recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Kimra Terhundo** estas hunda raso, unu el multaj terhundaj rasoj. La Kimra terhundo originas el Kimrio ekekzistis de la 10-a jarcento. Ĝia origino estas en la Maljuna Anglia Nigra kaj Tana terhundo kiu ekekzistis en Anglio ekde la 13-a jarcento. Ĝi ankaŭ ekzistis en Kimrio kaj ĝi estis tiu tipo kiu fine registriĝis de la hundoklubo sub la nomo Kimra terhundo. Ĝis 1900 ĝi nomiĝis la "Maljuna Anglia Terhundo" aŭ "Nigra kaj Tana Malglata Harara Terhundo". La raso estis agnoskita ekde 1886 kaj estas pli komuna ol la Ajrvala terhundo aŭ la Vulpa terhundo.

Karaktero
---------

La Kimra terhundo  havas tipe terhundan humoron. Ĝi ne taŭgas kiel unua hundo ĝenerale, ĉar ĝi bezonas posedanton neŝanĝiĝeman. En la ĝustaj manoj, ĝi estas feliĉa, viva kaj malofte sinĝena aŭ timema hundo. Hundoj de ĉi tiu raso povas esti sindediĉaj kaj obeemaj amikoj kaj povas esti aŭ urbaj aŭ kamparaj hundoj. Iuj Kimraj terhundoj montras tipan ĉasinstinkton. Kimra terhundo ne postulas multe da fizika ekzerco, sed ĝi malofte iĝas laca kaj estas vera kamarado por tiu, kiu ŝatas subĉielan agadon. Ĝi estas aktiva kaj aŭdaca sed ne batalema, tamen sindefendas kiam tio necesas. La Kimra terhundo bezonas multe da intelekta stimulado por resti agrabla. Pasigi tutan tagon en malgranda spaco ne sufiĉas. Ĝi devas fari ion interesan ĉiutage.

Kimraj terhundoj estas bonaj kun infanoj; ili ŝatas ludi kaj postiri infanon dum ĝi ludas, sed ofte la infano laciĝas antaŭ la hundo, do priatento de plenkreskulo necesas por eviti problemojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kimra terhundo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kimra terhundo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rasa normo nr-o. 78 de la FCI: Welsh Terrier (PDF-dokumento)
**Erzsébet Lángné Kelemen** [erĵEbet], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lángné Kelemen Erzsébet** estis hungara aktoro, unu el la unuaj aktorinoj de Hungarlando. Ŝia origina nomo estis *Kelemen Erzsébet*, ŝia pli aĝa frato estis László Kelemen (aktoro), ŝia edzo estis Ádám János Láng.

Erzsébet Kelemen naskiĝis la 16-an de aprilo 1772 en Pest (urbo), ŝi mortis la 30-an de oktobro 1795 en urbo Pest.

Biografio
---------

Erzsébet (Lángné) Kelemen estis membro de la unua hungarlingva migra teatra kompanio formita de László Kelemen. Ŝi debutis kiel profesia aktoro en 1790 kaj ŝi ricevis salajron. Ĉi tiu kompanio konsistis el la unuaj dek kvin geaktoroj, inkluzive de Ferenc Sehy, Anna Moór, hu:Kontz József kaj Ádám János Láng. Tiu lasta estis ŝia edzo en 1794, sed baldaŭ ili divorcis. Ŝi ĉefe ludis rolojn de naiva juna knabino en komedioj kaj havis malfortan statuon.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* György Bessenyei: *A filozófus* - Berenisz
* Ferenc Verseghy: *Mária Szécsi* - S-ino Illésházi
* Lemière: *Lanassza* - Palmira

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la -a paĝo)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 738829
 |


* Portalo pri Biografio
**Dau al Set** (Ĵetkubo al la 7-0) estis la unua post-milita artista movado fondita en Barcelono, Katalunio, en 1948 per poeto Joan Brossa. 

La grupo havis konektojn al la Superrealista kaj Dadaista Movdaj kaj emfazis la gravecon de ambaŭ la konscio kaj nekonscia en iliaj verkoj. La grupo ankaŭ havis popularan revuan ĵurnalon kun la sama nomo, *Dau al Set*. La grupo inspiriĝis per la pli fruaj verkoj de Max Ernst, Paul Klee kaj Joan Miró pro konflui en propra kaj samtempe diversa stilo, kies uneco nur esprimiĝis en la rompanta trajto. 

Membroj de Dau-al-Set inkluzivis je: poeto Joan Brossa, pentristoj Antoni Tàpies, Joan Ponç, Modest Cuixart kaj Joan-Josep Tharrats, filozofisto Arnau Puig kaj pli poste multaverkisto Juan Eduardo Cirlot. **Dau al Set** kontraŭis ambaŭ la Formalistojn kaj la formalajn artocentrojn.

Post malebena vojiro, la movado disigis en 1955. Tamen oni konsideras **Dau al Set** esti la unua reago en la kataluna arta mallumo kaj ankaŭ glavo de freŝa aero sur la hispana kultura panoramo ties jaroj.
**Andasol** estas komplekso el tri suncentraloj, situanta je 10 km sudoriente al Guadix, provinco de Granado, Andaluzio, Hispanio, kaj kies maksimuma povumo - post la kompleta elkonstruo, ekfunkciigo - estos ĉirkaŭ 150 megavattoj (MW). La suncentralon iniciatis kaj evolugis la entrepreno Solar Millennium. la nomo Andasol venas el kombinado de **Andaluzio** kaj *Sol* (suno en la hispana).

La **Andasol 1** funkcias ekde mezo de 2009, **Andasol 2** kaj la **Andasol 3** funkcias ekde septembro de 2011.

Oni kalkulas, ke ĉiu centralo produktas 50 megavattojn da elektro, povumon de 180 gigavatt-horoj (GW·h) per jaro. Ĉiu centralo okupas surfacon de 51 hektaroj, la tuta komplekso ĉirkaŭ 200 ha.

La akvobezono de la centralo por la energia produktado estas 870.000 m³ pro jaro, kio estas kovrata el grundakvo, sed tio estas ne granda problemo pro proksimo de Sierra Nevada. La komplekso havas la maksimuman efikecon de ĉirkaŭ 28 %, en jara averaĝo ĉ.15 %.

Tekniko
-------

la centralo uzas parabolajn suntrogojn, per kiu oni fokusas la sunradiadon je sunabsorbaj tuboj, kiuj entenas sintezitajn varmoportantajn oleojn. Tiu oleo estas varmigigita je 400 °C kaj transdonas la varmon al vaporo, kiu funkciigas la suncentralajn turbinojn.

