recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Nova konstruaĵo
La **Senato de Hispanio** estas la Malalta ĉambro de la Kortesoj kaj konstitucia institucio kiu teorie reprezentas la hispanan popolon.

Historio
--------

La Senato estis kreita unuafoje en 1837, sed dum la tuta dua duono de la 19a jarcento, ĝi funkciis kiel nedemokrata ĉambro kiu enhavis ankaŭ reprezentatojn de la altaj klasoj (burĝaj kaj aristokrataj) de la lando.

Dum la Dua Hispana Respubliko la Senato estis nuligita, decido adoptata en la sesio de 27-a de oktobro de 1931 per 150 voĉdonoj kontraŭ 100. Ĝi ankaŭ ne ekzistis dum la frankisma epoko.

La Senato estis rekreita post la Hispana Transiro al Demokratio. Dum la unua perido, la reĝo rajtis libere kaj persone elekti nombron da senatanoj, sed tio estis abolita post la aprobo de Konstitucio.

Kompono
-------

La Hispana Senato komponiĝas de varia nombro de senatanoj, elektitaj de miksa sistemo:

* La senatanoj de rekta elekto estas elektitaj per universala, libera, egala, rekta kaj sekreta voĉdonado per majoritata plurnoma elekto, laŭ proporcio de po 4 senatanoj por ĉiu provinco (escept la insulojn), po 3 por ĉiu el la grandaj insuloj Gran Canaria, Mallorca kaj Tenerife, po 1 por ĉiu el la malgrandaj insuloj aŭ insulgrupoj nome Ibiza-Formentera kaj Menorca en Balearoj, Fuerteventura, La Gomera, El Hierro, Lanzarote kaj La Palma en Kanarioj kaj po 2 senatanoj por ĉiu el la nordafrikaj urboj Sebto kaj Melijo.
* La senatanoj elektitaj de la reginoj estas elektitaj de la regiona parlamento laŭ proporcio de po 1 dekomenca senatano plus alia plia por ĉiu miliono da loĝantoj de la koncerna teritorio.

Funkcioj
--------

La Senato estas la malalta ĉambro de la Hispana Parlamento. La funkcioj estas servi kiel reprezentanto de la diversaj teritorioj de Hispanio (aŭtonomaj komunumoj, aŭtonomaj ruboj, provincoj, insuloj), kaj agi kiel kribriloj de la Kongreso de Deputitoj.

Kritiko
-------

La funkcioj de la senato apenaŭ evoluis laŭlonge de la tempo, kaj pro diversaj kialoj neniam fariĝis vera kamerao por reprezenti la teritoriojn. Krome, la lasta decidpovo rilate al la leĝaro apartenas al la kongreso, do ĝi praktike utilas por preskaŭ nenio laŭ multnombraj kritikantoj. 

En 2012 okazis polemiko, kiam oni elspezis 450.000 eŭrojn por nova retejo kaj la saman tagon de la inaŭguro estis piratigita per diraĵoj kiaj "Aquí no trabaja ni Dios" (ĉi tie laboras neniu, nek Dio mem), "esta mierda cuesta 437.000 euros" (tiu fekaĵo kostas 437.000 eŭrojn) ktp. Poste informadikisto montris saman produkton per libera programaro kun kosto nula, kaj poste oni montris koruptajn rilatojn inter senata funkciulo kaj la entrepreno kiu ricevis la mendon de la retejo.

Nuntempe
--------

La plejmulton de la senatanoj havas en 2021 la Hispana Laborista Socialista Partio, kun 114 seantanoj el 265. La nuna prezidanto nomiĝas Ander Gil.

* Senato de Hispanio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Senato de Hispanio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Banhuo** (板胡, pinjine: bǎnhú) Estas Ĉina tradicia arĉa kordinstrumento el huĉjina familio. Ĝin oni plej ofte uzas en norda Ĉinio. La unua silabo de la nomo (板 bǎn) signifas pecon de ligno, kaj la dua (胡 hú) estas ĝenerale uzata por huĉjinoj.

Same kiel erhuo, gaŭhuo kaj plimulto de aliaj huĉjinoj, banhuo havas sonkeston, longan kolon kaj du kordojn inter kiuj la haroj de arĉo pasas. La difero estas ke la sonkeston de banhuo oni faras ne el ligno, sed el ŝelo de kokoso, kaj do ĝi ne havas difinan grandon kaj formon. Pro tio diferaj banhuoj sonas iom difere. La antaŭa flanko de sonkesto estas kovrita ne per serpenta haŭto, kiel en plimulto de tradiciaj huĉjinoj, sed per maldika tavolo de ligno.

Banhuon oni iam nomas *banghuo* ĉar ĝi estas uzata en *bangzi*, Nord-Ĉinia varianto de opero. Alia huĉjino kun kokos-ŝela sonkesto kaj ligna kovro de antaŭa flanko, kiu nomiĝas jehuo, estas uzata en suda Ĉinio.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |
| --- |
| Qinqiang Paiziqu - Banhu - Liu Mingyuan.ogg |
|  |
| Banhua muziko de Ĉjinĉjango (秦腔 Qínqiāng) opero de Ŝanĉji (陕西 Shǎnxī) provinco, nomita "Qinqiang Paiziqu" 秦腔牌子曲. Ludanta far Lju Mingjan. |
| 

---

 |

 |
| *Ĉu problemoj aŭdigi ĉi tiun dosieron? Vidu helpon.* |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Banhuo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Iom da banhu-muziko en MP3 formato[*rompita ligilo*] (elŝutablaj)
La **Kembriĝa Kvinopo** - angle *Cambridge Five* - estis grupeto da spionoj de la ministerio pri internaj aferoj de Sovetunio kaj pli poste de la sovetunia sekreta servo KGB ene de la brita sekreta servo MI6 kaj parte ankaŭ en la usona servo CIA. Probable temis pri la plej sukcesaj duoblaj spionoj de la 20-a jarcento.

Kim Philby
Kim Philby (kodnomo "fileto"), *Donald Maclean, Guy Burgess, Anthony Blunt* kaj verŝajne ankaŭ *John Cairncross* dum la 1930-aj jaroj varbiĝis en la kolegio Trinity de la Universitato de Kembriĝo. Ili dum la Dua Mondmilito kaj ĝis la 1950-aj jaroj provizis la gvidantaron de Sovetunio per gravaj sekretaj informoj de la ŝtatoj de la Okcidenta Bloko. Spekulacioj pri eblaj pliaj anoj de la spiona grupeto daŭras ĝis hodiaŭ.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kembriĝa Kvinopo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* All about the Cambridge Five (paĝoj anglaj) Arkivigite je 2008-05-16 per la retarkivo Wayback Machine
* germanlingva raportaĵo pri la Kembriĝa Kvinopo
**San Juan de Sabinas** estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Nueva Rosita. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05032.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 40115 loĝantojn. El tiuj estis 19703 viroj kaj 20412 virinoj. La komunumo havas surfacon de 735,4 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 380 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 36680 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 35 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,095 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 30071 personoj apartenis al la katolika religio kaj 3447 personoj al la protestantisma religio. 736 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 1380 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
**San Juan del Olmo** [sanĤŬAN delOLmo] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. *San Juan del Olmo* estas komprenebla kiel *Sankta Johano de la Ulmo*.

San Juan del Olmo en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 30,52 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 85 loĝantojn. Ĝi perdis 720 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 42 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Manjabálago y Ortigosa de Rioalmar, Valdecasa, Hurtumpascual, La Torre, Vadillo de la Sierra kaj Muñana. Tra la teritorio fluas la rivero Almar.

Historio
--------

Estas nekropolo de tomboj nehomformaj el la 8-a ĝis 10-a jarcentoj. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. El tiu epoko devenas la Ermitejo *de la Virgen de las Fuentes*.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Bildaro
-------

* Fojnrikoltado.Fojnrikoltado.
* Ermitejo de la Virgen de las Fuentes.Ermitejo *de la Virgen de las Fuentes*.
* Tomboj en la Nekropolo La Coba.Tomboj en la Nekropolo La Coba.
* Montopasejo de Las Fuentes,Montopasejo de Las Fuentes,
* Tradicia domo el granito.Tradicia domo el granito.
* Sonorilturo.Sonorilturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762362
 |
**San Juan Ñumí** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *San Juan Ñumí*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 210.

Geografio
---------

San Juan Ñumí apartenas al la distrikto Tlaxiaco al kiuj apartenas entute 35 komunumoj. Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5796 loĝantojn. El tiuj estis 2638 viroj kaj 3158 virinoj. La komunumo havas surfacon de 43.38 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2200 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 5872 indiĝenoj. El tiuj 5125 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 5125 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* San Juan Ñumí Arkivigite je 2004-12-05 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**San Leo** estas komunumo de Italio. Ĝi situas je la orienta flanko de norda Apenino kaj oriente limas al San-Marino.

San Leo situas en la supra valo de rivero Marecchia, kiu apartenas al la provinco Rimini en Emilio-Romanjo. Antaŭ 2009 San Leo apartenis al la provinco Pesaro kaj Urbino en Markio, sed en 2006 la loĝantoj decidis per referendumo peti transiron en alian regionon. Je la 29-a de julio 2009 la itala senato aprobis la transiron. Post oficiala publikigo de tiu decido la ŝanĝo efektiviĝis.

La fortikaĵo

La fortikaĵo
------------

San Leo posedas imponen kastelon aŭ fortikaĵon, nomatan *Rocca*. Ĝi situas sur facile defendebla roko kaj estas konsiderata kiel modelo de ne-konkerebleco. La nunan formon donis al ĝi duko *Federico da Montefeltro* en la dua duono de la 15-a jarcento; lia arĥitekto supozeble estis *Francesco di Giorgio Martini*. La arĥitekuro de la fortikaĵo estas strukturita en du niveloj.

La lokanoj kutimas diri: (ekzistas) "Nur unu papo, nur unu Dio, nur unu fortikaĵo de San Leo".

Panorama vido de San Leo

* San Leo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio San Leo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri sekseco citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Junio 2014)* |

Gejamika preĝejo. Surskribo diras: "Ĉiuj estas bonvenaj"
Grandan influon al situacio de samseksemuloj en socioj havas vidpunktoj de religiaj konfesantoj. Tri abrahamaj religioj: judismo, kristanismo kaj islamo, neniam akceptis kaj diversmaniere tuttempe ne akceptas samsekseman orientiĝon, samtempe asertante, ke samseksaj kontaktoj estas peko kaj ke ili estas morale neallaseblaj.

Artikoloj pri rilato al samseksemo de unuopaj religioj:

* bahaismo
* budhismo
* judismo
* hinduismo
* islamo
* kristanismo
	+ anglikanismo
	+ katolikismo
	+ ortodoksismo
	+ protestantismo
* spiritismo
* taoismo

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri GLAT |

* Samseksemo en la mondo
* Kontraŭgejismo
* Deklaro de Naŝvilo

* Kategorio Samseksemo kaj religioj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Samuel Friedrich Günther WAHL** (naskiĝinta la 2-an de februaro 1760 en Alach, mortinta la 29-an de junio 1834 en Halle) estis germana orientalisto. En Halle li estis profesoro universitata.

Vivo
----

Wahl iĝis en 1784 lernejestro de la gimnazio je Bückeburg, 1en 1788 eksterorda kaj en 1808 orda profesoro pri orientalaj lingvoj en Halle. Temis pri verkisto fruktodonega. La temoj de liaj verkoj ne nur tuŝas ĉiujn fakojn de filologio kaj literaturhistorio orientalistaj en la plej larĝa senco (ankaŭ pri Persio, Ĉinio kaj Hindujo), sed pridiskutas ankaŭ demandojn kaj de la klasika kaj de la ĝenerala monda literaturo. Klaras ke pro tioma temaro profundiĝo nur malofte eblis. Tre ŝatata estis siatempe *Allgemeine Geschichte der morgenländischen Sprachen und Litteraturen* (1784,) kiu tipas por li. Tie oni informatas pri lingvoj kaj literaturoj de la armenoj, egiptoj, koptoj, araboj, fenicoj, judoj, etiopoj, siroj, samaritanoj kja arameoj, ĉinoj, hindoj kaj persoj.

Same senbrida estis la de li eldonita gazeto *Magazin für alte … Literatur* (1787–90). Koncerne la araban lingvon li famiĝis per la lernolibro *Elementarbuch für die arabische Sprache und Litteratur* (1789) kiu paralele pritraktis kaj la maldialektan kaj la dialektan arabon. En 1791 sekvis la antologio *Neue arabische Anthologie* kun multaj ĝis tiam ankoraŭ ne eldonitaj aferoj. 

En la siria lingvo li havis siajn meritojn rilate la tekstkritikadon de *Peshittho* kiu aperas en numero de la supre menciita magazino, pri tekstoj de Amos kaj Ijob. Li nombriĝis inter la malmulto da fakuloj kiuj regis la armenan kies etgramatikon li prezentis ĉe la pagoj 95-113 de sia verko *Geschichte der morgenländischen Sprache*.

