recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kapo de ina androido (projekto de Hanson Robotics)
Android uzante por testi kosmovestojn
DER 01, japana androido.
**Androido** (de malnovgreka ἀνήρ – *aner* = „viro" kaj εἶδος – *eidos* = „aspekto" → "hom-forma", „hom-simila") estas nomo por roboto aŭ sintezorganismo , kiu tre similas al homo kaj kondutas simile kiel homo. Androido do estas specifa humanoida roboto. La nocio de androido estis kreita en la futurologio kaj en scienc-fikcia literaturo. Alberto Magno estis la unua homo, kiu uzis la vorton "Androido" en 1270 kaj poste Auguste Villiers popularigis la vorton en sia romano "*L'Ève future" .*

En sciencfikcio
---------------

"Data" de la televidserio "Stela Vojaĝo: La Sekva Generacio" estas Androido. En iuj epizodoj, lia interna korpa strukturo ŝajnas elektromekanika.

Varnomo
-------

La nomo de la operaciumo Android, mastruma sistemo por poŝapartoj kaj saĝtelefonoj, estas markigo de la termino. La produkta emblemo estas en la formo de roboto.

Bibliografio
------------

Carpenter, J. Davis, J. Erwin-Stewart, N. Lee. T. Bransford, J. & Vye, N. (2009). Gender representation in humanoid robots for domestic use. International Journal of Social Robotics (special issue). 1 (3), 261-265.The Netherlands: Springer.

Carpenter, J. Davis, J. Erwin-Stewart, N. Lee. T. Bransford, J. & Vye, N. (2008). Invisible machinery in function, not form: User expectations of a domestic humanoid robot. Proceedings of 6th conference on Design and Emotion. Hong Kong, China.

Karl Williams, New York, McGraw-Hill, 2004, 211 p. (ISBN 0071422749 et 9780071422741, OCLC 803816919).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Androido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

(en) Retejo dediĉita la andoidoj [arkivo]

(en) MIT Media Lab Personal Robots Group [arkivo]

(en) Humanoid Robots' jobs in Japan [arkivo]

(en) MIT Lab Research Projects [arkivo]

(en) Ethics for the Robot Age (Etiko por la robota epoko) [arkivo]

(en) Honda Humanoid Robots [arkivo]

(en) Service Robots [arkivo]

(en) Ethical Considerations for Humanoid Robots (Etikaj konsideroj por humanoidaj robotoj) [arkivo]

(en) Ulrich Hottelet: Albert is not happy - How robots learn to live with people (Albert ne estas feliĉa-kiel robotoj lernas vivi kun homoj), African Times [arkivo], Junio 2009

(fr) Histoire de la robotique et des robots humanoïdes (Historio de la robotiko kaj humanoidaj robtoj) [arkivo]

Vidu ankaŭ
----------

* Roboto
* Golemo
**Matěj Kopecký** (naskiĝis la 24-an de februaro 1775 en Libčany - mortis la 3-an de julio 1847 en Koloděje nad Lužnicí) estis legenda ĉeĥa pupteatristo.
Pro siaj ĉehlingve verkataj teatraĵoj (kaj por infanoj kaj por plenkreskuloj), kiujn li prezentadis kun sia trupo tra bohemia kamparo, li ludis gravan rolon en la periodo de t.n. ĉeĥa nacia renaskiĝo en la 1-a duono de la 19-a jarcento.Laŭstile elirinte el la viva baroka teatra tradicio, bazita sur bezono de forta emocia travivaĵo, li neforviŝeble kontribuis al formado de ĉeĥa popola pupteatra arto kiel specifa kultura fenomeno. La plej tipaj figuroj de liaj fabelaj rakontoj estis doktoro Faŭsto, la ĉeĥa Johano kaj diabloj.

Li estas fondinto de granda pupteatrista gento - tri el liaj filoj (entute li havis 15 infanojn, el kiuj tamen nur 6 atingis plenkreskan aĝon) sekvis la saman profesian vojon kaj daŭre pluraj liaj posteuloj jam en la oka generacio okupiĝas pri pupteatro.

En la vilaĝo Mirotice en Sudbohemia regiono nuntempe troviĝas malgranda muzeo pri lia vivo kaj agado.

* Kategorio Matěj Kopecký en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 221999
* GND: 1013882520
* LCCN: no93009710
* VIAF: 63578919
* ISNI: 0000 0001 2136 2391
* SUDOC: 176936181
* NKC: jk01061679
 |
**István Varannai** [iŝtvAn], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Varannai István** estis hungara advokato, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Stern*, lia frato estis Aurél Varannai.

István Varannai naskiĝis la  26-an de aprilo 1895(nun 1895-04-26) en Budapeŝto, li mortis la 7-an de decembro 1970 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Varannai devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1920. Post la diplomo li laboris en propra advokata ateliero, krome li havis postenojn en juraj kaj judaj oeganizaĵoj kaj redaktis jurajn gazetojn eĉ ankaŭ eksterlandajn. Li edziĝis en 1923.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az 1926. év magánjogi és hiteljogi gyakorlata* (kunaŭtoro)
* *Az 1927. év magánjogi és hiteljogi gyakorlata* (kunaŭtoro)
* *Kamatproblémák*
* *Nemzetközi vasúti fuvarozási jog* (kunaŭtoro)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 838562
 |


* Portalo pri Biografio
***Eta Budho*** (angle ***Little Buddha***) estas drama filmo de 1993, reĝisorita de Bernardo Bertolucci, scenarita de Rudy Wurlitzer kaj Mark Peploe kaj produktita de Jeremy Thomas, kiu estas kutima kunlaboranto de Bertolucci. La filmo estas internacia kunproduktado de Italio, Francio kaj Britio. la filmo ĉefrolas Chris Isaak, Bridget Fonda kaj Keanu Reeves kiel Princo Siddhartha (la Budho antaŭ ol lia klerismo).

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Grupo de tibetaj budhismaj monaĥoj de monaĥejo en Butano (Rinpung Dzong), kiuj estas gvidataj de Lamao Norbu, kune serĉas la reenkarniĝon de la granda budhana instruisto Lamao Dorje. laŭ onidiroj, Ili trovas knabon nomitan Jesse Conrad en Seatlo, Usono, kaj kredas ke li estas la reenkarniĝo kiun ili serĉas. Kvankam Jesse estas tre interesita pri la monaĥoj kaj ilia vivmaniero, liaj gepatroj, Dean kaj Lisa, estas malpli feliĉaj kun la vizito. Kiam Norbu sciigas ke li volas preni Jesse al Butano por testo por determini ĉu li estas vere la persono kiun ili serĉas, ili eĉ iĝas malamikaj direkte al la monaĥoj. Tamen, Dean ŝanĝas opinion kiam kolego kaj proksima amiko de li kiu faris sinmortigon, transigas al li, kaj tiu sperto igas Dean ekkompreni ke ekzistas pli gravaj aferoj en vivo ol laboro kaj mono. Li donas permeson kondiĉe ke li povas akompani ilin al Butano. Dum la vojaĝo al Butano, la grupo faras halton en Nepalo. Du pliaj infanoj estas trovitaj tie kiuj povas esti la reenkarniĝo de Dorje: Raju kaj Gita.

