recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Nueces para el amor*** (Juglandoj por amo) estas hispan-argentina filmo de 2000 reĝisorita de Alberto Lecchi , kaj ĉefrolulita de Gastón Pauls kaj Ariadna Gil.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

En 1975, kelkajn monatojn antaŭ la komenco de la argentina militista diktaturo, Alicia kaj Marcelo se conocen en un concierto de Sui Generis. El amor surge inmediatamente entre ellos, pero el retorno del novio de Alicia provoca la separación. En 1982, en Madrid, sus caminos vuelven a cruzarse. Tras el encuentro, se dan cuenta de que, a pesar de que el amor sigue latente, sus destinos discurren por rumbos separados. Años después, en 1990, tras otro encuentro casual, Marcelo decide hacer frente a sus sentimientos por Alicia: ambos quieren hacer realidad su sueño postergado desde la adolescencia.1​ 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

Eksteraj ligiloj
----------------

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Los otros (película) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859753
 |
**Savannah** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Georgio, en distrikto Chatham. La urbego estas ankaŭ universitata urbo.

Situo de Savannah en Georgio kaj en la distrikto

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 282 km²
* Loĝantaro: 139.491 (en 2011)
* Supermara alteco: 15 m
* Horzono: UTC-5h (en somero UTC-4h)
* Poŝtkodoj: 31302, 31322, 31401, 31404–31409, 31415, 31419
* Telefonkodo: 912

Geografio
---------

Ponto en Savannah
Strato en Savannah
Savannah situas sur ebenaĵo ĉe enfluo de navigebla rivero Savannah (kiu estas la subŝtata limo) al Atlantiko en la sudorienta landparto de Usono, en la plej orienta parto de Georgio.

Historio
--------

En 1733 Savannah estis fondita kiel ĉefurbo de nova kolonio Georgio por Britio. La celo estis bari la francajn kaj hispanajn strebojn akiri tiu ĉi regionon. Dum la Usona Enlanda Milito en 1864 generalo *William Tecumseh Sherman* kaj lia armeo de 62.000 soldatoj okupis Savannah. La kolonelo telegrafis al Abraham Lincoln proponante al li la urbon kiel kristnaska donaco.

Ekonomio
--------

Agrikulturo estis esenca al la ekonomio de Savannah dum la unuaj du jarcentoj. La silkoj estis la plej grava varo por Britio. La milda klimato de Kartvelio ofertis perfektajn kondiĉojn por kultivado de kotonoj, kiu iĝis la domina krudvaro post la Usona Revolucio. Longe funkciis tie la plej granda paperofabriko de la mondo. Hodiaŭ Savannah estas industria centro. En la 21-a jarcento jam gravas ankaŭ la turismo.

Trafiko
-------

Savannah havas internacian flughavenon. Aŭtoŝoseoj kaj fervojoj kuras al Atlanta (Georgio) kaj Miamo. Alia aŭtoŝoseo kuras al Richmond. La haveno estas la plej grava en Georgio. Pramo trafikas al la marbordaj insuloj.

Ŝipo sur rivero Savannah
Templo Mickve Israel en Savannah
Katedralo en Savannah

Klimato
-------

Savannah situas en humida subtropika klimato. La temperaturo averaĝe varias inter 13-25 °C. La varmo kulminas en junio kaj julio kun rekordo 41 °C, inter oktobro-aprilo okazas eĉ frostoj. Jare pluvas po 1218 mm, en ĉiuj monatoj pluvas (vintre malofte neĝas). Malofte uraganoj trafas la urbegon, ekzemple David en 1979.

Vidindaĵoj
----------

* malnova historia urbocentro
* riverbordo kaj marbordaj insuloj
* katedralo de Sankta Johano
* templo Mickve Israel (sinagogo)
* baptista preĝejo
* Rozkolora domo
* fortikaĵo Jackson
* Muzeo de Arto
* teatro por gejunuloj
* Malgranda teatro de 1950
* Teatro Savannah

Servoj
------

* Ŝtata Universitato Savannah

Vidu ankaŭ
----------

* Forpafo de bombaviadilo City of Savannah la 5-an de marto 1945
* Savannah-kato

Ĝemelurboj
----------

* Kartvelio Batumo, Kartvelio
* Grekio Patras, Grekio
* Germanio Halle, Germanio
* Burkino Kaya, Burkino

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Anglalingva Vikipedio

Mapo pri Georgio, kie estas trovebla Savannah en la plej orienta parto de Georgio ĉe la subŝtata limo

* Savannah en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Savannah en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 423473
* GND: 4118454-3
* LCCN: n80001256
* VIAF: 157762552
* SUDOC: 034581073
* BNF: 125322437
* NKC: ge212948
* BNE: XX5384753
 |
Kastelo Laufen
Rejn-Akvofalo kun Kastelo Laufen
La **Kastelo Laufen** estas kastelo en la komunumo Laufen-Uhwiesen en la distrikto Andelfingen en la nordo de la Kantono Zuriko, Svislando.

Situo
-----

La kastelo situas sur roko rekte super la fama Rejn-Akvofalo je la koordinatoj 47° 40' 36" N kaj 8° 36' 54" E. De ĝi oni havas mirindan vidon al la rivero Rejno kaj la akvofalo. De la Kastelo piedvojo kondukas al la podieto, de kie la vizitanto povas rigardi la Rejn-Akvofalon de tute proksime. Rekte sub la kastelo troviĝas haltejo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj, kie haltas la linio S33 de la Zurika Trafik-Unio de Vinterturo al Ŝafhaŭzo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de la Kastelo Laufen datiĝas de la jaro 858 post Kristo. Ĝi estis la hejmsidejo de la Libersinjoroj de Laufen. La voktadon de la najbaraj komunumoj havis la kastelestro aŭ ties vokto, la bienposedo apartenis al la episkopo de Konstanco. En la jaro 1544 la urbo Zuriko aĉetis la kastelon kaj faris grandajn konstruajn modifojn inter la jaroj 1544 ĝis 1547. Post la helveta revolucio kaj la franca okupado la feŭdismo abrupte ĉesis. La kastelo estis luita kaj privatiĝis en la jaro 1845. Ek de la jaro 1941 la kastelo estas propraĵo de la Kantono Zuriko. Hodiaŭ en la kastelo troviĝas restoracio kaj junulargastejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumo Laufen-Uhwiesen
* Rejn-Akvofalo
* Schloss Laufen am Rheinfall (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Laufen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de la restoracio Kastelo Laufen

| Listo de Kasteloj de Kantono Zuriko |
| --- |
|  | Kavalirejo Bubikon - Kastelo Kiburgo - Kastelo Laufen - Burgruino Schauenberg - Kastelo Uster

 |
**Urbanizisto** estas arkitekto, kiu projektas urbon aŭ ties parton (kvartalon). La plej necesaj taskoj estas zorgado pri akvo, elektro, gaso, trafiko. La urbanizisto ankaŭ difinas lokojn por parkoj, loĝejoj, industriaj kaj komercaj zonoj.

