recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Krasnoturjinsk** (ruse *Краснотурьинск*) estas urbo en Sverdlovska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 65456.

Historio
--------

La urbo estis fondita en jaro 1758 kiel loĝejo de elfosadejo de kupra erco.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1944.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Turjinskije Rudniki (Turjinskije minejoj, Турьинские Рудники);
* Turjinskij (Турьинский) ĝis 1944;

Ekde 1800 apud la urbo estis elfosado de fera erco, ekde 1823 estis elfosado de oro. En jardeko de 1930-a jaro estis trovitaj kontraŭfajraj argiloj.

En jaro 1959 la urbo havis 61,7 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 64,9 mil loĝantojn.

Naturo kaj Klimato
------------------

Modera kontinenta klimato. Vintroj estas longaj, kun pezaj neĝoj. La daŭro de stabila neĝo kovrilo estas 187 tagoj. Printempo venas relative frue — en frua aprilo. Tamen, ĝi ofte estas malvarmeta vetero ĝis meze de Majo, neĝo falas. Ĉe la komenco de septembro, frostoj begin. En 1995, frostoj estis registrita en frua aŭgusto. Vintro venas ĉirkaŭ la fino de oktobro.

La naturo estas tipa por la Meza kaj Norda Uralo. En la tajgo plejparte koniferaj specioj - pino, piceo, abio, lariko. Tremolo, betulo, kaj monto cindro estas ofta inter hardwoods. Urbo stratoj estas plantitaj kun kalko, rowan, betulo, poplo. De mez-Majo ĝis la fino de junio, "blankaj noktoj" estas observita en la Krasnoturinsk areo.

La monta ŝildo, lokita en la okcidento, protektas la urbo de fortaj nord-okcidenta ventoj. La regantaj ventoj estas okcidenta kaj northwesterly. La maksimuma vento forto atingas en Marto, aprilo, decembro.

En somero, la temperaturo malofte estas super +30 °C, vintre sub -40 °C. La profundo de grundo nulo estas 2 m.

Lokita 6 km for. En 2001, la roko kompleksa Bolshoy Petropavlovsk Pebble estis deklarita geologiaj, geomorphological, botanika kaj historia monumento de la naturo de la Dekreto de la Registaro de la Sverdlovsk Regiono datita januaro 17, 2001. º 41-PP. De la sama laŭleĝa akto, la protekto de la teritorio de la objekto estis konfidita al la Karpinskoe Forestry. Tamen, per la Dekreto de la Registaro de la Sverdlovsk regiono datita 03.12.2002 No. 1381-PP, la rokoj estis ekskludita de la listo de naturaj monumentoj de regiona signifo. La areo de la speciale protektita natura areo estis 200 hektaroj.

Geografio
---------

La interurba telefona kodo estas 34314, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 59° 46′ N 60° 12′ O﻿ / ﻿59.767 °N, 60.200 °O﻿ / 59.767; 60.200 (mapo)Koordinatoj: 59° 46′ N 60° 12′ O﻿ / ﻿59.767 °N, 60.200 °O﻿ / 59.767; 60.200 (mapo).

La urbo estas sur orienta deklivo de norda Uralo, ĉe rivero Turja (Турья) (baseno de rivero Obj), en 3 km de fervoja stacio Voroncovka (Воронцовка).

Gravuloj
--------

* Aleksander Stepanoviĉ Popov

Eksteraj ligiloj
----------------

krasnoturjinsk.de Arkivigite je 2014-12-17 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Vettius Valens** (latine: *Vettius Valens*; naskiĝis la 8-an de februaro 120, mortis ĉ. 190) – malnovgreka astrologo, aŭtoro de 10-voluma verko en la kojnea greka lingvo, konata sub la titlo *Antologioj*.

Laŭ deveno estis antioĥiano, plimulton de la vivo pasigis tamen en Aleksandrio, kie verŝajne ekkonis Ptolemeon. En sia verko entenis grandan aron de astrologiaj informoj pri manieroj difini ascendantojn, poziciojn de signoj de la zodiako kaj de ilia enfluo al vivo de la homo, ilustrante ilin per tabeloj kaj kalkulmetodoj. Ankaŭ entenis pli ol 100-on da ekzemplaj horoskopoj el la periodo de 37 ĝis 184, kaj donis sian daton de la fekundigo kaj nasko. La antologioj estas valora fonto pri historio de antikva astrologio. Vettius abunde referencas al aŭtoroj de pli fruaj verkoj, el kiuj plimulto ne estas konata aliaj fontoj.

Bibliografio
------------

* Jarosław Włodarczyk: *Astrologia. Historia, mity, tajemnice* (Astrologio. Historio, mitoj, sekretoj), Świat Książki, Varsovio 2008. ISBN 978-83-247-0879-6.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 679893
* GND: 118904787
* LCCN: n85297348
* VIAF: 41151776821018012421, 29668886, 32795117 288633051, 41151776821018012421, 29668886, 32795117
* ISNI: 0000 0003 9418 9424
* LIBRIS: 99661
* SUDOC: 028851315
* BNF: 13091862f
* BIBSYS: 90349447
* ICCU: VIAV087138
* BNE: XX1708550
 |
**Večerníček** estas pentrita figureto de malgranda knabo en papera ĉapo, prezentanta sin en titolsekvenco kaj prezentanta la samnomatan infanan televidan programon. Ĝia aŭtoro estas belartisto Radek Pilař, reĝisoro Václav Bedřich, animiisto Antonín Bureš, aŭtoro de akompanata muziko Ladislav Simon kaj la voĉon donis al ĝi la tiam sesjara Michal Citavý.

Aspekto de titolsekvenco
------------------------

En la sekvenco Večerníček unue 7× turniĝos tra la tuta bildekrano (spiralforme), demetinte la ĉapon kaj kliniĝinte li salutas „Dobrý večer!" ("Bonan vesperon!"), poste li suprenkuros sur 20 ŝtupoj, de kie li saltos suben, li veturigos sin sur baskula ĉevaleto, la ĉevaleto poste ŝanĝiĝos en malfermitan personaŭton kaj sekve en unuciklon. Dum la tuta tempo de la sekvenco la knabo dum tio libere estas disĵetanta foliojn de papero (sume 21), dum kio la lastan folion li poste montros al la spektantoj kaj sur ĝi estas markemblemo de Ĉeĥa televido. La finanta parto enhavas la enkondukan parton de la bildo prezentita retroe, adiaŭo sonas „Dobrou noc!" ("Bonan nokton!").

