recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Wodyetia bifurcata*** (ebla esperantigo **vulpovosta palmo**) estas specio de palmo en familio de Arekacoj, hejma en Kvinslando, Aŭstralio. Ĝi estas la sola specio de la genro ***Wodyetia*** kaj estas tre alloga palmo kun longaj (2-3 m) plumaspektaj folioj kaj ĝis 10 m alta kun griza trunko. Ĝi produktas grandajn (proksimume grandecon de anas-ovo) oranĝajn fruktojn.
Plejparto de la mondo ne konsciis pri la ekzisto de ĉi tiu 'sensacia' palmo ĝis 1978, kiam aborigeno alportis ĝin al botanikistoj kaj al atento de la mondo. Komence oni eĉ krime kolektis fruktojn, semojn de la palmo por vendi en la nigra merkato. Post disvastiĝo de la palmo dismonde, tiu misagado ĉesis.

Priskribo
---------

* **Infloresko**: Tigo de blankaj floroj devenas de la bazo de la krontrunko.
* **Foliaro**: Vario de verdaj koloroj; de profunda verdo ĝis helverdaj koloroj. Ĝi ricevis sian pli ofte konatan aŭstralian-anglan nomon pro aspekto de sia foliaro, kiu estas en formo de vulpovosto.
* **Frukto**: 2 colojn longa. De oliva verdo al verdo en la fruaj stadioj, oranĝe ruĝa kiam matura.
* **Trunko**: Simile al tiu de la reĝa palmo, trunko de la vulpovosta palma estas glata, maldika kaj mempuriga, atingante altecojn de ĉirkaŭ 9 m. La trunko estas ankaŭ tre ringa, de malhelruĝa ĝis malhelgriza koloro, kio malrapide fariĝas pli blanka. La krontrunko de la vulpovosta palmo estas malhelverda kaj infloreskoj kreskas el ties bazo.

* FolioFolio
* ĜermoplantoĜermoplanto
* FloroFloro
* Maturiĝintaj fruktojMaturiĝintaj fruktoj
* FruktojFruktoj
* Vulpovosta palmo en Moca, Puerto Rico, en ĝardenoj de Palacete Los Moreau.Vulpovosta palmo en Moca, Puerto Rico, en ĝardenoj de Palacete Los Moreau.

* BarkoBarko
* Freŝa semoFreŝa semo
* Fukto kaj semo.Fukto kaj semo.
* Frukto kun restaĵoj de stiloFrukto kun restaĵoj de stilo
* FruktojFruktoj

Ekologio kaj habitato
---------------------

La vulpovosta palmo estas hejma en la tre malgranda parto de Aŭstralio, originale dekorante la rokkovritajn, gruzajn montetojn de la montara sistemo Cape Melville, tute ene de la Nacia Parko Cape Melville.

La areo estas rekonita pro sia riĉa biodiverseco.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697984
 |
"Erika" estas kanto uzata de la germana militistaro. La kanto estis komponita de Herms Niel en la 1930-aj jaroj kaj uzata de la Wehrmacht.

*Calluna vulgaris*, "Erika"
"Erika" estas germanlingva propra nomo de virinoj kaj ankaŭ la germanlingva vorto por *Calluna vulgaris* (vidu ankaŭ *Erica*), ofta natura florplanto.

Kantoteksto
-----------

*Wehrmacht*
*Auf der Heide blüht ein kleines Blümelein*

*und das heißt: Erika.*

*Heiß von hunderttausend kleinen Bienelein*

*wird umschwärmt Erika,*

*denn ihr Herz ist voller Süßigkeit,*

*zarter Duft entströmt dem Blütenkleid.*

*Auf der Heide blüht ein kleines Blümelein*

*und das heißt: Erika.*

*In der Heimat wohnt ein kleines Mägdelein*

*und das heißt: Erika.*

*Dieses Mädel ist mein treues Schätzelein*

*und mein Glück, Erika.*

*Wenn das Heidekraut rot-lila blüht,*

*singe ich zum Gruß ihr dieses Lied.*

*Auf der Heide blüht ein kleines Blümelein*

*und das heißt: Erika.*

*In mein'm Kämmerlein blüht auch ein Blümelein*

*und das heißt: Erika.*

*Schon beim Morgengrau'n sowie beim Dämmerschein*

*schaut's mich an, Erika.*

*Und dann ist es mir, als spräch' es laut:*

*"Denkst du auch an deine kleine Braut?"*

*In der Heimat weint um dich ein Mägdelein*

*und das heißt: Erika.*

Referencoj
----------

* Kategorio Erika (kanto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  Erika
***Weird Tales*** (*Kuriozaj rakontoj*), estis usona pulpa magazino, kiu aperis inter marto 1923 kaj septembro 1954. Ĝi publikigis rakontojn el ĝenroj fantasto,
hororo, gotiko kaj fantazio. En 1988, nova revuo pri fantasto kaj sciencfikcio reprenis ĝian nomon.

Koverto de la numero de aŭgusto 1937 (ilustris Margaret Brundage)

La unua epoko
-------------

Tiu revuo estis lanĉita de Jacob Clark Henneberger kaj J.M. Lassinger, kiuj esperis profiti de la bona famo de tiamaj revuoj kiel la krimliteratura revuo "*Black Mask*". La unua ĉefredaktisto estis Edwin Baird, kiu aperigis la unuajn tekstojn de H. P. Lovecraft, Seabury Quinn kaj Clark Ashton Smith.

Ĝia unua jaro estis malfacila, la revuo mallukris kaj iuj monatoj, ne kapablis aperi. Edwin Baird estis maldungita en 1924. H. P. Lovecraft, al kiu J. C. Henneberger proponis la postenon, rezignis. La sekvanta ĉefredaktisto estis Farnsworth Wright, kiu sciis revigligi la revuon. Li dungis famajn aŭtorojn kiel Edgar Hoffmann Price, Abraham Merritt, Robert Ervin Howard, Edmond Hamilton kaj Tennessee Williams.

Farnsworth Wright dungis ankaŭ desegnistoj: Virgil Finlay, Hannes Bok, kaj Margaret Brundage, kies malmulte vestitaj knabinoj ornamis la kovertojn inter 1933 kaj 1938.

Sed en sia tempo, la revuo neniam trafis popolan furoron; kaj suferis konkurencon de la bildliteraturo kaj plikostiĝo de la papero. Post la morto de Lovecraft en 1937 kaj la emeritiĝo de Farnsworth Wright (pro parkinsona malsano) en 1940, la posteno de ĉefredaktoro estas donita al Dorothy Mc Illwraith.

Sub ŝia estrado, la revuo aperigis tekstojn de Ray Bradbury Fritz Leiber, Henry Kuttner, Catherine L. Moore, Theodore Sturgeon kaj August Derleth, prezentita kiel literatura heredanto de Lovecraft. Sed ŝi ne povis bremsi la malprosperon de la revuo kiu ĉesis aperi en 1954 kun la numero 279.

Novaj "enkorpiĝoj"
------------------

En 1973 Sam Moskowitz eldonigis novan serion de "Weird Tales". Kvar eldonoj aperis in 1973 kaj 1974.

Inter 1980 kaj 1983, Lin Carter aperigis serion da kvar antologioj de noveloj eltirataj de "Weird Tales".

En 1988, "Weird Tales" estis daŭre relanĉita de George H. Scithers, John Gregory Betancourt kaj Darrell Schweitzer, la unua eldono havis la numeron 290.
Tiu nova versio daŭras aperi, kaj ricevis la Premion Hugo en aŭgusto 2009.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  el "Field Guide To Wild American Pulp Artist" (angla)
2. ↑  2009 Hugo Award Winners

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle "Weird Tales" laŭ jardekoj (el *Miskatonic University*)
* france Weird Tales, el "Pulps et magazines américains"
* france Weird Tales, magazino pri stranĝo Arkivigite je 2008-07-23 per la retarkivo Wayback Machine

---

La novaj "enkorpiĝoj" de Weird Tales
* angle "Weird Tales", dua enkorpiĝo
* angle "Weird Tales", tria enkorpiĝo
* angle "Weird Tales", kvara (kaj nuna) enkorpiĝo Arkivigite je 2009-04-20 per la retarkivo Wayback Machine

* Weird Tales en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Weird Tales en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Testi la akvokvaliton estas ĉiam bona maniero eviti infektojn.
**Fekaj aŭ termotoleraj koliformoj** estas bakterioj ordinare trovataj en la intestoj de homoj kaj bestoj. Ili estas gram-negativaj, baciloformaj, gram-negativaj karakterizitaj per la aktiveco de la enzimo β-galaktozidazo. Ili povas kreski en medioj enhavantaj surfaktantojn kaj fermenti la laktozon ĉe temperaturoj inter 44º - 45ºC, kun produktado de acidoj, gasoj kaj aldehidoj. Krom ĉeesti en fekaĵoj de homoj kaj homotermaj bestoj, ili okazas en grundoj, plantoj kaj aliaj vivmediaj matricoj kiuj ne estas malpurigitaj de fekaj materialoj. Ĉar kelkaj el tiuj bakterioj ne trovatas nur en la fekaĵoj, la plej korekta vorto kiu identigas ilin estas termotoleraj koliformoj.

Inter la tiugrupaj bakterioj, oni povas mencii la Escherichia coli-on kaj kelkajn bakteriojn de la genroj Klebsiella, Citrobacter kaj Enterobacter. La Escherichia coli estas la sola kiu vivas en la homintesto. Oni devas elstarigi ke la Escherichia coli ne kaŭzas problemojn al la sano kiam ĝi troviĝas en la intesto, ĉar ĝi vivas normale en tiu loko. Tamen, kelkaj variantoj povas elĉenigi gastrointestajn disturbojn karakterizitajn per akva diareo. Krom tio, tiu bakterio rilatas al urinaj pneŭmonaj kaj meningaj infekcioj.

Fekaj koliformoj, samkiel aliaj bakterioj, ĝenerale povas inhibiĝi en sia kresko per bolanta akvo aŭ per traktado kun kloro. Kompleta lavado kun sapo post kontakto kun malpurigita akvo ankaŭ povas helpi la preventadon de infekcioj. Gantoj ĉiam devas uziĝi dum testoj kun fekaj koliformoj. Komunumoj kiuj havas provizon da publika akvo ordinare kontrolas kaj traktas la akvon kontraŭ la atakoj de la fekaj koliformoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Mundo Educação
2. ↑  The Drinking Water Handbook, Frank R. Spellman, Joanne Drinan, Joanne E. Drinan

Literaturo
----------

* Infoescola
* Scielo
* North Dakota Department of Health[*rompita ligilo*]
* Water Research
* The Science of Water: Concepts and Applications, Second Edition, Frank R. Spellman
* Applications of Environmental Chemistry: A Practical Guide for Environmental ... Eugene R. Weiner

Vidu ankaŭ
----------

* *Escherichia coli*
* Bakterioj
* Bakteria infekto
* Infekto
* Epidemiologio
**Wolf Dietrich von RAITENAU** (naskiĝis en Bregenz la 25-an de marto 1559; mortis en Salcburgo la 16-an de januaro 1617) estis princ-ĉefepiskopo de Salcburgo inter 1587 kaj 1617.

Li estis filo de Hans Werner von Raitenau kaj Helene von Hohenems, nevino de la papo Pio la 4-a, fratino de Marco Sittico Altemps (1533-1595) kaj bofratino de la kardinalo Karlo Borromeo.

Biografio
---------

Wolf Dietrich ricevis eklezian edukadon en la Germana Kolegio de Romo, kaj fariĝis membro de la kanonikaro de Salcburgo en 1578. Post sia elekto, en 1587, li daŭrigis la malfacilan taskon rilate la Kontraŭ-reformacio, komencita de siaj antaŭuloj, kaj, en 1588, li forpelis ĉiujn protestantojn el la urbo Salcburgo. Tamen, dum la sekvantaj jaroj, Raitenau elvolvis pli mildan sintenon kaj famiĝis kiel artokolektisto, kiu signifoplene promociis la disvastigon de la baroka arkitekturo norde de la Alpoj.

La ordeno de Raitenau disbatiĝis post kiam li havis konflikton kun sia povohava najbarulo, Maksimiliano la 1-a, Duko de Bavario. En 1609, la princo-episkopo rifuzis aliĝi la Katolikan Ligon de Maksimiliano, kaj, en 1611, la duko invadis la Prepostejon de Berchtesgaden, kiu same deziris rehavigi al si la Vitelsbaĥajn teritoriojn en Bavario. En la sekvantaj kunfrontoj da armiloj, Raitenau kaptiĝis dum fuĝo al Karintio, estis detronigita kaj arestita en Burg Hohenwerfe, fare de sia nevo kaj sukcedinto Marko Sitiko de Hohenems.

En Salcburgo Marcus Sitticus alikonstruigis la Malnovan rezidejon.

Vidu ankaŭ
----------

* Katedralo de Salcburgo
* Rezidejo nova (Salzburg) - kompleta novstarigo sub la regado de Wolf Dietrich
* Salome Alt, lia konkubino

Referencoj
----------

1. ↑  Collegium Germanicum.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | **Rilataj artikoloj troviĝas en** Portalo pri Homoj |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 491135
* GND: 118597973
* LCCN: nr89001134
* VIAF: 74645591
* ISNI: 0000000121398220
* SUDOC: 073304360
* ULAN: 500324575
* BIBSYS: 14066976
* NKC: jx20100524022
 |
**Ferenc Simó** [ŝimO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Simó Ferenc** estis hungara pentristo. Lia nobela antaŭnomo estis *kissolymossy* [kiŝojmoŝi].

Ferenc Simó: Portreto pri Eszter Sombori
Ferenc Simó: Portreto pri Sándor Kisfaludy
Ferenc Simó  naskiĝis la 11-an de aprilo 1801 en Székelyudvarhely (Transilvanio, Habsburga Imperio, nuntempa Odorheiu Secuiesc en Rumanio), li mortis la 1869 en Kolozsvár (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempe en Rumanio).

Biografio
---------

Ferenc Simó estis filo de advokato. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis en Akademio de Belartoj de Vieno inter 1818-1826 (kun interrompoj). Post siaj studoj li pentradis portretojn pri sciencaj kaj literaturaj figuroj en Buda. En 1831 li translokiĝis al Kolozsvár, kie li daŭris la pentradon kaj inter 1836 kaj 1869 li instruis desegnadon en la urba liceo.

