recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
- ﻿ Polygamio estas nur laŭleĝa por Islamanoj

- ﻿ Polygamio estas laŭleĝa

- ﻿ Polygamio estas laŭleĝa en iuj regionoj (Indonezio)

- ﻿ Polygamio estas kontraŭleĝa, sed ne kriminaligata praktikado

- ﻿ Polygamio estas kontraŭleĝa kaj kriminaligata praktikado

- ﻿ Nekonata laŭleĝa statuso

\* En Eritreo, Hindio, Filipinoj, Singapuro, kaj Srilanko, poligamio estas nur laŭleĝa por Islamanoj.  

\* En Niĝerio kaj Sud-Afriko, poligamiaj geedziĝoj sub kustima leĝo kaj por Islamanoj estas leĝe agnoskataj.  

\* En Maŭricio, poligamiaj geedziĝoj havas neniun leĝan agnoskon. Islamanaj viroj povas "pluredziĝi" ĝis kvar virinojn, sed ili ne havas la leĝan edzinan statuson.  

**Poliginio** aŭ **pluredzineco** estas la stato de viro, kiu samtempe havas plurajn edzinojn. Ĝi do estas specifa formo de poligamio en kiu ambaŭ viro aŭ unu virino povas geedziĝi kun pluraj partneroj.

Samkiel poligamio, ankaŭ poliginio estas malpermesata en granda parto de la mondo. En pluraj socioj kie poliginio estas permesita, ĝi estas plejparte karakteriza por la supera klaso. Ordinaraj homoj vivas plejparte en monogamio.

Islamo
------

En multegaj islamaj landoj poliginio estas permesata ĝis maksimume de kvar virinoj, sed poliandrio (antonimo de poliginio) estas malpermesata. Tamen la normo en Islamo estas monogamio. Laŭ la rito hanbalisma, oni rekomendas (*mandub*) edziniĝi nur unu virinon, ĉar en poligamio ekzistas risko de maljusteco inter edzinoj.

Animala poliginio
-----------------

La esprimo estas analoge uzata pri la seksa kunvivado de bestoj, ekzemple la montaj goriloj.

Vidu ankaŭ
----------

Poliandrio

Poligamio

Pluramemo

Notoj kaj referenccoj
---------------------


1. ↑  Tamen ili ne havas la leĝan edzinan statuson.
2. ↑  (arabe, turke) Şeyh Abdurrahmân El-Cezîrî, Dört Mezhebin Fıkıh Kitabı (Kitâb'ul Fiqh alâ al Mazhâhib'ul arba'a), Traduko : Hasan Ege, Bahar yayınları. Cilt : V, Sh : 24
Cuandixia.
**Cuandixia** (ĉine 爨底下村, pinjine: Cuàndǐxia Cūn), literumita ankaŭ *Chuandixia*, *Kuandiksia*, *Ĉuandiksia* (en ĉina: 川底下村), estas historia vilaĝo datita el la Ming dinastio en Zhaitang (斋堂镇), Mentougou Distrikto en Pekino, Ĉinio. Ĝi estas populara turisma altiro konata pro sia bone konservataj kortodomoj.

La setlantoj de Cuandixia migris el Ŝanŝio, provinco okcidente de Pekino. Ĝi estas bastiono el Pekino al Ŝanŝio.

La familinomo de ĉiuj el la vilaĝanoj kiuj loĝas tie estas Han (韩/韓), kio signifas, ke ili kunhavas la saman praulon. Estante jarcentaĝaj, la domoj estas ankoraŭ retenantaj la stilon de Ming kaj Qing dinastio. Tiel, ĝi estas altira historia loko, kien centoj da personoj venas el najbaraj areoj. Estas tie 500 domoj. Ŝtonĉizado, brikĉizado, kaligrafio, kaj pentraĵoj estas ĉie ajn. Oftaj figuroj estas vespertoj, pigoj, peonioj, nimfeoj ktp. Ĉiuj el ili havas sian tipan signifon.

Multaj el tiuj domoj estis konvertitaj en trinkejoj kiuj proponas manĝadon kaj loĝadon al veturantoj. Ŝtonpavimitaj vojoj kaj deklivaj ŝtuparoj helpas difini la arkitekturan identecon de Ĉuandiksia. La vilaĝo estas ofta celo de fotistoj kaj pentristoj. La ĉirkaŭa areo estas plena je montoj kaj padoj por piedirantoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cuandixia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala loko en la registara retejo de Mentougou
* "The History Culture Village China Cuandixia"

Koordinatoj: 39° 59′ 49″ N 115° 38′ 18″ O﻿ / ﻿39.99694 °N, 115.63833 °O﻿ / 39.99694; 115.63833 (mapo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755423
 |
**Coileagan an Udal**, **Rubha an Udail** aŭ en la angla nomo  **The Udal** estas malgranda duoninsulo sur North Uist, unu el la hibridaj  insuloj en Skotlando. La duoninsulo estis multkultura setlejo, kiu estis elfosita inter 1963 kaj la 1990aj jaroj. Kiel ĉe la Jarlokorto sur Ŝetlando oni trovis en Coileagan an Udal en nur cent metroj la restaĵojn de ĉ. 5000 jara setlejo.

'*Coileagan an Udal*dividiĝas en tri partoj. La plej frua estas junŝtonepoka ĝis frua bronzepoka. Ĝi troviĝas ĉe la hodiaŭa marbordo.

En la lando ekzistas du grandaj ŝtonrubaj montoj, nome Udal norda kaj Udal suda. Udal Norda havas en preskaŭ 30 horizontoj la strukturojn de preskaŭ du jarmiloj: de la juna ferepoko, de la Piktoj, de Vikingoj, de la mezepoko kaj de la nova tempo. Elfosinte tion oni detruas la stratumojn. Kio restis estas kvazaŭ arkeologia ŝtonrompejo.

En Udal Suda oni malkovris unue du raddomojn.

Literaturo
----------

* Beverly Ballin: Research in the machair: 5000 years of settlement at the Udal, North Uist

Eksteraj ligiloj
----------------

* Beschreibung engl. und Bild
* Kurzbeschreibung engl. und Bild
* Beschreibung engl.
* Beschreibung engl. und Plan

57.682562-7.328215Koordinatoj: 57° 40′ 57″ N, 7° 19′ 42″ U (mapo)
*Ne konfuzu kun la aparato nomata "poligrafo" aŭ "mensogodetektilo".*

---

Diderot de Louis-Michel van Loo, 1767
**Poligrafo** (de la antikva greka *polugraphos* : *poly* : kelkaj kaj *graphos* : skribado) estas aŭtoro kiu verkas kaj publikigas pri diversaj temoj.

