recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Hiperpirono* de imperiestro Manuelo la 1-a Komneno (r. 1143–1180), montranta sian tipan tasformon.
**Hiperpirono** (en greka: νόμισμα ὑπέρπυρον) estis monero de la Bizanca imperio uzita dum la fino de la Mezepoko, kiu anstataŭis la solidon kiel ĉefa ora valuto de la Bizanca imperio.

La tradicia ora valuto de la Bizanca imperio estis estinta la *solido* aŭ *nomisma*, kies enhavo el oro restis konstanta je 24 karatoj dum sep jarcentoj kaj estis tial tre aprezata. El la 1030-aj jaroj, tamen, la monero estis pli kaj pli malpliigita, ĝis la 1080-aj jaroj, post la militaj katastrofoj kaj enlandaj militoj de la antaŭa jardeko, ties ora enhavo estis malpliigita ĝis preskaŭ nulo. Poste, en 1092, la imperiestro Aleksio la 1-a Komneno (r. 1081–1118) entreprenis drastan alĝustigon de la Bizanca monersistemo kaj enkondukis novan oran moneron, nome *hiperpirono* (signife "super-rafinita"). Tiu estis de la sama normiga pezo (4.45 gramoj) kiel la solido, sed de malpli da ora enhavo (20.5 karatoj anstataŭ 24) pro la reciklado de pli frue malpliigitaj moneroj.

Notoj
-----

1. ↑   Grierson 1999, p. 10.
2. ↑   Grierson 1999, p. 11; Kazhdan 1991, p. 964.

Bibliografio
------------

* Grierson, Philip (1999). Byzantine Coinage. Washington, DC: Dumbarton Oaks. ISBN 978-0-88402-274-9. Archived from the original on 2013-12-14. Alirita la 8an de Majo 2018.
* Kazhdan, Alexander, eld. (1991). The Oxford Dictionary of Byzantium. New York and Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-504652-6.

* Hiperpirono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hiperpirono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Bátonyterenye** [bAtonjterenje] estas urbo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Bátonyterenye, kies centro estas.

Nova urbodomo de Bátonyterenye

Geografio
---------

Bátonyterenye situas en valo de Zagyva, laŭ fervojo kaj ĉefvojo Hatvan-Slovakio. Tiu valo estas strategia vojo al nordo. Budapeŝto estas 100 km-ojn for.

Historio
--------

En loko de la urbo dum la historio troviĝis 4 vilaĝoj: Nagybátony, Kisterenye, Maconka kaj Szúpatak, kiuj unuiĝis en 1984 kaj urbiĝis en 1989. Inter 1860-1992 karbonminejo funkciis. Precipe en la socialisma erao ankaŭ industrio kreskis. Post ĉeso de la minado ĉesis ankaŭ la industrio.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵoj estas la baroka Kastelo de Bátonyterenye aŭ kastelo de "Gyürky-Solymossy" [djurki-ŝojmoŝi] kune kun parko, baroka katolika preĝejo, en *Maconka* romanika Preĝejo de Stefano la 1-a (Hungario) (Bátonyterenye), en Kisterenye Preĝejo Sankta Stefano (Kisterenye), en *Szúpatak* luterana preĝejo.

Famuloj
-------

En Kisterenye naskiĝis:

* tablotenisisto Elemér Gyetvai
* verkisto Lajos Abonyi.

Referencoj
----------

Luterana kirko en Bátonyterenye
Preĝejo de Stefano la 1-a (Hungario) (Bátonyterenye)

* Kategorio Bátonyterenye en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Bátonyterenye en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)
La **Universitato de Suda Kvinslando** (angle ***University of Southern Queensland***, akronime **USQ**) estas universitato establita de la Aŭstralia Registaro kaj estas parto de la ŝtata eduka sistemo.

La ĉefa kampuso de USQ situas en Darling Heights, distrikto de la dua plej granda enlanda grandurbo de Aŭstralio, Toowoomba, Kvinslando. La eduka institucio estis fondita en 1967 kaj ricevis plenan universitatan statuson en 1992.

La USQ estas konata pro siaj altkvalitaj normoj en distanca lernado; Ĉi tiuj kvalitnormoj kaj la kvalifikoj ricevas tutmondan rekonon. La instalaĵo ricevis, interalie: premio de la Internacia Konsilio por Malferma kaj Distanca Edukado. La kampuso estas tre multkultura, kun pli ol 25% de studentoj venantaj de eksterlande.

Studentoj de pli ol 50 nacioj estas rekrutitaj en distanca lernado. Multaj el ili celas pli altan akademian gradon aŭ volas ŝanĝi siajn karierperspektivojn.

La USQ ofertas gradprogramojn de bakalaŭro ĝis doktoreco en kvin fakultatoj :

* Arto
* Ekonomiko
* pedagogio
* Inĝenierio
* natursciencoj

En junio 2022, la universitato anoncis ke ĝi ŝanĝas ĝian merkatikon de USQ al **UniSQ**, akompanita de ŝanĝo en logoo kaj emblemo .

Elektitaj instruistoj
---------------------

* Levente Kiss (biologo)

Referencoj
----------

1. ↑   Unveiling our new brand UniSQ - University of Southern Queensland. Arkivita el la originalo je 16 July 2022. Alirita 2022-08-07.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Universitato de Suda Kvinslando
* Universitato de Suda Kvinslando - Sidneja Edukada Centro
* USQa Studenta gildo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855598
* LCCN: no96012496
* VIAF: 141854578
* ISNI: 0000000404730844
* SUDOC: 176655263
 |
**Paweł Janowczyk** estis pola esperantisto (naskiĝis la 15an de majo 1960, mortis la 19-an de januaro 2018). Li dum proksimume du jardekoj estis ĉeforganizanto de la renkontiĝo Arkones en Poznano; li revivigis la kunvenon en la naŭdekaj jaroj. Dum la okdekaj jaroj li estis unu el la ĉefaj agantoj de la Pola Studenta Esperanto-Komitato (PSEK); interalie li kunorganizis la jubilean IJK en Krakovo en 1987.

Esperanto
---------

Paweł komencis sian Esperanto-vivon en 1975. Poste dum la 80-aj kaj la 90-aj jaroj li estis unu el la plej gravaj homoj de la Pola Esperanto-Movado: prezidanto de Pola Studenta Esperanto-Komitato de Asocio de Polaj Studentoj (PSEK de APS), prezidanto de Pola Esperanto-Junularo (PEJ, kies honora membro li estis), kasisto de la LKK de la 43a IJK en Krakovo (1987), reprezentanto de Pollando en la komitatoj de TEJO kaj de UEA, ĝenerala sekretario de Pola Esperanto-Asocio (PEA), kunorganizanto kaj partoprenanto de nekalkuleblaj aranĝoj, sed ĉefe nalacigebla ARKONES-animo, kiu fakte vivigis ne nur la polan Esperanto-kulturon. Li ankaŭ partoprenis en la gvidado de E-SENCO en Poznano, kiu estas la organizanta institucio de Arkones.

Studoj kaj profesio
-------------------

Li studis politologion en la Poznana kaj Varsovia universitatoj. Dum la lastaj 20 jaroj li gvidis sian propran firmaon "Tago", kiu vendas librojn (ankaŭ en kaj pri Esperanto) kaj poroficejajn varojn.

