recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Zaperedillja** ukraine **Запереділля** estas ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto kaj municipo de Miĵgirja.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Miĵgirja en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 28′ 29″ N 23° 30′ 15″ O﻿ / ﻿48.47472 °N, 23.50417 °O﻿ / 48.47472; 23.50417 (mapo)Koordinatoj: 48° 28′ 29″ N 23° 30′ 15″ O﻿ / ﻿48.47472 °N, 23.50417 °O﻿ / 48.47472; 23.50417 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 391 m
* Loĝantaro: 1040
* Poŝtkodo: 90005
* Telefonprefikso: 03146

Situo
-----

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1400. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Zaperedillja. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
**Turismo** > **Gvidlibro pri Pekino** > **Ĝongŝan-parko**  

La ĉarma parko situas okcidente de Tian An Men-pordego. Ĝi origine estis templo en Ĝin-dinastio. En ming-dinastio oni konstruis tie la altaron Ŝeĝji. Por memorigi pri s-ro Sun Ĝongŝan (konata de la Okcidente kiel Sun Jatsen), pioniro de la ĉina demokratia revolucio, oni alinomis ĝin Ĝongŝan-parko en 1928.

suda pordego de ĝongŝan-parko 
Enpaŝinte la sudan pordon, oni povas vidi zigzagan koridoron brilkolore pentritan, kiu etendiĝas orienten kaj okcidenten. Transe de la koridoro kuŝas placo, antaŭ kiu estas la ŝtona portalo "Defendo de Paco".

Tra tiu portalo oni povas vidi aleon, ĉe kies norda flanko vice staras sep altegaj antikvaj cipresoj, kiuj formas naturan fonon de la placo. Laŭdire tiuj arboj jam aĝas pli ol 1,000 jarojn. Inter ili kurioza estas arbo ĉe la orienta fino de la aleo. El ĝia trunko elkreskas soforo, kaj pro tio ĝi ricevis la nomon "Cipreso Brakumanta Soforon". Ĝi estas malofte videbla inter la ĝardenaj arboj.

Direktante sin okcidenten, oni venas al la suda pordo de la interna korto. En la mezo de la korto estas la kvadrata altaro Ŝeĝji. Ĝi estis tritavola teraso masonita el blanka marmoro. La supra ebeno estas sternita per grundo de kvin koloroj ruĝa, blanka, nigra, blua kaj flava en siaj centro kaj kvar punktoj montritaj de kompaso. Tio signifas, ke la tuta tero sub la ĉielo apartenas al la imperiestro. En la centro de la altaro staras kvadrata ŝtona kolono, kiun oni nmis Ŝtata Ŝtono. Ĝi signifas, ke la ŝtato estas fortika kiel ŝtono. En ĉiuj dua kaj oka monatoj la imperiestroj de Ming- kaj Ĉing-dinastioj venis tien por kulti la dion de tero kaj preĝi por riĉa rikolto. Norde de la altaro estas Bajdian-halo, kie la imperiestroj ripozi post promenado kaj faris kulton en kazo de pluvo. La halo estas eleganta ligna konstruaĵo farita antaŭ pli ol 550 jaroj en la komenca periodo de Ming-dinastio. En 1925, kiam s-ro Sun Jatsen forpasis, lia ĉerko metiĝis tie. En 1928 la halo Bajdjan estis alinomita Ĝongŝan-halo kaj pro tio la antikva ĝardeno ricevis sian nomon Ĝongŝan-parko.

---


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Őrtilos** [Ortiloŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Csurgó. La vilaĝnomo signifas: gardisto-malpermesa.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 21 km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.2814/16.9248
* Loĝantaro: 670
* Poŝtkodo: 8854
* Telefonprefikso: 82

Situo
-----

La vilaĝo situas sur mildaj deklivoj (rande estas monteto 208 m-ojn alta), ĉe triopa kunfluejo de Dravo, Muro (rivero) kaj kanalo nomata Principális de Zala (rivero), laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Gyékényes-Murakeresztúr. La kunfluejo troviĝas 6, Nagykanizsa 24, Letenye 27 km-ojn. Dravo estas landlimo de Kroatio (ekde Őrtilos ĝis Matty, foje pramo funkcias al la kontraŭa Legrad. Ekstera setlejo Szentmihályhegy [sentmihAjhedj] (=Sankta Mikaelomonto) apartenas al la municipo, kiu pli proksime estas al la kunfluejo.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1406 en formo *"Ewr"*. Dum la kontraŭturkaj bataloj Miklós Zrínyi konstruis fortikaĵon ĉe la kunfluejo, kiu malkonstruiĝis pos 3 jaroj. En 1848 tie komenciĝis la milito, ĉar banuso Jellaŝic tie komencis ataki Hungarion. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, gastejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario) de 1740
* kapelo omaĝe al Sankta Floriano de 1870
* monumento pri 1848
* Nacia parko Dravo-Danubo

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.vendegvaro.hu
* w.gyaloglo.hu
* w.nagyvofely.hu

* Kategorio Őrtilos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Zapotitlán Lagunas** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Zapotitlán Lagunas*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 567.

Geografio
---------

**Zapotitlán Lagunas** apartenas al la distrikto Silacayoapam al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3098 loĝantojn. El tiuj estis 1436 viroj kaj 1662 virinoj. La komunumo havas surfacon de 112,27 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1540 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 14 indiĝenoj. El tiuj 12 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj pri la komunumo[*rompita ligilo*] en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Zarapicos** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Comarca de Ledesma.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 7,65 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 55 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 200 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 22 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Preĝejo.
Ĝi fondiĝis en la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753519
 |
**Zaragoza** estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Zaragoza*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05038.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 12411 loĝantojn. El tiuj estis 6213 viroj kaj 6198 virinoj. La komunumo havas surfacon de 8183,5 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 360 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 10920 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 3 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,027 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 8331 personoj apartenis al la katolika religio kaj 519 personoj al la protestantisma religio. 233 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 383 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
**Ĥalifa Haftar** aŭ plene **Ĥalifa Bilkasim Haftar al-Firĝani** (arabe خليفة بلقاسم حفتر الفرجاني, latinliterigite laŭ la normo DIN 31635 *Ḫalīfa Bilqāsim Ḥaftar al-Firǧānī*, angle kutime latinliterigata *Khalifah Belqasim Haftar Alferjani*; naskiĝis la 7-an de novembro 1943 en Aĝdabija) estas nuna militsenjoro en Libio, rivalo de la Libia registaro en Tripolo kaj iama armea oficiro. Dum la regado de Muammar al-Gaddafi (Muamar Kadafi) en la 1980-aj jaroj, li estis armea komandanto en la Libia-Ĉada Lima Milito, en kiu la libia armeo provis akapari dezertajn teritoriojn de norda Ĉado kaj ŝovi la sudan limon de Libio pli suden. Post kiam li estis kaptita tie en 1987, Gaddafi ne plu apogis lin. Li estis liberigita el Ĉada militkaptitejo de Usono, enmigris tien, akiris usonan civitanecon kaj servis en la CIA. En 2011 li partoprenis en la renverso de Gaddafi. Ekde majo 2014 li estas la armea komandanto de la Libia Nacia Armeo de la libia kontraŭ-registaro de la Konsilio de Reprezentantoj loĝanta en Tobruk. Ĝi kontrolas la plej grandan parton de Libio kun la escepto de la nordorienta regiono Tripolio kiu estas sub la *Registaro de Nacia Akordo*. Haftar estas unu el la ĉefaj figuroj en la Dua Libia Enlanda Milito inter 2014 kaj 2020 kaj ricevis armean subtenon de diversaj landoj ktp. de rusaj solduloj de la "Grupo Wagner". En novembro 2021, Ĥalifa Haftar sciigis sian kandidatiĝon por planita prezidanta baloto de decembro 2021 antaŭ ol ĝi estis prokrastita senfine.

Referencoj
----------

1. ↑  *Generalo Haftar: Senskrupula potenculo*, raporto en la svisa ŝtata televido SRF, la 20-an de januaro 2020, okaze de internacia konferenco pri Libio en Berlino (germane)
2. ↑  Arnold Hottinger: artikolo "Neuer starker Mann?" *Nova fortulo?*, en la same svisa retejo *journal21.ch*, la 26-an de decembro 2017 (germane)
3. ↑  artikolo en la germania magazino *Der Spiegel*: *Russische Söldner kämpfen laut Uno in Libyen gegen die Regierung* (germane: "Laŭ UN, rusaj solduloj batalas kontraŭ la registaro en Libio") la 26-an de majo 2020

Vidu ankaŭ
----------

* Dua Libia Enlanda Milito
Ĥaroŝti literoj el grek-hindaj moneroj.
***Ĥaroŝti***, literumita ankaŭ kiel *Kharosthi*, *Kharoshthi* kaj *Kharoṣṭhī* (Kharosthi: 𐨑𐨪𐨆𐨯𐨠𐨁)  estis skribsistemo de antikva Hindio uzita en Gandhara (nuntempa Pakistano kaj nordorienta Afganio) por skribi Gandaran Prakriton kaj Sanskriton. Ĝi estis uzita ankaŭ en Centra Azio. Estante abugida, ĝi estis enkondukita almenaŭ ĉirkaŭ la mezo de la 3a jarcento a.K. eble dum la 4a jarcento a.K. kaj restis uzata ĝis ĝi formortis en sia naskolando ĉirkaŭ la 3a jarcento p.K.

Ĝi estis uzata ankaŭ en Baktrio, en la Kuŝana imperio, Sogdio kaj laŭlonge de la Silka Vojo, kie estas iomaj pruvoj ke ĝi survivis ĝis la 7a jarcento en Hotan kaj Niya, urboj de la ĉina regiono Ŝinĝango.

*Ĥaroŝti* estas kodigita en Unicode en intervalo U+10A00–U+10A5F, ekde la versio 4.1.

Referencoj
----------

1. ↑  "When these alphabets were first deciphered, scholars gave them different names such as 'Indian-Pali' for Brahmi and 'Arian-Pali' for Kharosthi, but these terms are no longer in use." en Upāsaka, Sī Esa.  (2002) *History of palæography of Mauryan Brāhmī script* (angle). Nava Nālanda Mahāvihāra. ISBN 9788188242047.
2. 1 2 3  R. D. Banerji (April 1920). "The Kharosthi Alphabet", *The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland* (2), p. 193–219.
3. ↑  Salomon 1998, pp. 11–13.

* Kategorio Ĥaroŝti en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 705489
* NKC: ph291715
 |
Ŝakdomo Tigran Petrosjan en Erevano.
**Ŝakdomo Tigran Petrosjan** (armene: **Տիգրան Պետրոսյանի անվան Շախմատի Տուն**), oficiale la *Centra Domo de Ŝakludanto nomita laŭ Tigran Petrosjan* (armene: *Տիգրան Պետրոսյանի անվան Շախմատիստի Կենտրոնական Տուն*), estas la centro de la ŝakludo en Erevano, Armenio. Ĝi estis malfermita en 1970. En 1984, ĝi estis renomita laŭ la eksa monda ŝakmastro Tigran Petrosjan. La arkitekto de la triangulforma konstruaĵo estis Ĵanna Meŝĉerjakova. Tigran Petrosjan metis la unuan ŝtonon en la fundamenton de la konstruaĵo. Nuntempe la direktoro de la centro estas Hraĉik Tavadjan.

La ŝakdomo situas sur strato Ĥanĝjan, ene de la Cirkla Parko de la distrikto Kentrono. Ĝi estas hejmo de la Erevana ŝaklernejo funkcianta ekde 1971.

Laŭ multaj vizitantoj, la ŝaka domo estas unu el la plej bonaj ŝakaj centroj en la mondo. Multaj grandaj internaciaj eventoj regule okazis en la konstruaĵo, inkluzive de la Tigran-Petrosjana Memorejo. Ĝi ankaŭ estas la ejo de la ĉiujara hejma ĉampioneco.

La Tigran Petrosjana Ŝakdomo publikigas la semajnĵurnalon "Ŝaĥmatajin Hajastan" (armene: Շախմատային Հայաստան, kun la signifo Ŝaka Armenio) ekde 1972.

En 1989, la statuo de la ĉampiono Tigran Petrosjan, kreita de la armena skulptisto Ara Ŝiraz, estis starigita antaŭ la ŝakdomo.

En 2002 malfermiĝis la Ŝakakademio de Armenio.

La ŝakdomo ankaŭ funkcias kiel la hejmo de la Ŝaka Federacio de Armenio. La prezidanto de Armenio Serĵ Sargsjan, estas la nuna estro de la Ŝakfederacio de Armenio.

La konstruaĵo de la ŝakdomo estas listigita inter la historiaj kaj kulturaj monumentoj de la urbo Erevano.