Prezentado
----------

En la fako de la literaturo, la nomo de poligrafo aplikiĝas ĉefe al kelkaj verkistoj de la Antikveco. Inter ili, Aristotelo kaj Plutarko ĉe la grekoj, Varro, Cicerono kaj Plinio la pli maljuna ĉe la romianoj. Oni enkalkulas ankaŭ poligrafoj de la Mezepoko kaj de la Renesanco, sed tiuj iĝas ili kaj pli raraj en modernaj epokoj, pro la tro ampleksa disvolviĝo de la fakaj sciencoj. Voltaire kaj la enciklopedisto Denis Diderot (de la Enciklopedio venas la Vikipedio) estas du ekzemploj de modernaj poligrafoj.

### Poligrafoj

#### Antikveco

* Filostrato de Lemnos
* Suetonio

#### Mezepoko

* Abu Nuvas
* Al-Jahiz
* Isidoro de Sevilo
* Mikael Psellos

#### Moderna epoko

* Carlo Amoretti
* Jean-François de Bastide
* Giuseppe Betussi
* Laurent Bordelon
* Jacques Pierre Brissot
* Andrea Calmo
* Gatien de Courtilz de Sandras
* Johann Wolfgang von Goethe
* Pierre-Jean Le Corvaisier
* Pierre Louis Manuel
* Marcelino Menéndez Pelayo
* Mathieu-François Pidansat de Mairobert
* Nicolas Edme Restif de La Bretonne
* Saint-Réal
* Francesco Sansovino
* Charles Sorel

#### Nuntempa epoko

* Jean-Marie-Vincent Audin
* Arthur Conan Doyle
* Pierre Gévart
* Henry de Graffigny
* Léon Halévy
* Vincent Labaume
* Paul Lacroix
* Gustave Le Rouge
* Claude Roy
* Ludwig Tieck

### Aliaj uzadoj

La termino povas esti uzata laŭ pejorativa senco por kvalifiki ĵurnaliston kiu pritraktas diversajn temojn sen regi ilin.

*Poligrafo* estas unu de la insultoj de la kapitano Haddock, uzata ĉefe en la albumo *L'Affaire Tournesol* de Tinĉjo.

Notoj
-----

1. ↑  Encyclopédie Larousse du XXe siècle, Parizo, 1932
**Egyházaskozár** [edjhAzaŝkozAr], germane **Ratskoslar** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono *Suda* Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Komló.

Blazono de Egyházaskozár

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 24 6 km²
* Loĝantaro: 800
* Poŝtkodo: 7347
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°19′49″N 18°19'03″E

Situo
-----

Egyházaskozár situas sur deklivoj, laŭ rojo, laŭ flankovojoj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1058. En 1542 komenciĝis la turka regado. Post tiu erao sudslavoj, germanoj kaj hungaroj alvenis. Post la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis al Germanio. En 2001 vivis en Egyházaskozár 7 % germanoj.

Vidindaĵoj
----------

* luterana preĝejo de 1786
* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario) de 1995
* preĝejo por baptistoj
* monumento pri falintoj dum la 2-a mondmilito

Komunumoj pri *egyházas* (=ekleziejo) en Hungara reĝlando
---------------------------------------------------------

Komence en Hungarujo ĉiuj 10 vilaĝoj kune devis havi komunan preĝejon. Tiu vilaĝo, kie tiu konstruiĝis, nomiĝis "ekleziejo" vilaĝo havanta preĝejon. Jen listo, kie tiu rango restis:

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Egyházasbást | Egyházasdengeleg | Egyházasfalu | Egyházasfüzes | Egyházasgerge |
| Egyházasharaszti | Egyházashetye | Egyházashollós | Egyházaskér | Egyházaskesző |
| Egyházaskozár | Egyházasrádóc |  |  |  |

* Kategorio Egyházaskozár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Csévharaszt** (ĉEvharast) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza Hungario**, en departemento Pest, en subregiono Monor. Haraszt signifas: filiko.

Blazono de Csévharaszt

Bazaj informoj
--------------

* 47° 18′ 02″ N 19° 25′ 58″ O﻿ / ﻿47.30056 °N, 19.43278 °O﻿ / 47.30056; 19.43278 (mapo)Koordinatoj: 47° 18′ 02″ N 19° 25′ 58″ O﻿ / ﻿47.30056 °N, 19.43278 °O﻿ / 47.30056; 19.43278 (mapo)
* Areo:49 km²
* Loĝantaro:2000
* Poŝtkodo: 2212
* Telefonprefikso: 29

Situo
-----

Csévharaszt situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Urbo Monor kaj tie la fervojo kaj ĉefvojo Budapeŝto-Cegléd-Szolnok estas proksime. Monor troviĝas 8, Cegléd 35, Budapeŝto 42 km.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1280 kiel *Pótharaszt*. Proksime estis alia vilaĝeto „Csév". Ili senhomiĝis dum la turka dominado. Csévharaszt fondiĝis en 1950 el eksteraj partoj de Nyáregyháza.

Vidindaĵoj
----------

* ruino de mezepoka preĝejo
* juniperejo

Komunumoj pri *haraszt* (= filiko) en Hungara reĝlando
------------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Csévharaszt | Dunaharaszti | Egyházasharaszti | Haraszti | Harasztifalu | Harasztkerék | Harasztos |

* Kategorio Csévharaszt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

**John ANDERSON** (naskiĝis la 31-an de januaro 1921 je Birmingham en Alabamo, mortis la 18-an de aŭgusto 1974) estis usona trumpetisto de svingo.

Kariero
-------

Anderson studis la ludon de aldokorno kaj tubjo ĉe la konservatorio je Los-Anĝeleso kaj en la muzikaltlernejo Westlake. En 1941 li muzikis en Los-Anĝeleso ĉe Tiny Bradshaw, dum kvar jaroj en bando de la usona mararmeo kaj inter 1946 kaj 1957 ĉe Benny Carter, Stan Kenton, Perez Prado kaj Earl Bostic. Post tio Anderson laboris plejparte kiel liberprofesia muzikisto. Pli malfrue li havis proprajn ensemblojn en Los-Anĝeleso kun Buddy Collette, Curtis Counce kaj Britt Woodman. Mallongan tempon li ankaŭ muzikis en la Orkestro Duke Ellington.

Kiel studiomuzikisto li kunverkis multajn sonregistraĵojn de okcident-marborda ĵazo kaj ritmenbluso. En 1959 Anderson fariis membro en la Orkestro Count Basie; dum la fruaj 1960-aj jaroj li surdiskigis kun svingoklarnetisto Jimmy Hamilton kaj kantistino Anita O'Day. En la 1970-aj jaroj li estis kunulo de bandega projekto de Doc Severinsen. Lia ununura muzikalbumo je propra nomo aperis 1966 sub la titolo *Time Will Tell* ĉe diskeldonejo *Tangerine*.

