recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ivan Sergeeviĉ Naumov** (ruse *Иван Сергеевич Наумов*) estas rusia esperantisto. Naskiĝis en 1971 en Moskvo.

Ivan estas edukita inĝeniero-optikisto, kiu profesie okupiĝis pri internacia turismo kaj nun okupiĝas pri transportado de danĝeraj ŝarĝoj. Li estas esperantisto ek de 1990. En 1992-1993 eldonis Pado Sunen - literaturan suplementon al informilo Jene, eldonita en Ĉeboksari. Naumov komencis verki tuj lerninte Esperanton. Elrusigis versojn de Nikolaj Gumilov, poste aliajn poetojn de la rusa Arĝenta Epoko. Ekverkis originale en 1991. Lia originala poezio iom proksimas al la kreado de E.Miĥalskij. En 1995 aperis lia trilingva (E-a, rusa kaj angla) versaro Plejo. Premiita en poezia konkurso de Litova Stelo en 1995.

En 2006 jaro li finis la Superajn literaturajn kursojn en Literatura instituto "Gorjkij" (prozo, la ruĝa diplomo en semenario de E.Sidorov). Ivan estas mltfoja gajninto de literaturaj konkursoj "Мини-Проза", "Русский Эквадор", "Творческая мастерская". Liaj ruslingvaj fikciaj verkoj estas publikitaj en revuoj "Полдень, XXI век", "Если", "Реальность фантастики". Liaj ruslingvaj fikciaj rakontoj estas publikitaj en rakontaroj de eldonejoj "АСТ", "Амфора", "Азбука", "У-Фактория". En 2008 jaro aperis la unua aŭtora kolekto de fikciaj rakontoj "Обмен заложниками" (eldonejo "Форум").

Premioj ricevitaj de verkoj de Ivan Naumov
------------------------------------------

### 2008

* **Звёздный Мост** - La plejbona debuta libro. La tria premoi («Бронзовый Кадуцей»), libro "Обмен заложниками".
* **Мир фантастики, Итоги 2008** - La plejbona debuta libro, libro "Обмен заложниками".

### 2009

* **РосКон 2009** - Novelo, rakonto - la tria premio («Бронзовый РОСКОН»),rakonto "Сан Конг" (2008).
* '*Серебряная стрела - 2009* "Конкурсных дел мастер"

Versoj kaj kantoj
-----------------

* **Kantoj de OkSEJT-39** - partoprenis per kantoj kaj kantado

Rigardu ankaŭ
-------------

* La haroza brak' de Ivano

* Ivan Naumov dum Novjarfesto en Smolensk-92?Ivan Naumov dum Novjarfesto en Smolensk-92?


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |

* Kategorio Ivan Naumov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ivan Naumov en Vikifontaro (Universala biblioteko)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 296308
* GND: 1129960943
* VIAF: 6173149235106476690002
 |
**Efika temperaturo** {\displaystyle T\_{E}} - estas parametro, karakterizanta lumecon (la plenan povon de radiado) de astro. Alivorte, efika temperaturo estas temperaturo de nigra korpo, havanta dimension de la astro kaj radianta la saman kvanton da energio dum unuo de tempo.

Laŭ leĝo de Stefan-Boltzmann lumeco {\displaystyle L} de de sfera nigra korpo havanta radiuson {\displaystyle R}, kaj sekve areon de radianta spaco {\displaystyle 4\pi R^{2}}, estas:

{\displaystyle L=4\pi R^{2}\sigma T\_{E}^{4}}.
kaj

{\displaystyle \sigma } - estas Konstanto de Stefan-Boltzmann, egala 5,67×10-8 W/(m2  K4).
Rezulte, efektiva temperaturo egalas al temperaturo de nigra korpo, de kies unuo de spaco dum unuo de tempo radias energio {\displaystyle L/4\pi R^{2}}.

Se oni temas pri astroj, havantaj atmosferon, ties efektiva temperaturo estas difinata per temperaturo de radinta tavolo de atmosfero havanta optikan profundon {\displaystyle \tau \approx 1}. Se temas pri steloj - la tavolo estas fotosfero; planedoj - supraj tavoloj de ties atmosfero. Okaze de astroj kun propraj fontoj de energio (steloj) aŭ okaze de astroj, ricevantaj energion de eksteraj fontoj (planedoj prilumataj de stelo), efektiva temperaturo de la astroj estas pli malalta ol stela kerno aŭ surfaco de planedo.

Apliko
------

Por kalkuli efektivan temperaturon necesas scii valoron de lumeco L kaj radiuso R. Tamen valoron de stelaj radiusoj estas malfacile ricevi per rekta observado pro grandegaj distancoj. La radiusoj estas ricevitaj nur por kelkaj steloj. Sed eĉ por ĉi-tiaj steloj rekta mezuro de efektiva temperaturo havas obstaklojn ĉar necesas scii ne nur distancon, sed ankaŭ valoron de balometria korekto (ru), karakterizantan deferencon inter plena radiado de stelo kaj ĝia radiado en videbla spektro. Ankaŭ tre malhelpas la Tera atmosfero, sorbanta infraruĝan kaj ultraviolan radiadon. Pro la komplikaĵoj oni trovas lumecon de stelo uzante ŝajnan magnitudon kun balometria korekto, kian por varmaj steloj uni kalkulas teorie kaj por malvarmaj taksas empirie. Pro manko de radiusvaloro tre gravas pritakso de efektiva temperaturo de stelo per ĝia spektro. Oni uzas ligon inter efektiva temperaturo kaj spektra klaso de steloj. La ligo estas rezulto de teoriaj kalkuloj. Difininte efektivan temperaturon per spektra klaso, eblas per lumeco kalkuli stelan radiuson. La metodo estas vaste uzata por kalkuli valoron de stela dimenso.

Referencoj
----------

1. 1 2  Бычков К. В..  (199) "Эффективная температура", *Физическая энциклопедия* **5** (ruse). Москва: Советская энциклопедия, p. 645—646. ISBN 5-85270-101-7.

Eksteraj ligiloj
----------------
**Ádám Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Ádám** estas hungara muzikisto (akordionisto, ŝlagrokantisto).

Ádám Szabó naskiĝis la 12-an de junio 1992 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ádám Szabó estis edukita en Érd. Li aĝis 5, kiam li konatiĝis kun la akordiono. Li frekventis muziklernejon en Érd, poste muzikan mezlernejon en Budapeŝto, pli poste en Muzikarta Universitato Ferenc Liszt (en branĉo akordiono), krome li private ricevis kantlecionojn de en:Gyula Éliás. Ekde 2011 li partoprenis hungarajn kaj internaciajn muzikkonkursojn fare de komerca televizio. En 2015 li partoprenis en fondo de muzikgrupo, en la sama jaro li iĝis mondĉampiono pri akordionado, ĉar en Budapeŝto senĉese li akordionadis 24 horojn. Li ricevis muzikajn premiojn (ankaŭ eksterlande) ekde 2004.

Elektitaj ŝlagrokomponaĵoj
--------------------------

* Give Me Your Love
* Hadd legyen más!
* Together

Aŭdu ankaŭ
----------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Ádám Szabó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 662491
* MBA: 5baeeff6-6214-43a6-ba80-82a559b2a3ad
 |
Diagramo montranta la orbitojn de la neregulaj jupiteraj satelitoj. La himalia grupo estas videbla en centro-maldekstro.
Diagramo montranta la inklinacion de kvar ĉefaj anoj de la himalia grupo en funkcio de la granda duonakso. (La ruĝaj cirkloj montras la (averaĝajn) *diametrojn* de la lunoj)
La **himalia grupo** estas grupo da naturaj satelitoj de Jupitero kies orbitoj estas similaj. Tiu grupo ricevis sian nomon de Himalio, plej granda satelito de la grupo, kiu entenas 87% el ĝia maso.

Ledao, Himalio, Lizito kaj Elaro estas anoj de tiu grupo. Dia povus aniĝi al tiu grupo, sed ĝia orbito ankoraŭ ne estas precize konata.

IAU rezervas nomojn finiĝantajn per "a" por tiuj lunoj (en angla lingvo).

Ecoj
----

La objektoj de la himalia grupo havas grizan koloron, similan al tiu de C-tipaj asteroidoj. Tiuj satelitoj eblas rezulti de la diseriĝo de asteroido, kiu estus kaptita de Jupitero.

La meĥanismo te tia kapto estas malbone konata: kaptota objekto devas dispeli sian kinetan energion, kaj la rimedo de tia disperdo estas nekonata. Oni hipotezis, ke Jupitero prae havis tre vastan atmosferon, la froto kun tia atmosfero kaj bremsis la asteroidon, kaj diserigis ĝin.

### Orbitaj ecoj

La himalia grupo anigas kvar (eble, kvin) satelitojn, kiuj havas progradajn orbitojn ĉirkaŭ Jupitero, kun grandaj duonaksoj inter 11 160 000 km kaj 12 555 000 km; orbitaj inklinacioj inter 25,8° kaj 30,7° rilate al la jupitera ekvatoro; kaj discentrecoj inter 0,11 kaj 0,25.

Listo
-----

Ĉefaj orbitaj ecoj de la anoj de la himalia grupo. La orbitoj de tiaj satelitoj estas perturbataj de aliaj satelitoj kaj planedoj, ĉi-tiuj valoroj estas por la epoko de 27-a de oktobro 2007.

| Nomo | Granda duonakso(km) | Grando(km) | Orbita periodo(Tago) | Inklinaciorilate al la ekliptiko | Discentreco |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ledao | 11 098 480 | 20 | 238,86 | 27,37566° | 0,18016 |
| Himalio | 11 493 550 | 170 | 251,73 | 30,1698° | 0,1316 |
| Lizito | 11 665 380 | 36 | 257.40 | 26,65064° | 0.14094 |
| Elaro | 11 676 677 | 86 | 257.77 | 30,53648° | 0.2099 |
| Dia | 12 570 585 | 4 | 287,93 | 27,58421° | 0,20582 |

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Derkunu jupiteraj lunoj malkovrataj en 2000 - Deveno de la satelitoj (angle)
2. 1 2 3 4  Gvido pri la jupiteraj satelitoj Arkivigite je 2008-02-12 per la retarkivo Wayback Machine, Jovian Satellite Fact Sheet *(Datumoj pri la jupiteraj satelitoj*) (angle)
3. ↑  La aneco de tiu luno al la Himalia grupo ne estas certa

eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Himalia grupo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Eksteraj jupiteraj satelitoj kaj trojanoj
* france La jupiteraj satelitoj[*rompita ligilo*]
* angle Nombra neregulaj satelitoj ĉirkaŭ Jupitero
* germane La himalia grupo (el *"Projekto Luno"*)
tipaj rokaj klifoj en la Pentrita Dezerto
La **Pentrita Dezerto** – angle *Painted Desert* – estas dezerta areo sur la Kolorado-altebenaĵo en la ŝtato Arizono de Usono. Ĝi situas proksimume 1800 metrojn super la marnivelo. La arkoforma teritorio ampleksas longon de ĉirkaŭ 250 kilometroj ĉe la norda bordo de la "Malgranda Kolorada Rivero" (*Little Colorado River*) inter la oriento de la Nacia Parko Granda Kanjono kaj kovras la arizonajn distriktojn *Coconino, Navajo* kaj *Apache*. Okcidente ĝi komenciĝas inter la Malgranda Kolorada Rivero kaj la "Eĥo-Klifoj" (*Echo Cliffs*), oriente ĝi finiĝas ĉe la valo de la "Nigra Rojo" (*Black Creek*).

La centro de la dezerta areo pejzaĝe difiniĝas per rokegoj el multaj diversaj tavoloj de ŝtonoj. En tiuj rokoj inkluziviĝas interalie sabloŝtono, ardezo, argilo kaj vulkana cindro. La multaj koloroj, aparte ruĝecaj kaj flavecaj, sed ankaŭ aparte blankecaj kaj malhelaj, jam inspiris la unuajn hispanajn konkerintojn de la regiono ĉirkaŭ la jaro 1540 nomi la areon *El Desierto Pintado*. Post la konkeriĝo de la regiono fare de la precipe anglalingvaj usonaj setlistoj alvenintaj el la oriento de Usono, dum la jaro 1864 estis decidite traduki la nomon al la angla lingvo kiel nuntempe oficiala nomo.

La sudokcidento de la indiana rezervejo de la navajoj situas en la areo de la dezerto samkiel la norda parto de la *Nacia Parko Petrified Forest* ("Ŝtonigita Arbaro"), kies centro por vizitantoj nomiĝas *Painted Desert*. Tie ankaŭ situas la hotelo kaj gastejo *Painted Desert Inn* konstruita dum la 1930-aj jaroj, kiu ekde la jaro 1987 konsideriĝas nacia historia vidindaĵo kaj post renovigo ekde la jaro 2006 estas muzeo de la nacia parko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pentrita Dezerto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* paĝo pri la dezerto en la informservo pri geografiaj nomoj de Usono (angle)

Koordinatoj: 35.075° norde, 109.79° okcidente
Indianaj rezervoj en kontinenta Usono 
 Indianaj rezervoj en Usono - vidu indekson
**Indiana rezervejo**, en la angla *Indian Reservation* (Usono) aŭ *Indian Reserve* (Kanado) estas teritorio en Usono, Kanado kaj Sudameriko regata de indiana tribo kiun ties registaroj asignis al la originaj loĝantoj, la indianoj. En la kurso de proceso, la indianoj plurfoje serĉis monkompenson de la usona registaro por la eksproprietigo de siaj teroj kaj por la kontraŭleĝa uzo de ili.

La rezervejoj estis establitaj ĉefe en la 19-a jarcento kiel rezulto de la koloniigo de Nordameriko. La plej multaj kaj ankaŭ la plej grandaj situas en la okcidento de Usono, en la montaj ŝtatoj Arizono, Utaho, Montano kaj Suda Dakoto. Ekzistas proksimume 326 indianaj rezervejoj en Usono kaj ĉirkaŭ 200 indianaj rezervoj en Kanado. Tamen ne ĉiu el la 567 oficiale agnoskitaj triboj havas sian propran rezervejon - iuj triboj havas plurajn rezervejojn, iuj havas neniun. La plej granda en areo estas la navaha nacio , la rezervejo de la navaha popolo (ĉirkaŭ 64,7 mil km²), tamen ekzistas rezervejoj kies teritorioj ne superas 50 km². Entute, la indianoj kontrolas 227,000 km² da usona teritorio, kio estas iomete pli ol 2,3% de la tuta lando (9,629,091 km²). Ŝtataj leĝoj en la plej multaj kazoj ne validas en la rezervejo. La plej multaj rezervejoj havas tribajn tribunalojn kaj policojn.

La malbona kondiĉo de la teroj estas grava problemo, kio signifas, ke indianoj vivas sub la nivelo por dece vivteni sin pere de laŭsezona laboro kaj ŝtata financa subteno.

Triba Konsilio ekzercas justican povon super la indianaj rezervejoj.

Rezervejoj
----------

* Rezrvejo Hopi
* Pine Ridge

Vidu ankaŭ
----------

* Indianaj militoj
* Unuaj nacioj
* Usonaj indianoj
* Vetludado

Referencoj
----------

1. ↑  (en) La usona ekonomio komencis pagi al indianoj pro la uzado de iliaj teroj. Arkivita el la originalo, la 25-an de majo 2010.
2. ↑  (en) "*Separation of Powers--State-Tribal Relations and Interstate Compacts*"

* Kategorio Indiana rezervejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 799053
* LCCN: sh2008104389
* NDL: 00564193
 |
**Árpád Herczeg** [herceg], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Herczeg Árpád** estis hungara venerologo, altlerneja instruisto.

Árpád Herczeg naskiĝis la  4-an de julio 1890(nun 1890-07-04) en Sopron (laŭ alia informo en Debrecen), li mortis la 4-an de oktobro 1957 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Árpád Herczeg maturiĝis en Budapeŝto, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1914. Dum la 1-a mondmilito li estis kuracisto en la armeo, inter 1919–1921 li praktikadis en la universitata kliniko, poste samloke asistanto (1921–1938). Lia instrua rango altiĝis je docento en 1931, post 7 jaroj je profesoro, samtempe li prelegis en la universitato. En 1946 liaj statusoj estis forprenitaj, tial li estis kuracisto en uzino. Inter la mondomilitoj li esploris vivojn de kuracistoj kiel disĉiplo de Tibor Győry, li kontribuis eseojn en tiu temo, ankaŭ pri sifiliso.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az influenzajárványok rövid történeti összefoglalása. – Adatok a dermatológia és a syphilidológia történetéhez.* (1927)
* *Manardus János (1462–1536) magyar udvari főorvos élete és művei.* (monografio, 1929, ankaŭ germane)
* *A budapesti Orvostudományi Kar történetének rövid áttekintése.* (1937)
* pl:Wladyslaw Szumowski: *Az orvostudomány története bölcsészeti szempontból nézve orvosok és orvostanhallgatók számára.* (tradukaĵo, 1939).

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 867738
 |


* Portalo pri Biografio
Torrevieja: monumento al la *Habaneras*, en la haveno
Torrevieja: Marpromenejo Juan Aparicio
Vido de la sportiva haveno
**Torrevieja** (katalune Torrevella, *malnova turo*) estas urbo de Valencilando, Hispanio. Ĝi apartenas al la provinco Alikanto, en la komarko Vega Baja del Segura, ĉe la mediteranea bordo. Kun 101.381 loĝantoj (NIS 2008), ĝi estas la tria urbo plej loĝata en la provinco post Alikanto kaj Elche kaj la kvina urbo de Valencilando post Castelló.

Geografio
---------

La urbo okupas surfacon de 71 km2, inkluzive de stratoj, strandoj kaj lagoj. Ĝi havas 20 km da marbordo, el kiuj elstaras la strandoj La Mata, Los Locos, El Cura, El Acequión aŭ Los Náufragos. La mezumaj temperaturoj estas inter 12° kaj 25 °C.

La urbo havas submunicipon, Torrelamata (aŭ La Mata) norde de la urbo en direkto al Guardamar del Segura.

Loĝantaro
---------

La oficiala nombro de la loĝantaro, laŭ datumoj de NIS 2008, estas 101.381 loĝantoj, el kiuj ĉirkaŭ 49,2% estas hispanoj kaj eksterlandanoj ĉirkaŭ 50,8%. La plimulto de la hispanaj loĝantoj, registritaj en la municipo, naskiĝis en la provincoj Alakanto, Madrida Regiono, Murcio, Biskajo kaj Asturio.

Inter la plej multnombraj eksterlandanoj estas la britoj, kiuj reprezentas ĉirkaŭ 12,4% de la tuta loĝantaro (NIS 2007), sekve de la germanoj, svedoj, rusoj, kolombianoj, ukrainoj marokanoj kaj norvegoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Urbodomo de Torrevieja

* Torrevieja en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Torrevieja en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 300611
* GND: 3040010-7
* LCCN: n82135993
* VIAF: 146607097
* SUDOC: 121389162
* BNF: 13740139x
* BNE: XX451191
 |
**Dörflingen** estas komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo, Svislando. Ĝi havis 790 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Dörflingen situas en oriento de Kantono Ŝafhaŭzo ĉe la bordo de la rivero Rejno kaj separas la germanan enklavon Büsingen am Hochrhein de cetera Germanio.

Najbaraj komunumoj
------------------

La najbaraj komunumoj de Dörflingen estas la germana enklavo Büsingen am Hochrhein en okcidento, Diessenhofen (Kantono Turgovio) en sudo aliflanke de la Rejno, Gailingen am Hochrhein (Germanio kaj Gottmadingen (ankaŭ en Germanio) en oriento, Thayngen kaj Ŝafhaŭzoen nordo.

Ekonomio
--------

Origine Dörflingen estis ĉefe agrikultura vilaĝo, kiu vivis precipe de vinkulturado. En la dua duono de la 20-a jarcento Dörflingen pli kaj pli fariĝis loĝloko de homoj laborante en la najbara urbo Ŝafhaŭzo kaj en Thayngen.

Trafiko
-------

Dörflingen atingeblas per buso ek de la stacidomo de Ŝafhaŭzo en 14 minutoj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Dörflingen datas kiel *Dorfelingen* el la jaro 1264. Dörflingen estis parto de la posedaĵo de la Grafoj de Kiburgo kaj je ties formorto fariĝis en la jaro 1264 posedaĵo de la Habsburgoj. En la jaro 1377 Dörflingen estis pandigita al Hohenlandenberg kaj 1434 al la urbo Zuriko. Kiel posedanto de la malalta tribunalrajto Zuriko en la jaro 1535 enkondukis en Dörflingen la reformacion, evento kiu estas konata kiel la Bildodetruado de Dörflingen. Kvankam la popolo volis resti ĉe Zuriko, post la eksplodo de la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Dörflingen estis atribuita per dekreto de la Helveta Konsilio al Kantono Ŝafhaŭzo.

* Dörflingen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Dörflingen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Dörflingen
* Dörflingen en la Historia Leksikono de Svislando

Bildoj
------

* Dörflingen, vilaĝcentroDörflingen, vilaĝcentro
* Dörflingen, Hintergasse kun preĝejoDörflingen, Hintergasse kun preĝejo
* Dörflingen, HinterdorfDörflingen, Hinterdorf
* Dörflingen, HinterdorfDörflingen, Hinterdorf

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Ŝafhaŭzo |
| --- |
| Kaprikorno, blazono de ŜafhaŭzoKaprikorno, blazono de ŜafhaŭzoBargen • Beggingen (Guntmadingen) • Beringen • Buch • Buchberg • Büttenhardt • Dörflingen • Gächlingen • Hallau • Hemishofen • Lohn • Löhningen • Merishausen • Neuhausen ĉe Rejn-Akvofalo • Neunkirch • Oberhallau • Ramsen • Rüdlingen • Ŝafhaŭzo (Hemmental) • Schleitheim • Siblingen • Stein ĉe Rejno • Stetten • Thayngen (Altdorf • Bibern • Hofen • Opfertshofen) • Trasadingen • Wilchingen | Panoramo de ŜafhaŭzoPanoramo de Ŝafhaŭzo |

 |
**Mosulo** (arabe الموصل, *al-Mausíl*) estas urbo en Kurdujo, norda Irako, administra centro de de provinco *Ninive*. Komence de la jaro 2005 ĝi nombras 2 066 370 loĝantoj kaj ĝi estas post Bagdado kaj Basra la tria plej granda iraka urbo. Mosulo, situanta en regiono tre riĉa je provizoj de krudnafto, estas ekonomia kaj transport a centrejo de la norda Irako.

Ĝi etendiĝas 350 km nordokcidente de Bagdado en supermara alteco 250 m sur la dekstra bordo de rivero Tigriso. Proksime, sur la kontraŭa bordo, etendiĝas restaĵoj de antikva urbo Ninive, kiu estis en la 7-a jarcento antaŭ Kristo metropolo de Asiria imperio. La ĉirkaŭas teritorio estas naciece plejparte kurda, sed en la urbo mem ekde la 90-aj jaroj de la 20-a jarcento superas araboj kaj la kurdoj estas en minoritato. La tria plej nombra etno estas poste turkoj.

En Mosulo troviĝas granda rafinerio de krudnafto, la urbo estas jam de longa tempo fama ankaŭ pro sia teksa industrio; vorto *muslino* estas derivita ĝuste el la nomo Mosulo.

La historio tuŝas ĝis antikvo, temis pri signifa asiria komerca centro, kuniganta Mezopotamion kaj Mediteraneon.

En la ĉirkaŭaĵo de Mosulo troviĝas en tri dialektoj la novsiria lingvo, kiu kreas unu el du branĉoj de la aramea lingvo.
Estiĝas novaj fabrikoj (desegno el la jaro 1860)
**Industriiĝo** estas en la ekonomio ĝenerale la plimultiĝo kaj pligrandiĝo de industriaj entreprenoj en certa regiono aŭ ekonomia spaco. Specife en historio la **erao de industriiĝo** estas la tempo ek de la 2-a duono de la 18-a jarcento ĝis la komenco de la 20-a jarcento, kiam estis enkondukita la industriaj formoj de produktado kaj distribuado de varoj kaj servoj. En la tiel nomitaj evolulandoj la industriiĝo ankoraŭ ne finiĝis aŭ eĉ ne komenciĝis.

Historio
--------

La industriiĝo komenciĝis unue en Anglio meze de la 18-a jarcento. Poste ĝi iom post iom disvastiĝis al aliaj landoj en Eŭropo kaj Nordameriko kaj al Japanio kaj Sudafriko. La industriiĝo atingis ek de la mezo de la 20-a ankaŭ la azian kontinenton kaj Latinamerikon. Subindustriigita daŭre restas Afriko, kie en multaj landoj la industriiĝo komenciĝis nur fine de la 20-a jarcento.

Industria revolucio
-------------------

La ĉefan fazon de la industria progreso oni nomas la industrian revolucion. Paralele al la industriiĝo ankaŭ evoluis la klasa societo kaj estiĝis la historiaj kondiĉoj, en kiuj estiĝis la ideoj de Karl Marx, kiu volis lukti por pli bonaj vivokondiĉoj por la laboristaro.

Sekvoj de la industriiĝo
------------------------

La industriiĝo portis grandan progreson al la homaro, ĉar nur dank al ĝi eblas nutri la ĉiam kreskantan homaron, longigi la vivodaŭron kaj altigi la averaĝan vivonivelon por ĉiuj. Aliflanke industriiĝo ankaŭ havas altan prezon. Ĝi kaŭzis poluadon de la medio kaj kondukis al la tutmonda varmiĝo.

Vidu ankaŭ
----------

* Fordismo
* Industria revolucio
* *Modern Times*
* Organizaĵo de Unuiĝintaj Nacioj pri Industria Disvolviĝo

* Kategorio Industriiĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Industriiĝo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Hans LEIFHELM** (naskiĝinta la 2-an de februaro 1891 en Mönchengladbach, mortinta la 1-an de marto 1947 ĉe Riva del Garda) estis aŭstra lirikisto kaj naciekonomikisto. Li publikigis ankaŭ sub pseŭdonimoj jenaj: Hermann Brinckmeyer, Konrad Overstolz.

Vivo
----

Frekventinte la humanisman gimnazion en Mönchengladbach *(Stiftisches Gymnasium)* kaj pasiginte la abiturientan ekzamenon en 1911 la filo de barelfaristo ekstudis medicinon en Strasburgo kion interrompis li pro financaj kialoj. Ankaŭ studo de nacia ekonomio en Innsbruck, Vieno kaj Berlino komence restis malfinita. Dum la Unua mondmilito li nuptis la graz-aninon Sophie Hennicke kun kiu li havis filinon nome Elfriede (1917–1997). En 1917 li laboris ĉe la En 1918, apogite finance de la katolika pastro Carl Sonnenschein, li kontinuigis studon sian en Bonn kaj Heidelberg; en Heidelberg li doktoriĝis pri la temo *Die Lohnarbeiter bei den Preußisch-hessischen Staatseisenbahnen, ihre Lage und Organisation*. En 1919 li iĝis redaktisto ĉe la munkena arto-fakgazeto "Wieland"; li skribis i.a. pri la industriulo kaj politikisto Hugo Stinnes. En 1923 li laboris kiel karier-konsilisto kaj fariĝis baldaŭ ĉefo de la laboroficejo en Graz. En 1930 li laboris samfunkcie en Dortmund. Inter 1932-33 li gvidis la Ŝtatan ekonomian lernejon en Düsseldorf. Reveno el nazia Germanujo estis en 1933; inter 1934 kaj 1938 li laboris kiel liberprofesia verkisto kaj eldonisto de "Deutsche Bergbücherei" ĉe la renomita Styria-eldonejo en Graz. Lia lirikaĵoj karakteriziĝas per profunda naturosento kaj formo severa. En 1933 li krome ekaniĝis ĉe Unio de socialismaj aŭtoroj.

