recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **duuma komo** aŭ **duuma punkto** estas la duuma ekvivalento de la dekuma komo. Ĝi estas uzata en tekstaj prezentoj de duumaj nombroj por dispartigi la entjerajn ciferojn (ĉe kiuj la valoroj prezentita estas obloj de nenegativaj potencoj de 2) de la frakciaj ciferoj (ĉe kiuj la valoroj prezentitaj estas obloj de negativaj potencoj de 2).

Ekzemplo:
La duuma nombro 10111,101 havas jenaj ciferoj:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Potenco de 2 | 4 | 3 | 2 | 1 | 0 |  | −1 | −2 | −3 |
| Duuma cifero | 1 | 0 | 1 | 1 | 1 | , | 1 | 0 | 1 |

Kaj la valoro (dekuma) tiel estas:

{\displaystyle {\begin{aligned}10111,\!101\_{2}&=1\times 2^{4}+0\times 2^{3}+1\times 2^{2}+1\times 2^{1}+1\times 2^{0}+1\times 2^{-1}+0\times 2^{-2}+1\times 2^{-3}\\&=1\times 16+0\times 8+1\times 4+1\times 2+1\times 1+1\times 0,\!5+0\times 0,\!25+1\times 0,\!125\\&=16+0+4+2+1+0,\!5+0+0,\!125\\&=23,\!625\_{10}\end{aligned}}}

Vidu ankaŭ
----------

* Glitkomo
* Pozicia nombrosistemo
La rojo **Hainbach**, historie ankaŭ **Heimbach** estas ĉ. 33 km longa orografie dekstra flankrivero de la Speyerbach en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

En la mezepoko estis ĉe la meza parto de la rivereto monaĥeja bieno, kiu servis al katolika ordeno kiel komandorejo (regiona administrejo).

Verlauf
-------

La rojo fontas en alteco de 400 m je la orienta flanko de la monto Roßberg (alteco 637 m) en la montaro Haardt, kiu apartenas al la Palatinata Arbaro. Ĝi ĉirkaufluas la monton Teufelsberg (alteco 597,6) unue okcidente kaj poste sude. Post 4 km ĝi forlasas inter Frankweiler kaj Gleisweiler la mezmontaro kaj pasas la mallarĝan montetaran zonon plufluante tra la Malaltebenaĵo de Supra Rejno. Komence orienten, poste orienten kaj nordorienten ĝi trafluas la vilaĝojn Böchingen, Walsheim, Knöringen, Essingen. Je la suda rando de la regiono Gäu ĝi trafluas la komunumojn Hochstadt, Zeiskam, Lustadt kaj Weingarten. En Schwegenheim la Hainbach ŝanĝas sian direkto al la nordo. De Harthausen la rojo portas la nomon *Wooggraben*. Ĉe la sudokcidenta rando de la vilaĝo Dudenhofen ĝi subfluas la digon de la rivereto Speyerbach kaj daurigas sian vojon kanaligite por enflui malantaŭ tiu vilaĝo en la rivereton *Woogbach*, kiu estas la maldekstra riveretbrako de la rivereto Speyerbach.

Historio
--------

En la jaro 1185 imperiestro Frederiko Barbarossa donacis al la johananoj vastajn areojn sur la teritorio de la komunumo Zeiskam norde de la vilaĝo ĉe Hainbach. La ordeno, kies sukceda organizo post la reformacia tempo estis la Malta ordeno, fondis tie regionan administrejon, la komandorejo Heimbach. Ĝi ricevis la nomon laŭ la rivereto, tiam estis skribata kun *m*. En la jaro 1525 dum la Palatinata Kampara Ribelo la komandorejo estis elrabita de la ribelantaj kamparanoj kaj dum la tempo la konstruaĵoj detruiĝis. En 2011 la komunumo Zeiskam starigis monumenton el la malmultajn restaĵojn, kiuj ĉefe konsistas el gotika arko el sabloŝtono.

Referencoj
----------
En la helena mitologio **Antiklejo**, (helene Ἀντίκλεια, latine *Anticleia*) estis filino de Aŭtoliko a Amfiteo kaj patrino de Odiseo. Patro de Odiseo estis Laerto aŭ Sizifo. Amfiteo estis ankaŭ nepino de la dio Hermo, kiu estis patro de ŝia patro Aŭtoliko.

Antiklejo en Odiseado
---------------------

En la 12-a libro de la eposo *Odiseado* iras Odiseo en submondon, por ke li petu pri orakolo mortan profeton Tirezion. En la submondo li renkontas multajn mortintojn, inkluzive de sia patrino Antiklejo. Komence li rifuzas havi ŝin proksime de si, ĉar li atendas Tirezion. Post interparolo kun li, Odiseo komencas paroli kun sia patrino. Antiklejo Odiseon demandas pro kio li, viva, estas en la submondo. Li rakontas pri sia longa vojaĝo hejmen kaj pri diversaj suferoj dum ĝi. Poste Odiseo demandas ŝin kiel ŝi mortis. "Pro bedaŭro post vi", respondas al li Antiklejo. Plu ŝi sciigos al li, ke lia patro Laerto "funebras ĝis nun", vivas en budo en kamparo, vestita en ĉifonaĵo kaj dormas sur planko. Antiklejo diras al li ankaŭ, ke lia edzino Penelopo estas de ŝiaj pretendantoj devigata denove edziniĝi, sed ŝi ĝis nun, danke al sia klereco, rezistas. Ilia filo Telemaĥo provizore administras la reĝolandon. Odiseo trifoje penas ĉirkaŭbraki sian patrinon, sed ekkonscias, ke ŝi estas nemateria. Antikleia klarigas, ke ŝi, same kiel la ceteraj, estas nur ombro. Odiseo poste revenas en la mondon de vivantoj.

Antiklejo kaj Sizifo
--------------------

Laŭ iuj pli postaj fontoj estis Odiseo filo de Antiklejo kaj Sizifo, ne de Laerto. En tiu ĉi versio de la okazaĵo Aŭtoliko, fiaskinta fraŭdulo, ŝtelis de Sizifo brutaron. Sed Sizifo siajn brutojn rekonis. Kiam la atestantoj kaj Aŭtoliko intertraktis, Sizifo persvadis (laŭ iuj versioj perfortis) Aŭtolikan filinon Antiklejon. Odiseo estis produkto de tiu ĉi eksteredzeca kuniĝo.

Fontoj
------

Homero Odiseado, "Libro la 12-a"
**Georges Sébastian,** origine kaj laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sebestyén György** estis hungara-franca dirigento, pianisto. Lia patro estis Károly Sebestyén (kritikisto).

Georges Sébastian  naskiĝis la 17-an de aŭgusto 1903 en Budapeŝto. Li mortis la 12-an de aprilo 1989 en La Hauteville.

Biografio
---------

Georges Sébastian lernis en sia naskiĝurbo. Post siaj studoj li laboris kun Leó Weiner, Zoltán Kodály kaj Béla Bartók. Inter 1921 kaj 1923 li laboris en Bavara Ŝtata Operejo kune kun Bruno Walter, poste en Metropola Operejo, kie li estis aŭdita kiel pianisto. En 1924 li revenis al Eŭropo, li dirigentadis en Hamburgo kaj Leipzig, eĉ li estis la ĉefa dirigento en Berlino ĝis 1930. Inter 1931 kaj 1937 li estis muzika direktoro de la Moskvo Radio kaj filharmonia orkestro. En 1938 li revenis al Ameriko pro la milita danĝero kaj li havis postenon ĉefe en San Francisco. Post la 2-a mondmilito li ekloĝis en Francio. Li faris debutojn en Operejo Garnier kun Maria Callas (1958) kaj Renata Tebaldi (1959). Li ankaŭ estis tre aktiva en franca radio.

Fontoj
------

* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 525383
* GND: 134518454
* LCCN: n82040711
* VIAF: 22328720
* ISNI: 0000 0001 1780 2817
* SUDOC: 083488707
* BNF: 13899612n
* MBA: bcaa3a3c-d985-45bb-a143-ca98c60919d4
* BNE: XX1116905
 |


* Portalo pri Biografio
dekstra
La **Esperanto-Societo Düsseldorf** - germane *Esperanto-Gesellschaft Düsseldorf* - estas la loka Esperanto-grupo de la eksterdistrikta urbo Düsseldorf (Duseldorfo) kaj ties ĉirkaŭaĵo (aparte la urboj Neuss, Meerbusch, Erkrath, Hilden, Dormagen, Ratingen kaj Mettmann) en la federacia lando Nordrejn-Vestfalio de Germanio. Ĝi apartenas al la regiona organizaĵo Rejnland-Vestfalia Esperanto-Ligo kaj la naciaj asocioj Germana Esperanto-Asocio respektive Germana Esperanto-Junularo. La grupo unufoje po monato renkontiĝas je la ĵaŭdo sekvanta la 20-an de monato, ekde la 17-a horo, kutime en la restaŭracio *Atrium*, Berta-von-Suttner-Platz, proksime de la urba ĉefstacidomo. Ekzistas regulaj kontaktoj kun la esperantistoj de la partneraj kaj amike ligitaj urboj de Düsseldorf, aparte vigle kun la movadanoj de Ĥajfo en Israelo, Varsovio en Pollando kaj Moskvo en Rusio, Belgrado en Serbio kaj Tuluzo en Francio, pro la tre granda distanco iom pli modeste kun Ĉongĉingo en Ĉinio kaj Ĉikago en Usono, sed ankaŭ kun la aliaj urboj oficiale ligitaj. Iom pli nordoriente, same borde de la rivero Rejno kiel Düsseldorf, situas la najbaraj urboj Duisburg kaj Krefeld kun memstaraj Esperanto-grupoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo de la grupo esperante
* retejo de la Rejnland-Vestfalia Esperanto-Ligo esperante kaj germane
Monda heredaĵo de UNESKO

**Hatra** aŭ Ĥatra (arabe الحضر, al-Ḥaḍr) estas antikva ruinurbo en gubernio *Ninává*, en regiono al-Ĵazira, Irako. Ĝi situas 120 km sudokcidente de Mosul.

Historio
--------

**Hatra** estis komence fortikaĵo ĉe limo de la romia imperio kaj Partio, por protekti Iranon kontraŭ la romiaj legionoj. Pli poste konkeris la urbon la popolo partoj, ekde tiam komenciĝis ties rapida evoluo, ĝi iĝis komerca kaj militista centro.

La urbon atakis en 117 romia imperiestro Traianus, en 198 Septimius Severus, sed sensukcese provis konkeri ĝin. En 227, post kiam la sasanidoj venkis la partian imperion (Partion), Hatra batalis en alianco kun Romio kontraŭ la persoj. La urbo ne povis longe elteni la atakojn kaj en 241 detruis ĝin Sapur la 1-a, murdis ties loĝantojn. La urbo ne plu reviviĝis.

Priskribo de Hatra
------------------

La urbon esploris unuafoje germana arkeologo W. Andrae, en komenco de la 20-a jarcento, ekde 1951 la fakuloj de la Iraka Arkeologia Instituto faris elfosajn kaj rekonstruajn laborojn.

Hatra estas preskaŭ rondforma komunumo ĉe la maldekstra bordo de la rivero Tigro, kiun defendis duobla fortikaĵa sistemo. La interna muro estis same duobla, kun bastionoj el skulptitaj ŝtonoj kaj fosaĵo. La ekstera muro de la duobla mursistemo situas 500 metrojn de la interna kaj estas konstruita el grundo. Ene de la muroj oni konstruis grandan templan distrikton en mezo de la urbo, kiel aron de vilaoj.

La urba centro situis sur areo de 440x320 metroj, kiun ĉirkaŭis skulptita ŝtonmuro.

La orienta parto - la pli granda parto - de la areo ne estis surkonstruita, nur la muron akompanis kovrita koridoro. La grandega korto servis verŝajne kiel rifuĝejo por la loĝantoj, dum atakoj.

La temploj de la urbaj dioj staris en la okcidenta parto, disigita per muro.

Famaĵoj
-------

* **Partia palaco** - situas sur suda parto de la urbo, konstruita en la 2-a jarcento p.K. La konstruaĵa grupo ĉirkaŭis grandan centran korton, en ĉiu kvar flankoj de la korto malfermiĝis "ivan". La konstruaĵo estis konstruita el adobo kaj briko, la murojn kovris stukoj.
* **Templo de Dipteros** - dediĉita al dio Maran, konstruita en la 2-a jc. a.K.. La pordoj de la templa distrikto situis en du flankoj de la Dipteros-templo. Ambaŭ pordoj estis triapertura, arka kaj traba, la mezaj aperturoj estis pli grandaj ol la flankaj.
* **Templo de Maran** - estis konstruita sur al suda parto de la templa distrikto, en la unua duono de 1-a jc. p.K. Ĝia bazo estis 15x30 m, alto pli ol 20 m.
* **Templo de Samas** - konstruita al okcidenta muro de la Templo de Maran, kun bazo de 11,75x12 m kaj koridoro larĝa 3,5x4 m.
* **Templo de Barmarin templom** - konstruita apud norda muro de Templo de Maran.
* **Templo de Mitras** - konstruita al norda muro de Templo Barmarin.
* **Templo Sahiru**

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hatra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 339322
* LCCN: n83066090
* VIAF: 146617027
* SUDOC: 027764583
* BNF: 11973724z
 |
la bulaŭno Lydacan.
oferŝtono apud la kapelo Althof proksime de la monaĥejo Doberan estas bulaŭneca ŝtono en Meklenburgo.
esceptokaze neronda bulaŭno de la „Moone Old Church".
bulaŭno en Litovujo.
**Bullaun** aŭ esperantigite  **bulaŭno** (irlande *bullán* aŭ *bollán*) estas la nomo de profunda duongloba elkaviĝaĵo en roko aŭ ŝtono.

La origina celo de bulaŭno ne estas konata. Ili povas havi ritan signifon (pistilo). Tiaj profundaĵoj povas estiĝi ankaŭ per erozio aŭ similaj okazaĵoj. Tiaj fenomenoj ne estas bulaŭno. Bulkaŭnŝtonoj ĝenerale datas el la bronzepoko, sed povas esti ankaŭ pli aĝaj. Speciale multnombraj ili estas en la Irlanda provinco Laighean (Leinster) kaj tie en la graflandoj Cheatharlach (Busherstown) kaj Chill Mhantáin (Glendalough).

