Vidu ankaŭ: 1,3,5-Trimetilbenzeno kaj 1,3,5-Tripropilbenzeno

|  |
| --- |
| 1,3,5-Trietilbenzeno |
| Kemia formulo |  **C12H18** |
| 1,3,5-Trietilbenzeno |
| **Bastona kemia strukturo de la 1,3,5-Trietilbenzeno** |
| 1,3,5-Trietilbenzeno |
| **Tridimensia kemia strukturo de la 1,3,5-Trietilbenzeno** |
| CAS-numero-kodo | 102-25-025340-18-5 |
| ChemSpider kodo | 7320 |
| PubChem-kodo | 7602 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Aspekto | senkolora likvaĵo |
| Molmaso | 162,27492 g mol−1 |
| Denseco | 0,862 g/cm−3 |
| Fandpunkto | -66,5°C  |
| Bolpunkto | 215°C  |
| Refrakta indico | n\_{{761}}^{{20}} 1,4969 |
| Ekflama temperaturo | 81,1°C  |
| Solvebleco | Akvo:nesolveblaSolvebla en etanolo, benzeno kaj etero. |
| Memsparka temperaturo | 550°C  |
| Mortiga dozo (LD50) | 2500 mg/kg (buŝe)  |
| **GHS etikedigo de kemiaĵoj** |
| GHS Damaĝo Piktogramo | 

|  |  |
| --- | --- |
| 02 – Treege brulema | 07 – Toksa substanco |

 |
| GHS Signalvorto | Averto |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H226, H315, H319, H335, H413 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P261, P264, P271, P273, P280, P302+352, P304+340, P305+351+338, P312, P321, P332+313, P337+313, P362, P403+233, P405, P501 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

**1,3,5-Trietilbenzeno** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **1,3,5-triklorobenzeno** kaj **etano**. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. 1,3,5-Trietilbenzeno posedas 12 karbonatomojn kaj 18 hidrogenatomojn.

1,3,5-Trietilbenzeno (TEB) estas aromata hidrokarbonido vaste uzata en diversaj industriaj aplikoj. Ĝi estas senkolora, malalt-volatileca likvaĵo kun dolĉa, akra odoro kaj bolpunkto de proksimume 215 °C. TEB estas uzata kiel solvanto por farboj, vaksoj kaj rezinoj, kiel brul-aldonaĵo, kaj kiel peraĵo en la fabrikado de farmaciaĵoj kaj parfumoj. En la lastaj jaroj, TEB atingis kreskantan ekzamenadon pro sia ebla tokseco kaj mediaj efikoj.

1,3,5-Trietilbenzeno havas diversajn sciencajn esplor-aplikojn. Ĝi estas uzata en la sintezo de farmaciaĵoj, aromataĵoj kaj aliaj organikaj kombinaĵoj. Ĝi ankaŭ estas utiligata kiel laboratorioreakciaĵo por la sintezo de aliaj aromataj hidrokarbonidoj, kaj ĝi estas uzata por studi la efikojn de aromataj hidrokarbonidoj sur la medio. Aldone, 1,3,5-Trietilbenzeno estas uzata en la studo de la biokemio kaj fiziologio de la ĉeloj, same kiel en la studo de la efikoj de toksaĵoj sur vivantaj organismoj.

La mekanismo de ago de 1,3,5-Trietilbenzeno ne estas plene komprenita. Tamen, oni kredas, ke 1,3,5-Trietilbenzeno estas metaboligata en la korpo per serio de enzimecaj reakcioj. Ĉi tiuj reakcioj implicas la oksigenadon de 1,3,5-Trietilbenzeno per citokromo P450-enzimoj, sekvitan de la konjugacio de la rezultaj metabolitoj kun glutationo kaj aliaj kombinaĵoj. La rezultaj metabolitoj tiam estas sekreciitaj en la urino aŭ galo.

1,3,5-Trietilbenzeno pruviĝis havi diversajn biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn. En bestaj studoj, 1,3,5-Trietilbenzeno estas trovata kaŭzi hepatan damaĝon, renan damaĝon kaj spiran iriton. Studoj en vitro ankaŭ pruvis, ke 1,3,5-Trietilbenzeno povas kaŭzi DNA-difekton kaj povas malhelpi la normalan funkciadon de ĉeloj. Aldone, 1,3,5-Trietilbenzeno estas konsiderata havi endokrin-interrompajn ecojn, kio signifas, ke ĝi povas malhelpi la naturan hormonan ekvilibron de la korpo.

1,3,5-Trietilbenzeno havas kelkajn avantaĝojn kaj limigojn por uzo en laboratoriaj eksperimentoj. Unu avantaĝo estas, ke ĝi estas relative malmultekosta kaj facile akirebla. Aldone, 1,3,5-Trietilbenzeno estas relative stabila kaj povas esti stokata dum plilongigitaj tempoj. Tamen, 1,3,5-Trietilbenzeno estas venena kaj devas esti pritraktata singarde. Aldone, ĝi estas volatila kaj devas esti uzata en bone ventolata areo."

Sintezoj
--------

### Sintezo 1

* Preparado de la **1,3,5-trietilbenzeno** per traktado de **benzeno** kaj **etila bromido**:[AlCl3]

|  |
| --- |
| benzeno +numero 3etila bromido {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}1,3,5-Trietilbenzeno +numero 3bromida acido |
|

  

### Sintezo 2

* Preparado de la **1,3,5-trietilbenzeno** per traktado de **1,3-duetilbenzeno** kaj **klorobenzeno**:

|  |
| --- |
| 1,3-Duetilbenzeno +klorobenzeno {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}1,3,5-Trietilbenzeno +klorida acido |
|

  

### Sintezo 3

* Preparado de la **1,3,5-trietilbenzeno** per traktado de **1,3,5-triklorobenzeno** kaj **etano**:

|  |
| --- |
| 1,3,5-Triklorobenzeno +numero 3etano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}1,3,5-Trietilbenzeno +numero 3klorida acido |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Hidrokarbonido

Referencoj
----------

1. ↑  Chemical Book
2. ↑  GuideChem
3. ↑  EPA United States Environmental Protection Agency
4. ↑  Chemsrc
5. ↑  Химия и токсикология
6. ↑  Chembk
7. ↑  Fisher Scientific
8. ↑  International Labour Organization
9. ↑  Sigma Aldrich
10. ↑  BenchChem