recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La ***Silicon Valley Bank*** (SVB) - en Esperanto "banko de la Silicia Valo" - estis banko en Usono. Ĝi fondiĝis la 17-an de oktobro 1983 kaj havis sian centran sidejon en Santa Clara, Usono.

SVB estis la 16-a plej granda banko en Usono kiam ĝi fiaskis la 10-an de marto 2023, kaj estis la plej granda banko per enpagoj en la la Silicia Valo - kie akumuliĝas aparte multaj altteknologiaj firmaoj. Kiel ŝtate posedita banko, ĝi estis reguligita fare de la Kalifornia Sekcio de Financa Protekto kaj Novigado (angle *California Department of Financial Protection and Innovation*, DFPI) kaj estis membro de la Federacia Rezerva Sistemo. La banko funkciigis oficejojn en 13 landoj kaj regionoj.

La 10-an de marto 2023, ĝi malsukcesis, kiam klientoj amase samtempe volis elpreni siajn enpagojn. La DFPI "revokis ĝian ĉarton", do fermis kaj malfonis la bankon, transdonante la komercon en restrukturigon de ŝtata institucio nomata  *Federal Deposit Insurance Corporation* (FDIC). En la momento de sia fermo, temis pri la dua plej granda banka fiasko en la historio de Usono (tiumomente daŭre plej granda fiasko estas kraŝo de banko nomata *Washington Mutual* de Seatlo en 2008).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (angle)

* Kategorio Silicon Valley Bank en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Domenico Zampieri**, plej konata kiel **Domenichino** (Bolonjo, 21-a de oktobro 1581 – Napolo, 15-a de aprilo 1641) estis elstara itala baroka pentristo de la klasikismo romo-bolonja.

Biografio
---------

Naskiĝinta en Bolonjo, filo de ŝuisto, estis dekomence metilernanto de Denys Calvaert. Tuj li eklaboris en la *Accademia degli Incamminati* de la fratoj Carracci. Kiam li translokiĝis al Romo en 1601, li iĝis unu el la plej talentaj metilernantoj de la etoso de Annibale Carracci, kaj li laboris kun grandaj samtempuloj kiel Albani kaj Guido Reni, same kiel kun rivaloj kiel Lanfranco. Pro sia malalteco, li ricevis la kromnomon *Domenichino* («eta Dominiko»).

*La damo kaj la unukornulko*, fresko en la Palaco Farnesio de Romo, probabla verko de Domenichino, ĉ. 1602.
La murpentraĵo de *La damo kaj la unukornulo* en la serio de freskoj de Annibale Carracci titolita *La amaferoj de la dioj* (Palaco Farnesio de Romo) estas atribuita al Domenichino. Ankaŭ en la Palaco Farnesio li pentris tri mitologiajn pejzaĝojn, en la *Loggia del Giardino* (Galerio de la Ĝardeno). Li multe pentris por preĝejoj; poste li ricevis kelkajn malsukcesojn kaj translokiĝis al Napolo, kie li plulaboris kaj mortis.

Bibliografio
------------

* J. Pope-Hennessy, The Drawings of Domenichino at Windsor Castle, Londres, 1948.
* M. Fagiolo Dell'Arco, Domenichino ovvero Classicismo del Primo-Seicento, Roma, 1963.
* E. Borea, Domenichino, Milán, 1965.
* R.E. Spear, Studies in the Early Art of Domenichino, tesi di laurea, Princeton University, 1965.
* R.E. Spear, Domenichino, I e II tomo, Yale-New Haven-Londres, 1982.
* Domenichino 1581-1641, catálogo de la muestra, Milán, 1996.

* Kategorio Domenichino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 601388
* GND: 118638831
* LCCN: n82028279
* VIAF: 56618267
* ISNI: 0000 0001 2134 0539
* LIBRIS: 289008
* SUDOC: 027670937
* BNF: 119663905
* ULAN: 500018832
* MBA: c83c0b08-0b6c-4926-8c37-953976c4f139
* RKD: 23601
* NKC: mzk2009528543
* ICCU: REAV084879
* BNE: XX960386
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Palavana blua muŝkaptulo** |
| --- |
|  |
| Palavana blua muŝkaptuloPalavana blua muŝkaptulo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Cyornis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. lemprieri*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Cyornis lemprieri****(Sharpe, 1884) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Preskaŭ minacata** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Palavana blua muŝkaptulo  |

 |
| v • d • r |

La **Palavana blua muŝkaptulo** (***Cyornis lemprieri***) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro *Cyornis* aŭ de Bluaj muŝkaptuloj kiu laŭnome enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj. Ĝi estas endemia de Filipinoj. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

Ĉe tiu specio maskloj havas bluajn suprajn partojn, dum inoj havas brunajn suprajn partojn, tiele temas pri kazo de seksa duformismo. Tamen subaj partoj estas pli egalaj kun **oranĝeca brusto kaj helgriza aŭ blankeca ventro**. La beko estas granda kaj longa kompare kun la kapo, nigra kaj iom hokoforma en la supra makzelo. La ino montras helajn okulringojn.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Cyornis lemprieri[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.
**KONDOR Imre** estis hungara filozofia verkisto, bibliotekisto naskita en Érmihályfalva la 3-an de januaro 1911 kaj mortinta en Budapeŝto la 19-an de julio 1990.

Biografio
---------

Imre Kondor doktoriĝis pri filozofio en la Universitato de Debreceno, en 1941 oni habilitis lin privatprofesoro. Inter 1942 kaj 1945 li estis direktoro de la urba biblioteko de Kassa. Inter 1945-1949 li estis komitatano de la partio Nemzeti Parasztpárt kaj landkunvena deputito. De 1949 li estis kunlaborulo de la biblioteko de la teknika universitato de Budapeŝto, de 1951 ĝia direktoro. Je la komenco de 1958 oni maldungis lin, sed post ok monatoj li denove povis labori en la Pedagogia Biblioteko.

Verkoj
------

* *Előtanulmányok a tragikum metafizikájához* (Debrecen, 1934);
* *Történelem és politika* (h. n. 1936);
* *Az európai filozófia problémáinak története* (Debrecen, 1938);
* *Műszakibibliográfia* (red. kun Lajos Jánszky, Pál Bélley, B. 1959).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
**Magna Carta** (trad. granda ĉarto; angle *The Great Charter*) aŭ latine *Magna Carta Libertatum*) estas privilegia dokumento, subskribita de la angla reĝo Johano, "Johano sen Tero", la 15-an de junio 1215. Oni reeldonis ĝin en 1216, 1217 kaj 1225 kun etaj modifoj.