Survoje, Norbu rakontas al la tri infanoj la vivrakonton de la juna Gautama Budho. La spektanto vidas tiun rakonton kiel speco de dua filmo ene de la ĉeffilmo. En la rakonto, hindua princo nomita Siddhartha komencas atingi sian celon. Li estas kontraŭbatalita fare de la demono Marao, kiu provas delogi Budhon sendante siajn belajn filinojn post li. Kiam tio malsukcesas, li provas malhelpi Budhon per timigado, minacoj kaj eĉ armeo de monstroj. Finfine, Budho venkas ĉi tiun armeon nur per sia pacienco kaj toleremo.

Post kiam en Butano, la testo estas okazigita. Montriĝas, ke ĉiuj tri infanoj estas reenkarniĝoj de Dorje. Ĉiu el ili enhavas malsaman manifestiĝon de li: Raju estas lia korpo, Gita lia voĉo kaj Jesse lia menso.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Eta Budho*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* Eta Budho ĉe Rotten Tomatoes
* Eta Budho ĉe Box Office Mojo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 838603
* GND: 4337471-2
* LCCN: no2008174624
* VIAF: 316752244
* BNF: 123791643
 |
***El niño de barro*** (Kotinfano) estas argentina filmo de 2007 reĝisorita de Jorge Algora kun ĉefaktoroj Juan Ciancio, Daniel Freire, kaj Maribel Verdú. Ĝi estas bazita sur la murdoj de Cayetano Santos Godino, plej ofte konata kiel Petiso Orejudo (1896-1944), kiu estis la seria murdisto plej juna de Argentino.​

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Bonaero en 1912, Estela estas hispanino kiu vivas kun sia filo Mateo dek-jaraĝa, kiu vidas konstante perfortajn scenojn surstrate. Krome li estas viktimo de fitraktado fare de sua duonpatro, Octavio, kiu admonas Estela por disciplino al ŝia filo. Iam fotisto pagas 20 centavojn al Mateo por foti lin nudigante infaninon, sed la infanino finfine malakceptas kaj Mateo fuĝas.

Poste, Mateo vizias violentajn bildojn pri infano Arturo, kiu estis batita kaj strangolita en karuselo. La komisaro Petrie interesiĝas pri la afero kaj vidas la kadavron kaj animalojn mortintajn en kabanaĉo. Octavio konvinkas Estela porti sian filon al konsultejo de la Dro. Soria, ĉu Mateo estas mense malsana. Mateo asertas, ke li estis en la loko de la murdo de Arturo, sed sonĝe. La komisaro Petrie aperas en la konsultejo por aŭskulti la konversacion kaj poste, la Dro. Soria diras al Estela, ke la vizioj kaj koŝmaroj de Mateo estas rilataj al lia malforteco. Soria esploras la kadavron de Arturo kaj konstatas, ke li ne mortis pro la batado, sed asfiksie, kiel Mateo vidis sonĝe. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Maribel Verdú kiel Estela.
* Daniel Freire kiel la komisaro Petrie.
* Juan Ciancio kiel Mateo.
* César Bordón kiel Octavio.
* Chete Lera kiel Dro. Soria
* Abel Ayala kiel Cayetano.
* Roly Serrano kiel Blas.
* Emilio Bardi kiel Fiore Godino.

Referencoj
----------

1. ↑   Sgroi, Adrián (3a de septembro 2019). «El Petiso orejudo, el asesino serial más joven de la historia argentina». Diario Uno. Konsultita la 19an de majo 2021.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo
* Komentaro de la filmo

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo El niño de barro en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 838541
 |
***Bartaman Patrika*** aŭ simple ***Bartaman*** (bengale বর্তমান পত্রিকা, IAST: *Bartamāna Patrikā*) estas barata bengallingva taggazeto eldonata de Kolkato, en ŝtato Okcidenta Bengalio de Barato, de *Bartaman Pvt.* *Ltd*. Krom la eldono de Kolkato, la ĵurnalo havas tri aliajn samtempajn eldonojn, eldonataj ĉiutage de tri gravaj urboj de Okcidenta Bengalio, t.e. Siliguri, Burdvan kaj Midnapore. *Bartaman* estas la dua-plej cirkulanta bengallingva ĵurnalo en Okcidenta Bengalio, post *Anandabazar Patrika*.

Historio
--------

La ĵurnalon fondis la 7-an de decembro 1984 Barun Sengupta, eksa ĵurnalisto de *Anandabazar Patrika*. Sengupta mortis la 19-an de junio 2008 en Kolkato. 
Dum la reĝimo de la Maldekstra Fronto, *Bartaman Patrika* estis konata por sia lojala kontraŭkomunisma kaj kontraŭestabla vido. Tamen, dum la reĝimo de la partio *Kongreso Trinamul, Bartaman Patrika* esprimis la vidpunktojn de Mamata Banerĝi. Ekde aprilo 2002, *Bartaman Patrika* eldonas enretan version, kaj en 2006 *Bartaman* starigis sian apversion. En 2022 *Bartaman* ekeldonis hindialingvan tagĵurnalon nome *Bartaman Patrika*.

Rivaloj
-------

Ĉefa konkursanto de *Bartaman* estas *Anandabazar Patrika*, eldonata ekde 1922. *Bartaman* tenas duan pozicion post *Anandabazar Patrika* en ŝtato Okcidenta Bengalio, laŭ kvanto de legantoj kaj cirkulantaj kopioj; ties ĉiutagaj cirkulantaj kopioj estas ĉirkaŭ 60% el tiuj de *Anandabazar Patrika*.

Referencoj
----------

1. 1 2   Highest Circulated Daily Newspapers (language wise). Audit Bureau of Circulations. Alirita 5-a de januaro 2020.
2. ↑   Archived copy. Arkivita el la originalo je 22-a de aprilo 2009. Alirita 2009-01-16.

 Arkivigite je 2009-04-22 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2009-04-22. Alirita 2023-03-02.
3. ↑   India - World Newspapers and Magazines - Worldpress.org. Alirita 2020-08-21.

Eksteraj ligoj
--------------

* Oficiala retejo (bengale)
* Historio de la bengala taggazeto Bartaman Patrika

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Bartaman en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 812979
 |
**Doritos** (IFA /dəˈriːtoʊz/) estas usona marko de tortilfritoj en diversaj gustoj, produktita ekde 1964 fare de la kompanio Frito-Lay, filio de la PepsiCo Corporation .

La manĝeto Doritos estis origine sengusta. En 1966, la rostita maizo- aromigita versio de la manĝeto estis vendita por la unua fojo, en 1967, la tako- aromigita versio de la manĝeto estis vendita por la unua fojo, kaj en 1972, la nachos- fromaĝo-aromigita versio de la manĝeto estis vendita por la unua fojo. Aliaj specialaj gustoj unue komencis aperi en la malfruaj 1980-aj jaroj. La koncepto de la manĝeto estis origine evoluigita en restoracio ĉe Disneyland.

La manĝeto akiris multan diskonigon danke al grandaj merkatigkampanjoj, inkluzive de multaj reklamvideoj kiuj elsendiĝis tra la jaroj dum la Super Bowl.

Referencoj
----------

1. ↑  T. Rees Shapiro. "Arch West, 97, invented Doritos for Frito-Lay", September 26, 2011.
2. ↑   PepsiCo's History Timeline. Arkivita el la originalo je July 4, 2007. Alirita July 2, 2007.
3. ↑ .  The Legend Doritos: How One Snack Came To Rule Them All. Maxim (January 31, 2012). Arkivita el la originalo je November 12, 2020. Alirita March 9, 2017.
4. ↑   History. Arkivita el la originalo je June 3, 2021. Alirita May 30, 2021.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Frito-Lay Nordamerika retejo por Doritos Arkivigite je 2019-05-24 per la retarkivo Wayback Machine. Enarkivigita la 24a de majo 2019, ĉe la .
* Doritos Britio
**Johannes Diderik van der WAALS** (naskiĝis la 23-an de novembro 1837 en Leiden; mortis la 8-an de marto 1923 en Amsterdamo) estis nederlanda fizikisto.

Vivo
----

Post sia studado, li estis instruisto en lia hejma urbo Leiden. Sen akiro de abiturienta ekzameno (necesa por studado), li vizitis (1862 ĝis 1865) en la Universitato Leiden prelegojn kaj seminariojn. Tie li akiris plivastigon de la instrua atestilo pri fakoj de matematiko kaj fiziko. Ekde 1864 li estis instruisto en Deventer. En 1866 li transprenis postenon ĉe la gvidanta lernejo en Den Haag, kie li estis pli poste lerneja direktoro. La instruadon natursciencoj ebligis por li ŝanĝiĝo de leĝo, kiu permesis instrui tiujn sen abiturienta ekzameno. Van der Waals finis 1873 sian studadon kun disertacio en fiziko. Li aktivis kiel profesoro de fiziko ekde 1877 ĉe la Universitato de Amsterdamo.

Laboro
------

Van der Waals esploris i. a. la rilaton inter la molekuloj kaj okupiĝis pri teorioj de la materia stato. Li malkovris en 1869 la interefikon de fortoj inter molekuloj – la pli poste post li nomumita forton de Van-der-Waals. Li ellaboris en 1873 kadre de lia doktoriĝa laboro, modelon pri kontinueco de gasformaj kaj likvidaj statoj de la materio. El tio skizis li stat-ekvacion, kiu montris ke la agrego-statoj de gasoj kaj likvaĵoj transformiĝas ne nur unu en la alian, sed tiuj agrego-statoj baziĝas je la sama fizikaj bazprincipoj.

Por lia laboraĵo ricevas van der Waals en 1910 Nobel-premion pri fiziko "por siaj laboraĵoj pri la statoekvacio de gasoj kaj likvaĵoj".

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de kemiistoj
* Ekvacio de Van-der-Waals
* Radiuso de Van-der-Waals
* Forto de Van-der-Waals

* Johannes Diderik van der Waals en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Johannes Diderik van der Waals en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 35773
* GND: 119009846
* LCCN: n85288895
* VIAF: 14832064
* ISNI: 0000 0001 1040 6491
* LIBRIS: 237504
* SUDOC: 031596908
* BNF: 12278095p
* BPN: 44249050
* NLA: 35170284
* BIBSYS: 5028403
* NKC: kv2009520722
 |
La **van-der-Waals-ligo** baziĝas je *van-der-Waals-forto*, kiu estas intermolekula, elektrostatika interefiko. Ĉe tiu interligo ne okazas elektrontransdono aŭ divido inter la diversaj molekuloj, tiel la ligo estas pli malforta ligo komparante al atoma ligo kaj jona ligo.

La *van-der-Waals-forto*, tiel nomata honore al la fizikisto Johannes Diderik van der Waals, aperas ĝenerale inter du molekuloj kaj kaŭzas malfortan ligon inter tiuj. La liberaj elektronoj en unu molekulo povas moviĝi libere trans elektronŝelojn kaj kaŭzas neegalan, nesimetran ŝarĝodividon en la molekulo. Tial la molekulo preskaŭ iĝas dupolusa kaj estiĝas *van-der-Waals-forto* inter du simile dupolusaj molekuloj.

Tiu forto ekzistas en la likva, solida stato de molekuloj, kaj ĉe la noblaj gasoj. Ĝi kaŭzas fortigon de la kovalente ligitaj molekuloj. Ĝia specifa apero estas la hidrogena ligo.

Ĝi koncernas la tri sekvantajn malsamajn altirajn fortojn:

* la *forto de Keesom* inter permanenta dupoluso kaj permanenta dupoluso,

* la *forto de Debye* inter permanenta dupoluso kaj indukta (per efiko de elektra kampo) dupoluso,

* la *forto de London* inter spontanea indukta dupoluso kaj indukta dupoluso.

Kelkaj tekstoj konsideras ankaŭ *forto de van-der-Waals* la forpuŝan forton, kiu rezultas de la principo de ekskludo de Pauli.

Fakte, la *forto de van-der-Waals* ludas sian rolon pri la fenomeno de kapilareco, ĉar, ĉe la limsurfaco, loka nesimetrio de fortoj okazas.

Vidu ankaŭ
----------

* Efiko de Casimir
* Elektra polarizo
* Ekvacio de Van-der-Waals
* Geko
* Johannes Diderik van der Waals,
* Kemia ligo
* Molekuloj (libro)
* Radiuso de Van-der-Waals

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Forto de Van-der-Waals en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2008-11-01 per la retarkivo Wayback Machine Intermolekulaj interagoj (Universitato de Ĝenevo)
* Arkivigite je 2009-04-14 per la retarkivo Wayback Machine Ĝenerala teorio pri fortoj de Van-der-Waals (I. D. Dzyaloshinskii, E. M. Lifshitz, and L. P. Pitaevskii)
* Sparadrapo
* Arkivigite je 2006-02-17 per la retarkivo Wayback Machine Nova esploro pri adhera nanotubo
* Arkivigite je 2006-02-05 per la retarkivo Wayback Machine
* Forto de Londono

* Interaga energio de argono. La negativa altira forto nuliĝas al longa distancoInteraga energio de argono. La negativa altira forto nuliĝas al longa distanco
* Deformo de molekuloj per van-der-Waals fortojDeformo de molekuloj per van-der-Waals fortoj
* Aro de dupolusaj molekuloj sin orientasAro de dupolusaj molekuloj sin orientas
La Eiffel-Turo estis konstruita el pudlita fero, nome formo de Forĝita fero

Ferpiliero ĉe Delhi, Barato, enhavanta 98% el forĝita fero
**Forĝita fero** estas alojo el fero kun tre malalta enhavo de karbo (malpli ol 0.08%) en kontrasto al gisfero (2.1% al 4%), kaj havas fibrecajn enfermaĵojn konataj kiel ŝlako ĝis 2% laŭ pezo. Ĝi estas duon-fuziita maso el fero kun ŝlakaj enfermaĵoj kiu havigas al ĝi "grenecan" aspenton similan al ligno, kiu estas videbla kiam ĝi estas eĝita aŭ faldita ĝis la rompopunkto. Forĝita fero estas rezista, maleebla, duktila, dratigebla, malkorodema kaj facile veldata. Antaŭ la disvolvigo de efektivaj metodoj de ŝtalproduktado kaj de la disponeblo de grandaj kvantoj el ŝtalo, forĝita fero estis la plej ofta formo de maleebla fero. Malgranda kvanto de forĝita fero estis uzata kiel kruda materialo por refajnigi ĝin al ŝtalo, kiu estis uzata ĉefe por produkti glavojn, manĝilojn, ĉizilojn, hakilojn kaj aliajn eĝenhavajn ilojn same kiel risortojn kaj fajlilojn. La mendo de forĝita fero atingis sian pinton en la 1860-aj jaroj kun la adaptado de kirasŝipoj kaj fervojoj. Tamen, kiam pliboniĝis la propraĵojn kiaj fajneco de karboŝtalo, ĝi iĝis malplikosta kaj pli amplekse disponebla ol la forĝita fero, kies uzado tiam malpliiĝis.

Multaj aĵoj, antaŭ ol esti farataj el karboŝtalo, estis produktitaj el forĝita fero, kiaj nitoj, najloj, drato, ĉenoj, fervojoj, fervojaj ligiloj, akvotuboj kaj vaportuboj, ŝraŭboj, ŝraŭbingoj, hufumoj, apogreloj, balustradoj, vagonradoj, teniloj por lignaj tegmentaj ĵaluzitraboj, kaj ornama ferarto.

Forĝita fero jam ne plu estas produktita je komerca skalo. Multaj produktoj priskribitaj kiel forĝita fero, kiaj gvardreliloj, ĝardena meblaro kaj kradoj, estas faritaj el karboŝtalo. Ili retenas tiun priskribon ĉar en la pasinto ili estis forĝitaj (laboritaj) permane.

Vidu ankaŭ
----------

* Forĝado

Notoj
-----

1. ↑  Gordon, Robert B (1996), *American Iron 1607–1900*, Baltimore and London: Johns Hopkins University Press, (ISBN 0-8018-6816-5)<Some but not all of these items mentioned.>
2. ↑  "Wrought Iron: A Patio Furniture dream",  *cnet reviews*. Kontrolita 2009-09-29.

 Arkivigite je 2010-01-23 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2010-01-23. Alirita 2015-07-19.
3. ↑  Daniel, Todd (3a de Majo, 1997), Clearing the Confusion Over Wrought Iron,  Arkivigite je 2012-07-18 per Archive.today, konsultita 2008-01-05

Bibliografio
------------

* Bealer, Alex W..  (1995) *The Art of Blacksmithing*. Edison, NJ: Castle Books, p. 28–45. ISBN 0-7858-0395-5.

* Gordon, Robert B.  (1996) *American Iron 1607–1900*. Baltimore and London: Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-6816-5.

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Wrought iron en la angla Vikipedio.* 

* Kategorio Forĝita fero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 529625
* GND: 7665556-8
* LCCN: sh85148663
* BNE: XX539151
 |
**Maxixe** [maŝiŝ] estas grandurbo en Inhambane (provinco), en Mozambiko.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 23° 52′ S 35° 21′ O﻿ / ﻿23.867 °S, 35.350 °O﻿ / -23.867; 35.350 (mapo)Koordinatoj: 23° 52′ S 35° 21′ O﻿ / ﻿23.867 °S, 35.350 °O﻿ / -23.867; 35.350 (mapo)
* Areo: 268 km²
* Loĝantaro: 108.918 en 2012
* Supermara alteco: 0- m
* Horzono: UTC + 2
* Telefonkodo: +258 223

Geografio
---------

Maxixe situas sur ebenaĵo laŭ Hinda Oceano en la sudorienta sekcio de la lando.

Trafiko
-------

Maxixe havas malgrandan havenon. Ĉefvojo (la plej grava en Mozambiko) inter Xai-Xai-Beira trairas la urbon. Ŝipetoj ofte trafikas al la proksima urbo Inhambane kiu troviĝas voje 60 km, (ŝipe malpli).

Klimato
-------

Maxixe apartenas al la tropika zono. Jare pluvas preskaŭ 1000 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed inter decembro-aprilo pli ofte pluvas kaj tiam estas varmo. Inter junio-aŭgusto ne estas varmo kaj tiam pli malofte pluvas.

Ekonomio
--------

Maxixe, kiel la plej granda urbo en la provinco, estas ekonomia centro kaj nur la administrado okazas en Inhambane.

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
*
Pri la komunumo
---------------

 **Mellingen** estas historia urbeto
kaj komunumo en la distrikto Baden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 4568 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Mellingen situas ĉe la bordo de la rivero Reuss inter Bremgarten kaj Baden. La mezepoka urbokerno kun la defendomuroj estas preskaŭ komplete konservita.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Mellingen limas en nordo al Birmenstorf, Fislisbach kaj al la eksklavo Rütihof de la urbo Baden, en oriento al Niederrohrdorf, en sudoriento al Stetten, en sudo al Tägerig, kaj en okcidento al Wohlenschwil.

Trafiko
-------

Stacidomo Mellingen Heitersberg
Ĝis 2004 Mellingen disponis pri stacidomo ĉe la fervojlinio de Lencburgo al Vetingo. En la jaro 2004 tiu fervojlinio estis fermita kaj anstataŭe malfermita la stacidomo ĉe la nova linio de Lencburgo al Zuriko tra la Heitersberg-Tunelo.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas en distanco de proksimume 4 kilometrojn nordoriente en Dättwil, komunumo Baden.

Historio
--------

Urbocentro de Mellingen, rigardo al la badena pordego
La vilaĝo Mellingen estis menciita unuan fojon en la jaro 1045. La nuna urbeto Mellingen estis fondita de la Grafoj de Kiburgo en la jaro 1230. Ili konstruis ringan muron ĉirkaŭ la urbo kaj ĝis 1253 malfermis ponton ĉirkaŭ la rivero Reuss. En 1273 la novaj senjoroj de Mellingen fariĝis la Habsburgoj, kiuj en la jaro 1296 koncedis al Mellingen la urborajton.

En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion kaj Mellingen fariĝis voktejĉefurbo en la Grafejo Baden.

La 1-an de septembro de 1505 granda inscendio detruis grandan parton de la domoj en la urbo. Dum la religiaj militoj en la tempo de la reformacio la katolika urbeto Mellingen inter la protestantaj urboŝtatoj Zuriko kaj Berno estis la centro de diversaj militoj kaj luktoj inter katolikoj kaj protestantoj. Inter 1528 kaj 1712 la urbeto estis 12-foje okupita de fremdaj trupoj.

Post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 la urbeto apartenis dum kvin jaroj al la tiama Kantono Baden. Post ties integriĝo al la hodiaŭa Kantono Argovio, Mellingen fariĝis politika komunumo de la argovia distrikto Baden.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Mellingen
* Mellingen Heitersberg (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Mellingen
* Mellingen en la Historia Leksikono de Svislando

 Vikifontaro|}}* La vikipedia komunejo
- Kunlaboru en Commons **Komunejo** proponas multimediajn dosierojn al temo sub la gloso **Mellingen**
  

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Baden |
| --- |
| **Baden** • Bellikon • Bergdietikon • Birmenstorf • Ehrendingen • Ennetbaden • Fislisbach • Freienwil • Gebenstorf • Killwangen • Künten • Mellingen • Mägenwil • Neuenhof • Niederrohrdorf • Oberrohrdorf • Obersiggenthal • Remetschwil • Spreitenbach • Stetten • Turgi • Untersiggenthal • Vetingo • Wohlenschwil • Würenlingen • Würenlos |  |

 |
Koordinatoj: 49° 40′ 57″ N 12° 42′ 12″ O﻿ / ﻿49.68250 °N, 12.70333 °O﻿ / 49.68250; 12.70333 (mapo)

**Velké Dvorce** (germane *Groß Meierhöfen*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Přimda, troviĝanta en distrikto Tachov. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km nordoriente de Přimda. Estas ĉi tie registritaj 61 adresoj. En la jaro 2021 daŭre vivas ĉi tie 218 loĝantoj.

**Velké Dvorce** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,07 km².

Bovinejo de ŝtata bieno en Velké Dvorce (1985)

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1591.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 281 |
| 1880 | 258 |
| 1890 | 261 |
| 1900 | 245 |
| 1910 | 285 |
| 1921 | 263 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 235 |
| 1950 | 167 |
| 1961 | 171 |
| 1970 | 169 |
| 1980 | 145 |
| 1991 | 195 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 222 |
| 2011 | 266 |
| 2021 | 218 |

Naturrilatoj
------------

Okcidente de la vilaĝo fontas rivero Úhlavka, la plej granda el fiŝlagoj nomiĝas Peklo. Sude de la vilaĝo estas loko, kie oni produktis kalcion por vitrofarejoj.

Transporto
----------

Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/605, kiu estis ĝis finkonstruo de aŭtostrado D5 ĉefa tirŝoseo inter Plzeň kaj limpasejo Rozvadov, do vicoj de kamionoj kaj aŭtomobiloj antaŭ serpentinoj kaj la limpasejo en la 1990-aj jaroj multfoje tuŝis ĝis la vilaĝo. Post la jaro 1989 ĉi tie kelke da jaroj funkciis ankaŭ motoresto Černý kůň kaj mallongtempe hotelo Bílý dům, ambaŭ novaj konstruaĵoj forbrulis.

Memorindaĵoj
------------

Barokan kastelon Velké Dvorce lasis fondi Jan Václav Novohradský el Kolovrat en lasta kvarono de la 17-a jarcento. Pli poste ĝi apartenis al Libštejnidoj el Kolovrat kaj post ili al Kolowrat-Krakowský. La konservitan novbarokan aspekton ĝi akiris dum rekonstruado en la jaroj 1907–1910. Norde de la ĉefa ŝoseo troviĝas kastela parko kaj sur ambaŭ ties flankoj ampleksaj fruktoĝardenoj.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Přimda (9) |
| --- |
| Kundratice ~ Frauentál (*pereinta vilaĝo*) ~ Malé Dvorce ~ Málkov ~ Mlýnec ~ Přimda ~ Rájov ~ Třískolupy ~ Újezd pod Přimdou ~ Velké Dvorce |

 |
**atotkaĉo** aŭ *Ghatotkacha* (sanskrite घटोत्कच, IAST Ghaṭotkaca, laŭvorte: "Kalva ujo") estas grava rolulo en *Mahabarato*. Lia nomo venas el la fakto, ke lia kapo estis senhara (*utkaĉa*) kaj kun formo de gatamo. Gatotkaĉo estis la filo de la Pandava Bimo kaj de la demonino Hidimbi.

Dosiero:Bhimsen and Ghatotkach.jpgBimo kun sia edzino Hidimbi kaj Gatotkaĉo, dum la ceteraj Pandavoj kaj ilia patrino Kunti rigardas.
Li estas la patro de Anjanaparvan, Barbarika kaj Meghavarna. Lia dus filo Anjanaparvan partoprenis en la milito. Lia patrinflanka parencaro faris lin duon-demono, kio garantiis kelkajn magiajn kapablojn kiel la flugkapablo, pliiĝi aŭ malpliiĝi laŭgrande kaj iĝi nevidebla. Li estis grava luktanto el la Pandava flanko de la Milito de Kurukŝetro kaj okazigis grandan detruon al la aremo de la Kaŭravoj dum la dekkvara nokto. Gatotkaĉo mortigis multajn demonojn kiel Alambuŝa kaj multajn gigantajn Asurojn. Li estis mortigita de Karna.

Notoj
-----

1. ↑  Datta, Amaresh.  (2006-01-01) *The Encyclopaedia of Indian Literature (Volume Two) (Devraj to Jyoti)*. ISBN 978-81-260-1194-0.
2. ↑   Archived copy. Arkivita el la originalo je 10a de Januaro 2007. Alirita 2006-12-03.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2007-01-10. Alirita 2021-05-27.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gatotkaĉo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mahābhārata Book 7 Ghatotkacha-vadha Parva


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 726618
 |
**Cestoda** aŭ **Cestodoj** (*Cestoidea*) estas la nomo por klaso de parazitaj platvermoj, ofte nomitaj tenioj, de la filumo Platihelmintoj. Ĝiaj membroj vivas en la digesta sistemo de vertebruloj se plenkreskuloj, kaj ofte en la korpoj de diversaj bestoj se junaj. Ĉirkaŭ mil specioj estis priskribitaj, kaj ĉiu vertebrula specio povas esti parazitata de almenaŭ unu specio de tenio. Pluraj specioj parazitas homojn post esti konsuminta nesufiĉe kuiritan viandon kiel ekzemple porkaĵo (*T. solium)*, bovaĵo (*T. saginata*), kaj fiŝo (specioj de *Diphyllobothrium*), aŭ manĝaĵon preparitan en kondiĉoj de malbona higieno (specioj de *Hymenolepis* aŭ *Echinococcus*).

*T. saginata*, la bovaĵotenio, povas kreskigi ĝis 20 m; aliaj specioj povas kreski al pli ol 30 m, kiaj la plej granda nome la balentenio *Polygonoporus giganticus*.

Kelkaj taksonoj
---------------

* *Echinococcus granulosus*
* *Echinococcus multilocularis*

Notoj
-----

1. ↑   (1957-04-08) "The Persistent Parasites", *Time Magazine*. 

 Arkivigite je 2013-05-21 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-05-21. Alirita 2012-08-04.
2. ↑  Hargis, William J. (1985). "Parasitology and pathology of marine organisms of the world ocean", *NOAA Tech. Rep.*.

* Kategorio Cestodo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Cestodo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 410482
* GND: 4144000-6
* LCCN: sh85022214
* BNF: 12123020c
* NKC: ph314910
* BNE: XX542216
 |
Defenda sinteno de *Dyscophus antongilii* el Madagaskaro.
La **Madagaskara tomatorano** aŭ **ruĝa bufo de Madagaskaro** (*Dyscophus antongilii*) estas specio de ranoj de la familio Mikrohiledoj.

Priskribo
---------

Inoj estas multe pli grandaj ol maskloj, kaj atingas ĝis 10.5 cm kaj 230 g de pezo (6.5 cm kaj 41 g ĉe maskloj). Tomatoranoj ŝuldas sian nomon al la posedo de vibra, oranĝruĝa koloro. Inoj estas multe pli grandaj ol maskloj kaj havas pli brilajn nuancojn de ruĝa aŭ oranĝa koloro en siaj dorsoj, kun pala subsurfaco. Kelkaj individuoj havas ankaŭ nigrajn punktojn sur la gorĝo. Oni supozis ke la brilaj koloroj de la tomatorano funkcias kiel avertilo al eblaj predantoj ke tiuj ranoj estas venenaj; fakte blanka substanco sekreciita el la haŭto funkcias kiel gluo por forigi predantojn (kiaj serpentoj) kaj povas produkti alergian reagon ĉe homoj.

Habitato kaj distribuado
------------------------

Endemia de Madagaskaro, la tomatorano troviĝas en la nordorieno de la insulo ĉirkaŭ la Golfo Antongil (el kiu ili ricevis sian specian nomon, *antongilii*), kaj suden al Andevoranto. La preciza distribuado de tiu specio estas neklara tamen, pro konfuzo kun la tre proksime rilata *D. guineti*.

La tomatorano reproduktiĝas en neprofundaj lagetoj, marĉoj kaj areoj de malrapida akvo. Tiuj ranoj troviĝas el marnivelo al altaĵoj de ĉirkaŭ 200 metroj. Ties naturaj habitatoj estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltaj arbaroj, riveroj, marĉoj, nesalakvaj marĉoj, intermitaj nesalakvaj marĉoj, plugebla tero, plantejoj, ruraj ĝardenoj, urbaj areoj, tre degraditaj iamaj arbaroj, flakoj, kaj kanaloj.

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-11-13. Alirita 2017-03-13.
2. 1 2 3   Dyscophus antongilii. AmphibiaWeb.
3. 1 2 3 4   Conservation spotlight: Tomato Frogs. University of Michigan.
4. 1 2   Tomato Frog. Woodland Park Zoo. Arkivita el la originalo je 23a de Marto, 2009.

 Arkivigite je 2009-03-23 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2009-03-23. Alirita 2017-03-13.
5. ↑  Arkive profile Arkivigite je 2013-12-05 per la retarkivo Wayback Machine.

* Dyscophus antongilii en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Dyscophus antongilii en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Dyscophus antongilii en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
*Tiu ĉi artikolo temas pri vilaĝo en distrikto Bruntál. Pri akva fluo temas artikolo Hrozová (rojo).*

Koordinatoj: 50° 12′ 28″ N 17° 42′ 57″ O﻿ / ﻿50.20778 °N, 17.71583 °O﻿ / 50.20778; 17.71583 (mapo)

**Hrozová** (germane *Grosse*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Rusín en distrikto Bruntál. Vivas ĉi tie 26 loĝantoj (2021).

**Hrozová** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,34 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1309. La municipo tiam apartenis al Konrád el Koberno, filo de Herbord el Fulštejn, influema vasalo de Bruno el Schauenburg, episkopo el Olomouc.

Post malfacilaj bataloj en Osoblahio enpaŝis la 24-an de marto 1945 ĝis Hrozová taĉmentoj de Ruĝa Armeo. Sekve de tragedio de la dua mondmilito la germanaj loĝantoj de Hrozová estis ellandigitaj el Ĉeĥoslovakio.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 391 |
| 1880 | 401 |
| 1890 | 389 |
| 1900 | 348 |
| 1910 | 308 |
| 1921 | 305 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 271 |
| 1950 | 159 |
| 1961 | 95 |
| 1970 | 49 |
| 1980 | 31 |
| 1991 | 14 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 14 |
| 2011 | 14 |
| 2021 | 26 |

En Hrozová estas registritaj 38 adresoj: ĉiuj daŭre loĝataj objektoj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 36 domoj, el tio 9 daŭre loĝigitaj.

Fotogalerio
-----------

* HrozováHrozová
* HrozováHrozová
* HrozováHrozová
* HrozováHrozová
* HrozováHrozová

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Rusín (3) |
| --- |
| Hrozová ~ Matějovice ~ Rusín |

 |
**József Veres** [jOĵef vereŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Veres József** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, laboristo. Lia filo estis András Veres (literaturhistoriisto).

József Veres  naskiĝis la 25-an de aŭgusto 1906 en Diósgyőr. Li mortis la 29-an de junio 1993 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Veres frekventis nur 3 lernojarojn en bazlernejo, poste li devis labori. Post jaroj li iĝis forĝisto, sed li laboris kiel ferlaboristo. Li aliĝis al la sindikato en 1927, ekde 1933 li lernis Esperanton. En 1937 li aliĝis al la komunistoj, post 2 jaroj al la socialdemokratoj. En 1942 li estis kondamnita pro komunista agado duonjaron. En 1944 li plene kaŝiĝis. Post la 2-a mondmilito li estis sendita al la provizora parlamento, en 1946 li plulernis en partia lernejo. Paŝo post paŝo li ricevis pli signifajn partiajn postenojn (en 1948 jam en la ministerio pri enlandaj aferoj). Li estis elektita parlamenta deputito en 1949. En 1950 li iĝis subministro, sed en la sekva jaro li estis akuzita false, li estis kondamnita 15 jarojn. En 1954 li liberiĝis kaj oni nuligis la akuzojn. Post falo de Hungara revolucio de 1956 li aliĝis al stabo de János Kádár. Li denove estis parlamenta deputito ekde 1958. Inter 1963 kaj 1970 li estis ministro pri laboro, poste li abdikis kaj petis pension.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
Filio de Auchan en Pollando
**Auchan** (**Groupe Auchan SA**) estas internacia superbazara ĉeno bazita en Francio. La firmao estis fondita de Gérard Mulliez en 1961 en la urbo Roubaix en nordorienta Francio kaj estas nuntempe unu el la plej grandaj manĝvendistoj en la mondo, dungante proksimume 269 000 laboristojn en proksimume 12 landoj. Aktuale en 2011, la ĉeno inkluzivis 639 hipermerkatojn kaj 2 412 superbazarojn.

