recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

**Manuel ZAPATA Olivella** (Lorica, Kordovo, Kolombio, 17a de marto 1920 - Bogoto, 19a de novembro 2004) estis kolombia kuracisto, antropologo kaj verkisto. Li estas konsiderata unu de la plej gravaj reprezentantoj de la kulturo de Afrikkolombianoj pro siaj klopodoj disvastigi, registri kaj konservi ĝin pere de literaturo, socia esplorado, gazetartikoloj, akademiaj eventoj kaj programoj de televido kaj radio. Li publikigis ok romanojn, tri vojaĝrakontojn, membiografion kaj centojn da eseoj, artikoloj, kronikoj kaj rezencojn en ĵurnaloj, revuoj kaj akademiaj publikaĵoj. Li estas speciale fama pro literaturaj verkoj kiel "Changó, el gran putas", "Chambacú, corral de negros" kaj "En Chimá nace un santo".

Biografio
---------

Publikigita verkaro
-------------------

### Poezio

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* 

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Luis Vidales en la hispana Vikipedio.*
**Norbert Lammert** (n. la 16-an de novembro 1948 en Bochum) estas germana politikisto de la CDU. Post komenciĝo en loka politiko, li estis membro de la nacia parlamento *Bundestag* de 1980 ĝis 2017 kaj estis parlamenta ŝtata sekretario (vicministro) de 1989 ĝis 1998. Li estis vicprezidanto de la parlamento inter 2002 kaj 2005 kaj de tiam estis prezidanto de la parlamento *Bundestag* ĝis 2017. Ekde la 1-a de januaro 2018, Lammert estas prezidanto de la Konrad-Adenauer-fondaĵo.

Pozicioj
--------

Post la federacia baloto de 2009, Norbert Lammert kritikis en la unua sesio de la parlamento en sia nova konsisto la 27-an de oktobro 2009 la ŝtatajn televidajn kanalojn ARD kaj ZDF pro ilia decido elsendi la konsistigan kunvenon nur en la malĉefa politika kanalo *Phoenix* kaj ne en siaj respektivaj ĉefaj programoj. La ARD pravigis la decidon dirante ke la konsistiga sesio de la Bundestag estas pli de organiza ago. Ekde 2017 la inaŭgura sesio de la Bundestag ankaŭ estis elsendita ĉe ARD.

En la aŭtuno de 2010, Lammert kritikis la kancelieron Angela Merkel pro la plilongigo de la funkciiga vivo de germanaj atomcentraloj kiun ŝi antaŭenigis tiutempe. Merkel reviziis sian pozicion ses monatojn poste sub la impreso de la atomkatastrofo de Fukuŝima-Dajiĉi kaj anstataŭe anoncis planon de malfunkciigo de ĉiuj germanaj atomcentraloj kaj energia transiro.

En konversacio kun la germana branĉo de la gazeto *Financial Times* en februaro 2012, Lammert esprimis dubojn pri la tro strikta horaro por la parlamenta decido pri pliaj pruntoj de miliardoj da Eŭroj por Grekio en la loka Krizo de la greka publika ŝuldo. Ĉi tiu deklaro kaŭzis eksciton.

Post la federacia baloto en 2013 kaj lia reelekto kiel parlamenta prezidanto, Lammert kritikis malkreskon de kvalito en la germana ŝtata televido kaj pridubis la sistemon de kotizoj devige pagendaj de ĉiuj civitanoj, sendepende ĉu iu posedas televidilon respektive radio-aparaton aŭ ne.

Konsiderante la kreskantajn nombrojn da kompensaj mandatoj, kio kaŭzas la ege multekostan plimultiĝon de parlamentanoj, bonvena por tiuj politikistoj kiuj ricevas favoran parlamentan mandaton, Lammert estis engaĝita redukti la nombron da membroj de la Bundestag.

Referencoj
----------

1. ↑  "Konstitua sesio de la 17-a *Bundestag* la 27-an de oktobro 2009" en Jutubo (germane)
2. ↑  "Bundestag vive: konstituiga kunveno", speciala elsendo marde, la 24-an de oktobro 2017, 10:50 h en la kanalo ARD, artikolo en la retejo *presseportal.de* (germane)
3. ↑  print/d-79723288.html "La akcidento." En: *Spiegel Online*, la 1-an de aŭgusto 2010 (germane)
4. ↑  *Lammert havas dubojn pri vojmapo por la savo de Grekio* En: *FTD.de*, *Financial Times Germanio*, 14-a de februaro 2012.
5. ↑  *Lammert dubas pri la horaro por greka savo* En: *Spiegel Online*, la 14-an de februaro 2012.
6. ↑  *Lammert kritikas la perdon de kvalito en televido.* En: *Spiegel Online*, la 26-an de oktobro 2013.
7. ↑  *kompensaj mandatoj kondukas al troige grandega parlamento* en retejo de la tutlanda gazeto *Die Welt*, la 3-an de aŭgusto 2017.
הפרתנוןLa Partenono
**Helena civilizo** (1450 a.K. - 300 p.K.) estas la antikva greka civilizo, kiu evoluis ĉirkaŭ la Egea Maro post la Troja Milito. Ĝi estis disvastigita de Baktrio ĝis Hispanio, de Britio ĝis Egipto, per la imperioj de Aleksandro la Granda kaj Romio. Ĝi estas la civilizo de Homero, Herodoto, Sofoklo, Platono, Aristotelo, Eŭklido,
Arkimedo, Cezaro, Kleopatra, Plutarko, Marko Aŭrelio, Ptolemeo, Galeno, Plotino, ktp. Ĝia belarto, literaturo, filozofio kaj matematiko estis tre alta, sed antaŭ la romia imperio, ĝi estis civilizo tre sanga kaj malstabila politike.

Helena civilizo estas la ido de la minoa civilizo kaj la
patrino de okcidenta kaj ortodoksa civilizo, kiuj esence estas kristanigitaj (kaj poste modernigitaj) versioj de helena civilizo.

De -1000 ĝis -500, ĝi disvastiĝis per koloniado al Sicilio kaj suda Italio. En tiu tempo, la etruskoj en norda Italio heleniĝis kaj helenigis Romon.

De -500 al 100, la imperioj de la grekoj kaj romianoj disvastigis la civilizon de Hispanio ĝis Baktrio.

Dum la jaroj 100-800, kristanismo transformis la civilizon al iu nova en Eŭropo, kaj islamo forviŝis ĝin el Azio kaj norda Afriko.

Kvankam la civilizo estas delonge mortinta, ĝi daŭras kiel modelo kaj inspiro al la Okcidento per helenismo. Pro tio, okcidentuloj iafoje nomas la civilizon *klasika*.

|  |  |
| --- | --- |
| **origino** | Egea Maro, ĉ -1450 el
minoa civilizo |
| **daŭro** | -1450 al 300 |
| **loko** |  la landoj konkeritaj
de Aleksandro la Granda kaj Romio:
okcidenta Eŭropo,
la mediteranea baseno,
Mezopotamio,
Persio,
Baktrio.  |
| **urboj** | Ateno,
Sparto,
Miceno,
Argo,
Bizanco,
Mileto,
Efezo,
Sirakuzo,
Aleksandrio,
Antioĥio,
Korinto,
ktp |
| **lingvo** | greka lingvo,
latina lingvo |
| **skribo** | greka skribo |
| **mezuro** | greka mezuro |
| **kalendaro** | atena kalendaro,
makedona kalendaro |
| **erao** | olimpiado |
| **numeraloj** | grekaj numeraloj |
| **ideologio/religio** | greka religio,
greka filozofio |
| **novigoj** | aksiomo,
atomo,
demokratio,
Dialektiko,
eŭklida geometrio,
falankso,
filozofio,
fiziko,
historio,
kodekso,
legio,
logiko,
mekaniko,
metafiziko,
arta nudeco
olimpiko,
pergameno,
retoriko,
scienco,
tragedio,
vokala litero,
ktp |

**Vidu ankaŭ:** greka mitologio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Helena civilizo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La *Museion* vidita de la flanko de rivero Talfer/Talvera
La konstruaĵo kun la ponto super la rivero
La ***Museion*** (greke μουσείον, *templo de muzoj, muzeo*) estas la muzeo pri moderna kaj nuntempa arto en Bolzano, Sudtirolo, Italio.

La Museion estis fondita en 1985 kaj nun jam posedas konsiderindan kolekton de artaĵoj. Ek de aŭgusto 2006 la institucio estas gvidata de aparta fondaĵo, al kiu partoprenas la administracio de la provinco Sudtirolo kaj la privata asocio Museion. Nuntempe (2014) la prezidento de la fondaĵo estas Marion Piffer Damiani.

Ek de majo 2008 la *Museion* troviĝas en nova konstruaĵo en la centro de la urbo Bolzano proksime al rivero Talfer/Talvera. La konstruaĵo estis planita de arkitekta oficejo *Krüger, Schuberth, Vandreike* (KSV) el Berlino.

Historio
--------

En 1985 privata asocio fondis muzeon de moderna arto kiu havis la sidejon en la eksa malnova malsanulejo de la urbo. Komence la ĉefa celo de la institucio estis la diskonigo kaj dokumentado de la arto el la areo de tiama Tirolo ek de 1900.

Ek de la 90-aj jaroj la muzeo malfermiĝis pli kaj pli al internacia nuntempa arto. Pro la geografia pozicio de Bolzano inter la germana kaj la itala kultura areo, artaĵoj el tiuj areoj ĝuas apartan prikonsideron.

En 1991 oni intencis esprimi la internacian karakteron de la muzeo ankaŭ per la nova nomo *Museion*

La nova konstruaĵo
------------------

La nova sidejo de la muzeo estis konstruita laŭ la projekto de la germana arkitekta oficejo *Krüger, Schuberth, Vandreike* (KSV) kiu venkis internacian planadkonkurson.

La konstruaĵo estas 54 metrojn longa kvadro, alta 25 metrojn kaj larĝa 23 metrojn. La travideblaj frontfasadojo estas montrofenestroj al la urbo kaj al la ĉirkaŭaĵo. Esence estas ankaŭ la du pontoj tra la rivero Talfer/Talvera (nur por biciklistoj kaj piedirantoj) kiu ligas la *Museion* kaj la malnova urbo al la nova urboparto.

Ekspozicioj
-----------

La ekspozicioj en la *Museion* estas daŭre ŝanĝitaj. Ek de la malfermo de la nova sidejo jam okazis pli ol 20 ekspozicioj, prezentintaj verkojn de nuntempaj artistoj el la tuta mondo.
En la retpaĝaro de *Museion* troveblas aktuala programo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Museion (Bolzano) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝaro de la *Museion* en la itala, germana, kaj angla
La Sudtirola Muzeo de Arkeologio en Bolzano
La mumio "Ötzi"
La  **Sudtirola Muzeo de Arkeologio** (germane: *Südtiroler Archäologiemuseum*; itale: *Museo archeologico dell'Alto Adige*) estas faka muzeo en la urbo Bolzano, la ĉefurbo de Sudtirolo (norda Italio). Ĝi estas la hejmo de la mumio nomata Ötzi.

La muzeo situas en bankkonstruaĵo de la 19-a jarcenta kaj kovras la historion kaj arkeologion de la suda alpa regiono de la Paleolitiko kaj Mezolitiko (15.000 a.K.) ĝis la periodo de la elorienteŭropaj popolmigradoj (800 p.K.).

La muzeo estis specife establita en 1998 por enhavi "Ötzi", bone konservitan naturan mumion de viro de proksimume 3300 a.K. (antaŭ 53 jarcentoj). Ĝi estas la plej maljuna natura homa mumio de la mondo kaj ofertis senprecedencan vidon de la eŭropa kulturo en la kuproepoko. La plej malnova kompleta kuprepoka hakilo de la mondo estis trovita inter lia ampleksa ekipaĵo kiu ankaŭ konsistis el sufiĉe kompleksa ilaro por ekflamigi fajron, sagujo ŝarĝita per dek du sagoj, vestaĵoj kaj siliktranĉilo kompleta kun ĝia ingo.

La korpo estas tenata en klimate regata kamero ene de la muzeo ĉe temperaturo de —6 °C kaj 98 % de humideco, imitanta la glaĉerkondiĉojn en kiuj ĝi estis trovita. Kune kun la originaj trovaĵoj en la muzeo videblas modeloj, rekonstruoj kaj multmediaj prezentoj montrantaj Ötzi en la kunteksto de la frua historio de la suda alpa regiono.

Referencoj
----------

1. ↑  James Neill (27 October 2004), *Otzi, the 5,300 Year Old Iceman from the Alps: Pictures & Information*, retrieved 2007-03-08   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2007-03-12. Alirita 2021-08-20..

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sudtirola Muzeo pri Arkeologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Museums of the Province of Bolzano-Bozen – Museum of Archaeology Arkivigite je 2007-07-14 per la retarkivo Wayback Machine

Koordinatoj: 46° 29′ 59.53″ N 11° 20′ 58.31″ O﻿ / ﻿46.4998694 °N, 11.3495306 °O﻿ / 46.4998694; 11.3495306 (mapo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 470805
* GND: 3040636-5
* LCCN: no99034220
* VIAF: 136931504
* ISNI: 0000000122908755
* SUDOC: 060113243
* BNF: 13630206v
* ICCU: CFIV185336
 |
**Kastelo Trauttmansdorff** (germane *Schloss Trauttmansdorff*, itale *Castel di Nova*) troviĝas en la orienta parto de *komunumo* (municipo) de Merano, en la Burgraviato, distrikto de Sudtirolo, Italio. Ĝi estas sidejo de turisma muzeo Touriseum kaj situas meze de botanika ĝardeno de Merano kiu estas malfermita en 2001. La kastelo estas fama precipe ĉar la imperestrino Elizabeto de Aŭstrio-Hungario feriis en ĝi.

Historio
--------

maldekstra
Dum la 14-a jarcento en la loko, kie nuntempe troviĝas la kastelo estis kontruita kasteleto nomata *Neuberg*. La familio Trauttmansdorff aĉetis ĝin en la jaro 1543. Franz, la filo de la aĉetanto, pligrandigis ĝin. Poste la branĉo de la familio estingiĝis kaj la kastelo komencis ruiniĝi. Inter la jaroj 1777 kaj 1778 kunfalis la turo kaj la kapelo.

En la jaro 1846 Joseph von Trauttmansdorff, grafo de Stirio, translokiĝis al Merano, kaj li aĉetis la kastelon 150 jaroj post la abandono fare de siaj prauloj. Li pligrandigis la konstruaĵon kaj aldonis multajn elementojn novgotikajn.

