Artika aŭtobuso Karosa B 941 en Ostrava-Poruba
En la regiona urbo **Ostrava** komencis trafiko de la unua linio de la **urba aŭtobusa transporto** en la jaro 1930. Nuntempa trafikanto estas Transporta entrepreno Ostrava, a.s. la transporto estas enmembrigita en Ostravan transportan integran sistemon. Nuntempe parto de la urba reto estas ĉirkaŭ 60 aŭtobusaj linioj, kiuj estas numeritaj 20 ĝis 99.

Periodo antaŭ komenco de la trafiko
-----------------------------------

Bezono de trafiko de aŭtobusoj devolviĝis de konstruado de urba tramreto, kiu de komence (la jaro 1894) estis vapora, pli poste ĝi estis elektrizita. La unua linio kunigis stacidomon de Norda fervojo de imperiestro Ferdinando en Přívoz kun Vítkovice. Sed senĉese restis sektoro, kie tramvojo tre mankis kaj nome ĉefe en kunigo de přívoza stacidomo kun *Centra placo* (tiutempe ĝi nomiĝis *placo de Francisko Josefo*). La tramoj ja atingis tiun ĉi celon je du jaroj pli poste, sed tio okazis nur per nesignifa flankvojo el la loka stacidomo (proksimume en loko de la hodiaŭa *hotelo Palace*). Rekta kunigo de la placo kaj la stacidomo tiutempe ne ekzistis.

Fine de la 19-a jarcento *avenuo Nádražní* estis ĉefa akso de Moravia Ostrava, plie en la jaro 1928 la vojo al la stacidomo en Přívoz estis dureligita. La *Centra placo* en tiuj ĉi jaroj estis fakte malfruigita kaj ĝi restadis fakte sen transporta vigleco. En la unua triono de la 20-a jarcento *Nádražní avenuo* komencis tropleniĝi kaj oni serĉis pluajn lokojn posr siaj konstruaĵoj. En la jaro 1929 devis al konstrua kresko cedi la loka stacidomo kun malnova tramdeponejo. Oni fine trovis solidan avenuon por siaj sidejoj. Tiu fariĝis la naskiĝanta avenuo *Sokolská*, kiu kunigis la urbocentron (ponto de Miloš Sýkora) kun Přívoz. La signifa avenuo kun ĝuste finata Nova urbodomo volis akiri bonan kunigon kun la tramreto. Proponoj por tramvojo ne sukcesis, do oni komencis pripensi pri malpli kapacita transporta rimedo: aŭtobuso.

La unua linio kaj la unuaj veturiloj
------------------------------------

La unuan aŭtobusan linion en Ostrava komencis trafiki *Kompanio de moraviaj lokaj tramvojoj* (KMLT), kiu jam havis spertojn kun la tramtransporto. La unua aŭtobusa linio kondukis el *placo de Masaryk* tra Přívoz al kemia fabriko. Provtrafiko sen vojaĝantoj komencis la 14-an de aprilo 1930, la publika transporto estis komencita je 12 tagoj pli poste. la unuaj veturiloj fariĝis du Tatroj 23/4 kaj unu Praga ND. Tiu estis post unu jaro pro alta konsumo vendita kaj anstataŭigita per du aŭtobusoj Tatra 27.

Plua kresko de aŭtobusoj
------------------------

La linio estis poste plilongigita al *placo de Smetana*, kie estiĝis transŝanĝeja nodo al mallarĝtrakaj tramoj ĝis Karviná. La *placo de Smetana* estis dum longaj jaroj la elirpunkto por ĉiuj aŭtobusaj linioj. Ekde la sama dato la aŭtobusoj anstataŭ la kemia fabriko priservi ponton en Petřkovice kaj la apudan Petřkovice-on. Dum mallonga periodo la aŭtobusoj veturis eĉ ĝis ĝendarmejo en Petřkovice, kie estis avantaĝa transŝanĝejo por trajno ĝis Opava. Post interveno de ministerio de poŝtoj estis la sektoro de la ponto ĝis la ĝendarmejo nuligita. La linio de aŭtobusoj fariĝis dum 20 jaroj la plej eluzata vojo ĝis la ponto kaj post 20 jaroj la sektoro *Kino Svoboda* ( la hodiaŭa haltejo *Muglinovská*) - *Petřkovice stacidomo* anstataŭigita per tramo (tiu estis pli poste plilongigita ĝis Hlučín. Nur en la jaro 1933 estis enkondukita linio *Placo de Masaryk* - *Stacidomo Přívoz*, kiu servis kiel helplinio al la tramoj kaj kiu ligis nur al iuj rapidtrajnoj, la linio aspektis pli kiel omnibuso ol kiel aŭtobusa linio.

Pase de la unua respubliko KMLT klopodis enkonduki la aŭtobusojn ankaŭ en pli malproksimajn municipojn. Plano estis ja malsukcesigita, sed malgraŭ tio estiĝis du novaj linioj, konkrete linio kuniganta la urbocentron kun stacidomo *Ostrava-mezo* kaj la alia el *placo de Denis* ĝis nitrogenfarejo en Mariánské Hory. En la jaro 1937 estis aldonita ankaŭ linio de nova urbodomo ´tra la urbocentro al la stacidomo *Ostrava-mezo*.

Veturilparko estis plifortigita kun plua Tratra 27 en la jaro 1935. Je du jaroj pli poste KMLT aĉetis veturumitan veturilon Škoda 151. En la jaroj 1938 kaj 1939 estis aĉetitaj kvar veturiloj Tatra difinitaj por ekskursa transporto. La ostravaj aŭtobusoj estis dum longaj jaroj malgranda trafiko, ĉar ili havis nur ses veturilojn por la urba kaj du por la ekskursa transporto.

Periodo de preferado de aŭtobusoj
---------------------------------

Malaltplanka aŭtobuso Solaris Urbino 12
Fine de la sesdekaj jaroj la aŭtobusoj komencis karakterize partopreni en la publika transporto. Ili veturigis homojn ĉiutage en la metalurgiajn uzinojn kaj la minejojn, kiuj vivtenigis tiun ĉi regionon. Dum longaj jaroj liveris en Ĉeĥoslovakion aŭtobusojn domina firmao Karosa. En la 70-aj jaroj komencis ankaŭ liveri siajn artikajn aŭtobusojn la hungara firmao Ikarus. Ĉe Karosa tio estis tipoj Škoda 706 RO, pli poste Škoda 706 RTO kaj Karosa ŠM 11, ĉe Ikarus temis pri tipo 280.

Nova generacio de aŭtobusoj
---------------------------

En la jaro 1990 la aŭtobusoj komencis "vesti sin" en la urbajn kolorojn (blua, flava kaj blanka) kaj komence de la 21-a jarcento komencis la aŭtobusojn por Ostrava liveri ankaŭ la pola firmao Solaris. La aŭtobusoj estas nun necesa parto de la transporto en Ostrava.

Veturilparko
------------

### La trafikataj aŭtobusoj

* klasikaj longoj (Karosa B 732, Karosa B 932, Karosa B 952, Karosa C 954)
* artikaj (Karosa B 741, Karosa B 941, Karosa B 961)
* malaltplankaj 12- kaj 15-metraj (Irisbus Citybus 12M, Irisbus Citelis 12M, Solaris Urbino 12 (inkluzive de versio Low Entry), Solaris Urbino 15)
* malaltplankaj artikaj (Solaris Urbino 18)
* minibusoj (Mercedes-Benz 412, Mave CiBus ENA 3 Z)

### La eliminitaj aŭtobusoj

* Škoda 21Ab (trafiko finita la 12-an de decembro 2008)

### La historiaj aŭtobusoj

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Kolekto de veturiloj de UAT de Transporta entrepreno Ostrava.
* Škoda 706 RTO (reg. n-ro 247, jaro de produkto 1966)
* Karosa ŠM 11 (reg. n-ro 5842, jaro de produkto 1981)
* Karosa B 731 (reg. n-ro 6160, jaro de produkto 1986)
* Ikarus 280 (reg. n-ro 4070, jaro de produkto 1988)
* autobusa postveturilo Karosa B 40 (reg. n-ro 141, jaro de produkto 1959)
* autobusa postveturilo Jelcz P-01 E (reg. n-ro 1227, jaro de produkto 1974)

Vidu ankaŭ
----------

* Transporta entrepreno Ostrava
* Tramtransporto en Ostrava
* Trolebusa transporto en Ostrava
* Mallarĝtrakaj tramvojoj en Ostrava-regiono
* Ostrava transporta integra sistemo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Ostrava |

Eksteral ligiloj
----------------

* Kategorio Urba aŭtobusa transporto en Ostrava en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* UAT en Silezio – sekcio aŭtobusoj de TE Ostrava Arkivigite je 2008-09-12 per la retarkivo Wayback Machine, Daniel Fiala, Dušan Kuchař
* Ostrava en ttt - UAT haltejo, září 2004 Arkivigite je 2008-10-10 per la retarkivo Wayback Machine, 5. 7. 2007 Arkivigite je 2008-08-29 per la retarkivo Wayback Machine, Filip Drápal
* Ostrava, Kompanio por publika transporto, Jiří Kohout, Pawel Slowik, 2001 ĝis 2006

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rUrba amasa transporto en Ĉeĥio  (Detala mapo de el. trakcio) |
| --- |
| Metroo: | Prago |
| Ĉeurba fervojo: | Sudmoravia regiono • Moraviasilezia regiono • Prago ♦ Nuligitaj: *Ostrava-regiono* |
| Tramtransporto: | Brno • Liberec • Most kaj Litvínov • Olomouc • Ostrava • Plzeň • Prago Nuligitaj: *Bohumín • České Budějovice • Český Těšín • Jablonec nad Nisou • Jihlava • Mariánské Lázně • Opava • Teplice • Ústí nad Labem* |
| Trolebusa transporto: | Brno • České Budějovice • Hradec Králové • Chomutov kaj Jirkov • Jihlava • Mariánské Lázně • Opava • Ostrava • Pardubice • Plzeň • Teplice • Ústí nad Labem • Zlín kaj Otrokovice Nuligitaj: *České Velenice • Děčín • Most kaj Litvínov • Prago • eksperimenta vojo Ostrov – Jáchymov* ♦ Nerealigitaj: *Karlovy Vary • Třebíč* |
| Telferoj: | Prago, Petřín • Karlovy Vary, Imperial • Mariánské Lázně ♦ Nuligitaj: *Prago, Letná* • *Karlovy Vary, Slovenská – Imperial* ♦ Sume: Karlovy Vary |
| Aŭtobusa transporto: | Prago • Mezbohemia regiono (Beroun kaj Králův Dvůr) • Sudbohemia regiono (Tábor) • Regiono Plzeň (Plzeň) • Regiono Karlovy Vary (Karlovy Vary) • Regiono Ústí nad Labem (Teplice) • Regiono Liberec (Liberec • Česká Lípa • Jablonec nad Nisou) • Regiono Hradec Králové (Hradec Králové) • Regiono Pardubice (Pardubice) • Vysočina (Jihlava • Třebíč • Žďár nad Sázavou) • Moraviasilezia regiono (Ostrava) • Regiono Olomouc (Olomouc) • Sudmoravia regiono (Brno • Vyškov) • Regiono Zlín |

 |