La kono de la persa lingvo pligrandiĝis danke al lia germana prilaboro de la vortaro de J. Richardson: *Dictionary Persian Arabic and English* (1777–80). Li anka kontribuis al la verko de Joseph von Hammer-Purgstall: *Fundgruben des Orients* (tradukekzemploj el aĵoj de Shahnameh). Koncerne la biblian ekzegezon li verkis pri Ĥabakuk.

Fonto
-----

Carl Gustav Adolf Siegfried: "Wahl, Samuel Friedrich Günther", ĉe: Allgemeine Deutsche Biographie, herausgegeben von der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, Band 40 (1896), p. 593–594, (tie ĉi interrete)
**San Martín Itunyoso** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *San Martín Itunyoso*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 240.

Geografio
---------

San Martín Itunyoso apartenas al la distrikto Tlaxiaco al kiuj apartenas entute 35 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2554 loĝantojn. El tiuj estis 1157 viroj kaj 1397 virinoj. La komunumo havas surfacon de 82,93 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2620 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2181 indiĝenoj. El tiuj 1789 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 1789 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* San Martín Itunyoso Arkivigite je 2005-08-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Sendependaj Respublikanoj** (france *Républicains indépendants*) estis franca konservativa-liberala politika grupo, kiu fondiĝis dum la jaro 1962 kaj iĝis politika partio dum 1966.

La politika grupo kaj posta partio estis iniciatita de Valéry Giscard d'Estaing, prezidento de Francio inter 1974 kaj 1981.

La Sendependaj Respublikanoj venis de la konservativa-liberala partio Nacia Centro de Sendependuloj kaj Kamparanoj (*Centre National des Indépendants et Paysans*, CNIP). Dum 1962, la partio CNIP decidis forlasi la koalicion de Charles de Gaulle pro ties eŭroposkeptikismo kaj la ĉiam pli forta substreko de la prezidenta potenco sub lia reĝimo. Tamen la ministroj de la partio CNIP rifuzis forlasi la registaron de Francion kaj do pluoficis ekster la gaŭlisma koalicio, en la sama registaro.

Sub la gvido de la ministro pri ekonomio kaj financoj Valéry Giscard d'Estaing ili kreis la grupon de Sendependaj Respublikanoj. Tiu partio iĝis eta partnero de la gaŭlistoj, kiu provis influi la registaran politikon favore al ekonomia liberalismo kaj eŭropa federalismo. 

La rilato al la gaŭlistoj tensiiĝis kiam la prezidento Charles de Gaulle malagoskis al Valéry Giscard d'Estaing la minstran postenon dum 1966 kaj do devigis lin forlasi la registaron. La grupo iĝis oficiala politika partio, la "'Nacia Federacio de Sendependaj Respublikanoj'", (*Fédération nationale des républicains indépendants* aŭ mallonge FNRI). Ĝin gvidis la ĝenerala sekretario Michel Poniatowski. Giscard d'Estaing difinis la Sendependajn Repsublikanojn kiel "liberalaj, centrismaj kaj por-Eŭropaj". Ĝi plu restis en la parlamenta plimulto, sed ene de ĝi agis kritike. Valéry Giscard d'Estaing sumigis sian opinion pri la gaŭlisma partio kiel "Jes, sed... ". 

Dum 1969, la partio dividiĝis rilate al la referendumo pri pli forta regionigo de Francio kaj pri reformo de la senato de Francio, kiun iniciatis la prezidento Charles de Gaulle. Valéry Giscard d'Estaing alvokis kontraŭi la referendumon. Prezidento de Gaulle demisiis kiam la referendumo ne sukcesis. La FNRI subtenis la prezidentan kandidatiĝon de Georges Pompidou kaj la partia gvidanto Giscard d'Estaing estis reintegrita en la francan registaron kiel ministro pri ekonomio.

Dum la jaro 1974, post la morto de prezidento Pompidou, Valéry Giscard d'Estaing anoncis sian kandidatiĝon pri la prezidentaj balotoj. Li estis subtenita de la FNRI, la "refora movado", kaj iom kaŝe fare de parto de la gaŭlistoj. Dum la unua parto de la elekto li gajnis kontraŭ la gaŭlista kandidato *Jacques Chaban-Delmas*, kaj dum la dua parto kontraŭ la socialista kandidato François Mitterrand, sekve iĝanta prezidento.

Tri jarojn pli poste, la FNRI estis anstataŭigita fare de la Respublikana Partio (PR) kiu iĝis la liberala-konservativa branĉo de la Unio por Demokratio de Francio (UDF) kreita dum 1978.
Senharigo, epilado estas la forigo de la surfacaj haroj. Oni parolas pri senharigo eĉ en la tanindustrio, dum antaŭpreparo de feloj.

**Epilado** estas forigo de la homaj korposurfacaj haroj kun enhaŭtaj haropartoj. Oni ankaŭ parolas pri depilado, kio estas forigo de la videblaj haropartoj per razado aŭ per kemiaĵoj (senharigaj kremoj).

La epilado reziultas pli longtempan efikon, senhariĝon, ĉar tiam la haroradiko estas forigita aŭ damaĝita tiel ĝi ne rekreskas aŭ nur post pli longa tempo.

Provizora epilado
-----------------

Post brazila vaksado
Tiukaze oni elŝiras la harojn per uzo de vakso, diversaj klebecaj pastoj, elektra epililo. Oni povas ankaŭ forigi kelkajn harojn de brovo per pinĉiloj.

Longdaŭra epilado
-----------------

Ĉar la haroj estas efike forigeblaj nur en la evolua fazo kaj la haro havas tri evoluajn fazojn, tiel oni povas uzi diversajn metodojn

### Lasera epilado

Ĝi okazas per laseraj impulsoj, kiuj varmigas la haroradikojn kaj ekstermas ilin. Tiu metodo estas plej bona por malhelaj haroj (haroradikoj kaj hela haŭto), kiuj havas sufiĉan da melanino por akcepti kaj konduki la varmon.

### IPL-tekniko

IPL laboras kun larĝa spektro da ondolongoj (ekz. 650-950 nm). Ĝi ne estas uzebla plej efike por malhelaj haroj. Ĝi ankaŭ varmigas histojn.

### Senhariga lasero

Ĝi laboras per pli forta, longa lasera impulso (ĝis 50 msek.): solidkorpaj (Aleksandrit-, Nd:YAG- aŭ rubinlasero) aŭ dioadj laseroj

### Elektra epilado (kudrila epilado)

Tiu tekniko estas uzata ekde 1875 (enkondukita en Usono) kaj uzeblas ankaŭ por helaj haroj. Oni uzas plej dikan kudrilon, per kiu oni kondukas elektron al la haroradiko, harofoliklo kaj detruas ĝin.

Ĝi havas tri tipojn:

1. **Altfrekvenca**: ĉe pinto de la kudrilo (sondilo) varmo detruas, koagulas kreskoĉelojn
2. **Elektroliza**: Oni alkondukas kontinuan kurenton en la harofoliklon kio produktas tie natronlesivon, kiu kemie detruas la ĝermajn ĉelojn
3. **Kombinita**: Ĝi kombinas la du suprajn metodojn kaj varmigas la natronlesivon

* Kategorio Senharigo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Tiu ĉi artikolo temas pri senhemigitoj (angle:* displaced persons*) post la dua mondmilito. Por ĝenerala artikolo pri la rifuĝinta problemaro, vidu rifuĝinto.*

**Senhejmigitoj** aŭ **delokigitaj personoj** estas esprimo nuntempe uzata por homoj kiuj, pro milito, persekuto aŭ naturaj katastrofoj devas postlasi sian hejmlokon kaj kiel rezulto de la situacio tien ne povas reveni.

**Senhejmigitoj** aŭ **delokigitaj personoj** (ankaŭ konata kiel DP de la angla *displaced persons*) estis origine esprimo kiun la *Supreme Headquarters Allied Expeditionary Force* uzis por indiki civitanon kiu pro agado dum la Dua Mondmilito troviĝis ekster sia hejmlando kaj kiu sen helpo tie, ne povis reveni aŭ devis resti en alia lando ĉar la reveno al ĝia origina loĝloko fariĝis malebla.

#### Specoj de senhejmigitoj post la Dua Mondmilito

En la senhejmigitoj oni kalkulis la punlaboristojn, kiuj dum la milito devige devis labori en Germanio, militkaptitojn, iamajn prizonulojn en koncentrejoj, orienteŭropanojn kiuj antaŭ la komenco de la milito, libervole serĉis laboron en Germanio aŭ kiuj fuĝis pro la antaŭenmarŝo de la Ruĝa Armeo.

SHAEF sekvis plimalpli la sekvan klasifikon:

* Civitanoj de la UN-membro-ŝtatoj (UNDP)
* Iamaj malamikaj senhejmuloj (italoj, finnoj, rumanoj, bulgaroj kaj hungaroj)
* malamikaj senhejmuloj (germanoj, aŭstroj, japanoj)
* sennaciuloj kaj personoj kiuj ne povas pruvi sian naciecon.

Referencoj
----------

1. ↑  germaneAngelika Königseder, Juliane Wetzel: *Lebensmut im Wartesaal. Die jüdischen DPs (Displaced Persons) im Nachkriegsdeutschland*, Fischer Taschenbuch Verlag: Frankfurt am Main 1994, ISBN 3-596-10761-X, blz. 7
2. ↑  Ĉi-tio implicite sugestante ke la UN estis daŭrigo de la aliancanoj, vidu ankaŭ la artikolo 107 de la Ĉarto de la Unuiĝintaj Nacioj

* Kategorio Senhejmigitoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Senirisaj** homoj ne havas (aŭ ne plene havas) irisojn en la okuloj, do la okulokoloro estas tute nigra. Ĉirkaŭ kvin mil homoj havas ĉi afekcion en Nordameriko. Se la afekcio estas eta, la okuloj havas iomete koloron.

homo senirisa
Ĉi malsano igas grandan kunluman doloron. Ĉar la iriso ne ekzistas, la okuloj ne povas ŝanĝiĝi laŭ la lumokvanto, kaj la nigroj en la okulaj (la pupiloj) ne iĝas pli malgrandaj kiam la homo vidas lumon, sunon, ekbrilon ktp. Plejofte loĝas aliaj afekcioj samtempe la seniriseco, ekz. eble la homa okulakvo (ploreroj) ne bone funkcias, kaj do la okuloj ofte malsekiĝus kaj dolorus. La havantoj eble havos verdajn aŭ grizajn kataraktojn, kaj ĉi malsanoj pli ofte venas dum maljuneco. Seniriseco plej ofte venas el la gepatroj, kaj ne ofte okazas ne-atendite ĉe la naskiĝotempo.

Senirisuloj haveblas tre malbonan vidpovecon, kiam vidpoveblas nur ombroj, sed *parte* senirisafekciuloj vidpovas pli bone, eĉ se ankoraŭ ne povas vidi sufiĉe por kontroli (veturi) aŭton.

Kuracado kaj deveno
-------------------

Plej ofte, priokulaj malsanoj naskiĝas ĉare la gepatroj (kaj ĉefparte, la patrino) ne manĝis kaj nutris sufiĉe dum la tempo kiam la infaneto loĝis enkorpe. Ekzemple, nutromanko igas blindecon al bovoj. Nutromanko ankaŭ igeblas trofruan naskiĝon, kaj ankaŭ aliajn malsanojn (kiel cerbaĉecon). Multaj senirisuloj naskiĝas tro frue, kaj cerbaĉecon ofte venas samtempe la seniriseco. Plie, la vidpovo aŭ okulodoloro de suferanto ofte iĝas pli bona post manĝiĝas nutroplenaj manĝaĵoj (fermentitoj, fiŝoleo, kokosoleo ktp).

Pri la ĉarluma doloremo, ekzistas kirurgio por enmeti anstataŭirison (lumsensa disko) sed ĉi kirurgio nur eblas al homoj kun ambaŭ kataraktoj kaj seniriseco samtempe. Multaj senirisuloj ne havas kataraktojn, kaj kirurgii la okulojn de junulon ne estas bona ideo. Ankaŭ, nur malmultaj kirurgiistoj povas kaj rajtas kirurgi tiel, ĉar diversaj landoj havas nesamajn regulojn. Ekzemple, Usone, oni bezonas pli grandan provosumon ol eblas atingiĝi, ĉar ne ekzistas tiom senirisuloj por provuliĝi.

Estonte, enokula fluidaĵo eble kuracos ĉi senirisecon.

Senirisaj Esperantistoj
-----------------------

La esperantisto »lusentoj« havas ĉi malsanon:  Arkivigite je 2016-03-16 per la retarkivo Wayback Machine (Tvitera konto ĉi tie)

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Senirisafekcio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

*
**Senkomunismigo** – postulo voĉdonata de kontraŭkomunistaj politikaj grupiĝoj en diversaj postkomunismaj landoj (Pollando, Ĉeĥio, Estonio, Germana Demokratia Respubliko, Hungario, Litovio, Ukrainio).

La loĝantoj de Kijivo (Ukrainio) ĝojas post la faligo de la monumento de Lenino en la urbo dum la Eŭromajdano, 10an de decembro 2013
Faligo kaj detruado de la monumento de Lenino en Kijivo (Ukrainio) dum la Eŭromajdano, 10an de decembro 2013
La reĝimaj milicanoj gardas la monumenton de Lenino en Kijivo (Ukrainio) de la partoprenantoj de la Eŭromajdano planantaj faligi ĝin, 24an de novembro 2013
La restaĵoj de la statuo de Lenino faligita de la manifestantoj de la Eŭromajdano en Kijivo (Ukrainio), la 10an de decembro 2013
Unu el elementoj de senkomunismigo estus sistema rompo kun komunisma pasinteco pere de politika, historia kaj leĝa pritakso de antaŭaj gvidantoj, aŭ leĝa malpermeso de publika funkciado de parlamentanoj, juĝistoj ktp. kio rilatas al membroj, kaj plej ofte al altranguloj de komunistaj partioj.

Alia elemento estas leĝa reguligo koncerne likvidon de komunismaj nomoj kaj simboloj de la publika spaco, t.n. senkomunismigo de stratoj kaj placoj.

Esplorado de komunistaj krimoj
------------------------------

* Instituto pri Nacia Memoro en Pollando

Similaj institutoj kreiĝis en Ĉeĥio, Estonio, Germanio, Hungario, Indonezio, Kamboĝo, Litovio, Moldava Respubliko, Rumanio, Slovakio kaj Ukrainio.

Vidu ankaŭ
----------

* antikomunismo
* sennaziigo
* senstalinigo
* lustracio
* komunista krimo
* Aŭgusta puĉo

Bibliografio
------------

* Stéphane Courtois, Nicolas Werth, Jean-Louis Panné, Andrzej Paczkowski, Karel Bartošek, Jean-Louis Margolin, *Czarna księga komunizmu. Zbrodnie, terror, prześladowania* (La nigra libro de la komunismo. Krimoj, terorismo, reprezalioj) ​ISBN 83-7180-326-5​

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bronisław Wildstein, "Całe zło lustracji" - Fragmento de la libro *Dekomunizacja, której nie było* (Senkomunismigo, kiu ne okazis), Ośrodek Myśli Politycznej (Centro de Politika Penso), Księgarnia Akademicka (Akademia Librovendejo), Kraków 2000
Sendungaj homoj ĉe supmanĝejo en depresiepoka Ĉikago, 1931.
**Senlaboreco** estas socia ekonomika situacio, kiam parto de laborkapablaj homoj ne povas trovi laboron, kiun ili povas fari. Senlaboreco signifas, ke en la labormerkato mankas laborpozicioj por ĉiuj laborserĉuloj (konforme al iliaj kvalifikoj). Oni povas difini senlaborecon ankaŭ kiel malkapablon de ekonomiko uzi ĉiujn rimedojn por produktadi produktojn kaj servojn (malkapableco uzi tutan laborforton).

*Senlaborulo* estas homo, kiu nuntempe ne laboras, sed serĉas laboron. *Okupata persono* estas homo, kiu laboras. Persono, kiu ne laboras kaj eĉ ne serĉas laboron, ne apartenas al *laborforto*.

**Laborforto = okupataj + senlaboruloj**

Ofte, landoj klopodas kaŝi siajn senlaborulojn per aliaj difinoj. Ekzemple:

En **Usono** senlaboruloj, kiuj ekde tro da tempo estas senlaboraj, ne plu estas en la oficiala statistiko, eĉ se tio ne estas iliakaŭza.

En **Francujo**, oficialaj senlaboruloj estas nur tiuj, kiuj jam laboradis, kaj nun ne plu — tiuj, kiuj neniam trovis laboron, ne inkluzivatas.

Specoj
------

Estas tri ĉefaj specoj de senlaboreco:

* **Struktura senlaboreco** fariĝas rezulte de struktura ŝanĝoj en ekonomiko kaŭze de apero de novaj teknikoj. Ĝi estas ankaŭ akompanata de malaltigo de mendado al laboruloj, kiuj havas malmodernan kvalifikon.
* **Cikla senlaboreco** estas kreata rezulte de cikla disvolviĝo de ekonomiko, kiam faloj de produktado alternas kun altiĝo de produktado.
* **Fluktua senlaboreco** estas kunligita kun libervola ŝanĝo de laboruloj de iliaj laborpostenoj.

Laŭ diversaj kriterioj oni distingas inter pliaj specoj:

* ***longtempa*** / ***kurtatempa***
* ***resta*** (laborkapabluloj ne povas trovi laboron kaŭze de iuj kialoj eĉ dum plena okupateco sur labormerkato)
* ***kaŝita*** (oficialaj laboruloj fakte ne laboras. Laborforto estas uzata, sed malplene, tamen maldungoj ne altiĝas)
* ***sezona*** (kaŭzata de oscilado de postulado al laborforto dum diversaj periodoj, pro vetero aŭ aliaj kaŭzoj)
* ***regiona*** (postulado al laborforto malsamas en diversaj regionoj)
* ***marĝena*** (senlaboreco de gejunularo, virinoj, invalidoj...)
* ***libervola*** (kaŭzata de maldeziro labori de senlaboruloj, kiuj ne volas labori, ĉar senlaborec-subvencioj kaj socialrabatoj estas ne malpli grandaj ol salajro)

*Plena okupateco* estas situacio, kiam ne ekzistas sezona kaj cikla senlaboreco. Tio signifas, ke en la labormerkato estas *natura nivelo de senlaboreco* (en la labormerkato restas nur fluktua kaj struktura senlaborecoj). La teorio de *natura nivelo de senlaboreco* apartenas al Milton Friedman.

Vidu ankaŭ
----------

* Sendunga pago

Eksteraj ligiloj
----------------

Apsike 1997 (Asocio Por Sociala Integriĝo kaj por Esperanto estas asocio, kiu okupiĝas pri profesiigo de senlaboruloj per Esperanto. 

* pripensoj de Jurgo Alkasro (Esperante)[*rompita ligilo*]

* Kategorio Senlaboreco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Senlaboreco en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Manifestacio de Neniu Limo
La **Senlandlimisma reto** (angle *No Border Network*) estas nomo de lozaj asociiĝoj de aŭtonomaj organizaĵoj, grupoj kaj individuoj en okcidenteŭropaj, orienteŭropaj kaj ekstereŭropaj. Ili pledas por libereco de translandlima moviĝado kaj rezistas kontraŭ kontrolado kaj restriktado de homa migrado. Tion ili faras per kunordigado de apudlandlimaj tendaroj, manifestacioj, rektaj agadoj kaj kontraŭdeportadaj kampanjoj.