Fonto
-----

*

Literaturo
----------

* John Jörgensen, Erik Wiedemann: *Jazzlexikon*. Munkeno, Mosaik, 1967


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 407109
* GND: 1115010506
* LCCN: no2013095319
* VIAF: 305118469
* ISNI: 0000 0001 1862 0046
* BNF: 13991041t
* MBA: 2aedf5b1-92ce-4b5a-a9c2-76268a466a9f
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Gujavo** |
| --- |
|  |
| Gujavo (Psidium guajava)Gujavo (*Psidium guajava*) |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Magnoliofitoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Magnoliopsidoj |
| Subklaso: | Rosidoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Mirtaloj |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Mirtacoj |
| Subfamilio: | Mirtoidoj |
|
| Tribo: | Mirteoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| genro  |
| ***Psidium***L. 1753 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Species |
| Proksimume 400 specioj (vidu tekston) |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Gujavo  |

 |
| v • d • r |

**Gujavo** estas ĝenerala nomo de pluraj specioj de planto de la familio Myrtaceae kaj de la genro Psidio (latine: *Psidium*), kiuj kreskas nature ekde Meksiko ĝis Sudameriko. Tiu planto disvastiĝis al Afriko kaj ankaŭ al sudorienta Azio pere de la marfluoj. En la genro *Psidium* estas proksimume 400 specioj de gujavoj, kiujn oni malsamigas ĝenerale je du tipoj: gujavoj kaj arasaoj. Gujavujoj estas arbetoj kaj iliaj fruktoj estas pli grandaj ol la fruktoj de la arasaoj. La arasujoj estas ofte trovitaj kiel arbustoj kaj sia morfologio varias de specio al specio. Krome la fruktoj de la arasujoj varias en koloro (estas troveblaj verdaj, flavaj kaj ruĝaj fruktoj), dum la fruktoj de la gujavujoj estas normale flavaj. 
La en la mondo plej disvastigita specio de gujavo estas *Psidium gujava*, kies pulpo povas esti ruĝa, blanka, oranĝa aŭ viola. La gujavoj estis hejmigitaj de la homo kaj pro tio ili havas ĝenerale komercan valoron. Arasaoj estas arbustoj kaj estas ĝenerale naturaj. Iliaj fruktoj estas pli malgrandaj ol tiuj de la gujavoj kaj tipe ne havas komercan valoron, tamen ili tre bongustas. La atlantika arbaro kaj la amazona arbaro gardas centojn da specioj de gujavoj kaj arasaoj, kies fruktoj estas manĝaĵo al pluraj specioj de bestoj. 

La 21-an de Julio 2014 okaze de la 47-a ILEI-Konferenco 2014 en Montevideo, Urugvajo, la partoprenantoj plantis gujav-arbeton antaŭ la Parlamenta Palaco, kie okazis la malfermo de la Konferenco.

Specioj
-------

* *Psidium acutangulum*
* *Psidium australe* Cambess
* *Psidium amplexicaule* Pers.
* *Psidium calyptranthoides* Alain
* *Psidium cattleianum* Sabine
	+ *Psidium cattleianum var. cattleianum* Sabine
* *Psidium cinereum* Mart.
* *Psidium friedrichsthalianum* (O. Berg) Niedenzu
* *Psidium galapageium*
* *Psidium guajava* L. - Goyavier
* *Psidium guineense* Sw.
* *Psidium incanescens* Mart.
* *Psidium longipes* (Berg) McVaugh
* *Psidium montanum* Sw.
* *Psidium sartorianum*
* *Psidium sintenisii* (Kiaersk.) Alain

Literaturo
----------

* LORENZI, Harri; et alii. *Frutas Brasileiras e exóticas cultivadas* (Brazilaj kaj ekzotaj fruktoj kultivataj). Nova Odessa: Instituto Plantarum, 2006
* Pri liofilizado de gujavo kun tabelo de ties nutra enhavo (hispane)

Vidu ankaŭ
----------

* Psidium guajava

Specio de Arasao *Psidium littorale*

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
Mortero inter brikoj
**Mortero** estas miksaĵo el kalko kaj sablo por kunigi ŝtonojn aŭ brikojn de konstruaĵo.

Laŭ Francisko Azorín **mortero** estas *Fluidaĵo de materialo kungluanta (gipso, kalko, cemento) kaj inerta (sablo, tero), uzata por kunfiksi brikojn, ŝtonojn, k.c. ĉe konstruado.* Li indikas etimologion el la latina *mortarium*, el *mordere* (mordi, preni). Kaj li aldonas la terminon *morteri*, por fari morteron; ŝmiri morteron.

La antikva mortero
------------------

Romia mortero ekspoziciita.
Oni uzis en Egiptujo en 3000 a.K. dum konstruado de la piramidoj koton miksitan kun pajloj, gipsan aŭ kalkan morteron por interligi la brikojn. Samtempe en Ĉinio oni uzis cementsimilan materialon dum konstruo de la Ĉina Granda Muro.

La grekoj uzis en 800 a. K. sur Kreto kaj Kipro morteron kirlita el kalko, kiu estis pli dura ol la mortero de la romianoj - nomata pucolano, pucolana cemento -, kiu estis nomata "rozkolora sablo" kaj estis el kalko, brikeroj, brikpolvo aŭ vulkana cindro. Ĝi estis minata apud Vezuvo kaj entenis aluminion, kiel ankaŭ nuntempe artefarita cemento. La romianoj uzis tiun morteron por vojoj, banejoj, la Baziliko, Koloseo, Panteono kaj por la romiaj akvoduktoj. En libro de Vitruvio (27), li traktis ankaŭ proprecojn de la mortero. (Oni trovis la libron "De architectura libri decem" en 1414 en svisa monaĥejo.)

Vidu ankaŭ artikolon: *Opus caementicium*.

Mortero de la nuntempaj masonistoj
----------------------------------

Ĝi estas pretigita el miksaĵo de bonkvalita kalko (kalka hidrato), sablo, akvo.

La sablo estas preferinde rivera sablo, sed gravas ankaŭ la malgranda argila enteno. Oni ofte kribras la sablon.

Kutima miksturo: 10 litroj da akvo, 3 ŝovelaĵoj el kalko, 3 ŝovelaĵoj el cemento kaj 16 ŝovelaĵoj el sablo, atingante tiel krem-denson.

