recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Molekula maso** (pli frue molekula pezo) signifas la sumon de la atommasoj de ĉiuj atomoj en unu molekulo. Ĉe la saloj, oni parolas pri formula maso, ĉar la saloj konstruiĝas el jonoj kaj ne el molekuloj.

Oni distingas inter **relativa** (sendimensia kvanto) kaj **absoluta molekula maso** (difinita en *kg*, *g* aŭ *u*).

Relativa molekula maso
----------------------

La relativa molekula maso estas la rilato de la molekula maso al la dekdu-ono de maso de la karbonizotopa 12C (atommasa unuo: *u*), tiel ĝi ne estas mezurunuo.

```
**Kalkulo de relativa molekula maso de akvo kaj karbona dioksido**
**el unuopaj relativaj atomaj masoj**:
Formulo:         H2O
mM = 2 × 1 + 16 = 18
Formulo:         CO2
mM = 12 + 2 × 16 = 44
```

Absoluta molekula maso
----------------------

La absoluta molekula maso povas esti donita en mezurunuo. Tamen, pro tio ke la valoroj estas esprimataj per tre malgrandaj nombroj, estas preferinde uzi atommasan unuon  *u* , kio signifas la dekduona parto de la maso de karbona izotopo  12  C. Laŭ difino, la dekduona parto de unu molo de la karbona izotopo  12  C havas mason de 1 g. Tiel, la absoluta molekula maso (en *u*) kaj la molmaso de molekulo (en g/mol) estas nombre egalaj.

La absoluta molekula maso *m  M*  estas donita per divido de molmaso *M* de molekulo per la nombro da molekulaj eroj en unu molo (t. e.  N  A ) *:*

{\displaystyle m\_{M}={\frac {M}{N\_{A}}}}

```
**Kalkulo de absoluta molekula maso de akvo (H2O):**
M  = 18,015 g mol−1
NA = 6,022·1023 mol−1
mM = 18,015 g mol−1 / 6,022·1023 mol−1 = 29,916·10−24 g {\displaystyle \simeq } 18 *u* .
```

Eksteraj ligiloj
----------------

* Die Molekülmasse Arkivigite je 2005-01-13 per la retarkivo Wayback Machine (germane)
* Molmassen-Rechner (germane)

Vidu ankaŭ
----------

* Atomomaso
* Molmaso
* Unuigita atommasa unuo
Aerbildo de Comino
Blua Laguno inter la insuloj Comino kaj Cominotto
Kavernoj de Comino
**Comino** (malte *Kemmuna*; [komino]) estas la plej malgranda de la tri ĉefaj insuloj de la malta insularo. Ĝi havas kvar konstantajn loĝantojn kaj politike apartenas al la komunumo de Għajnsielem de la aŭtonoma distrikto kaj ministerio Gozo.

Geografio
---------

La insulo Comino situas inter la ĉefinsulo Malto en la sudo kaj Gozo en la nordo en Mediteraneo sude de Sicilio. Ĝia areo estas 2,7 km². Ĝia nomo devenas de la kumino, unu el la plantoj kiuj povas kreski sur ĝia arida grundo. La insulo nuntempe estas naturrezervejo. La sudokcidenta bordo de la insulo estas subfosita de multnombraj impresaj kavernoj. En la okcidento de Comino situas la malgranda insuleto Cominotto, kaj inter Comino kaj Cominotto troviĝas la tiel nomita Blua Laguno, kiu havas sian nomon de la mirinda blua koloro, en kiu ĝi brilas.

Konstruaĵoj sur Comino
----------------------

La ĉefa konstruaĵo estas la Hotelo Comino en nordo de la insulo kun 95 hotelĉambroj en la *Golfo San Niklaw*, krome ekzistas ferikabansetlejo kun 46 feriloĝejoj kaj la malgranda preĝejo Annunciation en la Golfo Santa Marija en la nordoriento de la insulo, policejo, la turo Santa Marija kaj iama kvarantenejo, kie vivas la fiksaj loĝantoj de la insulo. Apud la blua laguno krome situas du budoj, kie aĉeteblas manĝajoj kaj trinkaĵoj.

Transporto
----------

La hotelo Comino organizas pramoservon al la havenoj de Mġarr sur la insulo Gozo kaj Ċirkewwa sur la insulo Malta. Dum la turismaj sezonoj ankaŭ okazas ŝipekskuroj al la insulo, kiuj ekas en Sliema.

Historio
--------

En la greka tempo la insulo nomiĝis *Ephaestia*. Sur Comino jam setlis homoj dum la bronzepoko. Ĉe la okcidenta bordo estis trovitaj tomboj el la fenicia epoko. Dum la mezepoko dumtempe ĝis 200 homoj vivis sur Comino kaj kultivis kumenon, de kiu la insulo ricevis sian nomon. Dum tiu epoko Comino estis sidejo de piratoj, kiuj trovis en la multnombraj kavernoj de la insula marbordo bonajn kaŝejojn. Komence de la 17-a jarcento la piratoj estis forpelitaj de la johanitoj. La johnaita grandmastro Alof de Wignacourt en la jaro 1618 la fortikaĵokonstruisto Vittorio Cassar konstruis gardoturon, kiu nuntempe nomiĝas Santa-Marija-Turo. Dum la militoj kontraŭ la turkoj en ĝi servis 130 soldatoj, kaj ĝi disponis pri 18 kanonoj. En la 16-a kaj 17-a jarcentoj Comino estis karcerinsulo. Ekde 1814 la britoj regis sur la insularo. Ili instalis sur Comino kvarantenejon por maristoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Comino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Comino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala paĝo pri Comino en la retejo de la komunumo Għajnsielem
*Sunrise Izumo* kaj *Sunrise Seto*
***Sunrise Izumo*** (japane: サンライズ出雲 [Sanraizu-Izumo]) kaj '**Sunrise Seto** *(サンライズ瀬戸 [Sanraizu-Seto]) estas du tranoktaj super-ekspresaj trajnoj de JR Okcidenta kaj JR Centra, kiu ligas Tokion kun urboj en la okcidenta parto de Japanio.*

Trafiko
-------

La super-ekspreso*Sunrise Izumo* kuras ĉiutage inter Stacio Tokio kaj urbo Izumo en Gubernio Ŝimane. La super-ekspreso *Sunrise Seto* kuras ĉiutage inter Stacio Tokio kaj urbo Takamacu en Gubernio Kagaŭa, situanta sur la insulo Ŝikoku.

La super-ekspresoj *Sunrise Izumo* kaj *Sunrise Seto* kune kuras inter Stacio Tokio kaj Stacio Okayama. De Tokio, la 14-vagona trajno haltas tra Jokohamo, Atami, Numazu, Fuji, Ŝizuoka, Hamamacu, Himeĝi kaj Okajama. De Okajama *Sunrise Izumo* (7-vagona) kuras al Izumoshi. *Sunrise Seto* (alia 7-vagona trajno) kuras al Takamatsu trapasinte tra Ponto Granda Seto.

