recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Madejra regolo** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Regoledoj *Regulidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Regolo* *Regulus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***R. madeirensis*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Regulus madeirensis****(Harcourt, 1851) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Madejra regolo  |

 |
| v • d • r |

 *Regulus madeirensis* 
**Madejra regolo** estas tre eta paseroforma birdo, inter 8 kaj 8,5 cm longa. Ĝi estas endemiulo sur la insulo Madejro.

Ĝi estas membro de familio regoledoj, kies scienca nomo **Regulidae** devenas el la latina vorto *regulus* aŭ "eta reĝo" aŭ princo, kaj derivas el la koloraj kronoj de plenkreskuloj, kaj estas tre proksime rilata al Fajroverta regolo kaj longaj tempoj ĝi estis konsiderata, kiel nur ĝia subspecio. Diferencoj inter **Madejra regolo** kaj **Fajroverta regolo** estas: malpli longa superokula strio, pli pala oranĝa krono, pli longa beko kaj diversa kantado kaj loĝado.

La birdo serĉas nutradon en lando koverita per eriko (*Erica arborea*) en laurisilvaj arbaroj *(angle: Laurisilva)* kaj en ĝardenoj.

Neston la birdo konstruas de fibroj de plantoj kaj musko, kiuj kunvolvas en formo de globo.
La birdo nutras sin per insektoj.

Referencoj kaj eksteraj ligiloj
-------------------------------

* Madejra regolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Madejra regolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Madejra regolo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Sangster, G. et al. (2005). Taxonomic recommendations for British birds. *Ibis* 147: 821-826 haveble Interrete online[*rompita ligilo*].
* Madeira Birds: Madeira Firecrest
**László Cseh** [lAslO ĉe], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Cseh László** estas hungara naĝisto, kvinfoja olimpiano, dufoja mondĉampiono. Lia patro estis László Cseh (patro).

László Cseh en 2012 (maldekstre)
László Cseh naskiĝis la 3-an de decembro 1985 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Cseh maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 2004, poste li studis en Teknikuniversitato de Budapeŝto. Li havis edzinon. Li ricevis ŝtatajn premiojn inter 2004-2016.

### Sporta kariero

László Cseh aĝis 4, kiam li lernis naĝi. Ĝis 2014 li estis naĝisto en ĉefurba sportklubo, poste en Eger. Liajn pli bonajn rezultojn ofte baris malsanoj (astmo, ostorompiĝo). Li estis hungara ĉampiono 112-foje inter 2001-2021. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2004, Hungario en la Somera Olimpiko 2008, Hungario en la Somera Olimpiko 2012, Hungario en la Somera Olimpiko 2016 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2020 kun po 2 arĝentaj kaj bronzaj medaloj, krome en mondĉampionumoj li estis la unua en 2005 kaj 2015. Li finis sian aktivan sportan karieron en 2021.

Memorigiloj
-----------

* naĝejo en Törökbálint prenis la nomon "Cseh László" en 2021

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio László Cseh (filo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808472
 |


* Portalo pri Biografio
La **Londona Deklaracio** estis deklaracio akceptita de la Konferenco de Ĉefministroj de la Komunumo de Nacioj de 1949 pri la afero de la pluigo de la membreco de Barato en la Komunumo, nome asocio de sendependaj ŝtatoj kiuj estis iam parto de la Brita Imperio, post la transiro de Barato al respublika konstitucio.

Redaktita de la barata ŝtatestro V. K. Krishna Menon, la Deklaracio proklamis la interkonsenton de la Ĉefministroj por la pluigo de la membreco de Barato en la organizaĵo post ĝi iĝis respubliko. Per tiu deklaracio, la Registaro de Barato esprimis sian akcepton de la Reĝo de Unuiĝinta Reĝlando kiel "la simbolo de la libera asocio de la sendependaj membraj nacioj kaj tiel kiel Estro de la Komunumo de Nacioj."

La Declaration Deklaracio temis nur pri Barato, konsiderita escepta kazo, kaj ĝi konfirmis, ke ankaŭ aliaj membroj de la Komunumo de Nacioj devas komuna respekto al la Krono. Tamen ĝi establis antaŭaĵon ke respublikismo ne estis neakordigebla kun la membreco en la organizaĵo.

Notoj
-----

1. ↑   Brecher citas la negocado kiu kondukis al la kreo de la moderna Komunumo de Nacioj, p. 20 en la verko de Brecher, *India and World Politics: Krishna Menon’s View of the World*, Oxford University Press, London 1968.
2. ↑   "although it was asserted that the case of India depended upon its own special circumstances, it has inevitably been regarded as having established a precedent. Common allegiance could not, after the Prime Ministers' Declaration of April, 1949, be posited as a fundamental rule of the Commonwealth association, though it is conceived that recognition of the Queen as "Head of the Commonwealth" is, at least for the present, such a rule. The constitutional status of the Members of the Commonwealth other than India was not intended to be changed by the 1949 Declaration; and the words of 1926 and 1931, reciting their "common allegiance to the Crown," were reaffirmed." S. A. de Smith, The Royal Styles and Titles, The International and Comparative Law Quarterly, Aprilo 1953, p. 265.
**Maciej Mikołaj Geller** (naskiĝis la 6-an de decembro 1941 en Varsovio, mortis la 20-an de januaro 2014) – pola biofizikisto, doktoro habilita de fizikaj sciencoj, universitata lekciisto, aganto de opozicio en Pola Popola Respubliko, populariganto de scienco, direktoro de la ĉiujara Scienca Festivalo en Varsovio.

Vivo
----

En 1964 li finis studojn en Fizika Fakultato de Varsovia Universitato. En 1969 iĝis diplomito de doktorigaj studoj, sed pro politikaj kaŭzoj defendis ilin nur en 1978. En 1995 surbaze de disertaĵo titolita *Dinamikaj strukturaj ecoj de la centro de aktiva enzimo de elastazo esplorata de la metodo de molekula dinamiko* akiris sciencan gradon de habilita doktoro de fizikaj sciencoj pri biofiziko.

Profesian laboron komencis duone de la 60-aj jaroj en kreita Biofizika Katedro en la universitato. Marte 1968 partoprenis en studentaj protestoj pro forigo de la spektaklo *Dziady* (Avoj) laŭ Adam Mickiewicz, en 1969 dum kelkaj monatoj estis arestita, liberiĝis pro amnestio. Maldungita de la laboro, ĝis 1973 restis sen konstanta engaĝo. En 1977 iĝis kunlaboranto de la Komitato por Defendo de Laboristoj kaj poste de la Komitato de Socia Memdefeno "KOR". De 1979 kunlaboris kun Pola Sendependeca Kompreniĝo. En 1980 eniris al Solidareco, prezidis fakan komisionon en Varsovia Universitato, en 1981 mallonge gvidis Tutpollandan Interkompren-Komitaton de la Scienco. Post enkonduko de la milita stato en Pollando prezidis al malkaŝaj strukturoj de la asocio en la altlernejo okupiĝante pri distribuo de neoficialaj eldonaĵoj (samizdato).

Profesie de 1973 denove ligita al Varsovia Universitato, de 1983 kiel scienca laboranto de la Fizika Fakultato. Fine de la 80-aj jaroj estis stipendiulo de Texas A&M University en College Station (Teksaso). En 1996 iĝis direktoro de Scienca Festivalo en Varsovio.

Honoraj mencioj kaj distingoj
-----------------------------

En 2012 prezidento Bronisław Komorowski, pro eminentaj atingoj en scienc-esplora laboro kaj didaktika agado, pro meritoj favore al scienco en Pollando kaj eksterlande kun kontribuado al internacia scienca kunlaboro, distingis lin per Komandora Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta*. En 2009 Lech Kaczyński, pro eminentaj meritoj en agado por demokratiaj ŝanĝiĝoj en Pollando, pro atingoj en entreprenata kun utilo por la lando profesia kaj socia laboro, atribuis al li Oficiran Krucon de la sama Ordeno.

En 1998 distingita per la Premio je la nomo al Profesoro Hugo Steinhaus.

Bibliografio
------------

* Bibliografia noto en Enciklopedio de Solidareco[*rompita ligilo*]
* Maciej Geller en la bazo "Ludzie nauki" (Homoj de la Scienco) en portalo Nauka Polska (Pola Scienco) (OPI)

* Kategorio Maciej Geller en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*La borsokatastrofo en Vieno la 9-an de majo 1873*, el: *Illustrirte Zeitung (Ilustrita gazeto)*, Nr. 1564, Leipzig, 21-an de junio 1873
**Longa Depresio** aŭ **Granda Depresio** estas nomoj, kiuj estiĝis en la 1920-aj jaroj, por malpinto de la internacia ekonomia konjunkturo, kiu okazis en la jaroj 1873 ĝis 1896.

Por tiu situacio en la germana regno kaj en Aŭstrujo-Hungarujo oni uzas ankaŭ la terminon *"Gründerkrach"* (fondintokraŝo).

Konjunkturo 1873–1896
---------------------

Ĝis en la 19-a jarcento agrikulturo havis gravan influon al la konjunkturo, kiu tiel dependis unue de la naturo. Tia dependeco perdiĝis dum la industria revolucio per la faktoroj komerco, industrio kaj financo. Ĉefe pro la rapide kreskanta komerco estiĝis vastarea integro, kaj la antaŭe grande variaj konjunkturoj samiĝis. Kreskoj kaj malkreskoj iĝis internacia fenomenoj. Post longa kreska fazo ekde 1820, la konjunkturo falegis en 1873 unue en Vieno pro la borsokraŝo, poste en la tuta mondo.

En la komencaj 1880-aj jaroj la tendenco kreskis denove antaŭ dua grava krizo, kiu daŭris ĝis 1886. Okazis alia kresko kaj malkresketo post la fiasko de la Barings Bank en 1890. De 1896 la kresko de la ekonomio estis senfala ĝis la komenco de la unua mondmilito en la jaro 1914.

Bibliografio
------------

* Jörg Fisch: *Europa zwischen Wachstum und Gleichheit 1850–1914.* Stuttgart 2002, S. 241–242.
* Joachim Radkau: *Nationalismus und Nervosität.* In: Wolfgang Hardtwig/Hans-Ulrich Wehler (Hrsg.): *Kulturgeschichte heute.* Göttingen 1996, S. 284–315, insbesondere S. 295. Google-Book-Search
* Volker Ullrich: *Die nervöse Großmacht 1871–1918. Aufstieg und Untergang des deutschen Kaiserreichs. Frankfurt am Main 1999, S. 41–45.*

Vidu anakŭ
----------

* Paniko de 1873

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Longa Depresio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Deutsche Geschichte in Worten und Bildern*
* Hans-Ulrich Wehler: *Die weltwirtschaftlichen Wachsstumsstörungen von 1873-1896*  Arkivigite je 2009-05-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Claremont Institute for Economic Policy on Deflation: Vortragspapiere *Conference on Deflation* Veranstaltung vom 26.-28. April 2001  Arkivigite je 2006-09-08 per la retarkivo Wayback Machine englisch
**Magdalena Zahuatlán** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Magdalena Zahuatlán*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 054.

Geografio
---------

Magdalena Zahuatlán apartenas al la distrikto Nochixtlán al kiuj apartenas entute 32 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 422 loĝantojn. El tiuj estis 194 viroj kaj 228 virinoj. La komunumo havas surfacon de 70.17 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2100 metroj super la marnivelo.

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 5 indiĝenoj. El tiuj 3 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 3 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj pri la komunumo[*rompita ligilo*] en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Magdi Bódy** [bOdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bódy Magdi** estas hungara ŝlagrokantisto, ĵazkantisto, instruisto.

Magdi Bódy kantas en koncerto
Magdi Bódy  naskiĝis la 15-an de julio 1953 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Magdi Bódy estis ano en infankoruso de Hungara Radio inter 1965–1969. Ŝi frekventis muzikan mezlernejon inter 1972-1976. Ŝia plej grava instruisto estis György Vukán. Ŝi ne forlasis la kantadon, post la korusa periodo ŝi kantis en pluraj konataj ŝlagrorkestroj. En 1975 ŝi fondis propran ŝlagrorkestron. Inter 1981 kaj 1999 ŝi vivis en Usono kaj Kanado, kie ŝi kantis en radioj, televizioj, kluboj. Inter 1982 kaj 1987 ŝi instruis en konservatorio de Otavo, poste ŝi establis privatan kantistan lernejon, ŝi ankaŭ instruis. Ŝi ricevis premiojn inter 1975-2013.

Elektitaj kantoj
----------------

* Budapeŝto (1972) - Jesus Christ Superstar en rolo de Mario Magdaleno
* Hűvös szél (1972)
* Rázd meg magad (1977)
* Sakkfigurák (1981)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2012-03-13 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-05-11. Alirita 2019-05-11.

* Kategorio Magdi Bódy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 641900
 |
**László Szalay** [lAslO salai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szalay László** estis hungara historiisto, juristo, politikisto, arkivisto, bibliotekisto, ĵurnalisto, membro (korespondanta en 1836, ĉefsekretaria en 1861) de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy. Lia frato estis Ágoston Szalay.

László Szalay
Pentraĵo pri László Szalay fare de Bertalan Székely
László Szalay  naskiĝis la 18-an de aprilo 1813 en Buda. Li mortis la 17-an de julio 1864 en Salzburg.

Biografio
---------

László Szalay frekventis universitaton en Pest (urbo). Post la jura diplomo li laboris ĉe Ferenc Kölcsey. Baldaŭe li aliĝis al politika rondo de József Eötvös. Malofte li verkis poemojn kaj prozojn, kiuj aperis ekzemple en Athenaeum (revuo). Li studvojaĝis al okcidenta Eŭropo inter 1836-1839. En la 1840-aj jaroj li estis parlamenta deputito. En 1843 li sendis parlamentajn artikolojn al Pesti Hírlap, poste Lajos Kossuth transdonis al li la redaktadon. En 1845 li edziĝis. Dum la hungara revolucio de 1848 li laboris en la jam memstara ministerio, krome li ricevis ankaŭ diplomatajn taskojn. Post falo de la liberecbatalo li migris al Svislando, kie li okupiĝis pri historio. En 1855 li hejmenvenis kaj en 1861 li estis elektita parlamenta deputito.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Státusférfiak és szónokok könyve* (1846, 1850) - premiita en 1847
* *Magyarország története* (Historio de Hungarujo), (1852-1854), premiita en 1855 - pluredaktita inter 1857-1859, premiita en 1861
* *II. Rákóczi Ferenc bujdosása* (1864)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo kun strato en Budapeŝto
* skulptaĵo en Szeged

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre en la 8-a punkto)

Skulptaĵo pri László Szalay fare de Jenő Bory en 1930
Memortabulo pri László Szalay

* Kategorio László Szalay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 462749
* GND: 1021917079
* LCCN: n84051118
* VIAF: 66595792
* ISNI: 0000 0001 1767 9601
* LIBRIS: 327595
* SUDOC: 152060286
* BNF: 12899546j
* NKC: mub20201079110
 |
**Lázaro Cárdenas** estas unu el la 9 komunumoj de la meksika subŝtato Quintana Roo, kiu situas sur la duoninsulo Jukatano en la centro-orienta parto de Meksiko (ofte oni diras ke temas pri la suda parto de Meksiko, sed laŭ la latidudo, la komunumo situas je preskaŭ sama nivelo kiel la ĉefurbo de Meksiko)

La ĉefurbo de la komunumo estas Kantunilkín. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 23007.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 22357 loĝantojn. El tiuj estis 11478 viroj kaj 10879 virinoj. La komunumo havas surfacon de 3881 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 10 metroj super la marnivelo.

Ĉefaj loĝlokoj en la komunumo Lázaro Cárdenas.
Sur la teritorio de la komunumo ekzistas 58 loĝlokoj (laŭ INEGI statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La ĉefaj estas la sekvaj:

|  |  |
| --- | --- |
| **Loĝloko** | **Loĝantoj** |
| **Tuta komunumo** | **22 434** |
| Kantunilkín | 6 383 |
| Ignacio Zaragoza | 2 057 |
| Chiquilá | 1 285 |
| Holbox | 1 198 |
| Nuevo Valladolid] | 1 149 |
| Solferino | 810 |
| Pacchen | 107 |

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 17546 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 10154 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 57,9 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La plej multaj el ili parolas la jukatanan majaan lingvon (memnomigo: Màaya t'àan (Mayathan).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lázaro Cárdenas Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Majstro **Miĥaelo** (mortinta post 1387) estis katedralkonstruestro de la katedralo de Kolonjo. Unuafoje li estis menciata en terenregistra dokumento el 1353 kiel *magister fabricae ecclesiae Coloniensis* (konstruestro de la kolonja preĝejo) kune kun sia edzino Druda. Sekvas pluaj mencioj en 1364 lige kun lia filino Lisa, 1365–1368 kun filo Petro, en 1369 kun filo *Rotgher Micheelszoon van Colen*, en 1387 kun filino Drutginis, kiu estas edziniĝinta kun Heinrich von Gmünd, nevo de la konstruestro de la katedralo Sankta Vito je Prago Peter Parler. Lia posteulo kiel katedralkonstruestro fariĝis Andreas von Everdingen.

Literaturo
----------

* Paul Clemen (eldoninto): *Der Dom zu Köln* (= Die Kunstdenkmäler der Rheinprovinz. Band 6, Teil III). 2-a, pliampleksigita eldono, Duseldorfo, 1938. Duseldorfo Schwann 1980, ISBN 3-590-32101-6)
* Max Hasak: *Der Dom zu Köln*, Berlino 1911, p. 100sj
* Johann Jakob Merlo: Michael. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB), volumo 21, Duncker & Humblot, Lepsiko 1885, p. 671.
* Johann Jakob Merlo: *Geschichte der Kölner Dombaumeister* (= Jahrbücher des Vereins von Alterthumsfreunden im Rheinlande; 75). 1883

Referencoj
----------

1. ↑  Clemen, Der Dom zu Köln, p.60
|  |
| --- |
| #808080 |

kolorcirklo
**Griza** nomiĝas ĉiu neŭtra koloro, kies heleco estas inter *nigro* kaj *blanko*.

Egala miksaĵo de cejana, magenta kaj flava koloroj aspektas griza, ne vere nigra.
Grizo povas estis simbolo de maljunaĝo, enuo, monotoneco, deprimo. En komerco aŭ politiko grizaj vestoj estas unu el la rimedoj elektitaj por signali seriozecon.

Se vi havas porteblan komputilon, vi povas fari simplan eksperimenton por pruvi la subjektivan karakteron de la nocio *koloro*: turnu la ekranon vertikala (al vi), preskaŭ horizontala (for de vi) kaj je meza pozicio. Kion vi rimarkas?

|  |
| --- |
| #808080 |

* Griza koloro kamuflas militŝipon sur la maroGriza koloro kamuflas militŝipon sur la maro
* Densa nebuloDensa nebulo
* Griza lupoGriza lupo

Eksteraj ligiloj
----------------

* 

  

* Kategorio Griza en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKoloroj |
| --- |
| Nuancoj de griza: | blanka • griza • nigra |
| Ĉielarko: | ruĝa • oranĝa • flava • verda • blua • indiga • viola |
| RGB / CMYK: | ruĝa (R) • verda (G) • blua (B) • cejana (C) • magenta (M) • flava (Y) • nigra (K) |
| Ceteraj: | bruna • kakia • lila • malva • okra • roza • rufa • turkisa |

 |
**Lőrinc Zofahl** [lOrinc cofal], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zofahl Lőrinc** estis hungara arkitekto, masonisto. Lia nomvarianto estis *Laurentz Czofal*.

Lőrinc Zofahl estis baptita la 3-an de septembro 1791 en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio), li mortis la 5-an de septembro 1863 en urbo Pest.

Biografio
---------

Lőrinc Zofahl frekventis tekniklernejon kaj desgnolernejon en sia naskiĝurbo, poste li iĝis masonisto. Post praktikado li akiris arkitekturan diplomon en Akademio de Belartoj de Vieno en 1812. Li estis masonisto kaj desegnisto en Vieno (1813-1815), poste li hejmenvenis. Li estis sukcesa arkitekto-masonisto inter 1831 kaj 1843. Ekde 1836 li estis membro de la municipa arkitektura komisiono. Li havis edzinon.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* kastelo de Gyöngyös (1826)
* Preĝejo Emeriko de Hungario (Hajós) (trakonstruo)
* baneja hotelo en Esztergom (1842)
* tombeja kapelo Pest (1857)
* pluraj palacoj, domoj en Pest

* Kastelo de GyöngyösKastelo de Gyöngyös
* Preĝejo Emeriko de Hungario (Hajós)Preĝejo Emeriko de Hungario (Hajós)
* Baneja hotelo en EsztergomBaneja hotelo en Esztergom
* Domo (1859)Domo (1859)
* DomoDomo
* DomoDomo
* Domo (1836)Domo (1836)
* Domo (1837)Domo (1837)

Fontoj
------

* 
* 
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla post klako al majuskloj Z, ZS, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Lőrinc Zofahl en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 692267
 |
La **Magraŭa'***,'* **Maghrawa** aŭ **Meghrawa** (Berbere: *imeghrawen*) estis granda Berbera Zenata tribo origininta el kio esta nuntempe la nordo de Maroko kaj Alĝerio ĝis la montara regiono Dahra al okcidenta Alĝerio kiu regis tiujn areojn nome de Umajidoj de la Kordova Kaliflando fine de la 10a jarcento kaj komence de la unua duono de la 11a jarcento.

Historio
--------

La Magraŭa, nome tribo de Zanataj Berberoj, estis unu el la unuaj Berberaj triboj kiuj submetiĝis al Islamo en la 7a jarcento. Ili subtenis Ukba ibn Nafi en sia kampanjo al Atlantiko en 683. Ili foriris el la Sunaismo kaj iĝis Ĥariĝismaj islamanoj el la 8a jarcento, kaj alianciĝis unue kun la Ŝijaismaj Idrisidoj, kaj, el la 10a jarcento, kun la Alandalusaj Umajidoj de Kordovo. Kiel rezulto, ili estis kaptitaj en la konflikto inter Umajidoj kaj Fatimidoj en la teritorioj de la nuntempaj Maroko kaj Alĝerio. Kvankam ili venkis dekomence super la aliancanoj de Fatimidoj en 924, ili tuj iĝis aliancanoj kun tiuj. Kiam ili revenis al la flanko de Kordovo, ili estis forpelitaj el centra Maroko fare de Ziridoj, kiuj regis nome de Fatimidoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Ibn Khaldoun, History of Berber
Defilado dum la geja fiero en Granda Vojo
La **Fiera Festivalo de Madrido**, populare konataj kiel la *GLAT-fiero de Madrido* kaj ĝia akronimo **MADO**, estas la festoj kaj paradoj de la kvartalo Chueca, en la centro de Madrido dum la semajnfino post la 28-a de junio, okaze de la Internacia Tago de GLAT-Fiero.

La festado komenciĝas merkrede posttagmeze kun la populara proklamo en la Placo Chueca, farita de famaj elstaruloj kaj finiĝas dimanĉe post la manifestacio kaj defilado de protestaj grupoj sabate.

La Fiero de Madrido el malgranda koncentriĝo de homoj fine de la 1980-aj jaroj iĝis la, konsiderata, plej granda geja festo en Eŭropo kaj unu el la plej gravaj en la mondo, nur superita de la fiero de la urbo San-Francisko (Kalifornio) , altirante pli ol unu milionon kaj duono da partoprenantoj, 300.000 eksterlandaj turistoj, kaj lasante en la ĉefurbo pli ol 150 milionojn da eŭroj en 2015, establante sin kiel unu el la plej gravaj kaj homamasaj festivaloj en Hispanio.

En 2017, en Madrido okazis la kvina eldono de la tutmonda geja fiero, la plej granda GLAT-evento en la mondo.

* Kategorio Madrida Geja Fiero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Magyarkeresztúr** [madjarkerestUr] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. La loknomo estas hungare: hungara-kruco-Dio, la vilaĝo longe apartenis al la eklezio.

Luterana kirko en Magyarkeresztúr
Vilaĝdomo de Magyarkeresztúr

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9346
* Telefonkodo:
* Areo: 17  km²
* Loĝantaro: 510

Situo
-----

Magyarkeresztúr situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj kaj laŭ fervojo Szombathely-Győr.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata jam dum la bronzepoko, tie preteriris romia vojo. Antaŭ la hungaroj avaroj loĝis tie. Antaŭ la turka detruo ankaŭ hungaroj detruis la vilaĝon. En 1923 kaj en 1945 oni disdonis parcelojn por la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno.

En Magyarkeresztúr migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

Magyarkeresztúr havas 2 preĝejojn.

Famuloj
-------

En Magyarkeresztúr mortis pentristo Ottó Baditz

* Kategorio Magyarkeresztúr en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Maello** [maEljo] estas municipo en la okcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Ávila, en la centro de la provinco. *Maello* estas etimologie komprenebla kiel "natura pomarbo"; tamen la arbo en la blazono estas anzino. Fruaj mencioj estis El Maello (en 1247) kaj Maellos (en la 16-a jarcento).

Maello en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.
Preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la nomiga Maello, Coto de Puenteviejo, Dehesa de Pancorbo, La Fontanilla, El Monte, Pinar de Puenteviejo kaj Prado Encinas. Ĝi okupas totalan areon de 65,34 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 636 loĝantojn. Ĝi perdis 800 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 28 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Vega de Santa María, Sanchidrián, Muñopedro (Segovio), Labajos (Segovio), Santo Domingo de las Posadas, Muñopedro (Segovio), Tolbaños, Santa María del Cubillo kaj Villacastín (Segovio).

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Estas romanika preĝejo kun valoraj artaĵoj, gotika volbo kaj baroka retablo.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761851
 |
**Magyarkeszi** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Tolna, en subregiono de Tamási.

Blazono de Magyarkeszi

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 38 km²
* Loĝantaro: 1370
* Poŝtkodo: 7098
* Telefonprefikso: 74

Situo
-----

La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Tamási troviĝas 20, Siófok 35 km-ojn for.

Historio
--------

Tiu loko estis loĝata jam dum la ŝtonepoko. Laŭ dokumento la vilaĝo havis preĝejon en 1274. Dum dominado de la turkoj la vilaĝo senhomiĝis. La loknomo estis ĝis 1703 nura Keszi, poste alvenis slovakoj, tial la pli nova nomo estis Tótkeszi ĝis 1903.

Vilaĝservoj estas lernejo, sportejo, kuracejo, interretejo.

Vidindaĵoj
----------

* baroka katolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1742
* muelejo nomata Gizella
* 2 fiŝkaptistaj lagoj

Famuloj
-------

En Magyarkeszi naskiĝis biokemiisto István Teplán.

Komunumoj de "Keszi" en Hungara reĝlando
----------------------------------------

Keszi estas unu el la 7 hungaraj gentoj.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bátorkeszi | Budakeszi | Dunakeszi | Garamkeszi | Ipolykeszi | Ipolykiskeszi |
| Keszi | Kiskeszi | Kőkeszi | Magyarkeszi | Marcelkeszi | Mezőkeszi |
| Nagykeszi | Papkeszi | Sárkeszi | Sajókeszi | Somoskeszi | Tiszakeszi |

* Kategorio Magyarkeszi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Majstrokantistoj antaŭ la ĵurio, el *Hagersches Liederbuch*, 1600
**Majstrokantisto** (germane *Meistersinger*), precipe en urboj loksidanta, burĝa poeto kiu ellernis metion. Majstrokantistoj vivis en la 15-a kaj 16-a jarcento. La antaŭkurantoj estis la vagantaj kantistoj de la 14-a jarcento kiuj nomumis sin *majstroj*. La unua majstrokanto-lernejo establis ĉirkaŭ 1310 en Majenco kun l’asistado de lastaj kortegaj amkantistoj. Sekvis pluraj lernejoj en suda Germanio kaj Prusio. La plej konata majstrokantisto estis la ŝuisto Hans Sachs de Nurenbergo, kiu verkis multnombrajn dramojn, lidojn kaj verkojn en prozo. Aliaj famaj majstrokantistoj estis Hans Folz kaj Hans Rosensplüt.

La majstrokantistoj konsideris sin kiel antagonistojn de kortegaj muzikistoj. Ili organizis sin en discipline hierarĥio: Al la plej malalta nivelo staris la *kantisto* (germ. *Singer*) kiu estis nur sperta en la normoj de verkado. La *poeto* (germ. *Dichter*) verkis proprajn versojn je fremdaj melodioj. Kiel *majstro*n (germ. *Meister*) validis la kreintoj de novaj verkoj. L’artisma cenzuristo (germ. „*Merker*") staris al la plej alta pozicio de ĉi tiu hierarĥio. Li kontrolis la plenumadon de la formaĵaj kriterioj, interalie la plenumadon de la majstrokantista strofo.

La majstrokantistoj sukcesis en renesanco. Ili postlasis multajn kantlibrojn, interalie la Lochamer-kantlibron de 15-a jarcento, kantlibro enhavante multajn popularajn poeziojn kaj lidojn. Fine de la 16-a jarcento elmodiĝis la majstrokanto, tamen la lasta lernejo persistis kiel anakronismon ĝis 1770 en Nurenbergo.
**Magdalena** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Ĥalisko. La ĉefurbo de la komunumo estas Magdalena. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 055.

Geografio
---------

**Magdalena** apartenas al la regiono Valles kiu situas en la centro de la subŝato kun limo al la regiono "Centro". Al la regiono Valles entute apartenas 14 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 18924 loĝantojn. El tiuj estis 9182 viroj kaj 9742 virinoj. La komunumo havas surfacon de 441,36 km². La meza alteco estas 1380 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 21,4 C. En la komunumo estas 1013.00 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 5197 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4784 scipovis legi kaj skribi kaj 407 viroj estis analfabetoj. Do 7.83 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 5684 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 5153 sciis legi kaj skribi kaj 519 virinoj estis analfabetoj. Do 9,13 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Magdalena vivis 15599 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 20 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,128 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Magdalena Arkivigite je 2007-05-26 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Léonie SAZIAS** (27-an de julio 1957 - 3-an de oktobro 2022) estis nederlanda televida prezentistino kaj politikistino. Ŝi estis parlamentanino inter 2017 kaj 2021.

Post sukcesa ekrantesto ŝi eklaboris kiel televida prezentistino ĉe Veronica. Poste ŝi laboris por AVRO, TROS, RTL 4 kaj FOX. Ŝi prezentis diversajn programojn, inkluzive de la intervjuspektaklo de AVRO *Ruud en Leonie* kun Ruud ter Weijden en 1985 kaj 1986. Ŝi estis plej konata de *De Ojevaarsjo* kaj *Dierenmanieren* kie ŝi laboris kune kun  Martin Gaus.

Sazias estis je la dua loko en la listo de la politika partio 50PLUS por la parlamentaj elektoj de 2017, sub la partiestro Henk Krol. Dum la balotkampanjo de 2017 ŝi ne povis aktive partopreni; ŝi estis diagnozita kun kojlorektuma kancero. Post kiam 50PLUS gajnis kvar sidlokojn en la Dua Ĉambro, ŝi iĝis parlamentanino de la 23-a de marto 2018.En novembro 2018 ŝi malsaniĝis foriris kaj revenis la 26-an de junio 2019. Ŝi retiriĝis por la parlamentaj elektoj de 2021.

Sazias mortis la 3-an de oktobro 2022, en la aĝo de 65 jaroj.

* Kategorio Léonie Sazias en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797956
* VIAF: 290022445
* ISNI: 0000 0003 9534 3382
* MBA: cb8f0204-35b5-4302-af72-ef3f838f5d34
 |
Skema sekco tra konstruo de vulkano.
**Magma kameno** estas spaco sub surfaco de Tero (proksimume 1 ĝis 10 km) kreita de eliranta magmo kiel ties rezervujo. Se la magmo estas eliranta en sia supreniro ĝis la surfaco kaŭzante vulkanan erupcion, tiam magma kameno troviĝas ĝuste sub tiu ĉi vulkano.

Se la magmo restas en la kameno pli longan tempon, tiam okazas en ĝi diferencigaj procezoj. Malfacile fandeblaj mineraloj firmiĝas, kaj la kemia konsisto de magmo ŝanĝiĝas. Plua efekto de iom-post-ioma kristaligo estas liberigado de solvitaj gasoj kaj plialtigo de premo. Tio ofte gvidas al eksplodeca erupcio kaj al elsputo de kvanto de firmaj rompitaĵoj (vulkanoklastoj) en la ĉirkaŭaĵon. Se sekve de tia ĉi erupcio la magma kameno tute malpleniĝas, iam okazas trafalo de la plafono de kameno kaj sinko de superbazo - la estiĝinta formacio nomiĝas kaldero.

Okaze de la plena firmiĝo de magmo en la kameno kreiĝas intruzivaj korpoj de granitoj.

* Kategorio Magma kameno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**László Szörényi** [lAslO sorEnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szörényi László** estas hungara kritikisto, literaturhistoriisto, altlerneja instruisto, diplomato, membro de Hungara Arta Akademio (koresponda en 2017, ordinara en 2019).

László Szörényi naskiĝis la  22-an de marto 1945(nun 1945-03-22) en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Szörényi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1963, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1968. Post la diplomo li eklaboris en literatura instituto, kie li estis levita instututestro inter 1997 kaj 2012. Ekde 1973 li ankaŭ instruis en Scienca Universitato Attila József, kie li estis katedrestro ekde 2000; krome inter 1973-1991 li instruis en Universitato Loránd Eötvös. Inter 1991-1995 li estis ĉefambasadoro en Italio, same en Malto kaj San-Marino. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1982, li doktoriĝis (DSc) en 2000 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en 1997. Li edziĝis en 1972. Li ricevis premiojn inter 1989-2018.

Elektitaj volumoj
-----------------

* *Kis magyar retorika. Bevezetés az irodalmi retorikába* (kunaŭtoro, 1988)
* *Memoria Hungarorum. Tanulmányok a régi magyar irodalomról* (studoj, 1996)
* *"Álmaim is voltak, voltak...". Tanulmányok a XIX. századi magyar irodalomról* (studoj, 2004)
* *Petrarca Budapesten: Esszék, tanulmányok* (esroj, studoj, 2011)
* *Titkos örök kötél. Tanulmányok* (studoj, 2020)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 836926
* GND: 139524517
* LCCN: n78037201
* VIAF: 101254706
* ISNI: 0000 0001 1031 8635
* SUDOC: 030727979
* BNF: 122085750
* BIBSYS: 90608785
* NKC: mzk2012693517
* ICCU: UBOV111319
 |



* Portalo pri Biografio
**Maggia** estas komunumo de la Komunumaro Maggia kaj la Distrikto Vallemaggia en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 2464 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Maggia situas en la meza parto de la Valo de la rivero Maggia, proksimume 20 kilometrojn norde de Locarno kaj Ascona. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Aurigeno, Coglio, Giumaglio, Lodano, Maggia, Moghegno kaj Someo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 111,09 km², de kiuj 65,6% estas kovritaj de arbaro, 5,6% servas por agrikulturo kaj 2,1% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Maggia limas en nordo al Lavizzara, en nordoriento al Brione, en sudoriento al Avegno-Gordevio, en sudo al Terre di Pedemonte, en sudsudokcident al Isorno, en sudokcident al Onsernone, okcidentsudokcident al Gresso, en okcidento al Vergeletto, en okcidentnordokcidento al Campo (Vallemaggia), kaj en nordokcidento al Cevio.

Trafiko
-------

La komunumo Maggia situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra ĝi pasas la vala vojo tra la Valo de Maggia, kiu kondukas de Losone al Cevio kaj Lavizzara. Pere de la buslinio n-ro 10 de Locarno al Cevio la komunumo estas konektita al la publika trafikreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Maggia datiĝas el la jaro 1200 kiel *de madia*.
La hodiaŭa komunumo kreiĝis la 4-an de aprilo per kuniĝo de la malnovaj komunumoj Aurigeno, Coglio, Giumaglio, Lodano, Maggia, Moghegno kaj Someo.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj signifoj de Maggia

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Daniela Pauli Falconi*: *Maggia (komunumo)* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-10-22)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Maggia TI en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Maggia

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Maggia** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Vallemaggia |
| --- |
|  **Komunumaro Lavizzara:** **Lavizzara** **Komunumaro Maggia:** Avegno-Gordevio **•  Maggia** **Komunumaro Rovana:** Bosco/Gurin  •  Campo  •  Cerentino  •  **Cevio**  •  Linescio |  |

 |
la sorĉaj formuloj de Merseburg el la Merseburga katedralofondaĵa biblioteko, kodekso 136, paĝo 85r, 10-a jarcento (komputile kolorigita skano de fota presaĵo el la 19-a jarcento, eldonejo F. Enneccerus, Frankfurto-ĉe-Majno 1897)
La **magiaj formuloj de Merseburg** – germane *Merseburger Zaubersprüche* – estas historia dokumento trovita dum la jaro 1841 en la katedralofondaĵa biblioteko de la germana urbo Merseburg. Ili troviĝas en teologia manuskripto el la 9-a aŭ 10-a jarcento (kodekso 136, paĝo 85r), kiu verkiĝis en la urbo Fulda. Unuafoje publikigis ilin dum la jaro 1842 la germanisto kaj lingvisto Jacob Grimm, kiu por nesciencistoj pli konatiĝis kiel kolektisto de popolaj fabeloj kune kun lia samfakula frato. La du magiaj formuloj estas la solaj konservitaj atestaĵoj pri ĝermana nekristana religieco en la malnovaltgermana lingvo.

Formo kaj deveno
----------------

Ambaŭ formuloj estas dupartaj. Post epika enkonduko (*historiale*), kiu priskribas antaŭan okazaĵon, sekvas la kerna magia formulo (*incantatio*) en formo de analogia sorĉo ("tiel kiel tiutempe okazis … do ankaŭ nun okazu …"). Laŭ la poezia formo la magiaj formuloj estas el transira fazo de la prakristana ĝermana apliko de aliteracio al la kristana mezepoka apliko de rimoj.

La formuloj dum la 10-a jarcento manskribe notiĝis en libera paĝo de latinlingva kristana liturgia libro iom pli frue manuskripte verkita. Ilin notis klerulo, eble monaĥo de la monaĥejo Fulda, sed malklaras je kiu celo okazis la noto ĝuste tiuloke. Unike pri la formuloj el lingvistika kaj etnohistoria vidpunkto estas, ke klare rekoneblas ilia prakristana origino de antaŭ la jaro 750.

La magiaj formuloj vaste konatiĝis, post kiam publikigis ilin kaj atentigis pri ili la fratoj Grimm.

La interpreto kaj kulturhistoria signifo de la tekstoj estas multe pridiskutata, ĉar ambaŭ poeziaj verkoj estas en "literatura vakuo" – aliaj tekstoj pri simila temo en la malnovaltgermana lingvo ne konserviĝis. Tial restas multaj demandoj, kion ekzakte signifu la vortoj kaj aludoj en la tekstoj, kaj tiu mistereco ĝuste altiris la atenton de la germanistoj post retrovo de la tekstoj dum la jaro 1841.

* Magiaj formuloj de Merseburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Magiaj formuloj de Merseburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mainar** [majNAR] estas municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono) kaj en la subkomarko aŭ natura regiono Campo Romanos.

Geografio
---------

Mainar estas municipa teritorio en la nordo de la komarko Daroka Kamparo, kie estas inter Torralbilla (okcidente) kaj Villarreal de Huerva (oriente, tute apude).

La loĝloko Mainar mem estas je 68 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 866 msm, inter Villarreal de Huerva okcidente ĉe la aŭtovojo *Autovía Mudéjar*, kiu komunikas kun Cariñena kaj Zaragozo kaj Langa del Castillo (okcidente).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Nordokcidente:* Torralbilla | *Norde:* Codos kaj Encinacorba | *Nodoriente:* Villarreal de Huerva |
| *Okcidente:* Torralbilla |  | *Oriente:* Villarreal de Huerva |
| *Sudokcidente:* Retascón | *Sude:* Villarroya del Campo | *Sudoriente:* Villarreal de Huerva |

Trafluas la municipan teritorion el río Huerva que sirve de límite de término municipal con Villarreal de Huerva. Estis ankaŭ rojoj, kelkaj kanaligitaj el la Mezepoko por bestotrinkado aŭ por irigacio. La afero suferis la agadon de la karlismaj militoj.

Historio
--------

Neĝujo.
Ermitejo.
Municipa sport-pavilono.
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma de Langa* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838.

Komence de la 20-a jarcento oni instalis elektron kaj elektran lumon per unika generatoro por Mainar kaj por Villarreal de Huerva, kio rezultis en polemiko kaj kvereletoj. Dum la Hispana Enlanda Milito respublika kolono tranoktis kaj venis frankisma aviadilaro por bombardadi ĝin; sed kiam ili alvenis la respublikanoj jam estis foririntaj, la aviadilistoj ne povis reveni ŝarĝante la bombojn kaj forfqaligis iloin sur apudaj kampoj sen okazigi mortojn.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Mainar kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 59 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado).

Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo kun mudeĥata turo kiu aperas simbole en la municipa blazono inter spiko kaj napo, tradiciaj kultivoj; krucmonumentoj; ermitejoj; neĝujo; muelejo; kun Villarreal de ponto de epoko de Trajano; kaj moderna municipa sport-pavilono. Estas interesaj naturaj lokoj en la apudeco kiel natura puto de noka kondenseco, nome El Pozuelo (la puteto).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mainar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802670
 |
**István Szeli** [iŝtvAn seli], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szeli István,** serbe **Иштван Сели** estis hungara literaturhistoriisto, inspektoro, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.

István Szeli naskiĝis la  11-an de septembro 1921(nun 1921-09-11) en Senta (Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, nuntempe en Serbio), li mortis la 25-an de februaro 2012 en Novi Sad (Vojvodino, Serbio).

Biografio
---------

István Szeli apartenis al la hungara minoritato en la menciita Reĝlando. Li maturiĝis en gimnazio en Szabadka (tiam hungara urbo), poste li studis en Scienca Universitato Péter Pázmány (1942-1944). Li hejmenvenis kaj estis pedagogo inter 1945-1983 (pli detale gimnaziestro en sia naskiĝurbo (1949-1956), inspektoro (1956-1962), altlerneja instruisto (1962-1983), ankaŭ institutestro (1969-1976)). Intertempe li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1960, post du jaroj li doktoriĝis en Novi Sad. Lia edzino naskis du gefilojn. Li ricevis premiojn inter 1981-2005.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Bevezetés az irodalomelméletbe* (1955)
* *Hajnóczy és a délszlávok* (studo, 1965)
* *Nemzeti irodalom - nemzetiségi irodalom* (1974)
* *Nyelvhasználatunk etikája* (1985)
* *Nyelvünk, kultúránk, nyelvi kultúránk* (1997)
* *Tájkép-és portrévázlatok Zenta honlapjára* (2009)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en 2021 en Senta

Fontoj
------

* datenoj kun foto
* hungarlingva biografio
* aprezo kun biografio
* aprezo

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 836345
* GND: 119195682
* LCCN: n84069437
* VIAF: 17346670
* ISNI: 0000 0000 7835 2277
* BNF: 12722646h
* NKC: js2015888925
 |



* Portalo pri Biografio
**Lövő** estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron. La loknomo signifas hungare: pafisto.

Vilaĝdomo en Lövő

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9461
* Areo: 18  km²
* Loĝantaro: 1440

Situo
-----

La komunumo situas laŭ la ĉefvojo inter Sopron kaj Balatono, laŭ la fervojo Sopron-Szombathely, krome flankovojo Fertőszentmiklós-Kőszeg trairas la komunumon.

Iama lernejo en Lövő
Vojo en Lövő

Historio
--------

En Lövő loĝis pli frue romianoj kaj avaroj. En 1241 pro la mongola invado la vilaĝo senhomiĝas. Poste bavaroj refondis la komunumon. Inter 1454-1514 Lövő iĝas kampurbo. En 1532 la turkoj detruas la vilaĝon. En 1873 incendio okazas.

Famuloj
-------

En Lövő naskiĝis literaturhistoriisto László Füzi.

Komunumoj pri *lövő* (= pafisto) en Hungara reĝlando
----------------------------------------------------

En la frua mezepoko la pafistoj estis sagistoj.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Egerlövő | Horvátlövő | Lövő | Lövőpetri | Nyírlövő | Zalalövő |

* Kategorio Lövő en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 48° 41′ 00″ N 2° 19′ 00″ U﻿ / ﻿48.68333 °N, 2.31667 °U﻿ / 48.68333; -2.31667 (mapo)

**Kabo Fréhel** (france *Cap Fréhel*) estas pinto el rozkolora grejso kun malglatega reliefo, kiu estas la orienta limo de golfeto de Saint-Brieuc, ĉe Manika Markolo. Ĝi situas sur komunumoj Plévenon norde kaj Fréhel sude, en franca departemento Côtes-d'Armor.

Prezento
--------

Kabo Fréhel estas ornitologia rezervejo laŭlonge de Côte d'Émeraude. Ĝi situas je 8,5 km for de la centro de Fréhel kaj je 4 km de la centro de Plévenon, kaj estas inter la plej impresaj kaboj de Bretonio : la klifo superas la maron je proksimume 70 metroj. Pado inter erikoj kaj uleksoj, parto de marŝadpado GR 34, ĉirkaŭiras la kabon. En klara vetero eblas distingi la manikinsulojn Ĵerzejo.

* Kabo Fréhel, okcidenteKabo Fréhel, okcidente
* Kabo Fréhel, orienteKabo Fréhel, oriente

Kabo Fréhel donis sian nomon al kabo de Freels ĉe la orienta bordo de Novlando, kiam la lokaj bretonaj maristoj komencis fiŝkapti tie moruon.

### Lumturoj

La malnova lumturo (aŭ turo Vauban), el granito, estis konstruita sub Ludoviko la Dekkvara en 1701 fare de disĉiplo de Vauban, Jean-Siméon Garangeau (1647-1741), kiu estis nomumita "ĉefinĝeniero kaj estro de la fortikaĵoj de Saint-Malo" en 1691 kaj restis tia ĝis sia morto. Tiutempe, oni bruligis fiŝoleon.

Pli moderna kaj pli alta lumturo estis konstruita inter 1845 kaj 1847, sur la sama loko. Ĝi estis elektrizita en 1886. La germanaj trupoj detruis ĝin en aŭgusto 1944.

La nuna lumturo, rekonstruita ekde 1946 estis inaŭgurita en 1950 : alta je 32 metroj, ties lanterno superas la maron je 103 metroj. En klara vetero, ĝia lumo estas videbla ĝis pli ol 100 kilometroj.

Vidu ankaŭ
----------

### Vidu ankaŭ

* Lumturo de Kabo Fréhel
* Fort-la-Latte
* Reto de la elstaraj lokoj de Francio

### Eksteraj ligiloj

* Kabo Fréhel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kabo Fréhel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kabo Fréhel
* Nokta foto de la lumturo de Kabo Fréhel

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  En libro "Le Pays de Dinan", 1986, 134-a p.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri maro |
| Portala ikono | Portalo pri naturkonservado |