recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Monto Gellért el la Danubo-bordo
**Monto Gellért** hungare **Gellért-hegy** estas kalkoŝtona monto en Budapeŝto tute apud Danubo.

Historio
--------

Episkopo Gerardo laŭ la legendoj de ĉi tie estis rulita en la Danubon en najlita barelo. Pli frue dum la pagana erao la monto havis la nomon **Kelen**.

Vidindaĵoj
----------

Monto Gellért el la supro, fone Pest videblasMonumento de Monto GellértLa plej bona panoramo al Budapeŝto ĝueblas sur la Monto Gellért. Ĝi estas relative malalta (235 m), sed vide de Pest, pro siaj rokoj kaj krudaj deklivoj ŝajnas multe pli granda ol ĝi vere estas. La monton kvazaŭ kronas Citadelo konstruita post la liberecbatalo en 1848, kiel kazerno. Dum la pasintaj jardekoj ĝi estis transdonita pli kaj pli al turistoj.

Sur elegantaj ŝtuparoj eblas surgrimpi ĝin de Erzsébet-ponto. Survoje ni povas ripozi ĉe balkonoj de skulptaĵo de Sankta Gerardo, kies pompon akcentas la duondronde aranĝitaj kolonoj malantaŭ ĝi kaj antaŭ ĝi videblaj artefaritaj akvofaloj.

Sur la Monto Gellért funkcias bierejoj, vitejoj, diversaj vendejoj, eĉ turista hotelo. Sur ĝia suda ekstremo Monumento de Libereco skulptita de Stróbl Zsigmond Kisfaludi estis starigita en 1947. La statuo de virino tenanta palmon staras sur 29 metrojn alta kolono kaj iĝis simbolo de la ĉefurbo. Ĉe la montopiedo estas varmaj fontoj, kiujn banejoj profitas. En la internaĵo de la monto oni faris grandajn ujojn por trinkakvo.

Turistoj povas atingi la supron per urbaj aŭtobusoj.

La monto havas diversajn kavernojn. En la plej konata groto oni konstruis Preĝejo de Sankta Gerardo (Monto Gellért)-n. En alia nevizitebla kaverno estas varmakva fonto. Oni profitas ankaŭ mineralakvon "Gellérthegyi Kristályvíz". 

* Kategorio Monto Gellért en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la kvartalo Frohnau de Berlino. Krome Frohnau interalie estas la nomo de urboparto de Annaberg-Buchholz, administra centro de la distrikto Ercmontaro de la federacia lando Saksio en Germanio. |


**Frohnau** ["Fro**naŭ**"] estas kvartalo de la urbodistrikto Reinickendorf de Berlino, en la pleja nordokcidento de la germania ĉefurbo. Temas pri la plej norda parto de Okcidenta Berlino. La kvartalo ekestis en 1910 el projekto de ĝardena urbo. La teritorio sude limas je la kvartaloj Heiligensee, Tegel kaj Hermsdorf de la urbodistrikto Reinickendorf, dum okcidente, norde kaj oriente ĝi limas al la nuna federacia lando Brandenburgio, ĝis oktobro 1990 parto de GDR: tio signifas ke ekde la jaro 1961 la kvartalo okcidente, norde kaj oriente estis ĉirkaŭita de la Berlina Muro kaj nur atingebla el suda direkto. Ĉar la nordon de la kvartaloj Heiligensse kaj Tegel kovras vasta arbaro, de tie nur malmultaj stratoj atingas la kvartalon, tiel ke Frohnau nur en la limregiono al la sudoriente najbara kvartalo Hermsdorf estis ligita al la domara areo de la urbego Berlino, kaj en tiu relative izolita pozicio sukcesis teni sian parkurban strukturon, kun multaj pinoj en grandaj ĝardenoj ĉirkaŭ parte imponaj vilaoj.

Inter la kvartalaj vidindaĵoj estas la "budhisma domo" konstruita inter la jaroj 1923 kaj 1926, la plej malnova signifa budhisma templo en Eŭropo. Konata kvartalano estas la germanlingva kanzonisto Reinhard Mey.

* Frohnau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Frohnau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Monto Rainier** (ofte esperantigita kiel **Monto Rajnero** aŭ **Monto Rajnera**) estas tavola vulkano kaj centro de la Nacia Parko Mount Rainier, 87 kilometrojn sudoriente de Seattle en la kantono Pierce de la subŝtato Vaŝingtonio en Usono.

danĝeraj zonoj
de oriento
Ĝia pinto altas 4 395 metrojn, tiel ĝi estas la plej alta pinto de la Kaskada Montaro. Oni nomis ĝin pli frue **Tahoma** aŭ **Tacoma**, el la pujalupa vorto *tacobet*. En la lingvo de la praloĝantoj, ĝia nomo signifas Granda Monto, Neĝopinto aŭ „Loko, de kie la akvo fontas" (Patrino de la akvo).

Ĝia grimpado estas malfacila, pro tio ofte mortas tie montogrimpantoj. Super 1 800 metroj, la monto estas glaĉerkovrita, tiel ĝi konvenas por vintraj sportoj. La kratera rando estas senglacia pro la vulkana varmo.

La plej malnova lafo de la vulkano aĝas 500.000 jarojn. La plej lasta erupcio okazis inter 1820 kaj 1854.

La sekvaj riveroj fontas sur la monto: riveroj *White, Carbon, Puyallup, Nisqually* kaj rivero *Cowlitz*.

La Nacia Parko fondiĝis en 1899, kiel kvina Nacia parko de Usono.

* Monto Rainier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Monto Rainier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Muñana** [muNJAna] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. 

Muñana en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.
Múñez.
Fontano.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de loĝlokoj Múñez kaj Muñana, okupas totalan areon de 33,61 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 342 loĝantojn. Ĝi perdis 800 loĝantojn el la 1930-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 32 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun San Juan del Olmo, La Torre, Vadillo de la Sierra, Amavida kaj Muñotello. La teritorio estas inter la Sierra de Ávila norde kaj la Valo Amblés sude.

Historio
--------

Estas restaĵoj de antaŭromia loĝado, kio montriĝas en la malsupra duono de la blazono. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762192
 |
*Mons Vindius*, laŭ  Tabula Peutingeriana.
**Monto Vindio** (en la latina: *Mons Vindius*, de kelta *Vindos*, t. e. *blanka*) estas laŭ romiaj verkoj nomo de monto en la Kantabra Montaro (norda Iberio). Ties ekzakta loko ankoraŭ estas nekonata.

