recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Numero el majo 1962
**Neues Deutschland** (traduko: *Nova Germanujo*) mallongigo *ND*, estas bonkvalita komunisma taggazeto germana. Ĝi aperas en Berlino.

Historio
--------

En la 23.4.1946 aperis ĝia unua numero, unu tagon post la komandita unuiĝo inter la socialdemokratoj kaj la komunistoj je SED. Ties centra organo la ĵurnalo restis ĝis decembro 1989. La nomo de la ĵurnalo ŝuldas al komunisma ekzilgazeto en Meksiko kiu aperis en 1942/43 unue kiel *Alemania Libre* kaj ekde januaro novtitolite *Nueva Alemania*. Same kiel la establinta partio ankaŭ la gazeto egalparte regitis komence: la unuaj ĉefredaktoroj estis la socialdemokrato Max Nierich kaj la komunisto Sepp Schwab. La unua domicilo estis Pfefferberg ĉe la aleo Schönhauser Allee, kaj la unuaj numeroj presitis en la presejo *Druckerei des Magistrats von Groß-Berlin* en la strato Linienstraße en la kerno de la urbo. La sovetia administrado permesis eldonon de 400.000 ekzempleroj kun 4 paĝoj, tamen havis la unua numero jam 6 paĝojn.

La ĵurnalo evoluiĝis al centprocente subiĝinta propagandilo por la GDR-reĝimo zorganta pri pozitiva bildo de la partio. La ĉefredaktoroj Lex Ende (ekde aŭgusto 1946) aŭ Rudolf Herrnstadt (majo 1949 ĝis julio 1953), ne plene obeante al la linio de la estrarano de SED, eksmembrigitis fare de la kamaradoj. La kontraŭnazia elano de la unuaj jaroj pli kaj pli kovritis de la tasko esti laŭtparolilo de la registraro de GDR. Tamen ĉiam ŝatatis la kulturaj paĝoj kaj la ĉiutagaj informoj (pri spektakloj, publikaj agadoj, malfermhoroj de institucioj ktp.) en ĝi. La eldonokvanto de 1,1 milionoj en 1989 igis *Neues Deutschland* la dua plej granda gazeto de GDR (post *Junge Welt* kun 1,5 milionoj). Ekde 1972 laboris pli ol 500 ĵurnalistoj kaj kunlaborantoj en moderna ejo de ĉe Franz-Mehring-placo. La tiea presejo nombriĝis inter la plej modernaj de tuta Eŭropo.

Post la Turniĝo
---------------

Post la politikaj ŝanĝoj de 1989 ankaŭ ND ŝanĝitis, kvankam ne tute libervole je la komenco. En decembro 1989 ĝi eknomis sin *socialisma taggazeto* restante la posedo de la partio *La Maldekstro* (ĝis 2007). Influo politika rekta ĉesis en 1990. Malgraŭ redukto grandega de la eldonkvanto kaj de la ĵurnalista stabo kiel ankaŭ malgraŭ kvereloj kun Treuhandanstalt la ĵurnalo postvivis. Kun ĉiutage 30.000 venditaj ekzempleroj kaj ĉ. 180.000 legantoj ND estas ankaŭ hodiaŭ en Orienta Germanio la plej granda ĵurnalo transregiona. Ekde la fino de 2005 ĝi rezidas denove en "sia" ejo de sur Franz-Mehring-placo, sur ununura etaĝo.

En 2011 la aspekto de la ĵurnalo tute ŝanĝiĝis, en 2013 sekvis ŝanĝo de la presliteroj. Krom la ĵurnalista informperado en la konkreta senco la gazeto ofertas ankaŭ kromajn servojn (vojaĝoj, vendo de libroj kaj filmoj ktp.). Ĝi taksas sin vera alternativo en la pritrakto de diversaj prisociaj kaj politikaj temoj.

Fonto
-----

Informoj sur la hejmpaĝo gazeta

* Kategorio Neues Deutschland en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Salono de la Perditaj Paŝoj
La **Havana Kapitolo** en la hispana lingvo **Capitolio Nacional de La Habana** estas elstara konstruaĵo konstruata en 1929 de la arkitekto Eugenio Raynieri Piedra destinita al la gastigado de la sidejo de la du Ĉambroj de la Kongreso aŭ leĝdona organismo de la Kuba Respubliko. Situanta en la centro de la ĉefurbo de la lando, Havano, inter la stratoj Prado, Dragones, Industria kaj San José, ĝi markas la kilometran komencon de la stratoj de la lando kaj post la triumfo de la kastrisma revolucio, kiam la Kongreso estis disigita, ĝi fariĝis la sidejo de la Ministerio kiu okupiĝas pri Kongresejoj kaj Ekspoziciejoj. Malferma al la publiko, ĝi estas unu el la turismaj lokoj plej vizitataj de la urbo. La Kapitolo estas la dua plej alta pinto en Havano post la monumento al José Martí kiu troviĝas en la Placo de la Revolucio.

Legendo
-------

Oni diras ke en la *Salono de la Perditaj Paŝoj* estas fantomo — la spirito de Clemente Vázquez Bello kiu pereis pro atenco kontraŭ lia regado fare de la kontraŭ-machada opozicio en septembro 1932. Laŭ la legendo tiu fantomo promenas ĉiunokte.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kapitolo de Havano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hispane capitolio.cu La Havana Kapitolo Arkivigite je 2007-06-08 per la retarkivo Wayback Machine
* Capitolio de La Habana Arkivigite je 2007-06-03 per la retarkivo Wayback Machine
* El Capitolio: Un emporio en La Habana *de Pedro Quiroga* Arkivigite je 2007-05-09 per la retarkivo Wayback Machine
* El Capitolio: Símbolo de la arquitectura en La Habana (artikolo)

Bildoj
------

* Interne de la kupoloInterne de la kupolo
* La giganta Statuo de la RespublikoLa giganta *Statuo de la Respubliko*
* repliko de la diamanto kiu markas la kilometron 0 ekde la Kapitolorepliko de la diamanto kiu markas la kilometron 0 ekde la Kapitolo
* KapitolioKapitolio
La Urbodomo malnova kun la Rolando fama ĉeangule La **Urbodomo de Nordhausen**, la urba ekkonilo, troviĝas en la centro de la urbo Nordhausen, Germanio, sur la placo Markt nr 1.

Priskribo
---------

### Malnova urbodomo

La unua mencio de urbodomo estis en 1360. La nuna renesancstila konstruaĵo estas de 1608/1610. Malantaŭ la iam malfermitaj arkadoj estis la deponejoj de la komercistoj. En 1883 la truoj per fenestroj fermitis. Ĉe la bombardo en aprilo 1945 la urbodomo forbrulis ĝis krom la fundamentaj ŝtonoj. La rekonstruo estis de 1952. Blazona tabulo sur la orienta enirejo (kiu iam estis muntita ĉe la ĉirkaŭfermejo) konatigas la legendon ke la orientromia imperiestro Teodozo la 2-a laŭdire fondis ĉi tiu urbon en 410. La memorigkolono antaŭ la enirejo estu admonilo pri la infernaĵo inter la 3-a kaj la 4-a de aprilo 1945, kiam ĉirkaŭ 8.800 homoj mortis kaj pli ol tri kvaronoj de la konstrua substanco de iam treege bela kaj historia urbo perdiĝis.

### Nova urbodomo kun arkivo urba

Kontraŭe troviĝas la en 1937 inaŭgurita Urbodomo nova. Ĝi intence rezignis pri ornamentaĵoj. Post detruoj ĝi rekonstruitis en 1946 kun alia gablo. Kelkaj buntaj plumbe vitritaj fenestroj de ĉe la ŝtuparo rakontas la historion urban.

Ĉi-ene troviĝas ankaŭ la urba arkivo kun multaj domkumentoj (de 1158 ĝis 1810) kaj aktoj (de 1414 ĝis 2000), gazetoj, postlasaĵoj, kolektoj kaj aliaj trezoraĵoj.

Rolando de Nordhausen
---------------------

La figuro de Rolando menciitis la unuan fojon en la 1411-a jaro. Ĝi troviĝas bone videbla ĉe la sudokcidenta angulo de la Urbodomo malnova. La nordhausen-a ekzemplero inter aliaj Rolandoj karakteriziĝis per du apartaĵoj: unue ĝi estas la ununura en iama libera regnourbo, due ĝi estas inter la kvin lignaj en Germanio (en Questenburg, Neustadt, Potzlow, Zehden) la plej malnova.

Ĝi post la incendioj de 1710 kaj 1712 tiom damaĝitis ke la urbaj konsilianoj decidis farigi novan. Ti okazis en la jaro 1717. La bombardadon de la urbo en aprilo 1945 ĝi sendifektita postvivis. Nur la pelikana grupo sur la baldakeno perdiĝis. Sed en 1990 la fakuloj konstatis ke la ĉiam sub libera aero starinta figuro ja havis grandajn damaĝojn. En 1992, post la restaŭrado, oni starigis la orginilaĵon en la Urbodomo nova vide al vide staranta, dum ĉe la olda konstruaĵo estas nur plastikaĵo per mane tuŝinda.

Fonto
-----

Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): *Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 1*, 2009, ISBN 978-3-7954-2249-3, p. 178-179

* Kategorio Urbodomo de Nordhausen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Dublin Area Rapid Transit
Mapo de linio
**Dublin Area Rapid Transit** (**DART**) estas metropolitena trajno de urbo Dublino (Irlando). Ĝi konsistas el transportilo inter suburba trajno kaj metroo. Ĝi estas la sola elektra motortrajno kaj posedas ununuran linion kiu veturas de Howth/Malahide, al nordo de Dublino, ĝis Greystones, en la sudo, trairante tra la urbo-centro. Norde de la irlanda ĉefurbo la linio disbranĉiĝas ĝis Malahide aŭ Howth.

DART, ĉiuokaze, traveturas la tutan golfon de Dublino. Ĝi veturas laŭlonge de la marbordo, krom en la centra zono de Dublino, kie ĝi veturas supertere super la stratoj. Per la samaj vojoj de DART trairas multaj aliaj trajnoj, tial ke en la finstacioj de tiu trajno ne finiĝas la vojo. Iuj trajnoj nomitaj "Commuter" pluiras pli malproksimen ol Malahide, kaj Greystones. Tiuj tipoj de trajnoj estas nomitaj rapidtrajnoj, tial ke ili ne haltas en ĉiuj stacidomoj, nur en la plej gravaj por mallongigi daŭron de la vojaĝo.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉeurba fervojo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dublin Area Rapid Transit en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Oficiala paĝo de DART

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Dublin Area Rapid Transit en la hispana Vikipedio.*
**Reĝo Ubuo** estas teatraĵo de franca verkisto Alfred Jarry (1873-1907).

La teatraĵo estas la antaŭsigno de la teatro de absurdo kaj superrealismo. Ĝi estas unu el tri elegantaj burleskoj, en kiuj Jerry prenas satiron por portreti la potencon, avidecon kaj malbonajn kutimojn - precipe pri la plaĉiĝanta burĝa emo misuzi la aŭtoritaton, kiun sukceso generas.

Koverto de la unua eldonoLa figuron de *Reĝo Ubu* elpensis Jarry en aĝo de 15, en gimnazio de Rennes.

La premiero de la dramo *Ubu Roi* okazis en 1896 kaj festis ĝin la surealistoj kaj dadaistoj. Oni tradukis ĝin al multaj lingvoj.

La adjektivo "ubuesque" oftas en la franca lingvo kaj en la franca politika diskurso.

La teatraĵo disvolviĝas en Pollando, tio, laŭ aŭtoro, estas nenie. Temas pri ia reverkaĵo de la Ŝekspira "Makbeto". La ĉefa figuro *François Ubu* (ankaŭ *Père Ubu*, pli poste *Ubu Roi*) estas oficiro de reĝo *Venceslas*. Lin instigas lia edzino por akiri la polan tronon per murdo. La murdo sukcesas, li iĝas populara reĝo, ĝis kiam li ekas mortigi homojn. Post ribelo kontraŭ li, li devas fuĝi kun sia edzino al Francio.

La teatraĵo ridinde kaj groteske priskribas la potencavidon kaj tiranecon de la figuroj. La vulgara kaj groteska lingvaĵo de la teatraĵo provas imiti tiun, kiun oni trovas en la romanoj de Rabelais.

Jarry faris triologion kun **Katenito Ubuo** kaj **Kokrito Ubuo**.

Grava adaptaĵo de tiu teatraĵo estas fama opero buffo "Ubu Rex" de Krzysztof Penderecki.

vidu ankaŭ Pere Ubu

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Reĝo Ubu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ligilo al la esperantlingva traduko
* recenzo de Paulo Sergio Viana en La Ondo de Esperanto
* Arkivigite je 2005-05-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2006-10-06 per la retarkivo Wayback Machine
* 
*
**Vaszar** (vasar) estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Meza** Transdanubio, en Veszprém (departemento), en subregiono de Pápa.

Preĝejo de Vaszar

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 34 km²
* Loĝantaro: 1620
* Poŝtkodo: 8542
* Telefonprefikso: 89

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Győr-Pápa. La lasta urbo troviĝas je 8, Veszprém je 58, Budapeŝto je 148 km-oj.

Historio
--------

La vilaĝo estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1332. La kampoj longe apartenis al la eklezio. La vilaĝo apartenis al Turka Imperio inter 1567-1592. En la18-a jarcento ĝi refondiĝis. Nun la kampoj estas bonaj ĉaslokoj.

Vilaĝservoj estas lernejo, biblioteko, sportejo.

Vidindaĵoj
----------

* postbaroka romkatolika Preĝejo de Sankta Georgo (Vaszar) kun golgoto de 1790, la turo estas 32 metrojn alta

Famuloj
-------

En Vaszar naskiĝis kirurgo Mihály Ihász.

Famaj nomportantoj
------------------

* aktorino Piri Vaszary
* János Vaszary (pentristo)
* primaso Kolos Vaszary
**Vasárnapi Ujság** [vaŝa:rnapi ujŝa:g ~ Dimanĉa Gazeto] (laŭ nova ortografio *Vasárnapi Újság*) estis bilda, semajna eldonaĵo en (Aŭstrio)-Hungario, en la hungara lingvo.

Ĝi aperis unuafoje la 5-an de marto 1854. Tiam eldonis ĝin Gusztáv Heckenast kaj redaktoris ĝin Albert Pákh. Komence vivtenis Ela gazeton nur Pákh, Pál Gyulai [djulai] kaj Mór Jókai, kiuj preskaxu sole verkis por la eldonaĵo. Poste aliĝis al ili pli fruaj persekutintoj de la aŭstra registaro.

Kvankam ili malfacile reproduktis la bildojn, la gazeto iĝi populara. Post morto de Albert Pákh (17-an de marto 1867), transprenis la redaktadon Miklós Nagy [mikloŝ nadj], ekde 1873 la *Franklin-társulat* iĝis la eldonisto-posedisto.

Ĝi aperis ekde 1855 kun aldonaĵo *Politikai Ujdonságok* (Politikaj Novaĵoj), en 1877 kun *Háboru-Krónika* (Milit-kroniko) (pli poste *Világ-Krónika* Mond-kroniko).

Milós Nagy pensiiĝis la 1-an de novembro 1909 kaj la redaktadon transprenis Pál Hoitsy. Samtempe oni ĉesigis la aldonaĵon *Politikai Ujdonságok*

La eldona entrepreno decidi ĉesigi la aperigon fine de 1921.

Fototeknika graveco en Hungario
-------------------------------

Dum la unuaj dek jaroj, aperis gravuraĵoj pri desegnoj, pentraĵoj. Poste aperis gravuraĵoj pri fotoj. Fine aperis - kun malpliiĝo de la gravuraĵoj - eĉ fotoj presitaj per kliŝo.

Oni ilustris la gazeton ĝis 1884 (48-a numero) senescepte kun gravuraĵoj. La unua gravuraĵo, farita laŭ foto aperis en januaro de 1864. Ekde la 1890-aj jaroj aperis eĉ fotoraportoj.

La plej konataj ilustristoj estis Károly Cserna, Gyula Háry, Ferenc Haske, Mátyás Jantyik, Zsigmond Pollák, Nelly Radóné Hirsch kaj Károly Rusz.

Redaktoroj estis ekzemple János Arany, Zsolt Beöthy, Sámuel Brassai, István Cseresnyés, Pál Gyulai (kritikisto), Ottó Herman, Lajos Hevesi, Arnold Ipolyi, Gusztáv Kelety, Albert Kenessey, Pál Király, Gyula Pauer, Flóris Ferenc Rómer, József Szinnyei, Kálmán Thaly, Mihály Tompa, János Vajda, Ármin Vámbéry, József Vida, Károly Zilahy.

Elektitaj kontribuantoj estis ekzemple Mihály Boross, Zoltán Farkas (kritikisto), Béla Kelemen (instruisto), Gyula Rudnyánszky kaj Endre Tóth (poeto).

Aliaĵoj
-------

En Hungario aŭdeblas radia programo *Vasárnapi Újság*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vasárnapi Ujság en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* legeblaj ekzempleroj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Vatta** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Mezőkövesd. La loknomo signifas: vato, tamen la nomo devenas pri historia figuro.

Kastelo de Vatta

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 23  km²
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9235/20.7408
* Alto super marnivelo: 123 m
* Loĝantaro: 970
* Poŝtkodo: 3431
* Telefonprefikso: 49

Situo
-----

Vatta situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Miskolc. Emőd troviĝas 7, Nyékládháza 13, Mezőkövesd 20, Miskolc 25 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1323. Post la mezepoko la turkoj kelkfoje bruldetruis la vilaĝon. Vatta iĝis grandvilaĝo en 1895. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, futbalejo.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo el la 1810-aj jaroj
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Senmakula Koncipiĝo el la 18-a jarcento, en 1985 renovigita
* preĝdomo de baptistoj
* monumento de falintoj de 1926
* kastelo de Odescalchi el la 18-a jarcento

Famuloj
-------

En Vatta mortis Endre Tóth (poeto).
Koordinatoj: 48° 08′ 03″ N 3° 33′ 05″ O﻿ / ﻿48.13417 °N, 3.55139 °O﻿ / 48.13417; 3.55139 (mapo)

**Vaudeurs** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 473 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Vaudeurs etendiĝas sur 27.45 km², kaj havis 473 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 17 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Marie-Claude Garnault, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Vaudeurs apartenas al la kantono de Cerisiers, kies ĉefurbo estas Cerisiers. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Cerisiers
Koordinatoj: 47° 29′ 56″ N 3° 51′ 05″ O﻿ / ﻿47.49889 °N, 3.85139 °O﻿ / 47.49889; 3.85139 (mapo)

**Vault-de-Lugny** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 328 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Vault-de-Lugny etendiĝas sur 15.2 km², kaj havis 328 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 22 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Jacqueline Dupré, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Vault-de-Lugny apartenas al la kantono de Avallon, kies ĉefurbo estas Avallon. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Avallon

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Asocio de la "Amikoj de la Preĝejo de Vault-de-Lugny"
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Vaumarcus (stacidomo). |



**Vaumarcus** (iama germana nomo *Famergü*) estas politika komunumo en la distrikto Boudry de la kantono Neŭŝatelo en Svislando. De 1875 ĝis 1966 la oficiala nomo de la komunumo estis "Vaumarcus-Vernéaz".

