recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **kuriaj komicioj** (latine *comitia curiata*) estis antikva Roma asembleo. Ties povoj malsamis inter la epoko de la Romaj reĝoj kaj tiu de la Roma respubliko, sed ĉiam ekzistis rajtoj pri testamentoj kaj adoptoj. Simile pri la anoj de tiu asembleo: sub la reĝoj ĝi estis popola asembleo, sub la respubliko asembleis nur tridek liktoroj.

Sub la reĝoj
------------

Tiam la popolo disis je tri triboj, nomataj *Tities*, *Ramnes* kaj *Luceres*, sed la ĉi-tempaj historiistoj ne samopinias pri la senco de tiu diso (kvankam la nomoj verŝajne Etruskis): eble temas pri la tradicia diso de la hindeŭropaj socioj (kultivistoj, pastroj kaj militistoj), aŭ pri la tri etnaj eroj de la Roma socio (Latinoj, Sabinoj kaj Etruskoj), aŭ la diso sekvis la loĝlokon.

Ĉiukaze estis po dek *kurioj* (*curiae*) por unu tribo. La komicoj estis la asembleo de la tridek kurioj.

La asembleo havis povojn pri familiaj aferoj, ĉefe pri testamentoj kaj adoptoj. Ĝi ankaŭ povis diri sian opinion kiam tion petis la reĝo.

Dum la respublika epoko
-----------------------

Tiuepoke, la kuriaj komicioj estis nur plu simbola asembleo de tridek liktoroj.

Tiuj liktoroj ordinis la *rex sacrorum* ("reĝon de la sakraĵoj"), la plej gravan Roman pastron; ili validigis la testamentojn kaj la adoptojn; kaj ili akceptis (sed ne povis malakcepti) la *lex curiata de imperio*, la leĝon kiu donis povon al la pretoroj kaj konsuloj.

La kuriaj komicoj do nur estis simbolaj ekde la respublika epoko. La asembleo pluekzistis ĝis la epoko de la Severoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Komicioj

Literaturo
----------

* Rougé, Jean: *Les institutions romaines. De la Rome royale à la Rome chrétienne*, Armand Colin, 1969 (1991) ISBN 2-200-32201-1 , p. 11 - 12, 22 kaj 102
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Kurioo** |
| --- |
|  |
| virbirdo Kanto de kurioovirbirdo Kanto de kurioo
birdinobirdino |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj birdoj |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Traŭpedoj |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Sporophila* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | *angolensis* |
|

 |
|
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Kurioo  |

 |
| v • d • r |

La **Kurioo** (*Sporophila angolensis*) estas paseroforma birdo de la familio Traŭpedoj, tre ŝatata en diversaj reginoj pro sia kanto. Ĝi estas ĉirkaŭ 15 cm longa. La masklo estas nigra en la supra parto de la korpo kaj ruĝbruna en la suba parto, la interna parto de la flugiloj estas blanka. Traktita en kaĝo, li taŭgas al kantantaj turniroj.

Ĝiaj naturaj vivlokoj estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltaj arbaroj kaj tre degraditaj duarangaj arbaroj. Ĝia reproduktado en kaĝo estas ege facila, faciligante la plibonigon de la genetiko, kiun serĉas la bredistoj, ĉar en tiu specio estas bona voĉo, melodio kaj ripetemo. Estas du tipoj tre ŝatataj, kiuj estas la fibro-modaleco kaj la klasika kantado. Ekzistas multe da kanto-dialektoj, laŭ ĉiu loko en Brazilo, same kiel Paracambi, Praia Grande, Goiana, Timbira. La vivdaŭro de la kurioo estas averaĝe 8 ĝis 10 jaroj en naturo, atingante 35 jarojn en kaĝo.

Ĝi troviĝas en Argentino, Belizo, Bolivio, Brazilo, Kolombio, Kostariko, Ekvadoro, Franca Gvajanio, Gvatemalo, Gujano, Honduro, Meksiko, Nikaragvo, Panamo, Paragvajo, Peruo, Surinamo, Trinidado kaj Tobago kaj Venezuelo.

En Brazilo
----------

Ĝi estas la specio plej ekkaptita en la batalo kontraŭ kontrabandado de sovaĝaj bestoj en la lando. Danke al ĝiaj kantaj kvalitoj, ĝi ankaŭ estas la specio, kiu havas la plej multajn registritajn bredistojn en la tiel nomata *Sispass* - registrado ĉe IBAMA, la instuticio respondeca pri la inspektado kaj konservado de faŭno en Brazilo. 

Komencita en 2001, la registrado de bestoj kreskigitaj de privatuloj havis, en 2005, 1,3 milionojn da registritaj birdoj, el kiuj 245 085 estis kuriooj. 

Morfologiaj kaj molekulaj studoj  montris, ke la genro *Oryzoborus* estus juniora sinonimo de *Sporophila* kaj ke la neotropikaj birdoj antaŭe klasifikitaj kiel Emberizedoj, fakte apartenis al la familio Traŭpedoj.

Referencoj
----------

1. ↑  BirdLife International (2012). "*Sporophila angolensis*", *IUCN Red List of Threatened Species* **2012**.  Alirita 26 November 2013.. 

old-form url
2. 1 2   Desenvolvimento de um sistema de identificação do Curió (Oryzoborus angolensis) através de microssatélites de DNA (portugale).
3. ↑   "MOLECULAR PHYLOGENETICS OF THE NEOTROPICAL SEEDEATERS AND SEED-FINCHES (SPOROPHILA, ORYZOBORUS, DOLOSPINGUS)" (en).

Eksteraj ligoj
--------------

* angle IUCN Alirita en 18a de Januaro 2008
la rojo **Kuselbach** estas 7,2 km longa, orografie maldekstra flankrivero de la rivereto Glan en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Geografio
---------

La Kuselbach ekestas per la kunfluo de la rojoj Bledesbach (9,29 km) kaj Pfeffelbach (11,0 km) en Diedelkopf sur alteco de 240 m super marnivelo. la rojo fluas antaŭ sia kunfluo ĉefe orienten kaj pasas la distrkturbon t Kusel, Rammelsbach kaj Altenglan kaj enfluas de maldekstre sur alteco de 196 ms.m. en la rivereton Glan.

Ĝi superas altodiferencon de 44 m sur sia longeco de 7,2 km, kiu egalas al dekliveco de 6,1 ‰. La rojo deakvigas 79,558 km² trans Glan, Nahe kaj Rejno al la Norda Maro.

### Alfluantoj

* Pfeffelbach (*aldekstra fontrojo*), 11,0 km
* Bledesbach (*dekstra fontrojo*), 9,3 km
* Blaubach (*maldekstre*), 3,9 km
* Gailbach ( *maldekstre* ), 2,0 km
* Erzborn ( *maldekstre* ), 1,4 km

Akveja stato
------------

La rojo *Kuselbach*  estas fajnmineralriĉa, karbonata mezmontara rojo. Ĝia Akveja strukturkvalito estas forte ĝis komplete ŝanĝiĝita. Nur malmultaj sektoroj estas „nur" signife ŝanĝiĝita. La akvokvalito estas en Kusel malforte ŝarĝita kaj malsupre forte ŝarĝita.

blazono de la urbo Kusel

Ceteraĵo
--------

La ondobendo sur la blazono de la urbo Kusel simbolas la rojon Kuselbach.

Referencoj
----------

1. 1 2 3  Wasserwirtschaftsverwaltung Rheinland
2. 1 2  Topografische Karte 1:25.000

Eksteraj ligiloj
----------------

* Wasserkörper Oberer Kuselbach Arkivigite je 2014-08-26 per la retarkivo Wayback Machine (PDF-Datei; 90 kB)
* Pegel Kuselbach
**Kursivo** estas tipara fasono, en kiu la signobildoj de la literoj estas klinitaj dekstren (proksimume je 15°) kaj havas la formon inspiritan de manskribaj literoj renesancaj, ofte uzata por emfazo aŭ citaĵoj (por apartigi verkotitolon, fremdajn vortojn en teksto ktp).

Tiparaj fasonoj.  
Supre: rekta→oblikva („DejaVu Sans"); sube: rekta→vera kursivo („Liberation Serif")
Paleografie kursivo kontrastas kun la stilo gotika (frakturo, ŝvabaĥo ktp) kaj kun la stilo antikve-roma («antikva» en la terminaro germana-rusa, «roma» en la terminaro angla), rekta serifa skribo inspirita de la romaj monumentaj surskriboj.

Rekta, kursiva kaj oblikva fasonoj disponeblaj en unu sama tipara familio (*Gilo*, „Gill Sans Std")
En la moderna tipografio kursivo estas unu el la tiparaj fasonoj, kiun normlale posedas plena tipara familio. Tiusence ĝi kontrastas kun la tiparo rekta (kutime uzata kiel la ĉefa fasono) kaj tipara fasono rekta-grasa (plenaj familioj tamen disponigas ankoraŭ tiparojn grase-kursivajn).

Veran kursivon karakterizas ne nur la oblikveco, sed ankaŭ specifa dizajno de la signobildoj. Tamen iuj tiparaj familioj, precipe iom «geometriaj», disponigas por tiu rolo tiparon kiu diferencas de la rekta per nura oblikvigo (fakte, tiaj tiparoj povas esti iom prilaboritaj, por plibonigi la glatigon kaj la ĝeneralan aspekton).

Iuj tiparoj disponigas kaj veran kursivon, kaj oblikvan fasonon. Ekz-e en la tradicio de TeX oni uzas kursivon en formuloj matematikaj, kaj la oblikvan tiparon por proza emfazo.

La Guglo-tiparo «*Parisienne*» ne estas tipografia kursivo
Kvankam kursivo estiĝis el renesanca manskribo, oni ne konfuzu ĝin kun la modernaj tiparoj skribeskaj (imitantaj manskribon). Ilia dizajno havas aliajn principojn (ekz-e kontinua skribo; aŭ rezigno pri oblikvigo ktp).

La italo Niccolò Niccoli (1364-1437) estas konsiderata la inventisto de la kursiva skribmaniero, konata nuntempe ofte kiel *Italica* aŭ *Cancelleresca*.

Vidu ankaŭ
----------

* Eŭropa kaligrafio
* Germana manskribo
* Manskribaj literoj

* Kategorio Kursivo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 249931
* NKC: ph122037
 |
Kusicj troviĝas en (verda) Municipo Bela Crkva en Serbio
Ortodoksa preĝejo de Kusicj
**Kusicj,** serbe **Кусић,** slave **Kusić,** hungare **Kussics** [kuŝiĉ] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Suda** Banato, en municipo de Bela Crkva (Serbio).

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 30  km²
* Koordinatoj: 44°52′20″N 21°28'26″E
* Alto super marnivelo: 84 m
* Loĝantaro: 1360
* Poŝtkodo: 26349
* Telefonprefikso: 013
* Aŭtokodo: VŠ

Situo
-----

Kusicj situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ la rumana landlimo (sen trapasejo, kontraŭe Zlatita troviĝas).

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1384. La vilaĝo apartenis ĝis Traktato de Trianon al Hungara reĝlando, al Temes (reĝa departemento), al distrikto de Fehértemplom, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Kusicj 1361 homoj, (1136 serboj (84 %), 150 ciganoj, 9 kroatoj, 7 rumanoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* ortodoksa preĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Kusicj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  Mikso | **Oni proponas alinomi la artikolon «Ektoterma» al «Ektotermaj bestoj».****Kialo:** Analogie kun la jam ekzistanta Pojkilotermaj bestoj, plie neniam uzu adkjektivojn kiel titoloj, krom pri koloroj.

---

Se vi konsentas aŭ kontraŭas la proponon, bonvolu skribi viajn argumentojn sur la diskutan paĝon. |

Testudoj de la genro *Pseudemys* (montrataj tie ripoze por akiro de varmo) estas ektotermaj.
Papilio *Junonia lemonias* ripozas subsune.
**Ektoterma**, el la greka *εκτός* (*ektós*) "ekstere" kaj *θερμός* (*thermós*) "varma", rilatas al organismo, en kiu internaj fiziologiaj fontoj de varmo estas de relative malgranda aŭ tre malatentenda gravo en kontrolo de la korpotemperaturo. Tiaj organismoj (por ekzemplo ranoj) dependas el la mediaj varmofontoj, kio ebligas ilin funkcii je tre malmultekostaj metabolaj indicoj. Populare, kelkaj estas nomataj kiel organismoj de "malvarma sango" kvankam tia termino ne estas teknike malĝusta, ĉar la sangotemperaturo de la organismo varias kun media temperaturo. Kelkaj el tiuj animaloj loĝas en medioj kie temperaturoj estas praktike tre konstantaj, kiel estas tipa de regionoj de la abisa oceano. Kontraste, en lokoj kie temperaturo varias tiom amplekse kiel por limigi la fiziologiajn aktivecojn de aliaj tipoj de ektotermoj, multaj specioj kutime serĉas eksterajn fontojn de varmo aŭ ŝirmo el malvarmo; por ekzemplo, multaj reptilioj regulas siajn korpotemperaturojn pere de sunbanado, aŭ serĉi ombron kiam necesas aldone al la tuta gamo de aliaj kutimaraj termoregulaj mekanismoj. Kontraste al ektotermaj, endotermaj dependas ege, eĉ hegemonie, el varmo de internaj metabolaj procezoj.

Referencoj
----------

**Notoj**

1. ↑  Davenport, John. Animal Life at Low Temperature. Publisher: Springer 1991. ISBN 978-0412403507
2. ↑  Jay M. Savage; kun fotoj de Michael Fogden kaj Patricia Fogden..  (2002) *The Amphibians and Reptiles of Costa Rica: a Herpetofauna Between Two Continents, Between Two Seas*. Chicago, Ill.: University of Chicago Press, p. 409. ISBN 0-226-73538-9.
3. ↑  Milton Hildebrand; G. E. Goslow, Jr. Principal ill. Viola Hildebrand..  (2001) *Analysis of vertebrate structure*. Nov-Jorko: Wiley, p. 429. ISBN 0-471-29505-1.

Vidu ankaŭ
----------

* Pojkilotermaj bestoj
**Kumulonimbuso** (latine *cumulonimbus*, mallonge **Cb**) estas genro de densaj altaj nuboj, kiuj ofte kaŭzas tondroŝtormon.