Apliko
------

Oni uzas ĝin por interligi la brikojn, glatsurfacigi la muron aŭ eĉ ornami ĝin kiel ĉe fresko. Tiam oni enkmiksas farbaĵon al la mortero.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝoj 143-144.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Mortero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 271909
* GND: 4131237-5
* LCCN: sh85087378
* SUDOC: 027239888
* BNF: 11932532z
* NDL: 00567859
* NKC: ph280620
* BNE: XX544843
 |
Koordinatoj: 50° 21′ 50″ N 16° 58′ 55″ O﻿ / ﻿50.36389 °N, 16.98194 °O﻿ / 50.36389; 16.98194 (mapo)

**Rychleby** (legu *Riĥlebi*) (devene ankaŭ *Reichenštejn*) (420m) estas moderna nuna nomo de restaĵoj de burgo de nekonata nomo kaj nekonataj fondintoj kaj posedantoj en katastro de municipo Javorník, troviĝanta proksime de urbeto Javorník, sur roko super kanjona parto de Kankra valo, kaŝita inter arboj.

La devena nomo ne estas konata. **Rychleby**, tiu ĉi burgo aŭ prefere nur ties ruino, transdonis sian pli postan nomon ankaŭ al la tuta montaro - Rychlebské hory (en la germana Reichenstein Gebirge - la nomo de burgo Reichenstein; laŭvorta traduko estas *regna ŝtono*). Proksimume 1 km oriente trans Kankra valo situis en la sama tempo plua gardoburgo, konata kiel Pustý zámek. Nuntempe ruino de burgo Rychleby estas parto de turisma pado, kiu kondukas ĉi tien tra belegaj Predikejoj de diablo aŭ tra Kankra valo el la proksima urbeto Javorník. Rekte el kastela parko sur Jánský Vrch ni povas trovi burgon Rychleby.

Fotoj
-----

* Ruinoj de Riĥleba burgoRuinoj de Riĥleba burgo
* Ruinoj de Riĥleba burgoRuinoj de Riĥleba burgo
* Ruinoj de Riĥleba burgoRuinoj de Riĥleba burgo
* Ruinoj de Riĥleba burgoRuinoj de Riĥleba burgo
* Vido el ruinoj de Riĥleba burgo en Kankran valonVido el ruinoj de Riĥleba burgo en Kankran valon


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Torresmenudas** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Comarca de Ledesma. *Torresmenudas* estas tradukebla etimologie al *Malgrandaj Turoj*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 11,88 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 193 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 250 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 21 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753498
 |
La **kalvinana malnova preĝejo** estas religia konstruaĵo en Budapeŝto, en distrikto Soroksár.

Historio
--------

Ĝenerale kalvinanoj ne vivis en iama vilaĝo Soroksár ĝis Traktato de Trianon, nur poste alvenis rifuĝintoj el la forigitaj teritorioj. Ili fondis filion de Csepel en 1929. Denove alvenis rifuĝintoj depost la 2-a mondmilito. Pro la pretendoj oni konstruis simplan kirkon inter 1948-1950. Tertremo kaŭzis damaĝojn en 1956, poste akva problemo de la najbara domo en la 1980-aj jaroj. La renoviĝo okazis nur inter 1992-2ooo, samtempe malgranda turo estis konstruita.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas laŭ trotuaro de placo. La preĝejo estas simla teretaĝa domo inter la najbaraj domoj, meze firstotureto altiĝas. Antaŭ la kirko skulptaĵo pri ŝafido de Dio estas videbla. Sur la tureto videblas 3 emajloj fare de László Morvay pri alfo, omego kaj koko.

Fontoj
------

* 
* 

Skulptaĵo antaŭ la kirko
Emajloj sur la tureto

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gusztáv Mödlinger** [gustAv], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mödlinger Gusztáv** estis hungara biologo, profesoro. Lia familia nomvarianto estis *Mődlinger*.

Gusztáv Mödlinger  naskiĝis la 19-an de aprilo 1899 en Budapeŝto. Li mortis la 28-an de oktobro 1984 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gusztáv Mödlinger frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li doktoriĝis en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1923. Jam ekde 1919 li helpis la instruadon en la universitato. En 1932 li estis nomumita privata profesoro, en 1939 titulara publika eksterordinara profesoro. Ekde 1949 li estis ankaŭ institutestro. En 1952 li kandidatiĝis. Inter 1952-1958 li estis dekano, inter 1953 kaj 1969 li estis katedrestro, poste li pensiuliĝis. En 1940 li ricevis premion. Li okupiĝis precipe pri vermoj kaj kankroj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Opisthodiscus diplodiscoides anatómiája* (1923) - disertaĵo
* *Adatok a szárazföldi ászkarákok lélekzőszerveinek alaktanához* (1931)
* *Állattan* (1941) - studenta lernolibro
* *Az állattani ismeretek szerepe a gyógyszerészetben* (1948)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en kampuso de Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.



* Kategorio Gusztáv Mödlinger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en urbo Albertirsa (Hungario).

Historio
--------

Dum dominado de turkoj ankaŭ en tiu ĉi loko la loĝantoj parte kalvinaniĝis. Tiam kaj ankaŭ poste la pli oftaj religioj estis la luteranismo kaj katolikismo. La kalvinanoj ekde 1907 kunvenis por diservoj en privata ĉambro, poste ili konstruis preĝdomon. Memstara grupo formiĝis en 1911. Inter 1939-1941 postbaroka kirko estis konstruita, kiun uzas ankaŭ kalvinanoj el Ceglédbercel. La orgeno estis farita en 1940. La kirko estis renovigita en 1983.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto, sed la fasada parto rekte atingas trotuaron de la vojo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo altiĝas. Antaŭ la turo estas videbla enireja arkado, kiu etendiĝas jam sur la trotuaro. La navo finiĝas en okangula absido. Ekstere ĉe la navo estas antaŭĉambro, el kio oni povas atingi la predikejon. Interne la muroj estas blankaj laŭ la kutimoj.

Fontoj
------

* hungare kun foto Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj[*rompita ligilo*]
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Navo de la kirko
**Gusztáv Szabó** [gustAv sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Gusztáv** estis hungara inĝeniero, profesoro.

Busto pri Gusztáv Szabó
Memortabulo pri Gusztáv Szabó
Gusztáv Szabó  naskiĝis la 5-an de februaro 1879 en Győr. Li mortis la 4-an de julio 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gusztáv Szabó frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste helpe de stipendio de Hungaraj Ŝtatfervojoj li akiris inĝenieran diplomon en Reĝa Teknika Universitato József en 1900. Post 8 jaroj li doktoriĝis. Inter 1902 kaj 1910 li laboris en la Hungaraj Ŝtatfervojoj, krome depost la diplomo li instruis en la menciita universitato. Post jaroj li havis la instruan rangon publika ordinara profesoro, en la studjaro 1936 li estis rektoro. Dum la 2-a mondmilito li estis ankaŭ parlamenta deputito. En 1951 li establis novan katedron pri maŝinoj fervojaj. Tiutempe li multe okupiĝis ankaŭ pri traktoroj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A vasúti járművek mozgásának elemzése* (1908)
* *Mezőgazdasági géptan* (1924) - studenta lernolibro
* *Vasúti kocsik, lokomotívok, motorkocsik* (1935) - studenta lernolibro

Memorigiloj
-----------

* busto kaj memortabulo en Budapeŝto
* busto en Mezőtúr

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Gusztáv Szabó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **kalvinana malnova preĝejo** estas religia konstruaĵo en Budapeŝto, en distrikto Pesterzsébet.

Historio
--------

La unua kalvinana diservo okazis en Pesterzsébet en privata ĉambro en 1885. Ekde 1893 la diservo okazis jam en lernejo, samtempe la grupo ricevis filian statuson, poste en 1902 paroĥan statuson. En 1908 paroĥo, en 1915 preĝdomo estis konstruitaj. La turo kaj galerio konstruiĝis en 1922. La orgeno estis farita en 1927. Dum la 2-a mondmilito la internaj mebloj neniiĝis. Inter 1992 kaj 1993 la kirko estis pligrandigita. En 1999 la paroĥo kaj aliaj ĉambroj estis renovigitaj.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas laŭ trotuaro en korto. La kvadrata turo plene reliefas ne nur antaŭ la navo, sed ĉe la trotuaro. La turpinto estas piramida. La navo havas krucnavon. Interne laŭ la kutimoj la muro estas blanka.

Fontoj
------

* hungare kun foto

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* diservo
* sonorado


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gusztáv Rigler** [gustAv], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rigler Gusztáv** estis hungara kuracisto, higienisto, altlerneja instruisto, membro de Societo Dugonics (1923-1930).

Gusztáv Rigler naskiĝis la 4-an de novembro 1868 en Dunamocs (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Moča en Slovakio), li mortis la 20-an de aŭgusto 1930 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gusztáv Rigler maturiĝis en Esztergom, poste li akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1891. Post siaj studoj li laboris kiel asistanto en instituto pri publika sano. En 1897 li estis altrangigita privata instruisto. Ekde tiam li ofte studvojaĝis al okcidenta Eŭropo. Inter 1899 kaj 1920 li instruis jam kiel publika ordinara profesoro, ankaŭ katedrestro en Universitato Francisko Jozefo. Li estis dekano en la lernojaroj 1906 kaj 1914, rektoro en 1917. En Kolozsvár li establis stacion por publika sano kaj en 1910 stacion pri ĥolero, li ankaŭ gvidis ilin. Li sekvis la rifuĝintan universitaton al Szeged, kie li estis katedrestro kaj institutestro. De 1926 ĝismorte li instruis en Universitato de Budapeŝto. Li okupiĝis pri ĉiuj branĉoj de higieno.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az ivóvíz sterilizálása* (1893)
* *Serodiagnosis az élelmiszer-vizsgálatban* (1902)
* *Közegészségtan és a fertőző betegségek. 1-2.* (1910)
* *Az 1831-iki (első) cholera betörésének története* (1915)
* *A közegészségtan és a járványtan rövid tankönyve* (1922, 1929)
* *Magyarország járványstatisztikája 1878-1920-ig* (17 volumoj, 1925)
* *A Balaton északi partjának forrás- és patakvizei. Tihanytól Fűzfőig.* (1930)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gusztáv Rigler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 679469
* GND: 1028028873
* VIAF: 286389561
* SUDOC: 232125120
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas religia monumento historia en urbo Abony (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio pri kalvinana predikisto okazis en Abony en 1626. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la tiama vilaĝo senhomiĝis pro la milito kaj pesto. Ekde 1711 la vilaĝo denove estis loĝata. Komence nur kalvinanoj alvenis, ili uzis la katolikan kirkon. En 1740 la katolikoj reprenis la kirkon, la kalvinanoj konstruis lignan preĝejon. En 1786 ili havis permeson konstrui ŝtonan kirkon kun turo, kelkaj elementoj estis portitaj el la ligna preĝejo. En 1816 ĝi estis trakonstruita, en 1822 pro ŝtormodetruoj la turo estis trakonstruita, eĉ pligrandigita. En 1935 la turo estis renovigita, inter 2004 kaj 2008 la plena kirko renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en korto, sed la kvadrata turo atingas la trotuaron. La turopinto estas bulboforma. La turo havas apartan enirejon, la kutima enirejo troviĝas en flanko de la navo. La predikejo estis farita en 1818.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* 

Navo
Enirejo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gusztáv TŐRY** [gustAv tOri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tőry Gusztáv** estis hungara juristo, ministro. Lia origina nomo estis *Spiesz* [ŝpies].

Gusztáv Tőry  naskiĝis la 24-an de oktobro 1857 en Pest (urbo). Li mortis la 30-an de oktobro 1925 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gusztáv Tőry doktoriĝis el juro en sia naskiĝurbo, poste li studvojaĝis al okcidenta Eŭropo. Inter 1880-1883 li laboris en juĝejo, poste en la justica ministerio. Li okupiĝis multe pri leĝoj pri geedziĝo, religioj de infanoj, bienoj en Transilvanio. En 1912 li iĝis subministro, en 1918 ministro nur monaton. Inter 1920 kaj 1925 li prezidis la plej superan juĝejon.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A hágai harmadik nemzetközi konferenczia határozatairól* (1901)
* *Inaugural Adress delivered of the royal Hungarian minister of justice* (1908)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj T, TY, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio



* Kategorio Gusztáv Tőry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kalvinana preĝejo de Abaújkér** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Abaújkér.

Historio
--------

Oni supozas, ke la romanika kirko estis konstruita en la 1200-aj jaroj. La unua mencio okazis en 1332. La kirko gotikiĝis en la 15-a jarcento, tiam oni faris la gotikajn fenestrojn. Ekde mezo de la 16-a jarcento jam la kalvinanoj uzis la preĝejon. En 1857 fajro kaŭzis damaĝojn. En la sekvanta jaro oni faris la necesajn riparojn, dum oni ekvidis freskojn sur la muroj, sed ili restis kovritaj. Renovigaj laboroj okazis en 1926 kaj post jardekoj.

Konstruaĵo
----------

La simpla malgranda preĝejo situas sola en korto inter arboj. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias. La navo havas supre firstotureton 5 metrojn altajn kaj 4 romanikajn, 2 gotikajn fenestrojn. La rektangula absido estas pli malalta kaj mallarĝa, ol la navo. La absido havas 2 apogpilierojn. Interne la muroj estis blankaj.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun foto Arkivigite je 2021-01-12 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Carantoc** estis kelta sanktulo de la frua 6-a jarcento.