Ĉar Johano efektivigis malsukcesan internan kaj eksteran politikon (li lezis privilegiojn de urboj, feŭduloj, vasaloj), la landaj ordoj armile ekbatalis kaj devigis akcepti la privilegian dokumenton.

La dokumento havas 66 artikolojn (klaŭzojn kaj preambulojn). Ĝi certigis la rajtojn kaj privilegiojn de la urboj, laikaj kaj ekleziaj vasaloj, ties personajn kaj posedajn sekurojn. La privilegia dokumento enhavis artikolojn pri komerco, dogano, financa afero, ordonis unuecigon de la pezo- kaj mezurunuoj. La Magna Carta ordonis fondon de 24-taga komisiono, konsistanta el baronoj kaj kiuj rajtas eĉ per armiloj devigi la reĝon ne neglekti la privilegiojn.

Ĉefaj partoj
------------

1. pri eklezio (estu libera)
2. pri feŭdaj ĵuroj de tiuj kiuj ricevis bienon de la reĝo
3. pri feŭdaj ĵuroj de tiuj kiuj pruntas bienon
4. pri urboj, komerco, komercistoj
5. pri reformo de juro kaj juĝado
6. pri kondutoj de reĝaj oficistoj
7. pri reĝaj urboj
8. diversaj decidoj, (ekz. tuja maldungo de eksterlandaj solduloj de Johano)
9. garantio pri la skribitaj (menciita komisiono)

Johano ne efektivigis ordonojn de la dokumento – papo Inocento la 3-a liberigis lin de la ĵuro –, sed la dokumento gravis en la sociaj movadoj de la sekvaj jarcentoj.

39-a artikolo: „liberan homon [...] oni rajtas enprizonigi aŭ senposedigi [...] nur laŭ leĝa juĝo de samranguloj aŭ leĝo de la lando". La usona konstitucio kaptis el Magna Carta ideojn kaj eĉ vortkunmetojn.

La Magna Carta el 1215 havas kvar ekzemplerojn: po unu en katedraloj de Lincoln kaj Salisbury, du en la British Museum. En la katedralo de Durnham troviĝas ekzempleroj el 1216, 1217 kaj 1225.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉarto de Liberecoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Magna Carta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Magna Carta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* la teksto en la latina


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 107897
* GND: 4168520-9
* LCCN: n50064742
* VIAF: 198145635, 6673153954904005680009 184258638, 198145635, 6673153954904005680009
* SUDOC: 106935208 22996379X, 106935208
* BNF: 150600212
* BIBSYS: 90641762
* NKC: unn2012713746
 |
la usona aktoro Bruce Willis kalva
**Kalveco**, **senhareco** aŭ medicine **alopecio**, estas perdo de haroj sur la kranio, do la supra parto de la kapo, postlasante senharan haŭton. La aĝorilata kalveco, aperanta precipe ĉe viroj kaj malofte ĉe virinoj dum la menopaŭzo, ofte estas konsiderata negative en la okcidenta civilizo kiel signo de maljuniĝo.

La vira senhariĝo kiel heredita kalveco (androgena harperdo, latine *Alopecia androgenetica*) komencas kutime ĉe la tempioj. Ĉe la malsano *Alopecia areata* estiĝas malgrandaj senharaj makuloj, ĝi estas nekompleta, t.n. makula kalveco. Kelkaj medikamentoj, joniga radiado kaj diversaj malsanoj ankaŭ povas estigi kalvecon.

La libervola senharigo de la kapo estas konscia ekkonilo, ekzemple ĉe razkapuloj, en apartaj samseksemaj grupoj, religiaj grupoj, ekz. budhismaj aŭ kristanaj monaĥoj. Depost kelkaj jaroj moderniĝis ke viroj senharigi la tutan kapon por deturni la atenton pri komenca aŭ parta kalveco.

Personoj kiuj volas kaŝi kalvan kapon povas uzi perukon aŭ "tupeon". Ekde la mezo de la 1990-aj jaroj ekzistas la medicina eblo de har-transplantado.

Produktantoj de specialaj ŝampuoj aŭ har-fluidaĵoj promesas eblan prokrastadon de heredita kalvaĵo.

Figure
------

Figure la adjektivo "kalva" estas uzata por esprimi ion senvegetaĵan, ekz. kalva monto. Vidu artikolojn senarbarigo aŭ rearbarigo.

* Patrick Stewart, brita aktoroPatrick Stewart, brita aktoro
* Esko Valtaoja, finna astronomo kaj verkisto de nefikcioEsko Valtaoja, finna astronomo kaj verkisto de nefikcio
* Urho Kekkonen, prezidanto de FinnlandoUrho Kekkonen, prezidanto de Finnlando
* Fredrik Reinfeldt, sveda politikistoFredrik Reinfeldt, sveda politikisto

* Kategorio Kalveco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kalveco en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

Referencoj
----------

1. ↑  "*Tupeo*" estas neoficiala esperantlingva neologismo pri "parta peruko", do parta artefarita hararo, imitanta naturan kaphararon, kiu kompletigu la naturan hararon. Atentu ke eĉ la tre ampleksa Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto ne mencias la neologismon, kiu devenas de la franca vorto *toupet* (vidu q1413777 en vikidatumoj), en la angla lingvo pseŭdofrance literumita *toupée*.

Vidu ankaŭ
----------

* tonsuro
* razkapulo
* harblankismo
* la absurda teatraĵo *La kalva kantistino* ekde 1978 ripete prezentiĝas en Esperanto.
En algebro, **loka ringo** estas komuta ringo kun unika maksimuma idealo. En algebra geometrio, loka ringo priskribas la "ĉirkaŭaĵon" de unu punkto (la unika maksimuma idealo).

Difino
------

Komuta ringo {\displaystyle R} estas **loka**, se ĝi plenumas unu el la jenaj ekvivalentaj aksiomoj:

* {\displaystyle R} havas unikan maksimuman idealon.
* {\displaystyle 1\neq 0}, kaj la sumo de du neinversigeblaj elementoj estas neinversigebla.
* {\displaystyle 1\neq 0}, kaj se {\displaystyle x} estas ajna elemento, tiam aŭ {\displaystyle x} aŭ {\displaystyle 1-x} (aŭ ambaŭ) estas inversigebla.
* Por nenegativa entjero {\displaystyle n}, se {\displaystyle x\_{1}+x\_{2}+\dotsb +x\_{n}} estas inversigebla, tiam ekzistas tia {\displaystyle i}, ke {\displaystyle x\_{i}} estas inversigebla. (En la speciala kazo {\displaystyle n=0} tio signifas, ke la tiel nomata nul-sumo 0 ne povas esti inversigebla, t.e. 1 ≠ 0.)

Ekzemplo
--------

Ĉiu komuta korpo estas loka ringo: la unika maksimuma idealo estas (0).

