recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Francis Richard Lubbock** (16-a de oktobro,1815 - 22-a de junio, 1905) estis ŝtatestro de Teksaso dum la Usona Milito Inter la Ŝtatoj.

Naskita en Beaufort, Suda Karolino, Lubbock estis komercisto en Suda Karolino antaŭ movado al Teksaso en 1836. Dum la periodo de la Respubliko de Teksaso, Prezidento Sam Houston nomis Lubbock esti Kontrolisto.

En 1857 Lubbock elektiĝis Vic-Ŝtatestro de Teksaso kiel Demokratulo sed malsukcesis en sia re-elekta provo de 1859. Post la Konfederacia secesio en 1861, Lubbock gajnis la ŝtatestecon de Teksaso. Dum lia servodaŭro li subtenis Konfederacian konskripton, penante konskripcii ĉiujn korposanajn virojn, inkludantajn rezidantajn fremdulojn en la Konfederacian Armeon.

Post la oficoperiodo finis en 1863, li aliĝis al la militistaro kaj nomiĝis al ofico de leŭtenanta kolonelo servante sub Majora Generalo John Bankhead Magruder. Antaŭ 1864, Lubbock promociiĝis al adutanto por Jefferson Davis. Post la milito, Lubbock fuĝis de lia ofico en Richmond, Virginia kaj kaptiĝis de autoritatoj en Georgio. Li karceriĝis ĉe fuorto Delevario dum ok monatoj antaŭ honorliberiĝo.

Post reveno al Teksaso, Lubbock kontinuis okupiĝi pri siaj komercaj aferoj en Hjustono kaj Galveztono. De 1878 ĝis 1891, li ankaŭ servis kiel Ŝtata Trezoristo. Lubbock mortis je la 22-a de Junio, 1905.

Konteo Lubbock kaj la Urbo Lubbock, loko de Teksasa Tech Universitato, nomiĝis honore al li.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 21115
* GND: 1176428160
* LCCN: n2001080907
* VIAF: 14118282
* ISNI: 0000000037506743
 |
Laguno de Takapoto
**Takapoto** estas atolo de la grupo Insuloj de reĝo Georgo kiu apartenas al la Tuamotuoj, kaj estas parto de Franca Polinezio. Ĝi estas elipsforma kaj estas proksimume 20 km longa kaj 6,7 km larĝa kaj havas, inkluzive la laguno, areon de 85 km² el kio iom pli ol 15 km² da tero. Fakatopatere estas la plej grava setlejo sur la insulo.

Ŝipo, *De Afrikaanse Galei* (la afrika galero) de la ekspedicio al Sudlando sub gvidado de Jacob Roggeveen, pereis ĉi tie en majo 1722 kaj li nomis la insulon *Schadelijke Eiland* (malutila insulo). La kanonoj de tiu ŝipo ankoraŭ rustas sur la strando.

Historio
--------

La unua registrita eŭropano kiu vidis Takapoton estis Jacob Le Maire en 1616.

Charles Wilkes vizitis Takapoton per ekspedicio en septembro 1839.

Takapoto Flughaveno inaŭguriĝis en 1973.

Referencoj
----------

1. ↑  Gelder, R. van, 2012. Naar het aards paradijs. Balans, Amsterdam ISBN 9789460035739.
2. ↑   Sample Chapter(s) for Historical%2. Arkivita el la originalo je 2011-05-22. Alirita 2017-05-23.

* Kategorio Takapoto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kia koincido** - oficiale kun du majuskloj **Kia Koincido** - estas Esperanto-teatra grupo, kiu formiĝis en 1985 en Germanio okaze de la 41-a Internacia Junulara Kongreso en Eringerfeld. Ĝia unua teatraĵo estis *La Kalva Kantistino* (france: *La Cantatrice Chauve*) de Eugène Ionesco. La frazo "Kia koincido", kiu ege ofte ripetiĝis en la dramo, finfine ankaŭ fariĝis la nomo de la grupo. Fine la ensemblo arigis junajn esperantistajn aktorojn el Germanio, Nederlando kaj Britio.

Post grandaj sukcesoj dum la IJK 1985 en Eringerfeld kaj la 70-a Universala Kongreso en Augsburg, la ensemblo decidis daŭrigi sian Esperantan teatrumadon. Krom *La Kalva Kantistino* de Eugène Ionesco la geaktoroj prezentis interalie la kontraŭmilitan absurdan teatraĵon *Pikniko sur la Batalkampo* de Fernando Arrabal,  *Kato sur varmega ladotegmento* de Tennessee Williams, *La aŭdienco* de Václav Havel, *Pupohejmo* de Henrik Ibsen kaj la skeĉon *Same procedi kiel ĉiujare* (angle: *Dinner for one*) de Freddie Frinton.

Inter la kerna aktoraro inter 1985 kaj 2000 estis Judith Jackson, Martin Haase, Thomas Bormann, Elsbeth Wielgus, Annette Lui, Thomas Pusch, ekde 1991 ankaŭ Saskia Idzerda, inter 1985 kaj 1990 okaze ankaŭ Jürgen Wulff, kaj krome en 1989 kaj 1990 jam en aĝo de 8 respektive 5 jaroj la du denaskaj esperantistoj Jens kaj Heike Brandenburg, infanoj de Babsi kaj Ulrich Brandenburg.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Pikniko sur Batalkampo* de Fernando Arrabal en 1986 | *Kato sur varmega ladotegmento* en 1989 | *Pupohejmo* de Henrik Ibsen en 1991 |

Referencoj
----------

1. ↑  kies esperanta premiero estis somere de 1986 en Israelo)
2. ↑  kies esperanta premiero estis somere de 1989 en Brighton, Britio)
3. ↑  premiere prezentita en la 76-a UK 1991 en Bergeno
4. ↑  broŝuro de la teatraĵo Kato sur varmega ladotegmento de la aktora grupo Kia Koincido, somero 1989, paĝoj 6, 7 kaj 8.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Dinner for One (1963)

* Kategorio Kia koincido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 2350
 |
Rigardo de supre
Hisado de la flago de Sovetunio sur Reichstag en 1945.
Reichstag 1995
La **Konstruaĵo de Reichstag** enhavas la nuntempan germanan parlamenton Bundestag en Berlino. Ĝi estis konstruita de 1884 ĝis 1894 laŭ la planoj de la artiktekto Paul Wallot (tial ankaŭ: Wallot-konstruaĵo), en la stilo novrenesanca.

Epizodoj variaj
---------------

Ĝis 1933 tie kunsidis la germana parlamento Reichstag. Je la nokto al la 28-a de februaro 1933 la konstruaĵo bruliĝis, la kialo ankoraŭ nuntempe ne estas tute konata. La nacisocialistoj uzis la okazon por terorizi politikajn kontraŭulojn. Dum la nacisocialista tempo senpotenca parlamento kunvenis, malofte, en la operejo Krolloper.

Ĉar la Ruĝa armeo kredis erare ke la *Reichstag* estis potenca organo en la Hitler-regno, ĝi flirtigis ruĝajn flagojn en 1945 je la invado de Berlino. La konstruaĵo restis ruino, sed en 1955 la germana parlamento Bundestag en Bonn decidis la plenan restarigon, kiu estis preta en 1973. Oni uzis la konstruaĵon ekde la rekonstruiĝo en 1973 por muzea prezento pri la parlamenta historio kaj por ekspozicioj, ĉar la parlamento pro la volo de la kvar aliancanoj ne rajtis kunsidi en Berlino.

Post la reunuiĝo en 1990 la parlamento decidis ke Berlino estu denove la sidejo de parlamento kaj registaro. Ekde 1999 la (rekonstruita) konstruaĵo servas denove kiel la parlamentejo por tuta Germanio.

Christo-artaĵo
--------------

La bulgardevena artisto Christo kovris la konstruaĵon en 1995.

* Reichstag (konstruaĵo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Reichstag (konstruaĵo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**skemo:**

|  |  |
| --- | --- |
| (1) Videokamero | (2) kaŝaĵo |
| (3) Videomonitoro | (4) duonreflekta spegulo |
| (5) Surigita bildo | (6) respegulita teksto |

**Tele-sufloro,** ankaŭ **telesuflorilo** (angle: *autocue**)* aŭ **telepromptilo** (angle: *teleprompter*) estas ekrano apud televida kamerao, kiu montras tekston. Tiu helpilo estas uzata de novaĵprezentistoj kaj aliaj parolantoj dum publikaj prelegoj, politikaj paroloj, dum televida filmoproduktado por doni la impreson de libera parolado.

Du telesufloriloj ĉe Latvia TelevidoDu telepromptiloj ĉe Latvia Televido
Ĝenerale (dum filmado, eventolaŭtlego), oni muntas sur kameraon monitoron, kiu montras tekston sur duontravidebla vitroplato. Okaze de prelegoj kaj paroloj, oni uzas vitroplatojn sur stango dekstre kaj maldekstre de la parolanto, dum la al tiu apartenantaj monitoroj, projektiloj kuŝas sur la planko. Tiel la parolanto povas per daŭra turno de la kapo alparoli la tutan publikon, dum meze restas libera loko por la kameraoj de la ĵurnalistoj.

Oni povas rimarki uzon de tele-suflorilo en la televido se la okuloj daŭre movas de dekstro al maldekstro.

### Koncertoj

Telepromptiloj foje estas uzataj ĉe koncertoj por helpi kantistojn kiuj ne povas memori kantotekstojn. Tiuj telepromptiloj estas identaj al tiuj uzataj en prezentoj, aŭ estas eĉ nur sursceneja monitoro.

Tri teleprompiloj proksime de scenejoTri teleprompiloj proksime de scenejo

Referencoj
----------

1. ↑  Noto: La ofte konata nomo *Autocue* estas derivita de tiu de la brita firmao de la sama nomo kiu unue produktis la aparatojn.
2. ↑  Telepromptilo: vorto pli kutima en Usono, *prompt* = "sugesto"

* Kategorio Tele-sufloro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Johann Georg Zimmermann
**Johann Georg ZIMMERMANN** (naskiĝinta la 8-an de decembro 1728 en Brugg, mortinta la 7-an de oktobro 1795 en Hanovro) estis svisa furormedicinisto kaj verkisto kiu longtempe laboris en Germanujo.

Vivo
----

Zimmermann studis medicinon en Göttingen gvidate de sia samlandano kaj patra amiko Haller kie li doktoriĝis per defendo de la tezo »De irritabilitate« (Göttingen 1751); ĝi estis la fundamento de lia famo.

Post vojaĝo tra Nederlando kaj Francujo li iĝis en 1754 urba kuracisto en Brugg kie li verkis la ofte legatajn verkojn: »Über die Einsamkeit« (Zürich 1756); »Vom Nationalstolz« (Zürich 1758) kaj »Von der Erfahrung in der Arzneikunst« (Zürich 1764). De 1768 li estis ĉefa kutimkuraciso de la reĝo de Anglujo je Hanobro kaj vokiĝis fare de Frederiko la 2-a (Prusio) al Berlino kiam li malsaniĝis antaŭmorte. Post ties morto estis publikigitaj pluraj skribaĵoj pri li, ekz. »Über Friedrich den Großen und meine Unterredung mit ihm« (1788) kaj »Fragmente über Friedrich den Großen« (Leipzig 1789). Tie ĉi kiel aliloke senteblas lia pasie kontraŭraciisma tendenco je la fino de sia vivo: ĉar la tro raciemajn ulojn li taksis malamikoj de religio kaj monarkio. Zimmermann ankaŭ korespondis kun imperiestrino Katerino la 2-a (Rusio) kaj renkontis Johann Wolfgang von Goethe.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 20. Leipzig 1909, p. 930-931 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Johann Georg Zimmermann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ligiloj ĉe DDB
* leterinterŝanĝo kun Frederiko la Granda
***The New Times*** (Esperante La Novaj Tempoj) estas nacia anglalingva gazeto en Ruando. Ĝi estis fondita en 1995, post la ruanda genocido de 1994. Tiu gazeto asertas, ke ĝi estas la privata posedo de du akciuloj. Ili ankaŭ publikigis ĉiusemajnan ruandlingvan gazeton nomigitan *Izuba Rirashe*.

*The New Times* estas publikigata en Kigalio de lundo ĝis sabato, ĝia dimanĉa ekvivalento la *Sunday Times* estante publikigata ĉiudimanĉe. La *New Times Online*, la reta versio de la gazeto, estis establita en 2006. *The News Times* ofte komunikas optimismajn rakontojn pri eventoj en Ruando.

Maje 2009 Human Rights Watch (HRW) priskribis *The New Times* kiel posedaĵon de la ŝtato en respondo al opinia artikolo de la gazeto kiu akuzis HRW de provi respektigi neistojn de la ruanda genocido de 1994. *The New Times* ne publikigis tiun respondon de HRW. La ruanda prezidanto Paul Kagame diris ke *The New Times* estas tro obeema al li kaj lia partio, kaj petis al la Aga Ĥan krei alternativon.

Referencoj
----------

1. ↑  "IZUBA Rirashe newspaper launched", *The New Times*, la 14-an de decembro 2007
2. ↑  "The New Rwanda", *The Guardian*, la 16-an de julio 2007
3. ↑  "President Paul Kagame under scrutiny", *The Economist,* la 5-an de decembro 2010

* Tiu artikolo estas traduko de la anglalingva artikolo « The New Times »
Komerca Centro de Havano
La **Komerca Centro de Havano** (hispane *Lonja del Comercio de La Habana*) estas konstruaĵo kiu gastigas oficejojn situanta en la strato Lampeto N-o.2, en la Placo de la Monaĥejo Sankta Francisko, en la centro mem de Malnova Havano, Kubo. Ĝia konstruado komenciĝis en 1907 kaj finiĝis en 1909, en la terenoj kiuj apartenis al la riĉaj familioj de Arostegui kaj Armona. La impona konstruaĵo estis projektita de la arkitekto Tomás Mur kun la decidiga kunlaborado de José Toraya, sub la aŭspicio de la usona kompanio *Purdy & Henderson*. Ĝi estas katalogita ekde tiu tempo kiel unu el la plej elstaraj projektoj de la unuaj jaroj de la 20-a jarcento en Kubo.
En la plej maldekstra kolono de la konstruaĵo troviĝas ZEO (dulingva esperanta-hispana memortabulo kun la bildo de Zamenhof) okaze de la 75-a Universala Kongreso en Havano. En tiu ĉi konstruaĵo ankaŭ havis sidejon la unua esperanto-organizo en Kubo en la 1910-aj jaroj.

