recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Paĝo de *Vajasneyi samhita* trovita en Ŝukla Jajurvedo (Sanskrito, Devanagari skribmaniero). Tiu versio de la manuskripto ekas per salutoj al Ganeŝo kaj Sadaŝiva (Ŝivismo). Temas pri manuskripto de la 17-a jarcento de Sadvimŝa Brahmana, nome Pañcaviṃśa-Brāhmaṇa suplemento. Ĝi estas ene de la Samavedo.
**Brahmana** (en sanskrito: ब्राह्मणम्, *Brāhmaṇam*) estas esprimo aplikata al la Vedaj ŝruti verkoj ligitaj al la "samhita" (himnoj kaj mantroj) de Rig-, Sama-, Jajur-, kaj Atarva- Vedoj. Ili estas duaranga tavolo aŭ klasigo de Sanskritaj tekstoj enmetitaj en ĉiu Vedo, ofte por klarigi kaj instrui Bramanojn pri la plenumado de la Vedaj ritaroj (en kiuj la menciita "samhita" estas deklamita). Aldone al la klarigo de la simbolismo kaj signifo de la "samhita", la Brahmana literaturo ankaŭ eksponas la sciencan sciaron de la Veda Periodo, kiel observada astronomio kaj, partikulare en rilato al altarkonstruado, kaj geometrio. Diverĝa en naturo, kelkaj "Brahmana" enhavas ankaŭ mistikisman kaj filozofian materialon kiu konstituas la Aranĝaka-n kaj la Upaniŝadojn.

Ĉiu Vedo havas unu aŭ pliajn el sia propra Brahmana, kaj ĉiu Brahmana estas ĝenerale asocia kun partikulara "ŝaĥa" aŭ Veda skolo. Malpli ol du dek Brahmana-oj estas nuntempe ekzistantaj, ĉar plej el ili estis perditaj aŭ detruitaj. Datado de la fina kodigo de *Brahmana* kaj asociaj Vedaj tekstoj estas polemikiga, ĉar ili estis plej verŝajne registritaj kelkajn jarcentojn post la parola transmitado. La plej antikva Brahmana estis datitaj de ĉirkaŭ 900 a.K. dum la plej nova estas datita de ĉirkaŭ 700 a.K.

Notoj
-----

1. ↑   Winternitz, M. (1927). A History Of Indian Literature, vol.1. pp. 187–225, 192.
2. ↑  Klaus Klostermaier (2007), A Survey of Hinduism, Third Edition, State University of New York Press, (ISBN 978-0791470824), p. 47
3. ↑  Michael Witzel, "Tracing the Vedic dialects" in *Dialectes dans les litteratures Indo-Aryennes* ed. Caillat, Paris, 1989, 97–265.
4. ↑  Biswas et al (1989), Cosmic Perspectives, Cambridge University Press, (ISBN 978-0521343541), pp. 42-43

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698353
 |
**Brahmanbaria** (bengale ব্রাহ্মণবাড়ীয়া) estas historia urbego en Bangladeŝo en Ĉitagongo (regiono). Ĝi estas ĉefurbo de la samnoma distrikto.

Flago de Brahmanbaria

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 168,636 (en 2011)
* Areo: 10 km²
* Supermara alteco: 34 m
* Horzono: UTC + 6
* Telefonkodo: +88-0851
* Poŝtkodoj: 3400
* 23° 57′ 56″ N 91° 06′ 29″ O﻿ / ﻿23.96556 °N, 91.10806 °O﻿ / 23.96556; 91.10806 (mapo)

Geografio
---------

Panoramo en Brahmanbaria
Brahmanbaria situas sur ebenaĵo laŭ rivero en okcidenta parto de la lando. Dako troviĝas 73, Ĉitagongo 191 km .

Historio
--------

Brahmanbaria estas unu el la plej maljunaj municipoj en Bangladeŝo, ĝi estis establita en 1769. Brahmanbaria estis deklarita distriktoĉefsidejo en 1984 (pli frue la urbo apartenis al distrikto de Komilla).

Trafiko
-------

Brahmanbaria havas trairan ĉefvojon, rekte Dako ne estas alirebla.

Klimato
-------

Brahmanbaria situas en la tropika klimato kun indluo de musonoj. Jare pluvas averaĝe po 1960 mm, inter majo-oktobro daŭras la pluva sezono, sed ankaŭ en la ceteraj monatoj estas pluvo. La averaĝa jara temperaturo estas 25 °C. Ne estas tro granda temperatura diferenco inter la monatoj, aŭgusto estas la plej varma monato kaj januaro estas la plej malvarma.

Moskeo en Brahmanbaria

Vidindaĵoj
----------

* moskeo

Fontoj
------

* WikiTrans
◄ |
1-a jarmilo a.K. |
**1-a jarmilo**
| 2-a jarmilo
| ►  

◄ |
5-a jarcento |
6-a jarcento |
**7-a jarcento**
| 8-a jarcento
| 9-a jarcento
| ►  
600-aj jaroj |
610-aj jaroj |
620-aj jaroj |
630-aj jaroj |
640-aj jaroj |
650-aj jaroj |
660-aj jaroj |
670-aj jaroj |
680-aj jaroj |
690-aj jaroj



Regnoj tutmonde en la 7-a jarcento
La **7-a jarcento** komenciĝis la 1-an de januaro 601 kaj finiĝis la 31-an de decembro 700.
La tutmonda loĝantaro estas taksata inter 200 kaj 300 milionoj.
En Eŭropo stabiliĝas la ĝermane-romie regataj regnoj de la frankoj, visigotoj kaj langobardoj, estiĝintaj el la popolmigradoj.
Post la ekesto de islamo sekvis la islama ekspansio, kiu profunde ŝanĝis la situacion en Proksima Oriento kaj Mediteraneo. Antaŭe la greka-romia kulturo unuigis la ŝtatojn ĉirkaŭ la Mediteraneo, sed nun ne plu. Kontraste, ekde la 7-a jarcento, la Mediteraneo pli fariĝis limo inter kristana nordo kaj islama sudo. Eŭropo nun estis en la Frua Mezepoko. La orient-romia imperio perdis pli ol duonon de sia areo al la islamaj konkerantoj. La islamanoj sub la unuaj kvar (la "justaj") kalifoj kaj poste la  Umajada dinastio konkeris vastan imperion ekde norda Afriko ĝis okcidenta Azio.

En la Hinda subkontinento regis pluraj konkurencantaj princlandoj. La reganto *Harshavardhana* sukcesis unuigi multon de norda Hindio sub sia regado kaj subtenis budhismon, sed post lia morto meze de la jarcento lia regno disfalis, kaj hinduismo plifortiĝis.

Ĉinio gajnis potencon kaj influon sub la dinastio Tang, kaj kulture signife influis la aliajn regnojn de Orienta Azio.

En Centra Ameriko floris la regno de la Majaoj.

