recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Striata kolombo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Geopelia *Geopelia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Striata kolombo** *Geopelia maugei*Coenraad Jacob Temminck 1809 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Striata kolombo  |

 |
| v • d • r |

La **Striata kolombo** aŭ Timorkolombo, (*Geopelia maugei*) estas specio de birdo de la familio de Kolombedoj kiu estas loĝanto kaj disvastigata reproduktanto en la insuloj Malgrandaj Sundoj la plej sudorientaj en Indonezio. Ĝi estas tre rilata al la Zebrokolombo de sudorienta Azio kaj al la Pacema kolombo de Aŭstralio kaj Nov-Gvineo. Ĝis antaŭ nelonge, la tri estis klasitaj kiel unika specio, *Geopelia striata*, konata ĉu kiel Pacema kolombo ĉu kiel Zebrokolombo.

Aspekto
-------

Striata kolombo.
La Striata kolombo estas tre simila al la Zebrokolombo laŭ aspekto sed ĝi havas nudan flavan haŭtaĵon ĉirkaŭ la okuloj kaj nigrablanka striado kiu ampleksiĝas rekte tra la brusto kaj ventro.

Ĝi loĝas arbustejojn, terkulturejojn kaj bordojn de arbaroj en malaltaj areoj. La Striata kolombo troviĝas nur en la plej sudorientaj insuloj en Indonezio, nome en Sumbavo, Floreso, Sumbo, Timoro, la insuloj Tanimbaroj, la insuloj Kei kaj aliaj pli malgrandaj insuloj, pro tio la psecio povas esti konsiderata kiel endemismo.

Literaturo
----------

* BirdLife International (2004). *Geopelia maugeus*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 28 January 2007. Ne minacata
* Morten Strange (2001), *A Photographic Guide to the Birds of Indonesia*, Christopher Helm, London, ISBN 0-7136-6404-5

Eksteraj ligiloj
----------------

* BirdLife Species Factsheet Arkivigite je 2007-09-29 per la retarkivo Wayback Machine
* ITIS report for *Geopelia maugei*[*rompita ligilo*]

* Kategorio Striata kolombo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Striata kolombo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo SG en Steinach SG staras por la svisa Kantono Sankt-Galo. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Steinach**. |


---


**Steinach SG** estas komunumo en la elektodistrikto Rorschach, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 3265 loĝantojn je la 31-a de decembro 2006.

Geografio
---------

Steinach estas la plej norda komunumo de la elektodistrikto Rorschach kaj de Kantono Sankt-Galo. Ĝi situas ĉe la bordo de Bodenlago inter la turgovia komunumo Arbon en oriento kaj Horn en okcidento. Norde de Steinach situas la komunumoj Berg SG, Mörschwil kaj Tübach. Tra la komunumo fluas la rivero Steinach, kiu alfluas al Bodenlago.

Trafiko
-------

Steinach situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Rorschach tra Romanshorn kaj Kreuzlingen al Ŝafhaŭzo unuflanke kaj de Rorschach al Sankt-Galo aliflanke. Krome estas aliro al la aŭtoŝoseo A1 de St. Margrethen al Ĝenevo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Steinach datiĝas el la jaro 769. En la jaro 1300 estis konstruita la *Kastelo Steinerburg*, kiu estas la ĉefaj vidindaĵoj de la vilaĝo. En la jaro 1833 Steinach SG fariĝis sendependa politika komunumo de Kantono Sankt-Galo.

Vidu ankaŭ
----------

* Steinach.
* Steinach (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Steinach SG en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Steinach

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la elektodistrikto Rorschach |
| --- |
| maldekstraBerg SG • Goldach • Mörschwil • Rorschach • Rorschacherberg • Steinach SG • Thal SG • Tübach • Untereggen |  |

 |
Ne konfuzi kun Eŭropa Scienca Fondumo (ESF)

---

La **Fondumo por Esperantologiaj Studoj** (angle *Esperantic Studies Foundation*, **ESF**) estas interlingvistika instanco kiu subtenas universitatajn studojn, instruadon kaj esploradon de ĉiuj aspektoj de planlingvoj kaj la manieroj komunikiĝi translingve, aŭspicias kaj apogas konferencojn kaj studojn pri lingva diverseco kaj eblaj rimedoj por pli egaleca kaj daŭrebla kunekzistado de lingvoj.

Historio
--------

*Esperantic Studies Foundation, ESF* (Fondumo por Esperantologiaj Studoj) estis starigita en 1968 fare de Jonathan Pool, E. James Lieberman kaj Humphrey Tonkin.

Esploroj
--------

La plimulto de la projektoj ĝis nun apogitaj rilatas tute aŭ parte al Esperanto, taksata kiel modesta, sed reala sukceso por ne-heredita, internacia kaj interkultura lingvo

Inter la projektoj subtenataj de ESF estas kelkaj esperantologiaj esploroj kaj la retejoj Edukado.net, Lernu!, Lingva Prismo kaj Tekstaro.

Ĝi ankaŭ subtenas

* serion de Nitobe-simpozioj kiuj celas altigi la nivelon kaj intensecon de publika kaj politika debatoj pri lingvopolitiko,
* serion de lingvorilataj prelegoj ĉe la Unuiĝintaj Nacioj en Novjorko,
* serion de interlingvistikaj kaj esperantologiaj konferencoj,
* Nord-Amerikan Someran Kursaron, kaj
* studojn ĉe la Universitato Adam Mickiewicz en Poznano (Pollando).

### Esploraj rimedoj

La plejparto de la financaj rimedoj de la organizaĵo baziĝas sur mondonacoj, iuj grandanime kiel tiu de la usona esperantistino Cathy Schulze. Ĝi provizas subtenon al universitataj esploristoj por fari esplorojn kaj publikaĵojn, kiuj kongruas kun la celoj de ESF. La subteno de ESF turnas sin precipe al personoj kiuj volas (povas) profesinivele okupiĝi pri Esperanto en esplora aŭ eduka kadroj : edukaj projektoj kaj sciencaj esploroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Interlingvistiko
* Esperantologio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Esperantic Studies Foundation (ESF) esperante
* Erin Piateski (2011). "Kio estas ESF, kaj kial ĝi subtenindas?", *La Ondo de Esperanto* (eo) (10 (204)), p. 3.

Notoj kaj referencoj
--------------------

Tiu ĉi artikolo parte baziĝas sur la samtitola artikolo en alilingvaj vikipediaj versioj (angla, nederlanda).

1. 1 2  Katalin Kováts, Intervjuo kun Mark Fettes pri la funkciado kaj politiko de la Fondumo por Esperantologiaj Studoj (ESF), ILEI,
2. ↑  .
**Sándor KOZMA** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kozma Sándor** estis hungara juristo, parlamentano, politikisto, juĝisto prokuroro. Lia nobela antaŭnomo estis *leveldi*, lia frato estis Ferenc Kozma (agronomo).