La animea titolsekvenco de Večerníček-oj pase de la tempo ekde ties uzado ekde la jaro 1965 ĝis nuntempo fariĝis la plej malnova titolsekvenco en Ĉeĥio. Uzata ĝi estas de somero de 1965, kolore poste ekde la jaro 1973.

Asteroido
---------

Laŭ figureto estis nomita asteroido 33377 Večerníček, malkovrita la 12-an de februaro 1999 fare de Petr Pravec en Ondřejov.

Vidu ankaŭ
----------

* Večerníček

Referencoj
----------

1. ↑  Historio de Večerníček

Eksteraj ligiloj
----------------

* Jak vznikala znělka Večerníčka na stránkách České televize
* Titolsekvencoj de Večerníček en Youtube
**vi** estas ekranorientita tekstredaktilo originale kreita por la operaciumo Unikso. 

La originala kodo por "vi" estis skribita de Bill Joy en 1976, kiel la vida reĝimo por linia tekstoredaktilo nomata ex, skribita de Bill Joy kaj Chuck Haley. La versio 1.1 de ex de Bill Joy estis eldonita kiel parto de la unua eldono de la operaciumo BSD Unix en marto de 1978. Kiam ex atingis la eldonan version 2.0, kiu estis eldonita kiel parto de la dua eldono de BSD, en majo de 1979, la tekstoredaktilo estis, finfine, instalita per la nomo "vi" (nomo kiun la uzantoj prenis rekte el la vida reĝimo de Ex), la nomo per kiu oni konas ĝin nun. Kelkaj nunaj realigoj de "vi" estas skribitaj sur la originala fontkodo de Bill Joy, ceteraj, ekzemple la populara Vim estas tute novaj, plejparte kongruaj realigoj.

La nomo "vi" devenas el la plej mallonga malambigua mallongigo por la komando "visual" en ex. Tiu komando ŝaltas de la linia tekstoredaktilo ex al la vida reĝimo. 

Krom diversaj malliberaj programaraj realigoj de "vi" eldonitaj kune kun komercaj realigoj de Unikso, pluraj liberaj kaj malfermitkodaj programaraj realigoj de "vi" ekzistas. Enketo okazinta je la 2009 farita al la legantoj de la linuksa revuo Linux Journal montris ke "vi" estas la plej vaste uzata tekstoredaktilo inter la respondintoj, venkante al gedit, la dua plej vaste uzata tekstoredaktilo de, preskaŭ, faktoro de 2 (de 36% al 19%).

Funkciado
---------

*vi* estas reĝima redaktilo. Post kiam oni ĝin startigas, ĝi estas en la *normala reĝimo*, kie klavopremoj estas komandoj por redakti la tekston (ekzemple `dd` por forigi la kurantan linion; `h`, `j`, `k`, `l` por movi la kursoron supren, maldekstren, dekstren aŭ malsupren respektive; `u` por malfari agon). Por enigi tekston, oni devas iri al la *eniga reĝimo*, ekzemple tajpante la literon `i`, poste tajpi la tekston, kaj fine premi la eskapklavon Esc por denove forlasi ĝin.

Krome ekzistas la *komanda reĝimo*, ŝaltebla el la normala reĝimo per premo de `:`. En la komanda reĝimo, eblas tajpi komandojn kiel quit por forlasi vi-on.

Klavaranĝo sur la ADM-3A-terminalo
La klavoj `h`, `j`, `k` kaj `l` estas uzataj kiel kursor-movaj klavoj pro historiaj kialoj: sur la terminaloj de la tipo ADM-3A estis sagetoj sur tiuj klavoj. Hodiaŭaj vi-uzantoj aprezas tiun aranĝon, ĉar ĝi ebligas al ili teni siajn manojn en tajpa pozicio.

Referencoj
----------

1. ↑  Why, oh WHY, do those #?@! nutheads use vi?
La komenca viadukto el fero kaj ligno, en gravuraĵo de 1874. Fone, staras la Reĝa Baziliko Sankta Francisko la Granda.
Nokta aspekto de la nuna viadukto, konstruita el betono.
La volbaj traboj kiuj eltenas la tabulon.
La **Viadukto de Segovio** troviĝas en la urbo hispana urbo de Madrido. La nuna viadukto estis konstruita en 1978 nome la tria de tiuj konstruitaj en tiu loko; iam oni konstruis unu en la 1930-aj jaroj por anstataŭi alian el fero de 1874. La celo de la viadukto de Segovio estas la plilongigo de la strato Bailén, en ties supra parto, por eviti la malnivelon de la Strato Segovio, kiu estas perpendikulara malsupre. Ĝi kunigas la zonon de la Reĝa Palaco kun la areo Vistillas. Prenas nomon el tiu lasta vojo, kvankam ĝi estas konata populare nur kiel **"*el viaducto*"** (la viadukto). Ekde ĝia komenco, ĝi estis simbolo de memmortigo en Madrido (nome populare ankaŭ kiel *puente de los suicidas*, ponto de memmoritigitoj).

Notoj
-----

1. ↑  B.O.E de 23a de novembro de 1976, konvoko por konstruo
2. ↑  Jiménez, Margarita (1976). «Polémico Viaducto». Villa de Madrid (Madrid: Ayuntamiento de Madrid) IV (53): pp. 3-7.
3. ↑   Eduardo Zamacois, Tipos de café, 1893.
Poti, bazarejo
**Poti** (kartvele ფოთი) estas urbo de la provinco Samegrelo okcidente en Kartvelio. Ĝi troviĝas en la orienta bordo de la Nigra Maro kaj ĝi funkcias kiel unu el la tri kartvelaj havenoj en tiu maro.
Proksime de la urbo la plej granda rivero en la okcidento de la lando, Rioni, enfluas en la Nigran Maron. Poti havis 41 465 loĝantojn laŭ censo de la jaro 2014.

Poti estis fondita kiel greka kolonio en la 7-a jarcento a.K. sub la nomo *Fasis*. La greka legendo pri la Ora Ŝafofelo okazas en la vilaĝo Fasis, ĉe la Nigra Maro kaj la rivero Rioni, en la lando Kolĥido (nuna Kartvelio).

La Traktato de Poti estis provizora interkonsento inter la Germana Imperio kaj la Kartvela Demokratia Respubliko en kiu ĉi-lasta akceptis germanan protekton kaj agnoskon. La interkonsento estis subskribita, la 28-an de majo 1918, de generalo Otto von Lossow reprezente de Germanio kaj de ĉefministro Noe Ramiŝvili kaj ministro pri eksterlandaj aferoj Akaki Ĉĥenkeli por Kartvelio ĉe la kartvela nigramara havenurbo Poti.

* Kategorio Poti en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Vicprezidanto** estas anstataŭanto de prezidento, reprezentanto de la ŝtato en la politiko. Li/ŝi havas reprezentajn taskojn kaj okaze de morto aŭ retiriĝo de la aktuala prezidento, li/ŝi transprenas provizore la prezidentan funkcion.

La vicprezidanto povas esti elektita kun la prezidento dum rektaj elektoj aŭ en parlamento tra la elektitaj parlamentanoj. En multaj landoj, la posteno de vicprezidanto ne ekzistas.

### Usono

La vicprezidanto okaze de morto de la prezidanto iĝas aŭtomate nova prezidento ĝis fino de la elektoperiodo. Li/ŝi estas elektita samtempe, kune kun la prezidento. Se li/ŝi abdikas, mortas ktp. la prezidento proponas novan vicprezidanton en interkonsento kun la usona senato.

### Argentino

Ĝia elekto okazas kun la prezidanto, kiun li anstataŭas same kiel en Usono ĝis fino de la elektoperiodo (okaze de morto, abdiko, ktp.).

La vicprezidento estas same prezidanto de la argentina senato. Okaze de ties abdiko, la funkcion plenigas provizora prezidento de senato (*Presidente Provisorio del Senado*). Tiu lasta iĝas eĉ prezidento, se prezidento kaj vicprezidento same abdikas. Tio okazis en 2001, kiam abdikis prezidento Fernando de la Rúa kaj vicprezidento Carlos Alvarez (jam en oktobro de 2000). Tiam iĝis la prezidento Ramón Puerta, provizora prezidento de la senato.

### Rusio

En Rusio, la funkcio ekzistis ĝis oktobro 1993, kiam la vicprezidanto Aleksandro Ruckoj volis puĉon. Ekde tiam, la prezidenton anstataŭas ĉefministro.

La vicprezidanto estas anstataŭanto de prezidanto, en ekonomio, institutoj ktp.

### Sudkoreio

En Sudkoreio, la funkcio ekzistis ĝis 1948 ĝis april 1960, Rezigno la prezidanto Syngman Rhee.

* Kategorio Vicprezidanto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Victor Aimé HUBER** (naskiĝinta la 10-an de marto 1800 en Stuttgart, mortinta la 19-an de julio 1869 en Wernigerode) estis germana literaturhistoriisto kaj eklezipolitika verkisto.

Vivo
----

La filo de la verkistino Therese Huber studis en Würzburg kaj Göttingen medicinon vivonte ekde 1821 en Parizo. Ĝis 1823 li vojaĝis en Hispanujon, Skotlandon kaj Anglujon. Post reveno sia li forlasis la medicinon kaj ekverkistis por la gazetoj de Cotta. En 1829 li iĝis instruisto ĉe la komerca lernejo kaj la gimnazio en Bremeno, en 1833 profesoro pri literaturhistorio kaj moderna historio en Rostock, en 1836 en Marburg kaj en 1843 en Berlino. Tie ĉi li retiriĝis kaj iris en 1852 reen al Wernigerode.

Graveco
-------

Huber nombriĝis inter la plej grandan fakuloj de la hispanaj lingvo kaj literaturo en Germanujo, kion montras la verkoj »Geschichte des Cid« (Bremeno 1829) kaj »Cronica de Cid« (Marburg 1844). Lia skizoj »Skizzen aus Spanien« (Göttingen 1828–35) apartenas al la plej altvalora skribita aĵo tiutempe pri la lando kaj la enloĝantaro de Hispanio. Inter aliaj literaturhistoriaĵoj liaj meritas atenton apartan »Die neuromantische Poesie in Frankreich« (Leipzig 1833) kaj »Die englischen Universitäten« (Kaff. 1839–40). La libro »Skizzen aus Irland« (Berlino 1850) ĉerpas al verko anglalingva de Hall.

Poste li publikgiis ankoraŭ »Reisebriefe aus Belgien, Frankreich und England im Sommer 1854« (Hamburgo 1855). Kiel porparolanto de la Protestantisma-konservativisma partio li fondis la gazeton »Janus, Jahrbücher deutscher Gesinnung, Bildung und Tat« (Berlino 1845–48). Kiel li jam pli frue samdirekten eldonis kelkajn politikajn skribitaĵojn, ekz. »Die konservative Partei« (Halle 1841) aŭ »Die Opposition« (Halle 1842) li reprenis similon pere de la skribitaĵoj »Suum cuique« (Berlino 1849), »Berlin, Erfurt, Paris« (Berlino 1850) kpt. En ili li rekomendis internan mision, asocion kaj koloniadon kiel ĉefajn rimedojn kontraŭ sociaj revolucioj. Sed kiam Huber ekkonis ke por multaj konservativistoj la malsupraj klasoj ne estis tiom interesaj li rompis kun la malprogresemuloj. Tio legeblas en la verko »Bruch mit der Revolution und Ritterschaft« (Berlino 1852). Poste li en azilo sia ĉe Harco li batalas por la neglektitaj klasoj, ofte ankaŭ tute praktike gvidante asocion porjunulan kaj kreditdonan kaj skribante pamfletojn multajn (»Soziale Fragen«, Nordhausen 1863–69, 7 kajeroj i.a.). »Ausgewählte Schriften über Sozialreform und Genossenschaftswesen« estis eldonita fare de Munding en Berlino en 1894.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 9. Leipzig 1907, p. 589 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Huber en la Heslanda Biografio
* Katalogo de la rostokaj profesoroj
* Ligiloj ĉe DDB
* Hejmpaĝo de la Huber-societo en Wernigerode Arkivigite je 2022-01-23 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 707933
* GND: 118554107
* LCCN: n85311111
* VIAF: 7611382
* ISNI: 0000 0001 0867 5713
* SUDOC: 058497471
* BNF: 14464162f
* NKC: skuk0000611
 |
Victor Kozin
**Victor Miĥajloviĉ Kozin** (ruse *Ви́ктор Михайлович Ко́зин*) naskiĝis la 22-an de februaro 1953 kaj estas rusa sciencisto kaj inventisto.

Kandidato de Teknikaj Sciencoj (KT n.) 1984 pri dezajno kaj konstruo de ŝipoj, Gor'kii, Doktoro de Teknikaj Sciencoj (DT n.) 1994, Mekanikisto de deformeblaj solidoj, Vladivostoko, Honora inventisto de Rusa Federacio 2000, Responda membro de Rusa Akademio de Naturaj Sciencoj 2008.

Desegnis kaj efektivigis en praktiko resonmetodon por la detruo de glacio, realigis amfibiajn veturilojn, permesante kelkajn fojojn redukti energion kompare al tradiciaj teknikoj (la uzo de glacirompiloj, ktp)

Referencoj
----------

1. ↑   filmeto montras la resonmetodon por detruo de la glacikovrilo
2. ↑   filmeto montras la resonmetodon por detruo de la glacikovrilo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Resonance metodo de glacio detruo angle
* Arkivigite je 2013-05-09 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 393451
* LCCN: no2010026805
* VIAF: 107436513
 |
**Vid** estas malgranda vilaĝo kaj municipo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Devecser. Vid estas ankaŭ tre malofte uzata hungara postnomo (persona nomo).

Bazaj informoj
--------------

* koordinatoj: 47° 12' 49" N 17° 20' 11" E
* Areo: 3nbsp;km²
* Loĝantaro: 119
* Poŝtkodo: 8484
* Telefonprefikso: 88

Geografio
---------

La vilaĝo situas sur ebenaĵo (rande estas mildaj deklivoj), laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Tüskevár troviĝas je 16, Devecser je 19, Ajka je 28, Veszprém (urbo) je 51, Budapeŝto je 159 km-oj.

Historio
--------

Vid estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis en 1393 en formo Vild. Dum dominado de turkoj la vilaĝo senhomiĝis, poste rehomiĝis en 1749.

### Servoj

Kuracejo en Devecser, ambulanco en Ajka kaj en Tüskevár, hospitalo kaj Fajrobrigado en Ajka, poŝto en Tüskevár, polico en Ajka kaj Devecser funkcias la plej proksime. En Vid migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo el la 18-a jarcento
**Vidaillat** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 162 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Vidaillat etendiĝas sur 23,59 km², kaj havis 162 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 6 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Vidaillat situas je alteco de 760 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Vidaillat apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Martine Laporte, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Lokaj famuloj
-------------

Gilbert-Amable Faure-Conac (n. la 5-an de aprilo 1755 en Vidaillat - m. la 14-an de februaro 1819 en Chénérailles) estis franca politikisto.

Administrado
------------

Vidaillat apartenas al la kantono de Pontarion, kies ĉefurbo estas Pontarion. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Pontarion
**3433 *Fehrenbach*** estas malgranda, hela duopa asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 15-an de oktobro 1963 en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino (Indianao, Usono).

Nomo
----

Ĝia nomo honoras la francan astronomon Charles Fehrenbach (1914–2008), kiu lanĉis la sukcesan uzon de la objektiva prismo por mezuri la radiusan rapidecon de steloj. Unu el liaj instrumentoj estis uzita por identigi anojn de la Magelanaj Nuboj laŭ ties radiusaj rapidecoj, ekde 1961 dum la ĉeloka enketo de la Eŭropa suda observatorio en Suda Afriko kaj plu en 1968 ĉe La Silla en Ĉilio. Li servis kiel vic-prezidento de IAU de 1973 ĝis 1979, kiel ano de ESO kaj prezidento de ties Komisiono Pri Instrumentoj, kaj kiel ano kaj prezidento de la konsilantaro de la Kanada-Franca-Havaja Observatorio. Liaj multenombraj honoroj inkludas esti ano de la Akademio de Sciencoj de Francio, la oran medalon de la CNRS kaj la grandan sciencan premion de la urbo Parizo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Charles Fehrenbach, Astrofizikisto, el la paĝaro de la CNRS (france)

Satelito
--------

Ĝia satelito estis malkovrita la 31-an de oktobro 2015 de D. Pray, P. Pravec, A. Marchini, F. Salvaggio, R. Papini, J. Pollock, D. Caton, R. Hawkins, V. Benishek, A. Smith, D. Reichart kaj J. Haislip per observoj de lumaj kurboj elde diversaj observatorioj, anoncita la 24-an de novembro 2015

Tiu satelito havas diametron de ĉirkaŭ 2,3 km, orbitan duonan grandakson de proksimume 14 km kaj orbitan periodon de 0,8194 ± 0,0002 tago (19,666 ± 0,0048 horoj). Ankaŭ ĝia rotacia periodo estas 19,666 horoj : ĝi estas en ligita rotacio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle
* angle (3433) Fehrenbach; el la paĝaro de Wm. Robert Johnston

| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (3001 - 4000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| *3432 Kobuchizawa* | **3433 *Fehrenbach*** | *3434 Hurless* |
La **luterana preĝejo** estas sakrala historia monumento en urbo Salgótarján (Hungario).

Aerfoto

Historio
--------

La iama simpla vilaĝo *Tarján* dikiĝis en la 1700-aj jaroj pro fondo de karbominejo kaj fabriko. Alvenis laboristoj plej ofte el Supra Hungarujo, inter ili luteranoj. Eklezie ili apartenis al Lucfalva. Loke ili fondis luteranan grupon en 1872 kaj la diservoj okazis en la loka lernejo. la loka kirko estis konstruita en 1882, sed la turo nur post 2 jaroj, ankaŭ tiam alvenis la orgeno. La pastra loĝdomo konstruiĝis en 1890, la luterana lernejo ĝuste post jardeko, la kulturdomo en 1936. La preĝejo estis renovigita en 1999.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola sur monta deklivo en korto inter arboj, sed ankaŭ kelkaj tomboj estas videblaj en la korto. 63 Ŝtupoj kuras al la enirejo. La fasado estas simetria, meze la turo plene reliefas. En la turo 2 sonoriloj povas sonoradi. La navo finiĝas en rektangula malgranda absido. La altara bildo prezentas Kriston.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* oficiala paĝo kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Lokomobilo en la kastelmuzeo de la germana Blankenhein
**Lokomobilo** estas energioprodukta maŝino, kiu ebligis peladon de labormaŝino, kun malgranda povumo (10–60 kilovatoj). Ĝi konsistas el hejtejo, vaporkaldrono, piŝta vapormaŝino, krankoŝafto kaj inercirado.

Ĝi havas la formon de lokligita aŭ movebla (tirata, memmova). Tiuj lastaj havas stirilon kaj larĝajn ŝtalradojn nomeblaj ankaŭ kiel **vaportraktoroj** aŭ **vaportiriloj** kaj estis uzeblaj en la vojkonstruado (vaporcilindro) kaj en la agrikulturo (vaporplugilo, draŝmaŝino). Oni uzis ilin en la dum militado, ĉefeen servo de la artilerio (krimea milito, buraj militoj). Oni uzis lokligitajn lokomobilojn en la minado por pelado de la martelborilo kaj lumigo de la minejo.