En la jaro 1870 la tiama imperiestrino Elizabeto de Aŭstrio-Hungario, nomata Sissi, dum sia kuraca feriado en Merano loĝis en la kastelo. Pro tiu vizito la urbo Merano iĝis fama kiel kuraca loko. Elizabeto revenis por viziti la renovigitan kastelon en 1889.

Gastiganto de Elizabeto estis Moritz von Leon, kiu vendis pli poste la kastelon al Friedrich von Deuster el Bavario. Li bele renovigis la tutan kastelon dum la jaroj antaŭ la unua mondmilito.

Post la unua mondmilito Sudtirolo iĝis parto de Italio kaj dum la faŝismo la kastelo estis eksproprietigata, kaj nomata **Castel di Nova**. Ĝi fariĝis sidejo de la nacia asocio de batalantoj (Opera Nazionale Combattenti).

En 1977 tiu asocio estis likvidata kaj la kastelo fariĝis propraĵo de la provinco Sudtirolo, kiu en 1990 adaptigis ĝin kiel sidejo de turisma muzeo Touriseum, malfermita en 2003. En 2001 estis malfermata ankaŭ la botanika ĝardeno ĉirkaŭ la kastelo.

Notoj
-----

1. ↑  artikolo pri la aĉeto de la kastelo per Friedrich von Deuster en 1897

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Trauttmansdorff en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝo de turisma muzeo
* Bildoj de la botanika ĝardeno Arkivigite je 2006-05-10 per la retarkivo Wayback Machine
La Episkopa Katedro de Maksimiano
La **Arkiepiskopa Muzeo** de Raveno (*Museo arcivescovile di Ravenna*) troviĝas en la Ĉefepiskopa Palaco en tuja najbareco de la katedralo kaj de la baptisterio de la katedralo.

Historio kaj priskribo
----------------------

La Arkiepiskopa Muzeo originas el la unua duono de la 18-a jarcento. Dum la rekonstruado de la katedralo de Raveno sub la ĉefepiskopo Niccolò Farsetti la tie troviĝantaj surskriboj, mozaik- fragmentoj  kaj ŝtonaj monumentoj (ek de la 6-a. Jarcento) estis lokitaj en propra lapidario. Komence de la 20-a jarcento jarcento la muzeo estis rekonstruita kaj objektoj el preĝejoj de la diocezo estis aldonitaj. Sekve estis aldonitaj trovaĵoj elfositaj en la dua duono de la 20-a jarcento. Post pluraj jaroj de restrukturado la muzeo estis denove malfermita en 2010. Nun ĝi  havas du etaĝojn, inkludas malgrandan pinakotekon kaj kolekton de liturgiaj objektoj kaj vestaĵoj.

Gravaj Objektoj
---------------

* La Arkiepiskopa Kapelo (la kapelo de la Sankta Andreo), kun mozaikoj de la 6-a. Jarcento; ĝi estis  aldonita en 1997 kun sep aliaj objektoj de Raveno al la listo de mondaj heredaĵoj de UNESCO .
* La Episkopa Katedro de Maksimiano estas episkopa seĝo de la 6-a jarcento kovrita per eburaj platoj.
* La tiel-nomata Kruco de Agnellus (Episkopo de Raveno en la 6-a Jarcento).
* Partoj de la absido-mozaikoj de la katedralo (12. Jarcento) inkluzive de unu *Maria orans*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arkiepiskopa Muzeo (Raveno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de la Muzeo (itala) Arkivigite je 2018-07-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Priskribo de ekeziaj monumentoj en Ravenna (multlingva)
En la 15-a de decembro 1975, Getúlio Soares de Araújo, Nelson Pereira de Souza kaj Délio Pereira de Souza kune kun aliaj samideanoj fondis Eldonan Societon Francisko Valdomiro Lorenz. Ĝia sidejo estas en Rio-de-Ĵanejro, Brazilo.

Historio
--------

"Ĉio komenciĝis kiam Nelson Pereira de Souza kaj lia frato Délio Pereira de Souza vizitis Getúlio Soares de Araújo, komunan amikon, tiam gvidanton de la Eldona Departemento de Brazila Spiritisma Federacio en Rio de Janeiro. Dum la interparolado Getúlio proponis la fondon de Esperanta libroklubo internacia por diskonigi spiritismon tra la tuta mondo. La vizitantoj tuj akceptis la ideon kaj komencis la laboron. Unue oni invitis samideanojn en Brazilo. Aprobis la ideon kaj aliĝis al ĝi 12 simpatiantoj, kiuj kune kun la tri unuaj cititaj, subskribis la protokolon. La kategorio *fondinto* estis malfermita al novaj aliĝintoj ĝis la 31-a de marto 1976. Ĝis tiam aliĝis el Brazilo pliaj ok gesamideanoj. El eksterlando aliĝis naŭ homoj el naŭ diversaj landoj."

Agado
-----

Dum la jaro Societo Lorenz laboradas por divastigi spiritismon inter esperantistoj kaj Esperanton inter spiritistoj. Ĝis la jaro 2000 la Societo disdonis pli ol 50 mil librojn al pli ol 700 samideanoj. En multaj landoj, la membroj tradukis la ricevitajn librojn en sian nacian idiomon, precipe la librojn de Allan Kardec. Multaj societanoj fondis societojn kaj grupojn por studado de Spiritismo en siaj landoj. Societo Lorenz kunlaboras kun UEA ekde 1996. En 1994 ĝi organizis literaturan konkurson. La Societo publikigas, krom librojn, la trimonatan bultenon Komunikoj kaj la jaran *Almanako Lorenz*.

Kontakto
--------

Retpoŝtadreso editora\_lorenz *che* uol.com.br

Vidu ankaŭ
----------

* Spiritismo
* Brazila Spiritisma Federacio
* Monda Spiritisma Asocio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de la eldonejo Arkivigite je 2016-11-14 per la retarkivo Wayback Machine portugale
* Diversaj numeroj Arkivigite je 2016-11-14 per la retarkivo Wayback Machine de Komunikoj, oficiala bulteno de la Societo
* Pri la Societo en la retejo de UEA Arkivigite je 2012-04-19 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑  Adreso: Rua Francisco Vale, nº 57, 3º andar - Engenheiro Leal - CEP 21.370-171, Rio de Janeiro-RJ
2. ↑  Teksto eltirita el la revuo *Brazila Esperantisto*, 93a jaro, n-ro 314, feb. 2001. Ĝi publikiĝis okaze de la 25a jariĝo de la Societo.
La *Palazzo Reale* kaj ĝia interna korto, vidita el la tegmento de *Duomo* (la milana katedralo), tra ties marmoraj spajroj.
La *Palazzo Reale* aŭ **Reĝa Palaco de Milano** estis dum multaj jarcentoj la sidejo de la registaro de la urbo Milano (Italio), rezidejo de regentoj kaj aktuale grava kulturcentro, foirejo kaj ekspoziciejo.

Dum la regado de Habsburgoj ĝi suferis ŝanĝon al novklasika arkitekturo fare de la itala arkitekto Giuseppe Piermarini; la palaco estas dekstre de la fasado de la *Duomo*, kontraŭ la loko de la konata *Galleria Vittorio Emanuele II*. La fasado de la palaco sekvas la linion de iama korto, formante enirejon rilate al la *Piazza del duomo*, nomita ankaŭ *piazzetta reale*.

Menciidas la *Sala delle Cariatidi* (Salono de la kariatidoj) en la ĉefa etaĝo de la palaco, kiu okupas la lokon de la iama teatro, perdita pro incendio en 1776, kaj kiu estas la nura loko kiu survivis al forta bombardado de la urbo en 1943, dum kiu oni perdis la novklasikajn internojn.

Fonto
-----

* Melano, Oscar Pedro *Milano di terracotta e mattoni*, Mazzotta, 2002.

* Reĝa Palaco de Milano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Reĝa Palaco de Milano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761486
* GND: 4195233-9 4223897-3, 4195233-9
* VIAF: 144072977
* ISNI: 0000 0001 2185 1398
* SUDOC: 066966493
* BNF: 123126516
* NKC: kn20080623006
 |
**Tamás Somló** [tamAŝ ŝomlO], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Somló Iván Tamás** estis hungara ŝlagromuzikisto (kantisto, gitaristo, komponisto, saksofonisto, klarnetisto), cirkisto.

Tamás Somló naskiĝis la 17-an de novembro 1947 en Budapeŝto, li mortis la 19-an de julio 2016 en Budapeŝto.

Tamás Somló en 1971
Tamás Somló
Tamás Somló

Biografio
---------

Tamás Somló devenis el juda familio. Li studis violonadon en muziklernejo, poste en gimnazio, kie li ankaŭ konatiĝis kun pluraj instrumentoj. Li finis la lernadon en lernejo por cirkistoj, poste li estis muzikklaŭno kaj akrobatisto. Pere de la cirko li travojaĝis la mondon, poste pro sanproblemoj li forlasis la cirkon. Li iĝis plejparte konata pro membreco de hungaraj rokmuzikaj grupoj Omega (rokgrupo) (1964–1967) kaj Locomotiv GT (1973–2016). Li longe estis muzikisto en Danio, ekde 1992 solisto en Hungario. En 2004 li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Li ricevis premiojn en 2004 kaj 2014. Li mortis pro kancero kaj postlasis 3 filojn kaj filinon.

Liaj elektitaj filmaj komponaĵoj
--------------------------------

* *A Kenguru* (1976)
* *Könnyű testi sértés* (1983)
* *Ámbár tanár úr* (1998)

Liaj elektitaj filmaj roloj
---------------------------

* *Ugye mi jó barátok vagyunk* (1978, televizia filmo)
* *Patika* (1995, televizia serio, 7 epizodoj)
* *Zsiguli* (2004)

Elektitaj ŝlagrokomponaĵoj
--------------------------

* Ha a csend beszélni tudna
* Nagy bohóc
* Altass el

Aŭdu ankaŭ
----------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto kaj video
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Tamás Somló en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 664058
* VIAF: 121449428
* ISNI: 0000 0000 7949 1877
* MBA: aae22f48-a577-4495-b15a-a787f1116139
* NKC: xx0207199
 |
La **Udioj** (mem-nomo Udi aŭ Uti) estas unu el la plej antikvaj indiĝenaj popoloj de Kaŭkazio. La udioj estas proksimume 10,000 homoj kiuj plejparte loĝas en Azerbajĝano: la vilaĝo Nij de la regiono de Kabala, Oguz (iama Vartaŝen) kaj Bakuo. Ekzistas udia loĝantaro ankaŭ en Rusio en la Rostova provinco (Ŝahtij, Taganrog, Rostov-na-Donu, Azov, Aleksandrovka), en la Krasnodara regiono (Krasnodar, areoj de Dinskoy, Leningrad, Kuŝĉevskij), en la Stavropola regiono (Minvody, Pjatigorsk), en la Oblasto Volgogrado (Volgogrado, Dubovij Ovrag), kaj ankaŭ en Sverdlovsk, Ivanovo, areoj de Kalugo, Moskvo, Sankt-Peterburgo, Astraĥano. En Kartvelio: Zinobiani kaj la periferio de Tbiliso, Poti, Rustavi. En Kazaĥio: urbo Aktau, ankaŭ en Ukrainio (Ĥarkiva provinco) kaj en Armenio en la provinco Sjuniko.

La Udi-lingvo estas nordorienta kaŭkaza lingvo apartenanta al la lezga familio. Ekzistas du primaraj dialektoj, nomataj Nij kaj Vartaŝen. La udioj parolas ankaŭ la azeran, rusan, kartvelan kaj armenan, laŭ la lando kie ili loĝas. Udioj kutime estas dulingvaj, kaj kelkfoje eĉ trilingvaj.

La udioj estas konsiderataj la posteuloj de Kaŭkaza Albanio. Laŭ la klasikaj verkistoj, la udioj loĝis en la areo de la orienta Kaŭkazio laŭ la marbordo de la Kaspia Maro, kaj teritorio etendiĝanta al la rivero Kura en la nordo, same kiel en la antikva provinco Utiko, pro kio multaj historiistoj kredas ke ĝi estas nomata laŭ ili. La kaŭkazaj albanoj estis kristanoj kies alfabeto estas derivita de la armena kaj kartvela alfabetoj. Hodiaŭ, plejparte la udioj estas kristanaj ortodoksuloj. Pluraj jarcentoj da kunvivado en la sfero de pers-islama kulturo signife influis sur la Udi-kulturon kaj pensmanieron. Tiu spuro estas videbla en la udiaj popoltradicioj kaj en la materiala kulturo.

* Kategorio Udioj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Sandro** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Aktinopterigoj *Actinopterygii* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Superordo: | Protakantopterigo *Protacanthopterygii* |
|
|
| Ordo: | Perkoformaj *Perciformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Perkedoj *Percidae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Genro  |
| ****Perkoj* Perca****Linnaeus, 1758* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Sandro  |

 |
| v • d • r |

La **sandro**, (*Stizostedion lucioperca* aŭ *Sander lucioperca*), estas fiŝo el la familio de la Perkedoj (*Percidae*).

Ĝia formo estas tirata kaj ronda kaj ĝi havas pintan kapon. La koloro dependas de la fundo kaj la klareco de la akvo. Ĝi povas estis arĝentgriza ĝis orbruna kaj ĝi havas malklarajn malhelajn transversajn striojn, kiuj ĉe maljunaj ekzempleroj malklariĝas. Ĝi havas du dorsajn naĝilojn, de kiuj la antaŭa havas pikilojn. Ankaŭ la rando de la brankoplato havas akran pinton. La okuloj estas grandaj kaj vitrecaj. La sandro povas atingi longon de 120 centimetroj. La masklo havas malhelan ventron.

Oni povas konfuze intermiksi junan perkon kun sandro, ĉar ambaŭ specioj dum tiu stadio ankoraŭ estas sveltaj kaj palkoloraj. Pro la pinta kapo tamen oni povas bone distingi la sandron. En Orient-Eŭropo, Azio kaj Nord-Ameriko troviĝas parencaj specioj.

Sandro

* Sandro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sandro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Sandro en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
urboplano de Vajmaro en 1569, de Johannes Wolf
**Hundegasse** en la urbocentro de Vajmaro, Germanujo, estas eta sakostrato (ankaŭ ludeje uzata) kiu komenciĝas je Jakob-strato kaj finiĝas jam ĉe Herder-ĝardeno.

Detaloj
-------

Temas ŝajne pri la plej mallonga strato de la urbokerno. La popola altlernejo de ĉe Graben samtempe formas du trionojn de la norda flanko de Hundegasse dume la sudan formas loĝaj kaj komercaj domoj. Ĝi estas la dua strato dekstren por persono veninta disde Jakob-strato. Iam temis pri strato multe pli longa kion evidentigas malnova urboplano: tiam ĝi etendiĝis longece de Jakob-pordego tra la tuta urbomuro havante en si la tutan areon de la nunaj stratoj *Kleine Teichgasse* kaj *Teichgasse*.

Rimarkindas ke inter la urbokerna strataro nur Hundegasse ne figuras sur listo de la vajmaraj protektotaĵoj. Enigmo estas kial la nomo aplikitis nur por la plej eosta parto de la iama strato: oficiala antaŭa nomo ne konatas respektive ne priesploritis ĝis nun. Kelkaj supozas ke ĝi akceptis la nomon pro fieraj hundoposedantoj promenigantaj la dombestojn tie ĉi.

Literature referencigis tiu ĉi strateton Bernhard Hecker ironie kaj saminterpretade. Hecker-ajn poeziaĵojn ilustris Hannsjörg Schumann.

Funkcio
-------

Situo kaj kondukiĝo laŭlonge de la ĉirkaŭfortikaĵo eble estas signo por ĝia defenda funkcio. Dum la tempo de Goeto aktivis ĉi tie la ĉefkonstruisto kaj ĉasisto Anton Georg Hauptmann - aŭ almenaŭ akiris nemoveblaĵojn surlokajn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hundegasse ĉe onlinestreet.de

Notoj
-----

1. ↑  Hannelore Henze, Ilse-Sibylle Stapff: *Streifzüge durch das alte Weimar.* Weimar 2004, ISBN 3-86160-156-7, p. 35-36
2. ↑  "Willkommen, Herr Hecker". Ĉe: TLZ, 17.4.2021
3. ↑   Volker Wahl: "Der Entrepreneur von Weimar. Zur Biografie des Hofjägers Anton Georg Hauptmann (1735–1803)". Ĉe: *Weimar-Jena: Die große Stadt – Das kulturhistorische Archiv* 8/4 (2015), p. 391–419. Konkrete p. 404 kaj p. 413/noto 58
Ĉokolado-montetoj en Carmen, Bohol
La **ĉokolado-montetoj** estas nenormala geologa formacio en Bohol, Filipinoj. Ĝi konsistas el ĉ. 1,268 perfekte konuso-formaj montetoj de preskaŭ sama alteco situantaj je areo de pli ol 50 km2. Ili estas kovritaj de verda herbaro, kiu iĝas bruna dum la seka sesio, tial la nomo.

La ĉokolado-montetoj estas fama turista aĵo de Bohol. Ĝi aperas en la provinca flago kaj blazono kaj simbolizas la riĉecon de naturaj atraktivaĵoj en tiu provinco. Ĝi estas deklarita la 3-a geologia nacia monumento kaj estas proponita por enmeto en la liston de Monda heredaĵo.

Priskribo
---------

Lokiga mapo de Ĉokolado-montetoj. Malhele bruna indikas la plej grandan koncentriĝon de la Ĉokolato-montetoj en la Boholaj regionoj de Sagbayan, Batuan, kaj Carmen. Hele bruna indikas malpli da koncentriĝo de la montetoj en Bilar, Sierra Bullones, kaj Valencia.
Fotisto Salvador Andre notas:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| homoj, kiuj unue vidas bildojn de tiu pejzaĝo, povas preskaŭ kredi, ke tiuj montetoj estas artefaritaĵo farita de homoj. Sed tiu ideo estas rapide forlasita, ĉar la elspezoj certe surpasus tiujn por la konstruo de la piramidoj en Egiptio. | "|

Plie: 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Estas neniu natura formacio kiel tiu en la tuta mondo. | "|

Notoj kaj referencoj
--------------------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĉokolado-montetoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* CarmenBOHOL.com
* UNESCO World Heritage: Chocolate Hills Natural Monument
* Chocolate Hills at Sagbayan Peak

9° 55′ N 124° 10′ O﻿ / ﻿9.917 °N, 124.167 °O﻿ / 9.917; 124.167 (mapo)
**Martin MÜLLER** (naskiĝinta la 22-an de septembro 1875 en Eischleben, mortinta en 1953 en Bückeburg) estis germana pedagogo, lernejestro, membro de la Konfesanta Eklezio kaj kolektisto. Liaj postlasitaĵoj nomitaj "China-Sachen" gravis kiel konekse inter Eŭropo (konkrete: Eosta Prusujo) kaj Orienta Azio; temokompleksoj enhavas i.a. studentan kulturon, kristanismon, etnologion, etikon, antropologion.

Vivo
----

Estante filo de superintendanto li pasigis la abiturientan ekzamenon ĉe Ernestinum-gimnazio. Li studis ĉe la universitatoj de Kilo, Heidelberg, Munkeno kaj Vroclavo estante membro de la korporacio Wingolf. Doktoriĝo sukcesis en 1901 en Kiel pri filologio. La temo de lia disertacio estis *Über die Stilform der altdeutschen Zaubersprüche*. Müller ne fariĝis pastoro sed instruisto pri geografio. Li instruis la germanan lingvon, historion kaj geografion. La unua dungo estis en Flensburg; en 1907 li forvojaĝis al Ŝanghajo kie il iĝis fine de 1908 lernejestro.

Notoj
-----

1. ↑  Kp. Weber, Dietrich; Kriebel, Hermann: „40 Jahre Deutsche Schule in Schanghai 1895-1935: Kaiser-Wilhelm-Schule in Schanghai"; 1935 kaj Martin, Bernd: „Deutsch-chinesische Beziehungen 1928-1937. „Gleiche" Partner unter „ungleichen" Bedingungen. Eine Quellensammlung"
2. ↑  La ĉinaĵoj de li de 2016 troviĝas ĉe Kastelo Friedenstein, sub la nomo *Sammlung Müller-Cleve*.
3. ↑  Kp. Inga Schneider: *Briefe aus Schanghai. Selbst- & Fremdwahrnehmungen eines deutschen Lehrers zwischen 1908 – 1911*, Akademiker Verlag, Saarbrücken 2012.
4. ↑  fonto: Akten der Deutschen Gesandtschaft in Peking, Politisches Arĉiv des Aŭswärtigen Amtes Berlin [PA AA]
En fonetiko, **sonoreco** celas la sonriĉecon kaj relativan laŭtecon de parolsonoj. La plej malferma vokalo [a] estas la plej sonora dum la senvoĉaj plozivoj troviĝas je la malsupra fino de la skalo de sonoreco. Laŭ ilia sonoreco oni dividas la parolsonojn en sonorantojn kaj obstruentojn.

### Skalo de sonoreco

La ciferaj valoroj en tiu ĉi tabelo estas nur ordigaj. Ili ne reprezentas normon. 

| Valoro | Parolsono | Klaso (1) | Klaso (2) |
| --- | --- | --- | --- |
| 7 | Vokalo malfermita | Sonoranto | Vokalo |
| 6 | Vokalo fermita |
| 5 | Likvido | Konsonanto |
| 4 | Nazalo |
| 3 | Frikativo | Obstruento |
| 2 | Afrikato |
| 1 | Plozivo |

La nocion "sonoreco" (germane *Schallfülle*) enkondukis Eduard Sievers (1881) en sia priskribo de la strukturo de silaboj, precipe de ties fonotakso. La ideo estas, ke la sonoreco ene de silabo unue altiĝas, atingas maksimumon en la kerno de la silabo, kaj post tiu malaltiĝas. En tiu kunligo oni ankaŭ parolas pri *hierarkio de sonoreco*.

Problemo estas, ke en kelkaj lingvoj, ankaŭ en esperanto, ekzistas silaboj en kiuj frikativo staras je la malĝusta flanko de plozivo. Senvoĉaj frikativoj kiel [s] kaj [ʃ] estas pli laŭtaj ol senvoĉaj plozivoj kiel [p], [t] kaj [k], kaj devus laŭ la principo de Sievers nur aperi pli proksime al la silaba kerno. Laŭ tiu principo vortoj kiel /tselo/ kaj /tʃelo/ estus en ordo, sed /stelo/ kaj /ʃtelo/ estus anomaliaj, iel pli ol dusilabaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Akustiko
* Maniero de artikulacio
Konstruaĵegoj en Luĝjadzŭej
A group of skyscrapers and towers, seen from across a river. At the left is one consisting of a sphere on concrete supports topped by a long spike; in the center are smaller buildings, one a bright gold color, gradually rising to the tallest one at right, still under constructionHorizonto de Luĝjadzŭej, vidita de la alia flankot de la rivero Hŭangpu. La plej alta konstruaĵo (dekstre) estas Ŝanhaja Turo
Luĝjadzŭej (la duoninsulo maldesktre de la rivero) nokte
Luĝjadzŭej estas la hela areo dekstre de la rivero en ĉi tiu mapo de 1933. Ĝi alfrontas la Bund trans la rivero.
**Luĝjadzŭej** aŭ **Luĝjazŭej** (pinjina: **Lùjiāzuǐ**, simpligita ĉina: 陆家嘴; tradicia ĉina: 陸家嘴; signifo: "buŝo de la familio Lu"), antaŭe konata je ĝia prononco en la ŝanhaja **Lokatse**, estas loko en Ŝanhajo, duoninsulo formita de turniĝo de la rivero Hŭangpu. Ekde la 1990aj jaroj, Luĝjadzŭej estis disvolvita specife por esti nova financa distrikto de Ŝanhajo. Tiu decido estis pri ĝia loko: ĝi situas ĉe la orienta flanko de la rivero Hŭangpu en Pudong, kaj rekte trans la rivero de la malnova financa kaj komerca distrikto nomita "Bund" aŭ "Ŭajtan".

Luĝjadzŭej estas nacinivela disvolva zono laŭ la registaro. En 2005, la Ŝtata Konsilio reasertis la lokigon de la areo de 31.78 km2 la sola financa kaj komerca zono inter la 185 ŝtatnivelaj disvolvaj zonoj en ĉeftera Ĉinio.

Plej altaj konstruaĵoj 170+
---------------------------

| Adreso angle | Alternativa nomo | Bildo | Alto (m) | Etaĝoj | Jaro |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 51 Lujiazui Road | Ŝanghaja Turo |  | 632 | 121 | 2015 |
| 100 Century Avenue | Ŝanghaja Monda Financa Centro |  | 492 | 101 | 2008 |
| 2 Lujiazui Road | Turo Orienta Perlo |  | 468 | 14 | 1994 |
| 88 Century Avenue | Turo Jin Mao (Ĝin Maŭ) |  | 421 | 93 | 1998 |
| 68 Yincheng Road | Unu Lujiazui (Luĝjadzŭej) |  | 269 | 53 | 2008 |
| 188 Yincheng Road | Financaj Turoj Bocom |  | 265 | 52 | 2002 |
| 8 Century Avenue | Ŝanhaja Internacia Financa Centro |  | 260 | 58 | 2009 |
| 168 Yincheng Road | Sidejo de Banko de Ŝanhajo |  | 252 | 46 | 2005 |
| 200 Yincheng Road | Turo Banko De Ĉinio |  | 226 | 53 | 2000 |

* Kategorio Lujiazui en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 733912
 |
La **Belvedera turo de Goethe** (ĉeĥe *Goethova vyhlídka*) troviĝas plej alte ol ĉiuj karlovaraj turoj super la urbo, sur la altaĵo "Eterna vivo" t.e. 641 m super marnivelo. La turo estis konstruita en novgotika stilo en la jaro 1889 laŭ projekto de konataj arkitektoj Fellner kaj Helmer.

La turo estas 40 m alta kaj enhavas 163 ŝtupojn. Origine ĝi ricevis nomon Stefanie-Marte (Štěpánka) laŭ nomo de arkidukino - edzino de aŭstria kronprinco Rudolfo. La arkidukino tiam vizitis la urbon (dum la konstruo). Post la Unua mondmilito ĝi ricevis nomon laŭ Adalbert Stifter kaj certan tempon oni nomis ĝin ankaŭ laŭ Stalin. Sed la plej uzata kaj plej konvena nomo por tiu ĉi turo estas laŭ la germana poeto Goethe, kiu tiun ĉi angulon volonte vizitadis. Oni diras ankaŭ, ke tio estis Goethe, kiu instigis konstruadon de la vidturo, ĉar de tie vere estas belega rigardo ĝis Ercmontaro. Interne estas ekskursa kafejo kaj restoracio.

* Kategorio Belvedera turo de Goethe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Boules
**Globludo** estas ludo, kiu enhavas multajn variaĵojn. Oni ludis ĝin en tre antikvaj epokoj. Oni povas klasifiki ilin laŭ la surfaco sur kiu oni ludas:

* grundoglobludo (france: pétanque; itale: bocce) ludata sur neglata grundo
* glitŝtonludo (angle: curling) ludata sur glacio
* herbejglobludo (angle: lawn bowls) ludata sur herbotapiŝo aŭ simila artefarita surfaco subĉiele
* tapiŝoglobludo (angle: carpet bowls) ludata endome sur tapiŝo aŭ alia iomete mola surfaco

La globoj uzataj por grundoglobludo estas sferaj, simetriaj, metalaj, kun markoj sur la surfaco.

En Francio, aparte en la sudo kie, pro manko de pluvo, herbo ne bone kreskas oni ludas sur sablo. Tamen oni ĵetas (malforte) la pilkon anstataŭ ruli ĝin. La ludo nomiĝas boŭlo aŭ petanko.

En Italio kaj Ameriko kaj Aŭstralio estas boĉo, simila al petanko. Oni metas malgrandan pilkon en cirklo kaj ĵetas pli grandajn pilkon por atingi ĝin.

Por herbejglobludo kaj tapiŝoglobludo oni uzas sferoidajn plastajn globojn por ke ili ruliĝu laŭ kurba linio. Tiun ludon oni ludas sur herbo: globludo (angle *bowls*). Estas du tipoj - en la sudo de Britio oni ludas sur ebena surfaco sed en la nordo la kampo havas monteton - t.e. *Crown bowls*. Unue oni rulas la celpilkon (angle *jack*) kaj poste provas ruli la aliajn pilkojn tre proksimen aŭ eĉ tuŝantan al la celo. Estas interesa ludo ĉar la pilkoj ne estas simetriaj laŭ la pezo, kaj do ili ne iras en rektaj linioj sed en kurbaj. La ludanto devas pensi pri kaj la malsimetria pezo de la pilko kaj la deklivo de la monteto. La ludoj estas tiel popularaj ke oni ankaŭ havas internan ludon, kiun oni ludas sur granda verda tapiŝo.

En Skotlando oni ludas glitŝtonludon (angle curling). Por glitŝtonglobludo oni uzas pezajn rondajn ŝtonojn el granito kun tenilo unuflanke. Oni rulas la poluritan diskon (nomitan *ŝtono*) laŭ la glacio al celo, kiu ne estas keglo sed ringo pentrita sur la glacio. Aliaj teamanoj balaas la glacion antaŭ la ŝtono por helpi ties progreson. Por gajni oni devas meti la ŝtonon pli proksimen al la ringo ol aliaj ŝtonoj.

Por glitŝtonglobludo ludantoj celas sian ŝtonon al marko sur la glacio. Por la aliaj globludoj oni uzas unu celglobon, kiu estas sfera kaj pli malgranda ol la aliaj globoj. Ĝin la ludantoj devas celi per siaj globoj. Kompreneble la celglobo povas moviĝi dum la ludado.

La nombro da teamanoj povas varii inter unu kaj kvar. Tamen en glitŝtonludo la nombro ĝenerale estas kvar.

* Kategorio Globludo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
SCSI-konektiloj
**SCSI** (angle *Small Computer System Interface*) estas norma interfaco por translokigi datumojn inter flankaparatoj kaj la komputila buso.

Por ligi SCSI-aparaton al komputilo, kaj la aparato kaj la ĉeftabulo devas havi SCSI-pelilon. Ofte la aparato venas kun SCSI-pelilo sed ĉi tio ne ĉiam okazas, precipe ĉe fruaj aparatoj. SCSI estas tre ofte uzata en diskaparatoj kaj bendregistriloj, sed ĝi ankaŭ interligas ampleksan gamon da aparatoj, inkluzive skanilojn, KD-ROM/DVD-ROM-legilojn, KD/DVD-registrilojn. Fakte la tuta SCSI-normo antaŭenigas sendependecon de aparato, kio signifas, ke teorie io ajn povas fariĝi SCSI (eĉ ekzistas printiloj, kiuj uzas SCSI).

Antaŭe SCSI estis tre populara inter ĉiaj komputiloj. SCSI restas populara en alt-efikaj laborejoj, serviloj kaj altkvalitaj flankaparatoj. Personaj komputiloj kaj tekokomputiloj kutime uzas pli malrapidajn interfacojn ATA/IDE kaj SATA por diskaparatoj kaj USB kaj ankaŭ Firewire, ĉar ĉi tiuj estas pli malmultekostaj.

Ankaŭ estas preparata seria sistemo SCSI, kiu ankaŭ kongruas kun SATA. Tiamaniere SATA-diskoj povas esti konektitaj al kontrolilo SAS (angle *Serial Attached SCSI*).

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio SCSI en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* SCSI Trade Association

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo SCSI en la galega Vikipedio.*
Adiaŭa halo kun kremaciejo en la Ĉefa tombejo de Erfurto. La **Kremaciejo de Erfurto** (germane: *Feierhalle und Krematorium*) de la Ĉefa tombejo, konstruita en 1976, estas grava monumento konstrua kaj kultura.

Priskribo
---------

Prof-ro Reiner Sörries, direktoro de la Muzeo pri entombiga kulturo en Kaselo parolis en aŭgusto 2014 okaze de la datreveno 100-a de la malfermo de la tombejo erfurta en la novrestaŭrita kremaciejo. Sörries atentigis la aŭskultantaron ke la aranĝejo estus la plej grava novkonstruo krematoria dum la GDR-tempo. Ekde 1923 la urbo estis tenadinta kremaciejon sur la Suda tombejo kiu funkciis ĝis 1976, la jaro de la finkonstruo de la moderna krematorio. Sed ŝanĝitis ankaŭ aliaj aferoj. Danke al la nova konstruaĵo eblis alikonstrui la akceptejon kaj funebran halon ĉe la ĉefa enirejo; tie troviĝas hodiaŭ i.a. vendejo de floroj.

La erfurta kremaciejo tute rajtas flankenmeti sin kiel kultura monumento al la fama kremaciejo en Gotha datumanta de 1878. Tie inaŭguritis jam unu centon da jaroj pli malfrue la plej moderna kremaciejo de Germanujo, kio por kelkaj estis eta skandalo. Sekve la erfurta kremaciejo estas kvazaŭ simbolo de profunda kutimŝanĝo enterigada jardekojn poste. Ĝis la mezo de la 20-a jarcento superregis la sepulto de kadavroj entere. Kun la kreskanta sekulariĝo de la socio la kremaciado pli kaj pli ekgravis. Nuntempe en Erfurto, kiel en la plejparto de Germanlando, meto de la cindro de la kremaciita kadavro en urnojn pli oftas ol tradicia entombigo. En Erfurto, konstruaĵo el GDR-tempo donas la dignan kadron por la ceremonio funebra.

Graveco
-------

En la gvidlibro *Architekturführer Thüringen* s-ro Mark Escherich ankaŭ substrekas la gravecon de tiu ĉi kremaciejo. Ĉar mankis spertoj pri krematoriokonstruado en GDR oni serĉis helpon en aliaj socialismaj fratecaj ŝtatoj. La hungara arkitekto János Szabó, kiu jam farigis kremaciejon en Presburgo, dungitis por tio. 

La kolombario en najbara Gotha, historia modelo por Erfurto.
La antaŭa arto de la kremaciejo konsistas el du imponaj, memstaraj eroj. En ili troviĝas ambaŭ ceremoniaj haloj, dume en la parto malantaŭa estas la kremaciejo kiel ankaŭ la administradejoj kaj deponejoj. Apartenis al la ĝenerala koncepto ankaŭ la marŝado de la funebrantoj (almenaŭ laŭ Escherich). Sur larĝaj ŝtuparoj eksteraj la vizitantoj gvidatas supren ĝis la etaĝo de la vestiblo por ree malsobeniri en la interno en la direkto de la mortintoj. La metaforo de la vivo kiel estiĝo, evoluo kaj malestiĝo venu malfor de oniaj okuloj. La saman temon prezentas ankaŭ la reliefo metala de Günter Reichert inter la du eksteraj ŝtupoj kiu havas la titolon "La vivo".

Bedaŭrinde oni malkonstruis dum la lasta restaŭrado la du flankaj ŝtupoj faritaj de Szabo por anstataŭigi ilin per meza ŝtuparo.

Literaturo
----------

Steffen Raßloff: *100 Denkmale in Erfurt. Geschichte und Geschichten. Mit Fotografien von Sascha Fromm*, (Thüringen Bibliothek. Bd. 11), Essen 2013.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikolo de Raßloff pri la kremaciejo.
* Pri la restaŭro kaj aliloko de la skulptaĵo *Leben* de Reichert; artikolo gazeta.[*rompita ligilo*]
**Unumonda Komerca Centro** (angle *One World Trade Center* (origine planita nomo **Turo de Libereco** (angle *Freedom Tower*) estas la nomo de la planata centra konstruaĵo de la nova Mondkomerca Centro en Novjorko, kies antaŭaĵo (la ĝemelturoj) estis detruita en la atenco de la 11-a de septembro 2001. Post sia kompletiĝo la Unumonda Komerca Centro estas la plej alta konstruaĵo de la okcidenta hemisfero; ĝia pinto atingas simbolan alton de 1776 futoj (541,32 metroj; la nombro 1776 estas la jaro de la deklaro de sendependeco de Usono). La turo havas 70 etaĝojn kaj 240.000 kvadrataj metroj da oficeja areo. Ĝia alto inkluzivas nesimetrian turpinton de 84 m, kiu elvoku la vidon de la etendita brako de la Statuo de Libereco en la novjorka haveno. Sur la turopinto staras anteno, kiu atingas alton de 610 metroj (pli ol 2000 futoj). La *Unumonda Komerca Centro* oficiale malfermiĝis la 3-an de novembro 2014. La formon de la konstruaĵo projektis la arkitekto Daniel Libeskind, kaj la konstrulaborojn planis kaj gvidis la arkitekta entrepreno Skidmore, Owings & Merrill.

la konstrulaboroj la 7-an de aprilo 2012
Je la 4-a de julio 2004 (la nacia tago de Usono) okazis simbola ekkonstrua ceremonio, dum kiu oni metis granitan fundamentŝtonon de 20 tunoj. La ŝtono, elrompita en la montaro *Adirondack*, portas la gravuritajn vortojn "por honori kaj memorigi tiujn, kiuj perdis sian vivon je la 11-a de septembro 2001, kaj kiel omaĝo al la senlaca spirito de libereco - la 4-an de julio 2004".

Fakta posedanto de la konstruaĵo estas *Larry Silverstein*, luanto de la Mondkomerca Centro je la tempo de ĝia detruiĝo (formale li luprenis la konstruaĵon de 2001 ĝis 2100 de la havena institucio de Novjorko kaj Nov-Ĵerzejo). La kostoj de konstruado estis proksimume 3,9 miliardoj da dolaroj.

En Dubajo (Burĝ Ĥalifa) kaj Ĝakarto samtempe konstruiĝis simile altaj turoj, tiel ke la konkuro pri la pleja alto en la konstrua jardeko restis interesa - post la finkonstruo la Burĝ Ĥalifa havas la titolon de tutmonde plej alta konstruaĵo.

* One World Trade Center en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio One World Trade Center en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Monda Komerca Centro.
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri ludo citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Aŭgusto 2019)*Bonvolu krei Kategorio:Senfontaj artikoloj ekde aŭgusto 2019! |

pentraĵo de Paul Gauguin
**Karambolo** (aŭ franca bilardo) estas tipo de bilardo, ludata sur tablo de 1,7x3,1 m (ludeja parto 284x142 cm) aŭ de 1,4x2,7 m (230x115 cm) kaj tiu tablo ne havas poŝojn (truojn). Oni ludas per tri globoj: du blankaj kaj unu ruĝa. Unu blanka globo estas markita per unu aŭ du malgrandaj nigraj aŭ ruĝaj makuloj.

Unu el la blankaj globoj estas la puŝa globo, dum la ruĝa kaj la alia blanka globoj iĝas trafendaj globoj. Celo de la ludanto estas ekpuŝo de la propra globo, por ke ĝi poste - unu post la alia - trafu la du celglobojn (t.e. karamboli). Atingi la duoblan trafon, donas rajtojn je plua puŝo. Oni povas varii la ludon per tio, kiomfoje la puŝa globo devas trafi la mandineron (tablan flankon).

* Kategorio Karambolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Silvio Pellico** (Saluzzo, 1789 — Torino, 31-an de januaro 1854) estis itala verkisto.

Biografio
---------

Post la lernojaroj, li vojaĝis al Lyon, Francio, por komercaj aktivaĵoj. Reire al Italio en 1809, kaj ekloĝis en Milano. Li konatiĝis kun poeto Vincezo Monti kaj kun la verkisto Niccolò Foscolo, pli konata laŭ la nomo Ugo Foscolo. Ekde 1812 li komencis verki, aparte por teatro. Liaj teatraĵoj estis inspiritaj de la klasika tragedio, sed pli forte ligitaj al romantika enhavo.

Lia liberala kaj respublika sinteno kondukis lin al prizono en 1820, pro akuzo aparteni al la movado Karbonarismo. Li estis kondamnita al mortopuno sed la puno estis transformita al trudlaboro dum 15 jaroj, kiun li devis travivi en la Fortikaĵo de Špilberk (Moravio). La imperiestro lin pardonis kaj li estis liberigita en 1830.

En Torino li restis dum iom da tempo ĉe Palazzo Barolo kiel gasto, Pellico tute forlasis siajn politikajn kaj eĉ beletrajn aktivaĵojn. Markizino Barolo sukcesis por li laborpostenon kiel bibliotekisto. Li tamen neniam forgesis siajn prizonulajn spertojn, redonitajn en lia plej notinda libro, nome *Le mie prigioni* (Miaj prizonoj), de 1832.

Verkoj
------

* *Francesca de Rimini* (1814)
* *Le mie prigioni* (1832)

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Silvio Pellico** en Vikimedia Komunejo
* angle Silvio Pellico en Projekto Gutemberg
* hispane en *Domínio Público*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617218
* GND: 119238500
* LCCN: n80164757
* VIAF: 46781809
* ISNI: 0000000121010839
* LIBRIS: 219887
* SUDOC: 02884565X
* BNF: 120596605
* NLA: 35834752
* NDL: 00525066
* BIBSYS: 90630248
* NKC: jn20000604390
* ICCU: CFIV000836
* BNE: XX1267965
 |
**Spektakla luktado**, estas amuza spektaklo, dum kiu profesiaj luktantoj similigas batalsporton. Ĝi estas ŝatata ĉefe en Usono, sed populara ĝi estas ankaŭ alie en la mondo.

Vereco kontraŭ fikcio
---------------------

La profesia luktanto Tajiri prezentas sian tipan kapton.
En plimulto da dueloj la rezultoj estas anticipe donitaj kaj la luktantoj estas kunekzercitaj. Sed spite al tio, ke temas pri amuzo, la uzataj kaptoj estas dolorigaj kaj ili povas kaŭzi gravajn vundojn. De tempo al tempo okazas reala sangado (eĉ kiam la luktanto kutime kaŭzas al si mem).

Iam estas diferenco inter la realo kaj ludo neklara, precipe se temas pri tio, kiu estas venkonta. Kelkaj luktantoj volas "fari sin por si". Ĉampionoj estadas elektitaj intence tiel, por ke ili en similaj kazoj kapablu defendi sin.

Luktadaj federacioj
-------------------

La plej granda monda federacio estas World Wrestling Entertainment. Ties ĉefulo jam dum longaj jaroj estas Vince McMahon. Ĝi diferenciĝas en du partojn - Smackdown kaj RAW. La parto RAW nombras 51 luktantojn, el tio 40 viroj, 10 virinoj kaj eĉ unu hundo. La parto Smackown nombras same 51 luktantojn, el tio sole 4 virinojn.

Ekster Norda Ameriko federacioj estas ankaŭ en Eŭropo aŭ en Japanio.

Luktantoj
---------

Inter la plej konataj luktantoj nuntempe apartenas The Undertaker, Triple H aŭ Kane. Luktantoj The Rock kaj Hulk Hogan havas post si ankaŭ kelke da filmaj roloj. The Rock ekzemple rolis en *Paŝanta roko*, *Reĝo de skorpionoj*, *The Doom*, *Mumio revenas*, *Bonvenigu en ĝangalo*. Hulk Holgan rolis ekzemple en filmo *Nevidebla komando*.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Spektakla luktado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Lukto
* Klasik-stila lukto
* Liber-stila lukto
* Pankraco

---