Ekspozicioj
-----------

* Vieno (1824)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* portretoj pri Gábor Döbrentei, Ferenc Kazinczy, Dániel Berzsenyi, Benedek Virág, Gedeon Ráday, Sándor Kisfaludy, Alajos Mednyánszky, ktp
* „egy kézi tükrébe nézegető szőke leány, a mint arany haját illegeti"

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Bertalan Székely
* Géza Dósa

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-08-05 per la retarkivo Wayback Machine
* germanlingva biografio

* Kategorio Ferenc Simó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 615925
* GND: 1034117807
* VIAF: 96110100
* ULAN: 500062972
* RKD: 72654
 |


1. ↑
en la unua filmo el la serio *Die Wilden Kerle* (2003)
**Wilson Gonzalez Ochsenknecht** (\* la 18-an de marto 1990) estas germana aktoro.

Wilson Ochsenknecht estas la filo de la aktora paro Natascha kaj Uwe Ochsenknecht. Li havas pli junan fraton, Jimi Blue, junan fratinon, Cheyenne, kaj duonfraton, Rocco, el pli frua partnereco de la patro. Siajn nomojn li ricevis laŭ la kantisto *Wilson Pickett* kaj la meksika muso *Speedy Gonzalez* el desegnitaj filmoj.

Kariero
-------

En aĝo de 8 jaroj Wilson Ochsenknecht komencis ludi drumojn. Li kantis koruse kaj ludis en lernejana muzikgrupo de la stilo *Heavy Metal*.

Sian aktoran karieron li komencis en aĝo de 10 jaroj en la premiita filmo *Erleuchtung garantiert* de la reĝisorino *Doris Dörrie*, en kiu li rolis kun sia patro kaj la frato. Vaste konata li iĝis pro sia rolo *Marlon* en la kineja filom *Die Wilden Kerle - Alles estas gut, solange du wild bist!*, en kiu li denove rolulis kun sia patro kaj la frato Jimi Blue, kaj kiu pro granda sukceso havis kvar daŭrigajn kinejajn filmojn. Por tiu rolo Wilson Ochsenknecht kun sia frato dum septembro 2004 ricevis la premion *Undine Award* kiel "plej bona komenca aktoro".

pafoprete en la unua filmo el la serio *Die Wilden Kerle*
De 2006 bis 2007 Wilson vizitis artan lernejon en Usono. Tie li kune kun amikoj verkis unuajn rokmuzikajn kanzonojn, kaj nun starigas muzikgrupon kun la nomo *Heads On The Rocks*. La unua albumo de la grupo aperis dum majo 2008.

Filmoj
------

* 1999: Erleuchtung garantiert
* 2003 - 2008: kinejaj filmoj 1 ĝis 5 el la serio *Die Wilden Kerle* pri bando de pasie futbalantaj (ge)knaboj
* 2008: Freche Mädchen

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Wilson Ochsenknecht en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficialaj paĝoj de la aktoro kaj lia muzikgrupo
* filmemula leksikona artikolo pri li
* filmetoj kun Wilson Gonzalez en la paĝaro *YouTube*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 240359
* GND: 135522110
* VIAF: 80240016
* ISNI: 0000 0000 5651 2970
* MBA: e2be20d5-9e77-4a46-9190-ee161731ad07
 |
Kreante ampleksan koncepton kiel arbo, oni trovas similecojn inter malsamaj ekzemploj, kaj kreas pensadon je pli alta nivelo.
**Koncepto** estas abstrakta, universala ideo aŭ ekzistaĵo, kiu servas por nomi kategorion aŭ aron da ekzistaĵoj.

dekstraKoncepto estas ero de propozicio same kiel vorto estas ero de frazo. Koncepto estas abstrakta, ĉar ĝi maskas la diferencojn inter la objektoj en sia ekstensio, traktante ilin kvazaŭ ili estus samaj. Koncepto estas universala, ĉar ĝi same aplikeblas al ĉiuj objektoj en sia ekstensio.

Konceptoj portas signifon. Unu koncepto povas esti esprimata per diversaj vortoj. Ekzemple la esperantaj vortoj *malsanulejo* kaj *malsanulejo* esprimas la saman koncepton, kaj ankaŭ la germana *Krankenhaus* kaj la svahila *hospitali* esprimas tiun saman koncepton. La fakto, ke konceptoj ne dependas de la lingvo, ebligas tradukon. Vortoj signifas la samon se kaj nur se ili esprimas la saman koncepton.

Komparu kun
-----------

* Nocio

Vidu ankaŭ
----------

* Nocio
* Filozofio
* Konscio

* Kategorio Koncepto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Koncepto en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
bildo de Thumbshirn antaŭ Kastelo Ponitz
**Wolfgang Conrad von THUMBSHIRN** (naskiĝinta la 28-an de aprilo 1604 en Ponitz, mortinta la 24-an de novembro 1667 en Altenburg) estis germana juristo kaj politikisto. Li loĝis en Kastelo Ponitz.

Vivo
----

Thumbshirn studis inter 1623 kaj 1629 jursciencon en Lepsiko kaj Tübingen kaj deĵoris mallonge por la armeo de la Elektoprinclando Saksio. En 1632 li nomumitis edukisto de la juna princo Johano la 6-a (Anhalt-Zerbst) kun kiu li vivis ekde 1633 en Oldenburg. En 1639 Thumbshirn eklaboris kiel kortega kaj justica konsilisto en Altenburg. Ekde 1641 li estis konsistoria konsilisto kaj ekde 1643 ĉefa impostdirektoro.

Post kiam li jam antaŭe senditis al diplomataj misioj li partoprenis kun August Carpzov la packontraktajn priaroladojn en Münster (Vestfalio) kaj Osnabrück. Li ankaŭ estris la komisionon de la Evangelia princkonsilantaro en Osnabrück. Post reveno Altenburgon li iĝis sekreta konsilisto kaj en 1653 kanceliero.

Fonto
-----

*Pierers Universal-Lexikon*, volumo 17, Altenburg 1863, p. 557 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Wolfgang Conrad von Thumbshirn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Thumbshirn en la listo de la partoprenintoj de la preparo de la Vestfalia Paco
**Fervojisto** estas laboristo aŭ oficisto kiu laboras ĉe fervojo, kiu estas transportsistemo, funkcianta laŭ relo/rado-principo kun sekureciga sistemo pro atingebla granda kineta energio.

* Por pasaĝeroj ofte videblaj estas: la deĵorantoj ĉe biletĝiĉetoj, konduktoroj, trajnestroj, lokomotivestroj (trakciilkondukistoj), trajntrafikestroj (en stacio), manovristoj.

* Por pasaĝeroj malofte videblaj estas: trakgardistoj, riparistoj, stabanoj en fervojaj entreprenoj.

Esperanto-movado inter fervojistoj
----------------------------------

Inter fervojistoj tradicie ekzistis aktiva Esperanto-movado. Ĝi estis unue organizita ek de 1909 en la Internacia Asocio de la Esperantistoj-Fervojistoj (IAEF) kaj de post la 2-a mondmilito en la Internacia Fervojista Esperanto-Federacio (IFEF).