Statuo de Sankta Carantoc en LlangrannogLa detaloj de lia vivo estas plejparte legendaj. Li naskiĝis en la antaŭa kimra regno Ceredigion, kaj estis filo de reĝo de tiu lando (aŭ Ceredig aŭ lia filo Corun). Tamen li mem ne deziris heredi la tronon, kaj fuĝis al la marborda vilaĝo Llangrannog. Kolombo forportis la rabotaĵojn produktatajn kiam li estigis fajron, kaj Carantoc fondis preĝejon en la loko kie la birdo formetis ilin. Li translokiĝis al Kornvalo antaŭ ol prediki en Irlando. Post kiam li revenis en Kimrion li migris al Somerset, kie, ĉe Dunster, li havis disputon kun Reĝo Arturo kaj Cador, Duko de Kornvalo. Poste, ĉe Carhampton (Somerset), li aŭ malsovaĝigis drakon aŭ mortigis serpenton, kiu teruris la loĝantaron de Carhampton. Pro tio Reĝo Arturo donis al Carantoc la rajton fondi monaĥejon tie.

Li mortis aŭ en Inis Baithen aŭ en Dulane. Lia fest-tago estas la 16-an de majo.

* Kategorio Carantoc en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 283822
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Ajak, kie ĝi estas la plej malnova konstruaĵo.

Historio
--------

La romanika katolika preĝejo Sankta Nikolao konstruiĝis supozeble en la 13-a jarcento. La unua mencio okazis en 1332. En la 15-a jarcento oni konstruis navon, sed la sanktejo restis origina. Ĉirkaŭ en la 17-a jarcento la loĝantoj forlasis la katolikismon kaj prenis la kalvinismon, tial la kirko iĝis kalvinana. En 1686 la turkoj grandparte detruis la kirkon. En 1773 la katolikoj provis reakiri ĝin, sed en 1777 reĝino Maria Tereza de Aŭstrio ne permesis ĝin. La kirko estis plene renovigita en 1794. En 1848 oni konstruis firstotureton, pli frue sonorilostablo funkciis. En 2001 finiĝis la renovigaj laboroj.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola laŭ la trotuaro. La fasado estas simetria, meze funkcias la enirejo tra plene reliefanta vestiblo. Pli supre estas meze malgranda rondforma fenestro. Ĉe la anguloj estas videblaj ŝtupaj pilieroj. La absido estas rektangula kaj iomete pli mallarĝa, ol la navo. Interne la galerio estis farita el ligno. La benkoj estis faritaj en 1995. La plafono estas ebena pentrita ligno.

Fontoj
------

* 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2019-05-01 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gusztáv Tarján** [gustAv], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tarján Gusztáv** estis hungara inĝeniero, profesoro, membro (korespondanta en 1951, ordinara en 1976) de Hungara Scienca Akademio.

Gusztáv Tarján  naskiĝis la 16-an de marto 1907 en Sopron. Li mortis la 9-an de junio 1998 en Miskolc.

Biografio
---------

Gusztáv Tarján frekventis ĉiujn lernejojn en sia naskiĝurbo, kie li iĝis inĝeniero pri minado en1929. Baldaŭe li doktoriĝis en Budapeŝto. Inter 1939-1941 li havis postenon en minejo pri antimono, poste li revenis al la teknika universitato por instrui. Li iĝis ordinara profesoro en 1943. Baldaŭe li instruis en universitato de Miskolc, kie li estis eĉ katedrestro. Li okupiĝis precipe pri preparado de ercoj. Li ricevis premiojn Kossuth en 1950 kaj 1953.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Ércelőkészítéstan* (1954)
* *Ásványelőkészítés* (1964)
* *Vegyipari gépek és műveletek* (1973)
* *Mineral processing. I-II.* (1986)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 465853
* LCCN: n81089877
* VIAF: 50270544
* ISNI: 0000 0000 8228 6110
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Mugiledoj** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Aktinopterigoj *Actinopterygii* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Mugiloformaj *Mugiliformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Mugiledoj *Mugilidae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Mugiledoj  |

 |
| v • d • r |

La **mugiloj** aŭ **grizaj mugiloj** estas familio (*Mugilidae*) kaj ordo de aktinopterigoj troviĝantaj tutmonde en marbordaj moderklimataj kaj tropikaj akvoj, kaj ĉe kelkaj specioj en nesala akvo. Mugiloj utilis kiel grava nutraĵo en Mediteranea Eŭropo ekde la epoko de la Roma Imperio. Tiu familio inkludas ĉirkaŭ 80 speciojn en 17 genroj, kvankam duono de la specioj estas nur en du genroj (nome *Liza* kaj *Mugil*).

Mugiloj distingiĝas pro esto de du separataj dorsaj naĝiloj, malgrandaj triangulaj buŝoj, kaj manko de flankalinia organo. Ili manĝas restaĵojn kaj plej specioj havas malkutimajn muskolajn stomakojn kaj komplikan faringon kiu helpas digeston.

Specioj
-------

* Platkapa mugilo, *Mugil cephalus*

Notoj
-----

1. 1 2  Johnson, G.D. & Gill, A.C..  (1998) Paxton, J.R. & Eschmeyer, W.N.: *Encyclopedia of Fishes*. San Diego: Academic Press, p. 192. ISBN 0-12-547665-5.

* Kategorio Mugiledoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Mugiledoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Ernő Garami,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Garami Ernő** estis hungara politikisto, ministro, ĵurnalisto. Lia origina familia nomo estis *Grünbaum*.

Ernő Garami  Arkivigite je 2014-07-14 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 13-an de decembro 1876 en Budapeŝto. Li mortis la 28-an de majo 1935 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ernő Garami devenis el juda familio. Li komence laboris kiel instrumentisto en Germanio ĝis la reveno en 1898. Li estis signifa politikisto de la socialdemokratoj ĝis 1919, krome li redaktis ĵurnalon Népszava. Li estis ministro pri komerco dum Kalistefa revolucio, sed dum Hungara Sovetrespubliko li forvojaĝis al Svislando. Post falo de la respubliko li estis ministro pri justico, sed post semajno li rezignis kaj rifuĝis al Vieno. Li fondis revuon kaj li hejmenvenis nur en 1929. Li kontribuis denove en Népszava. Inter 1931 kaj 1934 li denove vivis en Vieno. Li havis edzinon, kiu naskis 2 filojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* noveloj en Népszava
* „Megváltás felé" (1908) – dramo
* *Marx és Engels élete* (1909)
* *Politikai harc és munkásság* (1918)
* *Forrongó Magyarország. Emlékezések és tanulságok* (1922)
* *Szociáldemokrácia Szocializmus Demokrácia* (1940)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero G, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2014-07-14 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Ernő Garami en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 503814
* GND: 124328008
* VIAF: 77331702
* ISNI: 0000 0000 1519 1189
 |
**Herschel Daugherty** (27-an de oktobro 1910 - 5a-n de marto 1993) estis usona reĝisoro kaj okaza aktoro.

Daugherty reĝisoris diversajn epizodojn de popularaj televidprogramoj en 1950-a jardeko kiel ekzemple *Gunsmoke* (1955), *Alfred Hitchcock Presents* (1955), *Crusader* (1955), *Wagon Train* (1957), *Rawhide* (1959) kaj *Bonanza* (1959). En 1957 li gajnis premion Directors Guild of America Award (kune kun Richard Birnie) pro *General Electric Theater*.

Dum 1960-aj kaj 1970-aj jaroj li reĝisoris televidseriojn kiel *The Man from U.N.C.L.E.* (1964), *Star Trek* (1966), *The Time Tunnel* (1966), *Hawaii Five-O* (1968), *The Smith Family* (1971–72), *Emergency!* (1972) kaj *The Six Million Dollar Man* (1974).

Kiel aktoro, plejparto de siaj agantaj roloj en diversaj filmoj estas malgrandaj aperoj nelistigitaj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 632821
* GND: 143591533
* LCCN: no97075999
* VIAF: 37178632
* ISNI: 0000 0001 1490 1078
* SUDOC: 230760724
* BNF: 14675439j
* BNE: XX1491558
 |
**Ernő Guzsal** [guĵal], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Guzsal Ernő** estis hungara bestkuracisto, anatomo, histologo.

Ernő Guzsal  naskiĝis la 11-an de aprilo 1925 en Hörnyék. Li mortis la 13-an de majo 1978 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ernő Guzsal akiris bestkuracistan diplomon en 1951 en Veterinara Fakultato, sed jam ekde 1950 li laboris en la anatomia instituto. Post siaj studoj li instruis kaj esploris. En 1966 li kandidatiĝis ĉe Hungara Scienca Akademio kaj li atingis la rangon docento. Liaj kontribuoj ofte aperis en enlandaj kaj eksterlandaj fakrevuoj. Li okupiĝis ĉefe pri mikroskopaj anatomio kaj histologio.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Kórtan és kórbonctan* (1952)
* *Állatbonctan és élettan* (1958)
* *Háziállatok szövettana* (1963)
* *Az állatok sejtjei és szövetei* (1974)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj G, GY, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla lastfoje)
**Ernő Király** [kirAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Király Ernő** (naskiĝis la 26-an de aprilo 1884 en Hungara reĝlando en Kiskeszi (nuntempe vilaĝparto de Veľké Kosihy en Slovakio), mortis la 2-an de septembro 1954 en Novjorko) estis hungara aktoro, reĝisoro, teatrestro. Lia origina familia nomo estis *Kőnig,* lia kuzo estis Andor Gábor.

Ernő Király

Biografio
---------

Ernő Király devenis el juda familio. Li frekventis lernejon en Érsekújvár, li faris abiturienton en komerca mezlernejo, poste li eklaboris en oficejo. En 1903 li finis aktoran lernejon de Szidi Rákosi. En la sekva jaro li komencis sian aktoran karieron en Szabadka, poste en aliaj urboj, ekde 1908 jam en Budapeŝto. En 1911 li edziĝis, tiutempe li estis signifa aktoro, kantisto pri operetoj, lia voĉo ofte estis aŭdebla en gramofondiskoj. Li kantis eĉ ĵazojn. En 1922 li eksedziĝis. En la 1920-aj jaroj li alterne ricevis rolojn en Budapeŝto, Usono, Berlino. En 1929 li iĝis ĉefreĝisoro de teatro en Ĉikago, en la sekva jaro en Novjorko. Inter 1931-1935 li denove vivis en Budapeŝto, poste seniterrompe en Usono. Li denove edziĝis, ofte li movis en hungaraj rondoj (ekzemple hungarlingva dissendo de radio en Ĉikago). Li fondis dancistan lernejon, restoracion kaj teatran trupon, sed en Usono li ricevis nur negravajn rolojn.

Filmaj roloj (elekto)
---------------------

* *Az utolsó bohém* (1913) - skeĉo
* *Tatárjárás* (1917) – leŭtenanto Lőrenthey
* *Luxemburg grófja* (1919) – René
* *Ida regénye* (1934) – ĉefkelnero

Operetaj roloj (elekto)
-----------------------

* Ferenc Lehár: *A víg özvegy* - Danilo
* Pongrác Kacsóh: *János vitéz* - Kukorica Jancsi, Bagó
* Imre Kálmán: *A csárdáskirálynő* - Edvin

Referencoj, fontoj
------------------

1. ↑

* hungare kun foto
*

Literaturo
----------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 568207
* LCCN: no2006095295
* VIAF: 24360478
* ISNI: 0000 0000 7987 3349
* MBA: a6a95b4c-ef78-43e1-8a1f-d0bada6f903b
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Ernő Király (aktoro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ernő Kovácsházy** aŭ *Kovácsházi* [kovAĉhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovácsházy Ernő** estis hungara inĝeniero, profesoro.

Ernő Kovácsházy  naskiĝis la 25-an de aŭgusto 1913 en Budapeŝto. Li mortis la 29-an de novembro 1975 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ernő Kovácsházy akiris diplomon en Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1937. Post siaj studoj li unuparte instruis samloke (baldaŭ li iĝis titulara docento), aliparte li laboris en signifa fabriko en Csepel, kiu estis centro de la hungara maŝinproduktado. Inter 1945 kaj 1948 li laboris en instituto pri veturiloj, poste en alia fabriko pri maŝinoj. Li estis ankaŭ gastoprofesoro en Universitato de Miskolc.

Kun la kolegoj antaŭ la 2-a mondmilito li projektis tankojn kaj similajn armeajn veturilojn, poste traktorojn kaj similajn agrikulturajn maŝinojn, se ne paroli pri motoroj por diversaj veturiloj. Li ricevis premion Kossuth en 1954.

Elektitaj libroj
----------------

* *Gépjárműmotorok* (Veturilomotoroj), (1951) lernolibro en altlernejo
* *Gépkocsi-hajtóművek felépítése és szerkezeti elemei* (1959)
* *Nehéz Dízel-motorok* (Malpezaj dizelmotoroj), (1968)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva teksto kun bildoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri urbo en Rumanio. Por informoj pri kato-simila besto, vidu la artikolon Karakalo.

**Caracal** [karakal] estas urbo en distrikto Olt en Rumanio, ĉ. 35 km oriente de Craiova. Ĝi estas la dua plej granda urbo de la distrikto, post la ĉefurbo Slatina kaj situas inter la riveroj Jiu kaj Olt, sur alt-ebenaĵo.

Caracal situas proksime ĉe la okcidenta limo de la distrikto, kiu eĉ tuŝas la komunuman limon.

Caracal situas ĉe la kruciĝo de la nacia vojo DN 6 (E 70, orient-okcidenta) kun la naciaj vojoj 54 (sude) kaj 64 (norda).

10 km sud-oriente de la urbo situas la aer-armea bazo Deveselu.

La plej malnova skriba mencio pri la urbo datiĝas de 1538.

Etimologio
----------

Legendo derivas la nomon de la urbo de la romia imperiestro Caracalla. Sed probable la nomo devenas de la kumana lingvo kaj signifas "nigra fortikaĵo".

Urba blazono
------------

La urba blazono estas triparta.

* La maldekstra parto montras roman lupinon sur ruĝa fono. Ĝi simbolas la tradicion de la roma imperio.
* La dekstra parto, kun blua fono, estas dividita per ruĝa krenela muro kaj montras
	+ supre du spikojn kaj kaskon kun flugiloj
	+ malsupre turon.

Antaŭ la dua mondmilito Caracal havis alian blazonon, kiu sur flava fono montris lupinon kaj turon. Ruĝa krenela muro dividis la blazonon oblikve.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Caracal (Rumanio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Urba retejo Arkivigite je 2012-05-26 per la retarkivo Wayback Machine

* Situo en la distriktoSituo en la distrikto
* Nacia teatroNacia teatro
* Urba blazonoUrba blazono
**KISS Ernő** (kiŝ) (pseŭdnimoj Marosi Oszkár, Sziniszter, Kiss Ida) estis hungara literaturhistoriisto, redaktoro naskita en Makó la 27-an de julio 1868 kaj mortinta Alag (aligita al Dunakeszi) la 9-an de novembro 1931.

Kariero
-------

Kiss Ernő diplomiĝis pri filologio en la Universitato de Budapeŝto kaj en 1900 li alvenis Koloĵvaron, kie li instruis en la Romkatolika Ĉefgimnazio, poste en la unitariisma kolegio. Inter 1910 kaj 1913 li redaktis kune kun Dezső Kovács la gazeton Erdélyi Lapok. Estis gravaj liaj legolibroj al la 1-a kaj 2-a klasoj de mezlernejoj (Kv. 1921). Li estis kunlaborinto de la revuoj Erdélyi Múzeum kaj Pásztortűz. Li eldonis la volumojn *Petőfi összes költeményei* (Dicsőszentmárton 1922) kaj la ĉefverkon *Toldi* de János Arany (Kv. 1924).

Verkoj
------

* *Vörösmarty Mihály* (Nagykanizsa 1900),
* *Dávid Ferenc* (Kv. 1910),
* *Mikszáth Kálmán* (Kv. 1910)
* *Szemere Bertalan* (Kv. 1912).

Tradukaĵoj
----------

* Onorato Occioni: *A latin irodalom története* (Bp. 1899),
* Benedetto Croce: *A tiszta intuíció és a művészet lírai jelleme* (Kv. 1912), *Esztétika (Bp. 1914).*

Fonto
-----

* Romániai magyar irodalmi lexikon
**KISS Ernő** [kiŝŝ] (Temesvár, la 13-an de junio 1799 - Arad, la 6-an de oktobro 1849) estis hungara general-leŭtenanto, unu el la 13 martiroj de Arad. Lia nepo estis ministro Ernő Dániel.

Li estis oficiro en la armeo de la Aŭstra imperio; kolonelo de la husara regimento de Hanovro (1845). Printempe de 1848, li batalis kontraŭ la serboj en suda Hungario.

La hungara registaro nomumis lin la 12-an de oktobro 1848 al generalo kaj ĉefkomandanto de la banusuja (*Bánság*) armeo. Li iĝis general-leŭtenanto la 22-an de decembro 1848 kaj tutlanda ĉefadministranto de la armeo ekde 9-a de januaro 1849. Li devis eloficiĝi la 2-an de januaro pro la batalo de Panĉova.

Post la malarmiligo de la hungara armeo ĉe Világos, Haynau ekzekutigis ankaŭ lin en Arad. Ĉar la unua pafo trafis lian ŝultron, li mem ordonis novan pafadon.

Lia tombo troviĝas en Elemir, Serbio, en la katolika preĝejo.

Literaturo
----------

* Hamvay Ödön: Az aradi tizenhárom (Bp. 1899).

* Kategorio Ernő Kiss (general-leŭtenanto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 209001
* GND: 1013795180
* VIAF: 172686889
 |
**Reta trafiko**, aŭ **interreta trafiko** estas amplekso de datumoj, trandonataj tra komputila reto dum certa tempodaŭro, kaj ankaŭ tiuj datumoj mem. Kvanto de reta trafiko estas mezurata en retpaketoj, kaj ankaŭ en bitoj, bajtoj kaj iliaj derivaĵoj: kilobajtoj, megabajtoj ktp.

Reta trafiko estas klasifikata je:

* eliranta (datumoj, irantaj al la ekstera reto);
* alvenanta (datumoj, venantaj el la ekstera reto);
* interna (ene de konkreta reto, plej ofte loka);
* ekstera (ekster konkreta reto, plej ofte interreta trafiko).

Fontoj de interreta trafiko
---------------------------

Laŭ raporto de la brita kompanio SimilarWeb (aprilo 2015), plejparton de la monda interreta trafiko kreas rektaj transiroj al retejoj per adresbreto de foliumilo (43,4%). La duan lokon havas serĉiloj (27,8%), el ceteraj retejoj venas 21,13%. El sociaj retoj venas nur 5,8%, kaj el retpoŝto kaj diversaj reklamoj iomete pli ol 1%.

Interreta trafiko el diversaj landoj
------------------------------------

Partopreno de loĝantoj de diversaj landoj en generado de interreta trafiko tre diferencas. Laŭ la tabelo, publikigita de SimilarWeb en 2015, tri plej grandaj generantoj de interreta trafiko estas Usono (25,05%), Unuiĝinta Reĝlando (5,51%) kaj Rusio (5,05%); ilin sekvas Brazilo (4,4%), Francio (3,9%), Germanio (3,5%), Barato (3,4%), Kanado (3,2%), Japanio (2,6%) kaj Turkio (2,5%). Interreta trafiko el Ĉina Popola Respubliko ne estis kalkulata pro ekzistantaj tie limigoj je uzado de pluraj mondaj publikaj interretaj risurcoj.

Referencoj
----------

1. 1 2   Россия вошла в тройку стран, генерирующих наибольший объем интернет-трафика (ruse). Vedomosti (2015-04-03). Alirita 2016-08-23.