recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Lorenz Hübner
**Lorenz HÜBNER** (naskiĝinta la 2-an de aŭgusto 1751 en Donauwörth, mortinta la 9-an de februaro 1807 en Munkeno) estis katolika raciismulo, publicisto kaj tradukisto.

Vivo
----

Estante filo de oficiro li studis en Amberg kaj fariĝis en 1768 jezuito. En 1774 li ricevis la ordinacion sacerdota kaj iĝis en Burghausen instruisto pri la lingvoj franca kaj itala, samloke en 1776 profesoro pri retoriko. En 1779 transprenis li la ĉefredaktadon de "Münchner Staatszeitung" kaj de "Münchner gelehrte Beiträge". Decembre de 1783, pro naŭzo pri vehementa malŝatiĝo en Munkeno, li preferis iri al Salcburgo kiu regis la moderna ĉefepiskopo kaj princo Hieronymus Colloredo. Tie ĉi li de 1784 ĉefmoderigis la gazeton "Oberdeutsche Staatszeitung" kiu kunlaboris kun "Salzburger Intelligenzblatt" kaj "Monatliche Gelehrten-Beiträge zur Literatur Oberösterreichs", de 1791 krome "Räsonnierendes Magazin des Wichtigsten aus der Zeitgeschichte". Inter 1788 kaj 1799 Hübner ankaŭ responsis pri la gravega periodaĵo "Oberdeutsche allgemeine Literatur-Zeitung" kiu estis malfermita al ĉio moderna, ekz. ankaŭ al ideoj de Immanuel Kant kaj ade diskutadis la idealismon de Schelling, Fichte kaj poste de Hegel. Al ĝi kontribuadis i.a. Jakob Salat, Aloys Sandbüchler kaj Augustin Schelle. La kritiko pri enekleziaj malbonoj kaj malmodernoj estis de alta nivelo.

La ĉefaj malamikoj de Hübner estis ene de aŭgsburgaj teologaj rondoj ĉirkaŭ Joseph Anton Weißenbach. Samtempuloj komparis Hübner kun aliaj gravuloj kiel Joseph Valentin Eybel, Karl Joseph Huber, Kaspar Royko, Kaspar Ruef kaj Marx Anton Wittola.

Honoroj
-------

* membreco de *Bayerische Akademie de Wissenschaften* (1799)

Verkoj (elekto)
---------------

* Der phil. Geist unseres Jh. 1780;
* An Verführer u. Verführte, Nachtrag zu d. Vorbothen d. Neuen Heidenthums, 1781 (gegen J. A. Weißenbach);
* Dringende Vorstellung an Vernunft u. Menschlichkeit um Aufhebung d. Cölibats, 1782;
* Beschreibung d. hochfürstl. …Residenzstadt Salzburg, 2 Bde. 1792/93;
* Beschreibung d. Erzstiftes u. Reichsfürstenthums Salzburg, 3 Bde. 1796;
* Beschreibung d. Kurbaier. Haupt- u. Residenzstadt München u. ihrer Umgebungen, 2 Abt. 1803/05. -
* (eldoniste) Physikal. Tageb. f. Freunde d. Natur, 1784-88 / Salzburger Musenalm. 1787-1788

Fonto
-----

* Brandl, Manfred, "Hübner, Lorenz". Ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 9 (1972), p. 721-722 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vikifontaro
* ligiloj ĉe DDB

Notoj
-----

1. ↑  Direblas ke "Oberdeutsche allgemeine Literatur-Zeitung" intelektuale estis la plej grava organo de la germana katolika racionalismo. Ĝi ekzistis ĝis 1812.
La malantaŭo de la muzeo.
La **Muzeo Prinzesshof** estas urba muzeo en la urbokerno de Itzehoe, Germanio. Ĝi prezentas daŭran ekspozicion pri la kulturhistorio de la distrikto Steinburg en la 19-a kaj la 20-a jarcentoj kiel ankaŭ ĉiam ŝanĝantajn elmontrojn pri kulturhistoriaj, regionhistoriaj, arkeologiaj kaj popolartaj temoj. Riĉaj muzeopedagogiaj ofertoj kompletigas la ofertojn.

Ĉambroj de la muzeo
-------------------

#### Bidermajra ĉambro

Tie ĉi videblas multaj objektoj el la bidermajra epoko kaj meblaro kun martela piano; originala kafotablo invitas la vizitantojn al hejmeciĝo kaj identiĝo, aparte post kiam ili ĝuis interesan filmeton enkondukan je la enirejo al tiu ĉambro.

#### Tabakvendejo

La ekipaĵo vendeja ĝis la 1987-a jaro ankoraŭ funkciis ĉe sia originala loko. Post la fermo de la vendejo la plej granda parto de la nemovebla ekipaĵo alvenis muzee. Laŭ la nuna aspekto ĝi estas la rezulto de laborpostulegaj restaŭradoj.

#### Fehrs-ĉambro

La verkisto Johann Hinrich Fehrs, al kiu estas dediĉita tiu ĉi ĉambro, estas la nekontesteble plej grava platdiĉa poeto de la urbo. Estante instruisto kaj lernejestro laŭprofesie, li ankaŭ estis granda bonfarinto de la urbo.

#### Arĝentaĵoj

En la supra etaĝo admidreblas produktoj de regionaj kaj fremdaj arĝentaĵistoj. Krom kuleroj je diversaj specoj prezentiĝas ankaŭ manĝilaroj kaj altarvazaro.

#### Industria historio

Tie ĉi oni konfrontiĝas al la industria historio de la regiono. La cemententrepreno *Alsen'sche Cement-Fabriken* de Itzehoe servas kiel ekzemplo de historio industria. Alia fabriko en Lägerdorf montratas per rekonstruita laborista ĉambreto kaj originala ŝoforkupeo de enlanda ŝipo kaj multaj tekstoj enmerĝantaj onin en la laboristan ĉiutagan vivon.

Literaturo
----------

* Anita Chmielewski-Hagius: *Das Kreismuseum Prinzeßhof in Itzehoe.* En: Heimatverband Kreis Steinburg (eld.): *Steinburger Jahrbuch]2003*, Itzehoe 2002, p. 119–130.
* Hugo Schünemann: *Das Heimatmuseum Prinzeßhof in Itzehoe.* En: Heimatverband Kreis Steinburg (eld.): *Steinburger Jahrbuch 1975*, Itzehoe 1974, p. 45–83.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo Prinzesshof en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Hejmpaĝo de la muzeo.[*rompita ligilo*]
**Tura** estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Aszód.

Aerfoto pri kastelo de Tura

Geografio
---------

Tura situas sur malebenaĵo, laŭ fervojo Budapeŝto-Miskolc inter Gödöllő kaj Hatvan. Ĉefvojo kaj aŭtoŝoseo *M3* estas proksime. Hatvan troviĝas 11, Aszód 14, Gödöllő 23, Budapeŝto 51 km.

Historio
--------

Apud Tura la sarmatoj konstruis defendan linion *Remparo de Ĉorso* inter 324-337. La unua skkriba mencio okazis en 1220 laŭ tiama hungara ortografio *Thwra*. Alia dokumento pruvas, ke en 1523 Tura jam tiam estis kampurbo, havanta doganejon. En 1544 la turkoj okupis la urbeton, kiu poste ne senhomiĝis, eĉ la preĝejo restis. En 1849 okazis batalo inter hungaroj kaj rusoj. La komunumo iĝis urbo en 2001.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵo estas Kastelo de Tura aŭ Kastelo de Schossberger (ŝosberger) kaj Preĝejo de Ĉieliro de Maria (Tura).

Famuloj
-------

* en Tura naskiĝis:
	+ advokato Nándor Bezsilla
	+ grafikisto Gábor Pásztor
	+ ministro István Bata
	+ reĝisoro kaj kameraisto Sándor Sára

Ĝemelurboj
----------

* Rumanio Sântimbru, Rumanio (1990)
* Slovakio Jasov, Slovakio (1993)
* Italio Maserà di Padova, Italio (2004)

Fontoj
------

* distancoj[*rompita ligilo*]
**María Vicenta Ysbert Soriano**, plej ofte konata kiel **María Isbert** kaj dekomence kiel *Maruja Isbert* (Madrido,​ 21a de aprilo 1917 - Villarrobledo, Albacete, 25a de aprilo 2011), estis hispana aktorino. 

Ŝja apartaj voĉo kaj fizika aspekto faris ŝin unu de la plej fekundaj, karismaj kaj popularas aktorinoj el la 1960-aj ĝis la 1980-aj jaroj.​

Ŝi partoprenis en ĉirkaŭ 386 filmoj disvolvigante ĉefe rolojn komediajn kaj duarangajn, elstare ekzemple ĉe *Viridiana*, *El verdugo*, *La gran familia* kaj *Amanece que no es poco*.​

Karier kaj biografioo
---------------------

Ŝi estis filino de Pepe Isbert kaj tial ŝi edukiĝis en teatra etoso. En kino li debutis kun Juan de Orduña en 1944 per *La vida empieza a medianoche*,​ al kiu sekvis *Un hombre de negocios* (1945), de Luis Lucía kaj *Botón de ancla* (1947), de Ramón Torrado. ŝi edziniĝis komence de la 1950-aj jaroj kun la hungara Antonio Spitzer, lingvinstruisto, kio faris ŝin abandoni teatron por dediĉi sin al sia familio. Tamen ŝi plu laboris en kino laŭlonge de la 1960-aj jaroj. ​Je la morto de sia edzo en 1968 ŝi revenis al teatro per la veko de Alfonso Paso *¡Cómo está el servicio!* por la kompanio de la aktorino Florinda Chico. Al tiu verko sekvis aliaj teatraj sukcesoj, kion ŝi kombinis kun filmoj kaj laboroj en televido.

María Isbert estis patrino de sep filoj, inter kiuj la verkisto kaj dramaturgo José S. Isbert kaj la aktoroj Tony Isbert, Carlos Ysbert, Juan Bosco (Hansi) Spitzer Isbert, Ramón, Alfonso kaj Andrés. Ŝi estis avino de 12 nepoj kaj de 4 pranepoj.

Filmoj
------

* 1944 La vida empieza a medianoche
* 1944 Ella, él y sus millones
* 1945 El camino de Babel
* 1945 Un hombre de negocios
* 1946 Los habitantes de la casa deshabitada
* 1946 La mantilla de Beatriz
* 1947 La Lola se va a los puertos
* 1947 La princesa de los Ursinos
* 1947 Dos cuentos para dos
* 1948 Botón de ancla
* 1948 La fiesta sigue
* 1949 Currito de la Cruz
* 1949 Una mujer cualquiera
* 1950 El señor Esteve
* 1950 Tres ladrones en la casa
* 1951 La trinca del aire
* 1952 Pluma al viento
* 1952 Sor intrépida
* 1953 Como la tierra
* 1954 El rey de la carretera
* 1955 Recluta con niño
* 1956 Viaje de novios
* 1956 El rey de la carretera
* 1956 Los ladrones somos gente honrada
* 1957 Un abrigo a cuadros
* 1957 Un fantasma llamado Amor
* 1957 Los ángeles del volante
* 1958 El puente de la paz
* 1958 Villa Alegre
* 1958 El aprendiz de malo
* 1959 El gafe
* 1959 El secreto de papá
* 1959 La Casa de la Troya
* 1960 Un rayo de luz
* 1960 El cochecito
* 1960 Mi calle
* 1961 Viridiana
* 1961 Despedida de soltero
* 1961 Don José, Pepe y Pepito
* 1961 El indulto
* 1962 La Reina del Chantecler
* 1962 La gran familia
* 1963 El verdugo
* 1963 Un demonio con ángel
* 1963 El camino
* 1963 Escala en hi-fi
* 1964 Búsqueme a esa chica
* 1965 Mi canción es para ti
La **Sinagogo en Esztergom** estas jam laika historia monumento de la urbo.

### Historio

La unua mencio pri sinagogo en la urbo okazis jam en 1050. La judoj konstruis pli novan preĝdomon en 1858. La nun videbla konstruaĵo estis konstruita en 1888. Dum la 2-a mondmilito bombo trafis ĝin kaj la judeco grandparte pereis pro la holokaŭsto. Post la mondomilito la sinagogo ne plu estis uzata.

En 1964 Teknika kaj Naturscienca Societo akiris la malplenan domon kaj komenciĝis trakonstruado. Inter 1981-2006 la sinagogo funkciis kiel impona kaj konvena "Domo de Tekniko" kie oni aranĝis diversajn konferencojn. En 2006 la urbo aĉetis la konstruaĵon. Baldaŭe la urbo finance preskaŭ bankrotiĝis, la sinagogo apenaŭ estas uzata.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola, antaŭe monumento pri la martiroj (farita en 1985) estas videbla. Ekstere sur la konstuaĵo memortabulo pri la falintoj troviĝas.

Memortabulo
Sur ambaŭ flankoj de la fasado prismoj (kvazaŭ turoj) situas. Arkada portiko kunligas ilin. Sur la etaĝo la konferenciejo kun niĉoj por interpretistoj funkcias. La marmora ŝtuparo restis origina. Malalta kupolo kovras mezon de la konstruaĵo.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

Vido al la iama sinagogo

* Kategorio Sinagogo de Esztergom en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Sinagogo** en Hódmezővásárhely estas secesia konstruaĵo en la urbocentro.

### Historio

La unua mencio pri judoj okazis en 1810 en Hódmezővásárhely. En 1833 ili konstruis preĝdomon kaj en 1857 sinagogon. En 1908 ĝi estis trakonstruita. Dum la 2-a mondmilito la judeco grandparte pereis, la sinagogo apenaŭ estis uzata. En 1984 la municipo aĉetis la jam kadukan konstruaĵon. Post 5 jaroj komenciĝis la renovigoj. Post jardeko la sinagogo aspektas pompa kaj oni profitas ĝin ankaŭ por koncertoj.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto, la strata trotuaro troviĝas 10m. La najbara domo estis iam lernejo por judoj, nun memorejo estas pri la holokaŭsto. En mezo de la fasado estas la ĉefenirejo, kiu estas triobla arkado. Pli supre granda fenestrorozo situas. Ĉe la flankoj malaltaj turoj estas videblaj, ankaŭ tie estas enirejoj iam nur por virinoj. Interne galerioj estis faritaj ronde. En la sinagogo la mebloj restis originaj. La benkoj tiutempe estis skulptitaj el ligno. Oni metis en la fenestrojn vitrajn bildojn.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* Arkivigite je 2007-07-16 per la retarkivo Wayback Machine

Vitra bildo de la sinagogo

* Kategorio Sinagogo de Hódmezővásárhely en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Édouard Manet:   
*Portreto de Zacharie Astruc*   
Kunsthalle Bremen
**Zacharie Astruc** (1833, Angers – 1907, Parizo) estis franca skulptisto, pentristo, poeto, kaj arta kritikisto. Li estis grava figuro en la kultura vivo de Francio en la dua duono de la 19a jarcento, kaj partoprenis en la unua ekspozicio de Impresionismo de 1874 kaj ankaŭ en la Universala Ekspozicio de 1900. Kiel arta kritikisto, verkanta ĉefe inter 1859–1872, estis arda defendanto de Courbet, kaj estis unu el unuaj kiuj agnoskis la talenton de Manet. Li defendis ankaŭ la verkojn de Monet, Whistler, Carolus-Duran, Fantin-Latour, kaj Alphonse Legros. Li aperas en la fama pentraĵo de Henri Fantin-Latour, *Un atelier aux Batignolles*— kie li sidas ĉe Manet, kiu estas montrata pentranta lian portreton. Astruc estas ĝenerale rilatita al la titoligo de la pentraĵo de Manet "Olympia," kaj ero el poemo de Astruc estis inkludita en la kataloga teksto por "Olympia" kiam ĝi estis ekspoziciata ĉe la Salono de 1865.

Astruc estis hispanemulo, konanto de la arto kaj literaturo de Hispanio. Post veturado al Hispanio en 1864, li helpis prepari la itineraron por la ununura veturo de Manet al Hispanio en 1865. Astruc helpis disvastigi revivigon de la intereso pri la pentraĵoj de El Greco. Astruc estis ankaŭ grava figuro de la movado Japanismo en Francio en la 1860-aj kaj 1870-aj jaroj, publikante, inter aliaj verkoj, tri mejloŝtonajn artikolojn pri Japanismo en la pariza gazeto, *L'Etendard,* en 1867–68.

Verkoj
------

* Roses négligemment jetées sur un vase*Roses négligemment jetées sur un vase*
* Intérieur Parisien*Intérieur Parisien*
* Les Prèsents Chinois*Les Prèsents Chinois*
* La Maskovendisto Ĝardeno Luksemburgo*La Maskovendisto*   
Ĝardeno Luksemburgo

Referencoj
----------

1. ↑  Sharon Flescher, *Zacharie Astruc: Critic, Artist and Japoniste (1833-1907)* (Garland Publishing: New York, 1978).
2. ↑  S. Flescher 1978, Chapter II.
3. ↑  J. Russel, Seeing The Art Of El Greco As Never Before
4. ↑  S. Flescher 1978, Ĉapitro lV.

* Kategorio Zacharie Astruc en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 445914
* GND: 122284682
* LCCN: n78013262
* VIAF: 9877616
* ISNI: 0000000115930276
* SUDOC: 029430941
* BNF: 12105995t
* ULAN: 500012366
* RKD: 99828
* BNE: XX1509291
 |
La **sinagogo** en Mezőcsát estas sakrala historia monumento (deklarita en 1999) en Hungario en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén.

Historio
--------

La judoj komencis loĝi en Mezőcsát ekde la frua 19-a jarcento. Laŭ dokumento en 1828 ili havis jam sinagogon. En 1851 Elek Fényes priskribis alian sinagogon, kiu pro incendio bruldetruiĝis. La tria, nun videbla impona ortodoksa sinagogo estis konstruita en 1880. Dum la holokaŭsto la judeco grandparte pereis, kelkaj rifuĝis al aliaj landoj. Post la 2-a mondmilito la la sinagogo estis plene forlasita. En 2013 ĝi estis plene renovigita kaj trakonstruita, poste ĝi funkcias kiel kulturcentro. Oni aranĝas ene ekspoziciojn, koncertojn, konferencojn.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola kaj havas brikan formon. La fasado estas simetria, meze kelkaj ŝtupoj kuras al la enirejo (origine nur al viroj). Apud la enirejo po unu duoblaj fenestroj estas videblaj, ĉe la unua etaĝo pli granda duobla fenestro estas super la enirejo, apude po unu duoblaj fenestroj. La plej supre granda ronda fenestro estas. En la dekstra flanko troviĝas la enirejo al la galerio, kiu etendiĝas laŭ 3 flankoj. Tiun enirejon iam nur la virinoj uzis. Post la ĉefenirejo estas antaŭĉambro, kie estis la iama manlavejo. 6 kolonoj tenas la galerion.

Fontoj
------

* hungara kun foto
* hungara kun foto
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Kampoj kaj vojo ĉe Dévaványa

**Dévaványa** [dEvavAnja], rumane **Devǎneşti** estas urbo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Békés, iam en subregiono de Szeghalom, nun en Distrikto Gyomaendrőd.

Situo
-----

Dévaványa situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Gyomaendrőd-Püspökladány.

Historio
--------

Dévaványa estis kampurbo inter 1523-1872, poste grandvilaĝo ĝis 1945, ĝis vilaĝo 1970. Poste denove ĝi estis grandvilaĝo, fine urbo ekde 2000.

En 1514 la loĝantoj patoprenis en ribelo de Georgo Dózsa. Dum la turka dominado la loko estis sultana bieno, sekve la loĝantoj ne suferis multe. En 1693 la tataroj prirabis la urbeton. En 1919 la rumanoj okupis la urbeton. Dum la 2-a mondmilito la judoj estis deportitaj.

La urban ekonomion karakterizas okupiĝo pri agrikulturo.

Vidindaĵoj
----------

* Kalvinana preĝejo (Dévaványa) de 1887 kun turo 63 metrojn alta
* baroka preĝejo Sankta Anna (Dévaványa) de 1810

Famuloj
-------

En Dévaványa naskiĝis pentristo Ferenc Berényi.

Ĝemelurboj
----------

* Rumanio Cristuru Secuiesc, Rumanio (1994)
**Socia rolo** estas koncepto en sociologio kiu referencas al la modeloj de konduto kiujn la socio trudas kaj esperas, ke individuo (socia aganto) plenumu en difinita situacio. La rolo havas la funkcion reprezenti tion kio oni estas (identeco)

Tiu teorio establas, ke ĉiu persono kiu partoprenas en difinita socia situacio frontas specifajn atenditaĵojn kiuj postulas precizajn respondojn. Ĉiu situacio posedas gravajn mekanismojn de premo por certigi, ke tiuj respondoj estu taŭgaj same kiel ĉiu medio de la vivo en socio prezentas diferencajn atenditaĵojn.

La roloj, tial, estas sociaj kreitaĵoj, same kiel la maniero kiel rilatas la individuoj kun la institucioj, kiuj estas same sociaj kreitaĵoj. Krome, la ĉefaj institucioj estas la familio, la edukado, la religio, la politiko (la ŝtato) kaj la ekonomio. Tiuj sociaj institucioj posedas regulojn (modeloj de konduto) kiujn la individuoj akceptas kaj asimilas, ĉar se oni ne sekvas tiujn modelojn, ili povas esti malakceptitaj aŭ eĉ forpelitaj el la grupo.

Rolludo aŭ *rola ludo* estas ludo en kiu ĉiu partoprenanto ludas rolon (ofte heroan) kun la celo improvizi amuzan historion kune.

Vidu ankaŭ
----------

* Genra rolo

* Socia rolo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 715661
* GND: 4055729-7
* LCCN: sh85123999
* BNF: 11932780c
* NKC: ph125810
 |
La **preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika historia monumento en urbo Velence (Hungario).

Historio
--------

Velence havis mezepokan kirkon, kiu neniiĝis dum dominado de turkoj. Baldaŭ pli nova estis konstruita en 1722, sed la paroĥo estis en Pázmánd. Ekde 1744 Velence havis pastron loke. La paroĥa rajto alvenis en 1788. La kirko videbla nun estis konstruita inter 1827-1830. En 1917 pro fulmo la turo kaj tegmento bruldetruiĝis, sed post unu jaro ĝi estis rekonstruita. Pro la milito en 1945 la turo denove detruiĝis, la riparoj finiĝis post 2 jaroj.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola laŭ trotuaro de la ĉefvojo. Antaŭ la preĝejo monumento pri Johano Nepomuko estas videbla. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo altiĝas. La enirejo estas sube meze, pli supre estas duonronda fenestro. La absido estas kvarlatera. La instalaĵoj estas postbarokaj kaj faritaj ĉirkaŭ 1800, la klasikisma ĉefaltaro post duonjarcento.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kalvinana preĝejo** estas religia monumento historia (deklarita en 2004) en urbo Velence (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio pri kalvinana grupo en 1686, pri pastro en 1731. Supozeble tiutempe estis provizora kirko eble preĝdomo. La nun videbla kalvinana kirko estis konstruita en 1843, sed la turo en tiu formo en 1807 konstruiĝis. En 1945 la preĝejo multe suferis pro la milito. La kirko nuntempe estis renovigita en 1993.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en korto, sed ankaŭ malnova tombejo kaj paroĥejo troviĝas en la korto. La preĝejo estas ĉirkaŭita per arboj, tial praktike nur la turo videblas. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo altiĝas. La navo finiĝas en plurlatera absido. Interne la instalaĵoj estis kreitaj en la 17-a kaj 18-a jarcentoj.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* prezenta video el la aero
* sonorado

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* datenoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
```
  | fakoj =
  | kategorio = Sporto
```

}}
-->

Kaptolukta Ĉampioneco de Havajo.
**Kaptolukto** aludas al teknikoj, manovroj, kaj kontraŭstaroj aplikitaj al oponanto por atingi fizikan avantaĝon, tiaj kiaj plibonigo de relativa kaptosinteno, fuĝado, submetado, aŭ eĉ vundigo de la oponanto. Kaptolukto estas ĝenerala termino kiu kovras teknikojn uzatajn en multaj fakoj, stiloj kaj luktartoj kiuj estas praktikataj kaj kiel luktosporto kaj por memdefendo. Kaptolukto ne inkludas frapolukto aŭ plej ofte ankaŭ ne la uzadon de armiloj. Tamen, kelkaj luktostiloj aŭ luktartoj konataj speciale pro ties kaptoteknikoj aŭ lernotaktikoj kiuj inkludas frapojn kaj armilojn ĉu kun kaptado aŭ kombine kun ĝi.

Ĵetado estas luktarta termino por kaptolukta tekniko kiu inkludas malekvilibrigon aŭ levigon de oponanto, kaj ties ĵetadon surgrunden.

Artikolukto estas kaptolukta tekniko kiu implicas manipuladon de la artikoj de luktanto tiele ke la artikoj atingas sian maksimuman gradon de movo.

Referencoj
----------

1. ↑   Judo Self-Defense Forms: Goshin Jutsu. *judoinfo.com*.

Aliaj fontoj
------------

* Gracie; Renzo, Gracie, Royler; Peligro, Kid; Danaher, John (2001). *Brazilian Jiu-Jitsu: Theory and technique*. Invisible Cities Press. ISBN 1-931229-08-2.
* Ohlenkamp, Neil (2006) *Judo Unleashed* Arkivigite je 2007-09-13 per la retarkivo Wayback Machine baza referenco al ĵudo. ISBN 0-07-147534-6.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kaptolukto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Brita Kaptolukto Arkivigite je 2013-05-09 per la retarkivo Wayback Machine
* International Federation of Associated Wrestling Styles Grappling Committee
* BJJGrappling.com Arkivigite je 2020-11-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Grappling Dummy Arkivigite je 2014-10-10 per la retarkivo Wayback Machine
**Tamás Hacki** [tamAŝ haki], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Hacki Tamás** estas hungara otorinolaringologo, altlerneja instruisto, fajfisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2022).

Tamás Hacki naskiĝis la  18-an de februaro 1944(nun 1944-02-18) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tamás Hacki akiris medicinan diplomon en Universitato Semmelweis en 1968. Post la diplomo li estis otorinolaringologo en hospitalo ĝis 1985, sed en jaroj 1983 kaj 1984 li studvojaĝis en Okcidenta Germanio. Inter 1986-1992 li instruis en de:Medizinische Hochschule Hannover, dum lia habilitiĝo okazis en 1990. Inter 1992-2010 li laboris en Universitato de Regensburg kaj en ties kliniko, inter 1996-2010 li fondinta estro de instituto. En 2018 li fondis katedron en Universitato Semmelweis. Li kandidatiĝis (CSc) en , li doktoriĝis (DSc) en antaŭ la Hungara Scienca Akademio Li edziĝis en 1971. Li ricevis premiojn inter 1948-1998. Li ricevis germanajn kaj hungarajn premiojn.

Muzika kariero
--------------

Li tutlande konatiĝis en 1962, kiam li atingis la unuan premion en Hungara Televizio kiel unika fajfisto. Pli poste li donis koncertojn, inter 1969 kaj 1982 li donis pli ol tri mil koncertojn en preskaŭ ĉiuj eŭropaj landoj. De la 1980-aj jaroj paŝo post paŝo li preferis la medicinan profesion, tamen dee la 1990-aj jaroj li denove koncertis.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* biografio hungare kun fotoj
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858727
 |



* Portalo pri Biografio
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

La **Sinagogo** en Kiskunhalas estas klasikisma-romantikisma funkcianta religia konstruaĵo.

Sinagogo en Kiskunhalas

Historio
--------

La judoj estis invititaj al la iama Halas en la 1740-aj jaroj por rompi monopolon de la grekaj komercistoj. En fino de la 18-a jarcento jam oni malpermesis la pliajn alvenojn por teni ĝustan ekvilibron. La unua rabeno de Kiskunhalas aperis en 1856. La nun videbla sinagogo kune kun lernejo, banejo, buĉejo, rabena kaj kantora loĝejoj estis konstruitaj inter 1857-1860. Dum la holokaŭsto plejparto de judoj estis mortigitaj. Tamen la restintoj poste trovis la solan netuŝitan sinagogon ĉi tie en Hungario. Depost tio la konstruaĵoj daŭre estas uzataj, nur la banejo estis malkonstruita kaj funkcias ankaŭ sidejo kaj vintra sinagogo.

La sinagogo kaj la rabena loĝejo

Konstruaĵo
----------

La sinagogo situas en korto, sed la fasado renkontiĝas rekte kun la trotuaro. La enirejo troviĝas en malantaŭa parto el la korto. La simetria fasado havas nur 2 ogivarkajn fenestrojn kaj meze rondan fenestron. La supra fasada surskribo estas *Sole kun Dio*. La korto havas enirejon. La enireja fasado estas pli impona: 4 pilieroj formas malferman arkadon. Ankaŭ tie estas surskribo: *Tio estas pordo de la eterno*. La meza pordo servas por viroj, por la virinoj estas 2 apartaj enirejoj, kiuj kondukas al la U-forma galerio. La sinagogo povas akcepti 200 homojn.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj[*rompita ligilo*]
* hungare kun foto
*
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

La **sinagogo** de Kisvárda estas historia monumento, nuntempe muzeo.

Historio
--------

Laŭ dokumento en Kisvárda vivis judo jam en 1747, sed en 1784 jam 118 judoj vivis en la urbeto. Ili formis religian komunumon en 1796, poste ili konstruis sinagogon en 1801. Post jarcento ili konstruis pli grandan sinagogon. Ankaŭ en Kisvárda la judoj estis deportitaj al Aŭŝvico en 1944. La sinagogo estis forlasita. En 1975 la urbo aĉetis la konstruaĵon, en 1983 ĝi plene renoviĝis kaj oni uzas ĝin muzeo.

Konstruaĵo
----------

La simetria konstruaĵo situas sola laŭ la strato kaj ĝi havas 2 partojn. Unue estis ĉambrego kun lavejo por la manoj. En tiu ĉambrego estas videblaj nomoj de 700 deportitaj martiroj. En la alia ĉambrego diservoj okazis. Kontraŭ la sinagogo situas preĝdomo de la restintaj judoj, la sakraĵoj estis metitaj el la sinagogo al la preĝdomo. Ekstere en mezo de la fasado troviĝas la ĉefenirejo. Estas ankaŭ flanka enirejo al la ligna galerio, kiujn la virinoj uzis en la paseo.

Fontoj
------

* hungare[*rompita ligilo*]
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare Arkivigite je 2012-05-07 per la retarkivo Wayback Machine



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**La conjura de El Escorial** (La konspiro de El Escorial) estas 2008 hispana historia drama filmo de 2008 reĝisorita de Antonio del Real en kiu stelulas Jason Isaacs, Julia Ormond, Jordi Mollà, Pilar Bastardés kaj Jürgen Prochnow. La agado okazas en la tempo de la regado de Filipo la 2-a de Hispanio.

Intrigo
-------

En la nokto de Paska Lundo, nome la 31an de Marto, 1578, oni murdas la trezoran sekretarion Juan de Escobedo en la reĝa palaco El Escorial. Serio de esploroj kondukas al gravuloj de la kortego de Filipo la 2-a.

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Jason Isaacs kiel Antonio Pérez
* Julia Ormond kiel Princino de Éboli
* Jürgen Prochnow kiel kapitano Espinosa
* Blanca Jara kiel Damiana, servistino, koramikino de la kapitano Espinosa
* Jordi Mollà kiel Mateo Vázquez, esplorista Jezuito
* Joaquim de Almeida kiel Juan de Escobedo
* Juanjo Puigcorbé kiel la reĝo Filipo la 2-a de Hispanio
* William Miller kiel kapitano Rodrigo de Villena
* Fabio Testi kiel Duko de Alba

Komentoj
--------

Por certigi sian internacian distribuadon, oni filmis en angla kaj kun kelkaj figuroj de la eŭropa kinarto, kiel Julia Ormond, kiu ludis la rolon de la Princino de Éboli. Tiu aktorino, prezentante la filmon en Hispanio, bedaŭris, ke la historia kino estis malalte taksita kaj tial komerce oni devis turni sin al dungado de fremdaj geaktoroj. Ekzemple, krom Ormond, oni dungis ankaŭ Jason Isaacs, konata pro sia partopreno en la serio de filmoj pri Harry Potter, kaj la veteranan italan aktoron Fabio Testi.

Oni ne konfuzu tiun historion kun alia konspiro de El Escorial fare de la kronprinco Ferdinando kiu okazis en 1807 dum la regado de la patro de Ferdinando, nome Karolo la 4-a.

Eksteraj ligiloj
----------------

* en imdb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858182
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo La conjura de El Escorial en la hispana Vikipedio.*
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

La **sinagogo** en Nagykőrös estas funkcianta sakrala konstruaĵo de la urbo.

Historio
--------

La judoj vivis en Nagykőrös jam ekde la 18-a jarcento. La unua sinagogo estis konstruita en 1817, sed pro sismo ĝi ruiniĝis en 1911. Menciindas, ke en tiu sinagogo okazis la unua hungarlingva parolo (1817). Pli nova sinagogo (la nun videbla) estis konstruita en novan lokon inter 1923-1925. En 1944 la judoj estis deportitaj, la sinagogo estis la elirpunkto. Depost la holokaŭsto malgranda parto de la judeco restis viva, poste ili uzis plu la sinagogon.

Konstruaĵo
----------

La sinagogo troviĝas ĉe stratangulo en korto. La fasado estas simetria kaj konsistas el 3 partoj. La enirejo por viroj en la meza parto situas, la du eksteraj partoj havas la enirejojn por virinoj. Interne galerioj etendiĝas en 3 flankoj por virinoj.

Sinagoga interno

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun fotoj

* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Historia blazono de Baseno Barco
**Țara Bârsei** [cara bırsej] aŭ *Baseno Barco* (hungare: **Barcaság** [barcaŝag], germane **Burzenland** [burcenlant]) estas baseno en la centra parto de Rumanio inter la montoj Munții Bârsei kaj Munții Bodoc, Munții Baraolt, Munții Perşani. Ĝia klimato estas kontinenteca. Ĝia alteco super la marnivelo estas de 500–600 metroj. Ĝia loĝantaro estas rumana, hungara kaj saksa. La unua koloniiĝo de la rumanoj estas konata ekde la komenco de la 13-a jarcento. La saksoj ricevis siajn bienojn kiel reĝan donacon kaj ili konstruis 13 vilaĝojn kaj urbon Braŝovo. Inter 1211 kaj 1224 regis la teritorion saksa kavalira ordeno, sed pro ilia volo memstariĝi la hungara reĝo Andreo la 2-a forpelis ilin. La hungaroj loĝas plejparte oriente de Braŝovo en Săcele kaj sur la okcidenta kaj norda randoj de la baseno en la vilaĝoj Satu Nou (Hălchiu), Crizbav, Apața.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Țara Bârsei en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* pri kamparanoj kaj burgoj tieaj
* pri la burgo de Prejmer, la plej granda en tuta Transilvanio Arkivigite je 2022-05-16 per la retarkivo Wayback Machine
* hejmpaĝo de elmigrintoj
**Ana de Mendoza de la Cerda y de Silva y Álvarez de Toledo** (Cifuentes, 29-a de junio 1540 - Pastrana, 2-a de februaro 1592) estis hispana nobelino kiu havis la titolojn de 2a dukino de Francavilla, 2a princino de Mélito, 2a grafino de Aliano kaj 2a markizino de Algecilla pro propra juro; same kiel princino de Éboli, dukino de Estremera, dukino de Pastrana kaj markizino de Diano, pro sia geedzeco kun Ruy Gómez de Silva, portugala nobelo kaj favoratulo de la reĝo Filipo la 2-a, pro kio ŝi estis konata populare kiel la **Princino de Éboli**.

Duka Palaco de Pastrana, loko de enfermo de la princino vidvino de Éboli.
Ana postulis kun sia edzo du konventojn de la religia ordeno de Senŝuaj Karmelanoj en Pastrana. Ŝi malhelpis la demarŝojn ĉar ŝi deziris ke oni konstruu ilin laŭ ŝia volo, kio okazigis nombrajn konfliktojn kun monaĥinoj, monaĥoj kaj ĉefe kun Teresa de Jesús, fondintino de las Senŝuaj Karmelaninoj. Ruy Gómez de Silva pacigis, sed kiam li mortiĝis revenis la problemoj, ĉar la princino volis iĝis monaĥino kun ĉiuj siaj servistinoj. Tio estis akceptita nevole de Teresa de Jesús kaj oni metis ŝin en malkomforta ĉelo. Tuj ŝi laciĝis kaj apartiĝis al domo ĉe la ĝardeno de la konvento kun siaj servistinoj. Tiue ŝi havis ŝrankojn por siaj vestoj kaj juveloj, krom rektan komunikon kun la strato kaj povis eliri laŭvole. Antaŭ tio, laŭ ordono de Teresa, ĉiuj monaĥinoj eliris el la konvento kaj abandonis Pastrana, lasante sola Ana. Tiu revenis denove al sia palaco de Madrido, post publikgi falsitan biografion de Teresa, kio okazigis la intervenon de la Inkvizicio, kiu malpermesis la verkon dum dek jaroj.

Danke al la situo de Ana de Mendoza en la hispana kortego, ŝi havis rilaton kun la tiam princo kaj poste reĝo Filipo la 2-a, kio donis tialojn por esti katalogita kiel amatino de la reĝo, ĉefe dum la geedzeco de tiu kun la junulino Isabel de Valois, kies amikino ŝi estis.

Pli certe ŝajnas ke, post vidniniĝo, en 1573, ŝi havis rilaton kun Antonio Pérez, sekretario de la reĝo. Antonio estis samaĝa kaj oni dubas ĉu temis pri ama aŭ politika afero aŭ simple ŝerĉo de apogo kiu mankis al ŝi post la morto de ŝia edzo. Tiuj rilatoj estis malkovritaj de Juan de Escobedo, sekretario de Juan de Austria, la eksteredzeca filo de la reĝo Karlo la 5-a, kiu krome havis kontaktojn kun la ribelulojn de la Hispana Flandrio. Antonio Pérez, time ke li malkovru la sekreton, denuncis lin antaŭ la reĝo pri grava politikaj manovroj kaj Escobedo aperis murdita, pri kio la publika opinio kulpigis Pérez; sed pasis unu jaro ĝis la reĝo ordonis lian areston.

Pri la vivo de la princino oni faris multajn filmojn.

Vidu ankaŭ
----------

* "La princesa bisoja" (La straba princino), unu el la *Tres novelas teresianas* de la hispana verkisto Ramón J. Sender.

* Kategorio Ana de Mendoza de la Cerda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 597149
* GND: 12431032X
* LCCN: n85142390
* VIAF: 25533197
* ISNI: 0000000061517223
* LIBRIS: 394443
* SUDOC: 119230917
* BNF: 16773040m
* NKC: jo2014817133
 |
Rivero Ibor, akso de la samnoma komarko.
***Valle del Ibor*** en la hispana, Ibora valo en Esperanto, ***Ibores*** aŭ ***Los Ibores*** estas nomo kiun ricevas natura komarko aŭ distrikto de la provinco Kacereso, Ekstremaduro, Hispanio. Laŭ la stato de  en la komarko vivis loĝantaro ne ĉeestas en vikidatumoj loĝantoj sur areo de **Esprima eraro: Mankas operando por round** kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de **Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo <** loĝantoj/km². Historie tiu estis unu de la komarkoj kiuj parte integris la zonojn de la Teroj de Talavera kaj kiu integriĝis el kvin municipoj situaj kaj dekstre kaj maldekstre de la rivero Ibor.

Municipoj
---------

* Bohonal de Ibor
* Carrascalejo
* Castañar de Ibor
* Fresnedoso de Ibor
* Garvín
* Mesas de Ibor
* Navalvillar de Ibor
* Peraleda de San Román
* Robledollano
* Valdelacasa de Tajo
* Villar del Pedroso

Lokoj
-----

Castañar de Ibor
La komarko estas longoforma, laŭ la fluo de la rivero, de sudo al nordo. Situas oriente de la provinco de Cáceres, limas norde kun la Rivero Taĵo, oriente kun la komarko de La Jara, en Toledo, sude kaj okcidente kun Las Villuercas.

Ĝi lokas do loke oriente de la provinco de Cáceres, je ĉirkaŭ 160 km de la regiona ĉefurbo Mérida. Oni atingas ĝin laŭ la provinca ŝoseo EX-118, kiu paralelas al la valo de la rivero Ibor en granda parto de ĝia enfluo kaj kiu ligas la lokojn de Navalmoral de la Mata kaj Guadalupe.

Vidu ankaŭ
----------

* Komarkoj de Ekstremaduro

  



|   Komarkoj de Ekstremaduro |  |
| --- | --- |
| **Komarkoj de Cáceres**Valo de Alagón | Tierra de Alcántara | Valo de Ambroz | Campo Arañuelo | Llanos de Cáceres | Sierra de Gata | Tierras de Granadilla | Hurdes | Ibores | Valo de Jerte | Tierra de Trujillo | komarko Valencia de Alcántara | La Vera | Villuercas**Komarkoj de Badaĥozo**Campiña Sur | La Serena | La Siberia | Llanos de Olivenza | Sierra Suroeste | Tentudía | Tierra de Badajoz | Tierra de Barros | Vegas Bajas | Vegas Altas | Zafra-Río Bodión |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 285668
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

***La noche más larga*** (La plej longa nokto) estas hispana drama filmo, premierita la 23an de septembro 1991 en la oficiala fako de la Donostia Kinfestivalo. La filmon reĝisoris José Luis García Sánchez, protagonistigita de Juan Echanove, Carmen Conesa kaj Juan Diego.​

La filmo estis titolota 'La jaro en kiu mortis Franco', nomo bazita en la samnoma libro de la ĵurnalisto Pedro J. Ramírez,​ sed finfine oni titolis ĝin *La noche más larga* reference al unu de la versoj de la kanto *Al alba* verkita de Luis Eduardo Aute.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***
​ 

Un abogado y un fiscal militar recuerdan el juicio en el que ambos se enfrentaron, el cual condujo a las últimas ejecuciones del franquismo llevadas a cabo el 27 de septiembre de 1975. Los acusados eran un grupo de jóvenes que asesinaron a un policía durante una acción terrorista y las posibilidades de lograr el indulto eran escasas, pese a la presión de gobiernos de todo el mundo.5​ 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***​
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Sukerbeto** |
| --- |
|  |
| Du sukerbetoj - la maldekstra beto estas speciale kultivata esti pli glateca ol tradicia beto por kapti malpli grundo.Du sukerbetoj - la maldekstra beto estas speciale kultivata esti pli glateca ol tradicia beto por kapti malpli grundo. |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kariofilaloj *Caryophyllales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Amaranthaceae |
| Subfamilio: | Chenopodiaceae |
|
|
|
|
| Genro: | Beto *Beta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ****Beta vulgaris****L. 1753 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Sukerbeto  |

 |
| v • d • r |

La **sukerbeto** (lat.: *Beta vulgaris* L. ssp. vulgaris var altissima Döll) estas kulturvariaĵo de beto kun granda enteno (ĉ. 18–22%) je saĥarozo. Ĝi apartenas al la planta familio kenopodiacoj (lat.: *Chenopodiaceae*) kaj estas unu el bazmaterialoj de la sukerproduktado. La plej bonaj tipoj havas preskaŭ la samproporcian sukerenhavon kiel sukerkano.

La planto estas dujara, kun fortaj, karnecaj folioj. En la unua jaro evoluas la dika radiko, kiu entenas la sukeron.

La sukereco de la beto estis pruvita unuafoje de Andreas Sigismund Marggraf en 1747; en 1801 ekestis la unua suker-fabriko en
Cunern (pole Konary, en Silezio). Tiu evoluo grave influis la mondan komercon, ĉar sukero antaŭe estis havebla nur el sukerkano,
kiu bezonas tropikan aŭ subtropikan klimaton kaj ne kreskas en Eŭropo.

La disvastiĝon de la sukerbeto helpis la kontinenta embargo de Napoléon Bonaparte en 1806. La sukerbeto komence havis 5-6 % da sukero, dum sukerkano entenis 25-30 % da sukero. Marggraf kaj liaj sekvantoj plibonigis la sukerentenon de la beto je 2-3obla.

Oni utiligas ankaŭ la flankajn produktojn de la sukerproduktado kiel la melason kaj la restaĵon de la sukerbeto (kiel nutraĵon por remaĉuloj).

Ĉar la sukerkano bezonas malpli multe da kemiaĵoj, energio, prizorgo ol la sukerbeto, la kultiva areo de la sukerbeto daŭre ŝrumpas. Tion helpas ankaŭ la malpliiĝanta apogo de la EU al la kultivantoj, suker-eksportistoj.

* Sukerbeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sukerbeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Sukerbeto en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

***Una hoguera en la noche*** (Nokta fajro) estas verko de la hispana verkisto Ramón J. Sender, publikigita en du apartaj versioj, nome en 1923, en la gazeto "Lecturas", kaj poste en 1980.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Tiu ĉi novelo rakontas la historion de juna oficiro kiu alvenas al la Rif-milito en la zono de Tetuano, lima kun la ribela teritorio, liajn impresojn alvenante tien, la militan kuntekston kaj mallongan kaj tragedian amaventuron inter tiu oficiro Ojeda kaj Dajedda, maŭrino kaptita de ribeluloj, kiun Ojeda liberigas rompante batalĉeson.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Analizo
-------

Kvankam Sender alvenis al tiu areo kaj milita kunteksto en 1923, ŝajne la verkado okazis en ĵusaj antaŭaj jaroj, tio estas antaŭ rekta kono fare de Sender pri la kunteksto. Tial la verkado estus uzinta materialon el legado de aliulaj verkoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Ramón J. Sender, *Una hoguera en la noche*, Barcelona, Destino, 1980; José-María Salguero Rodríguez, "El primer Sender (I)", Alazet, 7, Instituto de Estudios Altoaragoneses, 1995, pp. 105-117.

Bibliografio
------------

* José-María Salguero Rodríguez, "El primer Sender (I)", *Alazet*, 7, Instituto de Estudios Altoaragoneses, 1996, pp. 105-134.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Verkoj de Ramón J. Sender en Instituto de Estudios Altoaragoneses

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858217
 |
Goeta lernejo, domo II **Goeta lernejo** (germane: *Goetheschule*) estas ŝtata gimnazio en la universitata urbo Ilmenau, Germanujo (Herderstraße 44 = domo I). Kiel unu el tri lernejoj de nur tri lernejoj en Turingio ĝi ofertas matematike-naturscience specialigitajn klasojn kaj havas krome internulejon. La lernejo konsistas el du eroj, domo I (pli arbarproksime) kaj domo II (pli urbokerne). Speciala kunlaborado faratas kun Ŝtata integriglernejo en Großbreitenbach. Ofertatas tuttaga prizorgo de la infanoj. Lernejestras en 2021/22 Volker Rusch kaj viculante Robby Krämer.

Historio
--------

Domo I en 1958
La 12-an de oktobro 1903 municipa realisma lernejo malfermitis kio la unuan fojon ebligis akiron de maturiĝekzamensimila atestilo en Ilmenau. La komplekso estis komence en la malnova lernejkonstruaĵo ĉe Topfmarkt-foirejo malantaŭ la urbodomo aŭ en la ejo de la ĝis 2021 ekzistinta Ilmenau-kolegio. La 20-an de majo 1920 tiu ĉi lernejo iĝis konvertita al t.n. reforma mezlernejo, kie nun vere oni povis trapasi agnoskitan abiturientan ekzamenon. En 1922 la Goeta lernejo translokiĝis en la hodiaŭan konstruaĵon (domo I) proksime de la kuracbankvartalo en idilieca situo ĉe la arbara rando en la ilmenau-a sudo. La 20-an de oktobro samjare la instruigejo ricevis la nomon de Goeto kiu dum sia agadoj en Vajmaro oftege vizitis private kaj deĵore la urbon Ilmenau.

Je la fino de la Dua mondmilito la lernejkonstruaĵo funkciis kiel
preventorio respektive lazareto. En la periodo de 1945 ĝis 1951, ĝi estis komence konvertita en kompletan lernejon por klasoŝtupoj inter 5 kaj 12. Post tio, ĝi denove estis rezervita sole por anoj de la klasoj 9 ĝis 12. En la periodo inter 1983 kaj 1991 nur la klasoŝtupoj 11 kaj 12 gastis ene de EOS (plilongigita mezlernejo de GDR). En 1963 estis unuafoje enkondukitaj specialaj matematikaj klasoj kiuj estis pligrandigitaj en 1981 por inkluzivi la sciencteknikan branĉon kaj daŭre ekzistas hodiaŭ. Ili ĝis nun reklamas la lernejon kaj varbas multajn interesiĝantojn. Post Turniĝo la tuto taŭgigitis je la nova uestgermana lernejsistemo iĝonte gimnazio.

Aldonitis al la kutima domo kompanio ĉe la periferio alia pli centra konstruaĵo de ĉe Karl-Liebknecht-strato (domo II), en kiu hodiaŭ estas instruataj la pli junaj gelerntoj ĝis la oka klasoŝtupo. Aktuale ses dekoj da instruistoj komisiatas pri la zorgado de ĉ. 600 gelernantoj.

Famaj lernintoj
---------------

* Karl Zink, rezistadanto kontraŭ la nazioj
* Joachim Wanke, emerita episkopo erfurta
* Dagmar Schipanski, eksa prezidantino de Turingia Landa Parlamento
* Tankred Schipanski, eksa deputito ĉe Bundestag
* Greta Taubert, furorlibra verkistino
* Hans Krech, universitata profesoro pri aplikita fonetiko kaj lingvoplibonigpedagogio en Halle

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Goeta lernejo (Ilmenau) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo
* La instituto en statistika listo de turingiaj lernejoj Arkivigite je 2022-02-26 per la retarkivo Wayback Machine (paĝoj de ThILLM)
* Cirkloj de natursciencemuloj de ĉe Goeta gimnazio
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***Alma - La mondo antaŭ la hejma sojlo*** estas bildrakonto verkita de Alma Karlin kaj eldonita de Centra Biblioteko de Celje kaj Esperanto-Societo Ljubljana en 2021. 

Ĉar la libro estas bildrakonto do unuavide ĝi aspektas kiel infanlibro. Tamen, ĝi estas multe pli ol tio: ĝi estas omaĝo al eksterordinara homo, kiu havis nekredeblajn entuziasmon kaj intereson pri nia mondo.

Ĝi priskribas la infanajn jarojn de Alma, kaj ankaŭ montras ŝiajn senfinan scivolemon kaj senbridan lernemon pri la plej diversaj fakoj, ekzemple pri lingvoj, historio, desegnado, muziko kaj natursciencoj.

Evidentas ke lingvoj kaj vojaĝado estis kernaj en la vivo de la verkisto, tiele la poezieca teksto kaj belaj ilustraĵoj trafe montras tion. Oni legas kiel Alma lernis plurajn lingvojn samtempe kaj revis pri vojaĝado. Ŝi deziris ekkoni "novajn landojn, interesajn homojn kaj iliajn morojn".

Desegnaĵoj de Polona Kosec akompanas la tekston. Eĉ en la internaj kovriloj oni povas admiri belajn bildojn, kiuj prezentas la mirindan vivon de Alma kaj ŝian tutmondan vojaĝon.

Recenzoj
--------

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Lingve la libro estas taŭga por komencantoj kaj progresantoj. La teksto ne estas tro longa aŭ defia; tamen ĝi donas bonajn okazojn por eventuale lerni novajn vortojn aŭ por pli bone enkapigi tiujn antaŭe renkontitajn. **"** |
| — facila |

 |

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |

* Mojiceja Bonte, *Alma – La mondo antaŭ la hejma sojlo, eld.* Centra Biblioteko de Celje kaj Esperanto-Societo Ljubljana, 2021, ISBN 9789616557108
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806985
 |
La nuna **adventista preĝdomo** estas sakrala historia monumento (deklarita en 1992) en urbo Kiskőrös (Hungario).

Historio
--------

En Kiskőrös la judoj konstruis sinagogon en 1915. Pro la holokaŭsto la sinagogo malpleniĝis, ĝi ne estis uzita. Ekde 1979 ĝi estis urba posedaĵo kaj en 1988 plena renovigo okazis. Ĝi estis koncertejo kaj muzika ĉambro de muziklernejo. 

En Hungario en 1863 estis fondita la adventista eklezio. En Kiskőrös kelkaj adventistoj vivis ekde la 1930-aj jaroj. Ili faris diservojn en privataj domoj en en preĝdomoj de Kecskemét aŭ Kiskunhalas. Depost fino de la socialismo (1988) la adventistoj iĝis pli aktivaj kaj ili komencis uzi la iaman sinagogon.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas laŭ stratangulo. La ekstraĵo estis restaŭrita laŭ la origina sinagogo. La iama sinagogo formas brikon. Sur la fasado estas triopo de grandaj altaj fenestroj. Sur la ekstera muro oni metis memortabulon pri la judaj martiroj. Interne estas seĝoj konvenaj al koncertoj aŭ diservoj.

Fontoj
------

* oficiala paĝo Arkivigite je 2021-11-28 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


* Interna bildoInterna bildo
* La enireja flankoLa enireja flanko
* La fasado kun fenestrojLa fasado kun fenestroj