recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Áron Chorin,** **אהרן חארין**, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Chorin Áron** estis hungaria (supozeble ĉeĥdevena) ĉefrabeno, pioniro de frua religia reformo. Lia nepo estis Ferenc Chorin.

Áron Chorin naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1766 en Weisskirchen (Moravio, Aŭstra Imperio, nuntempa Hranice (distrikto Přerov) en Ĉeĥio), li mortis la 24-an de aŭgusto 1844 en Arad (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), nuntempe en Rumanio).

Biografio
---------

Áron Chorin devenis el malriĉa juda familio. En la aĝo de dek kvar li studis en Hungara reĝlando, poste en Prago en la pli alta Talmuda lernejo. Li edziĝis en 1783 kaj tiutempe li estis komercisto. Tiu komerca kariero ne estis sukcesa, tial li akceptis rabenan postenon en Arad de 1789 ĝis sia morto. Li ankaŭ estis eklezia notario ĝis 1806. Li enkondukis reformon en la liturgio, krome li strebis por la judoj estu metiistoj kaj ne komercistoj. Li permesis uzon de la orgeno en la sinagogo. Ekde 1798 li publikigis siajn ideojn. Li estis kondamnita en 1805 en Óbuda antaŭ rabena kunveno, sed post 2 jaroj tio estis retirita.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Trauer-Andachtsrede über Ludvigs XVI. Unglücksschicksal, mit einem Anhang...* (1793)
* *Gedächtnissrede über das Ableben des…* (1803)
* *Herzens regungen bei der Installation…* (1823)
* *Der treue Bothe an seine Glaubensgenossen* (1830)
* *Worte der Wahrheit und des Friedens! Geschrieben im Jahre 1843–44.* (1848)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697782
* GND: 100441505
* LCCN: nr94006175
* VIAF: 10193208
* ISNI: 0000 0000 6665 3363
* LIBRIS: 238805
* NKC: jo2015861504
 |
Bildo de Siberia tigro (nur kapo).La Siberia tigro estas subspecio de tigro kiu estas danĝernivele endanĝerigita; tri subspecioj de tigro jam estas formortintaj.
**Naturkonservado** estas la praktiko de protektado de endanĝerigitaj plantoj kaj bestospecioj kaj iliaj vivejoj. Inter la celoj de naturkonservado devas certigi ke naturo restos sentuŝe por ontaj generacioj kaj por ĝui kaj agnoski la gravecon de faŭno kaj naturaj teroj al homoj. Multaj ŝtatoj havas registaragentejojn dediĉitaj al naturkonservado, kiuj helpas efektivigi politikojn dizajnitajn por protekti faŭnon. Ankaŭ multaj sendependaj neprofitocelaj organizoj reklamas diversajn naturkonservadajn postulojn.

Naturkonservado fariĝis ĉiam pli grava praktiko pro la negativaj efikoj de homa aktiveco sur faŭno. Endanĝerigita specio estas difinita kiel populacio de viva estaĵo ĉe la danĝero formorti pro pluraj kialoj. Aŭ ili estas malmultaj en nombro aŭ estas minacitaj per la ŝanĝiĝanta medio aŭ predadaj parametroj.

Notoj
-----

1. ↑   Cooperative Alliance for Refuge Enhancement. CARE. Arkivita el la originalo je 2012-05-11. Alirita 1a de Junio 2012.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Naturkonservado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Medikonservado
* Naturprotekto
* Premio Sultano Qabus por naturmedia konservado
**SZEMERE Árpád** [pr. semere] *Strosz* estis hungara kantisto (baritono), reĝisoro naskiĝinta en Braŝovo la 9-an de novembro 1878 kaj mortinta en Budapeŝto 2-an de aŭgusto 1933.

Kariero
-------

Árpád Szemere en 1898 estiĝis disĉiplo de Richárd Pauli kiel stipendiulo de la Operejo kaj debutis en la sama jaro en rolo de Paris (Gounod: Rómeó és Júlia). Inter 1904 kaj 1929 li estis kantisto, inter 1926–33 ĉefreĝisoro en la Operejo, ekde 1923 ĝia eterna ano. Li kantis ankaŭ en koncertoj kaj instruis en la muzikakademio. Li surscenigis pli ol 30 operojn (renovigoj de operoj de Wagner, Erkel Ferenc, Puccini, premiero de *A végzet hatalma* de Verdi).

Roloj
-----

* Tell Vilmos (Rossini: [*Vilhelmo Tell*]);
* Valentin (Gounod: Faŭsto);
* Escamillo (Bizet: Carmen);
* A bolygó hollandi (Wagner);
* Germont György (Verdi: Traviata);
* Borisz Godunov (Musorgskij);
* Don Giovanni (Mozart);
* Rigoletto (Verdi).

Fonto
-----

* Magyar Színházművészeti Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 315260
 |
**Rafael SÁNCHEZ FERLOSIO** estas hispana verkisto, elstara membro de la t.n. *Generacio de 1950*. Li naskiĝis en Romo la 4-an de decembro de 1927.

Li estas filo de la ankaŭ verkisto Rafael Sánchez Mazas, falangisto kaj ĉefrolulo de la lastatempe fama romano (kaj poste filmo) *Soldatoj de Salamina* de Javier Cercas.

Kvankam li famiĝis per la verkado de romanoj, li lastatempe dediĉas sin ekskluzive al la eseo kaj al la skribado de ĵurnalaj artikoloj. En 2004 Sánchez Ferlosio ricevis la premion Cervantes.

Ĉefaj verkoj
------------

*Industrias y andanzas de Alfanhuí* ("Faroj kaj aventuroj de Alfanhuí", 1951), romano.
*El Jarama* ("Rivero *Jarama*", 1955), romano.
*Las semanas del jardín* ("La ĝardenaj semajnoj", 1974), eseo.
*Non Olet* ("Ne odoras"), eseo.
Rakontoj *Y el corazón caliente* ("Kaj la koron varma") kaj *Dientes, pólvora, febrero* ("Dentoj, pulvo, februaro").
*Ensayos y artículos* ("Eseoj kaj artikoloj", 1992).
*El testimonio de Yarfoz* ("La atesto de Yarfoz", 1986), romano.
*Vendrán más años malos y nos harán más ciegos* ("Plu venos malbonaj jaroj kaj faros nin pli blindaj", 1993), penseroj kaj poemoj.
*El alma y la vergüenza* ("La animo kaj la honto", 2000), eseo.
*La hija de la guerra y la madre de la patria* ("La filino de l' milito kaj la patrino de l' patrujo", 2002), eseo.
*El Geco* (2005)
*Glosas castellanas y otros ensayos (diversiones)* (2005).
*Sobre la guerra* (2007).
*God & Gun. Apuntes de polemología* (2008)
*Guapo y sus isótopos* (2009)
*Campo de retamas* (2015)

* Kategorio Rafael Sánchez Ferlosio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 41987
* GND: 118751131
* LCCN: n81095222
* VIAF: 111296757
* ISNI: 0000000110327929
* LIBRIS: 304860
* SUDOC: 029436419
* BNF: 12106428j
* NLA: 35474120
* NDL: 01167731
* BIBSYS: 90724365
* NKC: ja20020080227
* ICCU: RAVV027363
* BNE: XX911663
 |
la enireja portalo
La **Ĉina Teatrejo** en Los-Anĝeleso - angle origine en 1927 nomata *Grauman's Chinese Theatre*, ekde 1973 *Mann's Chinese Theatre* kaj ekde 2013 per aĉeto de la noma rajto *TCL Chinese Theatre*) estas **kineja palaco** sur la historia Trotuaro de famo en Holivudo, kvartalo de la usona urbo Los-Anĝeleso en la subŝtato Kalifornio (la ekzakta adreso estas *6925 Holivuda bulvardo*).

La origina ĉina teatrejo estis komisiita post la sukceso de la proksima egipta teatrejo, kiu malfermiĝis en 1922. Ambaŭ apartenas al la arkitektura stilo de ekzotika revivigo. Konstruita fare de partnereco gvidita fare de Sid Grauman dum 18 monatoj komenciĝantaj en januaro 1926, la teatro malfermiĝis la 18-an de majo 1927, kun la premiero de *The King of Kings* ("La reĝo de reĝoj") de Cecil B. DeMille. Ĝi poste estis hejmo de multaj premieroj, inkluzive en 1977 de la lanĉo de la serio *Star Wars* de George Lucas, same kiel naskiĝtagaj festoj, entreprenaj festoj kaj tri ceremonioj de la Akademia Premio. Inter la ecoj de la kinejo estas la betonaj blokoj metitaj en la antaŭkorto, kiuj portas la signaturojn, piedsignojn, kaj mansignojn de popularaj filmpersonecoj de la 1920-aj jaroj ĝis la nuntempo.

Origine nomita Ĉina Teatrejo de Grauman, ĝi estis renomita Ĉina Teatrejo de Mann en 1973; la nomo daŭris ĝis 2001, poste ĝi revenis al sia origina nomo. La 11-an de januaro 2013, la ĉina elektronika korporacio TCL aĉetis la nomrajtojn de la instalaĵo.

En 2013, la Ĉina Teatrejo konvertiĝis al specialadaptita IMAX-kinejo. La lastatempe renovigita kinejo havas sidlokojn por 932 spektantoj kaj havas unu el la plej grandaj kinaj ekranoj en Nordameriko.
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri *Árpád Doppler. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Doppler (apartigilo).*

**Árpád Doppler,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Doppler Árpád** estis hungara-germana komponisto, dirigento-korusestro, instruisto. Lia patro estis Karl Doppler. 

Árpád Doppler  naskiĝis la 5-an de junio 1857 en Pest (urbo), li mortis la 13-an de aŭgusto 1927 en Stutgarto.

Biografio
---------

Árpád Doppler studis en la reĝa konservatorio de Stutgarto. De 1880 ĝis 1883 li instruis en konservatorio de Novjorko, poste de Stutgarto ĝismorte. Ekde 1889 li estis ankaŭ dirigento-korusestro de Kortuma Operejo de Stutgarto. Li komponis ankaŭ plurajn orkestrajn muzikaĵojn. Lia kompona stilo memorigas al stilo de Edvard Grieg.

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* *Kaligula* (gaja opero, 1891)
* fabelaj operoj
* baletaj muzikaĵoj
* ĉambraj muzikoj
* korusaj kantoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* franclingva biografio

* Árpád Doppler (1912)Árpád Doppler (1912)
* Árpád DopplerÁrpád Doppler

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 632203
* GND: 139557032
* VIAF: 101283868
* MBA: 67dba49d-eb29-4c75-b832-4789f1a97f32
 |
Ilja Repin:La zaporoĵaj kozakoj skribas leteron al la turka sultano (al Mehmedo la 4-a)
*Tendaro de zaporogoj*, pentraĵo de Józef Brandt
**Zaporogoj** (ukr. *Запорожці*), **Zaporoga Armeo** (ukr. *Військо Запорізьке*) estis ukrainaj kozakoj, kiuj vivis trans riversojloj de Dnepro (ukraine *пороги*, *porohi*, la nomo signifas do "transriversojlanoj"), en tereno nun plejparte kovrita de la akvorezervujo Kaĥovka. Zaporogoj, kies historio komenciĝis en la 15-a jarcento, ludis gravan rolon en la historio de la tuta orienta Eŭropo, ĉefe tiama Respubliko de Ambaŭ Nacioj kaj nunaj Ukrainio, Pollando kaj Rusio. La pinto de ilia disvolviĝo estis en la 17-a jarcento, kiam dum kelka tempo ili ĝuis politikan sendependecon. La zaporoga armeo estis nuligita en la jaroj 1775-1780 de Katerina la 2-a. Nuntempa Ukrainio trovas la historion de zaporogaj kozakoj integra parto de sia propra historio kaj unu el la plej gravaj fontoj de la nacia identeco

Vidu ankaŭ
----------

* Konstitucio de Filip Orlik
* Filip Orlik

* Kategorio Zaporogoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Piednotoj
---------

1. ↑  Difino en PIV
2. ↑  Himno de Ukrainio diras:   

*Niajn korojn ni oferu sur liberaltaron,*  

*Pruvu, fratoj, ke ni estas la kozakidaro!*
**FESZTY Árpád** [festi] (naskiĝis kiel Rehrenbeck la 24-an de decembro 1856 en Ógyalla [nun Hurbanovo, Slovakio] – 1-an de junio 1914, [nun Lovran, Kroatio]) estis pentristo, elstara reprezentanto de la hungara akademia pentroarto. Lia frato estis Adolf Feszty. Li pentris grandegan pentraĵon pri la enpatrujiĝo de la hungaroj „landokupo de la madjaroj (rundpentraĵo)" („Feszty-dioramo") – kun aliaj pentristoj -, kiu nun estas videbla en Ópusztaszer. 

Li ekagadis en aĝo de 16 jaroj kiel migra aktoro, sed lia atento baldaŭ turniĝis al la pentroarto. Li studis en Munkeno, laŭ unu skizo, la hungara registaro donis al li dujaran stipendion. 

Li partoprenis en 1878 en la Pariza Monda Ekspozicio kaj atingis grandan atenton per la pentraĵo „Delelő" (Tagmezumo). Li akiris novan trijaran stipendion per la pentraĵo „Pusztai találkozás télen" (renkontiĝo sur la pusto dum vintro). Li poste studis pentroarton en Vieno, tie li pentris la pentraĵon „Golgota" (1880). 

Li ornamis lobion de la hungara Nacia Teatro (1885) kaj pretigis murpentraĵojn por la Operejo. Li ofte pentris historiajn, bibliajn temojn. 

La dioramo „landokupo de la madjaroj" estis pentrita en 1892–94 kaj havas la surfacon de 1800 m². Poste li laboris ĝis 1902 en Firenze. Pluraj el liaj verkaĵoj estas hodiaŭ en posedo de la hungara Nacia Galerio.

Oni distingis lin en 1889 per ŝtata ora medalo. 

