Vidu ankaŭ: 3-Pentadekanono, 4-Pentadekanono, 5-Pentadekanono, 6-Pentadekanono, 7-Pentadekanono, 2-Heksadekanono, 3-Heksadekanono, 5-Heksadekanono, 6-Heksadekanono, kaj 7-Heksadekanono

|  |
| --- |
| 4-Okso-heksadekano |
| Kemia formulo |  **C16H32O** |
| 4-Heksadekanono |
| **Bastona kemia strukturo de la 4-heksadekanono** |
| 4-Heksadekanono |
| **Tridimensia kemia strukturo de la 4-heksadekanono** |
| Alternativa(j) nomo(j) |
| * Propila dodekila ketono
* 4-Okso-heksadekano
 |
| CAS-numero-kodo | 18787-65-0 |
| ChemSpider kodo | 479745 |
| PubChem-kodo | 551475 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Aspekto | blanka aŭ flava, brulema solidaĵo |
| Molmaso | 240,42948 g mol−1 |
| Denseco | 0,831 g/cm−3 |
| Fandpunkto | 45°C  |
| Bolpunkto | 307,8°C  |
| Refrakta indico | {\displaystyle n\_{761}^{20}} 1,4390 |
| Ekflama temperaturo | 83,6°C |
| Solvebleco | Akvo:nesolvebla |
| Mortiga dozo (LD50) | 5000 mg/kg (buŝe) |
| **GHS etikedigo de kemiaĵoj** |
| GHS Damaĝo Piktogramo | 

|  |
| --- |
| 07 – Toksa substanco |

 |
| GHS Signalvorto | Averto |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H227, H411 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P273, P391, P501 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

**4-Heksadekanono** aŭ **propila dodekila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la butanalo kaj **klorododekano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 4-Heksadekanono posedas 16 karbonatomojn, 32 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 4-Heksadekanono estas ketona komponaĵo apartenanta al la familio de la alifataj ketonoj. Ĝi estas blanka solidaĵo kun frukteca odoro kaj estas ofte uzata en la parfumindustrio. Tamen, lastatempa esplorado montris ke 4-Heksadekanono havas eblajn aplikojn en la kampo de scienco, precipe en biokemio kaj fiziologio.

La sintezo de 4-Heksadekanono povas esti atingita per diversaj metodoj, inkluzive de la oksigenigo de la 4-heksadekanolo, la reakcio de 4-bromoheksadekano kun kalia cianido, kaj la reakcio de 1-heksadekano kun ozono. Tamen, la plej ofta metodo estas la oksigenigo de 4-heksadekanolo uzanta kalian permanganaton. Ĉi tiu metodo estas preferita pro sia simpleco, malalta kosto kaj alta rendimento.

4-Heksadekanono estis vaste studita pro ĝiaj eblaj aplikoj en la kampo de scienco. Oni malkovris ke ĝi havas antimikrobajn trajtojn, igante ĝin ebla kandidato por uzo en la evoluo de novaj antibiotikoj. Aldone, ĝi pruviĝis havi kontraŭinflamajn kaj analgeziajn efikojn, igante ĝin ebla kandidato por la traktado de doloro kaj inflamo.

Rilate al agokonduto, ĝi funkcias bone malhelpante la kreskon de mikroorganismoj kaj reduktante inflamon en la korpo. Ĝi ankaŭ povas funkcii blokante dolorreceptilojn en la korpo, kondukante al ĝiaj analgezikaj efikoj.

4-Heksadekanono pruviĝis havi diversajn biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn. Oni trovis, ke ĝi malhelpas la kreskon de pluraj specioj de bakterioj, inkluzive de Staphylococcus aureus kaj Escherichia coli. Krom tio, ĝi pruviĝis redukti inflamon kaj doloron en bestaj modeloj.<ref>BenchChem<ref>

Sintezoj
--------

### Sintezo 1

* Preparado de la **4-heksadekanono** per traktado de **butila klorido** kaj **undekano**:

|  |
| --- |
| buterila klorido +dodekano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}4-heksadekanono +klorida acido |
|

### Sintezo 2

* Preparado de la **4-heksadekanono** per oksidado de la **4-heksadekanolo**:

|  |
| --- |
| 4-heksadekanolo {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{CuO}}\,}}} 4-heksadekanono |
|

### Sintezo 3

* Preparado de la **4-heksadekanono** per traktado de **butanalo** kaj **klorododekano**:

|  |
| --- |
| butanalo +klorododekano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}4-heksadekanono +klorida acido |
|

### Sintezo 4

* Preparado de la **4-heksadekanono** per traktado de **tridekanalo** kaj **propila klorido**:

|  |
| --- |
| tridekanalo +propila klorido {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}4-heksadekanono +klorida acido |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Ketonoj

Referencoj
----------

1. ↑  EPA United States Environmental Protection Agency
2. ↑  GuideChem