recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Genterovci**, hungare **Göntérháza** estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en Občina Lendava.

Municipo Lendava en Slovenio, kie Genterovci troviĝas

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 3  km²
* Alto super marnivelo: 164 m
* Koordinatoj: 46° 37′ 11.56″ N 16° 24′ 22.67″ O﻿ / ﻿46.6198778 °N, 16.4062972 °O﻿ / 46.6198778; 16.4062972 (mapo)Koordinatoj: 46° 37′ 11.56″ N 16° 24′ 22.67″ O﻿ / ﻿46.6198778 °N, 16.4062972 °O﻿ / 46.6198778; 16.4062972 (mapo)
* Loĝantaro: 200
* Poŝtkodo: 9223
* Aŭtokodo:
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Genterovci situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ la hungara landlimo (kontraŭe Gáborjánháza troviĝas), laŭ traira flanka vojo.

Historio
--------

Ĝis fine de la 1-a mondmilito Göntérháza apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Lendva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. Depost 2007 Slovenio kaj Hungario apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj ne estas gardataj, ili estas trapaseblaj senkontrole ie ajn.

Vidindaĵoj
----------

* jupa sonorilostablo (la formo imitas jupon)
Avenuo de la Konstitucio
La **Avenuo de la Konstitucio de Sevilo** (hispane *Avenida de la Constitución*) estas la publika vojo, plej grava en Sevilo kiu ligas la historian urbocentron ekiĝante en la konata placo Pordo de Jerez ĝis Nova Placo en la centro mem de la urbo, kie situas la Urbodomo de Sevilo (Sevilo, Hispanio). Ĝi havas 600 metrojn longe.

La nuna avenuo restis ekster la murego kiu ĉirkaŭis la urbon dum la romia epoko. Kelkaj el ĝiaj partoj estis okupitaj de la Gvadalkiviro. La zono iĝis grava ekde la Malalta Mezepoko, precipe ekde la konstruado de nova moskeo (inaŭgurita en 1176) kaj de la posta rekonkero kastilia en 1248. Tie instaliĝis omercistoj ĝenovaj, manfaristoj kaj monŝanĝistoj, libro-presistoj kaj tajloroj.

Post la malkovro de Ameriko, kaj la elekto de Sevilo kiel ekskluziva haveno por la komerco kun Indioj, la komerca aktiveco de la urbo alte kreskis, la ŝtupoj de la Katedralo servis kiel renkontiĝejo de komercistoj. Ĝia centra punkto estis la Fontano de l'Fero, enklavigita kie nun troviĝas la Preĝejo de la Tabernaklo. Apud la katedralo de Sevilo, pro pretestoj de la komercistoj al kiuj la Eklezio malpermesis la negocadon ĉe la katedralo, la reĝo Filipo la 2-a konstruigis la Var-borson, kie nun sidas la Ĝenerala Arkivo de Indioj.

* Kategorio Avenuo de la Konstitucio (Sevilo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ferenc Tompa,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tompa Ferenc** estis hungara arkeologo, profesoro, membro (korespondanta en 1935) de Hungara Scienca Akademio.

Ferenc Tompa  naskiĝis la 6-an de januaro 1893 en Budapeŝto. Li mortis la 9-an de februaro 1945 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Tompa frekventis gimnaziojn en Keszthely kaj Esztergom, baldaŭe universitaton en Budapeŝto (dume li soldatiĝis dum la 1-a mondmilito). Li doktoriĝis en 1919. Inter 1920-1926 li laboris en muzeo de Szombathely, poste en Hungara Nacia Muzeo. Li profesoriĝis en 1931 en Universitato de Budapeŝto. Li okupiĝis precipe pri neolitiko kaj bronzepoko en Hungario. Li faris arkeologiajn esplorojn preskaŭ en tuta Hungario. Li mortis dum sieĝo de Budapeŝto en fino de la 2-a mondmilito.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Velemszentvid bronzöntő ipara* (1926)
* *Bronzkori lakótelep Hatvanban* (Bronzepoka kolonio en Hatvan, (1935)
* *Adatok Budapest őskorához* (1943))

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj T, TY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

* Kategorio Ferenc Tompa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 467882
* GND: 143988689
* LCCN: no2010197762
* VIAF: 17603292
* ISNI: 0000 0001 1897 8291
* SUDOC: 124037631
 |
**Ferenc Tarján,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tarján Ferenc** estis hungara instruisto, inventisto.

Ferenc Tarján  naskiĝis la 4-an de novembro 1895 en Budapeŝto, li mortis la 28-an de novembro 1956 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Tarján akiris pedagogian diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post siaj studoj li instruis matematikon kaj fizikon en diversaj gimnazioj kaj aliaj lernejoj. Libertempe li okupiĝis pri teknikaj inventaĵoj. En Budapeŝto li mem havis la unuan radioaparaton. En 1924 li aranĝis la unuan transsendon el la Muzikakademio. Li patentis sonprenilon por diskludiloj. En 1929 li prezentis en Berlino koloran filmon nomatan „Colorophon". En la sekva jaro li prezentis stereofilmon ("Plasticophon"), kiun povis vidi per okulvitro kun ruĝa kaj verda lensoj. En la 1930-aj jaroj li kreis parolan maŝinhomon, kiu donis informojn en vendejego en Budapeŝto. En 1948 li pensiuliĝis, sed en 1953 li inventis stereotelevizion per spegulo. En 1957 li estis nomumita postmorta kandidato.

Elektitaj libroj
----------------

* *Hogyan születik a találmány* (Kiel naskiĝas la inventaĵo?), (1935)
* *Feltalálók műhelytitkai* (1942)
* *Új találmányok és felfedezések lexikona* (Leksikono de novaj inventaĵoj kaj malkovroj), (1947)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 59-a paĝo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 572532
* VIAF: 121530748
* ISNI: 0000 0000 7967 7735
 |
**Adolf Weinträger** [vejntreger], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Weinträger Adolf** estis hungara pentristo, bazlerneja kaj altlerneja instruisto.

Adolf Weinträger  naskiĝis la 18-an de junio 1927 en Diosek (Ĉeĥoslovakio, nuntempa Sládkovičovo en Slovakio), li mortis la 16-an de decembro 1987 en Baja.

Biografio
---------

Adolf Weinträger apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio, sed en 1938 li hungariĝis pro Unua Viena Arbitracio. Li batalis kaj vundiĝis dum la 2-a mondmilito. En 1947 li akiris pedagogian diplometon en kalvinana pedagogia instituto en Debrecen, poste li vivis en Vaskút. En la komenca Baja li frekventis pentristan liberlernejon de Gyula Rudnay, samtampe li laboris en administraciejo en Vaskút. Ekde 1952 li instruis en la loka lernejo. En 1956 li akiris pedagogian diplomon en Pedagogia Altlernejo Gyula Juhász, en 1968 plian diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto. Inter 1969 kaj 1973 li instruis en bazlernejo de Baja, en 1971 li translokiĝis al Baja. Inter 1973-1987 li instruis en Altlernejo Eötvös József, poste li pensiuliĝis. Li ricevis kelkajn premiojn. Li edziĝis en 1952, baldaŭ li havis 2 gefilojn.

Ekspozicioj
-----------

* Budapeŝto (1949)
* Baja (1961)
* Sombor (1982)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Öreg fák
* Tavasz a Sugovicán. Akvarell
* Folyóparti részlet híddal
* Téli táj (1971)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2018-09-23 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2014-03-27 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2018-09-23. Alirita 2018-09-23.

* Kategorio Adolf Weinträger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 619336
* VIAF: 121450459
* ISNI: 0000 0000 7949 1949
 |
**Adolf Stark** [ŝtark], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Stark Adolf** estis hungara komercisto, vitkulturisto.

Adolf Stark  Arkivigite je 2016-12-25 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 28-an de decembro 1834 en Hungara reĝlando en Bártfa (nuntempa Bardejov en Slovakio), li mortis la 26-an de aŭgusto 1910 en Békéscsaba.

Biografio
---------

Adolf Stark frekventis elementan lernejon en sia naskiĝurbo, poste li plulernis en Miskolc, sed la Hungara revolucio de 1848 interrompis la lernadon. Li estis helpokomercisto en diversaj urboj, fine en 1859 li malfermis propran vendejon en Békéscsaba. Post 4 jaroj li edziĝis. Li konatiĝis ankaŭ kun la loka vitkulturo, eĉ li aĉetis vitejojn. Post longaj jaroj li selektis vinberon, kiu maturiĝas la plej frue en la mondo. Li nomumis ĝin *Csabagyöngye* [ĉabadjondje] (= perlo de Csaba). Li aŭ liaj vitoj ricevis diversajn (eĉ eksterlandajn) premiojn. Li retiriĝis en 1896.

Restinta kontribuo
------------------

* Vitista taglibro (manuskripto) (1903)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Békéscsaba (1970)
* strato en Békéscsaba (1992)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 80-a paĝo)
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-12-25 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Adolf Stark en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 577122
* GND: 173929052
* LCCN: n85357854
* VIAF: 40838474
* ISNI: 0000 0000 2891 1456
 |
**Gazankulu** estis bantustano en Sudafriko, intencita de la apartisma registaro por esti duon-sendependa hejmlando por la *ŝangaa* conga popolo. Ĝi estis situa kaj en Norda Transvalo, nune Provinco Limpopo kaj Orienta Transvalo, nune Mpumalanga provinco. Ĝi ricevis mem-regadon el la centra registaro en 1969, kun ĉefurbo en Giyani. La hejmlando Gazankulu kovris la landojn ĉirkaŭ la Hospitalo Elim, kiu estas 15 km el Maĥado, same kiel kelkajn areojn ĉirkaŭ la valo de la rivero Levubu, la vilaĝojn Valdezia kaj Bungeni kiuj estas la du plej grandaj congaj setlejoj en la valo de Levubu, kun kombinita loĝantaro de pli ol 50 000 personoj, laŭ la statistiko de loĝantaro de mezo de 2015 kaj etendas al Hazyview en Mpumalanga. Totala longo de Gazankulu, el Hospitalo Elim al Hazyview, estis 317 km longa, kio estas distanco ekvivalenta de veturo el Pretorio al Bandelierkop en Limpopo. La hejmlando konsistis el la ĉefa 'Mainland Gazankulu' kio estis Elim, Giyani kaj Malamulele, kun 3 grandaj eksklavoj, kiuj estis Bushbuckridge, Tzaneen kaj Phalaborwa. Gazankulu kunhavis limojn kun aliaj nigrulaj hejmlandoj, kiuj estis Venda, Lebowa kaj Kangwane.

* Kategorio Gazankulu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Estepa de San Juan** [esTEpa desanĤŬAN] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, norde de la provinco Sorio kaj komarko *Tierras Altas* (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco, kaj en la subkomarko Almarza. La loknomo *Estepa de San Juan* estas etimologie komprenebla kiel *Stepo de Sankta Johano*.

Geografio
---------

*Tierras Altas* en la nordo de la provinco Sorio.
Loko de Estepa de San Juan en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 10,45 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 9 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 110 loĝantojn el la 1910-aj jaroj. 

Ĝi distas 26 km de Sorio, provinca ĉefurbo. En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel Oncala-Valtajeros okupanta 729 hektarojn, nome 70% de la teritorio.​

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo de Sankta Stefano.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTierras Altas |
| --- |
| Aldealices• Almarza• Arévalo de la Sierra• Ausejo de la Sierra• Carrascosa de la Sierra• Castilfrío de la Sierra• Castilruiz• Cerbón• Cigudosa• El Royo• Estepa de San Juan• Fuentes de Magaña• Fuentestrún• La Póveda de Soria• Las Aldehuelas• Magaña• Oncala• Rebollar• Rollamienta• San Felices• San Pedro Manrique• Santa Cruz de Yanguas• Sotillo del Rincón• Suellacabras• Trévago• Valdeavellano de Tera• Valdegeña• Valdelagua del Cerro• Valdeprado• Valtajeros• Villar del Ala• Villar del Río• Vizmanos• Yanguas |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351594
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Makulkolombo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Patagioenas* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | Makulkolombo, ***P. maculosa*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Patagioenas maculosa****(Temminck, 1813) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Makulkolombo  |

 |
| v • d • r |

**Makulkolombo** aŭ **Punktoflugila kolombo** (*Patogienas maculosa*, iam *Columba maculosa* Temminck, 1813) estas sudamerika kolombo de la familio *Columbidae*, kiu vivas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Ĉilio, Paragvajo, Peruo, kaj Urugvajo. 

Ties naturala habitatoj estas tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj, tropikaj kaj subtropikaj malsekaj montararbaroj, tropikaj kaj subtropikaj sekaj arbustaroj, tropikaj kaj subtropikaj alt-altitudaj arbustaroj, tropikaj kaj subtropikaj laŭsezone malsekaj aŭ inunditaj malaltteraj herbejoj, kaj tre degraditaj iamaj arbaroj.

Ĝi estas griza kolombo, kun tre helaj plumpintoj en flugiloj kio havigas aspekton de hela punktobildo, kio nomigas la specion, ankaŭ en la latina scienca nomo. La flugilpintoj estas pli malhelaj.

Bildaro
-------

* 
* Ollantaytambo, PeruoOllantaytambo, Peruo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 715378
 |
Matura figo.
**Figo**, en aziaj landoj ankaŭ nomata *anjeer* estas komune konsiderita frukto, kvankam ĝi temas pri la floro de la komuna figujo (*Ficus carica*). Temas pri "falsa frukto", en kiuj la floroj kaj semoj de la planto kunkreskiĝis.

