recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tivadar Bertalan,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bertalan Tivadar** estas hungara dekoraciisto pri filmoj, grafikisto, ilustristo, altlerneja instruisto.

Tivadar Bertalan  naskiĝis la 2-an de oktobro 1930 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tivadar Bertalan frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li laboris jaron por havi ŝancon pri la plulerno. Li akiris diplomon en Industriarta Altlernejo en 1955. Post siaj studoj li aliĝis al la hungara produktejo pri filmoj, kie li restis ĝis 1991. Menciindas, ke dum la socialismo li havis eblecon labori en filmoj produktitaj en Okcidenta Germanio, Francio, Usono, ktp. Li instuas ankaŭ en la Hungara Belarta Universitato, krome li kontribuis en libroj, eĉ li ilustris librojn. Li partoprenas en ekspozicioj. Li ricevis premiojn ekde 2009, lastfoje premion Kossuth en 2017. Li havas edzinon kun filo.

Elektitaj filmaj dekoraciaĵoj
-----------------------------

* *Terülj-terülj asztalkám* (1956)
* *Tüskevár* (1966)
* *Anna Karenina* (en Britio, 1977)
* *Mata Hari* (en Usono, 1984)
* *The Reunion* (en Usono, 1990)

Elektitaj libroj
----------------

* *A mindenség púpja. Hármaskönyv, a szerző képeivel* (1997)
* *Lipi. Élet-rajz-regény a szerző képeivel* (2006)
* *Félcédulák* (2016)

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Budapeŝto, 1965, 1972, 1976
* Munkeno, 1972

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
**Tivadar Abonyi** [abonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Abonyi Tivadar** estis hungara aktoro, reĝisoro, pentristo, altlerneja instruisto.

Tivadar Abonyi  naskiĝis la 18-an de oktobro 1887 en Budapeŝto, li mortis la 9-an de oktobro 1968 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tivadar Abonyi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis pentradon en la Hungara Belarta Altlernejo de Ágost Benkhard, fine li akiris diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1907. Li debutis en Kassa, poste li apartenis al Teatro Magyar kaj alia ĉefurbaj aŭ provincaj tratroj. Li batalis dum la 1-a mondmilito, poste li havis rolojn en Teatro Belvárosi, denove en Teatro Magyar kaj Nacia Teatro (Budapeŝto). En la lasta teatro li estis ankaŭ reĝisoro. Intertempe en 1920 li edziĝis. Post la 2-a mondmilito li estis ĉefreĝisoro de Nacia Teatro (Szeged), ekde 1949 li estis reĝisoro de Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1951 li pensiuliĝis, tamen en la teatra jaro 1957 li denove estis reĝisoro en Nacia Teatro en Szeged. Inter 1950-1955 li instruis en Industriarta Altlernejo.

Inter ambaŭ mondomilitoj liaj pentraĵoj estis videblaj en Arthalo Budapeŝto kaj muzeo Ernst en 1929.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ferenc Herczeg: *Ocskay brigadéros* - pastro
* George Bernard Shaw: *Mrs Warren's Profession* (Profesio de S-ino Warren) - Frank
* István Zágon: *Feltételes megállóhely* - Tervező

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *A magas diplomácia* (1919) - princo Kurt
* *Diadalmas élet* (1923) - poeto
* *Premier a Nemzetiben* (1941, mallonga filmo)

Elektitaj reĝisoraĵoj
---------------------

* Meyermans: *Remény* (1945)
* Puccini: Manon Lescaut (Szeged, 1958)
* Friedrich Schiller: Wilhelm Tell
* László Németh: *Cseresnyés*
* Verdi: Aida

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* *Nagybányai táj* (1932)
* *Tabán* (1933)
* *Álló akt* (karbodesegnaĵo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
La **«Marionetejo de fabeloj»** (hispane *«El Retablo de las maravillas»*) estas unu el la 8 intermezoj verkitaj de Miguel de Cervantes kaj publikigitaj ene de la volumo *Ok komedioj kaj ok intermezoj neniam reprezentitaj*, de 1615.

Kovrilpaĝo de la Intermezoj de Miguel de Cervantes, inter kiuj *Marionetejo de Fabeloj*.
La historio estas versio el la orienta anonima rakonto kiu estis kutime versigita okcidente, ekde unu el la rakontoj de "La grafo Lukanor" (*pri kio okazis al reĝo kun la trompoŝtelistoj kiuj kudris la tukon*) ĝis la *La novaj vestoj de la Imperiestro*, versio, kiun kompilis Hans Christian Andersen.

En ĉi tiu rakonto, du friponoj trompas la vilaĝanojn kaj estrojn per malvera marionetejo supozeble nur videbla de malbastardaj filoj, rilate al sangopureco, montrante la hispanan hipokritecon de la epoko.

Rakont-intriga disvolvo
-----------------------

Komence, eniras vilaĝen du friponoj, *Chanfalla* [ĉanFAja], viro posedanto de marionetejo, kaj lia kunulino *Chirinos*. Ili pretendas havi marionetejon videbla nur por malbastarduloj.

Moderna versio de Chanfalla kaj Chirinos, la du trompoŝtelistoj ruzaj de Marionetejo de Fabeloj, de Miguel de Cervantes.
Sur la marionetejo (eta teatro en kiu la roluloj estas marionetoj) oni vidos historion, kiu havas strangaĵon, t.e: nur la malbastardaj filoj kiuj ne havas judan aŭ islamanan sangon videblos ĝin, do filoj de pura sango kaj malnovkristano (laŭlitere laŭ la tiamaj reguloj de sangopureco el la epoko).

Do, la spektanto, tute konscia pri la fakto ke oni trompadas la ĉeestantojn, (eĉ ankaŭ la estrarojn), amuziĝas pro la kritiko intensa al la hipokrita tradicio.

Finas la intermezo tuj kiam aperas militisto (*Furrier*) kiu postulas politikan povon al la vilaĝaj urbestroj por ŝirmi siajn lacegajn soldatojn. Nekonanta la falsan lertecon de la marionetejo, ne gravas al li ĉu diri la veron aŭ ne. Kaj do, li klamas: Ĉi tie ne ekzistas marionetejo!
Ĉe tio, la trompituloj ekmokas lin, (insultas lin 'judulo!' aŭ 'malkristanulo!', 'bastardulo!') kaj ĉagreniĝita, li koleras, kun la intermeza finaĵo, kaj bruaj batadoj.

Ĉi tiu verko de Miguel de Cervantes taŭgas kiel ekzemplo de intermezo en la teatraĵaro de la Hispana Ora Jarcento; mallonga intermezo, unuakta, celita por esti rolita inter akto kaj akto el pli longateatraĵo, kun burleskaj kromtonoj, senĉesa movado, kaj ekkrioj el la roluloj.

Roluloj
-------

* Chanfalla
* Rabelín
* Chirinos
* Vilaĝestro
* Benito Repollo
* Teresa Repollo
* Juan Castrado
* Juana Castrado
* Rabel
* Pedro Capacho
* Furrier
* Nevo de Benito
* Aliaj vilaĝanoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 595654
 |
**Marie Christiane Elisabeth *Elise* BÜRGER** (fraŭline *Hahn*; naskiĝinta la 19-an de novembro 1769 en Stuttgart, mortinta la 24-an de novembro 1833 en Frankfurto ĉe Majno), la tria edzino de Gottfried August Bürger, estis germana verkistino kaj aktorino.

Vivo
----

Elise publike ofertis en 1789 sian manon al Gottfried August Bürger kion li komence taksis ŝerco dononte poetan respondon. El tio evoluis leterinterŝanĝo kie Bürger enpoeme en rimarkinda letero senvualigis tutan vivon sian. Dum la paskaj ferioj de pasko 1790 al Stuttgart kaj vere povis konduki sian ŝvaban knabinon enaŭtune antaŭ la altaron.

La geedzeco baldaŭ evidentiĝis afero malfeliĉega kaj Bürger post mallonga tempo eksentis la konsekvencojn de la virinaj koketeco, distriĝemo kaj malfideleco. En februaro 1792 ŝi forlasis la edzon kaj oficiale eksedzinigitis en la 31.3. Ekde tiam ŝi aperis publike sub la nomo *Elise B.* aktorante sur scenejoj de Hamburgo kaj Altona, en Hanovro kaj Dresdeno. Laste ŝi vojaĝadis tra Germanujo kiel deklamistino kaj mimistino; finfine ekloĝis en Frankfurto. Dum la lastaj vivojaroj ŝi fakte blindulinis.

De ŝi konserviĝis kelkaj poemoj kaj teatraĵoj, i.a. la kavalira dramo »Adelheid, Gräfin von Teck« (Altona 1799).

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 3. Leipzig 1905, p. 622 (tie ĉi interrete)

* Kategorio Elise Bürger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 710056
* GND: 118517090
* LCCN: n85148890
* VIAF: 77107237
* ISNI: 0000 0001 1676 4919
* SUDOC: 161139728
* BNF: 104646043
 |
*Ĉi tiu artikolo temas pri la muzika termino. Vido Antifono (persono) por artikolo pri oratoro de antikva Grekujo.*

|  |  |
| --- | --- |
|   | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

La vorto **Antifono** estas de Greka origino, αντί(kontraŭ-) + φωνη(sono).

**Antifono** estas respondo, kutime kantata en Gregorian chant, al psalmo aŭ io alia partio de religia servo, kiel ĉe Vespro aŭ ĉe Maso. Ĉi tio signifo levigis la **antifona** stilo de kantado, vido kreo kaj respondo.

Verko de muziko kio estas prezentata de du duonmemstara ĥoroj kio interreagas unu kun la alia, kaj ofte kantas alternajn musicajn frazojn, koniĝas kiel **antifona**. En particular, **antifona psalmokantado** estas la kantado aŭ muzika ludado de psalmoj de alternadaj grupoj de prezentantoj. Ĉi tio estas speciale komuna en la Anglikano muzika tradicio, kie la ĥoro estas dividata en du egalajn duonojn sur malaj flankoj de la quire. La Hindia koncepto de *sawal-jawab* ("demando" kaj "respondo") povas rigardi kiel antifona. La ŝanĝiĝo de individua notoj aŭ tonaltoj estas hocket.

**Antifono** povas uziĝi ekstere de severa musica aŭ liturgia kunteksto signifi ple ĝenerala respondo. Kiam uzata en ĉi tio maniero la vorto ofte konservas ĝian religian signifo.

Kiam du aŭ pli grupoj de kantantoj kantas en alternada la stilo de muziko povas vokiĝi **poliĥora**. Specife, ĉi tio termino estas kutime aplikas al muziko de la malfrua Renesanco kaj frua Baroko. Poliĥoraj teknikoj estas definitiva karakterizaĵo de la muziko de la Venecia skolo, kaj ĉi tio muziko estas ofte konata kiel la Venecia poliĥora stilo. La Venecia poliĥora stilo estis grava inventaĵo de la malfrua Renesanco, kaj ĉi tio stilo, kun ĝia varioj kiel ĝi vastigis tra Eŭropo post 1600, helpas difini la eko de la Baroka epoko. Poliĥora muziko ne limiĝis al Italio en la Renesanco; ĝi estis populara en Hispanujo kaj Germanio. Estas eksemploj al la 19-a jarcento kaj 20-a jarcento el komponistoj kiel diversa kiel Hector Berlioz, Igor Stravinski kaj Karlheinz Stockhausen.

* Kategorio Antifono (muziko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
dekstra
**Anticiganismo**, aŭ **kontraŭciganismo**, estas la rasismo kaj diskriminacio kontraŭ la ciganoj (Romaoj kaj Sintioj popoloj). La termino estas simila al la koncepto de antisemitismo, kiu estas uzata por priskribi diskriminacion kontraŭ judoj. La termino *cigana* devenas de la mezepoko. Laŭ Martin Holler la angla termino *anti-Gypsyism* datas de la 1980-aj jaroj kaj oftiĝis en la jaroj 2000 kaj 2010, dum la termino *anticiganismo* estis pli poste derivata de la germana *Antiziganismus*.

Dua Mondmilito
--------------

Sub la influo de la naziismo homoj el ĉi tiuj etnoj estis persekutataj dum la Dua mondmilito samkiel la judoj estis senkompate persekutataj. Proksimume inter 400 000 kaj 500 000 ciganoj el multaj eŭropaj landoj estis mortigitaj, kio estas konata sub la nomo "porajmos" en la cigana lingvo.

Referencoj
----------

1. ↑  Holler, Martin.  (2015) "Historical Predecessors of the Term 'Anti-Gypsyism'", *Antiziganism: What's in a Word?*. Cambridge Scholars Publishing, p. 82. ISBN 9781443878715.

Vidu ankaŭ
----------

* Ciganoj (rim. romaoj)
* Porajmos
* Latcho Drom (filmo)
* Vagabondo

* Kategorio Anticiganismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Antifato** (helene **Αντιφάτης**, latine *Antiphates*) estis en la helena mitologio estro de la etno de Laistrigonoj.

Kiam itaka reĝo Odiseo estis revenanta el la Troja milito, atendis lin suferplena vagado sur la maro. Dum sia vojaĝo li venis en la insulon de la venta dio Aiolo, kiu donacis al li felsakon kun ventoj, aparte kun la favora okcidenta vento, kiu veturigu lin ĝis lia insulo Itako. Sed la ebriita ŝipanaro malfermis alian felsakon, en kiu estis ventoj de diversaj direktoj, kiuj alportis ilin en la insulon de Laistrigonoj, proksime de Sicilio.

Laistrigonoj estis etno de hommanĝantaj Gigantoj, kies estro aŭ reĝo Antifato, malgraŭ ĉiu atentemo de Odiseo kaj de liaj kunuloj atakis maristojn kaj unu tuj mortigis kaj preparigis al manĝado. Odiseo alveturis al la insulo per dek du ŝipoj, kiujn la Gigantoj tuj elserĉis kaj ŝtonumis, por ke la ŝipoj ne kapablu forveturi. Poste la Gigantoj iris suben al strando kaj plu mortigis ŝipanojn kaj preparadis festenon.

Odiseo jam atendis nenion, kuris al la ŝipoj dishakis ŝnuregon, saltis sur ferdekon kaj instigadis postrestitajn ŝipanojn, ke ili alsaltu kaj intensive remu. Tiel savis sin ununura ŝipo kun malgranda resto da homoj de Odiseo. Ili ĉesis senti timegon nur malproksime en libera maro kaj dankis al dioj por sia savo.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**bunio** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonuloj *Dicotyledones* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | *Malpighiales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | *Filantacoj* *Phyllanthaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | "Antidesma" |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **A. bunius** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Antidesma bunius****(L.) Spreng. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri bunio  |

 |
| v • d • r |

Dosiero:BotGardBln0906.JPGbranĉo de Antidesma bunius
***Antidesma bunius*** aŭ ***bunio*** estas specio de fruktarbo el Filantacoj, (antaŭe Eŭforbiacoj). Ĝi estas indiĝena en sudorienta Azio kaj norda Aŭstralio. Ĝia popolaj nomoj estas *bignay, bugnay aŭ bignai*, *ĉina laŭro*, *ĉerizo de la rivero Herbert* , *kvinslanda ĉerizo*, *salamandr-arbo*, *sovaĝa ĉerizo*, kaj *currant tree*. Ĝi estas multaspekta planto kun trunko mallonga kaj malrekta aŭ alta kaj rekta ĝis 30 m alta. Ĝi havas larĝ-ovalajn kaj ledrajn foliojn, kiuj longas 20 cm kaj larĝas 7 cm.

La specio estas dioika, kun masklaj kaj inaj floroj sur apartaj arboj. La floroj odoras forte kaj malagrable. La masklaj floroj staras en malgrandaj tufoj kaj la inaj floroj staras en longaj grapoloj, kiuj fariĝas longaj fruktaroj. La fruktoj kreskas al longaj kaj pezaj faskoj. Dum la maturiĝo la frukto ŝanĝas la koloron de ruĝa al nigra.

La faksoj maturiĝas ne samtempe, tial la frukto en fasko havas diversajn kolorojn. La ŝelo de la frukto enhavas ruĝan sukon, sed la fruktkarno estas blanka kaj havas senkoloran sukon. La frukto havas hel-koloran semon. La frukto gustas acide, simile al grubero se ili estas nematuraj. Maturaj ili estas dolĉaj. La arbo estas kultivata trans siaj originaj regionoj. La frukto ofte estas uzata por fari marmeladon.

Ekzistas rillato inter ebleco gusti feniiltiokarbamidon kaj amareco en la frukto de *A. bunius*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Antidesma bunius en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Antidesma bunius en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Antidesma bunius en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Purdue New Crops Profile
* *Antidesma* Species Accounts

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4 5 6 7   USDA GRIN Taxonomy.
2. ↑   (10 February 1977) "Divergent taste responsiveness to fruit of the tree *Antidesma bunius*", *Nature* **265** (5594), p. 536–537. doi:10.1038/265536a0.  Alirita 12 May 2012..
Elektodistriktoj de la Kantono Sankt-Galo
La malnovaj distriktoj de la Kantono Sankt-Galo ĝis 2002

Ekde la 1-a de januaro 2003, la Kantono Sankt-Galo (Svislando) estas subdividita en 8 elektodistriktojn, kiuj ne konas ĉefurbon aŭ ĉefkomunumon. Antaŭe la kantono havis 14 distriktojn.

Kiel la nomoj diras, la elektodistrikoj havas pure politikan rolon dum la elektoj, sed neniajn administrajn taskojn. La antaŭaj distriktoj en Sankt-Galo ne plu ekzistas. Tio estis rezulto de administra reformo, kies ĉefa celo estis ŝparo de kostoj. Aliflanke ekzemple Werdenberg, Rejnvalo kaj Togenburgo estas historiaj regionoj, kies unueco ankaŭ per geografiaj trajtoj estas substrekita. Pro tio la reformon anticipis vigla politika diskuto kaj kontraŭstaro de parto de la loĝantaro.

La 8 elektodistriktoj de la Kantono Sankt-Galo
----------------------------------------------

| **Elektodistrikto** | **Loĝantoj**(Dez. 2005) | **Areo**en km² | **Nombro dekomunumoj** |
| --- | --- | --- | --- |
| Rejnvalo | 62'523 | 138.37 | 13 |
| Rorschach | 39'395 | 50.37 | 9 |
| Sarganslando | 35'553 | 517.92 | 8 |
| See-Gaster | 58'492 | 246.16 | 14 |
| Sankt-Galo | 113'019 | 145.54 | 9 |
| Togenburgo | 45'381 | 488.75 | 18 |
| Werdenberg | 33'414 | 206.48 | 6 |
| Wil | 67'416 | 145.29 | 11 |
| **Total** (8) | 455'193 | 1938.88 | 88 |

Malnovaj distriktoj de la Kantono Sankt-Galo
--------------------------------------------

Ĝis la jaro 2002 la Kantono Sankt-Galo estis subdividita en la sekvantajn distriktojn: Malnov-Togenburgo, Gaster, Gosaŭo, Nov-Togenburgo, Supra Rejnvalo, Supra Togenburgo, Rohrschach, Sankt-Galo, Sarganso, Lago-Distrikto, Malsupra Rejnvalo, Malsupra Togenburgo, Werdenberg kaj Wil.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rElektodistriktoj de Kantono Sankt-Galo |
| --- |
| maldekstraRejnvalo • Rorschach • Sarganslando • See-Gaster • Sankt-Galo • Togenburgo • Werdenberg • Wil |  |

 |
**Elektra** (op.58) estas unuakta opero de Richard Strauss. La libreton verkis Hugo von Hofmannsthal, la unua de entute ses libretoj el la fruktodona kunlaboro de la du artistoj. Elektra apartenas same kiel Salome al la ĝenro de la tiel nomata *simfoniopero*, kiu atingis sian kulminon per Elektra. En la centro de la opero staras same kiel en Salome mita virina figuro, kiu ribelas kontraŭ sia familio. Kompare kun la opero Salome la orkestro kun 111 muzikistoj estas pligrandigita, la gvidmotiveco estas intensigita al denseco preskaŭ ne perceptebla per-orele, kaj multloke la limoj de la tonaleco estas krevigataj.

La unua prezentado de la opero okazis la 25-an de januaro 1909 ĉe la Kortega Operejo je Dresdeno.

Literaturo
----------

* Hartmann, Rudolf; Richard Strauss – Die Bühnenwerke von der Uraufführung bis heute; R.Piper & Co Verlag, ISBN 3-492-02567-6; 1980
* Strauss, Richard; Betrachtungen und Erinnerungen; herausgegeben von Willi Schuh, Zürich 1957
* Rolf Fath: *Reclams Opernführer.* Reclam Verlag, ISBN 3-15-010406-8; 1994
* Kultur Bibliothek; Band II; Opern- und Operettenführer, ISBN 3-88199-297-9; 1986
* Decca Records, Aufnahme und Textbuch *Elektra* von Gert Uekermann; 1986

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Elektra (Strauss) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Libreto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 357142
* GND: 300156472
* VIAF: 176194674
* BNF: 13919893j
 |
**Anti-Atlaso** estas montaro en la sud-okcidento de Maroko, orientigita suden-okcidenten kaj norden-orienten tra longeco de 600 kilometroj, situante inter Alta Atlaso kaj atlantika Saharo en Tafilaleto. Tiu ĉi montarĉeno apartenas al Atlasoj, kaj pli precize al unu el la tri elementoj de la marokaj Atlasoj — la du aliaj estantaj Alta Atlaso kaj Meza Atlaso.

Geografio
---------

Anti-Atlaso apud Tafrauto
Anti-Atlaso estas fragmentita en plurajn montarmasivojn : okcidente de Anti-Atlaso de Tafrauto, oriente Monto Sagro kaj la praa vulkano de Monto Sirŭao kiu kulminas je 3 305 metroj.

Geologio
--------

Anti-Atlaso estas praa montarĉeno, faldita antaŭ ĉirkaŭ 300 milionoj da jaroj dum la kuniĝo de la superkontinento de Pangeo, kiu tiam unuigiis Afrikon, Nordamerikon, Sudamerikon kaj Eŭrazion.

Estas vasta volviĝo de praaj rokaroj, precipe paleozoikaj. Altigita dum la terciaraj kinezoj kaj entranĉita de kanjonoj imponaj, ĝi estas disigita en du partojn de la granda entranĉo de uedo Draa. La unua pinto kulminas en Imguto (2 530 m) kaj la dua en Amalu-n-Mansuro (2 712 m).

Anti-Atlaso
Temas pri regiono malmulte konata, kiu superregas la riĉajn oazojn de la valoj de Draa kaj de Dadeso. La pintoj kulminas inter 2 000 kaj 3 300 metroj, sed la pejzaĝoj sciigas Saharon. Verdaj valoj kontrastas kun ĥaoso de rokoj de granda variado ( bazalto, granito (nome rozkolora granito jekaliaj feldspatoj ), trakito). Ĝi estas la plej arida montaro de Maroko. La akvo fluas en kelkaj malaftaj lokoj, konstituante grandvalorajn akvujojn. La maloftaj vilaĝoj reduktiĝas al manpleno da dometoj ĉirkaŭataj de daktilopalmoj.

Paleontologio
-------------

Tiu ĉi masivo estas estinta paleontologia ejo kun internacia renomo, kaŭze de la miriga malkovro de la ostoj de tute nekonata dinosaŭro, *Atlasaurus*, kiu loĝatigis Marokon antaŭ 180 milionoj da jaroj. Tiu ci dinosaŭro, kiu longis ĉirkaŭ naŭ metrojn, estas nomata *Tazoudasaurus naïmi*, laŭ nomo de vilaĝo Tazuda kie ĝi estis malkovrita, je 70 kilometrojn de urbo Ŭarzazato. Eble ĝi estis praulo de la *Sauropoda* de Nordameriko kiuj datiĝas de antaŭ 140 milionoj da jaroj — epoko kiam Nordafriko kaj Nordameriko estis ligitaj.

Akvaj risurcoj
--------------

Turismo
-------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Anti-Atlaso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Afriko |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |

* angle Anti-Atlaso -- *Britannica Online Encyclopedia*.
* angle Earth As Art - Atlasoj (NASA) Arkivigite je 2009-01-23 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 327888
* LCCN: sh85005603
* VIAF: 316431034
* BNF: 12542955c
 |
**Antifonto** aŭ **Antifono** (Ateno aŭ Ramnunte, ĉirkaŭ 480 a.n.e. - 411 a.n.e.) estis greka oratoro, filozofo kaj matematikisto. Estas ia polemiko ĉu tiu Antifono (Ἀντιφῶν) de la atena Ramnunte (Atiko) estas aŭ ne estas la sama kiel "Antifono la sofisto", kiu vivis en Ateno probable en la du lastaj jardekoj de la 5-a jarcento a.K.

Inter la Atikaj oratoroj li estis tiu kies diskursoj estas la plej antikvaj konservataj en ties ĝenro. Li atingis grandan profesian reputacion verkante diskursojn pro mendo por estis fakte legitaj aŭ oratoritaj de aliuloj (en Ateno oni devigis, ke la plendantoj defendu sin mem persone), kaj tiu profesio ricevis la nomon de logografo (termino kiu signifas "prozkomponisto" kiu referencis ankaŭ la historiistojn). Oni konservis liajn diskursojn *Kontraŭ la duonpatrino, pro venenigo*, *Pri la murdo de Herodo* kaj *Pri la koreŭto*, krom kelkajn retorikajn modelojn, nome la tri *Tetralogioj*.

Li apartenis al la skolo de sofistoj. La mondon de la vero (realo) li identigis kun la naturo kaj la mondo de la ŝajno aŭ aspekto (la homa) kun la falseco. Li estis granda retorikisto kaj verkisto de politikaj diskursoj. Antifono estis samtempulo de Sokrato, kun kiu li devis certe diskuti.

Bibliografio
------------

* Armstrong, A.H. (1966). Introducción a la filosofía antigua. Eudeba. Buenos Aires.
* Caiado Ribeiro Graça, José Aiugusto (2004). Justiça e Concórdia em Protágoras e Antifonte. Lisboa. ISBN 972034072X.
* Gagarin, M. (2002). Antiphon the Athenian. Oratory, Law, and Justice in the Age of the Sophists. University of Texas Press, Austin. ISBN 0-292-72841-7.
* Kerferd. G. B. (1989). The sophistic Movement. Cambridge University Press.
* Ramírez Vidal, Gerardo (2000). La retórica de Antifonte. México. ISBN 9683688128.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 693954
* GND: 118649655
* LCCN: n92070218
* VIAF: 283963072, 183874328 74646557, 283963072, 183874328
* ISNI: 0000 0004 4776 1616
* SUDOC: 030123216
* BNF: 121602232
* BIBSYS: 95005711
* ICCU: RAVV019076
 |
**Yle Teema** estis finna kultura televidkanalo de Yleisradio dediĉita al filmoj, dokumentarioj kaj muziko. La kanalo estis inaŭgurita la 27-an de aŭgusto 2001. Ĝi kutime elsendis al 2,5 milionoj da finnoj ĉiusemajne, antaŭ sia fermo je la 24-a de aprilo 2017.

Programoj
---------

La programoj de la kanalo inkludis multajn dokumentariojn kaj variajn kulturajn enhavojn, kiel historiajn kaj sciencajn dokumentariojn.

La plej spektataj programoj de la kanalo tamen estis filmoj. En 2012, La *Nekonata Soldato*, montrita dum la Sendependeca tago de Finnlando estis la plej spektata programo de la kanalo, kun proksimume 500 000 spektantoj. La kanalo montris filmojn almenaŭ kvin tagojn ĉiusemajne.

Temaj sabatoj konsistis el dokumentaroj, mallongaj filmoj kaj plenlongaj filmoj, kiuj teme rilatis unu al la alia kaj ofte ankaŭ al la alia programaro de la kanalo. 

La kanalo ankaŭ montris diversajn muzikojn. En 2014, Teema estis elektita kiel muzikamaskomunikilo de la jaro ĉe la Music & Media okazaĵo. La sama premio ankaŭ iris al Teema en 2016. 

Laŭ mezurado fare de M&M en 2009, Yle Teema iĝis la plej aprezita televidkanalo de finnoj kaj la dua plej aprezita amaskomunikilaro.

Yle Teema HD
------------

Yle Teema HD komencis elsendis la 28-an de januaro 2014. La kanalo proponis elsendojn en altdifina formato. Estis ankaŭ ĉirkaŭa sono kiam disponebla. 

Yle Teema estis videbla per kanalo 7. La programoj komenciĝas posttagmeze kaj daŭris ĝis ĉirkaŭ noktomezo.
Simbolo por ABS
ABS bremsoj sur BMW motociklo
Bazoskemo de ABS.1) elektronika regilo 2) Hidraŭlika modulatoro 3) Elektonika detektilo de rapideco 4) Bremsopinĉilo 5) Hidraŭlika premtubo
**Antibloka Sistemo** (**ABS**) estas sekureca sistemo de veturilo. Ĝi preventas ke la radoj de veturilo (ekzemple aŭto aŭ motorciklo) blokas dum forta bremsado. La celo estas teni la veturilon bone regebla ekzemple dum urĝohalto. Ĉar radhava veturilo ne povas esti stirata kiam la radoj ekglitas aŭ joras.

Historio
--------

ABS estis en 1929 disvolvigita de Gabriel Voisin por uzado en aviadiloj. En 1958 oni faris la unuajn provojn kun ABS muntita sur motorciklo. Dum la 1960-aj jaroj la unuaj mekanikaj ABS-oj estis aplikataj en aŭtomobiloj. La unua moderna ABS por aŭtoj estis enmerkatigita en 1978 de Robert Bosch GmbH. ABS pliposte estis devige enkondukita por ĉiuj novaj aŭtomobiloj en la Eŭropa Unio.

Vidu ankaŭ
----------

* Perkabla bremsado

* Kategorio Antibloka Sistemo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En astronomio, la jara **paralakso** estas ŝanĝiĝo de situo de stelo sur la ĉielo pro movo de vidpunkto. Pro tio ke steloj estas tre malproksimaj, paralakso rimarkeblas nur pro jara movo de tero ĉirkaŭ suno.

1 - la nula direkto (de kiu oni mezuras angulojn)
2 - suno
3 - orbito de tero ĉirkaŭ suno
4 - tero en la unua tempo
5 - tero post duonjaro
6 - la stelo
7 - direkto, kie videblis la stelo en la unua tempo, post duonjaro.
La ĝenerala paralakso estas *Π* = | *φ1 - φ2* |. Sed en astronomio la kutimo estas kompari la distancojn kun la AU do la jara astronomia paralakso iĝas *π* = *Π / 2* = | *φ1 - φ2* | / *2*

Reale mezuro de la paralakso plimalfaciliĝas pro propra movo de stelo en spaco (relative al suno).

1 - la nula direkto (de kiu oni mezuras angulojn)
2 - suno
3 - orbito de tero ĉirkaŭ suno
4 - tero en la unua tempo kaj post jaro
5 - tero post duonjaro
6 - la stelo en la unua tempo
7 - la stelo post duonjaro
8 - la stelo post jaro
La jara paralakso estas *Π* = | *(φ1 + φ3)/2 - φ2* | kaj *π* = | *(φ1 + φ3)/2 - φ2* | / *2*.  
 La astronomia kutimo estas uzi *mas*-n kiel unuon de la paralakso, tiom *π* estas ege malgranda.

Ankoraŭ unu plimalfaciligo estas en tio ke reale ĉio estas ne sur ebeno, kiel en la bildoj, sed en tridimensia spaco. En kalkuloj necesas enkalkuli deklinaciojn kaj rektascensiojn.
Aŭ eblas kunmeti fotojn de la parto de ĉielo kaj senpere mezuri angulan movon de la stelo.

Per la paralakso oni kalkulas malproksimecon de ne tro malproksimaj steloj.

Laŭ la unuo elektita, la kalkuloj estas jenaj:
ĉu pc :  *Lpc = 1/1 000/ π* 
ĉu lj :  *Llj = 3,26 /1 000/ π* 
kie *Lpc* = distanco inter suno kaj la stelo en *pc* kaj *Llj* = distanco inter suno kaj stelo en *lj*

*3,26* - konstanto kiu transformas parsekon al lumjaro
*π* - paralakso en *mas*.
Por pli malproksimaj astroj ĉi tiu maniero ne taŭgas ĉar kiam paralakso plimalgrandiĝas ekarto de la distanco rapide pligrandiĝas.

La plej proksima stelo havas paralakson = 770 *mas* = 0,77*"*.

Historio
--------

Paralakso de stelo estis mezurita je la unua fojo en 1838 de Friedrich Bessel de stelo *61 Cygni* (la 61a stelo de la konstelacio Cigno laŭ la internacia skribado).
Markizo **Carlo Cordero de MONTEZEMOLO** (naskita la 7-an de aŭgusto 1858 en Mondovì; mortinta la 2-an de aŭgusto 1943) estis itala esperantisto kaj generalo.

Atinginte la rangon de majoro antaŭ la unua mondmilito, li forlasis la soldatan servon kaj sin dediĉis al kulturo de siaj grandaj bienoj. Dum la unua mondmilito li komandis montaran artilerian regimenton; li estis vundita, kaj du liaj filoj mortis en la bataloj.

Inter la mondmilitoj li loĝis en Castiglioncello, apud Livorno. Tuj post la unua mondmilito li esperantiĝis, kaj ekde tiam vigle laboris por Esperanto.

Post kelkaj jaroj, li fariĝis prezidanto de Itala Esperanto-Federacio. Li prezidis plurajn italajn Esperanto-kongresojn.

Fontoj
------

1. ↑  *Niaj mortintoj 1939–1945,* en: *Esperanto* septembro-oktobro 1946, paĝo 5.


|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**FÜRST Sándor** [Furŝt ŜA:ndor] (27-an de novembro 1903, Rum – 29-an de julio 1932, Budapeŝto) estis hungara oficisto, komunista politikisto. Li laboris en la fabriko *Ruggyanta* (rezino), agadis en socialdemokrataj sindikatoj. Li estis ano de la Hungara Komunista partio ekde 1926. Oni plurfoje arestis lin ekde 1928, sed ne povis enprizonigi lin (sede li estis maldungita). Li agadis en la komunista movado kaj estis arestita post eksplodigo de la fervoja ponto en Biatorbágy. La stataria juĝistaro juĝis lin je morto kaj li estis ekzekutita kun Imre Sallai.

Kontraŭ la juĝo protestis la hungara poeto Attila József per flugfolio, kiun li verkis kun Gyula Illyés.

Literaturo
----------

* Gárdos Miklós: Két ősz között (Bp. 1959)
* Mesterházy Lajos: A haza. Hősök voltak (novelo, Bp. 1956)
* Pesold Ferenc: Újpesti ház (r. Bp. 1961)
* Gelléri Andor Endre: Ekzekuto de ukrainoj: omaĝe al la memoro de Sallai kaj Fürst (Tradukis Tibor Papp)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Sándor Fürst en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Carlo Maratta** aŭ **Maratti** (Camerano, 13-a de majo 1625 - Romo, 15-a de decembro 1713) estis itala pentristo de la fina baroko, kiu laboris ĉefe en Romo.

Li estis ŝlosila figuro de la dua duono de la 17-a jarcento, reprezentis pentrarton de stilo simpla kaj mezurita (modera), mala al la dekoraciema baroko de Pietro da Cortona kaj Luca Giordano.

Tombo de Maratta en la baziliko de Sankta Maria de la Anĝeloj kaj la Martiroj, Romo. Ĝi estis desegnita de li mem.
Maratta eniris en la Akademio de Sankta Luko de Romo en 1662. Li laboris je la servo de la papoj Inocento la 12-a kaj Klemento la 9-a, kiujn li portretis (1669) kopiante la skemo de la portreto de Inocento la 10-a pentrita de Velázquez. Oni komisiis al li la restaŭradon de la freskoj de la Rafaelaj Ĉambroj.

Post la morto de Bernini kaj Pietro da Cortona, Maratta iĝis estro de la romia pentrarto. Unu el liaj plej gravaj verkoj estas pentraĵo pri *Konstanteno detruanta la idolojn* por la Baptejo de Laterano.

* Kategorio Carlo Maratta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 601440
* GND: 119414651
* LCCN: n91127105
* VIAF: 20490339
* ISNI: 0000 0000 8099 9993
* SUDOC: 035053038
* BNF: 12573560q
* ULAN: 500118927
* RKD: 52447
* NKC: jo2010603097
* ICCU: MODV090258
* BNE: XX1520952 XX1124724, XX1520952
 |
**Mazuecos de Valdeginate** [maZŬEkos debaldeĥiNAte] estas municipo en la sudokcidento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*.

Geografio
---------

Preĝejo de Sankta Mikaelo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 18,56 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 93 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 40 loĝantojn NUR el la jaro 2000. Ĝi distas 41 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio estas ene de la birdoprotekta areo ZEPA nome La Nava - Campos Norte​ apartenanta al la Reto Natura 2000.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771640
* VIAF: 316733838
 |
**Gallegos de Hornija** [gaLJEgos deorNIĥa] estas municipo en la okcidento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Montes Torozos* en la centrokcidento de la provinco. *Gallegos de Hornija* estas etimologie komprenebla kiel *Galegoj de Hornija* alude al la regiona deveno de mezepokaj reloĝantoj kaj al la rivero Hornija, alfluanto de la rivero Doŭro; estas en la provinco ankaŭ aliaj du municipoj kun sama aludo al la rivero, nome Peñaflor de Hornija, kaj San Román de Hornija.

Gallegos de Hornija en la provinco Valadolido.
La *Montoj Torozos* de la provinco Valadolido, flave, okcidente.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 11,24 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 111 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 38 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. Dum la Mezepoko ĝi estis integrita en la *Merindad del Infantazgo de Valladolid* (en tiama kastilia *Meryndat del Infantadgo de Ualladolid*) administracia dividaĵo de la Regno Kastilio, priskribita en la libro *Becerro de las Behetrías de Castilla*,​ fare de la parlamento *Cortes de Valladolid* de 1351.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj: tritiko, sekalo) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764428
 |
**Carlo Bohländer** (\* 25-an de septembro 1919 en Frankfurto ĉe Majno; † 5-an de junio 2004 samloke) estis germana ĵazmuzikisto (trumpetisto, gastejestro kaj ĵazinstruisto).

Studinte klasikan muzikon ekde 1935 ĝis 1938 en Frankfurto ĉe konservatorio D-ro Hoch, li fondis en 1941 kontraŭleĝe (dum la nazia epoko ĵazo estis malpermesita) ĵazklubejon. Post la Dua Mondmilito li muzikis en diversaj ĵazbandoj, i.a. kun Emil Mangelsdorff. Li instruis ĵazon ĉe la Altlernejo pri Muziko je Kolonjo(1958–59) kaj direktis ekde 1960 ĝis 1966 une kun Emil Mangelsdorff la ĵazkurson ĉe la frankfurta junulara muziklernejo. Ekde la 1960-aj jaroj li malpli multe prezentis. Li verkis plurajn librojn kaj broŝurojn, inter ili *Harmonielehre* (ĵazo), *Anatomie des Swing* (1986) kaj estis la unua eldonisto de la instruilo-serio *Jazz Studio*. Kun Karl Heinz Holler li ankaŭ verkis la unuan germanlingvan ĵaz-konsultlibron , *Reclams Jazzführer*, kies diversajn eldonojn li prizorgis ĝis sia morto.

Literaturo
----------

Carlo Bohländer: "The Evolution of Jazz Culture in Frankfurt: A Memoir." In: *Jazz and the Germans*. Herausgegeben von Michael J. Budds. Hillsdale, N.Y.: Pendragon Press, 2002, 167-178.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 364474
* GND: 132528525
* LCCN: n91051720
* VIAF: 110802830
* ISNI: 0000 0001 1455 1207
* SUDOC: 203962672
* BNF: 12766196g
* MBA: 2433d0d8-d15a-49f5-a4d0-91bc4ddfdd0f
* NKC: mzk2011663258
 |
**Carlo BLASIS** (Napolo, 1803 - Cernobbio, 1878), estis itala instruisto de baleto, koregrafo kaj dancisto. Lia profesia kaj pedagogia agado kontribuis al perfektigo de la baleto (*Traité élémentaire, théorique et pratique de l'art de la danse*, 1820; *Code of Terpsichore*, 1828). Li estis disĉiplo de Jean Dauberval kaj Salvatore Viganò, kaj poste estis kaj majstro kaj teoriulo de danco.

Biografio
---------

Blasis estis filo de konata muzikisto kaj komponisto, edukiĝis en etoso de artoj kaj inter la ĉefaj tiamaj beletristoj. Li studis muzikon, arkitekturon, desegnon, geometrion kaj anatomion.

Arabesko de la *Traité* de Blasis.
Li estis la unua kiu publikigis analizon pri la tekniko de baleto jam en 1820, en verko nomita "Traité élémentaire, théorique, et pratique de l'art de la danse" (Baza traktaĵo pri la arto de danco, la teorio kaj la practiko). Li poste verkis "The Code of Terpsichore" (La kodo de Terpsiĥoro). En tiuj lernolibroj li kodigis sian instruadon, metodojn kaj ĉiun sciaron pri tekniko de klasika baleto. Tiuj libroj –ankoraǔ nuntempe- utilas kiel bazo por la edukado en klasika baleto. Oni atribuas al li la dancosintenon "attitude", derivita el la fama statuo de Merkuro de Giovanni da Bologna.

Li malkovris la teknikon por eviti kapturniĝon dum turnoj nomita "spotting", pere de kiu la dancisto turnas sian kapon pli rapide ol la cetero de la korpo, kaj tiel li tenas sian fokuson sur punkto, evitante tiel la senton de kapturno.

En 1855 li kreis la "stangon" kaj ekzempligis ĝian uzadon cele al faciligo de la lernado kaj perfektigo de la klasika danco.

Li sugestis, ke la baletlernado startu pere de ekzercado ĉe la stango, sekvite de centra aŭ ĉefa laboro finante pere de kombinoj "allegro" movante sin tra la klasejo.

Notoj
-----

1. ↑  Carlo Blasis, en michaelminn.net. Alirita la 2an de marto 2019.
2. ↑  Carlo Blasis en Biografías y Vidas, alirita la 2an de marto 2019.

* Carlo Blasis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Carlo Blasis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 633753
* GND: 119528177
* LCCN: n50009912
* VIAF: 32808751 4926855, 32808751
* ISNI: 0000 0001 2020 1270, 0000 0000 8070 1173
* SUDOC: 02673219X
* BNF: 11892320g
* NLA: 35019337
* NKC: hka2011637664
* ICCU: MUSV008213
* BNE: XX1640986
 |
**Wolfgang TITTELBACH-HELMRICH** (naskiĝinta la 7-an de marto 1931 en Arnstadt, mortinta samloke la 10-an de decembro 2000) estis germana teologo kaj superintendanto evangelia.

Vivo
----

La junajn jarojn li pasigis en Jena. Post la frekvento de la humanisma gimnazio li studis teologion kaj arthistorion en Jena, Rostock, Halle (Saale) kaj Lund.

Li edzinigis Ingrid Bratfisch (1933-2001) kaj estis inter 1957-71 paroĥestro en Casekirchen kaj Finsterbergen. Poste li estis, ĝis 1992, paroĥestro ĉe la Supra Kirko en Arnstadt kaj superintendanto. Okaze de la trista datreveno 50-a de la detruo de la Sinagogo de Arnstadt li instigis la starigon de monumento.

Pro honori liajn kuraĝon kaj engaĝiĝon pri libereco de kredo kaj pensado dum la komunisma diktaturo de GDR kiel ankaŭ memore al lia agado fruktodona dum la Turniĝo oni nomumis lin en la 27.11.1993 honora civitano de Arnstadt.

Lokalhistoriisto
----------------

En 1995 li verkis la libreton regionhistorian *Arnstadts jüdische Mitbürger*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eta biografio en la Kroniko de Arnstadt Arkivigite je 2010-02-15 per la retarkivo Wayback Machine
**George MACLOSKIE** (naskiĝis la 14-an de septembro 1834 en Castledawson, Irlando; mortis la 4-an de januaro 1920) estis irlanda natursciencisto.

Li studis natursciencon kaj fizikon en la Reĝina Universitato de Belfast ĝis 1958. Poste li studis teologion kaj de 1861 ĝis 1873 estis presbiteriana paroĥestro en Ballymoney.

De 1875 ĝis 1906 li estis profesoro pri biologio ĉe Universitato Princeton. Li fariĝis doktoro pro honoro de la Reĝina Universitato kaj de Universitato de Londono. Li membris en pluraj sciencaj asociaj kaj verkis librojn kaj artikolojn interalie pri insektoj kaj botaniko.

Liajn postlasaĵojn, ĉefe notlibrojn, gardas la biblioteko de Universitato Princeton. Interalie estas notlibroj pri Esperanto, ĉar Macloskie interesiĝis pri ĝi. Li publikigis artikolon pri *La forteco de Esperanto (The strength of Esperanto)* en la revuo *Harper's Weekly* la 6-an de oktobro 1906.

Lia tombo estas en Princeton. Speco de violoj estis nomita laŭ li *Viola macloskeyi.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Foto de la tomboŝtono


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Carlo Alberto dalla Eklezio** (Saluzzo, 27-an de septembro 1920 - Palermo, 3-an de septembro 1982) estis itala generalo kaj prefekto.

Filo de generalo de la Karabenistoj, diplomiĝis pri juro kaj poste ankaŭ pri politikaj sciencoj, li aliĝis al la armeo dum la Dua Mondmilito kaj partoprenis la Reziston.

Post la milito li batalis kontraŭ banditeco unue en Kampanio kaj poste en Sicilio; post diversaj periodoj en Florenco, Komo, Romo kaj Milano, inter 1966 kaj 1973 li denove estis en Sicilio, kie kun la rango de kolonelo, komandanto de la Karabenistoj de Palermo, li esploris Cosa Nostra. Li fariĝis brigadgeneralo en Torino de 1973 ĝis 1977, li estis la ĉefrolulo de la batalo kontraŭ la Ruĝaj Brigadoj; li estis la fondinto de la Speciala Kontraŭ-Terorisma Divizio, "la speciala kerno de juĝa polico", aktiva inter 1974 kaj 1976. Promociita al ĝenerala divizio, li estis nomumita en 1978 kunordiganto de Policanoj kaj Informadaj Agentoj por la batalo kontraŭ terorismo, kun specialaj potencoj. De 1979 ĝis 1981 li komandis la Divizion Pastrengo en Milano; inter 1981 kaj 1982 li estis ĝenerala komandanto de la armeo.

En 1982 la registaro de Spadolini nomumis lin prefekto de Palermo kun la intenco akiri la saman brilan rezulton en la lukto kontraŭ teroro kontraŭ Cosa Nostra. Li mortis en Palermo kelkajn monatojn post kiam li iris kontraŭ la mafio, per atako, kie ankaŭ lia edzino kaj akompananto, Domenico Russo, pereis.

* Kategorio Carlo Alberto dalla Chiesa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 637399
* GND: 118829610
* LCCN: n83141932
* VIAF: 439149196253474790200
* ISNI: 0000 0000 8127 4732
* SUDOC: 028161807
* BNF: 12203928c
* ICCU: CFIV104480
 |
**Negrilla de Palencia** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo La Armuña. *Negrilla de Palencia* estus tradukebla etimologie al *Nigruleto de P.*, sed fakte *Negrilla* devenas el *negrillo*, popola nomo por ulmoj; apude estas alia loĝloko Palencia de Negrilla. *Palencia* aludas al la deveno de la praloĝantoj post la *Reconquista*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 11,78 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 89 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 250 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 18 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753331
 |
**George Joseph SMITH** (11-an de januaro 1872 en Londono - 13-an de aŭgusto 1915 en Maidstone) estis brita murdisto, bigamiisto, kiu murdis tri virinojn.

George Joseph Smith naskiĝis kiel filo de asekura agento en Bethnal Green (Londono). Li jam junaĝe trompis, ŝtelis. Li estis arestita en 1896 por 12 monatoj, ĉar li iniciatis virinon, por ke ŝi priŝtelu la dunginton. Per la mono, li malfermis bakejon en Leicester.

Li geedziĝis en 1898 kun Caroline Beatrice Thornhill (sub falŝa nomo *Oliver George Love*) en Leicester. Tio estis la sola leĝa geedziĝo (en 1899 geedziĝis li kun alia virino en bigamio). La paro translokiĝis en Londonon, kie la edzino laboris kiel servistino kaj ŝtelis por la edzo. Ŝi estis kaptita en Worthing kaj juĝita je 12 monatoj. Ĉe la liberiĝo, ŝi akuzis sian edzon, kiu estis enprizonigita en januaro de 1891 por du jaroj. Ĉe lia liberiĝo, Mrs. Love fuĝis al Kanado.

Smith tiam reiris al sia alia edzino, prenis ties ŝparaĵojn kaj forlasis ŝin. Ne estas konate, kiom da virinoj li trompis en la sekvaj jaroj.

Konate estas, ke Smith en junio de 1908 geedziĝis kun Florence Wilson, vidvino el Worthing. Li forlasis ŝin la 3-an de julio kaj la 30-an de julio jam geedziĝis kun Edith Peglar, kiu anoncis sin kiel domzorgistino. Li ĉiam prenis monon de la virinoj.

Li geedziĝis en oktobro de 1909 sub nomo *George Rose Smith* Sarah Freeman. Li forlasis ŝin - prenante ŝian monon - kaj geedziĝis kun Bessie Munday, poste kun Alice Burnham. Inter Alice Burnham kaj Margaret Lofty geedziĝis li en septembro de 1914 kun Alice Reid sub kaŝnomo *Charles Oliver James*. Li geedziĝis inter 1908 kaj 1914 bigamie kaj li ĉiam forlasis la virinojn per parto de ties posedaĵo.

La brita polico ricevis leteron en januaro de 1915, en kiu oni atentigis pri du similaj mortoj en bankuvo. La inspektadon gvidis inspektoro Arthur Neil, poste enplektiĝis la patologo Bernard Spilsbury, kiun petis la inspektoro konstati, kiel mortis la virinoj. Post la gazetaj bulvaraj sciigoj, oni trovis trian viktimon. Spilsbury eltrovis, kiel Smith mortigis la virinojn. Li abrupte tiris la piedojn, kaj la supra korpoparto venis abrupte en akvon.

George Joseph Smith estis akuzita la 23-an de marto pro murdo de Bessie Williams, Alice Smith kaj Margaret Lloyd. La 22-an de junio komenciĝis proceso antaŭ Old Bailey.

Lin pendigis la 13-an de aŭgusto John Ellis en prizono de Maidstone.

Literaturo
----------

* Colin Evans: *The Father of Forensics: The Groundbreaking Cases of Sir Bernard Spilsbury, and the Beginnings of Modern CSI*, Berkley Publishing Group, 2006, ISBN 0425210073 angle

Eksteraj ligiloj
----------------

* Brides in the bath murders angle


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 250237
* LCCN: no2004085699
* VIAF: 46478937
 |
**Zabočevo** estas la vilaĝo, kiu situas en la municipo Borovnica, Slovenujo. Ĝi okupas areon de 6,57 km², kaj en la komenco de 2018 tie loĝis 114 homoj.

maldekstra

Loko, priskribo
---------------

Ĝi situas en centran slovakan regionon, proksimume 3 km sudorientade la centro de Borovnica. La teritorio de la vilaĝo estas monta. Sur la sudokcidenta rando de la vilaĝo, la alteco estas ĉirkaŭ 330 m, sed ĝi atingas 900 m en la oriento. Plejparto de la vilaĝo estas kovrita de arbaroj.

Zabočevo estas proksima al la vilaĝoj: Kamnik pod Krimom en la nordo, Gorenja Brezovica en la oriento, Rakitna en la sudoriento, Brezovica proksime de Borovnice en la sudo, Niĵevec en la okcidento, Breg proksime de Borovnica kaj Pako en la nordokcidento.


Ĉirkaŭ **Zabočevo**| Breg proksime de Borovnica, Pako | Kamnik pod Krimom |  |
| Niĵevec | Zabočevo | Gorenja Brezovica |
|  | Brezovica proksime de Borovnice | Rakitna |

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Zabočevo en la slovena Vikipedio.*
Larĝa panoramo pri kampuso en NarasaraopetLarĝa panoramo pri kampuso en Narasaraopet

**Narasaraopet** (telugue **నరసరావుపేట**) estas urbego, municipo en orienta Barato, en subŝtato Andra-Pradeŝo, en distrikto Palnadu.

Aerfoto en Narasaraopet
Fortikaĵo? en Narasaraopet

Demografio
----------

Laŭ la censo en 2011 Narasaraopet havis populacion de 116 250, kun la aglomeraĵo 118 568. La legopovo estas preskaŭ 79%.

Monumento en Narasaraopet
Templo en Narasaraopet

Geografio
---------

Narasaraopet etendiĝas laŭ la marborda ebenaĵo en alteco de 55 metrojn de la marnivelo. Ĉilakaluripet troviĝas 20, Guntur 45, subŝtata ĉefurbo Amaravatio 59, Tenali 64, Vijayawada 73, Gudivada 104, Hajderabado 209, Mumbajo 824, Kolkato 1122, tutlanda ĉefurbo Delhio 1409 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La origina nomo de la komunumo estis Atluru. Narasaraopet akiris municipan rajton en 1915, ĝi estis levita al unugrada municipo en 1980.

Ekonomio
--------

Narasaraopet estas komerca, eduka kaj medicina centroj en la distrikto.

Edukado kaj lingvoj
-------------------

En Narasaraopet pluraj institutoj kaj kolegioj funkcias. La instruaj lingvoj estas la angla kaj telugua.

Religio
-------

Preskaŭ 76% de la populacio estas hinduoj, proksimume 23% estas islamanoj.

Klimato
-------

En Narasaraopet la meza jara pluvo estas 761 mm, precipe la musonoj portas pluvojn.

Trafiko
-------

Narasaraopet situas laŭ fervoja linio inter Guntur-Nandjal. Al a urbego 6 vojoj kuras.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans