recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Commodore 64** [Komodor 64] (aŭ CBM64) estas la plej konata porhejma komputilo de la usona firmao Commodore International. Ĝi datiĝas de la komenco de la porhejmaj kaj porhobiaj komputiloj.

Pri la temo estas Portalo:Komputilo

Commodore 64-komputilo

Ecoj
----

La aparaton oni surmerkatigis en la jaro 1983. La komputilujo estis speco de dika klavaro. La komputilo mem troviĝis sub la klavoj. Monitoro por bildo kaj sono estis televidilo. La komputilo laŭ la Guinness-libro de rekordoj estas la plej ofte vendata komputilo iam ajn.

La numero 64 indikas la kvanton de labormemoro.

Eblecoj
-------

La sistemo baziĝas je la procesoro MOS 6510, varianto de la MOS 6502-procesoro kaj estis ekipita kun la VICII (*video-interfaca ico*) kaj SID6581 (*soninterfaca ico*), danke al kiuj la aparato havis sufiĉe bone evoluigitajn grafikajn kaj sonajn eblojn.

Tiaj ebloj ĉe la IBM-kongruaj komputiloj kaj klonoj nur multajn jarojn poste aperis. Kun Commodore-65, komputilo unuafoje ekhavis malbazajn soneblecojn. La SID-ico estis kompleta sonsintezilo, kiu estis perprograme stirita. Ĝis hodiaŭ tiu ĉi ico estas tre ŝatata, ĝi estas konsiderata kiel unu el la plej gravaj icoj iam ajn. Ankaŭ la VICII-ico estis tre malbaza por la komenco de la 1980-aj jaroj.

1541 disketujo

Storo
-----

Por povi registri programojn kaj datumojn, oni uzis kasedon. La komputilo uzis altajn sonojn por registri ciferecajn datumojn. Tio ĉi estis tre malrapida procezo; daŭris ofte ĝis 10 minutojn, ĝis kiam programo estis ŝargita. Per helpprogrametoj kia "Fast" eblis tion plirapidigi, sed tiam la procezo iĝis malpli fidinda.

Poste eblis ligi diskedujon. La plej konata diskedujo estas la 1541. Tiu ĉi funkciis pri disketo de 5¼". Je ĝi eblis konservi ĝis 170 kb da datumoj.

Programaro
----------

Programoj por la CBM64 estis tre multaj: tre seriozaj porlaboraj programoj, sed precipe ludoj konatigis la komputilon. Nederlandaj kaj germanaj komputilaj revuoj publikigis kodon, kiun oni povis kopi-tajpi kaj kontrol-kompili per checksum.

Tekstredaktilo de la CBM64 nomiĝis Easy Write.

Bankroto
--------

Commodore 64 estis siatempe tre moderna sistemo, sed bedaŭrinde la firmao Commodore bankrotis. Tulip Computers fine de la 1980-aj jaroj provis revivigi la CBM-grupon, sed ne sukcesis en tio.

Post Commodore 64 venis Commodore 128 kaj Amiga.

Nostalgio
---------

Pere de imitilo, per kiu oni imitas la CBM64 ene de moderna operaciumo, ludoj kiaj Pacman, Choplifter kaj Frogger estis revivigitaj. Konataj imitiloj estas CCS64 kaj Frodo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Commodore 64 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Commodore 64 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* C64.COM: Anglalingva retejo pri malnovaj ludoj por la Commodore 64 (C64).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 131337
* GND: 4009265-3
* LCCN: sh85028984
* NKC: ph520064
 |
fone la fabriko de Eduard Schmidt en Arnstadt (Fleischgasse 10), kie laboris la dungito Ley
**Rudolf LEY** (naskiĝinta la 13-an de oktobro 1839 en Świebodzice, mortinta la 13-an de julio 1901 en Arnstadt) estis germana inventisto kaj entreprenisto.

Vivo
----

Post lernejaj jaroj ellernis Ley en sia naskiĝurbon la metion de seruristo. Dum eksterlanda lerno-vojaĝo li venis en 1857 al Arnstadt kaj laboris en la fabriko de Eduard Schmidt kiu produktis kudromaŝinojn. Post kelkaj semajnoj da neĉeesto li revenis samfabriken. Nuntempe jam kiel laboratoriestro.

En la 1.1.1868 li mem iĝis fabrikestro; komence restis la farado de kudromaŝinoj. Inter 1879 kaj 1885 li konstruis maŝinojn kun moveblaj framoj por kiuj li sekurigis patentojn ene kaj ekstere de Germanujo (DRP 11186, 14.2.1880, Germanujo; nr. 256338, 11.4.1882, Usono). Kreinte maŝinojn por industria faro de ŝuoj la lukroj kreskis. La per la patento DRP 36280 protektita aĵo por najli ŝuojn sen ŝuformilo *(Schuhpflockmaschine)* superis ĉiujn similajn siatempe en Usono. Ili estis eksportitaj sub la nomo *Thuringia* en la tutan mondon. La de Ley elpensita sistemo restis taŭga dum sep jardekoj kaj fariĝis maŝinoj kaj por simplaj repar-atelieroj kaj por amasa varfaro.

Ĉ. 1895 la dungitaro de Ley estis de 75 homoj. Kiam lia filo Alfred Ley, studinto de elektrotekniko, eniris la firmaon la varogamo etendiĝis je elektrikaĵoj. Ankaŭ propra centralo estis starigita kun postaj pligrandiĝoj. Ĝi provizis kurenton al la fabriko de Ley kaj al aliaj entreprenoj. Ankaŭ al kelkaj privatuloj.

En aŭgusto 1877 Rudolf Ley iĝis civitano de Arnstadt. Flanke li ankaŭ estis kuratoro de la metia lernejo kaj intertempa estro de la porcivitanaro societo *Bürgerverein*. Pluraj fajregoj estis estingitaj danke al moderna fajrobrigada tekniko el la domo de Ley.

En aprilo 1869 li nuptis Minna Rochser kun kiu li havis sep infanojn. Entrepreno lia ekzistis ankoraŭ ĝis la 1947-a jaro. Ekde 1905 oni kontruis en Arnstadt eĉ aŭtomobilojn de la markoj *Loreley* kaj *Ley*.

Literaturo
----------

* *Ein Stück Geschichte*, Thüringer Allgemeine, 14.7. 2001
* *Thüringer des Tages*, Thüringer Allgemeine, 13.7.2012
* Hans-Joachim König: "Rudolph Ley: Ein Schlosser aus Freiburg/Schlesien". Ĉe: *Arnstädter Stadtecho*, nr. 265, 16.9.2023, p. 9

Eksteraj ligiloj
----------------

* pri la Ley-autoj
* arnstadt
Skemo de duontralasa membrano  en hemodializo.  La sango estas ruĝa, la dializa likvo estas blua kaj la membrano flava.
La **duontralasa membrano** estas membrano kiu permesas, ke iuj molekuloj aŭ jonoj trapasu ĝin per difuzo. La kvanto da partikloj trapasantaj dependas de la osmoza premo, la koncentriteco kaj la temperaturo de la solvaĵoj je la du flankoj kaj de la tralaseco de la membrano por ĉiu solvita substanco.

La tralaseco dependas de la grandeco, de la solvebleco aŭ aliaj fizikaj aŭ kemiaj karakterizaĵoj de la solvita substanco kaj de la karaktrizaĵoj de la membrano.

Plejofte la duontralasa membrano permesas trairon nur al la molekuloj de la solvanto kaj ne tralasas la molekulojn de la solvita substanco.

Ekzemplo de duontralasa membrano estas la duobla lipida tavolo, sur kiu baziĝas la ĉelmembrano kiu ĉirkaŭas ĉiujn biologiajn ĉelojn.

Multaj naturaj kaj sintezaj materialoj pli dikaj ol membrano ankaŭ estas duontralasaj. Ekzemplo de ĉi tio estas la maldika haŭteto en la interno de ovo. Alia ekzemplo de duontralasa membrano  estas la peritoneo.

* Kategorio Duontralasa membrano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Monda heredaĵo de UNESKO

ĉirkaŭ la jaro 1700
**Gammelstad** estas la malnova centro de la nordsveda urbo Luleå en la historia provinco Norrbotten. La ensemblo el domoj kaj preĝejo apartenas al la monda kultura heredaĵo de UNESKO.

Historio
--------

Antaŭ 1000 jaroj la hodiaŭa Gammelstad estis insuleto ĉe la delto de la enfluejo de rivero *Luleälvs* en la baltan maron. Dum la 12-a jarcento Gammelstad iĝis centro de la kristana paroĥo, kiu laŭ la riveroj *Kalixälv, Luleälv* kaj *Råneälv* etendiĝis de la montaro ĝis la marbordo.

Post la pac-kontrakto de *Nöteborg* dum la jaro 1323, Svedio kaj Rusio malkonsentis pri la situo de la norda komuna limo. La sveda ŝtato provis pli integrigi la regionon ĉirkaŭ la rivero *Luleälv* en la regnon. Pastroj sendiĝis al la nordo, kaj simplaj lignaj preĝejoj konstruitaj. Dum la jaro 1339 okazis la unua kristana diservo en la loko, kie hodiaŭ troviĝas la urbo Luleå. La provinco Norrbotten iĝis parto de la sveda reĝlando kun svedaj leĝoj kaj impostoj.

La ĝis la nuntempo ekzistanta impona ŝtona preĝejo ekkonstruiĝis dum la 13-a jarcento kaj atestas pri la ekonomia bonfarto de la paroĥo, kies anoj komercis kun feloj kaj salmoj. Leĝo de la 15-a jarcento fiksis, ke ĉiu komerco limiĝas al la urboj, kie tuj povas esti prenataj la impostoj. Dum la jaro 1621 fondiĝis la urbo Luleå en la loko de la malnova komercoloko. Jam 28 jarojn post la oficiala urbofondiĝo, dum 1649, la urba haveno maluzebliĝis, ĉar la tuta skandinavia subkontinento leviĝis, kio plej senteblis en la nordo de Svedio, kaj sekve la akvo en la haveno malmultiĝis. Tial la plua urbo konstruiĝis en la loko de Gammelstad, la iama insuleto.

Gammelstads kyrkstad
--------------------

Ĉirkaŭ la preĝejo troviĝas la *kyrkstad*, la preĝeja urbo, de Gammelstad. Temas pri ensemblo de 400 lignaj dometoj (*kyrkstugor*), én kiuj la loĝantoj de la paroĥo povis tranokti, kiam ili venis al la diservo en Luleå. La preĝeja urbo de Gammelstadt apartenas al la monda kultura heredaĵo de UNESKO.
Nuntempe en Svedio nur malmultaj aliaj tiaj preĝejaj urboj konserviĝis: aliaj ekzemploj estas la vilaĝo *Öjebyn* en *Piteå*, ĉirkaŭ 60 kilometrojn sude de Gammelstadt, aŭ *Rättvik* ĉe la lago *Siljan*..

* Gammelstad en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Gammelstad en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* 
* 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • r   Monda Heredaĵo en Svedio |
| --- |
| Götaland | Petroglifoj en Tanum • Sendilo Grimeton • Agrikultura pejzaĝo en suda Öland • Ŝipa haveno en Karlskrona • Hansa urbo en Visby • Geodezia arko de Struve |
| Svealand | Birka kaj Hovgården • Palaco de Drottningholm • Forĝejo de Engelsberg • Faluna Mino • Tombejo de la Arbaro |
| Norrland | Vilaĝa preĝejo de Gammelstad • Ornamitaj farmodomoj de Hälsingland • Alta Marbordo kaj Insularo de Kvarken • Laponio |

 |
**Rudolf Ortvay** [ortvai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ortvay Rudolf** estis hungara fizikisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1925).

Rudolf Ortvay  naskiĝis la 1-an de januaro 1885 en Miskolc. Li mortis la 2-an de januaro 1945 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Rudolf Ortvay frekventis universitatojn en Budapeŝto, Göttingen, Zuriko, Munkeno, fine li doktoriĝis en Universitato Kolozsvár, kie li ekinstruis en 1915. Ekde 1921 li instruis en universitato de Szeged, kie li fondis katedron. En 1924 li estis elektita dekano. Inter 1928-1945 li instruis en universitato en Budapeŝto. Li redaktis fakrevuon *Math. és Phys. Lapok*. Li okupiĝis precipe pri strukturo de la materio, relativeco, kvantumoj.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A kvantumelmélet axiomatikus felépítése Heisenberg, Born és Jordan szerint* (1926)
* *Elektrodynamika* (1938)
* *Természetfilozófia* (1943)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio

* Kategorio Rudolf Ortvay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Reĝaj palacoj de Abomejo** estas argilkonstruaĵoj starigitaj de la nagooj por iliaj monarkoj ekde la duono de la 17-a jarcento ĝis la fino de la 19-a.
Dek du sinsekvaj reĝoj konstruigis siajn palacojn en la sama urbo ene de murigita ejo. Nur unu el ili, la reĝo Akabo konstruigis ĝin ekstere.

La monumenta aro estis aldonita al la listo de Monda heredaĵo de Unesko kaj en ĝia ruĝa listo. Pro tornado en 1985, la urbo Abomejo estis damaĝita kune kun la palacoj kaj muzeoj.

De tiam, pluraj programoj pri konservado realiĝis por restaŭrado de la monumentoj kiuj estas la lastaj spuroj de la monarkia dinastio. Danke al la konstanta laborado, en 2007, ĝi estis forigita el la ruĝa listo.

