recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Otakar Jeremiáš**  (naskiĝis la 17-an de oktobro1892 en Písek – mortis la 5-an de marto 1962 enPrago) estis ĉeĥa muzikkomponisto, dirigento kaj pedagogo.

Li estis posteulo de la tradicio de Bedřich Smetana, sed ne rifuzis ankaŭ modernajn esprimrimedojn. En sia verkaro li atingis originalan esprimmanieron kun ekspresiva melodieco, komplika harmonio, granda soneco kaj muzikdrama kapablo kaj sento por sonkoloro.

Vivo
----

Li naskiĝis en sudbohemia urbo Písek kiel filo de komponisto kaj muzikpedagogo Bohuslav Jeremiáš kaj frato de Jaroslav, kiu ankaŭ okupiĝis profesie pri muziko. 
En la praga konservatorio li estis disĉiplo de J.Klička (orgenludo) kaj K.Stecker (komponado). Pro nepermesita muzikagado en Praga trio li estis en 1909 eksigita kaj tial li unu jaron studis private - violonĉelludon ĉe J.Burian kaj komponadon ĉe Vítězslav Novák.

Liaj muzikpostenoj evoluis jene:

* 1911-1913 violonĉelisto en Ĉeĥa filharmonio
* 1913-1918 instruisto en muziklernejo en České Budějovice
* 1918-1928 post morto de sia patro ĝia direktoro
* 1929-1945 fondinto kaj ĉefo de Praga simfonia radioorkestro
* 1945-1950 **operĉefo de Nacia teatro en Prago**.

27.5.1945 li gvidis spektaklon de la opero Libuše de Bedřich Smetana, per kiu estis rekomencita agado de la operensemblo post la okupacia amalpermeso.

En 1949 li ekhavis atakon de apopleksio, kiu kaŭzis al li paralizon de duonkorpo, sekve de kio li ne plu revenis al siaj muzikaktivecoj.

Verkaro
-------

* *opero „Bratři Karamazovi" (Fratoj Karamazov) (1928)* laŭ la libro de Dostojevskij
* *opero Enšpígl (1949)*
* *kantato „Písně o rodné zemi" (Kantoj pri patrujo)*
* *melodramo „Romance o Karlu IV" (Romanco pri Karolo la IV-a)*
* *„Jarní ouvertura" (Printempa uverturo)*
* *Fantazie pro orchestr (Fantazio por orkestro)*
* *pianovariacioj je temo de hebrea ĥoralo*
* *scena muziko (Valdštejn de F. Schiller, „Noc na Karlštejně" – Nokto en Karlštejn de J.Vrchlický)*

Li komponis ankaŭ du simfoniojn, kamermuzikon, korusverkojn, kantojn kaj muzikon por 8 filmoj, el inter kiuj la plej konatas historiaj filmoj „Paličova dcera"(1941) kaj „Jan Roháč z Dubé" pri la lasta husana militestro (1947).

Krome li estas aŭtoro de aprezataj manlibroj pri instrumentado kaj orkestrodirektado.

* Kategorio Otakar Jeremiáš en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 218855
* GND: 103907130
* LCCN: n88647819
* VIAF: 71493000
* ISNI: 0000 0001 2138 8508
* SUDOC: 193819643
* BNF: 12480033r
* NKC: jk01051481
* BNE: XX4874981
 |
**Olly Szokolay** [oli sokolai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szokolay Olly** estis hungara aktoro, operetkantisto, subreto. Ŝia origina persona nomo estis *Olívia*. Ŝia unua edzo estis Zoltán Korda inter 1921-1924, la dua estis Imre Harmath (libretisto) inter 1929-1940. 

Olly Szokolay
Olly Szokolay naskiĝis la 16-an de aprilo 1902 en Budapeŝto, ŝi mortis la 11-an de septembro 1980 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Olívia Szokolay ekde sia aĝo 8 estis baletisto de la Budapeŝta Ŝtata Operejo. Intertempe ŝi akiris aktoran diplomon en privata lernejo de Szidi Rákosi, poste ŝi ricevis scenejajn rolojn. Ekde 1921 ŝi estis aktoro en Vieno kelkajn jarojn. Hejmenveninta ŝi aliĝis al Operetoteatro (Budapeŝto). Ŝi edziniĝis dufoje kaj vidviniĝis en 1940.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Pál Ábrahám:
	+ *Zenebona* - Babette
	+ *Az utolsó Verebély lány* - Zsuzsi
* fr:Maurice Yvain: *Yes* - Marguita
* Leo Fall: *Ez hát a szerelem* - Lilian
* Szabolcs Fényes: *Maya* - Madelaine
* Alfréd Márkus–Miksa Bródy: *Férjhez ment a feleségem* -

Ŝiaj filmaj roloj
-----------------

* *Kard és eke* (1918)
* *Lesz maga juszt is az enyém* (1922, skeĉo)
* *Csak nővel ne!* (1924) - Helen Rye
* *Bűnös vagyok* (1941) - amikino

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 743168
 |



* Portalo pri Biografio
Otakar Theer
**Otakar Theer** (naskiĝis la 16-an de februaro 1880 en Ukrainio - mortis la 20-an de decembro 1917 en Prago) estis ĉeĥa verkisto kaj poeto.

La infanecon li travivis en Nymburk kiel filo de oficiro kaj patriciino, kio donis al li elitan memkonfidon. En Prago li studis gimnazion, poste juron kaj filozofion (promociiĝis en 1906). Ĝis sia morto li laboris en Universitata Biblioteko.

Li vojaĝis al Italio, Svislando, Germanio, Skandinavio, Krimeo kaj duonjaron li pasigis en Francio por kolekti materialon pri Balzac por sia disertacia laboro. Li funde ekkonis la francan literaturon kaj tradukis el ĝi.

Li verkis poemojn, rakontojn, unu romanon, recenzojn kaj kritikojn pri pentroarto (tiujn sub pseŭdonomo Sézam). La morto lin trafis en la 37-a vivjaro.