István Gulyás en sia artikolo *Pri la faka agado de la fervojistaj esperantistoj*; la agado por kaj per Esperanto fare de fervojistoj ekis jam en Hungario en 1898. Poste ĉefe profitante UK-ojn (kaj ekde la 5a en Barcelono) fervojistoj de diversaj landoj ekkunlaboris unue por "Internacia Asocio de la Esperantistaj Fervojistoj" (IAEF), el 1948 por "Internacia Fervojista Esperanto-Federacio" (IFEF). En 1949 okazis kongreso en Aarhus, Danio, kaj ekde tiam ĉiujare diverslande. Oni deklaras 700 membrojn de 19 landoj. Grava celo dum la tuta historio estas la kompilado kaj redaktado de teknikaj terminaroj pri fervojoj ĉu dulingvaj, plurlingvaj ktp. En 1989 la "Fervoja Terminaro en Esperanto" listigis kaj klarigis 10 000 nociojn. En 1995 aperis "RailLexic" en dek unu lingvoj (poste dek kvar) kiel datumbanko en CD-ROM. Fine de la jarcento oni koncentris al la terminologiaj principoj de ISO. Fakaj tekstoj aperis en la gazetoj "Fervoja Esperantisto" (jam en 1910), "La Fervojisto", "Bulteno" kaj finfine "Internacia Fervojisto". Dum kongresoj oni organizis fakaj ekskursojn, inter kiuj menciindas en Ŝanhajo (2006) por viziti la magnetvojon kaj veturi per tiu (431 km/h), en Parizo (2007) por viziti la rapidtrajnon TGV, kiu atingis rekordon de 574 km/h ktp. La kontribuo finiĝas per listo de esperantaj fervoj-terminaroj.

Vidu ankaŭ
----------

* FISAIC

Notoj
-----

* Kategorio Fervojisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


1. ↑  István Gulyás, *Pri la faka agado de la fervojistaj esperantistoj*, en La arto labori kune: festlibro por Humphrey Tonkin, Roterdamo, 2010, UEA (ISBN 978-92-9017-113-3). pp. 619-626.
**Wincenty SMOLAK** (naskiĝis en 1942 en Lvovo, mortis la 11-an de marto 2016 en Krakovo) – pola geofizikisto, bredisto de huculaj ĉevaloj, socia aganto, pioniro de ĉevalterapio en Pollando.

Vivo
----

Kiel junulo estis skolto de la 3-a Krakova Skolta Teamo je la nomo al generalo Kazimierz Pułaski. Laŭ edukiteco geofizikisto, akiris gradon de doktoro-inĝeniero pri geofiziko, kunfondinto de la Pola Societo de Amikoj pri Terscienco. De 1980 estis ligita kun Soldat-Rondo de la 3-a Regimento de Ĉeval-Pafistoj je la nomo al kolonelo doktoro Bronisław Lubieniecki. Li okupiĝis pri bredado de huculaj ĉevaloj. Plurjara membro kaj poste la honora de Pola Asocio de Ĉeval-Bredistoj, fondinto kaj la unua prezidanto de Krakova Filio de la Asocio de Ĉeval-Bredistoj kaj estrarano de la tegmenta asocio (PZHK). Ankaŭ membro-fondinto de Pola Societo de Ĉevalterapio, kiun prezidis en la jaroj 1992–2000 kaj estis honora prezidanto en la jaroj 2000–2016. 

Entombigita la 19-an de marto en Korzkiew (Distrikto Krakova)

Elektitaj distingoj
-------------------

* Kavalira Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta* (2002),
* Honora Arĝenta Pola Rajdista Insigno,
* Ora Honora Distingo de la Pola Societo de Ĉevalterapio (2008)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Żegnamy legendę polskiej hipoterapii Ni adiaŭas legendon de la pola ĉevalterapio, pthip.org.pl
**Windisch** (prononcu *vindiŝ*) estas komunumo en la distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 6658 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo situas sur duoninsulo inter la riveroj Aro kaj Reuss, kiuj kunfluas ĉe la norda pinto de la komunumo. La komunumo konsistas el pluraj vilaĝopartoj kaj setlejoj, kiuj en la 19-a kaj 20-a jarcento kunkreskis al unu granda setlejzono, kiu siavice kunkreskis kun la najbara urbo Brugg.

Vidindaĵoj
----------

En Windisch troviĝas la fama iama Monaĥejo Königsfelden kaj romia amfiteatro.

Trafiko
-------

La stacidomo de Brugg, kiu estas grava trafiknodo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj situas ekzakte apud la limo de la komunumo Windisch. Por la fajna distribuo de la trafiko zorgas diversaj lokaj bus- kaj poŝtaŭtolinioj. La komunumo disponas pri alveturejo al la svisa aŭtovojo A3.

Historio
--------

En la 1-a jarmilo antaŭ Kristo en Windisch ekzistis kelta opido, tio estas setlejo ĉirkaŭigita de defendoremparo. En la jaro 15 antaŭ Kristo alvenis al la regiono la romiaj legionoj de Cezaro, kiuj konstruis tie la legionejon *Vindonissa*, kiu de 14 antaŭ Kristo ĝis 101 post Kristo estis la ĉefkvartalo de tri romiaj legionoj. Sekvis civila fazo dum pli ol cent jaroj, kaj tiam la romianoj denove konstruis kastelon en la 3-a jarcento, kiun ili definitive forlasis en la jaro 401.

En mezepoko en Windisch aperis la familio de la Habsburgoj, kies prasidejo situis 2 kilometrojn sudokcidente de la hodiaŭa komunumo.
La 1-an de majo 1308 en Windisch estis mortigita reĝo Alberto la 1-a de Habsburgo de lia nevo duko Johano de Ŝvabio, nomata "Johano *Parricida*". Por memorigi la familian tragedion, la reĝa vidvino Elisabeto de Goricio-Tirolo fondis monaĥejon, kiun ŝi nomis *Königsfelden*.

En la jaro 1415 la bernanoj konkeris la Argovion, kaj Windisch fariĝis berna. Kiam la Monaĥejo Königsfelden dum la reformacio en la jaro 1528 estis mondigita, Windisch fariĝis parto de la berna voktejo Königsfelden. En la jaro 1798 Argovio estis okaze de la Helveta Revolucio kun helpo de la francaj trupoj de Napoleono liberigita de la berna servuteco, kaj Windisch fariĝis parto de la helveta kaj poste en 1803 de la aktuala Kantono Argovio.

Planoj de kunigo de Windisch kaj la najbara urbo Brugg al unu sola komunumo fiaskis en popola voĉdono la 24-an de septembro 2006 klare.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Windisch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Windisch
* Windisch en la Historia Leksikono de Svislando

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Brugg |
| --- |
| Auenstein • Birr • Birrhard • **Brugg** • Bözberg (Oberbözberg • Linn • Gallenkirch • Unterbözberg) • Bözen • Effingen • Elfingen • Habsburgo • Hausen • Lupfig • Mandach • Mönthal • Mülligen • Oberflachs • Remigen • Riniken • Rüfenach • Scherz • Schinznach-Bad • Schinznach-Dorf • Thalheim • Veltheim • Villigen • Villnachern • Windisch |  |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la usona politikisto kaj armeestro William Walker. Pri la angla esperantisto vidu la paĝon Vilĉjo Walker. |

**William Walker** (Nashville, Tennessee, Usono, 8-a de majo de 1824 - Trujillo, Honduro, 12-a de septembro de 1860) estis usona kuracisto, advokato, ĵurnalisto, politikisto kaj armeestro. Li estis la plej konata el la filibustroj de la 19-a jarcento.

En Meksiko li klopodis konkeri Sonora-n kaj Baja California-n, fondante la *"Sonoran respublikon"* kiu frakasis. En 1855, kune kun grupo de rekrutoj nomataj "La senmortuloj", li vojaĝis al Nikaragvo, lando en kiu estis civila milito, kaj li batalis kun la demokratia flanko kiu celis puĉi la prezidanton Fruto Chamorro Pérez. Tamen li sukcesis atingi la registaron kiam li estis elektita prezidanto de la lando.

Pro tio ke lia ĉeesto en Centra Ameriko estis danĝera, la aliaj landoj de la regiono komencis militon por forigi lin de la teritorio, tio kaŭzis la <<*Nacian Militon de Nikaragvo*>> kaj la <<*Nacian Kampanjon de Kostariko*>>.

La konflikto ankaŭ engaĝis Usonon, Unuiĝintan Reĝlandon kaj la entrepreniston Cornelius Vanderbilt.

**Walker** rezignis la 1-an de majo de 1857 kaj foriris de Centra Ameriko. Malgraŭ lia malvenko li planis novajn konkerajn vojaĝojn al Nikaragvo sed oni mortigis lin en Honduro.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 479643
* GND: 118771086
* LCCN: n50034919
* VIAF: 92826869
* ISNI: 0000 0000 8400 7074
* SUDOC: 085870722
* BNF: 146081526
* NDL: 00516823
* BNE: XX831060
 |
Starantaj ŝtonoj de la arkeologia loko Mecamoro
La **fortikaĵa loko Mecamoro** estas la restaĵoj de malnova citadelo situanta sudokcidente de la vilaĝo Taronik, en Armenio, en la provinco Armaviro. La loko, sur vulkana monteto, havas areon de 10,5 ha, kvankam oni kredas, ke ĝi kovris 200 ha kaj loĝigis 50.000 homojn. Ĝi estis loĝata inter la 5-a jarmilo a.K. kaj la 18-a jarcento.

Elfosadoj en la setlejo komenciĝis en 1965, sub la inspektado de Emma Ĥanzadjan. Oni trovis almenaŭ sep sanktejojn, krom neolitikaj ŝtonaj cirkloj de antaŭ sep mil jaroj, kiuj povus esti parto de astronomia observatorio, kiu altiris la intereson de arkeoastronomio.

La plej grava periodo de la loko estis la Bronzepoko, inter la tria kaj dua jarmiloj antaŭ Kristo, kiam kupro-minado estis praktikata laŭ certa skalo kaj jen la plej granda produktado de bronzo. Ĝi daŭre estis grava loko dum la Urarta periodo, inter la 9-a kaj 6-a jarcentoj a.K.

Referencoj
----------

* Kategorio Fortikaĵo Mecamoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  "Archeologists Discover New Findings in Metsamor", *Asbarez*, 12a de septembro 2017.
**Willibrord** (n. ĉ.658, m. la 7-an de novembro 739) estis sanktulo kaj anglosaksa misiisto konata kiel la *apostolo de la frisoj*.

Familio
-------

Lia patro, Sankta Wilgils aŭ Hilgils, vivis en Northumbria, Anglio, kaj retiris sin al ermitejo kie li konstruis kapelon. La reĝo kaj nobeloj de Northumbria donis al li bienojn pro kiuj li havis sufiĉe da enspezo por konstrui preĝejon, kie poste Alcuinus estis pastro.

Vivo
----

Willibrid edukiĝis sub Sankta Wilfrid ĉe Ripon, kie li eniris la abatejon dum ankoraŭ tre juna knabo. Kiam li havis ĉirkaŭ 20 jarojn, li iris al Abatejo Rathmelsigi en Irlando, kiu estis centro de klereco. Tie li studis sub Sankta Egbert, kiu sendis lin kaj 12 kunulojn por misii inter la frisoj. Dufoje li vojaĝis al Romo, kie, la 21-an de novembro 695, li konsekriĝis kiel episkopo de la frisoj, kun la nomo Clement. Reveninte en Frision, li konstruis multajn preĝejojn, monaĥejojn, kaj katedralon ĉe Utrecht. En 704 Willibrord ricevis de Hedan la 2-a terenojn i.a. en Arnstadt kie li provis fondi monakejon.

Li klopodis konverti Redbad, reganto de la frisoj, sed laŭdire tiu rifuzis kiam oni diris al li ke li trovus neniujn el siaj prapatroj en la ĉielo: li preferis pasi la eternon en la infero kun siaj paganaj prapatroj ol en la ĉielo kun fremduloj.

En 716 Redbad bruligis preĝejojn kaj mortigis multajn misiistojn. Willibrord eliris de la lando. Post la morto de Redbad en 719, li revenis, helpate de Sankta Bonifacio kaj protektate de Karolo Martelo. Li ofte vizitis Abatejon Echternach, kie li entombiĝis. Li estis venerata kiel sanktulo.

Oni atribuis al li multajn miraklojn. Laŭdire, iam, kiam oni portis liajn relikvojn tra Echternach, partoprenis kvin episkopoj, du svisaj gardistoj, 16 standardportantoj, 3,045 kantistoj, 136 pastroj, 426 muzikistoj, 15,054 dancistoj, kaj 2,032 aktoroj.

Alcuinus verkis biografion de Willibrord.

Referencoj
----------

1. ↑  *Studien u. Mittheilungen*, 1906, p. 551


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 288210
* GND: 11863335X
* LCCN: n90704864
* VIAF: 265587657
* ISNI: 000000010422451X
* SUDOC: 030058015
* BNF: 12155119j
* BPN: 09606509
* BIBSYS: 96010605
* NKC: js20011212056
 |
**Welgersdorf,** hungare **Velege,** kroate **Velegaj** estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Großpetersdorf.

Welgersdorf en la mapo
Luterana preĝejo de Welgersdorf
Kapelo de Welgersdorf
Strato en Welgersdorf

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6 km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro:
* Telefonprefikso:
* Poŝtkodo: 7503
* Aŭtokodo: OW
* 47° 14′ 00″ N 16° 21′ 00″ O﻿ / ﻿47.23333 °N, 16.35000 °O﻿ / 47.23333; 16.35000 (mapo)Koordinatoj: 47° 14′ 00″ N 16° 21′ 00″ O﻿ / ﻿47.23333 °N, 16.35000 °O﻿ / 47.23333; 16.35000 (mapo)

Situo
-----

Welgersdorf troviĝas je 14 km-oj de Oberwart.

Historio
--------

La unua skriba mencio okazis en 1406 laŭ tiama hungara ortografio *"Welegeh"*. En 1849 lernejo konstruiĝis. Post 20 jaroj ciganoj alvenis. En 1860 kaj en 1900 incendioj, en 1916 kaj en 1961 inundoj okazis. La fervojo atingis la vilaĝon en 1888, En 1910 en Velege vivis 550 homoj, precipe aŭstroj. Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Vas, al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, dume inter 1938-1945 al Germanio. En 1971 Welgersdorf aliĝis al Großpetersdorf.

Vidindaĵoj
----------

* luterana preĝejo (origine lernejo) de 1849, en 1900 pligrandiĝis
* kapelo omaĝe al Sankta Huberto
* romkatolika kapelo de 1934
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj

* Kategorio Welgersdorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Wolfgang Welsch** (\* 1946-10-17 en Steinenhausen, Germanio) estas germana filozofo, kies ĉefaj esplortemoj estas antropologio kaj epistemologio, filozofia estetiko kaj teorio de arto, kulturfilozofio (teorio de la transkultura socio) kaj la filozofio de la nuntempo.

Welsch disvolvis en 1990 la koncepton transkulturismo. Laŭ ĝi, nuntempaj kulturoj ne plu havas homogenan kaj monolitecan formon (kvazaŭ "globoj"), sed evidentigas multspecajn interpenetriĝojn kaj kunplektiĝojn – havante retsimilan karakteron. La persona identeco de nuntempuloj havas la trajton, ke elementoj de diversa kultura deveno kombiniĝas en ĝi. Pro tio, nuntempuloj estas individue transkulturaj. Tio validas ne nur por migrantoj, sed pli kaj pli por ĉiu. Transkulturaj identecoj havas la avantaĝon esti pli komunikiĝkapablaj kaj konektopovaj ol la pli malnovaj, monolitaj identecoj, ĉar inter ili ekzistas plej ofte komunaĵoj ebligantaj reciprokan komprenon, kiu povas ankoraŭ vastiĝi dum postaj paŝoj de interkomunikado.

Vidu ankaŭ
----------

* Transkulturismo
* Transkultura socio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 631794
* GND: 128555343
* LCCN: n88079363
* VIAF: 61575042
* ISNI: 0000000110654313
* SUDOC: 029354218
* BNF: 12099857n
* NKC: jn19990009048
* BNE: XX1723032
 |
**KARIKÁS Frigyes** (karika:ŝ fridjeŝ), plumnomo Katona Fedor estis hungara verkisto, tradukisto naskita en Borossebes la 4-an de novembro 1891 kaj mortinta en Sovetunio post 29-a de majo 1938.

Biografio
---------

Patro de Frigyes Karikás estis ikonpentristo. Li estis metilernanto en industrifervoja laborejo de Borossebes, poste li estis seruristo en Arado, Budapeŝto. De 1914 li estis soldato, militkaptito. Li revenis en 1918 Hungarion. Li estis ano de la komunista partio, soldato de la hungara ruĝa armeo. Post la falo de la hungara sovjetrespubliko li elmigris Vienon, poste Moskvon. En 1928 li faris organizlaboron en Parizo komisiite de partio. En 1931 li revenis Hungarion, en 1932 oni arestis lin kaj kondamnis kune kun Imre Sallai kaj Sándor Fürst. Li liberiĝis en 1935 kaj denove iris la Sovetunion. Li iĝis viktimo de la arbitro Stalina. Li tradukis unue hungaren el ĉeha lingvo la romanon Svejk de Hašek.

Verkoj
------

* *Mindenféle emberek* (noveloj, Sarló és Kalapács libroserio, Moszkva, 1932);
* *A járatos ember* (noveloj, kun antasŭparolo de Gábor Goda, Bp. 1957);
* *Válogatott elbeszélések* (Bp. 1960).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Frigyes Karikás en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

]



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 353484
* GND: 126694885
* LCCN: n85326685
* VIAF: 121399213
* ISNI: 0000 0001 1850 8636
* BNF: 16665984t
 |

1. ↑   ruse
**Cassino** estas urbo en Italio, origine konata kiel *Casinum*, kaj ĝi estis konsiderata ĉiam kiel sankta loko.

La urbo troviĝas proksimume 120 km de Romo direkte al Napolo. Tie vivas proksimume 33.000 loĝantoj. Du cent jaroj antaŭ Kristo havis en la urbo sian vilaon ankaŭ romia imperiestro Marko Aŭrelio.

Mondfama estas la monaĥejo *Monte Cassino*, troviĝanta sur pinto de monto proksimume 520 metrojn super la urbo Cassino, kiun fondis en la jaro 529 sankta Benedikto. Samtempe li ĉi tie fondis monaĥejan ordenon de benediktanoj. En prekristanaj tempoj ĉi tie staradis templo de dio Apolono. La monaĥejo fariĝis signifa centrejo de klereco, kulturo kaj arto kun ampleksa biblioteko kaj raraj kolektaĵoj. Komence de la Dua Mondmilito la kolektejoj estis forveturigitaj kaj kaŝitaj en Vatikano. Pro sia signifa strategia situo super kuniglinio ĝis Romo estis la monaĥejo okupita de germanoj, kaj armeoj de aliancanoj - usonanoj, britoj eĉ kun el landoj de Commonwealth, sed ankaŭ polaj kaj brazilaj soldatoj konkeris poziciojn de la germanoj ekde duono de majo de 1944 dum la Batalo de Monte Cassino. La monaĥejo, en kiu serĉis kaŝejon multe da fuĝintoj el vicoj de civila loĝantaro, estis tute detruita, temis pri la 5-a plej granda batalo de la Dua Mondmilito, dum kiu falis pli ol 100.000 soldatoj. La monaĥejo estis denove renovigita en la jaro 1952. Organizo de Unuiĝintaj Nacioj donis al la urbo Cassino honoran titolon **La urbo de paco**.

Partneraj urboj
---------------

Inter la partneraj urboj estas

* la urbodistrikto Steglitz-Zehlendorf de Berlino en Germanio
* Kolbuszowa, Tychy, Zamość en Pollando

Vidu ankaŭ
----------

* Batalo de Monte Cassino
* Władysław Anders
* Wojtek

Cassino kaj Esperanto
---------------------

Fine de aŭgusto 2009 okazis en Cassino la 76-a Itala Kongreso de Esperanto.

La monaĥejo Monte Cassino
**Christoph Gottfried Hermann Willy/Willi BRANDT** (naskiĝinta la 13-an de februaro 1885 en Ilfeld, mortinta la 4-an de novembro 1975 en Bayreuth) estis germana instruisto kaj lernejestro. 

busto de Willy Brandt ĉe la gimnazio *Friderico-Francisceum*, Bad Doberan

Vivo
----

Post trapaso de la abiturienta ekzameno ĉe la lernejo en la eksa Monaĥejo Ilfeld li studis ekde 1903 historion kaj klasikan filologion ĉe la universitatoj de Göttingen, Strasburgo kaj Halle. En Halle faritis lia doktoriĝo. Sekvis trejniĝoj en Hanovro kaj Hannoversch Münden. Lia unua deĵorloko estis helpinstruistece en Aurich. Inter 1910 kaj 1913 li estis unua lernigisto pri la lingvoj latina kaj helena kaj pri historio ĉe *Große Stadtschule* en Rostock. Poste li lektoris ĉe la Universitato Rostock. Inter 1924 kaj 1937 li estis lernejestro ĉe la Katedrala lernejo de Güstrow: dum lia estreco festitis la 375-datreveno institucifonda.

En 1937 li venis al la gimnazio *Friderico-Francisceum* je Bad Doberan kie li engaĝiĝis en 1945 pri la urba nedefendo kaj senbatala transdono en la manojn de la Aliancanoj. Ĝis 1950 li lernejestris, poste li transloĝiĝis al Bayreuth.

Verkoj
------

* *Die Staatliche Domschule zu Güstrow 1903-1928.* (1928)

Literaturo
----------

* Grete Grewolls: *Wer war wer in Mecklenburg und Vorpommern. Das Personenlexikon*. Hinstorff Verlag, Rostock 2011, ISBN 978-3-356-01301-6, p. 1321.

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj ĉe LBMV


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 798579
* GND: 135738563
* VIAF: 267258189
* SUDOC: 23835976X
 |
La **Esperanta Respubliko** (en la ekzilo) estas ŝerca institucio, parodio de la Esperanta Civito.

Ĝin fondis en Santandero, komence de aprilo 2007, anoj de la Ibera Skolo.

Ĉiu ajn persono rajtas aldoni sian nomon kaj deziratan postenon al la listo de t.n. *Novaj R-anoj* (t.e. Respublikanoj). La 13an de aprilo 2007 ĝi havis 38 anojn kaj ĉ. 38 Ministrojn (suma nombro: 38).

Signifoj
--------

Eblas kompreni la fondon de la Esperanta Respubliko kiel spegule deforman karikaturon, satiron aŭ parodion de la fondo de ŝtateskaj institucioj en Esperantujo konsiderataj de multaj kiel "fantomaj" aŭ "virtualaj". Tiu karikaturo iasence similas al parodioj de religioj, ekzemple Nevidebla Rozkolora Unukornulo kaj Fluganta Spagetmonstro. En Finnlando estas konata la *tramologio* (finne *sporalogia*, proponita de la skeptikulo-astronomo Nils Mustelin), kiu antaŭdiras la homan sorton observante la precizajn poziciojn de la tramoj en la urbo Helsinko je la momento de naskiĝo de la koncerna persono kaj per numerologiaj konsideroj pri la tramlinioj.

La Esperanta Respubliko povus esti ankaŭ protesto kontraŭ la maniero per kiu la Esperanta Civito akaparis, laŭ certaj opinioj, al siaj membroj la priskribon "civitano de Esperantujo".

Povas temi ankaŭ pri aludo aŭ omaĝo al la Dua Hispana Respubliko (1931-1939) kaj al respublikismo ĝenerale.

Alia interpreto estas proponita: temas pri fondo same fakta kaj reala kiel tiu de similaj projektoj menciitaj. De ĝia fondiĝo, en nur kelkaj tagoj, la anaro (kaj "ministraro") preskaŭ duobliĝis, ĉiufoje per aktiva aniĝo de personoj eksteraj al la originala grupeto de fondintoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Nevidebla Rozkolora Unukornulo
* Fluganta Spagetmonstro
* Eŭropanto

Ligoj
-----

* Oficiala Retpaĝo de la Esperanta Respubliko
* fotoj pri la fondo, r-anoj kaj Ministroj, kunvenoj kaj kunsidoj, himno, mon-unuo ktp
Emblemo de Falcon 9
**Falcon 9** (ebla Esperantigo: "Falko 9") estas parte reuzebla raketo de du fazoj ĝis la orbito, dizajnita kaj fabrikita de la firmao *SpaceX* en Usono. Ĝi estas funkciigita de motoroj Merlin, ankaŭ disvolvitaj de SpaceX, bruligante kriogenan likvan oksigenon kaj raket-gradan kerosenon (RP-1) kiel propulsilojn. Ĝia nomo devenas de la fikcia stelŝipo Millennium Falcon ("*Jarmila Falko*") de la sciencfikcia filma serio *Star Wars*, kaj la nombro naŭ de la naŭ Merlin-motoroj de la unua fazo de la raketo. La raketo evoluiĝis kun versioj v1.0 (2010-2013), v1.1 (2013-2016), v1.2 (2015 - aktuala), inkluzive de la varianto *Bloko 5*, fluganta ekde majo 2018. Malsame al plej multaj raketoj, kiuj estas eluzeblaj lanĉaj sistemoj, ekde la enkonduko de la versio 1.2, Falcon 9 estas parte reuzebla, kun la unua etapo kapabla eniri la atmosferon kaj alteriĝi vertikale post disiĝo de la dua etapo. Ĉi tiu heroaĵo estis atingita la unuan fojon dum la flugo 20 per la versio v1.2 en decembro 2015.

Starto de la raketo "Falko 9"
Falko 9 povas levi kargon ĝis 22 800 kilogramoj al malalta tera orbito, ĝis 8 300 kilogramoj al geostacia orbito kiam elspezita, kaj 5 500 kilogramoj al geostacia orbito kiam la unua fazo estas reakirita. La plej pezaj ŝarĝoj transportitaj al geostacia orbito estis la satelitoj Intelsat 35e kun 6 761 kilogramoj, kaj Telstar 19V kun 7 075 kg kilogramoj. 

En 2008, SpaceX gajnis kontrakton por NASA por liveri kargon al la Internacia Kosmostacio (IKS) per la raketo Falcon 9 kaj la kosmoŝipo Dragon 2. La unua misio sub ĉi tiu kontrakto estis lanĉita la 8-an de oktobro 2012. 

La kapsulo *Crew Dragon* ("Skipo-Drako") funkcias kiel unu el du kosmoŝipoj atenditaj por navigi ŝipanojn al kaj de la Internacia Kosmostacio (IKS) sub la Komerca Skipo-Programo de NASA, la alia estante la Boeing CST-100 Starliner. Oni atendas, ke usona spaca turisma kompanio *Space Adventures* uzos la raketon en flugoj ankaŭ kaj por ekspedi turistojn al kaj de la laŭplana kosmostacio *Axiom Space*. La unua ne-pilotita testflugo de la projekto *Crew Dragon* okazis en marto 2019, kaj ĝia unua skipo-flugo - kun astronaŭtoj *Robert L. Behnken* kaj *Douglas G. Hurley* - okazis la 30-an de majo 2020. Ĉi tiu prova flugo markas la unuan fojon, ke privata kompanio lanĉis orbitan kosmoŝipon. *Cargo Dragon* estas atendita liveri kargon al la ISS sub kontrakto kun NASA, kune kun la du aliaj privataj kosmoŝipoj. La unua flugo de la Dragon 2-variaĵo de *Cargo Dragon* estas planita lanĉi en oktobro 2020.

* Falcon 9 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Falcon 9 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Wolfsburg** estas ruino de montburgo ĉe la okcidenta urboenirejo de Neustadt ĉe la Vinstrato (Rejnlando-Palatinato).

Geografio
---------

La burgo siutas supre de la urba kvartalo Schöntal sur roksprono de la monto Wolfsberg (Weinbiet) (alteco 270 m s. marnivelo), kiu apartenas al la montoĉeno Haardt ĉ. 130 m super la maldekstra valo de la riveroSpeyerbach. De la burgo oni povas vidi ankoraŭ hodiaŭ la iama envala vojo al Lambrecht, kiu ankoraŭ hodiaŭ oni povass trovi sprurojn de la romia setlejo.

Burga instalaĵo
---------------

Por la longa montosprono, sur kiu la burgo estis konstruita, la ruino longas ĉ 140 m kaj larĝas nur ĉ. 30 m. la longitudda akso montras de nordoriento al sudokcidento.

La burga deklivo estas en tri direktoj relative dekliva. Ĉe la norda flanko oni fosas profundan kolfosaĵo kaj aldonis grandan kirasmuron. 

La roka platformo malantaŭ tiu ĉi muro estis iam, kiel la kirasmuraj anguloj kun bosoj ĉirkaŭvolvita kaj portas kvarangula belfrido, kiu hodiaŭ estas komplete detruita. Antaŭ la kirasmuro estis ĉirkaŭfermejon, kiu ĉirkaŭis la kompletan ĉefan burgon kaj la iom pli malalte situantan antaŭburgon. La alirejo al la ĉirkaŭfermejo eblas tra la nordoriente situanta pordegokonstruaĵo,kiu same kiel la vera burga pordego ne plu estas. 

La kerna instalaĵo kaj la pli malalte situanta antaŭburgo estas ĉirkaŭita de [[ringmuso], kiu situas interne. En la burgo dominis apud la kirasmuro la iama burga palasto kun la salonoj por gastoj kaj gardistoj.

Historio
--------

Wolfsburg en vintra nebulo
Por la protekto de la vojo de Neustadt al Kaiserslautern kun ĝia palastola Wolfsburg verŝajne estis konstruita komence de la 13ª jarcento fare de palatingrafo Ludwig dem Kelheimer. La unua mencio aperis en 1255 kiel *Castrum Volfperg* kune kun la urbo *Nova Civitas* (Neustadt). En la burgo loĝis Albrecht von Lichtenstein kiu ricevis ĝin kiel feŭdo de princelektisto Ludwig dem Strengen.

Hodiaŭa stato
-------------

La burga areo estas hodiaŭ parto de naturprotektejo ĉe Wolfsberg, al kiu apartenas krom la ruino ankaŭ la sudokcidenta deklivo de la monto Wolfsberg..

Literaturo
----------

* Alexander Thon:„Wie Schwalben Nester an den Felsen geklebt…" – Burgen in der Nordpfalz |1a eldono |Verlag Schnell und Steiner.Regensburg.2005 |ISBN=3-7954-1674-4 |paĝoj=162–165

Referencoj
----------

1. ↑   Rechtsverordnung über das Naturschutzgebiet „Am Wolfsberg". Stadt Neustadt an der Weinstraße (1984-01-19). Arkivita el la originalo je 2021-05-15. Alirita 2021-03-05.
Kovrilo de la revuo de la Gay Liberation Front *Ink* (1971).
La **Gay Liberation Front** (Fronto de Geja Liberigado, GLF) estis politika organizaĵo fondita en junio 1969 en Nov-Jorko de gejoj kaj lesbaninoj kiel reago al la ribelo de Stonewall. La nomon oni elektis pro sia similo kun tiu de la Fronto de Nacia Liberigado de Vjetnamo.

Ĝi estis la unua organizaĵo preta por aperta batalo por la liberigado de gejoj kaj lesbaninoj, tiel signante ŝanĝon en ilia lukto. 

> ... se ni volas sukcesi transformi nian socion, ni devas persvadi aliajn pri la meritoj de niaj ideoj, kaj neniel ni povas atingi tion, se ni eĉ ne povas persvadi tiujn, kiuj estas plej tuŝitaj de nia subpremo, ke ili aliĝu al ni por lukti por justeco. Ni ne intencas peti ion ajn. Ni *intencas elstaris firme kaj aserti niajn bazajn rajtojn.* Se ĉi tio implikas perforton, ni ne iniciatas ĉi tion, sed tiuj, kiuj provas stari sur nia vojo al libereco.
> 
> *GLF Manifesto*, 1971  
> 
>

Referencoj
----------

* Kategorio Gay Liberation Front en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  Gay Liberation Front: Manifesto Arkivigite je 2012-04-30 per la retarkivo Wayback Machine. London". 1978 [1971].
Vido trans la placo al la Egidio-kirko.
Je la norda flanko.
Vido de sur la kirko-turo al la placo.
Fontano de la Interbatiĝantaj knaboj.
La **Wenige-bazarplaco** (germane *Wenigemarkt*, laŭvorte: *eta bazarplaco*) estas placo en la urbocentro de Erfurto, situante je la orienta fino de la Ponto de la brokantistoj.

Priskribo
---------

La bazarplaco estas neregula triangulo (flanka longeco de ĉ. 60 m), grandece kvazaŭ egalante la najbaran Fiŝbazar-placon. La ĉefa komcerca vojo kondukis de tie super la Ponto de la brokantistoj tra Wenigemarkt kaj Futter-strato al Johannes-strato. La aliaj stratetoj (ekz. Gotthardt-strato norden, Meienberg-strato orienten, Pilse sudorienten kaj Kürschner-strateto sudokcidenten) malpli gravas. Kiel lasta strato najbara aldonitis en 1895 la Rathaus-ponto, paralele al Krämer-ponto. La plej granda parto de Wenigemarkt estas piedira zono, la apudaj stratoj havas reduktitan cirkuladon da veturiloj.

Je la sudorienta parto de la placo estas fontano, kronite de la bronza skulptaĵo *Interbatiĝantoj knaboj*. Ĝin faris en 1975/76 la magdeburga artisto Heinrich Apel; ekde 1990 ĝi troviĝas sur tiu ĉi loko.

Tipas por ĉi tiu bazarplaco la - komparite al aliaj placoj en Erfurto - relative malaltaj konstruaĵoj ĉirkaŭe. Pluraj kafejoj kaj restoracioj igis ĝin turisma knajpa kvartalo. Majeste gvardas la placon el la uesta flanko la Preĝejo Sankta Egidio.

Historio
--------

La unua endokumenta mencio estis en 1217, kvankam certe jam ek de la 11-a jarcentro troviĝas bazarplaco surloke. Unue ĝi estis la bazarplaco de la setlejo de komercistoj oriente de la rivero Gera. Sian nomon ĝi ricevis pro distingo al la "granda bazarplaco" de sur Katedralplaco. Dum la mezepoko la Wenige-bazarplaco komencis malgravi, ĉar transŝarĝo de varoj fariĝis aŭ sur aliaj placoj erfurtaj aŭ ene de komercdomoj mem. Je la fino restis nur la vendado kaj aĉetado de regionaj varoj (ekz. greno), ne de altkvalitaj aŭ de ie alie en la mondo produktitaj aĵoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Wenigemarkt (Erfurto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri la bazarplaco ĉe *erfurt-web*.
Pri la komunumo
---------------

**Wolfwil** estas komunumo en la distrikto Gäu en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 2010 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Wolfwil situas ĉe la norda bordo de Aro sur la ebenaĵo sude de la Soloturna Ĵuraso. La komunumo konsistas el la vilaĝo Wolfwil kaj la partoj Höchi, Hintre Gass, Vordere Gass, Nessihüser, Far, kaj Waldegg.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Wolfwil limas en nordo al Neuendorf, en nordoriento al Fulenbach, en oriento al Murgenthal (AG), en sudo aliflanke de la rivero Aro al Wynau (BE), en sudokcidento al Schwarzhäusern (BE), en okcidento al Kestenholz, kaj en nordokcidento al Niederbuchsiten.

Trafiko
-------

La komunumo Wolfwil situas ĉe la kantona vojo n-ro 268 de Murgenthal al Oensingen. La komunumo estas konektita al la publika transportreto per buslinioj al Olten kaj al Oensingen. Inter Wynau kaj Wolfwil ekzistas pramo trans Aro. La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A1, troviĝas okcidente en Oensingen kaj oriente en Härkingen ambaŭ en distanco de proksimume 10 km.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Wolfwil datiĝas el la jaro 1266 kiel *Wolfwiler*. Wolfwiler kaj verŝajne ankaŭ Far kun la pramo estis partoj de la Senjorujo de la paruloj de la Senjoroj de Bechburg kaj de Falkenstein. Soloturno akiris Wolfwil kun muelejo kaj pramo en la jaro 1402 kune kun la Senjorujo Falkenstein.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Erich Schenker*: *Wolfwil* en *Historia Leksikono de Svislando* (2002-07-11)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Wolfwil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Wolfwil en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* Oficiala retejo de la komunumo Wolfwil

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Wolfwil** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Aro apud WolfwilAro apud Wolfwil
* LernejoLernejo
* Preĝejo de WolfwilPreĝejo de Wolfwil
* Senjora domo en WolfwilSenjora domo en Wolfwil
* Komuna tombejo sur la tombejo de WolfwilKomuna tombejo sur la tombejo de Wolfwil

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Gäu |
| --- |
| Egerkingen  •  Härkingen  •  Kestenholz  •  Neuendorf SO  •  Niederbuchsiten  •  Oberbuchsiten  •  **Oensingen**  •  Wolfwil |  |

 |