recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**László Dunai** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dunai László**  estis hungara inĝeniero, profesoro, membro (korespondanta (2016), ordinara (2022)) de Hungara Scienca Akademio.

László Dunai  naskiĝis la 20-an de decembro 1958 en Medgyesegyháza.

Biografio
---------

László Dunai akiris diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1983. Post siaj studoj li restis en la sama loko havanta stipendion, ekde 1989 li esploris en la universitato. En 1986 li akiris ankaŭ matematikan-inĝenieran diplomon, en la sekva jaro li akiris doktoran gradon. En la studjaro 1989 li vivis en Usono, en la studjaro 1992 en Japanio helpe de stipendioj. En 1995 li kandidatiĝis (CSc), en la sekva jaro li ekhavis sciencan gradon Ph.D, li iĝis docento. En 1999 li estis nomumita vickatedrestro, vicdekano en 2007. En 2002 lia habilitiĝo okazis en la menciita universitato. En 2008 li doktoriĝis (DSc) antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li okupiĝas precipe pri ŝtalaj pontoj. Li ricevis premiojn inter 2000-2009; lia projekto ricevis premion en 1992.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Fracture mechanics based fatigue analysis of steel bridge decks by two-level cracked models* (2002)
* *Stability behaviour and design of nonconventional cold-formed steel structures - research review* (2011)
* *Girders with trapezoidally corrugated webs subjected by combination of bending, shear and path loading* (2015)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografieto kun foto Arkivigite je 2016-08-13 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografieto kun foto[*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
En konfucea filozofio, **Filpieco** (ĉine, *xiào*) estas virto de respekto fare de filoj al propraj gepatroj, kaj prauloj. La konfucea klasiko **Ŝjaŭ Ĝing** aŭ *Klasiko de Ŝjaŭ*, supozeble verkita ĉirkaŭ la periodo Ĉin-Han, estis historie la aŭtoritata fonto de la konfucea doktrino de *xiào* / "filpieco". Tiu libro, nome parolado inter Konfuceo kaj lia studento Zeng Ŝen (曾參, konata ankaŭ kiel Zengzi 曾子), temas pri kiel formi bonan socion uzante la principon de x*iào* (filpieco). La termino povas ankaŭ aplikiĝis al ĝenerala obeo, kaj estas uzata en religiaj titoloj en kristanaj eklezioj, kiel "fila pastro" aŭ "fila vikario" por kleriko kies preĝejo estas subulo al pli granda paroĥo. Filpieeco estas centra en konfucea familirola etiko.

En pli ĝeneralaj terminoj, fila pieco signifas esti bona kun la propraj gepatroj; zorgi ilin; engaĝiĝi en bona konduto ne ĝuste al gepatroj sed ankaŭ ekster la hejmo por alporti bonan nomon al la gepatroj kaj prauloj; plenumi devoj en la laboro bone por atingi la materiajn rimedojn por subteni gepatrojn same kiel fari memoferojn al la prauloj; ne esti ribelema; montri amon, respekton kaj subtenon; montri afablecon; sekureci masklajn heredantojn, teni fratecon inter fratoj; saĝe konsili la proprajn gepatrojn, inklude apartigi ilin el la morala maldeco; montri bedaŭron pro ties malsanoj kaj morto; kaj fari oferojn post ties morto.

Filpieco estas konsiderata ŝlosila virto en Ĉina kulturo, kaj ĝi estas la ĉefa temo de granda nombro de historioj. Unu el la plej famaj kolektoj de tiaj historioj estas *La 24 filekzempleroj* (*Ershi-si xiao* 二十四孝). Tiuj historioj priskribas kiel filoj ekzercis sian filpieecon en la pasinto. Kvankam Ĉinio ĉiam havis diversecon de religiaj kredoj, filpieco estis komuna al preskaŭ ĉiuj el ili; historiisto Hugh D.R. Baker nomigas respekton por la familio la nura elemento komuna al preskaŭ ĉiuj ĉinaj kredantoj.

Referencoj
----------

1. ↑   (8-a de novembro 2010) *Confucianism in Context: Classic Philosophy and Contemporary Issues, East Asia and Beyond*. SUNY Press. ISBN 978-1-4384-3191-8.
2. ↑  Baker, Hugh D. R. *Chinese Family and Kinship.* New York: Columbia University Press, 1979. pg. 98

Bibliografio
------------

* Xing, Guan (2005). Filial Piety in Early Buddhism, Journal of Buddhist Ethics 12, 82-106

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Filpieco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* The Filial Piety Sutra Arkivigite je 2008-02-18 per la retarkivo Wayback Machine The Deep Kindness of Parents & Difficulty in Repaying It
* *Xiàojing*: The Classic of Filial Piety
**Ilona Kovács** [kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Ilona** estas hungara korbopilkisto, olimpikulo, psikologo, psikiatro, altlerneja instruisto, fotisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2019), membro de Academia Europaea (2009).

Ilona Kovács naskiĝis la 3-an de julio 1960 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ilona Kovács estis jam frue altstatua, ŝi estis 110-foje ano de la hungara korbopilka taĉmento inter 1975 kaj 1980, en 1980 ankaŭ olimpikulo. Ŝi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris psikologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1983. Post la diplomo ŝi estis asistanto samloke ĝis 1989, dum ŝi doktoriĝis en 1988. Inter 1990-2003 ŝi apartenis al en:Rutgers University (esploristo 1990-1992, poste ŝi akiris pli altajn edukajn rangojn. Hejmenveninta ŝi estis docento de Teknikuniversitato de Budapeŝto (2003-2006), ankaŭ katedrestro (2004-2009), intertempe ŝi gvidis esploran grupon. Inter 2006 kaj 2012 ŝi instruis kiel profesoro. Ŝi finis sian karieron en tiu ĉi universitato kiel vicdekano en la jaroj 2011 kaj 2012. Intertempe ŝi kandidatiĝis (CSc) en 1997, doktoriĝis (DSc) antaŭ la Hungara Scienca Akademio en 2004. En Universitato de Pécs la habilitiĝo okazis en 2003. Ŝi instruas kaj esploras kiel katedrestro de Katolika Universitato Péter Pázmány ekde 2013. Ŝi ricevis premiojn inter 1980-2006. Ŝi fokusiĝas pri la vido, ŝi pruvis, ke disvolviĝo de la homaj vidaj procezoj daŭras ĝis la adoleska aĝo. Libertempe ŝi fotadas, eĉ ŝiaj fotoj estas videblaj en ekspozicioj.

Elektitaj artikoloj (kun aliaj)
-------------------------------

* *Egy tudományos vízió* (1991)
* *Contour integration deficit in children suffering from Williams syndrome* (2001)
* *Maturation of cyclopean visual evoked potential phase in preterm and full-term infants* (2014)

Elektitaj fotekspozicioj
------------------------

* Novjorko 1997, 2000
* Budapeŝto 2006

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva prezento kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 665641
* LCCN: n95073412
* VIAF: 36165245
* ISNI: 0000000108875934
* BNF: 15038867w
 |
***Mimusops laurifolia*** estas granda ĉiamverda arbo, indiĝena de la Etiopaj Altaĵoj kaj la altebenaĵoj de sudorienta Arabio.