Referencoj
----------

1. ↑  United States Census Bureau: taksoj de la historia monda loĝantaro (angle)

* Kategorio 7-a jarcento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



| Unuopaj jaroj |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 601 | 602 | 603 | 604 | 605 | 606 | 607 | 608 | 609 | 610 |
| 611 | 612 | 613 | 614 | 615 | 616 | 617 | 618 | 619 | 620 |
| 621 | 622 | 623 | 624 | 625 | 626 | 627 | 628 | 629 | 630 |
| 631 | 632 | 633 | 634 | 635 | 636 | 637 | 638 | 639 | 640 |
| 641 | 642 | 643 | 644 | 645 | 646 | 647 | 648 | 649 | 650 |
| 651 | 652 | 653 | 654 | 655 | 656 | 657 | 658 | 659 | 660 |
| 661 | 662 | 663 | 664 | 665 | 666 | 667 | 668 | 669 | 670 |
| 671 | 672 | 673 | 674 | 675 | 676 | 677 | 678 | 679 | 680 |
| 681 | 682 | 683 | 684 | 685 | 686 | 687 | 688 | 689 | 690 |
| 691 | 692 | 693 | 694 | 695 | 696 | 697 | 698 | 699 | 700 |

 |

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio:Naskiĝintoj en la 7-a jarcento
* Kategorio:Mortintoj en la 7-a jarcento
**Bradesco** [BraDESku] (la oficiala nomo portugale estas *Banco Bradesco S.A.*) estas brazila banko konsiderita kiel la privata plej granda banko de la lando. Ĝi estis fondita de Amador Aguiar, sub la nomo *Banco Brasileiro de Descontos*, la 10-an de marto 1943, en Mariljo, en la interno de la subŝtato San-Paŭlo.

En 1946 ĝia ĉefsidejo estis translokigita al la subŝtata regurbo San-Paŭlo, ĉe la strato Álvares Penteado. En 1951 estante nur 8-jaraĝa Bradesco iĝis la plej granda privata banko en Brazilo kaj en tiu jardeko ĝi decidis konstrui sian novan sidejon en Ozasko. Konstruado de la ĉefsidejo komenciĝis en 1953 kaj daŭris ses jarojn.

En 1956 la fondinto de la banko kreis la fondumon *Fundação Bradesco*, kun la celo provizi senpagan edukadon al malriĉaj infanoj, junuloj kaj plenkreskuloj.

Referencoj
----------

1. ↑  Informoj sur paĝo de la retejo Migalhas portugale
2. ↑  Informpaĝo sur la retejo de Bradescoportugale

Vidu ankaŭ
----------

* Fundação Bradesco

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bradesco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de Banco Bradesco portugale
**Urban Kreutzbach** (n. 28-an de aŭgusto 1796 en Kopenhago; m. 22-an de aŭgusto 1868 en Borna) estis orgenkonstruisto, kiu aktivis en meza Germanio.

Instruo
-------

Urban Kreutzbach unue sekvis metiinstruadon kiel lignaĵisto en Helsingør. Dum sia metimigrado tra Francio, Svisio kaj Germanio en 1821 li alvenis al Pegau ĉe la orgenkonstrua majstro Carl Gottlob Häcker. Li i.a. kunlaboris tie ĉe la konstruado de la orgenoj en Schönau kaj Prießnitz. En 1822 Urban Kreutzbach iris al Borna kun Häcker, kiu tien translokigis sian metiejon. En Borna Kreutzbach akiris sian majstrodiplomon.

Propra metiejo
--------------

En la jaro 1828 Urban Kreutzbach establiĝis en Borna. Sian unuan orgenon li konstruis por la preĝejo en Dittmannsdorf, sian lastan pro la urbopreĝejo en Borna, kies inaŭguradon en 1969 li tamen ne plu travivis. Al liaj submajstroj poste apartenis ankaŭ la poste mondfama orgenkonstruisto Friedrich Ladegast kaj ties frato Christlieb, kiuj en 1842 kunlaboris ĉe la unua granda orgeno de Kreutzbach por la urbopreĝejo St. Nikolai en Waldheim. Krom la novkonstruado de orgenoj Kreutzbach ankaŭ restaŭradis ekz. la Silbermann-orgenon en Rötha kaj la Hildebrand-orgeno en Störmthal. Krome li laboris plue kiel lignaĵisto kaj i.a. produktis ekz. en 1829 por la knabolernejo (nuna urba biblioteko) en Borna.

Novkonstruitaj orgenoj
----------------------

Urban Kreutzbach kreis ĉ. 130 novajn orgenojn, inter ili:

* Wiederau (1831)
* Costewitz (urboparto de Elstertrebnitz) (1836)
* Regis (1841)
* Waldheim (1842)
* Döbeln (1844)
* Geithain (1848)
* Pegau (1851)
* Kitzscher (1856)
* Uhyst am Taucher (1856)
* Lausigk (1861)
* Ziegelheim (1865)
* Eibenstock (1868)

Sekvantoj
---------

Post la morto de Urban Kreutzbach liaj du filoj Richard kaj Bernhard tranprenis la firmaon. Bernhard tamen rapide retiriĝis el la firmao post malkonsento. Ĝis sia morto en la jaro 1903 Richard konstruis ĝuste laŭ la tracidio de sia patro pluajn elstarajn orgenojn, kiel ekz. por la Lutero-preĝejo en Lepsiko. Du iamaj kunlaborantoj de Richard Kreutzbach - Wilhelm Schmidt (1867 - 1945) kaj Wilhelm Berger (1863 - 1929) – daŭrigis la entreprenon sub la nomo "Schmidt & Berger".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Urban Kreutzbach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kreutzbach-orgeno de la urbopreĝejo Borna kun pluaj informoj pri la orgenkonstrua firmao Kreutzbach Arkivigite je 2013-12-19 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 253813
* GND: 141311479
* VIAF: 120909566
* ISNI: 0000 0000 7963 1569
 |
Sergej Sobjanin, nuna urbestro de Moskvo (ekde 2010)
**Urbestro de Moskvo** estas supra oficpersono de Moskvo kaj gvidanto de la Registaro de Moskvo.

Laŭ la leĝo, urbestro de Moskvo rajtas esti civitano de Rusia Federacio be malpli ol 30-jaraĝa, ne posedanta ekstarlandan ŝtatanecon.

Urbestro lokiĝas en la Urbestrejo en centro de Moskvo (Tverskaja, 13).

Urbestroj de Moskvo
-------------------

Ekde 1991 en Moskvo estis jenaj urbestroj:

* **Gavriil Popov** (la 1-a, 12-a de junio 1991-6-a de junio 1992);
* **Jurij Luĵkov** (la 2-a, 6-a de junio 1992-28-a de septembro 2010);
* **Vladimir Resin** (portempa, 28-a de septembro 2010-21-a de oktobro 2010);
* **Sergej Sobjanin** (la 3-a, 21-a de oktobro 2010-nuntempe).

Lastaj balotoj de la urbestro: la 19-an de decembro 1999 (venkis Luĵkov), la 7-an de decembro 2003 (venkis Luĵkov), la 8-an de septembro 2013 (venkis Sobjanin).

Vidu ankaŭ
----------

* Registaro de Moskvo
* Moskva urba dumao
* Statuto de Moskvo
* Urbestra baloto de 2013 en Moskvo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo Arkivigite je 2013-09-14 per la retarkivo Wayback Machine (ruse, angle)

* Kategorio Urbestro de Moskvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Algebraj strukturoj |
| --- |
| 
Grupo-similaj**Grupo-teorio**
Duvalenta operacio
A Asocieco •
N Neŭtrala elemento •
I Inversa elemento •
K Komuteco
Abela grupo (ANIK) •
Grupo (ANI) •
Monoido (AN) •
Duongrupo (A) •
Magmo

Kvazaŭgrupo • Lopo •
Lie-grupo • Cikla grupo • Simetria grupo
Grupa homomorfio • Normala subgrupo
 |
| 
Ringo-similaj**Ringo-teorio**
Distribueco
Ringo •
Komuta ringo •
Integreca ringo •
Korpo •
Kampo
Ringa homomorfio • Nuldivizoro • Idealo
 |
| 
Modulo-similaj**Lineara algebro**
Modulo • Vektora spaco
Lineara bildigo • Bazo • Dimensio
 |
| v • d • r |

En ringo-teorio, **ĉefideala integreca ringo** estas integreca ringo, kies ĉiuj idealoj estas esprimeblaj kiel ĉefidealoj.

Difino
------

Komuta ringo {\displaystyle R} estas **ĉefideala ringo**, se ĉiu idealo en ĝi estas ĉefidealo.

Integreca ringo {\displaystyle R} estas **ĉefideala integreca ringo**, se ĝi estas ankaŭ ĉefideala ringo, t.e. ĉiu idealo en ĝi estas ĉefidealo.

Ekzemploj
---------

Ĉiu korpo estas ĉefideala integreca ringo. (La du nuraj idealoj estas {0} kaj la korpo mem.) La ringo de entjeroj {\displaystyle \mathbb {Z} } estas ĉefideala integreca ringo.

Se {\displaystyle K} estas kampo, tiam {\displaystyle K[x]} (la ringo de polinomoj kun koeficientoj en {\displaystyle K}) estas ĉefideala integreca ringo.

### Neekzemploj

La integreca ringo de entjerkoeficientaj polinomoj {\displaystyle \mathbb {Z} [x]} ne estas ĉefideala: {\displaystyle (2,x)} estas idealo, kiu ne estas ĉefidealo.

Se {\displaystyle K} estas kampo, tiam {\displaystyle K[x,y]} (la ringo de duvariablaj polinomoj kun koeficientoj en {\displaystyle K}) ne estas ĉefideala.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Principal ideal domain* en MathWorld.
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo SO en Halten SO staras por la svisa Kantono Soloturno. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Halten**.. |


---


**Halten** estas komunumo en la distrikto Wasseramt en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 841 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Halten situas en la Svisa Mezlando la flotebenaĵo de Emme ĉe la orienta bordo de la rivereto Oesch. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝocentro mem la setlejoj Talacher kaj Winkelfeld, kiuj estas komplete konektita kun la ĉefsetlejo, kaj nordoriente iomete izolita la setlejto Neusidelig. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,85 km², de kiuj 21% estas kovritaj de arbaro, 63% servas por agrikulturo, kaj 16% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

Halten limas en nordo al Oekingen, en oriento al Hersiwil, en sudoriento al Heinrichswil-Winistorf, en sudo al Recherswil, kaj en okcidento al Kriegstetten.

Trafiko
-------

Halten situas flanke de la gravaj trafikvojoj ĉe flanka vojo de Kriegstetten al Heinrichswil. Per la buslinio de Aeschi al Kriegstetten la komunumo estas konektita al la publika transportreto. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas du kilometrojn okcidente de la komunumo apud Kriegstetten.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Halten datiĝas el la jaro 1201 kiel *Haltun*. Dum mezepoko en Halten ekzistis burgo de la Zeringoj, kies loĝoturo ankoraŭ staras, kiu estis la sidejo de la senjoroj de Halten, dokumentitaj ek de la 12-a jarcento. Post la Milito de Gümenen en la jaro 1332 Berno kaj Soloturno konkeris la fortikaĵon de Halten. En la jaro 1367 la senjoroj de Spielberg ĉirkaŭ Halten akiris malgrandan senjorujon. En la jaro 1466 ili vendis al servutsenjorecon Halden-Kriegstetten kontraŭ 4000 renaj guldenoj al la urbo Soloturno. La superan jurisdikcion nur en la jaro 1665 de Berno transiriks al Soloturno.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Halten

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Othmar Noser*: *Halten* en *Historia Leksikono de Svislando* (2006-08-04)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Halten SO en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Halten
* Halten SO en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Halten SO** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Wasseramt |
| --- |
| Aeschi (Steinhof) • Biberist • Bolken • Deitingen • Derendingen • Drei Höfe (Heinrichswil-Winistorf • Hersiwil) • Etziken • Gerlafingen • Halten • Horriwil • Hüniken • Kriegstetten • Lohn-Ammannsegg • Luterbach • Obergerlafingen • Oekingen • Recherswil • Subingen • Zuchwil |  |

 |
En Britio, la **fromaĝoj** estas ĉefe malmolaj.

La plej ofta brita fromaĝo estas Ĉedaro (Cheddar), flava malmola fromaĝo de la okcidento de Anglio. En multaj landoj oni fabrikas similajn fromaĝojn kaj nomas ilin ekzemple "Irish (irlanda) Cheddar" ktp, sed nur la fromaĝo de tiu loko rajtas nomiĝi simple "Cheddar" sen aldona klarigo.

Estas multaj aliaj britaj malmolaj fromaĝoj, ne ĉiuj flavaj. Aliaj koloroj estas ruĝa (Red Leicester), oranĝa (Double Gloucester), kaj preskaŭ blanka (Cheshire, Wensleydale). La fromaĝon Wensleydale oni tradicie manĝas kun frukta kuko.

En kelkajn fromaĝojn oni enmetas fortan aromon per blua fungo, plej fame Stilton.

En Britio oni fabrikas ankaŭ kelkajn molajn fromaĝojn. Frua brita mola fromaĝo estis Lymeswold, kiu ne plu ekzistas. Nun oni fabrikas ekzemple Somerset Brie, okcident-anglia versio de la fama franca fromaĝo. Tamen multaj britoj pli alte estimas la francajn molajn fromaĝojn.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Britaj fromaĝoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ariadna GARCÍA GUTIÉRREZ** (naskiĝis la  22-an de februaro 1991(nun 1991-02-22)) estas kuba esperantistino. Ŝi aktivas en Kuba Esperantista Junularo, formale nomata "Kuba Esperantista Junulara Organizo", la landa sekcio de TEJO en Kubo. Ŝi estis la prezidantino de la preparkomitato de la Internacia Junulara Kongreso 2010. En la oficperiodo 2011 ĝis 2013 ŝi nome de tiu nacia asocio elektiĝis kiel membro de la komitato de TEJO. En la 71-a IJK ŝi estis elektita estrarano de TEJO pri landa kaj faka agado, la 11-an de aŭgusto 2016 ŝi demisiis de tiu posteno.  

En 2014 ŝi gajnis konkurson de UEA kaj ricevis stipendion por ĉeesti kurson pri terminologion en Vieno poste ŝi atentis pri Terminologiaj instancoj (ISO/TC37 kaj Infoterm) ĉe UEA. Ariadna loĝas en Havano, kie ŝi lernas la germanan kaj laboras por amaskomunikiloj. Membro de la LKK en la 6a TAKE, nuntempe respondecas pri la retejo de KEA (en la hispana). Laŭ propraj informoj ŝi kunlaboras por radio-programoj en Esperanto, Radio Havano Kubo, kaj provas vigligi la kuban esperantan junularan asocion kaj allogi pli da junuloj por lerni la lingvon.

Referencoj
----------

1. ↑   Informoj pri la estraro de TEJO kaj Ariadna en la retejo de UEA (esperante). UEA. Alirita 2019-09-28.
2. ↑   Du stipendiuloj de UEA studos terminologion en Vieno (esperante). UEA. Alirita 2019-09-28.
3. ↑   "Kion mi faras por esperanto?", *Esperanto.cu* (eo) (PDF) (2014-4), p. 3.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ariadna García Gutiérrez ĉe Facebook
La **brita rabato** estas la nomo donita al rabato pri la kontribuo de la Unuiĝinta Reĝlando al la buĝeto de Eŭropa Unio. Ĝi ankaŭ estas foje nomata "brita ĉeko".

Historio
--------

La rabato estis negocita de brita ĉefministro Margaret Thatcher ĉe la Eŭropa Konsilio de Fontainebleau somere 1984. La pravigo por ĉi tiu rabato estis tio, ke granda proporcio de la eŭropa buĝeto estas elspezata por la Komuna Agrikultura Politiko (tiutempe 80%, 42% por la periodo 2007-2013 ), kiu profitas multe malpli en Britio ol en aliaj landoj, ĉar ĝia agrikultura sektoro estis relative limigita proporcie al sia malneta enlanda produkto. 

La rabato reprezentis ĉirkaŭ du trionojn de la troo de la brita kontribuo super la elspezoj de Eŭropa Unio al Britio.

En 2003, Jacques Chirac volis aboli ĉi tiun rabaton al Unuiĝinta Reĝlando, Tony Blair, tiama angla ĉefministro, kontraŭis ĝin alvokante la eblon postuli la abolicion de la Komuna Agrikultura Politiko. 

En la jaro 2005, la rabato estis 3 miliardoj da pundoj (MEP). Por la jaro 2015 ĝi estis 6,1 miliardoj da eŭroj, inkluzive de 1,59 miliardoj pagitaj de Francio, 1,16 miliardoj de Italio, kaj 745 milionoj de Hispanio. Poste ankaŭ aliaj ŝtatoj ricevis rabaton: Germanio (1985), Svedio, Aŭstrio kaj Nederlando (2002).

Referencoj
----------

1. ↑  José-Alain Fralon, « Margaret Thatcher : « I want my money back » », Le Monde,‎ 11-a de majo 2005 legi rete) (arkivo)
2. ↑  Briteliro: Eu ne tiom kostis al Britio (arkivo *Le Figaro*, 25-a de junio 2016
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri la Irlanda Respublika Armeo. Por informoj pri Internacia Radio-Asocio, vidu la artikolon Internacia Radio-Asocio.

La lasta, subskriba paĝo de la Angla-Irlanda Traktato (1921)
La **Irlanda Respublikana Armeo** ( irlande: Óglaigh na hÉireann; **IRA** (angle [aj ar ej], mallongigo de "Irish Republican Army" (ankaŭ konata kiel la Irlanda Rezisto), estas nomo kiu unuigas ene de ĝi kelkajn naciismajn organizojn kies ambicio estis unuigi partojn de Irlando sub sendependa irlanda regado.

La IRA komence laboris por irlanda sendependeco, kiel neregula armeo luktinta kontraŭ la brita armeo por la sendependiĝo de Respubliko de Irlando. Ĝi estis kreita de la irlanda parlamento *Dáil Éireann* en 1919 kaj ofte estas nomata "malnova IRA". Pli postaj grupoj samnomaj kutime pretendas esti (la) legitima posteula organizo de ĝi.

Post kiam la sendependiĝo estis atingita la rezistmovado kontraŭbatalis britan regon en Nord-Irlando, kaj agis kontraŭ ĝi kaj per politikaj rimedoj sed ankaŭ per perfortaj rimedoj kiel ekzemple gerilmilito kaj teroristaj agoj kontraŭ britaj civitanoj kaj institucioj. La Irlanda Respublikana Armeo renkontis ideologian rifton dufoje, en 1922 kiel rezulto de la Anglo-Irlanda-Traktato, kaj en 1969, kiel rezulto de konfrontiĝo inter du sub-rezistmovadoj.

Dum julio 2005 la IRA emisiis publikan proklamon ke la milito estis finita kaj ke ĉiuj frakcioj devus demeti siajn armilojn kaj detrui la armilprovizojn en sia posedo. La mortnombro dum la periodo de "Tumultoj" (1969-1998) de armitaj Respublikanaj organizoj, gviditaj fare de frakcio de la IRA nomita la Provizora IRA estas taksita je pli ol 2,000.

Hodiaŭ ekzistas diversajn paramilitecajn grupojn kiu utiligas aŭ utiligis la nomo **Irlandana Respublikana Armeo** kaj pledas por unu suvereneca ŝtato kaj sendependa koncerne al Unuiĝinta Reĝlando, enhavante la tutan irlandan insulon, inkludante la Norda Parto.

Vidu ankaŭ
----------

* Irlanda Milito de Sendependo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri IRA en la rusa
* Arkivigite je 2006-07-17 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio IRA (Irlando) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Gimnazio Křenová
**Gimnazio Křenová 36, Brno** estas gimnazio en Brno, Ĉeĥio. Establinto estas Sudmoravia regiono. La lernejo ofertas tagan kvarjaran kaj tagan sesjaran studadon. Ekde la lernojaro 2007/2008 la okjara studado estis nuligita kaj anstataŭigita per sesjara.

Historio
--------

En 2007 la lernejo festis 100 jarojn de sia fondiĝo, kiu okazis en 1907, do ankoraŭ en Aŭstrio-Hungario. Oni rapide akiris 7 instruistojn, sed pli akuta estis bezono de nova edifico. Post traktado en Vieno kaj kun interveno de ĉeĥaj deputitoj la lernejo ricevis novan konstruaĵon en 1912. La lernejo jam havis 400 lernantojn kaj 16 instruistojn, plie la saman nombron de helpaj instruistoj. Dum la unua mondmilito la lernejo parte servis kiel lazareto, junaj instruistoj kaj la plej aĝaj lernantoj devis rekrutiĝi kaj iri al la fronto, do la instruado tre suferis.

Regula instruado revenis dum la unua Ĉeĥoslovaka respubliko (1918-1939), sed venis la dua mondmilito, ankoraŭ pli terura ol la unua. Kelkaj provincaj lernantoj en unu nokto fariĝis civitanoj de la 3-a regno kaj ĉesis alveturi. Poste devis foriri lernantoj de nearja deveno, kelkaj instruistoj estis arestitaj kaj transportitaj al Mauthausen. En la urbo okazis ĉiutage ekzekutoj, kiuj teruris la loĝantojn. Post tri teruraj jaroj venis tri jaroj de libereco kaj en 1948 sekvis la komunisma diktaturo. Ĉiuj lernejoj fariĝis ŝtataj, en 1953 gimnazioj estas nuligitaj. La gimnazio en Křenová fariĝas ĝenerala mezlernejo ĝis 1989, poste la gimnazio revenis.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gimnazio Křenová en Brno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la lernejo
**Gimnazio** estas speco de mezgrada lernejo finita per abiturienta ekzameno. Gimnazio preparas lernantojn por studado ĉe la universitato, tial estas tie instruataj ĝeneralaj instru-objektoj, ne specialaj fakoj kiel ĉe teknikumo. Kiu lernas ĉe gimnazio estas nomata **gimnaziano**.

Oni povas diskuti ĉu gimnazio estas samsignifa kun mezlernejo. PIV diras nur pri gimnazio "mezgrada lernejo". La franca vortaro Petit Robert diras ke "gymnase" estas mezlernejo, sed en germanio aŭ svislando, en la germana lingvo "Gymnasium" estas mezlernejo en
kiu oni instruas la latinan kaj grekan.

Germanio kaj Svislando
----------------------

Oni diras, ke gimnazio preparas pli bone por universitato, sed se la lernanto ne daŭrigas la studadon kaj devas labori, li estas preparita por la praktika vivo malpli bone ol la lernejano de teknikumo aŭ metilernejo.

Depende de la landoj, pri kiuj oni parolas, gimnazioj ekzistas 8-klasaj (10/18-jaruloj), 5-klasaj kaj 4-klasaj (14/18-jaruloj). En Nederlando, ekzemple, la gimnazioj estas 6-klasaj (12/18-jaruloj), kun la Latina ekde la unua kaj la Greka ekde la dua klaso (post la tria jaro eblas elekti, kiun klasikan lingvon daŭrigi por la abiturienta ekzameno).

Ofte oni parolas pri **klasika gimnazio** (latino ekde la unua klaso), **reala gimnazio** (latino ekde la kvara klaso) kaj **reforma gimnazio** (latino ekde la kvina klaso).

Tamen, oni ege atentu ĉe la uzado de tiu ĉi - kaj de kompareblaj nomoj de mezlernejoj: en multaj landoj ekzistas grandaj diferencoj inter la lernejaj sistemoj.

Usono kaj Japanio
-----------------

Angla-lingvaj nordamerikanoj uzas vortojn "high school" (laŭlitere "altlernejo") por mezlernejo. Oni kutime uzas la vorton "mezlernejo" tamen se oni uzas la vorton "gimnazio" oni subkomprenas ke la persono studis en Eŭropo.

La ekvivalenta vorto de "gimnazio" ne ekzistas en la Japana lingvo. La Japana vorto "kôtôgakkô" (alt-lernejo) estas traduko de la angla, ĉar Japanoj kopiis usonan modelon por duagrada mezlernejo.

Dum Klasika Epoko
-----------------

Origine *gimnazio* estis gimnastikejo (el la helena *gymnos* = nuda, *gymnasion* = ekzercejo de nuduloj). En la Grekaj gimnazioj de la klasika epoko oni gimnastikis nude (nur knaboj); ofte tiaj sportejoj fariĝis renkontiĝejoj de samseksamaj junuloj.

En la Romia mondo la gimnazioj fariĝis ofte integraj partoj de la vastaj termoj aŭ termobanejoj.

* Kategorio Gimnazio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Carazo** [kaRAzo] estas loĝloko kaj municipo en la sudoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Sierra de la Demanda*.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Sierra de la Demanda, ruĝe, sudoriente.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 24,03 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 30 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Ĝi distas 65 km de Burgoso, provinca ĉefurbo. La 100 % de ĝia municipa teritorio (2401,02 ha) estas en la Birdoprotekta Areo ZEPA Sabinares del Arlanza, kie estas gipoj (*Gyps fulvus*) kaj kadavrogrifoj (*Neophron percnopterus*).

Historio
--------

Estis restaĵoj de antaŭromiaj kaj romiaj epokoj. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

En la Mezepoko la fortikaĵo de Sankta Karolo aperas kiel grava militistejo ĉirkaŭ kiuj estis variaj setlejoj. Carazo aperis menciita en la *Poema de Fernán González* de la 13-a jarcento.

En 1963 oni filmis *El valle de las espadas*, de Javier Seto, kun Espartaco Santoni kaj César Romero. En 1966 ankaŭ parton de *Il buono, il brutto, il cattivo* de Sergio Leone.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777358
* LCCN: n85236855
* VIAF: 141965585
 |
La alveno de the Beatles en Usonon, kaj ilia sekva apero en la televida programo *The Ed Sullivan Show*, en 1964 markis la starton de la Brita Invado.
La **Brita invado** estis kultura fenomenono de la mezo de la 1960-aj jaroj kiam popo kaj rok-muziko el Unuiĝinta Reĝlando kaj aliaj aspektoj de la Brita kulturo, populariĝis en Usono kaj iĝis gravaj por la apero de "kontraŭkulturo" ambaŭflanke de Atlantiko. Popaj kaj rokaj grupoj kiaj Beatles, the Dave Clark Five, the Kinks, the Rolling Stones, Herman's Hermits, kaj the Animals estis ĉe la avangardo de la invado.

Plej fakuloj konsentas, ke la alveno unu de la sukcesoj de Beatles unue, kaj poste de la grupo mem al Usono, estis la mejloŝtono de la brita invado. Krome estis gravaj ankaŭ la influoj de britaj kino, televido kaj aliaj komunikiloj. El Usono, tia kulturo disvastiĝis poste al la tuta mondo.

La filmo de Beatles nome *A Hard Day's Night* markis la eniron de la grupo en kino. *Mary Poppins*, publikigita la 27an de Aŭgusto, 1964, kun la stelulino nome angla aktorino Julie Andrews kiel la ĉefrolulino, iĝis la plej premiita en la Oskar-premioj kaj en la Oskar-nomumoj inter Disney filmoj en la historio, kaj *My Fair Lady*, publikigita la 25an de Decembro, 1964, kun la stelulino nome brita aktorino Audrey Hepburn kiel junulino de *Cockney* nome Eliza Doolittle, ricevis ok Oskar-premiojn.

Krom la serio de James Bond kiu komencis kun Sean Connery kiel James Bond en 1962, filmoj kun Brita enhavo kiel la ĝenro de "Angry Young Men", *What's New Pussycat?* kaj *Alfie* famigis la stilon de la Londona Teatro. Nova tajdo de Britaj aktoroj kiel Peter O'Toole kaj Michael Caine entuziasmigis la publikon de Usono. Kvar el la ricevintoj de Oskar-premio en tiu jardeko por la plej bonkvalita filmo estis Britaj produktaĵoj, el kiuj la eposo *Lawrence of Arabia*, kun stelulo O'Toole kiel Britia armeoficiro T. E. Lawrence, kiu ricevis sep Oskar-premiojn en 1963.

Vidu ankaŭ
----------

* Beatle-manio

Notoj
-----

1. ↑  Ira A. Robbins. "British Invasion (music) - Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Alirita la 8an de Julio, 2018.
2. ↑  James E. Perone (2004). Music of the Counterculture Era. Greenwood Publishing Group. pp. 22–. ISBN 978-0-313-32689-9. Alirita la 8an de Julio, 2018.
3. ↑  Unterberger, Richie. "The Dave Clark Five - Biography - AllMusic". AllMusic. Alirita la 8an de Julio, 2018.
4. ↑  Stephen Thomas Erlewine. "The Kinks - Music Biography, Streaming Radio and Discography - AllMusic". AllMusic. Alirita la 8an de Julio, 2018.
5. ↑  Perone, James E. Mods, Rockers, and the Music of the British Invasion. Westport, CT: Praeger,2009. Print.
6. ↑  Ira A. Robbins. Artikolo de "Encyclopædia Britannica". Britannica.com.  Alirita la 8an de Julio 2018.
7. ↑   The 37th Academy Awards (1965) Nominees and Winners. *oscars.org*. Alirita 27a de Julio 2012.
8. ↑  Cogan, Brian (12a de Decembro, 2011). Abbe A. Debolt kaj James S. Baugess, eld. Encyclopedia of the Sixties: A Decade of Culture and Counterculture. Greenwood Press. pp. 80–81. ISBN 9780313329449. Alirita la 8an de Julio, 2018.
9. ↑   The 35th Academy Awards (1963) Nominees and Winners. *oscars.org*. Alirita 27a de Julio 2012.
**Georgo KALMÁR** (hungare **Kalmár György**, naskiĝis en 1726 en Tapolcafő, distrikto Veszprém, mortis post la 4-a de septembro 1782) estis hungara lingvisto, verkisto kaj orientalisto.

En 1772 aperis lia libro *Praecepta grammatica atque specimina linguae philosophicae sive universalis, ad omne vitae genus accomodatae* ("Gramatikaj reguloj kaj specimenoj de lingvo filozofia aŭ universala, taŭga por ĉiu stato de la vivo") en kiu li prezentis pazigrafian lingvoprojekton. Li uzis ĉ. 400 arbitre elpensitajn bazajn signojn, miksitajn kun literoj. 

La libro aperis en la sekvaj jaroj ankaŭ en itala lingvo (Romo, 1773) kaj en germanlingva eldono (Vieno, 1774), kiu intertempe estas rete legebla. 

Laŭ Umberto Eco, la libro grave influis la diskutojn pri filozofiaj planlingvoj.

István Szerdahelyi nomis ĝin la "lasta provo realigi la Leibniz-an interlingvistikan teorion".

Verkoj
------

* *Praecepta grammatica atque Specimina linguae philosophicae sive universalis, ad omne vitae genus adcommodatae.* Berolini/Lipsiae, 1772
* *Regeln zur philosophischen oder allgemeinen Sprache, das ist der Sprache aller Voelker, Zeiten und Lebensarten.* Joseph Kurzböck, Vieno 1774, 114 p.
Bonvenon en Carbonado
Situo de Carbonado en Kantono Pierce
**Carbonado** estas urbeto en Kantono Pierce, Vaŝingtonio, Usono. La loĝantaro estis 610 ĉe la censo de 2010. DuPont situas ĉe 47°04′47″N 122°03′05″W (47.079724, -122.051433). Laŭ la Usona Buroo de la Censo, DuPont kovras 1,1 km2, ĉiom sektero. Ĝia poŝtkodo estas 98323, kaj ĝiaj kodoj laŭ la landaj normoj FIPS kaj GNIS estas 53-09970 kaj 1517390, respektive.

Carbonado estis kompania urbeto antaŭ la fino de la 19-a jarcento. La urbeto ne oficiale municipiĝis ĝis 1948, sed la historia lerneja distrikto, kiu ankoraŭ havas funkciantan 8-jaran lernejon, fondiĝis jam en 1887. La frua ekonomia sukceso de la kompania urbeto dependis ĉefe sur la minado de (malaltkvalita) karbo kaj la forhakado de arbaroj por la seatla kaj takoma merkatoj. Poste, kiam la arbaroj forhakiĝis kaj la postulado de malaltkvalita karbo malfortiĝis, la loĝantaro de Carbonado falis, kaj la ekonomio transiris plejparte al agrikulturo. Restas videblaj postspuroj de la karbominado.

* Historia lernejo en CarbonadoHistoria lernejo en Carbonado
* Fajrobrigadejo en CarbonadoFajrobrigadejo en Carbonado
* Monto Rajnera vidata el CarbonadoMonto Rajnera vidata el Carbonado
* Memorĝardeno apud la lernejo en CarbonadoMemorĝardeno apud la lernejo en Carbonado

Citaĵoj
-------

1. ↑
2. ↑   Arkivigite je 2008-05-21 per la retarkivo Wayback Machine United States Census Bureau. Retrieved 2008-01-31.

* Kategorio Carbonado (Vaŝingtonio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Wernher von Braun, ĉe la motoroj F-1 de la Saturn V ĉe la Usona *Space & Rocket Center*.
**Kosmofluga inĝenierarto** aŭ **kosmofluga inĝenierado** estas la primara kampo de inĝenierarto koncerna kun la evoluo de aviadiloj kaj kosmoŝipoj. Ĝi havas du gravajn kaj imbrikitajn branĉojn: nome aernaŭtika inĝenieristiko kaj astronaŭta inĝenieristiko. Aviadil-inĝenieristiko estas simila, sed ĝi temas pri la elektra flanko de aerokosma flug-inĝenierado.

Aernaŭtika inĝenieristiko estis la origina esprimo por la kampo. Ĉar flugteknologio inkludas metiojn funkciigantajn en kosma spaco (astronaŭtiko), la pli larĝa esprimo "aerokosma flug-inĝenierado" plejparte anstataŭigis ĝin en ofta uzokutimo. Aerokosma flug-inĝenierado, precipe la astronaŭtika branĉo, estas ofte ordinarlingve referita kiel "raketscienco".

Flugveturiloj estas submetitaj al postulado de kondiĉoj kiel ekzemple tiuj produktitaj per ŝanĝoj en atmosfera premo kaj temperaturo, kun strukturaj ŝarĝoj uzataj sur veturil-komponentoj. Sekve, ili estas kutime la produktoj de diversaj teknologiaj kaj realigataj disciplinoj inkluzive de aerodinamiko, propulso, aviadiko, materiala scienco, struktura analizo kaj produktado. La interagado inter tiuj teknologioj estas konata kiel *aerokosma flugadika inĝenierado*. Pro la komplekseco kaj nombro da disciplinoj engaĝitaj, aerokosma flugadika inĝenierado estas aranĝita fare de teamoj de inĝenieroj, ĉiu havante sian propran specialan areon de kompetenteco.

Referencoj
----------

1. ↑   Encyclopedia of Aerospace Engineering. John Wiley & Sons, 2010. ISBN 978-0-470-75440-5.
2. ↑   Stanzione, Kaydon Al (1989). "Engineering". Encyclopædia Britannica. 18 (15a eld.). Chicago. pp. 563–563.
3. ↑   NASA (2008). Steven J. Dick, ed. Remembering the Space Age: Proceedings of the 50th Anniversary Conference (PDF). p. 92. "The term "rocket scientist" is a misnomer used by the media and in popular culture and applied to a majority of engineers and technicians who worked on the development of rockets with von Braun. It reflects a cultural evaluation of the immense accomplishments of the team but is nevertheless incorrect. ..."
4. ↑   "Career: Aerospace Engineer". Career Profiles. The Princeton Review. Arkivita el la originalo en 2006-05-09.  Alirita la 24an de Aprilo 2007. "Due to the complexity of the final product, an intricate and rigid organizational structure for production has to be maintained, severely curtailing any single engineer's ability to understand his role as it relates to the final project."

* Kategorio Kosmofluga inĝenierarto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 584934
* GND: 4474144-3
* LCCN: sh95007821
* NDL: 01220280
 |
La **argumento teleologia**, aŭ *argumento de la dia dezajno*, estas unu el la argumentadoj utiligataj por pruvi la ekziston de Dio aŭ de kreisto, startante el la percepto de ordo, celo, projekto aŭ direkto en la stato de la ekzistaĵoj.

La termino "teleologia" elfluas el grekaj *telos* (τέλος), kiu signifas "finon" aŭ "celon". kaj *logos* (λόγος) signifanta "vorton" aŭ "paroladon"; la kunaĵo "teleologio" estas la hipotezo-konstato ke ekzistas iu celo aŭ iu direktiĝo en la kioncerto de la estaĵaro.

Formulado de la aŭgumento
-------------------------

En ĝia basa varianto, teleologia argumento tiel estas prezentata:

1. '**X'** estas tro "kompleksa, orda, kuntuŝiĝanta, klare celprovizita, bela" por ke ĝi aperus hazarde;
2. tial '**X'** devas estinti kreita de estulo sensoohava, inteligenta, saĝa, celhava;
3. Dio estas tiu estulo;
4. Do, Dio ekzistas.

Loke de '**X'** kutime oni metas la *universon, vivon, procezon de la evoluismaj vivfenomenoj, homaron, apartajn bestajn speciojn, apartan organon (okulo aŭ la homa lingvaĵo); "X" foje anstataŭas unu el fundamentaj konstantoj de la universo tio estas Fizika konstanto aŭ fizika leĝo, kaj foje eĉ la Antropica principo, kiu alestigas kiel la universo estas aranĝita ekzakte por permesi ke iu formo de inteligenta vivo povu ekzisti.*

Dum la klasikaj forluladoj de tiu argumento estas kunligitaj kun monoteismo, iuj versioj anstataŭas Dion per demiurgo, aŭ politeismo aŭ eĉ per ekstertera vivo kiel kaŭso de la naturaj fenomenoj, kavnkam la antaŭs formulo povas surfaciĝi ankorah en okazo de unua kaŭzo. Eblas ankaŭ ke oni lasu senpreciza la identeco de la "projekisto":

1. la komplekseco postulas projektiston;
2. la universo estas treege kompleksa;
3. do, la universo havas projektisto.

Bibliografio
------------

* Tomaso de Akvino. Summa Theologiae, Prima Pars, Quaestio 12.
* Daniel Dennett, Darwin's Dangerous Idea: Evolution and the Meanings of Life (Simon & Schuster) (ISBN 0-684-82471-X)
* William Paley, Natural theology or evidences of the existence and attributes of the deity, London : George
* Katekismo de la Katolika Eklezio, ĉapitro unua, paragrafo 3-a (n.35,36,37) : « homo kapabla je Dio » .
* Bibliaj citaĵoj : 1 Tm 2,4), Rm1,18-2,6.

Vidu ankaŭ
----------

* Kosma argumento
* Teleologio
* Analogio de la horloĝisto
* Unua kaŭzo
* La iluzio de Dawkins
**Urbanizado** , kiel neologismo, aŭ **Urbigo** en pli propra Esperanto estas la fizika kreskoprocezo de urbaj areoj kiel rezulto de elkampara migrado kaj eĉ antaŭurba koncentriĝo en grandurbojn, precipe ĉe la plej grandaj. La Unuiĝintaj Nacioj projekciis ke duono de la populacio de la mondo vivos en urbaj areoj ĉe la fino de 2008. Por 2050 estas antaŭdirite ke 64.1% kaj 85.9% de la evoluiga kaj evoluinta mondo respektive estos urbanizitaj.

Urbigo estas proksime ligita al modernigo, industriiĝo, kaj la sociologia procezo de raciigo. Urbigo povas priskribi specifan kondiĉon en fiksita tempo, t.e. la proporcion de totala populacio aŭ areo en grandurboj aŭ urboj, aŭ la esprimo povas priskribi la pliiĝon de tiu proporcio dum tempo. Tiel la esprimo *urbigo* povas reprezenti la nivelon de urba relative al totala populacio, aŭ ĝi povas reprezenti la indicon ĉe kiu la urba proporcio pliiĝas.

Urbigo ne estas simple moderna fenomeno, sed rapida kaj historia transformo de homaj sociaj radikoj sur tutmonda skalo, per kio ĉefe rura kulturo estas rapide anstataŭigita per ĉefe urba kulturo. La lasta grava ŝanĝo en setlejaj padronoj estis la amasiĝo de ĉasistoj-kolektistoj en vilaĝojn antaŭ multaj jarmiloj. Rura kulturo estas karakterizita fare de maletendaj genealogiaj arboj, intimaj rilatoj, kaj komunuma konduto dum urba kulturo estas karakterizita fare de disaj genealogiaj arboj, nekonataj rilatoj, kaj konkurenciva konduto. Tiu senprecedenca movado de homoj estas prognozo por daŭri kaj intensigi en la venontaj malmultaj jardekoj, eksplodantaj grandurboj al grandecoj nekomprenebla nur jarcento antaŭe. Efektive, hodiaŭ, en Azio la urbaj aglomeraĵoj de Dako, Karaĉio, Mumbajo, Delhio, Manilo, Seulo kaj Pekino estas proksime al pli ol 20 milionoj da homoj, dum por la Perlorivera Delto, Ŝanhajo - Suzhou kaj Tokio estas prognozo al aliro aŭ superas jam 40 milionojn da homoj ĉiuj ene de la baldaŭa jardeko. Ekster Azio, Meksikurbo, Sao Paulo, Novjorko, Lagoso kaj Kairo rapide alproksimiĝas aŭ enas al pli ol 20 milionoj da homoj jam.

Referencoj
----------

1. ↑  Plena Ilustrita Vortaro 2002 p. 1202
2. ↑  "*UN says half the world's population will live in urban areas by end of 2008* (UN diras,ke la duono de la monda loĝantaro vivos en urbaj areoj je fino de 2008).", *International Herald Tribune*, February 26, 2008.
3. ↑   Urban life: Open-air computers. The Economist (2012-10-27). Alirita 2013-03-20.

Literaturo
----------

* Osborne, Richard E. 1957 : La urba kaj kampara planado en Britujo, *Geografia Revuo*, 2(2), 12-14.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Urbanizado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Urbofasonado
* Urboplanado
**Lionel**, kavaliro de Reĝo Arturo.

Li estis la filo de Reĝo Bors kaj nevo de Reĝo Ban, la patro de Lanceloto, kaj la frato de Kavaliro Bors. La du reĝoj estis forpelataj de siaj regnoj kiam Claudas invadis. La sekvantoj de Claudas prizorgis la du knabojn post la morto de Reĝo Bors, sed tiuj fine ribelis kontraŭ Claudas kaj mortigis ties kruelan filon Dorin. Antaŭ ol Claudas punus ilin, la Damo de la Lago forprenis ilin al sia magia regno, kie Lanceloto jam estis.

La tri junuloj iris al la kortego de Arturo kie ili kavaliriĝis. Ili estis fortaj batalistoj.

Dum la serĉo de la Sankta Gralo, Bors devis elekti inter savi sian fraton Lionel (kiujn viraĉoj vipegis) kaj savi junulinon forkaptatan de malbona kavaliro. Li decidis savi la damon, sed preĝas ke Lionel estu sekura. Lionel fine eskapis, kaj kolere penis mortigi Bors, kiu rifuzis defendi sin kontraŭ la atako de sia frato. Kavaliro Calogrenant kaj religia ermito, kiuj klopodis interveni, estis mortigataj de Lionel, sed Dio ĵetis kolumnon de fajro sur Lionel antaŭ ol tiu mortigus Bors.

Post la malkaŝo de la am-rilatoj de Lanceloto kaj Ginevra, Lionel kaj sia familio akompanis Lanceloton en ekzilon. Li partoprenis militon kontraŭ la armeon de Arturo, kaj iĝis reĝo de Gaunnes. Post la Batalo de Camlann, la sekvantoj de Lanceloto batalis kontraŭ la filoj de Mordred: Melehan mortigis Lionel kaj Bors venĝis lian morton.

* Kategorio Kavaliro Lionel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |
| --- |
| Arguin (Maŭritanio)Arguin (Maŭritanio)DEC |
| Arguin sur la mapo de Maŭritanio Koordinatoj: 20° 36′ N 16° 27′ U﻿ / ﻿20.6 °N, 16.45 °U﻿ / 20.6; -16.45 (mapo) |

**Arguin** aŭ **Arkin** (portugale *Arguim*) estas insulo, kiu situas 12 kilometrojn de la okcident-afrika kontinenta marbordo kaj estas parto de la sablobenko Arguin. La insulo hodiaŭ apartenas al Maŭritanio.

Kiel multflanka medio kun sablodunoj, vadmaro, malprofundaj lokoj, insuletoj kaj la najbara dezerto estas ideala travintrumejo por la migrobirdoj. La fiŝoriĉa areo kun martestudoj kaj delfinoj apartenas al la Nacia Parko Banc d'Arguin

Historio
--------

La akvoareo de la Arguin-golfo estis vizitita unuafoje fare de eŭropanoj en 1441, nome la portugala maristo kaj malkovristo Nuno Tristão en komisio de Henriko la marveturisto.

La portugala Nuno Tristão aŭ Gonçalo de Sintra malkovris en 1443 la insulon situantan ĉe Kabo Blanko. Arabaj komercistoj funkciigis tie sklavomerkaton, sed komercis ankaŭ kun orpulvoro, eburo kaj aliaj varoj. Álvaro Fernandes, nevo de João Gonçalves Zarco, priesploris la insulon en 1445 el Madeira pli precize kaj establis ankaŭ la unuajn lignopalisojn. Tiel estiĝis sur la insulo la unua konstanta komerca apogpunkto, kiun la portugaloj situigis al la marbordo. De tie evoluiĝis ilia afrika komercado, kiu penetris profunde en la Saharon. La portugaloj ofertis por la sklavoj kaj orpulvoro ĉefe ŝtofon, ĉevalojn kaj tritikojn. Inter 1455 kaj 1461 establis Soeiro Mendes – veninte el Èvora -, la pli posta guberniestro de Arguim, ŝtonan fortikaĵon. La 5-an de februaro 1633, la holandoj okupis la portugalan fortikaĵon. Pli poste la okupantoj ŝanĝiĝis jene: 1685-1721 posedis ĝin Brandenburgio-Prusio, 1721-22 Francio, 1722-24 Nederlando, 1724-28 Francio, poste fakte regis tie maŭritaniaj klanĉefoj. Nur en la frua 20-a jarcento iĝis Arguin parto de la francia kolonio Mauritanio (kiel parto de la Francia Okcidenta Afriko) kaj en 1960 memstra kun tiu.

* Kategorio Arguin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

|  |  |
| --- | --- |
|  Orfa | **Ĉi tiu artikolo estas orfa, ĉar malmultaj aŭ neniuj aliaj artikoloj ligas al ĝi**.

---

Bonvolu enmeti ligilojn al ĉi tiu paĝo el rilataj artikoloj; sugestoj estas troveblaj ĉi tie.Precizigu la daton: {{Orfa|temo|monato jaro}} |

|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj.Specifu la daton: {{Sen fontoj|temo|monato jaro}} |

**Kaverno Forno de Bartoš** troviĝas en valdeklivo de la maldekstra alfluo de rivero Jizerka, 1 km de Jenišovice, 4 km norde de urbo Turnov.

Forno de *Bartoš* (legu Forno de Bartoŝ) apartenas inter la plej signifajn ĉeĥajn kavernojn en grejsa tavolgrupo. Ĉar ĝi ne estiĝis en kalkŝtonoj, sed en grejsaj mineraloj, sciencistoj longe disputis, ĉu temas pri kaverno karsta aŭ pseŭdokarsta. Ĝis antaŭnelonga tempo ĝi estis konata nur en longeco de 30 m de la enirejo, sed de kuraĝa esploro en la jaro 2000 estas konataj respektindaj 225 m de ties koridoro, kaj pli detala esploro pruvis, ke temas pri unu el la plej rimarkindaj ĉeĥaj karstaj sistemoj kun larĝa spektro de supraĵaj kaj subteraj aperaĵoj – blindaj kaj duonblindaj valoj, mergiĝoj, enborejoj kaj kavernoj, tra kiuj trafluas subteraj fluoj.

La propra Forno de Bartoš estas elflua kaverno de tiu ĉi subtera hidrologia sistemo. El malalta larĝa portalo elfluas ĝis malgranda fiŝlageto rojo. Kontraŭ la fluo kondukas 33 m longa, nur 1 m larĝa kaj 0,5 m alta, per akvo inundita koridoro al sifono. Ĝuste tiun, kaj poste ankoraŭ vicon da pluaj, speleologoj sukcesis dum kuraĝaj skafandristaj esploroj dum aŭtuno de 2000 superi kaj iom post iom malkovri sinsekvon de akvo-inunditaj koridoroj kaj ĉambregoj.

La tuta subtera sistemo estas provizata de akvo el kelkaj mergiĝoj. Vizitanto povas en tiu ĉi romantika loko trarigardi el la bordo de la fiŝlageto sole la portalon de la kaverno. Ne eblas eniri en ties preskaŭ ĝis plafono inundita koridoro.