recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Občina Tržič
**Občina Tržič** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Gorenjska. La municipo konsistas el 35 komunumoj kovrante areon de 155,4 km². Komence de 2018 tie loĝis 14766 homoj. Administra centro de la municipo estas la urbo Tržič.

Loko, priskribo
---------------

La norda parto de la komunumo estas situanta en la montoj de centra Karavanke. Irante suden en la malaltajn montetojn.

La apudaj municipoj estas:

Občina Jezersko oriente, Urba municipo Kranj sudoriente, Občina Naklo sude, Občina Radovljica okcidente, Občina Žirovnica en la nordokcidento. Sur la norda rando de la teritorio kondukas la landlimon kun Aŭstrio. Limo etendiĝas laŭ la mezo kresto Karawanken - je altitudoj ĝis ĉirkaŭ 2200 m.


Ĉirkaŭ **Občina Tržič**| Žirovnica | Aŭstrio |  |
| Radovljica | Občina Tržič | Jezersko |
|  | Naklo | Kranj |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 35 vilaĝoj:

Bistrica pri Tržiču, Brdo, Breg ob Bistrici, Brezje pri Tržiču, Čadovlje pri Tržiču, Dolina, Gozd, Grahovše, Hudi Graben, Hudo, Hušica, Jelendol, Kovor, Križe, Leše, Loka, Lom pod Storžičem, Novake, Paloviče, Podljubelj, Popovo, Potarje, Pristava, Retnje, Ročevnica, Sebenje, Senično, Slap, Spodnje Vetrno, **Tržič**, Vadiče, Visoče, Zgornje Vetrno, Zvirče, Žiganja vas

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Tržič en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
infanoj lernas komputilumi
Lernado laŭ observado 
Lernado laŭ instruado kaj gvidado
Lernado kiel ampleksa povaro, nome: atento , koncentriĝo, motoraj kaj lingvaj kapabloj. Pentraĵo el 1879
**Lerno** estas la alproprigo de scioj aŭ kapabloj por daŭra aplikeblo.

Supozeble ĉiu besto povas lerni. Nehomaj bestoj lernas precipe kapablojn. Parto de ili akiras ankaŭ sciojn, sed en tre malvastaj limoj.

Kontraste al tio homoj aldone povas alproprigi sciojn kaj ideojn eĉ tre abstraktajn, kiujn ili konscie reproduktas kaj kombinas.

Lernkapablo ebligas adaptiĝon al la kondiĉoj de la vivomedio kaj celkonvenan agadon en ĝi.

Oni lernas pli efike, se oni faras ĝin metode.

Dum eduko lernado ludas esencan rolon.

La vorto **lerno** devenas de la germana ***lernen*** kaj angla ***to learn*** - tio estas **lerni**. Ĉar **lerno** jam signifas la agon lerni, laŭ la principo de neceso kaj sufiĉo malrekomendindas *ĉiama* uzo de **lernado**, vorto kiu akcentas tre longedaŭran kaj /aŭ multfoje ripetatan lernon.

Lerno ne nepre necesigas inteligentecon aŭ eĉ konscion.
Ekzemple la adaptiĝo de homa aŭ besta imuneca sistemo
al novaj minacaj organismoj estas konsiderata kiel lerno.
Ankaŭ informadiko parolas pri lernantaj maŝinoj
aŭ lernantaj sistemoj.

Komparu kun
-----------

pedagogio, metodiko, lernejo, universitato, e-lerno, aŭtodidakto, infanaĝo, junaĝo

Proverbo
--------

Ekzistas pluraj proverboj pri lern(ad)o en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Homo lernas la tutan vivon.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Kio estas lernita, ne estas perdita.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Por sperto kaj lerno ne sufiĉas eterno.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-11-02.

Vidu ankaŭ
----------

* Scienca metodo
* Slojdo
* Analfabeto
* Disleksio

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* Arkivigite je 2006-02-06 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 
* pedagogy.ir: learning environment, learning performance & lifelong learning

* 
* 
* 
* Dosiero:LSvygotsky.jpg

* Kategorio Lerno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Lerno en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Občina Črnomelj
**Občina Črnomelj** estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Sudorienta Slovena‎. La municipo enhavas 122 komunumojn kaj ĝia areo estas 339,7 km². Komence de 2018 tie loĝis 14 313 homoj. La administra centro estas la urbo Črnomelj.

Loko, priskribo
---------------

Občina situas en la sudorienta en la Regiono Sudorienta Slovena‎. Sur la sudaj kaj orientaj randoj de la komunumo kuras la limo kun Kroatio. La tuta longo de la limo konsistas el la Rivero Kolpa.

Najbaraj civitanoj en Slovenujo estas Občina Semič kaj Občina Metlika en la nordo kaj Občina Kočevje en la okcidento.


Ĉirkaŭ **Občina Črnomelj**|  | Občina Semič, Občina Metlika |  |
| Občina Kočevje | Občina Črnomelj |  |
|  |  |  |

Ĉirkaŭ la centro de la municipo tra ĝin fluas la rivero Lahinja, en kiu ĝi fluas de la maldekstra rivero Dobličica. La alteco estas proksimume 135 m (en la valo) ĝis preskaŭ 900 m en la nordokcidento.

La angulo de la rivero Dobličice kun Lahinje.

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el 122 vilaĝoj:

Adlešiči, Balkovci, Bedenj, Belčji Vrh, Bistrica, Blatnik pri Črnomlju, Bojanci, Brdarci, Breg pri Sinjem Vrhu, Breznik, Butoraj, Cerkvišče, Dalnje Njive, Damelj, Dečina, Desinec, Deskova vas, Dobliče, Doblička Gora, Dolenja Podgora, Dolenja vas pri Črnomlju, Dolenjci, Dolenji Radenci, Dolenji Suhor pri Vinici, Dolnja Paka, Draga pri Sinjem Vrhu, Dragatuš, Dragovanja vas, Dragoši, Drenovec, Drežnik, Črešnjevec pri Dragatušu, **Črnomelj**, Čudno selo, Fučkovci, Golek pri Vinici, Golek, Gorenja Podgora, Gorenjci pri Adlešičih, Gorenji Radenci, Gorica, Gornja Paka, Gornji Suhor pri Vinici, Griblje, Grič pri Dobličah, Hrast pri Vinici, Jankoviči, Jelševnik, Jerneja vas, Kanižarica, Knežina, Kot ob Kolpi, Kovača vas, Kovačji Grad, Kvasica, Lokve, Mala Lahinja, Mala sela, Mali Nerajec, Marindol, Mavrlen, Mihelja vas, Miklarji, Miliči, Močile, Naklo, Nova Lipa, Obrh pri Dragatušu, Ogulin, Otovec, Paunoviči, Perudina, Petrova vas, Pobrežje, Podklanec, Podlog, Prelesje, Preloka, Pribinci, Purga, Pusti Gradec, Rim, Rodine, Rožanec, Rožič Vrh, Ručetna vas, Sečje selo, Sela pri Dragatušu, Sela pri Otovcu, Sinji Vrh, Sodevci, Srednji Radenci, Stara Lipa, Stari trg ob Kolpi, Stražnji Vrh, Svibnik, Šipek, Špeharji, Talčji Vrh, Tanča Gora, Tribuče, Tušev Dol, Učakovci, Velika Lahinja, Velika sela, Veliki Nerajec, Vinica, Vojna vas, Vranoviči, Vrhovci, Vukovci, Zagozdac, Zajčji Vrh, Zapudje, Zastava, Zilje, Zorenci, Žuniči

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Črnomelj en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj:
**Castroviejo** [kastroBJEĥo] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Nájera kaj precize en la centrokcidento de la regiono. La loknomo *Castroviejo* estas etimologie komprenebla kiel *Malnova Kastrumo*.

