recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nag-Hamado** (angle *Nag Hammadi*, transskribo de la araba نجع حمادى) estas urbo en Egiptio, situanta ĉe la okcidenta bordo de Nilo, ĉirkaŭ 80 km de Luksoro. Laŭ la stato de 2006 en la urbo vivis 45 038 loĝantoj, plejparte kamparanoj. 

La urbo famiĝis pro la 4-a jarcenta **Biblioteko de Nag-Hamado** kiu estas libraro de skriboj de gnostikismo eltrovita en **1945** en kruĉo en kaverno en la tre seka dezerto de Egiptio. La libroj estis kaŝitaj tie de monaĥo en **la 4-a jarcento** por la fino
de la mondo, kiam la fido estos malaperinta for de la mondo. La kaŝado eble estis en respondo al la ordono en **367** de Atanazio, episkopo de
Aleksandrio, ke oni forigu iujn ajn herezajn skribojn. La Eklezio tiam batalis kontraŭ la pli forta arianismo, ne gnostikismo. La biblioteko estis eltrovita trans la rivero de la araba urbo Nag-Hamado kaj estas proksime de la antikva monaĥejo de Sankta Pakomio.

En la biblioteko estas kristanaj skriboj kiuj *ne aperas* en la Biblio. Inter aliaj:

* *La evangelio de Tomaso*
* *La evangelio de Filipo*
* *La evangelio de Vero*
* *La apokrifo de Jakobo*
* *La apokrifo de Johano* (tri versioj)
* *La apokalipso de Paŭlo*
* *La agoj de Petro kaj la 12 Apostoloj*
* *La traktado pri la Releviĝo*
* *La triparta traktado*

  

Ankaŭ en la biblioteko estas parto de la Respubliko (588a-589b) de Platono.

La libraro ne devenas de unu skolo aŭ branĉo de gnostikismo. Ĝi atestas pri gnostikismoj valentinaj, setianaj, kaj novplatonismaj.

Entute la biblioteko enhavas 13 librojn kun 54 verkoj, skribitaj en la kopta lingvo, la antaŭ-araba lingvo de Egipto. La kovriloj de la libroj estas ledaj kaj la folioj papirusaj. La verkoj estis tradukitaj el la greka.

La libroj montras kristanismon kiu delonge malaperis, en kiu:

* Dio estas vira kaj virina
* En la Ĝardeno de Edeno, la Serpento pravas, Dio mensogas.
* La lukto de vivo ne estas kontraŭ peko, sed kontraŭ iluzio
* Jesuo kisas Marian Magdalenan, buŝo

al buŝo

* Maria Magdalena estas preferita de Jesuo super Petro
* Jesuo ridas sur la kruco kaj dancis antaŭvespere
* La Dio de Moseo estas ĉarlatano kiu fuŝe kreis la mondon kaj ne estas la vera Dio. Li eĉ seksatencis Evan.

  

Antaŭ la eltrovo de Nag-Hamado, nia ĉefa fonto pri gnostikismo estis la atakoj de la katolika sanktulo Ireneo.
Kvankam nesimpatia, lia priskribo ja estis tre preciza.
**Roseville** (antaŭe *Roseville Junction*, **Junction** kaj **Griders**) estas grandurbo en Usono, en subŝtato Kalifornio, en Kantono Placer. Ĝi estas la plej granda urbo en la kantono apartenanta al urbaro de Sakramento (Kalifornio). 

Situo de Roseville en Kalifornio kaj en la kantono

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 94 km²
* Loĝantaro: 127.323 (en 2012)
* Supermara alteco: 50 m
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h)
* Poŝtkodoj: 95678, 95661, 95747
* Telefonkodo: 916

Geografio
---------

Galerio en Roseville
Roseville situas sur ebenaĵo en la sudokcidenta landparto de Usono, en nordorienta parto de la subŝtato. Pluraj riveretoj fluas tra Roseville.

Historio
--------

Roseville fondiĝis en 1864, tiam diliĝenca poŝtoservo ekfunkciis en tiu loko sub nomo *Griders*. Kiam la trajno alvenis, la nomo estis ŝanĝita al *Junction* baldaŭe al Roseville. Ĝi oficiale urbiĝis en 1909.

Klimato
-------

Roseville situas en mediteranea klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen. La temperaturo averaĝe varias inter 10-24 °C. La varmo kulminas en julio averaĝe 35 °C, la malvarmo kulminas inter decembro-januaro averaĝe 4 °C. Jare pluvas po 625 mm. La pluvo kulminas januare kaj malkulminas en aŭgusto.

Publika konstruaĵo en Roseville

Trafiko
-------

El Roseville aŭtovojoj kaj fervojoj kuras al Sakramento kaj Nevado, krome kuras ĉefvojo kaj fervojo al Oregono.

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio

Mapo pri Kalifornio, kie estas trovebla Roseville interne en la nordorienta parto
**Independence** estas grandurbo en subŝtato Misurio en Usono apartenanta al urbaro de Kansasurbo.

Situo de Independence en Misurio

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 39° 04′ N 94° 24′ U﻿ / ﻿39.067 °N, 94.400 °U﻿ / 39.067; -94.400 (mapo)Koordinatoj: 39° 04′ N 94° 24′ U﻿ / ﻿39.067 °N, 94.400 °U﻿ / 39.067; -94.400 (mapo)
* Areo: 203 km²
* Loĝantaro: 117.213 (en 2011)
* Supermara alteco: 315 m
* Horzono: UTC-6h (en somero UTC-5h)
* Poŝtkodo: 64050-64057
* Telefonkodo: 816

Independence

Geografio
---------

Independence situas sur montetaro en la meza parto de Usono, en la okcidenta parto de Misurio.

Historio
--------

La nuna areo de Independence estis iam apartenaĵo de la indianoj. La dominado de eŭropanoj komenciĝis unue kun hispanoj, poste kun francoj. En 1803 Usono aĉetis la regionon. Independence estis fondita en 1827 kaj ĝi rapide iĝis grava limourbo. La urbo profitis la proksiman riveron por liveri varojn. Eklezianoj de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj venis en 1833. En 1849 oni elektis la unuan urbestron. Dum la interna milito tie okazis 2 bataloj en 1862 kaj en 1864.

Trafiko
-------

Independence - kiel antaŭurbo de Kansasurbo - profitas ties flughavenon, vojojn kaj trajnojn. Tamen aparte estas menciindaj aŭtoŝoseo kaj fervojo al Sankta Luiso.

Independence
Independence

Vidindaĵoj
----------

* Tereno de la Templo
* Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
* fervoja muzeo
* muzeo kaj biblioteko Truman
* muzeo pri hararoj
* instituto pri marionetoj
* prizono de 1859

Klimato
-------

En Independence la averaĝa temperaturo varias inter 6-18 °C. La varmo kulminas en julio kaj aŭgusto (la rekordo estas 31 °C), inter decembro-marto ofte frostas. Jare pluvas (aŭ neĝas) po 1102 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte en junio, plej malofte en januaro.

