recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **preĝejo Naskiĝo de Maria** (la hungara titolo estas "Kisboldogasszony") estas romkatolika historia monumento en unuigita vilaĝo Magyarszecsőd. Antaŭ la unuiĝo la preĝejo funkciis en Egyházasszecsőd.

Historio
--------

La romanika kirko dediĉita al Ĉiuj Sanktuloj estis konstruita en la 13-a jarcento. Ĉirkaŭ en la 16-a jarcento la vilaĝanoj sekvis la protestantismon, ili uzis la kirkon longe. Tiutempe ili pentris la murpentraĵojn. Laŭ arkeologoj la turo ne estas origina, la turo kaj la interna bienula galerio estis unuo. En nekonata tempo tio neniiĝis, poste nur sonorilostablo funkciis apud la preĝejo ĝis la 19-a jarcento. La nova turo estis konstruita en 1862. Pli frue en la 18-a jarcento kripto konstruiĝis sub la sanktejon. En 1905 fulmo trafis la turon, poste oni konstruis bulboforman turopinton. Post 5 jaroj la interna parto estis renovigita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto, kiu estas ĉirkaŭta per heĝo. En la malnovaj tempoj tombejo funkciis ĉirkaŭ la kirko. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo altiĝas kaj reliefas. La eniro povas okazi tra la turo, sed estas pli malnova enirejo ĉe la navo. La absido estas duonronda kaj malpli larĝa, alta kaj longa, ol la navo. Interne la baroka ĉefaltaro estis farita en la 18-a jarcento, ties bildo prezentas naskiĝon de Sankta Maria. Pli supre estas skulptaĵo pri Sankta Triunuo, flanke pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj Ladislao la 1-a (Hungario). 

Kermeso okazas en la 8-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto

* La malantaŭa partoLa malantaŭa parto
* La navoLa navo
* AerfotoAerfoto
* AerfotoAerfoto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Dainius Kepenis** (naskiĝis la  18-an de aŭgusto 1952(nun 1952-08-18) en Klaipėda, do nun 70-jara) estas litova profesia konsultanto pri sana vivstilo. En septembro 1988 kun samideanoj li kadre de la kreskiĝanta demokratia kaj sendependisma movado en Litova SSR fondis alternativan movadon pri sana vivstilo, el kiu poste evoluis la asocio *sveikatos sąjunga*, kies prezidanto li daŭre estas, kaj en oktobro 1990 en la feriurbo Palanga borde de la Balta Maro fondis prisanan instituton nomatan *Palangos sveikatos mokykla*, kies gvidanto li estas de tiam. Ĉiumonate en la kursejo okazas litovlingvaj staĝoj, kiuj inkluzivas ampleksan praktikan programon de vegetara, "duonfasta" nutrado de malmultaj kalorioj, jogo, gimnastiko, marborda kurado, ĉiusezona banado en la Balta Maro kaj meditado, sed ankaŭ enhavas prelegojn kaj diskutojn. Inter la partoprenantoj estas medicinaj fakuloj same kiel neprofesiuloj entuziasmaj pri pli sana vivstilo - inter ili pluraj esperantistoj, ekzemple la kuracisto *Thomas Pusch* kaj la psikologino *Remi Rudaitytė*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo de la prisana lernejo en Palanga Arkivigite je 2020-12-30 per la retarkivo Wayback Machine (litove)
* retejo de la lernejo en la retejo *Facebook* (litove)
* kaj lia multe pli ampleksa persona paĝo en la retejo *Facebook* (grandparte same litove)
**Umberto TOSCHI** [toski] (naskita la 10-an de junio 1897 en Dozza; mortinta en 1966 en Bolonjo) estis itala doktoriĝinta profesoro de ekonomia geografio, instruisto en komerca lernejo de Bologna, rektoro de la Universitato de Bari (1940–1944) kaj sekretario de Itala Esperanto-Federacio (IEF) de 1923 ĝis 1925.

Toschi estis esperantisto de 1912 kaj baldaŭ ekaktivis kiel motoro de "Associazione Esperantista Italiana fra gli studenti" (Itala Esperanto-Asocio por Studentoj) en 1913. En 1915 li gajnis premion en la 5-aj Floraj Ludoj de Barcelono. Li estis sekretario de la 7-a Itala Esperanto-kongreso en oktobro 1920 en Bolonjo kaj en 1923 sekretario de la Internacia Konferenco por Komuna Lingvo en Komerco kaj Turismo, okazinta en Venecio en 1924.

Li kontribuis al la organo de IEF, nomita "L'Esperanto", kaj en Esperanto i.a. verkis "La geografia koncepto de regiono" (San Vito al Tagliamento 1923).

Literaturo
----------

* Migliorini, Elio: Nekrologo. En: *L'Esperanto* 1966, p. 166.
* Vlora, A. K.: *L'opera geografica de Umberto Toschi.* (La geografia verkaro de Umberto Toschi.) Napoli: La Buona Stampa, 1967.
* Migliorini, Elio: *Pionieri dell’Esperanto in Italia.* Roma 1982 *(itale).*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Libroj[*rompita ligilo*] de kaj pri Umberto Toschi en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
Eleganta bronzflugilulo
**Bronzflugilulo** estas nomigo por kelkaj genroj de kolomboj, tio estas birdoj de la familio de Kolombedoj, kiuj loĝas ĉefe en la regiono inter sudorienta Azio kaj Aŭstralio kaj karakteras pro havo de **bronzobrunajn dorson kaj flugilojn**. Kelkaj el ili krome montras rimarkindajn kapobildojn, kiel la Eleganta bronzflugilulo kaj multaj havas grizajn kontrastajn subajn partojn.

Taksonomie oni uzas tiun vorton por la **du specioj** de la genro Henicophaps kaj la **3 specioj** de la genro Phaps. Krome oni povas uzi ankaŭ por la specioj de aliaj genroj de la sama subfamilio, kiuj havas ankaŭ la radikon *Phaps* en ties nomoj, kiel la 2 specioj de la genro Chalcophaps, unu specio de la genro Ocyphaps kaj la 3 specioj de la genro Geophaps.

Specioj kaj genroj
------------------

* ***Phaps*** estas eta genro de birdoj de la familio Kolombedoj. Ĝi inkludas nur 3 speciojn.
	+ Komuna bronzflugilulo, *Phaps chalcoptera*
	+ Eleganta bronzflugilulo, *Phaps elegans*
	+ Nigrokapa bronzflugilulo, *Phaps histrionica*
* ***Henicophaps*** estas eta genro de birdoj de la familio Kolombedoj. Ĝi inkludas nur 2 speciojn.
	+ Novgvinea bronzflugilulo, *Henicophaps albifrons*
	+ Novbritia bronzflugilulo, *Henicophaps foersteri*
**Flóra Martos** [martoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Martos Flóra** estis hungara kemiisto, komunisto. Ŝia origina familia nomo estis *Mandl* ĝis 1916.