La ringo de formalaj potencoserioj {\displaystyle \mathbb {C} [[x]]} estas loka ringo: la unika maksimuma idealo estas {\displaystyle (x)}.

### Neekzemploj

La triviala ringo {\displaystyle \{0\}} ne estas loka ringo; ĝi havas neniun maksimuman idealon.

La ringo de polinomoj {\displaystyle \mathbb {C} [x]} ne estas loka ringo; ĝi havas plurajn maksimumajn idealojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Local ring* en MathWorld.
**Ferenc SZABÓ** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Ferenc** estis hungara katolika pastro, jezuita monaĥo, altlerneja instruisto, redaktoro.

Ferenc Szabó naskiĝis la 4-an de februaro 1931 en Kálócfa, li mortis la 3-an de oktobro 2022.

Biografio
---------

Ferenc Szabó maturiĝis en jezuita gimnazio en Pécs, poste li frekventis seminarion en Eger en la sekvanta jaro en Szombathely, iom poste la ŝtato malpermesis la seminarion. Szabó estis laboristo en uzino de Zalaegerszeg, en 1953 li sekrete aliĝis al la nelegala jezuita ordeno. Li studis en altlernejo pri lingvoj en Budapeŝto, poste en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Depost falo de la hungara revolucio de 1956 li disidis kaj li finis la studadojn en Egenhoven (1957-1963). Li pastriĝis en Bruselo en 1962 kaj doktoriĝis en en:Institut Catholique de Paris en 1966. Inter 1967 kaj 1992 li estis redaktoro de hungarlingva dissendo de Radio Vatikana (ekde 1972 ĉefredaktoro), poste li hejmenvenis. Intertempe en 1969 li ricevis ŝtatanecon de Belgio. En Hungario jam depost la socialismo li estis ĉefredaktoro de katolika revuo, li instruis en Katolika Universitato Péter Pázmány (2000-2005) kaj Katolika Altlernejo Vilmos Apor (2005-2011). Li ricevis premiojn inter 1991-2019. Li estas tre produktema verkisto.

Elektitaj libroj
----------------

* *Mai írók és gondolkodók* (1965)
* *Az ember és világa* (1974)
* *Jelek az éjszakában – Tanulmányok és új versek* (1983)
* *Hiszek tebenned – Bevezetés a kereszténységbe* (1992)
* *Keresztények az ezredfordulón* (2001)
* *Az ember és világa* (2011)
* *Reformáció és katolikus megújulás. Válogatott Pázmány-tanulmányok* (2018)

Lia disertaĵo
-------------

* *Le Christ créateur chez Saint Ambroise* (1968)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 682303
* GND: 133697347
* LCCN: n2002028725
* VIAF: 29605683 162012866, 29605683
* ISNI: 0000 0001 1499 4104
* SUDOC: 032322712
* BNF: 123374669
* BIBSYS: 98046439
 |
La **Rettungsverein bei Feuers-Gefahr** (tradukite: *Incendia helpo-societo*) estis reciproka helposocieto en Arnstadt.

Historio
--------

Ĝi fondiĝis en 1829. La unua komandanto estis la vendisto W. Müller. Celo estis, en kazo de fajregoj helpi la kuncivitanojn kaj eventale fortiri helpobezonantajn personojn el la danĝeraj zonoj, krome savi nemoveblaĵojn kaj gardi ilin.

En 1841 fariĝis reorganizo de tiu ĉi societo kaj renovigo de la statutoj. Artikolo nr. 1, § 1 tekstis: *La savosocieto jes ja estas parto de la publikaj fajrobrigadoj kaj tiufunkcie submetita al ties ordonoj. Tamen temas pri memstara kaj sendependa instituto.* En tiu jaro apartenis al la societo ĉ. 100-150 homoj.

Fino
----

En 1864 la societanoj ankoraŭ aktivis. En septembro de la sama jaro la *Steiger-korpuso* forlasis la societon kaj aliĝis al la *Turner-fajrobrigadistoj*. Inter 1864-67 iĝis la malestiĝo de la societo.

Fonto
-----

Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3), 
eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, (ISBN 3-934277-07-1), p. 405.

Piednotoj
---------

1. ↑  En la origina germana versio: *Der Rettungsverein bildet zwar einen Teil der öffentlichen Löschanstalten und ist als solcher der Direktion der Löschanstalten untergeordnet; in seinen Funktionen aber ist der Verein ein für siĉchbestehendes, unabhängiges Institut.*

Eksteraj ligiloj
----------------

Pri la societo en libro de A. H. A. Hatham: *Arnstadt nach seinen gegenwärtigen Verhältnissen*, Eupel 1841, p. 375-376.
**Ferenc SZABÓ** [sabO], hungare **Szabó Ferenc,** Esperante **Francisko Szabó** estis hungara komponisto kaj profesoro.

Ferenc Szabó naskiĝis la 27-an de decembro 1902 en Budapeŝto - mortis la 4-an de novembro 1969 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Szabó frekventis gimnazion en Budapeŝto, dume nokte li laboris. Inter 1921-1926 li lernis en Muzikakademio de Budapeŝto de Leó Weiner kaj Zoltán Kodály. Li aliĝis al socialdemokratoj, baldaŭe al la komunistoj kaj ekde 1928 li dirigentis laboristajn korusojn. En 1931 li vojaĝis al Berlino, poste al Moskvo, kie li edukiĝis pri partiaj aferoj en la universitato. Dum la 2-a mondmilito li aliĝis al Ruĝa Armeo, fine li estis ĉefleŭtenanto. En 1945 li ekhavis postenon en ĉeflernejo de Budapeŝto, kie li instruis muzikon. Baldaŭe li estis parlamentano, dume li estris Muzikakademion. Li ricevis premiojn Kossuth en 1951 kaj 1954, krome ankaŭ aliajn 2 premiojn.

Liaj komponaĵoj (elekto)
------------------------

* muzikaĵoj por filmo, ekzemple Sonĝoaŭto, Hyppolit, la lakeo
* opero *Légy jó mindhalálig*, 1969
* oratorio, en 1931, 1955
* kantatoj, ekzemple *Meghalt Lenin!* (Mortis Lenino!)
* konĉertoj
* diversaj simfonioj
* muzikaĵo por baleto

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Iván Erőd
* István Láng (komponisto)
* Miklós Maros
* Lajos Papp (komponisto)
* János Sebestyén
* István Vántus

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Ferenc Szabó (komponisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 408903
* GND: 1089183755
* LCCN: n84185538
* VIAF: 51955722
* ISNI: 0000 0001 0971 4462
* SUDOC: 080733808
* BNF: 14825044b
* NKC: jx20090629008
* BNE: XX5064210
 |
**Ferenc István NAGY** [iŝtvAn nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy Ferenc István** estas hungara biologo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2016).

