recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Morelos** estas unu el la 67 komunumoj de la meksika subŝtato Chihuahua, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Morelos*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 08046.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 7172 loĝantojn. El tiuj estis 3705 viroj kaj 3467 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1336,8 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 580 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 781,8 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 22,4 ℃.

Tempozono
---------

La komunumo, kiel la tuta subŝtato apartenas al la tempozono UTC -7 (Monta Tempo – Tiempo de la Montaña). Al tiu tempozono la subŝtato Chihuahua nur ŝanĝis en 1998. Antaŭe ĝi apartenis al la centra tempo (UTC -6).

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 6875 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1211 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 17,61 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Morelos Arkivigite je 2007-02-23 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**San Francisco de Borja** estas unu el la 67 komunumoj de la meksika subŝtato Chihuahua, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *San Francisco de Borja*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 08057.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2243 loĝantojn. El tiuj estis 1132 viroj kaj 1111 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1124,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1640 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 200,0 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 16,4 ℃.

Tempozono
---------

La komunumo, kiel la tuta subŝtato apartenas al la tempozono UTC -7 (Monta Tempo – Tiempo de la Montaña). Al tiu tempozono la subŝtato Chihuahua nur ŝanĝis en 1998. Antaŭe ĝi apartenis al la centra tempo (UTC -6).

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 2420 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 50 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 2,07 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* San Francisco de Borja Arkivigite je 2011-06-17 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Pánuco de Coronado** estas unu el la 39 komunumoj de la meksika subŝtato Durango, kiu situas en norda Meksiko (sed sen limo al Usono). La ĉefurbo de la komunumo havas sian nomon honore al la meksika politikisto Francisco I. Madero, kiu estis prezidanto de la ŝtato inter 1911 kaj 1913. Al Pánuco de Coronado apartenas entute 39 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10020.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 11886 loĝantojn. El tiuj estis 5764 viroj kaj 6122 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1059,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1960 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 400,0 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 16,0  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 12954 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 5 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,04 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

9357 de la loĝantoj de Pánuco de Coronado en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 586 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 6,26 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 5,84 % (273 el 4674), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 6,68 % (313 el 4683).

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 12195 personoj apartenis al la katolika religio kaj 202 personoj al la protestantisma religio. 70 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 231 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pánuco de Coronado Arkivigite je 2007-03-03 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Jos** [ĝos] estas metropolo, administra ĉefurbo de subŝtato Jos-Altebena Ŝtato kaj universitata urbo en Niĝerio.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: km²
* Supermara alteco: 1 238 m
* Loĝantaro: 873 943 en 2010
* Horzono: UTC +1
* Telefonkodo:

Geografio
---------

Jos situas en centro de Niĝerio sur altebenaĵo. Abuĝo troviĝas je 178 km-oj.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam ĉirkaŭ 3000 a.K. Jos fondiĝis en 1915, kiel vilaĝo *"Gwosh"*. Baldaŭe la britoj trovis en la proksimeco stanon. Tiu portis prosperon. La minado daŭris ĝis la 1960-aj jaroj. En 1975 universitato fondiĝis. En 2001, 2008 kaj en 2010 konfliktoj okazis inter islamanoj kaj kristanoj.

Trafiko
-------

Jos havas flughavenon. Tie estas fino de flanka trajno. Vojoj estas al Zaria kaj al aliaj urboj.

Industrio
---------

Jos estas industria urbo, kie oni produktas aŭ prilaboras nutraĵojn, bieron, sapon, ŝnuron, meblojn, cementon. Ankaŭ la konstruindustrio gravas.

Klimato
-------

Pro la favora klimato Jos estas ŝatata ferioloko. La temperaturo varias ĝenerale inter 21-25  ℃.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo omaĝe al Sankta Luko
* nacia muzeo de 1952
* bestoĝardeno
**Peñón Blanco** estas unu el la 39 komunumoj de la meksika subŝtato Durango, kiu situas en norda Meksiko (sed sen limo al Usono). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Peñón Blanco*. Al Peñón Blanco apartenas entute 55 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10021.

**Peñón Blanco** signifas en la hispana "Blanka roko".

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 9891 loĝantojn. El tiuj estis 4882 viroj kaj 5009 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1827 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1680 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 450,0 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 18,0 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 10071 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 14 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,14 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

7108 de la loĝantoj de Peñón Blanco en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 466 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 6,56 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 6,83 % (235 el 3440), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 6,3 % (231 el 3668).

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 9065 personoj apartenis al la katolika religio kaj 226 personoj al la protestantisma religio. 69 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 125 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Peñón Blanco Arkivigite je 2007-05-15 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Koordinatoj: 15° 21′ 00″ N 75° 05′ 00″ O﻿ / ﻿15.35000 °N, 75.08333 °O﻿ / 15.35000; 75.08333 (mapo)

Templo Chandramouleshwara, Hubli, Norda Karnatako
**Hubli** (en loka lingvo **ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ**) (foje *Hubballi* aŭ *Hubali*) estas metropolo en Barato, en subŝtato Karnatako.

Geografio
---------

Hubli troviĝas en sudokcidenta parto de la lando. Bengaluro troviĝas 30 km-ojn.

Historio
--------

Hubli estis longe komerca loko pri kotono kaj fero. En la 17-a jarcento la britoj fondis uzinon. En 1817 la britoj stabile akiris la urbon kune kun la ĉirkaŭaĵo kaj ili evoluis la teksaĵo-industrion. En 1880 la fervojo atingis la urbon.

Klimato
-------

Hubli havas tropikan klimaton, kiun la musono influas. Jare pluvas 838 mm, plej ofte inter junio-septembro. Inter decembro-februaro neniam pluvas. Poste la temperaturo estas pli, ol 30 ℃.

Trafiko
-------

Hubli havas bonajn vojajn, fervojajn kaj aerajn kontaktojn kun la lando.

Vidindaĵoj
----------

* templo Bhavaniŝankar
* konstruaĵo Asar de 1646
* lago Uncal
**Naningo** (ĉine **南宁/南寧**) estas metropolo, universitata urbo en Ĉinio, fine ĉefurbo de Gŭangŝio.

Geografio
---------

Naningo etendiĝas en monteta baseno laŭ rivero sur suda parto de la lando. Vjetnamio troviĝas 160 km.

Historio
--------

Naningo estas longe loĝata, kie diversaj dinastioj regis. La urbo evoluis precipe post 1907 danke al la internacia komercado. De 1912 ĝis 1936 ĝi estis provinca ĉefurbo. Fervojo trafikas ekde la 1930-aj jaroj. La japanoj okupis ĝin en 1940 kaj en 1944. Inter la 2 datoj Usono havis tie aviadilan bazon.

Ekonomio
--------

En ĉirkaŭaĵo de Naningo oni kultivas sukerkanojn kaj similajn agrarajn produktojn. En la urbo oni okupiĝas pri paperoj.

Klimato
-------

Naningo havas subtropikan klimaton kun influo de musono. La someroj estas varmaj foje kun 33 ℃ (en julio kaj aŭgusto). Jare pluvas po 1310 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter majo-septembro. Neniam neĝas kaj neniam frostas.

Nubskrapuloj en Nannin
Strato en Nannin

Trafiko
-------

Naningo havas internacian flughavenon kaj bonajn aŭtovojajn kaj fervojajn kontaktojn.

La Metroo de Naningo malfermiĝis la 28-an de junio 2016.

Ĝemelurboj
----------

* Aŭstralio Bundaberg, Aŭstralio (1998)
* Usono Provo, Usono (2000)
* Aŭstrio Klagenfurt am Wörthersee, Aŭstrio (2001)
* Tajlando Amphoe Mueang Khon Kaen, Tajlando (2001)
* Filipinoj Davao, Filipinoj (2006)
* Malajzio Ipoh, Malajzio (2001)
* Birmo Jangono, Mianmaro (2009)

Vidindaĵoj
----------

* kaverno en la proksimeco

Fontoj
------

* Angla Vikipedio

Stacidomo de Nannin

* Kategorio Naningo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ljuĝou** (ĉine 柳州) estas metropolo en Ĉinio. La municipo administras ankaŭ 6 proksimajn distriktojn.

Geografio
---------

Ljuĝou etendiĝas en norda parto de la lando laŭ rivero. Nannin troviĝas 255, Honkongo 537, Ŝanhajo 1415, Pekino 1852 km.

Historio
--------

Ljuĝou fondiĝis enla jaro -211. En 742 la loknomo estis Longĉeng (=Drakourbo). La nuna nomo uziĝas ekde 1736. Nuntempe la urbo estas grava regiona industria urbo kaj ankaŭ la ĉina armeo havas tie gravan bazon.

Klimato
-------

Jare pluvas en Ljuĝou 1415 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed precipe inter aprilo-aŭgusto. La temperaturo estas inter majo-septembro pli, ol 30  ℃, inter novembro-marto tio ne falas sub 10  ℃.

Trafiko
-------

Ljuĝou havas flughavenon, aŭtovojon kaj fervojon.

Panoramo de Ljuĝou
Konstruaĵo en Ljuĝou

Interesaĵo
----------

Estas konata ĉina diraĵo: *Naskita en Suzhou, vivas en Hangzhou, manĝas en Kantono (Ĉinio), mortas en Ljuĝou.*

En la pasinteco la urbo estis konata pri ĉerkoj, kiuj laŭdire konservas la korpon post la morto. Hodiaŭ multaj turistoj aĉetas etajn ĉerkojn, proksimume 3–30 cm longaj, kiel suveniroj.

Ĝemelurboj
----------

* Filipinoj Muntinlupo, Filipinoj
* Usono Cincinnati, Usono
* Germanio Passau, Germanio
* Indonezio Bandungo, Indonezio

Fontoj
------

* Angla Vikipedio

Nova loĝkvartalo en Ljuĝou
Historia konstruaĵo en Ljuĝou
Strato en Ljuĝou

* Ljuĝou en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ljuĝou en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 378789
* GND: 1059874016
* LCCN: n79066721
* VIAF: 157093777
* NLA: 36597027
 |
**Ĝjanmen** (ĉine 江门/江門) estas metropolo en Ĉina Popola Respubliko. La prefektejo administras ankaŭ la proksimajn distriktojn.

Geografio
---------

Ĝjanmen etendiĝas en oriente flanko de la lando en la proksimeco de la maro. Kantono troviĝas 100 km.

Historio
--------

Haveno de Ĝjanmen malfermiĝis en 1902 por Eŭropo. La urbo ricevis urborajtojn ekde 1951.

Ekonomio
--------

En la proksimeco ekonomiaj areoj funkcias. En Czjanmen la plej gravaj industriaj branĉoj estas farado de motoroj, maŝinetoj, paperoj, vestaĵoj, teksaĵoj.

Klimato
-------

Ĝjanmen etendiĝas en subtropika klimato kun influo de musono. La averaĝa temperaturo estas 22  ℃. Inter junio-septembro la temperaturo superas la 30  ℃, sed dum vintro tio ne falas sub 10  ℃. Jare pluvas iom pli, ol 700 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed precipe inter aprilo-septembro.

Trafiko
-------

Ĝjanmen havas aŭtovojon kaj fervojon (la prefektejo ankaŭ havenon).

Vidindaĵoj
----------

* fortikaĵo en la proksimeco
* termalaj fontoj en la proksimeco

Strato en Ĝjanmen
Vido en Ĝjanmen

Fontoj
------

* Angla Vikipedio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mapo pri Ĝjanmen

Brita restoracio en Ĝjanmen
Panoramo en Ĝjanmen
**Katsina** [kaCIna] estas grandurbo, (antaŭe urboŝtato), ĉefurbo de subŝtato same nomata Kacina kaj universitata urbo en Niĝerio.

Mapo pri Niĝerio, kie Katsina estas trovebla en la norda parto

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 12° 59′ N 07° 36′ O﻿ / ﻿12.983 °N, 7.600 °O﻿ / 12.983; 7.600 (mapo)
* Areo: 142 km²
* Loĝantaro: 222 169 en 2012
* Supermara alteco: m
* Horzono: UTC +1
* Poŝtkodo: 820

Geografio
---------

Katsina situas en la norda sekcio de la lando proksime de Niĝero. Maradi situas 81, Kano (urbo) 141, Gusau 142, Sokoto 250 km.

Historio
--------

Oni supozas, ke Katsina estis fondita ĉ. en 1110, tiam havanta urbomuron 21 kilometrojn longajn. De la 17-a ĝis la 18-a jarcento Katsina estis komerca centro de la haŭsoj kaj iĝis la plej granda el la sep haŭsaj urboŝtatoj. Katsina estis konkerita en 1807. En 1903 la emiro (Abubakar-dan Ibrahim) akceptis britojregulojn, kiu daŭris ĝis la niĝeria sendependeco de Britio en 1960.

Ekonomio
--------

Katsina estas centro de agroregiono produktante arakidojn, kotonojn, felojn, miliojn. La urbo havas muelejojn por produktado de arakidoleojn. La loĝantaro apartenas al la fulboj kaj haŭsoj. Ili sekvas la islaman religion.

Klimato
-------

Katsina situas en tropika klimato. La averaĝa temperaturo varias inter 19 kaj 33 ℃. Inter aprilo-junio estas granda varmo, en decembro regas "malvarmo" kun 19 ℃. Jare pluvas po 690 mm. Inter oktobro-aprilo ne pluvas, la pluvo kulminas en aŭgusto.

Trafiko
-------

El Katsina vojoj kuras al Kano, Gusau kaj Niĝero.

Vidindaĵoj
----------

* moskeo havanta faman minareton el la 18-a jarcento

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
*
**Botshabelo** estas grandurbo en Sud-Afriko, en provinco Liberŝtato. La loknomo signifas: "loko de rifuĝo".

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 229 km²
* Loĝantaro: 447.603 (en 2012)
* Supermara alteco: 1423 m
* Horzono: UTC +2 h
* Poŝtkodo: 9781
* Telefonkodo: 051

Geografio
---------

Botshabelo situas sur altebenaĵo en la meza parto de la lando en proksimeco de Lesoto. Bloemfontein troviĝas 53, Johanesburgo 363, **Pretorio** 419, Durbano 420, Port Elizabeth 538, Kaburbo 944 km. La urbo etendiĝas en proksimeco de ĉefvojo Bloemfontein-Maseruo.

Historio
--------

Botshabelo estis fondita en 1976 por nigruloj laŭ la rasapartismo. En 1979 la polico rompis la setlejon, sed oni fondis lokon ĉe bieno nomita Onverwacht, kie la nova urbeto estis konstruita. Baldaŭe la nomo Onverwacht komencis malaperi kaj la homoj komencis voki ilian lokon Botshabelo.

Ekonomio
--------

Botshabelo ekde sia komenco estas restadejo por nigruloj laborante en Bloemfontein. Ekde tiam estis 140 fabrikoj lokitaj, ĉefe de la tekstila industrio.

Klimato
-------

En Botshabelo la averaĝa temperaturo varias inter 7-21  ℃, en januaro la varmo kulminas kaj en julio malkulminas. Jare pluvas po 589 mm, en ĉiuj monatoj pluvas. En februaro la pluvo kulminas.

Interesaĵoj
-----------

En la proksimeco situas Rustfontein Akvorezervujo kaj Rustfontein Naturo Rezervejo.

Fontoj
------

* Angla kaj germana Vikipedioj
* mapo, distancoj Arkivigite je 2010-08-17 per la retarkivo Wayback Machine
* loĝantaro
* vetero
**Emalahleni,** pli frue ĝis 2006 **Witbank**, afrikanse *White Ridge* estas grandurbo kaj diocezo en Sud-Afriko, en provinco Mpumalanga en municipo *eMalahleni* (="loko de karbo").

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 240 km²
* Loĝantaro: 349.046 (en 2012)
* Supermara alteco: 1627 m
* Horzono: UTC +2 h
* Telefonkodo: 013

Geografio
---------

Emalahleni situas sur altebenaĵo en la norda parto de la lando. Benoni troviĝas 98, **Pretorio** 102, Johanesburgo 121, Durbano 476, Port Elizabeth 967, Kaburbo 1373 km.

Historio
--------

Witbank estis establita en 1890 por ekspluati la karbon. La fervojo de Pretorio atingis la areon en 1894. Witbank estis proklamita urbo en 1903 kaj ĝi iĝis municipo en 1914.

Ekonomio
--------

Ĉe Emalahleni estas pli ol 22 karbominejoj en la municipa areo, kie funkcias ankaŭ centraloj kaj oni produktas ŝtalojn.

Trafiko
-------

Emalahleni situas laŭ la fervoja linio ligante Pretorion al Maputo. Aŭtovojoj kuras al Pretorio kaj Johamesburgo, krome estas malpli gravaj vojoj al la oceano kaj Mozambiko.

Klimato
-------

Emalahleni havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 11-21  ℃. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas po 690 mm. La pluvo en novembro kulminas. Inter majo-aŭgusto apenaŭ pluvas.

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* mapo, distancoj Arkivigite je 2010-08-17 per la retarkivo Wayback Machine
* loĝantaro
* vetero
* mapo[*rompita ligilo*]
**Somerset West** aŭ **Somerset Okcidenta** estas grandurbo en Sud-Afriko, en provinco Okcidenta Kablando.

Somerset West en la 19-a jarcento

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 89 km²
* Loĝantaro: 217.329 (en 2012)
* Supermara alteco: 39–85 m
* Horzono: UTC +2 h
* Telefonkodo: +27(0)21
* Aŭtokodo: CFM
* Poŝtokodo: 7130, 7129

Geografio
---------

Fora panoramo de Somerset West
Somerset West situas en valo en suda parto de la lando. Hinda Oceano troviĝas 10, Kaburbo 44, Port Elizabeth 621, Durbano 1240, Johanesburgo 1247, **Pretorio** 1297 km.

Historio
--------

En 1672 poŝto ekfunkciis en tiu loko. En la 18-a jarcento jam urbeto estis kun nederlandaj loĝantoj. La urbo estis nomita **Somerset** post angla guberniestro *Lordo Charles Henry Somerset* en la 1800-aj jaroj. La alia nomparto "Okcidenta" estis aldonita post 1825 por diferencigi ĝin de alia urbo *Somerset Orienta*.

Ekonomio
--------

Somerset West estas centro de vitejoj, kiu estas ankaŭ turismaj allogaĵoj. En la urbo granda fabriko pri dinamitoj funkcias.

Klimato
-------

En Somerset West la temperaturo varias averaĝe 12-22 ℃. En februaro regas la plej alta varmo, en julio la plej malalta varmo. Jare pluvas po 1079 mm. La pluvo en januaro kulminas kaj februare malkulminas.

Aerfoto pri Somerset West

Vidindaĵoj
----------

* Helderberg Naturrezervejo en la proksimeco

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-05-10 per la retarkivo Wayback Machine
* loĝantaro
* vetero
**Midrand** estas grandurbo (pli precize urba areo) en Sud-Afriko, en provinco Ĥaŭtengo, en urbara municipo Johanesburgo.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 26° 0′ S, 28° 8′ O (mapo)-2628.133333333333
* Areo: 163 km²
* Loĝantaro: 181.411 (en 2012)
* Supermara alteco: 1601 m
* Horzono: UTC +2 h

Geografio
---------

Midrand situas sur altebenaĵo en norda parto de la lando inter Johanesburgo kaj Pretorio ĉe Centurion. Tembisa troviĝas 10, Johanesburgo 27, **Pretorio** 30, Soweto 43, Durbano 517, Port Elizabeth 923, Kaburbo 1287 km.

Historio
--------

Ĝis 1998 Midrand estis memstara urbo kun municipo, sed poste ĝi apartenas al urbaro. La grandurbo estas relative moderna, travivis multe da kresko en la lasta jardeko. 

Moderna preĝejo en Midrand

Trafiko
-------

Grava ŝoseo trairas Midrand-on el Centurion al Johanesburgo.

Klimato
-------

Midrand havas subtropikan klimaton. En januaro la temperaturo estas averaĝe 26  ℃, en junio 16  ℃. Junie estas vintro, tiam malofte frostas kaj neĝas. Jare pluvas iomete pli, ol 700 mm, precipe somere pluvas.

Vidindaĵoj
----------

Midrand havas la plej grandan konferencejon en Sud-Afriko. La Nova Partnereco por la Afrika Disvolviĝo (NPAD), la sekretariaroj de la Revizia Mekanismo de la Afrika Unio kaj la Tutafrika Parlamento estas en Midrand.

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-05-10 per la retarkivo Wayback Machine
* loĝantaro
* mapo[*rompita ligilo*]
**Nigel** estas grandurbo en Sud-Afriko, en provinco Ĥaŭtengo, en municipo Ekurhuleni.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 129 km²
* Loĝantaro: 166.266 (en 2012)
* Supermara alteco: 1535 m
* Horzono: UTC +2 h

Geografio
---------

Nigel situas sur altebenaĵo en norda parto de la lando. Brakpan troviĝas 23, Benoni 30, Johanesburgo 45, Soweto 62, **Pretorio** 82, Durbano 456, Kaburbo 1275 km.

Historio
--------

En 1886 oni trovis oron kaj komenciĝis la minado (kiel en romano "Fortune de Nigel" de Walter Scott). La urbo, kiu kreskis ĉirkaŭ la minejo ankoraŭ portas nomon derivitan de Scott-libro. En 2000 Nigel aliĝis al municipo de Ekurhuleni.

Ekonomio
--------

Nigel estas la industria motoro de Johanesburgo. La ĉefa industrio estas la minado kaj ankaŭ la urbo havas diversajn pezajn industriojn.

Trafiko
-------

El Nigel la plej grava vojo kuras al la proksima urbo Springs, krome estas vojoj al aliaj direktoj.

Klimato
-------

En Nigel la temperaturo varias averaĝe inter 11-22  ℃. En januaro regas la plej alta varmo, en julio la plej malalta varmo (tiam tre malofte frostas nokte). Jare pluvas ĉ. 700 mm (ĝenerale dum jardeko nur unufoje neĝas). La pluvo en januaro kulminas kaj julie malkulminas.

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-05-10 per la retarkivo Wayback Machine
* loĝantaro
* mapo[*rompita ligilo*]
**McKinney** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Teksaso, en la kantono Collin.

Situo de McKinney en Teksaso kaj en distrikto de Collin

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 152 km²
* Loĝantaro: 131.117 (en 2010)
* Supermara alteco: 192 m
* Horzono: UTC-6h (en somero UTC-5h)
* Poŝtkodo: 75069-75071
* Telefonkodo: 972

Geografio
---------

McKinney situas sur malalta montetaro en la suda landparto de Usono, en la nordorienta parto de Teksaso.

Historio
--------

McKinney estis nomita pri Collin McKinney, kiu subskribis Deklaracion de Sendependeco de Teksaso. En 1849 oni donacis areon por la urbeto. Ĝi iĝis la ĉefa komerca centro por la distrikto.

Ekonomio
--------

Ĝis la 1960-aj jaroj McKinney estis terkultiva centro, kie oni okupiĝis pri farunoj, maizoj, kaj kotonoprilaboroj, baldaŭe ankaŭ pri laktaĵoj, vestoindustrioj.

Klimato
-------

McKinney havas humidan subtropikan klimaton. La temperaturo averaĝe varias inter 11-23  ℃. La varmo kulminas en julio kaj aŭgusto ofte kun ĉ. 40  ℃ (en 1936 oni mezuris 48  ℃), la malvarmo kulminas en januaro kun ĉ. frostopunkto (en 1930 oni mezuris - 22  ℃). Jare pluvas po 1042 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, plej ofte en majo, plej malofte januare.

Trafiko
-------

McKinney havas regionan flughavenon. Ĉefvojoj kuras el la urbego al sudo al Dallas, al nordo al Sherman (Teksaso), al okcidento kaj al oriento.

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Anglalingva Vikipedio

* McKinney (Teksaso) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio McKinney (Teksaso) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pumperniklo** estas tradicia branopano el Vestfalio en Germanio. Ĝi konsistas el kunbrana sekalo. En la originala recepto ĝi estis pano farita el kunbrana faruno, kiu estis aldonita al varma akvo kaj ŝvelis dum multaj horoj. Poste, ĝi estis albakita en fermita bakmuldilo ĉe 200 ℃ sekve ĉe malaltiĝinta temperaturo ĝis 100 ℃ pli vaporigita ol bakita por 16 ĝis 24 horoj. Tiu kaŭzas ke la amelon en la faruno karamelizas, donante al la pumperniklo malhelbrunan koloron kaj la karakteriza leĝere dolĉa odoro kaj gusto. Ĉi tio estas pro la "*Maillard reago*". Ĉar la pano ne enhavas acidpaston aŭ giston, ĝi estas kompakta, suka kaj facile disfalas. La pano ne ricevas kruston.

Nuntempe la procezo por fari pumperniklon mallongiĝis, en la pasto estas aldonita gisto kaj malto. Ĉar ĉi tiu proceduro faras malpli karameligitan amelon, oni aldonas siropon kiel anstataŭaĵo.

Pumperniklo estas tre longa tenebla: En sigelita sako oni povas teni ĝin dum kelkaj monatoj kaj en ladskatolo ĝis du jaroj.

La probable plej malnova bakejo kiu ankoraŭ produktas pumperniklon, estis fondita en 1570 de Jörgen Haverlanth en Soest, Germanio. La bakejo ekzistas ankoraŭ kaj liaj posteuloj posedas ĝin.

* Kategorio Pumperniklo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Brownsville** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Teksaso, en kantono Cameron. La urbego estas ankaŭ limpasejo al Meksiko, romkatolika diocezo kaj universitata urbo.

Situo de Brownsville en Teksaso kaj en la distrikto

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 25° 55′ N 97° 29′ U﻿ / ﻿25.917 °N, 97.483 °U﻿ / 25.917; -97.483 (mapo)
* Areo: 382 km²
* Loĝantaro: 175 023 (en 2010)
* Supermara alteco: 10 m
* Horzono: UTC-6h (en somero UTC-5h)
* Poŝtkodo: 78520-78523, 78526
* Telefonkodo: 956

Geografio
---------

Bulvardo en Brownsville
Brownsville situas sur apudmara ebenaĵo laŭ Rio Grande del Norte en la suda landparto de Usono, en la plej suda parto de Teksaso. Kontraŭ la rivero Matamoros (komunumo en Tamaulipas) etendiĝas jam en Meksiko, tial ili duope estas duobla urbo. La maro estas proksime.

Historio
--------

En 1845 oni komencis konstrui fortikaĵon laŭ la meksika limo. En la sekva jaro meksikanoj sieĝis ĝin, dume mortis komandanto de la fortikaĵo Jacob Brown. Tial teksasanoj nomis la fortikaĵon "Fort Brown". La urbeto mem fondiĝis en 1848. En la 1860-aj jaroj la urbo estis grava kontrabandopunkto kaj ankaŭ bataloj okazis, fine oni eksplodis la fortikaĵon. En 1906 konflikto okazis inter blankuloj kaj nigruloj. En 1991 Brownsville ricevis universitaton.

Klimato
-------

Vojo en Brownsville
Brownsville havas mildan dezertan klimaton. La temperaturo averaĝe varias inter 10-34  ℃. La varmo kulminas en julio kaj aŭgusto, la malvarmo kulminas en januaro. Jare pluvas po 702 mm, escepte en 2004 neĝis.

Trafiko
-------

Brownsville havas internacian flughavenon. Aŭtoŝoseo kuras al McAllen, fervoja linio kuras al Houston. Al Meksiko 3 pontoj faras kontaktojn. En la urbo aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. Brownsville estas grava havenurbo.

Vidindaĵoj
----------

* muzeo de Belartoj kaj muzeo de infanoj
* historia urbocentro kun konstruaĵoj pli ol 150 jarojn aĝaj
* domo de framasonoj

Famuloj
-------

* En Brownsville naskiĝis verkisto Bruce Sterling

Ĝemelurboj
----------

* Meksiko Matamoros (komunumo en Tamaulipas), Meksiko 2009
* Meksiko Valle Hermoso (komunumo), Meksiko 2009

Mapo pri Teksaso, kie estas trovebla Brownsville plej sude

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Anglalingva Vikipedio

* Brownsville (Teksaso) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Brownsville (Teksaso) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 421995
* GND: 4444466-7
* LCCN: n80034369
* VIAF: 158271426
* BNF: 123458068
 |
**Chandler** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Arizono, en distrikto Maricopa. La urbego apartenas al aglomeraĵo de Fenikso (urbo). 

Situo de Chandler en Arizono kaj en la distrikto

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 33° 18′ N 111° 50′ U﻿ / ﻿33.300 °N, 111.833 °U﻿ / 33.300; -111.833 (mapo)
* Areo: 150 km²
* Loĝantaro: 240 101 (en 2010)
* Supermara alteco: 370 m
* Horzono: UTC-7h
* Poŝtkodoj: 85044, 85224–85226, 85233, 85248–85249, 85283–85284, 85286, 85295, 85297–85298
* Telefonkodoj: 480

Geografio
---------

Urbocentro de Chandler
Chandler situas sur montetaro en la sudokcidenta landparto de Usono, en la meza parto de Arizono. Fenikso troviĝas 30 km. Ankaŭ Tempe (Arizono), Mesa, Gilbert estas proksime.

Historio
--------

En 1891 Dr. Alexander John Chandler, la unua bestokuracisto en Arizono akiris tie kampon. Baldaŭe loĝata loko estiĝis kaj en 1912 ĝi estis jam urbeto kun administrejo, lernejo kaj hotelo. En la 20-a jarcento ĝi estis dormourbo de Fenikso, tamen iom da industrio aperis.

Ekonomio
--------

Komence agrikulturo estis la ĉefa profesio en Chandler, surbaze de kotonoj, maizoj. Dum la 1910-aj jaroj ekzistis strutobredado. Nuntempe Intel kaj similaj firmaoj produktas en la urbego.

Strato en Chandler

Klimato
-------

En Chandler la temperaturo averaĝe varias inter 14-31  ℃. La varmo kulminas en julio kun rekordo 48  ℃, inter oktobro-aprilo okazas eĉ frostoj. Jare pluvas po 234 mm, junie ĝenerale neniam pluvas. La pluvo kulminas en marto.

Trafiko
-------

Chandler havas 2 municipajn flughavenojn. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. Estas ankaŭ fervojaj kaj ĉefvojaj kontaktoj kun Finikso.

Vidindaĵoj
----------

* arta centro kun 1500 sidlokoj
* festivalo pri strutoj
* Fervojmuzeo

Mapo pri Arizono, kie estas trovebla Chandler meze ĉe Finikso (kiel origine Phoenix)

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Anglalingva kaj svedlingva Vikipedioj
**Hayward** (pli frue *Haywards*, *Haywood*) estas grandurbo kaj universitata urbo en Usono, en subŝtato Kalifornio, en Kantono Alameda.

Loko de Hayward en Kalifornio kaj en Kantono Alameda

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 165 km²
* Loĝantaro: 144.186 (en 2010)
* Supermara alteco: 34 m
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h )
* Poŝtkodoj: 94541, 94542, 94544, 94545, parts of 94546, 94552
* Telefonkodo: 510

Hayward, urbomezo

Geografio
---------

Hayward situas laŭ Golfo de San-Francisko en la sudokcidenta landparto de Usono, en la okcidenta parto de la subŝtato.

Historio
--------

En la nuna Hayward indianoj vivis jam antaŭ miljaroj. Baldaŭe hispanoj profitis la kampojn. Estas diversaj opinioj pri deveno de la loknomo. Unuj kredas, ke estis *William Dutton Hayward*, kiu malfermis hotelon en 1852, aliaj kredas, ke estis nomita laŭ *Alvinza Hayward*, kiu trovis multe da oroj. Estas fakto, ke la unua poŝtejo malfermiĝis en 1860. Post 8 jaroj granda skismo detruis la domojn ĝis tiam konstruitajn (eĉ la fervojaj reloj ruiniĝis). La urbeto kreskis konstante en la 19-a jarcento kun ekonomio surbaze de agrikulturo kaj turismo. Gravaj kultivaĵoj estis tomatoj, persikoj, ĉerizoj, kaj abrikotoj, krome oni bredis kokidojn. Dum la 2-a mondmilito fabrikoj ekfunkciis por produkti militomaterialojn.

Trafiko
-------

Akvoturo de Hayward
Vido al la universitato de Hayward kaj al la urbo
Ponto tra la golfo ĉe Hayward
Hayward havas ĝeneralan flughavenon, krome bonajn vojajn kaj relajn kontaktojn al Oakland kaj Los-Anĝeleso. Estas ponto tra la golfo.

Klimato
-------

Hayward situas en mediteranea klimato. En januaro la averaĝa temperaturo estas 9  ℃, en julio estas 19  ℃. Jare pluvas po 349 mm.

Ĝemelurboj
----------

* Afganio Ghazni, Afganio
* Japanio Funabaŝi, Japanio
* Portugalio Faro (Portugalio), Portugalio

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio

Mapo pri Kalifornio, kie estas trovebla Hayward interne en la okcidenta parto en proksimeco de San Francisko

* Hayward (Kalifornio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hayward (Kalifornio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 427975
* GND: 7640869-3
* LCCN: n81081220
* VIAF: 134293938
* SUDOC: 203673204
 |
**Concord** (antaŭe **Todos Santos**) estas grandurbo en Usono, en subŝtato Kalifornio, en Kantono Contra Costa. Ĝi estas la plej granda urbo de la kantono kaj ĝi estas antaŭurbo de San Francisco kaj Oakland.

Situo de Concord en Kalifornio kaj en la kantono

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 79 km²
* Loĝantaro: 122.067 (en 2010)
* Supermara alteco: 26 m
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h )
* Poŝtkodoj: 94518-94521
* Telefonkodo: 928

Urbomezo en Concord

Geografio
---------

Concord situas ĉe golfo en la sudokcidenta landparto de Usono, en la meza parto de la subŝtato. Oakland troviĝas 35, San Francisco 47, San Jose 82, Sakramento 105 km.

Historio
--------

En la nuna Concord komence indianoj vivis. En 1772 hispanoj komencis transiri la areon, sed ili ankoraŭ ne ekloĝis tie. *Todos Santos* ("ĉiuj sanktuloj") fondiĝis en 1869 (la nomo estis ŝanĝita al Concord post monatoj) kaj urbiĝis en 1905. La poŝtejo malfermiĝis en 1872. Komence Concord estis agrikultura urbeto, kie oni okupiĝis pri vinberoj, juglandoj, tritikoj, fojnoj kaj eĉ tomatoj. La urbeto Cowell (nun integrigita al Concord) produktis cementon.

Trafiko
-------

Foto pri Concord
Concord havas flughavenon (Buchanan Field Airport) sen nuntempa pasaĝeroservo. El la urbego ĉefvojoj kaj fervojoj kuras al San Francisco kaj Stockton (Kalifornio), ĉefvojo kuras tra la golfo al Vallejo.

Klimato
-------

Concord situas en mediteranea klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen. La temperaturo averaĝe varias inter 10-23  ℃, en julio kun rekordo 28  ℃ 43  ℃, en decembro kun rekordo -4  ℃. Jare pluvas po 467 mm. La pluvo kulminas en februaro, en julio praktike ne pluvas.

Vidindaĵoj
----------

* koncertejo "Sleep Train Pavilion"
* arboreto
* teatro
* diversaj parkoj

Ĝemelurboj
----------

Mapo pri Kalifornio, kie estas trovebla Concord proksime de San Francisco
* Japanio Kitakami, Japanio (1974)

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio
**Cedar Rapids** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Iovao, en Kantono Linn. La urbego estas administra centro de la kantono.

Loko de Cedar Rapids en la kantono kaj subŝtato

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 41° 59′ N 91° 40′ U﻿ / ﻿41.983 °N, 91.667 °U﻿ / 41.983; -91.667 (mapo)
* Areo: 187 km²
* Loĝantaro: 127.905 (en 2011)
* Supermara alteco: 247 m
* Horzono: UTC-6h (en somero UTC-5h)
* Poŝtkodoj: 52400-52499
* Telefonkodo: 319

Geografio
---------

Urbomezo en Cedar Rapids
Ponto en Cedar Rapids
Cedar Rapids situas sur montetaro laŭ rivero Cedar en meza-norda parto de Usono, en orienta parto de Iovao kaj en sudokcidenta parto de la kantono. Des Moines troviĝas 160 km.

Historio
--------

La loko de aktuala Cedar Rapids estis en la teritorio de diversaj triboj. Eŭropano alvenis kaj nomis la lokon "Columbus" en 1838. En 1841 la loknomo iĝis Cedar Rapids, ĉar laŭ la torento multe da ruĝaj cedroj situis. La vilaĝo urbiĝis en 1849. La ekonomia kresko de Cedar Rapids pliiĝis precipe en 1871. En 2008 granda inundo okazis.

Ekonomio
--------

Cedar Rapids estas unu el la plej grandaj urboj en la mondo por maizopretigo. La grena prilaborindustrio estas la plej grava sektoro de Cedar Rapids.

Trafiko
-------

En Cedar Rapids regiona flughaveno funkcias. Privataj aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn inter la urbo kaj flughaveno. La urbego havas bonajn kontaktojn al la subŝtato trajne kaj aŭtovoje.

Klimato
-------

Hotelo en Cedar Rapids
En Cedar Rapids la averaĝa temperaturo varias inter 9-15  ℃. La malvarmo kulminas en januaro averaĝe -12  ℃, rekorde -34  ℃. La varmo kulminas en julio averaĝe 29  ℃, rekorde 43  ℃. Jare oni mezuras precipitaĵojn 879 mm. En ĉiuj monatoj estas precipitaĵoj.

Vidindaĵoj
----------

* muzeo pri artoj
* teatro Paramount
* skulptaĵo "Kvin Sezonoj"

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo kreiĝis helpe de Guglo el la angla kaj rusa Vikipedioj
**Árpád Somogyi** [ŝomodji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Somogyi Árpád** estas hungara ekonomikisto, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio ().

Árpád Somogyi naskiĝis la  27-an de aŭgusto 1937(nun 1937-08-27) en Környe.

Biografio
---------

Árpád Somogyi akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1959. Post la diplomo li estis laboratoriestro en Pápa, sed en 1963 li disidis al Okcidenta Germanio. Li laboris en institutoj en Kulmbach, poste en Hanovro. Inter 1966-1970 li estis esploristo en instituto en Montrealo sub János Selye, eĉ en la lasta jaro li akiris sciencan gradon Ph.D.. Pli poste jam en Usono li laboris en instituto kaj ankaŭ instruis en universitato. Li edziĝis en 1971. Li ricevis premiojn inter 1948-1998.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

*

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* datenoj kun foto
* biografio angle

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855672
 |


* Portalo pri Biografio
**Tepehuanes** estas unu el la 39 komunumoj de la meksika subŝtato Durango, kiu situas en norda Meksiko (sed sen limo al Usono). La ĉefurbo de la komunumo estas Santa Catarina de Tepehuanes. Al Tepehuanes apartenas entute 257 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10035.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 11605 loĝantojn. El tiuj estis 5660 viroj kaj 5945 virinoj. La komunumo havas surfacon de 6401,5 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1800 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 750,0 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 15,0  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 12061 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 47 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,39 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

8543 de la loĝantoj de Tepehuanes en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 893 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 10,45 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 10,16 % (467 el 4595), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 10,79 % (426 el 3948).

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 11525 personoj apartenis al la katolika religio kaj 676 personoj al la protestantisma religio. 84 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 654 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tepehuanes Arkivigite je 2007-05-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Situo de la regiono Norte en Guerrero
**Atenango del Río** estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Atenango del Río. Atenango del Río apartenas al la regiono Norte , kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero kaj kiu situas en la nordoriento de Guerrero. Al ĝi ankaŭ apartenas dek-kvin aliaj komunumoj. Al Atenango del Río apartenas entute 29 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12008.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 7648 loĝantojn. El tiuj estis 3527 viroj kaj 4121 virinoj. La komunumo havas surfacon de 398,8 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 640 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 1100 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 24  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 7311 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 755 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 10,33 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

4780 de la loĝantoj de Atenango del Río en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 1316 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 27,53 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 29,24 % (766 el 2620 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 25,46 (550 el 2160 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.

El la 7311 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 6273 apartenis al la katolika religio. 1038 personoj apartenis al aliaj religioj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Atenango del Río Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Situo de la regiono Norte en Guerrero
**Buenavista de Cuéllar** estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Buenavista de Cuéllar. Buenavista de Cuéllar apartenas al la regiono Norte , kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero kaj kiu situas en la nordoriento de Guerrero. Al ĝi ankaŭ apartenas dek-kvin aliaj komunumoj. Al Buenavista de Cuéllar apartenas entute 38 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12015.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 12148 loĝantojn. El tiuj estis 5814 viroj kaj 6334 virinoj. La komunumo havas surfacon de 284,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1260 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 1079 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 25,7 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 10920 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 84 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,77 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

7997 de la loĝantoj de Buenavista de Cuéllar en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 1170 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 14,63 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 16,78 % (711 el 4238 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 12,21 (459 el 3759 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.

El la 10920 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 10275 apartenis al la katolika religio. 645 personoj apartenis al aliaj religioj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Buenavista de Cuéllar Arkivigite je 2011-06-17 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Nogales, limurbo inter Usono kaj Meksiko (dekstre)**Nogales** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas landlima urbo Nogales. Ĉe la alia parto de la landlimo estas urbo kun la sama nomo en la federacia ŝtato Arizono. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26043.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 220292 loĝantojn. El tiuj estis 111295 viroj kaj 108997 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1654,8 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1200 metroj super la marnivelo.

Tempozono
---------

Kiel la tuta subŝtato Sonora ankaŭ Nogales apartenas al la tempozono de la montoj (Tiempo de la Montaña). Ĝi egalas al UTC -7. Interese estas ke oni ne ŝanĝas la tempon en la somero, do ne estas la somera tempo kiel en aliaj partoj de Meksiko.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 461 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 18 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 105329 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 103036 scipovis legi kaj skribi kaj 2026 personoj estis analfabetoj. Do 1,92 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 137480 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1,664 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 1,21 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Historio
--------

Ĉar multaj lokanoj el la regiono Ekstremaduro, Hispanio, elmigris al Hispanameriko dum la 16a kaj 17a jarcentoj, kelkaj lokoj tie nomiĝas same Nogales (Juglandarboj), kiaj ĉe Nogales (Arizono) kaj Nogales (Sonora).

Antaŭ la fondo de Nogales en la regiono nur ekzistis ranĉo, kiu konstruiĝis en la jaro 1841. En 1880 oni instalis limkontrolejo kaj limimpostejo en la sama loko kaj poste oni decidis ke proksime preteriru fervojo, kiun oni inaŭguris je la 25-a de oktobro 1882. Neniu el tiuj okazoĵoj kaŭzis kreskon de la loĝantaro. Nur post pliaj du jaroj iom post iom kreskis la loĝantaro kaj oni fondis la komunumon Nogales en loko kiun donacis la posedantoj de la ranĉo. Je la 13-a de julio 1889 Nogales akiris la titolon "vilaĝo.

Nogales fariĝis komunumo je la 11-a de julio 1884, kiam publikiĝis la leĝo n-ro 29, subskribita de la tiutempa regestro de Sonora Luis Emeterio Torres. La urbo Nogales oficiale fariĝis urbo je la 1-a de januaro 1920.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nogales en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Situo de la regiono La Montaña en Guerrero
**Copanatoyac** estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Copanatoyac. Copanatoyac apartenas al la regiono La Montaña , kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero. La regiono "La Montaña" troviĝas en la orienta parto de la subŝtato. Krome dek-ok komunumoj apartenas al tiu regiono. Multaj komunumoj en tiu regiono apartenas al la plej malriĉaj komunumoj de Meksiko. Al Copanatoyac apartenas entute 42 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12020.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 17337 loĝantojn. El tiuj estis 8342 viroj kaj 8995 virinoj. La komunumo havas surfacon de 388,4 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1380 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 1845 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 19,5 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 13018 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 11974 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 91,98 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

8179 de la loĝantoj de Copanatoyac en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 4368 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 53,41 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 65,32 % (2812 el 4305 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 40,17 (1556 el 3874 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.

El la 13018 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 12204 apartenis al la katolika religio. 814 personoj apartenis al aliaj religioj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Copanatoyac Arkivigite je 2007-05-26 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)