Priskribo
---------

*Mimusops laurifolia* estas ĉiamverda, larĝ-kanopea arbo, tipe kreskanta ĝis 15 metrojn alta kaj ĝis 25 metrojn inter optimumaj kondiĉoj. La folioj estas ovalaj kaj ledecaj kaj densiĝas direkte al la fino de la branĉetoj. La frukto estas ovala flava bero, granda ĉirkaŭ 35 mm x 20 mm.

Kreskejo
--------

En Afriko, *M. laurifolia* troviĝas en disaj lokoj en la norda kaj orienta Etiopaj Altaĵoj de Eritreo, Etiopio, nordokcidenta Somalilando, kaj en la marbordaj montoj de Ĝibutio. Ĝi troviĝas sur montodeklivoj, en sekaj *Juniperus-Olea*-arbaroj en asocio kun *Juniperus procera* kaj *Olea europaea*, kiel ununuraj grandaj arboj en ĉiamverdaj aŭ duone ĉiamverdaj arbustaroj ekster la arbaro kaj en riverbordaj arbaroj aŭ kiel izolitaj arboj laŭ provizoraj (intermitaj) riveretoj.
Ĝi ankaŭ kreskas en kelkaj lokoj sur la sudokcidenta Arabio - en rivervaloj sur la deklivoj de la Montaro Saraŭat en nordokcidenta Jemeno kaj sudokcidenta Saud-Arabio, kaj sur Jabal Ureys kaj Jabal Gedu, marbordaj montoj laŭ la suda marbordo de Jemeno. En Jabal Ureys kaj Jabal Gedu, *M. laurifolia* okazas en malgrandaj enklavoj de Sud-Arabiaj nebulmaldensarbaroj, arbustaroj, kie la marbordaj montoj kaptas humidportantajn ventojn de la Araba Maro.

Utilado
-------

Egiptuja ornamita mumia masko el 100-50 a.K. ĉizita el ligno de *Mimusops laurifolia*.
Lokaj komunumoj kolektas la manĝeblajn fruktojn de sovaĝaj arboj kaj foje uzas la lignon por brulaĵo, konstruado kaj ĉarpentado. La ligno estas helbruna ĝis palflava.
La arbo estis verŝajne kultivata en la antikva Egiptio. Branĉetoj kaj folioj estis trovitaj en tomboj de la dek-dua dinastio ĝis la greko-romia epoko kaj ĝi estis menciita en tekstoj ĝis de la 18-a dinastio. La ligno estis uzita por farado de statuoj, litoj, tabloj kaj aliaj objektoj.

Konservada stato
----------------

*M. laurifolia* estas ekstreme malofta en Sudokcidenta Arabio. Ĝia distribuo estas limigita al humidaj lokoj kaj ĝi suferis pro habitatperdo, tropaŝtado kaj dezertiĝo. La populacio en la Montaro Saraŭat estas limigita al kelkaj riveretaj valoj (ŭedoj). Dekduo da maljunaj arboj estis observitaj en Jabal Gedu, kaj nur du arboj en Jabal Ureys.
**Valdeprados** [baldePRAdos] estas municipo en la sudo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la administracia dividaĵo *Partido Judicial de Segovia* (jurisdikcia partio de Segovio) en la sudoriento de la provinco. La loknomo *Valdeprados* estas etimologie komprenebla kiel Valo de Herbejoj.

Valdeprados en la provinco Segovio.
Guijasalbas.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19,45 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 70 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte pli ol 200 el la 1950-aj jaroj.

Ĝi distas 23 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Zarzuela del Monte, Segovia, Otero de Herreros, Zarzuela del Monte kaj Vegas de Matute. La municipo inkludas la submunicipon Guijasalbas [giĥasALbas]. Iam ekzistis ankaŭ la domaro Carrascal, nun senhoma, en loko nomita Los Barriales.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Valdeprados havis kastelon, el kiu restas turo (*torreón de Velasco*),​ el la grafoj de Puñonrostro, inter kiuj Juan Arias Dávila (poste episkopo de Segovio). Valdeprados apartenis al *Sexmo de San Martín* de la *Comunidad de ciudad y tierra de Segovia*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado kiel dormurbo kaj de servoj plej ekgravis, kune kun gastigado, konstruado kaj piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj, kiel la kastelturo, la preĝejo kaj la ponto.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767380
 |
La **Naturrezervejo Fada Arĥej** aŭ **Fada Archei** situas en la nordoriento de Ĉado, en la regiono Ennedi sude de la urbo Fada. Ĝi estis establita en 1967 kaj kovras areon de 2110 km² en la okcidenta parto de la montarmasivo *Ennedi*.

La tereno de la naturprotekta areo konsistas el plataj areoj en la okcidenta parto, kiuj estas kovritaj de la duondezerta vegetaĵaro de la  *Suda Sahara herbo kaj arbusta savano*. La orienta parto kuŝas en la sabloŝtona dezerto de la montarmasivo *Ennedi* kun siaj eroziitaj gorĝoj profunde en la roko. Ene de tiuj estas ses lagoj nutritaj de fontoj de la Nubia sabloŝtona akvejo. La ĉiutaga akvoelfluo de la grundakvorezervujo estas proksimume 600 ĝis 700 m³ tage, tiel ke galeriarbaroj povas disvolviĝi ĉirkaŭ la lagoj. Tiuj konsistas el akacioj *Acacia nilotica* kaj *Acacia seyal*, *Adina microcephala*, Dezerta daktilo (*Balanites aegyptiaca*), *Boscia angustifolia*, diversaj specoj da fikusoj kaj *Vitex doniana*.

Inter grandaj mamuloj, en la areo de la naturrezervejo menccindas ekzemple leonoj (*Panthera leo*), gepardoj (*Acinonyx jubatus*), adaksoj, specioj da antilopoj (*Addax nasomaculatus*), kaprenoj de la specio *Ammotragus lervia* kaj la Dorkas-gazelo (*Gazella dorcas*). Tamen, la grandeco de la populacioj necertas ĉar neniuj censoj estis entreprenitaj ekde la 1970-aj jaroj.

La birdfaŭno estas pli riĉa; en 1997, ekzemple, nombreblis konsiderindaj grupoj de la burĉela stepkoko (*Pterocles coronatus*), la stristepkoko (*Pterocles lichtensteinii*), la dezerta strigo (*Bubo ascalaphus*) kaj la longvosta sturno (*Lamprotornis pulcher*).

* Kategorio Fada Arĥej en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 763433
 |
Botokudaj ĉasistoj en 1928.
La termino **Botokudoj** estas la nomo farita de portugaloj al indiĝenoj apartenantaj al grupoj de diversaj lingvaj popoloj kaj regionoj en Brazilo, pro la uzado de diskoj ("botokoj") ĉe lipoj aŭ oreloj. Ili estis nomitaj ankaŭ *aimorés*, apartenis al grupo de Makro-ĵea lingvaro kaj vivis el la sudo de la nuntempa brazila ŝtato Bahio ĝis la nordo de Espirito-Santo kaj la regiono de la valo de la Dolĉa Rivero, kaj la oriento de Minas-Ĝerajso. Ankoraŭ ekzistas botokudoj en la basenoj de la riveroj Mucuri kaj Pardo.