Por veturado de Okajama al Tokio, ili haltas ĉe la stacioj Himeji, Sannomiya, Ōsaka, Shizuoka, Fuji, Numazu, Atami, Yokohama kaj Tokio.
**Commentarii de Bello Civili** (Komentoj pri la Enlanda Milito), aŭ pli simple *Bellum Civile*, estas rakonto verkita de Julio Cezaro pri lia milito kontraŭ Pompeo kaj la Senato. Ĝi estas pli mallonga ol sia similaĵo pri la Gaŭla Milito, nur tri libroj longa, kaj eble nefinita, kaj ĝi kovras la okazaĵojn de 49-48 a.K. el tuj antaŭ la invado fare de Cezaro de Italio sekve de la malvenko de Pompeo en la Batalo de Farsalo kaj foriro al Egipto kun Cezaro persekutanta. Ĝi finiĝas kun la murdo de Pompeo, kaj la klopodoj de Cezaro por peri inter rivalaj postuloj al la Egipta trono, kaj la komenco de la Aleksandria Milito.

* Kategorio Commentarii de bello civili en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617130
* GND: 4236129-1
* LCCN: n84134120
* VIAF: 186863176, 19159474318727662659, 624154380904830290013, 509152139969711100004 104153953284705562015, 186863176, 19159474318727662659, 624154380904830290013, 509152139969711100004
* SUDOC: 029803349 134557522, 029803349
* BNF: 12135142n
* BNE: XX3383634
 |
**Diskurso pri la Metodo** (france : ***Discours de la méthode***) estas filozofia kaj aŭtobiografia eseo de la franca filozofo René Descartes (Kartezio), publikigita en 1637. Ĝia plena nomo estas **Diskurso pri la Metodo: kiel ĝuste gvidi racion kaj serĉi la veron en la sciencoj** (france: ***Discours de la méthode pour bien conduire sa raison, et chercher la vérité dans les sciences***).

La verko estas eble plej konata kiel la origino de la citaĵo *Cogito ergo sum* (france: Je pense, donc je suis, Mi pensas, do tio signifas ke mi ekzistas) kiu aperas en la kvara parto.

La Diskurso pri la Metodo estas unu el la plej influaj eseoj en moderna filozofio, kaj ĝi estas de granda graveco en la evoluo de la natursciencoj, kaj de ĝia akrigo de raciismo kaj la konceptoj de la "subjekto" observanta la mondon, kaj ankaŭ de ĝia promocio de la pozitivisma metodologio kiu estos vaste uzata en la moderna scienco.

En la eseo, Kartezio traktas la problemon de skeptikismo, kiu estis ankaŭ antaŭe diskutita fare de Sextus Empiricus, Al-Ghazali, kaj Michel de Montaigne. Kartezio formulis la problemon tiel ke ĝi klarigu veron, kiun li trovas nerefutebla. Lia argumenta linio komenciĝas per pridubado de ĉio por vidi la mondon el racia vidpunkto, kiu ne bezonas iajn ajn supozojn kaj antaŭjuĝojn.

La libro estis origine publikigita en Leiden en Nederlando, en la franca, nekutima ago por la tempo de Kartezio. Post tio ĝi estis tradukita en la latinan kaj en 1656 ĝi estis publikigita en Amsterdamo. La Diskurso laŭsupoze funkciis kiel enkonduko al la tri eseoj pri optiko, meteorologio, kaj geometrio.

En Esperanto aperis
-------------------

* Unue esperantigita en 1906 fare de Eugène Noël kaj prof. Thiaucourt
* *Diskurso pri la metodo*. René Descartes. tradukita fare de Eugène de Zilah, eldonita de Chapecó, Fonto. Unua eldono: 1985; dua eldono: 2012.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Diskurso pri la Metodo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Diskurso pri la Metodo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

 **Diskurso pri la Metodo** en Vikimedia Komunejo
* Descartes, René.  (1637) *Discours de la méthode pour bien conduire sa raison et chercher la vérité dans les sciences, plus la dioptrique, les météores et la géométrie* (france).

* Verkoj de Diskurso pri la Metodo ĉe Projekto Gutenberg
* Verkoj de Diskurso pri la Metodo ĉe Projekto Gutenberg (édition Victor Cousin, Paris 1824)
* *Discours de la méthode*, par Adam et Tannery, Paris 1902. (academic standard edition of the original text, 1637), Pdf, 80 pages, 362 kB.
* Contains *Discourse on the Method*, slightly modified for easier reading
* Senpaga aŭskultebla sonlibro ĉe librivox.org aŭ ĉe audioofclassics


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810686
* GND: 4398058-2
* VIAF: 314781491
* BNF: 12009052v
* NDL: 00627706
 |
Abelfumigilo.
**Abelfumigilo** (kutime nomita simple *fumigilo*) estas aparato uzata en abelbredado por trankviligi mielabelojn. Ĝi estas dezajnita por generi fumon el braĝado de diversaj brulaĵoj, kaj de tie la nomo.

Mielo estas rikoltita de naturaj abelkolonioj, aŭ de aldomigitaj abelujoj. Naturaj abelnestoj foje estas lokigitaj sekvante mielindikantajn birdojn. La abeloj unue povas esti pacigitaj uzante fumon de abelfumigilo. La fumo ekigas manĝiginstinkton (provo konservi la resursojn de la abelujo pro ebla fajro), igi ilin malpli agresemaj kaj la fumo malheligas la feromonojn kiujn la abeloj uzas por komuniki.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Abelfumigilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Katalogo de variaj fumigiloj
* Hispanlingvaj fumigiloj, kolekto en la katalogo de EMAM Arkivigite je 2003-04-13 per la retarkivo Wayback Machine *Aula Apicola Municipal* el Azuqueca de Henares/ Guadalajara/Hispanio.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rAbelo |
| --- |
| Abelkastoj | Abelreĝino | Laborabelo | Virabelo |  |
| Vivciklo | Abelsvarmo |
| Specioj | Afrikigita abelo | Mielabelo |
| Abelbredado | Abelpano | Abelvakso | Mielo |
| Ilaro | Abelejo | Abelujo | Abelfumigilo |
| Malsanoj kaj Parazitoj | Abelmorto |

 |
**Abel BURJA** (naskiĝis en Berlino 1752, mortis en 1816) estis germana protestanta pastro, filo de ekzilita franca familio. Intelekte tre aktiva, li kreis pasilalion, optikan telegrafon kaj estis unu el kreantoj de metronomo (1790). Pro lia verko pri telegrafado, oni konsideras lin unu el kreantoj de binara kodo.

Li estis "dua klasa muzikregistoro" kaj instruisto pri matematiko en la franclingva lernejo en Berlino. En 1777 iĝis privatinstruisto de nobela rusa familio kaj revenante al Berlino en 1875 verkis *Observations d’un voyageur sur la Russie, la Finlande, la Livonie, la Curlande et la Prusse* kiu estas la unua priskribo de Estonoj en la franca.

Li ankaŭ estis geometro kaj amiko de Giacomo Casanova, kaj, kiel ano de Reĝa Prusa Akademio de Sciencoj, prezentis matematikan verkon de Casanova en Berlino.