Flóra Mandl naskiĝis la 28-an de septembro 1897 en Budapeŝto, ŝi mortis la 30-an de decembro 1938 en Prago.

Biografio
---------

Flóra Mandl devenis el juda familio. Ŝi volis fariĝi kuracisto, sed ŝia familio ne povis pagi la necesajn elspezojn. Ŝi eklaboris, kiel helpisto en kliniko pri radiologio. En 1918 ŝi aliĝis al la socialdemokratoj. Dum la Hungara Sovetrespubliko ŝi laboris por la infanamika movado. Post falo de la respubliko ŝi subtenis la arestitojn, ĉefe en Zalaegerszeg. Martos akiris kemian diplomon kaj ŝi eklaboris en nafta laboratorio apud Budapeŝto. En 1927 ŝi aliĝis al la kontraŭleĝa komunista partio kaj ŝi estis ĉefo de ties "Ruĝa Helpo". Ŝi estis arestita en la 1930-aj jaroj dufoje, kie ŝi malsaniĝis. Martos mortis en sanatorio en Prago.

Memorigiloj
-----------

* dum la socialismo tutlande stratoj, lernejo portis la nomon Martos Flóra, sed poste plejparte tiu nomo malaperis

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 671622
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Mukofiŝoj** |
| --- |
|  |
| Pacifika mukofiŝoPacifika mukofiŝo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj Animalia |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
| Subfilumo: | Vertebruloj *Vertebrata* |
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | **Myxini** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | **Myxiniformes** |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | **Myxinidae** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Genroj |
| *Eptatretus*
*Myxine*
*Nemamyxine*
*Neomyxine*
*Notomyxine*
*Paramyxine*
*Quadratus* |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Mukofiŝoj  |

 |
| v • d • r |

**Mukofiŝoj** estas angilsimilaj maraj vertebruloj el ordo de rondbuŝuloj (*Cyclostomata*) kaj el klaso senmakzeluloj (*Agnatha*). Ili havas ĉ. 30 speciojn en 2 familioj: specioj de familio mukofiŝedoj (*Myxinidae*) vivas en la oceano, dum specioj de familio Eptatretidae mankas en norda parto de la Atlantiko. Ilian korpon kovras dika mukotavolo, la nomumo aludas je tio. 

Ilia korpo estas senskvama, la haŭto mola. Ili havas du dikajn lipharojn ekde nazofino. Ili kreskas depende de specio ĝis 40–80 cm. Ili havas vostonaĝilon (kiu ampleksas en la dorsan kaj ventran parton), dum la paraj naĝiloj, dorsonaĝilo mankas. La mukofiŝoj ne havas makzelon, ilia skeleta sistemo estas kartilago, la buŝo estas fendosimila, la lango estas forta kaj kovras kornolamenoj. Ili havas rudimentajn okulojn sub la haŭto. La senpara naztruo situas antaŭ sur la kapo, ili spiras tra 5–15 brankaj paroj. En la familio de *Myxinidae*, la brankaj paroj komenciĝas kun branka fendo sur ambaŭ korpoflankoj. Specioj de familio *Eptatretidae* spiras tra apartaj brankoparaj aperturoj.

La mukofiŝoj vivas en malvarma marakvo ĝis profundo de 1300 m. Ili vivas en kavoj fositaj per la vosta naĝilo sur mola margrundo, el kiu kavo videblas nur ilia kapoantaŭo. 

La mukofiŝoj nutras sin per senvertebruloj, formortintaj aŭ vunditaj fiŝoj. Ili serĉas la nutraĵon per flarado. Ili havas rasposimilan langon, la buŝkavon ĉirkaŭas mallongaj palpiloj. 

Ili havas kaj inajn kaj virajn seksajn organojn (ovarion kaj testikon), sed la mukofiŝoj ne estas hermafroditoj, ĉiam funkcias nur unu organo. 

La mukofiŝoj kelkfoje eĉ faras damaĝon al la fiŝistoj, ĉar ili atakas la kaptitajn fiŝojn. Ili penetras la fiŝan korpon kaj interne manĝas ĝin.
**Ildikó Czéró** [cErO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Czéró Ildikó** estas hungara kegloludisto, monda ĉampiono, teknika desegnisto. Ŝia geedziĝa kaj ofte sporta nomoj estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) **Hudomiet Ferencné**.

Ildikó Czéró naskiĝis la 17-an de decembro 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ildikó Czéró maturiĝis kun licenco teknika desegnisto en mezlernejo en sia naskiĝurbo laŭ vespera lernado, poste pliajn licencojn pri stenografio kaj maŝinskribo. Ŝi eklaboris en uzino, kiu bankrotiĝis depost fino de la socialismo (1990). Ŝi edziniĝis en 1982, poste ŝi naskis filon, en 1989 ŝi divorcis.

### Sporta kariero

Ildikó Czéró konatiĝis pri la kegloludo en la menciita uzino (en ties keglejo) en sia aĝo 13, iom poste ŝi estis junulara kegloludisto. Ŝi estis hungara ĉampiono trifoje induope en 1985, 1986 kaj 1988. Intertempe ŝi estis la unua en mondĉampionumo en 1986 induope, ankaŭ inteame. Depost fino de la socialismo pro laborejaj kaj familiaj problemoj ŝi konkursis plej ofte en amatora statuso.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* informo kun foto
* rezultoj
* rezultoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 823445
 |



* Portalo pri Biografio
**Flóra SASS** [ŝaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sass Flóra,** konata post la edziniĝo **Florence Baker** (naskiĝis la 6-an de aŭgusto 1841 en Transilvanio en Nagyenyed (nuntempa Aiud en Rumanio), mortis la 11-an de marto 1916 en Britio en Newton Abbot) estis hungara-brita esploristo.

Flóra Sass
Geedza paro Baker

Biografio
---------

Flóra Sass aĝis 7, kiam dum la Hungara revolucio de 1848 la rumanoj murdis plenan loĝantaron de Nagyenyed, tamen ŝi hazarde restis viva. La orfino estis edukita en armena familio. Post falo de la revolucio kaj liberecbatalo la familio rifuĝis al la Turka Imperio. En nekonataj cirkonstancoj Flóra iĝis sklavo, sed en Vidin la baldaŭa edzo ekvidis ĝin en 1859. Li subaĉetis la gardistojn kaj ili tuj forlasis la imperion. Samuel Baker prenis ŝin al Afriko, kie li gvidis ekspedicion por trovi fonton de Nilo. En 1864 ili malkovris Albertlagon. En la sekva jaro ili vojaĝis al Britio, kie okazis oficiale la geedziĝa ceremonio kaj Sro Baker lordiĝis pro la ekspedicio en Afriko. En 1869 ili denove vojaĝis al Afriko interalie por provi ĉesigi la sklavkomercon. En 1893 ŝi vidviniĝis.