Familio de botokudoj tra rivero.
Foto de botokudino ĉirkaŭ 1900 (Muséum d'Histoire naturelle de Paris).
La botokudoj estis konataj pro sia perfortemo. Estis onidiroj, ke ili estas kanibaloj kaj certe ili atakis la popolojn *goitacases* kaj *puris*, tradiciaj rivaloj, aŭ karavanojn de veturantoj kaj bienojn de kolonoj, incendiante havaĵojn. Ĝenerale ili vivis nude, kaj kelkaj viroj uzis penisingojn faritajn el interplektitaj folioj. Iliaj loĝejoj, pro konstantaj movoj, estis facile kaj rapide konstrueblaj, ĝenerale el palmafolioj kaj branĉoj subtenitaj de bastonoj.

La familio estis poligamia. La virinoj kaj infanoj devis forte labori. Krom kolektado kaj fiŝkaptado, korespondis al virinoj konstrui la kabanojn kaj transporti ŝarĝojn. Ĝis mezo de la 19-a jarcento, ili estis nur ĉasistoj-kolektistoj, dum fiŝkaptadon faris virinoj kaj ĉasadon viroj. Sagoj kaj pafarko estis la ĉefaj instrumentoj.

Referencoj
----------

1. ↑  publikigita en *Leben der Wölker*, 1. p. 125

Literaturo
----------

* Nitsch, Matthias (2013). Grundlagen für die Restitution von *Swadesh’s basic vocabulary* im *Wörterbuch der Botokudensprache.* (Fundamentos para a restituição do *vocabulário básico de Swadesh* no *Dicionário da língua dos botocudos*) GRIN Verlag, München, ISBN 978-3-656-49579-6 ([ ]).
* Rothe-Neves, Rui (2014). Resenha de Nitsch (2013): Grundlagen für die Restitution von *Swadesh’s basic vocabulary* im *Wörterbuch der Botokudensprache* (Fundamentos para a restituição do *vocabulário básico de Swadesh* no *Dicionário da língua dos botocudos*) Em: *LIAMES - Línguas Indígenas Americanas* v. 14, p. 219–223. Campinas: UNICAMP/IEL. (Artigo em PDF)
* The Forbidden Lands: Colonial Identity, Frontier Violence, and the Persistence of Brazil's Eastern Indians, 1750-1830, by Hal Langfur. July 28, 2006.
* Pokrane, A Saga dos Botocudos, Durço, Jonathas Gerry. IOMG, Belo Horizonte, 1989.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Botocudos en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821547
* LCCN: sh85016024
* BNF: 12461517q
 |
Ujoj de elektroniko antaŭ recikligo
**Elektronika reciklado** aŭ **Komputila reciklado** estas la malmuntado kaj apartigo de komponantoj kaj krudaĵoj de elektronika rubo. Kvankam reuzaj, donacaj kaj riparproceduroj ne strikte reciklas, ĉi tiuj estas aliaj oftaj daŭrigeblaj manieroj forigi IT-rubaĵon.

En 2009, 38% de komputiloj kaj kvarono de totala elektronika rubo estis reciklitaj en Usono, pli ol 5% kaj 3% de tri jaroj pli frue, respektive.​ Ekde ĝia komenco en la fruaj 1990-aj jaroj, pli kaj pli da aparatoj estas reciklitaj tra la mondo pro pliigita konscio kaj investo. Elektronika reciklado okazas ĉefe por reakiri valorajn maloftajn terajn metalojn kaj valormetalojn , kiuj mankas, same kiel plastojn kaj metalojn. Ĉi tiuj estas revenditaj aŭ uzataj en novaj aparatoj post purigo, kreante cirklan ekonomion. Tiaj procezoj implikas specialigitajn instalaĵojn kaj regionon, sed ene de la ordinara hejmo aŭ laborejo, sonkomponentoj de difektitaj aŭ malnoviĝintaj komputiloj ofte povas esti recikligitaj, reduktante anstataŭigajn kostojn .

Reciklado estas konsiderata ekologia ĉar ĝi malhelpas danĝerajn rubojn , inkluzive de pezaj metaloj kaj karcinogenoj , eniri la atmosferon, rubodeponejojn aŭ akvovojojn. Dum elektroniko konsistigas malgrandan frakcion de la tuta rubo generita, ili estas multe pli danĝeraj. Ekzistas strikta leĝaro dizajnita por devigi kaj instigi la daŭrigeblan forigon de hejmaj aparatoj, la plej rimarkindaj estas la *Elektra kaj Elektronika Ekipaĵo-Direktivo* de la Eŭropa Unio kaj la *Nacia Komputila Reciklado-Leĝo* de Usono .

Referencoj
----------

1. ↑  Nguemaleu, Raoul-Abelin Choumin.  (2014-05-09) *Roadmap to Greener Computing*. CRC Press, p. 170. ISBN 9781466506848.
2. ↑  National Computer Recycling Act of 2005, H.R. 425, 109th Cong. (2005–2006)

Vidu ankaŭ
----------

* Recikligo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eŭropa Komisiono Ronda Ekonomia Pako 2015
* RECIKLANTE – DE E-MALŜPARO AL RESURSOJArkivigite je 2017-02-01 per la retarkivo Wayback Machine (UN Ekologia Programo, 2009, 120 paĝoj)
* WEEEa Instrukcioj (Britio)
* WEEEa Instrukcioj (EU)
* Komputilaj Donacaj Lokoj (Usono)
w1

Flago de la Administracio por Okcidenta Armenio
La **Provizora Armena Registaro** aŭ **Administracio por Okcidenta Armenio** (1915-1918) estis armena provizora registaro, kun la sendependa regiono komence starigita ĉirkaŭ Van post la rezistado de Van dum la militkampanjo en Kaŭkazio, kun la gvidado de Aram Manugjan de la Daŝnako. Ĝi estis nelonge konata kiel *Libera Vaspurakano*. Post komenca malsukceso en aŭgusto 1915, ĝi estis restablita en junio 1916 kiel "Administracio por Okcidenta Armenio" sub la milita zono. De decembro 1917, ĝi estis sub Transkaŭkaza Komisarejo, kun Hakob Zavriev kiel la Komisaro, kaj dum la unuaj etapoj de la establado de la Armena Demokratia Respubliko, ĝi estis inkludita kun aliaj Armenaj Nacia Konsilioj en nelonge unuigita Armenio.

Tiu provizora registaro stabiligis sin uzante armenajn volontulunuojn, formante administran strukturon post la rezistado de Van en 1915. La reganta partio estis la Daŝnako. Aram Manugjan, "Aram de Van" estis la plej fama guberniestro de la administracio.
**Rekonilo** aŭ **emblemo** (angle: *landmark*) estas tipa trajto aŭ distingilo, per kiu objektoj, precipe ankaŭ loĝataj lokoj kaj urboj estas simbolataj. Al tio unuavice apartenas elstaraj konstruaĵoj, sed ankaŭ naturaj donitaĵoj. Rekoniloj povas ankaŭ stari por abstraktaj nocioj. Ekzemple la teroratenco de la 11-a de septembro 2001 kontraŭ la World Trade Center povas esti interpretata kiel atenco kontraŭ la rekonilo de la kapitalismo. 

