**Katerina la 1-a** (ruse: Екатерина I Алексеевна) (15-a de aprilo 1684 – 17-a de majo 1727) originas el ordinara familio *Skovroński*, en Livonio (latve *Vidzeme*). Aŭtentikaj faktoj pri ŝia infaneco ne konserviĝis. Kiam ŝi estis dekokjara fraŭlino, ŝi edziniĝis al iu sveda soldato, kiu baldaŭ pereis. Poste ŝi laboris kiel servistino de germana pastro *Ernst Glück*.

Dum la sieĝo de la iama **Marienburg** (nun latve Alūksne) en 1702, ŝin ekvidis rusa marŝalo *Ŝeremetev*, al kiu ŝi ekplaĉis. Li veturigis ŝin en St. Peterburgon. Tie ŝin ekamis ĉefmarŝalo *Aleksandro Menŝikov*. Iom da tempo ili kunvivis en lia palaco.

Foje ŝin trafis Petro la Granda, caro de Rusio, al kiu ŝi ankaŭ tre plaĉis. Necesas rimarkigi, ke tiama **Marta** estis tre bela, gaja kaj lerta fraŭlino kun tre alloga staturo. La caro ordonis transloĝigi ŝin en malgrandan lignan domon situantan ĉe bordo de Neva rivero kaj poste regule vizitis ŝin.

Tiam familia statuso de Petro la 1-a ne estis simpla, ĉar estis viva lia unua edzino *Evdokia*, kiun li perforte devigis esti monakino. La geedzoj havis du filojn (la unua filo *Aleksandro* mortis infanece kaj kreskis la dua filo *Aleksio*).

Baldaŭ Petro la 1-a baptis sian amatinon **Marta Skovrońska** kiel **Ekaterina Aleksejevna** kaj donis al ŝi sian pseŭdonomon *Miĥajlov*, sub kiu li kaŝis sian originan nomon *Romanov* dum sia vojaĝo al Eŭropo.

Dum ilia konkubeco **Ekaterina** naskis du filinojn ( Anna - en 1708 kaj Elizaveta - en 1709). La kunvivintoj tre amis unu la alian kaj **Ekaterina** lerte sukcesis mildigi kaj karesi sian faktan edzon, kiu ofte suferis pro paroksismoj de epilepsio.

Printempe de 1711 Petro la 1-a proklamis al la mondumo novan statuson de **Ekaterina**, kiun li ordonis titoli - lia edzino kaj carino. Tiam la caro preparis sian marŝon en Moldavion, kie lia armeo militis kontraŭ armeoj de Otomana Imperio kaj Krimea Ĥanlando. Negativa rezulto de tiu marŝo povus esti lia pereo, tial li heredigis al **Ekaterina** la rusian tronon. Ŝi ankaŭ partoprenis la marŝon, malgraŭ sia gravedeco. Poste Petro la Unua establis *ordenon de Sankta Ekaterina* por nobelaj virinoj, pro digna agado de **Ekaterina** en Moldavio.

Ties oficiala geedziĝo okazis la 19-an de februaro 1712 en Katedralo Sankta Isaako en Sankt Peterburgo.

Aŭtune de 1724 Petro la Granda suspektis sian edzinon en adulto kun lia ĉambelano *Mons*. Lin la imperiestro baldaŭ ekzekutis kaj samtempe ĉesis siajn interrilatojn kun **Ekaterina**. Li eĉ ne parolis kun ŝi kaj malpermesis ŝiajn vizitojn al li.

familio de Petro la 1-a
Januare de 1725 Petro la 1-a grave malsaniĝis kaj dum teruraj liaj suferoj **Ekaterina** vartis kaj flegis la edzon. Li mortis sur ŝiaj brakoj.

La 18-an de majo 1724 en Uspenskij katedralo de moskva Kremlo ŝi estis kronita kiel imperiestrino de Rusia Imperio, tial rezulte de latenta batalo de kelkaj partioj en la rusia mondumo, ŝin oni surtronigis kaj ektitolis **imperiestrino Katerina la 1-a**. Oficiale Petro la 1-a sukcesis heredigi neniun, tial surtroniĝo de la duonklera fremdulino kun malklara origino ne estis aprobita en la tuta rusa socio.

Ekde la 8-a de februaro 1725 komenciĝis ŝia reĝado en Rusio. Realan potencon tiam havis ŝia antaŭa amito *Aleksandro Menŝikov*, intima amiko de Petro la 1-a. Ekde februaro de 1726 ekfunkciis *Supera Sekreta Konsilio*, kiun formale gvidis la carino.

Ŝia reĝado estis kurta, sed rimarkinda, ĉar tiam okazis oftaj baloj, kunsidoj, festenoj, bankedoj ktp, kvankam ŝi devis funebri. Tiu ĉi senzorga vivmaniero rezultigis ŝian malsanon kaj permanentan tusadon. Aprile de 1727 la imperiestrino enlitiĝis kaj poste jam ne sukcesis resaniĝi. La 17-an de majo 1727 ŝi mortis en meza aĝo, kiam ŝi estis nur kvardektrijara virino.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rCaroj kaj imperiestroj de Rusio |
| --- |
| Caroj(1533-1721) | Ivano la Terura • Fjodor la 1-a Ivanoviĉ • Boris Fjodoroviĉ Godunov • Fjodor Borisoviĉ Godunov • Falsa Demetrio la 1-a • Vasilij Ivanoviĉ Ŝujskij • Miĥail Fjodoroviĉ Romanov • Aleksej Miĥajloviĉ • Fjodor Aleksejeviĉ • Ivano la 5-a • Petro la Granda | Blazono de Rusia Imperio |
| Imperiestroj(1721-1917) | Petro la 1-a (la Granda) • Katerino la 1-a • Petro la 2-a • Anna Ivanovna • Ivano la 6-a • Elizabeto Petrovna • Petro la 3-a • Katerino la 2-a (la Granda) • Paŭlo la 1-a • Aleksandro la 1-a • Nikolao la 1-a • Aleksandro la 2-a • Aleksandro la 3-a • Nikolao la 2-a |

 |

* Kategorio Katerina la 1-a (Rusio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 17787
* GND: 11872116X
* LCCN: n84231190
* VIAF: 48180588
* ISNI: 0000 0000 5490 5287
* LIBRIS: 250786
* SUDOC: 035748346
* BNF: 133338657
* NDL: 00900495
 |