recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**György Várallyay** [djordj vArajai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Várallyay György** estas hungara agronomo, agrogeologo, profesoro, membro (korespondanta en 1993, ordinara en 1998) de Hungara Scienca Akademio.

György Várallyay  naskiĝis la 17-an de julio 1935 en Debrecen.

Biografio
---------

György Várallyay frekventis altlernejon en Gödöllő inter 1952-1957. Post la diplomo li eklaboris en agrara instituto en Mosonmagyaróvár. En 1960 li ŝanĝis laborlokon al ĉefurba instituto, kie post jaroj li estis jam direktoro. En 1968 li akiris doktoriĝis en la universitato, post jardeko li iĝis Honora Doktoro pri Scienco. En 1977 li instruis en Kairo. Li iĝis titulara profesoro en 1983 en Gödöllő jam en la universitato, krome li instruis en universitatoj de Budapeŝto kaj Debrecen. Inter 1992-2005 li estis katedrestro, poste li pensiuliĝis. Li okupiĝis precipe pri grundoj. Li ricevis 3 premiojn inter 1997-2004.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A dunavölgyi talajok sófelhalmozódási folyamatai* (1967)
* *Háromfázisú talajrétegekben végbemenő vízmozgás tanulmányozása* (1974)
* *Soil Degradation Processes and Their Control in Hungary* (1989)
* *A talaj vízgazdálkodásának és a környezet* (1993)
* *A mezőgazdasági vízgazdálkodás talajtani alapjai* (2003)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
**István Ábrahám** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ábrahám István** estis hungara pastro, kantoro, korusestro, kanoniko, ĉefpreposto.

István Ábrahám naskiĝis la 5-an de majo 1933 en Szeged, li mortis la 12-an de junio 2010 en Szeged.

Biografio
---------

István Ábrahám frekventis ĉiujn necesajn lernejojn en sia naskiĝurbo, poste li pastriĝis en 1956. Li komencis sian eklezian karieron en Szatymaz (1956–1961), poste en Kiszombor (1961-1964), en Szeged (1964-1981), kie li estis ankaŭ korusestro. Intertempe li studis en Teologia Akademio de Budapeŝto (1967–1969) kaj akiris diplomon pri korusestro en 1977. Inter 1977-2003 li estis ankaŭ lernejestro pri kantoroj, inter 1979-1988 kaj 1996-2003 li instruis en seminario de Szeged (inter 1981-1984 li estis ankaŭ prefekto en la sama loko), poste denove pastro en la sama urbo ĝis 2001. Li atingis la pastrajn titolojn kanoniko (1991), ĉefpreposto (1994). En 2006 li pensiuliĝis, samtempe li ricevis la titolon titulara kanoniko. Li estis entombigita en Vota Katedralo de Szeged.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 726614
 |
**Kálmán Csohány** [ĉohAnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csohány Kálmán** estis hungara grafikisto, ilustristo, instruisto.

Kálmán Csohány  naskiĝis la 31-an de januaro 1925 en Pásztó, li mortis la 2-an de aprilo 1980 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kálmán Csohány frekventis gimnazion en Salgótarján, poste li faris simpla laboristo, eĉ ministo. Li akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1952. Liaj plej gravaj instruistoj estis Károly Koffán, Gyula Hincz, Sándor Ék kaj György Konecsni. En 1953 li debutis en ekspozicio. Ekde 1957 li kreis ankaŭ ceramikaĵojn en uzino de Hódmezővásárhely. Inter 1959-1961 li havis stipendion. Ekde 1959 ĝismorte li instruis en la belarta mezlernejo. Li kelkfoje laboris en Artistkolonio (Miskolc). Li ricevis premiojn inter 1964-1972. Li mortis en Budapeŝto, sed li estis entombigita en sia naskiĝurbo.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Venecia Bienalo (1964)
* Budapeŝto (1965, 1971, 1976, 1981, 1995)
* Vieno (1966)
* Miskolc (1969, 1972, 1980, 1986)
* Pásztó (1974, 1981)
* Teherano (1978)
* Hódmezővásárhely (1981)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Arthalo Budapeŝto (1953, 1957)
* Miskolc (1957, 1961, 1970)
* Antverpeno (1958)
* Budapeŝto (1968, 1973)

Elektitaj grafikaĵoj
--------------------

* Bezárt kapuk (1964)
* Tojásszedő (1973)
* Cigánydalok-sorozat (1977)

Elektitaj ceramikaĵoj
---------------------

* Murbildo (1959, Fót)
* Murbildo (1963, Salgótarján, poste en Pásztó)
* Murbildo (1970, Diósgyőr)

Libroilustraĵoj
---------------

Libroj de Áron Tamási, Attila József, Lajos Áprily, Lajos Kassák, Gyula Illyés, Tibor Déry

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* István Püspöky
* István Tellinger

Memorigiloj
-----------

* memormuzeo en Pásztó (1996)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 615833
* GND: 1015206662
* LCCN: n84222208
* VIAF: 18637250
* ISNI: 0000 0000 7985 4842
* ULAN: 500075469
 |
**György Zsigmond Lakits** [djordj ĵigmond lakiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lakits György Zsigmond** estis hungara juristo, bibliotekisto, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *nemesszakácsi* [nemeŝsakAĉi], lia familia nomo foje estis *Lakics* [lakiĉ].

György Zsigmond Lakits  naskiĝis la 25-an de novembro 1739 en Hungara reĝlando en Polanic (en proksimeco de Kőszeg). Li mortis la 8-an de januaro 1814 en Hungara reĝlando, en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio).