Trovejoj
--------

Ekzistas en Irlando pli ol 150 registritaj bulaŭnoj

*Bullaun* estas ankaŭ la nomo de vilaĝo proksime de la Turoe-ŝtono apud Loughrea en la graflando Galivo.

Vidu ankaŭ
----------

* bulaŭnoj de Roscam
* bulaŭno de Dromagorteen
* bulaŭno Ghailinne
* glaĉera muelilo

Literaturo
----------

* Merit Åhs: *Fran skålgrop till dopfunt? En kontinuitetsstudie av Irlands bullaunstenar.* Magisterarbeit Universität Stockholm 1998.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bulaŭno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* listo de bulaŭnŝtonoj en irlando Arkivigite je 2017-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
* Irish Cross-Pillars and Cross-Slabs
* Inch St. Lawrence im County Limerick; ein Bullaun in einem gestreckt-tonnenförmigen Stein - Bild Arkivigite je 2014-02-26 per la retarkivo Wayback Machine
* Killeenadeema East

Referencoj
----------

1. ↑  William F. Falkiner: *Bullaun.* In: *The Journal of the Royal Society of Antiquaries of Ireland*, Fifth Series, Bd. 36, Nr. 4 (1906), S. 420–421.
2. ↑  Seán Duffy (eld.): *Medieval Ireland. An Encyclopedia.* Routledge, New York 2005, S. 253
**KERESZTES Károly** (keresteŝ ka:roj) estis hungara/rumania hungara komponisto, gazetredaktoro naskita en Lécfalva la 20-an de junio 1891 kaj mortinta en Gyergyószentmiklós la 9-an de septembro 1944.

Biografio
---------

Károly Keresztes studis juron en Debreceno kaj Koloĵvaro; muzikkomponadon en la muzikakademio de Budapeŝto ĉe la László Toldy. Li redaktis en Sfântu Gheorghe la gazeton *Székely Nép* (1920-22). Li publikis ankaŭ en *Keleti Újság*. Lin interesis la instrumentmuziko kaj muzikteatro. En 1916 li publikis violinfantaziaĵon en Lepsiko (Früling im Kriege). Li havis rilatojn kun Bartók, Kodály, sub iliaj influo li uzis en liaj komponaĵoj la sikulajn popolmuzikon. Li kolektis polpolmzikon por Kodály, organizis la koncerton de Bartók ;a 2-a de marto 1927 en la Székely Nemzeti Múzeum.

Verkoj
------

* *Székely szimfónia* (1925);
* *Álomország* (saját szövegre daljáték, 1928);
* *Két kis székely daljáték* (Sepsiszentgyörgy, 1931);
* *Júlia szép leány* (Nyírő József balladájára, 1933).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
***Bukowinaer Post*** kaj ***Bukowinaer Rundschau*** estis germanlingvaj taggazetoj kiu aperis en Ĉernivco.

Ĉi-lasta eldoniĝas inter 1882 kaj 1893 dufoje aŭ trifoje por semajno kaj poste ĝis 1907 ĉiutage en la eldonejo de Hermann Czopp el propra presejo. 

La liberalisma *Bukowinaer Post* aperis inter 1893 kaj 1914 trifoje sub la eldonistado kaj ĉefredaktorado de Moriz Stekel. Longan tempon estis konkurenco inter ĝi kaj *Czernowitzer Zeitung*. Fakte temis pri la plej grava loka periodaĵo antaŭ la naskiĝo de la grandaj taggazetoj *Czernowitzer Tagblatt*, *Czernowitzer Allgemeine Zeitung* kaj *Czernowitzer Morgenblatt*.

Literaturo
----------

* H. Gold (eld.): *Geschichte der Juden in der Bukowina, Ein Sammelwerk*, Band 2, Tel-Aviv 1962, p. 32
* E. Prokopowitsch: *Die Entwicklung des Pressewesens in der Bukowina*, Wien 1962

Eksteraj ligiloj
----------------

* skanitaj eldonoj de BP
* skanitaj eldonoj de BR

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Bukowinaer Post en la germana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814841
 |
**Károly Illés EDVI** [kAroj ilEŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Edvi Illés Károly** estis hungara juristo, advokato, reĝa prokuroro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1895). Lia kuzo estis Pál Illés Edvi.

Károly Illés Edvi  naskiĝis la 26-an de junio 1842 en Somogyszil. Li mortis la 6-an de aprilo 1919 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Illés Edvi frekventis universitaton en Pest (urbo). Inter 1864-1867 li instruis juron en Szirák, poste li iĝis advokato kaj prokuroro. Li havis prokurorajn taskojn en Szeged, Arad, Budapeŝto kaj Pécs. En 1883 li iomete blindiĝis, tial li emeritiĝis. Spite tion, li laboris plu, ekde 1888 en Budapeŝto.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A bűnvádi perrendtartás magyarázata* (1898–1900)
* *A bűntettekről és vétségekről szóló magyar büntető törvények magyarázata* (1905)
* *Cifra Juci* - teatraĵo prezentita en 1888

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero E kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
|  |  |
| --- | --- |
|   | **Oni proponas alinomi la artikolon «Maketo (arkitekturo)» al «Maketo».****Atentu:** la celpaĝo «Maketo» jam ekzistas. Nur administrantoj povas forigi ĝin, por ke alinomado eblu.

---

Se vi konsentas aŭ kontraŭas la proponon, bonvolu skribi viajn argumentojn sur la diskutan paĝon. |

|  |  |
| --- | --- |
|   | **Oni sugestas kunigi ĉi tiun artikolon kun Maketo.

---**
Bonvolu diskuti en la Diskuto:Maketo. Nur ensalutintaj uzantoj povas aranĝi tion. |

Urba arkitekturo: maketo de Eŭropa kvartalo en Frankfurto
**Maketo** estas tridimensia laŭskala reprezentado de objekto.

Faka uzado de maketoj
---------------------

### Maketoj en arkitekturo kaj urboplanado

Tre utila estas maketo en arkitekturo, ĉar per maketo nespertulo pli facile imagas iun konstruotaĵon kaj komprenas la spacajn interrilatojn ol per du-dimensiaj desegnaĵoj. 
Helpe de maketoj oni pli povas eksperimenti pri ekzemple la efiko de lumo aŭ de aerodinamiko.

* Urboplanado perkomputile (Duisburg)
* Varmdomo de Botanika Ĝardeno en Kolonjo, maketo
* Flughaveno, maketo

### Produktado de maketoj

Materialo por fari maketojn estas papero, kartono, ligno, plasto, foje gipso aŭ cemento, vitro aŭ metaloj.

Kutime uzataj skaligoj por arkitekturaj maketoj estas

* 1:2000 ĝis 1:500 por urbodesajnaj maketoj
* 1:200 ĝis 1:50 por unuopaj konstruaĵoj
* 1:20 ĝis 1:1 por montri arkitekturajn detalojn

### Komputilmaketoj

Virtuala blokmaketo (urbocentro de Duisburg)
Virtuala konstruaĵo (la stacidomo de Atlanta el filmo *Gone with the Wind*)
Maketoj por planado aŭ scienca uzo hodiaŭ ofte estas realigataj kiel virtualaj maketoj en komputiloj per komputilapogita desajno: la konstruataj modeloj entenas la necesajn spacokoordinatojn kaj permesas rigardi la virtualan objekton el diversaj vidpunktoj aŭ eĉ "moviĝi" en ĝi. 
En stereolitografio okazas la inversa proceso: el la spacokoordinatoj la komputilo stiras la tranĉadon de reala maketo, ebeno post ebeno. 

|  |  |
| --- | --- |
|   | **Ĉi tiu sekcio estas esperantiginda** per materialo el fonto |

Maketo en la stabejo
Plie maketoj estas utilaj en multaj aliaj fakoj, ekzemple en geografio (globusoj, Reliefoj), en astronomio (planetarioj) kaj en militstrategio (terenreliefoj). Plia utilo de maketo, lastatempe tre uzata, temas pri maketo uzata de blinduloj por kompreni pere de la tuŝosenso kia estas ĉu konstruaĵo ĉu urbo (ekzemple historia centro, tipa kvartalo ktp.). Ĉar tiaj maketoj estas tuŝotaj kaj suferos eventualajn damaĝojn oni faras plej ofte el metalo (ekzemple bronzo) kaj pli malofte el ŝtono aŭ ia rokaĵo.

Maketoj kiel ludiloj
--------------------

Maketoj krome estas oftaj kaj ŝatataj ludiloj: 

* pupohejmo
* ludbutiko
* ludaŭtoj
* ludiltrajnoj
* eĉ pupoj mem estas fakte maketoj.

* Pupohejmo, maketo por infanoj
* Ludbutiko, Germanio 1957
* Makettrajnoj por infanoj

Vidu ankaŭ
----------

* Maketo (arkitekturo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Maketo (arkitekturo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Modelismo
* Skalmodelo
**Károly Kerkapoly** [kAroj ?], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kerkapoly Károly,** (foje *Kerkápoly Károly*) estis hungara politikisto, ekonomikisto, juristo, ministro, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1859). Lia kuzo estis Mór Kerkapoly.

Károly Kerkapoly
Károly Kerkapoly  naskiĝis la 13-an de majo 1824 en Szentgál. Li mortis la 31-an de decembro 1891 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Kerkapoly frekventis gimnazion en Pápa, kie li lernis kune kun Mór Jókai kaj Sándor Petőfi. Li iĝis juristo-lernanto en hungara parlamento en Pozsony en 1844. Baldaŭe li laboris en Zala (reĝa departemento), kie li konatiĝis kun Ferenc Deák. Li plulernis en Germanio, hejmenveninta li komencis instrui en altlernejo de Pápa. En 1865 li estis elektita deputito parlamenta, kie poste li estis subministro, en 1870 jam ministro pri financoj. Pli frue en 1868 li ankaŭ komencis instrui en Reĝa Universitato de Pest. En 1878 li retiriĝis kaj okupiĝis pri sia bieno. Li unufoje ricevis premion. Liaj artikoloj aperis ekzemple en Vasárnapi Ujság.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Publicistai dolgozatok az 1865-1868. országgyűlés alatt* (1869)
* *K. politikai előadásai* (Politikaj paroladoj de Kerkapoly), (1887)
* *Nemzetgazdaság- és pénzügytani jegyzetek* (1890)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero K kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

* Kategorio Károly Kerkapoly en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 446131
* GND: 1013259394
* VIAF: 71828499
* ISNI: 0000 0003 5502 7158
 |
**Makedonismo** (el Makedono la 1-a de Konstantinopolo) estas kristana doktrino aperinta en la dua duono de la 4-a jarcento ĝis la unua duono de la 5-a jarcento, kiu malakceptas la ideon pri la dieco de la Sankta spirito, taksata malsupera kompare kun la Patro, nura kreitulo de tiu ĉi, je la servo de lia plano por la kreo. Malsame ol la Filo, Jesuo Kristo, taksata "simila laŭ la ŝajna substanco" (*homoiousios*), sed ne en la "reala substanco" (*homoousios*), la Sankta Spirito havas eĉ ne tian prerogativon. Sur tiu plano, la pozicio de makedonistoj estas proksima al kelkaj senprecizaj formuloj de subordiĝismo de la praa kristanismo, kaj profitataj de Arianismo.  

La tradicia nomo de tiu kristana pensfluo, kondamnita en la unua koncilio de Konstantinopolo (381), estis elpensita de Makedono la 1-a episkopo de Konstantinopolo, kiu estis eloficigita. Makedono disvolvis pli detale la teologiajn vidpunktojn de sia doktrino, celante korekti sian pozicion, en la lastaj jaroj de sia vivo.

La makedonistoj estis ankaŭ difinitaj *pneumatomakoi* ("tiuj kiuj batalas kontraŭ la Sankta Spirito"). Inter ili enskribiĝas Eŭstacio de Sebastea.

Bibliografio
------------

* Wolf-Dieter Hauschild, Die Pneumatomachen (thèse), Université de Hambourg, 1967.
	+ Katolikaj enciklopedioj:
* Enciclopedia\_Cattolica
* Cathopedia
* Catholic\_Encyclopedia.

Vidu ankaŭ
----------

* Sankta Triunuo
* Arianismo
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Rambajo** |
| --- |
|  |
| Arbo kun fruktojArbo kun fruktoj
Fabedoj laŭ APG IIIFabedoj laŭ APG III |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
|
| Klado: | *Archaeplastida* |
| Klado: | Verda planto *Chlorobionta* |
| Klado: | *Streptophyta* |
| Klado: | Embriofitoj *Embriophyta* |
| Klado: | Trakeofitoj *Tracheobionta* |
| Klado: | Spermatofitoj *Spermatophyta* |
| Klado: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
| Klado: | Verdukotiledonaj |
| Klado: | Rozedoj |
| Klado: | Fabedoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Malpigialoj *Malpighiales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | filantacoj (''Phyllanthaceae'') |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Baccaurea* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Baccaurea motleyana***Müll.Arg. 1866 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Rambajo  |

 |
| v • d • r |

fruktoj de *Baccaurea motleyana*
***Baccaurea motleyana*** aŭ ***rambajo*** estas specio de fruktarboj el Filantacoj, (antaŭe Eŭforbiacoj) kiu kreskas nature en partoj de sudorienta Azio kaj estas kultivataj por la fruktoj en Tajlando kaj en la malaja duoninsulo. La popola nomo estas **rambai** kaj **rambi**, kaj en la taja **mafai-farang**.

Priskribo
---------

La arbo kreskas ĝis alteco de 9 ĝis 12 m kun mallonga trunko kaj larĝa krono. La ĉiamverdaj folioj estas brile verdaj sur la supra surfaco kaj verdec-brunaj kaj vilaj je la malsupra surfaco. La folio longas ĝis 3 cm kaj larĝas 15 cm. La specio estas dioika kun masklaj kaj inaj floroj, kiuj staras individue. Ambaŭ floroj estas fajnaj kaj havas flavajn sepalojn. La maskla floro estas ĝis 15 cm longa kaj la ina floro atingas longon de 75 cm. La frukto estas 2 ĝis 5 cm granda kaj kreskas en grupoj. Ĝi estas rozkolora, flava aŭ bruna. La fruktokarno estas blankeca; enestas 3 ĝis 5 semoj. La gusto estas dolĉa ĝis acida. Eblas manĝi ilin freŝajn, kuiritajn aŭ en marmelado aŭ vino. La arbo estas plantata ankaŭ por doni ombron. La ligno estas malbonkvalita.

junaj fruktoj de *Baccaurea motleyana*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Baccaurea motleyana en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Baccaurea motleyana en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Baccaurea motleyana en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Purdue New Crops Profile
* FAO Ecocrops Profile Arkivigite je 2012-02-10 per la retarkivo Wayback Machine
* Baccaurea motleyana
**Fenikso** (helene φοῖνιξ, *FojNIKS*, "purpura", latine *Phoenix*) estis en la helena mitologio nomo de du herooj kaj unu mita estaĵo.

Fenikso, filo de cidona reĝo Agenoro
------------------------------------

Krom Fenikso la reĝo Agenoro havis ankoraŭ tiujn ĉi posteulojn:

* Eŭropa, amantino de la plej alta dio Zeŭso,
* Kadmo - teba reĝo,
* Kilikso - kilikia reĝo
* Fineo - trakia reĝo
* Taso - heroo

Kiam Zeŭso forrabis lian fratinon Eŭropon, Fenikso eliris kun sia frato Kadmo serĉi ŝin. Kiam ŝi ne estis trovebla, Fenikso fondis ĉe la orienta bordo de Mediteraneo la reĝolandon Fenicion.

Fenikso, edukanto de Aĥilo
--------------------------

En la legendoj li estas jam maljuna viro, instruisto kaj edukisto de la granda heroo de Troja milito. Li rekomendis al Aĥilo, ke li repaciĝu al Agamemno. Li estis ankaŭ la konsolanto de Aĥilo post morto de lia plej bona amiko, Patroklo.

Fenikso - mita birdo
--------------------

En mitoj li venis el Egiptio, kie la homoj opiniis, ke li naskiĝis mem el akvo, kiel deĉiama elemento. Ĝi aperadis ĉiam en tempo de inundoj. Pli malfrue ĝi estis konsiderata surtera formo de la Suno, ĉiam denove aperanta hele brilanta. Fine, ĉe grekoj kaj romianoj ĝi estis konsiderata birdo kun mirakla eco. Ĉiujn kvin jarojn ĝi forbruligas sin kaj releviĝas rejuniĝinta el cindro.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Foiníx en la ĉeĥa Vikipedio.*

Eponomio
--------

* 4543 Foinikso


|  |  |
| --- | --- |
| Helppaĝo pri apartigiloj | **Ĉi tiu paĝo estas apartigilo: listo de artikoloj kun sama aŭ preskaŭ sama titolo.**
Se vi venis ĉi tien per ligilo en artikolo, bonvolu direkti tiun ligilon rekte al la celita paĝo. |
**Fenikso-domo** (germane *Phönix-Haus*) estas eksa kinejo en Erfurto, Germanio, en la Bahnhof-strato nr. 41-44. Nuntempe ĝi estas komerca domo.

Historio
--------

Stacidom-strato erfurta jam en la 19-a jarcento pli kaj pli nobliĝis per kvaretaĝaj loĝaj kaj komercaj domoj. La Unua mondmilito ja bremsis la kompletan plibeligon de la strato, kiu iam estis mallarĝa kaj malgrava. Tiel ankoraŭ je la fino de la 1920-aj jaroj kelkaj konstruaĵoj duetaĝaj trabfakaĵoj ĝenis aspekte kaj trafike.. Post kiam la grundposedanto de nr. 45 komisiis la arkitekton Max Brockert pri la plano de moderna buroodomo oni fondis por la novkonstruo de la parceloj 41 ĝis 44 die la kompanion *Phönix-Grundstückserwerbs- und Betriebsgesellschaft m.b.H. Erfurt* kun parta engaĝiĝo de la urbo Erfurto mem. Pri la planado estis komisiita la vajmara arkitektura firmao de Ernst Flemming. Dum la planado oni decidis konstrui ununuran grandan domon estanta 3 metrojn malpli enstratenpenda. La maldekstra ero de la teretaĝo ricevis filmteatron modernan nomita UFA-Palast, dekstre estis instalita vendejo. La superaj etaĝoj estis uzataj kiel burooj. Moderno ĉie-ajnis arkitekturstile videblis: ĉe ŝtalbeton-skeletaĵoj, neinterrompitaj fenestrobendoj, ebena tegmento, fasadenvolvo per kvadrataj artŝtonaĵoj ktp. La filigranaj reklamliteroj ĉefasadaj elegante estis lumigita per neonlampoj. Danke al 1200 sidlokoj (el kiuj 350 surgalerie) UFA-Palast ĉe malfermiĝo en la jaro 1931-a estis la plej granda kaj plej moderna kinejo en la urbo.

Modernigo okazis en 1939. Dum GDR-tempo ĝi estis unu el la plej gravaj kinejoj en Erfurto kaj en 1967 okazis samtempe modernigo kaj alinomo je *PANORAMA-Filmpalast*. Post la Turniĝo Treuhandanstalt vendis ĝin al la UFA-filmteatroĉeno kaj en 1995, post pligrandigo kaj modernigo, la tuto estis remalfermita kiel Multiplex-kinejo kun novaj projekcihaloj kaj 1.922 sidlokoj. Transprenis ĝin en 2003, kiel ankaŭ aliajn UFA-kinejojn, la Cinestar-grupo kiu jam havis proksime modernan kinejon. Pro malsufiĉa klientarola kinejo en la Fenikso-domo estis fermita kaj malkonstruita en la 2008-a jaro. Danke al interveno de monumentprotektadaj oficistoj almenaŭ ĝia historia fasado estis savita.

Literaturo
----------

* Mark Escherich: *Städtische Selbstbilder und bauliche Repräsentation. Architektur und Städtebau in Erfurt 1918–1933.* Lukas-Verlag, Berlin 2010. ISBN 978-3-86732-062-7. p. 259-265

Notoj
-----

1. ↑  Erfurter Rundschau (TAZ): Ein neuer Filmpalast in Erfurt – Großzügiges Bauprojekt in der Bahnhofstraße, Erfurt, 9.4.1929

* Kategorio Fenikso-domo (Erfurto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Phönix-Haus en la germana Vikipedio.*
La **konstanta faktora regulo en integralado** estas duala de la konstanta faktora regulo en diferencialado, kaj estas konsekvenco de la lineareco de integralado.

La pruvo startas de tio ke la de integralado estas inverso al diferencialado:

{\displaystyle y=\int {\frac {dy}{dx}}dx.}
Nun multipliku ambaŭ flankojn per la konstanto *k*. Ĉar *k* estas konstanto ĝi estas ne dependa de *x*:

{\displaystyle ky=k\int {\frac {dy}{dx}}dx.\quad {\mbox{(1)}}}
Uzu la konstantan faktoran regulon en diferencialado:

{\displaystyle {\frac {d\left(ky\right)}{dx}}=k{\frac {dy}{dx}}.}
Integralu je *x*:

{\displaystyle ky=\int k{\frac {dy}{dx}}dx.\quad {\mbox{(2)}}}
Nun de (1) kaj (2) oni havas:

{\displaystyle ky=k\int {\frac {dy}{dx}}dx}
{\displaystyle ky=\int k{\frac {dy}{dx}}dx.}
Pro tio:

{\displaystyle \int k{\frac {dy}{dx}}dx=k\int {\frac {dy}{dx}}dx.\quad {\mbox{(3)}}}
Nun faru novan diferencialeblan funkcion:

{\displaystyle u={\frac {dy}{dx}}.}
Anstataŭigu en (3):

{\displaystyle \int kudx=k\int udx.}
Nun oni povas reanstataŭigi *y*-on per tio kio ĝi estis originale:

{\displaystyle y=u.\,}
Do:

{\displaystyle \int kydx=k\int ydx.}
Ĉi tio estas la konstanta faktora regulo en integralado.

Speciala okazo estas kun *k*=-1 :

{\displaystyle \int -ydx=-\int ydx.}
**Kálmán Király** [kirAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Király Kálmán** estis hungara kuracisto, profesoro, dermatologo.

Kálmán Király  naskiĝis la 14-an de oktobro 1919 en Ragály. Li mortis la 18-an de majo 1978 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kálmán Király akiris medicinan diplomon en Universitato de Debrecen en 1944, sed jam ekde 1942 li laboris en la universitata kliniko. Post jaroj li ekzamenis pri kosmetiko. Inter 1946 kaj 1950 li plulernis en kliniko en Leningrado, poste li laboris laŭvice en kliniko en Budapeŝto, dermatologia instituto, ministerio pri sano. En 1967 li estis nomumita katedrestro, en la sekva jaro institutestro kaj universitata profesoro. Inter 1972-1974 li havis signifan postenon en Ĝenevo en Monda Organizaĵo pri Sano. En 1977 li doktoriĝis. Li sinmortis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A syphilis korszerű szerológiai diagnosztikája* (1968)
* *Treponema reakciók a syphilis kórismézésében* (1976)
* *Bőr- és nemi betegségek* (1979) - kunaŭtoro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 547377
* LCCN: n84070373
* VIAF: 121512941
* ISNI: 0000 0000 8014 5197
 |
**Kálmán Isoz,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Isoz Kálmán** estis hungara muzikhistoriisto, bibliotekisto, altlerneja instruisto. Lia familia nomvarianto estis *D’Isoz*.

Kálmán Isoz  naskiĝis la 7-an de decembro 1878 en Budapeŝto, li mortis la 6-an de junio 1956 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kálmán Isoz maturiĝis en komerca mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1895. Li eklaboris en banko, ekde 1897 en Hungara Nacia Muzeo. Tiutempe li studis muzikon de Károly Aggházy. En 1911 li estis ĉefo de la ekspozicio pri Ferenc Liszt. Ekde 1908 li studis ankaŭ en Reĝa Universitato de Budapeŝto, sed pro la 1-a mondmilito poste li akiris diplomon (Ph.D) en 1921. Li estis nomumita ĉefsekretario de la menciita muzeo, en 1924 ĉefbibliotekestro de Tutlanda Biblioteko Széchényi. Li fondis muzikan kolektaĵon, kiun li gvidis ekde 1929. Li emeritiĝis en 1924, sed poste li instruis muzikhistorion en la Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt ĝis 1943. Liaj kontribuoj pri la hungara muziko kaj muzikistoj restas valoraj fontoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* A filharmóniai társaság múltja és jelene, 1853–1903 (1903)
* Liszt Ferenc (1911)
* Buda és Pest zenei művelődése (1926)
* A rendszeres zeneoktatás meg-megindulása Budapesten (1932)
* Erkel Ferenc "Bátori Máriá"-ja (1944)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 635562
* GND: 1043822941
* LCCN: nb2008019610
* VIAF: 374985
* ISNI: 0000 0001 1872 2069
* SUDOC: 243971907
* BNF: 10860424w
 |
**András Máté** [andrAŝ mAtE], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Máté András** estis hungara afiŝisto.

András Máté  naskiĝis la 10-an de novembro 1921 en Budapeŝto, li mortis la 26-an de septembro 2000 en Budapeŝto.

Biografio
---------

András Máté studis en 1946 kaj 1947 en Industriarta Altlernejo, poste en Belarta Altlernejo (1949-1951). Lia ĉefinstruisto estis György Konecsni. Post siaj studoj li specialiĝis al filmafiŝoj, tamen pli malofte li faris aliaj afiŝojn. Menciindas, ke en la tiutempa socialismo la reklamoj estis pli maloftaj. Ekde 1959 li kreis ankaŭ teatrajn afiŝojn. Li ricevis 11-foje la titolon pri la plej bona afiŝo de la jaro. Li ricevis 5 ŝtatajn premiojn inter 1957-1998.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Palaco Vigadó (1999)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Budapeŝto (1953, 1956, 1958, 1975, 1984)
* Arthalo Budapeŝto (1954, 1961, 1966, 1972, 1986)
* Parizo (1961)
* Varsovio (1966)
* Békéscsaba (1978-1996)
* Székesfehérvár (1996)

Elektitaj afiŝoj
----------------

* Magánélet
* Tánc Hitler főhadiszállásán
* Tékozló szív
* A 4-es labor őrültje
* Malomkő

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-01-13 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 629545
* VIAF: 96095154
 |
**Kővágószőlős** [kOvAgOsOlOŝ] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs. La longa loknomo signifas: ŝtonohakanto-vinbera.

Fora panoramo de Kővágószőlős

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 18 km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.0842/18.1272
* Loĝantaro: 1350
* Poŝtkodo: 7673
* Telefonprefikso: 72

Situo
-----

Kővágószőlős situas sur malebenaĵo, meze de sakovojo. Pécs troviĝas 14, Komló 20 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko, bronzepoko kaj ferepoko. La romianoj havis tie komunumon. Restis el tiu epoko prakristana kapelo kun tomboĉelo. Antaŭ la hungaroj longobardoj kaj avaroj vivis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1290 laŭ tiama ortografio *"Sceuleus"*. Tiutempe sur la apuda monto abatejo fondiĝis. Dum la turkoj la vilaĝo daŭre restis viva. Longe oni minadis ruĝan ŝtonon ĉe la monto nomata Jakab (=Jakobo), precipe la muelejoŝtonoj estis famaj produktoj. Dum la 1950-aj jaroj oni minadis ankaŭ uranon, kiu finiĝis en la 1990-aj jaroj.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, kuracejo, apoteko, poŝto, industria parko.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika Preĝejo Vizito de Maria (Kővágószőlős) el la 13-a jarcento, el kiu restis nur la turo, en 1772 baroka parto alkonstruiĝis
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto
* muzeo pri uranminado
* restaĵoj el la romia epoko
* Remparo de bronzepoka fortikaĵo

* KirkoKirko
* Interno de la kirkoInterno de la kirko
* Abateja preĝejoAbateja preĝejo
* Iama abatejoIama abatejo
* Restaĵo de la abateja preĝejoRestaĵo de la abateja preĝejo
* Loĝdomo de romianoLoĝdomo de romiano
* Romiana kapeloRomiana kapelo
* TomboĉeloTomboĉelo
* RemparoRemparo
* Sekco de la remparoSekco de la remparo
**Raĝapalajam** (tamile இராஜபாளையம்) estas urbego en distrikto Virudhunagar, en subŝtato Tamilnado, en suda Barato.

Panoramo en Raĝapalajam

Geografio
---------

Raĝapalajam situas en suda parto de la lando sur montetaro en averaĝa alteco 175 metrojn super la marnivelo. Sivakasi troviĝas 26, Maduraj 80, Tirunelveli 81, Thoothukudi 89, Koĉi (Barato) 154, subŝtata ĉefurbo Ĉenajo 496, Mumbajo 1176, Kolkato 1859, tutlanda ĉefurbo Delhio 2134 kilometrojn (aere). 