Vidu ankaŭ
----------

* Pasilalio de Burja

Verkoj
------

* Observations d’un voyageur sur la Russie, la Finlande, la Livonie, la Curlande et la Prusse. Jean-Edme Dufour & Ph. Roŭ. Maastricht, 1787.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 108483
* GND: 11764188X
* LCCN: no2018010144
* VIAF: 52472415
* ISNI: 0000 0000 6630 0007
* SUDOC: 243992300
* NKC: mzk2009510433
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Codorniz** [kodorNIZ] estas municipo en la okcidento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Campiña Segoviana*. La loknomo *Codorniz* estas etimologie komprenebla kiel Koturno, kaj tiukadre estas du koturnoj en la blazono. 

Codorniz en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de Codorniz kaj Montuenga, kiu estis municipo sendependa ĝis 1970,​ post kio ĝi iĝis submunicipo en 1976; ĝi okupas totalan areon de 64,28 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 322 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 400 el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 50 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Martín Muñoz de la Dehesa, Rapariegos, San Cristóbal de la Vega, Nava de la Asunción, Arévalo (Ávila), Aldeanueva del Codonal, Aldehuela del Codonal, Espinosa de los Caballeros (Ávila), Orbita (Ávila), Martín Muñoz de las Posadas kaj Juarros de Voltoya.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado rilate al konvento kio rezultis en la fodo de la urbo fine de la 16-a jarcento. Brutovojoj hlpis la disvolvigon de la loko.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Santa Dominiko.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767529
 |
En matematiko, **diskreta logaritmo** estas grupa analogo de ordinara logaritmo.

Estu multiplika grupo de entjeroj module n (**Z***p*)×, kiu estas la aro de entjeroj {1, …, *p* − 1} sub multipliko module la primo *p*.

Se oni bezonas trovi la *k*-an potencon de unu el la nombroj en ĉi tiu grupo, oni povas fari ĉi tion per trovo de ĝia *k*-a potenco kiel entjero kaj tiam trovo la resto post divido per *p*. Ĉi tiu procezo estas la *diskreta potencigo*. Ekzemple, estu (**Z**17)×. Por komputi 34 en ĉi tiu grupo, oni unue komputu 34 = 81, kaj tiam dividu 81 per 17, ricevante reston 13. Tial 34 = 13 en la grupo (**Z**17)×.

*Diskreta logaritmo* estas la inversa operacio. Estu donite ke *3k ≡ 13 (mod 17)*, kio estas la *k*? Reale, estas malfinie multaj respondoj, pro la modula naturo de la problemo; oni tipe strebas al la plej malgranda nenegativa respondo, kiu estas *k=4*.

La problemo de komputado de diskreta logaritmo similas al problemo de entjera faktorigo, ĉar

* Ambaŭ problemoj estas malfacilaj, ne estas sciataj kompetentaj algoritmoj (kun polinoma tempo por ne-kvantuma komputilo)
* Algoritmoj de unu problemo estas ofte adaptitaj al la alia
* La malfacileco de ambaŭ problemoj estas uzata por konstrui ĉifrikajn sistemojn.

La naiva algoritmo por komputado de diskreta logaritmo estas per testado de ĉiuj eroj de la grupo, la rula tempo estas lineara de amplekso de la grupo kaj tial eksponenta tempo de kvanto de ciferoj.
La rojo **Appelbach**, ankaŭ nomata **Appel** , estas 39,6 km longa, orografie dekstra flankrivero de la rivero Nahe en Rejnlando-Palatinato, Germanio.

Geografio
---------

La rivereto fontas en la Nordpalatinata montolando sudokcidente de la monto Donnersberg, ĉirkaŭ unu kilometro nordoriente de Falkenstein je la okcidenta deklivo de la monto *Kübelberg* sur alteco der 395m super marnivelo. De ĉi-tie ĝi fluas norden. Post la trafluo de la vilaĝoj Würzweiler, Gerbach, Sankt Alban, Gaugrehweiler, Oberhausen an der Appel la rivereto atingas la Rejnhesa Svislando. En la malvasta valo situas Münsterappel, Niederhausen an der Appel, Tiefenthal kaj Neu-Bamberg.

Inter Neu-Bamberg kaj Wöllstein la Palatinata Nontolando transiras al la Rejnhesa montetlando. Malsupre de Wöllstein enfluas la rojon Dunzelbach, la plej granda flankrivero de la Appelbachder kun akvokolekta areo de 30,3 km². La rivereto Appelbach rafluas poste Badenheim, Pfaffen-Schwabenheim kaj Planig antaŭ ĝi enfluas apud Bretzenheim sur alteco de98 m super marbnivelo de dekstre la riveron Nahe .

Sur sia 39,6 km longa vojo la Appelbach trafluas altodiferencon de 297 m, kiu egalas al dekliveco de 7,5 ‰. Ĝi deakvigas akvokolektan areon de 174,615 km².

### Flankriveroj

La plej grava flankrivero estas la Dunzelbach kunakvokolekta areo de 30,3 km². Pliaj flankriveroj de akvokolektajn areojn de pli ol 10 km² estas Gerbach, Gutenbach kaj Ellerbach.

Sekvas la flankriveroj de la Appelbach de la fonto al la enfluejo longeco, akvokolekta areo, alteco de la enfluejo Germana Akveja Kodo (DGKZ).

| nomo | situo | longeco[km] | akvokolekta areot[km²] | alteco de la enfluejo[super marnivelo] | DGKZ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Mordkammertalbach | dekstre | 3,8 | 8,875 | 322 | 2549412 |
| Tiefenbach | dekstre | 1,3 | 1,313 | 273 | 2549414 |
| Gerbach | dekstre | 4,2 | 11,154 | 252 | 254942 |
| Stößbach | dekstre | 1,7 | 1,383 | 242 | 25494312 |
| Erlengraben | maldekstre | 1,0 | 1,932 | 241 | 2549432 |
| Dörrnbach | dekstre | 1,0 | 0,951 | 234 | 2549434 |
| Gutenbach | dekstre | 6,3 | 10,124 | 209 | 254944 |
| Grundbach | dekstre | 3,3 | 4,773 | 197 | 2549452 |
| Nonnbach | dekstre | 1,2 | 1,518 | 191 | 2549454 |
| Feilerbach | maldekstre | 2,4 | 2,992 | 191 | 2549456 |
| Fürfelderbach | maldekstre | 2,1 | 6,598 | 166 | 2549458 |
| Ellerbach | maldekstre | 6,5 | 10,330 | 149 | 254946 |
| Dunzelbach | dekstre | 7,7 | 30,365 | 125 | 254948 |
| Karlebach | maldekstre | 6,0 | 8,771 | 116 | 2549492 |
| Hackenheimerbach | maldekstre | 3,6 | 5,646 | 107 | 2549494 |

Referencoj
----------

1. 1 2  Topografische Karte 1:25.000
2. 1 2 3

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Appelbach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Verlauf und Wehre am Appelbach[*rompita ligilo*]
* Gewässergüte von Appelbach und Wiesbach
**Codó** [kodo] estas municipo kaj grandurbo de la brazila subŝtato Maranjo.

