recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Stefan Witysław Kopeć** (naskiĝis la 22-an de januaro 1888 en Varsovio, mortis la 11-an de marto 1941 en Palmiry) – pola biologo, endokrinologo, pioniro de endokrinologio de insektoj.

Vivo
----

En 1912 finis medicinajn studojn en Filozofia Fakultato de Jagelona Universitato, kaj restis en la altlernejo laborante en gvidata de Tadeusz Garbowski Fako de Zoologio. Post eksplodo de la unua mondmilito forveturis al Prago, kie gvidis esplorlaborojn pri rolo de haŭtveziko ĉe pulmofiŝoj kaj disvolvo de kolorigo dum la reprodukta sezono de fiŝoj. De 1915 gvidis laborojn sub gvido de Emil Godlewski, habilitiĝis surbaze de disertaĵo pri eksperimenta zoologio. De 1918 estis laboranto de la Ŝtata Scienca Instituto de Vilaĝa Mastrumejo en Puławy, kie esploris rolon de la insekta cerbo en produktado de hormonoj. En 1927 ricevis stipendion de Fondaĵo Rockefeller kaj forveturis al Britio, kie studis en Edinburgo kaj Kembriĝo. Post la reveno al Pollando paralele al la esplorado engaĝiĝis en pedagogia laboro, lekciis en Filozofia kaj Kuracista Fakultato de Varsovia Universitato. En 1932 finis sian laboron en Instituto de Puławy kaj kun la familio ekloĝis en Varsovio, kie iĝis plenpostena profesoro pri biologio en Kuracista Fakultato de Varsovia Universitato.

En 1940 estis kun la filo arestita de gestapo, malliberigita en Pawiak, pafmortigita en Palmiry en Kampinos, kadre de ekstermigo de la pola intelektularo kadre de Eksterordinara Ekstermiga Agado.

Bibliografio
------------

* *Czy wiesz kto to jest?* (Ĉu vi scias kiu tio estas?) (redakte de Stanisław Łoza), Warszawa 1938, p. 360
* Ligia Hayto, Stanisław Feliksiak, *Kopeć Stefan Witysław*, en: *Słownik biologów polskich* (Vortaro de polaj biologoj) (redaktoro Stanisław Feliksiak), Warszawa 1987, p. 274–275
* M. Kobuszewska-Faryna "Profesor Stefan Kopeć (1888–1941)" Medycy Powstania Warszawskiego Medicinistoj de la ribelo de Varsovio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 606123
* GND: 1187159166
* VIAF: 166371236
* ISNI: 0000 0001 1381 0860
* NKC: js2017940537
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Feurs (stacidomo). |

La urbo **Feurs** apartenas al la departemento Loire de Francio. Ĝi situas en la centro de la regioneto Forez, 40 kilometrojn norde de Saint-Etienne. La riverego Luaro pasas je la okcidenta flanko de la urbo.

Komence de la jaro 2014 Feurs havis 7 997 loĝantojn.

La urbo Feurs ĉiam estis transirejo. Ĝi jam estis urbo dum la gallo-romana periodo, nomita Forum Segusiavorum pro la ĉeestanto de la gaŭla popolo Segusiavoj. En la jaro 1534, Feurs alligis sin, kun la regioneto le Forez, al la franca reĝolando. Dum la renesanco, la urbo disvolviĝis kvankam ĝi estis ĉirkaŭstreĉita en ĝiaj remparoj. La ekonomia evoluo de la urbo estis ankaŭ limigita, je ĝia okcidenta parto, pro la neekzisto de ponto super la riverego Luaro. Dum la franca revolucio de 1789, Feurs multe aktiviĝis kaj unu gilotino funkciis en la urbo. Feurs fariĝis la unua administra ĉefcentro de la departemento Loire de la jaro 1790 ĝis la jaro 1795. En la 19-a jarcento, la konstruado de la ponto super la riverego Luaro kaj la disvolviĝo de la fervojo faciligis la prosperon de la urbo. Multaj industrioj estis kreitaj en la 19-a kaj la 20-a jarcentoj: interalie agronutraĵaj uzinoj, mekanikaj fabrikoj, metalfabriko kaj kartonfabriko.

La urbo enhavas ĉevalkurejon.

Ĝi posedas interesan muzeon: *le musée d'Assier*.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Loire
* Feurs (stacidomo)

Urbocentro de Feurs
Stefan Welsch novembre 2008 dum koncerto de la klezmer-muzika ensemblo Colalaila
La violonĉelisto **Stefan WELSCH** (\* 1969 en Husum) studis ĉe profesoro en la "altlernejo pri muziko kaj prezenta arto" Stutgarto kaj ĉe profesoro Gert von Bülow en la "altlernejo pri muziko kaj teatro" Rostock koncertadon per la instrumento violonĉelo, kaj kun premiiĝo finis sian ekzamenon.

Inter la jaroj 1997 kaj 2000 Stefan Welsch estis docento de la altlernejo pri muziko kaj teatro Rostock und asistanto de profesoro Gert von Bülow. Ekde 1999 li estas docento en la "akademio pri son-arto" Darmstadt, kaj ekde 2002 aldone docento de la junulara simfonia orkestro de Hesio. Dum 2005 aldoniĝis posteno kiel docenco en la landa muzika gimnazio Rejnlando-Palatinato en la urbo Montabaur.

Stefan Welsch koncertas en plej diversaj muzikistaj ensembloj. Inter tiuj grupoj estas interalie la Chagall-kvaropo, klasik-muzika kordinstrumenta kvaropo, kiu ekde la jaro 1994 koncertas en Germanio, Francio, Hispanio kaj Danio. Ekde la jaro 2004 li ankaŭ estas ano de la klezmer- kaj ĵaz-muzika ensemblo Colalaila de la israela klarnetistino Irith Gabriely, kun kiu li regule donas koncertojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* biografieto pri li en la retejo de la landa muzika gimnazio Rejnlando-Palatinato (germane)[*rompita ligilo*]
**Szellő** [selO], kroate **Seluv** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécsvárad. La loknomo signifas hungare: venteto.

Blazono de Szellő
Kampanilo de Szellő
Monumento en Szellő

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6 km²
* Loĝantaro: 170
* Poŝtkodo: 7661
* Telefonprefikso: 69
* Koordinatoj: 46°04′24″N 18°27'39″E

Situo
-----

Szellő situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Urboj Pécsvárad troviĝas je 13, Bóly 16, Pécs 21, Mohács 24, Villány 28, Bátaszék 30 km-oj.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj avaroj vivis tie. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1291. Post la mezepoko la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio kaj la loĝantaro malpliiĝis. En la 18-a jarcento germanoj alvenis. En 1910 vivis en Szellő 417 homoj, (246 hungaroj, 171 germanoj). Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. Post la 2-a mondmilito multe da germanoj estis deportitaj al Germanio, al la malplenaj domoj deportitaj hungaroj alvenis el Ĉeĥoslovakio.

