recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo JU en Fahy JU staras por la svisa Kantono Ĵuraso. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Fahy**. |


---

Pri la komunumo
---------------

**Fahy** estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 361 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Fahy situas en okcidento de la regiono Ajoie sur altebenaĵo de la Tavola Ĵuraso sur averaĝa alteco de 567 m s.m. La komunumo troviĝas ĉe la franca landlimo en distanco de proksimume 7 kilometroj okcidente de la distriktĉefkomunumo Porrentruy. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,78 km², de kiuj proksimume kvarono, nome 26%, estas kovrita de arbaro, 57% servas por agrikulturo kaj 9% por setlado. 8% de la teritorio estis antaŭe dezerta kaj nun estas parto de la armilejo Bure de la Svisa Armeo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Fahy limas en nordo al Croix (Francio), en nordoriento al Bure, en sudoriento al Haute-Ajoie, en sudo al Rocourt, en sudokcidento al Grandfontaine, kaj en okcidento al Abbévillers (Francio).

Trafiko
-------

Fahy situas ĉe ĉefvojo de Porrentruy al Montbéliard en Francio. La plej proksima alveturejo al la sivsa aŭtovojo A16 siutas 5 kilometrojn oriente en Courtedoux. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio al Porrentruy.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Fahy datiĝas el la jaro 1177 kiel *Fahyl*. Dum mezepoko Fahy apartenis al Burgonjo, sed la Princepiskopejo Bazelo jam frue postulis la regadon pri la teritorio. Pro tiuj kvereloj Fahy dum la Burgonjaj Militoj en 1474 kaj en 1475 estis dufoje preskaŭ komplete detruita kaj finfine fariĝis posedaĵo de la Princepiskopejo. Ek de la 16-a jarcento Fahy apartenis al la majorejo Bure de la voktejo Ajoie. Post la franca revolucio de 1792 ĝi dum unu jaro apartenis al la Raŭraka Respubliko, kiu kiel departamento *Mont Terrible* estis aligita al Francio. De 1800 ĝis 1815 Fahy apartenis al la franca departemento Haut-Rhin, kaj en la jaro 1816 ĝi per dekreto de la Viena Kongreso de 1815 fariĝis parto de la distrikto Porrentruy de Kantono Berno. Ek de la 1-a de januaro 1979 Fahy apartenas kun la tuta distrikto al la nova Kantono Ĵuraso.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Fahy

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Dominique Prongué*: *Fahy* en '*Historia Leksikono de Svislando* (2009-08-06)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fahy JU en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri la komunumo Fahy sur la retejo de la kantono
* Fahy en la Historia Leksikono de Svislando

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Porrentruy |
| --- |
| maldekstraAlle • Basse-Allaine • Beurnevésin • Boncourt • Bonfol • Bressaucourt • Bure • Clos du Doubs • Coeuve • Cornol • Courchavon • Courgenay • Courtedoux • Damphreux • Fahy • Fontenais • Grandfontaine • Haute-Ajoie • La Baroche • Lugnez • **Porrentruy** • Rocourt • Vendlincourt |  |

 |
La **Berghŭata**, **Berguata** aŭ **Barghŭata** (ankaŭ **Barghwata** aŭ **Berghuata**) estis grupo de Berberaj triboj en la marbordo al Atlantiko de Maroko, apartenanta al la Masmuda konfederacio. Post alianciĝi kun la Sufria Ĥariĝisma ribelo en Maroko kontraŭ la Umajida Kaliflando, ili establis sendependan ŝtaton (744 - 1058) en la areo de Tamesna ĉe la atlantika marbordo inter Safi ka Salé sub estreco de Tarif al-Matghari.

Etimologio
----------

Kelkaj historiistoj opinias ke la termino *Barghŭata* estas fonetika kripligo de la termino *Barbati*, nome kromnomo kiun Tarif portis. Oni supozas ke li naskiĝis en la areo de Barbate, ĉe Cádiz en Hispanio. Tamen, Jérôme Carcopino kaj aliaj historiistoj opinias ke la nomo estas multe pli antikva kaj ke la tribo estas la sama kiun la Romianoj nomigis *Baquates*, kiuj ĝis la 7a jarcento loĝis ĉe Volubilis.

Referencoj
----------

* Ulrich Haarmann, *Geschichte der Arabischen Welt*. C.H. Beck München, 2001.
* John Iskander, Devout Heretics: The Barghawata in Maghribi Historiography, in *The Journal of North African Studies* Volume 12, 2007, pages 37–53.
* Stephan und Nandy Ronart, *Lexikon der Arabischen Welt*. Artemis Verlag, 1972.
* Mohammed Talbi, *Hérésie, acculturation et nationalisme des berbères Bargawata*, in *Premier congrès des cultures Méditerranéennes d'influence arabo-berbère*, Alger 1973, 217-233.

Notoj
-----

1. ↑  *Tarif, el conquistador de Tarifa* Arkivigite je 2011-07-16 per la retarkivo Wayback Machine de Enrique Gozalbes Cravioto - hispane
2. ↑  vidu ekz. this article originally published in *Hesperis*  18a de Aprilo, 2007; kaj por mala vido reference de Mohammed Talbi citita supre
Pingveno ĉe Bergena Akvario
**Bergena Akvario** (en norvega 'Akvariet i Bergen') estas publika akvario en Norvegio. Ĝi situantas ĉe duoninsulo Nordnes en Bergen kaj estas unu el la turismaj allogaĵoj de la urbo. Kiam ĝi malfermiĝis la 27an de aŭgusto 1960, ĝi estis konsiderita la plej granda kaj plej moderna akvario en Norda Eŭropo.

La komplekso estas hejmo por ĉirkaŭ 60 akvujoj de fiŝoj, maraj senvertebruloj, same kiel de tri eksteraj lagetoj por fokoj, pingvenoj kaj ciprinedoj kaj tropika branĉo kun reptilioj kaj simioj.

Referencoj
----------

* Hartvedt, Gunnar Hagen (1994). "Akvariet". Bergen byleksikon (in Norwegian). Oslo: Kunnskapsforlaget. pp. 63–64. ISBN 82-573-0485-9

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bergena Akvario en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo

60° 23′ 59″ Nordo 5° 18′ 14″ Oriento﻿ / ﻿60.3997 °N, 5.3038 °O﻿ / 60.3997; 5.3038 (mapo)Koordinatoj: 60° 23′ 59″ Nordo 5° 18′ 14″ Oriento﻿ / ﻿60.3997 °N, 5.3038 °O﻿ / 60.3997; 5.3038 (mapo)
***Concise Encyclopedia of the Original Literature of Esperanto 1887-2007*** (Konciza enciklopedio pri la originala literaturo en Esperanto 1887-2007), mallonge **CEOLE**, estas anglalingva enciklopedia konsultlibro verkita de Geoffrey Sutton pri la originala literaturo en Esperanto, eldonita de Mondial en 2008.

Ĝi dividas la historion de la esperantlingva literaturo en 5 periodojn, kiel priskribite en la eseo *Pri la periodoj de la Esperanta literaturo*, ricevinta la unuan premion en la Belartaj Konkursoj de UEA 2007, kaj publikigita en BA1.

CEOLE estas la ĝis nun plej ampleksa kaj kompleta konsultlibro pri la originala esperanta literaturo. El ĝiaj 728 paĝoj, 67 estas dediĉitaj al bibliografioj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* CEOLE ĉe Guglo-libroj
* Anglalingva paĝo pri CEOLE de la eldonejo Mondial
* Recenzo: "Bona libro: Concise Encyclopedia of the Original Literature of Esperanto"
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
**Remetea Mică** [remetja mikə] (hungare: **Németremete**, germane: **Königshof**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Timișoara. Administre ĝi apartenas al Maşloc.

Loĝantaro
---------

En 1910 Németremete havis 750 loĝantojn (germanoj); en 1992 487 (slovakoj, rumanoj, 4% hungaroj).

Historio
--------

Ĝia unua mencio skribe estas en 1471. Ĝis 1919 Németremete apartenis al Hungario, al Temes.

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1-18. 1993-2004, Budapest.

Komunumoj pri *német* (=germano) en Hungara reĝlando
----------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Hidasnémeti | Kapinémetfalu | Németbánya | Németbogsán | Németfalu |
| Németkér | Németpereg | Németremete | Németság | Németszentmihály |
| Németszentmiklós | Németszentpéter | Németújvár | Sopronnémeti | Szamosújvárnémeti |
| Tornyosnémeti |  |  |  |  |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mapo de distrikto Arkivigite je 2006-09-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Popolnombrado 2002
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 

***Scienca Revuo*** estas organo de la Internacia Scienca Asocio Esperantista (ISAE), kiu alportas fakajn artikolojn pri diversaj sciencaj temoj. La revuo aperas ekde 1949 kaj estas daŭriganto de la *Internacia Scienca Revuo* fondita en 1904. De 1949 ĝis 1954 ĝi estis eldonita de privata eldonejo Muusses en Nederlando kaj ĝin redaktis W.P. Roelofs kaj G. F. Makkink. Poste la redaktadon transprenis P-ro Boĵidar Popoviĉ kiu fariĝis la sekretario de ISAE. La revuo tiam estis presita en Jugoslavio. Ekde la jarvolumo 21 la revuo aperis 6-foje jare minimume po 32 paĝoj en pli granda formato.

Ĝis la fino de 2011 la redaktisto estis Rüdiger Sachs kaj kunredaktisto (iama redaktisto) Josef Kavka. Komence de 2012 tiun rolon transprenis Johannes Mueller.

Kutime la revuo aperas kvarfoje jare, ĝis 2011 nur paperforme. Ekde 2012 ekestis nova eldonsistemo, kiu inkluzivas retajn versiojn de la revuo[*rompita ligilo*]. La revuo ne aperis ekde 2015.

Historio de la revuo
--------------------

Antaŭ la dua mondmilito jam ekzistis antaŭaj projektoj, nome *Internacia Scienca Revuo*, *Scienca Gazeto*, *Teknika Revuo* kaj *Bulteno de ISAE*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Scienca Revuo en Vikifontaro (Universala biblioteko)

* Oficiala retejo (ekde 2012)
* Kompleta arkivo de Scienca Revuo ekde la jaro 1949 (PDF-dosieroj de ĉiuj artikoloj)[*rompita ligilo*]
* Artikoloj de Scienca Revuo en STEB
	+ Artikoloj aperintaj en Scienca Revuo inter 1949-2000 listigitaj laŭ fakoj
* Enhavtabeloj ekde 1993
La **akvogrunda cimo** (*Aphelocheirus aestivalis*) estas ĉ. unucentimetran granda insekto. Ĝi havas malhela-brunan koloron, sur kiu estas videblaj flavaj matricoj; flugilstumpojn kaj malfortajn krurojn.

Ĝi vivas sur akvogrundoj, kie ĝi moviĝas duone kurante, duone naĝante. la larvoj spiras tra la haŭto, dum la plenkreskaj besoj havas fizikan plumon. Tiu funkcias per gasŝanĝo inter la akvo kaj la tre maldika aerfilmo, kiun tenas la densaj haretoj sur la ventra parto. Tiuj estas ligitaj kun pluraj spirtruoj (stigmoj) kaj tiumetoda alvenas la necesa oksigeno en la korpon. Ĉe elspiro, estiĝas aerveziko.

Ĝi forlasa la akvon nur unufoje kaj la aerfilmo tiam estiĝas kaj tenas ĝis ĝia vivo.

Vivloko
-------

Por la gas-ŝanĝo necesas rapide dluanta kaj oksigeniĉa akvo. Ĝi vivas dise en Eŭropo, sed la specio estas relative malofta.

Generado
--------

La plenkreskaj insektoj travintrumas. Post la pariĝo, la femalo klebas la ovoj sur la grundon.

Nutrado
-------

Interalie pizokonkoj, kiujn ili elsuĉas.

Interesaĵoj
-----------

Laŭ ĝia propreco pri tenado de aerfilmo longtempe, esploristoj de Universitato de Bonn evoluigis materialon (banveston), kiu restas seka (min. 4 tagojn en ondanta akvo).

Literaturo
----------

* Dr. Helgrad Reichholf-Riehm: *Insekten*, Mosaik-Verlag, München 2000, ISBN 3-572-01088-8

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Akvogrunda cimo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Akvogrunda cimo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* schematisches Bild Arkivigite je 2007-01-11 per la retarkivo Wayback Machine
* fotoj
* kun aerfilmo sur la suba korpoparto Arkivigite je 2007-03-12 per la retarkivo Wayback Machine
* pluaj fotoj kaj informoj
La **Historia Distrikto Sopron** [ŝopron] (hungare  *Soproni járás*) estis distrikto en Hungara reĝlando, en Sopron (historia departemento). Ĝi situis sur ebenaĵo, sur montaro, sur montetaro en la nordokcidenta parto de la departemento (same en la nordokcidenta parto de la lando). Apartenaĵo de la distrikto estis ankaŭ parto de lago Fertő.

Historia departemento Sopron en 1890, kie ĝi montras distrikton de Sopron ĉe ruĝa **1**
La distrikta ĉefurbo estis Sopron, kiu estas urbo, tamen laŭjure ĝi apartenis rekte al la lando (nek apartenaĵo de distrikto, nek apartenaĵo de departemento). En la distrikto loĝis 44 606 homoj (nature sen Sopron). La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, vitoj, tritikoj, maizoj) kaj bestobredadoj.

Historio
--------

Tiu distrikto funkciis ĝis Traktato de Trianon, poste estis aldonita grandparte al Aŭstrio. Tamen okazis escepta referendumo, kie oni decidis pri redono de Sopron kune kun iom da vilaĝoj. La hungara parto iĝis Distrikto Sopron.

Komunumoj
---------


|  |  |
| --- | --- |
| 
En Hungario:
* Ágfalva
* Balf (nun ekstera parto de Sopron)
* Fertőboz
* Fertőhomok
* Fertőrákos
* Harka
* Hegykő
* Hidegség
* Kópháza
* Nagycenk
* Nagylózs
* Pereszteg
* Pinnye
* Sopronbánfalva (nun ekstera parto de Sopron)
* Sopronkövesd
* Sopronszécseny (nun ekstera parto de Pereszteg)

 | 
En Aŭstrio:
* Alsópéterfa Unterpetersdorf
* Csóronfalva Tschurndorf
* Doborján Raiding
* Felsőpéterfa Oberpetersdorf
* Fertőmeggyes Mörbisch am See
* Haracsony Horitschon
* Hasfalva Haschendorf
* Kabold Kobersdorf
* Kelénpatak Klingenbach
* Küllő Girm
* Lakfalva Lackendorf
* Lakompak Lackenbach
* Lépesfalva Loipersbach im Burgenland
* Lók Unterfrauenhaid
* Mészverem Kalkgruben
* Récény Ritzing
* Somfalva Schattendorf
* Sopronkeresztúr Deutschkreutz
* Sopronkertes Baumgarten (Burgenlando)
* Sopronnyék Neckenmarkt
* Veperd Weppersdorf

 |

Vidu ankaŭ
----------

* Distrikto Sopron

Fontoj
------

* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio
modelo de la 16-a-jarcenta urbopalaco
Conciergerie, vidita el la ponto Change.
La ***Conciergerie*** (esperante "domgardistejo") estas malnova palaco sur la insulo Cité, kore de Parizo. Ĝi restis la ĉefa loĝejo de la reĝoj de Francio inter la 10-a kaj la 14-a jarcentoj. La konstruaĵo situas antaŭ la kajo de la Horloĝo, ĉe la maldekstra bordo de la insulo Cité, en la 1-a arondismento de la franca ĉefurbo. Ĝi estis uzita kiel ŝtata malliberejo ekde 1392, post la forlaso de la palaco fare de Karlo la 5-a kaj de liaj posteuloj.

La malliberejo troviĝis en la teretaĝo, laŭlonge de la kajo de la Horloĝo, sed ankaŭ en la du ĉefaj turoj. La supra etaĝo estis dediĉita al la Parlamento de Parizo. Dum la franca revolucio, la Conciergerie estis rigardita kiel aŭtenta atendejo antaŭ ekzekuto per gilotino. Tie estis ekzemple enkarcerigita la reĝino Marie-Antoinette en 1793.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Conciergerie en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Conciergerie en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo Arkivigite je 2007-02-05 per la retarkivo Wayback Machine (angle, france)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 206005
* LCCN: n85254910
* VIAF: 167719874
* ISNI: 0000 0001 2199 3927
* BNF: 14614023k
 |
**Geja paniko** (angle *Gay panic*) estas termino uzata por priskribi leĝan defendon kontraŭ iuj krimoj. Specife, kiam homo asertas ke ili faris perfortan krimon (ekz, atakon aŭ murdon) kontraŭ samseksa homo ĉar tiu homo supozeble samsekseme flirtis aŭ proponis seksumi, tio estas "geja paniko". La defendo ne ofte evitas konvikton, sed ofte malpliigas la punon.

La pravigo estas ke negeja homo povas ofendiĝi aŭ koleriĝi pro tia seksuma aŭ ama propono tiom multe ke li dumtempe freneziĝas kaj faras agon (ekz, murdon) kiun li kutime ne farus. Multaj homoj kritikas tian defendon.

Oni ofte uzas la defendon en Usono, precipe en sudaj ŝtatoj kaj en malgrandaj urboj kaj kamparoj, kie multaj homoj malaprobas samseksemon. La defendo efikas pro la ofta socia timo kaj malaprobo de samseksemo. Fama ekzemplo estas la kazo de Matthew Shepard, kies du murdistoj diris ke Shepard flirtis kaj tiom kolerigis ilin ke ili murdis lin.

La defendo "geja paniko" ankaŭ estas uzata en kazoj pri perforteco kontraŭ transgenruloj.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri GLAT |

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* Arkivigite je 2004-12-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2006-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2005-11-05 per la retarkivo Wayback Machine
La **Distrikto Sopron** [ŝopron] (hungare  *Soproni járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron. Ĝi situas sur ebenaĵo, sur montaro kaj ties deklivoj laŭ Aŭstrio en la plej okcidenta parto de la departemento (en la nordokcidenta parto de la lando). Apartenaĵo de la distrikto estas ankaŭ parto de lago Fertő.

Distrikto Sopron en Hungario
La distrikta ĉefurbo estas Sopron, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ 2 aliaj urboj kaj grandvilaĝo, la ceteraj 35 estas vilaĝoj.

La areo estas 867,75 km², kie loĝas 100 155 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, vitoj, tritikoj, maizoj) kaj bestobredadoj, krone neciindas la fremdultrafiko, fine multaj laboras en Aŭstrio.

Historio
--------

Tiu distrikto funkciis jam inter 1886-1983, sed depost Traktato de Trianon la distrito perdis la okcidentan parton, ĝis 1950 la distrikto apartenis al Sopron (historia departemento). La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

Komunumoj
---------

* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Sopron**
* aliaj urboj:
	+ Fertőd
	+ Fertőszentmiklós
* grandvilaĝo: Nagycenk
* vilaĝoj:


|  |  |
| --- | --- |
| 
* Ágfalva
* Agyagosszergény
* Csáfordjánosfa
* Csapod
* Csér
* Ebergőc
* Egyházasfalu
* Fertőboz
* Fertőendréd
* Fertőhomok
* Fertőrákos
* Fertőszéplak
* Gyalóka
* Harka
* Hegykő
* Hidegség
* Iván
* Kópháza

 | 
* Lövő
* Nagylózs
* Nemeskér
* Pereszteg
* Petőháza
* Pinnye
* Pusztacsalád
* Répcevis
* Röjtökmuzsaj
* Sarród
* Sopronhorpács
* Sopronkövesd
* Szakony
* Újkér
* Und
* Völcsej
* Zsira

 |

Fontoj
------

* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio
***Bèth Cèu de Pau*** estas bearna himno.

***« Dio mia, Dio mia, permesu, ke mi revidu pluan fojon la ĉielon de Paŭo »* *diras Charles Darrichon, la mortiĝanta aŭtoro de*** ***"Bèth cèu de Pau"**,  
**la fama okcitanlingva himno, kiu gloras la belecon de la paŭa ĉielo.***

« **Lo Bèth Ceù de Pau** » (Prononcu « Lu bet’ seŭ de Paŭ »), la Bela Ĉielo de Paŭo, prikantita de la poetoj, kiun daŭre kantas la Bearnanoj, ne estas fabelo. Se diri la veron, plene belega ĉielo superas la ebenaĵon de la « Gave de Pau ».

La paŭan klimaton karakterizas manko de vento,
milda temperaturo, regula tutjara distribuo de la sunkvanto kaj malofteco de la nebuloj.

Komence de la 19a jarcento, Paŭo kaj ĝia milda klimato logis la britojn. Aparte la skota doktoro Alexander Taylor laŭdis la kuracan paŭan klimaton. Ekde tiam Paŭo famiĝis. Miloj da britaj riĉuloj kaj eksterlandanoj vintrumis en Paŭo, tiagrade, ke en la paŭa historio la 19a jarcento estas la angla jarcento !

Pro la speciale favoraj klimataj kondiĉoj, la unuaj flugoj per aviadilo okazis frue, komence de la 20a jarcento, kiam la fratoj Wright malfermis en Paŭo la unuan tutmondan aviadlernejon en la mondo. Ek de tiam, Paŭo iĝis daŭre aeronaŭtika urbo.

  

Jen la komenco de tiu fama bearna himno :

*Bèth cèu de Pau. quan te tournarèy béde ?*
*Qu'èy tant soufert despuch qui t'éy quitat.*
*Si-m cau mouri chens de-t tournà rebédé,*
*Adiu, béth cèu. t'aurey plâ regretat.*
*Qu'auri boulut, Bearn canta ta gloère.*
*Mes ne pouch pas, car que souy trop malau.*
*Moun Diu. mon Diu I Dechat-me béde encoère*
*Lou cèu de Pau, lou cèu de Pau (bis)* 
(Bela ĉielo de Paŭo, kiam mi revidos vin ?
Mi tiom suferis ekde kiam mi forlasis vin. Se mi devas morti sen revidi vin, Adiaŭ, bela ĉielo, mi ja estos sopirinta pri vi. Mi volintus prikanti vin, Bearnon, sed mi ne povas, ĉar mi tro malsanas. Dio mia, Dio mia, permesu, ke mi revidu pluan fojon la ĉielon de Paŭo ...)

''*Yé. qu'èri soul. dens ma triste crampète*
*A respirà lou perfum dou printemps*
*Quan, tout d'u cop. ue praube iroungléte,*
*Pousse u gran crit. e puch. en même tems.*
*U esparbè cour sus la berouyine;*
*- Çay. çay t'aci, jou ne-t herey pas mau!*
*Rentre dehens. que parleram praubine*
*Dou cèu de Pau. dou cèu de Pau (bis)  
''*
( Hieraŭ, mi estis sola en mia trista ĉambreto,
enspiranta la parfumon printempan, kiam, subite, kompatinda hirundo blekegas. kaj, samtempe, nizo atakas la belulineton ;
- Venu, venu ĉi tien, mi ne suferigos vin ! Eniru, povrulino, ni parolos pri la ĉielo de Paŭo...)
La **hepata peliozo**, aŭ en latina scienca nomo *Peliosis hepatis*, estas neofta malordo de sangvaskuloj karakterizita de multaj, hazarde distribuataj, sangoplenaj kavaĵoj tra la hepato. La grando de la kavaĵoj kutime gamas inter kelkaj milimetroj kaj 3 cm de diametro. Iam, ĝi estis konsiderita histologia kuriozaĵo foje trovita en nekropsioj, sed iom post iom estis agnoskita kiel etenda kondiĉo ĉu el aidoso ĝis el la uzado de anabolaj steroidoj. Ĝi foje povas tuŝi ankaŭ orgnaojn kiel la lieno, la limfaj ganglioj, la pulmoj, la renoj, la surrenaj glandoj, la osta medolo, kaj aliaj partoj de la digesta sistemo.

*Peliosis hepatis* estis ofte erare literumita "peliosis hepatitis", spite la fakton ke ĝi ne estas hepatito. La ĝusta termino devenas el la greka "pelios", t.e. *diskolorigita pro devojigita sango, blunigreca, livida* kaj de la latinigita genitivo ("hepatis" el la greka "hepar", *hepato*.

Notoj
-----

1. ↑   Sleisenger, Marvin (2006). Sleisenger and Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease. Philadelphia: W.B. Saunders Company. ISBN 978-1-4160-0245-1. Chapter 80
2. ↑   Ichijima K, Kobashi Y, Yamabe H, Fujii Y, Inoue Y (1980). "Peliosis hepatis. An unusual case involving multiple organs". Acta Pathol. JPN. 30 (1): 109–20. doi:10.1111/j.1440-1827.1980.tb01308.x. PMID 7361545.
3. ↑  "Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon". Alirita la 28an de julio 2020.
4. ↑  [ "Charlton T. Lewis, Charles Short, A Latin Dictionary". Alirita la 28an de julio 2020.
5. ↑  "Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon". Alirita la 28an de julio 2020.

* Kategorio Hepata peliozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697808
 |
**Alsóörs** [alŝOorŝ] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo kaj somera banloko en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Balatonfüred.

Aerfoto pri lagobordo de Alsóörs
Kalvinana preĝejo de Alsóörs
Panoramo de Alsóörs

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 33 km²
* Loĝantaro: 1330
* Poŝtkodo: 8226
* Telefonprefikso: 87

Situo
-----

Alsóörs situas laŭ norda bordo de Balatono, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Székesfehérvár-Keszthely inter Balatonalmádi kaj Balatonfüred.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj romianoj loĝis tie. Dum la mezepoko la kampoj apartenis al la reĝino. Dum la kontraŭturkaj bataloj la komunumo estis grava. En la 20-a jarcento la fervojo portis prosperadon, komenciĝis la somerumada erao. La vilaĝo apartenas al vinregiono de Balatonfüred-Csopak.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kulturdomo, sportejo, apoteko, polico, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romanika kaj gotika Kalvinana preĝejo (Alsóörs) el la 13-a jarcento, en 1807 barokiĝis
* katolika preĝejo de 1987
* kapelo de 1925
* ŝtonominejo pri ruĝaj ŝtonoj
* postgotika domo ĉirkaŭ 1500

Famuloj
-------

En Alsóörs mortis:

* aktoro László Földényi
* tekstilartisto Angéla Almásy.
**Alsóregmec** [alŝOregmec] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Sátoraljaújhely. Alsó signifas: suba.

Pentraĵo pri Ferenc Kazinczy, kiu longe vivis tie

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 15  km²
* Alto super marnivelo: 125 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4631/21.6204
* Loĝantaro: 220
* Poŝtkodo: 3989
* Telefonprefikso: 47

Situo
-----

Alsóregmec situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ la slovaka landlimo, meze de longa sakovojo. Sátoraljaújhely troviĝas 9, Pálháza 10, Sárospatak 20, Miskolc 90 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1277 en formo *"Redemech"*. Baldaŭe apartaj vilaĝoj formiĝis Suba kaj Supra Regmec. Fine de liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la vilaĝo senhomiĝis pro la konstantaj bataloj. Baldaŭe hungaroj, slovakoj kaj rutenoj refondis ĝin. Post Traktato de Trianon la vilaĝo trovis sin apud la nova limo de Ĉeĥoslovakio. Ekde 2008 ankaŭ Slovakio apartenas al interna zono de Schengen, sekve la kontrolado ĉesis ĉe la limo. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de slovakoj, kulturdomo, biblioteko.

En Alsóregmec migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* grekokatolika preĝejo omaĝe al Ĉieliro de Nia Sinjoro de 1931
* statuo de Ferenc Kazinczy

Famulo
------

* Ferenc Kazinczy tie pasigis sian infanaĝon
La rivero **Cinca** (en aragona lingvo: *a Zinca*) estas rivero de nordorienta Hispanio, alfluanto de la rivero Ebro, kiu elfluas ĉe la geologia cirko Pineta, en la Nacia parko Ordesa y Monte Perdido, nome ĉe Monto Perdido, en Pireneoj de Aragono. Ĝi estas la akso de riĉa agrikulturo regiono ĉirkaŭ ĉefaj urboj Monzón kaj Fraga. Ĝi estas 191 km longa.

Cinca ĉe Aínsa.
Ĉe Bielsa alfluas Barrosa, kaj poste Cinqueta en la valo Gistau. Sep km poste alfluas maldekstre Irués, ĉe Badaín, kaj ĉe Hospital de Tella, dekstre Yaga. Maldekstre restas maldekstre la vertico Cotiella, de ĉirkaŭ 3 000 m de altitudo. Poste dekstre eniras la rivero Bellos, kies valo de Añisclo estas de granda pejzaĝa intereso. Alvenante al Aínsa venas dekstre Ara. Tie estas la Akvorezervejo de Mediano kaj post la ravino Entremón, estas la Akvorezervejo de El Grado, de kie ekfluas la granda kanalo de Cinca, kiu ligas kun la kanalo de Gállego. Tuj poste al Cinca venas maldekstre Ésera, ĝia plej grava alfluanto.

Poste dekstre venas Vero, kaj jam ĉe Monzón Sosa maldekstre. Poste, Alcanadre dekstre. Finfine, ĉe Massalcoreig, ĝi alfluas en la rivero Segre kaj ili kune alvenas ĉe Mequinenza al la rivero Ebro en zono kiu ricevas la nomon *Aiguabarreig* pro la mikso de la diversaj koloroj de akvoj el ambaŭ riveroj. Dum mallonga sektoro ĝi estas la limo inter la provincoj Huesca kaj Lérida, ĉe la loĝloko Massalcoreig.

Laŭlonge de sia fluejo la rivero nomas kelkajn de la trapasataj loĝlokoj kiel Velilla de Cinca, Pomar de Cinca, Albalate de Cinca, Torrente de Cinca kaj Alcolea de Cinca.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cinca (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 809607
* LCCN: sh86000683
* VIAF: 246324894
 |
**Alsómocsolád** [alŝOmoĉolAd], germane **Metschelad**, kroate **Močilag** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Sásd. Alsó signifas hungare suba, kiu faras diferencon pri alia vilaĝo Felsőmocsolád.

Fiŝkaptista lago de Alsómocsolád
Golgoto de Alsómocsolád

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13 6 km²
* Alto super marnivelo: 200–220 m
* Loĝantaro: 340
* Poŝtkodo: 7345
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°18′48″N 18°14'39″E

Situo
-----

Alsómocsolád situas sur tre mildaj deklivoj antaŭ montaro Mecsek, fervojo Dombóvár-Baja preteriras, fine de longa sakovojo, proksime de 2 lagoj. Pécs troviĝas 25, ripozejo Gunaras 20 km-ojn.

Historio
--------

Tiu loko estis loĝata jam dum la bronzepoko, baldaŭe romianoj alvenis. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1294 laŭ tiama ortografio *"Mocholai"*, tiam apartenanta al abatejo de Veszprém. Post la mezepoko la vilaĝo preskaŭ senhomiĝis, unue serboj, poste germanoj kaj hungaroj alvenis. La fervojo atingis la komunumon en 1872. En 1930 vivis tie 746 hungaroj kaj 68 germanoj. La lastaj estis deportitaj al Germanio en 1947. En 1970 vivis tie 570 hungaroj kaj 43 germanoj. Vilaĝservoj estas kulturdomo kun interretejo kaj migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al apostolo Sankta Andreo de 1836, la turo estas 38 m-ojn alta
* golgoto
* kastelo de Sztankovánszky [stankovAnski], nun gastejo
* kastela ĝardeno kun skulptaĵoj
* memorparko de 1996
* fiŝkaptista lago
*Popol Vuh* rakontas pri la dioj ĝemeloj **Hunahpu kaj Ixbalanke**, kiuj naskiĝis el Hun-Hunahpu kaj la pucelo Iŝkik ĉe la grotoj de Ŝibalba. Iŝkik gravediĝis per la salivo de la Kalabasarbo kie troviĝis la kapo de Hun-Hunahpu kaj poste ŝi supreniris eksteren, eskapante de la Sinjoroj de Ŝibalba.
Unu el ili estis ŝia patro, Kuĉumakik.
Iŝkik estis akceptita kaj flegita de Iŝmukane, kiu zorgis pri la 2 pli aĝaj filoj de Hun-Hunahpu.

Hunahpu kaj Iŝbalanke trovis la pilkludejon konstruita de ilia patro, kaj la ludado ĝenis la Sinjorojn de Ŝibalba, laŭ Popol Vuh: 

*Kaj aŭdinte ilin, la Sinjoroj de Ŝibalba diris: -Kiuj estas tiuj kiuj denove ludas super niaj kapoj kaj kiuj ĉagrenas nin pro tiu bruo? Ĉu ne mortis Hun-Hunahpu kaj Vukub-Hunahpu, tiuj kiuj volis grandigi sin antaŭ ni? Iru tuj voki ilin!*

Tial ili estis vokitaj viziti la subteran mondon, kie ili trapasis plurajn suferojn kaj tie ili venkis:

(Hunahpu kaj Iŝbalanke diris al la Sinjoroj:) *Ĉar ne plu ekzistas via granda potenco nek via raso kaj ĉar vi ne estas kompatindaj, via sango estos elkategoriigita. La pilkludado ne estos por vi. Vi nur okupiĝos pri farado de potoj, komaloj kaj muelŝtonoj. Nur la filoj de la trudherboj kaj de la dezerto parolos al vi. La saĝaj filoj, la civilizitaj vasaloj ne apartenos al vi kaj ili foriros de via ĉeesto. La pekuloj, la malbonuloj, la tristuloj, la malfeliĉuloj, la diboĉuloj, tiujn vi akceptos. Vi ne plu subite forprenos la homojn, kaj ĉiam memoru pri la humiligo de via sango. Tiel ili diris al ĉiuj de Ŝibalba.* (Popol Vuh, 2-a Parto - 14a ĉapitro)

  

Post la venko, Hunahpu konvertiĝis en la Suno kaj Iŝbalanke en la Luno.
**Belga Esperantista Junulara Asocio** estis landa sekcio de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo, fondita en 1963 en la urbo Antverpeno, kie aparte viglis junulara Esperanto-grupo, parto de la urba por-Esperanta asocio *La Verda Stelo*. En la unua estraro sole estis kvar membroj el Antverpeno, la prezidantino *Fanny Danckaerts*, vicprezidanto *Nico Van Herck*, ĝenerala sekretario Roger van Humbeeck kaj kasisto Ivo Durwael. En junio 1967 en Lieĝo tri landaj asocioj de TEJO fondis la komunan transnacian bultenon, kiu baptiĝis *Koncize*: krom la tiama Belga Esperantista Junulara Asocio temis pri Germana Esperanto-Junularo (GEJ) kaj Nederlanda Esperanto-Junularo (NEJ) - monaton poste, dum la TEJO-kongreso de 1967 en Roterdamo aliĝis ankaŭ Junulara Esperantista Franca Organizo (JEFO). En periodo kiam naciaj organizaĵoj, ankaŭ la esperantistaj, hezitis pri konstantaj transnaciaj projektoj, kaj preferis la suverenecon de naciaj publikaĵoj kaj kongresoj, BEJA iĝis motoro de modela projekto de internacia kunlaboro en la Esperanto-movado. 

Fine de la 1970-aj jaroj tamen rilate al kultura agado plifortiĝis la administra divido de Belgio al la nederlandlingva Flandra Regiono en la norda landoparto kaj franclingva Valona Regiono en la suda parto (kun aldona, tre malgranda Germanlingva Komunumo de Belgio ĉirkaŭ la urbo Eupen en la oriento de la Valona Regiono): por ne perdi organizan rekonon de la ŝtataj instancoj, en 1979 fondiĝis Flandra Esperantista Junulara Asocio kaj iom poste neformale konstituiĝis junulara sekcio de la valona organizaĵo Asocio por Esperanto. Formale FLEJA kaj la neformala Valona Esperantista Junulara Asocio plu kune konsistigis tegmentan asocion BEJA, sed fakte de tiam la precipaj aktivaĵoj transiris de BEJA al la bone organizita flandra branĉo, kaj la junulara esperantista agado en la franc- kaj germanlingvaj partoj de Belgio kompare malfortiĝis. Ankaŭ la antaŭe "belgaj" paĝoj en la eŭropa bulteno *Koncize* post 1979 fariĝis "flandraj". 

FLEJA finis sian agadon en 2012 kaj oficiale malfondiĝis, kaj laŭ la stato komence de la jaro 2016 TEJO ne havas landan sekcion en Belgio. Ĝis nun mankas detala informo kiam ekzakte malfondiĝis Belga Esperantista Junulara Asocio, sed fakte konsidereblas ke ĝi jam malaperis kiam aperis Flandra Esperantista Junulara Asocio en 1979.

Referencoj
----------

1. ↑  paĝo "landaj sekcioj de TEJO" kun mapo laŭ la stato de januaro 2016 Arkivigite je 2016-12-29 per la retarkivo Wayback Machine (esperante)
**Hundofekaĵo** estas la ekskremento de hundoj, kiu kaŭzas en multaj urboj akrajn disputojn.

La hundotenado en la urboj evoluis al socia problemo pro la poluado de trotuaroj kaj stratoj. La eligitaj ekskrementoj de la hundoj kiel fekaĵo kaj urino sur la trotuaroj, promenejoj, parkoj povas kaŭzi ne nur ĉagrenon sed ankaŭ infekton. La hundofekaĵo (kaj aliaj enurbaj bestaj fekaĵoj, kiel tiu de kolombo) povas esti infektaj fontoj de salmoneloj, hundovermoj, hokvermoj kaj platvermoj. Ili povas kaŭzi diversajn okulajn, hepatajn, pulmajn kaj cerbajn malsanojn.

La hundofeko ofte diseriĝas post sekiĝo (per dispremo, dispaŝo) kaj iĝas pulvoro. La aŭtoj, vento, paŝado venigas la pulvorojn en la aeron, kiun oni enspiras.

La hundofekaĵo ofte naŭzas eksterlandajn turistojn, vizitantajn la internajn urbopartojn de iu bela urbo. Tiel ilia malinterisiĝo pri la urbo pro la enesto de naŭzaĵoj povas kaŭzi ekonomiajn perdojn por la koncernaj urbo kaj lando.

Pro la infekta, ekonomia kaj pureca kaŭzoj, oni punas en diversaj landoj la mastrojn de la bestoj, kiuj forlasis fekaĵojn.

Bildaro
-------

* Berlino-PankowBerlino-Pankow
* Mücke-AtzenhainMücke-Atzenhain
* Mücke-AtzenhainMücke-Atzenhain
* Hundofekaĵo surstrateHundofekaĵo surstrate
* Tabuleto pri hundofekaĵo en JapanioTabuleto pri hundofekaĵo en Japanio
* in Goudain Gouda

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Hundofekaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Stratopurigo
* Hundonecesejo
* Fekaĵo
**50PLUS**, mallongigita kiel **50+**, estas politika partio en Nederlando kiu defendas la interesojn de la emerituloj. La partio estis fondita en 2009 de Maurice Koopman, Alexander Münninghoff kaj Jan Nagel, politikisto antaŭe rilata al la Partio de la Laboro kaj al la partio Loĝebla Nederlando. Nagel estis prezidanto de la partio el 2020.

La partio havis sian unuan politikan partoprenon dum la nederlandaj provincaj balotado de 2011; dum tiuj balotadoj la partio akiris 9 sidlokojn en la Provincaj Konsilioj. En la balotado al la Nederlanda Senato de 2011, la membroj de la Provincaj Konsilioj elektis la membrojn de la menciita ento, rezultante elektita unu sidloko por la partio en la Senato. Dum la ĝenerala balotado de 2012, la partio akiris du sidlokojn. En 2017 ili akiris kvar kaj en 2021 nur unu.

Notoj
-----

1. ↑   Andeweg, R. kaj G. Irwin *Politics and Governance in the Netherlands*, Basingstoke (Palgrave) p. 49
2. ↑   Nordsieck, Wolfram (2017). «Netherlands». Parties and Elections in Europe.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 747068
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

naĝejo en Plaue, ĉe arbaro
**Arbara naĝejo Plaue** (germane: *Waldschwimmbad Plaue*) estas ŝatata aperta naĝejo en Plaue, Germanujo (Am Bahndamm 1). Dum belaj tagoj allogiĝas averaĝe 400 personoj.

Historio kaj ofertoj
--------------------

La naĝejo konstruiĝis en 1975 kaj restaŭriĝis en 1992. Ĝi disponas pri bazenoj por naĝantoj kaj nenaĝantoj. Por etinfanoj kreiĝis speciala tria bazeneto apud la vestoŝanĝejoj. Krome oni havas grandan ripozumherbaron, du volejbalejojn, tablotenistablojn kaj lengolfejon.

Restoracio kun riĉa gamo da manĝaĵoj kaj trinkaĵoj dorlotas la vizitantojn, eĉ ekster la naĝo-sezono de inter majo kaj septembro, dum la tuta jaro.

Atingo
------

Vizitantoj de ekstere prenu disde Arnstadt respektive Ilmenau la migradvojon Von Bach zu Goethe tra Kleinrettbach. Alveno ankaŭ publiktransporte facilegas ĉar tre apude troviĝas la stacidomo de ĉe la stacidomo de Plaue. Biciklemuloj veturu sur la Gera-biciklomigradvojo kiu estas tuj post la fervojtaluso. Finfine disponeblas por aŭtistoj granda parkumejo rekte ĉenaĝeje.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arbara naĝejo (Plaue) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* prezento sur la urba paĝaro
* komparo kun aliaj naĝejoj ĉe *DasOertliche.de*

Notoj
-----

1. ↑  La lengolfaĵoj troviĝis ĝis la 2010-aj jaroj en la ĝardeno de la ne plu funkcianta hotelo *Plauescher Grund*.
**Gelateno** estas proteina substanco, solida sed mola, kiun oni ekstraktas el la ostoj, kartilagoj kaj feloj (haŭtoj).

Ĝia E-numero estas E441.

Ĝia ATC-kodo estas B 05 AA 06.

Preparado
---------

Gelateno estas produktata el la feloj kaj ostoj de ĉefe porkoj kaj bovoj kaj kelkfoje de birdoj aŭ fiŝoj. Post hidrolizo ĝi estas longdaŭre infuzita en varmega akvo. Samkiel la infuziĝo de buljono la solveblaj elementoj solviĝas. Poste la rezultato estas densigita kaj sekigita.

Uzado
-----

* **Gelateno** uzatas celante kultivi mikrobojn en gelatena medio, aŭ ankoraŭ fari gelatenan (tegitan de gelatenbromida substanco) paperon por fotografio.
	+ Estas arkaismo nomi gelateno similan substancon, ekstraktatan el iuj vegetaĵoj, la termino ĵeleo prefereblas.

* **Gelatenaĵo** estas besta gelateno, uzata kiel manĝaĵo.

Religiaj kaj principaj aspektoj
-------------------------------

Anoj de kelkaj religiaj grupigoj (islamanoj, judoj), kiuj nur rajtas manĝi halale aŭ koŝere, ne volas uzi gelatenon, kiu eble devenas de porkoj aŭ bovoj; ankaŭ vegetalanoj kaj vegetaranoj plejofte ne uzas ĝin pro la besta deveno. Ofte ĝi estas anstataŭigita de agaragaro, kiu estas farita el algoj.

Referencoj
----------

1. ↑  ATC code - B05AA06

Vidu ankaŭ
----------

* Ĵeleo

* Kategorio Gelateno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Intero** estas planlingvo kreita en 2004 de du uloj, unu kiu nomiĝas GayVeganGenius aŭ Marq Thompson kaj alia nomata Kleme, aŭ Jonathan Moore. Ili proponas reformi Esperanton sed ne tiel profunde kiel Ido, ili deklaris ke Intero estu nur 'dialekto' de Esperanto. Tamen **Intero** ne nur "reformas" alfabeton, sed ankaŭ la fonetikon. Intero forigis akuzativon, sed prenis genitivon. Finfine kelkaj afiksoj de Ido estas adoptitaj. 

Ortografiaj ŝanĝoj: j > y; ĵ > j; ŭ > w;ĉ > x; ŝ > c.

Fonetikaj ŝanĝoj ($ signifas ian ajn konsonanton): sc > c; ĝ > j; ĥ > k; ps- > s-; sv- > sw-; gv > gw; kv > kw; kz > ks; $kt > $t; $kc > $c; ŝv > cw;

Morfologiaj ŝanĝoj: forigo de akuzativo; genitivo per -es (singularo) -oyes (pluralo); multaj finaĵoj al adverboj; ktp.

---

Especimeno (Babela turo):

Sur u tuta tero estis un lingwo kay un parolkielo.
Kay kiam loy ekiris de u oriento, loy trovis valo e u lando Cinar kay tie eklojis.
Kay loy diris un en aliu: Venu, moy faru brikoy kay moy brulpretigu xoy per fayro. Kay u brikoy farijis por loy ctonoy, kay u bitumo farijis por loy kalko.
Kay loy diris: Venu, moy konstruu en moy urbo, kay turo, kies supro atingos la xielo, kay moy akiru en moy gloro, antam ol moy disijos sur u suprajo es u tuta tero.
Kay u Eternulabo mallevijis, por vidi u urbo kay u turo, kiuy u homidoy konstruis.
Kay u Eternulabo diris: Jen estas un popolo, kay un lingwo loy xiuy havas; kay jen, kio ili komencis fari, kay loy nel estos malhelpatay e xio, kio loy decidis fari.
Moy malleviju do, kay Moy konfuzu tie loyes lingvo, por ke un nel komprenu u parolo es aliu.
Kay u Eternulabo disigis loy de tie sur u suprajo de u tuta tero, kay loy xesis konstrui u urbo.
Tial oni donis en xo u nomo Babel, al tie u Eternulabo konfuzis u lingwo es u tuta tero kay de tie u Eternulabo disigis loy sur u suprajo es u tuta tero.
Bemito kaj Natrolito el Sagåsen (Strandåsen), Mørje, Porsgrunn, Telemark, Norvegio (vidkampo de 10 mm).
**Bemito**, *boehmite* aŭ *böhmite*, estas aluminia oksido hidroksido (γ-AlO(OH)) mineralo, komponanto de la erco de aluminio nome baŭksito. Ĝi estas dimorfa (du formoj) kun la mineralo *diasporo*. Ĝi kristaliĝas en la ortoromba dupiramida sistemo kaj estas tipe amasa. Ĝi estas blanka kun nuancoj de flavaj, verdaj, brunaj aŭ ruĝaj malpuraĵoj. Ĝi havas vitrecan al perlecan brilon, durecon de 3 ĝis 3.5 kaj specifan graviton de 3.00 ĝis 3.07. Ĝi estas senkolora en fajna sekcio, optike duaksa pozitiva kun refraktaj indicoj de nα = 1.644 - 1.648, nβ = 1.654 - 1.657 kaj nγ = 1.661 - 1.668.

Bemito ekzistas en tropikaj lateritoj kaj baŭksitoj disvolvigitaj en alumini-silikataj kuŝejoj. Ĝi troveblas ankaŭ kiel hidrotermika alteracia produkto de korundo kaj nefelino. Ĝi aperas kun kaolinito, gibbsito kaj diasporo en baŭksitaj kuŝejoj; kaj kun nefelino, gibbsito, diasporo, natrolito kaj analcito en nefelinaj pegmatitoj. Industrie, ĝi estas uzata kiel malmultekosta flamprokrastilo por fajr-sekuraj polimeroj.

Ĝi estis por la unua fojo priskribita de J. de Lapparent en 1927 el trovitaĵo en baŭksitoj de Mas Rouge, Les Baux-de-Provence, Francio, kaj nomita laŭ la bohemi-germana kemiisto Johann Böhm (1895–1952) kiu faris studojn per Ikso-radioj de aluminiaj oksid-hidroksidoj en 1925 (kaj ne pro la germana geologo Johannes Böhm (1857–1938) kiel ofte oni asertas).

Notoj
-----

1. ↑  Böhmite Mineral Data Pub. Handbook of Mineralogy. Alirita la 2an de Septembro 2021.
2. ↑   Sahama, Th. G.; Lehtinen, Martti; Rehtijärvi, Pentti (1973). "Natural boehmite single crystals from Ceylon". Contributions to Mineralogy and Petrology. 39 (2): 171. Bibcode:1973CoMP...39..171S. doi:10.1007/BF00375738.
3. ↑   Böhm, J. (1925). "Über Aluminium- und Eisenhydroxyde. I". Zeitschrift für anorganische und allgemeine Chemie. 149: 203. doi:10.1002/zaac.19251490114.
4. ↑  "Boehmite". Webmineral data. Alirita la 2an de Septembro 2021.
5. ↑  "Boehmite". Mindat kun lokinformoj. Alirita la 2an de Septembro 2021.

* Kategorio Bemito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 736811
* GND: 4358440-8
* LCCN: sh85015270
 |
La **Dania-Germana Milito**, ankaŭ konata kiel la **Dua Ŝlesviga Milito**, el 1864 estis konflikto inter Danio unuflanke kaj Aŭstrio kaj Prusio aliflanke. La milito estiĝis pro la duklandoj Ŝlesvigo kaj Holstinio kies duko estis tiutempe la dana reĝo. La reĝo deklaris novan konstitucion per kiu Danio fakte aneksis Ŝlesvigon.

La Germana Federacio okupis Holstinion, dum Aŭstrio kaj Prusio plumilitis kontraŭ Danio kaj okupis Ŝlesvigon. Danio fine transdonis Holstinion kaj Ŝlesvigon al Aŭstrio kaj Prusio. Jen estiĝis kverelo inter Aŭstrio kaj Prusio kiu permanente regu la duklandojn. En 1865 ambaŭ potencoj aranĝis ke Prusio regu Ŝlesvigon, la pli nordan landon, kaj Aŭstrio Holstinion. Jam en 1866, post la Prusia-Aŭstria milito, Prusio aneksis ambaŭ duklandojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Unua Ŝlesviga Milito

* Kategorio Dania-Germana Milito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 543530
* GND: 4149274-2
* LCCN: sh85118186
* SUDOC: 027518272
* BNF: 11954147s
* NKC: ph1006089
 |
**Néoux** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 300 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Néoux etendiĝas sur 23,81 km², kaj havis 300 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 12 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Néoux situas je alteco de 688 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Néoux apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-François Ruinaud, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Néoux apartenas al la kantono de Aubusson, kies ĉefurbo estas Aubusson. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Aubusson
***Days of Future Passed*** (Tagoj de pasinta estonteco) estas la dua albumo kaj unua konceptalbumo de la angla prog-rok-bando *The Moody Blues*, publikigta en Novembro 1967 de Deram Records. Per sia fuzio de orkestraj kaj rok-muzikaj elementoj, ĝi estis citita kiel unu el la unuaj ekzemploj de progresiva roko.

La albumo estis registrita kiam the Moody Blues estis suferante financajn malfacilaĵojn kaj mankis kritikan kaj komercan sukceson. Ilia parenca marko, Decca Records, planis publikigi LP de klasika muziko por pruvi la stereoregistrajn teknikojn de ilia nova marko, Deram, sed anstataŭe ili faris, ke la grupo kreis originan laboron kombinante "pop" kun progresivaj orkestraĵoj aranĝitaj kaj direktitaj de Peter Knight. Ili komponis serion de kantoj pri la ĉiutaga vivo de homoj, dum la grupo kaj la orkestro ludis ĉefe aparte kaj poste estis miksitaj kune. Ĝi estis nur meza sukceso post publikigo, sed post radielsendado, ĉefe de la sukcesa unuopaĵo "Nights in White Satin", ĝi iĝis sukceso inter dek pintoj en Usono en 1972. Ekde tiam ĝi estis listita inter la plej gravaj albumoj de 1967 fare de la gazeto Rolling Stone.

Kantoj
------

### Flanko Unua

* 1. "The Day Begins"
	+ "The Day Begins"
	+ "Morning Glory" (nelistigita)
* 2. "Dawn: Dawn Is a Feeling"
* 3. "The Morning: Another Morning"
* 4. "Lunch Break: Peak Hour"

### Flanko Dua

* 1. "The Afternoon"
	+ "Forever Afternoon (Tuesday?)"
	+ "(Evening) Time to Get Away"
* 2. "Evening"
	+ "The Sunset"
	+ "Twilight Time"
* 3. "The Night"
	+ "Nights in White Satin"
	+ "Late Lament / Resolvement" (nelistigita)

Bandanoj
--------

* Graeme Edge – drumoj, perkutado, voĉo
* Ray Thomas – fluto, harmoniko, saksofono, perkutado, voĉo
* Mike Pinder – klavaroj, voĉo
* Justin Hayward – gitaro, voĉo
* John Lodge – basgitaro, gitaro, voĉo
* kun: Peter Knight – dirigento, aranĝoj; kaj The London Festival Orchestra

Referencoj
----------

1. ↑  Christgau, Robert; Fricke, David (12a de Julio 2007). "The 40 Essential Albums of 1967". Rolling Stone. Alirita la 30an de Julio 2012.

Literaturo
----------

* Reed, John (1999). "Days of Future Passed Re-release liner notes". London, England: The Decca Record Co. Ltd.

Eksteraj ligiloj
----------------

* ARCHIVE.org skanaĵo de albuma artpentraĵo
* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Days of Future Passed en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821753
 |
Ne miskomprenu pri Csép!

**Csém** [ĉEm] estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Komárom.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6  km²
* Loĝantaro: 450
* Poŝtkodo: 2949
* Telefonprefikso: 34

Geografio
---------

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Komárom-Kisbér, aŭtoŝoseo M1 Budapeŝto-Vieno preteriras. Komárom troviĝas 5 km-ojn for.

Historio
--------

Pri la vilaĝo la unua skribita postsigno troviĝas el 1209 en formo *Cem*. La kampoj longe apartenis al abato de Pannonhalma. La turkoj faris senhoma la vilaĝon en 1547. Fine de la turka erao la kampoj apartenis al ĉefepiskopejo de Esztergom, la komunumo apartenis al Mocsa ĝis 1946, ĝis 1989 al Nagyigmánd. Ekde tiu jaro la vilaĝo estas memstara. La loĝantaro okupiĝis en la 19-a jarcento pri sukerobeto, nuntempe pri bredado de ĉevaloj kaj bovoj, krome estas minado de rulŝtonoj.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, kulturdomo, migra poŝto, klubo de maljunuloj. La plej proksima lernejo troviĝas en Nagyigmánd.

Vidindaĵo
---------

* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna

* Kategorio Csém en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)