recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Katedralo de Monrealo** (en la itala, Duomo di Monreale) estas unu el la plej grandaj atingoj de normanda arto en la mondo. Estas rimarkinda ĝia fuzio kun la araba arto, kiu regis en Sicilio antaŭ la konkero de la insulo fare de la normandoj. La katedralo estis fondita en 1172 de Vilhelmo la 2-a de Sicilio, kaj tre baldaŭ konstruis benediktanan monaĥinejon. La katedralo estas fama pro la imponaj oraj mozaikoj, kiuj kovras ĝian internon, kie oni povas vidi scenojn de la Malnova Testamento kaj de la Nova Testamento.

Bizanca mozaiko de la Katedralo de Monrealo kiu reprezentas la kreadon de Adamo, kiun la Biblio datigas en la sesa tago de la mondokreo, okazo uzita por la establado de la komenco de la kalkulo de la Bizanca kalendaro.
La klostro, apud la katedralo, estas subtenata de 228 kolonoj, ornamitaj profuse, kaj ellaboritaj per tre detalaj kapiteloj. Sur ĉi tiuj estas apogitaj arkoj kiuj indikas fortan araban inspiron.

En julio 2015, la ensemblo "Palermo araba-normanda kaj la katedraloj de Cefalù kaj Monreale" estis inkludita en la listo de la Monda Heredaĵo de Unesko. (kun ID 1487-009).

* Katedralo de Monrealo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Katedralo de Monrealo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**GÁL Kelemen** ga:l estis rumanuja hungara filozofia fakverkisto, historiisto naskita en Szentgerice la 27-a de decembro 1869 kaj mortinta en Tatabánya la 10-a de februaro 1945.

Biografio
---------

Kelemen Gál la mezlernejon finis en Székelykeresztúr kaj Koloĵvaro. Li havigis diplomon de instruisto pri germana lingvistiko kaj filozofio en 1892 en la Universitato de Koloĵvaro kaj li doktoriĝis en 1895. Ekde 1893 li estis la instruisto de la unitariisma kolegio de Koloĵvaro, inter 1900 kaj 1931 ĝia direktoro. Li estis redaktoro de Keresztény Magvető (1910–18), poste ĝia kunlaboranto, rubrikestro de Magyar Kisebbség.

Verkoj ĉefaj
------------

* *Brassai mint filozófus* (Kolozsvár, 1899);
* *Újabb irányok a pedagógiában* (Kolozsvár, 1911 és 1912);
* *A kolozsvári unitárius kollégium története* (I–II. Kolozsvár, 1935).
* *Kilyéni Ferencz József unitárius püspök élete és kora* (Kv. 1936);
* *Jakab Elek élet- és jellemrajza* (Kv. 1938).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
La **eŭropa sistemo por amasigo kaj transdono de akademiaj kreditoj** (**ECTS**) estas unuforma normo por kompari akademiajn atingojn de studentoj en altlernejoj en diversaj landoj ene de la Eŭropa Unio kaj landoj laborantaj en kunlaboro kun la Unio. La sistemo estas dizajnita por certigi unuforman rekonon de la akademiaj atingoj de studentoj de malsamaj landoj .

La sistemo donas unuforman poentaron al sukcese finitaj akademiaj studoj. Finiĝo de plena akademia jaro rekonas proksimume 60 ECTS-kreditojn, kiuj por amasigi 1,500 - 1,800 horojn da studado en unu el la landoj submetitaj al la eŭropa sistemo estas necesaj. Krom la eŭropa sistemo por amasigi kaj transdoni akademiajn poentarojn, la EU-landoj konsentis establi sistemon por amasigi kaj translokigi poentarojn en profesiaj studoj. La eŭropa sistemo eĉ inkluzivas norman gradan skalon, kiu permesas komparon inter la atingoniveloj de studentoj de malsamaj landoj .

La unuforma normo por komparado de akademiaj atingoj estis determinita post diskutoj en la Bolonja Procezo subskribita en Bolonjo en 1999.

Referencoj
----------

1. ↑   ECTS Users' Guide. Publications Office of the European Union (2015).
2. ↑   European Credit Transfer and Accumulation System (ECTS) - Education and training - European Commission.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eŭropa komisiono ECTS informo
* Eŭropa komisiono ECTS: gvidilo de uzantoj
* Oficiala Bologna Procezo - eŭropa supera edukada areo Retejo 2010-2020
* Erasmus+ retejo de la eŭropa Komisiono
* Eŭropa komisiono ECVET informo
* Systemy Akumulacji i Transferu Osiągnięć Na Przykładzie ECTS I ECVET


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 832041
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Kastaneo** |
| --- |
|  |
| Ordinara kastaneoOrdinara kastaneo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonuloj *Dicotyledones* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Fagaloj *Fagales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Fagacoj *Fagaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Kastaneo** *Castanea* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| *Castanea alnifolia* - Arbusta kastaneo\*
*Castanea crenata* - Japana kastaneo
*Castanea dentata* - Amerika kastaneo
*Castanea henryi* - Henria kastaneo
*Castanea mollissima* - Ĉina kastaneo
*Castanea ozarkensis* - Ozarka kastaneo
*Castanea pumila* - Virginia kastaneo
*Castanea sativa* - Ordinara kastaneo
*Castanea seguinii* - Segina kastaneo |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Kastaneo  |

 |
| v • d • r |

Baztrunko (kaŝtanarbo) por grefti. Dournazac - Limoĝio. 2019
Greftaĵo de kaŝtanarbo, iniciado en la konservatorio de Dournazac - 2019.
**Kaŝtanarbo** aŭ **kastaneo** (*Castanea*) estas genro de arboj kaj arbedoj kun defalemaj, dentaj folioj, kun virseksaj floroj en longaj, staraj amentoj, kaj kun inseksaj floroj ĝenerale triope ĉirkaŭitaj de involukro, kiu - post fekundiĝo de la floro - iĝas ledeca, multadorna, globa frukto malfermiĝanta al kvar aloj kaj enhavanta tri akenojn (kaŝtanojn); dek specioj en la mezvarmaj partoj de la norda hemisfero, kelkaj kultivataj por fruktoj manĝataj kuiritaj aŭ por ligno uzata i.a. en lignaĵarto.

Etimologio de la nomo estas la latina vorto "castanea", siavice devena de la helena vorto "kastanon". Tiu nomo aludas al la urbo Kastanon, en Tesalio, fama en antikveco je kvalito de la rikoltitaj tie kaŝtanoj. Ĝi plejparte kreskas en Mediteraneaj regionoj, sed ankaŭ iom pli norde.

**Kaŝtano** estas la frukto de kaŝtanarbo.

La vivdaŭro de kaŝtanarboj povas esti ege granda: la plej fama kaŝtanujo: *Il Castagno dei Cento Cavalli* (la kaŝtanujo je cent ĉevaloj) en la komunumo *Sant'Alfio* en Sicilio (sur la deklivoj de Etna) aĝas laŭdire inter 2 000 kaj 4 000 jaroj.

**Ekonomia rolo:**

En regionoj kiel Périgord, suda Svisio, Korsiko, Italio maronoj (la manĝeblaj fruktoj de la greftita kastaneo, precipe de la ordinara kastaneo) iam estis la ĉefa nutrofonto.

Piednotoj
---------

1. ↑  Kaŝtanarbo en ReVo
2. ↑  Kastaneo en Plena Ilustrita Vortaro 2002, p.540
3. ↑  [*rompita ligilo*]
4. ↑  Kaŝtano en ReVo

Vidu ankaŭ
----------

* Hipokastano
* Nukso
* Kaŝtankolora

Maronoj
Folioj kaj fruktoj

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
| Portala ikono | Portalo pri Botaniko |
Prof. RNDr. **Michal Lukniš**, DrSc. (\* 26-an de februaro 1916, Zlatno - † 20-an de septembro 1986, Malacky) estis grava slovaka geografo kaj univerzitata profesoro.

Profesoro Lukniš studis en Naturscienca fakultato de Komenia Universitato en Bratislavo, sub gvidado de profesoro Ján Hromádka. Kun lia nomo estas ligita ega disvolvo de moderna geomorfologio, geomorfologia mapado kaj regiona geografio. Lia geomorfologia lernejo atingis internacian sukceson kaj signifon. En jaro 1977 li estis aprecita per Nacia premio de Slovaka socialisma respubliko. Kiel unua geografo en iama Ĉeĥoslovakio li komencis kun detala geomorfologia mapado, li interesiĝis krome pri regiona geografio, pri spaca planado, kaj pri problemaro de natura medio. La plej grava laboro, kiun li faris komune kun akademiano Emil Mazúr estis ĝis hodiaŭ valida Geomorfologia divido de Slovakio. Krome, konata estas lia altkvalita mapo kaj verko Geomorfologio de Altaj Tatroj kaj ilia antaŭmontaro, kaj detala Geomorfologio de Žitný ostrov. Kiel profesoro li prelegis en Naturscienca fakultato de Komenia Universitato en Bratislavo. Li estis unua prezidanto de Slovaka geografia societo.

Referencoj
----------

1. ↑  Mazúr, E. Lukniš, M. 1986: *Geomorfologické členenie SSR a ČSSR.* Časť Slovensko. Slovenská kartografia, Bratislava

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 408137
* GND: 1170108032
* LCCN: n2016053233
* VIAF: 84523186
* ISNI: 0000 0001 0994 4209
* SUDOC: 156964848
* NKC: mzk2002143851
 |
**Izotiocianatoj** aŭ **R-N=C=S** estas kemiaj organikaj kombinaĵoj formitaj per anstataŭado de la oksigenatomo en la izocianata grupo per sulfuratomo. Multaj naturaj izotiocianataj derivaĵoj el plantoj estas produktitaj per enzima konvertado de metabolaĵoj nomataj **glukozinolatoj**.

Ĉi tiuj naturaj izotiocianatoj, tiaj kiaj alila izotiocianato, estas ankaŭ konataj kiel **mustardoleoj**. La artefarita izotiocianato, fenila izotiocianato, estas uzatas por determini la sekvantecon de aminoacidoj en la **Degradigo de Erdmann**.

Kruciferaj legomoj, kiel ekzemple ĉinia brasiko, brokolo, blanka brasiko, florbrasiko, krispa brasiko, kaj aliaj, estas riĉaj fontoj de glukozinolato antaŭaĵoj de izotiocianatoj. Kvankam ekzistas iu baza esplorado pri kiel isotiocianatoj povas ekzerci biologiajn efikojn en vivo, ekzistas neniu altkvalita evidenteco ĝis nun por ĝia efikeco kontraŭ homaj malsanoj.

Saloj kaj esteroj de la izotiocianata acido estas konataj kiel izotiocianatoj. Izotiocianatoj estas ĝenerale prepareblaj per reakcio inter primara amino (ekzemple: anilino) kaj karbona dusulfido en akva solvaĵo de amoniako. Ĉi kombinaĵo rezultas en precipitigo de iu solida amonia dutiokarbamato, kiu, traktita kun plumba (II) nitrato rezultas en la koresponda izotiocianato.

* Preparado de *fenila izotiocianato* per interagado de *anilino* kun *karbona dusulfido* en amoniaka akva solvaĵo:


|  |
| --- |
| anilino + karbona dusulfido {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{PbS\;-\;2\;NH\_{4}NO\_{3}}]{NH\_{4}OH\;+\;Pb(NO\_{3})\_{2}}}\,}}}fenila izotiocianato |
|


|  |
| --- |
| **Izotiocianatoj** |
| Metila izotiocianato | Etila izotiocianato | Propila izotiocianato | Izopropila izotiocianato | Fenila izotiocianato |
| **Metila izotiocianato** | **Etila izotiocianato** | **Propila izotiocianato** | **Izopropila izotiocianato** | **Fenila izotiocianato** |
| **Benzila izotiocianato** | Fenetila izotiocianato | Alila izotiocianato | Izotiocianata acido | Izotiocianata jono |
| **Benzila izotiocianato** | **Fenetila izotiocianato** | **Alila izotiocianato** | **Izotiocianata acido** | **Izotiocianata jono** |

Vidu ankaŭ
----------

* Cianidoj
* Cianatoj
* Izocianatoj
* Tiocianatoj

Referencoj
----------

1. ↑  **La degradigo de Erdmann**, disvolvita de la sveda biokemiisto Perh Erdmann (1916-1977), estas metodo por determinado de la sekvanteco de aminoacidoj en peptidoj. En ĉi tiu metodo, la amino-fina restaĵo estas etikedita kaj apartigita elde la peptido sen interrompado de la peptidaj ligoj inter aliaj restaĵoj de aminoacidoj.

* Kategorio Izotiocianatoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri sekseco citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Majo 2012)* |

Publike elmontrita katenita viro en Kolonjo, Germanio
**Katenado** estas praktiko kiu konsistas de senigo de iu je iuj movoj, per diversaj katenigaj iloj, kaj tiel subigi onin. Tio estis uzita en ĉiuj kulturoj por malhelpi iun uzi forton aŭ por malebligi kaptiton eskapi. La plej komunaj estas mankateno aŭ, pli malnove, piedligoj.

Sed katenado ankaŭ fariĝis parafilio, eventuale nomebla katenumado. Katen(um)i ies korpoparton estas pero pruve efekta por veki fantasmojn ĉe homoj. Ĉu por seksa antaŭludo, ĉu por estetika arto kun erotikaj subkomprenaĵoj, ĉu simple por sadmasoĥista ludo, katenado estas unika sed polemika sperto.

Nekonfirmitaj studoj en Usono indikis ke 75% de viroj kaj multaj virinoj opinias katenumadon erotika. [*mankas fonto*] Kiel pri plejpartoj el la studoj pri seksa fantasmo kaj konduto, la disponeblaj studoj ne estas bone kontrolita kaj la plej fidindaj el ili estas malfreŝdataj. Tiu emo pri katenumado estas verŝajne pli grava en Japanio, kie la praktiko naskiĝis, kaj kie sadism-masoĥista ludo estas relative populara.

Formoj
------

Ekzistas du malsamaj skoloj de katenado.

La okcidenta, praktikata en Ameriko kaj Eŭropo, vaste konata laŭ la angla nomo *bondage* (*to bind* signifas *ligi*) disvolviĝis surbaze de la Japana skolo.

Japanlingve *kinbaku* (緊縛) signifas *katenado*. De tie *Kinbaku-bi* estas *bela katenado*. *Kinbaku* (aŭ *sokobaku*) estas japana formo de katenado en kiu subulo estas katenita aŭ ligita per simplaj, kvankam vide implikaj, ŝablonoj de maldika ŝnureto (ĝenerale 6 mm aŭ 8 mm). En Japanio diversaj uzoj de ŝnuroj almenaŭ datiĝas de la 15-a jarcento. Moderna katenado originas en fine de la Edo-epoko, kiam kelkaj japanaj erotikaj bildoj aperis. Ne ekzistas historiaj pruvoj pri pli frua katenado.

* Japana virino arte ligita laŭ la kodoj de 緊縛 (Kinbaku)Japana virino arte ligita laŭ la kodoj de 緊縛 (Kinbaku)
*

Vidu ankaŭ
----------

* Katenado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Katenado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* BDSM
* Sinkatenado

Eksteraj ligiloj
----------------

* Japana retejo pri katenumado Arkivigite je 2007-09-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Japanlingva retejo pri vira katenumado Arkivigite je 2007-03-09 per la retarkivo Wayback Machine
* Artikolo pri *Kinbaku* en la vikio pri sadmasoĥista anglalingva vikio *Wipipedia* Arkivigite je 2007-10-06 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPraktikoj de BDSM |
| --- |
| Aĝoludo • Bestoludo • Deviga ambaŭseksemo • Deviga feminigo • Deviga samseksemo • Elektroludo • Fetiŝo • Fornifilio • Hundoludo • Hejma servisto • Katenado • Kastrado • Kaviaro • Laktado • Mumifikado • Pisado • Pugnokoito • Rololudo • Servistino • Seksbatado • Sidado sur vizaĝo • T/D • Toaleta sklavo • Torturado de vira generilo • Transvestado • Trejnado kun artefarita peniso • Trotado • Viola vergo • Vira servistino • Zono de ĉasteco |

 |
Monero de kvin Hispanaj pesetoj de 1963 kun la bildo de la *Generalísimo* Francisco Franco, kaj la surskribo *Caudillo de España, por la Gracia de Dios* (en hispana: "*Caudillo* de Hispanio, pro Dia Graco").
**Kaŭdilo** (el la hispana *caudillo* [kaŭdiljo]) estas ĉefo, estro, gvidanto kaj komandanto de militistaro aŭ, pli vastasence, gvidanto, kiel hispana lingva-socia ekvivalento de la germana *Führer*, itala *duce*, rumana *conducator*, laŭ asociado de ideoj kun Francisco Franco, kiu nomis sin *Caudillo de España* (kaŭdilo de Hispanio). Antaŭ Franco, la vorto "kaŭdilo" estis ligata al lokaj estroj sen nobela deveno.

### Kaŭdilismo

 Antonio López de Santa Anna vestante militistan uniformon de Meksiko.
**Kaŭdilismo** (el la hispana *caudillismo* [kaŭdiljismo]) estas sistemo de regado surbaze de la despoteco de militaj ĉefoj, ĝenerale en la hispanlingva Latin-Ameriko en kelkaj epokoj. En tiu senco kaŭdilo estas nomo por absolutisma populisma estro, kiu gvidas ŝtaton diktatorece. Ĝenerale, ili gvidas popolan aŭ populisman movadon ĝis atingi la povon, plej ofte per puĉo.

La *kaŭdilo* estas super la leĝoj, ne agnoskas kritikojn aŭ opozicion, disigas la ŝtatajn oficojn al fidelaj sekvantoj. La kaŭdilismo estas la plej primitiva formo de politika agado kaj la ŝtato administrata de tiu sistemo estas tro personeca kaj kruda. Ne estas distingo inter la personaj propraĵoj kaj la ŝtata ofico, kaj unu apogas la alian.

Kelkfoje la kaŭdilo havas bonajn intencojn, kiel Porfirio Díaz en Meksiko, kaj faras bonajn aferojn al lando, sed tio tute dependas de lia personeco.

Tiu sistemo, kompreneble, ne permesas la ekzistadon de grandaj landoj, ĉar dependas de persona supervidado de kaŭdilo aŭ personaj lojalecoj. Foje, kelkaj kaŭdiloj dividas la povon en unu lando, sed, se tiu estado daŭras, la lando disiĝas laŭ la kaŭdilaj fortoj. Dum la kaŭdilismo estis la ĉefa politika sistemo en Hispanlingva Ameriko, neniam tie oni sukcesis formi grandajn landojn, escepte kiam en la lando troviĝas grandaj dezertoj aŭ senhomaj regionoj.

Similaĵoj
---------

* *Conducător*
* *Duce*
* *Führer*

Vidu ankaŭ
----------

* Diktatoreco
* Hetmano
Jesuo Kristo predikas al siaj disĉiploj (Siysky Gospel, 1340 ĉirkaŭ).
**Katekisto** estas kristano kiu «anoncas» la evangelion kaj gvidas en aliro al la kredo tiujn kiuj al li estis konfiditaj de la Eklezio.

Origino de la termino
---------------------

La vorto "Katekisto", kiel ankaŭ "Katekizado" kaj "Kateĥismo", devenas el la greka *κατηχεῖν* kiu signifas «instrui vivvoĉe». La katekisto estas kiu «eĥigas» *(ἠχεῖν)* la evangelian mesaĝon, aŭ plibone «kion la Eklezio mem konfesas, celebras, vivas, preĝas en la ĉiutaga vivo». 

La unua «katekisto» de la kristana historio estis Jesuo Kristo kiu «iradis..instruante kaj predikante la bonan novaĵon de la regno». 

Jesuo ekdekomence de la publika aktiveco strikte kunigis al si iujn disĉiplojn al kiuj konfidis la taskon plilongigi en la tempo Lian verkon, La Apostoloj, do, engaĝiĝis atesti la mesaĝon kiun – per senpera sperto – ili ricevis de Jesuo.

Taskoj de la katekisto
----------------------

En la landoj de kristana tradicio, la katekisto estas kutime laiko kiu sin dediĉas je la servo de sia paroĥo por kunlabori por la formado de la infanoj kaj knaboj kiuj sin preparas al la ricevo de la Sakramentoj. Liaj taskoj en misilandoj estas pli ampleksaj.

Katekisto estas kiu, pro sia persona kontakto kun Kristo, komunikas kaj transdonas tiun sperton al la aliaj. Tiu aspekto gravas ĉar la aktivado de katekisto ne estas tio de liveranto de nocioj, de transdonanto de instruaĵoj, sed plikorekte tiu de partoprenigi en sia renkonto kun persono kiu estas Jesuo Kristo. Li devas liveri la instruon adaptiĝante al la karakterizoj de la persono, transdonante laŭimite de la gepatroj rilate laŭ la vitalajn informojn.

Katekisto estas ankaŭ alvokta ekspliki, sub la lumo de la Eklezia instruofico, la Dogmojn de la Eklezio.

