recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kálmán Lissák** [liŝAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lissák Kálmán** estis hungara kuracisto, fiziologo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1956).

Kálmán Lissák  naskiĝis la 13-an de januaro 1908 en Szentes. Li mortis la 25-an de junio 1982 en Győr.

Biografio
---------

Kálmán Lissák frekventis universitaton en Budapeŝto, post la diplomo en 1930 li eklaboris en universitataj institutoj de Budapeŝto kaj Debrecen. Baldaŭe li pasis 4 jarojn helpe de stipendioj en Graz, Berlino kaj Harvard. Li profesoriĝis en 1937. En 1943 li iĝis katedrestro en universitato de Pécs. Post la 2-a mondmilito li partoprenis en restarigo de la medicina edukado. Li estis elektita rektoro en 1947. En 1957 la kabineto forprenis la titolon rektoro pro "kontraŭrevolucia konduto" sed lasis lin plue instrui kaj esplori. Li ricevis premion Kossuth en 1954.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Élettani gyakorlatok* (1935)
* *Die neuroendokrine Steuerung der Adaptationstätigkeit* (1960), angle (1965), ruse (1967)
* *A magatartás idegi és hormonális szerveződése* (1964), slovake (1970)

Fontoj
------

* biografio kun foto
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Kálmán Györgyi** [djordji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Györgyi Kálmán** estis hungara prokuroro, altlerneja instruisto.

Kálmán Györgyi naskiĝis la 24-an de majo 1939 en Budapeŝto, li mortis la 17-an de februaro 2019.

Biografio
---------

Kálmán Györgyi akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1964. Post la diplomo li instruis plu en la universitato en rangoj lektoro (1965-1969), docento (1979-1990). Inter 1979-1985 li estis vicdekano, inter 1989-1990 dekano. Intertempe en la jaroj 1969 kaj 1970 li studis en Universitato Alberto Ludoviko de Frajburgo (tiam en Okcidenta Germanio). En 1980 li kandidatiĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio, en la sama jaro li edziĝis. Li estis ĉefprokuroro de Hungario inter 1990 kaj 2000, poste li havis postenon en la ministerio. Li ricevis premiojn inter 1988-2009.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A Büntető Törvénykönyv kommentárja* (kunaŭtoro, 1968)
* *Büntetőjog. Általános rész* (kunaŭtoro, 1973)
* *Büntetések és intézkedések* (1984)
* *Az állam elleni bűncselekményekre vonatkozó rendelkezések módosításáról* (kunaŭtoro, 1990)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699601
* LCCN: n84211089
* VIAF: 121463839
* ISNI: 0000 0000 8020 9226
 |
**Kálmán Medzihradszky** [medzihradski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Medzihradszky Kálmán** estis hungara kemiisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1990).

Kálmán Medzihradszky  naskiĝis la 20-an de aprilo 1928 en Rákoscsaba, li mortis la 20-an de majo 2019 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kálmán Medzihradszky studis en Scienca Universitato Loránd Eötvös en Budapeŝto inter 1946-1950. Post la diplomo li samloke eklaboris en la universitato. En 1967 li kandidatiĝis, en 1970 li doktoriĝis antaŭ la akademio. En 1980 li iĝis vicrektoro, post 3 jaroj dekano ĝis 1989. Li pensiuliĝis en 1998. Li okupiĝis precipe pri peptidoj kaj proteinoj. Li ricevis diversajn premiojn inter 1962-2009.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Effect of Secondary Enzyme-Substrate Interaction on the Cleavage of Synthetic Peptides by Pepsin* (1970)
* *The Bio-Ogranic Chemistry of Alfa-Melanotropin* (1982)
* *A peptidszintézis szerepe az opioid rendszerek kialakulásában* (1990)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
La **Bachfest Leipzig** (esperante: **Bach-Festivalo je Lepsiko**) estas muzikfestivalo, kiu okazis unuafoje en Lepsiko en la jaro 1908.

Jam en 1904 okazis la 2-a germana *Bachfest* de la Nova Bach-Societo en la foirurbo. La Bach-festivalo okazis sekvatempe en neregulaj interspacoj, parte nomataj *Bach-semajnoj* aŭ *Bach-tagoj*.

Ekde la jaro 1999 la Bach-arĥivo organizas la festivalon ĉiun jaron laŭkomisie de la urbo Lepsiko, ĉiun fojon sub alia devizo.

Dum la Bach-Festivalo estas prezentataj selektaj verkoj de Johann Sebastian Bach, kiu ekde 1723 ĝis sia morto de 1750 vivis kaj laboris kiel Thomas-kantoro ĉe la Thomas-preĝejo en Lepsiko. Krome selektaj orgenvizitoj en Mezgermanio estas regulaj programeroj.

Ĉiujare okazas proksimume 100 unuopaj aranĝoj kadre de la Bach-Festivalo, inter ili komenca koncerto direktata de Thomas-kantoro Georg Christoph Biller.

Devizoj
-------

* 2004: „Bach kaj la romantismo"
* 2005: „Bach kaj la estonteco"
* 2006: „De Bach al Mozart"
* 2007: „De Monteverdi al Bach"
* 2008: „Bach kaj liaj filoj"
* 2009: „Bach – Mendelssohn – Reger"
* 2010: „Bach – Schumann – Brahms"

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bach-Festivalo je Lepsiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝo de Bach-Arĥivo Lepsiko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 349384
* GND: 5012472-9
* LCCN: no2012141282
* VIAF: 157812046
 |
**Isar** [iSAR] estas loĝloko kaj municipo en la okcidento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la oriento de la komarko *Odra-Pisuerga*. La loknomo *Isar* estas etimologie komprenebla kiel *Gipsejo*, el iama literumado *Yessar*, el *yeso*, gipso.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 66,42 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 291 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 300 el 1980-aj jaroj. 

Ĝi distas 23 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas ĉe la rivero Hormazuelas (alfluanto de Arlanzón). La municipo enhavas ankaŭ la jenajn submunicipojn: Palacios de Benaver, Cañizar de Argaño kaj Villorejo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. Oni citis Isar en privilegio de 1068, de Sanĉo la 2-a. En la 13-a jarcento oni nomis ĝin ankaŭ *Cámara de los Manriques*, ĉar ili havis tie sian tureton en kiu kutime ili loĝis. Dum la malfrua Mezepoko kaj cetero de la Antikva Reĝimo, la municipo Isar formis parton de la vasta senjorlando de la markizoj de Aguilar de Campoo. 

Isar formis parton de la *partido de Castrojeriz* en la komunumo de *Valle y Cuadrilla de Santibáñez*, unu el dek kvar kiuj formis la komunumaron *Intendencia de Burgos*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso
* Isar (apartigilo)

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774750
 |
**Edita de Wilton** (n. 961, m. la 15-an de septembro 984) estis anglosaksa sanktulino kaj la nelegitima filino de Edgaro (Anglio). Edgaro forrabis ŝian patrinon, Wulfthryth, nobelinon kaj monaĥinon, de Wilton, kiu naskis Edita ĉe Kemsing, Kent.

Kiel junulino Edita iĝis monaĥino, kaj Edgaro nomumis ŝin abatino de tri monaĥejoj, sed ŝi preferis resti sub sia patrino ĉe Wilton.

En 1979 ŝi sonĝis ke ŝi perdis ŝian dekstran okulon, kaj interpretis la sonĝon kiel averton pri la morto de sia duonfrato, la reĝo Eduardo la martiro, kiu estis murdata dum li vizitis sian duonpatrinon Aelfthryth. Laŭdire post la murdo iuj nobeloj proponis ke ŝi regus Anglion, sed ŝi rifuzis.

Dum ŝia vivo oni kritikis ŝin pro luksaj vestaĵoj sed ŝi respondis ke humileco kaj pureco povus ekzisti egale sub reĝecaj roboj kaj sub ĉifonoj.

Ŝi konstruigis preĝejon ĉe Wilton. En 984 Sankta Dunstan konsekris ĝin: laŭdire li ploregis dum la rito, kaj tuj poste diris ke Edita mortos post nur tri semajnoj, kiel ja okazis.

* Kategorio Edita de Wilton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 280594
* GND: 130443441
* LCCN: nb2005002128
* VIAF: 72499884
* ISNI: 0000 0000 1744 475X
* NKC: jo2016923118
 |
**64-uma kodoprezento** (angle: **Base64**) estas metodo kodi duumajn informojn per 64 «ciferoj». Ĝi utilas por sendi tiajn informojn per retpoŝto, laŭ la normo MIME.

La motivo por uzi la 64-uman kodoprezenton estas, ke la retpoŝta normo SMTP (kaj rezulte multaj retpoŝtaj programoj) ne permesas aŭ iam ne permesis liberan uzon de ĉiuj eblaj 256 bitokoj; al la nepermesataj aŭ problemaj bitokoj apartenas la signonumeroj 0–32 kaj 127–255. Restas do nur 94 sekuraj signoj, la signoj de Askio escepte de stirsignoj, spaceto kaj abolsigno. El tiuj signoj oni elektis la sortimenton da ciferoj uzataj por 64-uma kodoprezento.

Laŭ 64-uma kodoprezento oni unue vicigas ĉiujn bitojn en la sendotaj datenoj, ignorante la limojn inter la bitokoj. La vicon oni dividas je grupoj de po ses bitoj kaj ĉiun grupon oni kodas per 64-uma cifero, laŭ jena tabelo:

| Valoro | Signo |
| --- | --- |
| 0 | A |
| 1 | B |
| … | … |
| 25 | Z |
| 26 | a |
| … | … |
| 51 | z |
| 52 | 0 |
| … | … |
| 61 | 9 |
| 62 | + (aŭ - por ekz. retadresoj) |
| 63 | / (aŭ \_ por ekz. retadresoj) |

Ĉiuj uzataj signoj disponeblas ankaŭ en la signaro EBCDIC, kiun iam uzis multaj komputilegoj.

Se la nombro de bitokoj ne estas dividebla per 3, ne eblas ekzakte dividi la vicon en grupojn po 6 bitoj. Tiuokaze oni aldonas unu aŭ du bitokojn kun valoro 0, por igi ilian nombron dividebla per 3. La nombron de aldonitaj bitokoj oni markas per aldono de egala nombro da egalsignoj. Fine de mesaĝo 64-ume kodita povas do esti 0, 1 aŭ 2 egalosignoj.

Ĉar retpoŝtaj sistemoj ofte havas limon pri la longeco de linioj, oni post po 76 signoj enmetas liniŝanĝon.

Ĉe 64-uma kodoprezento la grandeco de datenoj kreskas proksimume je la faktoro 1,368.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rUsenet |
| --- |
| Historio | Eterna septembro (1993) |
| Terminologio | Alispecano • Dilemo de Warnock • Gantopupo (Interreto) • Interreta trolo • Leĝo de Godwin • Novaĵgrupo |
| Protokoloj kaj teĥnikoj | 64-uma kodoprezento • NNTP |
| 
Ĉi tiu listo estas malkompleta. |

 |
**Pancorbo** [panKORbo] estas loĝloko kaj municipo en la nordoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Comarca del Ebro*. La loknomo *Pancorbo* ŝajne devenas el iama nomo Kurba Ponto. En la Codex Vigilanus de fino de la 9-a jarcento oni mencias *Castrum cui Pontecurbum nomen est*.

Geografio
---------

Nacia ŝoseo inter krutejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 58,45 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 423 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 1 500 el la 1860-aj jaroj. 

Ĝi distas 65 km de Burgoso, provinca ĉefurbo. Temas pri kruta areo de la Montoj Obarenes, en kiu elfluas la rivero Oroncillo, kiu trapasas la loĝlokon norde. Precize temas pri la suda elirejo de ravino elfosita de la rivero Oroncillo kaj parto de ĝia teritorio formas parton de la Natura Parko Montes Obarenes-San Zadornil. Ĝi limas kun Partido de la Sierra en Tobalina, Valle de Tobalina, Bozoó, Santa Gadea del Cid, Miraveche, Villanueva de Teba, Santa María Ribarredonda, Encío, Ameyugo, Foncea (La Rioja), Valluércanes kaj Altable.

Historio
--------

Estis jam romia loĝado. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento rilate al la strategia loko por milita tempo. Alfonso la 7-a havigis foruon en 1147, kaj la urbo atingis komercan prosperon helpe de komunumo de judoj. En 1463 ĝi estis unu el kvin urboj de la eŭska *Hermandad de Álava* kun Vitoria, Miranda de Ebro, Sajazarra kaj Salvatierra, sed antaŭ 1481 definitive apartiĝis kaj Pancorbo kaj Miranda de Ebro. 

Dum la Hispana Milito de Sendependigo, la trupoj de Napoleono posedis la fortikaĵojn de Pancorbo tuj antaŭ la batalo de Gamonal (Burgoso). La 30an de junio 1813 la franca roto de la Fortikaĵo de Sankta Engracia kapitulacis antaŭ la hispanoj. 