Li geedziĝis kun Róza Jókai, adoptita filino de la fama hungara verkisto Mór Jókai.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 232618
* GND: 120175592
* LCCN: n00092361
* VIAF: 67290605
* ISNI: 0000 0000 6678 4857
* SUDOC: 099015390
* BNF: 15621706j
* ULAN: 500094950
* RKD: 123346
 |
**Ásványráró** [aŝvanjraro] estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Mosonmagyaróvár. Ásvány estas hungare mineralo, ráró estas falkospeco. 

Preĝejo de Ráró
* Poŝtkodo: 9177
* Telefonkodo: 96
* Areo: 39  km²
* Loĝantaro: 1980

Situo
-----

Ásványráró situas sur meze de insulo de Danubo **Szigetköz**, kie estas nur flankovojoj. Zsejkepuszta estas ekstera apartenaĵo de Ásványráró.

Historio
--------

La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko, en la bronzepoko de keltoj, poste de romianoj. Dum la historio tie vivis fiŝistoj, ŝipistoj kaj orlavistoj. En 1918 la kontraŭa insulo de Danubo **Csallóköz** (ĉalokoz) iĝis parto de Ĉeĥoslovakio, la komunumo abrupte iĝis ĉe la limo. La kutima ŝipado, kontaktoj kun la hungaroj (slovakoj tie ne vivis) ĉesis.

En 1936 memstaraj vilaĝoj **Mosondarnó** kaj **Zseli** unuiĝis. En 1946 el Csallóköz tra la Danubo are alvenis hungaraj rifuĝintoj, kiuj estis forpelitaj. En 1950 agrara kooperativo (kolĥozo) formiĝis. En 1954 okazis granda detrua inundo. En 1976 formiĝis el la ĉirkaŭaj vilaĝoj granda kolĥozo **Hungara-Ĉeĥoslovaka Amikeco**.

Vidindaĵoj
----------

* katolika Preĝejo Sankta Andreo (Ásványráró) en Ásvány
* katolika preĝejo Sankta Roĥ en Ráró

Famuloj
-------

En Zsejkepuszta naskiĝis agronomo Jenő Hankóczy.
**Árpád Gergely** [gergej], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gergely Árpád** estas hungara pentristo, masonisto.

Árpád Gergely  Arkivigite je 2018-04-27 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 4-an de aŭgusto 1943 en Bábca (nuntempa Babța en Rumanio).

Biografio
---------

Árpád Gergely frekventis bazlernejon en Csány, poste metilernejon en Gyöngyös. Post lernado li eklaboris kiel masonisto. En 1968 li edziĝis kaj paŝo post paŝo li komencis okupiĝi ankaŭ pri pentrado. Lia unua ekspozicio sole okazis en 1979. En la sekva jaro li forlasis la industrian profesion kaj li plene estis pentristo.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Siófok (1979, debuta)
* Salgótarján (1981)
* Budapeŝto (1982, 1985, 1989)
* Arnstadt (1993, 1995, 2002)
* Gyöngyös (1994)
* Csány (2002, 2005)

Elektitaj murpentraĵoj
----------------------

* Hotel Anders Arnstadt, Németország[*rompita ligilo*]
* Hotelo de Hatvan
* Home Center - Budapeŝto[*rompita ligilo*]
* Hotel Hapimag - Budapeŝto[*rompita ligilo*]

Elektitaj pentraĵoj (ili estas videblaj en la Hungara Vikipedio)
----------------------------------------------------------------

* Keselyű
* Halak
* A szakadék
* Kettős akt
* Tojások
* Piros hegedű

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto kaj bildoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609609
 |
**Árpád Lengyel** [lendjel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lengyel Árpád** estis hungara naĝisto, akvopilkisto, juristo.

Árpád Lengyel naskiĝis la 4-an de septembro 1915 en Kaposvár, li mortis la 30-an de aprilo 1993 en en:Edgewater, New Jersey (Usono) (ekzistas pluraj malsamaj datenoj!).

Biografio
---------

Árpád Lengyel maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1933, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1938. Post la diplomo li havis juran postenon en fabriko en Budapeŝto. Depost la 2-a mondmilito li vivis en Székesfehérvár. Post la Hungara revolucio de 1956 li disidis al Usono. Li estis reentombigita en Kaposvár en 1997.

### Sporta kariero

Lia sporta kariero komenciĝis dum la gimnaziaj jaroj en Kaposvár. En Budapeŝto li estis naĝisto kaj akvopilkisto. Li ricevis bronzan medalon en la Somera Olimpiko 1936 teame (4 × 200 m liberstila naĝado), oran medalon en la Eŭropa Ĉampionado en 1934 en la sama branĉo, eĉ li havis mondan rekordon en 1937 en 4 × 100 m. Resume li estis hungara ĉampiono 17-foje. Inter 1934–1944 li estis ankaŭ akvopilkisto, li estis kvarfoje en la nacia teamo.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingvaj biografio datenoj

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 712677
 |
**Zaverĥnja Kiĉera** ukraine **Заверхня Кичера** estas malgranda, ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Miĵgirja, en municipo de Sinevir.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Miĵgirja en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 29′ 18″ N 23° 40′ 00″ O﻿ / ﻿48.48833 °N, 23.66667 °O﻿ / 48.48833; 23.66667 (mapo)Koordinatoj: 48° 29′ 18″ N 23° 40′ 00″ O﻿ / ﻿48.48833 °N, 23.66667 °O﻿ / 48.48833; 23.66667 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 891 m
* Loĝantaro: 160
* Poŝtkodo: 90041
* Telefonprefikso: 03146

Situo
-----

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1500. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Zaverĥnja Kiĉera. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
**Zavidovo,** ukraine, rutene kaj ruse **Завидово,** hungare **Dávidfalva,** slovake **Zavidovo** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Mukaĉeve.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 23′ 35″ N 22° 54′ 17″ O﻿ / ﻿48.39306 °N, 22.90472 °O﻿ / 48.39306; 22.90472 (mapo)Koordinatoj: 48° 23′ 35″ N 22° 54′ 17″ O﻿ / ﻿48.39306 °N, 22.90472 °O﻿ / 48.39306; 22.90472 (mapo)
* Areo: 3 km²
* Alto super marnivelo: 157 m
* Loĝantaro: 1640
* Poŝtkodo: 89667
* Telefonprefikso: 3131
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Zavidovo situas inter montoj sur mildaj deklivoj. Mukaĉeve troviĝas je 20 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1406. La malnova hungara loknomo estis "Závidfalva", kiu baldaŭ pro la hungariga politiko ŝanĝiĝis al Dávidfalva. En 1910 vivis tie 1487 loĝantoj, (1356 rutenoj, 110 germanoj, 21 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Dávidfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Zavidovo. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vilaĝservoj estas lernejo (por 9 jaroj), infanĝardeno, lerneja biblioteko, kuracejo, bakejo, 3 vendejoj.