Ferenc István Nagy  naskiĝis la 23-an de novembro 1952 en Heves (urbo).

Biografio
---------

Ferenc István Nagy frekventis gimnazion en Eger, poste universitaton en Szeged inter 1972-1977. Plej ofte li laboras en biologia instituto de Szeged. En 1981 samloke li doktoriĝis pri biologio kaj genetiko. En 1978 li ricevis stipendion de UNESCO, en 1983 de Rockefeller en Novjorko, poste de diversaj lokoj. En 1986 li instruis en Novjorko, en 2004 en Germanio, en 2008 en Edinburgh. Li ofte prelegas eksterlande, interalie en Ĉinio, Svislando, Argentino. Li ricevis diversajn premiojn kaj medalojn.

Verkaro (elekto) ĉiam kiel kunaŭtoro
------------------------------------

* *Identification of DNA sequences required for activity of a plant promoter: the CaMV 35S promoter* (1985)
* *Expression of tobacco Cab genes is controlled by two circadian oscillators in a developmentally regulated fashion* (1995)
* *Phytochromes control photomorphogenesis by differentially regulated, interacting signaling pathways in higher plants* (2002)
* *Perception of UV-B by the Arabidopsis UVR8 protein* (2011)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 454144
* LCCN: no2006068431
* VIAF: 63765475
* SUDOC: 12536816X
* ORCID: 0000-0002-6157-9269
* RID: D-3532-2015
 |
**Ferenc Jeckel** [jekel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jeckel Ferenc** estis hungara pentristo, medalisto, instruisto.

Memortabulo pri Ferenc Jeckel
Ferenc Jeckel  naskiĝis la 1-an de majo 1950 en Budapeŝto, li mortis la 10-an de aprilo 2012 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Jeckel abiturientis en belarta gimnazio en sia naskiĝurbo en 1968, kie li lernis pentradon de Jenő Benedek. Inter 1968-1970 li laboris en la ŝtata monfarejo, kie li planadis medalojn, poste li estis profesie pentristo. Inter 1974 kaj 1988 li gvidis fakrondon en kulturdomo, inter 1993-1997 li instruis en gimnazio. Li ofte pentradis en Zebegény kaj Örvényes. Li ŝatis pentradi portretojn, pejzaĝojn, aĵpentraĵojn, religiajn bildojn. Li ricevis 3 premiojn en la 1990-aj jaroj.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Budapeŝto (1971, 2005)
* Bruselo (1982)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Londono (1976)
* Tokio (1977)
* Budapeŝto (1989, 1997)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Önarckép (1976)
* Csopaki Krisztus-kereszt (1995)
* Sárga virágok (2005)
* Kánai menyegző (2008)
* Kardvirágok
* Balerína

Elektitaj medaloj
-----------------

* Nagyházy János debreceni numizmatikus (1969)
* Szövetkezeti Munkáért (1970)
* Csili (1972)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Angyalföld (2013)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto kaj bildoj
* oficiala paĝo
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-05-18 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 611995
 |
**Chaveroche** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 192 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Chaveroche etendiĝas sur 18,26 km², kaj havis 192 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas po 11 homoj laŭ kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉirkaŭ Ussel ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Chaveroche situas je alteco de 814 metroj.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Chaveroche antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Daniel Escurat, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Chaveroche apartenas al la kantono Ussel-Ouest, kies ĉefurbo estas Ussel. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Ussel, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono Ussel-Ouest
**Erik Farkas** [farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas Erik** estas hungara aktoro, deklamisto.

Erik Farkas naskiĝis la 8-an de februaro 1975 en Tata (Hungario).

Biografio
---------

Erik Farkas maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1993, poste li akiris agraran diplomon en Universitato de Panonio en 2000. Dum la studentaj jaroj li estis ankaŭ amatora aktoro. En 2005 li finis privatan aktorakademion en Budapeŝto. Liaj plej gravaj instruistoj estis Imre Csiszár (reĝisoro) kaj Éva Tímár. Li ricevis rolojn en malgrandaj teatroj en la ĉefurbo, poste li meritis la aktoran licencon. Tiutempe li kantadis, liaj instruistoj estis Sári Gencsy kaj Éva Nemessányi. Ekde 2015 li estis liberprofesiulo. Li ofte prezentis deklamajn spektaklojn. Li ricevis premion en 2010.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* William Shakespeare:
	+ La Dresado de la Megero - Grumio
	+ *Dekdua Nokto aŭ Epifanio : aŭ kiel vi volas* - Antonio
* Anton Ĉeĥov: La mevo - Medvedenko
* Sofoklo: Antigona - gardisto
* Aristofano: *Lisistrata* - Miletos
* Viktor Jacobi: *Sybill* - gardisto
* Gábor Presser-Dusán Sztevanovity: *A padlás* - lampulo
* Mihály Csokonai Vitéz: *Karnyóné* - Tündérfi

Liaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *AQUA-RUN* (mallonga filmo, 2004) – fuĝanto
* *Köszönet a szabadság hőseinek* (televida filmo, 2006) - junulo
* *Az ebéd* (2011) - gasto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* roloj

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Erik Farkas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766906
 |



* Portalo pri Biografio
**Erik VARDEN** (naskiĝinta la 13-an de majo 1974 en Sarpsborg) estas norvega romkatolika ordenanimzorganto kaj prelato de la teritoria prelatujo de Trondheim.

blazono episkopa de Erik Varden

Vivo
----

Erik Varden frekventis inter 1990 kaj 1992 la lernejon *Atlantic College* en Suda Kambrio. En 1993 li konvertiĝis je katolikismo. Fininte siajn filozofiajn kaj teologiajn studojn je Kembriĝo li doktoriĝis danke al disertaĵdefendo pri Pierre de Bérulle. Post pliaj studoj pri orientaj eklezioj li akiris licencon ĉe la Pontifika Orienta Instituto en Romo. En la 20.4.2002 li aniĝis al la ordeno de la trapistoj je la Monaĥejo *Mount St. Bernard* en Leicestershire. En la 6.10.2007 li faris la duan religian voton. En la 16.7.2011 li ordinitis pastro fare de lia episkopa moŝto Malcolm McMahon; ordinacio diakona estis farita ankaŭ de li en la 9.9.2010.

Post sacerdotiĝo li instruis ĉe la benediktana altlernejo Ateneo Sankta Anselmo en Romo. Paralele li deĵoris en la skandinavia sekcio de Radio Vatikana. Post reveno Anglujon en la 2013-a jaro li transprenis provizore la gvidadon de la ununura trapista abatejo kies abato li iĝis en 2015 post elekto.