Leifheim kritike observis la ekardon de la porlaborista verkisto kaj amiko sia Heinrich Lersch por la nazia movado; lia eksa edzino Sophie - divorco okazis jam en la 1933-a jaro - murdigitis en 1945 en koncentrejo kie ŝi kaptitis pro konvinkoj siaj komunismaj. En 1936 Leifheim edziĝis al Fernande Prissée el Graz. Inter 1939–1942 li docentis ĉe la universitato de Padovo posteulante amikon sian Felix Braun. Antaŭe li estis lektoro pri germanistiko en Palermo kaj en 1938-39 en Romo. Dum la lastaj vivojaroj Leifheim vivis sub mizeraj kondiĉoj; post longa malsano li mortis je encefalito prizorgite fare de la instruistino Beppina Mazzi kaj Paula Sack.

Honoroj
-------

En 1964 nomitis por li en Penzing (Vieno) stratego por li, *Leifhelmgasse*, dume en Mönchengladbach portas nomon lian ekde 1963 zono de modernaj loĝdomblokoj *(Leifhelmstraße)*.

Verkoj (elekto)
---------------

* 1926: Hahnenschrei (poemoj)
* 1933: Gesänge der Erde (poemoj)
* 1935: Steirische Bauern (rakontoj)
* 1949: Lob der Vergänglichkeit (poemoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hans Leifhelm en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Hans Leifhelm en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Prie la aŭtoro en vestfalia verkista leksikono
* Verkoj surrete ĉe projekt-gutenberg.org


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 708921
* GND: 119340569
* LCCN: no96005110
* VIAF: 13115936
* ISNI: 0000000368563718, 0000000368563726, 0000000109558068
* SUDOC: 061126993
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Maria Kristina de Aŭstrio (1742–1798). |

Maria Kristina de Burbono
**Maria Kristina de Habsburgo-Loreno** (aŭ **Aŭstrio**), *Maria Christina Désirée Henriette Felicitas Rainiera von Habsburg-Lothringen* (aŭ *Österreich*) (naskiĝis en Gross-Seelowitz (aktuale Židlochovice), Moravio, la 21-an de julio 1858, mortis en Madrido la 6-an de februaro 1929) estis naskita arkidukino de Aŭstrio kaj princino de Hungario, de Bohemio, de Slavonio, Kroatio kaj Dalmatio; laŭedza reĝino kaj Regentino de Hispanio pro sia edziniĝo al reĝo Alfonso la 12-a de Burbono.

El patrina vojo estis familiano de la reĝaj familioj kaj hispana kaj aŭstria, ĉar ŝi estis prapranepino de Karlo la 3-a de Hispanio kaj pranepino de Leopoldo la 2-a de Aŭstrio.

Post la morto de Alfonso la 12-a, ŝi plenumis la postenon de regento dum la junaĝo de sia filo, la reĝo Alfonso la 13-a ekde 1885 ĝis 1902. Dum tiu regenteco okazis la Hispana-usona milito, per kiu Hispanio perdis siajn lastajn koloniojn en Ameriko.

María Cristina edziniĝis al reĝo Alfonso la 12-a la 29-an de novembro 1879 en Madrido. Ŝi iĝis lia dua edzino post la morto de la unua edzino María de las Mercedes de Orleans. La geedzoj ne multe simpatiis pro diferencaj karakteroj (li pli simpatia), sed kompreneble ŝi bedaŭris lian morton.

Kiam tio okazis, en 1885, ŝi estis graveda kaj devis iĝi regentino. Post monatoj naskiĝis ŝia filo Alfonso, kiu poste iĝos reĝo. La reĝino, sen sperto pri politiko, akceptis konsilojn de Sagasta, kun kiu ŝi amikiĝos. Por pluhavi politikan stabilon Sagasta faris interkonsenton kun Cánovas, kaj tio plitrankviligis la politikan medion. Sed okazis milita malstabilo en Maroko, naskiĝis la politika katalunismo kaj okazis sociaj problemoj. La situacio malpliboniĝis kiam okazis la malvenko en 1898 antaŭ Usono.

En 1902 Alfonso la 13-a atingis la plenaĝon kaj estis proklamata reĝo de Hispanio. De tiam Maria Kristina dediĉis sin al karitato kaj familio kaj, post 1906, kiam Alfonso edziĝis kun *Victoria Eugenia* de Battenberg, ŝi ekuzis la titolon «Patrina Reĝino».

Ŝi mortis en la Reĝa Palaco de Madrido la 6-a de februaro 1929 kaj estis entombigita en la Monaĥejo de El Escorial.

Bibliografio
------------

* **María José Rubio**, *Reinas de España. Siglos XVIII al XXI. De María Luisa Gabriela de Saboya a Letizia Ortiz*. Madrid, La Esfera de los Libros, 2009. ISBN 978-84-9734-804-1

* Maria Kristina de Aŭstrio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Maria Kristina de Aŭstrio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 335551
* GND: 119341735
* LCCN: n91094587
* VIAF: 67273845
* ISNI: 0000000059325185
* SUDOC: 103532609
* BNF: 145887301
* MBA: 2b83c5f7-d170-4f39-928f-252dcfc6611d
* ICCU: MUSV076503
* BNE: XX1227450
 |
**Simbirska ĉuvaŝa lernejo** (Ĉuvaŝa instruista lernejo) estis fondita en Simbirsk en 1868 fare de ĉuvaŝa pedagogo kaj klerigisto Ivan Jakovlev.

Komence ĝi estis privata lernejo de la gimnaziano Ivan Jakovlev, sed helpe kaj aŭspicie de Ilja Uljanov en 1871 la lernejo estis agnoskita fare de la Ministerio de la popola klerigo kiel ŝtata lernejo kaj ekde 1877 la Ministerio oficiale permesas prepari instruistojn por la lernejoj de la Kazana lernejara distrikto. En 1890 la lerneja ensemblo havis aron da ejoj: instruista lernejo, vira kaj virina bazlernejoj, virina pedagogia kursejo. Ĉe la lernejo funkciis 4 korusoj kaj 3 orkestroj. En 1893 ĉe la lernejo estis organizita terkultura bieno, kiu enhavis 300 hektarojn. Laŭ la aserto de la ministro de la popola edukado N. Bobrovnikov en la cara Rusio estis neniu alia pedagogia institucio kun tiom riĉa terkultura bieno kaj lerno-metiejoj, kiujn havis Simbirska ĉuvaŝa lernejo.

Ĝis 1917 la unua ĉuvaŝa popola lernejo preparis pli ol mil studintojn. La lernejo ekzistis ĝis 1956. La simbirska ĉuvaŝa lernejo, laŭ la vortoj de la popola komisaro Anatolo Lunaĉarskij, fariĝis "fonto de renaskiĝo de la tuta ĉuvaŝa kulturo". Ĝuste en la lernejo Ivan Jakovlev ellaboris ĉuvaŝan alfabeton, estis efektivifgita la unua traduko de Evangelio en la ĉuvaŝan lingvon.

