recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Siriaj Esploristoj** (arabe الباحثون السوريو, angle *Syrian Researchers*) estas unu el la plej grandaj arablingvaj sciencaj retejoj. La retejo strebas disvastigi la plej novajn sciencajn esplorojn al la araba mondo en simpligita maniero. Siriaj Esploristoj ankaŭ subtenas siriajn rifuĝintojn interalie en Germanio. Ĝi estis establita kiel scienca retejo en 2012 fare de grupo de elmigrintaj siriaj akademianoj, kun la celo kreskigi kaj la sciencan kaj akademian konscion, same kiel kundividi sciencan scion per ĉiuj eblaj tekstaj, aŭdaj kaj vidaj rimedoj.Unu el la artikoloj kiuj aperis en la retejo de la Siriaj Esploristoj temis pri David Peterson kaj artefaritaj lingvoj.

Historio
--------

La origino de la ideo de "siriaj esploristoj" kuŝas ĉe Muhammad Malik, esploristo specialigita pri kancerĉela scienco. En 2012, siri-franca junularo lanĉis la movadon Siriaj Esploristoj, kiu inkludas siriajn kaj arabajn junulojn kaj sciencistojn. Mohammad kredas, ke scienco ludas gravan rolon en la konstruado de demokratiaj socioj: "*Scienco igas nin akcepti la alian vidpunkton malgraŭ religiaj, politikaj kaj intelektaj diferencoj*".

Ĝin lanĉis grupo de junaj sirianoj je la 7-a de februaro 2012 pere de afiŝo en la socia retejo Facebook. Poste la FB-paĝo **الباحثون السوريو** altiris pli ol du milionojn da sekvantoj.

Polemiko
--------

La iniciato estis kritikita kiel promocianto de partikulara ideologio.

Referencoj
----------

1. ↑  (ar) الباحثون السوريون».. جسر بين اللاجئين والجامعات الألمانية ("Siriaj esploristoj". ponto inter rifuĝintoj kaj germanaj universitatoj, Vetogate.com, 4-an de decembro 2017.
2. ↑  (en) *About Syrian Researchers*, syr-res.com

Vidu ankaŭ
----------

* Rifuĝinto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Siriaj Esploristoj : syr-res
* Siriaj Esploristoj, YouTube
* Siriaj Esploristoj, Instagram


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808205
 |
monbileto de 100 pesetoj
monbileto de 1000 pesetoj
La **hispana peseto** (hispane *peseta*) ĝis la jaro 1999 estis la nacia valuto de la ŝtato Hispanio kaj ankoraŭ uziĝis kiel pagilo ĝis la fino de la jaro 2001: Dum januaro kaj februaro 2002 eblis pagi kaj per la malnova nacia kaj per nova eŭropa valuto, kaj ekde la 1-an de marto 2002 la moneroj kaj monbiletoj ne plu uzeblas por pagado, sed nur interŝtanĝeblas al la valuto Eŭro. Unu hispana peseto korespondis al 100 «centimoj» (*centimes*). Oficiala mallongigo de la valuto estas ESP — el tio «ES» (aŭ en interretaj adresoj «.es») estas la internacia mallongigo por Hispanio kaj P estas la unua litero de peseto. Tamen ene de Hispanio oni ofte uzis la mallongigojn *Pts* (plurale) kaj *pta* (singulare).

Komence de la jaro 2002 en Hispanio enkondukiĝis la monbiletoj kaj moneroj de la eŭropa valuto eŭro, kaj la peseto malaperis. Nur la Hispania Nacia Banko kaj iuj privataj monŝanĝejoj ankaŭ post la jaro 2002 interŝanĝas monerojn kaj monbiletojn de la malnova valuto al eŭroj. Laŭ eldiroj de la Nacia Banko la interŝanĝo eblos sen tempolimigo.

Ankaŭ en la eta pirenea lando Andoro, kie ĝis la fino de 2001 validis kaj la hispana peseto kaj la franca franko, komence de 2002 do enkondigiĝis la eŭropa valuto.

Etimologio
----------

La nomo «peseto» venas de la kataluna vorto «*peceta*» (diminutivo de la vorto «*peça*»), kio ekzakte korespondas al la esperantlingva formo «peceto».

Historio
--------

La 19an de oktobro 1868, katalundevena Laureano Figuerola kiel Ministro de Trezoro, subskribis la dekreton per kiu oni fiksis la peseton kiel ŝtata valuto.

Vidu ankaŭ
----------

* la paĝon pri la nunaj hispanaj eŭro-moneroj.

  

monero de 25 pesetoj, memoriga pri la Somera Olimpiko 1992 en Barcelono

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj eŭropaj valutoj, kiuj enfluis la eŭropan valuton Eŭro |
| --- |
| Aŭstra ŝilingo • Belga franko • Estona krono • Finna marko • Franca franko • Germana marko • Hispana peseto • Irlanda pundo • Itala liro • Kipra pundo • Kroata kunao • Latva lato • Litova lido • Luksemburga franko • Malta liro • Moderna Greka draĥmo • Nederlanda guldeno • Portugala eskudo • Slovaka krono •Slovena tolaro | Flago de la Eŭropa Unio |

 |

* Kategorio Hispana peseto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 164070
* GND: 4350344-5
* LCCN: sh2002006705
 |
**Feriejo** estas hotelo, kiu strebas provizi siajn gastojn per ĉiuj aferoj, kiujn homoj ferantaj bezonas - manĝaĵoj, trinkaĵoj, loĝejoj, sportaj agadoj, distro kaj butikumado. La termino ofte estas uzita por priskribi hotelon kiu disponigas larĝan gamon da servoj, inkluzive de distro kaj libertempaj agadoj.

Priskribo
---------

Feriejoj kombinas hotelon kaj varion da distroj, ekzemple naĝejoj, kiel montrita ĉi tie en San Diego, Kalifornio
La elekto de ordinara hotelo estas akompanata de la elekto de la turisma celo - homo, kiu volas vojaĝi ekzemple en Londono, elektas hotelon tie, kio estos uzata ĉefe por dormi kaj ripozi, kaj same homo, kiu volas komerce viziti ekzemple Parizon same elektas hotelon tie. Aliflanke, feriejo estas la celo mem, kie okazos ĉiuj agadoj de la turisto tie loĝanta.

La termino feriejo kutime rilatas al du specifaj sed similaj lokoj:

* Urboj kie la turisma industrio estas la ĉefa ekonomia industrio, kvankam tiuj urboj kutime ne estas prizorgitaj fare de ununura firmao (ekzemple, Aspen en Koloradio)
* Feriejoj, kiuj ofte estas administritaj de unu kompanio, kiu provas provizi al la homoj, kiuj restas tie, ĉiujn aferojn, kiujn ili bezonas, kiuj estas feriaj (ekzemple Fort Aventura World).

Tra la jaroj, la feriejoj komencis altiri pli kaj pli da turistoj kaj vizitantoj, kaj pro tio, iuj landoj en la mondo elektis reklami la agadon ĉe la feriejoj kiel unu el iliaj plej gravaj turismaj vidindaĵoj - kiel ekzemple Egiptio, kelkaj el la landoj de la karibio, kaj de Sudorienta Azio.

Ofertoj
-------

Kajakado estas provizita de feriejo Lakeside en Jasper, Alberto
Feriejoj kutime havas ampleksajn sportojn, ĝardenojn, manĝadon kaj libertempajn instalaĵojn. Estas feriejoj kun fokuso sur, interalie, plaĝaj ferioj, plezurparkoj (ekz. Walt Disney World Resort), sportoj (ekz. plonĝado, golfo aŭ skiejoj) aŭ sano (ekz. banurbo aŭ bonfarto).

Organizo
--------

En multaj feriejoj, feriejoj estas garditaj instalaĵoj kun alirkontrolo tra pordejoj. Ĉi tio celas oferti al gastoj sekuran mondon for de la ĉefe pli malriĉa loĝantaro kaj danĝera ekstera mondo. Ĉio inkluziva estas disvastigita ekde la 1990-aj jaroj, t.e. gastoj ne devas pagi pliajn kotizojn, krome nur por specialaj servoj kiel ekzemple ekskursoj.

Referencoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Marbanejo
* Spa


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858206
 |
Buŝharpoj
**Buŝharpo**, ankaŭ nomata **makzelharpo**, **birimbao**, **berimbao** aŭ **gimbardo**, estas idiofona plukinstrumento. Ĝi estas malgranda kaj ege simpla. Verŝajne tiu estas unu el la plej malnovaj muzikiloj en la mondo. La ilo konsistas el fleksebla metalklapeto alkroĉita al fera aŭ gisita ŝtala kadro tiel ke ĝi estu inter la brakoj de la kadro. La pinto de tiu klapeto estas tenata en la buŝo de la persono ludanta la instrumenton, kaj ĝi estas glubendita al la klapeto per liaj fingroj por produkti notojn.

Dum la 1970-aj jaroj la uzado de tiu instrumento iom pli populariĝis danke al muziko de fama filmo Il buono, il brutto, il cattivo.

Aspekto
-------

Buŝharpo konsistas el metala arko (en Sudorienta Azio tiu arko aŭ strukturo kutime estas el bambuo) kun ŝtala langeto meze. La formo el la tuta instrumento similas al greka litero φ. Nuntempe plejparto de buŝharpoj havas en fino de sia langeto plian etan langeton por plifaciligi tintadon.

Ludado
------

Kutime la strukturon retenas muzikisto per lipoj aŭ dentoj kaj la buŝa kavo funkcias kiel sonkesto. Oni tintas la langeton kutime per dika aŭ montra fingro.

La produktitaj notoj havas konstantan tonon, kvankam ŝanĝante la kvanton de aero en la buŝo de la ludanto eblas krei malsamajn nuancojn, tiel kreante simplajn melodiojn. La buŝharpo estas milde tenata tiel ke la mano tuŝas nur la kadron kaj ne la langeton, alkroĉante la kadron al la antaŭaj dentoj kiam ili estas iomete apartigitaj kaj la lipoj ripozantaj sur la supro kaj malsupro de la kadro. Ludu plukante en ambaŭ direktoj de la langeto. Malsamaj sonoj povas esti atingitaj movante la malsupran makzelon kaj langon por ŝanĝi la buŝkavon aŭ elspirante kaj enspirante dum plukado.

Ties sono estas grava kaj monotona, kaj tre ofte oni uzas ĝin kiel diapazonon.

* Buŝharpo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Buŝharpo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Deutschlandhaus dum nokto
**Deutschlandhaus** estas nun oficeja kaj vendeja domo en la urbocentro de Essen ĉe la strato *Lindenallee*. Ĝi estis konstruata en la jaroj 1928 kaj 1929 kiel teĥnika urbodomo kaj validas kiel unua altodomego de la urbo. Nun ĝi substaras monumentprotekton.

Historio
--------

La tereno inter Trentelgasse, Kapuzinergasse, Hirschland-Placo kaj Lindenallee, en la 18-a jarcento ankoraŭ preferata loĝtereno de la bonhavaj burĝoj, evoluis kadre de la komunuma reformo rapide al moderna urbocentra kerno, kiu precipe elpaŝis kiel bankokvartalo.

Sur la terpeco de Förster, direktoro de Krupp, laŭ decido de la urbestraro ekestu teĥnika urbodomo. Arĥitekto kaj nemoveblaĵo-entreprenisto Jacob Koerfer ricevis ĉi tiun terpecon je hereda farmo de la urbo Essen kaj starigis tie la *Deutschlandhaus*.

Post nur unujaro konstrutempo la urbo povis ekloĝi en sia nova teĥnika urbodomo. Ekde tiam la uzo negrave ŝanĝiĝis kaj ankoraŭ nun ĉi tiu domo (intertempe kun modernigita ekstera fasado) loĝigas la urbon Essen kiel luanto.

En 1990 oni pliampleksigis la domensemblon per vendejpasejo Lindengalerie kaj per parkodomo tuj apud la domo.

Domo
----

Post komenco de la konstruado la 1-an de junio 1928 oni finkonstruis la deketaĝan *Deutschlandhaus* kun alteco de 35,6 metroj proksimume post unu jaro. Ĝi staras sur terpeco granda je 4.214 kvadrataj metroj kaj entenas proksimume 96.700 kubajn metrojn da ĉirkaŭkonstruita spaco. La parkdomo havas pli ol 1.931 kvadrataj metroj kun 16.183 kubaj metroj da ĉirkaŭkonstruita spaco.

La 1-an de oktobro 1990 oni finkonstruis la plilarĝigon de la pasejo. En la domo troviĝas publika paternosterlifto. La tuta teretaĝo loĝigas vendejojn. En 1988 *Deutschlandhaus* eniĝis en la urba listo de monumentoj de Essen.

* PaternosterliftoPaternosterlifto
* Vendeja pasejo LindengalerieVendeja pasejo Lindengalerie
* Rigardo el la vendejpasejo LindengalerieRigardo el la vendejpasejo Lindengalerie

Referencoj
----------

1. ↑   Deutschlandhaus ĉe emporis.de. Arkivita el la originalo je 2015-01-23. Alirita 2014-03-19.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Deutschlandhaus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Deutschlandhaus ĉe fh-bochum.de Arkivigite je 2016-03-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Heimpaĝo de Lindengalerie
* Deutschlandhaus en la retejo de la urbo Essen Arkivigite je 2014-03-19 per la retarkivo Wayback Machine
**Medio Cudeyo** [medjokuDEjo] estas municipo en la aŭtonoma komunumo Kantabrio (Hispanio). Ĝi situas en la historia distrikto Trasmiera.

Situo
-----

Medio Cudeyo situas 15 km for de la regiona ĉefurbo Santandero. Ties samlimaj municipoj estas: Marina de Cudeyo (norde), Entrambasaguas (oriente), Liérganes kaj Riotuerto (sude) kaj Villaescusa (okcidente). La plej grandaj riveroj trafluanta la municipon estas Miera, Cubón kaj Pámanes.

Vilaĝoj
-------

Jen listo de loĝitaj lokoj en la municipo:

Turo de Alvarado en Heras.
* Valdecilla (sidejo de la municipa registaro)
* Anaz
* Ceceñas (eksa sidejo de la municipa registaro)
* Heras
* Santiago de Cudeyo (antikve, Santiago de Heras)
* San Salvador
* San Vitores
* Sobremazas
* Solares (plej loĝata loko)

Historio
--------

En Medio Cudeyo estas diversaj arkeologiaj restaĵoj de antikve loĝitaj fortikaĵoj en Pico Castillo kaj Castilnegro. En 1813 la vilaĝaro, je nomo Junta de Cudeyo, ekkonsistigas la municipon Medio Cudeyo, kiu retroŝanĝis sian nomon dum mallonga periodo en epoko sub regado de Fernando la 7-a.

En la vilaĝo Solares ekzistas natura elŝprucejo de minerala akvo kaj la unua konata referenco pri ĝi datiĝas je la jaro 1823. En la vilaĝo oni konstruis la tiel nomitan Grandan Hotelon, kaj ĉi tial burĝaroj komencis veni en ties kuracbanejon. Krome, oni konstruis ankaŭ kazinon, diversajn tranoktejojn kaj la fervojan stacion, interalie. Eĉ antaŭ ol tiu prospera periodo, la vilaĝon oni jam konsideris burĝeca ĉar ĝin vizitis la Markizo de Valdecilla (iniciatinto de la Universitata Hospitalo Marqués de Valdecilla de Santandero kaj la Grafo de Torreanaz.

Ekde la 1770-aj jaroj, la ferminoj de la monto Peña Cabarga (ekspluatitaj jam ekde alveno de Romianoj en nordan Iberion) impulsis pluan kreadon de mina industrio. Ĉi tial oni konstruis en la municipo plurajn fervojojn por transportado de la elekspluatita materialo. Inter ili plej rimarkindas la fervojo iranta de Santandero ĝis Solares, inaŭgurita en 1892, kaj ankoraŭ alia iranta de Solares al Liérganes, kie ekzistas kroma kuracbanloko.

Medio Cudeyo estas ekonomie tre disvolviĝinta municipo ene de Kantabrio danke al ties situo, tio estas, ĉar ĝi estas en la plej ekonomie aktiva areo de Kantabrio, ĝi estas komerca centro rilate al apudaj municipoj kaj ĝi situas en nodo de interkonekto de diversaj ŝoseoj kaj vojoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Ceceñas (stacidomo)
* Heras (stacidomo)
* San Salvador (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Medio Cudeyo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Urbodomo de Medio Cudeyo
**Eforie** estas urbo en la distrikto Constanța, historia regiono Dobruĝo, en la sudorienta Rumanio, ĉe la bordo de la Nigra maro. Ĝi havas du urbopartojn, la faktan urbon **Eforie Nord** kaj la sudan vilaĝan parton **Eforie Sud**. Ĝi havis 9 294 loĝantojn en 2002. Eforie estas la dua plej granda ĉemara ripozcentro de Rumanio, post Mamaia.

Situo
-----

La urbon limas okcidente la Techirghiol-lago, oriente la Nigra maro, norde la urbo Agigea. Ĝi situas 14 km sude de Konstanco (Rumanio).

Historio
--------

En 1878, post kiam Rumanio akiris Dobruĝon, la rumana ŝtato donacis al Mihail Kogălniceanu tiun teritorion. Post lia morto, liaj heredantoj vendis la bienon en 1894 al Ioan Movilă, moldava bojaro. Li decidis pri konstruado de Hotelo inter la Nigra maro kaj la Techirghiol-lago. Oni metis la bazŝtonon de la *Movilă Hotel* la 20-an de septembro 1899. Tiel estiĝis la ripozcentro Movilă-Techirghiol. Tiu estis la unua ĉemara turisma centro en Dobruĝo.

Eforie estis menciita antaŭ la unua mondmilito kiel *Carmen Sylva* (laŭ la pseŭdonomo de la rumana reĝino Carmen Sylva, de 1949 ĝis 1965 kiel *Vasile Roaită* (honore al fervoja laboristo, mortpafita dum striko en 1933). Ekde 1965 la komunumo uzas sian nunan nomon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eforie en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝo de la urbo
Tanisto montras sian malnovan metion: Li forigas viandrestojn de la ŝaf-felo
**Tanado** estas kemia procedo, en kiu oni prilaboras bestajn felojn (kruda eksteraĵo de la besto) per senharigo kaj apliko de kemiaĵo, la tanino, produktante tiel ledojn por plua prilaboro.

La tanaĵo anstataŭigas akvon en spaco inter la proteinaj fibroj kaj interligas la fibrojn. La tri plej ofte uzataj tanaĵoj estas la planta tanaĵo, la mineralaj saloj similaj al krom-sulfat kaj la fiŝa aŭ ĝenerala la besta oleo.

Historio
--------

### Planta tanado

La plej malnova metodo estas la tanado per planta tanacido. Tanacidon uzis jam la judoj (kverka ŝelo), la egiptujanoj (guŝo de iu akacio), la romianoj kaj araboj (diversaj arboŝeloj kaj radikoj).

En la 18-a jarcento, en Eŭropo oni uzis kverkan ŝelon, anakardiacojn, valoneon kaj konion. La metodo estis simila kiel hodiaŭ: oni mergis la pelton en ujoj, plenaj de tanaĵo (planta tanacido).

Tradicia tanejo kaj tinkturejo en Maroko
### Kemia tanado

La tanado kun kemiaĵoj aperis en fino de la 19-a jarcento. Tio okazis per kromaj saloj. Ĝi havis du tipojn: en la unu oni mergis la pelton unuafoje en kromacidan ujon, duafoje en miksaĵon de natria tiosulfato kaj alia acido. Tiel estiĝis bazaj kromacidoj kaj precipitas sur fibroj de la pelto.

Alia metodo estis la mergado de la pelto en pli kaj pli densan krom-sulfatan solvaĵon. Oni uzas ankaŭ aluminiajn kaj cirkoniajn salojn.

### Olea tanado

La perolea tanado estas praa metodo kaj uzis je peltoj de ĉamo (nomiĝas ŝamo!) kaj de cervo. Tiuj iĝas molaj kaj truetaj (porozaj) kaj povas humidiĝi kaj sekiĝi plurfoje sen iu ajn damaĝo.

Oni ŝprucigas je la pelto fiŝan aŭ cetacan oleon (moruhepatoleo aŭ balenoleo) kaj batadas la pelton per maŝina martelo. Oni poste pendigas la pelton en bakforno, kaj la oksidiĝanta oleo adheras je la ledaj fibroj kaj kaŭzas tanadan efikon. Post la sekado, oni ellavas la superfluan tanaĵon kaj denove sekgigas la ledon. Ia specifa post-tanado ne necesas.

Proverbo
--------

Ekzistas proverboj pri tanado en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *La felo tanadon ne valoras.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Tani al iu la haŭton.* **"** |

 |

Referencoj
----------

* Kategorio Tanado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Tanado en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2009-02-22.
**László Littmann** [lAslO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Littmann László** estis hungara kardiologo, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2022).

László Littmann naskiĝis la  16-an de aprilo 1946(nun 1946-04-16) en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Littmann akiris medicinan diplomon en Universitato Semmelweis en 1970, poste li studis kaj praktikadis en la kardiologia branĉo. Li kandidatiĝis (CSc kaj Ph.D.) en 1983 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Inter 1987-1990 li estis direktoro de instituto en Charlotte, poste en la sama urbo en en:Carolinas Medical Center li estis kuracisto, esploristo kaj instruisto pri kardiologiaj okazoj. En 2016 li emeritiĝis, tamen li tenis plu kelkajn poziciojn. Li evoluigis novan algoritmon por rekoni kaj trakti formon de subita korhalto. En 2011 li priskribis la "prusan kaskan signon" kiel elektrokardiografian signon de kritikaj malsanoj kun alta morteco. Kelkaj el liaj novaj observaĵoj nun estas cititaj en la medicina literaturo kiel la signo de Littmann. Li ricevis usonajn premiojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Early Repolarization on Electrocardiography* (2010)
* *Electrocardiogram Changes From Ranolazine or From Takotsubo?* (2015)
* *Az orvostudomány aktuális problémái 24.* (libro sen eldonjaro, kunaŭtoro)
* *Az EKG szerepe életveszélyes állapotok felismerésében és kezelésében* (prelego, 2022)

Fontoj
------

* biografio hungare kaj angle kun foto
* datenoj kun foto
* aprezo kun foto (legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858422
 |



* Portalo pri Biografio
La arablingvaj landoj verdkolore.
**Araba kuirarto** (arabe: مطبخ عربي) estas kuirarto de la araboj, difinita kiel la diversaj regionaj kuirartoj en la araba mondo, el Magrebo al la Fekunda duonluno, kaj la Araba Duoninsulo. La kuirartoj ofte estas jarcentaj kaj reflektas la kulturon de granda interŝanĝo de spicoj, herboj kaj manĝaĵoj. La tri ĉefaj regionoj, ankaŭ konataj kiel Magrebo, la Fekunda duonuno, kaj Arabio havas multajn similecojn, sed ankaŭ multajn unikajn tradiciojn. Ĉi tiuj kuirartoj estis influitaj de la klimato, kultivado laŭ eblecoj, kaj ankaŭ komercaj ebloj. La kuirartoj de Magrebo kaj Levantenio estas relative junaj, kiuj disvolviĝis dum la pasintaj jarcentoj. La kuirarto de la regiono de la araba golfo estas tre malnova. La kuirartoj povas esti dividitaj en urbajn kaj kamparajn kuirartojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Alĝeria kuirarto
* Egipta kuirarto
* Iraka kuirarto
* Irana kuirarto
* Kuirarto de Afriko
* Levantena kuirarto
* Libana kuirarto
* Libia kuirarto
* Magreba kuirarto
* Maroka kuirarto
* Mezorienta kuirarto
* Palestina kuirarto
* Tunizia kuirarto

Bildaro
-------

* Sfiho لحم بعجين / Sfiho صفيحةSfiho لحم بعجين / Sfiho صفيحة
* Manakiŝo مناقيشManakiŝo مناقيش
* Kabso كبسةKabso كبسة
* Kibeo كبة-كبيبةKibeo كبة-كبيبة
* Matbuĉo مطبوخةMatbuĉo مطبوخة
* Babaganuŝo بابا غانوجBabaganuŝo بابا غانوج
* Humuso حمصيةHumuso حمصية
* Dolmo ورق عنب - ملفوفDolmo ورق عنب - ملفوف
* Labneo لبنةLabneo لبنة
* Kaako كعك - كحكKaako كعك - كحك
* kafo قهوةkafo قهوة
* Hibiscus teo كركديه - عنآبHibiscus teo كركديه - عنآب
* Halvo حلاوةHalvo حلاوة
* Qatayef القطائفQatayef القطائف
* Shish taouk شيش طاوكShish taouk شيش طاوك
* Toum تومية Toum تومية
* Falafelo فلافل - طعمية Falafelo فلافل - طعمية
* Klejĉo الكليجة - كعب الغزالKlejĉo الكليجة - كعب الغزال
* Warbat ورباتWarbat وربات
* Ghoriba غريبةGhoriba غريبة
* Halawet el Jibn حلاوة الجبنHalawet el Jibn حلاوة الجبن
* Awameh عوامة / Zalabieh زلابيةAwameh عوامة / Zalabieh زلابية
* SfoufSfouf
* Limonano ليمون نعناعLimonano ليمون نعناع
* Harees هريسHarees هريس
* Hummus salad سلطة حمصHummus salad سلطة حمص

* Kategorio Araba kuirarto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Sinaia MonaĥejoBlazono de Sinaia
**Sinaia** [sinaja] estas urbo situanta en la distrikto Prahova en Rumanio, en la valaĥia regiono, ĉe la malsupro de la montoj Buĉeĝi kaj Baju, en la Prahova Valo.

Ĝia meza alteco estas 880m super la marnivelo.

Historio
--------

Sinaia estis unuafoje menciita en dokumentoj en la jaro 1690, sub la nomo Izvorul (La Fonto).

Ekde 1874 ĝi portas la nunan nomon – "Sinaia" – nomo pri kiu la tiutempaj dokumentoj supozas ke ĝi devenas el "Sinajo", la Sankta Monto, vizitita de Spătarul Mihai Cantacuzino (Princo Mihajlo Kantakuzino) – tiu, kiu konstruigis en la urbo la monaĥejon "Endormiĝo de la Dipatrino" (1690–1695), laŭ la modelo de la monaĥejo "Sankta Helena" sur la monto Sinajo.

Monumentoj
----------

### Monaĥeja preĝejo

La monaĥeja preĝejo estas konstruita laŭ la spirito de la epoko de la princo Constantin Brâncoveanu (Konstanteno Brankovano) kaj ĝian internon pentris en originala rumana stilo la fama tiutempa pentristo Pârvu Mutu kaj Arsenie Boca.

### Kastelo Peleŝ

La reĝo  Karolo la 1-a deklaris Sinaia "reĝa somerrezidejo" kaj konstruigis tie la Kastelon Peleŝ, kiu restas la ĉefa pitoreskaĵo de la urbo. Konstruita inter 1873–1883 (la unua etaĝo) kaj 1896–1914 (la dua etaĝo) en la arkitektura stilo de la Germana Renesanco, laŭ la planoj de la viena arkitekto Vilhelmo de Doderer kaj de la germana Johano Schultz el Lembergo, la kastelo estos transformata laŭ gotika maniero de la ĉeĥa arkitekto Karel Liman, en la jaroj 1896–1914. La tuta konstruaĵo konsistas el 160 ĉambroj kaj havas centran turon altan je 66 metroj, kiu donas al ĝi fabelan bildon.

Nuntempe la Kastelo Peleŝ estas unu el la plej vizitataj rumanaj muzeoj. Ĝiaj salonoj, ĉambroj, koridoroj diversstilaj proponas al la vizitantoj agrablajn surprizojn, la sinsekvo de diversaj stiloj estas vera leciono pri arto. La fajna meblaro, la speguloj de Murano, barokaj baldakenoj, la ĉambroj remburitaj per kordova ledo kaj mirindaj vitraloj estas tiom da altiraĵoj, kiuj atendas tiujn, kiuj eniras en la fantastan mondon de tiuj internaĵoj. La biblioteko enhavas valorajn librojn kaj inkunablojn senprezajn, kaj la korto de la palaco havas multnombrajn statuajn grupojn, dignajn je subĉiela muzeo.

### La Kazino

Ĝi estis konstruita en 1912 laŭ la modelo de la montekarla kazino.

### Muzeo George Enescu

Ĝi estas vilao konstruita inter la jaroj 1921–1922 laŭ la planoj de la muzikisto, kiu tie verkis parton de sia verkaro. Ĉi tie Enesku gastigis dum tri sinsekvaj someroj sian grandan amikon Yehudi Menuhin.

Hodiaŭ Sinaia estas grava turisma centro, kie okazas prestiĝaj sciencaj, kulturaj kaj artaj aranĝoj naciaj kaj internaciaj.

Ekonomio
--------

Sinaia estas skisportejo, kie oni organizas ĉiujare sportajn aranĝojn.

Ligoj
-----

* Turisma prezento pri la urbo[*rompita ligilo*]

* Kategorio Sinaia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Andrea Farsang** [farŝang], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Farsang Andrea** estis hungara agrogeologo, geografo, altlerneja instruisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2022). Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *M. Tóthné Farsang Andrea*.

Andrea Farsang naskiĝis la  26-an de novembro 1967(nun 1967-11-26) en Székesfehérvár, ŝi mortis la 13-an de decembro 2022 en Szeged.

Biografio
---------

Andrea Farsang estis edukita en Pázmánd, sed ŝi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1986, poste ŝi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Attila József. Post la diplomo ŝi estis en la universitato asistanto, docento (2005), fine profesoro (2019). Intertempe en 2000 ŝi akiris agrogeologian diplomon en Universitato Reĝo Sankta Stefano, krome ŝi akiris sciencan gradon Ph.D. pri geografio en 1997 en Universitato Attila József, ŝia habilitiĝo okazis en 2010, ŝi doktoriĝis (DSc) en 2017 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝi ricevis premiojn inter 2000-2020.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Terep- és laborvizsgálati módszerek a természeti földrajzban. Válogatás. Egyetemi jegyzet* (kunaŭtoro, 1996)
* *A talaj nehézfém tartalmának térbeli eloszlása mátrai mintaterületen, különös tekintettel az antropogén terhelésre* (disertaĵo, 1997)
* *Földrajztanítás korszerűen* (2011)
* *A víz- és szélerózió szerepe a talaj humusz- és elemtartalmának horizontális átrendeződésében* (disertaĵo, 2017)
* *Klímaváltozás okozta kihívások – globálistól lokálisig* (kunredaktoro, 2020)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* datemoj kun foto
* aprezo kun foto (legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857891
 |



* Portalo pri Biografio
**Calzadilla de los Barros** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *calzadilleros*. La censita populacio en 2008 estis de 844 loĝantoj.

Situo
-----

Calzadilla de los Barros estas situa en la suda parto de Ekstremaduro suda parto de la provinco de Badajoz kaj en la suda parto de la distrikto Tierra de Barros, kies nomo portas ankaŭ la municipo. Ĝi estas je altitudo de 558 m; je 93 km de Badajoz, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 52,2 km². Ĝi apudas la tradician nordo-suden vojon "Vía de la Plata" kaj nune aŭtoŝoseo al Sevilo.

Ĝi distas el la ĉefaj urboj de la provinco jene:
Badajoz: 93 km; Don Benito: 122 km; Villanueva de la Serena: 116 km, Zafra: 22 km Almendralejo: 47 km kaj Mérida: 77 km.

Loĝantaro
---------

Dum la unua duono de la 20a jarcento la loĝantaro kreskis el pli da 1,000 loĝantoj komence de la jarcento al pli da 1,500 meze; sed poste, unue dum la 1960-aj jaroj malkreskis denove al 1,000 kaj dum la 1970-aj jaroj malkreskis je pliaj 200. Tiele la resto de la jarcento vidis nur ĉirkaŭ 800 loĝantojn, spite la avantaĝo ke la vilaĝo apudas nacian vojon.

Historio
--------

Pro la sama kialo jam estis romia okupado de la loko, ĉar restis restaĵoj de tiu epoko. Dum la Rekonkero al arboj la reĝo Ferdinando la 3-a rekonkeris tiun areon kun la helpo de la Ordeno de Santiago al kiu Calzadilla estis donata en 1242.

Dum la 16a jarcento la vilaĝo ĝuis bonan ekonomion ĉar el la 30 vilaĝanoj kiuj elmigris al Ameriko almenaŭ 13 revenis pli riĉaj. De tiam komencis la konstruadon de preĝejoj kaj ermitejoj en la vilaĝo. Nuntempe restas kelkaj sed ne ĉiuj. En la ĉefa preĝejo ekzistas elstara retablo de la 16a jarcento kun pentraĵoj de Antón de Madrid kiu tiam loĝis en Zafra; hodiaŭ ĝi estas deklarita nacia monumento kaj restaŭrita.

Famuloj
-------

* Antonio Rodríguez-Moñino
**Krita** estas libera redaktilo por rastrumera grafiko inkluzivita en la oficeja programarkolekto KOffice, renomita Calligra Suite en decembro 2010.

Kiel la cetero de Calligra Suite, Krita estas libera programaro distribuita sub permesilo GPL.

Priskribo
---------

Krita estas komparebla kun aliaj grafikaj programaroj, kiel GIMP aŭ Adobe Photoshop, kaj jam atingis multajn el ties plej utilaj funkcioj. Tamen, tiuj estas multe pli maturaj programoj, kaj estas logike atendi, ke Krita ankoraŭ ne kongruas kun ilia rapideco kaj optimumigo. Iuj uzantoj deklaris, ke ili preferas la interfacon de Krita al la iom maltipa de GIMP, kaj ĉi tio estas punkto, kiu antaŭenigis la evoluon.

Kuriozaĵoj
----------

* *Krita* en la sveda signifas **krajonon** aŭ **kreton**. *Rita* ĉiam en la sveda signifas **desegni**.

* La Krita Foundation plurfoje lanĉis financajn kampanjojn per Kickstarter kun la celo kolekti financojn por la disvolviĝo de la programo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Krita en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Krita en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo Arkivigite je 2006-06-02 per la retarkivo Wayback Machine
**Raucourt-au-Bois** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 149 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Blazono de Raucourt-au-Bois.

Geografio
---------

Raucourt-au-Bois estas unu el la multaj vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto Le Quesnoy. La regiono de Le Quesnoy troviĝas centre de triangulo formita de Valenciennes, Cambrai kaj Maubeuge, okcidente de la forsto Mormal.

La vilaĝo Raucourt-au-Bois troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe, kaj do situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Raucourt-au-Bois etendiĝas sur 1,04 km².

Historio
--------

En decembro 2008, la urbestro Jean-Paul Maillot estis kondamnita je 10 monatoj da enkarcerigo kaj je 5 jaroj da neelektebleco pro seksatenco kontraŭ sekretariino de la urbodomo. Li petis reviziadon kaj novan proceson.

Administrado
------------

Raucourt-au-Bois apartenas al la kantono Quesnoy-Est, kies ĉefurbo estas Le Quesnoy. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono Quesnoy-Est
**Suvalkio** (litove *Suvalkija* aŭ *Sūduva*, pole *Suwalszczyzna* aŭ *Jaćwież*) estas la nomo de la plej eta etnografia regiono de Litovio. Ĝia teritorio situas en la sudokcidento de la Litova Respubliko, kaj ankaŭ inkluzivas malgrandan areon kiu nun estas parto de Pollando, kaj tie troviĝas la nun pole literumita urbo Suwałki (litove *Suvalkai*) kiu donis sian nomon al la regiono. La regiona ĉefurbo estas Marijampolė kaj la plej larĝa urbo Kaŭnaso.

Historio
--------

Origine, la regiono estis enloĝata de orient-balta popolo kun la nomo *sudovoj* - laŭ tio la dua litovlingva nomo de la teritorio. Dum la mezepoko, ĝi apartenis al la Grandduklando Litovio, kaj kadre de ĝi poste al la Pola-Litova Unio. Dum la jaro 1795, la areo estis okupita per la armeo de la germanlingva reĝlando Prusio, kiu tamen posedis ĝin nur ĝis 1807. Dum 8 jaroj, do ĝis 1815 ĝi apartenis al la Duklando Varsovio, kaj poste laŭ la interkonsentoj de la Viena Kongreso al Kongresa Pollando. Post la Unua Mondmilito, dum 1918 la plej granda parto iĝis parto de Litovio (kies registaro postulis la kompletan teritorion), sed malgranda areo en la sudo, en kiu intertempe ekloĝis multaj poloj, restis parto de Pollando. Laŭ packontrakto de la jaro 1920 inter Litovio kaj la bolŝevisma Sovetunio la tuta teritorio devintus iĝi parto de Litovio, sed post la tiujara milito inter Pollando kaj la bolŝevisma Sovetunio fine la litova armeo retiriĝis el la suda parto de la regiono kaj la hodiaŭa regiona limo inter Pollando sude kaj Litovio norde ekestis.

Dum 1939 la suda parto de la regiono estis konkerita de la nazia Germana Regno kaj malgraŭ protestoj de la litovoj alkroĉita al la germanlingva Orienta Prusio. Post la Dua Mondmilito Pollando rericevis ĝin, dum Litovio estis okupita de Sovetunio, kaj la politikistoj unue de la Litova Socialisma Soveta Respubliko, post 1990 de la ree sendependa Litova Respubiko, konfirmis ne repostuli ĝin.

Nun ekzistas signifa litova malplimulto en la eta pola parto de la regiono, kaj same signifa pola malplimulto en la norda, litova parto. Laŭ popolnombrado de la jaro 2002, en la eta pola parto vivis preskaŭ 6000 litovoj. Ekzistas litovaj lernejoj kaj kulturaj societoj.

La litovaj loĝantoj de la tuta regiono (do ambaŭflanke de la ŝtata limo) tradicie parolas la suvalkian dialekton de la litova lingvo, kiu laŭ plej moderna lingvistika klasigo nun havas la etikedon "okcidenta aŭkŝtajtia", do estas subdialekto de la aŭkŝtatia dialektogrupo. Kvankam historie la dialekto estas multe parolata kaj havas fortan pozicion en la enloĝantaro, kiel en multaj regionoj de la mondo ĝia uzo nun tendence malkreskas.

* la mezepoka fortikaĵo de Kaŭnasola mezepoka fortikaĵo de Kaŭnaso
* monaĥejo Pažaislis en Kaŭnasomonaĥejo Pažaislis en Kaŭnaso
* lago en la pola parto de Suvalkiolago en la pola parto de Suvalkio
* Suwałki (Suvalkai)Suwałki (Suvalkai)

* Kategorio Suvalkio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Hans-Martin PERTHEL** (naskiĝinta la 27-an de septembro 1919 en Altenburg, mortinta la 12-an de aŭgusto 1975 en Eisenach) estis germana pentristo, scenaranĝisto kaj estro de la rekvizitoj.

Vivo
----

Perthel deĵoris inter 1945–1948 je Zeitz, inter 1948 kaj 1951 je Altenburg kaj poste ĝis 1963 ĉe Germana Ŝtata Teatrejo kaj Ŝtata Orkestro en Vajmaro. Inter 1963 kaj 1968 li agadis en Görlitz, inter 1969 kaj 1971 en Rudolstadt kaj poste ĝis 1976 en Eisenach. Li aktivis ĝismorte scenaranĝiste kaj rekvizitresponsule.

De Perthel estas postlasitaĵoj je Ĉefa ŝtatarĥivo (Vajmaro). kun notoj, taglibroj, skizoj scenejornamaj/kostumaj ktp. Kelkaj liaj bildoj - kiuj ne ĉiam temis pri scenejo-laboro - intertempe akireblas ĉe aŭkcioj. Li pentris ankaŭ abstrakte.

En 2016 li filo donacis ĉ. du milojn da bild(et)oj al la menciita vajmara arĥivo, riĉa kaj bonvena trezoro por teatrohistoriistoj.

Ekzistas ankaŭ portretoj faritaj de li, ekz. pri la supera kuracistino Traute Haupt.

Eksteraj ligiloj
----------------

* F. Erpenbeck: Theaterdienst, 1948 je Guglolibraro
* aferoj de Hans-Martin Perthel arĥive
*

Notoj
-----

1. ↑  Konkrete pri lia vajmara deĵorado ekzistas laŭdaj komentoj. - Kp. "Die Weltbühne: Wochenschrift für Politik, Kunst, Wirtschaft", Band 13, Ausgaben 27-52, p. 1662.
2. ↑  Werner P. Seiferth: *Richard Wagner in der DDR - Versuch einer Bilanz* (=Leipziger Beiträge zur Wagnerforschung, 4), Sax Verlag Markkleeberg, p. 370. ISBN 978-3-86729-096-8
3. ↑  Gerhard Pommeranz-Liedtke: *Bühnenbilder aus den Jahren 1945–1958*. Ekspozicikatalogo, Berlin 1959, p. 62.
4. ↑  restintaĵoj
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑  Stefan Högemann: *Hans-Gunther Perthel reicht 2000 Bilder an Weimarer Staatsarchiv weiter* - Ĉe: TLZ, 24.1.2016
9. ↑


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857903
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

***El disputado voto del señor Cayo*** (La disputita voĉdono de la sinjoro Cayo [KAĝo]) estas romano de la hispana verkisto Miguel Delibes publikigita en 1978.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Sinjoro Cayo estas maljunulo kiu vivas en senhoma vilaĝo de la norda Kastilio. La domoj estas ĉefe ruinaj, kaj la du nuraj loĝantoj malmikaj eĉ ne interparolas. En tiu kunteksto iam venas tri anoj de politika partio farante propagandon por balotado (fakte la unuaj demokratiaj balotoj de la Hispana Transiro. Ili baraktas por komprenigi la sinjoron Cayo la gravon ke li voĉdonu por ili, dum li montras al ili tre konvinke, ke la urba vivo kiun ili defendas ne estas pli bona ol la rura kulturo, kion Cayo stokas. La vizitantaj politikistoj multe lernas pri la aparta vivo de la tradiciaj kamparanoj. 

Tiu kontrasto estas ekzemplo de la konstanta tendenco de Delibes por defendi la valorojn de la rura kultura kastilia minacata de la moderna vivo de la urboj.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Komentoj
--------

Tiu verko de Delibes estis adaptita al kino, same kiel multaj aliaj liaj verkoj estis filmigitaj, ĉefe se temas pri realismaj verkoj de nuntempa epoko. El disputado voto del Sr. Cayo estas hispana filmo de 1986 reĝisorita de Antonio Giménez-Rico.

Referencoj
----------

1. ↑   Fundación Miguel Delibes. «Fundación Miguel Delibes - Obras publicadas». Arkivita el originalo la 20an de aprilo 2018. Konsultita la 19an de aprilo 2018.

Bibliografio
------------

  

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo El disputado voto del señor Cayo (novela) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 849495
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas sakrala historia monumento (deklarita en 1998) en urbo Tiszakécske (Hungario).

Historio
--------

Ĉi tiu kirko estis konstruita en mezo de iama vilaĝo *Ókécske* inter 1906-1909. Dum la 2-a mondmilito ĝi difektiĝis, sed poste ĝi estis renovigita. Lastfoje en 1992 okazis renovigaj laboroj.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola laŭ la ĉefplaco. La fasado estas simetria, meze la turo altiĝas. Kelkaj ŝtupoj kuras al la ĉefenirejo, kiu troviĝas tra la turo. Alia enirejo estas tra la krucnavo. Krom la turo la konstruaĵo havas ankoraŭ 10 turetojn. En la turo 4 sonoriloj loĝas. La navo havas krucnavon kaj finiĝas en kvarangula absido. Interne laŭ la kutimo la muroj estas blankaj. En la galerio orgeno funkcias, kiu redonas sonadon de barokaj orgenoj en Turingio, tial oni aranĝas interne ankaŭ koncertojn.

La sama preĝejo estis konstruita post jaroj en Ráckeve (Kalvinana preĝejo (Ráckeve)).

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
*Apartigilo: **Germinal** estas ankaŭ la **sepa monato de la Franca respublika kalendaro**. Ĉi-tiu artikolo parolas pri la **romano Germinal**.*

---

La romanon ***Germinal*** (en Esperanto: *Ĝerma*) Émile Zola verkis en 1885. Ĝi estas la 13-a volumo de la verkovico *Les Rougon-Macquart* kaj unu el la pli famaj. Pritemas la klasbatalon kiu konstruas la organizadon politikan kaj sindikatan de laboristaj klasoj. Tiu ekorganizado estas la *ĝermo*. En tiu ĉi volumo, la laborista klaso estas ministoj.

« El la homoj ekkreskis, nigra armeo, venĝemega, kiu ĝermis malrapide en la sulkoj, kreskanta por la rikoltoj de la estonta jarcento, kaj el ties ĝermado estis tuj eksplodigonta la teron. » Ĉi-tie, oni vidas ke la ĝermo estigos mondrevoluciegon. Ci rimarku ke la vorto "tero" estas kompreneble laŭ du sencoj : la tero el kiu la ĝermo kreskas, kaj la planedo Tero sur kiu revolucias laboristoj.

La heroo estis la ministo Étienne LANTIER (Etjen LANTJE), virfilo de Gervaise MACQUART (Ĵervez MAKAR) kaj Auguste (Aŭgusto) LANTIER (ci vidu *L'Assommoir*). Socialisto, li multe parolis kun la anarkiisto Souvarine (Suvarin). Li amis Catherine-on (Katrinon), filino de la familio MAHEU (MAE), sed ŝi havas amanton : Chaval (Ŝaval). Post la longa striko kaj revolucieto kiun Étienne LANTIER estris, Souvarine eksplodigis la minejon en kiu estis la ministoj : Étienne, Catherine kaj Chaval estis malliberigitaj kune. Étienne mortigis Chaval, kaj Catherine mortis konsekvence la malvarmon.

* Kategorio Germinal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Germinal en Vikifontaro (Universala biblioteko)

* Kategorio Germinal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la Kaouar-valo proksime de Bilma.
La **Kaouar-valo** (ankaŭ: **Kawar-valo**) estas valo en la dezerto Ténéré okcidentafrika ŝtato Niĝero. La valo iras en norda- suda direkto kaj longas ĉirkaŭ 160 kilometroj.

En la ĝis 100 metroj profunde entranĉita terena ŝtupo de la Kaouar troviĝas, de nordo al sudo la oazaj lokoj Séguédine (salproduktado), Anney, Dirkou kaj Bilma (salproduktado). Suden direkte al la ĉada lago, la valo Kaouar allimas la grandan saldezerton de Bilma kun ĉirkaŭ 300 vertikale kuŝantaj dunoj. De Séguédine en la nordo iras sablaj vojoj en nordorienta direkto al Madama, tra la altebenaĵo de Djado, al Libio kaj en nordokcidenta direkto al la ĉirkaŭ 140 km fora mezepoka ruina urbo Djado kaj la apuda Chirfa. En la norda plilongigo de la Kaour-valo situas Enneri Blaka, fama por siaj prahistoriaj rokaj desegnaĵoj.

Literaturo
----------

* Vikør, K.S.: The oasis of salt. The history of Kawar, a Saharan centre of salt production. Centre for Middle Eastern and Islamic Studies. Bergen. 1999

Vidu ankaŭ
----------

* Karavana komerco (Saharo)
**Ciklono Gonu** (ankaŭ konata kiel ***02A***, kaj **Superciklona Ŝtormo Gonu**) estis la plej forta tropika ciklono registrita en la Araba Maro, kaj egaliĝis al la plej forta tropika ciklono en la norda Hinda Oceano. La dua nomita tropika ciklono de la Ciklona Sezono de la Norda Hinda Oceano de 2007, Gonu disvolvis de persista regiono de konvekto en la orienta Araba Maro je la 1-a de Junio. Kun favora medio ĉe la supera nivelo kaj varmaj marsurfacaj temperaturoj, ĝi rapide plifortiĝis atingante maksimumaj 10-minutaj ventrapidoj de 240 km hore (150 mejloj hore) je la 3-a de junio, kiel avertita de la Barata Meteologia Fako. Gonu pli malfortiĝis post renkontiĝo de seka aero kaj pli malvarma akvaro; kaj malfrue je la 5-a de junio, ĝi alteriĝis ĉe la plej orienta pinto de Omano fariĝante la plej fora tropika ciklono, kiu frapis la Araban Duoninsulon. Intensaj ciklonoj kiel Gonu estas ĝis nun ekstreme malofaj super la Araba Maro. Plejmultaj ŝtormoj en tiu ĉi regiono emas esti malgrandaj kaj disiĝi rapide. Almenaŭ 35 homoj estas sciataj mortiĝi pro Ciklono Gonu.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Joint Typhoon Warning Center (2007) Northern Indian Ocean Tropical Cyclone Best Track Data. Alirita 2007-06-04.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2009-04-16. Alirita 2007-06-09.
2. ↑   Tropical Cyclone Gonu. *NASA*. NASA Earth Observatory (2007-06-04). Arkivita el la originalo je 2008-10-30. Alirita 2007-06-05.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2008-10-30. Alirita 2007-06-09.

* Kategorio Ciklono Gonu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Animacio de komplete rotacianta Tero dum nokto
La **Nokto** estas taga tempoperiodo en iu loko, kiam tiu loko forturniĝas de la suno, kaj pro tio mallumiĝas. Sur la tero, estas nokto ĉe iomete malpli ol duono de la planedo ĉiam. Kiam nokto estas ĉe unu flanko de la planedo, la alia estas prilumata, tie estas tago. Pro la rotacio de la Tero ĉirkaŭ ties akso, tago kaj nokto ĝenerale alternas dum 24-hora periodo. Tamen, pro la kliniĝo de la Tero, noktoj estas pli longaj en vintro ol en somero.

Vidu ankaŭ
----------

* Tago
* Noktumo
* Polusa nokto
* Luma poluo
* Diurno

Bildaro
-------

Lumoj de la nokta tero
* Melburno dumnokteMelburno dumnokte
* Nott, personigo de la nokto en la nord-ĝermana mitologio*Nott*, personigo de la nokto en la nord-ĝermana mitologio
* Aŭtovojo dumnokte, longtempa eksponoAŭtovojo dumnokte, longtempa ekspono

Proverbo
--------

Ekzistas pluraj proverboj pri nokto en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Gardu kandelon por la nokto.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Kiam nokto vualas, ĉiuj koloroj egalas.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Nokte eĉ monstro estas belulo.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-11-22.

* Kategorio Nokto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nokto en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
* Nokto en Vikifontaro (Universala biblioteko)
**Giorgio ARMANI** (naskiĝis la 11-an de julio 1934 en Piacenza; vera nomo Giorgio Armani) estas itala tajloro kaj mododezajnisto, kies nomo iĝis ankaŭ simbolo kaj marko de trokostaj vestoj. Pluaj submarkoj estas *Armani Collezioni*, *Emporio Armani*, *Armani Jeans* kaj *Armani Junior*. Giorgio Armani apartenas al la plej sukcesaj kaj popularaj mododezajnistoj de la mondo. Lia apero en nigra aŭ arĝentkolora T-ĉemizo estas legenda.

Li studis kelkajn jarojn medicinon, sed forlasis tion kaj eklaboris kiel montrofenestra dekoristo, poste kiel ekspozicia aranĝisto, fine li laboris kiel modvesta aĉetisto kaj gvidanto de la vira modbutiko de la Majlanda Varovendejo La Rinascente. En la jaroj 1961-1970, li laboris sub gvido de Nino Cerruti, agadis liberprofesio ĉe Ungaro kaj Zegna. Li fondis en 1974 sian modvendejan reton por viroj; kaj por virinoj en 1975. Ekde tiam, li mem kontrolas enkondukon de subvestoj, naĝvestoj, akcesoraĵoj, infanvestoj.

La Forbes-magazino nomis lin (en 2001) la plej sukcesa dezajnisto, kiu havis en 1999 enspezon de 135 milionoj da usonaj dolaroj.

Lian internacian trarompon alportis vestado de holivudaj steluloj. Specife la vestoj por Richard Gere (Haute Couture) en la filmo de 1980 „American Gigolo".

Hodiaŭ, liajn vestojn uzas ne nur la steluloj kiel Katie Holmes, Tom Cruise aŭ Lindsay Lohan, sed ankaŭ infanoj de David kaj Victoria Beckham.

Lia vendeja reto valoras ĉ. 5 miliardojn da USD. Li ne havas infanon.

  

* Kategorio Giorgio Armani en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 214400
* GND: 119359316
* LCCN: n84092255
* VIAF: 42101520
* ISNI: 0000000078444032
* SUDOC: 086619519
* BNF: 14654609h
* ULAN: 500016277
* MBA: 4117dc38-9655-48c4-948d-8a88c4e9a4e2
* RKD: 203577
* NKC: xx0030948
* ICCU: RAVV025317
* BNE: XX1595825
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri montaro en Ibera duninsulo. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Pico (apartigilo).* |

Naranjo de Bulnes (2518 m), vidita de Cabrales, en Asturio. Ĝi estas defio por multaj montogrimpistoj.
**Picos de Europa** [PIkos de eŭROpa] (hispane *Monto(pinto)j de Eŭropo*) estas montaro en la nordo de Hispanio, komuna al la provincoj Asturio, Leono kaj Kantabrio. En ĝi situas la samnoma Nacia Parko Picos de Europa.

La plejparto de la montoj estas el kalkoŝtono kaj antaŭa glaciara erozio kreis larĝan karston. Ĉi tiu areo estas tre populara inter montogrimpistoj, ekskursantoj kaj naturamantoj, kaj estas reto de montaj rifuĝejoj. La monto Naranjo de Bulnes (2518 m) estas la plej populara inter montogrimpistoj, tamen Torre de Cerredo (2648 m) estas tiu plej alta.

Tie ĉi estas multaj el la plej profundaj grotoj de Hispanio kaj ankoraŭ oni pluesploras kaj serĉas novajn, tial tiu ĉi regiono estas ofte vizitata de speleologiistoj. La plej profunda kaverno estas Torca del Cerro (-1400 m).

Somere malkreskanta nombro da paŝtistoj movas sin de valo al valo kun siaj ŝafoj, kaproj, bovoj, kaj kelkfoje porkoj. Sovaĝaj bestoj ne estas abundaj, ĉefe pro tia enkonduko de malsovaĝiĝintaj bestoj en la altaĵojn fare de la homoj. Kelkaj brunaj ursoj kaj lupoj ankoraŭ vivas en la plej remotaj areoj, sed ili ankoraŭ estas minacataj. Urogaloj, grandaj birdoj el la kokoformaj, preskaŭ malaperis.

La plejparto de la montaro apartenas al protektita areo, nome la Nacia Parko Picos de Europa. Fakte la asturia parto estis la unua hispana nacia parko. En Fuente Dé, en la kantabra teritorio, ekzistas la telfero de Fuente Dé, veturanta 735 metrojn inter la ekira kaj alvena lokoj.

Aliaj montoj
------------

* Torre Blanca

Vidu ankaŭ
----------

* Nacia Parko Picos de Europa

* Kategorio Picos de Europa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)