recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Minimuma dormoĉambra studio kun ekipaĵo de la 1980aj–1990aj jaroj.
**Malaltfidelo**, en angla *Lo-fi*, *lofi* aŭ *low-fi*, kiel mallongigoj de *low fidelity*, nome malalta fideleco) estas muziko aŭ muzikprodukta kvalito en kiu uzeblas elementoj kutime konsideritaj kiel malperfektaĵoj en la kunteksto de registrado aŭ koncertado, foje kiel intenca elekto. La normigoj de sonkvalito (fideleco) kaj muzikproduktado ja ege evoluis laŭlonge de la jardekoj, en la seco ke kelkaj malnovaj ekzemploj de malaltfidelo povus ne esti origine rekonitaj kiel tiuj. Malaltfidelo ekestis rekonita kiel stilo de popmuziko en la 1990-aj jaroj, kiam ĝi estis alternative referencita kiel *DIY music* (el "do it yourself" faru ĝin vi mem).

Harmonia disformigo kaj "analoga varmeco" estas foje miskomprenita erare kiel kernaj trajtoj de malaltfidelo. Tradicie, *lo-fi* estis karakterizita per inkludo de elementoj normale konsideritaj kiel nedezireblaj en profesiaj kuntekstoj, kiel misluditaj notoj, media interfero aŭ fonografaj malperfektaĵoj (degraditaj aŭdsignaloj, brndobruo ktp.). Pioniraj, influaj, aŭ iel ajn gravaj tiaj artistoj estas the Beach Boys (*Smiley Smile* kaj *Wild Honey*), R. Stevie Moore (ofte nomita "the godfather of home recording", la baptopatro de hejmregistrado), Paul McCartney (albumo *McCartney*), Todd Rundgren, Peter Ivers, Jandek, Daniel Johnston, Guided by Voices, Sebadoh, Beck, Pavement kaj Ariel Pink.

Referencoj
----------

1. ↑  Harper, Adam (2014). Lo-Fi Aesthetics in Popular Music Discourse (PDF). Wadham College. pp. 2–3, 44. Alirita la 10an de Marto, 2018.
2. ↑  Carew, Anthony (8a de Marto, 2017). "Genre Profile – Lo-Fi". About.com Guide.

Literaturo
----------

* Kategorio Malaltfidelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Spencer, Amy.  (2005) *DIY: The Rise of Lo-fi Culture*. Marion Boyars. ISBN 978-0-7145-3105-2.

* Taylor, Steve.  (2006) *The A to X of Alternative Music*. A&C Black. ISBN 978-0-8264-8217-4.

* Unterberger, Richie.  (1998) *Unknown Legends of Rock 'n' Roll: Psychedelic Unknowns, Mad Geniuses, Punk Pioneers, Lo-Fi Mavericks & More*. Hal Leonard Corporation. ISBN 978-1-61774-469-3.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Lo-fi music en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821921
* GND: 7853876-2
* LCCN: sh2015002119
 |
**a-ha live at Vallhall - Homecoming** estas DVD de la muzikgrupo a-ha, lanĉita en 2001.

Ĉi tiu DVD enhavas koncerton, kiu okazis la 24-an de marto 2001 en Oslo, ĉe la fino de la turneo *Minor Earth Major Sky*. Plie, la DVD enhavas intervjuojn kun la membroj de la bando; informojn pri tio, kion ili faris dum la paŭzo de a-ha; kaj 4 videojn de *Minor Earth Major Sky*.

Kantolisto
----------

Jen la listo de la muzikaĵoj prezentitaj en la koncerto:

1. **Minor Earth Major Sky**
2. **The Sun Never Shone That Day**
3. **Little Black Heart**
4. **I've Been Losing You**
5. **Manhattan Skyline**
6. **Thought That It Was You**
7. **I Wish I Cared**
8. **Cry Wolf**
9. **Mary Ellen Makes The Moment Count**
10. **Stay On These Roads**
11. **Early Morning**
12. **You'll Never Get Over Me**
13. **Velvet**
14. **The Sun Always Shines On TV**
15. **The Living Daylights**
16. **Hunting High And Low**
17. **Summer Moved On**
18. **Crying In The Rain**
19. **Take On Me**

* Daŭro de la concerto: *proksimume 100min*

  

La pliaĵoj de ĉi tiu DVD inkluzivas la jenajn videojn de Minor Earth Major Sky,

1. **Summer Moved On**
2. **Minor Earth Major Sky**
3. **Velvet**
4. **I Wish I Cared**

kaj la jenajn muzikaĵojn de la karitata koncerto en Grimstad, Norvegio, la 19-an de majo 2001,

1. **Early Morning**
2. **Summer Moved On**

kaj ankaŭ la intervjuojn kaj aliajn informojn pri la bando.

* Daŭro de la pliaĵoj: *proksimume 75min*


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Tirezio** (helene *Τειρεσίας*, latine *Teiresias*) estis en la helena mitologio filo de Evero kaj Ĥariklo. Li estis bonfama teba divenisto.

Divenistan ingenion li ne havis de naskiĝo. Akiris ĝin onidire, kiam li estis decidonta kverelon inter la plej alta dio Zeŭso kaj lia edzino Hera, pri tio ĉu pli grandan ĝojon el la amo havas viro aŭ virino. Tirezio estis kapabla tiun ĉi kverelon prijuĝi, ĉar li mem en sia junaĝo estis transformita en virinon por tutaj sep jaroj. Tirezio decidis, ke la virino ĉiam avantaĝas, do la gajnon aljuĝis al Zeŭso. Koleriĝinta Hera punis lin pro tiu ĉi verdikto per blindeco. Zeŭso ne povis nuligi sorĉon de alia dio, pro tio li rekompencis Tirezion per donaco de divenista arto. Al tio donis al li longan vivon, sep ĝis naŭ homajn aĝojn.

Sed alia versio prezentas, ke la divenistan kapablon donacis al li diino Atena, kiu blindigis lin pro tio, ke li vidis ŝin en banejo nuda. Post tio, onidire pro amo al lia patrino, ŝi tiel plibonigis lian aŭdokapablon, ke li komprenis eĉ voĉojn de birdoj. Ŝi faris tion, prenante el sia ŝildo serpenton Eriĥtonion kaj ordonante al li delikate leki tirezian orelon kaj per tio fajnigi lian kapablon aŭdi. Krom tio poste la diino donacis al li bastonon, helpe de kiu li povis iradi kiel vidkapablulo.

Tirezio divenis al la reĝo Edipo, kiam tiu serĉis murdiston de la reĝo Lajo kaj signis Edipon mem patromurdinto kaj edzo de propra patrino.

Seneraraj estis ankaŭ liaj orakoloj al Reĝo Kreono en la milito de la "Sep kontraŭ Tebo".

Regantino de Tartaro Persefono lasis al Tirezio, kiel al la ununura el animoj de mortintoj, memoron kaj prudenton. Tirezio poste en Tartaro divenis al Odiseo kaj antaŭdiris al li kaj al liaj kunuloj feliĉan revenon hejmen.

Divenistino fariĝis ankaŭ filino de Tirezio nomiĝinta Manto.

