|  |
| --- |
| Amilbenzeno |
| Kemia formulo |  **C11H16** |
| Pentilbenzeno |
| **Bastona kemia strukturo de la Amilbenzeno/Fenil-2-Pentano** |
| Pentilbenzeno |
| **Tridimensia kemia strukturo de la Amilbenzeno/Fenil-2-Pentano** |
| Alternativa(j) nomo(j) |
| * Fenil-1-Pentano
 |
| CAS-numero-kodo | 538-68-1 |
| ChemSpider kodo | 10404 |
| PubChem-kodo | 10864 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Aspekto | senkolora likvaĵo |
| Molmaso | 148,24804 g mol−1 |
| Denseco | 0,863 g/cm−3 |
| Fandpunkto | -75°C  |
| Bolpunkto | 205,3°C  |
| Refrakta indico | n\_{{761}}^{{20}} 1,4878 |
| Ekflama temperaturo | 65,6°C  |
| Solvebleco | Akvo:nesolvebla |
| Mortiga dozo (LD50) | 1710 mg/kg (buŝe) |
| **GHS etikedigo de kemiaĵoj** |
| GHS Damaĝo Piktogramo | 

|  |
| --- |
| 09 – Noca por vivmedio |

 |
| GHS Signalvorto | Damaĝa |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H411, H412 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P273, P391, P501 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

**Pentilbenzeno** aŭ **amilbenzeno** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado inter **klorobenzeno** kaj **pentano**. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en neepolaraj organikaj solvantoj. Pentilbenzeno posedas 11 karbonatomojn kaj 16 hidrogenatomojn. Pentilbenzeno uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj. Pentilbenzeno estas aromata hidrokarbonida kunmetaĵo apartenanta al la familio de alkilaj benzenoj. Ĝi estas senkolora likvaĵo kun dolĉa odoro, kaj ĝi estas uzata en la produktado de plastaĵoj, kaŭĉuko kaj brulaĵo. Ĝi ankaŭ estas uzata kiel solvanto en la produktado de farbo, vernisoj kaj aliaj solvantoj. Pentilbenzeno ankaŭ estas uziata en la fabrikado de farmaciaĵoj, kosmetikaĵoj kaj manĝaldonaĵoj. Ĝi estas grava peranto en la produktado de industriaj kemiaĵoj, kaj ĝi ankaŭ estas uzata kiel krudmaterialo por la sintezo de aliaj kombinaĵoj.

Pentilbenzeno estis uzata en gamo da sciencesploraplikoj. Ĝi estis uzita por studi la efikojn de aerpolucio sur homa sano, same kiel por studi la efikojn de UV-radiado sur materialoj. Ĝi ankaŭ estis uzata por studi la trajtojn de polimeroj, kaj la efikojn de diversaj solvantoj sur la proprecoj de la polimeroj. Ĝi ankaŭ estis uzata por studi la strukturon kaj ecojn de proteinoj kaj aliaj biomolekuloj.

Rilate al la mekanismo de ago de pentilbenzeno, tamen, oni kredas ke ĝi funkcias kiel solvanto, permesante al aliaj molekuloj interagi unu kun la alia. Estis sugestite ke pentilbenzeno ankaŭ povas funkcii kiel antioksidanto, malhelpante la oksigenadon de aliaj molekuloj.

Pentilbenzeno montriĝis esti ne-toksa en bestoj, kaj ĝi ne ŝajnas havi iujn ajn signifajn biokemiajn aŭ fiziologiajn efikojn. Tamen, estis sugestite ke ĝi povas havi iun efikon al la metabolo de aliaj molekuloj.

Pentilbenzeno estas utila reakciaĵo en laboratoriaj eksperimentoj, ĉar ĝi estas relative malmultekosta kaj facile akirebla. Ĝi ankaŭ estas stabila kaj ne-toksa, igante ĝin sekura reakciaĵo por uzi en laboratoriaj eksperimentoj. Tamen, ĝi ne estas tre solvebla en akvo, igante ĝin malfacila uzi en akvaj solvaĵoj.

Sintezoj
--------

### Sintezo 1

* Preparado de la **pentilbenzeno** per traktado de **klorobenzeno** kaj **pentano**:

|  |
| --- |
| klorobenzeno +pentano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}Pentilbenzeno +klorida acido |
|

  

### Sintezo 2

* Preparado de la ' ***per traktado de** benzeno'* kaj **kloropentano**:

|  |
| --- |
| benzeno +kloropentano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}Pentilbenzeno +klorida acido |
|

  

### Sintezo 3

* Preparado de la  per traktado de **fenilmagnezia bromido** kaj **pentila bromido**:

|  |
| --- |
| fenilmagnezia bromido +pentila bromido {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}Pentilbenzeno +magnezia bromido |
|

  

### Sintezo 4

* Preparado de la **fenila bromido** per traktado de **pentilmagnezia bromido** kaj **fenila bromido**:

|  |
| --- |
| pentilmagnezia bromido +fenila bromido {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}Pentilbenzeno +magnezia bromido |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Hidrokarbonido

Referencoj
----------

1. ↑  Chemical Book
2. ↑  GuideChem
3. ↑  EPA United States Environmental Protection Agency
4. ↑  Chemsrc
5. ↑  Chembk