recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Cubillas de Rueda** [kuBIljas deRŬEda] estas municipo en la oriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de León*, en la centroriento de la provinco.

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de León* centroriente, flave.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Cubillas de Rueda, Herreros de Rueda, Llamas de Rueda, Palacios de Rueda, Quintanilla de Rueda, Sahechores de Rueda, San Cipriano de Rueda, Vega de Monasterio kaj Villapadierna (en la foto de la tabelo), okupas totalan areon de 86,82 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 389 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 300 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 46 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759789
* VIAF: 316735919
 |
La titolo **Imperiestro de Meksiko** en la historio estis atribuita al Agustín de Iturbide ekde 1821 ĝis 1823, kaj Maksimiliano ekde 1863 ĝis 1867, dume la Unua kaj Dua Meksikaj Imperioj respektive. Ĝiaj leĝaj fundamentoj estis dokumentoj kiel la Plano de Iguala, kiu kompletigis la meksikan sendependecon kaj kreis Meksikan Imperion, aŭ la Provizora Statuto de Meksika Imperio (hispane *Estatuto Provisional del Imperio Mexicano*) kiu organizis politikan strukturon de Meksiko reĝita pro Maksimiliano. Ambaŭ monarkioj estis moderaj, heredaj kaj katolikaj, kontrastante kun la laikaj respublikaj registaroj kiuj regis antaŭe, kaj ambaŭ violente finiĝis kun la mortpafo de ĝiaj estroj kaj la abolo de ĝiaj leĝaj ordoj.

Dum la aliaj periodoj post la sendependiĝo en 1822 Meksiko estis regata de prezidentoj.

Galerio
-------

* Maksimiliano surtronigata
* La Imperiestro

Vidu ankaŭ
----------

* Imperiestro
* Meksiko
* Agustín de Iturbide

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* 
* Plano de Iguala
* Traktatoj de Córdoba
* Provizora Statuto de Meksika Imperio

Referencoj
----------

1. ↑  Vidu *Plano de Iguala*, *Traktatoj de Córdoba* kaj *Provizora Statuto de Meksika Imperio*.
"Imprimi potest", "Nihil obstat" kaj "Imprimatur" ĉe la eldonita en 1953 angla traduko de la libro "*De Christiana expeditione apud Sinas*" de Matteo Ricci SJ kaj Nicolas Trigault SJ
***Imprimi potest*** (latine *Povas esti presata*) en la Katolika Eklezio estas oficiala deklaro, kiu povas esti donita fare de estro de monaĥa ordeno al verko pri teologia temo, se tiu verko pretendas esprimi katolikan vidpunkton kaj la aŭtoro estas ano de la ordeno.

Ĉiu teologia verko, kiu deklaras sin katolika devas ricevi aprobon, kiu havas du stadiojn: "Nihil obstat" (latine *Nenio obstaklas*) de cenzuristo (latine *Censor Librorum*) kaj "Imprimatur" (latine *Estu presata*) de episkopo. Ambaŭ atestaas, ke la verko ne enhavas tezojn, kiujn kontraŭas al la doktrino de la Katolika Eklezio.

Se teologian verkon skribis ano de monaĥa ordeno, do antaŭ "Imprimatur" kaj krom "Nihil obstat" la aŭtoro devas de la estro de sia ordeno aŭ de rajtigita de tiu persono ricevi permeson, konatan kiel "Imprimi potest".

Por novaj eldonoj kaj reeldonoj necesas nova permeso.

Referencoj
----------

1. ↑  Kodo de Kanona Juro, kan. 830
2. ↑  Kodo de Kanona Juro, kan. 832
3. ↑  Kodo de Kanona Juro, kan. 829
Kiel **Basbaritono** oni nomas la viran voĉregistron inter baso kaj baritono. La basbaritono ne tute havas la profundecon de „nigra" baso, sed ankaŭ ne atingas la altecon ekz. de baritono. La sonamplekso etendiĝas ĉ. ekde *F* ĝis *fis’*.

Multaj baritonpartioj de Richard Wagner taŭgas por basbaritonoj, same multaj partioj por baso en oratorioj aŭ kantatoj taŭgas por basbaritonoj pro sia plejofte relative altaj registroj samkiel la baritonpartioj en la operoj de Wolfgang Amadeus Mozart kaj la pli altaj baspartioj de Gioacchino Rossini.

Famaj reprezentantoj de tiu ĉi fako estas i.a. Friedrich Schorr, Hans Hotter, George London, Erich Kunz, Walter Berry, Cesare Siepi (kiu tamen samkiel ankaŭ Samuel Ramey prefere estis Italia „basso cantante"), Thomas Quasthoff, Simon Keenlyside, Bryn Terfel, .

Tipaj roloj por basbaritono estas ekz.:

* Figaro, *Le nozze di Figaro* de Wolfgang Amadeus Mozart
* Don Giovanni, *Don Giovanni* de Wolfgang Amadeus Mozart
* Papageno, *Die Zauberflöte*
* Don Pizarro, *Fidelio* de Ludwig van Beethoven
* Der Holländer, *Der fliegende Holländer* de Richard Wagner
* Hans Sachs, *Die Meistersinger von Nürnberg* de Richard Wagner
* Wotan/Wanderer *Der Ring des Nibelungen* de Richard Wagner

* Kategorio Basbaritono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Cubel** [kuBEL] estas municipo de Hispanio, en la okcidento de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Cubel estas municipa teritorio en la okcidento de la komarko Daroka Kamparo. Ĝi estas nordokcidente de la Lageto Gallocanta kaj oriente de la rivero Piedra. Ĝenerale ĝi limas kun Atea (NE), Orcajo (NE), Used (9 km, SE), Torralba de los Frailes (8 km, S), Aldehuela de Liestos (7 km, SW), Abanto (7 km, NW) kaj Pardos (senhoma) (5 km) proksime de la limo kun la provinco Gvadalaĥaro. Ĝi estas ĉe la montaro Sierra de Santa Cruz de la Iberia Sistemo kaj je 2 km de la loĝloko estas la lageto Guialguerrero.

La loĝloko Cubel mem estas je 112 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, kaj je 24 km de Daroca, je 1 108 msm. Ĝi estas tute inter Acered nordoriente kaj Abanto nordokcidente; krome pli sude estas la Lageto Gallocanta.

Historio
--------

Preĝejo kaj kastelturo.
Moderna paviljono.
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Cubel kie oni malaltiĝis el 726 loĝantoj en 1950 ĝis nunaj 146 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la baroka preĝejo kun kastelturo, ermitejo kun retablo de la 15-a jarcento, moderna municipa distro-sportejo kaj naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cubel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mapo de la komarko Campo de Daroca.
* Vilaĝoj de Hispanio
* Gobierno de Aragón
* Aragón estas tia
* Geografio de Cubel


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802602
 |
**La Bouza** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Ciudad Rodrigo. La teritorio apartenas al la Natura Parko Arribes del Duero.

*La Bouza* signifas "densa arbaro" en leon-galeg-portugala parolmaniero (la loko estis fondita kaj reloĝata de galegoj venintaj el sudoocidento de la provinco Orense, kaj tiu parolmaniero konserviĝis ĝis komenco de la 20-a jarcento). 

Preĝejo de La Asunción.
Urbodomo.
Panoramo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 14,57 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 52 loĝantojn. Ĝi perdis 200 loĝantojn dum la dua duono de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.

Ĝi limas kun Portugalio, kaj precize kun Almofala (Portugalio), Ahigal de los Aceiteros, Escarigo (Portugalio), Puerto Seguro, Vermiosa (Portugalio), Aldea del Obispo, Villar de Ciervo. Distas 142 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio. La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752459
 |
**Cubillas de Cerrato** [kuBIljas dezeRAto] estas municipo en la sudo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. lime al la provinco Valadolido. Ĝi apartenas al la komarko *El Cerrato*. La loknomo *Cubillas de Cerrato* estas etimologie komprenebla kiel Turetoj de Cerrato, alude al la komarkonomo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 21,10 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 63 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 700 loĝantojn el la 1900-aj jaroj. Ĝi distas 34 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Kvankam apartenanta al la provinco Palencio, tiu loĝloko estas alirebla nur el la provinco Valadolido, precize el la loĝloko Valoria la Buena, distanta je 6 km kiu funkcias kiel ties ĉefa servejo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo kaj la ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772439
* VIAF: 7539155226725884490009
 |
A bowl of clear dark-red broth with small ear-shaped mushroom-filled dumplingsBovlo da pola klara (ruĝa) barĉo servata ĉefe dum Kristnaska vespermanĝo kun ravioloj (pole nomata: *uszka*)
Telero da (ruĝa) barĉo
Telero da ukraina (ruĝa) barĉo kun acidkremo
Ingrediencoj por (ruĝa) barĉo: bovaĵo, porkaĵo, lardo, ruĝa beto, brasiko, karoto, celerio, cepo, terpomoj, fungoj, tomat-pureo, petroselo, ŝenoprazo, aneto, divers-spicoj kaj nigra pipro
Bovlo da pola barĉo ofte manĝata kun ravioloj
Telero da litova malvarma barĉo
**Barĉo** (pole barszcz *barŝĉ*, litove *barščiai*, ukraine kaj ruse борщ *borŝĉ*, beloruse боршч *borŝĉ*, latve *borščs*, jide באָרשט *borŝt*, de kie germane Borscht kaj angle borsht) estas varma supo de ukraina origino, kiu estas populara de kelkaj slavaj kaj baltiaj popoloj kaj de iliaj judaj najbaroj. Ĝi estas konsiderata nacia plado en diversaj landoj.

Ĝi estas kuirata el ruĝa beto, brasiko, cepo, karoto kaj (aŭ) diversaj specoj de viando (plej ofte el porkaĵo). Tipaj ingrediencoj estas aneto kaj acidkremo. Iuj preferas manĝi barĉon kun speciala ajligita pano — pampuŝko.

**Ingrediencoj** por 4 porcioj: 2 grandaj betoj; 250g da blanka brasiko aŭ
saŭrkraŭto; 2 terpomoj; 1-2 karotoj; 1 petrosela radiko; 1-2 cepbulboj; 1 manĝkulero
da tomata pasto (tomatpureo) aŭ 2 freŝaj tomatoj; 2 manĝkuleroj da porka graso; 100g da lardo;
1 manĝkulero da sukero; 1 manĝkulero da triprocenta vinagro; salo laŭguste; 1,5
litroj da vianda buljono, verdaj petroselo kaj aneto po 25g; 2 ajleroj; 1
manĝkulero da faruno; 2-3 laŭraj folioj; 100g da acidkremo.

**Preparo**: en bolantan buljonon metu bone distranĉitan brasikon kune kun terpomoj
kaj kuiru 10-15 minutojn. En alia ujo brezu raspitajn betojn, petroselan radikon,
karotojn kaj cepbulbojn kune kun tomatoj, sukero kaj vinagro dum 20-25 minutoj.
En bovlo pistu ajlerojn kune kun mola graso. Distranĉu lardon kiel kubetoj. 5-7
minutojn ĝis fino de preparo aldonu miksaĵon el faruno kaj buljono, miksaĵon el
ajleroj kaj graso, kubetojn de lardo, laŭrajn foliojn kaj enhavon de la alia ujo.
En ĉiun teleron metu acidkremon, distranĉitajn verdan petroselon kaj aneton.

La juda (kaj la moderna) varianto anstataŭ porkaĵon uzas kokidaĵon (kokidaĵan buljonon) kaj grason de ansero aŭ anaso anstataŭ lardon kaj porkan grason.

En 2022 la interregistara komitato de la Listo de nemateria kultura heredaĵo de Unesko enkondukis la kulturon de preparado de ukraina barĉo kiel tio, kio bezonas urĝan protekton.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Barĉo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Barĉo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Recepto el Vikilibro

Referencoj
----------

1. ↑  Adriana Helbig, Oksana Buranbaeva, Vanja Mladineo (2008). Culture and Customs of Ukraine. ISBN 9780313343643
2. ↑  Marks, Gil (2010). Encyclopedia of Jewish Food. Hoboken: John Wiley & Sons. ISBN 978-0-470-39130-3.
3. ↑  Volodymyr Bassis; Sakina Dhilawala; Debbie Nevins (2018) Ukraine. ISBN: 9781502627377
**Cuautitlán de García Barragán** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas *Cuautitlán* (ne konfuzinda kun la konunumo kaj urbo Cuautitlán de la subŝtato *Estado de México*). La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 027.