Bazaj informoj
--------------

Municipo Codó en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 120,265 (en 2015)
* Supermara alteco: 47 m
* Areo: 4365 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3
* 04° 27′ 18″ S 43° 53′ 09″ U﻿ / ﻿4.45500 °S, 43.88583 °U﻿ / -4.45500; -43.88583 (mapo)

Geografio
---------

Codó situas en nordorienta parto de la lando laŭ la marborda ebenaĵo laŭ rivero. Teresina troviĝas 136, São Luís 223, Fortalezo 656, Belém 612, Natalo (Brazilo) 971, Recife 1069, Maceió 1070, Salvador de Bahio 1114, **Braziljo** 1332, Goiânia 1477, Belo Horizonte 1717, Manaus 1798, Nova Iguaçu 2033, **Rio-de-Ĵanejro** 2050, Campinas 2077, Campo Grande 2122, Guarulhos 2131, San-Paŭlo (urbo) 2139, Curitiba 2398, Porto Alegre 2944 km.

Nokta vido en Codó
Nokta vido en Codó

Historio
--------

Codó estis fondita en 1780 fare de portugala kamparano, kiu establis vendejon laŭ la riverbordo. Ĉefe sirianoj alvenis en 1887. Vilaĝo Codó estis levita al urbo en 1833 (aŭ en 1896). La unua manufakturo ekfunkciis en 1892.

Ekonomio
--------

Codó estis grava produktanto de kotonoj ekde la kolonia periodo. Hodiaŭ oni kultivas en la municipo rizojn, maniokojn, maizojn kaj fabojn, sed la agrikulturo estas malkreskanta. Ekzistas ankaŭ cementa industrio.

Trafiko
-------

Codó kuŝas laŭ fervojo inter São Luís-Teresina. kaj ŝoseo. El la urbego kuras 3 flankovojoj, fine ĝi havas flughavenon (15 km de la urbo).

Klimato
-------

Codó situas en tropika klimato.

Eduko
-----

En Codó 2 kampusoj funkcias.

Vidindaĵoj
----------

* karnavaloj, festivaloj
* urbodomo (1896)

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Codó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de Maranjo

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo Arkivigite je 2016-04-22 per la retarkivo Wayback Machine
* angle mapo, distancoj Arkivigite je 2016-04-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Portugala Vikipedio helpe de Guglo
**Micieces de Ojeda** [miZJEzes deoĤEda] estas municipo en la nordo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles* en la subkomarko La Ojeda.

Geografio
---------

Preĝejo de *San Julián y Santa Basilisa* kun malkutima cilindra turo, plej verŝajne devena el iama fortikaĵo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 20,73 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 71 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 130 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 88 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipo enhavas ankaŭ la submunicipon Berzosa de los Hidalgos.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, ermitejoj, muelejo, forĝejo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770711
 |
La longdistanca biciklada vojo ***EuroVelo  5***, nomata ***Vojo al Romo*** respektive latine *Via Romea*, estas internacia eŭropa vojo nur por bicikloj kaj aliaj senmotoraj veturiloj (precipe vicradaj glitiloj). Ĝi longas 3 200 kilometrojn kaj vojas en la eŭropaj ŝtatoj  Britio,  Francio,  Belgio,  Luksemburgo,   Svislando kaj  Italio.

skema mapo
Pli detale, la internacia vojo pasas tra la lokoj 

Canterbury (katedralo de Canterbury, EV12) - Dovro (EV12) - Kalezo (EV4, EV12) - Lillo - Bruselo- Namuro (EV3, EV19) - Luksemburgo - Saarbrücken - Strasburgo (EV15) - Miluzo (EV6) - Bazelo (EV6, EV15) - Andermatt (EV15, EV17) - Lucerno - Milano - Pavio (EV8) - Piaĉenco (EV8) - Luko - Sieno - Benevento - Romo (EV7) - Brindizio kaj interligas ilin.

* Kategorio EuroVelo 5 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


Eŭropaj biciklaj vojoj

**1** (Atlantika vojo) ◇ **2** (Ĉefurba vojo) ◇ **3** (Pilgrima vojo) ◇ **4** (Centreŭropa vojo) ◇ **5** (Vojo al Romo) ◇ **6** (Atlantiko-Nigra Maro) ◇ **7** (Suna vojo) ◇ **8** (Mediteranea vojo) ◇ **9** (Sukcena vojo) ◇ **10** (Baltmara vojo) 
...
Koordinatoj: 48° 47′ 44″ N 16° 11′ 00″ O﻿ / ﻿48.79556 °N, 16.18333 °O﻿ / 48.79556; 16.18333 (mapo)

**Micmanice** (germane *Miezmanns, Mitzmanns, Miczmans*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Strachotice. Ĝi troviĝas proksimume 12 km sudoriente de Znojmo. Estas ĉi tie registritaj 159 adresoj. Daŭre ĉi tie vivas 561 loĝantoj (2021).

**Micmanice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 10,1 km².

En la pasinteco ĝi estis memstara municipo, sed hodiaŭ Micmanice estas kun Strachotice konstrue kunligita. Tra la vilaĝo trafluas mueleja kanalo, kiu movigas akvan muelejon en Micmanice, menciata jam en la jaro 1302, kiu estas teknka memorindaĵo kaj hodiaŭ ĝi servas kiel elektrejo. Signifa historia memorindaĵo en la vilaĝo estas kapelo de sanktaj Anĝeloj el la jaro 1895.

Pluaj fotoj
-----------

* MicmaniceMicmanice
* Micmanice, kapeloMicmanice, kapelo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Strachotice (2) |
| --- |
| Micmanice ~ Strachotice |

 |
La fontano en la Neuendorf-strato.
La **Bösenberg-fontano** estas unu el la multnombraj akvaj konstruaĵoj en Erfurto. Ĝi troviĝas en la Jacobsen-kvartalo proksime al la norda stacidomo kaj honoras Bösenberg, pioniro de moderna konstruado en la 1920-aj jaroj.

Bauhaus-fono
------------

En Weimar naskiĝis Bauhaus kaj implicite la moderno de la arkitekturo. Kvankam la movado - ne laste pro protestoj de etspiritaj vajmaranoj - devis translokiĝi al Dessau, la goeta urbo ĝis hodiaŭ fanfaronis pri Bauhaus. La domo de ĉe Horn kaj la Van-de-Velde-konstruaĵo respeguligu ĝis nun la iaman gloron de avangardisma agado en Weimar. Tamen - krom tiuj du konstruaĵoj kvazaŭ nenie en Weimar troviĝas pluaj konstruaĵoj laŭ la Bauhaus-stilo. Kontraŭe en Erfurto, kie la moderna arkitekturstilo sukcesis prezenti sin ĉie ajn en la urbo. La reforma arkitekturo ĉefe videblas ĉe multaj vendejoj kaj loĝdomblokoj de la antaŭurboj.

Ekzemploj en Erfurto
--------------------

Kiel ekzemplo nomatas ofte la kvartaloj en la Hanse-urboparto en la eosta periferio. Sed ankaŭ en la nordo tiaĵoj ĉeestas! Inter 1926 kaj 1928 la asocio *Wohngemeinschaft Erfurt* konstruigis tiajn domojn en tipa loĝdomkvartalo enkadrita kaj trakondukita per la stratoj Hohenwinden-, Salinen-, Gruben- kaj Barkhausenstraße. La fare de la hamburga komercisto kaj entreprenisto Hermann H. Bösenberg fondita societo k.l.r. kreis - laŭ la planoj de la arkitekto Otto Jacobsen - la plej grandan neinterrompitan kaj unuecan doman komplekson de la tuta Vajmara Respubliko. Ĝi donis spacon al ĉ. 300 loĝejoj.

Antaŭ ne multaj jaroj la societo KOWO sanigis - kun la helpo de engaĝiĝintaj homoj - la kvartalon, kies malkonstruo jam estis de ne malmultaj planita.

Monumento
---------

En unu de la kvar internaj kortoj faritis en 1926 - omaĝe al Bösenberg - puto el ŝtono. Ties severa kuboforma superkonstruo kun meza fusto kun akvodoniloj, krono kaj du konoformaj pelvoj povas esti interpretata kiel rezulto de strikta sekvo de la klara formdonado de la movado *Neues Bauen* de la 1920-aj jaroj.

Antaŭ instali sin en Erfurt en 1926 Jacobsen estis kunlaboranto de la hamburga urboplandaddirektoro Fritz Schumacher. Kune kun Bösenberg li realigis - laŭ la modeloj de hamburgaj konstrukooperativoj - ankoraŭ aliajn loĝejojn (ekz. en la Hanse-urboparto). Fono ideologia estis ankaŭ sociala reformemo. Post la mizeroj de la Unua mondmilito kaj la inflacio la blokoj ebligu ankaŭ al neriĉaj familioj bone kaj digne loĝadi. Same por tio en Erfurto elstaras la nomoj Bösenberg kaj Jacobsen. 
Hodiaŭ la puto estas seka kaj jam ne donas akvon.

Fonto
-----

Pri la monumento ĉe *erfurt-web*.
**Cogealac** [koĝalak] estas komunumo en Rumanio, distrikto Constanța. Al ĝi apartenas la vilaĝoj: *Gura Dobrogei*, *Râmnicu de Jos*, *Râmnicu de Sus* kaj *Tariverde*. Ili entute havas pli ol 7 000 loĝantojn, Cogealac mem ĉ. 3 400.

Situo
-----

La komunumo situas en la sudorienta Rumanio, 48 km norde de Konstanco kaj 38 km norde de Năvodari.

Historio
--------

La nomo de la komunumo estis inter 1890 kaj 1905 Hogeainlik/Kocalak, la turka nomo signifas *granda poŝto*, tie estis ripozejo de poŝtoportistoj kaj tie ŝanĝis la ĉevalojn la portistoj. Mallongtempe, en la komenco de la 20-a jarcento, ĝi havis la nomon *Domnești*.

Laŭ fontoj, la vilaĝon fondis 44 germanaj familioj alvenintaj el Besarabio, iliaj posteuloj estis perforte alisetligitaj en Germanion en 1940 kadre de la programo *Heim ins Reich*.

Sur la areo de Cogealac oni elfosis restaĵojn de vilaĝo el la 2-a jc. a.K. kiu apartenis verŝajne al la iama Histrio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cogealac en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hejma paĝo de la komunumo
**Ernő NAGY** [nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy Ernő** estis hungara juristo, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1895). Lia nobela antaŭnomo estis *felső-eőri*.

Ernő Nagy [*rompita ligilo*] naskiĝis la 17-an de aŭgusto 1853 en Székesfehérvár. Li mortis la 29-an de aŭgusto 1921 en Kishantos.

Biografio
---------

Ernő Nagy frekventis universitaton en Budapeŝto. En 1877 li doktoriĝis, poste li plulernis en Lejpcigo, Berlino, Parizo. Li hejmenvenis en 1880 kaj li ekinstruis en universitato de Nagyvárad (nuntempa Oradea en Rumanio). En 1896 li ricevis ŝtatan postenon en Budapeŝto. Inter 1902-1921 li instruis juron en universitato en Budapeŝto.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Az arisztokrácia mint társadalmi osztály* (1885)
* *Magyarország közjoga* (1887) - studenta lernolibro
* *A házi törvények és a renunciáció* (1897)
* *A közjog tudományos műveléséről* (1902)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
**KURODA Masayuki** (japane 黒田 (くろだ) 正幸 (まさゆき); naskiĝis en 1909; mortis la 2-an de februaro 1996 proksime al Osako) estis japana esperantisto kaj verkisto.

Biografio
---------

Laborante ĉe Oomoto, li lernis Esperanton de Jozefo Major en 1931 kaj esperantistiĝis en 1949. Li gvidis kursojn, aktivis en Osaka Esperanto-Societo (prezidanto 1962-70, honora membro de 1980) kaj en Kansaja Ligo de Esperanto-Grupoj (vicprezidanto 1974-81).

Verko
-----

Kuroda riĉigis la Esperanto-beletron per utaoj originalaj kaj tradukaj (*Lazur' kristala kaj pluv' susura*, 1978) kaj per la aŭtobiografia romano *Animo drivus* (1990). Reprezentita per du poemoj en Esperanta Antologio, li premiiĝis dudekon da fojoj en poeziaj konkursoj, interalie kvarfoje en la Belartaj Konkursoj.

Bibliografio
------------

* (1978) *Utaaro de Masayuki*. [s.n.].

```
(*"Lazur' kristala kaj pluv' susura : utaaro de Masayuki Kuroda"*, *"Utaaro de Masayuki Kuroda"*)
```

* (1990) *Animo drivas : original romano*. Japana Esperanta Librokooperativo.

Referencoj
----------

1. ↑  Thorsen, Poul.  Animo drivas en orienta amaro : Animo drivas, de Masayuki Kuroda. Eldonis JEL, Tokio 1990. Arkivita el la originalo je 19 Maj 2004. Alirita 2018-04-13.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 42218
 |
Emma Albani (1930-1847), "viktoria Divao", soprano kantisto kiu estis internacia stelo
**Divao** (en la itala: **diva**) estas esprimo uzita por priskribi talentan virinfiguron, famulon kaj eminentecon per dramecaj gestoj. La esprimo originas en la itala kaj ĝia laŭvorta signifo estas "diino". 

La termino estis uzita por priskribi operajn kantistinoj, precipe sopranajn kantistojn kun esceptaj kapablecoj vokalaj kaj evoluis por iĝi pli ĝenerala titolo por eminentaj virinoj en la mondo de la spektaklo kaj distrado, teatro, kinejo kaj populara muziko. Se rilatas al aktorino por kiu la signifo de divao estas proksime rilata al tiu de primadono. Divao ankaŭ povas rilati al virino, precipe unu en spektaklobranĉo, kun reputacio por esti temperamenta aŭ postulema.

La maskla formo *divo* ekzistas en la itala kaj estas kutime rezervita por la plej elstaraj gvidaj tenoroj, kiel Enrico Caruso kaj Beniamino Gigli. La itala esprimo *divismo* priskribas la stel-kreadsistemon en la filmindustrio.