Biografio
---------

György Zsigmond Lakits frekventis gimnazion en Kőszeg, poste li plulernis en Graz kaj Vieno. Komence li instruis juron en Vieno kaj Innsbruck, ekde 1770 eklezian juron en Reĝa Universitato de Nagyszombat. Li estis dekano en la studjaroj 1770, 1777, la unua sekulara rektoro en 1772. Samtempe li estis bibliotekestro de Universitata Biblioteko (ELTE). En 1773 la jezuita ordeno ĉesis plu funkcii, Lakits zorgis pri tio, ke la libroj senmanke apartenu plu al la iniversitata biblioteko. Poste ĝis 1780 li instruis en Buda, ĉar la universitato kun la biblioteko estis translokigita al Buda. En 1780 li pensiuliĝis, tamen li havis taskojn en la universitato. Ekde 1789 li gvidis la universitatan presejon. En 1794 li nobeliĝis. En 1797 li estis familia edukisto de Jozefo Antono Johano de Habsburgo-Loreno, li ricevis premion kaj li estis nomumita kortega konsilisto.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Juris publici ecclesiastici pars generalis, de ecclesia christiana, potestatisque sacrae cum civili nexu* (1774, 1781, 1790)
* *Institutio elementorum juris naturalis* (1778) - longe la unusola studenta jura lernolibro
* *Praelectiones canonicae de legitima episcoporum instituendorum...* (1783)
* *Vita comitis Suwarow Rymniskoy mp. russ. et caes. regii supremi campimareschalli* (1799)
* *De haereditario succedendi jure ducum primum, deinde regum Hungariae...* (1809)
* *De potestate et juribus status in bona ecclesiae, et clericorum* (1811)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ferenc Kiss** [kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kiss Ferenc** estis hungara luktisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto.

Ferenc Kiss naskiĝis la 5-an de januaro 1942 en Nick, li mortis la 8-an de septembro 2015 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Kiss akiris trejnistan diplomon en instituto. Li ricevis signifan ŝtatan premion en 2015.

### Sporta kariero

Ferenc Kiss inter 1954-1974 estis luktisto en ĉefurba fabrika sportklubo. Liaj pli gravaj sukcesoj okazis en klasik-stila luktado. Li estis hungara ĉampiono okfoje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1964, Hungario en la Somera Olimpiko 1968, Hungario en la Somera Olimpiko 1972 kun bronza medalo, krome en mondĉampionumoj li estis la dua dufoje en 1965 kaj 1970, sed en eŭropaj ĉampionumoj li estis la unua dufoje en 1967 kaj 1968. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1973, poste li estis ankaŭ trejnisto enlande.

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto
* datenoj hungare kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 816502
 |



* Portalo pri Biografio
**György Ádám** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ádám György** estis hungara advokato, altlerneja instruisto, policano.

György Ádám naskiĝis la 27-an de septembro 1921 en Budapeŝto, li mortis la 18-an de junio 2011 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Ádám devenis el juda familio. Li maturiĝis en elektra mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1940, inter 1942-1945 li estis trudlaboristo. Liberiĝinta li tuj aliĝis al la komunistoj, inter 1945–1949 li estis policano pri ekonomiaj krimoj. Li akiris juran diplometon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1948 (li doktoriĝis nur en 1957). Li instruis en la polica akademio inter 1948–1951 kaj 1956–1962. En 1951 li estis viktimo de la politika purigado, poste li faris jurajn laborojn en diversaj laborejoj. Depost la hungara revolucio de 1956 li estis fidelulo de János Kádár, eĉ li ricevis memormmedalon en 1957. Li instruis filozofion en la Hungara Socialista Laborista Partio inter 1960–1988. Li instruis ankaŭ en Medicina Universitato de Budapeŝto kiel lektoro (1964–1975), docento (1975–1988), profesoro (1988–1991). Li instruis ankaŭ en Muzikakademio Ferenc Liszt (1982–1988). Intertempe li kandidatiĝis (1974) kaj doktoriĝis (1987) ĉe Hungara Scienca Akademio. En 1991 li pensiuliĝis, sed poste li malfermis advokatan atelieron, kie li okupiĝis pri viktimoj de kuracistaj eraroj. Li ekinstruis ankaŭ en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Li ricevis memormedalojn inter 1952-1980. Li edziĝis en 1945, post 2 jaroj lia edzino naskis filon.

Liaj disertaĵoj
---------------

* „A felelősség megállapításának rendje" (1975)
* „Az orvosetika alapproblémája egy speciális vonatkozás tükrében" (1986)
* The Legal Judgement of the Gratulity for Doctors in Hungary. (Acta Juridica, 1986. 1-2.)
* Az „orvosi hálapénz" büntetőjogi megítélése. (Jogtudományi Közlöny, 1988. 9.)
* Adóztatás után. Még egyszer az orvosi hálapénzről. (Bp. Magvető Könyvkiadó, 1989)
* Az Orvosi Kamara története. 1–16. (Orvosegyetem, 1989)
* Ethics and Genetics in Hungary. Czeizel Endrével. (Ethics and Human Genetics. Berlin–New York–Tokyo, 1989)
* Egészségügyi jogi kézikönyv. Szerk. összeáll. (Bp. Közgazdasági és Jogi Könyvkiadó, 1990)

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A tévedés értékelése a büntetőjogban* (1959)
* *A jogtalan használat bűntettével összefüggő néhány jogalkalmazási kérdés* (1965)
* *A személyiség védelme és az emberen végezhető kísérlet viszonya. Az emberkísérlet paradoxonai.* (1976)
* *The Legal Judgement of the Gratulity for Doctors in Hungary* (1986)
* *Orvosi műhiba – rendőrségi eljárás* (1997)
* *Egységes és kétséges igazságszolgáltatás* (2005)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 710839
* GND: 1253805857
* VIAF: 73382764
 |
Deli en Romo
La restoracio Katz Delicatessen en Novjorko, kie estis filmita fama sceno de la filmo When Harry Met Sally.
Ruben-sandviĉo ĉe Katz Delicatessen, tipa por Novjorkaj frandaĵejoj
**Frandaĵvendejo**, **Bongustaĵejo**, **Delikataĵejo** aŭ **Delicaĵejo**, mallongigita **Deli** de la substantivo: Delico) estas manĝbutiko, kiu specialiĝas pri specialaj, maloftaj aŭ luksaj manĝeblaj produktoj aŭ pladoj. Krome, la nomo delicaĵejo povas ankaŭ rilati al sekcio de superbazaro kaj al speco de restoracio aŭ bufedo.

