recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **«Nova egipta ĉefurbo»** (arabe العاصمة الإدارية الجديدة, *al-ʿāṣima al-ʾidārīya al-gadīda*), foje nomata **Wedian** ou **Al-Masa**, estas nova urbego konstruita depost 2016, kun la celo ke ĝi iĝu la nova ĉefurbo de Egipto. La konstruejo situas ĉirkaŭ 45 km oriente de Kairo, en plena dezerto. La projekto estas planita por gastigi ĉirkaŭ 6,5 milionojn da loĝantoj, disigitaj en 21 loĝkvartaloj, dum periodo de ĉirkaŭ 20 jaroj.

Parko verda rivero n-ro 3 en la nova administra ĉefurbo.
La projekto, antaŭvidita ekde la jaroj 1970 estis vere lanĉita kun la alveno al la povo de prezidento Abdel Fattah al-Sissi. Kaŭzante ioman entuziasmon en Egiptio, la projekto renkontis ankaŭ kritikojn, ĉefe rilate al la financado, sed ankaŭ rilate al la infrastrukturo kiu ne multe zorgas pri publika transportado krom planita linio liganta la nunan ĉefurbon Kairo al la nova administra ĉefurbo

Oficiala nomo
-------------

La urbo ankoraŭ ne havas oficialan nomon. La projekto, nomita en la angla "Future City" dum sia prezento, estas referencata ankaŭ per la akronimo NAC, por "*New Administrative Capital*". Ĝiaj kritikantoj ironie nomas ĝin "*Madinat Sissi*" (en la araba) aŭ "*Sissi-City*" (en la angla) aŭ "*Urbo* *Sissi*", por substreki ĝian faraonan karakteron.

Referencoj
----------

1. ↑  (fr) Isabelle Choquet, *Égypte : Al-Masa, la nouvelle capitale du pays au chantier pharaonique*, RTL.fr, la 2-an de februaro 2021
2. ↑  (fr) Marie Verdier, *L’Égypte va déménager sa capitale*, La Croix,‎ la 21-an de marto 2018, legita rete  arkivo, alirite la 29-an de marto 2018.
3. ↑  (fr) Laura Monfleur, *La nouvelle capitale égyptienne, incarnation d’une république de façade(s)*, Orient XXI,‎ la 7-an de februaro 2022 (rete legebla arkivo, alirite la 8-an de februaro 2022).

Vidu ankaŭ
----------

* Kairo
* Nusantaro (urbo)
**Carlinhos Brown**, en la hispana lingvo konata kiel **Carlito Marrón,** vere **Antônio Carlos Santos de Freitas** (naskiĝinta la 23-an de novembro 1962 en Salvador de Bahio) estas brazila muzikisto kaj kantverkisto. Li alprenis sian kromnomon „Brown" honore al H. Rap Brown, membro de la Partio Nigra Pantero, kaj James Brown. Lia muziko estas miksaĵo inter brazila kaj kariba muziko kun elementoj el funko, rokmuziko kaj soŭlo.

Carlinhos Brown en 2013Li estis fondinto kaj mentoro de la muzikbando kaj karnavalogrupo Timbalada. En 2002 li fondis kune kun Arnaldo Antunes kaj Marisa Monte la muzikbandon Tribalistas. La kanto *Já Sei Namorar* furoris en Brazilo, same kiel ankaŭ lia duan kanto *Velha Infância*, kaj ankaŭ ekster Brazilo li estas tre sukcesa. En 2007 aperis la sepa studiodisko *A Gente Ainda Não Sonhou*: la lumdisko enhavas 14 novajn sonregistraĵojn ekestintajn kunlabore kun Marisa Monte, Jaques Morelenbaum, Javier Limon kaj aliaj.

Okaze de la Piedpilka Mondpokalo de 2014 en Brazilo aperis de Carlinhos Brown aktuala versio de lia titolo „Cadê O Timbal" el la jaro 1994, kiu tamen estas publikigata sub la nomo „Timbaleiro".
Lia kanto "Real in Rio" kunlaborita kun Sergio Mendes kaj Siedah Garrett por la filmo Rio estis nomumata en 2012 por la Premio Oskaro.

Diskaro
-------

* 1996 *Alfagamabetizado* (Blue Note)
* 1998 *Omelete Man* (Blue Note)
* 2001 *Bahia do Mundo: Mito e Verdade* (Blue Note)
* 2003 *Carlinhos Brown é Carlito Marrón* (Blue Note)
* 2004 *Candyall Beat* (Vale)
* 2006 *Candombless* (Tratore)
* 2007 *A Gente Ainda Não Sonhou* (Sony BMG/Tropical Music)
* 2010 *Adobró* (Sony BMG)
* 2010 *Diminuto* (Sony BMG)
* 2012 *Mixturada Brasileira*
* 2014 *Marabô*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Carlinhos Brown en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de brazila muziko pri Carlinhos Brown
* Arkivigite je 2007-06-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Referencaro pri Carlinhos Brown Arkivigite je 2007-02-06 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 516330
* GND: 135044537
* LCCN: no98111337
* VIAF: 44493454
* ISNI: 0000 0003 6860 3492, 0000 0001 1631 7019
* SUDOC: 080797059
* BNF: 139812922
* MBA: 4c61c6e4-b8d2-45b5-b31a-ab064f5ef9f4
* BNE: XX1166513
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Japana garolo** |
| --- |
|  |
| Japana garoloJapana garolo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Korvedoj *Corvidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Garrulus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***G. lidthi*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Garrulus lidthi****(Bonaparte, 1850) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Vundebla** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Japana garolo  |

 |
| v • d • r |

La **Japana garolo** aŭ **Lidta garolo** (*Garrulus lidthi*) estas specio de birdo de la familio de Korvedoj kaj genro ***Garrulus***, plej konate kiel garoloj, kiu enhavas aliajn du speciojn kaj kiuj loĝas nur en suda Japanio, do estas endemismo kaj riskas danĝeron kiel specio.

Ĝi estas iom pli granda ol la proksima parenco nome la Eŭrazia garolo, kun proporcie pli fortika beko kaj ankaŭ pli longa vosto. Ĝi ne havas videblan kreston, sed montras aliajn plumomarkojn tre distingajn. Same kiel ĉe la aliaj garoloj, tiuj havas suprajn kaj subajn partojn **brunajn**, sed tiuj estas multe pli malhelaj kaj **purpurnuancaj**. La **bluaj partoj** ne estas nur markoj kiel ĉe la aliaj garoloj sed kovras la kapon, kolon, supran bruston, flugilplumojn (kie estas pli brilblua) kaj voston. Kiel ĉe la aliaj garoloj estas nigraj markoj en flugiloj kaj vostoj sed ne estas blankaj. Krome la **vizaĝo (brido) estas tre nigra** el la frunto al la okulo kaj gorĝo, kie ege kontrastas la hela beko. Tiom da nigro rilatas la specion pli al la Lancoforma garolo ol al la Eŭrazia garolo.

Tiu garolo havas tre limigitan distribuon ĉar loĝas nur en la insuloj de suda Japanio nome Amami Oŝima kaj Tokunoŝima en pinarbaroj, subtropikaj arbaroj kaj kultivataj areoj ĉefe ĉe vilaĝoj.

La manĝo estas ĉefe el glanoj de la indiĝena kverko *Quercus cuspidata* sed inkludas ankaŭ etajn reptiliojn kaj senvertebrulojn el multaj tipoj.

Tiuj birdoj nestumas en grandaj arbotruoj sed alimaniere la nesto estas same kiel tiuj de la aliaj du specioj de la genro *Garrulus*. La ino demetas 3-4 ovojn.

La voĉo estas simila al tiu de la Eŭrazia garolo.

Vidu ankaŭ
----------

* Endemiaj birdoj de Japanio

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Garrulus lidthi*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 6a Majo 2006. Vundebla
La **Nova Societo de Artistoj** (origine hungare Képzőművészek Új Társasága, ofte mallonge KUT aŭ KÚT) estis moderna hungara artista grupo. Kiel la nomo prezentas, la membroj estis ne nur pentristoj, sed ankaŭ skulptistoj, arkitektoj kaj similaj artistoj. Ĝi funkciis inter 1924 kaj 1949.

Historio
--------

La societo estis fondita en 1924 kiel posteulo de Okopo (artista grupo). La membroj estis fidelaj al la modernaj artaj tendencoj, iliaj stiloj komence sekvis la francajn kubismon kaj post-impresionismon, same la germanan ekspresionismon. La prezidantoj kaj aliaj estraranoj rotacie ŝanĝiĝis (kelkaj estas signitaj per (p) en la listo. La asocio eldonis revuon pro financaj problemoj nur en la jaroj 1926 kaj 1927.

La societo debutis en ekspozicio jam dekomence en 1924, poste ĉiujare eĉ en Arthalo Budapeŝto. Post 2 jaroj jam okazis ekspozicioj ankaŭ en Germanio, Pollando, Usono kaj Svislando. Membroj de la societo estis ĉ. 80 en la 1930-aj jaroj. Precipe en ekspozicioj la asocio ne estis rigida, alvenis ankaŭ aliaj pentristoj, la societanoj foje ekspoziciis en fremdaj ekspozicioj. Ekde 1927 la societo donacis premiojn al pentristoj. Estis mecenatoj, kiuj apogis la societon.

Membroj, ekspoziciantoj (elekto)
--------------------------------

* Imre Ámos
* László Bartha
* András Beck
* Róbert Berény
* Aurél Bernáth (p)
* Géza Bornemisza (pentristo)
* István Csók (p)
* Béla Czóbel
* József Egry (p)
* Noémi Ferenczy
* Jenő Gadányi
* Tibor Gergely
* Margit Gráber
* Gyula Hincz
* Béla Kádár (pentristo)
* Károly Kernstok
* János Kmetty (p)
* Lajos Kozma
* Ödön Márffy (p)
* Ferenc Medgyessy (p)
* Jenő Paizs Goebel
* Pál Pátzay
* Vilmos Perlrott-Csaba
* József Rippl-Rónai (p)
* István Szőnyi
* János Tornyai
* János Vaszary (pentristo) (p)

Fontoj
------

*
**George Herbert Leigh MALLORY** (naskiĝis la 18-an de junio 1886 en Mobberley, Cheshire, Anglio; malaperis la 8-an de junio 1924 ĉe provo, suprengrimpi la monton Everest) estis brita montogrimpisto.

Biografio
---------

Mallory studis literaturon en la Kembriĝa Universitato kaj iĝis instruisto.

Li ŝatis ekde sia junaĝo grimpi montojn kaj ofte grimpis en la Alpoj. Pro liaj atingoj en la Alpoj, oni invitis lin en 1921 grimpi la Evereston. La esploran mision organizis la Royal Geographical Society kaj la fama Alpine Club. Ili esploris suprenkondukan vojon sur la tibeta norda flanko.

Li partoprenis duan ekspedicion en 1922, kiam oni celis atingi la pinton de la Everesto. Tiam okazis tragedio ĉe alto de 8300 m, kiam mortis sep portistoj. Oni tiam haltigis la ekspedicion.

Mallory en 1924 denove provis la grimpadon de la Everesto kadre de la Vintraj Olimpikoj de 1924, kiuj okazis en Chamonix (Francujo), kiam oni enkondukis unuafoje premion por montogrimpado (*Prix olympique d'alpinisme*).

La montogrimpa teamo konsistis el George Mallory, Andrew Irvine kaj la brita geologo Noel Odell. Ili malaperis la 8-an de junio 1924 ĉe alto de ĉirkaŭ 8500 m en la nebulo kaj poste neniam vidis ilin vivanto. Oni eĉ hodiaŭ disputas, ĉu ili atingis la pinton kaj mortis nur en la reen-vojo aŭ ĉu ili neniam atingis ĝin.

Postaj eventoj
--------------

La usona montogrimpisto Conrad Anker trovis la 1-an de majo 1999 la kadavron de Mallory ĉe alto de 8200 m. Mallory havis neĝokulvitrojn en sia poŝo, sed foto pruvas, ke li kunportis du parojn. Oni ne trovis ĉe li la foton de lia edzino, kiun li volis lasi sur la pinto de la monto. Oni eĉ ne trovis lian fotilon. Oni konstatis - laŭ esploroj - en 2006, ke liaj vestoj taŭgis por la grimpado.

Oni trovis, ke rompiĝis lia kruro kaj li havis fortan kapovundon, tamen ne rezulte de altega falo.

Fama eldiro de Mallory
----------------------

Famiĝis la respondo de George Mallory al la demando, kial li volas grimpi la Evereston: *„Ĉar ĝi estas tie." („Because it is there.")*

Familio
-------

George Mallory kaj lia edzino Ruth havis tri gefilojn. Lia nepo George Mallory la 2-a atingis samvoje la pinton de la Everesto la 15-an de majo 1995.

* Kategorio George Mallory en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 225649
* GND: 11922352X
* LCCN: n85150078
* VIAF: 47566642
* ISNI: 0000 0000 8224 7568
* SUDOC: 177044772
* BNF: 12046878v
* NDL: 00621058
* NKC: jn20010525242
* ICCU: TO0V651659
* BNE: XX1481610
 |
**Japana Pacsonorilo** (japane 日本 の 平和 の 鐘)) estas sonorilo metita ene de la limoj de la ĉefsidejo de UN en la urbo Novjorko, Usono. La sonorilo estis donita al UN donace de Japanio en 1954.

La sonorilo, kun alteco de metro kun diametro de 60 coloj ĉe la bazo kaj pezanta 116 funtojn, gisis metalajn monerojn kolektitajn de reprezentantoj de 60 nacioj kiuj partoprenis la asembleon de Unuiĝintaj Nacioj-Asocioj okazinta en Parizo en 1951. Sur ĝi estas gravuritaj japane la vortoj **Vivu la mondpaco** **en tute** (世界 絶 対 平和 萬 歳). Ĝia produktado finiĝis ĉe la Tago de Unuiĝintaj Nacioj en 1952. Ĝi situas ĉe UN sub la tegmento de tradicia strukturo farita de japana cipreso arbo, simbolante la Shinto sanktejo. La tuta strukturo estas metita supre de rokoj donacitaj de Israelo.

La kutimo estas sonorigi dufoje jare - la 21 -an de marto, la unua printempa tago, kaj en la malferma tago de la Ĝenerala Asembleo de UN en septembro ĉiujare.

La sonorilo estis sendita por mallonga tempo al Osaka en Japanio por partopreni en la ekspozicio Expo 70 kaj poste returnita al sia loko ĉe la ĉefsidejo de UN. Samjare la Poŝta Servo de UN produktis serion da poŝtmarkoj kun la ilustraĵo de la sonorilo, kadre de serio de poŝtmarkoj pri artaĵoj posedataj de la organizo.

Tra la jaroj, Japana Mondpaca Asocio de Sonoriloj donacis dudek kopiojn de la sonorilo al urboj tra la mondo, inkluzive de: Ankaro, Berlino, Varsovio, Meksikurbo, Otavo, Montrealo, Braziljo, Bonaero, Los-Anĝeleso kaj Madrido .

Bildaro
-------

* La sonorilmartelo kaj la surskribo stampis sur ĝiLa sonorilmartelo kaj la surskribo stampis sur ĝi
* Plaketo supre de la sonorila strukturoPlaketo supre de la sonorila strukturo

Eksteraj ligoj
--------------

 **Japana Pacsonorilo** en Vikimedia Komunejo
* La japana pacsonorilo en la retejo de UN

Piednotoj
---------
La **Japana Nova Ondo** (japane ヌーベルバーグ Nūberu bāgu) estas grupo de malstreĉitaj japanaj filmofarantoj el la malfruaj 1950-aj jaroj al la 1970-aj jaroj. Kvankam ili ne konsistigas koheran movadon, ĉi tiuj artistoj dividis malakcepton de tradicioj kaj konvencioj de klasika japana kino favore al pli malfacilaj verkoj, ambaŭ teme kaj formale. Venantaj al la fronto en tempo de nacia socia ŝanĝiĝo kaj agitado, la filmoj faritaj en ĉi tiu ondo traktis tabuajn temojn, inkluzive seksan perforton, radikalismon, junulan kulturon kaj deliktecon, kontraŭkorean diskriminacion, kaj la sekvojn de la dua mondmilito. Ili ankaŭ adoptis pli malmulte ortodoksajn kaj eksperimentajn alirojn pri komponado, redaktado kaj rakontado.

La tendenco prenas sian nomon de la franca nova ondo, samtempa movado, kiu simile forĵetis la establitajn tradiciojn de sia nacia kino. Male al la franca ekvivalento, la japana nova ondo originis por fortigi lokan kinon (kiu estis subfosita de televidaj produktadoj) kun novaj ideoj de junaj direktoroj. Ne sukcesante en la studio-sistemo, tiuj produktoroj eventuale formis sendependajn produktentreprenojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉeĥoslovaka Nova Ondo
* Franca Nova Ondo
La **Nova kalvinana preĝejo** estas religia konstruaĵo en urbo Hajdúböszörmény (Hungario).

Historio
--------

Pro pligrandiĝo de la loĝantoj en fino de la 19-a jarcento estis aktuala pli nova kalvinana preĝejo en Hajdúböszörmény. La preĝejo estis farita en la jaroj 1897 kaj 1898 laŭ iamaj planoj de Károly Gerster. La orgeno estas aŭdebla dekomence, en 1913 ĝi estis renovigita, en 1943 kaj 1980 modernigita. Apartenas la la historio, ke iam persono vivis en la turo, kiu respondecis pri la sonorilado, ĝusta funkcio de la horloĝo kaj kontrolado de la ĉirkaŭaĵo por la fajrobrigado.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas laŭ placo sola en korto. En mezo de la fasado la turo reliefas, tie funkcias la ĉefenirejo. Ankaŭ flanke estas aliaj enirejoj. Ĝis nivelo de la navo la turo estas kvarlatera, pli supre jam oklatera. Ankaŭ en la flanka parto estas aliaj enirejoj. La navo formas brikon. Interne laŭ la kutimoj la muroj estas blankaj, sed la plafono estas arka kun pentraĵoj. Galerioj tenataj per feraj kolonoj etendiĝas en ĉiuj lateroj. Kontraŭ la ĉefenirejo impona predikejo estas videbla, pli supre la orgeno troviĝas.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2017-04-29 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**George McAfee McCune** (naskiĝis la 16-an de junio 1908 en Pjongjango, nuna Nord-Koreio; mortis la 5-an de novembro 1948) estis usona lingvisto. Kune kun Edwin O. Reischauer li evoluigis la transskribon de McCune-Reischauer por la korea alfabeto.

Li naskiĝis en Pjongjango kiel filo de usona eduka misiisto, George Shannon McCune, kaj ricevis sian bazan lernejan edukon en Koreio. Poste li studis en la universitato *Huron* en Sud-Dakoto kaj post unu jaro plustudis en la Universitato *Rutgers* de Nov-Ĵerzejo. Li finis la studojn per bakalaŭra diplomo en la universitato *Occidental College* de Los-Anĝeleso en 1930.

Lia frato, Shannon Boyd-Bailey McCune (1913-1993), estas geografo kiu verkis plurajn anglalingvajn librojn pri Koreio por la ĝenerala publiko.

Eksteraj ligiloj
----------------

Informoj pri George M. McCune en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 368933
* GND: 126592160
* LCCN: n81147629
* VIAF: 8383656
* ISNI: 0000 0001 0952 399X
* SUDOC: 10239878X
* NKC: uk20181017586
 |
**Nova kastelo de Neustadt** (germane *Schloß Neustadt*) troviĝas en Neustadt an der Orla, Germanujo. Sekve Burgo Arnshaugk (de kie longtempe administritis la tuta urbo) kromnomiĝas *malnova kastelo*.

Historio
--------

Konstruitis ĝi sur la fundamentoj de monaĥejo de la aŭgustenanoj kiu fonditis en 1294. Ĉi-laste siavice estis starigita sur muraro de alia burgo de la Arnshaugker-oj. En 1471 ekis la novkonstruo de klostro kaj klostrokirko. Tiam kreita bierfarejo plue uzitis ekde 1524. Inter 1516 kaj 1524 gastis ĉi tie plurfoje Marteno Lutero. Kiam dum la Tridekjara milito detruitis la monaĥejo tute, duko Morico (Saksio-Zeitz) starigis tie kastelon barokstile. La kirko dividitis por krei fortimpresan enirejon; ĝi ekzistas eĉ hodiaŭ. La ekonomiaj ejoj alvenis en la kuro de la tempo. En 1681, post la morto de Morico, estis duko Frederiko Henriko (Saksio-Zeitz-Pegau-Neustadt) kiu translokis la rezidejon disde Pegau al Neustadt. Murorestaĵoj kaj ronda turo de la iama klostro spekteblas ankoraŭ en flegita parko kun skulptaĵoj. 

En 1718 la Neustadt-subdistrikto revenis al Elektoprinclando Saksio. Ĝis 1794 suverenis pluraj princoj. En 1815 Neustadt iĝis parto de la Granddukujo Saksio-Vajmaro-Eisenach. La kastelo iĝis laŭbezone loĝejo por anoj de la grandduka familio kaj parto de administraj buroaro. Poste servis la tuto kiel tribunalo. En la flanka ejo ueste de la kastelo estis kelkaj karcerĉeloj. 

Ekde la fino de la Dua mondmilito havis sian buroon ĉi tie la entrepreno Wismut, poste ekgastis la subsdistrikta lernejo de Freie Deutsche Jugend (FDJ). Laste ĝi estis internejo por profesilernantoj. En 1996 ekzistis ideoj allifari ĝin je oldulejo.

Ekis en 2001 ampleksaj restaŭradoj dum kiuj trovitis ankaŭ konstruajn nekongruaĵojn sed ankaŭ nekonataj aferoj (diloj, pentraĵoj). En oktobro 2007 komenciĝis aliaranĝlaboroj por lerneja uzo kaj fakte sukcesis en 2008 inaŭguro de la privata instruigejo *Schloßschule* de la porlaborista bonfarorganizo Arbeiterwohlfahrt kaj starto kun du klasoj. Tamen la arkitekturaj plibonigoj kaj plifajnigoj neniam ĉesis, ekz. restarigitis la meza konostruaĵero inter kastelo kaj la iama loĝadozono. En 2019 festitis la fino de la kvara kaj lasta restaŭradetapo.

Ekde julio 2020 rajtas tiu ĉi lernejo nomi sin *Umweltschule in Europa* (eŭropa ekologia lernejo).

Arkitektura gravo
-----------------

Havas la trietaĝa konstruaĵo mezan portalon kaj krucripvolban ŝtuparon. Embleme por la tuta urbo tronas okangula turo kun baroka spajro. La sonorilo enture sonas po unu fojo por horo. Rekte ĉe Ernst-Thälmann-strato staras la lernejo kaj ne tro for de la foirejo ĉe la rando de la urba parko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nova kastelo (Neustadt) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Notoj
-----

1. ↑   Manfred Lange, Brit Wollschläger: *Neustadt an der Orla - Bilder von gestern und heute* (=Beiträge zur Geschichte und Stadtkultur), dua eldono, Vopelius, Jena 2007, ISBN 978-3-939718-16-1, p. 76
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2022-06-27. Alirita 2023-01-25.
3. ↑  Lange (2007), p. 77
4. ↑  domohistorio[*rompita ligilo*]
**Menongue** estas urbo kaj ankaŭ komunumo (*Concelho de Menongue*) de la provinco de Cuando Cubango, en la sudoriento de Angolo, lima regiono kun Namibio kaj Zambio. Ĝi estas ĉefurbo de la provinco de Cuando Cubango.

Geografio
---------

Banita de la rivero Cuebe, alfluanto de la Okavango en la loĝloko de Caiundo. 
Menongue distancas 1 051 km de Luando kaj 342 de Kuito.
La teritorio havas surfacan etendon da 23 565 km² kaj loĝantaron de 280 846 loĝantoj.

Limas norde kun la provinco de Bié, komunumo de Chitembo; 
oriente kun la komunumoj de Cuito Cuanavale kaj de Nancova; 
sude kun tiu de Cuangar; 
kaj okcidente kun la provinco de Cunene, komunumoj de Cuañama, Cuvelai kaj Cuchi.

Komunumoj
---------

Ĉi tiu komunumo enhavas kvar komunumojn:

* Menongue.
* Cueio,
* Caiundo,
* Missombo.

Historio
--------

Dum la portugala koloniado kaj ĝis 1975 estis nomita Serpa Pinto en honoro al la militista portugala esploristo kun la sama nomo.

Ekonomio
--------

Agrikulturo de vivtenado kun gravaj bestnutraĵoj por bovoj.

Referencioj
-----------

1. ↑  Instituto Nacia de Statistiko, Angola.
2. ↑  Taksitaj en 2006 [[http://www.geohive.com/cntry/angola.aspx?levels=>Kuando%20Kubango]]
3. ↑  Wikimapia Koordenatoj 14°39'1"S 17°40'52"E []

* (portugale)  Arkivigite je 2009-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
* (angle)  AO.CC.MIN
**Montgibaud** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 234 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2004.

Geografio
---------

Montgibaud etendiĝas sur 13,99 km², kaj havis 234 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 17 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Montgibaud antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Louis Chassaing, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Montgibaud apartenas al la kantono de Lubersac, kies ĉefurbo estas Lubersac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Lubersac
La **Mara metroo** - itale *Metrò del Mare* - estas mara servo kiu, uzante plejparte apogflugilajn boatojn, ligas la plej gravajn havenojn ĉe la marbordo de la itala regiono Kampanio.

Ĝi estis aktiva de 2001 ĝis 2012, administrita de la konsorcio kiu inkludis kelkajn navigaciajn kompaniojn el Kampanio, kaj estis reaktivigita en 2016, financita de la Kampania regiono.

Historio
--------

Ĝi estis komence aktiva nur dum la somera periodo, kaj komence la unua linio kiu kunligis Bacoli kun Sorrento, pasante tra gravaj centroj de la Golfo de Napolo kiel Napolo, Torre del Greco, Torre Annunziata, Castellammare di Stabia kaj Vico Equense. Konsiderante la bonŝancan sperton kaj la enorman sukceson kiun ĝi ricevis, la sekvan jaron krom la unua linio ankaŭ estis establitaj aliaj, ĝis 6 linioj kiuj kunligis ne nur la havenojn de la Golfo de Napolo, sed ankaŭ la golfo de Salerno kaj la geografiua regiono *Cilento*, kelkaj el kiuj estis igitaj funkciaj tutjare.

Post kiam en 2011 la sekcioj ene de la Golfo de Napolo kaj en 2012 la linioj por Cilento ankaŭ estis nuligitaj, en januaro 2016, la regiono anoncis la aktivigon de 4 linioj por somero 2016, ankaŭ konfirmitaj por la sekvaj jaroj, almenaŭ ĝis aŭtuno 2021.

Referencoj
----------

1. ↑  "mara metroo 2021 Salerno - Agropoli - Amalfi - Positano"
**George Oxenden** (oktobro 1651 - 21 februaro 1703) estis angla akademiisto, advokato kaj politikisto, kiu membriĝis en la Ĉambro de komunuloj de Britio de 1695 ĝis 1698.

Oxenden estis la filo de Sir Henry Oxenden, 1a Baroneto de Deane, Kent kaj lia edzino Elizabeth Merideth, filino de Sir William Meredith, 1a Baroneto. Li estis akceptita ĉe Trinity Hall, Kembriĝo kiel erudiciulo la 8an de julio 1667 iĝante membro (*Fellow*) en 1671 kaj ricevis la LLB en 1673, MA en 1675 kaj LLD en 1679. Li estis korpigita en la Universitato de Oksfordo en 1674 kaj eniris en la Doktora Komunumo en 1679. En 1684 li fariĝis Regius-a Profesoro pri Civila Juro en Kembriĝo. Li iĝis Majstro de Trinity Hall en 1689. Li ankaŭ iĝis vicargeneralo al la Ĉefepiskopo de Canterbury kaj Dean of Arches kaj juĝisto de la admiralitato en 1689. Li estis unu el la komisaroj por la rekonstruado de la Katedralo de Sankta Paŭlo de 1692 kaj Vickanceliero de la Universitato de Kembriĝo inter 1692-1693.

En 1695, Oxenden elektiĝis kiel Parlamentano por la Universitato de Kembriĝo kaj tenis la sidlokon ĝis 1698 kiam li finis malsukcese.

Oxenden mortis en sia domo en la Doktora Komunumo kaj entombiĝis en la familia loko de Wingham.

Oxenden geedziĝis kun Elizabeth Dixwell, filino de Sir Basil Dixwell, 1a Baroneto ĉirkaŭ 1700. Elizabeth estis "Maid of Honour" al Reĝino Maria. Liaj filoj Henry kaj George sukcese sinsekvis al la Oxenden-baronetaro.
**Nándor Bacsó** [baĉO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bacsó Nándor** estis hungara meteologo, profesoro.

Nándor Bacsó  naskiĝis la 13-an de marto 1904 en Szolnok. Li mortis la 29-an de majo 1974 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Nándor Bacsó frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány. Ekde 1927 li laboris en Tutlanda Meteologia instituto, sed ekde la sama jaro li ankaŭ instruis. En 1941 li doktoriĝis en Universitato de Pécs. En 1953 li kandidatiĝis. En 1957 li iĝis katedrestro, post 2 jaroj li denove doktoriĝis. Li redaktis fakrevuon, krome li kontribuis pri meteologio.

Li ricevis 2 memormedalojn. Li edziĝis dufoje, resume li havis 2 filojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Mikroklíma és növényzet a Bükkfennsíkon* (1934)
* *A hőmérséklet szélső értékei Magyarországon* (1952)
* *Bevezetés az agrometeorológiába* (1958)

Memorigiloj
-----------

* strato en Szolnok

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2012-07-02 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 529069
* LCCN: no94018725
* VIAF: 74874097
* ISNI: 0000 0000 8003 2336
 |
**Menoikeo**, (latine *Menoikeus*) estas en la helena mitologio nomo de du viroj el la sama familio. Ili ambaŭ rilatas al dramaj eventoj en Tebo.

Menoikeo - patro de Kreono
--------------------------

Lia orgino atingas historion, ĝis praulo Kadmo, fondinto de Tebo kaj familifondintoj nomataj Spartoj. Posteuloj de Menoikeo estis Kreono, dufoje reganta en Tebo kaj ankaŭ Jokasta, kiu fariĝis edzino de la reĝo Laio kaj patrino de Edipo. Pli poste, post tragikaj eventoj, donitaj de sorto, ŝi fariĝis ankaŭ edzino de Edipo, kiu montriĝis murdinto de sia patro. 
Kiam Edipo, en sia infanaĝo forigita, revenis en Tebon, senkonscie mortigis viron, kiu pli poste montriĝis esti lia patro. Kiam li poste edziĝis al sia patrino, dioj koleriĝis kaj postulis punon por li. Do ili sendis kontraŭ Tebo peston, kiu la landon ege turmentis. Divenisto Tiresio sciigis volon de dioj: la urbo estos savita de la pesto, kiam pro ĝi mortos unu el Spartoj, viroj naskitaj el drakaj dentoj, kiujn Kadmo laŭ konsilo de dioj semis en la teron. 
Menoikeo senhezite ĵetis sin de muregoj kaj Tebanoj danke laŭdis lin. Sed la ofero estis vana kaj ne povis forturni ĉiujn danĝerojn kaj katastrofojn, kiuj Tebon inundis kaj gvidis ĝis detruo de la urbo.

Menoikeo - filo de Kreono
-------------------------

Tiu ĉi viro, nomata ankaŭ *Megareo*, estis filo de la sama reĝo Kreono kaj historio ripetiĝis. Ankaŭ li mortigis sin antaŭ pordegoj de la urbo, por ke li savu ĝin de atakoj de Sep kontraŭ Tebo. Ankaŭ tiu ĉi ofero ne sukcesis, multe da viroj en la milito falis. Sed Tebo ankoraŭ savis sin. Nur por dek jaroj, post kiam ĝi estis konkerita kaj detruita en la milito de Epigonoj.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo 9914233 Menoikeus en la ĉeĥa Vikipedio.*
**Nándor Horánszky** [horAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horánszky Nándor** estis hungara kuracisto, neŭrologo. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *hórai* kaj *tótfalusi*. 
Nándor Horánszky  naskiĝis la 11-an de decembro 1899 en Budapeŝto. Li mortis la 30-an de novembro 1976 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Nándor Horánszky lernis en Universitato de Budapeŝto, poste inter 1925-1930 li laboris en la universitata kliniko. En 1930 li atingis la kuracistan rangon ĉefkuracisto. Post la 2-a mondmiliton li reestablis la kuracan reton en Buda. Li daŭre kuracadis en diversaj neŭrologiaj hospitaloj. En 1969 li pensiuliĝis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Über einige neuere Behandlungsmethoden der Schizophrenie* (1928)
* *Schwartzer Ferenc és Schwartzer Ottó jelentősége a magyar psychiatria történetében* (1959)
* *A magyar elmegyógyászat a XIX. században* (1968)
* *Deák Ferenc lelki alkatának és betegségének befolyása pályájára* (1972)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Nándor Gilyén** [gijEn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gilyén Nándor** estis hungara arkitekto, statikisto, altlerneja instruisto. Lia frato estis Jenő Gilyén.

Nándor Gilyén naskiĝis la 1-an de februaro 1931 en Budapeŝto, li mortis la 20-an de januaro 2010 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Nándor Gilyén maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1949, poste li akiris arkitekturan diplomon en Konstrua kaj Trafika Teknikuniversitato en 1954. Post siaj studoj li estis samloke asistanto ĝis 1962. Inter 1964-1966 li laboris en ministeria instituto, poste en pluraj ŝtataj arkitektaj laborejoj. Li fokusiĝis pri statikaj problemoj. En 1992 li pensiuliĝis, tamen poste li estis privata entreprenisto.

Elektitaj statikaj laboroj
--------------------------

* restaŭrado de Preĝejo Ĉieliro de Maria (Vár)
* restaŭrado de Kalvinana kirko (Sonkád)
* restaŭrado de Kalvinana kirko (Gyügye)
* pligrandigo de Preĝejo Sankta Antonio (Pasarét)
* restaŭrado de Kastelo de Pápa

Elektitaj libroj
----------------

* *Panelos és öntött falas épületek méretezése vízszintes terhekre*
* *Épületdiagnosztika* (kunaŭtoro)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 686280
* VIAF: 121453435
* ISNI: 0000 0001 1008 5667
* BNF: 12790022t
 |
Koordinatoj: 44° 39′ 54″ N 5° 27′ 46″ O﻿ / ﻿44.66500 °N, 5.46278 °O﻿ / 44.66500; 5.46278 (mapo)

**Menglon** estas franca komunumo lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havis 388 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Menglon etendiĝas sur 36.47 km², kaj havis 388 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 11 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Drôme, en la okcidenta parto de la francaj Alpoj.

Historio
--------

La departemento Drôme estis oficiale kreita la 5-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Henri Lagarde, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

La kastelo Saint-Ferréol estas rektanguloforma kun turoj ĉe ĉiu angulo.

Administrado
------------

Menglon apartenas al la kantono de Châtillon-en-Diois, kies ĉefurbo estas Châtillon-en-Diois. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Drôme
* Kantono de Châtillon-en-Diois
**Nándor Bernolák,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bernolák Nándor** estis hungara politikisto, ministro, juristo, profesoro, parlamentano.

Nándor Bernolák  naskiĝis la 2-an de oktobro 1880 en Hungara reĝlando en iama vilaĝo Radvány [radvAnj], kiu nun estas urboparto de Banská Bystrica en Slovakio. Li mortis la 8-an de aŭgusto 1951 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Nándor Bernolák frekventis universitatojn ĉefe en Budapeŝto, Berlino kaj Kolozsvár. En 1908 li ekinstruis en Reĝa Jura Akademio (Kassa), ekde 1913 li estis juĝisto en la sama urbo. En 1914 li denove instruis jam en Universitato de Debrecen. En 1920 li estis elektita parlamenta deputito. Inter 1921 kaj 1922 li estis ministro, poste li estis universitata privata profesoro, krome advokato.

Liaj kontribuaĵoj (elekto)
--------------------------

* *A semmisségi panasz* (1902)
* *A tévedés tana a büntetőjogban* (1911)

Memorigiloj
-----------

loĝkolonio en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

* hungarlingva biografio (la koncernan tekston vi trovos post klako al litero B)

* Kategorio Nándor Bernolák en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 509940
* GND: 126044643
* VIAF: 42818681
* ISNI: 0000 0000 7992 8119
 |
**Nándor LÁNG,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Láng Nándor** estis hungara arkeologo, arthistoriisto, filologo, profesoro, instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1936).

Nándor Láng  naskiĝis la 3-an de januaro 1871 en Hungara reĝlando en Deliblát (nuntempa Deliblato en Serbio). Li mortis la 17-an de marto 1952 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Nándor Láng frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1888-1894. Li ekinstruis en gimnazio jam en 1893, krome li studvojaĝis al Parizo. En 1908 li habilitis en universitato en Budapeŝto. Li instruis en universitato kiel katedrestro de Debrecen inter 1914-1932, krome li estis 2 jarojn ankaŭ rektoro. Li kelkfoje studvojaĝis al Italio, Grekio, Turkio. Li okupiĝis precipe pri Aquincum, Panonio. Li pensiuliĝis en 1932. Li ricevis memormedalon en 1942.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Analecta ad latinitatis Hungarorum dictionarium* (1892)
* *A görög művészet története* (Historio de la grka arto) (1905)
* *A Dolichenus-kultusz emlékei* (1923)
* *A savariai Dolichenus-csoportozat* (1944)

Fontoj
------

* biografio kun foto
* hungarlingva biografio

* Kategorio Nándor Láng en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 450050
* GND: 172967511
* VIAF: 212861879
* ISNI: 0000 0003 5880 9374
* SUDOC: 162321732
 |
**Nándor Hérics** [hEriĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hérics Nándor** estas hungara grafikisto.

Nándor Hérics  naskiĝis la 8-an de majo 1956 en Kisbér.

Biografio
---------

Nándor Hérics studis private de Károly Kerti en Tata (Hungario), krome li havis diplometon pri montrofenestristo. Li vizitis ankaŭ belartajn liberajn lernejojn en Budapeŝto. Ekde la malfruaj 1970-aj jaroj li vivis en Budapeŝto kaj laboris en firmao pri foiroj. En 1990 li establis propran firmaon pri grafikaĵoj. Li kreas diversajn grafikaĵojn, pentraĵojn, lumantajn skulptaĵojn (plej ofte el neonlampoj). Li ricevis premiojn inter 1973-2018.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Kisbér (1973, 2007)
* Tata (1979)
* Esztergom (1983, 2008)
* Budapeŝto (1984, 1988, 1995, 2005, 2011, 2017)

Elektitaj libroj
----------------

* Kosárfonás Kisbéren
* Plakátkönyv

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio[*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 628599
 |
**Nándor Bihary** [bihari], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bihary Nándor** estis hungara aktoro. Lia origina nomo (laŭ hungarlingve kutima nomordo) estis *Burger Nándor József*, lia pli nova familia nomvarianto estis *Bihari*.

Nándor Bihary  naskiĝis la 20-an de marto 1900 en Gyöngyös, li mortis ie en 1948.

Biografio
---------

Nándor Bihary havis rolojn kiel infano en teatro de Zsigmond Feld. Kiel plenkreskulo li ludis ekzemple en Teatro Kisfaludy, Pápa, Nyíregyháza, ankaŭ en Rumanio por la hungara minoritato. En 1927 li estis videbla en Kaposvár kaj Pécs, poste en aliaj provincaj urboj. Ekde 1936 li havis rolojn en pluraj teatroj en Budapeŝto. En 1945 li iĝis militkaptito, sed en la sekva jaro li povis hejmenveni.

Li edziĝis dufoje (en 1922 kaj 1938). Lia opereto *Katinka* estis prezentita en Teatro Városi.

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Egri csillagok* (1923) - István Dobó (unu el la ĉefroloj)
* *Alo, America!* (1926)
* *Áll a bál* (1939) – Szása
* *Estélyi ruha kötelező* (1942) – kelnero
* *Boldoggá teszlek* (1944) – meblisto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
La **Ekspedicio Ĥanazoro** (armene:Խանասորի Արշաւանքը , "Ĥanasori Arŝaŭankĕ") estis atako de la armena neregula unuo kontraŭ la kurda tribo Mazriko la 25-an de julio 1897. En 1896, en la sekvo de la Defendo de Van, la Mazrik-tribo embuskis kaj buĉis multajn el armenaj defendantoj de Van kiam ili retiriĝis al Irano. Daŝnako decidis venĝi sin, kondukante al la Ekspedicio Ĥanazoro.

Proksimume unu jaron post la okazaĵoj de la Preno de la Otomana Banko en 1896, la Daŝnako decidis venĝi sin kaj "puni" la kurdan Mazrik-tribon pro ĝia rolo en la Hamidaj masakroj kaj ĝia embusko kontraŭ defendantoj de Van. La Mazrik-tribo troviĝis en la kamparo de Ĥanazoro, proksime de Avarajr. La Armena Revolucia Federacio, kun la subteno de la Hunĉaka Partio kaj la Armenakanoj, organizis atakon kontraŭ la tribo. La operacio estis ideo de Nigol Duman kune kun Vardan Mehrpanjan kaj Iŝĥan Arghutjan, ĉiuj partoprenis kiel komandantoj de la operacio. La 25-an de julio 1897, ĉe la tagiĝo, 150 armenaj fidajoj atakis la Mazrik-tribon, mortigante ĉiujn virojn kaj nur lasis vivantaj la virinojn kaj infanojn. La Mazrik-estro, Ŝaraf Beg, sukcesis eskapi danke al la mallumo. La atako finiĝis la 27-an de julio 1897.

Kvankam Garo, frato de unu el la fondintoj de Daŝnako (Stepan Zorjan) kaj 25 aliaj fidajoj estis inter la viktimoj, la ekspedicio estis malgranda triumfo por la armenoj, kaj armee kaj morale. Kiel rezulto, armenoj konstruis sian memfidon; ilia kredo sur kapablo defendi sin estis nun plifortigita. Tiu tago estas memorata de Armena Revolucia Federacio kiel grava okazaĵo en la historio de la armena lukto por libereco.
**Nándor Körmendy** [kormendi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Körmendy Nándor** estis hungara arkitekto.

Kirko de Sopron fare de 
Nándor Körmendy
Kirko de Csorna fare de 
Nándor Körmendy
Nándor Körmendy  naskiĝis la 28-an de februaro 1894 en Celldömölk. Li mortis la 24-an de februaro 1969 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Nándor Körmendy frekventis benediktanan gimnazion en Győr, poste li akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato József en 1912, poste li laboris en diversaj arkitektaj projektaj laborejoj. En la fruaj 1920-aj jaroj li fondis propran arkitektan laborejon. Ekde 1949 li laboris en diversaj ŝtataj arkitektaj institutoj. En 1942 li ricevis premion, en 1965 li pensiuliĝis. Li projektis diversajn konstruaĵojn (kirkojn, hospitalojn, banejojn, lernejojn).

Elektitaj projektitaj konstruaĵoj
---------------------------------

* psikiatria hospitalo, Budapeŝto (1928)
* bazlernejo, Budapeŝto (1930)
* Preĝejo Koro de Jesuo (Csorna)
* Preĝejo Koro de Jesuo (Komárom)
* Preĝejo Stefano la 1-a (Sopron)
* kirko en Győr
* traŭmatologia hospitalo en Budapeŝto (1940)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla lasta)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Nándor Kertay** [kertai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kertay Nándor** estis hungara bestokuracisto, profesoro, mikrobiologo. Lia origina familia nomo estis **Kerbler**.

Nándor Kertay  naskiĝis la 27-an de majo 1892 en Budapeŝto. Li mortis la 14-an de februaro 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Nándor Kertay akiris veterinaran diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1919, li doktoriĝis en 1922. Post la diplomo li laboris en instituto, kie li esploris vakcinojn. Ekde 1933 li faris la samon, sed en esplora laboratorio. En 1943 li ricevis la titolon veterinara konsilisto, en la sekva jaro li estis nomumita titulara universitata profesoro. En 1952 li establis mikrobiologian laboratorion, kie li laboris ĝis sia morto. En 1953 li kandidatiĝis. Lia laborado kontribuis al la enlandaj likvidoj de hundo-rabio kaj bovo-tuberkulozo.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A magyarországi fix veszettségi vírus fontosabb biológiai tulajdonságai* (1932) - kunaŭtoro
* *A bovin és a humán tuherkulózis kérdéseiről* (1955) - kunaŭtoro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Eksklamacio** estas lingva rimedo kiu povas esti uzata kaj en normala ĉiutaga parolado kaj por pli preciza celo en literaturaj tekstoj. Ĉiukaze la bazo de la rimedo estas la sama: **laŭtigi kaj reliefigi** la diraĵon. En normala skribado tiu rimedo oni signu per specifa ortografa signo [**!**] kaj kutime la eksklamacia frazo komencas per eksklamacia vorto -Kiel, Kia,...- aŭ per interinterjekcio -ve!-.

En **literaturo** ĝi funkcias kiel parolfiguro celanta esprimi fortan senton pro diversaj kialoj eblaj, ĉu miro ĉu kolero ĉu timo, ktp. Oni vidu kiel ĝi funkcias ekzemple en la "Morto de Antoñito Camborio" en la *Cigana Romancaro* de Federico García Lorca, laŭ traduko de Fernando de Diego, kiam tiu cigano ĵus estis mortovundita:

"-Ve, Federico García,

voku al Civilgvardi!"

Kompreneble tiu momento elstariĝas danke al tiu eksklamacio super la aliaj de la poemo, ĉar dum ĝi la ĉefrolulo mortiĝas.

Specifa tipo de eksklamacio estas **apostrofo** kiu konsistas je tuja rompo de la rakonta aŭ parola fadeno por rekte alparoli ĉu ĉeestantojn ĉu malĉeestantojn ĉu vivajn ĉu nevivajn estaĵojn aŭ eĉ al si mem.

"Ho, Dio, aŭskultu min"
Vintro de 1899 : Colbeck, Bernacchi kaj Evans senfeligante fokon.
La **ekspedicio Southern Cross** (angle *Southern Cross Expedition*), ankaŭ konita kiel la **Brita Antarkta Ekspedicio 1898–1900** (*British Antarctic Expedition 1898–1900*), estis la unua brita ekspedicio de la heroa epoko de antarkta esplorado. Ĝi antaŭis la multe pli famajn ekspediciojn de Robert Falcon Scott kaj Ernest Shackleton de la sekva jardeko.

La ekspedicio Southern Cross estis nomita laŭ la anglalingva nomo de la konstelacio Suda Kruco. Ĝi estis la persona projekto de la norvega-brita esploristo kaj instruisto Carsten Borchgrevink. La ekspedicianoj sukcese atingis la kabon Adare sur la antarkta kontinento kaj travintris tie. La tuta aventuro estis financita de la brita magazineldonisto George Newnes.

* Kategorio Ekspedicio Southern Cross en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 300515
* LCCN: n85008571
* VIAF: 312985603
* SUDOC: 027717003
* BNF: 11969994x
* NLA: 49867103
* BIBSYS: 4038052
 |
La ekspediciuloj sur la suda poluso, 18-a de januaro 1912.
La **ekspedicio Terra Nova** (1910-1913), oficiale la **Brita Antarkta Ekspedicio de 1910**, estis estrita de Robert Falcon Scott, kiu antaŭe ankaŭ estris la ekspedicion Discovery en 1901-04. La nomo de la ekspedicio devenas de ties provizŝipo, la *Terra Nova*. Ĝia ĉefa celo, klarigita de Scott mem, estis la atingo de la suda poluso.

La anoj de Scott atingis la sudan poluson la 17-an de januaro 1912 sed konstatis, ke la rivala ekspedicio de Roald Amundsen estis jam alveninta tien. Scott kaj liaj kunuloj sekve mortis dum sia reveno el la poluso. Iliaj taglibroj estis retrovitaj de savekspedicio ok monatojn poste, tiel ke oni tamen multe scias pri la ekspedicio.

Vidu ankaŭ
----------

* George Murray Levick

* Kategorio Ekspedicio Terra Nova en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 260231
* GND: 260353-6
* LCCN: n50049882
* VIAF: 82146937748013830928
* ISNI: 0000 0001 2195 3677
* SUDOC: 032222238
* BNF: 123294777
* NLA: 35021987
* BIBSYS: 90643639
* BNE: XX4690804
 |
**Doksologio** (el la greka: *doxa* - gloro, *logos* - vorto, parolo)
estas liturgia formulo, per kiu oni laŭdas Dion. Ĝi estas mallonga himno, plej ofte uzata fine de preĝo.

Inter la plej konataj doksologioj estas

* la aldonaĵo fine de la Patro nia:  
*Ĉar Via estas la regno kaj la potenco kaj la gloro eterne.* (Mat 6,13)

* la Gloria Patri:  
*Gloro al la Patro kaj al la Filo kaj al la Sankta Spirito kiel en la komenco, tiel nun kaj ĉiam, kaj en eterno. (komparu Mat 28,19)*

* la teksto de Thomas Ken "Praise God from whom all blessings flow" reverkita en Esperanto kiel:  
*Al Dio laŭdu tuta ter',/ Lin laŭdu la ĉiela sfer';/ Laŭdadu ni sen intermit'/ Al Patro, Filo, kaj Spirit'.*

*Doksologio* de J C Rust
La unua originala doksologio verkita (kun originala melodio) en Esperanto estis jena de John Cyprian Rust (en *Ordo de Diservo*, 1907):

*Estu nun laŭdata Dio / Ĉiam, ĉie, kaj de ĉio;*
Sur la tero de l’ homaro; / De l’ ĉiela anĝelaro.
Estas li vivdona fonto, / La beninto kaj benonto,
Patro, Filo, kaj Spirito: / Laŭdu lin sen intermito.
**Ekspedicio de Amundsen al la Suda Poluso** estas norvega ekspedicio gvidata de Roald Amundsen, kies anoj kiel unuaj atingis Sudan Poluson. Amundsen kaj liaj kamaradoj atingis ĝin la 24-an de decembro 1911, kvin semajnoj antaŭ alveno de Robert Falcon Scott kiu estis gvidanto de ekspedicio *Terra Nova*. Amundsen kun sia teamo sekure revenis al bazo situigita ĉe marbordo de Antarkto. Dekkelkajn monatojn poste li sciis pri morto de Scott dum reveno el Suda Poluso.

Komencen Amundsen planis organizadon de ekspedicio al la Norda Poluso. Li komencis vastan kampanjon por kolekti fonduson kaj ricevis ankaŭ permeson de Fridtjof Nansen por uzi lian antaŭan ŝipon „Fram". Preparado al tiu ekspedicio estis konfuzitaj en 1909 per novaĵo pri alveno de Frederick Cook kaj Robert Peary al la Norda Poluso. Amundsen do ŝanĝis planojn de ekspedicio kaj decidis ekspedici al Suda Poluso. Ne informis pri tio al publika medio, por ne demotivigu subtenantojn. Informis pri ŝanĝo de la planoj ĵus mallonge antaŭ forveturo el Madejro en septembro 1910. 

Amundsen fondis sian bazon ĉe Balengolfo enirante en Ross-glacikampo. Post kelkaj monatoj de preparadoj, esplorpreparoj kaj unu ne sukcesa provo atingi la Poluson, Amundsen forlasis bazejon kune kun 4 anoj oktobre 1911. Dum ekspedicio la esploristoj malkovris Glaĉeron Axel Heiberg pro kio trairis Antarktan Altebenaĵon. Lertkapabla uzo de skioj kaj kunjungitaĵoj ebligis al teamo rapidan atingon por sekvi sen grandaj problemoj al Suda Poluso.

* Ekspedicio de Amundsen al la Suda Poluso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ekspedicio de Amundsen al la Suda Poluso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Wyprawa Amundsena na biegun południowy en la pola Vikipedio.*
**Uĥto** (ruse *Ухта*, per komilingvo *Уква (Ukva)*) estas urbo en Komiio en Rusio. La urbo estis fondita en jaro 1929. Ĝi havas urbostatuson ekde jaro 1943. Ĝi estas la plej granda loĝpunkto de la urba distrikto Uĥta. Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 87425. Ĝi estas dua urbo laŭ kvanto de loĝantoj en Komiio (post Siktivkar). En la urbo estas fervoja stacio.

Ekde 1929 ĝis 1943 la urbo nomiĝis Ĉibju (ruse *Чибью*, per komilingvo *Чибъю*).

Personoj
--------

* Viktor Aleksandroviĉ Lapkalo, (1956), pentristo

Nombro de loĝantoj
------------------

* 1959: 36,1 mil
* 2002: 103,3 mil
* 2011: 99,6 mil

Geografio
---------

La urbo troviĝas en la valo de rivero Uĥta kaj ĝia enenfluaĵo Ĉibju (Чибью) (apartenanta al baseno de rivero Peĉora (*Печора*)). Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 63° 34′ N 53° 42′ O﻿ / ﻿63.567 °N, 53.700 °O﻿ / 63.567; 53.700 (mapo)Koordinatoj: 63° 34′ N 53° 42′ O﻿ / ﻿63.567 °N, 53.700 °O﻿ / 63.567; 53.700 (mapo).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en la jaro 2005).

Flago de Komiio
Urboj de Komiio

**Ĉefurbo**: Siktivkar

Inta |
Jemva |
Mikun |
Peĉora |
Sosnogorsk |
Uĥta |
Usinsk |
Vorkuta |
Vuktil