En la 1.10.2019 li nomumitis fare de papo Francisko prelato de la teritoria prelato de Trondheim. Konsekro episkopa planite por la 4.1.2020 pro sanecaj kialoj prokrastotis. Konsekriĝo faritis fare de Bernt Ivar Eidsvig en la 3.102020 helpite de Berislav Grgić kaj Czeslaw Kozon.

Skribaĵoj
---------

* *Redeeming freedom. The principle of servitude in Bérulle.* EOS, Sankt Ottilien 2011, ISBN 978-3-8306-7478-8.
* *The Shattering of Loneliness: On Christian Remembrance.* Bloomsbury, London 2018, ISBN 978-1-4729-5328-5.
* *Heimweh nach Herrlichkeit. Ein Trappist über die Fülle des Lebens*. Herder, Freiburg 2021, ISBN 978-3-451-38688-6.

Weblinks
--------

* Kategorio Erik Varden en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Varden ene de la katolika hierarkio

Notoj
-----

1. ↑  "Ny biskop-prelat i Trondheim"
2. ↑  Silvia Guzzetti: "Con la musica Dio mi ha toccato il cuore". Ĉe: *Famiglia Cristiana*, 11.7.2019
3. ↑
4. ↑  "Weihe im Oktober". Ĉe: *Domradio*, 2.7.2020
5. ↑   "Norwegen: Bischofsweihe aus gesundheitlichen Gründen verschoben"

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770336
* GND: 1229929924
* LCCN: no2011088507
* VIAF: 8019149296294080670002
* ISNI: 0000 0001 3542 6894
* SUDOC: 165578300
* BIBSYS: 5070622
 |
**Ŝab Mami** (Cheb Mami, arabe شاب مامي), oficiale **Ahmed Khelifati Mohamed** (naskiĝis la 11-an de julio 1966 en Saida), estas alĝeria kantisto.

Ŝab Mami kunigas la muzikon de araba okcidento (Alĝerio, Maroko, Tunizio, Libano kaj Libio) kun eŭropaj tradicioj kaj moderna pop-muziko. Li perfekte posedas nacian araban kantadstilon *rai*, kio estis la kialo de apero de lia alnomo "Princo de rai" (laŭ nomo de lia albumo). Ŝab Mami miksas rai kun franca kanzono kaj ritmoj de diskoo kaj fanko, kio determinas lian specifan kolorriĉan kantadmanieron.  

Ŝab Mami naskiĝis je la 11 de julio 1966 en la alĝeria urbeto Saida. Komence en frua infanaĝo li turnis al si la rigardon de siaj amikoj kaj najbaroj per siaj neordinaraj voĉaj kapabloj – per akuta, fleksebla, virtuoza kaj tre anima voĉo. En la jaro 1982 li gajnis la duan premion en la loka konkurso de talentuloj, tiamaniere li ricevis eblon prezenti sian arton en radio kaj poste li registris kelkajn kasedojn. Tamen, tia aktiveco ne sekvigis la financan prosperon al Ŝab. Elservinte en la alĝeria armeo jare 1985 Mami, kiel multo da liaj samcivitanoj, direktis sin al Parizo serĉante agnoskon kaj stabilecon.  

En Parizo post la partopreno en kelkaj festivaloj kaj koncertoj, Ĉeb estis taksita laŭ digno. Elsendo de lia unua albumo "La princo de Raio" ("The Prince of the Rai") (distribuo de kiu estis tutmonda) alportis al li grandan sukceson. La albumo estis platena. Kiel Khaled (kiu estis tiutempe jam tre konata artisto) kaj aliaj arabaj artistoj, Ŝab Mami ricevis reputacion de kantisto konata de la eŭropa publiko per muziko de raio, kio certigis lian sekvan albumo "Lasu min raii" ("Let me rai") jare 1990.  

En la jaro 1999 Ŝab Mami kantis kun populara franca kantisto Sting – aperis la kanto "Rozo de dezerto". Sting insistis je uzado de araba teksto en la kanto, kvankam produktoroj diris, ke tio povus forpuŝi okcidentan publikon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cheb Mami en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Cheb Mami in Musique.arabe (france)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 16769
* GND: 134920589
* LCCN: no98016922
* VIAF: 76500835
* ISNI: 0000 0000 5515 1851
* SUDOC: 08078660X
* BNF: 13897016w
* MBA: 634ef2ec-ffe2-4846-ba68-156f852bf5cb
* BIBSYS: 69642
* NKC: pag20231183570
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
*Nomo de la teatro estas legebla laŭ la origina (hungara) nomformo! Nehungaroj komprenu: Teatro Sándor Hevesi!*

La **teatro Hevesi Sándor** [heveŝi ŝAndor] estas la unusola teatro de urbo Zalaegerszeg.

Memortabuloj surmure

Historio
--------

Oni fondis teatran trupon en Zalaegerszeg en 1982 kaj en la sekva jaro la geaktoroj jam ludis en trakonstruita konstruaĵo. Ekde 1984 ankaŭ edukejo por aktoroj funkcias en la teatro. En 1989 oni aranĝis internacian, en 1994 tutlandan renkontiĝon de teatroj.

Konstruaĵo
----------

La granda salono havas lokon por 402 personoj. En la antaŭsalono ofte organizas altnivelajn ekspoziciojn.

En la teatro aktoradis inter ili Sándor Benczédi (aktoro), Gábor Bot, Teréz Czegő, József Máriáss, Réka Nagy, Katalin Nászta, Frigyes Palóczy, György Wellmann, Gyula Zalányi kaj reĝisoradis Imre Halasi (fondinto), György Cserhalmi kaj Péter Tömöry.

Aliaj membroj estis dekoraciisto Róbert Menczel.

Eternaj membroj de la teatro (elekto)
-------------------------------------

* Tamás Balogh (aktoro)
* Géza Bereményi
* Barnabás Boncz
* Klára Egervári
* Ignác Farkas (aktoro)
* János György
* Imre Halasi
* József Ruszt

Fontoj
------

* hungare
* Hungara Vikipedio

* Kategorio Teatro Hevesi Sándor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Alto Perú** en hispana, nome **Alta Peruo** aŭ **Supra Peruo**, estis la nomo uzita dum la lastaj jardekoj de la dominado fare de Hispanio por aludi al la geografia kaj socia unuo de la regiono kiu poste iĝis la aktuala Bolivio. La termino identiĝis kun la lasta distrikto jurisdikcia de la *Real Audiencia de Charcas*, nome provinco de Charcas.

