recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Péter Poór** [pOr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Poór Péter** estas hungara kantisto pri ŝlagroj, operetoj, muzikaloj, operoj, instruisto.

Péter Poór naskiĝis la 20-an de septembro 1944 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Péter Poór komence pianadis kaj violonadis, sed en aĝo 16 lia etfingro rompiĝis, poste li havis klasikajn kantistajn lecionojn de Anna Németh. Iom poste li studis en studio de Hungara Radio de Tamás P. Balassa. En 1967 li debutis kun furora sukceso en televizia festivalo en Budapeŝto. En la sekvaj jaroj li havis sukcesojn en similaj festivaloj jam ankaŭ en la socialismaj landoj. En 1974 li akiris diplomon en Teatroarta Altlernejo, li iĝis diplomita opereta kaj muzikala kantisto. Lia ĉefinstruisto estis László Vámos. Post la diplomo li estis kantisto (eĉ operkantisto) en Nacia Teatro (Szeged) kaj Nacia Teatro (Miskolc). Li ofte havis bonvivantajn rolojn. En 1981 li denove retiris al la ŝlagroj (sed iom li kantas operetojn kaj muzikalojn), precipe eksterlande kantadas hungare, angle, germane kaj itale. Iom poste Péter Poór fondis kantostudion, kie li instruas. Spite tion li ankaŭ daŭre turneas. Li ricevis premiojn en 1998 kaj 2019. Li edziĝis dufoje pro vidviĝo, li havas 3 gefilojn.

Elektitaj kantitaj ŝlagroj
--------------------------

* *Utánam a vízözön* (1967, debuta)
* *Piros tulipán* (1968)
* *Fekete vonat*
* *Pókháló*
* *Én édes Katinkám*
* *Nem kell ahhoz csillagjósnak lenni*
* Amarillo, Az otthon zöld füvén, Egy könnycsepp az arcodon (eksterlandaj ŝlagroj)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* Arkivigite je 2021-10-22 per la retarkivo Wayback Machine
*

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-12-25. Alirita 2019-09-20.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 662217
* MBA: ce7ea9c9-4df3-4ec2-8118-7b67d04a2bf6
 |
**Péter Rainer** [rajner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rainer Péter** estas hungara arkitekto, arkitekto pri internaj spacoj, meblisto. Lia avo estis Jenő Gadányi.

Péter Rainer naskiĝis la 11-an de decembro 1949 en Budapeŝto.

Péter Raineren 2014
Preĝeja interna spaco fare de Péter Rainer

Biografio
---------

Péter Rainer iĝis faklaboristo (meblisto) en 1969, poste li maturiĝis. Li akiris diplomon en Arta Altlernejo Moholy-Nagy en 1979. Liaj plej gravaj instruistoj estis Frigyes Pogány, György Jánossy, György Szrogh, Péter Reimholz, Ferenc Vámossy, Ernő Rubik, Péter Csíkszentmihályi kaj István Ferencz. En 1986 li studis en kurso de la sama altlernejo, inter 1988-1990 studis arkitektan majstrokurson ĉe arkitektura asocio (kun arkitektura diplomo en 1991), fine en 1990, 1996 kaj 2003 aliajn kursojn. Krom la lernadoj li laboris ekde 1979 en pluraj laborejoj. Li ricevis premiojn inter 2005–2016.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* interna spaco de preĝejo en Szerencs (1982)
* pligrandigo de tombeja kapelo en Sfântu Gheorghe (1989)
* restaŭrado de Kalvinana preĝejo (Nagykőrös) (2011)

Elektitaj projektoj
-------------------

* studenta klubo (interne) en Győr (1978)
* palaco Dubniczay en Veszprém (urbo) (1997)
* kalvinana preĝejo de Kercaszomor (restaŭrado) (1999–2001)
* Kastelo de Pápa (internaj spacoj) (2006)

Elektitaj individuaj ekspozicioj
--------------------------------

* Dunaújváros (1980)
* Budapeŝto (1987, 2006, 2017)

Elektitaj grupaj ekspozicioj
----------------------------

* Budapeŝto (1974, 1980, 1987, 1998, 2006, 2015)
* Zalaegerszeg (1980)
* Eindhoven (1983)
* Arthalo Budapeŝto (1983, 1988, 2001, 2013)
* Kaposvár (2001, 2010, 2018)
* Venecia Bienalo (2014)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Péter Rainer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 690385
* LCCN: n92043903
* VIAF: 4125151
* ISNI: 0000 0000 3980 4488
 |
**Pál Horti,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horti Pál** estis hungara pentristo, industriartisto, internofasonisto, instruisto, framasono.

Seĝo fare de Pál Horti
Pál Horti  naskiĝis la 18-an de junio 1865 en Pest (urbo), li mortis la 25-an de majo 1907 en Bombajo (Hindio).

Biografio
---------

Pál Horti frekventis belartan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Modela Desegna Lernejo en 1886, fine li plulernis en arta akademio en Munkeno, iomete ankaŭ en Parizo kaj Londono. En 1888 li debutis en ekspozicio kiel pejzaĝpentristo. Post 2 jaroj li ekinstruis en belarta lernejo en Budapeŝto, samtempe li interesiĝis pri ĉiuspecaj industriartaj objektoj (mebloj, ceramikoj, emajloj, tapiŝoj). Li iĝis pioniro de la hungara secesia industriarto, li ofte partoprenis en mondekspozicioj. En 1903 li aliĝis al loĝio Erzsébet. Li serĉis motivojn en Usono, Meksiko, Ĉinio, Japanio, sed li mortis pro flava febro en Hindio. Li estis entombigita en Budapeŝto. Li ricevis plurajn hungarajn kaj eksterlandajn premiojn. Li havis edzinon.

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* *A favágók*
* *Kilátás a Rózsadombról* (1902)

Elektitaj artaĵoj
-----------------

* diversaj seĝoj, ŝrankoj, vazoj, ujoj, vitraĵoj, forĝitaj feraĵoj, emajlitaj objektoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun bildoj[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio

* UjoUjo
* VazoVazo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 611416
* GND: 118978470
* LCCN: n83064369
* VIAF: 25402599
* ISNI: 0000 0001 1046 9564
* ULAN: 500109286
* RKD: 39881
 |
La rivero Iroquois en Kantono Newton, Indianio
La **rivero Iroquois** (**prononcata** I-ra-koj) estas alfluo de la rivero Kankakee en Usono. Ĝi estas 135 kilometrojn longa kaj fluas tra nordokcidenta Indianio kaj nordorienta Ilinojso. Ĝi estas parto de la Misisipa rivera baseno.

La Vojo
-------

La rivero Iroquois elfontas en Kantono Jasper en nordokcidenta Indianao kaj fluas okcidente-sudokcidenten tra Kantono Newton kaj tra Kantono Iroquois en Ilinojso. La rivero tiam kurbas norden kaj fluas en la riveron Kankakee el sude. Ĉi tiu enfluo okazas vidalvide de la vilaĝo de Aroma Park ĉirkaŭ 6 km sudokcidente de la urbo de Kankakee, Ilinojo.