En Szellő migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* kampanilo

* Kategorio Szellő en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Ne miskomprenu kun Szenna!*

**Szenta** [senta] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Csurgó.

Fervojeto en Szenta

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 65 km²
* Loĝantaro: 460
* Poŝtkodo: 8849
* Telefonprefikso: 82

Situo
-----

Szenta situas sur ebenaĵo kaj rande sur deklivoj, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Dombóvár-Gyékényes. Csurgó troviĝas 8, Nagyatád 18 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1360. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, 2 vendejoj, drinkejo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario) de 1873
* kalvinana (ankaŭ luterana) preĝejo de 1874
* protektata lago
* 7 fiŝkaptistaj lagoj
* arbara etfervojo por turistoj al Kaszó

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
* www.szenta.hu

* Kategorio Szenta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Monda heredaĵo de UNESKO

**Malnova Ponto** (bosne *Stari Most*) estas ponto en la bosna urbo Mostar, kiu interligas la du bordojn de la rivero Neretva. Tamen tiun nomon ĝi ricevas per antonomazio kaj pro tio ĝi estas tutmonde konata, sed en slavaj landoj estas multaj aliaj pontoj de sama nomo.

Historio
--------

La unua mencio pri la urbo kaj tiu ponto okazis la 3-an de aprilo 1452. La nomo Mostar aperis unuafoje en 1468-1469. La unua ponto estis konstruita el ligno. La konstruon de nova ponto ordonis sultano Sulejmano la 1-a en 1557. La ŝtonponto estis finkonstruita en 1567, laŭ planoj de konstruisto **Mimar Hajrudin**, sekvanto de Mimar Sinan. Ĉe tempo de la konstruado, tiu ponto estis la plej granda unuapertura ŝtonponto en la mondoregiono, la arko etendis 30 metrojn en alto de 24 m super la averaĝa akvonivelo. La ponto baldaŭ iĝis simbolo.

La ponto estis konstruita el hela, loka kalkŝtono. Oni kunligis la ŝtonojn per ŝtalaj kejloj, la kejloj konformiĝis al bortruoj, oni ŝtopigis la bortruojn per plumbo.

Post la sendependiĝo de Bosnio-Hercegovino en 1992 komenciĝis la serba-bosnia milito, la bosnianojn helpis la kroatoj. Post la sieĝo, la kroatoj tuj turnis sin kontraŭ la bosnianoj kaj la 450-jaran ponton detruis kroata tanko la 9-an de novembro 1993, eble sub la komando de Slobodan Praljak. Post finiĝo de la milito, tuj komenciĝis organizado por rekonstruo de la ponto. Oni uzis la malnovan teknikon por kunfiksi la ŝtonojn.

La oficiala inaŭguro de la malnova ponto okazis la 23-an de julio 2004. Nuntempe ĝi estas unu el la plej turismaj vidindaĵoj de la regiono. De ties pinto saltas lokaj atletoj, kiuj pro tio petas monon al turistoj.

Stari Most kaj ĝia kvartalo apartenas al la Monda heredaĵo de Unesko de 2005.
**Stari Ĵednik,** kroate **Stari Žednik,** serbe **Стари Жедник,** hungare **Nagyfény** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto *Suda Bačka*, en municipo de Subotica. Stari signifas: malnova.

Bazaj informoj
--------------

Preĝejo de Stari Ĵednik
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 2230
* Poŝtkodo: 24224
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: SU

Situo
-----

Stari Ĵednik situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Subotica-Novi Sad.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. La unua mencio devenis el 1462. Fine de la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. Poste precipe sudslavoj vivis tie en sporadaj farmoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario.

Vidindaĵo
---------

* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Marko de 1911, turo detruiĝis en 1925, poste pli mallonga turo konstruiĝis

* Kategorio Stari Ĵednik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
iama stacidomo de Grenzhammer (ankoraŭ kun reloj, 2006)
**Grenzhammer** estas neoficiala kvartalo de Ilmenau, Germanujo. Iam ĝi apartenis al Unterpörlitz.

Historio
--------

La nomo estiĝis pro la situo ĉe la landlimo inter la duklando Saksio-Vajmaro kaj la princujo Schwarzburg-Sondershausen. Konkrete limigis la rivero Schorte, kiu tie ĉi alfluas Ilm. Estiĝo de Grenzhammer fariĝis inter la 15-a kaj la 16-a jarcento; kerno estis erca stamfmuelego por plua prilaborado de feldspato de ĉe la supra Schorte-valo. Ĝin bezonis la vitrofaristoj de Ilmenau. Por transportado ĝis la tri kilometron fora minejo *Volle Rose* oni konstruis ĉareto-fervojon kies trakoj parte eĉ hodiaŭ videblas. 

Inter 1780 kaj 1786 vivis tie ĉi la orientalisto Wilhelm Friedrich Hezel antaŭ ol esti vokita profesorecen al la universitatoj de Gießen kaj Tartu.

En 1793 intencis la franca industriulo François Ignace de Wendel, helpate de ministro Johann Wolfgang von Goethe, starigi ĉe Grenzhammer gisferfabrikon - kio fiaskis pro atendota nerentabilitato (i.a. pro malbonaj antaŭkondiĉoj pri transporto kaj nesufiĉantaj naturaj rimedoj). Finfine Wendel memmortigis sin post nerva krizo. 

vilaĝa taverno *Fridolin*
La loĝejoj de la dungito ĉe la martelebo troviĝis ĉe la norda deklivaĵaro de Ilm-valo, ĉ. 20 metrojn supre de la vala grundaro por eviti damaĝoj pro akvegoj. Por povi movi muelejon oni kreis fosaĵon kiu ĉe *Grenzhammerwehr*, la sesta kaj envale lasta Ilm-kluzo, forlasis la riveron por reatingi ĝin malsupre de la knajpo *Fridolin*. Foso tiu eĉ hodiaŭ samloke situas kaj pretas por novaj taskoj. La menciita taverno estas frekventata de studentoj de Teknika Universitato Ilmenau aŭ biciklistoj de la apude kondukanta Ilm-biciklovojo.

De 1881 ekzistis haltejo fervoja de la linio inter Ilmenau kaj Großbreitenbach kiu ĉesis bedaŭrinde en la 1998-a jaro kaj kies taluso iĝis grandparte ciklovojo. Nun nur bushaltejo garantias publikan transportadon ĝis Ilmenau respektive Gehren kaj Rottenbach. En 1900 konstruiĝis vitrofabriko tie, la kvina en Ilmenaŭ, posedate de Otto Lange. Sekve ĝi nomiĝis *Langshütte*, kaj la strato *Langshüttenweg* ĉe la tiea arealo fabrika ankaŭ nomiĝis por li. En 1938 laboris tie ĉirkaŭ 250 uloj; en 1968 ĝi fermiĝis kaj malkonstruiĝis. 

(malaperinta) ulmego ĉe Grenzhammer
Kontraŭe al la fervoĵaltejo troviĝis verŝajne la plej granda ulmo de Turingio kun alteco de ne tute 30 metroj, kiu eble datumis de antaŭ 1698. En julio 2015 ĝin detruis pluvego kaj fulmotondro. De 2000 unufamiliaj domoj aperis tie kaj moderna studenta hejmo.

Notoj
-----

1. ↑  Kratzsch, p. 239

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Grenzhammer (Ilmenau) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Matematika Instituto de Clay** (angle: Clay Mathematics Institute (CMI)) – usona neprofitcela organizaĵo eksterregistara, fondita en 1998 de paro de milionuloj el Bostono: Landon T. Clay kaj lia edzino Lavinia D. Clay, kune kun fakula partopreno de matematikisto Arthur Jaff de Harvarda Universitato.

Celo de la Instituto estas profundigo de la nuna scio pri matematiko. La celo estas realigata en la scienca medio pere de popularigo de la plej novaj atingoj de matematiko, trovo kaj formuligo de ŝlosilaj problemoj de tiu ĉi kampo kiel ankaŭ pere de sistemo de premioj kaj kursoj por distingiĝantaj matematikistoj.

Vastan eĥon en la scienca medio kaŭzis formuligo en 2000 flanke de Instituto, de t.n. sep miljaraj problemoj. La ideo aludis al formulita cent jarojn pli frue fare de David Hilbert listo de malfermitaj problemoj de matematiko. La instituto de Clay por solvo de ĉiu el la sep prezentitaj problemoj fondis premion de unu miliono da dolaroj.

Miljaraj problemoj
------------------

* Demando P = NP
* Konjekto de Poincaré - solvita de Grigorij Perelman
* Rimana hipotezo

Premiitoj
---------

* Laurent Lafforgue
* Ngo Bao Chau
* Terence Tao
* Andrew Wiles

Eksteraj ligiloj
----------------

* The Clay Mathematics Institute
* The Millennium Grand Challenge in Mathematics
* The Clay Mathematics Institute Online Library Arkivigite je 2014-10-07 per la retarkivo Wayback Machine
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Chirac. |

**Chirac-Bellevue** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Fine de 2020 en la komunumo vivis 287 loĝantoj sur areo de 20,65 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 14 loĝantoj/km².

Geografio
---------

Chirac-Bellevue etendiĝas sur 20,65 km², kaj havis 253 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 12 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉirkaŭ Ussel ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Chirac-Bellevue situas je alteco de 691 metroj.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Chirac-Bellevue antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean Brive, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Chirac-Bellevue apartenas al la kantono de Neuvic, kies ĉefurbo estas Neuvic. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Ussel, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Neuvic
**Steffi DUNA,** estis hungara aktoro, dancisto. Ŝia origina nomo estis *Erzsébet Berindey*, laŭ hungarlingve kutima nomordo **BERINDEY Erzsébet**.

Steffi Duna en filmo „Dancing Pirate"
Afiŝo pri „Dancing Pirate"
Steffi Duna  naskiĝis la 8-an de februaro 1910 en Budapeŝto, ŝi mortis la 22-an de aprilo 1922 en Beverly Hills, (Los Angeles, Kalifornio, Usono).

Biografio
---------

Steffi Duna estis infana aktoro inter 1923-1925. Ŝi frekventis dancartan lernejon en sia naskiĝurbo, inter 1926- 1930 ŝi havis rolojn en Teatro Magyar, Budapeŝta Ŝtata Operejo kaj Operetoteatro (Budapeŝto). En la teatra jaro 1930 ŝi havis turneon en Berlino en la spektaklo "Die Wunderbar". En la sekva jaro ŝi dancadis en Britio, kie ŝi prenis la nomon Steffi Duna. En la malfrua 1932 ŝi ricevis filman rolon en Usono kun preskaŭ neniu kono de la angla, sed ŝi rapide lernis la lingvon. Ŝi vivis ĝismorte en Usono, kie ŝi apartenis al la elito havanta ofte filmajn rolojn. En 1935 ŝi ricevis Oskar-premion kiel la plej bona mallonga filmo "La Cucaracha", kie ŝi estis ĉefrolanto. En la sama jaro ŝi edziniĝis al aktoro John Carroll. Inter 1935 kaj 1939 ŝi apartenis al Holivudo. En 1940 ŝi denove edziniĝis al alia aktoro Dennis O'Keefe kaj ŝi plene retiriĝis de la filmoj. En 1968 ŝi vidviniĝis.

Elektitaj kinfilmaj roloj
-------------------------

* *Csodabár/Die Wunderbar* (escepte revua rolo en Budapeŝto kaj Berlino)
* *The Indiscretions of Eve* (1932) - Eve
* *La Cucaracha* (1934) - Chatita (kun Oskar-premio)
* *One New York Night* (1935) - grafino Louise Broussiloff
* *Pagliacci* (1936) - Nedda Salvatini
* *Hitler - Beast of Berlin* (1939) - Elsa Memling
* *Waterloo Bridge* (1940) - Lydia (dancistino)
* *The Great McGinty* (1940) - dancistino

Fontoj
------

* angle
* 
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2014-07-14 per la retarkivo Wayback Machine
* angle kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 586094
* GND: 1195240945
* LCCN: n85378933
* VIAF: 38379818
 |
**Szentpéterfölde** [sentpEterfolde] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg. La loknomo signifas Sankta Petro-tero.

Fora panoramo de Szentpéterfölde
Kulturdomo de Szentpéterfölde
Sonorilostablo de Szentpéterfölde

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 12 km²
* Loĝantaro: 140
* Poŝtkodo: 8953
* Telefonprefikso: 92

Situo
-----

Szentpéterfölde situas sur Montetaro Zala inter montetoj, en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero. Zalaegerszeg troviĝas 32 km-ojn for. Apud la vilaĝo 2 lagoj troviĝas.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1389. La turkoj faris senhoma la vilaĝon.

En Szentpéterfölde migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* sonorilostablo

Komunumoj de Sankta Petro en Hungara reĝlando
---------------------------------------------

Pro grandeco de la tabelo vidu la ceterajn komunumojn en Transilvanio: Barcaszentpéter!

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Detrekőszentpéter | Hegyhátszentpéter | Kajászószentpéter | Kemenesszentpéter | Komáromszentpéter |
| Nógrádszentpéter | Őriszentpéter | Pogányszentpéter | Sajószentpéter | Szentpéter |
| Szentpéterfa | Szentpéterfölde | Szentpéterszeg | Szentpéterúr | Tarcaszentpéter |
| Turócszentpéter |  |  |  |  |

* Kategorio Szentpéterfölde en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sándor Kovács** [ŝAndor kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Sándor** estas hungara arkitekto.

Sándor Kovács naskiĝis la 9-an de majo 1935 en Kunszentmárton.

Biografio
---------

Sándor Kovács akiris arkitekturan diplomon en Konstrua kaj Trafika Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1959. Post 2 jaroj li edziĝis, lia edzino naskis 2 gefilojn. Li laboris en ministerio pri konstruado, Hungara Poŝto, fabriko de Csepel, firmao en Vieno, fine en privata ateliero. Li ricevis kelkajn premiojn inter 1971-1990.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* televidaj turoj en Sopron kaj Libio
* ferieja kolonio en Orfű
* poŝtejo de Balatonalmádi
* sinagogo en Siófok
* industriejo de Schrack
* multe da familiaj kaj feriaj domoj en Hungario

* Televida turo de SopronTelevida turo de Sopron
* Ferieja kolonio en OrfűFerieja kolonio en Orfű
* Industriejo de SchrackIndustriejo de Schrack

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 693646
* VIAF: 96529909
* ULAN: 500112906
 |
KŐRÖSI CSOMA Sándor
**KŐRÖSI CSOMA Sándor** (ŝandor koroŝi ĉoma) alinome: **Alexander Csoma de Kőrös**, estis hungara vojaĝisto en Azio, lingvisto, fondinto de la tibetologio, ano de la Hungara Scienca Akademio (1831) naskita **Csoma Sándor** la 27-an de marto 1784 en Csomakőrös (hodiaŭ Chiuruş, Rumanio) kaj mortinta la 11-an de aprilo 1842 en Darjeeling, Barato.

Biografio
---------

Sándor Kőrösi Csoma post la studoj en la Kolegio Bethlen de Nagyenyed (hodiaŭ Aiud, Rumanio) daŭrigis siajn studojn en Göttingen, (Germanio). En 1819 li ekiris en Azion por malkovri la lingvajn parencojn de la hungaroj. Li pasigis dek jarojn en Okcidenta Tibeto. Tie li redaktis la unuan tibetan-anglan vortaron kaj la unuan tibetan gramatikon (1834). Poste li laboris en la biblioteko de Kolkato komisiite de la Bengala Azia Societo por klasifikadi la tibetajn manuskriptajn dokumentojn. En 1836 li decidis pluesplori la postsignojn de la hungara prahistorio kaj ekiris la tibetan Lasaon, sed survoje li malsaniĝis je malario kaj mortis. Lia tombo troviĝas en Darjeeling. Li regis deksep lingvojn. Sándor Újfalvi, lia kunlernejano, en siaj rememoraĵoj mencias, ke laŭ Kőrösi Csoma: per la fortega volo oni eblas ĉion superregi, ankaŭ la malriĉecon.

Pli gravaj verkoj
-----------------

* Essays Towards a Dictionary Tibetan and English (Calcutta, 1834; Bp. 1984)
* A Grammar of the Tibetan Language in English (Calcutta, 1834; Bp. 1984)
* Körösi Csoma Sándor dolgozatai (1885, 1984)
* Sanskrit-Tibetan-English Vocabulary I-III. (Calcutta, 1910, 1916, 1944; Bp. 1984)
* Tibetan Studies (Calcutta, 1912; Bp. 1984)
* The Life and Teachings of Buddha (Calcutta, 1957) - Buddha élete és tanításai (Bukarest, 1972, 1982)

Verkoj pri li
-------------

* József Mihalik: *Aleksandro Csoma de Kőrös. La nelacigebla migranto de la malproksimaj landoj*. Budapeŝto: Hungara Esperanto-Asocio, 1942. 16 paĝoj.
* Ferenc Szilágyi: *La vivo de Sándor Körösi Csoma*. Tradukis Ervin Fenyvesi. Budapeŝto: Hungara Esperanto-Asocio, 1984. 151 paĝoj.
* Lajos Magyari: *La taglibro de Csoma Sándor (Csoma Sándor naplója)*. Tradukis Jozefo E. Nagy. Roterdamo: Eldonejo Bero, 2004. 35 paĝoj.

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sándor Kőrösi Csoma en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* filmo faratas pri li


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 61331
* GND: 118937782
* LCCN: n80057055
* VIAF: 51732084
* ISNI: 0000 0001 0900 4890
* LIBRIS: 233655
* SUDOC: 027373959
* BNF: 12177104d
* NLA: 35970507
* NDL: 00695733
* BIBSYS: 96010736
* NKC: jn20011211045
* ICCU: IEIV043845
 |
Glacia vulkanismo sur Enceladus.
Malhelaj restaĵoj de erupciaĵoj de glacia vulkano sur Tritono (meze)
**Glacia vulkano** estas ekstertera vulkano, kiu ekzistas nur ĉe malaltegaj temperaturoj (sub -150 °).

Glaciaj vulkanoj ekzistas sur Enceladus, luno de Saturno kaj Tritono, luno de Neptuno. Oni supozas, ke glaciaj vulkanoj troveblas ankaŭ sur Titano, luno de Saturno kaj Eŭropo, luno de Jupitero.

Difino
------

La erupciaĵoj de glaciaj vulkanoj ne estas lafo, sed facile fandiĝeblaj substancoj kiel metano, karbona dioksido, akvo aŭ amoniako, kiu ekzistas ene de la planedo aŭ luno en glacia formo. Pro tiea varmo, kreita ekzemple de tajdaj fortoj, tiaj materioj estas fanditaj kaj pelitaj surfacen. Tie la erupciaĵoj glaciiĝas kaj deponiiĝas. La deponoj atingas foje ĝis pluraj centoj da metroj.

Bibliografio
------------

* Spektrum der Wissenschaft 09/05: *Eisvulkan auf Titan?* (S. 16-22)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Glaciaj vulkanoj sur Tritono, la luno de Neptuno Arkivigite je 2007-05-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Glaciaj vulkanoj sur Enceladus, la luno de Saturno Arkivigite je 2007-08-07 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Glacia vulkano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szigetbecse** (sigetbeĉe), germane: **Wetsch** (vetŝ) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza Hungario**, en departemento Pest (departemento), en subregiono de Ráckeve. Sziget estas hungare insulo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 17 km²
* Loĝantaro: 1300
* Poŝtkodo: 2321
* Telefonprefikso: 24

Situo
-----

Szigetbecse situas sur ebenaĵo, en suda parto de insulo Csepel (ĉepel). Ĝi ne havas fervojon, ĉefvojon kaj pramon, nur trairan flankovojon.

Historio
--------

Post la turka erao germanoj alvenis. La vilaĝo estas ankaŭ feriejo. Tie pasigis sian junaĝon André Kertész fotoartisto. Pri li memorĉambro troviĝas en la komunumo.

Komunumoj pri *sziget* (= insulo) en Hungara reĝlando
-----------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Dunasziget | Gelsesziget | Kertészsziget | Kissziget | Kunsziget |
| Máramarossziget | Murasziget | Őrisziget | Szécsisziget | Sziget |
| Sziget | Szigetbecse | Szigetcsép | Szigethalom | Szigetmonostor |
| Szigetszentmárton | Szigetszentmiklós | Szigetújfalu | Szigetvár | Tiszasziget |
| Torontálsziget |  |  |  |  |
La **Internacia Anarkiista Kongreso de Amsterdamo** okazis el la 24 al la 31a de aŭgusto 1907 en Amsterdamo (Nederlando). Tiu kongreso kunigis kelkajn el la delegitojn de anarkiistoj de 14 diversaj landoj, inter ili famuloj de la liberecana movado de la epoko kiel jenaj : Errico Malatesta, Pierre Monatte, Luigi Fabbri, Benoît Broutchoux, Emma Goldman, Rudolf Rocker, Christiaan Cornelissen...

Dum la tuta semajno de tiu kongreso oni pritraktis diversajn temojn rilate al anarkiismo kaj ties organizado, disvolvigo de la movado, la edukado aŭ eĉ la ĝenerala striko. Unu el la ĉefaj temoj estis la Kontraŭmilitarismo, ĉar samtempe okazis la **Internacia kontraŭmilitarisma kongreso**. Sed la plej grava debato de tiu kongreso estis pri la rilato inter anarkiismo kaj sindikatismo. Tio okazigis akra disputo inter Errico Malatesta kaj Pierre Monatte.   
  

Monatte pensis, ke la sindikatismo estis revolucia kaj permesus la socian revolucion. Malatesta kontraŭis per tiu aserto: *"La konkludo al kiu venis Monatte estas ke la sindikatismo estas necesa kaj sufiĉa ilo po la socia revolucio. Alivorte, Monatte deklaris, ke la sindikatismo sufiĉis per si mem. Kaj jen, laŭ mi, doktrino radikale falsa"*. Laŭ Malatesta la sindikatismo estis ja reformisma kaj povus estis en kelkaj kazoj eĉ konservativa (ekzemple la Trades-Unions ĉe Usono, aŭ sindikatoj komponitaj de kvalifikaj laboristoj kontraŭaj foje al nekvalifikaj laboristoj por defendi sian privilegiajn postenojn).
Tiu kontraŭstaro inter du rigardoj al sindikatismo dum tiu kongreso estosposte superita de la urĝa apero de la anarkosindikatismo, sintezo iamaniere de koncepto revolucia de la sindikatismo asocia al principoj de anarkiismo.

Notoj
-----

1. ↑  De la deklaro de Malatesta dum la kongreso  Arkivigite je 2007-09-28 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  Tiu ekzemplo de la Trades Unions estis reprenita dum la kongreso de Malatesta kaj Cornelisen.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Internacia Anarkiista Kongreso de Amsterdamo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ariane Miéville pri www.pelloutier.net
Pri la komunumo
---------------

**Stein** (prononcu: *ŝtajn*, en la apencela dialekto de la alemana lingvo **Schtää**) estas komunumo en Kantono Apencelo Ekstera, Svislando. Ĝi havis 1346 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Stein situas sude de la komunumo Sankt-Galo ĉe la bordo de la rivero Sitter, kies profunda abismo formas ĝian nordan kaj nordorientan limon. Altega ponto por piedirantoj, la tiel nomita *Ganggelibrugg*, ligas Stein kun la urbo Sankt-Galo. Tiu ponto estas fifama, ĉar de ĝi sin jam ĵetis multnobraj sinmortigantoj al la cent metrojn profunda abismo de Sitter.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Stein limas en nordo al Sankt-Galo (SG), en oriento al Teufen, en sudoriento al Schlatt-Haslen (AI), en sudokcidento al Hundwil, kaj en nordokcidento al Herisau.

Vidindaĵoj
----------

Vizitinda en Stein estas la fame konata apencela demonstracia fromaĝofarejo, kie la ŝatata apencela fromaĝo estas produktata antaŭ la okuloj de la turistoj. La apencela fromaĝo de Stein estas unu el la plej uzataj fromaĝoj por la nacia svisa specilaĵo fonduo.

Trafiko
-------

Stein situas ĉe la kantona ĉefvojo de Sankt-Galo al Herisau. Per poŝtaŭtolinio sur tiu vojo, ĝi estas konektita al la publika transportreto. Aliflanke de la piediranta ponto al Sankt-Galo krome situas la stacidomo Sankt-Galo-Bruggen de la trajnlinio de Svisaj Orientaj Fervojoj de Sankt-Galo al Rapperswil.

Historio
--------

La komunumo Stein estiĝis en la jaro 1749 per disiĝo de la komunumo Hundwil.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Stein.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Artikolo pri la historia de Stein en la komunuma retejo[*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Stein AR en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de Stein

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Stein** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Apencelo Ekstera |
| --- |
| UrsoUrsoBühler • Gais • Grub • Heiden • Herisau • Hundwil • Lutzenberg • Rehetobel • Reute • Schönengrund • Schwellbrunn • Speicher • Stein • Teufen • Trogen • Urnäsch • Wald • Waldstatt • Walzenhausen • Wolfhalden | Speicher-VögelinseggSpeicher-Vögelinsegg |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 330127
* GND: 4448108-1
* LCCN: n88208183
* VIAF: 150206841
 |
**Szigetcsép** (sigetĉEp) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono **Meza Hungario**, en departemento Pest, en subregiono de Ráckeve. Sziget signifas: insulo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 18 km²
* Loĝantaro: 2300, krome 1300 da feriuloj
* Poŝtkodo: 2317
* Telefonprefikso: 24

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, en meza parto de insulo Csepel (ĉepel) laŭ flankovojoj kaj laŭ interurba tramo Budapeŝto-Ráckeve. Ĝi troviĝas ĉe la maldekstra Danubo-branĉo, kie estas insuletoj kaj iamaj riverbranĉoj kun kanaro, lutro, kapreolo, leporo, fazano.

Historio
--------

Pli frue loĝis tie en la kuprepoko kaj ferepoko. Post la turka erao germanoj kaj serboj alvenis. En 1758 katolika omaĝe al Sankta Tereza, en 1768 serba ortodoksa, en 2000 kalvinana preĝejoj konstruiĝis. En 1838 kaj en 1878 inundoj, en 1870 incendio okazis. En 1944 bombardadoj okazis, poste 250 da viroj estis deportitaj al trudlaboro en Sovetunion. En 1946 la germanoj estis forpelitaj en Germanion. En 1952 kolĥozo pri Lenino formiĝis.

En la vilaĝo funkcias germana kaj serba aŭtonomioj. Apud la vilaĝo bieno de Ĝardenista Universitato funkcias.

Komunumoj pri *sziget* (= insulo) en Hungara reĝlando
-----------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Dunasziget | Gelsesziget | Kertészsziget | Kissziget | Kunsziget |
| Máramarossziget | Murasziget | Őrisziget | Szécsisziget | Sziget |
| Sziget | Szigetbecse | Szigetcsép | Szigethalom | Szigetmonostor |
| Szigetszentmárton | Szigetszentmiklós | Szigetújfalu | Szigetvár | Tiszasziget |
| Torontálsziget |  |  |  |  |
dekstra
La **Federacia Konsilio** (aŭ **Federacia Soveto**; ruse *Совет Федерации* [prononco "Sa**vjet** Fede*ra*cii] estas la dua ĉambro de la ŝtata parlamento de Rusio, kies du ĉambroj kune nomiĝas Federacia Asembleo de Rusio. La Federacia Konsilio laŭ la stato de Marto 2014 havas 170 seĝojn por la reprezentantoj de la federaciaj subŝtatoj. La 85 federaciaj subŝtatoj reprezentiĝas per du reprezentantoj.

Kontraŭe al la unua parlamenta ĉambro, la Dumao, la Federacia Konsilio ne povas esti malfondata de la ŝtata prezidento. La Konsilio pludecidas pri leĝoj, per tio ke ĝi aŭ plugvidas la leĝojn deciditajn de la Dumao al la ŝtata prezidento por ties subskribo, aŭ resendas ilin al la Dumao.

Ekde la 5-a de decembro 2001 la politikisto *Sergej Miĥailoviĉ Mironov* estas prezidanto de la Federacia Konsilio.

Ekde la 21-a de septembro 2011 la politikisto *Valentina Matviyenko* estas prezidanto de la Federacia Konsilio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Federacia Konsilio de Rusio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficialaj paĝoj de la Federacia Konsilio (en la rusa)
**Jenő Szűcs** [jenO sUĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szűcs Jenő** estis hungara historiisto, arkivisto.

Jenő Szűcs naskiĝis la  13-an de julio 1928(nun 1928-07-13) en Debrecen, li mortis la 24-an de novembro 1988 en Leányfalu.

Biografio
---------

Jenő Szűcs maturiĝis en gimnazio en Sárospatak, poste li studis iomete en Universitato de Debrecen, poste en Scienca Universitato Loránd Eötvös, li diplomiĝis el arkivado-historio en 1953. Inter 1952–1960 li laboris en Hungara Tutlanda Arkivo, sed depost la hungara revolucio de 1956 li iomete estis en ombro. Inter 1960–1988 li laboris en akademia historia instituto, en la studjaro 1987 li instruis en la Universitato Loránd Eötvös. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1972, li doktoriĝis (DSc) en 1987 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li mortigis sin. Li ricevis ŝtatan premion en 1985.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A klerikális reakció ellenforradalmi tevékenysége 1848-49-ben* (1952)
* *A középkori építészet munkaszervezetének kérdéséhez* (1958)
* *„Gentilizmus" (A barbár nemzeti tudat kérdése)* (disertaĵo, 1972)
* *Nemzet és történelem* (studoj, 1974, germane: 1977)
* *Szlavóniai báni dénárok Erdélyben. Kereskedelemtörténet a pénztörténet tükrében (1318-1336)* (1986)
* *Az utolsó Árpádok* (disertaĵo, 1987, postmorta reeldono: 1993)
* *Budai bortizedjegyzékek a 16. század első harmadából* (kunaŭtoro, 2005)

Fontoj
------

* aprezo hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* aprezo hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 843465
 |



* Portalo pri Biografio
**Szigetmonostor** [sigetmonoŝtor] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Szentendre. La loknomo signifas: insulo-abatejo.

Panoramo de Szigetmonostor
Katolika preĝejo de Szigetmonostor
Kalvinana preĝejo de Szigetmonostor

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 24 km²
* Loĝantaro: 1700
* Poŝtkodo: 2015
* Telefonprefikso: 26

Situo
-----

Szigetmonostor situas sur ebenaĵo, en meza parto de Szentendre-insulo, en dekstra riverbranĉo de Danubo. Kontraŭe estas Szentendre, pramo interligas la du komunumojn.

Historio
--------

Pli frue la romianoj faris tie ponton. En 1217 abatejo ekfunkciis. Dum la historio la insulo donis defendadon kontraŭ armeoj. La loĝantaro tributis kaj al turkoj, kaj al aŭstroj-hungaroj.

Apartenas al la vilaĝo setlejo **Horány** en la insulo, kiu estas ŝatata feriejo, havanta pramon al Dunakeszi. Tiu loko estas la plej suda loĝloko de la insulo.

Komunumoj pri *sziget* (= insulo) en Hungara reĝlando
-----------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Dunasziget | Gelsesziget | Kertészsziget | Kissziget | Kunsziget |
| Máramarossziget | Murasziget | Őrisziget | Szécsisziget | Sziget |
| Sziget | Szigetbecse | Szigetcsép | Szigethalom | Szigetmonostor |
| Szigetszentmárton | Szigetszentmiklós | Szigetújfalu | Szigetvár | Tiszasziget |
| Torontálsziget |  |  |  |  |
**Steinbach im Burgenland,** hungare **Kőpatak** estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberpullendorf, en municipo de Pilgersdorf.

Situo de Steinbach en Burgenlando

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 411 m
* Loĝantaro: 200
* Telefonprefikso: 02616
* Poŝtkodo: 7441
* Aŭtokodo: OP
* 47° 28′ 30″ N 16° 18′ 50″ O﻿ / ﻿47.47500 °N, 16.31389 °O﻿ / 47.47500; 16.31389 (mapo)Koordinatoj: 47° 28′ 30″ N 16° 18′ 50″ O﻿ / ﻿47.47500 °N, 16.31389 °O﻿ / 47.47500; 16.31389 (mapo)

Situo
-----

Steinbach im Burgenland situas laŭ rojo, laŭ iama landlimo de Hungara reĝlando. Oberpullendorf troviĝas je 21 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri la loka muelejo okazis en 1608. La vilaĝo longe estis doganejo. En 1813 granda inundo okazis. En 1910 vivis tie 197 homoj, (plejparte aŭstroj). Ĝis 1921 Kőpatak apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto Kőszeg, poste - kiel Steinbach - al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Germanio). En 1964 nova lernejo konstruiĝis. En 1971 Steinbach im Burgenland aliĝis al Pilgersdorf.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Antonio el Padovo
* memorŝtono pri la iama aŭstra-hungara landlimo
**Sándor Nékám** [ŝAndor nEkAm], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nékám Sándor** estis hungara matematikisto, profesoro, kuracisto. Lia filo estis Lajos Nékám (1868).

Sándor Nékám  naskiĝis la 28-an de februaro 1827 en Pest (urbo). Li mortis la 26-an de aŭgusto 1885 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Nékám akiris 2 diplomojn en Reĝa Universitato de Pest. Ĝis la Hungara revolucio de 1848 li laboris en observatorio en Buda. Post falo de la revolucio li vojaĝis al Munkeno. En la lernojaro 1849 li instruis matematikon en Industria Lernejo József, poste en Universitato de Pest. En 1852 li estis nomumita ordinara profesoro kaj dekano. Baldaŭ li forlasis la instruadon kaj li ricevis la titolon konsilisto. Li apartenis al stabo, kiu trovis hungarajn esprimojn anstataŭ germanaj kaj latinaj medicinaj vortoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Ode honoribus suae majest. sacr. aug. imp. ac regis apostolici Francisci Josephi I. domini clementissimi in perennem memoriam fausti adventus in metropoli regni mense junio anni 1852...*
* *Ode honoribus august. imperatoris ac regis apostolici Francisci Josephi I. et Seren. imperatricis ac reginae Elisabethae etc. in perennem memoriam fausti adventus diuturniorisque in Hungaria commorationis mensibus Majo et Junio 1857...*
* *A szükségesebb orvosi műszavak deáknémet-magyar Zsebszótára* (1861)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**Szilaspogony** [silaŝpogonj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Salgótarján. La oficiala nomo ĝis 1954 estis nur **Pogony**.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 14  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.1169/20.0258
* Loĝantaro: 400
* Poŝtkodo: 3125
* Telefonprefikso: 32

Situo
-----

Szilaspogony situas sur mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Salgótarján troviĝas 21, Bátonyterenye 25, Parád 26 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la loko el 1405 en formo *"Pogon"*. Apud la vilaĝo 2 km-ojn for oni trovis restaĵojn de fortikaĵo, kiu ne troviĝas en dokumentoj. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, 2 vendejoj, drinkejo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* katolika klasikisma unutura preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1823
* iama vulkano 381 m-ojn alta, flanke kavo, sur la pinto iama fortikaĵo troviĝas
* fiŝkaptista lago

* Kategorio Szilaspogony en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Soto** 曹洞宗 (Sōtō-shū, *Soto-fido*?) estas la plej granda el la tri tradiciaj sektoj de Zeno en japana budhismo (la aliaj estas Rinzaio kaj Ōbaku). Ĝi estas la Japana linio de la Ĉina skolo Caŭdongo (曹洞宗), kiu estis fondita dum la dinastio Táng de Dòngshān Liángjiè. Ĝi enfazas la nocion Shikantaza (只管打坐, *Shikantaza*?), *nur decide sidi* sen objektoj, ankroj aŭ enhavo. La meditanto strebas atenti la fluon de pensoj, permesante ilin aperi kaj forpasi sen interfero. Male al la aliaj skoloj de Zeno, la praktikantoj de Soto sidas vizaĝante la muron, anstataŭ la koridoron.

La skolo estis enportita en Japanion ĉ. la jaro 1227 de la bikŝuo Dōgen, kiu trejnis sub la bikŝuo Tiāntóng Rújìng, zena majstro de la skolo Cáodòng en Ĉinio. Dōgen estas konsiderita kiel la patriarko de la skolo Soto en Japanio, kune kun la bikŝuo Keizan.

Kun preskaŭ 14,000 bikŝuejoj, Soto estas unu el la plej grandaj budhismaj organizaĵoj en Japanio.

Referencoj
----------

1. ↑  Bodiford 1993.
2. ↑  Slater 1997, p. 218-219.
3. ↑  Bodiford 2006.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri budhismo |

* Kategorio Soto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sándor Prokopp** [ŝAndor], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Prokopp Sándor István János** estis hungara sportpafisto, dufoja olimpiano, olimpika ĉampiono, notario.

Sándor Prokopp naskiĝis la 7-an de majo 1887 en Kassa Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Koŝice en Slovakio), li mortis la 4-an de novembro 1964 en Budapeŝto.

Sándor Prokopp

Biografio
---------

Sándor Prokopp ekde 1891 estis edukita en Budapeŝto, kie li maturiĝis en gimnazio en 1905, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto. Inter 1914-1949 li estis notario en la ĉefurba municipo, poste li pensiuliĝis. En 1952 la (komunisma) ŝtato forprenis duonon de la pensiula mono, ĉar li servis la pli fruan reĝimon. Lia edzino naskis du filojn, krome ili edukis ankaŭ filinon el la antaŭa geedziĝo de la edzino. Li vidviniĝis en 1957.

### Sporta kariero

Sándor Prokopp estis sportpafisto en ĉefurba sportklubo ekde la 1900-aj jaroj. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1908 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1912 kun ora medalo en kuŝanta pozicio laŭ 300 m (1912). Li restis pafisto preskaŭ ĝismorte.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto (2006)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Memortabulo pri Sándor Prokopp

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820995
 |



* Portalo pri Biografio
**Szilvia Csonka** [silvia ĉonka], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csonka Szilvia** estas hungara aktoro.

Szilvia Csonka naskiĝis la 26-an de novembro 1976 en Szolnok.

Biografio
---------

Szilvia Csonka maturiĝis en 1995, en la sekva jaro ŝi ekhavis teknikistan diplometon. Inter 1996-2000 ŝi havis rolojn en malgranda teatrejo, poste ŝi akiris aktoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2004. Ŝia ĉefinstruisto estis Géza Hegedűs D, poste ŝi apartenis al Gaja Teatro. En 2008 ŝi estis fondinta membro de Teatro Weöres Sándor, sed malofte ŝi estis gastaktoro en pluraj teatroj kaj ankaŭ havas filmajn rolojn. Ŝi ricevis teatrajn premiojn inter 2005-2012.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* William Shakespeare:
	+ Somermeznokta sonĝo - Hermina
	+ Romeo kaj Julieta - ina titolrolo
* Molière:
	+ La malsanulo pro imago - Lujza
	+ *L'École des Femmes* - Agnes
* Anton Ĉeĥov: Ĉeriza ĝardeno -
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - ina ĉefrolo
* Ferenc Molnár:
	+ *Harmónia* - Marianne
	+ *Liliom* - Juli

Ŝiaj kinaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------------

* *Ébredés* (1995) - lernanto
* *Le a fejjel!* (2005) - Cifka
* *Czukor Show* (2010) - Mónika Vígh

Ŝiaj televiziaj filmaj roloj (elekto)
-------------------------------------

* *Kisváros* (serio, 1998)
* *Presszó* (serio, 2008) - Mira
* *Berosált a rezesbanda* (2013) - patrino

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 733983
 |
**Sándor RAJKI** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rajki Sándor** estis hungara biologo, agronomo, genetikisto, profesoro, membro (korespondanta en 1976, ordinara en 1990) de Hungara Scienca Akademio, ekstera membro de Rusa Agrikultura Scienca Akademio en 2011.

Sándor Rajki  naskiĝis la 5-an de junio 1921 en Pusztaföldvár, li mortis la 7-an de junio 2007 en Kistarcsa.

Biografio
---------

Sándor Rajki unue akiris diplomon en akademio en Kolozsvár en 1944, post 2 jaroj similan diplomon en agrikultura altlernejo en Magyaróvár. Post la unua diplomo li eklaboris en bieno en Pusztaföldvár, inter 1945 kaj 1948 li estis asistanto en la menciita altlernejo. Li doktoriĝis en 1948, fine li lernis ankaŭ en Scienca Universitato Péter Pázmány. En la sekvaj jaroj aŭ li havis postenon an la agrikultura ministerio, aŭ li plulernis en akademio en Moskvo, kie li kandidatiĝis en 1955. Hejmenveninta li laboris ĝis la emeritiĝo en la agrikultura esplora instituto en Martonvásár. Tamen interrompoj okazis, en 1963 li esploris en Universitato de Minesoto, eksperto de FAO en Romo en 1985 kaj dufoje eksperto en Kolorado. En 1966 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li instruis ankaŭ en Gödöllő, li estis motoro de la hungaraj hibridaj maizoj kaj tritikoj. Li ricevis premion en 1970. Lia edzinon same estis agronomo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Közönséges búzafajták tenyészideje és megváltoztatásának egyes módjai* (1960)
* *Martonvásár első húsz éve - The First Twenty Years of Martonvásár* (1971) - libro
* *Autumnisation* (1985)
* *Autumnisation and the Phytotron in Martonvásár* (1997)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Steinerberg (stacidomo). |



**Steinerberg** (prononcu *ŝtajnrberk*) estas komunumo en la distrikto Ŝvico en Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis 863 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Steinerberg situas sura la suda deklivo de la monto Rossberg proksimume 150 metrojn super la Lago de Laŭerco. De la vilaĝo oni havas belan vidon al la Lago de Laŭerco, la urbo Ŝvico kaj al la montoj Rigi en sudo kaj Mythen en oriento.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Steinerberg limas en nordo al Unterägeri (ZG), en nordoriento al Sattel, en sudoriento al Steinen, en sudo al Laŭerco, en okcidento al Arth, kaj en nordokcidento al la eksklavo Alpli (ZG) de la urbo Zugo.

Trafiko
-------

Tra Steinerberg pasas la kantona ĉefvojo n-ro 371, kiu konektas la kantonan ĉefvojon 2 en Arth kun la kantona ĉefvojo n-ro 8 en Sattel. La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de la Svisa Sudorienta Fervojo de Sankt-Galo tra Rapperswil kaj Pfäffikon al Arth-Goldau kaj Lucerno.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Steinerberg datiĝas el la jaro 1404 kiel *an steiner berg*. Steinerberg estiĝis kiel ripozejo apud la pilgrima vojo al Einsiedeln. En la jaro 1478 estis menciita *Heiligenhüsli* (en Esperanto *sanktula dometo*). Por la gracobildo de Sankta Anna en kapelo konsekrita en la jaro 1501 Steinerberg fariĝis mem pilgrima loko. En la jaro 1570 ĝis 1572 estis konstruiita la hodiaŭa preĝejo de Steinenberg, kiu estis grandigita en la jaroj 1785 ĝis 1786. En la jaro 1632 Steinenberg ricevis la rajton por babto kaj entombigo. En la jaro 1646 Steinerberg fariĝis memstara paroĥo. En la jaroj 1870 ĝis 1876 estis konstruita la konektovojo inter Oberarth kaj la Sattel-Passejvojo en Sattel, per kiu Steierberg fariĝis transirloko. En la jaro 1891 estis malfermita la stacidomo ĉe la Svisa Sudorienta Fervojo.

Referencoj
----------

1. ↑  Fonto: *Andreas Meyerhans*: *Steinerberg* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-11-23)

Vidu ankaŭ
----------

* Steinerberg (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Steinerberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Steinerberg
* Steinerberg en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Ŝvico |
| --- |
| maldekstraAlpthal • Arth • Illgau • Ingenbohl • Laŭerco • Morschach • Muotathal • Oberiberg • Riemenstalden • Rothenthurm • Sattel • Ŝvico • Steinen • Steinerberg • Unteriberg |  |

 |