recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tepekermeno** (ruse *Тепе-Кермен*, ukraine *Тепе-Кермен*, krime-tatare *Töpe Kermen*) estas aparte situanta monto en la Baĥĉisaraja distrikto de Aŭtonoma Respubliko Krimeo (Ukrainio). La monto situas 7 kilometrojn sud-oriente de Baĥĉisarajo kaj altas 544 metrojn. Oni povas suriri la monton nur de nordo, ĉar de ĉiuj aliaj flankoj ĝi havas krutajn deklivojn. Sur la monto troviĝas restaĵoj de mezepoka kavern-urbo, kiu havas la saman nomon.

La nomo de la monto havas tjurkan devenon: tradukite el la krime-tatara lingvo ĝi signifas "monteto-fortreso", "fortreso sur monteto".

Inter la 6-a kaj 14-a jarcentoj sur la monto troviĝis kavern-urbo (aŭ monaĥejo), kovranta areon de ĉirkaŭ 1 hektaro. La urbo plej prosperis en la 12-a kaj 13-a jarcentoj. Grandas la kvanto de artefaritaj kavernoj — pli ol 230. Ĝis nun konserviĝis kaverna preĝejo kun elĉizitaj krucoj, tomboj kaj grek-lingvaj skribaĵoj. La muroj de konstruaĵoj ne konserviĝis; videblas nur la restaĵoj de la fundamentoj. Laŭ la plej verŝajna teorio la urbo pereis en la jaro 1299 post la milit-iro de orhordaj trupoj.

La monto estas vaste konata (sed ne tre ofte vizitata) natura vidindaĵo de Krimeo.

Galerio
-------

* Restaĵoj de loĝejoRestaĵoj de loĝejo
* Ŝtono en la suda parto de la montoŜtono en la suda parto de la monto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fotogalerio de Tepekermeno (ruse)

* Kategorio Tepekermeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  Krimea montaro |
| --- |
| Montoĉenoj | Ĉefa montoĉeno • Interna montoĉeno • Ekstera montoĉeno |  |
| Altebenaĵoj(de okcidento al oriento) | Bajdara altebenaĵo • Ajpetra altebenaĵo • Jalta altebenaĵo • Nikita altebenaĵo • Gurzufa altebenaĵo • Babugana altebenaĵo • Ĉatirdaga altebenaĵo • Dolgorukova altebenaĵo • Demerĝia altebenaĵo • Karabia altebenaĵo |
| Rimarkindaj masivoj | Agarmiŝo • Ajudago • Bojko • Eĉkidago • Karadago • Koŝko • Paragilmeno • Tepekermeno |
| Rimarkindaj pintoj | Ajpetro • Demirkapuo • Ekliziburuno • Kemalegereko • Romankoŝo • Zejtinkoŝo |
| Ceteraĵoj | Krimea naturrezervejo • Jalta mont-arbara naturrezervejo |

 |
Centra placo de Tequisquiapan (Zócalo), Querétaro**Tequisquiapan** estas unu el la 18 komunumoj de la meksika subŝtato Querétaro, kiu situas en la centro parto de Meksiko, ĉirkaŭ 200 kilometroj nordokcidente de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Tequisquiapan*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 22017.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 54929 loĝantojn. El tiuj estis 26486 viroj kaj 28443 virinoj. La komunumo havas surfacon de 343,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1880 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 43608 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 194 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,44 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tequisquiapan Arkivigite je 2011-05-18 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Sándor Mágócsy-Dietz** [ŝAndor mAgOĉi-dic], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mágócsy-Dietz Sándor** estis hungara botanikisto, fungosciencisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1908). Lia onklo estis Frigyes Ákos Hazslinszky.

Sándor Mágócsy-Dietz  naskiĝis kiel *Dietz Sándor* la 7-an de decembro 1855 en Hungara reĝlando en Ungvár (nuntempa Uĵhorodo en Ukrainio). Li mortis la 27-an de februaro 1945 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Mágócsy-Dietz frue lernis botanikon de Frigyes Ákos Hazslinszky. Post lernado li komence estis ĉefamilia edukisto, sed li plulernis en Reĝa Universitato de Budapeŝto inter 1876–1880, sed unu lernojaron li estis asistanto en Akademio de Selmec. Li eklaboris samloke en la universitato. En 1886 li studvojaĝis al Svislando kaj Germanio, poste same en 1895 al Francio kaj Italio. Intertempe li instruis en diversaj lernejoj, eĉ en universitato. En 1891 li estis nomita estro de la botanika ĝardeno. En 1928 li pensiuliĝis. Li okupiĝis ekzemple pri vinberoj, fungoj, kanaboj, konvolvulacoj.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Rügy és levélkulcs* (1882)
* *Erdészeti növénytan I–II.* (1891–1896) - kunaŭtoro
* *A növények táplálkozása, tekintettel a gazdasági növényekre* (1909)
* *A növénytan múltja, jelene és jövője hazánkban* (Paseo, nuntempo kaj futuro de la biologio en nia lando), (1926)

Fontoj
------

* biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla maldekstre post klako al litero M kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 110-a paĝo)



* Kategorio Sándor Mágócsy-Dietz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szabolcs** (sabolĉ) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Nyíregyháza.

Fortikaĵo de Szabolcs
* Areo: 6  km²
* Loĝantaro: 420
* Poŝtkodo: 44467
* Telefonprefikso: 42

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Tiso, laŭ traira flankovojo. Nyíregyháza troviĝas 42 km-ojn for.

Historio
--------

La komunumo naskiĝis dum la ŝtatfondiĝo post 1000. En 1092 tie okazis koncilio. La unua mencio devenis el la 13-a jarcento en formo *Castrum* (latine fortikaĵo), kiu estis la unua departementejo de la regiono. La unua departementestro estis *Szabolcs*. Post la mezepoko la turkoj, en 1919 la rumanoj okupis la vilaĝon.

En Szabolcs migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romanika, nun kalvinana Kalvinana kirko (Szabolcs) el la 11-a jarcento, en la 14-a jarcento gotikiĝis, en 1978 renoviĝis
* tera fortikaĵo ĉirkaŭ el la 9-a jarcento
* baroka nobeldomo de Mudrány (mudrAnj), ene muzeo

* Kategorio Szabolcs (vilaĝo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Informtabulo pri la arbaro.
La gastejo-kastelo *Hubertus* ĉe al ŝoseo al Arnstadt.
La arba domo Rhoda (*Waldhaus*). La **Steiger-arbaro** (germane: *Steigerwald* aŭ simple *Steiger*) estas arbaro sude de Erfurto. Ĝia plej alta pinto estas la *Stunzelberg* (347,9 m). Historie ege engaĝiĝis pri aranĝo de la arbaro je ripozum- kaj ekskurscelo i.a. August von Hedemann kaj Friedrich Adolph Haage.