* Kategorio Komerca Centro de Havano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Galerio Goupil, place de l'Opéra Parizo
Kompanio **Goupil & Cie** estis en la 19-a jarcento signifa reto de artaj vendejoj.

La kompanio estiĝis en la jaro 1850 kaj fondis ĝin **Adolphe Goupil** (1806-1893).

Ĝi disponis pri vendejoj en Hago, Parizo, Londono, Novjorko, Vieno ktp. Ties okupito estis inter la jaroj 1869 - 1876 krom aliaj ankaŭ Vincent van Gogh. En la jaro 1873 eklaboris en tiu ĉi firmao ankaŭ lia pli juna frato Theo, kiu unue en la firmao en Hago kaj poste en Parizo laboris ĝis la jaro 1890.

La firmao Goupil kiel unu el malmultaj dediĉis sin al aĉeto kaj ekspoziciado de tiam moda pentrado kaj tiel ĝi karakterize enskribiĝis en historio de impresionismo, neoimpresionismo kaj pluaj progresivaj artaj direktoj. Okazis en ĝi krom aliaj la unuaj ekspozicioj de Vincent van Gogh.

En la jaro 1884 aĉetis la firmaon duopo de komercistoj Léon Boussod kaj René Valadon (ili uzis nomon **Boussod, Valadon & Cie, successeurs de Goupil & Cie**), ĝi ankaŭ poste portis laŭ ili ilian nomon. En 1896 ĝi poste transiris al posedantoj Michel Manzi kaj Maurice Joyant (**Manzi, Joyant & Cie**), dum kio Maurice Joyant gvidis parizan filion jam ekde la jaro 1890 kaj li estis krom alia amiko kaj la unua biografiisto de pentristo Henri de Toulouse-Lautrec.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Goupil & Cie en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Musée Goupil, Bordeaux Arkivigite je 2018-02-25 per la retarkivo Wayback Machine
Monda heredaĵo de UNESKO

La Jezuita Gvarania Misiejo **Jesús de Tavarangüé** estas unu el la redukcionoj kiuj ankoraŭ restas, el inter multaj vilaĝoj fonditaj de jezuitaj misiistoj en la kadro de sia kolonia tasko en Sudameriko en la dek-sepa jarcento. Ĝi situas en la departemento Itapúa, Paragvajo.

Ĝi estis fondita en 1685 sur la bordoj de la rivero Monday fare de la jezuito Gerónimo Delfín, kvankam la setlejo devis moviĝi plurfoje pro la malamikeco de brazilanoj kiuj atakis ilin kaj kondukis ilin kiel sklavojn, ĝis kio hodiaŭ estas 38 km disde la urbo  Encarnación. Ĝi finis havante proksimume 3 000 loĝantojn en 1750.

En tiu misio oni komencis konstrui unu el la plej grandaj preĝejoj de la epoko, kiu devis esti forlasita nefinita pro la elpelo de la jezuitoj en 1768 fare de Karlo la 3-a de Hispanio.

La ruinoj de tiuj religiaj misioj respegulas vivmanieron kaj edukadon markitaj de aparta stilo. Retrovitaj preskaŭ du jarcentojn poste, ili estis deklaritaj Monda heredaĵo fare de UNESKO en 1993.

Arĥitekturaj ecoj
-----------------

Tiu templo estus repliko de la preĝejo de Lojola, lokita en Italio. La arĥitektura dezajno de ĉi tiu redukciono estis de la arĥitekto Antonio Forcada, de hispana deveno, kiu postulis sian propran stilon kun trilobaj arkaĵoj karakterizaj de la islama kulturo, kiu tiam regis en Hispanio.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Jesús de Tavarangue en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Jezuitaj Gvaraniaj Misiejoj
* Santísima Trinidad del Paraná
* Listo de mondaj heredaĵoj en Ameriko

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Misión jesuítica de Jesús de Tavarangué en la hispana Vikipedio.*
Henriko la 8-a deklaris sin Supera Estro de la Eklezio de Anglio kaj montris la doktrinon pri dia rajto de reĝoj.
La dia rajto de reĝoj, aŭ dia-devena teorio de reĝeco, estas politika kaj religia doktrino de reĝa kaj politika legitimeco. Ĝi asertas ke monarko estas kondiĉigita de neniu tera aŭtoritato, derivante la rajton regi rekte de la volo de dio. La reĝo estas tiel ne kondiĉigita de la volo de siaj homoj (subuloj), la aristokrataro, aŭ ajna alia tavolo de la regno, inkluzive de (en la vido de kelkaj, precipe en protestantaj landoj) la eklezio. Laŭ tiu doktrino, nur dio povas juĝi maljustan reĝon. La doktrino implicas tiel ajnan provon senpovigi la reĝon aŭ limigi liajn potenckurojn kontraŭe al la volo de dio kaj povas konsistigi sakrilegian agon. Ĝi ofte estas esprimita en la frazo "fare de la Gracio de dio", alkroĉita al la titoloj de rega monarko.

Bibliografio
------------

* Burgess, Glenn (Oktobro 1992). "The Divine Right of Kings Reconsidered", *The English Historical Review* **107** (425), p. 837–861. doi:10.1093/ehr/cvii.ccccxv.837.

Notoj
-----

Vidu ankaŭ
----------

* Absoluta monarkio
* Mandato de la Ĉielo
**Erzsébet Schmuck** [erĵEbet ŝmuk], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Schmuck Erzsébet** estis hungara ekonomikisto, politikisto, parlamentano.

Erzsébet Schmuck naskiĝis la  19-an de februaro 1954(nun 1954-02-19) en Nagykáta.

Biografio
---------

Erzsébet Schmuck maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1972, poste ŝi akiris ekonomian diplomon en Universitato Károly Marx en 1977. Post la diplomo ŝi laboris 2 jarojn en Hungaraj Ŝtataj Fervojoj, poste ĝis 1989 en Hungara Junulara Komunista Ligo. Intertempe ŝi doktoriĝis en 1984. Ekde fino de la socialismo ŝi havis altajn potenojn en la medioprotekta movado, inter 2014-2022 ŝi estis parlamenta deputito. Ŝi ricevis premion en 2008.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Tizenöt év a természet megőrzéséért. A Magyar Természetvédők Szövetsége 15 éve és ennek tükrében a hazai környezetvédő mozgalom fejlődése* (redaktoro, 2005)
* *Jövőkereső. A Nemzeti Fenntartható Fejlődési Tanács jelentése a magyar társadalomnak* (redaktoro, 2010)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* datenoj
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 852933
 |



* Portalo pri Biografio
**Gagiko la 1-a Arcruni** (armene: Գագիկ Ա Արծրունի; 879/880 - 943) estis reganto de Vaspurakana reĝlando en suda Granda Armenio, unue kiel princo de nordokcidenta Vaspurakano (Gagiko la 3-a, 904-908) kaj post tio ĝis lia morto kiel reĝo. Ankaŭ la titolo de "Reĝo de Armenio" de la Bagratida linio.

Gagiko estis aliancano de la sajida emiro de Azerbajĝano Jusuf ibn Abi'l-Saj, de kiu li ricevis agnoskon kiel reĝo en 908 kontraŭ Bagratida Smbato la 1-a. Lia ŝtato estis rekonita de la Bizanca Imperio, kiu donis al li la titolon de "princo de princoj" tradicie portita de la eminenta armena reganto, kaj lia legitimeco ricevis plian akcelon kiam la armena katolikoso, Johano la 5-a,  *la historiisto*, forlasis Dvin, tiam regata de islamanoj, favore al Vaspurakano en 924. Tamen, Gagiko poste inversigis sian pozicion kaj alianciĝis kun la filo kaj posteulo de Smbato, Aŝoto la 2-a. Li ankaŭ estas rimarkinda kiel la fondinto de la Armena Katedralo de la Sankta Kruco.

* Kategorio Gagiko la 1-a (Vaspurakano) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 643027
 |
Palaco de Rumine en la svisa urbo Lausanne
La **Traktato de Lausanne** estas pacotraktato de 1923 per kiu finas la grekan-turkan militon 1919-1922 kaj kiu fiksis kaj agnoskis la faktajn landlimojn de Turkio. Ĝi estis la lasta traktato rilate al la unua mondmilito. Ĝin subskribis Turkio, aliflanke Britio, Francio, Italio, Japanio, Grekio, Rumanio kaj la Reĝlando de Serboj, Kroatoj kaj Slovenoj. La subskribon antaŭis sepmonata konferenco kaj la traktato estis subskribita en Palais Rumine la 24-an de julio 1923 en la svisa urbo Lausanne.

Turkio abdikis pri la fruaj arabaj provincoj, rekonis regpotencon de Britio super Kipro, posedrajtojn de Italio pri Dodekanesoj. La entento retiris la postulon pri aŭtonomio por la kurdoj kaj teritoriajn allasojn al Armenio.

La venkitaj potencoj ne postulis interes-sferojn en Turkio, ne limigis la turkajn financajn aferojn kaj la turkajn armeajn fortojn. Oni deklaris libere vetureblaj ŝipvojoj (por ĉiuj nacioj) la markolojn inter la Egea maro kaj la Nigra maro.

Historio
--------

Tiu traktato anstataŭis la traktaton de Sèvres, subskribitan tri jarojn antaŭe, la 10an de aŭgusto 1920, proksime de Parizo. Iniciatita de la sultano Mehmet la 6-a, la lasta otomana sultano, ĝi devis doni aŭtonomion al la armenoj kaj al la kurdoj, interalie, sed ankaŭ konfirmi la konkerojn de Grekio, kiuj estis Izmir, parto de Trakio kaj Norda Epiro. Mehmet la 6a alvenis al la regado de la Otomana Impirio en julio 1918 ĵus antaŭ la turka kapitulaco fronte al la aliancanoj, kiuj okupaciis Istanbulon. Anstataŭ rezisti li preferis rezigni, esperante ricevi de la okupaciaj fortoj pli favorajn packondiĉojn. Tiu ĉi pozicio estis sentita kiel perfido fare de la turkaj naciistoj kiuj trovis la kondiĉojn de la traktato de Sèvres pli malfavoraj. Tiam Mustafa Kemal Atatürk, kolonelo en la turka armeo, ekgvidis la ribelon kaj iom post iom venkis ĉiujn okupaciajn armeojn. Li fondis la Turkan Respublikon la 29an de aprilo 1920. Tiam ŝanĝiĝis la inklinoj de la Aliancanoj. Francio, tiama mandata potenco por Sirio kaj Libano, subite fariĝis subtenanto de la nova turka registaro; la londona registaro, kontenta pri la atribuo de Mosul (kun petrolo) al Irako sub brita influo, ne deziris pli. La armenoj venkitaj, same kiel la grekoj, interesis neniun plu.

La traktato de Laŭzano rekonis la leĝecon de la reĝimo de Ataturko instalita en Ankaro. En ĝi la turka registaro rekonis la teritoriajn perdojn de la Otomana Imperio en Kipro, Sirio, Palestino, Ĵordanio, Irako kaj Arabio, sed interŝanĝe rajtis forlasi ĉiujn ideojn pri aŭtonomio por kurdoj kaj armenoj, antaŭviditajn en la traktato de Sèvres.

Referencoj
----------

* Kategorio Traktato de Laŭzano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



1. ↑  Nicole Margot, İsmail Beşikçi, Unua turko, defendanto de kurdoj, gasto en Laŭzano Arkivigite je 2020-11-26 per la retarkivo Wayback Machine (pdf), p. 11, Etnismo, n-ro 97, junio 2016.
Piŝmeo
**Turkmena kuirarto** similas al tiu de la cetera Centra Azio. Plov (pilafo) estas la ĉefa nutraĵo, kiu ankaŭ estas servata dum festadoj de turkmenoj kaj en Turkmenio. Ĝi konsistas el pecoj de ŝafaĵoj, karotoj kaj rizo frititaj en granda fandita kaldrono simila al fera forno. Manti estas ravioloj farĉitaj per viando, cepoj aŭ kukurbo. Ŝurpo estas viando kaj legomsupo. Ampleksa vario de farĉitaj tortoj kaj frititaj ravioloj haveblas en restoracioj kaj bazaroj, inkluzive de somsa, gutap (ofte farĉita per spinaco) kaj iŝlikio. Ĉi tiuj estas popularaj inter vojaĝantoj kaj taksiistoj, ĉar ili povas manĝi rapide survoje, kaj ofte estas venditaj ĉe vojflankoj. La turkmenaj manĝaĵoj ĝenerale ne uzas spicojn aŭ kondimentojn, kaj uzas grandan kvanton da kotonoleo.

Referencoj
----------

1. ↑  Turkmenistan: Country Report to the FAO International Technical Conference on Plant Genetic Resource Arkivigite je 2005-01-09 per la retarkivo Wayback Machine, Leipzig, 1996, p. 6. Alirita Aprilo 15, 2008

* Kategorio Turkmena kuirarto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ĉuĉeo** (koree 주체, ifa-e [tɕutɕʰe], ĉinsigne 主體) estas la oficiala gvida ideologio en Nord-Koreio, kiu diras, ke alfrontante problemojn, oni kalkulu plej unue je la propraj fortoj.[*mankas fonto*]

Norda Koreio ne nur proklamis tiujn ĉi ideojn, sed ankaŭ sekvis ilin delonge: en la 1950-aj jaroj okazis malvarmiĝo de la rilatoj kun Sovetio, en la 1960-aj kun Ĉinio. Ambaŭokaze la kialo estis, ke Norda Koreio ne volis iĝi satelita ŝtato superregebla de ekstere.

Post la disfalo de la socialisma ŝtataro ĉuĉeo perdis multon el sia iama marksisma enhavo. Post la morto de prezidento Kim Il Sen la ideologio ekhavis elementojn preskaŭ religiajn (ekzemple oni ne diras, ke Kim Il Sen *mortis*, sed ke li "estas en aspekto de senmorteco"). Ĉuĉea ideologio estas studata kelkloke en la mondo, ankaŭ ekster Koreio, en neregistaraj societoj.

Ekde la 8-a de julio 1997 Norda Koreio uzas sian apartan "ĉuĉean" jarkalkulon, kies starta jaro estas 1912 (kiam Kim Il Sen naskiĝis). Tiel la jaro 2020 estas la 109-a jaro laŭ la ĉuĉea jarkalkulo.

Internaj ligiloj
----------------

* Ĉuĉeo-turo
* KFA, t.e. Asocio por Amikeco kun Nord-Koreio

* Kategorio Ĉuĉeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **kapelo Sankta Kruco** estas sakrala monumento historia (deklarita en 2004) en Hungario, ekster urbo Dunaharaszti sur monteto.

Memortabulo

Historio
--------

Laŭ legendo riĉulo veturis en kaleŝo kaj en tiu loko la ĉevaloj ektimis pro fulmo, la kaleŝo forte disŝanceliĝis. La riĉulo votis, ke se li travivos tion, li konstruos kapelon.

La kapelo estis konstruita en 1762, poste ĝi ricevis permeson por aranĝi diservojn, eĉ inter 1785-1787 la papo permesis plenan kermeson. En 1944 pro la grandaj bataloj la kapelo plene neniiĝis. Baldaŭ la kapelo rekonstruiĝis tamen sen turo kaj ekde 1985 ĝi estis denove loko de diservoj. Post 3 jaroj ankaŭ la krucifikso estis metita malantaŭ la kapelon por anstataŭigi la detruitan krucifikson. La kapelo plene renoviĝis en 2012, eĉ simila turo estis konstruita. Nuntempe tre malofte okazas diservoj.

Konstruaĵo
----------

La kapelo situas sola sur monteto inter arboj aŭ arbustoj. Longa ŝtuparo kuras supren al la enirejo. La fasado estas simetria, meze malsupre la enirejo estas videbla, pli supre fenestro, la plej supre la turo. La fasado havas ankaŭ po unu malplenajn niĉojn. La navo havas po 1 fenestrojn.

Kermeso okazas en la 14-an de septembro.

Flanko de la kapelo

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* legendo

Vidu ankaŭ
----------

* video


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gyöngyi Szathmáry** [djondji satmAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szathmáry Gyöngyi** estis hungara skulptisto, altlerneja instruisto. Ŝia unua edzo estis Béla Borvendég, la dua estis Tamás Vígh.

Gyöngyi Szathmáry  naskiĝis la 13-an de februaro 1940 en Satu Mare (Rumanio) kaj mortis la 26-an de decembro 2023.

Ferenc Erdei fare de Gyöngyi Szathmáry en Makó
Knabo kun hundo fare de Gyöngyi Szathmáry en Szeged (1965)

Biografio
---------

Gyöngyi Szathmáry apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Ŝi translokiĝis al Nyíregyháza, kie ŝi frekventis bazlernejon, poste ŝi abiturientis en belarta gimnazio en Budapeŝto en 1958. Ŝi akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1963. Ŝia majstro estis Sándor Mikus. Inter 1964-1997 ŝi instruis en Pedagogia Altlernejo Gyula Juhász en Szeged. Ŝi edziniĝis, poste naskis du filinojn en 1967 kaj 1972. Inter 1972 kaj 1996 ŝi estis surda, sed ŝi lernis legi (el buŝo) kaj paroli. Inter 1974-1977 ŝi havis stipendion. En 1996 la medicina scienco atingis tiun fazon, ke ŝi estis resanigita. En 1997 ŝi pensiuliĝis kaj vivis en Budapeŝto inter 1997-2005 jam kun la dua edzo, poste en Visegrád. Ŝi vidviniĝis en 2010. Krom la instruado ŝi kreis skulptaĵojn, skulptaĵetojn, medalojn, platetojn. Ŝi ricevis premiojn inter 1975-1997.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Szeged (1973, 1992)
* Szombathely (1978)
* Makó (1985)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Hódmezővásárhely (1965-1997)
* Budapeŝto (1967)
* Szeged (1970-1997)
* Pécs (1974-1993, 1999)
* Arthalo Budapeŝto (1978, 1995, 1997)
* Sopron (1987-1991)
* Ravenna (1994)
* Parizo (1999)
* Nyíregyháza (2001)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* András Fáy (Szeged, 1988)András Fáy (Szeged, 1988)
* Hygieia (Szeged, 1983)*Hygieia* (Szeged, 1983)
* Sándor Bálint (Szeged)Sándor Bálint (Szeged)
* Iván Kotsis (Budapeŝto)Iván Kotsis (Budapeŝto)
* Pál Csonka (Budapeŝto)Pál Csonka (Budapeŝto)
* Jenő Rados (Budapeŝto)Jenő Rados (Budapeŝto)
* Franz Liszt (Amsterdamo)Franz Liszt (Amsterdamo)
* János Neumann (Budapeŝto)János Neumann (Budapeŝto)

Elektitaj medaloj
-----------------

* "Memormedalo Dr. Rados Jenő"
* "Ajnácskő 1995"
* "Memormedalo László Kozma"

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Ferenc Lebó
* Gábor Veres (skulptisto)

Ŝia libro
---------

* *Kompozíció a díszítőművészetben* (studenta lernolibro, 1978)

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto Arkivigite je 2011-05-09 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-12-05 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 92-a paĝo)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gyöngyi Szathmáry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 625481
 |
Germán SÁNCHEZ ESPESO (Pamplono, Navaro, 22a de januaro 1940) estas hispana verkisto.

Biografio kaj kariero
---------------------

Li studis Filozofion, Klasikajn Lingvojn kaj Kinematografion. Li estis reĝisoro de reklamkino, instruisto de literaturo, eldonkonsilisto de Ediciones del Centro kaj membro de la *International Writing Program* de la Universitato de Iovao. Li sekvis fekundan aktivecon kiel rakontisto laŭ diversaj stiloj, nome eksperimenta, klasika, krimromana, porinfana ktp. Liaj unuaj verkoj, nome Sus primeras obras, *Experimento en génesis*, *Síntomas de éxodo*, *Laberinto levítico* kaj *De entre los números*, estas konsiderindaj kiel la plej eksperimentemaj eĉ hermetaj, laŭ la aŭtoro mem. 

*Narciso*, Premio Nadal 1978, etas jam verko de pli klasika strukturo. Ĝi enkondukas kuriozan interpreton de mito, interplektante intrigon kaj erotismon. *Paraíso* arixgas novelojn laŭ la fadeno de la biblia rakontaro, en kiu li kondensas ironie ĉiujn homajn rilatojn. *En las alas de las mariposas* estas iran-reenan vojaĝon en la tempo, unuflanke, de la socio ĉirkaŭ la Jispana Enlanda Milito kaj aliflanke de la protagonisto, mortonto kiu revenas al sia infanaĝo.

*New York Shitty* estas amuza romano, komponita per deliraj roluloj kaj freneza ritmo, promeno tra la nuntempa socio sarkasme kaj bonhumura. *El corazón del sapo* estas lia unua novelo por la infana legantaro; temas pri rakonto plena je imagopovo kaj ritmo, en kiu aperas profundaj temoj kiel morto, tempo, feliĉo, adaptitaj al la infana inteligenta publiko.

Verkoj
------

* *Experimento en génesis* (1967).
* *Síntomas de éxodo* (1968).
* *Laberinto levítico* (1972).
* *De entre los números* (1978).
* *Narciso* (1978). Premio Nadal
* *Viva el pueblo* (1981).
* *Paraíso* (1982).
* *La reliquia* (1983).
* *Baile de disfraces* (1984).
* *Pollo frío en la nevera* (1985).
* *En las alas de las mariposas* (1986).
* *El corazón del sapo* (1987).
* *La mujer a la que había que matar* (1991).
* *No dejéis el cuchillo sobre el piano* (2001).
* *New York Shitty* (2004).
* *La raja en el nenúfar* (2016).
* *Clítoris* (2017).
* *Niñez, dulce veneno* (2022).

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Germán Sánchez Espeso en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* oficiala retejo de Germán Sánchez Espeso
* Germán Sánchez Espeso, kun "Narciso", Premio Nadal

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Germán Sánchez Espeso en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 852966
 |
**Mateo Maximoff** (naskiĝis la 17-an de januaro 1917 en Barcelono, mortis la 24-an de novembro 1999 en Francio) estas romaa-franca evangelia pastro, konata kiel la unua romaa verkisto. La vivmisio de Maximoff estis konservi la rakontojn kaj legendojn, la kredaron kaj vivmanieron de la romaoj preter ĉiu romantikigo, kaj samtempe transdoni la kulturon de la romaoj, por veki komprenemon por ili. Li ankaŭ dokumentis la kulturon de la romaoj uzante filmon kaj fotarton, tradukis la Biblion en la *kelderaŝa*, parolata de la kalderaŝaj romaoj, nuntempe (2024) la plej disvastigita diasporo de romaoj en la mondo.

Biografio
---------

Lia patro estis kalderaŝa romao. Post la ekapero de la Hispana Enlanda Milito, li elmigris al parencoj en Francio. Dum la 2-a Mondmilito, post kiam laTria Regno okupis Francion, li kaj lia familio estis arestitaj. En 1961 li iĝis evangelia pastro. Li poste tradukis la Biblion al la romaa lingvo.

Verkaro
-------

Post la romano "*Ursitory*", li verkis pliajn romanojn. Li verkis entute 11 romanojn. 

#### Tradukoj

Ekzistas tradukoj de liaj verkoj en 15 lingvoj (inkl. en Esperanto aperonta en 2024).

Referencoj
----------

1. ↑  (pl) *Романы Культуры и Джиипэн: Цыганская Культура и Жизнь, arkivita de la originalo ĉe Wayback maŝino, la 14-an de oktobro 2007, alirite la 4-an de januaro 2021.*
2. ↑  (de) Sabine Adler, *Vom Rand in die Mitte der Gesellschaft*, la 8-an de aŭgusto 2008, alirite la 2-an de februaro 2024
**Uragano Elena** estis la nomo de du atlantikaj uraganoj, en 1965 kaj 1985 respektive. La dua estis pli grava kaj forta.

Uragano Elena (1965)
--------------------

La unua Elena estis malforta uragano ("kategorio 1") kiu daŭris de la 12a ĝis la 18a de oktobro en meza-orienta Atlantiko atingante finfine maksimumajn ventrapidojn de ĉ. 130 km/h kaj barometran premnivelon de 977 mbar (hPa).

Uragano Elena (1985)
--------------------

La dua, pli grava (kategorio 3) uragano Elena formiĝis proksime de Kubo la 28-an de aŭgusto 1985 kaj disiĝis en suda Usono je la 4-a de septembro. Ĝis kaŭzis damaĝojn, plejparte en Florido kaj aliaj partoj de Usono laŭ la bordo de la Meksika Golfo, je valoro de pli ol 1,3 miliardoj da tiamaj usonaj dolaroj, kaj mortigis naŭ homojn. Ĝiaj ventoj atingis rapidon de 205 km/h, kaj barometra premo atingis 953 mbar (hPa). Post tiu ŝtormego oni emeritigis la nomon uraganan Elena, substituante Erika.

* Kategorio Uragano Elena en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  Bazita sur kelkaj artikoloj en la angla Vikipedio, koncizigite
**Siro Abubakar Tafawa Balewa**, OBI (Decembro de 1912 – 15a de Januaro de 1966) estis Niĝeria politikisto, kaj ĉefministro de sendependa Niĝerio. Li havis islaman edukadon kaj poste altedukadon en Londono. Poste li iĝis inspektisto pri edukado por la brita kolonia administrado. Li eniris en politiko en la Norda Regiono. Li jam estis ministro en la 1950-aj jaroj. Li restis ĉefministro en 1960 kun la sendependeco kaj estis reelektita en 1964. Li ludis gravan rolon por disvolvigi kontaktojn kun la francparolantaj najbaraj landoj kaj por interveni en la krizo de Kongo de 1960–1964. Li estis elpostenigita kaj murdita en militista puĉo en la 15a de januaro, 1966.

Referencoj
----------

* Kalu Ezera;, Constitutional Developments in Nigeria: An Analytical Study of Nigeria's Constitution-Making Developments and the Historical and Political Factors That Affected Constitutional Change, 1960
* James S. Olson, Robert S. Shadle; Historical Dictionary of the British Empire, Greenwood Press, 1996

* Kategorio Abubakar Tafawa Balewa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 499183
* GND: 131413589
* LCCN: n79069865
* VIAF: 73848054
* ISNI: 0000 0000 8153 299X
* SUDOC: 032188536
* BNF: 11885680p
 |
**Caroline von WOLZOGEN** (naskĝinta *Sophie Caroline Auguste von Lengefeld* la 3-an de februaro 1763 en Rudolstadt, mortinta la 11-an de januaro 1847 en Jena) estis germana verkistino.

Vivo
----

Bonege edukite ŝi devis edziniĝi kiel 16-jaraĝulino al la rudolstadt-a sekreta konsilisto von Beulwitz. Kun li ŝi vivis en la domo se sia patrino. En la malfrua aŭtuno de 1787 Friedrich Schiller venis al Rudolstadt kaj iĝis kutima gasto; fianciĝo lia kun la pli juna fratino Charlotte memkompreneble plifirmigis tiajn ligojn (kp. »Schiller und Lotte«, Stuttgart 1856, kio enhavis ankaŭ la leterinterŝanĝon inter Caroline kaj Schiller).

En aŭgusto 1796 Caroline ĵus divorcinte nuptis la vajmaran superan administriston Wilhelm von Wolzogen, amiko ŝilera el la tagoj de komuna studado ĉe Karlo-lernejo.

Kiel verkistino ŝi unue anonime aperis per la romano »Agnes von Lilien« (Berlino 1798) kiu de kelkaj konsideritis verko goeta. Kiam la edzo nomumitis en 1804 sekreta konsilisto kaj membro registara Caroline ekhavis pli intimajn kontakojn kun la korteganoj de Vajmaro. Post la morto de sia unusola filo el la dua geedzeco (en 1825) ŝi translokiĝis al Jena. Tie ŝi verkis: »Erzählungen« (Stuttgart 1826–27), la romanon »Cordelia« (Leipzig 1840) kaj sian plej ĉefverkon »Schillers Leben, verfaßt aus den Erinnerungen der Familie, seinen eignen Briefen und den Nachrichten seines Freundes Körner« (Stuttgart 1830), kiu elstaras per akurateco, riĉeco kaj aminda varmeco rakonta. Ŝia literatura postlasitaĵaro eldonitis en Leipzig en 1848/49 en du volumoj.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, vol 20. Leipzig 1909, p. 745-746 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Caroline von Wolzogen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri la romano *Agnes von Lilien*
* Leteroj de Schiller al Caroline
* Biografio ĉe ADB
* Verkoj ĉe Zeno


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 700281
* GND: 118771272
* LCCN: nr89003573
* VIAF: 29674360
* ISNI: 0000 0001 1614 0284
* LIBRIS: 256359
* SUDOC: 035481951
* BNF: 131921173
* NDL: 01005629
* NKC: mzk2012686997
* BNE: XX4580492
 |
Massimo Campigli (1967)
 **Massimo CAMPIGLI**  (naskiĝinta *Max Ihlenfeld* la 4-an de julio 1895 en Berlino, mortinta la 31-an de majo 1971 en Saint-Tropez) estis germana-itala ĵurnalisto, pentristo kaj grafikisto kiu i.a. anis en la movado de kubismo.

Vivo
----

Post pasigo de la plejmulton de la infaneco en Florenco li transloĝiĝis en 1909 Milanon kie li ekkontaktis artistojn, i.a. de futurismo. En 1919 li iris kiel fremdlanda korespondanto de la taggazeto Corriere della Sera Parizon kie li flegis frekventi la kafejon *Café du Dôme* je Montparnasse, renkontiĝejo de multaj aristoj (ekz. de Giorgio Di Chirico, Alberto Savinio, Gino Severini kaj Filippo De Pisis). Tio lin inspiris mem ekpentristi.

Tre influis lin la malnovegiptaj artoj kiujn li vidis muzee, aparte je Luvro: tiaj ĉi impresoj gravis dum la tuta artista vivo. Krome li intense okupiĝis pri la kubismaj verkoj de Fernand Léger kaj pri la metafizika pentradoarto de Carlo Carrà. Ankaŭ la t.n. klasikisma periodo de Pablo Picasso ne neglektatu koncerne inspiradofontojn. En 1927 li rezignis tute pri ĵurnalismo kaj decidis iĝi liberprofesia artisto. Post vizito de la Etruska muzeo ĉe Giulia-vilao en Romo en 1928 Campigli ŝatis pentri nostalgiajn, eterajn virinojn antaŭ arkaika fono. Tiaj motivoj estis gravontaj ĝisfine.

Inter 1927 kaj 1930 li partoprenis la ekspoziciojn de la grupo "Novecento" en Zuriko, Amsterdamo, Berlino kaj Berno. En 1933 Campigli estis subsignanto de la manifesto *Manifesto della Pittura Murale* kune kun Mario Sironi, Carlo Carrà kaj Achille Funi. En 1937 en la kadro de la nazia agado pri degenerita arto forigitis el la Hesia Landa Muzeo de Darmstadt lia tabulbildo *Frau am Brunnen*. Pli malfrue akiris ĝin lal aŭstra kolektisto Emanuel Fohn.

En 1939 Campigli reiris Venecion. Tiam estiĝis multaj grafikaĵoj. Inter 1945 kaj 1951 li vivis kaj laboris en Parizo, poste en Romo. Ekde 1963 li troviĝis ĉe la Lazura Marbordo.

Referencoj
----------

1. ↑  biografio
2. ↑  kp. la datenaro *Datenbank zum Beschlagnahmeinventar der Aktion "Entartete Kunst"*, esplorsekcio de la Libera Universitato Berlino

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Massimo Campigli en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Documenta-arkivo
* (video *Un ora con Massimo Campigli - Incontri,* RAI 1969)
* (video *Massimo Campigli il grande solitario*
* bildo *Seamstresses* je la paĝoj de la peterburga Ermiteja muzeo
* Museo d'Arte moderna e contemporanea di Trento e Rovereto Arkivigite je 2011-08-10 per la retarkivo Wayback Machine
* Camera dei deputati Roma
* Xseven Art
* "Scrupoli" (bitlibro) Arkivigite je 2011-07-25 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801553
* GND: 119224062
* LCCN: n79069789
* VIAF: 266221300
* ISNI: 0000000108723607
* SUDOC: 027499847
* BNF: 12550160g
* ULAN: 500029770
* RKD: 15040
* ICCU: RAVV016944
* BNE: XX1030718
 |

Ŝablono:Vivtempo:Campigli, Massimo
Sigvaldi Kaldalóns
**Sigvaldi Kaldalóns** (naskiĝinta *Sigvaldi Stefánsson* la 13-an de januaro 1881 en Rejkjaviko, mortinta samloke la 28-an de julio 1945 estis islanda kuracisto kaj komponisto. Lia frato estis la kantisto Eggert Stefánsson kiu modelis por la ĉefpersono en la romano *Brekkukotsannáll* de Halldór Laxness.

Vivo kaj agadoj
---------------

Estante filo de masonisto kaj akuŝistino En 1908 Sigvaldi diplomiĝis ĉe la medicina altlernejo *Læknaskólinn* (kiu de 1911 iĝis parto de la Universitato de Islando). Plukleriĝo eblis en Kopenhago kie li ekkonis kaj eŭropan muzikon kaj la postan edzinon, la flegistinon Karen Margrethe Mengel Thomsen. 

Post reveno al Islando vivis Sigvaldi inter 1910 kaj 1921 sur la bieno Ármúli proksime de la golfeto de Kaldalón en la Uestaj Fjordoj. Tie li deĵoris kiel distrikta kuracisto. Samtempe li ekigis komponadon de artaj kantoj; lia frato Eggert Stefánsson, kiu faris eksterlande trejniĝon kantistan, miris la talenton de li kaj kuraĝigis lin daŭrigi. La fratoj en 1913 okzazigis la unuajn publikajn koncertojn kun kantoj de Sigvaldi, kiu laŭ la loĝeja zono eknomis sin *Kaldalóns*. Prezentiĝis jam tiam la plej fama kanto de li, la rajdista muzikaĵo *Á Sprengisandi* laŭ teksto de Grímur Thomsen. Ĝi ege popularas ĝis nun. Aliaj konataj kantoj de Sigvaldi Kaldalóns estas ekz. *Suðurnesjamenn* kaj *Ísland ögrum skorið*.

De tifo-malsaniĝo el la 1917-a jaro neniam estis kompleta saniĝo. Deĵoro kuracista en diversaj distriktoj de Islando estis kontinuigata. En 1945 venis transloĝiĝo Rejkvavikon.

Publikigoj (elekto)
-------------------

* *Söngvasafn Kaldalóns*. Sigurður Þórðarson, Reykjavík 1916.
* *Söngvar Kaldalóns*. Reykjavík 1923–1938

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sigvaldi Kaldalóns - ĉe: ismus.is
* "Kaldalón fjord and composer Kaldalóns"

Notoj
-----

1. ↑  Halldór Guðmundsson: *Halldór Laxness. Eine Biographie*, btb, Münĉen 2009, ISBN 978-3-442-73918-9, p. 415
2. ↑  Ragnar Ásgeirsson: online "Sigvaldi Kaldalóns, tónskáld." - Ĉe: *Morgunblaðið*, 7.8.1946, p. 7


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 853338
* GND: 138859965
* LCCN: nb2014025665
* VIAF: 95477957
* ISNI: 0000000109999373
* MBA: 5fbff9f4-c92e-40ba-8575-e465bc3c4d4d
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Kunigi | **Oni sugestas kunigi ĉi tiun artikolon kun Kanabokafejo.

---**
Bonvolu diskuti en la Diskuto. Nur ensalutintaj uzantoj povas aranĝi tion. |

**Kanabejo** estas speciala vendejo por mendi kaj konsumi kanabon. En la nederlanda tiuj vendejoj nomiĝas *coffeeshops* laŭ la angla vorto por kafejoj, sed ĉi tio estas misnomo pro tio, ke kafo ne multe konsumatas en kanabejoj.

Lauleĝaj kanabejoj
------------------

En Nederlando kanabejoj lauleĝe ekzistas, kaj Amsterdamo estas ofta vojaĝejo por turistoj kiuj volas laŭleĝe konsumi kanabon. En la memrega komunumo Kristianio en Kopenhago, kanabejoj ankaŭ ekzistas laŭleĝe (el la leĝa vidpunkto de la memrega komunumo, ne el la leĝa vidpunkto de Danujo, kiu daŭre postulas tiun teritorion por si).

Laŭleĝaj kanabejoj ofte havas menuon de ofertataj tipoj de mariĥuano, haŝiŝo kaj Spackukoj.

Kontraŭleĝaj kanabejoj
----------------------

En Kanado, kie kanabo estas malpermesata, iuj urboj (ekzemple Toronto) ankoraŭ enhavas kanabejojn. Kelkaj Usonaj urboj leĝis, ke la efikigado je kanabaj leĝoj estu "la lasta prioritato" por policistoj, do foje kanabejoj ekzistas en tiuj urboj.

Referencoj
----------

1. ↑   Eltrovu pli pri la nederlanda Kafa Butiko Sistemo

* Kategorio Kanabejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKanabo |
| --- |
| Specioj | *Cannabis sativa* • *Cannabis indica* • *Cannabis ruderalis* | Kanabo |
| Formoj | Mariĥuano • Haŝiŝo • Manĝaĵo |
| Tipoj | White widow |
| Metodoj de fumado | Kanabcigaredo • Pipo • Akvopipo • Vaporigilo • Sitelpipo |
| Komerco | Kanabejo • Kontraŭleĝa drogkomerco |
| Leĝo | Leĝaro pri kanabo • Milito kontraŭ la drogoj |
| Sano | Medicina kanabo |
| Vidu ankaŭ | Psikoaktiva drogo • Spico (drogo) |

 |
Barby - enfluo de Saale en Elbe, fino ciklovoja
**Saale-ciklovojo** (germane: *Saaleradweg*) estas biciklovojo en Germanujo kiu kondukas sur 403 kilometroj laŭlonge de la rivero Saale disde la fonto ĉe Großer Waldstein ĝis la malfonto je Elbe apud Barby.

Karaktero kaj koneksoj
----------------------

Saale-Radweg, emblemo
Ĝi atingas la federaciajn landojn Bavario (Fiĥtela montaro, Frankonia Arbaro), Turingio (Turingia Skista Montaro, Saale-regiono) kaj Saksio-Anhaltio konsiderate esti unu el la plej postulantaj ĉe-riveraj ciklovojoj de Germanujo. En la supraj partoj ĝi karakterizatas per multaj krutaj grimpejetoj. En la regiono de la akvobaraĵoj (Saalekaskade: Bleilochtal-baraĵo, Burgkhammer-baraĵo, Walsburg, Hohenwarte-baraĵo kaj Eichicht-baraĵo) ĉeakva biciklado ofte maleblas. Ekde Saalfeld inverse la vojo ankaŭ de familioj kun infanoj. La norda koneksa ciklovojo estas Elbe-ciklovojo. Plejparte ĝi estas asfaltita.

Saale-ciklovojo estas parto de la unuaranga D-itinero 11 *Balta Maro–Supra Bavario*; dum la lastaj kilometroj ĝi estas parto de la *Tuteŭropa biciklovojo R1* kaj de *EuroVelo 2*.

Lokoj sinsekvantaj
------------------

Vojindikilo inter Weißenfels kaj Leißling
Jen la komunumoj kiuj transiratas: Zell, Schwarzenbach an der Saale
Oberkotzau, Hof (Saale), Berg-Rudolphstein, Blankenstein-Rosenthal, Bad Lobenstein-Saaldorf, Saalburg, Ziegenrück-Drognitz, Kaulsdorf-Breternitz, Saalfeld, Rudolstadt, Uhlstädt, Kahla, Jena, Dornburg, Camburg, Großheringen Naumburg-Saaleck, Weißenfels, Bad Dürrenberg, Merseburg, Halle (Saale), Brachwitz, WettinAlsleben, Bernburg, Nienburg, Calbe, Barby.

Referencoj
----------

Literaturo
----------

* broŝuro senkosta *Erlebnis Saaleradweg* por dumvoje
* bikeline Radtourenbuch Saaleradweg, 1:75.000, Verlag Esterbauer, 5-a eldono, 2009, ISBN 978-3-85000-075-8
* Offizielle Fahrradkarte der AG Saale Radwanderweg, 1:75 000, Verlag grünes herz (oficiala mapo)
	+ Mapo kun 6 partoj. ISBN 978-3-935621-72-4
	+ Saale 1, Fichtelgebirge-Saaldorf. ISBN 978-3-929993-21-9
	+ Saale 2, Saaldorf-Rudolstadt. ISBN 978-3-929993-22-6
	+ Saale 3, Rudolstadt-Camburg. ISBN 978-3-929993-23-3
	+ Saale 4, Camburg-Merseburg. ISBN 978-3-929993-24-0
	+ Saale 5, Bad Dürrenberg-Wettin. ISBN 978-3-929993-25-7
	+ Saale 6, Friedburg-Barby. ISBN 978-3-929993-26-4
* Radwanderkarte mit Zick-Zack-Faltung Saale-Radwanderweg, 1:50.000, Verlag Dr. Barthel, ISBN 978-3-89591-117-0

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Saale-biciklovojo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de amikara societo
* Pliaj informoj sur turingia porturista paĝaro Arkivigite je 2015-09-07 per la retarkivo Wayback Machine
* BicycleRoutes&Tours: Saaleradweg kun ĉiuj necesaj detaloj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699912
* GND: 4806782-9
 |
**Putinci,** serbe **Путинци** estas granda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Ruma.

Loko de la municipo en Serbio
Mapo pri municipo Ruma
Preĝejo de Putinci

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 24  km²
* Koordinatoj: 44°59′19″N 19°58'11″E
* Supermara alteco: 115 m
* Loĝantaro: 3244 en 2002
* Poŝtkodo: 22404
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: RU

Geografio
---------

Putinci situas laŭ fervojo Ruma-Stara Pazova.

Historio
--------

Dum fino de la mezepoko la regiono estis sub turka kontrolo, poste ĝi apartenis al limgarda zono de Habsburgoj. Ĝis fino de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 2002 loĝis en Putinci 3083 serboj (95 %), 21 jugoslavianoj, 20 kroatoj, po 17 ciganoj kaj hungaroj; kaj aliaj.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* Mapo pri Putinci

* Kategorio Putinci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)