La rivero ankaŭ pasas la urbeton de Rensselaer en Indianao kaj la urbetojn de Iroquois kaj Watseka en Ilinojso.

Aliaj nomoj
-----------

La rivero havas multajn aliajn nomojn:

* Borntragera Fosaĵo
* Burnsa Fosaĵo
* Rivero Irokois
* Iroquois Fosaĵo
* Pikamiko Rivero
* Rivero Pikamink
* Rivero Pikamik
* Swejna Fosaĵo
* Tompsona Fosaĵo

* Kategorio Rivero Iroquois en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pál Kecskés** [keĉkEŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kecskés Pál** estis hungara katolika pastro, altlerneja instruisto, teologo.

Kovrilpaĝo de ĉefverko de Pál Kecskés
Pál Kecskés naskiĝis la 18-an de majo 1895 en Budapeŝto, li mortis la 30-an de junio 1976 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Kecskés maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis teologion en Esztergom kaj Pázmáneum. Li pastriĝis en Esztergom en 1917, poste li instruis doktrinon en Budapeŝto ĝis 1920. Li doktoriĝis el teologio en Vieno en 1921, post du jaroj el filozofio en Freiburg. Inter 1923-1926 li estis kolegia inspektoro, poste li havis eklezian postenon en Esztergom. En 1928 li ekinstruis en Scienca Universitato Péter Pázmány, kie post 2 jaroj li atingis la instruan rangon publika ordinara profesoro. En la studjaroj 1938 kaj 1943 li estis dekano. Pro disigo de la universitato li instruis en la posteula teologia akademio inter 1950 kaj 1968 jam kiel katedrestro. Li ricevis ekleziajn rangojn papa ĉambelano (1931) kaj papa prelato (1946).

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Das Problem der sittlichen Freiheit nach Spinoza und Thomas von Aquin* (1923)
* *A házasság etikája* (1928)
* *A bölcselet története főbb vonásaiban* (1933, 1944, 1981, 2001; vidu la bildon!)
* *A keresztény társadalomelmélet alapelvei* (1938)
* *Etika. 1. évfolyamos jegyzet* (studenta lernolibro, 1944)
* *Szent Ágoston breviárium* (tradukaĵo, 1960)
* *Az erkölcsi élet alapjai* (1967)
* *Lélekben és igazságban. Lelki kalauz.* (1976)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Pál Kecskés en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 680469
* VIAF: 88610355
* ISNI: 0000 0000 7979 0877
 |
Estas ankaŭ franca komunumo nome Limay

---

La **rivero Limay** [liMAi] aŭ *Limajo* estas grava rivero de la Argentina Patagonio kiu ekfluas en la Lago Nahuel Huapi kaj kiu kiam kunfluas kun la rivero Neŭkeno okazigas la ekelfluon de la rivero Negro. Ĝi utilas kiel natura limo inter la provincoj Neŭkeno kaj Río Negro. Drenas ampleksan basenon de 63 700 km² kaj havas longon de ĉirkaŭ 500 km, kvankam se konsideri ties fonton plej foran ĝi povas atingi la 617 km. Ties akvo apartenas al la baseno de la Atlantiko.

Bildaro
-------

* Floso ĉe Villa Llanquín.Floso ĉe Villa Llanquín.
* Ponto piedira super la rivero ĉe Villa Llanquín.Ponto piedira super la rivero ĉe Villa Llanquín.
* Banejo ĉe Neŭkeno.Banejo ĉe Neŭkeno.
* Promenejo ĉe Neŭkeno.Promenejo ĉe Neŭkeno.
* Satelita vido de la Akvorezervejo Chocon en la rivero LimaySatelita vido de la Akvorezervejo Chocon en la rivero Limay

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rivero Limajo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Akvokvanto
* Legendo pri la rivero Arkivigite je 2005-02-11 per la retarkivo Wayback Machine
La **RS-28 Sarmat** (ruse: PC-28 Capmat, kromnomita «**Satano 2**» de la okcidenta gazetaro, NATO-kodo: **SS-X-30**) estas interkontinenta balistika misilo kun tre granda altatingo konstruita de Rusio.

Tiu misilo estas impulsita de motoro-raketo funkcianta per likvaj raket-pelaĵoj kaj posedas mekanismon de tipo nomita MIRV (el la angla *Multiple Independently targeted Reentry Vehicle*). Temas pri armea tekniko konsistanta el ekipado de misilo per pluraj eksplodiloj (nukleaj aŭ konvenciaj), el kiuj ĉiu sekvas sendependan trajektorion dum ĝi eniras en la atmosferon.

Ĝi estas disvolvita de la Studo-Oficejo Makejev ekde 2009 por anstataŭi la SS-18. Ĝia granda ŝargo-kapablo ebligas al si kunpreni ĝis dek kapoj de forta potenco aŭ dek kvin kapoj de plej malgranda potenco, aŭ kombino de termonukleaj kapoj kaj de kontraŭmezuroj (= provizoj prenitaj por kontraŭbatali agon, efikon, okazaĵon, aŭ por malhelpi ilin) koncipitaj por trompi la defendojn kontraû misiloj. Temas pri respondo de la rusa armeo al la ĝenerala programo "Prompt Global Strike" far Usono. La rusia armeo anoncis en la 20a de aprilo 2022 la unuan pafon kun sukceso de tiu misilo.

Referencoj
----------

1. ↑  Новую тяжелую ракету "Сармат" будут делать в Красноярске *Rosijskaja gazeta*, 2a de februaro 2015.

* Kategorio RS-28 Sarmat en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 839247
 |
**Pál Lipták,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lipták Pál** estis hungara entreprenisto, arkitekto, subministro, parlamenta deputito, ĉarpentisto.

Pál Lipták naskiĝis la 13-an de aprilo 1874 en Békéscsaba, li mortis la 15-an de majo 1926 en Balatonfüred.

Memortabulo pri Pál Lipták
Vilao de Pál Lipták

Biografio
---------

Pál Lipták plej frue estis ĉarpentisto. Li laboris en reguligaj laboroj de Fera Pordo (1889–1892), kiam eĉ Gábor Baross ekvidis lian talenton. Intertempe Lipták maturiĝis, poste helpe de ŝtata apogo li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1901. Post la diplomo li estis asistanto samloke, en 1907 li doktoriĝis en la teknikuniversitato. En 1908 li fondis firmaon, kiun li gvidis ĝis 1916. En la sekvaj jaroj li estis entreprenisto, inter 1920-1922 parlamenta deputito, fine subministro en la komerca ministerio.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* loĝkolonio en Józsefváros
* banko en Budapeŝto
* domo Golberger
* domo Angelina
* propra vilao (1925, Zugló)

* Domo en la loĝkolonioDomo en la loĝkolonio
* Domo AngelinaDomo Angelina

Lia artikolo
------------

* *Adalék a vasbeton szerkezetek elméletéhez* (1906)

Memorigiloj
-----------

* la iama vilao, nun infana kulturdomo prenis la nomon "Lipták Pál" en 2011

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2020-06-08 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo L, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 693892
 |
**Péter Tuzson-Berczeli** [tuĵon-berceli], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tuzson-Berczeli Péter** estis rumania hungara pentristo, ordinara membro de la Hungara Belarta Akademio (2017). Lia origina familia nomo estis *Tuzson*.