Referencoj
----------

1. ↑   Chess House of Yerevan. Arkivita el la originalo je 2014-02-22. Alirita 2020-09-08.
2. ↑  Chessbase news
3. ↑  Ŝaka Federacio de Armenio
4. ↑  Chess statues

* Kategorio Ŝakdomo Tigran Petrosjan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 53° 43′ 00″ N 84° 55′ 00″ O﻿ / ﻿53.71667 °N, 84.91667 °O﻿ / 53.71667; 84.91667 (mapo)

**Zarinsk** (ruse *Заринск*) estas urbo en Altaja regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 01406.

La urbo estis fondita en jaro 1952.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1979.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Zarinskaja (Заринская) ĝis 1979.

La interurba telefona kodo estas 38595, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 3 horoj (en jaro 2005).

La urbo estas ĉe rivero Ĉumiŝ (Чумыш).

En la urbo estas fervoja stacio Zarinskaja (Заринская).

En jaro 1959 la urbo havis 9,6 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 50,4 mil loĝantojn.

Flago de Altaja Regiono
Administra divido de Altaja regiono

**Ĉefurbo**: Barnaul

**Urbaj distriktoj**:
Alejsk |
Barnaul |
Belokuriĥa |
Bijsk |
Jarovoje |
Kamenj-na-Obi |
Novoaltajsk |
Rubcovsk |
Slavgorod |
Sibirskij |
Zarinsk 

**Municipaj distriktoj**:
Alejska |
Altajska |
Bajeva |
Bijska |
Blagoveŝĉenka |
Burla |
Bistroistoka |
Celina |
Ĉariŝska |
Germana nacia |
Ĥabara |
Jegorjevska |
Jelcovka |
Kalmanka 
Kamena |
Kluĉa |
Kosiĥa |
Krasnogorska |
Krasnoŝĉjokova |
Krutiĥa |
Kulunda |
Kurja |
Kitmanova |
Lokteva |
Mamontova |
Miĥajlovska |
Novoĉiĥa |
Pavlovska |
Pankruŝiĥa |
Pervomajska 
Petropavlovska |
Pospeliĥa |
Rebriĥa |
Rodina |
Romanova |
Rubcovska |
Slavgoroda |
Smolenska |
Sovetska  |
Soloneŝna |
Soltona |
Suetka |
Ŝelaboliĥa |
Ŝipunova |
Tabuna |
Talmenka |
Togula 
Topĉiĥa |
Tretjakova |
Troicka |
Tjumenceva |
Uglovska |
Ustj-Kalmanka |
Ustj-Pristanja |
Volĉiĥa |
Zavjalova |
Zalesova |
Zarinska |
Zmeinogorska |
Zonalna 

 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ĥarĝ,** arabe **الخرج** estas oazo kaj urbego en Regiono Riado en Sauda Arabio.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 19.790 km²
* Supermara alteco: 438 m
* Loĝantaro: 404,100
* Horzono: UTC+3 (ankaŭ somere)
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Koordinatoj: 24° 08′ 54″ N 47° 18′ 18″ O﻿ / ﻿24.14833 °N, 47.30500 °O﻿ / 24.14833; 47.30500 (mapo)

Geografio
---------

Ĥarĝ situas en montetaro en orienta centra parto de la lando. Riado troviĝas 90 km .

Historio
--------

Ĥarĝ estis lokita ĉirkaŭ serio da profundaj akvejoj, tial la kabineto elektis la oazon registara eksperimenta bieno en 1938. Ĥarĝ ankaŭ estas aerbazo (unu el la plej grandaj aerbazoj en la mondo), kie batalis 60,000 koaliciaj soldatoj dum la 1991-a Golfa Milito.

Ekonomio
--------

Ĥarĝ estas ĉefe agrikultura loko kun la ĉirkaŭaĵo, oni produktas cerealojn, datojn, legomojn, oni bredadas brutojn, birdojn kaj ĉevalojn. La tradicia lakta industrio estis vastigita en 1981, kiel la plej granda en Mezoriento.

Trafiko
-------

El Ĥarĝ kuras 3 ĉefvojoj kaj 2 fervojaj linioj al Riado kaj Dammam.

Klimato
-------

Ĥarĝ havas dezertan klimaton kun varmaj sekaj someroj.

Vidindaĵoj
----------

* palaco
* moskeo
* historiaj putoj

Fontoj
------

* WikiTrans
*
Ŝakluda tabulo en parko.
**Ŝakluda tabulo** estas tabulo por ŝakludo kaj ankaŭ kelkaj aliaj ludoj (damludo ktp). Ĝi estas kvadrata kaj konsistas el 64 kvadrataj ĉeloj, aranĝitaj kiel 8×8.

Linioj (horizontaloj) de la tabulo estas numerataj kiel 1 ... 8 sinsekve. Linio 1 estas la plej suba (se la tabulo estas vertikala en spaco), ĉe la flanko de la blankula ludanto.

Kolumnoj (vertikaloj) de la tabulo estas nomataj kiel "a" ... "h" sinsekve. Kolumno "a" estas la plej maldekstra.

Do ĉeloj de la tabulo estas nomataj de nomo de la kolumno kaj nombro de la linio, kiel "a1" ... "a8", "b1" ... "b8", ... ,"h1" ... "h8".

Ĉeloj de la tabulo estas nigraj kaj blankaj, najbaraj ĉeloj ĉiam havas diversan koloron, ĉelo "a1" estas nigra.

Ekzistas kulturdependaj sistemoj por identigi la ĉelojn de ŝaktabuloj. En tele-ludado (koresponda ŝakludo) oni ofte uzas ciferojn ankaŭ por la kolumnoj; en iuj landoj oni nomas (aŭ nomis) la kolumnojn laŭ la ŝakpeco, kiu ludkomence okupas ĝin en la unua horizontalo.

* Kategorio Ŝakluda tabulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Óföldeák** [OfoldeAk] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en Distrikto Makó. Ó signifas malnova, tiu faras diferencon de Földeák.

Preĝejo de Óföldeák

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 35  km²
* Loĝantaro: 500
* Poŝtkodo: 6923
* Telefonprefikso: 62

Geografio
---------

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo.

Historio
--------

La unua mencio aperis en 1332. Preĝejo konstruiĝis en la 14-a jarcento. Fine de la mezepoko la komunumo estis kampurbo. La turkoj faris senhoma la urbeton, kiu refondiĝis en 1723. Okazis granda inundo en 1845, la vilaĝo detruiĝis, preskaŭ ĉiuj translokiĝis al pli konvena loko, ili fondis vilaĝon Földeák. La restintoj uzis la malplenan preĝejon grenejo. En 1924 la grenejo rekonstruiĝis preĝejo: Fortresopreĝejo de Óföldeák. La rumanoj en 1919 okupis la vilaĝon. En 1950 la komunumo reakiris la memstarecon kaj iĝis vilaĝo.

En Óföldeák migra poŝto servas. Ne menciita vidindaĵo estas nobeldomo de Náray.

* Kategorio Óföldeák en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Zarzuela del Pinar** [zarZŬEla delpiNAR] estas municipo en la centrokcidento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Pinares* (Pinartero) en la nordo de la provinco. La loknomo *Zarzuela del Pinar* estas etimologie komprenebla kiel Rubusujeto de la Pinaro.

Zarzuela del Pinar en la provinco Segovio.
La preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 17,76 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 421 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte preskaŭ 200 el la jaro 2000. 

Ĝi distas 43 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj 23 km de Cuéllar; ĝi limas kun Común Grande de las Pegueras (Cuéllar), Lastras de Cuéllar, Navalmanzano, Aguilafuente kaj Fuentepelayo. La loĝloko estas inter Aguilafuente kaj Sanchonuño.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj), brutobredado (ŝafoj) kaj ĉefe forstado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de la Kruco de la 16-a jarcento kaj la ermitejo de Kristo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767009
 |
ŝalmo (syntagma musicum)
sopraneta kaj soprana ŝalmoj
La **ŝalmo**, ankaŭ *Schalmay*, *Schalmey*, *Ciaramella*, *Kalamaia*, *bombardo*, estas ligna blovinstrumento kun duobla anĉo kaj konuse borita tubo. Ĝi plejofte havas sep antaŭajn tontruojn. Povas ankaŭ ekzisti truo por la maldekstra dikfingro. La sono estas ege laŭta, akra kaj precipe en la malalta pozicio nazuma. La tonamplekso estas 1½-2 oktavoj, je kiu oni unu fojon preterblovas en la oktavon. La instrumentoj estas escepte la malgranda sekundo al la plej malalta tono ludeblaj kromatike per forkoprenoj. La ŝalmo devenas de la orientlanda *zurna* kaj ekaperas en Eŭropo dum la mezepoko. En la renesancepoko oni konstruis ĝin en c/f-agordo en la tonpozicioj diskanto, sopraneto, soprano, aldo, tenoro kaj baso. La basŝalmo jam estas malfacilege manuzebla kaj bezonas multe da aero. Ekde meze de la 20-a jarcento oni denove konstruas kaj ŝalmojn. krom la reproduktado de muziko el mezepoko kaj renesanco oni utiligas la ŝalmon foje ankaŭ por popola kaj moderna muziko.

Literaturo
----------

* Heinz Stefan Herzka: *Schalmeien der Welt. Volksoboen und Volksklarinetten. Verbreitung und Geschichte der Musikinstrumente mit dem magischen Klang*. Textband und CD-ROM. Schwabe, Basel 2003, ISBN 3-7965-1969-5

Vidu ankaŭ
----------

* Suona

Eksteraj ligiloj
----------------

* ŝalmo
* Priskribo de ŝalmo
**Ödön Edvi Illés** [ilEŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Edvi Illés Ödön** estis hungara pentristo.

Murdo de Atilo la Huno pentrita de Ödön Edvi Illés
Ödön Edvi Illés  naskiĝis la 23-an de marto 1877 en Tolmács, li mortis la 5-an de junio 1946 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ödön Edvi Illés frekventis jaron en Reĝa Scienca Universitato de Budapeŝto, poste li laboris kelkajn monatojn en meteologia instituto. Li aĝis 22, kiam abrupte li komencis lerni pentradon en Munkeno kaj Parizo. Hejmenveninta li estis konata pentristo. Li pentradis plej ofte pejzaĝojn kaj portretojn. Aparte menciindas portretoj pri gravuloj de la meteologia instituto.

Ekspozicioj
-----------

* ekde 1901

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Murdo de Atilo la Huno (vidu la bildon!)
* portretoj pri Miklós Konkoly-Thege, Lajos Steiner, Zsigmond Róna
* Bocik
* Alvó akt
* Gőzhajó
* Tájkép
* Őszi park | Pintér Galéria
* Gombát pucoló nő
* Téli táj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildoj Arkivigite je 2018-04-10 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 608360
 |
**Ĥmiljnik,** ukraine **Хмільник** estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Irŝava, en municipo de Kamjanske.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Irŝava en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 16′ 47″ N 22° 54′ 20″ O﻿ / ﻿48.27972 °N, 22.90556 °O﻿ / 48.27972; 22.90556 (mapo)Koordinatoj: 48° 16′ 47″ N 22° 54′ 20″ O﻿ / ﻿48.27972 °N, 22.90556 °O﻿ / 48.27972; 22.90556 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 124 m
* Loĝantaro: 860
* Poŝtkodo: 90126
* Telefonprefikso: + 380 3144
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Historio
--------

La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1412. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Ĥmiljnik. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* Kategorio Ĥmiljnik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ödön Gróf,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gróf Ödön** estis hungara naĝisto, olimpiano, trejnisto.

Ödön Gróf naskiĝis la 15-an de aprilo 1915 en en:Neteča (Aŭstrio-Hungario, nuntempe en Kroatio), li mortis la 16-an de januaro 1997 en San-Francisko (Kalifornio).

Biografio
---------

Ödön Gróf studis juron en Reĝa Scienca Universitato Erzsébet, baldaŭ li estis fajrobrigada oficiro. Depost la hungara revolucio de 1956 li disidis al Usono, kie li mortis, sed estis entombigita en Budapeŝto. Li ricevis hungarajn premiojn inter 1936-1955.

### Sporta kariero

Ödön Gróf ekde 1930 estis naĝisto en Pécs. En la sekva jaro li estis junulara hungara ĉampiono, inter la plenkreskuloj li estis sepfoje inter 1935-1940. Li estis la unua teame en eŭropa ĉampionumo en 1934, poste li venkis kvarfoje en la studentaj mondĉampionumoj en 1935 kaj 1937. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1936 kun bronza medalo teame, krome teame li naĝis du mondrekordojn en mondĉampionumoj li estis la unua en 1937 kaj 1938. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1945, poste li estis trejnisto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (legebla pli malsupre)
* hungarlingvaj datenoj kun foto
* hungarlingvaj datenoj kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808163
 |



* Portalo pri Biografio
**Ödön Lubinszky** [lubinski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lubinszky Ödön** estis hungara aktoro. Lia nobela antaŭnomo estis *királydaróczi* [kirAjdarOci], lia unua edzino estis Hermin Boér, lia nepo estis Tibor Lubinszky.

Ödön Lubinszky naskiĝis la 6-an de septembro 1860 en Hódmezővásárhely, li mortis la 18-an de januaro 1939 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ödön Lubinszky maturiĝis en kalvinana gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li estis amatora aktoro. En la studjaro 1879 li studis juron en Reĝa Universitato de Budapeŝto, poste li aliĝis al teatra kompanio de Alajos Bogyó. Inter 1882-1884 li estis membro de Nacia Teatro (Kolozsvár), poste en la jam ne ekzistanta teatro en Budapeŝto. Liaj sekvaj teatraj stacioj estis ekde la 1890-aj jaroj Népszínház, Nacia Teatro (Budapeŝto), Gaja Teatro (1909-1917), fine teatra kompanio de Kornél Sziklay. Li edziĝis trifoje (1883, 1904, 1911), 2 filoj naskiĝis en 1884 kaj 1887.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758427
 |



* Portalo pri Biografio
**Zaveščak,** hungare **Faluhegy** [faluhedj] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje, en municipo de Selnica.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 290
* Poŝtkodo: 40314
* Aŭtokodo: ČK
* Telefonprefikso: +385 040
* 46° 29′ 17″ N 16° 22′ 16″ O﻿ / ﻿46.48806 °N, 16.37111 °O﻿ / 46.48806; 16.37111 (mapo)Koordinatoj: 46° 29′ 17″ N 16° 22′ 16″ O﻿ / ﻿46.48806 °N, 16.37111 °O﻿ / 46.48806; 16.37111 (mapo)

Situo
-----

Zaveščak situas sur deklivoj. Selnica troviĝas je 2, Čakovec je 13 km-oj.

Historio
--------

La kampoj longe apartenis al estroj de Csáktornya. Ĝis Traktato de Trianon Faluhegy apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Csáktornya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, poste denove de Jugoslavio kaj ekde 1991 de Kroatio.
**Ĝet** aŭ **Uaĝe** "serpento", estis la kvara faraono de la unua egipta dinastio, ĉ. 2927-2914 a. K.

Steleo de ĜetManetono nomas lin **Uenefes** kaj atribuas al li 23 jarojn (Seksto Julio Afrika) aŭ 42 jarojn (Eŭzebio de Cezareo) da regado. Laŭ la armena versio de Eŭzebio, **Vavenefis** regis 42 jarojn. Lia regado estis inkluzivita en la damaĝita parto (kaj tial forperdita) de la ŝtono de Palermo.

En la tempo de Ĝet vivis persono, Meritneith, konata pro ties tombo en Abidozo. Meritneith verŝajne estis la edzino de la faraono Ĝer kaj patrino de Ĝet kaj Den. Tiel do ŝi estus reĝino regento en la unua periodo de la regado de Den.

Manetono komentis ke en lia epoko malsatego frapis Egiption.

Ĝet entreprenis ekspediciojn ekster Egiptio kaj troviĝis spuroj tra la dezerto araba, en la vojo kiu kondukas al la Ruĝa Maro. Dum lia regado belartoj kaj manartaĵoj multe progresis.

Lia entombigloko troviĝas en la tombo Z, en la nekropolo de Umm el-Kaab, en Abidozo. Ĝi havas malgrandajn ĉambrojn kiuj cirkaŭas la funebran ĉambron ene de la konstruaĵo mem, karakterizaxĵo de la mastaboj. Ekster ĝi troviĝis steleo dumetra kiu markis la lokon kie la vizitantoj devis omaĝi lin.

Referencoj
----------

1. ↑  von Beckerath, op. cit.
2. ↑  Wilkinson: op.cit.
3. ↑  Sancho, José Antonio: I dinastía. Arkivigite je 2009-02-15 per la retarkivo Wayback Machine
4. ↑  Djet (en la angla)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 532395
 |
**Ĥonsu**, luna dio en la egipta mitologio, rilatigita kun la medicino estis protektinto de la malsanuloj kaj kiu forigis la malbonajn spiritojn. Ankaŭ li reprezentis la fekudencon de la Tero, la ĝermopovon kaj la naskiĝojn. Li estas ankaŭ ligita al la tempopaso. 

Ĥonsu estis bildigita kiel marŝanta barbulo (Malnova imperio de Egiptio), kiu transformiĝas en mumiforman infanon, kronita per kreska luno kaj sundisko; kun *ureo* kaj flanka harvosto, kiel simbolo de la juneco; li portas vas-sceptron, kun *ĝedo*, *ansa kruco*, *hekao* (paŝtista bastono) kaj *draŝilo*, kaj kelkfoje la kolĉeno *menato* sur la brusto aŭ ĉe la manoj. 

Ankaŭ li estis reprezentita kiel falkokapulo, kronata per la lundisko kaj kreska luno; aliaj variantoj, kiel paviano (konsiderata luna besto de la antikvaj egiptoj), bovo aŭ duobla bovo (en lia ĝermiga aktiveco kaj en la Duato).

En malfrua epoko li estis reprezentita kiel "dio kiu forigas la malbonajn spiritojn", dio kuracisto.

Ĥonsu estas menciata en la Piramidaj tekstoj kaj en la Tekstoj de la sarkofagoj kiel agresema kaj kruela dio, kies prizorgo estis la nutrigo de la gedioj, helpi la faraonon en la ĉasado kaj protekti kontraŭ la malbonaj spiritoj. Ĥonsu estis luna dio kiu nokte vojaĝis tra la ĉieloj per sia boato.

En la teba triopo li aperas kiel filo de Amono kaj Mut. Lia ĉefa adorejo troviĝis en Karnak, ene de la te mplo de Amono. En Kom Ombo estis adorita kiel filo de Sobek kaj Hatoro.

Referencoj
----------

1. ↑  *Handbook of Egyptian Mythology*, Geraldine Pinch, p156, ABC-CLIO, 2002, ISBN 1-57607-242-8
2. ↑  *"The Oxford Guide: Essential Guide to Egyptian Mythology"*, Edited by Donald B. Redford, pp. 186–187, Berkley, 2003, ISBN 0-425-19096-X
Ĥora vesto de kardinalo (ekskluzive de la mitro).
Papa ĥora vesto kun blanka sutano en mŭara silko, flokita bendo, surpliseto kaj ruĝsilka brustpelrino.
La **ĥora vesto** estas klerika vesto utiligita de la katolika, anglikana kaj ortodoksaj klerikoj.

Ĝi prenas la nomon el la fakto ke ĝi estas la vesto surmetita de la konsekritaj personoj kiam ili alestas liturgiajn celebrojn, nome el la arkitektura horejo por la celebro de la Liturgio de la horoj aŭ ceteraj liturgiaĵoj, por la administro de la sakramentoj (se ekstere de la celebro de la meso).

La nuna komponaĵo de la katolika ĥora vesto estas sanciita per la instrukcio *Ut sive sollicite* de la Ŝtatekretariejo de la Apostola Seĝo de 31-a de marto 1969, cirkuletero de la Kongregacio por klerikaro *Per instructionem* de la 30-a de oktobro 1970 kaj en la apendico
*De vestimentis prælatorum* de la Caeremoniale Episcoporum de la 14-a de septembro 1984.

Tiuj dokumentoj fakte abiliciis iujn elementojn de la ĥora vesto, kiel muran efikon por la kardinaloj, la manteleton por la episkopoj uzitajn ekstere de sia diocezo, la ŝuojn buklitan kaj bendon flokitan. Sume, antaŭe ĉiu el sennombraj klerikaj kategoria havis sian proprajn ĥoran veston, kiuj la novaj normoj simpligis.

Papa ĥora vesto
---------------

Por la papo ne ekzistas normoj ĉar li rajtas elekti la ĥoran veston siavole.

Aspektoj de la ĥoraj vestoj de iuj kategorioj de klerikoj
---------------------------------------------------------

|  |
| --- |
| Horaj vestoj de prelatoj |
|  **Papo** |
| **Ĉefepiskopoj** |
| Monsinjoro de pli alta rango |

Bibliografio
------------

* (EN) John Abel Nainfa, Costume of Prelates of the Catholic Church according to Roman Etiquette, Baltimora, John Murphy Company, 1926.

Notoj
-----

1. ↑  *Ut sive sollicite*, n. 12

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĥora vesto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Cæremoniale Episcoporum latine, angle
* Dokumentoj pri la vestoj de ĥoristoj.
**Ödön Pártos** [odon pArtoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pártos Ödön,** en angla lingvoteritorio **Oedoen Partos,** hebree **עֵדֶן פרטוש** estis hungardevena israela violonisto, aldviolonisto, komponisto, altlerneja instruisto.

Ödön Pártos  naskiĝis la 1-an de oktobro 1907 en Budapeŝto (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario), li mortis la 6-an de julio 1977 en Tel-Avivo (Israelo).

Biografio
---------

Ödön Pártos estis mirinfano, li lernis violonadon de Jenő Ormándy. Li aĝis 8, kiam li violonadis al Jenő Hubay, pro la sukceso li studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt akirinta diplomon en 1924. Liaj instruistoj estis ekzemple Antal Doráti, Zoltán Kodály, Jenő Hubay kaj Mátyás Seiber. Post siaj studoj li estis ĉefviolonisto en orkestro en Lucerno ĝis 1926, poste li revenis al Budapeŝto, fine inter 1928-1933 en Berlino li violonadis. Pro la naziismo li revenis al Budapeŝto, sed en 1938 li migris al Palestino. Li estis aldviolonisto ĝis 1956, sed li instruis en Tel-Avivo en la konservatorio kaj muzikakademio. Intertempe en 1946 li partoprenis en fondo de la muzikakademio. En 1951 li estis nomumita rektoro de la muzikakademio. Ödön Pártos estas rigardita kiel inter la plej gravaj israelaj komponistoj. Li estis la unua premiito de la Israela Premio en 1954 inter la israelaj komponistoj.

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* 4 jemenaj popolkantoj por kantisto Bracha Zefira (1939)
* 6 korusaj kantoj (1941)
* *Jizkor* por aldviolono kaj kordomuzikiloj (1947)
* *Ein Gev* (1954, premiita)
* Vizioj por transversa fluto, piano kaj kordomuzikiloj (1957)
* *Makamat* por transversa fluto kaj kvarteto (1959)
* *Simfonia concertante* (1962)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto Arkivigite je 2020-08-15 per la retarkivo Wayback Machine
* anglalingva biografio kun fotoj Arkivigite je 2019-04-07 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 637147
* GND: 134805909
* LCCN: n81040778
* VIAF: 93182816
* ISNI: 0000 0000 8165 6626
* BNF: 14849871t
* MBA: 24c75838-7242-4f8f-b715-5c2e413f1d21
* NKC: xx0177810
 |
Mapo de 1886 de la 10-a-jarcenta Proksima Oriento montranta la provincon Ĝibal oranĝkolore en la centro de la mapo.
**Ĝibal** aŭ **Jibāl** (arabe جبال) estis la nomo donita de la Araboj al regiono kaj provinco de okcidenta Irano, dum la kaliflandoj de Umajidoj kaj Abasidoj.

Ties nomo signifas "la Montojn", kiel pluralo de *jabal* ("monto, monteto"), alude al la montara naturo de la regiono de Zagros. Inter la 12a kaj 14a jarcentoj, la nomo Ĝibal estis iom post iom abandonita, kaj erare estis uzita por *ʿIrāq ʿAjamī* ("Persa Irako") por distingi ĝin el la "Araba Irako" en Mezopotamio. La regiono tiel neniam havis precize difinitajn limojn, sed oni konsideris kiel ti la areojn de la Maranĝaba Dezerto oriente, de Farso kaj Ĥuzestano sude, de Irako sudokcidente kaj okcidente, de Azarbajĝano nordokcidente kaj la Elborz-Montaro norde, kio faras la regionan koncepton io simila al la iama lando Medio.

Dum la Abasida Kaliflando, Ĝibal formis apartan provincon, kun sia ĉefurbo kutime en Rej, ĝis la Abasidoj perdis la kontrolon komence de la 10a jarcento. Dum plej el la 9a jarcento, tamen, la areo estis regata de aŭtonoma loka dinastio, nome Dulafidoj. Fine de la 10a kaj komence de la 11a jarcentoj, la plej granda parto de Ĝibal iĝis unu el la emirlandoj de la Bujidoj, dum la sudo pasis al la Kakujidoj.

Ĝibal kaj Azerbajĝano estis konsideritaj parto de la regiono **Pahla** (**Fahla**). La nomo *Pahla* rilatas al *pahlaviyat* (poemoj) kaj *Pahlavi*, nome kiel la dinastio.

La regiono estas nuntempe diversa, kaj Persoj, Kurdoj, Luroj, Azeroj kaj Asirianoj loĝas en la regiono.

Referencoj
----------

1. 1 2 3  Lockhart 1965, p. 534.
2. ↑  Le Strange 1905, p. 185.
3. 1 2 3 4 5  Bosworth 1998, p. 538.
4. ↑  Le Strange 1905, pp. 185–186.
5. ↑  Donner 1995, pp. 476–477.
6. ↑  Crone, Patricia.  (2012) *The Nativist Prophets of Early Islamic Iran*. Cambridge University Press, p. 31. ISBN 978-1-139-51076-9. "In the period of interest to us, the Pahla region was the Jibal and Azerbaijan (including Rayy and Isfahan".
7. ↑

Literaturo
----------

* Bosworth, C. E. (1998). "ʿERĀQ-E ʿAJAM(Ī)". Encyclopaedia Iranica, Vol. VIII, Fasc. 5. p. 538. Alirita la 22an de septembro 2014.
* Donner, Fred M. (1995). "DOLAFIDS". Encyclopaedia Iranica, Vol. VII, Fasc. 5. pp. 476–477. Alirita la 22an de septembro 2014.
* Le Strange, Guy (1905). The Lands of the Eastern Caliphate: Mesopotamia, Persia, and Central Asia, from the Moslem Conquest to the Time of Timur. New York: Barnes & Noble, Inc. OCLC 1044046.
* Lockhart, L. (1965). "D̲j̲ibāl". En Lewis, B.; Pellat, Ch. & Schacht, J. (eld.). The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume II: C–G. Leiden: E. J. Brill. p. 534. OCLC 495469475.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 701802
 |
***Zaïre*** (Zairino) estas teatraĵo, nome tragedio en kvin aktoj verkita de Voltaire en aleksandroj en 1732 kaj ludita en la Franca Komedio la 13an de aŭgusto 1732.

La agado okazas en Jerusalemo en la epoko de la krucmilitoj. Zaïre, naske kristana, sed edukita en Islamo estas amata de la sultano Orosmano. Nerestano estas ŝarĝita kunigi la elaĉeton por la liberigo de la kristanoj. La sultano liberigas cent kavalirojn, sed malakceptas liberigi Zaïre. La maljuna reĝo Lusignan, liberigita siaflanke, rekonas en Zaïre kaj Nerestano siajn gefilojn kiujn li kredis mortintaj. Orosmano, trompita per konfuziga letero, ponardas Zaïre kiun li kredis malfidela. Konstatinte sian eraron, li memmortiĝas sur la korpo de sia amatino.

Kelkaj historiistoj de la literaturo konsideras tiun teatraĵon kiel libera adaptaĵo de *Otelo* fare de Voltaire. La teatraĵo pritraktas la samajn temojn, tio estas la ĵaluzo kaj la tolero. Oni povas ĉiukaze noti ke kie la tragedio ŝekspira substrekas la rolulojn de Otelo kaj Iago, insistante tiel pri la ĵaluzo, dum Voltaire pligravigas la rolulon kiu korespondas al Desdemona (Zaïre) kaj ŝian patron, privileĝiante tiele la temon de la toleremo kaj tiun pri la relativeco de la religioj, el kiuj tiu lasta estis unu de la preferataj de la franca verkisto.

La teatraĵo atingis ekde la kreado tre grandan sukceson kaj restos en la repertorio de la Franca Komedio ĝis 1936.

Notoj
-----

1. ↑  René Pomeau kaj Jean Ehrard, *Littérature française: De Fénelon à Voltaire*, Atthaud 1989, p. 163

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Zaïre (Voltaire) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kompleta teksto ĉe Gallica
**Ödön Vaszkó** [vaskO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vaszkó Ödön** estis hungara pentristo. Lia malofta nomvarianto estis *Bilkei Vaszkó Ödön,* lia fratino estis Erzsébet Vaszkó.

Ödön Vaszkó  naskiĝis la 4-an de julio 1896 en Pancsova (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Panĉevo en Serbio), li mortis la 5-an de januaro 1945 en Budapeŝto.

Ödön Vaszkó: Malferma fenestro

Biografio
---------

Ödön Vaszkó studis en diversaj liberaj lernejoj kaj en kurso de Industriarta Altlernejo. Ekde la 1920-aj jaroj li ekspoziciis kaj aliĝis al pentrista rondo de János Vaszary (pentristo). En la sekva jardeko li havis ankaŭ oficejan postenon, samtempe lia sanstato malboniĝis pro nervozaj problemoj. Iom poste li rezignis pri la pentrado, fine li mortigis sin. Li ŝatis pentradi aĵpentraĵojn kaj urbajn pejzaĝojn. Lia pentraĵo ricevis premion en 1929 en Italio. Li havis edzinon, kiu estis pentristo.

Ekspozicioj
-----------

* Budapeŝto (1924, 1931)
* Ĝenovo (1929 kun premio)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Memportreto kun la edzinoMemportreto kun la edzino
* Koncerto (1931)Koncerto (1931)
* LoĝdomegoLoĝdomego
* Korta restoracioKorta restoracio

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun memportreto
* hungarlingva biografio kun bildoj Arkivigite je 2018-09-19 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2018-09-19. Alirita 2018-09-19.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 619048
* VIAF: 121501837
* ISNI: 0000 0000 7926 3372
 |
**Zaho** aŭ **Zaĥo**, laŭ araba lingvo *زاخو‎‎* kurde *Zaxo*, sirie ܙܟܘ, aramee ܙ ܐ ܟ ܼ ܘ estas kurda universitata urbego de Gubernio Dahuk en norda Irako.

Ponto en Zaho
Nova kvartalo en Zaho
Panoramo en Zaho

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Supermara alteco: 440 m
* Loĝantaro: 102,991 ()
* Horzono: UTC+3
* Telefonkodo:
* Poŝtkodoj:
* 37° 08′ 37″ N 42° 40′ 54″ O﻿ / ﻿37.14361 °N, 42.68167 °O﻿ / 37.14361; 42.68167 (mapo)Koordinatoj: 37° 08′ 37″ N 42° 40′ 54″ O﻿ / ﻿37.14361 °N, 42.68167 °O﻿ / 37.14361; 42.68167 (mapo)

Geografio
---------

Strato de Zaho en la malnova kvartalo
Zaĥo situas en norda parto de la lando laŭ rivero en proksimeco de landlimo de Turkio. Dahuk troviĝas 42, Mosulo 98, Kirkuk 241, Sulajmanija 303, Ramadi 418, Faluĝa 433, Bagdado 451, Hilla 543, Kut (Irako) 591, Naĝaf 592, Divanija 609, Samava 691, Amara (urbo) 719, Nasirija 753, Basra 878, Zubajr 883, Fao (Irako) 961 kilometrojn.

Historio
--------

Origine Zaĥo situis en insulo de rivero *Kabur*. La malnovgrekoj konis la urbon kiel *Xenophon.* En la malnovaj tempoj vivis tie judoj, kiuj konis la urbon *La Jerusalemo de Asirio*. La asiroj vivis en la urbo ekde la 5-a jarcento. La urbo longe estis ankaŭ katolika diocezo. Oni supozas, ke la fortikaĵo en la insulo estis konstruita en la 13-a jarcento, sed ĝi ofte estis trakonstruita. Dokumento priskribis kurdan komercan urbon en 1818. La armenoj establis sian komunumon post la armena genocido ekde 1915. En 1991 Zaho estis centro de rifuĝejo fare de britoj kaj usonanoj por protekti la irakajn kurdojn. La loĝantoj fuĝis al la montoj. Kiam la amerikaj trupoj alvenis, ili priskribis la urbon kiel fantomurbo. Naftoborado komenciĝis en 2005. La universitato ekfunkciis en 2010. 

Malnova ponto de Zaho
Fortikaĵo de Zaho

Vidindaĵoj
----------

* fortikaĵo
* malnova ponto el la 13-a jarcento; 114 metrojn longa, 4,7 metrojn larĝa; la meza (plej granda) aperturo estas 15,5 metrojn alta, 16 metrojn larĝa; krome estas po 3 aperturoj ambaŭflanke

Trafiko
-------

Zaĥo havas ĉefvojojn al Mosulo kaj Turkio, krome estas alia vojo al la Aŭtonoma Regiono Kurdistano.

Klimato
-------

Jare pluvas/neĝas en Zaho po 799 mm. Inter junio-septembro ne pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 12-25 °C.

Kovrita bazaro de Zaho

Fontoj
------

* WikiTrans
* mapo, distancoj Arkivigite je 2017-08-23 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Zaĥo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Mapo de Nova Granado inter 1832 kaj 1856
Mapo montranta la 10 vojaĝojn de la Ĥorografia Komisiono
La **Ĥorografia Komisiono** (hispane *Comisión Corográfica*) estis scienca projekto komence komisiita en 1850 de Respubliko de Nova Granado (regiono kiu nun estas en Kolombio) kiu estis komence gvidata fare de la itala inĝeniero Agostino Codazzi. La celo de la komisiono estis fari kompletan priskribon de Nova Granado kaj ĝiaj provincoj, sed estis ankaŭ ekonomia intereso, kiel la esplorado kaj agnosko de naturaj rimedoj, la konstruo de rimedoj de transporto, la antaŭenigo de internacia komerco kaj ankaŭ eksterlandaj investoj kaj enmigrado. Tiusence ekzistis ankaŭ politika intereso en la konstruo de nacia identeco kie la mestiza kulturo estis elstarigita kaj estis hierarkiita reprezento de rasa demokratio. La komisiono okazis en du stadioj; la unua inter 1850 kaj 1859, gvidata de Agostino Codazzi, kaj la dua inter 1860 kaj 1862 gvidata de Manuel Ponce de León.

Referencoj
----------

1. ↑  Restrepo, Olga (1998). «Un imaginario de la nación: Lectura de la laminas y descripciones de la Comisión Corográfica». Anuario Colombiano de Historia Social y de la Cultura. pp. 30-58
2. ↑  Nieto, Mauricio; Muñoz, Santiago; Díaz, Sergio (2010). «Ensamblando la nación: cartografía y política en la historia de Colombia». Bogotá: Uniandes, Alfaomega.

* Kategorio Ĥorografia Komisiono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Chorographic Commission en la angla Vikipedio.*
**Rompitaj katenoj** (rumane *Zdrobite cătușe*) estis la nacia himno de Rumana Popola Respubliko en la jaroj 1948-1953. Ĝian tekston verkis *Aurel Baranga*, la melodion komponis *Matei Socor*, kiu aŭtoris ankaŭ la sekvan himnon - Te slăvim, Românie!.

Teksto
------

Zdrobite cătușe în urmă rămân,
În frunte-i mereu muncitorul,
Prin lupte și jertfe o treaptă urcăm
Stăpân pe destin e poporul.
Trăiască, trăiască Republica noastră,
În marș de năvalnic șuvoi;
Muncitori și țărani și ostași
Zidim România Republicii noi.
În lături cu putredul vechi stăvilar
E ceasul de sfântă’ncordare
Unirea și pacea și munca-i stegar’
Republicii noi populare.
Trăiască, trăiască Republica noastră,
În marș de năvalnic șuvoi;
Muncitori și țărani și ostași
Zidim România Republicii noi.
Spre țelul victoriei mari neîndreptăm
E ceas de izbânzi viitoare
Credință îm muncă și luptă jurăm
Republicii noi populare.
Trăiască, trăiască Republica noastră,
În marș de năvalnic șuvoi;
Muncitori și țărani și ostași
Zidim România Republicii noi.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Instrumenta versio de *Zdrobite cătușe* ĉe YouTube

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj himnoj de Rumanio |
| --- |
|  *Marș triumfal* (1862-1884)  *Trăiască Regele* (1884-1948)  *Zdrobite cătușe* (1948-1953) | Flago de RumanioFlago de Rumanio |
|  *Te slăvim, Românie!* (1953-1977)  *Trei culori* (1977-1989)  *Deșteaptă-te, române!* (de 1989) |

 |
Mapo de distribuado de du specioj de *Cedrus*.
**Ĥorologio** (el greka χῶρος, *khōros*, "loko, spaco"; kaj -λογία, *-logia*) povas signifi

* la studon de la kaŭzaj rilatoj inter geografiaj fenomenoj okazantaj ene de partikulara regiono
* la studo de la spaca distribuado de organismoj (biogeografio).

En geografio, la termino estis unuafoje uzata de Strabo. En la 20a jarcento, Richard Hartshorne prilaboris denove tiun nocion. La termino estis popularigita de Ferdinand von Richthofen.

Alfred Hettner estas konata pro sia koncepto de ĥorologio, nome studo de lokoj kaj regionoj, koncepto kiu influis super kaj Carl O. Sauer kaj Richard Hartshorne. Krom Eŭropo, lia laborkampo koncentriĝis ĉefe en Kolombio, Ĉilio kaj Rusio. Laŭ li, geografio estas ĥorologia scienco aŭ estas studo de regionoj. Hettner malakceptis la komprenon ke geografio estu aŭ ĝenerala aŭ regiona. Geografio kiel aliaj kampoj de lernado devas temi kaj pri unikaj aĵoj (regiona geografio) kaj pri universalaj (ĝenerala geografio), sed la studo de regionoj — speciale en la formo de lia alproksimiĝo al Länderkunde — estas la ĉefa fako de geografio.

Referencoj
----------

1. ↑  "Place, A Short Introduction", Tim Cresswell
2. ↑   GEO 466/566: The Profession of Geography. Valpo.edu (1996-10-02). Arkivita el la originalo je 2012-02-11. Alirita 2013-08-22.

 Arkivigite je 2012-02-11 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-02-11. Alirita 2020-03-23.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 684559
* GND: 4142980-1
 |