Aerfoto pri planita slovaka urbo Partizánske

Historio
--------

Jam en Mezopotamio postrestis urboj, kie ekzistis planitaj urboj kun kradosistemaj stratoj. Dum kaj iom post la mezepoko la sola vidpunkto estis la defendo de urbo, tial ekzemle la fonditaj urboj de hajdukoj estis rondaj (en Hungario. Dum regado de Napoleono la 3-a Georges Eugène Haussmann kreis modernan urbon el Parizo helpe de larĝaj bulvardoj. En la 20-a jarcento la plej impona projektita urbo estis Braziljo.

Braziljo

Kelkaj urboplanoj kaj urbanizistoj
----------------------------------

* 1666 (depost incendio de Londono): Christopher Wren
* 1791 Vaŝingtono: Pierre Charles L'Enfant kaj Andrew Ellicott
* 1930 Magnitogorsk kaj similaj urboj en Sovetunio: Ernst May
* 1950 Chandigarh: Le Corbusier
* 1957 Braziljo: Lucio Costa
* 1960 Islamabado: Konstantinos Doxiadis

Vidu ankaŭ
----------

* ISOCARP

Referencoj
----------

1. ↑  Urbanizisto en vortaro.net

Fontoj
------

* WikiTrans

* Kategorio Urbanizisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Mapo de Campeche (1910-aj jaroj)
**Campeche** [kamPEĉe] (Esperantigite: **Kampeĉo**) estas federacia subŝtato de Meksiko. Geografie ĝi formas la bazon de la duoninsulo Jukatano.

Ĝi havas areon de 57 000 km² kaj loĝantaron de ĉirkaŭ 690 000, el kiuj pli ol 100 000 estas indiĝenoj.
Ĝia ĉefurbo estas Ciudad de Campeche (Kampeĉe-urbo), kiu havas pli ol 200 000 logantojn.
La provinca kodo laŭ ISO 3166-2 estas "MX-CAM". En Campeche ekzistas 11 komunumoj (Vidu ankaŭ la liston de komunumoj en Campeche):

La nomo de la provinco laŭdire ekestis, kiam en 1517 eŭropaj konkerantoj gvidataj de Francisco Hernández de Córdoba alvenis kaj, demandante pri la nomo de la loko, ricevis la respondon "A Kim Peĉ".

Ĝis la 7-a de aŭgusto 1857 Campeche estis parto de Jukatanio.

La Petena Baseno (hispane *Cuenca del Petén*) estas geografia subregiono kiu ĉefe kuŝas en la subŝtato.

Meksika flago
Federaciaj subŝtatoj de Meksiko

Aguascalientes |
Baja California |
Baja California Sur |
Campeche |
Chiapas |
Chihuahua |
Coahuila |
Colima |
Durango |
Guanajuato |
Guerrero |
Hidalgo |
Jalisco |
Jukatanio |
Estado de México |
Michoacán |
Morelos |
Nayarit |
Nuevo León |
Oaxaca |
Puebla |
Querétaro |
Quintana Roo |
San Luis Potosí |
Sinaloa |
Sonora |
Tabasco |
Tamaulipas |
Tlaxcala |
Veracruz |
Zacatecas
  
  
Federacia Distrikto (Distrito Federal)

Vidu ankaŭ
----------

* Meksikaj loknomoj
* Listo de urboj de Meksiko
* Petenaj-verakrucaj humidaj arbaroj
* Majaa Trajno

* Campeche en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Campeche en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 32200
* GND: 4566914-4
* LCCN: n81034918
* VIAF: 136049224
* BNF: 12356147c
 |
Turo ĉe Pagosa Springs
**Pagosa Springs** estas municipo kaj kantona sidejo de la Kantono Archuleta, Koloradio, Usono. La populacio estis 1,591 loĝantoj dum la usona censo de 2000. Proksimume 65 % de la kantona areo estas ĉu Nacia Arbaro San Juan aŭ Indiana Rezervejo Suda Ute.

Pagosa Springs (signife "fontoj de Pagosa") kaj la ĉirkaŭ kantono suferas substancan influon de duhejmaj posedantoj; nome taksado de 2006 indikis, ke 60% de la privataj posedaĵoj estas de neloĝantoj.

Pagosa Springs situantas proksimume je 56 km norde de la limo de Nov-Meksiko, je 2,100 m super marnivelo sur la Okcidenta Deklivaro de la Kontinenta Divido. Tiu kombino de dezerta altebenaĵo kaj impona Roka Montaro norde kaj oriente kreas nekutiman mildan klimaton, ĉefe en la someraj monatoj, kompare kun multe de la ĉirkaŭa Sudokcidento. Pagosa estas ricevas ĉirkaŭ 300 suntagojn jare, same kiel kvar distingajn sezonojn.

La urbo situantas en la supra Baseno San Juan, ĉirkaŭata de 12,000 km² de Nacia Arbaro San Juan, kaj apude al plej granda natura loko de la ŝtato de Koloradio, nome Naturloko Weminuche.

* Kategorio Pagosa Springs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Motelo en urbocentro
**Lusk** estas urbo en Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj nome en la orienta parto de la subŝtato Vajomingo, Usono. La urbo estas la kantona sidejo de Kantono Niobrara. La urbo estis fondita en Julio 1886, de Frank S. Lusk, renoma ranĉisto de Vajomingo, partnero en la entrepreno *Western Live Stock Company*, kaj akciisto de la fervojo *Wyoming Central Railway*. Ranĉa bovobredado pluestas la ĉefa industrio en la nune urbo Lusk.

La populacio estis 1,567 laŭ la usona censo de 2010. La urbo Lusk estas konata ĉar estas la kantna sidejo de la malplej loĝata kantono en la malplej loĝata ŝtato en Usono. Kompare la kantono estas proksimume duoble granda ol la ŝtato de Rod-Insulo, kun nur 1/500 el ties populacio.

Historio
--------

Geografio
---------

Demografio
----------

Arto kaj kulturo
----------------

Distro
------

Municipa administrado
---------------------

Eduksistemo
-----------

Infrastrukturo
--------------

### Transporto

### Sansistemo

Gravuloj
--------

42° 45′ 38″ N 104° 27′ 10″ U﻿ / ﻿42.76056 °N, 104.45278 °U﻿ / 42.76056; -104.45278 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  GIO/OC (2009-10-02) Science In Your Backyard: Welcome. Usgs.gov. Alirita 2012-03-12.

Bibliografio
------------

* Doussard, Evelyn Rogina, Dusty Roads, AuthorHouse, 2008. ISBN 978-1-4343-7818-7

* Kategorio Lusk (Vajomingo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Maldición eterna a quien lea estas páginas** (Eterna malbeno al tiu kiu legu tiujn paĝojn) estas la sesa romano de la argentina verkisto Manuel Puig, publikigita en 1980. Puig verkis la romanon inspirita en siaj lastaj jaroj en Novjorko. Ĝi montras ankaŭ multajn de la preferataj motivoj de Puig, kiel sekso kaj maldekstra revolucia politiko.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Larry zorgas pri sinjoro Ramírez en hospitalo de Novjorko, ŝoforas lian rulseĝon. La unua estas usona profesoro de historio 36-jaraĝa kiu divorcis kaj ne kapablas forgesis sian eksedzinon. La dia estas argentina verkisto 74-jaraĝa, iama politika malliberulo kiu, post terura tragedio, ne kapablas kaj parte eĉ ne deziras memori tion kion li suferis en sia naskolando. Inter ili disvolviĝas dialogo kiu miksas ĉiutaĝaĵojn kun sentimentalo kaj​ fantazio aŭ fikcio (ekzemple amaferoj de Josemar, rolulo de *Sangre de amor correspondido*) kun funkcio simila al tiu de la rakontataj filmoj en *El beso de la mujer araña*.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Analizo
-------

La romano montras la aspran renkonton de du viroj solecaj. Ambaŭ bedaŭras la virinon, kiun ili esperas, malakceptis aŭ perdis. En tiu renkonto ili disvolvigas fidon kaj reciprokan aprezon.