Estas malfacile trovi precizan difinon por delicaĵejo ĉar la tipo varias laŭ mondregionoj kaj kulturoj. En Eŭropo la esprimo kutime rilatas al butiko dum en Usono la esprimo "bongustaĵejo" kaj mallongigita "delicaĵejo" plejparte rilatas al bufedo kiu servas unikajn pladojn, kutime en la stilo de kultura aŭ regiona specia kuirarto.

Delikaĵbutikoj estas karakterizitaj per diversaj vendaĵoj kiuj estas diferencaj de superbazaro. Kutime ne estas bazaj ingrediencoj en la delicaĵejo kaj la plej multaj el la produktoj estas bongustaĵoj aŭ venas de malsamaj kuirartoj ol la loka kuirarto.

Inter la frandaĵoj, ioj estas pakitaj kaj kelkaj vendataj pogrande aŭ laŭpeze. Frandaĵvendejo povas vendi krudaĵojn por kuirado, pretajn manĝaĵojn, kaj eĉ pladojn aŭ sandviĉojn preparitajn laŭ klientpostuloj kaj manĝitajn surloke aŭ pakitajn por forporto kaj manĝi aliloke.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Delicatessen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Deli Paradise Travel Guide "Delikataĵeja Paradizo: Vojaĝa Gvidlibro". Travel Channel.
* Los Angeles Delis. Thrillist.
* Nov-Jorko Delis. *Tempo Ekstere*.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 815413
* GND: 4300589-5
 |
**György Varsányi** [djordj varsAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Varsányi György** estis hungara kemiisto, profesoro.

György Varsányi  naskiĝis la 18-an de februaro 1921 en Budapeŝto, li mortis la 8-an de decembro 2010 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Varsányi akiris diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 1948. Post siaj studoj li instruis kontinue en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto ĝis la emeritiĝo en 1991. Komence li estis asistanto, en 1960 li estis nomumita universitata profesoro. En la sama jaro li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Inter 1965 kaj 1986 li estis kastedrestro, inter 1959-1963 li estis dekano. Li laboris jardekojn ankaŭ en la akademia kemia instituto. Li estis pioniro en esplorado de la optika spektroskopio. Li ricevis premion en 1994.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Vibrational Spectra of Benzene Derivatives* (1969) - libro
* *Assignments for Vibrational Spectra of 700 Benzene Derivatives* (1973) - libro
* *Fizikai kémia III.* (1990) - studenta lernolibro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**KOCH Ferenc** estis rumanuja hungar fizikisto naskita en Sighetu Marmaţiei la 15-an de novembro 1925 kaj mortis la 26-an de marto 1996.

Biografio
---------

Ferenc Koch studis en Sighetu Marmaţiei kaj en Kluĵo (1944), li akiris diplomon pri matematika-fiziko en Bolyai Tudományegyetem (1948). Titolo de diplomlaboro estas: *Közelítő eljárások az atombeli elektronsűrűség kiszámítására*. Li doktoriĝis en Iaşi per disertacio *Váltakozóáramú cirkuláris mágnesezés hőmérsékletfüggése* (1960). Li studis ankaŭ en Leipzig (1960) kaj Göttingen (1972-73). Ekde 1979 li estis profesoro en Universitato Babeş-Bolyai.

Volumoj
-------

* *Elemi részek* (kun László Heinrich, 1958);
* *Atommagsugárzások* (1963);
* *Hogyan oldjuk meg a fizikai feladatokat?* (kun Heinrich László, 1972, ĝi aperis ankaŭ en rumana kaj germana lingvoj);
* *A tuneleffektus* (kun kunulaŭtoroj, 1976);
* *Atomfizikai alapismeretek* (1980).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 248939
* VIAF: 121476463
* ISNI: 0000 0000 7943 6616
 |
**István Zsignár** [iŝtvAn ĵignAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zsignár István** estis hungara pentristo, instruisto.

István Zsignár  naskiĝis la 12-an de junio 1930 en Golop, li mortis la 19-an de julio 2002 en Miskolc.

Fabriko pentrita de István Zsignár
Lagobordo pentrita de István Zsignár

Biografio
---------

István Zsignár akiris pedagogian diplomon en Pedagogia Altlernejo Gyula Juhász en 1954. Lia majstro estis László Vinkler. Ekde 1958 li partoprenas en ekspozicioj, en la sama jaro li instruis en Battonya, poste en Miskolc. Li ne nur instruis kaj pentradis, sed ankaŭ gvidis pentristajn rondojn. Inter 1962 kaj 1969 li gvidis la pentristan kolonion en Tokaj. Li studvojaĝis en la socialismaj landoj, ankaŭ en Italio, Francio, Grekio. En 1981 li forlasis la instruadon kaj okupiĝis nur pri pentradoj. Li pentradis plej ofte pejzaĝojn, pli malofte portretojn kaj aĵpentraĵojn. Li ricevis premiojn inter 1959–1997.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Miskolc (1967, 1975, 1981, 1987, 1993, 1997)
* Szerencs (1969)
* Budapeŝto (1979, 1988)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Faluvége
* Füzérradványi táj III. (1979)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva membiografio Arkivigite je 2007-05-25 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio István Zsignár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 619499
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Flavventra paruo** |
| --- |
|  |
| Flavventra paruoFlavventra paruo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Paruedoj *Paridae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Periparus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. venustulus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Periparus venustulus****(Swinhoe, 1870) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Preskaŭ minacata** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Flavventra paruo  |

 |
| v • d • r |

La **Flavventra paruo** (***Periparus venustulus***, foje *Pardaliparus venustulus* aŭ iam *Parus venustulus*) estas specio de birdo de la familio de Paruedoj.

Tiu specio montras karakterojn similajn al tiuj de la Granda paruo (de alia genro) nome **nigraj krono kaj gorĝo kaj flavaj subaj partoj** (kio nomigas la specion), kaj aliajn similajn al tiuj de la Nigra paruo (de malpreciza genro) nome **blanka vertikala nuka strio**, griza dorso kaj du strioj de blankaj punktoj tie. Malkiel la Granda paruo ne havas vertikalan nigran ventran strion sed du flankajn nigrajn vertikalajn zonojn el la supra brusto suben. Supraj kaj subaj partoj estas similaj al tiuj de la Palavana paruo, sed la kapo tute malsimilas, ĉar tiu ĉimontras **blankajn vangojn**, kiel plej parto de paruoj.

Ĝi estas endemia de Ĉinio. Ĝia natura habitato estas moderklimataj arbaroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Parus venustulus[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Mincataj Specioj. Elŝutita la 26an de julio 2007.
**János Vidéky** [jAnoŝ vidEki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vidéky János** estis hungara pentristo, instruisto.

János Vidéky  naskiĝis la 17-an de januaro 1827 en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio), li mortis la 8-an de februaro 1901 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Vidéky estis edukita de sia patro. La juna János interesiĝis kaj pri pentrado kaj pri muziko. Dum la Hungara revolucio de 1848 li kreis politikajn karikaturojn, baldaŭ eĉ li soldatiĝis. Post falo de la liberecbatalo li kaŝiĝis enlande kaj eksterlande. Ekde 1852 li studis en akademio de Venecio, Post 5 jaroj li jam havis propran atelieron en la sama urbo. En 1863 helpe de stipendio li iris al Romo. Intertempe li studvojaĝis al aliaj italaj urboj kaj al Grekio, krome en 1866 li edziĝis. Li pentradis aŭ religiajn temojn, aŭ pejzaĝojn. Li revenis al Hungarlando, kie unue li instruis en eklezia lernejo en Esztergom, poste en la ĉefurbo. Li fondis la unuan lernejon por farbi-pentri ceramikaĵojn (1880), poste lernejon por inaj pentristoj. Li iniciatis industriartan lernejon, post la fondo li estis ties unua lernejestro ĝismorte.

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* *Krisztus mennybemenetele*
* *Szent Jeromos, a magyarországi Justitia*

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Vezérfonal a szabadkézi rajziskolában* (1882)
* *Szabadkézi rajzminták az alsó ipariskolák számára* (1882)
* *Módszeres rajzoktatás* (hungare, france kaj germane)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Manó Vesztróczy

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614574
* GND: 1166464733
* VIAF: 968153653275655900003
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Delichon*** |
| --- |
|  |
| Norda murhirundoNorda murhirundo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Hirundedoj *Hirundinidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Delichon* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| * *D. urbicum*
* *D. dasypus*
* *D. nipalense*
 |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Delichon*  |

 |
| v • d • r |

***Delichon*** (anagramo el la greka termo **χελιδον**/***chelidôn***, hirundo), aŭ Murhirundoj esperante aŭ Delikonoj, estas genro de paserinaj birdoj de la familio de Hirundoj, kiu plej ĝenerale akceptita havas tri speciojn.

Priskribo
---------

La hirundoj de la genro *Delichon* aŭ murhirundoj estas 12–13 cm longaj, **metalbrile blunigraj supre kun tre blanka pugo, kaj kun blankaj aŭ grizaj subaj partoj**. Tiuj specioj povas esti distingitaj pro ties subparta koloro kaj la esto aŭ neesto de nigra gorĝo.

Kutimaro
--------

La murhirundoj de la genro *Delichon* estas klifonestumantoj, kiuj reproduktiĝas en kolonioj lokitaj sub kornico aŭ vertikala klifo. Tamen, la Murhirundo lastatempe ege uzas homajn strukturojn, kiel, sed iom malpli, la Azia murhirundo. La nesto estas profunda kotopilko kovrita per herberoj aŭ plumoj. La kutima ovodemetado estas de 3 aŭ 4 ovoj kaj tiu ĉi specio kutime faras duan ovodemetadon. Ambaŭ seksoj konstruas la neston, kovas la ovojn kaj manĝigas la idojn.

Tiuj murhirundoj manĝas la insektojn kaptitajn dumfluge.

Specioj
-------

La Murhirundo (*Delichon urbicum*) estas migranta reproduktanto en malferma kamparo kaj ĉe homa loĝejo tra Eŭropo, norda Afriko kaj mezvarma Azio, kiu vintrumas en tropika Afriko, suda Ĉinio kaj Sudorienta Azio.

La Azia hirundo aŭ Azia murhirundo (*Delichon dasypus*) reproduktiĝas en montaroj de centra kaj orienta Azio kaj vintrumas en Sudorienta Azio.

La Nepala hirundo (*Delichon nipalense*) estas loĝanta nemigranto en montaroj de suda Azio.

Bildaro
-------

* 
* 
* 
*

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Sciencaj birdonomoj eksplikitaj

* Turner, Angela K; Rose, Chris.  (1989) *A handbook to the swallows and martins of the world*. Christopher Helm. ISBN 0-7470-3202-5.

* Delichon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Delichon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Delichon en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**István Örkényi Strasser** [iŝtvAn orkEnji straser], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Örkényi Strasser István** estis hungara skulptisto, instruisto.

István Örkényi Strasser  naskiĝis la 6-an de februaro 1911 en Szentes, li mortis la 11-an de oktobro 1944 en Kiskunhalas.

Biografio
---------

István Örkényi Strasser devenis el juda familio. Li komence estis komercisto, sed kun financa apogo de la naskiĝurbo li lernis skulptadon en Hungara Belarta Altlernejo en la jaroj 1932–1933. Lia ĉefinstruisto estis Ferenc Sidló. Li debutis en ekspozicio en 1935. Inter 1939 kaj 1943 li instruis en propra arta lernejo kun Aurél Bernáth. Ekde 1941 li ofte estis trudlaboristo. En 1944 la nazioj mortpafis lin. Li ricevis kelkajn premiojn ekde 1935.

Ekspozicioj
-----------

* Arthalo Budapeŝto (1935, 1940)
* Budapeŝto (1947)
* Szentes (1969)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Kolduslány
* Anyaság
* Női fej
* Imádkozó fiú

Elektitaj reliefoj
------------------

* 
* 
* 
*

Elektitaj platetoj
------------------

* "Maya"
* "Éva"

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Márta Pán

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2018-11-22 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 624050
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Flavvizaĝa paruo** |
| --- |
|  |
| Flavvizaĝa paruoFlavvizaĝa paruo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Paruedoj *Paridae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Parus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. spilonotus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Parus spilonotus****(Bonaparte, 1850) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Flavvizaĝa paruo  |

 |
| v • d • r |

La **Flavvizaĝa paruo** (***Parus spilonotus***) estas paserina birdo de la familio de Paruedoj. 

Temas pri specio sufiĉe simila al la parenca Flavnigra paruo, sed la kontrasto inter tiuj ambaŭ koloroj ne estas tiom markataj kaj ĉe tiu specio la plej rimarkinda eco estas la **flavega vizaĝo**. Estas **nigraj krono kaj kresto**, krom **elokula strio** ne tiom larĝa kiom ĉe la Flavnigra paruo, dum estas **flavaj la vizaĝo, nuko kaj superokula strizono**, sed la subaj partoj apenaŭ estas flavaj, sed verdecaj aŭ grizecaj kaj en kelkaj ekzempleroj la **nigra larĝa vertikala zono** ne estas simpla strio sed tiom larĝa ke okupas la tutan antaŭan parton. La dorso estas grizeca (iom verdeca supre) kaj montras du horizontalajn striojn de blankaj punktoj kaj aliajn du vertikalajn en suba dorso. La beko estas nigra kaj la gamboj malhelgrizaj.

Ĝi troviĝas en sudorienta Azio el Himalajo al la sudorienta pinto nome en Nepalo, Bhutano, Ĉinio, Barato, Bangladeŝo, Birmo, Tajlando, Laoso kaj Vjetnamo.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montetoj.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Parus spilonotus[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 26an de julio 2007.
**András Róna-Tas** [andrAŝ rOna-taŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Róna-Tas András** estas hungara lingvisto, orientalisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1995).

András Róna-Tas  naskiĝis la 30-an de decembro 1931 en Budapeŝto.

Biografio
---------

András Róna-Tas frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1950-1955, kie li lernis ekzemple de Gyula Ortutay. Post 3 jaroj li doktoriĝis, poste li eklaboris en redaktejo. En 1956 li ricevis postenon en akademia instituto. Tiutempe li partoprenis en esplorvojaĝo al Mongolio. En 1958 li edziĝis baldaŭe havanta 2 gefilojn. Inter 1960-1968 li laboris en Tutlanda Biblioteko Széchényi, dume li esplorvojaĝis al Volgo. Li ekinstruis en universitato de Szeged en 1968, li profesoriĝis en 1974, pli frue en 1971 li doktoriĝis antaŭ la akademio. Post jardeko li estis nomita katedrestro, en 1990 rektoro. Li estis gastoprofesoro en Bonn kaj Vieno. Li okupiĝas pri la tibeta, turka kaj mongola lingvoj, hungara prahistorio. Li ricevis premiojn (ankaŭ eksterlandajn) inter 1985-2012.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Nomádok nyomában* (1961)
* *Epigraphica Bulgarica* (1973)
* *Language and History* (1986)
* *A magyarság korai története* (Historio frua de la hungareco), (1995)
* *Spätformen des Zentralasiatischen Buddhismus* (2005)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo

* Kategorio András Róna-Tas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 459405
* GND: 123818583
* LCCN: n85128447
* VIAF: 19672955
* ISNI: 0000 0001 0876 0790
* LIBRIS: 197870
* SUDOC: 026669501
* BNF: 11887416h
* NKC: ola2006340308
 |
Sankta Paŭlo Apostolo en pentraĵo de José Ferraz de Almeida Júnior.
La ***Letero de Korintanoj al Paŭlo*** estas malgranda letero greklingve skribita ĉirkaŭ la 2-a duno de la 2-a jarcento kiu estus kompilita de la kristana komunumo de Korinto responde al al apostolo Paŭlo de Tarso, aŭtoro de du epistoloj adresitaj al la sama kristana komunumo, nome la (*Unua* kaj *Dua* al la korintanoj, al kiu letera kontakto estus aldonita tria epistolo al la *korintanoj**.*

Origine ĝi estis ero de la  *Agoj de Paŭlo*, sed estis transdonita ankaŭ disige.

Kanonikeco
----------

De tuj kaj de ĉiam tiu dokumento estis konsiderita apokrifaĵo, do ne kanonika; la Armena Apostola Eklezio ĝin presis, laŭlonge de kelke da tempo, en siaj Biblioj.

Enhavo
------

En la letero, la kristana komunumo de Korinto petas konsilon al Paŭlo de Tarso rilate instruaĵojn de Simono kaj Kleobio. El la prezentita priskribo, tiuj du majstroj instruus gnostikan doktrinon: ili rifuzas la profetojn de la Malnova Testamento, negas la ĉiopovon de Dio kaj ties kreon de homo, reĵetas la resurekton kaj subtenas ke la korpo de Jesuo ne estis kokreta kaj ke ĝi ne naskiĝis al la Virgulino Maria. Ĝuste gostika enhavo de tiu supozita predikado lokigas la datadon de la redakto en la dua jarcento, kiam disvastiĝis la *kristanaj gnostikaj teorioj*.

Bibliografio
------------

* *Paolo di Tarso a 2000 anni dalla nascita*, a cura di Giuseppe Ghiberti, Effatà Editrice IT, 2009, ISBN 9788874025022, p. 175.
* Katolikaj enciklopedioj:
	+ Enciclopedia\_Cattolica
	+ Cathopedia
	+ Catholic\_Encyclopedia

Vidu ankaŭ
----------

* Apokrifoj de la Nova Testamento
* Agoj de Paŭlo
* Docetismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Angla teksto de la dokumento
* Portugallingva teksto de la Letero de Korintanoj al Paŭlo
**János Veleczky** [jAnoŝ velecki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Veleczky János** estis hungara kuracisto, kirurgo, altlerneja instruisto. Liaj familiaj nomvariantoj estis *Welleczky, Weleczky*.

János Veleczky  naskiĝis la 11-an de oktobro 1786 en Pest (urbo), li mortis la 12-an de majo 1854 en Vieno.