Kelkaj rekoniloj havas la karakteron de kliŝoj. Ekzemple multaj homoj rigardas bastonpanon (*baguette*) kaj la cigaredomarkon *Gauloises* kiel rekoniloj de Francio. Bicikloj, ventmuelejoj kaj tulipoj simbolas Nederlandon. En Japanio kaj aliaj landoj ledpantalono kaj bierkruĉo sinonimas por germana vivmaniero. 

Per la urbomuzikistoj de Bremeno kiel simbolo por Bremeno kaj la La Marvirineto kiel rekonilo de Kopenhago ankaŭ kelkaj fabelfiguroj avancis al rekoniloj.

Konstruaĵaj rekoniloj plej ofte apartenas al la plej altaj konstruaĵoj de certa urbo aŭ lando. Sed ankaŭ ekzistas rekoniloj, kiuj ne estas atentokaptaj en la urba panoramo, kiel la Manneken Pis (pisknabo) en Bruselo kaj la La Marvirineto en Kopenhago.

Ĝenerale altaj konstruaĵoj tre rapide avancas al rekonilo de lokoj, precipe se ili estas karakterize konstruitaj, ekzemple la Eiffel-Turo en Parizo, la Stephansdom (katedralo S-a Stefano) en Vieno, la Televida turo de Berlino aŭ la Stari Most (malnova ponto) en Mostar, Bosnio-Hercegovino.

  

Kelkaj tre konataj rekoniloj
* Big Ben, LondonoBig Ben, Londono
* Eiffel-turo, ParizoEiffel-turo, Parizo
* Statuo de libereco, Novjorko, UsonoStatuo de libereco, Novjorko, Usono
* Ruĝa Placo, Moskvo, RusioRuĝa Placo, Moskvo, Rusio
* Oblikva turo, PizoOblikva turo, Pizo
* Kaaba, MekaoKaaba, Mekao
* Piramidoj de Gizo, EgiptioPiramidoj de Gizo, Egiptio
* Akropolo, AtenoAkropolo, Ateno

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de rekoniloj de konataj urboj
* Punkto de intereso
* atributo
Blazono de São José
Flago de São José
**São José** [sA ĵoze] estas grandurbo kaj municipo en suda Brazilo en subŝtato Sankta Katarino. Ĝi estas antaŭurbo situanta ĉirkaŭ kvin kilometrojn de Florianópolis, la subŝtata ĉefurbo.

Bazaj informoj
--------------

São José en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 210,513 (en 2010)
* Supermara alteco: 0 m
* Areo: 113 km²
* Telefonkodo: 048
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 27° 36′ 54″ S 48° 37′ 40″ U﻿ / ﻿27.61500 °S, 48.62778 °U﻿ / -27.61500; -48.62778 (mapo)

Geografio
---------

Aerpanoramo en São José
Aerpanoramo kun la golfo en São José
São José situas laŭ golfo de Atlantiko en suda parto de la lando. La najbaraj municipoj estas Antônio Carlos, Biguaçu, *Florianópolis*, Palhoça, Santo Amaro da Imperatriz, São Pedro de Alcântara. Curitiba troviĝas 254, Porto Alegre 365, San-Paŭlo (urbo) 500, Guarulhos 510, Campinas 550, Nova Iguaçu 754, **Rio-de-Ĵanejro** 757, Belo Horizonte 983, Goiânia 1221, **Braziljo** 1320, Salvador de Bahio 1940, Maceió 2415, Teresina 2583, Recife 2615, Natalo (Brazilo), 2815, São Luís 2832, Belém 2912, Manaus 2983 km.

Historio
--------

En 1750 portugaloj alvenis kaj trovis tie indianojn. La portugaloj establis havenon. En 1755 ekzistis jam malgranda kapelo, en la sekva jaroj São José estis fondita. En 1797 logxis tie pli ol 2000 homoj (kun sklavoj. En 1833 São José iĝis komunumo, 1845 ĝi estis altrangigita.

Ekonomio
--------

São José havas kelkajn industriajn uzinojn pri telekomunikadaj ekipaĵoj, tekstilaĵoj, nutraĵoj. Menciindas la turisma kaj komerca sektoroj.

Vojo en São José
Iama ponto en São José

Trafiko
-------

El São José kuras ĉefvojo al Florianópolis (BR-101).

Klimato
-------

En São José pluvas en la plena jaro pli ol 1500 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej multe en februaro. La averaĝa temperaturo jare estas 20 °C, ĝi varias laŭ monatoj 16-24 °C.

Ĝemelurboj
----------

* Argentino Kordobo (Argentino), Argentino
* Usono Burbank (fonto ne mencias la konkreton), Usono
* Portugalio Ilha Terceira, Portugalio, Azoroj
* Usono San Jose (Kalifornio), Usono

Fontoj
------

* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* mapo, distancoj[*rompita ligilo*]

* Kategorio São José (Sankta Katarino) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Tiu ĉi artikolo temas pri urbo en Maroko. Pri nocio el ekonomio temas artikoloj Rabato (ekonomiko) kaj Rabato (merkato).*

---

Koordinatoj: 34° 01′ 03″ N 06° 50′ 10″ U﻿ / ﻿34.01750 °N, 6.83611 °U﻿ / 34.01750; -6.83611 (mapo)

Komerca centro en Rabato
Rabato nokte
La Turo de Hassan
**Rabato** (arabe الرباط, *ar-RibAt*) estas la ĉefurbo de Maroko. 

Laŭ la stato de 2014 en la urbo vivis 572 717 loĝantoj sur areo de 118 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 4 854 loĝantoj/km².

Ĝi estas atlantika haveno, kaj situas en la buŝo de la rivero Bu Regreg, kiu apartigas ĝin de la najbara urbo Salé. Kune kun tiu ĉi ĝi formas gravan aglomeraĵon, kvankam pli malgrandan ol la pli ekonomie potenca Kazablanko.

Administra, komerca kaj industria centro. Monumentoj de la 11-a jarcento ĝis la 18-a jarcento. Muregoj (11-a jarcento) kun fortigitaj pordegoj. Muzeoj.

Ĝia moderna historio komenciĝas en 1146, kiam la almohada gvidanto Abd al-Mu'min konvertis la tiaman vilaĝon en pli grandan fortreson, por lanĉi atakojn al la tiama Iberia duoninsulo. Ĝi fariĝis la ĉefurbo de la ĥalifo Yaqub al-Mansur, en kies tempo estis komencita la konstruado de granda moskeo, el kiu restas la konata Turo de Hassan, unu el la ĉefa vidindaĵoj de la urbo.

Edukado
-------

* ESSEC Business School

Vidu ankaŭ
----------

* Rabato (merkato)
* Salé
* Tramtransporto en Rabato-Sala

* Rabato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Rabato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 7736
* GND: 4076467-9
* LCCN: n80076442
* VIAF: 124355341
* SUDOC: 027290468
* BNF: 12551094r
* NKC: ge400146
* BNE: XX454126
 |
**Fulgo** estas nigra polvoforma solidaĵo, konsistanta je 80 - 99,5 % el karbono.

Fulgo estas grava industria teknika produkto (*industria fulgo*), kiu estiĝas ĉe nekompleta forbrulo aŭ pirolizo de hidrogenkarbonoj en granda kvanto.

Fulgo povas aperi ankaŭ kiel nedezirinda produkto ĉe forbrula procezo kaj entenas surface sursorbitajn (adsorbitajn) oleaĵojn kaj pirolizajn produktojn. Tiu fulgo kaŭzas pruvite kanceron, firmiginte per ofte aperantaj policiklaj aromataĵoj. (dizela fulgo)

Produktado
----------

La plej grava procezo (dismonde 98%) de la industria fulgo estas la *Furnace-procezo* aŭ brulkamera procezo.

Ĉe tiu procezo, oni produktas en brulkamero (angle Furnace) *vermegan gason* de 1200 ĝis 1800 °C per forbruligo de tergaso. En tiun varmegan gason oni alŝprucas krudmaterialojn, plej ofte aromat-riĉajn karbon- kaj naftodevenan fulgooleon. Per la nekompleta forbruliĝo kaj la termika malkombino (pirolizo) de la fulga krudmaterialo estiĝas fulgo. Post certa restada tempo, la proceza miksaĵo estas malvarmigita per akvoalŝpruco kaj la fulgo estas apartigita en tubaj filtriloj. La brulkamero funkcias daŭre dum la tuta jaro ("7 x 24"/semajno).

Ecoj
----

Fulgo konsistas el la plaj malgrandaj, kugloformaj korpuskloj, kiuj kunkreskas al ĉenoformaj agregatoj, al t.n. nanokorpetoj, kiuj grandas inter milion-ono kaj 100 milion-ono milimetrojn – tio estas, ili estas 1.000-one pli malgrandaj ol diametro de haro. Oni povas do reguli, difini la grajnograndon en la proceso.

La specifa surfaco de fulgopartikulo estas ĉirkaŭ 10–1000 m2/g. Oni sukcesis per nanostrukturigo optimumi la tri plej gravajn grajnograndojn de la aŭtopneŭoj (rulkontraŭstaro, akvoglita rezisto kaj defrotado). Industria fulgo hodiaŭ jam pintoteknikaĵo!

Por la aŭtopneŭoj ekzistas ĉirkaŭ 40 diversaj fulgotipoj, kiuj donas al la gumo specifajn ecojn. Internacie oni ofte klasifikas la normajn fulgojn laŭ la usona ASTM-normoj. En la areo de KSŜ oni uzas la GOST-normojn.

Uzo
---

Industria fulgo uzatas super 90% kiel plenigaĵo en la gumoindustrio (ĉefe pneŭoj). Krom tio ĝi uzatas kiel nigra pigmento por presejkoloroj, tuĉoj, lakoj, kolorigo de plastoj (precipe kiel UV-protekto), same kiel en la elektroindustrio kiel materialo por elektrodoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Fulgo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fulereno
Scott McCloud ĉe la franca bildliteraturfestivalo Angouleme en 2000.
**Scott MCCLOUD** (naskiĝis en 1960 en Masaĉuseco) estas usona bildliteraturisto kaj grava teoristo pri bildliteraturo kiel arto.

McCloud kreis komiksfiguron Zot en 1984, kiel amuza kontraŭpunkto al la tradicia seriozega superheroo kiu estas ofte trovita en bildliteraturoj kaj sur filmoj. Sed li estas aktiva kiel verkisto kaj strejisto en la bildliteratura industrio, li ĉefe estas fama kiel bildliteratura teoristo per liaj libroj *Understanding Comics* [*Komprenadi bildliteraturojn*], kiu esploras kelkajn teknikojn por diri histriojn kun bildoj, kaj *Reinventing Comics* [*Reinventadi bildliteraturon*], kiu esploras la estonton de bildliteraturo. La tria libro *Making Comics* [*Kreadi bidliteraturojn*] eldonos dum 2006, kaj priskribos strekteknikojn kaj aliajn teknikojn por fari bildliteraturojn.

En 1990 li kun lia amiko Stephen Bisette inventis la 24-horan bildliteraturon, dudek-kvar-paĝaj bildliteraturoj kiu estas kreita dum dudek-kvar horoj. Ĝis nun kreitis pli ol tricent el tiaj bildliteraturoj, kreita baldaŭ de profesiaj bildliteraturistoj kaj amatoroj. Multaj eldonitis libroforme en 2004.

Libroj
------

* *Understanding Comics: the Invisible Art* (1994)
* *Reinventing Comics: How Imagination and Technology Are Revolutionizing an Artform* (2000)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Scott McCloud en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Scott McCloud en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* scottmccloud.com
* 24 hour comics day


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 121948
* GND: 124918085
* LCCN: n93071287
* VIAF: 19823847
* ISNI: 0000000080990219
* SUDOC: 035642009
* BNF: 13326583v
* NDL: 00694226
* BIBSYS: 90768054
* NKC: xx0085576
* BNE: XX1167221
 |
la usona prezidanto Bill Clinton (maldekstre) renkontiĝas kun la brita ĉefministro Tony Blair en novembro 1999
**Atlantikismo** estas kredo je la graveco de kunlaboro inter la ŝtatoj de Eŭropo unuflanke kaj la ŝtatoj Usono kaj Kanado aliflanke pri politikaj, ekonomiaj, kaj defendaj temoj, kun la celo subteni la sekurecon kaj prosperon de la partoprenantaj landoj, kaj por protekti la valorojn kiuj kunigas ilin. La termino povas esti uzata en pli limigita maniero, kiu implicas subtenon por la Nord-Atlantika armea alianco NATO, aŭ en pli vasta maniero implicanta larĝan kunlaboron, profunde dividitajn valorojn, senton de komunumo, kaj ioma grado de integriĝo inter la du flankoj de la oceano. La termino devenas de la Atlantika Oceano kiu apartigas la du kontinentojn. Praktike la filozofio de Atlantikismo instigas aktivan nordamerikan, aparte usonan, engaĝiĝo en Eŭropo kaj proksiman kunlaboron inter la du flankoj de la oceano. Tio manifestiĝis plej forte dum la Dua Mondmilito kaj en ĝia sekvo tra la starigo de diversaj eŭropaj-noramerikaj institucioj, plej grave NATO kaj la Plano Marshall.

Vidu ankaŭ
----------

* Clarence Streit
* Association to Unite the Democracies
* Atlantik-Brücke

Referencoj
----------

1. ↑  Osvaldo Croci: artikolo "Not a Zero-Sum Game: Atlanticism and Europeanism in Italian Foreign Policy" (en iom libera tratuko "ne senkosta ludo: atlantikismo kaj eŭropismo en itala eksterlanda politiko"), en la ĵurnalo "The International Spectator: Italian Journal of International Affairs" ("La Internacia Spektanto: Itala Ĵurnalo de Internaciaj Aferoj"), decembro 2008, volumo 43, numero 5, paĝoj 137–155,] cifereca objekta identigilo COI:10.1080/03932720802486498 (angle}
**Duala profesia edukado** estas formo de profesia edukado en diversaj landoj ekzemple de Eŭropo, kaj nome en Svisujo, Germanujo kaj Aŭstrujo.