Pro siaj ecoj kaj geografiaj kaj historiaj kaj -ĉefe- etnaj (zono loĝata de popoloj andaj) la teritorio propre dirite "Alto Perú" corespondis kaj korespondas al la Centra Anda Altebenaĵo. Tuu regiono korespondas al Anda Altebenaĵo aŭ Punao, loĝata de etnoj kola, ajmara (ĉefe ĉe La Paz), uru (ĉe la baseno de la Lago Titikaka), kaj aliaj etnoj andaj kiuj, anstataŭ la ajmara parolis aŭ estis devigitaj adopti la keĉuan kial lingvo kiam okazis la konkeroj fare de la inkaoj en la zonoj de Koĉabamba, Ĉukisaka kaj Potosio.

Dum la kolonio la *corregimientos* situaj en la Provinco Ĉarkas estis sub la rekta regado de la vicreĝo de Peruo, aligitaj al la Vicreĝlando Rivero Plata ekde 1776, kaj laŭ la reĝimo de *intendencias* ekde 1782. Ĉe la sendependeco, en majo de 1810, la revolucia junto de Bonaero proklamiĝis aŭtonoma disde la monarkia regado de Fernando la 7-a, reĝo de Hispanio. El sia unua kongreso en 1813 sendis deputitojn pro la provincoj de la Alta Peruo kiel parto integranta de la Unuiĝintaj Provincoj de la Rivero Plata. Oni sendis tri argentinajn militekspediciojn por ties okupado, sed ĉiu estis venkita de trupoj de la vicreĝo de Peruo, kiu ekde julio de 1810 estis dekretinta la aligon de la *intendencias* de Alta Peruo al sia regado. Dum la validtempo de la Hispana Konstitucio de 1812, Ĉarkas konstituiĝis en hispana provinco komplete aŭtonoma disde ĉu de la vicreĝlando de Peruo ĉu de Rivero la Plata. Post la ekkono de la kapitulaco de la vicreĝo de Peruo, la monarkio, en julio de 1825, nomumis vicreĝon de la Rivero Plata al hispana kaŭdilo kiu jam estis mortinta en la batalo de Tumusla, por teritorio limigita al la *intendencias* de Alta Peruo, kiu fakte estis jam liberigita disde la hispana dominado fare de la trupoj de la sendependentista armeo de Peruo estrita de Sucre, kaj sub la regado de Simón Bolívar kiu, kun interkonsento de la ŝtataj kongresoj de Argentino kaj Peruo, kunvokis la kunsidon de kongreso de Alta Peruo, kiu konstituiĝis finfine en la Respubliko Bolívar.

Bibliografio
------------

* BARNADAS Josep M. Charcas (1535-1565). Orígenes históricos de una sociedad colonial, La Paz 1973.
* Josep María Barnadas, Es muy sencillo: llámenle Charcas. Sobre el problema de los antecedentes coloniales de Bolivia y de su histórica denominación, La Paz 1989.
* DALENCE José María, Bosquejo estadístico de Bolivia, Sucre 1851.

* Kategorio Alta Peruo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Pesti Hírlap*** [PEŝti HI:rlap] *(Peŝta Gazeto)* estis nomo de pluraj hungaraj politikaj gazetoj.

La unua
-------

La unua *Pesti Hírlap* aperis ekde la hungara reformepoko, 1841 ĝis malvenko de la liberecbatalo en 1849. Ĝin komence (ĝis 1844) redaktis Lajos Kossuth kaj estis grava periodaĵo de la tiama opozicio. La aŭstra registaro forigis Kossuth-on en 1844 el la redakcio.

Redaktantoj estis ankaŭ: Antal Csengery kaj László Szalay.

La dua
------

La dua *Pesti Hírlap* aperis ekde 1878 ĝis 1944. La posedanto kaj ĉefredaktoro estis Károly Légrády.
La gazeto estis tiam modere konservativa kaj dum la unua mondmilito akiris duonmilionan ekzempleraron. Ĝi novaĵo estis post la malnovaj, grandformataj gazetoj la pli malgranda formato kaj enkonduko de temosistemo. 

Redaktantoj estis:Jenő Benda, Gusztáv Beksics, Lajos Berecz, Nándor Borostyáni, József Csukássy, Géza Kenedy, Imre Légrády, Ottó Légrády, Gusztáv Lenkey, József Schmittely.

Plej grava publikisto estis Emil Nagy.

La tria
-------

La tria *Pesti Hírlap* aperis inter 1992 kaj 1994. Posedanto kaj ĉefredaktoro estis András Bencsik.

Eksteraj ligiloj
----------------

La kvara? rete, redaktate de junaj ĵurnalistoj Dániel Kőszegi kaj Szilveszter Miklovicz
***Prometeo Ligita*** (Antikva greka lingvo: Προμηθεὺς Δεσμώτης, *Promētheus Desmōtēs*) estas iom escepta verko inter la atikaj tragedioj de Esĥilo. Ne estas sciata kiam oni unue prezentis la teatraĵon, kaj kelkaj ne klarigitaj "enigmoj" indikas ke eble ĝi ne estas verkita de Esĥilo.

Ĝi estas elhelenigita de Albert Goodheir kaj eldonita de Eldonejo Kardo el Glasgovo, Skotujo en 1982.

Enhavo
------

Post la rabo de la fajro, Prometeo estis ligata al Kaŭkazo fare de la dio Hefesto. Intrigite de la kriegado de la torturigato, la Oceanidoj aperas, kaj funkcias kiel ĥoron. Kiam ilia patro Oceano volas peri ĉe Zeŭso, tiam Prometeo rifuzas tiun helpon, esperante ke baldaŭ estos fininta la tiranecon de Zeŭso. Nome Prometeo konas sekreton, per kiu li siatempe esperas obteni sian liberigon de Zeŭso per ĉantaĝo! Kiam la dio Hermeso provas kovinkigi lin abandoni la sekreton, tiam Prometeo obstine silentas. La kolera Zeŭso senkatenigas la naturfenomenojn kaj enterigas Prometeon sub la monda ruinaĵo.

Bildaro
-------

* 1623 Rijksmuseum : Dirck van Baburen (1594-1624)1623 Rijksmuseum : Dirck van Baburen (1594-1624)
* 1762 Luvro : Nicolas Sébastien Adam (1705-1778)1762 Luvro : Nicolas Sébastien Adam (1705-1778)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Prometeo Ligita en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |

* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 476759
* GND: 4201258-2
* LCCN: n81062716
* VIAF: 178732813, 4342160364977763680007, 7159474177527661348, 25159474046227660356, 731166717385727150006 259058129, 178732813, 4342160364977763680007, 7159474177527661348, 25159474046227660356, 731166717385727150006
* SUDOC: 031544851 028318056, 031544851
* BNF: 12273963b
* NLA: 35063550
* BNE: XX2215975
 |
**Peskovci**, hungare **Petőfa** estas tre malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en Občina Gornji Petrovci. La hungara historia loknomo estis **Peszkóc**.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 4  km²
* Alto super marnivelo: 261 m
* Koordinatoj: 46° 48′ N 16° 15′ O﻿ / ﻿46.800 °N, 16.250 °O﻿ / 46.800; 16.250 (mapo)Koordinatoj: 46° 48′ N 16° 15′ O﻿ / ﻿46.800 °N, 16.250 °O﻿ / 46.800; 16.250 (mapo)
* Loĝantaro: 90
* Poŝtkodo: 9204
* Aŭtokodo: MS

Situo
-----

La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Murska Sobota-Hungario.

Historio
--------

Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio.

Vidindaĵo
---------
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Aprilo 2016)* |

**Prometeismo** estis politika kaj intelekta movado en Eŭropo en la intermilita periodo (1921−1939) direktita kontraŭ Sovetunio, celanta al sendependecaj ŝanĝoj ene de la ŝtato, faritaj de la nacioj al kiuj en la jaroj 1918−1921 oni perforte altrudis sovetan sistemon por fine eksplodigi Sovetunion al unuopaj ŝtatoj. La prometea movado kunorganizis kaj materiale apogis en la jaroj 1921−1939 la agadon de kelkaj formigrintaj registaroj kaj sendependecaj organizaĵoj de subigitaj nacioj fare de Sovetunio.

La prometea movado grandparte kreiĝis danke al agado de la Registaro de Ukraina Popola Respubliko en Ekzilo en Varsovio kaj Parizo. Ĝin apogis elmigradaj registaroj: kartvela (Parizo), azera (Istanbulo), de kubanaj kozakoj (Prago), de donaj kozakoj (Prago), kaŭkaza (Istanbulo), armena (Parizo), krimea, Idel-Urala kaj turkestana (Istanbulo, Parizo, Varsovio).

Aliaj centroj de la movado estis Teherano, Berlino, Helsinko kaj Harbino. Daŭriganto de la prometea koncepto estis grandparte Kontraŭbolŝevika Bloko de Nacioj.

Aktivuloj
---------

* Tadeusz Hołówko

Literaturo
----------

* Marek Kornat, *Ruch prometejski – ważne doświadczenie polityki zagranicznej II Rzeczypospolitej* (Prometea movado - grava sperto de eksterlanda politiko de la Dua Pola Respubliko), "Nowa Europa Wschodnia", n-ro 2/2008
* Paweł Libera, *Polski prometeizm. Jak ewoluował i jak z nim walczono?* (Pola prometeismo. Kiel evoluis kaj kiel oni batalis kontraŭ ĝi?), "Pressje", Krakovo, volumoj 22-23, 2010, p. 89-97
* Andrzej Nowak, *Przez Ukrainę i Kaukaz na Petersburg: początek drogi do koncepcji prometejskich w polskiej myśli politycznej* (Tra Ukrainio kaj Kaŭkazio ĝis Peterburgo. Komenco de vojo al prometea koncepto en la pola politika penso), "Przegląd Prometejski" (Prometea Revuo)
* Timothy Snyder, *Covert Polish missions across the Soviet Ukrainian border*, 1928-1933, en: Cofini, Silvia Salvatici (a cura di), Rubbettino, 2005 ISBN 88-498-1276-0

Vidu ankaŭ
----------

* prometeismo
**László Novotny** [lAslO novotni], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Novotny László** estas hungara inĝeniero, kajakisto.

László Novotny naskiĝis la 18-an de junio 1941 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Novotny maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1959, poste li akiris maŝininĝenieran diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1964, veldistan diplomon samloke post jardeko. Li doktoriĝis pri veldado en 1978 kaj li kandidatatiĝis ĉe Hungara Scienca Akademio en 1988. Intertempe li akiris trejnistan diplomon en 1967 en instituto kaj iam librotenistan licencon. Ekde 1964 li laboris en pluraj laborlokoj. Inter 2006-2011 li politikadis en Budakalász. Li ricevis premion en 1983.

### Sporta kariero

László Novotny ekde 1955 estis kajakisto en pluraj ĉefurbaj sportkluboj sur la Danubo. Li estis hungara ĉampiono dufoje en 1961 kaj 1966 kvarope en distanco 1000 m, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1959-1970. Lia plej bona rezulto estis en 1965 en eŭropa ĉampionumo la dua loko duope.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A törésmechanika alkalmazása hegesztett nyomástartó edényekben lévő hibák megítélésére*

(1982)

* *Nyomástartó edények és tartályok. Csővezetékek hegesztett kötéseinek kialakítása.* (1985)

* *Kajakok és Kenuk Fából: 1. kötet: Magyar kajakok és kenuk fából, 2. kötet: A Struer Kajak (Dánia) cég által gyártott kajakok és kenuk* (2012)
* *A Magyar Vízicserkészet Története* (2018)

Fontoj
------

* oficiala paĝo kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 811393
* VIAF: 121468571
* ISNI: 0000 0000 7967 2918
 |


* Portalo pri Biografio
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Giuseppe QUITADAMO** estis itala esperantisto kaj stenografiisto.

Li gvidis la napolan profesian asocion de stenografiistoj USNEN (*Unione Stenografica Naopletana Enrico Noe*) kaj eldonis la verkon *Stenografia italiana* en tri volumoj. En 1924 biografion de pioniro de itala stenografio Enrico Carlo Noë.

Li fondis la *Associazione Nazionale Stenografi-Esperantisti* ("Nacia Asocio de Esperantistoj-stenografiistoj"), en Napolo en oktobro 1929.

En 1947, kune kun Michele Quitadamo, li mastrumis lernejon pri stenografio en Napolo ĉe la strato *via Duomo*

Okaze de la internacia stenografia kongreso Intersteno kiu okazis en Milano en 1957, Giuseppe Quitadamo prelegis pri *La protektanta sanktulo de la stenografiistoj*.

La 17-an de novembro 1957 *Giuseppe Quitadamo* fondis A.S.C.E.N. - Associazione Stenografica Casertana "Enrico Noe" (*Stenografia Kaserta Asocio Enriko Noe*) kune kun prof-ino *Gabriella Ventura*, por la instruado de la stenografio al la junuloj de Kaserto kai ilia allaborigo.

Ĉirkaŭ la jaro 1961 *Giuseppe Quitadamo* estis direktoro de la dumonata revuo *La lettua stenografica* (*La stenografia legado*).

Referencoj
----------

1. ↑  Laŭ atesto  Arkivigite je 2011-05-14 per la retarkivo Wayback Machine de Arturo Scardamaglia, unu el la lernintoj, kiu poste fondis sian propran lernejon en Cassino
2. ↑
3. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-06-02. Alirita 2010-03-23.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 316220
 |
La **ĵuro pri fideleco** (angle *Pledge of Allegiance*) estas en Usono uzata ĵurpromeso al la usona ŝtato kaj flago. Ĝi estas citita komune kaj unuvoĉe ĉe publikaj eventoj, en lernejoj kiel komuna matena rito.

La *Pledge of Allegiance* estis laŭleĝe rekonita la 22-an de junio 1942. Ĝi estis unuafoje publikigita en 1892 en la *Youth's Companion Magazine*, Bostono, Massachusetts, por festi la 400-jaran malkovron de Ameriko.

En la origina teksto aperas la ĵuro „mia flago" kaj ne „la flago de la Unuiĝintaj Ŝatoj". La ŝanĝo okazis en 1923.

Nuntempe la ĵuro pri fideleco estas deviga en 25 federacia ŝtatoj kaj „proponita" en 6 pliaj. Sed en la pluaj 19 federaciaj ŝtatoj recitas oni la ĵuron.

La frazo „sub Dio" iĝis per leĝo aldonita la 14-an de junio 1954. La celo estis diferencigo de la sendiaj komunistoj en la malvarma milito.

**La teksto:**

*I pledge allegiance to the Flag of the United States of America, and to the Republic for which it stands: one Nation under God, indivisible, with liberty and justice for all.*

*Mi ĵuras fidelecon je flago de Usono kaj je la Respubliko, por kiu ĝi staras: unu nacio sub Dio, nedividebla, kun libereco kaj justeco por ĉiuj.*

* Kategorio Ĵuro pri fideleco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la komunumo Kestenholz en Svislando. Pri la komunumo Kestenholz (Alzaco) vidu tie. |

Pri la komunumo
---------------

**Kestenholz** estas komunumo en la distrikto Gäu en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 1662 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

La komunumo situas ĉe la suda flanko de la ebenaĵo de la rivero Dünnern sude de la Soloturna Ĵuraso. Sudoriente de la komunumo leviĝas la arbara monteto Chilchban, kies kulmino sur 518 m s.m. estas la plej alta punkto de la komunumo. Al la komunumo apartenas la setlejoj Unterdorf, Oberdorf, Rain kaj Chöpfli.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Kestenholz limas en nordo al Oberbuchsiten, en nordoriento al Niederbuchsiten, en oriento al Wolfwil, en sudoriento al Schwarzhäusern (BE), en sudokcidento al Niederbipp (BE), kaj en okcidento al Oensingen.

Trafiko
-------

Tra Kestenholz pasas la kantona vojo n-ro 268 de Oensingen al Härkingen, de kiu en Kestenholz deflankiĝas la kantona vojo n-ro 268.1 al Olten. Norde de la komunumo pasas la svisa aŭtovojo A1, al kiu la komunumo havas alvetureblon en Oensingen, proksimume 2 kilometrojn nordoriente de la vilaĝa centro. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per buslinioj al Olten, Oensingen kaj Wolfwil.

Norde de la komunumo dum la 20-a jarcento ekzistis armea aerodromo. Sur la tereno de la iama armea aerodromo de Kestenholz nuntempe okazas renkontiĝo de malnovtempaj aviadiloj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Kestenholz datiĝas el la jaro 1280 kiel *Im Kestenholtz*. Dum mezepoko Kestenholz estis kun la cetere kampargrafejo Buchsgau sub la regado de la Princepiskopejo Bazelo. En la jaro 1556 setlejo kun sep domoj estis disigita de la paroĥo Oensingen kaj ligita kun la paroĥo Oberkappel. Ek de tiam por la setlejo estis uzata nur ankoraŭ la nomo Kestenholz. La senjoraj rajtoj pri Kestenholz transiris de la Grafoj de Frohburg kaj ties heredantoj al la Baronoj de Grünenberg kaj en la jaro 1416 al Berno kaj Soloturno. En la jaro 1463 Soloturno akiris la kompletan posedon kaj regadon sole.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Erich Schenker*: *Kestenholz* en *Historia Leksikono de Svislando* (2007-05-09)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kestenholz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Kestenholz
* Retejo pri la renkontiĝo de malnovtempaj aviadiloj en Kestenholz Arkivigite je 2011-12-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Kestenholz en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Kestenholz** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Gäu |
| --- |
| Egerkingen  •  Härkingen  •  Kestenholz  •  Neuendorf SO  •  Niederbuchsiten  •  Oberbuchsiten  •  **Oensingen**  •  Wolfwil |  |

 |
**Schwarzach** estas vilaĝo en la distrikto Bregenz en la aŭstra federaciero Vorarlbergo kun 3820 loĝantoj (stato de la 1-a de januaro 2014).

Geografio
---------

Schwarzach situas en la plej okcidenta federaciero de Aŭstrujo, Vorarlbergo, en la distrikto Bregenz sude de la Bodenlago sur nivelo de 433 metroj. 29,1 elcentoj de la areo estas arbaraj.
Ĝi limiĝas kun du vilaĝoj en la sama distrikto, nome Wolfurt kaj Bildstein, kaj kun la urbo Dornbirn en la samnoma distrikto Dornbirn.

Historio
--------

Schwarzach estis dokumente menciata unuan fojon en 1249 kiel „Swarzahe". La nomo signifas nigra akvejo/rivereto; vidu ankaŭ la blazonon. Kune kun parto de la reglando Bregenz la loko en 1451 iris al la regno de la Habsburgoj, kiuj regis ĝin alterne de Tirolo aŭ Freiburg. De 1805 ĝis 1814 la vilaĝo apartenis al Bavarujo, post tio denove al Aŭstrujo. Post deviga statiĝo de Aŭstrujo en 1918 Schwarzach apartenas al la federaciero Vorarlbergo. Inter 1945 ĝis 1955 ĝi estis ero de la franca okupozono.

Ekonomio
--------

* Schwarzach (Vorarlbergo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Schwarzach (Vorarlbergo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

En 2003 ĉe la loko ekzistis 82 ekonomiaj entreprenoj kun entute 1.454 dungitoj kaj 78 metilernantoj. Krom tio la terkulturado ludas gravan rolon: ĝi prizorgas 47 elcentojn el la tuta vilaĝa teritorio.

Grava entrepreno, ekde loĝanta en Schwarzach, estas la orgenkonstrua firmao *Rieger Orgelbau*. Ĝi konstruas orgenojn por preĝejoj kaj koncertejoj tutmonde, daŭrigante tiel la orgenkonstruan tradicion de Schwarzach.

En Schwarzach ankaŭ loĝas la firmao *Vorarlberger Medienhaus*, kiu per tri gazetoj kaj radiodissendejo superregas la amaskomunikilojn de Vorarlbergo.