La komplekso povas doni energion eĉ nokte, ĉar la enregio estas deponebla ankaŭ en varmodeponaj saloj (ĉ. 28.500 tunoj), kies kapacito sufiĉas je 7,5-hora plenlaboro. la likva salo konsistas el 60 % da natria nitrato (NaNO3) kaj el 40 % da kalia nitrato (KNO3). Tiu miksaĵo devas esti ĉiam en likva fazo (de 250 C° ĝis 350 C°). Se la salo malvarmiĝas sub 240 C°, la ekipaĵo detruiĝas neripareble. Por eviti tion, oni instalis ekipaĵon por gasa hejtado de la salo. Tio povas konsumi dum jaro 15 % da kalkulita produktebla energia kvanto.

La salo estas deponata en du turoj po centralo, kun alto de 14 kaj 36 metroj.

* Kategorio Andasol en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Datumbaza normigo** estas teĥniko por dezajno de datumbazoj. Ĝi servas du celojn: la efika uzado de memoro kaj la evito de multnombra konservado de la samaj datumoj, ebla fonto de eraroj.

Rilataj datumbazoj
------------------

La teĥniko de datumbaza normigo estas speciale uzata en rilataj datumbazoj. La vorto "rilato" indikas, ke la rilato inter la datumoj estas parto de la datumbazo. La rilatoj inter la datumoj en komputilaj datumbazoj estas gardataj fare de programara intertavolo, la RDBMS.

### Nula normformo (0NF)

|  |  |
| --- | --- |
|   | **Ĉi tiu sekcio estas ankoraŭ malplena**. Helpu nin por pligrandigi la artikolon! |

### Unua normformo (1NF)

|  |  |
| --- | --- |
|   | **Ĉi tiu sekcio estas ankoraŭ malplena**. Helpu nin por pligrandigi la artikolon! |

### Dua normformo (2NF)

|  |  |
| --- | --- |
|   | **Ĉi tiu sekcio estas ankoraŭ malplena**. Helpu nin por pligrandigi la artikolon! |

### Tria normformo (3NF)

Rilato konformiĝas al 3NF se ĝi konformiĝas al 2NF kaj ne enhavas transitivajn dependecojn.

* konformiĝas al la dua normformo
* ĉiuj ecoj kiuj ne apartenas al ŝlosilo ne dependas al neŝlosila eco

### Boyce-Codd-normformo (BCNF)

Rilato konformiĝas al BCNF se ĉiu determinanto estas kandidata ŝlosilo.

* konformiĝas al la tria normformo
* ne estas transitivaj dependecoj, do neniu ŝlosilo enhavas informojn pri alia ŝlosilo ene de la sama tabelo, krom pri la tuta ĉefa ŝlosilo

### Kvara normformo (4NF)

Rilato konformiĝas al 4NF se ĝi konformiĝas al BCNF kaj ne enhavas multnombrajn funkciajn dependecojn.

* konformiĝas al la Boyce-Codd-normformo
* ne enhavas multnombran funkcian dependecon

### Kvina normformo (5NF)

* konformiĝas al la kvara normformo
* ĉiu dependeco enhavas ŝlosilon por la rilato

Vidu ankaŭ
----------

* Malnormigo
|  |
| --- |
| Parto pri la Naftogasa geologio |
| Naftogasaj regionaj unuoj |
| 
Grandskala niveloHidrokarbona sfero Naftogasa zono
 |
| 
Regiona niveloNaftogasa provinco • Naftogasa baseno Naftogasa distrikto Naftogasa sektoro Naftogasa zono
 |
| 
Loka nivelo**Hidrokarbona minejo** Gasminejo • Gasohidrata minejo • Gasokondensata minejo • Gasokondensato-nafta minejo • Gasonafta minejo • Naftogasa minejo • Naftogasokondensata minejo • Naftominejo**Hidrokarbona kuŝejo**Gaskuŝejo • Gasohidrata kuŝejo • Gasokondensata kuŝejo • Gasokondensato-nafta kuŝejo • Gasonafta kuŝejo • Naftogasa kuŝejo • Naftogasokondensata kuŝejo
 |
| v • d • r |

**Naftogasa kuŝejo** estas naftokuŝejo kun gasĉapo. Ĝia specifaĵo estas dominado de la nafta parto de la komuna kuŝejo super tiu gasa. Diference de naftogasokondensata kuŝejo, en naftogasa kuŝejo preskaŭ tute mankas likvaj hidrokarbonoj en stato de la inversa vaporiĝo.

Gasĉapoj en naftogasaj kuŝejoj povas esti *primaraj* kaj *sekundaraj*. La sekundaraj formiĝas danke al eliĝo de gaso en libera fazo dum ekspluatado de naftokuŝejoj en reĝimo de dissolvita gaso, kiam tavolpremo iĝas malpli alta ol premo de naftosaturiĝo. Gasa parto de naftogasa kuŝejo havas termobarajn parametrojn kaj gasenhavon, kiu diferencas de dissolvita gaso danke al la nafta parto de kuŝejo, kiu kontaktas la gasan parton kaj havas pli altan enhavon de metano kaj malpli altan koncentriĝon de ĝiaj homologoj.

La ĉefaj parametroj de naftogasa kuŝejo estas saturiĝopremo, ecoj de tavolnafto kaj gasfaktoro.

Depende de sia grandeco gasĉapoj povas esti *industriaj* kaj *neindustriaj*. La industriaj gasĉapoj estas ekspluatataj kun konsidero de la interago de la naftaj kaj gasaj partoj. Tavolenergio, kaŝita en premita gaso de gasĉapo, ludas gravan rolon en la unua etapo de ekspluatado de la nafta parto (la gasoprema ekspluata reĝimo). Se la gasĉapo estas neindustria, do naftogasa kuŝejo estas ekspluatata kiel la naftokuŝejo kun dissolvita gaso.

Vidu ankaŭ
----------

* Gaskuŝejo

Referencoj
----------

1. ↑   [2004] Р. И. Вяхирев: *Нефтегазовая залежь // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 269–270. ISBN 5-85270-327-3.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Gábor Bethlen |


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**BETHLEN Gábor**, grafo *bethleni* estis hungara politikisto naskiĝinta en Sibio la 16-an de junio 1836 kaj mortinta en Keresd la 25-an de junio 1897.

Kariero
-------

Bethlen finis juron en Budapeŝto, en 1859 li vojaĝis en Ĝenevon kaj partoprenis en elmigra movado de Kossuth. En 1862 li luktis en la flanko de Garibaldi. En jaroj 1865-1866 li partoprenis en la lasta kunveno de Transilvanujo. Li estis ĉefprefekto de departementoj Felső-Fehér (1868-71), Kis-Küküllő (1875), Nagy-Küküllő (1876-1890). Li estis deputito. En 1885 Bethlen estis unu el fondintoj de la Erdélyi Magyar Közművelődési Egyesület (EMKE) kaj ĝia prezidanto ĝis sia morto.

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Gábor Bethlen (politikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Laŭ la aserto de Leon Cogen la ideo pri **rondirantaj gazetoj** estis ĉerpita ĉe la stenografistoj, kiuj rondirigis inter grupo da personoj tiajn manuskriptojn por perfektiĝi en la stenografia arto per reciproka legado kaj korektado. 

