|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Kioto (apartigilo) |


**Kioto** (japane 京都 (きょうと) [kjoto] Pri tiu ĉi sono aŭskulti) estas urbo en Japanio, ĉefurbo de la Gubernio Kioto, Urbo aldifinita de registara dekreto. Ĝi estas la historie kaj kulture plej grava urbo de Japanio.

Kioto, 1891
Pagodo de la budisma templo en Kioto
Dum la epoko de Heian (794 — 1192) kaj epoko de Muromaĉi (1338 — 1573) Kioto estis ĉefurbo. Ekde 794 ĝis 1868, Imperiestroj de Japanio loĝis en la urbo.

Kioto estas ankaŭ industria urbo. Grandaj entreprenoj (*Kyocera, Shimadzu, Nintendo*, ktp.) situas tie.

Geografio
---------

La plej granda parto de la urba areo de Kioto situas en la Kiota Baseno, kiu ankaŭ kreas medion kie Kioto-Urbo estas ĉirkaŭita de montoj sur tri flankoj krom la sudo. Ĝi situas en la suda parto de la gubernio Kioto. Tra la urbo, la riveroj Kamo, Kacura, kaj Uĝi fluas. Nord-oriente de la urbo troviĝas Monto Hiej, nord-okcidente Monto Atago.

Vidindaĵoj
----------

* Kiota Urba Arta Muzeo
* Nacia Muzeo de Moderna Arto

Industrio
---------

Kinkaku-ĵi, la ora pavilono
Kinkaku-ĵi, la ora pavilono
Kinkaku-ĵi, la ora pavilono
Ginkaku-ĵi, la arĝenta pavilono
Kijomizu-dera, la antikva budhisma templo
Pagodo de la budhisma templo
Tradiciaj industrioj
* Teksaĵo de Niŝiĝin
* Sakeo

Entreprenoj
* *Horiba*
* *Kyocera*
* *Murata*
* *Nintendo*
* *Omron*
* *Shimadzu*
* *Wacoal*

Ĝemelaj urboj
-------------

* Bostono (Usono)
* Florenco (Italio)
* Guadalajara (Meksiko)
* Kolonjo (Germanio)
* Kievo (Ukrainio)
* Parizo (Francio)
* Prago (Ĉeĥio)
* Ŝjiano (Ĉinio)
* Zagrebo (Kroatio)

Kvartaloj
---------

La urbo Kioto havas 11 kvartalojn.

* Kvartalo Fuŝimi
* Kvartalo Higaŝijama
* Kvartalo Jamaŝina
* Kvartalo Kamigjo
* Kita-ku
* Minami-ku
* Kvartalo Nakagjo
* Kvartalo Niŝikjo
* Kvartalo Sakjo
* Kvartalo Ŝimogjo
* Kvartalo Ukjo

Turismo
-------

### Mondaj Kulturheredaĵoj

* Ora templo (Kinkaku-ĵi)
* Kastelo de Niĵo (Niĵoŭ-ĵo)

* Templo Ĵiŝo (Ginkaku-ĵi)
* Templo Kiyomizu (Kijomizu-dera)
* Templo Rokuon (Rokuon-ĵi)
* Templo Rjoan (Rjoan-ĵi)

* Sanktejo Kamigamo
* Sanktejo Ŝimogamo

### Famaj ejoj

* Kiota Palaco

* Sanktejo Heian
* Sanktejo Jasaka

* Templo Dajgo
* Templo Higahi-hongan
* Templo Kurama
* Templo Ninna
* Templo Niŝi-hongan
* Templo Tou

* Kiota Turo

### Festoj

* Ĝidaj-Festo
* Gion-Festo
* Dajmonĝi-fajrofesto

Servoj
------

* Gubernia universitato de Kioto
* Universitato de Kioto

Esperanto en Kioto
------------------

En Kioto vivis kaj aktivis la kompilinto de la Plena Verkaro Zamenhofa (PVZ), ludovikito.

Kioto-Esperanto-Societo  aktivas; ĝi havas kunsidojn ĉiumerkrede en la domo "Esperanto-Kaikan", ĝi ankaŭ okazigas elementan kurson, ekspozicion kaj Zamenhofan feston ĉiujare.

Kioto kaj Esperanto
-------------------

En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome *Poemo de Utnoa* okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo *anoŭdo*. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Poste aperas la japana pentristo Hokusajo kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el Azio. Jen kiel oni prezentas Kioton:

En lia akompano Utnoa superlibelas
la landon de Honŝuo, meze de maro safira.
Ili alflugas Kjoton, kaj poste Sanhusagendon,
la lignan konstruaĵon sur tuta mondo plej vastan,
sanktejojn ĝardenitajn kun harmonia primeto.
Kaj la pentristo fama al Uttu diras indike:
-Leviĝas jen Rjoanji kaj la palaco Kacura,
la Ora Pavilono kaj la Reĝhalo Feniksa.
Vidu sur stratoj longaj la girlanditan amason
dum la Printempaj festoj de la Floranta Ĉerizo.

Referencoj
----------

1. ↑  Blogo de Kioto-Esperanto-Societo
2. ↑   Esperanto-Kaikan. Arkivita el la originalo je 2014-02-25. Alirita 2014-05-21.
3. ↑  Abel Montagut, *Poemo de Utnoa*. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p. p. 115.

* Kioto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kioto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kioto en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)

Vidu ankaŭ
----------

* Kioto-Premio
* Listo de urboj de Japanio
* Listo de milionurboj
* Protokolo de Kioto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 19527
* GND: 4073426-2
* LCCN: n80024170
* VIAF: 157818195
* ISNI: 0000000403889925
* NDL: 00256861
* NKC: ge160047
 |