La municipa teritorio de Castroviejo, en la okcidento de la regiono.
La preĝejo.
Castroviejo super la diglago.

Geografio
---------

Ĝi estas je 15 km de Nájera, komarka ĉefurbo, kaj je 34 km de Logronjo, provinca kaj regiona ĉefurbo, estas aparta trankvila loko sur la valo de la rivero Yalde. Ĝi estas loĝloko kun komunikvojo nur laŭ ŝoseo al Santa Coloma norde kaj de tie al Nájera pli norde. Ĝi estas je 967 metroj super marnivelo. Apud la urba kerno estas malgranda diglago de la rivero Yalde, kiu utilas por trinkvakvo kaj irigacio.

La medio estas arbara kun tre granda biodiverseco kaj interesaj arbaroj de fagoj kaj taksusoj.

Historio
--------

Estas restaĵoj de praepoko kaj de la Romia Imperio, sed tre dise sen indiko de preciza setlejo. Sur la montopinto de Cerro del Campo estas restaĵoj de kvarangula konstruaĵo kiu eble estis kastelo sur roko, de aspekto simila al tiu de Clavijo. Eble estas la kastelo de Castroviejo tiu al kiu aludas literaturaj fontoj en kiu estis malliberigita Fernán González post sia malvenko en Cirueña antaŭ la navaraj trupoj en 960. Tiam Supra Rioĥo formis parton de la regno Navaro.

Krome estas mezepokaj entombigejoj kiuj estus la klarigo de la aktuala nomo Ermita Vieja (Malnova Ermitejo). Estas fruaj mencioj de lokanoj en dokumentoj de donacoj de la 11-a jarcento.

En la 1960-aj jaroj la elmigrado iris al enlandaj centroj, unue al Bilbao, Barcelono kaj Madrido, kaj en la 1970-aj jaroj al Logroño. El la 1940-aj jaroj oni malaltiĝis el 238 loĝantoj ĝis la nunaj 45.

Aktualo
-------

La bazo de la ekonomio estas agrikulturo, kaj forstado, sekvita de tritiko kaj hordeo, krom la fruktoĝardenoj.

La loĝantaro estas tre maljuniĝinta. Vizitindaĵoj estas la preĝejo, la ermitejo kaj la diglago, montara pejzaĝo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----

1. ↑  XAstroviejo en vallenajerilla.com. Alirita la 18an de Septembro 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795950
 |
Občina Središče ob Dravi
**Občina Središče ob Dravi** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Podravska. La konsistas el 5 komunumoj kovrante areon de 32,7 km². Komence de 2018 tie loĝis 1977 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Središče ob Dravi.

Loko, priskribo
---------------

La vilaĝo kuŝas sur la malaltaj teroj norden de la Drava Rivero. La alteco ĉi tie estas de 178 ĝis 233 m en la nordo.

La municipo estas la ĉefa vojo No.2. de Ormož al Kroatio. En la sama direkto, la fervoja linio ankaŭ funkcias. En la vilaĝo de Srediŝĉe ob Dravi estas la limtransirejo en Kroatio ambaŭ sur la vojo kaj en la fervojoj.

La apudaj municipoj estas: Občina Ormož okcidente kaj norde. Oriente kaj sude estas Kroatio.


Ĉirkaŭ **Občina Središče ob Dravi**|  | Občina Ormož |  |
| Občina Ormož | Občina Središče ob Dravi | Kroatio |
|  | Kroatio |  |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 5 vilaĝoj:

Godeninci, Grabe, Obrež, **Središče ob Dravi**, Šalovci

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Središče ob Dravi en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
Vego por kurado
**Vego** estas sportocele konstruitaj aŭ signalitaj vojkoridoroj, sur kiuj la konkursantoj kiel eble plej rapide kuras, biciklas, naĝas, remas k.a. aŭ akiras elanon por salto.

La kurvego en stadionoj havas ovalan formon, estas longa minimume 400 m kaj larĝa minimume 7,32 m. Per kalklinioj ĝi estas dividita je 6 kurlenoj larĝaj minimume 1,22 m. Ĉiu kuranto havas propran lenon (do povas konkursi nur 6 kurantoj), nur ĉe longdistancaj kuroj oni malagnoskas la lenojn, tial sur la vego povas kuri pli multaj kurantoj.

Ankaŭ biciklovego estas 6-8 m larĝa, havas ovalan formon, en la kurboj levitan laŭ preskribita deklivangulo. La biciklanto ne havas propran lenon, sed ĉiuj uzas la tutan larĝon de la vego. 

Naĝvego estas baseno dividita per len-dividaj metalkabloj je 8 naĝlenoj larĝaj 2,5 m (ĉe la basen-randoj estas 50-centimetra morta zono, por sekureco de la naĝantoj en la 1-a kaj 8-a lenoj).

Regattovego normale troviĝas sur naturaj aŭ artefaritaj lagoj. Ĉar artefaritaj vegoj estas multekostaj ili estas konstruataj por remado kaj kajakado-kanuado. Remvego longa 2000 m estas per buoj dividita je 4-6 remlenoj, 15 m larĝaj kaj 2-3 m profundaj. Viroj remas distancon de 2000 metroj ekde 1912, virinoj ekde 1985. Kanuvego estas 1000 metrojn longa kaj dividita je 9 lenoj, minimume 9 metrojn larĝaj.

Skisalto-vego konsistas el startejo, alkura deklivo, saltoplato, surteriĝa deklivo kaj elkurejo, kie la skisaltanto bremsas.

Vidu ankaŭ
----------

* Leno (vojo)
* Skivego

Piednotoj
---------

1. ↑  Plena Ilustrita Vortaro

* Kategorio Vego (sporto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**István SZENTANDRÁSSY** [iŝtvAn sentandrAŝi], hungare **Szentandrássy István** estis hungara pentristo.

István Szentandrássy naskiĝis la 26-an de aŭgusto 1957 en Budapeŝto mortis la 26-a de februaro 2020.

Biografio
---------

István Szentandrássy devenis el cigana familio kaj li estis edukita en speciala lernejo pri orfoj. Komence li provis verki poemojn kaj dramojn, poste li lernis pentradon. Li ofte ĉerpis temojn pri la ciganoj, krome li pentradas sakralajn temojn. Li ricevis premion Kossuth en 2012, ĝis tiam pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

Liaj solaj ekspozicioj (elekto)
-------------------------------

* 1966 Balatonfüred, Székesfehérvár
* 1999 Prago
* 2000, 2005, 2006, 2008, 2009 Budapeŝto
* 2005 Hatvan
* 2006 Taliándörögd

Liaj grupaj ekspozicioj (elekto)
--------------------------------

* 2004, 2005, 2009 Budapeŝto
* 2006 Kapolcs
* 2007 Venezio

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Barbara Illés-Bódi
* Ferenc Kunhegyesi

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 412285
* GND: 143724177
* LCCN: no2014114359
* VIAF: 169408685
* ISNI: 0000 0001 1834 3130
 |
**Občina Videm** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Podravska. La municipo konsistas el 30 komunumoj kovrante areon de 80 km². Komence de 2018 tie loĝis 5538 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Videm pri Ptuju.

Loko, priskribo
---------------

Občina Videm
La apudaj municipoj estas:

Občina Hajdina kaj Urba municipo Ptuj en la nordo, Občina Markovci en la nordoriento, Občina Cirkulane en la oriento, Občina Žetale en la sudokcidento, Občina Podlehnik, Občina Majšperk kaj Občina Kidričevo en la okcidento.
En la sudo, Videm estas najbara Kroatio.


Ĉirkaŭ **Občina Videm**|  | Hajdina, Ptuj | Markovci |
| Podlehnik, Majšperk, Kidričevo | Občina Videm | Cirkulane |
| Žetale | Kroatio |  |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 30 vilaĝoj:

Barislovci, Belavšek, Berinjak, Dolena, Dravci, Dravinjski Vrh, Gradišče, Jurovci, Lancova vas pri Ptuju, Lancova vas, Ljubstava, Majski Vrh, Mala Varnica, Pobrežje, Popovci, Repišče, Sela, Skorišnjak, Soviče, Spodnji Leskovec, Strmec pri Leskovcu, Šturmovci, Trdobojci, Trnovec, Tržec, Vareja, Velika Varnica, Veliki Okič, **Videm pri Ptuju**, Zgornja Pristava, Zgornji Leskovec.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Videm en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
**István Szegedi Szabó** [iŝtvAn segedi sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szegedi Szabó István** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia familia nomvarianto estis *Szegedi-Szabó,* lia origina familia nomo estis nur *Szabó*.

István Szegedi Szabó  naskiĝis la 7-an de decembro 1896 en Szeged, li mortis la 2-an de aprilo 1980 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Szegedi Szabó frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis en privata aktorlernejo same en Szeged en 1919. Li komencis sian aktoran karieron en provinco, sed plej longe li apartenis al Nacia Teatro (Szeged). Post la 2-a mondmilito li ricevis rolojn en Teatro Belvárosi, inter 1953-1960 en Teatro de Hungara Armeo, poste en Teatro Madách. Tiutempe li faris programon por infanoj dum 9 jaroj en la Hungara Radio. Li pensiuliĝis en 1960.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare: Romeo kaj Julieta - monaĥo
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Lucifer (unu el la ĉefroloj)
* Molière: *Don Juan* - Don Louis

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* *Áll a bál* (1939) – oficiro
* *Valamit visz a víz* (1943) – konatulo
* *Beszterce ostroma* (1948) – urbestro
* *Rokonok* (1954) - vicdepartementestro
* Ombrelo de Sankta Petro (filmo de 1958)
* *Katonazene* (1961)

Elektitaj televiziaj filmaj roloj
---------------------------------

* *Bánk bán* (1968, TV film)
* *És mégis mozog a föld* (1973)

Dubladaj roloj
--------------

* en kelkaj eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Cecil Parker kaj aliaj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Aleksandrio ĉe Induso en la kunigejo de la riveroj Induso kaj Acesines.
**Aleksandrio ĉe Induso** (greke *Ἀλεξάνδρεια η εν Ἰνδός*, plej verŝajne la nuntempa Uch, Pakistano) estis urbo fondita de Aleksandro la Granda en la kunigejo de la riveroj Induso kaj Acesines. Ariano de Nikomedio rakontis, ke koloniistoj, ĉefe veteranaj Trakoj kaj indiĝenoj, estis setligitaj tie.

La satrapo de la okcidenta bordo de la rivero Induso, nome Filipo, filo de Maĥatas, estis taskigita por la konstruado de la urbo.

Nuntempe, oni supozas, ke la restaĵoj de la greka urbo estas ene de la teramasa citadelo, kvankam okazis gravaj damaĝoj al la teramaso pro ŝanĝo en la rivero. Listado de UNESCO postulas la lokon.

Notoj
-----

1. ↑  Arrian, Anabsis of Alexander VI 15 2
2. ↑  Marcus Junianus Justinus, Epitome of the Philippic History of Pompeius Trogus Book XII:10
3. ↑  Ashley, James R..  *The Macedonian Empire*, p. 54.
4. ↑   Alexander the Great: the towns. Arkivita el la originalo je 2015-05-03. Alirita 2020-10-18.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 705462
 |
La familio Uljanov, 1879 (Aleksandr stare centre, Vladimir side dekstre).
Sovetunia poŝtmarko de 1962 pri la sama foto (1879).
**Aleksandr Iljiĉ ULJANOV**, literumita ankaŭ kiel Aleksandr Ilyich Ulyanov, kaj en rusa: Алекса́ндр Ильи́ч Улья́нов (12a de Aprilo [malnovstile 31a de Marto] 1866 – 20a de Majo [malnovstile 8a de Majo] 1887) estis rusa revoluciulo kaj politika aktivulo. Li estis pli aĝa frato de Vladimir Lenin, nome fondinto de Sovetunio.

Aleksandr studis natursciencojn kaj gradiĝis en zoologio. Estante universitata studento, li partoprenis en kontraŭleĝaj kunsidoj kaj manifestacioj, ofte disdonante propagandon kaj diskursante al studentoj kaj laboristoj. Uljanov kaj liaj kamaradoj konspiris por mortigi la caron Aleksandron la 3-an. En Marto 1887 la konspirantoj estis arestitaj kaj Uljanov kiel ideologo de la grupo kaj bombo-faranto ne estis pardonita kaj lia ekzekuto okazis la 8an de Majo en Ŝlisselburg.

Kvankam ne partoprenante de la radikalaj sintenoj de sia frato, Vladimir post la ekzekuto de Aleksandr fakte kuraĝigis siajn politikajn agadojn.

2112 Ulyanov estas asteroido, malkovrita la 13-an de julio 1972 de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno kaj ĝia nomo honoras Aleksandr Iliĉ Uljanov.

Notoj
-----

1. ↑   Clark, Ronald (1988). Lenin. New York U.a. p. 15.

* Kategorio Aleksandr Uljanov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 719979
* GND: 121672220
* LCCN: no89002473
* VIAF: 20543942
* ISNI: 0000 0000 1583 2900
* SUDOC: 155421093
* BNF: 16277647s
* BNE: XX5041820
 |
**Füle** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Székesfehérvár. La loknomo estas hungare: ies orelo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 30  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.0529/18.2477
* Loĝantaro: 870
* Poŝtkodo: 8157
* Telefonprefikso: 22

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo inter Budapeŝto kaj norda Balatono, flankovoje Polgárdi estas proksime. Balatonkenese troviĝas 13, Enying 18, Várpalota 22, Székesfehérvár 26 km-ojn.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj romianoj kaj avaroj vivis tie. La unua mencio devenis el 1009 laŭ tiama hungara ortografio *"Fyley"*. Dum la mezepoko peĉenegoj vivis en Füle. Dum la turkoj la vilaĝo restis viva.

Vidindaĵoj
----------

* katolika Preĝejo Naskiĝo de Johano Baptisto (Füle) el la 18-a jarcento kun mezepokaj restaĵoj
* baroka paroĥo de 1749
* klasikisma kalvinana preĝejo de 1842

* Kategorio Füle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mihály Csomor** [mihAj ĉomor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csomor Mihály** estis hungara meteologo, fervojisto, oficiro.

Mihály Csomor naskiĝis la 15-an de majo 1927 en Pély, li mortis la 19-an de junio 1998 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mihály Csomor frekventis bazlernejon en Budapeŝto, poste li eklaboris en la hungara armeo. Li plulernis en armea lernejo, sed li lernis ankaŭ fotadon. Post la 2-a mondmilito li iĝis fervojisto. En 1950 li faris abiturienton, poste li akiris meteologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1955. Post la diplomo li iĝis leŭtenanto en la armeo. Depost la Hungara revolucio de 1956 li forlasis la armeon, poste li denove estis fervojisto. Ekde 1958 li laboris en la meteologia instituto. Ekde 1962 ĝismorte li redaktis meteologian revuon. En 1972 li doktoriĝis, poste en Hárskút li establis stacion pri observado de prujnoj. Baldaŭ en la tuta lando oni prognozis kaj ekzamenis la prujnojn, kiun la energia industrio profitis. En 1987 li pensiuliĝis, en 1998 li ricevis premion.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A zúzmara Magyarországon* (1972)
* *Felhők* (1983) - kunlaboranto
* *Meteorológiai műszerek és megfigyelések* - manlibro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Mihály Dömötör** [mihAj domotor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dömötör Mihály** estis hungara advokato, politikisto, ministro, parlamentano.

Mihály Dömötör  naskiĝis la 1-an de oktobro 1875 en Hungara reĝlando en Binóc (nuntempa Bíňovce en Slovakio). Li mortis la 2-an de februaro 1962 en Fajsz.

Biografio
---------

Mihály Dömötör frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li doktoriĝis el juro kaj ŝtatscienco en 1900, respektive en 1901. Inter 1903 kaj 1905 li estis advokato. Li estis elektita parlamenta deputito en 1905. Dum la Hungara Sovetrespubliko li apartenis al senpotencaj kontraŭrevoluciaj registaroj. En 1920 li denove estis elektita parlamentano, en Kabineto Simonyi-Semadam li estis ministro pri internaj aferoj. En 1922 li ne estis elektita, tial li retiriĝis al la advokata profesio.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Mihály Dömötör en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 509448
* LCCN: nb2003053610
* VIAF: 16736409
* ISNI: 0000 0001 0874 0829
 |
***Ethereum*** (eo: *Etereumo*) estas malfermkoda platformon por programeblaj inteligentaj kontraktoj. La responda ĉifra valuto nomiĝas "etero", angle *ether* (lumporta etero).

Etereumon komence priskribis Vitalik Buterin en la malfrua parto de 2013 , formale priskribis Gavin Wood nelonge poste en tiel nomata "flava papero" , kaj finfine lanĉiĝis 30an de julio 2015. Ĝi sidas inter grupo de platformoj de "nova generacio" de ĉifraj valutoj, alinome "Bitcoin 2.0".

Celo
----

La ĉefa celo de la Projekto Etereumo estas evoluigi kaj disvastigi anstataŭigon sencentrigitan kaj pseŭdoniman por la Tut-Tera Teksaĵo, kun modoj de publikigado (Swarm), mesaĝado (Whisper), interŝanĝoj (Ethereum), kaj integrita interfaco (Mist) 

Etereumo estas projekto kun nefermita fontteksto. Evoluigado komenciĝis en decembro de 2013, kaj la unuaj kompiloj aperis en februaro de 2015. La projekto progresis kaj la publika lanĉo de la etereuma blokĉeno la 30an de julio 2015.

*Ether*
-------

La valutunuo de etereumo estas *etero*, kaj estas uzata por pripagi komputikajn servojn en la reto.

Por subvencii evoluigadon, Etereumo disdonis la komencan kvanton de eteroj per 42-taga amasvendado akirinte 31,591 bitkojnojn, je valoro tiutempa de US$18,439,086, kontraŭ 60,102,216 eteroj.

Kontraktoj
----------

Inteligentaj kontraktoj estas programoj kaj protokoloj, kiuj ebligas la aŭtomatan plenumadon de kontrakto. En etereumo, kontraktoj povas realiĝi en diversaj lingvoj, kompilii en bitkodon por la Etereuma Virtuala Maŝino (EVM) antaŭ efektivigon en la blokĉeno de Etereumo.

Ĉiu kontrakto estas rulita en ĉiu plena nodo samtempe kaj rezultigas kunordon pri la eligo. La dokumentado notas ke komputado en al EVM estas "tre altkosta," kaj "ne eblas en EVM fari ion nefareblan per poŝtelefono de 1999."

Referencoj
----------

1. ↑  Buterin, Vitalik.  The Problem of Censorship (angle). Ethereum Blog. Alirita 6-a de junio 2015.
2. ↑  Buterin, Vitalik.  Ethereum: A Next-Generation Cryptocurrency and Decentralized Application Platform. *Bitcoin Magazine* (2014-01-23). Alirita 9-a de aprilo 2014.
3. ↑  Wood, Gavin.  Ethereum: A Secure Decentralised Generalised Transaction Ledger. *Self published* (2014-04-06). Alirita 20-a de februaro 2015.
4. ↑   Ethereum Launches. Alirita 31-a de julio 2015.
5. ↑  Gerring, Taylor.  building the decentralized web 3.0 (2014-08-18). Alirita 20-a de aprilo 2015.
6. ↑   Crypto 2.0 Roundup: Block Chain Bloat, Ethereum Completes Presale and a Crypto Football Team. Alirita 2015-11-13.
7. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ethereum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
Pri la komunumo
---------------

**Füllinsdorf** estas komunumo en la distrikto Liestal en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 4319 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Füllinsdorf situas ambaŭflanke de la rivero Ergolz norde de la kantonĉefurbo Liestal, al kies aglomeraĵo la komunumo apartenas.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Füllinsdorf limas en nordo al Augst kaj Giebenach, en oriento al Arisdorf, en sudo al Liestal, kaj en okcidento al Frenkendorf kaj Pratteln.

Trafiko
-------

La komunumo Füllinsdorf situas ĉe la fervojlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bazelo al Olten, kiu estas servata per la regiona trajnlinio S3.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Füllinsdorf datiĝas el la jaro 825 kiel *Firinisvilla*.

En la jaro 1439 la vilaĝo fariĝis posedaĵo de la urbo Bazelo kaj estis atribuita al la voktejo Liestal.

Post la Bazela Kantondisiĝo en la jaro 1932 la komunumo fariĝis parto de la en 1833 nove fondita Kantono Bazelo Kampara.

Vidu ankaŭ
----------

* Frenkendorf-Füllinsdorf (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Füllinsdorf
* Füllinsdorf en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Füllinsdorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Liestal |
| --- |
| LiestalLiestalArisdorf  •  Augst  •  Bubendorf  •  Frenkendorf  •  Füllinsdorf  •  Giebenach  •  Hersberg  •  Lausen  •  **Liestal**  •  Lupsingen  •  Pratteln  •  Ramlinsburg  •  Seltisberg  •  Ziefen | Liestal |

 |
**Mihály Dombay** [mihAj dombai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dombay Mihály** estis hungara aktoro, teatrestro.

Mihály Dombay naskiĝis la 1855 en Nagyida (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Veľká Ida en Slovakio), li mortis la 21-an de septembro 1927 en Vác.

Biografio
---------

Mihály Dombay akiris aktoran diplomon en Aktora Lernejo en 1877 kaj li debutis en teatra kompanio de Jakab Gerő. Liaj pli gravaj teatraj kompanioj estis Marietta Erdélyi (1880), Alajos Bogyó (1881), Károly Mosonyi (1884), Pál Rakodczay (1887), Antal Bokody (1897), Miklós Kunhegyi (1899). Inter 1889–1911 li estis ankaŭ teatrestro plej ofte somere en banlokoj, ripozejoj. Li estis la unua en Hungarlando, kiu prezentis kabaredojn, skeĉojn kaj komedietojn kun sia edzino kaj kelkaj aktoroj. En 1911 li pensiuliĝis, tamen li batalis dum la 1-a mondmilito.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Hervé: *Lili* - Grange Batelier
* Adolphe d'Ennery–Eugène Cormon: *A két árva* - Pierre
* Octave Feuillet: *Az erdő szépe* - György Morel
* Elek Erkel: *Felhő Klári* - András Aba

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 769863
 |



* Portalo pri Biografio
**Fülöpszállás** (fulopsAlAŝ) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono *Suda Ebenaĵo*, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kiskőrös. La loknomo signifas: Filipotranoktejo.

Kalvinana preĝejo de Fülöpszállás

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 91 km²
* Loĝantaro: 2500
* Poŝtkodo: 6085
* Telefonprefikso: 78

Situo
-----

Fülöpszállás situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo Budapeŝto-Beogrado, (krome estas fervojeto al Kecskemét), laŭ ĉefvojo Fülöpszállás-Kecskemét.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj avaroj loĝis tie. Kumanoj alvenis en 1124. Tiam la vilaĝo nomiĝis *Buzgánszállás*. Laŭ la onidiro Filipo estis episkopo, kiu post la tatara invado en 1241 alvenis por kristanigi la kumanojn. Dum la turka erao la regiono senhomiĝis, la loĝantoj loĝis nur en urboj, ekzemple en Nagykőrös, Kecskemét, Szeged, Szabadka. Post la turkoj senfina serio de farmoj formiĝis, ĉar el la urboj la kamparanoj ne povis kulturi la teron kaj bredadi bestojn. En 1882 la fervojo atingis la nunan vilaĝon.

Vidindaĵoj
----------

* baroka kalvinana preĝejo de 1750
* baroka katolika preĝejo
* vilaĝdomo de 1908

Famuloj
-------

* en Fülöpszállás naskiĝis operokantisto András Faragó

* Kategorio Fülöpszállás en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rondaŭo** (france *rondeau* [ʁɔ̃do]) estas formo de franca poezio. Ĝi estis unu el la tri *fiksformaj poemoj* (la aliaj du estis la balado kaj la virelajo), kaj unu el la versoformoj en Francio plej ofte enmuzikigataj inter la malfrua 13-a kaj la 15-a jarcentoj.

Priskribo
---------

La rondaŭo estas formo de verso uzata ankaŭ en la monda poezio, inkluzive de la Esperantlingva literaturo. Ĝi utiligas refrenojn, ripetitajn laŭ certa stiligita ŝablono. Oni kutime rigardis kiel defion fari ke tiuj ĉi refrenoj kontribuu al la senco de la poemo en kiel eble plej konciza kaj elvoka maniero.

La rondaŭo konsistas el dek tri versoj el ok silaboj, plus du refrenoj (kiuj estas hemistikoj, el po kvar silaboj), utiligante, entute, nur tri rimojn. Ĝi havas tri strofojn, kaj ĝia rimskemo estas jena:

*aabba aabR aabbaR*
En la ĉi-supra skemo, *a* kaj *b* estas la du ĉefrimoj, kaj *R* signifas la refrenon, kiu devas esti la unua hemistiko de la unua verso.

### Variaĵoj

Ekzistas variaĵoj de la rondaŭo, ekzemple la **duobligita rondaŭo**, ankaŭ nomata **perfekta rondaŭo**, kodigita de la franca poeto Clément Marot (1497-1544), konsistanta el ses kvarversoj kun krucaj rimoj, kie la kvar versoj de la unua strofo sinsekve ripetiĝas kiel la lasta verso de po unu el la dua ĝis kvina strofoj; la lasta strofo konsistas el kvar versoj novaj, kaj fine venas, ne rimante, la unua hemistiko:

A1 B1 A2 B2 - b a b A1 - a b a B1 - b a b A2 - a b a B2 - b a b a [A1].
Krome, la rondelo povas ankaŭ esti rigardata kiel variaĵo de la rondaŭo.

Anglalingvan ekzemplon (funebra marŝo el la vidpunkto de unu el la oficiroj portantaj la ĉerkon de princino Diana al la aviadilo revene el Francujo) vi trovos tie ĉi, kaj francan (poemo pri nerespondita amo, de Lafonteno) ĉi tie.

Ekzemplo
--------

Jen ekzemplo de franclingva rondaŭo de la renesanco::226

| Rimo | Verso |
| --- | --- |
| a | *Avant mes jours* mort me fault encourir, |
| a | Par un regard dont m’as voulu ferir, |
| b | Et ne te chault de ma grefve tristesse ; |
| b | Mais n’est ce pas à toy grande rudesse, |
| a | Veu que to peulx si bien me secourir ? |
|  |
| a | Auprés de l’eau me fault de soif perir ; |
| a | Je me voy jeune, et en aage fleurir, |
| b | Et si me monstre estre plein de vieillesse |
| R |  *Avant mes jours.* |
|  |
| a | Or, si je meurs, je veulx Dieu requerir |
| a | Prendre mon ame, et sans plus enquerir, |
| b | Je donne aux vers mon corps plein de foiblesse ; |
| b | Quant est du cueur, du tout je te le laisse, |
| a | Ce nonobstant que me faces mourir |
| R |  *Avant mes jours.* |

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: rondaŭ/o
2. ↑  Suchier, Walther.  (1963) *Französische Verslehre auf historischer Grundlage* (germane). Tübingen: Niemeyer.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rondaŭo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**László Rosivall,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rosivall László** estas hungara kuracisto, nefrologo, profesoro.

László Rosivall  naskiĝis la 15-an de aprilo 1949 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Rosivall frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo en 1967, poste li akiris kuracistan diplomon en Universitato Semmelweis en 1973. Li komencis labori en universitata instituto jam en 1971. Inter 1978 kaj 1985 li ofte studvojaĝis al diversaj landoj, kie li esploris aŭ instruis. Li kandidatiĝis (PhD) en 1980, li doktoriĝis (DSc) en 1987 antaŭ Hungara Scienca Akademio. En la studjaro 1994 li estis elektita rektoro, poste li gvidis universitatan instituton. Li edziĝis baldaŭe havanta 3 filinojn. Li ricevis diversajn premiojn inter 1969-2014.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Contribution of the renin-angiotensin system to the control of intrarenal hemodynamics* (1984)
* *Fluid flow in the jŭtaglomerular interstitium visualized in vivo* (2006)
* *Microvascular regulatory role and increased expression of vascular endothelial growth factor receptor type 2 in experimental gingivitis* (2013)

Fontoj
------

* hungarlingvaj datenoj kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
*
**Eterna pano** (ruse ***Вечный хлеб***, Veĉnij ĥleb) estas ruslingva sciencfikcia romano de sovetia verkisto Aleksander Belajev. Ĝi estas dediĉita al futuro de biologia tekniko.

La romano estas unuan fojon publikigita en 1928.

Enhavo
------

Profesoro *Brojer* — biologia kemiisto — forlasis universitaton de Berlino kaj vivas apud vilaĝeto de fiŝkaptantoj sur germania insulo en Norda maro. Por feliĉigi homaron li aperigis substancon de unuĉeluloj: ĝi estas manĝebla kaj bongusta kaj povas mem sin restarigi. Tiamaniere li volas venki malsaton. Por kontroli maldanĝerecon de sia invento li donis iom da "eterna pano" al malriĉa maljunulo *Hans* malpermesinte rakonti pri tio al aliuloj. Tamen pri lia invento ekkonis vilaĝanoj. La profesoro promesis donaci la "panon" al lokaj loĝantoj sed ili deziris aĉeti ĝin ĉe *Hans*; li vendas ĝin kaj riĉiĝas. La invento fariĝis konata en Berlino kaj jam ne estas de li kontrolata: komercistoj eksciis kiel funkcias la "pano" kaj amase disvendadas ĝin kontraŭ multe da mono; *Brojer* ankoraŭ ne finis siajn esploradojn pri ebla danĝereco kaj forte kontraŭas.

Venas printempo kaj vetero plivarmiĝas. Evidentiĝas ke dum varmo la "pano" kreskas ege pli rapide. Ĝi malmultekostiĝas kaj fariĝas senpaga; ĝi plenigas domojn en vilaĝo, poste oceanon. Pro tio pereas homoj kaj venas tutmonda katastrofo. La profesoro estas arestata; riĉularo kaj ŝtatestraro strebas aliĝi al li propran kulpon. Estante en malliberejo li penas inventi "kontraŭpanan" fungon kaj finfine sukcesas.

Roluloj
-------

Ĉefaj roluloj de la romano estas jenaj:

* **Brojer** (germane: Breuer) — biologia kemiisto, profesoro de Berlina universitato
* **Hans** (germane: Hans), **Ludvig** (germane: Ludwig), **Fric** (germane: Fritz) — vilaĝanoj
* **Rodenŝtok** (germane: Rodenstock) — industria posedanto, riĉulo
* **Krigman** (germane: Kriegman) — germania bankisto
* **Majer** — agento de Rodenŝtok
* **Johann**, **Oskar**, **Robert** — laboristoj
* **Ŝmidt** (germane: Schmidt) — kemiisto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Teksto ĉe lib.ru (ruse)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 511623
 |
**Pozuel del Campo** [poZŬEL delKAMpo] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudokcidenta pinto de la nordokcidenta komarko Jiloca [ĥiLOka], kies komarka ĉefurbo estas Calamocha, lime kun la provinco Gvadalaĥaro. La loknomo *Pozuel del Campo* estas etimologie komprenebla kiel *Puteto de la Kamparo*.

Geografio
---------

Ĝi estas je 71 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. Ĝi estas okcidente de Monreal del Campo kaj oriente de El Pedregal laŭ la nacia ŝoseo N-211. La urba kerno estas sur 1128 msm (Sierra Menera) pro kio estas tre malvarma klimato. Proksimaj loĝlokoj estas Blancas (norde) kaj Ojos Negros (sude).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Nordokcidente:* Blancas | *Norde:* Blancas | *Nordoriente:* Blancas |
| *Okcidente:* El Pedregal (provinco Gvadalaĥaro) |  | *Oriente:* Monreal del Campo |
| *Sudokcidente:* Ojos Negros | *Sude:* Ojos Negros | *Sudoriente:* Ojos Negros |

Historio
--------

Estas restaĵoj de epoko de iberoj kaj keltiberoj rilataj al minerala riĉeco de la areo. La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema. En 1248 ĝi sendependiĝis disde Daroca. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Pozuel del Campo kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 62.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj), forstado, minado kaj brutobredado. Nune rura turismo.

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo kaj la ermitejoj, restaĵoj de kastelo, bestotrinkejo, piedirado tra proksimaj naturaj lokoj kaj minarkeologio ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800962
 |
**Vardha,** laŭ marate **वर्धा**  estas urbego, ankaŭ municipo en meza parto de Barato, en subŝtato Maharaŝtro, en la samnoma distrikto, kie Vardha estas ties sidejo. Vardha ricevas sian nomon de la samnoma rivero, kiu fluas ĉe limoj de la distrikto.

Statuo pri Gandhi

Geografio
---------

Vardha havas averaĝan altecon de 234 metrojn. Javatmal troviĝas 63, Nagpuro 67, Amravati 91, Ĉandrapur 113, Akola 167, subŝtata ĉefurbo Mumbajo 636, tutlanda ĉefurbo Delhio 889, Kolkato 1029 kilometrojn (aere) .

Demografio
----------

Laŭ la censo en 2011 Vardha havis populacion de 106 444. La legopovo estis en la sama jaro 80%.

Fervoja stacio de Vardha

Historio
--------

La areo de la nuna Vardha apartenis al pluraj imperioj, baldaŭ sultanlandoj, ekde 1853 al la Brita Imperio.

Ekonomio
--------

Komence Vardha estis agrikultura urbo pri kotonoj kaj sojfaboj. Baldaŭ pro la geografia loko kaj bonaj trafikaj eblecoj la urbo iĝis industria centro. En la lastaj jardekoj multaj firmaoj pri ŝtaloj elektraĵoj estis establitaj ĉi tie.

Religioj
--------

La ĉefaj religioj en Vardha estas hinduismo kaj budhismo, sed ekzistas kun malgranda procento islamo, ĝajnismo, kristanismo kaj sikismo.

Lingvoj
-------

La ĉefa (oficiala) lingvo en Vardha estas la marata, aliaj lingvoj inkludas: la hinda, la guĝarata, la sinda kaj la panĝaba.

Edukado
-------

Vardha havas plurajn altlernejojn, kolegiojn, institutojn. Inter ili elstaras la medicina havanta la nomon pri Gandhi.

Trafiko
-------

Al Vardha kuras 6 vojoj. La urbego estas fervoja nodo kun ligiloj al Mumbajo, Ĉenajo kaj Kolkato. La plej proksima internacia flughaveno funkcias ĉe Nagpur.

Klimato
-------

Vardha havas tropikan klimaton (Aw) kun influo de musono. La averaĝa pluvo jare estas 966 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ofte inter junio-septembro. La temperaturo varias inter 20-34 °C.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj, la plej grava estas stupao
* konstruaĵoj de la brita periodo (ekzemple centra malliberejo)
* parkoj
* apudan komunumo Sevagram, kie longe laboris Gandhi (viziteblaj liaj pluraj relikvoj)

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
**Hejőkürt** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Tiszaújváros.

Blazono de Hejőkürt

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 15  km²
* Alto super marnivelo: 92 m
* Loĝantaro: 340
* Poŝtkodo: 3588
* Telefonprefikso: 49

Situo
-----

Hejőkürt situas sur ebenaĵo, Tiso preterfluas, aŭtoŝoseo M3 preteriras, laŭ traira flankovojo. Mezőcsát troviĝas 9, Polgár kaj Tiszaújváros po 12, Miskolc 35 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el la 13-a jarcento en formo *"Kert"*, tiam apartenanta al episkopejo de Eger. En 1241 la tataroj, en 1566 la turkoj detruis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas biblioteko, migra poŝto, kuracejo.

Vidindaĵo
---------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Nepomuka de 1819, renovigita en 2007

Komunumoj pri *Kürt* en Hungara reĝlando
----------------------------------------

Kürt apartenas al la 7 hungaraj gentoj.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Erdőkürt | Hejőkürt | Hidaskürt | Kürt | Kürtös | Nemeskürt | Pusztakürt | Tiszakürt |

* Kategorio Hejőkürt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La interrelatigo rimarkita inter gravaj diversaj antikvaj versioj de la Malnova Testamento (iuj identigitaj per propraj sigloj; ĉi-kaze *LXX* rimarkas la originan Septuaginton.
Originoj kaj liaj disĉiploj, gravuraĵo de Jan Lauken de ĉirkaŭ 1700.
**Heksapla** (greke, *Hexapla*, "sesobla")
estis la multlingva eldono de la Malnova testamento de la 3-a jarcento de Origeno. 

La Heksapla prezentis ses versiojn de la Biblio en ses kolumnoj. ĉiu paĝo en la Heksapla havis ses kolumnojn, en la sekva sinsekvo:

1. la originala hebrea teksto (verŝajne la Masora Biblio)
2. Transskribo en la grekaj literoj de la hebrea teksto
3. la greka traduko de Aquila el Sinopo
4. la greka traduko de Symmachus
5. la greka traduko de la Septuaginto, kiel reviziita de Origeno
6. la greka traduko de Teodociono

En la tempo de Origeno, la Septuaginto estis la ĉefa versio inter la kristanoj kaj la Masora Biblio inter la judoj. La Heksapla montras la rilaton inter la du versioj.

La Septuaginto ne estas traduko de la Masora Biblio, sed de
alia, antikva hebrea teksto, kiu ne jam ekzistas. Estis gravaj
diferencoj inter tiu teksto kaj la Masora. Tio instigis Origenon ellabori la Heksaplan.

La transliterumo de la hebrea en la grekan alfabeton, kiu aperas en la dua kolumno, gravegas por scii la prononcon de la hebrea en la tria jarcento.

**Aquila**, kiu estis kristano, tradukis la
Masoran Biblion laŭvorte. **Symmachus**, kiu estis de Ebionito, poluris kaj elegantigis la tradukon de Aquila. La traduko de **Theodotion** ŝajne estis revizio de la Septuaginto por pliproksimigis ĝin al la Masora.

En iuj partoj de la Biblio, estas aliaj kolumnoj por du aŭ tri aliaj grekaj tradukoj.

Sankta Hieronimo utilis la Heksaplan, inter aliajn tekstojn, por ellabori sian latinan tradukon de la Biblio, la Vulgaton. Ĝenerale, li favoris la tradukon de Symmachus. La Heksapla ankaŭ estis disponebla al Eŭsebio de Cezareo kaj Epifanio.

La Heksapla ŝajne malaperis en la 7-a jarcento post la araba venko super Bizantio en Palestino, kie la manuskripto(j) ekzistis.

El la Heksapla, ni nur havas iujn psalmojn kaj la citaĵoj de antikvuloj.

Ortodoksismo agnoskas la Septuaginton kiel la pli ĝusta teksto de la Malnova testamento, katolikismo la Vulgaton, kaj protestantismo kaj moderna judismo la Masoran Biblion.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**László RANÓDY** [ranOdi], hungare **Ranódy László,** Esperante **Ladislao Ranódy** estis hungara reĝisoro, scenaristo kaj profesoro.

László Ranódy naskiĝis la 14-an de septembro 1919 en Sombor - mortis la 14-an de oktobro 1983 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Ranódy frekventis universitaton en Budapeŝto, dume jam tiam helpis la reĝisorojn en diversaj teatraĵoj. Post la 2-a mondmilito li havis diversajn postenojn en produktejo de filmoj, kie li ankaŭ reĝisoradis. Li instruis en la aktora ĉeflernejo inter 1948-1954. Li ricevis premion Kossuth en 1956, poste ankaŭ aliajn premiojn.

Liaj reĝisoraĵoj (selekto)
--------------------------

* 12 kinejaj filmoj inter 1949-19, ekzemple *Ludas Matyi*, 1949; *Föltámadott a tenger*, 1953; *Hintónjáró szerelem*, 1954; *Légy jó mindhalálig*, 1960; *Pacsirta*, 1963; *Aranysárkány*, 1966; *Hatholdas rózsakert*, 1970; *Árvácska*, 1976; *Színes tintákról álmodom*, 1980
* 6 televiziaj filmoj inter 1968-1975, ekzemple *Kínai kancsó* 1973

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 405957
* VIAF: 161212355
* ISNI: 0000 0001 1101 6460
* BNF: 170329341
 |
**Ulrich Farrenkopf** (naskiĝis la 22-an de februaro 1975 en Miltenberg) estas germana esperantisto. En la 1990-aj kaj 2000-aj jaroj estis membro de la komisiono de GEJ pri organizado de renkontiĝoj kaj poste okupiĝis pri eksteraj rilatoj de Germana Esperanto-Junularo (partatempe ankaŭ kiel estrarano). Li ekde tiam ofte estas la reprezentanto de GEJ en la asembleo de la asocio Deutscher Bundesjugendring (DBJR), la Germana Federacia Junulara Ligo. 

Ekde 2000 li reprezente de GEJ kaj DBJR prijuĝas ĉe la institucio "Freiwillige Selbstkontrolle der Filmwirtschaft" (FSK, libervola memkontrolo de la filma industrio), ĉu filmoj povus endanĝerigi la psikan sanon de infanoj kaj sekve estus blokendaj de junaj aĝgrupoj.

Privata vivo
------------

Post dek lernejaj jaroj en Miltenberg, li abiturientiĝis inter la jaroj 1991 kaj 1994 en internulejo de la katolika gimnazio *Vinzenz-Pallotti-Kolleg* de Rheinbach. De 1994 ĝis 2002 li studis en la bonna universitato kaj sekve de tio doktoriĝis pri la korsika lingvo. Paralele li plustudis en Speyer kaj Bochum. Post la doktoriĝo li komencis edukiĝon kiel nekuracista psikoterapiisto de infanoj kaj adoleskuloj.

Referencoj
----------

1. ↑  ekzemple en *Die Deutsche Esperanto-Jugend stellt sich vor* (la teamo de GEJ sin prezentas), eldono 1995, paĝo 8
**Attalens** estas urbo kaj komunumo en la distrikto Vevejso en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 3006 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Attalens situas sur la akvodislimo inter Rodano en sudo kaj Rejno en nordo, nordokcidente de la Friburgaj Alpoj. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Attalens, Tatroz kaj Vuarat, kaj la vilaĝetoj Corcelles kaj Rombuet.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,76 km², de kiuj 26,9% estas kovritaj de arbaro, 59,5% servas por agrikulturo kaj 13,3% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Attalens limas en nordo al Oron, en oriento al Remaufens, en sudoriento al Corsier-sur-Vevey, en sudo al Jongny, en sudokcidento al Chardonne, en nordnordokcidento al Granges (Vevejso), kaj en nordokcidento al Bossonnens.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 193 de Bossonnens al Corsier-sur-Vevey. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas proksimue 4 kilometrojn sude de Attalens apud Chardonne. Per buslinioj al Palézieux, Corsier-sur-Vevey, Bossonnens kaj Vevey la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Attalens datiĝas el la jaro 867 kiel *Haltningum*. dum mezepoko Attalens apartenis al la Senjoroj de Oron, kiuj en la jaro 1200 konstruis kastelon en Attalens. En la jaro 1475 friburganoj konkeris la vilaĝon kaj rabobrulis ĝin. 1523 Karolo la 3-a de Savojo vendis la kastelon de Attalens al la katedrala kapitolo de Lauzano. En la jaro 1336 la urba ŝtato Friburgo konkeris Attalens kaj ĝi fariĝis voktejo de Friburgo. De la Helveta Revolucio de 1798 ĝis 1848 Attalens apartenis al la distrikto Châtel-Saint-Denis kaj poste ĝi sub la nova konstitucio de Friburgo estis atribuita al la distrikto Vevejso.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Jean-François Steiert*: *Attalens* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-08-25)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Attalens en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Attalens

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Attalens** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Vevejso |
| --- |
| Attalens • Bossonnens • Châtel-Saint-Denis• Granges • La Verrerie • Le Flon • Remaufens • Saint-Martin • Semsales |  |

 |
**Dinko Matković** estis kroata esperantisto kaj emerita instruisto. Li naskiĝis en Vrboska sur insulo Hvar la 10-an de junio 1925 kaj mortis la 24-a de februaro 2016.

Biografio
---------

Li diplomiĝis en la Supera Pedagogia Lernejo en Zagrebo kaj postenis diversloke. Esperanton li lernis kiel memlernanto tuj post la fino de la dua mondmilito. Li estis membro de Esperanto-kluboj en Zemun, Zagrebo, Dubrovnik kaj Split. En Dubrovnik li estis prezidanto de la loka societo. Li instruis Esperanton en kadro de liberaj aktivecojn en elementaj lernejoj de Dubrovnik kaj Jelsa (insulo Hvar) kaj partoprenis kun la lernantoj en internacia lerneja korespondado konata sub la nomo *Grajnoj en Vento*. Li partoprenis du pedagogiajn seminariojn por Esperanto-instruistoj (Zagrebo kaj Bohinj) kaj plurajn naciajn kaj internaciajn kongresojn. Propagandisto de Esperanto, membro de Sennacieca Asocio Tutmonda.

Verkaro
-------

Li artikolas nacilingve pri Esperanto en la enlanda gazetaro, verkas aforismojn, kiuj kroatlingve aperis en libroj *Buodulske Batudice* (275 aforismoj kaj 290 proverboj) kaj en Esperanto en *Cerbaj Impulsoj* (kun 300 Esperantaj aforismoj). Liajn aforismojn publikigis ankaŭ Esperantaj kaj kroatlingvaj gazetoj. Ankaŭ la libro *Verdeskaj Pensoj*, de Georgo Handzlik, entenas kelkajn aforismojn de Dinko Matković.

Eksteraj ligiloj
----------------



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 353309
 |