Ĉeĥoslovaka antologio (1935) pri li skribis:

Signifa lirikisto akcentanta individualismon. Pri la prozo li opiniis, *»ke la psikologia analizo devas komplete malaperi malantaŭ la intuicia prezento de figuroj kaj la interna ideo malaperi en la streĉa pleneco de la agado intensigata per esprimmaniero vira, senmetafora, adekvata; sole leganto escepte atentema trovos sub la realisma bildo de la mondo, regata de instinktoj kaj pasioj, la metafizikan mondkoncepton de Theer, koncentritan tuj ĉe la komenco por la problemo, kiel veni al la Absoluto«*. (Arne Novák)

Verkoj
------

* **Háje, kde se tančí** (Boskoj, kie oni dancas, 1897, poeziaj prozaĵoj)
* **Výpravy k Já** (Ekspedicioj direkte al Mi, 1914, poemaro)
* **Pod stromem lásky** (Sub arbo de la amo, 1903, rakontoj)
* **Úzkosti a naděje** (Angoroj kaj esperoj, 1911, poemoj)
* **Všemu navzdory** (Spite al ĉio, 1916, poemoj)
* **Faëthón** (Faetono, 1916, dramo)
* **Příchod ženy** (Alveno de virino, romano)

En Esperanto aperis
-------------------

* **Homo, kiu serĉas absoluton** (Ĉeĥoslovaka antologio, tr. Stanislav Kamaryt)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 122697
* GND: 119353423
* LCCN: n81062211 no91026933, n81062211
* VIAF: 290158383 57422699, 290158383
* ISNI: 0000 0000 7328 5749
* BNF: 16432738d
* NKC: jk01132330
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Otatitlán** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Otatitlán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 119.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5562 loĝantojn. El tiuj estis 2653 viroj kaj 2909 virinoj. La komunumo havas surfacon de 53.5 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 11 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 2 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 10 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 5459 personoj. En la jaro 2000 temis pri 5236, do temis pri kresko / malkresko je -0.83 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 4741 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 95 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Otatitlán en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Nigrafrunta ŝterno (supre)** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ĥaradrioformaj *Charadriiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ŝternedoj *Sternidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Chlidonias *Chlidonias* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Nigrafrunta ŝterno (supre)** '**Chlidonias albostriatus'**George Robert Gray 1845 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Nigrafrunta ŝterno (supre)  |

 |
| v • d • r |

Black-fronted Tern, Greymouth, New Zealand (cropped 2).jpgBlack-fronted Tern, Greymouth, New Zealand (cropped 2)
La **Nigrafrunta ŝterno**, **Blankostria ŝterno** (*Chlidonias albostriatus* ) aŭ en loka lingvo **Tarapiroe**, estas eta ŝterno, tio estas birdo de la familio de Ŝternedoj ĝenerale troviĝanta ĉe internaj akvoj en Novzelando kaj pli precize en la Suda Insulo, do ĝi estas endemismo. Ili migras vintre al marbordo kaj norden kaj tio utilas por nombrado, kio estas supozata loĝantaro nur de ĉirkaŭ **5,000 birdoj**.

Aspekto
-------

Ĝi estas mezgranda ŝterno 29 cm longa kaj 80 g peza. Ĝi havas ĝeneralan helgrizan plumaron, krom **nigraj nuko, krono kaj frunto** (kaj de tie la unua nomo) kaj inter la du koloroj estas mallarĝa fajna **blanka strio sub la tuta nigra krono** (kaj de tie alia nomo, krom la scienca nomo). La beko estas brile flavoranĝa kaj same la gamboj. **La pugo estas blanka** kaj tre kontrasta kun la griza supra plumaro. La vosto estas ne tre forkoforma kaj la flugiloj ne tiom mallarĝaj kaj longaj kiel tiuj de aliaj ŝternoj, sed iom pli larĝa ĉefe ĉekomence.

Kutimaro
--------

Temas pri socia birdo. Ili nestas en **etaj kolonioj** de ĝis 50 paroj en junkejoj ĉu marbordaj ĉu internaj, tre ofte ĉe kolonioj de Tarapungo, la nigrabekaj mevoj. La nesto estas nur amaseto de bastonetoj sur ŝtonetoj. Ili **defendas agreseme** la nestolokojn, sed ne povas eviti enmetitajn predantajn speciojn, kiel katoj aŭ hundoj. Male ili povas profiti proksimajn terkulturejojn ĉar ili povas pluki insektojn **sekvante la plugilon**. Tamen la plej granda parto de la dieto venas el riveroj, ĉu insektoj plukitaj dumfluge super la surfaco ĉu etaj fiŝoj kaptataj post plonĝado; vintre eĉ etaj krustuloj el marbordo.

Referenco
---------

* BirdLife International (2004). *Sterna albostriata*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 27 March 2007. Tiu specio estas endanĝerita

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nigrafrunta ŝterno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nigrafrunta ŝterno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nigrafrunta ŝterno en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* [www.nzbirds.com/birds/tarapiroe.html Anglalingva ejo pri Nigrafrunta ŝterno]
**Ocotlán** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Ĥalisko. La ĉefurbo de la komunumo estas Ocotlán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 063.

Geografio
---------

**Ocotlán** apartenas al la regiono Ciénega kiu situas en la centra parto de la subŝtato Ĥalisko. Multaj komunumoj en tiu regiono sude limtuŝas Ĉapalaan Lagon aŭ la meksikan subŝtaton Miĉoakano. Al la regiono Ciénaga apartenas entute 13 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 89340 loĝantojn. El tiuj estis 43477 viroj kaj 45863 virinoj. La komunumo havas surfacon de 247,7 km². La meza alteco estas 1540 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 21 C. En la komunumo estas 810.00 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Ĥalisko.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 24074 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 22365 scipovis legi kaj skribi kaj 1691 viroj estis analfabetoj. Do 7.02 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 26358 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 23992 sciis legi kaj skribi kaj 2351 virinoj estis analfabetoj. Do 8,92 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Ocotlán vivis 68695 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 86 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,125 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* hispane Ocotlán Arkivigite je 2007-03-24 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México*
**Ocozocoautla de Espinosa** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Ocozocoautla de Espinosa. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07061.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 72426 loĝantojn. El tiuj estis 36091 viroj kaj 36335 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2477 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 820 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 38278 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 30311 scipovis legi kaj skribi kaj 7940 personoj estis analfabetoj. Do 79% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 21% estis analfabetoj.

65673 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 9552 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 14.54% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ocozocoautla de Espinosa Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Otis RUSH** (29a de Aprilo, 1934) estas Afrik-usona kantisto kaj gitaristo de bluso. Lia distinga gitara stilo montras malrapidan sonon kaj longajn glitsonojn. Kun kvalitoj similaj al la stiloj de Magic Sam kaj Buddy Guy, lia sonstilo iĝis konata kiel Okcidenta Ĉikaga bluso kaj estis influo sur multaj muzikistoj, kiel Michael Bloomfield, Peter Green kaj Eric Clapton.

Otis Rush ĉe Notodden.
Rush estas liva kaj pinĉas per sia maldekstra mano dum fretas per sia dekstra mano. Tamen, liaj gitaroj estas pinĉataj ĉe basa E kordo malsupre, inverse al tipaj gitaristoj. Li ofte ludas per sia malgranda fingro de sia pinĉa mano faldita sub la basa E por pozicio. Ĝi estas amplekse kredita ke tio helpas al lia distinga sono. Li havas ampleksgaman, povegan tenoran voĉon.

Notoj
-----

1. ↑   "Otis Rush". Msbluestrail.org.  Alirita la 1an de Junio, 2018.
2. ↑   Dahl, Bill (1934-04-29). "Otis Rush: Biography". AllMusic.com.  Alirita la 1an de Junio, 2018.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613000
* GND: 134608526
* LCCN: n82066786
* VIAF: 5118887
* ISNI: 0000 0000 5513 121X
* SUDOC: 157863905
* BNF: 13899282q
* MBA: 40ee7c92-f44a-4d14-9aee-f87244465ee4
* NKC: xx0148299
 |
**Otmar AVSEC** (naskiĝis en 1907; mortis la 20-an de aŭgusto 1975 en Ljubljana) estis slovena esperantisto kaj vortaristo.

Avsec lernis Esperanton en 1925 kaj tuj fariĝis aktivulo. Li estis ĝenerala sekretario de Jugoslavia Esperanto-Federacio.

En 1955 aperis lia Esperanto-slovena vortaro ĉe la Slovenia Ŝtata Eldonejo en Ljubljano (200 p.). Ĝi fariĝis la bazo de lia ĉefa verko, dudirekta vortaro slovena-Esperanto kaj Esperanto-slovena, aperita de la sama eldonejo en 1958 (303 p.) kaj dua kompletigita eldono tie en 1972 (303 p.). Jen kelkaj linioj el litero K, kiu donas ideon pri la strukturo, detaleco kaj profundeco de la vortaro slovena-esperanta:

**krucifer-oj** (bo) križarka

**krucifiks-o** razpelo

**kruĉ-o** vrč

**krud-a** surov, neotesan, **-aĵo** surovina (material)

**kruel-a** oktruten

**krup-o** davica

**krupier-o** krupjé, pomočnik v igralnici

Eksteraj ligiloj
----------------

Libroj[*rompita ligilo*] de Otmar Avsec en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Oluta** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Oluta. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 116.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 13637 loĝantojn. El tiuj estis 6516 viroj kaj 7121 virinoj. La komunumo havas surfacon de 90.5 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 17 gradoj kaj 56 minutoj norda latitudo kaj 94 gradoj kaj 54 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 80 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 13492 personoj. En la jaro 2000 temis pri 13282, do temis pri kresko / malkresko je -0.31 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 11735 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 164 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Oluta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2006-11-17 per la retarkivo Wayback Machine
Om, en la konvencia skribo de la manuskripto Devanagari.
**OM** (en la hinda: prononcata kiel **Aum** aŭ **Om**) (sinonimoj: Aomkrh (Oṃkāra), Aodgit'h (Udgitha) kaj Franooh (Praṇava)) estas mantro de la ĉefa religitendenco de la Hinduoj, uzata ankaŭ en aliaj religioj devenantaj de la Hinda subkontinento, kiel Budhismo, Ĝajnismo kaj Sikismo. Laŭ la kredo, parkerigo de la nocio, kiu indikas la absoluton kaj senfinon, forigas obstaklojn en la spirita disvolviĝo de la kredanto.

Plej multaj hinduaj mantroj uzas la "Om" silabon, aŭ inkluzivas ĉi tiun silabon komence, kiam la silaba sufikso estas plilongigita.

Signifo
-------

Laŭ psalmo en Rigvedo, eĉ antaŭ ol la mondo kreiĝis, la bramano pensis; de ĉi tiu penso kreiĝis vibro, kiu sonis kiel "Om", kio signifas, ke Om estas la unua verko kreita de la bramano, kaj kiam la mondo kreiĝis, la Om akompanis ĝin. Tial estas tiuj kiuj interpretas la vorton Om kiel "Mi estas".

Zorgema analizo de la signifo de Om aperas en la Mendokia Upaniŝado. La tri spertaj reĝimoj markitaj de la sonoj A, U, M kaj la kvara faktoro markita de AUM estas diskutitaj. La tri reĝimoj estas:

1. Maldormo.
2. Revjaro.
3. Sensonĝa dormo.

La kvara faktoro, nomata toria kaj ĉiam ĉeestanta, povas esti pli facile identigebla en la tempofrakcio inter la fino de unu um-silaba murmuro kaj la komenco de dua um-silaba murmuro. Jen la Atmano, la simpla, ordinara, ne-duobla konscio, senlima kaj senfina.

Krome oni povas vidi la lunarkon (ĉandra) indikantan maltrankvilan konscion kaj la homon serĉantan senĉese; la punkto super la duonluno nomiĝas "bindo", kaj ĝi simbolas la dion, la "pli altan memon", kiu estas la konscia stato, al kiu aspiras ĉiu praktikanto.

En meditado
-----------

En meditado oni povas elekti temon por koncentriĝo kiel spiro, la sonon de Om aŭ la formon de Om, tiel silentigante la senĉesan babiladon de pensoj. Kiam ili aperas, ili rajtas pasi sen alkroĉiĝi al ili aŭ perforte forpeli ilin. Diri aŭ pensi la silabon om celas helpi homon koncentriĝi por malplenigi la menson. Oni devas sidi malstreĉe por lasi korpon kaj pensadon kaj ripeti la mantron de la om por senti la senton de senfineco.

Vidu ankaŭ
----------

Om Mani Padme Hum: recitante la saman mantran Tibetan kvietan tempon de preĝo, stimuli la donacemon de Dio por ricevi lian benon.

* Kategorio Om (mantro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 721974
 |
**Otoja Jamaguĉi** (山口 二矢, **Yamaguchi Otoya**?, 22-an de februaro de 1943 – 2-an de novembro de 1960) estis japana ultranaciisto, kiu murdis na Inejiro Asanuma, ĉefulon de la partieto Japana Socialisma Partio. Jamaguĉi estis ano de dekstrema ujoku dantai (右翼団体*)* grupo, kaj murdis na Asanuma pere de *joroj-dōŝi* glavo je la 12-a de oktobro, 1960, ĉe Tokio, dum politika pridiskutado antaŭ la parlamentaj voĉdonadoj.

Morto
-----

Post tri semajnoj ekde la murdo, dum li restis enprizonigita en porjunula malliberejo, Jamaguĉi miksis dentopaston kune kun akvo kaj skribis ĉe la muro de sia mallibereja ĉambro, "Sep vivojn por mia lando. Longe vivu cia Moŝto, la Imperiestro!" Jamaguĉi tiam mempendumis sin pere de memfarita ŝnuro el ĉifonoj de elŝiraĵoj el la apuda litkovrilo. La frazo "Sep vivojn por mia lando" estis referenco al la lastaj vortoj de la 14-jarcenta samurajo, Kusunoki Masashige.

Dekstremaj grupoj en Japanio prifestumis na Jamaguĉi kiel martiron; ili donis al li honorigan enterigon, kimonon, kaj zonon al liaj gepatroj, krome de memor-omaĝon por li. Liaj cindroj restas en Aojama Tombejo.

### Heredaĵo

Yasuŝi Nagao kun la fama bildo kiu gajnigis al li la usonan Pulitzer-Premion. (1961)
Fotaĵo far Yasuŝi Nagao tuj post Jamaguĉi retiris la glavon el la korpo de Asanuma gajnis la 1961-an Pulitzer Premion, kaj la 1960-an ''World Press Photo'' premion. La okazintaĵo restis ankaŭ bilde surbendigita.

En oktobro de 2010, dekstremaj grupoj prifestumis la 50-jaran datrevenon de la murdo ĉe Hibija Parko.

Referencoj
----------

1. ↑   "山口 二矢", *Nihon Jinmei Daijiten*.
2. ↑
3. ↑
4. 1 2   Newton, Michael (17a de Aprilo 2014). "Inejiro Asanuma (1898–1960)". Famous Assassinations in World History: An Encyclopedia. 2. ABC-CLIO. pp. 234–235. ISBN 978-1-61069-286-1. Alirita la 14an de januaro 2019.
5. ↑  Japanlingve.
6. ↑  *About to Die:How News Images move the Public:* Zelizer, Barbie (1-an de decembro de 2010)
7. ↑   Jutuba filmeto.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 629211
* LCCN: n79010757
* VIAF: 62813532
* ISNI: 0000 0000 2168 182X
* NDL: 00623566
 |
**Omayra Sánchez** ([omajra sanĉez]; naskiĝis la 28-an de aŭgusto 1972, mortis la 16-an de novembro 1985 en Armero) estis kolombia junulino, kiu iĝis kotokaptita pro erupcio de vulkano Nevado del Ruiz en urbo Armero, la 13an de novembro 1985.

Omayra estis kovrita ĝiskole en rubaĵo, koto, betono kaj akvo kaj mortis la 16-an de novembro, post 60 horoj, pro veneaj gasoj kaj hipotermio. La sav-provoj estis vanaj, ĉar oni estis bezonanta specifan pumpilon, kiu ne alvenis ĝustatempe al la akcidentejo.

Ŝian mortolukton sekvis — en la kunteksto de la katastrofaj raportoj - milionoj da televidaj spektantoj. La filmoj kaj fotoj eldonitaj, kiuj dokumentis sian sorton kaj morton, altiris multan atenton kaj oni diskutis tiujn polemike. Oni fokusis precipe je la rolo kaj konduto de la fotistoj kaj je manko de subteno de la kolombia registaro dum la katastrofo. Foto elektita de la fotisto Frank Fournier de la koto-kaptita knabino estis elektita por Gazetara foto de la jaro en 1985.

Dum ŝia suferado, Omayra Sánchez donis siajn amikojn kaj parencojn, ankaŭ publike, ĉiam esperon kaj konfidon. Ŝia patrino travivis la katastrofon, ĉar ŝi estis en Bogotá en tiu tempo. Ŝia frato ankaŭ travivis, sed ŝia patro mortis.

Eksteraj ligiloj
----------------

* World-Press-Foto de la jaro 1985 de Frank Fournier (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 592514
 |
**Omealca** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Omealca. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 117.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 21620 loĝantojn. El tiuj estis 10242 viroj kaj 11378 virinoj. La komunumo havas surfacon de 225.4 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 45 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 47 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 400 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 21308 personoj. En la jaro 2000 temis pri 22085, do temis pri kresko / malkresko je 0.72 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 19495 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 1240 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Omealca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Oraj krono kaj ringo el la tombo de Odrisia aristokrato el tombejo de Golĝamata Mogila.
La **Odrisia regno**; en Antikva greka: Βασίλειον Ὀδρυσῶν; en Latino: *Regnum Odrysium*) estis ŝtata unio de ĉirkaŭ 40 Trakaj triboj kaj 22 regnoj kiuj ekzistis inter la 5-a jarcento a.K. kaj la 1-a jarcento p.K. Ĝi konsistis ĉefe el nuntempa Bulgario, etende al partoj de Sudorienta Rumanio (Norda Dobruĝo), partoj de Norda Grekio kaj partoj de nuntempa Eŭropa Turkio.

Oni sugestis ke la regno ne havis ĉefurbon. Anstataŭe, la reĝoj eble povis translokiĝi inter rezidejoj. Ĉefurbo estis Odriso (ŝajne Uskudama, nuntempa Edirne), kiel aperas surskribite sur moneroj. Alia reĝa rezidejo ŝajne estis konstruita de Kotis la 1-a (383-358 a.K.) en la vilaĝo Starosel, dum en 315 a.K. Seŭtopolo estis konstruita kiel ĉefurbo. Alia frua ĉefurbo estas Vize. La regno disrompiĝis kaj Kabile estis kun-ĉefurbo ĉirkaŭ la fino de la 4a jarcento a.K.

Notoj
-----

1. ↑   Trakio. The History Files.
2. ↑   "Interview: Capital of largest Thracian kingdom discovered in Bulgaria". xinhuanet.com.
3. ↑   Borza, Eugene (1992). In the Shadow of Olympus: The Emergence of Macedon. Princeton University Press. ISBN 0-691-00880-9.
4. ↑  The History Files
5. ↑  The History Files
6. ↑   Faudot, Murielle (2005-01-01). Pont-Euxin Et Polis. Alirita la 27an de Majo 2018. ISBN 9782848671062.
7. ↑   Chudnoff, Yoav. "Kabile: When One is Curious". Alirita la 27an de Majo 2018.
Germana poŝtkarto priskribanta la Otomanan Ŝiparon ĉe la Ora Korno en la fruaj stadioj de la Unua Mondmilito. Supre maldekstre estas portreto de Sultano Mehmed la 5-a.
La **Otomana Ŝiparmeo** (en Otomana turka: دوننماى همايون, latinigite: *Donanma-yı Humâyûn* aŭ en turka: Osmanlı Donanması), konata ankaŭ kun **Otomana Floto** kaj **Otomana Ŝiparo**, estis establita komence de la 14-a jarcento post la Otomana Imperio kaj unue etendita por atingi la maron en 1323 per la konkero de Karamürsel, loko de la unua Otomana armea ŝipkonstruejo kaj kerno de la estonta Ŝiparmeo. Dum sia longa ekzistado, ĝi partoprenis en multaj konfliktoj kaj subskribis nombrajn martraktatojn. Je sia pinto, la Ŝiparmeo etendiĝis ĝis la Hinda Oceano, kaj sendis ekspedicion ĝis Indonezio en 1565. Hajredin Barbarosa estis unu el ties plej fama admiralo.

Dum multo de sia historio, la Ŝiparmeo estis regata de la posteno de *Kapudan Paŝa* (Granda Admiralo; laŭ vorte "Kapitano Paŝa"). Tiu posteno estis abolita en 1867, kiam ĝi estis anstataŭita de la Ministro de la Ŝiparmeo (en turka: *Bahriye Nazırı*) kaj nombraj Flotkomandantoj (en turka: *Donanma Komutanları*). Post la fino de la Otomana Imperio kaj la deklaracio de la Respubliko Turkio en 1923, la tradicio de la Ŝiparmeo pluis sub la nuntempa Turka Ŝiparmeo.

Kelkaj bataloj
--------------

* Batalo de Prevezo
* Batalo de Lepanto
* Batalo de Navarino
* Batalo de Kalipolis

Bibliografio
------------

* E. Hamilton Currey, *Sea-Wolves of the Mediterranean* (London, 1910). ISBN 978-1500883430
* Bradford, Ernle, *The Sultan's Admiral: The life of Barbarossa* (London, 1968). ISBN 978-1845117931
* Wolf, John B. *The Barbary Coast: Algeria under the Turks* (New York, 1979). ISBN 978-0393012057
* Melis, Nicola, "The importance of Hormuz for Luso-Ottoman Gulf-centred policies in the 16th century: Some observations based on contemporary sources", en R. Loureiro-D. Couto (eld.), *Revisiting Hormuz – Portuguese Interactions in the Persian Gulf Region in the Early Modern Period* (Wiesbaden, Harrassowitz, 2008, 107–120 (Maritime Asia, 19).
* Tuncay Zorlu, *Innovation and Empire in Turkey: Sultan Selim III and the Modernisation of the Ottoman Navy* (London, I.B. Tauris, 2011). ISBN 978-1848857827

* Kategorio Otomana Ŝiparmeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 750629
 |
Ometepe insulo: la vulkanoj Concepcion kaj Maderas.
La insulo **Ometepe**, ankaŭ nomata Ōmetepētl (Du montoj, en la Naŭatla lingvo) lokiĝas en Nikaragvo; ĝi estas en la plej granda lago de Centra Ameriko, "Lago Cocibolca" aŭ "Lago de Nikaragvo".

Vidaĵo de la vulkanoj ekde la strando
Ometepe havas areon de 276 km2 kaj 35 000 loĝantoj. Ĝi estas la plej granda vulkana insulo en la mondo kiu lokiĝas en lago de nesala akvo.

La insulo estas tre grava turisma loko en Nikaragvo, oni povas facile vojaĝi al Ometepe ekde la ĉefurbo Managvo per aŭtobuso aŭ aŭtomobilo kaj veturante per ŝipo 1 horo pli.

Historio
--------

Oni konas ke la insulo havis loĝantojn antaŭ la jaro 1500 a.K. Supozeble la unuaj homoj devenis el Suda Ameriko. En la insulo oni trovis ceramikaĵojn kaj grandajn skulptaĵojn el bazalta ŝtono kiuj estas eksponataj nuntempe en la parko de la preĝejo de Altagracia kaj en la Nacia Muzeo en Managvo.

Dum la Eŭropa koloniado de Ameriko la insulo servis kiel rifuĝo por la piratoj en siaj prirabadoj al la urbo Granada kiam ili alvenis el la Karibia maro tra la rivero *San Juan*.

Nuntempe la loĝantoj kaj la loka registaro klopodas por la plibonigo de la turisma infrastrukturo kaj beligo de la insulo.

La sep naturaj mirindaĵoj de la mondo
-------------------------------------

Ometepe partoprenis en la konkurso pri la sep naturaj mirindaĵoj de la mondo sed ne atingis tre altan lokon, ĝi estis inter la pli bonaj 77 partoprenantoj el 440 elekteblaj kandidatoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Insulo
* Lago de Nikaragvo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ometepe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2008-02-16 per la retarkivo Wayback Machine
**Omfalo**  estis reĝino de Lidio, kiu sklavigis Heraklon. Ŝi heredis la regadon de sia edzo Tmolo, kiu estis mortigita de taŭro. Ŝi ofte aperas en literaturo.

*Heraklo kaj Omfalo* (detalo), de Johann Heinrich Tischbein

Kial Heraklo fariĝis sklavo ĉe Omfalo
-------------------------------------

Heraklo kiel sklavo ĉe Omfalo
Kiam li estis adoleskanto, Heraklo lernis la arkpafadon ĉe Eŭritos, reĝo de Oechalie. Iun tagon, la reĝo decidis edzinigi sian filinon Iole. Pro tio li organizis konkurson, kaj promesis Iole-n al la plej sperta partoprenanto. Heraklo gajnis la konkurson. Sed Eŭritos hezitis doni sian filinon al tiu, kiu antaŭe murdis siajn edzinon kaj infanojn. Tial li refuzis. Heraklo furioziĝis, ŝtelis la ĉevalojn de Eŭritos kaj reiris al Tirinto.

Sekvis lin la filo de la reĝo, Iphitos, por repreni la bestojn. En Tirinto, Heraklo vidis lin, kondukis lin al la plej alta turo de la urbo kaj de tie defaligis lin. Iphitos mortis.

Heraklo bedaŭris tion kaj iris aŭskulti la orakolon al Delfo. Tiu ĉi konsilis al la pekulo, ke li vendigu sin, estu sklavo ĉe la reĝino Omfalo kaj donu la prezon de la vendado al la infanoj de Iphitos.

Tri monatoj ĉe Omfalo
---------------------

Sur tradiciaj pentraĵoj la reĝino sidas sur trono tenante klabon en sia mano, portante surkape la felon de la leono de Nemeo kaj ĉe ŝiaj piedoj genuas Heraklo ŝpinante lanon per ŝpinbastono.

Tamen dum la periodo, kion li pasigis ĉe Omfalo, Heraklo iris al Efezo por mortigi ŝtelistojn. Li mortigis ankaŭ la terkulturiston Syleus, en Aulis, kiu malbone traktis siajn laboristojn.
Tiel impresiĝis Omfalo pro la kuraĝo de la heroo, ke ŝi decidis liberigi lin, post tri monatoj.

Ŝi amoris kun li kaj naskis ilian filon Lamos.

* Omfalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Omfalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

1. ↑  PIV
2. ↑  *La mythologie grecque et romaine (La mitologioj greka kaj romia)*, Catherine Salles, eld. Hachette, 2005
La eksa muelejo kaj nuna artogalerio en 2014 Ĉefa enirejo. La muelejo **Neumühle** troviĝas en Arnstadt, Hammerecke nr 2. Ĝi servis dum jarcentoj al la najbara Kastelo Neideck kaj al la tuta urbo kiel grava kaj diversfunkcia metiejo. Nuntempe ĝi estas artgalerio.

Historio
--------

En 1471 ludonis grafo Heinrich von Schwarzburg al la nurenberganoj Hans Gertner kaj Peter Missener la duonon de la Seiger-domo aĉetita de Thomas Mergkile. En 1580 la komplekso aperas sur la pentraĵo "Arnstadt und das Schloß der Garten beneben seiner Zugehör darinnen". Jam en 1563 estis sur la bieno forĝa martelego (latuno, kupro) kun apuda brikejo. En 1820 la martelegaro apartenas al la Kammer-bieno en Dornheim, kiu ludonas la komplekson kaj liveras ankaŭ bieron kiu estas elverŝita surloke en Arnstadt.

Alikonstruo en muelejon
-----------------------

En 1842 la tuto alikonstruitis en muelejon kaj ludonatas fare de la dukinoj al la bakista gildo de Arnstadt. En 1854 la gildo aĉetas ĝin kaj la muelejo eknomitis neoficiale *Bäckermühle*. En 1919 la inĝeniero Paul Gockenbach aĉetis la muelejon kaj faris restaŭradojn. Robert Gockenbach alikonstruigis en 1923 la akvofortan mekanismon kaj instaligis du novajn turbinojn. En la 13-a de junio 1923 fonditis la entrepreno *Neumühle AG* kaj oni komercis per nutraĵoj kaj bestomanĝaĵoj. De 1929-34 la muelejo ne funkciis pro bankroto. 

En 1934 la muelisto-majstro Otto Neumann aĉetis la muelejon. Post juraj kvereloj la rekomenciĝo de la muelado iĝis en 1936. Post 1945 la tuto modernigitas kaj intertempe laboris pli ol 100 homoj surloke. En 1949 la unua pneŭmatika muelado de tuta Turingio estis tie ĉi. Pojare faritis 1000 tunoj da tritiko kaj ĝi prilaboritis al faruno (750 tunoj) respektive al flankaj produktoj (ekz. al brano: 245 tunoj). En 1978 transprenis Hermann Neumann la muelejon de la patro kaj daŭrigis la mueladon ĝis la 1990-aj jaroj.

Literaturo
----------

* Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3), eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, (ISBN 3-934277-07-1), p. 377
* Otto Neumann: *Die Mühle dient dem Volke! Neumühle Arnstadt*, Arnstadt 1950 (Mitteilungs- und Werbeblatt)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri la artistoj ĉe Neumühle
* Historiaj fotoj de la muelejo[*rompita ligilo*]
**Omišalj** [omiŝalj] estas marborda urbeto en nordokcidento de insulo Krk, Kroatio. Ĝia loĝantaro estas 1.790 (2001), tiu de la tuta administra areo - kiu inkludas la proksime situantan Njivice- estas 2.998.

Omišalj estas unu de la plej malnovaj urboj de Krk. Ĝin fondis la romianoj en la 3-a jarcento kiel *Fulfinium*. Ĝia strategia signifo estis, ke ĝi situas sur roko de 80 m alta, de kiu oni povas spekti la Kvarner-golfon. El epoko de la fondiĝo, postrestis la ruinoj de frukristana baziliko. En la 12-a jarcento, Omišalj estis nomita *Castri musculi* (el la latina *ad musculi* "ĉe la konkoj").

En la moderna Omišalj troviĝas la internacia flughaveno de Rijeka kaj naftorafinejo. Ĉe tiu lasta estas planita fino de la suda branĉo de la internacia Naftodukto Amikeco-Adria. La plua transporto al la tuta mondo per cisternaj ŝipoj ne povas realiĝi ankoraŭ pro medioprotektaj protestoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Omišalj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala paĝo (kroate)
* komunuma turisma asocio Njivice-Omišalj Arkivigite je 2009-11-24 per la retarkivo Wayback Machine
La **nikel-fera akumulatoro** estas parenca al nikel-kadmia akumulatoro, sed oni uzas anstataŭ la venena kadmio feron.

Dum ŝarĝado, la nikelelektrodo kovriĝas per nigra oksidkovraĵo, ĉe kiu malaperas dum malŝarĝado. Post la ŝarĝado, ekzistas inter la du elektrodoj tensio – tipe mezurebla ĉ. 1,3 voltoj -, do tiel pli malgranda ol ĉe la ŝarĝa tensio de sistemo NiCd (1,4 V).

Reakcioj / konstruo
-------------------

Ĉe la fer-nikela akumulatoro okazas la sekvaj reakcioj :

### Ŝarĝado

2 Ni(OH)2 + 2 OH– → 2 NiO(OH) + 2 H2O + 2 e–
Fe(OH)2 + 2 e– → Fe + 2 OH–
Ĉe malŝarĝado okazas la inversaj reakcioj.

La akumulatoro estas plenigita kun 20%-a kalilesivo. Pli malnovaj konstruformoj uzis vitran ujon kiel ĉelkorpon, la necesa aero-ekskludo (protekto kontraŭ karbona dioksido) okazas per kovro de la elektrolito per maldika olea tavolo. La dua generacio uzis ofte lutitan metalan ujon (ladon), pli modernaj formoj plastan ujon. La aer-ekskludo okazas tiukaze per enŝraŭbita troprema ventilo. Tiu same kiel la ligitaj eroj konsistas ofte el nikelizita fero.

Historio
--------

La nikel-feran akumulatoron evoluigis preskaŭ samtempe la konata usona eltrovisto Thomas Edison kaj la sveda Waldemar Jungner. Oni enskribis la unuan patenton en 1901, kiu atingis serian produktadon en 1908. Poste okazis unujara unua-eca kverelo.

La akumulatoro estis uazata en minejaj lampoj kaj en diversaj aŭtomobiloj. Plua aplikado okazis en la V2-raketoj dum la dua mondmilito kaj post la mondmilito en elektraj ĉareloj.

Surbaze de ekstreme longa vivdaŭro, ĝi estas uazat por USV-sistemoj kaj en fervojaj veturiloj.

La nikel-fera akumulatoro estas mekanike kaj elektre nesenta. Ne povas okazi ĉe tiu akomulatora tipo troĝarĝado aŭ mal-troŝarĝado, konata ĉe aliaj tipoj. Tiuj proprecoj alportas partan revenon de la teknologio en malcentra elektra produktado: kelkaj fervoruloj facvoras tiun akumulatoran tipon ĉe malgrandaj ventoelektraj instalaĵoj, aŭ ĉe pasiva domo por ke ĝi iĝu sendependa de la elektra reto.

* Kategorio Nikel-fera akumulatoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Of the Conduct of the Understanding*** estas eseo de John Locke kiu priskribas kiel pensi klare kaj racie. Ĝi estas ia lernolibro por memlernantoj. Ĝi komplementas la enhavon de alia verko de Locke nome *Some Thoughts Concerning Education*, kiu klarigas kiel eduki infanojn. La teksto estis por la unua fojo publikigita en 1706, du jarojn post la morto de Locke, kiel parto de la publikaĵo de Peter King nome *Posthumous Works of John Locke* (Postmortaj verkoj de John Locke).

La malbona uzado de la kompreno pro manko de atento al naturaj malvirtoj kiuj misformas ĝin estas unu de la ĉefaj temoj pritraktitaj en tiu verko. Laŭlonge de la eseo oni analizas diversajn gravajn aspektojn en la persona formado tiel kiel jenaj: la roloj de la praktiko kaj la kutimo, de la principoj, de la studo de matematiko, de la religio, de la antaŭjuĝoj, de la indiferento, de la analizo de la propraj principoj, la gravo de la observado kaj la antaŭdispono (pretemo), de la neceso argumenti, de la riskoj de urĝemo, la antaŭvido, la konformemo, la nereguleco kaj la partieco.

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------

* John Locke, *Of the Conduct of the Understanding*, eldonita de Paul Schuurman


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 724205
 |
**Nikita Jakovleviĉ Biĉurin** (monaĥa nomo *Iakinf*; ruse *Иакинф*, en Esperanto "hiacinto") estis monaĥo kaj fama rusia ĉinologo (1777 - 1853).

Li naskiĝis en familio de ĉuvaŝa diakono kaj ricevis sian familinomon pro la nomo de la vilaĝo de kiu li devenis. Li studis en la Kazana spirita seminario. En 1800 li fariĝis monaĥo. En 1807 li estis nomumita estro de la 9-a pekina seminario. Ĉe sia reveno el Pekino en 1822 li estis senigita de la arkimandrita ordino pro la "misfaroj" kaj 4 jarojn li pasigis ekzile en Valaama monaĥejo. En 1826 Nikita Biĉurin fariĝis tradukisto de la ĉina lingvo ĉe la ministerio de eksterlandaj aferoj.

Pli ol 100 grandaj esploroj, artikoloj, tradukoj de ĉinaj historiaj, geografiaj kaj filozofiaj verkoj en la rusan lingvon apartenas al la plumo de Iakinf.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 24354
* GND: 118898388
* LCCN: n87916463
* VIAF: 13842166
* ISNI: 0000 0001 1039 9826
* SUDOC: 066850738
* BNF: 10739657s
* BIBSYS: 5030135
* NKC: js2006312289
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ŝpinilkadro el la fino de la 19a jarcento konstruita de Whitin Machine Works, Whitinsville, Masaĉuseco.
La **Ŝpinilkadro** estas invento de la Industria revolucio por ŝpinado de fadeno el fibroj kiaj lano aŭ kotono en mekanizita maniero. Ĝi estis disvolvigita en 18a-jarcenta Britio fare de Richard Arkwright kaj John Kay. Richard Arkwright dungis John Kay por produkti novan ŝpinilon pri kiu Kay estis laborinta kun (aŭ eble ŝtelinta el) alia inventisto nome Thomas Highs. Kun la helpo de aliaj lokaj metiistoj la teamo produktis la spinilkadron, kiu produktis pli fortan fadenon ol la Ŝpinilo Jenny produktita de James Hargreaves.

Referencoj
----------

1. ↑   Thomas Highs and his spinning machines. *Cotton Times* (2006-10-10).

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2008-05-14. Alirita 2016-01-07.

Literaturo
----------

* Hammond, J.L.; Hammond, Barbara (1919) (pdf), *The Skilled Labourer 1760-1832*, London: Longmans, Green and co.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eseo Arkivigite je 2004-08-10 per la retarkivo Wayback Machine pri Arkwright, montrante ties ligojn kun Kay kaj Highs.
Jesuo kaj Nikodemo
Dosiero:Giotto - Scrovegni - -36- - Lamentation (The Mourning of Christ).jpgLamentado pro mortinta Kristo, de Giotto, kie aperas Nikodemo.
**Nikodemo** (greke Νικόδημος) estis fariseo kaj membro de la Sinedrio, kiu, laŭ la Evangelio laŭ Johano, montris favoron al Jesuo. Li aperas tri fojojn en la Evangelio: la unua estas kiam li vizitas Jesuon unu nokton por aŭskulti lian instruon (Johano 3:1-21); la dua estas kiam li deklaras la leĝon koncerne la areston de Jesuo dum la Tabernaklofesto (Johano 7:45-51); kaj la lasta sekvas la Krucumon, kiam li helpas Jozefon de Arimateo en preparado de la kadavro de Jesuo por entombigo (Johano 19:39-42).

La diskuto kun Jesuo estas la fonto de pluraj komunaj esprimoj de nuntempa kristanismo, specife, la priskriba frazo naskiĝi denove utiligita por priskribi la travivaĵon de kredado je Jesuo kiel Savanto, kaj Johano 3:16, ofte citita verso uzita por priskribi la planon de Dio de savo.

Apokrifa verkaĵo sub lia nomo, Evangelio de Nikodemo, estis produktita en iu momento de la Mezepoko, kaj estas plejparte reverkado de la pli frua Agoj de Pilato, kiu rakontas la erpadon de Infero.

Kvankam ekzistas neniu klara fonto de informoj pri Nikodemo ekster la Evangelio laŭ Johano, la Juda Enciklopedio kaj multaj bibliaj historiistoj teoriadis ke li estas identa al Nikodemo ben Gurion, menciita en la Talmudo kiel riĉa kaj populara sankta viro supozite havinta miraklajn potencojn. Kristana tradicio asertas ke Nikodemo iam estis martirigita en la 1-a jarcento. Nicodemo estas honorita kiel sanktulo de la katolikoj kaj ortodoksuloj. Katolikoj festas sian tagon la 3-an de aŭgusto. La franciskana ordeno konstruis preĝejon portantan lian nomon kaj la nomon de Sankta Jozefo de Arimateo en Ramlo. La Ortodoksismo festas lin ĉiam la trian dimanĉon de Pasko kaj ankaŭ la 2-an de aŭgusto, la dato kiam tradicio deklaras ke liaj restaĵoj estis trovitaj, kune kun tiuj de la apostolo kaj pramartiro Stefano kaj Gamaliel (alia membro de la Sinedrio kiu, laŭ pridisputata kristana tradicio, konvertiĝis al kristanismo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 349875
* GND: 118588001
* LCCN: n83157940
* VIAF: 59428314
* ISNI: 0000 0000 0233 9324
* NKC: jn20040518003
* BNE: XX1381777
 |
**Otto Carl Friedrich Hermann CRUSIUS** (naskiĝinta la 20-an de decembro 1857 en Hanovro, mortinta la 29-an de decembro 1918 en Munkeno) estis germana filologo. Li estis filo de imposta komisaro; kun Franziska Bihl, kiun li nuptis en 1885, li havis du filojn kaj filinon (i.a. la muzikisto Otto E. Crusius).

filologo Otto Crusius, ĉ. 1910

Vivo
----

Post frekvento de la Malnova liceo hanovra (kie li renkontis la fondinton de la helena dialektesplorado Heinrich Ludolf Ahrens) li studis je la Universitato de Lepsiko ĉe la klasikaj filologoj Friedrich Ritschl kaj Otto Ribbeck kaj la germanisto Rudolf Hildebrand inter 1875 kaj 1879.

Gimnaziinstruade li aktivis unue en Dresdeno kaj poste (ĝis 1886) je la Thomas-lernejo Lepsiko. En majo 1883 li estis habilitiĝinta Lepsike. Posteulonte Erwin Rohde li iris en 1886 al Tübingen kaj en 1898 al Hajdelbergo. En 1903 oni vokis lin je la katedro de Wilhelm von Christ Munkenon kie Crusius (same antaŭe jam en Badeno) anis ĉe la plej supera edukadkonsilantaro. En 1915 Curius elektitis prezidanto de la Bavaria akademio de la sciencoj kaj ĝenerala konservisto de la kolektoj de la bavaria ŝtato.

Graveco
-------

Esploriste la elirpunkto de Crusius estis asertoj el la helena popolkulturo: fabloj, fabeloj, religiaj tradicioj, proverboj. Crusius pioniris en la eltrovo de la akurata evoluo de helena proverbaro metante la bazon por pliaj esploroj ĉi-tie. Gravegis ankaŭ liaj kontribuaĵoj pri antikva muziko kaj ideoj pri interpreto de helena liriko. La komprenon de literaturaj papirusaj trovoj antaŭenpuŝis li krome: ekz. pri la t.n. Mim-jamboj de Herodas. Preleganto li strebis vivigi la imponajn kreitaĵojn de greka spirito epopee, lirike, drame. Kontraŭ strikte historia aspekto je antikvaĵoj (kio modis en la fino de la 19-a jarcento) Crusius favoris humanismajn taksad-metodojn. Tiel li intence reiris al Wilhelm von Humboldt kaj romantikismo. 

Crusius havis multajn kontaktojn al munkenaj cirkloj de artistoj. Liaj propraj poetaj kaj muzikistaj improvizaĵoj publikigitis nur post 1914. Ĉe la seminario pri klasika filologo de la Universitato de Munkeno staras bronzbusto kreita fare de Karl Baur.

Verkoj (elekto)
---------------

* De Babrii aetate, 1879
* Analecta ad paroemiographos Graecos, 1883
* Beiträge zur griechischen Religionsgeschichte, 1886
* Untersuchungen zu Herondas, 1892
* Delphische Hymnen, 1894
* Aus der Geschichte der Fabel (enkonduko al la verko de Kleuken *Buch der Fabeln*), 1913
* Heilige Not, 1916 (poemoj)

#### eldonistece/tradukistece

* Herondas, 1892
* Herondas (traduko), 1893
* Babrius, 1897
* Anthologia lyrica Graeca, 1897 ss.
* Friedirch Nietzsche, Philologica 2, 1912
* fakgazeto "Philologus", 1886-1918
* kolekto "Das Erbe d. Alten" (kun T. Zielinski kaj O. Immisch), 1910-18

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Otto Crusius en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Vikifontaro
* Informoj pri Otto Crusius en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* prelegoj liaj en Lepsiko
* leterinterŝanĝado kun Eduard Meyer

Fonto
-----

* Pfeiffer, Rudolf, "Crusius, Otto" ĉe: Neue Deutsche Biographie 3 (1957), p. 432 (tie ĉi interrete)

Notoj
-----

1. ↑  informoj ĉe BMLO
**Omoljica,** serbe **Омољица,** estas vilaĝo kaj ekstera parto de Panĉevo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Banato, en municipo de Panĉevo.

Omoljica troviĝas en la verda municipo
Omoljica troviĝas en municipo Panĉevo
Loko de iama preĝejo de Omoljica

Bazaj informoj
--------------

* 44° 45′ 38″ N 20° 43′ 41″ O﻿ / ﻿44.76056 °N, 20.72806 °O﻿ / 44.76056; 20.72806 (mapo)Koordinatoj: 44° 45′ 38″ N 20° 43′ 41″ O﻿ / ﻿44.76056 °N, 20.72806 °O﻿ / 44.76056; 20.72806 (mapo)
* Areo: 76  km²
* Alto super marnivelo: 74 m
* Loĝantaro: 6550
* Poŝtkodo: 26230
* Telefonprefikso: 013
* Aŭtokodo: PA

Situo
-----

Omoljica situas sur ebenaĵo.

Historio
--------

Dum regado de Osmana Imperio la loko ne estis loĝata. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Pancsova, poste al estonta Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Inter 1941-1944 la germana armeo okupis la vilaĝon. En 2001 loĝis en Omoljica 6518 homoj (5868 serboj 90 %, 79 rumanoj, 74 makedonoj, 61 hungaroj, 28 jugoslavianoj, 27 ciganoj, 20 bulgaroj, 19 slovakoj, 18 kroatoj, 7 germanoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino
**Otto ECKMANN** (naskiĝinta la 19-an de novembro 1865 en Hamburgo, mortinta la 11-an de junio 1902 en Badenweiler estis germana dezajnisto por artmetio.

Vivo
----

Li frekventis la Artmetilernejo en Hamburgo, post la Altlernejo pri vidaj artoj en Nurenbergo. Tie li unue kiel aŭtodidakto ekstudis laŭnature. Inter 1884 kaj 1887 li frekventis la Akademio pri vidaj artoj en Munkeno. Tie influis lin ege A. Wagner.

Uneŭ li furoris en 1891 per la faro de kelkaj pejzaĝaj etosobildoj sed baldaŭ li senitis la volegon prezenti la gravon kiel eble plej klare kaj plifaciligite. Tio jam kondukis al speco de stiligado. El la intenco trovi novajn esprimoformojn estiĝis en 1893 la ksilografio *Drei Schwäne*, turnopunkto en lia artista vivo ĉar en ĝi jam videblis la unu paŝo je ornamo-ŝato.

Ksilografio, 1895.
Post kiam li pentris en 1895 la verkon *Die Lebensalter* li tute dediĉis sin al artmetia desegnado. Ekde tiam li kreis multegajn aĵojn por librokomerco (titolo, vinjetoj, ekslibrisoj), por tapetoj akj tapiŝoj (ekz. modeloj por la teksadolernejo en Skærbæk/Suda Jutlando) por lampoj; Krome li faris aferojn el noblaj metaloj, meblojn. Preferatis ĉiam naturaj formoj, floroj, plantoj kaj birdoj por stiligado lia. 

Krom diligentaj naturstudoj gravis por lia artista evoluo pentraĵoj kaj lignogravurado el Japanujo kaja la brita pentristo James Abbott McNeill Whistler. 

En 1887 vokitis Eckmann al la Artmetia muzeo Berlinon kie li daŭrigis fruktodone labori sur ĉiuj kampoj. Li ankaŭ faris nurajn dekoraciaĵojn. Granda konatiĝo ŝuldiĝas al kreo de prestipoj kiuj nomitis por li *Eckmannschrift*.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 5. Leipzig 1906, p. 357 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Otto Eckmann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* biografio de Art Directory
* nekrologo

Notoj
-----

1. ↑  matrikula numero