Arta prezentado
---------------

Tirezia fizionomio estas kaptita sur kelkaj vazaj pentraĵoj kaj aparte sur antikva reliefo *Odiseo kaj Tirezio sur sojlo de Tartaro* (nun en pariza Luvro).

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Teiresiás en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* Kategorio Tirezio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 532978
* GND: 118801562
* LCCN: sh87006675
* VIAF: 218141428, 16151776726418010742, 3424159477960527990009, 447159474068227660134 62345047, 218141428, 16151776726418010742, 3424159477960527990009, 447159474068227660134
* SUDOC: 027421082
* BNF: 11946612s
* BNE: XX545759
 |
Vido el pinto de Monto Kaukau tra la Kuka Markolo al la Riaro Marlborough en la distanco.
La **Kuka Markolo** (angle *Cook Strait*, maorie *Raukawa*) estas la markolo inter la Norda Insulo kaj la Suda Insulo de Novzelando. Ĝi konektas la areon de la Tasmana Maro nordokcidente kun la Suda Pacifika Oceano sudoriente, kaj fluas ĉe la ĉefurbo, Wellington. Ĝi estas 22 km larĝa je sia plej mallarĝa punkto, kaj estas konsiderata unu el plej danĝeraj kaj neantaŭvideblaj marareoj en la mondo.

La markolo nomiĝas tiele kiel James Cook, la unua eŭropa ŝipestro kiu navigis tra ĝi, en 1770. En maoria ĝi havas la nomon *Raukaŭa* aŭ *Raukaŭa Moana*. *Raukaŭa* povus signifi "maldolĉaj folioj".

Historio
--------

Kiam la nederlanda esploristo Abel Tasman unua inter eŭropanoj kiuj vidis Novzelandon, nome en 1642, pensis, ke la Kuka Markolo estas ria golfeto fermata oriente. Li nomis ĝin *Zeehaen*, laŭ la nmo de unu el siaj du ŝipoj en tiu ekspedicio. En 1769 James Cook certigis, ke temas pri markolo, kiu formas navigeblan akvejon.

La **Kuka Markolo** allogis eŭropajn setlantojn komence de la 19a jarcento. Pro ties uzo kiel migrovojo de balenoj, balenkaptistoj starigis bazojn en la Riaro Marlborough kaj en la marbordo ĉe Kapiti. El finaj 1820-aj jaroj ĝis mezo de la 1960-aj jaroj la insulo Arapaŭa estis bazo por balenkaptado en la riaro. Perano Head en la orienta marbordo de la insulo estis la ĉefa balenstacio ĉe la areo. La domoj konstruitaj de la familio Perano estas nun funkciantaj kiel turistejo.

Notoj
-----

1. ↑  McLintock, A H, Ed. (1966) *Cook Strait* el An Encyclopaedia of New Zealand, ĝisdatigita 18-Sep-2007
2. ↑  McLauchlan, Gordon (Ed.) (1987) *New Zealand encyclopedia*, Bateman, P. 121. ISBN 978-0-908610-21-1.
3. ↑   ReedPlacenames2002, p 99.
4. ↑  McNab, Robert (1913) *A History of Southern New Zealand from 1830 to 1840* Whitcombe and Tombs Limited. ASIN B000881KT4.
5. ↑  Martin, Stephen (2001) *The Whales' Journey*: Chapter 4: The northerly migration Allen & Unwin. ISBN 978-1-86508-232-5
6. ↑  Perano Homestead

* Kuka Markolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kuka Markolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Maurois |

**Maurois**, prononco [moʁwa], estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 378 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Maurois situas en la natura regiono Cambrésis, de kiu Cambrai estas la historia ĉefurbeto. Tiu regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. La areo ĉirkaŭ la urbeto Le Cateau-Cambrésis restas tamen sufiĉe proksima al Avesnois : ankoraŭ videblas verdaj paŝtaĵoj kaj heĝoj kaj ne la agroj de Cambrésis.

Maurois etendiĝas sur 2,11 km². Ĝi formas ununuran aglomeraĵon kun Honnechy.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Pascal Coquelle, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Maurois apartenas al la kantono de Le Cateau-Cambrésis, kies ĉefurbo estas Le Cateau-Cambrésis. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Le Cateau-Cambrésis
* Maurois (stacidomo)
**Balotaszállás** (balotasAlAŝ) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono *Suda Ebenaĵo*, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kiskunhalas, kiu troviĝas 11 km-ojn for.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 105 km²
* Loĝantaro: 1650
* Poŝtkodo: 6412
* Telefonprefikso: 77

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Budapeŝto-Beogrado. Ĉefvojo Dunaföldvár-Szabadka preteriras.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj sarmatoj kaj avaroj loĝis tie. La tataroj faris senhoma la vilaĝon en 1241, Béla la 4-a setligis kumanojn. La unua mencio pri la komunumo okazis en 1493 en formo *Baltha-szállása*. Ŝajnas Baltha aŭ Balota estis kumana estro, szállás signifas tranoktejo. La turkoj okupis la vilaĝon en 1550, sekve ĝi senhomiĝis. Sur la kampoj oni paŝtadis. Post la turkoj formiĝis senfina vico de farmoj. El ili formiĝis vilaĝo en 1952. Dum la socialismo 2 kolĥozoj funkciis. Nuntempe krom la agrikulturo oni minas gason kaj nafton. En la vilaĝo aŭtonomio de ciganoj funkcias.

Vidindaĵo
---------

* katolika preĝejo de 1999, kiun uzas ankaŭ aliaj eklezioj

* Kategorio Balotaszállás en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Grand Prairie** estas antaŭurbo de Dallas, grandurbo de Teksaso en Usono. Ĝi apartenas al la urbara statistika areo Dallas-Fort-Worth. La urbego loke ofte estas menciita "GP". Laŭ la stato de la censo 2020 en la urbo vivis 196 100 loĝantoj sur areo de 81,09 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 2 418 loĝantoj/km². La loĝloko ricevis urbajn rajtojn je la 1863.

Teatrejo Uptown en Grand Prairie

Geografio
---------

Grand Prairie situas sur ebenaĵo laŭ rivero en la suda landparto de Usono, en la nordorienta parto de Teksaso.

Historio
--------

Grand Prairie unue estis establita en 1863 por bovaro. La unua eklezio ekfunkciis en 1870, la poŝto en 1877. Ĝi ricevis urban statuson en 1909. Dum la a 2-a mondmilito kaj poste Grand Prairie havis industrion pri flugmaŝinoj, nuntempe pri helikopteroj.

Klimato
-------

Grand Prairie havas humidan subtropikan klimaton. La temperaturo averaĝe varias inter 13-25 °C. La varmo kulminas en julio kaj aŭgusto ofte kun 36 °C, la malvarmo kulminas en januaro kun ĉ. frostopunkto. Jare pluvas po 921 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, plej ofte en majo.

Trafiko
-------

Ekzistas aktuale neniu publika transporto en Grand Prairie.