Por eniri la kategorion de katekistoj necesas ricevinti la Konfirmacion kaj esti nomumitaj de sia paroĥestro aganta kiel delegito de la kredanta komunumo.

La supera aùtoritatulo rilate katekizadon en diocezo falas sur la episkopo. al kiu apartenas ankaŭ la rajton-devon taŭgajn katekismojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Kateĥismo
* Katekismo de la Katolika Eklezio
* Kristana edukado

Eksteraj ligiloj
----------------

*. Anglalinva teksto de la Laetamus Magmopere
* Latilingva teksto de la Laetamur Magnopere
* La fundamentpj de la kristanismo, bazo de ĉiu katekizado,

Notoj
-----

1. ↑  Johano Paŭlo la 2-a, Apostola Letero *Laetamur Magnopere*, (Estas granda fonto de ĝojo), 1997
2. ↑  Mt 4,23.
**József Bátki** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bátki József** estis hungara pentristo, skulptisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Bátky* [bAtki].

József Bátki  naskiĝis la 14-an de marto 1877 en Zagyvaróna (nuntempa urboparto de Salgótarján), li mortis la 27-an de decembro 1948 en Salgótarján.

Biografio
---------

József Bátki frekventis gimnazion en Rozsnyó, poste li akiris diplomon en Tutlanda Industriarta Lernejo. Li ricevis stipendiojn al akademioj Julian en Parizo kaj en Munkeno, fine li lernis en Graz. Hejmenveninta inter 1901-1908 li laboris 8 jarojn en laborejo de Miksa Róth. Li kreis plurajn altarajn bildojn, freskojn, pentritajn vitrofenestrojn, mozaikojn. Dum la 1-a mondmilito li estis armea pentristo. En 1944 li estis nomumita katedrestro de Belarta Altlernejo. Tiutempe li skulptadis malgrandajn skulptaĵojn el lignoj. Li edziĝis dufoje, la dua edzino naskis 2 gefilojn.

Liaj ekspozicioj
----------------

* en Budapeŝto ekde la 1920-aj jaroj

El liaj kreaĵoj
---------------

* Golgota (pentraĵo)
* altaro de ĉefpreĝejo de Salgótarján (1923)
* murpentraĵoj de sinagogo de Salgótarján (1924)
* murpentraĵoj de kirko en Zagyvaróna (1934)
* altara bildo de Preĝejo Johano Baptisto (Rákospalota)
* *Megy a juhász a szamáron* (lignoskulptaĵo)
* *Élő vonalak* (studenta lernolibro, 1939)
* en 1941 lia skulptaĵo *Napsugár* ricevis ĉefpremion
* renovigaj laboroj de preĝejo Ózd-Szentsimon (1948)

Memorigiloj
-----------

* lernejo kaj memortabulo en Salgótarján-Zagyvaróna (1997)
* strato kaj kulturdomo en Salgótarján

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto

* Kategorio József Bátki en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Katenmazuro en Vikifontaro (Universala biblioteko)

Ludwik Waryński, la aŭtoro de la teksto
10-a Pavilono de la Varsovia Citadelo, kie la teksto estis verkita
**Katenmazuro** (pole *Mazur Kajdaniarski*) – poemo (poste kanto) de Ludwik Waryński, verkita kunlabore kun aliaj malliberuloj, en la jaroj 1885-1886 en la 10-a Pavilono de la Varsovia Citadelo.

Historio
--------

Ĝi estis unue presita en la varsovia socialista gazeto *Robotnik* (numero 31 el la 4-a de junio 1899) laŭ iniciato de Józef Piłsudski kaj kun lia informa noto. Ĝi ne estis tiutempe populara kaj aperadis ĉefe kiel poemo. La unua melodio estis el *Podolia Mazuro* de Maurycy Gosławski, sed poste oni ekuzis pli seriozan melodion uzatan por teksto de Wincenty Pol (*Fratoj, datreveno, do laŭkutime*).

Priskribo
---------

La titolo elvokas la bildon de katenita malliberulo de la cara reĝimo. La vortoj *Dancu vigle, ĝoju nune / Varsovi’ kaj Karo* montras la sintenon de Waryński pri revolucia kunlaborado kun la rusa proletaro, kiun li subtenis, male al la plimulto de tiuepokaj polaj revoluciuloj (*Karo*, *Kara* estis la plej granda malliberejo por rusoj suspektataj pri subtenado de revoluciaj ideoj, kiu troviĝis ĉe la rivero Kara Darja en la transbajkala provinco). La mazuro heredas la tradiciojn de romantikaj patriotaj kantoj, samtempe prezentante kontraston inter romantikismo kaj la proleta konscio. Laŭ ĉi tiu kunteksto ĝi estas romantika revolucia kanto agitanta al agado. Laŭ Waryński mazuro estis la nacia pola danco, kiu simbolis la fidelecon de la popolo, kaj estis plenumata de firmaj, fortaj batalantoj.

La melodio heredita de Gosławski estis gaja, vivoplena, popoleca kaj optimisma – simila humoro regas en *Katenmazuro*. La melodio de mazuro ofte akompanis la tekstojn de ribelaj kaj revoluciaj poemoj. Tre simila al la kanto de Waryński estas *Min kondamnu juĝantaro* de Adam Mickiewicz – ambaŭ kantoj prezentas profetan optimismon, kiu estis tre necesa en la antaŭsento de malfacila estonteco – ekzilo en Siberion. Ĝi donis ankaŭ la kredon je la senco de oferoj.

La funkcio de la katenoj en la kanto estas nekutima – ili fakte estas muzikiloj, ludantaj ĝojan, optimisman muzikon de la morgaŭo. La dancantoj, vestitaj per "balaj kostumoj" (vestoj de la ekzilitoj), estas invititaj al balo en "palaco" (malliberejo, terkabano, Karo). Tial la kanto manifestas heroecon de homoj, kiuj ne malhonoras sin per malkuraĝo aŭ timo je morto.

En Esperanto
------------

*Katenmazuro* estis tradukita en Esperanton kaj publikigita en *Proletaria Kantaro* de SAT, 1924. La tradukinto estas nekonata.

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4 5  Bogdan Zakrzewski: *Czegóż chcą oni? Wiersze i pieśni w kręgu Wielkiego Proletariatu*, KiW, Warszawa, 1989, s. 42–56, (ISBN 83-65-11362-0).
2. ↑  Min kondamnu juĝantaro en Vikifontaro
3. ↑  Katenmazuro en Vikifontaro

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Katenmazuro* kantata en la pola ĉe Youtube
**József Cselényi** [jOĵef ĉelEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Cselényi József** estis hungara aktoro, kantisto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *erdőtengeri kaj cselényi*.

József Cselényi en 1922 kun Izabella Nagy
József Cselényi  naskiĝis la 1-an de aprilo 1899 en Fót, li mortis la 25-an de julio 1949 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Cselényi aĝis 15, kiam li debutis kantisto sur malgranda scenejo. En fino de la 1-a mondmilito li establis armean teatron, kie li estis aktoro kaj reĝisoro. Hejmenveninta el la milito li faris sukcesan ekzamenon antaŭ Aktora Lernejo de la Tutlanda Aktora Societo, poste li kantadis en malgrandaj teatroj. En 1922 li havis kantistan ĉefrolon en Teatro Városi.Inter 1926 kaj 1934 li apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto). Li ofte estis aŭdebla en la Hungara Radio, sed li kantadis ankaŭ en kafejo, krome li havis komunan programon kun Anna Utry. Post la 2-a mondmilito la politika komisiono malpermesis lin kantadi unu jaron. Li havis edzinon.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ferenc Csepreghy: *A piros bugyelláris* - Göndör Sándor
* Ede Szigligeti:
	+ *A cigány* - Gyuri
	+ *Csikós* - Andris
* Béla Szabados: *Bolond Istók* - titolrolo

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *A sárga csikó* (1936) - popola bandito
* *A beszélő köntös* (1941) - konsilantano
* *Magyar sasok* (1943) - kantanta soldato

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2022-01-23 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio József Cselényi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kecalkoatlo** (en la navatla lingvo *quetzalcōātl* [ketsalˈkoːaːtɬ], „plumhava serpento"; en la majaa lingvo **kukulcán**) estas dio de pluraj mezamerikaj kulturoj, inter ili tiuj de la aztekoj kaj toltekoj.

Kecalkoatlo kiel prezentita en la Kodekso Telleriano-Remensis.Laŭ tiu dio oni nomis asteroidon kaj mortintan flugsaŭron.

Formo
-----

Plej ofte Kvecalkoatlo estas prezentita kiel granda krotalo kun plumoj de la sankta birdo kvecalo, sed ankaŭ kiel barbahava, helhaŭta viro.

Mitologio
---------

### Azteka mitologoio

Kecalkoatlo kaj Teskatlipoka
En la azteka mitologio kecalkoatlo estas dio de vento, ĉielo kaj tero kaj kreiva dio. Li simbolas la oceanon. En Teotihuakano li estis adorata kiel naturdio. Lia plej grava sanktejo situis en Ĉolula. Li estis estro de la dua monda epoko.

### Tolteka mitologio

La toltekoj veneris Kecalkoatlon kiel ĉefan kaj kreivan dion. Lin prezentis Venuso. Lia frato kaj kontraŭulo estis Teskatlipoko.

### Aliaj mitoj

Sub la nomo Kukulkan, Kvecalkoatlo estis konata de la majaoj. La kiĉeoj nomis lin **Gukumac** (vidu ankaŭ Popol Vuh).

Vidu ankaŭ
----------

* Kukulkano
* Viziserpento

Bibliografio
------------

* Hanns J. Prem: *Die Azteken. Geschichte - Kultur - Religion*. Verlag C.H. Beck, München 2006, ISBN 3-406-45835-1.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kecalkoatlo (Mezameriko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kecalkoatlo (Mezameriko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Detala artikolo pri Kvecalkoatlo (germane)
**Kathleen FERRIER** naskiĝis la 22an de aprilo 1912 en malriĉa angla familio de Lancashire. Ŝi frue lernis pianon sed estis devigita forlasi lernejon je dekkvaraĝo kaj iĝis telefonistino por helpi sian familion. Tamen ŝi daŭrigis la lernadon de piano kaj ankaŭ malkovris ke ŝi povis bone kanti.

Dum la dua mondmilito ŝi rondiradis kantante por subteni la trupojn, estis rimarkita de impresario kaj komencis sian profesian karieron la 17an de majo 1943 per sukceso kantante Messiah de Georg Friedrich Handel en la abatejo de Westminster en Londono.

Sia varma alda voĉo estas tuj rekonebla, kaj de la komenco ĉarmis la plej grandajn orkestrestrojn, precipe John Barbiroli, kiu iĝos proksima amiko, kaj Bruno Walter kun kiu ŝi registros siajn plej famajn diskojn, inter kiuj la *Kindertotenlieder* kaj *Das Lied von der Erde* far Gustav Mahler estas memorinda referenco.

Ŝi mortis la 8-an de oktobro 1953 pro kancero.

* Kategorio Kathleen Ferrier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 26466
* GND: 11868342X
* LCCN: n84156790
* VIAF: 2585158
* ISNI: 0000 0001 0863 1470
* LIBRIS: 229338
* SUDOC: 034713271
* BNF: 125438707
* MBA: 15bd63ca-c6d9-430a-9779-072c5dc7396f
* NLA: 35805759
* BIBSYS: 90521134
* NKC: xx0160583
* BNE: XX1560435
 |
**József Csermák** [jOĵef ĉermAk], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Csermák József** estis hungara martelĵetisto, trifoja olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto, fervojisto.

József Csermák naskiĝis la 14-an de februaro 1932 en Senec (Ĉeĥoslovakio, nun en Slovakio), li mortis la 12-an de januaro 2001 en Tapolca.

Biografio
---------

József Csermák apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li duonorfiĝis en sia aĝo 5, depost la 2-a mondmilito li estis edukita en Tapolca. En sia aĝo 15 li eklaboris en ŝtonminejo, post jaroj en Hungaraj Ŝtatfervojoj. Kun 38-jara fervojista laboro li pensiuliĝis. En 1997 lia koro estis operaciita. Li edziĝis en 1954. Li ricevis premiojn en 1952-1992.

### Sporta kariero

József Csermák en sia aĝo 17 estis martelĵetisto, oficiale li estis sportisto inter 1950-1962. Li apartenis al la hungara nacia teamo 40-foje, dum li estis hungara ĉampiono kvarfoje inter 1953-1957. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1952, Hungario en la Somera Olimpiko 1956 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1960 kun ora medalo kaj mondrekordo en 1952. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1962, poste li estis trejnisto.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Tapolca (2001)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio József Csermák en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821439
 |




* Portalo pri Biografio
**Imre Madarász** [madarAs], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Madarász Imre** estis hungara altlerneja instruisto, literaturhistoriisto.

Imre Madarász naskiĝis la  1-an de majo 1962(nun 1962-05-01) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Imre Madarász vivis inter 1975 kaj 1982 en Milano, kie li maturiĝis en gimnazio, poste li studis en Universitato de Milano. Li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1988, poste li havis stipendion 3 jarojn. Li instruis en gimnazio inter 1987-1991, ekde 1988 en Universitato Loránd Eötvös, ekde 1990 en Scienca Universitato Lajos Kossuth. Lia kandidatiĝo okazis en 1992 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, la habilitiĝo okazis en 1998. Inter 1993-2011 li estis katedrestro kaj docento en Debrecen. Lia ĉeftemo estis la itala literaturo. Li ricevis italan premion en 2002.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A "zsarnokölő Alfieri* (1990)
* *Az olasz irodalom története* (1993, 5-a eldono: 1998)
* *Romanitas alfieriana e altri saggi sulla letteratura italiana e sui rapporti letterari italo-ungheresi* (2006)
* *"Ámor és én". Petrarca-versek elemzése* (2016)
* *Magasságok magánya. Olasz klasszikusok közelében* (2020)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 832252
 |


* Portalo pri Biografio
**Ĥedorlaomer**, literumita ankaŭ **Kedorlaomer** (en hebrea כְּדָרְלָעֹמֶר Kədarla'ōmer, Keḏārelā'ōmer,  antikve: *Keḏārelāġōmer*), estas reĝo de Elam en Genezo 14. Genezo portretas lin kiel aliancano de tri aliaj reĝoj, kampanjante kontraŭ kvin kanaanaj urboŝtatoj reage al ribelo en la tagoj de Abraham.

Biblia rakonto pri Abraham
--------------------------

Dum la ribelo de la urboj de la rivero Jordano kontraŭ Elam, la nevo de Abram, nome Lot, estis kaptita prizonulo kun sia tuta posedaĵo fare de la armeo de Elamanoj. Tiu venis kolekti la militrabadon, post esti venkinta super la armeoj de la reĝo de Sodomo. Lot kaj lia familio tiam estis setliĝintaj en la ĉirkaŭo de la regno Sodomo kio faris ilin tro videbla celo.

Iu fuĝinto venis kaj informis al Abram pri tio kio okazis. Kiam Abram ricevis tiujn novaĵojn, li tuj arigis 318 trejnitajn servistojn. La armeo de Abram iris norden persekuti la Elamidan armeon, kiu estis jam elĉerpita pro la Batalo de Siddim. Kiam ili kaptis ilin ĉe la urbo Dan, Abram planis batalplanon disigante sian grupon en pli ol unu unuo, kaj lanĉis noktan atakon. Ne nur ili kapablis liberigi la kaptitojn, sed la unuo de Abram persekutis kaj mortigis la reĝon Elaman Kedorlaomer ĉe Hobah, ĝuste norde de Damasko. Ili liberigis Lot, same kiel liajn personaron kaj posedaron, kaj rekuperis ĉiujn el la havaĵoj el Sodomo kiujn ili estis kaptintaj.

Post la reveno de Abram, la reĝo de Sodomo venis kunsidi kun li en la Valo de Ŝaveh, nome la "valo de la reĝo". Ankaŭ, Melkicedek reĝo de Salem (Jerusalemo), Moŝta Pastro de Dio, portis panon kaj vinon kaj benis Abram-on kaj Dion. Abram tiam donis al Melkicedek unu dekonon de ĉio. La reĝo de Sodomo tiam proponis al Abram teni la posedojn se li nuu deziris revenigi sian popolon. Abram malakceptis ajnan pakton kun la reĝo de Sodomo, nur pri tio ke ili havu la parton apartenantan al liaj aliancanoj.

Notoj
-----

1. ↑  Genezo 14:1.
2. ↑  Knanishu, Joseph (1899), *About Persia and its People*, Lutheran Augustana book concern, printers, p. 228, retrieved 2012-12-21
3. ↑  Genezo 14:1–9
4. ↑  Genezo 14:8–12
5. ↑  Genezo 13:12
6. ↑  Genezo 14:13–16
7. ↑  Genezo 14:17–24
**Ekaterina** ( **Katja** ) **Aleksandrovna Liĉova** (ruse *Екатерина (Катя) Александровна Лычёва*; naskita la 10-an de junio 1974), kiel infano en 1986, servis kiel sovetia ambasadoro de bonvolo en Usono, kaj bone konata pro la vizito de la usona knabino Samantha Smith en Sovetunio en 1983.

Sovetia lernejanino Katja Liĉova en klasĉambro
Dum sia vizito al Usono, Lichova, kune kun la 11-jara usona knabino Star Rowe, vizitis plurajn urbojn tra Usono, inkluzive de Novjorko, Los-Anĝeleso kaj Vaŝingtono. Liĉova renkontiĝis kun la urbestroj de la urboj, kiujn ŝi vizitis kaj eĉ renkontiĝis kun la Prezidanto de Usono Ronald Reagan en Vaŝingtono. Post la vizito, libro priskribanta ŝian vojaĝon estis publikigita.

Liĉova eĉ havis certan filmkarieron, en kiu ŝi aperis en kvin infanaj filmoj produktitaj en Sovet-Unio.

En 1988 ŝi forlasis Sovetunion kun sia familio kaj translokiĝis al Parizo. En 2000 ŝi revenis al Rusio.

Por plia legado
---------------

* Making Friends. *Katya from Moscow and Star from San Francisco: Two Eleven-Year-Old Girls Discover America Together.* New York, 1987. ISBN 0-8050-0641-9

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Katja Liĉova en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Yekaterina Lychyova ĉe Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820294
* LCCN: n88058524
* VIAF: 33542109
* ISNI: 0000 0000 3093 7540
 |
**Katilino**, nome *Lucio Sergio Katilino​* (en latina *Lucius Sergius Catilina*, 108-62 a.K.) estis elstara romia politikisto de la epoko de la fino de la Romia Respubliko, apartenanta al la partio de la popolistoj. Katilino pasis al la historio kiel protagonisto de la nomita konspiro de Katilino, nome konspiro kiu, laŭ la akuzoj fare de Cicerono, estus konsistinta en klopodoj por detrui la Respublikon.

*Cicerono diskursas kontraŭ Katilino*, fare de la itala pentristo kaj skulptisto Cesare Maccari.
Katilino estas unu el la plej enigmaj figuroj de la historio de Romo; malbenita kaj deskizita fare de la klasikaj kronikistoj kaj historiistoj. La du ĉefaj fontoj por informaro pri Katilino estas precize la plej malamikaj de la gravulo. Cicerono, lia plej akra politika malamiko kaj rivalo, faris ĉiajn denoncojn kontraŭ li, speciale en siaj diskursoj nome "Katilinaĵoj" aŭ "Katilinaj oratoraĵoj", dum Salustio atribuis al li kelkajn el la plej maldecaj krimoj en sia moralisma monografio "De coniuratione Catilinae". Eĉ tiel, multaj el la plej teruraj akuzoj kontraŭ li, kiel ke li faris homajn buĉoferojn, estis plej probable simplajn inventojn por damaĝi lian reputacion. Spite tion, la konspiro de Katilino plue estas unu de la plej famaj kaj tumultaj okazintaĵoj de la lastaj jardekoj de la Romia Respubliko.

Aparte li estis grava militestro en la socia milito en la partio de Pompeo; kaj en la partio de Lucio Kornelio Sulao en la unua enlanda milito de la respubliko. Li militservis ankaŭ eksterlande kaj poste eniris en politiko.

Notoj
-----

1. ↑   Gelzer, M. (1923). «Sergius (23)». Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. Band II A, 2 (en germana).

* Kategorio Katilino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709596
* GND: 118668811
* LCCN: n79026681
* VIAF: 14151776766518011054, 823154380897830290126, 315683099, 3151302807148660071 84032760, 14151776766518011054, 823154380897830290126, 315683099, 3151302807148660071
* ISNI: 0000 0001 0920 1114
* LIBRIS: 182773
* SUDOC: 077450302
* BNF: 12312444c
* ULAN: 500354575
* BIBSYS: 6026276
* NKC: jn20000700295
* ICCU: BVEV036001
* BNE: XX883924
 |
**Katja Schuurman** (pron.:/'kɑtjaː' sxyːrmɑn/; Bunnik, la 19-an de februaro 1975) estas nederlanda aktorino, televida prezentistino kaj - foje - kantistino.

