dekstra
**Japana teceremonio** aŭ **ĉanojo** (en la japana: *chanoyu* (茶の湯), *sadō* aŭ *chadō* (茶道)) estas unu el la plej gravaj japanaj ceremonioj. Teceremonion influis zeno, ĝi estas tradicia rito dum kiu la verda pulvora teo (*matcha*), estas ceremonie preparita per sperta praktikanto kaj servita al gastareto en trankvila etoso.

Teo estas sankta en zeno kaj ŝintoismo. Ĝi aperis en la 16-a jarcento.

*Chanoyu* (茶の湯, litere «varmega akvo por la teo») estas la rito mem, kvankam *sadō* aŭ *chadō* (茶道, «la vojo de la teo») reprezentas la studon de la tedoktrino. Pli precize, la vorto *chaji* (茶事) rilatas al kompleta teceremonio kun manĝeto (*kaiseki*), *usucha* (薄茶, «maldika teo») kaj *koicha* (濃茶, «dika teo»), kiu daŭras proksimume kvar horojn. *Chakai* (茶会, «renkonto apud teo») ne inkludas la manĝeton *kaiseki*.

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** La rito ofertas grandan konsolon. Vi ja devas fari nenion, esti neniu, ne okupi rolon. La rito estas nur tie, ne gravas kiu vi estas. En la teĉambro oni povas postlasi la eksteran mondon kaj ĉiu homo estas egalaj, sendepende de sia funkcio. Tiel vi alportas harmonion en la teĉambro. **"** |

 |

Teceremonio kaj Ikebano
-----------------------

*Chabana* (茶花, «te-floroj») estas tre simpla flor-dispono dum la ceremonio. Ŝabana venas el la ardo de Ikebano, alia tradicia Japana flor-dispono, kiu fontas en ŝintoismo kaj budhismo.

*Ŝabana* evoluis el antaŭa formo de ikebano, kiu estis farita kun te-majstro. *Ŝabana* nuna stilo estas norma stilo de flor-aranĝo por teceremonio.

En la plej simpla formo, ŝabana aranĝo estas simpla kunmeto de sezona floro en ujo.

Formoj de ceremonio
-------------------

Virino praktikanta ceremion iel Ryu-rei. De maldesktre al dekstre: la ruĝa ujo de malvarma akvo (la kovrilo troviĝas sur la *tana*), teskurĝilo, teujo, *kama* el fero (poto) kaj kulerego (surpote). La praktikantino portas *natsume*-n.
### *Chabako demae*

*Chabako demae*　(茶箱点前) estas nomita tiel, ĉar la iloj estas prenitaj el speciala skatolo nomata (*chabako*, signifanta teskatolon) kaj poste reordigitaj en ĝin.

### *Hakobi demae*

*Hakobi demae* (運び点前）) estas ligita al *ryū-rei* (vidu poste), sed oni praktikas tiun en *seiza*-pozicio. Ĝia nomo devenas de la fakto, ke la necesaj iloj — bovlo, *natsume*, malvarmakvujo, ktp. — estas portitaj (運ぶ *hakobu*) en kaj el la teĉambro.

### *Obon temae*

Dum *obon temae* (お盆点前), la gastiganto metas teujon, skurĝilon, te-elĉerpilon, *chakin* kaj *natsume* sur specialan pleton kaj kovras ilin per *fukusa*. Maldika teo estas preparita sur la pleto dum la gastoj sidas surplanke en *seiza*-pozicio.

### *Ryū-rei*

En *ryū-rei* (立礼, «vertikala arko») teo estas preparata sur speciala tablo. La gastigantoj sidas antaŭ propra tablo. La nomo venas el praktiko fariĝi la unua kaj lasta gastiganto antaŭ la pordo de teejo. Dum *ryū rei* ĉeestas helpanto, kiu sidas malantaŭ la gastiganto kaj movas la ilojn kiam ili estas bezonataj. La helpanto ankaŭ servas teon kaj kunparolas kun la gastoj.

Iloj
----

### *Kama*

*Kama* (釜) aŭ *chagama* (茶釜) estas fera poto por varmegigi akvon dum japana teceremonio.
Ili ofte estas rondaj kun du ringoj ĉiuflankaj por porti ĝin kaj pendigi super tradician enan fajron.

Bildaro
-------

* Teo servitaTeo servita
* Tetaso.Tetaso.
* Kameno.Kameno.
* Maknova pentraĵoMaknova pentraĵo
* Vido de la ĝardenoVido de la ĝardeno
* Neformala teujoNeformala teujo
* Tea ĝardenoTea ĝardeno
* Virino portanta kimonon preparas teon.Virino portanta kimonon preparas teon.
* Ene de la teejoEne de la teejo
* Teaj ilojTeaj iloj
* Teo kaj ilojTeo kaj iloj
* Maiko preparanta tetasojn.Maiko preparanta tetasojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Kafoceremonio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Japana teceremonio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* esperante: Radio 3ZZZ: elsendo de la 14-a de decembro 2015: Intervjuo de HUĜIMOTO Hiroko, majstro de teceremonio (16:40-27:50).



1. ↑  (nl) *Studio Wa brengt Japanse harmonie tot op bedrijf*, Made in, la 25-an de novembro 2021