Vidindaĵoj
----------

* salaj akvofontoj
* ortodoksa preĝejo
**Zavosina,** ukraine **Завосина** estas malgranda, ne memestara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Velikij Bereznij, en municipo de Malij Bereznij.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 51′ 10″ N 22° 23′ 38″ O﻿ / ﻿48.85278 °N, 22.39389 °O﻿ / 48.85278; 22.39389 (mapo)Koordinatoj: 48° 51′ 10″ N 22° 23′ 38″ O﻿ / ﻿48.85278 °N, 22.39389 °O﻿ / 48.85278; 22.39389 (mapo)
* Areo: 2 km²
* Alto super marnivelo: 286 m
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 89040
* Telefonprefikso: 3135

Situo
-----

Zavosina situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Malij Bereznij kun fervojo troviĝas je 4, Velikij Bereznij je 9, Uĵhorodo je 40 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1602. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Zavosina. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
**Bufalo** (anglalingve "Buffalo" *báfalo*) estas urbo en la okcidenta parto de la usona ŝtato Nov-Jorkio. Ĝi situas ĉe la orienta ekstremo de la Lago Erio. Bufalo havis 278 349 loĝantojn (en 2020), kaj la loĝantaro de la du distriktoj Eria kaj Niagara estis iom pli ol 1 170 000 (en 2020). Bufalo estas la dua urbo en Nov-Jorkio en la kvanto de loĝantoj. Ĝi estas parto de la Megalopolo Grandaj Lagoj.

* **Koordinatoj:** 42° 53′ N, 78° 53′ U (mapo)42.886388888889-78.878055555556

Bufalo estas ĉe la Usona flanko de la rivero Niagaro. Ĉe la alia flanko de la rivero estas Fuorto Eria (Fort Erie), Kanado. Nur 28 km nordokcidente de la centro de Bufalo estas la spektakla Niagara Akvofalo, kaj la du urboj de Niagaraj Kaskadoj, unu usona (Niagara Falls), kaj la alia kanada.

Antaŭ 100 jaroj Bufalo estis grava urbo de Usono, pro situo ĉe unu ekstremo de la Kanalo Erio, longa akvovojo inter Bufalo kaj la Grandaj Lagoj kaj la Okcidento de Usono ĉe unu ekstremo, kaj la granda urbo de Novjorko ĉe la alia. Nuntempe, Bufalo estas nur mezgranda usona urbo. La vidindaĵoj inkludas la faman artgalerion Albright-Knox, la koncertejon Kleinhans, zoologian ĝardenon, kaj notindan arkitekturon, kiel konstruaĵojn de Frank Lloyd Wright.

Bufalo famas pro multa neĝo en vintro de la lago Eria; tamen la klimato de Bufalo estas sana. Tie inventiĝis la bongustaj bufalaj kokinoflugilaĵoj. Fama kanto "Buffalo Gals" ("Bufalo-inoj") aludas la urbon.

Servoj
------

* Universitato ĉe Buffalo

Famuloj
-------

En Bufalo mortis:

* Klára Ambrus, hungardevena kuracisto
* Pál Battha, hungara agronomo
* Artúr Bárdos, hungara teatrestro
* Margit Slachta, hungara feministo
* János Erőss, hungara ministro
* Gábor Márkus (kuracisto) (hungardevena)

Partneraj urboj
---------------

Inter la partneraj urboj de Bufalo estas

* Pollando: Rzeszów

rigardo de nordo
Panorama of downtown Buffalo, NY from Lake EriePanorama vido de Buffalo je majo 2015, vidante al oriento el lago Erie

* Bufalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Bufalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 439
* GND: 4080569-4
* LCCN: n79075597
* VIAF: 134855146 237260009, 134855146
* BNF: 12649673b
* NKC: ge130021
 |
**Zazpiak Bat**  
Navaro + Malsupra Navaro - Gipusko - Biskajo  
Alavo - Lapurdo - Zubero
**Zazpiak Bat** estas eŭska esprimo, kiu signifas «La sep -- Unu», el *zazpi* («sep»), *ak* («la» en pluralo) kaj *bat* («unu»). Ĝi referencas al la sep historiaj provincoj de Eŭskio.

Ĝi ankaŭ estas la heraldika nomo de la blazono de Eŭskio konsistanta el la sep sekvaj provincoj: unuflanke la kvar hispanaj provincoj de Alavo, Gipusko, Biskajo (formantaj la nuntempan Eŭskan Aŭtonoman Komunumon) kaj provinco konsistanta el la eksa Reĝlando de Navaro (nuntempe Navaro), aliflanke la tri francaj provincoj de Lapurdo, Malsupra Navaro kaj Zubero, inkluzivitaj en departemento Pyrénées-Atlantiques. La blazono konsistas el 6 partoj reprezentantaj ĉiujn provincojn, Navaro kaj Malsupra Navaro havantaj saman blazonon, tiun de Reĝlando de Navaro, kie ambaŭ nunaj provincoj estis kunigitaj ĝis la frua 16-a jarcento.

La Eŭska Aŭtonoma Komunumo havas propran blazonon, Laurak Bat («La kvar -- Unu»), kiu datiĝas de ties konstitucio kiel tia post la morto de Franco. Ĝi konsistas el kvar partoj el kiuj unu el ili, tute ruĝa, simbolas Navaron, aparta aŭtonoma komunumo, kiu laŭ la hispana konstitucio povas per referendumo decidi eniri en ĝin. Ĝi estas forta simbolo kiel la Flago de Eŭskio, la Lauburu (eŭska svastiko) kaj la Aglo nigra (eŭske: «Arrano beltza», standardo kiu datiĝas de Mezepoko).

Historio
--------

En 1643, Navarano nomita Axular, nomis la diversajn eŭsklingvajn teritoriojn. Nur en la komenco de la 19-a jarcento, juna Lapurdano nomita Garat proponis al Napoleono kunigi la kvar hispanajn kaj la tri franclingvajn provincojn por naski la ciferon sep. En 1836, Augustin Chaho kaj Antoine Thomson d’Abbadie publikigis libron *Études grammaticales sur la langue euskarienne* ("Gramatikaj studoj pri la eŭska lingvo"), kiun ili dediĉis al la «Eŭskoj de la 7 eŭskaj provincoj», eŭske: *Zazpi Uskal Herrietako Uskalduner*.

Tamen la formulo *Zazpiak Bat* estis unuafoje lanĉita en Pamplono de la navara lingvisto Arturo Campión Jaimebon en 1876 okaze de la publikigo de sia libro *Consideraciones acerca de la cuestión foral y los carlistas en Nabarra* ("Konsideroj pri la forua demando kaj la karlistoj en Navaro").

Anekdoto
--------

En la komenco de 1910, Maurice Ravel, kiu devenis de Ciboure, skizis konĉerton por piano, kiun li intencis titoli *Zazpiak Bat*. La projekto neniam plenumiĝis.

Vidu ankaŭ
----------

* Eŭskio
* Laurak Bat
* Aglo nigra

  

* AlavoAlavo
* BiskajoBiskajo
* Victoria de Durango (Meksiko)Victoria de Durango (Meksiko)
* GipuskoGipusko
* NavaroNavaro
* Reĝlando de NavaroReĝlando de Navaro
* Malsupra NavaroMalsupra Navaro
* LapurdoLapurdo
* ZuberoZubero

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Zazpiak Bat en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Historio de *Zazpiak bat* (en la eŭska) Arkivigite je 2007-10-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Blazono de Eŭskio
* Reprezento de ĉiu blazono Arkivigite je 2007-09-29 per la retarkivo Wayback Machine
**Vasilica-Viorica Dăncilă** (naskiĝis la 16-an de decembro 1963 en Roşiori de Vede en Rumanio ) estas rumana politikisto de la Socialdemokrata Partio. Ŝi estis ĉefministro de la lando de la januaro 2018 ĝis la novembro 2019 .

Ŝi estis la unua virino en la historio de Rumanio se temas pri funkcii kiel ĉefministro. Dăncilă estis elektita kiel la tria ĉefministro de Rumanio en periodo de unu jaro. Ŝiaj du antaŭuloj en ĉi tiu posteno estis forigitaj pro konfliktoj kun la gvidanto de la Socialdemokrata Partio, Livio Dragania. Post la kondamno kaj malliberigo de Dragania en majo 2019 pro malobservo de fido, Dăncilă, kiu komence provizore sukcedis lin, estis elektita kiel prezidanto de la Sociala Partio - Demokrata .

Vivo
----

Viorica Dăncilă estas diplomiĝinto de *la Institutul de Petrol și Gaze* en Ploiești (1983-1988) kaj studis de 2003 ĝis 2006 ĉe *la Școala Națională de Studii Politice și Administrative* en Bukareŝto, kie ŝi akiris magistron en eŭropa ŝtatadministrado.  Ŝi laboris kiel instruisto en supera mezlernejo kaj en la petrolo kaj gasindustrio ĝis ŝi iĝis EU-politikisto .

Politika kariero
----------------

Dăncilă iĝis membro de la Socialdemokrata Partio en 1996. Ŝi estis membro de la municipa konsilio en Videle kaj la gubernia konsilantaro en Teleorman antaŭ iĝi membro de la Eŭropa Parlamento en 2009.  En la Eŭropa Parlamento, Dăncilă sidis en la grupo por la Progresema Unio de Socialdemokratoj. En la Socialdemokrata Partio, ŝi aktivis en la virina organizo kaj en 2005 estis elektita al la centra partigvidado .

**Ĉefministro:** La 29an de januaro 2018, Viorica Dăncilă estis elektita kiel ĉefministro fare de la Parlamento de Rumanio, cetere post internaj disputoj ene de sia propra partio.  Ŝi sukcedis Mihai Tudose, kiu eksiĝis post konflikto kun partiestro Liviu Dragnea.  Dăncilă estis konsiderita proksima aliancano de Dragnea.  En 2017, Dăncilă defendis ŝanĝojn al koruptleĝaro kiun kritikistoj kredis malfaciligus procesigi altnivelan korupton.

En oktobro 2019, mocio de malfido kontraŭ ŝia registaro gajnis plimulton en parlamento.  La ​​4an de novembro 2019, ŝi estis sukcedita kiel ĉefministro fare de Ludovic Orban.

Referencoj
----------

1. ↑ .  BIOGRAFIE - Cine este Viorica Dăncilă, miau miau premierul propus de PSD (rumane). *stiripesurse.ro* (16 January 2018).
2. ↑  "Romanian Protests Put Ruling Party Under Renewed Pressure", 22 January 2018.
3. ↑   Viorica Dăncilă a anunțat că nu primește pesediști în partidul ei: "În acest moment nu" (rumane). Alirita 2022-04-12.
4. ↑  Curriculum vitae, Europaparlamentet. 23a de januaro 2018.
5. ↑   History of parliamentary service. *MEPs*. European Parliament.

* Kategorio Viorica Dăncilă en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 839084
* GND: 1151494992
* VIAF: 2609151778258718130004
 |
**Zbigniew Gołąb** (naskiĝis la 16-an de marto 1923 en Nowy Targ, mortis la 24-an de marto 1994 en Ĉikago) – pola lingvisto kaj slavistikisto.

Vivo
----

Zbigniew Gołąb dum la dua mondmilito en 1944 iĝis kontraŭgermana partizano. La saman jaron estis arestita de germanoj, ektroviĝis en malliberejo, de kiu fuĝis tuj antaŭ liberigo de Krakovo flanke de Ruĝa Armeo. Post magistriĝo en Vroclavo en 1947, unu jaron (1948–1949) pasigis en komunista malliberejo pro aparteneco al Pola Enlanda Armeo, poste liberigita. Lingvistikajn studojn perfektigis en Jagelona Universitato ĉe profesoroj Jerzy Kuryłowicz, Tadeusz Milewski, Tadeusz Lehr-Spławiński kaj Franciszek Sławski, tie ĉi doktoriĝis en 1958. Estante ligita kun Katolika Universitato en Lublin (kie estis lekciisto en la jaroj 1952–1961), samtempe de 1956 komencis esploran laboron en la Laborejo de Praslava lingvo en Krakovo ĉe Slavistika Instituto de Pola Scienca Akademio. Sian doktorecon dediĉis al du makedonaj dialektoj en Sochos (Tesaloniko (provinco) kaj Visoka (Provinco Karĝali), kiujn registris antaŭ la dua mondmilito Mieczysław Małecki. En 1962 forveturis lekcii en la Fakultato de Slavaj Lingvoj kaj Literaturoj de la Universitato de Ĉikago, kie restis ĝis sia morto. Malgraŭ disiĝo kun la patrujo neniam rompis emociajn kaj sciencajn kontaktojn. Membro de reaktivigita Pola Akademio de Scipovoj, ĉeesta en polaj revuoj kaj sciencaj societoj. En Ĉikago partoprenis en la vivo de la pola diasporo, interalie kiel membro kaj prezidanto de Ĉikaga Filio de Pola Scienca Instituto en Ameriko. En 1972 iĝis membro de Makedona Akademio de Sciencoj kaj Artoj.

Sciencaj atingoj
----------------

Atingaĵoj de Zbigniew Gołąb estas 4 monografioj kaj preskaŭ 100 artikoloj, kiuj grupiĝas en kelkaj temgrupoj. Li komencis de problemoj de la pola lingvo, sed la mondan agnoskon alportis al li laboraĵojn pri Balkana duoninsulo (problemo de la makedona lingvo kaj arumana dialekto, al kiu atribuis esencan rolon en disvastigo de balkanismoj). Postajn laboraĵojn koncernis ĝeneralan lingvistikan temaron, precipe pri la sintaksa tipologio (de ĝi li generis novajn gramatikajn terminojn). Finfine grandega kvanto de publikaĵoj pri liaj esplorrezultoj pri la problemo de etnogenezo de slavoj, slavaj etimologio kaj vortaroj. Plurjara laboro bazita sur lingvaj atestoj, geografiaj kaj historiaj alportis la sintezon: *The Origins of the Slavs. A Linguist's View* eldonita de Slavica Publishers Inc. Columbus, Ohio en 1992. Nur post dek jaroj post morto de la aŭtoro aperis la pola traduko titolita *O pochodzeniu Słowian w świetle faktów językowych* (Pri la deveno de slavoj lume de lingvaj faktoj). La libro estas unu el pli novaj prilaboraĵoj situantaj prapatrujon de slavoj dekstre de la meza Dnepro.

Bibliografio
------------

* Biografio de Władysław Sędzik [en:], Zbigniew Gołąb, *O pochodzeniu Słowian w świetle faktów językowych*, Kraków 2004, p. 407, ISBN 83-242-0528-4

Eksteraj ligiloj
----------------

* Zbigniew Golab, *Slavic Languages & Literatures*, postmorta notaĵo en la angla lingvo
* *In memoriam Zbigniew Golab*, (angle)
Moderna kopio de Zootropo el la Viktoria epoko.
**Zootropo** estis unu el kelkaj antaŭkinaj aparatoj de animacio kiu produktas iluzion de movo per montrado de sekvenco de desegnoj aŭ fotoj montrantaj progresajn fazojn de tiu movo. La nomo zootropo estis komponita de la grekaj vortoradikoj ζωή zoe, "vivo" kaj τρόπος tropos, "turni".

La zootropo konsistas el cilindro kun fendoj tranĉitaj vertikale en la flankoj. En la interna surfaco de la cilindro estas bendo kun bildoj el serio de sekvencaj bildoj. Dum la cilindro turniĝas, la uzanto rigardas tra la fendoj al la internaj bildoj. La esplorado tra la fendoj evitas ke la bildoj kuniĝu, kaj la uzanto vidas rapidan sukcedon de bildoj, produktante iluzion de movo. El la fino de la 19a jarcento, estis disvolvigitaj aparatoj laborantaj laŭ similaj principoj, nome analogie kiel liniaj zootropoj kaj 3D zootropoj, el kiuj tradiciaj zootropoj referencataj kiel "cilindraj zootropoj" se necesas distingo.

Vidu ankaŭ
----------

* Praksinoskopo

Eksteraj ligiloj
----------------

* "From Daedaleum to Zoetrope", Part 1 kaj Part 2 Arkivigite je 2022-01-16 per la retarkivo Wayback Machine, de Stephen Herbert. Alirita 2014-05-25.
* Zoetrope (informo pri la zootropo el V&A Museum of Childhood)
* Further informo kaj bildo Arkivigite je 2006-04-26 per la retarkivo Wayback Machine ĉi tie.
* Burns, Paul The History of the Discovery of Cinematography Arkivigite je 2020-10-05 per la retarkivo Wayback Machine An Illustrated Chronology
* A demonstration of similar optical toys, including the phenakistoscope, praxinoscope and thaumatrope Arkivigite je 2004-04-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Bill Brand's Masstransiscope Arkivigite je 2015-09-05 per la retarkivo Wayback Machine ĉi tie.
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

La ***neopopularismo*** (novpopolismo, novpopularismo) estas unu de la poeziaj tendencoj kiuj kunfluis en la hispana Generacio de la 27-a, kultivata ĉefe de Federico García Lorca, Rafael Alberti, Emilio Prados, Gerardo Diego kaj Dámaso Alonso, sed kun antaŭaĵoj en la hispana malfrua romantikismo de la dua duono de la 19-a jarcento, plus postaj poetoj, kiel Antonio Machado, Juan Ramón Jiménez ktp.

Evoluo
------

La deveno de la novpopularisma poezio rilatas al grupo de malfruaj romantikuloj inspiritaj de Heinrich Heine, ĉefe Gustavo Adolfo Bécquer kaj Augusto Ferrán. Ankaŭ Rosalía de Castro asimilis la belecon de la facileco de la tradiciaj popolkantoj de ŝia denaska Galegio en sia unua libro, *Cantares gallegos*. Ferrán publikigis ene de sia libro *La soledad* (1861) kelkajn popolkantojn de la tradicia liriko kiujn li mem poste imitis laŭ stilo kaj inspiro. Kun Antonio de Trueba kaj lia *Libro de los cantares* de 1852, kaj kun Eulogio Florentino Sanz, tradukisto de Heine, kaj sia amiko Gustavo Adolfo Bécquer, poezion popularisman centritan en popolkantoj kaj influitan de la germano Heinrich Heine. 

La esplorado de la popolaj tradicioj, la etnografio kaj la folkloro kaj la publikigo de kolektoj de popolkantoj fare inter aliaj de Antonio Machado y Álvarez (patro de Antonio Machado, Francisco Rodríguez Marín, Narciso Díaz de Escovar kaj studoj de aliaj esploristoj kiel Rafael Cansinos Asséns, revivigis tiun inspiron. La Generacio de la 98-a sekvis kaj reflorigis tiun tendencon kaj Miguel de Unamuno verkis romancojn kaj lia amiko Antonio Machado partoprenis en tiu skolo, ĉefe en partoj de siaj libroj *Campos de Castilla* kaj *Nuevas Canciones*.

Sin embargo la denominación de esta estética y estilo se debe al profesor Federico Carlos Sainz de Robles. El Centro de Estudios Históricos dirigido por Ramón Menéndez Pidal había reverdecido el estudio del *Romancero* y de la lírica popular y su estrecho contacto con la Generación del 27 facilitó el influjo de los clásicos anónimos; influyó en ello una magnífica y exitosa antología del padre de la filología española (pasan de cuarenta las reimpresiones), *Flor nueva de romances viejos* (1928). 

El Neopopularismo fue un movimiento especialmente andaluz, surgido como una reacción contra la literatura demasiado elitista y universalista del Modernismo y la frialdad y hermetismo de las Vanguardias, especialmente del Ultraísmo. Esta vuelta a lo popular no ha de entenderse como sinónimo de rusticidad. Pertenecen al neopopularismo las primeras obras de Rafael Alberti, *Marinero en tierra* y *El alba del alhelí*, entre lo mejor del poeta gaditano. También Federico García Lorca con su *Romancero gitano*, (1928), uno de sus grandes éxitos. Consta el libro de 18 romances de carácter descriptivo y dramático. El segundo libro suyo dentro de esta tendencia fue *Poema del cante jondo*, donde se acentúa la estilización dramática de lo popular andaluz.
**É**, **é** (e kun dekstra korno) estas litero de la ĉeĥa, hungara, islanda, kaŝuba, luksemburga kaj slovaka alfabetoj. En la angla, dana, franca, galega, hispana, irlanda, itala, kataluna, norvega, okcitana, portugala, sveda kaj vjetnama alfabetoj la litero estas uzata kiel variaĵo de la litero e. En la angla lingvo ĝi povas esti uzata en pruntoj (ekzemple résumé el la franca) kaj latinigoj (ekzemple Pokémon el la japana). Krome la litero estas uzata en la navaha kaj nederlanda alfabetoj.

Uzo en diversaj lingvoj
-----------------------

### Ĉeĥa kaj slovaka

É estas kvina litero de la ĉeĥa kaj slovaka alfabetoj, esprimas la sonon /ɛː/.

### Ĉina

En la pinjino é estas uzata por esprimi duan tonon.

### Dana, norvega kaj sveda

En la dana, norvega kaj sveda lingvoj la litero é estas ofte uzata por distingi homonimojn en skribita teksto. Ekzemple en la dana: én (unu) kaj en (nedifina artikolo), en la norvega ide (ursujo) kaj idé (ideo), en la sveda armé (armeo) kaj arme (kompatinda).

### Kataluna

En la kataluna lingvo é esprimas fermitan akcentitan sonon [e] en tiuj kazoj, kiam sen la supersigno la akcento estus al alia silabo. Foje la litero estas uzata ankaŭ por distingi sencon; ekzemple és estas triapersona singulara formo de la verbo «esti», kaj es estas triapersona refleksiva pronomo.
**Zbigniew Jan ROMASZEWSKI** (naskiĝis la 2-an de januaro 1940 en Varsovio, mortis la 13-an de februaro 2014) - pola politikisto, aktivulo de opozicio en Pola Popola Respubliko, doktoro pri fiziko, plurfoja senatano de 1989 ĝis 2011, de 2007 ĝis 2011 Vicmarŝalo (Vicprezidanto) de Pola Senato. Ekde 2011 membro de Ŝtata Tribunalo. Kavaliro de la Ordeno de Blanka Aglo. 

Edziĝinta al Zofia Romaszewska kun kiu havis filinon Agnieszka Romaszewska-Guzy.

Vivo
----

**Juneco kaj edukiteco**

Post la ribelo de Varsovio estis forveturigita en Gross-Rosen. Lia patro estis murdita en 1944 en koncentrejo.
En 1955 kiel mezlernejano eniris al Asocio de Pola Junularo, kiun oni malfondis en 1956.
Li finis fizikon en la Varsovia Universitato (1964), doktoriĝis en Fizika Instituto de Pola Scienca Akademio oktobre 1980, kie laboris ĝis junio 1981. Pro sindikata laboro libertempiĝis.

**Opozicia agado en Pola Popola Respubliko**

Marte 1968 en lia loĝejo okazis politikaj diskutoj, al kiuj la familio invitis spertulojn kiel Maria Ossowska kaj aliaj.

Junie post laboristaj protestoj en Radom kaj Ursus organizis helpon al persekutataj personoj. De 1977 estis membro de la Komitato de Socia Memdefendo KOR. Kune kun la edzino gvidis ties Interven-Buroon registrante kazojn de la rompoj de homrajtoj kaj portante al viktimoj de maljustaĵoj la materian kaj leĝan helpon. 
En la jaroj 1980–1981 gvidis Komisionon pri Interveno kaj Justeco de *Solidarność*. Li kunredaktis libron *Czerwiec 1976. Radom. Doniesienie o przestępstwie* (Junio 1976. Radom. Raporto pri krimo; 1981)

Dum la milita stato en Pollando kaŝiĝis, ĉar estis serĉata de sekureca servo. En broŝuro *Sierpień 1980 – Grudzień 1981 – co dalej?* (Aŭgusto 1980 - Decembro 1981 kion plu?), publikigita marte 1982, li formulis planon de centrita rezisto, pledante por ekesto de gvida centro de la subtera "Solidareco". Dum tiu ĉi periodo li organizis subteran Radio Solidareco. La unua disaŭdigaĵo okazis la 12-an de aprilo 1982 en Varsovio. Fine de septembro 1982 estis arestita, juĝata kaj malliberigita de 1982 ĝis 1984. Tiam ekprotektis lin Amnestio Internacia.

Distingoj kaj memorigoj
-----------------------

Novembre 2011 estis distingita de prezidento Bronisław Komorowski per la Ordeno de Blanka Aglo

En 2013 ricevis la titolon Honora Civitano de Varsovio.

En 1987 kune kun la edzino ricevis Premion de Homrajtoj de Fondaĵo Aurora ĉe Universitato Stanford en Kalifornio. En 2008 estis distingita per Komandora Kruco de la Ordeno Pro Meritoj por Litovio, en 2008 ricevis portugalan Grandan Krucon de Merit-Ordeno. Krome estis distingata per privataj distingoj (i.a. de la Kruco de Solidareco Batalanta).

En 2014 lian nomon ricevis salono n-ro 176 en la konstruaĵo de Senato.

Bibliografio
------------

* Nota biograficzna w *Encyklopedii Solidarności* Arkivigite je 2014-02-22 per la retarkivo Wayback Machine - biografia noto en "Enciklopedio de Solidareco"

Eksteraj ligiloj
----------------

* Zbigniew Romaszewski – privata paĝo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 387370
* GND: 1051762316
* LCCN: n2015055130
* VIAF: 162023004
* ISNI: 0000 0001 1145 2879
* SUDOC: 152166718
* BNF: 14433547s
* NKC: js20211127620
 |
**Zotzenheimer Horn** estas la nomo de 247,5 m alta etendaĵo de la *Napoleonshöhe* (271,4 m) en la Rejnhesa montetlando. Ĝi situas apud Zotzenheim en la  Rejnlando-Palatinata distrikto Mainz-Bingen.

Geografio
---------

La monto troviĝas sur la komunuma limo inter Zotzenheim kaj Sprendlingen. Ĝi pinto situas 2,3 km norde de Sprendlingen, 1,8 km nordoriente de Zotzenheim kaj 2 km oriente de Welgesheim, tri komunumoj, kiuj situas vice laŭlonge la rivereto Wiesbach.

Historio
--------

De 1813 ĝis 1814, je la tempo de Napoleono, sur la monto troviĝas telegrafia stacio de la Optika telegrafia linio Metz–Mainz, per kio eblis interŝanĝi informojn inter Majenco, la ĉefurbo de la tiama Département du Mont-Tonnerre ĉe la monto Donnersberg, kaj Metz kaj de tie al Parizo. 2003 protekkabano estis konstruata.

Elrigardeblecoj
---------------

La Zotzenheimer Horn donas kompletan rondrigardon al la Taunus (norden), Binger Wald (nordokcidenten), Hunsrück kun Soonwald (okcidenten) kaj Nordpalatinata montolando (sudokcidenten), krome en la valon de la rivero Nahe (okcidenten) kaj en la valon de la rivereto Wiesbach (sudokcidenten). Ĉe bonaj vidkondiĉoj eblas vidi pli ol komunumoj.

Referencoj
----------

<references>
**Zbojský potok** (eo: Rojo de Zboj) estas akvafluo en la plej orienta parto en Slovakio, en distrikto Snina VII-a vica. Ĝi estas la plej grava maldekstra alfluo de rivereto Ulička kaj havas longecon 21,4 km. Sur la supra parto de sia fluo ĝi fluas tra teritorio de Nacia parko Poloniny, de ambaŭ flankoj alportas grandan multecon de alfluoj, pro tio ĝi havas multe da akvo dum tuta jaro.

*Elfonto:* en Bukovské vrchy sur sud okcidenta deklivo de monto (1 167,2 m s. m.) v en la supermara alteco ĉirkaŭ 1 060 m s. m.

*Direkto de fluo:* je supra parto sudokcidenten, en vilaĝo Nová Sedlica turniĝas sud okcidente, de Uličské Krivé fluas sude.

*Geomorfologiaj tutecoj:* Bukovské vrchy, subtuteco Bukovce, partoj Sedlická kotlina a Uličská kotlina.

*Alfluoj:* pli rojoj, ĉefaj: Bystriansky potok, Kvašný potok, Sučina, Ráztoka, Begovec.

*Enbuŝo:* en Ulička ĉe vilaĝo Ulič en supermara alteco ĉirkaŭ 260 m s. m.

*Vilaĝoj:* Nová Sedlica, Zboj, Uličské Krivé kaj preter Ulič.

Rojo de Zboj - la rojo tranĉigas tra roka fliŝa tavolaro super la vilaĝo Nová Sedlica

* Kategorio Zbojský potok en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Édouard Lartet** (15a de Aprilo 1801 en Castelnau-Barbarens - 28a de Januaro 1871 en Seissan) estis franca geologo kaj prahistoriisto. 

Lia riĉeco ebligis, ke li dediĉu sin al pasio por la paleontologio kaj la geologio. En 1834 li malkovris la terciaran kuŝejon de Sansan, kie li identigis pli ol 90 fosiliajn speciojn de mamuloj kaj reptilioj. En 1836 li malkovris la unuan fosilion de specio de granda simio, nome *Pliopithecus*. Liaj arkeologiaj atingoj en Massat kaj Aurignac kontribuis al pruvado de la samtempeco de la homo kun animalaj specioj jam malaperintaj.

En 1861, li proponis kronologion de la Kvaternaro bazitan sur la sinsekvaj specioj de grandaj mamuloj hegemoniaj, el kiuj li pensis, ke li povos datigi la ŝtonindustrioj de la Paleolitiko. En 1866, li estis elektita prezidanto de la Geologia Societo de Francio.

Ankaŭ lia filo, Louis Lartet, faris esplorojn kaj li malkovris la faman Homon de Kro Magnon en Eyzies-de-Tayac en Marto 1868.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800474
* GND: 116746432
* LCCN: no2017034110
* VIAF: 59071866
* ISNI: 0000 0000 8385 8109
* SUDOC: 092200478
* BNF: 10360407f
 |
**Zsigmond Adler** [ĵigmond], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Adler Zsigmond** estis hungara boksisto, olimpiano, trejnisto. Lia foja familia nomo estis *Sas*. Spite la plenan vivtempon li estis fama, ĉar li estis trejnisto de László Papp (olimpika ĉampiono) inter 1953-1962. 

Zsigmond Adler naskiĝis la 17-an de aprilo 1901 en Budapeŝto, li mortis la 12-an de februaro 1982 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zsigmond Adler devenis el juda familio. Li akiris trejnistan majstran diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Dum la nazia erao (1944) li estis deportita, sed lia disĉiplo Július Torma helpis lin rifuĝi kaj kaŝiĝi. Dum la socialismo li estis "suspektinda", li ne rajtis vojaĝi eksterlande inter 1948-1956, en la 1960-aj jaroj kiel trejnisto, li devis resti hejme dum kelkaj Olimpikoj. Li ricevis premiojn inter 1949-1972. 

### Sporta kariero

Zsigmond Adler ekde 1917 estis boksisto en ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono en 1925, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1924-1925 kvarfoje. Ekde 1927 li estis ankaŭ trejnisto, sed en la sekva jaro li finis sian konkursantan boksan karieron. La trejnista kariero finiĝis en 1972.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 817714
 |


* Portalo pri Biografio
Jean Maurice **Émile BAUDOT** (naskiĝis la 11-an de septembro 1845 en Magneux (Haute-Marne), mortis la 28-an de marto 1903 en Sceaux (Hauts-de-Seine)), estis franca inĝeniero pri telegrafio. Li inventis la Baudot-kodon uzatan de teletajpiloj.

Biografio
---------

Deveninte de modesta familio, li grandiĝis en familia farmo. En julio 1870, li eniris administracion de telegrafoj. Inspirita de la scienca aspekto de sia laboro, li decidis daŭrigi superajn studojn. Kiel aŭtodidakto, li pasigis tempon lernante meĥanikon kaj elektron. Volante pligrandigi la fluon de telegrafaj komunikoj, limigitan de la kapabloj de homaj operatoroj, li imagis elektro-meĥanikan sistemon por sendi kaj ricevi telegrafajn signalojn ebligante plimultigi la kvanton de informoj trairantaj sur lineo.

En la Universala Ekspozicio de 1878 li gajnis oran medalon kaj ricevis la gratulojn de inĝenieroj el la tuta mondo.

Dekoracioj
----------

* Kavaliro de Honora Legio en 1879
* Oficiro de Honora Legio en 1898

Postlasaĵo
----------

* La vorto «Baŭdo» (mezuro de nombro da simboloj transsendataj en sekundo de modulita signalo) devenas de lia nomo.
* En 1949, la Franca Poŝto eldonis serion da poŝtmarkoj el kiuj unu estis dediĉita al Émile Baudot.

Internaj ligiloj
----------------

* Baudot-kodo
* Baŭdo
* Telegrafo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lia biografio, lia kodo kaj lia aparato Arkivigite je 2006-09-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 244437
* VIAF: 39368177
* ISNI: 0000 0000 7362 0113
* SUDOC: 231827849
* BNF: 10714049w
 |
**Barono Zsigmond Perényi** [ĵigmond perEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Perényi Zsigmond** estis hungara politikisto, ministro. Lia samnoma avo estis Zsigmond Perényi (martiro).
Zsigmond Perényi  naskiĝis la 25-an de novembro 1870 en Pest (urbo). Li mortis la 18-an de marto 1946 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zsigmond Perényi estis nomita departementestro de Máramaros inter 1903-1913, poste li iĝis vicministro. Dum la Hungara Sovetrespubliko li estis arestita kiel grava kontraŭrevoluciulo. Post la liberiĝo li estis ministro jam en la nova kabineto. En la 1920-aj jaroj profitanta la ministran potencon li partoprenis en produktado de falsaj frankoj. Inter 1927-1933 li estis parlamenta deputito, poste krongardisto. Dum la unuaj jaroj de la 2-a mondmilito li estis komisaro de Transkarpatio, poste li estis prezidanto de la senato ĝis alveno de la nazioj.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografieto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
Komercborso de Rosario, historia konstruaĵo. Ĝi troviĝas ĉe la kruciĝo inter la strato Corrientes kaj la porpiediranta strato Kordobo.
La **Komercborso de Rosario** en hispana **Bolsa de Comercio de Rosario** estas civila asocio fondita en 1884 en la samnoma urbo, provinco Santa Fe, Respubliko Argentino. Tis ĉefa celo estas helpi la merkatojn de produktoj, de kapitaloj kaj de aliaj havaĵoj. Ĝi troviĝas sub la superrigardo de la *Comisión Nacional de Valores de Argentina* (Nacia Komisiono de Valoroj).

Historio
--------

La Komercborso de Rosario estis fondita la 18an de aŭgusto de 1884, kiel civila asocio ne enspezocela, jura formo kiun ĝi konservas en la aktualo. Nune ĝi prizorgas kiel ĉefaj fakoj la komerco de cerealoj kaj viando.

Vidu ankaŭ
----------

* Komercborso de Bonaero

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Komercborso de Rosario en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* BCR - Bolsa de Comercio de Rosario
* Mercado de Valores de Rosario
* Mercado a Término de Rosario (ROFEX)
* Argentina Clearing S.A.
* Retejo pri ĉiuj borsoj de Argentino

32° 56′ 44″ Sudo 60° 38′ 33″ Okcidento﻿ / ﻿32.9456 °S, 60.642477 °U﻿ / -32.9456; -60.642477 (mapo)