En kino kaj televido ŝi aktoris ĝis nun, ekde la komenco de la 1990-aj jaroj en ĉirkaŭ tridek diversaj produktaĵoj.
Ŝiaj plej konataj roloj inkludas tiun de *Jessica Hamsen* en la sapserio *Goede tijden, slechte tijden* (Bonaj tempoj, malbonaj tempoj) (1998) kaj tiun de *Stella Deporter* en la televidserio *S1ngle* (2008-2010).

Ŝi estas la fratino de aktorino Birgit Schuurman kaj eksedzino de aktoro Thijs Römer kaj de ĉefkuiristo Freek van Noortwijk. Ŝi havas du filinojn, nome unu de Thijs kaj unu de Freek.

Ŝi estis elektita kiel la plej amorveka virino de Nederlando en 2001.

* Kategorio Katja Schuurman en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 763662
* GND: 14244975X
* LCCN: nr2005020776
* VIAF: 87593382
* ISNI: 0000 0001 1451 1299
* BNF: 15866861b
* MBA: ac2f6ff6-f52a-459d-8582-b7d12436d5cb
* BNE: XX1796297
 |
**József Farkas** [jOĵef farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas József** estis hungara dancisto, koreografo. Lia familia nomvarianto estis *Borzas-Farkas*.

József Farkas naskiĝis supozeble en 1795 en Gyöngyös, li mortis supozeble en 1856.

Biografio
---------

Pri József Farkas la datenoj estas mankhavaj. Li aperis kiel dancisto, pli malofte aktoro en 1813. Li dancis ekzemple en la unua hungara konstanta teatro (1821, 1834, 1851), Nacia Teatro de Pest (1838, 1841, 1847), Budao (urbo) (1833), eĉ en 1825 en Pozono li prezentis dancon por la gereĝoj. Li aliĝis al muzikista trupo de János Bihari kaj ili turneis ne nur enlande, sed ankaŭ en Parizo, Milano kaj Vieno. Li debutis kiel koreografo pri hungaraj popoldancoj en 1929.

Liaj koreografiaĵoj
-------------------

* *Véletlen vőlegény* (1829)
* *Asszony esztrenga* (1834)
* *Ungarisches Solo* (1843)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo F, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio József Farkas (dancisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 799469
 |



* Portalo pri Biografio
La **Portugala Katolika Universitato** (portugale *Universidade Católica Portuguesa* ankaŭ nomita simple la Katolika aŭ UCP) estas privata portugala universitato bazita en Lisbono.

La UCP estis kreita en Braga en 1967, sub la konkordato de 1940 inter la registaro de la Portugala Respubliko kaj la Sankta Seĝo; ĝi akiris oficialan rekonon en 1971. Ĝi havas kampusojn: en Lisbono (Palma da Cima kaj Sintra); en Porto; en Braga kaj en Beira Litoral (Viseu kaj Figueira da Foz) kiuj estas dividitaj en entute dek ok fakultatoj, altlernejoj kaj institutoj.

Historio
--------

La Katolika Universitato portugala markas la kontinuecon de la sekulara ĉeesto de la Societo de Jesuo en la supera edukado en Portugalio, kiu komenciĝis baldaŭ post 1540, kun la alveno de la jezuitoj en la lando. La starigo de studcentroj okazis neregule ĝis 1947, la jaro en kiu la Edukministerio donis la gradon de Pontifika Fakultato al *la Beata Miguel de Carvalho Instituto* en Braga, tiel komencante la instituciigon de la estonta Katolika Universitato.

En 1967 ĉi tiu Fakultato estas deklarita, per la dekreto "*Lusitanorum nobilissima gens*" de la 3-a de oktobro 1967, *Fakultato de Filozofio de la Portugala Katolika Universitato*. Ĝi estis la unua Fakultato de la nova universitato kiu en 1968 daŭrigis sian vastiĝon kun la Lisbona Fakultato de Teologio.

* Kategorio Katolika Universitato de Portugalio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**József Ferkovics** [jOĵef ferkoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ferkovics József** estas hungara pentristo, grafikisto. Lia familia nomvarianto estis *Ferkovits* [ferkoviĉ].

Ekstera sekpentraĵo de József Ferkovics en Bódvalenke
József Ferkovics [*rompita ligilo*] naskiĝis la 17-an de aprilo 1961 en Letenye.

Biografio
---------

József Ferkovics devenis el cigana familio. Li frue ŝatis desegnadi, en 1974 lia desegnaĵo atingis la duan lokon en Japanio. Li interrompis la lernadon en Hungara Belarta Altlernejo pro geedziĝo kaj por vivteni la familion li estis ministo. En 1989 li iris al Nagykanizsa, kie li instruis pentradon en kluboj. Li finlernis la altlernejon kaj akiris diplomon. Baldaŭe li translokiĝis al Szombathely.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Budapeŝto (2000, 2003, 2007, 2012)
* Pekino (2007)
* Szolnok, Eger, Pécs, Salgótarján, Miskolc, Szekszárd (2008, 2009)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Levendula földeken (2004)
* Csendélet (2008)
* Déva vára (vidu la bildon!)

Elektitaj grafikaĵoj
--------------------

* Akt (kolora krajono, 1991)
* Feszületen (tuĉo, 1994)
* Remény (tuĉo, 2003)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto kaj bildoj
* hungarlingva biografio

* Kategorio József Ferkovics en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609059
* VIAF: 218346470
* ISNI: 0000 0003 5951 0649
* SUDOC: 087707438
 |
**Keistuolių Teatras** ("teatro de stranguloj" aŭ "teatro de ekscentruloj") estas litovia teatra grupo, aktiva ankaŭ pri televidaj filmoj, popmuziko kaj rokmuziko. La grupo estis fondita en 1989 fare de la aktoroj Ilona Balsytė, Aidas Giniotis kaj Sigutis Jačėnas, kaj fare de la teatra direktoro *Romualdas Vikšraitis*. La teatro havas sian teatrejon en Vilno kaj produktas teatraĵojn, filmojn kaj muzikon kaj por la ĝenerala publiko kaj por infanoj.

En 1999 la teatro iĝis membro de la *Asocio internacia pri teatrado por infanoj kaj junuloj* ASSITEJ.

En 20 jaroj (1989 ĝis 2009) la teatro publikigis 50 teatraĵojn, 8 televidajn film(seriet)ojn, 11 sonkasedojn kaj 10 kompaktdiskojn.

Krom en Litovio, la teatra grupo publike surscenejis interalie en Aŭstrio, Danio, Estonio, Germanio, Pollando, Rusio kaj Usono.

Ekde la jaro 1997 kontaktigite de la aktora docentino Nijolė Gelžinytė la studentaj anoj de la teatra studio *„Teatriukas"* ("teatreto") de la Vilna Universitato regule kunlaboras en la ensemblo *Keistuolių teatras*.

Notoj
-----

* Kategorio Keistuolių Teatras en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑   teatra kroniko (litove). Arkivita el la originalo je 2011-07-22. Alirita 2011-08-22.
2. ↑  "Dvidešimtmečio proga Keistuolių teatras dovanos koncertus" (litove: "donaca koncerto okaze de la 20-jara jubileo de la Teatro de Stranguloj")
La fosado de la kanalo en 1878
La **Kanalo de Gento al Terneuzen** estas kanalo kiu ligas la belgan urbon Gento kun la Westerschelde (Skeldo). Dank'al ĝi la urbo do havas rektan ligon kun la Norda Maro. La kanalo elfluas en Terneuzen, je kelkaj centmetroj de la Westerscheldetunnel (tunelo sub la Westerschelde).

La kanalo trafluas krom Gento tri komunumojn: Wachtebeke, Zelzate kaj Terneuzen (la sola nederlanda komunumo).

La kanalo estas gravega por la ekonomio de Gento. Ĝi ligas la havenon kun la urbo, la tria plej grava haveno de Belgio (post Antverpeno kaj Zeebrugge), kun la maro.

Historio
--------

En la jaro 1823 reĝo Vilhelmo I de la Nederlandoj (siatempe Belgio ankoraŭ apartenis al la Nederlandoj) decidis plilongigi la Sassevaart ĝis Terneuzen. La trajekto fluis de Gento al Sas van Gent, en precipe la malnova fluejo de la Sassevaart.

De Sas van Gent al Terneuzen la akvofluo fluis tra sekmarĉoj (De Breakmaninham, Sassegat kaj Axelse Gat). En Terneuzen konstruiĝis du kluzoj. Unu de 8 metroj kaj unu de 12 metroj larĝaj.

Kvar jarojn poste la kanalo estis preta. La dimensioj estis tiam 4,5 metroj da profundeco ĝis Sas van Gent kaj 2,5 metroj de profundeco ĝis Gento. La larĝeco de la kanalo estis je la profundeco 10 metroj kaj je la akvosurfaco 24 metroj.

Inter 1830 kaj 1841 ne pasis ŝipoj en la kanalo, ĉar Nederlando blokis la Honte (la nomon Westerschelde oni nur ekuzis fine de la 18a jarcento) post la sendependiĝo de Belgio. La kanalo sablopleniĝis. Nur en 1841, kiam la akvofluo denove estis sensabligita, ekestis denove ŝipveturado sur la kanalo.

Ekde 1870 la kanalo de Gento al Terneuzen estis plilarĝigita kaj pliprofundigita. Ĝenaj kurboj kiel en Langerbrugge, Rieme, Rodenhuize kaj Zelzate estis forigitaj.

En 1963 du novaj kluzoj estis fositaj en Terneuzen: unu por la rivera navigado kaj dua por la mara navigado.

De la kvin konstruitaj kluzoj restas hodiaŭ nur tri: la Middensluis (1900), la Zeevaartsluis (1963), kaj la binnenvaartsluis (1963).

* Kategorio Kanalo de Gento al Terneuzen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**FÉLEGYHÁZI József** (fe:ledjha:zi) estis hungara instruisto, kanoniko, titulara abato naskita en Nagykároly la 5-an de januaro 1906 kaj mortinta en Budapeŝto la 14-an de februaro 1982.

Kariero
-------

József Félegyházi finis la mezlernejon en Nagykároly kaj Segedo, la teologion en Budapeŝto. Oni ordonis lin en 1929 en Oradea. Li doktoriĝis en Romo en 1931 pri skolastika filozofio. En 1931-32 li estis filozofiprofesoro en Tanzemberg (Aŭstrio) en la olivetana abatejo. Inter 1932-1935 li instruis filozofion kaj eklezihistorion en la porpastra edukejo de Satmaro. En 1935 li iĝis ano de diocezo de Vác, en 1938 tie la instruisto de eklezihistorio kaj juro. En 1942 li estis privatprofesoro en Universitato de Budapeŝto de la teologihistorioj kaj universala kaj hungara. De 1947 li estis papa kameristo. Li estis parokestro en 1949 en Mende, en 1953 en Mezőtúr, en 1954 prefekto de la Centra Porpastra Instituto, de 1959 profesoro pri eklezihistorio de la Teologia Akademio.

Verko
-----

* *Pázmány bölcselete* (Bp. 1937);
* *A középkor egyháza* (Bp. 1939);
* *A tatárjárás történeti kútfőinek kritikája* (Bp. 1941);
* *Vác egyházmegye múltjából* (Vác, 1941);
* *Báró Splényi X (avér) Ferenc váci püspök* (1731-1795) (Bp. 1942);
* *A teológia tudomány egyetemes és hazai története. A skolasztikus bölcselet* (Bp. 1942);
* *A tegnap és ma pápai diplomáciája* (Pécs, 1942);
* *Werbőczy hármaskönyve és a kánonjog* (Bp. 1942);
* *A váci püspökség a tatárjáráskor* (Vác, 1943);
* *Querschnitt der ungarischen katholischen Kirchen-geschichtsschreibung* (1936-1942) (Bp. 1943).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
Kanalo de Kastilio en Kastilio kaj Leono, havas 207 kilometrojn, trapasanta 38 municipojn, dekomence por transporti tritikon, nun estas uzata ĉefe por irigacio.
La **Kanalo de Kastilio**, en hispana *canal de Castilla*, estas unu de la vorkoj de hidraŭlika inĝenierado plej gravaj el tiuj faritaj inter la mezo de la 18-a jarcento kaj la unua triono de la 19-a jarcento en Hispanio. Ĝi fluas tra parto de la provincoj Burgos, Palencia kaj Valladolid en la aŭtonoma komunumo Kastilio kaj Leono (Hispanio) kaj estis konstruita por faciligi la transporton de la tritiko produktita en Kastilio ĝis la havenoj de la nordo kaj de tie al aliaj merkatoj. Tamen, pro la alveno de la fervojo ĝi iĝis neutila.

Origine ĝi estis planita kiel reto de kvar kanaloj kiuj estus kunigintaj Segovion kun Reinosa, pro enormaj teknikaj malfaciloj kaj postulitaj rimedoj, oni finkonstruis nur tri branĉojn (Norda, Suda kaj de Kamparlando). Kun larĝo kiu varias inter 11 kaj 22 metroj, la kanalo fluas laŭlonge de 207 kilometroj, trapasas 38 municipajn teritoriojn, kaj kunigas la loĝlokojn Alar del Rey (Palencia), kie ĝi elfluas, kun Valladolid kaj Medina de Rioseco, situaj respektive fine de la branĉoj Suda kaj de Kamparlando (la kanalo havas formon de Y kapaltere). Ĝi havas totala deklivon de 150 metroj.

Notoj
-----

1. ↑  Historia del Canal de Castilla Arkivigite je 2012-06-20 per la retarkivo Wayback Machine (el Retarkivo 20120620131919), en ties oficiala retejo.
2. 1 2  Guía del Canal (el Retarkivo 20141006113620). Konsultita la 6an de Aŭgusto 2012.

Bibliografio
------------

* Kelkaj aŭtoroj (1986). El Canal de Castilla. GREFOL SA. (Móstoles, Madrid) por la Junta de Castilla y León. Depósito Legal M-8.751-1986.

* Kanalo de Kastilio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kanalo de Kastilio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 712184
* VIAF: 243899738
 |