recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ekzemplo de templo kun opistodomo.
**Opistodomo** estis en la temploj de la Antikva Grekio, spaco klare distingita situa en la malantaŭa parto de la grekaj temploj; temas pri spaca elemento kiu kun la pronaoso (aŭ portiko) kaj la naoso (aŭ sanktejo mem) formis en kelkaj okazoj gravan templon, tamen la opistodomo ne estis uzita en tiom da temploj kiom la du antaŭe menciitaj kaj en ĝi oni konservis la trezoron de la dio. Ĝia nomo derivas el Οπισθόδομος, de őπισθεν (opistho = malantaŭe) kaj δόμος (domos = domo) ĉar la opistodomo estis situa en la malantaŭa parto de la templo, dum la naoso estis meze kaj la pronaoso malfermiĝis al la fronta fasado.

Laŭ Francisko Azorín **opistodomo** estas *Malantaŭa parto de la grekaj temploj, kie oni konservis oferaĵojn, valoraĵojn.* Li indikas etimologion el la greka *opisthaton + domon* (malantaŭa konstruaĵo) kaj de tie la latina *opistodomus*.

Vidu ankaŭ
----------

* Naoso
* Pronaoso

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 152.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Opistodomo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nisa ĉe rivero Meandro** (greke Νύσα; latine *Nysa ad Maeandrum*) estis antikva urbo en Malgrandazio (la hodiaŭa Turkio). La urbo situis ĉe la norda rando de la ebenaĵo de la rivero Meandro, kaj dum sia historio interalie apartenis al la teritorio de la historia regno Kario, proksime al la limo al la apuda regno Lidio.

Dum la epoko de romiaj imperiestroj la urbo estis centro de kleruloj, inter ili dum la 1-a jarcento a.K. estis la historiisto Strabono.

Inter la arkeologiaj ruinoj aparte menciiĝas la 100 metrojn larĝa kolonaro super la urba kanjono, kiu portis la antikvan stadionon, krome bone konservita amfiteatro, urba konsilejo, sportejo, banejoj, la centra placo Agoro kaj imperiestra bibliotekejo.

Sian riĉecon dum la epoko de romiaj imperiestroj la urbo dankis precipe al sanktejo de la dioj Plutono kaj Persefona, kiu troviĝis 4 kilometrojn pli okcidente kaj kies sulfuraj fontoj konsideriĝis sanigaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nisa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* artikolo en la enciklopedio de universitato *Princeton* pri klasikaj lokoj
* la grekaj skribaĵoj de Nisa[*rompita ligilo*]
* paĝoj de la nunaj turkaj arkeologiaj elfosaĵoj[*rompita ligilo*]
* germanlingvaj informoj pri la arkeologiaj elfosaĵoj en la bibliotekejo
* fotoj[*rompita ligilo*]
La **Neŭrofiziologio** estas la branĉo de la fiziologio kiu studas la nervan sistemon.

En ĉiu ago aŭ konduto de ĉiu organismo ĉeestas la nerva sistemo. Ajna ŝanĝo en ties disvolvigo estas rezulto de funkciaj modifoj de tiu sistemo. La neŭrofiziologio okupiĝas pri la malkovro kiel funkcias tiu komplika sistemo kaj kiel ĝi produktas la varion de kondutmodeloj kiujn montras la organismoj. Tamen, spite la progresoj atingitaj en la esplorado, ĉefe en la biokemiaj kaj elektraj aspektoj, oni estas konvikitaj ke estas multe pli tio kion oni ne konas.

La baza neŭrofiziologio klopodas studi la konduton de neŭronoj aŭ grupoj de izolaj neŭronoj. La faroj establitaj de la baza neŭrofiziologio povas esti profititaj de la matematika teorio de neŭronaj retoj por konstrui matematikajn modelojn kiuj ebligu identigi neŭrofiziologiajn fenomenojn kiel la memoro kaj la lernado.

Bibliografio
------------

* Shepherd, G. M. (1983): Neurobiology. Oxford University Press, New York.
* Kuffler S. W. Nicholls J. G. Martin A. R (1984): From neuron to brain.

* Kategorio Neŭrofiziologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 741766
* GND: 4041897-2
* LCCN: sh85091159
* NKC: ph123257
* BNE: XX531658
 |
Implantita elektronika aparato kiu instigas la aŭdan nervon danke al elektrodoj lokitaj en la cochlée de la interna orelo, permesante al iuj grave surdaj personoj percepti la sonojn. 
La **neurostimulation** estas la stimulo de nervo aŭ de pluraj nervoj, de la mjelo aŭ de parto de la cerbo (centra nervosistemo) helpe de neurostimulateurs.Ĝi estas uzata por terapeŭtikaj celoj interalie en la kazo de migreno, epilepsio, malsano de Parkinson ktp.

Historio
--------

La neŭrostimulado kaj neŭromoduligo per akupremo, akupunkturo kaj masaĝo estas probable tre malnovaj, kaj la perelektra neuromoduligo estas konata ekde pli ol 2 000 jaroj.

La stimulado
------------

La stimulado estas ĝenerale leĝera elektra fluo aplikata de elektrodoj lokitaj sur la haŭto por tiele instigi tiun aŭ alian parton de la nervosistemo de la paciento. Oni parolas tiam pri elektrostimulado.

La elektrodoj povas ankaŭ esti profundaj kaj ekzerci ilian efekton sur profunda organo aŭ en la cerbo mem, ekstrema formo estante la elektroŝoko.

Aliaj specoj de nervostimuladoj eblas (kemiaj, termikaj aŭ mekanikaj) ekzemple per ultrasonoj.

Referencoj
----------

1. ↑  (en) Randy L. King, Julian R. Brown, William T. Newsome et Kim Butts Pauly, « Effective parameters for ultrasound-induced in vivo neurostimulation », Ultrasound in Medicine and Biology, vol. 39, no 2,‎ février 2013, p. 312-331 (ISSN 0301-5629, e-ISSN 1879-291X, PMID 23219040, DOI 10.1016/j.ultrasmedbio.2012.09.009, rete legebla [arkivo]).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Neŭrostimulado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

(Esperanto) Neŭrostimulacio pere de fotokapacita efiko - Marta Nowakowska - IRIS


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808834
* NKC: ph503043
 |
**Nitrogena bazo** estas nitrogenhava heterocikla organika kombinaĵo, deriviĝita de amino. Ĝi malsimilas al benzeno ĉar ĝi havas nitrogenatomojn anstataŭ karbonatomojn en la pozicioj 1 kaj 3 de la benzolringo.

Ekzistas kvin nitrogenaj bazoj: adenino (A), guanino (G), timino (T), citozino (C) kaj uracilo (U) (legu nuklea bazo)

La purinaj (adenino kaj guanino) havas duoblan aromatan kombinaĵon kaj la pirimidinaj (citozino, timino kaj uracilo) havas simplan aromatan kombinaĵon.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Purinbazoj** | AdeninoAdenino | GuaninoGuanino |  |
| **Pirimidinbazoj** | Chemical structure of thymineTimino | Chemical structure of cytosineCitozino | Chemical structure of uracilUracilo |
|

Ili ligiĝas al 1’-a karbono de pentozo (ribozo aŭ desoksiribozo), en la nukleotidoj, la eroj de la nukleaj acidaj DNA kaj RNA.