En 1856 oni ekkonstruis fervojon Madrid-Irún. En aŭgusto 1862 veturis la unua regula vagonaro tra Pancorbo.

Dum la Hispana Enlanda Milito tuj post la puĉo de la 18a de julio 1936, falangistoj konkeris la lokon kaj sieĝis la respublikan konsilantaron en la urbodomo. La skabenoj fuĝis, sed ili estis kaptitaj kampare kaj poste mortpafitaj.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj); brutobredado dekadencis, sed pluis agrikulturo kaj abelbredado. Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la popola arkitekturo, la restaĵoj de la malnova kastelo kaj de la Fortikaĵo de Sankta Engracia de 1794, la preĝejoj de Santiago kaj Sankta Nikolao kaj definitive la ravino.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774669
* LCCN: nr95037742
* VIAF: 147028328
 |
**RÓNAI Sándor** (n. 6-an de oktobro 1892, Miskolc – m. 28-an de septembro 1965 Budapest) estis hungara politikisto, prezidanto de la Prezidanta Konsilio de la Hungara Popola Respubliko (1950-52), prezidanto de la hungara parlamento (1952-?).

Li estis konstrulaboristo, kiu aliĝis al la sindikata movado kaj iĝis membro de la Hungara Socialdemokrata Partio (HSdP). Dum la Hungara Sovetrespubliko, li estis membro de la laborista soveto de Miskolc. Li estis ekde 1922 loka sekretario de la HSdP, poste loka gvidanto de konstrulaborista asocio. Oni kaptis lin en aprilo de 1941 kaj li devis punlabori. Post la dua mondmilito, li estis komerca kaj kooperativ-afera, poste eksterkomerc-afera ministro. Li agadis por la unuiĝo de la HSdP kun la komunista partio.

Li estis inter 1948 kaj 1956 – kun malgranda interrompo – membro de la Centra Gvidantaro de la Hungara Demokrata Partio, post la malvenko de la hungara revolucio de 1956, membro de la Revolucia Laborista-Kamparana Registaro. Li estis ĝis sia morto membro de la Centra Komitato kaj Politika Komitato de la Hungara Socialista Laborista Partio.

Li estis ekde aprilo de 1960, prezidanto de la Hungara-Soveta Amika Societo.

* Kategorio Sándor Rónai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 198279
 |
**Géza Földessy** [foldeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Földessy Géza,** germane *Geza von Földessy* estis hungara aktoro, reĝisoro, teatrestro. Lia edzino estis Juci Komlós, ilia filino estis Margit Földessy. 

Géza Földessy  naskiĝis la 13-an de aprilo 1905 (laŭ aliaj informoj la naskiĝdato estas 21-a) en Szombathely, li mortis en 2001 en Francio.

Biografio
---------

Géza Földessy frekventis militan mezlernejon, kiun li forlasis kaj aliĝis al teatra trupo. Li debutis en 1924 en sia naskiĝurbo. En la sekva teatra jaro li havis rolojn en Nacia Teatro (Miskolc). En 1926 Aktora Lernejo de la Tutlanda Aktora Societo donis al li aktorpermeson (diplomon). En la sama jaro li estis membro de Gaja Teatro, poste de pluraj provincaj teatraj trupoj. Inter 1926 kaj 1938 li havis ankaŭ filmajn rolojn en Berlino. En 1940 li estis bonvivanto de Operetoteatro (Budapeŝto), en la sama jaro li estis unu el la fondintoj de Teatro Madách. Li estis teatrestro de Madách, poste inter 1941 kaj 1948 teatrestro de Nacia Teatro en Miskolc. En 1945 li edziĝis, en la sekva jaro filino naskiĝis. En 1948 li disidis, poste li estis reĝisoro en Parizo. Depost la Hungara revolucio de 1956 li translokiĝis al Munkeno, kie en 1959 li fondis teatron, li gvidis ĝin ĝis 1972. En 1995 li revizitis Hungarion.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ferenc Herczeg: *Bizánc* - Konstantin; Lala Kalil; turka diplomato
* Lajos Zilahy: *Tűzmadár* - Lovasdy

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Csárdáskirálynő* (1927)
* *Szerelmi álmok* (1935) – barono Kálmán Eötvös
* *Pepita kabát* (1940) – János Szepesy (ĉefrolo)
* *Das ist die Liebe der Matrosen* (1962) – teatrestro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
**Géza Egger,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Egger Géza** estis hungara aktoro.

Géza Egger naskiĝis la 27-an de januaro 1987 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Géza Egger estis edukita en Etyek, kie li maturiĝis en gimnazio en 2005. Li akiris aktoran diplomon en Universitato de Kaposvár en 2008, sed li studis ankaŭ teatrosciencon en Universitato de Panonio kaj filologion en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Lia ĉefinstruisto estis Gábor Rusznyák. Li estis aktoro post la diplomo ekzemple en Nacia Teatro (Szeged) (2008-2009), Norda Teatro Trupo Harag György de Satmaro (2012-2013), Teatro de Nyíregyháza (2013-2015). Ekde 2010 li estis ankaŭ ĉiufaranto (aktoro, reĝisoro, dramaturgo, dramisto, produktoro) de memstaraj teatraj spektakloj.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* William Shakespeare:
	+ Romeo kaj Julieta - Benvolio
	+ *Pericles* - Simonides
	+ Makbeto - titolrolo
	+ *Coriolanus* - Titus Lartius
* Bertolt Brecht: *Patrino Kuraĝo kaj Ŝiaj Infanoj* - tendara pastro
* Friedrich Dürrenmatt: *János király* - grafo de Pembroke
* Zsigmond Móricz:
	+ *Pillangó* - Jóska Darabos
	+ *Úri muri* - fraŭlo

Liaj kinaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------------

* *Erdő* (mallonga filmo, 2011) - ĉefrolanto
* *Maszatvár* (mallonga filmo, 2019) Rendőr
* *Nagykarácsony* (2021) - Zoltán

Liaj televidaj filmaj roloj (elekto)
------------------------------------

* *Tóth János* (serio, 2019) - László
* *Terra X - Rätsel alter Weltkulturen* (serio, 2021) - gardisto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* roloj
* filmoj

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768663
 |



* Portalo pri Biografio
**Chicoasén** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo estas Chicoasén. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07029.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5112 loĝantojn. El tiuj estis 2590 viroj kaj 2522 virinoj. La komunumo havas surfacon de 82 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 260 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2714 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2233 scipovis legi kaj skribi kaj 477 personoj estis analfabetoj. Do 82% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 18% estis analfabetoj.

4345 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 416 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 9.57% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Chicoasén Arkivigite je 2011-06-17 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Géza Dezső Fekete** [deĵO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fekete Géza Dezső** estas hungara skulptisto. Lia patro estis Géza G. Fekete.

Statuo pri Peter Falk fare de Géza Dezső Fekete
Géza Dezső Fekete  naskiĝis la 3-an de januaro 1939 en Budapeŝto.

Biografio
---------

La familio Fekete estis deportita al Hajdúhadház en 1951, sed en la sekva jaro ili povis hejmenveni. La juna Géza abiturientis en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1965. Liaj plej gravaj instruistoj estis Pál Pátzay, János Kmetty, Károly Antal kaj Iván Szabó (skulptisto). Inter 1965-1973 li instruis en belarta rondo. Intertempe en 1963 li edziĝis, baldaŭ 2 gefiloj naskiĝis. Li kreas krom skulptaĵoj medalojn kaj ankaŭ restaŭradas.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Budapeŝto (1973, 1981, 1988, 1995)
* Győr (1975)
* Székesfehérvár (1983)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Miskolc (1971, 1973, 1977)
* Hódmezővásárhely (1965-1978)
* Sopron (1979)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Peter Falk (nur la kapo)Peter Falk (nur la kapo)
* László PappLászló Papp
* LeporoLeporo

Elektitaj memortabuloj
----------------------

* 
* 
* 
* 
*

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Géza Dezső Fekete en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 620758
 |
**Chaos** estis la nomo de germana gazeto eldonita en Vajmaro inter 1829 kaj 1831 fare de Ottilie von Goethe, porkluba organo kvazaŭ. Temis pri dulingva produkto germana-angla. La angla lingvo tiutempe modis ĉe la pli junaj dume la olduloj preferis la francan.

Inter la redaktistaro nombriĝis i.a. ankaŭ la kastelpostedanto James Patrick von Parry, brito de irlanda deveno. Verkis por ĝi ekz. Johann Peter Eckermann, Adele Schopenhauer kaj Karl von Holtei. Eĉ Thomas Carlyle kaj Adelbert von Chamisso ne rifuzis kunlaboradon. Tiu ĉi gazeto ankaŭ volis kontraŭi la tiam en Vajmaro reganta stagnado spirita kion eĉ Johann Wolfgang von Goethe kaj rimarkis kaj priplendis. Sekve li mem apogis la redaktistojn respektive peris interesajn aŭtorojn. Ekzemple instigitis de li Adelheid von Carolath-Beuthen je publikigado de siaj poemoj ĉe *Chaos*. La eldonokvanto ĉiam restis malgranda ĉar la celgrupo estis anoj de amikaj rondoj ĉirkaŭ Goethe. Ŝajne *Chaos* havis nur 28 ekzemplerojn. La morto de Goethe en la 22.3.1832 markis ankaŭ ties naturan finon pro nepluesto de ĝia centro. *Chaos* mem kaj ĝia posteulanta periodaĵo *Création* ekzistas ankaŭ represitaj. Ĉe Staatsbibliothek (Berlin) troviĝas letero de tri paĝoj de Felix Mendelssohn Bartholdy adresite je *tre honorinda Chaos-redakcio*, t.e. al Ottilie von Goethe (el la jaro 1830-a).

Notoj
-----

1. ↑  Roberto Simanowski, Horst Turk, Thomas Schmidt (Hgg.): *Europa - ein Salon?: Beiträge zur Internationalität des literarischen Salonŝ', Wallstein-Verlag, 1999, p. 180*
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Similo estis ĉe Gazeto de Tiefurt kiu skribitis por amikoj de la kortego de Anna Amalia. Diferenco ne malgrava estas la Tiefurt-gazeto ankoraŭ ĉesis aperi dum la vivo de Anna Amalia kaj ke Chaos-aŭtoroj venis ankaŭ ekster la rondoj goetaj.
5. ↑
6. ↑  *Das Chaos und seine Mitarbeiter* (Reprograf. Nachdruck aus: Festgabe, Wissenschaft und Bibliothek. Otto Glauning zum 60. Geburtstag, p. 43–53. Leipzig 1936).
7. ↑  Titolinformoj ĉe KVK.
8. ↑  La letero de Mendelssohn
**Géza Finszter** [finster], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Finszter Géza** estis hungara juristo, altlerneja instruisto, kriminologo.

Géza Finszter naskiĝis la 19-an de majo 1945 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Géza Finszter maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1968. Post la diplomo li eklaboris en ministerio pri internaj aferoj. Li kandidatiĝis en 1984 (CSc), doktoriĝis en 2007 (DSc) ĉe Hungara Scienca Akademio. Inter 1993-1997 li instruis en altlernejo por policaj oficiroj, ekde 2000 en Universitato Loránd Eötvös. Ekde 1996 li estis institutestro. Li ricevis premiojn inter 1998-2016.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A rendészet társadalomelmélete* (2003)
* *Kriminalisztika joghallgatóknak* (studenta lernolibro, kunaŭtoro, 2008)
* *A rendészet elmélete és a rendészeti eszközrendszer. Közös modul* (studenta lernolibro, 2013)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699136
 |
**Botorrita** [botoRIta] estas municipo de Hispanio, en la sudokcidenta parto de la Komarko Zaragozo kies ĉefurbo estas Zaragozo mem, sed ankaŭ oni konsideras kiel ĉefurbo Utebo-n, se oni ne konsideras tia Zaragozon, kiel provinca kaj regiona ĉefurbo. Ĝi estas en la centroriento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Botorrita estas municipa teritorio en la sudokcidenta parto de la Komarko Zaragozo, kie ĝi okupas teritorion inter Mozota okcidente kaj María de Huerva kaj Jaulín oriente, kaj borde de la rivero Huerva. La altitudo gamas inter 658 msm sude (monteto Ataque), ĉe la limo kun Jaulín, kaj 350 msm borde de la rivero Huerva.