Péter Tuzson-Berczeli: Álom (1988)
Péter Tuzson-Berczeli: Sámán (1989)
Péter Tuzson-Berczeli  naskiĝis la 1-an de aŭgusto 1966 en Târgu Mureş (Rumanio).

Biografio
---------

Péter Tuzson-Berczeli apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li frekventis belartan lernejon en sia naskiĝurbo inter 1976-1984, kie li lernis de Géza Bordy. Li akiris diplomon en Pedagogia Altlernejo Gyula Juhász en 1993 kaj plian diplomon en Universitato Reĝo Sankta Stefano. En 1989 li translokiĝis al Hungario, poste li estis grafikisto en la filma produktejo. Ekde 1991 li estas profesia artisto. Li ricevis rumanan premion en 1985, hungarajn inter 1989-2015.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Târgu Mureş (1983)
* Jászberény (1989)
* Budapeŝto (1991, 2013)
* Romo (1998)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Târgu Mureş (1981, 1987)
* Bukareŝto (1985)
* Pescara (1988)
* Szeged (1990, 1994)
* Budapeŝto (1990, 1993, 2008, 2013)
* Szentendre (2000, 2015)
* Sofio (2008)
* Baia Mare (2012)
* Parizo (2013)
* San Francisco (2014)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* "Don Quijote" (1986)
* "Az eltűnt fúvószenekar nyomában" (1993)
* "Mesél az erdő" (1998)
* "Irgalmas Istenanya" (ikono, 2014)
* "Egy kerek történet" (2018)

Fontoj
------

* oficiala paĝo kun foto kaj bildoj
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2018-09-13. Alirita 2018-09-13.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 618670
 |
Figuro montranta flankan sekcion de rekta ekzameno en viro, inkluzive de la loko de la prostatglando, anuso kaj veziko
**Rektuma ekzameno** estas enpenetra medicina ekzameno de la rektumo farita de kuracisto aŭ alia medicina laborantarano.

En seksa perfortiĝo ankaŭ povas okazi ke la subpremanto(j) deziras timigi, embarasi aŭ damaĝi la subpremiton per penetro de lia aŭ ŝia anuso kiel formo de seksoĉikanado.

La proceduro
------------

Rekta ekzameno per palpado (en la latina: *Palpatio per anum*; kaj akronime PPA) estas medicina ekzameno kiu estas relative simpla. La paciento elmontras sian malsupran korpon kaj estas en pozicio kie sia anuso povas esti alirita (kutime, kuŝante sur sia flanko, surgenuiĝante sur la ekzamentablo, kliniĝante sur la ekzamentablo, aŭ kuŝante kaj liaj gamboj dise kaj levitaj).

Se la paciento kuŝas sur sia flanko, la kuracisto kutime petos la pacienton faldi siajn krurojn al la brusto. La kuracisto malfermas la gluteojn, kaj unue ekstere ekzamenas la areon de la anuso kaj la perineo por signoj de malsano, kiel hemoroidoj, tumoroj aŭ haŭta erupcio. Post trankviligo de la paciento, la kuracisto enigas fingron, engantan kaj ŝmiritan, en la rektumon, tra la anuso, kaj palpas la rektumon dum ĉirkaŭ kvin sekundoj ĝis plena minuto.

Funkcioj
--------

Rektuma ekzameno povas esti uzata por la sekvaj celoj:

* Diagnozo de tumoroj en la rektuma areo;
* Diagnozo de malsanoj kiuj rilatas al la prostato, ĉefe tumoroj kaj benigna pligrandigo de la glando, tamen en rektuma ekzameno kutime ne eblas diagnozi la plimulton de la tumoroj en la prostata glando, kiuj estas en la fruaj stadioj;
* Diagnozo de apendicito aŭ aliaj kondiĉoj de akra abdomeno;
* Takso de la kondiĉo de la anuso, informo, kiuj povas helpi en kazoj de reteneblo, neŭrologia malsano aŭ traŭmata mjelo;
* Por palpado de generaj organoj en virinoj;
* Por specimeno de feko en kazoj de konstipo;
* Kiel prepara ekzameno por kojloskopio;
* Por taksi la kondiĉon de hemoroidoj;
* Por ekskludi denaskajn misformaĵojn de la anuso ĉe novnaskitoj.

En veterinara medicino
----------------------

Rektuma ekzameno funkcias kiel grava diagnoza ilo en veterinara medicino. En hundoj, ĝi povas esti uzata por taksi la kondiĉon de la prostata glando (simila al homoj), la urina veziko, limfaj ganglioj kaj anuso. En ĉevaloj estas integrita parto de la korpa ekzameno de ĉevalo diagnozi abdomenan doloron (koliko), kaj aliajn malsanstatojn. Rektuma ekzameno en ĉevaloj portas malgrandan riskon de kaŭzo de rompo en la anuso, vivminaca kondiĉo en ĉevaloj. En brutoj, rektuma ekzameno estas rutina ekzameno kaj estas uzata kiel unu el la metodoj por diagnozi gravedecon.

Eksteraj ligiloj
----------------
RV Zeeleeuw en 2007.
La **RV Zeeleeuw** estis, de 1999 al junio 2012, mara esplorŝipo posedita, prizorgita kaj funkcipretita de la ŝipekipa sekcio de la Administracio Akvovojoj kaj Maraj Aferoj ( AWZ ), Sekcio Medio kaj kaj Infrastrukturo de la Flandra Registaro .
La ŝipo estis mastrumita de la Flandra Instituto pri la Maro .

Pilotboato de 1977 al 1999, la RV Zeeleeuw estis rekonstruita por esploraj celoj. Ĝi havis multajn taskojn, inkluzive de monata vojaĝo al medi-mezurada staciono. La ŝipo ankaŭ estis uzita por studaĵoj pri la mediaj konsekvencoj de enmaraj ventmuelejoj. La ŝipo operaciis en la belgaj maraj akvejoj same kiel en la francaj kaj nederlandaj marbordaj akvejoj kaj en la Westerschelde ( Okcidenta Skeldo ). Ĝi nuntempe estas anstataŭita per la RV Simon Stevin.

Referencoj
----------

1. ↑   Zeeleeuw Cruise Planning. Vliz.be. Alirita 2011-07-07.
2. ↑   Zeeleeuw Cruise Planning. Vliz.be. Arkivita el la originalo je 2012-11-03. Alirita 2011-07-07.
3. ↑   Pri VLIZ. Flandra Instituto pri la Maro. Arkivita el la originalo je 2012-03-08. Alirita 2012-03-23.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-03-08. Alirita 2012-07-24.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Teknikaj specifoj kaj scienca ekipaĵo. Arkivigite je 2012-11-03 per la retarkivo Wayback Machine
* nederlande Jaraj raportoj.
**Grafo Pál Széchényi** [sEĉEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Széchényi Pál** estis hungara ministro, parlamentano, politikisto.

Pál Széchényi  naskiĝis la 6-an de novembro 1838. Li mortis la 28-an de oktobro 1901 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Széchényi komence frekventis pastrajn lernejojn en Nagyszombat kaj Szombathely, sed li finis la lernadon kaj li okupiĝis pri sia bieno, krome li politikadis loke. En 1861 li edziĝis baldaŭe havanta 2 filojn. En 1875 li estis elektita parlamenta deputito. Inter 1882 kaj 1889 li estis ministro pri agrikulturo, industrio, komerco. En 1883 li ricevis la titolon interna sekreta konsilisto, post 2 jaroj li ricevis premion.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Néhány szó hazánk mezei gazdasága előmozdítása érdekében* (1865)
* *Jelentés az országos magyar gazdasági egyesület által...* (1883)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre en la 15-a punkto)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste serĉu la nomon)
Granda (1) kaj malgranda (2) relativaj truoj de objektivo
Figuroj de malkreskanta relativa truo de objektivo (pligrandiĝanta f-nombro) por *punktaj* pligrandiĝoj (faktoro de du de areo)
f/32 - malgranda relativa truo de objektivo kaj malrapida eksponperiodo
f/5.6 - granda relativa truo de objektivo kaj rapida eksponperiodo
**Relativa truo de objektivo** estas rilatumo inter diametro de efekta truo de objektivo *d* al ĝia ĉefa fokusa distanco *f*. Oni kutime skribas la valoron kiel frakcio kun la numeratoro egala al 1. Ĉiu objektivo havas certan maksimuman relativan truon kaj ĝin eblas malpligrandigi per diafragmo.

Aŭtomata fotilo povas elekti ĉiun relativan truon en certa bendo.

Se oni elektas relativan truon permane kutime estas agordoplato kun aro de valoroj de la norma aro:

1/0.7; 1/1; 1/1.4; 1/2; 1/2.8; 1/4; 1/5.6; 1/8; 1/11; 1/16; 1/22; 1/32; 1/45; 1/64.

Ofte sur la agordoplato estas skribitaj nur denominatoroj de la frakcioj.

Ŝanĝo de la relativa truo al iu norma valoro al la najbara ŝanĝas relativan truon proksimume je 21/2 fojoj, do ŝanĝas lumigitecon de la optika bildo dufoje.

Ŝanĝo de la relativa truo igas ŝanĝojn de ĉi tiuj parametroj de la fotado:

* Eksponperiodo - ju pli granda estas la truo des pli malgranda devas esti la eksponperiodo pro havi veran ekspono.
* Aberacioj - ju malpligranda estas la truo des malpli grandaj estas geometriaj aberacioj. Sed male ju malpligranda estas la truo des malpli granda estas difrakto. Do estas certa relativa truo (kutime 1/8 ... 1/11) kun kiu la objektivo havas la plej grandan akrecon (distingkapablon).
* Profundo de akre bildata spaco - ju malpligranda estas la truo des pli granda estas la profundo.

Vidu ankaŭ
----------

* Aperturo

* Kategorio Relativa truo de objektivo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Péter Vasvári** [vaŝvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vasvári Péter** estas hungara grafikisto, (emblemisto).

Péter Vasvári kun la planitaj emblemoj
Péter Vasvári  naskiĝis la 11-an de marto 1973 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Péter Vasvári post lernado li laboris en filma studio, baldaŭ li akiris diplomon en Hungara Belarta Universitato. Li daŭris la lernadon en koncerna instituto en Suomio helpe de stipendio. Li specialiĝis pri emblemoj, ili estas sukcesaj en la tuta mondo. Li ricevis premiojn inter 1998-2018. Li havas edzinon, kiu naskis trifoje.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Budapeŝto (1993, 2011, 2013)
* Göd (2011)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Budapeŝto (1997, 2008, 2011, 2017)
* Békéscsaba (1998, 2010, 2012)
* Hangĝoŭo (2011, 2013)
* Stutgarto, Bruselo (2016)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-01-30. Alirita 2019-01-30.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 630744
 |
**Pál Titkos** [titkoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Titkos Pál** estis hungara futbalisto, trejnisto. Lia origina familia nomo estis *Titschka* (tiĉka)

Memortabulo pri Pál Titkos
Pál Titkos naskiĝis la 8-an de januaro 1908 en Budafok-Kelenvölgy (nun urboparto de Budapeŝto), li mortis la 8-an de oktobro 1988 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Titkos futbalis en junulara teamo inter 1922-1926. Li apartenis resume al 3 prestiĝaj plenkreskaj teamoj inter 1926-1944, kie li ludis en 309 matĉoj kun 114 goloj. Intertempe li estis hungara ĉampiono dufoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1929–1938 48-foje kun 13 goloj. En 1938 en la mondĉampionumo li akiris arĝentan medalon. Li estis trejnisto inter 1942-1967, en tiu periodo li estis trejnisto ekzemple de la naciaj teamoj de Hungario kaj Egiptio. Li portis ankaŭ altajn postenojn en la hungara futbala asocio.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo kun reliefo en Újbuda (2008, vidu la foton!)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 798992
 |


* Portalo pri Biografio
**Religia edukado** estas la edukado pri konkreta religio (kvankam en kelkaj landoj la termino **religia instruado** povas aludi al la instruado de preciza religio, dum **religia edukado** povas laudi al edukado aŭ instruado pri religioj ĝenerale) kaj ties varia aspektaro , ties kredoj, doktrinoj, ritoj, kutimoj, ceremonioj, kaj persona rolaro. Krome estas alia koncepto nome Religia eduksistemo por tiuj landoj kie eblas kaj publika kaj privata eduksistemoj kaj ene de la dua eblas ke la lernejoj estas posedaĵoj de la eklezio ĉu ĝenerale aŭ de specifa ordeno aŭ eklezia organizaĵo, tio historie estis grava kultura fenomeno kaj ankoraŭ estas en multaj landoj. En okcidenta kaj laika kulturo, la religia edukado implicas tipon de edukado kiu ege separiĝas el tiu akademia, kaj kiu (ĝenerale) rigardas religian kredaron kiel fundamenta temo kaj agada modelo, kaj nepra kondiĉo por antaŭenigo kaj akceptado ene de la eduka sistemo.

Ju pli laika estas la lando, des malpli grava estas la religia edukado. Kaj inverse, ju pli religia, religieca aŭ religiema estas la socio de la lando kaj ties ŝtato, des pli kerna estas la religia edukado. En kelkaj landoj estas deviga en la tuta eduksistemo, en kelkaj landoj deviga nur en parto de la eduksistemo (depende de la nivelo aŭ la lernejo), en kelkaj landoj estas nur grava fako, en kelkaj landoj estas malgrava fako kvazaŭ komplementa lernado aŭ hobio kaj eĉ en aliaj tute estas for de la eduksistemo. Fine en kelkaj landoj tiu realiĝas en vespera, sabata, dimanĉa aŭ libertempa edukado.

La laika koncepto estas esence diferenca el socioj kiuj aliĝas al religia leĝaro, kie "religia edukado" implicas la hegemonian akademian studaron, kaj laŭ tipe religia termino, instruas doktrinojn kiuj difinas socian kutimaron kiel "leĝaro" kaj la malobeo de tiu estas konsiderata kiel "krimo," aŭ almenaŭ postulas ioman punon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Religia edukado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kristana Helpo Arkivigite je 2008-12-09 per la retarkivo Wayback Machine
* Instruado pri religio
* RE-NET[*rompita ligilo*]
* Church of the Larger Fellowships[*rompita ligilo*]
*Ne miskomprenu kun Pacsa!*

**Pócsa** [pOĉa], germane **Botsch** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Bóly.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 8  km²
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 7756
* Telefonprefikso: 69

Situo
-----

Pócsa havanta nur unusolan straton kaj situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Villány troviĝas 6, Bóly 9, Beremend kaj Siklós po 18, Mohács 23, Harkány 24 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam antaŭ alveno de la hungaroj. Post la mezepoko La komunumo apartenis al la Osmana Imperio dum 150 jarojn. Tiam kaj poste dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la vilaĝo senhomiĝis. En 1780 germanoj el Ulm refondis Botsch-on, en 1724 sudslavoj alvenis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En 2001 la germanoj havis 13 %-n.

En Pócsa migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Katerino de 1905

* Kategorio Pócsa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pál Tittel,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tittel Pál** (ankaŭ *Tittel Péter Pál*) estis hungara astronomo, romkatolika pastro, profesoro, fondinta membro de Hungara Sciencula Societo en 1830.

Pál Tittel [*rompita ligilo*] naskiĝis la 28-an de junio 1784 en Pásztó. Li mortis la 26-an de aŭgusto 1831 en Buda.

Biografio
---------

Pál Tittel lernis en sia naskiĝurbo, Gyöngyös kaj Kecskemét. En Eger li aliĝis al la pastroj en 1800, krome li plulernis ĝis 1806. Li pastriĝis en 1807, krome li doktoriĝis en universitato de Pest (urbo) kaj li ekinstruis en la eklezia seminariumo en Eger. Post 2 jaroj li ricevis la taskon gvidi observatorion de Eger, tial li lernis astronomion en Vieno, poste eĉ en Göttingen, kie li lernis de Carl Friedrich Gauss. Baldaŭe li studis observatoriojn de Parizo kaj Greenwich. Li konatiĝis kun William Herschel, fine li hejmenvenis en 1818. En 1824 li komencis gvidi observatorion sur monto Gellért kaj samtempe li instruis en la universitato. En 1831 ankaŭ li mortis pro epidemio pri ĥolero. Post la morto Mihály Vörösmarty verkis dediĉan poemon al Pál Tittel.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Observationes astronomicae in specula caes* (1815)
* *Geometrischer Lauf der Pallas von 21-ten Januar 1818. bis 22-ten Januar 1819* (1820)
* *Rövid tudósítás a Buda-Pesti torony órák regulázása végett adandó jelek idejéről s módjáról, négy közhasznú tábla toldalékkal* (1830)

Memorigiloj
-----------

* 114987 Tittel

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj T, TY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj T, TY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 466688
* GND: 117401331
* LCCN: n88004338
* VIAF: 47538957
* ISNI: 0000 0001 0969 1109
 |
Laŭ la tradicio, la komencaj kristanoj utilis kiel nutraĵo por leonoj en la Koloseo de Romo.
Dum la Nazia regado, Judoj estis devigitaj survesti flavajn stelojn kiuj identigis ilin kiel judoj. Ili estas etno-religia grupo sed la Nazia persekutado baziĝis sur supozita rasdiferencoj.
**Religia persekutado** estas la sistema mistraktado de individuo aŭ grupo de individuoj kiel reago al ties religiaj kredoj aŭ aliĝoj aŭ al manko de tio.

La tendenco de socioj aŭ grupoj ene de socio aliigi aŭ subpremadi diferencajn sub-kulturojn estas ripetita afero en la homa historio. Krome, ĉar la religio aŭ manko de religio de persono ofte determinas je grava etendo ties moralon, mondorigardon, mem-konscion, kondutojn al aliuloj, kaj ĝenerale la personan identecon, religiaj diferencoj povas esti gravaj kulturaj, personaj, kaj sociaj faktoroj.

Religia persekutado povas esti okazigita de religia maltoleremo (t.e. la ĉikanado al praktikantoj de aliaj religioj diferencaj el tiu de la subpremantoj) aŭ de la ŝtato mem kiam ĝi vidas partikularan religian grupon kiel minaco al siaj interesoj aŭ sekureco. Je socia nivelo, tiu malhumanigo de partikulara religia grupo povas tuj rezulti en violento aŭ aliaj formoj de persekutado. Ja, en multaj landoj, la religia persekutado rezultis en tiom enorma violento ke ĝi estis konsiderata atako kontraŭ la homaj rajtoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Ateismo
* Genocido
* Inkvizicio
* Politika subpremado
* Religia milito
* Religia segregacio

Bibliografio
------------

* John Coffey (2000), Persecution and Toleration in Protestant England 1558-1689, Studies in modern History, Pearson Education
Religia maltoleremo: la vera religio bojligas judon, islamanon kaj paganon, reliefo de katolika preĝejo en Vilno, Litovio.
La ekzekuto de la Inkao Ataŭalpo fare de hispanoj. La indiĝenaj religioj estis malpermesitaj de la katolikismo enkondukita de la konkistadoroj. Ilustraĵo de A.B. Greene (1891). Tamen tie oni konfuzas la religiajn kun la socipolitikajn tialojn.
**Religia maltoleremo** estas formo de maltoleremo, kiun oni plenumas kontraŭ la religiaj kredoj aŭ praktikoj (aŭ kontraŭ la manko de tiuj) fare de persono aŭ grupo partikularigita kontraŭ persono aŭ grupo. Ĝi estas motivita ĉefe de diferenca religia kredo, normale konsiderita la ununura "vera", sed ankaŭ de alia klaso de ideologio, nome politika, ekonomika ktp. same kiel de etnaj tialoj foje asociaj al religio, aŭ inverse.

Speciale sangelverŝaj kaj malraciaj estas la okazoj de konfliktoj inter diversaj branĉoj de la sama religio, kiel ekzemple el historia vidpunkto la militoj inter katolikoj kaj protestantoj ene de kristanismo, aŭ la konfliktoj inter sunaistoj kaj ŝijaistoj en Islamo.

Bigoteco, aŭ bigotismo, el kiu bigoto aŭ bigotulo, koncernas religiecajn praktikojn pli eksteraspekte praktikitajn ol interne sentitajn. Se en religiaj praktikoj iu kondutas strange aŭ neoportune aŭ afektdevote, tiu jam eniris bigotismon. Tiu psika kondiĉo, tial, rekte kontraŭas al devoteco kaj karakteriziĝas per io nereligia aŭ banaliganta religion. Foje ĝi estas asimilita al io troeca, tial bigoteco identiĝus kun tro da religiemo. Tamen religiemo similas al sano: samekiel rilate sanon neniu fartas tro bone, tiel ankaŭ rilate devotecon neniu povas ekscesi pro tro da religiemo, ĉiu male povas devii el vera religieco per strangaĵoj kaj superstiĉoj aŭ sensencaĵoj aŭ maloportunaĵoj: tial ne konfuzenda bigotismo kun tro da religiemo aŭ devoteco. Se al bigoteco aldoniĝas ŝajnigo kaj trompiga aŭ vanta afektado por akiri estimon de virtulo, tiam bigoteco konkretiĝas al hipokriteco.

Vidu ankaŭ
----------

* Afableco
* Fanatikismo
* Ĝihado
* Holokaŭsto
* Inkvizicio
* Krucmilito
* Multkulturismo
* Paradokso pri toleremo
* Pogromo
* Religia milito
* Religia persekutado
* *Traité sur la tolérance*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lars Gustafsson: La logiko de toleremo (germane)
* Aktuala literaturo pri toleremo (germane)
* Esploro pri toleremo (germane)
* Bibliografio pri toleremo kaj ties esploremo
* Ideo pri toleremo en Aŭstrio
* Klarigoj de la principoj de toleremo Arkivigite je 2006-12-30 per la retarkivo Wayback Machine

* Religia maltoleremo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 675251
* NKC: ph632708
 |
La **Rabatako de Amorio** fare de la Abasida Kaliflando en mezo de Aŭgusto 838 estis unu el la ĉefaj okazaĵoj en la longa historio de la arab–bizancaj militoj. La Abasida kampanjo estis estrita persone fare de la kalifo al-Mu'tasim (regis 833–842), kiel revenĝo al senkontraŭa ekspedicio lanĉita de la Bizanca imperiestro Teofilo (r. 829–842) en la landlimoj de la Kaliflando la antaŭan jaron. Mu'tasim celis Amorion, nome urbo de Bizanco en okcidenta Malgranda Azio (moderna Anatolio), ĉar ĝi estis la naskoloko de la reganta dinastio en Bizanco kaj, tiam, unu el la plej grandaj kaj plej gravaj urboj de Bizanco. La kalifo arigis escepte grandan armeon, kiun li dividis en du partoj, kiuj invadis el nordoriento kaj sudo. La nordorienta armeo venkis la Bizancajn fortojn sub Teofilo ĉe Anzen, ebligante ke Abasidoj multe eniru en Bizanca Malgranda Azio kaj konverĝu al Anciro, kiun ili trovis abandonita. Post rabadi la urbon, ili turniĝis suden al Amorio, kien ili alvenis la 1an de aŭgusto. Fronte al komplotoj en Konstantinopolo kaj la ribelo de la granda aro de Ĥuramanoj en sia armeo, Teofilo malkapablis helpi la urbon.

Koordinatoj: 39° 01′ 14″ N 31° 17′ 21″ O﻿ / ﻿39.020439 °N, 31.289145 °O﻿ / 39.020439; 31.289145 (mapo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rabatako de Amorio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* The Amorium Excavations Project – 25 Years of Archaeology: 1987-2012 Arkivigite je 2012-07-22 per la retarkivo Wayback Machine
**Pócsmegyer** [pOĉmedjer] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Szentendre. Megyer signifas: madjaro, similaj nomoj troviĝas en departemento Pest, ja en la mezo setlis en 895 la gento madjara.

Kalvinana preĝejo en Pócsmegyer

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13 km²
* Loĝantaro: 1240
* Poŝtkodo: 2017
* Telefonprefikso: 26

Situo
-----

Pócsmegyer situas sur ebenaĵo, en Szentendre-insulo, en dekstra flanko de Danubo. Kontraŭe estas Leányfalu, pramo interligas la du vilaĝojn.

Historio
--------

Dum la historio la insulo donis defendadon kontraŭ armeoj. La loĝantaro tributis kaj al turkoj, kaj al aŭstroj-hungaroj. La baroka kalvinana preĝejo en 1788 konstruiĝis. En 1838 inundo okazis. Apartenas al la vilaĝo setlejo Surány (ŝurAnj) en la insulo, kiu estas ŝatata feriejo, kaj ankaŭ Leányfalu ĝis 1949.

Vidindaĵoj
----------

* nobeldomo de Eszterházy, kiu nun estas restoracio

Famuloj
-------

* en Pócsmegyer naskiĝis
	+ aktoro István Együd
	+ juristo Béla Szászy

Komunumoj pri *Megyer* en Hungara reĝlando
------------------------------------------

Megyer estis la plej grava hungara gento. En Budapeŝto troviĝas iamaj komunumoj *Békásmegyer* kaj Káposztásmegyer.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bélmegyer | Koppánymegyer | Megyer | Nagymegyer | Nógrádmegyer | Pócsmegyer | Vasmegyer |

* Kategorio Pócsmegyer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ruino de Kastelo Tomburg sur la samnoma monto
La **Tomburg** estas la ruino de altaĵkastelo sur alteco da 316 metroj super marnivelo proksime de Rheinbach proksime de Bonn. Ĝi troviĝas en malgranda naturprotektejo sur la same alta monto Tomberg. Ĝi estas postlasaĵo el la terciaro, kiam flua lafo leviĝis el la terinterno kaj post la erozio de la kovraj tavoloj postlasis bazaltokupolon.

Historio
--------

Postsignoj de loĝado sur Monto Tomberg estas reireblaj ĝis en la 4-a jarcento kaj deduktigas je uzado fare de la romianoj. La kastelo ekestis proksimume 900 kaj estis en la pli malfruaj jaroj treege plukonstruata.

Palatingrafo Ezzo kaj lia edzino Mathilda, fratino de Imperiestro Oto la 3-a, loĝis proksimume 1000 en Kastelo Tomburg. Ilia filino Richeza fariĝis reĝino de Polujo, filo Oto heredis la palatingraflandon, fariĝis en 1045 Duko de Ŝvabujo kaj mortis en 1047 en Kastelo Tomburg. Meze de la 11-a jarcento la kastelo apartenis al la ĉefepiskopujo Kolonjo. En dokumento el 1052 Papo Leono la 9-a konfirmis al ĉefepiskopo Hermano la 2-a de Kolonjo, ke krom aliaj pluaj lokoj ankaŭ Kastelo Tomburg kun propra preĝejo apartenas al la ĉefepiskopujo. Kiel vasaloj la grafoj de Kleve sekvis ekde 1090 kaj 1230 post la Sinjoroj de Müllenark kiel kastelestroj. Tiutempe ili nomiĝis *de Tomburg*.

Post ŝanĝiĝema historio la kastelo perdis ekde la 14-a jarcento sian militan gravecon. Por la *de Tomburg*, kiuj aktivis kiel rabokavaliroj, ĝi servis kiel retiriĝejo. Post 1420 estis pro heredodisdivido pluraj posedantoj. Post kverelo kun Frederiko de Sombreff, *Sinjoro je Tomburg kaj Landskron*, la duko de Jülich konkeris Kastelon Tomburg. Post ĝia preskaŭ kompleta ruinigo la 7-an de septembro 1473 ĝi ne plu estis rekonstruata.

Nuna situacio
-------------

* Pentraĵo el la 1920-aj jaroj Pentraĵo el la 1920-aj jaroj
* DefendoturoDefendoturo
* Malsupra resta parto de la defendoturoMalsupra resta parto de la defendoturo
* Elaera foto de Tomburg el 2015Elaera foto de Tomburg el 2015

Ĝis en la novepoko ruino kaj kastelmonto servis kiel bazaltorompejo. Tamen konserviĝis proks. 70 elcentoj de la Monto Tomberg kaj partoj de la defendoturo. Ankaŭ la kastelfonto de profundeco da 46 metroj, kiun en 1883 la loka hejmregiona asocio elfosis, ankoraŭ ekzistas. Je la fosado oni trovis multajn arĥeologiajn trovaĵojn, ekzemple ŝtonajn pafilegokuglojn.

Referencoj
----------

1. ↑  Theodor Joseph Lacomblet: Urkunde 187 Urkundenbuch für die Geschichte des Niederrheins oder des Erzstiftes Cöln, parto 1. 1840 p. [135]119, Reta versio

Literaturo
----------

* Dietmar Pertz: *Die Tomburg bei Rheinbach.* En: *Rheinische Kunststätten.* Kajero 504, Kolonjo 2008, ISBN 978-3-86526-026-0

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tomburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Forschungsfragen und Rätsel rund um die Tomburg
* Geschichte der Tomburg
La antikva **egipta religio** prezentiĝis kun multforma rito kaj multaj gedioj kun homaj korpoj kaj bestaj kapoj: Anubo (ŝakala kapo), Hatoro (bovina), Horuso (falka), Montu (falka kun du oreusoj), Neĥbeto (vultura), Seĥmeto (leonina), Setho (ĝirafa), Ĥnumo (ŝafa), Toto (ibisa), Sobeko (krokodila), Basto (katina). Pro tio, la bestojn ili konsideris sanktaj.

La egipta religio stimulis la kulton al la mortintoj kaj instruis ne tre precizan ideon pri la reveno al la vivo, kiu eblis esti per la revivigon de mortoj en la saman korpon, kaj tial ili ĝin konservis kiel mumiojn, aŭ per la metempsikozon. La sacerdotoj klopodis kuraci la poseditajn de la malbonaj spiritoj kaj helpi la spiritojn de mortintoj al lasta juĝo antaŭ Anubo. 

Krom tiuj plej popularaj gedioj, ankaŭ estis Atono (la sundisko) kaj Atumo (la malaperanta suno), kies centro de kulto estis la urbo On, aŭ Heliopolo laŭ la grekoj. La suno estis kultata kiel la fonto de vivo sur la materia mondo, kaj konsiderata kiel vivanta dio kaj fonto de energio en la ĉiela mondo. La sunadorado estis trudita kiel la unua klopodo de monoteisma religio en la historio, fare de faraono Amen-Hotep la 4-a (-1375 ĝis -1358), kiu prenis la alnomon Aĥnatono. Tiu religia formo ne daŭris multe, kaj post la morto de Aĥnatono, oni revenis al tradicia religio. Kelkaj kredas ke Moseo kaptis la ideon pri monoteismo de *atonismo*. 

En la antikva Egipto, la scienco, la filozofio kaj la religio estis kunligitaj. Kuracistoj, inĝenieroj, kalkulistoj, ktp, estis ankaŭ sacerdotoj. Sekve ŝanĝojn en religio okazis laŭ la sociaj ŝanĝoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Egipta Mitologio
* Egiptaj dioj
* Gaston Maspero
* Piramidaj Tekstoj
Tiu ĉi paĝo **Religio en Japanio** klarigas pri religio en Japanio.

Resumo
------

La "Jarlibro pri religio" eldonata de Agentejo pri Kulturaj Aferoj, diras nombrojn de religianoj en Japanio: Ŝintoistoj estas ĉ. 106 milionoj, Budhistoj estas ĉ. 96 milionoj, Kristanoj estas ĉ. 2 milionoj, aliaj ĉ. 11 milionoj. Laŭ ĝi, la sumo de nur Budhistoj kaj Ŝintoistoj estas pli ol 200 milionoj: tio signifas, ke multaj japanoj partoprenas eventojn de pluraj religioj.

Ĝenerale, Japanoj emas al sinkretismo, alivorte ili miksas malsamajn religiojn anstataŭ kredi en unu sola, kiel kutime faras okcidentanoj kaj aliaj. Estas tute normale, ekzemple, ke en Japanio la sama homo geedziĝas laŭ la kristana maniero, kaj estas entombigita laŭ la budhisma maniero.

Ĝenerale, oni povas konstati ke religio estas nuntempe multe malpli grava en Japanio ol en multaj aliaj partoj de la mondo.

Historio
--------

La tradiciaj religioj de Japanio estas Budhismo, Ŝintoismo kaj Konfuceismo, ankaŭ se estas dubinde ĉu la lasta el tiuj efektive estas religio laŭ okcidentaj standardoj, kaj ne simple filozofio.
Budhismo kaj Konfuceismo estis alportitaj el Ĉinio, dum Ŝintoismo estas la nura religio kiu naskiĝis en Japanio mem. Origine, Ŝintoismo estis politeisma kredo. En la Meiĵi periodo, kiu daŭris ĝis la dua mondmilito, Ŝintoismo estis konsiderata la ŝtata religio kaj fariĝis simbolo de forta naciismo. La speco de Ŝintoismo, kiun la ŝtato altrudis en tiu periodo, kuraĝigis la homojn konsideri la imperiestron de Japanio kiel dion.

Japana budhismo estas la budhismo praktikita en Japanio ekde ĝia oficiala enkonduko en la jaro 552 K.E. laŭ la Nihon Shoki de Baekje, Koreio de bikŝuoj. Budhismo havis gravan influon ĉe la disvolviĝo de la japana societo kaj daŭras kiel influa aspekto de la kulturo ĝis hodiaŭ.

Post la malgajno en la dua mondmilito, ŝintoismo ĉesis esti la ŝtata religio.

Kristanismo estis alportita de misiisto Francisco Xavier en la 15-a jarcento, kaj tuj populariĝis, sed Toyotomi Hideyoshi baldaŭ malpermesis ĝin kaj poste Tokugawa-Ŝogunato malpermesis ĝin dum cent jaroj. La 5-an de februaro 1597 en Nagasaki 26 katolikoj estis krucumitaj. Kristanismo estis reenkondukita en la 18-a jarcento, kaj nuntempe ĉirkaŭ 1.4 milionoj da Japanoj konsideras sin mem kristanoj, inter kiuj estas multe da gravaj kaj potencaj homoj. Kristanismo verŝajne profitas de la fakto ke japanoj kunligas ĝin kun la okcidenta kulturo, kaj tio igas ĝin pli laŭmoda por multaj junaj homoj. En Japanio, plejparto de Kristanoj estas Katolikoj, la dua estas Atestantoj de Jehovo.

