La **Karibia Komunumo** (angle *Caribbean Community and Common Market*, CARICOM, do "Karibia Komunumo kaj Komuna Merkato") estas internacia organizaĵo kun ĉefa sidejo en Ĝorĝtaŭno (Gujano).

Historio
--------

La organizaĵo fondiĝis en 4-an de julio 1973 kiel rezulto de 15-jaraj intertraktadoj, pere de la subskribo de la Traktato de Chaguamaras (Chaguaramas estas urbo sur la karibia insulo Trinidado). La unuaj kvar membroŝtatoj estis Barbado, Jamajko, Gujano kaj Trinidado kaj Tobago. La interŝtatan ligon antaŭis la "Karibia Liberkomerca Areo" (angle *Caribbean Free Trade Area*, CARIFTA).

Per la fondiĝo de la Karibia Komunumo komenciĝis la ŝanĝo de interŝtata kunlaboro de liberkomerca zono al interŝtata komunumo ne nur alstrebanta ekonomian kunlaboron - modelo estis kaj estas la Eŭropa Unio. En 2001 la registarestroj de la membroŝtatoj subskribis novan, reviziitan Traktaton de Chaguaramas, kiu plu respegulas tiun evoluon.

Membroj
-------

### Plenaj membroŝtatoj

centra oficejo de la Karibia Komunumo
- ﻿ membroŝtatoj de la komuna karibia merkato
- ﻿  membroŝtatoj ne partoprenantaj en la komuna karibia merkato
- ﻿ asocie ligitaj ŝtatoj

- ﻿ membroŝtatoj kies loĝantoj havas pasporton de la Karibia Komunumo
- ﻿ membroŝtatoj kies loĝantoj ne havas pasporton de la Karibia Komunumo
- ﻿ asocie ligitaj ŝtatoj

Plenaj membroŝtatoj estas la sekvaj 15 ŝtatoj kaj transmaraj teritorioj de Britio:

| situo | ŝtato | aliĝo | Malneta enlanda produkto (2007) |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  Antigvo kaj Barbudo | 1974 | 1 089 milionoj da USD |
|  |  Bahamoj | 1983 | 6 586 milionoj da USD |
|  |  Barbado | 1973 | 3 739 milionoj da USD |
|  |  Belizo | 1974 | 1 274 milionoj da USD |
|  |  Dominiko | 1974 | 311 milionoj da USD |
|  |  Grenado | 1974 | 590 milionoj da USD |
|  |  Gujano | 1973 | 1 039 milionoj da USD |
|  |  Haitio | 2002 | 5 435 milionoj da USD |
|  |  Jamajko | 1973 | 11 206 milionoj da USD |
|  |  Moncerato | 1974 | mankas informo |
|  |  Sankta-Kito kaj Neviso | 1974 | 527 milionoj da USD |
|  |  Sankta Lucio | 1974 | 958 milionoj da USD |
|  |  Sankta Vincento kaj la Grenadinoj | 1974 | 559 milionoj da USD |
|  |  Surinamo | 1995 | 1 345 milionoj da USD (2005) |
|  |  Trinidado kaj Tobago | 1973 | 20 700 milionoj da USD |

### Asocie ligitaj ŝtatoj

Asocie ligitaj ŝtatoj estas la sekvaj 5 transmaraj teritorioj de Britio:

| situo | teritorio | aliĝo |
| --- | --- | --- |
|  |  Angvilo | 1999 |
|  |  Bermudo | 2003 |
|  |  Britaj Virgulininsuloj | 1991 |
|  |  Kajmana Insularo | 2002 |
|  |  Turkoj kaj Kajkoj | 1991 |

### Observantaj ŝtatoj

Observan statuson havas la sekvaj ŝtatoj:

| situo | areo |
| --- | --- |
|  | Arubo Arubo |
|  |  Dominika Respubliko |
|  |  Meksiko |
|  |  Porto-Riko |
|  |  Venezuelo |

Celoj
-----

Ĉefa celo de la Karibia Komunumo estas la kunordigo pri la ekstera politiko de la membroŝtatoj kaj kunlaboro en la temaroj sano kaj sociaj aferoj, eduko, kulturo kaj sporto, scienco kaj tekniko. Cele al pli forta ekonomia integriĝo fondiĝis la Karibia Komuna Merkato (angle *Caribbean Common Market*, CCM). Ĝi konsistigas doganunion kun unuecaj eksteraj doganoj. Krome inter la membroŝtatoj ekzistas regularoj por evito de duoblaj impostoj kaj funkcias kunlaboro en la temaroj subteno de ekonomia evoluo kaj industriigo. La Karibia Komuna Merkato funkcias ekde la 1-a de januaro 2006. Ĝis la stato de januaro 2010 tamen el la 15 plenaj membroŝtatoj de la Karibia Konumuno nur 6 ŝtatoj partoprenas en la komuna merkato (Barbado, Belizo, Gujano, Jamajko, Surinamo, Trinidado kaj Tobago).

Krome la Karibia Komunumo penas enkonduki unuecajn komunumajn pasportojn por la loĝantoj de laŭeble multaj (aŭ ĉiuj) membroŝtatoj.

Signifo
-------

En la membroŝtatoj de la Karibia Komunumo vivas proksimume 15 milionoj da homoj. La plej multaj ŝtatoj konsideratas evolulandoj kun malaltaj salajroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Petrocaribe

Literaturo
----------

* R. A. Abdullah Khan: *The Caribbean Court of Justice and Referrals from National Courts: Unavoidable Supremacy?*, en: Griffin's View on International and Comparative Law 5.1 (2004) paĝoj 26-31. ligilo Arkivigite je 2005-05-15 per la retarkivo Wayback Machine.

* Kategorio Karibia Komunumo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo de la Karibia Komunumo Arkivigite je 1998-07-11 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 309289
* GND: 33586-1
* LCCN: n79060698
* VIAF: 123142959
* ISNI: 0000000121650967
* SUDOC: 09948806X
* BNF: 145242773
* NLA: 36560667
* BIBSYS: 6039792
 |