recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Arnold Dániel,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Dániel Arnold** estis hungara ĵurnalisto, ekonomikisto, politikisto. Lia origina familia nomo estis *Schönwald* [ŝonvald] ĝis 1902.

Arnold Dániel naskiĝis la  15-an de septembro 1878(nun 1878-09-15) en Tata (Hungario), li mortis en decembro de 1967 en Leatherhead (Britio).

Biografio
---------

Arnold Dániel devenis el juda familio. Li studis kelkajn jarojn en Scienca Universitato de Budapeŝto, poste li estis ĵurnalisto. En la frua 20-a jarcento li aliĝis al la socialdemokratoj. Dum la kalistefa revolucio li sugestis disdonadon de terspecoj al la malriĉaj kamparanoj. En 1919 li forlasis Hungarion eterne kaj li vivis en Svislando kaj Vieno, ekde 1934 en Ĉeĥoslovakio, fine en Britio. Li estis agrikultura eksperto de la brita registaro dum la 2-a mondmilito. Li edziĝis en 1909.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A magyarországi földművelő szocializmus feladatai* (1906)
* *Föld és társadalom* (1911)
* *Das Vordringen der Agrardemokratie in Europa und die Lage des Grossgrundbesitzes in Ungarn* (1929)
* *Mezőgazdasági válság és a magyar nép sorsa* (1931)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 846236
 |



* Portalo pri Biografio
La **Urbodomo de Kiskunfélegyháza** estas impona historia monumento en Kiskunfélegyháza.

Urbodomo de Kiskunfélegyháza

Historio
--------

Ankaŭ la malnova urbodomo funkciis en la sama loko. Pli nova estis konstruita inter 1909–1911. Ekde tiam en la domego okazas administrado de la urbo, eĉ nuntempe administrado de la distrikto. La konstruaĵo estis plena renovigita en 1965 kaj 2009.

Urbodomo de KiskunfélegyházaAerfoto pri la urbodomo
Urbodomo de Kiskunfélegyháza
Enirejo de la urbodomo
Turo de la urbodomo
Tegmenta parto
Parto de la urbodomo
Ornamaĵo en la urbodomo

Konstruaĵo
----------

La duetaĝa urbodomo formas U-literon. La fasado estas preskaŭ simetria, tamen maldekste estas videbla turo 47 metrojn alta. La turo sube estas kvarangulo, supre okangula. Komence la fajrobrigado profitis rondan terason de la turo, ĉar la ebla fajro estis tuj konstatebla. Estas okulfrapaj ornamaĵoj de ceramikaĵoj fare de en uzino de Vilmos Zsolnay. Interne la ornamaĵoj plej ofte estas stukoj. En la ĉefĉambro estas videbla portreto de Lajos Kossuth. La ĉefĉambro havas 200 sidlokojn, kie oni aranĝas ankaŭ koncertojn kaj solenaĵojn.

Fontoj
------

* hungare kun foto Arkivigite je 2015-02-13 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* hungare
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
La **Urbodomo de Szentes** estas impona historia monumento en Szentes, laŭ ĉefplaco. Ĝi estas ankaŭ administra domo de Distrikto Szentes.

Urbodomo en Szentes kun la alkonstruita palaco

Historio
--------

En Szentes estis administra domo ankaŭ en la malnovaj tempoj, Szentes mem estis longe opidumo, ekde 1836 urbo, eĉ 1848 pli grava urbo (konsilantaro-rajta). Estis pretendo longe konstrui pli grandan urbodomon, sed tio fiaskis pro financaj problemoj. En 1859 Miklós Ybl faris projekton, sed tio ne estis farita. Tiutempe la urba administrado okazis en 7 apartaj domoj. Fine inter 1910 kaj 1912 estis konstruita la nun videbla urbodomo. En la jaroj 1928 kaj 1929 oni alkonstruis novan ferbetonan palacon same kun mansardo kaj tureto. Nun biblioteko, banko, presejo kaj diversaj vendejoj uzas la palacon.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa urbodomo (kun mansardo) estas 135 metrojn longa, ĉe la angulo estas turo 37 metrojn alta. En la domego troviĝas 92 ĉambroj. La ĉefĉambro havas 250-300 sidlokojn, krome en la galerio 70-80 sidlokoj. Sur la koridoro estas videbla bronza busto pri Lajos Kossuth (1898), apude gipsa busto pri Sándor Petőfi (1923). En la kunsida ĉambro estas pentraĵoj pri Lajos Kossuth kaj pri la signifaj urbestroj.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Urbofesto de Moskvo en 2006
Koncerto en Bratejevo dum urbofesto en 2013
"Feliĉan naskiĝtagon, Moskvo!"
**Urbofesto de Moskvo** estas ĉiujara urbofesto festata en Moskvo (Rusio) en unua sabato de septembro, kelkfoje en la dua sabato.

En 2016 Moskvo festis sian 869-jariĝon. La festo okazis la 10-an de septembro 2016.

Festado
-------

Urbofesto de Moskvo ĉiujare estas festata en eko de septembro en ripoztagoj: sabate kaj dimanĉe. Festado de urbotago kutime okazas en multaj urbaj lokoj: parkoj, kulturaj kaj politikaj ejoj, kortoj. En centro de Moskvo okazas popola promenado.

Historio
--------

La festo estas rilate nova. Unuan fojon ĝi estis festita 1-an de januaro 1847 (700-jariĝo de Moskvo). Dum la festado moskva metropolito Filaret faris preĝadon je honoro de Moskvo en la Ĉudov-monaĥejo, post fino de la preĝado sonis sonoriloj de Ivano la Granda; estis ankaŭ preĝadoj en aliaj kirkoj. Vespere tuta centro de Moskvo estis prilumita. Uzitajn lumilojn rapide mallumigadis vintra vento, pro tio ne ĉiuj lumigitaj vortoj legeblis.

Post centjara malesto nova festado (de la |800-jara urbojubileo) okazis en 1947. Laŭ ordono de Supera Konsilio de Sovetunio ekestis speciala medalo ricevita de preskaŭ 1,7 milionoj da homoj. Kunlige kun la festo ekiĝis konstruado de 7 nuboskrapuloj en Moskvo, kanalo Moskva — Volgo fariĝis kanalo je nomo de Moskvo, ekkonstruiĝis monumento de fondinto de Moskvo princo Georgo la Longbraka. Festotempe malfermiĝis ankaŭ muzeo je nomo de Andreo Rublov.

Post 50 jaroj en 1997 estis festita la 850-jariĝo de Moskvo. Ekde tiam urbofesto de Moskvo estis ĉiujara evento. Dum festotagoj okazas multaj eventoj, solena malfermo de urbaj objektoj, popolpromenado. Kelkfoje programo de festado estis forte plietigita laŭ decido de estraro kunlige kun okazintaj eventoj konsiderataj de rusia ŝtata reĝimo tragikaj (katastrofoj kaj armitaj atakoj).

En 2007 estis festita 860-jariĝo de Moskvo.

Gravaj jubileoj
---------------

* 700-jariĝo de Moskvo (en 1847)
* 800-jariĝo de Moskvo (en 1947)
* 850-jariĝo de Moskvo (en 1997)
* 860-jariĝo de Moskvo (en 2007)

Referencoj
----------

1. ↑  Постановление Правительства Москвы от 9 августа 2011 г. N 353-ПП «О внесении изменений в постановление Правительства Москвы от 11 сентября 2007 г. N 801-ПП» Arkivigite je 2014-09-08 per la retarkivo Wayback Machine (ruse)
2. ↑  Мария Чунихина (2016-07-15).  Когда в Москве в 2016 году отметят День города?. Аргументы и факты. Alirita 2016-07-20.
3. 1 2 3  История празднования Дня города в Москве, RIA NOVOSTI (ruse)

* Kategorio Urbofesto de Moskvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Urbohaveno en 2011, kun domego de Mills United, gruo kaj libertempuma uzado
Mapo de la kanalo kun havenoj, kluzoj ktp.
La **Urbohaveno Recklinghausen** ekfunkciis en 1914 preskaŭ samtempe kun la Rejn-Herne-Kanalo. Origine la urba teritorio de Recklinghausen tute ne tuŝis la kanalon, nur per aĉetado de tereno granda je 55.000 kvadrataj metroj de la urbo Herne ebligis la rektan aliron sur propra teritorio.

Historia kaj aktuala uzo
------------------------

Ĉar la karbominejoj havis siajn proprajn havenojn, la transŝarĝo en la haveno de Recklinghausen konsistis ĉefe el greno, furaĝoj, sablo, gruzo kaj aliaj konstrumaterialoj. Dum la Unua Mondmilito en la haveno albordiĝis nutraĵoj el Nederlando. Poste la transŝarĝo sinkis al 14.000 tunoj en la jaro 1931. Post la Dua Mondmilito la vartransŝarĝo repliiĝis, en 1949 ĝi estis proksimume je 140.000 tunoj, en 1959 eĉ je 260.000 tunoj ĉiujare. Poste ĝi tamen denove klare sinkis, en 2000 ĝi estis preskaŭ je 24.000 tunoj.

La revalorigo-projekto *Emscher Landschaftspark 2010* kun la pezocentro progresigo de enlandaj havenoj prezentis la eblecon, elprovi novajn uzkonceptojn por la haveno kaj la ĉirkaŭa urba tereno. Ekzemple devis ekesti ĉe la orienta bordo de la havenbaseno altvaloraj metiaj kaj industriaj terpecoj, dum kiam la okcidenta parto estas preparata por libertempumaj, kulturaj kaj loĝaj uzoj. Jaĥtoalbordiĝejo kaj ponto al la muzeo Elektro kaj Vivo en la Eletrotransformejo Recklinghausen ankaŭ estis planitaj. La monumentprotektata havengruo devis esti kolorprilumata kiel pejzaĝdistingilo.

El la projektoj kelkaj realiĝis dum la lastaj jaroj. Firmao *Mills United* plilarĝigis konsiderinde siajn kapablojn, la muelado kreskis en 2006 sur 400 t/24h kaj en 2007 sur 520 t/24h. La stokospaco pligrandiĝis per la konstruo de novaj turstokejoj por greno al 30.000 tunoj, tiu por faruno al 9.000 tunoj. Krome oni konstruis provizorganizejon kun plenaŭtomatika altbretaro por etkvantoj de la detala komerco. Sur la okcidenta libertempuma kampo staras ekde kelkaj jaroj dumsezone liberaera trinkejo granda 3.500 kvadratajn metrojn. Boatponteto por ok jaĥtoj estas preta, la kajomuro riparita kaj la bazaj servoj en la proksimejo resanigitaj.

Bildoj
------

* La abandonitaj havenaj instalaĵoj en 2005La abandonitaj havenaj instalaĵoj en 2005
* Provo de revivigo per liberaera trinkejoProvo de revivigo per liberaera trinkejo
* Antaŭ la fino de la laboroj - la renovigita havengruo ĉe nova starlokoAntaŭ la fino de la laboroj - la renovigita havengruo ĉe nova starloko

* Kategorio Urbohaveno Recklinghausen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Emscher Landschaftspark 2010* - Projektero Urbohaveno Recklinghausen Arkivigite je 2016-04-14 per la retarkivo Wayback Machine

51.5604787.210293Koordinatoj: 51° 33′ 38″ N, 7° 12′ 37″ O (mapo)
**Urho Castrén** aŭ plennome **Urho Jonas Castrén** (naskiĝis la 30-an de decembro 1886 en Jyväskylä, mortis la 8-an de marto 1965 en Helsinko) estis finna politikisto. Li estis ĉefministro de Finnlando de la 21-a de septembro 1944 ĝis la 17-a de novembro 1944.

Li studis juron kaj ekonomikon kaj poste estis prezidanto de la supera juĝeja kortumo de Finnlando, kaj de decembro 1925 ĝis decembro 1926 ministro pri justico en la registaro de Kyösti Kallio. Plurjare li estis membro de la nacia parlamento kaj reprezentis la politikan partion Nacia Koalicio. Inter septembro kaj novembro 1944 li estis ĉefministro de transira registaro. Du tagojn antaŭ lia ekofico subskribiĝis traktato pri armistico inter Finnlando kaj Sovetunio. Tiu interkonsento antaŭvidis ke plurnacia kontrola komisio supervidu la armisticon en Finnlando: gvidanto de tiu komisiono el 200 sovetuniaj kaj 15 britaj oficiroj, kiu eklaboris la 22-an de septembro 1944, estis la sovetunia armeestro *Andreij Aleksandroviĉ Ŝdanov*. En novembro 1944 la oficojn de ĉefministro transprenis Juho Kusti Paasikivi.

Vidu ankaŭ
----------

* la liston de la ĉefministroj de Finnlando.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 299015
* GND: 1151678880
* VIAF: 8756151778240418130009
 |
***The Skeleton Dance*** estas usona animaciita kurta filmo de 1929 en la serio de *Silly Symphony*, kiu estis produktita kaj reĝisorita de Walt Disney kaj animaciitaj de Ub Iwerks. En la filmo, kvar homaj skeletoj dancas kaj muzikas elirinte el siaj tomboj — moderna kinekzemplo de la mezepoka eŭropa ĝenro de la "Mortodanco". Ĝi estas la unua ero de la serio de *Silly Symphony*.

*Mortodanco* (1493) de Michael Wolgemut, el la Nurenberga Kroniko de Hartmann Schedel. *The Skeleton Dance* de Walt Disney aktualigas kaj banaligas la mezepokan seriozan temon de la "Mortodanco".
En la filmeto, la skeletoj, male al ties mezepoka antaŭaĵo malkomponiĝas kaj ludas per siaj propraj aŭ alies ostoj, kvazaŭ ili estus muzikiloj. El arbobranĉo gufo estas atestilo kaj suferanto de la terura kaj humura dancosceno. La komenco de la peco estas markita per la agado de du nigraj katoj (ankaŭ hororbildo) kaj la fino per kanto de virkoko kiu anoncas la tagalvenon kiel averto por la reentombigo de la skeletoj.

Notoj
-----

1. ↑   Walt Disney Animation Studios (15a de oktobro 2015). "Silly Symphonies - The Skeleton Dance" – via YouTube. Alirita la 13an de junio 2019, kiam estis 7.570.179 rigardoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio The Skeleton Dance en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *The Skeleton Dance*  en Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 647290
 |
**Urrea de Jalón** [uREa deĥaLON] estas municipo de Hispanio, en la nordoriento de la komarko Valdejalón kies ĉefurbo estas La Almunia de Doña Godina, en la centro de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Urrea de Jalón estas municipa teritorio en la nordoriento de la komarko Valdejalón, kie ĝi estas nordoriente de Rueda de Jalón kaj nordokcidente de La Muela. Ĝi estas sur la valo de la rivero Jalón inter Plasencia de Jalón norde kaj Rueda de Jalón sude.

La loĝloko Rueda de Jalón mem estas je 40 km okcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 284 msm. Ĝi estas ĉe la rivero Jalón kaj atingebla el Lumpiaque (ŝoseo A-122) sudokcidente kaj Bardallur nordoriente.

Historio
--------

Restaĵoj de la araba kastelo Orosa.
Araboj kreis reton por irigacio kaj kastelon por kontroli la aliron al la ĉefurbo Zaragozo. La kastelo ludis gravan rolon por defendo de la areo. Post diversaj sanĝoj la loko estis konkerita por kristanoj fare de la aragona reĝo Alfonso la 1-a en la 12-a jarcento kaj sekvaj reĝoj donis la lokon al diversaj senjoroj. En la jaro 1348 la kastelo estis dismuntita laŭ ordono de la reĝo Petro la 4-a ĉar la tiama senjoro, Juan Ximénez de Urrea, estis partopreninta en nobela ribelo kontraŭ al reĝo. 

En 1254 la loko estis senjorlando de Sancho Martínez de Oblitas, kaj en 1326 apartenis jam al la familio Ximénez de Urrea, kiuj poste estos konataj kiel grafoj de Aranda. Ankoraŭ videblas la influo de la mudeĥara arto en la loko. 

La loĝantaro post la kristana konkero restis grandparte de mudeĥaroj kaj poste de moriskoj, kies forpelo rezultos en enorma demografia kaj ekonomia krizo. En 1610 la islamdevena loĝantaro estis definitive forpelita, kio rezultis en la forigo de centoj da moriskoj el la valo, nome ekonomia kaj demografia krizo. 

Urrea de Jalón demografie kreskiĝis ekde la dua duono de la 19-a jarcento. Profite de la internacia manko pro la filoksero en Francio, kreskiĝis la kultivado de vitejoj.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj ankaŭ en Urrea de Jalón oni malaltiĝis ĝis nunaj 448 loĝantoj.

Ekonomio
--------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo kaj brutobredado, kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. 

Altiraĵoj estas tre diversaj, nome popola arkitekturo, la preĝejo de mudeĥara stilo de la 16-a jarcento, restaĵoj de la kastelo, ermitejo, arkeologia kuŝejo Torre del Castilluelo, kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero ktp.

Bildaro
-------

* Urbodomo.Urbodomo.
* Preĝejo de Sankta Savinto, Urrea de Jalón.Preĝejo de Sankta Savinto, Urrea de Jalón.
* Ermitejo kaj krucmonumento "peirón" de Sankta Sebastiano.Ermitejo kaj krucmonumento "peirón" de Sankta Sebastiano.
* Detalo de la krucmonumento "peirón" de Sankta Sebastiano.Detalo de la krucmonumento "peirón" de Sankta Sebastiano.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Urrea de Jalón en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807444
* VIAF: 316732898
 |
***Pa negre*** (Nigra pano, 2010) estas hispana filmo filmita en kataluna, verkita kaj reĝisorita de Agustí Villaronga, kun scenaro bazita ĉefe sur la samnoma romano de Emili Teixidor, kun aldonoj de aliaj tekstoj liaj kiel *Retrat d'un assassí d'ocells* kaj *Sic transit Gloria Swanson*.​ La filmo prezentiĝis la 21an de septembro 2010 en la Donostia Kinfestivalo. La 15an de oktobro premieriĝis komerce en Hispanio.​ 

Ĝi estis proponita de la Hispana Kinakademio kiel kandidato al Akademia premio por la plej bona fremdlingva filmo por la Oskar-premioj de 2012, sed ĝi estis eliminita en la antaŭelekto. En la Goya-premioj de 2010, la filmo estis dekkvarfoje nomumita, el kio ĝi ricevis naŭ Goya-premiojn, nome al plej bonaj filmo, reĝisoro, adaptita scenaro, aktorino, duaranga aktorino, novula aktoro, novula aktorino, fotografio kaj arta reĝisorado.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Tuj post la hispana enlanda milito, en rura Katalunio, Andreu, 11-jaraĝa, kies patro estis aparteninta al la respublika tendaro, trafas en arbaro la kadavrojn de viro kaj lia filo. La frankismaj aŭtoritatoj volas akuzi pri tiuj mortoj lian patron, sed li helpocele klopodas por esploradi la verajn respondeculojn. La murdito estas Dionís, atakita de maskulo, kiu poste kondukas lian ĉaron kun okulbendita ĉevalo randen de klifo kaj forĵetas ĝin, enhavantan Dionís kaj lian filon, Colet. Andreu estas kiu malkovras la restaĵojn de la faligita ĉaro. Colet ankoraŭ vivas je la alveno de Andreu, sed li sukcesas diri nur unu vorton mortanta: *Pitorliua* (arbalaŭdo en kataluna), nomo kiun la lokanoj uzas por fantomo supozeble loĝanta en kaverno. La falangista urbestro suspektas, ke Farriol, la patro de Andreu, respondecas pri la morto de Dionís kaj lia filo. Farriol, kiu estis iama partnero de Dionís en negoco pri birdoj, estas facila celo por tiu akuzo pro liaj iamaj antaŭaĵoj. Iam la urbestro kaj Farriol konkurencis por la amo de Florència, la patrino de Andreu, kiu finfine elektis Farriol kiel edzon, plifortigante grandan malamon inter ambaŭ. Timante pro sia vivo, Farriol fuĝas al Francio. Florència devas translokiĝi por labori en fabriko de Vic, kaj tial ŝi sendas Andreu vivi kun la patroflanka familio en domo plena je virinoj kaj infanoj.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

| Geaktoroj | Roluloj |
| --- | --- |
| Francesc Colomer | Andreu |
| Marina Comas | Núria |
| Nora Navas | Florència |
| Roger Casamajor | Farriol |
| Lluïsa Castell | Ció |
| Mercè Arànega | Srino. Manubens |
| Marina Gatell | Enriqueta |
| Elisa Crehuet | Avino |
| Laia Marull | Pauleta |
| Eduard Fernández | Instruisto |
| Sergi López | Urbestro |
|

Eksteraj ligiloj
----------------


* oficiala retejo
* labutaca.net
* Filmejo (El Puig de la Balma)
* Pan negro: El cine en 20 minutos

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Pan negro (película) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 845410
 |
**Unirea (Alba)** [unirja] (hungare: **Felvinc**, germane: **Oberwintz** estas komunumo en Rumanio oriente de Turda. Administre apartenas al ĝi Ciugudul de Jos, Ciugudul de Sus, Dumbrava, Inoc, Măhăceni. En 1940 oni aligis al ĝi Vereşmort.

Loĝantaro
---------

En 1910 ĝi havis 2 088 loĝantojn (hungaroj, rumanoj, ciganoj), en 1992 5 723 (4 242 rumanoj, 810 hungaroj, 666 ciganoj).

Historio
--------

Ĝia unua mencio estas en 1219. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda*).

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1-18. 1993-2004, Budapest.

Renomaj personoj
----------------

* György Nagy (3-a de junio 1783 - Kézdivásárhely, 7-a de februaro 1830): reformita eklezia verkisto, dramtradukisto.
* László Sipos pentristo, grafikisto.
* István Wagner (n. 1-a de februaro 1932): ĝardeninĝeniero, fakverkisto.
* Béla Weress (22-a de februaro 1894 - ?) unitariisma eklezia verkisto, redaktoro

Eksteraj ligiloj
----------------

* Popolnombrado 2002


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Skulptaĵo ĉe la Ursoparko
La **Alternativa ursoparko Worbis** (germane: *Alternativer Bärenpark Worbis*) troviĝas en Worbis, Germanio, Duderstädter Straße 36a.

Priskribo
---------

La teritorio malfermiĝis en 1959 en iama distrikta ĉefurbo kaj ofertas hodiaŭ al ursoj, lupoj kaj aliaj bestoj vivon similigitan al naturaj vivomedioj. Post kiam oni vendis en 1995 la tuton fare de la urbo pro financaj kialoj grupo da bestoprotektemuloj kandidatis kun la celo starigi la unuan alternativan ursoparkon en tuta Germanlando. Ektenadis la tuton en la 15.4.1996 la societo *Aktion Bärenhilfswerk e.V.*.

En 1997 faritis la unua tranĉo per la ŝpato por la unua liberaera ursozono centreŭropa sur 7000 kvadrataj metroj. Baldaŭ poste venis tri ursoj. Hodiaŭ al Worbis oni venigas de ĉie ajn endanĝerigitajn ursojn, ekz. el cirkoj malmodernaj. La teritorio kreskis je pli ol 40.000 kvadrataj metroj. Krom ursoj ankaŭ lupoj gastas tie ĉi.

En 2004 kreitis fondaĵo *Stiftung für Bären*; kune kun la grupo *Aktion Bärenhilswerk* ili agordas kaj kunordigas la diversajn helpofertojn.
Por la helpo la aktivuloj ricevis en 2001 la premion *Thüringer Tierschutzpreis* kaj en 2006 la premion *Hessischer Tierschutzpreis*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ursoparko alternativa Worbis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo
*Legado de Molière* fare de Jean-François de Troy, ĉ. 1728
**Literatura salono** estas neformala kunveniĝo da intelektuloj kaj intelektulinoj en kultura, ofte monduma medio, cele al la diskutado de tiamaj aktualaĵoj, filozofio, literaturo, moralo, ktp. La esprimo "Literatura salono" (franclingve *Salon littéraire*) aperis en la 17-a jarcento, sed tiaj kunveniĝoj estas ankaŭ pli simple difineblaj kiel kluboj aŭ grupoj.

La unua fama salono en Francio estis la *Hôtel de Rambouillet* ne malproksime de la Palaco du Luvro en Parizo, kiun ĝia gastigantino, romdevena Catherine de Vivonne, markizino de Rambouillet (1588–1665), funkciis de 1607 ĝis ŝia morto. Ŝi starigis la regulojn pri etiketo de la salono, kiuj similis la pli fruajn kodojn de itala kavalireco.

Antaŭ la reĝado de Ludoviko la 14-a ekzistis ne salonoj sed "literaturaj grupoj". La plej fama estis tiu de François de Malherbe, kies kreadon laŭdis Nicolas Boileau. En tiaj salonoj progrese disvolviĝis la kutimo de kunparolado, kiu restas tipa de la franca kulturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Madame du Deffand
* Madamo Épinay
* Clara Maffei
* Princino de Polignac
* Marie Thérèse Rodet Geoffrin
* Manon Roland
* Gertrude Stein kaj Alice B. Toklas
* Rahel Varnhagen von Ense


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |

* Kategorio Literatura salono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 223876
* GND: 4167850-3
* LCCN: sh85116845
* BNF: 12647591h
* NKC: ph122395 ph125926, ph122395
 |
**Tutrusia olimpiko de lernantoj** estas ĉiujara konkurso por lernejanoj en Rusio.

Strukturo kaj etapoj
--------------------

Laŭ oficiala regularo, olimpikon partoprenas lernantoj de mezaj edukaj organizoj (lernejoj).

La olimpiko entenas 4 etapojn:

| Etapo | Tempo | Organizata de |
| --- | --- | --- |
| lerneja etapo | ekde la 1-a de oktobro ĝis la 15-a de novembro | Lernejoj |
| municipa etapo | ekde la 15-a de novembro ĝis la 15-a de decembro | Loka estraro |
| regiona etapo | ekde la 10-a de januaro ĝis la 10-a de februaro | Regiona estraro |
| fina etapo | ekde la 20-a de marto ĝis la 1-a de majo | Federacia organizo pri eduko |

Dum la etapoj al partoprenantoj donatas taskoj faritaj laŭ proksime al edukaj programoj. Venkintoj de la lasta etapo rajtas sen ekzamenoj eniri ŝtatajn kaj municipajn altlernejojn laŭ profilo de olimpiko.

Historio
--------

En Sovetunio urbaj matematikaj, fizikaj kaj kemiaj olimpikoj por lernejanoj pasis ekde 1930-aj jaroj. En 1960-aj jaroj oni komencis pasigi tutrusiajn kaj tutsovetiajn olimpikojn pri matematiko, fiziko kaj kemio, en 1970-aj - pri biologio. En 1964 ministro de eduko subskribis la ordonon pri nova ŝtata sistemo de olimpikoj. Post falo de Sovetunio aperis multaj novaj fakaj elementoj de la Tutrusia olimpiko.

Listo de studobjektoj de la Tutrusia olimpiko
---------------------------------------------

* rusa lingvo;
* literaturo;
* fremda lingvo (la angla, la germana, la franca);
* matematiko;
* komputado;
* historio;
* sociologio;
* geografio;
* biologio;
* fiziko;
* astronomio;
* kemio;
* ekonomio;
* jurfilozofio;
* sendandereco de ekzistado (ruse *ОБЖ*);
* teknologio;
* arta kulturo;
* fizika kulturo;
* ekologio.

Referencoj
----------

1. 1 2  Regularo[*rompita ligilo*]**ruse**

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tutrusia olimpiko de lernantoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala paĝaro **ruse**
ISO-lingvokodo :

|  |  |
| --- | --- |
| 639-1 = | mankas |
| 639-3 = | **tvl** |

La **tuvala lingvo** estas orient-malajopolinezia lingvo parolata en Tuvalo. Ĝi estas pli-malpli rilata al aliaj polineziaj lingvoj, kiel la havaja la maoria, la tahitia aŭ la tongana, kaj pli rilata al la lingvoj parolataj en la plej nordaj lokoj de centra Melanezio. La tuvala havigis al si multajn trajtojn de la samoa lingvo, kiun uzis la kristanaj misiistoj fine de la 19-a jarcento kaj komence de la 20-a. En la tuta mondo estas ĉirkaŭ 13.000 tuvala-parolantoj, preskaŭ ĉiuj en Tuvalo, tamen ankaŭ estas malgrandaj migrintaj komunumoj en Nov-Zelando, Fiĝioj, Nauro kaj Kiribato.

### Historio

La tuvalan oni parolas de jam pli ol 2.000 jaroj. Ĝi estas oficiala, kune de la angla, nur en la oceania ŝtato Tuvalo.

### Gramatiko

La sonaro de la tuvala lingvo konsistas el kvin vokaloj (i, e, a, o, u) kaj nur 10 aŭ 11 konsonantoj (p, t, k, m, n, ng, f, v, s, h, l), depende de la dialekto. Vokaloj povas esti kaj longaj kaj mallongaj. Estas kvar eblaj artikoloj: la difina singulara artikolo *te*, la nedifinaj singularaj *se* aŭ *he* (depende de la dialekto), neekzistanta difina plurala artikolo kaj la nedifina plurala *ne* aŭ *ni* (depende de la dialekto). La verbo povas situiĝi komence aŭ meze de frazo kaj la ordo de subjekto, rekta objekto kaj nerekta objekto estas relative libere elektebla. La adjektivo ĝenerale aperas post la nomo, kaj la posedanto post la posedaĵo.

### Dialektoj

La tuvala disdividiĝas en du grupojn da dialektoj: 

* la **nord-tuvala**, konsistanta el la dialektoj parolataj en la insuloj Nanumea, Nanumaga, Niutao kaj Niulakita;
* la **sud-tuvala**, parolata en la insuloj Funafutio, Vaitupu, Nukufetau kaj Nukulaelae.

Ĉiuj parolantoj interkomprenas sin reciproke kaj la malsamaj trajtoj ĉefe temas pri fonologio, morfologio kaj vortoprovizo. La dialektoj de Funafutio kaj Vaitupu (kiuj estas tre intersimilaj) estas la efektiva ŝtatlingvo, kvankam la parolantoj de la norda dialekto ofte uzas sian proprajn trajtojn en publikaj situacioj ekstere de siaj komunumoj. La tuvaloj de la insulo Nui parolas gilbertan dialekton, kiu estas mikronezia lingvo ankaŭ tre rilata al la tuvala.

### Literaturo

La Biblion oni tradukis en la tuvalan en la jaro 1987. Aparte, malmultaj libroj estis eldonitaj en la tuvala. Estas ŝtata ĵurnalo, nome *Sikuleo o Tuvalo*, kaj ankaŭ radio en la tuvala lingvo.

### Ligiloj

* La tuvala ĉe Ethnologue (angle)
* Tuvala gramatiko Arkivigite je 2011-05-14 per la retarkivo Wayback Machine (angle)

### Bibliografio

* Niko Besnier, 1995, *Literacy, Emotion, and Authority: Reading and Writing on a Polynesian Atoll*, Cambridge University Press
* Niko Besnier, 2000, *Tuvaluan: a Polynesian language of the Central Pacific*, Routledge
**Tuxtla Chico** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Tuxtla Chico. Tuxtla en la navatla lingvo signifas "Loko de la kunikloj". La komunumo apartenas al la regiono Soconusco kaj situas ĉe la landlimo al Gvatemalo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07102.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 34101 loĝantojn. El tiuj estis 16676 viroj kaj 17425 virinoj. La komunumo havas surfacon de 857 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 320 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 21082 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 16513 scipovis legi kaj skribi kaj 4558 personoj estis analfabetoj. Do 78% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 22% estis analfabetoj.

33467 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 74 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 0.22% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tuxtla Chico Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Urueñas** [uRŬEnjas] estas municipo en la centroriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Sepúlveda*. La loknomo *Urueñas* estas komprenebla etimologie kiel Fonto de la Senjorinoj (vidu suben). Ĝi enhavas ankaŭ la nune senhomajn iamajn setlejojn Barrio, Santa María del Bálsamo kaj Valdigómez.

Urueñas en la provinco Segovio.
Preĝejo de Sankta Johano Baptista.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 32,87 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 104 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 35 el jaro 1991. 

Ĝi distas 66 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Castroserracín, Navares de las Cuevas, Navares de Enmedio, Valle de Tabladillo, Navares de Ayuso, Sepúlveda kaj Aldeonte.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis ekde tiam al la *Comunidad de Villa y Tierra de Sepúlveda*, en la komunumaro *ochavo de las Pedrizas.*

Etimologie, laŭ la profesoro José María Martín, la nomo estas derivata de Ur-dueñas, tio estas "Akvo de la Senjorinoj" aŭ de la "Sinjorinoj", plej verŝajne rilate al monaĥinoj, kiel okazas en aliaj samregionaj loĝlokoj kiel Dueñas kaj Urueña; fakte eble la relĝado estis faritaj de lokanoj el Urueña, kiuj supozeble trudis tiun nomon. Pri la akvo aŭ fonto, menciendas, ke la loĝloko, norde de Sepúlveda, estas sur ŝtoneca tereno ĉe rojo kiu fluas al la rivero Duratón.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la dunava preĝejo de Sankta Johano kun portikaro, romanika baptujo, granda sonorilmuro kaj kvin barokaj retabloj; krome estas ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768823
 |
Koordinatoj: 49° 10′ 55″ N 23° 24′ 20″ O﻿ / ﻿49.18194 °N, 23.40556 °O﻿ / 49.18194; 23.40556 (mapo)

**Urycz** (ukraine: *Урич*) estas vilaĝo en Ukrainio, en la Lviva provinco. La vilaĝo havis en 2001 305 loĝantojn.

Urycz fondiĝis en 1369. Inter ambaŭ mondmilitij ĝi apatenis al la Dua Pola Respubliko. En 1939 la vilaĝo estis konkerita dum la invado en Pollando fare de la germana armeo. Je la 22-a de septembro en tiu jaro 73-100 militkaptitaj poloj estis enfermitaj en ligna barako. Tiu barako estis ekbruligita fare de la Wehrmacht dum kio preskaŭ ĉiuj militkaptitoj mortis. Urycz situis en la areo kiu laŭ la Molotov-Ribbentroppakto estis ŝuldata al la Sovetunio. Ĝi estis en 1939 konkerita kaj aneksita fare de la sovetoj. Hodiaŭ Urycz apartenas al Ukrainio.

Dum la Dua Mondmilito oni masakris tie kaj en Podhorodce 21 polajn kaj 120 judajn loĝantojn. La nederlandano Pieter Menten estis engaĝita. Li pro tio estis kondamnita en 1980.

Eksteraj ligiloj
----------------

* foto de ligna kirko

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2021-07-26. Alirita 2018-12-19.
UUN-soldatoj de la Jugoslava Popola Armeo en Sinajo, Januaro 1957.
La unua **Urĝoforto de Unuiĝintaj Nacioj** (angle *United Nations Emergency Force* mallongigita **UNEF**) estis establita de la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj por sekurigi kaj finigi la Suezan Krizon per la rezolucio 1001 (ES-I) de 7a de Novembro 1956. Tiu forto estis disvolvigita grandmezure kiel rezulto de klopodoj fare de la tiama Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj nome Dag Hammarskjöld kaj proponon kaj klopodon fare de la tiam kanada Ministro de Eksteraj Aferoj Lester B. Pearson, kiu poste ricevos la Nobel-premion pri paco pro tio. La Ĝenerala Asembleo estis aprobinta planon proponita de la Ĝenerala Sekretario kiu intencis la deplojadon de UNEF ambaŭflanke de la batalĉesa linio. La dua **Urĝoforto de Unuiĝintaj Nacioj** (UNEF II) deplojiĝis el Oktobro 1973 ĝis Julio 1979.

Notoj
-----

1. ↑  Resolution 1001 (ES-1), 5a de Novembro 1956
2. ↑  UN.org

Bibliografio
------------

* Finkelstein, Norman G. (2003). Image and Reality of the Israel-Palestine Conflict, 2nd ed. New York: Verso. ISBN 1-85984-442-1.
* Oren, Michael B. (2002). Six Days of War: June 1967 and the Making of the Modern Middle East, New York: Ballantine Books. ISBN 0-345-46192-4.
* Rikhye, Indar Jit (1980). The Sinai Blunder, London: Frank Cass. ISBN 0-7146-3136-1.
* Thant, U (1978). View from the UN, New York: Doubleday & Company, Inc. ISBN 0-385-11541-5.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 710178
* GND: 130160-3
* LCCN: n50062843
* VIAF: 151228074
* ISNI: 0000 0001 0672 5035
* SUDOC: 07860138X
* BNF: 13752951p
* NLA: 35668933
* BIBSYS: 90219946
 |
La flago de Twente
Twente en Nederlando
**Twente** (nederlande: *Twente*, malaltsakse: *Tweante*, *Twente*, Esperante: **Tvento**) estas regiono en la orienta parto de Nederlando. La plej granda parto situas en la provinco Overijssel kaj eta parto en Gelderlando. Enschede estas la plej granda urbo de la regiono. Tie loĝas proksimume 650 000 homoj.

Historio
--------

En la 1-a jarcento a.K. en la regiono loĝis ĝermana tribo la tubantoj. Dum la periodo de la romia imperio la tribo kune kun aliaj ĝermanaj triboj multfoje militis kontraŭ la romianoj. La romianoj neniam sukcesis konkeri la regionon de la tubantoj, sed kelkaj tubantoj registris sin por la romiaj legioj. Ĉe la Muro de Hadriano en Britio oni trovis surskribojn de tubantoj en romia militservo.

Sankta Pleĥelmo-baziliko en Oldenzaal, la plej malnova ŝtona kirko de Nederlando
En Twente loĝas, ekde la mezepoko, la saksoj. En la 8-a jarcento la frankoj konkeris la regionon kaj ili disvastigis la kristanecon. Ekde la 10-a jarcento la episkopoj de Utreĥto estris la regionon. Dum la mezepokoj ok loĝlokoj akiris urborajton:

* Almelo
* Delden
* Diepenheim
* Enschede
* Goor
* Oldenzaal
* Ootmarsum
* Rijssen

Vidu ankaŭ
----------

* Tventa dialekto

* Kategorio Twente en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
fortikaĵo Nehaj apud Senj (Kroatio)
**Uskokoj** (kroate *Uskoci*, serbe *Ускоци*, germane *Uskoken*, itale *Uscocchi*, de la slava vorto *uskočiti*, "ensalti") estis armee organizita gruparo de hajdukoj, do partizane batalantaj slavaj kristanoj, kiuj batalis kontraŭ la islama invadinta armeo de la Otomana Imperio. Kontraste al la aliaj grupoj de hajdukoj, la uskokoj estis katolikaj fuĝintoj el la otomanc konkeritaj regionoj de Kroatio, Bosnio kaj Hercegovino, kiuj komende de la 16-a jarcento forlasis siajn hejmajn regionojn kaj kolektiĝis ĉefe en la marbora regiono Dalmatio, kiun dominis la Respubliko Venecio. El Dalmatio ili "ensaltis" en siajn hejmajn regionojn, tie plenumis partizane armeajn agojn kontraŭ la otomana armeo kaj denove retiriĝis al siaj kaŝejoj en Dalmatio. Pere de sia malfacile kontraŭbatalebla partizana taktiko la uskokoj sukcesis per Hercegovino atingi relativan aŭtonomion ene de la Otomana Imperio.

La plej multaj uskokoj en Dalmatio kolektiĝis sur la teritorioj posedataj de la kroata armeestro *Petar Kružić* en Klis kaj ĉirkaŭaĵo.

Kiam dum la jaro 1537 la Otomana Imperio konkeris la urbon Klis, la plej multaj uskokoj plumigris al Senj. De tie ili amare batalis kaj kontraŭ la invadinta armeo de la Otomana Imperio kaj kontraŭ tiu de la same konkerinta Respubliko Venecio. Aparte fortaj tiuj partizanaj bataloj estis ĉe la bordo de la Adriatika Maro ĉirkaŭ la urbo Zadar. En la montaro supre de la urbo Senj viziteblas la bone konservita uskoka fortikaĵo *Nehajgrad*.

En Senj la uskokoj kun la indulgo de la habsburga Aŭstria Imperio komencis pirate ataki ŝipojn de la venecianoj. La Respubliko Venecio ne sukcesis kontroligi la uskokojn.

Tial dum la jaro 1612 komenciĝis milito inter la Austria Imperio kaj la Respubliko Venecio, dum kies bataloj la uskokoj devis forlasi la urbon Senj. Iliaj ŝipoj estis bruligitaj kaj dum la jaro 1716 ili retiriĝis en la regionon de Karlovac en la montaron Gorjanci, kie jam ekde la jaro 1524 loĝis parto de la uskokoj. Per la daŭra batalado de la ribeloj kontraŭ la Otomana Imperio la uskokoj poste konsistigis la kernon de la armea limo inter la Aŭstria Imperio nordokcidente kaj la Otomana Imperio sudoriente, kiu dum la aŭstriaj-otomanaj militoj de 1683 ĝis 1699 kaj de 1788 ĝis 1791 rezistis al la otomana armeo.

La germana porjunulara romano La ruĝa Zora kaj ŝia bando rakontas pri bando de orfaj 12- bis 15-jaraj junuloj, kiu kampadas en la ruinoj de uskoka fortikaĵo borde de la marbordo de la Adriatika Maro en Dalmatio, el siaj kaŝejoj partizane invadas la urbeton Senj ĉefe por ŝteli iom da nutraĵoj kaj romantike komprenas sin kiel posteuloj de la uskokoj. En Mezeŭropo tiu porjunula libro tre konatigis la historion de la uskokoj, kaj fine de januaro 2008 ekprezentiĝis kineja filmo (Die rote Zora) surbaze de la romano, kiu ankoraŭfoje plialtigis la konatecon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Uskokoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Uskokoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* urbo Senj - la uskokoj (paĝoj germanaj)
* la uskokoj de Senj (same germanaj)
**Uson-Israela Komitato por Publikaj Aferoj** (angle ***American Israel Public Affairs Committee***, akronime **AIPAC**, prononcata /ˈeɪpæk/ *AY-pak*) estas usona lobio kiu realigas taskojn en Vaŝingtono, antaŭ la Kongreso de Usono kaj en la Blanka Domo, por teni mallarĝan interrilaton inter la ŝtato de Israelo kaj Usono. Ĝi estas ne-profita organizaĵo kun granda kvanto de membroj, inkludante inter ili senatanojn kaj kongresanojn el la demokrataj, respublikaj kaj sendependaj parlamentanoj. La AIPAC estas financita pere de la kontribuoj de siaj membroj. La AIPAC havas ampleksan apogon al la Kongreso kaj al la Senato de Usono; la apogo inter la membroj de la Kongreso inkludas al la plimulto da membroj tiel de la Respublika Partio kiel de la Demokratia Partio. Al la Konferenco de la AIPAC de la jaro 2011 ĉeestis proksimume la 2 trionojn de la Senato de Usono kaj la 2 trionoj de la Ĉambro de Reprezentantoj de Usono, inkludite la Prezidanton de Usono: Barack Hussein Obama, Hillary Rodham Clinton, la gvidanton de la plimulto en la Senato, Harry Reid, kaj la proparolanton de la ĉambro nome John Boehner.

AIPAC formiĝis dum la administracio de la Prezidanto de Usono Dwight D. Eisenhower, kaj de tiam helpis por certigi la helpon kaj la apogon de Usono al la ŝtato de Israelo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Uson-Israela Komitato por Publikaj Aferoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Uson-Israela Komitato por Publikaj Aferoj* angle
La **Usona Agentejo por Internacia Evoluo** (angle United States Agency for International Development, **USAID**) estas usona registara agentejo ĉefe respondeca pri la administrado de civila (do ne armea/milita) eksterlanda helpo. Responde al la promeso de la usona prezidanto Barack Obama de 2013 "kuniĝi kun niaj aliancanoj por elradikigi ekstreman malriĉecon en la venontaj du jardekoj," USAID deklaras la mision "kunlabori por fini ekstreman malriĉecon kaj antaŭenigi stabilajn, demokratiajn sociojn, per tio ankaŭ antaŭante la sekurecon kaj prosperon de Usono". USAID agadas en Afriko, Azio, Latinameriko kaj orienta Eŭropo.

La usona prezidanto John F. Kennedy kreis la agentejon el pluraj antaŭaj ŝtataj agentejoj en 1961 per plenuma ordono, por starigi evoluhelpajn programojn en la areoj rajtigitaj de la Usona Kongreso per la "leĝo pri asisto al fremdaj landoj" (*Foreign Assistance Act*). [4] La Kongreso ĝisdatigas ĉi-tiun rajtigon tra ĉiujaraj mondonaj leĝoj (*funds appropriation acts*) kaj laŭnecese per pliaj leĝoj. Kvankam teknike sendependa federacia agentejo, USAID agadas en proksima kunlaboro kun kaj nome de la ekstera politiko gvidata de la Prezidanto de Usono, la Usona Sekretario de Ŝtato, kaj la Usona Nacia Sekureca Konsilio.

Rilatoj al Esperanto
--------------------

Inter la kunlaborantoj en la centra oficejo de USAID estas la esperantisto Joseph Truong, usonano de vjetnama deveno, kiu de 1997 ĝis 1999 estis la prezidanto de TEJO.

* Kategorio Usona Agentejo por Internacia Evoluo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**MathWorld** (angle: matematik-mondo) estas retejo pri matematiko, fondita de Eric W. Weisstein. Ĝi estas kvazaŭ reta leksikono pri matematiko. Mecenatas ĝin Wolfram Research Inc. kaj la projekto *National Science Digital Library* de la usona fondaĵo *National Science Foundation*.

Weisstein ekde 1995 enretigis siajn notojn pri matematikon sub la titolo *Eric's Treasure Trove of Mathematics* (la matematika trezortrovaĵo de Eric). Ĉirkaŭ 1997 li kontraktis kun eldonejo CRC Press pri libra kaj lumdiska publikigo de la materialo sub la titolo *CRC Concise Encyclopedia of Mathematics* ("konciza matematika enciklopedio de CRC"). Kiam en 1999 li eklaboris por Wolfram Research Inc. tiu firmao transprenis la retejon kaj renomis ĝin *MathWorld*. Ĝi garantiis liberan aliron.

En 2000 CRC jurprocese postulis kaj atingis la fermon de la retejo, kiu estis konkurenca al ĝiaj libro kaj disko. Post interkonsento kaj pago de Wolfram Research al CRC la retejo ree estis malfermita kaj denove estas senkoste alirebla.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle MathWorld (de Wolfram Research)
Logoo por la Usona Ducentjariĝo komisiita de la Usonrevolucia Ducentjariĝa Komisiono.
La **Usona Ducentjariĝo** aŭ en angla **United States Bicentennial** estis serio de celebroj kaj aktivaĵoj okazintaj dum la mezo de la 1970-aj jaroj kiuj omaĝis la historiajn okazaĵojn kiuj kondukis al la kreado de Usono kiel sendependa respubliko. Estis centra evento por la memoro de la Usona Revolucio. La Ducentjariĝo pintis la dimanĉon, 4a de julio 1976, kun la 200a jariĝo de la adopto de Deklaro de Sendependeco.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Usona Ducentjariĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* The Story of America's Freedom Trains
* ThemeTrains.com – Information on both Freedom Trains, documentaries, decals
* Motts Military Museum near Columbus, OH – Exhibits include a large display featuring artifacts and memorabilia from the 1975–76 American Freedom Train
* The American Freedom Train Yahoo! Group – Photos and discussion of both Freedom Trains Arkivigite je 2013-02-27 per la retarkivo Wayback Machine
**Tábara** [TAbara] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Tábara, en la centro de la provinco. *Tábara* estas etimologie deriva el radiko kiu signifas fluejon. Ĝi estas ĉefurbo la komarko, estas romanika preĝejo deklarata Havaĵo de Kultura Intereso en 1931, fama ĉefe pro sia turo. Tie estis la fama Monaĥejo de San Salvador de Tábara, dediĉita al San Salvador, fondita de Froilano de Leono fine de la 9-a jarcento. Tie laŭ la kronikoj estis ĉirkaŭ ses cent gemonaĥoj, kaj de tie eliris ankaŭ la fama kodekso *Beato de Tábara* kun trajtoj mozarabaj, arabaj kaj visigotoj. Li estis ankaŭ dum jarcentoj ĉefurbo de la senjorlando de Tábara, altigita poste al kategorio de Markislando de Tábara, kreita en 1541. 

Municipoj de la komarko Tierra de Tábara en la centro de la provinco Zamoro.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 112,68 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 751 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 900 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 50 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Ferreras de Arriba, Ferreras de Abajo, Villanueva de las Peras, Pueblica de Valverde, Friera de Valverde, Riofrío de Aliste, Faramontanos de Tábara, Moreruela de Tábara, Pozuelo de Tábara kaj Ferreruela de Tábara.

Estas atestaĵoj de prahistoria loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado en la 9-a jarcento. Fine de la 10-a jarcento estis *scriptorium* en la monaĥejo, fondita sur eble iama visigota setlejo. Ĝi suferis atakojn de islamaj trupoj el Kordovo. Ĝi apartenis al la Regno Leono. De tiam estis multaj dokumentaj registroj kaj floraj pintoj en la Renesanco. En la 16a jarcento estis nova konvento de Hieronimanoj kaj poste de Dominiknaoj. En Februaro 1911 okazis popola tumulto kontraŭ terposedanto.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (cerealoj, legomoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, vinkeloj, ponto, piedirado). Plej grava lokano estis la poeto León Felipe, kiu famiĝis ĉefe dum kaj pri la ekzilo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 756168
* VIAF: 305922227
* NKC: ge1074246
 |
Sidejo de la Usona Olimpika Komitato en Colorado Springs (Kolorado).
La **Usona Olimpika Komitato** (angle ***United States Olympic Committee***) estas neprofitdona organizaĵo, kiu funkcias kiel la Nacia Olimpika Komitato (NOK) de Usono. Kiel NOK, la Usona Olimpika Komitato celas subteni usonajn atletojn, sporton en Usono kaj organizi tiujn Olimpikajn Ludojn, kiuj okazas en Usono. La lasta tia Olimpiko estis la Somera Olimpiko 1996 en Atlanta (Georgio).

Fondiĝo
-------

Lige al la fondo de la Internacia Olimpika Komitato en 1894, la du usonaj IOK-membroj - James Edward Sullivan kaj William Milligan Sloane - formis komisionon por organizi la partoprenon de usonaj atletoj en la unua moderna olimpiko de 1896, en Ateno, Grekio. En 1921, la komisiono adoptis konstitucion kaj regularojn por formale organizi la Usonan Olimpikan Asocion.

Prezidintoj
-----------

* Douglas MacArthur

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Usona Olimpika Komitato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Oficiala retejo
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Turbenthal (stacidomo). |


**Turbenthal** estas komunumo en la distrikto Vinterturo, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 4050 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Turbenthal situas en la Tössvalo en la Zurika Oberlando. La komunumo kun 25,07 km² estas laŭteritorie unu el la plej grandaj zurikaj komunumoj. Al ĝi apartenas entute 10 vilaĝoj, nome *Hutzikon*, *Landenberg* (kie troviĝas la Ruino Breitenlandenberg, *Neubrunn*, *Oberhofen*, *Ramsberg*, *Schmidrüti*, *Seelmatten*, *Steinenbach*, *Tablat* kaj *Turbenthal*.

En oriento sur la limo kun la turgovia komunumo Bichelsee-Balterswil situas la lageto *Bichelsee*.

Trafiko
-------

Turbenthal troviĝas ĉe la trajnlino de la iama Tössval-Fervojo, kiu nuntempe apartenas al la Svisaj Federaciaj Fervojoj kaj sur kiu linio nuntempe cirkulas la regiona trajnlinio S26 de la Zurika Trafik-Unio.

Vidindaĵoj
----------

Sur monteto supre de la vilaĝo situas la Burgruino Schauenberg.

Historio
--------

Unua skriba mencio de la komunumo datiĝas el dokumento de la Monaĥejo Sankt-Galo el la jaro 825 post Kristo sub la nomo *Turbatuntale*.

Ĝis la mezo de la 15-a jarcento Turbenthal estis posedaĵo de la Grafoj de Kiburgo kaj poste Habsburgoj kaj fariĝis en la jaro 1452 per la vendo posedaĵo de la urbo Zuriko.

En la jaro 1930 la dek municipoj *Hutzikon*, *Landenberg*, *Neubrunn*, *Oberhofen*, *Ramsberg*, *Schmidrüti*, *Seelmatten*, *Steinenbach*, *Tablat* kaj *Turbenthal* estis kunigitaj al la hodiaŭa politika komunumo Turbenthal.

Vidu ankaŭ
----------

* Turbenthal (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Turbenthal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Turbenthal

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Vinterturo |
| --- |
| Altikon • Bertschikon • Brütten • Dägerlen • Dättlikon • Dinhard • Elgg • Ellikon ĉe Turo • Elsau • Hagenbuch • Hettlingen • Hofstetten • Neftenbach • Pfungen • Rickenbach • Schlatt • Seuzach • Turbenthal • Wiesendangen • **Vinterturo** • Zell |  |

 |