La pirimidinbazo uracilo nur ligiĝas al ribozo, kaj la timino nur ligiĝas al desoksiribozo. La aliaj ligiĝas al ambaŭ pentozoj.

La sinsekvo de la nitrogenaj bazoj en la DNA-molekulo enhavas la genetikan kodon por ordoni la sintezon de ĉiuj proteinoj.

Ankaŭ vidu
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Purino
* Pirimidino
* Nukleotido
* Nuklea acido
* Genetika kodo
* DNA
* RNA
* Chargaff


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Kratovo** (makedone *Кратово*) estas urbo situanta en la Nordorienta regiono, en la oriento de Norda Makedonio, Ĝi estas la administra centro de la Opština Kratovo. Laŭ la censo de septembro 2021 loĝis en la urbo entute 5 401 homoj.

Loko, priskribo
---------------

La urbo situas ĉe ambaŭ bordoj de la rivero *Kratovska Reka* en alteco de ĉirkaŭ 560 - 800 m, sub la deklivoj de la montoj Osogovo. La orienta parto de la urbo etendiĝas en la montojn, kie la alteco atingas ĝis 1400 m. La montaj regionoj estas arbarkovritaj.

La areo de la urba katastro estas ĉirkaŭ 14 km².

Ĉe la okcidenta rando la regiona vojo R1205 trapasas la urbon. Ĝi permesas ligojn okcidente al la urbo Kumanovo (ĉirkaŭ 50 km ), kaj sude al la urbo Probištip (ĉirkaŭ 20 km).

### Loĝantaro

Laŭ la censo de 2002, inter la loĝantoj de tiam 6 924 estis 6 724 makedonoj (97,11 %), 151 ciganoj (2,18 %). La ceteraj malmultaj estas turkoj, serboj kaj aliaj.

Religio: 6.696 ortodoksaj kristanoj (96,71 %). La ceteraj estas islamanoj kaj aliaj.

Referencoj
----------

1. ↑  nombroj de urbanoj laŭ la censo de septembro 2021 el la retejo *citypopulation.de*, jen ankaŭ arkive en grafike tre modesta formo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (makedone)

Noto
----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Кратово en la makedona Vikipedio.*

Pluaj fotoj
-----------

* La urbo de Kratovo en Kratovo KomunumoLa urbo de Kratovo en Kratovo Komunumo
* Kratovo - malnova urboKratovo - malnova urbo
* KratovoKratovo

  

* Kategorio Kratovo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Simetria bildo maldesktre kaj nesimetria bildo dekstre.
La **nesimetrio**, aŭ foresto de simetrio, estas propreco de difinitaj korpoj, desegnoj, matematikaj funkcioj kaj aliaj tipoj de elementoj en kiuj, se aplikita regulo de efektiva transformo, oni observas ŝanĝojn rilate al origina elemento. En statistiko, la koncepto de nesimetrio de distribuo indikas la horizontalan disformon de la distribuo de frekvenco. En matematiko oni diras, ke funkcio ne estas para, kiam tiu estas nesimetria rilate al vertikala akso.

Ĝenerala anatomio de violonkrabo, grupo kun centoj da specioj, dum aliaj kraboj estas simetriaj.
Estas similaj konceptoj en biologio, fiziko, kemio, arkitekturo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Kontraŭsimetria rilato aŭ (sinonime) malsimetria rilato
* Antisimetria rilato

Bibliografio
------------

* Gardner, Martin (1990), *The Ambidextrous Universe|The New Ambidextrous Universe: Symmetry and Asymmetry from Mirror Reflections to Superstrings*, 3a eldono, W.H.Freeman & Co Ltd.
* (1999) "Asymmetry across species", *Nature Cell Biology* **1** (2), p. E42–E44. doi:10.1038/10036.

* Kategorio Nesimetrio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754516
* GND: 4136656-6
* NKC: ph500494
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri punkto en astronomio. Por interplektaĵo de fadeno rigardu la paĝon Nodo (kunigo). Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Nodo.* |

Skemo de la parametroj de orbito
En astronomio, **nodo** de orbito estas ĉiu el la du punktoj kie ĝi intersekcas antaŭfiksitan konvencian ebenon. Orbitoj, kiuj plene apartenas al la antaŭfiksita ebeno, ne posedas nodojn.

Unuopaj kazoj
-------------

Kiam temas pri ĉirkaŭteraj orbitoj, la antaŭfiksitan ebenon kutime konsistigas la ekvatora plano de la Tero.

Kiam temas pri ĉirkaŭsunaj orbitoj, la kutima konvencia ebeno estas la ekliptiko (kaj la orbito de la Tero, kies tuto situas en la ekliptika ebeno, ne posedas ajnan nodon).

Kiam temas pri orbitoj ekster la sunsistemo, oni kutime difinas nodojn rilatajn al tiu ebeno, kiu ortas la linion inter la observanto kaj la ĉefstelo de la koncernata stelsistemo.

Noda linio
----------

La **noda linio** de orbito estas tiu linio, kiu kunligas ties du nodojn. Temas, alivorte, pri la nura linio kiu apartenas kaj al la orbita ebeno, kaj al la antaŭfiksita konvencia ebeno.

Suprenira kaj malsuprenira nodo
-------------------------------

Oni kutimas ne nur difini konvencian ebenon (ekzemple la ekliptiko), sed ankaŭ ties pozitivan kaj negativan flankon; kutime, la norda flanko de la ebeno estas pozitiva, kaj la suda flanko estas negativa.

Tial eblas distingi *suprenira nodo*, ĉe kiu la orbitanta korpo trairas la konvencian ebenon en la nordan direkton, kaj *malsuprenira nodo*, ĉe kiu okazas la malo.

Kiam temas pri objektoj ekster la sunsistemo, la suprenira nodo estas tiu, ĉe kiu la orbitanta korpo estas moviĝanta for de la observanto; la malsuprenira nodo estas tiu, ĉe kiu la sama korpo estas moviĝanta en la direkton de la observanto.

La simbolo de la suprenira nodo estas  (Unikodo: U+260A, ☊), dum tiu de la malsuprenira nodo estas  (Unikodo: U+260B, ☋).

Graveco de nodoj kiel orbitaj parametroj
----------------------------------------

La ekzakta situo de nodoj estas aparte grava por povi difini la orientiĝon de orbito per aro da fizikaj grandoj, nomataj orbitaj parametroj. Fakte, unu el tiuj parametroj kutime estas la longitudo de la suprenira nodo.

Vidu ankaŭ
----------

* Longitudo de la suprenira nodo
**Niccolò PICCINNI** (en itala: [nikkoˈlɔ ppitˈtʃinni]; 16-a de Januaro 1728 – 7-a de Majo 1800) estis itala komponisto de simfonioj, religia muziko, ĉambra muziko, kaj opero. Kvankam li estas iom forgesita nuntempe, Piccinni estis unu el la plej popularaj komponistoj de opero — partikulare de la Napola "opera buffa" — de la klasika periodo. 

La unua opero de Piccinni, nome *Le donne dispettose*, estis produktita en 1755 kun la patronado de Prince Vintimille. En 1760 li komponis, en Romo, la *chef d'œuvre* (majstroverko) de sia frua vivo, nome *La Cecchina, ossia la buona Figliuola*, "opera buffa" kun libreto de Goldoni. Tiu verko ĝuis du jarojn de populareco en Romo.