En 1991 estis malfermita muzeo, en kiu estis remodeligita meblaro de la loĝejo de la familio de Ivan Jakovlev kaj ankaŭ klasĉambro de la virina lernejo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Музей "Симбирская чувашская школа. Квартира И.Я. Яковлева"
* Симбирской чувашской учительской школе - 140 лет
* Музей «Симбирская чувашская школа. Квартира И.Я. Яковлева»
* СИМБИРСКАЯ ЧУВАШСКАЯ ШКОЛА – ЦЕНТР ПОДГОТОВКИ ТВОРЧЕСКОЙ ИНТЕЛЛИГЕНЦИИ
* Яковлев Иван Яковлевич. Опубликованные труды
* Победы и беды Симбирской чувашской школы


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Nacia Parko Lençóis Maranhenses** (portugale *Parque Nacional dos Lençóis Maranhenses*) estas larĝa duna areo en norda Brazilio, apud la oceana bordo en la federacia ŝtato Maranhão.

Geografia situo de Lençóis Maranhenses
La areo havas surfacon de 1550 km² kaj estis deklarita nacia parko la 2-an de junio 1981. La fiksaj kaj migraj dunoj penetras la landinternon ĝis 40 km, tiel estiĝas - spite al la relative granda precipitaĵa kvanto (ĉ. 1500 mm)- la sola dezerto de Brazilio. La temperaturo ŝanĝiĝas de 16 °C ĝis 36 °C. La vento estas ofte forta.

La turisma vizitado de la nacia parko okazas de Barreirinhas. Pluaj partoj de la nacia parko apartenas al komunumoj Humberto de Campos kaj Primeira Cruz. En la nacia parko ekzistas kelkaj lagunoj, kies akva kvanto dependas de la pluvoj. Post longa seka periodo, multaj lagunoj tute elsekiĝas, sed la turismaj celoj kiel *Lagoa do Peixe* aŭ *Lagoa Bonita* ĉiam entenas akvon.

Vidu ankaŭ
----------

* Nordorient-brazilaj restingaoj

  

* Fotoj pri Lençóis Maranhenses
* 
* 
* 
* 

* Kategorio Nacia Parko Lençóis Maranhenses en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**József Baska** [jOĵef baŝka], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Baska József** estis hungara pentristo, mozaikisto, altlerneja instruisto. Lia edzino estis Katalin Rényi.

József Baska  Arkivigite je 2018-03-11 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 2-an de januaro 1935 en Drnava (Ĉeĥoslovakio), li mortis la 14-an de marto 2017 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Baska apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Pro Dekretoj de Beneš la familio Baska rifuĝis al rest-Hungario en 1947. La juna József abiturientis en Diósgyőr, poste li akiris diplomon en Industriarta Altlernejo en 1960. Liaj plej gravaj instruistoj estis Gyula Hincz, Jenő Barcsay, Pál Miháltz, Zoltán Rákosy, Lajos Szentiványi (pentristo). Post siaj studoj li ekinstruis en la altlernejo. En 1978 li aliĝis al Artistkolonio (Szentendre). En 1981 li ricevis la instruan rangon docento. Krom la instruado li kreis pentraĵojn, ornamaĵojn, mozaikojn. Depost fino de la socialismo li fondis privatan pentristan lernejon. Lia stilo apartenis al la abstraktismo. Li ricevis premiojn en 1985 kaj 1993. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* 1971, 1992, 1998 Budapeŝto
* 1973 Vác
* 1979, 1989 Arthalo Budapeŝto
* 1986 Miskolc
* 1999 Amsterdamo

El grupaj ekspozicioj
---------------------

* 1968, 1970, 1982, 1989 Arthalo Budapeŝto
* 1983 Bazelo, Ateno, Ankaro
* 1984 Minnesota (mondekspozicio)

Elektitaj artaĵoj
-----------------

* 1962 Zenélők (artaĵo, Zalaegerszeg)
* 1966 (mozaiko, Siófok)
* 1983 (mozaiko, Budapeŝto)
* 1992 (pentrita vitrofenestro, Fényeslitke)
* pentraĵoj Ősz, Hajnal, Táj ktp

Literaturaj kontribuoj
----------------------

* *1947 Rozsnyó* (1992, romaneto)
* *Barcsay Jenő köszöntése* (1984, monografio)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Barbara Illés-Bódi
* István Öthö Kőmíves
* István Kulinyi

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto kaj bildoj
* hungarlingva membiografio kun foto Arkivigite je 2010-11-09 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio József Baska en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 606070
* GND: 174180810
* LCCN: n85124472
* VIAF: 118565243
* ISNI: 0000000083325740
 |
**Gao Shun** (ĉine: 高順 / 高顺, mortis en 198) estis ĉina militoficiro sub ordo de la militestro Lu Bu en la fino de la dinastio Han en antikva Ĉinujo.
Li estis kaj simpla kaj severa, unu el la plej talentaj kaj fidelaj generaloj, kiuj aliĝis al Lu Bu. Kvankam tiu lasta traktis lin nedankema kaj ne atentis liajn konsilojn, Gao Shun daŭre restis fidela.

Biografio
---------

En la jaro 194 post la konkero de Puyang kaj akompanata de Wei Xu kaj Hou Cheng, li estis sendita okcidenten por defendi kampejon. Helpitaj de Lu Bu, ili sukcesis rekonkeri la ejon kaj forpeli el ĝi la malamikon Cao Cao.
Iom poste li batalis denove sukcese en la defendo de Puyang. Li poste sekvis Lu Bu al Xuzhou. Pli poste, Lu Bu nomis lin guberniestro de la urbo de Xiaopei.

En la jaro 196, li subpremis la ribelon de Hao Meng en Xuzhou kaj iom poste, kiam Yuan Shu starigis sian grandan armeon, li kontraŭstaris la trupojn estritajn de Qiao Rui. Poste, kiam alianciĝis Liu Bei kaj Cao Cao por kontraŭstari Lu Bu, Gao Shun, tiam *generalo de la ĝentilhomoj de la domo*, li sukcesis belegan venkon, gajnante la urbon de Liu Bei kaj kontraŭstarante la klopodojn de Xiahou Dun.
Tamen en la jaro 198 li perdis la urbon pro tompo fare de Chen Deng kaj fuĝis kun Lu Bu al Xiapi. Sieĝita li ne plu povis rezisti la trupojn de Cao Cao kaj estis kaptita. Rifuzinte submetiĝi, li estis ekzekutita laŭ ordono de Cao Cao.

Vidu ankaŭ
----------

* Dinastio Han
* Historio de Ĉinujo

Bibliografio
------------

* Luo Guanzhong; tr. Moss Roberts (1995). *Three Kingdoms (La tri reĝlandoj)*. ISBN 7-119-00590-1
* Rafe de Crespigny (1996). *To Establish Peace (Por starigi pacon)*, vol. 1. ISBN 0-7315-2526-4


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 319208
 |
**LEÖVEY Klára** (leOvei) *Löwey*, *Lövei* estis hungara pedagogino, verkistino naskita en Máramarossziget la 25-an de marto 1821 kaj mortinta en Budapeŝto la 8-an de aprilo 1897.

Biografio
---------

Ekde 1836 Klára Leövey agadis en amatora teatrotrupo de bonfara asocio de sia naskiĝurbo. Inter 1843 kaj 1844 ŝi estadis en Pozsony dum la landkunveno. Ekde 1846 ĝis 1849 ŝi instruis en la virinedukanta instituto de Blanka Teleki en Pest kaj estis kunlaboranto de Pál Vasvári. En la komenco de 1849 ŝi iris kune kun Teleki Blanka al Debrecen, kie flegis vunditajn soldatojn, apogis la persekutitojn. Pli poste ŝi iĝis guvernanto en Erdély. En 1851 oni arestis ŝin kaj kondamnis ŝin al 5 jaraj mallibereco kaj kune kun Teleki Blanka fermis ŝin en fortikaĵmalliberejo de Kufstein. En 1856 ŝi establis en sia naskiĝurbo fraŭlinedukantan instituton, post kies ĉeso en 1862 kune kun Teleki Blanka vojaĝis al Parizo. Post sia reveno ŝi estis guvernanto dum 26 jaroj ĉe la familio Teleki. Ekde 1865 ŝi estis kunlborantino de revuo Máramaros.

Verkoj
------

* *Teleki Blanka és köre* (Teleki Blanka, Karacs Teréz és L. K. Levelek és visszaemlékezések. Sajtó alá rendezte és ben. Sáfrán Györgyi, Bp. 1963).

ikon]

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Klára Leövey en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Acacia collinsii* kun specialigitaj dornoj.
*Myrmecodia tuberosa*
*Hydnophytum formicarum* kaj *Myrmecodia echinata*, du mirmekofitoj
**Mirmekofito** estas planto kiu vivas asocie kun kolonio de formikoj kaj posedas specialigitajn organojn en kiuj vivas la formikoj.

Ekzemple, *Myrmecodia*, epifito de Sunda Lando, disvolvigas rizomajn tuberojn enhavantaj retaĵon de kavaĵoj kie vivas la formikoj.

Pluraj specioj de akacioj el la Neotropika ekozono havas specialigitajn kavajn dornojn por la sama celo. Amerikaj akacioj ankaŭ prezentas karotecajn elkreskaĵojn je siaj foliaj pintoj. Tiuj liveras specialigitan nutraĵon favore al la kreskantaj larvoj de *Pseudomyrmex*. Verŝajne tio estas simbioza rilato, kie la formikoj helpas por protekti la planton kontraŭ aliaj insektaj atakoj, kompense ili ricevas ŝirmadon.

Bibliografio
------------

angle Whitten, T. 1981 : Notes on the ecology of *Myrmecodia tuberosa* Jack on Siberut Island, Indonesia. *Annals of Botany*, 47: 525-526.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Arbaroj de Sunda Lando sur Kerangas
* Simbiozo
* Sumatraj malaltaĵaj pluvarbaroj

* Kategorio Mirmekofito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Burhānuddin Rabbāni** (naskiĝis en 1940 en Faizabad, provinco Badaĥŝan, Afganio; mortis la 20-an de septembro 2011 en Kabulo sekve de atenco) estis politikisto kaj eksa ŝtata prezidanto de Afganio. Li apartenis al la taĝika etno. Dum la regado de la Talibanoj li estis la politika gvidanto de la Unuiĝinta Islama Fronto por la Savo de Afganio (ofte mallonge nomata "Nord-alianco").

Vivo
----

### Kariero

Rabbāni studis islaman juron (ŝarion) kaj teologion en la Kabula Universitato. Post sia doktoriĝo en 1963 li tie iĝis docento pri filozofio. En 1966 li plustudis en la Al-Azhar-universitato de Kairo, Egiptio, kaj tie magistriĝis pri islama filozofio. En 1968 li revenis al Afganio kaj tie de la politika partio *Ĝamiat-i Islami* ricevis la taskon organizigi la studentojn. En 1972 li iĝis prezidanto de la grupiĝo. En 1974 la registaro de Afganio celis mallberigi lin pro siaj por-islama sinteno, sed li helpe de siaj studentoj eskapis la policon kaj fuĝis al Pakistano. Post la jaro 1978 kaj la enmarŝo de la Ruĝa Armeo de Sovetunio en la landon, lia grupiĝo estis inter la plej sukcesaj organizaĵoj rezistantaj kontraŭ la komunisma registaro de Afganio.

### Post la retiriĝo de la Ruĝa Armeo

Post la renverso de la komunisma afgania prezidanto *Mohammed Naĝibullah* en aprilo 1992, Burhanuddin Rabbani revenis al Kabulo kaj la 28-an de junio 1992 transprenis la prezidon de la Islama Konsilio de Afganio, la transira registaro gvidata de la muĝahidoj. Dum inter la rivalantaj muĝahidaj partioj ekestis interna milito, li la 30-an de decembro 1992 por daŭro de du jaroj elektiĝis ŝtata prezidanto. Sub lia gvido estis elvokita la Islama Ŝtato Afganio.

Kiam la Talibanoj proksimiĝis al Kabulo, Burhanuddin Rabbani en septembro 1996 fuĝis en la nordon de Afganio kaj deklaris la urbon Faizabad centro de lia rezisto kontraŭ la Talibanoj. En junio 1997 li estis kunfondinto de la Unuiĝinta Islama Fronto por la Savo de Afganio (ofte mallonge nomata "Nord-alianco"), kiun la Unuiĝintaj Nacioj rekonis laŭleĝa registaro de Afganio. Li tiel restis la internacie rekonita ŝtata prezidanto de Afganio, kvankam la Talibanoj kontrolis la pli grandan parton de la lando.

### Post la renverso de la talibana reĝimo

Post la enmarŝo de la usona armeo en Afganion kaj la renverso de la talibana reĝimo, Burhanuddin Rabbani la 17-an de novembro 2001 revenis al Kabulo, kaj transdonis la prezidantan oficon la 22-an de decembro 2001 al Hamid Karzai. Daŭre li estis gvidanto de la politika partio *Ĝamiat-i Islami*, sed ne plu havis grandan influon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Burhanuddin Rabbani en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* anglalingva biografio pri li en la retejo "afghan-web" Arkivigite je 2011-08-23 per la retarkivo Wayback Machine
* artikolo same anglalingva pri li en la retejo *BBC News*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 377053
* GND: 1028171862
* LCCN: n88014696
* VIAF: 23678384
* ISNI: 0000000030640595
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Malneŭtrala teksto | **Ĉi tiu artikolo ne respektas neŭtralan vidpunkton**.

---

Konsideru do ĝian enhavon singardeme. Bonvolu diskuti en la diskutpaĝo por restarigi la neŭtralecon. Malneŭtralaj asertoj povas esti forigitaj.Specifu: `{{Malneŭtraleco|temo=|dato=aprilo 2024}}}`
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri oktobro 2012 citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj.Specifu la daton: {{Sen fontoj|temo|monato jaro}}Bonvolu krei Kategorio:Senfontaj artikoloj pri oktobro 2012! |

**Ajurveda medicino** estas alternativa medicino proponita de kelkaj homoj, ĉefe, kiuj emas Novan Eraon. 
Laŭ ili, Ajurveda, estus hinda kuracmetodo kaj unu el la plej malnovaj sansistemoj en la mondo. El la sanskrita ĝi signifus la konon (*veda*) de la vivo (*ajur*). Ajurveda deiras de la tezo ke ĉio en la kosmo rilatas al ĉio. La tuta kosmo kaj do ankaŭ la homo reduktiĝus al kvin elementoj: tero, akvo, fajro, aero kaj etero kiel la bazon por la vivo. Ili formas siavice tri fizikajn elementojn (*dosha*) aero (*vata*), galo (*pitta*) kaj muko (*kapha*). La ajurveda medicino dediĉas multan atenton al preciza diagnozo. Tiucele oni vaste esploras korpajn aspektojn : odorojn, gustojn kaj ekskrementojn. Prevento estas konsiderata pli grava ol kuracado kaj la paciento ricevas aktivan rolon. En la ajurveda medicino ekzistas diversaj aplikoj, de masaĝo al muzikterapio.
Kvankam oni diras ke ĝi estas tre malnova terapio, ĝi estas registrita sub kopirajto de organizaĵo D.Chopra, kiu vendas ekde 1980 ajurvedajn kuracilojn kaj sanigrestadojn.
La **Kebeka regiono** (franclingve, **Capitale-Nationale**, "regiono de la nacia ĉefurbo") estas unu el la 17 administraj regionoj de Kebekio, Kanado. La ĉefurbo de Kebekio, Kebeko, estas ankaŭ ĉefloko de tiu ĉi regiono. La regiono havas tutan loĝantaron de 661 060 (2006), el kiuj 74.3 % loĝas en Kebeko.

Geografio
---------

Kebek-regiono lokiĝas ĉe la norda flanko de la rivero Sankt-Laŭrenco, inkluzive de la insulo d'Orleans kaj aliaj insuloj, sube ĝis la rivero Sagano. Ĝi najbaras okcidente Maŭricion, norde Saganion–Sankt-Johan-Lagion, kaj nord-oriente Nord-Bordion. Ĉe la alia flanko de la Sankt-Laŭrenco, ĝi najbaras Ŝodierion-Apalaĉion kaj Malsupran Sankt-Laŭrencion.

Prezento
--------

Kebek-regiono posedas riĉan historian kaj naturan heredaĵon. La regiono posedas kvin el la naŭ historiaj arondismentoj de Kebekio. Interalie, la Malnova Kebeko, sola ekzistanta murita urbo norde de Meksikio, estas Monda Heredaĵo de Unesko. Fonto de la franclingva civilizacio en Ameriko, Kebeko koniĝas ekde la 17a jarcento por sia kulturo, arĥitekturo kaj unika fortikigita urboplanado. Same, la kebekia politika vivo centriĝas sur la Nacia Asembleo de Kebekio, kiu sidas en Kebeko. La mondskala pilgrimadcentro Sainte-Anne-de-Beaupré troviĝas en la regiono.

La regiono posedas grandajn naturajn spacojn, el kiu la parko La Jacques-Cartier, la parko Grands-Jardins et la parko Hautes-Gorges. La Karleveza regiono estas Monda Naturheredaĵo de Unesko. La plej alta akvofalo de Kebekio, la akvofalo Montmorency, lokiĝas tuj apud Kebeko; ĝi pli altas ol Niagaro.

Subdividaĵoj
------------

Kebek-regiono konsistas el 6 regionaj municipoj, kvar sendependaj municipoj, kaj unu indiana rezervejo, por sumo de 67 municipoj.

**Regionaj municipoj** (*Municipalité régionale de comté*, MRC)

* MRC de Charlevoix (ĉefloko Baie-Saint-Paul)
* MRC de Charlevoix-Est (ĉefloko La Malbaie)
* MRC de la Côte-de-Beaupré (ĉefloko Château-Richer)
* MRC de la Jacques-Cartier (ĉefloko Shannon)
* MRC de l'Île-d'Orléans (ĉefloko Sainte-Famille)
* MRC de Portneuf (ĉefloko Cap-Santé)

**Sendependaj Urboj**

* L'Ancienne-Lorette
* Kebeko
* Saint-Augustin-de-Desmaures

**Sendependa Paroĥo**

* Notre-Dame-des-Anges

**Indiana Rezervejo**

* Wendake (hurona nacio)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kebeka regiono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Portail régional de la Capitale-Nationale Arkivigite je 2005-01-09 per la retarkivo Wayback Machine Oficiala retejo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rFlago de Kebekio Administraj regionoj de Kebekio |
| --- |
| 
1. Malsupra Sankt-Laŭrencio
2. Saganio–Sankt-Johan-Lagio
3. Kebeka regiono
4. Maŭricio
5. Estrio
6. Montrealo
7. Otavio
8. Abitibio-Temiskamingio
9. Nord-Bordio
10. Nord-Kebekio
11. Gaspegio–Magdalena Insularo
12. Ŝodierio-Apalaĉio
13. Lavalo
14. Lanodierio
15. Laŭrentidio
16. Montereĝio
17. Centro-de-Kebekio
 |

 |
La aŭstralia etnolingvisto Jakelin Troy klarigis en la kongreeso CinC2017 (Alcanena, Portugal) kiel rekuperi la darugan lingvon.La **daruga lingvo**, ankaŭ skribita kiel *Dharug* aŭ *Dharuk*, sed ankaŭ konata kiel *Eora* (kiu signifas popolo) aŭ *sidneja lingvo*, estas aŭstralia indiĝena lingvo de la tribo Yuin-Kurian tradicie parolata en la sidneja regiono de Novsudkimrio. Ĝi estas la tradicia lingvo de la daruga popolo. La darugparolanta loĝantaro signife malkreskis ekde la komenco de la koloniigo.

Formortita lingvo
-----------------

La vorto"koala" estas derivata de "*gula*" en la lingvoj daruga kaj gundungura.La indiĝenoj de Sidnejo iom post iom komencis uzi pli la anglan en ĉiutagaj konversacioj, Tio, kombinita kun socia agitado, signifis ke ilia denaska lingvo ĉesis esti sufiĉe uzata. Fine de la 19-a kaj komenco de la 20-a jarcentoj, la lingvo formortis pro la morto de la lastaj parolantoj kaj la malsukceso transdoni ĝin al novaj generacioj. En 1875. William Ridley listigis vortojn de la loka lingvo de Sidnejo kaj notis ke ekzistis tre malmultaj fluaj parolantoj en tiu tempo.

Referencoj
----------

1. ↑  Troy (1994): p. 5.

Vidu ankaŭ
----------

Indiĝenaj lingvoj