Geedza paro Baker sur kameloj

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* taglibro de Flóra Sass, partoj aperis angle (1972), hungare (1987)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2013-09-29 per la retarkivo Wayback Machine

* Flóra Sass en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Flóra Sass en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 565834
* GND: 130438863
* LCCN: n79138573
* VIAF: 97148996003959752265
* ISNI: 0000 0001 1833 3485
* NLA: 35012349
 |
**Nólsoy** (dane Nolsø) estas insulo sur meza parto de Ferooj, oriente de la ĉefurbo Tórshavn, de insulo Streymoy. Ĝia sola komunumo estas la samnoma Nólsoy kun ĉ. 250 loĝantoj.

Geografio
---------

Fiŝkapta ŝipo en haveno de Nólsoy (1989)
Nólsoy situas 5 km oriente de la ĉefurbo, Tórshavn. Ĝi havas areon de 10,32 km², la insulo etendiĝas 9 km longe en nordokcidentan-sudorientan direkton kaj donas naturan protekton kontraŭ la orientaj tempestoj. Ĝia plej alta monto estas la 372 m alta *Eggjarklettur*, tiel ĝi estas la plej plata el la insuloj de Ferooj. La sola komunumo situas sur la terkolo inter la suda monto kaj la norda plata parto. Sur du montaj altaĵoj oni konstruis po unu lumturon en fino de la 19-a jarcento: sudoriente *Øknastangi* kaj sude *Borðan*; tiu lasta estas la plej granda lumturo de Danio.

Trafiko
-------

Sur la insulo trafikas nur kelkaj aŭtomobiloj. Ĉiutage plurfoje trafikas pramo al Tórshavn.

Ekologio
--------

La plej granda kolonio tutmonde de Malgranda petrelo (*Hydrobates pelagicus*) reproduktiĝas sur la insulo de Nólsoy.

* Nólsoy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nólsoy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Harel Ska'at
Harel Skaat en 2006
**Harel Skaat** (en la hebrea alfabeto: הראל סקעת) estas israela kantisto kiu disfamiĝis post la atingo de la dua pozicio en la dua sezono de la kantokonkurso Koĥav Nolad ("Naskiĝas stelo") en 2004. Li naskiĝis la 8-an de aŭgusto 1981 en Kfar Saba.

En 1987, kiam li estas 6-jara , Skaat komencis la artisman vojon kiam li gajnis la infanan kantokonkurson "Koĥavim Laerev-Koĥav Nolad" per la interpretado de la kanto "Ima, havini" ("Panjo, komprenu").

Dum la militservado, li aktivis en la militista koruso "Jeil Jakeŝer". Post la militservado ekstudis en la lernejo pri aktorado Beit Tzvi. Laŭlonge de liaj studjaroj, li lanĉis la unuan solulan kanton sub la nomo "Ein od sikuj"( "Sen plia ŝanco"), kiu estis tre sukcesa.

En 2002 li atingis la 6-an lokon en la kantokonkurso "Hameleĥ Haba" ("La venonta reĝo") elsendata en la televidkananlo *Briza de Yes*. La unua loko estis de Rafael Mirila, kaj la tria Ninet Tayeb. Iom poste ili estis la finalistoj de en "Koĥav Nolad".

Kvankam li ne ganis la konkurson, Skaat fariĝis tre populara en la junulara publiko. En la sama jaro li partoprenis la festivalon kune kun Ninet Tayeb, Ran Danker kaj Harel Moyal, kie interpretis la kanton "Lauf" ("Flugi") verkita de Liron Lev kaj Doron Medli, kaj komponita de Ohad Hitman.

En 2005, estis elektita por la kantado de la israela himno (Hatikva) en la futbalmatĉo inter Israelo kaj Francio.

En majo 2005, subskribis kontrakton kun la diskeldonejo "Hed Arzi", kaj komencis krei sian unuan muzikalbumon. En aŭgusto samjare partoprenis la muzikalon "Mi ŝejalam" (Tiu kiu sonĝis) kune kun Oded Teomi, Gila Almagor kaj Hani Nahmias.

Harel Skaat lanĉis la unuan muzikalbumon, *Harel Ska'at* (*הראל סקעת*), somere 2006. La solula kanto *Ve'At* ("kaj Ci"), kaj la muzikalbumo atingis la unuajn lokojn en la israelaj radistacioj kaj gajnis plurajn premiojn.
Li estis elektata kiel "La homo de la jaro 2006 de la israela muziko" far Keŝet, "La kantisto de 2006" en la "Konkurso de hebrealingvaj kantoj" kaj gajnis la premion "Kantisto de la jaro" kaj "Kanto de la jaro" ("Ve'At") en la *24 Israeli Music Channel's A.M.I Contest*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Harel Skaat en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala Retpaĝo de Harel Skaat
* Harel Skaat ĉe YouTube


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 313747
* VIAF: 297862937
* ISNI: 0000 0004 0222 0066
* MBA: d668af2b-e35c-48d6-ab38-cba591747e6e
 |
La **preĝejo Katarina de Aleksandrio** estas romkatolika historia monumento en vilaĝo Fehérvárcsurgó (Hungario).

Historio
--------

En la malfrua 12-a jarcento estis konstruita malgranda romanika kirko en tiu ĉi vilaĝo. Li kirko estis trakonstruita kaj pligrandigita laŭ gotiko depost 1250. La unua turo estis konstruita en la fruaj 1400-aj jaroj. En la 16-a jarcento la kirko estis fortresopreĝejo. Dum domimado de turkoj la vilaĝo plej ofte estis senhoma, la revenintoj jam estis protestantoj, kiuj uzis la jam ruinan preĝejon. La katolikoj reakiris la kirkon en 1748, poste oni faris la necesajn renovigajn laborojn. Oni plene trakonstruis la preĝejon en 1873 laŭ baroko, tamen restis kelkaj mezepokaj partoj. En la jaroj 1961 kaj 1962 arkeologoj esploris la konstruaĵon. La orgeno ekfunkciis en 1873, ĝi estis trakonstruita en 1937 1930-aj jaroj.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sur monteto. En mezo de la fasado la kvadrata turo plene reliefas. La turopinto estas svelta piramido. La enirejo troviĝas en flanko de la navo. La novgotika absido estas oklatera kaj estas pli malalta kaj mallarĝa, ol la navo. La ĉefaltara bildo estis pentrita ĉirkaŭ 1750. La instalaĵoj estis faritaj en la 19-a jarcento. Menciindas skulptaĵo fare de Amerigo Tot en 1969.