Referencoj
----------

1. ↑  Balta Ondo: Paweł Janowczyk forpasis, 20-a de jan. 2018, rigardita 2018-09-30
2. ↑  Laŭ informo de Jarek Parzyszek en komento al Balta Ondo: Paweł Janowczyk forpasis, 20-a de jan. 2018, rigardita 2018-09-30
3. ↑  Balta Ondo: Paweł Janowczyk forpasis

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 619835
 |
Teng Yun Templo en Bandar-Seri-Begavano.
**Etna ĉino en Brunejo** estas homoj de plena aŭ parta ĉina – precipe Han-ĉina – deveno, kiuj estas civitanoj aŭ loĝantoj en Brunejo. Aktuale en 2015 ili konsistigas 10.1% de la landa loĝantaro, kio faras ilin la dua plej granda etno en Brunejo. Brunejo estas hejmo de unu el la pli malgrandaj komunumoj de transmaraj ĉinoj.

Etnaj ĉinoj en Brunejo estis kuraĝigitaj ekloĝi pro sia komerca kaj negoca saĝeco. La granda dialekta grupo estas la Hokkien; multaj devenis de Ĝinmenoj kaj Sjamen en Ĉinio. La devenuloj el Hakko kaj Kantono reprezentas malplimulton de la ĉina loĝantaro. Malgraŭ siaj malgrandaj nombroj, la Hokkienoj havas konsiderindan ĉeeston en privata kaj komerca sektoro de Brunejo, provizanta komercan kaj entrepreneman kompetentecon kaj ofte funkcianta komunajn komercajn entreprenojn kun Malajziaj ĉinaj entreprenoj.

Religio
-------

Ĉirkaŭ 65% de la ĉina loĝantaro en Brunejo praktikas budhismon kaj taoismon. Pliaj 20% praktikas kristanismon. Estas pli malgrandaj nombroj da islamanoj kaj aliaj religioj inter la ĉina komunumo en Brunejo kunigite al 25%.

Notoj
-----

1. ↑   ISBN 9781567203028
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 731605
 |
**Miklós László** [miklOŝ lAslO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **László Miklós** estas rumania hungara telefonisto, fotisto. Lia patro estis Dezső László, lia frato estis Ferenc László (muzikologo).

Miklós László (fotisto)
Miklós László naskiĝis la  2-an de decembro 1942(nun 1942-12-02) en Kolozsvár (Hungara reĝlando, nuntempa Cluj en Rumanio).

Biografio
---------

Miklós László studis en Bukareŝto, poste li estis telefonisto en sia naskiĝurbo dum 37 jarojn. En la jaroj 1979 kaj 1980 li frekvetis fotistan kurson, sed jam ekde 1971 li estis ankaŭ fotisto en pluraj gazetoj aŭ eldonejoj. Li estis aktiva ankaŭ en ekspozicioj. Li ricevis premiojn inter 2001-2023.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Cluj (ekde 2002 preskaŭ ĉiujare)
* Pécs, Érd (2023)
* Sárospatak (2010, 2018)
* Budapeŝto (2010, 2015)

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video

Fontoj
------

* dateno
* biografio hungare kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859341
 |



* Portalo pri Biografio
**Enrico Forlanini** (13-an de decembro 1848 en Milano - 9-an de oktobro 1930 samloke) estis itala inĝeniero, inventisto kaj aviada pioniro.

Biografio
---------

Helikoptero de Enrico Forlanini

Flugila boato de Forlanini, ĉ. 1910 sur Lago Maggiore
Lia patro (Federico) estis ĉefkuracisto de Milana hospitalo. Pli aĝa frato de Enrico estis Carlo Forlanini (1847-1918) kiu laboris same kiel kuracisto kaj estis dufoje nomumita al Nobel-premio pro siaj laboroj pri spirvojaj kaj pulmaj malsaniĝoj.

Enrico Forlanini ĉeestis la militistan akademion en Torino kaj iĝis en 1868 pionira oficiro. Li komencis en 1870 eksperimentojn en kazerno en Casale Monferrato, pri helicoj. Li ricevis libertempon de la itala armeo en 1874 kaj ekstudis en la la Milana Politekniko, kie li faris inĝenieran studadon. Li devis reiri al la armeo en 1876, sed li pludaŭrigis siajn eksperimentojn.

Li konstruis en 1877 senhoman helikopteron kun vaporpelado. Somere de tiu jaro, li ekprovis tiun flugaparaton en publika parko en Milano. La modela helikoptero kun du rotoroj flugis ĉ. 20 sekundojn kaj atingis alton de ĝis 13 metroj. Tion sekvis pliaj senhomaj helicaj avioj, inter ili modelo, kiu havis la vaporventilojn ĉe la rotorfinoj. Forlanini evoluigis por tiuj precipe malpezajn vapormaŝinojn.

Post kiam Forlanini rezignis tute pri militista kariero kaj forlasis la armeon, li laboris kiel inĝeniero ĉe entrepreno en Forlí, kies posedanto li iĝis en 1895 kaj ties sidejon translokis al Milano. Tie konstruis li por siaj eksperimentoj ankaŭ ventokanalon.

Forlanini konstruis de 1901 ĝis 1909 sian unuan aerŝipon (unua flugo okazis la 2-an de julio 1909), kiun li nomumis laŭ Leonardo da Vinci. Tiun sekvis ĝis fino de la unua mondmilito kvin pliaj aerŝipoj por la armeo.

Tuj post la jarcenta turniĝo, Forlanini okupiĝis ankaŭ pri evoluigo de flugboatoj. El tiuj esploroj naskiĝis la unua apogflugila boato, kies unua inventisto estas li.

Ĝis la morto en 1930, li agadis kiel esploristo kaj konstruisto en la aviada branĉo kaj en la mekanika industrio. Oni nomumis post li en 1937 la Flughavenon Milan Linate.

* Enrico Forlanini en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Enrico Forlanini en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 305289
* GND: 117520454
* LCCN: no2005120104
* VIAF: 21886423
* ISNI: 0000000119444398
* ICCU: UBOV287779
 |
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri movilo. Por aliaj signifoj vidu la artikolon helico (apartigilo).
Helico de ŝipo
**Mov-helico** estas alohava ŝraŭbforma (helico-forma) aparato (movilo), uzanta la rotaciomomanton de motoro aŭ gasturbino por estigi tir-puŝforton en aero aŭ en akvo. Ĝi movas helpe de aloj, kiuj estas ekipitaj normalokaze steloforme.

Efika principo kaj uzo
----------------------

La alo estas tiel formita kaj direktita, ke ĝi estas oblikve aŭ asimetrie ĉirkaŭfluata dum la rotacio en la medio, ekz. aero aŭ akvo. Tiel estiĝas premo, kiu antaŭenpuŝas la pelitan objekton. Ĉiu unuopa alo kaŭzas dinamikan levoforton, oblikve direktitan (puŝon).

Helico de aviadilo "Corsair"
Tiuj efikoj movas la veturilojn, ĉefe ŝipojn, aerkusenajn boatojn, helican marĉoboaton, motorajn aviadilojn kaj helikopterojn, produkatnte aerfluegon per helico aŭ ventoliloj. La helico signifas en malvasta senco nur tiun aparaton, kiu transdonas povumon al la ĉirkaŭa medio. Per inverso de la rotciasencumo de helico, la movo de veturilo inversas.

La mala procezo, kiam io akceptas povumon el la ĉirkaŭa medio okazas ekz. ĉe energioprodukto per turbinoj aŭ ventradoj tra generatoro. Tiujn oni nomas kelkfoje repeleroj.

Teorie, la helico rigardeblas kiel rotacianta ´padelo (kun plata efika surfaco), kaj la estiĝanta levforto signifas la tirforton (movforton). Ĉar la ĉerande lokataj helicaj partoj moviĝas per la plej granda rapideco, oni povas atingi la plej grandan levforton. Ju pli la longeco de la padelo estas granda, des pli la tanĝanta rapideco estas alta; komparante helicon kun longaj aloj kaj helicon kun mallongaj aloj, por la sama randa rapideco la helico kun longaj aloj malpliiĝas. .

Diversaĵoj
----------

* ĝustigebla helico: ties aloj estas ĝustigeblaj al dezirata paŝo en ripozstato;
* variigebla helico: ties aloj estas eĉ ĝustigeblaj dum rotacio;
* aliaj: dekstruma, livuma helico; puŝa helico (produktanta kunpremon en sia ŝafto); tira helico (produktanta streĉon en sia ŝafto).

Rotacikontrolo de EP-3E Orion en la Usona mararmeo
Helicoj de Hecules C4 (RAF)

Vidu ankaŭ
----------

* Helico en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Helico en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Helico en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Helico en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Padelo
* Kavitacio (estiĝo de danĝeraj aerveziketoj)
elfekita *Civetkafo* en kafoplantejo
Luwak (Azia palm-civeto)
*Paradoxurus hermaphroditus*
**Civetkafo** (indonezie *kopi luwak*) estas la plej multekosta kafo en la mondo (kun prezo kiu varias de ĉ. € 200 ĝis € 750 por kg). Ĉi tiu alta prezo ne estas kaŭzata pro la uzitaj kafberoj, sed pro la tre speciala produktadprocezo.

Produktado
----------

La kafbero estas kulturataj sur plantejoj. Poste ĝi estas manĝata fare de la Azia palm-civeto (indonezie *luwak*, dunomo: *Paradoxurus hermaphroditus*) el la familio de la viveredoj. La sarkokarpo digestiĝas, sed la grajno restas sendifekta kaj pasas la stomako-intestokanalon. Pro fermentado la grajno ekhavas sian amatan eskvizitan guston. Post tio oni retrovas la grajnojn en la fekaĵo de la civeto. Poste oni lavas la grajnojn. Por kiel eble plej multe konservi la guston, oni leĝere rostas la grajnojn. Ĉar oni malfacile retrovas la elfekitajn grajnojn, la prezo estas tre alta kaj la kafo havas ekskluzivan karakteron.

La produkto inter aliaj troviĝas en la Filipinoj (kie ĝi nomiĝas *Kape Alamid*), en Vjetnamio, en suda Barato kaj sur la indoneziaj insuloj Sumatro, Javo kaj Sulaveso. Pojare oni produktas nur ĉ. 200 kg da Kopi Luwak.

*Kopi* estas la indonezia vorto por "kafo" kaj *Luwak* estas la loka nomo por la viveredo kiu manĝas la krudajn ruĝajn kafberojn.

* Kategorio Civetkafo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Fraga laktoskuaĵo
Irlanda laktoskuaĵo.
**Laktoskuaĵo** aŭ **laktokirlaĵo** estas dolĉa, malvarma trinkaĵo, kiu estas kutime farita el lakto aŭ glaciaĵo kun gustigaĵoj aŭ dolĉigaĵoj kiel karamela saŭco, ĉokolada siropo aŭ frukta siropo.

Kutime oni preparas laktoskuaĵon per aŭ miksaparato, aŭ kirlaparato kaj taso el rustorezista ŝtalo, metante en la aparaton aŭ tason glaciaĵon, lakton kaj aliajn ingrediencojn. Multaj rapidmanĝejoj tamen faras ilin per aŭtomataj laktoskuaĵaj maŝinoj, kiuj glaciigas kaj servas antaŭpreparitan laktoskuaĵon konsistantan el lakto, dolĉigita gustigaĵo kaj densigaĵo.

Laktoskuaĵoj havas diversajn gustovariojn, ekzemple ĉokoladan, karamelan, fragan kaj bananan.

Historio
--------

La unua referenco al hispanlingva vorto por tiu koncepto nome *batido* aperis presita jam en 1607, kvankam fakte la termino aludis al skuitaj ovoj al kio oni aldonis aliajn ingrediencojn.

Notoj
-----

1. ↑   Bittman, Mark (1998) "A milk shake might be milk, shaken up, with or without flavorings", pp. 668–669 en How to Cook Everything, Wiley, ISBN 978-0-471-78918-5
2. ↑  "...se puede bolver a reboçar con huevos y un poco de harina, hecho un batido, y se tomarán las ruedas de la calabaça y se mojarán en el batido, friéndolas, y haziendo muchas torrijas...". Domingo Hernández de Maceras: *Libro de arte de Cozina en el qual se contiene el modo de guisar de comer en cualquier tiempo, ansi de carne, como de pescado, ansi de pasteles, tortas y salsas, como de conservas, y de principios, y postres, a la usanza Española de nuestro tiempo*, pp. 83 kaj 84. Hispanio, 1607.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Recepto de ĉokolada laktoskuaĵo.

* Kategorio Laktoskuaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
ŝildo ĉe la vilaĝa enirejo
Kirko en Roda sudoriente de Arnstadt
**Roda** estas ekde la 1-a de januaro 2019 kvartalo de la urbo Arnstadt situante en Distrikto Ilm, Turingio, Germanujo. Tra la vilaĝo kondukas la distrikta ŝoseo nr. 6. Ĝi situas nordoriente de Wipfra, ĉe la maldekstra bordo de la rivero Wipfra. Ĝia alteco estas de 344 metroj; en 2004 loĝis tie ĉi 74 uloj.

Historio
--------

En 1279 la vilaĝo unue menciitis; ĝis 1918 ĝi apartenis al administradejo *Schwarzburg-Sondershäuser Oberherrschaft* ene de la Duklando Schwarzburg-Sondershausen. Ĉar iĝis la malnova preĝejo tro malgranda kaj kaduka, starigitis samloke nova en la jaro 1861-a. La lernejo datumas de 1869; ĝi funkciis ĝis 1935. Jam en 1904 ekzistis akvoproviza tubaro kaj ekde 1925 estis surloke krome elektrizo. Porcivitana domo ekzistas nur ekde 2004 en alikonstruita ejo, iama bova stalo.
En la 24.2.1944 ses vilaĝanoj mortis dum bombado aliancana. En 1974 la komunumo malmemstaronte iĝis parto de Görbitzhausen. Poste ĝi estis ĝis fino de la jaro 2018-a parto de la komunumo Wipfratal

* Kategorio Roda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 659607
* GND: 1063746647
* VIAF: 311757984
 |
La oazo de palmoj.
**Al-Hasa**, **Al-Ahsa**, **Al-Aḥsāʾ** (arabe ٱلْأَحْسَاء, surloke al-Ahasā), al-Ḥasāʾ (ٱلْحَسَاء, aŭ 'Haĝar' estas tradicia oaza historia regiono en orienta Saudarabio kies nomo estas uzata ankaŭ de la Al-Ahsa Gubernio, kiu formas multon de la Orienta Provinco de tiu lando. La oazo situas je ĉirkaŭ 60 km interne el la marbordo de la Persa Golfo.

Al-Ahsa estas parto de regiono konata historie pro la bonkvalito de tajloroj, speciale kiuj faras biŝt-ojn, nome tradicia mantelo de viroj. La geografia provinco Al-Bahrain estas en la Orienta Provinco, kio inkludas la orientan marbordon de la Arabia Duoninsulo ĝis la bordoj de Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, Omano, kaj inkludas ankaŭ la insulon Aŭal (nuntempa Barejno). Historie, Al-Ahsa estis la ĉefa urbo en Al-Bahrain provinco, kio enhavis plej el la loĝantaro kaj havigis plej el ties agrikultura produktaro.

La loko iĝis parto de la Monda heredaĵo de Unesko en 2018. Ĝi iĝis ankaŭ parto de la reto de Kreivaj Urboj de Unesko ekde decembro 2015. Oni diris, ke la oazoj Al-Hasa kaj Al Ain (en la UAE, sur la limo kun Omano) estas la plej gravaj en la Arabia Duoninsulo.

Referencoj
----------

1. ↑  Al-Mukhtar, Rima (9a de novembro 2012). "Traditional & modern: The Saudi man's bisht". arabnews.com. Alirita la 26an de majo 2010.
2. ↑   Al-Ahsa Oasis, an evolving Cultural Landscape. *UNESCO*.
3. ↑  "Al-Ahsa enters UNESCO Creative Cities Network",  *Arab News*, 2015-12-13. Kontrolita 2018-10-03. (angle)
4. ↑  Cavendish, Marshall.  (2007) "Geography and climate", *World and Its Peoples* **1**. Cavendish Square Publishing, p. 8–19. ISBN 978-0-7614-7571-2.

25° 25′ 46″ N 49° 37′ 19″ O﻿ / ﻿25.42944 °N, 49.62194 °O﻿ / 25.42944; 49.62194 (mapo)
***Sabrina*** estas usona amafera komedia drama filmo de 1995 reĝisorita de Sydney Pollack el scenaro de Barbara Benedek kaj David Rayfiel. Ĝi estas refilmaĵo de la filmo de Billy Wilder de 1954 de sama nomo, kiu siavice estis bazita sur la teatraĵo de 1953 nome *Sabrina Fair* de Samuel A. Taylor.

En la filmo stelulas Harrison Ford kiel Linus Larrabee, Julia Ormond kiel Sabrina kaj Greg Kinnear (en sia unua filma ĉefrolo) kiel David Larrabee. Aktoras ankaŭ Angie Dickinson, Richard Crenna, Nancy Marchand, Lauren Holly, John Wood, Dana Ivey kaj Fanny Ardant. 

La filmo publikiĝis la 15an de Decembro, 1995, fare de Paramount Pictures. Ĝi estis komerca malsukceso, sed havigis ĉefe positivajn rezecojn el kritikistoj.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Sabrina Fairchild (Julia Ormond), filino de la ŝoforo de la riĉa familio Larrabee, ĉiam sentis sin fascinita de la fratoj Larrabee ekde kiam ŝi estis knabino, speciale por David. Jam junulino, pere de la ŝparoj de sia patro, iris al Parizo. Reveninta al Usono, ŝi estis transformita en bela kaj inteligenta junulino, kiu altiras David ĝis la punkto ke li estas preta rompi disde sia geedziĝa engaĝiĝo kun milionulino. Sed Linus (Harrison Ford), la plej aĝa frato fermis komercan interkonsenton kun la patro de la fianĉino de David kaj ne pretas por akcepti interferon en sia negocado. La amsentoj de David, Linus kaj Sabrina kirliĝas komplikigante la situacion, dum ankaŭ la diferencoj pro sociaj klasoj malhelpas solvojn.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Harrison Ford kiel Linus Larrabee
* Julia Ormond kiel Sabrina Fairchild
* Greg Kinnear kiel David Larrabee
* Nancy Marchand kiel Maude Larrabee
* John Wood kiel Thomas Fairchild
* Richard Crenna kiel Patrick Tyson
* Angie Dickinson kiel Ingrid Tyson
* Lauren Holly kiel Elizabeth Tyson
* Dana Ivey kiel Mack
* Míriam Colón kiel Rosa
* Elizabeth Franz kiel Joanna
* Fanny Ardant kiel Irene
* Valérie Lemercier kiel Martine
* Patrick Bruel kiel Louis
* Becky Ann Baker kiel Linda
* Paul Giamatti kiel Scott
* Margo Martindale kiel la flegistino

Eksteraj ligiloj
----------------

* en imdb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857424
* LCCN: no98062581
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Sabrina (1995 film) en la angla Vikipedio.*
miel-fruta medo 
Sveda medo
Duonmedo el la pola regiono "Kurpie" en la ceramikaĵa botelo
**Medo** aŭ **mielakvo** (ruse *медовуха*, *medovuĥa*, norvege *Mjød*, germane *Met*, pole *miód pitny*, *miut pitni*, anglosakse *meodu*, ukraine *мед*, litove *midus*, perse: *mey*, slovake *medovina*) estas alkohola drinkaĵo, kiun oni drinkas en meza kaj Orienta Eŭropo kaj ankaŭ en Skandinavio. Speciale ŝatata ĝi estas en Rusio, Pollando kaj Ukrainio. Ĝi estas farata el mielo, kiun oni diluas per akvo. Kiel ĉe vino oni aldonas giston por ke la likvaĵo fermentu. La drinkaĵo havas flavecan koloron kaj enhavas 10 ĝis 15 vol-% da alkoholo. Oni drinkas ĝin dum ĉetablaj festoj kaj ankaŭ dum vintraj foiroj.

**Seskvi-medo** aŭ **dutriona medo** — t.e. dum la fermentado uzitaj du trionoj da mielo kaj unu triono da akvo

**Duonmedo** — t.e. dum la fermentado uzitaj duono de mielo kaj duono de akvo

**Trionmedo** — t.e. dum la fermentado uzitaj unu triono da mielo kaj du trionoj da akvo

**Kvaronmedo** — t.e. dum la fermentado uzitaj unu kvarono da mielo kaj tri kvaronoj da akvo

Medoj estas produktataj kun diversaj aldonaĵoj (spicoj, herboj, diversaj sukoj), do pro tio estas nomataj: **spica medo**, **herba medo**, **lupola medo**, **cinama medo**, **zingibra medo**, **pipra medo**, **vanila medo**, **junipera medo**, **padusa medo**, **framba medo**, ktp.

vitra balono kun nefiltrita etiopia medo, t.n. teĝo
Pola trionmedo

Deveno de la vorto
------------------

La vorto *Medo* venas tra la malnovĝermana *Medu*, kiu parencas al la Sanskrita *Madhu*.

Vidu ankaŭ
----------

* Mielo
* Fruktvino
* Teĝo

* Kategorio Medo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Virkaverno en Nederlando
**Virkaverno** (angle man cave) estas maskla retiriĝejo aŭ sanktejo en hejmo, kiel ekzemple speciale ekipita garaĝo, rezerva dormoĉambro, kelo, kabano aŭ arbodomo. La esprimo "virkaverno" estas metaforo priskribanta ĉambron kie unu aŭ pluraj viraj familianoj kaj laŭvole iliaj amikoj laŭsupoze povas fari kiel ili volas, sen timo ĉagreni iujn ajn domkunulinojn kun siaj internaj aranĝelektoj. Paula Aymer de Tufts Universitato nomas ĝin la "lasta bastiono de vireco". La unua konata publikigita uzo de la esprimo estas de la 21-an de marto 1992, en la "Toronta Stelo" de Joanne Lovering:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Kun lia kaverno de soleco sekurigita kontraŭ edzina entrudiĝo per malvarmaj plankoj, mucidaj odoroj kaj kelkaj strategiaj araneaĵoj, li restos tie malsupre, dum horoj foliumas en tre virecaj revuoj kaj serĉas en malfermitaj skatoloj da iloj. Ni nomu la kelon, *virkavernon*. **"** |

 |

La frazo akiris furoron per la publikigo (1993) de *Men Are from Mars, Women Are from Venus* (Viroj estas de Marso, virinoj estas de Venuso) de John Gray.

* Kategorio Virkaverno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800245
 |
**Miklós József Esterházy** [miklOŝ jOĵef esterhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Esterházy Miklós József**, estis hungara duko, magnato, oficiro, ĉambelano, kaj framasono ,
,
,
. Lia distinga nomo en la hungara lingvo estas "la unua" (I.), krome li ricevis la epiteton "luma" pro ŝato de granda pompo. Lia nobela antaŭnomo estis *galántai*. Lia frato estis Pál Antal Esterházy (1711), lia nepo estis Miklós Esterházy.

Miklós Esterházy  naskiĝis la 18-an de decembro 1714 en Vieno. Li mortis la 28-an de septembro 1790 en Vieno.

Biografio
---------

Miklós József Esterházy lernis en Leiden kaj en sia naskiĝurbo. Li aĝis 23, kiam li edziĝis, post jaroj li havis 4 gefilojn. En 1741 li aliĝis al armeo de Habsburga Imperio, kie li frue estis kolonelo, krome li ricevis la titolon ĉambelano. Li batalis ekzemple en Silezio kaj Nederlando, kaj li havis altajn rangojn. En la Sepjara milito li havis propran regimenton, kaj pro la heroeco li ricevis 2 premiojn. En 1762 li heredis riĉaĵojn, samtempe li estis nomumita departementestro de Sopron. En 1763 li ricevis Ordenon de la Ora Ŝaffelo. Li konstruis imponan Kastelon Esterházy, kiu estis preta en 1766. La konstruaĵo estas konata kiel „hungara Versailles", kaj ĝi havas similecojn kun Palaco Schönbrunn en Vieno. Post la finkonstruo li aranĝis grandajn koncertojn, amuzadajn vesperojn kun partopreno de Maria Tereza de Aŭstrio, Joseph Haydn kaj Goethe.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

* Kategorio Miklós József Esterházy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 532294
* GND: 118931474
* LCCN: no2012126154 n90634183, no2012126154
* VIAF: 84033529 40177345, 84033529
* ISNI: 0000000028876486, 0000000056269245
* SUDOC: 124657842
* NKC: jn20000700490
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Mikso | **Oni proponas alinomi** la artikolon «**Sterko**» al «**Sterkaĵo**».**Kialo:** konforme al la enhavo de l'artikolo, kiu estas pli ĝenerala, vidu en NPIV.**Atentu:** la celpaĝo «**Sterkaĵo**» jam ekzistas. Se ĝi enhavas ion alian ol nur unu version kun alidirektilo al la malnova nomo, tiam nur administrantoj povas forigi ĝin, por ke alinomado eblu.

---

Se vi konsentas aŭ kontraŭas la proponon, bonvolu skribi viajn argumentojn ĉe Vikipedio:Alinomendaj artikoloj. |

Disigante stalan sterkon, organikan fekundigilon
**Sterkaĵo** aŭ **fekundigilo** estas naturdevena, organika aŭ sintezita, neorganika materialo, kiu entenas kemiajn elementojn por kresko kaj produktemo de la plantoj. Ĝi grandigas la nutrosubstancon de la grundo aŭ replenumas la detiritajn kemiajn elementojn fare de la antaŭaj kultivplantoj.

Organikaj sterkoj
-----------------

El la organikaj **sterkoj** plej grava estas la stala sterko, la ekskremento de la hejmaj bestoj, ofte miksita kun substerkaĵo. Gravas ankaŭ la plantodevena kompoŝto, en kelkaj landoj eĉ homa ekskremento, la birda sterko (guano). Oni nomas verda sterko tiujn plantojn, kiujn oni kultivas por kovri la agron kaj pli poste enplugi en la agron.

La stala sterko estas tre riĉa je organikaj materialoj, kiuj plibonigas la akvorezervan proprecon de la agro, tiel malpliigas la erozion. Malavantaĝo estas, ke plimulto de la kalio kaj nitrogeno povas perdiĝi, se la bestosterkon tralavas pluvo. Tio estas evitebla, se oni kolektas la sterkon al holmo kaj kovras ĝin aŭ rapide disŝutas kaj enplugas sur la agro. La verdaj sterkoj plibonigas eĉ la grundostrukturon.

Sintezaj sterkaĵoj
------------------

La neorganikaj aŭ mineralaj, kemiaj, artefaritaj, sintezaj sterkoj enhavas unu aŭ pli el la tri plej gravaj elementoj por la plantoj: nitrogeno, fosforo kaj kalio. En la modernaj mineralsterkoj troviĝas ankaŭ la duagravaj elementoj kiel sulfuro, magnezio, kalcio kaj aliaj spurelementoj.

La nitrogen-, fosfor- kalioenhavo de la organikaj sterkoj estas malpli ol tiu de la kemiaj sterkoj, tiel oni devas pli grandan kvanton doni el ĝi al la agroj. En unu tuno da bova, porka aŭ ĉevala sterko troviĝas ĉirkaŭ 5 kg da nitrogeno, 2,5 kg da fosfora pentoksido kaj 5 kg da kalio.

Oni **produktas** la nitrogenajn kemiajn sterkaĵojn el sintezita amonio (NH3). Oni uzas tiun kombinaĵon en gasa aŭ akva solvaĵo aŭ en ties salaj formoj (amonia sulfato, nitrato kaj -fosfato), sed povas esti bazmaterialo la konservindustriaj defalaĵoj, prilaborita rubo, poluakvo aŭ stala sterko.

Oni produktas la fosforan mineralsterkon ekz. el fosfataj ŝtonoj aŭ osto (kalcia fosfato). Por produkto de la pli solvebla kaj duobla superfosfato, oni traktas la kalcian fosfaton per sulfura aŭ fosfora acido. La kaliaj sterkoj estas minataj kiel kalia klorido kaj sulfato.

Uzado
-----

Oni uzas diversajn maŝinojn en la modernaj agrikulturaj bienoj por alŝuto de sterkaĵo sub gasa, likva aŭ solida formo.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Sterko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Grundofekundeco
* Sterkoakvo
La **Kalgaria Turo** estas 190-metra libere staranta turo en la urbocentro de Kalgario (Kanado).

maldekstra

Kalgaria Turo
Oni konstruis la turon je kosto de CAD 3.500.000, kaj rezultis de kunlaboro inter la firmaoj Marathon Realty Company kaj Husky Oil kiel kontribuaĵo al la festado de la jarcentofestoj de Kanado. Oni malfermis ĝin al la publiko la 30-an de junio 1968.

Historio
--------

Oni faris la kolumnon de la turo per seninterrompa verŝado de betono. Oni ekverŝis la betonon la 15-an de majo 1967 kaj finverŝis 24 tagojn pli poste. Je la tempo de konstruado ĝi estis la plej alta konstruaĵo de Kanado, kvankam jam antaŭ ol ĝi malfermiĝis rompis tiun rekordon samjare la Centro Toronto-Dominion en Toronto.

Komence nomita *Turo Husky*, oni oficiale renomis ĝin *Kalgaria Turo* la 11-an de novembro 1971.
En 1988 oni konstruis kaldronon nutrita per natur-gazo supre de la turo. La flamo en ĝi brulis dum la Vintraj Olimpikoj de 1988, kaj depost tiam oni bruligis ĝin por specialaj eventoj kiel la venko de la Calgary Flames en la konkuro de Pokalo Stanley en 1989 (kiel ankaŭ kiam ĉi tiu teamo penis rekapti la pokalon dum la finaj ludoj de 2004), la vizito de la Kanada Reĝino Elizabeto la 2-a en 2005 kaj dum aliaj tiujaraj eventoj festantaj la centjariĝon de Alberto. La flamo foruzas 850 m3 da gazo ĉiuhore.

Instalaĵoj
----------

La 25-an de junio 2005 oni malfermis nove konstruitan vitran etendiĝon de la planko sur la norda flanko de la observejo. Konsistanta el kvar grandaj vitropaneloj ĝi estas proks. 6 metrojn longa kaj 1,5 metrojn larĝa. Kiam oni staras sur la vitro oni povas rigardi rekte suben al 9a Avenuo Suda kaj Centra Strato.

En la Kalgaria Turo estas restoracio kiu rotacias por ke la klientoj havu bonan elrigardon je la kalgaria urbocentro. La tura fundo estas ligita per la supertera piedirejo "+15" al One Palliser Square, Hotelo Fairmont Palliser kaj Placo EnCana.

En julio de 2006 la Oficiala Turisma Informejo de Kalgario enhejmiĝis en la fundo de la Kalgaria Turo, kie ankaŭ estas reta kafejo parto de la Butiko Spirit of Calgary.

Referencoj
----------

1. ↑  Calgary Public Library. Calgary Tower Information Arkivigite je 2007-09-28 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kalgaria Turo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la Kalgaria Turo
**Alfoz de Lloredo** [alFOθ de joREdo] estas municipo en la aŭtonoma komunumo Kantabrio (norda Hispanio).

Geografio
---------

### Loknomo

*Alfoz* estas loknomo populariĝinta en la 10-a jarcento. Ĝi devenas de la araba *al-hawk*, kiu signifas *distrikto*. La kantabra vorto *Lloredu* (kiun oni hispanigis je *Lloredo*) signifas *laŭro*. La kompleta nomo de la municipo signifas do *Distrikto de laŭroj*.

### Situo

Alfoz de Lloredo situas ĉe la Kantabra Maro, en la komarko Costa Occidental. Ties limoj estas: la Kantabra Maro (norde), Santillana del Mar (oriente), Ruiloba kaj Comillas (sude) kaj Udías, Cabezón de la Sal  kaj Reocín (okcidente).

### Vilaĝoj

Jen listo de loĝataj vilaĝoj en la municipo:

* La Busta
* Cigüenza
* Cóbreces
* **Novales** (sidejo de la municipa registaro)
* Oreña
* Rudagüera
* Toñanes

### Strando

En la municipo estas nur unu strando: nome strando de Luaña.

Historio
--------

En la municipo ekzistas pluraj kavaĵoj kaj kavernoj, kiujn uzis homoj jam ekde Paleolitiko ĝis Mezepoko. En kelkaj kavernoj oni eltrovis diversajn prahomajn ilojn kaj pentraĵojn.

La municipo situas sur la Vojo Agripa, kiu estis Romia vojo poste unuiĝinta al la marborda itinero de la Jakoba Vojo, norde de la Kantabra Montaro.

Ĉirkaŭ la jaro 1000, la teritorio de la nuna municipo apartenis al Asturio de Santillana, kaj ĝi ampleksis diversajn vilaĝarojn de la Valo de Alfoz, kies ena administra organizo estis tia, kia nun ĝi estas. Laŭ la libro de registroj *Becerro de las Behetrías*, en 1351 la vilaĝoj de la municipo estis parte dependaj de vica senjoro. Tio kontrastas al sendependenco elekti propran senjoron post nura aprobo de reĝo en justico. En 1444, la admiralo Diego Hurtado de Mendoza akiris ĉiujn apudajn terenojn kaj absolute administris.

Post longa konflikto inter la municipanoj kaj la senjoro, en 1581 la reĝo aprobis, ke la municipanoj elektu sian propran registaron. Poste, Alfoz de Lloredo aliĝis al la Provinco de Naŭ Valoj en 1759.

En la 19-a jarcento, la teritorio de la municipo disiĝis en tri entojn: Comillas, Udías kaj la nuna Alfoz de Lloredo, kiun oni nomis *Novales* (vilaĝo havantan la sidejon de la municipa registaro nun) dum iom da tempo. La municipo apartenis a la juĝo-distriko de San Vicente de la Barquera ĝis la komenco de la 19-a jarcento, kiam ĝi aliĝis al tiu de Torrelavega.

Referencoj
----------

1. ↑  Alfoz de Lloredo Arkivigite je 2014-02-01 per la retarkivo Wayback Machine, Alfoz de Lloredo en Cantabria 102 municipios.
2. ↑   Ministerio de Medio Ambiente y Medio Rural y Marino. Alirita 2012-09-12.[*rompita ligilo*]

Vidu ankaŭ
----------

* San Pedro de Rudagüera (stacidomo)
**Gábor Takács-Nagy** [takAĉ-nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Takács-Nagy Gábor** estas hungara violonisto, dirigento, orkestrestro.

Gábor Takács-Nagy  naskiĝis la 17-an de aprilo 1956 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Takács-Nagy komencis violonstudojn en la aĝo de 8. Li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt, kie liaj plej gravaj instruistoj estis Ferenc Rados, András Mihály, Zoltán Székely (violonisto), Sándor Végh, Ferenc Halász (muzikpedagogo) kaj György Kurtág. Jam dum la studentaj jaroj en 1979 li atingis la unuan lokon en violonkonkurso, poste li ricevis lecionojn de en:Nathan Milstein. Krom lernado inter 1975 kaj 1992 li estis fondinta membro de kvarteto. En 1996 li fondis muziktriopon, post 2 jaroj li estis orkestrano ankaŭ en alia violonkvarteto. Ekde 2002 li plej ofte dirigentas, post 3 jaroj en Ĝenevo li fondis arĉorkestron. Iom poste li estis muzika gvidanto de pluraj orkestroj. Inter 2010-2012 li estis la ĉefa dirigento de orkestro de Hungaraj Ŝtatfervojoj. Li ricevis hungarajn premiojn en 1982 kaj 2017, eĉ en 2024 premion Kossuth.

Li edziĝis en 1991, lia brita edzino naskis du filinojn.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* Budapeŝto (2013, dirigento)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto kaj videoj
* hungarlingva biografio kun foto
* angle

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 639890
* GND: 128944374
* LCCN: n88650957
* VIAF: 7581456
* ISNI: 0000000114671508
* SUDOC: 156838621
* BNF: 139683871
* MBA: 27e9cdfe-4b27-4850-82c9-7318a432dd81
* NKC: jo2004249898
 |
**Praksea** (itale: Prassea, Malgranda Azio, ... – 2-a/3-a jarcentoj) estis kristana antikvgreka teologo kiu distingiĝis pro sia kontraŭeco al Montanismo  de Tertuliano.

Li memoriĝas nur danke al verko de Tertuliano, *Adversus Praxean* (Kontraŭ Praksea). Lia nomo aperas en la listo de herezoj aneksita al *De Praescriptionibus* (anonima verkokolekto de la perdita *Syntagma* de Hipolito el Romo) en kiu danke al malkorekta korekto farita de antikva kopiisto estis anstataŭita Noeto per Praksea.

La azia Praksea sin fiere honoris, laŭ la rakonto de Tertuliano, per la titolo de konfesanto de la Fido ĉar li iam estis laŭkelke da tempo en karcero.

Ĉirkaŭ 190, li alvenis al Romo, kie eniris en la simpation de papo Viktoro la 1-a kiu lin estimis ankaŭ pro lia kontraŭeco al la minacanta montanismo. En la urbo, Praksea sin dediĉis batali kontraŭ herezojn, ekde tiu monarkianisma-adoptisma de Teodoto el Bizancio, tiam en Romo, ĝis tiu de montanisma. Papo Zefireno, tamen, estis jam decidinta fidi la profetecajn karismojn de Montano, Priska kaj Maksimila (se oni fidas la rakontojn de Tertuliano) kaj jam estis intencinta per tiu rekono pacigi la ekleziojn de Azio kaj Frigio, sed Praksea estus sukcesinta konvinki la papon ĝispunkte ke tiu ĉi estus decidinta ŝanĝi la antaŭan decidon kaj ekskomuniki Montanon.

Pro tiu opozicio al Montanismo, Praksea altiris sur sin la koleron de Tertuliano, kiu eksimpatiis kun tiu ekĉese rigora montanismo.

Praksea ekloĝis en Kartago antaŭ ol Tertuliano elirus el la granda eklezio (ĉirkaŭ 206-208) kaj tie konfesis kaj instruis la monarkianan doktrinon aŭ almenaus doktrinon kiun Tertuliano taksis monarkianisma sintezebla tiel: *Patrem cruci fixit; Paraclitum fugavit* ((Montano) estis montrinta la Parakliton, li nun krucumas la Patron". Praksea estis publike refutita, eble de Tertuliano mem, kaj devis subskribi refutan dokumenton, kiu, kiam Tertuliano verkis *Adversus Praxean*, estis ankoraŭ konservita ĉe la ekleziaj aŭtoritatoj de Kartago, kutime difinitaj *karnuloj* (de Tertuliano mem).

Ĉiukaze, kiam Tertuliano verkis sian libretaĉeton jam ne apartenis al la oficiala Eklezio kaj, en esploristoj, enokuliĝas la suspekto ke ĝi estus parto de senkreditiga ago aranĝita por ĵeti diskrediton sur oponanto de montnismo. Kaj tion Tertuliano faris akcentante la monarkianismon konfesatan de Praksea. Fakte ne rezultas ke papoj Viktoro la 1-a kaj Zefireno lin kondamnis aŭ riproĉis.

Bibliografio
------------

* Katolikaj enciklopedioj:
	+ Enciclopedia\_Cattolica
	+ Cathopedia
	+ Catholic\_Encyclopedia

notoj
-----

1. ↑  Eble Praksea informis la papon pri la faktan situacion de tiuj eklezioj jam aplikantaj la rigorismon de Montano.
2. ↑  Tiuj monarkiananoj estis kronomataj, eble polemike, *patropasianoj* ĉar atribuis ankaŭ al la Patro kion tradicie oni atribuis al l Filo.

Vidu ankaŭ
----------

* Tertuliano
* Montano
* Monarkianismo
* Teodoto el Bizancio
**Zsolt TRILL** [ĵolt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Trill Zsolt** estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia edzino estis Nelli Szűcs.

Zsolt Trill  naskiĝis la 13-an de aprilo 1972 en Sovetunio (Ukrainio), en Orosijevo.

Biografio
---------

Zsolt Trill apartenis al la hungara minoritato en Ukrainio. Li akiris aktoran diplomon en teatra altlernejo en Kievo. Post siaj studoj li estis fondinta membro de hungarlingva teatro en Berehove. Inter 2003 kaj 2006 li apartenis al Nova Teatro (Budapeŝto), poste al Teatro Csokonai (Debrecen). Ekde 2013 li estas membro de Nacia Teatro (Budapeŝto). Li ofte ricevas rolojn ankaŭ en filmoj. Li ricevis plurajn premiojn ekde 1996, en 2024 premion Kossuth. Lia edzino naskis 2 gefilojn.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj (2003 en Nacia Teatro)
* István Örkény: *Tóték* (2004 en Teatro de Berehove)
* Zsigmond Móricz: *Úri muri* (2008 en Teatro Csokonai)
* Imre Madách: La tragedio de l' homo (2008 en Teatro de Berehove; 2012 en Teatro Csokonai kaj subĉiela teatro de Szeged)
* William Shakespeare:
	+ La dresado de la megero (2010 en Teatro Csokonai)
	+ Kiel plaĉas al vi (2014 en Nacia Teatro)
	+ Rikardo la 3-a (2017 en Nacia Teatro)

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* *Észak - észak* (1996)
* *Állítsátok meg Terézanyut!* (2004)
* *A martfűi rém* (2016)

Elektitaj televiziaj filmaj roloj
---------------------------------

* Mihály Csokonai Vitéz: *Dorottya* (2001)
* *Tranzitidő* (2015)

Fontoj
------

* 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
**László Gergely Lukács** [lAslO gergej lukAĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **László Gergely Lukács** estas hungara kuracisto, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2022).

László Gergely Lukács naskiĝis la  18-an de aŭgusto 1957(nun 1957-08-18) en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Gergely Lukács maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris an diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Post la diplomo li instruis en la universitato. Li kandidatiĝis (CSc) en , li doktoriĝis (DSc) en antaŭ la Hungara Scienca Akademio.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

*

Fontoj
------

* datenoj kun foto
* aprezo kun foto (legebla pli malsupre)
* publikaĵoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858432
 |



* Portalo pri Biografio
Monda heredaĵo de UNESKO

Nacia parko Noel Kempff Mercado vidata el Spot Satellite
La **nacia parko Noel Kempff Mercado** estas naturprotektejo en Amazonio en Bolivio kaj ekde 2000 monda heredaĵo de UNESKO. La nacia parko situas en la nordorienta parto de la lando en la bolivia departemento Santa-Kruzio, ĉe la landlimo al Brazilo. La parko estis fondita la 28-an de junio 1979.

La nacia parko havas areon de 1 523 446 ha kaj konsistas el parto de la altebenaĵo Huanchaca (750 m supermarnivela) kaj de la ĉirkaŭa malaltebenaĵo (200 m spermarnivela). La parko enhavas multe da akvo: akvofaloj, lagunoj, malsekejoj. La flaŭro kaj faŭno estas tre diversaj; aldone al 4.000 plantoj ekzistas multegaj insektspecioj, 139 mamul-, 621 bird-, 75 reptili-, 62 amfibi- kaj 250 fiŝspecioj.

Pro sia situo la parko estas malfacile atingebla kaj vizitas ĝin ne multaj turistoj. Ekzistas du vizitantcentroj: *Flor de Oro* norde kaj *Los Fierros* sude.

La parko nomiĝis unue „Huanchaca-naciparko" kaj estis alinomita en 1988 honore al biologo kaj profesoro Noel Kempff Mercado, kiu zorgis pri la fondo de la parko kaj estis murdita en 1986 dum esplormisio en la parko far drogkontrabandistoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Monda Konserveja Observa Centro

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nacia parko Noel Kempff Mercado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Enlistigo en la Mondan Heredaĵon de UNESKO (angle) (france)
* Informoj de UNEP-WCMC Arkivigite je 2008-11-15 per la retarkivo Wayback Machine angle
Ekzemplo pri analizo de formulo kaj ties malkompono en arbon.
En komputado la **sintaksa analizo** aŭ **parsado** konsistas en sintaksa kontrolo de fonta teksto kaj *malkompono* de bonforma teksto en strukturojn specifitajn per la gramatiko de la fonta lingvo. La programo kiu elfaras la analizon prenas la nomon de «parsilo».

En tradukilo la sintaksa analizo estas tradukstadio produktanta derivarbon uzotan de la sekvaj tradukstadioj.

Fakte tia derivarbo ne ĉiam estas produktata por la tuta fontteksto; pli ofte estas konstruataj nur ĝiaj fragmentoj, kiujn tuj povas uzi (kaj detrui) proceduroj de logike sekva stadio.

La programparto realiganta sintaksan analizon estas (sintaksa) analizilo, aŭ *malkomponilo*.

Referencoj
----------

1. ↑   sintaksa analizo (esperante). *Komputada leksikono*. Alirita 19-a de marto 2024.
2. ↑  Bick, Eckhard.  DeepDict: Konteksta reta vortaro de vera lingvouzo (esperante). Alirita 19-a de marto 2024.

* Kategorio Sintaksa analizo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Salamino** (helene *Σαλαμίς*, latine *Salamis*) estas greka insulo, fermanta istmon de Eleŭsina boko en norda parto de Sarona golfo de Egea maro, proksimume 20 kilometrojn okcidente de la Ateno en videbla distanco de la haveno Pireo. Per etendaĵo de 93 km² ĝi estas la plej granda el la Saronaj insuloj. La plej alta punkto de la kalkŝtona masivo kreanta Salaminon atingas altitudon 365 metrojn super la marnivelo.

Mapo de la insulo
La insulo havas ĉirkaŭ 35 mil loĝantojn, apartenas en regionalan uniton "Insuloj" en la regiono Atiko, kaj tuta ĝia areo apartenas al la urbo Salamino. La insulo Salamino estes preferata celo por loĝantoj de atena aglomeraĵo. Ankaŭ estas ĉi tie lokita la ĉefa bazo de la greka milita ŝiparo.

Laŭ la mita sciigo estis en tempo de la Troja milito reganto de Salamino la reĝo Telamono, kies filo Ajakso apartenis antaŭ Trojo al la plej bravaj grekaj batalantoj.

En turnopunkto de la 7-a kaj la 6-a jarcento a.K. rivalis pri la insulo, situanta inter ili, urboj Megaro kaj Ateno. Fine ĝi fariĝis parto de la atena latifundio.

En mara malvastejo ĉe orienta bordo de la insulo okazis fine de septembro de la jaro 480-a a.K. mara Batalo de Salamino, en kiu kunigita greka ŝipanaro sub gvido de Temistoklo akiris decidan venkon super nombre pli forta persa floto.

El Salamino devenis helena dramisto Eŭripido .

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Salamis en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* Kategorio Salamino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Situo de la duoninsulo Kola inter la Barenca maro kaj la Blanka maro
**Duoninsulo Kola** estas granda duoninsulo en nordokcidenta parto de Rusio, sur regiono de Murmansko. Ĝia areo estas ĉirkaŭ 100.000 km2. Ĝi havas la etendiĝon de 300 kmx400 km inter la Blanka kaj la Barenca maroj. Ĝi estas geologie parto de la Balta ŝildo, konsistas el prekambriuma granito kaj gnejso. La duoninsulo riĉas je lagoj, riveroj.

Preskaŭ la tutan duoninsulon kovras norde muska kaj likena tundro, kun arkta nana betulo, pli sude etendiĝas marĉa tajgo kun betulo, piceo, pino. La grundo estas maldika kaj havas malbonan kvaliton.

Ekonomie plej gravas la minado de apatito (uzata por fosforaj sterkoj), sed ankaŭ nefelinito (por aluminio), zirkonio, niobio.

Plej granda urbo de la duoninsulo estas Murmansko kun senglacia haveno.

La areo estas maldense loĝata, ĉefe ĉe la bordoj, kie oni fiŝkaptas. En la interna parto de la duoninsulo vivas sameoj kaj okupiĝas pri bredado de norda cervo.

* Kategorio Kola duoninsulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Monda heredaĵo de UNESKO

La arko de Trajano sur poŝtkarto de la fino de la 19-a jarcento
**Timgad** (arabe: تيمقاد) estas alĝeria ruinigita urbo ĉirkaŭ 40 km oriente de Batna. Tie troviĝas la ruinoj de la romia urbo **Thamugadi**, kiuj ekde 1982 estas parto de la Monda Heredaĵo de UNESKO.

La sidlejo estis starigita en la jaro 100 laŭ ordono de la romia imperiestro Trajano, de Lucius Munatius Gallus, de la *Legio III Augusta*, kiel militista kolonio en loko ĝis tiama nesidlata. La *Colonia Marciana Traiana Thamugadi* situis en la romia provinco Numidia kaj montras la tipan kvadratan formon kun kvadrata erigo de fortikaj romiaj militistejoj. Fine de la antikvo Thamugadi estis grava sidejo de Donatismo.

La ejo estis deklarita monda kulturheredaĵo, ĉar oni ankoraŭ nun tre bone rekonas la tipan strukturon de romiaj urbofondaĵoj, kiu malvidebliĝis en aliaj romidevenaj urboj pro posta rekonstruado.

Timgad famiĝas en Alĝerio ankaŭ pro la ĉiujare en la malnova amfiteatro okazanta muzikfestivalo. Tiam kunvenas danc- kaj muzikgrupoj el Alĝerio kaj la najbaraj arabaj landoj. En la pasinteco la granda nombro de ĉeestantoj kaŭzis ree damaĝon al la ruinoj, kaj UNESKO plurfoje minacis ellistigi la ejon el la monda heredaĵo. Tial nuntempe estas konstruata moderna amfiteatro apud la ruinoj.

Fotoj
-----

* Timgad, romia teatrejo
* 
* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Timgad en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* TTT-ejo de UNESKO pri Timgad

35°27′N 06°38'O Mapo