Tamen la fantazio en la dialogo iom konfuzas.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859401
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Maldición eterna a quien lea estas páginas en la hispana Vikipedio.*
La enirejo al la Scienca Stacio Charles Darwin en Nacia Parko Galapagoj, Galapagoj, Ekvadoro.
Igvano surstrande ĉe la Nacia Parko Galapagoj.
La **Nacia Parko Galapagoj**, stariĝis en 1959 kaj ekfunkciis en 1968, kaj estas la ekvadora unua nacia parko kaj Monda heredaĵo de Unesko.

Parka historio
--------------

La registaro de Ekvadoro deklaris 97% el la terareo de Galapagoj kiel la unua nacia parko de la lando. La restanta 3% estas distribuata inter la loĝataj areoj de Santa Cruz, San Cristóbal, Floreana kaj Isabela.

En 1971, la Galapaga Naciparka Servo havis sian unuan Superintendanton, 2 funkciulojn kaj 6 parkogardistojn en Santa Cruz.

En 1974, la Galapaga Naciparka Servo havis sian unuan administran planon kaj teamon de funkciuloj laŭ la stabana strukturo decidita en 1973, kun Superintendanto, 2 konservofunkciuloj, 40 parkogardistoj por plenumi la administrajn celojn.

En 1979 UNESCO deklaris la Galapagan Insularon kiel Monda heredaĵo de la homaro, kio devigas la Parkan Servon pere de la Superintendanto de la Parko responsa pro plenumado de konstanta parka konservado kaj gardado de la insularo.

La Nacia Parko Galapagoj apartenas al la Mara Koridoro de la Orienta Pacifiko.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de naciaj parkoj de Ekvadoro

Notoj
-----

1. ↑   Who we are. Arkivita el la originalo je 2013-02-14. Alirita 2a de Majo 2012.

* Kategorio Nacia Parko Galapagoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 420788
* LCCN: sh2010008381
* VIAF: 188614637
* SUDOC: 117843636
 |
katedralo de Jalisco
Puerto Vallarta
**Ĥalisko**  (hispane : **Jalisco**) estas meksika federacia ŝtato. Ĝi situas okcidente de la lando, apud la Pacifika Oceano. Administre ĝi estas dividita en 12 regionoj (Vidu ankaŭ la artikolon regionoj de Jalisco) kaj 124 komunumoj (Vidu la liston de komunumoj en Jalisco).

La nomo devenas el du navatlaj vortoj: *Xalli* (*sablo*) kaj *ixco* (*loko* aŭ *surfaco*).

Jalisco estas la tria plej loĝata ŝtato en Meksiko, kaj unu el la plej gravaj kun rilato al la ekonomiaj, komercaj kaj kulturaj aktivaĵoj. Ĝia ĉefurbo estas Gvadalaharo (*Guadalajara*), kolonia urbo, kies metropola areo estas la dua plej granda aglomeraĵo en Meksiko.

Aliaj gravaj urboj estas: Puerto Vallarta, Ajijic, Chapala kaj Ciudad Guzmán.

Ĥalisko estas konsiderata la origino de la muziko *mariachi* kaj de la tekilo.

Famaj personoj
--------------

* Mariano Azuela
* Juan Rulfo
* Juan José Arreola
* Fernando del Paso
* Esperantisto Jesús Amaya Topete

Notoj
-----

1. ↑  Meksikaj loknomoj

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉapalaa Lago

Eksteraj ligiloj
----------------

* Registaro (hispane)
* INEGI: sociologiaj demografiaj statistikoj (hispane)
* INEGI: geografiaj informoj (hispane)

Meksika flago
Federaciaj subŝtatoj de Meksiko

Aguascalientes |
Baja California |
Baja California Sur |
Campeche |
Chiapas |
Chihuahua |
Coahuila |
Colima |
Durango |
Guanajuato |
Guerrero |
Hidalgo |
Jalisco |
Jukatanio |
Estado de México |
Michoacán |
Morelos |
Nayarit |
Nuevo León |
Oaxaca |
Puebla |
Querétaro |
Quintana Roo |
San Luis Potosí |
Sinaloa |
Sonora |
Tabasco |
Tamaulipas |
Tlaxcala |
Veracruz |
Zacatecas
  
  
Federacia Distrikto (Distrito Federal)

 

* Jalisco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jalisco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***iCarly*** estas usona situacia komedio celanta adoleskantojn, kreita de Dan Schneider kaj elsendita ĉe la televidkanalo Nickelodeon inter la 8-a de septembro 2007 kaj la 23-a de novembro 2012. La intrigo de *iCarly* disvolviĝas ĉirkaŭ la ĉiutaga vivo de adoleskaj seatlanoj Carly Shay kaj ŝiaj amikoj Sam Puckett kaj Freddie Benson, kiuj kreis sian propran sukcesan retprogramon. Elsendiĝis sep sezonoj, entute 109 23-minutaj epizodoj.

La serio estas ĉefrolita de Miranda Cosgrove, Jennette McCurdy, Nathan Kress, Jerry Trainor kaj Noah Munck (liaj aperoj estis fojfojaj en la unuaj sezonoj; post la kvara li iĝis parto de la ĉefa aktoraro). La deka epizodo de la tria sezono, nome «*iSaved your Life*», atingis 11 milionojn da spektantoj en sia premiero, estante la plej spektita epizodo de la serio. La fina epizodo «*iGoodbye*» atingis 6,4 milionojn da spektantoj.

En 2013 aperis ĝia daŭrigo *Sam and Cat*, ankaŭ elsendita ĉe Nickelodeon. En ĝi ĉefrolis Jennette McCurdy kaj Ariana Grande, kiel Cat Valentine el serio *Victorious*. En 2021 premieris iCarly en la elsendflua videoservo Paramount+, samnoma daŭrigo, en kiu ĉiuj originalaj aktoroj (krom Jennette McCurdy) reprenas siajn rolojn. Ĉi tiu serio daŭris tri sezonojn.

Ĉefroluloj
----------

* Miranda Cosgrove − Carly Shay
* Jennette McCurdy − Samantha «Sam» Puckett
* Nathan Kress − Fredward «Freddie» Benson
* Jerry Trainor − Spencer Shay
* Noah Munck − Gibby Gibson
* Mary Scheer − Marissa Benson

Sezonoj
-------

Ĉefaktoraro de *iCarly*, fotita en 2012. De maldekstre dekstren: Jennette McCurdy, Miranda Cosgrove, Jerry Trainor, Nathan Kress kaj Noah Munck.

| Sezono | Epizodoj | Origina elsendado |
| --- | --- | --- |
| **1** | 25 | 8 Sep. 2007 − 25 Jul. 2008 |
| **2** | 25 | 27 Sep. 2008 − 8 Aŭg. 2009 |
| **3** | 20 | 12 Sep. 2009 − 26 Jun. 2010 |
| **4** | 13 | 30 Jul. 2010 − 11 Jun. 2011 |
| **5** | 13 | 13 Aŭg. 2011 − 21 Jan. 2012 |
| **6** | 13 | 24 Mar. 2012 − 23 Nov. 2012 |

Referencoj
----------

* Kategorio ICarly en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
Mikrografio de pulma histo infarktita (dekstro de la bildo) apud pulma histo relative normala (maldekstro de la bildo). Tinkturado H/E.
Oni nomas**infarkto** la nekrozon iskemian de organo (nome morto de histo pro manko de sango kaj sekve de oksigeno), ĝenerale pro obstrukco de arterioj, kiuj irigacias ĝin, ĉu pro elementoj en la lumo de la vaskulo, ekzemple ateromoj; aŭ pro eksteraj elementoj (tumoroj, kiuj premas la vaskulon; pro la tordo de organo; hernio de organo tra natura aŭ patologia truo; ktp). Korinfarkto okazas kiam ŝtopas arterio, kiu alportas sangon al la koro.

Infarktoj povas okazi en ĉiu ajn organo aŭ muskolo, sed la plej oftaj prezentiĝas:

* En koro (korinfarkto).
* En cerbo (apopleksio).
* En intesto (intestinfarkto).
* En reno (reninfarkto).

Kvankam la plimulto de infarktoj estiĝas pro obstrukco de arterio (brakoj, kruroj, intesto, ktp), pulmaj infarktoj povas havi originon vejnan ĉar la sango de la pulma arterio devenas rekte de la trafiko vejna tra la dekstraj kavoj de la koro kaj kapablas porti trombon de vejnoj de ekstremaĵoj aŭ abdomeno okluziante pulman arterian vaskulon.

En la konversacia lingvo, kiam oni mencias la vorton *infarkton*sen mencii kiun organon oni citas, oni komprenas ke oni parolas pri *korinfarkto*.

Pulminfarkto kaŭzita de pulma embolio.

Karakterizaĵoj elektrokardiografiaj
-----------------------------------

Koncerne la manifestacio en la elektrokardiografio (EKG), infarkto karakteriziĝas per ILI-trisono, kvankam ĝi ne temas nepre pri linia procezo, kaj en iuj okazoj nur reprezentas kardiovaskulan problemon kaj ne genezon de infarkto:

* **Iskemio**: Ĝi difiniĝas kiel manko de irigacio sanga kaj, sekve, de oksigeno, kiu suferas la koron obstrukcinte koronariajn arteriojn, kaj manifestiĝas en EKG per inversado en la T-ondo. En okazoj, ĉi tiu inversado de T ne indikas nepre la ĉeeston de korinfarkto, sed nur deficito de sanga irigacio al la koro.

* **Lezo**: okazas lezo kiam la kora histo estis senigita de efektiva sanga irigacio; sekve la histo komencas nekroziĝi. En EKG manifestiĝas pro altigo de la ST-segmento, super la normalaj parametroj, kiu ankaŭ povas malaltiĝi en la infarkto subendokardia. Ĉi tiu altigo de la ST informas ke la paciento suferas akutan procezon.

* **Infarkto**: okazas kiam la kora histo estas senigita de kontribuo sanga pro ĉeesto de trombo kaj/aŭ rompo de plato ateroma kaj/aŭ kontrakturo de koronaria arterio (angino de Prinz Metalo). Oni devas diri ke korinfarktoj okazas en iu ajn parto sed estas plej oftaj en la maldekstra parto, ĉr ĝi estas plej granda laŭ dikeco miokardia kaj fizika laboro. En la EKG oni vidas, krom la altigo de la ST, la apero de Q-ondoj diagnozaj, kiuj superas en longeco je 1/3 ol la R-ondoj. En difinitaj derivadoj eblas trovi Q-ondojn ne diagnozaj, ĉi tio estas, malgrandaj ondoj kiuj ne implicas ekziston de ĉi tiu patologio.

* Kategorio Infarkto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Querétaro
Querétaro
**Querétaro** [keREtaro] (esperante: *Keretaro*) estas federacia subŝtato de Meksiko, situanta centre de la lando.
Ĝia oficiala nomo estas *Estado Libre y Soberano de Querétaro*

*Querétaro de Arteaga* ("libera kaj suverena ŝtato de Keretaro de Arteaga").

Ĝi estas aree relative malgranda provinco kun iom pli ol 10 000 km². Ĝia ĉefurbo estas Santiago de Querétaro. La loĝantaro de la provinco estas ĉirkaŭ 1,6 milionoj. Ĝi konsistas el 18 komunumoj ("municipoj"); vidu ankaŭ la liston de komunumoj en Querétaro.

Ĝia kodo laŭ ISO 3166-2 estas "MX-QUE".

La meza enspezo de la provinco estas la dua plej alta de Meksiko, la vivnivelo estas konsiderata tre alta.

La historia centro de la urbo *Santiago de Queretaro* estas monda heredaĵo (1996, UNESKO)

Naturmedio
----------

Pro klimata ŝanĝiĝo Keretaro ofte spertas sekecon, kiu minacas la ekonomion kaj loĝantaron.

Esperanto-movado
----------------

En la ŝtato ekzistas grupo, nomita Esperétaro, kiun apartenas ĉirkaŭ dudekkvin homoj, sed la plimulto estas lernantoj. Esperanto parolantoj estas ses, kiuj fondis la grupon.

Kelkaj aranĝoj okazis de Esperétaro, i.a. Esperantaj kafejumadoj, Esperantaj semajnfinoj, kaj ĉijare, 2012, la nacia kongreso.

Vidu ankaŭ
----------

* Meksika Altebenaĵo
* Meksikaj loknomoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Querétaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Querétaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Provinca retejo

Referencoj
----------

1. ↑  Elvira Herrera (2022-06-28) Kun sekeco kaj en klimata krizo, meksika ŝtato alfrontas eblan akvan privatigon (esperante). Tutmondaj Voĉoj. Arkivita el la originalo je 2023-08-24. Alirita 2023-10-31.

Meksika flago
Federaciaj subŝtatoj de Meksiko

Aguascalientes |
Baja California |
Baja California Sur |
Campeche |
Chiapas |
Chihuahua |
Coahuila |
Colima |
Durango |
Guanajuato |
Guerrero |
Hidalgo |
Jalisco |
Jukatanio |
Estado de México |
Michoacán |
Morelos |
Nayarit |
Nuevo León |
Oaxaca |
Puebla |
Querétaro |
Quintana Roo |
San Luis Potosí |
Sinaloa |
Sonora |
Tabasco |
Tamaulipas |
Tlaxcala |
Veracruz |
Zacatecas
  
  
Federacia Distrikto (Distrito Federal)
Shakertown Center Family: Iama loĝejo de pli ol 100 membroj de la Skuista Komunumo ĉe Pleasant Hill (Kentukio, Usono)
La **Communal Studies Association** (***Asocio por Prikomunuma Studado***) aŭ **CSA** estas usona asocio celanta provizi forumon por studado pri komunumaj societoj, pasintaj kaj nuntempaj; instigi kaj faciligi la konservadon, restaŭradon, kaj publikan interpretadon pri la historiaj komunumaj situoj en Usono; kaj komuniki al la ĝenerala publiko la sukcesajn ideojn el, kaj lecionojn lernitajn de, komunumaj societoj. CSA fondiĝis en 1975.
Por plenumi siajn celojn CSA aŭspicias ĉiujaran konferencon, eldonas revuon, novaĵleteron, kaj membroliston, publikigas retejon (communalstudies.org), kaj subtenas pli grandan komprenon pri historiaj komunumejoj kaj pri ekzistantaj komunumoj per ekskursoj, broŝuretoj, kaj aliaj projektoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo angle

Fontoj
------

1. ↑  Paĝo ĉe la Usona Politikscienca Asocio (APSA) pri CSA angle
2. ↑  About Us - Communal Studies Association angle
**Sinaloa** (esperantigite: **Sinaloo**) estas federacia subŝtato de Meksiko. Ĝi situas nordokcidente ĉe Pacifiko, parte ĉe ties Kalifornia Golfo.

Ĝi havas areon de 58 000 km² kaj loĝantaron de 2,5 milionoj kaj dividiĝas en 18 komunumojn (municipojn); vidu ankaŭ la liston de komunumoj en Sinaloa..
Ĝia ĉefurbo nomiĝas Culiacán. La provinca kodo laŭ ISO 3166-2 estas "MX-SIN".

Gravaj ekonomikaj branĉoj de la provinco estas turismo, mara fiŝkaptado kaj agrokulturo; la provinco nomiĝas "grenejo de Meksiko". Agrokulturo koncentriĝas ĉirkaŭ la urbo Los Mochis. Por turismo tre gravas la pacifika banloko Mazatlán.

En tiu ŝtato loĝas Jakioj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sinaloa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sinaloa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* Oficiala retejo Arkivigite je 2011-02-28 per la retarkivo Wayback Machine (hispane)

Vidu ankaŭ
----------

* Meksikaj loknomoj
* Okcidenta Patrinmontaro

* 

Meksika flago
Federaciaj subŝtatoj de Meksiko

Aguascalientes |
Baja California |
Baja California Sur |
Campeche |
Chiapas |
Chihuahua |
Coahuila |
Colima |
Durango |
Guanajuato |
Guerrero |
Hidalgo |
Jalisco |
Jukatanio |
Estado de México |
Michoacán |
Morelos |
Nayarit |
Nuevo León |
Oaxaca |
Puebla |
Querétaro |
Quintana Roo |
San Luis Potosí |
Sinaloa |
Sonora |
Tabasco |
Tamaulipas |
Tlaxcala |
Veracruz |
Zacatecas
  
  
Federacia Distrikto (Distrito Federal)

 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 32727
* GND: 4118670-9
* LCCN: n50074263
* VIAF: 124267292
* BNE: XX451027
 |
**Lóránt Lukács** [lukAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lukács Lóránt** estas hungara kameraisto, motorciklisto, motorboatisto.

Lóránt Lukács naskiĝis la 27-an de novembro 1934 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lóránt Lukács maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, li frue interesiĝis pri motoroj. Inter 1954–1961 li estis sportisto, en 1955 li estis ĉampiono, inter 1961–1971 li estis motorboatisto, dum li estis dekfoje ĉampiono. Intertempe en 1965 li akiris kameraistan diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo. Liaj signifaj instruistoj estis György Illés kaj Károly Makk. Inter 1965–1996 li estis kameraisto de Hungara Televizio, poste li pensiuliĝis. Li ricevis premiojn inter 1968-1987. Li edziĝis en 1965, lia edzino naskis filinon en 1996.

Liaj televidaj filmoj kiel kameraisto (elekto)
----------------------------------------------

* *A tenger csendje* (1965)
* *A helyettes* (1973)
* *A névtelen vár* (serio, 1981)
* *A templomos lovagok kincse* (serio, 1992)
* *Kisváros* (serio, 111 epizodoj, 1997-2001)
* *Mikor síel az oroszlán?* (2001)

Liaj kinaj filmoj kiel kameraisto (elekto)
------------------------------------------

* *A téglafal mögött* (1980)
* *Csendkút* (2007)

Fontoj
------

* hungarlingva intervjuo kun foto Arkivigite je 2022-06-28 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* filmoj
* filmoj

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Lóránt Lukács en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775867
* GND: 1032278013
* VIAF: 121427467
* ISNI: 0000000079609396
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**Antoine LORIN** aŭ **LORRIN** estis franca kuracisto kaj politikisto, naskiĝinta la 23-an de decembro 1779 en Thoissey (Ain) kaj mortinta la 7-an de oktobro 1847 en Juliénas (Rodano).

Biografio
---------

Ĝenerala advokato en la apelacia kortumo de Liono dum la Unua Imperio, li demisiis en 1814 kaj opoziciis la Resurtronigon. Li estis elektita kiel deputito de la departemento Ain de 1830 ĝis 1831, kaj estis membro de la politika majoritato favora al la julia monarkio.

Lia kolekto da nederlandaj pentraĵoj de la 17-a jarcento, kiun li konsistigis kun la helpo de sia edzino Françoise Frerejean, poste ebligis la kreadon de la muzeo Brou.

Hodiaŭ ekzistas strato Antoine-Lorin en Bourg-en-Bresse.

Literaturo
----------

* « Antoine Lorrin », en Adolphe Robert kaj Gaston Cougny, *Dictionnaire des parlementaires français*, eld. Edgar Bourloton, 1889-1891

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Antoine Lorrin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Datumbazo Sycomore de la Nacia Asembleo de Francio - Arkivo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 837743
* GND: 174373570
* LCCN: no2006105611
* VIAF: 238580576
* BNF: 14533892m
 |
Ruinoj de amfiteatro en Aquincum

**Aquincum** [akvinkum] estas iama romia milita kaj civila urbo, nun urboparto de Budapeŝto en Óbuda.

Aerfoto pri ruinoj de Aquincum
La unuan urbon ĉi tie fondis la keltoj en nordo de Buda, kies karakterizan nomon Ak-ink (akvo-riĉa) konservis la Romianoj, kiuj antaŭ 2 mil jaroj konkeris la regionon okcidente de Danubo. Kiel rezidejo de vickonsulo kaj grava legio, kreiĝis vera urbo kun 2 amfiteatroj (!), kun ĉiaj atributoj de la tiama Romia civilizo: grandaj vilaoj kun mozaikoj kaj varmakva hejtado, banejoj kaj longaj akvo-kondukiloj por liveri la termalakvon al la foraj kazernoj, en la "legia urbo". La tiama romia urbo konsistis el 2 partoj: legia kaj civila urboj.

La subĉiela muzeo de Aquincum (fare de Bálint Kuzsinszky) prezentas parton de la "civila urbo", la produktaĵojn de la tiamaj metiistoj, la varojn de la negocado, kaj multajn artaĵojn de pentristoj kaj skulptistoj, eĉ orgenon. Preter la ŝoseo (konstruita jam de romianoj) videblas pilastroj kaj arkoj de la romia akvokondukilo, ankaŭ la plej granda amfiteatro ekster Italio (por 22 mil spektantoj), kaj la malgranda amfiteatro (apud la Muzeo) de la "civila kvartalo".

Nun tiu kvartalo, eĉ pli norden preter la riverbordo, estas ŝatata ripozejo kaj centro de la boatsportoj, kun pluraj plaĝoj kaj kampadejoj, gardantaj la titolon: Római part, Római fürdő (romia bordo/banejo).

* Kategorio Aquincum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 361896
* VIAF: 316409522
* SUDOC: 123316804
* NKC: ge291095
 |
La **Internacia Konfederacio de Societoj de Aŭtoroj kaj Komponistoj** (**IKSAK**, france *Confédération Internationale des Sociétés d'Auteurs et Compositeurs*, akronime **CISAC**) estas internacia neregistara, neprofitcela organizaĵo kiu kunigas kopirajtadministrajn organizojn kaj tiele servas kiel la tegmenta organizaĵo de tantiemkolektaj societoj kaj kiu estas bazita en Neuilly-sur-Seine. Entute, 229 kopirajtaj societoj el 121 malsamaj landoj estas registritaj en IKSAK. 

IKSAK estas financita de membrokotizoj kaj havas tri oficialajn lingvojn: angla, franca kaj hispana.

Historio
--------

IKSAK estis fondita en Parizo en 1926. La unuaj jarkonferencoj tiam okazis en Romo, Madrido, Budapeŝto, Londono, Vieno, Kopenhago, Varsovio, Sevilo kaj Berlino. Entute, 52 organizaĵoj el 29 landoj partoprenis en la 13-a konferenco en Stokholmo en 1938.

En 1994, membrofirmaoj kolektis tantiemon kaj kotizojn sumiĝantajn al proksimume kvin miliardoj da usonaj dolaroj. En junio 2018, ĝi konsistis el 238 membroorganizaĵoj en 121 landoj, reprezentante ĉirkaŭ tri milionojn da kreintoj *kaj* eldonistoj *de* la kampoj de muziko, literaturo, filmo kaj bildartoj. Totalaj tantiemoj kaj kotizoj nombris pli ol 7 miliardojn USD en 2009, pliiĝo de 1.7% super la antaŭa jaro. 

La 29-an de majo 2020, Björn Ulvaeus estis elektita Prezidanto de IKSAK. Li transprenis la oficejon de sia antaŭulo Jean-Michel Jarre.

Vidu ankaŭ
----------

* Kopirajtoj

Referencoj
----------

1. ↑   CISAC Overview | CISAC.
2. ↑  Frank Hoffmann, Encyclopedia of Recorded Sound (New York: Routledge, 2004), 464
3. ↑  "CISAC 2015 Global Collections Report: Royalties Remain Stable At $8.8 Billion", *Billboard*, 2015
4. ↑  Global live royalties up 8.5% YoY in 2015, *IQ Magazine*, 2016

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Monda Kreivo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858743
* LCCN: n85079426
* VIAF: 141956052
* ISNI: 0000000122986307
* SUDOC: 067072771
* BNF: 13752319j
 |
**Anton Cajetan ADLGASSER** (foje **Anton Cajetan Adelgasser**; 1a de Oktobro 1729 – 23a de Decembro 1777) estis germana orgenisto kaj komponisto en la Salcburgaj Katedralo kaj kortego, kaj komponis grandan kvanton de liturgia muziko (inklude ok mesojn kaj du rekviemojn) same kiel oratoriojn kaj orkestrajn kaj klavarajn verkojn.

Maskiĝinta en Inzell, Bavario, li translokiĝis al Salcburgo, kie li studis kun Johann Ernst Eberlin. El 1750 li estis orgenisto en la Katedralo de Salcburgo, kie li restis por la cetero de sia vivo. Post vizito al Italio en 1764–5 li direktis la verkon de Metastasio nome *La Nitteti* (lia nura opero) ludita en Salcburgo (1767), kaj en 1767 li kunlaboris kun Mozart kaj Michael Haydn por la oratorio *Die Schuldigkeit des ersten Gebots*. Mozart, kiu ege aprezis la muzikon de Adlgasser, sukcedis lin kiel Orgenisto en la Salcburga Katedralo en 1777. La unua geedzeco de Adlgasser, en 1752, estis al Maria Josepha, filino de lia antaŭanto, J.E. Eberlin, en la Salcburga Katedralo. Kvar jarojn poste li edziĝis al Maria Barbara Schwab, kaj en 1769 al la kortega kantistino Maria Anna Fesemayer (1743–82), kiu kantis en *Die Schuldigkeit* kaj kreis la rolon de Ninetta en *La finta semplice*. Leopold Mozart estis atestanto en la tria geedzigo.

Li mortis en Salcburgo en 1777 pro koratako suferita dum li ludis orgenon.

Bibliografio
------------

* Nicolas Slonimsky, eld. (1958). "Adlgasser, Anton Cajetan". Baker's Biographical Dictionary of Musicians (5a eld.). p. 9.

* Kategorio Anton Cajetan Adlgasser en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 741997
* GND: 119024586
* LCCN: n81072978
* VIAF: 8149106028468490892
* ISNI: 0000000081232647
* BNF: 136035717
* MBA: cbb250e4-a3f9-4157-9f4d-54dff6ce1ea8
* NKC: jn20000600042
* ICCU: LO1V180027
* BNE: XX1696429
 |
**Jukatanio** (hispane *Yucatán*) estas federacia subŝtato de Meksiko sur la duoninsulo Jukatano, kies nordan parton ĝi ampleksas. En la subŝtato Jukatanio ekzistas 106 komunumoj (Vidu ankaŭ la liston de la komunumoj de Yucatán)

Collage Yucatán Representativo
Ĝi havas loĝantaron de ĉirkaŭ 1,5 milionoj kaj ampleksas 43 379 km² (indikoj varias).
Ĝia ĉefurbo estas Mérida.

Antaŭ la konkerado de eŭropanoj (hispanoj) la majaoj loĝis la regionon.
En Jukatanio situas gravaj restaĵoj de majaj konstruaĵoj, ekzemple en Chichén Itzá [ĉiĈEN iCA] kaj Uxmal [uŝMAL].
La nunan ĉefurbon Mérida la majaoj nomis *T'ho*.

Jukatanio estis inter la lastaj provincoj, kiuj aliĝis al Meksiko.
Ankoraŭ en la 19-a jarcento iuj apartismanoj proklamis "Respublikon Jukatanio", kiu tamen havis nur efemeran vivon.
Dum la regado de Porfirio DÍAZ okazis la divido de la duoninsulo (1902) al la teritorioj de nunaj Jukatanio kaj Quintana Roo.

*

Vidu ankaŭ
----------

* Meksika Golfo
* Majaa Trajno

* Jukatanio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jukatanio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Jukatanio en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)

Meksika flago
Federaciaj subŝtatoj de Meksiko

Aguascalientes |
Baja California |
Baja California Sur |
Campeche |
Chiapas |
Chihuahua |
Coahuila |
Colima |
Durango |
Guanajuato |
Guerrero |
Hidalgo |
Jalisco |
Jukatanio |
Estado de México |
Michoacán |
Morelos |
Nayarit |
Nuevo León |
Oaxaca |
Puebla |
Querétaro |
Quintana Roo |
San Luis Potosí |
Sinaloa |
Sonora |
Tabasco |
Tamaulipas |
Tlaxcala |
Veracruz |
Zacatecas
  
  
Federacia Distrikto (Distrito Federal)
**Sándor Szabó** [ŝAndor sabO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szabó Sándor** estis hungardevena serba-usona patologo, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2010).

Sándor Szabó naskiĝis la  9-an de februaro 1944(nun 1944-02-09) en Ada (Hungara reĝlando, nun en Serbio), li mortis  en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Szabó naskiĝis en Hungarlando, sed ekde 1945 la regiono jam apartenis al Jugoslavio. Li maturiĝis en hungarlingva gimnazio en Subotica, poste li akiris medicinan diplomon (MD) en Universitato de Beogrado. En 1969 János Selye invitis lin al Universitato de Montrealo, kie li kompletigis sian diplomon kun MSc kaj Ph.D.. En 1973 li estis stipendiulo en Harvardo, en 1977 li estis levita docento. Ekde 1994 li estis profesoro pri patologio kaj farmakologio de Universitato de Kalifornio en Irvine, ekde 2014 li estis gastpreleganto de Universitato Semmelweis. Li iĝis spertulo de streso. Li ricevis nehungarajn premiojn inter 1990-2018, hungaran premion en 2020.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Uporedno ispitivanje redukcionih supstanci krvi (Comparative examination of reducing substances in blood)* (1965)
* *Katatoxikus steroidok és a környezet szennyezés [Catatoxic steroids and the environmental pollution]* (1973)
* *Occupational stress: understanding, recognition and prevention* (1983)
* *Basic fibroblast growth factor and PDGF in GI diseases* (1996)
* *"Stress" is 80 Years Old: From Hans Selye Original Paper in 1936 to Recent Advances in GI Ulceration* (2017)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* datenoj hungare kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859768
 |


* Portalo pri Biografio
**Arturo RIPSTEIN y Rosen** (Meksikurbo, 13-a de Decembro 1944) estas meksika kinreĝisoro, de juda deveno, kaj ŝtatigita hispana ekde Junio 2003, aŭtoro de etenda filmaro kaj ricevinto de la Nacia Premio de Scienco kaj Arto en la areo de Belartoj en 1997, nome la dua kinisti (la unua estis Luis Buñuel) kiu atingis tion.​

Li debutis tre juna (21-jaraĝa, preskaŭ neakceptebla por la burokratigita kinhierarkio de la meksika kino) per *Tiempo de morir* (Mortepoko, 1965), kun scenaro de Carlos Fuentes kaj Gabriel García Márquez kaj kunlaboro de eksperimentitaj profesiuloj kiel la fotisto Alex Phillips, la eldonisto Carlos Savage kaj la aktorino Marga López.

Lia formala eniro al la kinindustrio okazis tri jarojn poste, per la adapto de la romano de Elena Garro *Los recuerdos del porvenir* (1968). Dum la 1970-aj jaroj, Ripstein faris tri el la plej gravaj filmoj de la meksika kino nuntempa: nome *El castillo de la pureza* (1972), *El lugar sin límites* (1977) pri novelo de la ĉilia José Donoso kaj *Cadena perpetua* (1978). En 1985 li asociiĝis al la verkistino Paz Alicia Garciadiego, kiu iĝis edzino kaj kunlaboratino, kiu ekde *El imperio de la fortuna* (1985) helpis al la famigo internacia de la filmaro de Ripstein, ekzemple en Hispanio kaj Francio, kie li ricevis nombrajn premiojn.

La soleco de la animoj kaj la maleblo ŝanĝi la propran naturon estas temoj ripetitaj en la filmaro de Ripstein. Tio aperas ekzemple en filmoj kiel *El castillo de la pureza* (1972), *Principio y fin* (1993), *La reina de la noche* (1994) kaj *Profundo carmesí* (1996). Liaj filmoj estas konsiderataj lantaj, malhelaj kaj deprimigaj. Dum la 1990-aj jaroj, Arturo Ripstein estis unu el plej fekundaj meksikaj reĝisoroj. *Principio y fin* (1993) venkis en la Donostia Internacia Kinfestivalo, kaj tiu internacia rekono faciligis la faradon de filmoj kiel *El evangelio de las maravillas* (1998), *El coronel no tiene quien le escriba* (1999), pri la samnoma novelo de la verkisto kolombia Gabriel García Márquez, *Así es la vida...* (1999) kaj *La perdición de los hombres* (2000), ĉiuj kunproduktoritaj kun eŭropaj kompanioj.

Pli ĵusa estis *La virgen de la lujuria* (2006).

Notoj
-----

1. ↑   Consejo Nacional para la Cultura y las Artes. «Premio Nacional de Ciencias y Artes». Arkivita el la originalo la 22an de Julio 2011. Konsultita la 26an de Aŭgusto 2021.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arturo Ripstein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arturo Ripstein ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Yahoo Biografio.
* HWK Biografio Arkivigite je 2005-02-09 per la retarkivo Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 736046
* GND: 118973843
* LCCN: n88037966
* VIAF: 79405984
* ISNI: 0000000114757379
* SUDOC: 052743993
* BNF: 13969337q
* NLA: 40410472
* NKC: jo2004244348
* ICCU: CFIV165271
* BNE: XX1726665
 |
Anton Vogt en 1923
D-ro **Anton VOGT** [fogt] (naskiĝis la 13-an de junio 1882 en Aschhausen, Virtembergo) estis germana esperantisto kaj bankisto.

Post abiturientiĝo li studis politikan sciencon en Würzburg, Berlino kaj Erlangen kaj doktoriĝis *(Dr. rer.pol.).* en 1911. Jam en 1908 li fariĝis bankdirektoro. En 1922 li eĉ fondis propran bankon, *Dr. Vogt'sche Bank KG*, kiun li tamen vendis.

Lerninte Volapukon en 1897, li en 1903 fariĝis esperantisto. Ekde 1907 li estis membro de Esperanto-grupo en Berlino. En 1909 li faris propagandajn paroladojn en Frankonio kaj fondis Esperanto-grupojn en Würzburg kaj Schweinfurt. Ekde 1912 li estis membro de la Esperanto-grupo en Bamberg, ekde 1917 en Augsburg, kie li laboris kiel bankdirektoro. Li partoprenis en reorganizo de la Bavara Esperanto-Ligo. Ekde 1920 li estis ano de Esperanto-grupo en Stuttgart, ekde 1922 li estis delegito de UEA en Stuttgart.

Li reprezentis germanajn komercajn ĉambrojn dum Esperanto-konferencoj en Venecio kaj Parizo. Li partoprenis multajn Universalajn Kongresojn. Vogt verkis multajn artikolojn kaj prelegis dum la Someraj Universitatoj en Dancigo kaj Kolonjo pri ekonomiaj problemoj.

Dum pluraj jaroj Anton Vogt estis vicprezidanto de Germana Esperanto-Asocio. De 1934 ĝis 1936 li estis estrarano de UEA. En 1936 eksiĝis el UEA pro malpermeso al membroj de Nacisocialisma Germana Laborista Partio kaj de ĝiaj suborganizoj aparteni al Esperanto-organizoj.

Lia edzino nomiĝis Betty Vogt. Ŝi mortis en 1932.

* En ĉiu tiu domo en Augsburg (Stettenstraße 8) Vogt loĝis en 1920 ...En ĉiu tiu domo en Augsburg (Stettenstraße 8) Vogt loĝis en 1920 ...
* ... kaj en ĉi tiu domo en Stuttgart (Weißenburgstraße 2 b) en 1922.... kaj en ĉi tiu domo en Stuttgart (Weißenburgstraße 2 b) en 1922.

Referencoj
----------

1. ↑  *Komerco* en *Esperanto Triumfonta,* n-ro 89, 18-a de junio 1922, paĝo 2.
2. ↑  *Esperanto* 1935, paĝo 9.
3. 1 2  Koresponddeziro en *Esperanto Triumfonta,* n-ro 1, aprilo 1920, paĝo 4.
4. 1 2  Jarlibro de UEA 1922, paĝo 152.
5. ↑  *Esperanto Triumfonta,* n-ro 151, 6-a de aŭgusto 1923, paĝo 1.
6. ↑  *Esperanto* 1936, paĝo 34.
7. ↑  Jarlibro de UEA 1933, paĝo 436.

* Anton Vogt en Vikifontaro (Universala biblioteko)



|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Subaru** (japane スバル) estas japana aŭtomarko kaj la aŭta dividaĵo de la firmao Subaru Corporation (en) (antaŭe Fuji Heavy Industries Ltd.) , kaj estas konata de la modeloj Trezia, Impreza, Forester, Levorg, Legacy, Outback kaj XV. En aŭtuno 2011, Trezia estis prezentita kiel anstataŭaĵo por Justy. La modelo estas fratinmodelo al la Verso-S. Ĝi estas produktita fare de Toyota kaj, male al aliaj Subaru-modeloj, havas antaŭradan transmision.

Eksa emblemo de Subaru 360 montranta ses stelojn en aranĝo simila al la Plejadoj
La Subaru-modeloj havis plurajn klasikajn karakterizaĵojn: Plej ofte, la aŭtoj estas liveritaj kun kvarrada transmisio (nomita angle *All Wheel Drive*) kaj kun plata motoro, sed ankaŭ liveritaj kun antaŭrada transmisio kaj enlinia motoro.

La nomo Subaru venas de la japana nomo por la konstelacio Plejadoj. Ĉi tiu japana vorto signifas "regi" aŭ "kunveni". Tiu konstelacio estas simbolita en la emblemo, kie la ses steloj reprezentas la ses firmaojn kiuj kunfadiĝis por formi Fuji Heavy Industries Ltd. post la Dua Mondmilito. La ovalo ĉirkaŭ la steloj simbolas, ke ili estas parto de pli granda konstelacio.

Referencoj
----------

1. ↑   World Motor Vehicle Production. OICA. Alirita 2021-02-07.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Subaru (kompanio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Subaru ĉe la Projekto por Malferma Katalogo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859041
* NKC: ph378912
 |
**Antti HÄKKÄNEN** (naskiĝinta 16-a de januaro 1985) estas finna politikisto. Li estas membro de finnlanda parlamento ekde 2015, estis ministro pri justico 2017–2019 kaj nuntempe estas ministro pri defendo. Lia partio estas Nacia Koalicio. Li estas vicprezidanto de la partio. Pli june li prezidantis sian junularan asocion. Laŭ li tradiciaj valoroj kiel la hejmo, sana naciismo, honesteco kaj honorado de alia homo donas bonan bazon por la vivo. Oni taksas, ke li estas konservativo, sed li mem diris, ke li ne estas tia. Li volas pliigi enmigradon, kiun peras volado ricevi laboron. Laŭ li oni devus nuligi heredimposton kaj plialtigi iujn aliajn impostojn. Li volas sekvi ekzemplon de Estonio je impostado. Häkkänen estas en geedzeco kaj havas du infanojn. Li estas unu el la plej konataj nuntempaj membroj de sia partio.

* Kategorio Antti Häkkänen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 851947
* GND: 1319206972
* VIAF: 4563170868667122930009
 |
Pri la komunumo
---------------

**Anwil** estas komunumo en la distrikto Sissach en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 573 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Lageto Talweiher en la valo de Ergolz
Anwil situas en la oriento de la kantono sur altebenaĵo en kaldrono de la Ĵurasa Montaro ĉe la bordo de la rivero Ergolz. En la valo de Ergolz oriente de la strato al Rothenfluh situas la naturprotektejo de la lageto Talweiher.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Anwil limas en nordo al Wittnau (Kantono Argovio), en oriento al Kienberg (Kantono Soloturno), en sudo al Oltingen, kaj en okcidento al Wenslingen kaj Rothenfluh.

Trafiko
-------

La komunumo Anwil situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La vilaĝo atingeblas per poŝtaŭto ek de Gelterkinden.

Historio
--------

Vilaĝa puto de Anwil
La unua dokumenta mencio de Anwil datiĝas el la jaro 1276 jam tiam sub la nuna nomo *Anwil*.

En la jaro 1400 la vilaĝo Andwil fariĝis parte kaj en 1534 komplete posedaĵo de la urbo Bazelo kaj estis atribuita al la voktejo Farnsburg. En la jaro 1528 Anwil reformaciĝis. En 1592 la vilaĝo estis detruita per terura inscendio kaj dum la Tridekjara Milito ĝi estis en la jaro 1634 rabita per la imperiestraj trupoj. Post la Bazela Kantondisiĝo de la jaro 1832 la komunumo en la jaro 1833 estis atribuita al la Kantono Bazelo Kampara.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Anwil
* Anwil en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Anwil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Sissach |
| --- |
| SissachSissach Anwil  •  Böckten  •  Buckten  •  Buus  •  Diepflingen  •  Gelterkinden  •  Häfelfingen  •  Hemmiken  •  Itingen  •  Känerkinden  •  Kilchberg  •  Läufelfingen  •  Maisprach  •  Nusshof  •  Oltingen  •  Ormalingen  •  Rickenbach  •  Rothenfluh  •  Rümlingen  •  Rünenberg  •  Sissach  •  Tecknau  •  Tenniken  •  Thürnen  •  Wenslingen  •  Wintersingen  •  Wittinsburg  •  Zeglingen  •  Zunzgen | Sissach |

 |