Kermeso okazas en la 25-an de novembro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


Enirejo
La paroĥa **preĝejo Koro de Jesuo** estas romkatolika historia monumento en urbo Dombóvár (Hungario).

Historio
--------

Laŭ eklezia fonto en Dombóvár estis kirko jam en 1332, kiun la turkoj detruis en la 16-a jarcento. Pli nova preĝejo estis konstruita en 1725, poste malkonstruita kaj pli nova kirko konstruiĝis en 1757. Oni malkonstruis la absidon en 1949 kaj krucnavo estis konstruita, la sakristio pligrandigita, la enirejo trametita. En 1962 renovigaj laboroj okazis, la dua turo estis preta en 1983, tiutempe la interna parto renoviĝis. La orgeno estis farita en 1967.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en la urbocentro laŭ la ĉefvojo kaj placo. La kirko havas T-formon. La fasado estas simetria (tio estas piedo de la T-majusklo), meze la enirejo funkcias. La plej supre timpano estas videbla. La krucnavo finiĝas ambaŭflanke kun turoj. La altaroj kaj predikejo estis faritaj ĉirkaŭ 1760.

Kermeso okazas je festo de Sankta Koro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Interna fotoInterna foto
* FasadoFasado
* Unu el la turojUnu el la turoj
La **preĝejo Koro de Jesuo** estas romkatolika preĝejo en urbo Edelény (Hungario).

Historio
--------

En la origina Edelény estis menciita kirko en 1332. Dum dominado de turkoj la loĝantoj kalvinaniĝis kaj jam ili uzis la preĝejon. Baldaŭ la katolikoj konstruis pli novan, kiu preskaŭ kadukiĝis. Ili longe uzis la kapelon de Kastelo L’Huillier–Coburg. La nun videbla kirko estis konstruita en la jaroj 1903 kaj 1904. La orgeno estis kreita en 1906. La freskoj estis pentritaj en 1976.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola ĉe vojangulo en korto. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La turopinto estas pinta piramido. La enirejo funkcias tra la turo. La navoj konsistas el ĉefnavo kaj krucnavo. Pli gravaj freskoj estas en la sanktejo miraklo pri multobligo de panoj kaj la Lasta Vespermanĝo; en la navo reviviĝo de Lazaro, Jesuo resanigas, Jesuo konsekras infanojn, Jesuo resanigas blindulon; en la kupolo Vizito de Maria, Naskiĝo de Jesuo, reviviĝo de Jesuo, Pentekosto. Skulptaĵoj ĉe la altaro estas Koro de Jesuo, Sankta Jozefo kun sia bebo, Stefano la 1-a (Hungario). En la fenestrobildoj videblas Elizabeto de Hungario, Sankta Anna kun sia bebo, Ladislao la 1-a (Hungario). La flankaj altaroj estas dediĉitaj al Sankta Antonio el Padovo kaj Dipatrino.

Kermeso okazas en la 22-an de aŭgusto (festotago de Koro de Jesuo).

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 
*
La **Harena-Arbaro** okupas areon en Etiopujo ene de parto de Bale-Montaroj; tiuj ĉi ampleksas kvar apartajn biotopojn : la nordajn ebenaĵojn; arbustarojn kaj duonarbarojn; la centran Saneti-Altebenaĵon kun meza alteco de pli ol 4 000 metroj; kaj la sudan Harena-Arbaron. La Harena-Arbaro estas unu el la malmultaj restantaj naturaj arbaroj en la tuta lando de Etiopujo. La Harena-Arbaro estas konata por siaj mamuloj, amfibioj kaj birdoj inkluzive de multaj endemiaj specioj. La Harena-Arbaro foje estis vivejo al hordoj de la endanĝerigata hiena likaono (*Lycaon pictus*) sed la ĉeesto de tiu kanisedo nun estas necerta ĉi tie pro la premo de la pligrandiĝanta homa loĝantaro. La centra Saneti-Altebenaĵo estas hejmo al la plej granda populacio de la malofta kaj endanĝerigata etiopa lupo.

Bibliografio
------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Afriko |

* angle C. Michael Hogan 2009 : *Painted Hunting Dog: Lycaon pictus*, GlobalTwitcher.com, ed. N. Stromberg Arkivigite je 2010-12-09 per la retarkivo Wayback Machine
* angle L.J.G. van der Maesen, X.M. van der Burgt and J.M. van Medenbach de Rooy 1994 : The Biodiversity of African Plants: Proceedings, XIVth AETFAT Congress, 22-27 August 1994, *Springer*, Wageningen, Nederlando ISBN 0792340957, 9780792340959 861 pages

Line notes
----------

1. ↑  L.J.G. van der Maesen, X.M. van der Burgt and J.M. van Medenbach de Rooy. 1994
2. ↑  C. Michael Hogan. 2009

* Kategorio Harena-Arbaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Dorénaz** estas komunumo en la distrikto Saint-Maurice en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 766 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

La komunumo Dorénaz situas en la franclingva Suba Valezo, norde de Martigny kaj sudsudoriente de Saint-Maurice, ĉe la orienta bordo de la rivero Rodano, kiu en tiu parto de Valezo fluas de sudo al nordo. Sur la komunuma teritorio situas la natura rezervejo *Les Follatères*. La komunumo konsistas el la vilaĝo Dorénaz kaj la vilaĝetoj Alesse kaj Champex sur alteco de 900 respektive 1000 m s.m.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 12,57 km², de kiuj 54,7% estas kovritaj de arbaro, 27,3% servas por agrikulturo kaj 4,6% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Dorénaz limas en nordo al Collonges, en oriento al Fully, en sudo al Martigny, en okcidento al Vernayaz, kaj en nordokcidento al Evionnaz.

Trafiko
-------

Rekte okcidente de la komunuma limo de Collonges aliflanke de Rodano pasas la kantona ĉefvojo n-ro 9, kiu sur peco kongruas kun la kantona ĉefvojo n-ro 21, kaj la svisa aŭtovojo A9. Al Dorénaz kondukas ponto de Vernayaz kaj flanka vojo de Martigny al Collonge. Pere de la loka buslinio n-ro 1 al Martigny kaj la buslinio n-ro 2 al Evionnaz la komunumo estas konektita al la publika transportreto. De la centro de Dorénaz aertelfero kondukas al Champex.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Dorénaz datiĝas el la 11-a jarcento per la vortoj *usque ad frontem Dorone*. En la 13-a jarcento Dorénaz apartenis al la burĝa familio Wychardy. En la jaro 1300 la loko estis akirita de la Hospitalo Jakobo, kiu apartenis al la Abatejo de Saint-Maurice. Sub la regado de la Valezaj Dekonoj de 1476 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 la loko apartenis al la Voktejo Saint-Maurice, el kiu poste fariĝis la Distrikto Saint-Maurice. De 1802 ĝis 1816 Dorénaz formis kune kun Collonges la komunumon Outre-Rhône [Transrodanio].

Vidindaĵoj
----------

Ek de la jaro 2000 en Dorénaz ekzistas la *Domo de fabeloj kaj legendoj* (Maison des contes et légendes).

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Bernard Monnet*: *Dorénaz* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-04-08)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dorénaz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Dorénaz
* Retejo de la Domo de fabeloj kaj legendoj

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Dorénaz** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Saint-Maurice |
| --- |
| Collonges  •  Dorénaz  •  Evionnaz  •  Finhaut  •  Massongex  •  **Saint-Maurice**  •  Salvan  •  Vernayaz  •  Vérossaz |  |

 |
La **Preĝejo Katarina de Aleksandrio** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en mezo de la vilaĝo Törökkoppány.

Historio
--------

La kirko laŭ eklezia fonto troviĝas en eklezia listo de paroĥoj en 1332. Laŭ fontoj ĝi estis konstruita en la 13-a jarcento. En 1490 oni konstruis en la saman lokon pli novan, jam gotikan kirkon. Dum dominado de turkoj supozeble ĝi estis moskeo. En 1729 - jam kiel katolika kirko - estis renovigita. En 1798 sismo ruinigis ĝin, poste oni konstruis novan preĝejon en la sekva jaro, tamen la sanktejo restis plene origina. La orgeno estis kreita en 1799, renovigita en 1923 kaj 1975. En 1926 la bulboforma turopinto ŝanĝiĝis al piramida formo. Inter 1972-1975 arkeologia esplorado, poste restaŭrado okazis.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en mezo de la vilaĝo laŭ la ĉefvojo, apude estas turka tomboŝtono. La baroka fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, apude po unu malplenaj niĉoj estas videblaj sen statuoj. La absido estas oklatera kaj estas apogita per pilieroj. Po unu sakristioj aliĝas al la sanktejo. La ĉefaltaro estis farita en 1760, proksimume tiam ankaŭ la predikejo. En la sakristio estas videbla turka lavujo, apude malgranda muzeo funkcias.

Kermeso okazas en la 25-an de novembro.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj (la koncerna teksto estas legebla en fino de la artikolo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Baños de Río Tobía** [BAnjos deriotoBIa] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la sudokcidenta komarko Supra Najerilla kaj precize en la nordo de ĝia norda subkomarko, nome *la Cogolla* kaj en la okcidento de la regiono; tamen foje ĝi estas atribuita al la pli norda Komarko de Nájera. 

La municipa teritorio de Baños de Río Tobía, en la okcidento de la regiono.

Geografio
---------

Preĝejo.
Ermitejo.
Palaco Salazar.
Ĝi estas loĝloko kun komunikvojo al la cetero de la komarko kaj de la regiono laŭ la regiona ŝoseo LR-113 kiu kondukas norden al Nájera kaj al Bobadilla suden. Ĝi estas ĉe la meza fluejo de la Valo de la rivero Najerilla, je 578 metroj super marnivelo.

Historio
--------

Pri ekonomio, la mezepoka institucio Mesta markis la historion de la montaro ĝis nun. La transmigra brutobredado ordigis la spacon, la uzadon kaj la vivmanieron de multaj generacioj. La brutobredado de ŝafoj estas perfekte adaptebla al la orografiaj kaj klimataj kondiĉoj de la areo, kaj krome estis ankaŭ bovoj kaj kaproj. Ŝafoj ludis gravan rolon en la florado de tekstila industrio en la areo. Sed tio ŝanĝiĝis meze de la 19-a jarcento, kiam la konkurenco de la moderna tekstila industrio de Katalunio ruinigis la lokan tekstilan industrion, tro mandependa kaj tro malmulte mekanizita (kun konsiderinda malprogreso en la adoptado de energioj alternativaj al la hidraŭlika), kaj tro for de la ĉefaj fervojoj. Pro tio fine de la 19-a jarcento la loĝantaro elmigris al novaj industriaj centroj.​ 

Tiu estas unu de la komarkoj de Rioĥo kiu plej suferis la senloĝigadon pro la rura elmigrado de la 1960-aj jaroj kaj postaj. La ĉefa demografia kaj ekonomia motoro de la komarko fakte estas Baños de Río Tobía, ĉar ĝi posedas nombrajn entreprenojn de fabrikado de kolbasoj, kaj de ligno kiuj movas la ekonomion de la municipo kaj de la apudaj loĝlokoj. Tiukadre anstataŭ perdi loĝantaron, laŭlonge de la 20-aj jarcento supreniris el la mil loĝantoj ĝis la nunaj 1 583 censitaj loĝantoj.

Aktualo
-------

Estas industrio de kolbasoj kaj pri ligno.

La loĝantaro estas tre maljuniĝinta. Vizitindaĵoj estas la preĝejo, la du ermitejoj, la Palaco Salazar, la montara pejzaĝo, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----

1. ↑  La contribución industrial de 1852 en La Rioja. de Joaquín Giró.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795791
 |
Baĉko Novo Selo situas en la mapo en la verda municipo
Katolika preĝejo de Baĉko Novo Selo
**Baĉko Novo Selo,** serbe **Бачко Ново Село,** slave **Bačko Novo Selo,** germane **Neudorf,** hungare **Bácsújlak** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka en municipo de Baĉ. Ĝis la 20-a jarcento la hungara loknomo **estis Novoszeló**, poste pro hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan nomon, kiu estas laŭvorta traduko.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 1220
* Poŝtkodo: 21429
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

Situo
-----

Baĉko Novo Selo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bodo de Danubo, kontraŭe troviĝas Kroatio.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo troviĝis el 1554 en turka imposta dokumento. En 1731 Novoszeló ricevis bazaradan rajton. Tiutempe precipe germanoj alvenis tien. Ofte okazis inundoj, la plej menciinda en 1876. La paroĥo fondiĝis en 1734. En 1900 loĝis en Bácsújhely 1734 homoj, (1571 germanoj, 79 hungaroj, 75 serboj). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. Poste la germanoj estis deportitaj, dume alvenis serboj kaj aliaj sudslavoj. En 2002 loĝis en Baĉko Novo Selo 1228 homoj, (serboj 765 (62 %) kaj aliaj).

Vidindaĵo
---------

* katolika (neuzata) preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1827, la turo estas 40 m-ojn alta

* Kategorio Baĉko Novo Selo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Champtauroz** estas komunumo en la distrikto Brojo-Vully en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 121 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

La komunumo Champtauroz situas norde de la rivereto Eta Glano, kiu fluas laŭlonge de la sudorienta komunumlimo. La komunumo konsistas el la vilaĝo Chanptauroz, la setlejo Le Pontet sude de la vilaĝo kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,05 km², de kiuj 19,3% estas kovritaj de arbaro, 74,8% servas por agrikulturo kaj 4,9% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Champtauroz limas en nordo al Chavannes-le-Chêne, en nordoriento al Treytorrens (Payerne), en sudoriento al Valbroye, en sudsudokcidento al la friburga eksklavo Vuissens, en sudokcidento al Démoret, kaj en okcidento al Chêne-Pâquier.

Trafiko
-------

Tra Champtauroz situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Ĝi atingeblas pere de flankaj vojoj de siaj najbaraj komunumoj. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas nordoriente en distanco de proksimume 15 kilometroj apud Estavayer-le-Lac. Pere de buslinio al Estavayer-le-Lac la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Camorino datiĝas el la jaro 1228 kiel *Chantuoro*. Ĝis 1338 Champtauroz apartenis al la Senjorujo Saint-Martin-du-Chêne, tiam al la Priorejo Lutry, kiu estis reprezentita pere de majoro. En la jaro 1536 Champtauroz venis sub berna regado kaj estis atribuita al la Voktejo Moudon, kiu post la Helveta Revolucio de 1798 fariĝis distrikto, kiu en la jaro 2006 estis integrita al la nova Distrikto Brojo-Vully.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Valérie Favez*: *Champtauroz* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-02-21)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Champtauroz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Champtauroz

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Champtauroz** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Brojo-Vully |
| --- |
| Avenches • Brenles • Bussy-sur-Moudon • Carrouge • Champtauroz • Chavannes-sur-Moudon • Chesalles-sur-Moudon • Chevroux • Corcelles-le-Jorat • Corcelles-près-Payerne • Cremin • Cudrefin • Curtilles • Dompierre • Faoug • Forel-sur-Lucens • Grandcour • Henniez • Hermenches • Lovatens • Lucens • Missy • Moudon • **Payerne** • Prévonloup • Ropraz • Rossenges • Sarzens • Syens • Trey • Treytorrens (Payerne) • Valbroye • Villars-le-Comte • Villarzel • Vucherens • Vulliens • Vully-les-Lacs |  |

 |
france *Association des professeurs de langues vivantes*, trad. Asocio de instruistoj de vivantaj lingvoj, mallongigite **APLV**) estas franca asocio de fakuloj kreita en 1902 kiu grupigas instruistoj de vivantaj lingvoj, de ĉiuj edukaj niveloj, por ĉiuj lingvoj. Ĝi agadas por lingva diverseco en la franca eduksistemo kaj faciligas pripensadon rilate pedagogiajn praktikojn de instruistoj de vivantaj lingvoj.

APLV estas membro de la internacia federacio de instruistoj de vivantaj lingvoj (FIPLV). Ĝi subskribis la eŭropan ĉarton pri plurlingveco.

Revuo *Les Langues Modernes*
----------------------------

APLV eldonas trimonatan revuon *Les langues modernes* (Nuntempaj lingvoj), kreitan en 1906. Ĝi enhavas artikojn pri ĝenerala instruado de lingvoj, lingvoscienco en rilato kun instruado de lingvoj, instituciaj informoj, didaktiko de lingvoj, lingvopolitiko, anoncoj de kolokvoj kaj novaj eldonoj, ekzercoj por lingvokurso de elementa ĝis universitata nivelo. Ĝi estas referenco por aktivaj aŭ estontaj lingvo-instruistoj kaj ĉiuj personoj kiuj interesiĝas pri lingvoinstruado aŭ plurlingveco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de APLV :
**Rasa segregacio** aŭ **apartigo** estas la sistema disigo de homoj laŭ rasaj aŭ aliaj etnaj diferencoj en ĉiutaga vivo. Ĝi povas aplikiĝi al agadoj kiel manĝi en restoracio, trinki akvon, uzi publikan necesejon, iri al lernejo, iri al la kinejo, vojaĝi per aŭtobuso, aŭ en la luo aŭ aĉeto de hejmo aŭ de hotelĉambroj. La apartigo estas difinita de la Eŭropa Komisiono kontraŭ Rasismo kaj Netoleremo kiel "la ago per kiu (natura aŭ jura) persono apartigas aliajn personojn surbaze de unu el la listigitaj kialoj sen objektiva kaj racia pravigo, konforme al la proponita difino de raso. Rezulte, la libervola ago apartiĝi de aliaj homoj surbaze de unu el la listigitaj kialoj ne konstituas apartigon ". Laŭ UN Forumo pri Minoritataj Aferoj, "La kreado kaj evoluado de klasoj kaj lernejoj en edukado en minoritataj lingvoj ne devus esti konsiderata malpermesata apartigo, se la tasko al tiaj klasoj kaj lernejoj estas propra-vola".

Rasa apartigo estas ĝenerale malpermesita, sed povas ekzisti fakte per sociaj normoj, eĉ kiam ne ekzistas forta individua prefero por ĝi, kiel sugestas la modeloj de apartigo kaj posta laboro de Thomas Schelling. Segregacio povas esti konservita per rimedoj kiuj varias de diskriminacio en dungado kaj en la luado kaj vendado de loĝejo al certaj rasoj al gardista perforto. Ĝenerale, situacio kiu ekestas kiam membroj de malsamaj rasoj reciproke preferas asocii kaj fari negocojn kun membroj de sia propra raso kutime estas priskribitaj kiel apartigo aŭ fakta apartigo de la rasoj. En Usono, apartigo estis postulita de leĝo en iuj ŝtatoj kaj venis kun kontraŭ-miksadaj leĝoj (malpermesoj kontraŭ interrasa geedzeco). Tamen la apartigo ofte permesis proksiman kontakton en hierarkiaj situacioj, kiel permesi al persono de unu raso labori kiel servisto por membro de alia raso. Apartigo povas impliki spacan apartigon de la rasoj, kaj deviga uzo de malsamaj institucioj, kiel lernejoj kaj hospitaloj de homoj el malsamaj rasoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Marcus Garvey
* Rasismo

* Kategorio Rasa segregacio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Rasa segregacio en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 640576
* GND: 4115696-1
* LCCN: sh85119585
* BNF: 11941793p
* NKC: ph124254
 |
Ĉi tiu artikolo temas pri programlingvo. Por informoj pri aliaj signifoj de APL, vidu la artikolon APL (apartigilo).

---

**APL** estas programlingvo, elpensita de Kenneth E. Iverson en 1962. La lingvonomo devenas el la anglalingva *A Programming Language* (programada lingvo). La kreinto de la lingvo ricevis la *Premion Turing* en 1972 pro sia kreaĵo.

**APL** baziĝas sur rigora matematika notacio. Ĝi uzas grandan nombron da matematikaj simboloj. La lingvo estas densa kaj malfacila por legi. Ĝi prezentas unu el la "nur-skribeblaj" (ne legeblaj) lingvoj. Tre komplikaj programoj bezonas nur malgrandan nombron da signoj. Unu programa linio povas enhavi ege kompleksan programon. Por iuj, ĝi estas ŝerco. Por aliaj – esenco de vivo.

Oni uzis **APL**-on sur tro malrapida komputilo por kreado de mult-uzanta sistemo. Ĉi tiu sistemo estis tre rapida kaj estis unu el la unuaj sukcesaj tempo-dividantaj sistemoj. Multaj laboristoj uzis la lingvon por komercaj kaj ekonomikaj aplikoj de 1970 ĝis 1980 en IBM.

Alia problemo pri **APL** estas la speciala signaro. Estas malfacile evoluigi la klavarojn, printilojn, protokolojn kaj diversajn tavolojn de softvaro por adapti la **APL**-literaron tiel rapide, kiel evoluas la komputilaj sistemoj mem. Tial Kenneth E. Iverson kreis aliajn programlingvojn kun ASCII-a literaro, interalie *J* (vidu sube).

**APL** estis produkto de IBM. Ĝi uziĝis en la kompanio por multaj taskoj. IVERSON kuniĝis al la kompanio, konstruis **APL**-on, kaj foriris. Poste li kreis posteulajn *J*(Ĝej)-on kaj aliajn lingvojn, sed ekster IBM li neniam denove havis sukceson.

* Kategorio APL en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Preĝejo de Sankta Johano Nepomuka** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en vilaĝo Csákánydoroszló.

Historio
--------

La unua mencio pri kirko okazis en la 13-a jarcento. En la 17-a jarcento kalvinanoj profitis la preĝejon ne tro longe. En 1765 tute nova preĝejo, en la 1800-aj jaroj nova paroĥo estis konstruitaj. Baldaŭe la preĝejo ricevis pli novan navon. En 1962 la preĝejo estis renovigita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo havas unusolan turon super la ĉefenirejo. La sanktejo estas rekta, apude estas sakristio. Interne la plej ornamita parto estas la ĉefaltaro. Apude estas skulptaĵoj pri Sankta Anna kaj Sankta Joahimo. Ĉiuj mebloj estas barokaj. La 2 flankaj altaroj estas dediĉitaj al Dipatrino kaj Sankta Alojzo. La preĝeja korto estas memora parko, kie estas monumento pri revolucio en 1956.

Kermeso okazas dimanĉe ĉirkaŭ en la 16-an de majo.

Fontoj
------

* hungare
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Preĝejo Katarina de Aleksandrio** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Zalaegerszeg, en loĝkvartalo Zalabesenyő, kiu estis iam memstara vilaĝo. La preĝejo loke estas konata kiel tombeja kapelo.

Historio
--------

La kirko estis konstruita en la 13-a jarcento. En 1333 laŭ tutlanda listo de paroĥoj estis ankaŭ tie paroĥo. Dum la kontraŭturkaj bataloj la preĝejo ruiniĝis, laŭ priskribo en 1690 ĝi estas ruina, en 1717 iom ĝi estis iomete renovigita, sed en 1748 ĝi denove estis ruino. Tiutempe la paroĥo ĉesis. Turo estis konstruita ĉirkaŭ en 1780, samtempe la ceteraj partoj estis rekonstruitaj. En 1860 la konstruaĵo klasikismiĝis. En 1978 arkeologoj trovis enmuritan pordon en muro de la navo. Ĝis 2011 oni aranĝis ordinarajn mesojn en la preĝejo, poste ĝi estas nur tombeja kapelo. Plena renoviĝo okazis en 2017.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sur monteto sola en tombejo, kiu supozeble estas la plej malnova, tamen ankaŭ nun uzata tombejo de la urbo. La fasado konsistas ĉefe kaj meze el kvadrata turo. La enirejo troviĝas en la malsupra parto de la turo. La navo estas simpla, kiu finiĝas en kvadrata absido.

Kermeso okazas en la 25-an de novembro.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Dominikana preĝejo Judaso Tadeo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en Sopron.

Flanka parto de la preĝejo

Historio
--------

La dominikanoj alvenis en tiun urbon en 1674. Ili konstruis la nun videblan barokan preĝejon inter 1719 kaj 1725, sed la turo estis preta nur en 1775. Pli frue en tiu ĉi loko estis du loĝdomoj. Dominikano faris mem la altaron, predikejon kaj la benkojn en la 18-a jarcento.

Konstruaĵoj
-----------

### Preĝejo

Altaro de la preĝejo
La konstruaĵo troviĝas sur stratangulo laŭ la trotuaro. Apud la preĝejo dekstre situas la monaĥejo. Fasado de la preĝejo estas simetria. Meze la enirejo funkcias, en la fasado estas 6 niĉoj kun skulptaĵoj pri Sankta Maria, Domingo de Guzmán, Katarina de Sieno, Tomaso de Akvino, Sankta Vincento Ferrer kaj Sankta Tadeo. La plej supre flanke po unu turoj altiĝas. La interno estas baroka pompo.

### Monaĥejo

La unuetaĝa monaĥejo estis konstruita inter 1745-1750. Ĝi havas grandan pordon ĝuste apud la preĝejo. Super la pordo estas skulptaĵo pri Domingo de Guzmán en niĉo.

Kermeso okazas en la 28-an de oktobro.

Fontoj
------

* hungare kun 2 fotoj
* hungare kun fotoj

* PredikejoPredikejo
* 
* FreskoFresko


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Franciskana paroĥa preĝejo Katarina de Aleksandrio** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Egervár.

Historio
--------

La unua mencio pri kirko okazis en 1342, kiu baldaŭ detruiĝis, eĉ ne estas konata ties ĝusta loko. La loka bienulo konstruis unue Fortikaĵon de Egervár, poste inter 1489 kaj 1510 la preĝejon kun monaĥejo. En 1535 6 pastroj kaj 5 monaĥoj vivis tie. La preĝejo-monaĥejo funkciis ĝis 1554, poste la luteranoj estis la novaj posedantoj. En 1664 la turkoj grandparte detruis la konstruaĵojn, post du jaroj la nova posedanta familio Széchenyi faris la plej necesajn rekonstruojn. Ekde 1719 la katolikoj reokupis la konstruaĵojn. Inter 1749 kaj 1757 la preĝejo plene renoviĝis kaj parte barokiĝis. Fulmo detruis la tegmenton en 1918. Plena renoviĝo okazis en 1970, tiam laŭeble oni redonis la origanan barokan aspekton. Kaj ekstera, kaj interna renoviĝo okazis en la jaroj 1994 kaj 1995. La orgeno ekfunkciis en 1890.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola sur malalta montetopinto en mezo de la vilaĝo. Antaŭ la preĝejo kolono pri Sankta Familio estas videbla. La fasado estas simetria, meze funkcias la enirejo. Ĉe kontaktiĝo de navo kaj absido la turo altiĝas, kiel same en la ceteraj franciskanaj preĝejoj. La navo estas apogita kun pilieroj, la navo finiĝas en oklatera absido. Interne la renesanca tomboŝtono el ruĝa marmoro estis farita en 1515. La predikejo kaj kelkaj skulptaĵoj estas signifaj barokaj vidindaĵoj. La ĉefaltara bildo prezentas Sanktan Katarinan. Apude estas videblaj lignaj skulptaĵoj pri Sankta Francisko, Sankta Anna, Sankta Joakimo, Sankta Ignaco, krome en niĉo Sankta Sebastiano. Estas ankaŭ du malgrandaj pentraĵoj pri arkianĝeloj Sankta Gabrielo kaj Sankta Rafaelo.

Kermeso okazas en la 25-an de novembro.

Fontoj
------

* hungare
* hungare
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La folio estas la unuanivela loko de fotosintezo en plantoj.
**Unuanivelaj produktantoj** konvertas abiotan fonton de energio (ekz. lumo) en energio stokita en organikaj komponaĵoj, kiuj povas esti uzataj de aliaj organismoj (ekz. heterotrofoj). La unuanivelaj produktantoj povas konverti la energion de la lumo (fototrofoj kaj memfototrofoj) aŭ la energion en neorganikajn kemiajn komponaĵoj (kemolitotrofoj) por konstrui organikajn kombinaĵojn, kio estas kutime stokita en formo de biomaso kaj estos uzata kiel karbo kaj energifonto fare de aliaj organismoj (ekz. heterotrofoj kaj miksotrofoj). La memfototrofoj estas la ĉefaj unuanivelaj produktantoj, kiu konvertas la energion de la lumo en kemia energio pere de la fotosintezo, finfine konstruante organikajn molekulojn el karbona dioksido, nome neorganika karbonfonto. Ekzemploj de kemolitotrofoj estas kelkaj arĥeoj kaj bakterioj (unuĉelaj organismoj) kiuj produktas biomason el la oksidigo de neorganikaj kemiaj komponaĵoj, tiuj organismoj estas nomitaj kemomemtrofoj, kaj estas ofte troveblaj en hidrotermaj fontoj en profunda oceano. Unuanivelaj produktantoj estas la plej malaltaj trofa nivelo, kaj estas la tialoj kial la Tero estis eltenebla por la vivo ĝisnune.

Referencoj
----------

1. ↑  "What Are Primary Producers?". Sciencing. Alirita la 14-an de oktobro 2019.
2. ↑   Post, David M (2002). "Using Stable Isotopes to Estimate Trophic Position: Models, Methods, and Assumptions". Ecology. 83 (3): 703–718. doi:10.1890/0012-9658(2002)083[0703:USITET]2.0.CO;2.
Mapo de Bikini Atolo, el mapo de 1893 el *Schutzgebiet der Marshall Inseln*, publikigita en 1897.
Vegetaĵaro en Bikini Atolo.
**Bikini Atolo** (signife "kokosarbejo") estas atolo en la Marŝala Insularo kiu estis la loko de 23 nukleaj testoj dum la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj. La atolo konsistas el 23 insuloj kun totale 8.8 km² ĉirkaŭita de 594.1 km² centra laguno. Ĝi estis en la norda pinto de la Ralika Ĉeno, proksimume 87 km nordokcidente de la Ailinginae kaj 850 km nordokcidente de Majuro. Ene de Bikini Atolo, insuloj Bikini, Eneu, Namu kaj Enidrik enhavas ĉirkaŭ 70% el la terareo de la atolo. Bikini kaj Eneu estas la nuraj insuloj de la atolo kiu estis hejmo de permanenta loĝantaro. La insulo Bikini estas la plej nordorienta kaj plej granda insuleto. La atolo estis konata ankaŭ kiel atolo Eschscholtz, laŭ la nomo de la germana naturalisto Johann Friedrich von Eschscholtz, ĝis 1946, post la Marŝala Insularo estis kaptita de Usono dum la Dua Mondmilito.

Nukleaj testoj
--------------

Post la fino de la dua mondmilito, la tiama usona ŝtatprezidanto Harry S. Truman decidis en decembro 1945 fari provojn pri nukleaj armiloj por determini ilian detruan potencialon. Entute okazis 67 testoj inter 1946 kaj 1958. Ĉiuj bomboj portis nomojn de usonaj indianaj triboj. La plej forta bombo kiu eksplodis en 1954 estis hidrogenbombo ("Bravo") kiu reprezentas la ekvivalentan povon de 7000 atombomboj kiuj falis sur Hiroŝimo.

Por realigi tiujn testojn la usona armeo forpelis la enloĝantojn el la atolo. Tiam, la estro de la atolo diris jenajn vortojn al usona milita ŝipestro: "Men otemjej rej ilo bein anij" (Ĉio restas en la manoj de Dio). Tiu frazo nun aperas sur la bikina flago. La flago estis adoptita en la jaro 1987, ĝi tute similas al la usona flago, por memorigi al tiu registaro siajn devojn kun la bikinanoj. La 23 blankaj steloj aperantaj sur la flago reprezentas la insulojn de la atolo; tiuj tri nigraj steloj estas la tri insuloj tute detruitaj dum la armilaj testoj. La du nigraj steloj aperantaj sur la suba parto estas la steloj kien devis foriri la loĝantaro de la atolo.

Monda heredaĵo de Unesko
------------------------

La 31-an de julio 2010 la atolo estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko. Ĝi estas la unua loko en la Marŝala Insularo kiu estas enskribita en la liston de Monda Heredaĵo.

Vidu ankaŭ
----------

* Traktato pri abolo de nukleaj armiloj

Referencoj
----------

1. ↑  "Marshallese-English Dictionary-Place Name Index". Arkivita el la originalo la 27an de oktobro 2012. Alirita la 18an de februaro 2019.
2. ↑  "The Marshall Islands: A Brief History". Arkivita el la originalo la 15an de oktobro 2013 kaj alirita la 18an de februaro 2019.
3. 1 2  (en) *Bikini Atoll Nuclear Test Site*, UNESKO
4. ↑  José M. Rodríguez, "La Usona Flago, inﬂuita kaj inﬂuanta simbolo", VENTO, numero 10, Decembro 2021. pp. 7-8.

* Kategorio Bikini Atolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 632499
* GND: 4006564-9
* VIAF: 315126982
* NDL: 00629062
* NKC: ge631678
 |