
* NKC: xx0065871
 |
La **preĝejo Metamorfozo de Kristo** (origine hungare Urunk színeváltozása) estas grek-katolika konstruaĵo en urbo Csenger (Hungario).

Historio
--------

En Csenger ekde la 18-a jarcento vivis signifa grekokatolika loĝantaro. Ili apartenis eklezie al la najbara paroĥo de Csengerújfalu kaj ili volis konstruis propran kirkon en 1762. Tamen estis konstruita nur sonorilostablo en la sekva jarcento. Dum la socialismo la diservoj okazis komence en la katolika preĝejo. De 1970 oni konstruis kapelon en privata ĝardeno, apude oni metis la menciitan sonorilostablon. En 1983 fine estis preta la kirko, sed en 1998 la cigana aŭtonomio aĉetis ĝin. En la urbocentro pli nova impona kirko estis konstruita en 2000. Post 7 jaroj alvenis la paroĥa statuso. Paroĥo estis konstruita en 2010.

Preĝejo
-------

La preĝejo situas sola apud la trotuaro. La konstruaĵo konsistas ĉefe el kupoloj, tio estas navo, la pli malgranda estas la sanktejo. La kupoloj estis faritaj el lignoj. La enirejo funkcias tra la turo. Inter la turo kaj kupolo estas kovrita koridoro.

Kermeso okazas en la 6-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Lynx Edicions** (eldonejo -katalune- linko -latine-) estas hispana ornitologia eldonejo.

Ĝi iĝis internacie konata kiam ĝi startis publiki la *Handbook of the Birds of the World,* 16voluma serio kiu, kiam ĝi kompletiĝis en 2011, dokumentis por la unua fojo en ununura verko tutan animalan klaso, ilustrante kaj traktante detale ĉiujn speciojn de tiu klaso. Neniu tiom kompleta verko estis pubikita antaŭ tiu pri ĉiu ajn grupo de la animala regno.

Aliaj libroj publikitaj de tiu entrepreno estas *Birds of South Asia. The Ripley Guide* kaj la *Handbook of the Mammals of the World*.

Kiel komplemento al la *Handbook of the Birds of the World,* kaj kun la celo disvastigi konon pri la tutmonda birdaro, en 2002 Lynx Edicions startis *Internet Bird Collection* (IBC). Tiu estas liberalira, reta aŭdvida biblioteko pri la tutmonda birdaro kiu permesas enmeton de filmetoj, fotoj, kaj registroj ilustrantaj diversajn biologiajn trajtojn de ĉiu specio (ekz. subspecioj, plumaroj, manĝado, reproduktado, ktp.). Ĝi estas neprofita iniciato nutrita per materialo el pli da cento da kontribuantoj tutmondaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo de Lynx Edicions
* Internet Bird Collection. Filmetoj, fotoj & sonoj de birdoj.
Larĝa panoramo en Paranaguá
**Paranaguá** estas municipo, grandurbo kaj diocezo de la brazila subŝtato Paranao.

Flago de Paranaguá
Blazono de Paranaguá

Bazaj informoj
--------------

Paranaguá en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 150,660 (2015)
* Supermara alteco: 5 m
* Areo: 826.674 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 25° 31′ 15″ S 48° 30′ 34″ U﻿ / ﻿25.52083 °S, 48.50944 °U﻿ / -25.52083; -48.50944 (mapo)

Geografio
---------

Aerpanoramo en Paranaguá
Strato en Paranaguá
Paranaguá situas sur duoninsulo apud golfo ĉe Atlantiko en suda parto de la lando. La malferma Atlantiko troviĝas 29, Curitiba 76, San-Paŭlo (urbo) 292, Guarulhos 303, Campinas 325, Porto Alegre 568, Nova Iguaçu 597, **Rio-de-Ĵanejro** 608, Belo Horizonte 779, Campo Grande 842, Goiânia 988, **Braziljo** 1084, Salvador de Bahio 1742, Maceió 2220, Teresina 2352, Recife 2419, São Luís 2598, Natalo (Brazilo) 2611, Belém 2677, Manaus 2780 km.

Historio
--------

Paranaguá estis malkovrita en 1585 fare de portugalaj esploristoj, poste fondita en 1648, la urbego estas la plej maljuna en Paranao. La profundakva haveno estis elirpunkto al suda Brazilo. De meze de la 20-a jarcento la grandurbo fariĝis la plej granda sojfabo- kaj kafo-eksportanta haveno de Brazilo.

Ekonomio
--------

Ekonomia motoro de Paranaguá estas la haveno mem, kiu estas komerca nodo pri agrikulturaj varoj, aŭtoj, sterkoj, lignoj, paperoj, petrolaj produktoj, saloj, sojfaboj, sukeroj. En la municipo oni okupiĝas pri sojfaboj kaj bredado de kokoj. Olea terminalo estis konstruita en la malfruaj 1970-aj jaroj.

Klimato
-------

Malnovaj domoj en Paranaguá
Centro de Paranaguá
Malnova domo en Paranaguá
Paranaguá situas en subtropika klimato. La averaĝa temperaturo estas 26 °C, tial ĝi estas unu el la plej varmegaj grandurboj de Paraná en la somero. Jare pluvas po 2004 mm.

Trafiko
-------

Paranaguá kuŝas en duoninsulo, tial la urbego havas nur unu vojon, kiu kuras al interno de la lando. Tamen estas bonaj kontaktoj voje, fervoje kaj akve, krome loka flughaveno funkcias. La haveno estas libera haveno por Paragvajo.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo kaj aliaj kirkoj
* muzeo pri arkeologio kaj popolartoj
* protektita tereno de 2012
* fortikaĵo (1767)

Ĝemelurboj
----------

* Japanio Avaji, Japanio
* Ukrainio Mariupolo, Ukrainio

Referencoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Paranaguá en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de Paranao

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo
* portugale Asocio de Municipoj de Paranao
* angle mapo, distancoj Arkivigite je 2016-08-11 per la retarkivo Wayback Machine
* angle

Vido en Paranaguá
Plaĝo de Paranaguá
Larĝa panoramo en Paranaguá
Foto de 1916. La transpreno de Paramount Pictures.
 La Paramount Pictures emblemo uzita ekde 2003.
maldekstra
**Paramount** [*PERamaŭnt*] (angle, *Superega*) estas usona kinofirmao fondita en la jaro 1914 de W. W. HODKINSON, kunfandigante 11 filmluejojn. Ĝi estis la unua firmao ellui filmojn tra la tuta Usono, tial ĝi gajnis grandan avantaĝon de efikeco, kontraŭ la malnova laŭregiona sistemo. Paramount kontraktis ekskluzivajn rajtojn por kvin jaroj kun la filmproduktejoj Famous Players (*Famaj Rolludistoj*) de Adolph Zukor, Feature Play de Jesse Lasky, kaj Bosworth; poste la kontraktoj etendiĝis ĝis 25 jaroj (vidu Vertikala integriĝo). Paramount enkondukis ankaŭ la sistemon de blokmendo, per kiu kinejisto, kiu volis ekspozicii unu apartan filmon de Famous Players devis mendi tutan pakaĵon, kun (plejparte mezkvalitaj) filmoj de ĉiu firmao kiu kunlaboris ĉe Paramount. Ĉi tiu sistemo estis tre efika por la farantaj filmprodukejoj, kaj en 1917 Adolph Zukor aĉetis Paramount kaj kunfandigis ĝin kaj Famous Players.

La nova firmao nomiĝis *Paramount Pictures Corporation*, kaj estis la superreganta forto en la usona merkato. Kontrakte sub ĝi estis la plejparto de la ĉefaj steluloj (inter aliaj Mary Pickford kaj Douglas Fairbanks). Adolph Zukor ankaŭ maldungis Hodkinson, kiu fondis First National por konkurenci kontraŭ la povo de Paramount. First National regis grandan parton de la kinejoj de la lando; tial Paramount decidis konstrui sian propran aron de kinejoj, kiel atingis ankoraŭ pli grandan superregadon de la merkato: en 1922, 5000 kinejoj apartenis al ĝi, 25% de la landa merkato. En 1919, First National kaj Paramount planis kunfandiĝi por gajni tutan regadon super la merkato kaj malpliigi produktadokoston, laŭ la teorio, ke steluloj ne povus postuli tro de mono se estus nur unu firmao je kiu ili povus labori. Sed, la komploton malkovris privata detektivo dungita de Charlie Chaplin, Pickford, Fairbanks, kaj David Griffith, kiuj volis ekscii, kial la firmaegoj ne etendigus iliajn kontraktojn. Reakciante kontraŭ la plano, ili fondis sian propran filmlufirmaon, United Artists, kiu efike finigis la provon krei monopolon. Tamen, Paramount estis unu el la ĉefaj firmaoj de la Dua Oligopolo ĝis la usona ĉeftribunalo disigis la firmaon en 1949.

Vidu ankaŭ
----------

* *Wings* (filmo, 1927)
* Famous Players-Lasky

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Paramount Pictures en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retpaĝo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 3384
* GND: 4515799-6
* LCCN: n79055404
* VIAF: 305126469
* ISNI: 0000 0001 2193 1929
* SUDOC: 050257285
* BNF: 138827888
* NKC: ko2003171979
 |
La **Grek-katolika Preĝejo Sankta Nikolao** estas eklezia historia monumento en Hungario, en urbo Szentendre, en la subĉiela muzeo. Tiu kirko estas unika en la lando, tiel ĝi estis transmetita el la origina loko Mándok al la subĉiela muzeo.

Historio
--------

Konstrujaro de la ligna kirko estas disputata, eble 1550 aŭ 1640, sed sur la pordo estas videbla 1670. Inter 1806-1941 ĝi perdis la rangon paroĥo. En 1913 oni faris la necesajn renovigajn laborojn. La eklezio en 1968 vendis la kirkon al la muzeo. En 1971 oni komencis malkonstrui la preĝejon, ekde 1978 ĝi estas vizitebla. Laŭ pretendoj oni aranĝas ankaŭ ekleziajn aranĝaĵojn. En Mándok oni konstruis novan grek-katolikan ŝtonan kirkon inter 1968-1974.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas en korto, en la korto estas videbla ankaŭ ligna krucifikso. La preĝejo havas solan navon kun kvadrata sanktejo kaj vestiblo. La tegmento estas kovrita per ŝindoj. El mezo de la tegmento altiĝas la dunivela ligna turo. Interne sur la altaro estas videbla sur ligna plato pentrita Pieta. Dum la longa historio la ikonostazo jam grandparte neniiĝis, tamen estas videbla Nikolao de Mira kun cirila surskribo.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


* 
* 
* 
* IkonostazoIkonostazo
Koordinatoj: 49° 40′ 25″ N 18° 40′ 02″ O﻿ / ﻿49.67361 °N, 18.66722 °O﻿ / 49.67361; 18.66722 (mapo)

**Lyžbice** (pole *Łyżbice*, germane *Lischbitz*) estas parto de urbo Třinec en distrikto Frýdek-Místek en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas sude de Třinec. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 1193 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 14 467 loĝantoj.

**Lyžbice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,76 km².

Historio
--------

La devene memstara municipo Lyžbice estis alligita al urbo Třinec en la jaro 1946. En la jaro 1939 Lyžbice havis 1668 loĝantojn, al la silezia nacieco tiam anoncis sin 1204, al la pola nacieco 344, al la ĉeĥa 13 kaj al la germana 100 loĝantoj. Tra Lyžbice kondukas fervojlinio kun haltejo Třinec Centrum. Oriente de la fervojo ĝis rivero Olše, tio signifas malantaŭ la fervojo, troviĝas konstruareo de familiaj domoj, lignomodelumilejo kaj garaĝa domaro. De la fervojo okcidenten ĝis eŭropa ŝoseo E75 Lyžbice estas konstruigita per paneldomoj kaj estas ĉi tie komercaj centroj kun du placoj, el kiuj pli malalte situanta portas nomon Placo de T. G. Masaryk, kaj pli supre situanta, troviĝanta sur la tn. Teraso, kun nomo Placo de Svoboda. Ĉe la placo de Svoboda troviĝas kinejo Kosmos, kulturdomo Trisia, hotelo Steel, Financa ofico kaj aliaj. Okcidente de E75 troviĝas loko Kamionka, kie estas denove konstruareo de familiaj domoj kaj evangelia tombejo en Lyžbice.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 714 |
| 1880 | 1 013 |
| 1890 | 1 113 |
| 1900 | 1 374 |
| 1910 | 1 251 |
| 1921 | 1 305 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 1 549 |
| 1950 | 1 571 |
| 1961 | 5 952 |
| 1970 | 18 247 |
| 1980 | 21 971 |
| 1991 | 19 949 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 18 173 |
| 2011 | 16 190 |
| 2021 | 14 467 |

Pluaj fotoj
-----------

* Paneldomo en LyžbicePaneldomo en Lyžbice

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de statuta urbo Třinec |
| --- |
| Dolní Líštná ~ Guty ~ Horní Líštná ~ Kanada ~ Karpentná ~ Kojkovice ~ Konská ~ Lyžbice ~ Nebory ~ Oldřichovice ~ Osůvky ~ Staré Město ~ Tyra |

 |
**La grekokatolika preĝejo** estas signifa historia monumento en Hungario, en vilaĝo Csegöld.

Historio
--------

Okazis mencio pri pastro de la nuna Csegöld en 1332, sed konstrujaro de la preĝejo restis sekreto (la arkeologoj taksas la konstruadon en la 15-a jarcento. Post la sekvaj jarcentoj ofte okazis trakonstruoj. La loĝantoj kalviniĝis depost 1550, baldaŭ ili prenis la grekokatolikan riton.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en parko, apude kruco estas videbla. En la fasado meze la kvadrata turo altiĝas kaj reliefas, sed flanke ankaŭ po unu turetoj reliefas, ili estas pli malaltaj, ol la navo. Fino de la navo estas la okangula absido. La altara bildo estis pentrita en 1494, sed nun ĝi estas videbla en la kristana muzeo en Esztergom. Interne 3 galerioj estis konstruitaj. La freskoj estis pentritaj en 1932 fare de Géza Szegedi Molnár.

Kermeso okazas en la 8-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare kun 3 fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare
* hungare kun fotoj[*rompita ligilo*]
* hungare
* hungare
Japana ĉefministro de kabineto Keizō Obuchi anoncas la nomon de la nova epoko
Ena monero de 1989, la unua jaro de la Hejsej-epoko. La suba priskribo enhavas 元, la kanji por "unue"
**Heisei** aŭ **Hejsej** (平成 [heisei]) estas eranomo en Japanio. Ĝi okazis inter la Ŝova-epoko kaj la Reiva-epoko. La nomo estis enkondukata de Akihito.

La 7-an de januaro 1989 Imperiestro de erao Ŝova, Hirohito forpasis.
Sekvantagon, la 8-an de januaro 1989 Akihito surtroniĝis kaj eranomo ŝanĝiĝis de "Ŝova" al "Hejsej".

Laŭ "Leĝo pri eranomo" en Japanio ekde 1979, nomo de erao estas renovigata kiam kaj nur kiam nova imperiestro surtroniĝas. Tiu eranomo estas oficiala en administraj (registaraj, municipaj) dokumentoj.

Kontrasto kun Gregoria kalendaro
--------------------------------

Gregoria jaro = Heisei + 1988
Heisei = Gregoria jaro - 1988

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hejsej-epoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2006-05-27 per la retarkivo Wayback Machine
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Himalaja marmoto** |
| --- |
|  |
| Himalaja marmotoHimalaja marmoto |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ronĝuloj |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Sciuredoj |
|
|
| Tribo: | Marmotenoj |
|
|
| Genro: | *Marmota* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | *Marmota himalayana*(Hodgson, 1841) |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Himalaja marmoto  |

 |
| v • d • r |

**Himalaja marmoto** (*Marmota himalayana*) aŭ **Tibeta neĝoporko** estas specio apartenanta al genro marmotoj, familio Sciuredoj, ordo Ronĝuloj. Ĝi vivas en altaj montoj de Azio, precipe en Himalajo, nome en Tibeta Altebenaĵo. Ĝi ankaŭ vivas ĝis orienta Nanŝan kaj montoj de provinco Sikang.

Ĝi estas unu de la plej grandaj kaj pezaj specioj de la genro de marmotoj. Unuopuloj povas longi 70 cm kaj pezi ĝis 9 kg. Ĝia felo estas malhele-hele bruna, kun flavaj makuloj sur la vango kaj brusto.

Ĝi vivas en kolonioj, dormas vintran dormon dum 6 monatoj. Ĝi manĝas herbojn, ĝi estas predo de la neĝleopardo.

Ĝia seksa maturiĝo okazas en aĝo de du jaroj. La femalo naskas 2-11 idojn post unumonata gravedeco.

Ĝia plej proksima parenco estas verŝajne la stepa marmoto.

* Kategorio Himalaja marmoto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Himalaja marmoto en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
(En la PIV oni legas **Hekub/o**)

**Hekabo** (helene *Ἑκάβη*, latine *Hecuba*) estis en la helena mitologio filino de la frigia reĝo Dimanto, edzino de la lasta reĝo de Trojo Priamo.

Hektoro arme vestas sin en alesto de Priamo kaj Hekabo, amforo proksimume el la jaro 510 a.K. VulciLa unua edzino de Priamo estis Arisba, filino de la profetanto Meropso. Ŝi naskis al li filon Esakon, kiu ankaŭ havis talenton por profetado. Pli poste, antaŭ naskiĝo de la reĝido Pariso, li avertis, ke tiu ĉi filo fariĝos kaŭzo de la troja pereo.

Hekabo estis la dua edzino de Priamo, ŝi estis tre majesta kaj nobla reĝino. Ŝi donis al la reĝo dek naŭ filojn. La unua estis Hektoro, aŭdaca batalanto kaj la supera komandanto de la troja militistaro. La pluaj nomiĝis Deifobo, Heleno, Polito, sed la plej konata estas Pariso. Li decidis kverelon de tri diinoj, kiu el ili estas la plej bela. Poste li de la sparta reĝo Menelao forrabis belan edzinon Helena. Tiu ĉi evento bruligis koleron de grekoj. Frato de Menelao Agamemno, la reĝo de Mikeno, kolektis grandan militistaron de grekoj kaj per 1186 ŝipoj kaj centmilo da viroj eknavigis en la militon kontraŭ Trojo. Ĝi finiĝis post dek jaroj per totala malvenko de trojanoj kaj pereo de la urbo.

Polikseno estis filino de la troja reĝo Priamo kaj ties edzino Hekabo. Ŝiaj fratoj estis Pariso kaj Hektoro, fratino Kasandra. Post konkero de Tebo fare de Aĥajoj ŝi estis oferita sur tombo de Aĥilo fare de lia filo Neoptolemo.

Sorto de la reĝino Hekabo estis kruela: ŝi postvivis ĉiujn siajn filojn, ili falis en la milito. Antaŭ ŝiaj okuloj Neoptolemo, filo de la greka heroo Aĥilo, barbare mortigis ŝian edzon, maljunan reĝon Priamon.

Post kompleta falo de Trojo fariĝis Hekabo batalakiro de itaka reĝo Odiseo, sed ŝi poste baldaŭ mortis. Estas legendoj, kiuj sciigas, ke Hekabo forpereis kiel hundo. Ŝi antaŭ la milito konfidis al sia bofilo Polimestoro la neplenkreskan filon Polidoron. Post pereo de Trojo Polimestoro murdis lin, por ke li atingu trojan oron. Hekabo Polimestoron venĝe murdis kaj estis pro tiu ĉi faro de dioj punita per kruela morto.

* Kategorio Hekabo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Rebrilo en arto
---------------

* en Iliado de Homero estas la reĝino Hekabo modelo de virino kaj patrino. Ŝi estas priskribita ankaŭ en ĉiuj sekvantaj verkoj pri troja milito.

* memstara verko estas dramo de Eŭripido *Hekabo* (el la jaro 423 a.K.)

Vidu ankaŭ
----------

* 108 Hecuba
Camilla, Reĝino Edzino de Britio
**Nereganta Reĝino** aŭ **Reĝino Edzino** estas reĝa titolo donita al la edzino de reĝo.

La titolo estas ricevita laŭ la principo ke la edzino de nobelo aŭtomate tenas la inan version de la titolo de sia edzo de nobelaro, kaj tiel virino kiu geedziĝas kun reĝo aŭtomate ricevas la titolon "Reĝino". Male al reĝino, kiu heredis la kronon en sia propra rajto (kiel ekzemple Elizabeto la 2-a, Reĝino de Britio), reĝinedzino ne ricevas la politikajn rajtojn kiujn ŝia edzo tenas.

Kelkaj monarkioj postulas ke la reĝino estu princino en sia propra rajto. Ĉi tiu situacio estis akceptita en la germanaj regnoj, kie princoj povis nur geedziĝi kun princinoj, kaj en la okazaĵo ke ili geedziĝis kun virino de pli malalta statuso ol sia propra, tiu geedzeco estus konsiderita morganata geedzeco, kaj la virino ne ricevus la titolon de ŝia edzo, kaj iliaj infanoj ne estus elekteblaj por esti pripensitaj en la sinsekvo al la titolo. En aliaj regnoj, kiel ekzemple Britio, ekzistas neniu limigo pri la statuso de la partnero de la reĝo, kaj simple tuj kiam iu ajn geedzecos kun la reĝo tiu iĝos reĝinedzino.

En la okazaĵo ke la monarko estas virino, estas nekutima ke ŝia edzo tenu la titolon de reĝo edzo sed la titolon de Princo. Ĉar ekzistas neniuj akceptitaj regularoj por la statuso de la edzo de reĝino en sia propra rajto, en la pasinteco ekzistis malsamaj aranĝoj: François la 2-a, Reĝo de Francio, kiu geedziĝis kun Maria, Reĝino de Skotoj, ricevis la titolon Reĝo Edzo de Skotoj. Alia ekzemplo kie la edzo de la reĝino estis reĝo en sia propra rajto kune kun sia edzino estas la kazo de Filipo la 2-a, kiu estis kronita Reĝo de Anglio kaj Irlando post geedziĝo kun Maria la 1-a, Reĝino de Anglio, laŭ la principo de Jure uxoris.

Post la morto de ŝia edzo la reĝo, se ŝia filino aŭ filo estas kronita sub ilia patro, la reĝino edzino iĝas en kelkaj regnoj la reĝino patrino.

Vidu ankaŭ
----------

* Monarkio

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Nereganta reĝino** en Vikimedia Komunejo
* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo מלכה רעיה en la hebrea Vikipedio.*
**Bodo SPERLING** (naskita la 6an de majo 1952 en Hanau, Germanio) estas germana artisto, pentristo, inventisto kaj sinestetikisto.

Crystal Object, Objectivism, 8°36'44" 49°43'33" 19:00h

Vivo
----

Bodo Sperling kreskis en Frankfurto ĉe Majno, Leipzig, Amsterdamo kaj Berlino. Li kreis kaj vendis siajn unuajn pentraĵojn sur la stratoj kaj en la kluboj de Amsterdamo. Arta influo venis de sia preskaŭ ĉiutaga ĉeesto en la Paradiso, muzika kaj kultura centro kien li venis kune kun artistoj de ĉirkaŭ la mondo. Unu fokuso de lia laboro estas la evoluo de sciencaj modeloj per aspektado ĉe la estetiko, kaj la efektivigo de sciencaj modeloj en objektoj. En 1985 li evoluigis la artodirekton "Objektivismo".  En 1991 li kreis ĉe la nacia ekspozicio en Kaselo, videinstalaĵo kiu alfrontis la spektanton pri la objektiva dokumentado de tempo. Ĝi estis instalita sur pluraj tunoj da ŝtonaltaro sur kiu eltenis ŝtalobaseno. En tiu ŝtalobaseno formiĝis tempokristaloj de bolanta solvo. La tuta procezo estis dokumentita dum pluraj semajnoj per aŭtomata fotilo.  La bazon de lia laboro li vidas en linio kun esplorado de Rupert Sheldrake kaj lia teorio de *morfia kampo*.

Referencoj
----------

1. ↑  ÷ VG Bild-Kunst, US 173012 15-a februaro 1985, Verkinto kaj artodirekto "Objektivismo"
2. ↑  ÷ Mannheimer Morgen, 31. MAI 1990/"objektivismus" - Kunst und Philosophie ("Objektivismo" - arto kaj filozofio)
3. ↑  ÷
4. ↑  ÷*Hessiale 94, National Art Exhibition' Kassel*

* Kategorio Bodo Sperling en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 333128
* GND: 139552472
* VIAF: 101279662
* ISNI: 0000 0000 7227 5514
 |
"ĉe fonto"
**Arthur Lewin-Funcke** estis arthistorie signifa germana skulptisto. Li naskiĝis la 9-an de novembro 1866 en *Niedersedlitz* proksime de Dresdeno (ekde la jaro 1950 urboparto de Dresdeno), kaj mortis la 16-an de oktobro 1937 en Berlino. Arthur Lewin-Funcke aparte konatiĝis pro bronzaj statuoj de ofte nudaj infanoj, junaj virinoj kaj viroj en natura grandeco, ne malofte ankaŭ paroj de patrino kaj bebo, sed ankaŭ kreis bustojn, reliefojn kaj medalojn. El la grandaj statuoj multaj estis monumentoj en publikaj lokoj, iuj ankaŭ dekoraĵoj en parkoj, en konstruaĵoj aŭ artaĵoj de tomboj.

"la birdisto" - juna viro kaj birdeto (1909)
Granda parto el ili neniiĝis dum la detruoj de la Dua Mondmilito (pri ili nun nur atestas detalaj antaŭmilitaj fotoj), aliaj ankaŭ malaperis senspure en la ĥaoso postmilita, sed la pretervivintaj artaĵoj en publikaj eksteraj lokoj, muzeoj kaj privataj kolektoj ankoraŭ nun atestas pri lia renomo.

En Berlino li fondis artlernejon pri skulptado, kiu kutime nomiĝis "Lewin-Funcke-Schule", kaj havis multajn konatajn instruistojn kaj lernantojn. El la lernentoj de la "Lewin-Funcke-lernejo" ekzemple menciindas la artistoj Raoul Hausmann (1886-1971), Käthe Kollwitz (1867-1945), August Macke (1887-1914) kaj Felix Nussbaum (1904-1944) 

Lian heredaĵon administras arkivo lianoma en Detmold, Nordrejn-Vestfalio.

* Kategorio Arthur Lewin-Funcke en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* la retejo *lewin-funcke.de* de lia heredaĵa arkivo en Detmold disponigas multajn fotojn ankaŭ pri malaperintaj artaĵoj liaj

Notoj
-----

1. ↑  La statuo "la birdisto" (foto supre) en 1909 ricevis honoran premion de la urbo Berlino, videblis en publika placo de la urboparto *Pankow* kaj estas unu el la ekzemploj de artaĵoj neniigitaj dum la Dua Mondmilito
2. ↑  jen listo de liaj lernantoj en la arkiva retejo *lewin-funcke.de*.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 419221
* GND: 135629845
* VIAF: 6154730
* ULAN: 500193434
* RKD: 434153
 |
**Nerekta imposto** (kiel ekzemple aldonvalora imposto (AVI), vendimposto, aŭ varserva imposto) estas imposto postulita fare de peranto (kiel ekzemple podetala butiko) de la persono kiu portas la finfinan ekonomian ŝarĝon de la imposto (kiel ekzemple la konsumanto). La peranto poste arkivas impostdeklaron kaj plusendas la impostenspezon al registaro kun la reveno. En tiu signifo, la esprimo nerekta imposto estas komparita al rekta imposto, kiu estas postulita rekte fare de registaro de la personoj (laŭleĝaj aŭ naturaj) al kiu ĝi estas trudita. Kelkaj komentistoj argumentis ke "rekta imposto estas tiu kiu ne povas esti ŝanĝita fare de la impostpaganto al iu alia, dum nerekta imposto povas esti."[1]

Nerekta imposto povas pliigi la prezon de varo por pliigi la prezon de la produktoj por la konsumantoj.[2] Ekzemploj estus fuelo, alkoholaĵoj, kaj pritabakaj impostoj. Akcizo pri aŭtomobiloj estas pagita en la unua kazo de la produktanto de la aŭtoj; finfine, la produktanto transdonas la ŝarĝon de tiu imposto al la aĉetanto de la aŭto en la formo de pli alta prezo. Tiel, nerekta imposto estas tiu kiu povas esti ŝanĝita aŭ pludonita. La grado al kiu la ŝarĝo de imposto estas ŝanĝita determinas ĉu imposto estas ĉefe rekta aŭ ĉefe nerekta. Tio estas funkcio de la relativa elasteco de la mendado kaj ofertado de la varoj aŭ servoj estantaj impostita. Sub tiu difino, eĉ enspezimpostoj povas esti nerektaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Rekta imposto

Referencoj
----------

1. ↑  *Britannica Online*, Artikolo en Taxation. Vidu ankaŭ *Financial Dictionary Online*, Artikolo en Direct taxes.
2. ↑  *Financial Dictionary Online*, Artikolo en Indirect taxes.
La gubernio **Muharrako** (arabe محافظة المحرق, *Muḥāfaẓat al-Muḥarraq*, angle *Muharraq Governorate*) estas unu el la kvar gubernioj de Barejno kaj ĝi estas la dua plej granda gubernio en Barejno post la ĉefurba. Temas pri dense loĝata teritorio. La gubernio kaj ĝia ĉefurbo Muharrako situas en malsama insulo kiu same nomiĝas Muharrako, kaj ĝi estas konektita al la ĉefa insulo de Barejno per tri pontoj kiuj estas ponto de Ŝejĥ Hamad, ponto de Ŝejĥ Isa Ben Salman kaj ponto de Ŝejĥ Ĥalifa Ben Salman.

Muharrako estas grava ĉar ĝi enhavas Barejnon Internacian Flughavenon (la sola flughaveno en Barejno). Ĝi ankaŭ enhavas
historian kaj arkeologiajn lokojn en ĉiuj ĝiaj vilaĝoj. Salman Ben Issa Ben Hendi estas la nuna reganto de gubernio, kaj lia deputito estas Sultan Ben Ali Alsulejti.

Historio
--------

La dokumentita historio de la insulo komenciĝis en la 1-an jarcento kiam la Grekoj kutimis nomi Barejnon "Tajlos" post la alveno de ŝipoj de la navigisto Nirĥus (greke *Nearĥos*) kiu malkovris Barejnon (realigante la ordonojn de Aleksandro la Granda). Tajlos estis la centro de perlo-komerco en ĝia areo dum tiu tempo. Kiam Barejno estis nomita *Tajlos*, Muharrako estis nomita *Arados*.

Referencoj
----------

1. ↑  ‫محافظة المحرق - صحيفة الوسط البحرينية - مملكة البحرين‬
2. ↑  ‫أقسام الحقبة الهلنستية في البحرين | فضاءات - صحيفة الوسط البحرينية - مملكة البحرين‬
**Arthur KOEPCHEN** (30-an de aŭgusto 1878 - 27-an de majo 1954) estis ekde 1917 teknika prezidanto de la iama Rejna-Vestfalia Elektroproduktejo (hodiaŭ RWE) kun sidejo en Essen (Ruhr-regiono) kaj kiu karakterizis la ekonomian kaj teknikan entreprenan evoluon en la sekvaj tri jardekoj. 

Li faris pioniran laboron, kiam li instigis interligi la energioproduktajn konzernojn tra la regionoj. El historia vidpunkto, li havis gravan parton en tio, ke la prizorga centralo de la urbo Essen iĝis monda konzerno

Li teknike efektivigis pumprezervan akvoenergian centralon en 1927-1930 ĉe Hengsteysee ĉe Herdecke. Oni nomumis tion post la planinto al Koepchenwerk. Tiel li helpis solvi la energiorezervajn problemojn de la RWE-karbocentralo.

Oni nomumis post li eĉ lernejon en Pulheim-Brauweiler.

Familio
-------

Arthur Koepchen geedziĝis kun Marie Koepchen (nask. Zollinger) kaj ili havis 2 filinojn kaj 4 filojn. La pli aĝa filo, Hans Koepchen agadis same ĉe la RWE AG.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 235724
* GND: 121575292
* VIAF: 8246295
* ISNI: 0000 0000 1545 5121
 |
**Arthur Edmund CAREWE** (n. la 30-an de decembro 1884 - m. la 22-an de aprilo 1937), denaske **Jan Fox**, estis armenia-usona aktoro dum la epoko de mutaj filmoj.

Carewe alvenis al Usono je la aĝo 10. Li estis edukita en la Cushing Academy en Masaĉuseco. Li poste studadis pentradon kaj skulptarton. Li sekve decidis entrepreni aktoran karieron, kaj eniris la American Academy of Dramatic Arts de Novjorko, antaŭ ol transloĝiĝi al Holivudo en 1919. Li tiam ludis sian unuan filmon kune kun Constance Talmadge, *Romance and Arabella*.

Carewe fariĝis respektinda aktoron, fama pro la strangaj kaj nekutimaj roloj, kiujn li ofte akceptis, ekzemple tiun de Drakulo en 1931. Lin cetere videblas en *The Phantom of the Opera* (1925), *Uncle Tom's Cabin* (1927), *The Cat and the Canary* (1927), *Trilby* (1923), *Doctor X* (1932), kaj *Mystery of the Wax Museum* (1933).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arthur Edmund Carewe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arthur Edmund Carewe ĉe IMDB
**Carlo PONTI** [karlo ponti] (naskiĝis la 11-an de decembro 1912, mortis la 10-an de januaro 2007) estis itala filmproduktoro.

Ponti naskiĝis en Magenta, provinco de Milano. En la universitato de Milano li studis juron, kaj post mallonga laborado en la advokatejo de sia patro li komencis sian karieron kiel filmproduktoro. En la jaro 1951 li kune kun Dino De Laurentiis fondis la firmaon *Ponti-De Laurentiis*, kiu interalie per *Toto a colori* produktis la unuan italan kolorfilmon.

En 1950 Ponti dum beleckonkurso konatiĝis kun la 16-jara Sofia Villani Scicolone. Li inventis por ŝi la pseŭdonimon Sophia Loren kaj helpis al ŝi fariĝi aktorino. La 17-an de septembro 1957 ili geedziĝis - antaŭe Ponti en Meksiko divorcis de sia unua edzino Giuliana Fiastri. En Italio tiutempe divorcoj ne estis permesataj, kaj la edzeco de Carlo Ponti kaj Sophia Loren en 1962 estis nuligita. Ambaŭ kaj Giuliana Fiastri en 1966 iĝis civitanoj de Francio, ili tiel leĝigis la divorcon, kaj Ponti/Loren geedziĝis duan fojon en la jaro 1969.

Carlo Ponti havas tri filojn: Alex Ponti, filmproduktoro naskiĝis dum lia edzeco kun Giuliana Fiastri. Kun Sophia Loren li havas la filojn Carlo Ponti junior (kiu estis aktoro, sed poste eklaboris kiel direktisto de la *San Bernardino Symphony Orchestra* en Kalifornio) kaj Edoardo Ponti (scenaristo kaj reĝisoro).

Ponti mortis sekve de pulmoinflamo en Ĝeneva hospitalo. Lia tombo troviĝas en lia naskiĝurbo.

Produktoritaj filmoj
--------------------

* Boccaccio '70

* Kategorio Carlo Ponti en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 163026
* GND: 12921518X
* LCCN: n85201909
* VIAF: 117455224
* ISNI: 0000 0001 0938 9292
* SUDOC: 070998809
* BNF: 14041680x
* NLA: 46038981
* BIBSYS: 1013427
* NKC: js20070112010
* ICCU: SBLV146539
* BNE: XX1486787
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Vicia faba*** |
| --- |
|  |
| buntfloranta fabobuntfloranta fabo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Fabaloj *Fabales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Fabacoj *Fabaceae* |
| Subfamilio: | Faboideae |
|
| Tribo: | Vicieae |
|
|
| Genro: | Vicio *Vicia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***V. faba*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Vicia faba****L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Vicia faba*  |

 |
| v • d • r |

IlustracjaIllustration Vicia faba1
**Fabo** kiel planto estas unujara herbo, specio de vicio (*Vicia faba*), nomdonanto de la planta familio fabacoj. Ĝi havas pli ol 1 m altan, staran, kavan, angulecan tigon, grandajn pinatajn foliojn, purpure makulitajn blankajn florojn kaj larĝajn guŝojn, kiuj enhavas grandajn platajn grajnojn de medoleca konsisto, kiujn oni manĝas kiel legomon. Iuj varioj estas uzataj kiel furaĝo.

**Fabo** estas ankaŭ la grajnoj de faba planto, sed oni nomas ankaŭ la similaspektajn grajnojn fabo, precipe tiujn de fazeolo. 

Subspecioj estas i.a. : 

* Vicia faba subsp. faba var. equina Pers. - Kampofabo
* Vicia faba subsp. faba var. minor Peterm.
* Vicia faba subsp. faba var. faba (sinonimo: Vicia faba var. major Harz.)

Legu ankaŭ la artikolojn kafofabo, kakaofabo, sojfabo, tonka fabo kaj kampofabo.

La **fabismo** estas malsano, karakterizita per hemoliza iktero kun anemio kaj hemoglobinurio, per febro kaj digestaj perturboj. Ĝin kaŭzas substanco, entenata en la floro de fabo, se tiun englutas aŭ enspiras iuj predispoziciaj individuoj.

La interno de faboguŝo estas uzata kontraŭ verukoj. Se oni frotas ĝin plurfoje sur veruko tiu malaperus baldaŭ laŭ iuj.

  

faboj kun flava hilumo en guŝo
La nutra valoro de 100 g freŝaj faboj estas:

|  |  |
| --- | --- |
| Energia valoro | 163 kĴ |
| Karbonhidrato | 4 g |
| Proteino | 5 g |
| Graso | 0,3 g |
| Vitamino C | 80 mg |
| Karoteno | 0,16 mg |
| Vitamino B1 | 0,10 mg |
| Vitamino B2 | 0,15 mg |
| Kalcio | 20 mg |
| Fero | 1 mg |

Vidu ankaŭ
----------

* Faba kurbo
* Rizobio

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

 |
**Bercial** [berZJAL] estas municipo en la sudokcidento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Campiña Segoviana*. La loknomo *Bercial* estas etimologie komprenebla kiel espartejo. 

Bercial en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 20,83 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 104 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 35 el 1991. 

Ĝi distas 33 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Sangarcía, Marugán kaj Muñopedro.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis al la *Sexmo de la Trinidad* de la *Comunidad de ciudad y tierra de Segovia*. 

En la municipa teritorio, 2 km oriente de la urba kerno, estas la Abatejo de *Santa María Real de Párraces*. En 1835, pro la *Desamortización* de Mendizabal, la monaĥeja bieno estis privatigita.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767441
 |
La tiel nomataj **Berchtesgadenaj kondiĉoj** - germane *Berchtesgadener Bedingungen*, ĉeĥe *Berchtesgadenská schůzka* - estis postuloj de hitlera Germanio rilate al Ĉeĥoslovakio, kiuj kreis preludon al la munkena interkonsento. Dum traktadoj kun Neville Chamberlain en Berchtesgaden la 15-an de septembro 1938 Adolf Hitler postulis, ke Ĉeĥoslovakio rezignu al Germanio pri limregionaj distriktoj kun pli ol 50 % da germana loĝantaro, ke estu nuligita ĉeĥoslovaka-sovetunia alianca kontrakto kaj simile. La naziajn postulojn subtenis la registaroj de Francio kaj Britio en siaj notoj al la registaro de Ĉeĥoslovakio el la 19-a de septembro 1938.

Rilataj temoj
-------------

* munkena interkonsento
* viena arbitracio

Vidu ankaŭ
----------

* Kroniko de la fortikigado de Ĉeĥoslovakio

Ne miksu
--------

Ne miksu kiun tiu termino la tiel nomatan "traktadon de Berchtesgaden" - germane *Berchtesgadener Abkommen* - de la 12-a de februaro 1938 inter hitlera Germanio kaj la Respubliko Aŭstrio, en kiu preme de Hitlero fiksiĝis fakso da privilegioj por la aŭstraj nazioj. Sekve de tiu traktato interalie la 16-an de februaro la aŭstra nazio Arthur Seyß-Inquart iĝis aŭstria ministro pri internaj aferoj kaj defendo, kaj prepariĝis la transpreno de la politika potenco fare de la aŭstriaj nazioj, kio gvidis al la "aliĝo de Aŭstrio al la Germana Regno" jam la 13-an de marto.