Ĝemelurboj
----------

* Japanio Higaŝimurajama, Japanio

Urbanoj
-------

* Ginger Rogers

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Anglalingva Vikipedio

* Kategorio Independence (Misurio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 13° 34′ 44″ N 44° 01′ 19″ O﻿ / ﻿13.57889 °N, 44.02194 °O﻿ / 13.57889; 44.02194 (mapo)

Ĝardeno de Kastelo Kairo en Taiz
La urbocentro kun la Aŝrafija-moskeo
**Taiz** (arabe تعزّ, latinliterigo *Taʿizz*) estas urbo de Jemeno. Laŭ la stato de 2005 en la urbo vivis 615 467 loĝantoj.

La urbo situas en la samnoma gubernio Taiz kaj estas ties ĉefurbo.

Geografio
---------

La urbo Taiz situas en la montara parto de Jemeno en alteco de 1370 metroj super la marnivelo inter la urboj Adeno kaj Sanao, sed ankaŭ havas ligojn al la jemenaj havenoj ĉe la Ruĝa Maro, Al-Hudaida kaj Mokha.

Historio
--------

Sub la regado de la egiptia dinastio Ajubidoj (1178-1228) kaj la turkmendevena dinastio *Rasulidoj* (1228-1454), la urbo estis unu el la ĉefurboj de Jemeno. Tiu fakto kaŭzis signifan nombron de historiaj konstruaĵoj. Ekzemplo estas la Aŝrafija-moskeo, konstruita en la epoko de la Rasulidoj. La berbera esplorvojaĝisto Ibn Battuta en la 14-a jarcento nomas la loĝlokon "floranta urbo".

En la 16-a jarcento la urbo plurfoje estis okupata fare de la armeo de la Otomana Imperio. Tiutempe en la urbo ankaŭ ekzistis grava islama edukejo. Sub la regado de la jemena reĝo Ahmad ibn Jahja (1948-1962) la urbo lastfoje iĝis reĝa rezidejo kaj nacia ĉefurbo de Norda Jemeno.

Ekonomio
--------

La urbo estas la centro de jemena kultivo de kafo. Krome floras la produktado de teksaĵoj, la metio de tanado kaj la juvelarto.

* Taiz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Taiz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Andries VAN ALEN** (latinigita: *Andreas Alenus*; naskiĝinta en 1510 en Herk-de-Stad, mortinta en 1578 en Haselto) estis flandra humanisto kaj latinlingva poeto. Li estas konata ankaŭ pro sia pedagogia laboro kaj reklamo de feminismaj teorioj.

Vivo
----

Estante filo de angla patro el Londono, kiu estis veninta Lovenon por studi, Andries frekventis la Universitaton de Loveno. Tie li specialiĝis pri la greka kaj la latina lingvoj. Post deĵoro kiel preleganto en la latina lernejo de Herk-de-Stad li iĝis profesoro pri klasika filologio ĉe Kvintino-kolegio de Haselto.

En 1566 li ekloĝiĝis en Bruselo. Li iĝis privata instruisto en la servo de la nobelino Katerino de Brandenburgio. Intertempe li verkis kaj reverkis librojn bazitajn sur latinaj versoj, precipe de Ovidio. En 1575 Andries revenis al Haselto kaj iĝis kolegia estro en la aĝo de 55 jaroj. Danke al lia nur tri jarojn daŭranta agado la lernejo akiris grandan prestiĝon.

Andries mem estis pastro kaj seninfana. Sed la infanoj de lia frato Petro eternigis la latinigitan familian nomon *Alenus*. Liaj nevoj ankaŭ daŭrigis la pedagogian tradicion de la onklo: disĉiplo de instruisto el la Alenus-familio estis la astronomo Godfried Wendelen.

Eksteraj ligiloj
----------------

* biografio sur la oficialaj paĝoj haseltaj
* biografio ĉe *Biographisch Woordenboek*
* *Sacrarum Heroidum libri III* ĉe *archive.org*
* paĝaro de la lerneja ligo *Scholengemeenschap Sint-Quintinus* (kie Alenus iam estis lernejestro)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822300
* GND: 100007481
* VIAF: 29869126
* BPN: 28992366
 |
Urbomezo de High Point
**High Point** (prononcita HAJ Pojnt ("Alta Pinto"), koordinatoj: 35° 58′ 14″ N 79° 59′ 51″ U﻿ / ﻿35.97056 °N, 79.99750 °U﻿ / 35.97056; -79.99750 (mapo)) estas urbego en la regiono Piedmont Triad de Norda Karolino (Usono) kun 97 796 loĝantoj (laŭ Usona Censo Oficejo de julio 2006). Laŭ taksoj en julio 2007 estis ĉ. 104 400 loĝantoj. High Point tiel estas la 8-a plej granda municipo en Norda Karolino.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 205 km²
* Loĝantaro: 106 586 en 2012
* Supermara alteco: 286 m
* Horzono: UTC-5h (en somero UTC-4h )
* Poŝtkodoj: 27260-27265
* Telefonkodo: 336

High Point estas konata pro siaj mebloj, teksaĵoj, kaj aŭtobus-fabrikejo. En Usono ĝi estas konsiderata la "Meblo Ĉefurbo de la Mondo" kaj "La Internacia Urbo de Norda Karolino" pro sia Meblo Merkato, okazinta ĉiun duonon jaron, kiu allogas 100.000 eksponantojn kaj aĉetantojn el la tuta mondo.

En la urbo troviĝas la universitato High Point, privata universitato posedata de institucio filiigita al la metodista eklezio kaj fondita en 1924, kaj la universitato Laurel (nomita la kolegio John Wesley ĝis 2011), privata kristana universitato. La urbo ankaŭ havas unu el la malmultaj Bentley-aŭtovendejoj en la usona sudoriento.

Plej granda parto de la urbo troviĝas en la kantono Guilford, sed la teritorio ankaŭ etendiĝas sur la najbaraj kantonoj Randolph, Davidson, kaj Forsyth. High Point estas la sola nordkarolina urbo, kiu plivastiĝas en kvar kantonoj.

* Kategorio High Point (Norda Karolino) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**André CAUBEL** (pseŭdonimo "An Kaŭ"), naskiĝis en 1904, mortis la ‬1977, estis franca impostinspektoro en Orléans (departemento‭ Loiret‭)‬, aktivulo en Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT), Esperanto-vortaristo kaj kunlaborinto de *Plena Ilustrita Vortaro*.

Esperanta agado
---------------

Caubel lernis Esperanton en la jaro 1917 kaj fariĝis membro de Universala Esperanto-Asocio (UEA), kiun li tamen baldaŭ forlasis por aliĝi al SAT. Dum pluraj jaroj antaŭ sia emeritiĝo,‭ ‬li redaktis la revuon‭ ‬*SAT-Amikaro‭* kaj reprezentis *SAT-Amikaro*-n ĉe Franca Esperanto-Instituto‭.

Vortara agado
-------------

*Initiation à l' Espéranto*, 1971.
Caubel transprenis la tajpadon de la manuskripto de‭ ‬*Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto*‭ kaj diskutis kun Gaston Waringhien pri lingve dubindaj kazoj.‭ ‬Li ankaŭ kunlaboris en la redaktado de la vortaro‭ *‬Dictionnaire Pratique d'Esperanto‭*‬,‭ ‬kaj verkis broŝuron‭ *Initiation‭ à l’‬Espéranto*‭ ‬eldonitan de‭ La Juna Penso‭‬.‭ ‬Dum pluraj jaroj li preparis Esperanto-vortaron de sinonimoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nekrologo de R.‭ ‬Grandière el *SAT-Amikaro*, decembro 1977
* Libroj[*rompita ligilo*] de kaj pri André Caubel en la Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Artikoloj de kaj pri André Caubel en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)
* Sennacieca Asocio Tutmonda/Libroj ĉe liberpensula frakcio de kaj pri André Caubel Liberpensuloj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 264349
* GND: 1126443174
* VIAF: 122345985
* ISNI: 0000000080740295
* SUDOC: 243934556
* BNF: 17810817n
 |
**Morelos** , esperantigite **Moreloso**, estas federacia subŝtato de Meksiko. Ĝi situas centre de la lando, sude de Meksikurbo kaj la subŝtato Meksiko.

Ĝi dividiĝas en 33 komunumojn (municipojn); vidu ankaŭ la liston de komunumoj en Morelos. Ĝia ĉefurbo estas Cuernavaca. Ĝia kodo laŭ ISO 3166-2:MX estas "MX-MOR". Ĝi havas areon de ĉirkaŭ 5 000 km² kaj loĝantaron de 1,6 milionoj.

La provinco ekestis dum la batalo de Benito JUÁREZ kontraŭ Maksimiliano de Habsburgo, kiam Juárez provizore dividis la regionon ĉirkaŭ la ĉefurbo al la nunaj teritorioj Meksiko (provinco), Hidalgo kaj Morelos. Post lia venko la tri teritorioj preferis ne rekuniĝi, kaj en 1860 ricevis la statuson de provinco (subŝtato).

En la teritorio de Morelos situas famaj restaĵoj el la antaŭkonkera tempo, ekzemple la ruinoj de Xochicalco, kiuj estas monda kulturheredaĵo, kaj la piramido de Tepozteco.

Signifa rivero estas Rio Grande (ne Rio Grande del Norte), kiu fluas al rivero Atoyac.

La nomo de la ŝtato honoras faman respublikanon, la pastron José María Morelos y Pavón.
Dum la meksika revolucio en Morelos estis la komendejo de Emiliano Zapata, komandanto de la suda revolucia armeo.

Vidu ankaŭ
----------

* Meksikaj loknomoj
* Balsasaj sekaj arbaroj

* Morelos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Morelos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

* 

Meksika flago
Federaciaj subŝtatoj de Meksiko

Aguascalientes |
Baja California |
Baja California Sur |
Campeche |
Chiapas |
Chihuahua |
Coahuila |
Colima |
Durango |
Guanajuato |
Guerrero |
Hidalgo |
Jalisco |
Jukatanio |
Estado de México |
Michoacán |
Morelos |
Nayarit |
Nuevo León |
Oaxaca |
Puebla |
Querétaro |
Quintana Roo |
San Luis Potosí |
Sinaloa |
Sonora |
Tabasco |
Tamaulipas |
Tlaxcala |
Veracruz |
Zacatecas
  
  
Federacia Distrikto (Distrito Federal)
**Richmond** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Kalifornio, en Kantono Contra Costa.

Situo de Richmond en Kalifornio kaj en la kantono

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 136 km²
* Loĝantaro: 103.701 (en 2010)
* Supermara alteco: 57 m
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h)
* Poŝtkodoj: 94801, 94802, 94804, 94805, 94807, 94808, 94850
* Telefonkodo: 510

Avenuo en Richmond

Geografio
---------

Richmond situas laŭ golfo en la sudokcidenta landparto de Usono, en la meza kaj okcidenta partoj de la subŝtato.

Historio
--------

En la nuna Richmond indianoj vivis dum jarmiloj. En la 18-a jarcento hispanoj-meksikanoj alvenis. Richmond estis fondita en la usona dominado en 1905 kaj ĝi tuj ricevis la rangon urbo. Pli frue la kampo havis la nomon *San Pablo*. En la fruaj 1900-aj jaroj la Santa Fe-fervojo atingis la urbon helpe de tunelo. Ĝis 1919 la urbo estis la plej granda vinfarejo en la mondo. En la 1920-aj jaroj la Ku-Kluks-Klano estis aktiva en la urbo. Dum la 2-a mondmilito ekprospero okazis en la industribranĉo (ĉefe ŝipokonstruado), samtempe alvenis pelitaj migrantoj.

Ponto ĉe Richmond nokte
Strando en Richmond

Klimato
-------

Richmond situas en mediteranea klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen. La temperaturo averaĝe varias inter 14-23 °C, en septembro kun rekordo 42 °C, en januaro kun rekordo -4 °C.

Ĝemelurboj
----------

* Japanio Ŝimada, Japanio
* Kubo Regla, Kubo
* Popola Respubliko Ĉinio Ĵoŭŝan, Ĉinio

Ponto ĉe Richmond

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 429789
* GND: 4433231-2
* LCCN: n80160391
* VIAF: 150697437
* ISNI: 0000000406388085
* SUDOC: 086127985
* BNF: 12009325s
 |
**Abingdon** estas antikva urbo en Oxfordshire, Anglio. Ĝi situas apud la Tamizo, ok mejlojn sude de Oksfordo. Antaŭe ĝi estis la ĉefurbo de Berkshire.

Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 33 130 loĝantoj sur areo de 9,09 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 3 645 loĝantoj/km².

Tamizo ĉe Abingdon

Historio
--------

Abingdon estis loĝata ekde la ferepoko kaj la restaĵoj de ferepoka fortikaĵo (daŭre uzata de la romianoj) restas sub la urbocentro.

Ĉ.675 fondiĝis Abatejo Abingdon.

Dum la 13-a kaj 14-a jarcentoj la urbo estis grava komerc-loko por kulturistoj kaj la lan- kaj drap- industrioj. En 1337 okazis tumulto kiam la loĝantoj protestis kontraŭ la abateja kontrolo de la bazaro: ili mortigis plurajn monaĥojn.

Almozdomoj de Abingdon
Post la fermiĝo de la abatejo en 1538 la urbo malprosperis. Eduardo la 6-a (Anglio) fondis almozdomojn por malriĉuloj. En 1555 la popolo plendis al Maria la 1-a (Anglio) pro sia mizera stato.

La konstruo de kanaloj dum la 18-a jarcento reprosperigis Abingdon, kiu iĝis kunigilo inter Londono kaj Bristol, Birmingham kaj aliaj industriaj centroj.

De 1929 al 1980 estis aŭtomobil-fabriko. Ĝis 1999 estis bierfarejo. Hodiaŭ apudas sciencaj esplorejoj, kaj multaj loĝantoj navetas al Londono kaj Oksfordo.

Dum la 16-a jarcento Abingdon iĝis la ĉefurbo de Berkshire, kie okazis asizaj tribunaloj. En 1974, kiam okazis reformo de la lokaj instancoj de Anglio, ĝi iĝis parto de Oxfordshire.

Vizitindaĵoj
------------

Antikva ponto de Abingdon
Estas multaj antikvaj konstruaĵoj en Abingdon, inter kiuj:

* pluraj restaĵoj de la abatejo
* ponto datanta de 1415
* Pregexejo de Sankta Helena, datanta de ĉ. 1100
* muzeo en konstruaĵo de la 17-a jarcento (antaŭe la ĉefa registara oficejo de Berkshire)
* Abingdon School (Lernejo de Abingdon), fondita verŝajne dum la 10-a jarcento kaj relokita dum la 19-a jarcento

* Abingdon (Oxfordshire) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Abingdon (Oxfordshire) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 281710
* GND: 4079609-7
* LCCN: n84073269
* VIAF: 143115749
* NKC: ge750565
 |
**Rialto** estas urbo en Usono, en subŝtato Kalifornio, en Kantono San Bernardino. 

Situo de Rialto en Kalifornio kaj en la kantono

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 58 km²
* Loĝantaro: 99.171 (en 2010)
* Supermara alteco: 383 m
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h)
* Poŝtkodo:
* Telefonkodo:

La unua kristana preĝejo en Rialto

Geografio
---------

Rialto situas sur montetaro en la sudokcidenta landparto de Usono, en la suda parto de la subŝtato. Fontana (Kalifornio) troviĝas 7, San Bernardino (Kalifornio) 8 km.

Historio
--------

En la nuna Rialto indianoj vivis jam en la 16-a jarcento. Laŭ dokumento bieno estis tie en 1842. En 1887 la fervojo faris ligojn al San Bernardino kaj Pasadena (Kalifornio). En la sekva jaro ankaŭ lernejo konstruiĝis. En 1911 Rialto oficiale urbiĝis. En 1920 incendio okazis.

Klimato
-------

Rialto situas en mediteranea klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen. Jare pluvas po 410 mm.

Iam deponejo, nun restoracio en Rialto

Famuloj
-------

En Rialto mortis Rodney King.

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio
"Pordego de Ĉiuj Nacioj" en Persepolo. Persepolo estis la oficiala ĉefurbo de la Persa Imperio kaj estis konstruita dum la regado de Ciro, ĉirkaŭ 560 a.K.

La grandiozaj konstruaĵoj travivantaj hodiaŭ estas uzataj kiel unu el la ĉefaj turismaj lokoj en Irano.

La urbo estis deklarita Monda Heredaĵo de Unesko en 1979
La Iŝtar-pordego de Babilono, la plej malnova ankoraŭ ekzistanta urbopordego de la mondo
Alirpordego de la Kastelo de Ooidonk apud Deinze, Belgio
Riĉe ornamita pordego de la Vintropalaco en Sankt-Petersburgo
Pordego de la Erasmoparko en Amsterdamo
**Pordego** estas aperturo, kiu donas aliron al ejo ĉirkaŭita per muroj aŭ barilo. Pordegoj povas esti uzataj por kontroli kiu en- aŭ el-iras. Pordego ankaŭ povas havi nuran ornaman aŭ simbolan funkciojn.

Pordegoj povas esti fermataj, kaj ofte estas gardataj de unu aŭ pluraj pordistoj, ankaŭ nomata *pordegogardisto*. Por tiu gardisto oni povas fari specialan konstruaĵon, tiel nomatan (**pordega**) gardista domon.

Pordegoturo estas turo super pordego de granda instalaĵo, ekzemple de urbomuro, burgmuro kaj similaj konstruaĵoj.

* Kategorio Pordego en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tamaulipas** [tamaŭLIpas] (esperantigite **Tamaŭlipaso**) estas federacia subŝtato en la nord-oriento de Meksiko.

La kodo de la provinco laŭ ISO 3166-2:MX estas "MX-TAM". Ĝi havas 43 komunumojn (Vidu ankaŭ la liston de komunumoj en Tamaulipas, areon de ĉirkaŭ 79 000 km² kaj loĝantaron de 2,7 milionoj. Plentitole ĝi nomiĝas hispanlingve "Estado Libre y Soberano de Tamaulipas" (libera kaj suverena ŝtato Tamaulipas). Ĝia ĉefurbo nomiĝas Ciudad Victoria ("venko").

La provinco oriente limas al la Meksika Golfo kaj norde al Teksaso (nun Usono), trans rivero Rio Grande del Norte. Ĝi havas apartan formon: pli ol duono de ĝia limregiono al Teksaso konsistas el strio 250 km longa kaj nur 30 km larĝa. Ĝi tiel preskaŭ komplete disigas Teksason kaj Nuevo León, al kiuj tamen restas ĉirkaŭ 20 km da komuna limo, tra eta koridoro inter Tamaulipas kaj Coahuila. En Usono oni nomas tian teritori-formon patotenilo (geografio).

Vidu ankaŭ
----------

* Meksikaj Loknomoj
* Verakrucaj humidaj arbaroj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tamaulipas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Tamaulipas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo

Meksika flago
Federaciaj subŝtatoj de Meksiko

Aguascalientes |
Baja California |
Baja California Sur |
Campeche |
Chiapas |
Chihuahua |
Coahuila |
Colima |
Durango |
Guanajuato |
Guerrero |
Hidalgo |
Jalisco |
Jukatanio |
Estado de México |
Michoacán |
Morelos |
Nayarit |
Nuevo León |
Oaxaca |
Puebla |
Querétaro |
Quintana Roo |
San Luis Potosí |
Sinaloa |
Sonora |
Tabasco |
Tamaulipas |
Tlaxcala |
Veracruz |
Zacatecas
  
  
Federacia Distrikto (Distrito Federal)
**Ada,** ankaŭ hungare **Ада** serbe estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato. La nomo devenas el la turka, signifante insulo. Ankoraŭ 1 urbo kaj 3 vilaĝoj apartenas al la municipo.

Ada situas en la mapo en la verda munucipo
Katolika preĝejo de Ada

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 10500
* Poŝtkodo: 24430
* Telefonprefikso: +381 24

La urbo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso, laŭ ĉefvojo Horgoŝ-Novi Sad.

Historio
--------

La hungaroj okupis la Karpatan basenon en 895. Fine de la mezepoko la turkoj okupis la tutan regionon. Ŝajnas, serboj fondis la vilaĝon *Petrina* en 1694, kiu nomiĝis *Ostrova* (slave = insulo) en 1702, Ada-Hatta en 1723. Ekde la 18-a j.c. la regiono apartenis al Habsburga Imperio. En 1703 la serboj, en 1760 la hungaroj fondis lernejon. Ada urbiĝis en 1836, serba agrikultura faklernejo fondiĝis en 1885, la fervojo atingis la urbon rn 1889. La urbo apartenis al Bács-Bodrog.

En 1918 taĉmentoj de SHS (=Serba-Kroata-Slovena Reĝlando) okupis la regionon kaj kun okupitaj regionoj de Pécs kaj aliaj ili proklamis respublikon. Ekde 1920 ĝi apartenis al SHS, ekde 1929 kiel Jugoslavio. Inter 1941-1944 la hungaroj okupis la urbon. Post 1944 la germanoj estis forpelitaj.

En 2002 loĝis en Ada 9 547 da loĝantoj (hungarojoj 7742, serbojoj 1106, jugoslavianoj 216, ciganoj 117 kaj ceteraj). La loĝantaro okupiĝas pri agrikulturo kaj industrio.

Famuloj
-------

* en Ada naskiĝis:
	+ Károly Botvay (arbarinĝeniero)
	+ hungara komunista politikisto Mátyás Rákosi en 1892
	+ hungara lingvisto Gábor Szarvas
	+ Sándor Szabó (patologo)

Ĝemelurboj
----------

* Gyergyóalfalu, Rumanio
* Újbuda (11-a distrikto de Budapeŝto), Hungario
* Makó, Hungario
* Inárcs, Hungario
* Nemesnádudvar, Hungario

* Kategorio Ada (Serbio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 231351
* LCCN: n2007086358
* VIAF: 146804403
* NKC: ge1096462
 |
**Ar-Raka** aŭ **Rakka** (arabe الرقة, latinliterigo laŭ DMG *ar-Raqqa*) estas la ĉefurbo de la samnoma gubernio Ar-Raka, en la meza parto de la rivero Eŭfrato en oriento de Sirio. La hodiaŭa urbo estas nova fondiĝo en komenco de la 20-a jarcento de abasida urbo, fondita en la 8-a jarcento. La urbo havis 200 268 loĝantojn en 2010.

Rakka situas en alto de 245 m sur maldekstra (norda) bordo de la Eŭfrato, ĉ. 4 km de rivero Beliĥ, kiu alfluas la Eŭfraton en sudoriento de Rakka.

Pro la favoraj kondiĉoj de la loko, en tiu areo estiĝis jam tre frue setlejoj.
En la proksimo de la urbo troviĝas la arĥeologia loko Tell Zeidan, el la 6-a jarmilo a.K. La plej frua urbo sur tiu loko estis *Tuttul*, kiu floris en la 3-a jarmilo ĝis la 17-a jarcento a.K. Ties restaĵoj troviĝas je 2 km oriente de la hodiaŭa urbocentro, en setleja holmo (monteto).

La urbo havas riĉan heredaĵon el la mezepoko, kiam regis ĝin arabaj dinastioj.

Vidu ankaŭ
----------

* Supra Mezopotamio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 320745
* GND: 4210671-0
* LCCN: n2005022758
* VIAF: 126876837
* SUDOC: 071504176
* BNF: 150056419
* NKC: ge782135
 |
*Tiu ĉi artikolo temas pri urbo en Anglio. Pri usona urbo nomita laŭ Birmingham temas artikolo Birmingham (Alabamo).*
Vasta panoramo de Birmingham je majo 2009Vasta panoramo de Birmingham je majo 2009

---

Koordinatoj: 52° 28′ 59″ N 01° 53′ 37″ U﻿ / ﻿52.48306 °N, 1.89361 °U﻿ / 52.48306; -1.89361 (mapo)

Urba pejzaĝo el la palaco de la jarcento
Kanalo en Birmingham
Preĝejo Sankta Marteno
Konsilantara domo de Birmingham
**Birmingamo** (angle *Birmingham*, pron. /ˈbɜːmɪŋəm/) estas kaj milionurbo kaj metropola distrikto en la angla regiono West Midlands. Laŭ la stato de 2017 en la urbo vivis 1 137 100 loĝantoj sur areo de 267,77 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 4 247 loĝantoj/km². Ĝi havas plurajn fervojstaciojn, el kiuj la ĉefa nomiĝas *Birmingham New Street*, kaj ankaŭ reton da kanaloj.

Historio
--------

La unua mencio pri vilaĝo Birmingham okazis en 1086. En la 12-a jarcento bazarejo ekfunkciis, kiu iĝis tre grava en la regiono. En la 16-a jarcento oni komencis prilabori la feron, ja loke estis karbo kaj feroerco. Dum la industria revolucio la urbo iĝis industria centro. Ekde la 1760-aj jaroj multe da kanaloj konstruiĝis, kiuj tre helpis la liveradon. Ekde 1837 trajno trafikas. En 1900 oni fondis universitaton. Multe da partoj de la urbo suferis bombardadan damaĝon dum la 2-a mondmilito, kaj estis renovigita per multaj konstruaĵoj dum la jardekoj 1950a kaj 1960a.

La urbo havas slangan nomon "Brum", kaj la loka parolmaniero ("Brummie") estas por angloj tre facile rekonebla.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj omaĝe al Sankta Marteno kaj omaĝe al Sankta Paŭlo
* katedralo omaĝe al Sankta Filipo
* turo nomata Perrott's Folly
* urbodomo

Servoj
------

* Universitato de Birmingham

Famuloj
-------

* Neville Chamberlain
* Ozzy Osbourne
* Black Sabbath
* Duran Duran

Ĝemelurboj
----------

* Usono Chicago, Usono
* Germanio Frankfurt am Main, Germanio
* Sud-Afriko Johannesburg, Sud-Afriko
* Germanio Leipzig, Germanio
* Francio Lyon, Francio
* Italio Milano, Italio

Sporto
------

En la urbo aktivas interalie la futbala klubo Aston Villa.

Esperanto en Birmingham
-----------------------

Tie Mary L. Blake gvidis Esperanto-kurson en komenco de 20-a jarcento. Post tio fondiĝis urba Esperanto-klubo, kiu devis restrukturiĝi post ambaŭ mondmilito. Post la Dua Mondmilito interalie kiel kasisto en ĝi aktivis Ken Lawrence, dum kelkaj jaroj peranto de la Belarta Konkurso de UEA, ĝis li mortis en 1958.

Vidu ankaŭ
----------

* Eŭrovido-Kantokonkurso 1998
* Listo de milionurboj
* West Midlands Metro

* Birmingham en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Birmingham en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 12604
* GND: 4006934-5
* LCCN: n79084311
* VIAF: 137142542
* SUDOC: 199240108
* BNF: 11936194c
* NKC: ge261476
* BNE: XX455479
 |
Panorama vido vidante orientenPanorama vido vidante orienten

Ruinoj de Anio
**Anio** (armene Անի, Ani, greke *Ανίον*, Aníon, latine *Abnicum*) estas ruinigita kaj neloĝata mezepoka urbo situanta en la turkia provinco Kars, apud la limo kun la Respubliko Armenio. Iam ĝi estis la ĉefurbo de la mezepoka armena regno kiu kovris multon de la nuntempa Armenio kaj orienta Turkio. La urbo situis ĉe triangula loko protektita sur ĝia orienta flanko per la interkrutejo de la rivero Aĥurian kaj sur ĝia okcidenta flanko proksime de Bostanlar aŭ valo Caghkocadzor. Aĥurjan estas filio de la rivero Araks kaj formas parton de la nuna limo inter Turkio kaj Armenio. Nomita la "urbo de 1001 preĝejoj", ĝi staris sur diversaj komercvojoj kaj ĝiaj multaj religiaj konstruaĵoj, palacoj, kaj fortikaĵoj estis plejparte teknike kaj artiste inter la plej avancitaj strukturoj en la tiama mondo.

Ĉe la pinto de ĝia gloro, Anio havis 100,000 - 200,000 homojn kaj estis la rivalo de Bizanco, Bagdado kaj Kairo. Antaŭ longe fama pro la majesteco kaj gloro, Anio estis forgesita dum jarcentoj.

Bildaro
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* Anio (urbo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Anio (urbo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 346155
* GND: 4427829-9
* LCCN: nr95040430
* VIAF: 133451275
* SUDOC: 147043468
* NKC: ge1217693
 |
**Alison Lapper** (naskiĝis la 7-an de aprilo 1965 en Burton-on-Trent, Britio) estas brita artisto, kiu naskiĝis sen brakoj kaj kun stumpaj kruroj. Ŝi pentras per la buŝo.

En aĝo de 19, Lapper forlasis handikapulan instituton kaj translokiĝis al Londono, kie ŝi akiris aŭtostiran permesilon kaj apartementon. Lapper studis en la Universitato de Brajtono kaj diplomiĝis kun unuaklasa honora grado en Fine Art en 1994.

Post kiam ŝi naskis sian tutsanan filon Parys, ŝi kreis prezenton el siaj fotoj pri si mem. Ŝi do pozis por Marc Quinn por la polemika skulptaĵo „La Graveda Alison Lapper" (*Alison Lapper Pregnant*). La skulptaĵo ornamas la kvaran malplenan kolonon en la Londona Trafalgar Square.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Alison Lapper en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* Arkivigite je 2007-10-10 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2005-11-09 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 51393
* GND: 130357243
* LCCN: nr2006012216
* VIAF: 85571110
* ISNI: 0000000114766339
* NKC: xx0042866
 |
**Lorenzo Piretto** (naskiĝis la 7-an de novembro 1942 en Mazzè) estas itala ĉefepiskopo

Blazono de MS-ro Piretto.
Li estas ĵurnalisto de la revuo *Presence* kaj dominikana pastro. Ekde la 7-a de novembro 2015 li estas ĉefepiskopo de Izmiro.

Biografio
---------

Lorenzo Piretto naskiĝis en Tonengo de Mazzè, provinco de Torino, en 1942. Li fariĝis dominikana pastro la 4-an de aŭgusto 1966.

En 1967 li diplomiĝis en teologio en la Universitato de Bolonjo kaj doktoriĝis en teologio en 1972 en la Universitato de Torino.

Ekde 1967 ĝis 1974 li fariĝis profesoro de filozofio en la dominikana seminario de Chieri.

Ekde 1983 ĝis 2005 li estis profesoro de itala lingvo en la Universitato Marmara, en Turkio kaj ekde 2004 paroĥestro de la preĝejo *sankta Petro kaj Paŭlo* en Istanbulo.

La 7-an de novembro 2015 papo Franciscko nomumis lin ĉefepiskopo de Izmiro kaj li estis konsekrita la 20-an de decembro 2015 de la Katolika Armena ĉefepiskopo de Istanbulo *Baghos Lévon Zékiyan*.

Moto
----

« ***Misericordia*** »

Referencoj
----------

1. ↑   *Fr. Lorenzo Piretto OP, new bishop of Izmir, Turkey*. Arkivita el la originalo je 2015-12-22. Alirita 2015-12-24.
2. ↑  *Rinuncia dell'Arcivescovo di Izmir (Turchia) e nomina del successore*

Vidu ankaŭ
----------

* Episkopo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lorenzo Piretto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Paĝo pri MS-ro Piretto en Catholic Hierarchy (angle).
**Nablus** (arabe نابلس, latinliterigo laŭ DMG *Nāblus*, hebree שכם Šəḵem aŭ [Ŝaĥem]) estas urbo en la nuna Palestina Aŭtonomio. 

Laŭ la stato de 2017 en la urbo vivis 156 906 loĝantoj sur areo de 29 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 5 411 loĝantoj/km². Laŭ stato de la jaro 2007, la urbo havis sume 126 132 loĝantojn.

La urbo strategie situas inter du montoj, kiuj arabe nomiĝas *Ibāl* kaj *Ĝirzim*, kaj en la tanaĥo respektive biblio nomiĝis *Ebal* kaj *Garizim*.

Nuntempe inter la islamana kaj kristana loĝantaro krome vivas proksimume 400 samarianoj. La urbo estas sidejo de la universitato de Nablus, ankaŭ nomata Nacia Universitato An-Naĝah. En senpera proksimeco de la urbo situas la historia tombo de Jozefo.

Historio
--------

La Nablus-masakro okazis la 22-an de februaro 2023, kiam la israela okupacia armeo eniris en la urbon Nablus. La masakro kaŭzis la morton de 11 homoj, inkluzive de 3 maljunuloj, kaj la vundigon de 102, inkluzive de 6 grave.

Demografio
----------

En la distrikto Nablus inkluzive de la rifuĝejoj Askar kaj Balata kaj inkluzive de la vilaĝoj ĉirkaŭ la urbo Nablus vivas pli ol 205 000 palestinaj loĝantoj. En la distrikto krome situas 14 israelanaj koloniaj loĝlokoj.

Famulo
------

* Sankta Justino Martiro

Partneraj urboj
---------------

La urbo havas la sekvajn partnerajn urbojn:

* Dundee, Britio
* Lille, Francio
* Napolo, Italio
* Poznań, Pollando
* Stavanger, Norvegio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nablus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nablus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

panorama bildo de la urbo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 375383
* GND: 4102328-6
* LCCN: n83048641
* VIAF: 262282354
 |
Grimsby**Grimsby** estas urbo en Anglio sur la suda flanko de la Rivero Humber apud la Norda Maro. Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 88 243 loĝantoj. Ĝi estas la ĉefurbo de la provinco Lincolnshire Nord-Orienta.

Antaŭe la plej eminenta fiŝkapthaveno en la mondo. En Britio la nomo Grimsby estas preskaŭ sinonimo por la vorto fiŝo. La malgrandaj fiŝboatoj preskaŭ malaperis sed la procesado de fiŝo restas grava industrio.

Nuntempe grava komerca haveno - aŭtomobiloj, ligno, kemiaĵoj, oleo. Grava centro por preparitaj manĝaĵoj ekz. frostigitaj legomoj.

Legendo rakontas ke dana fiŝkaptisto, nomita Grim, surteriĝis sur la suda flanko de la Rivero "Humber", fuĝinte el Danlando kun la heredonto de la dana trono, Havelock, kies vivon oni minacis.
Poste Grim konstruis domon por sia familio kaj la rezultanta vilaĝo ricevis la nomon. "Loko de Grim". Tiel komenciĝis komunumo, kiun oni konas per la nomo, Grimsby.

La urbo kunpremiĝas kun la *Lincolnshire Wolds* (Montetoj de Lincoln’a Provinco) kaj la longaj, sablaj strandoj de tiaj marbordaj vizitejoj kiaj Cleethorpes, Mablethorpe kaj Skegness.

Vizitinda - La impona Nacia Fiŝkapthereda Centro festas unu el la plej longe establitaj industrioj de la regiono.

Esperanto-Movado
----------------

Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.

### Esperantistoj de Grimsby

* William A. Murgatroyd;
* Paul Hewitt;

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* 
* Arkivigite je 2000-09-01 per la retarkivo Wayback Machine
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Aera vidaĵo de la lumturo de la Kabo Hatteras antaŭ ties relokigo de 1999.
Kabo Hatteras el spaco, oktobro 1989
**Kabo Hatteras** estas kabo de la marbordo de Norda Karolino, Usono. Ĝi estas la punkto kiu elstaras plej sudoriente laŭlonge de la linio nordoriente-sudokcidenten de la marbordo de Atlantika Oceano de Nordameriko. Du marfluoj koincidas tie.

La unua lumturo en la kabo estis konstruita en 1803; ĝi estis anstataŭata de la nuna en 1870, kiu estas 60.50 m alta el grundo al pinto kaj la plej alta lumturo de Usono kaj unu ela la plej altaj elbrikaj lumturoj de la mondo. En 1999, ĉar la malpliiĝanta bordolimo estis retroirinta danĝere ĉe la lumturo, la 4830-tuna lumtoro estis movigita internen al distanco de 880 m. Ties distanco el bordolimo estas nune 460 m, ĉirkaŭ same kiam ĝi estis origine konstruita.

Vidu ankaŭ
----------

* Hatteras (Norda Karolino)

* Kabo Hatteras en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kabo Hatteras en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

35° 15′ 16″ Nordo 75° 31′ 12″ Okcidento﻿ / ﻿35.25458 °N, 75.51995 °U﻿ / 35.25458; -75.51995 (mapo)
Urboplaco
Fortreso
Vidaĵo al la urbo Trogir
Vidaĵo al la urbo Trogir kun parto de la transa flanko de la urbo
**Trogir** (germane kaj itale Trau, greke Tragurion) estas malgranda havenurbo ĉe la Adriatika marbordo de Kroatio, en la regiono Dalmatio. Trogir situas ĉirkaŭ 27 kilometojn okcidente de Split. Laŭ la stato de 2021 en la urbo vivis 12 393 loĝantoj sur areo de 39,3 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 315 loĝantoj/km². La historia centro de la urbo estas en 1997 registrita sur la listo de mondheredaĵoj de UNESKO.

Oni fondis ĝin en 385 a.K. kiel grekan kolonian urbon, poste okupis ĝin Romio. Ĝi estis en la 6-a jc. p.K. parto de la Bizanca imperio, poste venis sub regadon de la Venecia respubliko. Ĝi apartenis al la Hungara Reĝlando de 1180 ĝis 1322. Dum la mongola invado, la hungara reĝo Béla la 4-a fuĝis tien.

En 1920 ĝi fariĝis parto de Jugoslavio, sed post ties disfalo ĝi apartenas ĝi al Kroatio.

Famuloj
-------

* Tranquillus Parthenius Andronicus

Eksteraj ligiloj
----------------

* Historia urbo Trogir - UNESKO Mondheredaĵa Centro
* Trogir - Kroata Turisma informaĵo
* Trogir rete
* Trogir je "Ligo al Dalmatio" Arkivigite je 2007-03-08 per la retarkivo Wayback Machine

* Trogir en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Trogir en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La kastelo de Huntly
**Huntly** (skotgaele *Hunndaidh*) estas malgranda urbo en Aberdeenshire, Skotlando. Antaŭe ĝi nomiĝis *Milton of Strathbogie* (skotgaele *Srath Bhalgaidh*). Laŭ la stato de 2016 en la urbo vivis 4 810 loĝantoj. En la urbo situas graskuk-fabrikejo.

Huntly famas ĉefe pro sia ruinita kastelo, posedata de anoj de la klano Gordon ekde la 14-a jarcento. La unua kastelo detruiĝis pro incendio dum militado inter klanoj en 1452. Baldaŭ dua, pli granda kastelo konstruiĝis. Tie en 1496, antaŭ la skota reĝo Jakobo la 4-a, Perkin Warbeck, pretendanto al la angla trono, edziĝis al Catherine Gordon. Dum la sekvaj du jarcentoj la kastelo pligrandiĝis per aldonaj aloj. La Gordon-klano perdis la kastelon rezulte de la angla enlanda milito.

La skota verkisto George MacDonald (1824-1905) naskiĝis en Huntly.

Laŭ la urbo nomiĝas Huntly en Novzelando.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rkasteloj de Aberdeenshire |
| --- |
| Kastelo Balmoral | kastelo Huntly | kastelo Crathes | kastelo Drum | kastelo Dunnottar | kastelo Slains | blazono de Aberdeenshire |

 |
**Roberta Joan "Joni" Mitchell**, (naskiĝnomo **Anderson**; naskiĝis la 7-an de novembro 1943) estas kanada kantaŭtoro. Surbaze de folkloro, popmuziko, roko kaj ĵazo, la kantoj de Mitchell ofte reflektas sociajn kaj ekologiajn idealojn same kiel ŝiajn sentojn pri enamiĝo, konfuzo, seniluziiĝo kaj ĝojo. Ŝi ricevis multajn laŭdojn, inkluzive de naŭ Grammy-Premioj. Rolling Stone nomis ŝin "unu el la plej grandaj kantverkistoj iamaj".

Mitchell komencis kanti en etaj noktaj kluboj en ŝia hejmurbo Saskatuno, Saskaĉevano, kaj tra okcidenta Kanado, antaŭ ol frapadi en la stratoj kaj noktaj kluboj de Toronto, Ontario. En 1965, ŝi moviĝis al Usono kaj komencis turnei. Iuj el ŝiaj originalaj kantoj ("Urge for Going", "Chelsea Morning", "Ambaŭ flankoj, "Nun", "The Circle Game") estis kovritaj de aliaj popolaj kantistoj, permesante al ŝi subskribi kun Reprise Records kaj registri debutan albumon, Kanto al Mevo, en 1968. Ekloĝante en Suda Kalifornio, Mitchell, kun popularaj kantoj kiel "Big Yellow Taxi" kaj "Woodstock", helpis difini epokon kaj generacion. Ŝia albumo *Blue* de 1971 ofte estas citita kiel unu el la plej bonaj albumoj de ĉiuj tempoj; ĝi estis taksita la 30-a plej bona albumo iam ajn farita en la listo de Rolling Stone de la "500 Plej Grandaj Albumoj de Ĉiuj Epokoj", la plej alta eniro de ina artisto. En 2000, The New York Times elektis Blue kiel unu el la 25 albumoj kiuj reprezentis "turnopunktojn kaj en la 20a-jarcenta populara muziko". 

* Kategorio Joni Mitchell en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 640883
* GND: 121085600
* LCCN: n82108794
* VIAF: 85454013
* ISNI: 0000000114765598
* LIBRIS: 313702
* SUDOC: 078061210
* BNF: 13897572r
* MBA: a6de8ef9-b1a1-4756-97aa-481bbb8a4069
* NLA: 36011258
* NDL: 01216771
* BIBSYS: 44461
* RKD: 275796
* NKC: xx0024531
* ICCU: TO0V268333
* BNE: XX862808
 |
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

**Bhalswa Jahangir Pur** estas urbego en Nordokcidenta Distrikto ĉe Delhio en Nacia Ĉefurba Regiono (Barato) en norda parto de Barato. Ĝi estas antaŭurbo kaj navedurbo.

Demografio
----------

Bhalswa Jahangir Pur en 2011 havis 197 148 da loĝantoj kun legopovo 59% (en 2001), iomete pli malalta, ol la meza landa averaĝo.

Geografio
---------

Bhalswa Jahangir Pur situas apud lago ĉe tutlanda ĉefurbo Delhio, kiu troviĝas 13, Sultan Pur Majra 14, Bahadurgarh 26, Gaziabad 28, Sonipat 32, Rohtak 59, Mumbajo 1172, Kolkato 1316 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Pro la proksimeco historio de la urbego ĉiam estis identa kun Delhio.

Lingvoj
-------

La oficialaj lingvoj estas la hindia kaj angla.

Klimato
-------

Bhalswa Jahangir Pur situas en stepa klimato, tio estas laŭ klimata klasifiko de Köppen BSh kun influo de musono. La meza ĉiujara temperaturo estas 25 °C kaj varias inter 18-34 °C. Jare pluvas meze preskaŭ 500 mm, en ĉiuj monatoj pluvas iomete, sed ofte en julio kaj aŭgusto.

Trafiko
-------

Vojoj de Bhalswa Jahangir Pur jam kunplektiĝas kun Delhio. Ĝuste tie kruciĝas 2 ĉefvojoj. La ĉefvojo el oriento al okcidento distranĉas la urbegon, la norda kvartalo estas Bhalswa, la restinta suda estas Jahangir Pur. La plej proksima flughaveno funkcias en Delhio.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans
dekstra
**Varberg**, havenurbo en Svedio, estiĝis ĉirkaŭ fortikaĵo, kies la plej malnova parto devenas el la 13-a jarcento. Ĝi situas en regiono Halland, proksimume 85 km sude de Göteborg. Laŭ la stato de 2020 en la urbo vivis 36 327 loĝantoj sur areo de 2 421 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 15 loĝantoj/km².

Ekde duono de la 11-a jarcento Halland estis dana gubernio. Grafo el Halland reprezentis danan ŝtaton. En la paso de jarcentoj Halland kaj kun ĝi ankaŭ Varberg apartenis alterne al Danio kaj Svedio. Ekde fino de la tridekjara milito ĝis la jaro 1645 gubernio Halland apartenas al Svedio. En la 14-a jarcento la fortikaĵo en Varberg transiris en la manojn de sveda reĝo Magnus Erikson, kiu alikonstruinte ĝin al reĝa burgo kreis el Varberg potenceman centron. Nun ĉi tie troviĝas muzeo, restoracio kaj kafejo.

Industria revolucio de la 19-a jarcento kaj en la paso de la 20-a jarcento aportis al Varberg evoluon de industrio, en Varberg estis haveno, ŝipfarejo kaj fervojo kontribuis al granda evoluo de komerco. Oni eksportis de ĉi tie metalurgiajn produktojn, ŝtonon, sed ankaŭ grenon kaj produktojn de agrikultura produktado. Ĉi tie estis ankaŭ malgranda fabriko, fabriko por mebloj, evoluis metioj.

Banlokaj aferoj komencis en Varberg sian tradicion jam antaŭ 180 jaroj. La unuaj publikaj banlokoj estis konstruitaj en proksimeco de la haveno jam en jaro 1822. Krizo de la 90-aj jaroj de la 20-a jarcento dampis la industrian evoluon, malaperis la ŝipfarejo. La urbo aliorientiĝis ĉefe al servoj, evoluas plu banlokaj aferoj, vojaĝtrafiko kaj informatiko.

Urbo Varberg konstruis universitaton por klerigado de fakaj meneĝeroj en la vojaĝtrafiko kaj banlokaj aferoj kaj la universitato estis inaŭgurita en septembro de 2003.
  

* Kategorio Varberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 50640
* GND: 4313566-3
* LCCN: n82108114
* VIAF: 130807849
* BNF: 15537348v
 |
Vido de Kabo Arkona.
**Kabo Arkona** (germane *Kap Arkona*) estas 45-metrojn alta kabo en la insulo Rügen en Meklenburgo-Antaŭpomerio, Germanio. Ĝi formas la pinton de la duoninsulo Wittow, ĝuste kelkajn kilometrojn norde de la Nacia Parko Jasmund. La protektita areo de la kabo Arkona, kune kun la fiŝkaptita vilaĝo Vitt, apartenas al la municipo Putgarten kaj estas unu el la plej popularaj turismaj celoj en Rügen, kaj ricevas ĉirkaŭ 800,000 vizitantojn ĉiujare.

Sur la kabo estas du lumturoj, naviga turo, du militaj bunkraj kompleksoj, la Balta templofortikaĵo *Jaromarsburg* kaj kelkaj turismaj konstruaĵoj (restoracioj, trinkejoj kaj suveniraj vendejoj).

Pro ties geologio kaj la veteo kiu estas tie ĉi, estas oftaj marbordaj faloj, ĉefe vintre.

La kabo Arkona estas ofte referencata kiel "la plej norda pinto de Rügen", kio ne veras. Proksimume unu kilometron nordokcidente, estas punkto en la kruta bordo, konata kiel *Gellort*, kiu estas iom pli norda. Rekte ĉe la piedo de Gellort estas 165-tuna migra roko konata kiel *Siebenschneiderstein* (platgermane: *Söbenschniedersteen*). La kabo havigas impresigan vidon de la insulo, kaj el tero aŭ maro.

Referencoj
----------

Literaturo
----------

* Stefan Best: *Geheime Bunkeranlagen der DDR*, Motorbuchverlag, Stuttgart, (ISBN 3-613-02332-6)
* Peter Feist: *Der Burgwall am Kap Arkona*, Kai Homilius Verlag, Berlin, 1995, (ISBN 3-931121-00-3)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkona en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Arkona en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* kap-arkona.de Cape Arkona page of the municipality of Putgarten
* Die Gardvogteien Wîtov/Wittow und Jâsmund/Jasmund Website with information about Arkona
* Holger Vonberg (4 October 2005) Unterirdisches Jubiläum am Kap. *Ostsee-Zeitung*. Arkivita el la originalo je 27 September 2007. Alirita 8 October 2006.

```
Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
```

54° 40′ 35″ N 13° 26′ 16″ O﻿ / ﻿54.67639 °N, 13.43778 °O﻿ / 54.67639; 13.43778 (mapo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 591571
* GND: 4380263-1
* VIAF: 243166447
* NKC: ge587513
 |
**Agadezo,** aliforme **Agadés** *aŭ* **Agadèz** estas la plej granda urbo en nordo de Niĝero, situanta en Saharo ĉe kruciĝo de gravaj vojoj, je 740 km de la ĉefurbo. La historia urbocentro apartenas al la monda kultura heredaĵo de Unesko.

Agadezo estas la ĉefa urbo de Aïr, unu el la tradiciaj federacioj de Touaregoj kaj de la regiono Agadezo. Laŭ la stato de 2012 en la urbo vivis 110 497 loĝantoj. La areo de Agadezo ricevas ĉiujare precipitaĵon de 300 mm.

Ĝi estis en la 15-a jarcento sidejo de la tuarega sultaneco kaj ankaŭ nun estas centro por la migrantaj tuaregaj paŝtistoj.

maldekstra

Komerco
-------

La urbo estas centro por komercado. Agadezo estas prospera merkata urbo kaj centro por la transportado de uranio minita en la areo. Alilaj komercoj rilatas al arĝento kaj ledo.

Vidindaĵoj
----------

* La granda moskeo de Agadezo, kiu estis de 1515 sed rekonstruita en la sama stilo en 1844
* La palaco de la sultano .
* La kamelo-merkato

Eksteraj ligiloj
----------------

Jutuba filmeto en la angla: *In The Sahara Desert: Land of Fear | Full Documentary | TRACKS*