recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La mineja akcidento en la kupra kaj orminejo San José okazis 45 km norde de Copiapó en Ĉilio
La **mineja akcidento en la kupra kaj orminejo San José** okazis 45 km norde de Copiapó en Ĉilio, la 5-an de aŭgusto 2010. Pro kolapso de tunela vojo, restis 33 ministoj en la minejo en profundo de 700 m. Ili ne povis eskapi pro mankanta mineja eskalo en profundo de 235 m, ili retiriĝis al savprotektejo.

La provborado por trovi ilin sukcesis la 22-an de aŭgusto, kiam oni povis kontakti ilin. Evidentiĝis, ke ili havis bonŝancon, la aero iomete cirkulis, ili havis relative grandan areon por vivteni sin. La nutraĵo jam elĉerpiĝis, ili vivis en varmo de pli ol 27 °C kaj aera humido de 80 % kaj maldikiĝis 7-10 kg, kiam oni malkovris ilin. La sukcesa borado larĝis 16 cm, oni povis poste tra tiu truo enigi nutraĵojn kaj aliajn necesaĵojn por la ministoj.

Oni volas bori truon kun diametro de 60 cm kaj poste elpreni la ministojn. La kalkulita tempodaŭro estas ĉ. 3 monatoj. La savlaboron helpas NASA kaj psikologoj.

Ĉar la savborado pli bone antaŭeniris ol estis planata, oni povis eki la eligon de la ministoj per metala kapsulo jam la 13-an de oktobro.

* Kategorio Mineja akcidento de San José en 2010 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**HSBC Holdings plc** estas financa holdingo, vicigita kiel la 14-a plej granda korporacio en la mondo laŭ la kombinita rangotabelo de Forbes. La tutmondaj administrejoj de HSBC situas en la HSBC Turo (8 Canada Square) en Canary Wharf, Londono .

En aprilo 2016, la valoro de la kompanio estas ĉirkaŭ 116 miliardoj da dolaroj, ĝi estas la 4-a plej granda banko en la mondo .

La banko havas filiojn tra la mondo. La origino de 80% de ĝiaj profitoj estas ekster Britio, tial ĝi raportas siajn rezultojn en usonaj dolaroj. Preskaŭ 22% de ĝiaj profitoj originas de Honkongo, kie ĝi havis ĉefsidejon ĝis 1991 .

La HSBC- emblemo, konata kiel seslatero, estas derivita de la flago de la Honkongo kaj Ŝanhaja Banka Korporacio de la 19-a jarcento, kiu mem estas derivita de la Flago de Skotlando, reprezentante la krucon sur kiu la kristana Sankta Andreo (la patronsanktulo de Skotlando) estis krucumita.

La grupo estas nomita laŭ la firmao kiu fondis ĝin, The Hongkong and Shanghai Banking Corporation, banko establita en Honkongo fare de Thomas Sutherland la Skoto, por pritrakti la financajn aferojn de brita komerco en la Malproksima Oriento en 1865. 

La korporacio nomiĝas HSBC kaj laborigas proksimume 312,000 dungitoj.

Listo Lagarde
-------------

Komence de 2015 estis publikigita listo de ĉirkaŭ 100 000 klientoj el 200 landoj, kiuj havis kontojn ĉe la filio de HSBC en Svislando, post kiam la listo estis donita de la dungito de la banko al enketaj aŭtoritatoj en Francio. Sekvante tion, la svisa polico komencis enketon en ŝajnan monlavadoמ ĉe la banko. 

La federaciaj aŭtoritatoj en Usono faris similan enketon, post kiam evidentiĝis al ili, ke la banko lavis monon por krimaj kaj terorismaj organizoj, same kiel por malamikaj landoj. En la fino de la afero, la banko konfesis ĉiujn suspektojn kaj atingis kompromisan interkonsenton kun la aŭtoritatoj anstataŭe de proceso .

Referencoj
----------

1. ↑  The World's Biggest Public Companies
2. ↑   HSBC Website *About us*. HSBC Holdings plc. Alirita 6 November 2021.
3. ↑   The world's 100 largest banks, 2022. S&P Global Market Intelligence.
4. ↑   HSBC Group Structure. HSBC Holdings plc. Arkivita el la originalo je 25 July 2012. Alirita 20 January 2012.
5. ↑   Company History of HSBC Holdings plc in Fundinguniverse.com. Fundinguniverse.com. Alirita 20 January 2012.
6. ↑  Gangster Bankers: Too Big to Jail, How HSBC hooked up with drug traffickers and terrorists.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 830288
* GND: 5166170-6
* LCCN: no2001061417
* VIAF: 152107418
* ISNI: 0000 0001 0204 374X
 |
**Mihály Székely** [mihAj sEkej], hungare **Székely Mihály** estis elstara hungara operkantisto (baso).

Mihály Székely naskiĝis, kiel *Spagatner Mihály* la 8-an de majo 1901 en Jászberény - mortis la 22-an de marto 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mihály Székely devenis el juda familio. Li frekventis lernejojn en Budapeŝto. Li komencis sian karieron en 1920, tiam li kantadis popolkantojn. En 1922 li aliĝis al trupo de Reĝa Operejo de Budapeŝto, dume li kantadis ankaŭ eksterlande, ekzemple en Italio kaj Aŭstrio. Dum la 2-a mondmilito li kaŝiĝis, poste li ricevis rolojn en Novjorko. Hejmenveninta li rajtis vojaĝi precipe en la socialismaj landoj. Li ricevis premiojn Kossuth en 1949 kaj 1955, en 1950 ankaŭ alian premion. Li estis ankaŭ framasono .

Memorigiloj
-----------

* memormedalo de 1964

Lia repertuaro (elekto)
-----------------------

* Béla Bartók: *Burgo de la Blubarbulo* – titolrolo
* Wolfgang Amadeus Mozart: Don Giovanni — *Leporello*; Die Zauberflöte - *Sarastro*
* Giuseppe Verdi: Don Carlo – *reĝo*

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Mihály Székely (kantisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 400695
* GND: 134673611
* LCCN: n85026761
* VIAF: 55392
* ISNI: 0000 0000 8078 9099
* BNF: 12187504q
* MBA: 5ec95a8e-e075-4f4c-85e9-b394ff1dc43d
 |
Ŝaktoskafaldoj de la eksa minejo Alexander
**Minejo Alexander** estas iama profundmina nigrakarba minejo, kiu troviĝas en Kunčičky (parto de Ostrava). Post finigo de la minado restis konservitaj la minturoj kaj parto de uzinobjektoj kaj la eksa minejo estis proklamita kiel kultura memorigaĵo.

Historio
--------

Konstruadon de la minejo komencis en la jaro 1896 kompanio Norda fervojo de imperiestro Ferdinando kaj la minado de karbo mem estis komencita je du jaroj pli poste. Ekde tiu ĉi jaro ĝis la jaro 1926, kiam Alexander fariĝis parto de najbara minejo Zárubek, ĉi tie estis elminitaj 5 910 960 tunoj da karbo. Post tio jam ĉi tiea karbo iris al la surfaco en Zárubek. Parto de minkampo de minejo Alexander estis je la 1-a de januaro 1979 transgvidita sub minejo Jeremenko en Vítkovice. 