Geografio
---------

Vaumarcus situas je 447 m super marnivelo, 18,2 km sudokcidente de la kantona ĉefurbo Neŭŝatelo. La plej proksima urbeto estas Yverdon, 14,2 km en la sudokcidento. La komunumo situas je la suda rando de la Ĵuraso, proksime de la bordo de la Lago de Neŭŝatelo.

Loĝantaro
---------

Vaumarcus havis 228 loĝantojn fine de 2007, respektive 265 finde de 2010, kaj pro tio apartenas al la malgrandaj komunumoj de la kantono Neŭŝatelo. 93,2 % de la loĝantoj estas franc-parolantaj, 3.7 % germanparolantaj und 2.1 % italparolantaj (stato 2000). De 1970 (140 loĝantoj) la loĝantaro rimarkeble pligrandiĝis.

Historio
--------

La unua skriba mencio de la vilaĝo okazis en 1194 je la nomo "Vallis Margult", 1228 troveblas la nomo "Valmarcuel". "Margult" probable estas ligita al la ĝermana persona nomo "Markold" aŭ "Markwald". La historio de la vilaĝo estas proksime ligita al tiu de la kastelo Vaumarcus, menciita jam en 1285. En 1308 la grafoj de Neŭŝatelo akiris la malbone vartitan kastelon kaj riparis ĝin. En 1476, post la batalo ĉe Grandson, oni bruldetruis la kastelon.

De 1648 Neŭŝatelo estis princlando kaj de 1707 ligita kun la reĝlando Prusio per persona unio. En 1806 la teritorio estis cedita al Francujo sub Napoleono I-a kaj en 1815 pro la Viena Kongreso fariĝis parto de la Svisa Konfederacio. Ĝis 1848 la reĝoj de Prusujo tamen restis ankaŭ la princoj de Neŭŝatelo.

En 1875 la ĝis tiam memstara komunumo Vernéaz estis kunigita kun Vaumarcus al la komunumo Vaumarcus-Vernéaz. En 1966 la komunumo reprenis la malnovan nomon Vaumarcus.

Esperanto en Vaumarcus
----------------------

En 1901 Jean Borel, Esperanto-pioniro en Svislando kaj la Germana Regno, lernis Esperanton en Vaumarcus.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Germain Hausmann*: *Vaumarcus* en *Historia Leksikono de Svislando* (2013-11-19)

Vidu ankaŭ
----------

* Vaumarcus (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Vaumarcus** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* Informoj pri Vaumarcus (en la franca lingvo) Arkivigite je 2008-11-13 per la retarkivo Wayback Machine
* kastelo Vaumarcus (en la germana) Arkivigite je 2009-02-05 per la retarkivo Wayback Machine
* Elaeraj bildoj

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Boudry |
| --- |
|  Bevaix • **Boudry** • Brot-Dessous • Corcelles-Cormondrèche • Cortaillod • Fresens • Gorgier • Milvignes (Auvernier • Bôle • Colombier) • Montalchez • Peseux • Rochefort • Saint-Aubin-Sauges • Vaumarcus |  |

 |
**Vav,** aŭ *Wāw* arabe **واو** (ne miskomprenu kun admirkrio!) estas grandurbo, ĉefurbo de subŝtato kaj universitata urbo en Sud-Sudano.

Loko de Vav en la iama unueca Sudano
Mapo pri unueca Sudano, kie Vav estas trovebla en la suda parto (kie estas Sud-Sudano)

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 07° 42′ N 28° 00′ O﻿ / ﻿7.700 °N, 28.000 °O﻿ / 7.700; 28.000 (mapo)Koordinatoj: 07° 42′ N 28° 00′ O﻿ / ﻿7.700 °N, 28.000 °O﻿ / 7.700; 28.000 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 163.421 (en 2012)
* Supermara alteco: 433 m
* Horzono: UTC +3 h

Geografio
---------

Vav situas sur montetaro sur la okcidenta bordo de rivero Jur, en la meza parto de la lando. Rumbek troviĝas 211, Malakal 451, **Ĵubo** 510, Ĥartumo 1007 km.

Historio
--------

Komercistoj pri sklavoj fondis tie bazon, elkio baldaŭe evoluis la urbo. En la 1880-aj jaroj Egipto kun britoj konkeris la urbeton. Dum la dua civila milito ankaŭ tie okazis bataloj.

Ekonomio
--------

Vav estas signifa ekonomia centro por Sud-Sudano post la ĉefurbo. 2 gravaj bankoj funkcias en la urbo.

Kabanoj apud Vav

Trafiko
-------

Vav havas flughavenon. Vojoj kuras al Ĵubo kaj Sudano. La urbo estas finstacio de la fervojo el Sudano.

Klimato
-------

En Vav la temperaturo varias inter 17 kaj 37 °C. La varmo en marto kaj aprilo kulminas, en decembro malkulminas. Jare pluvas po 1050 mm. La pluvo kulminas en aŭgusto, inter decembro-februaro neniam pluvas.

Merkato por dombestoj en Vav

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* mapo, distancoj Arkivigite je 2013-12-25 per la retarkivo Wayback Machine
* loĝantaro

Pasaĝeroj de la trajno en Vav
**Edvaldo Izidio Neto** (la 12-an de novembro 1934 - la 19-an de januaro 2002 ) pli konata kiel **Vavá**, estis brazila futbalisto kiu ludis en la Brazila nacia teamo kiuj venkis en la Futbala Mondpokalo 1958 kaj Futbala Mondpokalo 1962. Vavá estas konsiderata unu el la plej grandaj pioniroj de sia tempo, kaj lia kontribuo estis precipe bonega al la unuaj du venkoj de Brazilo en Mondpokalo.

Kariero
-------

Vavá ludis 22 ludojn por la brazila nacia teamo, kaj eĉ estis la plejgolinto de la Monda Pokalo 1962. Li ludis por Sporta Klubo Recife ( 1949-1950 ), Vasco da Gama ( 1951-1958 ), Atlético Madrid ( 1958-1961 ), Sociedade Esportiva Palmeiras 1961-1963 ), en Klubo Ameriko ( 1964-1967 ), en Toros Naza ( 1967-1968 ), kaj en San Diego Toros ( 1968-1969 ).

Vavá ludis gravan rolon en la venko de la brazila teamo en Futbala Mondpokalo 1958. En la matĉo kontraŭ la Sovetunia teamo. li trafis du golojn en la reton de Lev Jaŝin, tiel Brazilo avancis al la venonta raŭndo. En la fina matĉo kontraŭ la sveda teamo li gajnis alian paron, kaj li finis la turniron kun 5 goloj entute.

En Futbala Mondpokalo 1962 Vavá devis adaptiĝi al ludado kun malsamaj strikistoj ol Pelé, post kiam li estis vundita en la dua matĉo. Vavá, kiu ludis kune kun Amarildo kaj Garrincha, trafis kvar golojn en la turniro, ĉiuj el kiuj venis en la finaj stadioj de la turniro, kaj unu el ili estis en la fina matĉo kontraŭ la Ĉeĥoslovakia teamo.

Vavá estas unu el kvin ludantoj por gajni en du malsamaj finaloj de la Futbala Mondpokalo. Li dividas la atingon kun Pelé, Paul Breitner, Zinedine Zidane kaj Kylian Mbappé.

* Kategorio Vavá en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

Eksteraj ligoj
--------------

* Legendoj de la Futbalo Monda Taso Arkivigite je 2008-06-06 per la retarkivo Wayback Machine
* NASL stats
* datumoj de la retejo *National-Football-Teams.com*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 812980
 |

* Portalo pri Biografio
Koordinatoj: 50° 31′ 02″ N 14° 46′ 39″ O﻿ / ﻿50.51722 °N, 14.77750 °O﻿ / 50.51722; 14.77750 (mapo)

**Vazačka** (germane: *Wasatschka* aŭ *Wassatschka* kaj *Wasačka*) estas pereinta domaro en Ĉeĥio, en distrikto Mladá Boleslav, en la suda parto de eksa soldata ekzercspaco Ralsko, pro kies fondo ĝi pereis. Ĝi situis proksimume 2 km nordokcidente de Bělá pod Bezdězem, al kiu ĝi estis administre subigita. La devena prenita katastra teritorio estis *Bělá pod Bezdězem*, la nuntempa estas *Vrchbělá* en la novepoka urbo Ralsko.

Priskribo kaj historio
----------------------

Areo Vazačka kaj burgo Bezděz
Tempo de la estiĝo verŝajne ne estas konata. Mencias ĝin *Historia leksikono de municipoj de Ĉeĥio* komencante de popolnombrado en la jaro 1869, sed ĝi aperas sur mapo de unua soldata mapigado el la jaroj 1764–1768.

Ĝis la jaro 1950 ĝi apartenis en la eksan distrikton Mnichovo Hradiště. Envicigo en la armean spacon post la jaro 1945 signifis ĝian pereon. En la loko de la domaro estis konstruita areo de kazerno. 

Post foriro de la sovetaj soldataroj la soldatan objekton transprenis Ministerio de defendo, kiu transgvidis ĝin en la jaro 2007 en proprumadon de Bělá pod Bezdězem. La urbo sekve la konstruaĵojn kaj parcelojn proponis al vendo por entreprenistoj kaj firmaoj. Estis ĉi tie konstruita industria zono kun nova priserva komunikilo.

Post kelke da domoj de la devena domaro restis kelke da rimarkeblaj restaĵoj en aspekto de metro altaj perimetraj muroj. La lokon de Vazačka parte rememorigas proksima masonita niĉa kapeleto en soliĝinta grupeto de kvar eskuloj, kiu estis en bedaŭrinda stato riparita en la jaro 2012.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rHistoriaj setlejoj sur teritorio de la eksa armea spaco Ralsko |
| --- |
| pereintaj | *Černá Novina* ~ Dolní Novina ~ Dolní Okna ~ *Holičky* ~ Chlum ~ *Jablonec* ~ *Jezová* ~ Kostřice ~ Kracmanov ~ *Křída* ~ Nová Hospoda ~ *Okna* ~ *Olšina* ~ *Palohlavy* ~ *Proseč* ~ Prosíčka ~ Strážov ~ *Svébořice* ~ Vazačka ~ Zábělce ~ *Židlov* |
| renovigitaj | *Boreček* ~ *Hradčany* ~ *Hvězdov* ~ **Kuřívody** ~ *Náhlov* ~ *Ploužnice* ~ *Vrchbělá* |
| transŝovitaj | *Horní Krupá* |
| 
klarigoj: **urboj**, *municipoj*, domaroj (statuso de setlejoj al la jaro 1930). |

 |
Slovakio > Geografio de Slovakio > Slovakaj grotoj > Važecká jaskyňa (Groto de Važec)

---

**Groto de Važec** troviĝas en la orienta parto de Malaltaj Tatroj, ĉe la rando de la karakteriza vilaĝo Važec. Enirejo troviĝas en la alteco de 784 m super marnivelo. La groton malkovris en la jaro 1922 naskiĝdevenanto de Važec Ondrej HÚSKA, tiutempe studento de arbara lernejo. Por publiko ĝi estis alirebligita en la jaro 1928.
La groto kreiĝis en malhelaj meztriasaj kalkoŝtonoj per erozia kaj korozia agadoj de atmosfera akvo kaj per surfacaj akvoj de la rivero Blanka Váh, kiuj apudsfere de tektoniaj likoj pere de alfluinta granita materialo kreigadis la grotajn areojn. Sedimentado en la rotaj areoj okazis en tri fazoj dum pluraj evolu-eraoj.
La groto, eĉ se aree pli malgranda ol ceteraj alireblaj grotoj en Slovakio, elstaras per bunteco de gutŝtona ornamaĵo, kiun kreis diverskoloraj stalagmitoj, stalaktitoj kaj sintraj lagetoj. Al la plej belaj areoj apartenas Lageta halo, Halo de Húska, Galerio, Juvelejo kaj ceteraj.
La Groto de Važec estas unu el la plej konataj eŭropaj lokigoj de trovaĵoj de ostoj de la grota urso (Ursus speleaus), kiuj en la granda aro troviĝas en la aluvioj de la koridoro, nomita Ostejo.
La konata longeco de la groto estas 530 m. Por la publiko estas alirebligita komfortira trarigard-teritorio en longeco de 235 m.
Alirebleco al la groto estas simpla, rilate al avantaĝa situo proksimece de Altaj Tatroj, de la ŝtata aŭtoŝoseo Žilina – Poprad, deflankiĝe al la vilaĝo Važec.