Ses jarojn post tio Piccinni estis invitita de la reĝino Marie Antoinette al Parizo. Li iĝis la unua italo post Jean-Baptiste Lully kiu verkis operojn por la *Academie Royale de Musique*, kiel estis nomita la operejo. Li kunlaboris kun la poeto kaj dramaturgo Marmontel en kelkaj projektoj desegnitaj por antaŭenigi la operan reformon.

Notoj
-----

1. ↑   Ferris, George T. (2007). *Great Italian and French Composers*. Dodo Press. pp. 11–13. ISBN 978-1-4065-2375-1.
2. ↑  Holmes, William C. (Oktobro 1952). "Pamela Transformed". The Musical Quarterly. 38 (4): 581–594. doi:10.1093/mq/xxxviii.4.581.

Bibliografio
------------

* Chisholm, Hugh, eld. (1911). "Piccinni, Niccola". Encyclopædia Britannica (11a eld.). Cambridge University Press.
* Holmes, William C. (Oktobro 1952). "Pamela Transformed". The Musical Quarterly. 38 (4): 581–594. doi:10.1093/mq/xxxviii.4.581.
* Pierre-Louis Ginguené, Notice sur la vie et les ouvrages de Niccolo Piccinni (Paris, 1801).
**Nogales** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Nogales. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 115. "Nogales" signifas en la hispana "juglandarbaro", sed tutcerte la fondintoj volis omaĝi samnoman vilaĝon Nogales ekzistanta en Hispanio en Provinco Badajoz, de kie devenas multaj el la unuaj hispanoj konkerintoj en Meksiko, kiel kutime okazis en aliaj hispanamerikaj lokoj (ankaŭ meksikaj), kiel Mérida (Meksiko) aŭ Medellín (Kolombio) kiel samnomaj lokoj de tiu menciita hispana provinco.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 31818 loĝantojn. El tiuj estis 15152 viroj kaj 16666 virinoj. La komunumo havas surfacon de 77.3 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 49 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 10 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 1280 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 30755 personoj. En la jaro 2000 temis pri 30945, do temis pri kresko / malkresko je 0.12 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 27809 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 1612 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nogales (Veracruz) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2007-04-27 per la retarkivo Wayback Machine
Regiona flago
**Ogadeno** aŭ **Ogaden** estas orienta regiono de Etiopio etende sur 369 000 km² kie loĝas 4 500 000 loĝantoj. Limas kun Ĝibutio, Kenjo kaj Somalio, majoritate loĝataj de islamaj somaloj, la regiono estis scenejo de milito inter Etiopio kaj Somalio, kie tiu lasta postulis Ogadenon kiel somalia teritorio; tamen ĝis nun estas konsiderata internacie kiel Somala regiono de Etiopio.

Historio
--------

Britio starigis protektoraton fine de la 19a jarcento, post kiam Meneliko la 2-a de Etiopio aneksiigis Ogadenon al Etiopio en 1897 danke al traktato kun Britio. La regiono estos poste aneksiigita al la Itala Somalio en 1936 antaŭ reveni sub britia kontrolo en 1942 dum la Dua Mondmilito. Etiopio klopodos malsukcese rehavi la suverenecon sur la regiono ĉe la Konferenco de Londono en 1945 sed kontraŭstaris al Britio kaj okupis ĝin escepte nosdorienton kaj zonon ligantan Haud al la Franca Somalio (nuntempa Ĝibutio). Tiuj lastaj partoj estis fine okupitaj de Etiopio en 1954.

En malfruaj 1970-aj jaroj, okazis interna maltrankvilo en Ogadeno. La Okcidentsomalia Liberiga Fronto, estrita de Muktal Dahir, uzis gerilajn taktikojn por kontraŭstari la etiopian regadon. Etiopio kaj Somalio luktis dum la Milito de Ogadeno pri la kontrolo de tiu regiono kaj ties popolo.

En 2007, la Etiopia Armeo lanĉis atakon en Ogadenon. La ĉefa ribelgrupo estis la Ogadena Nacia Liberiga Fronto sub la estrado de Mohamed O. Osman, kiu luktas por liberigi Ogadenon el kion ili vidas kiel etiopia okupado. Somalaj loĝantoj asertas, ke la etiopiaj militistoj murdas kaj torturas civilulojn, detruas la brutaron el multaj somaloj kaj krimas kontraŭ nomadoj de la regiono. Multaj internaciaj organizoj pri homaj rajtoj akuzas etiopian reĝimon fiagi krimojn kiuj "perfortas militleĝojn," kiel asertis informo de Human Rights Watch.
 Laŭ usona ŝtata komitato, estas la ONLF kiu murdas homojn, torturas civilulojn kaj fiagas krimojn kontraŭ la nomadoj de la regiono.

Notoj
-----

1. ↑  
 US Committee on Foreign Affairs on Ethiopia. Arkivita el la originalo je 2012-11-27. Alirita 2009-02-12.
2. ↑   Ethiopia: Crackdown in East Punishes Civilians (Human Rights Watch, 4-7-2007). Arkivita el la originalo je 2008-10-18. Alirita 2009-02-12.
3. ↑  Connors, Will.  Why We Don't Hear About the Conflict in the Ogaden: When an American reporter started digging, he was forced out of Ethiopia.. Slate (2007-09-05).
4. ↑  
 US Committee on Foreign Affairs on ONLF. Arkivita el la originalo je 2012-11-27. Alirita 2009-02-12.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala Ogaden-somala regiono de Etiopio Arkivigite je 2012-12-05 per Archive.today
* Listo de Ogadensomalaj Membroj de la Etiopia Parlamento Arkivigite je 2019-08-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Ogaden - Kilil 5 Arkivigite je 2010-05-29 per la retarkivo Wayback Machine
* Ogaden rete Arkivigite je 2007-05-07 per la retarkivo Wayback Machine
* ONLF
* Ogaden filmoj Arkivigite je 2016-10-13 per la retarkivo Wayback Machine
**Negotino** (makedone Неготино) estas urbo situanta en la centra parto de la Vardar regiono en Norda Makedonio. Ĝi estas la administra centro de la Opština Negotino. En 2002 loĝis ĉi tie entute 13 284 loĝantoj.

Loko, priskribo
---------------

Ĝi situas en la malaltaj teroj dekstre de la rivero Vardar, en alteco de ĉirkaŭ 140 - 260 m.

Negotino - kvadrato 
### Transporto

Ĉe la orienta rando de la urbo estas la aŭtovojo A1 / E75, kondukanta de Skopjo kaj Veles tra Demir Kapija al Gevgelija kaj Grekujo. La aŭtovojo estas sekvita per regionaj vojoj R 1103, R2137 kaj R29173.

Elektrizita fervoja linio etendiĝas laŭ la dekstra bordo de la Vardar, kiu iras en la sama direkto kiel la aŭtovojo.

Ĉe la norda rando de la urbo estas sporta flughaveno.

### Loĝantaro

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 13 284 loĝantoj.