Mitologio
---------

La japana mitologio estas tre kompleksa sistemo de kredoj de Japanio. Nur la panteono de ŝintoismo konsistas el kolekto de pli ol 8 000 000 kami ("dioj" aŭ "spiritoj" en la japana). Malgraŭ la influo de la antikva ĉina civilizo, grava parto de la religio kaj mitologio japanaj restas unikaj. Ĝi enhavas ŝintoismajn kaj budhismajn tradiciojn samkiel agrikulturajn popolajn kredojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Budhismo en Japanio
* Novaj religioj de Japanio

* Kategorio Religio en Japanio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La rivero **Ĉubut** preterpase ĉe Rawson
La rivero **Ĉubut** aŭ **Ĉubuto**, *río Chubut* en hispana, estas grava rivero situanta en suda Argentino, en la centro de la Argentina Patagonio. Ĝi nomigas la provincon Ĉubutio ĉar ĝi estas ties ĉefa rivero (ĉar ties baseno kovras la 60% el la provinca totala areo).

Ĝi ekfluas en la najbara provinco Río Negro, ĉe la monto Cerro de las Carreras, en la deklivaro orienta de la Andoj, kaj pot eniri en Ĉubutio, trapasas de okcidento al oriento la menciitan provinco, kaj poste elfluas en la Golfo Engaño ĉe Rawson, la provinca ĉefurbo.

Ties ĉefa alfluanto estas la rivero Chico, nekonstanta rivero kiu portas akvon al la Ĉubut nur dun epoko de fortaj akvokreskoj. La rivero Senguerr kutime elfluas en la lago Musters kaj tra la Falsa Senguerr, en la lago Colhué Huapi, kiuj funkcias kiel kolektujoj de senelira baseno. Sed kaze de eksterordinaraj akvokreskoj en la supraa baseno de la rivero Senguerr, ambaŭ lagoj elakviĝas al la rivero Chico kaj, tra ĝi, en la Ĉubut, drenante la tutan basenon al la Atlantiko.

La rivero estas ĝenerale malmulte profunda kaj ties akvofluo povas varii de 4 a 50 m³/s inter sekego kaj inundo. La inundoj estas tialo ke la teroj apudaj al la rivero estas fekundaj kaj gravaj por agrikulturo. La rivero estas ankaŭ populara celo por fiŝkaptado de truto.

Bildaro
-------

* Boca TomaBoca Toma
* Valo de la AltarojValo de la Altaroj
* Ponto en RawsonPonto en Rawson
* Haveno RawsonHaveno Rawson
* Vido de la malsupra valoVido de la malsupra valo
* Rivero Chico del NorteRivero Chico del Norte

Notoj
-----

1. 1 2   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2014-03-09. Alirita 2014-03-09.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 

* Kategorio Rivero Ĉubut en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Baseno de la Rivero Ĉubut Arkivigite je 2014-03-09 per la retarkivo Wayback Machine
* Claraz, por la cuenca del Rio Chubut "Naturalistas viajeros", Canal Encuentro.[*rompita ligilo*]
* Kemio de la akvoj Arkivigite je 2014-09-11 per la retarkivo Wayback Machine

Koordinatoj: 43° 41′ 58.99″ S 66° 29′ 00.00″ U﻿ / ﻿43.6997194 °S, 66.4833333 °U﻿ / -43.6997194; -66.4833333 (mapo)
Bazaj informoj
--------------

**Pálfa** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda Transdanubio**, en departemento Tolna, en subregiono de Paks. La historia nomo estis *Pálfalva*.

* Areo: 38  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.7155/18.6136
* Loĝantaro: 1860
* Poŝtkodo: 7042
* Telefonprefikso: 74

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Sió, laŭ traira flankovojo. Simontornya troviĝas 8, Paks 26 km-ojn for.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1241. La turkoj okupis la vilaĝon en 1543. Poste sudslavaj rifuĝintoj alvenis, tamen la vilaĝo senhomiĝis. La refondiĝo en 1720 okazis. En 1966 najbara vilaĝo Rácegres aliĝis al Pálfa.

Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, lernejo, infanĝardeno, biblioteko, interretejo, kuracejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* baroka katolika preĝejo omaĝe al apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1789
* kastelo, nun speciala lernejo

Famulo
------

En Rácegres naskiĝis poeto Julio Illyés (ijEŝ), nun muzeo pri lernejo estas videbla.

* Kategorio Pálfa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kristana katedralo en Luando.
Interno de la Preĝejo de Nossa Senhora da Nazaré.
La ĉeesto de la **religioj en Angolo** estas vasta kaj varia, kun pli ol mil religiaj komunumoj disigitaj tra la tuta lando; por plej multaj el ili oni povas diri, ke temas pri kristanoj; Katolikismo estas proksimume la religio de la duono de la loĝantaro. Aliaj grupoj de kristanoj inkluzivas la adeptojn de Baptismo, Metodismo, Kongregacionismo, Luteranismo kaj fine Kalvinismo kaj Adventismo. Kune kun aliaj kristanaj ne-protestantaj grupoj, ĉiuj ĉi tiuj kredoj reprezentas ĉirkaŭ kvaronon de la loĝantaro.

Post la sendependeco disde Portugalio akirita en 1975, multaj anoj de pentekostismo kaj evangeliismo kreis multajn komunumojn, kiuj ekestis kune kun aliaj de indiĝena tipo, la plej grava el ili estas la Universala Eklezio de la Regno de Dio de brazila origino. Ekzistas ankaŭ du "afrikaj kristanaj eklezioj", kiuj sekvas sinkretismon, nome Kimbangismo kiu havas sian originon en la nuna Demokratia Respubliko Kongo, kaj la indiĝena tokoisma fido.

Ene de Angolo ekzistas ankaŭ malgranda malplimulto de islama kredo, ĉefe anoj de sunaismo, kiuj enmigris el diversaj aliaj afrikaj landoj. Iuj angolanoj, precipe en la plej foraj kamparaj vilaĝoj, profesas tradiciajn afrikajn religiojn; sed ĉi tiuj kredoj ankaŭ kun-ekzistas en granda parto de tiuj, kiuj konvertiĝis al kristanismo.

Procentaĵoj en 2015
-------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | Katolikismo | 56.4 |
| 2 | Protestantismo | 37.0 |
| 3 | Afrikaj religioj | 4.4 |
| 4 | Aliaj religioj | 1.1 |
| 5 | Ateismo | 1.0 |

Notoj
-----

1. ↑  Vidu Fátima Viegas, *Panorama das Religiões em Angola Independente (1975-2008)*, Luanda: Ministério da Cultura/Instituto Nacional para os Assuntos Religiosos, 2008

Bibliografio
------------

* José Redinha, *Etnias e culturas de Angola*, Luanda: Instituto de Investigação Científica de Angola, 1975

Rilataj eroj
------------

* Katolika Eklezio en Angolo

Eksteraj ligoj
--------------

* \* Angola Arkivigite je 2020-10-30 per la retarkivo Wayback Machine Landa profilo de la "Asocio de Religiaj Datumaj Arkivoj"
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Africa Centrale |
| Portala ikono | Portalo pri religioni |