La loĝloko Botorrita mem estas je 22 km sude de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo. Ĝi estas sur 394 msm. La loĝloko estas tute inter María de Huerva nordoriente kaj Mozota sudokcidente laŭ la fluejo de la rivero Huerva.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Nordokcidente:* La Muela | *Norde:* María de Huerva | *Nordoriente:* María de Huerva |
| *Okcidente:* Mozota |  | *Oriente:* María de Huerva |
| *Sudokcidente:* Muel | *Sude:* Muel kaj Jaulín | *Sudoriente:* Jaulín |

Historio
--------

Bronzaĵo de Botorrita I.
Botorrita estas famkonata pro la arkeologiaj restaĵoj. En tiu municipa teritorio estis setlejo de keltiberoj nome Kontrebia Belaiska de la 5-a kaj 4-a jarcentoj a.n.e. en kiu oni trovis la famajn Bronzaĵojn de Botorrita datitaj de la 1-a jarcento a.n.e. kiuj nuntempe estas ankoraŭ ekspoziciitaj en la Muzeo de Zaragozo. Temas pri tri skribaĵoj en keltibera lingvo kaj unu en latina.

La konkero de Zaragoza fare de Alfonso la 1-a en 1119 ebligis, ke ankaŭ tiu areo estis konkerita de kristanoj ĉirkaŭ tiu jaro. Post la konkero granda parto de loĝantaro estis mudeĥaroj kaj poste moriskoj, kiuj estis forpelitaj el 1610, kio rezultis en ekonomia kaj demografia krizo.

Botorrita demografie kreskiĝis precipe ekde la dua duono de la 19-a jarcento, parte pro la epidemio de filoksero en Francio. Poste tamen multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj ankaŭ en Botorrita oni malaltiĝis ĝis nunaj 526 loĝantoj (2022).

Ekonomio
--------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo, brutobredado, kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vino), krom ekstera dungado. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Botorrita en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808135
* LCCN: n82105868
* VIAF: 126693153
* BNF: 122426718
 |
**EKLI József** (1916-1994) estis dentoteknikisto, estro de komerca grupo de Medicina Instrumentfabriko, esperantisto en Debrecen. Li estis membro de Debrecena Fervojista Fakgrupo „Rezső RAJCZI"

Dum la dua mondmilito li estis plurfoje distingita aviadista soldato. 

En sia 60-a jaro (1956), post fino de lingvokurso li ligiĝis aktive al la Esperanto-movado. Lia kluba agado en Debreceno estis aktiva kaj altnivela. Surbaze de korespondado kun fakkuracistoj en aliaj landoj li faris multajn valorajn kaj utilajn prelegojn, temoprezentojn por la klubanoj. Post la perdo de sia maldekstra piedo – jarojn antaŭmorte – li fariĝis ligita al lito, tamen li daŭrigis plu sian Esperantan korespondadon, eĉ pli intense. Li interŝanĝis longajn leterojn kun kelkaj okcidentlandaj esperantistoj pri interesaj fakaj temoj kaj samtempe kun aliaj gesamideanoj pri religiaj demandoj- ĉar li estis presbitero ĉe la kalvinana komunumo apartenanta al preĝejo sur la placo Árpád en Debrecen. Liaj leteroj enhavis bibliajn klarigojn, pritraktojn, pensojn tra longaj leteroj. Li skribadis koresponde ĝis la tago de sia morto.
**József DIVALD** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Divald József** estis hungara inĝeniero, akademia instruisto. Lia frato estis Adolf Divald.

József Divald  naskiĝis la 21-an de marto 1827 en Hungara reĝlando en Hungara reĝlando en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio), li mortis la 31-an de decembro 1879 en Selmecbánya.

Biografio
---------

József Divald frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Akademio de Selmec. Post siaj studoj li estis asistanto en la akademio. En 1871 li ekhavis signifan postenon en Buda en la financa ministerio. Li havis la titolon reĝa financa konsilisto. En Selmecbánya li partoprenis en fondo de arbarista revuo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Bányászati viszonyaink* (1867)
* *A szepesi bányászat történetéhez* (1878)
* *Adalékok a rozsnyói bányászat történetéhez* (1878)
* *Thurzó György és a bányakamara* (1880)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 194-a paĝo)
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo D, poste serĉu la nomon)
**Botoŝ,** serbe **Ботош,** slave **Botoš,** germane **Botosch,** hungare **Bótos** [bOtoŝ] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Zrenjanin.

Botoŝ troviĝas en (verda) Municipo Zrenjanin en Serbio
Mapo pri municipo Zrenjanin
Ortodoksa preĝejo de Botoŝ

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 68  km²
* Koordinatoj: 45°18′18″N 20°38'06″E
* Alto super marnivelo: 68 m
* Loĝantaro: 2140
* Poŝtkodo: 23243
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

Situo
-----

Botoŝ situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ dekstra bordo de Timiş.

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Nagybecskerek, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Botoŝ 2148 homoj, (1921 serboj (89 %), 109 ciganoj, 52 hungaroj, 23 rumanoj, 12 jugoslavianoj, 6 kroatoj, po 5 slovakoj kaj germanoj ktp).

Vidindaĵoj
----------

* ortodoksa preĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Botoŝ en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Antaŭpreparita bantokravato
La bantigo de bantokravato
**Bantokravato**, **bantkravato**, **papilia kravato** aŭ **papilikravato** estas tipo de kravato kiu estas portata ĉefe de viroj sur la kolumo de ĉemizo. La nomo venas de la formo, kiu similas al banto aŭ papilio (kiel ŝunodo).

La bantokravato konsistas el rubando (ofte farita el silko, sed ankaŭ el katono aŭ poliestero) kiu estas bantigita ĉirkaŭ la kolo. La rubando finas je ambaŭ ekstremaĵoj en banto, pro kio la kravato post la bantigo ekhavas papiliecan formon. Nuntempe oni portas ĝin ĉefe dum paradaj festoj: nigra ĉe smokingo ("nigra kravato") kaj blanka ĉe frako ("blanka kravato"). Unuopuloj portas bantokravaton ĉe kompletoj ĉe kiu la plejmulto de la sinjoroj portas normalan kravaton.

Konataj portantoj kaj portintoj de bantokravato estas Albert Schweitzer, Winston Churchill kaj Elio Di Rupo

* Winston Churchill en Downing StreetWinston Churchill en Downing Street
* Elio Di RupoElio Di Rupo
* Albert SchweitzerAlbert Schweitzer
* Blanka bantokravato ĉe frakoBlanka bantokravato ĉe frako

Referencoj
----------

1. 1 2  Erich-Dieter Krause.  (2007) *Großes Wörterbuch Deutsch-Esperanto*. Hamburg: Helmut Buske Verlag. ISBN 978-3-87548-466-3. paĝo 467, kapvorto *Fliege*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bantokravato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Bantokravato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hispane Videofilmeto
* angle Kiel bantigi bantokravaton?
* nederlande Bantigi bantokravaton
Pri la komunumo
---------------

**Bottmingen** estas komunumo en la distrikto Arlesheim en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 6004 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Bottmingen situas sudokcidente de Bazelo en la tiel nomita *Leimenvalo*, ĉe la bordo de la rivero Birsig. Sur la monteto *Bruderholz* en la sudo de la komunumo situas la bazelkampara kantonmalsanulejo Bruderholz.

La komunumo apartenas al la aglomeraĵo de Bazelo kaj estas ŝatata loĝloko de homoj, kiuj dumtage laboras en la urbo.

De la komunuma areo de 2,99 km² 52% estas okupitaj per setlejoj, 28% servas al agrikulturo, 19% estas kovritaj per arbaro kaj 1% estas dezertaj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Bottmingen limas en nordo al Binningen, en nordoriento al Bazelo, en sudoriento al Reinach, kaj en sudokcidento kaj okcidento al Oberwil.

Trafiko
-------

Tramhaltejo en Bottmingen
Bottmingen estas per la tramlinioj 10 kaj 17 konektita al la tramreto de la urbo kaj regiono de Bazelo. Krome tra la komunumo trafikas ankaŭ diversaj buslinioj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Bottmingen datiĝas el la jaro 1246 kiel *Bothmingen*.

Ek de la 11-a jarcento Bottmingen kune kun Binningen apartenis al la episkopo de Bazelo. En la jaro 1534 la urbo Bazelo akiris kiel pando la vilaĝon de la episkopo kaj aĉetis ĝin definitive en la jaro 1585. Jam en la 18-a jarcento Bottmingen kaj Binningen disigis la paŝtejojn kaj la havaĵon. En la jaro 1756 Bottmingen ricevis propran lernejon. Sed ankoraŭ ĝis la jaro 1837 Bottmingen estis politike kunigita kun la najbara komunumo Binnigen.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵo kaj rekonilo de la komunumo estas la Akvokastelo Bottmingen, kiu estis menciita la unuan fojon en la jaro 1363. La komunumo ankaŭ disponas pri vilaĝomuzeo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Bottmingen
* Bottmingen en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Bottmingen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Arlesheim |
| --- |
| ArlesheimArlesheimAesch  •  Allschwil  •  **Arlesheim**  •  Biel-Benken  •  Binningen  •  Birsfelden  •  Bottmingen  •  Ettingen  •  Münchenstein  •  Muttenz  •  Oberwil  •  Pfeffingen  •  Reinach  •  Schönenbuch  •  Therwil | Arlesheim |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 283519
* GND: 4236516-8
* LCCN: n88664828
* VIAF: 154887821
 |
**Oswaldo PIRES de HOLANDA** [os**vaŭ**du **pi**riz djo**lan**da] (Baturité, Cearao, la 19-an de julio 1921) estas brazila esperantisto kiu i.a. rolis kiel prezidanto de Brazila Esperanto-Ligo en 1998.

En 1940 Pires de Holanda partoprenis la fondon de Verda Stelo Esperanta Grupo kreita de la armea leŭtenanto João Gurgel de Moura en Baturité.
En 1944, sub instruado de Audisio Lopes de Souza kaj José Francelino de Oliveira, kiujn li insiste mencias, li membriĝis al Esperanto-Asocio de San-Paŭlo en 1949, post kiam li fondis en la kvartalo São Miguel Paulista la Esperanto-Klubon Zamenhof. Li eldonis la (neregule aperintan) "monatan oficialan organo de Esperanta Klubo 'Zamenhof'", "Esperanta bulteno", inter 1958 kaj 1971. 

Li daŭre akompanis la eventojn de Esperanto-Asocio de San-Paŭlo kaj iĝis ĝia prezidanto en 1994. En 1998 li estis prezidanto de Brazila Esperanto-Ligo (BEL). 

La Kolekto por Planlingvoj en Vieno registras tri tradukojn de Pires de Holanda (vd. malsupre).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oswaldo Pires de Holanda en la Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
**Árpád Bárány** [bArAnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bárány Árpád** estis hungara skermisto (spadisto), dufoje olimpiano, olimpika kaj monda ĉampionoj, trejnisto, arbitraciisto.

Árpád Bárány naskiĝis la 24-an de junio 1931 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Árpád Bárány skermis en pluraj sportkluboj en Budapeŝto. Li estis hungara ĉampiono unue en vintra pentatlono grupe (jam forgesita sporto) en 1956, poste kiel spadisto inter 1957-1959 kvarfoje (trifoje grupe, unufoje sole). Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1960 kaj Somera Olimpiko 1964 kun ora medalo grupe, krome en mondĉampionumo en 1959 li estis la unua. Li finis la skermon en 1968, intertempe li akiris unue sportpedagogian, poste trejnistan diplomojn kaj li estis trejnisto, ankaŭ en Irano. Li estis ankaŭ arbitraciisto ĝis 1994. Li ricevis 3 premiojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2022-11-16 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801618
 |



* Portalo pri Biografio
**Georgi AKTARĜIEV** (naskiĝis la 18-an de oktobro 1868 en Tirnovo; mortis la 30-an de julio 1933 en Sofio) estis bulgara esperantisto kaj ĵurnalisto, korespondanto de Wolff-agentejo; antaŭe ŝtata oficisto. 

Li loĝis en Sofio kaj estis unu el la plej malnovaj kaj aŭtoritataj esperantistoj en Bulgario. Li estis esperantisto de 1898. Li gvidis kursojn kaj faris paroladojn. 

Ĉirkaŭ 1904 en Sofio fondiĝis loka societo "Aŭroro", sub gvido de Nikola Kovaĉev, Petr Popov, Georgi Aktarĝiev k. a.

En la sama jaro 1904 li redaktis la kvaran jar-kolekton de *Rondiranto.*

Li estis prezidanto de BEA en 1910-1912, 1920-1927 (BES), kaj ankaŭ post 1930 ĝis la morto.

En 1931 sub lia prezidanteco Bulgara Esperanto-Asocio havis 26 lokajn grupojn kun sume 500 membroj. 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Árpád Berczik** [bercik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Berczik Árpád** estas hungara hidrobiologo, zoologo, ekologo, altlerneja instruisto, membro de Hungara Scienca Akademio (koresponda en 1982, ordinara en 1990).

Árpád Berczik naskiĝis la 7-an de majo 1929 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Árpád Berczik maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1947, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1951. Post la diplomo li instruis jaron en gimnazio en Székesfehérvár, poste li aliĝis al la universitata esplora grupo. Li ricevis la instruan rangon docento en 1974, li profesoriĝis post 3 jaroj. Li instruis ĝis la emeritiĝo en 1991. Li estis ankaŭ institutestro inter 1978-1991. Intertempe li kandidatiĝis en 1956, doktoriĝis en 1975 antaŭ la akademio. Plej ofte li esploris la Danubon kaj Fertő-n. Li ricevis premiojn inter 1971-2013.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Hidrobiológia és szennyvízbiológia* (1969, 1972)
* *Törekvések a potamoökológia szemléletének fejlesztésére* (1983)
* *Szigetköz. Környezettudományi kutatások, környezeti állapot, ökológiai követelmények* (kunaŭtoro, 1993)
* *Macroinvertebrate Communities in Reed Litter* (kunaŭtoro, 2001)
* *Living Danube. 39th IAD Conference. 21–24 August, 2012, Szentendre. Limnological reports 39. Proceedings* (kunredaktoro, 2012)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 672647
* GND: 106825002X
* LCCN: n92078069
* VIAF: 55810557
* ISNI: 0000 0000 7905 3965
* NKC: jx20080826004
 |
**Bukowina-Osiedle**, hungare **Bukovinapodszle** estas vilaĝo en Pollando, en provinco Malgrandopolio, en vojevodio Nowy Sacz, en Distrikto Nowotarski.

Bukowina-Osiedle troviĝas en la ruĝa provinco
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 210
* Poŝtkodo: 34-
* Telefonprefikso: +(48)18
* Aŭtokodo: KNT
* koordinatoj: 49° 31' 14 *N, 19° 50' 41* E

Situo
-----

La vilaĝo situas en Karpatoj, en valo de rojo, meze de sakovojo. Jabłonka (Malgrandopolio) troviĝas 20, Podszkle (Malgrandopolio) 4 km-ojn for.

Historio
--------

Polaj rifuĝintoj fondis la vilaĝon en la 16-a jarcento. Antaŭ la 1-a mondmilito Podszkle (Malgrandopolio) aliĝis al tiu vilaĝo. Tiam la hungara nomo estis **Bukovinapodszkle**. Ĝis 1918 la vilaĝo apartenis al Hungario, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Trsztena, poste 2 jarojn la ĉeĥoslovakia armeo okupis. Ekde 1920 Bukowina-Osiedle apartenis al Pollando. En 1939 Slovakio okupis la vilaĝon kaj ĝis 1945 apartenis al Slovakio.

Vidindaĵo
---------

* Kategorio Bukowina-Osiedle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Foto de loĝdomo de Rouault. **Georges Henri ROUAULT** (naskiĝinta la 27-an de majo 1871 en Parizo, mortinta samloke la 13-an de februaro 1958) estis franca pentristo kaj grafikisto. Li apartenis al la movado Renouveau catholique.

Vivo
----

Post trejnadovitropentrista Rouault studis de 1891-98 ĉe la Altlernejo de la belaj artoj ĉe Gustave Moreau. Post ties morto en 1898 li iĝis direktoro de la nove fondita Moreau-muzeo en Parizo.

Unue la influo de Moreau sur liajn verkojn superpezis; poste Rouault komencis evolui propran stilon. Ĝin karakterizas lumantaj kiel pasto surmetitaj koloroj kun nigraj konturlinioj: tio memorigas onin pri buntaj vitraloj el gotikaj kirkoj. Per tio Rouault ja intencis elvoki religian etoson. Lia ĝismorte forta katolika sento ankoraŭ intensiĝis per la amikeco kun la verkisto Joris-Karl Huysmans. La kontaktoj kun Léon Bloy aliaflanke inspiris de 1903-07 faritan ciklon de bildoj kun ciesulinoj. Ekde 1902 senteblis spuroj de faŭvismo.

Kune kun Henri Matisse kaj aliaj Rouault fondis la institucion *Salon d’Automne* kaj partoprenis la ekspozicion de 1905. Al liaj severaj ikonaj verkoj kun religiaj motivoj (*Le Christ bafoué par les soldats* , 1932, Museum of Modern Art, Novjorko) alvenis ekde 1917 presitaj grafikaĵoj kaj ilustraĵoj malfermantaj novan kreivan komplekson.

Li faris i.a. bildojn por la verko *Les fleurs du mal* de Charles Baudelaire kaj la akvafortan serion *Miserere* (en 1927 finita). En 1929 li projektis dekoraciojn kaj kostumojn por la *Rusaj baletoj* de Djagilev. En 1948 li faris la vitralojn por la kirko en Plateau d’Assy.

Fonto
-----

"Rouault, Georges Henri", apud: *Microsoft Encarta 2007 Enzyklopädie*, Microsoft Corporation, 2006 (DVD)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Georges Rouault en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Georges Rouault en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Fondation Georges Rouault
* Journal intime pictural - disertacio, Munkeno 2010.
* Georges Rouault, memoro de Sylvain Coiplet, 1989


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 503351
* GND: 118603361
* LCCN: n79111407
* VIAF: 16857
* ISNI: 0000 0001 2117 1683
* SUDOC: 027110559
* BNF: 11922740x
* ULAN: 500024798
* NLA: 35464949
* NDL: 00454808
* BIBSYS: 1470399606013
* RKD: 68518
* NKC: jn20010523005
* ICCU: CFIV017578
* BNE: XX927117
 |
**Meduzo** estis unusola mortema el triopo de Gorgonoj, monstraj filinoj de dio Forkiso kaj lia edzino Keto. Robert Graves tradukas ŝian nomon kiel Artifika.

Olea pentraĵo sur tolo de Caravaggio, inter 1595 kaj 1596.
Mozaiko kun la kapo de Meduzo en Lilibeo. Arkeologia Parko de Marsala, Sicilio
Laŭ Francisko Azorín **Meduzo** estas *Fabela monstro de la greka mitologio, reprezentita per flugilhava unuokula virino kun serpentoj, anstataŭ haroj, kiu ŝtonigis ĉiujn, kiujn ŝi rigardis. La Meduzon, k. la 2 aliajn gorgonidajn monstrojn, mortigis Perseo k. el la kaposango de la Meduzo eliĝis la Pegaso.* Li indikas etimologion el la greka *Medousa*, propra nomo, el *medo* (sentenco, ordono) kaj de tie la latina *Medusa*.

Priskribo
---------

Ŝi estis troe malbela, same kiel ŝiaj fratinoj Steno kaj Eŭrjalo, sed ne de la naskiĝo. Ĉar ŝi lasis sin diboĉiĝi de Pozidono en templo de Atena, la diino ŝanĝis ŝin en monstron kun brilemaj okuloj, grandegaj dentoj, latunaj ungegoj kaj serpentoj anstataŭ haroj.

Alia versio priskribas Meduzon kiel monstron "kun gapigita vizaĝo, enpuŝita nazo, monstraj dentoj, bestaj oreloj, metalaj pugnoj, siblantaj flugiloj kaj vipuroj anstataŭ haroj" kaj simile onidire aspektis ŝiaj fratinoj. Kiu ekrigardis al Meduzo en la okulojn, ŝtoniĝis.

Kiam pli poste Perseo mortigis Meduzon, li havis kiel helpon flugigitajn sandalojn kaj sorĉan kaskon, kiu farigis lin nevidebla. Li ekatakis Meduzon de alteco, li rigardis ŝin helpe de ŝildo, kiun li starigis kiel spegulon kaj forhakis ŝian kapon.

Post ŝia morto elsaltis el ŝia korpo monstro Ĥrisaoro kaj flugigita ĉevalo Pegazo. El la gutoj de ŝia sango estis venenaj serpentoj.

La kapo de Meduzo estis terurega armilo, kiu ŝanĝis kontraŭulojn en ŝtonon. Perseo uzis ĝin onidire trifoje:

* kontraŭ giganto Atlaso
* kontraŭ Fineo, malakceptita fianĉo de lia edzino
* kontraŭ reĝo Polidekto pro perfortaĵoj rilate al lia patrino

Poste Perseo transdonis la kapon de Meduzo al diino Atena, kiu alfiksis ĝin al sia nesuperebla ŝildo Egido.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝoj 136-137.
2. ↑  Azorín, samloke.

Vidu ankaŭ
----------

* Gorgoneion
* 149 Meduzo

* Meduzo (mitologio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Meduzo (mitologio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Georges STROELE** [strole] (naskiĝis la 18-an de februaro 1879 en Couvet, mortis la 7-an de oktobro 1943) (ps. **Goso**, **G.S.**) estis svisa esperantisto, membro de la Lingva Komitato kaj profesoro (duagrada instruisto).

Stroele estis ano de la socialista partio, laboris por instruistaj asocioj ktp. Dum jaroj li estis estro de la loka Esperanto-grupo de Couvet (kantono Neŭŝatelo). Li gvidis multajn kursojn. Prezidanto de la Ekzamena Komitato de Svisa Esperanto-Societo (SES). Precipa recenzanto en la revuo *Esperanto* (UEA). Tradukaĵoj en *Esperanto*, en *La Revuo* ktp. Kunlaboranto de *Enciklopedio de Esperanto*.

*Stroele, el recenzista gildo*
*Karesas ame ĉiun belon,* 
*Kvankam atentas la nivelon,*
*Recenzas li kun kora mildo.*
(Kalocsay, Rimportretoj.)

Referencoj
----------

1. ↑  *Niaj mortintoj 1939–1945,* en: *Esperanto* septembro-oktobro 1946, paĝo 6.

Bibliografio
------------

* Jakob, Hans 1933 *Universala Esperanto-Asocio. Historia Skizo 1908-1933*, Universala Esperanto-Asocio, Genève, p. 53 (kun foto)
* Kalocsay, Kálmán 1931 : *Rimportretoj*, Literatura Mondo, Budapest, p. 106
* Künzli, Andreas 2006 : *Universalaj Lingvoj en Svislando*, Svisa Esperanto-Societo, La Chaux-de-Fonds, 649 paĝoj (kun fotoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Enciklopedio de Esperanto*/S en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
**Medono** (helene *Μέδων*, latine *Parcae*) estas en la helena mitologio nomo de tri personoj.

Medono – filo de la reĝo Ojleo
------------------------------

La reĝo Ojleo, kiu regis en Lokrido, estis unu el Argonaŭtoj. En tempo de la Troja milito li estis jam maljuna, sed batalis en ĝi ambaŭ liaj filoj. 

La pli aĝa Ajakso, nomata la malgranda, estis fama lancisto. Li bone kompletiĝis en duopo kun sia samnomulo Ajakso, nomata Aiakso la granda. Pri kio estis unu pli granda kaj pli forta pri tio la dua estis pli facilmova kaj pli rapida. 

La pli juna reĝa filo Medono estis filo de la nimfo Reno, amantino de la reĝo. Li en la Troja milito estris trupojn de Filokteta militistaro, kiun Grekoj devis lasi sur insulo Lemno pro lia vundiĝo.

Medono – Odisea heroldo
-----------------------

Kiam Itaka reĝo Odiseo foriris en Trojan militon, Medono flegis lian filon Telemaĥon. Kiam Odiseo post reveno el la milito senigadis sin de fianĉoj, kiuj strebis pri lia edzino kaj la reĝolando, Medonon pro flegado de la infano konservis.

Medono – filo de la reĝo Kodro
------------------------------

Medono, filo de la reĝo Kodro, estis la unua arĥonto (alta oficisto) en Ateno.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Medón en la ĉeĥa Vikipedio.*
La **Feniksa Insularo** estas grupo de ok atoloj kaj du submerĝitaj koralrifoj, kuŝantaj en centra Pacifika Oceano oriente de Gilbert-Insuloj kaj okcidente de Liniaj Insuloj. Ili estas parto de Kiribato. Dum la finaj 1930-aj jaroj ili iĝis loko de la lasta kolonia etendoklopodo fare de la Brita Imperio pere de setliga projekto. La insuloj kaj ĉirkaŭaj areoj estas hejmo de ĉirkaŭ 120 specioj de koralo kaj pli ol 500 specioj de fiŝoj. Januare de 2008, la registaro de Kiribato formale deklaris la tutan Feniksan Insularon kaj ĉirkaŭajn akvojn kiel protektita areo, kio faras el ties 410,500 km² la plej grandan maran protektitan areon.

La insularo estas neloĝata escepte pro kelkaj familioj en Kanton.

Geografio
---------

Historio
--------

Notoj
-----

1. ↑   Phoenix Islands Protected Area (PIPA). Phoenixislands.org. Alirita 2011-07-15.

* Kategorio Feniksa Insularo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 430658
* GND: 4464504-1
* VIAF: 315133991
* SUDOC: 149217978
 |