recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Situo de la Orienta Kvartalo de Essen
La urboparto **Orienta Kvartalo** de la urbo Essen konsistigas kune kun la Okcidenta Kvartalo, la Norda Kvartalo, la Suda Kvartalo, la Sudorienta Kvartalo kaj la urbocentro la *urbomezon*.

Karaktero
---------

Ĉefa naĝejo de Essen
La Orienta Kvartalo de Essen konsistas plejparte el densa loĝa surkonstruaĵo kaj fabrikoj.

Ĉi tie troviĝas la cefa naĝohalo de Essen, naĝejo ankaŭ por konkursoj kun proksimume 1.000 sidlokoj por spektantoj, la mastrumejo de Essener Verkehrs-AG, la ĉefa fajrobrigadejo same kiel la indiĝena firmao Theodor Goldschmidt AG, nun enigita en Evonik AG. La Universitato Duisburg-Essen uzas krom la iama inĝenierlernejo ankaŭ aliajn domojn en la Orienta Kvartalo.

La preĝejo Sankta Barbara, konstruata en 1904, estis treege difektata dum la Dua Mondmilito kaj riparata en 1965/1966. Nun ĝi apartenas al la paroĥo Sankta Gertruda kaj disponiĝas por italaj, koreaj, tamilaj kaj (franclingvaj) afrikanaj paroĥoj kiel diservejo. En la kvartalo ekzistas po unu baza lernejo, speciallernejo, reallernejo, gimnazio kaj kompleta mezlernejo

Ĉe la strato Schützenbahn 70 troviĝas la monumentprotektata kvaretaĝa domo de la iama Reĝa Maŝinkonstruo-Lernejo el la jaro 1909. Ĝi estis lernejo, kiu edukis persojn gravajn por la ekonomio de la Ruhr-Regiono. La apuda Gerling-Placo estis okazejo de la librobruligo la 21-an de junio 1933, kiu okazis en tuta nazia Germanujo.

En la Orienta Kvartalo ekzistis pluraj minkarbo-minejoj, inter ili Minejo Graf Beust kaj Minejo Hercules. Post eksfunkciigo de ĉi-lasta la nazioj instalis en ties konstruaĵoj la Sklavejon Minejo Hercules, en kiu ili devigis labori politikajn malamikojn. Tie ĉi ili ankaŭ ili torturis kaptitajn kontraŭulojn tiel, ke eĉ la najbaroj povis aŭdi la vekriojn de la torturitoj.

* Iama maŝinkonstrua lernejoIama maŝinkonstrua lernejo
* Memortabulo por rusaj sklavolaboristoj malantaŭ la mastrumkorto de EVAGMemortabulo por rusaj sklavolaboristoj malantaŭ la mastrumkorto de EVAG
* Preĝejo Sankta BarbaraPreĝejo Sankta Barbara
* Administra domo de la iama Minejo Graf BeustAdministra domo de la iama Minejo Graf Beust

Blazono
-------

Blazono de la urbomezo de Essen
Blazonigo: „En bluo oblikve maldekstra ora (flava) glava, akompanate supre kaj malsupre de po tri oraj (flavaj) buloj."

La blazonon neniam havis oficialan karakteron. Fine de la 1980-aj jaroj blazonsciencisto Kurt Schweder kreis blazonojn por ĉiuj urbopartoj de Essen, kiujn la loĝantaro de Essen intertempe bonvole akceptis. La glavo kiel distingilo de la urbaj patronoj Kosmaso kaj Damiano starigas la rilaton al la urboblazono de Essen. La oraj buloj simbolas la ses urbopartojn Centro, Norda Kvartalo, Orienta Kvartalo, Sudorienta Kvartalo, Suda Kvartalo kaj Okcidenta Kvartalo.

Referencoj
----------

* Kategorio Orienta Kvartalo de Essen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


1. ↑  Heinz Dohmen & Eckhard Sons: Kirchen, Kapellen, Synagogen in Essen. Nobel, Essen 1998, ISBN 3-922785-52-2
2. ↑  Komparu pri tio Johann Rainer Busch: *Kurt Schweders Wappen der Essener Stadtteile*, Essen 2009, p. 48.
La urba **orienta tombejo de Essen** (ger.: **Essener Ostfriedhof**) troviĝas proksime de la urbocentro de Essen ĉe la sudorienta rando de la urboparto Sudorienta Kvartalo.

Historio
--------

La okcidenta tombejo ekestis en 1893. En 1910 oni konstruis ĝian portalon laŭ koncepto de arĥitekto Edmund Körner el Essen. Ĝi ekzistas ankoraŭ nun en ŝanĝita formo.

En 1955 oni transigis proksimume 150 tombojn sur la orientan tombejon, ĉar la tombejo ĉe *Kettwiger Tor* devis esti rezignata. La tombejo antaŭ la urboportalo en direkto al Kettwig, konstruita en 1827 kiel unua urba tombejo ekster la urbomuro de Essen, devis cedi antaŭ la konstruo de la autostrato *Ruhrschnellweg*, la nuna A 40. Aparte pretigita kampo de la orienta tombejo enprenis grandan parto de la tombejoj.

Nun la orienta tombejo, sobre subdivita en rektangulajn areojn, donas lokon por proksimume 13.200 tomboj sur areo de 8,53 hektaroj. Ĉe la nordokcidenta rando staras la tombejokapelo. La limoj de la tombejo estas la stratoj *Saarbrücker Straße* en la nordo (tie staras ankaŭ la ĉefa enirejo), *Schinkelstraße* en la okcidento, *Ruhrallee* kaj *Klara-Kopp-Weg* en la sudo samkiel *Herwarthstraße* en la okcidento. Pro sia malnova konsisto de arboj la tombejo valoras krome kiel parko ene de la urbego.

Selekto de entombigitaj eminentuloj
-----------------------------------

* Gottschalk Diedrich Baedeker – fondinto de la eldonejo Baedeker
* Wilhelm Busch – predikisto kaj verkisto
* Carl Funke – entreprenisto
* Gustav Hache – ĉefurbestro de la urbo Essen
* Heinrich Arnold Huyssen – industriisto kaj ĉefurbestro de la urbo Essen
* Diether Krebs – aktoro
* Johann Conrad Kopstadt – tria urbestro de Essen el la familio Kopstadt
* Edmund Lührmann – donacinto
* Hans Piekenbrock – generalleŭtenanto en la Dua Mondmilito
* Wilhelm Weigle – fondinto de la evangela Weigle-Domo
* Mary Wigman – dancistino kaj ĥoreografiistino
* Erich Zweigert – ĉefurbestro de la urbo Essen

Bildaro
-------

* Selekto de eminentulaj tomboj
* Carl Funke, entreprenistoCarl Funke, entreprenisto
* Edmund Lührmann, donacintoEdmund Lührmann, donacinto
* Gottschalk Diedrich Baedeker, fondinto de Eldonejo BaedekerGottschalk Diedrich Baedeker, fondinto de Eldonejo Baedeker
* Hans Piekenbrock, generalleŭtenantoHans Piekenbrock, generalleŭtenanto
* Diether Krebs, aktoroDiether Krebs, aktoro

* Kategorio Orienta tombejo de Essen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Paradokso de Faraday** estas eksperimento, kiu prezentas elektromagnetan indukton. Inter rando kaj centro de rotacianta disko aperas elektra tensio.

Faraday-a diska elektrogeneratoro. La disko rotacias laŭ angula rapideco ω
Se {\displaystyle A} estas la surfaco de la metala disko kun radiuso *R*, la flukso tra la disko estas konstanta:

{\displaystyle \Phi \_{B}=B\cdot A=B\cdot \pi R^{2}\,,}
tamen ekzistas elektromova forto (*emf*, induktita tensio) inter la centro de la disko kaj la glitanta kontakto:

{\displaystyle {\mathcal {E}}=B\ {\frac {R^{2}}{2}}\omega \ .}
En 1831, Michael Faraday malkovris, ke estas generita potenciala diferenco inter la finaĵoj de elektra konduktilo, kiu moviĝas orte al magneta fluksdenso. Fakte, pri tiu ĉi eksperimento, ĉiu radiuso de la disko agas kiel konduktilo generanta sian elementan elektran tension, por krei kurenton kontraŭstarantan al la rotacio, konforme al la leĝo de Lenz kaj la leĝo de Lenz-Faraday.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Michael Faraday,Experimental Researches in Electricity (*Eksperimentaj esploroj pri elektro*), Vol I, First Series, 1831 in Great Books of the Western World, Vol 45, R. M. Hutchins, ed. Encyclopædia Britannica, Inc. The University of Chicago, 1952.
* "Electromagnetic induction: physics and flashbacks" (PDF)[*rompita ligilo*] de Giuseppe Giuliani - Detaloj de la Lorenca forto en disko de Faraday.
Opština Prilep
**Opština Prilep** (Makedona: Општина Прилеп ) estas unu el 80 komunumoj de Nord-Makedonio. Fine de 2002 vivis tie 76.768 loĝantoj. Administra centro de la komunumo estas la urbo **Prilep**.

Loko, priskribo
---------------

maldekstra
Prilep-komunumo situas en la orienta parto de la regiono Pelagon. Kun areo de 1194,44 km2, ĝi estas unu el la plej grandaj en la ŝtato.

La komunumo konsistas el la urbo Prilep kaj 58 aliaj vilaĝoj:

Štavica, Čumovo, Belovodica, Berovci, Carevikj, Dabnica, Dren, Galičani, Golemo Radobil, Golemo Konjari, Kadino Selo, Krstec, Leništa, Mažučište, Mal Radobil, Malo Konjari, Malo Ruvci, Nikodin, Novo Lagovo, Oreovec, Pletvar, Prilepec, Prisad, Rakle, Selce, Smolani, Staro Lagovo, Toplica, Trojanci, Varoš, Volkovo, Živovo, Čanište, Bešeište, Dunje, Gugjakovo, Kalen, Kokre, Kruševica, Manastir, Peštani, Polčište, Veprčani, Vitolište, Vrpsko, Šeleverci, Čepigovo, Alinci, Bonče, Erekovci, Kanatlarci, Klepač, Lopatica, Marul, Podmol, Topolčani, Trojkrsti, Veselčani, Zagorani.

Najbaraj komunumoj estas:

Opština Čaška en la nordoriento, Opština Kavadarci en la oriento, Opština Novaci en la sudo, Opština Mogila en la sudokcidento, Opština Krivogaštani en la okcidento kaj Opština Dolneni en la nordokcidento.

Sudoriente en la montoj estas mallonga sekcio de la ŝtata limo kun Grekio.


Ĉirkaŭ **Opština Prilep**|  Dolneni |  |  Čaška |
|  Krivogaštani | Opština Prilep |  Kavadarci |
|  Mogila |  Novaci | Grekio |

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Општина Прилеп en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:
**Strumica** (makedona Струмица) estas urbo situanta en la sudorienta parto de Nord-Makedonio, en la Sudorienta regiono. Ĝi estas la administra centro de la Opština Strumica. En 2002, estis 35 311 loĝantoj.

Loko, priskribo
---------------

Ĉe la orienta rando de la urbo fluas la rivero Vodočnica. Jen alteco ĉirkaŭ 230 m. La okcidenta parto de la urbo estas en la montoj kun ĉirkaŭ 600 m alteco. La areo de la urba katastro estas ĉirkaŭ 20 km².

### Transporto

La ĉefa vojo A4 pasas tra la urbo. Ĝi iras norden al la urboj Radoviš (28 km) kaj Štip (65 km), kaj oriente ĉe la limo kun Bulgario (30 km). La regionaj vojoj R1401, R 1402, R1403 kaj R2432 sekvas la ĉefan vojon A4.

### Loĝantaro, ekonomio

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 35 311 loĝantoj.

El la totala nombro, 32 075 Makedonoj (90,84 %), 2 642 Turkoj (7,48 %), 175 Serboj (0,44 %),130 Ciganoj (0,37 %) kaj aliaj.

Religio - Ortodoksa religio regas - 85,63 %, Islamanoj 8,60 % kaj aliaj.

Ekzistas pluraj bazlernejoj kaj ankaŭ mezlernejoj en la urbo. Krome la urbo havas privatan universitaton kaj filiojn de pluraj fakultatoj de la Ŝtata Universitato en Štip.

La urbo Strumica estas la centro de riĉa agrikultura regiono. Ekzistas evoluinta industrio, du teksfabrikoj, sanitara ceramika fabriko Sankeram, vinfarejo, ktp. Estas kalcia karbonata minejo proksime al la urbo.

### Altiroj

En la urbo aŭ en la ĉirkaŭaĵo estas du monaĥejaj kompleksoj, arkeologiaj lokoj kaj ankaŭ naturaj maloftaĵoj (akvofaloj).

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Струмица en la makedona Vikipedio.* 

* Statistikoj:

Pluaj fotoj
-----------

* Strumica - elementa lernejoStrumica - elementa lernejo
* Strumica - malnova domoStrumica - malnova domo

  

* Kategorio Strumica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Orienta Malajzio** (*Malajsia Timur*), konata ankaŭ kiel **Sabaho, Saravako kaj Labuano** (*Sabah, Sarawak dan Labuan*) aŭ **Malaizia Borneo**, estas la parto de Malajzio sur la insulo Borneo, nome la tria plej granda insulo de la mondo. Ĝi konsistas el la ŝtatoj de Malajzio Sabaho, kiu estas pli proksime de Filipinoj ol de kontinenta Malajzio, kaj Saravako en okcidento, kaj la Federacia Teritorio Labuano. Labuano estas fakte insulo en sia malgranda arkipelago samnoma tuj norde de Brunejo; ties plej proksima teramaso estas kun Sabah. Ĝi kuŝas oriente de Duoninsula Malajzio (konata ankaŭ kiel Okcidenta Malajzio), nome la parto de la lando en la Malaja Duoninsulo. La du partoj estas separataj pere de la Sudĉina Maro.

A map of Borneo showing East Malaysia and its major cities. Labuan is the island off the coast of Sabah near Kota Kinabalu.Politika mapo de la insulo Borneo, kun Orienta Malajzio montrita heloranĝe.
Orienta Malajzio estas malpli loĝata kaj havas malpli disvolvigitajn setlejojn ol Okcidenta Malajzio. Dum Okcidenta Malajzio enhavas la plej grandajn urbojn de la lando (Kuala Lumpur, Johor Bahru kaj Georgetown), Orienta Malajzio estas pli granda kaj havas pli da naturaj rimedoj, partikulare rezervejoj de nafto kaj de natura gaso. En la zon-regiona maniero, la urba statuso estas rezervita nur por kelkaj setlejoj, kiel Kuching, Kota Kinabalu, kaj Miri. Variaj aliaj gravaj setlejoj estas klasigitaj kiel urboj, inklude multajn kun ĉirkaŭ 100 000 loĝantoj. Orienta Malajzio inkludas gravajn partojn de biodiverseco en Borneaj malaltaĵaj pluvarbaroj kaj Borneaj montaraj pluvarbaroj.

Notoj
-----

1. ↑  Tiu lasta termino estas pli ofte uzata en Malajzio por eviti la konotacion de "Orienta Malajzio" kaj "Okcidenta Malajzio" (Duoninsula Malajzio) kiel du apartaj landoj, kiel por iamaj Orienta Germanio kaj Okcidenta Germanio.
2. ↑  "Malaysia urged to scrap coal plant in eco-sensitive Borneo", *AFP*, 7a de julio 2010. Kontrolita 8a de julio 2010.
3. ↑
4. ↑   Location. Malaysia Travel.org.uk. Arkivita el la originalo je 23a de septembro 2010. Alirita 7a de julio 2010.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2010-09-23. Alirita 2020-10-10.
5. ↑   Malay Peninsula. HarperCollins Publishers. Alirita 7a de julio 2010.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704893
 |
**Homotetio** (el grekia lingvo: *homotetia*) kun centro **r** kaj kun nenula skalo **k** estas geometria transformado, kiu estas difinita jene:

{\displaystyle H\_{r}^{k}(p)=q\quad {\mbox{ kaj }}{\vec {rq}}=k\cdot {\vec {rp}}}
En specifa situacio:

{\displaystyle H\_{r}^{k}(r)\,=\,r\,\!}
nombro ***k*** nomiĝas ankaŭ **homotetia koeficiento**.

Du figuroj *Fa* kaj *Fb* estas homotetia, tiam ekzistas homotetio *H* kun punkto *r* kaj nenula skalo *k*, ke transformas figuro *Fa* al figuro *Fb*.

Specifa situacioj
-----------------

* Por k = 1, homotetio estas identa funkcio,
* Por k = -1, homotetio estas punkta simetrio en punkto *r*,

Ecoj
----

* Ĉiu homotetio estas simileco kun skalo |k|.
* En laŭvola lineara spaco {\displaystyle X}, homotetio nomiĝas ĉiu funkcio {\displaystyle h\_{a}\colon X\to X} kiu havas formulon: {\displaystyle h\_{a}(x)=ax}.

Ekzemploj
---------

Homotetio de triangulo ABC kun centro en punkto *O* kaj skalo {\displaystyle k={\frac {5}{3}}}

{\displaystyle \ H\_{O}^{5 \over 3}(\triangle ABC)=\triangle A\_{1}B\_{1}C\_{1}}

Vidu ankaŭ
----------

* simetrio

* Kategorio Homotetio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Charles IRVIS**, plejofte skribita **Charlie IRVIS**, (naskiĝis la 6-an de majo 1899 en Novjorko; mortis en 1939 je la sama loko) estis usona trombonisto de ĵazo. Kiel membro de la bando de Duke Ellington li estis unu el la ĉefaj kontribuintoj al ties sono.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Kariero
-------

Irvis muzikis kun Bubber Miley en junularbando, akompanis ekde 1920 ĝis 1921 bluso-kanistinon Lucille Hegamin kun ŝia „Blue Flame Syncopators" kaj prezentis post tio ĉe pianisto Willie „The Lion" Smith, antaŭ ol li en 1924 aliĝis al la bando "Washingtonians" de Duke Ellington (tiam la bando ankoraŭ dum unu monato estis estrata de Elmer Snowden), kiel antaŭulo de sia amiko Tricky Sam Nanton. Kun la amiko el la junaĝo kaj trumpetisto Bubber Miley li kunevoluigis la ĝangalosonon (grumblego-efektoj). Fine de 1926 li forlasis Ellingtonon, por muziki kun la bando „Paradise Ten" de Charlie Johnson (ekde 1927 ĝis 1928). Ekde 1929 ĝis 1930 li muzikis ĉe Jelly Roll Morton; ekzistas sonregistraĵoj pri tio. En la 1920-aj jaroj li surdiskigis ankaŭ kun Clarence Williams kaj Fats Waller. En 1931 li ludis mallonge en la bando de sia amiko el la junaĝo Bubber Miley kaj post tio ĉe Elmer Snowden. Dum la paso de la 1920-aj jaroj li tamen malaperis el la muzikmondeto.

Literaturo
----------

* James Lincoln Collier: *Duke Ellington*. Berlino, Ullstein, 1998

Eksteraj ligiloj
----------------

* Irvis ĉe trombonesonline.com[*rompita ligilo*]
* Foto

Referencoj
----------

1. ↑  necerte same kiel la naskiĝloko
2. ↑  Laŭ Ellington sendepende de Miley, kiel kromefekto de rompita dampilo; laŭ J. Collier li lernis tion de Miley.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 407111
* LCCN: no2008083463
* VIAF: 56796531
* ISNI: 0000 0000 4699 5446
* BNF: 13895488c
* MBA: 234c7c90-05ac-4e68-ae63-a5513cc5125d
 |
The Kritonios Crown
La **Kritonia Krono** estas antikva ornama ora krono datanta el la 4a jarcento a.K. Ĝi estis malkovrata en 1814 en la tombo de viro nome Kritonio en Armento, Italio. Kverka bastoneto formas la bazon, el kiuj elementoj kun kalikoj de blua emajlo, kun intermetitaj modeloj de konvolvulo, narciso, hedero, rozoj kaj mirto. La pinto montras bildon de flugilhava diino. La piedestalo sur kiu la diino staras portas grekan surskribon ΚΡEΙΘΩNIOΣ HΘHKH TON ETHΦANON. Kvar masklaj genioj kaj du vestitaj inaj figuroj flosas super la floroj, indike al la diino. La eraroj en la surskribo de la krono povus indiki la verkon de artisto el Lukanio kiu studis ĉe Herakleo aŭ Taranto. La harstilo de la figuroj indikas daton ĉirkaŭ la 350 a.K.

La krono estas hejmigita en la Staatliche Antikensammlungen, Munkeno, Germanio.

Referencoj
----------

1. ↑   Footprints of the Lucans. APT Basilicata. Alirita 5 Aug 2015.

 Arkivigite je 2015-09-23 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2015-09-23. Alirita 2015-09-08.
2. ↑  E.K. Guhl.  *The Life of the Greeks and Romans Described from Antique Monuments*. Рипол Классик, p. 181. ISBN 1146675313.
3. ↑  D. Adamesteanu.  ARMENTO Basilicata, Italy.. *The Princeton Encyclopedia of Classical Sites*. Alirita 5 Aŭg 2015.
4. ↑  Reynold Alleyne Higgins.  (1980) *Greek and Roman Jewellery*. University of California Press, p. 124. ISBN 0520036018.
La **paratuberkulozo** aŭ *malsano de Johne* estas infekta malsano de bovoj okazigita de mikobakterio nomita *Mycobacterium avium paratuberculosis* (MAP). 

Temas pri malsano de tutmonda distribuado, kiu tuŝas ĉefe remaĉulojn kaj aldomigitajn kaj naturajn. La datumoj de okazoj kolektitaj de diversaj studoj estas tre variaj depende de la landoj kaj de la uzitaj teknikoj por diagnozo, sed oni ĉirkaŭkalkulas, ke inter 30 kaj 70 % de la ekspluatejoj en ĉefaj landoj pri la produkto de lakto estas atakataj. 

La malsano estas karakterizata de longa periodo de inkubacio kaj la simptomoj aperas ĉefe en animaloj de unua aŭ dua naskado. En unua momento la simptomoj observataj estas nespecifaj, kiel povas esti la malgrandigo de la produkto de lakto kaj de la indico de konverto en viando, kaj laŭ la evoluo de la vundo produktita en la intesto konstateblas ĝenerala malbonfartiĝo de la animalo videbla en malbona aspekto de la hararo, iompostioma maldikiĝo kaj apero de diareo dekomence intermita kiu evoluas al kontinua.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697921
* LCCN: sh85070623
* BNF: 12382476f
* NKC: ph640033
 |
**Paula Kende,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kende Paula** estis hungara aktoro. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Koriger Paulina Terézia*, ŝia karesnomo estis *Póli*.

Koriger Paulina  naskiĝis la 20-an de junio 1880 en Budapeŝto, ŝi mortis la 20-an de julio 1965 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Paula Kende akiris diplomon en Teatra Akademio en 1896. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Ignác Krecsányi. En 1899 ŝi estis aktoro kaj ĵurnalisto en Szatmár, en la sekva jaro ŝi havis rolojn en Pécs. Inter 1904 kaj 1907 ŝi apartenis al Teatro de Pozsony, inter 1907–1910 al Nacia Teatro (Szeged) fine inter 1911-1949 al Gaja Teatro. En 1951 ŝi estis deportita al vilaĝo (ŝia edzo estis oficiro), post 2 jaroj ŝi vivis plu en la emerita domo por geemeritoj en Budapeŝto.

Ŝi edziniĝis dufoje (1914, 1922).

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* George Bernard Shaw: *Pygmalion* - S-ino Pearce
* Ĉeĥov: Tri fratinoj - Anfisa
* Kálmán Mikszáth: *A Noszty fiú esete Tóth Marival* - S-ino Velkovics

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *A páter és a Péter* (1912) – kuiristino
* *A szerelem bolondjai* (1917) – S-ino Világosi
* *Névtelen vár* (1920) – Lisette
* *Havi 200 fix* (1936) – onklino

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Opština Čaška (Чашка)
**Opština Čaška** estas unu el naŭ komunumoj Vardar regiono. Samtempe ĝi estas ankaŭ unu el la 80 komunumoj en norda Makedonio. Ĝi kuŝas proksimume en la mezo regiono. La areo estas 819,45 km² kaj en 2002 estis 7.673 loĝantoj. Administra centro de la komunumo estas de la vilaĝo Čaška.

Loko, priskribo
---------------

Solunska Glava (Солунска Глава)
Opština situas en la centra parto de Norda Makedonio. La areo estas monta. En la okcidenta parto estas de la monto Jakupica, Dautica kaj Babuna, nordokcidenta Golešnica kaj orienta Klepa kaj Karadžica.

La plej alta pinto estas Solunska Glava (Солунска Глава) kun alteco de 2589 m asl .

Komunumo fluas rivero de Babuna kaj rivero Topolka. Ili ankaŭ leviĝas.

Opstine konsistas tuta de 42 vilaĝoj, kiuj estas:

Čaška, Banjica, Bistrica, Bogomila, Busilci, Vladilovci, Bitanci, Vojnica, Gabrovnik, Golozinci, Gorno Jabolčište, Golno Vranovci, Dolno Jabolčište, Dolno Vranovci, Drenovo, Izvor, Elovec,
Kapinovo, Krajnici, Kriva Kruša, Krnino, Lisiče, Martolci, Melnica, Mokreni, Nežilovo, Novo Selo, Omorani, Oraov Dol, Oreše, Otištino, Papradište, Plevenje, Pomenovo, Popadiјa, Rakovec, Smilovci, Sogle, Stari Grad, Stepanci, Teovo, Crešnevo.

Al vilaĝo en la Opština Čaška
En neniu komunumo de la urbo.

Najbaraj komunumoj estas:
Opština Zelenikovo en la nordo, Opština Veles nordoriento, Opština Gradsko en la oriento, Opština Rosoman kaj Opština Kavadarci en la sudoriento, Opština Prilep en la sudo, Opština Dolneni sudokcidento, Opština Makedonski Brod okcidente kaj Opština Studeničani nordokcidenta.


Ĉirkaŭ **Opština Čaška**| Studeničani | Zelenikovo | Veles |
| Makedonski Brod | Opština Čaška | Gradsko |
| Dolneni | Prilep | Rosoman, Kavadarci |

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Општина Чашка en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Kategorio: Komunumo de Nord-Makedonio
Opština Demir Kapija
**Opština Demir Kapija** estas unu el la 80 komunumoj en Norda Makedonio. En 2002 vivis 4.545 loĝantoj. Administra centro de la komunumo estas de la urbo Demir Kapija.

Vilaĝoj en Demir Kapija

Loko, priskribo
---------------

Opština kun areo de 311,06 km² situas en la centra parto de la ŝtato en Vardar regiono.

La rivero Vardar fluas ĉirkaŭ la centro de la teritorio en direkto de nordokcidento al sudoriento. La rivero Bošava fluas al ĝi de dekstre sub la urbo Demir Kapija. La alteco estas ĉirkaŭ 100 - 1150 m.

La aŭtovojo A1 / E75 kaj la fervoja linio trairas la valon laŭ la rivero, en la direkto de Skopje al Grekio.

Opština konsistas el la urbo Demir Kapija kaj aliaj 14 vilaĝoj:

Barovo, Besvica, Bistrenci, Dračevica, Dren, Iberlija, Klisura, Košarka, Koprišnica, Korešnica, Prždevo, Strmaševo, Čelevec, Čiflik.

Najbaraj municipoj estas:

Opština Negotino en la nordokcidento, Opština Konče kaj Opština Valandovo en la oriento,Opština Gevgelija en la sudo kaj Opština Kavadarci en la sudokcidento.


Ĉirkaŭ **Opština Demir Kapija**| Negotino  |  |  |
|  | Opština Demir Kapija |  Konče,  Valandovo |
|  Kavadarci |  Gevgelija |  |

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Општина Штип en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:

Kategorio: Komunumo de Nord-Makedonio
**Oriĥalko** (greke: ορείχαλκος , el όρος, *óros*, „monto" kaj χαλκός, *chalkós*, „minaĵo", precipe kupro aŭ bronzo) estas unue menciita en "Ŝirmilo de Heraklo" (oni kutime pensas ĝin verkita de Heziodo), kie el tia materialo estas fabrikitaj kruroŝirmiloj. Oni interesegiĝis pri oriĥalko, ĉar Platono skribis pri ĝi en sia dialogo Kritio, kaj priskribas ĝin kiel "fajre brila metalo" (Kritio 116c). Ĝi estas la materialo, kiun pleje taksis la loĝantoj de Atlantido *"post oro"* (Kritio 114e) kaj de kiu estis tegitaj kaj ornamitaj konstruaĵoj de la urbo (Kritio 116c-e). Sed Platono ne diras pli detale kia materialo ĝi estas kaj de kie ĝi devenas.

Eble Latuno
-----------

Kutime oni supozas ke oriĥalko estas latuno, alojo el kupro kaj zinko, kiu estis maloftega en antikveco. La ekstera aspekto de latuno korespondas al la priskribo de Platono, sed ĝi ja ne estas "minaĵo", sed alojo, kiun oni kutime fabrikis nur en la romia epoko.

Jen kion skribis greka geografo Strabo (-63 ĝis 26): *"Ĉe Andeira ekzistas ŝtono, kiu [...] eligas zinkon, kaj tio, post aldono de kupro, iĝas la 'miksaĵo', kiel oni diras, kiun iuj nomas oriĥalko."* (Strabo, Geografio, 13, 56). Andeira troviĝis ĉirkaŭ 80 km sudoriente de Trojo. En Palestino latuno estis fabrikita jam en la malfrua bronzepoko.

Pausanias uzas la vorton oriĥalko ĉirkaŭ 500 jaroj post Platono unufojon en sia verko „Perihegese". Ĉar li ne klarigas la vorton kaj tute ne priparolas ĝin, ŝajnas ke tiam (ĉirkaŭ 150 p.K. la vorto estis sufiĉe konata. Tio subtenas la teorion, ke oriĥalko estas latuno.

En la nova greka lingvo oriĥalko signifas latunon, pli malofte bronzon, do eble en pratempoj la signifo estis sama.

La romianoj uzis la vorton latinan *Aurichalkum*, kiu signifis latunsimilan kupro-zinko-alojon orkoloran, kiun oni pli alte taksis ol kupron, kaj kiun oni uzis por fari monerojn.

Aliaj hipotezoj
---------------

Ĉar la platona teksto pri oriĥalko ne ebligas identigon de la metalo, ekzistas por preskaŭ ĉiu lokigohipotezo de Atlantido ankaŭ specifa hipotezo por oriĥalko.
Tiel opiniis la germana arkeologo Jürgen Spanuth, kiu serĉis Atlantidon ĉe la insulo Helgoland, ke oriĥalko estis sukceno. Siegfried Schoppe, de la universitato de Hamburgo kredas, ke temas pri obsidiano, laŭ lia hipotezo Atlantido situis en la Nigra Maro. Ambaŭ materialoj tamen maltaŭgas por "tegi templojn".

Literaturo
----------

* André Cherpillod, *Atlantido, la perdita kontinento*, Memeldono, 1997, ISBN 2-906134-39-2
* Platono: *Timeo* kaj *Kritio* (= Sämtliche Werke, Bd. 8), gr.-dt. übers. v. Friedrich Schleiermacher, Frankfurt am Main 1991. ISBN 3-458-33108-5

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Oriĥalko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Atlantis-Scout Germana traduko de la dialogoj de Timeo kaj Kritio
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

**Oriĥovicja,** ukraine **Оріховиця,** hungare **Rahonca** estas malgranda ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo en municipo Onokivci.

* 48° 39′ 11″ N 22° 24′ 01″ O﻿ / ﻿48.65306 °N, 22.40028 °O﻿ / 48.65306; 22.40028 (mapo)Koordinatoj: 48° 39′ 11″ N 22° 24′ 01″ O﻿ / ﻿48.65306 °N, 22.40028 °O﻿ / 48.65306; 22.40028 (mapo)
* Areo: 3  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 600
* Poŝtkodo: 89413
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Oriĥovicja situas sur deklivoj laŭ rojo.

Historio
--------

La unua mencio devenis el la 15-a jarcento laŭ tiama hungara ortografio *"Rahoncha"*, sed kelkaj supozas, ke tio estas identa kun *Orikhovytsia* el la 11-a jarcento. Ĝis Traktato de Trianon Rahonca apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto Ungvár, poste al Ĉeĥoslovakio. Dum la 2-a mondmilito Hungario okupis ankaŭ tiun ĉi vilaĝon kaj organizis aŭtonomion de rutenoj. Ekde 1945 Oriĥovicja apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
La **Konvencio pri konservado de la vivantaj resursoj maraj de Antarkto** (angle ***Convention on the Conservation of Antarctic Marine Living Resources***) estas parto de la Antarkta Traktato. Tiu Konvencio estis subskribata ekde la 1a de aŭgusto 1980 kaj ekvalidis la 7an de aprilo 1982 sub gvidado de la **Komisiono por Konservado de la vivantaj resursoj maraj de Antarkto** (angle **Commission on the Conservation of Antarctic Marine Living Resources** aŭ **CCAMLR**) kun sidejo en Tasmanio, Aŭstralio. La celo estas konservi la marvivon kaj la median integrecon en kaj ĉirkaŭ Antarkto.

Studoj montris, ke pliigon de la kaptad de krilo en la Suda Oceano havas malbonajn efikojn ĉe la populacioj de aliaj maraj estaĵoj kiuj dependas de krilo por nutri sin. 31 ŝtatoj estas subskribintaj partioj en la Konvencio, nome: Argentino, Aŭstralio, Barato, Belgio, Brazilo, Bulgario, Kanado, Ĉilio, EU, Finnlando, Francio, Germanio, Grekio, Hispanio, Italio, Japanio, Kukinsuloj, Namibio, Nederlando, Norvegio, Novzelando, Peruo, Pollando, Rusio, Sudafriko, Sud-Koreio, Svedio, Ukrainio, Usono, Unuiĝinta Reĝlando, Urugvajo, kaj Vanuatuo.

Referencoj
----------

1. ↑   Commission for the Conservation of Antarctic Marine Living Resources. *ccamlr.org* (2011). Alirita 11a de Oktobro 2011.
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2008-09-25. Alirita 2013-05-12.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 438478
 |
Ŝanĝo de orientiĝo estas la samo kiel turnado de la koordinataj aksoj
La **orientiĝo** de objekto en spaco estas la elekto de pozicio ĝi kun unu punkto tenita en fiksita (neŝanĝanta) pozicio. Pro tio ke la objekto povas ankoraŭ esti turnita ĉirkaŭ ĝia fiksa punkto, pozicio de la fiksa punkto estas ne sufiĉa por plene priskribi la objekton. Tial la konfigura spaco de ne-simetria objekto en *n*-dimensia spaco estas *SO(n) × **R**n*. Orientiĝo povas esti bildigita per alfikso de bazo de tangentaj vektoroj al objekto. La direkto de ĉiu vektoro alfiksita al ĝiaj punktoj difinas ĝian orientiĝon.

Orientiĝo de solido
-------------------

La orientiĝo de solido en la tri dimensia spaco ŝanĝatas per turnado. Ĉe turnado ĉirkaŭ akso tra la centro de korpo, nur la orientiĝo ŝanĝiĝas, alie ankaŭ pozicio. Se la solido havas iun turnan simetrion, ne ĉiuj orientiĝoj estas diferencigebla, escepti per observado kiel la orientiĝo evoluas kun tempo de sciata startanta orientiĝo.

En du dimensioj la situacio estas simila. En unu dimensio solido ne povas moviĝi kontinue de unu el la nur du orientiĝoj al la alia.

Ĉi tiu signifo de orientiĝo devus ne esti konfuzita kun la alia signifo, kie malsama orientiĝo signifas ŝanĝon al la spegula bildo per nepropra turnado, kiu inkluzivas reflekto, vidu en orientiĝo (matematiko).

Formale, por ĉiu dimensio, la orientiĝo de la bildo de objekto sub direkta izometrio kun respekto al tiu objekto estas la lineara parto de tiu izometrio. Tial ĝi estas ero de *SO(n)*, aŭ alivorte, la respektiva flanka klaso en *E+(n) / T*, kie *T* estas la mova grupo.

Vidu ankaŭ
----------

* Giroskopo
* Nememspegulsimetrieco
* Ortonormala matrico
La orkonuso de Avanton
La **orkonuso de Avanton** estas bronzepoka artefakto kaj konsistas el maldika orlado. Ĝi estas unu el aro de ĝis nun kvar konataj konusformaj orĉapeloj el la bronzepoko, kiuj estis trovitaj en la 19-a kaj 20-a jarcentoj en Germanujo (Berlina orĉapelo, orĉapelo de Schifferstadt, orkonuso de Ezelsdorf-Buch) kaj en Francujo (Orkonuso de Avanton) en malsamaj statoj.

Priskribo
---------

La orkonuso estis elfosita en 1844 dum kamplaboro proksime de la vilaĝo Avanton, ĉirkaŭ 12 km norde de Poitiers.
Ĝi estis damaĝita; kompare al aliaj trovaĵoj, ŝajnas ke mankas parto, la randaĵo. La supera parto de la orĉapelo estas 55 centimetrojn longa kaj 285 gramojn peza.
La randaĵo estis aŭ perdita dum la elfosado aŭ enterigita aparte. Laŭ formo kaj ornamaĵoj ĝi similas al la orkonuso de Ezelsdorf-Buch, kiu same prezentas supre stelmotivon el trianguloj.

La orlada konuso utilis kiel ekstera ornamaĵo de longfusta kapvesto kun randaĵo, kiu verŝajne estis farita el organa materialo por stabiligi la eksteran orladon.

Oni supozas nuntempe, ke la orĉapeloj estis konsiderataj religiaj simboloj de dioj aŭ utilis al sacerdotoj por sunkulto disvastiĝinta en la malnova bronzepoko en centra Eŭropo. Tion subtenas bildo reprezentanta ŝajne konusan ĉapelon sur ŝtonplato el la tombo de Kivik en Schonen, suda Svedujo, kiu evidentigas la religian kaj kultan kuntekston.

Nuna konservejo
---------------

La konuso de Avanton troviĝas en la Muzeo de nacia arĥeologio en la Kastelo de Saint-Germain-en-Laye, proksime al Parizo.

Vidu ankaŭ
----------

* Orĉapelo
* Berlina orĉapelo
* Ĉieldisko de Nebra, ĉirkaŭ 2100 ĝis 1700 a.K. la ĝis nun tutmonde plej malnova kaj detala ĉielbildo

Bibliografio
------------

* Ulrich Großmann (Hrsg.); Tobias Springer (Mitarb.): *Gold und Kult der Bronzezeit*. (Ausstellungskatalog) Germanisches Nationalmuseum, Nürnberg 2003, ISBN 3-926982-95-0.
* R. Joffroy: *Le cône d'or d'Avanton.* In: Antiquités Nationales St-Germain-en-Laye, Saint-Germain-en-Laye 1978, Band 10, S. 33-35
* Wilfried Menghin (Hrsg.): *Acta Praehistorica et Archaeologica.* Unze, Potsdam 32.2000, S. 31-108. ISSN 0341-1184
* Peter Schauer: *Die Goldblechkegel der Bronzezeit – Ein Beitrag zur Kulturverbindung zwischen Orient und Mitteleuropa.* Habelt, Bonn 1986. ISBN 3-7749-2238-1
* Mark Schmidt: *Von Hüten, Kegeln und Kalendern oder Das blendende Licht des Orients.* in: *Ethnographisch-Archäologische Zeitschrift.* Berlin 43.2002, S. 499-541. ISSN 0012-7477

Referencoj
----------

1. ↑   TTT-ejo de Avanton kun informoj pri la konuso de Avanton. Arkivita el la originalo je 2008-11-13. Alirita 2010-01-13.
2. ↑  *Gold und Kult der Bronzezeit*. (AusstellungsKatalog). Germanisches Nationalmuseum, Nürnberg 2003. ISBN 3-926982-95-0

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Orkonuso de Avanton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Orĉapeloj en arkeologia vortaro
Oresto persekutita de Erinioj, de John Singer Sargent, 1921. La erinioj reprezentas la kulpon pro la murdo de lia patrino.
En krima juro, **kulpo** estas la stato esti kaj senti responsa pro la faro de krimo. Jura kulpo estas tute ekstere difinita de la ŝtato, aŭ pli precize de "jura tribunalo". Esti "kulpa" de krimo signifas ke oni faris perforton aŭ perfidon de krima juro, aŭ oni plenumis ĉiujn elementojn de la krimo priskribita de krima leĝaro. La determinado ke oni faris tiun perforton estas farita de ekstera korpo (nome "jura tribunalo") kaj estas, tiele, tiom definitiva kiel la registro de la korpo. Tiele la plej baza difino estas fundamente cirkla: persono estas kulpa kontraŭ leĝo, se tribunalo diras tion.

Filozofie, kulpo en krima juro estas reflekto de funkcianta socio kaj de ties kapablo por kondamni individuajn agojn. Ĝi kuŝas fundamente sur la supozo de libera volo, en kiu individuoj elektas agojn kaj estas, tiele, subjektoj de ekstera juĝado pro la rajteco aŭ malrajteco de tiuj agoj.

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑  *Vidu ĝenerale* *United States v. Rivera-Gomez,* 67 F.3d 993, 997 (1st Cir. 1995).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Guilt in *Think On These Things*. Arkivita el la originalo je 2006-01-17. Alirita 2006-02-16.

```
de Gary Gilley
```

* The Innocent Bear the Guilt for the Guilty Ones. Alirita 2007-05-10. traduko de Gerd Altendorff por Jochen Reiss
* Lernita aŭ denaske Arkivigite je 2006-05-07 per Archive.today
**Bandar-e Anzali** aŭ **Bandar-e Enzeli** aŭ *Haveno Anzali* (perse بندر انزلی, **Bandar-e Pahlavi** (perslingve: بندر پهلوی) antaŭ la Irana revolucio estas urbego, havenurbo kaj ripozloko en norda Irano, en Provinco Gilano laŭ bordo de la Kaspia maro. La urbego estas ĉefurbo de la samnoma distrikto. En la loknomo Bandar signifas: haveno, tial la pli mallonga nomformo estas **Anzali**.

Urbodomo
la centra urba minareto estas lumturo kaj horloĝa turo
Hotelo
muzika pavilono

Bazaj informoj
--------------

* 37° 28′ 22″ N 49° 27′ 44″ O﻿ / ﻿37.47278 °N, 49.46222 °O﻿ / 37.47278; 49.46222 (mapo)
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 118,564 en 2016
* Horzono: UTC + 3:30; somere UTC + 4:30
* Telefonkodo: (+98) 181

Mapo pri Irano, Anzali estas ruĝa punkto

Geografio
---------

Bandar-e Anzali konstruiĝis sur du sablaj duoninsuloj, ĉe la Mordab-laguno. La haveno troviĝas inter la du duoninsuloj. Proksima metropolo estas Raŝto.

Historio
--------

Bandar-e Anzali estas malnova urbo en la antikva Irano. Longe ĝi estis sekura haveno por komercŝipoj kaj fiŝkaptistaj boatoj. En 1919 dum la kolapso de la kontraŭsoveta (blanka) rusa armeo dek ok el liaj ŝipoj serĉis rifuĝon en Anzali. En la sekva jaro la sovetia floteto de dek tri ŝipoj faris surprizatakon en Anzali, konkerante la britan garnizonon kaj la dek ok blankajn rusajn ŝipojn. La sovetianoj (ruĝuloj) deklaris la Gilanan Sovetan Respublikon, kiu falis en 1921. La havenurbo prenis la nomon Pahlavi en 1935. Dum la 2-a mondmilito en 1942 evakuita pola trupo ŝipe alvenis al Anzali.

Ekonomio
--------

Bandar-e Anzali ankaŭ hodiaŭ estas la plej granda kaspia haveno de Irano. La varma kaj humida vetero permesis al tiu regiono kultivi rizojn kaj teojn. La urbego estas centro de produktado pri kaviaroj, tio estas plene ŝtatmonopolo.

Klimato
-------

Bandar-e Anzali havas la plej humidan klimaton en Irano, havante mediteranean klimaton. Jare estas precipitaĵo po 1853,5 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter septembro-decembro pli ofte.

Trafiko
-------

Bandar-e Anzali havas trairan vojon, kiu sekvas la marbordon, estas elbranĉiĝo al la meza landparto. Estas bona ligo aŭtovoje kun Mazenderano, Azerbajĝano kaj Teherano. La urbego estas ligita per du pontoj al la proksima insulo.

Vidindaĵoj
----------

* lumturo
* longa havenpromenejo
* strando
* muzeo
* minareto kun moskeo

Fontoj
------

* interalie WikiTrans
* informoj en la retejo *iranicaonline.org*

* marborda plaĝomarborda plaĝo
* infanoj ĉe la plaĝoinfanoj ĉe la plaĝo
* palaco Mianpoŝtepalaco Mianpoŝte

* Kategorio Bandar-e Anzali en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (perse)
**Orlando** (HWV 31) estas serioza opero triakta de George Frideric Handel verkita por la King's Theatre en Londono en 1733. La itallingva libreto estis adaptita el la verko de Carlo Sigismondo Capece nome *L'Orlando* laŭ la verko de Ludovico Ariosto nome Orlando Furioso, kiu estis la fonto ankaŭ de la operoj de Handel nome *Alcina* kaj *Ariodante*. Pli arta ol populara sukceso en siaj unuaj ludadoj, "Orlando" estas nuntempe agnoskita kiel majstroverko. 

Senesino, kiu ludis la rolon de Orlando.Orlando (Roland), grava soldato de la armeo de Karlomagno, enamiĝas malespere de la pagana princino Angelika, kiu siavice estas enamiĝinta de alia viro, Medoro. Orlando ne akceptas la malakcepton kaj tio frenezigas lin. Ili preskaŭ okazigas katastrofon, kion evitas la magiisto Zoroastro (kiu finfine racigas lin).

Notoj
-----

Bibliografio
------------

* Winton Dean; Knapp, Merrill J. (1987), Óperas de Händel, 1704-1726, Clarendon Press, ISBN 0-19-315219-3


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699068
* GND: 300272766
* LCCN: n78019743
* VIAF: 181031673
* BNF: 139131308
 |
Pauline Strauss de Ahna en 1894
**Pauline Maria Strauss-de Ahna** (naskiĝinta 4-an de februaro 1863 en Ingolstadt; mortinta la 13-an de majo 1950 en Garmisch-Partenkirchen) estis germana sopranistino kaj edzino de komponisto Richard Strauss.

Vivo
----

Pauline de Ahna estis filino de la bavara armeogeneralo Adolf de Ahna kaj nevino de berlina kantistino ĉe la kortega opero Eleonore de Ahna kaj de violonisto Heinrich de Ahna. En 1887 ŝi konatiĝis kun kapelmajstro Richard Strauss, kiun li postiris kiel lernanto al la Kortega Opero je Vajmaro. En 1890 de Ahna unuafoje prezentis kiel sopranisto. La 10-an de septembro 1894 ŝi geedziĝis en la kastelpreĝejo St. Veit je Marquartstein kun Richard Strauss. Pauline Strauss-de Ahna plue prezentis kiel kantistino. Ŝi validis kiel elstara interpretanto de liaj lidoj, kaj Strauss ofte koncertis kun sia edzino. Ŝia iomete bubeca karaktero estis mita je amikoj de la du. Strauss mem kreis per la figuro de *Christine* en la membiografia opero *Intermezzo* nepre amoplenan monumenton. La geedzoj loĝis komence en Munkeno kaj ekde 1898 en Berlino, kie Pauline de Ahna en 1906 rezignis sian kantistan profesion. En 1908 ekloĝis en vilao je Garmisch. En 1918 la geedzoj translokiĝis al Vieno, en 1945 al Baden en Aargau, poste al Ouchy kaj finfine al Montreux. En 1949 la geedzoj revenis al Garmisch-Partenkirchen, kie la du mortis unu mallonge post la alia.

La geedzoj Strauss havis la komunan filon Franz Strauss (1897–1980).

Literaturo
----------

* Walter Deppisch (eldoninto): *Richard Strauss. In Selbstzeugnissen und Bilddokumenten.* (Rowohlts Monographien 146) Rowohlt Verlag, Reinbek ĉe Hamburgo 1984, ISBN 3-499-50146-5.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Pauline de Ahna en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Biografio de Pauline de Ahna-Strauss
* Noto en bmlo.uni-muenchen.de


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 456942
* GND: 117312355
* VIAF: 17996530
* ISNI: 0000 0003 6830 5006
* MBA: 58ecda71-c546-4a09-9fd6-5371ef99895a
 |
Orlando Letelier
**Orlando Letelier del Solar** (13-an de aprilo 1932 – 21-an de septembro 1976 en Vaŝingtono, Usono) estis ĉilia diplomato. Li estis murdita en Vaŝingtono fare de agentoj de la ĉilia sekretservo DINA, kiuj laboris por la ĉilia diktatoro Augusto Pinochet. La murdo kaŭzis fortan malpliiĝon de la usona apogo al Operaco Kondoro.

Orlando Letelier estas patro de ĉilia senatoro Juan Pablo Letelier.

La socialista ĉilia prezidento Salvador Allende nomumis en 1971 Orlando Letelier al ambasadoro de Ĉilio en Usono. Letelier en 1973 iĝis ministro pri eksteraj rilatoj kaj pli poste ministro pri defendo de Ĉilio. 

Post la puĉo de Pinoĉet, Letelier estis arestita kaj turmentita. Oni transportis lin al insulo Dawson, kie oni kolektis la politikajn arestitojn. Post sia liberiĝis en 1974, li veturis al Vaŝingtono, kie li laboris en Institute for Policy Studies.

La ĉilia sekretpolico murdis la iaman internaferan ministron, generalon Carlos Prats en 1974, en argentina ekzilo per aŭtobombo. Ili mortpafis en 1975 en Romo la ĉilian kristdemokratan Bernardo Leighton kaj lian virinon. (Michael Townley)

Letelier estis murdita per aŭtobombo en 1976, kun asistentino.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 208795
* GND: 119428113
* LCCN: n77002475
* VIAF: 265698262
* ISNI: 0000 0000 2197 0402
* SUDOC: 142683302
* BNF: 144528213
 |
**Paulo AMORIM CARDOSO** (naskiĝis en 24an de aŭgusto 1921, mortis la 24an de junio 2018) estas brazila profesoro kaj esperantisto kiu fondis la Bahaan Esperanto-Ligon (BEL) en Brazilo kaj agadis ĉe Esperanto-movado en Cearao. Dum dudek ok jaroj li estis kunordiganto kaj instruisto de Esperanto ĉe la Federacia Universitato de Cearao, invitita de la universitata fondinto Antônio Martins Filho. Krome li funkciis kiel nordorienta regiona delegito de UEA kaj delegito de la sama asocio dum preskaŭ kvindek jaroj. La 14-an de aprilo 1954, profitante la daton por omaĝi la memoron de Zamenhof, Paulo Amorim Cardoso, unu el la plej dinamikaj membroj de Cearaa Esperanto-Klubo, fondis esperantan kurson per korespondado, kiu ricevis la nomon de la kreinto de Esperanto. Ekde 1957, okaze de la 15-a Brazila Kongreso de Esperanto, li partoprenis en preskaŭ ĉiuj aliaj kongresoj okazintaj en la lando.

Bahaa Esperanto-Ligo
--------------------

Li estis sekretario de la bahaa komunumo en Fortalezo, li korespondis kun pli ol cento da Esperantistoj-bahaanoj kaj lanĉis kaj verkis. la informilon *Komuna Bahaa Letero*. Poste li ankaŭ fariĝis la unua sekretario de BEL, post kiam lia fondo de BEL ricevis la aprobon de la Universala Domo de Justeco en Ĥajfo. En la 1970-ja jaroj li rezignis pri la bahaa kredo.

Verkaro
-------

* *Bahaaj respondo*j, el la hispana lingvo trad. Paulo Amorim Cardoso. Fortalezo: Bahaa Esperanto-Ligo 1977, 30 p.
* *Esperanto, língua viva*;
* *Destruindo a Torre de Babel*;
* *Logozofia Fondaĵo*, 1984;
* *Taquigrafia para crianças e adultos*;

Referencoj
----------


1. ↑  Noto: Li ŝanĝis la familinomon de siaj gefiloj al *Kardozo* laŭ esperanta ortografio.
2. 1 2  (eo) Ora BEL-jubileo kun nigra belgrajno, Heroldo de Esperanto, n-ro 2342, marto 2023, paĝo 3

Vidu ankaŭ
----------

Bahaa Esperanto-Ligo
**Parisa** (perse پریسا) (naskiĝis la 16-an de marto 1950 en Tonekabon) estas fama irana tradicia kantistino, kiu ankaŭ estas unu el la ĉefaj profesoroj de la irana tradicia kantado. Ŝia vera nomo estas Fateme Vaezi (perse فاطمه واعظی).

Vivo
----

Parisa naskiĝis en norda urbo de Irano nome Tonekabon (kiu tiam nomiĝis Ŝahsavar شهسوار). Ŝi dum lerneja aĝo pro instigo de la patro partoprenis en artaj programoj ĝis kiam ŝi sukcesis iĝi la plej bona kantistino en la studenta konkurso de kantado en la tuta lando. Tiam, fama irana profesoro de muziko nome Mahmud Karimi (perse محمود کریمی) rimarkis ŝian talenton en tiu konkurso kaj li ekinstruis Parisa. Poste la registaro dungis ŝin pri la arto kaj ŝi dum tiu tempo havis plurajn artajn aktivaĵojn en diversaj urboj de la lando kaj ankaŭ ekster Irano.

Parisa en la 1970-aj jaroj
Parisa en 2015

Kantado
-------

Parisa ludis gravan rolon en revivigo de irana tradicia muziko kune kun Darjuŝ Sefat (perse داریوش صفت) kiu estis aktiva pri tio. Poste ŝi dum 3 jaroj partoprenis en la festivalo de arto en Ŝirazo kaj tiam ŝi plene famiĝis. Ŝi instruis kantadon al inoj sed kiam la Irana revolucio en la jaro 1979 okazis, ŝi estis devigata lasi kantadon kaj ŝi nur povis daŭrigi instruadon. Tio okazis ĉar en Irano post la revolucio virinoj ne rajtis kanti.

Dum tiu tempo, malgraŭ tio ke preskaŭ ĉiuj iranaj artistoj lasis Iranon, ŝi ĉeestis kaj daŭrigis instruadon. Poste la registaro permesis ke virinoj povas fari koncertojn nur por virinoj sed ŝi neniam akceptis tion ĉar ŝi opinias ke tio ne rilatas al genroj kaj ĉiu devas ĝui la arton.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ŝia retejo

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 615727
* GND: 135326281
* LCCN: no98059198
* VIAF: 54389649
* SUDOC: 080715613
* MBA: 2bde9c6d-6ec0-4f37-806a-7a2bad2b1d21
 |
Lozovo - situo de la vilaĝo en la komunumo
**Lozovo** (makedone *Лозово*) estas vilaĝo situanta en la Vardar Regiono de Norda Makedonio. Ĝi estas la administra centro de la Opština Lozovo. En 2002 loĝis ĉi tie 896 loĝantoj.

Loko, priskribo
---------------

La vilaĝo situas en la nordorienta parto de la komunumo. La alteco de la areo estas 300 - 350 m.

### Transporto

La vilaĝon en la suda parto trapasas la ĉefa vojo A3, kiu ligas la aŭtovojon A1 kaj la aŭtovojon A4. Lozovo situas ĉirkaŭ 15 km nordoriente de Veles kaj ĉirkaŭ 19 km sudokcidente de Sveti Nikole.

La fervoja linio de la urbo Veles al la urboj Štip kaj Kočani kondukas tra Lozovo. Ekzistas stacidomo en Lozovo nomita Orce.

### Loĝantaro, ekonomio

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 896 homoj.

Ekzistis 851 makedonoj (94,98 %), la aliaj estas serboj, vlaĉoj kaj aliaj.

Lozovo estas plejparte agrikultura. Vinberoj, tabako kaj parte tritiko kreskas. Sed vitejoj estas anstataŭigitaj per tabakaj kampoj, ĉar tabako fariĝis pli profita. Krom ĉi tiuj ĉefaj produktoj, legomoj kaj fruktoj ankaŭ kreskas ĉi tie. Besto produktado estas koncentrita sur kokinoj, kaprinoj kaj porkoj.

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Лозово en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:

Pluaj fotoj
-----------

* Lozovo - vido de okcidentoLozovo - vido de okcidento
* Lozovo - akvofontoLozovo - akvofonto
* Lozovo - Preĝejo Sankta PetkaLozovo - Preĝejo Sankta Petka

* Kategorio Lozovo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Orion 3D modelo surteriĝo
Ilustraĵo de la paraŝuta sistemo
Orion la modelo en uzino
La **kosmoŝipo Orion** (pli frue konata kiel *Crew Exploration Vehicle* (CEV)) estas nova homa kosmopramo de NASA, kiu post la jaro de 2022 anstataŭos Kosmopramo-n en la suba terorbita flugo kaj ankaŭ uzeblos por flugoj al la Luno en la Programo Artemis.

Celoj kaj evoluo
----------------

CEV havas la celon, anstataŭigi la erar-riĉan kaj kostan Space Shuttle kaj atingi la celojn de usona prezidento George W. Bush, skizitajn en januaro de 2004. Al la celoj apartenas ankaŭ la ekkonstruo de homloĝata lunbazo kaj homa marsflugo. Oni dividis la tempon je fazoj por atingi la celon:

* Exploration Spiral 1 (*CEV Earth Orbit Capability*): evoluigo de homa kosmoŝipo por uzo en suba orbito ĝis 2014 kiel antaŭpreparo por lunflugo.
* Exploration Spiral 2 (*Extended Lunar Exploration*): Surluniĝo kaj restado de homoj sur la Luno dum min 4 tagojn (2015 ĝis 2020).
* Exploration Spiral 3 (*Long Duration Lunar Exploration*): pli longa (kelkaj monatoj) lunmisioj, kiuj servas por kolekti la spertojn por la pli posta marsflugo (post 2020).
* Exploration Spiral 4 (*Crew Transportation System Mars Flyby*): prtereflugo ĉe Marso (post 2020).
* Exploration Spiral 5 (*Human Mars Surface Campaign*): Homa surmarsiĝo (post 2020).

NASA esperas la evoluigon de CEV laŭ la sekva tempoplano:

* 2008 - unua prototipo de CEVs flugas sen homoj en suba tera orbito.
* 2008 - 3-a kvarono - NASA planas elekti la finformon de la lunŝipo.
* 2011 - unua perhoma flugo de CEV en suba tera orbito.
* 2014 - unua perhoma flugo de CEV en suba tera orbito.
* 2014 - unua perhoma flugo de la lunŝipo.
* 2015 - unua perhoma flugo de la lunŝipo.
* 2018 - 2023 - unua perhoma surluniĝo per lunŝipo.

Post kiam eksplodis kosmopramo de NASA kaj la unua kosma flugo en 2005 ne estis tro sukcesa, oni ŝanĝis la planojn kaj volas plirapidigi la eventojn.

La 13-an de junio de 2005, NASA sciigis, ke ĝi akceptis la konceptojn de Lockheed Martin kaj la komuna teamo de Northrop Grumman kaj Boeing, plua plibonigo. La konkuron gajnis Lockheed Martin, kiu evoluigas similan kosmopramon kiel la hodiaŭa, sed estos lanĉata sur pinto de raketoj. Ĝi realvenos same helpe de falŝirmoj.

* Kategorio Orion (kosmoŝipo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)