Figoj estas bona nutra fonto de flavonoidoj kaj polifenoloj, kaj havas pli grandan kvanton de fibroj ol iu ajn alia frukto, ĉu freŝa aŭ sekigita, kaj havas grandan kvanton da kalcio.

Cent gramoj da freŝaj figoj (310 kJ) enhavas 0,8 gramojn da proteinoj, 0,3 gramojn da grasoj, 19 gramojn da karbonhidratoj, el tio 16 gramojn da sukero, kaj krome 3 gramojn da fibroj. Kompare, cent gramoj da sekigitaj figoj (1041 kJ) enhavas 3 gramojn da proteinoj, 1 gramon da grasoj, 64 gramojn da karbonhidratoj, el tio 48 gramojn da sukero (25 g da glukozo kaj 23 g da fruktozo), kaj krome 10 gramojn da fibroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Karikfikuso
* Fikuso

* Figo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Figo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Esti en la sepa ĉielo** estas fiksita vortkuniĝo, kiu eniris en la ĉeĥan vortaron kiel diraĵo, komparo. Ĝi esprimas precipe staton aŭ senton de granda feliĉo, feliĉego kaj kulmino de volupto.

La termino *sepa ĉielo* estas parto de mezepoka teologia terminologio, nedividebla parto de juda, kristana kaj islama tradicio. Ĝi markas la plej superan etaĝon de la ĉiela imperio (ankaŭ ĉielan ĉielon aŭ ĉielon de ĉieloj), la imperion de la plej alta perfekteco, la loko, kie havas sidejon Dio. La sep ĉielojn ni povas imagi kiel vicon de sep koncentraj rondoj, en kies centro estas Tero. Veni tien povis nur tiuj plej obeemaj el la plej obeemaj. Laŭ opinioj de ĉeĥaj antaŭuloj tien venis post siaj martiraj mortoj ĉeĥaj naciaj patronoj (sankta Venceslao kaj sankta Vojtěch) slavníkido. La kuniĝo la *"sepa ĉielo"* - do ties latina ekvivalento - aperis unuafoje en Ĉeĥa kroniko de Kosmas kaj la aŭtoro enmetis ĝin en la buŝon de Libuše, orakolanta estontan gloron de Burgo kaj de urbo Prago.

La markigo ***sepa*** koneksas kun simbolaro de numeroj, kiu havis en la mezepoko apartan signifon. La sepo simbolis *plenecon* kaj *perfektecon*. En metafora pensado *tio plej bona*.

Pro ties tuteŭropa deveno, la esprimo estas uzata ankaŭ en aliaj malproksimaj landoj, kiel en Hispanio kaj Francio (france *Être au septième ciel*).

Vidu ankaŭ
----------

* Edena ĝardeno
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Neudietendorf-Krügervilla-2
La vilao de la verkisto, politikisto, scienculo kaj artkolektisto Herman Anders Krüger konstruitis en 1914/15 kaj troviĝas en Neudietendorf, Bergstraße nr 9.

Historio
--------

Krüger unue studis teologion, poste en Lepsiko historion, germanistikon kaj nacian ekonomion. Li famiĝis kiel literaturhistoriisto. Multaj romanoj kaj teatraĵoj de li en multaj eldonoj publikigitis. En la 1920-a jaro li apartenis al la unua Turingia Landa Parlamento, estis de 1921-25 direktoro de la Landa biblioteko en Kastelo Friedenstein (Gotha) kaj de 1928-34 estro de la Landa biblioteko en Altenburg. En 1934 li maldungitis fare de la nazioj. 

La bieno en Neudietendorf pli kaj pli evoluis al vigla centro de spirita kaj politika vivo. Tie ĉi kunvenis politikistoj kaj verkistoj kiel Martin Andersen Nexø aŭ Ernst Liebermann. Ampleksa biblioteko kun beletraĵoj kiel ankaŭ la artokolekto estis la kerno de la domo.

Priskribo
---------

La situon ĉe deklivo la domposedanto uzis por instali terasojn el kalkŝtono. Simetrie plantitaj bedoj estas ĉirkaŭataj de bukso. Aleo kun foliarboj kondukas onin al herbejo kun fruktoĝardeno unuiĝante interplektiĝintajn vojojn al diversaj arbogrupoj (aceroj, fagoj, tilioj, ornamaj arboj antaŭ ĉio) kaj al benkoj donantaj panoramon al diversaj vojaksoj. 

Bazo por monumentprotektada reprodukto de la parko estis originala plantplano kiel ankaŭ historiaj fotoj. La flegado kaj rekonstruo de la parko rekomenciĝis en la 1995-a jaro sub la egido de amikara societo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de la amikara societo *Krügerverein*
* Pri la vilao[*rompita ligilo*]
* Matthias Wenzel: *Krüger-Nachfahren treffen sich in Neudietendorf*, che: TA, 12.6.2019
* La vilao kiel filmigejo, julio 2015
**Owczary** [ovĉari] estas vilaĝo en la pola vojevodio Malsupra Silezio, en la distrikto Oława kaj en ties centra komunumo Oława. Ekde la jaroj 1975 ĝis 1998 la loĝloko apartenis al Vroclava Provinco. Antaŭ 1945 la vilaĝo nomiĝis ***Tempelfeld***.

Etimologio de nomo
------------------

La pola nomo de la vilaĝo, decidita en 1945, devenas de la pola vorto "*owczarz*" (ŝafisto) aŭ "*owczarnia*" (ŝafejo).

La preĝejo de Sankta Marteno

Preĝejo de Sankta Marteno
-------------------------

En la vilaĝo troviĝas masonita ununava preĝejo de Sankta Marteno konstruita en dua duono de 15-a jarcento. Preĝeja turo estis aldonita al la konstruaĵo en 16-a jarcento. Origine gotika, la preĝejo estis rekonstruita baroke en 18-a jarcento. Malgraŭ tio, ĝi konservis sian gotikan tabernaklon.

Rilatoj al Esperanto
--------------------

El Tempelfeld devenas la patroflanka parencaro de la germanlingvaj esperantistoj Thomas, Wieland kaj Birgit Pusch, kiuj ĉiuj tri geedziĝis al esperantistaj partneroj kaj fondis proprajn esperantlingvajn familiojn.
**Zsuzsa Szikra** [ĵuĵa sikra], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szikra Zsuzsa** estas hungara pentristo, ilustristo. Ŝia persona nomvarianto estas *Zsuzsanna* [ĵuĵana].

Zsuzsa Szikra  naskiĝis la 6-an de februaro 1951 en Marcali.

Biografio
---------

Zsuzsa Szikra komence lernis pentradon hejme de ŝia patro. Ŝi frekventis belartan gimnazion en Pécs, poste ŝi akiris diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1977. Ŝia ĉefinstruisto estis Simon Sarkantyu. En la sekva lernojaro ŝi studis en la majstrokurso. Ŝi studvojaĝis al Grekio (1982), Parizo, Romo, Venecio (1977), Leningrado (1976), Madrido (1980), Londono (1986). Ekde 1989 ŝi okupiĝas ankaŭ pri libroilustraĵoj. Ŝi vivas parte en Budapeŝto, parte en Nederlando. Ŝi pentradas plej ofte aĵpentraĵojn kaj pejzaĝojn.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Nagykanizsa (1985)
* Budapeŝto (1985, 1988)
* Marcali (1987)
* Fonyód (1997)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Salgótarján (1978)
* Szentendre (1980)
* Győr (1982)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* *Aĵpentraĵo kun flavaj floroj*
* *Aĵpentraĵo kun kruĉo*

Elektitaj libroilustraĵoj
-------------------------

* Sponselee, George: Zou 't beter zijn, 't zou niet deugen (1989)
* Timmermans, Peter: Een leven aan de Antwerpse haven (1996)
* Sponselee George: Frida, Een verhaal uit het Zeeuws-Vlaamse land (1992)
* Zsuzsa Szikra: Poetic Mind (2010)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo Arkivigite je 2018-08-31 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio kun bildo

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2018-08-31. Alirita 2018-08-31.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617684
* RKD: 314992
 |
**Oxfam International** estas koalicio de neregistaraj organizaĵoj kiu luktas kontraŭ la malriĉeco.

Butiko de Oxfam en Londono

Historio
--------

Oxfam estis fondita en 1942 en Oxford (Anglio) por lukti kontraŭ malsatego en Grekio. Anoj de Oxfam kuniĝis por transporti per ŝipo nutraĵojn al Grekio. La origino de la akronimo Oxfam estas "Oxford Committee for Famine Relief" (*Oksforda Komitato por Savo el Malsato*). La oficialan nomon OXFAM ĝi prenis en 1965.

Poste neregistaraj organizaĵoj fondiĝis nedepende en aliaj landoj kun la nomo Oxfam. La unua estis la filio de Kanado en 1963. Sendependa branĉo estis fondita por Kebekio en 1973.

La nuntempaj dektri membroj estas tiuj de Unuiĝinta Reĝlando, Germanio, Aŭstralio, Belgio, Kanado, Hispanio, Usono, Francio, Honkongo, Irlando, Nov-Zelando, Nederlando, Kebekio, Barato, Italio, Meksiko kaj Japanio. En 1995, ĉi tiuj organizaĵoj kuniĝis je Oxfam International por atingi pli grandan efikecon.

En la jaro 2009 Oxfam proponis imposton je la internacia devizokomerco, la impostopago estu 0,005% kaj povus rezultigi 17 000 000 000 €.

La laboro de Oxfam
------------------

Deponejo de vestaĵoj kaj ŝuoj de Oxfam
Kvankam la unua celo de Oxfam estis la lukto kontraŭ malsato kaj pri justa komerco, ĝi poste disvolvis agadojn kontraŭ la kaŭzoj de tiu malsato. Krom medikamentojn kaj nutraĵojn, Oxfam havigas ilojn por ke la loĝantaro trovu manieron esti memstara, kaj ĝi malfermas merkatojn por ke la malriĉaj regionoj de la mondo povu vendi siajn produktojn je justa prezo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Oxfam en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oxfam International
* Brita branĉo de Oxfam


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 294023
* GND: 1024824-9
* LCCN: n50082398
* VIAF: 151515465
* ISNI: 0000 0004 0450 9859, 0000 0004 0624 6220
* SUDOC: 032325320
* BNF: 14043846s
* NLA: 35404389
* BIBSYS: 90351482
* NKC: pna2017940844
 |
**Zsuzsa Kristyán** [ĵuĵa kriŝtjAn], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kristyán Zsuzsa** estis hungara kegloludisto, kvarfoja monda ĉampiono. Ŝia persona nomvarianto estis *Zsuzsanna*, ŝiaj geedziĝaj nomvariantoj estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Németh Istvánné* aŭ *Némethné Kristyán Zsuzsanna.*

Zsuzsa Kristyán naskiĝis la 31-an de marto 1956 en Győr, ŝi mortis la 14-an de septembro 2007 en Győr.

Biografio
---------

Zsuzsa Kristyán kreskiĝis kaj loĝis apud la kegleja halo. Ŝia keglista talento frue evidentiĝis. Ŝi estis kegloludisto longe en sia naskiĝurbo, fine en Aŭstrio. Ŝi estis la unua en mondĉampionumoj kvarfoje inter 1986-1996 teame aŭ unuoble komplekse. Ŝi edziniĝis en 1982, poste ŝi naskis filinon.

Memorigiloj
-----------

* kegla halo en Győr portas la nomon "Kristyán Zsuzsa" ekde 2021, samtempe memortabulo estis metita

Fontoj
------

* rememoro
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 823273
 |



* Portalo pri Biografio
Spindler-vilao en Bad Tabarz
Tombo (dekstre)
**Carl SPINDLER** (naskiĝinta la 11-an de decembro 1841 en Berlino, mortinta la 18-an de oktobro 1902 en Köpenick) estis germana entreprenisto kaj komerca konsilisto.

Vivo
----

Carl Spindler transprenis de la patro Wilhelm Spindler la laventreprenojn *W. Spindler* en Berlino-Spindlersfeld, antaŭkomunumo de Köpenick nomita por la Spindler-oj. Li ludis gravegan rolon en industriigo, ĉefe en Spindlersfeld mem kaj la najbara zono de Köllnische Vorstadt ĉe la maldekstra riverbordo de Spree.

Spindler apartenis al la progresemaj entreprenistoj en kies fabrikoj bonis la laborkondiĉoj. Por la dungitoj faritis socialaj prizorgsistemoj kaj inter liaj fonditaĵoj kaj donacoj troviĝis ankaŭ la ligna turo *Müggelturm* sur la Müggel-montoj sudoriente de Köpenick, la *Spindler-fontano* ĉe la placo Spittelmarkt en la centro de Berlino aŭ la altvaloraj plumbaj vitraloj de la urbodomo de Köpenick. Eĉ la en 1892 inaŭgurita fervojlinio al Spindlersfeld kunfinancitis de Spindler pro publika monrimedmalabundo. Spindler ankaŭ fondis la remistan societon *Spindlersfelder Ruderverein* kiu estiĝis kiel entreprenaĵo en 1878 partoprenonte sukcesege la unuan regaton remboatan sur Spree-rivero.

Publika engaĝiĝemo
------------------

Spindler ankaŭ engaĝiĝis en la starigo de multaj publike uzeblaj ejoj kaj en Köpenick kaj en la turingia kuracloko Bad Tabarz, kie li estis transpreninta la ripozumsidejon someran de lapatro. Kunfondinte la porfremdultrafikan societon *Fremdenkomitees* li gravege kaj pozitive evoluigis la turismon. Li ankaŭ kunfondis la societon Thüringerwald-Verein (por reklami ĉie por la feriumparadizo Turingia Arbaro) kaj la preĝejkonstruamikaran klubon *Tabarzer Kirchenbauvereins* (1892).

Pro siaj multaj engaĝiĝoj li iĝis en 1898 honora civitano de la urbo Köpenick. Postmorte liaj filoj transprenis la bonfaran entreprenon. Ĝi tiam havis kvazaŭ monopolon, antaŭ ĉio pro la jam en 1853 enkondukita kemia lavmetodo. Tiun ĉi teknikon la firmao plievoluigis ade.

Carl Spindler entombgitis en familia tombo instigita en 1896 fare de la bofrato Walter Kyllmann; ĝi troviĝas sur la tombejo  *St.-Marien- und St.-Nicolai-Friedhof Pankow* (situo: aleo II–1a). Lia tombo estas honora tombo oficiale de lau urbo Berlino. Honorŝtono por li ankaŭ ekzistas en la kuracloko Bad Tabarz en la Distrikto Gotha.

Notoj
-----

1. ↑  Listo tombara

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Carl Spindler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografietoj pri la plej gravaj Spindler-oj
* Promenproponoj por malkovri la spurojn spindlerajn en Berlino


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 647989
* GND: 117649740
* VIAF: 15551761
 |
**Aguilar del Alfambra** [agiLAR delalFAMbra] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la suda komarko Komunumo de Teruelo, kies komarka ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem, Teruelo.

Geografio
---------

Gorĝoj.
Ĝi estas je 46 km norde de Teruelo, provinca ĉefurbo. Ĝi estas apude de Camarillas trans la ŝoseo A-228.

La orografio de la municipo estas markita de la valo de rivero Alfambra kaj la neregula tereno kiu ĉirkaŭas ĝin, pere de nombraj ravinoj kiuj enfluas en la riveron. La loĝloko mem kuŝas je 1180 msm.​

Historio
--------

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema en la batalo de Cutanda. Sed eble la kristanoj perdis ĝin dum la krizo kiu sekvis la morton de Alfonso la 1-a. Nur dum la regado de Alfonso la 2-a de Aragono estis klara dominado fare de kristanoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj), brutobredado (ŝafoj) kaj rura turismo. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre ankaŭ en Aguilar del Alfambra oni malaltiĝis ĝis nunaj 76 loĝantoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

1. ↑   «Instituto Geográfico Nacional».. Arkivita el la originalo je 2021-04-18. Alirita 2022-10-05.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797589
* VIAF: 316734037
 |
**Carl Theodorus Pachelbel** (24-a de novembro, 1690 – entombigita je la 15-a de septembro, 1750) estis Germana komponisto, orgenisto kaj klavicenisto de la malfrua  baroko. Li estis filo de la pli fama Johann Pachelbel, komponisto de la populara kanono en D. Li estis unu el la unuaj Eŭropaj komponistoj, kiuj ekloĝis en la Britaj kolonioj en Nordameriko kaj estis la plej fama muzikisto en la frua Charleston, South Carolina.

Li naskiĝis en Stutgarto, kie li plej verŝajne ricevis sian muzikan edukadon de sia patro. Detaloj de lia vivo antaŭ la alveno en Novanglio estas neklaraj. En 1734 li iris al Boston, kaj mallonge poste al Newport, Rhode Island, kie lie estis dungita kiel orgenisto ĉe Trinity Church; kiam li estis tie, li muntis la instrumenton donacata al la preĝejo Trinity per George Berkeley, la fama filozofiisto. En 1736 li translokiĝis al Charleston, South Carolina, kie li restis dum la resto de lia vivo deĵorante kiel orgenisto, klavicenisto kaj komponisto. La juna Peter Pelham studis ĉe li kaj en Boston kaj en Charleston; kelkaj el la komponaĵoj de Pachelbel transvivas en voĉlibro de Pelham.

Nur manpleno da verkoj de Carl Theodorus Pachelbel transvivis; la plej fama estas ario *God of sleep, for whom I languish*. Lia magnifikato por duobla ĥoro estas muzikata kelkfoje.

Fontoj kaj literaturo
---------------------

* H. Joseph Butler: "Charles Theodore Pachelbel", Grove Music Online ed. L. Macy (Accessed March 2, 2005), (subscription access)Arkivigite je 2008-05-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Paul Cienniwa: "Music at Trinity" Arkivigite je 2007-03-12 per la retarkivo Wayback Machine (Accessed March 27, 2006)
* G.W. Williams: "Early Organists at St Philip's, Charleston", *South Carolina Historical Magazine*, liv (1953), 83–87

Ligiloj
-------

* 

* Senkostaj muzikaĵoj fare de Charles Theodore Pachelbel en la *Werner Icking Music Archive* ("Muzika Arkivo de Werner Icking")
Tombo de la arkitekto von Hasenauer en Vieno
**Carl von HASENAUER** (naskiĝinta la 20-an de julio 1833 en Vieno, mortinta la 4-an de januaro 1894 samloke) estis aŭstra arĥitekto de novbaroka stilo. Oni ofte kromnomis lin *Makarto de arkitekturo*.

Vivo
----

La unuan teknikan trejniĝon li ĝus ĉe *Collegium Carolinum* en Braunschweig antaŭ li frekventis la Akademion de Belartoj de Vieno sub docentado de Eduard van der Nüll kaj August Sicard von Sicardsburg. Poste li faris pli ampleksajn studvojaĝojn tra Supra Italujo, Franclando, Anglujo kaj Skotlando. Post kiam li gajnis en 1854 ĉe premion pri arkitekturo post aljuĝo fare de la vienaj akademianoj li sukcese ripetis tion dum la elmontrado *Wiener Ausstellung* en 1864.

Rilate al la konkurso pri la fasado de la katedralo de Florenco li gajnis la duan rangon, al de la Ŝtata Operejo de Vieno la trian. En 1866 li iĝis membro de la Viena akademio kaj en 1868, pro la en 1867 dum la Internacia ekspozicio en Parizo prezentitaj planoj honora membro de la Instituto de britaj arĥitektoj.

Bösendorfer-strato 20/Vieno: Palais Luetzow
Krom granda nombro da landaj domoj en la proksimeco de Vieno li kreis *Aziendahof* kun trairejo/bazaro de ĉe urbokerna Graben kaj aliajn loĝejojn kaj entreprenojn; krome la Lützow-palacon (unu el la plej belaj privataj domoj en Vieno) kaj la ejojn por la Internacia ekspozicio en 1873 en Vieno (planado; de ili konserviĝis la t.n. *Rotondo*). Lia ĉefa engaĝiĝo koncentriĝos pri la finfaro kaj la pligrandigo de la Kortegaj muzeoj laŭ propraj planoj kaj dezajnoj de Gottfried Semper kiel ankaŭ de Burgoteatrejo. Hasenauer ekster tio faris la planojn por la konstruo de nova Hofburgo: ĝin li prizorgis ĝis la konstruo de la unua etaĝo. Ofte li verkis per monumentaj kaj dekoraciaj formoj de renesanco. Ekde 1884 li docentis pri konstruarto ĉe la Viena akademio.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, Band 8. Leipzig 1907, p. 860. (surrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Carl von Hasenauer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Prie ĉe planet-vienna


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 676430
* GND: 118546597
* LCCN: n2004063647
* VIAF: 5684656
* ISNI: 0000 0001 0822 8884
* ULAN: 500020365
* RKD: 36374
 |
**Irén** (aŭ *Irene*) **Ambrus** [ambruŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ambrus Irén** estis hungara-germana aktoro, operetkantisto. Ŝia origina familia nomo estis *Klopfer*, ŝia parenco estis Gitta Alpár.

Irén Ambrus naskiĝis la 28-an de aprilo 1904 en Budapeŝto, ŝi mortis la 22-an de julio 1990 en Londono.

Biografio
---------

Irén Ambrus devenis el juda familio. Ŝi lernis en konservatorio en sia naskiĝurbo, poste ŝi debutis en Operetoteatro (Budapeŝto), baldaŭ en simila teatrejo. En 1925 ŝi estis invitita al Berlino, kie ŝi kantis-aktoris en pluraj teatroj, ankaŭ en filmoj. Ŝi iĝis primadono. Depost kreo de nazia Germanio ŝi tuj rifuĝis al Britio. Ŝi edziniĝis, ŝia edzo helpis la karieron en Britio. Depost la vidviniĝo ŝi plene estis forgesita.

Ŝiaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Die weisse Geisha* (1926) - Lisa
* *Wien, du Stadt der Lieder* (1930) - Ilona
* *Die Marquise von Pompadour* (1931) - Madelaine Biron

Aŭdu ankaŭ
----------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 733187
* GND: 135055210
* LCCN: n95011881
* VIAF: 36157322
* ISNI: 0000 0000 5551 7673
* MBA: f966f22b-9ea6-4f0b-94a3-0edcaf897446
* BIBSYS: 8022409
 |
**Ajakso** (helene Αἴας, latine *Aiax*) estas en helena mitologio filo de la lokrida reĝo Ojleo. Li estas nomata "Ajakso pli malgranda" aŭ "Ajakso malgranda" por esti apartigata de heroo kun la sama nomo, de granda kaj forta filo de salamina reĝo Telamono. Tiuj ĉi ambaŭ viroj akiris sian famon sur la milita kampo antaŭ Trojo, sed ili ambaŭ tie ankaŭ trovis sian morton. La granda Ajakso mortigis sin per sia propra glavo apud Trojo kaj lia pli malgranda kamarado mortis survoje el la milito hejmen.

Ajakso malgranda havis pli subtilan staturon, sed estis bona batalanto, eminenta lancisto. Li elstaradis en kurado, estis eminenta defendanto de muregoj, konstruitaj por defendo de la aĥaja tendaro. La granda Ajakso iam defendis lin per sia ŝildo. La malgranda Ajakso estis unu el militantoj, kiuj kaŝis sin en interno de la Troja ĉevalo, per kiu aĥajoj superruzis trojanojn. Kiam la trojaj defendantoj entiris la grandegan ĉevalon malantaŭ la urbajn muregojn, aĥajoj eniĝis en la urbon, loĝantojn mortigis kaj la urbon forbruligis.

La malgranda Ajakso eĉ uzurpis aŭguristinon Kasandra, filinon de la troja reĝo Priamo. Li malhonorigis ŝin tuj apud altaro de Atena templo. Pro tio aĥaja militistaro malamis lin, Odiseo eĉ proponis ŝtonumi lin. El tio Ajakso ankoraŭ eskapis per mensogo, sed survoje hejmen lia ŝipo pereis ĉe roko. Ajakso ankoraŭ rampis sur la rokon, sed la mara dio Pozidono la rokon fendigis kaj Ajakso droniĝis.

Kolero de Atena poste batis reĝolandon Lokrido, kiu devis ĉiujare sendi al Trojo du knabinojn, alie Ateno pereigus la landon per malsato.

  

* Ajakso filo de Ojleo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ajakso filo de Ojleo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kategorio Ajakso filo de Ojleo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 391247
* GND: 118647482
* VIAF: 94157340682209921092 74646492, 94157340682209921092
* SUDOC: 240425030
 |
**Ayşe Ajda PEKKAN** (turka prononco: [ʒˌda pe̞kˈkan]; naskita la 12-an de februaro 1946 en Istanbul, Turkio) estas turka popmuzika kantistino kaj aktorino. Tra kariero, kiu kovras kvin jardekojn, Pekkan produktis pli ol 20 albumojn. Ŝi estas kune kun Sezen Aksu, komerce la plej sukcesa virina turka muziko-artisto kun vendoj, kiuj superas 42 milionojn da kopioj tutmonde. Ŝi estas kromnomata la "Superstelulino" de la turka popmuziko. Kvankam fama pro sia muziko, Pekkan komencis sian karieron kiel aktorino kun aperoj en preskaŭ 50 filmoj. Dum sia muzika kariero Pekkan registris kantojn en naŭ lingvoj.

Je la 19a aprilo 1980, Pekkan reprezentis Turkion kun la eniro "Petr'Petrolo" ĉe la Eurovision Kantkonkurso en Den Haag, Nederlando. Ŝi tiam decidis iom paŭzi la karieron kaj portempe translokiĝis al Usono. Post kiam ŝi revenis al Turkio, ŝi registris du nesukcesajn albumojn, *Sen Mutlu Ol* (*Vi estu feliĉa*) kaj *Sevdim Seni* (*Mi amis vin*) en la tiutempa tendenco en turka muziko. Poste ŝi revenis al sia originala tipo de okcidenta popmuziko kaj donis koncertojn en 1983 kun grandega sukceso.

Malfrue en 1989, ŝi komencis labori sur albumo kun famaj turkaj muzikistoj kiel Fuat Güner de MFÖ (la grupo kiu reprezentis Turkion en la Eurovision Kantkonkurso en 1985 kaj 1988), Şehrazat kaj Metin Özülkü. La albumo, simple titolita *Ajda 1990* signalis novan ŝtupon por Pekkan kun vendoj, kiuj superis pli ol milionon.

En 1991, ŝi eldonis *Seni Seçtim* (*mi elektas vin*), kiu konis eĉ pli grandan sukceson. Kun furoraĵoj kiel "Sevgide Seni Seçtim" (*mi elektas vin por amo*), "Eline Gözüne Dizine Dursun" (*Vi hontu*), "Vazgeçme" (*ne rezignu*), ŝi pintis en ĉiuj furorlistoj de Turkio.

En 2011 Ajda ŝtorme supreniris la turkan muzikan scenon, kiam ŝi eldonis la kanton "Yakar Gecerim", verkita de internacie fama turka popstelulo Tarkan. Ŝia albumo prezentante la kanton Farkin Bu, ricevis oran diskon.

En 2013, Ajda eldonis tutnovan kanton nomata "Ara Sicak", kiu estis verkita de internacie konata kanzonigisto Diren Teper.

* Kategorio Ajda Pekkan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 546574
* GND: 134170865
* LCCN: n2006204882
* VIAF: 162082547
* ISNI: 0000 0001 1943 0770
* BNF: 14772273m
* MBA: 838bdef5-4fb9-4465-82c6-e716e6590564
* BNE: XX4604631
 |
La **Korsika Konstitucio** estis unu el la unuaj kodigitaj naciaj konstitucioj de sendependa respubliko en la moderna epoko. La unua konstitucio estis verkita en 1755 por la mallongdaŭra Korsika Respubliko sendependa el la Respubliko Ĝenovo komence de 1755 kaj restis valida ĝis la aneksigo de Korsiko fare de Francio en 1769. Ĝi estis verkita en la itala, nome la lingvo kaj la kulturo de la ĉiutaga vivo en Korsiko ĝis la fino de la 19a jarcento.

Ĝi estis redaktita de Pasquale Paoli kaj aliaj kaj inspirita de la pensaro de Jean-Jacques Rousseau, kiu komisiite de la korsikanoj verkis "*Projet de constitution pour la Corse*", en 1763. 

La Korsika Respubliko famiĝis kiel la unua lando kiu verkis konstitucion influitan de la ideoj de la Klerismo, kaj la unua lando kiu donis al virinoj la voĉdonrajton. 

La dua korsika konstitucio estis desegnita en 1794 por la mallongdaŭra (1794-96) Anglo-Corsican Reĝlando kaj lanĉis balotrajton por ĉiuj domposedantoj. Ĝi ankaŭ estis konsiderita tre demokrata konstitucio por sia tempo.

Notoj
-----

1. ↑   Dorothy Carrington (1973), "The Corsican Constitution of Pasquale Paoli (1755–1769)", *The English Historical Review*, **88**:348 (Julio), p. 482.
2. ↑   (July 1973) "The Corsican constitution of Pasquale Paoli (1755–1769)", *The English Historical Review* **88** (348), p. 481–503. doi:10.1093/ehr/lxxxviii.cccxlviii.481.
3. ↑   The Constitution of 1755. Arkivita el la originalo je 2009-02-11. Alirita 2021-12-10.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Konstitucia projekto por Korsiko, fare de Jean-Jacques Rousseau (1765)
* Teksto de konstitucio (en franca)
* Dua korsika konstitucio (1794)
**Robert DORNHELM** (n. 17a de Decembro 1947, Timişoara, Rumanio) estas aŭstra kina kaj televida reĝisoro de rumana praularo. Li laboris ĉe nombraj televidaj programoj kaj ankaŭ elsendis filmojn kiel *Echo Park*, *The Venice Project*, *Der Unfisch*, kaj *A Further Gesture*. En 1998 *Der Unfisch* ricevis la premion de Civitana Elekto ĉe la Internacia Fantazikina Festivalo Puĉon.

Li reĝisoris en 1977 dokumentan filmon *The Children of Theatre Street*, kiu estis nomumita por Oskar-premio.

Dornhelm reĝisoris la televidan miniserion *Anne Frank: The Whole Story* (2001), pro kiu li estis nomumita por Premio Emmy. Li reĝisoris ankaŭ la nova adapton al televido *Spartacus* (2004) kaj la filmon de 2011 nome *The Amanda Knox Story*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Robert Dornhelm en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Robert Dornhelm ĉe Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 587582
* GND: 12017944X
* LCCN: n88027283
* VIAF: 3295035
* ISNI: 0000 0001 2019 9617
* SUDOC: 083440356
* BNF: 14093993m
* MBA: 2227a6dd-4423-4ad5-a8aa-79df552f557d
* NKC: xx0136390
 |
La **Vindolandaj tabuletoj** estas la "plej malnovaj postrestintaj manuskriptaj dokumentoj en Britio". Ili estas maldikaj, poŝtkarto-grandaj tabuletoj, sur kiu oni skribis per karbonbaza inko. La tabuletoj estis verkitaj en la 1-a kaj 2-a jarcentoj p.K. (en tempo de la konstruo de la Muro de Hadriano). Kvankam oni trovis similajn dokumentojn sur papiruso dise en la Romia Imperio, lignotabuletoj kun inko ne estis malkovritaj ĝis 1973, kiam arkeologo Robin Birley malkovris tiujn artaĵojn ĉe la loko de romia fortikaĵo en Vindolando, norda Anglio.

La dokumentoj entenas oficialajn armeajn tekstojn kaj personajn mesaĝojn al kaj de la loĝantoj de la fortikaĵo. Plej elstara estas tiu tabuleto, kiu estas invitletero por naskiĝtaga festo en ĉ. 100 p.K. Ĝi estas verŝajne la plej malnova postrestinta dokumento, verkita en latina fare de virino. La tabuletojn rezervas la British Museum, la tekstoj de la 752 tabuletoj estis deĉifritaj, tradukitaj kaj publikigitaj en 2010.

La materialo de la tabuletoj estas el lokaj arboj, kiaj betulo, alno aŭ kverko. Ĝi maldikas 0.25–3 mm, havas tipan grandon de 20x8 cm. Oni skribis en *romia kursivo*.

* Kategorio Vindolandaj tabuletoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Unufoja vindotuko.
**Vindotuko**, **vindaĵo**, **kalsonvindaĵo** aŭ **vindo** estas subvesto kun bonaj likvaĵosorbaj ecoj ĉefe por beboj, sed ankaŭ por malsanuloj kiuj ne povas regi siajn urinadon kaj/aŭ fekadon.

Specoj
------

### Teksaĵaj vindoj

Oranĝkolora lavebla porbeba vindotuko.
Teksaĵa vindotuko (plurfoje uzebla, ĉar lavebla).
Teksaĵaj vindoj estas elfaritaj el teksaĵo - kotono, bambuo aŭ lino. Ili estas laveblaj kaj refoje uzeblaj.

### Unufojaj vindoj

sorbigega materialo ensorbas fluidaĵon en kvarobla kvanto de la propra volumeno.
Unufojaj vindoj estas elfarataj el plastaj materialoj kaj estas uzeblaj nur unu fojon.

Specoj laŭ uzantoj
------------------

### Bebaj vindoj

Fendokalzonoj estas senvinda metodo por etinfano, ofte uzata en Ĉinujo.
Beboj ne tute regas siajn urinadon kaj fekadon inter la aĝo de 1,5 ĝis kvar jaroj. En iuj kulturoj ili pro tio ĝis tiam portas vindotukojn en diversaj grandoj. Oni ŝanĝas la vindotukojn proksimume ĉiujn kvar horojn.

Origine, oni uzadis laveblajn ŝtofajn vindotukojn. Pli poste aperis la modernaj vindotukoj kun internaj remburaĵoj, kiuj pli bone sorbas la humidecon. Ĉar tiuj modernaj vindotukoj estas farataj parte el nenaturaj materialoj kaj estas nur unufoje uzeblaj, forĵeteblaj, ili multe poluas la medion. Tial nuntempe pli kaj pli disvastiĝas denove la uzo de laveblaj vindotukoj.

### Plenkreskulaj vindoj

Plenkreskuloj uzas specialajn vindotukojn, se ili havas urin-retenan aŭ fek-retenan problemon aŭ vivas en ekstremaj cirkonstancoj. Ekzemple Richard Branson uzis vindotukojn dum tritaga ĉirkaŭmonda flugado en 2005 per *GlobalFlyer*.

### Bestaj vindoj

Specialajn vindojn uzas iuj bestoj, ekzemple hundoj por ne malpurigi herbotapiŝon.

* Vindotuko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Vindotuko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Vindotuko en la Vikivortaro (Universala vortaro)
* Vindotuko en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Roberto Carlos dum la 1970-aj jaroj.
**Roberto Carlos Braga** (\* 19-an de aprilo 1941 en Cachoeiro de Itapemirim, Espírito Santo) estas brazila kantisto kaj aktivas kiel tia ekde 50 jaroj.

Vivo
----

Komence de sia kariero li estis ega adepto de Elvis Presley kaj faris tiel ankaŭ rokenrolo-muzikon. En la 1960-aj jaroj li kunlaboris en tri filmoj, kiuj ege orientiĝis je la filmoj de The Beatles. Tiutempe li estis junulara idolo en Brazilo.

Ekde la 1970-aj jaroj li transiris ekde la rokmuzika stilo en la amkantan ĝenron, al kiu li restis fidela ĝis nun. Per siaj altromantikaj, sentemaj tekstoj kaj melodioj li akiris al si treegan anaron en tuta Latinameriko, Hispanujo, Portugalujo kaj Italujo. Kelkaj kantoj estis tradukitaj ekde la portugala en la hispanan, ĉar tiuj tiamaniere pli bone vendiĝis en la hispanlingvaj landoj.

Pli ol 100 milionojn da sonportiloj li ĝis nun povis vendi tutmonde. Per tio li estas la plej sukcesa brazila muzikisto el ĉiuj epokoj.

Li regulrevene gastas en la brazila televido. Krome ĉiujare dum printempo li prezentas koncerton por invititaj gastoj sur la krozadoŝipo *Costa Fortuna*.

La patrino de la samnoma piedpilkisto (de *Corinthians São Paulo*) estis ano de Roberto Carlos, tial ŝi nomis sian filon laŭ li.

Al liaj plej famaj pecoj apartenas inter aliaj: "Amigo", "Detalhes",
"Café da Manhã", "Cama e Mesa", "Jesus Cristo" kaj "Emoções"

Eksteraj ligiloj
----------------



* Oficiala hejmpaĝo Arkivigite je 2005-04-07 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 388115
* GND: 134343662
* LCCN: n84044499
* VIAF: 118278903
* ISNI: 0000 0000 8187 3460
* BNF: 13932846r
* MBA: e43f8c07-2d2e-47fd-8279-dc0e9880882c
* BNE: XX1725854
 |
**Csikvánd** [ĉikvAnd] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Tét.

Katolika kirko en Csikvánd
Blazono de Csikvánd

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9127
* Telefonkodo: 96
* Areo: 15  km²
* Loĝantaro: 530
* Koordinatoj: 47°28′03″N 17°27'19″E

Situo
-----

Luterana kirko en Csikvánd
Csikvánd situas sur ebenaĵo laŭ flankovojoj, Marcal kaj ĉefvojo Győr-Pápa estas ne tro for. Tét troviĝas 9, Pápa 19, Csorna 27, Pannonhalma 30, Győr 32 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1270 en formo *"Chituan"*. En 1543 la turkoj okupis la komunumon. En 1911 incendio okazis. La loĝantaro okupiĝas pri terkulturado.

En Csikvánd migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵoj estas la luterana preĝejo, muzeeto kaj kastelo.

Famuloj
-------

En Csikvánd naskiĝis:

* verkisto Agota Kristof
* katolika pastro János Feniczy.

* Kategorio Csikvánd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Aleksandr Konstantinoviĉ Bogomazov** (ruse *Александр Константинович Богомазов*) aŭ **Oleksandr Kostjantinoviĉ Bohomazov** (ukraine *Олександр Костянтинович Богомазов*) (naskiĝis la  26-an de marto 1880(nun 1880-03-26), mortis la 3-an de junio 1930) estis ukraina pentristo en la Rusia Imperio kaj Sovetunio, konata artisto kaj teoriisto pri moderna arto de la rusa avangardo (ekde la mezaj 1960-aj jaroj la esprimo "rusa avangardo" rilatas al la arto de ĉiuj landoj kiuj estis partoj de Rusio/Sovetunio en la komenco de la 20-a jarcento). En 1914, Aleksandr verkis sian disertaĵon *La Arto de Pentrado kaj la Elementoj*. En ĝi li analizis la interagadon inter Objekto, Artisto, Bildo kaj Spektanto kaj starigis la teorian fundamenton de moderna arto. Dum sia arta vivo Aleksandr Bogomazov majstris plurajn artstilojn. La plej konataj estas Kubo-Futurismo (1913–1917) kaj Spektrismo (1920–1930).

Bildgalerio
-----------

* "Tramo", 1914"Tramo", 1914
* "Komponaĵo N2", 1914-1915"Komponaĵo N2", 1914-1915
* "Fajro en Kievo", 1916"Fajro en Kievo", 1916
* "Detirante la segilojn", 1927"Detirante la segilojn", 1927
* "Portreto de la Filino", 1928"Portreto de la Filino", 1928

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Aleksandr Bogomazov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Futurismo

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758279
* GND: 123419301
* LCCN: nr93006446
* VIAF: 74149388
* ISNI: 0000 0000 6664 1645
* SUDOC: 093330197
* BNF: 15110686f
* ULAN: 500023043
* RKD: 9957
 |