Sándor Kozma
Memortabulo pri Sándor Kozma
Sándor Kozma  naskiĝis la 2-an de septembro 1825 en Kőröshegy, li mortis la 5-an de aŭgusto 1897 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Kozma frekventis gimnaziojn en Sopron, Pécs kaj Pápa, kie li lernis kun Sándor Petőfi, Mór Jókai kaj Károly Kerkapoly. Li akiris juran diplomon en Pozsony en 1947. Li partoprenis en la parlamenta laboro en Pozsony kaj ankaŭ li batalis dum la hungara liberecbatalo. Post la falo li estis trudsoldato en armeo de Habsburga Imperio. En mezo de la 1850-aj jaroj li estis advokato en Somogy (historia departemento). En la jaro 1861 li estis pasrlamenta deputito. Post deklaro de la Aŭstra-hungara interkonsento li ricevis postenon en la ĵus fondita ministerio pri justico. En 1869 li estis nomumita juĝisto en la plej alta juĝejo. Post 3 jaroj li establis la reĝan ĉefprokurejon, poste li gvidis ĝin. Li malpermesis la torturadon fare de poicanoj. En 1896 li pensiuliĝis, li ricevis reĝan premion. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* 3 poemoj en 1845
* *Az elmélet felsőbb itélőszékeink gyakorlatában* (1871)

Memorigiloj
-----------

* strato en Budapeŝto
* memortabulo en Pápa
* busto kaj placo en Kőröshegy

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 5-a paĝo)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)

* Kategorio Sándor Kozma en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**KÁROLYI Sándor** barono, pli poste grafo (karoji ŝa:ndor) estis hungara grandbienulo, ĉefprefekto de departemento Szatmár, kuruca generalo naskita en Nagykároly la 2-an de julio 1669 kaj mortinta en Erdőd la 8-an de septembro 1743.

Grafo Sándor Károlyi

Biografio
---------

Barono, pli poste grafo Sándor Károlyi la 7-an de junio 1703 ĉe Dolha kun István Csáky disbatis la unuajn kurucajn taĉmentojn, sed la 9-an de oktobro li aliĝis al Francisko Rákóczi la 2-a. De majo 1705 li estis komanda generalo de maltranso de Tisa, de 1710 ĉefkomandanto de kuruca armeo, en 1705 senatano. En 1704 li luktis en la Transdanubio, de 1705 en la Transtiso kaj Transilvanio. En 1707 en la landkunveno de Ónod li apogis la sentronigon de aŭstria imperiestro. Post la batalo de 1710 ĉe Romhány li taksis la situacion sen perspektiva kaj serĉis la vojon al paciĝo. La 30-an de aprilo 1711 dum foresto de la reganto Rákóczi sen lia konstribuo li ligis pacon kun János Pálffy en Satmaro, kaj la 1-an de majo la kurucaj taĉmentoj senarmiĝis. Pro tiu agado Karlo la 3-a en 1712 donis al li rangon de grafo kaj ricevis grandajn bienojn. En 1723 li iĝis sekreta konsilanto kaj ĉevalistara generalo.

Verkoj
------

* *Magam életének s azalatt történt állapotoknak emlékezetes folyási* (kiadta Szalay László I–II. Pest, 1866 és a Magyar Könyvszle, 1945);
* *A Károlyi-család oklevéltára* (levelezése Rákóczival a szabadságharc alatt, V. Bp. 1887, és Archivum Rákóczianum I–XII).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Sándor Károlyi (militestro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 353682
* GND: 118929968
* LCCN: n88031672
* VIAF: 122037620
* ISNI: 0000 0001 1702 1930
* BNF: 12289981x
 |
Koordinatoj: 49° 53′ 15″ N 18° 02′ 58″ O﻿ / ﻿49.88750 °N, 18.04944 °O﻿ / 49.88750; 18.04944 (mapo)

**Nacia monumento de la Dua Mondmilito** estas monumento kaj muzeo en Ĉeĥio, kiu apartenas inter unu el fakaj laborlokoj de Silezia landa muzeo. Ĝi troviĝas survoje inter urboj Ostrava kaj Opava en municipo Hrabyně. Ties devena nomo sonis **Monumento de Ostrava operaco**. Ĝi estis konstruita sur loko de la plej pezaj bataloj de la tn. Ostrava operaco fine de la Dua Mondmilito, en kiu partoprenis ankaŭ la 1-a ĉeĥoslovaka armea korpuso.

La areon kreas administra konstruaĵo kaj la monumento mem, kies konsisto estas du "turoj" aŭ ankaŭ kojnoj, interne kiuj troviĝas spacoj de ekspozicio. Antaŭ la turoj estas granda alven-areo, kie okazis soldataj ĵuroj de novuloj. Proksime de la monumento estas lokigita ankaŭ historia soldata tekniko kaj simbola tombejo kun nomoj de 13000 falintaj sovetaj kaj ĉeĥoslovakaj soldatoj kaj ankaŭ torturitaj loĝantoj de la norda Moravio kaj Silezio.

Historia evoluo
---------------

La monumento estiĝis en la 1970-aj jaroj; fundamenta ŝtono al la konstruado estis metita la 29-an de aprilo 1970, dum ĉeesto de tiama prezidento Ludvík Svoboda kaj komandinto de la 4-a ukraina batalfronto, marŝalo Andrej Ivanoviĉ Jeremenko. Sed oni komencis konstrui nur en la jaro 1976 kaj la monumento estis malfermita al la 35-a datreveno de la liberigo de ĈSR en la jaro 1980, tiam kiel *Monumento de Ostrava operaco*. Devene la monumento estis loko de pieto, ne kiel muzea objekto, ĉar la ekspozicio mem, kiu prezentis la ostravan operacon, estis malfermita en kastelo en Kravaře. Sed dum la jaroj pli ol la simbolo de la liberigo la monumento fariĝis montraĵo de socialisma monumentismo, pli poste ĝi plie kadukiĝis.

Ekde la jaro 1992 la monumento fariĝis konsisto de Silezia landa muzeo. Pro decido de la registaro ĝi estas ekde la jaro 2000 centra monumento de la Dua Mondmilito en Ĉeĥio. En la jaro 2005 ĝi estis pro rekonstruo fermita, la riparo okazis ekde la jaro 2006. La Nacia monumento de la Dua Mondmilito estis solene malfermita la 29-an de aprilo 2009. Post la remalfermo la nuntempa ekspozicio disvastiĝis ankaŭ je eksponaĵoj de ĉeĥoslovakaj legioj, ĉeĥoslovakaj aviadistoj en Anglio kaj Francio kaj pluaj interesaĵoj.

Interna ekspozicio
------------------

* InternoInterno
* InternoInterno

Soldata tekniko ĉe la monumento
-------------------------------

* 57 mm kontraŭaviadila kanono57 mm kontraŭaviadila kanono
* 30 mm kontraŭaviadila dukanono modelo 5330 mm kontraŭaviadila dukanono modelo 53
* Kirasita transportilo BRT 50 PKKirasita transportilo BRT 50 PK
* Memmovebla kanono SU 100Memmovebla kanono SU 100
**Malferma Olimpiko de la Belorusi-Rusia universitato pri matematiko** estas ĉiujara matematika konkurso de altlernejaj studentoj kaj aspirantoj. Ĝi okazas en urbo Mahiljoŭ, Belorusio, surbaze de Belorusi-Rusia universitato, ekde 2010.

Partoprenas la olimpikon la teamoj de altlernejoj, konsistantaj el ne pli ol du personoj (studentoj aŭ aspirantoj) kaj unu gvidanto. La olimpiko okazas kiel konkurso kun persona kalkulo, ekster kvoto al la teamo povas esti aligitaj la venkintoj (1a, 2a, 3a lokoj) de la Malferma Olimpiko de la Belorusi-Rusia universitato pri matematiko dum pasintaj jaroj. La olimpiko okazas en unu etapo, en formo de testado (30 testaj taskoj dum 5 horoj), la testoj enhavas taskojn el jenaj branĉoj de matematiko: algebro, nombroteorio, analitiko reela aŭ kompleksa, analiza geometrio, kombinatoriko, ordinaraj diferencialaj ekvacioj.

Por kalkulo de poentoj estas konsiderataj la komplikec-koeficientoj de la taskoj. Laŭ la rezultoj de la testado estas determinataj la venkantoj: 12 partoprenintoj ricevas medalojn kaj diplomojn de 1-3a gradoj, 6 partoprenintoj ricevas diplomojn pri laŭda mencio.

Laborlingvoj de la Olimpiko estas la angla kaj la rusa.

Referencoj
----------

1. ↑   Open Mathematical Olympiad of the Belarusian-Russian University (angle). Белорусско-Российский университет. Arkivita el la originalo je 2017-02-27. Alirita 2017-02-26.

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Knaboj en Turkio vestantaj tradiciajn cirkumcidajn robojn.
La cirkumcido de islamaj knaboj en Turkio baziĝas sur religio kaj kulturaj tradicioj; plejparte turkoj kaj jorukaj familioj en Turkio kaj eksterlande faras grandajn festojn (Sünnet-festo) por ties filoj, kun muziko kaj danco kaj la cirkumcidata knabo ricevas donacojn, dum pli religia familio faras ceremonion kun Imamo. La aĝo de la cirkumciditaj knaboj varias de familio al familio, sed ĝenerale ĝi estas farita kiam la knaboj estas 5-7 jarojn aĝaj. La operacio estas farita de speciala kuracisto, nomata *Sünnetçi* (cirkumcidisto). La tradicio inkludis ankaŭ *Kirve* (Baptopatro), homo kiu tenas la knabon ĉe la cirkumcida rito, precipe inter alevismaj kredantoj.

Sünnet festo estas farita ankaŭ de Albanoj, Bosnoj, Torbešoj, Ĥoraĥanaj romaoj, Pomakoj, Goranoj, Aŝkalioj kaj balkanaj egiptanoj; ĉi tiu tradicio estis prenita de Balkanio, kiam tiutempe ties granda parto apartenis al la Otomana Imperio.

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 805467
 |
La ***stromata***, aŭ stromatoj ("tapetoj"), estas libro de la trilogio de Klemento de Aleksandrio kiu pritraktas pri la kristana vivo. La verko, de la 3-a jarcento, elstaras inter la plej gravaj fontoj utiligeblaj por determini la jaron kaj la daton de la naskiĝo de Jesuo.

Klemento de Aleksandrio titolos sian verkon ***Stromateis*** ("***diversaĵoj***"), ĉar li alfrontis grandan kvanton da temoj. Li laŭiras pli profunden ol en la antaŭaj libroj kaj la celo estas la perfekteco de la kristana vivo akirita pere de la iniciĝo en la pli kompleta kono pri kristanismo.

Li celas, surbaze de la Biblio kaj de la Tradicio, prezenti raporton pri la Kristana Kredo kiu povu respondi al ĉiuj postuloj de la kulturitaj personoj, kaj kondukti la interesiĝanton ene de la realo de la pliprofundaj eroj de lia kredo. 

Klemento celis verki unusolan libron pri tiu temo; sed el tiu fontis almenaŭ aliaj sep libroj kaj eble iu oka laŭ Eŭzebo de Cezareo (VI. xiii. 1), kaj la *Florilegia* (antologioJ). Tiuj estas indikataj kiel la oka libro en unika manuskripto, *Stromata*. de la 9-a jarcento.

Vidu ankaŭ
----------

* Klemento de Aleksandrio
* Dato de la naskiĝo de Jesuo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Origina greka teksto.
* Reinhold Koltz, *Titi Flaui Clementis Alexandrini opera omnia* (E.B. Schwickerti, Lipsiae 1831), Vol. 1, 2, 3, and 4.
* English translation of Stromata at the Christian Classics Ethereal Library
* English translation of Stromata at the New Advent
**Barono Sándor Lámfalussy** [ŝAndor lAmfaluŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lámfalussy Sándor** estis hungara-belga ekonomikisto, pedagogo, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1998), skolto.

Sándor Lámfalussy  naskiĝis la 26-an de aprilo 1929 en Kapuvár. Li mortis la 9-an de majo 2015.

Biografio
---------

Sándor Lámfalussy forlasis Hungarion en 1949 kaj li ricevis diplomon en Leuven en 1953. Baldaŭe li estis konsilanto de bankoj, post jaroj jam li estis bamlestro. En 1957 li doktoriĝis. Ekde 1961 li instruis en Yale, poste en Louvain. Li partoprenis en kreo de banko, kiu nun havas la nomon Eŭropa Centra Banko. Li tutmonde famiĝis kiel **patro de eŭro**. Li havas edzinon, kiu naskis 4 filojn. Li ricevis Honoran Legion en 1999, pli fue kaj poste diversnaciajn premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

*

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio angle kun foto Arkivigite je 2015-05-18 per la retarkivo Wayback Machine
* biografio angle kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 449954
* GND: 170011143
* LCCN: n83214965
* VIAF: 93438285
* ISNI: 0000 0001 0925 8110
* SUDOC: 028536495
* BNF: 12035278r
* NLA: 35803779
* BIBSYS: 1015710
* NKC: jo2015895863
* BNE: XX1223120
 |
dekstra
La **Parko de la Venko** (ruse *Парк Победы*; *Park Pobedi*) estas memorinda komplekso, kiu situas en la urbo Saratov (Rusio) sur Sokolova monto en la urba distrikto Volĵskij.

Historio
--------

Parko de la Venko estis fondita en 1975 omaĝe al la trideka datreveno de la venko en la Granda Patruja Milito. Por ĉi tio sur Sokolova monto estis destinita tereno de 80 hektaroj. La parko estis fondita la 19-an de aprilo 1975 dum komunista sabato, kaj la simbola ŝtono en la fundamento de la planita monumento «Gruoj» (ruse: «Журавли») estis metita de la unua sekretario de la regiona komitato de KPSU A. I. Ŝibaev.

Post sep jaroj en 1982 oni starigis la 40-metran monumenton «Gruoj» — monumento por saratovanoj, pereintaj dum la Granda Patruja Milito (nur dum la unuaj tagoj de la Milito pli ol 130 miloj da loĝantoj foriris propravole al la fronto). Tiam en la parko jam estis komforta ĉefa aleo, junaj verdaj kreskaĵoj kaj la muzeo de batalgloro.

La 9-an de majo 1999 en Parko de la Venko solene malfermiĝis la Saratova ŝtata muzeo de batalgloro, kiu prezentis unikan ekspozicion de batalaj kaj agraraj teknikoj, kaj kiu nuntempe enhavas pli ol 180 ekspoziciaĵojn. Ili inkluzivas la plej famajn modelojn de soveta kaj rusa batala tekniko, ekzemple reakciaj sistemoj de la salva pafado BM-13 («Katjuŝa»), BM-24 kaj BM-21 «Grad», multe da tankoj, inkluzive la T-34-85, artileriajn pafilegojn k. t. p. Estas ankaŭ la granda parko de aviada tekniko. La unua eksponado de la Saratova ŝtata muzeo de batalgloro estas ferdeka surterataka aviadilo Jak-38, sur la piedestalo antaŭ la eniro de la parko.

Nia tempo
---------

Nuntempe sur la teritorio de la parko lokiĝas Saratova ŝtata muzeo de batalgloro, kiu prezentas al siaj vizitantoj la grandegan kolekton de armiloj kaj militaj teknikoj de la Granda Patruja Milito, kaj ankaŭ modernajn armilojn. En la ekspozicio de agrara tekniko estas prezentita ĉio de plugilo ĝis kombajno, inkluzive kampan stablon. Ekde 2014 en la muzeo estas songvidilo. Pli ol 200 ekspoziciaĵoj havas individuajn sonajn akompanaĵojn.

En 2003 en la parko malfermiĝis la Nacia vilaĝo de la popoloj de Saratova provinco — tio estas la vilaĝo kun veraj domoj, jurtoj, kaj palacoj de la popoloj de Saratova provinco. Ĉi tie oni povas senti la etoson de la pasinteco de ne nur rusoj, sed ankaŭ de tataroj, armenoj, baŝkiroj, kartveloj kaj aliaj popoloj, loĝantaj en Saratova provinco.

Parko de la Venko — ŝatata ripozejo de urbanoj kaj gastoj de la urbo. Por ili estas vojetoj, ripozejoj kaj rigard-placetoj, de kiu oni povas spekti Saratovon kaj Engelson.

Monumentoj en Parko de la Venko
-------------------------------

* «Gruoj» monumento
* Geroev aleo / Aleo de herooj
* Eterna flamo
* Monumento por pereintoj sur batalkampoj «Silenta sonorilo»
* Monumento por junaj malliberuloj de faŝismo
* Ekspozicio de kirasteknikoj
* Ekspozicio de aviadiloj
* Ekspozicio de helikopteroj
* Monumento por la viktimoj de radiado
* Monumento por samlandanoj, pereintaj en lokaj militoj.

* Kategorio Parko de la Venko (Saratovo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Foto
----

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
La admonilo por forpelitoj. La **Memoriga monumento pri forpelitaj germanoj** (germane: *Vertriebenendenkmal*) starigitis en 1994 sur la Ĉefa tombejo de Erfurto. Ĝi memorigas pri la destino de preskaŭ 14 milionoj da forpelitaj germanoj kaj germanlingvanoj el mez- kaj sudorienteŭropaj ŝtatoj post 1945.

Historio
--------

Kvankam Erfurto mem ne estis tuŝita per forpeladoj, la urbo tamen sentis tiujn barbarajn agadojn ricevinte multon da fuĝintoj kaj forpelitoj. Post la ĉeso de la pafado en la 12-a de aprilo 1945 preskaŭ 40.000 neerfurtanoj troviĝis en la urbo; en aŭtuno ilia nombro kreskis je 50.000. Ili devis esti gastigitaj, almenaŭ en primitivaj amasaj restejoj. La "transloĝiĝintoj" - tia estis la eŭfemisma nomo de la forpelitoj en la GDR - grandparte dum multaj jaroj vivaĉis sub nekomfortaj kondiĉoj. La plej granda tendaro starigita por ili sur la erfurta Peter-monteto fermiĝis nur en aŭgusto de 1949. Entute ĉ. 670.000 homoj loĝis pli malpli longe en erfurtaj porrifuĝintaj tranoktejoj. La plejmulto el ili ja setlis alie sed ne malmultaj restis ankaŭ en la turingia ĉefurbo.

Priskribo
---------

Dum la komunisma tempo la temo de la forpelo de german(lingvan)oj el socialismaj fratecaj ŝtatoj Pollando kaj Ĉeĥoslovakio estis prisilentita tabuotemo. Sekve ne antaŭ la 1994-a jaro la Asocio de la forpelitaj germanoj (BdV) rajtis starigi admonilon. Ĝi troviĝas sur la ĉefa tombejo, ne mallonge de la ĉefa enirejo. La memorigstelo troviĝas meze de gazoneto kun la enskribo *Die Heimat bleibt unvergessen - Restos neforgesebla la patrujo*. La reliefo sur ĝi montras patrinon kaj samsortanojn dum fuĝo. Ĉirkaŭas ĝin 14 blazonoj el germanlingvaj setladoregionoj el tuta Meza kaj Orienta Eŭropo.

Plurfoje estis disputoj akraj pri tiu ĉi monumento. En 2000 ĝi estis senhonorigita, verŝajne far maldekstraj junuloj; baldaŭ poste la erfurta sekcio de BdV eksuspektitis permesi membriĝon de simpatiuloj de la ekstremisma Nacidemokrata partio de Germanio. La memoro de forpelitoj ĉiuokaze ne meritas tiajn politikajn radikalismojn. Ĝi plie servu por la repaciĝo de la popoloj, kio postulas ekzemple germana-ĉeĥa deklaracio de 1997.

Vidu ankaŭ
----------

* Forpelo de Germanoj (1944–1950)

Literaturo
----------

Steffen Raßloff: *100 Denkmale in Erfurt. Geschichte und Geschichten. Mit Fotografien von Sascha Fromm*, (Thüringen Bibliothek. Bd. 11), p. 204-205, Essen 2013.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Raßloff-a artikolo pri la admonilo.
* Gazetartikolo pri la atako en 2000 kontraŭ la monumento.
* Riproĉo al la erfurta sekcio de BdV pri troa proksimeco al dekstruloj. Arkivigite je 2014-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
La **Batalo de Bzura**, alie nomata batalo apud Kutno okazis de la 9-a ĝis la 18-a - 22-a de septembro 1939. Ĝi estis la plej granda batalo dum la germana invado en Pollandon. Partoprenis ĝin du polaj armeoj: "Poznań" (generalo Tadeusz Kutrzeba) kaj "Pomorze" (generalo Władysław Bortnowski) kaj la germanaj - la 8-a Armeo (generalo Johannes Blaskowitz) kaj la 10-a Armeo (generalo Walter von Reichenau) de la Grupo de Suda Armeo ("Süd") (generalo Gerd von Rundstedt).

La 9-an de septembro marŝalo Edward Rydz-Śmigły ordonis al generalo Kutrzeba fronte de la du armeoj "Poznań" kaj "Pomorze" ataki nordan alon de la Grupo de Suda Armeo. La celo estis devigi germanojn ĉesi postkuron de retiriĝantaj en orientan Pollandon armeoj: "Prusy", "Lublin", "Kraków", "Karpaty".

La batalo
---------

La batalo estis trifaza:

* La unua fazo - atako de poloj al Stryków (9-12.09)
* La dua fazo - atako de poloj al Łowicz (13-15.09)
* La tria fazo - retiriĝo direkte al Varsovio dum kiu la polaj fortoj estis frakasitaj.

(...)

Post kiam la Wehrmacht sukcese stabiligis sian pozicion, oni ĉirkaŭis la polajn fortojn. El la nordo kaj okcidento atakis la 4-a germana armeo, helpis la 8-an armeon tankoj kaj trupoj de la 10-a armeo en sudoriento. La neniigo de la ĉirkaŭitaj poloj komenciĝis la 16-an de septembro per apogo de 820 aviadiloj. Post enormaj perdoj kaj post sensukceso eskapo, la polaj fortoj kapitulacis la 19-an de septembro. 170.000 polaj soldatoj iĝis militkaptitaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Batalo de Bzura en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rekonstruo Batalo de Bzura (la 16-18-a de septembro 2005) - fotoj kun informo
* Batalo de Bzura Arkivigite je 2009-07-01 per la retarkivo Wayback Machine - oficiala paĝo de organizanto
Sekvo de la masakro.
La **Malmedia masakro** estis militkrimo fifarita de membroj de la *Kampfgruppe Peiper* (parto de la 1a SS Panzer Divizio), germana batalunuo estrita de Joachim Peiper, en la ŝosekrucejo de Baugnez proksime al Malmedy, Belgio, la 17an de decembro, 1944, dum la Batalo de Ardenoj. Laŭ multnombraj rakontoj de atestintoj, 84 usonaj militprizonuloj estis masakritaj de siaj germanaj kaptintoj: la prizonuloj estis kunigitaj en kampo kaj pafitaj per mitraletoj.

La termino *Malmedia masakro* aplikiĝis ĝenerale ankaŭ al la serio de masakroj fifaritaj de la sama unuo en la sama tago kaj postaj tagoj, kiuj estis celo de la proceso pro la Malmedia masakro, parto de la Dachau Procesoj de 1946. La procesoj estis fokuso de forta polemiko.

Bibliografio
------------

* Steven P. Remy, *The Malmedy Massacre: The War Crimes Trial Controversy* (Harvard University Press, 2017), x, 342 pp.

* Kategorio Malmedia masakro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Ŝablono:Dua Mondmilito
**Strukovci**, hungare **Sűrűház** estas malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika ,regiono Pomurske en municipo de Puconci. Ĝis fine de la 19-a jarcento la oficiala loknomo estis **Sztrukóc**, poste pro hungariga politiko ĝi ricevis novan hungarecan nomon.

Municipo Puconci en Slovenio, kie Strukovci troviĝas
Dosiero:Spomenik Štefanu Küzmiču.pngMonumento en Strukovci

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 4 km²
* Alto super marnivelo: 206 m
* Koordinatoj: 46° 42′ 30.03″ N 16° 3′ 44.65″ O﻿ / ﻿46.7083417 °N, 16.0624028 °O﻿ / 46.7083417; 16.0624028 (mapo)Koordinatoj: 46° 42′ 30.03″ N 16° 3′ 44.65″ O﻿ / ﻿46.7083417 °N, 16.0624028 °O﻿ / 46.7083417; 16.0624028 (mapo)
* Loĝantaro: 180
* Poŝtkodo: 9265
* Aŭtokodo: MS

Situo
-----

Strukovci situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ traira flanka vojo.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1365 en formo *"Ztrykolch"*. En 1600 la turkoj okupis la vilaĝon kaj apartenis al la Osmana Imperio ĝis fine de la jarcento. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. En 1973 kaj en 1993 vilaĝaj festegoj okazis.

Fontoj
------

* hungara kaj slovena Vikipedioj
* w.vasidigikonyvtar.hu
* w.geopedia.si
**Masakro de judaj infanoj en Bila Cerkva** – amasa murdo de preskaŭ 90 judaj infanoj kaj beboj en Bila Cerkva, farita la 22-an de aŭgusto 1941 fare de ukraina milico en la nazia servo, komandata de la germanaj funkciuloj de Einsatzgruppen (operacaj grupoj). La murdon antaŭis nesukcesinta provo ĉesigi la masakron entreprenita de subkolonelo Helmuth Groscurth – oficiro de Wehrmacht, samtempe membro de kontraŭhitlera konspiro.

Murdo de la juda loĝantaro de Bila Cerkva
-----------------------------------------

Bila Cerkva estis okupita de taĉmentoj de Wehrmacht la 16-an de julio 1941. Post taĉmentoj de regula armeo al la urbo eniris malgranda Teilkommando de SS, gvidata de SS-Obersturmführer August Häfner. La taĉmento estis parto de tiel nomata Einsatzgruppe C – unu el kvar specialaj operacaj grupoj de la germanaj sekureca polico Sicherheitspolitzei kaj sekureca servo Sicherheitsdienst, kiuj aktivis malantaŭe de la orienta fronto kun la tasko murdi judojn, komunistojn kaj ĉiajn aliajn personojn konsiderataj de nazioj kiel "nedezirataj" aŭ danĝeraj por germana regado. La Teilkommando de Häfner konsistis el funkciuloj de Einsatzgruppe C, plotono de la soldatoj de Waffen-SS kaj helpa taĉmento de ukrainaj kunlaborantoj.

Häfner kaj liaj helpantoj dum mallonga tempo murdis preskaŭ ĉiujn plenkreskajn judojn en Bila Cerkva. Substandardisto de Wehrmacht, kiu povis vidi masakrojn de Teilkommando, poste atestis, ke nur dum ses ekzekutoj, kies atestanto li estis, la taĉmento de Häfner murdis de 800 ĝis 900 judojn. Nombro de ĉiuj murditaj estis verŝajne pli granda.

Komence Häfner ordonis tamen savi judajn infanojn. Probable ankoraŭ ne atingis lin ordonoj dirantaj pri mortigado de ĉiuj judoj sen konsidero de aĝo kaj sekso, aŭ timis pri moralo de sia soldataro. Judajn infanojn oni forprenis de murdataj gepatroj kaj fermis ilin en forlasita domo ĉe la ĉefa vojo rande de la urbo – sen ajna kontrolo de plenkreskuloj, sen akvo kaj nutraĵo. En la dua duono de aŭgusto oni tie jam malliberigis ĉirkaŭ 90 judajn orfojn – infanoj kaj beboj - elinter kiuj la plej aĝa estis apenaŭ 7-jara.

Bibliografio
------------

Richard Rhodes: *Mistrzowie śmierci. Einsatzgruppen* (Majstroj de la morto) Warszawa: Bellona, 2008. ISBN 978-83-11-11322-0
**Strukturismo** estas scienca metodo, kiu esploras unuopajn elementojn de sistemo koncerne al la strukturita tuto.

Strukturismon enkondukis lingvisto Ferdinand de Saussure, kiu montris klarigan potencon de la vidpunkto, ke lingvoj estas sistemoj de signoj. El lingvoscienco simila vidpunkto etendiĝis al aliaj sociaj sciencoj, kie ĝi estis moda precipe en la 1960-aj jaroj. Pro tio, kelkaj kleruloj apartigas strukturismon "klasikan", uzeblan ĉefe en lingvistiko, kaj "novan", plivastigitan kaj iom miskomprenitan[*mankas fonto*]. Marksistoj, kiuj havis preskaŭ "monopolon" en Eŭropa sociologio antaŭ la "nova strukturismo", sentis sin minacataj kaj atakis la teorion.[*mankas fonto*]

La esprimo poststrukturismo indikas malsamajn alirojn kaj metodojn en la homaraj kaj sociaj sciencoj, kiuj unue aperis en Francio fine de la 1960-aj jaroj kaj kiuj traktas kritike en malsamaj manieroj la rilaton inter lingva praktiko kaj socia realeco. La decida faktoro ĉi tie estas la opinio, ke lingvo ne nur bildigas la realon, sed ankaŭ kreas ĝin per siaj kategorioj kaj distingoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Lingva signo
* Claude Lévi-Strauss


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 14672
* GND: 4058129-9
* LCCN: sh85129210
* BNF: 119333272
* NDL: 00566914
* NKC: ph126151
 |
La monumento de la viktimoj en Berezowica, mortigitaj fare de la Ukraina Ribela Armeo
Dmitrij Kljaĉkivskij - la iniciatinto kaj gvidanto de la Volinia masakro
Roman Ŝuĥeviĉ, Dmytro Hrytsai kaj Kateryna Meshko (uk) en Buchach, 1943; en la Volinia masakro. Roman Ŝuĥeviĉ estis la ĉefa komandanto de URA li senpere respondecas pro akcepto de la masakro de Katin kiel taktikon de URA kontraŭ poloj kaj genocida politiko de etna purigado en Orienta Malgrandpolio, kie oni murdis ne malpli ol 100 mil polojn
**Sanga dimanĉo en Volinio** (pole: *Krwawa niedziela na Wołyniu*) – la 11-an de julio 1943, kulmina punkto de la Volinia masakro, planita genocido de la pola civila loĝantaro en Volinio fare de Organizaĵo de Ukrainaj Naciistoj de Stepan Bandera (OUN-B) kaj Ukraina Ribela Armeo (URA). Tiun ĉi tagon oni atakis 99 lokojn, ĉefe en la distriktoj volodimira kaj goroĥiva. Dum pluaj tagoj la masakroj estis daŭrigataj.

De februaro 1943 OUN-B kaj ties armita unuo – URA komencis atakadon de loĝantaro en Volinio. Ĝis julio 1943 armitaj fortoj de ukrainaj naciistoj, troviĝantaj en fazo de kreado kaj unuecigo, estis kapablaj entrepreni agadon en limigita skalo, ĉefe en orienta parto de Volinio. Aparte aktivan ekstermadon de poloj montris tie komandantoj Iwan Łytwyńczuk pseŭdonomo "Dubowyj" kaj Petro Olijnyk pseŭdonomo "Enej". En majo-junio de 1943 en komandantaro de URA komencis maturiĝi plano de samtempa atako al polaj setlejoj kaj amasa genocido de poloj en Volinio. Al tio favoris farita de banderanoj unuigo de ukrainaj partizanaj taĉmentoj, ofte per perforto, kaj plifortiĝo de la taĉmetoj de URA.

Junie 1943 komandanto de URA Dmytro Klaczkiwski, pseŭdonomo "Kłym Sawur", eldonis ordonon de genocido de poloj en Volinio. La fakton agnoskis komandanto de la areo "Turiw" Jurij Stelmaŝĉuk, pseŭdonomo "Rudyj" en postmilita esplor-enketado antaŭ soveta NKVD post sia aresto:

*Junie 1943 mi renkontiĝis en Kolka arbaro kun Kłym Sawur kaj kun anstataŭanto de reprezentanto de stabo de la ĉefa komandantaro, Andruŝĉenko. Sawur ordonis al mi murdi ĉiujn polojn en kovela regiono.*

Ĝis tiu ĉi periodo, t.e. ĝis fino de junio 1943 taĉmentoj de ukrainaj naciistoj plej kruele murdis en Volinio 9-15 mil polojn, poste en Volinio mem pereis ĉ. 60 mil poloj. Oni prilaboris cent kelkdek manierojn de torturoj de malrapida mortado (ekz. infanoj en luliloj estis skalpataj). Entute, en Volinio kaj Orienta Galicio ĝis 1946 pereis ĝis 130 mil en ĉ. 4000 lokoj.

Memorigo
--------

* Monumento al la viktimoj de ukraina genocido sur Tombejo Rakowicki
* Monumento de Volinia Masakro en Varsovio
* Nacia Memor-Tago pri Viktimoj de Genocido farita de ukrainaj naciistoj kontraŭ civitanoj de Dua Pola Respubliko - voĉdonita de Pola Sejmo la 22-an de julio 2016

Vidu ankaŭ
----------

* Volinia masakro
* Zygmunt Rumel
* Tadeusz Hołówko
* Bronisław Pieracki
* Ostrówki
* Huta Pieniacka
* Etna purigado
* Ewa Siemaszko
* Tadeusz Isakowicz-Zaleski
* Wiktor Poliszczuk

Literaturo
----------

* Grzegorz Motyka, *Ukraińska partyzantka 1942-1960* (Ukraina partizantaro 1942-1960), Warszawa 2006
**Sándor Papír** [ŝAndor papIr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Papír Sándor** estis hungara aktoro, operetkantisto. Lia origina nomo estis *Scherbak Oziás*, lia edzino estis Margit Kornai, ilia filino estis Mária Szepes.

Oziás Scherbak naskiĝis la 25-an de februaro 1877 en Lemberg (Aŭstra Imperio, laŭ alia informo en Kecskemét), li mortis la 9-an de decembro 1911 en Újpest (Hungara reĝlando).

Biografio
---------

Sándor Papír komencis sian teatran karieron en koruso de Népszínház en 1900. Baldaŭ li estis levita aktoro. Liaj sekvaj signifaj teatraj stacioj estis Makó (1901), Debrecen (1902–1903), Eperjes (1904–1905), Pozono (1906–1907), fine Budapeŝto en la jam malkonstruita teatrejo kaj en Teatro Magyar. En 1911 li fondis teatron en Újpest, kiu fiaskis kaj abrupte mortis. Lia edzino naskis 2 gefilojn.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Johann Strauß (filo):
	+ *Die Fledermaus* - Falk
	+ *A milliárdos kisasszony* - Feigenbaum
* Ferenc Lehár:
	+ *Cigányszerelem* - Dragutin
	+ *A víg özvegy* - Zéta
* Oscar Straus: *Varázskeringő* - Lotár
* Leo Fall: *Elvált asszony* - Scorp

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 751436
 |



* Portalo pri Biografio
Tabuloj kun la nomoj de viktimoj
La **pafejo de Kobylisy** (ĉeĥe *Kobyliská střelnice*) estas eksa armea pafejo en kvartalo Kobylisy, norde en Prago. Ĝi nun estas nacia memorejo pri viktimoj de naziismo.

La pafejo estis instalita en 1890 (tiam ankoraŭ ekster Prago) por trejni la aŭstran armeon. Komence tie trejniĝis infanterio, sed baldaŭ la loko iĝis ekskursejo, kun orkestraj koncertoj. Oni konstruis ĉevalejon por trejni ankaŭ kavalerion. Post la unua mondmilito sur la pafejo ekzercis sin ankaŭ urbaj korpusoj, la gimnastika asocio Sokol kaj aliaj asocioj.

Dum la nazia okupado la germanaj okupantoj instalis ekzekutejon en la norda, malantaŭa parto de la areo. La eksa ĉevalejo estis konvertita al lasta arestejo de la kondamnitoj. Post la atenco kontraŭ Reinhard Heydrich la 27-an de majo 1942 venĝe en la pafejo okazis amasaj ekzekutoj. Ene de 35 tagoj (de la 30-a de majo al la 3-a de julio) proksimume 550 ĉeĥaj patriotoj estis mortigitaj. Iliaj korpoj estis cindrigitaj en la kremaciejo de Strážnice.

Post la dua mondmilito la ejo iĝis memorejo. En la 1970-aj jaroj slabokonstruaĵoj ekestis sur ĝia suda parto. La norda parto, publike alirebla, en 1978 ricevis la statuson de nacia kultura monumento. 36 metalaj tabuloj listigas la nomojn de la viktimoj tie ekzekutitaj. Betona muro kontraŭ la enirejo montras verson de Miroslav Florian:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ZASTAV SE NA CHVÍLI |   | *Haltu dum tempeto* |
| KREV NAŠE VSTOUPILA DO TÉTO ZEMĚ |   | *Nia sango eniris en tiun ĉi teron* |
| ALE MY ZNOVU SE VZPŘÍMILI |   | *sed ni denove ekstaris* |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Detaloj pri la okazaĵoj en 1942 ĉeĥe

* Nomaro de la viktimojNomaro de la viktimoj
* Plastikaĵo en la memorejoPlastikaĵo en la memorejo
* Muro kun verso de FlorianMuro kun verso de Florian

50° 07′ 54″ N 14° 27′ 49″ O﻿ / ﻿50.13167 °N, 14.46361 °O﻿ / 50.13167; 14.46361 (mapo)

* Pafejo de Kobylisy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Pafejo de Kobylisy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sándor Reisenbüchler** [ŝAndor rejzenbuĥler], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Reisenbüchler Sándor** estis hungara reĝisoro pri animacioj. Lia samnoma filo estis aktoro.

Sándor Reisenbüchler naskiĝis la 16-an de februaro 1935 en Budapeŝto, li mortis la 1-an de aprilo 2004 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Reisenbüchler akiris reĝisoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1964. Lia ĉefinstruisto estis János Herskó. Post la diplomo li aliĝis al la animacia filma produktejo, kie li restis ĝis la emeritiĝo. Inter 1965 kaj 2002 li kreis 15 animaciojn. Ili estis faritaj plejparte el kolaĝoj. Li ricevis premion Kossuth en 1993, inter 1969-1997 ankaŭ aliajn hungarajn premiojn. Li edziĝis en 1964, lia edzino naskis post 3 jaroj.

Liaj filmaj reĝisoraĵoj (ĉiuj mallongaj filmoj, elekto)
-------------------------------------------------------

* *A Nap és a Hold elrablása* (1968) - ankaŭ scenaristo
* *Barbárok ideje* (1971) - ankaŭ scenaristo
* *Pánik* (1983)
* *Ecotopia* (1995)
* *A fény pillanata* (2002)

Liaj scenarlibroj (ĉiuj mallongaj filmoj, elekto)
-------------------------------------------------

* *Az 1812-es év* (1973) - ankaŭ reĝisoro
* *Zöld imtelmek mindennapra* (1992) - ankaŭ reĝisoro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* aprezo
* aprezo
* filmoj
* filmoj

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 781853
* VIAF: 92270072
* ISNI: 0000 0004 5858 5486
* BNF: 171484632
 |


* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
|  |  |
| --- | --- |
|  Kunigi | **Oni sugestas kunigi ĉi tiun artikolon kun kosma observatorio.

---**
Bonvolu diskuti en la Diskuto:kosma observatorio. Nur ensalutintaj uzantoj povas aranĝi tion. |

La **Steloobservatorio** povas helpi klarigi la naskiĝon de la Universo.

La 14-a Majo 2009 oni sendis la duan ESA-Satelitojn **"Herŝel"** *(Herschel)* kaj **"Plank"** *(Planck)* per una Ariane-5 raketo en spacon.

La datenoj de la dua steloobservatorioj povas pli bone klarigi la naskiĝon de la Universo.
La sensoroj ricevas tre longondan lumon, la "Herŝel" ricevas la **IR** (infragruĝan radidadon, Infraruĝa radiado) ĝis sub-milimetroradiadon.

**Vidu**: artan bildon de spacoobservatorio Herschel de ESA en germana vikipedio.

Vidu ankaŭ
----------

* Observatorio
* Nizam al-Mulk

* Kategorio Steloobservatorio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Esteraj ligiloj
---------------

* Fizika societo Zuriĥo

Bernhard Brauneker *(**Braunecker**)*, (frue kun: *Leica Heerbrugg*, Svisujo)
La optika sistemo de la ESA satelito "Herŝel" *(Herschel)* (Das optische System des ESA Satelliten Herschel),
Prelego de la fizika societo Zuriĥo 22-a oktobro 2009, 19:30 horan ETH kapodomo audiejo HG F5, Rämistrato 101 CH-Zuriĥo Svisujo

* Svisa fizika societo
* **Bildoj de Herŝel**, ankaŭ pri **Plank** angle
* Pri Ariane, Herŝel,Plank, pdf Arkivigite je 2010-12-12 per la retarkivo Wayback Machine angle
Jen artikolo pri unu el multaj geografiaj lokoj nomataj *San Pedro*. Vidu la liston de samnomaj lokoj.

La katedralo.
La magistrata palaco.
**San Pedro Sula** estas urbo en la respubliko Honduro, administra ĉefurbo de la departemento Cortés kaj unu el la plej grandaj urboj en Centra Ameriko kaj la dua urbo en loĝantaro malantaŭ la ĝemelaj urboj Tegucigalpa kaj Comayagüela. Inter aliaj signoj de ĝia graveco, la urbo estas hejmo de la plej gravaj industriaj kompanioj en la lando, tial ĝi estas konata ankaŭ kiel la industria ĉefurbo de la lando. Ĉi tiu urbo estas flanke de la Sierra del Omoa kaj situas en la ekstrema sudokcidento de la vasta kaj fekunda Sula Valo , regiono kiu generas ĉirkaŭ 62 procentojn de la Malneta enlanda produkto (MEP) kaj 68% de la eksportaĵoj de la nacio estas ankaŭ la sola neĉefurbo en tuta Centr-Ameriko kun strategia kaj industria graveco.

San Pedro Sula estis fondita la 27-a de junio de 1536 , sub la nomo de **Sankta Petro de Porto Ĉevaloj** de la hispana konkeranto Petro de Alvarado. Komence, la urbeto estis establita en la indiĝena urbo **Choloma** , norde de la nuna urbo kaj tre proksima al Puerto Cortés. Pro ĉi tiu proksimeco al ĉi tiu haveno, la urbo San Pedro estis viktimo de atakoj kaj raboj de eŭropaj piratoj, kiuj surteriĝis en tiu haveno.  Por tio, la hispanaj aŭtoritatoj estis devigitaj translokiĝi la vilaĝon en pli ol unu okazo.

Dum pli ol du jarcentoj ekde sia fondo, la loĝantara kresko de San Pedro Sula estis sufiĉe malrapida. Nuntempe, San Pedro Sula estas la urbo kun la plej alta loĝantara kresko en Honduro,  La ekonomia disvolviĝo rezulte de la alveno de la bananaj transnaciaj kompanioj en la frua 20-a jarcento kaj la posta starigo de parkoj. Industriistoj (ZIP) en Sula Valo ege nutris la loĝantara kreskon en San Pedro Sula.

Metita en la malaltebenaĵoj, San Pedro Sula ofte havas subpreman klimaton.  Ĉi tio povas fariĝi ekstreme varma kaj humida.  La seka sezono, aŭ somero, en San Pedro Sula daŭras de decembro ĝis aprilo. Marto kaj aprilo estas la plej varmaj kaj plej sekaj monatoj en la urbo. La pluvaj aŭ vintraj sezonoj de San Pedro Sula daŭras de majo ĝis novembro, kio helpas iom malvarmigi la temperaturon. La monatoj de aŭgusto estas ĝenerale la plej malsekaj monato.

---

---

---

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2019-03-29 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2008-11-05 per la retarkivo Wayback Machine

  

* San Pedro Sula en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio San Pedro Sula en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sándor ROTT** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rott Sándor** estis hungara aktoro, komikisto, teatrestro, reĝisoro. Lia origina familia nomo estis *Rottmann*.

Sándor Rott  naskiĝis la 27-an de novembro 1868 en Budapeŝto, li mortis la 16-an de decembro 1942 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Rott devenis el juda familio. Li estis laboristo pri lignaĵoj, sed li aĝis 17, kiam li estis figuranto en Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1891 li debutis en kabaredo, baldaŭ kabaredestro (teatrestro) ĝis 1918. Liajn spektaklojn vidis eĉ Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio). Li estis kreanto de la hungarlingva varieteo. Post la 1-a mondmilito li fondis novan kabaredon kaj li estis kabaredestro kun Géza Steinhardt ĝis 1927, sed dum la Hungara Sovetrespubliko la kabaredo ne funkciis. En 1928 li bankrotiĝis, kelkajn rolojn li ricevis en pluraj teatroj, fine li estis aktoro en Germanio kaj Aŭstrio. Pro la politiko li hejmenvenis, sed ekde 1939 pro la kontraŭjudaj leĝoj li rajtis roladi nur antaŭ judoj.

En 1898 li ricevis italan, en 1902 hungaran premiojn. Li edziĝis dufoje, dum la dua geedziĝo (al Berta Türk en 1910) naskiĝis 4 gefiloj.

Liaj teatraj roloj
------------------

* *Ábris rózsája* (Operetoteatro (Budapeŝto), 1928)
* Lajos Zilahy: *Pelikán* (1928)
* *Kalábriászparti* (muta rolo, tamen kun furora sukceso)

Liaj filmaj roloj
-----------------

* *A suszterherceg* (2 roloj kaj ankaŭ scenaristo, 1914)
* *Jobb erkölcsöket!* (rolanto, ankaŭ scenaristo, 1916)

Lia libro
---------

* *A kis Rottról* (rememoroj, 1942)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2022-05-25 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Stelŝprucilo** (aŭ: **stelĵetilo**, **stelkraĉilo**, **mirakla torĉo**, …) estas piroteknikaĵo: sparkanta petardo tenebla permane.
En multaj landoj ĝi estas bruligata dum la festoj de kristnasko kaj Nova Jaro.

Funkcio
-------

Sparklanta
Klasika stelŝprucilo konsistas el oksidenzo (kutime baria nitrato - por certigi relative malrapidan bruladon), ligenzo kiel dekstrino, faruno aŭ amelo kaj miksaĵo el diversaj metalpulvoj.
La konsisto de la metalmiksaĵo influas kiel la amaso forbrulas: fero ŝprucas la longe brulantajn, flugantajn sparkojn, zinko donas blindige helan flamon, dum aluminio garantias konstantan bruladon kaj estas pli bone stokebla. Buntaj flamoj estas atingeblaj per nitratoj aŭ kloridoj de bario (helverda), kupro (blua/verda) aŭ stroncio (ruĝa).
Kutime fero kaj aluminio estas uzataj en stelŝpruciloj.

Produktado
----------

**Atentu!!**

En diversaj landoj la produktado de piroteknikaĵoj sen licenso estas delikto laŭ la leĝo pri eksplodaĵoj. Eksperimentado kun kemiaj substancoj postulas sperton kaj respondecon. Bario estas venena pezmetalo, ĉiuj nitrogen-oksidoj akcelas brulon.

*Mirakla torĉo*
Por mem fari stelŝprucilojn oni devas atenti pri la miksaĵo (ĉ. 50% da okzidenzo, 30% da fero, 10% da ligenzo, 10% da aluminio), pri la fajneco de la pulvograjnetoj kaj pri la tavoldikeco. Nur per granda sperto oni atingas bele ŝprucantan miksaĵon.
Plie oni atentu, ke oni ne tro grandkvante enspiru la estiĝantajn gasojn (inter ili estas la venenaj karbona monooksido kaj nitrogena oksidoj). La temperaturoj de la brulado atingas ĝis 1000 °C.
Fakte ne eblas blovestingi stelŝprucilon, eĉ sub akvo ili povas bruli, se la amaso ne estas tro rapide malvarmigita.

Bezonataj iloj: porcelana bovlo, kirlilo, spatelo

Kemiaĵoj:
11 g Barionitrat-pulvo, 1 g Aluminio-pulvo, 5 g malfajna fero-pulvo kaj 3 g amelo estu miksataj. Oni aldonu iom da bolanta akvo kaj kirlu ĝis oni ricevas tre viskozan paston.
Per ĝi oni kovru fero-bastonetojn (ekzemple biciklo-spokojn, antaŭe senigitaj de eventuala graso) - lasu duonon senkovrita por povi teni ilin permane.
Sekigu ilin per harsekigilo. Poste lasu ilin finsekiĝi dum minimume unu tago. Poste ili pretas.

Kemia reakcio
-------------

{\displaystyle \mathrm {Ba(NO\_{3})\_{2}\longrightarrow BaO+N\_{2}+5\ O} }
{\displaystyle \mathrm {4\ Al+3\ O\_{2}\longrightarrow 2\ Al\_{2}O\_{3}} }
{\displaystyle \mathrm {4\ Fe+3\ O\_{2}\longrightarrow 2\ Fe\_{2}O\_{3}} }

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Stelŝprucilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* pirotekniko