Abomejo en Esperanto
--------------------

En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome *Poemo de Utnoa* okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo *anoŭdo*. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kaj poste la japana pentristo Hokusajo kiuj montras al li laŭvice la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, kaj poste venas la vico de Fidiaso, kaj poste Maria Sklodovska, kiuj montras al Utnoa la mirindaĵojn de Eŭropo. La venonta ĉiĉerono estas Akenatono kiu montras interesaĵojn el Afriko kaj poste prezentas la venontan ĉiĉeronon nome Sunĝata Kejta; tiu omaĝas la historian gravon de la areo:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** 
Ili nun flugas super la Dahomeja grandurbo,
Abomej, kie staras la ĉefpalaco, loĝejo
de reĝo Gezo: lin impresas bildara kroniko,
homaj kaj bestfiguroj, en dimensio laŭesta,
ĉizitaj sur la ligno, kupraj aŭ bronze muaraj,
purformaj reliefoj pri l'historio popola.
Utnoa plu raviĝas per maskvizaĝoj ebonaj,
tamburoj, ringoj, dancoj; kaj nun rakontan eposon
li aŭdas, kiun tra jarcentoj nur buŝe la bardoj
recitos, dum foiroj, por placanaro korlule. **"** |

 |

Notoj
-----

1. ↑  Abel Montagut, *Poemo de Utnoa*. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p. p. 123-124.
**Ruska Kuĉava,** ukraine **Руська Кучава,** rutene**Руська Кучoва** [ruska kuĉova], ruse **Русская Кучава** [ruskaja kuĉava], slovake **Ruská Kučová,** hungare **Oroszkucsova** [oroskuĉova] estas tre malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en municipo de Kalnjik.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 33′ 05″ N 22° 34′ 42″ O﻿ / ﻿48.55139 °N, 22.57833 °O﻿ / 48.55139; 22.57833 (mapo)Koordinatoj: 48° 33′ 05″ N 22° 34′ 42″ O﻿ / ﻿48.55139 °N, 22.57833 °O﻿ / 48.55139; 22.57833 (mapo)
* Areo: 0.4 km²
* Alto super marnivelo: 183 m
* Loĝantaro: 89
* Poŝtkodo: 89633
* Telefonprefikso: +380 3131

Situo
-----

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon Oroszkucsova apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Ruska Kuĉava. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo el la 18-a jarcento

* Kategorio Ruska Kuĉava en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Riocavado de la Sierra** [rjokaBAdo delaSJEra] estas loĝloko kaj municipo en la sudoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Sierra de la Demanda*. La loknomo *Riocavado de la Sierra* estas komprenebla kiel Elfosita Rivero de la Montaro.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Sierra de la Demanda, ruĝe, sudoriente.
Romanika absido de la preĝejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 43,316 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 57 loĝantojn. Ĝi perdis 300 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. 

Ĝi distas 62 km de Burgoso, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. Plej frua mencio estas de 1028. Tiam la reĝino de Navaro havis bienon en Riocavado. Pere de dokumento notaria la reĝino de Navaro donacis la rajtojn kiujn ŝi posedas en la loko al la Monaĥejo de San Millán de la Cogolla. Alia dokumento de 1062 rakontas, ke alia senjorino donacis al la Monaĥejo de San Pedro de Arlanza la bienojn kiujn ŝi posedas en Riocavado kaj en aliaj proksimaj lokoj. Alia simila donaco okazis en 1083.

Estis iama fervojo sur kiu oni instalis sektoron de verda vojo].

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), minado kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la romanika preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 779779
* VIAF: 5478153716419158820002
 |
**Rudolf Slánský** (31-an de julio 1901, Nezvěstice, Aŭstrio-Hungario, nuna Ĉeĥio – 3-an de decembro 1952, Prago, Ĉeĥoslovakio) estis ĉeĥa komunista gvidanto, kiun oni kondamnis kaj ekzekutis laŭ falsaj akuzoj. 

Slánský estis juddevena, kiu membriĝis en la komunista partio en 1921. Li iĝis en 1924 redaktoro de partia gazeto Rudé Právo. Li iĝis en 1927 distrikta partia sekretaro de Ostrava, en 1929 membro de Politika KOmitato de Centra Komitato de la Ĉeĥoslovaka Komunista Partio.

Li estis elektita en 1935 al al Ĉehoslovaka Nacia Asembleo. Li havis gravan rolon dum la dua mondmilito en la moskva gvidantaro de la Ĉeĥoslovaka Komunista Partio. Li soldatservis en la ukraina fronto, en 1944 iĝis membro de la Ukraina Partizana Gvidantaro. Li estis en 1945 unu el la direktantoj de la kontraŭgermana Slovaka Nacia Insurekcio. 

Post la dua mondmilito, li iĝis la ĉefsekretario de la partio, kiel dua homo post Klement Gottwald. Li havis gravan rolon en la komunista enpotenciĝo en februaro de 1948. Li iĝis tiam vic-ĉefministro. 

Slánský en 1949 okupiĝis ĉefe pri la traorganizo de la partio, lia politika pozicio malfortiĝis en 1951. Oni arestis lin en novembro de 1951 kaj li - je forta fizika kaj spirita premo - konfesis sin kulpulo de falsaj akuzoj. Li konfesis, ke li estis cionista spiono kaj spionis por la Okcidento. Oni mortpunis kaj ekzekutis lin kun aliaj 13 komunistoj. La proceson de Slánský akompanis fortaj antisemitaj voĉoj (plimulto de la kondamnitoj estis juda).

Interesaĵo
----------

20.11.1952: Rudolf Slánský, ĉeĥoslovaka komunista aktivulo, kaj aliaj 13 komunistaj gvidantoj aŭ altrangaj oficistoj estas akuzitaj kaj kondamnitaj pro partopreno en trockisma-titoisma-cionisma konspiro - la falsigita proceso estis reĝisorita laŭ peto de Moskvo pere de sovetiaj konsilistoj en la lando, Slánský estis pendumita la 3-an de decembro 1952. Rehabilita en 1963, kun redonita membreco en la partio en 1968.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 254487
* GND: 118748424
* LCCN: n50013004
* VIAF: 30332287
* ISNI: 0000 0000 8005 3081
* SUDOC: 028722663
* BNF: 12050004v
* BIBSYS: 90576302
* NKC: jk01111803
 |
La plej frua bildo pri Maria "Reĝino de la Ĉielo"
La bildigo de la Virgulino Maria kiel la **Reĝino de la Ĉielo** estis populara temo en la katolika arto dum jarcentoj.

Frua kristana arto prezentas Marian en levita pozicio. Ŝi portas sian dian filon en siaj manoj, aŭ tenas lin. Post kiam li supreniris en ĉielon, li vivas en la Gloro. Maria, lia patrino, eniris en la ĉielon pro sia filo kaj partoprenas lian ĉielan gloron. Unu el la temoj en la bildigo de la virgulino estas la  Kronado, ofte konstruita sur la tria fazo de la Ĉieliro de Maria en kiu laŭ la tradicio, ŝi estas kronita kiel la Reĝino de la Ĉielo. Rakontaj bildoj de la Kronado de la Virgulino ofte povas esti distingitaj de alegoriaj bildoj de la Reĝino de Ĉielo per la apero en ili de okazaĵoj de la lastaj tagoj de la virgulino sur la tero, kiel ekzemple la mortolito, apostoloj kaj amikoploro por ŝi.

La plej frue konata romia bildo de "Sankta Maria Reĝino" prezentanta la Virgulinon Maria kiel Reĝinon venas de la 6-a jarcento kaj troviĝas en la la modesta preĝejo Sankta Maria la Antikva, konstruita en la 5-a jarcento en la Roma Forumo. Ĉi tie la Virgulino Maria estas prezentita kiel imperiestrino. Kiel unu el la plej fruaj romiaj katolikaj preĝejoj, tiu preĝejo estis uzita de Johano la 7-a en la frua 8-a jarcento kiel la ejo de la episkopo de Romo. Ankaŭ en la 8-a jarcento, la Dua koncilio de Niceo dekretis ke tiaj bildoj de Maria devus esti honoritaj.

La virgulino kiel reĝino estis temo en multaj libroj verkitaj en ŝia honoro en la 13-a jarcento en Francio. En tiuj literaturaĵoj ŝi estis reĝino de la ĉielo tuj post la "dormo" kaj jam ĉiele ŝi estis kronita en mezo de anĝeloj, kaj reĝino de la tero kie ŝi konstante manifestis sian potencon. La koncepto estis portita al arto en preĝejoj, ekz. multaj katedraloj estis dediĉitaj al ŝi kiel Reĝino de la Ĉielo, aperanta en reĝa stato.

En la frua 16-a jarcento, Protestantaj reformantoj komencis malinstigi la Marian arton, kaj kelkaj kiel Kalvino aŭ Zvinglo eĉ instigis ĝian detruon. Sed post la Koncilio de Trento en la duono de la 16-a jarcento konfirmiĝis la admiro de mariaj pentraĵoj por katolikoj. Maria ofte estis pentrita kiel Madono kun krono, ĉirkaŭita de steloj, starante sur la mondo aŭ luno. Post la venko kontraŭ la turkoj ĉe Lepanto, Maria estas prezentita kiel la Reĝino de Venko, foje uzante la kronon de la Habsburg-imperio. Naciaj interpretoj ekzistis en Francio ankaŭ, kie Jean Fouquet pentris la Reĝinon de Ĉielo en 1450 kun la vizaĝo de la amantino de reĝo Karolo la 7-a. Statuoj kaj bildoj de Maria estis kronitaj de reĝoj en Pollando, Francio, Bavario, Hungario kaj Aŭstrio, foje certe uzante kronojn antaŭe uzitaj de teraj monarkoj. Lastatempa kronado estis tiu de la bildo de Salus Populi Romano en 1954 de Pio la 12-a. Admiro de Maria kiel reĝino daŭras en la 21-a jarcento, sed artaj esprimoj ne havas la ĉefrolon kiel en antaŭaj tempoj.
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

**Ruski Komarivci,** ukraine **Руські Комарівці,** hungare **Oroszkomoróc** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo.

* 48° 31′ 13″ N 22° 25′ 58″ O﻿ / ﻿48.52028 °N, 22.43278 °O﻿ / 48.52028; 22.43278 (mapo)Koordinatoj: 48° 31′ 13″ N 22° 25′ 58″ O﻿ / ﻿48.52028 °N, 22.43278 °O﻿ / 48.52028; 22.43278 (mapo)
* Areo: 10  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 1570
* Poŝtkodo: 89443
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Ruski Komarivci situas sur ebenaĵo sub monto 301 m-ojn alta, laŭ rojo.

Historio
--------

La historiaj loknomoj estis "Komorocz", "Oroszkomoró". Ĝis Traktato de Trianon Oroszkomoróc apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto Szerednye, poste al Ĉeĥoslovakio. Ekde 1945 Ruski Komarivci apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2001 vivis tie 2023 homoj, inter ili 173 hungaroj.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo
**Andrew HOMZY** (naskiĝis la 31-an de oktobro 1945 en Toledo, Ohio) estas usona ĵazmuzikisto (piano, tubjo, aranĝado, komponado), dirigento kaj muziksciencisto.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Vivo kaj verkado
----------------

Homzy ricevis tubjolecionojn de Harvey Phillips kaj studis muzikon ĝis 1967 ĉe Altlernejo Baldwin-Wallace je Berea en Ohio. Post ekzameno li komencis en Montrealo muziksciencan majstrostudon ĉe Universitato McGill, kie li ankaŭ laboris instruiste. Ĝis 1972 li instruis ĉe *Universitato Sir George Williams*, el kiu en 1974 ekestis Universitato Concordia. Post laboro kiel muzikisto por sonregistrejo, sed ankaŭ por baleto, opero kaj la loka simfoniorkestro same kiel pr la Bandego Vic Vogel kaj kiel estro de propraj bandoj kiel *Saxophone No End* (1975-77) lin reirigis Universitato Concordia en 1977. Tie Homzy instruis ĵazon kaj estris ekde 1980 kiel helpprofesoro la ĵazprogramon. En 1984 li fondis la Ĵazorkestron *Andrew Homzy*, kiu sin dediĉis al la repertuaro de klasikaj ĵazaranĝaĵoj, sed anakaŭ prezentis novajn verkojn de Francy Boland kaj *Genesis* de Stan Tracey.

Homzy kiel muziksciencisto intense okupiĝis pri la postlasaĵoj de pokaze Duke Ellington kaj Charles Mingus, kies ampleksan verkon *Epitaph* li remalkovris kaj rekonstruis kune kun Gunther Schuller tiom, ke en 1989 ĝi estis sukcese prezentebla. Ankaŭ li rekonstruis de Ellington *Jump for Joy*, kiun li en 1991 prezentis kun la orkestro de Bill Berry en Los-Anĝeleso. Inter 1989 li 1994 transskribis multajn klasikajn ĵazaranĝaĵojn, por prezentis ilin per *Smithsonian Jazz Masterworks Orchestra*. Krome li verkis proprajn komponaĵojn kaj multajn aranĝaĵojn pri mingusaj komponaĵoj por bandego. Krome li verkis la akompantekstojn por kelkaj republikigoj de klasikaj ĵazalbumoj.

Traktaĵoj
---------

* Charles Mingus: *More than a fake book.* Hal Leonard Publishing, Milvokio WI 1991, ISBN 0-7935-0900-9.
* *Me And You: Duke Ellington and Billy Strayhorn.* The Village Voice – Jazz Supplement, 23-an de June 1992
* *Black, Brown and Beige in Duke Ellington's Repertoire, 1943-1973.* Black Music Research Journal 1993

Literaturo
----------

* John Gilmore: *Who's Who of Jazz in Montreal: Ragtime to 1970.* Véhicule Press, Montrealo 1989, ISBN 0-919890-92-X.
* Mark Miller: *The Miller Companion to Jazz in Canada and Canadians in Jazz.* Mercury Press, 2001, ISBN 1-55128-093-0.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* Arkivigite je 2015-09-06 per la retarkivo Wayback Machine
*

Referencoj
----------

1. ↑  En 1997 li prezentis la verkon en Kopenhago kun la Sveda Radio-Orkestro.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 406243
* GND: 134918312
* LCCN: n93043212
* VIAF: 53359962
* ISNI: 0000 0000 5552 9359
* SUDOC: 261911392
* BNF: 169519814
* MBA: 02f3d857-9c6f-4b16-8661-fa376053155a
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Rusko** |
| --- |
|  |
| Ruscus hypoglossum, langa rusko*Ruscus hypoglossum*, langa rusko |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Subregno: | Vaskulaj plantoj *Tracheobionta* |
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Unukotiledonaj plantoj *Liliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Asparagaloj *Asparagales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Asparagacoj *Asparagaceae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Genro  |
| ***Ruscus***L. 1753 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Rusko  |

 |
| v • d • r |

**Rusko** (*Ruscus*) estas genro de asparagacoj (*Asparagaceae*) kun ses specioj.

Priskribo
---------

La ruskospecioj estas dioikaj arbustoj; la veraj folioj reduktiĝis kaj estas sekhaŭtaj; la fotosintezo okazas per la foliaj, haŭtaj, pintaj filokladioj, ĉe kies akseloj elkreskas la veraj folioj. La filokladioj estas paralele nervitaj, longetaj-rondaj ĝis longetaj-lancetaj aŭ eliptaj. 

La 1-6 verdblankaj floroj situas en mezo de la filokladioj kaj kreskas el la akseloj de la brakteoj. La perianteroj estas ne kunkreskintaj, la tri internaj estas pli sveltaj ol la eksteraj. La masklaj floroj havas tri stamenojn kun filamentoj kuniĝantaj en ŝvela tubo. 

La fruktoj estas ruĝaj, venenaj beroj kaj entenas 1-2 semojn.

Kreskejo
--------

La ruskoj kreskas en okcidenta Eŭropo, en Makaronezio, en la Mediteranea areo kaj de Kaŭkazo ĝis Irano.

Specioj
-------

* Pika rusko (*Ruscus aculeatus*)
* *Ruscus colchicus*
* Langa rusko (*Ruscus hypoglossum*)
* Okcidentmediteranea rusko (*Ruscus hypophyllum*)
* *Ruscus hyrcanus*
* *Ruscus streptophyllus*

* Kategorio Rusko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Rusko en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Ripetfrazo** (angle: *Riff*) en muzika terminologio signifas melodian teknikon de rok-muziko kaj ĵazo (aparte, svingo), unu el formoj de ostinato. Ĝi estas mallonga melodia frazo, kiun muzikistoj ripete reludas, foje kun malgranda variado. En tre granda grupo aŭ orkestro oni ludas kelkajn diferajn ripetfrazojn samtempe aŭ laŭvice.

Deveno de la termino mem estas malklara. Ekzistas versio, ke la angla vorto "riff" estas mallongigo de "rhythmic figure" (*ritma figuro*). Tamen, plimulto de muzikistoj opinias, ke la vorto devenas de analoga termino el komedio, kie ĝi signifas mallongan kaj precizan rimarkon en malfacila situacio. 

Ripetfrazoj estas tre grava elemento de moderna rokmuziko. Ofte, la ripetfrazo iĝas "vizaĝo" de la kanto, laŭ kiuj la admirantoj tuj rememoras ĝin (ekzemple, ripetfrazo de klasika rokkanto Smoke On The Water de Deep Purple). Rok-gitaristoj plej ofte uzas malatajn fretojn por rifoj, kaj kune kun granda distordo ili donas tre fortan sonon. Ĉiuj rok-ripetfrazoj distingeblas laŭ kelkaj kategorioj: unuvoĉaj, en "malfermitaj" tonaloj surbaze de kvinto, blusaj, plej ofte (kompreneble) en E-maĵoro, ripetfrazoj kun "pedala" (varianta) tono kaj la akordaj. Tiu apartigo, tamen, estas nerigora, ĉar ripetfrazo povas esti kombinaĵo de tiuj tipoj.

Notoj
-----

1. ↑  Vortaro pri muziko de Bertilo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 272083
* GND: 4178143-0
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Rudolfstetten (stacidomo) kaj Rudolfstetten Hofacker (stacidomo). |



 **Rudolfstetten-Friedlisberg** estas komunumo en la distrikto Bremgarten de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 4097 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. Ĝis 1953 la komunumo nomiĝis nur Rudolfstetten.

Geografio
---------

Rudolfstetten-Friedlisberg situas sur la kulmino de la Mutschellen-Pasejo inter Dietikon kaj Bremgarten ĉe la limo al Kantono Zuriko. La komunumo konsistas el la du vilaĝoj Rudolfstetten, kiu situas en valo norde de la Mutscheln-pasejkulmino kaj kiun trafluas la rivereto *Rummelbach*, kaj Friedlisberg, kiu situas sudoriente de la komunumo sur altebenaĵo je 601 m s.m.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Rudolfstetten-Friedlisberg limas en nordo al Bergdietikon, en oriento al Urdorf, en sudoriento al Birmensdorf, en sudo al Berikon, kaj en okcidento al Widen.

Trafiko
-------

Tra Rudolfstetten pasas la Dietikon-Bremgarten-Fervojo, kiu disponas pri du haltejoj sur al komunuma teritorio, nome *Rudolfstetten* kaj *Rudolfstetten Hofacker*.

La Mutschellen-pasejvojo estas grava kantona ĉefvojo, kiu pasas tra la komunumo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A4 troviĝas apud Urdorf en distanco de proksimume 4 km.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Rudolfstetten datiĝas el la jaro 1190 kiel *Rudolfstettin* en bieninvetaro de la Monaĥejo Engelberg.

En mezepoko Rudolfstetten apartenis al la Habsburgoj, ĝis en la jaro 1415 Argovio estis konkerita de la Svisa Ĵurkomunumo. Rudolfstetten tiam estis atribuita al la voktejo Dietikon de la Grafejo Baden, kiu estis komune regita teritorio de la Ĵurkomunumo. Post la kontruo de veturebla vojo trans la Mutschellen-Pasejo la urbo Bremgarten akiris la malaltan jurisdikcion pri Rudolfstetten kaj kreis voktejon, al kiu krom Rudolfstetten apartenis ankaŭ Friedlisberg.

Post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Rudolfstetten apartenis dum kvin jaroj al la tiama Kantono Baden. Post ties integriĝo en la Kantonon Argovio, Rudolfstetten fariĝis parto de la hodiaŭa argovia distrikto Bremgarten.

Vidu ankaŭ
----------

* Rudolfstetten (stacidomo)
* Rudolfstetten Hofacker (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rudolfstetten-Friedlisberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Rudolfstetten-Friedlisberg
* Rudolfstetten-Friedlisberg en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Bremgarten |
| --- |
| Arni • Berikon • **Bremgarten** • Büttikon • Dottikon • Eggenwil • Fischbach-Göslikon • Hägglingen • Hermetschwil-Staffeln • Islisberg • Jonen • Niederwil • Oberlunkhofen • Oberwil-Lieli • Rudolfstetten-Friedlisberg • Sarmenstorf • Tägerig • Uezwil • Unterlunkhofen • Villmergen (Hilfikon) • Widen • Wohlen • Zufikon |  |

 |
La **ripuara dialektaro** estas grupo de dialektoj de la germana lingvo kaj samkiel la norma germana lingvo apartenas al la okcidentĝermana lingvaro. 

En sama serio de germana eldonejo interalie aperis multvendataj lingvogvidiloj kaj pri Esperanto kaj pri la kolonja dialekto ("Kölsch") de la ripuara dialektaro
Ĝi parolatas en okcidenta Germanio kaj en la germanlingva parto de Belgio, pli konkrete en sudokcidenta Nordrejn-Vestfalio (interalie en la urboj Kolonjo kaj Bonno), krome ĉe la nordokcidenta rando de Rejnlando-Palatinato, en la norda duono de orienta Belgio, kaj en la plej suda parteto de Nederlando (ĉirkaŭ la urbo Mastriĥto, kie ankaŭ parolatas la limburga).

Disvastiĝo
----------

La dialektaro parolatas en vasta areo inter la urbo Duseldorfo norde kaj Bad Neuenahr-Ahrweiler sude, inter Eupen en Belgio okcidente kaj Siegen oriente. La teritorio esence estas la regiono, kiu historie dum multaj jarcentoj konsistigis la eklezian princlandon "Kurfürstentum Köln". 

La ripuara norda parto de la germanlingva parto de Belgio nur post la jaro 1918 iĝis parto de Belgio kaj antaŭe same estis kolonja. Krome la ripuara parolatas en iuj limaj komunumoj de la provinco Limburg de Nederlando, nome en la urboj Kerkrade - la loko de la IJK de somero 1989, Simpelveld, Vaals kaj la ĉirkaŭaĵo.

La plej konataj variaĵoj de la ripuara dialektaro estas la urbaj dialektoj "Kölsch" de Kolonjo kaj "Bönnsch" de Bonno, ĉe la rivero Rejno en la centra parto de la dialektejo, kaj "Öcher Platt" (Akeno), "Dürener Platt" (Düren) kaj "Eischwiele Platt" (Eschweiler) en la okcidento. 

specife formita glaso de la loka biero "Bönnsch", samnoma kiel la loka ripuara dialekto de Bonno
"Kölsch" kaj "Bönnsch" krom dialektoj ankaŭ estas lokaj specoj de biero, kaj ĉar la parolantoj de la ripuara konsideriĝas esti aparte festemaj, la dialektaro nelaste praktikiĝas en bierejoj.

Ekzistas propra vikipedia branĉo en la ripuara dialektaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ripuara dialektaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Vikipedio en la ripuara lingvo (Reta enciklopedio)

* ripuara vortaro Arkivigite je 2008-03-17 per la retarkivo Wayback Machine
* ripuara vortaro: aldona volumo Arkivigite je 2007-12-15 per la retarkivo Wayback Machine
* Eischwiele Platt - vortaro de la ripuara dialekto de la urbo Eschweiler
* "Akademie för uns kölsche Sproch" - Akademio por nia kolonja lingvo
Orienta vidaĵo de Kastelo Schwanenburg en la vesperkrepusko
Kastelo ***Schwanenburg*** (eo: **Cignokastelo**) estas la rekonilo de la urbo Kleve en Rejnlando (Germanujo) proksime de la landlimo al Nederlando. La grafoj kaj postaj dukoj de Kleve konstruigis ĝin supozeble en la 11-a jarcento sur sproneca branĉo de la Malsuprorejnlanda Altaĵoĉeno kaj estas per tio unu el la malmultaj altokastelo ĉe la malsupra Rejno. Ĝia kastelmonto estis nomdoma por la pli malfrue ekestonta loko: El *Cleef* (por rifo) fariĝis *Kleve*. Sian nomon *Schwanenburg* (eo: Cigna Kastelo) ĝi ricevis pro sia ventoflago laŭ formo de granda cigno, kies flugiloj estis la kaskornamaĵo de la duka blazono.

La nomon ĝi ricevis pro sia ventoflago laŭ formo de granda cigno, kies flugiloj estis la kaskornamaĵo de la duka blazono. La ensemblo estis nomata ankaŭ *het slot von Cleef* [la kastelo de Kleve], kaj ankaŭ se la nomo sugestias tian, je *Schwanenburg* ne temas pri fortikaĵo, sed pri kastelo ekestinta en la 17-a jarcento laŭ baroka arĥitekturo.

La Mariakolegiato Bedburg (vere Bedbur) estis monaĥinejo fondita en la 12-a jarcentoproksime de la Klever Burg.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Schwanenburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Schwanenburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Elaera foto de Schwanenburg Arkivigite je 2012-12-06 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑  Laŭ informo de leksikono el 1731
2. ↑  Laŭ informo de Leksikono Zedler el 1731, volumo 6
Rutheneum Schleiz
**Rutheneum** estis lernejo en Schleiz, Germanujo, kiu funkcias nuntempe muzee. Ĝi famiĝis ankaŭ pro la imprese bonega estriĝo ĝia fare de Konrad Duden. La nomo estas latinlingva versio de la dinastio Reuß.

Historio
--------

Lerneja tradicio en Schleiz longas: en 1284, kiam la Ordeno de germanaj kavaliroj ekpatronecis pri la preĝejo urba, fonditis ankaŭ lernejo. En 1374 certe surlokis latinlernejo, verŝajne jam ĉe la sama grundo. En 1485 deĵoris tie ĉi tri lernigistoj kaj pli kaj pli lernantoj venis el burĝaj familioj kiu bonegis perspektive por la lerneja estonteco.

En la 25.8.1656 la suvereno Henriko la 9-a (Reuß-Schleiz) ne nur dungis duan direktoron sed ankaŭ plilaltrangigis la lernejon je *liceo*. Fajrego detruis la ejon en 1689. En 1722 la kadukiĝo doma taksitis vivdanĝera por ĉiuj koncernitaj personoj. Finfine inaŭguritis nova ejo en la jaro 1735-a, de kiam datumas la hodiaŭaj fasado kaj la restintaj volboj.

En 1860 la parlamento de Reuß pensis ke fermo de la schleiz-a lernejo reduktus tre la elspezojn. Pro akraj protestoj kaj vetoo princa tiu minaco foriĝis: tamen farotis inspektado kaj dungo de nova estro. Tiun ĉi postenon feliĉe plenumis Konrad Duden kiu sukcese ŝanĝis tiun ĉi instituton en lerniegon ĉie kaj de ĉiu altestimatan. Sole ene de seso da jaroj la nombro lernantara kreskis de 119 al 200. En 1923 la gimnazio translokigitis en la ejojn de la malaperinta porinstruista seminario de ĉe Hofer-strato. En la iamajn Rutheneum-ĉambrojn venis metilernantoj kaj la popolaltlernejo, helpa lernejeto kaj (ĝis oktobro 2007) ŝtata Apogocentro *Friedrich Fröbel*.

Muzea uzo
---------

Konrad-Duden-monumento de Zhi Li antaŭ la muzea enirejo
La domo gastigas daŭrajn kaj maldaŭrajn ekspoziciojn. Inter la daŭraj menciindas sekcio pri la vivo kaj agado de Konrad Duden kaj la historio de la detruita rezideja kastelo de Schleiz. Germanistike interesas la projekto *Schleizer Duden 2022*, cifereca leksikono. Tiukuntekste prezentatas kaj pridiskutatas novaj lernigaj metodoj.

Inter la maldaŭraj elmontradoj estis ekde 2019 ekz. unu pri la kemifirmao Piegler aŭ pri la bierfarejo Schwender.

Vidu ankaŭ
----------

* Heinrich Gustav Blechschmidt, instruinto
* Rutheneum (Gera)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rutheneum (Schleiz) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo

Notoj
-----

1. ↑  La titolo *gimnazio* venis nur en la 19-a jarcento okaze de splitiĝo branĉa.
2. ↑  Presitis en 1872 eldono loka de la famega Duden-vortaro sub la titolo *Zur deutschen Rechtschreibung*. Schleiz ege sopiris je unuecaj skribreguloj ĉar tie ĉi interkruciĝis frankoniaj, saksaj kaj turingiaj dialektoj...




Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Alacón** [alaKON] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la nordokcidento de la nordorienta komarko *Andorra-Sierra de Arcos*, kies komarka ĉefurbo estas Andorra mem.

Geografio
---------

Ĝi estas je 108 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio estas inter Muniesa (okcidente) kaj Oliete (oriente) laŭ la regiona ŝoseo A-1401. 

La altitudo de la loĝloko estas de 702 msm.​ Ĝi estas ĉe la Iberia Sistemo, nome sur monteto en la kunfluejo de la ravinoj Muela kaj Mortero. Inter amboaŭ, profite de fonto staras la ermitejo de Sankta Mikaelo, kien lokanoj venas kamparfeste. La loko estas integrita en la Kultura Parko de la Rivero Martín.

Historio
--------

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Alacón oni malaltiĝis ĝis nunaj 235 loĝantoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas malmulta agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da vitejoj, legomoj), forstado, ĉasado kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj kaj kaproj). Nune gravas rura turismo. La tradicia ekonomio de Alacón dependis historie de la agrikulturo, brutobredado de ŝafoj kaj komerco. Aktuale restas produktado de olivoleo kaj turismo. 

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la Ermitejo de la Kalvario, kiu havigas kalvarion kaj pejzaĝan rigardejon, kaj la nomita *Torre Vieja* (Malnova Turo), de araba deveno. Krome estas Muzeo pri Olivoleo, nome olivmuelejo muzeiigita en kiu oni konservas iamajn maŝinaron kaj instalaĵojn. Apartaj estas la preĝejo kaj centoj da vinkeloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801268
 |
Gasputo
La **Gasputo** estas subtera minkavo uzata en la gasindustrio.

Klasifiko
---------

La *ekspluata gasputo* estas destinita por malfermi gastavolon kaj eligi el ĝi tergason.

La *pumpa gasputo* estas destinita por pumpi en tavolo diversajn substancojn cele subteni la tavolpremon kaj altigi procentaĵon de la elminigataj hidrokarbonoj (ekzemple kadre de cikloprocezo en la gasokondensataj minejoj).

La *observa gasputo* estas uzata por observi ŝanĝojn de tavolpremo en diversaj partoj de gaskuŝejo kaj akvohava areo (la piezometraj gasputoj), kaj por observi kaj kontroli (la kontrolaj gasputoj) translokiĝon de la gasakva kontakto, ŝanĝojn de gasosaturiĝo (akvosaturiĝo) en diversaj partoj de la produktohava tavolaro. En la lasta kazo tiaj gasputoj kontrolas ankaŭ lokajn invadojn de la tavolakvo (akvolangoj, akvokonusoj ktp).

Forlasita gasputo
La *speciala gasputo* uzeblas por specialaj esploroj, likvido de fontanoj (akcidentoj), enpumpo de forĵetakvoj en absorbotavolojn, elminigo de teknikaj akvoj.

Teknikaj karakterizoj
---------------------

Fruntoen de la gasputo povas esti (depende de la enirangulo) vertikala, oblikva aŭ horizontala. Kutime ĝi havas cilindran formon. Por intensigi alfluon de la gaso al la frunto oni uzas diversajn metodojn (hidraŭlika fendado, prilaboro per acidoj ktp), kreante en la apudfrunta zono pliajn kanalojn.

Tergaso fluas al la surfaco (al la putobuŝo) danke al tavolpremo dum la tuta ekspluata periodo, kio diferencigas la gasputojn de la naftoputoj. Poste ĝispremaj kompresoraj stacioj enpumpas la gason en gasduktojn. Likvan fazon (tavolakvoj, kondensatakvoj, hidrokarbona kondensato) oni forigas de la gasputa frunto pere de teknologiaj, mekanikaj kaj fiziko-kemiaj metodoj.

Literaturo
----------

* Зотов, Г. А..  [2004] Р. И. Вяхирев: *Газовая скважина // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 79–80. ISBN 5-85270-327-3.

Vidu ankaŭ
----------



* Naftoputo
**Rueyres-les-Prés** estas komunumo en la distrikto Brojo en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 349 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Rueyres-les-Prés situas en la friburga eksklavo Estavayer, nordokcidente de la urbo Payerne, en la ebenjaxo de la rivero Brojo, ĉe la bordo de la rivero Eta Glano, norda alfluanto de Brojo. La komunumo konsistas el la vilaĝo Rueyres-les-Près, la setlejo Au Chili, kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,17 km², de kiuj 2,2% estas kovritaj de arbaro, 82,0% servas por agrikulturo kaj 14,5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Rueyres-les-Prés limas en nordo kaj oriento al Grandcour (VD), en sudoriento al Payerne, en sudo al Morens, kaj en okcidento al Montbrelloz.

Trafiko
-------

Laŭlonge de la norda komunumlimo kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 152 de Avenches al Estavayer-le-Lac. La vilaĝo mem situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas en sudo de la komunumo apud Payerne. Ĉe la suda komunumlimo situas la arema flughaveno de Payerne. Pere de poŝtaŭtolinio de Payerne und Chevroux kaj buslinio de la entrepreno Transporto Publika Friburga al Estavayer-le-Lac la komunumo estas konektita al la publika tranpsortreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Rueyres-les-Près datiĝas el la jaro 1288 kiel *Ruere*. Dum mezepoko la vilaĝo estis sub la regado de la Senjorujo Estavayer, kun kiu ĝi en la jaro 1536 venis sub friburga suvereneco. La bienoj en Ruyeres-les-Prés apartenis ĝis 1487 al la Senjoroj de Ligerz, tiam al la familio de Pontherose kaj ek de la fino de la 17-a jarcento al la familio de Diesbach, kiu vendis sian havaĵon en la vilaĝo en la jaro 1772 al la urbo Friburgo. De 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Rueyres-les-Prés apartenis al la Voktejo Estavayer, poste ĝis 1848 al la samnoma distrikto, kaj tiam ĝi surbaze de la nova friburga kantona konstitucio estis integrita al la distrikto Brojo.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Rueyres

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Marianne Rolle* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-08-18)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Rueyres-les-Prés

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Rueyres-les-Prés** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Brojo |
| --- |
| Bussy • Châbles • Châtillon • Cheiry • Cheyres • Cugy • Delley-Portalban • Domdidier • Dompierre • **Estavayer-le-Lac** • Fétigny • Gletterens • Léchelles • Les Montets • Lully • Ménières • Montagny • Morens • Murist • Nuvilly • Prévondavaux • Rueyres-les-Prés • Russy • Saint-Aubin • Sévaz • Surpierre • Vallon • Vernay • Villeneuve • Vuissens |  |

 |
**Ruzsa** [ruĵa] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono **Suda Ebenaĵo**, en departemento Csongrád, en subregiono de Mórahalom.

Domoj en Ruzsa

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 85  km²
* Loĝantaro: 2800
* Poŝtkodo: 6786
* Telefonprefikso: 62

Situo
-----

Ruzsa situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Mórahalom troviĝas 16, Kiskunmajsa 27 Szeged 34 km.

Historio
--------

Hungaroj fondis la vilaĝon, oni trovis sonorilon el post la ŝtatiĝo. Dum la turkoj la regiono senhomiĝis, la loĝantoj rifuĝis precipe al urboj Kecskemét, Szeged kaj Szabadka. Post la turka erao la kamparanoj konstruis farmojn en siajn parcelojn, ĉar el la urbo ne povis kulturi teron kaj bredadi. Naskiĝis senfinaj vicoj de farmoj, kiu hungare enradikiĝis "farmomondo" pro la grandeco. Tie oni kaptis Sándor Rózsa, kiu estis la plej fama hungara popola kaj populara bandito. La simileco inter Rózsa kaj Ruzsa ne estas hazarda! Katolika preĝejo omaĝe al Ŝanĝo de Nia Sinjoro ekfunkciis ekde 1987. La vilaĝo atingis la 1-an lokon en 2004 en Tutlanda Flora Hungario. Apud la vilaĝo fiŝkaptista lago troviĝas.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, infanvartejo, lernejo, kulturdomo, biblioteko, interreta ĉambro, familihelpa servo, sportejo.

Vidindaĵoj
----------

* nova romkatolika preĝejo de 1987, la turo estas 18 metrojn alta

Ĝemelkomunumoj
--------------

* Rumanio Árpástó, Rumanio
* Rumanio Giarmata, Rumanio
* Rumanio Magyardécse, Rumanio
* Serbio Feketicj, Serbio

* Kategorio Ruzsa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La *Red House* en Bexleyheath, Kent.
La **Ruĝa Domo** (*Red House*) estas posedaĵo kiu estis konstruita de Philip Webb en 1859 en Anglio, laŭ mendo de William Morris. Ĝia nomo derivas el la materialo el kiu estis konstruitaj ĝiaj muroj, nome ruĝa briko.

Du jarojn poste Morris organizis asocion de prarafaelistaj artistoj – inkludante Webb, Rossetti, Edward Burne-Jones  kaj Ford Madox Brown – por formi atelieron kiu dezajnu kaj realigu laŭ mendo ajnan artaĵon, el murpentraĵoj ĝis vitraloj kaj mebloj, el brodaĵoj ĝis verkoj en metalo kaj ĉizita ligno. La celo estis krei totalan artaĵon, en kiu ties kreinto havu totalan konekton kun sia verko, kaj tiu estu unika, kontraŭ la industria produktmaniero.

Ĝi estis la unua arkitektura verko de la grupo Art & Crafts. Interne ĝi estis ornamita pere de murpentraĵoj kaj vitraloj. Morris deziris kaj domon kaj "Palacon de Artoj" en kiu li kaj liaj amikoj povu distri sin produktante artaĵojn. La domo respegulas la admiradon al la aŭtenteco kaj homeco de la mezepokaj konstrumetodoj.

Ĝi estas konstruita el varmiga ruĝa briko sen kovro, kun tegmento el tegoloj, kio faciligas la adapton al la ĉirkaŭa medio. La aŭtoroj evitis sekvi stilon kaj atentis nur al la praktika utileco de la domo. La ekstera aspekto de la konstruaĵo rekte estas okazigita de la kreado de la necesaj apartaĵoj por plenumi la internajn funkciojn. En la interno hegemonias ligno, kaheloj kaj vitro, nome naturaj materialoj kiuj havigas gasteman etoson. La dezajnoj similas al mezepoka kaj vegetala medio. Estas teĉambro kun donacbutiko.

Notoj
-----

1. ↑   Red House. Arkivita el la originalo je 2023-03-10. Alirita 2023-03-10.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informo pri Red House en National Trust Arkivigite je 2007-04-16 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Ruĝa Domo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)