Oni produktis lokomobilojn ekde la 1810-aj jaroj dum unu kaj duonjarcento, kelkaj restis en uzado eĉ en la 1970-aj jaroj. La plej gravaj produktaj firmaoj estas la angla Tornicroft kaj Fowler kaj la germana Heinrich Lanz AG.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lokomobilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Zicherman István: Páncélozott és teherszállító lokomobilok (gőztraktorok) az angol-búr háborúban / hungare
**Dóra Csinády** [ĉinAdi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Csinády Dóra** estis hungara baletisto, primabalerino, baletinstruisto. Ŝia origina persona nomo estis *Teodóra,* ŝia unua edzo estis László Hantos.

Dóra Csinády naskiĝis la  15-an de marto 1925(nun 1925-03-15) en Budapeŝto, ŝi mortis la 19-an de julio 2013 en Hanovro.

Biografio
---------

Dóra Csinády lernis baleton en Budapeŝta Operejo. Ŝia ĉefinstruisto estis Ferenc Nádasi. Ŝi ricevis roletojn jam ekde 1940, post 2 jaroj jam rolojn. Ŝi membriĝis en la baleta kompanio en 1946. Dum la frua socialismo ŝi estis primabalerino kun ŝtata premio en 1950. Intertempe ŝi havis edzon inter 1944-1952, tiam ŝi naskis, sed fine divorco okazis. Depost la hungara revolucio de 1956 ŝi disidis kaj vivis en Okcidenta Berlino, Hamburgo, sed plej longe en Hanovro. Ŝi dancis ĝis 1970, poste ŝi malfermis baletlernejon. Ŝi neniam revizitis Hungarion.

Elektitaj roloj
---------------

* Rozika (Gyula Harangozó: *Furfangos diákok*)
* ina titolrolo (Gyula Harangozó: Romeo kaj Julieta)
* princino Mária (Vojnonen: *La nuksrompilo*)
* Odette-Odilia (Messerer: Cignolago)
* Mária (Zaharov: *Baĥĉisaraja fontano*)
* Oliviera (Ernő Vashegyi: Bihari nótája)
* ĉefrolo (Cieplinski: Divertimento)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 847717
 |



* Portalo pri Biografio
**Vera Csapody** [ĉapodi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csapody Vera** estis hungara botanikisto, instruisto, grafikisto, muzeologo. Ŝia nobela antaŭnomo estis *fejéregyházi*.

Vera Csapody  naskiĝis la 29-an de marto 1890 en Budapeŝto. Ŝi mortis la 6-an de novembro 1985 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Vera Csapody post la abituriento en 1908 ŝi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1913, poste ŝi restis en la universitato kiel helpisto. Ekde 1913 ŝi instruis en gimnazio, inter 1936 kaj 1948 ŝi estis lernejestro. Ŝi doktoriĝis en 1932 en Szeged. Post la ŝtatiĝo de la lernejoj ŝi eklaboris en muzeo, ŝi partoprenis en kolektado de kreskaĵoj ne nur enlande, sed ankaŭ eksterlande. Ŝi pensiuliĝis en 1966, tamen ĝis 1972 ŝi partoprenis plu en la laboro.

Ekde la 1910-aj jaroj ŝi ankaŭ pentradis, eĉ ŝi partoprenis en ekspozicioj. Foje Sándor Jávorka vidis ŝian akvarelon kaj li konatiĝis kun Csapody, fine ili laboris kune dum 4 jardekoj. Ŝi pentris pli ol 12 mil da akvareloj pri kreskaĵoj al 20 botanikaj libroj. Ŝi pentris ankaŭ inkajn desegnaĵojn pri kreskaĵoj. Ŝi ricevis premiojn ekde 1965, la lastan postmorte en 2000.

Elektitaj verkoj (ilustraĵoj)
-----------------------------

* *A magyar flóra képekben. Iconographia Florae Hungaricae* (1929-1934)
* *Erdő-mező virágai. A magyar flóra színes kis atlasza* (1950)
* *Kerti virágaink. Közép-Európai dísznövények színes atlasza* (1962)
* *Magyar növénynevek szótára* (Vortaro de la hungaraj kreskaĵoj), (1966)
* *Keimlingsbestimmungsbuch* (1968)
* *Erdő-mező növényei* (Kreskaĵoj de arbaroj-kampoj), (1980)
* *A Colour Atlas of Flowering Trees and Shrubs* (1982)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla lasta)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2015-09-26 per la retarkivo Wayback Machine
**Villameriel** [biljameRJEL] estas municipo en la centronordo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles* pli precize ene de la subkomarko Boedo-Ojeda.

Geografio
---------

Loko de Villameriel en la provinco Palencio.
Cembrero.
Preĝejo de Sankta Marteno en San Martín del Monte.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 53,16 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 108 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 600 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 67 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio enhavas ankaŭ la jenajn submunicipojn: Cembrero, Santa Cruz del Monte, Villorquite de Herrera kaj San Martín del Monte (en la foto de la tabelo).

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770945
 |
**Villamoratiel de las Matas** [biljamoraTJEL delasMAtas] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Esla-Campos*, en la sudoriento de la provinco.

Komarkoj de la provinco Leono; *Esla-Campos* sudoriente, oranĝece.
Preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Villamoratiel de las Matas kaj Grajalejo de las Matas, okupas totalan areon de 37,23 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 129 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 500 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 37 km de Leono, provinca ĉefurbo; trapasas la municipan teritorion la rivero Esla. 

Ĝi limas kun Santas Martas, El Burgo Ranero kaj Santa Cristina de Valmadrigal.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono. 

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759555
 |
***Los Serrano*** estas televidserio de drama komedio produktorita de Globomedia kaj elsendita origine per la hispana kanalo Telecinco kun ok sezonoj kaj totalo de 147 epizodoj. La agado de la serio okazas en la fikcia kvartalo Santa Justa ĉe la rivero Manzanares, Madrido, kie la familio administras la trinkejon 'Hermanos Serrano' kaj la lernejon 'Garcilaso de la Vega'. La serio rakontas epizodojn de la vivo de la familio Serrano.

Ĝi estis tre sukcesa televida serio, kaj ricevis plurajn premiojn.

Diego Serrano (Antonio Resines) estas vidva familiestro zorganta tri filojn, nome Marcos (Fran Perea), Guille (Víctor Elías) kaj Curro (Jorge Jurado). Lucía (Belén Rueda) estas divorculino, patrino de du filinoj nome Eva (Verónica Sánchez) kaj María Teresa alinome Teté (Natalia Sánchez). Ĉio ŝanĝas kiam Lucía survoje al strando suferas aŭtan paneon kaj haltas helpocele Diego, fakte ŝia unua juneca koramiko. Ili geedziĝas, kaj ambaŭ familioj devas kunvivi en la sama hejmo spite al multaj diferencoj. La konfliktoj estas rakontataj komedie.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* en IMDB
* en filmaffinity

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Los Serrano en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 847327
 |
La **Konservatorio Muttart** estas botanika ĝardeno en la valo de la Norda Saskaĉevano, el la urbocentro de Edmonton, Alberto, Kanado. Ĝi estas unu el la plej bone konataj lokoj de Edmonton, kaj la konservatorio konsistas el tri urbo-funkciataj forcejoj, publikaj ĝardenoj, same kiel kvar rimarkindaj piramidoj por ekspozicio de plantospecioj trovitaj tra tri biomoj, kaj la kvara piramido estas hejmo de laŭsezona elmontrado. Kvina minora lukohava piramido brilas centre.

La unika strukturo de la konservatorio, desegnita de la arkitekto Peter Hemingway, estas komponita de kvar vitraj piramidoj konstruitaj ĉirkaŭ centra servokerno. La du plej grandaj piramidoj estas 660 kvadratajn metrojn grandaj, kaj la du mezgrandaj estas 410 kvadratajn metrojn grandaj.

Aliaj instalaĵoj estas subĉiela laŭbo, donacvendejo kaj kafejo Culina Muttart, kiu servas kelkajn menuerojn kuiritajn kun lokaj ingrediencoj, kiel herboj kaj saladlegomoj el la forcejoj.

La tuta instalaĵo, posedata kaj funkciata de la urbo Edmonton, estas ankaŭ populara loko por specialaj eventoj, kiel nuptoj. La konservatorio trapasis renovigon de 6.3 milionoj da usonaj dolaroj kiu estis kompletigita en Junio 2009.

Fotaro
------

* Floro de Amorphophallus titanum ĉe Muttart, 2015Floro de *Amorphophallus titanum* ĉe Muttart, 2015
* Kamforarbo en la tropika areo.Kamforarbo en la tropika areo.
* Mateniĝo ĉe Muttart ConservatoryMateniĝo ĉe Muttart Conservatory
* Piramidoj de Muttart ConservatoryPiramidoj de Muttart Conservatory
* Muttart Conservatory el norda flanko de la rivero Norda SaskaĉevanMuttart Conservatory el norda flanko de la rivero Norda Saskaĉevan
* The Muttart ConservatoryThe Muttart Conservatory
* Muttart Conservatory kaj Edmonton distanceMuttart Conservatory kaj Edmonton distance

* Kategorio Konservatorio Muttart en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 785325
* VIAF: 151231284
 |
Memora stupao plenigita kun la kranioj de la viktimoj ĉe la Murdkampo de Choeung Ek
Amasaj tomboj ĉe la Mortigaj Kampoj de Choeung Ek
Kelkaj el la multaj ostoj, kaj specife kranioj, kolektitaj de la murdkampoj post la masakroj
La **murdkampoj** estis kelkaj lokoj en Kamboĝo kie grandaj nombroj da homoj estis murditaj, mortigitaj kaj iliaj kadavroj metitaj en amastombojn fare de la komunista reĝimo de la Ruĝaj Kmeroj en la tiama Demokratia Kamboĝo inter la jaroj 1975 ĝis 1979. Taksoj de viktimoj varias de 1.5 milionoj al 3.3 milionoj el landa loĝantaro de iom malpli ol 8 milionoj. La plej establita takso estas ĉirkaŭ 2 milionoj da viktimoj .

Historio
--------

La persekutoj implikis la reĝimon eldonante avertojn pri ajna delikto kaj por "politikaj krimoj". Ĉiu, kiu ricevis du tiajn avertojn, estis sendita al "retrejnado", kio plejofte signifis morton. Homoj estis instigitaj konfesi sian "antaŭrevolucian vivstilon kaj krimojn" (kiuj povis inkluzivi iun formon de komerca agado, aŭ ajnan kontakton kun la mondo ekster Kamboĝo) kaj estis rakontitaj ke la registaro pardonus ilin kaj "rekomencos". Tio ofte signifis esti prenita al lokoj kiel Tuol Sleng aŭ Choeung Ek por esti torturita kaj/aŭ ekzekutita.

La ekzekutitaj estis entombigitaj en amastomboj. Por ŝpari municion, la ekzekutoj ofte estis aranĝitaj per akraj bambubastonoj. La soldatoj kiuj aranĝis la ekzekutojn estis plejparte pli junaj viroj aŭ virinoj de kamparanaj familioj.

La reĝimo arestis kaj ekzekutis preskaŭ ĉiun ajn suspektitan pri ligoj kun la iama registaro aŭ eksterlandaj registaroj. Krome, ĉiuj homoj kun edukado estis persekutitaj de la reĝimo (klasa persekuto). Etnaj vjetnamoj, ĉinoj, kamboĝaj kristanoj kaj budhanaj monaĥoj estis persekutitaj pro etnaj aŭ religiaj kialoj.

Choeung Ek estas la plej fama murdkampo. Hodiaŭ estas budhana monumento pri la komunista teruro, kaj Tuol Sleng havas muzeon pri la genocido .

supervivinto de la genocido, Dara Duong, fondis La Murdkampan muzeon en Seatlo, Usono.

Referencoj
----------

1. ↑   Documentation Center of Cambodia (DC-Cam).
2. ↑   Welcome | Genocide Studies Program.
3. ↑  "The CGP, 1994–2008". Cambodian Genocide Program, Yale University
4. ↑  "'Killing Fields' journalist dies",  *BBC News*, 30 March 2008.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Monumento de la kamboĝaj Murdkampoj enarkivigita – elmontraĵo bazita en Seatlo, Usono, dediĉita al konservado de la historio de la Murdkampoj.
* Cambodia Tribunalo Monitor
* Fotoj de S-21 – Fotoj de Tuol Sleng (S-21)
* Denise Affonço: *To The End Of Hell: One Woman's Struggle to Survive Cambodia's Khmer Rouge*. (Kun Enkonduko de Jon Swain.) (ISBN 978-0-9555729-5-1).
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 846848
 |
Pri la komunumo
---------------

**Binningen** estas urbo en la distrikto Arlesheim en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 14533 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Binningen situas en *Leimenvalo* ĉe la bordo de la rivero Birsig, sudoriente de Bazelo, al kies proksima aglomeraĵo ĝi apartenas. La urbo apenaŭ disponas pri propra industrio kaj estas ĉefe loĝloko de homoj, kiuj laboras en Bazelo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La urbo Binningen limas en sudo al Bottmingen, en sudokcidento al Oberwil, en okcidento al Allschwil kaj en nordo kaj oriento al la urbo Bazelo.

Trafiko
-------

Binningen estas konektita kun la tramreto de Bazelo per la tramlinioj 2, 10 kaj 17. La linio 2 apartenas al la kompanio Basler Verkehrsbetriebe kaj la linioj 10 kaj 17 al Baselland Transport AG. Krome la urbo ankaŭ estas servata de diversaj buslinioj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Binningen datiĝas el la jaro 1004 jam per la hodiaŭa formo de la nomo *Binningen*.

Ĝis la jaro 1837 Binnigen estis kunigita kun la najbara komunumo Bottmingen. Dum la 19-a jarcento la komunumo komplete kunkreskis kun la urbo Bazelo.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Binningen

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la urbo Binningen
* Binningen en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Binningen BL en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Arlesheim |
| --- |
| ArlesheimArlesheimAesch  •  Allschwil  •  **Arlesheim**  •  Biel-Benken  •  Binningen  •  Birsfelden  •  Bottmingen  •  Ettingen  •  Münchenstein  •  Muttenz  •  Oberwil  •  Pfeffingen  •  Reinach  •  Schönenbuch  •  Therwil | Arlesheim |

 |
**Rodersdorf** estas komunumo en la distrikto Dorneck en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 1 315 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Rodersdorf situas en eksklavo de Kantono Soloturno en la Valo de Leymen, tra kiu fluas la rivero Birsig. La komunumo estas de tri flankoj ĉirkaŭita de franca teritorio. La komunumlimon en sudoriento, kiu estas la sola rekta konekto al Svislando, formas ĉenon de la Ĵurasa Montaro, tiel ke la plej rekta vojo al Bazelo pasas tra la franca komunumo Leymen. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Rodersdorf la setlejoj Müli kaj Chrütlihof.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,34 km², de kiuj 30,5% estas kovritaj de arbaro, 54,3% servas por agrikulturo kaj 14,2% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Rodersdorf limas en nordo al Liebenswiler (Alzaco, Francio), en oriento al Leymen (Alzaco, Francio), en sudoriento al Metzerlen-Mariastein, en sudokcidento al Biederthal, kaj en nordokcidento al Oltingue (Alzaco, Francio).

Trafiko
-------

La komunumo atingeblas plej facile de Bazelo tra franca teritorio per la kantona vojo 274. Al Svislando ĝi estas konektita nur per la kurvoriĉa vojo de Metzerlen. Per la tramlinio n-ro 10 Rodersdorf estas konektita al la urba transportreto de Bazelo. Tiu internacia tramlinio kun haltejo en la franca komunumo Leymen estas la dua plej longa tramlinio de la mondo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Rodersdorf datiĝas el la jaro 1226 kiel *Ratolsdorf*. Dum mezepoko Rodersdorf apartenis al la Senjorujo Pfirt. En la jaro 1277 ĝi fariĝis havaĵo de la kavaliroj Rotberg de Bazelo. En la jaro 1515 Soloturno akiris la Senjorujon Rotberg kaj kun ĝi la vilaĝon Rodersdorf. Dum la Franca Revolucio de 1792 la tuta departemento Haut-Rhin estis deprenita de Bazelo kaj aldonita al Francio. Francio ankaŭ postulis la soloturnan parto de la valo de Leymen, tamen ĝi neniam estis deprenita de Soloturno, kaj estis ĝis 1815 soloturna eksklavo en Francio. En 1815 la Valo de Laufen estis atribuita al Svislando kaj la soloturna eksklavo tiel denove estis konektita kun la cetere svisa teritorio.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Lukas Schenker*: *Rodersdorf* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-11-22)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rodersdorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Rodersdorf** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* Rodersdorf en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* Oficiala retejo de la komunumo Rodersdorf

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Dorneck |
| --- |
| Bättwil  •  Büren  •  Dornach  •  Gempen  •  Hochwald  •  Hofstetten-Flüh  •  Metzerlen-Mariastein  •  Nuglar-Sankt Pantaleon  •  Rodersdorf  •  Seewen  •  Witterswil |  |

 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***Kelkaj Floroj Esperantaj***, laŭkajere eldonita ekde 1903   de la flandra Esperanto-pioniro Antoon Jozef Witteryck, estas kolekto de "agrablaj legaĵoj kun multaj ilustraĵoj" kiel indikas la subtitolo de la libreto. Nuntempe tiu ĉi antaŭ ĉio gravas el la vidpunkto de la historio de Esperanto. Witteryck nome komponis tiujn popularajn humurajn rakontetojn kune kun la membroj de la tiama bruĝa Esperanto-klubo kies prezidanto li estis.

Speciale interesaj restas la desegnaĵoj kiuj precipe montras la vestaĵaron kaj internan domaranĝon de la pli-malpli riĉa burĝaro el la unuaj jaroj de la 20-a jarcento.

Referencoj
----------

1. ↑   de 1903 al 1909 laŭ Stojan, Petro 1929 : *Bibliografio de Internacia Lingvo* numero 4348, paĝo 378
2. ↑   En Historio de Esperanto I, p. 213 estas indikita la jaro 1907 kiel eldonjaro.

Parto el la tekstoj
-------------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |

* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Du *nugetoj* el kokaĵo.
***Nugeto* el kokaĵo** (angle *nugget*, t.e. *Chicken Nugget*) estas manĝaĵo parte aŭ tute el kokaĵo fajne tranĉita kaj kelkfoje kun la haŭto aldonita, kiu estas panumita antaŭ la kuirado. La rapidmanĝejoj kutimas servi la *nugetojn* frititajn en oleo, sed ankaŭ bakitaj.

La nugetoj el kokaĵo estis inventitaj en la 1950-aj jaroj de Robert C. Baker, profesoro de teknologio de la nutraĵoj en la Universitato Cornell, kiu ĝin publikigis kiel akademian laboraĵon sen patento. La inovacioj de Baker permesis ellabori la nugetojn ajnamaniere. La recepto de McDonald's por Chicken McNuggets estis kreita laŭ mendo de Tyson Foods en 1979.

Alternativaj produktoj
----------------------

Post la sukceso de la nugetoj el kokaĵo, kelkaj rapidmanĝejoj lanĉis alternativojn vegetarajn. McDonald's komercigis Garden McNuggets, el fazeoloj anstataŭ kokaĵo, sed la produkto fine estis anstataŭita de vegetaĵa burgero. La irlanda rapidmanĝo-ĉeno R. Haecker's ofertas, krom la originala kokaĵa nugeto, la menuo Emerald Isle el vegetaĵa nugeto, el fazeoloj kaj brasiko kaj servata kun tremposaŭco vegetarana el mielo kaj mustardo.

Vidi ankaŭ
----------

* Kategorio Nugeto el kokaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kieva kokaĵo

⁠

|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri kuirarto citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Septembro 2014)* |
Vokalizo de Genezo 1:9 — «Kaj Dio diris: Kolektiĝu la akvo»;  

**nigre** aperas la hebreaj literoj;  

**ruĝe**, la vokalizo;  

**blue**, la intonaciaj kromsignoj.
Kelkaj vokalizaj kromsignoj (montritaj ruĝe).
En la hebrea lingvo la **kromsignoj de la hebrea skribo** estas kombinaĵoj da punktetoj kaj strekoj sub, super kaj en tekstaj linioj, indikantaj vokalojn (vd vokalizo) kaj diakritojn, precizigantaj la sonvaloron de literoj. Hebree tio nomiĝas נְקֻדּוֹת (/nikudót/, «punktoj») aŭ נִקּוּד (/nikúd/, «punktado») — ne tute ĝuste, ĉar krom la punktoj estas uzataj ankaŭ strekoj.

Kelkaj kromsignoj estas diakritoj precizigantaj sonvalorojn de litero, ĉe kiu ili aperas; ekz‑e la litero ש havas du sonvalorojn, kiujn eblas precizigi per la pozicio de superpunkto: שׁ estas /ŝ/ (tiel en שׁלום, /ŝalom/, «saluton»), kaj שׂ estas /s/ (tiel en עשׂר /eser/, «dek»).

Aliaj kromsignoj indikas vokalizon (ekz‑e la subsignoj en חָלָב /ĥalav/, «lakto», signas la sonon /a/).

Iuj fontoj (ekz‑e la angla Vikipedio) malzorge klasas tiajn vokalizajn kromsignojn inter la diakritojn; fontoj pli rigoraj (ekz‑e la Vikipedioj ĉeĥa kaj rusa) rigardas tion eraro, malakorda kun la difino de diakrito: la vokalizaj kromsignoj nek modifas nek precizigas literon, ili mem rolas kiel memstaraj vokalliteroj. Tamen ĉar ili estas nedevigaj, oni ne nomas ilin literoj, ili restas *kromaj*, helpaj signoj. Tial en Esperanto konvenas nomi ilin *kromsignoj* diference disde proprasencaj diakritoj.

Ekz‑e en la hebrea Vikipedio la artikolo he:אספרנטו (Esperanto) donas komence la vokalizitan transskribon אֶסְפֶּרַנְטוֹ. Atentindas, ke la superpunkto de ‹וֹ› rolas kiel diakrito, transformanta vavon en la vokalon /o/, dum en שוּלחָן (t.e. ŜULĤaN, «tablo») la mezlinia punkto de ‹וּ› transformas vavon en la vokalon /u/. Do, ‹וֹ› kaj ‹וּ› estas 2 plenvaloraj literoj vokalaj.

* Kategorio Kromsignoj de la hebrea skribo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Köcsk** [koĉk] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Celldömölk. La loknomo estas turkdevena, en 896 kune kun la alvenintaj hungaroj ankaŭ turkodevenaj tribetoj alvenis.

Blazono de Köcsk

Bazaj informoj
--------------

* poŝtkodo: 9553
* areo: 13  km²
* loĝantaro: 300
* telefonprefikso: 95

Situo
-----

Köcsk situas inter du eksvulkanoj **Ság** kaj **Somlyó**, for de fervojo, ĉefvojo kaj rivero. Celldömölk troviĝas 10, Sárvár 19 km.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1237 en formo *"Kuscku"*. Baldaŭe 2 vilaĝetoj formigixis unu apud la alia: *Kisköcsk* (=Malgranda Köcsk) kaj *Nagyköcsk* (Granda Köcsk). En 1646 la turkoj detruis ambaŭ. En 1939 ambaŭ vilaĝetoj unuiĝis.

En Köcsk migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵo estas eklektika nobeldomo de **Ajkay-Hetthéssy** (ajkai-heteŝi) el la malfrua 19-a jarcento.

Famuloj
-------

En Kisköcsk naskiĝis luterana pastro-tradukisto Zsigmond Horváth.

Famaj nomportantoj
------------------

* psikologo Margit Köcski

Fontoj
------

* WikiTrans

* Kategorio Köcsk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**The Atlantic** (fondita sub la nomo *The Atlantic Monthly*) estas usona revuo, kies oficejoj estas en Vaŝingtono.

Historio
--------

La ĵurnalo estis fondita en Bostono, Masaĉuseco en 1857 kiel literatura kaj kultura komenta revuo. Li baldaŭ akiris nacian reputacion kaj disponigis platformon por novaj verkistoj kaj poetoj kaj helpis avanci la karierojn de influaj personecoj.

Ĝi estis fondita fare de grupo de plej elstaraj verkistoj kaj pensuloj, inkluzive de Harriet Beecher Stowe, Ralph Waldo Emerson, Henry Wadsworth Longfellow, Oliver Wendell Holmes, John Greenleaf Whittier kaj James Russell Lovell. Lovell estis ĝia unua redaktisto.

Post travivado de monmalfacilaĵoj kaj ekzamenado de pluraj ŝanĝoj de proprieto ĉe la fino de la 20-a jarcento, la revuo estis aĉetita fare de la komercisto David Bradley, kiu restrukturis ĝin kiel ĝenerala akademia ĵurnalo temiganta "eksteran politikon, kulturon, politikon, kaj ekonomikon". celita ĉefe al celgrupo de "opiniestroj". Li kutime publikigas artikolojn pri sklaveco, edukado kaj aliaj centraj temoj en la nuntempa politiko.

En januaro 2019, la revuo petis ke prezidanto Donald Trump estu eloficigita. La politika redaktoro, Yoni Applebaum, skribis: "La disputo kun Trump ne estas ideologia. Trump lanĉis intencan atakon kontraŭ la disigo de povoj, kontraŭ la jurŝateco kaj kontraŭ la homaj rajtoj enskribitaj en la Konstitucio sur kiu Usono estis fondita. Li intence agis por pliseverigi la disputon en Usono".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio The Atlantic en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* "Historio de *The Atlantic*"
* Arkivaj skribaĵoj de *The Atlantic* laŭ temo
* Arkivo.org Enreta arkivo de *The Atlantic* plej fruaj (numeroj 1857 ĝis 2016)
* Hathi Fido. *Atlantika Ĉiumonata* digitized numeroj, 1857–
* Frua historio de *The Atlantic* de *La Literatura Digesto* (1897)
* Ĉiumonataj registroj de The Atlantic, ĉe la Bibliotekoj de la Universitato de Marilando


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810411
* GND: 4184991-7
 |