Ekstravaganca admiro por divaoj estas ofta elemento de kampa kulturo.

Eksteraj ligiloj
----------------
Akvarelo pri la batalo Eureka Stockade, J. B. Henderson, 1854.
**Eureka Ribelo** aŭ **Eŭreka Ribelo** en 1854 estis ribelo de or-ministoj de Ballarat, Viktorio, Aŭstralio, kiuj ribelis kontraŭ la kolonia aŭtoritato de Unuiĝinta Reĝlando. La Batalo de Eureka Stockade, laŭ kies nomo la ribelo estas populare konata, estis luktata inter ministoj kaj la koloniaj fortoj de Aŭstralio la 3an de Decembro 1854 ĉe Eureka Lead kaj nomita tiele pro la strukturo *stockade* (palisaro) starigita de ministoj dum la konflikto. Tiu ribelo daŭris dum malpli ol duono da horo kaj rezultis en mortoj de almenaŭ 27 personoj, el kiuj majoritato estis ribeluloj.

Tiu evento estis la fina rezulto de periodo de civila malobeo en la regiono de Ballarat dum la Viktoria Orimpetego kiam la ministoj kontraŭis la pagon de minista permesilo, kaj la agadon tiurilate de la registaro, de la polico kaj la militistaro. La loka ribelo kreskiĝis el la movado *Ballarat Reform League* kaj rezultis en la starigo fare de ribeluloj de forta batalo kaj rapida kaj mortiga sieĝo fare de koloniaj fortoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Lewis, Wendy; Simon Balderstone kaj John Bowan.  (2006) *Events That Shaped Australia* (angle). New Holand.. ISBN 78-1-74110-492-9.
2. ↑  Broome, Richard.  (1984) *The Victorians: Arriving* (angle), p. 92. "The government was forced to abandon the licence substitute it with a cheaper miner's right which also conferred on men the right to vote".
3. ↑  Withers, William Bramwell.  [1800,] (1999) *History of Ballarat and some Ballarat Reminiscences* (angle). Ballarat Heritage Services.

Libroj
------

* Corfield, Justin; Dorothy Wickham, Clare Gervasoni.  (2004) *The Eureka Encyclopaedia* (angle). Ballarat Heritage Services. ISBN 1-876478-61-6. Winner of Victorian Local History Award. Nominated for Prime Ministers Prize for History
* O'Brien, Bob.  *Massacre at Eureka – The Untold Story* (angle). ISBN 0-909874-19-0.
* Molony, John.  *Eureka* (angle). ISBN 0-522-84962-8.
* Wright, Clare.  (2013) *The Forgotten Rebels of Eureka* (angle). Melburno: Text Publishing. ISBN 9781922147370.

* Kategorio Eureka Ribelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pri la komunumo
---------------

**Dittingen** estas komunumo en la distrikto Laufen en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 705 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Dittingen situas norde de Laufen en flanka valo de la Laufenvalo ĉe la suda deklivo de la montoĉeno Blauen kaj limas en sudoriento al la rivero Birs. En Dittingen ekzistas malgranda aerodromo, kie ĉiun duan jaron okazas la *Flugtagoj de Dittingen*.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Dittingen limas en nordo al Metzerlen-Mariastein (Kantono Soloturno), en nordoriento al Blauen, en sudoriento al Zwingen, en sudo al Laufen, kaj en okcidento al Röschenz.

Trafiko
-------

Dittingen situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la reto de la publika trafiko ĝi estas konektita per poŝtaŭtolinio al Laufen.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Dittingen datiĝas el la jaro 1300 kiel *Tittingen*.

En mezepoko Dittingen apartenis al la Baronejo Zwingen, la regejo de la baronoj de Ramstein. Post ties formorto ĝi kun la baronejo transiris al la Princepiskopejo Bazelo, kies voktoj ĝin regis ĝis la Franca Revolucio en la jaro 1792. Brislach nun fariĝis parto de la Raŭraĥa Respubliko kaj poste kun la Kantono Laufen estis integrita en la franca departemento Mont-Terrible. Post ties disfalo Dittingen de 1814 ĝis 1815 estis administrita de la generalguberniestro de alianciĝintoj. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la vilaĝon al Kantono Berno. En la jaro 1994 ĝi kun la tuta distrikto Laufen aliĝis al Kantono Bazelo Kampara.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Dittingen
* Retejo de la Internaciaj Flugtagoj de Dittingen Arkivigite je 2009-05-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Dittingen en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Dittingen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Laufen |
| --- |
| LaufenBlauen  •  Brislach  •  Burg im Leimental  •  Dittingen  •  Duggingen  •  Grellingen  •  **Laufen**  •  Liesberg  •  Nenzlingen  •  Roggenburg  •  Röschenz  •  Wahlen  •  Zwingen | Laufen |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 284768
* GND: 4759138-9
* LCCN: n2007050689
* VIAF: 239215912
* NKC: ge540925
 |
Eŭropo > Eŭropa Unio > Eurodicautom < Tradukado kaj Interpretado

---

**Eurodicautom** estis terminologia datenbanko de Eŭropa Komisiono. Komence ĝi estiĝis kiel komputila traduk-servo por kvar oficialaj lingvoj de la Eŭropa Komunumo (nederlanda, franca, germana, itala), en 1973 aliĝis ankaŭ la dana kaj la angla, en 1981 la greka, en 1986 la portugala kaj la hispana, en 1995 la finna kaj la sveda. Plie ĝi enhavis ankaŭ la latinan.

Origine ĝi servis nur por tradukistoj, sed poste komencis servi ankaŭ por aliaj laborantoj. Ĝin uzis tradukistoj, interpretistoj kaj lingvistoj en la tuta mondo. Ĉiutage ĝi respondis 120 000 demandojn kaj enhavis 5,5 milionojn da terminoj.

Eurodicautom kovris multajn fakojn, sed precipe tiujn, kiuj rilatas la politikon de EU (agrikulturo, telekomunikado, trafiko, juro, financoj k.s.).

La terminoj estis aranĝitaj en 48 temo-kampoj. Termino enhavis ankaŭ difinon, sinonimojn, klarigojn kaj referencojn pri inform-fontoj.

Ĉiu uzanto povis elekti la eliran kaj celan lingvojn. 

IKEF ricevis la rajton elpreni 5000 ekonomiajn nociojn en la 11 lingvoj por formi el tiuj la Esperantajn terminojn. Sed IKEF neniel ricevis la promeson, ke EU aldonos Esperanton. Tamen estus bona kaj interesa laboro fari la tradukon Esperanten kaj oferti al EU tiun tradukon. En la traduka laboro necesus uzi la saman manieron kiel en Eurodicautom mem, kun sama formato ktp, por ke EU povus facile, se ili decidus iam por tio, enigi la Esperantan version en Eurodicautom.

En 2007 Eurodicautom integriĝis kune kun la datenbazoj TIS, Euterpe, Euroterms kaj CDCTERM de aliaj organoj de la Eŭropa Unio en IATE (Interaga terminologio por Eŭropo), kiu ankaŭ kovru la oficialajn lingvojn de la nove aliĝintaj ŝtato-membjoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Distribuita Lingvo-Tradukado

Eksteraj ligiloj
----------------

* IATE - Interaga terminologio por Eŭropo



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Codex Leicester** (kodekso Lejkester) estas aro de ĉefe sciencaj skribaĵoj de Leonardo da Vinci. Ĝi estas nomita laŭ Thomas Coke, kiu iĝis unua grafo de Leicester kaj aĉetis la kodekson en 1717.

Enhavo de la kodekso
--------------------

La kodekso konsistas el 18 paperfolioj, ĉiu folio estas faldita unufojon kaj ambaŭ flankoj estas surskribitaj. Entute la dokumento enhavas do 72 paĝojn.

La aparta eco de la manuskripto estas la inversa skribo, t.e. ke necesas meti ĝin antaŭ spegulo por legi la tekstojn.

Ekde la 20-a jarcento
---------------------

Nuntempe ĝi apartenas al Bill Gates, kiu aĉetis ĝin adjudike en 1994 kontraŭ la sumo de ĉirkaŭ 30 milionoj da usonaj dolaroj.

La kodekso estas ekspoziciata ĉiujare en alia loko. Tiel en 2004 ĝi estis en la kastelo Chambord.

Vidu ankaŭ
----------

* Codex Atlanticus
* Leonardo da Vinci

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Codex Leicester en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La kajeroj de Leonardo da Vinci


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 166316
* GND: 4201027-5
* VIAF: 183523702 181904299, 183523702
* NKC: aun2008471876
 |
**Adson de Melk** estas fikcia figuro, rolulo el la romano La nomo de la rozo de Umberto Eco. Li rakontas tiun romanon en la mi-formo. La nom-aldono "de Melk" rilatas al Monaĥejo Melk ĉe Danubo en Aŭstrio.

Laŭ la romano Adson kiel maljunulo notas (latine) siajn travivaĵojn el novembro 1327, kiam li kiel benediktana novico en monaĥejo en norda Apenino. Li servas al patrulo William de Baskerville, kies tasko estas solvi enigman krimon.

Unu el la gravaj temoj de la romano estas la amo de Adson al kamparana junulino. La rozo de la titolo simbolas tiun amon, kaj Adzon ne sukcesas ekscii la nomon de la rozo, de la junulino.

La nomo "Adson" estas, same kiel la nomo "William de Baskerville", aludo al la noveloj de Arthur Conan Doyle pri Sherlock Holmes: William estas kvazaŭ Holmes (inter kies plej konataj kazoj estis "la hundo de Baskerville"), Adson estas kvazaŭ d-ro Watson, helpanto kaj fikcia notanto de ilia aventuroj. Tiun alegorion substrekas multaj tekstaj aludoj, interalie la alparolo de William "mia kara Adson" – Holmes ĉiam nomas sian amikon "mia kara Watson".
**JANCSÓ Adrienne** (janĉo:) estis hungara deklamistino naskita en Ocna Mureş la 25-an de marto 1921 kaj mortinta en Budapest la 23-an de januaro 2006. Ŝi estis edzino de poeto Zoltán Jékely, ŝia nepino estis Bori Péterfy.

Biografio
---------

Adrienne Jancsó ekde 1944 estis anino de *Hungara Teatro de Koloĵvaro*, en 1947 ŝi translokiĝis en Hungarujon.
Ŝi ludis en la *Magyar Néphadsereg Színháza* kaj en Teatro Madách. Ekde 1955 ŝi estis deklamistino. Inter 1963–1978 ŝi estis anino de *Irodalmi Színpad*, respektive de Teatro Radnóti. Inter 1985 kaj 1990 ŝi estis la organizantino de vesperoj en Fortikaĵo de Buda kun titolo *Vers és dal* (Poemo kaj kanto). Ŝi deklamis precipe hungarajn folklorverkojn.

Premioj, distingoj
------------------

* Jászai Mari-díjas (1965), meritartisto (1971).

Deklamvesperoj
--------------

* *Földédesanyám*;
* *Ady-est*;
* *Bizakodva*;
* *Légy már legenda*;
* *Botozgató*.

Fontoj
------

* MAGYAR SZÍNHÁZMŰVÉSZETI LEXIKON

* Romániai magyar irodalmi lexikon Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 243939
* GND: 12133676X
* LCCN: n83233542
* VIAF: 79450527
* ISNI: 0000 0000 8019 6680
 |
*Adventa domo* en Vajmaro
**Adventa domo** de la Sepataga Adventisma Eklezio (germane: *Adventkapelle* aŭ *Adventhaus*) troviĝas en Vajmaro, Germanujo (Gerberstraße 13) rekte ĉe Ilm-rivero.

Historio komunuma kaj arkiteturo
--------------------------------

La adventismuloj vajmaraj apartenas al la Berlina-Mezgermana Unuiĝo (BMV). Ili ekzistas ekde 1907 en Vajmaro kiuj dum la 1920-aj jaroj karitate agadis en la urbo. Ilia unua kunvenejo estis proksime de la Jakobo-preĝejo kiu en la 9.2.1945 bombe detruitis. La iama tinkturejo je Gerber-strato, kie en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj gastis *Kunstfärberei und chemische Reinigungsanstalt Fritz Keul* aliaranĝitis ekde 1945 al liturgia uzo.

La historia kaj longa, duetaĝa konstruaĵo havas ueste groptegmenton kaj fasadflanke suden altan fenestron. La suda portalo havas arkon, la okcidenta nur modestan, rektangulan pordon. Konsekriĝo estis en la 29.12.1951. La blanke gipsita alkonstruitaĵo kun ebena tegmento norde sur nesimetria, angulsimila horizontala projekciaĵo havas ueste tri grandajn fenestrojn kun segmentaj arkoj. Norde estas ronda fenestro el bunta kristala vitro. En la senfenestran nordan flalnkon oni enmetis segmentarkan portalon supre de kiu estas kruco.

Restaŭradoj kun modernigo de la interno faritis en la 2018-a jaro.

Orgeno
------

Böhm-orgeno de 1990
En 1989 konstruis la gotaaj inĝenieroj Böhm orgenon por tiu ĉi kirko. Inaŭguro estis en la 3.3.1990. Tiu ĉi instrumento kiu muntita estas nun supre ĉe la eosta vando havas ses registrojn sur unu klavaro kun pedalo. La traktilaro estas mekanika.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Adventa domo (Vajmaro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hejmpaĝo
* varbofilmeto[*rompita ligilo*]

50.9824211.33274Koordinatoj: 50° 58′ 57″ N, 11° 19′ 58″ O (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  *Klockhaus’ kaufmännisches Handels- und Gewerbe-Adressbuch des Deutschen Reichs*. Volumo 2A. Klockhaus-eldonejo, Berlin 1929/1930, p. 793
2. ↑  Art. *Adventgemeinde*, ĉe: Gitta Günther, Wolfram Huschke, Walter Steiner (eld.): *Weimar. Lexikon zur Stadtgeschichte.* Hermann Böhlaus Nachfolger, Weimar 1998, p. 8
3. ↑  monkolekta projekto
4. ↑  orgeno je Adventhaus
Orientfrislando ĉirkaŭ la jaro 1300, en la epoko de la lokaj ĉefuloj (mapa priskribo en la altgermana)
La **orientfrisaj ĉefuloj** aŭ **tribestroj** (altgermane plurale *Häuptlinge*, platgermane plurale *hovetlinge / hovedlinge*, frise *haadlinge*, nederlande *hoofdelinge*) regis en Orientfrislando dum la 14-a jarcento, post kiam la malnova, egaleca konstitucio el la tempo de la Frisa Libereco ne plu respektiĝis.

Orientfrislando estis sub neniu centraligita regado, kontraste al preskaŭ la tuta feŭdisme regata resto de Eŭropo dum la mezepoko. De la 12-a kaj 13-a jarcentoj la "liberaj frisoj", kiel ili nomis sin, jam organiziĝis en kvazaŭ-kooperativaj komunumoj (altgermane *Landesgemeinden*), en kiu ĉiu membro havis egalajn rajtojn, almenaŭ en komenco. Tiu fundamenta egaleco aplikiĝis al ĉiuj posedantoj de farmbienoj en siaj respektivaj vilaĝoj kaj preĝejaj paroĥoj. La publikaj oficoj de la juĝistoj aŭ platgermane *Redjeven* ("konsildonantoj") estis ĉiujare nomumitaj per liberaj elektoj. Praktike tamen, pluraj nobeluloj (latine *nobiles*) elstaris inter la egaluloj: la publikajn oficojn ofte okupis la membroj de grandaj kaj riĉaj familioj. De la 13-a jarcento, la statusaj simboloj de tiuj *nobiles* estis fortikigitaj ŝtonaj domoj (platgermane *stins*, la antaŭaĵoj de la postaj ĉefulaj kasteloj) kaj malgrandaj armeoj de solduloj.

mezepoka burgo de la tiutempa frisa tribestro en Dornum
Orientfrislando nun
orientfrisa ĉefulo en nobelaj vestaĵoj, el libro de Unico Manning, komencita en 1561
Laŭ la helena mitologio, **Plejono** (el la greka Πληιόνη, *multnombra* ) estis unu el la oceanidinoj, filino do de la titanoj Oceano kaj Tetiso. Ŝi kutime loĝis en la monto Kileno, en Arkadio.

*La Plejadoj*, filinoj de Plejono kaj Atlaso. Pentraĵo de Elihu Vedder, 1910. Metropolitana Muzeo, Novjorko.Oni inkludas ŝin inter la Epimelidoj, nimfoj de la ŝafoj, kaj tiel ŝi prezidis la reproduktadon de la bestoj (ŝia nomo signifis *multipliki*, kaj ŝia nepo Hermeso estis la zorganto pri bredado de bestoj). Kaj Ovidio kaj Higeno nomis ŝin Etro aŭ Aetro, kiu signifas *sennuba ĉielo*.

Partnero kaj idaro
------------------

El ŝia rilato kun la titano Atlaso naskiĝis Hiaso, la Plejadoj (kiuj estis transformitaj en stelojn kiam ili forfuĝis de la obstina persekutado de la ĉasisto Oriono) kaj la Hiadoj, kiuj ankaŭ iĝis steloj, ĉifoje kiel premio pro varti la infanan dion Dionizo.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **La Plejadoj*** Alkiono
* Celeno
* Elektro
* Majo
* Meropo
* Steropo aŭ Asteropo
* Tajgeto
 | **La Hiadoj*** Ambrozio
* Diono
* Eŭdoro
* Esilo
* Feo
* Fesilo
* Klejo
* Koroniso
* Polikso
 | Hiaso |

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Plejono ĉe Theoi Proyect

Referencoj
----------

1. ↑  Harry Thurston Peck's *Harper's Dictionary of Classical Antiquities* (1898)
2. ↑  Apolodoro.*Mitologia biblioteko*, 3.10.1.
3. ↑  Ovidio.*Fasti*, 171
4. ↑  [[Higeno (verkisto)|]]. *Fabloj*, 192.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***Plena Gramatiko de Esperanto*** (mallonge **PG**) estas verkita de la duopo Kalocsay-Waringhien kaj publikigita en 1935 ĉe Literatura Mondo en Budapeŝto. Dua tralaborita eldono aperis en 1938, tria kompletigita en 1958, kvara tralaborita eldono en 1980 sub ŝanĝita titolo *Plena Analiza Gramatiko* kaj la kvina eldono en 1985.

Enhavo
------

La aŭtoroj pritraktis la gramatikon de Esperanto sur scienca lingvistika bazo, sed samtempe per lingvaĵo komprenebla por laikaj legantoj. Kvankam la 16-regula gramatiko en Fundamento de Esperanto estas principe facila, la apliko de la reguloj ĉe unuopaj vortoj donas ofte diferencajn rezultojn kaŭzitajn de la senco aŭ de la deveno de la vorto (ekz. *ŝi belis = ŝi estis bela, ŝi ĉarmis lin = ŝi ravis lin, fabriki = produkti, fabriko = produktejo, fabrikaĵo = produkto*). La aŭtoroj tre detale esploris kaj klarigis tiujn efikojn, kies kono gravas precipe por literaturistoj (por originalaj verkistoj kaj same por tradukantoj). Ne malpli grava motivo estis prezenti la lingvon antaŭ lingvistoj sur profesia nivelo.

La unuopaj artikoloj estas markitaj kiel paragrafoj sinsekve numeritaj kaj dividitaj je partoj kaj subpartoj. Fine de la libro troviĝas alfabeta indekso de traktataj temoj kaj vortoj.

### Enhavotabelo

**LA VORTO**

I. FONETIKO  

II. VORTFARADO  

A. La vortkonsisto de la lingvo  

B. Kunmetado  

C. Derivado  

D. Kritiko de la Esp-a vortsistemo  

III. MORFOLOGIO KAJ SINETIO

**LA FRAZO**  

I. LA VORTSINTAKSO  

A. Substantiva kernvorto  

B. Adjektiva kernvorto  

C. Adverba kernvorto  

D. Verba kernovorto  

II. LA PROPOZICIO-SINTAKSO  

III. FRAZSINTAKSO

INDEKSO

Recenzoj
--------

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** ...Tiu verko, kiu montras al ni multan lertecon kaj erudicion pri gramatikaĵoj laŭ la latinrutina senco, tendencas fari el la akvoklaraj reguloj kaj komunkomprenaj leĝoj de Esperanto ian skolastikan komplekson vualitan de milvorta terminologia aparato, en kiu la mizera lingvo Esperanto dronas, tiel ke oni tute perdas ĝin... Jen facilanima provo sanktigi personan eraran elparolon francan-hungaran ... kontraŭ Zamenhof... Kun siaj meritoj detalaj la *Plena Gramatiko* estas malesperantaĵo... **"** |
| — 1936, Paul Nylén, Svenska Esperanto-Tidningen |

 |

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Lingvo |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |

* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo