La **Universitato Utrecht** (nederlande *Universiteit Utrecht*, mallonge **UU**) estas Nederlanda universitato en la urbo Utreĥto. Ĝis meze de la 1990-aj jaroj ĝi nomiĝis **Regna Universitato Utrecht** (nederlande **Rijksuniversiteit Utrecht**, mallonge **RUU**). Kun proksimume 29 000 studentoj (kaj ĉiujara influo de 6 500 novaj studentoj) la UU estas la plej granda universitato de Nederlando. Ĉe la universitato laboras proksimume 8 000 dungitoj, el kiuj 640 profesoroj. Estas 48 bakalaŭraj studoj, 122 kromstudoj kaj 198 magistraj studoj. La UU havas sep fakultatojn kaj buĝeton de proksimume 650 milionoj da eŭroj. Ĝi interalie membras en la Ligo de Eŭropaj Esploraj Universitatoj.

Historio
--------

Detalo de la Akademiejo de la Universitato Utrecht.La malfermo de la Universitato Utrecht okazis la 26-an de marto 1636. La malferman parolon faris la tiam influhava profesoro pri teologio Gisbertus Voetius; la unua universatestro estis profesoro pri juro kaj matematiko Bernardus Schotanus. Ĉe la malfermo la universitato havis kelkajn dekojn da studentoj kaj laboris sep profesoroj ĉe kvar fakultatoj: la filozofa, kiu donis bazan studon al ĉiuj studentoj, kaj la tri plej altaj fakultatoj, la teologia, la jura kaj la medicina.

Utrecht prosperis en la 17a jarcento, malgraŭ la konkurenco de la plej malnovaj universitatoj de Leiden (1575), Franeker (1585) kaj Groningen (1614) kaj de la famaj lernejoj de Harderwijk (1599, ekde 1648 universitato) kaj Amsterdam (1632). Precipe Leiden estis forta konkurencanto de Utrecht. Tial necesis fari kelkajn investojn. Aperis botanika ĝardeno sur la defendejo Sonnenborgh kaj la Smeetoren ricevis observatorion.

La universitato venigis multajn eksterlandajn studentojn, ĉefe germanoj, angloj kaj skotoj. Ili ĉeestis intelektan kaj teologian batalon kiun batalis la anoj de la nova filozofio (René Descartes dum kelka tempo vivis en Utrecht) kontraŭ anoj de la konservema teologiisto Voetius, la unua profesoro de la universitato.

Komence de la 19a jarcento la universtitato fartis malpli bone. Dum la franca tempo (1806-1813) la universitato eĉ oficiale malsupreniĝis al 'école secondaire' (mezlernejo).

Post la starigo de la Reĝlando de la Nederlandoj en 1813 la universitato rericevis siajn antaŭajn rajtojn. Leiden, Groningen kaj Utrecht estis la tri Regnaj universitatoj de la nova ŝtato. Leiden ricevis la titolon 'unua' altlernejo. Utrecht ĉefe rolis en la prospero de la Nederlanda naturscienco. Ĉirkaŭ 1850 formiĝis la tiel nomata 'Utrechta skolo' pri la natursciencoj, kies ĉefuloj estis la profesoroj Harting, Mulder, Buys Ballot kaj Donders. Ili enkondukis la edukadlaboratorion en Nederlando kiel praktikejo por iliaj studentoj.

La Universitato Utrecht reprezentiĝas en la Stichting Academisch Erfgoed, fondaĵo kies celo estas konservi universitatajn kolektojn kaj kulturaĵojn.

Fakultatoj
----------

La konstruaĵoj de la Universitato Utrecht troviĝas dise en la urbo. Plejparto de la fakultatoj troviĝas en la Uithof, areo oriente de la urbo kaj sude de De Bilt. Granda fakultato (Juro) kaj granda subfakultato (Literaturo) troviĝas en la urbcentro.

La konstruaĵo Van Unnik (antaŭe Trans II)
La sep fakultatoj de la UU estas:

* Fakultato de Animaj Sciencoj
* Fakultato de Juro, Ekonomio, Administrado kaj Organizo
* Fakultato de Tersciencoj
* Fakultato de Medicino
* Fakultato de Veterinara Medicino
* Fakultato de Sociaj Sciencoj
* Fakultato de Natursciencoj

Krom la fakultatoj estas en la UU tri aliaj edukadorganizoj:

* University College Utrecht
* Roosevelt Academy (en kunlaboro kun la Hogeschool Zeeland)
* Interfakultata instituto por intruistedukado, edukadevoluo kaj Studlerteco (IVLOS)

Krome la UU loĝigas la Katolikan Teologian Universitaton.

### La fakultato Natursciencoj

La fakultato Natursciencoj stariĝis en novembro 2004 kaj konzistas el la sekvaj subfakultatoj:

* Subfakultato Farmaciaj scienco
* Subfakultato Fiziko kaj Astronomio
* Subfakultato Biologio
* Subfakultato Ĥemio
* Subfakultato Komputilscienco
* Subfakultato Matematiko

Ejoj
----

La universitato elektis investi grandan parton de ĝia buĝeto por moderna arĥitekturo sur la Uithof. Tial nun staras inter aliaj Educadorium de Rem Koolhaas, studentejo de Rudy Uytenhaak kaj librejo de Wiel Arets. Tiel la universitatejo venigis multajn vizitantajn arĥitekturstudentojn.

Famaj diplomiĝintoj kaj dungitoj
--------------------------------

Kelkaj famuloj estas diplomiĝintoj, kiaj Pieter Boddaert, Femke Halsema, Christine Marie Berkhout kaj (antaŭaj) dungitoj de la UU, el kiuj kelkaj nobelpremiitoj.

La Utrechtaj nobelpremiitoj:

* Nico Bloembergen, fizikisto
* Jacobus van 't Hoff, ĥemiisto
* Gerard 't Hooft, fizikisto
* Wilhelm Röntgen, fizikisto
* Lavoslav Ruzicka, ĥemiisto, profesoro 1926-1929
* Martinus Veltman, fizikisto
* Bregje Hofstede

Aliaj studentoj
---------------

* Lajos Domokos (urbestro).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Universitato Utrecht en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retpaĝaro de la Universitato Utrecht nederlande angle

Referencoj
----------

1. ↑  Jamin, Hervé (2001), *Kennis als opdracht: De Universiteit Utrecht 1636-2001*, Uitgeverij Matrijs, Utrecht
2. ↑  Retpaĝo kun fakultatoj[*rompita ligilo*]

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rUniversitatoj en Nederlando |
| --- |
| Ŝtate financita | Erasmus Universitato Rotterdam • Libera Universitato Amsterdam • Malferma Universitato Nederlando • Radboda Universitato en Nimego • Regna Universitato de Groningen • Teknika universitato Delft • Teknika Universitato Eindhoven • Universitato de Amsterdamo • Universitato de Lejdeno • Universitato de Tilburg • Universitato de Wageningen • Universitato Maastricht • Universitato Twente • Universitato Utrecht |  |
| Private financita | Nyenrode Komerca Universitato • Teologia Universitato Apeldoorn • Teologia Universitato Kampen • TIAS Lernejo de Komerco kaj Socio • Universitato de Humanismo |

 |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 292656
* GND: 5101295-9 36950-0, 5101295-9
* LCCN: no2010100338 n79023007, no2010100338
* VIAF: 145825566 147168872, 145825566
* ISNI: 0000000121799606, 0000000120346234, 0000000096370671
* LIBRIS: 134099
* SUDOC: 026601389
* BNF: 11881781b
* ULAN: 500312135
* NLA: 35727900
* BIBSYS: 2070349&feltselect=bs.autid 90253478, 2070349
* NKC: ko20201097341 ko2003183545, ko20201097341
* BNE: XX90602
 |