Priskribo
---------

La jam de Otto von Bismarck ege ŝatata ekskursocelo estas 700 hektarojn granda. Dum la tempo de la regado de la francoj, parto de la arbaro nomitis ***Napoleona altebenaĵo***, kie oni konstruis en 1812 templon omaĝe al la franca tirano kun granda busto (farita de la skulptisto Döll el Gotha). Ĝin detruis en la 1-a de novembro 1813 sieĝantaj trupoj.

La arbaro estis deklarita pejzaĝprotektita regiono en 1967. Densa reto de migradopadetoj estas je dispono, el kiuj multaj kondukas al la centra *Stern* (stelo). Dumvoje oni vidas praaĝajn gigantajn arbojn, marĉlagetojn, limŝtonojn kun blazonojn, tumulojn kaj enarbarajn herbarojn. Instrua pado de la 1930-aj jaroj estis pligrandigita. Krom kapreoloj, leporoj kaj sciuroj observeblas ankoraŭ multaj aliaj pli raraj bestoj. Kun limigoj la arbaro krome estas ankaŭ ekspluatata ekonomie.

Punktoj specialaj
-----------------

**Restoracioj** ene de la arbaro estas *Waldcasino*, *Waldhaus*, *Hubertus*, *Am Bismarckturm*. Ĉe la arbarrando orienta konstruitis Bismarck-turo.

Diversaj belvederoj ofertas panoramojn super la urbon, al la Turingia Arbaro kaj al la regiono de la Kasteloj Tri Gleichen.

Ĉe la rando de la arbaro, en la direkto de la urboparto Bischleben, troviĝas la t.n. Vulpa farmeto (***Fuchsfarm***), kie infanoj instruatas pri arbarrilataj temoj. Konata estas ankaŭ la Satisfakcia kruco starigita en la 14-a jarcento pro batmortigo de klerikulo kaj magistro.

Sube de la Steigerwald troviĝas la Nova juda tombejo, la Stadiono Steigerwald kaj la Turingio-halo.

Literaturo
----------

* Max Timpel:*Der Steigerwald bei Erfurt*. Verlag des Thüringerwald-Vereins, Erfurt, 2-a eldono, 1910

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri la arbaro sur la oficiala paĝaro de la urbo.[*rompita ligilo*]
* Historio de la arbaro kiel ekskurscelo ĉe *erfurt-web*.
* Restoracioj *Waldhaus*.
* Gastejo-kastelo *Hubertus*.

* Kategorio Steiger-arbaro (Erfurto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Stefania Giannini** (naskiĝis la 18-an de novembro 1960 en Lucca) estas itala lingvisto, universitata profesoro, senatano (2013-2018), ministro pri edukado, universitatoj kaj esplorado en la registaro de Matteo Renzi (2014-2016) kaj ĝenerala vicdirektoro de Unesko (ekde 2018).

Kariero
-------

### Universitato

En 1991 Giannini iĝis profesoro ĉe la *Università per Stranieri di Perugia* (Universitato por fremduloj en Peruĝo), profesoro de fonetiko kaj fonologio (1992-1994), socilingvistiko (1994-1998) kaj de historia lingvistiko kaj lingvistiko (1998-2013). Inter 2004 kaj 2013 ŝi estis rektoro de la Universitato por fremduloj en Peruĝo. Ŝi estis unu el la unuaj kaj plej junaj virinoj teni ĉi tiun pozicion en Italio. Ŝi okupis postenojn en konsilaj organoj kaj sociaj organizoj, ekz. elektita prezidanto de la Itala Lingva Societo (*Società Italiana di Glottologia*).

### **Parlamento**

Post la parlamentaj balotadoj en 2013, ŝi iĝis membro de la itala Senato por *la Scelta Civica* civitanlisto de Mario Monti. La 22-an de februaro 2014, ŝi estis nomumita Ministro pri Eduko kaj Esplorado en la kabineto Renzi

### Unuiĝintaj Nacioj

En 2018, UNESCO Direktoro-Generalo Audrey Azoulay nomumis Giannini kiel unu el kvar novaj membroj de altranga administrada teamode la organizo. Giannini poste estis servanta kiel Kunhelpa Direktoro-Generalo por Edukado, faranta ŝin la pinta Unueca Nacia oficialulo en la kampo de edukado.

Referencoj
----------

1. 1 2  (en) UNESCO, "*Office of the Assistant Director-General for Education*", UNESCO.org, la 8-an de decembro 2022
2. 1 2  (it) Valentina Santarpia, "*Stefania Giannini , glottologa e linguista Un'altra rettrice come ministro dell'Istruzione*". Corriere della Sera, la 21-an de februaro 2014.
3. ↑  (en) UNESCO Executive appointments, UNESKO, gazetara komuniko, la 29-an de marto 2018.
4. ↑  (en) *Assistant Director-General for Education*, UNESCO. aktualigo de la 27-an de aprilo 2023

Vidu ankaŭ
----------

Unuiĝintaj Nacioj

Unesko

Eksteraj ligiloj
----------------

Stefania Giannini en la retejo de la itala edukministerio

Publikaĵoj de Stefania Giannini, ankaŭ en la kampo de lingvopolitiko, lingvaj rajtoj
**Tercillat** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 178 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Tercillat etendiĝas sur 13,64 km², kaj havis 178 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 14 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Tercillat situas je alteco de 435 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Tercillat apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Colette Streicher-Trigoust, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Tercillat apartenas al la kantono de Châtelus-Malvaleix, kies ĉefurbo estas Châtelus-Malvaleix. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Châtelus-Malvaleix
*Ne konfuzi ĝin kun la ----> Steiger-arbaro en Erfurto.*

**Steigerwald** (prononco pli-malpli "**Ŝtaj**gavalt") estas montetara kaj arbaroriĉa regiono en la nordo de la germania federacia lando Bavario inter la kvar urboj Bamberg, Schweinfurt, Würzburg kaj Nürnberg (Nurembergo). La areo konsideratas natura parko, do aparte medioprotektata teritorio. Norde la naturan parkon limigas la rivero Majno, oriente la rivero *Regnitz* (prononco "**Reg**nic"). La suda limo estas la rivero *Aisch* (prononco "Ajŝ") kaj en okcidento same la rivero Majno kaj plie linio inter la urboj Marktbreit, Uffenheim kaj Bad Windsheim. La pejzaĝo estas karaktera pro foliaj kaj pinglaj arbaroj, lagetoj kaj vitejoj.

Geografio
---------

La regiono Steigerwald situas ĉe la limo de la tri bavaraj distriktaroj Malsupra, Meza kaj Supra Frankonio. La ekzaktan renkontopunkton de la tri administraj teritorioj signas limŝtono nomata "Dreifrankenstein" - do "ŝtono de la tri Frankonioj".

