recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tivadar Rédey** [rEdei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rédey Tivadar** estis hungara bibliotekisto, literaturhistoriisto, kritikisto, poeto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1947), membro de Societo Kisfaludy (1934), membro de Societo Vajda János. Lia edzino estis Mária Hoffmann, la unua hungara ina bibliotekisto.

Tivadar Rédey  naskiĝis la 18-an de junio 1885 en Budapeŝto. Li mortis la 25-an de januaro 1953 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tivadar Rédey frekventis universitaton en Budapeŝto, kie li kune lernis kun Mihály Babits. En 1911 li eklaboris en Hungara Nacia Muzeo, sed jam tiam li verkis poemojn. Li edziĝis, la loĝejo iĝis renkontejo de literaturamantoj. Li verkis artikolojn ekzemple en Nyugat kaj Napkelet, sed liaj kritikoj aperis en diversaj gazetoj. Post la 2-a mondmilito li pensiuliĝis en Tutlanda Biblioteko Széchényi.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Jenő Péterfy* (1909)
* *Prizma* (1912) - poemaro
* *Kritikai dolgozatok és vázlatok* (1931)
* *Hat év magyar színművészete (1940)*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto kaj poemoj
* poemoj, fine biografio

* Kategorio Tivadar Rédey en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 458508
* VIAF: 121513933
* ISNI: 0000 0001 1086 5874
* BNF: 109789864
 |
Tomaso Plantaĝeneto (2-a grafo de Lancaster)
**Tomaso Plantaĝeneto** (naskiĝis ĉirkaŭ 1278, m. la 22-an de marto 1322) estis nepo de Henriko la 3-a (Anglio) kaj angla nobelo kiu plurfoje ribelis kontraŭ Eduardo la 2-a. Li ofte konatiĝis kiel **Tomaso de Lancaster**.

Familio
-------

Tomaso estis la pli aĝa filo de Edmundo Crouchback kaj Blanka de Artezo, kaj frato de Henriko Plantaĝeneto (3-a grafo de Lancaster). De sia frato li heredis la titolojn de grafo de Leicester, grafo de Lancaster, kaj grafo de Derby. Li estis la plej potenca nobelo de norda Anglio.

Edziĝo
------

Tomaso edziĝis al Alica de Lacy, filino Henriko de Lacy (3-a grafo de Lincoln). Kiam Henriko mortis en 1311 Tomaso iĝis per sia edziĝo grafo de Lincoln kaj grafo de Salisbury.

Tamen la geedziĝo estis malkontentiga. En 1317 Alica (verŝajne volonte) forrabiĝis de kavaliro kiu omaĝis al Johano de Warenne (8-a grafo de Surrey). Sekvis akra kverelo inter la du grafoj, kaj Tomaso kaptis du kastelojn de Johano de Warenne, kaj eksedziĝis disde Alica. Eduardo la 2-a devigis la grafojn eniri pacakordon. Malgraŭ la eksedziĝo, per la originala edziĝakordo Tomaso daŭre retenis la rangojn de grafo de Lincoln kaj grafo de Salisbury.

Konfliktoj kun Eduardo la 2-a
-----------------------------

Komence de la regado de Eduardo la 2-a, Tomaso subtenis la reĝon, sed li komencis kontraŭi lin pro malamo al ties favorato Piers Gaveston, kiu malkaŝe mokis Tomason. Kiam Gaveston persvadis Eduardon forsendi sekvanton de Tomaso, Tomaso aliĝis al la nobeloj kiuj kontraŭis Eduardon. Per sia privata armeo li disigis Eduardon de Gaveston, kaj li estis inter la nobeloj kiu mortkondamnis Gaveston en 1312.

En 1314 la skotoj decide venkis Eduardon la 2-a dum la batalo de Bannockburn. Poste Eduardo konfidis sin al Tomaso, kiu estis dum la sekvantaj kvar jaroj la fakta reganto de Anglio. Sed Tomaso povis nek defendi nordan Anglion kontraŭ skotaj disraboj, nek pacigi kverelantajn nobelojn. En 1318 kontraŭuloj senpostenigis lin. Tamen la novaj reĝaj favoratoj, Hugo Despenser (1-a grafo de Winchester) kaj Hugo Despenser (la pli juna) malpopulariĝis. En 1321 Tomaso denove estris ribelon. La 16-an de marto 1322 li malvenkis proksime al Boroughbridge, Jorkŝiro, kaj kaptiĝis. Li mortkondamniĝis per proceso dum kiu oni tute malebligis lin defendi sin. Li senkapiĝis proksime al Kastelo Pontefract, kaj la reĝo konfiskis liajn titolojn kaj bienojn. Tamen en 1324 Eduardo la 2-a restaŭris ilin al Henriko, la frato de Tomaso.

Preskaŭ tuj post lia morto multaj honoris Tomason kiel sanktulo kaj martiro. Trifoje Eduardo la 3-a (Anglio) malsukcese petis la papon kanonizi lin.

* Kategorio Tomaso Plantaĝeneto (2-a grafo de Lancaster) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 308467
* VIAF: 290413155
* NKC: jx20090904008
 |
**Traidenis** (? - 1282) estis Grandduko de Litvo (1270 - 1282).

Deveno
------

Lia deveno ne estas certa. en malfruaj fontoj ekzistas mencioj, ke li estas parenco de Mindaugas kaj same kiel Mindaugas devenis de Polockaj princoj, sed ĉi tiaj informoj ne estas fidindaj. Ekzistas opinio, ke Traidenis ne estis parenco de Mindaŭgas kaj kiam li atingis potencon, li ŝanĝis politikon de siaj antaŭuloj Vaišvilkas kaj Švarnas kaj dum sia regado anstataŭ rusin-ortodoksa partio dominis litov-pagana. Sed, samtempaj fontoj atestis, ke pli junaj fratoj de Traidenis estis ortodoksoj kaj tiel estas probabla kaj ortodoksismo de Traidenis mem.

Agado
-----

Ĝis la jaro 1270 pri Traidenis preskaŭ mankas informoj, sed estas certe, ke dum regado de Mindaŭgas li partoprenis en militoj kontraŭ Volinio kaj en ĉi tiaj militoj pereis liaj junaj fratoj. En la jaro 1270 Trajdenis ekregis en Litvo, volinia kronikisto malbone priskribis lin, nomante Traidenis pli malica ol Herodo kaj Nerono.

Traidenis defendadis sian ŝtaton kontraŭ kruckavaliroj kaj Volinio, helpis al praprusoj en ilia kontraŭstaro kontraŭ germanoj. Multaj praprusoj fugis en Litvo de germana premo. Ekzemple, en la jaro 1276 multaj praprusoj enloĝiĝis apud Hrodna kaj Slonim. En la jaro 1278 Traidenis sendis sian fraton por helpi al litova tribo jatvagoj en lia militiro kontraŭ Mazovio kaj orienta Polio. Mazovio estis forte prirabita kaj foris interrilatoj kun kruckavaliroj kaj kontraktis armisticon kun Traidenis. Samtempe, kruckavaliroj invadis en Litovio, sed post iom da tempo estis forpelitaj. Militaj sukcesoj de litova grandduko estis garantiitaj per kontraŭpola packontrakto inter Mazovio kaj Litovio, mazovia princo edziĝis kun fratino de Traidenis.
Laŭ volinia kroniko Traidenis mortis pro naturaj kialoj, sed pli malfruaj fontoj mencias, ke li estis mortigita laŭ ordono de litova princo-separatisto Poluŝ, kiu fuĝis el Litovio al Ordeno de germanaj kavaliroj kaj partoprenis en iliaj militiroj kontraŭ Litovio, venĝante pro perdo de sia lando.

* Kategorio Traidenis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 422102
* VIAF: 134170761
* NKC: jx20100809009
 |
**Zoltán Morlin,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Morlin Zoltán** estis hungara kristalografo, profesoro.

Zoltán Morlin  Arkivigite je 2016-03-03 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 22-an de decembro 1913 en Aŭstrio-Hungario en Vieno. Li mortis la 11-an de januaro 2002 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán Morlin frekventis piaristan gimnazion en Budapeŝto, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1936. Post la diplomo li havis postenon en ministerio pri religio kaj eduko, sed li havis tempon por viziti la fizikan-matematikan katedron. Dum la 2-a mondmilito kelkfoje li estis soldato. En 1950 li estis forigita el la ministerio, ĉar li ne havis "laboristajn radikojn". Li komencis instrui en la fizika katedro de Teknika Universitato de Budapeŝto, la koncernan diplomon li akiris nur en 1953. Post jaroj li laboris en diversaj institutoj aŭ laboratorioj. En 1960 li kandidatiĝis, poste la doktoriĝo fiaskis. Unu el liaj filoj disidis, tial li ne ricevis pasporton. Li multe okupiĝis pri optikaj kristaloj. En 1979 li pensiuliĝis.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Vizsgálatok nagy nyomáson végbemenő rekrisztallizációs folyamatok köréből* (1960) - kandidata disertaĵo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
**Éva Dónusz** [dOnus], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dónusz Éva** estas hungara kajakisto, olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono, trejnisto.

Éva Dónusz naskiĝis la 29-an de septembro 1967 en Vác.

Biografio
---------

Éva Dónusz akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1994. Depost 1999 ŝi estis trejnisto aŭ ŝi havis postenon en la hungara akvasporta vivo. Intertempe ŝi edziniĝis kaj naskis dufoje. Ŝi ricevis ŝtatan premion en 1992.

### Sporta kariero

Éva Dónusz inter 1977-1986 estis kajakisto en sia naskiĝurbo sur Danubo, poste en ĉefurbaj sportkluboj ĝis 1999. Ŝi estis hungara ĉampiono 20-foje inter 1988-1999. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1992 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1996 kun ora medalo en 1992 kvarope en distanco 500 m, krome en mondĉampionumoj ŝi estis la unua en 1994 duope kaj la dua okfoje inter 1989-1994 teame. Ŝia plej konata trejnisto estis Katalin Rozsnyói. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 1999.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto kaj video
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 811721
 |



* Portalo pri Biografio
U R Ananthamurthy
**Udupi Rajagopalacharya ANANTHAMURTHY** [udupi raĝagopalaĉarja anantamurti] kanare: ಉಡುಪಿ ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರ್ಯ ಅನಂತಮೂರ್ತಿ (naskiĝis la 21an de decembro 1932 en Melige en Brita Hindujo - mortis la 22an de aŭgusto 2014 en Bengaluro, Barato) estis verkisto kaj edukisto. Li estis unu el la pioniroj de la beletra movado Navya [navja; "la nova"], kiu en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj enportis modernismon en kanaran literaturon. Jam ricevinte plurajn premiojn, en 1994, li gajnis ankaŭ la premion Gjanpith, la plej alta literatura honoro donata de la barata registaro.

Profesie, Ananthamurthy estis konata instruisto de literaturo en kaj ekster Barato. De 1987 ĝis 1991, li estis rektoro de la Universitato Mahatma Gandhi en Keralao. Paralele, li estis publika intelektulo, kiu ofte komentariis pri la aktuala situacio soci-politika en Barato.

Li verkis romanojn, novelarojn, poemarojn, esearojn kaj dramon. La verkoj de Ananthamurthy estis tradukitaj en plurajn lingvojn. Lia plej konata romano estas *Samskara* [samskaaraa; "kulturo", ankaŭ "la mort-ritoj"] (1965). Li verkis ĝin en Britujo, kiam li estis doktoriĝanta pri la angla literaturo. Li spektis la filmon *La sepa sigelo* de Ingmar Bergman kaj estis profunde tuŝita. Lia instruisto, la aŭtoro Malcolm Bradbury, sugestis ke li verku pri la propraj spertoj en Barato, pri la plurnivela strukturo de la Tempo en barata socio.

Referencoj
----------

1. ↑  Mehta, Suketu. "Kannada Writer Ananthamurthy loved whiskey and a good argument",
2. ↑  Nikam, Girish. "To The Point With U R Ananthamurthy", video-intervjuo, Rajya Sabha TV, 2013-02-21
3. ↑  Ananthamurthy, U. R. "How I wrote *Samskara*" en Baral kaj aliaj, *Samskara: A Critical Reader*, Delhi: Pencraft, 2005, ISBN 978-81-85753-70-6

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio U R Ananthamurthy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* "U.R. Ananthamurthy - The greatest storyteller" de Shiv Visvanathan, *The Hindu*, 2014-08-23, omaĝa eseo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 493162
* GND: 120605821
* LCCN: n81149326
* VIAF: 111906023
* ISNI: 0000 0000 8178 7167
* LIBRIS: 285344
* SUDOC: 028192478
* BNF: 120077331
* BIBSYS: 90914468
 |
**Ulrich von Liechtenstein** (naskiĝinta ĉirkaŭ 1200 en klano kavalira stiria de Murau/Distrikto Murau, mortinta la 16-an de januaro 1275) estis aŭstra menestrelo kaj poeto mezaltgermana.

Ulrich ege gravis en siatempa politiko. En sia poemo »Frauendienst«, kiun konatigis Ludwig Tieck per prilaboro kaj traduko (Stuttgart 1812), li prezentas en strofoj la mirindan vivon de kavaliroj inter amrilatoj kaj bataloj. En ĝi enplektiĝis ankaŭ kelkaj kantoj kaj amleteroj *(Büchlein)*. Lia skribstilo estas manierisma, sentema kaj elita. La romano permesas interesajn enrigardojn en la vivo de la nobeloj. Post troigita amkkantado kaj duelfarado komenciĝis la persona malaltrangiĝo.

Krome konserviĝis eta kleriga poeziaĵo titolita »Frauenbuch«. Ambaŭ eldonis Lachmann, kun pliaj historiaj rimarkoj de Karajan (Berlino 1841), dume »Frauendienst« estis eldonita nur de Bechstein (Lepsiko 1888, 2 vol.); la lirikaĵojn prezentis ankaŭ Von d. Hagen en sia verko »Minnesinger« (vol. 4).

Literaturo
----------

* Falke, *Geschichte des fürstlichen Hauses Liechtenstein*, Bd. 1, Wien 1868
* Knorr, *Über Ulrich von Lichtenstein*, Strasburgo 1875
* Becker, *Wahrheit und Dichtung in Ulrich von Lichtensteins Frauendienst*, Halle 1888

Fonto
-----

Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 19. Leipzig 1909, p. 883, kio legeblas tie ĉi interrete.

* Kategorio Ulrich von Liechtenstein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 580399
* GND: 118625306
* LCCN: n82032711
* VIAF: 455159474315527662488 19708017, 455159474315527662488
* ISNI: 0000 0001 0918 4318, 0000 0004 4918 2909
* LIBRIS: 200211
* SUDOC: 02943713X
* BNF: 12106480n
* MBA: 09eb4f28-cc58-481c-a8da-b1764710252f
* NLA: 47753576 36452865, 47753576
* BIBSYS: 90084106
* NKC: mzk2012720900
 |
***Cuarteto de La Habana*** estas hispana filmo de 1998 reĝisorita de Fernando Colomo kun scenaro de Julio Carrillo kaj Fernando Colomo. Granda parto de la intrigo temas pri la rilatoj inter kubanoj (suferantaj malriĉon) kaj hispanoj (altiritaj de karibeco de Kubo).

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Walter estas junulo entuziasma pri muziko kiu vivtenas sin zorgante la rubujojn de ĵaz-ejo en Madrido. Gravediĝo de lia koramikino kaj la morto de lia avino estas malfacilaĵoj, sed ĉio komplikiĝas kiam li ricevas la filmeton de kubanino kiu konfesas al li, ke ŝi estas lia patrino. Tiukadre li venas al Kubo, kaj ĉio eĉ plie komplikiĝas per serio de fonfliktoj kaj miskomprenoj.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Ernesto Alterio ... Walter
* Mirta Ibarra ... Lita
* Javier Cámara ... Segis
* Laura Ramos ... Diana
* Daisy Granados ... Nereida
* María Esteve ... Vicky
* Mónica Cano ... Paloma
* David Calzado ... Lazaro
* Javier Gurruchaga ... Pastro
* Pilar Castro ... Kelnerino

Eksteraj ligiloj
----------------

* en IMDB

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Cuarteto de la Habana en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 847213
 |
***Los aires difíciles*** (La malfacilaj aeroj, La malfacilaj ventoj) estas hispana komedia filmo de 2006 reĝisorita de Gerardo Herrero kaj protagonistigita de José Luis García Pérez, Carmen Elías, Roberto Enríquez kaj Cuca Escribano. Ĝi estis filmita en Barbate (Kadizo) kaj Madrido, estas bazita sur la samnoma romano de la verkistino Almudena Grandes, kaj premieris en la Festivalo de Malago, en kiu ĝi ricevis la Oran *Biznaga* al la plej bona filmo.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Juan Olmedo kaj Sara Gómez estas du nekonatoj kiuj tamen ambaŭ fuĝas disde sia pasinteco kaj ĉiu el ili instaliĝas en nova domaro ĉe la marbordo de la plej suda hispana provinco proksime de la Ĝibraltara Markolo. Je centoj da km de Madrido, ili klopodas por refari sian vivon, spite la fakton ke la memoroj ankoraŭ estas tre fortaj: Sara, kiu perdis ĉion, kaj Juan, kiu fuĝas el familia tragedio, estas la protagonistoj de historio en kiu ambaŭ ventoj (ĉefe tiu orienta kaj tiu okcidenta) influas la konduton kaj mensostaton de la personoj kaj estas tialo por la titolo.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* José Luis García Pérez kiel Juan
* Cuca Escribano kiel Maribel
* Carme Elías kiel Sara
* Roberto Enríquez kiel Damián
* Antonio Dechent kiel Panrico
* Andrés Gertrúdix kiel Alfonso
* Pilar Castro kiel Charo
* Natalia Sánchez kiel Charo (infana)

Eksteraj ligiloj
----------------

* en IMDB
* Los Aires Difíciles en Club Cultura

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Los aires difíciles (película) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 847223
 |
***Días de fútbol*** (Futbaltagoj) estas hispana filmo de 2003 reĝisorita de David Serrano de la Peña.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Jorge estas 30-jaraĝa kaj pensas, ke lia vivo ne povas malboniĝi. Lia laboro deprimigas lin kaj lia fianĉino lasas lin kiam li petas geedzecon. Sed ĉio povas ja malboniĝi, ekzemple ĉe liaj amikoj: Ramón ne scias tion kio plej kolerigas lin, ĉu la faroj de sia edzino ĉu lia alopecio; Gonzalo delonge studas juron kaj serĉas fianĉinon, sed sukcesas atingi nenion el tio; Carlos volas iĝi granda aktoro, sed li estas nur duaranga en televida vendejo; Miguel estas policano kaj familiestro sed deziras estis kantaŭtoro, kio kolerigas sian edzinon.

La nura kiu ŝajne kontrolas sian vivon estas Antonio, kvankam li fakte ĵus eliris el prizono. Ili ĉiuj deziras ŝanĝi siajn vivojn kaj la brila solvo estas rekrei la futbalteamon kiun ili havis junaĝe, por finfine venki je io en la vivo, kvankam nur lokan futbalĉampionecon. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Ernesto Alterio (Antonio)
* Natalia Verbeke (Violeta)
* Pere Ponce (Carlos)
* Alberto San Juan (Jorge)
* Fernando Tejero (Serafín)
* Diego Paris (Juli)
* María Esteve (Carla)
* Secun de la Rosa (Gonzalo)
* Nathalie Poza (Patricia)
* Eva Santolaria (Lorena)
* Lola Dueñas (Macarena)
* Guillermo Toledo (barbekuulo)
* Diego Martín (Daniel)
* Roberto Álamo (Ramón)
* Pilar Castro (Bárbara)
* Luis Bermejo (Miguel)

Eksteraj ligiloj
----------------

* en IMDB

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Días de fútbol en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 847237
 |
**Vasil ŜKLAR** (en la ukraina **Василь Шкляр**) naskiĝis la 10-an de junio 1951 en vilaĝo Hanĵalivka de Ĉerkasa provinco, Ukrainio en familio de oficistoj. Finis mezlernejon kun arĝenta medalo kaj en 1968 fariĝis studento de filologia fako de Kijiva Universitato. Pro iu konflikto li transiris al la Ŝtata Universitato de Erevano, Armenio. Diplomiĝis en 1972. Posedas la armenan lingvon. Laboris kiel ĵurnalisto en gazetaro.

En 1988-1998 – politika ĵurnalisto, laboris en zonoj de militaj konfliktoj de Sovetio kaj Rusio, interalie – en Ĉeĉenio, faktojn de savado de familio de generalo Ĝoĥar Dudajev li poste priskribis en sia romano "Elemental'".

1991-1998 – membro de Ukrainia respublika partio, ĝia gazetara sekretario. De 1978 – membro de Ukrainia Nacia Verkista asocio; de 1999 – de Asocio de ukrainaj verkistoj. Tradukas de la armena kaj de greka lingvo. Ukrainigis (el la rusa lingvo) la plej unuan version de fama romano de Nikolaj Gogol "Taraso Bulbo", kie Gogol ne menciis rusan caron. La traduko estis akre kritikita fare de tiama ambasadoro de Rusio (en Ukrainio) Viktor Ĉornomirdin.

2000-2004 – la ĉefa redaktoro de eldonejo "Dnipro".

Verkaro
-------

* La unua neĝo (Перший сніг, 1977)
* Praarbaro (Праліс, 1986)
* Nostalgio (Ностальгія, 1989)
* Ombro de strigo (Тень совы, 1990)
* Ŝlosilo (Ключ, 1999); premio "Zolotij Babaj", 1999; premio "Spiral stolit'", 2003
* Elemental' (Елементал, 2001), premio "Koronacija slova", 2001
* Sango de ĥiroptero (Кров кажана, 2003)
* "Dekamerono", ukraina versio de l' verko de G. Boccaccio («Декамерон», українська версія твору Дж. Боккаччо, 2006)
* Provludo de satano (Репетиція сатани, 2006)
* Ĉerizoj en sekalo (Черешні в житі)
* La restinto. La Nigra Korvo (Залишенець. Чорний ворон, 2009)
* Marusja (Маруся, 2014)
* La nigra suno (Чорне сонце, 2015)

Romano "La Nigra Korvo"
-----------------------

La romano aperis fine de 2009 preskaŭ samtempe en du eldonejoj en Kievo kaj Ĥarkivo kaj ricevis grandan resonancon en la socio. En romano temas pri la batalo de ukrainoj en la centra parto de la lando kontraŭ rusiaj okupantoj en 1920-aj jaroj. Dum la sovetia tempo tiu temo estis eksterleĝa. Komence de 2011 komitato de Nacia premio aljuĝis la Ŝevĉenkan Nacian premion de Ukrainio al V. Ŝklar, sed en la ukazo (de 04.03.2001) de prezidento de Ukrainio Viktor Janukoviĉ nomo de la aŭtoro forestas. Aprile (2011) dum solenaĵoj en la lokoj de batalo, priskribitaj en la romano, al la aŭtoro estis enmanigita tiel nomata popola premio (kiu eĉ iom superas la Nacian), kolektita de dankemaj legintoj de la romano.

Fragmentojn de la romano esperantigis Viktor Pajuk, aperis en Ukraina Stelo, (Novembro, 2011).

* Kategorio Vasil Ŝklar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 360071
* GND: 141819138
* LCCN: n79047721
* VIAF: 45575137
* ISNI: 0000 0000 2498 8085
* SUDOC: 158093941
* NDL: 001108480
* NKC: js2014815711
 |
**Radio Radicale** - itale, do *Radikala Radio* - estas la oficiala radiostacio de la Radikala Partio en Italio. Ĝi estis fondita en la 1970-aj jaroj, kune kun plia stacio nomata *"Radio libere"*.

Ĝi estas tute libera de komerca reklamo kaj estas parte financyta de la partio, tamen la plej granda parto de la financoj venas de la itala registaro per interkonsento por la dissendado de parlamentaj kunsidoj. 

Malgraŭ ke ĝi estas oficiala organo de politika partio, granda parto de la elsendoj estas rektaj elsendoj de parlamentaj debatoj de la Ĉambro de Deputitoj de Italio kaj de la Italia Senato.

Alia granda parto de la elsendotempo uzatas por rekte informi pri la kongresoj de italaj politikaj partioj de ĉiuj politikaj direktoj, de la ekstrema dekstro ĝis la maldekstro.

Referencoj
----------

1. ↑  ĉapitro "financado", en la paĝo "oftaj demandoj" de la partia retejo (itale)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Radio Radicale en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo *radioradicale.it*
* reta elsendo en formato mp3
* kanalo en la retejo *YouTube*
**Viktor Kustaa (V. K.) TRAST** (naskiĝis la 14-an de januaro 1878, Sankt-Peterburgo – mortis la 30-an de januaro 1953, Helsinko) estis finna filologo, pedagogo kaj tradukanto de slavaj literaturoj.

Vivo
----

Viktor Kustaa (V. K.) Trast naskiĝis en Sankt-Peterburgo en finna familio de ŝuisto (1878), en la tempo, kiam Finnlando estis parto de la cara Rusio kiel aŭtonoma grandprinclando (1809 - 1917). Li abiturientiĝis en 1897 kaj studis plu en Moskvo (1902-1904). Li akiris titolon de kandidato de filozofio (1902) kaj licenciulo de filozofio (1922). Sian doktoriĝan laboron pri la finna poeto Julius Krohn, eldonitan libroforme, li sukcese defendis en 1923. En 1912 li edziĝis al Enna Rosberg. Ekde 1926 li instruis la finnan lingvon kiel gepatran ĉe la knabina lernejo en Helsinko, pli frue (1907 - 1926) ankaŭ la lingvojn rusan kaj germanan en diversaj lokoj en Finnlando (Nurmes, Tornio, Iisalmi).
En 1913 li mallonge laboris kiel respondeca redaktoro en loka gazeto. Apud studaĵo pri Adam Mickiewicz en la finna li eldonis ankaŭ gvidlibron tra Sankt-Peterburgo kaj ĉirkaŭaĵo kaj finnan-rusan konversacion.

Verkaro
-------

El la rusa:

* Leonid Andrejev: *Judaso Iskariota*
* Dmitrij Mereĵkovskij: *Leonardo da Vinci*
* Lev Tolstoj: *Du husaroj* – *Infanaĝo, knabaĝo, junaĝo* – *Kaŭkaza militkaptito kaj aliaj rakontoj*
* Fjodor Dostojevskij: *Idioto* - *Fratoj Karamazov*
* Miĥail Osorgin: *Kvieta strato*

El la pola: 

* Adam Mickiewicz: *Sinjoro Tadeo aŭ la lasta invado al Litovio* - *Konrado Wallenrod*
* Henryk Sienkiewicz: *Inundo* - *Sinjoro Wołodyjowski*

V. K. Trast redaktis ankaŭ finnlingvan antologion el slavaj literaturoj **Slaavilaisten kirjallisuuksien kultainen kirja** (*Ora libro de slavaj literaturoj*; 1936).

Fontoj
------

* Bazan tekston ellaboris Jan Dlask, ĉeĥa universitata pedagogo pri finnaj lingvo kaj literaturo.
* Biografio en la retejo de la urbo Iisalmi, kie V.K. Trast instruis Arkivigite je 2014-04-13 per la retarkivo Wayback Machine
* Vivdatoj de V.K. Trast[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 477678
* VIAF: 301672143
* ISNI: 0000 0004 2422 5650
 |
**Ceglédbercel** [ceglEdbercel] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Cegléd. Bercel estas praturka nomo. En Hungario troviĝas ankaŭ urbo Cegléd kaj vilaĝo Bercel.

Aerfoto pri Ceglédbercel

Bazaj informoj
--------------

* Areo:28 km²
* Loĝantaro:4500
* Poŝtkodo: 2737
* Telefonprefikso: 53

Geografio
---------

Ceglédbercel situas sur ebenaĵo, laŭ la ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Cegléd-Szolnok, inter Szolnok kaj Albertírsa. Budapeŝto estas je 60 km-oj.

Historio
--------

La unua skriba mencio devenas el 1281. La turkoj faris senhoma la vilaĝon post la mezepoko, poste germanoj refondis ĝin. En 1804 la setlejo iĝis vilaĝo kaj municipo. En 1945 la rusoj forportis germandevenulojn por trudlaboro. En 1946 la germandevenuloj estis deportitaj al Germanio.

En la vilaĝo germana aŭtonomio funkcias.

Preĝejoj
--------

La romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Nepomuko konstruiĝis en 1801 (rekonstruiĝis en 2000). La turo estas 25 m-ojn alta. Ekde 1948 la kalvinanoj uzis kamparanan domon por preĝadi. Ili konstruis preĝejon en 2004.

Vidindaĵoj
----------

* monumento de 1991

Famuloj
-------

Apud Ceglédbercel mortis:

* agronomo János Hajnik
* pro trafika akcidento aktoro István Bubik
* halterlevisto Károly Ecser.

Fontoj
------

* WikiTrans

* Kategorio Ceglédbercel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
REDAKTATA

**Peter Lindsay WEIR** AM (/wɪər/ WEER; 21a de Aŭgusto, 1944) estas aŭstralia retiriĝinta kinreĝisoro. Li estas konata pro la reĝisorado de filmoj de tre variaj ĝenroj laŭlonge de kvardek jaroj kun filmoj kiel *Picnic at Hanging Rock* (1975), *Gallipoli* (1981), *The Year of Living Dangerously* (1982), *Witness* (1985), *Dead Poets Society* (1989), *Fearless* (1993), *The Truman Show* (1998), *Master and Commander: The Far Side of the World* (2003), kaj *The Way Back* (2010). Li ricevis ses nomumojn al Oskar-premioj, kaj finfine ricevis la premion de Honora Oskaro en 2022 pro sia vivodaŭra atingokariero.

Frue en sia kariero kiel reĝisoro, Weir estis grava figuro en la kinmovado Aŭstralia Nova Ondo (1970–1990). Weir debutis pri longaj filmoj per *Homesdale* kaj sekvis per la misterdramo *Picnic at Hanging Rock* (1975), la pri supernaturaj aferoj trilero *The Last Wave* (1977) kaj la historia militdramo *Gallipoli* (1981). Weir akiris grandan sukceson per la plurnacia produktorado de *The Year of Living Dangerously* (1982).

Post la sukceso de *The Year of Living Dangerously*, Weir reĝisoris tre diversan grupon de usonaj kaj alilandaj filmoj game inter tre diversaj ĝenroj – multaj el tiuj gravaj biletvendaj sukcespintoj - kiel filmoj nomumitaj al Oskar-premio kiel la trilero *Witness* (1985), la dramo *Dead Poets Society* (1989), la amafera komedio *Green Card* (1990), la socia scienc-fikcia komedi-drama *The Truman Show* (1998) kaj la eposa historia dramo *Master and Commander: The Far Side of the World* (2003). Lia fina filmo antaŭ lia retiriĝo estis la sukcesa *The Way Back* (2010).

Referencoj
----------

1. ↑  "THE ACADEMY TO HONOR MICHAEL J. FOX, EUZHAN PALCY, DIANE WARREN AND PETER WEIR WITH OSCARS® AT GOVERNORS AWARDS IN NOVEMBER". oscars.org. The Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Arkivita el la originalo la 8an de Aŭgusto 2022. Alirita la 8an de Aŭgusto 2022.

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Peter Weir en la angla Vikipedio.*
Nova Scotland Yard hodiaŭ, 10 Broadway, Londono

**Scotland Yard** (oficiale: New Scotland Yard) estas la stabejo kaj administrejo de la Metropola Polico (angle: Metropolitan Police Service (MPS)) en Londono.

**Scotland Yard** plej ofte estas uzata kiel rekta sinonimo por ***Metropola Polico***.

La konstruaĵo situas en la kvartalo Westminster kaj iĝis la stabejo en 1890. En 1967 ĝi translokiĝis al la nuna konstruaĵo ĉe strato Viktoria (angle: Victoria Street)

La establon de polico proponis la internafera ministro Siro Robert Peel (de tie ties karesnomo, angle „bobby", karesnomo same de Roberto) kaj la Parlamento akceptis ĝin en 1829. Tiu polico ŝanĝis la Policon de Bow Street. Tiun lastan organizis la verkisto Henry Fielding meze de la 18-a jarcento.

La nova londona polico originale sidejis en Whitehall Place 4 kaj tiu havis enirejon de Great Scotland Yard. De tie la nomo. (La nomo Scotland Yard mem venas de mezepoka palaco, kie tranoktis familianoj de la skota reĝa familio, se ili vizitis londonon.)

La nova polico ne havis - kiel pli frue ĉe Bow Street - simpation de la loĝantaro kaj tio iĝis eĉ publika protesto, kiam la Scotland Yard en 1842 ekservigis policanojn en civila vesto. LA polico pli kaj pli akiris simpation de la loĝantaro kaj en 1878 establis detektivan departementon (*Criminal Investigation Department; CID*). Nuntempe tie laboras pli ol 1000 detektivoj.

Pro la multiĝo de la taskoj, policanoj, oni konstruis novan sidejon (1890) sur bordo de la Temze kaj nomumis ĝin *New Scotland Yard*. La sidejo denove translokiĝis en 1967 al Broadway 10. sed tiu ankaŭ nomiĝas *New Scotland Yard*.

La *New Scotland Yard* respondecas pri policafera agado en tuta Londono krom la City, kiu havas propran policon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Scotland Yard en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La oficiala paĝo: www.met.police.uk Arkivigite je 2017-07-08 per la retarkivo Wayback Machine
* Police Women´s Magazine[*rompita ligilo*]
* Memdifino
* Historio
* Bobby, la Londona policisto
**Malfruromantikismo** estas arthistoria kaj literatura epoko inter 1850 kaj 1890. Centroj estis Berlino, Vieno, Nurenbergo, Karlsberg.

Literaturo
----------

E. T. A. Hoffmann, poeto, komponisto kaj vojrompanto por la romantiko kaj malfruromantiko
Gravaj verkistoj de la malfruromantiko estas:

* E. T. A. Hoffmann („Der Sandmann")
* Joseph von Eichendorff („Das Marmorbild")
* Clemens Brentano („Gockel und Hinkel")
* Achim von Arnim („Isabella von Ägypten", „Melück Maria Blainville")
* Ludwig Tieck

Gravaj karakterizaĵoj de la malfruromantismo estas:

* Reliefigo de la ombra flanko de la homa psiko.
* Direktiĝo al religio
* Sopiro je malnova aristokrata ordo
* Likvidado de la klerismo.

Preferitaj ĝenroj de la malfruromantiko estas:

* popolaj kaj artaj fabeloj
* Romanoj
* Noveloj

Muziko
------

Richard Wagner
La malfruromantikisma muziko limigendas laŭtempe kaj laŭenhave de la aliaj artoj. Jam la (alt-)romantikisma muziko ampleksas pli grandan kaj postean periodon. Se oni nuntempe parolas pri malfruromantisma muziko, oni komprenas verkojn, kiuj ekestis ĉ. inter 1860 kaj 1910. Precipe ĉirkaŭ la komenco de la 20-a jarcento jam ekzistis ĝi paralelas kun unuaj ekestantaj eksperimentoj de esprimismo kaj dekdutonismo. Por malfruromantika muziko ekzistas diversaj distingiloj:

* klara pligrandigo de la orkestro ĝis giganta okupado (kulmino: 8-a simfonio de Gustav Mahler, 1910)
* deturno de la salon- kaj dommuziko al instituciigita koncertmuziko (fondado de koncertasocioj kaj filharmonioj)
* klara prefero de programmuziko (Gustav Holst) kaj dramoj subjektive pregitaj de la komponisto mem (Richard Wagner)

Ene de la malfruromantismo ekzistas variaj tendencoj, ekz. verkoj apartenantaj al simbolismo, kiu poste enbuŝiĝis en la impresionismon (Gabriel Fauré, Aleksandro Skrjabin) aŭ ankaŭ en la italan verismon (Giacomo Puccini), en kiu la turniĝo al la modernismo esprimiĝas en tio, ke ekz. en opero katarso resp. saviĝo ne plu okazas, sed la verkoj finoĝas tragike.

Dum la malfruromantika epoko la komponistoj klare plilarĝigis la harmonikon kaj la kontrapunkton. Verkoj de Alexander von Zemlinsky aŭ Max Reger ekz. ofte elmontras ene de takto pli ol deko da memstare kondukataj voĉoj, la orkestrosono estas koloreca kaj la progresa harmoniko ofte atingas la limon de la tonaleco. Ankaŭ la verkoj de Hugo Wolf montras akraĵojn kaj turnojn ĝis tiam ne konataj. La opero Tristan und Isolde de Richard Wagner persistas pro multnombraj ne difineblaj akordoj daŭre en ŝveba tonaleco. La lastan konsekvencon, do la dissolvon de la tonale strukturita harmoniko, plenumis Arnold Schönberg. Aliaj komponistoj konservis la malfruromantisman stilon. Ene de la eksperimentema fazo de la 20-a jarcento ĉi tiu plisimpliĝis kaj kondukiĝis en tendencojn kiel la novklasikismo.

Pentrado
--------

Carl Spitzweg: *Der arme Poet* (la malriĉa poeto)
Kiel pentristoj de la malfruromantiko validas ekz.

* Carl Spitzweg
* Alfred Rethel

Vidu ankaŭ
----------

* Romantika
* Biedermeier
**Epoko** en muziko estas fazo, en kiu dominas stilaj komunecoj.

La tradicia subdivido de la eŭropa muzikhistorio plejparte aspektas jene:

* Frua muziko (muziko de la prahistorio)
* Muziko de la antikvo
* Mezepoka muziko (8-a ĝis 15-a jarcento)
* Renesanca muziko (15-a ĝis 16-a jarcento)
* Baroka muziko (ĉ. 1600 ĝis 1750)
* Klasiko (fruklasiko, Viena klasiko) (ĉ. 1730 gis 1830)
* Romantika muziko (19-a jarcento)
* Nova Muziko (20-a kaj 21-a jarcentoj)

En la 21-a jarcento la klasifikado de muziko laŭ stiltendencoj iĝas pli kaj pli detala, do ekz. la historion de ĵazo oni subdividas jene:

* Malnova ĵazo (novorleano, diksilando, regtajmo ktp.)
* Klasika ĵazo (svingo, ĉeftendenca ĵazo)
* Moderna ĵazo (bebopo, frida ĵazo, libera ĵazo ktp.)

En la popmuziko kutimas la subdivido laŭ jardekoj.

Ĉiu muzika epokonocio tamen ŝajnas probleme, ĉar ĝi pretendas, ke diferencaj stiloj en la historio deŝanĝiĝus senpere kaj komplete. Ĉi tio kaŭzas problemojn de limigo, ĉar fakte ĉiam ekzistis stiltendencoj, kiuj havis malmultan komune kaj ofte ankaŭ kontraŭis unu la alian,fluaj transiroj, nur regione gravaj stiloj ktp. Ekz. gvidaj muziksciencistoj opinias, ke Viena klasiko kaj romantiko formas grandepokon kun interna stilvarieco. Antaŭ la fono de tia kritiko estas preferenda ne paroli de muzikepokoj, sed de muzikstiloj
La **Kastelo de Balmazújváros** aŭ pri la iama posedanto *Kastelo de Semsey* estas monumento historia, nun muzeo en urbo Balmazújváros (Hungario).

Historio
--------

La Kastelo de Semsey estis konstruita inter 1796 kaj 1805 fare de Andor Semsey, sed en tiu loko estis ankaŭ pli frue kastelo. Post la finkonstruo ĝi estis familia loĝkastelo en la 19-a jarcento, poste oni uzis ĝin pli malofte, kiel ĉaskastelo ĝis 1941. Intertempe la kastelo estis trakonstruita laŭ klasikismo ĉirkaŭ 1840. Dum la nazia erao (1944) ĝi estis centro de deportado, ekde la frua 1945 ĝi restis same deportejo, sed tiam jam la rusoj aranĝis la deportadojn. Iom poste la kastelo ŝtatiĝis kaj estis stokejo de ŝtata uzino. Ekde la 1950-aj jaroj la funkcioj ofte ŝanĝiĝis, ekzemple kulturdomo, biblioteko, librovendejo, banko, meblovendejo. En 1959 ĝi estis deklarita historia monumento. En 2012 kaj 2013 plenaj renovigaj laboroj okazis, ekde 2014 la kastelo estas muzeo, ekspoziciejo kaj fremdultrafika oficejo.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa brikoforma kastelo situas laŭ trotuaro de la ĉefplaco. La fasado estas simetria, la meza parto iomete reliefas. La enirejo troviĝas ĉe flanko de la korto. Sub la kastelo estas keloj.

Parko
-----

La parko estis preta same en 1805. Origine estis tie ankaŭ grenejo kaj stalo, nuntempe vendejo.

Fontoj
------

* 
* 
* 
* 
* Arkivigite je 2020-12-30 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Kastelo de Balmazújváros en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La muzikhistoria nocio de **novklasikismo** (ne intermiksu kun novklasiko ekde la malfruaj 1980-aj jaroj) ekestis post 1920 en Parizo en la cirklo de artistoj kiel Igor Stravinski, Jean Cocteau kaj la Groupe des Six. Jean Cocteau postulis *solvitan de individuo, objektivan arton, kiu lasas la aŭskultanton je klara konscienco*.

Novklasikismo estas estetika tenenco trapasanta la tutan eŭropan muzikkulturon ekde ĉirkaŭ 1920. Klare rifuzante malfruromantikan esprimivon, impresionismon kaj la ekspresionismon, la novklasikismo strebas al klareco, simpleco kaj klasikeco. Dum la novklasikismo ekestis nova, tonala kaj plejparte lineare direktita muziko, je kiu la 18-a jarcento (malfrubaroko kaj fruklasiko) ofte estis modelo por komponteknikoj, formoj kaj ĝenroj.

En la orgenkonstruo novklasikismo signifas instrumentotipon dominan precipe en Francio inter ĉirkaŭ 1925 kaj 1975, kiu celas kombini la franc-barokajn ("klasikajn"), franc-romantikajn kaj nordgerman-barokajn sonelementojn kun lej moderna tekniko ("l'orgue néoclassique").

La komponan tendencon de la novklasikismo oni foje false nomas ankaŭ novbaroko. Malgraŭ la malfacila limigo (la novklasikismo alprenis krom klasikaj ankaŭ malfrubarokajn formojn kaj stilrimedojn) en la muzikhistorio kaj en la aŭtoritataj profesiaj muzikleksikonoj (MGG malnova, MGG nova, New Grove Dictionary) la termino novklasikismo venkis.

novklasikismajn verkojn skribis i.a.:

Komponistoj de la Groupe des Six :

* Georges Auric
* Louis Durey
* Arthur Honegger
* Darius Milhaud
* Francis Poulenc
* Germaine Tailleferre

krome:

* Claude Arrieu
* Aram Ĥaĉaturjan
* Johann Nepomuk David
* Jean Françaix
* Paul Hindemith
* Zoltán Kodály
* Frank Martin
* Bohuslav Martinů
* Goffredo Petrassi
* Sergej Prokofjev
* Joaquín Rodrigo
* Igor Stravinski
* Erik Satie
* Dmitrij Ŝostakoviĉ
* Viktor Ullmann
***Tenore di grazia*** (itale: „tenoro kun ĉarmo") estas Itala opera fakvorto por tenortipo, kiu situas inter la *Tenore leggiero* [leĝera tenoro] aŭ bufontenoro) kaj la pli peza *lirika tenor lirico*. La *tenore di grazia* elstaras pro sia eleganta („ĉarma") melodia dukto, movemo kaj flekseblo de la voĉa dukto (frazigo), kaj plej ofte varma („dolĉa") aŭ tre hela („blanka") voĉkoloro (tembro). La ĝenro de la *Tenore di grazia* ekestis en la grandioza tempo de la romantika Belcanto-stilo inter ĉ. 1810–1850, en kiu tiu ĉi tenortipo karakterizis la rolon de junula amanto. La plej fama kaj honorita tenoro de la unua duono de la 19-a jarcento, Giovanni Battista Rubini (1794–1853), estis tiatipa kantisto. Li kantis en kelkaj premieroj de la verkoj de Vincenzo Bellini kaj Gaetano Donizetti tiuj partioj, kiuj ĝis nuntempe reprezentas la voĉkarakteron de *Tenore di grazia*.

Gravaj kaj elstaraj roloj
-------------------------

* *Conte Almaviva* en Il Barbiere di Siviglia de Gioachino Rossini
* *Lindoro* en L'italiana in Algeri de Rossini
* *Elvino* en La Sonnambula de Vincenzo Bellini
* *Arturo* en I Puritani de Bellini
* *Nemorino* en L’elisir d’amore de Gaetano Donizetti
* *Ernesto* en Don Pasquale de Donizetti
* *Tonio* en La Fille du Regiment de Donizetti
* *Fenton* en Falstaff de Giuseppe Verdi

gravaj Kantistoj
----------------

* Fernando de Lucia
* Alessandro Bonci
* Tito Schipa
* Cesare Valletti
* Luigi Alva
* Alfredo Kraus
* Juan Diego Flórez

Literaturo
----------

* Jens Malte Fischer: *Grosse Stimmen*
* Jürgen Kesting: *Die grossen Sänger*
* Peter Michael Fischer: *Die Stimme des Sängers*
**Kinga Bóta,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bóta Kinga** estas hungara kajakisto, olimpiano, 11-foja mondĉampiono.

Kinga Bóta naskiĝis la 22-an de aŭgusto 1977 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kinga Bóta ĝis 1987 estis korbopilkisto, poste kajakisto. Ŝi estis hungara ĉampiono 17-foje. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2004 kun arĝenta medalo kvarope en distanco 500 m, krome en mondĉampionumoj ŝi estis la unua 11-foje inter 2001-2005 duope aŭ kvarope. Ŝia plej konata trejnisto estis Katalin Rozsnyói, ŝia ofta paro en kajako estis Szilvia Szabó. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 2006, samtempe ŝi akiris trejnistan diplomon en sportfakultato de Universitato Semmelweis, en 2009 alian diplomon en Altlernejo Reĝo Sigismondo. Inter 2006-2013 ŝi laboris en reklama firmao, poste ŝi estis trejnisto pri naĝo, samtempe ŝi havis postenon en la hungara sporta vivo. Ŝi havis edzon, ŝi ricevis ŝtatan premion en 2004.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio
* rezultoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 811532
 |



* Portalo pri Biografio
***Adieu blaireau*** (Adiaŭo, melo) estas franca drama filmo de 1985 reĝisorita de Bob Decout. Estas protagonistoj Philippe Léotard, Annie Girardot kaj Juliette Binoche kaj la premiero okazis en la *Cognac Festival du Film Policier* de 1985.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Aktoro kiu ruiniĝis je hazardludoj eniras en maŝinaro de violento kaj iĝas salajrata murdisto por pruvi al virino, ke li amas ŝin. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Philippe Léotard : Fred
* Annie Girardot : Colette
* Jacques Penot : Gégé
* Christian Marquand : Victor
* Juliette Binoche : Brigitte B. alinome "B.B"
* Amidou : Poupée
* Albert Dray : Boris
* Yves Rénier : "Professeur"
* John Dobrynine : Murdisto
* Agathe Gil : Gigi
* Pierre Arditi : La Grenouille
* Hubert Deschamps : Ebriulo
* Serge Marquand : Kafejestro

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* en IMDb

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Adieu Blaireau en la angla Vikipedio.*
**Kornél Lánczos** [lAncoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lánczos Kornél** estis hungara matematikisto, fizikisto, profesoro. Lia familia nomo estis *Lőwy* ĝis 1906.

Kornél Lánczos  Arkivigite je 2015-09-27 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 2-an de februaro 1893 en Székesfehérvár. Li mortis la 24-an de junio 1974 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kornél Lánczos devenis el juda familio. Li frekventis cistercianan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1916. Post siaj studoj li estis helpoprofesoro en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto apud Károly Tangl. Li instruis ankaŭ en Frankfurto kaj Berlino. Ekde 1921 li havis amikecon de Albert Einstein. En 1931 li ricevis inviton al Usono, kie li komence instruis, poste li havis inĝenierajn taskojn. Inter 1954 kaj 1964 li vivis en Dublino, tiutempe li kelkfoje vizitis Hungarion. Li abrupte mortis dum vizito en Budapeŝto. Li okupiĝis pri klasika elektromagnetismo, ĝenerala teorio de relativeco, kvantuma mekaniko, diferenciala ekvacio, lineara algebro.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2015-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* Arkivigite je 2004-09-08 per la retarkivo Wayback Machine angle
* 

* Kategorio Kornél Lánczos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 535157
* GND: 11929253X
* LCCN: n50038706
* VIAF: 76393536
* ISNI: 0000 0001 2140 2170
* SUDOC: 032597282
* BNF: 12359671b
* NLA: 35289470
* NDL: 00446758
* BIBSYS: 90063216
* NKC: jx20051221005
 |
**Krisztina Fazekas-Zur** [kristina fazekaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fazekas-Zur Krisztina** estas hungara-usona kajakisto, olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono, trejnisto, agento. Ŝia origina nomo estis (ĝis la geedziĝo laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Fazekas Krisztina*. Ŝia edzo estis en:Rami Zur.

Krisztina Fazekas-Zur remas staranta (tio estas nova sporto)
Krisztina Fazekas-Zur naskiĝis la 1-an de aŭgusto 1980 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Krisztina Fazekas-Zur translokiĝis al Pilisvörösvár en 1993. Post la maturiĝo akiris diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Ŝi edziĝis en 2010, samtempe la geedza paro vivis en Usono. Ŝi naskis dufoje. Ŝi akiris licencon pri agento de nemoveblaĵoj en Usono, kiu iĝis ŝia nova profesio, sed ŝi estis ankaŭ trejnisto. Ŝi ricevis hungarajn ŝtatajn premiojn en 2012 kaj 2016.

### Sporta kariero

Krisztina Fazekas-Zur inter 1990-2009 estis kajakisto en signifaj ĉefurbaj sportkluboj, poste en Usono, pli poste en Győr. Ŝi estis hungara ĉampiono 16-foje inter 2001-2019 plej ofte teame. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2012 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2016 kun po unu oraj medaloj, ambaŭ kvarope en distanco 500 m. En mondĉampionumoj ŝi estis la unua okfoje inter 2001-2017, krome la dua kvarfoje, eĉ sub usona flago ŝi estis la dua en 2011 individue en distanco 1000 m. Ŝiaj plej konataj trejnistoj estis Katalin Rozsnyói kaj Rami Zur. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 2022.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2023-02-19 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kun foto
* hungarlingva intervjuo kun biografio
* hungaraj ĉampionoj

Referencoj
----------


* Kategorio Krisztina Fazekas-Zur en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 811929
 |




* Portalo pri Biografio
**Uralvagonzavod** (ruse *Уралвагонзавод*) estas rusia maŝinprodukta firmao en la urbo Niĵnij Tagil. La firmao estis konstruta en la kvinjara plano de 1931 ĝis 1936 kaj poste produktis malpezajn kargovagonojn por la soveta fervojo — la unuaj estis liveritaj la 11-an de oktobro 1936. Dum la Dua mondmilito, Uralvagonzavod iĝis la plej granda sovetia fabriko pri tanka produktado: ĝi produktis pli ol 35.000 T-34-tankojn.

Post la Dua mondmilito, la firmao denove revenis al la produktado de fervojaj vagonoj, sed ankaŭ vastigis sian produktan sortimenton. Tiel oni produktis tie armeajn varojn, sed ankaŭ varojn por la kosma industrio, maŝinojn por la agrikulturo ktp.

Hodiaŭ la firmao estas mondkonata pro produktado de la rusa tanko T-72 kaj la nun aktuala modelo T-90; la plej nova projekto kiel T-95 kaj novtipaj aviadilaj konceptoj konkurencas kun la okcidentaj militistaj produktoj. Tiamaniere Uralvagonzavod havas gravan rolon en eksporto de Rusio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo Arkivigite je 2013-03-17 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Uralvagonzavod en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La lago **Ontario** (angle *Lake Ontario*, france *Lac Ontario*) estas unu el la grandaj lagoj de Nordameriko. Ĝi havas areon de 19 477 km². La urboj Toronto, Hamiltono, Sankta Katarino kaj Kingston en Ontario kaj Roĉestro en Novjorkio estas sur ĝiaj bordoj.

Nomo
----

La nomo de tiu lago deriviĝas de ontarí:io, Hurona vorto kiu signifas grandan lagon. La kanada provinco, Ontario, nomiĝis laŭ la lago.

Antaŭ ol la lago nomiĝis per ĝia nuna nomo, iuj mapoj nomis ĝin alie. En mapo kreita en 1662-1663, ĝi nomiĝas "Lac Ontario ou des Iroquois", kaj pli malgrande "Ondiara". Franca mapo kreita en 1712 de Jean-Baptiste de Couagne (nun tiu mapo estas en la Kanada Muzeo de Civilizo) nomis ĝin "Lac Frontenac". Irokaj (Haudenosaunee) homoj nomis ĝin "Skanadario".

Geografio
---------

La kanalo Welland estas kanalo por navigado situa en Ontario (Kanado), kiu konektas la lagon Ontario kun la lago Eria.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lago Ontario, Waterkeeper

Bildaro
-------



  

* Kategorio Ontario (lago) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Wiesław KAZANECKI** [WJEsŭaf kazaNECki] (nask. la 10-an de januaro 1939 en Bjalistoko, mortis la 1-an de februaro 1989 en Bjalistoko) estis pola poeto.

Kazanecki studis polan filologion en la Pedagogia Altlernejo en Opole. Post la diplomiĝo, en 1964 li revenis al Bjalistoko kie laboris kiel instruisto en mezlernejo. En la jaroj 1970-1975 li estis ĉefo de literatura fako kaj sekretario de la redakcio de la monatrevuo *Kontrasty*. En la jaroj 1978-1981 li estis ĉefredaktoro de *Białostocki Informator Kulturalny* (Bjalistoka Kultura Informilo), poste gvidis la redakcian teamon de la monatrevuo *Zdarzenia*. De 1982 li laboris kiel ĉefredaktisto en la bjalistoka sekcio de Krajowa Agencja Wydawnicza.

Li debutis per la poemo *Usnęły rzeczy, nie rażą już zmysłów* en 1959 en Opole en studenta eldonaĵo. La libra debuto okazis en 1964, kiam en la eldonejo Śląsk en Katowice aperis lia poemaro *Kamień na kamieniu* (Ŝtono sur ŝtono). Sekvaj libroj aperis en Varsovio, Lublino, Olŝtino kaj Bjalistoko. Li publikigis poemojn, rakontojn kaj artikolojn interalie en la gazetoj *Kamena*, *Kontrasty* kaj *Poezja*.

Dumvive li eldonis ok poemarojn (en la jaroj 1964-1986); post lia morto aperis ses ceteraj.

Ekde 1992 en Bjalistoko oni enmanigas la Literaturan Premion de Urbestro de Bjalistoko je la nomo Wiesław Kazanecki.

Eldonaĵoj en Esperanto
----------------------

En la jaro 2009 estis eldonita *Podlaĥia Antologio*, por kiu poemojn de diversaj podlaĥiaj aŭtoroj tradukis Tomasz Chmielik kaj Lidia Ligęza. La volumo enhavas plurajn poemojn de Wiesław Kazanecki.

En 2017 Bjalistoka Esperanto-Societo kaj Podlaĥia Libraro eldonis la poemaron *Mi venis por diri al vi ĉiujn ĉi vortojn*, en la traduko de Tomasz Chmielik.

Referencoj
----------

1. ↑  Biografio de Kazanecki en la pola
2. ↑  La libro ĉe la libroservo de UEA

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝo de la Literatura Premio Wiesław Kazanecki


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 329244
* GND: 129491977
* LCCN: n87152441
* VIAF: 12364090
* ISNI: 0000 0001 0870 4182
* BNF: 122446634
* BIBSYS: 90851355
* NKC: ola2012676374
 |