Geografio
---------

**Cuautitlán de García Barragán** apartenas al la regiono Costa Sur kiu situas en la okcidenta parto de la subŝtato (sude de la regiono Costa Norte). Multaj komunumoj en tiu regiono limas al la pacifika oceano. Al tiu regiono apartenas entute ses komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 16408 loĝantojn. El tiuj estis 8263 viroj kaj 8145 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1178,67 km². La meza alteco estas 600 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 23,5 C. En la komunumo estas 1652,5 mm da pluvo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4621 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 3556 scipovis legi kaj skribi kaj 1046 viroj estis analfabetoj. Do 22.64 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 4420 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 3106 sciis legi kaj skribi kaj 1294 virinoj estis analfabetoj. Do 29,28 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Cuautitlán de García Barragán vivis 13359 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 125 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,936 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Cuautitlán de García Barragán Arkivigite je 2007-05-30 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Hadi ĤAMENEI** (naskiĝis en 1947) estas ajatolo, influa irana politikisto kaj kleriko, pli juna frato de Ali Ĥamenei.

Antaŭ 1979 li estis partoprenanto de la movado de pastraro kontraŭ ŝaho, kelkaj fojoj estis malliberigita pro tio. Hadi Ĥamenei estis la subtenanto de la severa kurso, en 1988 akre kritikis la iniciintoj de la skismo en la Societo de la luktanta klerikaro kaj de kreado de pli modera la Societo de la luktantaj klerikoj. Poste ŝangis sian pozicion kaj subtenis la iomaj reformoj. En 1998 fondis la Koalicion de la adeptoj de la islama linio. Estis la ĉefredaktoro de la populara ĵurnalo «Ĝahan-e-Eslam» (La islama mondo), kiu estis fermita en 1995 laŭ decido de tribunalo. Aktive subtenis Mohammad Ĥatami dum la prezidanta balotado 1997. Post la venko de tiu estis nomumita la prezidanta konsiliano kaj reeldonadis sian ĵurnalon. Lia parolado en Ĥomo estis rompita de junaj radikaluloj, Ĥamenei mem estis vundita. Havis sukceson dum la parlamenta balotado 2000. Post la fermo de la menciita ĵurnalo li fondis la ĵurnalon «Hejat-e Nou» («La nova vivo»), kiu en 2000-aj jaroj havis plej grandan eldonkvanton inter ĉiutagaj nestataj periodaĵoj.

* Kategorio Hadi Ĥamenei en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Bas-Intyamon** estas urbo kaj komunumo en la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1165 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010. Ĝia ĉefloko estas Enney.

Geografio
---------

La komunumo Bas-Intyamon situas en la Friburgaj Antaŭalpoj ĉe la bordo de la supra fluo de la rivero Sarino. La komunumo konsistas el la tri vilaĝoj Enney, Estavannens kaj Villars-sous-Mont, la setlejoj La Chenau kaj Afflon kaj multnombraj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 33,31 km², de kiuj 39,8% estas kovritaj de arbaro, 48,7% servas por agrikulturo kaj 2,8% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Bas-Intyamon limas en nordo al Grejerco, en oriento al Charmey, en sudo al Grandvillard, kaj en okcidento al Haut-Intyamon.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 190 de Bulle al Château d'Oex. La plej priksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas proksimume 12 kilometrojn sude de la komunumo apud Bulle. Per tri stacidomoj ĉe la trajnlinio de Bulle al Montbovon kaj la buslinio de la entrepreno Transporto Publika Friburgo de Bulle al Grandvillard la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La komunumo Bas-Intyamon estis fondita la 1-an de januaro 2004 per kunigo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Enney, Estavannens kaj Villars-sous-Mont. La unua dokumenta mencio de Enney datiĝas el la jaro 1224 kiel *Eiz*. Estavannes estis menciita la unua fojon en la jaro 1231 kiel *Extavanens*, kaj Villars-sous-Mont en la jaro 1254 kiel *Villard-Symon*. La tri vilaĝoj dum mezepoko apartenis al la Grafolando Grejerco, kiu post bankrotiĝo de la grafoj en la jaro 1555 estis akirita de la urbo Friburgo kaj fariĝis ties voktejo kaj post la Helveta Revolucio de 1798 distrikto.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Patrice Borcard*: *Enney* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-01-12)
4. ↑  Fonto: *Marianne Rolle*: *Estavannes* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-11-21)
5. ↑  Fonto: *Marianne Rolle*: *Villars-sous-Mont* en *Historia Leksikono de Svislando* (2012-04-20)

Vidu ankaŭ
----------

* Enney (stacidomo)
* Villars-sous-Mont (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bas-Intyamon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Bas-Intyamon

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Bas-Intyamon** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Grejerco |
| --- |
| Bas-Intyamon • Botterens • Broc • Bulle • Châtel ĉe Montsalvens • Corbières • Crésuz • Echarlens • Grandvillard • Grejerco • Hauteville • Haut-Intyamon • Jaun • La Roche • Le Pâquier • Marsens • Morlon • Pont-en-Ogoz • Pont-la-Ville • Riaz • Sâles • Sorens • Val-de-Charmey (Cerniat • Charmey) • Vaulruz • Vuadens |  |

 |
Malnova ladskatolo de «Dutch Boy», kun farbo prilaborita el ceruso kaj oleo el lino-semoj.
Cerusa farbo ruiniĝinta sur muro de loĝejo de antaŭ 1948.
La termino **ceruso** estas uzata por la baza karbonato de plumbo (II), nome pigmento uzata tradicie en pentrarto, kaj, extende ankaŭ por la koloro de tiu pigmento.

Kemie tiu plumba karbonato estas blanka solido de formula 2 PbCO3·Pb(OH)2, kompono determinita de la kemiisto kaj naturalisto el Svedio Torbern Olof Bergman en 1774. La koloro de la ceruso estas fakte blanka, kun svageta ruĝflava nuanco.

Laŭ Francisko Azorín **ceruso** estas *Karbonato de plumbo, uzata kiel blanka kolorilo en pentrado*. Li indikas etimologion el antikva greka *keros* (vakso) kaj de tie la latina "cera", "cerussa".

Notoj
-----

1. ↑  «Pigments Through the Ages: Lead white: Overview» (angle). WebExhibits.org.  Arkivigite je 2017-12-21 per la retarkivo Wayback Machine Konsultita la 6an de Decembro 2017.
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 45.
3. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Ceruso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

***Language Policy and Linguistic Justice. Economic, Philosophical and Sociolinguistic Approaches*** estas anglalingva libro pri lingva politiko kaj lingva justeco eldonita de Springer en 2018, kaj redaktita de Michele Gazzola, Torsten Templin kaj Bengt-Arne Wickström. Krome, inter la kontribuantoj estas pluraj aliaj esperantistoj, kiel Javier Alcalde, Federico Gobbo, Sabine Fiedler kaj Cyril Brosch.

Bibliografio
------------

Michele Gazzola, Torsten Templin, Bengt-Arne Wickström, *Language Policy and Linguistic Justice* - Economic, Philosophical and Sociolinguistic Approaches, 535 paĝoj, eld. Springer Cham, 2018, ISBN978-3-319-75261-7 (hardcover), ISBN 978-3-030-09184-2 (sofcover) kaj ISBN 978-3-319-75263-1 (e-book cover).

Vidu ankaŭ
----------

Lingva justeco

Eksteraj ligiloj
----------------

(angla) An economics approach to language policy and linguistic justice.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 618592
 |
La **Imperio Kanem-Bornu** estis imperio kiu ekzistis en la areoj de la nuntempaj ŝtatoj Ĉado kaj Niĝerio. Ĝi estis konata de la arabaj geografoj kiel la Kanema Imperio el la 9a jarcento antaŭen kaj daŭris kiel sendependa regno Bornu ĝis 1900. Je sia pinto ĝi enhavis areon kovrantan ne nur multon de nuna Ĉado, sed ankaŭ partojn de moderna suda Libio, orienta Niĝero, nordorienta Niĝerio kaj norda Kameruno. La historio de la Imperio en *longa daŭro* estas ĉefe konata el la Reĝa Kroniko aŭ *Girgam* malkovrita en 1851 de la germana veturisto Heinrich Barth.

Referencoj
----------

1. ↑  Barth, *Travels*, II, 16–17.

Bibliografio
------------

* Barth, Heinrich: *Reisen und Entdeckungen in Nord- und Centralafrika*, Bd. 2: ISBN 3-927688-26-6

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Imperio Kanem-Bornu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Timeline of rulers


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 567472
* GND: 4029480-8
* LCCN: n89665081
* VIAF: 158402405
* SUDOC: 078600480
* BNE: XX5330611
 |
Hans Baldung Grien: *Der Tod und das Mädchen*, 1517
**La Morto kaj la knabino** estas subjekto de la vidaj artoj, de la literaturo kaj de la muziko, kiu troviĝas jam en la renesanco ĉe Niklaus Manuel (1484–1530) kaj Hans Baldung Grien (1484–1545) kaj estis reekprenata ĉefe en la 19-a jarcento. En la tradicio de la motivo Morto aperas kiel deloganto aŭ eĉ amanto de la junulino.

Priskribo
---------

Fama ekzemplo de ĉi tiu temo en la 19-a jarcento estas la arĉkvarteto n-ro 14 d-minora D 810 *Der Tod und das Mädchen* de Franz Schubert (1797–1828). Sian nomon dankas la kvarteto ekestinta en 1824 al la temo de la dua movimento, kiu devenas el la lido *Der Tod und das Mädchen* laŭ samnoma poemo de Matthias Claudius (1740–1815), kiun en 1817 komponis ankaŭ Schubert. Jen la teksto de Claudius:

|  |  |
| --- | --- |
| Das Mädchen:
*Vorüber! Ach vorüber!*
*Geh wilder Knochenmann!*
*Ich bin noch jung, geh Lieber!*
*Und rühre mich nicht an.*

Der Tod:
*Gib deine Hand, du schön und zart Gebild!*
*Bin Freund, und komme nicht, zu strafen:*
*Sei gutes Muts! ich bin nicht wild,*
*Sollst sanft in meinen Armen schlafen.* | La junulino:
*Preteren! Aĥ preter!*
*Iru kruda ostul'!*
*Mi junas, iru kara!*
*Kaj ne vi tuŝu min.*

La Morto:
*Donu vian manon, vi belulin'!*
*Amiki, ne puni mi volas:*
*Kuraĝu! mi ne krudas ja,*
*En mia brak' trankvile dormu.* |

Adolf Hering: *Der Tod und das Mädchen* (Death and the Maiden), 1900

  

La arĉkvarteto estas menciita en la romano *Brandung* (ondoresalto) de Martin Walser kiel iaspeca gvidmotivo; same kiel en la teatraĵo Ariel Dorfman *La muerte y la doncella* (1991), kiun en 1994 Roman Polanski filmis sub la titolo *Death and the Maiden*. Ankaŭ Michel Tournier verkis novelon kun la titolon *La jeune fille et la mort*. Moderna interpretaĵo (2007) de la lido komponita de Franz Schubert devenas de la ensemblo *Bacio di Tosca*. Theodor Haering verkis 1943 novelon sub ĉi tiu titolo.

Interesaĵo
----------

* Kiel frua arta prezentado de pubhararo en la eŭropa moderna epoko validas la pentraĵo *Der Tod und das Mädchen* de Baldung.

Vidu ankaŭ
----------

* Makabro

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio La Morto kaj la junulino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Muzikigo kiel lido fare de Schubert Arkivigite je 2009-02-06 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑  Freiburger Anthologie – Lyrik und Lied: *Der Tod und das Mädchen*, vokita la 15-an de aŭgusto 2012
2. ↑  Michael Sims: Adams Nabel und Evas Rippe: eine Erkundung des menschlichen Körpers
La monto **Cerro Catedral** (katedralo) estas monto ĉe San Carlos de Bariloche, je 19 kilometroj de la centro de la urbo kaj ene de la Nacia Parko Nahuel Huapi, en Argentino.

La nordorienta deklivaro de la monro disvolviĝis kiel skiejo por montagado, kun nombraj rimedoj de mekanika suprenirado, areoj de servoj kaj hoteloj.