La natura parko ampleksas areon de 1 280 km². 

Plej altaj montoj de la regiono Steigerwald estas:

* Scheinberg, 499 m
* Hohenlandsberg, 498 m
* Zabelstein, 489 m
* Knetzberg, 487 m
* Schwanberg, 474 m (tie situas samnoma seminariejo, kie en 1979/1980 okazis la Internacia Seminario de GEJ)
* Friedrichsberg, 473 m kaj
* Frankenberg, 463 m

Trafiko
-------

Aŭte la natura parko bone atingeblas per la germania aŭtoŝoseoj A 70 norde, A 7 okcidente kaj A 73 oriente. La regionan teritorion meze tranĉas la aŭtoŝoseo A 3, ĉefa trafika vojo inter la urboj Frankfurto-ĉe-Majno, Würzburg kaj Nurembergo. Same tra la parko kondukiĝas la federaciaj stratoj B 22, B 286 kaj B 8.

Vinkultivado
------------

Vinŝatantoj konas la regionon pro la frankoniaj vinoj, kiuj produktiĝas en vitejoj en la okcidento de la regiono. Ili vendiĝas en vitraj boteloj de tre karaktera formo.

Distriktoj
----------

La teritorio apartenas al la sekvaj ses administraj distriktoj:

* distrikto Bamberg
* distrikto Erlangen-Höchstadt
* distrikto Haßberge
* distrikto Kitzingen
* distrikto Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim
* distrikto Schweinfurt

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala turisma retejo pri la regiono
* retejo de la turisma asocio "Zabelstein aktiv"
* retejo "Mein Steigerwald" (ĉiuj germanlingvaj)
**Sándor Pintér** [ŝAndor pintEr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pintér Sándor** estas hungara politikisto, ministro, policisto, juristo, oficiro.

Sándor Pintér
Sándor Pintér  Arkivigite je 2015-04-14 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 3-an de julio 1948 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Pintér komence estis ŝoforo, poste en 1972 li iĝis policano. Li akiris diplomon en 1978 en altlernejo pri polico, sed li akiris ankaŭ juran diplomon en 1986 en Scienca Universitato pri Eötvös Loránd. Paŝo post paŝo li havis pli signifajn postenojn, krome li aliĝis al la komunistoj, fine li estis tutlanda policestro en 1991 dum 5 jaroj. Li pensiuliĝis en 1996, poste li establis sekurecan firmaon. Li estis ministro pri enlandaj aferoj inter 1998 kaj 2002 en Unua Kabineto Orbán, same inter 2010 kaj 2014 en Dua Kabineto Orbán, fine daŭre en Tria Kabineto Orbán. Li ricevis ŝtatan premion en 1994.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2015-04-14 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 521574
* VIAF: 121425834
* ISNI: 0000 0000 7937 4582
 |
**Sándor Rohringer** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rohringer Sándor** estis hungara inĝeniero, hidrologo, profesoro, membro (korespondanta en 1936, ordinara en 1941) de Hungara Scienca Akademio.

Sándor Rohringer  naskiĝis la 28-an de marto 1868 en Hungara reĝlando en Kassa (nuntempa Košice en Slovakio). Li mortis la 4-an de majo 1945 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Rohringer akiris inĝenieran diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1890. Post 6 jaroj li akiris ankaŭ juran diplomon en Reĝa Jura Akademio (Kassa). Dekomence li okupiĝis pri hidrologio, li laboris ofte en sia naskiĝurbo. Inter 1919 kaj 1923 li havis postenon en la agrikultura ministerio. En 1923 li estis nomumita publika ordinara profesoro en la teknikuniversitato, sed li estis ankaŭ katedrestro. En 1927 li establis la unuan hungaran hidroteknikan laboratorion. En la studjaro 1934 li estis rektoro. En 1938 li pensiuliĝis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Hidraulikai számítások* (1926) – helpilo por studentoj
* *Töltésezett folyók szabályozása* (1936)
* *Vízépítéstan* (1939) – kolekto de prelegoj hidrologiaj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero R, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto


* Kategorio Sándor Rohringer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
'*Tereo **(helene*** **Τηρεύς*, latine* Tereus**) estis en la helena mitologio trakia reĝo, filo de Areso.

Li fariĝis bofilo de atena reĝo Pandíono, kiu al li donis unu el siaj filinoj, Prokno. Tereo venigis ŝin en Trakion, kie ili kune feliĉe vivis kun sia ununura filo Itiso.

La sorto komenciĝis plenumi eble post kvin jaroj, kiam Prokno eksopiris vidi sian fratinon Filomelon kiu restis sur atena burgo kun la patro. Prokno instigis sian edzon, ke li venigu la fratinon al ili por vizito. Tereo ekvojaĝis kaj kiam li vidis Filomelon, trovis, ke ŝi estas multe pli bela ol kian li memoris ŝin kaj de tiu momento li ne pensis pri io alia ol kiel ŝin akiri.

Li akiris tion perforte kaj kiam Filomelo minacis, ke ĉion malkaŝos eltranĉis ŝian langon. Lasis ŝin en arbara kaŝejo kaj en Ateno sciigis, ke ŝi mortis. Sed Filomelo trovis vojon, teksis bildon kaj en ĝin mesaĝon, ke ŝi estas tenata kaptita kaj pro kio.

Kiam Prokno tralegis tion, kaŝpreparis kruelan venĝon: ununuran filon Itison mortigis kaj el li preparis manĝon por Tereo. Tiu konjektinte nenion satmanĝis. Kiam li eksciis kion manĝis, volis mortigi ambaŭ fratinojn. Sed dioj intervenis kaj ĉiujn tri transformis en birdojn. El Prokno estis hirundo, el Filomelo najtingalo kaj el Tereo upupo.
La reĝo Pandiono el tio pro funebro mortis.

Reflekto en arto
----------------

Tiu ĉi okazaĵo estas formita en Ovidiaj Metamorfozoj, *Libro 6-a - Prokno kaj Filomelo* kaj ankaŭ ofte aperas sur multaj vazaj pentraĵoj.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Téreus en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* Kategorio Tereo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szajk** [sajk], germane **Seike**, kroate **Sajka** estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Mohács.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 11 km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.9912/18.5345
* Loĝantaro: 840
* Poŝtkodo: 7753
* Telefonprefikso: 69

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Pécs-Mohács. Bóly troviĝas 4, Mohács 14, Villány 18, Pécsvárad 25, Siklós 29, Pécs 30 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1015 laŭ tiama ortografio *"Zeyk"*. Post la mezepoko la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio kaj senhomiĝis. Baldaŭe sudslavoj kaj germanoj refondis la komunumon. Inter 1918-1921 la serboj okupis Szajk-on. Post la 2-a mondmilito parto de la germanoj deportiĝis al Germanio, dume deportitaj hungaroj alvenis el Ĉeĥoslovakio. Vilaĝservoj estas lernejo, poŝto, restoracio, hoteleto.

Vidindaĵo
---------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Andreo de 1753
* baroka kapelo omaĝe al Sankta Vendelo de 1760
* kapelo omaĝe al Resurekto de Kristo kun golgoto de 1861
**Sándor Sasvári** [ŝAndor ŝaŝvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sasvári Sándor** estas hungara aktoro, kantisto, muzikisto.

Sándor Sasvári
Sándor Sasvári  naskiĝis la 18-an de oktobro 1957 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Sasvári komence estis gitaristo en sia naskiĝurbo, en 1982 li aliĝis al ĵus fondita muzikala teatro *Rock*. Ekde 1993 li ne ligiĝas al trupo, li havas rolojn en pluraj teatroj (Teatro Madách, Nacia Teatro (Győr), Operetoteatro (Budapeŝto), subĉielaj teatroj). Li havas rolojn ne nur en muzikaloj, sed ankaŭ en operetoj. Li ricevis 7 premiojn inter 1991-2013. Libertempe li rajdadas.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Leonard Bernstein: West Side Story - Tony
* Andrew Lloyd Webber: Jesus Christ Superstar - Jesuo; Pilatus
* Viktor Jacobi: *Leányvásár* - Tom Migles

Elektitaj televiziaj filmaj roloj
---------------------------------

* *Zenés húsvét* (1993)
* *Offenbach titkai* (1996)

Lia libro
---------

* *Őszintén* (2010)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* oficiala paĝo[*rompita ligilo*]
* hungarlingva membiografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* 

* Kategorio Sándor Sasvári en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szajol** [sajol] estas vilaĝo en meza Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en subregiono de Szolnok. 

Preĝejo de Szajol

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 47° 10′ 41″ N 20° 18′ 11″ O﻿ / ﻿47.17806 °N, 20.30306 °O﻿ / 47.17806; 20.30306 (mapo)Koordinatoj: 47° 10′ 41″ N 20° 18′ 11″ O﻿ / ﻿47.17806 °N, 20.30306 °O﻿ / 47.17806; 20.30306 (mapo)
* Poŝtkodo: 5081
* Telefonkodo: 56
* Areo: 37 km²
* Loĝantaro: 4050

Situo
-----

Szajol situas laŭ maldekstra bordo de Tiso kontraŭ Szolnok, pli precize la vilaĝo situas ĉe morta Tiso, la viva Tiso-bordo apartenas al Szolnok.

Historio
--------

Szajol forte ligiĝas al Szolnok, dum la turka okupado ne senhomiĝis. En 1872 ĝi ricevis la rangon grandvilaĝo. La alvenanta fervojo de Szolnok disbranĉiĝas al Debrecen kaj Arad. En la vilaĝo fervojistaj dinastioj vivas. En 1994
okazis terura katastrofo: rapidvagonaro trafis fervojan domon. 31 da homoj mortis, multaj vundiĝis.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo
* monumento memore al fervoja katastrofo

Famuloj
-------

En Szajol naskiĝis ministro Pál Romány.

Ĝemelurboj
----------

* Rumanio Kászon, Rumanio
* Aŭstrio Neumarkt am Wallersee, Aŭstrio

Ŝablono  *En ĉi tiu sekcio aŭ paĝo mankas ŝablono*. Bonvolu **aldoni** la ŝablonon, poste forigu ĉi tiun averton.
Se la artikolo havas pli ol unu mankon, bonvolu uzi la ŝablonon {{Pluraj problemoj}}. Krome aŭtomate aldoniĝas la kategorio Kategorio:Artikoloj sen ŝablono.
**Stein ĉe Rejno** (germane **Stein am Rhein**) estas historia urbo en Kantono Ŝafhaŭzo, Svislando. Ĝi havis 3197 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Stein ĉe Rejno situas, kiel la nomo indikas ĉe la bordo de la rivero Rejno inter la Bodenlago kaj Ŝafhaŭzo.

Trafiko
-------

Stein ĉe Rejno situas unuflanke ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Rorschach al Ŝafhaŭzo kaj aliflanke de Stein ĉe Rejno kondukas trajnlinio al Vinterturo. En Stein ĉe Rejno ankaŭ troviĝas haltejo de la ŝiplinio de Ŝafhaŭzo al Konstanco.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Stein ĉe Rejno kiel urbo datiĝas el la jaro 1267. Tereno- kaj merkatosuvereno de la urbo estis la Monaĥejo Sankt-Georgen.

La plej malnova urba rajto de Stein datiĝas el la jaro 1385. La 22-an e januaro 1457 la urbaj instancoj sukcesis aĉeti siajn voktrajojn de la familio Klingenberg kaj tiel akiri la statuson de imperia libereco.
1459 Stein alianciĝis kun Zuriko kaj Ŝafhaŭzo por protekti sin kontraŭ atakoj de la Habsburgoj.

Ĝis en la 16-a jarcento Stein sukcesis akiri malgrandan servutejoj konsistanta el Hemishofen kaj Ramsen kun *Wiesholz*, *Wilen*, *Karolihof* kaj *Bibern*, Wagenhausen kun *Bleuelhausen* kaj *Reichlingen*.

Pro financaj kialoj la 29-an de septembro 1484 Stein submetis sian al la protekta regado de Zuriko kaj tiel fariĝis parto de la Svisa Ĵurkomunumo.

Kun la Helveta Revolucio en majo de la jaro 1798 finiĝis la aparteno de Stein ĉe Rejno al Kantono Zuriko per ĝia aliĝo al Kantono Ŝafhaŭzo.

La 22-an de februaro 1945 Stein ĉe Rejno estis bombita de usonaj batalaviadiloj. Laŭ deklaroj de Usono la bombado estis eraro, ĉu la atako vere okazis pro eraro aŭ estis admono por Svislando oni ĝis la hodiaŭa tempo ne eksciis. (Fonto: Urba arkivo de Ŝafhaŭzo)

Vidu ankaŭ
----------

* Stein
* Stein am Rhein (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Stein ĉe Rejno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Stein ĉe Rejno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la urbo Stein ĉe Rejno

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Ŝafhaŭzo |
| --- |
| Kaprikorno, blazono de ŜafhaŭzoKaprikorno, blazono de ŜafhaŭzoBargen • Beggingen (Guntmadingen) • Beringen • Buch • Buchberg • Büttenhardt • Dörflingen • Gächlingen • Hallau • Hemishofen • Lohn • Löhningen • Merishausen • Neuhausen ĉe Rejn-Akvofalo • Neunkirch • Oberhallau • Ramsen • Rüdlingen • Ŝafhaŭzo (Hemmental) • Schleitheim • Siblingen • Stein ĉe Rejno • Stetten • Thayngen (Altdorf • Bibern • Hofen • Opfertshofen) • Trasadingen • Wilchingen | Panoramo de ŜafhaŭzoPanoramo de Ŝafhaŭzo |

 |
**Steinberg,** kroate **Štamperak,** hungare **Répcekőhalom** estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberpullendorf, en municipo de Steinberg-Dörfl.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 282 m
* Loĝantaro:
* Telefonprefikso: 02612
* Poŝtkodo: 7453
* Aŭtokodo: OP
* 47° 28′ 20″ N 16° 29′ 30″ O﻿ / ﻿47.47222 °N, 16.49167 °O﻿ / 47.47222; 16.49167 (mapo)Koordinatoj: 47° 28′ 20″ N 16° 29′ 30″ O﻿ / ﻿47.47222 °N, 16.49167 °O﻿ / 47.47222; 16.49167 (mapo)

Situo
-----

Steinberg situas sur deklivoj, laŭ rojo. Oberpullendorf troviĝas je 3 km-oj.

Historio
--------

En la 12-a jarcento en la proksimo oni konstruis fortikaĵon, kies restaĵoj ankaŭ nun videblas. La unua skriba mencio aperis en 1223 en germana formo *„Steinprech"*. La hungara loknomo menciiĝis en 1390 en formo *„Kewholm"*. Baldaŭe la komunumo havis la rangon kampurbo. En 1910 vivis tie 1213 homoj, (germanoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1921 Répcekőhalom apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Felsőpulya, poste al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Germanio). Baldaŭe Steinberg unuiĝis kun Dörfl.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Venceslao de 1875
Aro de satelitoj de tergloba navigada satelita sistemo


La **tergloba navigada satelita sistemo** (angle *Global Navigation Satellite System*, GNSS), estas sistemo por difini ekzaktajn poziciojn sur la terglobo kaj faciligi la navigadon inter pluraj tiel difinitaj pozicio-lokoj. Ĝi uzas signalojn de specialaj satelitoj en la orbito de la tero. Komence la sistemo, unue aplikita en Usono, tutmonde anglalingve nomiĝis *Navstar - Global Positioning System (GPS)* -sed nuntempe la nomo GPS specife celas la usonan variaĵon de la sistemo.

GNSS-satelitoj radie komunikas sian ekzaktan pozicion kaj tempon en la tera orbito. Por ricevi sian pozicion sur la tero, teknika aparato devas ricevi la signalojn de almenaŭ kvar sendependaj satelitoj samtempe.

Por ke la ricevaj aparatoj estu laŭeble malgrandaj (ekzemple en misiloj), la satelitoj ĉirkaŭflugas la teron en laŭeble eta distanco. Pro fizikaj kialoj tiu eta distanco de la tero rezultigas rapidecojn de la satelitoj, kiuj signife superas la rotacion de la terglobo. Tial necesas almenaŭ 24, pli bone 32 satelitoj, kiuj laŭ diversaj vojoj ĉirkaŭflugas la teron, por ke la sistemo glate funkciu en ĉiu loko de la tero.

Fiksaj signaloricevaj stacioj sur la tero plibonigas la ekzaktecon de la sistemo, sendante korektajn signalojn al la ricevaj aparatoj. Tiaj **satelite bazitaj aldonaj sistemoj** (SBAS) estas la eŭropa sistemo EGNOS, la usona WAAS, la japana MSAS kaj la hindia GAGAN. La ĉina sistemo COMPASS ankoraŭ ne finkonstruiĝis.

Vidu ankaŭ
----------

* Tutmonda loktrova sistemo
* Galileo (loktrova sistemo)
* Aŭtonavigilo

* Kategorio Tergloba navigada satelita sistemo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Tergloba navigada satelita sistemo en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
**Steinberg** estas urboparto de la urbo Wadern en la distrikto Merzig-Wadern situanta en la norda parto de la Sarlando. La loko situas en Schwarzwälder Hochwald kaj estas parto de la mozelfrankonia lingvoteritorio.

Geografio
---------

la situo de Steinberg en Wadern.
Steinberg situas ĉirkaŭ 370 m super la marnivelo. La urboparto troviĝas ĉe deklivo. La ruĝa-blanka turo de la sendilo Teufelskopf sur la 695,0 m alta Teufelskopf, la plej alta monto de la arbara dorso supre de Steinberg, estas jam de malproksime videbla. La regiono estas tre riĉa je arbaroj kaj tial tre taŭgas al migrado.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Steinberg okazis en la Trevira Urbar (impostregistro) el la jaro 1200. Laŭ trovaĵoj la frankoj verŝajne ondis la vilaĝon ĉirkaŭ la 13a jarcento. La loko apartenis pli frue al la Elektoepiskopujo Treviro kaj estis parto de la Amt Grimburg.

Steinberg apartenis ĝis la fino de la Unua Mondmilito al la distrikto Merzig, kiu apartenis al la prusa  distriktaro Treviro. La distrikto Merzig venis rezulte de la Traktato de Versajlo en la jaro 1920 sub la administrado de la Ligo de Nacioj kune kun la tuta Sarlando, sed escepte de malmultaj altaj regionoj, al kiu ankaŭ apartenis Steinberg. Tiu parto restis sub la nomo „Restkreis Merzig-Wadern" (restanta distrikto Merzig Wadern) ĉe la distriktaro Treviro. La administrejo de la restanta distrikto troviĝis en Wadern. Post la Dua mondmilito ankaŭ la restanta distriktparto venis sub franca administrado.

Je la 1a januaro 1957 la Sarlando kaj ankaŭ Steinberg fariĝis denove parto de Germanujo. Kadre de la sarlanda regiona kaj administra reformo la ĝis tiam memstara komunumo venis 1978 al la urbo Wadern.

Politiko
--------

### Ortsrat

Laŭ la komunumpartaj balotoj je la 25a majo 2014:

* SPD: 61,6 %, 6 seĝoj
* CDU: 38,4 %, 3 seĝoj

### Blazono

La blazono – designita de Willy Weinen – havas jenajn partojn: supre dekstre sur arĝento ruĝa kruco, la blazono de la Elektoepiskopujo Treviro, kiu rememorigas pri la antaŭa aparteno de la loko al Treviro. La nigra Andrea Kruco sur oro maldekstre estas la blazono de la sinjoroj de Saarbrücken, Grimburg kaj Dagstuhl. Tiu rememoras la apartenon de Steinberg al la iama „amto" Grimburg. Meze simbolas la arĝentan abion la verdon de la arbara mastrumado en la iama forstejo Hubendorf Steinberg. En la malsupra parto estas nigra trimonto sur oro kaj arĝento. Ĝi simbolas la nomon Steinberg kun siaj tri montoj Rodelberg, Bremerkopf kaj Faidenberg.

Vidindaĵoj
----------

la paroĥa preĝejo en Steinberg estis konstruata en 1953.
rigardo en la internon de la preĝejo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Steinberg auf den Seiten der Stadt Wadern[*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑  Neugliederungsgesetz – NGG vom 19. Dezember 1973, § 34, veröffentlicht im Amtsblatt des Saarlandes 1973, Nr. 48, S. 855 (PDF Seite 27; 499 kB)
2. ↑  BibISBN 3170032631 paĝo 804f
**Szarvasgede** [sarvaŝgede] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó. Szarvas signifas: cervo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10 km²
* Koordinatoj: 47° 49′ 10″ N 19° 38′ 18″ O﻿ / ﻿47.81944 °N, 19.63833 °O﻿ / 47.81944; 19.63833 (mapo)Koordinatoj: 47° 49′ 10″ N 19° 38′ 18″ O﻿ / ﻿47.81944 °N, 19.63833 °O﻿ / 47.81944; 19.63833 (mapo)
* Loĝantaro: 440
* Poŝtkodo: 3051
* Telefonprefikso: 32

Situo
-----

Szarvasgede situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Pásztó troviĝas 15, Aszód kaj Gyöngyös po 27, Bátonyterenye 29 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1313. Post la mezepoko la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. En 1861 kaj post 8 jaroj incendioj okazis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika mezepoka gotika Preĝejo Prezento de Jesuo (Szarvasgede), en la 18-a jarcento barokigita, en 1829 trakonstruita
* baroka skulptaĵo pri Johano Nepomuka el la 18-a jarcento
* baroka nobeldomo de Ligárd-Pethő el la 18-a jarcento
La **terhistorio** estas branĉo de la naturhistorio, kiu koncernas la Teron.

Al ĝi apartenas diversaj esplorkampoj:

La senvivan naturon pritraktas geologio kaj ties subsciencoj. La devenon kaj evoluon de nia planedo kiel tutaĵo ene de ĝia kosma ĉirkaŭaĵo esploras la kosmologio kaj planedologio.

La evoluon de la teraj flaŭro kaj faŭno studas Paleozoologio kaj Paleobotaniko,
kiuj konservas iliajn restaĵojn pere de paleontologio.

Kiel la sciencistoj disdividas la historion de Tero montras geologia temposkemo.

Enkonduko
---------

Ĉio naskiĝas, evoluas kaj mortas en la universo, de la herboj kaj mikroorganismoj ĝis grandegaj astroj. Estis tempo, kiam la Tero ankoraŭ ne ekzistis. Ĝi kreiĝis kun la suno kaj la sunsistemo. Tio devis okazi antaŭ 5 miliardoj da jaroj. Sed la Tera surfaco troviĝas en kontinua evoluprocezo. Sciencistoj supozas, ke la plej malnovaj montoj sur la tersurfaco aperis antaŭ ĉirkaŭ 4,500 milionoj da jaroj. Surbaze de tio ili datas la ekeston de Tero je antaŭ 4,6 miliardoj da jaroj.

Ĝi kreiĝis de kosmaj gasoj kaj polvoj. Pro la centra gravito granda duonlikva inkandeska maso iĝis sferoforma. Dum tempodaŭro tiu ĉi pilko malvarmiĝis kaj ĝia surfaco kovriĝis per solida ŝelo.

La nuntempa Tero tre diferencas de la origina. En nia planedo okazadis eventoj, kiuj ŝanĝadis ĝin. Estas konate, ke komence ekzistis nur sola kontinento - Pangeo. Dum tempo ŝanĝiĝis la konturoj de la tera kaj la akva partoj. Tie, kie estis akvo, fariĝis tero aŭ apartaj kontinentoj, kaj kie estis tero, fariĝis oceanoj kaj maroj.

Pro la poioma malvarmiĝo, la tero kovriĝis per densaj vaporaj kaj gasaj nuboj. La sekva malaltiĝo de la temperaturo kaŭzis ekeston de akvo el vaporo. Komenciĝis senĉesaj pluvegoj, kio daŭris 100 mil jarojn. Malaltaj lokoj inter montoj - gigantaj truoj kaj malaltaĵoj pleniĝis per akvo. Tiel aperis oceanoj kaj maroj. Ĉio ĉi okazis antaŭ 3,800 milionoj da jaroj.

Sciencistoj kiuj datas la fazojn de la Ter-evoluo, disigas ĝian vivodaŭron je **eraoj**. Ĉi tiuj eraoj estas disigitaj je **epokoj**, kiuj estas siavice disigitaj je **periodoj**.

Vidu ankaŭ
----------

* Historio de la mondo
* Antaŭkambrio, Paleozoiko, Mezozoiko, Kenozoiko.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Dragon en la orbito
La **Kosmoŝipo Dragon** estas la unua kosmoŝipo, kiu estis evoluigita el privata mono kaj kiu kapablas atingi malaltan orbiton de la Tero kaj poste re-eniri la atmosferon. Ĝin evoluigas la firmao Space Exploration Technologies *(SpaceX)* en Usono, en kadro de Programo COTS, ĝia unua testa flugo okazis en decembro de 2010. La reuzebla kosmoŝipo havos ŝarĝotransportan kaj homtransportan version, tiu lasta kapablos transporti sep personojn al la Internacia Kosmostacio (IKS). La ŝarĝotransporta versio plenumis sian unuan taskon en majo de 2012, dokante al la IKS.

Ĉar ĝi kapablas nur limigite al memstara manovrado, dokas ĝin al la kosmostacio la robota kruro Canadarm2, simile al tio de la japana ŝarĝotraporta kosmoŝipo H-2 Transfer Vehicle. Ĝia lanĉa raketo estas Falcon 9, same evoluigita de *SpaceX*. Ĝia realveno okazas sur akvosurfaco, per paraŝuta bremsado povas surakviĝi la ŝarĝotransporta versio per sia tuta kargo. Ĝi havas la alton de 2,9 m, la diametron de 3,6 m.

Bildaro
-------

* Provmodelo kadre de Ansari X Prize (2007).Provmodelo kadre de Ansari X Prize (2007).
* Elon Musk antaŭ kosmoŝiperojElon Musk antaŭ kosmoŝiperoj
* Kosmoŝipo de la dua provflugo, COTS-2Kosmoŝipo de la dua provflugo, COTS-2
* Sama kosmoŝipo Dragon, dum la 1-a flugo al Internacia KosmostacioSama kosmoŝipo Dragon, dum la 1-a flugo al Internacia Kosmostacio

* Kategorio Dragon (kosmoŝipo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**VERESS Sándor** (vereŝ) estis hungara inĝeniero naskita en Sarkad la 3-an de decembro 1828 kaj mortinta en Bukareŝto la 27-an de oktobro 1884. Li estis la patro de Endre Veress kaj Ferenc Veress; pli aĝa frato de Ferenc Veress.

Biografio
---------

Post la fino de kolegio en Debrecen Sándor Veress estis ĉedoma instruisto. Post la liberecbatalo de 1848-1849 li elmigris kaj vivis en Varno, Konstantinopolo kaj Krimeo. Li mastrumadis en Dobrugea. Li havigis diplomon de inĝeniero en Parizo, kien li venis en 1858 kaj enLondono. En 1859 li estis kapitano de hungara legio de Italujo en la aŭstria-itala milito. Post la disigo de tiu li loksigdiĝis en Bukareŝto por kvaronjarcento. Li konstruis la unuan rumanan fervojon. Li estis honora prezidanto de la Bukareŝta Hungara Societo. Li aperigis plurajn studojn, artikolojn kaj hungare kaj rumane pri Rumanujo.

Verkoj
------

* *A magyar emigratio Keleten* (I – II. Bp. 1878).

Literaturo
----------

* Koós Ferenc: Visszaemlékezés V. S.-ra (Brassó, 1890); Tóth Gyula: Emlékbeszéd (Bukaresti Magy. Újság, 1904. 47. sz.).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Sándor Veress (inĝeniero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Steinfurt,** hungare **Lipóc,** kroate **Lipovac** estas iama vilaĝo, nun parto de Strem en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando, en distrikto de Güssing.

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 7522
* Telefonkodo: 03324
* Aŭtokodo: GS
* Loĝantaro: 120
* 47° 04′ 20″ N 16° 25′ 00″ O﻿ / ﻿47.07222 °N, 16.41667 °O﻿ / 47.07222; 16.41667 (mapo)Koordinatoj: 47° 04′ 20″ N 16° 25′ 00″ O﻿ / ﻿47.07222 °N, 16.41667 °O﻿ / 47.07222; 16.41667 (mapo)

Situo
-----

Steinfurt situas sur deklivoj. Güssing troviĝas je 12 km-oj.

Historio
--------

Dum la historio zono de tiu regiono ofte apartenis foje al Hungario, foje al Aŭstrio. Kroatoj fondis la vilaĝon en la 16-a jarcento. En 1643 loĝis tie 156 homoj en 27 domoj, en 1787 159 homoj en 25 domoj, en 1828 208 homoj en 39 domoj. En 1910 loĝis en Lipóc 210 loĝantoj (kroatoj en majoritato, aŭstroj en minoritato). Ĝis 1921 ĝi apartenis al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Németújvár, poste al Aŭstrio (escepte inter 1928-1945 al Germanio). Steinfurt aliĝis al Strem en 1971.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Georgo

* Kategorio Steinfurt (Burgenlando) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szatymaz** [satjmaz] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en Distrikto Szeged. La loknomo ne havas sencon en la hungara.

Blazono de Szatymaz
Abrikoto, pri kio famas Szatymaz

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 54  km²
* Loĝantaro: 4250
* Poŝtkodo: 6763
* Telefonprefikso: 62

Situo
-----

Szatymaz situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, ĉefvojo, fervojo kaj aŭtoŝoseo M5 Budapeŝto-Szeged preteriras. Szeged troviĝas 12 km-ojn for.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata ekde la bronzepoko. La turkoj faris senhoma la regionon. Poste la kampoj apartenis al Szeged. Baldaŭe formiĝis farmoj. La unua mencio estis en 1676, tiam estis tie ĉevalŝanĝeja stacio de diliĝenco. En 1880 la fervojo atingis la lokon, kiu iĝis ankaŭ ŝatata feriejo. Oni okupiĝis pri bredado, vinkulturo, sed la abrikotoproduktado portis tutlandan famon. La vilaĝo estis fondita en 1950.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, biblioteko, interretejo, poŝto, apoteko, 2 kuracejoj, infankuracejo dentokuracejo, infanhelpa kaj familihelpa servoj.

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo de 1902
* ventomuelejo
* protektata natura sala Lago Fehér (=blanka) kun elvidejo, ĉe la lago nestas ardeoj, nigra fuliko, akcipitro, ridmevo, nigrakapa mevo, ŝterno, marĉotringo, komuna galinago, vanelo, platbeka anaso, kormoranoj, blankvosta maraglo

Famuloj
-------

* en la proksima farmo naskiĝis muzikisto Pista Dankó
* en Szatymaz estis murdita en 1919 pentristo Anna Kukovetz

Ĝemelkomunumoj
--------------

* Rumanio Kibéd, Rumanio
**Sándor Ádám Ehrenreich** [ŝAndor erenrejĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ehrenreich Sándor Ádám** estis hungara akvafortisto, ŝtalogravuristo.

Sándor Ádám Ehrenreich  naskiĝis en 1791 en Pest (urbo), li mortis en 1844 en Vieno, sed laŭ  naskiĝis en 1784 en Pozsony, mortis en 1852 en Vieno.

Biografio
---------

Sándor Ádám Ehrenreich devenis el juda familio. Li lernis la gravuradon komence hejme, poste en Akademio de Belartoj de Vieno inter 1803 - 1806. Li akiris la unuan premion de la akademio en 1806. Post siaj studoj li translokiĝis al Buda, kie li kreis akvafortojn por presejo. En la sekvaj jaroj li vivis foje en Buda, foje en Vieno. Li kreis portreton eĉ pri reĝo Ferdinando la 1-a (Aŭstrio). Inter 1823 kaj 1835 li kreis 95 akvafortojn, kies komuna titolo estis *Icones Principium, Procerum ac praeter hos illustrium Virorum Matronariumque veteris et praesentis aevi, qu bus Hungaria et Transsylvania clarent* (Portretaro pri Hungarlando kaj Transilvanio). Li okupiĝis ankaŭ pri ŝtalogravuro.

Elektitaj gravuraĵoj
--------------------

* Miklós RévaiMiklós Révai
* Ádám PatachichÁdám Patachich
* Miklós JurisicsMiklós Jurisics
* Ignác EötvösIgnác Eötvös
* János SpissichJános Spissich
* István FerenczyIstván Ferenczy
* Miklós JankovichMiklós Jankovich
* Lajos MitterpacherLajos Mitterpacher
* Károly ZichyKároly Zichy
* Sándor KisfaludySándor Kisfaludy

Fontoj
------

* [*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 629537
* VIAF: 29805260
* ISNI: 0000 0000 7845 8434
* BNF: 14973358k
* ULAN: 500122580
 |
Mapo de la provinca kaj regiona divido de Hispanio.
La **teritoria divido de Hispanio de 1833** pluis ĝis nuntempe por la provincoj, sed ne por la regionoj.

Tuj post la morto de Fernando la 7-a oni klopodis interkonsenton kun la partianoj de la pretendanto al la trono don Karlo Maria Isidro sen perdi la apogon, aliflanke, de la liberaloj. Tiu misio estis atributa al Francisco Cea Bermúdez, estro de registaro kiu daŭris apenaŭ tri monatojn. Tamen, kvankam la klopodoj allogi la karlistojn rezultis malsukcesaj, tiu registaro ja entreprenis reformon de granda graveco por la estonteco: nome la **divido de Hispanio en provincoj kaj regionoj**. La unuaj plue validas aktuale kun la nura escepto de Kanarioj, kiuj origine konsistigis unusolan provincon, dum nun du.

Pere de simpla cirkulero en novembro de 1833, lia ŝtata sekretario por Disvolvado, nome Javier de Burgos, kreis centralizitan ŝtaton, dividita en 49 provincoj kaj 15 regionoj. La provincoj ricevis la nomon de siaj propraj ĉefurboj (escepte kvar el ili, kiuj konservis siajn antikvajn nomojn: Navaro, kun ĉefurbo en Pamplona, Alavo kun Vitoria, Gipusko kun Donostio kaj Biskajo kun Bilbao).

La projekto de Javier de Burgos estas preskaŭ la sama kiel la projekto de 1822, sed sen la provincoj de Calatayud, Vierzo kaj Játiva; krome, aliaj provincoj ŝanĝas nomon kiam ŝanĝas la ĉefurbo.

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivigite je 2010-11-18 per la retarkivo Wayback Machine, La Monarquía Hispánica, Biblioteca Virtual Miguel Cervantes. Alirita en 2000-12-30.
2. ↑  Calle Cea Bermúdez, *ABC*, 1954-10-06, p. 17. Alirita en 2009-12-31.
3. ↑  Carlos Marichal, *Spain, 1834-1844: A New Society* (1970), Colección Tamesis Serie A Monografias, Volume 72, ISBN 0729300579, p. 52 *et. seq.* La fonto uzas interŝanĝe la familinomojn kiel *Cea Bermúdez* aŭ *Zea Bermúdez*.
4. ↑  Luis Moreno, Ethnoterritorial Concurrence and Imperfect Federalism in Spain, Instituto de Estudios Sociales Avanzados (CSIC) Working Paper 93-10, p. 12. Alirita en 2000-12-30. En angla.
5. ↑  *Real Decreto de 30 de noviembre de 1833* en Wikisource;  
*Real Decreto de 30 de noviembre de 1833* en la oficiala reto de Kanarioj. Alirita en 2009-12-31.
6. ↑  Jesús Larios Martín. *Dinastías reales de España: Geografía política y eclesiástica* (1986), Ediciones Hidalguia. p. 48.
**Szederkény** [sederkEnj], germane **Surgetin**, kroate **Surdukinj** estas unuigita vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Mohács. Szeder signifas: rubuso.

Rubuso, troviĝanta en nomo de Szederkény

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 14 km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.9969/18.4601
* Loĝantaro: 1830
* Poŝtkodo: 7751
* Telefonprefikso: 69

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Pécs-Mohács. Villány troviĝas 18, Pécsvárad 22, Pécs 23, Siklós 24 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1272 laŭ tiama ortografio *"Zederkyn"*. Iam apuda vilaĝo aperis en formo *"Namya"*. Inter 1543-1686 la komunumoj apartenis al la Osmana Imperio. En 1720 germanoj refondis la vilaĝojn. Inter 1918-1921 la serboj okupis ilin. Post la 2-a mondmilito parto de germanoj deportiĝis al Germanio, dume alvenis deportitaj hungaroj el Ĉeĥoslovakio. En 1948 apuda vilaĝo **Nyomja** [njomja] aliĝis al Szederkény. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de kroatoj, infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, biblioteko, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Simon Judaso Tadeo de 1759
* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Sankta Laŭrenco de 1812

Famuloj
-------

En Szederkény naskiĝis ĉefepiskopo János Püsky.
Sári Fedák
**Sári FEDÁK** [ŝAri], hungare **Fedák Sári,** (laŭ plena nomo *Fedák Sarolta Klára Mária*) estis populara kaj legenda hungara aktorino. Sári estas karesnomo de Sarolta.

Sári Fedák naskiĝis la 26-an de oktobro 1879 en tiam hungara urbo *Beregszász* (nuntempa Berehove en Ukrainio). Ŝi mortis la 25-an de majo 1955 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sári Fedák frekventis aktoran lernejon en Budapeŝto kaj komencis sian karieron en 1900. Ŝi precipe roladis en operetoj, ne nur en Hungario, sed ankaŭ en Vieno, Berlino, Parizo, Londono eĉ en Usono. En 1904 ŝi ludis ĉefrolon de Pongrác Kacsóh: Johano la Brava, poste ŝi faris tion 574-foje! En 1919 ŝi propagandis por Hungara Sovetrespubliko, tial ŝi rifuĝis al Vieno kaj revenis en 1923. En 1944 en germana radio faris propagandon por la milito, tial ŝi estis poste kondamnita kaj ŝi ne plu roladis.

Menciindaĵoj
------------

* Kategorio Sári Fedák en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* en 1928 ŝi verkis membiografion
* en 1998 budapeŝta teatro prezentis teatraĵon pri Fedák
* en la supre menciita opereto "Johano la Brava" ŝi ludis ĉefrolon Johano, kiel virorolo

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 395236
* GND: 131633449
* LCCN: n91107273
* VIAF: 30675938
* ISNI: 0000 0000 8368 7987
* NKC: xx0268920
 |
Larĝa panoramo de Szentbalázs
**Szentbalázs** [sentbalAĵ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár. La loknomo signifas: Sankta Blazio.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 12 km²
* Loĝantaro: 350
* Poŝtkodo: 7472
* Telefonprefikso: 82

Situo
-----

Szentbalázs situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ ĉefvojo inter Pécs kaj Kaposvár. La lasta urbo troviĝas 11, Sásd 21, Dombóvár 25 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1332 laŭ latina formo *"Sancta Blasius"*. En 1900 fervoja linio ekfunkciis, kiu jam malkonstruiĝis. En 1952 kolĥozo formiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, gastejo, vendejo, restoracio, fiksa poŝto kaj migra poŝto.

Vidindaĵo
---------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1770

Ĝemelkomunumoj
--------------

* Rumanio Kisjenő, Rumanio
* Rumanio Nagyernye, Rumanio

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu