recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Skribaĵo devena el Padrón dediĉita al Neptuno fare de la loĝantoj de *Forum Iriense*, antaŭaĵo antaŭflavia de la *Municipium Iria Flavia*
**Iria Flavia** estas la nomo de submunicipo de Padrón, en la provinco Korunjo (Galegio, Hispanio). Estas situanta en la kunfluo de la rivero Sar kaj la rivero Ulla kaj iam estis grava haveno.

Historio
--------

Ĝi estis grava urbo dum epoko de la Romia Imperio kaj de visigotoj. Kiam la nomo de Padrón populariĝis, la kresko translokiĝis al la urba kerno padrona kaj Iria iĝis simpla domaro. En la aktualo oni tendencas rekuperi ties nomon *Iria Flavia* kaj ĝi estas uzata oficiale en ĉiu dokumento.

Vidindaĵoj kaj interesaĵoj
--------------------------

Estas gravaj muzeoj, preĝejo kaj Camilo José Cela, Nobel-premio pri literaturo, naskiĝis en Iria Flavia en 1916.

Bibliografio
------------

* Fuertes Domínguez, Gregorio. *Guía de Santiago, sus monumentos, su arte*. C. 325-1969
* Carro Otero, Xosé. *Santiago de Compostela*. Editorial Everest, 1997. ISBN 84-241-3625-X

* Kategorio Iria Flavia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Jazovo situas en la mapo en la verda munucipo
Ĉefstrato kaj katolika preĝejo de Jazovo

Bazaj informoj
--------------

**Jazovo,** serbe **Јазово,** hungare **Hódegyháza** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato, en municipo de Ĉoka.

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 970
* Poŝtkodo: 23327
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: KI

Situo
-----

Jazovo situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Torontál, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Jazovo 978 da homoj, (hungaroj 832 (85 %), serboj 92 (9 %) kaj aliaj).

Vidindaĵo
---------

* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo

Komunumoj pri *hód* (=kastoro) en Hungara reĝlando
--------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Csékehódos | Hegyháthodász | Hodász | Hódegyháza | Hódmezővásárhely | Jákóhodos |
| Káptalanhodos | Kishódos | Krassóhódos | Nagyhódos | Nemeshodos | Óhodász |
| Örihodos | Temeshódos | Városhodász | Zarándhódos |  |  |

* Kategorio Jazovo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La insuloj **Skellig** (irlande *Na Scealaga*), iam konata kiel Skellocks, estas du malgrandaj, krutaj kaj rokaj insuloj kuŝantaj je 13 km okcidente de Bolus Head ĉe la Duoninsulo Iveragh en Graflando Kerry, Irlando. Ili famas pro siaj populacioj de suloj kaj fraterkuloj, kaj pro prakristana monaĥejo kiu iĝis Monda heredaĵo de Unesko.

Malgranda Skellig
-----------------

La plej malgranda insulo estas Malgranda Skellig (*Sceilig Bheag* en Irlanda lingvo). Ĝi estas fermita al la publiko, kaj entenas la plej grandan en Irlando kaj la duan plej grandan en la mondo kolonion de Norda sulo, kun preskaŭ 30,000 paroj. Ĝi estas ĉirkaŭ 1.5 km oriente-nordoriente de Granda Skellig.

Granda Skellig
--------------

Konata ankaŭ kiel Skellig Michael (*Sceilig Mhichíl* en Irlanda lingvo), tiu estas la plej granda el la du insuloj, kun du montopintoj kiuj staras ĝis ĉirkaŭ 230 m super marnivelo. Pro prakristana monaĥejo de la 6a jarcento situanta je 160 m super marnivelo sur kornico proksima al la pinto de la plej malalta montopinto, la Granda Skellig estis elektita Monda heredaĵo de Unesko.

Naturo
------

Ambaŭ insuloj Skellig estas tre bone konataj pro siaj kolonioj de marbirdoj, kaj kune enhavas unu el plej gravaj lokoj por marbirdoj en Irlando, kaj pro la populacigrandoj kaj pro la specidiverseco.

Inter la reproduktantaj birdoj estas la Malgranda petrelo, la Norda sulo, Fulmaroj, la Nordmara pufino, la Trifingra mevo, la Longbeka urio, Aŭkoj kaj la Atlantika fraterkulo (kun 4,000 aŭ pliaj fraterkuloj nur en Granda Skellig). Oni povas vidi ankaŭ pli malgrandajn nombrojn de Montokorvoj kaj de Migraj falkoj.

En akvo videblas fokoj, cetorinoj, balenoj, delfenoj, kaj la Leddorsa martestudo. La insuloj havas multajn interesajn lokojn por distra subakvado danke al klara akvo, abundo de vivo, kaj subakvaj klifoj ĝis 60 metrojn profundaj.

51° 46′ N 10° 32′ U﻿ / ﻿51.767 °N, 10.533 °U﻿ / 51.767; -10.533 (mapo)

Bildaro
-------

* Sudoriento de Granda SkelligSudoriento de Granda Skellig
* Skellig MichaelSkellig Michael
* Malgranda SkelligMalgranda Skellig
* Malgranda Skellig vidata el Skellig MichaelMalgranda Skellig vidata el Skellig Michael

Populara kulturo
----------------

* La insuloj Skellig aperas en grava sceno fine de la germana filmo de 1976 nome Herz aus Glas (*Vitrokoro*) de Werner Herzog.
* Irlanda grupo Clannad verkis kanton "Skellig" por sia albumo de 1987 nome *Sirius*.
* Kanada kantistino kaj kantoverkistino Loreena McKennitt verkis kanton "Skellig" por sia albumo de 1997 nome The Book of Secrets.
* **Skellig** de David Almond (libro)

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* UNESCO World Heritage Centre - Skellig Michael
* Retejo pri The Skellig Islands Arkivigite je 2007-04-09 per la retarkivo Wayback Machine
Sekco el mapo de Tranchot kun Kuckum, Wanlo, Neukirchen kaj Immerath
**Jean Joseph Tranchot** (naskiĝis la 2-an de januaro 1752 en Kœur-la-Petite, Loreno, mortis la 30-an de aprilo 1815 en Linas) estis franca geografo. Lia plej grava verko estis la Topografia registrado de la Rejnlando (*Tranchotkarte*).

Vivo kaj laboro
---------------

Jean Joseph Tranchot estis filo de la lignaĵisto Remigius Tranchot kaj ties edzino Maria Maury.

Ekde 1774 Tranchot kolektis spertojn de la triangulado en Korsiko komisiita de la franca krono. Ĉe Pierre Méchain li lernis la konojn pri trigonometrio kaj astronomio, kiuj helpis en la mapigado de Korsiko, Sardinio kaj la marbordaj regionoj de Toskanio. Pro tio li ricevis en la jaro 1791 specialan distingon de la Franca Akademio de Sciencoj. Inter 1792 kaj 1799 li partoprenis la trianguladon fare de Méchain inter Dunkirko, Parizo kaj Barcelono, dum kio ambaŭ prilaboris la parton sude de Parizo kaj reciproke lernis altestimi sin reciproke.

1794 Tranchot estis vokita en la scienca stabo de la *Dépôt de la Guerre*. En la rango de kolonelo la franca registaro sub Napoléon Bonaparte avancigis lin en 1801 al la ĉefo de la *»Bureau topographique de la carte des quatre Départements réunis de la rive gauche du Rhin«* (tipografia buroo por la mapigado de la kvar unuiĝintaj maldekstre rejnaj departementoj), kio, estis fondita por mapigado de eblaj batalejoj. La laboroj daŭris de 1801 ĝis 1814.

Tranchot kaj liaj kunlaborantoj uzis kaj evoluigis modernaĵojn pro preskaŭ ĉiu parto de la projekto. La rezulto de tiuj penoj estis maparo de antaŭe ne konata kvalito, kiu estas utila ĝis hodiaŭ. Jean Joseph Tranchot mortis je la 30a de Aprilo 1815 en Linas (apud Paris) pro apopleksio.

La topografia registrado de 1815 ĝis 1828 estis daŭrigataj fare de Karl von Müffling laŭ prusa komisio.

Fontoj
------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-11-11. Alirita 2016-11-10.
2. ↑  Bernhard Willems: *Oberst Tranchot und der Tranchot-Stein auf dem Hohen Venn.* Eupen 1955, S. 3.
3. ↑  Marie-Luise Carl: *Der Hintergrund zur Kartenaufnahme der Rheinlande durch Tranchot und von Müffling im Spiegel einer Inschrift.* 2004 (online).
4. ↑  Antoine M. Augoyat: *Notice sur M. Maissiat, Chef d'Escadron au Corps royal des ingénieurs-géographes militaires, suivie de notices sur la Carte des ex-quatre Départemens réunis de la rive gauche du Rhein et sur M. Tranchot, Colonel au Coprs royal des Ingéniers-géogr. Militaries.* Paris 1822, S. 42 (online).

* Kategorio Jean Joseph Tranchot en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 573283
* GND: 118623591
* LCCN: n91053084
* VIAF: 5723965
* ISNI: 0000 0000 8353 3224
* SUDOC: 204448409
 |
**Jean-Jacques Dessalines** (20-a de septembro de 1758 – 17-a de oktobro de 1806) estis estro de la Haitia Revolucio, proklamis la sendependecon de la lando la 1-a de januaro de 1804 kaj estis ties unua reganto. En 1805 li proklamiĝis imperiestro laŭ la nomo de **Jacques la 1-a**.

Estante ekssklavo, li partoprenis en la insurekcioj de la sklavoj de la francaj kolonioj de Saint Domingue. Je la servo de Toussaint L’Ouverture li atingis la rangon de generalo kaj kiam L’Ouverture estis eksigita de la francaj trupoj senditaj de Napoleono Bonaparte por rekonkeri la insulon, li estis estrigita pri la trupoj de la sudo. Tamen post kiam Toussaint estis arestita kaj sendita al Francio, kaj post la ekscio ke oni restarigas la sklavecon en aliaj francaj kolonioj, Dessalines organizis en oktobro de 1802 insurekcion kontraŭ la francaj trupoj kaj sange batalis al ili. Fine li venkis la francojn en la batalo de Vertières en 1803 kaj elpelis ilin el la insulo.

Li klopodis restarigi la ekonomion de la plantejoj pere de sistemo de deviga laboro. Li estis perfortita kaj mortigita en 1806 fare de siaj kunlaborantoj, Alexandre Pétion kaj Henri Christophe, kiuj dividis la landon inter si.

La nacia himno de Haitio, *La Dessalinienne*, nomiĝas tiele por lia honoro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jean Jacques Dessalines en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* The Louverture Project Arkivigite je 2008-09-07 per la retarkivo Wayback Machine: Jean-Jacques Dessalines Arkivigite je 2006-08-27 per la retarkivo Wayback Machine angle


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 337331
* GND: 124908675
* LCCN: n88235192
* VIAF: 54399820
* ISNI: 0000 0000 3153 6351
* SUDOC: 083842454
* BNF: 14612138d
* BNE: XX5000189
 |
**Iris Mittenaere** (naskiĝis la  25-an de januaro 1993(nun 1993-01-25) en Lille) estas franca persono kiu estis elektita "Miss Nordo-Kaleza Markolo 2015" kaj poste "Miss Francio 2016" .

Miss Francio 2016
-----------------

Iris Mittenaere estis elektita Miss Francio 2016 en spektaklejo Zénith de Lille la 19-an de decembro 2015 post kiam ŝi estis nomumita Miss Nordo-Kaleza Markolo 2015, la 26-an de septembro 2015 en Orchies. Ŝi sukcedas al Camille Cerf, Miss Nordo-Kaleza Markolo 2014 kaj Miss Francio 2015.

Danke al sia venko, Iris Mittenaere fariĝas la dua Miss Nordo-Kaleza Markolo elektita Miss Francio kaj samtempe donas al sia regiono duan sinsekvan titolon post la venko de Camille Cerf en 2015.

Ŝiaj daŭfeninoj estas:

* 1-a daŭfenino: Miss Martiniko 2015, Morgane Edvige
* 2-a daŭfenino: Miss Tahitio 2015, Vaimiti Teiefitu
* 3-a daŭfenino: Miss Provenco 2015, Julia Courtès
* 4-a daŭfenino: Miss Reunio 2015, Azuima Issa

Miss Universo 2016
------------------

Iris Mittenaere estis elektita Miss Universo 2016, en Mall of Asia Arena (Filipinoj) la 30-an de januaro 2017.

Referencoj
----------

1. ↑  Iris Mittenaere, Miss Nord-Pas-de-Calais, a été élue Miss France 2016 en direct sur TF1
2. ↑  Photos : Iris Mittenaere : la nouvelle Miss Nord-Pas-de-Calais, plus sexy que Camille Cerf ?

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Iris Mittenaere en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo Miss France en www.tf1.fr

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Iris Mittenaere en la franca Vikipedio.*
La atako de mamelukoj de Goya
Monumento al la falintoj pro Hispanio (Madrido) nome *Héroes del Dos de Mayo*, inaŭgurita en Madrido en 1840.
La **Insurekcio de la 2-a de majo**, okazinta en 1808, estas la nomo per kiu oni konas la okazintaĵojn de Madrido (Hispanio) tiutage, pro la popola protesto kontraŭ la situacio de politika malcerto generita post la Tumulto de Aranjuez. Subpremita la protesto fare de la napoleonaj trupoj estaj en la urbo, etendiĝis tra la tuta lando tajdo de proklamoj de indigno kaj publikaj alvokoj al armita insurekcio kio rezultos en la Milito de Hispana Sendependiĝo.

Antaŭaĵoj
---------

Surstrata luktado
-----------------

La hispanaj militistoj Daoíz kaj Velarde
----------------------------------------

La subpremado
-------------

Nuna festo
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Manuela Malasaña

Bibliografio
------------

* *El 19 de Marzo y el 2 de Mayo*, de Benito Pérez Galdós
* *Un día de cólera*, de Arturo Pérez-Reverte. ISBN 978-84-204-7280-5
* *La Guerra de la Independencia*, de Gérard Dufour. ISBN 84-7679-144-5

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Insurekcio de la 2-a de majo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kompleta kroniko de la Insurekcio de la 2-a de majo
* Rakonto ĉe *Amigos del Foro Cultural de Madrid* Arkivigite je 2007-09-29 per la retarkivo Wayback Machine
**Jean Vilar** (naskiĝis la  25-an de marto 1912(nun 1912-03-25) en Sète, Francio, mortis la 28-an de majo 1971 en Sète, Francio) estis franca aktoro kaj direktoro de teatro, kiu kreis en 1947 la Festivalon de Teatro de Avignon.

Biografio
---------

Plato sur la naskiĝdomo de Jean Vilar
Fininte siajn studojn de literaturo, en 1932 li sekvis en Parizo kurson de filozofio de Émile-Auguste Chartier kaj kursojn de teatro de Charles Dullin. Li kundirektis migrantan teatron kaj baldaŭ poste, sian propran kompanion, *Compagnie des Sept* (1943).

Kariero
-------

Enirejo de Domo de Jean Vilar, en Avignon, sidejo de la Fondaĵo Jean Vilar
Lia unua etapo estis *La Danse de mort* ("La Danco de morto"), de August Strindberg. Li atingis famon kiel bona aktoro kaj scenografo en 1945, dank' al la verko *Meurtre dans la cathédrale* ("Murdo en la katedralo"), de T. S. Eliot.

Du jarojn poste li kreis la Festivalon de Teatro de Avignon (Festivalo de Avignon).

Li estis nomumita direktoro de *Théâtre National Populaire* (TNP) en 1951. Li provis ke ĝi estu pli populara reduktante prezojn de biletoj kaj igante la scenojn pli koncizaj. Li ankaŭ alportis la plej aktivajn kaj socie polemikajn demandojn al la sceno ekde 1961, kiajn faŝismo kaj Alĝeria Milito de Sendependeco.

Lia mandato finiĝis en 1963 kaj li daŭrigis sian laboron en la festivaloj kiujn li kreis. Li faris seminariojn pri direktado de teatro eksterlande, interalie, invitita de la argentina registaro, seminarion en la Laboratorio de la aktoro, kiun ĉeestis: Carlos Gandolfo, Federico Herrero, Onfre Lovero, inter aliaj. Krom la menciita seminario, li instruis kurson de direktado en Usono.

Vidu ankaŭ
----------

* Jean Vilar (Tramtransporto en Parizo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jean Vilar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Domo de Jean Vilar (france)
* Festivalo de Avignon (france)

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Jean Vilar en la hispana Vikipedio.* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 590380
* GND: 118804553
* LCCN: n82101699
* VIAF: 7398312
* ISNI: 0000 0001 1559 1059
* SUDOC: 027185583
* BNF: 11928342z
* NDL: 00621605
* BIBSYS: 90258317
* NKC: mzk2005266463
* BNE: XX4433530
 |
Epizodo de podkasto Kern.punkto pri inteligenteco, specife svarma
**Intelekto** estas la kapablo pensi konceptaĵojn kaj estigi rilatojn inter ili. Ĝi estas ekkonkapablo, kies specifa objekto estas la nocio de ento. Etimologie intelekto estas latindevena, el *intelligere* (= kompreni per intelekto, distingi), vortformita el *intus* (= inter) kaj *legere* (= legi). La verba formo okazas fundamente en la greka kaj latina, kun la signifo elekti: *légein* en la greka, *legere* en la latina. Koncerne la latinan *intellectus*, ĝi estas pasinta participo, kiu fariĝis samtempe substantivo; en Esperanto la radiko *intelekt-* estas substantiva. Pro tio, Esperante intelekto ne estas la rezulto de intelekti sed la ekkonkapablo; la rezulto nomiĝas intelektado.

Vidu ankaŭ
----------

* Intelekta laboro
* Intelekto laŭ filozofioj
* Inteligencio
* Ruzeco
* Teorio pri multoblaj intelektoj

Proverbo
--------

Ekzistas proverbo pri intelekto en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Malgranda aspekte, sed granda intelekte.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2009-03-20.

* Kategorio Intelekto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Intelekto en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Jay D. JONES** ankaŭ konata kiel **Jay Jones**, **Jimmy Jay Jones** kaj **Jimmy Jones** (naskiĝinta en 1943) estas aktoro kaj riskaktoro kiu laboris pri pluraj projektoj en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj inkluzive de pluraj epizodoj de Star Trek: The Original Series.

Li komencis sian karieron per The Man from U.N.C.L.E. en 1967. Samjare li laboris en Star Trek. Jones tute ne konis la televidserion kiam li ricevis sian unuan rolon en Star Trek (kiel Crewman Jackson en "Catspaw"), kaj devis demandi la knabon de la najbaro kia estas lia sola linio ("mi pretas transsendi, sinjoro ") efektive signifis. Li estis dungita por la epizodo ĉar la rolo bezonis iun, kiu povis fari sian propran riskagaĵon. Post lia unua apero, li ofte estis vokita reen al la serio por pli malgrandaj partoj kaj riskagaĵo en naŭ epizodoj, ŝajne ĉar Gene Roddenberry ŝatis lin.

Poste li aktoris en televidserioj Chaparral, Bonanza, *The F.B.I.* kaj Kung Fu. Lia lasta laboro estis en filmo A Wedding.

Notoj
-----

1. ↑  These Are the Voyages: TOS Season Two, p. 43
**Jean-Andoche JUNOT**, 1a Duko de Abrantes (24a de Septembro 1771 – 29a de Julio 1813) estis franca generalo dum la revoluciaj kaj la napoleonaj militoj.

Li estis studante juron en Dijon kiam startis la Franca Revolucio. Li aliĝis al volontula bataliono, estis dufoje vundita kaj fariĝis serĝento. Li renkontis kun Napoleon Bonaparte dum la Sieĝo de Toulon en 1793 kiam li iĝis lia sekretario.

Post esti vundita en Italio, li fariĝis generalo de brigado komence de la kampanjo de Egipto sed li estis vundita en duelo kaj kaptiĝis. Li poste partoprenis en la puĉo de 18a de Brumero.

La ĉefa posteno de Junot okazis dum la Milito de Hispana Sendependiĝo. Li estris la Invadon de Portugalio de 1807.

Bibliografio
------------

* Chartrand, René. Vimeiro 1808. London: Osprey Publishing, 2001. ISBN 1-84176-309-8
* Haythornthwaite, Philip. Napoleon's Commanders (1) c1792-1809. London: Osprey Publishing, 2001. ISBN 1-84176-055-2

* Jean-Andoche Junot en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jean-Andoche Junot en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 589203
* GND: 119485125
* LCCN: n85290990
* VIAF: 100270669
* ISNI: 0000 0000 7730 5196
* SUDOC: 028115171
* BNF: 120014134
* BNE: XX5130501
 |
**Jay INSLEE** (n. la 9-an de februaro, 1951) estas usona politikisto. Li reprezentis la unuan distrikton de Vaŝingtonio kiel parlamentano de la Demokrata Partio (1993-2012). Li elektiĝis la Ŝtatestro de Vaŝingtonio la 6-an de novembro, 2012, kaj enoficiĝis la 16-an de januaro, 2013.

Li naskiĝis en Seatlo, kie li diplomiĝis ĉe Ingraham High School (mezlernejo) kaj gajnis bakalaŭran gradon pri ekonomia scienco ĉe la Universitato de Vaŝingtonio. Li poste gajnis juran doktoran gradon ĉe Universitato Willamette en Oregono.

Post dek jaroj kiel advokato en la orientvaŝingtonia urbeto Selah, Jay Inslee kandidatiĝis kaj elektiĝis al la malsupera ĉambro de la ŝtata parlamento en 1988. En 1992, li elektiĝis kiel reprezentanto de la kvara distrikto de Vaŝingtonio en la landa parlamento. En 1994 li malvenkis, kaj poste transloĝiĝis okcidenten al insulo Bainbridge, proksime de Seatlo. Li kandidatiĝis por la ŝtatestra posteno en 1996, sed malvenkis en la partia antaŭbalotado kontraŭ Gary Locke, kiu fariĝis la ŝtatestro. En 1998 li venkis la respublikanan reprezentanton Rick White kaj ekreprezentis la unuan distrikton. En tiu unua venko li ricevis 49,8% el la voĉoj, kaj en postaj balotoj li neniam ricevis malpli ol 54%.

Li estis konata kiel aliancano de prezidento Bill Clinton, kiel forta apoganto de la konservado de naturaĵoj en la Naciaj Parkoj, kaj kiel reprezentanto kiu ricevas aparte altan nivelon de financa helpo de ekster sia distrikto kaj ŝtato.

* Kategorio Jay Inslee en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 388993
* LCCN: n2007044774
* VIAF: 9298052
* ISNI: 0000 0000 3992 9360
* SUDOC: 185136540
* NKC: jx20110830014
 |
**Jeannette Pickering RANKIN** (11-an de junio 1880 en kantono Missoula, Montana - 18-an de majo 1973 en Carmel, Kalifornio) estis usona politikistino, virinrajtistino kaj pacaktivistino. Jeannette Rankin estis la unua virino, kiu estis elektita al usona reprezenta domo kaj la unua virino elektita al Usona Kongreso.

Jeannette Rankin

Biografio
---------

Jeannette Rankin estis filino de brutobredisto John Rankin kaj lerneja instruistino Olive Pickering Rankin. Ŝi estis la plej aĝa el sep infanoj. Ŝi studis biologion en Universitato de Montana, finstudis tion en 1902. Ŝi translokiĝis en 1908 al Novjorko, kie ŝi laboris kiel sociala laboristino. Ŝi translokiĝis pli poste al Seattle, Vaŝingtonio kaj ekstudis en Universitato de Vaŝingtonio, kie ŝi aliĝis al al virinrajta movado. Ŝi havis gravan rolon en la egalrajtiga movado kaj en batalo pir la virinaj balotrajtoj en Montana. Tio lasta sukcesis la 7-an de novembro 1914.

Ŝi estis elektita en 1916 kiel reprezentanto de Montana en Reprezenta Domo de Usono. Ŝi – kiel membro de l Arespublika Partio, okupis sian lokon la 4-an de marto 1917. Kiel respublikano kaj pacifistino, ŝi voĉdonis kun aliaj 56 reprezentantoj kontraŭ la milita enpaŝo kontraŭ Germanio en la unua mondmilito. Li kondukis en 1918 sensukcesan elektokampanjon por politika sidloko en Usona Senato. En la sekvaj du jardekoj, ŝi laboris en Vaŝingtono pro diversaj organizaĵoj, ekz. por *American Civil Liberties Union* kaj  *Women's International League for Peace and Freedom*. Oni elektis ŝin en 1940 al usona Kongreso. Post la atako ĉe Pearl Harbor, ŝi voĉdonis sola kontraŭ la militdeklaro de Usono al Japanio. Ŝi kandidatiĝis ne plu por la reelekto en la kongreson. En sian posta vivo, ŝi veturis plurfoje al Hindio kaj renkontiĝis kun samideanoj kiel Mahatma Gandhi.

Ŝi gvidis en 1968 pli ol 5.000 virinojn, la t.n. "The Jeannette Rankin Brigade", por demonstri kontraŭ la Vjetnama milito ĉe Kapitolo.

Oni inaŭguris en 1985 statuon en la Kapitolo, Vaŝingtono, honore je ŝi.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Jeannette Rankin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jeannette Rankin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* fondaĵo Jeannette Rankin angle
* Jeannette Rankin Peace Center angle


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 237396
* GND: 131615351
* LCCN: n80076207
* VIAF: 50364569
* ISNI: 0000 0000 2706 3213
* SUDOC: 122310888
* BNF: 16274051n
* NDL: 00621346
 |
Guru en 2006
**Jazzmatazz** estas bandprojekto, kiun iniciatis la usona repmuzikisto Guru.

Jazzmatazz celis atingi kunfandon de ĵazo kaj hiphopo. Por tio Guru invitis kantistojn kiel N'Dea Davenport de la *Brand New Heavies* kaj la francan repiston MC Solaar en studion, kie ili kunmuzikis interalie kun trumpetisto Donald Byrd, vibrafonisto Roy Ayers, gitaristo Ronny Jordan kaj la saksofonistoj Courtney Pine kaj Branford Marsalis. La unua albumo *Jazzmatazz, Vol. 1* aperis la 18-an de majo 1993. Ĝi validas kiel unua sukcesa kunfando de la muzikstiloj kaj revoluciigis la ĵazrepon.

La dua albumo de Jazzmatazz prezentas muzikon laŭ tre simila koncepto kiel la unua. Diveneblus certa etendiĝon sur soŭlmuziko pro la kunverkado de muzikistoj kiel Chaka Khan kaj la ensemblo Jamiroquai. Krom kelkaj el la supre menciitaj muzikistoj kunlaboras la repistoj Bahamadia, Kool Keith kaj Big Shug same kiel trumpetisto Freddie Hubbard, saksofonisto Kenny Garrett kaj pianisto Ramsey Lewis.

La tria disko kun la programa titolo *Streetsoul* [stratsoŭlo] havas nepreteraŭdeblan sonon el soŭlo kaj ritmenbluso. Ĝi kunverkis pli granda aro da soŭlmuzikistoj, i. a. Angie Stone, Erykah Badu, The Roots kaj la francaj kantistoj *Les Nubians*. Krom tio kunmuzikis la ĵazmuzikistoj Isaac Hayes kaj Herbie Hancock.

Diskaro
-------

* 1993: *Jazzmatazz, Vol. I: An Experimental Fusion of Hip-hop and Jazz*
* 1995: *Jazzmatazz, Vol. II: The New Reality*
* 2001: *Jazzmatazz, Vol. III: Streetsoul*
* 2007: *Jazzmatazz, Vol. IV: The Hip Hop Jazz Messenger: Back to the Future*
* 2008: *Guru's Jazzmatazz; The Mixtape - Back to the Future*
**Irén Bordán,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bordán Irén** estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia filino estas Lili Bordán.

Irén Bordán naskiĝis la 15-an de septembro 1953 en Kübekháza.

Biografio
---------

Irén Bordán sen diplomo aliĝis al Nacia Teatro (Szeged). Post unu jaro en 1972 ŝi ekstudis en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo kaj akiris diplomon en 1976. Ŝia ĉefinstruisto estis Zsuzsa Simon. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto) (poste en aliaj ĉefurbaj teatroj) sen sukcesoj, sed tiutempe ŝi havis sukcesojn en filmoj. En 1979 ŝi havis statuson en filma produktejo. Ŝi edziniĝis post 2 jaroj kaj la paro disidis al Usono, kie ŝi naskis 2 gefilojn (1982, 1986). Ŝi iomete estis aktoro en Usono, sed plej ofte ŝi okupiĝis pri jogo, eĉ ŝi iĝis joginstruisto. Intertempe en 1993 ŝi eksedziniĝis kaj post jaroj ŝi revenis al Hungario. Inter 2012-2020 ŝi estis membro de Nova Teatro (Budapeŝto). Ŝi ricevis premion en 2014.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Jenő Huszka: *Gül Baba* - Fatime
* Dezső Kapás-Gyula Krúdy: *Rezeda Kázmér szép élete* - Júlia
* György Száraz: *A megközelíthetetlen* - Eleonore

Ŝiaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* Fantomo en Lubló (filmo) (1976)
* *Mephisto* (1981)
* *A turné* (1993)
* *Hasutasok* (2007)
* *Mátyás király utolsó éjszakája* (2019)
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Nora Gregor, Charlotte Rampling

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva intervjuo

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

* Kategorio Irén Bordán en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 732568
* GND: 1062245903
* VIAF: 311701320
* ISNI: 0000 0004 4343 8352
* BNE: XX5504443
 |
Parado de sakŝalmoj (Festivalo 2006)
La **Interkelta Festivalo de Lorient** (france: Festival Interceltique de Lorient; bretone: Emvod ar Gelted en Oriant) estis fondita en Lorient, Bretonio en 1971. Tiu ĉiujara evento disvolviĝas en la koro de la urbo en aŭgusto: estas muzikistoj de tradicia kelta muziko, dancistoj, pentristoj, skulptistoj, verkistoj.

Tiuj artistoj venas de Bretonio, Kornvalo, Kimrio, Irlando, Skotlando, Manksinsulo, Insulo de Breton-Kabo, Galegio, Asturio, kaj de ĉiuj landoj interesitaj en la kelta diasporo.

La ĉefaj lokoj de la festivalo situas ĉie en la urbo. La plej formalaj eventoj okazas en *Palais des Congrès*, *Grand Théâtre* aŭ en preĝejo Saint-Louis. La plej grandaj eventoj okazas en *Parc de Moustoir* (stadiono de Football Club Lorient-Bretagne Sud, kiu povas enteni ĝis 10 000 spektantoj), aŭ en la fiŝkapta haveno de Keroman.

La spektakla Granda Parado de Keltaj Nacioj okazas dimanĉon matene kun pli ol 3 500 muzikistoj, kantistoj, dancistoj kaj flut-bandoj de ĉie en la kelta mondo paradante tra la stratoj en kostumo.

Vidu ankaŭ
----------

* Keltaj nacioj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Interkelta Festivalo de Lorient en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* france bretone Oficiala retejo

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Festival interceltico di Lorient en la itala Vikipedio.*
**Inspector Gadget** (trad. Inspektisto Gadget) estas sciencfikcia komedia animacia televidserio de DIC Entertainment, origine kreita en la angla. Ĝi havas du sezonojn, la unua kunkreita kun Nelvana. La serio origine dissendiĝis de 1983 al 1986, per Syndication Broadcast ĉe Usono kaj en France 3 ĉe Francujo en franca dublado.

De 2015 al 2018, DHX Media kreis sekva serio per komputilanimacio. Ĝi aperis en Netflix tutmonde.

Enhavo
------

### Intrigo

Polica Inspektisto Gadget (GA-ĝit) provas malhelpi Doktoron Claw (kla) kaj lia malbon-organizaĵon, MAD. Inspektisto Gadget havas lian nomon, ĉar li havas multon de aparatoj en sia korpo, ekzemple helikopterecajn flugilojn en sia kapo, kaj poŝlampon en sia fingro. *gadget* estas la angla vorto por ĉi tiaj aparatoj. Fojfoje tiuj "gaĝetoj" funkcias, fojfoje ne. Pro ĉi tio, Gadget ne povas malhelpi je MAD sole.

Bonŝance, la 10-jara nevino de Gadget, Penny (PE-ni), kaj ŝia hundo, Brain (brejn), afable sekvas je Gadget por protekti lin. Penny ankaŭ malŝaltas la aparatojn de MAD per sia komputil-libro. Post kiam MAD estas venkita, Gadget ĉiam atribuiĝas kiel la sola venkinto.

### Aliaj roluloj

* Ĉefo Quimby (KŬIM-bi): La estro de la polic-organizaĵo. Je la komenco de rakonto, li donas al Gadget memdestruan mesaĝon pri lia misio. Gadget ĉiam ĵetas la mesaĝon al Quimby hazarde kaj ĝi eksplodas ĉe lia vizaĝo, kiu li ploras pri. Je la fino de misio, Quimby gratulas al Gadget pro lia laboro, nekonscianta la rolon de Penny kaj Brain.
* MAD-a Kato: La kato de Doktoro Claw. Li ĉiam ridas kun la Doktoro. Fojfoje, komediaj okazoj okazas inter ili.

### Aranĝo

Ĉiu epizodo havas unu 22-minutan rakonton. Ĝi finiĝas per mesaĝo pri kiel oni sekuri sin, fare de Gadget, Penny, kaj Brain. Ekzemple, kiel regi fajron dum kampado.

Voĉoj
-----

### Anglaj

* Don Adams: Inspektisto Gadget
* Cree Summer: Penny (unua sezono)
* Holly Berger: Penny (dua sezono)
* Frank Welker: Doktoro Claw (la plejparto de la unua sezono), Brain, MAD-a Kato
* Dan Hennessey: Ĉefo Quimby

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  https://www.imdb.com/title/tt0085033/fullcredits/

Eksteraj ligiloj
----------------

* Paĝo ĉe IMDb
* Oficiala Jutub-kanalo angle


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Televido |
Panoramo de la interkrutejo
La **interkrutejo La Hermida** [la ermida] estas interkrutejo en la montaro Picos de Europa, en la okcidento de Kantabrio (norda Hispanio). Ĝi estas mallarĝa irejo konsistanta el diversaj gorĝoj laŭlonge de la kurso de la rivero Deva. La interkrutejo situas inter preskaŭ tute vertikalaj muraj rokaĵoj el karsto. Ĝi estas la plej longa interkruteja vojo en Hispanio, je 21 kilometroj. Ties areo, sume 6.350 hektaroj, estas Protektita birda areo. Dum la 19-a jarcento, la interkrutejon transpasis vojaĝistoj, esploristoj, grimpistoj kaj ĉasistoj survoje al Liébana kaj la centro de la montaro Picos de Europa.

Ĝi situas en territorio apartenanta al municipoj Lamasón, Cillorigo de Liébana, Peñarrubia kaj Tresviso en Kantabrio kaj Peñamellera Baja en Asturio. Ĝi estas la ununura alirejo al komarko Liébana ekde la marbordo de la Kantabra Maro. Ties nomo devenas de la vilaĝo La Hermida (en municipo Peñarrubia), kiu situas ene de ĝi.

Historio
--------

La interkrutejo konektas la estuaron Tina Mayor (kiu markas kaj naturan kaj administran limon inter la okcidento de Kantabrio kaj oriento de Asturio) kun la kantabra komarko Liébana, en la okidenta masivo de la montaro Picos de Europa. Oni konstruis la unuan vojon taŭga por aŭtomobiloj en 1863.

Referencoj
----------

1. ↑  Cantabria 102 Municipios / El Diario Montañés.  Cillorigo de Liébana. Naturaleza. Fauna y flora (hispane). Alirita la 20-an de julio 2011.
2. ↑  Rabe, Codula.  (2010) *Picos de Europa. 50 excursiones*. Bergverlag Rother GmbH, p. 22–23. ISBN 9783763347124.
3. ↑  José Ignacio Arminio Roiz. El Diario Montañés (2000).  Año Jubilar Lebaniego. Cómo llegar a Liébana (hispane). Arkivita el la originalo je 2007-08-07. Alirita la 26-an de decembro 2009.
4. ↑  Delgado Viñas, Carmen.  (2006) *La montaña cantábrica. Una montaña viva*. Universidad de Cantabria, p. 191. ISBN 9788481024166.
5. ↑  Lastra, Juan José.  (2001) *Bosques naturales de Asturias*. Universidad de Oviedo, p. 223–224. ISBN 8483172461.
6. ↑  Calcedo Ordóñez, Victoriano.  (1999) *Cambios en los espacios rurales cantábricos tras la integración de España en la UE*. Universidad de Cantabria, p. 306. ISBN 8481022306.

* Kategorio Interkrutejo La Hermida en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Jeffrey Katzenberg ricevanta la filman premion *Annie Award* en 2006
**Jeffrey KATZENBERG** (naskiĝis la 21-an de decembro 1950 en Novjorko) estas usona filma produktoro kaj kunfondanto de la filma studio DreamWorks, kiu precipe produktas animaciajn filmojn.

Vivo
----

En 1975 li iĝis asistanto de *Barry Diller*, la tiama prezidanto de la filma studio Paramount Pictures en Holivudo. Barry Diller laborigis lin en la varba, poste la televida departamento de la filma kompanio. En la televida departamento Jeffrey Katzenberg ricevis la taskon revivigi la sciencfikcian televidan serion Stela Vojaĝo: La Origina Serio. Li sukcese en 1979 produktis unuan kinejan filmon pri la sciencfikcia universo Stela Vojaĝo, kaj sekve en la studio iĝis "produkta prezidanto" sub ĉefprezidanto ("ĉefa operacia oficisto") *Michael Eisner*.

En 1984 Michael Eisner iĝis estrara prezidanto en la filma studio Walt Disney Company. Li kunportis sian asistanton Jeffrey Katzenberg, donis al li la respondecon pri la departamento de kinejaj filmoj kaj la tiutempe malprosperanta departamento pri animaciaj filmoj. Kiel ĉefo de la animacia studio li sukcesis reprosperigi ĝin kaj produkti plurajn tre sukcesajn animaciajn filmojn de la kompanio: *Who Framed Roger Rabbit* ("Kiu kaptis Roberton la kuniklo", 1988), *The Little Mermaid* ("La marvirineto" laŭ motivoj de la samnoma fabelo de Hans Christian Andersen, 1989), *Belulino kaj la Besto* (1991) (la unua animacia filmo, kiu estis proponita ricevi la Oscar-premion "plej bona filmo"), *Aladdin* ("Aladino, 1992), *The Lion King* ("La leona reĝo", 1994, ĝis la 2003 la finance plej sukcesa animacia filmo) kaj *La Princo de Egipto* (1998). Krome li kunorganizis la partnerecon inter la animaciaj studioj Disney kaj Pixar. Ankaŭ estas lia verko *Father of the Pride* (2004).

Post kiam la "ĉefo numero 2" de la studio Disney, *Frank Wells*, mortis en helikoptera akcidento, Michael Eisner evitis proponi al Jeffrey Katzenberg ties postenon. Jeffrey Katzenberg koleriĝis kaj forlasis la entreprenon. Kvin jarojn pli poste li jure procesis kontraŭ la studio Disney kaj en eksterkortuma interkonsento ricevis kompenson de 285 milionoj da usonaj dolaroj.

En la jaro 1994 Jeffrey Katzenberg kune kun Steven Spielberg kaj David Geffen fondis la filman studion DreamWorks kaj iĝis prezidanto de "DreamWorks Animation", la studia departamento pri animaciaj filmoj. Sub lia gvido ekestis sukcesaj animaciaj filmoj kiel *Shrek* (2001) (la unua filmo, kiu gajnis la Oscar-premion "plej bona animacia filmo"), *Shrek 2* (2004), *Shark Tale ("ŝarka rakonto")* (2004), *Madagascar* ("Madagaskaro", 2005) kaj *Over the Hedge* ("Super la heĝon", 2006).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jeffrey Katzenberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Jeffrey Katzenberg ĉe Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 301109
* LCCN: no2003034057
* VIAF: 118651415
* ISNI: 0000 0001 1497 4656
* SUDOC: 07596628X
* NKC: mub20181003207
* BNE: XX1598258
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***Mil Unuaj Vortoj*** estas infanlibro kiu prezentas 1000 Esperantajn vortojn de la ĉiutaga vivo. Ĝi estas verkita de Heather Amery, ilustrita de S. Cartwright kaj esperantigita de Edmund Grimley Evans. La libro estas eldonita 63-paĝe fare de Esperanto-Asocio de Britujo, unue en la jaro 1994 en Londono, poste en la jaro 2004 en Stoke-on-Trent.

Enhavo
------

Plejofte la vortoj aperas paĝflankaj kun ilustraĵoj kaj la centra bildo prezentas ilin en situacio.

La libro estas uzebla multforme, ne nur kiel vortaro, sed ankaŭ kiel rakontiga bildaro kun eblo krei kaj priskribi serion de okazintaĵoj.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Lingvo |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |

* Recenzo ĉe edukado.net
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
**Isaac Nicola** (naskiĝinta en 1916 je Havano; mortinta samurbe en 1997) estis elstara kuba gitaristo kaj profesoro, same kiel unu el la fondintoj de la moderna Kuba Gitaro-Skolo. Li estis frato de Clara (Cuqui) Nicola.

Akademia edukado
----------------

Isaac Nicola komencis lerni gitarludon de sia patrino, Clara Romero, en la Urba Konservatorio de Havano. Finstudinte tion en 1934, li studis harmonisciencon kaj muzikhistorion en la Konservatorio Bach. En 1939 Isaac Nicola daŭrigis sian profesiolernadon en Parizo ĉe Emilio Pujol, lerninto de Francisco Tárrega. Li ankaŭ lernis ludi la vihuelaon de Pujol faris esplorojn pri la historio kaj la literaturo de la gitaro.

Verkado kiel gitaristo
----------------------

En 1940 Nicola revenis al Kubo kaj vojaĝis denove al Usono, kie li daŭrigis longan amikan rilaton kun la kuba gitaristo José Rey de La Torre, kun kiu li prezentis koncerton en Havano en 1947. Post reveno al Kubo profundiĝis en periodon de aktiveco kiel interpretanto, kiu kulminis en 1957 per koncerto, en kiu li unuan fojon prezentis la faman *Danza Característica* de Leo Brouwer.

Laboro kiel profesoro
---------------------

En 1942 Nicola komencis instrui en la kulturorganizaĵo Pro-Arte Musical, anstataŭante tie sian patrinon Clara Nicola. En 1948 li okupis postenon de vicprofesoro en la Urba Konservatorio de Havano ĝis 1951, kiam li fariĝis titola profesoro.

Ekde tiam Nicola sin dedicis plene al la instruo, helpate de aliaj sindediĉemaj kunlaborantoj kiel la profesorinoj Marta Cuervo, Clara (Cuqui) Nicola (lia propra fratino) kaj Marianela Bonet.

En tiu epoko Isaac Nicola aktivis restrukturante la metodon de gitarludo, kiun estis kreinta lia patrino, kaj ankaŭ aldonis multan de sia propra rikolto. Li fondis la bazojn de didaktika sistemo tuteca por la instruo de gitarludo, kiu inkluzive la kontribuaĵojn de multaj aliaj gitaristoj, profesoroj kaj komponistoj estis aplikata pli malfrue en la akademia de variaj generacioj de kubaj gitaristoj.Nicola estis instruisto de multaj elstaraj kubaj gitaristoj kaj profesoroj kiel ekzemple Leo Brouwer, Jesús Ortega, Marta Cuervo, Clara Nicola, Carlos Molina, Flores Chaviano, Efraín Amador kaj multaj aliaj.

En 1982 Isaac Nicola estis unu el la fondintoj de la Festivalo Internacia de Gitaro de Havano, kiun li partoprenis ekde tiam kiel juĝanto.

Premioj kaj distingoj
---------------------

* Premio Nacional de Enseñanza Artística (1997)
* Premio Nacional de Música (1997)
* Ordeno "Félix Varela" (1981)

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4  Giro, Radamés. Leo Brouwer y la guitarra en Cuba. Editorial Letras cubanas. Havano, Kubo, 1986, p. 55.
2. ↑   Ramírez, Marta María. Cuba: The Cuban Guitar School. SEMlac reports 7. Arkivita el la originalo je 2012-11-13. Alirita 2015-07-05.
3. ↑  Gramatges, Harold. Presencia de la Revolución en la música cubana. Editorial Letras cubanas. 1983. P. 79.
4. ↑  Ecured. Isaac Nicola.
**Rudolf Borisoviĉ BARŜAJ** (ruse *Рудольф Борисович Баршай*, 28-an de septembro 1924 en la kozaka loko Lobinskaja, Krasnodara regiono, Rusio - la 2-an de novembro 2010, Bazelo, Svisio) estis rusa dirigento kaj vjolisto.

Kariero
-------

Barŝaj studis ĉe la Moskva Konservatorio ĉe la profesoroj Zeitlin kaj Borisovskij kaj ankaŭ Dmitrij Ŝostakoviĉ. Kiel vjolisto Barŝaj koncertis kaj kiel soloisto kaj ankaŭ kune kun Svjatoslav Riĥter kaj David Ojstraĥ, kune kun Mstislav Rostropoviĉ kaj Leonid Kogan li formis arĉtrion. Barŝaj gajnis multajn sovetajn kaj internaciajn konkursojn. En 1954 li geedziĝis kun Anna Martinson, rusa pentristo kaj kostumformisto, filino de la populara soveta komedianto Sergej Martinson.

En 1955 li fondis la Moskvan Ĉambrorkestron, kies dirigento kaj estro li estis ĝis sia elmigrado al Israelo en 1977. Tie li estis estro de la *Israela Chambrorkestro*, poste dirigento de la Simfoniorkestro je Bournemouth (1982–1986). Ekde tiam li vivas en Svisio. Barŝaj dirigentis multajn renomajn orkestrojn, inter ili la Vankuveran Simfonian Orkestron, la Londonan Simfonian Orkestron, la Reĝan Filharmonian Orkestron, la WDR-Simfoniorkestron, orkestrojn en Stutgarto, Houston, Miami, Cincinnati kaj mujltajn aliajn.

Barŝaj famiĝis kiel interpreto kaj per siaj transskribadoj de muziko de Dmitrij Ŝostakoviĉ kaj Sergej Prokofjev same kiel per siaj dirigentadoj de muziko de Gustav Mahler kaj Ŝostakoviĉ. Multaj el liaj sonregistraĵoj gajnis internaciajn premiojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rudolf Barŝaj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Informoj pri Rudolf Barŝaj en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)

* Retpaĝo de Rudolf Barŝaj
* Biografio (ruslingva)
* Intervjuo kun Rudolf Barŝaj[*rompita ligilo*] (anglalingva)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 312104
* GND: 104022957
* LCCN: n84220612
* VIAF: 114934118
* ISNI: 0000 0001 1084 9380
* SUDOC: 078777364
* BNF: 13891149p
* MBA: cd7ff109-3001-4ee1-936b-797ba8c14f3e
* NLA: 35617353
* BIBSYS: 1034404
* NKC: xx0008136
* BNE: XX847275
 |
**Jean-Joseph Merlin** (n. 17-an de septembro 1735 en Huy; m. 4-an de majo 1803 en Londono estis belga konstruisto. En ĝenerale li validas kiel inventisto de la unua historie dokumentita rulŝuo, kvankam raportoj pri la almetado de radoj aŭ ruloj ĉe ŝuoj estas konataj ankaŭ el la tempo antaŭ ĝia evoluo. Estas dokumentite, ke li en 1760 dum prezentado de sia inventaĵo okaze de balo de la reĝo grave vundiĝis, ĉar li manke de taŭga bremso veturis en grandan spegulon.

Krom la evoluado de la rulŝuo li okupiĝis, vivante dum siaj junaj jaroj dumtempe ankaŭ en Parizo, precipe kun la konstruado de mekanikaj muzikinstrumentoj, horloĝoj kaj aliaj precizmekanikaj aparatoj. En 1760 li ekloĝis en Londono. Lia plej grava evoluo sur la kampo de muzikinstrumentoj estis mekanismo patentigita de li en la jaro 1774, per kiu la klaviceno, klavarinstrumento kun tongenerado per la plukado de kordoj, povis estis pliampleksigata per martelekfrapo de la kordoj, uzata en pianoj. Per ĉi tiu inventaĵo uzado de ambaŭ teknikoj en la sama instrumento estis ebla.

Sur la kampo de horloĝkonstruado li i.a. partoprenis je la evoluo de la unua atmosfera horloĝo, je kiu por la streĉado estis utiligata la kuntiriĝo kaj maltiriĝo de aerprema skatolo plenigita kun gaso je ŝanĝado de la ĉirkaŭa temperaturo. Al liaj kromaj inventaĵoj apartenis i.a. tetablo, je kiu el samovaro enmeze de la tablo la teo per rotacio estis disdonata aŭtomate en dek du cirkle starantajn tasojn, pesilo por ekzameni la orenhavo de moneroj kaj stirebla rulseĝo.

Parton de siaj evoluaĵoj li ekspoziciis en Londono en *Merlin's Mechanical Museum*, kiu ekzistis ĉ. 1783 ĝis 1808.

Literaturo
----------

* *Merlin, John Joseph.* In: Robert Palmieri, Margaret W. Palmieri: *Piano: An Encyclopedia.* Routledge, New York 2003, ISBN 0-41-593796-5, S. 236/237
* *Merlin the very ingenious Mechanic.* In: Edward L. Kottick: *A History of the Harpsichord.* Indiana University Press, Bloomington 2003, ISBN 0-25-334166-3, S. 379

* Kategorio Jean-Joseph Merlin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 284928
* GND: 133901602
* LCCN: n87136143
* VIAF: 30741254
* ISNI: 0000 0000 6686 7337
* BPN: 16503598
* ULAN: 500078985
* RKD: 354759
 |
La **Usona Baptisma Seminario de Okcidento** (angle *American Baptist Seminary of the West*, akronime **ABSW**, prononcata "ejbijesdABlju") estas teologia altlernejo ("seminario") ligita al du baptismaj ekleziaj unuiĝoj, la American Baptist Churches (USA) kaj la Progressive National Baptist Convention. Ĝi situas en Berkeley, Kalifornio, Usono. Ĝi estas membro de la Graduate Theological Union, konsorcio de teologiaj lernejoj en tiu regiono. De 1912 ĝis 1968, ĝi nomiĝis Berkeley Baptist Divinity School.

Historio
--------

La radikoj de ABSW estiĝis en 1871 kiam oni fondis "California College" ("Kalifornia Kolegio") en Vacaville. En 1887 ĝi translokiĝis al Oakland, kaj en 1912 al Berklio, kie dum jardekoj ĝi nomiĝis Berkeley Baptist Divinity School. En 1915 enfandiĝis en ĝin Pacifica Coast Baptist Theological Seminary (fondita 1890), kaj en 1968 ĝi unuiĝis kun California Baptist Theological Seminary (fondita 1944 en Losanĝeleso). Dum ses jaroj la lernejo havis kampuson kaj en Berkeley kaj en Covina (eksa loko de CBTS), pro kio oni ŝanĝis la nomon por ne mencii Berklion, sed finfine oni reunuigis la lernejon ĉe la Berklia kampuso.

Akademiaj diplomprogramoj
-------------------------

ABSW proponas la akademiajn titolojn Magistro pri Teologio ("M.Div.") kaj Magistro pri Artoj (M.A.); pere de Graduate Theological Union la studentoj povas atingi ankaŭ la doktorajn titolojn Th.D. kaj Ph.D. kaj du aliajn Ph.D.-ojn kunlabore kun la Universitato de Kalifornio. Krome, ABSW kunlaboras kun Bakke Graduate University por disponigi al siaj studentoj la doktoran titolon D.Min. de Bakke.

Fontoj
------

Bazita sur informoj en la angla Vikipedio kaj en la retejoj de la menciitaj lernejoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Thomas, Grace Powers.  (1898) *Where to educate, 1898-1899. A guide to the best private schools, higher institutions of learning, etc. in the United States*. Boston: Brown and Company.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio American Baptist Seminary of the West en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de ABSW Arkivigite je 2019-03-28 per la retarkivo Wayback Machine
**Jean-Nicolas Corvisart** (naskiĝis la  15-an de februaro 1755(nun 1755-02-15) en Dricourt, mortis la 18-an de septembro 1821 en Courbevoie, Francio) estis franca kuracisto.

Li naskiĝis en Dricourt en 1755, kaj baldaŭ atingis famon pro sia traduko de la verko de Leopold Auenbrugger: *Inventum Novum* el la latina al la franca. Corvisart specife interesiĝis pri la teĥniko de brusta perkutado elpensita de Auenbrugger, teĥniko kiun li disvolvis kaj plibonigis.

En 1797, Corvisart komencis fari kursojn en la Kolegio de Francio, kie li gajnis notindan reputacion kiel kardiologo.

En 1804 li estis nomita kuracisto de la Imperiestro Napoleono Bonaparte, kiun li profesie prizorgis ĝis la abdiko de la granda korsikano en 1814. Li mortis ses jarojn poste en Courbevoie.

Vidu ankaŭ
----------

* Corvisart (pariza metrostacio)

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Jean-Nicolas Corvisart en la hispana Vikipedio.* 

* Jean-Nicolas Corvisart en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jean-Nicolas Corvisart en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 509759
* GND: 116685875
* LCCN: n85208807
* VIAF: 34491794
* ISNI: 0000 0001 0886 3861
* SUDOC: 029773032
* BNF: 121325185
* NKC: nlk20000082183
 |
**Jenlain** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 1 140 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999. La vilaĝo famiĝis pro sia loka biero.

Blazono de Jenlain.

Geografio
---------

Jenlain estas unu el la multaj vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto Le Quesnoy. La regiono de Le Quesnoy troviĝas centre de triangulo formita de Valenciennes, Cambrai kaj Maubeuge, okcidente de la forsto Mormal.

La vilaĝo Jenlain troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe, kaj do situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Jenlain etendiĝas sur 5,91 km².

Historio
--------

La origino de la vilaĝo-nomo ne estas konata. Laŭ legendo de la 15-a jarcento, kiam Henegovio fariĝis parto de Burgonjo, burgonja landsinjoro nomita Jean tie konstruigis sian kastelon kaj konatiĝis kiel Jean la Unua (t.e. *Jean l'Un* en la loka dialekto).

La komunumo nomiĝis sinsekve *Jeanlun* kaj *Jeanlain*, antaŭ ol adopti sian nunan nomon dum la franca revolucio de 1789.

Vidindaĵoj
----------

La bierfabrikejo Duyck produktas la faman bieron Jenlain depost la jaro 1922. Jenlain ankaŭ famiĝis pro sia kristnaska foiro.

Administrado
------------

Jenlain apartenas al la kantono Quesnoy-Ouest, kies ĉefurbo estas Le Quesnoy. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono Quesnoy-Ouest
* Jenlain (biero)

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Persona retejo pri Jenlain