La malnova aŭtobusa stacidomo

Demografio
----------

En 2011 Raĝapalajam havis 130 442 da loĝantoj. La averaĝa legopovo de la grandurbo estis 77.87%.

Historio
--------

La urbo estis parto de imperio de Maduraj dum la 16-a jarcento. Inter 1801-1947 Raĝapalajam vivis sub brita kontrolo.

Ekonomio
--------

La ĉefa ekonomia branĉo komence estis agrikulturo (precipe kulturoj pri mangoj). En 1936 oni establis la unuan kotonan ŝpinejon. Poste pli da teksaĵfabrikoj ekfunkciis. Hodiaŭ Raĝapalajam estas grava centro de la teksa industrio kun pluraj muelejoj kaj granda kotonmerkato.

Religio
-------

En 2011 en Raĝapalajam vivis 94.53% hinduoj, 3.48% islamanoj, 1.75% kristanoj.

Trafiko
-------

Stacidomo de Raĝapalajam
La nacia aŭtovojo inter Maduraj kaj Kollam pasas tra la urbego. Krome ekzistas 3 aliaj vojoj. La loka stacidomo faras ligojn al la tutlanda fervoja reto. La plej proksima internacia flughaveno funkcias en Maduraj.

Klimato
-------

Raĝapalajam situas en savanoklimato kun musono laŭ la klimata klasifiko de Köppen. Jare pluvas pli ol 1000 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La temperaturo varias averaĝe inter 24-37 °C.

Vidindaĵoj, interesaĵoj
-----------------------

Hundoraso Raĝapalajam
* ĉefe hinduaj temploj
* hundoraso Raĝapalajam (vidu la foton!)

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
Monumento al Kaziko Hatuey en Baracoa, Kubo
**Hatuey** estis taina kaziko (tribestro) devenanta de la insulo Hispaniolo (hodiaŭ Dominika Respubliko kaj Haitio) kiu batalis kontraŭ la hispanaj konkerantoj en Hispaniolo kaj Kubo

Alveno
------

Li venis al la kuba insulo per kanuo akompanita de 400 sampatrianoj en 1511 post kiam la hispanoj elpelis lin de lia naskiĝloko (Haitio). Hatuey kontaktis tainajn tribojn kiuj ankoraŭ loĝis en la orienta parto de Kubo kaj konsilis ilin prepari sin por la lukto kontraŭ la hispanoj. Ankaŭ li konsilis verŝi la tutan oron kiun ili posedis al la riveroj ĉar ĝi estis la dio de la blankuloj. Pro lia sperto en antaŭaj bataloj kontraŭ la hispanoj li estris ĉiujn tribojn de la regiono kaj atakis la hispanojn kiuj loĝis en Baracoa.

Ĉefa agado
----------

Hatuey ordonis al siaj homoj dividiĝi en etaj grupoj kaj tuj surprize ataki la hispanojn per lignopecoj, ŝtonoj kaj sagoj. Sed la hispanoj gvidataj de Diego Velázquez, konis perfekte ĉiujn taktikojn de la aborigenoj kaj komencis ekstermi ilin grupon post grupo danke al sia teknologia supereco (spurhundoj, pafarmiloj, arbalestoj kaj kirasoj). Iom post iom estis ekstermitaj ĉiuj indiĝenaj grupoj kaj fine, pere de denunco de la enkarcerigitoj estis arestita Hatuey mem.

Morto
-----

Hatuey estis komdamnita je bruligo ĉe la ŝtiparo la 2-an de februaro 1512, puno rezervita por la plej gravaj krimuloj. Sed antaŭ la bruligo oni demandis lin ĉu li deziras kristaniĝi por iri ĉielen. Li demandis responde: "Ĉu la hispanoj ankaŭ iras al ĉielo?" (¿Y los españoles también van al cielo?) kaj kiam oni jesis, li diris: "Mi ne volas iri tien, prefere al inferno, por ne esti kie ili estos kaj ne vidi tiom kruelajn homojn" (No quiero yo ir allá, sino al infierno, por no estar donde estén y por no ver tan cruel gente). Lia ekzemplo demonstris grandan kuraĝon kaj decidon batali kontraŭ pli forta malamiko, kaj poste ĝin sekvis la kaziko Guamá.

Memoro
------

Nuntempe Hatuey estas legenda heroo de Kubo. Li estis la unua indiĝeno kiu batalis kontraŭ la koloniismo en la Nova Mondo (Ameriko) kaj estas konata kiel la unua nacia heroo de Kubo. Ekzistas tradicia pilgrimado al la loko kie li estis ekzekutita en Yara, proksime de la urbo Bayamo. La bierfabriko *Bacardi* havas markon kiu portas lian nomon

* Kategorio Hatuey en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 256685
* LCCN: n2022055215
* VIAF: 16166653201522451825
 |
**H. Franklin "Baby" Seals** (ĉ. 1880 – 29a de Decembro, 1915) estis usona artisto de vodevilo, kantoverkisto kaj pianisto, kies sukcesa kanto de 1912 nome "Baby Seals' Blues" estis unu el la unuaj publikigitaj bluso-komponaĵoj, antaŭa al la kanto de W. C. Handy nome "The Memphis Blues" pro kelkaj monatoj.

Seals kaj "Baby" Floyd Fisher estis geedzoj, kaj kunmuzikis kune kiel duopo, kaj en 1911 ili aperis en spektakloj en Novjorko, Ĉikago kaj Filadelfio, montrante sian plenumon. "Baby Seals' Blues" estis publikigita en Sankta Luiso, Misurio, en Aŭgusto 1912, kun vortoj kaj muziko atribuitaj al Baby F. Seals, sed kun aserto ke ili estis verko de Seals kaj Fisher,

Notoj
-----

1. ↑  Erwin Bosman, "How criticism helped the vaudeville: The spotlight on Franklin "Baby" Seals", NoDepression.com, 5a de Novembro, 2012.  Arkivigite je 2018-03-05 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 5an de Marto 2018
2. ↑  "Mod Mobile Musician: Franklin "Baby" Seals", ModMobilian.com, 25a de Februaro 2011.  Arkivigite je 2018-06-10 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 5an de Marto 2018

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613973
 |
*Pterodroma hasitata* 
*Pterodroma magentae* 
*Pterodroma solandri*
La **petreloj** estas komuna nomo por maraj birdoj de la ordo Procelarioformaj, kiu enhavas tri familiojn kune kun tiu albatrosa de **Diomedeedoj**. Ĉar ili havas tre oldajn fosiliojn ĝis almenaŭ 60 milionoj da jaroj, ili grupiĝas inter malnovaj birdoj, pli malnovaj ol Strutoformaj, kun rilatoj kun pingvenoj kaj kolimboj. Tamen lastaj priserĉadoj montras, ke Kokoformaj (fazanoj, perdrikoj kaj parencoj) kaj Anseroformaj (anasoj, anseroj kaj cignoj) estas pli oldaj.
La nomo "petrelo" estas etigo por Petro, kiel Sankta Petro, kiu oni supozas, ke piediris aŭ volis piediri surakve imitante Jesuon. Same petreloj ŝajnas **piediri surakve**.
Ĉiuj membroj de tiu ĉi ordo estas nurmaraj kaj revenas teren nur por bredado.

  

La familio **Procelariedoj** estas grupo de maraj birdoj en la ordo Procelarioformaj, kiu enhavas ankaŭ la familion albatrosan Diomedeedoj, la ŝtormopetrelojn Hidrobatedoj kaj la merĝopetrelojn Pelekanoidedoj.

La familio **Procelariedoj** estas la ĉefa branĉo de la mezgrandaj "veraj petreloj", karakterizitaj per **unuiĝintaj nastruoj kun meza apartigilo** kaj longa eksterna unua flugilplumo. Tiu familio estas pli ofta en sudaj oceanoj sed ne tiom en Norda hemisfero.

Ĝi enhavas:

* La fulmara grupo

* + genro *Macronectes* aŭ giganta petrelo, kiu reiras al albatrosoj,

* + genro *Fulmarus*, *Fulmarus glacialis*, aŭ fulmaro,

* + *Thalassoica antarctica*, antarkta petrelo,

* + *Daption capense* aŭ *kapensis*, kaba petrelo,

* + *Pagodroma nivea*, neĝa petrelo,

* La petrela grupo

* + genro *Pterodroma* aŭ tabanpetreloj, grandaj kaj viglaj mallongbekaj petreloj,

* + genro *Bulweria*, kun 4 specioj,

* + *Lugensa brevirostris*, kergelena petrelo,

* + *Pseudobulweria rostrata*, tahitia petrelo,

* La prionoj aŭ genro *Pachyptila*, 6 specioj, ĉiuj sudaj, etaj, fulmarformaj kaj kun filtriloj bekaj,

* + *Halobaena caerula* aŭ blua petrelo estas ligita al prionoj,

* La pufinoj,

* + genro *Calonectris*,

* + genro *Puffinus*,

* + genro *Procellaria*, de 4 specioj laŭnome petreloj, sed vere estas genetike pli parencaj al pufinoj, do pufinpetreloj.

La familio **Hidrobatedoj** estas la ŝtormopetreloj aŭ hidrobatoj, etaj marpetreloj kiuj frapflugas ofte post ŝipoj.

La familio **Pelekanoidedoj** estas 4 specoj de merĝaj petreloj kaj genro Pelecanoides. Ili estas alkaecaj petreletoj de sudaj maroj.

La petrela taksonomio estas komplika kaj kelkaj genroj estas intermezaj.
***De vulgari eloquentia*** ([de vulˈɡari eloˈkwentsi.a], [deː wʊɫˈɡaːriː eːɫɔˈkᶣɛnti.aː], {aŭ [de vulˈɡaːri eloˈkwɛntsja]; *Pri nacilingva elokvento*) estas la titolo de latina eseo de Dante Alighieri. Dekomence intencata por kvar libroj, ties verkado estis abandonita en la mezo de la dua libro. Ĝi estis probable komponita tuj post Dante iris al ekzilo; interna pruvaro indikas daton inter 1302 kaj 1305.

En la unua libro, Dante studas la rilaton la Latino kaj la gepatra lingvo, kaj la serĉado de "eminenta" gepatra lingvo en la areo de Italio; la dua libro estas analizo de la strukturo de la *kanto* (literumita ankaŭ kiel *canzuni* en Sicilia), kio estas Literatura ĝenro disvolvigita en la Sicilia Skolo de Poezio.

Latinaj eseoj estis tre popularaj en la Mezepoko, sed Dante faris kelkajn plinovigojn en sia verko: unue, la temo (verkado en gepatra lingvo) estis malofta temo en literatura diskutado tiame. Ankaŭ grave estis kiel Dante alproksimiĝis al tiu temo; tio estas, la argumento por doni al la gepatra lingvo la saman dignecon kaj legitimecon kiun la Latino tipe ricevas. Finfine, Dante verkis tiu eseon por analizi la originon kaj la filozofion de la gepatra lingvo, ĉar, en sia opinio, tiu lingvo ne estis io stata, sed io kiu evoluas kaj bezonas historian kuntekstigon.

Fontoj
------

* Graham-Leigh, Elaine. *The Southern French Nobility and the Albigensian Crusade*. Woodbridge: The Boydell Press, 2005. ISBN 1-84383-129-5
* Ewert, A. "Dante's Theory of Language." *The Modern Language Review*, Vol. 35, No. 3. (Jul. 1940), pp 355–366.
* Weiss, R. "Links between the "Convivio" and the 'De Vulgari Eloquentia'." *The Modern Language Review*, Vol. 37, No. 2. (Apr. 1942), pp 156–168.
* Dante Alighieri, "De vulgari eloquentia," edited and translated by Steven Botterill. Cambridge: Cambridge University Press, 1996.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *De vulgari eloquentia* ĉe Latin Wikisource.
* *De vulgari eloquentia* latine
* Angla traduko.



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 578015
* GND: 4288905-4
* VIAF: 182264134
* SUDOC: 155908057
* BNF: 12030784v
 |
**Chapelle** estas komunumo en la distrikto Glano en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 260 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Chapelle situas en la Friburga Mezlando sur okcidenta deklivo de la montoĉeno, kiu disigas la valon de Brojo de la valo de Glano. Chapelle konsistas el la tri setlejoj Les Indivis, La Sauge kaj Au Glos.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,03 km², de kiuj 20,2% estas kovritaj de arbaro, 71,4% servas por agrikulturo kaj 8,4% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

Chapelle limas en okcidento kaj nordo al Rue, en oriento al Le Flon kaj en sudo al Oron (VD).

Trafiko
-------

La komunumo situas flanke de la gravaj aŭtomobilaj trafikvojoj. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas proksimume 12 kilometrojn sude de la komunumo apud Châtel-Saint-Denis. La trajnlinio de Moudon al Palézieux, kiu pasas tra la komunumo ne disponas pri haltejo sur ĝia teritoio. La plej proksimaj stacidomoj situas norde en Gillarens kaj sude en Oron. La komunumo mem ne disponas pri konekto al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Chapelle datiĝas el la jaro 1354 kiel *Capella*. Chapelle dum mezepoko estis parto de la Senjorujo Rue kaj apartenis kun ĝi al Savojo, ĝis ĝi en la jaro 1536 estis konkerita de Berno kaj koncedita al Friburgo. La kapelo *Notre-Dame des Champs* fariĝis en la jaro 1453 konata pilgrimejo. Sub la friburga regado Chapelle apartenis al la Voktejo Rue, kiu en la jaro 1798 dum la Helveta Revolucio fariĝis distrikto kaj en la jaro 1848 surbaze de la nova friburga konstitucio estis integrita al la Distrikto Glano.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Chapelle

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 24-an de decembro 2012
3. ↑  Fonto: *Evelyne Maradan*: *Chapelle (Glano)* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-01-04)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Chapelle (Glano) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Chapelle

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Chapelle (Glano)** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Glano |
| --- |
| Auboranges • Billens-Hennens • Chapelle • Châtonnaye • Ecublens • Grangettes • La Folliaz • Le Châtelard • Massonnens • Mézières • Montet • **Romont** • Rue • Siviriez • Torny • Ursy • Villaz-Saint-Pierre • Villorsonnens • Vuisternens-devant-Romont |  |

 |