La inicianto de rondirantaj gazetoj en Esperanto estis Bavay el Douai (Francujo), kreinta en 1902 tre praktikan kaj internacian klubeton, nomitan de li *Rondo Internacia L' Unua.* La klubon konsistigis po unu ano el ĉiu nacio, kaj speciale por tio aranĝitaj kajeroj de manskribata gazeto *Rondiranto* rondiris inter la klubanoj. Ĉiu skribis en ricevitan kajeron sian originalan aŭ tradukitan artikolon, legis tiujn de la aliaj membroj, korektis ilin kaj sendis la kajeron pluen. Tio estis agrabla kaj interesa maniero por perfektiĝi en Esperanto kaj la ideo de Bavay baldaŭ trovis multajn adeptojn kaj imitantojn diverslande.

Preskaŭ samtempe aperis simila *Manuskripta Bulgara Rondiranto,* kies artikoloj poste aperis en *Rondiranto* presita. Fraŭlino Ella Scherpeltz el Wallach-Meseritsch (Moravujo) kreis similan gazeton inter germaninoj kaj ĉeĥinoj, poste Th. Renard en Svisujo organizis similan gazeton, kiun partoprenis la ĉefaj tiamaj Esperantistoj de la lando. 

En Hispanujo Ricardo Codorniu (en Murcia) kreis tutan stelaron el siaj rondirantaj gazetoj: *Vaga Stelo* por alilandanoj, *Hispana Stelo* por hispanoj, *Murcia Stelo* por Murciaj esperantistoj, kaj *Arbara Stelo* por teknikaj artikoloj de arbaristoj. 

Poste aperis rondirantaj gazetoj de rusaj esperantistoj Timofej Ŝĉavinskij kaj Vsevolod Lojko. 

En Belgujo tia gazeto *Kunfratiĝo* estas kreita de Leon Cogen. 

Pli malfrue rusa pastro Ivan Ŝirjaev (Baklanka, gubernio de Vologda) dum la mondmilito kaj rusa revolucio longan tempon gvidis similan gazeton (kreitan de li) en Societo de Pastroj Ortodoksaj Esperantistoj. En tiu epoko estis ricevebla en Rusujo nenia Esperanto-gazeto, pro tio *La Rondiranto* havis grandan sukceson: iom post iom al ĝi aliĝis ne sole ĉiuj (ne multenombraj) rusaj pastroj-esperantistoj, sed multaj famaj ruslandaj esperantistoj (Paŭlo Medem, V. Dimitriev, Vladimir Szmurlo, S. Surovcev kaj aliaj), preskaŭ ĉiuj tiamaj Esperanto-societoj kaj multaj (pli ol 150) esperantistoj. Neniu angulo de vastega Rusujo estis trovebla, kie oni ne partoprenus ĉi tiun gazeton. Dum la civila milito, kiam estis neeblaj poŝtaj rilatoj de norda Rusujo kun la suda, en la lasta numero N. Krassovskij (Ĥarkov) aperigis *Sudan Rondiranton* kaj iom pli malfrue Vitold Teniŝov (Barnaul, Siberio) *Fajrerĉenon,* sed ambaŭ ili ne havis grandan sukceson.

*La Londona Rondiranto* ekzistis dum kelkaj jardekoj.

Literaturo
----------

* *Lingvo Internacia,* 1902, numero 3; 1903, numero 8
* artikoloj de Leon Cogen en  *Belga Sonorilo,* oktobro 1902 kaj januaro 1904



|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Gábor Csajághy** [ĉajAgi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csajághy Gábor** estis hungara kemiisto.

Gábor Csajághy  Arkivigite je 2015-09-25 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 18-an de junio 1903 en Balatonfüred. Li mortis la 23-an de julio 1972 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Csajághy akiris kemiistan diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Komence li laboris en diversaj kemiaj uzinoj, ekde 1935 en la geologia instituto. Inter 1943 kaj 1970 li estis laboratoriestro de la instituto, poste li pensiuliĝis. En 1966 li kandidatiĝis el mineralogio. Li okupiĝis plej ofte pri analizado de akvoj kaj kuracŝlimoj. Li ricevis memormedalon kaj memorringon.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A gyógyiszapok kémiai és fizikai tulajdonságairól* (1952)
* *A felszín alatti vizek szerves anyagai* (1960)
* *A magyarországi mezozóos képződmények geokémiai vizsgálata* (1966)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Attala** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Dombóvár.

Monumento pri Johano Nepomuko en Attala

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 43  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.3808/18.0635
* Loĝantaro: 890
* Poŝtkodo: 7252
* Telefonprefikso: 74

Situo
-----

Attala situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Kaposvár. La lasta troviĝas je 25, Dombóvár je 6 km-oj.

Historio
--------

Pli frue romianoj loĝis en Attala. La unua mencio devenis el 1138 en formo *Atila*. Dum la turkoj la vilaĝo ne senhomiĝis, eĉ estis sudslava kaj hungara vilaĝpartoj. Stacidomo konstruiĝis nur en 1938, ĉar la terposedantoj ne donis parcelon por la haltejo.

Vilaĝservoj estas poŝto, kuracejo.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo de 1867, la turo estas 33 m-ojn alta
* skulptaĵo de Johano Nepomuka de 1793

Famuloj
-------

En Attala naskiĝis juristo József Földvári.

* Kategorio Attala en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Naftorafinado, distilado en turo (sur la bildo, LPG signifas likvan gason)
**Naftorafinado** estas ĥemi-inĝeniera procezaro por transformi nafton al altvaloraj produktoj per distilado, purigo (sensulfurigo) kaj nobligo. Ĝi okazas en naftaj rafinejoj.

La natura *kruda ŝtonoleo* estas nomita dum rafinado antaŭ prilaboro *nafto* kaj post la rafinado *petrolo* (ŝtonoleo).

La nafto alvenas la rafinejon kun poluaĵoj, akvo, emulsio, tiel oni devas purigi ĝin. Oni komence sedimentigas la nafton en grandaj cisternoj, sed krom tio oni povas purigi ĝin per elektra kurento, varmo, kemiaj kombinaĵoj.

Oni alkondukas la purigitan nafton al tubforno, kie oni varmigas ĝin je 400 Celsius-gradoj kaj daŭre enkodukas al la distila turo. Tie okazas la apartiga proceso laŭ diversaj vaporiĝaj temperaturoj.

La produktoj laŭ distila temperaturo estas la malpeza benzino, keroseno, lampa petrolo, dizeloleo, hejtoleo, malpeza oleo. Pliaj kromproduktoj estas la ŝmiroleo, vakso, parafino, bitumeno, gudro, kokso.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Naftorafinado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Petrolkemio
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**BUDAY Gábor** [pr budail] estis hungara jurkonsilanto, policmajoro naskiĝinta en Braŝovo la 2-an de julio 1909 kaj mortinta en Budapeŝto la 1-an de marto 1969.

Kariero
-------

Buday finis juron en Peĉo kaj ekde 1934 li partoprenis en laborista movado kiel ano de la Hungara Socialdemokrata Partio. Ĝis 1942 li estis privatoficisto, poste soldato. En 1944 li rifuĝis de la fronto kaj aliĝis al la kontraŭstara movado en Budapeŝto. Kiel unu el la gvidantoj de la partizantaĉmento Gidófalvy li sukcese direktis plurajn akciojn en Angyalföld. Post 1945 li iĝis ano de la Hungara Komunista Partio kaj policoficiro en la ĉefsekcio de trafikaranĝado en Budapeŝto. Ekde 1957 li estis entreprena jurkonsilanto.

Libro
-----

* A Vilmos-laktanyában. Harcok, emlékek. Magyar partizánok Európa küzdőterein (Bp. 1969).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 317864
 |
**henĝo Marden** (ankaŭ nomata (**tervorko Hatfield** ) estas la plej granda henĝo en la Unuiĝinta Reĝolando. Situas en la valo de Pewsey, 16 km sudoriente de Marden , apud Devizes en Wiltshire. Ĝi longas 450 x 330 m, kiu egalas al 14 hektaroj. La henĝoj de la muroj de Durrington kun 12 ha kaj Avebury kun 11,5 ha estas la instalaĵoj kiuj nomiĝas „superhenĝoj" pro sia grandeco.

henĝo Marden
Partoj de la malaltaj remparoj kaj fosaĵoj ankoraŭ estas videblaj. Je la sudokcidenta flanko la marĉa apudrivera tero de la rivero Avon estas la natura limo. La ovala instalaĵo havas alirejojn en la nordo kaj oriento kaj estis konstruataj ĉirkaŭ 2500 a.K.

Ene de la henĝo situas „Hatfield Barrow", tre damaĝita rondmonteto, kiu estas la kvare plej granda (minimume 11 m alta kaj kun diametro de 60 m), kiu ankaŭ nomiĝas rikolta monteto. La plej granda monteto estas Silbury Hill. La Hatfield Barrow estis elfosita en 1818. Ĉar la arĥeologoj ne trovis spurojn de entombigadoj, la monteto verŝajne estis altara monteto.

Tiel nomata ronddomo de la tipo *The Sanctuary* (probable Palisocirklo) kun diámetro de ses metroj situas ankaŭ en la henĝo Marden. Konstruaĵoj de tiu tipo estis konstruitaj en 3200–2700 a. K. do pli malnova ol henĝo.

Literaturo
----------

* R. Castleden: The Stonehenge People: An Exploration of Life in Neolithic Britain, 4700-2000 BC 1990 ISBN 0-415-04065-5

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Henĝo Marden en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Marden Henge und Hatfield Barrow
**Datenaranĝo** estas maniero, en kiu datenoj estas aranĝitaj (lokitaj, ordigitaj) sur datenportilo aŭ en la memoro de komputilo.

La esprimo foje estas uzata en la pli strikta senco "normigita datenaranĝo", kaj foje en la senco "dosiera aranĝo". Ĉar ne ĉiuj datenoj estas en dosiero, datenaranĝo estas pli ĝenerala ol dosiera aranĝo.

**Formato de dosiero** estas erara nomo por datenaranĝo de dosiero, uzata pro la influo de aliaj lingvoj. La ĝusta nomo estas dosier-aranĝo. Ofte ĝi estas indikata per finaĵo de dosiernomo aŭ magia nombro.

Ekzemploj de (fakte aŭ jure) normigitaj datenaranĝoj estas:

* XML, kadra normo por tekste reprezenteblaj hierarkiaj datenoj
* HTML por retpaĝoj
* SGML por enhave strukturitaj tekstdokumentoj
* PDF por surpaĝe aranĝitaj dokumentoj
* BMP, GIF, JPEG, PNG por ciferecaj bildoj
* ISO 8601 por datoj kaj tempoj

Grava distingo estas inter tekstaj kaj netekstaj (foje nomataj "bitaj" aŭ "duumaj") aranĝoj. Tekstaj aranĝoj estas (certagrade) legeblaj de homoj; ili estas prilaboreblaj per tekstaj iloj, ekz. tekstredaktilo. Ilia bita formo dependas de la kodado de la teksto. XML, HTML kaj SGML estas ekzemploj de tekstaj aranĝoj.

Netekstaj aranĝoj estas ofte pli kompaktaj ol tekstaj aranĝoj kaj enhavas malpli da redundo. Ili ĝenerale estas pli rapide legeblaj de programoj, sed ofte estas malfacile interpreteblaj sen iuj meta-informoj pri la enhavo. La konstato, ke pli kaj pli da datenoj iĝas neuzeblaj pro manko de tiaj informoj, estis unu el la motivoj por la kreado de XML.

* Kategorio Datenaranĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gábor Csizmár** [ĉizmAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csizmár Gábor** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano.

Gábor Csizmár [*rompita ligilo*] naskiĝis la 27-an de septembro 1954 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Csizmár abiturientis en mezlernejo en 1973, poste li akiris diplomojn en sia naskiĝurbo en elektra-teknika altlernejo kaj politika altlernejo en 1978 kaj 1989. Li aliĝis al Hungara Socialista Laborista Partio jam en 1978, baldaŭe li havis postenojn en la junkomunista organizaĵo (ekde 1987 li ricevis ankaŭ partiajn taskojn kun postenoj). Li estis soldato inter 1979-1981. Li aliĝis al la ĵus fondita Hungara Socialista Partio en 1989. Li estis municipa deputito en Újpest inter 1990-1994, poste li estis parlamenta deputito. Inter 2002 kaj 2004 li estis subministro pri laboro, poste samloke ministro en Unua Kabineto Gyurcsány, poste denove subministro 3 jarojn.

Li edziĝis en 1978, baldaŭe li havis 2 filinojn. En 1999 li vidviĝis. Li ricevis premion en 1987.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Károly Laufenauer** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Laufenauer Károly** estis hungara kuracisto (kirurgo, psikiatro, akuŝisto), profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1891).