El la totala nombro, 12 994 Makedonoj (97,82 %). La ceteraj malmultaj estas turkoj, romaoj, serboj kaj aliaj. Religio: 13 111 ortodoksa (98,70 %). La ceteraj estas islamanoj kaj katolikoj, ktp.

### Ekonomio

La ĉefa ekonomia agado en kaj ĉirkaŭ la urbo estas agrikultura produktado. Graveco estas vinkultivado, tabakproduktado, papavopretigo. Ne malproksime de la urbo estas konstruita termika centralo.

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Неготино en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:

Pluaj fotoj
-----------

* Negotino en komunumoNegotino en komunumo
* Negotino - fervoja stacidomoNegotino - fervoja stacidomo
* Negotino - Monaĥejo "Sankta Georgo "Negotino - Monaĥejo "Sankta Georgo "
* Negotino - Termika centraloNegotino - Termika centralo
* Negotino - vinkeloNegotino - vinkelo
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

**Clyde HART** (\* 24-an de februaro 1910 en Baltimore; † 19-an de marto 1945 en Novjorko) estis usona ĵaz-pianisto, kiu preparis modernan ĵazon sur la piano.

Vivo kaj verkado
----------------

Clyde Hart iris en 1930 kun Jap Allen al Kansasurbo kaj kelkajn jarojn pli malfrue al Novjorko, kie li muzikis kun Stuff Smith ekde 1937, kun Roy Eldridge 1939-1940, Lucky Millinder 1941, kun John Kirby 1942/43, kun Billy Eckstine someron de 1944 kaj kun Oscar Pettiford fine de 1944. Li mortis pro tuberkulozo, antaŭ ol li povis doni adekvatan kontribuaĵon al la evoluigo de bibopo, kiu konvenus al sia rango. Clyde dumtempe estis demandata muzikisto por studioregistradoj: Surdiske li estas auŝdebla kun Ben Webster, Coleman Hawkins, Dizzy Gillespie kaj Charlie Parker, kun Lionel Hampton, Rubberlegs Williams, Henry Allen, Chu Berry, Don Byas, Cozy Cole, Tiny Grimes, Billie Holiday, John Kirby, Hot Lips Page, Stuff Smith, Trummy Young k.a..

Hart aranĝis por Lionel Hampton en 1942 la titolon *In The Bag* kaj surdiskigis propranome inter 1944 kaj 1945, i.a. kun Byas, Parker kaj Gillespie por Continental. Li ludis kiel unu el la unuaj muzikistoj kun la muzikistoj de bibopo kaj restas en memoro ĉefe pro sia kunlaboro ĉe la unua surdiskigo de Charlie Parker.

Literaturo
----------

* Martin Kunzler: *Jazz-Lexikon*, Reinbek, Rowohlt, 1988

Eksteraj ligiloj
----------------

* Clyde Hart sur sondiskoj de Continental

### Referenco

1. ↑  Indikoj laŭ ifccom

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 368953
* GND: 1137955988
* LCCN: no98095008
* VIAF: 49408256
* ISNI: 0000 0000 5335 0216
* SUDOC: 156723883
* BNF: 13895005r
* MBA: 15f0322a-5ba3-4c40-b411-2445f7316b7a
* BIBSYS: 6015579
 |
**Ouro Preto** [*oŭru pretu*] /'owrw 'pretw/ (portugallingva signifo: *Nigra Oro*) estas urbo kaj municipo en Ŝtato Minas-Ĝerajso en Brazilo kun 1 245 km². Ĝis 1823 **Ouro Preto** estis nomata "**Vila Rica**".

La nomo de la urbo venas de la fakto, ke oro tie minata ofte aperis nigra, pro aldono de fera oksido. Post la elĉerpiĝo de oro en la apudaj minejoj, la urbo konservis belan barokan urbocentron, kiu igas ĝi alloga por turistoj. En 1980 UNESKO deklaris la urbocentron Monda Kulturheredaĵo.

La blazono de *Ouro Preto* montras la latinan devizon *Prœtiosum aurum nigrum* (valorega nigra oro). Tiu nova devizo, el 2005, anstataŭigis la antaŭan, *Prœtiosum tamen nigrum* (valorega kvankam nigra).

Laŭ la stato de 2020 en la municipo vivis 74 558 loĝantoj sur areo de 1 245,87 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 60 loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en marto 2022 estis 62 040. La teritorio havas komunan limon kun Belo Vale, Catas Altas da Noruega, Congonhas, Itabirito, Itaverava, Mariana, Moeda, Ouro Branco, Piranga kaj Santa Bárbara.

Krom la urbo **Ouro Preto** mem apartenas al ties teritorio la vilaĝoj Amarantina, Antonio Pereira, Cachoeira do Campo, Engenheiro Correia, Glaura, Miguel Burnier, Rodrigo Silva, Santa Rita de Ouro Preto, Santo Antonio do Leite, São Bartolomeu (entute proksimume 10 000 loĝantoj en vilaĝoj).

Famuloj
-------

* Silva Alvarenga

Esperanto en Ouro Preto
-----------------------

De la 21-a ĝis la 24-a de julio 1983 okazis la 16-a Brazila Seminario de Esperanto, en Ouro Preto.

Referencoj
----------

1. ↑  takso pri la loĝantaro de julio 2020

Unu el la diversaj katolikaj preĝejoj kaj muzeoj
**Ogbomoŝo** estas grandurbo en Niĝerio.

Bazaj informoj
--------------

* 08° 08′ 00″ N 04° 15′ 00″ O﻿ / ﻿8.13333 °N, 4.25000 °O﻿ / 8.13333; 4.25000 (mapo)Koordinatoj: 08° 08′ 00″ N 04° 15′ 00″ O﻿ / ﻿8.13333 °N, 4.25000 °O﻿ / 8.13333; 4.25000 (mapo)
* Areo: km²
* Supermara alteco: 366 m
* Loĝantaro: 281.510 en 2012
* Horzono: UTC +1
* Telefonkodo:

Geografio
---------

Ogbomoŝo situas en sudokcidenta parto de Niĝerio laŭ aŭtovojo A1.

Historio
--------

Ogbomoŝo fondiĝis en la 17-a jarcento Jam ankaŭ tiam la plimulto de homoj estas membroj de la joruboj. Precipe en la 19-a jarcento evoluis la urbo. Jimoh Oyewumi Ajagungbade III de la Olawusi Reĝa Domo estis la plej longa reganta Soun en moderna historio. Li forpasis la 12-an de decembro 2021, je la aĝo 95.

Industrio
---------

Ogbomoŝo estas industria kaj komerca urbo, tamen ankaŭ agrikulturado karakterizas ĝin. Oni kulturas aŭ produktas kotonon, tabakon, nutraĵojn, teksaĵojn kaj ŝuojn.

Klimato
-------

Ogbomoŝo situas en tropika klimato. La averaĝa tutjara temperaturo estas ĉ. 25 °C. Jare pluvas iom pli, ol 1000 mm.

Vidindaĵoj
----------

* granda moskeo
* urbomuro el la 17-a jarcento
Nokto de Juri en Virginio.
Celebro de la Nokto de Juri ĉe la Goddard Space Flight Center.
**Nokto de Juri** estas internacia celebro okazanta ĉiun 12an de aprilo por memori mejloŝtonoj en kosmesplorado.

La Nokto de Juri estas nomata tiele pro la unua homo lanĉita en spaco, Juri Gagarin, kiu flugis per la kosmoŝipo Vostok 1 la 12an de Aprilo, 1961. Ankaŭ la lanĉo de STS-1, nome unua misio de Kosmopramo, estis honorita, ĉar ĝi estis lanĉita 20 jarojn de la tago de Vostok 1 en la 12a de Aprilo, 1981. En 2013, la Nokto de Juri estis celebrata per ĉirkaŭ 350 eventoj en 57 landoj.

La Nokto de Juri estas nomata ofte la "Monda Kosmofesto".

Notoj
-----

1. ↑  "Darwin’s Day to Yuri’s Night: some science dates to remember", 2014-09-20. Kontrolita 2015-01-17.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Yuri's Night
* MSNBC: Feeling down about spaceflight? Lift your spirits with Yuri's Night Arkivigite je 2012-04-13 per la retarkivo Wayback Machine
* No Borders - Bridging Cultures Through Yuri's Night filmeto dum la Internacia Astronaŭtika Kongreso IAC 2013 (YouTube)
**Ovadia JOSEF** estas grava israela hareda rabeno. Li estas la sefarda ĉef-rabeno de Israelo de 1973 ĝis 1983, kaj la nuntempa spirita gvidanto de la politika partio Ŝas.

Li naskiĝis en Basra, en Irako, en 1920, sed li iris vivi en Jerusalemo kun lia familio kiam li estis kvar jara. Li fariĝis rabeno en 1940, kaj en 1942 li iris la Egiptio por labori kiel rabeno en Kairo. Li restis tie tri jaroj, kaj poste reiris al Palestino. En 1968 li fariĝis la sefardita ĉef-rabeno de Tel-Aviv, kaj en 1973 de la tuta Israelo.
Josef estas konsiderata unu el la plej autoritataj interpretistoj de la Halaka. Li estas kutime konsiderata unu el la plej autoremaj religiaj figuroj por Sefardaj judoj.

Kelkaj ol lia plej famaj religiaj interpretoj (kiuj ne havas iun ajn leĝan valoron en Israelo) estas la jenaj:

* Estas legitima kaj permesata de juda religia leĝo ke oni fordonu teritorion de la Lando de Israelo por atingi pacon.
* La edzinoj de israelaj soldatoj pri kiuj oni perdis ĉiujn spurojn dum batalado antaŭ longa tempo raitas geedziĝi denove.
* Judaj virinoj ne devus porti perukon por kovri la kapon (laŭ la juda religio geedzitaj virinoj devas kovri la haron por protekti ilian modestecon).

Ovadia Josef ankaŭ estas konata pro lia akra retoriko kaj liaj kontroversaj posicioj, kaj liaj malbenoj kaj insultaj komentoj pri aliaj politikistoj.

* Kategorio Ovadia Josef en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 206724
* GND: 129821411
* LCCN: n79133789
* VIAF: 97355099
* ISNI: 0000 0001 1078 7810
* SUDOC: 164919341
* BNF: 14529247c
 |
Református Szemle reforma:tuŝ semle (Reformita Revuo) estas la posteaĵo de inter 1898-1907 aperinta Erdélyi Protestáns Lap, kiu de 1908 aperas komence semajne, sekve trifoje, respektive dufoje, inter 1940-1959 monate, de 1960 dumonate. Ĝia respondecredaktoro estis la episkopo aŭ la ĉefnotario de Erdélyi Egyházkerület: inter 1908-1920 Nagy Károly, en 1921 László Ravasz, inter 1921-1924 Sándor Makkai, inter 1925-1928 kaj 1937-1946 Sándor Tavaszy, inter 1929-1937 Vásárhelyi János, inter 1947-1958 Darkó Ákos, inter 1959-1973 Dávid Gyula, inter 1973-1984 Tőkés István, inter 1984-1989 Gálfy Zoltán, de 1990 Nagy László. Kunulredaktoroj estis ĝis 1920 Révész Imre, en 1923-1924 Imre Lajos, inter 1959-1962 Daróczi Ferenc, inter 1959-1973 Tőkés István, inter 1963-1973 István Juhász. Ĝia posedanto estss Erdélyi Egyházkerület, de 1947 kun kun Királyhágómelléki Egyházkerülettel; de 1948 ĝi estas oficiala gazeto ankaŭ de Zsinatpresbiteri Evangélikus Egyháznak. Krom la teologiaj profesoroj kunlaboris Dávid Gyula, Dezső László, Muzsnai László, M. Nagy Ottó, György Kristóf, János Herepei, Károly Kós, Attila Szabó T. László Debreczeni, pli juna Géza Nagy.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon
**Nicolas CHOPIN** (en pola: Mikołaj Chopin; 15a de Aprilo 1771 – 3a de Majo 1844) estis instruisto de la Franca lingvo en Pollando regata de Prusio kaj de Rusio, kaj patro de la pola fama komponisto Frédéric Chopin.

Nicolas Chopin estis francdevena, venigita al Pollando de Marainville en Loreno. Laŭ kelkaj indikoj polaj historiistoj opinias, ke li eskapis el Francio pro la partoprenado en la fuŝa *afero de la kolĉeno de la reĝino*. Junaĝe li venis al Pollando dum la regado de Stanislao Aŭgusto Poniatowski. Li batalis por la sendependeco de la nova patrujo en la Insurekcio de Kościuszko. Ĝis la morto li nomiĝis polo poligante sian nomon al Mikołaj Choppen, aŭ Szopen. Li ne kontaktis plu kun sia familio en Francio. Li estis malpopulara pro sia malamo al la persono de Napoleono Bonaparte. Kune kun sia edzino, polino Justyna Tekla Krzyżanowska, siajn gefilojn li edukis kiel polojn. Unue li estis prizorganto de infanoj en la domo de familio Łączyńscy, loĝante en Żelazowa Wola, kie naskiĝis Fryderyk. Nicolas Chopin transloĝiĝis al Varsovio, kie li instruis en *Liceo de Varsovio* la francan lingvon kaj francan kulturon.

Notoj
-----

1. ↑   Łopaciński, "Chopin, Mikołaj," p. 426.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617170
* GND: 124389090
* LCCN: n00077291
* VIAF: 20613588
* ISNI: 0000 0001 0778 2699
* SUDOC: 050410040
* BNF: 135126641
* NKC: js2010567755
 |
19a-jarcento rusa mapo de Ogurĉinskij Insulo.
**Ogurja Ada** (literumita ankaŭ kiel "Ogurga") estas la plej granda insulo kaj en Turkmenio kaj en la Kaspia Maro laŭ areo. La Ogurja Insulo estas ankaŭ amplekse konata per sia rusa nomo **Ogurĉinskij Insulo** *(Ostrov Ogurĉinskij)*.

Ogurja estas neloĝata insulo kiu kuŝas ne tro for el la marbordo en sudoriento de la Kaspia Maro. Ĝi estas 17 km de la suda pinto de la Duoninsulo Ĉeleken.

Ogurja Ada estas tre longa kaj mallarĝa. Ĝi etendiĝas el nordo al sudo, kun longo de 42 km kaj maksimuma larĝo de 1.5 km. Ĝi estas komponita de malaltaj sablodunoj, ĉefe kovrita per herbo kaj arbustoj. La norda pinto, estas rompita en pli malgrandaj insuletoj pro la ondagado.

La insulo ne havas permanentajn setlejojn pro manko de nesala akvo. Inter la 15a kaj la 17a jarcentoj, Ogurĉinskij estis rifuĝejo por piratoj kaj vojaĝistoj kaj, poste, estis leprejo.

Administracie Ogurja Ada apartenas al la Provinco Balkan (Balkan Welaýaty) de Turkmenio.

Notoj
-----

1. ↑  Geonames - Ostrov Ogurchinskiy
2. ↑   Old map. Arkivita el la originalo je 2008-08-21. Alirita 2008-06-16.

 Arkivigite je 2008-08-21 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2008-08-21. Alirita 2021-01-06.
3. ↑  Google Earth
4. ↑  Остров Огурчинский *«Фамильный сайт Гурчиных»*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bird life[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 712731
 |
**Kamil Aggházy** [aghAzi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Aggházy Kamil** estis hungara oficiro (laste kolonelo), armea historiisto. Lia persona nomvarianto estis *Kamill*, liaj pseŭdonimoj estis *Akárki* aŭ *Spectator*. Lia patro estis Károly Aggházy, lia parenco estis Gyula Aggházy.

Kamil Aggházy naskiĝis la  1-an de novembro 1882(nun 1882-11-01) en Budapeŝto, li mortis la 14-an de septembro 1954 en Budapeŝto.

Memortabulo priKamil Aggházy
Memortabulo pri Kamil Aggházy

Biografio
---------

Kamil Aggházy finis armean akademion en sia naskiĝurbo en 1901, sed libertempe li estis amatora arkeologo pri batalejoj. Post siaj studoj li estis oficiro de la hungara armeo en pluraj urboj. Li batalis dum la 1-a mondmilito, sed li frue estis militkaptito. En 1916 li liberiĝis, poste li estis arkivisto en la ministerio. Li estis fondinto de armea muzeo en 1918, krome muzeestro ekde 1937, dum li kontribuis multe. Li edziĝis en 1910, sed post 4 jaroj li vidviĝis, poste li denove edziĝis en 1919. Lia dua edzino naskis 2 gefilojn en 1922 kaj 1930. Li ricevis hungarajn, bulgaran kaj finnan premiojn inter 1926-1937.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Török hadak magyar földön. Az 1532. évi török–magyar–osztrák háború, különös tekintettel Kőszeg ostromára* (1911)
* *Kovionai csata szerb hivatalos leírása* (1914)
* *A világháború 1914–1918* (kunaŭtoro, 1934)
* *Budavár bevétele 1849-ben.* (kunredaktoro, dufoje eldonita)
* *Vitézek albuma.* (1939)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 840109
 |


* Portalo pri Biografio
En fiziko, la **movokvanto de Planck** *mP c* estas la mezurunuo de movokvanto en sistemo de naturaj unuoj origine proponitaj de germana fizikisto Max Planck.

Ĝi egalas al

{\displaystyle m\_{P}c={\frac {\hbar }{l\_{P}}}={\sqrt {\frac {\hbar c^{3}}{G}}}}
kie *c* estas lumrapideco en vakuo;

*G* estas gravita konstanto;
{\displaystyle \hbar ={\frac {h}{2\pi }}} estas malpligrandigita konstanto de Planck;
*mP* estas la maso de Planck;
*lP* estas la longo de Planck.
Ĝia valoro estas

*mP c* ≈ 6,52485(33) kg m/s
La ĉeferarujo de la pritaksita valoro estas metita en krampoj.

Pli elvolvita formo de ĉi tiu lasta esprimo estas *mP c* = 6,52485 kg m/s ± 0,00033 kg m/s.

Relativa necerteco de la valoro estas ĉefe pro necerteco de la gravita konstanto *G*. Relativa necerteco de *mP c* preskaŭ egalas al tiu de *G* dividita je 2. Vidu plu en unuoj de Planck#Necertecoj de valoroj.

Fizika signifeco
----------------

La movokvanto de Planck estas egala al la maso de Planck multiplikita per la lumrapideco. Kutime ĝi estas asociita kun la movokvanto de denaskaj fotonoj en iuj dominantaj praeksplodaj modeloj. Malsimile la plejparto de la aliaj unuoj de Planck, movokvanto de Planck estas de praktika skalo.

Vidu ankaŭ
----------

* Unuoj de Planck
* Naturaj unuoj
* Movokvanto

Eksteraj ligiloj
----------------

* NIST pri konstantoj kaj mezurunuoj
* Arkivigite je 2010-01-16 per la retarkivo Wayback Machine
* unuoj de Planck esprimita kiel geometrio de momanto
**Nicolaus Eymeric** aŭ **Eymerich** (naskiĝis 1320 en Ĝirono — mortis tie la 4-an de januaro 1399) estis kataluna katolika teologo kaj inkvizitoro.

En 1334 li fariĝis dominikano kaj post plenkreskiĝo li eminentiĝis kiel predikanto kaj persekutanto de nekatolikoj. En 1356 li estis nomumita ĝenerala inkvizitoro por Kronlando de Aragono, sed tie lia krueleco vekis vastan indignon. Tamen ĉe la papoj Klemento la 7-a kaj Benedikto la 13-a li ĝuis konfidon kaj estimon. Li verkis instrukciojn, kiel plenumi la inkvizician oficion.

Lia vivo fariĝis temo por serio de historiaj romanoj de Valerio Evangelisti (nask. 1952).

Kolekto de 13 traktatoj verkitaj de Eymerich. Manuskripto, 14-a-15-a jarcento. Parizo, Bibliothèque Nationale de France.

Verkoj
------

* **Directorium inquisitorum** (presita en Barcelono 1503, Romo 1587, Venecio 1607)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 124062
* GND: 119227479
* LCCN: n87884445
* VIAF: 77153160
* ISNI: 0000 0001 0784 0879
* SUDOC: 026855704
* BNF: 119020726
* NKC: jo20201091681
* ICCU: BVEV018083
* BNE: XX873254
 |
**Krivogaštani** (makedone Кривогаштани) estas vilaĝo situanta en la regiono Pelagono de Norda Makedonio. Ĝi estas la administra centro de la Opština Krivogaštani. En 2002 loĝis ĉi tie 1870 loĝantoj.

Loko, priskribo
---------------

La vilaĝo situas en la centra parto de la municipo. Ĝi situas en valo inter la rivero Kruševska en la okcidento kaj la rivero Blata en la oriento.

La areo de la vilaĝo estas ĉirkaŭ 15 km² kaj la alteco estas ĉirkaŭ 600 - 800 m.

De oriento al okcidento trapasas la vilaĝo la regiona vojo R1306, kiu ligas la urbojn Prilep kaj Kruševo.

### Loĝantaro, ekonomio

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 1870 homoj.

Ekzistis 1860 makedonoj (99,46 %) kaj aliaj.

La loĝantoj laboras ĉefe en agrikulturo.

Pluaj fotoj
-----------

* Vilaĝo en Opština Krivogaštani.Vilaĝo en Opština Krivogaštani.
* Krivogaštani de la okcidentoKrivogaštani de la okcidento
* La sidejo de la Opština KrivogaštaniLa sidejo de la Opština Krivogaštani
* Preĝejo "Skt. Dimitrij "Preĝejo "Skt. Dimitrij "

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Кривогаштани en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:
En fiziko, la **elektra tensio de Planck** *VP* estas la mezurunuo de elektra tensio en sistemo de naturaj unuoj origine proponitaj de germana fizikisto Max Planck.

Ĝi egalas al

{\displaystyle V\_{P}={\frac {E\_{P}}{q\_{P}}}={\sqrt {\frac {c^{4}}{G4\pi \epsilon \_{0}}}}}
kie *c* estas lumrapideco en vakuo;

*G* estas gravita konstanto;
*ε0* estas elektra konstanto;
*EP* estas la energio de Planck;
*qP* estas la elektra ŝargo de Planck.
Ĝia valoro estas

*VP* ≈ 1,04295(5) · 1027 V
La ĉeferarujo de la pritaksita valoro estas metita en krampoj.

Pli elvolvita formo de ĉi tiu lasta esprimo estas *VP* = 1,04295 · 1027 V ± 0,00005 · 1027 V.

Relativa necerteco de la valoro estas ĉefe pro necerteco de la gravita konstanto *G*. Relativa necerteco de *VP* preskaŭ egalas al tiu de *G* dividita je 2. Vidu plu en unuoj de Planck#Necertecoj de valoroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Unuoj de Planck
* Naturaj unuoj
* Elektra tensio
* Rezistanco de Planck
* Elektra kurento de Planck

Eksteraj ligiloj
----------------

* NIST pri konstantoj kaj mezurunuoj
**Nicoline VAN DER SIJS** (Heerlen, 1-a de aprilo 1955) estas nederlanda lingvosciencisto kaj etimologo. Ŝi estas spertulo pri la slava lingvaro kaj estas unu de la plej gravaj etimologoj pri la nederlanda.

Ŝi ricevis diversajn premiojn por ŝia laboro kaj iĝis oficiro en la *Ordeno de Oranje-Nassau* je 26 januaro 2011.

Laboro
------

Van der Sijs studis slavan lingvaron ĝis 1979 en Utreĥto, kiam ŝi iĝis universitata instruisto por tiu fako. Kiam la fako malaperis ĉe tiu universitato en 1985, ŝi moviĝis al nederlanda historia lingvoscienco.

Ŝia ĉefa okupo estas la etimologio kaj la historio de la nederlanda. Ŝi pretigis la etimologiajn informaĵojn en la 12-a, 13-a kaj 14-a eldonoj de la *Grote Van Dale* vortaro. En 2006 ŝi ekalpartenis ĉe la ĉefredaktistaro de la *Etymologisch woordenboek van het Nederlands*. Ŝi komencis la interreta etimologia vortaro *[etymologiebank.nl]* je 2010.

Van der Sijs ekigis ankaŭ la iniciativo diĝitigi kaj interretigi kelkajn malnovajn nederlandajn Biblio-tradukojn.

Ŝi estas profesoro je la Radboda Universitato en Nimego ekde 2013.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 560179
* GND: 141135212
* LCCN: no90013586
* VIAF: 100876008
* ISNI: 0000 0001 2145 4894
* SUDOC: 030654424
* BNF: 12202747v
* BIBSYS: 98026341
* NKC: xx0103938
 |
**Ovĉa**, serbe **Овча,** slave **Ovča,** hungare **Bárányos** [bArAnjoŝ], rumane **Ofcea** estas periferia loĝloko (urba komunumo) de Beogrado en Serbio en municipo Palilula.

Ovĉa troviĝas en la nigra parto de Serbio
Loko de Ovĉa en municipo Palilula
Vido en Ovĉa
Preĝejo de Ovĉa

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Koordinatoj: 44°53′16″N 20°32′08″E
* Loĝantaro: 2289 en 2009
* Poŝtkodo: 11212
* Telefonprefikso: +381-011
* Aŭtokodo: BG

Situo
-----

Borĉa situas proksime de maldekstra bordo de Danubo ĉe kunfluejo de Danubo kaj Savo, tial ĝi geografie apartenas al Banato, sed administre apartenas al Palilula kaj Beogrado. La serba ĉefurbo troviĝas je 13 km-oj.

Historio
--------

Ovča menciiĝis unuafoje en 1456, apartenanta al Hungara reĝlando. La unuaj loĝantoj estis rumanaj ŝafistoj. En 1537 la turkoj okupis ĝin, poste la Habsburgoj en 1717. En 1738 pesto okazis, tial la loĝantoj estis forigitaj. La rehomiĝo okazis en 1813. Inter 1794-1873 la komunumo apartenis al Limgarda zono, poste al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Pancsova, dume plurfoje inundoj okazis.

Ekde 1918 la loko iĝis parto de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj (estonta Jugoslavio), dume inter 1941-1944 la germanoj okupis ĝin. Ĝis 1952 la komunumo apartenis al Borĉa, poste municipo formiĝis. Ekde 1965 la municipo estas en Palilula. Ĉe Ovĉa oni profitas la mineralan akvon.

Vidindaĵoj
----------

* Ortodoksa preĝejo

Strato de Ovĉa

* Ovĉa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ovĉa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Interno de subtera mino.
Antikva maŝinaro uzita en Minas de Riotinto.
**Minado** estas la ekspluatado de enteraj aŭ subteraj substancoj. La loko kie troveblas la ekspluateblaj substancoj nomiĝas mino. Ministoj elfosas ilin per hakado, pulveksplodo aŭ borado kaj fortransportas ilin. La tuto de la instalaĵoj, galerioj ktp. aranĝita por la ekspluatado de mino nomiĝas minejo. La senvalora ŝtonaĵo estas forigita je ŝutmonto aŭ uzita por konstruceloj.

Fajrmetado aŭ mineja fajrmetado estas metodo de tradicia minado uzita plej ofte el prahistoriaj epokoj ĝis la Mezepoko. Oni metis fajron kontraŭ roko por varmigi rokaĵojn, kiuj estis poste trempitaj per likvoj, kaŭzante ke la ŝtono rompiĝu pro temperatura frapo.

Subĉiela minado estas tekniko por surfaca minado kaj elfosado de rokoj aŭ mineraloj el la tero pere de ties removado el malferma truo aŭ ŝtonminejo.

Produktagadoj
-------------

* La termino ekspluato signifas en minado la ekspluaton de minoj, t.e. la kompleta elsolvado de la uzebla enhavo de geologia kuŝejo el la kromrokaĵo.
* La profunda minado estas en la subtera minado la ekspluato de krudmaterialoj en pli granda profundo, je kio la minkonstruaĵoj lokas tute aŭ parte malsupre de la mingaleria planko plejeble profunda sur la loko.
* Ŝaktotransporto estas en la minado la movado de produktoj, replenigaĵo, materialo kaj personoj kaj en vertikala kaj ankaŭ en oblikvaj ŝaktoj kaj blindŝaktoj.

Minejaj instalaĵoj
------------------

Ŝakto en Heerlen: Malakov-Turo kun poste enkonstruita liftotrabaro
* Malakov-Turoj
* Minetaĝo
* Mingalerio
* Minkavo
* Ŝakto

Tipoj de minoj
--------------

Subĉiela minejo aŭ surfaca minejo estas minejo kiu funkcias subĉiele, tio estas sur la surfaco de la tereno, diference de la subteraj, kiuj funkcias sub tiu.

Minadaj terminoj
----------------

* Mineraltavolo

Mininĝenieroj
-------------

* Richard Trevithick

Lokoj kaj minoj
---------------

* Minado en la Ruhr-Regiono
* Minas de Riotinto
* Minas-Ĝerajso
* Minejo Anselm
* Minejo Auguste Victoria
* Minejo Ignát
* Minejo Mont Cenis
* Minejo Nachtigall
* Minejo Šalomoun
* Minejo Vítězný únor
* Minejo Zollern
* Minejo Zollverein

Vidu ankaŭ
----------

* minakademio
* minejo
* minindustrio
* BHP Billiton
* Rio Tinto
* Anglo American

Bildaro
-------

* 
* 
* 
* 

  



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Minado |

* Minado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Minado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  

* Minado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Minado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En fiziko, la **elektra impedanco de Planck** aŭ **elektra rezistanco de Planck** *ZP* estas la mezurunuo de elektra impedanco kaj elektra rezistanco en sistemo de naturaj unuoj origine proponitaj de germana fizikisto Max Planck.

Ĝi egalas al:

{\displaystyle Z\_{P}={\frac {V\_{P}}{I\_{P}}}={\frac {1}{4\pi \epsilon \_{0}c}}={\frac {Z\_{0}}{4\pi }}\ ,}
kie *c* estas lumrapideco en vakuo;

*ε0* estas elektra konstanto;
*VP* estas elektra tensio de Planck;
*IP* estas elektra kurento de Planck;
*Z0* estas karakteriza impedanco de libera spaco.
Ĝia valoro estas

*ZP* = 29,9792458 Ω .
La valoro estas preciza, ĉar ĝi estas kalkulita nur per *c* kaj *ε0*, kiuj ambaŭ estas precizaj.

En SI-aj unuoj, la lumrapideco en vakuo estas difinita kiel

*c = 299792458 m s−1*
kaj la magneta konstanto estas difinita kiel

*μ0=4π · 10−7 V·s/(A·m) ,*
kaj por la elektra konstanto estas idento

*ε0 = 1/(μ0c2)* .
Tiel estas

{\displaystyle Z\_{P}={\frac {1}{4\pi \epsilon \_{0}c}}={\frac {\mu \_{0}c}{4\pi }}={\frac {4\pi 10^{-7}\cdot 299792458}{4\pi }}\Omega =29,9792458\;\Omega \ .}
Samaksa kablo kun karakteriza impedanco de du kaj duono impedancoj de Planck
La impedanco de Planck estas sufiĉe forte ligita al la reala vivo, ĉar ĝi estas ligita per malgranda koeficiento kun la karakteriza impedanco de libera spaco, kiu en sia vico estas ligita per malgranda koeficiento kun karakteriza impedanco de praktike uzataj radioteknikaj kabloj. Tiel estas ofte uzataj samaksaj kabloj kun karakterizaj impedancoj *50 Ω ≈ 1,67 ZP* kaj *75 Ω ≈ 2,5 ZP*.

Vidu ankaŭ
----------

* Unuoj de Planck
* Naturaj unuoj
* Elektra rezistanco
* Elektra impedanco
* Karakteriza impedanco
* Karakteriza impedanco de libera spaco
* Elektra tensio de Planck
* Elektra kurento de Planck

Eksteraj ligiloj
----------------

* NIST pri konstantoj kaj mezurunuoj
**Kompleta mezlernejo**, ankaŭ nomata *universala* aŭ *integrita mezlernejo*, estas mezlernejo, kiu kune instruas ĉiujn lernantojn de sama aĝo post la elementa lernejo, do ne diferencigas laŭ dezirata posta profesio aŭ studado kaj ne grupigas la lernantojn laŭ kapabloj en diversaj tipoj de mezlernejo (ekz. baza mezlernejo, teknikumo, aŭ gimnazio). Tia kuna instruado de ĉiuj samaĝaj lernantoj helpas al la malpli kleraj lernantoj kaj bremsas la plej klerajn; tial la sistemo estas pedagogie tre disputata, havas fervorajn subtenantojn kaj fervorajn kritikantojn.

Ekzemplo de kompletaj mezlernejoj estas la *Gesamtschulen* en Germanio.

Principe, en kompleta mezlernejo ĉiuj lernantoj faras la samajn lernejofinajn ekzamenojn, kiuj eblas en la diferencigita lerneja sistemo: post sukceso de la fina ekzameno de baza mezlernejo (ekzemple fine de la 9-a lerneja jaro) eblas eklerni metion aŭ (se la rezultoj tre bonas) resti en la kompleta mezlernejo, post sukceso de la fina ekzameno de teknikumo (ekzemple post la 10-a lerneja jaro) eblas eklerni administran aŭ teknikan profesion aŭ (se la rezultoj tre bonas) resti en la kompleta mezlernejo por alstrebi la finan ekzamenon de gimnazio, kiu ebligos je studado en altlernejo, ekzemple en universitato.

* Kategorio Kompleta mezlernejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tibor Kalmár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kalmár Tibor** estas hungara reĝisoro, scenaristo, aktoro.

Tibor Kalmár naskiĝis la 16-an de julio 1932 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tibor Kalmár devenis el juda familio. Li debutis kiel infano en teatro de Artúr Lakner. Dum la nazia erao li devis vivi en la juda kvartalo en sia naskiĝurbo. En 1948 li ricevis filman rolon kiel junulo. Li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1954. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de "Vilaĝteatro" nomata Déryné, kio signifis tion, ke per aŭtobusoj la aktoroj vojaĝis al vilaĝoj kaj urbetoj, kie ili prezentis spektaklojn. En 1956 li edziĝis, en 1964 naskiĝis lia filo. Inter 1960 kaj 1995 li estis reĝisoro de *Gaja Scenejo*, poste li estis redaktoro de humura gazeto. Li ricevis 4 premiojn inter 1988 - 2016.

Elektitaj teatraj reĝisoraĵoj
-----------------------------

* Mór Jókai: *A gazdag szegények* (1955, ankaŭ aktoro)
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* (1961)
* Károly Nóti: *Nyitott ablak* (1979)
* Artúr Lakner: *Édes mostoha* (1985, 1999)
* Ferenc Molnár: *Játék a kastélyban* (2006)

Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj
----------------------------

* *Kutyakomédia* (1982)
* *Különös Szilveszter* (2007)

Elektitaj scenarlibroj
----------------------

* *Egyebek és emberek* (1958)
* *VIII. Henrik és 6 felesége* (1967)
* *Idefigyeljenek emberek!* (1987)
* *Kriminális kabaré* (1998)
* *Ezt is túléltük!* (2001)
* *Én, Királyhegyi!* (2011, ankaŭ aktoro)

Filma rolo
----------

* En Eŭropo ie (1948) - unu el la vagantaj knaboj

Elektitaj libroj
----------------

* *Kulisszatitkok. Száz sztárról sztorizok* (2001)
* *Sztárok az éjszakában* (2015)

Referencoj
----------

1. ↑   Tibor Kalmár.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva membiografio kun foto Arkivigite je 2020-11-01 per la retarkivo Wayback Machine
* datenoj kun foto