Aspekto
-------

La kumulonimbuso estas granda, alta nubo, kies alto estas tipe pluraj kilometroj. La bazo troviĝas inter 200 kaj 400 metroj super tero, dum la supraĵo troviĝas ĉirkaŭ 10–20 kilometroj super tero. La nuboj de tiu genro estas la plej grandaj el la 10 nubgenroj.

Klasifiko
---------

Laŭ la Internacia Nubatlaso, ekzistas du specioj en la genro Kumulonimbuso:

* La **harplena** (aŭ **kapilara**) **kumulonimbuso** (latine *cumulonimbus capillātus*, mallonge **Cb cap**) havas fibran supraĵon, similan al ciruso.
* La **kalva kumulonimbuso** (latine *cumulonimbus calvus*, mallonge **Cb cal**) havas nefibran supraĵon, similan al kumuluso.

La Internacia Nubatlaso agnoskas neniun varion de tiu genro.

* kalva kumulonimbusokalva kumulonimbuso
* harplena kumulonimbusoharplena kumulonimbuso

Historio
--------

Tiu ĉi genron unue proponis la dano Philip Weilbach en 1880.

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: kumulonimbus/o
2. ↑  Weilbach, Philip (1880). "Formes des nuages en Europe septentrionale", *Annales du Bureau Central Météorologique de France* (fr) **1** (B), p. 11–40.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kumulonimbuso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kumulonimbuso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Cumulonimbus (Cb) (Weilbach 1880) (angle). *International Cloud Atlas*.

Genroj de nuboj laŭ la Internacia Nubatlaso

Ciruso |
Ciruskumuluso |
Cirusstratuso |
Altokumuluso |
Altostratuso |
Kumuluso |
Stratokumuluso |
Stratuso |
Kumulonimbuso |
Nimbostratuso
**Kutlwanong** aŭ **Kutloanong** estas grandurbo en Sudafriko, en Provinco Liberŝtato.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10 km²
* Loĝantaro: 144.213 (en 2012)
* Supermara alteco: 1328 m
* Horzono: UTC +2 h

Geografio
---------

Kutlwanong situas sur altebenaĵo en la meza parto de la lando. Welkom troviĝas 17, Bloemfontein 154, Johanesburgo 225, **Pretorio** 278, Durbano 472, Port Elizabeth 691, Kaburbo 1044 km.

Historio
--------

Kutlwanong estis iam getourbo, kie precipe ministoj vivis.

Trafiko
-------

Kutlwanong havas trairan ĉefvojon, krome estas disbranĉiĝo ekster la urbo al Welkom.

Klimato
-------

Kutlwanong havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 9-22 °C. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas ĉ. 5-600 mm. La pluvo en januaro kulminas. Inter junio-aŭgusto apenaŭ pluvas.

Fontoj
------

* Nederlanda Vikipedio
* loĝantaro
* mapo, distancoj Arkivigite je 2022-04-04 per la retarkivo Wayback Machine
* mapo[*rompita ligilo*]
***Independent Television*** (**ITV**) estas kompania reto el pluraj komercaj televidaj stacioj en Britio, ĉiuj komence komplete sendependaj kvankam iuj intertempe inter si fuziis. La kompanio ITV plc kun centra oficejo en London estas listigata en la indico *FTSE 100* de la londona borso.

Historio
--------

la reto ITV en 1962
En la 1940-aj jaroj ekestis tutlanda televida elsendado en Britio, kaj la ŝtata korporacio *British Broadcasting Corporation* (BBC) havis kaj defendis monopolon pri la elsendado en la Brita insulo kaj Nordirlando. Post longa lukto fare de amaskomunikilaj firmaoj kiuj volis establigi aldonan privatan televidan programaron, en 1954 oficialiĝis leĝo kiu oficialigis tian televidon, do forigis la antaŭan monopolon. Ekestis la ŝtata oficejo *Independent Television Authority* (ITA) por kontrolado kaj organizado de komercaj televidaj stacioj. Post iomaj pripensoj la oficejo decidis starigi reton de regionaj privataj televidaj stacioj, kiuj unuflanke estas sendependaj unu de la alia, sed aliflanke tamen tiom proksime kunlaboras ke certaj programoj povas esti dissendataj samtempe en la tuta reto. Inter la jaroj 1955 kaj 1968 en la tri plej grandaj regionoj (Londono, Midlands, Nordo) aldone ankoraŭ estis divido inter semajnfino kaj malsemajnfino, tio signifas ke unu stacio ricevis la rajton elsendi programon de lundo ĝis vendredo kaj alia de vendreda vespero ĝis dimanĉo. Tiu divido en la regionoj Nordo kaj *Midlands* forpreniĝis en 1968, sed formale daŭre ekzistas en Londono. Per la ekesto de la oficejo ITA la ŝtata televida kaj radiofonia sistemo de BBC estis devigata reformiĝi.

En 1963 la reto kompletiĝis, tio signifas ke ĉiu regiono ricevis sian propran privatan televidan stacion:

* Londono, malsemajnfine: *Associated Rediffusion* (posedo de la gazetara unuiĝo *Associated Newspapers]]*)
* Londono, semajnfine: *ATV London* (posedo de la firmao *Associated TeleVision* de la komercisto *Lew Grade*)
* Midlands, malsemajnfine: *ATV Midlands*
* Midlands, semajnfine: *ABC Television* (posedo de la kineja firmao *ABC Cinema Group*)
* Nordo, malsemajnfine: *Granada Television* (posedo de la kineja firmao *Granada Cinemas*)
* Nordo, semajnfine: *ABC Television*
* Nordirlando: *Ulster Television*
* Skotio: *STV*
* Limregiono inter Skotio kaj Anglio: *Border Television*
* Nordoriento: *Tyne Tees TeleVision*
* Oriento: *Anglia Television*
* Sudo: *Southern Television*
* Manikinsuloj: *Channel Television*
* Kimrio kaj Okcidento: *TWW* (Television Wales and the West)
* Televido en la kimra lingvo: *Teledu Cymru* (post bankrotiĝo ĝin transprenis la stacio TWW )
* Sudokcidento: *Westward Television*

Aldone ekestiĝis la stacio *Independent Television News* (ITN), stacio por naciaj politikaj novaĵoj, kiujn komune finance starigis ĉiuj ITV-stacioj kaj kiu ekproduktis tutlandajn televidajn novaĵojn por la regionaj stacioj.

* Independent Television en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Independent Television en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la novelektita asocia prezidanto Thomas Pusch skeĉe sur titolpaĝo de GEJ-Gazeto 2 / 1991
***Kune*** (ankaŭ **/·kune·/**, de 1979 ĝis 1999 **GEJ-gazeto** aŭ **GEJ-Gazeto**) estas la membrogazeto de la Germana Esperanto-Junularo. Ĝi aperas kiel interna revueto kadre de *Esperanto aktuell* kaj enhavas diverstemajn artikolojn kiuj ĉefe celas junulajn Esperantistojn.

La GEJ-gazeto fondiĝis de Thomas Bormann en 1979. Kiel memstara gazeto ĝi aperis 6-foje jare ĝis ĉirkaŭ 2000, poste tiu nombro malpliiĝis al po kvar en jaro. Inter 2000 kaj 2010 la revuo funkciis ankaŭ kiel membrogazeto de la Aŭstria Esperanto-Junularo. Ekde januaro 2011, kiam komencis redakte agi Miriam Hufenbach kaj Caroline Patzelt, la *kune* aperas kiel parto de *Esperanto aktuell*, denove po ses fojojn jare.

Redaktistoj
-----------

Jen elekto el la redaktistoj de la revuo ekde ĝia tempo kiel memstara GEJ-gazeto:

* Thomas Bormann, fondinto de la tiama GEJ-gazeto
* Dirk Kretschmann
* Thomas Pusch, ankaŭ prezidanto de la GEJ de 1990 ĝis 1992
* Ulrich Matthias
* Ulrich Görtz, prezidanto de la GEJ de 1994 ĝis 1996
* Thomas Händel ekde 1995
* Marko Naoki Lins, prezidanto de la GEJ de 1996 ĝis 2000
* Marc Stessgen
* Till C. Schönberner, estrarano de la GEJ de 2001 ĝis 2002
* Felix Zesch, prezidanto de la GEJ de 2001 ĝis 2005
* Torben Prokscha

Ankoraŭ en 2010 formale la redaktoroj estis Stefanie Hanisch kaj Katharina Tanzberger, sed la revuo apenaŭ aperadis.

Referencoj
----------

1. ↑  Reta prezentado de la *kune* (germane) kun ligiloj al legantoreagoj al artikolo pri riismo, *Esperanto aktuell 2015/1*
2. ↑   Intervjuo kun Thomas Bormann pri la *kune*, 2014 (germane). Arkivita el la originalo je 2008-06-17. Alirita 2008-06-17.
3. ↑  laŭ la informa broŝuro *Die Deutsche Esperanto-Jugend stellt sich vor* (la teamo de GEJ sin prezentas), eldono 1995, paĝo 6
**Kustaa Aadolf Inkeri** (naskiĝis la 12-an de novembro 1908 en Laitila, mortis la 16-an de marto 1997 en Turku) estis finna astronomo kaj matematikisto

Filo de terkultivisto, li lernis en la lernejo, kaj poste en la universitato de Turku
pri matematiko, fiziko kaj astronomio de 1928 ĝis 1936.

Post mallonga tempo en la observatorio de la universitato de Turku, li fariĝis instruisto.
En 1939 dum la Vintra milito li estris roton ĉe la fronto, li poste iĝis oficiro
de stabo. Inter la bataloj li organizis kursojn pri matematiko por siaj kamaradoj
de armeo.

Post la milito li daŭrigis instrui, kaj samtempe lernis sub la estreco de Kalle Väisälä
pri sia doktoreco, kiun li ricevis en 1946, kun la disertaĵo : "*Untersuchungen über die Fermatsche Vermutung*"
(*Studoj pri la lasta teoremo de Fermat*). En 1947 li iĝis helpanto en la
universitato, kaj, en 1950, profesoro. Li aktivis en tiu funkcio en la Instituto pri
Matematiko de Turku kaj estis *de facto* direktoro de tiu instituto (kvankam li ne zorgis
pri la administraj taskoj). Li emeritiĝis en 1972.

Liaj studoj temis pri la nombroteorio, ĉefe pri la granda teoremo de Fermat.

Elde la observatorio deTurku, li malkovris la asteroidon 1425 Tuorlon la
3-an de aprilo 1937.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Mathematics Genealogy Project : Kustaa Inkeri (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle KUSTAA INKERI Portreto de matematikisto Arkivigite je 2008-03-13 per la retarkivo Wayback Machine
**Kuĉava,** ukraine kaj ruse **Кучава,** rutene **Нïмицька Кучова** [njimicka kuĉova], slovake **Nemecká Kučová,** germane **Deutschkutschau,** hungare **Németkucsova** [nEmetkucsova] estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en municipo de Verĥnij Koropec.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 26′ 29″ N 22° 49′ 24″ O﻿ / ﻿48.44139 °N, 22.82333 °O﻿ / 48.44139; 22.82333 (mapo)Koordinatoj: 48° 26′ 29″ N 22° 49′ 24″ O﻿ / ﻿48.44139 °N, 22.82333 °O﻿ / 48.44139; 22.82333 (mapo)
* Areo: 0.7 km²
* Alto super marnivelo: 269 m
* Loĝantaro: 290
* Poŝtkodo: 89661
* Telefonprefikso: +380 3131
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Historio
--------

La ukrainia historia loknomo estis *"Німецька Кучава"* [nimecka kuĉava] (germana Kuĉava). Ĝis Traktato de Trianon Németkucsova apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Kuĉava. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* Kategorio Kuĉava en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
senjorejo de Holzdorf
**Landbieno de Holzdorf** (germane: *Landgut Holzdorf*) kun parko kuŝas en la vajmara kvartalo Legefeld. La komplekso estas monumentprotektotaĵo.

La tuto ĝuis pri unua mencio jam en la 14-a jarcento konstruite cent jarojn pli frue. Konserviĝis apud bieno kiel farmejo kun kvar flankoj ankaŭ senjorejo; ĉi-lastan alikonstruigis en la 1917-a jaro Otto Krebs por siaj artaĵoj. Ĝi datumas de inter 1690 kaj 1750. Meze de la teritorio staras tri grandaj gisferaj sonoriloj kiuj nomiĝas "Herder", Bach kaj "Luther". Posedanto nuna estas la diakoneca branĉo de la evangelia Eklezio.

Intertempe fariĝis bredado de ŝafoj. La oficiala agrikulturuza nomo estas *Landgut Weimar* disponante pri pli ol 1700 hektaroj da agroj.

Post la iama kavalirbieno aranĝis oni parkon kiu taksendas altranga ĝardena monumento. Krebs mem ordonis en la 1920-aj jaroj novfaron de la viridaĵoj. Okulfrapaj estas multaj senfiguraj sokletoj sur kiuj iam kuŝis figuroj de Josef Heise, Edgar Degas, Auguste Rodin kaj Jean-Baptiste Meŭnier. Ili estis aŭ demolitaj aŭ ŝtelitaj aŭ envicigitaj en kolektojn aŭ venditaj aŭkcie.

La artkolektojn de Krebs en la senjorejo ŝtelis la sovetiaj okupantoj en la 1949-a jaro. En la 1980-aj jaroj sukcesis rekonstrui almenaŭ kelkajn erojn de la parko. Por la mecenato Krebs oni nomis tie straton *Otto-Krebs-Weg*; proksimas la strato *Landgutallee* kio ankaŭ referencas la bienon.

Literaturo
----------

* Hans-Joachim Leithner: *Gärten in Weimar und Parkanlagen im Weimarer Umland*, Weimar 2021, p. 168 ss.

Eksteraj ligiloj
----------------

* prezentadoo fare de Weimar-Lese.de

Notoj
-----

1. ↑  eta sinprezento
2. ↑  pri vizitindaj parkoj en Vajmaro

50.94186611.276766Koordinatoj: 50° 56′ 31″ N, 11° 16′ 36″ O (mapo)
.
La **Eŭropa patriotismo** aŭ **eŭropa naciismo** estas la patriotismo de Eŭropo. 
La termino ne estas bone difinita kaj dum kelkaj komprenas ke ĝi estas la patriotismo de tuta Eŭropo, komunaj idealoj, heredaĵo kaj similaj trajtoj, multaj aliaj vidas en ĝi la patriotismo de Eŭropa Unio. Tia patriotismo de la Eŭropa Unio estas la vizio de la popoloj kaj ŝtatoj ene de tiu politika supraŝtata institucio kiuj unue identigas sin kun la Unio kiel estonta ŝtato-nacio male al tiuj por kiuj patriotismo nur ekzistas al la membro-ŝtato ene de la Eŭropa Unio, de kiuj ili estas civitanoj. Multaj ankaŭ kredas ke la Unio ampleksos la tutan kontinenton.

Historiaj eŭropaj naciismoj
---------------------------

Alia koncepto tute diferenca estus de historia vidpunkto. Nome laŭlonge de la 19a jarcento multaj popoloj kiuj ne estis kadritaj en nacia ŝtato luktis por la sendependiĝo (kaze de Grekio) aŭ kuniĝo necesaj por estigi tian ŝtaton. Oni povas ĝenerale konsideri, ke tiu procezo komencis pro la kontraŭstaroj de elementoj de tiaj popoloj kontraŭ la supernacia ŝtata imperio de Napoleono, sekvis per la burĝaj revolucioj de la tuta jarcento kaj finis per la fondo de la nunaj ŝtatoj de Germanio kaj Italio, kiuj ĝis la dua duono de la 19a jarcento ne ekzistis.

Hazarde tiuj naciismoj komencis per kontraŭstaro kontraŭ eŭropa superŝtata klopodo, kiu ne estis fakte tiom Eŭropa naciismo kiom franca naciismo. Al tiuj klopodoj oni povos aldoni ankaŭ similajn fare de Hitlero kaj Stalino.

Ideologoj de la eŭropa naciismo kaj federaciismo
------------------------------------------------

Kutime ĉiuj havis diferencajn planojn por Eŭropa superinstitucio:

* Victor Hugo
* Winston Churchill
* Richard Nikolaus Graf von Coudenhove-Kalergi: verkaĵoj *Europe must unite*, *Paneuropa*, *Crusade for Pan-Europe: autobiography of a man and a movement* kaj *Europe seeks unity: With a pref. by William C. Bullitt*.
* Guy Verhofstadt: *The united states of Europe: manifesto for a new Europe*, *The Financial Crisis - How Europe Can Save the World*, *History of the Paneuropean movement from 1922 to 1962* kaj *Europa en de nieuwe wereldorde*
* Ernest Wistrich: *The United States of Europe* , *After 1992: The United States of Europe* kaj *Europe: out of the impasse*.
* Pasqual Maragall
Lokigo de la reĝlando Kuruo en la ferepoka Barato.
**Kuruo** estis reĝlando de unuiĝintaj hindarjaj triboj kiu apartenis al la veda civilizo de Barato. Ĝi estis unu el la dek ses grandaj regnoj.
Ĝia regno situis en la areo de Harjano (vidu Kurukŝetro). Ili formis la unuan politikan centron de la hindarjoj dum la veda periodo, kaj post la apero en la regiono Panĝabo, estis kie ekiĝis la kodigado kaj redaktado de la vedaj tekstoj.

Arĥeologie, ĝi probable apartenis al la Civilizo de pentrita griza ceramiko inter la –12-a kaj –9-a jarcentoj. Dum tiu tempo, la mineralo fero unue aperas en okcidenta Hindujo kaj estas konata kiel *nigra metalo* en la *Atarvavedo*.

Laŭ *Atharva-veda*, Parikŝito estas reĝo de la kuruoj. Ofte, en la veda literaturo, la Kurua raĝlando estas menciata kune kun Panĉalo (kies raĝlando troviĝis ĉe la basenoj de la riveroj Gango kaj Jamuno).

Vidu ankaŭ
----------

* Kaŭravoj


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri hinduismo |

Referencoj
----------

1. ↑  Samuel 2010, p. 50-51.

Bibliografio
------------

1. Samuel.  (2010) *The Origins of Yoga and Tantra: Indic Religions to the Thirteenth Century* (angle). Cambridge University Press, p. 61–63.

* Kategorio Kuruo (regno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Dániel Boczkó** [bockO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Boczkó Dániel** estis hungarlandana slovaka luterana pastro kaj episkopo. Lia filo estis Dániel Boczkó (politikisto).

Dániel Boczkó  naskiĝis la 30-an de decembro 1751 en Hungara reĝlando en tiama vilaĝo Deménfalu (nuntempa urboparto de Liptovský Mikuláš), li mortis la 12-an de aprilo 1806 en Szarvas.

Biografio
---------

Dániel Boczkó apartenis al la slovaka minoritato en Hungarlando. Li frekventis diversajn lernejojn en Supra Hungarujo, ekde 1779 en Jena. Li komencis sian pastran karieron en 1782 en Moravio, baldaŭ li revenis al Supra Hungarujo. Inter 1786 kaj 1803 li servis en Szarvas, poste li pensiuliĝis.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Ručny kancional* (1783)
* „Anleitung zur Glückseligkeit…" (1790) - tradukaĵo al la slovaka lingvo
* *Nowý Slabikár* (Vác, 1801, poste plurfoje eldonita) - fundamenta slovaka lernolibro
* *Swadebny winše negwjce pro obcy evang. dolňozemské* (Pest (urbo), 1804)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
**Kunsan** (koree 군산시, laŭ ĉinaj literoj **群山市**) estas marhaveno kaj universitata urbego en Sud-Koreio.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 377,7 km²
* Alto super marnivelo: 0- m
* Loĝantaro: 277,328 en 2017
* Horzono: UTC + 9
* Poŝtkodoj:
* Telefonkodo: (+82) 63
* 35° 58′ 43″ N 126° 42′ 41″ O﻿ / ﻿35.97861 °N, 126.71139 °O﻿ / 35.97861; 126.71139 (mapo)

Geografio
---------

Urbodomo de Kunsan
Dogana domo en Kunsan
Kunsan situas sur ebenaĵo en la okcidenta parto de la lando laŭ la Flava Maro. Provinca ĉefurbo Ĝonĝu troviĝas 40 mejlojn, Seulo 178 km. Insuloj de Kunsan konsistas el 16 loĝataj kaj 47 neloĝataj insuloj.

Historio
--------

Gunsan estis malgranda malriĉa fiŝkaptista vilaĝo dum la frua historio. Ekde la 14-a jarcento ĝi estis konsiderata kiel rizekspeda haveno. En 1899 la haveno oficiale malfermiĝis al la internacia komerco. Dum la japana periodo la urbo kaj la haveno rapide evoluis. La Korea milito lasis la areon relative nedifektita. Post la milito Usono okupis proksime aerbazon (konstruitan en 1923 fare de japanoj), kiu havis efikon al la urbo. La statuso de la urbo estis akirita en 1949.

Ekonomio
--------

Kunsan havas industrian zonon, kie oni produktas aŭtojn, kamionojn, ŝipojn, aliajn metalajn produktaĵojn, ankaŭ nutraĵojn. Ankaŭ libera komerca zono estis deklarita en la areo. En la apudaĵo oni kultivas rizojn, en la maro oni fiŝkaptas.

Trafiko
-------

Stacidomo en Kunsan
Kunsan havas aŭtovojon, signifan stacidomon, flugojn al Ĵeĵudo kaj praman trafikon al Ĉinio, ŝipoj trafikaj al la insuloj.

Klimato
-------

En Kunsan la precipitaĵoj estas jare po 1202 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen pli ofte inter junio-septembro. La averaĝa jara temperaturo estas 12,8 °C. Inter decembro-februaro ofte frostas, en aŭgusto la averaĝa temperaturo preskaŭ atingas la 30 °C.

Vizitindaĵoj
------------

Historia muzeo de Kunsan
Domo kun japana stilo en Kunsan
* muzika fontano
* Proksime ĉe riverbuŝo estas la plej granda migranta birdkolonio en Koreio kun kanarbaroj. Ĝi fariĝis nacie fama pro la grandioza vido de multaj nekutimaj migrobirdoj, ĉirkaŭ 500,000 vintraj migrantaj birdoj. 360-grada observatorio funkcias.
* urba parko
* domoj laŭ japana stilo
* festivalo de novjaro
* 33-kilometrojn longa digo

Ĝemelurboj
----------

* Usono Tacoma (Vaŝingtonio), Usono (1979)
* Ĉina Popola Respubliko Jantaj, Ĉinio (1994)
* Sud-Koreio Kimĉon, Sud-Koreio (1998)
* Barato Pimpri-Ĉinĉvad, Barato (2004)
* Barato Ĝamŝedpur, Barato (2004)
* Kanado Windsor (Ontario), Kanado (2005)

Fontoj
------

* WikiTrans
* 

* PoŝtoPoŝto
* 
* Panoramo kun lernejoPanoramo kun lernejo
**Dániel Crudy** [krudi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Crudy Dániel** estis hungaria slovaka luterana pastro, instruisto, superintendanto. Lia familia nomvarianto estis *Krudy* [krudi].

Dániel Crudy naskiĝis la 25-an de oktobro 1735 en Zólyom (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Zvolen en Slovakio), li mortis la 18-an de decembro 1815 en Pozsony (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio).

Biografio
---------

Dániel Crudy apartenis al la slovaka minoritato de la lando. Li lernis komence en sia naskiĝurbo, ekde 1746 en Körmöcbánya, kie li lernis hungare, pli poste en pluraj urboj de Supra Hungarujo. Inter 1756-1759 li studis en universitatoj de Altdorf apud Nürnberg kaj Jena. Hejmenveninta li estis pastro en pluraj lokoj, fine ekde 1782 en Pozsony, kie li ankaŭ instruis en la luterana liceo. Ekde 1788 li ricevis pli altan postenon eklezia dekano, ekde 1802 li estis superintendanto de *Cisdanubio* (komprenu: Supra Hungarujo). Li kontribuis ankaŭ polemikajn religiajn verkojn, foje predikojn kaj versojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Nullitas animadversionum in libellum, cui titulus: Sola salvifica...* (1791)
* *Declaratio authoris schediasmatis de fide r. catholica sola salvifica...* (1791)
* *slovaklingva funebra parolado* (1803)
* *Jus ecclesiasticum consuetudinarium evangelicorum Aug. et Helv. confessionis in Hungaria* (manuskripto)
* „Collectio resolutionum… ad historiam et jus ecclesiasticum evangelicorum in Hungaria spectantium" (manuskripto)
* „Compendium juris ecclesiastici Ungarici" (manuskripto)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2020-10-24 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 683564
* GND: 144024225
* VIAF: 54908083
* ISNI: 0000 0001 1904 8643
* NKC: mzk2009509956
 |
**Kurzgesagt – In a Nutshell** (antaŭe **Kurzgesagt**) estas YouTube-kanalo kaj desegnostudio bazita en Munĥeno. La YouTube-kanalo fokusiĝas al kreado de animaciaj edukadaj filmetoj. Ĝi estis fondita de Philipp Dettmer en 2013, la kanalo nunteme havas pli ol 5 miliono da abonantoj. YouTube-videoj de Kurzgesagt ofte pridiskutas sciencajn temojn, kiel la praeksplodo, sed ankaŭ kelkfoje temas pri politikaj kaj filozofiaj temoj, kiel la eŭropa migra krizo kaj optimisma neniismo. Iliaj videoj kutime ilustras preskaŭ ĉiujn estaĵojn kiel birdojn kaj enhavas multajn referencojn al popularaj kulturaĵoj, inkluzive Doctor Who, Star Wars, StarCraft, Pokémon, Rick and Morty, Mickey Mouse, Sonic the Hedgehog kaj Don't Hug Me I'm Scared.

Germana kanalo
--------------

Ekzistas ankaŭ germana kanalo "Dinge Erklärt – Kurzgesagt" kiu estas financata de la germana publika rettelevido *Funk* ekde la 28a de septembro 2017.

Subtitoloj en Esperanto
-----------------------

Komunumo de adorantoj kreis subtitolojn en Esperanto por multaj videoj de Kurzgesagt, ekzemple la video pri optimisma humanismo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kurzgesagt – In a Nutshell en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kurzgesagt ĉe YouTube
La preĝejo dum-vespere
La **abatopreĝejo de Bath** (angle *Bath Abbey*) estas anglikana paroĥopreĝejo en Bath, Anglujo, kiu iam estis la granda preĝejo de monaĥejo. Oni finkonstruis ĝin en la jaro 1156. La abatopreĝejo de Bath estis treege detruata en la 13-a jarcento kaj rekonstruata dum la 16-a jarcento. En la jaroj 1574 ĝis 1611 oni riparis la preĝejon kaj uzis ĝin poste kiel la paroĥopreĝejo de Bath. Sekvis pluaj riparadoj okazis en la 1860-aj jaroj. Inter 1996-97 la abatopreĝejo ricevis novan orgenon de Klais. En 1999 oni festis la 500-an jubileon de la preĝejo.

La abato preĝejo longas 67 metrojn kaj larĝas 22 metrojn inkluzive la flanknavoj. La ĉefnavo estas 24 metrojn alta kaj la turo 49 metrojn. La granda fenestro super la altaltaro montras 56 scenojn el la vivo de Jesuo Kristo.

* La okcidenta fasadoLa okcidenta fasado
* Interno de la preĝejo. La ventumilvolbo estas tipa por la rektangula gotiko.Interno de la preĝejo. La ventumilvolbo estas tipa por la rektangula gotiko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Abatopreĝejo de Bath en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Abatejo de Bath
* Historio de la abatejo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 500089
* GND: 105080354X
* VIAF: 251672362
* ISNI: 0000 0004 4678 8913
* SUDOC: 185579019
* BNF: 157982770
 |
**Kurtapiŝo** aŭ **rultapiŝo** (iam nomata *tretmuelilo* laŭ la angla vorto) estas maŝino por fizike ekzerci sin paŝante, trotante aŭ kurante kaj tamen restante daŭre en unu loko. Kurtapiŝoj estas kutima ekipaĵo en gimnastikaj trejnejoj, sed oni povas havi tian ankaŭ en sia hejmo.

Kurtapiŝo konsistas el platformo, sur kiu moviĝas transporta bendo (rultapiŝo) kies rapidon la kuranto povas regi laŭ sia bezono. La bendo moviĝas kun konstanta rapido kaj la uzanto paŝas aŭ kuras en la malan direkton samrapide, tiel restante sur unu sama loko. La tapiŝon movas elektra motoro aŭ ĝi estas provizita per inercirado. En elektre movata tapiŝo la rapidon oni alĝustigas per regiloj de la motoro. En la pli simpla tipo, kiu havas inerciradon, la rapido reguliĝas laŭ la paŝtakto de la marŝanto, kies paŝado ankaŭ movas la tapiŝon.

Kurtapiŝoj povas havi diversajn mezurilojn por indiki la daŭron de la ekzercado, la rapidojn de kurado kaj de energio-konsumado. Ankaŭ fiziologiajn mezurilojn (unuavice de korpulso) eblas ligi al la marŝanto por akiri precizan datumaron pri intenseco de la ekzercado kaj por tiel igi ĝin pli efika.

* Kategorio Kurtapiŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Soldo** (el la latina solidus [so'li:dus]), la salajro antaŭe pagita al la militisto, kiu estis sekve nomita soldato.

Soldo ne okazis en la plej malnovaj armeoj de antikveco. En Grekio, tio estis lanĉita por la tertrupoj fare de Periklo kaj poste sumiĝis por tre kirasa piedsoldato (hoplito) al 4 oboloj tage, por rajdanto al 12 oboloj. Kiam la Persoj prenis grekajn helpantojn en sian servon, ili devis provizi ilin per solduloj, kaj pli postaj solduloj estis uzataj fare de Kartago. Salajro unue estis distribuita inter la romiaj soldatoj fare de Camillus dum la sieĝo de Veji (406-396 a.K.), kiel modesta kompenso por la memprovizita ekipaĵo de la soldato.

Dum la Dua Punika Milito (218-201 a.K.) la salajro daŭre estis nur 2/3 da denaro tage, sed estis pliigita fare de Julio\_Cezaro al 1 denaro kaj poste pliiĝis konsiderinde sub la imperiestroj. Aleksandro Severo donis al la soldato ĉiujn kvar monatojn *solidus*. Dum la unuaj jarcentoj de la Mezepoko, la bizanca soldato ricevis *solidus* monate. En la Biblio, tio estas referita en Luko 3:14 kaj 1 Kor 9:7.

Inter la popoloj, kiuj partoprenis en la grandaj migradoj, estis neniu salajro ĝis post la krucmilitoj kaj estis ĝenerale donita nur al specialaj dungitaj trupoj. Ĝi iĝis ofta nur direkte al la fino de la Mezepoko, kiam starantaj armeoj kaj konskriptsoldatoj devis anstataŭigi la devigan militservon kaj feŭdajn trupojn kiuj baziĝis sur kompenso en la formo de feŭdoj.

Dum la 16-a kaj 17-a jarcentoj, la mono kaj la espero povi prirabi estis la movaj fortoj kiuj minacis por la militistoj. En la tempo de Karolo la 5-a (1519–1556) la salajro por landa servutulo estis 4 guldenoj kaj por rajdanto 12 guldenoj monate, sed poste estis pligrandigita, tiel ke dum la 30-jara Milito ĝi sumiĝis al 6–9 guldenoj por piedsoldato. Salajro estis pagita je certaj kondiĉoj, fare de Gustavo la 2-a de Svedio je la 1-a, 11-a kaj 21-a de ĉiu monato; sed neregulaĵoj ofte okazis, kaj la plej multaj el la oftaj soldatribeloj estis kaŭzitaj de nealveno de salajro. La komandanto ankaŭ ricevis salajron, kutime sumiĝante al diversaj rangoj al kelkfoje tiu de la soldato. Kutime, tiuj, kiuj ricevis salajron, estus mem respondecaj pri sia bontenado. La termino soldo estis poste anstataŭigita per rekompenco.

Vidu ankaŭ
----------

* Armeo
* Milito
* Salajro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 834063
* GND: 4205917-3
 |
**Endre Masznyik** [masnjik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Masznyik Endre** estis hungara luterana pastro, altlerneja instruisto.

Endre Masznyik naskiĝis la 24-an de septembro 1857 en Tiszaföldvár, li mortis la 13-an de oktobro 1927 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Endre Masznyik lernis en sia naskiĝloko, li maturiĝis en gimnazio de Szarvas en 1875, li studis teologion en Sopron, fine li akiris diplomon en Luterana Teologia Akademio (Pozsony) en 1879. Post siaj studoj li estis vicpastro, sed en 1882 li akiris plian diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto, poste li instruis en la menciita akademio. Inter 1895 kaj 1917 li estis rektoro (akademiestro), poste li pensiuliĝis. Li edziĝis en 1888.

Elektitaj libroj
----------------

* *Luther élete* (1887)
* *Evangelikus dogmatika* (1888)
* *Pál élete* (1894)
* *Kermann Dániel evangélikus püspök élete és művei* (1902)
* *Voltak-e Jézusnak Testvérei?* (1906)
* *Jézus élete I.II.* (1906/1907)
* *Képek az ókori keresztyén egyház történetéből* (1911)
* *Újszövetség* (1925, tradukaĵo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 681397
* GND: 1020905417
* VIAF: 232556713
* ISNI: 0000 0003 6713 2609
 |
Frontpaĝo de la 80a numero de HELECO
Frontpaĝo de la 81a numero de HELECO
Frontpaĝo de la 83a numero de HELECO
Frontpaĝo de la 86a numero de HELECO
HELECO estas la titolo de la revuo eldonita de Astura Esperanta Asocio, el Ĥiĥono, (Asturio, Hispanio).

Komence la titolo HELECO estis la nomo de eta bulteno eldonita de la Esperanto-grupo La Verda Kolombejo de El Entrego, Asturio, el la 1950-jaroj. Poste, plejparto el la membroj de tiu E-grupo translokiĝis al Ĥiĥono pro laboraj kialoj, kaj de tiam ili fariĝis membroj de la tiuurba E-rondo Astura Esperanta Asocio. Kiam, en la jaro 1976, oni entreprenis en tiu E-asocio la eldonadon de revueto, iu el tiuj antikvaj membroj de La Verda Kolombejo sugestis la reprenon de la titolo HELECO.

Dum kelkaj jaroj la revuo aperis sufiĉe regule; estis eldonitaj kelkaj numeroj en la jaro. Tamen la enhavo estis ne tre riĉa; estis malmultaj paĝoj en ĉiu numero, kaj la kvalito de la presado estis malalta: oni ellaboris la bultenon per skribmaŝino kaj fotokopiado. Poste, iom-post-iom la kvalito de la presaĵo pliboniĝis, kaj pligrandiĝis la paĝo-nombro. Sed la apero de la revuo fariĝis ne tre regula kaj malpli ofta.

La artikoloj de la revuo montriĝis en duoblaj kolonoj kaj por Esperanto kaj por la hispana, sed ekde 2006 nur en Esperanto.

Lastatempe ĝi eldoniĝas, ĝenerale, po unu numeron jare. Ĝi prezentas artikolojn pri Esperanto, sed ankaŭ pri la loka agado kaj ĉiu ajn temo. Ofte, ĉiu numero de la revuo estas dediĉata al iu konkreta temo, kaj tiukaze, plejparto el la ĉapitroj aŭ artikoloj rilatas al tiu ĉeftemo. Ekzemple, la numero 80a de la revuo, eldonita en oktobro de la jaro 2005, estis speciale dediĉita al la temo de Don-Kiĥoto, tial ke tiu jaro estis la kvara Centjaro de la unua eldono de la verko de Cervanto. La sekvinta numero, eldonita ĝuste post unu jaro, estis dediĉita al Kristoforo Kolombo, la malkovrinto de la Amerika kontinento, ĉar tiujare estis la kvin-Centjaro de la morto de la fama maristo. Same, la 83a numero de HELECO, eldonita en septembro de 2008, estis dediĉita al la milito de nia lando kontraŭ la invado de la Napoleona armeo ĉar tiam estis la du-Centjaro de tiu invado. En la jaro 2009, iu speciala, cent-paĝa numero de la revuo festis la Centjaron de la fondiĝo de Astura Esperanta Asocio. Kaj la 86a numero de la revuo, eldonita en junio de la jaro 2011 havas kiel ĉeftemon la ekonomian krizon, kiu nun frapas nian socion.

Krom la presado de malmultaj ekzempleroj, la revuo disvastiĝas al la publiko ĉefe per Interreto, t.e. ĝi aperas ene de la ret-paĝo de Astura Esperanta Asocio, kies ret-adreso estas:  Arkivigite je 2018-06-24 per la retarkivo Wayback Machine konkrete en la sub-paĝo:  Arkivigite je 2012-06-20 per la retarkivo Wayback Machine

En tiu retejo estas numeroj ekde la jaro 1999.
Situo de Kuopio en Finnlando
**Kuopio** estas urbo kaj komunumo en la provinco Norda Savonio de Finnlando. Ĝi estas la administra centro de la provinco, kaj laŭ nombro de loĝantoj la 8-a plej granda urbo en Finnlando. Kuopio estas la plej granda urbo en orienta parto de la lando. La urbo estas fondita unuan fojon en 1653, sed ĝi perdis sian urban pozicion sed estis denove fondita urbo en 1775. Plejo el loĝantoj de Kuopio loĝas dense en granda kabo de lago Kallavesi. Kuopio estas notabla ŝtudurbo. La plej granda lago en Kuopio estas Kallavesi. Puijo estas en Kuopio situanta konata monteto, kie estas skicentro. Multaj lagoj varmigas klimaton de Kuopio. La klimato estas proksimume do varma ol en klare pli sude situantaj lokoj kiel en Lahti kaj Tampere.

En Kuopio estis volapuka klubo en la 19-a jarcento. La loka gazeto *Savo* publikigis en julio 1886 en du numeroj longan artikolon pri volapuko kaj kiel provaĵo de la lingvo tradukon de la unua strofo de Savolaisten laulu. En novembro 1887 anoncis en *Savo* sinjorino Emilia Serenius, ke ŝi ekigos 9-10 horan kurson pri volapuko, se sufiĉe da lernantoj anoncos sin.

Kuopio, same ol ekzemple Jyväskylä kaj Turku, estas unu de la duonurbestraj urboj de Finnlando: la urbestro havas grandan lokpolitikan forton, sed ekzistas ankaŭ urbregistaro, kiu havas severan prezidanton kaj bezonas fidon de la urbkonsilio.

La urbo gastigis kongreson de SAT en 1972.

Tie estas lagoj Kallavesi, Onkivesi, Jorma kaj Vuotjärvi.

Gravuloj
--------

* Eija Ahvo, aktoro
* Jukka Parkkinen, verkisto
* Simo Puupponen, verkisto
* Allu Tuppurainen, aktoro
* Spede Pasanen, humuristo, inventisto kaj televida prezentisto

Eksaj komunumoj en nuna areo de Kuopio
--------------------------------------

En regiono de Kuopio oni faris multe komunaj ligitoj ekde fino de 1960-aj jaroj:

* Kampara komunumo de Kuopio, ligita plejparte al Kuopio, parte al Siilinjärvi en komenco de jaro 1969
* Säyneinen, ligita tute al Juankoski en komenco de jaro 1971
* Muuruvesi, ligita plejparte al Juankoski en komenco de jaro 1971
* Riistavesi, ligita tute al Kuopio en komenco de jaro 1973
* Vehmersalmi ligita tute al Kuopio en komenco de jaro 2005
* Karttula, ligita tute al Kuopio en komenco de jaro 2011
* Nilsiä, ligita tute al kuopio en komenco de jaro 2013
* Maaninka, ligita tute al Kuopio en komenco de jaro 2015
* Juankoski, ligita tute al Kuopio en komenco de jaro 2017.

Vidu ankaŭ
----------

* 1503 Kuopio
* *Kuopio tanssii ja soi*
* Malsanulejo de Niuvanniemi
* Savon Sanomat
* Turo de Puijo
* Universitata malsanulejo de Kuopio
* Universitato de orienta Finnlando

* Kuopio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kuopio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 33953
* GND: 4110420-1
* LCCN: n83172103
* VIAF: 153645645
* ISNI: 0000 0004 0608 337X
* NKC: ge307097
 |
**Denis PAPIN** (22-an de aŭgusto 1647, Blois, Francio – ĉ. 1712 Londono, Anglio) estis francdevena brita fizikisto, kiu inventis la "prempoton" kaj lanĉis eĉ ideon pri cilindra-piŝta vapormaŝino. Kvankam lia konstruaĵo ne estis uzebla, aliaj perfektigis kaj tiel naskiĝis grava maŝino de la industria revolucio, la vapormaŝino.

Papin helpis ĉe aerpumpilaj eksperimentoj de la nederlana fizikisto Christiaan Huygens, poste translokiĝis en 1675 en Londonon, kie iĝis kunlaboristo de angla fizikisto Robert Boyle. Li inventis en 1679 la prempoton, kiu aplikis tropremon por altigi la bolpunkton de la akvo. Lia inventaĵo estis la sekureca ventilo por eviti la eksplodon. Post kiam li rimarkis, ke la vaporo altigas la potkovrilon, aperis ĉe li la ideo, ke oni povus movi per la vaporo piŝton en cilindro.

La germana fizikisto kaj filozofo Gottfried Wilhelm Leibniz sendis en 1705 al Papin skizon de la unu funkcianta vapormaŝino, konstruita fare de la angla Thomas Savery. Tiu desegni instigis Papin por novaj laboroj kaj eĉ eldoni la verkon *Ars Nova ad Aquam Ignis Adminiculo Efficacissime Elevandam* (La nova metodo de trans-levigo de akvo per vaporo; 1707).

Li konstruis en 1709 padelradan ŝalupon, movita per muskola forto. Tiel li pruvis, ke la padelrado konvenus por vaporŝipoj.

Denis Papin (1689)

Vidu ankaŭ
----------

* Ottoneum
* Universitato de Angers

* Denis Papin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Denis Papin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 225367
* GND: 118739220
* LCCN: n84233860
* VIAF: 100307263
* ISNI: 0000 0001 1478 6743
* SUDOC: 029203368
* BNF: 12087889k
* NKC: nlk20010092740
* ICCU: UBOV493731
* BNE: XX1389709
 |