* Kategorio Važecká jaskyňa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La litero В en la aboco fare de Jelizawieta Böhm
**Ve** (**В в**, kursive: *В в*) estas litero de cirila alfabeto. Ĝi estas la tria litero en ĉiuj slavaj kaj en plejmulto da neslavaj cirilaj alfabetoj. En diversaj lingvoj la litero В ordinare signifas la voĉan lip-dentan frotsonon [v], tamen povas esti variantoj.

En la lingvoj rusa kaj bulgara la litero в ordinare signifas la sonon v, sed se se В estas la lasta litero en vorto aŭ staras tuj antaŭ senvoĉa konsonanto do ĝi mem senvoĉiĝas kaj signifas la la senvoĉan lip-dentan frotsonon [f]. Se la litero В troviĝas antaŭ palataliga vokalo do ĝi signifas palataligitan [vʲ].

En la modela ukraina lingvo se la litero В estas la lasta litero en vorto do ĝi signifas voĉan labial-velaran alproksimanton [w].

En la lingvoj serba kaj belorusa la litero В ĉiam signifas la sonon [v].

En la tuva lingvo la litero В signifas la lip-dentan alproksimanton [ ʋ].

En la lingvoj mongola kaj kalmika la litero В signifas la sonon [w].

En la esperanta alfabeto al la cirila litero В respektivas ĝenerale la litero V, sed foje Ŭ.

Historio
--------

La cirila litero В (same kiel la cirila litero Б) devenas de la greka litero beto (Β β), kiu en la tempo de creado de la cirila alfabeto nomiĝis greke *vita* kaj signifas la sonon [v]. 

En Slavono ĝia nomo estas *вѣдѣ* aŭ *вѣди* (*vede* aŭ *vedi*), kio signifas "scii". En kirilico la litero В aspektas kiel  kaj inter la cirilaj ciferoj havas valoron 2, en glagolico al ĝi respektivas la litero , kiu havas la valoron 3.

Kodoj
-----

| Signo | В | в |
| --- | --- | --- |
| **Unikoda nomo** | CYRILLIC CAPITAL LETTER VE | CYRILLIC SMALL LETTER VE |
| Enkodigo | dekume | deksesume | dekume | deksesume |
| Unikodo | 1042 | U+0412 | 1074 | U+0432 |
| UTF-8 | 208 146 | D0 92 | 208 178 | D0 B2 |
| HTML | &#1042; | &#x412; | &#1074; | &#x432; |
| Nomita referenco en HTML | &Vcy; | &vcy; |
| KOI8-R kaj KOI8-U | 247 | F7 | 215 | D7 |
| CP855 | 236 | EC | 235 | EB |
| Windows-1251 | 194 | C2 | 226 | E2 |
| ISO 8859-5 | 178 | B2 | 210 | D2 |
| MacCyrillic | 130 | 82 | 226 | E2 |

Referencoj
----------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |
| --- |
| Ve (cirila) |
|  |
| Rusa prononco de la nomo de la cirila 'В' |
| 

---

 |

 |
| *Ĉu problemoj aŭdigi ĉi tiun dosieron? Vidu helpon.* |

1. ↑  Ager, Simon (ed.).  Tuvan. *Omniglot: writing systems & languages of the world*. Alirita 2019-12-11.
2. ↑  Ager, Simon (ed.).  Kalmyk. *Omniglot: writing systems & languages of the world*. Alirita 2019-12-11.
3. ↑  Ager, Simon (ed.).  Mongolian. *Omniglot: writing systems & languages of the world*. Alirita 2019-12-11.
4. ↑  La artikolo В en la *Enciklopedia vortaro de Brockhaus kaj Efron*.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Vedela foko** |
| --- |
|  |
| Vedela fokoVedela foko |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Karnovoroj *Carnivora* |
|
|
|
|
|
| Superfamilio: | Fokuloj *Pinnipedia* |
| Familio: | Fokedoj *Phocidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Vedela foko *Leptonychotes*Gill, 1872 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Vedela foko  |

 |
| v • d • r |

Vedela foko.
La **Vedela foko** aŭ Makul-leptoniĥoto, *Leptonychotes weddellii*, estas relative granda kaj abunda foko (familio: *Phocidae*) kun ĉirkaŭpolusa distribuado ĉirkaŭ Antarkto. Vedelaj fokoj havas la plej sudan distribuadon el mamuloj, kun habitato kiu etendas tiom for suden kiom ĝis McMurdo Sound (ĉe 77°S).

Priskribo
---------

Vedela foko, Haveno Neko, Antarkto.
Vedela fokido kun griza naskomantelo, insulo Deception.
Ĝi estas la nura specio en la genro *Leptonychotes*, kaj la nura membro de la antarkta tribo *Lobodontini* kiu preferas ĉebordajn habitatojn sur fiksaj glacikampoj sur libere flosanta driva glacio. Pro sia abundo, relativa atingeblo, kaj facilo por alproksimiĝo fare de homoj, ĝi estas la plej bone studita el la fokoj el Antarkto. Ĉirkaŭkalkule 800,000 individuoj restas nuntempe. Vedelaj fokidoj lasas siajn patrinojn post kelkaj monatoj de aĝo. En tiuj monatoj, ili estas nutrataj per la varma kaj gras-riĉa lakto de la patrinoj. Ili foriras kiam ili pretas ĉasi kaj kaj estas sufiĉe grasenhavaj por survivi en akra vetero.

La **Vedela foko** estis malkovrita kaj nomigita en la 1820-aj jaroj dum ekspedicioj estritaj de James Weddell, brita fokoĉasado|fokoĉasista markapitano, ĉe partoj de la Suda Oceano nune konata kiel Maro de Weddell. Tamen, ĝi povas troviĝi en relative uniformaj densecoj ĉirkaŭ la tuta antarkta kontinento.

Taksonomio kaj evoluo
---------------------

Habitato
--------

La natura habitato de la Vedela foko estas oceana kaj mara glacio ĉirkaŭ Antarkto.

Referencoj
----------

1. ↑  Todd, B. (2002). Seals and sea lions. New Zealand: Reed Publishing Ltd.

* OBIS-SEAMAP Arkivigite je 2016-05-06 per la retarkivo Wayback Machine
* ADW: Leptonychotes weddellii
* Adaptions of Diving Mammals Arkivigite je 2005-10-27 per la retarkivo Wayback Machine
* Audio recording from Macaulay Library at Cornell Lab of Ornithology
* Zapol, W. M. (1987). "Diving Adaptations of the Weddell Seal", *Scientific American* **256** (6), p. 100–105. doi:10.1038/scientificamerican0687-100.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vedela foko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Vedela foko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Vedela foko en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Voices in the Sea - Sounds of the Weddell Seal Arkivigite je 2014-07-09 per la retarkivo Wayback Machine
**Vega de Espinareda** [BEga despinaREda] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko El Bierzo, en la okcidento de la provinco. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan, la leonan kaj ĉefe la galegan plej ofte mikse. *Vega de Espinareda* estas komprenebla etimologie kiel Valo de Kratagejo.

Komarkoj de la provinco Leono; El Bierzo plej okcidente, oranĝece.
Rivero Cúa ĉe Vega de Espinareda.
Rivero Burbia ĉe Vega de Espinareda.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Burbia, Bustarga (La), Espinareda de Vega, El Espino, Moreda, Penoselo, San Martín de Moreda, San Pedro de Olleros, Sésamo, Valle de Finolledo, Vega de Espinareda y Villar de Otero, okupas totalan areon de 132,01 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 2 005 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 600 loĝantojn el la 1980-aj jaroj pro la migrado el ruraj zonoj al urboj, sed fakte post esti akirinta pli ol 2 000 loĝantojn dum la jarcento pro la sama tialo. Ĝi distas 132 km de Leono, provinca ĉefurbo en montaro Ancares.

Historio
--------

Estas atestaĵoj de antaŭromia (rokpentraĵoj, kastrumoj) kaj romia loĝado rilata al la orminado kaj al ponto; en Mezepoko okazis reloĝado, ĉefe rilate al la monaĥejo de San Andrés de Espinareda, kies plej frua referenco datas de la jaro 923, sed en 1283 la monaĥejo suferis grandan incendion, kio postulis restarigon. La areo apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. En la jaroj tuj post la Hispana Enlanda Milito la tuta areo de El Bierzo estis rifuĝejo de kontraŭfrankisma gerilo kaj tial okazis oftaj konfliktoj de policaj civilgvardianoj kontraŭ gerilanoj kaj apogantoj. 

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo, brutobredado kaj forstado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, preĝejoj, piedirado).

Bildaro
-------

* Monaĥejo de San Andrés de Espinareda.Monaĥejo de San Andrés de Espinareda.
* Panoramo de Burbia.Panoramo de Burbia.
* Preĝejo de Sankta Stefano.Preĝejo de Sankta Stefano.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758058
* LCCN: n87942056
* VIAF: 147847605
* BNF: 12169218n
 |
Municipa teritorio de Vega de Pas, centroriente de Kantabrio.
**Vega de Pas** [BEga dePAS] estas municipo en centrorienta Kantabrio, Hispanio, en la komarko *Valles Pasiegos* kaj subkomarko Pas-Miera. La loknomo *Vega de Pas* estas etimologie komprenebla kiel *Valkamparo de Pas*.

Ĝi estas unu el la tri nomitaj "tres villas pasiegas" (Pas-urboj) nome Vega de Pas mem, San Roque de Riomiera kaj San Pedro del Romeral.

Geografio
---------

Yera kaj iama fervoja stacio meze de la deklivo.
Ĝi limas norde kun Selaya, Villacarriedo kaj Santiurde de Toranzo; okcidente kun Luena kaj San Pedro de Romeral; oriente kun San Roque de Riomiera; kaj sude kun Espinosa de los Monteros de la provinco Burgoso, Kastilio kaj Leono. 

La municipo estas sur la supra baseno de la rivero Pas, en la subkomarko Pas-Miera.

Demografio
----------

Por areo de 87,53 km² estas 748 loĝantoj (laŭ censo de 2021). La 748 loĝantoj (2021) estas distribuataj en jenaj loĝlokoj: 

* Candolías, 127 loĝ. el kiuj 11 en la urba kerno de Candolías kaj 17 dise.
* La Gurueba, 82 loĝ. dise.
* Guzparras, 22 loĝ. dise.
* Pandillo, 173 loĝ. dise.
* Vega de Pas (Capital), 311 loĝ. el kiuj 284 en la urba kerno de Vega de Pas kaj 27 dise.
* Viaña, 65 loĝ. dise.
* Yera, 133 loĝ. dise.

La rura karaktero de la municipo kaj ties izoligo favoris malpliigon de la loĝantaro komencita en la 1940-aj jaroj konstanta ekde tiam.

Demografia evoluo| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2007 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2066 | 2015 | 2059 | 2032 | 2072 | 1897 | 1858 | 1493 | 1343 | 1293 | 1004 | 916 |

Fonto: INE

Ekonomio
--------

Tradicie, la ekonomia agado de la municipo estis agrikulturo kaj brutobredado. Sed nuntempe oni transiris iome al turismo kaj industrio. Ĉiuokaze ankoraŭ 44,9 % de la laboristaro de la municipo dediĉas sin al la unuaranga sektoro, 14,6 % al la konstruado, 10,8 % al industrio kaj 30,4 % al triaranga sektoro. 

Inter vidindaĵoj menciindas la tradicia arkitekturo kaj la preĝejo kun granda sonorilturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de municipoj de Kantabrio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 783781
* LCCN: n00044236
* VIAF: 134830616
 |
**Vega de Ruiponce** [BEga deruiPONze] estas municipo en la nordo de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Campos* en la nordo de la provinco. *Vega de Ruiponce* estas etimologie komprenebla kiel *Valo de Ruy Ponce* alude al iama posedanto.

Vega de Ruiponce en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Campos* de la provinco Valadolido, viole, norde.
Preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 15,90 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 85 loĝantojn. Ĝi perdis 700 loĝantojn el la 1900-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 83 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

La rivero Valderaduey trafluas la teritorion kaj formas la valon (Vega) de la nomo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. La nomo devenas el Ruy Ponce de León (m. post 1406), senjoro de La Vega en la dua duono de la 14-a jarcento, filo de D. Gutierre Fernández aŭ Ponce, praulo de la senjoroj de la Vega de Ruiponce, kaj de lia edzino Doña Juana de Sandoval, kaj nepo de Fernando Pérez Ponce [de Leono], senjoro de Cangas kaj posedanto de la titolo *Adelantado Mayor de la Frontera* (m. ĉirkaŭ 1292), kaj de lia edzino Doña Urraca Gutiérrez de Meneses. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de San Salvador, kiu havas tri navojn kaj estis konstruita en la 16-a jarcento. En la interno elstaras ties retabloj. Ekster la loĝloko estas cuentra la ermitejo de la Kristo de la Vera Kruco kaj proksime la nomita "ŝtono de la miraklo", scenejo de interesa legendo tradicia.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764205
* LCCN: n93104138
* VIAF: 132678018
 |
**Vega de Santa María** [BEga desantamaRIa] estas municipo en la nordoriento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Ávila, en la centro de la provinco. *Vega de Santa María* estas komprenebla kiel Valo de Sankta Maria.

Vega de Santa María en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 18,18 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 71 loĝantojn. Ĝi perdis 300 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 23 km de Avilo, provinca ĉefurbo. En ĝia municipa teritorio estas la plej alta punkto de la komarko La Moraña, precize en la geodezia punkto de *Cerro de la Goyá*.

Ĝi limas kun Villanueva de Gómez, Blascosancho, Velayos, Hernansancho, Peñalba de Ávila, Pozanco kaj Santo Domingo de las Posadas.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, preĝejo, piedirado, fontoj, montetoj ktp.).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761861
* VIAF: 115144648628926369017
 |
**Vega de Tera** [BEga deTEra] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Benavente y Los Valles, en la nordo de la provinco, sude de la Provinco Leono. *Vega de Tera* estas etimologie tradukebla al *Valo de la rivero Tera*, nome aludo al proksima rivero Tera. 

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Calzada de Tera, Junquera de Tera, Milla de Tera kaj Vega de Tera, okupas totalan areon de 44,16 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 309 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 900 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 83 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Rionegro del Puente, San Pedro de Ceque, Camarzana de Tera, Calzadilla de Tera kaj Melgar de Tera.

Estas atestaĵoj de prahistoria loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Graflando de Benavente.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (Akvorezervejo Agavanzal, popola arkitekturo).

El 15-a ĝis 19-a de Junio 2022 okazis terura incendio en la tuta montaro Sierra de la Culebra ĝis la valo de la rivero Tera, eksplodinta pro kuniĝo de nekutima varma tajdo (antaŭsomera) kun sekaj ŝtormoj kiu fakte okazigis aliajn 50 incendiojn en la tuta regiono. La incendio detruis pli ol 25 000 hektarojn, oni interrompis la trafikon per ŝoseo kaj trajno kaj loĝantoj de du dek loĝlokoj estis provizore translokigitaj al sekuraj rifuĝejoj. La municipoj damaĝitaj de tiu incendio estis Villardeciervos, Flechas, Cional, Codesal, Villanueva de Valrojo, Ferreras de Arriba, Ferreras de Abajo, Otero de Bodas, Olleros de Tera, Val de Santamaría de Otero de Bodas, Calzadilla de Tera, Villar de Farfón, Junquera de Tera, Milla de Tera, Pumarejo de Tera, Melgar de Tera kaj Vega de Tera. Finaj kalkuloj de detruo ĉirkaŭas 30 000 hektarojn, kio faras tiun incendion la plej detrua en la regiono Kastilio-Leono kaj eble en la tuta Hispanio, ekde oni havas registrojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----

1. ↑  Las llamas en la Sierra de la Culebra (Zamora) han calcinado ya cerca de 20.000 hectáreas Público, 18a de Junio 2022, Alirita la 20an de Junio 2022.
2. ↑  Sofocan las llamas de la Sierra de la Culebra y los desalojados vuelven a sus casas Público, 19a de Junio 2022, Alirita la 20an de Junio 2022.
3. ↑  Telediario de Kanalo 1a, 20an de Junio 2022, 15:00


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755722
 |
**Vegas de Matute** [BEgas demaTUte] estas municipo en la sudo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la administracia dividaĵo *Partido Judicial de Segovia* (jurisdikcia partio de Segovio) en la sudoriento de la provinco. La loknomo *Vegas de Matute* estas etimologie komprenebla kiel Valoj de Matute. En la municipa teritorio estas je unu km kaj duono de la loĝloko, la mezepoka setlejo de Matute, nun senhoma, kiu lasis sian nomon al la toponimo Vegas de Matute, kiu iam nomiĝis Las Vegas kaj estis nur kvartalo de Matute. La nuna municipo estas dividita en la kvartaloj la Lobera, Zancao kaj nuntempa Matute. Krome la novdomaro Montevegas kaj parto de Los Ángeles de San Rafael apartenas al tiu ĉi municipo.​ ​ 

Vegas de Matute en la provinco Segovio.
Placo de Vegas de Matute.
Preĝejo de Vegas de Matute.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 21,92 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 313 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 400 el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 30 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Valdeprados, Guijasalbas, Otero de Herreros, Zarzuela del Monte, Navas de San Antonio kaj El Espinar.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis al *Sexmo de San Martín* de la *Comunidad de ciudad y tierra de Segovia*. En la 13-a jarcento la loko estis donita de la reĝo Sanĉo la 4-a al la stirpo Segovia pro ilia kunlaboro en militoj.

El Matute la loĝantaro translokiĝis al nova loko Vegas de Matute. En la Catastro de Ensenada de la 18-a jarcento oni referencis la «Villa de Vegas de Matute y despoblado de Matute».

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj kalkoproduktado (prie estas forno en la blazono). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun gastigado, konstruado kaj piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj, kiel la preĝejo de la 16-a jarcento, ermitejo, fornoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767388
* VIAF: 316736186
 |