Loko
----

Ekzistas diversaj teorioj pri ties loko. Dum la Kantabraj militoj, en la jaro -26, romianoj venkis kontraŭ kantabroj en batalo en la urbo Bergida, kiu estas laŭ kelkaj fakuloj nuna Valberga (municipo Burón en provinco Leono), tio estas proksime de la masivo Mampodre kaj Riaño (provinco Leono). Aliaj fakuloj opinias, ke la monto estas en El Bierzo (provinco Leono). La fakuloj pri Kantabrio konsideras ĝin rilata al la urbo Vellica, citita de Ptolemeo. Alia teorio estas, ke ĝi situas en la montaro Picos de Europa, pro tio, ke la vorto *Vindio* signifas *blanka* kaj tio indikus la neĝajn pintojn de la montoj. Oni ankaŭ pensas, ke ĝi estas nomo de la tuta Kantabra Montaro kaj ne nur de unu monto.

Laŭ Floruso, tiu loko estis tiel malfacile alirebla, ke tie eĉ kantabroj fiere sentis sin sekuraj for de la romiaj legioj. Laŭ Paŭlo Orosio tio estis nur iluzio, ĉar enirante la valojn de la riveroj Cares, Duje kaj Dobra, la romia armeo atakis la kantabrojn. Krome, Romio sendis ankoraŭ pliajn trupojn per ŝipo ĝis hodiaŭa Llanes (en Asturio), kiu avancis monten tra la montoĉeno de Cuera ĝis la nuna municipo Onís.

Referencoj
----------

1. ↑  Martino E. 1982
2. ↑  Ptolemeo, II, 6, 20
3. ↑  Floruso, II, 33, 49
4. ↑  Orosio, VI, 21, 5

Vidu ankaŭ
----------

* Kantabraj militoj
* Kantabroj
**Muñico** [muNJIko] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. 

Muñico en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 13,28 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 80 loĝantojn. Ĝi perdis 550 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 35 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Mirueña de los Infanzones, Solana de Rioalmar, Gallegos de Sobrinos, Cillán, Manjabálago y Ortigosa de Rioalmar kaj Valdecasa.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762194
 |
La **monto Whistler** (angle *Whistler Mountain*) estas monto de la montoĉeno *Fitzsimmons Range* en la nordokcidento de la Provinca Parko Garibaldi en la provinco Brita Kolumbio de Kanado. Ĝi altas 2181 metrojn super la marnivelo.

Origine la monto nomatis *London Mountain*, laŭ mineja areo en la proksimeco. En 1965 la monto ricevis sian nunan nomon, ĉar la asociigo kun la pluva vetero de Londono ne favorigis la allogon de turistoj. La nova nomo *Whistler*, en Esperanto "fajfanto", elektiĝis pro la karakterizaj fajfoj de la lokaj marmotoj. Samtempe en la 1960-aj jaroj la regiono de la monto kaj de la najbara *Blackcomb Peak* estis transformita al vintrosporta areo.

La samnoma loĝloko Whistler piede de la monto intertempe apartenas al la plej ŝatataj vintrosportaj feriejoj. Sur la montoj Whistler kaj Blackcomb Peak okazas la konkursoj pri alpa skiado de la Vintra Olimpiko 2010 en Vankuvero.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Monto Whistler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Monto Whistler en la retejo bivouac.com (angle)
**Muñogrande** [munjoGRANde] estas municipo en la nordo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Ávila, en la centro de la provinco. 

Muñogrande en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de du loĝlokoj, nome Muñogrande kaj Castilblanco, ĝi okupas totalan areon de 16,16 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 71 loĝantojn. Ĝi perdis 360 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 33 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Crespos, Viñegra de Moraña, Albornos, Vita, El Parral, Sigeres, Santo Tomé de Zabarcos kaj San Pedro del Arroyo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761852
 |
Granda Damo *Oferente*.
La **Monto de la Sanktuloj**, aŭ en hispana *Cerro de los Santos*, estas arkeologia kuŝejo kun restoj de iberoj situanta en la municipo Montealegre del Castillo, provinco Albaceto (Hispanio).

Historio
--------

La **Monto de la Sanktuloj** estas situanta ĉe 38º 43' latitudo N kaj 1º 16' longitudo Or sude de la vilaĝo Montealegre del Castillo (Albaceto). Ties formaĵo estas de kalkoŝtono kaj sablo.

Oni trovis en la teritorio de Yecla homajn restaĵojn de la epokoj de la Paleolitiko tiaj kiaj ŝtonaj armiloj kaj aliaj, de la Neolitiko kaj Ĥalkolitiko, nome tumuloj kaj aliaj tombejoj. Poste, en la Bronzepoko, iberoj setlis en la zono, formante tribojn, kiaj tiuj de la kontestanoj kiuj okupis la teritoriojn de la nunaj provincoj Albaceto, Valencio, Murcio kaj Alikanto. La kontestanoj havis komercajn kontaktojn kun aliaj popoloj kiaj la fenicoj, egiptanoj, grekoj kaj asirianoj. En tiu epoko stariĝis templo de iberoj sur la Monto de la Sanktuloj kiel loko por pilgrimado kaj spirita centro.

Malkovro
--------

Monto de la Sanktuloj en 1898, foto de Pierre Paris.
La nomo de Monto de la Sanktuloj devenas el la 14a jarcento sed nur meze de 1830 oni senarbarigis la zonon kaj ekaperis la unuaj trovitaĵoj. La unua oficiala informo pri trovoj datas el 28-a de junio de 1860, nome tiu de Juan de Dios Aguado y Alarcón. Tiuepoke Vicente Juan y Amat realigis la unuajn elfosaĵojn kaj vendis la trovitaĵojn post modifoj kaj falsigoj de ili al la Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio.

Poste oni elfosis la templon kaj oni malkovris la plej gravan pecon de la trovitaĵoj: nome la Granda Damo Oferente. Ekde tiam okazis kelkaj pliaj elfosaĵoj. En 1929 oni starigis obeliskon kiu markas la zonon.

Vidu ankaŭ
----------

* Ibera arto

Bibliografio
------------

* *La villa de de Montealegre y su Cerro de los Santos*. Julián Zuazo y Palacios, 1915.
* de la Rada y Leandro Prieto Delgado, Juan de Dios (1875). Antigüedades del Cerro de los Santos. Editorial Maxtor.España. ISBN 84-9761-106-3 (Faksimilo).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Monto de la Sanktuloj Arkivigite je 2009-08-28 per la retarkivo Wayback Machine
* Monto de la Sanktuloj en la 19a jarcento Arkivigite je 2006-09-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Del Cerro de los Santos a la ley de 1911
* Monto de la Sanktuloj en Google Maps
**Muñosancho** [munjoSANĉo] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco. *Muñosancho* estas kunmetita nomo rilata al iama(j) loĝanto(j): Nuño kaj Sancho.

Muñosancho en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 19,72 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 91 loĝantojn. Ĝi perdis 450 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 56 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Flores de Ávila, Cisla, Flores de Ávila, Fontiveros, Salvadiós kaj Rivilla de Barajas.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761696
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Mythimna l-album** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
| Domanio: | Eŭkariotoj *Eukaryota* |
| Subdomanio: | *Unikonta* |
| Superregno: | *Opisthokonta* |
| Regno: | Bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Artropodoj *Arthropoda* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Insektoj *Insecta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | *Lepidoptera* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Noktuedoj |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Mythimna* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Mythimna l-album***L, 1767 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Sinonimoj |
| *Hyphilare l-album* Hübner, 1821 |
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Mythimna l-album  |

 |
| v • d • r |

La ***Mythimna l-album*** estas noktopapilio aŭ tineo el la familio de *Noctuidae* aŭ Noktuedoj vivanta en la malnovarkta ekozono.

Priskribo
---------

Moth ,larva and pupa in Karl Eckstein Die Schmetterlinge DeutschlandsLarva and moth (figures 8a, 8b)
La imagino larĝas de 29 ĝis 37 mm. Blankaj L-formaj makuloj estas sur la antaŭaj flugiloj.

Vivmaniero
----------

*Mythimna l-album* estas dugeneracia specio.

La raŭpo manĝas *Bromus sterilis*, *Brachypodium pinnatum*, *Dactylis glomerata*, *Deschampsia flexuosa* kaj *Phleum pratense*.

La imagino rikoltetas sur floroj de *Hedera helix*, *Buddleja*, *Fallopia aubertii*, *Phragmites australis*, *Solidago canadensis* aŭ ankaŭ mielroson de *Claviceps purpurea* sur blua molinio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mythimna l-album en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Mythimna l-album en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Vlindernet nederlande


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |
Teide, kun 3.718 m estas la plej alta pinto de Hispanio kaj la tria plaj granda vulkano de la mondo el bazo.
Mulhacén, kun 3.479 m estas la plej alta pinto de la Iberia Duoninsulo.
Aneto, kun 3.404 m estas la plej alta pinto de Pireneoj.
Pinto Veleta, kun 3.398 m estas la dua plej alta pinto de la Betika Montoĉenaro.
Pinto Posets, kun 3.375 m estas estas la dua plej alta pinto de Pireneoj.
La montoĉenoj de Hispanio estas multnombraj kaj okupas preskaŭ duonon de la nacia teritorio. La Pireneoj (en la nordorienta limo de la lando) kaj la Betika Sistemo (sudoriente) estas la plej altaj montoĉenoj kaj situas for de la Hispana Centra Altebenaĵo. Ĉirkaŭ tiu estas la Kantabria Montoĉeno norde, la Iberia Sistemo oriente, kaj Sierra Morena sude. Ene de la Centra Altebenaĵo estas la Centra Sistemo kaj la Montoj de Toledo. Elstaras ankaŭ la insula montoreliefo de la Kanarioj, kiu formas veran komplekson montaran de vulkana deveno kiu eliris el la oceanaj profundoj. Tiusence menciindas la insulo de Tenerife, kie troviĝas kelkaj montoj trimilmetraj.

La hispana reliefo karakteriziĝas pro ĝia alteco, kun meza alteco je 660 metroj, kaj montara se oni komparas ĝin kun la cetero de la landoj de Eŭropo, escepte de Svislando, Aŭstrio kaj la ŝtatetoj Andoro kaj Liĥtenŝtejno, kiel mezuma alteco estas multe pli alta. En la duoninsula Hispanio, la reliefo artikulaciiĝas ĉirkaŭ la granda Hispana Centra Altebenaĵo kiu okupas la plejparton de la centro de la Iberia duoninsulo kaj ĝi havas mezuman altecon je 660 metroj. Ekster la altebenaĵo, troviĝas la basprema zono de la rivero Guadalquivir, situanta en la sudokcidento de la duoninsulo, kaj la de la rivero Ebro, en la nordoriento de la sama. La ĉefaj montaraj sistemoj estas: Pireneoj, Iberia Sistemo, Kantabra Montaro, Hispana Centra Sistemo kaj Betika Montaro.

**Plej altaj pintoj**| Pinto | Provinco | Alteco (msnm) |
| --- | --- | --- |
| Teide | Santa Cruz de Tenerife | 3718 |
| Mulhacén | Granado | 3478 |
| Aneto | Huesko | 3404 |
| Veleta | Granado | 3392 |
| Pinto de Llardana | Huesko | 3375 |
| Alkazabo | Granado | 3366 |
| Monto Perdido | Huesko | 3355 |
| Pinto Marboré | Huesko | 3328 |
| Pinto Perdiguero | Huesko | 3321 |
| Pinto de la Maladeta | Huesko | 3309 |
|  Fuente: Ĝenerala Direktorio de la Nacia Geografia Instituto de Hispanio |

* Kategorio Montoj de Hispanio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Romia mozaiko de la Kvar Sezonoj de la Domo de Bakĥo en Complutum. En direkto kontraŭhorloĝa el supre dekstre: printempo, somero, aŭtuno kaj vintro.
**Complutum** estis setlejo de Iberio ene de la provinco Hispania Tarraconensis. En la 3-a jarcento apera listigita en la Itineraro Antonino A-24 kaj en la Itineraro Antonino A-25 ĉe la titolo *Alio itinere ab Emerita Cesaragustam 369* kio signifas "Alia vojo el Merido al Zaragozo, 369 mejloj", inter la lokoj Titulciam kaj Arriaca.

La arkeologia kuŝejo de Complutum estas aro de arkeologiaj restoj korespondaj al Complutum, la antikva urbo romia sur kiu nuntempe estas Alcalá de Henares, en la Madrida Regiono. Ĝi estas en la aktuala strato Juncal, en la sudokcidenta pinto de la aktuala urbo, je pli ol unu kilometro de la mezepoka kerno (Placo kaj preĝejo de la Sanktoj Infanoj); dum kaj la antaŭromia opidumo kaj la alandalusa kastelo de Alcalá la Vieja okupabis altajn pukntojn de pli facila defendo sur la montetoj de Alcalá trans la rivero Henares.

El 1988 ĝi estis deklarita Havaĵo de Kultura Intereso fare de la *Dirección General de Patrimonio Cultural de la Consejería de Cultura de la Comunidad Autónoma de Madrid*.

El 6a de aŭgusto 2008 grava parto de la kuŝejo (forumo) malfermiĝis al la publiko kiel subĉiela muzeo integrita en la Reto de viziteblaj kuŝejoj de la Comunidad de Madrid.

Notoj
-----

1. ↑  La kuŝejo en google.maps
2. ↑  Resolución de 24 de octubre de 1988, de la Dirección General de Patrimonio Cultural de la Consejería de Cultura, por la que se ha acordado tener por incoado expediente de declaración como bien de interés cultural a favor de la zona arqueológica «Ciudad Romana de Complutum» (Alcalá de Henares). BOE. 27/12/1988; (310):36277.
3. ↑  Fraguas R. Alcalá de Henares muestra sus raíces romanas. Abre al público el foro construido en la ciudad hace 20 siglos. El País. 06/08/2009.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Complutum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Servicio de Arqueología de Alcalá de Henares Arkivigite je 2017-09-12 per la retarkivo Wayback Machine
* *Corpvs Inscriptionvm Latinarvm* II. Universidad de Alcalá
* Atlas del Imperio Romano Arkivigite je 2017-04-20 per la retarkivo Wayback Machine
* Complutum (2011)
* La Casa de Hippolytus (2011)
* Primitivo Complutum en el cerro del Viso
**Tradiciismo**, kiu ĝenerale proponas estimon al formuloj, moroj kaj normoj de la geavaro, ĉi-kaze estas filozofia-religia doktrino, establiĝinta inter kelkaj el la intektula katolika, kaj ne nur, membraro de la epoko de Restaŭra Epoko (18-a jarcento), laŭ kiu la homa racio estas senpova kaj celmanka ne nur rilate la verojn supernaturajn kaj revelaciitajn, sed ankaŭ rilate al taksataj de teologoj "naturaj" (kiel senmorteco de la animo, konebleco pri la ekzisto de Dio, eterna vivo, natura morala leĝo ktp). Laŭ tradiciistoj, la homo povas atingi, kun certeco, tiujn verojn, nur pere de la revelacio farita de Dio al la homo ekde la ties ekzistiĝo kaj transdonita, do, *per tradicio* tra la generacioj.

Tiu filozofia fluo naskiĝis en Francio, ĝiaj precipaj kreantoj estis Louis de Bonald, F. de Lamennais, A. Bonnety, sed ĝi trovis subtenantojn en Belgio ĉe teologoj de Loveno A. Tits kaj J. Ubaghs; en Italio koloriĝis je tradiciismo, almenaŭ laŭaspekte en kelkaj liaj verkoj, Vincenzo Gioberti; en Hispanio tendencis al tradiciismo Donoso Cortés.

Historiistoj pri kulturo vidas en tradiciismo reagon al la klerisma raciismo kaj al la plivastiĝanta skeptiko generinta filozofiajn sistemojn neantajn la sferon supernaturan.

Distingoj
---------

Ne konfuzendas tradiciismo kun Tradicio kiu en Katolikismo (kaj en kristanaj eklezioj, ĝenerale) distingiĝas en Tradicioj *Dia-Apostola,* *Katolika* kaj *Eklezia*, kiel estas sinteze montrate en la voĉo Tradicio. Tiuj tradicioj koncernas la enhavon de la tradiciita kredo, kiu jam konvencie entenas krederojn nepruveblajn per la racio. Kaj, do, ne estas implikata la supozita nepovo de la homa racio.

Ankaŭ nekonfuzendas kun tradiciismo la doktrino de la forpasinta episkopo Lefebvre kies movado "Sacerdota Frataro Sankta Pio la 10-a", celas revenigi la Katolikan Eklezion al la katekismaj kaj liturgiaj kutimaĵoj de antaŭ la Dua Vatikana Koncilio. Male, rilate filozofian tradiciismon, tiu movado ne konsentas kun ĝi.

Reago de la Katolika Eklezio
----------------------------

Kvankam sincera adhero al la katolika kredo, pri kies dogmoj kaj doktrinoj konigo, tradiciistoj intelektule multe egaĝiĝis, ĝenerale la katolika medio ne vidis kun simpatio tradiciismon pro tio ke ĝi senvalorigis, almenaŭ objektive se ne intence, la homan intelektan povon. Finfine intervenis katolikaj aŭtoritatuloj por deklari ke katolikismo ne sin rekonas en tiu doktrino. La unuaj malkonsentoj aperis en enciklikoj *Mirari vos* (1832), *Qui pluribus* (1846), *Singulari Quodam* (1854). Fine intervenis la Unua Vatikana Koncilio kiu asertis ke, laŭ la katolika tradicio la homa racio ĝenerale kapablas demonstri la esencajn verojn supernaturajn, kiel la ekziston de Dio kaj eblecon kaj kredeblecon de la dia revelacio. Tion reasertis ankaŭ la Dua Vatikana Koncilio.

Vidu ankaŭ
----------

* Tradicio
* Fideismo
* Klerismo
* Raciismo

Bibliografio
------------

* The Catholic Encyclopedia
La **montpasejo Pordoi** ( ladine: *Jouf de Pordoi*, itale *Passo Pordoi*, germane *Pordoijoch*) estas montopasejo en la Dolomitoj, kiu je altitudo de 2239 m ligas la ladinajn valojn Fassa (Trentino) kaj Fodom (Venetio).

Priskribo
---------

La pasejo estas ĉirkaŭata de la montaro *Saslonch* (3181 m) en nordokcidento, de la Sellagrupo en la nordo kaj de la norda parto de Marmolada-grupo en la sudo.

Historio
--------

La ŝoseo trans la montpasejo estas parto de la *Granda Ŝoseo de la Dolomitoj*, kiu en ĉi tiu parto, estis finkonstruita en 1905. Jam en 1902 estis konstruita la unua ĉaleto de la tiama Germana kaj Aŭstra Alpa Klubo. Poste sekvis la hoteloj *Savoia* kaj *Pordoj* ĝis nun funkciantaj.

La evoluo de turismo estis interrompita de la Unua Mondmilito, dum kiu la areo iĝis batalkampo inter la aŭstraj kaj italaj trupoj.

Nuntempe vojeto kondukas de la montpasejo al memorejo kun tombejo, kie estas entombigitaj 8582 soldatoj de la Unua kaj 847 soldatoj de la Dua Mondmilito. 

En la 1950-aj jaroj komenciĝis nova turisma evoluo de la areo. En 1962 estis konstruita la unua aertelfero al *Sass Pordoi*. Poste sekvis aliaj telferoj.

Turismo kaj sporto
------------------

La montpasejo Pordoi konsistigas kune kun la montpasejoj Sella, Gardena kaj Campolongo la tiel nomatan Sella Rondon ĉirkaŭ la Sellagrupo. 

Dum la vintro la areo estas parto de la tutregiona skiareo Dolomiti Superski. Dum somero la montpasejo estas alstrebata celo de multaj biciklistoj.

Ekvido de la montpasejo Pordoi orienten

* Montpasejo Pordoi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Montpasejo Pordoi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La klinika preĝejo en 2016
La **klinika preĝejo Pfafferode** troviĝas en Mühlhausen (Turingio), Germanio, en la vilaĝo Pfafferode, kiu fakte egalas al granda neŭrologia kaj psikiatria kliniko, do malsanulejo.

Priskribo
---------

La konstruo de la provinca kliniko Pfafferode realiĝis inter la jaroj 1910-17 barokstile. La loko de la nuna sociala centro kiel unu finpunkto de la meza akso iam estis proponita por la preĝejo. Sed ĝi finfine konstruiĝis (inter 1914-17) ĉe la tiel nomata flegista vilaĝo.

Ĝi unuigas novbarokajn kaj secesiajn stilelementojn. Specialaĵo estas la orientiĝo norda-suda de la kirko. Du sakristioj por animzorgantoj protestantisma respektive katolika montras la ekumenan uzon ekde la komenco. En la jaro 2007 oni pluse instalis vintran preĝejeton sub la norda galerio.

Fonto
-----

* Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): *Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 1*, 2009, ISBN 978-3-7954-2249-3, p. 149

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de la kliniko kun foto de la preĝejo sube Arkivigite je 2015-11-03 per la retarkivo Wayback Machine (germane)
Muralpentraĵo en la patra vilaĝo de Tingatinga.Murpentraĵo en la patra vilaĝo de Tingatinga.
**Edward Saidi TINGATINGA**, ankaŭ konata kiel **Edwardi**, **Eduardo** aŭ **Said**, (naskiĝis en Namoĉelio, Tanzanio, en 1932 kaj mortis en Daresalamo, Tanzanio, en 1972) estis tanzania pentristo, kreinto de la Tinga Tinga, nome stilo de pentrarto, kiu portas lian nomon, kaj fondinto de la Kunlabora Arta Societo Tinga Tinga.

Biografio
---------

En la pasinteco, iuj esploristoj erare lokis la naskiĝlokon de la pentristo. Hodiaŭ estas neniu dubo pri ĉi tiu polemika afero. La pentristo naskiĝis en Namoĉelio, urbeto en la distrikto Tunduro de la regiono Ruvumo en suda Tanzanio, ĉe la limo kun Mozambiko.

La familio Tingatinga estis memsufiĉa agrikultura familio. Ŝia patrino, Agnes Binti Ntembo, apartenis al la etno Makuvo kaj estis kristana, dum ŝia patro, Saidi Tingatinga, estis Ngindo kaj islamano. Tial la knabo ricevis kristanan nomon (Eduardo) kaj islaman nomon (Saidi). Antaŭ ol iĝi artisto li laboris kiel farmisto, mielokolektanto, ĝardenisto, muzikisto kaj fruktovendisto. En 1972, Tingatinga mortis pro pafado de policisto. 

La pentraĵoj de Edward Saidi TINGATINGA havis grandan internacian efikon, helpante ekkoni tanzanian arton tra la mondo, inkluzive de nordiaj eŭropaj landoj kiel Svedio, Danio, Finnlando kaj Norvegio aŭ aliaj landoj kiel Japanio kaj Svislando, ktp.

La stilo Tinga Tinga daŭre estas tre populara hodiaŭ kaj multaj tanzaniaj artistoj daŭrigas tiun artan tradicion.

Referencoj
----------

1. ↑  Edward Saidi Tingatinga | Information about northern Tanzania Alirita: 7 majo 2020
2. ↑   TingaTinga 2 - Original Paintings from Tanzania. (angle) (HTML). Arkivita el la originalo je 13 julio 2011. Alirita 7 majo 20202.
3. ↑   TINGA TINGA – pittura populare africana (itale) (HTML). Arkivita el la originalo je 27 februaro 2011. Alirita 7 majo 20202.
4. ↑  Edward Saidi TINGATINGA | African Contemporary. Alirita: 7 majo 2020
5. ↑  Afrum - African Contemporary Fine Art | TINGATINGA AND THE MOZAMBIQUE MYTH. Alirita: 7 majo 2020
6. ↑  Tinga Tinga Art - Consulting, Licensing and Certification. Alirita: 7 majo 2020
7. 1 2  Tingatinga and his followers. Alirita: 7 majo 2020

Literaturo
----------

* Tingatinga Arts Cooperative Society, *Tingatinga in Kiswahili and English* (Mture Educational Publishers Ltd, 1998, 2005) (ISBN 9976-967-34-9)
* Tine Thorup, Cuong Sam, Tingatinga - Kitsch or Quality (ThorupArt, 2011) (ISBN 978-87-992635-2-3)

Vidu ankaŭ
----------

* Tinga Tinga
* Tanzania kulturo
* Omari Amonde
* Mohamed Charinda
* David Mzuguno

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tinga Tinga en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Staro kaj morto de Eduardo Tingatinga (ruse)

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 690736
* GND: 12323624X
* LCCN: no2001010616
* VIAF: 915893
* ISNI: 0000 0001 0767 8664
* ULAN: 500490072
 |
Ŝako
Goo
La *Elo-sistemo* estas objektiva taksadsistemo, kiu ebligas la taksadon de la ludkapabloj de ŝakistoj kaj goistoj. La rezulto de la taksado estas nombro, la tiel nomata **Elo-nombro**. Por ŝako ekzistas 9 klasoj, kiuj diferencas je po 200 poentoj. Diferenco je unu klaso signifas, ke la pli bona ŝakisto povas atendi 0,75 poentojn kiel rezulton de la partio. Hungardevena Árpád Élő disvolvis la sistemon en la 1960-aj jaroj kaj la FIDE enkondukis ĝin dum la FIDE-kongreso 1970 en Siegen (Germanio).

Kalkulado
---------

Iu, kiu ekzemple aliĝas ŝakoklubon, ankoraŭ ne havas Elo-nombron. Post kelkaj partioj kontraŭ diversaj ŝakistoj lia Elo-nombro estas unue taksita. Poste per tiu Elo-nombro kaj per la rezultoj de lia partioj lia nova Elo-nombro estas kalkulata.

Por la kalkulado de la nova Elo-nombro gravas la *atendeblaj poentoj EA*, kiujn ludisto A kontraŭ ludisto B laŭ probableco atingos.

{\displaystyle E\_{A}={\frac {n}{1+10^{(R\_{B}-R\_{A})/400}}}}
*n*: nombro de la partioj
*EA*: atendotaj poentoj por ludisto A
*RA*: ĝisnuna Elo-nombro de ludisto A
*RB*: ĝisnuna Elo-nombro de ludisto B
La atendata valoro por A nun estas *EA* · 100 %. La nova Elo-nombro de ludisto A estas:

{\displaystyle R\_{A}^{\prime }=R\_{A}+k\cdot (S\_{A}-E\_{A})}

|  |  |
| --- | --- |
| *k*=25 | por novaj ŝakistoj kiuj havas malpli ol 30 taksitajn partiojn
  |
| *k*=15 | por ŝakistoj kiuj havas Elo < 2400
  |
| *k*=10 | por la plej bonaj ŝakistoj (Elo >= 2400)
  |

*SA*: gajnitaj poentoj (1 por venko, 0,5 por remiso, 0 por malvenko)
**Rimarko 1**: La nombro 400 en tiu formulo kaj la origina k-faktoro estis tiel elektitaj de Arpad Elo, ke la Elo-nombroj kiel eble plej bone kongruu kun la antaŭa sistemo de Kenneth Harkness. Fakte oni povas kompreni la Harkness-sistemon kiel pece linearan aproksimaĵon de la Elo-sistemo.

**Rimarko 2**:
Estas facile pruvi ke validas:
{\displaystyle E\_{A}+E\_{B}=1}

Ligiloj
-------

* La unuaj 100 ŝakistoj
* EGF-ranglisto de eŭropaj goistoj
Montrofingro
La **montrofingro** (latine: *index*) estas parto de la mano. Ĝi estas la dua fingro, nombrante de la polekso, kaj troviĝas inter la polekso (aŭ dikfingro) kaj la mezfingro (aŭ longa fingro). Ĝi portas tiun nomon, ĉar oni prefere uzas ĝin por montri al persono aŭ objekto.

Ĝenerale ĝi estas la plej lerta mana fingro. Kontraŭe al la ceteraj fingroj, ĝi estas, kiel la polekso, tre moviĝiva. Oni uzas ĝin por signali (al homoj, objektoj, ktp.) kaj klaki sur la ĉefan butonon de la muso (la maldekstra kaze de dekstrulo kaj male kaze de maldekstruloj).

Unikode
-------

La montrofingro simbole aperas eĉ en kelkaj unikodaj signoj.

* U+261A ☚
* U+261B ☛
* U+261C ☜
* U+261D ☝
* U+261E ☞
* U+261F ☟

Vidu ankaŭ
----------

* Polekso
* Mezfingro
* Ringofingro
* Etfingro

Eksteraj ligiloj
----------------

* Akademianoj trovas ke la fingro de destino montras la vojon, Brosnan, University of Bath Arkivigite je 2006-07-10 per la retarkivo Wayback Machine (angle)
* Agresema fingromontro, Wissenschaft.de, 04.03.2005 (germane)

* Kategorio Montrofingro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Merkava** estas israela tanko, kiun sukcese pripafis Hizbulaho per laseraj granedoj Kornet-E. Ĝi pezas 63 (I-II)-65 (III-IV) tunojn, longas 7,6m, larĝas 3,72 m, altas 2,66 m, kun sekreta kiraso. Ĝi havas la armilojn de kanonoj de 105 mm (I-II) aŭ 120 mm (III-IV) kaj unu-du maŝinpafiloj (12,7 mm aŭ 2 x 7.62 mm) kaj kirasdetruaj pafiloj. La dizela pelilo havas 900 ĈP (I, II), 1.200 ĈP(III), 1.500 ĈP (IV). Atingopovo estas 500 km.

Izraelo decidis en 1970 ellabori propran tankon, ĉar neniu volis vendi al ili tiajn.

Ili lokigis la motoron en la antaŭan parton de la tanko, uzis kavan duoblan kirasadon, efektivigis malaltan konstruon kaj deklivitan kirasadon. ĝi kapablas savi 9 soldatojn.

Tipoj estas Merkava Mk 1 (ekde 1979), Merkava Mk 2 (ekde 1983), Merkava Mk 3 (ekde 1990), Merkava Mk 4 (ekde 2004). Oni ellaboris pluajn subspecojn por urbaj bataloj, savoj, teknikaj savoj ktp.

* Merkava en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Merkava en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Monty Rex Budwig** (naskiĝis la 26-an de decembro 1929 en Pender, Nebrasko; mortis la 9-an de marto 1992 en Los-Anĝeleso, Kalifornio) estis usona ĵaz-basisto.

Vivo kaj verkado
----------------

Budwig lernis ĉe gimnazio en Los-Anĝeleso. Post kiam li en 1951 koncertis kun Vido Musso, li militservis tri jarojn. En 1954 li iris al Los-Anĝeleso, kie li baldaŭ fariĝis demandata studiomuzikisto. Li prezentis kun Barney Kessel, estis inter 1954 kaj 1955 membro de la triopo de Red Norvo kaj poste de la orkestro de Woody Herman. Budwig muzikis kun Zoot Sims, Shelly Manne, Shorty Rogers, Russ Freeman, Terry Gibbs, Bill Evans, Benny Goodman, Carmen McRae, Bud Shank, Bob Cooper, Vince Guaraldi, Cal Collins kaj pli malfrue ankaŭ kun Ellyn Rucker. La koncertaro Jazz at the Philharmonic famigis lin ankaŭ en Eŭropa.

Krom tio li kunverkis proksimume tricent muikalbumojn. En 1978 li faris kiel bandestro interalie kun sia edzino Arlette McCoy la albumon *Dig*.

Diskoj
------

* *Shelly Manne & His Men at The Black Hawk* (Contemporary, 1960)
* Bill Evans: *Empathy* (Verve, 1962)
* *Dig* kun Willie Bobo, Bob Brookmeyer, Joe Diorio, Billy Higgins, Arlette McCoy, Tom Ranier, 1978
* *The Good Life* kun Frank Capp, Barney Kessel, Paul Smith, 1988


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 391002
* GND: 134339584
* LCCN: n83021421
* VIAF: 7573322
* ISNI: 0000 0000 5513 1762
* BNF: 138919596
* MBA: a70a3575-10e1-46f1-b1f8-ae929eb2e4de
* BIBSYS: 1006466
* ICCU: LO1V345631
 |
La **Monumento de Santiago** (formale **Monumento al la Herooj de la Restaŭrado**, hispane *Monumento a los Héroes de la Restauración*) estas monumento starigita en la urbo Santiago de los Caballeros en Domingo. Komence ĝi estis konstruita sub la diktaturo de Trujillo siahonore, sub la nomo *Monumento al la Paco de Trujillo*. Ĝi estis dizajnita de la arkitekto Henry Gazón Bona. Ĝi stariĝis en unu jaro por festi la 100jariĝon de la dominga sendependeco. Ĝi estis inaŭgurita la 30-an de septembro 1953.

Monumento de Santiago
Post la forpaso de Rafael Trujillo, oni renomis ĝin al *Monumento a los Héroes de la Restauración*, kiu konservas tiun nomon ĝis la nuno. Ĝi situas sur montetopinto en la orienta flanko de la urbo. La monumento estas turo el 70 metroj alta, parte kovrita de marmoro. En ĝia interno estas murprentraĵoj de la hispana pentristo Vela Zanetti kaj ŝtuparo el 365 ŝtupoj kiuj atingas la pinton.

La interno de la Monumento estas muzeo pri la herooj de la dominga Restaŭrado kiu malfermiĝis al la publiko por remodelado. La santiaganoj kuniĝas ĉirkaŭ la turo, sur la montopinto, por ekrigardi la urbon kaj pasigi tempon ĉar el ĝi videblas la tuta urbo.

Ĉar ĝi estas unikaĵo en la urbo kaj pro la sekva populariĝo, la Monumento estas la ĉefa simbolo de la urbo Santiago de los Caballeros.

* Kategorio Monumento de Santiago en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Corbeyrier** estas komunumo en la distrikto Aigle en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 382 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

La komunumo Corbeyrier situas en la Vaŭdaj Alpoj sur montara deklivo super la ebenaĵo de Rodano kun bona belvido al Valezo en sudo kaj la Lago Lemano en okcidento. En nordo la komunuma teritorio etendiĝas ĝis al la pasejkulmino de Ayerne, kiu situas sur la akvodislimo inter Rodano kaj Rejno. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Corbeyrier la vilaĝetoj kaj setlejoj Vers-Cort (sur alteco de 754 m s.m.), Vers la Crête (sur alteco de 883 m s.m.), Vers la Doey (sur alteco de 970 m s.m.), Bovau (sur alteco de 1'035 m ü. M.), kaj Luan (sur alteco de 1'205 m s.m.), kaj diversaj izolitaj bienoj kaj alpopaŝtejoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 21,99 km², de kiuj 50,0% estas kovritaj de arbaro, 40,1% servas por agrikulturo kaj 2,3% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Corbeyrier limas en nordo al Villeneuve, en nordoriento al Ormont-Dessous, en oriento al Leysin, en sudo al Yvorne, kaj en okcidento al Roche.

Trafiko
-------

La komunumo Corbeyrier situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La alveturo al la komunumo okazas pere de kurboriĉa vojo, kiu komenciĝas en Yvorne. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas 5 kilometrojn sude de la komunumo apud Aigle. Pere de poŝtaŭtolinio al Aigle la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Corbeyrier datiĝas el la jaro 1261 kiel *de Cubiriaco*. Dum la berna regado de 1475 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Corbeyrier apartenis al la mandatejo Aigle en la samnoma voktejo. En la jaro 1584 pro montfalo multaj domoj en la komunumo detruiĝis.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Denyse Raymond*: *Corbeyrier* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-01-19)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Corbeyrier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Corbeyrier

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Corbeyrier** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Aigle |
| --- |
| Aigle • Bex • Chessel • Corbeyrier • Gryon • Lavey-Morcles • Leysin • Noville • Ollon • Ormont-Dessous • Ormont-Dessus • Rennaz • Roche • Villeneuve • Yvorne |  |

 |
La **monumento pri la venko kaj paco en Edenkoben** estis konstruita 1899 sur la monto Werderberg apud Edenkoben en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato por memori la venkon en la milito de 1870/71. Hodiaŭ la monumento plej ofte nomiĝas nur „pacmonumento".

Historio
--------

Oni elektis la montan Werderberg, ĉar de tie oni povas vidi la signalojn el Strasburgo pri la germana venko super la francoj. La rajdista figuro montras nudan junulon, kiu levas alten olearban branĉon kiel signo de paco. La monumanto estis konstruita de *August Drumm*, skulptisto el Ulmet apud Kusel.La monto sur kiu la monumento staras nomiĝis „pinmonto (Kiefernberg)" pro la pinaro, kiu kreskas tie. Post la konstruo de la monumento la monto kaj la placo, sur kiu la monumento staras, ricevis novan nomon honore al la prusa generalo *August von Werder*, ekde tiam do „Werderberg" kaj „Werderplatz".

* rajdanta figurorajdanta figuro
* plafona freskoplafona fresko
* malantaŭa aspektomalantaŭa aspekto
* 2010 – koncerto de la grupo Demon's Eye2010 – koncerto de la grupo Demon's Eye

Konstrumaniero
--------------

La monumento estas konstruita en malferma konstrumaniero. Ĝi estas ornamita per ornamaĵoj kaj freskoj. Oni bildigas la blazonojn de la iamaj germanaj ŝtatoj kaj ties unuigadon al germana regno. Super la kupola plafono troviĝas elrigarda platformo, kiu estas atingebla tra ekstera ŝtuparo.

Literaturo
----------

* Verkehrsverein Edenkoben (Hrsg.): *90 Jahre Sieges- und Friedensdenkmal Edenkoben 1899–1989. Einweihung der neuen Waldgaststätte*. Verkehrsverein, Edenkoben 1989,
* Herbert Hartkopf, Stadt Edenkoben (eld.): Das Sieges- und Friedensdenkmal und die Denkmäler auf dem Werderberg. Edenkoben, 2008.

Referencoj
----------

1. ↑  „Edenkoben (Sieges- und Friedensdenkmal auf dem Werderberg), Landkreis Südliche Weinstraße, Rheinland-Pfalz, Onlineprojekt Gefallenendenkmäler" de Hans Günter Thorwarth, arkivigita
2. ↑  pliaj bildoj en la retejo *pfalz-info.com* (germane)

poŝtkartoj el la 19a jarcento
poŝtkarto el la jaro 1918
interna salono
**Béla Inkey** [inkei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Inkey Béla** estis hungara geologo, agrogeologo, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1887).

Béla Inkey  naskiĝis la 1-an de decembro 1847 en Hungara reĝlando, en Pozono (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la 31-an de aŭgusto 1921 en Szombathely.

Biografio
---------

Béla Inkey frekventis universitatojn en Pest (urbo) kaj Pozsony. Li eklaboris en la ministerio, sed post monatoj li plulernis en Freiberg kaj en 1874 li ricevis diplomon pri geologio. Komence li faris geologiajn esplorojn enlande, poste en Serbio, Grekio, Osmana Imperio, Albanio. En 1891 li okupiĝis pri geologio rilate al agrario en Germanio. Hejmenveninta kiel ĉefgeologo faris la saman laboron.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A székesfehérvár-velencei hegység granit- és trachyt-nemű kőzetei,* (1875)
* *Román és magyar geológiai fölvételek a két ország határhegységében,* (1885)
* *Alföldi talajtanulmányok,* (1893)
* *The ghost of Rouveray and other stories,* (1904)
* *A magyarországi talajvizsgálatok története,* (1915)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare
**Mopso** (greke Μόψος, latine *Mopsus*) estas en greka mitologio nomo de du figuroj.

Mopso - profetanto
------------------

Li estis fama profetanto, filo de teba profetantino Mantoo kaj nepo de fama profetanto Tirezio. Li famiĝis krom alie ankaŭ per ĉeesto en ekspedicio de Argonaŭtoj en foran Kolĥidon por la ora ŝaffelo. Sur tiu ĉi vojaĝo Mopso:

* liveris al estro Jazono signifajn konsilojn por vojaĝo tien kaj reen al hejmo. Ekzemple post malfeliĉa batalo kontraŭ Dolionoj kaj morto de la reĝo Kiziko venis fortaj ŝtormoj kaj ventoj, malebligantaj navigadon. Mopso komprenis kantadon de lacedo kaj antaŭdiris kvietigon de maro kaj vento kaj konsilis oferi al dioj. Poste la karavano povis daŭrigi vojaĝon,

* en Kolĥido konsilis al Jazono, ke li ligu sin kun Medea, kiu per siaj sorĉoj helpos al li akiri oran ŝaffelon.

Mopso estis ankaŭ nomata kiel unu el ĉeestantoj de ĉaso de kalidona apro. Sed la plej altan efekton li atingis per venko en konkurso super fama profeto de greka armeo apud Trojo, Kalĥaso. Kalĥaso estis estimata, fama kaj glora profeto, kiu scipovis klarigi ankaŭ la plej komplikajn fenomenojn kaj ĉirkaŭecojn. Post sia malvenko kontraŭ Mopso Kalĥaso onidire turmentmortiĝis. Cetere tio estis al li antaŭdirita ĝis ĉiuj detaloj.

Loko de la renkontiĝo estis en malgrandasia lando Kilikio. Tra ĉi tie onidire Kalĥaso revenis el la milito en sian patrujon. Dum la revenado li ĉi tie fondis kelkajn urbojn, krom aliaj ankaŭ Mopsuhestion, do Mopsa kameno (turke nomata Misis).

Mopso - Lapito
--------------

Alia Mopso el gento de Lapitoj fariĝis fondinto de la urbo Mopsiono sur deklivoj de montaro proksime de Olimpo.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Mopsos en la ĉeĥa Vikipedio.*
**Máté Fortunatus,** latine **Matthaeus Fortunatus (Pannonius),** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Fortunatus Máté** aŭ *Szerencsés Máté* [serenĉEŝ] estis hungaria klasika filologo, humanisto.

Máté Fortunatus naskiĝis ĉirkaŭ 1490 en Hungara reĝlando, li mortis ĉirkaŭ 1528 en Eger.

Biografio
---------

Malmulto estas konata ĉirkaŭ la originoj kaj juneco de Máté Fortunatus. Li eble estis de dalmata aŭ slavona deveno, sed estis naskita en Hungarlando. En 1506 li verkis poemon, en kiu li festis naskiĝon de la estonta reĝo Ludoviko la 2-a (Hungario). Li studis en Padovo, krome li kritikis verkon en:Naturales quaestiones fare de Seneko la Juna. La kritiko estis publikigita fare de Aldo Manuzio en Venecio en 1523. La antaŭparolo al la libro estas unu el la ĉefaj fontoj por la vivo de Fortunatus. En ĝi li raportas, ke li laboris pri eldono de la Naturhistorio de Plinio la Maljuna, sed ĝi ne estis publikigita. Erasmo de Roterdamo alte taksis la *Naturales quaestiones*, en sia reviziita eldono de Seneca li inkludis tiujn kritikojn (ŝajnas, ĉirkaŭ mil) kaj markis la nomon Fortunatus kiel kunaŭtoro.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Senecae Naturalium Quaestionum Libri VII. emend. et annotationibus.* (1522, 1554)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare legebla en la 2-a punkto
* biografio angle
* datenoj hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 839450
 |



* Portalo pri Biografio
**SZÁNTÓ KOVÁCS János** (n. 24-an de aprilo 1852, Hódmezővásárhely – m. 8-an de junio 1908, Hódmezővásárhely) estis hungara tagdungito, kamparano, organizanto kaj simbolo de la agrarsocialisma movado en la hungara regiono Viharsarok.

Li devenis el malriĉa kamparana familio, li lernis tri jarojn en lernejo, sed pli poste provis kulturiĝi aŭtodidakte. Li laboris komence kiel taglaboristo, poste kiel grundlaboristo (fosis, portis grundon). La antaŭnomon Szántó uzis li ekde la aĝo de 30. Li laboris en 1885 kiel prizona gardisto en Szeged, poste iĝis li policisto en Hódmezõvásárhely, kie oni maldungis en 1886 per atentigo. Li membriĝis en 1892 en la socialdemokrata Grundlaborista Asocio Hódmezővásárhelyi Munkás, Népkör), kie oni elektis lin al prezidanto (10-an de oktobro 1892). Ĉar la originalan asocion ne permesis la regpotenco, tiel oni organizis ĝin kiel Ĝenerala Laborista Leg-Asocio (Általános Munkás Olvasóegylet). Szántó havis elstaran oratoran kaj organizan kapablon, personecon, tiel la membraro atingis 1700 membrojn kaj plauj miloj partoprenis en aranĝoj de la asocio.

La ĝendarmaro kontraŭleĝe konfiskis la dokumentojn kaj librojn de la asocio (21-a de aprilo 1894), sekvatage oni arestis Szántó pro onidira perforto kontraŭ la aŭtoritato. Miloj da fiduloj postulis lian liberiĝon, la protestantan homamason disbatis husaroj el Szeged. La ĝendarmoj pafis en la amason, unu homo mortis. La registaro deklaris militstaton sur la Granda Hungara Ebenaĵo kaj oni arestis 68 personojn. Szántó estis juĝita je 5-jara prizono pro ekscito kaj perforto kontraŭ la aŭtoritato, sed post la apelacio, oni malpliigis lian punadon 1 jaron. Liaj kunuloj estis liberparolitaj aŭ baldaŭ liberiĝis.

Post lia liberiĝo en 1899, li laboris denove kiel taglaboristo. Dumtempe la loka movado disiĝis je du partoj, Szántó Kovács iĝis gvidanto de la pli radikala parto. Oni elektis lin prezidanto de la naŭopa komisio (15-an de decembro 1900.) en Hódmezővásárhely, en la Tutlanda Kamparana Kunsido (Országos Földmûves Értekezlet), post 10 dek tagoj li iĝis vic-prezidanto. Post la parlamentaj balotoj de 1901, oni juĝis lin pro kalumnioj kaj misfamigo. Li forlasis la movadon en 1902 kaj laboris en la lastaj jaroj kiel kamparano.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio János Szántó Kovács en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Foto kaj biografio Arkivigite je 2007-04-20 per la retarkivo Wayback Machine *(hungare)*
* Desegnoj pri la tumultoj Arkivigite je 2007-04-22 per la retarkivo Wayback Machine