Ĉefvojo en Grand Prairie
Parko en Grand Prairie

Vidindaĵoj
----------

* 2 teatroj
* parkoj

Ĝemelurboj
----------

* Aŭstrio Baden bei Wien, Aŭstrio
* Ukrainio Kaluŝ, Ukrainio
* Argentino Morón, Argentino
* Kanado Charlesbourg, Kanado

Teatro Nokia en Grand Prairie

Fontoj
------

* interalie Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2 (hungare)
* Anglalingva kaj hispanlingva Vikipedioj

Vidu ankaŭ
----------

* Grande Prairie en Kanado
**Skandar Amin Casper KEYNES** (naskiĝis la 5-an de septembro 1991, do nun 31-jara) estas eksa angla aktoro, konata pro sia rolo kiel *Edmund Pevensie* en la filmserio La Kronikoj de Narnio. Li aperis en ĉiuj tri filmoj de la serio, La Leono, la Sorĉistino kaj la Ŝranko, princo Kaspiano, kaj laste *La Vojaĝo de la matenruĝo*, kiu estis publikigita la 10-an de decembro 2010.

Familio
-------

Keynes naskiĝis en la urboparto *Camden* de Londono. Lia patrino estas Zelfa Hourani kaj lia patro estas aŭtoro Randal Keynes. Li havas pli maljunan fratinon, Soumaya Anne Keynes (naskita en aŭgusto 1989), kiu aperis en diversaj produktadoj por BBC-Radio 4 kaj nun laboras kiel ekonomikisto en la Instituto por Fiskaj Studoj. 

Laŭ la flanko de lia patro, Keynes estas de angla deveno, kaj estas la nepo de la fiziologo Richard Keynes, nevo de du profesoroj en la universitato de Kembriĝo, la historiisto Simon Keynes kaj la neŭrosciencisto Roger Keynes, kuzo de la katolika verkistino pri apologetiko Laura Keynes, kaj estas la pra-pra-nepo de la la ekonomikisto John Maynard Keynes. Lia pra-pra-pra-avo estis natursciencisto Charles Darwin. La pra-avo de Keynes estis la fiziologo Edgar Adrian, Nobel-premiita en 1932.

Laŭ la flanko de lia patrino, Keynes estas de libana, persa kaj turka deveno - la kromnomo Skandar estas paŝtuna variaĵo por la greka nomo "Aleksandro", aŭ mallonga por "Iskandar", la araba variaĵo. Liaj patrinaj geavoj estis Furugh Afnan kaj Cecil Fadlo Hourani, kiu estis konsilanto de la forpasinta tunizia prezidanto Habib Bourguiba. La Hourani-familio estis enmigrintoj al Manĉestro el suda Libano. Furugh Afnan estis la pranepino de Baha'u'llah, fondinto de la Bahaa Kredo, do sekve Skandar estas pra-pra-nepo de Baha'u'llah.



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 672612
* GND: 142226793
* LCCN: no2006034908
* VIAF: 54443933
* ISNI: 0000 0001 1764 0782
* SUDOC: 189283033
* BNF: 151074673
* BIBSYS: 6035633
* NKC: pna2007389373
* BNE: XX4764172
 |
**Donhierro** [doNJEro] estas municipo en la okcidento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Campiña Segoviana*. La loknomo *Donhierro* estas etimologie komprenebla kiel Don Fero: prie vidu sube en Historio. 

Donhierro en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 17,22 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 85 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 35 el 1991. 

Ĝi distas 64 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Montejo de Arévalo, Palacios de Goda (Ávila), San Cristóbal de la Vega, Arévalo (Ávila), Martín Muñoz de la Dehesa kaj Rapariegos.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Meze de la 13-a jarcento la loko estis menciita kiel Don Fierro, reference al tiunoma reloĝanto, eble el Rioĥo aŭ Eŭskio. Ĝi apartenis al la *Comunidad de villa y tierra de Arévalo* ene de la *Sexmo de la Vega*. Ĝis 1833 ĝi estis en la provinco Avilo, sed pro la provinca restrukturigo fare de Javier de Burgos Donhierro ekapartenis al la provinco Segovio kun la cetero de la lokoj kiuj estis ene de la Sexmo de la Vega.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Sankta Laŭrenco.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767533
 |
La **Filipinaj insuloj** neniam havis grandan Esperanto-movadon.

Informoj laŭ Enciklopedio de Esperanto
--------------------------------------

La unuaj pioniroj estis (1901) d-ro Jemans, S. García Roxas, f-inoj Felicidad kaj María Paz Zamora, ĉiuj en Manilo. Aktiva propagando kaj vigla agado montriĝis en 1907, kiam estis fondita en Manila Esperanto-Societo, kiu eldonis la gazeton Filipina Esperantisto. Samjare la administranto de Popola Klerigo W. Shuster kaj komitatano pri la klerigado C. Torbes fariĝis membroj de la societo; granda ilustrita revuo "The Far Eastern Review" presis lecionojn de Esperanto, eĉ oni povis legi tiam pri lernejo, kie oni volas instrui Esperanton al lepruloj. Dum la sekvaj jaroj la movado preskaŭ tute formortis. Laŭ la Dietterle-statistiko en 1928 estis esperantistoj nur en du lokoj. En 1933 estis UEA-delegito kaj Esperanto-grupo en Manilo.

Posta movado
------------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Esperanto-movado en la Filipinoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. Esperanto - movado en Filipinoj (1) en **retgazeto** Nia Mondo
**Willibald Kachelmann** [kaĥelman], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kachelmann Willibald** (la persona nomo foje Villibald) estis hungara inĝeniero, akademia instruisto. Lia frato estis János Kachelmann.

Willibald Kachelmann  naskiĝis la 7-an de julio 1814 en Hungara reĝlando en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio), li mortis la 30-an de marto 1880 en Körmöcbánya (nuntempa Kremnica en Slovakio).

Biografio
---------

Willibald Kachelmann studis en Akademio de Selmec inter 1839 kaj 1843. Samloke li estis asistanto inter 1846-1848, poste li laboris en fandejo en sia naskiĝurbo. Li estis fandejestro ekde 1861 ĝis sia morto. Li multe okupiĝis pri fandado de feroj kaj purigado de plumboj. Li ricevis la titolon konsilisto pri minejoj. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A fémkohó újjászületése* - manuskripto
* *Über das Röstungsverfahren der Bleigeschicke in Flammöfen...* (1857)
* *Combinirte Saigerungs- und Raffinirungsmethode des Bleies in der k. k. Silmerhütte zu Schemnitz* (1862)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 94-a paĝo)
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Frua ŝelakdisko de Wilbur Sweatman ĉe Emerson Records en originala paperkovrilo.
**Wilbur C. SWEATMAN** (7-an de februaro 1882 en Brunswick, Misurio; 9-an de marto 1961 en Novjorko) estis unu el la unuaj klarnetistoj kaj bandestroj de ĵazo.

Vivo kaj verkado
----------------

Wilbur Sweatman komencis sian muzikistan karieron en cirkobando, antaŭ ol li proksimume en 1902 direktis siajn t.n. *pseŭdo-simfoniorkestrojn* kaj dancbandojn. Komence la bando de Sweatman estis ragtimbando. Sed je apero de ĵazo li lerte ŝanĝis la repertuaron kaj la ludmanieron. Tiel li fariĝis eble la unua nigrula bandestro de la ĵazhistorio, de kiu ekestis sonregistraĵoj.