Biografio
---------

János Veleczky studis medicinon en Reĝa Universitato de Pest inter 1805-1807, poste speciale kirurgion (1808-1810). En 1811 li iĝis kirurgo. Jam en 1807 li estis asistanto samloke en la universitato, post 3 jaroj jam en rango lektoro. En 1812 li estis nomumita vickatedrestro, post 4 jaroj katedrestro. En la lernojaro 1833 li estis rektoro. Li emeritiĝis en 1847, samtempe li ricevis la titolon "reĝa konsilisto".

Lia konribuo
------------

* *Sermo, quo instaurationis anniversarium diem regia literarum universitatis hungaricae 25. Junii 1834. in palatio majore universitatis celebravit.* (Buda, 1834)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la -a paĝo)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 626320
 |
**András Rubovszky** [andrAŝ rubovski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rubovszky András** estis hungara juristo.

András Rubovszky naskiĝis la 29-an de junio 1937 en Budapeŝto, li mortis la 8-an de oktobro 2020 supozeble en Budapeŝto.

András Rubovszky en 2016

Biografio
---------

András Rubovszky maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li kiel studento li estis partoprenanto de la Hungara revolucio de 1956. Post fiasko de la revolucio li estis forigita el la universitato, tial li akiris juran diplomon pli malfrue en 1962 en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Inter 1962-1970 li laboris en ŝtata entrepreno, poste en grava hotelo, kie li estis hotelestro inter 1988-2000. Intertempe en 1976 li akiris plian diplomon en 1976 en komerca altlernejo. En 2000 (jam depost la socialismo) li establis propran firmaon. Li ricevis plurajn premiojn. Lia edzino naskis dufoje.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Hotel Gellért* (1988)
* *A magyar vendéglátás és turizmus újkori története* (kunaŭtoro, 2009)
* *A családban hallottam... Velem történt* (memuaro, 2016)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio András Rubovszky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 707151
* GND: 1128444038
* VIAF: 306153936
* ISNI: 0000 0001 0984 4187
 |
**János Varga** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Varga János** estis hungara advokato. Lia pseŭdonimo estis *Bagó Matyi*.

János Varga baptita la 6-an de majo 1844 en Szeged, li mortis la 17-an de novembro 1881 en Arad (urbo) (nun en Rumanio).

Biografio
---------

János Varga maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Jam dum la studentaj jaroj li kontribuis en signifaj gazetoj, ekzemple en Vasárnapi Ujság. Li estis ankaŭ familia edukisto ĉe Kálmán Tóth (poeto). Post jaroj li malfermis advokatan atelieron en Arad, kie li redaktis ankaŭ gazeton. Kelkaj liaj teatraĵoj estis prezentitaj en Nacia Teatro (Budapeŝto).

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A babonák könyve* (premiita, 1877)
* *A véletlen* (komedio prezentita en 1874)
* *A malom alatt* (popola teatraĵo prezentita en 1878)
* *A bácskai reservisták* (popola teatraĵo prezentita en 1879)

Fontoj
------

*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709724
 |
**Ferenc Komlóssy** [komlOŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Komlóssy Ferenc Xavér Károly** estis hungara bidermajra pentristo, altlerneja instruisto.

Ferenc Komlóssy  naskiĝis la 17-an de decembro 1817 en Temeŝvaro (Banato, Habsburga Imperio, nuntempa Timișoara en Rumanio), li mortis la 14-an de julio 1892 en Vieno (Aŭstrio-Hungario).

Biografio
---------

Ferenc Komlóssy pentradis tre june, postrestis akvarelo en aĝo 12. Li lernis pentradon en sia naskiĝurbo, poste li estis migranta pentristo. Li studis en privata pentrolernejo de Ferdinand Georg Waldmüller kaj en Akademio de Belartoj de Vieno inter 1839-1845. Post siaj studoj li iris al Pest (urbo), kie li partoprenis en fondo de la unua hungara arta asocio, poste al Banato. En 1847 li edziĝis, baldaŭ ŝi havis 3 filinojn. Dum la Hungara revolucio de 1848 la serbaj libertaĉmentoj atakis lin, lia havaĵo estis detruita. En 1852 li ekinstruis en privata akademio de Jakab Marastoni, sed stilo de lia kaj Marastoni grandparte diferencis, tial Marastoni forigis lin. Komlóssy logis disĉiplojn el la akademio kaj instruis ilin en la privata loĝejo. Komlóssy akiris permeson por instrui, tamen en 1854 li hejmenvenis al Banato. En 1861 li havis privatan pentrolernejon en Temeŝvaro. Post 4 jaroj li translokiĝis al Vieno, sed ankaŭ tie li ne povis vivteni sin el pentrado. En 1887 li instruis en majstrolernejo de Gyula Benczúr. Post 2 jaroj li malsaniĝis. Li pentradis ĝenrojn kaj aĵpentraĵojn.

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Cigányfalu Olaszországban (1847)
* Thüringi erdőrészlet
* Tengeri táj
* Vízesés
* Tivoli vízesés szerelmesekkel
* "Rózsa album" (1868, kolora litografia albumo, altvalora ankaŭ por botanikistoj)
* Játszó gyermekei (1887, premiita pentraĵo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-07-13 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)


* Kategorio Ferenc Komlóssy (pentristo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614708
* GND: 101387126X
* VIAF: 172849761
* RKD: 352058
 |
**András NEY** [nei] estis rumania hungara-israela matematikisto. Li naskiĝis en Oradea la 12-an de marto 1921 kaj mortis en Beér-Seva, la 18-an de aprilo 2010. Li estis la filo de juristo Pál Ney.

Kariero
-------

András Ney komencis studi en Universitato Ferenc József, sed pro deportado en Aŭŝvicon, li akiris diplomon en 1947. Li instruis en sia naskiĝurbo (1945-49), laboris en ministerio por edukado, en Pedagogia Altlernejo de Bukareŝto (1949-54), li estis lernolibroredaktoro, docento en la Universitato Bolyai, resp. en la UBB de Kluĵo (1954-80). Li estis doktoro de la metematikaj sciencoj (1968). En 1980 li elmigris en Israelon, kie li estis esploristo de Instituto de Matematiko de Telavivo (1980-81), poste lekciisto en Posinstruista Instituto (1981-1991). Liaj fakartikoloj aperis en revuoj Studia Universitatis Babeş-Bolyai (1959), a Revue Roumaine de Mathematicue (1964), a Revue d'analyse numérique et de le theorie de l'aproximation (Kv. 1973) Mathematica-Cluj (1971-74), a Tel Aviv University.

Libro
-----

* *Matematikai kislexikon* kunualaŭtoro (Kriterion Könyvkiadó, 1983). Pro lia elmigrado lia nomo estis ellasita.

Fonto
-----

* RMIL Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Hungara vikipedio
La **Luterana preĝejo** estas parte moderna konstruaĵo-grupo (parte ankaŭ historia monumento) en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Hegyvidék.

Historio
--------

En la 19-a jarcento en Buda estis nur unu luterana grupo kun preĝejo en Monto Vár. En tiu urboparto en 1935 pli nova luterana grupo formiĝis. La unua meso okazis en lernejo en la sekva jaro. Ekde 1946 la mesoj okazis en restoracio, poste en aliaj lokoj. En 1949 la grupo aĉetis vilaon, kie oni aranĝis ĉiujn luteranajn aranĝaĵojn. Post 2 jaroj interne ekfunkciis kapelo kun kapacito de 220 personoj. En 1956 tie faris meson episkopo Lajos Ordass, kiu pli frue estis en malliberejo pro la politiko. En 1994 la ŝtato ŝanĝis la vilaon al pli granda loĝdomo (kun 6 loĝejoj) kun la najbara malplena parcelo. La loĝdomo estis trakonstruita, krome moderna preĝejo estis konstruita inter 1999-2001. Dum konstruado en la kelo okazis la unua loka meso en 2000. La orgeno alvenis en 2002. Ekde tiam foje oni aranĝas ankaŭ orgenokoncertojn.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo-grupo konsistas el malnova loĝdomo, nova preĝejo kaj kampanilo. Ili situas en korto. La navo mem aspektas moderna, tamen la fenestroj citas la romanikon kun la mallumo.

* Flanka ĉambro por kunvenojFlanka ĉambro por kunvenoj
* La kampaniloLa kampanilo
* La orgenoLa orgeno
* Unu el la fenestrojUnu el la fenestroj

Fontoj
------

* hungare
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj (pliaj fotoj aperos post klako al la fotoj)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**CSENGERI János** (ĉengeri) ĝis 1878 *Czenger*, ĝis 1922 *Csengeri* estis hungara klasik-filologo, tradukisto, universitata profesoro, ano de la MTA naskita en Satmaro la 2-an de oktobro 1856 kaj mortinta en Budapeŝto la 21-an de aprilo 1945.

Kariero
-------

János Csengery finis la universitaton en Budapeŝto kaj instruis en mezlernejoj en provinco kaj en Budapeŝto. De 1890 li estis privatprofesoro de la Universitato de Budapeŝto. En 1892 ekigis kaj redaktis ĝis 1896 la revuon *Magyar Pedagógia*. De 1896 li estis profesoro de la Universitato de Koloĵvaro, poste ĝis 1927 de la Universitato de Segedo, en 1915-16 rektoro. De 1933 li vivis en Budapeŝto. Li verkis krom studojn ankaŭ mezlernejajn lernolibrojn. De 1880 ĝis la fino de sia vivo li tradukis el helena kaj romia literaturoj.

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
* Új magyar irodalmi lexikon, Akadémiai Kiadó, 1994.

* Kategorio János Csengery en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 341674
* LCCN: no2001083824
* VIAF: 88033147
* ISNI: 0000 0000 7979 0180
* BNF: 110005209
 |
La **luterana preĝejo** estas religia moderna konstruaĵo en urbo Dunaújváros (Hungario).

Historio
--------

Antaŭ la socialismo en loko de la nuna Dunaújváros estis nur simpla vilaĝo nomata *Dunapentele*. Inter la loĝantoj la luteranoj vivis sporade. Pro naskiĝo de urbo Dunaújváros (tiam Stalinurbo) la loĝantoj pliiĝis, la luteranoj havis diservojn en la kalvinana preĝdomo (nek kalvinanoj havis preĝejon). En 1985 la luternanoj aĉetis simplan loĝdomon, ene oni malfermis la preĝdomon. En 1988 oni aĉetis areon por konstrui kirkon, kiu konstruiĝis inter 1993-1996. Tamen la kela parto por tombejeto estis preta nur en 2005.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto ĉirkaŭita per ovala brikmuro. Ene la konstruaĵo havas nenian geometrian formon, sed la navo kaj la turo estas bone perceptebla. Krom la navo kaj turo troviĝas ankaŭ paroĥo, pastra loĝejo kaj komunaj ĉambroj. La turo mem estas svelta konuso. Ĉiuj estis konstruitaj el ruĝaj brikoj, sed en kelkaj lokoj estas ankaŭ lignoj aŭ kuproj.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Interno
Detalo
*Ne miskomprenu kun alia Garadna, proksime de Miskolc!*

**Garadna** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Encs. La slava vorto signifas: apartenanta al fortikaĵo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10  km²
* Alto super marnivelo: 151 m
* Loĝantaro: 490
* Poŝtkodo: 3873
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Garadna situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Miskolc-Hidasnémeti, Hernád preterfluas. Encs troviĝas 10, Miskolc 50 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1234 laŭ tiama ortografio *"Grathna"*. Post liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la vilaĝo senhomiĝis pro epidemio.

En Garadna migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* grekokatolika preĝejo de 1808
* romkatolika kapelo aŭ sonorilostablo, verŝajne restaĵo de preĝejoturo el la 15-a jarcento
* iama gastejo, poste policejo, nun klubo de maljunuloj

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992

* Kategorio Garadna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Laŭ PIV, **Gerundio** estas en Latino deklinaciebla infinitivo, konsiderata kiel substantiva formo de verbo, dum en aliaj diversaj lingvoj (ekz. slavaj) estas adverba formo de verbo, kun senco de dependa propraĵo.

La termino "gerundio" derivas de la latina vorto "gerundium" kiu, dekomence, estis ablativo de la "gerundivum" (participo de pasiva futuro).