La minagado de la minejo estis finita la 31-an de decembro 1992. La mintruo (profundeco 945 metroj) estis surŝutita en la jaro 1993 kaj elblovturo (profundeco 775,3 metroj) en la jaro 1994. Ambaŭ ŝaktoskafaldoj estas konservitaj kaj proklamitaj kiel kultura memorigaĵo.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Minado |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Ostrava |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • r   Nigrakarbaj minejoj de Moraviasilezia regiono    |
| --- |
| Parta baseno de Karviná | Minejo 9. květen • Minejo Barbora • Minejo ČSA • Minejo ČSM • Minejo Darkov • Minejo Doubrava • Minejo Dukla • Minejo František • Minejo Gabriela • Minejo Hohenegger • Minejo Jindřich • Minejo Lazy |
| Parta baseno de Petřvald | Minejo Pokrok • Minejo Julius Fučík • Minejo Žofie |
| Parta baseno de Ostrava | Minejo Alexander • Minejo Anselm • Minejo Heřmanice • Minejo Hlubina • Minejo Ignát • Minejo Jan Maria • Minejo Jeremenko • Minejo Jindřich • Minejo Karolina • Minejo Michal • Minejo Odra • Minejo Petr Bezruč • Minejo Rudý Říjen 1 • Minejo Stachanov • Minejo de sankta Triunuo • Minejo Šalomoun • Minejo Vítězný únor • Minejo Zárubek |
| Subbeskida baseno | Minejo Paskov • Minejo Frenštát |

 |
**Adolf SCHEMEL** (naskiĝinta la 30-an de junio 1880 en Salcburgo, mortinta samloke la 27-an de junio 1961) estis aŭstra politikisto kaj juristo. De majo 1945 ĝis jarfino de 1945 li estis ministroprezidanto de Salcburgio.

Vivo
----

Estante filo de majoro August Schemel von Kühnritt li doktoriĝis kaj deĵoris ekde 1903 ĉe la salcburgia landa registaro. En 1934 li iĝis vica ministroprezidanto, landa financresponsulo kaj ano de la Federacia Konsilio. Post Anschluss li estis tuj maldungita fare de la nazioj kaj dum ilia regado li sume sep monatojn estis en malliberejo.

Post la Dua mondmilito anoj de SPÖ, de KPÖ kaj kristansocialuloj proponis al la usonaj okupantoj ke ili nomumu lin estro de la landa registaro. En la 23.5.1945 tio estis konfirmita oficiale kaj li tiufunkcie restis ĝis la unua kunveno de la freŝe elektitaj landparlamentanoj je jarfino 1945. Poste li estis ĝis 1949 vica ministroprezidanto.

Li havis honoran membrecon ene de MKV ĉe *K.ö.St.V. Almgau Salzburg* (ekde 1925) kaj ene de ÖCV ĉe *K.Ö.St.V. Austria Wien*.

Literaturo
----------

* Gertrude Enderle-Burcel: *Christlich – ständisch – autoritär. Mandatare im Ständestaat 1934–1938*. Dokumentationsarchiv des österreichischen Widerstandes 1991, ISBN 3-901142-00-2, p. 207.

Notoj
-----

1. ↑  "Hofrat Dr. Schemel begeht 70. Geburtstag". - Ĉe: Salzburger Volkszeitung, 30.6.1949, p. 3
Hare Kriŝna (Maha Mantra) en devanagaria (*devanāgarī*) skribmaniero.
Hare Kriŝna (Maha Mantra) en bengala.
La **Hare Kriŝna** mantro, referencata ankaŭ kiel **Maha Mantra** ("Granda Mantro"), estas 16-vorta vaiŝnavisma mantro kiu estas menciita en la Kali-Santarana Upaniŝado kaj kiu el la 15a jarcento graviĝis por la Bhakti movado laŭ la instruoj de Ĉaitanja Mahaprabhu. Tiu mantro estis komponita el du sanskritaj nomoj de la Suprema Esto, "Kriŝna" kaj "Rama."

Laŭ la teologio de Gaŭdija Vaiŝnavismo, la propra origina konscio kaj vivocelo estas pura amo al la dio Kriŝno.
Ekde la 1960-aj jaroj, tiu mantro estis bone konata ekster Barato fare de A.C. Bhaktivedanta Svami Prabhupada kaj lia movado, nome Internacia Socio por Kriŝna Konscio (komune konata kiel la "Hare-Kriŝnanoj" aŭ la movado Hare-Kriŝna).

Mantro
------

"Hare Krishna Hare Krishna,  
Krishna Krishna Hare Hare,  
Hare Rama Hare Rama,   
Rama Rama Hare Hare"
La Hare Kriŝna mantro estas komponita de sanskritaj nomoj en la singularo de la vokativo: *Hare*, *Krishna,* kaj *Rama* (en latinigita literumado). Ĝi estas poezia "stanza" en metriko "anuṣṭubh".

La fakta mantro en la Upaniŝado estas jena:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Hare Rāma Hare Rāma*
*Rāma Rāma Hare Hare*
*Hare Kṛṣṇa Hare Kṛṣṇa*
*Kṛṣṇa Kṛṣṇa Hare Hare* **"** |
| — Kali-Saṇṭāraṇa Upaniṣad |

 |

Kiam Ĉaitanja Mahaprabhu promulgis la Mahamantra, ĝi estis refarita metante la nomon de Kriŝna unue.

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** 
*Hare Kṛṣṇa Hare Kṛṣṇa*
*Kṛṣṇa Kṛṣṇa Hare Hare*
*Hare Rāma Hare Rāma*
*Rāma Rāma Hare Hare* **"** |

 |

Prononco de mantro en IPA (Sanskrito):

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *ɦɐreː kr̩ʂɳɐ ɦɐreː kr̩ʂɳɐ* 
*kr̩ʂŋɐ kr̩ʂŋɐ ɦɐreː*
*ɦɐreː raːmɐ ɦɐreː raːmɐ*
*raːmɐ raːmɐ ɦɐreː* **"** |

 |

Notoj
-----

1. ↑  "Hare Krishna mantra",  *Krishna*.
2. ↑  "Chant and be happy",  *iskcon*.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2017-10-20. Alirita 2020-07-31.
3. ↑  Caitanya Caritamrta Ml.20.340 Arkivigite je 2012-04-03 per la retarkivo Wayback Machine.
4. ↑   Religion Encyclopedia – Hare Krishna (ISKCON). Arkivita el la originalo je 2007-10-13. Alirita 2020-07-31.
5. ↑ .  Contents of the Kali-Saṇṭāraṇa Upaniṣad (2018-04-16). Alirita 2019-12-31.

* Hare Kriŝna (mantro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hare Kriŝna (mantro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698021
 |
**Dominique SANDA**, arta nomo de *Dominique Marie-Françoise Renée Varaigne* (Parizo, 11a de marto 1948)​ estas franca aktorino kaj iama modelo kiu aperis fotita en la gazetoj Vogue, Elle kaj Glamour. Kiel aktorino, ŝi elstaris en kelkaj ikonaj filmoj de la eŭropa kino de la 1970-aj jaroj. Ŝi estis unu de la konataj figuroj de tiu jardeko, laborinte por famaj reĝisoroj. Poste, ŝi elstaris kiel teatra aktorino en franca, itala kaj hispana.

Post labori por Robert Bresson en *Une femme douce*, ŝi faris elstaran kinkarieron laborante por pli ol 50 filmoj. Inter kiuj menciindas Novecento de Bernardo Bertolucci, *Al di là del bene e del male* de Liliana Cavani, aŭ *L'eredità Ferramonti* de Mauro Bolognini.

Ekde 1993 laboris en teatro en Francio, Italio kaj Argentino; en la Teatro Colón estis Johana de Arko sur la ŝtiparo de Arthur Honegger en 2002. Ŝi estis reĝisorita de Robert Wilson en *Donna di mare* de Henrik Ibsen en 1999, *Un marido ideal* de Oscar Wilde en 1995, Hamlet, Madame Klein kaj aliaj teatraĵoj.

Ŝi edziniĝis al rumandevena profesoro el Argentino kaj pasigas grandan parton de sia tempo en la banloko José Ignacio, proksime de Punta del Este (Urugvajo) kaj veturas ofte al Parizo.

Filmoj
------

* La Konformisto, 1970

Notoj
-----

1. ↑  «Para el amor, Buenos Aires». La Razón. Bonaero, 18a de aŭgusto 2007.

* Kategorio Dominique Sanda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 718025
* GND: 143102893
* LCCN: nr00022188
* VIAF: 86425580
* ISNI: 0000 0001 1476 8377, 0000 0003 6859 2527
* SUDOC: 052171175
* BNF: 13899371b
* MBA: 51bc7805-85fc-4933-b3df-82c18b7451e9
* NLA: 35265603
* NDL: 00621427
* BIBSYS: 14067766
* NKC: xx0095176
* BNE: XX972596
 |
**Memkonscio** estas la kapablo introspekti kaj rekoni sin kiel individua aparte de la medio kaj aliaj individuoj. Ĝi estas malsama al konscio en la signifo de subjektiveco. Dum konscio estas konscia pri onia medio kaj korpo kaj vivstilo, memkonscio estas la rekono de tiu konscio. Memkonscio estas kiel individuo konscie scias kaj komprenas sian proprajn karakteron, sentojn, motivojn kaj dezirojn. Estas du grandaj kategorioj de memkonscio: nome interna kaj ekstera memkonscio.

Eksperimento per spegulo estas simpla mezuro de memkonscio.
Studoj estis faritaj ĉefe pri primatoj por testi ĉu estas memkonscio. Grandsimioj, simioj, elefantoj kaj delfinoj estis studitaj plej ofte. La plej rimarkindaj studoj ĝis nun kiuj reprezentas memkonscion en animaloj estis faritaj pri ĉimpanzoj, delfenoj kaj pigoj. Memkonscio en animaloj estas testita pere de mem-rekono en spegulo.

Notoj
-----

1. ↑  "Self-awareness - Definition of Self-awareness by Merriam-Webster". Alirita la 6an de januaro 2020.
2. ↑   Jabr, Ferris (2012). "Self-Awareness with a Simple Brain". Scientific American Mind. 23 (5): 28–29. doi:10.1038/scientificamericanmind1112-28.
3. ↑  "What Self-Awareness Really Is (and How to Cultivate It)".[*rompita ligilo*] Harvard Business Review. 4a de januaro, 2018.

Vidu ankaŭ
----------

* Introspekto
* Konu vin mem

* Memkonscio en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
frukto de mineolo
frukto de mineolo
senŝeligita mineolo
**Minneola** estas citrushibrido el grapfruktujo 'Duncan' kaj mandarinujo 'Dancy' kiel gepatroj. Tiuj hibridoj el grapfruktujo kaj mandarinujo havas la nomon tangelo. La Mineolo estis enkodukita en la jaro 1931 fare de *United States Department of Agriculture Horticultural Research Station* ("Usona Agrikultura Departemento Hortikultura Esplorstacio") en la urbo Orlando.

Priskribo
---------

La arbo estas alta kompare al aliaj citrusoj. La folioj estas grandaj kun rimarkeble longaj pintoj.

La frukto estas 8 – 10 cm granda. La ŝelo estas glata kun fajnaj cikatroj, malheloranĝkolora. La frukto estas facile senŝeligebla. Interne la frukto havas 10 ĝis 12 segmentoj. La centra akso estas mallarĝa kaj kava. La oranĝkolora karno estas tre suka kaj dolĉa kun amareta acido. Enestas 7 – 12 semoj, kiuj interne estas verdaj.

Mineolo bezonas polonadon, alikaze ĝi produktas nur malmultajn fruktojn. Rikolttempo estas inter decembro kaj februaro.

Fontoj
------

* Larry K. Jackson, Stephen H. Futch:Minneola Tangelo, Fact Sheet HS-171, Horticultural Sciences Department, Florida Cooperative Extension Service, Institute of Food and Agricultural Sciences, University of Florida,2003,. majo 2008
* Robert Willard Hodgson:Horticultural Varieties of Citrus, The Citrus Industry,Walter Reuther, Herbert John Webber, Leon Dexter Batchelor, 1967,. majo 2008

Vidu ankaŭ
----------

* Uglio
* Hasakuo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mineolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Mineolo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Warenkunde Minneola

Referencoj
----------
***Possession*** estas franc-germana psikologi-horora drama filmo de 1981, reĝisorita de Andrzej Żuławski kaj verkita de Żuławski mem kaj Frederic Tuten. La intrigo sekvas la rilaton inter spiono (Sam Neill) kaj lia edzino (Isabelle Adjani), kiu ekmontras pli kaj pli ekstrastravagancan konduton petinte divorcon.

*Possession*, kiel internacia kunproduktoraĵo inter Francio kaj Okcidenta Germanio, estis filmita en Okcidenta Berlino en 1980. Estante la nura anglalingva filmo de Żuławski, ĝi premieris en la 34a Kinfestivalo de Cannes, kie Adjani ricevis la premion al la Plej Bona Aktorino. La scenaron oni verkis dum la tumulta divorco de Żuławski disde la aktorino Malgorzata Braunek, kio iel influis super la rezulto. Kvankam ĝi dekomence iĝis komerce sukcesa nek en Eŭropo nek en Usono, la filmo finfine akiris statuson de kulta filmo kaj estis pli pozitive konsiderita en la lastaj jardekoj.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Mark revenas hejmen en Berlinon kiam lia edzino, Anna, decidas forlasi lin kaj malzorgas sian edzinajn devojn, ekzemple per neglektado de ilia filo. Mark suspektas, ke ŝi havas amanton, nome Heinrich, fanatikulo de Nova Epoko. Sed tiu konfirmas al li, ke ŝi forlasas lin pro aliulo. Kiam la rilatoj de Mark kun lia edzino akriĝas, li konstatas, ke la nova amanto de la edzino ne estas homa. Fakte okazas kelkaj kvereloj, inter kiuj iu rezultas en tranĉilvundoj, murdoj de dungita detektivo kaj ties amanto ktp.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Isabelle Adjani kiel Anna / Helen
* Sam Neill kiel Mark
* Margit Carstensen kiel Margit Gluckmeister
* Heinz Bennent kiel Heinrich
* Johanna Hofer kiel patrino de Heinrich
* Carl Duering kiel detektivo
* Shaun Lawton kiel Zimmermann

Rezulto
-------

Adjani gajnis César-on por plej bona aktorino. Dudek jarojn poste, fininte filmadon en *La repentie*, ŝi deklaris al Studio Magazine, ke ŝi malamegas tiun filmon: 

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Mi ŝuldas al la «mistiko» de Andrzej Żuławski esti malkovrinta ion, kion mi neniam volus esti malkovrinta... *Possession* estis nefarebla filmo, kaj tio, kion mi faris en tiu filmo same estis nefarebla, tamen mi faris ĝin, kaj kio okazis en tiu filmo kostis al mi tiom multe... Malgraŭ ĉiuj premioj, ĉiuj honoroj kiujn mi ekhavis, neniam plu tia traŭmo, eĉ ne... en inkubo!. **"** |

 |

Referencoj
----------

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Possession (film, 1981) en la franca Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 837523
* GND: 1188057804
* LCCN: no2017102802
* VIAF: 37150262700505720160
* SUDOC: 178433403
* BNF: 16474202b
 |
*Refugium Peccatorum* ekzemplo de romkatolika maria arto
**Memorare** (*Memoru*) estas katolika preĝo al la Feliĉega Virgulino Maria. Memorare, el la latina "Memoras", estas ofte mise atribuita al la cistercia monaĥo de la 12-a jarcento, Bernardo de Clairvaux, certe pro konfuzo kun la populara frato Klaŭdio Bernardo de la 17-a jarcento, kiuj deklaris ke li lernis ĝin de sia propra patro. Ĝi unue prezentiĝas kiel parto de pli longa preĝo el la 15-a jarcento, "Ad sanctitatis tuae pedes, dulcissima Virgo Maria"

La moderna versio estas prenita de indulgoj de Pio la 9-a en 1846,

MEMORARE, O piissima Virgo Maria,
non esse auditum a saeculo, quemquam ad tua currentem praesidia,
tua implorantem aŭilia, tua petentem suffragia,
esse derelictum.
Ego tali animatus confidentia,
ad te, Virgo Virginum, Mater, curro,
ad te venio, coram te gemens peccator assisto.
Noli, Mater Verbi,
verba mea despicere;
sed audi propitia et exaudi.
Amen.
En esperanta traduko:

Memoru, ho plej Gracia Virgulino Maria,
neniam estis konata ke iu ajn kiu fuĝis al via protekto,
petegis vian helpon aŭ serĉis vian propeton,
estis forlasita senhelpa.
Inspirite de tiu fido,
mi flugas al Vi, Ho Virgulino de virgulinoj, mia patrino;
al Vi mi venas, antaŭ vi mi surgenuiĝas, peka kaj trista.
Ho Patrino de la Vorto Enkorpa,
malestimu ne miajn peticiojn,
sed en via mildeco, aŭdu kaj respondu min.
Amen.
**Mineralnije Vodi** (ruse *Минеральные Воды*) estas urbo en Stavropola regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 07421.

La urbo estis fondita en jaro 1878 kiel loĝejo ĉe fervoja stacio.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1920.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Sultanovskij (Султановский).

La interurba telefona kodo estas 87922, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas apud Norda Kaŭkazo, en valo de rivero Kuma (Кума).

En la urbo estas fervoja stacio (malfermita en 1875) kaj flughaveno.

En jaro 1959 la urbo havis 40,1 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 75,6 mil loĝantojn.

Flago de Stavropola regiono
Urboj de Stavropola regiono

**Ĉefurbo**: Stavropol

Blagodarnij |
Budjonnovsk |
Georgijevsk |
Ipatovo |
Izobilnij |
Jessentuki |
Ĵeleznovodsk |
Kislovodsk |
Lermontov |
Miĥajlovsk |
Mineralnije Vodi |
Neftekumsk |
Nevinnomissk 
Novoaleksandrovsk |
Novopavlovsk |
Pjatigorsk |
Svetlograd |
Zelenokumsk
Internigejoplano.
Memorigŝtono pri la koncentreja filio Ellrich-Juliushütte. La **Memorigloko Ellrich-Juliushütte** (germane: *Gedenkstätte Ellrich-Juliushütte*) estas eksa nazia koncentrejo rekte ĉe la stacidomo de Ellrich en Turingio, estante laŭkatastre en Walkenried en Malsupra Saksio.

Historio
--------

Malproksime de la stacidomo de Ellrich ne plu uzitaj ejoj de la iama gipsofabriko Kuhlmann kaj de la Julius-minejo rekvizicie konfiskitis en majo de 1944. Iĝis sub la kaŝnomo filio de la koncentrejo Mittelbau-Dora apud Nordhausen. La internigejo etendiĝis disde la stacidomo norde ĝis la gipsmontoj sude. Alia filio koncentreja en Ellrich troviĝis sur la grundo de la gastelo Bürgergarten kun ĉ. 950 kaptitoj. Averaĝe ĉ. 8000 kaptitoj vivis sume en ambaŭ lokoj.

Inter la pli ol 30 filioj de la koncentrejo proksime de Nordhausen ĝi estis la plej granda kaj la plej timita. La mortokvoto estis duono de la internigitoj, tiel ke ankoraŭ je la fino de la Dua mondmilito necesis konstrui kremaciejon surloke.

Fokusoj de la punlaboroj estis strataj kaj subternivelaj konstruoj, konstruo de pontoj kaj minejevoluiglaboroj apud Woffleben, ĉe Himmelsberg kaj ĉe la projektoj B3, B11 kaj B12 apud Niedersachswerfen kaj Woffleben.

De la 4-a ĝis la 10-a de aprilo 1945 la du koncentrejetoj evakuitis pro la alproksimiĝo de la Aliancanoj kaj la - dum tio ofte mortontaj - kaptitoj senditis ekmarŝi en direkto de Bergen-Belsen kaj Sachsenhausen. En la 12-a de aprilo usonaj trupoj liberigis la urbon kaj la koncentrejon.

Post 1945
---------

Pro la disdivido de Germanlando je kvar okupitaj zonoj postmilite, demarkacia linio inter la brita kaj la sovetia zonoj kondukis tra la iama koncentrejo. Ĝi poste estiĝis la landlimo inter GDR kaj la libera parto de Germanlando. La terora areo transe kaj maltranse forgesitis, pluse la kamentuboj kaj aliaj barakoj eksplodigitis pro la instalo de antaŭlandlime barita zono en Eosta Germanio. En Uesta Germanio starigitis memorigŝtono en 1989 laŭ instigo de iniciativo de privatuloj.

Post la Turniĝo iĝis rekonstrulaboroj sur la areo, ankoraŭaj restaĵoj elfositis respektive liberigitis de trudherbo. Krome instalitis informtabuloj. En 1995 la belga urbo Loveno donacis memorigŝtono por la surloke internigitaj kaj murditaj belgaj civitanoj.

Literaturo
----------

Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): *Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 1*, 2009, ISBN 978-3-7954-2249-3 , p. 68

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Memorigloko Ellrich-Juliushütte en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj franclingvaj pri la koncentrejo.
Ĉeĥoslovakio inter 1968 kaj 1989 (Velura Revolucio).
**Pereo de Ĉeĥoslovakio** (en ĉeĥa: *Rozdělení Československa*, en slovaka: *Rozdelenie Česko-Slovenska*), kiu okazis la 1an de januaro 1993, estis evento kiu markis la mem-determinitan disiĝon de la ĝistiama federacia ŝtato Ĉeĥoslovakio en la Ĉeĥa Respubliko kaj Slovakio, nome entoj kiuj estis estintaj antaŭe Ĉeĥa Socialisma Respubliko kaj Slovaka Socialisma Respubliko el 1969 ene de la kadro de federacia respubliko.

Ĝi estas foje konata kiel *Velura Divorco*, por aludo al la sensanga Velura Revolucio de 1989 kiu kondukis al la fino de la regado de la Komunista Partio de Ĉeĥoslovakio kaj al restaŭrado de kapitalisma ŝtato en la lando.

Bibliografio
------------

* Innes, Abby (2001), Czechoslovakia: The Short Goodbye (New Haven: Yale University Press).
* Rupnik, Jacques (2001), "Divorce à l’amiable ou guerre de sécession? (Tchécoslovaquie-Yougoslavie)," Transeuropéennes no. 19/20.
* Wehrlé, Frédéric (1994), Le Divorce Tchéco-Slovaque: Vie et mort de la Tchécoslovaquie 1918–1992 (Paris: L’Harmattan).
* Paal Sigurd Hilde, "Slovak Nationalism and the Break-Up of Czechoslovakia." Europe-Asia Studies, Vol. 51, No. 4 (Jun. 1999): 647–665.
**Minetest** (Origine nomita *test-c55*) estas videoludo bazita sur libera programaro por GNU/Linux, FreeBSD, Microsoft Windows, Android kaj Mac OS. la ludo kreas hazarde mondon formita plejparte de blokoj, el kiuj la ludanto povas akiri materialojn per kiuj kontrui aŭ fabriki objektojn. La ludo estis kreita en 2010 sub la gvido de *Perttu Ahola* (ankaŭ konata kiel "celeron55") kaj, ekde tiam, kun helpo de kreskanta komunumo de programistoj.

Minetest estas inspirita en aliaj ludoj kiel Infiniminer, Minecraft, kaj similaj. La celo de la ludo estas la kreema konstruado de strukturoj faritaj de blokoj el malsamaj teksturoj en 3D-mondo

La ludantoj povas elekti du ludmanieron: Supervivado, en kiu oni devas kolekti ĉiujn materialojn permane; kaj Kreema, en kiu la ludanto posedan senliman kvanton da ĉiu materialo kaj ankaŭ povas flugi. Ambaŭ ludmanieroj ludeblas unuope aŭ plurope.

Ĉefe la ludo havas du celojn: Esti facile modifebla (per Lua) kaj povi esti uzite native en novaj kaj malnovaj komputiloj. tial Minetest funkcias per C++ kaj uzas la 3D-bildmotoro Irrlicht.

Bildaro
-------

* Blokoj kaj objektoj en Minetest.Blokoj kaj objektoj en Minetest.
* Inventario en kreema maniero.Inventario en kreema maniero.
*

Referencoj
----------

1. 1 2 3   Minetest retpaĝo (angle). Alirita 16a de novembro 2013.
2. ↑   Free open-source Minecraft-inspired game (angle). Arkivita el la originalo je 2012-08-09. Alirita 16a de novembro 2013.
3. 1 2   Minetest, Free and Open Source Sandbox Game Inspired by Minecraft. Alirita 16a de novembro 2013.[*rompita ligilo*]

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Minetest en la hispana Vikipedio.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝaro de Minetest

* Kategorio Minetest en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mini-Eŭropo** (france *Mini-Eŭrope*, nederlande kaj germane *Mini-Europa*] estas amuzparko en Bruselo. Estas unu el la plej gravaj turismaj altiraĵoj de la urbo. Laŭ la ekzemplo de la nederlanda Madurodam, ĝi montras miniaturajn versiojn de la plej gravaj konstruaĵoj kaj monumentoj de la Eŭropa Komunumo. Ĉiuj konstruaĵoj estas surloke konstruitaj je mezurproporcio de 1:25.

La parko ampleksas 9ha kaj havas proksimume 350 000 vizitantojn jare. Plej multaj vizitantoj venas de eksterlando kaj nur unufoje vizitas la ejon.

Historio
--------

Mini-Europe malfermiĝis en 1989 kiel parto de la brusela Bruparck, kiu ankaŭ gastigas filialon de la kineja grupo Kinepolis kaj tropika naĝejo Océade. Tuj apude troviĝas interalie la Atomium.

La parkon fondis familio Meeùs, kiu ankaŭ fondis la amuzparkon Walibi. La ideo de Mini-Europe ekestis origine kiel koncepto de nova parto de Walibi en Wavre, sed mankis finfine loko tie. Mini-Europe oni finfine konstruis sur la malnova ejo de Meli Hejzelo, filialo de la okcidentflandra iama Melipark kiu fermiĝis en la jaro 1986.

Ĉiujare oni ankoraŭ aldonas novajn modelojn al la parko. La plej nova altiraĵo estas Spirits of Europe, interaga kurejo sur kiu vi ludante povas ekscii pli pri la diversaj eŭropaj landoj.

Listo de modeloj
----------------

(ne-kompleta listo)

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Austrio

Monaĥejo Melk
* Monaĥejo Melk

### Belgio

* Granda Placo / Urbodomo, Bruselo
* La belfrido, Bruĝo
* Urbodomo, Loveno
* Kastelo de Vêves, Celles
* Citadelo kaj Preĝejo, Dinant
* Berlaymont-konstruaĵo, Bruselo
* Graslei kaj Raboto, Gent
* Kastelo Alden Biesen, Rijkhoven
* Ĉefa placo de Antverpeno (Urbodomo de Antverpeno, Brabo statuo, domoj de gildoj)
* Muzeo Curtius, Lieĝo

### Britio

Palaco de Westminster
* Palaco de Westminster / Big Ben, Londono
* Stratford-upon-Avon (naskiĝloko de William Shakespeare)
* Kastelo de Dovero, Kent
* Arlington Row, Bibury

### Ĉeĥio

* Astronomia horloĝo de Prago

### Francio

Centro Georges Pompidou
* Eiffel-turo, Parizo
* Triumfa arko, Parizo
* Baziliko de la Sankta Koro, Parizo
* Centro Georges Pompidou, Parizo
* Notre Dame du Haut, Ronchamp

### Germanio

Brandenburga pordego
* Brandenburga pordego

### Grekio

* Akropolo de Ateno

### Hispanio

* La katedralo de Santiago de Compostela
* El Escorial
* La monumento por Kristoforo Kolumbo, Barcelono

### Irlando

* Glendalough, Graflando Wicklow

### Italio

* Campo dei Miracoli kun interalie la Oblikva turo de Pizo
* Monto Vezuvio

### Latvio

* Monumento de la Libereco en Riga

### Litovio

* Universitato de Vilno

### Luksemburgio

* Ponto de Adolfo

### Malto

 Mnajdra
* Mnajdra

### Nederlando

* Beurs van Berlage

### Pollando

### Portugalio

* Turo de Belém
* Kastelo de Guimarães

### Slovakio

* La Blua Preĝejo, Bratislavo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (en 6 lingvoj)
La centra Mario-kirko, samtempe Müntzer-memorigloko. La interno de la kirko. La **Memorigloko Thomas Müntzer** (germane: *Müntzergedenkstätte St. Marien*) troviĝas en la Mario-kirko en Mühlhausen.

Priskribo
---------

La Mario-kirko sur la monteto de la supra urbo dominas en la urbokerno per tre alta meza turo. Ĉiam ĝi ludas rolon gravan en la historio de la urbo. Mezepoke la imperiestraj decidoj estis proklamitaj kaj realigitaj tie ĉi kaj troviĝis la tombejo de la elstaruloj. Thomas Müntzer predikis en la Kirko de Nia Sinjorino, okazis la Princaj tagoj kaj la malolda Johann Sebastian Bach ludis la orgenon. Ĝis hodiaŭ la kirko gravegas kiel arkitektura kaj historia monumento, kiel Müntzer-memorigloko kun ekspozicio pri la teologo Müntzer, kiel renkontiĝloko kun kulturaj kaj artaj aranĝoj, kiel loko spirita.

Kolektoj
--------

Famiĝis la konstruaĵo (la tria post du romanikaj antaŭulaj) danke al la bildoserio de la suda transepto, kio unikas en la germana artohistorio de la 14-a jarcento. Inter la inventaro nombriĝas i.a. mezepokaj vitraloj de la Alta altarejo, la Sauer-orgeno (unu el la plej grandaj historiaj muzikinstrumentoj de Turingio), la en 1989 farita Müntzer-sekcio en la norda flanka altarejo.

Muzeo en la turo (gipsaĵoj de la novgotika skulpta ornamaĵo kun ekspozicio pri la mezepoka ŝtonskulptistaj atelieroj) kaj la sakristio estas aliaj partoj kiuj donas interesajn enrigardojn en la miljaran arkitekturan historion de la preĝejo. La venerinda pietato de la fama pilgrimejo Klüschen Hagis eble originas de la mühlha sen-a Mario-kirko.

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 120

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Memorigloko Thomas Müntzer (Mühlhausen) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Hejmpaĝo de la muzeo. Arkivigite je 2015-05-19 per la retarkivo Wayback Machine
la *Atlaso de Farnese* (en la Nacia Arkeologia Muzeo Napolo)
La **Atlaso de Farnese** estas Romia marmora skulptaĵo de la 2-a jarcento p.K. de Atlaso tenanta "ĉielan globon". Verŝajne kopio de pli frua verko de la helenisma periodo, ĝi estas la plej malnova ekzistanta statuo de Atlaso, titano de la greka mitologio kiu estas reprezentita en pli frua ceramika vazopentraĵo de antikva Grekio, kaj la plej malnova konata reprezentado de "ĉiela globo" kaj la klasikaj stelaj konstelacioj. La skulptaĵo situas ĉe la Nacia Arkeologia Muzeo de Napolo, en Italio.

La statuo estas datita ĉirkaŭ 150 p.K. dum la Romia Imperio. Ĝi ekestis post kiam la helenisma astronomo Ptolemeo verkis la astronomian traktaton *Hē Megalē Sintaksis* (Ἡ Μεγάλη Σύνταξις) (‘la granda kompono’), nomata la *Almagesto*. Tamen la ideo de "ĉiela globo" por reprezento de stelaj konstelacioj estis konata jam en pli frua helenisma astrologio, precipe en la verko de Hiparko en la 2-a jarcento a.K.

la kvinangula Vilao *Farnese* el birda perspektivo
Atlaso laboras sub la pezo ĉar li estis kondamnita de Zeŭso teni la ĉielon. La sfero montras bildigon de la nokta ĉielo kiel vidite de ekster la plej ekstera ĉiela sfero, kun reliefoj prezentantaj 41 (kelkaj fontoj kalkulas 42) el la 48 klasikaj grekaj konstelacio distingitaj fare de Ptolemeo, inkluzive de Ŝafo, Cigno kaj Herkulo la heroo. La skulptaĵo altas 210 centimetrojn, kaj la sfero havas diametron de 65 centimetroj.

  

La nomo *Atlaso de Farnese* reflektas ĝian akiron fare de la kardinalo *Alessandro Farnese* en 1562, kaj ĝia posta ekspozicio en la impona kvinangula Vilao *Farnese* en la urbo Caprarola, proksimume 50 kilometrojn de Romo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 839058
 |
La doma komplekso (je la dekstra) de malantaŭe, kiam oni venas el la direkto de la Malgranda sinagogo: fone estas la malantaŭa muro de la Urbodomo de Erfurto; transirinte la tutan komplekson oni venus ĝis la Benedikt-placo. Trapasejo. Aspekto de la domo disde la Benedikt-placo, kun porturisma informcentro; maldekstre videblas parto de la urbodomo.
La domo **Zum Großen Paradies und Esel** estas unu el la multnombraj patriciaj domo en la urbokerno de Erfurto. En ĝi troviĝas i.a. la porturisma informadcentro kaj burooj administradaj. Parto de ĝi estas de 2023 heredaĵo de Unesko nomiĝante Ŝtona Domo.

Priskribo
---------

La domo estas superkonstruaĵo parcelita kun pluraj loĝejoj kaj du internaj kortoj. La antaŭa parto en la direkto de la Fiŝbazar-placo estas trabfakaĵo de la malfrua 18-a jarcento sur gotikstilaj restoj de kelo kun trapasejo al la korta zono. La plej malnova parto en la flanka alo ĉe la urbodoma strateto estas masiva, similante al loĝturo, kun etaj fenestroj (de 1243). Pli sude troviĝas alia teretaĝe voluma konstruaĵero kun framskeletaĵo je la unua etaĝo (14-a jc.) kaj deponeja alkonstruaĵo el la 19-a jc.

Super la keloj de la 14-a jc. estas la teretaĝo de 1469 kun la blazono de la Kellner-klano. En la korta zono estas konstruaĵeroj por neprivata uzo (16-a jc.) kun pli novaj enmetitaĵoj. Menciindas la stukitaj plafonoj el la 17-a jc.en la orienta flanka alo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Blazonoj, sur retpaĝaro arkitekta. Arkivigite je 2014-02-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Novaj detaloj pri la domo, ankaŭ en kunteksto kun ĝia situo ene de la juda kvartalo de Erfurto.
Koordinatoj: 50° 03′ 06″ N 17° 29′ 00″ O﻿ / ﻿50.05167 °N, 17.48333 °O﻿ / 50.05167; 17.48333 (mapo)

**Skrbovice** (1880–194? *Šreiberzejf*, germane *Schreiberseifen*, pole *Skrbowice*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Široká Niva en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas sude de Široká Niva. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Milotice nad Opavou - Vrbno pod Pradědem. Vivas ĉi tie 38 loĝantoj (2021).

**Skrbovice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 14,16 km².

Historio
--------

Ĝis la jaro 1960 estis parto de katastro de Skrbovice ankaŭ Kunov, sed ĝis la jaro 1924 ne apartenis al Skrbovice ĝis plej suda parto (4 domoj), kreantaj ĝis tiu tempo lokan parton de Nové Heřminovy. En la jaro 1924 poste estis ambaŭ partoj de Kunov unuigitaj enkadre de Skrbovice, dum kio katastra teritorio de Skrbovice poste per sia angulo trafis en la proksimeco de konstruareo de Nové Heřminovy.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 277 |
| 1880 | 308 |
| 1890 | 255 |
| 1900 | 213 |
| 1910 | 205 |
| 1921 | 559 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 182 |
| 1950 | 470 |
| 1961 | 89 |
| 1970 | 70 |
| 1980 | 42 |
| 1991 | 40 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 37 |
| 2011 | 35 |
| 2021 | 38 |

Fotogalerio
-----------

* Pejzaĝo en la ĉirkaŭaĵoPejzaĝo en la ĉirkaŭaĵo
* DomoDomo
* Domoj ĉe ŝoseoDomoj ĉe ŝoseo
* DomoDomo

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Široká Niva (3) |
| --- |
| Pocheň ~ Skrbovice ~ Široká Niva |
| Markvartice |

 |
Komputilego CRAY T3D.
**Superkomputilo** aŭ **komputilego** estas aparataro de informadiko posedanta kapablojn de kalkulo superaj al normalaj komputiloj, ĉar ili estas uzataj por specifaj celoj. Nuntempe la terminoj de *superkomputilo* kaj *komputilego* estas anstataŭataj per aliaj pli precizaj terminoj kiel *komputilaro altkapabla* aŭ *altnivela*, ĉar ili estas fakte aro da povegaj komputiloj unuigitaj rete por pligrandigi sian laborpotencon kaj rezultojn. Je 2019, la plej rapidaj komputilegoj funkciis je proksimume pli ol 148 petaflopoj (peta-flopo, en komputiko, signifas, ke ili realigas pli ol 1 000 bilionojn da operaciojn por sekundo).​ La listo de komputilego estas nomata *ranking TOP500*.

La komputilegoj estis enkondukitaj en la 1970-aj jaroj kaj estis dezajnitaj ĉefe de Seymour Cray en la kompanio *Control Data Corporation (CDC)*, kiu hegemoniis en la merkato dum tiu epoko, ĝis Cray abandonis CDC por formi sian propran entreprenon, nome *Cray Research*. Ekde tiam la potenco de la komputilegoj kaj la amplekso de la merkato pli kaj pli kreskis.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉefkomputilo
* Kvantumkomputilo

* Komputilego en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Komputilego en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 757186
* GND: 4128144-5
* LCCN: sh85130580
* BNF: 120021513
* NDL: 01090879
* NKC: ph126278
 |
**EPUB** estas datenaranĝo por bitlibroj. Ĝi baziĝas sur apertaj normoj kaj mem estas aperta.

Libroj en aranĝo EPUB estas legeblaj per diversaj dediĉitaj legiloj, sed ankaŭ per programoj instaleblaj sur komputiloj, ekzemple:

* Calibre Legilo kaj redaktilo por krei e-librojn.
* FBReader (Linukso)
* EPUBReader (etendaĵo por Fajrovulpo)
* Aldiko
* sReader (iPhone)

La baza strukturo de EPUB-libro estas jena:

* Pluraj dosieroj estas kunigitaj kiel ZIP-arĥivo.
* Centra dosiero kun la finaĵo opf enhavas meta-informojn pri la libro.
* Centra dosiero kun la finaĵo ncx enhavas enhavtabelon de la libro.
* La enhavo de la libro estas en unu aŭ pluraj XHTML-1.1-dosieroj. Ĝi povas uzi
	+ stilo-informojn laŭ CSS 2.1
	+ bildojn en la aranĝoj GIF, JPEG, PNG, SVG; ne ĉiuj legiloj kapablas montri ilin ĉiujn

La normo estis evoluigita de *International Digital Publishing Forum (IDPF)* kaj aperis en septembro 2007, anstataŭante la antaŭan normon "Open eBook". Kiel interreta datena tipo de EPUB-dosieroj estas uzata "application/epub+zip", kiel dosiera finaĵo ".epub".

Kvankam la daten-aranĝo estas libera, lego-programoj uzantaj ĝin ne nepre estas.

Ĉar diversaj EPUB-legiloj estas malsame toleremaj al devioj de la normo, estas konsilinde strikte obei la normon. Al tio helpas kontrolaj programoj, kiuj atentigas pri eraroj. Tiaj programoj estas ekzemple *FlightCrew* kaj *epubchk*.

* Kategorio EPUB en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Pri la aliaj signifoj de AIM rigardu en AIM (apartigilo).*

---

**AIM** (angla mallongigo de *AOL Instant Messenger*, "Tujmesaĝilo de AOL") estas

tujmesaĝilo por babili kun iu alia per la Interreto.
Oni ne devas aliĝi al AOL por uzi la programon. AIM funkcias per Vindozo, Makintoŝo
kaj Linukso. Per AIM, oni ne povas sendi mesaĝon al iu kiu uzas MSN mesaĝilo aŭ
Yahoo mesaĝilo. Oni ja povas sendi mesaĝon al iu kiu uzas ICQ kaj ricevi mesaĝon de ili se oni havas novan version de AIM kaj ICQ.

AIM estas elŝutebla ĉe:  (en la angla).

GNU-a versio de AIM ankaŭ estas elŝutebla, ĉe  (en la angla).

Vidu ankaŭ
----------

* Gaim
* Listo de tujmesaĝantaj vikipediistoj
* Trillian

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rSistemoj por tujmesaĝilo |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Protokoloj | Matrix • OSCAR • Tox • XMPP |

 |
| 

|  Programoj |
| --- |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Plurprotokolaj | Adium • Empathy • Meebo • Kopete • Miranda IM • Pidgin • Trillian |
| Solaprotokolaj | AIM • aMSN • Gajim • Google Talk • ICQ • Psi • QQ • Riot • Signal • Skype • Telegram • Viber • WeChat • WhatsApp • Windows Live Messenger |

 |

 |

 |

* Kategorio AIM en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**SILC** (angle: Secure Internet Live Conferencing, Esperante: Sekura Interreta Viva Konferencado) aŭ **Projekto SILC** (SIVK) evoluigas la protokolon SILC, kies intenco estas provizi laŭeble mult-ecajn konferencajn servojn je alta sekureco.
Projekto SILC kunordigis ka evoluigon de la protokolo dum la lastaj jaroj.
La specifaĵoj de la protokolo publikiĝis pere de *Internet Engineering Task Force* (IETF).
Projekto SILC celas plene normigi la protokolon SILC en IETF.

La projekto krome evoluigas la referencan realigon de la protokolo SILC sur la flankoj klienta kaj servila.
Por program-evoluigantoj la projekto kreis la ilaron SILC, kiu provizas bibliotekojn por eksteraj uzantoj de SILC por integrigo en iliajn produktojn.
Laste projekto SILC respondecas ankaŭ pri organizado de la SILC-a reto kaj ĝiaj evoluigo kaj zorgado;
tiu reto provizas al uzantoj publikan kaj liberan aliron al la servoj de reto SILC.

SILC bone taŭgas por Esperantaj retbabiladoj kaj mesaĝoj, ĉar ĝi unikodas. Ĉi tempe oni povas uzi ĝin kiel tujmesaĝilo kaj por sekure sendi dosierojn.   

Ekzistas **kanalo** nomata **»esperanto«**.

Klientoj
--------

* gaim (Vindozo/Linukso, GPL)
* Colloquy (Mac OS X, GPL)  Arkivigite je 2011-02-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Silky (Vindozo/Linukso, GPL)
* irssi (Vindozo/Unikso, GPL)
* Bombyx (Vindozo/Linukso/FreeBSD/Mac OS X, GPL),
* milc (Vindozo/platform-sendependa, BSD-Permesilo),

Robotoj
-------

* Samadhi (fonto, GPL),

Vidu ankaŭ
----------

* Tujmesaĝilo
* Listo de tujmesaĝantaj vikipediistoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* La oficiala retpaĝo Arkivigite je 2011-04-30 per la retarkivo Wayback Machine (*angle*)
**Elohimista dokumento** aŭ *Elohimisto* (E) estas unu el la supozitaj hipotezoj dokumentaj, nome kvar fontoj (JEDP) de la kvin libroj de la Pentateŭko. Tiuj estus redaktitaj en ilia aktuala formo en la periodo de 8-a kaj 6-a jarcentoj a.K. profitante de iuj antaŭaj tradicioj. La aliaj tri dokumentaj fontoj estas: *Sacerdota, Readmona kaj Javeista*.

Ekde la komenco de la 19-a jarcento, la moderna biblia kritiko notis specifajn temojn kaj terminologiojn ĉe iuj bibliaj tekstaj pasaĵoj. Oni difinis tiun hipotezon dokumenta hipotezo.

Ekzemple, tuta serio da pasaĵoj nomas Dion Elohim (hebrelitere אֱלהִים), kaj ŝajnas interesiĝi precipe pri eventoj okazintaj en la hebrea regno de Nordo, ankoraŭ nomata "Regno de Samario". Aliaj pasaĵoj supozigas ke ili devenas de fonto nun indikanta per dokumento javeista nomanta Dion Javeo (Jahvé) kaj ŝajnas interesita pli pri la aferoj de la regno de Sudo, nome Regno de Judujo. Ankoraŭ ĝi uzas Monto *Ĥoreb* anstataŭ Monto *Sinajo* (la monto sur kiu Moseo ricevis la Dekalogon. Spuroj de tiu fonto esploristoj indikas en la rakonto de la ofero de Isaako. Kiel Javeisto igas Dion antropomorfe protagonisto (vidu: Dio promenanta el la Edena ĝardeno), dum Elohimisto igas protagonistoj la anĝelojn (vidu: Stuparo de Jakobo: la anĝeloj iras/reras dum Dio situas supre de la ŝtuparo.

Do, oni supozis ke la Pentateŭko estis kompilita kunfandante tradiciajn fontojn, hodiaŭ malaperintajn, iujn nordajn aliajn sudajn. La javeistaj kaj la elohimistaj estas konverĝantaj, sed kun malgrandaj malsamaĵoj. Ekzemple, laŭ elohimisto la bopatro de Moseo estas nomata Jetro dum laŭ javeisto la nomo fariĝas Reel.

Tiuj fontoj estas intime kunfanditaj tiel ke povas okazi ke pasaĵo juĝata elohimista estas tuj sekvata de pasaĵo konsiderata javeista. Informendas tamen ke iuj subtenantoj de la ekzisto de tiu elohimista dokumantaro nun emas ĝin identigis kun tiu readmona kaj sacerdota. 

Ĉar la termino Elohim estas plurala ["la dioj"), iuj esploristoj opinias ke tiu vorto estas restaĵo de epoko en kiu la prepatroj de la israelidoj estis ankoraŭ politeistoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Biblio
* Tanaĥo
* Elohimismo
* Biblia hermeneŭtiko
* Sacerdota fonto
* Readmona fonto
* Historio de la esploroj pri la Pentateŭko

Notoj
-----

1. ↑   Kugler&Hartin, p.48.
2. ↑  Friedman Richard, The Bible With Sources Revealed, 2003, p. 65 .
3. ↑  Robert K. Gnuse (2000), "Redefining the Elohist" (Journal of Biblical Literature, vol 119, n. 2, pp. 201–220.

ibliografio
-----------

* Baden Joel S, (J, E, and the redaction of the Pentateuch. Mohr Siebeck, 2009)
* Blenkinsopp Joseph, Treasures old and new: essays in the theology of the Pentateuch, 2004. Eerdmans.
* Campbell, Antony F, O'Brien, Mark A. Sources of the Pentateuch: texts, introductions, 1993. annotations. Fortress Press.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Wikiversity:Bible, English, King James, Documentary Hypothesis, JE source, Elohist source
**Mika PIIPARINEN** (naskiĝinta la 16-an de decembro 1911 je Kolppana en Ingrio apud Gatĉino, mortinta la 21-an de julio 1991) estis finna komponisto. Li estas konata pro siaj multaj spiritaj kantoj.

Piiparinen estis naskita en Inkerinmaa, kie lia patro laboris kiel predikisto. Patro Heikki Piiparinen ne konsentis preni sovetian civitanecon en 1929, kaj la familio translokiĝis al Finnlando, komence al Terijoki kaj post la militoj al Helsinko. Mika Piiparinen translokiĝis al Helsinko jam en 1935 ĉar li ne povis trovi laboron en Terijoki. Per civila profesio, Piiparinen estis entreprenisto kiu laboris en la sakindustrio. Li apartenis al la Helsinka Libereklezio dum pluraj jardekoj. Li gvidis la miksitan koruson de eklezio de Libereklezio de Finnlando en Helsinko inter 1947 kaj 1965, kaj la koruso rezultis ĉe pluraj someraj festoj de la Libereklezio de Finnlando.

La plej famaj el la spiritaj kantoj de Piiparinen estas *Kun tummuvat illan varjot*, *Meren tiedän kirkkahan* ("maron mi scias klaran"), *Oi Golgatan ihana risti* ("ho mirinda kruco de kalvario"), *Oi katso mikä aamu* (ho, vidu, kio mateno), *Sinulle korkea Herra* ("por vi, la alta Sinjoro") kaj *Kädet* ("La manoj"). En la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj, tiuj kantoj estis kantitaj fare de kantistoj de liberaj reviviĝomovadoj kiel ekzemple la Libereklezio de Finnlando kaj la Pentekosto-reviviĝo, ekzemple Jorma Hynninen, Esa Ruuttunen kaj Studioĥoro de Jyväskylä. En la sama tempo, la spiritaj kantoj de Piiparinen ankaŭ disvastiĝis al Estonio, kie ili estis kantitaj precipe en la Oleviste-parokanaro de Talino.

En 2001, soprano Pirkko Törnqvist-Paakkanen kaj pianisto Risto Lauriala surbendigis la solkantojn de Piiparinen por la albumo de la Finngospel muzikeldonejo, *Olen kädessäs, mestari*.

Literaturo
----------

* Ulla Riutta: *Oi katso mikä aamu. Mika Piiparisen elämä*. Hämeenlinna: Kustannusosakeyhtiö Päivä, 1985.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821493
* ISNI: 0000 0004 0724 362X
* MBA: 6a932aad-9ea7-4c90-821e-a493330f19d8
 |
**TELEKI Mihály** *széki*, grafo estis hungara politikisto, kanceliero de Transilvanujo, prozverkisto naskita en Varado, ĉirkaŭ en 1634 kaj mortinta en Zernyest la 21-an de aŭgusto 1690. Li estis la patro de grandbienulo, taglibroverkisto Mikaelo Teleki.

Biografio
---------

Mikaelo Teleki estis paĝio de Georgo Rákóczi la 1-a, en 1657 korpgardist-kapitano de Georgo Rákóczi la 2-a, poŝtmajstro. Li estis adepto de Johano Kemény. Post la batalo de Nagyszöllős (1662) li servis la reganton Apafi la 1-a. Li rapide iĝis grava politikisto. En 1672 li estis kapitano de Kővár, ekde 1679 la ĉefa konsilanto de la reganto. Li turnis sin al kortego de Vieno kaj en 1695 li ricevis la titolon grafo de Leopoldo la 1-a. En 1688 generalo Antonio Caraffa devigis lin fari deklaracion de submetiĝo. Li mortis en la batalo de Zernyest, kie li luktis kun sikulaj militrupoj ĉe la flanko de generalo de Aŭstrio, Donathus Heissler kontraŭ la milittrupoj de Emeriko Thököly. Li herdigis grandegan havaĵon al siaj posteuloj.

Verkoj
------

* *Teleki Mihály levelezése* (I-VIII. Sajtó alá rendezte Gergely Sámuel, Bp. 1905 – 26).

Literaturo
----------

* Sziládi Károly: T. M. (Kecskemét, 1887);
* Balló István: T. M. (Csíksomlyói gimn. ért.-je, 1903 és 1904).
* Jókai Mór: *Erdély aranykora*, romano, (Bp. 1851);
* Mikszáth Kálmán: *A két koldusdiák*, romano, (Bp. 1885).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon