recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Lester Young: *East of the Sun (and West of the Moon)*, ŝelakdisko de la sonregistraĵo por Aladdin kun Gene DiNovi, Chuck Wayne, Curly Russell kaj Tiny Kahn de la 29-a de decembro 1947
**East of the Sun (and West of the Moon)** estas kanto de Brooks Bowman el la jaro 1934.

Bowman verkis ĉi tiun popularkanton, kiam li studis ĉe la Universitato Princeton kaj kunlaboris je la sceneja produktado de *Stags at Bay*, kiun prezentis la kantensemblo *Princeton Triangle Club* en Princeton (Nov-Ĵerzejo). La kanto fariĝis ĉe la universitato rekonmelodio de la kantensemblo *Princeton Nassoons*.

La unua surdiskigo devenas de Hal Kemp kaj lia orkestro, kiuj sonregistris la pecon *East of the Sun* la 1-an de decembro 1934 por diskeldonejo Brunswick Records. En 1947 Lester Young sonregistris la peco dum siaj Aladdin-spontankoncertoj. Dum la 1950-aj jaroj la kanto finfine fariĝis populara ĵaza normkanto; ekz. Sarah Vaughan sonregistris ĝin la 19-an de majo 1950 por diskeldonejo Columbia Records (disko *Sarah Vaughan in Hi-Fi*), akompanate de George Threadwell and his All-Stars, al kiuj apartenis interalie Miles Davis, Benny Green, Budd Johnson kaj Tony Scott. Por sia disko *Solitude*, aperinta ĉe Clef Records ankaŭ Billie Holiday sonregistris la kanton en aprilo de 1952.

Charlie Parker ludis la pecon je la 26-a de septembro 1952 dum sia prezentado je la mita *Rockland Palace Concert 1952* favore al la Komunisma Partio de Usono. Pluaj versioj devenas de Stan Getz sur lia disko *West Coast Jazz* (1955) kaj de Louis Armstrong, kiu ludis ĝi en 1957 sur lia disko *I’ve Got the World on a String*, samkiel de Lee Wiley (1958) kaj Frank Sinatra (1961). Komponisto Henry Mancini transprenis en 1962 la harmoni-sinsekvon de la peco por sia kanto *Days of Wine and Roses*.

En 1980 versio fare de la triopo de Jan Garbarek kun John Abercrombie kaj Naná Vasconcelos *(Eventyr);* en la 1990-aj jaroj Tony Bennett, Betty Carter (1996) kaj Diana Krall (en 1998, disko *When I Look in Your Eyes*) surdiskigis la pecon. En la jaro 2007 Joshua Redman sonregistris version de la kanto.

Fontoj
------

* Bielefelder Katalog 1985, 1988, 2001
* Ken Bloom: *The American Songbook - The Singers, the Songwriters, and the Songs – 100 Years of American Popular Music – The Stories of the Creators and Performers*. New York City, Black Dog & Leventhal, 2005. ISBN 1-57912-448-8

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* Historio de la klubejoPrinceton Triangle Arkivigite je 2010-05-28 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑   History of the Princeton Triangle Club. Arkivita el la originalo je 2010-05-28. Alirita 2011-06-11.
Bonvenigo en Eatonville
Situo de Eatonville en Kantono Pierce kaj Vaŝingtonio
Cervego ĉe bestospektejo Northwest Trek
**Eatonville** estas urbeto en Kantono Pierce (Vaŝingtonio) en Usono. En 2010 ĝi havis 2 758 loĝantojn. Ĝia poŝtkodo estas 98328. Ĝiaj kodoj laŭ la landaj normoj FIPS kaj GNIS estas 53-20260 kaj 1519161, respektive.

Historio
--------

Thomas C. Van Eaton, algvidite de Indiano Henry, eksetlis la lokon en 1889, establante vendejon multe uzotan kaj de indiĝenaj kaj de enmigrintaj ĉirkaŭloĝantoj. Eatonville fariĝis grava ekirpunkto por vizitontoj al Monto Rainier. Antaŭ ol venis la fervojo, s-ro Eaton funkciigis diligencan servon por transporti turistojn de la stacio en Lake Park (nuna Spanaway) al la monto, kun tranoktado en Eatonville. Fervojo alvenis en 1902, kaj diversaj muelejoj kaj segejoj fondiĝis. En 1909 oni oficiale municipigis la urbeton. La ĉefa segejo fermiĝis en 1954. Lastatempe oni malfermis betonfabrikon. La ege ŝatata bestospektejo Northwest Trek situas apud Eatonville.

Geografio
---------

Eatonville lokiĝas ĉe 46° 52′ 6″ N 122° 16′ 12″ U﻿ / ﻿46.86833 °N, 122.27000 °U﻿ / 46.86833; -122.27000 (mapo) (46.868253, -122.270065). Laŭ la Usona Buroo de la Censo, la urbeto ampleksas areon de 4.4 km², tute sekteran.

Citaĵoj
-------

1. ↑   Arkivigite je 2008-05-21 per la retarkivo Wayback Machine United States Census Bureau. Kontrolita je 2008-01-31.
2. ↑   Arkivigite je 2006-02-11 per la retarkivo Wayback Machine EatonvilleChamber.com

Eksteraj ligiloj
----------------

* Official site of the Town of Eatonville
* EatonvilleChamber.com Greater Eatonville Chamber of Commerce Arkivigite je 2012-04-10 per la retarkivo Wayback Machine

* Eatonville ĉe la Projekto por Malferma Katalogo
La Nigra Suno, simila al la dezajno ĉe la mozaiko de la kastelo de Wewelsburg.
La **nigra suno** (germane: *die schwarze Sonne),* estas naziisma simbolo antikve aliforme uzita de la ĝermanaj popoloj, kiu reprezentis la tagon de la fino de la mondo, la batalon de la dioj kontraŭ la Jötunoj, kaj poste ligita al la okultisma filozofio de la naziismo. En la germana, *Schwarze Sonne* ankaŭ rilatas al la termino *Sonnenrad* (en la germana "suna rado"), simbolo de esoterismo kaj de kaŝita signifo, rimarkinda por sia uzo ene de nazia mistikismo. 

La nigra suno estas esotera simbolo komponita de du kuncentraj rondoj. La interna rondo posedas la formon de suno disde kiuj formiĝas dek du radioj (kiuj en la klasika koncepto de la suna rado reprezentis la movadon de la suno dumjare). La dek du radioj, tra siaj etendiĝoj, atingas la eksteran rondon, kie siaj anguloj tordiĝas formante samtempe du simbolojn de elstara graveco je nacisocialismo: la svastikon kaj dek du ϟϟ/SS-runojn, t.e. la runoj de la venko, kies duobla reprezento kunformas la SS-emblemon. La nigra suno estas simbolo uzata nuntempe de pluraj novpaganismaj movadoj.

Referencoj
----------

1. ↑   Nicholas Goodrick-Clarke (2003), Sol Negro: Aryan Cults, Esoteric Nazism and the Politics of Identity, NYU Press, ISBN 0814731554

* Kategorio Nigra suno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Nigra pigonajtingalo** |
| --- |
|  |
| Nigra pigonajtingaloNigra pigonajtingalo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Copsychus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. niger'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Copsychus niger****(Sharpe, 1877) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Nigra pigonajtingalo  |

 |
| v • d • r |

La **Nigra pigonajtingalo**, **Nigra ŝamao** aŭ Blankaventra pigonajtingalo (***Copsychus niger***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj (iam en Turdedoj) kaj genro Copsychus kiu enhavas speciojn kun longaj vostoj kaj nigraj supraj partoj. El tiu genro plej parto de la specioj loĝas en Azio, kelkaj en Afriko kaj multaj specioj estas endemioj en insuloj.

Ekzemple tiu ĉi specio estas endemia de Filipinoj.

Por kelkaj fakuloj tiu orientalisa specio estas sama kun la Cebua pigonajtingalo, kiu same estas ĝenerale **nigra birdo** (kun iom da malhelblua nuanco) kaj **blankaj suba ventro kaj subvosto**. Fakte la latina scienca nomo de la Nigra pigonajtingalo nome *C. niger* aludas al ties ĝenerala nigreco, ĉar ĝi signifas "nigra", dum la nomo de la Zebua pigonajtingalo *C. cebuensis* aludas al la insulo de Cebuo en Filipinoj.

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |

* BirdLife International 2004. Copsychus niger[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on 25 July 2007.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Nigra vidvino** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Artropodoj *Arthropoda* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Araneoidoj *Arachnida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Araneoj *Araneae* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Theridiidae |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Latrodectus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| *L. mactans* Fabricius, 1775
*L. hesperus* Chamberlin & Ivie, 1935
*L. variolus* Walckenaer, 1837 |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Nigra vidvino  |

 |
| v • d • r |

**Nigra vidvino** estas specio de araneoj konata pro sia tre potenca veneno. La nomo kutime estas uzata por indiki tri speciojn de araneoj kiuj apartenas al la genro latrodectus kaj troviĝas en Norda Ameriko. Kelkfoje, oni ankaŭ uzas ĉi tiun nomon por indiki aliajn speciojn de araneoj de la sama genro, kiuj troviĝas en aliaj kontinentoj. Junaj inoj estas nigraj kun ruĝa makulo. La ruĝa makulo indikas al aliaj bestoj ke ili estas venenaj. Maturaj inaj nigraj vidvinoj povas atingi krur-etendon de 4 centimetroj. La viraj individuoj estas multe pli malgrandaj.

Ĉi tiuj araneoj havas tre potencan venenon, kiu estas multe pli potenca ol tiu de kobro. Ĉar ili estas tre malgrandaj, kiam ili mordas homon, ili fakte injektas nur tre malgrandan kvanton da veneno. Kutime, ilia mordo ne sufiĉas por mortigi sanan, plenkreskan homon. Tamen, estas kazoj de mortoj pro la mordo de ĉi tiuj araneoj. En Usono estis 63 registritaj kazoj inter 1950 kaj 1989. Bonŝance, nuntempe ekzistas antidoto por tia veneno. Antaŭ ol la kreado de la antidoto, oni kalkulas ke 5% de la mordoj de ĉi tiu araneo al homoj estis mortigaj.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |

* Nigra vidvino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nigra vidvino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nigra vidvino en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Nigra septembro** (en araba, أيلول الأسود, *Aylūl al-Aswad*) estis organizaĵo terorista palestina, fondita en 1970. Ĝi asociiĝis kun diversaj grupoj ene de la OLP, ĉefe kun Fatah, tiam estrata de Jaser Arafat, kaj poste kun la PFLP.

La nomo "Nigra septembro" devenas de la okazintaĵoj kiuj fruntigis la palestinajn luktantojn kontraŭ la jordana armeo en septembro de 1970. La unua agado de la grupo estis la murdo de la ĉefministro de Jordanio, Ŭasfi Tall, la 28an de novembro de 1971. Ŭasfi Tall estis ŝlosa figuro por la forpelo de la palestinaj luktantoj de Jordanio en 1970-1971.

La plej konata agado estis la Munkena Masakro , nomo kiun oni donis al kidnapo kaj murdo de dekunu atletoj de Israelo dum la Somera Olimpiko 1972. En tiu agado perdis krome la vivon 5 membrojn de Nigra septembro kaj 1 germana policano.

Notoj
-----

1. ↑  "There was a problem of internal PLO or Fatah cohesion, with extremists constantly demanding greater militancy. The moderates apparently acquiesced in the creation of Black September in order to survive" (Benny Morris, *Righteous Victims: A History of the Zionist-Arab Conflict, 1881-2001.* Vintage Books, 2001. p. 379)
Elaera foto de 2007.
La erfurta centro de surglacia sporto.
La **Gunda-Niemann-Stirnemann-Halo** (germane: *Gunda-Niemann-Stirnemann-Halle*) estas halo por surglacia sporto en Erfurto. Ĝi nomiĝis laŭ la sukcesa erfurta sketkuradistino Gunda Niemann-Stirnemann. Inaŭgurita en 2001, ĝi ofertas 4.000 sidlokojn por la fanatikuloj.

Historio
--------

En la 29-a de decembro 1957 estis malfermita artefarita sketejo ĉe Arnstädter Straße, taŭge uzebla kaj por sketkurado kaj por glacihokeo.

En 1982 estis finfaritaj la laboroj por 333 metrojn longa glitkurejo. Pro la sukcesegoj de la erfurtaninoj Gunda Niemann-Stirnemann, Franziska Schenk, Sabine Völker kaj Daniela Anschütz-Thoms oni decidis anstataŭigi ĝin per 400 metrojn longa kurejo. Tion krome ankaŭ priskribis internacia regularo (finkonstruo en 1997).

En majo 2001 finfine ekis konstrulaboroj por tegmentado. La 21-an de decembro estis ĝis solena inaŭguro.

Eventoj
-------

En 2001, 2003 und 2006 okazis tie ĉi la tutgermanaj ĉampionadoj por sketkurado. Krome estis la halo en 2002 ankaŭ okazigejo de la Ĉampionado eŭropa de plurdisciplinaj konkursoj.

Nesportaĵoj
-----------

Ne nur por elitaj sportuloj disponiĝas la halo sed al ĉiu ajn praktikanto de sporto. La halo jam plurfoje gastigis vetkuradojn de *ice-speedway*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gunda-Niemann-Stirnemann-halo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la sportejo.
gumursetoj
**Gumursoj** aŭ **gumursetoj** estas aparta formo de gumbonbonoj en formo de unu ĝis du centimetrojn granda stiligita urso. Ili estas produktitaj diverskoloraj kaj entenas krom farbaĵojn kaj aromojn ankaŭ acidigajn kaj tegigajn materiojn, akvon, sed ĉefe sukeron, sukersiropon kaj gelatenan miksaĵon, kiuj estigas la gumsimilan econ. Por specifaj grupoj de aĉetantoj, ekzemple en islamaj landoj, por judoj atentantaj pri koŝera manĝaĵo aŭ por vegetaranoj, ili ankaŭ haveblas sen (bestodevena) gelatenaĵo.

Historio
--------

detala bildo de gumurso
La gumursoj inventitis en 1922 de la entreprenisto *Hans Riegel* en la urbo Bonno de Germanio. Lia entrepreno *Haribo* (akronimo de **HA**ns **RI**egel **BO**nn) ekde la jaro 1922 produktis kaj disvendigis la dolĉaĵon, komence sub la germanlingva nomo *Tanzbären* ("dancaj ursoj"), poste *Goldbären* ("oraj ursoj"). Ĝis la nuntempo la entrepreno, kiu cetere situas nur kelkcent metrojn for de la germania registara kvartalo de Bonno kaj de la eksa Germana Esperanto-Centro de la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj, estas la tutmonde gvida produktanto de gumursoj. Tamen intertempe la dolĉaĵo ankaŭ produktatas de multaj aliaj firmaoj en diversaj variaĵoj.

Diversaĵoj
----------

En la Juda muzeo de Berlino ekzistas aŭtomato, kiu proponas koŝerajn gumursetojn produktitajn sen porkaĵo.

Alkohola mikstrinkaĵo el vodko kaj Red Bull estis nomita laŭ la gumurso. En Aŭstrio kaj Svislando la trinkaĵo nomiĝas *Gummibärli* (gumurseto), ĉar ĝi havas la apartan guston de gumursoj.

Bibliografio
------------

* Eckard Sackmann, Uwe Scheutzel: *Ursus Latex: Das Gummibärchen-Buch (Ursus Latex: La gumursetolibro*, Hamburgo 1990, eldonejo *Sackmann und Hörndl*, ISBN 3-924623-74-0

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gumursoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* germanlingva artikolo "la ora urso - kulta figuro kaj firmaa stelulo" en la retejo de la firmao Haribo (en formato PDF, 738 kB)
* neserioza retejo pri kvazaŭscienca esploro de gumursoj (germanlingve) Arkivigite je 2010-01-09 per la retarkivo Wayback Machine
* "la anatomio de la gumurso", same neserioza kvazaŭbiologia artikolo anglalingva
**Haŝima** (japane 端島 [haŝima], laŭvorte: *lim-insulo*) aŭ populare **Gunkanĝima** (軍艦島 [gunkanĝima]; laŭvorte: *batalŝipa insulo*) estas unu el 505 neloĝataj insuloj en Gubernio Nagasaki, 15 kilometrojn for de ĝia ĉefurbo Nagasako.

Oni loĝis sur la insulo de 1887 ĝis 1974 por prilabori karbminon. Origine la insulo vastis 120 m kaj longis 320 m. Ĝis 1931 ĝi estis sesfoje pligrandigita per neuzebla materialo el la minejo, fine ĝi vastis 160 m kaj longis 480 m (6,3 hektaroj). En 1959 ĝi havis 5 259 loĝantojn, kio korespondas al loĝdenso de 83 476,2 loĝ./km², la plej alta denso iam ajn atingita surtere. Elektro kaj akvo venis tra submaraj tuboj el Nagasako.

En 1974 la posedanto Mitsubiŝi fermis la minejon, ĉiuj laboristoj fariĝis senlaboraj kaj dum tri monatoj forlasis la insulon. De tiam la insulo estas neloĝata, restado sur la insulo malpermesata. Intertempe pluraj konstruaĵoj jam disfalis, pliaj estas kolapsemaj kaj verdaĵoj rekonkeras la ruinojn. De 2009 turistoj povas viziti la insulon sur sekurigita vojo. 

La plej rimarkindaj aferoj estas forlasitaj betonaj konstruaĵoj kaj la beton-murego ĉirkaŭanta ĝin.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gunkanĝima en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hashima: The Ghost Island (angle)
* Thoughts on "Gukanjima - View of an Abandoned Island" (angle) kaj bildgalerio de Saiga Yuji
* O Project - fotogalerio (angle, japane)
**Dolnja Bistrica**, hungare **Alsóbeszterce** estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika Regiono **Pomurska**, en Občina Črenšovci. Dolnja kaj alsó signifas: suba. La triopaj apudaj vilaĝoj estas: Gornja Bistrica, Dolnja Bistrica kaj Srednja Bistrica.

Partizana memordomo en Dolnja Bistrica

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7  km²
* Alto super marnivelo: 170 m
* Koordinatoj: 46° 32′ N 16° 17′ O﻿ / ﻿46.533 °N, 16.283 °O﻿ / 46.533; 16.283 (mapo)Koordinatoj: 46° 32′ N 16° 17′ O﻿ / ﻿46.533 °N, 16.283 °O﻿ / 46.533; 16.283 (mapo)
* Loĝantaro: 590
* Poŝtkodo: 9232
* Aŭtokodo:
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Dolnja Bistrica situas sur malebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Muro (rivero) (kun ponto), laŭ traira flankovojo.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1232 en hungara formo *"Alsó Bistrica"*. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Lendva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. Inter 1941-1945 Alsóbeszterce denove apartenis al Hungario, ekde 1991 al Slovenio.

Vidindaĵo
---------
***Dolmen Editions*** estas eldonejo kiu eldonas bildstriajn librojn aŭ librojn ligitaj al loka historio en Esperanto kaj franca lingvoj. Krome, la traduko de Esperanto al aliaj lingvoj estas varme rekomendita. La rekomendado tekstas jene:

> *"Se via gepatra lingvo estas minacata aŭ ne vaste uzata, tio povus esti bona ideo por konigi ĝin. Tiucele nia grupo pretas tute senpage helpi vin ekhavi la necesajn dosierojn kaj diskuti kun la verkistoj de la franca origina versio".* 
> 
>

Bildstrio en Esperanto
----------------------

La asocio *Grupo Esperantista de Perigord*', kiu tradukis en 2010 bildstrian albumon en Esperanto sub la titolo *La sekreto de la arbaro de Lascaux,* celas per tiu traduko instigi Esperanto-parolantojn traduki la bildstrion en siaj lingvoj se tiuj estas minacataj aŭ ne vaste uzataj. Tiuj libroj kiuj menciu '*Traduko el Esperanto : tradukist(in)a nomo*' atentigos malrekte pri kultura agado pere de Esperanto.

La mondfama prahistoria groto de Lascaux en la franca regiono Perigord, estis malkovrita de kvar adoleskantoj en la jaro 1940. Por festi la kvindekan dartrevenon de tiu malkovro aperis en 1990 bildstria albumo unue en la franca, verkita de Thierry Felix. Krom lla rakonto de la malkovro la albumo entenas kronikon pri la postaj aranĝoj faritaj ekster kaj en la grotoj, kun fotoj kaj gazetaraj eltondaĵoj.

Vidu ankaŭ
----------

Lascaux

Tradukisto

Eksteraj ligiloj
----------------

Oficiala retejo

Perigorda Esperantista Grupo

Referencoj
----------

1. ↑   Paĝaro Mondo de eldonejo. Arkivita el la originalo je 2013-12-02. Alirita 2013-11-27.
2. ↑  Adreso: *Grupo Esperantista de Perigord* (GEP), 17 lotissement de l'aérodrome, FR-24330 Bassilac (Francio).
3. ↑  Marie-France Condey, La sekreto de la arbaro de Lascaux, p. 1, Heroldo de Esperanto 2167 (1:2011).
La monto **Dollberg** situas en Schwarzwälder Hochwald, parto de la mezmontaro Hunsrück  sur la limo inter la distriktoj Trier-Saarburg en Rejnlando-Palatinato (nordokcidento) kaj St. Wendel en Sarlando (sudoriento) kaj estas kun alteco de 695,4 m la plej alta monto de tiu federacia lando. Gi apartenas al la montoj Dollberge.

Geografio
---------

### Situo

La Dollberg situas en la Naturparko Saar-Hunsrück, tuj sur la norda limo de Sarlando al Rejnlando-Palatinato, en la sudoriento de la Dollberge. Ĝia pinto troviĝas 1,4 km sude de Neuhütten (Rejnlando-Palatinato) kaj 3,5 km nordnordoriente de Otzenhausen, 3,8 km nordokcidente de Eisen kaj 4,5 km nordoriente de Nonnweiler (Sarlando) sur la teritorio de Sötern, komunuma parto de Nohfelden, situanta 5,3 km sudokcidente de Dollberg.

### Akvejoj

Ĉe la suda deklivo de la Dollberg fontas la rojon Känel- kaj *Waldbach (Krippbach)* la maldekstra kaj dekstra fontrojo de la Söterbach. Pli sude situas la fonto de la alfluanto de la rivero Prims, la Münzbach. Okcidente de la arbarkovrata monto entendiĝas ĉe la rivero Prims la Primstalsperre (baraĵlago de la rivero Prims)*.*

Protektejoj
-----------

Sur la sarlanda parto de la monto Dollberg situas la naturprotektejo *Dollberg*. Ĝi havas grandecon de 29,87 ha.

Ringremparo de Otzenhausen
--------------------------

Je la sudokcidenta piedo de la Dollberg inter la monto kaj la loko Nonnweiler situas la ĉ. 2,5 km longa ringremparo de Otzenhausen, kelta fuĝburgo (opidumo) .

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dollberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Geografie* Arkivigite je 2016-11-15 per la retarkivo Wayback Machine, auf saarland.de
* *Dollberge* (Karte und Info), auf saarlandbilder.net
Fosilia *Usomyrma mirabilis*.
**Dolikoderenoj**, *Dolichoderinae*, estas subfamilio de formikoj, kiu inkludas speciojn kiel la Argentina formiko (*Linepithema humile*), la vagoformiko, la odorformiko kaj la dorimirmeko. La subfamilio montras grandan diversecon de specioj tra la tuta mondo, distribuita en diversaj biogeografiaj regionoj, el Palearkto, Nearkto, Afrotropiso kaj Malajzio, al la Mezoriento, Aŭstralio kaj Neotropiso.

Tiu subfamilio estas distingita per havo de unusola peciolo (ne post-peciolo) kaj de fendeca truo, el kiu oni elirigas kemiajn komponaĵojn. Dolikoderenaj formikoj ne havas pikilon, malkiel formikoj de kelkaj aliaj subfamilioj, kiel Ponerenoj kaj Mirmikenoj, kaj anstataŭe fidas en la kemian defendokomponaĵoj produktitaj el la anusa glando.

El la komponaĵoj produktitaj de la dolikoderenaj formikoj, kelkaj terpenoidoj estis identigitaj kiel la antaŭe nekonata iridomirmekeno, izoiridomirmekeno kaj iridodialo. Tiaj komponaĵoj estas responsaj por la odoro eligita de formikoj de tiu subfamilio se premitaj aŭ ĝenitaj.

Notoj
-----

1. ↑   Cardoso, D.; Cristiano, M. P.; Barros, L. S.; Lopes, D.; Pompolo, S. (2012). "First cytogenetic characterization of a species of the arboreal ant genus Azteca Forel, 1978 (Dolichoderinae, Formicidae)". Comparative Cytogenetics. 6 (2): 107. doi:10.3897/CompCytogen.v6i2.2397. PMC 3833797. PMID 24260655. Alirita la 26an de februaro 2020.
2. ↑   Fisher, Brian L. kaj Stefan P. Cover (2007) Ants of North America: a guide to the genera
3. ↑   Wilson, E. O.; Pavan, M. (1959). "Glandular Sources and Specificity of Some Chemical Releasers of Social Behavior in Dolichoderine Ants". Psyche: A Journal of Entomology. 66 (4): 70. doi:10.1155/1959/45675.

* Kategorio Dolikoderenoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Dolikoderenoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Péter FÖLDI,** hungare **Földi Péter János,** Esperante ’’Petro Földi’’ estas hungara pentristo, instruisto kaj profesoro.

Péter Földi naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1949 en Somoskőújfalu.

Biografio
---------

Péter Földi frekventis universitaton en Eger inter 1968-1972, poste li lernis en ĉeflernejo en Budapeŝto. Inter 1972-1992 li instruis en lernejo en Somoskőújfalu, inter 1995–2009 en ĉeflernejo en Eger. Li estis emerito en 2009. Li ofte ĉerpis temojn el Somoskőújfalu. Liaj verkoj troviĝas ankaŭ en gravaj muzeoj de Hungario. Li ricevis premion Kossuth en 2007, precipe pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

Liaj solaj ekspozicioj (selekto)
--------------------------------

* 1973, 1974 Salgótarján
* 1977 Somoskőújfalu, Balassagyarmat
* 1977, 1981, 2001, 2005, 2010 Budapeŝto
* 1987 Hódmezővásárhely
* 1995 Szolnok
* 2005 Szeged
* 2010 Pécs

Liaj grupaj ekspozicioj (selekto)
---------------------------------

* 2000, 2004 Budapeŝto
* 2004 Vieno
* 2008 Pécs

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
**Péter G. Szalay** [gE salai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szalay Péter G.** estas hungara kemiisto, altlerneja instruisto.

Péter G. Szalay naskiĝis la 17-an de junio 1962 en Szentes.

Biografio
---------

Péter G. Szalay akiris kemian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1986. Li ricevis stipendion en kemia instituto de Universitato de Vieno inter 1986-1989 kaj fine li doktoriĝis (Ph.D.). Ekde 1988 li estis asistanto, post du jaroj lektoro, ekde 1994 docento, ekde 2003 profesoro. Inter 2005-2008 li estis institutestro, inter 2008-2010 katedrestro, ekde 2009 laboratoriestro. Intertempe li havis stipendiojn inter 1999-2002, 2003-2004, 2010-2011. Kelkfoje li pasis tempojn eksterlande: universitato de Florido (studento, 1991-1993), universitato de Mainz (1996-1997), de Teksaso (2003-2004), de Reims (2008-2009, instruisto), de Florido (2010-2011, instruisto). Li kandidatiĝis en 1991, doktoriĝis ĉe Hungara Scienca Akademio en 1999, la habilitiĝo okazis en 2001. Li ricevis premiojn inter 2010-2017. Li edziĝis en 1987, lia edzino naskis 4 gefilojn.

Elektitaj artikoloj (kun aliaj)
-------------------------------

* *SCALED QUANTUM-MECHANICAL (SQM) FORCE-FIELD AND VIBRATIONAL ASSIGNMENT FOR HEXATRIENE* (1987)
* *ANALYTIC ENERGY GRADIENTS FOR THE 2-DETERMINANT COUPLED-CLUSTER METHOD WITH APPLICATION TO SINGLET EXCITED-STATES OF BUTADIENE AND OZONE* (1994)
* *Analytic first derivatives for general coupled-cluster and configuration interaction models* (2003)
* *Benchmarking for Perturbative Triple-Excitations in EE-EOM-CC Methods* (2013)
* *Accuracy of spin-component scaled CC2 excitation energies and potential energy surfaces* (2019)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 671997
* ORCID: 0000-0003-1885-3557
* RID: C-8879-2015
 |
**GERECZE Péter** [gerece] estis hungara arkeologo, arthistoriisto. Li naskiĝis la 23-an de majo 1856 en Deĵo kaj mortis la 2-an de novembro 1914 en Pestújhely.

Biografio
---------

Siajn studojn Gereĉe finis en Universitato de Koloĵvaro kaj ekde 1881 li instruis en la ĉefreala lernejo de Pécs, ekde 1993 en Budapeŝto. Li faris studojn pri arthistorio en Germanujo, Francujo kaj Italujo. Li publikis ekde 1878 en provincaj fakgazetoj, poste en revuoj *Archaeológiai Értesítő* kaj *Archaeológiai Közlemények*. Li priokupiĝis ĉefe la katedralon de Pécs, la preĝejojn el erao de Árpád-dinastio (Somogyvár, Feldebrő). Li komencis malkovri la ruinojn de Pilisszentkereszt. El lia verkaro elstariĝas la repertoriumo pri la hungaraj artmonumentoj (Forster Gyula red. *Magyarország műemlékei* (I–II. 1905–06). Li estis ano de la direktora elektitaro de Országos Régészeti és Embertani Társulat (Asocio Landa pri Arkeologio kaj Antropologio), de *Műemlékek Országos Bizottság* (Komitato Landa pri Artmonumentoj).

Verkoj
------

* *A pécsi székesegyház* (Bp. 1893);
* *A pécsi székes egyház egykori oltársátra és szobrászati maradványai* (Bp. 1897);
* *Szobrászati emlékek Magyarországon* (1898);
* *A biblia és művészetek* (1898).

Fonto
-----

* *Magyar Életrajzi Lexikon*

* Kategorio Péter Gerecze en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 304489
* GND: 1120505364
* LCCN: nb2012022298
* VIAF: 230682683
* ISNI: 0000 0003 6543 4240
* BNF: 127088808
 |
**Himno Istmeño** (en Esperanto: *Istma Himno*) estas la nacia himno de Panamo (Hispana: *Himno Nacional de Panamá*). La muzikon komponis Santos Jorge kaj la tekston verkis D-ro Jeronimo de la Ossa.

La kanto estas direktita al la averaĝa, laboristklasa Panamano per frazoj kiel "Antaŭen la fosilo kaj la pioĉo; Al laboro sen plia malfruo".

Teksto
------

**Koruso**  

Alcanzamos por fin la victoria  

En el campo feliz de la unión;  

Con ardientes fulgores de gloria  

Se ilumina la nueva nación

Es preciso cubrir con un velo  

Del pasado el calvario y la cruz;  

Y que adorne el azul de tu cielo  

De concordia la espléndida luz.

El progreso acaricia tus lares.  

Al compás de sublime canción,  

Ves rugir a tus pies ambos mares  

Que dan rumbo a tu noble misión.

(Koruso)

En tu suelo cubierto de flores  

A los besos del tibio terral,  

Terminaron guerreros fragores;  

Sólo reina el amor fraternal.

Adelante la pica y la pala,  

Al trabajo sin más dilación,  

Y seremos así prez y gala  

De este mundo feraz de Colón.

(Koruso)

* Kategorio Himno Istmeño en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Vilao Farnesina** estas renesanca antaŭurba vilao ĉe Via de la Lungara, en la distrikto de Trastevere en Romo, centra Italio.

Priskribo
---------

La vilao estis konstruita de Agostino Chigi, riĉa siena bankisto kaj la kasisto de la papo Julio la 2-a. Inter 1506-1510, la siena artisto kaj lernanto de Bramante, nome Baldassarre Peruzzi, helpita eble fare de Giuliano da Sangallo, dezajnis kaj konstruis la vilaon. La noveco de tiu antaŭurba vilaodezajno povas esti perceptita de ĝiaj diferencoj rilate al tipa urba palaco (*palazzo*). Renesancaj palacoj tipe estis ĉe strato kaj estis ornamitaj versioj de defendaj kasteloj: rektangulaj blokoj kun fortikaj teretaĝoj kaj ĉirkaŭbaranta korto. Tiu vilao, intencita por esti aera somerpavilono, prezentis flankon direkte al la strato kaj ricevis U-forman planon kun kvinflanka koridoro inter la branĉoj. En la origina aranĝo, la ĉefenirejo estis tra la norda flanko frunte al la koridoro kiu estis malferma. Hodiaŭ, vizitantoj eniras sur la suda flanko kaj la koridoro estas brilsurfaca.

Vidu ankaŭ
----------

* Galatea (Rafaelo)

Referencoj
----------

1. ↑   Coffin David, *The Villa in the Life of Renaissance Rome*, Princeton University Press 1979, p. 91

* Kategorio Villa Farnesina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 503768
* GND: 4251095-8
* LCCN: n81138383
* VIAF: 136972212
* ISNI: 0000 0001 0943 0849
* SUDOC: 06711508X
* ULAN: 500250427
* NLA: 36055844
* BIBSYS: 15042289
* BNE: XX116250
 |
**Villa García** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo estas Villa García.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8358 loĝantojn. El tiuj estas 4049 viroj kaj 4309 virinoj. La komunumo havas surfacon de 324 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 2,110 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 400 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 22° 10′ norda latitudo kaj 101° 57′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 12612 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 1 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.01 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

9,049 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 8407 alfabetoj kaj 251 analfabetoj. Do 7.03 % de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Inter la virinoj estas 4,181 alfabetoj kaj 385 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 8.43%. Inter la viroj estas 4,226 alfabetoj kaj 251 analfabetoj, do 5.61% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2007-05-22 per la retarkivo Wayback Machine
**Dionizy BIELAŃSKI** (naskiĝis en 1939, mortis la 16-an de julio 1975) estis instruktoro de aviado, estinta piloto de Pola Popola Soldataro, la 16-an de julio 1975 pafalterigita super Ĉeĥoslovakio dum provo fuĝi al Aŭstrio.

Dionizy Bielański naskiĝis en volinia vilaĝo Staweczki en 1939. Post mezlernejo finita en Szklarska Poręba eniris al militista aviada lernejo en Dęblin. Post foriro de la armeo laboris kiel aviada instruktoro.

Al sia lasta flugo Bielański startis per civila aviadilo Antonov An-2 de Gawłówek, proksime al Bochnia. Kiam trapasis landlimon kun Ĉeĥoslovakio estis rimarkita de aviadilejo en Žilina kaj baldaŭ direkte al li startis ĉeĥoslovakaj militistaj aviadiloj: du ĉasaviadiloj MiG-21 kaj du lerno-batalaj Aero L-29 Delfín. Leĝo de Ĉeĥoslovakio ne permesis pafalterigi civilan flugmaŝinon. Tamen laŭ ordono de superuloj, ne reaganta al alvokoj pri subigo kaj avertaj pafoj Bieliński, je la 15:56, 8 kilometrojn de landlimo kun Aŭstrio, en ĉirkaŭaĵo de okcidentslovaka loko Kúty per serio de mitralo estis trafita de piloto de L-29, kapitano Vlastimil Navrátil.

Eldonante ordonon pafalterigi piloton Bielański ĉeĥaj militistoj asertis, ke la ordono alvenis de pola flanko, konkrete de generalo Wojciech Jaruzelski. Julie 2009 Oficejo de Publika Edukado de Instituto pri Nacia Memoro IPN malkaŝis noteton de Sekureca Servo diranta pri tio, ke Jaruzelski permesis (sed ne ordonis, kion ne rajtis en tiu ĉi situacio) pafalterigi la aviadilon. Laŭ la sama noteto Bielański estis en Pola Popola Respubliko akuzita pri ekonomiaj krimoj.

Pola ĵurnalisto kaj publicisto Wojciech Czuchnowski, referencante al praktiko de decida proceso en Varsovia Kontrakto, indikas verŝajnan partoprenon de regopovoj en Moskvo koncerne ordon-eldonon pafalterigi aviadilon fare de ĉeĥoslovakaj militistoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dionizy Bielański en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Przemysław Wilczyński,  *Dionizego Bielańskiego życie po życiu* (Vivo post vivo de Dionizy Bielański), „Tygodnik Powszechny" (Universala Semajnrevuo), 154 lipca 2009
**Leovigildo Leal da Paixão** (n. la 27-an de novembro 1882 en Ouro Preto - m. la 8-an de februaro 1948 en Belo Horizonte) estis juĝisto de la distriktoj Rio Verde (1918-1924) kaj Barbacena (1924-1935). Li ankaŭ prezidis la Regionan Balotan Tribunalon de Minas-Ĝerajso (1945-1948).

La agadoj de la Balota Justeco estis interrompitaj dum la periodo de la Nova Ŝtato (1937-1945). La 10-an de novembro 1937, subtenata de konservativaj sociaj sektoroj, Getúlio Vargas anoncis per radio la "novan ordon" de la lando. Koncedita tiun saman tagon, la Konstitucio de 1937 ankaŭ konata kiel la "Polaca" estingis la Elektan Justecon, aboliciis la ekzistantajn politikajn partiojn, suspendis liberajn elektojn kaj establis nerektan elekton por la Prezidanto de la Respubliko, kun sesjara mandato. La Balota Justeco estis reinstalita en Minas-Ĝerajso la 14-an de junio 1945 kaj Leovigildo estis la unua prezidanto de la Regiona Balota Tribunalo de Minas-Ĝerajso post la reinstalo.

Filo de Antônio Jacó da Paixão kaj Virgília Maria da Silva Leal.

Familio
-------

Leovigildo estis edziĝinta al Marianna Cesarina Coimbra da Luz, filino de Américo Gomes Ribeiro da Luz kaj nevino de la juĝoficiro Alberto Gomes Ribeiro da Luz.

Marianna Cesarina Coimbra da Luz estis la kuzo de Carlos Coimbra da Luz (iama Prezidanto de la Respubliko).

Antônio Jacó da Paixão estis unu el la subskribintoj de la Brazila Konstitucio de 1891 kaj unu el la sep famuloj elektitaj por redakti la Konstitucion de la Ŝtato de Minas-Ĝerajso la 15-an de junio 1891.

Fernando Damata Pimentel, iama guberniestro de la ŝtato Minas-Ĝerajso, estas la pranevo de Antônio Jacó da Paixão.
**Bonnya** [bonja], germane **Punnia** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Tab.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 15 km²
* Loĝantaro: 320
* Poŝtkodo: 7281
* Telefonprefikso: 84

Situo
-----

Bonnya situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Kaposvár-Siófok. Tab troviĝas 23, Kaposvár 33, Dombóvár 36, Siófok 45 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1229 laŭ tiama hungara ortografio *"Buduna"*. En 1480 la komunumo menciiĝas, kiel bazarejo. Post la turkoj alvenintaj germanoj pligrandigis la restintajn vilaĝanojn. Vilaĝservoj estas migra poŝto, restoracio.

Vidindaĵoj
----------

* luterana (sed ankaŭ kalvinana) preĝejo de 1883
* romkatolika kapelo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj
* akvorezervujo

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapeŝto, 1992
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

* Kategorio Bonnya en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Vasil PEEVSKI** (naskiĝis en septembro 1905 Loveĉ, Bulgario - mortis la 9-an de julio 1992) estis bulgara esperantisto, elstara geodeziisto, eminentulo pri scienca aplikado de Esperanto, membro de la Honora Patrona Komitato de UEA.

Vasil Peevski naskiĝis en septembro 1905 en la bulgara urbo Loveĉ. Dum sia unua gimnazia klaso en Pleven li ekkonis Esperanton, kaj baldaŭ li aktiviĝis kiel kursgvidanto kaj sekretario de la loka asocio. Studinte geodezion en la Teknika Altlernejo de Vieno, li ekoficis en 1929 en la ŝtata Geografia Instituto. Ekde la fondiĝo de la unua Teknika Altlernejo en Bulgario en 1942, li gvidis ties katedron de geodezio seninterrompe ĝis 1974. Li estis ankaŭ rektoro kaj profesoro de la Sofia Politeknika Universitato, rektoro de la Supera Konstruinĝeniera Instituto kaj estro de fako ĉe la edukministerio. 

Lia internacia renomo pro aŭtoreco de cento da sciencaj verkoj kaj lernolibroj estis agnoskita per dumviva honora membreco en pluraj sciencaj asocioj, kaj kronita de honora prezidanteco en la Internacia Federacio de Geodeziistoj. Kiel konata aganto en internaciaj sciencaj rondoj, li atingis kun Boĵidar Popoviĉ, ke la Monda Federacio de la Sciencaj Laboristoj eldonis sian revuon Scienca Mondo ekde 1976 ankaŭ en Esperanta varianto, sub lia redakto. De 1974 li funkciis kiel vicprezidanto de la Internacia Scienca Asocio Esperanta. Dum la UK-oj de Sofio (1963), Ateno (1976) kaj Varna (1978) li estis rektoro de la Internacia Somera Universitato.
La **Premio Internacional de Novela Rómulo Gallegos** estis kreita honore al la romanisto kaj politikisto venezuala de tiu nomo la 6-a de aŭgusto de 1964 pere de dekreto de la tiama Prezidento de Venezuelo, Raúl Leoni. Dekomence ties celo estis premii latinamerikajn romanojn, sed el la 1990-aj jaroj etendiĝis al la tuta hispanlingvio. La unua aŭtoro ne amerika kiu ricevis la premion estis Javier Marías.

Dekomence ĝi iĝis unu de la plej gravaj premioj en la medio de la rakontaro en hispana lingvo, koincidencia con el *latinamerika bum*, tiele ke la tri unuaj venkintoj, nome Mario Vargas Llosa pro *La casa verde* (la verda domo) en 1967, Gabriel García Márquez pro *Cien años de soledad* en 1972 kaj Carlos Fuentes pro *Terra Nostra* en 1977, estis parto de tiu *movado*, skolo, tendenco ktp.

Konsiderata de multaj la literatura premio plej grava de Hispanameriko, ĝi estas atribuita ĉiun duan jaron de la registaro de Venezuelo (la kvin unuaj fojoj nur ĉiun kvinan jaron) pere de la *Centro de Estudios Latinoamericanos Rómulo Gallegos* (CELARG).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fundación Centro de Estudios Latinoamericanos Rómulo Gallegos Arkivigite je 2018-07-31 per la retarkivo Wayback Machine
* oficiala retejo Arkivigite je 2008-09-01 per la retarkivo Wayback Machine
**"Sajaun Thungā Phulkā"** (Nepale: सयौं थूंगा फूलका, tradukite *centoj da floroj*) estas la nacia himno de Nepalo. Oni oficiale deklaris ĝin nacia himno de Nepalo je la 3-a de aŭgusto, 2007. Per tio ĝi anstataŭigas la malnovan himnon Rastriya Gan.

La teksto estas verkita de la poeto Pradeep Kumar Rai, alinomita Byakul Maila. La muzikon komponis Ambar Gurung.

Teksto de la nacia himno
------------------------

### Nepale

सयौं थूंगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली
सार्वभौम भइ फैलिएका, मेची-महाकाली।
प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल
वीरहरूका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।
ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल।
बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल।
### Transliterumita

Sayaű thűgā phūlkā hāmī, euṭai mālā nepālī
Sārvabhaum bhai phailiekā, Meci-Mahākālī
Prakṛtikā koṭī-koṭī sampadāko ā̃cal,
Vīrharūkā ragatle, svatantra ra aṭal
Jñānabhūmi, śāntibhūmi Tarāī, pahād, himāl
Akhaṇḍa yo pyāro hāmro mātṛbhūmi Nepāl
Bahul jāti, bhāṣā, dharma, sãskṛti chan biśāl
Agragāmī rāṣṭra hāmro, jaya jaya Nepāl
### Tradukita

Ni estas centoj da floroj, la unu girlando - de Nepalo
Suverena, disvastiĝas ekde Meĉi al Mahakali.
Amasiĝas milionoj da fontoj de la naturo
Per la sango de herooj, sendependa kaj nemovebla.
Lando de scio, lando de paco, Terai-ebenaĵoj, holmoj, montoj
Nedividebla ĉi tiu amata, nia patrio Nepalo.
La diversaj rasoj, lingvoj, esperoj, kaj kulturoj estas tiel longe etendiĝantaj
Nia progresema nacio, vivu vivu Nepalo.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj himnoj de Azio |
| --- |
| Sendependaj ŝtatoj | Afganio • Armenio • Azerbajĝano • Barejno • Bangladeŝo • Barato • Birmo • Brunejo • Butano • Ĉinio • Filipinoj • Indonezio • Irako • Irano • Israelo • Japanio • Jemeno • Jordanio • Kamboĝo • Kartvelio • Kataro • Kazaĥio • Kipro • Kirgizio • Kuvajto • Laoso • Libano • Malajzio • Maldivoj • Mongolio • Nepalo • Nord-Koreio • Omano • Orienta Timoro • Pakistano • Palestino • Rusio • Sauda Arabio • Singapuro • Sirio • Srilanko • Sud-Koreio • Taĝikio • Tajlando • Tajvano • Turkio • Turkmenio • Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj • Uzbekio • Vjetnamio | Mapo de Azio |
| Regionoj kaj  neagnoskataj ŝtatoj | Norda Kipro |
| 
Vidu ankaŭ: naciaj himnoj de Afriko • Eŭropo • Nord-Ameriko • Oceanio • Sud-Ameriko |

 |
**Marazuela** [maraZŬEla] estas municipo en la okcidento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Campiña Segoviana*. La loknomo *Marazuela* estas etimologie komprenebla kiel aludo al iama loĝanto. 

Marazuela en la provinco Segovio.
Preĝejo.
Ermitejo de Kristo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 15,35 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 52 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 370 el la 1940-aj jaroj. 

Ĝi distas 25 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Santa María la Real de Nieva, Anaya, Sangarcía kaj Marazoleja.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de "Asunción", la Palaco de la Markizoj de Lozoya, popola arkitekturo kaj la ermitejo de Kristo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767571
 |
**Creswell Crags**  estas kalkoŝtona montfendo en nordorienta Derbyshire, Anglio proksime al la vilaĝoj de Creswell, Whitwell kaj Elmton. La klifoj de la ĉ. 450 m longa ravino entenas plurajn kavernojn, kiuj estis loĝataj dum la glaciepoko, inter ĉ. 43.000-10.000 jaroj.

La kavernoj apartenas al la plej gravaj britaj arĥeologiaj troviĝejoj, kie oni trovis restaĵojn de formortintaj vertebruloj kaj ilojn de prahomoj.

La esploro de Creswell Crags komenciĝis en 1875 – sub gvido de profesoro siro William Boyd Dawkins - kaj daŭras eĉ hodiaŭ. Oni trovis ostojn de rangiferoj, lanaj rinoceroj, mamutoj kaj sovaĝaj ĉevaloj.

Oni trovis en aprilo de 2003 gravuraĵojn kaj bareliefojn sur la muroj kaj plafono en kelkaj kavernoj. Oni antaŭe (kaj ĝis nun en 2008) ne trovis similajn kavernajn artaĵojn en Britio. Ili prezentas animalojn kiel bizonon kaj diversajn birdojn. La gravuraĵoj estiĝis – laŭ esploroj de uranio-disiĝo – antaŭ min. 12.800 jaroj maks. 15.000 jaroj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Creswell Crags en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Creswell Crags
**Dietrich Hugo Hermann von Choltitz**, kutime nur *Dietrich von Choltitz* (prononco laŭ sistemo IFA ˈdiːtʁɪç fɔn ˈkɔltɪts; naskiĝis la 9-an de novembro 1894, mortis la 5-an de novembro 1966), estis germana generalo. Populare konata kiel la Savanto de Parizo, li deĵoris en la armeo *Wehrmacht* de Nazia Germanio dum la 2-a mondmilito, same kiel servanta en la defenda armeo *Reichswehr* de la Vajmara Respubliko, kaj la Reĝa Saksa Armeo dum la 1-a mondmilito.

Naskita en aristokratan prusan familion kun longa historio de militservo, Choltitz aliĝis al la armeo en juna aĝo kaj spertis servon en la Okcidenta Fronto dum la Unua Mondmilito (1914–1918). Li ekstaris al la rango de *Leutnant* antaŭ la fino de la milito kaj estis aktiva en la intermilita periodo helpante Germanion rekonstrui siajn armetrupojn. En septembro 1939, dum la invado de Pollando komence de 2-a mondmilito, li deĵoris en suda armea grupo de Gerd von Rundstedt. En majo 1940, Choltitz partoprenis la Batalon de Roterdamo, farante aeran surteriĝon kaj kaptante iujn el la ĉefaj pontoj de la urbo.

Choltitz estas ĉefe memorita pro sia rolo kiel la lasta komandanto de Nazi-okupita Parizo en 1944, kiam li malobeis la ordonojn de Adolf Hitler detrui la grandurbon, kaj anstataŭe transcedis ĝin al liberfrancaj trupoj kiam ili envojaĝis la grandurbon la 25-an de aŭgusto. Choltitz poste asertis, ke lia spito al la rekta ordo de Hitlero devenas de sia evidenta milita vaneco, lia amo al la historio kaj kulturo de la franca ĉefurbo, kaj lia kredo, ke Hitler tiam fariĝis freneza.

* Kategorio Dietrich von Choltitz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 710711
* GND: 118669281
* LCCN: n89606793
* VIAF: 95171754
* ISNI: 0000 0000 7260 148X
* SUDOC: 083703586
* BNF: 11572218q
 |
**Imre Boczonádi Szabó** [boconAdi sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Boczonádi Szabó Imre** estis hungara operkantisto (tenoro), komponisto, tekstopoeto, abelisto.

Imre Boczonádi Szabó naskiĝis la 4-an de novembro 1847 (laŭ alia informo la naskiĝtago estas la 9-a) en Kiskunfélegyháza, li mortis la 4-an de februaro 1933 en Újpest.

Biografio
---------

Imre Boczonádi Szabó maturiĝis en Esztergom, poste li studis juron en Reĝa Universitato de Pest, samtempe li lernis kantadon en lernejo pri opera branĉo de Nacia Teatro (Budapeŝto). En la teatro li kantadis inter 1873-1875, pli poste en Teatro de Kolozsvár, fine en Budapeŝta Ŝtata Operejo (1895-1905). En tiu longa periodo li ankaŭ komponadis kantojn precipe konvenaj al epoko de Francisko Rákóczi la 2-a, krome li ankaŭ verkis tekstojn por kantoj. Ekde 1885 li komencis bredadi abelojn en la familia bieno en Pálmonostora. En 1902 li prezentis novan abelujon, en 1913 pli bonan kun 24 kadroj. Lia alia abelujo estis portebla, do poste disetendiĝis la migra ebelado. Li establis uzinon por produkti tiajn abelujojn en Újpest kaj li fondis revuon pri abeloj en 1904. Li petis patenton nur unufoje, ĉiuj aliaj abelujoj estis libere kopiitaj. Ankaŭ lia filo estis abelisto.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* liaj kantoj estis eldonitaj en 1875
* *Rendszerem ismertetése* (1904)
* *A méhek élete* (1911, germane *Das Leben dér Bienen* 1913)
* *A 42-es Boczonádi-kaptár ismertetése* (1919)
* *Kasos méhészkedés keretes gyámolokkal* (1921)
* *A méhek élete. I—III.* (1921—1923)
* *Méhgazdaság* (kunaŭtoro, 1926)

Memorigiloj
-----------

* en 2013 premio estis fondita sub nomo "Boczonádi Szabó Imre"

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 235-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 717597
 |
**Imre Boráros** [borAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Boráros Imre** estas slovakia hungara aktoro. Li apartenas al la hungara minoritato en Slovakio.

Imre Boráros  naskiĝis la 28-an de februaro 1944 en Bratislavo.

Biografio
---------

Imre Boráros aliĝis al la Hungara Teritoria Teatro en 1965. Inter 1972 kaj 1977 li ludis en Košice, poste li revenis al Komárno. Li ricevis rolojn ankaŭ en Hungario, ekzemple en Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár), Nacia Teatro (Miskolc), Teatro Attila József. Li aktoradis ankaŭ en foraj landoj, ekzemple en Usono, Kanado, Svedio, Aŭstralio, Turkio. En 1990 li aliĝis al trupo de Teatro Jókai (pli frue konata Hungara Teritoria Teatro). En 2013 li fondis propran teatron.

Ekde 1991 li ricevis hungarajn kaj slovakajn premiojn, lastfoje premion Kossuth en 2014.

Lia repertuaro (elekto)
-----------------------

* diversaj teatraj roloj, ekzemple
	+ Imre Madách: La tragedio de l' homo....Lucifer
	+ Ferenc Molnár: A testőr....Színész
	+ Lerner–Loewe: My Fair Lady....profesoro Higgins
* diversaj roloj en hungaraj kaj slovakaj kinejaj kaj televiziaj filmoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2015-04-19 per la retarkivo Wayback Machine
* datenoj kun foto Arkivigite je 2015-04-19 per la retarkivo Wayback Machine hungare


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 522436
* VIAF: 167333034
 |