Károly Laufenauer
Károly Laufenauer  naskiĝis la 23-an de junio 1848 en Székesfehérvár. Li mortis la 27-an de aprilo 1901 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Laufenauer frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, universitaton en Pest (urbo). Post lernado li eklaboris en 1873 en privata psikiatria hospitalo en Budapeŝto. En 1876 li plulernis en Vieno kaj Berlino. En 1878 li komencis ankaŭ instrui en universitato en Budapeŝto. En 1881 li iĝis ĉefkuracisto de Malsanulejo Rókus. Li okupiĝis precipe pri histerio, hipnoto, epilepsio.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Az elmegyógyintézetek túltömöttsége, annak okai és elháritásáról* (1875)
* *Az emlékező tehetségről* (1884)
* *Kétes elmeállapotok a törvényszék elött* (1893)

Fontoj
------

* biografio kun foto
* hungarlingva biografio

* Kategorio Károly Laufenauer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 450147
* GND: 1018927557
* LCCN: n2008069635
* VIAF: 24077366
* ISNI: 0000 0000 4046 2972
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**BENTZE Ibby** [bence], (**Viorica Benţe**) estas hungara pentristino, restarigistino. Ŝi naskiĝis en Oradea la 10-an de majo 1947. Ŝi estas la edzino de la skulptisto Tibor Bentze.

Kariero
-------

Ibby Bentze studis inter 1961 kaj 1966 en la Arta Mezlernejo de Oradea, kie ŝia majstro estis Mihály Tompa (pentristo); inter 1970 kaj 1974 ŝi pristudis tekstilrestaŭradon en Arta Altlernejo Nicolae Grigorescu de Bukareŝto. Inter 1975 kaj 1980 ŝi laboris en Belarta Muzeo de Bukareŝto kiel tekstilrestarigisto. Ŝi ekspozicias regule de 1974 en Bukareŝto; de 1982 en Italio, Francio kaj Usono kune kun sia edzo. De 1984 ŝi estas anino de Ligo de Usonaj Muralistoj. Inter 1989 kaj 1995 en Usono ĉe Lowy Frame and Restorin Co kiel tekstil- kaj paperrestarigisto. En 1996 la paro loksidiĝis en Debreceno (Hungario).

Fontoj
------

* Artportal.hu[*rompita ligilo*]
* Biografiaj indikoj[*rompita ligilo*] Biografiaj indikoj]
Arbara fragmentiĝo aŭ **Arbarfragmentado** estas formo de habitata fragmentiĝo, okazanta kiam arbaroj estas distranĉitaj en maniero kiu lasas relative malgrandajn, izolitajn flikrimedojn de arbaro konataj kiel *arbaraj fragmentoj* aŭ *arbaraj restaĵoj*. La intervenanta matrico kiu apartigas la restantajn arbarajn flikrimedojn povas esti naturaj areoj, aŭ por farmoj evoluigitaj areoj. Sekvanta la principojn de insula biogeografio, restaĵaj arbaroj agas kiel insuloj de arbaro en maro de paŝtejoj, kampoj, subdividaĵoj, ktp.

Por multaj endanĝerigitaj specioj la fragmentado de la arbaroj malplibonigas ties situacion; alikaze longdaŭra arbarfragmentado povas okazigi la konverton de unika specio en diversaj.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Arbaro
* Arealo
* Habitato
* Habitatoperdo
* Senarbarigo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arbarfragmentado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Habitatofragmentado ( *The encyclopedia of Earth* ) angle
Koordinatoj: 44° 42′ 41″ N 5° 05′ 33″ O﻿ / ﻿44.71139 °N, 5.09250 °O﻿ / 44.71139; 5.09250 (mapo)

**Mirabel-et-Blacons** estas franca komunumo lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havis 880 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Mirabel-et-Blacons etendiĝas sur 17.48 km², kaj havis 880 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 50 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Drôme, en la okcidenta parto de la francaj Alpoj.

Historio
--------

La departemento Drôme estis oficiale kreita la 5-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Maryline Manen, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Lokaj famuloj
-------------

Richard Marazano (n. en 1971) estas scenaristo kaj desegnisto de bildstrioj.

Administrado
------------

Mirabel-et-Blacons apartenas al la kantono Crest-Nord, kies ĉefurbo estas Crest. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Drôme
* Kantono Crest-Nord
**Iauaretê** [iaŭare**te**] estas akvofalo en distrikto São Gabriel, municipo São Gabriel da Cachoeira, subregiono Alto Rio Negro, subŝtato Amazonio, Brazilo. 

Ĝi estas sankta loko por dek kvar malsamaj indiĝenaj etnoj de tiu areo (Arapasoj, Baraoj, Barasanoj, Desanoj, Karapananoj, Kubeoj, Makunoj, Miriti-tapujoj, Pira-tapujoj, Sirianoj, Tarianoj, Tukanoj, Tujukoj kaj Ŭananoj). Ĝi reprezentas fundamentan kulturan referencon al indiĝenoj, kiuj vivas inter riveroj Uaupés kaj Papuri. Multaj el ŝtonoj, insuloj kaj akvofluoj de tiu akvofalo simbolas faktojn de militoj, mortoj, kaj aliancoj de tiuj indiĝenoj, krom faktoj de mitoj pri la origino de la mondo. En ĝi, laŭ lokaj legendoj, aperis la homo kaj la herooj, kiuj komencis la lokajn etnojn, aperis ankaŭ la planedoj, utilaj bestoj kaj ĉiu kiu estas necesa al vivo. Antropologiistoj konas 17 el ĉiuj referencaj punktoj kaj iliaj legendoj.

La legendoj pri akvofalo Iauaretê permesas la kunvivon de malsamaj etnoj en la regiono dum jarcentoj. Malgraŭ ili paroli tre malsamajn lingvojn la ĉirkaŭ 30 mil indiĝenoj de la regiono kunhavas la saman vidpunkton pri la akvofalo, tio permesas al ili komerci kaj organizi sian najbarecon. En regiono estas du urbetoj de ne-indiĝenaj brazilanoj: São Gabriel da Cachoeira kaj Santa Isabel do Rio Negro.

La akvofalo estas kultura heredaĵo protektata de brazila registaro per Brazila Nacia Instituto pri Historia kaj Arta Heredaĵo.
Sudflanko de la Gotardpasejo rekte super la arbarolimo
La **arbarlimo**, aŭ **arbaro-limo**, estas tiu alteco, trans kiu kohera arbaro (do ne nur unuopaj arboj aŭ arbogrupuoj) ne plu prosperas (tio estas daŭre vivas) pro malvarmo, sekeco kaj tro mallonga kreskoperiodo.   

En la Alpoj - por doni ekzemplon - la arbarolimo situas en alteco inter 1600 kaj 2000 m s.m..

Pli alte ol la arbarolimo situas la arbolimo. **Arbolimo** estas tiu alteco, trans kiu arboj en la mont(ar)oj ne plu prosperas (tio ĉirilate signifas daŭre vivas) pro malvarmo, sekeco kaj tro mallonga daŭro de la kreskoperiodo. Oni uzas la nocion arbolimo ofte en senco de arbarolimo.

Klimata arbarolimo
------------------

Oni devas distingi inter klimata arbarolimo kaj loka arbarolimo. La klimata arbarolimo estas la atecsektoro, je kiu laŭ la geografia larĝo la arbarolimo devas situi. Pro lokaj faktoroj, kiel ventaliro, sekeco, suda aŭ norda situo ktp. tamen la loka arbaro- kaj arbolimoj povas ofte multe dependi. Bele videblas, ke ekzemple sude de la Alpoj kaj ĉe la nordaj valflankoj la arbarolimo situas multe pli alte ol norde de la montaro aŭ je sudaj valflankoj. Ankaŭ la ombroĵeto de najbaraj montoj evidente influas la arbarolimon. Oni tiel ekzemple sur la supra foto tre bone observi, ke la arbarolimo ne estas horizontala linio, sed ke la limo estas tute zikzaga.

Vidu ankaŭ
----------

* Kriplarbo
* Neĝolinio
* Montarbaro
* Montano (ekologio)
* Monto
* Nordokcident-himalajaj alpaj arbustaroj kaj herbejoj
* Antarkta Konverĝareo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arbarlimo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2006-01-11 per la retarkivo Wayback Machine
**Puĉbuĉ’ "pederason"** estas poemo de ukraina prozisto, poeto, ĵurnalisto Jurij Vinniĉuk, aperinta sur la virtualaj paĝoj de Facebook (esp. - *vizaĝlibro*) en septembro de 2011. La poemo estas ekzemplo de postmodernismo kun tipaj ironio, "maldeca" ĵargono, parodio de famaj literaturaj verkoj kaj primitivaj kreaĵoj de t.n. sovetia kulturo de socialisma realismo. Refreno de la poemo reeĥas per sovetia propaganda frazo de Ilja Ehrenburg "Mortigu germanon".

Malgraŭ poemo ne estis surpaperigita, krimea komunisto L. Graĉ turnis sin al la prokurejo kaj akuzis aŭtoron je kontraŭreĝima komploto (pro aludo al la persono de prezidento de Ukrainio Viktor Janukoviĉ, kiu dum sia juneco laŭ onidiroj gajnis panon sian ĉiutagan per felĉapŝtelado, devenis de mineja regiono Donbaso, nomumis Tabaĉnik-on, alia ŝtelisto de muzeaj valoraĵoj laŭ aserto de vic-ĉefministro B. Kolesnikov, kiel ministro pri edukado kaj scienco) kaj nomis la poemon kiel speco de pornografio. Tio okazis fine de Januaro, 2012 kaj famigis personon de aŭtoro. Laŭ opinio de Vinniĉuk mem, la poemo jam fariĝis popola, ĝi estas tradukita en kelkaj lingvoj: la angla, la rusa, la usona.

La plej skandala vorto de la poemo "pederaso" (devenas de pederasto, bugrulo) en nuntempa ukraina lingvo signifas "malsignifan homon, kies agoj elvokas inciton, koleron" (Lesja Stavicka "Mallonga vortaro de ĵargona leksiko", ukraine Леся Ставицька,
«Короткий словник жаргонної лексики»).

Eks-ministro de Internaj aferoj de Ukrainio Jurij Lucenko (nun malliberigita) pendigis tekston de la poemo sur la muro de sia ĉelo.

Teksto de la poemo
------------------

**Puĉbuĉ’ "pederason"!**   

Ni devas – temp’ estas jam – ĉiu el ni   

truditan decidon alfronti.   

Ĉar super ni regas banditoj, blagistoj,   

paŝtistoj de porkoj, friponoj,   

ŝtatpovon kaperis kaj premis sub jugon,   

trinkante homsangon vampire,   

kaj malgraŭ ovbatoj ilia ĉefmoŝto   

nin ĉiujn klifranden altiras.   

Li estis bandito kaj restas bandito,   

sed jam de supera fiklaso:   

li ŝtelis felĉapojn, sed nun – milionojn:   

puĉbuĉ’ "pederason"!   

Li vendis la landon al fremdaj potencoj,   

kun eĉ testamento Tarasa:   

ĉar regas Tabaĉnik kaj moskvaj ŝamanoj –   

puĉbuĉ’ "pederason"!   

Tabaĉnik per balo sorĉistojn regalas,   

stelbrilas juvele sorĉraso;   

ni estas denove etrusoj kaj sklavoj:   

puĉbuĉ’ "pederason"!   

Neniam forgesos vin Ukraini’   

se, karboministo Donbasa,   

vi svingos ŝtalklingan pioĉon por ni:   

puĉbuĉ’ "pederason"!   

Se nin surteleros jam, plado por Kremlo,   

– saliv' antaŭfrandas frikason –   

malfruos! Do ek, senprokraste, tuj buĉu:   

puĉbuĉ’ "pederason"!
**Moravia pordego** estas parto de koridoro kondukanta el ĉirkaŭaĵo ĉe rivero Dyje tra Moravio ĝis Silezio. Orientan flankon borderas montaro Moraviasileziaj Beskidoj, okcidentan flankon montaro Jeseníky kaj montaro Oderské vrchy, sude ĝi ŝanĝiĝas en supramoravian valon. Moravia pordego estiĝis per profundiĝo kaj en pluraj lokoj ĝi estas limigita per rompdeklivoj. Dum plejstoceno ĝuste tra Moravia pordego enpenetris en Ĉeĥion skandinavia glacimonto. Moravia pordego apartenas al rimarkindaj lokoj tamen pro sia historio, sed ankaŭ pro siaj naturbelecoj. Tiu ĉi valo estas 65 km longa kaj 4 ĝis 9 km larĝa. La supermara alteco moviĝas inter 250 - 350 m, escepto estas pli alta suda parto en ĉirkaŭaĵo de urbo Štramberk. Ĝi estas kreata el kalkŝtonoj kaj grejsoj kaj ĉi tie troviĝas multnombraj karstaj aperaĵoj, kavernoj kaj fontoj de mineralakvoj. Signifa estas monteto nomata Kotouč kun konata karsta kaverno Šipka, kiun famigis trovaĵo de makzelo de neandertala infano el tempo proksimume antaŭ 40.000 jaroj.

En la nordorienta parto de Moravia pordego, proksime de urbo Odry, estis apartigita teritorio kun alta valoro kun areo 8150 ha, la t. n. Protektata pejzaĝa regiono Poodří. Meze de la regiono volviĝas rivero Odro. Odro estas unika rivero, ĉar ĝuste en Poodří ĝi konserviĝis sian naturan karakteron de ebena rivero kun multaj liberaj branĉoj. Plua signifa rivero de tiu ĉi regiono estas rivero Bečva. Raraĵo estas fakto, ke ĉiu el tiuj ĉi riveroj fluas en alian maron, do ĉi tie troviĝas limregiono de tiuj ĉi maroj - ĝis Balta maro kaj Nigran maron.

La teritorio de Moravia pordego estis loĝigita jam en la tempo prehistoria. Atestas pri tio trovaĵoj de restaĵoj de sidlokoj kaj skeletaj restaĵoj de neandertala homo en kaverno Šipka. Pluaj arkeologiaj trovaĵoj pruvas vivon en ŝtonepoko kaj en bronzepoko.

Setlejoj
--------

Pensa centrejo de Moravia pordego estas urbo Hranice, situanta proksimume meze. En kontraŭaj enirejoj de la pordego situas pli grandaj urboj Ostrava kaj Přerov. Pluaj urboj en la pordego estas Lipník nad Bečvou, Studénka kaj Klimkovice, sur randoj troviĝas Bílovec, Fulnek, Nový Jičín, Odry, Příbor. Pluaj pli signifaj setlejoj estas ekz. Kunín, fervoja nodo Suchdol nad Odrou aŭ Hynčice, naskoloko de J. G. Mendel.

Pluaj fotoj
-----------

* Belvido al Moravia pordego el la belvidejo Ĉe Sankta Johano en Hůrka u HranicBelvido al Moravia pordego el la belvidejo Ĉe Sankta Johano en Hůrka u Hranic
**Moravske Toplice**, hungare **Alsómarác**, estas vilaĝo kaj samtempe municipo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**. En la vilaĝo ankaŭ la hungara lingvo estas oficiala.

Administre apartenas al Moravske Toplice ankoraŭ la jenaj 27 vilaĝoj: Andrejci, Berkovci, Bogojina, Bukovnica, Čikečka vas, Filovci, Fokovci, Ivanci, Ivanjševci, Ivanovci, Kančevci, Krnci, Lončarovci, Lukačevci, Martjanci, Mlajtinci, Motvarjevci, Noršinci, Pordašinci, Prosenjakovci, Ratkovci, Sebeborci, Selo, Središče, Suhi Vrh, Tešanovci, Vučja Gomila.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 9  km²
* Alto super marnivelo: 203 m
* Loĝantaro: ĉirkaŭ 700
* Poŝtkodo: 9226
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

Situo
-----

La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, traira flanka vojoj.

Historio
--------

Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. Inter 1941-1945 Alsómarác denove apartenis al Hungario, fine ekde 1991 al Slovenio.

Vidindaĵo
---------

* preĝejo
Arbaro de Landes
La **arbaro de Landes** (france: ***Forêt des Landes***) estas granda pina arbaro teganta la plejparton de la departemento Landes en sudokcidenta Francio.

Aldone al pinastroj troveblas kverkoj, kiel korkokverko kaj verda kverko.

Geografio
---------

Mapo de *Landes de Gascogne*
La arbaro de Landes estas ankaŭ nomita *Landes de Gaskonjo*, kaj iam *Landes de Bordozo*. Ĝi sterniĝas sur granda parto de la francaj departementoj Landes kaj Gironde, kaj ankaŭ parte sur Lot-et-Garonne. El la montaro de Landes fontas kelkaj riveroj, kiel Eyre, Boudigau, Ciron, ...

La gravaj urboj proksimaj estas Bordeaux, Mont-de-Marsan, Dax kaj Bayonne.

La arbaron limas okcidente la Atlantiko (Biskaja Golfo). Tiu marbordo nomiĝas *arĝenta marbordo* (france: *Côte d'Argent*). En la centro estas la Golfo de Arcachon.

Bibliografio
------------

* Doyen, André 1977 : Le parc naturel régional des landes de Gascogne. Les loisirs en forêt landaise. *Tijdschrift van de Belgische Bosbouwmaatschappij*, 84/5, 270-288. france
* Jamblinne, A. de & Coomans de Brachène A. 1977 : Ligniculture en forêt de Gascogne. *Tijdschrift van de Belgische Bosbouwmaatschappij*, 84/1, 1-20. france

Vidu ankaŭ
----------

* Bordeaux, Bordeaux
* Biskaja Golfo
* Gironde
* Lot-et-Garonne

* Kategorio Arbaro de Landes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Valdealgorfa** [baldealGORfa] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la nordoriento de la nordorienta komarko *Bajo Aragón*, kies administracia ĉefurbo estas Alcañiz. La loknomo *Valdealgorfa* estas etimologie komprenebla kiel *Valo de...*, dum la cetero laŭ fama arabisto Miguel Asín Palacios rilatas al Algorfa, devena de la araba al-ġurfa(t) (الغرفة) tradukebla kiel stokejo.

Geografio
---------

Ĝi estas je 160 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 510 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la nordoriento de la komarko en kiu ĝi limas kun nur du aliaj municipoj inter kiuj Alcañiz norde. Ĝi estas laŭ la nacia ŝoseo N-232 sudoriente de Alcañiz kaj laŭ la nacia ŝoseo N-420 okcidente de Valdeltormo, kaj krome estas Valjunquera sudoriente; ambaŭ el kiuj estas en la strio kie oni parolas la katalunan lingvon. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Nordokcidente:* Alcañiz | *Norde:* Alcañiz | *Nordoriente:* Mazaleón |
| *Okcidente:* Alcañiz |  | *Oriente:* Mazaleón kaj Valjunquera |
| *Sudokcidente:* Torrecilla de Alcañiz | *Sude:* Torrecilla de Alcañiz kaj Valjunquera | *Sudoriente:* Valjunquera |

Historio
--------

La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Valdealgorfa kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 589 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da fruktarboj, legomoj), brutobredado kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ rura turismo. 

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo, ermitejo, kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

1. ↑  "Contribución a la toponimia árabe de España", de Miguel Asín Palacios.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801596
* LCCN: n00001972
* VIAF: 130147215
 |
**Reinoso de Cerrato** [eejNOso dezeRAto] estas municipo en la sudo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *El Cerrato*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 23,13 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 58 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 1 150 loĝantojn el la 1950-aj jaroj. Ĝi distas 16 km de Palencio, provinca ĉefurbo. La plej proksimaj loĝlokoj estas Magaz de Pisuerga, Villaviudas, Soto de Cerrato kaj Valdeolmillos.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Plej frua mencio estas de la 11-a jarcento kiel "Rinoso". En la 12-a jarcento oni konstruis la preĝejon dum la domaro estis dividita en du kvartaloj: Reynoso, kie estis la preĝejo, kaj La Puente de Reynoso, kie estis farunmuelejoj el la Ordeno de Sankta Johano.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772822
* VIAF: 316735568
 |
EdE-D Brazilaj geesperantistoj
**Carlos Augusto GUIMARÃES DOMINGUES** (**kar**luz aŭ**gus**tu gima**rãjnz** do**min**giz), (naskiĝis en la 5-a de majo 1896 en Recifo, mortis la 22-an de februaro 1974 en Rio-de-Ĵanejro) estis unu el la plej elstaraj figuroj en la historio de la Esperanto-movado en Sud-Ameriko.

Brazilano, doktoro, advokato, prezidanto de BKE depost 1923, vicprezidanto de BLE, ĉefdelegito de UEA, redaktoro de *Brazila Esperantisto*. Esperantisto ekde 1909. En 1938 li translokiĝis al Rio-de-Ĵanejro. Estrarano de Brazila Geografia Societo. Dumviva membro de Brazila Ĵurnalisma Asocio. Redaktoro de oficialaj revuoj de Brazila Geografia Societo, de Kontoscienca Societo kaj de Brazila Esperanto-Ligo.

Vivo
----

Sub-prokuroro de Nacia Kontkontrola Tribunalo. Profesoro de Federacia Universitato de Rio-de-Ĵanejro. Reprezentis la registaron ĉe la 18-a kaj 21-a UK-j. Lingva Komitatano de 1932, akademiano ekde 1949. Komitatano de UEA ekde 1935 ĝis la morto. Kunredaktis kompletan Portugala-Esperantan vortaron kaj verkis multajn verketojn. Ĉefkunlaboranto de Enciklopedio de Esperanto.

Movadano
--------

En 1945 li estis ano de organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto. Emerita profesoro pri juro, elstara tradukisto kaj vortaristo, d-ro Domingues aktivis en la Movado pli ol 60 jarojn, plenumante plej diversajn elstarajn funkciojn en la landa kaj internacia Esperanto-movado: prezidanto de Brazila Esperanto-Ligo, ĉefredaktoro de Brazila Esperantisto, ĉefdelegito de UEA, komitatano de UEA, akademiano. Li kunlaboris ankaŭ en la *Internacia Komerca-Ekonomika Vortaro*.

Verkoj
------

* Congresso universal de Esperanto (1947)
* Vocabulário português - Esperanto, Esperanto - português (1977, 1982)

Tradukoj
--------

* O rádio em 16 palestras (1940), de Eugène Aisberg (kun A. Couto Fernandes);
* La krimo, rakonto de Olavo Bilac (en *Antologio de Brazilaj Rakontoj*, 1953);
* Zamenhof: iniciador do Esperanto (1959), de Anastasio López Luna.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 11429
* GND: 1131388402
* VIAF: 98554184
* ISNI: 0000 0001 1792 5112
 |
**TELEKI Ernő** grafo, *Széki Teleki* estis rumanuja hungara ekonomiisto, politikisto, pentristo kultivinta de arta bruto naskita en Koloĵvaro la 11-an de septembro 1902 kaj mortinta en Kluĵo la 27-an de novembro 1980.

Biografio
---------

Ernő Teleki abiturientiĝis en la piarista gimnazio de Koloĵvaro en 1920, kaj li havigis diplomon de ekonomiisto en Budapeŝto en 1926. De mezo de la jaro 1925 li gvidis la bienon en Posmuş. Li estis ano de la gvidantaro de Erdélyi Múzeum-Egyesület, Erdélyi Magyar Gazdasági Egyesület kaj Erdélyi Magyar Közművelődési Egyesület. Ekde 1933 li estis la komisiito de reĝa Oficejo Eksterkomerca de Bukareŝto en Francujo, Italujo kaj Egiptujo. Ekde novembro de 1937 ĝis 1944 li laboris ĉe la Ĝenerala Kreditbanko en Budapeŝto. Li estis du monatoj invitito en supera ĉambro de hungara parlameno en 1944. Li vivis ĝis 1949 sen posteno, kiam li dum kvin monatoj lernis la metion de lignaĵisto. Kiel aristokrato ankaŭ li estis de 1953 ellokigita en Dobrugeaon iom da tempo. Li estis elektristo en konstruejo, magazenisto en Mociu, oficisto. Li partoprenis la restarigadon de la artmonumentoj. Li suferis en siaj lastaj jaroj je paralizo. Post 1990 lia familio sendis al Hungara Nacia Galerio la desenaĵojn, (*vidan taglibron*) de Teleki, kiun li kreis dum preskaŭ du jardekoj ekde 1953. El ili estis 25 ekspoziciitaj en la Hungara Nacia Galerio de Budapeŝto lastfoje inter 18-a de septembro kaj 9-a de novembro de 2008 en la ekspozicio titolita *Pentraĵoj de internaj vojoj en Aŭstrujo kaj Hungarujo*.

Fonto
-----

* Sas Péter: *Gróf Széki Teleki Ernő* , Művelődés, 12-a numero 2001.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝo pri ekspozicio en hungara lingvo [*rompita ligilo*]
**Cuyamecalco Villa de Zaragoza** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako *(Oaxaca)*. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Cuyamecalco Villa de Zaragoza*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 024.

Geografio
---------

**Cuyamecalco Villa de Zaragoza** apartenas al la distrikto Cuicatlán al kiuj apartenas entute 20 komunumoj. Ĝi situas en la kanjona regiono de Oaĥako (regiono *Cañada*), kiu apartenas al la norda parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3783 loĝantojn. El tiuj estis 1896 viroj kaj 1887 virinoj. La komunumo havas surfacon de 81.65 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1680 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1087 indiĝenoj. El tiuj 840 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 840 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Cuyamecalco Villa de Zaragoza Arkivigite je 2005-05-25 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Afiŝoj en Karabaĥa lernejo, edukantaj la infanojn pri minoj kaj neeksploditaj eksplodaĵoj.
La **HALO Trust** estas brita-usona bonfara neprofita organizaĵo kies celo estas forigi danĝerajn aĵojn restantajn post militoj, aparte terajn minojn kaj neeksploditajn eksplodaĵojn. *HALO* estas siglo de frazo **Hazardous Area Life-Support Organisation** (*Organizaĵo por Viv-Subteno en Danĝeraj Areoj*). Ĝi estas fondita en 1988 de Colin Campbell Mitchell, membro de Brita parlamento kaj eksa kolonelo de Brita armeo. Ĝi estas la plej malnova humanista organizaĵo, kiu okupiĝas pri senminigo.

Slogano de HALO "Getting mines out of the ground - now" (*Eligi minojn el tero - nun!*). Ĝi estas fidela al tiu slogano kaj dum sia ekzisto elterigis pli da minojn ol iu alia nearmea organizaĵo.

HALO operacias en naŭ landoj kaj havas pli ol 7,000 senminigistojn. La plej granda operacio de HALO estas en Afganujo, kie ĝi realigas programon *United Nations Afghanistan's New Beginnings Program* (UNANBP).

HALO Trust forigis pli ol 30,000 minojn, bombojn kaj obusojn en Angolo ekde 1994, dum lastaj jaroj de Angola civitana milito.

Rusio akuzis na HALO Trust je sekreta kunlaboro kun liberuloj en Ĉeĉenio kaj malpermesis funkcion de la organizaĵo en Rusia teritorio en 1999. Post Rusia-Kartvelia konflikto en Suda Osetio en 2008, Rusio akuzis la organizaĵon je trejnado kaj ekipado de Kartveliaj soldatoj, kiuj partoprenis en atako al Cĥinvalo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Work Intensifies to Clear Angola's Landmines, July 24, 2007. Voice of America News
 

* Kategorio HALO Trust en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)