Kun la participo, la infinitivo, kaj aliaj, la gerundio estas unu de la formoj senpersonaj de la verbo, nomitaj ankaŭ verbo-oideaj.

Sufikso
-------

–ant– estas la esperantlingva sufikso kiu el verbo faras aktivan aktualan participon (aŭ adjektiva aŭ adverba) aŭ substantivon.

Ĝi estas fiksita en regulo 6 de la fundamenta Gramatiko de Esperanto.

La sufikso *–ant–* estas derivita el la vokalo *a* en la gramatika markilo *-as* kaj la literoj *nt* de la latina/latinida aktiva prezenca participo.

### –anta, –ante, –anto

* *–anta* formas aktivan aktualan adjektivan participon
* *–ante* — aktivan aktualan adverban participon
* *–anto* — substantivon signifantan "iu kiu faras la agon de la verbo"

Notoj
-----

1. ↑  PIV NPIV Alirita la 25an de Marto 2021.

* Kategorio Gerundio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 719335
* GND: 4156913-1
* LCCN: sh00005930
* SUDOC: 028682394
* BNF: 12046781g
* NKC: ph391059
 |
**János Csorba** [jAnoŝ ĉorba], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csorba János** estis hungara advokato, politikisto, parlamenta deputito, urbestro.

János Csorba naskiĝis la 9-an de aŭgusto 1897 en Makó, li mortis la 11-an de septembro 1986 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Csorba devenis el malriĉa kamparana familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo kaj li batalis dum la 1-a mondmilito. En 1919 li mallonge studis en teknikuniversitato en Budapeŝto, poste li estis simpla laboristo. Inter 1920-1923 li laboris hejme en la familia bieneto, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Ferenc József en 1928. Hejmenveninta li estis advokato, samtempe li komecis politikadi en partio. En 1930 li aliĝis al ĵus fondita kamparana partio. Inter 1941-1944 li estis parlamentano, sed dum la nazia erao (1944) li kaŝiĝis. En 1945 li estis urbestro de Budapeŝto 4 monatojn, poste li havis postenon en la juĝejo. Inter 1951-1953 li estis deportita al Dévaványa (ĉar li ne estis komunisto), sed poste li denove estis advokato ĝis la pensiuliĝo en 1970. Dum la hungara revolucio de 1956 li havis altan partian postenon, tial li ne estis akuzita.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A Közigazgatási Bíróság mint alkotmányvédő bíróság. A Közigazgatási Bíróság elnökének elnöki székfoglalója* (1945)
* *Mit dolgozik a közigazgatási bíróság* (1948)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698059
* VIAF: 164565265
* ISNI: 0000 0001 1283 4617
 |
**Gert van der Schuren** (naskiĝinta onidire en 1411 je Ksanteno; mortinta en 1496) laboris kiel sekretario de la duko de Kleve kaj estas verkinto de kroniko pri Kleve.

Vivo
----

Gert van der Schuren devenis el Ksanteno kaj estis filo de Johan van der Schuren (mortinta en 1439), kiu estis teninta sub Ĉefepiskopo Frederiko la 3-a de Saarwerden la postenon de Kolonja Oficisto de Ksanteno, kaj de Drude van Bemel (mortinta en 1449/50), kiu devenis el grava skabenofamilio. Gert havis plurajn gefratojn: Johan, Rutger, kiu fariĝis kanoniko ĉe la katedralo de Ksanteno, Wilhem, Bela kaj Mechtelt. Gert estis edzo en unua geedzeco de iu Lysbeth (mortinta en 1455/57), en dua geedzeco kun iu Getrudis. El la unua geedzeco devenis almenaŭ tri filoj, kiuj ĉiuj elektis ekleziajn karierojn.

En 1440 Gert van der Schuren laboris kiel notario. Lia registriĝo ĉe la Universitato de Kolonjo tamen estas dokumentita nur por 1441. Verŝajne en 1450 li ekoficis kiel sekretario en la kancelario de Duko Johano la 1-a de Kleve. Gert ŝajnas esti ĝuanta altan respekton je la duko de Kleve, ĉar jam frue li estis taskita per specialaj komisioj kaj akompanis lin ofte dum vojaĝoj. En 1471 Gert van der Schuren komenciĝis laŭ komisio de sia dunginto per la verkado de Kleva kroniko en la platgermana, por kiu li uzis grandamplekse la disponeblan administra skriba materialo de la kancelario je Kleve. Lia priskribo tuj derompas je la raportoj pri la jaro 1450. Gert mortis en 1496.

Verkoj
------

* *Vocabularius qui intitulatur Teuthonista : deutsch-lat. lat.-deutsch*. Arnold ter Hoernen, Kolonjo 31. V. 1477
* *De origine Carthusiensium.* Kreuzherrenkonvent, Duseldorfo 1506
* *Clevische Chronik : nach der Originalhandschrift des Gert van der Schuren nebst Vorgeschichte und Zusätzen von Turck, einer Genealogie des Clevischen Hauses ...* - Cleve : Boss, 1884. Cifereca eldono de la Universitata kaj Federaciera Biblioteko je Duseldorfo

Literaturo
----------

* Heinz Eickmans: *Gerard van der Schueren: Teuthonista. Lexikographische und historisch-wortgeographische Untersuchungen*, Böhlau, Köln u. Wien 1986, (= *Niederdeutsche Studien*, 33), ISBN 3-412-04685-X, (Reta eldono Arkivigite je 2014-09-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Klaus Flink: *Der klevische Hof und seine Chronisten. Verwaltungsschriftgut als Quelle und Mittel der territorialen Geschichtsschreibung*. Urboarĥivo, Kleve 1994, ISBN 3-922412-15-7, pj. 15-20.
* Robert Scholten (eldoninto): *Clevische Chronik nach der Originalhandschrift des Gert van der Schuren nebst Vorgeschichte und Zusätzen von Turck, einer Genealogie des Clevischen Hauses und drei Schrifttafeln*. Boss Verlag, Kleve 1884

Eksteraj ligiloj
----------------

* de:Gert van der Schuren