Staĝo
-----

La staĝo daŭras 3 aŭ 4 jarojn en entreprenoj aŭ firmaoj kun samtempa profesia lernejo de ĉirkaŭ 1-2 tagoj pro semajno en Germanujo kaj Svisujo. La duala sistemo donas tre bonajn junajn gelaboristojn en multaj profesioj. Poste la staĝo de 3 aŭ 4 jaroj kun diplomo, la junaj geprofesiuloj povos lerni en aliaj specialaj altaj profesiaj lernejoj por specialaj temoj. Ankaŭ en Austrio la edukado estas simila kun staĝoj.

Aliaj profesiaj edukadaj sistemoj
---------------------------------

Aliaj landoj havas diversajn sistemojn, kaj ofte la landoj ne havas tre bonajn rezultojn en profesia edukado. Ofte la lernanto havas kursojn en speciala lernejo kaj mallongajn staĝojn. La lernanto ne havas ofte la bonan konon de praktika laboro.

Vidu ankaŭ
----------

* Profesia edukado
* Profesio

Eksteraj ligiloj
----------------

* svisa portalo pri duala profesia edukado en germana, franca kaj itala lingvo kun multaj ligiloj kaj libroj: SDBB. Lexikon der Berufsbildung. Berno : Eldonejo: *SDBB Verlag*, 2011. 224 p. ISBN 978-3-03753-064-1. CHF 27.00, poŝlibro, germana lingvo, ankaŭ en franca kaj itala lingvo; (la paĝo en itala lingvo estas proksima al la internacia lingvo)
* germana profesia edukada leĝo, (ne oficiala eldono) de 23 marto 2005 23 paĝoj Arkivigite je 2011-05-16 per la retarkivo Wayback Machine germane
* germana ministrejo pri formado kaj esplorado Arkivigite je 2009-09-06 per la retarkivo Wayback Machine (germane kaj angle)
* Arkivigite je 2005-02-13 per la retarkivo Wayback Machine pri edukado en Aŭstrio germane
* Arkivigite je 2008-03-03 per la retarkivo Wayback Machine pri edukado en Aŭstrio germane
**Antoni BARANIAK** (naskiĝis la 1-an de januaro 1904 en Sebastianowo, distrikto de Śrem, mortis la 13-an de aŭgusto 1977 en Poznań) – pola romkatolika episkopo, salesiano, kapelano kaj sekretario de la primasoj de Pollando - kardinalo August Hlond (1933–1948) kaj Stefan Wyszyński (1949–1951), helpa episkopo de Gniezno en la jaroj 1951–1957, ĉefepiskopo de Poznań en la jaroj 1957–1977.

Aresto
------

En la periodo de 1951 ĝis 1953 laboris en sekretariejo de la Primaso de Pollando.

Nokte de la 25-a/26-a de septembro 1953 estis arestita samtempe kun la primaso Wyszyński. Enprizonigita en Enketa Arestejo en la kvartalo Mokotów. Tie dum 3 jaroj estis brutale enketata fare de ekzekutistoj de Sekureca Oficejo. Li estis interalie 145 fojoj enketata, kelkfoje po dekkelkaj horoj, oni forŝiris al li ungojn, tenis dum pluraj tagoj sen vesto en malvarmega kelo, plena de fekaĵoj. Malgraŭ kruelaj torturoj li ne rompiĝis kaj nenion diris kontraŭ la primaso, kion komunistaj servistoj deziris. Ricevinte tiajn atestojn eblus proceso kontraŭ Stefan Wyszyński pri perfido de la ŝtato kaj kontraŭrevolucia agado. La 30-an de oktobro 1956 li estis liberigita. Denove eklaboris kiel ĉefo de la sekretariejo.

Bibliografio
------------

* A. Suwart, *Pierwszy po prymasie* (La unua post primaso), [en:] „Przewodnik Katolicki" (Katolika Gvidilo), 39/2007.
* S. Zasada, *Teczki na arcybiskupa* (Aktujoj kontraŭ ĉefepiskopo), [en:] „Gość Niedzielny" (Dimanĉa Gasto), 28/2009 (LXXXVI), p. 44-45.
* M. Jędraszewski, *Teczki na Baraniaka* (Aktujoj kontraŭ Baraniak), Wydział Teologiczny Uniwersytetu Adama Mickiewicza (Teologia Fakultato de Universitato Adam Mickiewicz), Poznań 2009.

* Antoni Baraniak en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Antoni Baraniak en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 387301
* GND: 140604952
* LCCN: n2009076404
* VIAF: 102088811
* ISNI: 0000000078193405
* BNF: 166412448
* NKC: js20211110783
 |
Impona estro en la 2006-a videoludo *Shadow of the Colossus* ("Ombro de la Koloso")
En vidilaj ludoj, la **estro** (el la angla *Boss*) aŭ (laŭ pluraj aliaj naciaj lingvoj) la **fina kontraŭulo** estis origine la lasta venkenda fikciulo, fine de ĉiu nivelo. Ŝi aŭ li nepras esti pli fortika (ŝi aŭ li posedas pli da vivpotenco) kaj kutime estas la estro de la pli facile venkeblaj malamikoj antaŭe eliminitaj. Estroj aperas en multaj vidilaj ludoj, kiel Objektivaj kaj subjektivaj pafludoj, platformaj ludoj, Rolludoj kaj mitraladaj ludoj.

Tiu esprimo ĝeneraliĝis por esprimi ĉiuj aparte fortikaj AI-uloj. Ekzemple en kelkaj agludoj, oni povas mortigi kvantojn da malamikoj kiu pereas post kelkaj kugloj, sed por ritmi la ludadon, oni devas foje-foje maleviti estrojn, kiuj postulas pli da tempo kaj lerteco por venki. Ofte la estroj ŝtupe plifortikas. La lasta estas do la Estrego, dum la aliajn oni nomas la Estretojn. Estroj povas ankaŭ havi pli da personeco, scenara gravo en la intrigo, dum la aliaj malamikoj estas nur sublakeoj.

Ankaŭ la estro eblas konsisti el la kaŝita malamiko, kiun oni ne batalas, sed kiu regas la aliajn kontraŭulojn (*Monkey Island*).

En plejparto de vidilaj ludoj, ne ĉiam necesas mortigi ĉiun por antaŭeniri, sed male nepras venki la estrojn por finfini la nivelon, aŭ eĉ la tutan vidilan ludon. Ili tamen kelkfoje malaperas per si mem post tempolimo (*Tumiki Fighters*).

Reade en la mitraladaj ludoj, la estroj estas ne venkeblaj, krom per unu vunda punkto, kiel ekzemple la okulo.
la malbena slogano menciata en la teksto
maldekstraLa **hutia movado** (en la araba ٱلْحُوثِيُّون al-Ḥūthīyūn, per sistemo IFA al.ħuː.θiː.juːn, en la angla *Houthi*, per sistemo IFA ˈhuːθi), oficiale nomata *Ansar Allah* ( أَنْصَار ٱللَّٰه, ʾAnṣār Allāh, "Islamaj Subtenantoj") estas armita movado, kiu aperis el Sa'dah en norda Jemeno en la 1990-aj jaroj. La movado ricevis sian nomon ĉar ĝia fondinto devenas de la loka hutia tribo. Islamisme, la anoj apartenas al la Zajdismo, branĉo de ŝijaismo, kvankam la movado ankaŭ inkluzivas sunaistojn. Sub la gvidado de *Hussein Badreddin al-Houthi*, la grupo aperis kiel opozicio al la iama jemena prezidanto Ali Abdullah Saleh, kiun ili akuzis pri amasa financa koruptado kaj kritikis, esti subtenata de Saud-Arabio kaj Usono koste de la jemena popolo kaj la jemena suvereneco. Rezistante la ordonon de Saleh por lia aresto, Hussein estis mortigita en Sa'dah en 2004 kune kun kelkaj el liaj gardistoj fare de la jemena armeo, ekigante en Jemeno la hutian ribelon kiu estus origine ĉefe triba kaj regiona movado kiu kontraŭas la centran povon. Ekde tiam, krom mallonga meza periodo, la movado estis gvidita de lia frato *Abdul-Malik al-Houthi*.

La movado altiras siajn anojn en Jemeno reklamante regionajn politik-religiajn aferojn en siaj amaskomunikiloj, inkluzive de la superreganta usona-israela konspira teorio kaj araba "konspitra kunagado". En 2003, la hutia slogano "Alaho bonegas, morto al Usono, morto al Israelo, malbeno al la judoj kaj venko por Islamo!", fariĝis la varmarko de la grupo. Movadaj oficialuloj tamen malaprobis la laŭvortan interpreton de la slogano. Plu ĝi batalas en Jemeno kontraŭ koalicio gvidata de Saud-Arabio.

La 14-an de septembro 2019 ministro pri energio de Sauda Arabio diris ke hutiaj atakoj kontraŭ ĝiaj naftominejoj duonigis la naftoproduktadon.

La 10-an de septembro 2020, la movado raportis pri sukcesa atako kontraŭ saudarabia ĉefurbo Rijado.

La 12-an de januaro 2024 Usono kaj Britio atakis militajn objektojn de hutioj en Jemeno.

Referencoj
----------

1. ↑  (fr) *comprendre les origines de la guerre au Yémen* (kompreni la originojn de la milito en Jemeno), arkivo, Lemonde.fr, la 7-an de aprilo 2016

Vidu ankaŭ
----------

* Tawakkul Karman

  

* Kategorio Hutia movado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Hutia movado en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
Larĝa panoramo de NizamabadLarĝa panoramo de Nizamabad

**Nizamabad** (telugue **నిజామాబాదు**) aŭ *Nizamurbo,* ankaŭ *urbo de Nizam* estas urbego kaj municipo en meza Barato, en subŝtato Telangano, en la samnoma distrikto, kies sidejo ĝi estas. Nizam estis reganto en la 18-a jarcento.

Malrekta vojo en Nizamabad

Geografio
---------

Nizamabad situas sur montetaro en alteco de 393 metrojn de la marnivelo. Nanded troviĝas 99, Udgir 110, Ramagundam 140, subŝtata ĉefurbo Hajderabado 152, Varangal 159, Mumbajo 557, tutlanda ĉefurbo Delhio 1111, Kolkato 1152 kilometrojn (aere) .

Demografio
----------

Laŭ la censo en 2011 Nizamabad havis populacion de 311 152. La legopovo estas 78,52 %, pli alta, ol la ŝtata mezumo 74 %. En la 1960-aj jaroj Nizamabad atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil).

Historio
--------

En Nizamabad pluraj dinastioj regadis, ekde 1724 ĝi estis parto de princlando Hajderabado kaj daŭre estis parto de regnoj de Nizam ĝis 1948. Intertempe Nizamabad akiris municipan statuson en 1931, kiu estis levita al speciala grado en 1987. Hindio akiris sendependecon en 1947 kaj la Hindaj Armitaj Fortoj aneksis plenan Hajderabadon, finiĝis historio de la princlando.

Ekonomio
--------

Nizamabad estas signifa industria urbo, tamen multe da familianoj laboras en la Golfo-landoj. En la urbego oni produktas sukerojn, ankaŭ rizmuelejoj funkcias.

Lingvoj
-------

La plej gravaj lingvoj en Nizamabad estas la telugua (57%) kaj la urdua (36%), ambaŭ oficialaj lingvoj. La urdua kaj la angla estas vaste uzata por komunikado.

Religioj
--------

En Nizamabad vivas precipe hinduoj (60%), muslimoj (38%) kaj kristanoj (1%).

Edukado
-------

La publika universitato situas 15 km de Nizamabad, krome kelkaj kolegioj, institutoj troviĝas en la urbego.

Klimato
-------

Nizamabad situas en savanoklimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (Aw). Jare pluvas averaĝe po 1046 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed inter junio-septembro pli ofte pluvas. La averaĝa temperaturo estas 27 °C kaj varias inter 21-34 °C.

Aŭtobusa stacidomo de Nizamabad

Trafiko
-------

Al Nizamabad kuras 3 fervojaj linioj kaj 4 ĉefvojoj konstruita en 1891. Enurbe estas ankaŭ aŭtobusa stacidomo. La plej proksima flughaveno funkcias en Nanded, la internacia en Hajderabado.

Vidindaĵoj
----------

* ĉefe hinduaj temploj kaj aliaj preĝejoj
* fortikaĵo konstruita en la 10-a jarcento
* arkeologia muzeo ekde 2001
* pluraj parkoj en la proksimeco

Fontoj
------

* WikiTrans
**Thomas Andrews** naskiĝis la 7-an de februaro 1873 en Comber en Nord-Irlando - mortis la 15-an de aprilo 1912, estis ĉefkonstruanto de *Titanic*.

Jam ekde la junaĝo Andrews montris intereson pri konstruado de ŝipoj. En sia 16-a jaro, fininte la studadojn en Royal Belfast Academical Institution, li komencis kiel metilernanto en ŝipfarejo ĉe sia onklo William James Pirrie. La 24-an de junio 1908 Andrews edziĝis kun Helen Reilly Barbour kaj en la jaro 1910 li havis kun ŝi filinon Elizabeth. Antaŭ navigacio de *Titanic* li staris frunte de konstrukta sekcio kaj li estis plenumdirektoro de Harland and Wolff, subigita sole al ties direktoro (Pirrie).

Plimulto de fontoj priskribas lin kiel homon, kiu ĉiumaniere klopodis helpi, li disdonis al homoj veŝtojn, helpis ilin en boatojn, li klopodis, por ke la boatoj estu kiel eble plej multe okupigataj kaj en lastaj momentoj de *Titanic* li ĵetadis el la ferdeko sidilojn al homoj en la akvo.

Lastfoje li estis ekvidita en fumista salono de la 1-a klaso je la 2-horo kaj dek minutoj antaŭ tio, ol *Titanic* dronis. Lia savveŝto kuŝis sur unu el tabletoj, Andrews staris antaŭ kameno, la manoj krucigitaj sur la brusto rigardante en malplenecon. Stevardo, kiu tiel ĉi trovis lin, klopodis devigi lin al la provo je savo, sed la konstruisto jam neniel reagis je io.

En Belfast estis al li kaj al pluaj naŭ viroj senditaj de la ŝipfarejo, konstruita statuo por rememoro. Ili devis kontroli tion, ĉu ĉio funkcias kontentige kaj ĉiuj pereis dum la malfeliĉo.

* Kategorio Thomas Andrews en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 210934
* LCCN: n99045310
* VIAF: 75647781
* ISNI: 000000003447212X
 |
situo de la duoninsulo Darß
duno en naturprotektita areo
okcidenta sabloplaĝa marbordo de la terkolo
norda kabo de la teritorio Darß vidata el 600-metra alteco
**Darß** [**da:s**] estas terkolo kaj nuna meza parto de duoninsulo ĉe la germania bordo de la Balta Maro inter la urboj Rostock kaj Stralsund. Ĝis la 14-a jarcento temis pri insulo: tiam la kreo de tajdofluaj fosaĵoj ligis la teritorion al la pli suda eksa insulo Fischland kaj tiun al la kontinenta parto de Germanio sude - ekestis duoninsulo "Fischland-Darß". En la 19-a jarcento plia tia fosaĵo ankaŭ ligis la pli orientan ĝistiaman insulon Zingst al la tereno Darß, tiel ke ekestis la nuna duoninsulo Fischland-Darß-Zingst, kiu dividas lagunaron nomatan "Darß-Zingster Boddenkette" sude de la maro norde.

Norde kaj okcidente la teritorio limiĝas per la Balta Maro, sude per la lagunoj "Saaler Bodden" kaj "Bodstedter Bodden", sudokcidente per la terkolo Fischland kaj oriente per la duoninsulo Zingst. Kaj inter nordo kaj sudo kaj inter oriento kaj okcidento la areo ampleksas dek ĝis dek du kilometrojn. La teritorio Darß ampleksas la vilaĝojn Born auf dem Darß, Prerow, Wieck auf dem Darß kaj la vilaĝon Ahrenshoop de la komunumo Ahrenshoop: la sudaj komunumopartoj de Ahrenshoop, Althagen kaj Niehagen, tamen apartenas al la teritorio Fischland.

Etimologio
----------

La nomo Darß devenas de la malnovslava vorto *dračĭ* por dorna arbusto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Darß en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Darß en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo de la duoninsulo Fischland-Darß-Zingst
**Nanga Parbat** (kio signifas en la sanskrita lingvo *nuda Monto*; urdua lingvo: نانگا پربت; ankaŭ konata kiel **Diamir** [reĝo de la montoj]) apartenas kun alteco de 8125 metroj al la montoj pli altaj ol 8000 m. Ĝin malkovris en la jaro 1854 la germanaj fratoj *Schlagintweit*.

Geografio
---------

Nanga Parbat estas la okicenta pliero de Himalajo situanta en norda Pakistano. Ĝi estas la plej okcidenta de la montoj pli altaj ol 8000 m. Ne tre for de ĝi en la nordo troviĝas ankaŭ la okcidenta fino de la montaro Karakorumo. Nanga Parbat situas rekte sude de la rivero Indus.

Unua grimpo
-----------

La unuan grimpon sukcesis la 3-an de julio 1953 la germana alpisto Hermann Buhl. Li estis la unua homo, kiu sukcesis sole grimpi 8000-metran pinton.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ampleksas prezentado de Nanga Parbat en germana lingvo

* Nanga Parbat en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nanga Parbat en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


Montoj pli altaj ol 8000 m

Ĉomolungmo (aŭ Everesto) - K2 (Ĉogori aŭ Lambha Pahar aŭ Dapsang) - Kangchenjunga - Lhotse - Makalu - Ĉo Oju - Dhaulagiri - Manaslu - Nanga Parbat - Anapurno - Gaŝerbrum 1 (Kaŝita Pinto) - Broad Peak (Falĉan Kangri/K3) - Gaŝerbrum 2 (K4) - Ŝiŝapangmo
Averso kaj reverso de la hispana dolaro de 1739 dum la reĝado de Filipo la 5-a.
Averso kaj reverso de la hispana dolaro de 1821 dum la reĝado de Fernando la 7-a.
La **real de a ocho**, konata ankaŭ kiel **Hispana dolaro**, **ok-reala monero**, aŭ **monero de ok** (hispane *peso de ocho* [Oĉo], ok), estas monero el arĝento, de proksimume 38 mm de diametro, valora ok hispanajn realojn, kiu estis stampita en la Hispana Imperio post 1598. Ties celo estis korespondi al la germana talero.

La Hispana dolaro estis amplekse uzita de multaj landoj kiel internacia valuto pro sia uniformeco en standardo kaj stampaj karakteroj. Kelkaj landoj kontraŭmarkis la hispanan dolaron or ke ĝi estu uzata kiel ties loka valuto.

La Hispana dolaro estis la monero laŭ kiu baziĝis la origina usona dolaro, kaj ĝi restis valida valuto en Usono ĝis la proklamo de la *Coinage Act* de 1857. Ĉar ĝi estis amplekse uzita en Eŭropo, Ameriko, kaj eĉ Orienta Azio, ĝi iĝis la unua monda valuto finbe de la 18a jarcento. Krom lausona dolaro, ankaŭ aliaj ekzistantaj valutoj, kiaj la kanada dolaro, la japana eno, la ĉina juano, la filipina peso, kaj kelkaj valutoj en Latinameriko, estis dekomence bazitaj sur la hispana dolaro kaj aliaj 8-realaj moneroj. Diversaj teorioj ligiĝas la originon de la simbolo "$" al la kolonoj kaj rubandoj-strioj kiuj aperas flanke de la balzono en la hispana dolaro.

Notoj
-----

1. ↑   Dissemination of Hispanic-American coinage. Enclopedia Britannica. Alirita 2012-02-07.
2. ↑  Ray Woodcock.  (1a de Majo 2009) *Globalization from Genesis to Geneva: A Confluence of Humanity*. Trafford Publishing, p. 104–105. ISBN 978-1-4251-8853-5.
3. ↑  Thomas J. Osborne.  (29a de Novembro 2012) *Pacific Eldorado: A History of Greater California*. John Wiley & Sons, p. 31. ISBN 978-1-118-29217-4.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hispana dolaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hispana dolaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hispanaj kolektoj Arkivigite je 2009-02-14 per la retarkivo Wayback Machine
* HISPAN 1776 Arkivigite je 2009-02-14 per la retarkivo Wayback Machine
* Informaro pri Columnarios Arkivigite je 2018-12-24 per la retarkivo Wayback Machine
* The Colonial Coinage of Spanish America: *Enkonduko de Daniel Frank Sedwick*