La suda pinto de la Katedralo elstaras pro serio de ŝtonaj pingloturoj kiuj havigis la nomon al la monto kaj estas scenejo por grava aktiveco de montogrimpado sur roko, ĉefe en somero.

La supra triono de la monto posedas flaŭron de alta montaro, kiu somere montras kolorajn florojn. Sub la linio de 1700 msm etendiĝas arbaroj de *Nothofagus dombeyi* kaj *Nothofagus pumilio*, kun abundo de Kolihuo en la plej malaltaj zonoj.

Vido de Cerro Catedral el Bariloche.
Vido el la supraj skiejoj de Cerro Catedral al Okcidento.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cerro Catedral (Argentino) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* - Retejo de la entrepreno
* - Pri montogrimpado en la zono de Refugio Frey
Oni nomis **impostistojn** en anktikva Romio, la kavaliroj de la regnaj farmimpostoj, komisiitajn por la ensakigo de l' impostoj kaj ĉiuspecaj rentoj, tiel en Romo mem, kiel en aliaj partoj de l' Imperio. La riĉecon ofte ili akiris kiel produkto de kontraŭleĝaj postuloj kaj de skandalaj profitoj. La nomo "impostisto" en Evangelioj etendiĝas al ĉiuj, kiuj administris ŝtatajn financojn kaj al la malsuperaj agentoj. Sub romia superregado, la impostoj estis tio, kion la judoj plej malfacile akceptis, kaj tio, kio kaŭzis ĉe ili la plej grandan koleron; ĝi okazigis plurajn ribelojn kaj oni faris ĝin religia demando, ĉar oni rigardis ĝin kiel kontrauan al la Mosea Leĝo. Oni eĉ formis potencan partion, ĉe kies kapo estis iu Jehuda, la Gaŭlonido kaj kiu starigis la rifuzon al la impostpago kiel principon. La judoj do abomenis la impostopagon kaj sekve ĉiujn homojn, komisiitajn por ricevi ĝin. Tial ilia abomeno kontraŭ la impostitoj ĉiurangaj, inter kiuj oni povus trovi homoj tre estimindajn, sed, kiuj, pro siaj funkcioj, estis malestimaj, same kiel tiuj, kiuj vizitadis ilin kaj kiuj estis konfuzataj en la sama mallaŭdo. Jesuo alvokis impostistojn kaj ĉeestis ilin, kaj, pro tio, multaj judoj mallaŭdis Jesuo, kaj demandis ofte kial li ĉeestis impostistojn. Multaj el unuaj kristanoj estis impostistoj, ĉar antaŭ la malestimo de judoj, ili trovis spiritan komforton ĉe kristanismo.
**Ella Kertész** [kertEs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kertész Ella** estis hungara aktoro. Ŝiaj nomoj estis post la dua geedziĝo *Ella Góthné Kertész* (hungarsiteme) *Góth Sándorné* aŭ *Góthné Kertész Ella*, pli mallonge *Góthné*.

Ella Kertész
Ella Kertész  naskiĝis la 2-an de februaro 1878 (laŭ alia informo 12-an de februaro 1879) en Budapeŝto, ŝi mortis la 24-an de junio 1936 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ella Kertész frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Teatra Akademio en 1897. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto). Iom poste ŝi edziniĝis al Vilmos Beck, sed post unu jaro ŝi eksedziniĝis. En 1904 ŝi denove edziniĝis al Sándor Góth, samtempe ŝi estis membro de Gaja Teatro. Ekde la 1910-aj jaroj ŝi ofte ŝanĝis teatrojn (Teatro Magyar, Teatro Renaissance, Teatro Katona József, kelkfoje denove Gaja Teatro). Sur la scenejo ŝia ofta partnero estis mem la edzo, sed ili kune okupiĝis ankaŭ pri instruado de junaj aktoroj.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Oscar Wilde: *Salome* - titolrolo (vidu la foton dekstre!)
* Bernstein: *Baccarat* - Helén
* Ferenc Molnár: *Olympia* - Eugénia
* Sándor Góth: *Vengerkák* - Anna

Elektitaj kinfilmaj roloj
-------------------------

* *Jehova* (1912)
* *Kacagó asszony* (1930)
* *Címzett ismeretlen* (1935)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Ella Kertész en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Elena Burke** (naskiĝinta kiel **Romana Elena Burguez González** la 28-an de februaro 1928 en Havano; mortinta la 9-an de junio de 2002) estis tre populara kuba kantistino kun ampleksa repertuaro de kantoj kaj ĝenroj el boleroj, bitmuziko, popularmuziko, kuba sono, baladoj ktp. Ŝi komencis sian karieron laborante en la radio fine de la 1940-aj jaroj. Ŝi estis la patrino de Malena Burke kaj avino de Lena Burke, ankaŭ bone konataj kubaj kantistinoj.

Kariero
-------

Per sia kontralda voĉo de ampleksa registro kaj pura muzikeco, „señora sentimiento" (kiel oni titolis ŝin dum ŝia vivo) estas la plej bona ekzemplulo de la sentemomovado, kiu evoluis en Kubo ekde la kvindekaj jaroj. Ĝenerale oni nun konsideras ŝin kiel unu el la plej bonaj kantistoj en la historio de la lando. Antaŭ ol ŝi komencis sian solokarieron, Elena Burke estis ano de la ensemblo *Las Mulatas de Fuego* (1947), de la triopo *Las Cancioneras* kaj de la kvaropoj de Facundo Rivero, Orlando de La Rosa kaj de pianisto Aida Diestro (1956), kune kun Omara Portuondo, Moraima Secada kaj Haydée Portuondo. Ŝi estis fama pro siaj lerteco kaj tendenco interpreti "a capella" en la noktokluboj plej elegantaj kaj intimaj de Havano, sed ne malofte ŝin akompanis orkestroj kiel *Aragón* aŭ tiuj direktataj de González Mantici aŭ Ibrahim Urbino. Kun eksterkutima agordo kaj stilo libera de malnecesa dekoracio ŝia vasta repertuaro inkluzivis aŭtorojn latinamerikajn kaj aparte kubajn kiel José Antonio Méndez, César Portillo de la Luz, Ñico Rojas, Frank Domínguez, Piloto y Vera, Marta Valdés, Meme Solís, Adolfo Guzmán, Orlando de la Rosa, Candito Ruiz, Sindo Garay, Vicente Garrido, Arturo Castro kaj aliaj. Intel ŝiaj akompanantoj grave rolis interalie personoj de la dimensio de Dámaso Pérez Prado, Adolfo Guzmán, Meme Solís kaj gitaristo Froylan Amézaga, kiu laboris kun ŝi dum pli ol dek kvin jaroj.

Inter la multaj sukcesoj de Burke troviĝas "De mis recuerdos", "Y ya lo sé", "Lo material" (Juan Formell), "Duele" (Piloto y Vera), "Amor y solfeo" (Luis Rojas), "Ámame como soy", "Mis 22 años" (Pablo Milanés).

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 526515
* LCCN: no98007384
* VIAF: 5131137
* ISNI: 0000 0000 5946 7386
* BNF: 14024901x
* MBA: 43f24309-21f7-49b3-9a4e-3c8460b1b2b8
* BNE: XX841117
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Doly |

Koordinatoj: 49° 50′ 05″ N 18° 29′ 07″ O﻿ / ﻿49.83472 °N, 18.48528 °O﻿ / 49.83472; 18.48528 (mapo)

**Doly** (antaŭe **Karvinná**) (pole *Kopalnie*, germane *Arnoldsdorf*, esperante *Minejoj*) estas parto de distrikta urbo Karviná en distrikto Karviná en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas nordoriente de Karviná.

Situo
-----

Ĝi troviĝas sudokcidente de Karviná sur katastra teritorio **Karviná-Doly** kun areo 16,35 km².

Doly troviĝas sur la tuta teritorio de kvartalo Karviná 2, devene la teritorio de pereinta municipo **Solca**. Temas plejparte pri jam fermitaj ŝaktoj, kiujn oni nur reteniĝas escepte de Důl Československé armády, kiu ankoraŭ funkcias kaj minas.

Historio
--------

Devena vilaĝo kun nomo Karvín en la jaro 1923 ŝanĝiĝis en urbon Karvinná, en la jaro 1939 ĝi kuniĝis kun distrikta Fryštát sub germana nomo Karwin-Freistadt kaj en la jaro 1949 okazis kun denova kuniĝo kun la distrikta urbo Fryštát sub hodiaŭa nomo Karviná. En la 1950-aj jaroj oni komencis la urbon demoli pro subminado, la centro de la duurbejo do restis en Fryštát. Kun loĝantoj malrapide malaperas eĉ por iama Karvinná tipa dialekto - "laŭ la nia".

En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 170 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 20 loĝantoj.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 3 384 |
| 1880 | 5 488 |
| 1890 | 7 746 |
| 1900 | 14 326 |
| 1910 | 16 808 |
| 1921 | 19 229 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 22 317 |
| 1950 | 20 769 |
| 1961 | 12 798 |
| 1970 | 7 176 |
| 1980 | 2 748 |
| 1991 | 1 302 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 810 |
| 2011 | 325 |
| 2021 | 20 |

Transporto
----------

En Doly troviĝas fervojstacio Karviná-Doly (antaŭe Karviná hlavní nádraží) situanta en fervojlinio Louky nad Olší - Bohumín (devena vojdirekto de fervojo Košice-Bohumín), kiu estas nun en administrado de Advanced World Transport, trafikanto de fervojo. La fervojstacio estis ankaŭ fina stacio de loka fervojo KFNB en Petrovice u Karviné.
Kondukas tra ĉi tie ŝoseo I/59.

Memorindaĵoj
------------

* Preĝejo de sankta Petro de Alkantara
* Evangelia tombejo en Karviná kaj tombeja kapelo el la jaro 1906
* Kapelo de sankta Jozefo

### Detruitaj memorindaĵoj

* Preĝejo de sankta Henriko
* Urbodomo

Famaj naskiĝintoj
-----------------

En la iama "Karvinná" naskiĝis hungara pianisto Lajos Kentner.

Referencoj
----------

1. ↑  Vidu artikolon pri Fryštát
2. ↑  Vidu artikolon pri Karwin-Freistadt

Galerio
-------

* Minejo BarboraMinejo Barbora
* Minejo GabrielaMinejo Gabriela
* Areo de eksa minejo JindřichAreo de eksa minejo Jindřich
* Důl ČSA (Minejo ČSA)Důl ČSA (Minejo ČSA)
* Ruinoj de kapeloRuinoj de kapelo
* Neniigita kapeloNeniigita kapelo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de statuta urbo Karviná |
| --- |
| Doly (pereinta vilaĝo Solca) ~ Fryštát ~ Hranice ~ Lázně Darkov ~ Louky ~ Mizerov ~ Nové Město ~ Ráj ~ Staré Město |

 |
**Fort Reliance** aŭ **Fortikaĵo Reliance** (angle: *fideco*) estas forlasita komercejo kaj militfortikaĵo en Jukonio, Kanado. 
Ĝi situas ĉe la orienta bordo de la Jukono 13 km rivermalsupren de Dawson. La fortikaĵo estis konstruita en 1874 de François Mercer, Jack McQuesten kaj Frank Bonfield kiel komercejo de la *Alaska Commercial Company*. Ili komercis kun la tie loĝantaj Han-indianoj.

Komercado en Fort Reliance daŭris senpaŭze ĝis 1877. Dum tiu tempo la ejo iĝis ĉefa landmarko por komercistoj. La riveroj Fortymile, Sixtymile kaj Seventymile estis nomitaj pro sia distanco de la fortikaĵo. En 1877 la komercistoj forlasis la ejon post kiam indiĝenoj ŝtelis iliajn varojn.
Komercistoj revenis en 1879 kaj funkciigis la fortikaĵon ĝis 1886, kiam ĝi estis forlasita pro orimpeto ĉe la rivero Stewart. La iamaj komercistoj preferis serĉi oron kaj la kaptado de bestoj iĝis malpli interesa.

Post la forlaso multaj konstruaĵoj estis uzitaj kiel brulaĵoj por vaporŝipoj, kiuj iris laŭ la Jukono. Nuntempe nur kelkaj konstruaĵoj restas.

Koordinatoj
-----------

Koordinatoj: 64° 08′ 28″ N 139° 29′ 06″ U﻿ / ﻿64.14111 °N, 139.48500 °U﻿ / 64.14111; -139.48500 (mapo)

Referencoj
----------

1. ↑   "Bonanza Creek", Geographic Names of Canada.. Arkivita el la originalo je 2011-06-08. Alirita 2021-08-12.
2. ↑  Webb, Melody. *Yukon: The Last Frontier* UBC Press, 1993. p. 61.
3. ↑  Webb, Melody. *Yukon: The Last Frontier* UBC Press, 1993. p. 65.
4. ↑  Webb, Melody. *Yukon: The Last Frontier* UBC Press, 1993. p. 78.

* Kategorio Fort Reliance en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ye Gongchao** (ĉine: 葉公超; pinjine: Yè Gōngchāo; naskiĝis la 20-an de oktobro 1904, mortis la 20-an de novembro 1981 en Tajpeo), Okcidente konata kiel **George Yeh** estis ĉina diplomato kaj lingvosciencisto pri hindeŭropa lingvaro.

Ye Gongchao devenis de provinco Ĝjangŝio, lia patro estis oficisto. En 1919 forveturis al Usono, kie studis anglan literaturon en Amherst College en Masaĉuseco. Post bakalaŭriĝo en w 1924 translokiĝis al Britio, kie en 1926 iĝis magistro pri hindeŭropaj studoj en Universitato de Kembriĝo. Post reveno al Ĉinio lekciis la angan lingvon en Pekina Universitato (1926-1927), Nacia Universitato en Ĝinano (1927-1929) kaj Universitato Tsinghua (1929-1935). En 1935 iĝis gvidanto de angla fakultato en Pekina Universitato. Post eksplodo de la dua japana-ĉina milito en 1937 kaj okupo de Pekino li evakuiĝis kune kun registaro al Ĉongĉingo. De 1941 estas laboranto de registara diplomatio. Kiel ekspediciito estis en Brita Malajzio, Londono kaj Jangono.

En 1949 evakuiĝis kun la registaro de Kuomintango al Tajvano. De 1949 ĝis 1958 estis ministro pri eksteraj aferoj. Negocis subskribon de paca traktato kun Japanio (1952) kaj defendan traktaton kun Usono (1954). En la jaroj 1958-1962 estis ambasadoro de Respubliko de Ĉinio en Usono. Post reveno al Tajvano estis ĝis 1978 membro de la registaro kiel senpostena ministro. Mortis pro korinfarkto.

Membro de la brita Royal Asiatic Society.

Verkaro
-------

* *Cultural Life in Ancient China*
* *Charles Patrick Fitzgerald. Introducing China*, Isaac Pitman, London, 1948
* *Satellization is War. Pamphlets on Chinese affairs*. China Culture Publishing Foundation, 1952
* *Communism in China*, Los Angeles World Affairs Council, 1954
* *Collection of speeches made in the United States of America from September 1954 to February 1955*, Ministry of Foreign Affairs, Washington, 1955
* *Communism Versus the Humanistic Tradition*. Institute of Asian Studies, St. Johns University, 1961
* *Study: Social Forces in English Lilerature*
* *The Concept of "Jen"*,
* *On Ancient Chinese Poetry*

Fontoj
------

* Pollingva Vikipedio
* Ĉinlingva Vikipedio

* Kategorio Ye Gongchao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 574077
* GND: 1229033882
* LCCN: n88679016 n82258880, n88679016
* VIAF: 75217412
* ISNI: 0000 0000 6355 8344
* SUDOC: 22488672X
 |
**Elemér Papp,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Papp Elemér** estis hungara kemiisto, profesoro.

Elemér Papp  Arkivigite je 2005-03-19 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 13-an de novembro 1906 en Budapeŝto. Li mortis la 20-an de marto 1974 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Elemér Papp akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato József en 1928. Post siaj studoj li restis samloke por instrui, dum li doktoriĝis en 1933. Inter 1934 kaj 1946 li estis ĉefinĝeniero en kemia uzino. En 1942 li estis nomumita privata profesoro en la teknikuniveristato. En 1948 li eklaboris en esplora instituto. Post 3 jaroj li komencis instrui en Universitato de Panonio (ekde 1965 en rango titulara profesoro). En 1952 li kandidatiĝis, en 1957 li doktoriĝis antaŭ Hungara Scienca Akademio. Li pensiuliĝis en 1971, poste li estis konsilisto.

Li ricevis diversajn premiojn. Li okupiĝis precipe pri produktado de maloftaj kemiaj elementoj (galiumo, vanado). Li havis ĉ. 30 patentojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Színesfémek és ötvözeteik vegyi megtámadhatóságának táblázatai* (1952)
* *Timföldgyártási eljárások analitikai problémái* (1954)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 554080
* GND: 1233370383
* VIAF: 165360687
* ISNI: 0000 0001 1326 517X
 |
**Elemér Vadász** [vadAs], laŭ la hungara skribmaniero **Vadász Elemér** estis hungara geologo, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio.

Elemér Vadász naskiĝis la 1-an de marto 1885 en Székesfehérvár. Li mortis la 30-an de oktobro 1970 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Elemér Vadász devenis el juda familio. Li frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li ekedukis samloke, kiun li daŭris dum la Hungara Sovetrespubliko. Post fiasko de tiu erao li estis forigita el la universitato, tial li iĝis geologo ĉe karbominejoj. Li emeritiĝis en 1945, sed poste li denove edukis en la universitato, eĉ li strebis por la socialismaj reformoj. Li ricevis premiojn Kossuth en 1948 kaj 1952, krome li ricevis memormedalon.

Elektita disĉiplo
-----------------

* János Dedinszky

Verkaro (elekto)
----------------

* Magyarország földtana; Kőszénföldtan. (Geologio de Hungario; Karbogeologio) 1951
* Bauxitföldtan. Geologio pri baŭksito) 1951
* Magyarország földtana. (Geologio de Hungario) 1953 kaj 1960
* Elemző földtan. (Analiza geologio) 1955
* A bakonyi mangánképződés (Estiĝo de mangano en Bakony) 1952

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
Kelkaj el la historiaj konstruaĵoj ĉe Fort Selkirk, Jukonio.
**Fort Selkirk** aŭ **Fortikaĵo Selkirk** estas iama komercejo ĉe la Jukono, ĉe la enfluejo de la Pelly en kanada Jukonio.

Historio
--------

Dum multaj jaroj ĝi estis la hejmo de la pranacio Selkirk (Nordaj Tuĉonoj).

Arkeologoj evidentigis, ke la ejo estis uzita dum almenaŭ la lastaj 8.000 jaroj.

Robert Campbell starigis apude komercejon de la Kompanio de la Hudsona Golfo en 1848. Komence de 1852 li translokigis la komercejon al la nuna ejo. Ĉilkatoj (Tlingitoj), minacitaj en sia tradicia komerco kun la internlandaj Atabaskoj, atakis kaj detruis la fortikaĵon. 40 jarojn poste ĝi estis rekonstruita kaj iĝis grava provizumejo laŭ la Jukono.

Ĝi estis forlasita meze de la 1950-aj jaroj post konstruo de la preterpasanta *Klondike Highway*, kiam la rivertrafiko ĉesis.

Turismo
-------

Multaj konstruaĵoj estis renovigitaj kaj la historia parko de *Fort Selkirk* apartenas nun al la Selkirkoj. Ne ekzistas perlanda alirvojo, la plej multaj turistoj alvenis per aviadilo aŭ per boato.

Vidu ankaŭ
----------

* Alaska orimpetego

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fort Selkirk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Virtual Museum Canada Arkivigite je 2006-06-15 per la retarkivo Wayback Machine
* Yukon Heritage Resources Unit

Koordinatoj: 62° 46′ N 137° 23′ U﻿ / ﻿62.767 °N, 137.383 °U﻿ / 62.767; -137.383﻿ (Fort Selkirk) (mapo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 297650
* LCCN: no2006134062
* VIAF: 157042468
* SUDOC: 169791181
 |
**Melque de Cercos** [MELke deZERkos] estas municipo en la okcidento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Campiña Segoviana*. La loknomo *Melque de Cercos* estas etimologie komprenebla kiel Malik de Cercos, alude al (moz)araba loĝanto kaj al rojo tiel nomita el kverkoj. 

Melque de Cercos en la provinco Segovio.
Malnova preĝejo.
Nova preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 18,59 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 59 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte preskaŭ 500 el la 1930-aj jaroj. 

Ĝi distas 37 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Nieva, Santa María la Real de Nieva kaj Juarros de Voltoya.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis al la *Comunidad de Ciudad y Tierra de Segovia*, ene de la *Sexmo de la Trinidad* kun ĉefurbo en Villoslada. Al tio apartenis, eble en la municipa teritorio, ankaŭ nunaj senhomejoj Huerta de Cercos, survoje al Ochando, kaj Los Hitos (41°1′16″N 3°28′40″O),

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la nova preĝejo (kun baroka retablo kaj prilaborita baptujo), la malnova preĝejo (romanik-mudeĥara), la ermitejo *de Nuestra Señora de al Antigua* kaj la Fonto Pelenĉa.

Bildoj
------

* Baroka retablo.Baroka retablo.
* Baptujo.Baptujo.
* Fonto Pelencha.Fonto Pelencha.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767617
* LCCN: n80088331
* VIAF: 138373802
 |
**Dolphinton** estas vilaĝo kaj paroko en Lanarkshire, Skotlando. Ĝi estas troviĝita 7 mejlojn (11 km.) nordoriento de Biggar, 11 mejloj (18 km.) nordoriento de Carstairs, 10 mejloj (16 km.) sudokcidento de Leadburn kaj 27 mejloj (43 km.) sudokcidento de Edinburgo, sur la A702 vojo.

La loka granda domon apartenita en la 12a jarcento al Dolfine, pliaĝa fraton de la unua Grafo de Dunbar. La bieno estis posedita en diversaj formoj de la Bruna familio de la deksesa kasregistrilo la deknaŭaj jarcentoj, kiam ĝi pasis al la McKenzie familio de geedziĝo.

La parokon havas areon de 3,581 akreoj (1,449 ha). Ĝi estas randirita de la parokoj de Linton kaj Kirkurd (Peeblesshire), Walston kaj Dunsyre

La Fervojon
-----------

Dolphinton RJD 49
La vilaĝon unufoje havis du fervojon terminaloj, nun longe pro tio ke fermita. La Leadburn, Linton kaj Dolphinton Fervojo estis la unua atingi Dolphinton; la linion, de la Peebles Fervojo ĉe Leadburn, malfermita sur 4 julio 1864. En 1867 la Dolphinton Filion estis malfermita, konektanta Carstairs Diskruciĝejo al la Leadburn linio ĉe Dolphinton.

Referencoj
----------

1. ↑  Ordnance Gazetteer of Scotland, by Francis Groome, 2nd edition 1896; article on Dolphinton

Eksteraj retejaj ligoj
----------------------

* Gazetteer por Skotlandon
* Google bildoj
* Mapo
Laŭ la helena mitologio **Doloso** estis dajmono kiu personigis fraŭdon, friponon, trompon kaj malbonajn artifikojn.

Liaj gepatroj estis Etero kaj Geo aŭ, laŭ Cicerono, Erebo kaj Nikso. Lia samsignifa diino estis lia fratino Apato, kaj lia mala spirito, Aleteio (Vero).

Li estis unu el la spiritoj kiuj eliris el la skatolo de Pandora, kaj poste li loĝis inter la homaro. La pseŭdologoj (Mensogoj) ofte akompanis lin.

Doloso estis lernoservanto de Prometeo, la ruza titano de la kreado. Kiam li estis kreante Aleteion por ke ŝi reĝu sur homoj, Zeŭso vokis lin, kaj la titano devige eliris. Doloso profitis de tio kaj tiam li provis krei figuron egalan al tiu kiun Prometeo volis fari.

Kiam nur restis fari la piedojn por finigi ĝin, al Doloso mankis argilo. Li tuj revenis portante ĝin, sed tiam li trovis Prometeon en la forĝoĉambro. La titano ŝajnis amuza pri la sameco de la du figuroj, kaj li decidis enmeti ambaŭ kreaĵojn en la fornon, sed tamen la dua ankoraŭ ne havis piedojn. Post la fornado, li donis vivon al ili, kaj tial Vero bele marŝas kaj Mensogo nestabile sekvas ŝin. Pro tio oni diris ke vero ĉiam Venkas sur lama Mensogo.