Grava li estis pro la daŭra impreso, kiun li kaj sia bando postlasis je ankoraŭ juna Duke Ellington. Sweatman per tio fakte fariĝis modelulo por la posta, plej elstara el ĉiuj ĵazbandegestroj. Per artifikoj kiel ekzemple ludado sur tri klarnetoj samtempe li eble ankaŭ estis modelulo por Rahsaan Roland Kirk.

Literaturo
----------

* Mark Berresford *That´s Got `hem - the Life and Music of Wilbur C. Sweatman*, University Press of Mississippi, Jackson 2010

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝo pri Wilbur Sweatman (anglalingva)[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 365668
* GND: 142565946
* LCCN: n94015375
* VIAF: 87830725
* ISNI: 0000 0001 0859 0605
* SUDOC: 155377094
* BNF: 16982511q
* MBA: 1ca0b948-b491-4914-84fa-2263b9a62be3
* BNE: XX913312
 |
Donji Tavankut situas en la mapo en la verda munucipo

Bazaj informoj
--------------

**Donji Tavankut,** ankaŭ kroate, serbe **Доњи Таванкут,** hungare **Alsó-Tavankút,** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Baĉka, en municipo de Subotica. Donnji kaj alsó signifas: malsupra.

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 2630
* Poŝtkodo: 24214
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: SU

Situo
-----

Gornji Tavankut situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, fervojo Subotica-Sombor preteriras. Subotica troviĝas 16 km-ojn for.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario.

Demografio
----------

En 2002 loĝis en Donji Tavankut 2631 da homoj

* Kroatoj 1234 (47 %)
* Sudslavoj 787 (30 %)
* Serboj 190 (7 %)
* jugoslavianoj 137 (5 %)
* hungaroj 117 (5 %)

* Kategorio Donji Tavankut en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**William MCLEISH SMITH**, mallonge **Willie Smith** (\* 25-an de novembro 1910 en Charleston, Suda Karolino; † 7-an de marto 1967 en Los-Anĝeleso) estis aldosaksofonisto.

Kariero
-------

Willie Smith estris ekde 1929 ĝis 1942 la multadmirata saksofonsekcion de la orkestro de Jimmie Lunceford, la perfektan saksofonsekcion de la grandaj svingbandegoj de la 1930-aj ĝis 194o-aj jaroj. En 1944 li sonregistris por ŝelakdisko sub propra nomo ĉe diskeldonejo Black & White Records („Bugle Call Rag"). Famaj ankaŭ estas liaj prezentadoj en 1945 ĉe la koncertoj de „Jazz at the Philharmonic" en 1945/46, je kiuj li interalie kune kun Gene Krupa kaj Hank Jones fervorigis la publikon per furiozaj solooj. Dum la kvindekaj jaroj lie pretertempe anstataŭis Johnny Hodges ĉe la orkestro de Duke Ellington kaj ludis iom longan tempon en la bandego de Harry James. Smith apartenas kun Hodges kaj Benny Carter al la „grandaj tri" de la svingaj aldosaksofonistoj kaj estis fama por siaj baladoj kaj sia bluso (ekz. *Blues in the Night* kun Jimmie Lunceford) same kiel por sia sovaĝe svingantaj pecoj rapidegaj (ekz. *I Found a New Baby*, 1945, kun André Previn, piano). Meze de la kvardekaj jaroj (kaj denove en la sesdekaj je la mallonga reveno de King al ĵazo) li registroludis kun Nat King Cole ĉe piano (ekz. *Airiness à la Nat*, *The Way You Look Tonight*, 1946), kiujn ŝatantoj de tradicia ĵazo taksas kiel ekstertempe belaj. Kelkajn el la sonekzemploj karakterizaj por lia stilo de la pli malfrua kariero prezentas la sonregistraĵoj por Capitol el 1955 *(Session at Midnight)* kun Harry Edison kaj Benny Carter. En sentoplenaj baladoj same kiel en rapidaj pecoj fervorulo kaj recenzistoj (ekz. J.E. Behrendt) sentis ĉiam denove la abunde viglan temperamenton de Smith kaj lian muzikan forton, foje senpacience efika. Iometo de tio reflektas ankaŭ en lia ludo sur klarneto, je kio li tamen ne tute atingis la fluan senpezecon de siaj pli rapidaj aldosaksofon-solooj. La tipa aldosaksofona sono de Willie Smith validas inter ĵazŝatantoj kiel neintermiksebla kaj encerbigebla kaj laŭdire estus eĉ distingebla en fermita saksofosekcia ludo.

Disko
-----

Bird and Pres - The '46 Concerts Jazz at the Philharmonic

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vivhistorio de Willie Smith sur answers.com


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 369293
* GND: 135269369
* LCCN: n91115274
* VIAF: 100230500
* ISNI: 0000 0000 8403 4013
* LIBRIS: 351026
* SUDOC: 158363671
* BNF: 13899885d
* MBA: 2a3fb3ab-fc87-4094-9bfb-64640aa183a6
* BNE: XX1016549
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Reliefo |

Du mapistoj kolorigas reliefmaketon de Sudameriko
Kanadaj armeanoj inspektas reliefmaketon farita de germana (Hitlera) armeo
**Reliefo en kartografio** (**reliefmapo**) estas laŭskala maketo reprezentanta parton de la tersurfaco kvazaŭ tridimensia mapo.

Kutime tiaj reliefoj havas pli grandan skalon en la dimensio de alteco (*"troaltigitaj"*) kompare al la du dimensioj de la ebeno, por ke oni pli facile perceptu la surfacajn formojn.   

Kutime maketoj de altmontaro ne estas troaltigitaj, tiaj de mezaltmontaro obligas la skalon per 2 ĝis 4, tiaj de ebenaĵo estas ĝis 10-oble altigitaj.

La maketoj estas uzataj por turismo (ekzemple skiregiono kun skiliftoj) aŭ por plani militan defendon aŭ atakon.

Specialaĵo estas pejzaĝaj reliefoj, kiuj fariĝis tre popularaj en la 19-a kaj komenciĝanta 20-a jarcento. Renomaj artistoj en tiu fako estis la svisoj Xaver Imfeld und Eduard Imhof.

La plej granda Eŭropa maketo troviĝas en Villach, Aŭstrio, kie tuta provinco Karintio estas reliefe prezentata (skalo 1:10.000) sur areo de 182 m². Tiu vidindaĵo estis konstruita en 1913. - La Svisa Alpo-Muzeo en Berno disponas pri pli ol 250 tiaj montoreliefoj, la plej granda kolekto de la mondo.

Alia specialaĵo estas la pentritaj reliefmapoj, kiujn inventis Karl Wenschow (1884 –1947). Lia metodo estas la bazo por industria produktado de precizegaj reliefmapoj.

Hodiaŭ reliefmaketoj kutime ne plu estas manlaboraĵoj, sed surbaze de datenbankoj frezitaj per komputile stiritaj freziloj.

Plej granda reliefmaketo de la mondo?
-------------------------------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Reliefmaketo de Akesajĉino.
Uzanto de la maparo Google Earth trovis grandan reliefmapon proksime de urbo Yinchuan, Ĉinio - Koordinatoj: 38° 15′ 56″ N 105° 57′ 2″ O﻿ / ﻿38.26556 °N, 105.95056 °O﻿ / 38.26556; 105.95056 (mapo). 
La maketo (900 x 700 m) situas en militista areo kaj montras la altmontaran regionon Aksai Chin, kie 1962 estis la ĉina-barata milito.

Fontoj
------

1. ↑  
	* Diskuto en *Google Earth Community* pri la pejzaĝmaketo en Ĉinio Arkivigite je 2008-12-31 per la retarkivo Wayback Machine
	* Fotoj ĉe *The Register*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Reliefo (kartografio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle
* Reliefmaketo de Karintio Arkivigite je 2008-06-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Svisa Alpo-Muzeo en Bern kun granda kolekto de reliefmaketoj[*rompita ligilo*]
**Paul KOHNER** (n. la 29-an de majo 1902 en Teplice - m. la 16-an de marto 1988 en Los-Anĝeleso (Kalifornio)) estis bohemdevena, usona filmproduktoro. Li alvenis al Holivudo en 1920, kaj estis antaŭe ĵurnalisto en Prago. Li estis rimarkita de Carl Laemmle dum intervjuo, kaj estis nomumita kiel la estro de la eŭropa sekcio de Universal Pictures.

En 1938, li fondis la *Paul Kohner Talent Agency*, kaj administris interalie la karierojn de Marlene Dietrich, Greta Garbo, Maurice Chevalier, Billy Wilder, Liv Ullmann, Henry Fonda, David Niven, Erich von Stroheim kaj Ingmar Bergman.

Li edziĝis kun Lupita Tovar, kaj fariĝis la patro de la aktorino Susan Kohner kaj la avo de la reĝisoroj Chris Weitz kaj Paul Weitz, kiuj kreis sukcesajn filmojn kiel *American Pie* kaj *About a Boy*.

Filmoj
------

* 1989 Wer war Arnold Fanck?
* 1986 Fast ein Jahrhundert - Luis Trenker
* 1978/1979 Erich von Stroheim - Der Mann mit dem bösen Blick
* 1932/1933 S.O.S. Iceberg
* 1932 The Rebel
* 1931 Drácula
* 1929 Die seltsame Vergangenheit der Thea Carter
* 1929 Durchs Brandenburger Tor
* 1929 Frühlingsrauschen

Eksteraj ligiloj
----------------

* Paul Kohner ĉe IMDB


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 253485
* GND: 116308869
* LCCN: no2007147390
* VIAF: 67213739
* ISNI: 0000 0000 1048 8266
* BNE: XX5121056
 |
**Resonkorpo**, **resonkesto** aŭ **resonilo** estas objekto centre kava, plej ofte el ligno aŭ metalo, kies tasko estas la plifortigo de sonoj aŭ tonoj. Resonkorpoj estas konstrueroj de multaj muzikaj instrumentoj.

Celo de resonkorpo estas, ke la kolono de areo en la kavo estu vibrigita kaj sonigita. La muzikisto vibrigas proksiman objekton, ekzemple kordon (ĉe ĉiuj kordinstrumentoj) aŭ stango (ekzemple ĉe ksilofono), tiam la vibrado per la ĉirkaŭa areo estas transportata en la resonkorpon, vibrigas la enan areokolonon kaj reelvenas el la resonkorpo kiel fortigita vibrado kaj sono. 

Resonkorpo estas esenca konstruero de la sekvaj muzikiloj:

* arĉinstrumentoj kiel ekzemple violino, vjolo, violonĉelo kaj kontrabaso,
* ne-aerofonaj aŭ -elektrofonaj klavinstrumentoj kiel ekzemple piano kaj klaviceno,
* ĉe iuj plukinstrumentoj kiel klasika gitaro, mandolino, banĝo, harpo, liro aŭ citro,
* kaj ĉe iuj frapinstrumentoj kiel ekzemple ksilofono.

Sen resonkorpo estas

* aerofonoj (kreo de la tonoj sole per la aera moviĝo, ekzemple blovinstrumento, orgeno, akordeono),
* membranofonoj (kreo de la tonoj per vibrado de membrano, ekzemple la plej multaj frapinstrumentoj inkluzive de tamburo, tamburino aŭ drumo,
* idiofonoj (kreo de la tonoj per vibrado de la tuta instrumento, ekzemple triangulo, sonorilo aŭ gongo)
* elektrofonoj (elektraj muzikiloj, ekzemple sintezilo aŭ elektra gitaro)

Unuope resonkorpoj ankaŭ estas el aliaj materialoj ol ligno kaj metalo, ekzemple vitro en "vitra harpo" aŭ "vitra harmoniko". La funelo de gramofono havas ecojn de membranofono respektive idiofono - tamen la inica frekvenco de la tono estas diktita al la funelo de la gramofono mem kaj ne influita de la funelo - tial ĝi ne konsidereblas resonkorpo.
*Pri la alia urbo kun simila nomo vidu artikolon Pokrovsk.*

---

**Pokrov** (ruse *Покров*) estas urbo en Vladimira provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 17246520.

La urbo estis fondita en la 17-a jarcento.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1778.

La interurba telefona kodo estas 09243, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 55° 55′ N 39° 11′ O﻿ / ﻿55.917 °N, 39.183 °O﻿ / 55.917; 39.183 (mapo).

La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Klazjma (Клязьма), en 4 km de fervoja stacio kun la sama nomo kiel la urbo.

En jaro 1959 la urbo havis 6,8 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 15,9 mil loĝantojn.

Flago de Vladimira provinco
Urboj de Vladimira provinco

**Ĉefurbo**: Vladimir

Aleksandrov |
Goroĥovec |
Gusj-Ĥrustalnij |
Jurjev-Polskij |
Kameŝkovo |
Karabanovo |
Kirĵaĉ |
Kolĉugino |
Kosterjovo |
Kovrov |
Kurlovo |
Lakinsk |
Melenki |
Murom |
Petuŝki |
Pokrov 
Raduĵnij |
Sobinka |
Strunino |
Sudogda |
Suzdal |
Vjazniki
**Ĉasleĝoj** estas statutoj, reguloj kaj leĝoj kiuj reguligas la rajton trakti kaj preni aŭ mortigi certajn specojn kaj speciojn de fiŝoj kaj naturajn bestojn (Ĉasbestoj). Ilia amplekso povas inkludi la jenon: restrikti la tagojn por rikolti fiŝojn aŭ ĉasbestojn, restrikti la nombron da bestoj por persono, restrikti speciojn rikolteblajn, kaj limigante armilojn kaj fiŝkaptadilaro uzatajn. Ĉasistoj, fiŝkaptistoj kaj leĝdonantoj ĝenerale konsentas ke la celoj de tiaj leĝoj estas balancigi la bezonojn de konservado kaj rikoltado kaj administri kaj medion kaj populaciojn de fiŝoj kaj ĉasbestojn. Arkivigite je 2007-01-07 per la retarkivo Wayback Machine Ĉasleĝoj povas disponigi laŭleĝan strukturon por kolekti licencopagojn kaj alian monon kiu kutime povas financi konservadoklopodojn same kiel akiri rikoltinformojn uzotajn en faŭnadministrada praktiko.  Arkivigite je 2006-12-30 per la retarkivo Wayback Machine

Ĵuse pro minacoj de kontraŭĉasada sabotado, ĉiu ŝtato en Usono aktivis ĉasprotektadajn leĝojn por protekti la civlajn rajtojn de civitanoj engaĝitaj en ĉasado. Arkivigite je 2012-01-06 per la retarkivo Wayback Machine

Vidu ankaŭ
----------

* Leĝo
* Juro
* Bestaj rajtoj
* Fiŝkaptado
* Ĉasado
* Ŝtelĉasado
**Science Applications International Corporation** (**SAIC**), kodo ĉe Novjorka Borso : *SAI*,

estas la plej dungo-enhava esplora kaj inĝeniera firmao en Usono
Ĝi estis fondita de Dr. J. Robert "Bob" Beyster en 1969 en La Jolla, Kalifornio, kiel *Science Applications Incorporated*.

Dum 2007, tiu firmao dungis pli da 44 000 personojn en 150 urboj tra la tuta mondo kaj gajnis 7,8 miliardoj da dolaroj fariĝante la 285-a plej riĉa firmao el 500.

SAIC estas granda firmao pri teknologioj kun multaj federaciaj, ŝtataj kaj privataj klientoj, kaj laboradas amplekse kun la usona departemento pri defendo kaj la sekretaj servoj, inkluzivante Usona Nacia Sekureco Agentejo.
Dum 2003, SAIC deklaris pli ol 2,6 miliardojn da dolaroj pri komerco kun la usona departemento pri defendo, fariĝante la naŭa plej granda kontraktisto por defendo en Usono.
Aliaj grandaj kontraktoj inkluzivas iliajn kontraktojn pri informadiko por la 2004 Olimpikoj en Grekio.
De 2001 al 2005, SAIC estis la unua kontraktisto por la malsukcesa projekto de FBI : *Virtual Case File*.

Dro. Beyster fondis SAIC kun la principoj de dunga proprieto: tiuj kiuj prizorgas la valoron de la kompanio (la akciuloj) devus esti la samaj, kiel la homoj respondecaj por produkti tiun valoron (la dungitoj).
La 3-an de novembro 2003, Kenneth C. Dahlberg estis nomita ĝenerala direktoro de SAIC, post la 30-jara gvidado de Beyster.
Je majo 2005, sub la nova ĝenerala direktoro, la kompanio ŝanĝis sian eksteran frapfrazon de *An Employee-Owned Company* al *From Science to Solutions*, konservante la malnovan por internaj komunikadoj.

Notoj
-----

1. ↑   Arkivigite je 2007-04-29 per la retarkivo Wayback Machine , je la 13-a de aŭgusto 2006
2. ↑   Arkivigite je 2007-06-22 per la retarkivo Wayback Machine, la 13-an de aŭgusto 2006
3. ↑   Washington Technology, After Olympics contractors leave behind IT legacy je la 13-a de aŭgusto 2006. Arkivita el la originalo je 2006-05-06. Alirita 2007-05-06.
4. ↑  Washington Post, The FBI's Upgrade That Wasn't, la 8-a de februaro 2007

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Science Applications International Corporation en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala ttt-ejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 199128
* GND: 1086691164
* LCCN: n84232134
* VIAF: 312816151
* ISNI: 0000 0004 4665 8158
 |
**Al Ĝabal Al Aĥdar** (**arabe الجبل الأخضر**) aŭ Esperantigite **Verda Monto** estas arbara, fekunda altaĵo en nordorienta Libio. Ĝi situas en la distriktoj de Darna, Al Ĝabal Al Aĥdar, kaj Al Marĝ.

Geografio
---------

Verda Monto konsistas el montara altebenaĵo leviĝante ĝis altitudo de 500 m, tranĉita de pluraj valoj kaj uedoj. Ĝi troviĝas nordoriente de Bengazi kaj sude de Darna kaj Mediteranea Maro. La regiono estas unu el la malmultaj arbararizitaj areoj de Libio, en unu el la malplej arbarizitaj regionoj de la mondo. Ĝi estas la plej humida parto de Libio, ricevante jare ĉirkaŭ 600 mm da pluvo. La alta precipitaĵo favoras la arabarojn de la areo, kaj ebligas riĉajn kulturojn de fruktoj, terpomoj, kaj grenoj, ion maloftan en arida lando.

La urbo de Al Bajda estas la ĉefurbo de distrikto Al Jabal Al Aĥdar kaj unu el la plej grandaj urboj de la regiono.

Historio
--------

Antikva
La antikva greka kolonio de Cyrene situis en abunda valo sur Verda Monto. La ruinoj postrestas.

Liberigo
La libia gvidanto Omar Muĥtar uzis tiun forte arbaran montaran regionon por rezisti la italan okupadon de Libio kiel itala kolonio dum pli ol dudek jaroj, kie li organizis kaj projektis strategiojn por la libia kontraŭstaro kontraŭ itala okupado.

Bildaro
-------

* Verda Monto en la areo de Al Bakur
* Verda Monto estas la plej humida regiono de Libio. La jara averaĝa precipitaĵo sumiĝas je 400 - 600 milimetroj
* Orienta fino de Verda Monto, (apud Darna).Orienta fino de Verda Monto, (apud Darna).
* Dekliva areo de Al Marĝ.Dekliva areo de Al Marĝ.
* Dekliva areo de Al Bakur.Dekliva areo de Al Bakur.
* Al Bakur je la okcidenta fino de Verda Monto, (apud Tukra).Al Bakur je la okcidenta fino de Verda Monto, (apud Tukra).

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Afriko |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |

* Krokuso
* Libia arbuto
* Mediteraneaj sekaj duonarbaroj kaj stepo – je pli malalta altitudo
* Mediteraneaj nordafrikaj arbaroj kaj duonarbaroj – je pli alta altitudo

* Kategorio Al Ĝabal Al Aĥdar (altaĵo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 49° 15′ 55″ N 19° 56′ 28.3″ O﻿ / ﻿49.26528 °N, 19.941194 °O﻿ / 49.26528; 19.941194 (mapo)

La Kapreola Roko.
**Kapreola Roko** (pole *Sarnia Skała* /SARnja SKAŭa/) estas pinto en la Okcdentaj Tatroj, en Karpatoj. Ĝia alteco estas 1377 m s. m. Ĝi lokiĝas inter Valo Białego (pole *Dolina Białego* /doLIna bjaŬEgo/) kaj Valo Strążyska (pole *Dolina Strążyska* /doLIna stronĴISka/).

Priskribo
---------

La Kapreola Roko estas kalkŝtona. Sub ĝi lokiĝas negranda pigmepina herbejo. Antaŭe oni nomigis la Kapreolan Rokon: "Eta Svinico" (*Mała Świnica*), "Sviniceto" (*Świniczka*) aŭ "Porka Roko" (*Świńska Skała*). Ĝi estis traserĉata de trezorserĉantoj, sur la roko oni povas vidi iliaj postsignoj.

La roko estas ofte vizitata de turistoj, ĉar el la supro de la loko oni povas vidi Giewonton kaj Zakopane-on.

Vintra panoramo el la Kapreola RokoVintra panoramo el la Kapreola Roko

* Kapreola Roko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kapreola Roko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La unua numero de *Science et Vie* tiame nomata *La Science et la Vie*, pri la francaj ŝtalejoj
**Science et Vie** (*Scienco kaj Vivo*), **Science & Vie** laŭ la grafismo de la kovrilo, estas franclingva monata vulgariga scienca magazino, kreinta en 1913 de Paul Dupuy.

Historio
--------

Paul Dupuy, filo de la franca ĵurnalisto kaj politikisto Jean Dupuy, malkovrinte la usonajn sciencajn vulgarigajn ĵurnalojn kiel *Popular Science* kaj *Popular Mechanics*, decidis krei en Francio tian magazinon celantan al la ĝenerala publiko, por ĉeatingigi la sciencajn esplorojn kaj malkovrojn al ĉiuj.  

La magazino estis tuja sukceso, la nombreldonoj atinginte 150 000 ekzemplerojn ĉe la komenco de la Unua mondmilito. La eldono devis ĉesi nur dufoje en aŭgusto 1914 poste en julio kaj aŭgusto 1944.  

Kunokazece, la 1000a numero eldoniĝis la 1-a de januaro 2001.

Referencoj
----------

1. ↑  « Le magazine Science & Vie, 100 ans et toujours bien vivant Arkivigite je 2019-05-03 per la retarkivo Wayback Machine » arkivo, Le Parisien, 24a de marto 2013.

* Kategorio Science et Vie en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 690400
* GND: 1086832949
* VIAF: 131620264
* ISNI: 0000 0001 2159 0853
* SUDOC: 084162406
* BNF: 14471723p
 |
La **Ĉeandaj Montaroj** aŭ en hispana *Sierras Subandinas* estas montaro de la Argentina Nordokcidento de Argentino, konstituita de serio de montoĉenoj paralelaj inter si, kiuj etendas nordoriente-sudokcidente, inter la Cordillera Oriental kaj la ĉaka ebenaĵo, laŭlonge de la provincoj Salta, Jujuy kaj Tukumano, ekde la landlimo kun Bolivio norde, al la valo de la rivero Salí, en ties suda pinto.

Ĝeneralaĵoj
-----------

Temas pri malaltaj montaroj, kun altaĵoj kiuj hegemonias inter 1500 kaj 2500 msm, prezentante plej altajn pintojn en la centra parto de la sistemo, per la monto *cerro Crestón* de 3370 msm. Tamen ties alto estas sufiĉa por bremsi la malsekan venton devenan el oriento, provokante abundajn orografiajn pluvojn. Tiu faktoro kun la subtropika klimato de la zono difinas la ekziston de abunda ĝangala vegetaĵaro sur la orienta deklivaro, nome Jungaoj, protektita ĉe la Nacia Parko Calilegua en Jujuy kaj la Nacia Parko Baritú, la Nacia Parko El Rey kaj la provinca rezervejo Valo Akambuko, ĉiuj en Salta.

Ekonomio
--------

La sedimentaj formaĵoj de la regiono estas riĉaj en kuŝejoj el nafto kaj natura gaso, formante unu el la naftoproduktantaj areoj plej gravaj de Argentino. Krome, la Ĉeandaj Montaroj prezentas abundan mineralan riĉon, kiel ĉe la montaro Zapla kie troviĝas la samnoma erco el fero. La valoj elfositaj de la riveroj estis profititaj por la konstruo de hidroelektraj centraloj, generante baraĵlagojn kiuj rezervas akvon por homa konsumado, por irigacio kaj por la produktado de energio, kiaj tiuj de la digoj de Itiyuro super la samnoma rivero, El Tunal super la rivero Pasaje, kaj Los Sauces kaj Las Colas, ambaŭ super la rivero Urueña.
La termino **scienca komunumo** rilatas al ĉiuj sciencistoj, kiuj interagas inter si. 

La scienca komunumo nature dividiĝas al donantaj komunumoj laŭ la esploraj temoj. La celo de la komunumo estas ebligi diskuton, kundividadon de informoj kaj reciprokan fekundigon, kiuj helpas pliefikigi esplorajn metodojn kaj plibonigi esplorajn atingojn.

Aparteni al la scienca komunumo estas la rezulto de edukado, dungado aŭ aparteno al akademia institucio. Klaso ene de la komunumo estas plejparte influita de la nombro kaj kvalito de publikaĵoj (artikoloj kaj libroj) de la sciencisto, kvankam sociologiaj studoj faritaj inter sciencaj komunumoj sugestas, ke sekso, raso aŭ socia statuso povas influi komunuman akcepton.

Membroj de la sama scienca komunumo ne nepre estas membroj de esplora teamo. Komunikado inter sciencistoj ĉefe baziĝas sur disvastigado de esplorartikoloj per publikigo de artikoloj en ĵurnaloj en la diversaj esploraj kampoj, aŭ per partopreno en konferencoj, kie novaj esploroj kaj ideoj estas prezentitaj.

Vidu ankaŭ
----------

* TED-Konferenco
* Filozofio de Scienco
* La scienca metodo
* La nova epoko
* paradigmo
* Norma Scienco
**Aladár Aujeszky** [aŭjeski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Aujeszky Aladár** estis hungara kuracisto, bestkuracisto, mikrobiologo, profesoro. Estis li, kiu enkondukis en Hungario la vakcinon pro rabio. Lia filo estis László Aujeszky.

Aladár Aujeszky  naskiĝis la 11-an de januaro 1869 en Pest (urbo). Li mortis la 9-an de marto 1933 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Aladár Aujeszky abiturientis en piarista gimnazio en Budapeŝto en 1887, poste li akiris diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1892, en la sekva jaroj bestkuracistan diplomon en la Veterinara Akademio de Budapeŝto. Post siaj studoj li laboris en Malsanulejo Rókus, poste en kliniko. En 1897 li ekinstruis en la universitato, post 3 jaroj en la menciita akademio jam altrangigita altlernejo. En 1902 li malkovris malsanon, poste ĝi portis la nomon Aujeszky. Ekde 1907 li gvidis bakteriologian instituton, en la sama jaro li atingis la instruan rangon publika ordinara profesoro. Li havis edzinon, kiu naskis filon.

Memorigiloj
-----------

* memormedalo Aujeszky

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A veszettséggel összetéveszthető, oktanilag ismeretlen fertőző betegségről* (1902)
* *A baktériumok természetrajza* (1912)
* *Általános bakteriológia* (1924)
* *A háziállatok veszettség elleni ojtásának harminc éve* (1932)

Fontoj
------

* datenoj hungare
* hungarlingva biografio kun foto
* (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

* Kategorio Aladár Aujeszky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 526385
* GND: 1157685692
* VIAF: 236462864
* ISNI: 0000 0003 8540 0603
* NKC: xx0204862
 |
La **Hungara suda barilo** estas teknika limbarilo inter Hungario kaj Serbio-Kroatio ekde 2015.

Mapo pri la hungara barilo, kiun montras la ruĝa linio

Historio
--------

En 2015 amase alvenis rifuĝintoj ĉefe el Azio tra Turkio, Balkano, Serbio, Hungario kaj Aŭstrio. La celo estis plej ofte Germanio, pli malofte similaj riĉaj landoj en Eŭropo. La hungara kabineto decidis konstrui fortan dratan barilon por haltigi marŝadon de la migrantoj. Tiu ago servis al Germanio kaj similaj landoj, ĉar apenaŭ neniu rifuĝinto volis vivi en Hungario.

Komence la barilo estis konstruita laŭ la serba limo, sed poste la marŝo iris tra Kroatio denove al Hungario. La barilo estis plukonstruita ankaŭ laŭ la kroata limo. Tre sporade kelkaj migrantoj sukcese trairis la barilon, sed ili estis kaptitaj fare de policanoj. En la sekvaj jaroj la rifuĝintoj restas en Turkio: tion financas Eŭropa Unio. Alvenis amase migrantoj tra la maro al Italio, sed tio ne tuŝas Hungarion.

La barilo etendiĝas en hungara teritorio kelkajn metrojn de la limo. Ĝi estas 4 metrojn alta kaj antaŭe situas spirala drato kun klingoj. Komence oni konstruis cilindran dratspiralon, poste la altan barilon, fine ankaŭ elektronikajn dedektilojn. Post la barilo oni faris grundan vojon por facile kontroli la teknikaĵon eĉ per aŭto. Nature la barilo ne tuŝas la limpasejojn, kie ĉiam restis la normala laŭleĝa trafiko.

Tia barilo ne estas unika: pli frue estis Fera Kurteno (ĝuste ankaŭ en Hungario, sed en alia areo), nuntempe ekzistas ekzemple en Bulgario, Usono, Israelo. En la sekvaj jaroj la hungara kabineto profitis la okazintaĵon kaj prenis la maskon de defendanto de Eŭropo kaj de sia propra teritorio. La barilo konstruiĝis el hungaraj monoj, sed la registaro de Hungario rifuzas financan helpon al rifuĝintoj en Eŭropo.

Polica aŭto kontrolas

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2016-08-15 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Hungara suda barilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
dekliva ilportanto (speciala traktoro por la mastrumado de akraj deklivoj) per falĉadmaŝino ĉe la fronto kaj falĉaĵturna maŝino almuntita ĉe la malantaŭo

falĉisto kun falĉilo kaj ĉirkaŭ ligita akriga ŝtono en la Kumpf
**Falĉado**  estas la fortranĉo de greso aŭ greno.

Herbejtereno, kiun oni intencas falĉi estas nomata herbejo; herbejterenoj, kiun la agrokultivisto uzas por paŝti la gregon, estas nomata paŝtejo. Falĉpaŝtejo estas herbejo. Kie oni post la falĉado ankoraŭ paŝtigas la gregon, estas nomata *falĉpaŝtejo*.

Greson oni falĉas, sed ankaŭ grenon kaj aliajn kulturplantojn. La freŝe falĉita greso estas nomata de la agrikulturisto *furaĝo*. Sekigita greso kaj herbo nomiĝas *fojno*.

falĉileto

Iloj por falĉi
--------------

Por falĉi la falĉisto uzis antaŭe falĉileton. Unue en mezepoko oni uzis falĉilon. La klingon oni devas regule akrigi per akriga ŝtono. Tial la falĉisto devas kunporti la akrigan ŝtonon en ŝtonujo.

metala falĉilo
Maŝina gazontondilo kun benzinomotoro
En la novtempo oni inventis motormovata falĉmaŝino (trabfalĉilo), la gazontondilo, kaj dum la jaroj la industrio eltrovis falĉligmaŝinon kaj kombajnon por rikolti la grenon.

kombajno rikoltanta

Ekologia efiko de la falĉado
----------------------------

Ĉiu falĉado forprenas nutraĵojn al la ekosistemo herbejo. Depende de la falĉtempo kaj la ofteco de la falĉado la plantoj tamen povas reprodukti sin per semoj aŭ per genera reproduktado.

Sen regulaj falĉadoj la herbejo en mezeŭropo ne povus ekzisti, kaj la herbejoj iĝis al arbaroj.

Efiko al la faŭno
-----------------

Permaŝina falĉado kaŭzas grandan streson por la sovaĝaj bestoj. Speciale endanĝerigitaj estas la kapreolidoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Alpopaŝtejo
* faĉadteniko
* ŝvendado
* senarbarigo
* vertikuti

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Falĉado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Literaturreview zu tierschonender Mahd*: Van de Poel, D. & Zehm, A. (2014): Die Wirkung des Mähens auf die Fauna der Wiesen – Eine Literaturauswertung für den Naturschutz. – ANLiegen Natur 36(2): 36–51, Laufen.

Referencoj
----------

1. ↑  Heinz Ellenberg: *Vegetation Mitteleuropas mit den Alpen* In: 'UTB, Stuttgart; 5. Auflage, S. 26, 115, 116, 152, 153.
La **Konservisma Partio de Sud-Afriko** (afrikanse *Konserwatiewe Party van Suid-Afrika*) estis konservisma kaj apartisma politika partio en Sud-Afriko, aktiva ekde 1982 ĝis 2004.

Ĝi naskiĝis en 1982 kiel apartiĝo de parto de la tiam reganta Nacia Partio, kaj gajnis apartan subtenon inter blankhaŭtuloj kaj kamparanoj, ĉar ĝi kontraŭis la klopodojn de la registaro mildigi apartismon. Okaze de la naciaj balotoj en 1987, ĝi iĝis la ĉefa opozicia partio; en 1989, ĝi gajnis 31,52% el la voĉdonoj (sed tiam, kompreninde, rajtis voĉdoni nur blankuloj).

En 1992, okaze de la referendumo kiun la tiama registaro organizis por mezuri subtenon al siaj projektoj pri socia reformo, la Konservisma Partio estris la nean kampanjon; 68% el la blankula voĉdonantaro tamen jesis la referendumon.

Dum la ĉesigo de apartismo, la Konservisma Partio atingis la maksimuman influon en la sudafrika politika scenejo; tamen, ĝia subteno rapide forfalis ekde 1994, kiam ĝi rifuzis partopreni la unuajn balotojn kie ankaŭ nigruloj rajtis ĝui voĉdonrajton. Pluraj el ĝiaj poruloj tiam transiris al la ĵus starigita Freedom Front.

En 2003, la Konservisma Partio oficiale kuniĝis al Freedom Front; la kuniĝo alprenis la nomon Freedom Front Plus.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Flago de la sudafrika Konservisma Partio