recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Vidu ankaŭ: Sahara reĝa vojo, okcident-afrika komerca vojo.*
La persa reĝa vojo en la Malnovpersa imperio
La **Persa reĝa vojo** estis antikva ĉef-vojo, kiun konstruigis en la 5. jarcento a.K. la persa grand-reĝo Granda Dario por ebligi la rapidan komunikadon inter Suzo kaj Sardeso ene de la grandega imperio. La kurieroj povis dum sep tagoj plenumi la distancon de 2699 kilometroj. La antikva greka historiisto Herodoto notis jene: "Ekzistas neniu alia sur la mondo, kiu povus pli rapide pasi, ol la persaj kurieroj." La laŭdo de Herodoto – "Nek neĝo, nek pluvo, nek varmego, nek nokta malhelo ne haltas ilin por plej rapide plenumi la taskon." – inspiras la neoficialan moton de la poŝtaj transportistoj.

La itinero de la Reĝa vojo
--------------------------

La itinero de la vojo estas rekonstruebla laŭ verkoj de Herodoto, arĥeologiaj esploroj kaj aliaj historiaj fontoj. Ĝi komenciĝis okcidente ĉe Sardeso, ĉe la malnova ĉefurbo de la Lida imperio (ĉ. 100 km oriente de İzmir, en la hodiaŭa Turkio), trapasis sur la nuna norda parto de Turkio ĝis Ninivo, ĉefurbo de la malnova Asira imperio (hodiaŭa Mosulo en Irako), poste iris al sudo al Babilono (apud la hodiaŭ Bagdado en Irako). Oni pensas, ke en proksimo de Babilono, ĝi disbranĉiĝis, unu vojo iris nordokcidente al hamadan, ĉefurbo de la medoj apud la silka vojo, la alia vojo iris oriente al Suzo, ĉefurbo de la estonta persa imperio (hodiaŭ Irano), poste sudokcidente al Persepolis.

Historio de la Reĝa vojo
------------------------

Ĉar la vojo sekvas nek la plej mallongan, nek la plej facilan itineron inter la urboj de la Persa imperio, la arĥeologoj supozas, ke la okcidentan parton de la vojo konstruigis la asiraj reĝoj, ĉar la vojo trairas centron de ilia malnova imperio. La orienta parto parte kongruas kun la plej grava komerca vojo, la silka vojo.

Ĉar Dario la 1-a interligis la diversajn vojpartojn, oni rigardas lin kreinto de la vojsistemo. Li plibonigis la grundon de la vojo kaj kreis servosistemon de la reĝaj kurieroj *(pirradaziš)*.

La vojo estis tiel bonkvalita, ke oni uzis ĝin dum la romiaj tempoj.

Kulturaj aludoj
---------------

Eŭklido tiel respondis al demando de Ptolemeo, kiu volis pli facilan vojon al kompreno de la matematiko, "al la geometrio ne kondukas reĝa vojo".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Persa reĝa vojo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Livius: Articles on Ancient History Arkivigite je 2011-06-29 per la retarkivo Wayback Machine
* The History of Iran
"Nova malvirto: Opiejoj en Francio", ilustraĵo el Le Petit Journal, 5a de julio 1903.
**Opiejo** estas instalaĵo kie oni vendas kaj fumas opion. Opiejoj ekzistis en multaj partoj de la mondo en la 19a jarcento, ĉefe en Ĉinio, Sudorienta Azio, Nordameriko kaj Francio. En Okcidento, opiejoj estis vizititaj de kaj asociitaj kun ĉinoj, ĉar tiuj instalaĵoj estis kutime regataj de ĉinoj kiuj havigis la opion same kiel preparis ĝin por vizitantaj neĉinaj fumantoj. Plej opiejoj havis opiilojn kiel la specializitajn pipojn kaj lampojn kiuj estis necesaj por fumi la drogon. Klientoj kutime kuŝis por teni la longajn opipipojn super olelampoj kiuj varmigis la drogon ĝis ĝi vaporiĝis, permesante al fumanto inhali vaporojn. Opiejoj en Ĉinio estis vizitataj de ĉiuj niveloj de la socio, kaj ilia riĉo aŭ simpleco montris la financajn rimedojn de la klientoj. En urbaj areoj de Usono, partikulare en la Okcidenta Marbordo, estis opiejoj kiuj intencis respeguli la plej bonajn el Ĉinio, kun luksa ornamado kaj inaj helpantinoj. Por la laborista klaso, estis multaj malbonkvalitaj opiejoj kun pli disaj disponebloj. Tiuj plej facile akceptis ne-ĉinajn fumantojn.

Notoj
-----

1. ↑  "Opium Museum".

* Kategorio Opiejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto Vinohradiv en Transkarpata provinco

Bazaj informoj
--------------

**Okli,** ukraine **Оклі,** hungare **Akli** estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv, en municipo de Nevetlenfolu.

* 48° 0′ 0″ N 23° 1′ 12″ O﻿ / ﻿48.00000 °N, 23.02000 °O﻿ / 48.00000; 23.02000 (mapo)Koordinatoj: 48° 0′ 0″ N 23° 1′ 12″ O﻿ / ﻿48.00000 °N, 23.02000 °O﻿ / 48.00000; 23.02000 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 126 m
* Loĝantaro: 360
* Poŝtkodo: 90365
* Telefonprefikso: 3141
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Okli situas laŭ la rumana landolimo. Vinohradiv troviĝas 30 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1323 en formo *Akly*. En 1910 loĝis en Akli 459 da hungaroj. Ĝis 1920 Akli apartenis al Hungara reĝlando, al Ugocsa, al distrikto de Halmi, poste al Ĉeĥoslovakio, dume la rumanoj okupis la vilaĝon en 1919. Akli rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La alveninta Ruĝa Armeo fine de 1944 deportis hungarojn al la gulago. Ekde 1945 Okli apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2001 loĝis en Okli 366 da homoj, (350 hungaroj). Vilaĝservoj estas hungara lernejo, kulturdomo, uzino pri fromaĝo. Nomo Akli troviĝas en titolo de romano "Akli Miklós" de Kálmán Mikszáth.

Vidindaĵo
---------

* komence katolika, ekde 1540 kalvinana preĝejo el la 15-a jarcento, en 1803 bruliĝis, poste renoviĝis
**Demoskopio** (malnovgreke *démos* „popolo", *skopeín* „skolti", "atente rigardi") aŭ **opini-sondado** estas metodo por ekkoni la opinion, t.e. la sintenojn, dezirojn, timojn, etoson, de aŭ en difinita populacio.

Por demoskopiaj celoj oni pridemandas selektitan averaĝon de homoj, kiuj reprezentas la tutan celgrupon kaj poste laŭ difinitaj metodoj interpretas la tiel akiritajn primaran datumojn. La pridemandado povas okazi persone, telefone, skribe aŭ rete.