La okcidenteŭropa reto kontraŭas tion, kion ĝi opinias pli kaj pli restrikta harmoniigo de la politiko de azildonado kaj enmigrado en Eŭropo, aparte en la Schengen-zono de la Eŭropa Unio. Ĝi laboras por konstrui aliancojn inter migrantaj laboristoj kaj rifuĝintoj. Oftaj sloganoj en la reto inkluzivas: "Nek landlimo nek nacio, halto al deportadoj!", "Libero de translokiĝado, libero la loĝado: rajto veni, rajto forveturi, rajto resti!" kaj "Paperoj por ĉiuj aŭ tute ne paperoj!"

La senlandlimisma reto ekzistas jam de 1999 kaj ĝia retejo jam de 2000.

Vidu ankaŭ
----------

* Sangatte (aŭ *La Ĝangalo* de Calais)
* Kontraŭnaciismo
* Kosmopolitismo
* Mondcivitano
* Sennaciismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Senlandlimisma reto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* No Border Network Arkivigite je 2008-05-14 per la retarkivo Wayback Machine
* NoBorders Network UK
**San Andrés Cabecera Nueva** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *San Andrés Cabecera Nueva*. Ambaŭ evidente havas sian nomon de la kristana sanktulo Andreo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 088.

Geografio
---------

**San Andrés Cabecera Nueva** apartenas al la distrikto Putla al kiuj apartenas entute 10 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Sur, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. La plej granda parto de tiu regiono apartenas al la montara ĉeno Sierra Madre del Sur. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2529 loĝantojn. El tiuj estis 1227 viroj kaj 1302 virinoj. La komunumo havas surfacon de 223.27 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2180 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 68 indiĝenoj. El tiuj 41 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 41 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* San Andrés Cabecera Nueva Arkivigite je 2004-12-09 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**San Martín del Pimpollar** [sanmarTIN delpimpoLJAR] estas municipo en la sudo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de El Barco de Ávila-Piedrahíta kaj al la jurisdikcia teritorio de Piedrahíta, en la sudokcidento de la provinco. La loknomo *San Martín del Pimpollar* estas komprenebla etimologie kiel *Sankta Marteno de la Pinidaro*.

San Martín del Pimpollar en la provinco Avilo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de San Martín del Pimpollar kaj Navalsauz (Altbieno de la Saliko, en la foto de la tabelo); ĝi okupas totalan areon de 45,64 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 188 loĝantojn. Ĝi perdis 500 loĝantojn el la 1930-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 58 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Hoyos de Miguel Muñoz, Navadijos, Cepeda la Mora, Hoyocasero, Navarredonda de Gredos, Villarejo del Valle, El Arenal kaj Cuevas del Valle. La tereno de la municipo estas montara, en la Sierra de Gredos. La rivero Alberche kaj ties alfluanto la rivero Piquillo faras la orientan limon, kaj krome estas ankaŭ nombraj rojoj kiuj fluas tra la teritorio. Parto de la municipa teritorio estas inkludita en la Regiona Parko de la Sierra de Gredos. La plej altaj altaĵoj estas sude, en la kerno de la Sierra de Gredos, kaj la plej alta estas Risco del Biezo (1983 m). La altitudo gamas inter 1983 m kaj 1220 m borde de Alberche. La loĝloko estas je altitudo de 1337 m super marnivelo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 763071
 |
La **Sayn** (aŭ **Saynbach**) estas rivereto de longeco de apenaŭ 43 km en la suda parto de la germana mezmontaro Westerwald, kiu fontas apud Himburg en la supra Vestervaldo kaj en Bendorf (inter la urboj Koblenco kaj Neuwied) enbuŝiĝas en la Rejnon.

Riverfluo
---------

en la fontejo de la Sayn
La rivereto fluas nu trar la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝia fontejo troviĝas inter la lokoj Wölferlingen, Bellingen, Langenhahn kaj Himburg sur alteco de 450 m en arbaro norde de la Wetzstein. la malsupra parto de la rivereto estas la suda limo de la naturprotektejo Rhein-Westerwald kaj tuŝas ankaŭ la naturprotektejon Hüttenweiher. En tiu parto de la valo situas pluraj stagnoj, kiuj jam estis protektita ekde la komenco de la 20a jarcento de prusa registaro.

Lokoj
-----

La plej gravaj lokoj estas:

* Maxsain, Selters, Deesen, Breitenau, Isenburg, la antaŭurbo Sayn kaj la urbo Bendorf.

Alfluantoj
----------

Apud la Saynbach ekzistas ankaŭ la „kleiner Saynbach" (malgranda S.), kiu fontas apud Arnshöfen, kaj kiu fluas tra Niedersayn, Helferskirchen-Niederdorf, Quirnbach, Vielbach kaj Oberhaid kaj en Ellenhausen enfluas la "granda" Saynbach.

* Kategorio Sayn (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sazae-san** (サザエさん) estas japanaj bildstriaj libroj kiujn verkis Hasegawa Machiko.

Sazae-san estis unue publikigita en Hasegawa-a loka ĵurnalo, la Fukuniĉi Ŝimbun (フクニチ新聞), la 22-an de aprilo 1946, al kiu la Asahi Shimbun (朝日新聞) petis desegni ĝin por ilia ĵurnalo, ŝi translokiĝis al Tokio en 1949 kun ĉefroloj de Sazae-san el Kiuŝuo.

La bildstriaĵoj finiĝis la 21-an de februaro 1974. Ili estas la plej longe kurataj kaj malnovaj bildstriaj libroj kaj Animeoj de Japanio. La serioj estas konataj de preskaŭ ĉiuj japanoj, junaj kaj maljunaj.

### Isono kaj Fuguta familio

* **Fuguta Sazae**  (フグ田 サザエ)

24 aĝa (27 en la mangao), naskiĝis la 22-an de novembro en Fukuoka.
* **Fuguta Masuo** (フグ田 マスオ)

Edzo de Sazae. 28 aĝa (31 en la mangao), naskiĝis la 3-an de aprilo en Sumijoŝi-ku,Osako.
* **Fuguta Tarao** (フグ田 タラオ)

Filo de Sazae kaj Masuo. 3 aĝa, naskiĝis la 18-an de marto.
* **Isono Namihei** (磯野 波平)

Patro de Sazae. 54 aĝa, naskiĝis la 14-an de septembro. (Origine naskiĝis en la jaro 1895).
* **Isono Fune** (磯野 フネ)

Patrino de Sazae. 50 aĝa (48 en la mangao), naskiĝis la 11-an de januaro en Ŝizuoka.
* **Isono Katsuo** (磯野カツオ)

Malpli aĝa frato de Sazae. 11 aĝa.
* **Isono Wakame** (磯野ワカメ)

Malpli aĝa fratino de Sazae. 9 aĝa.
* **Tama** (タマ)

Hejmkato de Isono kaj Fuguta familio.

* Kategorio Sazae-san en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Saĥalino
Flago de Saĥalina provinco
**Saĥaleno** aŭ **Saĥalino**[*mankas fonto*] (Сахалин) estas azia insulo inter la Japana Maro kaj la Oĥotska Maro. Ĝi apartenas al Rusio kaj posedas gravajn provizojn de tergaso.

Ĝi situas proksimume je 143° E / 45-54° N, longas ĉ. 700 km kaj konsistigas propran provincon (*oblast*). Ĝia ĉefurbo estas Juĵno-Saĥalinsk (*sud-saĥalena*). La areo de Saĥaleno estas 76 400 km² kaj ĝi estas la plej granda insulo de Rusio kaj la 23a plej granda insulo en la mondo. Saĥaleno havas ĉirkaŭ 600 000 loĝantojn.

Ĝis 1875 la insulo ne apartenis oficiale al iu regno. Rusio utiligis la nordan parton, Japanio la sudan. La Traktato de Sankt-Peterburgo en 1875 atribuis al Rusio tutan Saĥalenon, al Japanio la Kurilojn.

La Traktato de Portsmouth, kiu en 1905 finis la rusan-japanan militon, atribuis al Japanio la teritorion sude de la 50-a latitudo, kiu proksimume duonigas Saĥalenon.

Je la 8-a de aŭgusto 1945 Sovetio deklaris militon al Japanio kaj okupis tutan Saĥalinon kaj la Kurilojn. En la Traktato de San-Francisko (1952) Japanio rezignis la suverenecon pri Saĥalino kaj granda parto de la Kuriloj.

* 
*

Referencoj
----------

1. ↑  Saĥaleno en vortaro.net

Vidu ankaŭ
----------

* Insuloj en Rusio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 3818
* GND: 4051141-8
* LCCN: sh85116662
* VIAF: 316431019
* NDL: 00631343
* NKC: ge118134
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Saĥaleno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Saĥaleno en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Vidu ankaŭ: Ribozo, Arabinozo, Galaktozo, Fruktozo, kaj Laktozo
**Saĥarozo** aŭ **sakarozo** estas la kemia nomo de la **tabla sukero**. La saĥarozo estas disaĥarido; ĉiu molekulo konsistas el du "simplaj" sukeroj (el unu glukozo kaj unu fruktozo), nomataj monosaĥaridoj.

Konstruo
--------

Saĥarozo: glukozo (maldekstre) kaj fruktozo (dekstre) gravaj molekuloj en la korpo.
Saĥarozo estas disaĥarido konstruata el unu molekulo de glukozo ligita per α(1-2)-glikozida ligo al unu molekulo de fruktozo.

Produktado
----------

La saĥarozo estas ĝenerale ekstraktata, purigita, kristaligita el sukerkano aŭ sukerbeto. Plia sukera (sed komerce negrava) fonto estas la sorgo kaj sukeracero. (pli detale ĉe sukero)

Uzado
-----

La pura saĥarozo estas la plej ĝenerala dolĉigaĵo en la moderna, industriiĝinta mondo. La homo kaj la plimulto de la mamuloj volonte akceptas la nutraĵojn dolĉigitajn per saĥarozo. La prilaboritaj kaj ĝuaj nutraĵoj ofte enhavas saĥarozon.

Sanecaj efikoj
--------------

La saĥarozo havas tre malfavorajn efikon je la sano. La plej ĝenerala estas la denta kario, ĉe kiu la acido produktata de bakterioj kaŭzas difektiĝon de la emajlo. La saĥarozo havas grandan energienhavon, kiu povas kaŭzi dikiĝon. La homoj suferantaj je diabeto devas ĉiam kontroli sian sukerkonsumadon.

Sukera anstataŭaĵo
------------------

Pro la malsanigaj efikoj de la sukero estis ellaboritaj sukeraj anstataŭaĵoj, kvankam ili ŝajnas ne tiel vaste uzeblaj kiel sukero kaj ili havas aliajn malbonajn efikojn je la sano.

* Sukeraj kristalojSukeraj kristaloj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Saĥarozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Saĥarozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2006-05-27 per la retarkivo Wayback Machine Spaca vido de la molekulo
* Angla sukera nomenklaturo
La centra placo de Scarriff en 2007 dum la *Scarriff Harbour Festival*
Vido al la vilaĝo Scarriff. Dekstre troviĝas la fabriko de kompaktaĵoj, identigebla pro sia alta kamentubo
**Scarriff** aŭ **Scariff** (irlande *An Scairbh,* roka «vojkruciĝo» aŭ «transirejo») estas vilaĝo en la orienta parto de graflando Clare en Respubliko de Irlando. La vilaĝo estas, kiel ĝia nomo indikas, grava kaj centra vojkruciĝo en orienta Clare, situante sud-okcidente de la lago Derg kaj proksimume samdistance (ĉ. 30km) de Ennis sud-okcidente, Limerick sude kaj Gort laŭ la vojo al Galway.

En 2006, Scarriff enkalkulis 798 loĝantojn, sed la domaro preterstaras tion de Tuamgraney (Tuaim Gréine en la irlanda) kaj ambaŭ vilaĝoj estas ofte rigarditaj kunaj. Aliaj najbaraj vilaĝoj estas Bodyke (Luban dige), Ogonelloe (Tuath Uí gConaile), Mountshannon (Baile Uí Bheoláin) kaj Feakle (An Fhiacail) fama pro siaj trinkejoj kaj sia festivalo de irlanda muziko.

La skribmaniero *Scarriff* estas oficiale uzita interalie ĉe trafikŝildoj sed *Scariff* ankaŭ ĉieestas. La du skribmanieroj estas do interŝanĝeblaj. La ofte trafikŝtopitan vilaĝcentron ĉirkaŭpasas duvoja ŝoseo sub kiu fluas rivero Scarriff kiu enfluas na lago Derg.

Ekzistas en Scariff sufiĉe multnombraj butikoj inkluzive plurajn ĉiovendejojn kaj unu ekologia nutraĵvendejon, unu retumejo, pluraj restoracioj kaj trinkejoj kaj, depost 2007, nova biblioteko. Krome, troviĝas policejo (Garda Síochána) kaj fajrobrigado. Apud la vilaĝo enradikiĝis fabriko de lignaj kompaktaĵoj, laŭdire ununura en Irlando.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (anglalingve)
Schenkenschanz (majon de 2008) vidate ekde nordo. En la fono la meandra lago kun pramo
Mapo de Johann Bucker: Paso de la Rejno je Schenkenschanz en la jaro 1713
**Schenkenschanz** [ŜENknŝanc] estas parto de la urbo Kleve kaj lokas ĉe la Malsupra Rejno en la nordokcidento de la Kleve Nordrejn-Vestfalio en Germanio. Schenkenschanz havas malpli ol cent loĝantojn (stato de 2016).

Geografio
---------

Schenkenschanz situas proksume kvin kilometrojn norde de la urbocentro de Kleve inter la Rejno kaj la meandra lago je Griethausen, kiu enbuŝiĝas 2,5 kilometrojn malsupre de la vilaĝo en la Rejnon. Geografie la teritorio apartenas al la regiono Malsupra Rejno.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Schenkenschanz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Urbo Kleve: urboparto Schenkenschanz Arkivigite je 2014-04-13 per la retarkivo Wayback Machine
* Aktuala retpaĝo de Schenkenschanz
* Adam Frans van der Meulen: Bildo pri Schenkenschanz en 1672 je la transpaso de la Rejno fare de Ludoviko la 14-a de Francio
* Historia mapo kiel Cifereca eldono de universitata kaj federaciera biblioteko je Duseldorfo
* Ilustgraĵo de Frans Hogenberg el 1599: *Die Schencken Schantz ein fäster ordt, Licht auff des Reins und Wallen bort, ...*

51.8361111111116.1102777777778Koordinatoj: 51° 50′ N, 6° 7′ O (mapo)
 
165-grada panoramavidaĵo Düffelward/Schenkenschanz, vidate ekde la Digostrato. Maldekstre la meandra lago de Griethausen kun pramo.
**San Andrés Duraznal** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *San Andrés Duraznal*. Ambaŭ evidente havas sian nomon de la kristana sanktulo Andreo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto, estas 07118.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3145 loĝantojn. El tiuj estis 1539 viroj kaj 1606 virinoj. La komunumo havas surfacon de 30 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1120 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1567 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 842 scipovis legi kaj skribi kaj 723 personoj estis analfabetoj. Do 54% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 46% estis analfabetoj.

3423 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 2290 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 66.90% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj pri la komunumo Arkivigite je 2011-06-17 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
***Lend-Lease*** (prunti-lui) estas ekonomi-, milithelpa sistemo dum la Dua Mondmilito, per kiu Usono povis apogi aliancanojn per municio, tankoj, ŝarĝaŭtoj, aviadiloj, nutraĵoj kaj aliaj krudmaterialoj. 

En junio de 1940, usona prezidento Franklin D. Roosevelt engaĝis Usonon por materiala apogo al la malamikoj de faŝismo. Laŭ la tiamaj leĝoj, Britio devis pagi per kontanta mono. Somere de 1940, la nova brita ĉefministro Winston Churchill sciigis, ke Anglio baldaŭ ne povos pagi per kontanta mono por la militaj materialoj.

Roosevelt solvis la problemon tiel, ke li proponis la 8-an de decembro 1940 enkonduki la prunteluon. La usona kongreso akceptis la prunteluan leĝon en marto de 1941. Tiu ebligis por la prezidento doni helpon por ĉiuj landoj, kies protekto estas grava por interesoj de Usono. 

Kvankam la sistemo aperis por apogi Brition, oni helpis per tio ankaŭ Ĉinion (ekde aprilo) kaj Sovetunion (ekde septembro). La plimulton de la helpoj ricevis anoj de la Brita nacikomunumo (ĉ. 63%) kaj Sovetunio (ĉ. 22%), entute pli ol 40 landoj. La materiala helpo sumiĝis entute je ĉirkaŭ 49,1 miliardoj da usonaj dolaroj kaj estis preskaŭ donaco. La kostojn de la pruntelua programo kompensis la landoj per t.n. re-prunteluado, t.e. la aliancaj landoj certigis materialan apogon por la usona armeo en eksterlando (ĉ.8 miliardoj da usonaj dolaroj)

Vidu ankaŭ
----------

* Lord Lothian
* Atlantikismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lend-Lease en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* teksto de la leĝo Arkivigite je 2000-06-20 per la retarkivo Wayback Machine
**Schenkon** (prononcu *ŝenkon*; alamane: **Schänke**) estas komunumo en la distrikto Sursee en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 2552 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Schenkon situas ĉe la norda bordo de la Lago de Sempach oriente de la distriktĉefloko Sursee. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Schenkon mem la vilaĝoj kaj setlejoj Greuel, Tannberg (je 590 m s.m.), Tann (663 m s.m.), Zellfeld, Zollhus kaj Zopfeberg (621 m s.m.).

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Schenkon limas en nordo al Geuensee, en oriento al Beromünster, en sudoriento al Eich, kaj en okcidento al Sursee.

Trafiko
-------

La komunumo Schenkon estas per la poŝtaŭtolinioj de Sursee al Beromünster kaj de Sursee al Sempach-Station bone ligita al la publika trafikreto.

Schenkon ĉe la limo al Sursee ankaŭ disponas pri propra alveturejo al la nacia svisa aŭtovojo A2.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Schenkon datiĝas el la jaro 1173 kiel *Scenchofen*.

Dum mezepoko Schenkon apartenis al la *Mikaela distrikto*, kiu unue troviĝis sub la regado de la Grafoj de Kiburgo kaj ek de 1264 de ties heredantoj, la Habsburgo. Post la Batalo de Sempach la Mikaela distrikto en 1415 unue falis sub la regadon de Sursee kaj poste en la jaro 1420 rekte de la urbo Lucerno.

Dum la epoko de la Helveta Respubliko inter 1798 kaj 1803 la vilaĝo apartenis al la tiama helveta distrikto Sursee, kaj ek de tiam ĝi estas parto de la aktuala distrikto Sursee de Kantono Lucerno.

Apartaĵoj
---------

Ĉar Schenkon estas konata kiel komunumo kun malaltaj impostoj, havante la reputacion de tiel nomita impostooazo, ĝi estas alloga loĝlokoj por riĉuloj, kio kondukis al kresko de la loĝantaro dum la lastaj jaroj kaj altaj prezoj de nemoveblaĵoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Schenkon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Schenkon
* Profilo de la komunumo sur la retejo de la kantono

| Distrikto Sursee |
| --- |
|  |  |
| Beromünster - Büron - Buttisholz - Eich - Geuensee - Grosswangen - Hildisrieden - Knutwil - Mauensee - Neudorf - Neuenkirch - Nottwil - Oberkirch - Pfeffikon - Rickenbach - Ruswil - Schenkon - Schlierbach - Sempach - Sursee - Triengen - Wolhusen

 |