recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kastelo Josselin** situas en Josselin, komunumo en Francujo, departemento Morbihan. Ĝi estas nun loĝejo de la 14-a duko de Rohan, senatoro Josselin de Rohan, prezidanto de la regiono Bretonujo ekde 1992 ĝis 2004.

Viziteblaj estas la korto kaj kelkaj ĉambroj kun mebloj, familiaj portretoj, reĝaj donacoj kaj rajdostatuo pri Olivier de Clissons fare de Emmanuel Frémiet. En la malnovaj staloj nun hejmas pupmuzeo.

Historio
--------

Kastelo Josselin
Guéthénoc, reganto de Porhoët el la dinastio de la grafoj de Rennes, konstruigis la fortikaĵon proksimume la jaron 1000. Por tio li elektis lokon de alta milita kaj ekonomia valoro kaj trovis ĝin sur roko, kiu superregas la valon de la rivero Oust. La ekzisto de la preĝejo Notre-Dame du Roncier kiel pilgrimejo multe kontribuis al la riĉeco de la loĝantaro kaj ties regantoj.

Ĉar Eudon de Porhoët kiel reganto por la juna bretona duko Konan la 4-a estis ariginta la bretonajn baronojn ĉirkaŭ si, kiuj kontraŭstaris malamike la anglan reĝon Henriko la 2-a Plantagenet, la nova grafo de Anĵuo, tiu ĉi malkonstruigis sub sia persona kontrolo la fortikaĵon Josselin.

Olivier la 5-a de Clisson akiris la reglandon Josselin en la jaro 1370 kaj rekonstruigis la fortikaĵon kiel imponan citadelon kun ok turoj kaj defendoturo alta 90 metrojn. Li edzinigis sian pli junan filinon Beatriksa kun Alano la 8-a de Rohan, heredanto de la dinastio Rohan, kies fortikaĵo situis proksimume 20 kilometrojn for de Josselin.

Parto de la ĝardena fasado
En 1488 duko Francisko la 2-a konkeris kaj parte detruis la fortikaĵon. Lia filino Ana de Bretonujo tamen redonis ĝin al la nepo de Olivier, Johano la 2-a de Rohan. Tiu ĉi alikonstruigis la fortikaĵon ene de la muroj, tiel ke ĝi de la flanko forturnita de la rivero aperas kiel vilao kun okulfrape pli malferma fasado, kiu konsistas el griza granito kaj estas unu el la unuaj ekzemploj por renesanco en Francujo, precipe ĉar li por tio ankaŭ laborigis italajn metiistojn. Por montri sin dankema, li ĉizigis multajn „A"s volvitajn per kordono, la emblemo de Ana de Bretonujo.

Dum sia foresto la Rohan-oj devis toleri malgraŭ sia emo al protestantismo, ke la guberniestro de Bretonujo, la duko de Mercœur, faris el ilia kastelo bazo de la Franca Katolika Ligo opozicie al nova reĝo Henriko la 4-a. En 1603, kiam Henriko la 4-a estis rangaltiginta la vicgraflandon Rohan de al privilegiita duklando, Henriko la 2-a de Rohan translokis la centron de sia regeco al Pontivy.

Richelieu malkonstruigis en 1629 la altan defendoturon kaj kvar aliajn turojn kaj anoncis tion al duko Henriko la 2-a per la vortoj: „*Monseigneur, je viens de jeter une boule dans votre jeu de quilles*!" (Miasinjoro, mi ĵus jetis bulon en vian kegloludon).

En la 18-a jarcento Josselin ne plu estis loĝata kaj dum la franca revolucio de 1789 kaj la regeco de Napoleono uzata kiel malliberejo kaj stokejo. En 1832 la dukino de Berry sukcesis konvinki la dukon de Rohan, ke li riparu la kastelon.

Bildaro
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Josselin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Tridimensia modelo de Kastelo Josselin
**Tiszacsege** [tisaĉege] estas urbo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en Distrikto Balmazújváros.

Kalvinana preĝejo de Tiszacsege

Geografio
---------

Tiszacsege situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Tiszafüred-Tiszalök, 50 km-ojn nordokcidente de Debrecen, laŭ maldekstra bordo de Tiso, ĉe okcidenta limo de la Nacia Parko Hortobágy.

Historio
--------

La urbo fondiĝis en la Arpad-epoko kiel *Csege*, ĝi estis grava trapasejo trans Tiso. La unua mencio devenis el 1067, en 1248 ekhavis rajton de doganejo, titolon de kampurbo en la 15-a jarcento. Dum Ribelo de Rákóczi la urbeto estis senhoma. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno. Tiszacsege iĝis urbo en 2000. 

Pramo de Tiszacsege
Termala banejo de Tiszacsege

Vizitindaĵoj
------------

* mezepoka (nun) Kalvinana preĝejo (Tiszacsege), trakonstruita en la 18-a jarcento
* Preĝejo Patrono de Hungaroj (Tiszacsege)
* Kastelo de Tiszacsege
* lokhistoria muzeo en konstruaĵo de senbienulaj agrolaboristoj (konstruita 1835), la muzeo funkcias ekde 1962
* kuracakva banejo (varmega termalakvo estis malkovrita en 1972)
* boatuma lago

Famuloj
-------

En Tiszacsege naskiĝis:

* aktoro Géza Kardoss
* operkantisto Miklós Gafni.

Malnova domo, nun muzeo en Tiszacsege
Kastelo Labach
**Kastelo Labach** (germane: *Schloß Labach*; ankaŭ *Lambach*, *Labmpach* aŭ *Labenbach*) troviĝas en la kvartalo Wilhelmsdorf de Stuhlfelden en Aŭstrujo.

Historio
--------

Jam en 1352 menciitis Lopach-bieno okaze de vendo fare de arkiepiskopo Ortolf von Weißeneck al sia frato Heinrich. Ĉefepiskopo Pilgrimo la 2-a donacis en 1393 la Andreo-bienon kiel prebendaĵojn por la Ubaldo-altaro je la Katedralo de Salcburgo. Aliaj posedantoj estis Nikolaus Köll (1410), Zacherl (1465), Peter Chlamer (ĉ. 1490), Erasmus von Moslehen (ĉ. 1510), Wolfgang Gauter (ĉ. 1520), Andreas Entgasser (1523; kromnomite *Lappacher*).

Entgasser vendis la tuton al Melchior Welser, financĉambristo en Stuhlfelden, kaj al ties edzino Emerenz Oberndorfferin. Enskribaĵo pri marmora tabuo kun aliancblazono raportas pri alikonstruo de la domo fare de la du laste menciitaj posedantoj. Posedantece sekvis Abraham Welser kaj ties filo Adam Welser zu Labenbach kaj Wagrain. Malriĉiĝinte la Welser-familio vendis la bienon en 1680 al Martin Doldy von Purk (apud Mittersill). Ties ankoraŭ neplenaĝaj infanoj vendis en 1681 la tuton al Bartelme Perger kaj ties edzino. En 1685 akiris ĝin Ruep Prießler vom Lechen (je Mittersill). En 1695 sekvis Maria Ann (fraŭline *von Prochenperg*) kaj ŝia edzo Martin Löcker von Kronenkreuz. Tiam ekzistis ĉirkaŭ la kastelon muro. En 1707 transprenis la filo Martin Löcker la kastelon mortonte seninfana. Lia vidvino vendis la kastelon en 1751 al Josef Jell († 1755). Ĝin heredis liaj gepatroj, Josef Jell (princa ĉefforstisto) kaj Maria Marschallerin. De ili akiris ĝin en 1765 la kamparano Bartelme Pfeffer.

De tiam restis Labach en farmistaj manoj. Sekvis posedantece Maria Scharler (1771) kaj ŝia filino Gertraud Scharler. Aĉetis ĝin en 1790 Johannes Hölzl kaj lia edzino. En 1851 ekposedantis la nevino Eva Hölzl kiu samjare edziniĝis al Matthias Lemberger. Hodiaŭ posedantas Ferdinand Steinberger.

La kastelo nuntempe
-------------------

Malnova domo
La malfrugotika, nobela bieno memoras onin je fortimpresa kamparanejo. Endome konserviĝis ankoraŭ malnovaj volbo. La kapelo kaj la pargetitaj ĉambroj kun siaj mebloj kaj belaj plafonoj ja spektindas. La kapelo ricevis en 1699 barokan altaron kun blazono de la senjoroj de Prochenperg kaj de Kronenkreuz. La skulptita vanddekoracio estas mezepoka. La paroĥestro rimarkis jam en 1648 ke ĝi eĉ belece superas la kapelon de ĉe Kastelo Mittersill.

Literaturo
----------

* Georg Clam Martinic: *Burgen und Schlösser in Österreich*, Landesverlag im Veritas Verlag, Linz 1991, ISBN 3-85214-559-7
* Friederike Zaisberger kaj Walter Schlegel: *Burgen und Schlösser in Salzburg. Pongau, Pinzgau, Lungau*, Birken-Reihe, Vieno 1978, ISBN 3-85030-037-4

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Labach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Schloß Labach / Stuhlfelden – Mittersill ĉe Salzburg.gv Arkivigite je 2015-09-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Prikastele ĉe Salzburgwiki

Notoj
-----

1. ↑  *Dies Haus haben Melchior Welser, Khellner zu Stuelfelden und Emerenz Oberndorfferin sein Hausfrau mit Gotts Segen ihren Erben und Nachkommen erbaut 1591*
La **Kastelo de Pácin** (konata ankaŭ burgo de Pácin, krome konata pri la posedantoj burgokastelo *Mágóchy-Alaghy-Sennyei* estas historia monumento (interne muzeo) en Hungario en vilaĝo Pácin.

Aerfoto pri la kastelo en Pácin

Historio
--------

La renesanca burgo-kastelo estis konstruita en la 16-a jarcento fare de familio Mágóchy [mAgOĉi]. Kiel videblas sur la foto - la konstruaĵo havas elementojn de kastelo (loĝejo de nobela familio) kaj de burgo, ĉar tiutempe estis necesa la defendo kontraŭ armitaj taĉmentoj. Tial estis konstruitaj la turoj kvazaŭ bastionoj.

Post la konstruado la posedantoj ofte ŝanĝiĝis, ekzemple iama posedanto estis Sigmundo Rákóczi (1544-1608). Laŭ priskribo en la 1680-aj jaroj la burgo estis forlasita kaj parte ruina pro la oftaj malgrandaj bataloj kaj militiroj. En la 19-a jarcento ĝi plene renoviĝis. La lastfoja renoviĝo okazis en 1987.

Kastelo de Pácin

Konstruaĵo
----------

La burgo situas apud la vilaĝo en proksimeco de la ĉefvojo inter arboj en granda korto. Inter la korto kaj la arbaro estis konstruita kvadrata defenda muro kun defendaĵoj. La unuetaĝa kastelo formas brikon, sed la elstaraĵoj (samtempe antaŭstaraĵoj) estas la kvinangulaj turoj en la anguloj. Ĝi havas ankaŭ kelojn kaj mansardojn.

Fontoj
------

* Arkivigite je 2007-05-29 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* nur aerfotoj
* hungare kun multe da fotoj

* Restinta ornamaĵoRestinta ornamaĵo
* Malantaŭa parto de la kasteloMalantaŭa parto de la kastelo

* Kategorio Kastelo de Pácin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉarto de reĝo Aetelbaldo de Mercia el la jaro 736
**Anglosaksaj ĉartoj** estas dokumentoj el la frua mezepoka periodo en Britujo, kiuj ĉefe atestas donacon de bieno au privilegio. Ili estas kutime skribitaj sur pergameno en la latina, sed ofte entenas partojn en loka lingvo, priskibante la limojn de bienoj, kiuj ofte kongruis al la nuntempaj paroĥaj limoj. La plej fruaj konservitaj ĉartoj estis verkitaj en la 670-aj jaroj kaj transdonis bienojn al la romkatolika eklezio. Ekde la 8-a jarcento ĉartoj uziĝis pli kaj pli ofte por donaci bienojn al laikuloj.

La termino ĉarto kovras tutan aron da skribitaj leĝaj dokumentoj inkluzive de diplomoj, skribaĵoj kaj testamentoj.
Diplomo (angle: *diploma*) estas reĝa ĉarto, tio estas donaco de rajtoj super bieno aŭ privilegioj fare de la reĝo. Kontraŭe skribaĵo (angle: *writ*) estas ordono aŭ malpermeso de la reĝo, kiu povas enteni evidenton pri rajtoj aŭ privilegioj. Tia skribaĵo estis identigita pere de sigelo kaj iom post iom anstataŭis la diplomon kiel pruvo de grundoposedaĵo en la malfrua anglosaksa kaj frua normana periodoj. Grundo aŭ lando akirita per ĉarto estis konata kiel *bookland*, tio estas *librolando*.

Ĉartoj estas fundamenta baza materialo por kompreni anglosaksan Anglujon kaj kompletigas la anglosaksan kronikon kaj aliajn bibliografiajn fontojn. Ili estas katalogitaj en la verko de Peter Sawyer kaj oni kutime uzas la numeron en tiu katalogo por identigi ilin, ekzemple *S407*.

Vidu ankaŭ
----------

* Manuskripto Stowe, kiu entenas serion de anglosaksaj ĉartoj

Referencoj
----------

1. ↑  P.H. Sawyer, *Anglo-Saxon Charters: an Annotated List and Bibliography*, (London, 1968)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Anglosaksaj ĉartoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Anglo-Saxons.net *Charters* Traserĉebla datumbazo pri anglosaksaj ĉartoj
* Electronic Sawyer Arkivigite je 2011-02-23 per la retarkivo Wayback Machine Revidita katalogo de anglosaksaj ĉartoj bazita je la katalogo de Sawyer presita en la jaro 1968
* Prosopografio de anglosaksa Anglujo
La **Kastelo de Gencsapáti** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Széchenyi** [sEĉEnji]) estas unu el la kasteloj, ankaŭ historia monumento en Hungario, en meza parto de vilaĝo Gencsapáti (iam en *Gyöngyösapáti*).

Aerfoto pri kastelo de Gencsapáti

Historio
--------

En la 16-a jarcento en tiu loko estis konstruita burgo kun 12 ĉambroj. Baldaŭ familio Széchenyi akiris ĝin. En la 1820-aj jaroj la burgo iĝis klasikisma kastelo, post fino de la jarcento ĝi denove estis trakonstruita. En la frua 20-a jarcento diversaj aliaj familioj havis la kastelon, la plej konata posedanto estis grafo Albert Apponyi. Ekde 1935 la kastelo estis feriejo de oficiroj. Komence de la 2-a mondmilito polaj rifuĝintoj vivis tie. Ekde 1956 orfejo funkciis en la kastelo. Depost la socialismo firmao konstruis apartajn modernajn domojn por la orfeo, poste jam la kastelo apartenis al la firmao.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa kastelo kaŝiĝas en la parko (preskaŭ nevidebla), pri la interna parto informoj mankas. La kastelo iomete similas al U-majusklo, sed la aloj estas tre mallongaj.

Parko
-----

La parko estas protektata arboreto ekde 1980. La parko estis kreita en la 19-a jarcento, sed pli frue estis tie arbaro. La plej oftaj arboj aŭ kreskaĵoj estas kverkoj, platanoj, rododendroj, sekvojoj, abioj. Oni taksas kelkaj kverkojn 500-aĝaj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2016-11-24 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* hungare kun foto Arkivigite je 2016-11-25 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto Arkivigite je 2016-11-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2016-11-25 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* hungare

* Kategorio Kastelo de Széchenyi (Gencsapáti) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kastelo de Vajta** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Zichy** [ziĉi]) estas impona historia monumento en Hungario, en vilaĝo Vajta.

Aerfoto pri kastelo de Vajta

Historio
--------

Grafa familio Zichy akiris la bienon de Vajta en 1650, poste oni konstruis nobelan domon. Mihály Pollack projektis nefaritan kastelon en 1815, laŭ tiu projekto oni konstruis la klasikisman kastelon en 1923, kiam la klasikismo estis nur historio. Post la 2-a mondmilito Zichy-anoj rifuĝis, la hungara ŝtato akiris la kastelon kaj profitis ĝin kiel somerumejo de gvidantoj de la lando, depost hungara revolucio de 1956 somerumejo por handikapaj infanoj. En 1994 la kastelo forlasiĝis, en 2000 usona protestanta eklezio Golgota aŭ Calvary Chapel aĉetis ĝin por establi religian altlernejon.

Aerfoto pri kastelo de Vajta

Konstruaĵo
----------

La teretaĝa kastelo situas sola en granda parko. Ĝi formas U-majusklon kaj havas 12 kamentubojn kaj 365 fenestroj. En mezo de la fasado troviĝas la ĉefenirejo kun 13 metrojn alta kupolo. Interne restis iom da originaj mebloj. En la ĉefĉambro la planko estis farita el intarzia ligno.

Parko
-----

La ĝardeno estas geometria laŭ franca stilo. La parko mem estas protektata laŭ angla stilo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto

* Kategorio Kastelo de Vajta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La katolika Eklezio difinas **katolika religia ordeno** religian instituton en kiu la plej granda parto de la membroj elmetas la religiajn votojn solenforme.

La religia ordeno distingiĝas el kongregacio ĉar en tiu lasta la votoj estas promesitaj simplaforme kun malsamaj juraj efikoj.

En la historio de kristanismo antaŭe naskiĝis la religiaj ordenoj kaj poste, ekde la 17-a jarcento, la religiaj kongregacioj.

La religia ordeno povas esti jen vira kaj virina. Ĉiu ordeno estas karakterizita per sia propra religia vesto kiu estas vestita de la ordenaj membroj.

Diversaj religiaj ordenoj naskiĝis ekde la 4-a jarcento: de la monaĥaj ordenoj ĝis la regulaj kanonikoj, ĝis al la almozantaj ordenoj kaj ĝis regulaj klerikoj.

Jen listo (ne elĉerpa) de **monaĥaj** ordenoj
---------------------------------------------

* ***monaĥaj ordenoj***: Benediktanoj, Cistercia ordeno, Kartuzianoj, Trapistoj...
* ***Regulaj kanonikoj***: Regulaj kanonikoj de Sankta Aŭgusteno...
* ***Ordenoj almozantaj***: Franciskanoj, dominikanoj, karmelanoj...
* ***Regulaj klerikoj***: Jezuitoj....

Virinaj membroj de religiaj ordenoj
-----------------------------------

La apartenantoj al la virinaj religiaj ordenoj sin devigas al la klaŭzuro kaj estas dirataj "monaĥinoj" (la fratinoj, male, estas simplavotaj religiulinoj kaj ligiĝas en kongregacioj). Inter la **virinaj ordenoj** elstaras la Benediktanaj monaĥinoj, la Lateranaj regulaj kanonikinoj, la Aŭgustenanaj monaĥinoj kaj dekoj aliaj ordenoj.

Sintze estu dirate ke la monaĥinoj estas ĉiam praktikantaj kaj kanonan klaŭzuron, dum la momaĥoj povas esti aŭ klaŭuzurulaj aŭ eksterklaŭzurulaj. (La fratulaj ordenoj estas ĉiam eksterklaŭzurulaj).

Jen listo (ne elĉerpa) de katolikaj **religiaj** ordenoj
--------------------------------------------------------

* Karmelanoj
* Benediktanoj
* Kartuzianoj
* Aŭgustenanoj
* Dominikanoj
* Franciskanoj
* Klaraninoj
* Kamilanoj
* Ordeno de Sankta Hieronimo

Kaj dekoj aliaj...

Vidu ankaŭ
----------

* Instituto de konsekrita vivo
* Religia instituto
* Religia kongregacio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Katolika religia ordeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Congregacio por la institutoj de konsekrita vivo kaj societoj de apostola vivo. Retejo.

Istituti Religiosi e le Società di Vita Apostolica (retejo)]
La kastiliaj reĝlandoj de Indioj estas la teritorioj (inkluzive de la insuloj en Karibio) jure aneksitaj al la Kastilia Krono post la malkovro kaj koloniado de Ameriko, kiuj ekde tiu tempo ĝis la sendependeco de iliaj teritorioj, estis parto de la reĝaj posedaĵoj de la Hispana Monarkio.
La jura bazo de tiu politika pozicio baziĝas sur pontifika donaco favore al la Katolikaj Gereĝoj, per peto de ili mem al la papo Aleksandro la 6-a. La Katolika Eklezio, reprezente de la kristanaro, cedis al la hispanaj gemonarkoj la malkovritajn kaj malkovrotajn teritoriojn en la Nova Mondo. La reĝlandoj de Indioj tiam fariĝis malsamaj reĝlandoj disde la reĝlando Kastilio, same kiel aliaj reĝlandoj ligitaj al la kastilia krono, kiel Aragono, Navaro, Granado kaj cetere; kvankam sen ilia reprezentado en la kortego.

Tiel la Kastiliaj Reĝlandoj de Indioj, estis apartaj reĝlandoj, sed dependaj de la Reĝlando Kastilio. Tial Kastilio konvertiĝis en supera administra hierarkio sen la kontrolo de Indioj. La reĝlandoj de Indioj troviĝis en meza situacio inter tuta egaleco kun Kastilio kaj tuta submetiĝo al ĝi.
En matematiko, **sternaĵo** estas spaco kiu, en unua plana vido, similas la familiaran spacon de eŭklida geometrio, sed kiu povas havi pli komplikan strukturon kiam vidita entute. Sfero, idealigita versio de la surfaco de la Tero, estas sternaĵo. Loke la Tero aspektas kvazaŭ ĝi estas plata, sed vidita entute ĝi estas ronda. sternaĵo povas esti konstruita per gluado de apartaj eŭklidaj spacoj kune; ekzemple, monda mapo povas esti farita per gluado de multaj mapoj de lokaj regionoj kune.

Alia ekzemplo de sternaĵo estas cirklo. Malgranda peco de cirklo aspektas kiel (malmulte-kurba) porcio de rekta segmento, sed entute la cirklo kaj la segmento estas malsamaj unu-dimensia sternaĵoj. Cirklo povas esti formita per flekso de rekta segmento kaj gluigo de ĝiaj randoj kune. La surfaco de sfero kaj la surfaco de toro estas ekzemploj de du-dimensia sternaĵoj. sternaĵoj estas gravaj objektoj, en matematiko kaj fiziko ĉar ili permesas al pli komplikaj strukturoj esti esprimitaj kaj komprenitaj en terminoj de la bone komprenataj propraĵoj de pli simplaj spacoj.

Aldonaj strukturoj estas ofte difinitaj sur sternaĵoj. Ekzemploj de sternaĵoj kun aldona strukturo estas diferencialeblaj sternaĵoj sur kiuj oni povas uzi kalkulon kaj kvar-dimensia pseŭdo-Rimana sternaĵo kiu modelas spacon kaj tempon en fizika relativeco.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de sternaĵoj
* Kurbo (1-sternaĵo)
* Surfaco (2-sternaĵo)
* 3-sternaĵo
* 4-sternaĵo
* 5-sternaĵo

  


|  |  |
| --- | --- |
|  <!-- --> | Ĉi tiu artikolo enhavas dume forkomentitajn partojn de la teksto, ĉar ili ankoraŭ ne estas sufiĉe bonaj. Vi povas redakti la paĝon kaj plibonigi kaj malkomenti la forkomentitajn partojn. |

* Kategorio Sternaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 85385
* GND: 4037379-4
* LCCN: sh85080549
* SUDOC: 027394395
* BNF: 119446082
* NDL: 00572740
 |
**Katraĉo** (hispane ***Catracho***) estas familiara laŭloka nomo, sinonimo de *hondurano* uzata ekde la dua duono de la 19-a jarcento.

Deveno de la termino
--------------------

### Kunteksto

Meze de la 19-a jarcento, usonaj aventuristoj, nomataj Filibustroj, entreprenis konverti Nikaragvon en ŝtaton de amerika Unio, same kiel estis atingite aneksante Teksason kaj Kalifornion al Usono, sed sen la interveno de sia registaro. La celo de tio estis gajni favorojn de la sklavposedantoj en la suda parto de Usono, kiuj estis irontaj al interna milito kun la nordo. Unu el la celoj de la filibustroj estis precize restarigi sklavecon en la centran parton de la amerika kontinento, kaj por tio ili intencis komenci per Nikaragvo. Preninte Nikaragvon, tiuj aventuristoj komanditaj de William Walker, daŭrigus sian regadon en la aliaj centramerikaj landoj.

La filibustroj prenis parton de la teritorio de Nikaragvo, malorde kontrolante la landon. La ceteraj centramerikaj landoj tiam organiziĝis por lukti kontraŭ la invadintoj: Gvatemalo, Nikaragvo, Salvadoro, Honduro kaj Kostariko flankenlasis siajn politikajn diferencojn kaj unuiĝis por la komuna bono de la regiono.

### La homoj de Xatruch

Florencio Xatruch
Honduro kontribuis per pli ol tricent homoj, komanditaj de la generalo Florencio Xatruch. Atinginte la urbon Granado en decembro 1856, Xatruch estis nomumita fare de la aliaj centramerikaj komandantoj *generalisimo* de la armetrupoj kunmetitaj de la aliancitaj landoj de Centra Ameriko.

Dum la sangaj bataloj engaĝitaj en tiu armita konflikto, honduranoj montris sian valoron, submetante kune kun siaj centramerikaj fratoj la filibustrojn kaj rekuperante grandan parton de la nikaragva teritorio kiu estis prenita.

Reveninte el la batalkampoj, la homoj de generalo Xatruch estis bonvenitaj de la nikaragva popolo kiel heroojn kaj per frazoj kiaj: **"Ahí vienen los *catrachos*"** (Jen venas la 'katraĉoj'), misprononcita vorto pro la malfacileco prononci la nomon de generalo Xatruch. Aliflanke, la prononco de la vorto devus esti: *xatruchos*.

Tial, la vorto **katraĉo** ne estas laŭloka nomo sed karesa nomo de la laŭloka nomo **honduranoj**.

Vidu ankaŭ
----------

* Gaŭĉo
* Ĉaruoj
* Aztekoj
* Mapuĉoj
* Inkaoj
* Hondura nacia teamo de futbalo

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Catracho en la hispana Vikipedio.* 

* Kategorio Katraĉo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ján Göldrich** (1933 - 2008), slovaka esperantisto. Li konatiĝis kun Esperanto en sia naska Liptov-regiono dum gimnaziaj studoj en Liptovský Mikuláš. Liaj esperantaj komencoj estis ligitaj kun Miloš Droppa kaj Milan Zvara, kiuj estis kunstudentoj en la sama gimnazio.

Profesie li laboris kiel profesoro en gimnazio de Handlová. Li apartenis inter adeptoj de filozofio de interna ideo de Esperanto. Ĉiam prezentis sian internaciismon kaj sian profundan rilaton al filozofio. Krom filozofio lia granda hobio estis esperanta literaturo. Li verkis filozofiajn eseojn kaj dum E-renkontiĝoj estis regula ĵuriano por originalaj kaj tradukaj verkoj.

Li multe publikigis pri Esperanto-movado kaj pri la lingvo en esperantaj kaj neesperantaj periodaĵoj. Membro de SEA kaj individua membro de UEA li estis de la jaro 1969. Longajn jarojn li estis funkciulo en diversaj niveloj de E-movado en Slovakio. Pli ol dudek jaroj li estis gvidpersono de E-klubo „Ministo" en Handlová, kie li ankaŭ instruis la lingvon. Li estis de 1990 ĝis 1993 prezidanto de Mezslovakia regiona komitato de SEA kaj laboris kiel membro kaj poste kiel vicprezidanto de SEA. Pro sia laboro estis honorigita per bronza insigno de SEA.

J. Göldrich aktivadis ankaŭ internacie. Li laboris kiel komitatano de OSIEK. Li estis regula partoprenanto kaj preleganto dum konferencoj de OSIEK. Danke al Esperanto li ofte vojaĝis kaj kelkfoje partoprenis en UK-oj. Lia skriba verkaro estas granda, bedaŭrinde dissemita en multaj periodaĵoj. Altnivele estis taksitaj liaj artikoloj pri praktika laboro en E-klubo. Lia laste eldonita verko **Esperantaĵo** eldonis kiel bibliofilo en 2007 Biblioteko de G. F. Belopotocký en L. Mikuláš.
**Kastelo Mauterndorf** (germane *Burg Mauterndorf*) troviĝas en Mauterndorf, Aŭstrujo, estiĝinte en la 11-a jarcento. Temas pri altaĵburgo.

Historio
--------

Jam en 326 samloke estis romia kampadejo por protekti la preterkondukantan strategion. Laŭdire en tiu ĉi fortikaĵo rezidejon havis ankaŭ romia provinc-administranto. Detruiĝis la tuto dum la tempo de la migrado de nacioj.

El donacdokumento de imperiestro Henriko la 2-a de 1002 evidentiĝas ke tie poste alvenis institucio por imposta kaj dogana enkasigoj. La unua dokumento pri burgo datumas nur de 1253 kiam fariĝis la belfrido. De tiam la kastelo protektis la nove farita montpasejo tra Radstädter Taŭern. En la 15-a jarcento ordonis la burgan pligrandigon arkiepiskopo Leonhard von Keutschach kaj katedrala preposto Burkhard von Weißpriach. La tuto funkciis por la katedralkapitulo kiel admininistra centro: ŝtatiĝo estis en 1806.

En 1894 akiris ĝin la berlinano, konvertita judo kaj kaj soldatara kuracisto Hermann von Epenstein kies merito estis malhelpi kompletan kadukon. Li ankaŭ estis baptopatro de Hermann Göring kiu pasigis multe da tempo en junaj jaroj tie ĉi. La vidvino de Epenstein transdonis la burgon al Göring. En aprilo 1945 Göring kaŝiĝis je Kastelo Fischhorn malgraŭ antaŭa plano fuĝi antaŭ la Aliancanoj al Mauterndorf.

En 1966 la heredantoj de Göring devis redoni ĝin al la Republiko Aŭstrio; ekde 1968 posedantas Salcburgio.

Muzeo kaj filmfarejo
--------------------

Burge estas regionhistoria muzeo de la Distrikto Tamsweg *(Lungaŭer Landschaftsmuseum)* kaj gastejo. Krome multaj ĉambroj alifariĝis por servi kiel travivaĵburgo kun aktiva partopreno de la vizitantoj. Oni invitas ilin ĝui mezepokan vivon. Regule okazas ankaŭ sciencaj prelegaroj.
La muzeo remalfermiĝis post restaŭrado en majo 2007 post laborado de la kuratorino Helga Gappmayer sub la moto de modernigitaj tradicioj *(Tradition in neuem Gewand)*.
La restoracio ricevis en la 2013-a jaro sunterason pro malmulto de suno en la kvazaŭ opaka interna korto.

En 2008 oni filmigis surloke la fabelan filmon *Dornröschen* por la ZDF-serio *Märchenperlen*.
En 1956 la burgo aperis sur banknoto de 50 ŝilingoj.

Referencoj
----------

1. ↑   Heinz Dopsch, Hans Spatzenegger: *Geschichte Salzburgs. Stadt und Land.* Universitätsverlag A. Pustet, Salzburg 1984, volumo 1, ISBN 3-7025-0197-5, pp. 225 kaj 627.
2. ↑  Christian H. Freitag: *Ritter, Reichsmarschall & Revoluzzer. Aus der Geschichte eines Berliner Landhauses.* Edition Friedenauer Brücke, Berlin 2015, ISBN 978-3-9816130-2-5, p. 25ss.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Mauterndorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* informoj sur salcburgia burgara listo
* informoj sur aŭstria burgara listo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814332
* GND: 4520835-9
* VIAF: 249391046
 |
**ADORJÁN János** (Sorkitótfalu, 1-an de januaro 1882 – Budapeŝto, 2-an de julio 1964) estis hungara mekanika inĝeniero, grava pioniro de hungara aviado.

János AdorjánLi diplomiĝis en Stuttgart (1903), kie li estis apogita de Gottlieb Daimler. Li laboris 1906–09 en Parizo, en la aŭtomobila industrio. Ĉar tiutempe aperis la aviado en Francio, tio tuŝis lin kaj ekokupiĝis pri tio.

Hejmenveturante – unua en Hungario – li planigis kaj produktigis lian aviadilon kaj ties motoron. Li plurfoje deteriĝis per la aviadilo sukcese (decembro de 1909). Li transprenis en aŭtuno de 1910 la gvidon de la Blériot-pilotlernejo. Li en 1912 revenis al la aŭtomobilismo kaj estis dum jarcento uzingvidanto de Mercedes-reprezento.

Li laboris post la dua mondmilito kiel inĝeniero de la *Ikarus Autóbuszgyár*

Literaturo
----------

* Adorján János (Repülés, 1964.)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio János Adorján en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ruino Murrmirnichtviel
La **kastelo Murrmirnichtviel**, aŭ pli malofte *Murr-mir-nicht-viel* aŭ *Murmel-nicht-viel*, estas ruino de ĉaskasteleto kun gvatturo, kiu apartenis al la grafoj de Leiningen. Ĝi situas en la palatinata arbaro sudoksidente de la distrikturbo Bad Dürkheim en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Historio
--------

Nomo
----

La nomo Murrmirnichtviel havas paralelon al la ĉaskastelo Kehrdichannichts kaj verŝajne kreiĝis de la popolo. Pro la kvereloj inter Leiningen kaj Kurpfalz pri la limoj de la ŝasejo „Murr mir nicht viel!" estas forta atentigo kun la signifo: „Obeu sen plendo la malpermeson eniri la ĉasejon!"

Literaturo
----------

* Magnus Backes, Heinz Straeter: *Staatliche Burgen, Schlösser und Altertümer in Rheinland-Pfalz*. Schnell & Steiner, Regensburg 2003, ISBN 3-7954-1566-7.
* Walter Eitelmann: *Rittersteine im Pfälzerwald*. 4. Auflage. Pfälzerwald-Verein, Neustadt/Weinstraße 1998, ISBN 3-00-003544-3.
* Günter Stein: *Burgen und Schlösser in der Pfalz*. Weidlich, Frankfurt/Main 1976, ISBN 3-8035-8356-X.

49.44258.0943Koordinatoj: 49° 26′ 33″ N, 8° 5′ 39″ O (mapo)
 

* Kategorio Kastelo Murrmirnichtviel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kastelo Pembroke
**Kastelo Pembroke** estas kastelo ĉe Pembroke (Pembrokeshire), Kimrio.

La originala ligna kastelo konstruiĝis en 1093, dum normanda invado de Kimrio. En 1193 Vilhelmo Marshal (1-a grafo de Pembroke) akiris la kastelon kaj konstruis ŝtonajn fortikaĵojn. Dum la sekva jarcento estis pluaj aldonaĵoj.

De 1277 al 1295 la kastelo estis grava angla bazo dum la konkero de Kimrio.

En 1457 Henriko la 7-a (Anglio) naskiĝis ĉe la kastelo.

Komence de la angla enlanda milito Pembroke subtenis la anglan parlamenton kontraŭ Karlo la 1-a (Anglio). Tamen en 1648, pro longa nepago de siaj salajroj, la soldatoj bazitaj ĉe Pembroke ribelis kaj subtenis la reĝan partion. Post sepsemajna sieĝo Oliver Cromwell kaptis la kastelon. La ribelantaj oficiroj kondamniĝis pro ŝtatperfido, kaj Cromwell ordonis la malkonstruon de la kastelo, instigante urbanojn for preni ŝtonojn.

La imponaj ruinoj viziteblas.

* Kastelo Pembroke en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kastelo Pembroke en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János Balásházy** [jAnoŝ balAŝhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balásházy János** estis hungara juristo, agronomo, membro (ordinara (1830)) de Hungara Scienca Akademio. Lia nobela antaŭnomo estis *balásházi*, lia nepo estis Margit Hunyady.

János Balásházy  naskiĝis la 6-an de marto 1797 en Sátoraljaújhely. Li mortis la 19-an de novembro 1857 en Debrecen.

Biografio
---------

János Balásházy lernis en Sárospatak, Lőcse, Kassa, poste jam kiel juristo li lernis en 1816 en Georgikon. Post siaj studoj li hejmenvenis kaj li laboris en la familia bieno. Inter 1820 kaj 1824 li estis advokato en Pest (urbo), kie li edziĝis en 1821. Baldaŭe en Zemplén (historia departemento) li havis juĝistajn taskojn (ekzemple li estis nobela juĝisto). En 1833 li estis agronomo de grafa bieno de Ábrahám Vay, sed tiutempe li estis motoro de la hungara agrikultura-bredada evoluo. Spite tion li travivis bankroton, dum la Hungara revolucio de 1848 li jam plene retiriĝis de la politiko. Ekde 1855 li vivis ĉe sia nepo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Gyűjtemény a juhtenyésztésről* (Kolektaĵo pri la ŝafobredado), (1827, 1833, 1836)
* *Észrevételek a honi gazdaságbeli szorgalomnak akadályairól és orvoslási módjáról* (1831, 1835, 1853)
* *A háztartás és mezei gazdaság tudománya* (1838–39) - premiita verko
* *Politikai és statusgazdasági nézetek* (1847)
* *A pinczegazdászatról és borkereskedésről* (1856)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Ministerio pri agrikulturo (Hungario)
* stratoj en Debrecen kaj Sátoraljaújhely
* mezlernejo-kolegio en Debrecen

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-08-09 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio János Balásházy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La senjorejo en 2015
Remizo
Kastelo Ostramonda en 2007
**Kastelo Ostramonda** (germane *Schloß Ostramondra*) troviĝas en la komunumo Ostramondra en Germanujo sur iama akvokastelo ĉe la kunfluo de la riveretoj Schafau kaj Krebsbach.

Historio
--------

La grafoj de Stolberg enfeŭdigis en 1461 Hans Knaut per la kavalirbieno kaj granda kvanto da tereno; tio estis la ekonomia fundamento por povi flegi la akvokastelon. En 1829 la tuto iĝis burĝa posedaĵo. En al kuro de la tempo multo ŝanĝiĝis. Supre de la larĝa murfoso kun iama levoponto kondukas nun ŝtona ponto je la kastelo. Ankaŭ interne modernigoj okazis. Sekvis posedantece la grafoj de Beichlingen kaj la senjoroj Bünau de Bischoffwerder kaj de Krosigk.

Laŭ stato de 2014 la kastelo restaŭrite ne havas ian funkcion. Ĝi estas kune kun la parko en privata posedo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Ostramondra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Notoj
-----

1. ↑   Hejmpaĝo. Arkivita el la originalo je 2020-07-17. Alirita 2020-07-17.
**Kastelo Schmidt** [ŝmit] (foje nomata Kastelo Zichy) estas baroka konstruaĵo en Budapeŝto, en distrikto Óbuda. Interne muzeo funkcias. Apartenaĵo de la kastelo estas parko-arbaro.

Bildoj pri Kastelo SchmidtInterna korto de Kastelo Schmidt
Korta fasado de la kastelo
Kapelo en la arbaro
La ruina kirko apud la kastelo
Enirejo de la muzeo (kastelo)
La apuda parko-arbaro
Memortabulo pri martiroj de 1956
La monaĥejo

Geografio
---------

La kastelo etendiĝas sur monto, kiu altas 50 metrojn de nivelo de Danubo.

Historio
--------

Kelkaj opinias, ke en tiu loko jam estis reĝa domego en la 12-a jarcento. En la 17-a jarcento Óbuda apartenis al grafa familio Zichy [ziĉi]. En 1724 la familio konstruis kapelon, kie estis metita kopiaĵo de skulptaĵo el Mariazell, tial la germana loĝantaro nomis la lokon **Klein Mariazell**. La hungaroj poste transprenis la vorton, sed jam hungare: **Kiscell**. En 1738 la familio establis ankaŭ monaĥejon por triunuanoj. La konstruado finiĝis post 2 jardekoj. Jozefo la 2-a (Sankta Romia Imperio) malpermesis funkciadon de la triunuanoj en 1783, poste la kastelo estis kazerno kaj hospitalo de la armeo. En 1910 riĉa meblisto Miksa Schmidt aĉetis la tutan teritorion, la kastelo (eĉ la arbaro) plene renoviĝis. En 1935 Budapeŝto mem heredis la teritorion. En 1941 muzeo ekfunkciis en la kastelo, sed dum sieĝo de Budapeŝto en 1945 ĉio ruiniĝis. Same okazis signifaj pafadoj dum Hungara revolucio de 1956. En 1976 plena renoviĝo okazis, sed interno de la kirko ne estis renovigita.

Fontoj
------

* hungare
* fotoj

* Kategorio Kastelo Schmidt (Budapeŝto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ekskursocelo jam en la antaŭlasta jarcento - Kastelo Schönfeld en Wehlheiden **Kastelo Schönfeld** (germane: *Schloß Schönfeld*) troviĝas en Kassel-Wehlheiden, Germanio.

Historio
--------

Kun la parkoj de Wilhelmshöhe ankaŭ Schönfeld kaj la apudrivera herbejego Karlsaue apartenas al la historiaj ĝardenaj kaj kastelaj aranĝoj ene de la urba teritorio de Kaselo. Sed ĝi estas malpli konata kaj vizitata. Iam la situacio estis inversa, kiam la tuto iĝis ŝatata ekskursocelo en la unua duono de la 19-a jarcento.

Tiam la en 1777 de kolonelo von Schönfeld konstruita modesta bieno estis ankoraŭ longe for disde la urbo. Kulturhistorie gravis la renkontiĝoj surlokaj inter la romantikuloj Achim von Arnim, Clemens Brentano, Bettina Brentano kaj la fratoj Grimm. La bienoposedanto Carl Jordis estis la edzo de "Lulu" Brentano.

En 1809 aĉetis la kastelon Jérôme Bonaparte intencante pligrandigi ĝin al la formo de franca "jardin royal - ĝardeno reĝa". Sed de tio nur malmulte realiĝis, tamen la reĝo ŝatis la kastelon kiel rifuĝejon.

En 1823/24 Heinrich Christoph Jussow unuigis la du ĝis tiam libere starintajn domojn per la ĝis nun konserviĝanta meza konstruaĵo okangula. Komisiintino estis la princino Auguste von Preußen kiu preferis vivi separite de la edzo, la princo-elektisto Vilhelmo la 2-a (Hesio-Kaselo). Ŝi igis la kastelon centro kultura dum multaj jaroj; ĉi tien venis la fratoj Grimm, la skulptisto Werner Henschel kaj la kasela ĉefurbestro Karl Schomburg i.a.

Pro la kresko de la ekskursantoj, ĉefe post 1850, la urbo Kaselo akiris la tuton en la 1906-a jaro. Ekde tiam la kastelo funkciis, kun malmultaj interrompoj, kiel restoracio. En 1989 la amikara societo Verein Schloß Schönfeld transprenis la posedon kaj instigis restaŭradon profundan. En la eosta alo la societanoj aranĝis klubejajn salonojn. La mezaĵo povas esti luprenita por privataj aranĝoj.

Parko
-----

Antaŭ la kastelo oni starigis bronzan kopion de la fontana grupo de la kasela skulptisto Werner Henschel. La originalaĵo el marmoro (1846) troviĝas en la *Romiaj banejoj* en la parko de la plezurkastelo Sanssouci en Potsdam.

La parko antaŭ kaj malsupre de la kastelo aranĝitis en 1800 kiel pejzaĝa ĝardenego. Parto de ĝi apartenas nun al la urba plantkulturejo respektive la botanika ĝardeno.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Schönfeld (Kaselo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la societo amikara *Verein Schloß Schönfeld e.V.*
* kastelo Schönfeld sur la paĝoj de *burgen-und-schloesser.net*
Brazila kavakinjo
**Kavakinjo** (portugale: **Cavaquinho**) estas kordinstrumento el la familio de la plukinstrumentoj. Ĝi havas la formon de gitaro, sed pli malgrandajn mezurojn. La resonkorpo estas el ligno, la kvar kordoj estas el metalo. Origine la kavakinjo devenas el Portugalo kaj disvastiĝis ekde tie trans Madejro, la Acoroj, Kaboverdo ĝis Brazilo. La instrumento apartenas al la antaŭuloj de la pli konata havaja ukulelo.

Ĉefe uzataj estas du agordoj: la klasika (afinação tradicional, d'-g'-h'-d") kaj la moderna (afinação natural, d'-g'-h'-e"). Pli maloftas krome la kvinta agordo (g-d'-a'-e") kiel je mandolino. En Portugalujo oni ludas kavakinjon per kvar fingroj de la dekstra mano (la teĥniko nomiĝas portugale *rasgado*) aŭ nur per montrofingro kaj difingro. En Brazilo estas kutime ludi la instrumenton per plektro.

Niatempe kavakinjo tenas altan popularecon en brazila muziko, kiu ĝin uzas precipe en sambo kiel harmonio-instrumento same kiel en ĉoro kiel solisma instrumento.

Plej fama virtuozo de kavakinjo estis la brazilano Waldir Azevedo. Li verkis multajn komponaĵojn por kavakinjo, interalie la fama muzikaĵon *Brasileirinho*.

Referencoj
----------

1. ↑   Vortaro Túlio Flores. Alirita 2a de majo 2016.
2. ↑   Datumbazo de kordinstrumentoj.

Literaturo
----------

* Júlio Pereira: *Cavaquinho.pt* Tradisom, Vila Verde 2014 (lumdisko kaj dulingva muzikscienca libro portugala-germana, ISBN 978-972-8644-35-2)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kavakinjo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* Historio de kavakinjo Arkivigite je 2013-01-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Kavakinjo – portugala instrumento, kiu konkeris la mondon
**János Bodola** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bodola János** estis hungara pastro, kalvinana episkopo. Lia nobela antaŭnomo estis *zágoni*.

János Bodola  naskiĝis la 14-an de februaro 1754 en Transilvanio en Felsődoboly (nun en Rumanio). Li mortis la 14-an de januaro 1836 en Nagyenyed (nun Aiud en Rumanio).

Biografio
---------

János Bodola lernis laŭvice en Kézdivásárhely, Nagyenyed kaj Leiden. Hejmenveninta en 1784 li estis kalvinana pastro en Nagyenyed, kie li instruis teologion post 3 jaroj. En 1806 li iĝis eklezia ĉefnotario. Li estis elektita episkopo en 1815.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Ifjakhoz intéztetett, de mindeneket valóságos böltsességretanitó Bölts Regula* (1787)
* ’’Halotti prédikáció Kovács József nagyenyedi professzor felett 1795’’ (1797)
* ’’Szent tanítás a Szentlélek élő templomának tiszta fejérségéről’’ (1809)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio



* Kategorio János Bodola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kastelo Schönstein
Kastelo Schönstein
Urboparto Schönstein kun kastelo kaj rivero Sieg
Kastelo Schönstein ĉ. 1860, kolekto de Alexander Duncker
La **kastelo Schönstein** situas en la urboparto Schönstein de la urbo Wissen, distrikto Altenkirchen, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝia unua mencio estis en la jaro 1255. Hodiaŭ la kastelo estas administra sidejo de la „Fürstlich-Hatzfeldt-Wildenburg'schen Kammer" (t.e.princelektista ĉambro de Hatzfeld- Wildenburg) kaj loĝloko de la familio de la grafoj von Dönhoff.

Historio
--------

De 1281 la burgo *Sconensteyne* servis al la princelektejo Kolonjo kiel garantiaĵo. 1589 Hermann von Hatzfeld-Werther ricevis la kastelon pro siaj meritoj. Intertempe la kastelo kadukiĝis, 1594 Hermann von Hatzfeldt-Werther nomas sumon de 16 000 guldenoj por restaŭri la konstruaĵon. Dum la tridekjara milito sveda trupoj okupis la kastelon. Post bruldifektiĝo Wilhelm von Hatzfeld rekonstruigis la kastelon.

Arĥitekturo
-----------

Literaturo
----------

* Jens Friedhoff: *Bauliche Unterhaltung und Ausstattung der Schlösser Wildenburg und Schönstein im späten Mittelalter und in früher Neuzeit*, in: Landschaftsmuseum Westerwald (Hrsg.): Burgen und Schlösser im Westerwald. Historische Wohnbauten zwischen Sieg, Lahn, Dill und Rhein, Hachenburg 1999, S. 33-40.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Schönstein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Beschreibung auf "urlaub-in-rheinland-pfalz.de" Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Schloss Schönstein in der Sammlung Alexander Duncker Arkivigite je 2007-06-12 per la retarkivo Wayback Machine (PDF-Datei; 248 kB)

50.7764257.7506972222222Koordinatoj: 50° 46′ 35″ N, 7° 45′ 3″ O (mapo)
En la katakombo de *Papo Kaliksto la 1-a*
Bildo de la *Bona paŝtisto* en la *Katakombo de Sankta Priscila*, malfrua 3-a jarcento a.K..
Katakombo en Parizo
**Katakomboj** estas subtera sistemo de koridoroj, keloj kaj aliaj spacoj troviĝantaj plejparte sub urbo. Ili estis pasintece uzataj kiel tomboj aŭ ostejoj. Ofte ili havas aspekton de labirinto.

La vorto *katakombo* devenas el la romia toponima nomo *ad catacumbas* (tofo-ŝtonejo) ĉe la antikva ŝoseo *Via Appia*. *Ad catacumbas* venas el la greka *κατα κυμβας - kata kymbas* = "en la kavaĵo, en niĉo". Laŭ Francisko Azorín **Katakombo** estas *Subtera galerio uzita kiel tombarejo.* Li indikas etimologion el greka *kata + kumbo* (sub kavo) kaj de tie la latina *catacumba*.

Kutime mortintoj ne estas rekte entombigitaj en katakomboj, sed nur la ostaro estis elterigita el tombejo kaj kondukita al la katakomboj.

En Romo
-------

La plej konataj katakomboj estas la Katakomboj de Romo. Ekzistas pli ol 60, la plimulto situantaj ĉe Via Appia, kaj ili etendiĝas en vasta teritorio: jam nur la *katakombo de Kaliksto (la 1-a)* havas koridorojn de 20 kilometroj. Nur kelkaj publike viziteblas: San Callisto, San Sebastiano, S. Domitilla, S. Agnese, S. Priscilla.

Katakomboj ludas gravan rolon en la historio de kristanismo, ĉar *tiuj subteraj tombejoj estis uzataj de la unuaj kristanoj por diservoj*.

En unu el la romaj katakomboj flanke de la ŝoseo *Via Appia* entombiĝis la kristana sanktulo Sebastiano, kaj tie dum la 4-a jarcento konstruiĝis la Baziliko Sankta Sebastiano ĉe la Katakomboj (latine *Basilica Sancti Sebastiani ad Catacumbas*, itale *Basilica San Sebastiano alle Catacombe*) foje ankaŭ nomata Sankta Sebastiano ekster la Muroj (latine *Basilica Sancti Sebastiani extra muros*, itale ''*Basilica San Sebastiano fuori le mura*).

Rekonstruo de katakombo troviĝas en Valkenburg aan de Geul, Nederlando.

Aliloke
-------

Konataj katakomboj ankaŭ troviĝas en:

* Vieno
* Trier, Germanio
* Katakombo en Parizo
* Venecio
* Malto (Katakomboj el fenica kaj greka epoko)
* Napolo
* Kapucena Katakombo en Palermo
* Odeso, Ukrainio
* Tábor, Ĉeĥio

Vidu ankaŭ
----------

* Hipogeo
* Katakomboj de Romo
* Katakombo en Parizo
* Kripto (arkitekturo)
* ostejo
* Masakro de la Ardeaj Kavernoj

Citaĵoj
-------

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 108.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑   Iaj autoroj - vidu la paĝon en germana vikipedio - disputas la rolon de la katakomboj en la kristana historio. Ili argumentas, ke ne povis esti tomboj de kristanoj en la katakomboj, ĉar unuflanke la leĝaro de Romia Imperio malpermesis enterigon de kadavroj ene de urboj kaj aliflanke la tiatempaj kristanaj ritoj ne permesis kremacion de mortintoj.

* Katakombo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Katakombo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Priskribo kaj interpreto de la romaj katakomboj Arkivigite je 2007-06-30 per la retarkivo Wayback Machine
Kastelo Wallingford
**Kastelo Wallingford** estas ruina mezepoka kastelo en Wallingford, Oxfordshire.

La kastelo konstruiĝis dum la regado de Vilhelmo la konkerinto. Dum la longa enlanda milito de la regado de Stefano ĝi estis posedata de subtenanto de Matilda kaj multfoje atakata de armeoj de Stefano. Ĝi estis plifortigata de Reĝo Johano.

Miles Crispin, frua posedanto de la kastelo, estigis lernejon tie por ĥorknaboj. De la 11-a al la 17-a jarcentoj multaj gravuloj estis malliberigataj en la kastelo. Inter ili estis la estonta Eduardo la 1-a (Anglio) kaj Margareta de Anĵuo.

Dum la 16-a jarcento la kastelo iomete kadukiĝis, sed dum la angla enlanda milito ĝi estis plifortigata de subtenantoj de Karlo la 1-a. Ĝi estis la lasta kastelo kiu kapitulacis al parlamenta armeo en 1646. Oliver Cromwell komandis ĝian malkonstruon en 1652.

En 1837 sur la loko konstruiĝis gotikstila domego, kiu malkonstruiĝis en 1972.

La kastelaj ruinoj viziteblas.

* Kategorio Kastelo Wallingford en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
János Csonka
**CSONKA János** [ĉonka] (n. 22-an de januaro 1852, Szeged, Hungario – m. 27-an de oktobro 1939, Budapeŝto) estis hungara meĥanika inĝeniero, unu inventinto de la karburilo. Li lernis en Szeged, praktikis sin en forĝista metiejo de lia patro. Li plu akiris spertojn en grandaj fabrikoj de Vieno, Zuriko, Parizo kaj Londono. Post kiam li revenis al Hungario, laboris en maŝinmetiejo de la Teĥnikuniversitato József ĝis 1925.

Li pretigis en 1877 la unuan gasmotoron en Hungario, en 1884 gas- kaj kerosen-motoron. Li patentigis kun Donát Bánki je 13-a de februaro 1893 la benzinan karburilon. Tio helpis ellaboron de efika motoro, disvastiĝinta en la mondo. Ili kune kreis en 1893 la unuan hungaran motorciklon kaj motorboaton.

Li produktis por la hungara poŝto, privataj personoj veturilojn komence de la 1900-aj jaroj. Li pensiiĝis en 1924 kaj fondis familian entreprenon por produkti la aŭtomobilojn. La entrepreno iĝis fabriko en 1929 pro la inundo de la mendoj. La fabriko transformiĝis al Akcia Kompanio en 1939, sed plilarĝigon de la produktado li jam ne vidis. (La komunistoj ŝtatigis la fabrikon en 1948, sed ĝi reakiris sian nomon en 1994 kaj nun funkcias kiel Csonka János Gépgyár Kft.)

Li edziĝis kun Johanna Winkler, fratino de Lajos Winkler, pli posta fama kemiisto. Lia filo estis Pál Csonka.

La asteroido 131762 Csonka estis nomata en lia honoro.

* Kategorio János Csonka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 161908
* GND: 1057037184
* VIAF: 310661308
 |