Opini-sondado estas uzata en politiko, amas-komunikiloj, ekonomio kaj por sociaj esploroj. En la formo de balotaj esploroj ĝi servas i.a. por prognozi la rezultojn de balotoj. En landoj, kie balotoj laŭleĝe aŭ tradicie okazas dum dimanĉo, la "dimanĉo-demando" (por kiu partio vi voĉdonus, se estus balotoj venontan dimanĉon?") eble estas plej konata ekzemplo de demoskopia esploro.

Merkataj esploroj kiel aplikkampo de demoskopio i.a. klopodas eltrovi surmerkatigajn ŝancojn de novaj produktoj.

Demoskopio i.a. uzas statistikon kiel help-scienco.

Literaturo
----------

* Bourdieu, Pierre (1993): *Die öffentliche Meinung gibt es nicht*, in: Bourdieu, Pierre, *Soziologische Fragen*, Frankfurt: Suhrkamp, S. 212-223.
* Champagne, Patrick (1991): *Die öffentliche Meinung als neuer Fetisch*, in: *Berliner Journal für Soziologie* 1, S. 517-526.
* Keller, Felix (2001): *Archäologie der Meinungsforschung. Mathematik und die Erzählbarkeit des Politischen*, Konstanz: UVK-Verlagsgesellschaft, ISBN 3-89669-981-4.
* Kruke, Anja (2007): *Demoskopie in der Bundesrepublik Deutschland. Meinungsforschung, Parteien und Medien 1949-1990*, Düsseldorf: Droste Verlag, ISBN 978-3-7700-5281-3.

* Kategorio Opinisondado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto Vinohradiv en Transkarpata provinco

Bazaj informoj
--------------

**Okli Gedj,** ukraine **Оклі Гедь,** hungare **Aklihegy** estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv.

* 48° 0′ 36″ N 23° 3′ 36″ O﻿ / ﻿48.01000 °N, 23.06000 °O﻿ / 48.01000; 23.06000 (mapo)Koordinatoj: 48° 0′ 36″ N 23° 3′ 36″ O﻿ / ﻿48.01000 °N, 23.06000 °O﻿ / 48.01000; 23.06000 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 175 m
* Loĝantaro: 610
* Poŝtkodo: 90365
* Telefonprefikso: 3141
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Okli Gedj situas sur flanko de monto, laŭ la rumana landolimo. Vinohradiv troviĝas 26 km-ojn.

Historio
--------

La loko ĝis la ĉeĥa erao estis grava vinbereja kampo de Okli. Tiam oni formis setlejon nomatan *Klinovecka Hora*, kiu rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La alveninta Ruĝa Armeo fine de 1944 deportis hungarojn al la gulago. Ekde 1945 Okli Gedj apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2001 loĝis en Okli Gedj 611 da homoj, (597 hungaroj). Vilaĝservo estas lernejo.

Vidindaĵoj
----------

* gotika kalvinana preĝejo
* komuna nova preĝejo de 1994
* fontoj kun feroenhavo
*Rigveda* manuskripto en Nagario, komenco de la 19a jarcento.
**Veda sanskrito** estas hindarja pralingvo. Ĝi estas la parolata praulo de liturgia sanskrito, kaj frua descendanto de pra-hindarja. Ĝi estas proksime rilata al la avesta, nome la plej aĝa konservita irana lingvo. Veda sanskrito estas la plej aĝa atestita lingvo de la hindirana branĉo de la hindeŭropa familio.

**Veda sanskrito** estas la lingvo de Vedoj, nome tekstoj kompilitaj ĉirkaŭ la periodo de komenca la meza 2a al meza 1a jarmilo a.K. Ili estis parole konservitaj kiel parto de la tradicio *ŝrauta* de Veda recitado, antaŭa al la alveno de alfabeta skribado en Hindio dum kelkaj jarcentoj. Pro manko de kaj epigrafia pruvaro kaj de nerompita manuskripta tradicio, la Veda sanskrito estas unu el lingvoj kiuj ne povas esti tradukitaj akurate en tiu epoko. Speciale la plaj aĝa epoko de la lingvo, nome la **Rigveda sanskrito**, nome la lingvo de la himnoj de Rigvedo, estas konservita nur en formo redaktita kelkajn jarcentojn post la kompono de la tekstoj. Rekuperado de ties origina formo estas celo de lingva rekonstruado.

El ĉirkaŭ 4a jarcento a.K. en la klasika periodo de Ferepoka Antikva Hindio, Veda sanskrito lasis la vojon al la klasika sanskrito kiel difinita de la gramatiko de Panini.

Referencoj
----------

1. ↑   Restoring historical language of the vedas from attested vedic. Arkivita el la originalo je 2008-12-29. Alirita 2015-07-10.

Literaturo
----------

* Ernst Wilhelm Oskar Windisch, Berthold Delbrück, *Syntaktische Forschungen: III. Die Altindische Wortfolge aus dem Çatapathabrâhmaṇa*
* A. A. Macdonell, *Vedic Grammar* (1910)
* A. A: Macdonell, *Vedic Grammar for Students*
* Bruno Lindner, *Altindische Nominalbildung: Nach den S̆amhitas dargestellt* (1878)
* Michael Witzel, *Tracing the Vedic dialects* in *Dialectes dans les litteratures Indo-Aryennes* eld. Caillat, Paris, 1989, 97–265.

Eksteraj ligiloj
----------------

* index of Vedic texts (TITUS)
* Ancient Sanskrit Online Arkivigite je 2009-03-31 per la retarkivo Wayback Machine el University of Texas at Austin
**Ŝtip** (makedone *Штип*) estas urbo situanta en la oriento de Norda Makedonio, en la Orienta Regiono. Ĝi estas la administra centro de la Opština Ŝtip. Laŭ la censo de 2002 loĝas ĉi tie entute 43 652 homoj.

Loko, priskribo
---------------

La urbo situas ĉe ambaŭ bordoj de la rivero Bregalnica je alteco de ĉirkaŭ 260 - 650 m. La rivero Otinja originas de la urbo. Ĝi fluas tra la urbo kaj ankaŭ enfluas en la urbon de maldekstre en la riveron Bregalnica. La areo de la urbo estas ĉirkaŭ 60 km².

### Transporto

La ĉefa vojo A4 pasas tra la urbo, kiu estas daŭrigo de la aŭtovojo A4 de Skopjo direkte al Radoviš kaj Strumica kaj poste la limo kun Bulgario.

La fervoja linio, kiu kondukas de Veles al Kočani, ankaŭ trapasas la urbon.

### Loĝantaro

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 43 652 loĝantoj.

El la totala nombro, 38 323 Makedonoj (87,79 %), 2 184 Ciganoj (5,00 %), 1 727 Italoj (3,96 %), 887 Turkoj (2,01 %) kaj la ceteraj.

Religio: 39 127 ortodoksa (89,63 %), 3 145 Islamanoj (7,20 %) kaj la ceteraj.

Estas ĉirkaŭ 12 preĝejoj kaj 2 moskeoj en la urbo.

Edukado: Estas 5 bazlernejoj en la urbo. Ekzistas ankaŭ mezlernejoj kaj faklernejoj kun diversaj specialiĝoj. Ekde 2007 ekzistas ankaŭ ŝtata universitato kun 13 fakultatoj.

### Ekonomio

La urbo estas industria-agrikultura. Estas ledo, teksaĵo, manĝaĵo, ledo, lignoprilaboro sed ankaŭ kemiaj industrioj.Ekzistas ankaŭ vinfarejo. Estas multaj hoteloj kaj restoracioj en la urbo.

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Штип en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:

Pluaj fotoj
-----------

* La urbo Štip - sur la teritorio de la Opština ŠtipLa urbo Štip - sur la teritorio de la Opština Štip
* Ŝtip - MuzeoŜtip - Muzeo
* Preĝejo de St. Nikolao (Štip)Preĝejo de St. Nikolao (Štip)

* Kategorio Štip en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Loko de la Persia Pordego; la ŝoseo estis konstruita en la 1990-aj jaroj.
**Persiaj Pordegoj** estis la antikva nomo de la montopasejo nune konata kiel *Tang-e Mejran*, kiu konektas Jasuj kaj Sedeh oriente, trapasante la limon de la modernaj provincoj Kohkilujeh kaj Bujer Ahmad kaj Fars de Irano, pasante sude de la masivo Kuh-e-Dinar, parto de la Zagros-montaro. La montopasejo kontrolas la ligejon inter la marborda kaj la centra parto de Persio.

En la komencaj semajnoj de 330 a.K. ĝi estis la batalkampo de la sangelverŝa Batalo de la Persia Pordego, en kiu la Macedonia reĝo, Aleksandro la Granda, frontis fortan reziston fare de la lastaj Akemenidaj trupoj estritaj de Ariobarzanes.

Literaturo
----------

* Henry Speck, "Alexander at the Persian Gates. A Study in Historiography and Topography" in: *American Journal of Ancient History* n.s. 1.1 (2002) 15-234.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Livius.org: Persian Gate Arkivigite je 2011-11-17 per la retarkivo Wayback Machine

Koordinatoj: 30° 42′ 30″ N 51° 35′ 55″ O﻿ / ﻿30.70833 °N, 51.59861 °O﻿ / 30.70833; 51.59861 (mapo)
**Magyarcsanád** (madjarĉanAd), rumane **Cenadul Unguresc**, serbe **Чaнaд** estas vilaĝo en Hungario en regiono **Suda Ebenaĵo**, en departemento Csongrád, en subregiono de Makó.

Preĝejoj de Magyarcsanád
* Areo: 48  km²
* Loĝantaro: 1500
* Poŝtkodo: 6932
* Telefonprefikso: 62

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Mureş (rivero), kiu estas samtempe la rumana landolimo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Szeged-Nagylak. La vilaĝo kontaktiĝas kun Apátfalva. Kontraŭ la rivero troviĝas Nagycsanád. Germanoj detruis 2 pontojn dum la 2-a mondmilito. Trapasejo de Nagylak troviĝas 8 km-ojn for.

Historio
--------

Serboj fondis la vilaĝon ĉirkaŭ en 1698, kiuj gardis la limon kontraŭ la turkoj, sed ili bredis ankaŭ bestojn. La limo ĉesis en 1750, sekve parto de la serboj foriris, venis hungaroj kaj rumanoj. En 1756 okazis inundo. En 1882 fervojo ekfunkciis inter Arad kaj Szeged, en 1894 tra la ponto fariĝis nova linio. En 1910 loĝis tie 1679 da rumanoj, 702 da hungaroj, 616 da serboj. La rumana armeo en 1919 okupis la vilaĝon, kiu post unu jaro trovis sin ĉe la nova landolimo. Dum la 2-a mondmilito en la kazerno poloj loĝis. Iama vilaĝo Bökény apartenas al Magyarcsanád. Bökény senhomiĝis dum la turkoj, refondiĝis en 1801.

En la vilaĝo serba, rumana, cigana aŭtonomioj funkcias.

Ĝemelkomunumo estas Rumanio Nagykomlós, Rumanio.

Demografio en 2001
------------------

* 77,4% hungaroj
* 11,6% rumanoj
* 2,1% serboj
* 7,6% ciganoj

La religioj:

* katolika 54,6%
* kalvinana 8,2%
* baptista 1,3%
* ortodoksa (rumana) 16,4%
* greko-katolika 1,4%
* ortodoksa (serba) 1,2%
* senreligia 7,6%.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika Preĝejo de Sankta Gerardo (Magyarcsanád) de 1939
* Kalvinana preĝejo (Magyarcsanád) de 1912
* serba ortodoksa Preĝejo de Sankta Georgo (Magyarcsanád) de 1882
* Rumana ortodoksa preĝejo (Magyarcsanád) de 1808, komence ankaŭ serboj uzis ĝin
* iama kazerno por limgardistoj
* skulptaĵo pri Libereco
* kurgano
* kormoranoj ĉe la rivero

* Kategorio Magyarcsanád en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Persona disvolviĝo** aŭ **persona kresko** (angle ‘personal growth’, france ‘développement personnel’), ne temas pri persona disvolviĝo sur la materia kampo sed pri tiu sur la interno, la psiko, la emocioj kaj la spiriteco. Tradicioj, sencdonaj referencokadroj kaj rigidaj sociaj roloj pli kaj pli emas malaperi. En sekularigita socio kiel tiu de Okcidento, kiu krome funkcias laŭ la principoj de la libermerkata pensaro, oni observas ke eĉ la familianoj pli kaj pli emas individuiĝi kaj alstrebi plej eble grandan disvolviĝon de sia personeco. Tial pli kaj pli da personoj perdas siajn fiksajn vivmodelojn kio kaŭzas ofte identecperdon kies ebla sekvo klarigus la bezonon je eblecoj de persona kresko. Multaj tiaj personoj sentas sin allogataj al la kulturo de la Nova Epoko, ĉar ĝi kreis tutan ‘merkaton’ de psiko- kaj meditadteknikoj, klerigmetodoj, kreskogrupoj kaj terapioj.

Vidu ankaŭ
----------

* Sofrologio
* Aŭtosugesto

* Kategorio Persona disvolviĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La oficiala emblemo de la *persona numero por publika servo*.
La **persona numero por publika servo** (*Personal Public Service Number* aŭ *PPS Number* en la angla; *Uimhir Phearsanta Seirbhíse Poiblí* ou *Uimh. PSP* en la irlanda) estas legitimiga alfabetnumero uzita en Respubliko de Irlando. Ĝin eldonas la servoj pri identeco de klientoj (Client Identity Services) de la departemento pri sociaj kaj familiaj aferoj (Department of Social and Family Affairs).

Tiu numero estas uzata de pluraj publikaj servoj en la Respubliko, kiel la eduka sistemo, sano, loĝado, sociala asekuro kaj imposto.

Ĝi estas rekonigebla laŭ ĝia formato de sep ciferoj kaj unu litero, ekzemple: 1234567A.

Historio
--------

La *PPS number* ekzistas depost aprilo 1979 sed nomiĝis *Revenue and Social Insurance Number (RSI No)* «numero por imposto kaj sociala asekuro» ĝis 1998. Antaŭ 1979, ekzistis du malkunajn numerojn kiujn la *PPS number* unuigis kaj anstataŭigis: *Social Welfare Insurance Number* por sociala sekureco kaj la  *PAYE Number* por taksoj kiun eldonis la *Office of the Revenue Commissioners*, irlanda departemento pri impostoj.

Kiucele?
--------

La numero estis aŭtomate atribuata al ĉiuj naskitoj en Respubliko de Irlando depost januaro 1971 kaj al ĉiuj kiuj estis laborantaj aŭ laborontaj depost aprilo 1979. Kelkaj irlandanoj daŭre ne havas numeron: temas plejparte pri ĉehejmaj homoj aŭ personoj kiuj ĉesis labori antaŭ la ĉi-supre menciataj datoj.

Koncerne alvenantoj Irlanden kiuj deziras labori kaj hejmiĝi en la lando, la *PPS number* estas la unua kaj nepra administra klopodo farenda. Eblas peti ĝin ĉe la plej proksima *Office of the Department of Social and Family Affairs* (ofico de la departemento pri socialaj kaj familiaj aferoj). Se ano de Eŭropa Unio, oni nepre kunportu:

* Valida legitimaĵo (pasporto aŭ identiga karto)
* Pruvilo de konstanta loĝejo (ia ajn oficiala letero kun adreso, tia kia lukontrakto, elektra aŭ telefona fakturo, bankkonto...). Depost la 15-an de januaro 2007, la atestiloj de loĝejo devenante de gastejo ne plu estas akceptataj.

Se dungito ne provizas na *PPS number*, la dunganto povas depreni ĝis 42% de la salajro je la nomo de la *Emergency Tax* (urĝeca takso), normale repagenda kiam la numero estas ekhavata aŭ kiam la dungito forlasas la landon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* www.welfare.ie (anglalingva)
Okshofto rilate al aliaj barelunuoj.
La **okshofto** (germane *Oxhoft* IFA:[ˈɔkshɔft], angle *hogshead* IFA:[ˈhɒɡzhɛd], nederlande *okshoofd* IFA:[ˈɔkshoːft], dane *oksehoved*, bukmole *oksehode*, novnorvege *oksehovud*) estas nord-Eŭropa mezurunuo de volumeno, egalante proksimume 200 litrojn.

Difino
------

Simile al aliaj tradiciaj mezurunuoj, la preciza difino de la okshofto variis laŭ landoj kaj regionoj.

Germanio:
Berlino: 221,4 litroj
Hamburgo: 217,4 litroj
Hanovero: 234,0 litroj
Kenigsbergo: 206,0 litroj
Danio: 226,0 litroj
Britio:
da vino: 245,5 litroj
da biero: 238,7 litroj
Finnlando: 235,0 litroj
Nederlando: 223,0 litroj
Svedio: 236,0 litroj

Etimologio
----------

La angla vorto signifas porko-kapon, el *hog* "porko" kaj *head* "kapo". La aliĝermanlingvaj formoj montras similiĝon al la vortoj por okso.

Referencoj
----------

1. ↑   okshoft/o (esperante). *Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020*.
2. ↑   hogshead, *n* (angle). *Oxford Englsh Dictionary*.
3. ↑   Ox­hoft, das (germane). *Duden Wörterbuch*.
**Péter Balázs** [balAĵ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Balázs Péter** estis hungara historiisto, arkivisto.

Péter Balázs (arkivisto) naskiĝis la  9-an de novembro 1922(nun 1922-11-09) en Kiskunhalas, li mortis la 23-an de oktobro 1991 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Péter Balázs (arkivisto) maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1942, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1948, post 2 jaroj arkivistan diplomon. En la lernojaro 1948 li instruis en gimnazio, poste li praktikadis jaron en la centra arkivo. En la sekvaj jaroj li laboris en pluraj arkivoj, fine inter 1979–1984 li estis vicarkivestro. Intertempe li kolektis kolektis hungarajn materialojn en eksterlandaj arkivoj, krome li multe okupiĝis pri Győr. Li kandidatiĝis (CSc) en 1979 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li edziĝis en 1954, 2 filoj naskiĝis en 1958 kaj 1963. Li ricevis ŝtatajn premiojn en 1971 kaj 1976.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A területi levéltárakban található feudáliskori összeírások katalógusának elkészítése.* (1957)
* *Les archives d’état de Hongrie en 1962.* (1963)
* *Győr város történetének kérdései. Győr a feudalizmus végén.* (1964)
* *Viale Prelà bécsi pápai nuncius jelentései az 1848-as magyar forradalomról.* (1974)
* *A megyei városok iratanyaga a Horthy-korszak utolsó éveiben és a frontvonal áthaladása idején. 1–2.* (1988)
* *A levéltárügy rendezéséről szóló 1947. évi XXI. tc. útja Sopron vármegye kezdeményezésétől az 1947. évi kihirdetésig.* (1993)

Fontoj
------

* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 840114
 |



* Portalo pri Biografio
**Pertusa** [perTUsa] estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la sudoriento de la komarko *Hoya de Huesca* (kies ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem nome Ŭesko) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas en la sudoriento de la komarko *Hoya de Huesca*. Ĝi estas ĉe la valo de la rivero Alcanadre sudoriente de la provinca kaj komarka ĉefurbo. La municipa teritorio limas kun tiuj de Antillón, Barbuñales, Torres de Alcanadre, Salillas, Angües, Laperdiguera kaj Lacuadrada.

La loĝloko Pertusa mem (420 msm) estas je 35 km sudoriente de Huesca inter Salillas okcidente kaj Peraltilla nordoriente.

Historio
--------

Estis jam antaŭromia setlejo uzita por la romia Itinero de Antonino, kies restaĵoj de ŝoseo kaj ponto restis ĝis nun.

Plej frua mezepoka mencio estas de 1106. Ĉirkaŭ 1100 la reĝo Petro la 1-a de Aragono konkeris Pertusa, kiu iĝis ĉefurbo de areo de La Perdiguera, Lalauenga, Barbuñales kaj La Almunia Cuadrada (Lacuadrada). La Grafo de Aytone en 1380, ricevis donacon de la kasteloj kaj loĝlokoj de Pertusa, Bolea kaj Biel fare de la Infanto Don Martín. La reĝo Filipo la 2-a de Hispanio, danke al bona traktado fare de la lokanoj de Pertusa survoje al Katalunio, sendis al ili la arkitekton kiu estis konstruanta la monaĥejon de *San Lorenzo de El Escorial* por la konstruo de la sonorilturo de la preĝejo.​

La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Pertusa akrigita pro la detruo de la milito: oni malaltiĝis el 666 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 125 loĝantoj (2022).

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (migdaloj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj kaj kunikloj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejo, la ermitejo, Akvedukto de la Kanalo de Cinca, kaj ekstere naturaj lokoj. Estas gastejo por pilgrimantoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

1. ↑  (Yela, El Cartulario de Roda, pp. 69-70)
2. ↑   Junio, Aduq Terbesarel 4 (19a de februaro 2015). «Ruta por Laluenga - Pertusa - Barbuñales». Santiagonoguero.es. Konsultita la 10an de aprilo 2021.

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pertusa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813774
 |
Oksirinĥa papiruso 405
**Oksirinĥa Papiruso 405** (**P. Oxy. 405** aŭ **P. Oxy. III 405**) estas fragmento de la dokumento  entenanta, tekston de la verko Kontraŭ la herezoj de Ireneo el Liono koncernanta la gnostokaj doktrinoj kaj kompilita en 180 ĉirkaŭ. La teksto evidentigita estas Mateo 3, 16-7.Tiu papiruso estis malkovrita de  *Bernard Grenfell* kaj  *Arthur Hunt*  en 1897 en Oksirinĥo, kaj datigita al 200 kaj publikigita en 1903; nun ĝi estas konservita en la Universitato de Kembriĝo.

Vidu ankaŭ
----------

* Papiruso
* Oksirinĥo
* Adversus Haereses
* Oksirinĥa papiruso 404
* Oksirinĥa papiruso 406

Notoj
-----

1. ↑  *The Oxyrhynchus Papyri*, volumo 3.
2. ↑  Kaj estis la unua, kiam ĝi estis malkovrita, papirusa teksto de la Nova Testamento.
3. ↑  Daniel B. Wallace, Interview.

Bibliografio
------------

* Hill, Charles Evan. "The Epistula Apostolorum: An Asian Tract from the Time of Polycarp," *Journal of Early Christian Studies* **7** (1999): 1-53.

* Kategorio Oksirinĥa papiruso 405 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Oxyrhynchus** (ebla esperantigo Oksirinĥo) estas arkeologia elfosaĵejo en Egiptio. Ĉar oni trovis tie en la 20-a jarcento, dum la daŭraj elfosadoj multajn papirusajn tekstojn el la epoko de helenismo, Romia imperio kaj de Bizanca imperio, Oksirinĥo apartenas al la plej gravaj elfosaĵejoj de Egiptio. Oni trovis verkaĵojn de Menandros kaj evangelion de Tomaso, gravan fru-kristanan dokumenton.

Historio de la elfosaĵejo
-------------------------

Oksirinĥo situas ĉ. 160 km sude de Kairo, okcidente de ĉefa fluo de la Nilo ĉe Bahr Yusuf (Jozefa kanalo). La Jozefa kanalo estas Nila branĉo, kiu finiĝas en Moeris-lago kaj Fajum-Oazo. En tempo de la Antikva Egipto, sur la loko de Oksirinĥo situis la urbo *Per-medjed*, kiu graviĝis nur post konkero de Aleksandro la Granda en 332 a. Kr.. La greka konkeranto fondis tie la novan urbon *Oxyrhynchon Polis* (greke *Urbo de akranazaj fiŝoj*). La nomo derivas de fiŝa specio, vivanta en la rivero (*Mormyrus oxyrhynchus*), kiu estis sankta besto por la egiptanoj.

En la helena epoko, Oksirinĥo estis prospera urbo en al regiono, ĝi estis la tria plej granda urbo de Egiptio. Post la kristanismigo de Egiptio, ĝi iĝis konata pro sia abundo je klostroj kaj preĝejoj. Ĝi restis grava ĝis okupo far araboj en 641, post kiam la kanala sistemo - nutranta la urbon - ruiniĝis kaj al urbo senhomiĝis. Hodiaŭ staras tiuloke la urbo Al Bahnasa, kiu parte konstruiĝis sur ruinoj de la antikva Oksirinĥo.

Ĉar la urbo estis konstruita ne ĉe bordo de Nilo, sed ĉe kanalo, signifis, ke la rubaĵoj de la urbo rezerviĝis dum jarmilo. Oni ofte rubujigis nun gravajn oficialajn dokumentojn en salikaj korboj. Oni trovis multajn papirusojn kaj kelkajn eĉ kun bibliaj tekstoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Nag-Hamado
* La evangelio de Tomaso
* Listo de la papirusoj de la Nova Testamento
* Oksirinĥa papiruso 405
* Oksirinĥa papiruso 5101

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oxford University Classics Department Oxyrhynchus Project (angle) Arkivigite je 2003-11-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Oxyrhynchus Online (angle)
neĝa globo kun figureto de Kristnaska Viro
Video de neĝa globo. Motivo: Vieno
Plasta aŭstralia Memoraĵo laŭ la koncepto de neĝaj globoj
Knabino tenanta neĝoglobo
**Neĝoglobo** estas dekoracio en formo de travidebla pilko kutime farita el vitro gluita al fundo el ceramiko aŭ aliaj materialoj. La vitro enfermas malgrandajn modelojn de urboj, pejzaĝoj aŭ figuroj. La pilko estas plenigita kun akvo miksita kun malgrandaj pecoj de stiroŝaŭmo aŭ brileto simulanta la efikon de neĝo kiu okazas post skuado de la pilko. Ekzistas certaj modeloj kiuj havas enkonstruitan muzikskatolon aŭ mekanikan keston kiu igas la objekton rotacii ene de la pilko.

Nuntempe, la pilkoj estas uzataj, interalie, kiel komuna suveniro ĉie tra la mondo kaj estas uzata por kolektado simila al iu ajn industria produkto produktita en diversaj formoj.

Historio
--------

Ne ekzistas preciza informo pri kiam la unua kuglo estis kreita. Sed ĝia supozata populareco devenas de la frua 19-a jarcento en Francio. Neĝogloboj estis lanĉitaj ĉe la Pariza Universala Ekspozicio en 1878, kaj antaŭ 1879 almenaŭ 5 aŭ pli da firmaoj produktis kaj vendis Neĝoglobojn ĉie en Eŭropo. En 1889 ili kreis Neĝoglobon enhavantan modelon de la Eiffel-Turo konstruita por festi la Internacian Ekspozicion en Parizo, kiu markis la centjariĝon de la Franca Revolucio. Neĝbuloj iĝis popularaj en Anglio dum la viktoria periodo, komence de 1920 la pilkoj komencis esti oftaj en Usono, kie ili iĝis populara kolektaĵo. Multaj el tiuj pilkoj estis produktitaj fare de la Atlas Crystal Works, en Germanio kaj Usono.

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 839975
* GND: 4116405-2
 |
Peruko
Perukoj de la 17-a jarcento
**Peruko** (aŭ arĥaike **hararo**) estas arte pretigita kapohararo el natura aŭ sinteza hararo. Ĝi estas uzata sur sceno aŭ kiel modoartiklo, kaŝigilo, aŭ simbolo de kelkaj profesioj.

Oni surmetis perukon jam en la antikva Egiptujo por kovri la kav-razitan kapon pro la fortaj sunbriloj. Kelkfoje portis ĝin la asiroj, fenicianoj, grekoj kaj romianoj.

La peruko estis socie denove akceptita ekde la 16-a jc. por anstataŭigi la maloftan aŭ nebelan hararon (ekz. reĝino Elizabeta la 1-a). La vira peruko estis denove uzata (post la egiptuja epoko) en la 17-a jc. post kiam Ludoviko la 13-a (1601-1643) eksurmetis ĝin en 1624. Ĝis 1665 evoluis eĉ preskaŭ industria perukproduktado en Francio kaj fondiĝis ankaŭ gildo.

La peruko estis dum jarcento aparta simbolo de la reganta klaso. Ĝi estis pretigita el longaj haroj kaj estis duflanke ofte krispita kaj kunligita ĉe la nuko. Ĝi kovris en la 18-a jarcento eĉ la ŝultron kaj dorson, antaŭe eĉ la bruston. En tiu epoko eĉ la virinoj surmetis perukon, sed ne tiel ofte ol la viroj.

Ĉe kelkaj profesioj formiĝis peruktipoj, kiuj estis nemalhaveblaj partoj de la vestado (tio restis en Britio ĉe la juĝistoj). La perukuzon forviŝis la franca revolucio kaj la usona sendependiĝa milito, fine de la 18-a jc. Ekde tiam precipe la virinoj surmetas la perukon.

La plej novaj perukoj estas natursimilaj, sintezitaj ŝajnhararoj.

En Azio, oni ne surmetis perukon, tie oni uzis perukon nur en teatro (Ĉinio, Japanio).

Vidu ankaŭ
----------

* Merkino
* Parta peruko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kato en leona peruko

* Kategorio Peruko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Peruko en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
La **Papiruso de Rhind** estas malnova egipta papiruso pri matematikaj temoj, kiujn oni nuntempe nomas algebro, geometrio, trigonometrio kaj frakcioj. Ĝi estas unu el la plej gravaj fontoj por niaj scioj pri la matematiko en antikva Egiptio.

Parto de la malnovegipta papiruso de Rhind

Trovo
-----

La papiruso estis nomata laŭ la skoto Alexander Henry Rhind, kiu aĉetis ĝin en 1858 en Luksoro. Oni trovis la rulaĵon dum kontraŭleĝaj elfosadoj ĉe la Ramesseum.

Detaloj
-------

La papiruso estas kopio kreita ĉirkaŭ la jaro -1650 de alia papiruso ĉirkaŭ 200 jarojn pli maljuna. La kopiisto, la skribisto Amoso (aŭ Ahmes), verkis ĝin en hierata skribo.

La papiruso de Rhind estas ĉ. 5,5 metrojn longa kaj ĉirkaŭ 32 centimetrojn larĝa. Sur ambaŭ flankoj troviĝas entute 87 (laŭ aliaj fontoj 84) taskoj kun ekzemplaraj solvoj. Triono de la papiruso rilatas al tabelo, kiu montras por ĉiuj malparaj nombroj *n* de 5 ĝis 101 la reprezenton de 2/*n* kiel sumo de unuopaj frakcioj.

Alproksimiĝanta kalkulo de la nombro Pio
----------------------------------------

Bildo pri la alproksimiĝanta kalkulo de *π* laŭ Amoso.
En la 48-a tasko Amoso priskribas kiel kalkuli la areon de cirklo, kiu entenas en kvadrato de flanka longeco de 9 unuoj. Tiel li prezentas alproksimigon de π.

Bibliografio
------------

* Dominic Olivastro: *Der Zugang zu allen dunklen Geheimnissen*. In:*Das chinesische Dreieck*; Droemersche Verlagsanstalt Th. Knaur Nachf. München 1995. ISBN 3-426-26546-X. S.43-72
La **Kastelo de Tiszavasvári** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Dessewffy** [deĵOfi] estas klasikisma historia monumento en Hungario, en urbo Tiszavasvári.

Aerfoto pri la kastelo de Tiszavasvári

Historio
--------

En tiu loko József Dessewffy konstruis teretaĝa kastelon ĉirkaŭ 1820. Plurfoje estis tie gasto Ferenc Kazinczy. En 1834 oni konstruis kapelon apud la kastelon. Post jaroj inter ambaŭ konstruaĵoj oni konstruis arkan alon, tiel formiĝis kontinua konstruaĵoserio. Tiutempe Emil Dessewffy kaj Aurél Dessewffy (reĝa juĝisto) aparte konstruigis etaĝajn partojn al la kastelo. Post la 2-a mondmilito la ŝtato ĉiujn kastelojn forprenis. En 1946 agrikulturaj kursoj komenciĝis en la kastelo. En 1968 la kurso atingis la rangon agrikultura mezlernejo, en 1971 ankaŭ kolegio.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en parko. La enirejo funkcias malantaŭ rizalito (reliefaĵo) kun 6 kolonoj, pli supre timpano (arkitekturo) etendiĝas. Interne 48 ĉambroj estas videblaj.

Parko
-----

Ĉirkaŭ la kastelo la parko estis kreita kiel pejzaĝa parko kaj aliĝis al tio arbaro, kiu nun jam malaperis. Menciindas en la parko la ruĝa kverko, eŭropa fago, ordinara kastaneo, eskulo, acero, vejmuta pino, arbara pino, lariko, eŭropa taksuso.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2013-05-03 per la retarkivo Wayback Machine
Pesario
**Pesario** estas bariera metodo de kontraŭkoncipo. Ĝi malebligas trapenetron de spermoj en la vaginon kaj en vulvon ĝi estas enmetota antaŭ koito.

La pesario estas do ia ĉapeleto el elasta gumo, kiu estas enmetata en la vaginon, kie ĝi agadas kiel bariero por la spermoj, kiuj ne povas veni pro ĝi plu kaj fekundigi la ovolon. Por plialtigo de la efiko ĝi estas ankoraŭ plenigita per spermicida substanco. La pesario estas enmetota en la vaginon maksimume ses horojn antaŭ koito (sed se tio eblas, senpere antaŭ la koito) kaj ĝi ne devus esti restanta tie pli longe ol dudek kvar horoj, sed minimume ankoraŭ ses horoj post la koito, por ke la spermicida gelateno povu pereigi la spermiojn. Dum tiu ĉi tempo, kiam virino havas la persarion en si, ŝi sentas nenion. Uzinte ĝin necesas lavi ĝin per varma akvo kaj sekigi. Unu pesario estus elteninta proksimume unu jaron. Ĝi estas fabrikata en diversaj grandecoj (50 - 105 en diametro), inter kiuj kuracisto devas elekti tiun ĝustan post mezurigo de la vulvo helpe de apartaj kalibraj rondetoj. Tiu ĉi kuracista esploro estas necesa, ĉar ĉe kelkaj neregulecoj de naskorganoj, precipe post descendo de la antaŭa vulva vando, la pesario post la envulvigo ne tenas, kaj tiu ĉi metodo poste fariĝas por virino ne uzebla.

Pesario kaj ties specoj
-----------------------

* vagina pesario - ĝi havas ĉirkaŭ la perimetro risorteton
* Cervika pesario - ĝi alsuĉos sin mem al la vulva aperturo

Vidu ankaŭ
----------

* Kondomo
* Ina kondomo
**Sveti Nikole** (makedone *Свети Николе*) estas urbo situanta en la norda parto de la regiono Vardar en Norda Makedonio. Ĝi estas la administra centro de la komunumo Sveti Nikole. En 2002 loĝis ĉi tie entute 13 746 loĝantoj.

Loko, priskribo
---------------

Ĝi situas en valo ĉe kunfluejo de pluraj pli malgrandaj riveroj. La rezulta rivero tiam nomiĝas Svetinikolska Reka. La alteco de la urbo estas ĉirkaŭ 270 - 400 m.

### Transporto

La aŭtovojo A4 pasas tra la urbo, kiu kondukas de Skopjo al la urbo Štip. Regionaj vojoj R1204, R2135 kaj R 2236 sekvas la aŭtovojon A4.

Ĉirkaŭ 5 km sudoriente de la urbo estas civila flughaveno.

### Loĝantaro

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 13 746 loĝantoj.

El la totala nombro, 13 367 Makedonoj (97,24 %). La ceteraj malmultaj estas turkoj, romaoj, serboj kaj aliaj. Religio: 13 463 ortodoksa (97,94 %). La ceteraj estas Islamanoj kaj Katolikoj, ktp.

Ekzistas tri preĝejoj en la urbo.

### Ekonomio

La loĝantaro de la urbo okupiĝas ĉefe pri agrikulturo kaj la industrio estas reprezentata de: manĝaĵo kaj teksa industrio, laktaĵfabriko, ŝafoj, bovoj, porkoj kaj kortobirdoj kaj ankaŭ abelbredado.

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Свети Николе en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:

Pluaj fotoj
-----------

* Loko de la urbo en la komunumoLoko de la urbo en la komunumo
* Sveti Nikole - vido de la urboSveti Nikole - vido de la urbo
* Sveti Nikole - Nacia MuzeoSveti Nikole - Nacia Muzeo
* Sveti Nikole - Preĝejo "St. Nikola"Sveti Nikole - Preĝejo "St. Nikola"
* Sveti NikoleSveti Nikole

* Kategorio Sveti Nikole en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Aktorino Gale Henry, okulsignante, 1919.
Miensimbolo.
**Okulsigno**, aŭ **okulsignalo**, estas vizaĝa esprimo farita per mallongega malfermo de unu okulo. Ĝenerale, estas maniero de neformala komunikado, ia signalo. Depende de la kunteksto, la okulsignalo povas signifi el seksaltiron kaj amikecon ĝis kunhavita kono kiu estas kaŝata de aliaj ĉeestantoj. En kelkaj landoj, la okulsignalo povas esti uzata kiel komunikrimedo en kartludoj inter samteamanoj kiu devas ne esti kaptita de la opoziciaj teamanoj.

En kelkaj landoj de Azio, okulsigni povas esti komprenita kiel ofenda esprimo. Plenkreskuloj de Niĝerio povas okulsigni kiel signalo al infanoj ke ili eliru el la loko aŭ kiel montro de helpo protekti kontraŭ fremdulo.​

Kiam Frederick Spencer Chapman klopodis trejni ĉinajn gerilanojn en Brita Malajzio por pafi, li rimarkis, ke granda proporcio el ili malfacile kapablis fermi unusolan okulon.​ Fakte ne ĉiuj homoj kapablas okulsigni same facile, kaj kelkaj povas fari tion facile nur per unu el la okuloj (ĝenerale per tiu nedominanta).

Kelkaj personoj, speciale infanoj kaj adoleskoj, nevole okulsignas se suferanta streson, ofte nescie. Foje tio estas konsiderata kiel simptomo de Tourette-sindromo.

Notoj
-----

1. ↑  "Non-verbal communication" Arkivita la 16an de februaro 2008 en la Wayback Machine. Konsultita la 10an de Majo 2021.
2. ↑  «Sarah Palin's wink will offend in India and China». LA Times Blogs - All The Rage (en usonangla). 5a de Oktobro 2008. Konsultita la 10an de Majo 2021.
3. ↑   Frederick Spencer Chapman. *The Jungle is Neutral*

* Kategorio Okulsigno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 724446
 |
**Mihály Korom** [mihAj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Korom Mihály** estis hungara historiisto, arkivisto, altlerneja instruisto.

Mihály Korom naskiĝis la  1-an de julio 1928(nun 1928-07-01) en Magyarcsanád, li mortis la 22-an de februaro 2014 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mihály Korom maturiĝis en gimnazio en Makó, poste li akiris historiistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös, sed en la lernojaro 1949 li studis ankaŭ en Bukareŝta universitato. Post la diplomo li eklaboris en instituto, sed inter 1953-1957 li estis aspiranto de Moskva Ŝtata Universitato, kie li kandidatiĝis (CSc) en 1957. Hejmenveninta li havis postenon en la instituto. Inter 1960–1967 li estis katedrestro kaj docento en Scienca Universitato Attila József, inter 1968-1975 en Universitato Loránd Eötvös. Li doktoriĝis (DSc) en 1976 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, poste li estis jam profesoro ĝis 1990. Inter 1975-1978 li estis ankaŭ arkivestro. 

Li edziĝis en 1955 kaj li ricevis premiojn en 1963 kaj 1965.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A magyar munkásmozgalom 1939-1945* (1959)
* *A kommunista párt harca a munkásosztály vezette parasztegység megteremtéséért a második világháború időszakában* (1964)
* *A magyar népi demokrácia története 1944-1962* (1978)
* *A népi demokratikus forradalmak elméleti és történeti kérdései* (1986)
* *A magyarországi németek elhurcolása és elüldözése* (1996)
* *Finnország önvédelmi háborúja* (2000)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 840098
 |



* Portalo pri Biografio
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**okulvitra strigo** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Strigoformaj *Strigiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Strigedoj *Strigidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Okulvitraj strigoj* *Pulsatrix* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. perspicillata*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Pulsatrix perspicillata****(Latham, 1790) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri okulvitra strigo  |

 |
| v • d • r |

La **okulvitra strigo** (latine *Pulsatrix perspicillata*) estas mezgranda specio el la birda genro Pulsatrix, kaj apartenas al la pli granda grupo de noktaj rabobirdoj konataj kiel strigedoj, kiuj enhavas inter aliaj la speciojn kiuj estas nomataj strigoj. La alia grupo estas la titonedoj, el kiuj plej multaj specioj apartenas al la genro de turstrigoj.

Aspekto
-------

La **okulvitra strigo** plenkreske atingas longon de 43 ĝis 52 centimetroj kaj pezon de 600 ĝis 1.000 gramoj. Sian nomon la striga specio havas pro la **blankaj plumoringoj ĉirkaŭ la okuloj**, kiuj iom memorigas pri okulvitroj. La supra korpa plumaro malhelbrunas. Malhelbruna pluma "rubando" ankaŭ pasas la bruston. La cetero de la suba korpa plumaro krome kaŝtankolore helbrunas.

Masklaj kaj inaj okulvitraj strigoj ne diferencigeblas laŭ la plumaro.

Teritorio de disvastiĝo
-----------------------

Okulvitraj strigoj abundas en la tropika zono de Ameriko. Ĝi oftas de suda Meksiko ĝis la centro de Suda Ameriko kaj estas tie loĝanta birdo, do ne migras inter vintra kaj somera vivoregionoj.

La strigoj preferas vivi en la densa pluvarbaro. Tamen ili ankaŭ aperas rande de la arbaro aŭ en kafoplantejoj. Malsame ol la plej multaj strigospecioj, la okulvitraj strigoj ne ekĉasas dum flugado, sed ĉiam serĉas sian ĉasaĵon sidante.

Nutraĵo
-------

Okulvitraj strigoj vivas de arbaraj bestetoj kaj insektoj. Malkutime kompare al aliaj strigospecioj, ili ankaŭ rande de lagoj kaj riveroj ĉasas krustacojn.

* 
* 
* 
* 

* Okulvitra strigo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Okulvitra strigo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Okulvitra strigo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Agino Selo** (makedone Агино Село) estas vilaĝo en la Nordorienta regiono de Norda Makedonio. Ĝi situas en Opština Kumanovo. En 2002 loĝis ĉi tie 965 loĝantoj.

Loko, priskribo
---------------

La vilaĝo situas en la sudokcidenta parto de la komunumo. Alteco estas ĉirkaŭ 320 - 450 m. La areo de la vilaĝo estas 11,7 km².

La ĉefŝoseo A1/E75 pasas tra la vilaĝo de sudo al nordo. La fervoja linio Skopjo-Kumanovo estas paralela al ĝi.

La distanco al Skopjo estas ĉirkaŭ 20 km, al la urbo Kumanovo ĉirkaŭ 10 km.

### Loĝantaro

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 965 homoj.

En 2002 loĝis en la vilaĝo 949 makedonoj, 13 serboj kaj 3 loĝantoj de aliaj naciecoj.

La vilaĝo estas ĉefe ortodoksa.

La loĝantoj laboras ĉefe en agrikulturo.

Pluaj fotoj
-----------

* Agino Selo en la Opština KumanovoAgino Selo en la Opština Kumanovo
* Agino Selo - Templo Pokrova Presv. Patrino de DioAgino Selo - Templo Pokrova Presv. Patrino de Dio

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Агино Село en la makedona Vikipedio.*
**Paracuellos de la Ribera** [paraKŬEljos delariBEra] estas municipo de Hispanio, en la nordoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Paracuellos de la Ribera estas municipa teritorio en la nordoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas oriente de Calatayud. La municipa teritorio estas en la Iberia Sistemo, ĉe la valo de la rivero Jalón.

La loĝloko Paracuellos de la Ribera mem estas je 79 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 486 msm. Ĝi estas alirebla laŭ la ŝoseo CV-601. Laŭ la valo de la rivero ĝi estas inter Sabiñán norde kaj Calatayud sudokcidente.

Historio
--------

Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1120 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Paracuellos de la Ribera kie oni malaltiĝis el 1 015 loĝantoj en 1930 ĝis nunaj 131 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

Aktualo
-------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado kaj mielo). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Ĉefaj altiraĵoj estas la mudeĥara preĝejo kun baroka retablo, ermitejo de Sankta Roĥo nun tombejo, krucmonumentoj, restaĵoj de iama fortikaĵo, placoj kaj urbodomo, lavejo, neĝujo, kaj naturaj lokoj ekzemple ĉe la monto Cocha (1034 m).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Paracuellos de la Ribera en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803348
 |
**Makedonska Kamenica** (makedone *Македонска Каменица*) estas urbo situanta en la nordoriento de Norda Makedonio, en la Orienta regiono. Ĝi estas la administra centro de la Opština Makedonska Kamenica. Laŭ la censo de 2002 loĝas ĉi tie entute 5 147 homoj.

Loko, priskrobo
---------------

Ĝi situas ĉe la suda piedo de la montoj Osogovo, laŭ ambaŭ bordoj de la rivero Kamenička Reka.Ĉe la suda rando de la urbo estas la golfeto de Lago Kalimanci. La alteco de la urbo ĉe la lago estas ĉirkaŭ 540 m kaj nordokcidente leviĝas en la montojn ĝis preskaŭ 1000 m.

### Transporto

La ĉefa vojo A3 pasas tra la urbo, kiu kondukas de la urbo Kočani (28 km) al la urbo Delčevo(25 km) kaj plu al Bulgario (35 km).

De la urbo al la nordo estas flanka vojo R1210. Ĝi leviĝas laŭ la rivero al la montoj kaj finiĝas super la vilaĝo Sasa ĉe la surfaca minejo.

### Loĝantaro

La loĝantoj de la urbo estas plejparte makedonoj (99,2%).

La loĝantoj laboras en minado (Minejo Sasa), en prilaborado de plumbaj kaj zinkaj ercoj kaj en teksa industrio.

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Македонска Каменица en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj: