recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Rozkolora triangulo kontraŭ nigra fono kun la vortoj 'Silento=Morto' reprezentanta reklamon por Silento=Morto Projekto uzita de permeso de AGO-UP. Kolora litografaĵo, 1987.
La Silento=Morta Projekto, plej bone konata per sia ikoneca politika afiŝo, estis la laboro de sesopa kolektivo en Novjorko: Avram Finkelstein, Brian Howard, Oliver Johnston, Charles Kreloff, Chris Lione kaj Jorge Soccarás.

Formado
-------

Avram Finkelstein fondis la Silent=Mortan projekton en 1987 kun Jorge Socarras, Chris Lione, Charles Kreloff, Oliver Johnston kaj Brian Howard dum la Aidoso krizo kiel konsci-levan grupon kaj kiel rimedon de reciproka subteno. La enhavo de iliaj diskutoj rapide iĝis politika. Inspirita de afiŝoj faritaj de la Arta Laborista Koalicio kaj la Gerilaj Knabinoj, la grupo decidis krei sian propran afiŝon kaj afiŝi ĝin tra tuta Novjorko. Malakceptante ajnan fotografian bildon kiel nepre ekskluziva, la grupo decidis uzi pli abstraktan lingvon en provo atingi multoblajn spektantarojn. Ili kreis la Silento=Morto afiŝon uzante la titolan frazon kaj rozkoloran triangulon, jam bone konata de ties asocio kun la turmentado de samseksemuloj en Nazia Germanio en la 1930aj jaroj kaj 1940aj jaroj.

ACT UP (vekiĝu kaj agu)
-----------------------

La Silento=Morto afiŝo estis ankaŭ uzita de la Aidos-Koalicio Ellasi Potencon (AGON UP) kiel centra bildo en ilia aktivisma kampanjo kontraŭ la Aidosa epidemio. Pro lobiado de ACT UP, la rozkolora triangulo restas sinonima kun Aidos-aktivismo. En 2017, la bildo estis reinstalita en la fenestroj de la Leslie Lohman Muzeo de Geja kaj Lesba Arto kun nova linio ĉe la fundo: "Estu Vigla, rifuzu, Rezistu."

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑   13a de Julio, 2016
3. ↑    20a de Junio, 2017
4. ↑
5. ↑    21a de Novembro, 2013
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-07-09. Alirita 2021-03-20.

Vidu ankaŭ
----------

* Aidoso–Holokaŭsta metaforo

* Kategorio Silento=Morto Projekto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 718941
 |
La **silklaborista striko de Patersono** en 1913 estis grava striko organizita de la laboristoj en Patersono, Nov-Ĵerzejo, Usono. Per ĝi ili petis la **8-horan labortagon** kaj plibonigitajn laborkondiĉojn. La striko komenciĝis la 1an de februaro 1913 kaj finiĝis per malvenko ses monatojn pli poste, la 28an de julio 1913.

Historio
--------

Patersono delonge estis konata kiel la ĉefa usona silkoproduktejo. Triono el la 73.000 tieaj laboristoj estis dungitaj en la silka industrio. Komence de la 20a jarcento, rapidaj aŭtomataj teksiloj estis enkondukitaj en la laborejoj. En 1911, la patersonaj industriistoj decidis, ke la laboristoj devos de nun samtempe prizorgi kvar teksilojn anstataŭ du, kio samtempe kreskigis la produktivecon kaj provokis maldungojn.

La striko komenciĝis la unuan de februaro 1913. Dum la striko, proksimume 1.850 strikantoj estis arestitaj, inkluzive de la gvidantoj de la Industriaj Laboristoj Tutmondaj William Dudley Haywood kaj Elizabeth Gurley Flynn. Ankaŭ la socialista ĵurnalisto John Reed vizitis la urbon por raporti pri la eventoj kaj estis arestita, sed la polico liberigis lin post konstato, ke li estas verkanta artikolojn pri la teruraj deten-kondiĉoj en la tieaj malliberejoj.

Klopodante finance subteni la strikon, pluraj artistoj en Novjorko organizis teatraĵon, en kiu ili surscenigis la strikajn eventojn. Ĉi tiu teatraĵo ricevis grandegan vizitantaron, sed tamen estis deficita el financa vidpunkto.

Malgraŭ la longa rezisto kaj la klopodoj kolekti solidarec-monon, la striko malvenke finiĝis la 28an de julio 1913.

Heredaĵo
--------

La striko aperis en la filmo *Reds* en 1981. Ĝi estas hodiaŭ memorata en la domo de Pietro kaj Maria Botto en Haledon, Nov-Ĵerzejo, kiu utilis kiel rendevuejo dum la striko. En 1934 okazis alia silklaborista striko en Patersono.

Referencoj
----------

1. ↑   Botto House/American Labor Museum. Pietro and Maria Botto House. Arkivita el la originalo je 2010-08-15. Alirita 2010-07-30.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2010-08-15. Alirita 2021-08-20.
2. ↑  "10,000 Leave Jobs In Paterson Mills; Silk Union Making Drive to Induce 7,000 Others to Join Walkout. Employers Threaten Court Action, Holding Contract Broken. 1,500 Idle in Hudson County.",  *New York Times*, 1934-09-06. Kontrolita 2010-07-30.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Raporto el Usono (1913)[*rompita ligilo*] en Internacia Socia Revuo, kun paragrafo pri la fina malvenko de la striko en Patersono kaj aliaj tiamaj aktivaĵoj de IWW.
**Sankt-Peterburga Rimskij-Korsakov Ŝtata Konservatorio** (ruse *Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н.А. Римского-Корсакова*) estas plej malnova muzika akademio en Rusio. 

En ĝi funkcias sep fakultatoj: Piana, Orkestra, Popolaj muzikiloj, Komponado kaj Direktado, Vokala, Reĝisora, Muzikologia. En 2016 tie studis ĉirkaŭ 1400 studentoj.

Historio
--------

La Konservatorio aperis en 1861 surbaze de la muziklernejo, kiun establis kaj gvidis elstara rusia pianisto, komponisto kaj dirigento Anton Rubinŝtejn. Ĝia oficiala inaŭguro okazis la 20-an de septembro 1862.

Inter 1871 - 1908 katedron de teorioj pri komponado kaj direktado okupis elstara rusa muzikisto Nikolaj Rimskij-Korsakov, kies nomon la Konservatorio portas ekde 1944.

En 1896 la Konservatorio plu funkciis en la nova konstruaĵo, kiu havas du halojn: Granda kaj Malgranda (kun la orgeno). En ĝi estas pli komforaj kondiĉoj por studado kaj muzikado.

Inter 1905 - 1928 la Konservatorion gvidis eminenta rusa komponisto Aleksandr Glazunov. Li sukcesis arigi grandan nombron de spertaj instruistoj edukintaj multajn novajn muzikistojn, fortigi mondan famon de la rusia arto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo ruse, angle, france
* Historio ruse
Silly Putty fluanta tra truo.
**Silly Putty** estas ludilo bazita sur silikona polimero kiu havas malkutimajn fizikajn proprecojn. Ĝi resaltas, sed rompiĝas se oni faras akran frapon kaj povas ankaŭ flui kiel likvo. Ĝi enhavas viskoz-elastan likvan silikonon, nome tipo de ne-Njutona fluaĵo, kiu faras ĝin agadi kiel viskozeca likvo dum longa tempoperiodo sed kiel elasta solido dum mallonga tempoperiodo. Ĝi estis origine kreita dum esplorado pri povegaj anstataŭantoj de gumo por ties uzado en Usono en la Dua Mondmilito.

La nomo *Silly Putty* estas varmarko de Crayola LLC; la entreprena fabriko estas side en Easton, Pensilvanio, Usono. Aliaj nomoj estas uzataj por merkatigi similajn substancojn fare de aliaj fabrikantoj.

Referencoj
----------

1. ↑   (2015) "A Successful Failure", *Distillations Magazine* **1** (2), p. 8–9.  Alirita 30a de Septembro 2015.. 

 Arkivigite je 2015-12-04 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑   SILLY PUTTY - Trademark Details. Alirita 30a de Septembro 2015.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
	+ Oficiala retejo de Silly Putty ĉe Crayola.com
* Silly Putty Recepto Arkivigite je 2017-06-11 per la retarkivo Wayback Machine
***Silly Symphony*** estas serio de 75 animaciigitaj kurtaj filmoj produktitaj de *Walt Disney Productions* el 1929 ĝis 1939. Kiel ilia nomo implicas, la *Silly Symphonies* estis origine intencitaj kiel kapricaj akompanoj al muzikpecoj. Tiaj, la filmoj kutime havis sendependan kontinuecon kaj ne prezentis kontinuajn rolulojn, malkiel ĉe la kurtoj de Mickey Mouse produktitaj de Disney samtempe (esceptoj al tio estis *Three Little Pigs* (La tri porkidoj), *The Tortoise and the Hare* (La testudo kaj la leporo), kaj *Three Orphan Kittens* (Tri orfaj katidoj), kiuj havis sekvojn). La serio estis elstara pro sia plinovigemo per Technicolor kaj la uzado de multfokusa filmokamerao, same kiel pro sia enkonduko de la rolulo Donald Duck kiu faris sian unuan aperon en la filmeto de *Silly Symphony* nome *The Wise Little Hen* (La saĝa kokido) en 1934. Sep tiaj kurtoj ricevis Oskar-premion por la Plej Bonkvalita Animaciita Kurta Filmo.

*The Skeleton Dance* estas la unua ero de la serio de *Silly Symphony*. Posta ero estis *Flowers and Trees*.

Bibliografio
------------

* Maltin, Leonard: The Disney Films. (Kvara eldono.) New York: Disney Editions, 2000. ISBN 0-7868-8527-0.
* Merritt, Russel – Kaufman, J. B.: Walt Disney’s Silly Symphonies: A Companion to the Classic Cartoons Series. Gemona: La Cinecita del Friuli, 2006. ISBN 88-86155-27-1.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 647287
 |
**Siltepec** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Siltepec. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07080.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 35871 loĝantojn. El tiuj estis 18113 viroj kaj 17758 virinoj. La komunumo havas surfacon de 686 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1580 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 17759 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 13187, do 74 % el ĉiuj, scipovis legi kaj skribi, kaj 4432 personoj respektive 26 % estis analfabetoj.

32457 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 144 personoj respektive 0,44 % estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Siltepec Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Johann Silvio GESELL** (n. 17-an de marto 1862 en Sankt-Vith (tiam Germana Regno, hodiaŭ Belgio); m. 11-an de marto 1930 en la fruktkultiv-kooperativo Eden apud Oranienburg). Li estis komercisto, financteoretikisto kaj la fondinto de la liberekonomi-teorio.

Silvio Gesell elmigris en 1887 al Argentino. Sub la ekonomiaj krizoj de la lando, kiuj negative influis lian komercagadon, li komencis principe pripensi la ekonomian sistemon kaj ekevoluigis sian unuan monteorion. La kernideo de lia teorio estas la ideo, ke la mono devas flui, kaj li kreis tial la ideon de negativa interezo (negativa mono) por konservado de mono. Mono devus esti nur interŝanĝrimedo. Li ankaŭ kreis la koncepton de interŝanĝringoj, tio estas komunumo de personoj kaj entreprenoj kiuj anstataŭ mono akceptas servo- aŭ varbonhavojn. En la historio estiĝis multaj tiaj interŝanĝcirkloj, sed du, nome la WIR-Banko-Kooperativo en Svislando kaj Barter en Usono, atingis efektivan ekonomian signifon.

Gesell revenis 1892 al Eŭropo. Post mallonga restado en Germanio li translokiĝis al Les Hauts Geneveys en la Kantono Neŭŝatelo en Svislando. Krom agrikultura laboro li kreis revuon pri terenreformo, kiu tamen en 1903 ĉesis aperi pro monmanko. De 1907 ĝis 1911 li denove loĝis en Argentino por poste reveni al Germanio. Li ekvivis en la fruktkultiv-kooperativo Eden en Oranienburg en la nordo de Berlino. Gesell en sia revuo "Der Physiokrat", kiun li eldonis kun Georg Blumenthal en 1914 propagandis la terenreformon. La revuo estis en 1916 definitive malpermesita. 1916 li denove forlasis Germanion kaj iris al Svislando. 1919 Ernst Niekisch vokis lin al Munkeno kiel membro de la revolucia registaro. Post la sanga fino de la Konsilantara Respubliko li estis plurmonate enkarcerigita sed poste liberigita de munkena rapidtribunalo.

Li retiriĝis tiam al Berlino, iris 1924 ankoraŭfoje al Argentinio por poste definitive reveni al Oranienburg, kie li mortis la 11-an de marto 1930 pro pulminflamo.

La ideoj de Silvio Gesell forte influis svisajn esperantistojn kiel Georg Rotach kaj Paul Enz. Ĉi-lasto fondis en la jaro 1934 la WIR-Kooperativon, kiu estas unu el la malmultaj institucioj sur la bazo de la idearo de Gesell, kiuj en la praktiko sukcesis kaj ĝis hodiaŭ pluekzistas. Unu lia adepto estis la aŭstra pastro kaj teologo Johannes Ude.

Vidu ankaŭ
----------

* Negativa mono.   
Eksperimentoj pri negativa mono okazis en Wörgl (Tirolo, Aŭstrio),   
 kaj pri „Wära" en Hengersberg-Schwanenkirchen (Bavara Arbaro), insulo Norderney kaj aliloke en Germanio.

Eksteraj ligiloj
----------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Trovu **« Silvio Gesell »** inter la  **Vizaĝoj de homoj rilataj al la ideo «Internacia Lingvo»** |

 | 
* Kategorio Silvio Gesell en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 |

* La spirito de la mono, videodokumento pri la ideoj de Gesell (germane kun Esperantaj subtitoloj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 222003
* GND: 118538934
* LCCN: n86027948
* VIAF: 44370055
* ISNI: 0000 0001 0893 042X
* SUDOC: 032266766
* BNF: 123329267
* NDL: 01042032
* BIBSYS: 90723632
* NKC: jn20021220009
* ICCU: IEIV053073
* BNE: XX4696833
 |
**Simaság** [ŝimaŝag] estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Sárvár. La loknomo hungare estas: Simono (en misa formo).

Kastelo de Festetics

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9633
* Areo: 10  km²
* Loĝantaro: 620

Preĝejo de Simaság

Situo
-----

La vilaĝo situas laŭ la ĉefvojo Sopron-Balatono, krome estas flankovojo al Csepreg.

Historio
--------

*Felsőság* menciiĝis unuafoje en 1265 en latina formo *villa Schag*; baldaŭe *Simaháza* menciiĝis en 1357, poste en formoj *Pecsenyesütőság* (1378), *Kenyérsütőság* (1597), Kis-Nemesság, baldaŭe *Ság*. La preĝejo menciiĝis en 1338. Departementa kunsido okazis en la vilaĝo en 1458. En 1928 ĝis tiam memstaraj vilaĝoj *Simaság* kaj *Felsőság* unuiĝis.

Vidindaĵoj
----------

La komunumo havas mezepokan katolikan Preĝejon Mario Magdaleno. Alia vizitindaĵo estas Kastelo de Simaság de Festetics [feŝtetiĉ].

Famuloj
-------

* En la iama Ság naskiĝis Pál Festetics (departementestro), mecenato György Festetics (agronomo) kaj Imre Festetics.
* En la iama Felsőság naskiĝis pentristo Sándor Kozina.
* En apudaĵo de Simaság naskiĝis politikisto Dezső Sulyok.
**Simerki,** ukraine **Сімерки,** hungare **Újszemere** [Ujsemere] estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Pereĉin.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 45′ 21″ N 22° 34′ 20″ O﻿ / ﻿48.75583 °N, 22.57222 °O﻿ / 48.75583; 22.57222 (mapo)Koordinatoj: 48° 45′ 21″ N 22° 34′ 20″ O﻿ / ﻿48.75583 °N, 22.57222 °O﻿ / 48.75583; 22.57222 (mapo)
* Areo: 3 km²
* Alto super marnivelo: 198 m
* Loĝantaro: 950
* Poŝtkodo: 89213
* Telefonprefikso: 3145

Situo
-----

Historio
--------

En 1910 vivis en Újszemere 921 loĝantoj, (895 rutenoj, 16 germanoj, 10 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Perecseny, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Simerki/Újszemere. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Muzeo en Simerki

Vidindaĵoj
----------

* muzeo
Ludwig van Beethoven finkompletigis en 1808 la **simfonion n-ro 6** en F-maĵoro, op. 68, "Pastorale". Ĝi estas unu de la malmultaj verkoj de Programmuziko de Beethoven, kaj la komponisto subtitolis ĝin *Memoroj de la kamparvivo*.

Originala manuskripto de la simfonio.
Beethoven estis ŝatanto de la naturo, kaj pasigis grandparte tempon piedire trakampare. Ofte li forlasis Vienon pora labori en ruraj lokoj. Li fakte ne estis la unua komponisto kiu priskribis simfonie la naturon: por ekzemplo, en sia oratorio *La sezonoj*, premierita en 1802, Franz Joseph Haydn simile pentris amon por naturo, dancantajn kamparanojn, ŝtormon, trilantajn birdojn kaj aliajn similajn temojn.

Antaŭe, dum la franca kaj itala Baroko, oni komponis pecojn kiuj intencis imiti la Naturon, deziro tre propra de la Klerismo. La venecia Antonio Vivaldi estis komponinta siajn famegajn Koncertojn por violono RV 8, *La kvar sezonoj*, genia pentrarto de la naturo, kun ŝtormoj, birdotriloj, burdoj ktp.

Beethoven male komponis simfonion. Kiel li mem diris, la Sesa Simfonio estas «pli esprimo de sentoj ol pentraĵo de sonoj».

La Sesa Simfonio estis komponita samtempe kun la plej fama de Beethoven nome la Kvina Simfonio. Ĝi estis premierita kun tiu en tro longdaŭra koncerto en la Teatro ĉe la Vieno de Vieno, la 22-an de decembro 1808. Ĝi ne multe sukcesis, ĉar la publiko preferis la Kvinan. Spite tion, la peco iĝis iom post iom unu el la centraj verkoj de la simfonia repertorio. Ĝi estas la preferata de multaj aŭskultantoj kaj estas ofte ludita kaj registrita en la aktualo.

La verko daŭras ĉirkaŭ 40 minutojn.

* Kategorio Simfonio n-ro 6 (Beethoven) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Simon Marius bildigita en la verkaĵo *Mundus Iovialis*
La matematikisto, kuracisto, astronomo kaj kalendarfaristo **Simon Mayr** (1573 – 1624) el Gunzenhausen, Germanio, kiu nomis sin mem *Marius*, estis kortega matematikisto de la margrafoj en Ansbaĥ. Samtempe kiel Galileo Galilei li malkovris la lunojn de Jupitero, sed nur post tiu publikigis tion, sekve Galileo akuzis lin pro plagiato. Hodiaŭ estas klare, ke Marius malkovris la jupiterajn lunojn tute sendepende de Galilei kaj ke liaj observoj parte estis pli ekzaktaj. Jam dum lia vivo oni akceptis, ke li malkovris la Andromedan galaksion, kvankam ĝi estis jam konita de mezepokaj araboj.

En 2014 la Nurenberga Astronomia Societo okaze de la 400-jariĝo de la publikado kreis plurlingvan portalon, ankaŭ en Esperanto, en kiu troveblas ĉiuj konataj dokumentoj de kaj pri Simon Marius.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Simon Marius en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Marius-portalo Matematikisto – kuracisto – astronomo (esperante)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 457156
* GND: 11885979X
* LCCN: n85812223
* VIAF: 62346133
* ISNI: 0000 0000 8388 1042
* SUDOC: 124575889
* NKC: mzk2009533797
* ICCU: UBOV443510
* BNE: XX1661345
 |
Simon Petljura
**Simon PETLJURA** (ukraine *Симон Васильович Петлюра*; naskiĝis la 22-an de majo 1879 en Poltavo, pereis la 26-an de majo 1926 en Parizo) - ukraina politikisto socialdemokratia kaj nacia, ĉefa komandanto de armeo de Ukraina Popola Respubliko (UPR), verkisto, ĵurnalisto, publicisto, prezidento de UPR en la jaroj 1919-1926 (ekde 1921 en ekzilo)

Biografio
---------

Simon Petljura naskiĝis en familio kun kozakaj tradicioj. Li lernis en Poltava animzorga seminario, laboris kiel ĵurnalisto. En 1900 membriĝis al Ukraina Revolucia Partio, estis socialisto konsideranta nacian apartecon de Ukrainio, unu el gvidantoj de Ukraina Socialdemokratia Laborista Partio (la nomo de Ukraina Revolucia Partio de decembro 1905). Dum la unua mondmilito laboris en tutrusia aŭtonomeca organizaĵo, kreita en 1914 por helpo al la rusa ŝtato pri provizo kaj malsanuleja priservo por armeo.

De februara revolucio kaj faligo de caro en 1917 li estis ligita kun organizaĵoj celantaj al rekonstruo de la sendependa ukraina ŝtato. Post okupado en februaro 1918 de la teritorio de Ukraina Popola Respubliko flanke de germana kaj aŭstria-hungara armeo (rezulte de Traktato de Brest-Litovsk), faligo la 28-an de aprilo 1918 helpe de germana soldataro de la registaro de UPR kaj establo de Ukraina ŝtato de Pavlo Skoropadskij Petlura ektroviĝis en opozicio. Novembre 1918, post armistico en Compiègne farita de Entento kun Germanio, komencis ribelon kontraŭ Skoropadskij, pli frue apogata de germanoj. La 14-an de decembro militistaj fortoj de Petljura - kies bazo estis ukrainaj siĉ-pafistoj sub la komando de Jevhen Konovalec - renovigis UPR. Li iĝis ĉefatamano. 
La 24-an de aprilo 1920 Pollando kun Józef Piłsudski subskribis militan alianciĝon kun la Ukraina Popola Respubliko gvidatan de Simon Petljura kaj poste ili ekatakis kune la sovetan Ruĝa Armeon. Rezulte la aliancaj polaj-ukrainaj fortoj sukcese okupis Kievon la 7-an de majo.
Post la posta invado de la soveta Ruĝa Armeo kaj anekso de Ukrainio (kreo de bolŝevista registaro), li fuĝis al Francio.

Józef Piłsudski kaj Simon Petljura en Kievo, 1920
Petljura estis murdita fare de juda studento, pro lia supozita respondeco en la pogromoj dumregadaj. Li estas entombigita en Cimetière du Montparnasse en Parizo, Francio.

Literaturo
----------

* PETLURA, KONOVALETS, BANDERA - Three Leaders of Ukrainian Liberation Movement murdered by the Order of Moscow (audiobook){{ref-en}
* Jan Jacek Bruski, *Petlurowcy* (Petluranoj), Wyd. Arcana, Krakovo 2004, ISBN 83-86225-03-3
* Richard Pipes, *Rosja bolszewików* (Rusio de bolŝevikoj), Varsovio 2005, ISBN 83-89656-15-9

Vidu ankaŭ
----------

* Rusia enlanda milito

  

Prezidento de Ukrainio Viktor Juŝĉenko ĉe la tombo de Simon Petljura en Parizo, 2005

* Kategorio Simon Petljura en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 19929
* GND: 118593218
* LCCN: n50010650
* VIAF: 19909515
* ISNI: 0000 0001 0877 0710
* SUDOC: 073962600
* BNF: 144909869
* NKC: jn20030923041
* BNE: XX5142281
 |
**Simon STEVIN** (en nederlanda prononco: [ˈsimɔn ˈsteːvɪn]; 1548–1620), foje nomita **Stevinus**, estis flandra matematikisto, fizikisto kaj militinĝeniero. Li faris variajn kontribuojn en multaj areoj de scienco kaj inĝenierado, kaj teoria kaj praktika. Li ankaŭ tradukis variajn matematikajn terminojn en nederlandan, kio faras ĝin unu el la malmultaj eŭropaj lingvoj en kiuj la vorto por matematiko, nome *wiskunde* (*wis* kaj *kunde*, t.e. "la kono pri tio kio estas certa"), ne estis lingva prunto el la greka sed paŭso. Li ankaŭ anstataŭis la vorto *kemio*, per *scheikunde* ("arto separi"), farita analogie kun *wiskunde*.

Oni konas malmulte certe pri lia ekvivo. Ŝajne li foriris el sia hejma [[Bruĝo] por eviti politikan persekutadon fare de katolikoj kaj partianoj de Hispanio, estante li kalvinisto. Ŝajne li veturis en Prusion, Pollandon, Danion, Norvegion kaj Svedion kaj en aliaj partoj de Norda Eŭropo, inter 1571 kaj 1577. Poste li revenis al Bruĝo kaj okupis altajn postenojn kiam la urbo estis regata de kalvinistoj. En 1583 li aliĝis al la Universitato de Lejdeno, sed ne gradiĝis. Tie li amikiĝis kun Maurits van Oranje kaj danke al tio li okupis altajn postenojn en Nederlando. Li loĝis en Hago.

Al Stevin oni atribuas multajn malkovrojn kaj inventojn. Li estis pioniro de la disvolvigo kaj la praktika aplikado al inĝenierado de diversaj sciencoj kiel matematiko, fiziko kaj aplikita scienco kiel hidraŭlika inĝenierado kaj termezurado. Oni supozis, ke li estis inventinta ankaŭ la dekumajn frakciojn ĝis la mezo de la 20-a jarcento, kiam esploristoj malkovris, ke fakte la dekumaj frakcioj estis jam enkondukitaj de la mezepoka islama fakulo al-Uklidisi en libro verkita en 952. Krome, sistema disvolvigo de la dekumaj frakcioj aperis antaŭ Stevin en la libro *Miftah al-Hisab* verkita en 1427 de Al-Kaŝi.

Liaj samtempuloj multe gapis pro la invento de nomita terboato, nome ĉaro movita per veloj, kies modelo estis konservita en Scheveningen ĝis 1802. La ĉaro mem perdiĝis antaŭlonge. Ĉirkaŭ la jaro 1600 Stevin, kun Maurits van Oranje kaj aliaj dudek ses, uzis la ĉaron sur strando inter Scheveningen kaj Petten. Tiu ĉaro superis rapidon de ĉevaloj.

Aliaj malkovroj liaj rilatis al administrado de akvovojoj, la filozofio de scienco, geometrio, fiziko kaj trigonometrio, muzikteorio, librotenado, matematiko kaj neologismoj.

Notoj
-----

1. ↑   Chisholm, Hugh, eld. (1911). "Stevinus, Simon". Encyclopædia Britannica (11a eld.). Cambridge University Press.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746245
* GND: 11875372X
* LCCN: n86103451
* VIAF: 68938579
* ISNI: 0000 0000 8148 115X
* LIBRIS: 346982
* SUDOC: 027442276
* BNF: 119941019
* BPN: 13093904
* ULAN: 500085594
* NDL: 00654277
* BIBSYS: 90212726
* RKD: 427573
* NKC: mzk2003202317
* ICCU: SBLV174453
* BNE: XX1301595
 |
**Simon le Breton** ankaŭ **Symon**, **Simonet** (naskiĝinta ĉ. 1420 - mortinta en 1473) estis komponisto de la Franc-flandra skolo

Vivo kaj verko
--------------

Li estis pli ol tridek jarojn kantisto ĉe la Burgonja kortegokapelo. Okaze de lia foriro en majo 1464 la angladevena komponisto Robert Morton onidire komponis muzikigon de la fama kanto *L’Homme armé* (cetere la plej antikva transviva muzikigo de tiu ĉi kanto, kiun diversaj komponistoj uzis kiel kanton firman en siaj meskomponaĵoj). Oni perceptas ĝin kiel kvodlibeton kun la tekstoj *Il sera pour vous/L’Homme armé*. 

Le Breton membriĝas poste la fratrion de la Brusela preĝejo Sint-Jacob-op-Koudenbergkerk kaj kanoniko ĉe la katedralo de Kamerijk. En tiu ĉi katedralo li ankaŭ estis entombigita – unu jaro antaŭ Guillaume Dufay – en la kapelo de Sankta Stefano. 

La trivoĉa nederlanda kanto *Vie sach oit* estas atribuita al *Simonet*, eble Simon le Breton. Ĝi estas transdonata en Florenca manskribaĵo de ĉ. 1475-1480. La rondelon *Nul ne s’y frotte* oni atribuas al majstro *Symon*, eble Simon le Breton.

Eble Simon le Breton estas ankaŭ la aŭtoro de la *Cent nouvelles nouvelles*

Fontoj
------

* *The new Grove dictionary of music and musicians*, Londono, 2001
* Jan Willem Bonda, *De meerstemmige Nederlandse liederen van de vijftiende en zestiende eeuw*. Hilversum, malaperinta, 1996. ISBN 90-6550-545-8
* La angla Vikipedio pri Robert Morton (kaj Simon le Breton)
La kapdoloro estas unu el plej oftaj simptomoj.
**Simptomo** estas subjektiva manifestado de malsano aŭ patologia stato, tiel esprimata de la paciento. Ĝi tre malsamas de homo al homo kaj eĉ de kulturo al kulturo. Ĝenerale la **simptomoj** estas multaj. Ekzemple: laciĝo, doloro, naŭzo, tuso, ktp.

Oni povas disigi ilin de signaloj, kiuj estas objektive mezurataj de la kuracisto kiel la sangopremo la aspekto de la retino, la korbatado, la febro ktp, sed ankaŭ tiuj signaloj estas ofte nomataj "simptomoj" ĉefe en nescienca medio.
Pri ĉiu malsano estas aro da simptomoj, kiu nomiĝas sindromo.

* Kategorio Simptomo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMedicino: Patologio |
| --- |
| Bazaj nocioj de patologio | Sano • Malsano • Morto • Simptomo • Sindromo • Diagnozo |
| Metodoj de patologio | Sekco • Histologio • Biopsio • Ĉelbiologio |
| Morfologiaj ŝanĝoj | Distrofio • Atrofio • Nekrozo • Displazio • Metaplazio • Neoplazio • Hiperplazio • Hipertrofio |
| Fakoj de patologio | Patologia anatomio • Klinika patologio • Dermatopatologio • Jurmedicino • Eksperimenta patologio |

 |
**Simurgo** aŭ **Simurgh** ([s|ɪ|ˈ|m|ɜːr|g]; perse سيمرغ, literumita ankaŭ *simorgh, simorg*, *simurg*, *simoorg, simorq* aŭ *simourv*) estas bonfara, mita birdo en Irana mitologio kaj literaturo. Ĝi foje estas konsiderata samo al aliaj mitologiaj birdoj kiel la "fenikso" (perse ققنوس *quqnūs*) kaj la *huma* aŭ *homa* (perse هما). Tiu figuro povas esti trovata en ajna periodo de la arto kaj literaturo de Irano kaj ofte aperas en la ikonaro de Azerbajĝano, Kartvelio, mezepoka Armenio, la Orientromia Imperio, kaj aliaj regionoj kiuj estis ene de la areoj de perskultura influo.

Simurgh kiel la reĝa emblemo de la Sasanida Imperio
Simurgo revenante al nesto al Zal kaj ties idoj (detalo).  

"Zal estas vidata de karavano" (*Tahmasp Ŝahnamah*, fol. 62v), Sackler Galerio LTS1995.2.46.

Notoj
-----

1. ↑  Juan Eduardo Cirlot, A Dictionary of Symbols, Courier Dover Publications, 2002, p. 253
2. ↑  Por ekzemplo surmure en la Preĝejo de Samtavisi
3. ↑  Por ekzemplo, freskobidloj de simurgoj ene de medalionoj (kio paeras ankaŭ en sasanidaj teksaĵoj) en la preĝejo de Tigran Honenc en Ani. P Donabedian kaj J. M. Thierry, *Armenian Art*, New York, 1979, p. 488.
4. ↑  Por ekzemplo, serio de simurgoj estas bildigitaj ene de la preĝejo "Ağaçaltı" en la gorĝo Ihlara. Thierry, N. kaj M. *Nouvelles églises rupestres de Cappadoce*, Paris, 1963, pp. 84–85.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 702047
 |
**Secondo CAMPINI** ([se**kon**do kam**pi**ni]; naskiĝis la 28-an de aŭgusto 1904 en Bolonjo, mortis la 7-an de februaro 1980 en Milano) estis itala inĝeniero kaj unu el la pioniroj de la jetmotoro. Campini en 1931 skribis proponon al la Itala Aera Ministerio pri jeta propulsio kaj en 1932 demonstris jetpelitan boaton en Venecio. Per apogo de la Aera Ministerio, li komencis laboron kun la itala aerforta produktisto Caproni por evoluigi jetan aviadilon, la Campini Caproni CC.2, kiu unuafoje flugis en 1940.

La "Thermojet" – evoluigita de Campini – diferencas al la hodiaŭaj jetmotoroj. La motoro de Campini uzis kutiman piŝtan motoron por kunpremi la aeron, kiu estis miksita kun fuelo kaj estis sparkita. Moderna jetoj baziĝas je principo de turbojeto, sed la jeto de Campini estis neniam vera jeto.

Post la dua mondmilito Campini elmigris al Usono, kie li ellaboris diversajn armeaĵojn kiel bombaviadilon YB-49.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 213746
* GND: 138326401
* VIAF: 89882722
* ISNI: 0000 0000 6250 7094
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Izajasz (Isajo) FRAGNER** (m. la 10-an de septembro 1942 en Lipnica Murowana) estis pola juddevena esperantisto kaj advokato.

Li loĝis en Nowy Wiśnicz, kie li laboris kiel advokato. Lia hobio estis kateĥismoj kaj religiaj lernolibroj de diversaj eklezioj. Li ankaŭ kolektis lernolibrojn de fremdaj lingvoj. En 1912 li iĝis honora civitano de Nowy Wiśnicz.

Fragner estis aktiva esperantisto. En 1910 en Nowy Wiśnicz li komencis instrui Esperanton en la Societo de Popola Lernejo kaj fondis Esperanto-grupon, kiu en 1912 havis 25 membrojn. Li partoprenis en UK 1912 kaj 1931 en Krakovo, subtenis la gazeton *Pola Esperantisto*.

Milito kaj morto
----------------

En la tempo de la germana okupacio de Pollando dum la dua mondmilito, en Bochnia estis establiga geto. Fragner kun sia edzino Franciszka kaj ŝia fratino decidis ne ekloĝi tie, kaj kaŝis sin en arbaro. Antaŭ tio la triopo estis baptita de juĝisto Walerian Hans. La konspiro ne daŭris longe: kamparanoj el Rajbrot, kiuj fervore kaptis kaŝantajn sin judojn, kondukis ilin al pola policejo en Lipnica. Iu informis germanajn soldatojn el Bochnia, ke tri judoj troviĝas en Lipnica. La soldatoj forkondukis la arestitojn al tombejo kaj mortpafis. Antaŭ la morto Izajasz Fragner sukcesis krii „Vivu Pollando!".

Familio
-------

Kun la edzino Franciszka li havis tri infanojn. La filo Zygmunt finstudis ĉe Politekniko de Gdansko kaj kiel specialisto pri turbinoj estis sendita al Svedio, danke al kio travivis la militon. La filo Stefan, juristo, pasigis la militon en militkaptitejo apud Hamburg. La filino Olga, ankaŭ juristo, estis murdita de germanoj en 1941 en Kamionka Strumiłowa, kie ŝi loĝis ĉe sia onklino.

* Franciszka FragnerFranciszka Fragner
* Zygmunt FragnerZygmunt Fragner
* Stefan FragnerStefan Fragner

Referencoj
----------

1. ↑  *Oni dankas* en: Esperanto : revuo internacia : oficiala organo de Universala Esperanto Asocio. Jaro 27, no 12=376 (Decembro 1931)
2. 1 2  *Żydzi w Wiśniczu*[*rompita ligilo*] ĉe Nowy Wiśnicz
3. ↑  *Honorowi Obywatele Nowego Wiśnicza* Arkivigite je 2020-09-20 per la retarkivo Wayback Machine ĉe Nowy Wiśnicz
4. ↑  *Pola Esperantisto*, 1912
5. ↑  *La Marto*, 1912
6. ↑  Listo de aliĝintoj en: Pola Esperantisto : esperantaj sciigoj por pollingvanoj. Jaro 25, no 8-9 (Aŭgusto-Septembro 1931)
7. ↑  *Wiŝnicz. Denove ekagis s-ano adv. Dr. J. Fragner, nia malnova probatalanto, kiu fariĝis subtenanto de nia gazeto.* en: *Pola Esperantisto*. Jaro 21, no 1 (jan 1927), p. 16
**Secret Service** - estis sveda muzika grupo ludanta pop-rokmuzikon, tre populara en la 1980-aj jaroj. Ili kantis angle.

Ilia historio
-------------

En la jaro 1979 Ola Håkansson (konata ankaŭ kiel **Oson**), estinta kantisto de Ola & the Janglers, tre populara muzika grupo en Svedio en la 60-aj jaroj, ankaŭ kun komponisto Tim Norell kaj klavarinstrumentisto Ulf Wahlberg kreis kelkajn kantojn, kiujn ili sendis al Melodifestivalen - sveda elimino en eŭropan konkurson de kantoj Eurovisio. Ili ne forportis sukceson, sed ili kontinuigis kunlaboron, ŝanĝante la nomon de la projekto el Ola+3 je **Secret Service**. Komencita estis ankaŭ kunlaborado kun aŭtoro de tekstoj - Björn Håkanson.

Ili kunlaboris ankaŭ kun Agnetha Fältskog, kantistino de ABBA kaj kantis kanton "The Way You Are", kiu fariĝis ora singlo en Svedio.

Membroj
-------

* Ola Håkansson - kantado
* Ulf Wahlberg - klavarinstrumento
* Tonny Lindberg - gitaroj
* Leif Paulsén - basgitaro
* Leif Johansson - drumo

Diskografio
-----------

**Albumoj**

* Oh Susie, 1979
* Ye Si Ca, 1981
* Cutting Corners, 1982
* Jupiter Sign, 1984
* When the Night Closes In, 1985
* Aux deux Magots, 1987
* Top Secret - Greatest Hits, 2000

Aŭskultebla
-----------

* *The Way You Are* kun Agnetha Fältskog
* *Ten O'clock Postman* de Secret Service


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 316017
* VIAF: 124650579
* ISNI: 0000 0001 0656 9757, 0000 0000 8614 7142
* MBA: d0a69015-e585-4e2a-8967-7ff50c505c18
* NKC: xx0026402
 |
Sinagogo Leonostrato en Zuriko
**Sinagogo Leonostrato Zuriko** estas sinagogo de liberala judaro de **Israelita Kulta Komunumo de Zuriko**.

La Sinagogo Lenonstrato (germane *Löwenstrasse*) en Zuriko estas hodiaŭ en jaro 2009 ĉirkaŭ 125 jarojn aĝa. En 1884 la famaj arkitektoj Teofilo Tŝudjo kaj Alfredo Giodero (germane *Theophil Tschudy* kaj *Alfred Chiodera*) konstruis la sinagogon.

Tagoj de malferma pordo
-----------------------

Grupoj povas viziti la sinagogon. Por telefona aliĝo de grupoj, vidu la telefonan numeron de sekretario en oficiala retejo.

Mallonga historio de judaro en Zuriko, en Svislando
---------------------------------------------------

En malfrua mezepoko ĝis 1423 la judaro havis sinagogon en "Froŝaustrateto 4"/ "Sinagoga strateto 4 (germane "*Froschaugasse*") en "nova merkato" en "malsupra vilaĝo" (germane "*Neumarkt*" en "*Niederdorf*"), en parto de malnova mezepoka centro de Zuriĥo.

Oni ofte diaboligis kaj plurfoje forpelis la judaron. En la 17-a kaj 18-a jarcentoj la judaro nur rajtis vivi en la argoviaj vilaĝoj Endingen kaj Lengnau.

Nur en 1866 la judaro ricevis civitanajn rajtojn kaj la rajton pri libera setlado en tuta Svislando.

Hodiaŭ ĉirkaŭ 18000 ĝis 30000 judoj vivas en Svislando, 0,2 ĝis 0,3 procentaĵoj de la tuta loĝantaro, la duono loĝas en la zurika regiono.

En la urbo Zuriko hodiaŭ ekzistas pluraj judaj komunumomj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sinagogo Leonostrato Zuriko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Synagoge Zürich** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* oficiala retejo de israelita kulta komunumo Zuriĥo (liberala judaro)
* Pri Alfredo Giodera (germane *Alfred Chiodera*)
* Froŝaustrateto 4 / Sinagoga strateto 4 Arkivigite je 2015-12-23 per la retarkivo Wayback Machine
la sinagogo en Berkach
La **Sinagogo** en Berkach, kvartalo de Grabfeld en la distrikto Schmalkalden-Meiningen de la germana federacia lando Turingio estas parto de judkultura ensemblo. Ĝi stariĝis en la jaro 1854. La ejo ĉe Mühlfelder-strato nr 7 estas monumentprotektataĵo.

Historio
--------

Ĝenerale judoj forpeliĝis el la pli grandaj urboj de Turingio en la 16-a jarcento kaj ŝanco nova por ili ofertiĝis en pli malgrandaj loĝlokoj kie regis frankoniaj kavaliroj regnaj. En 1632 la sinjoroj de Stein permesis do al judoj setliĝon en Berkach. La regado kavalira daŭris ĝis 1808. En 1833 vivis en Berkach 308 kristanoj kaj 152 judoj. La diservo juda okazis unue en privataj domoj kaj ekde 1762 en vera sinagogo; la mikveo tamen ankoraŭ lokis en privataj domoj kaj tombejo juda estis nur en distanco de 24 kilometroj en Sulzfeld-Kleinbardorf. Mikveo oficiala venis en 1838, tombejo propra en 1846.

Konsekro de nova sinagogo solene okazis finfine la 1-an de junio 1854 kune kun apuda lernejo. Depost 1869, kiam judoj denove rajtis loĝi en pli grandaj urboj, la juda vivo en Berkach senteble elmalgravis.

Evoluo ekde 1933
----------------

Ene de la sinagogo estis torao-ujo kun ses ruloj de la sanktaj libroj; dum la Kristala nokto la preĝejo restis netuŝita sed ĝi vendiĝis fare de la judoj al la komunumo en la jaro 1939 kaj ĝi revendis la tuton en 1942 al la *Societo ŝparkasa kaj monpruntada* (Sparkassen- und Darlehensverein). Unu jaron poste deportiĝis la lasta judo el Berkach koncentrejen. Ekde 1949 la tuton uzis la *Ligo pri reciproka interkamparana helpo* (Vereinigung der gegenseitigen Bauernhilfe/VdgB), poste de kolĥozo kiel deponejo, stalo kaj forĝejo. 

Ekde 1990 restaŭriĝis la sinagogo sub la gvido kaj en la 3-a de novembro 1991 okazis solena rekonsekro fare de la heslanda ĉefrabeno Chaim Litschitz [ĥaim LITŝic].

Literaturo
----------

* Eike Küstner: *Jüdische Kultur in Thüringen. Eine Spurensuche.* Sutton Verlag, Erfurt 2012, ISBN 978-3-95400-083-8, p. 39–40.
* Sparkassen-Kulturstifung Hessen-Thüringen (eld.): *Kulturelle Entdeckungen Thüringen. Band 2*, Regensburg 2010, ISBN 978-3-7954-2252-3, p. 28-29

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sinagogo de Berkach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Prie ĉe *Alemannia Judaica*, kun multe da fotografioj

50.43726910.39732Koordinatoj: 50° 26′ 14″ N, 10° 23′ 50″ O (mapo)
Pri la komunumo
---------------

**Seedorf** estas komunumo en Kantono Urio, en Centra Svislando. Ĝi havis 1680 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Seedorf situas ĉe la suda fino de la Lago de Urio, la suda brako de la Kvarkantona Lago, kaj okcidente de la rivero Reuss, ĉe ties alfluo al la lago. Okcidente de la komunumo leviĝas la monto *Gitschen*, kies pinto kun alteco de 2540 m s.m. bone videblas de la Lago de Urio. Al la komunumo apartenas ankaŭ la valo *Gitschintal* sudoriente de la monto Gitschen, tra kiu fluas la rivero *Palanggenbach*. Norde de la aŭtovojo la rivero Reuss formas delton, kiu estas grandparte kovrita de marĉo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Seedorf limas en nordoriento al Flüelen, en oriento al Altdorf, en sudo al Attinghausen, kaj en okcidento kaj nordokcidento al Isenthal.

Trafiko
-------

La komunumo Seedorf estas konektita per diversaj poŝtaŭtolinioj kun la publika transportreto. Tra la komunumo pasas la svisa aŭtovojo A2, al kiu la komunumo havas alveturejon kune kun Altdorf kaj Flüelen rekte apud la nordorienta komunumlimo aliflanke de Reuss. Aertelfero kondukas de la vilaĝo ĝis *Gitschenberg* sur alteco de 1369 m s.m.

Historio
--------

Ĉirkaŭ en la jaro 1200 estis konstruita la turo de Seedorf, kies bazo post preskaŭ kompleta disfalo estis konservita kaj hodiaŭ ankoraŭ videbla. La turo estis verŝajne la sidejo de feŭdaj reprezentantoj de la bienposedanto, la Virina Monaĥejo Zuriko. Supozeble temis pri la *Senjoroj de Seedorf*, kies ekzisto estis dokumentita en la jaro 1260.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Seedorf

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Teksto pri la historio de Seedorf en la retejo de la komunumo[*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Seedorf

* Kategorio Seedorf UR en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Urio |
| --- |
| TaŭroTaŭroAltdorf • Andermatt • Attinghausen • Bauen • Bürglen • Erstfeld • Flüelen • Göschenen • Gurtnellen • Hospental • Isenthal • Realp • Schattdorf • Seedorf • Seelisberg • Silenen • Sisikon • Spiringen • Unterschächen • Wassen | Klausen-PasejoKlausen-Pasejo |

 |
**Seegräben** estas komunumo en la distrikto Hinwil, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1222 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Al la komunumo apartenas ankaŭ la municipoj *Aathal* kaj *Ottenhausen ZH*.

Geografio
---------

Seegräben kaj Lago de Pfäffikon viditaj ek de la strandbanejo Wetzikon
Seegräben situas ĉe la nordokcidenta bordo de la Lago de Pfäffikon. La rivereto Aa, kiu elfluas sude el la lago, formas la orientan limon de Seegräben kun la urbo Wetzikon. Je la aliaj flankoj la komunumo limas al la distrikto Uster.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Seegräben limas en nordo al Pfäffikon, en sudoriento al Wetzikon, en sudokcidento al Mönchaltorf, kaj en okcidento al Uster.

Trafiko
-------

En Aathal la komunumo disponas pri stacidomo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj, kiun servas la regiona trajnlinio de Wetzikon tra Uster kaj Dübendorf al Zuriko. Krome la komunumo estas ankaŭ per buslinoj konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

Vidindaĵoj
----------

Ĉe la bordo de la rivero Ustermer Aa troviĝas la Saŭromuzeo Aathal, kiu posedas grandan paleontologian kolekton.

Vidu ankaŭ
----------

* Aathal (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Seegräben en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Seegräben
* Seegräben en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Hinwil |
| --- |
| Bäretswil • Bubikon • Dürnten • Fischenthal • Gosaŭo • Grüningen • **Hinwil** • Rüti • Seegräben • Wald • Wetzikon |  |

 |
**Seerhein** (en germana, laŭvorte 'Rejno de la lago' aŭ Lagorejno) estas interlaga rivero ĉirkaŭ 4 km longa en la baseno de la Bodenlago. Ĝi konektas la lagon Ober, kies nura elfluanto ĝi estas, kaj la lago Unter, kies ĉefa alfluanto ĝi estas. La akvonivelo de la malsupra lago estas ĉirkaŭ 30 cm sub la nivelo de la supra lago. Ĝi estas konsiderata parto de Rejno, kiu alfluas en la Bodenlago kial Alpa Rejno kaj elfluas de la lago kiel Supra Rejno. Seerhein kreiĝis post la lasta glaciepoko (nome glaciepoko de Würm, ĉirkaŭ 9650 a.n.e.). Iom poste, la akvonivelo de la Bodenlago malaltiĝis laŭgrade ĉirkaŭ dek metrojn kaj la partoj ne multe profundaj sekiĝis. Kelkaj partoj de Seerhein ankoraŭ havas ioman trajton de lago.

La limo inter Germanio kaj Svislando estas tra la centro de la malsupra parto de la rivero; la germana urbo Konstanco, la plej granda setlejo ĉe la rivero, estas ambaŭflanke de la supra parto.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Seerhein en la angla Vikipedio.*

* Kategorio Seerhein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 818240
 |
Vido de Sankt Martin in der Wart
Strato en Sankt Martin in der Wart
**Sankt Martin in der Wart,** kroate **Sveti Martin,** hungare **Őriszentmárton** [OrisentmArton] estas iama vilaĝeto, nun urboparto de Oberwart en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberwart.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 230
* Telefonprefikso: 1 09 17
* Poŝtkodo: 7400
* Aŭtokodo: OW
* 47° 18′ 00″ N 16° 14′ 15″ O﻿ / ﻿47.30000 °N, 16.23750 °O﻿ / 47.30000; 16.23750 (mapo)Koordinatoj: 47° 18′ 00″ N 16° 14′ 15″ O﻿ / ﻿47.30000 °N, 16.23750 °O﻿ / 47.30000; 16.23750 (mapo)

Situo
-----

Sankt Martin in der Wart situas laŭ rojo. Oberwart troviĝas je 2 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1479 laŭ tiama hungara ortografio *"Zenthmarthon"*. En 1532 la turkoj detruis la komunumon. En 1903 la lernejo cindriĝis pro incendio. En 1910 vivis en Őriszentmárton 275 homoj (plejparte aŭstroj). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. En 1971 Sankt Martin in der Wart aliĝis al Oberwart.

Vidindaĵoj
----------

Romkatolika preĝejo
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno de 1697, en 1755 trakonstruiĝis
* monumento pri falintoj de 1962

Komunumoj de Sankta Marteno en Hungara reĝlando
-----------------------------------------------

(Pro longeco en Transilvanio vidu ilin aparte: Csíkszentmárton!)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Alsószentmárton | Bükkszentmárton | Felsőszentmárton | Hegyszentmárton |
| Kebeleszentmárton | Kemenesszentmárton | Kisszentmárton | Kunszentmárton |
| Őriszentmárton | Rábaszentmárton | Rózsaszentmárton | Sopronszentmárton |
| Szalkszentmárton | Szentmártonkáta | Szigetszentmárton | Szilvásszentmárton |
| Tápiószentmárton | Tótszentmárton | Turócszentmárton | Zalaszentmárton |
| Zsitvaszentmárton |  |  |  |

* Kategorio Sankt Martin in der Wart en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sankt Kathrein im Burgenland,** kroate **Katalena,** hungare **Pósaszentkatalin** [pOŝasentkatalin] estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Deutsch Schützen-Eisenberg. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Szent-Katalin*, poste pro peto de poŝto aldoniĝis "pósa" por fari diferencon de similaj loknomoj.

Fora panoramo de Sankt Kathrein im Burgenland
Preĝejo de Sankt Kathrein im Burgenland

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro:
* Telefonprefikso:
* Poŝtkodo: 7474
* Aŭtokodo: OW
* 47° 08′ 20″ N 16° 25′ 00″ O﻿ / ﻿47.13889 °N, 16.41667 °O﻿ / 47.13889; 16.41667 (mapo)Koordinatoj: 47° 08′ 20″ N 16° 25′ 00″ O﻿ / ﻿47.13889 °N, 16.41667 °O﻿ / 47.13889; 16.41667 (mapo)

Situo
-----

Sankt Kathrein im Burgenland situas laŭ rojo. Oberwart troviĝas je 26 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1378 laŭ tiama hungara nomo *„Posafalva"*. En 1481 aperis la alia formo: *„Zenthkatherina"*. La kampoj longe apartenis al grafoj de Németújvár. En 1529 kaj en 1532 la turkoj detruis la vilaĝon, poste kroatoj refondis ĝin. En 1910 vivis en Pósaszentkatalin 282 homoj (kroatoj en majoritato, aŭstroj en minoritato). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szombathely, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. En 1971 Sankt Kathrein im Burgenland aliĝis al Deutsch Schützen-Eisenberg.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Katerino el la 15-a jarcento, en 1752 barokiĝis
* kapelo omaĝe al Maria Magdalena

Komunumoj de Sankta Katerino en Hungara reĝlando
------------------------------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Pósaszentkatalin | Szentkatalin |
Koordinatoj: 49° 48′ 47″ N 18° 16′ 17″ O﻿ / ﻿49.81306 °N, 18.27139 °O﻿ / 49.81306; 18.27139 (mapo)

Sinagogo en Vítkovice ekzistis inter la jaroj 1911 ĝis 1939.
**Sinagogo en Vítkovice** situis en Ostrava-Vítkovice ekde la jaro 1911 ĝis 1939.

Historio
--------

La konstruaĵo de la sinagogo estis lokigita sur angulo de stratoj *Schuster* (hodiaŭ *Halasova*) kaj *Rosseger* (hodiaŭ *Kutuzova*) proksime de Placo de Jiří z Poděbrad. La parcelon aĉetis Juda templa kompanio en Vítkovice (fondita en la jaro 1901). La templo estis konstruita en la jaro 1907 kaj solenan konsekron ĝi ĝisatendis en septembro de 1911. Pri la konstruaĵo meritis faranto de ostrava juda komunumo Leopold Rufeisen, finance kontribuis ankaŭ ferfabriko Vítkovice.

La parcelo ne havis adresan numeron, la templo estis memstare situanta ĉambrega duetaĝa konstruaĵo kun dimensioj 26 x 17 m, kun duopo de turoj sur fasado. En la konstruadon de najbara junulina urba (hodiaŭ baza) lernejo ĝi principe validiĝis en vido de *Polní strato* kaj kiel loka dominaĵo. La sinagogo celis milde al nordoriento per sanktejo, rilate al donita spaca situacio. Felix Neumann, kiu partoprenis en planado kaj konstruado de la sinagogo, uzis eklektikajn historiigantajn elementojn.

En la jaroj 1924 kaj 1926 la kupolo super la ĉambrego trairis tra reguligo fare de konstruisto Žibřid Liebermann. La sinagogon en Vítkovice nazioj bruligis la 24-an de majo 1939, la fajro tute estingiĝis nur la 5-an de junio 1939. La ruinoj de la konstruaĵo estis forigitaj ĝis la jaro 1941, kiam la parcelo estis ŝanĝita en ludejon de la najbara lernejo. Tiel ĝi servas ĝis hodiaŭ.

Simila sorto atendis ankaŭ la vizitantojn de la templo. Sub rekta gvidado de nazio Adolf Eichmann estis en novembro de 1939 transportitaj 1223 judaj viroj ĝis Nisko. Sekvis pluaj vojaĝoj al koncentrejoj. El la devenaj dek mil loĝantoj de la juda deveno dum la dua mondmilito ok mil pereis. En la urbon revenis post la milito ĉirkaŭ kvin cent supervivintoj, el kiuj plimulto forveturis al Israelo. Hodiaŭ en Ostrava anoncas sin al la juda deveno nura kvindeko da homoj...


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Ostrava |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Judismo |


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.