La fondinto de la firmao, Gérard Mulliez, malfermis la unuan branĉon en 1961, ene de transformita industria konstruaĵo kiu apartenis al Phildar, teksaĵfirmao posedata fare de lia patro. Auchan estas privatposedata firmao, kun la plimulto de ĝiaj akcioj tenitaj de Asocio familia Mulliez, kiu arigas la familiajn akciposedantojn. Gérard Mulliez administris la firmaon ĝis 2006 .

En 1981 la firmao malfermis sian unuan filion en Hispanio, sub la nomo "Alcampo".

Krom Francio, la firmao funkciigas filiojn en Hispanio, Pollando, Rusio, Portugalio, Tajvano, Hungario, Ukrainio, Rumanio, Luksemburgio, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, Taĝikio kaj aliaj landoj. La firmao forlasis siajn vendejojn en Ĉinio, Italio kaj Vjetnamio, per fermo aŭ vendo.

Auchan estas malofta ekzemplo de Okcidenta firmao daŭre funkcianta en Rusio, post la Invado de Rusio en Ukrainion (2022) , tiel kiel aktive financanta kaj subtenanta rusan militistan penon .

Referencoj
----------

1. ↑   Auchan Holding Shareholding. *Auchan Holding* (2018). Arkivita el la originalo je 8a de Julio 2019. Alirita 8a de Julio 2019.

 Arkivigite je 2019-07-08 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  "French retailer Auchan does not plan to change its Russia strategy",  *Reuters*, 2022-05-25. (angle)
3. ↑   Auchan supplied Russian military under guise of "humanitarian aid" (en-US). Alirita 2023-02-20.
4. ↑   French company Auchan supporting Russia's war effort in Ukraine, report says (en-US) (2023-02-17). Alirita 2023-02-20.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Auchan Podetala
* Auchan[*rompita ligilo*] Holdings
* Auchan Usono (Arkivo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 825021
* VIAF: 143992428
* SUDOC: 030385687
* BNF: 121810595
 |
**Centro pri Kunordigo de Kontraŭminaj Agadoj** – angle *Mine Action Coordination Centro* – estas institucio establigita en difinita kriza regiono, kiu sub aŭspicio de la Unuiĝintaj Nacioj (aŭ iukaze ankaŭ sub aŭspicio de la koncerna ŝtato) havas la taskon forigi la eksplodeblajn restaĵojn de militoj inkluzive de minoj, do eksplodkestoj kiujn oni metis en maron aŭ en grundon kaj kiuj eksplodos ĉe tuŝo aŭ vibrado, kaj ne-jam-eksplodintaj bomboj. Krome la centroj ankaŭ zorgas pri la sociaj kaj ekonomiaj efikoj de minoj al la lokaj loĝantoj kaj pri ekologiaj sekvoj de minoj kaj aliaj eksplodeblaj restaĵoj de militoj – ĉio-ĉi kune konsistigas la agadkampon de kontraŭmina agado.

La unuopaj centroj estas kume administrataj fare de la Oficejo pri Projektaj Servoj de Unuiĝintaj Nacioj – angle *United Nations Office for Project Services* (UNOPS). Dume la universala politiko pri kontraŭmina agado estas la respondeco de la Servo pri Kontraŭminaj Agadoj de Unuiĝintaj Nacioj – angle *United Nations Mine Action Service* (UNMAS).

Lokoj
-----

Unu el la plej gravaj centroj estas la UN-Centro pri Kunordigo de Kontraŭminaj Agadoj en Suda Libano (angle *UN Mine Action Coordination Centre South Lebanon*) en la urbo Tiro, kiun estras la anglo Christopher Clark. En 2008 tiu centro kaj sia gvidanto kune ricevis la Nansen-premion pri helpo al rifuĝintoj. Pliaj centroj ekzistas interalie en Kabulo, Afganio kaj en Ĥartumo, Sudano. Antaŭe ankaŭ aktivis centroj interalie en Bagdado, Irako kaj Priŝtino, Kosovo.

Referencoj
----------

1. ↑  retejo de la UN-Centro pri Kunordigo de Kontraŭminaj Agadoj en Suda Libano (angle) Arkivigite je 2020-12-02 per la retarkivo Wayback Machine.
**Maderuelo** [madeRŬElo] estas municipo en la nordoriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Sepúlveda*. La loknomo *Maderuelo* estas komprenebla etimologie kiel Lignaĵeto. Ĝi enhavas urban kernon deklaritan Havaĵo de Kultura Intereso, en la kategorio de Historia Komplekso. 

Maderuelo en la provinco Segovio.
Loka bildo (1940-aj aŭ 1950-aj jaroj).
Pordego de la urba kerno.
Preĝejo de Sankta Maria.
Ermitejo de la Vera Kruco.
Ermitejo de la Vera Kruco ĉe la akvorezervejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 94,19 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 125 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 25 el jaro 2000. 

Ĝi distas 96 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun la provincoj Burgoso kaj Sorio, kaj precize kun la municipoj Montejo de la Vega de la Serrezuela, Santa Cruz de la Salceda (Burgos), Castillejo de Robledo (Soria), Valdevacas de Montejo, Moral de Hornuez, Campo de San Pedro, Langa de Duero (Soria), Alconada, Aldealengua de Santa María kaj Languilla.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. En la 12-a jarcento estis dek paroĥoj kaj ĝi iĝis ĉefa urbo de la *Comunidad de Villa y Tierra de Maderuelo*. Poste ĝi ekdekadencis, kaj fine de la 13-a jarcento kaj ĉefe en la 14-a jarcento perdis parton de la loĝantaro, kiu foriris reloĝadi la sudon de la lando post elpelo de araboj.​

Dum la frankisma diktaturo, la konstruado de la Akvobaraĵo de Linares okazigis la nuligon de la iama municipo Linares del Arroyo kies termino estis disigita inter la municipoj Maderuelo kaj Montejo de la Vega de la Serrezuela, dum la loĝantaro estis translokigita al La Vid en la municipo La Vid y Barrios, de la provinco Burgoso.​

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj, gastigado kaj rura turismo plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj kaj ĉefe ĉe la akvorezervejo. 

De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la urba kerno mem, la murego kun ĉefa pordego, la preĝejo de Sankta Maria, laruinoj de la kastelo, la ermitejo de la Vera Kruco ĉe la akvorezervejo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768223
* VIAF: 150171468
 |
EGaj membroj.
La **Eŭropa Ĝendarmaro** (**EUROGENDFOR**) estas speciala ĝendarmaro kunmetita de ĝendarmoj de sep malsamaj EU-membroŝtatoj. La forto estas bazita en Viĉenco, Italio, kaj partoprenas pacmisiojn ĉirkaŭ la mondo .

En la fortobazo en Viĉenco estas inter 800 kaj 900 ĝendarmoj kiuj supozeble estos pretaj por deplojo ene de 30 tagoj. Krom tio, la forto havas pliajn 2 300 ĝendarmojn en rezervo. La forto ne apartenas oficiale al la institucioj de la Eŭropa Unio, sed al la landoj kiuj partoprenas en ĝi.

Historio
--------

La ideo establi komunan eŭropan ĝendarmaran forton unue estis levita de la franca ministro pri defendo Michèle Alliot-Marie en septembro 2003. En oktobro de tiu jaro Alliot-Marie prezentis la ideon por la dua fojo kune kun la itala Defendministro Antonio Martino ĉe la Eŭropa Unia Defendministroj renkontiĝo. La 17-an de septembro 2004, antaŭkonsento estis subskribita por la establado de la forto en Noordwijk, Nederlando. La interkonsento estis subskribita de Francio, Italio, Nederlando, Pollando kaj Portugalio. La 23-an de januaro 2006, la ĉefsidejo de la Eŭropa Ĝendarmaro-Forto estis oficiale inaŭgurita en Vicenza, Italio.

La 20-an de julio 2006, la forto estis deklarita funkcia. Inter la 19-an ĝis la 28-an de aprilo de tiu jaro, la unua ekzerco de la forto estis okazigita. Post la aliĝo de Rumanio al la Eŭropa Unio, la rumana ĝendarmaro petis permanentan observanstatuson en la eŭropa ĝendarmaro, kiel unua paŝo direkte al la plena membreco de rumana ĝendarmaro en la forto. La 3-an de marto 2009, la rumana ĝendarmaro iĝis plena membro de la eŭropa ĝendarmaro. Poste Hispanio ankaŭ aliĝis al la forto.

En decembro 2009, 276 ĝendarmoj de la forto estis senditaj al Afganio por trejni la Afganan Nacian Policon. Komence de 2010, ĝendarmoj de la forto estis senditaj por helpi la viktimojn de la tertremo en Haitio .

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑   (2013) "The European Gendarmerie Force: A solution in search of problems?", *European Security* **22**, p. 1–20. doi:10.1080/09662839.2012.747511.
3. ↑  *Politica europeană - Forţa de Jandarmerie Europeană* (European Policy - European Gendarmerie Force) Arkivigite je 2007-08-30 per la retarkivo Wayback Machine, Romanian Gendarmerie website, accessed on January 22, 2009
4. ↑  Eurogendfor.eu, EGF News, accessed on March 23, 2009
5. ↑  Des gendarmes picards bientôt en Afghanistan Arkivigite je 2011-07-27 per la retarkivo Wayback Machine, Nord Éclair, 12 June 2009
6. ↑   European gendarmes to beef up Haiti security. euronews (2010-01-25). Arkivita el la originalo je 2012-01-26. Alirita 3 September 2010.

 Arkivigite je 2012-01-26 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 837687
* VIAF: 146813417
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Regiono Mbeya. |

**Mbeya** estas urbo en Tanzanio, ĉefurbo de la samnoma regiono Mbeya. Laŭ la censo de 2002 ĝi havis ĉirkaŭ 290.000 loĝantojn; ĝi estas inter la dek plej grandaj urboj de la lando.

La urbo situas en alto de ĉirkaŭ 1.700 metroj super marnivelo; ĝiaj koordinatoj estas 8° 54′ S 33° 26′ O﻿ / ﻿8.900 °S, 33.433 °O﻿ / -8.900; 33.433 (mapo). Ĝi distancas ĉirkaŭ 80 km de la trilanda punkto inter Tanzanio, Malavio kaj Zambio (sud-okcidente), kaj 90 km de Malavia Lago (sud-oriente).

Mbeya ekestis el vilaĝa setlejo ĉirkaŭ la jaro 1905, kiam oni komencis mini oron en la regiono. Ĝi situas ĉe fervojo TAZARA kaj ĉe la aŭtovojo inter Tanzanio kaj Zambio kaj do estas bone ligita al la havena urbo Daresalamo, ĉirkaŭ 900 km oriente. Ankaŭ ĝia interna infrastrukturo (elektra, telefona, akva retoj) estas sufiĉe bona.

* Kategorio Mbeya en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Mbeya en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rUrboj de Tanzanio |
| --- |
| 
* Daresalamo
* Mwanza
* Zanzibaro
* Aruŝo
* Mbeya
* Morogoro
* Tanga
* Dodomao
* Kigoma
* Moshi
* Tabora
* Songea
* Musoma
* Iringa
* Shinyanga
 |

 |
**Eŭrovizio**, internacie konata kiel **Eurovision**, estas tuteŭropa televida komunika reto posedata kaj funkciigata de la Eŭropa Unio de Radio kaj Televido (EBU). Ĝi estas fondita en 1954 en Ĝenevo, Svislando, kaj ĝia unua oficiala elsendo okazis la 6-an de junio 1954. Tamen, jaron post ĝia oficiala lanĉo, je la 2-a de junio 1953 la kronado de Elizabeto la 2-a estis unu el la unuaj eventoj, kiuj estis elsenditaj trans Eŭropo.

Grandaj televidaj elsendoj estas distribuitaj tuje per la reto de Eŭrovizio al membroj de EBU. Membroj kunhavigas inter si registraĵojn de gravaj novaĵoj per la ĉiutaga novaĵo-interŝanĝo de Eŭrovizio (EVN). Ili ankaŭ interŝanĝas televidajn programojn per la reto.

Historio
--------

La nomo "Eurovision" estis originale elpensita de la brita ĵurnalisto George Campey, kiam li skribis por la gazeto *Evening Standard*, kaj estis ekuzata de EBU por ĝia reto.

La unua oficiala elsendo de Eŭrovizio okazis la 6-an de junio 1954. Ĝi elsendis la Narcisan Festivalon en Montreux, Svislando, sekvita de vespera programo de Romo, inkluzive vojaĝon al Vatikano, paroladon de papo Pio la 12-a kaj apostolan benon. Jaron post ĝia oficiala lanĉo, la kronado de Elizabeto la 2-a estis unu el la unuaj elsendoj de Eŭrovizio.

Vidu ankaŭ
----------

* Eŭrovizia Kantokonkurso

Referencoj
----------

1. ↑ .  History (angle) (2021-08-24). Alirita la 28-an de aprilo 2023.
2. ↑ .  How a 17th century war, the Queen and a desperate Swiss TV executive led to Eurovision (2018-05-11). Alirita la 12-an de majo 2018.
3. ↑   50 Years of Eurovision (2004-01). Arkivita el la originalo je la 13-a de aŭgusto 2016. Alirita la 13-an de aŭgusto 2011.

 Arkivigite je 2019-12-29 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-08-13. Alirita 2023-05-20.
4. ↑  "'Eurovision' Bows Ushering in Era". *Variety*. 1954-06-02. p. 1 – per Archive.org.
5. ↑ .  History (angle) (2021-08-24). Alirita la 28-an de aprilo 2023.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eŭrovizio (reto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Oficiala retejo
* angle Listo de aktivaj membroj de Eŭrovizio

* Kategorio Eŭrovizio (reto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)