recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Vulgato** (latine, *Vulgata editio* de la Biblio) estas

la ĉefa traduko de la Biblio en la latinan lingvon. De 400 ĝis 1500, la Vulgato estis la ĉefa versio de la Biblio
en la Okcidento. La plej antikvaj manuskriptoj de la tuta kristana Biblio

estas la Vulgato. Ĝi ankaŭ estas la unua libro presita de Gutenberg.

La Evangelio laŭ Johano el eldono de la Vulgato, 1922.Ĉirkaŭ 383-405, Sankta Hieronimo tradukis la

Biblion en la latinan kun la helpo de:

1. La Septuaginto
2. La Heksapla de Origeno
3. La hebrea Masora Biblio
4. La greka Nova testamento
5. La Malnova Romia Biblio – la tiama populara latina traduko
6. La originala hebrea teksto de la evangelio de Mateo
7. kelkaj rabenoj

Kaj ankaŭ aliaj tekstoj. Kontraste, modernaj tradukoj (almenaŭ en anglalingvaj landoj) nur utilas #3 kaj #4.

La Vulgato ne estis la unua latina traduko: antaŭ Hieronimo estis la Malnova Romia Biblio, kiu estis latina traduko de la Septuaginto kaj la greka Nova testamento.

La latina de la Vulgato estas vulgara latina – la latina de la strato, ne la eleganta sed tiama antikva kaj malfacila klasika latina de Cicerono.

La Malnova testamento estas plejparte tradukita de Hieronimo el la Masora Biblio, kun la kontrolo de la Septuaginto kaj Heksapla. Por la Nova testamento, li plejparte redaktis kaj korektis la tradician latinan tradukon. Li estis komisiita de la tiama papo, Damaso la 1-a.

En la Vulgato estas tri versioj de la Psalmaro:

* **La Romia Psalmaro** – milde revizio de la tradicia latina traduko de la Septuaginto. Kantita en la katolika meso ĝis la 16-a jarcento.
* **La Hebrea Psalmaro** – tute nova versio tradukita el la hebrea teksto de la Masora Biblio.
* **La Galia Psalmaro** – kompromiso inter #1 and #2.

Ĉar la popolo kantis la psalmojn ĉiusemajne en preĝejo laŭ la tradicia latina traduko de la Septuaginto, la Hebrea kaj Galia Psalmaro neniam estis populara.

En 1546 la 1-a Koncilio de Trento dekretis ĝin kiel la oficiala versio de la Biblio por la Katolika Eklezio. Sed la Vulgato nune agnoskita
de la eklezio ne estas la originala teksto de Hieronimo: la
teksto estis redaktita dufoje: unuafoje en 1592 (la
Klementina Eldono) kaj denove en 1979 (la Nova Vulgato). La versio de Hieronimo ankoraŭ estas havebla, la Stutgarta Vulgato, sed estas rekonstruo el manuskriptoj, do ne estas precize la teksto de Hieronimo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vulgato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Nova Vulgata (latine).
* *Vulgate.org* Latina teksto de la Vulgato kun angla traduko.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 6735
* GND: 4188770-0
* LCCN: n2001062328
* VIAF: 174716827
* NKC: unn2008483498
 |
**Yggdrasil** (aŭ *Yggdrasill*) estas daŭrfolia frakseno: la arbo de la vivo, aŭ frakseno de la universo, en la nordia mitologio. Ĝiaj radikoj kaj branĉoj kunigas la diversajn mondojn: Asgard, Midgard, Helheim, Niflheim, Muspellheim, Svartalfheim, Alfheim, Vanaheim kaj Jötunheim. De ĝia radiko ŝprucas la fonto kiu plenigas la puton de la sciado, gardita de Mimir.

Yggdrasil
Ĉe la arbo troviĝas la dio Heimdall kiu estis taskita zorgi ĝin kontraŭ la atakoj de la drako Níðhöggr kaj de amaso da vermoj kiuj intencis korodi ĝiajn radikojn kaj venki la diojn kiujn tiu ĉi arbo reprezentis. Sed li ankaŭ estis helpata de la Nornoj kiuj zorgis ĝin ŝprucante akvo el la puto de Urd. Ponto kunigis la Yggdrasil-on kun la loĝejo de la dioj, la Bifröst, la ĉielarko, ĉiuj dioj transiris tra ĝi por eniri en la Midgardon.

Yggdrasil elŝvitas mielon kaj ŝirmis aglon kiu inter siaj okuloj havas falkon (kiu nomiĝas Veðrfölnir), sciuron nomata Ratatösk kaj kvar cervojn, Dáinn, Dvalinn, Duneyrr kaj Duraþrór. Proksime de ĝiaj radikoj loĝas la nornoj.

La Naŭ Regnoj aŭ Mondoj de la arbo Yggdrasil
--------------------------------------------

Por la nordianoj, la mondo de la homoj estis nur branĉo de la granda arbo Yggdrasil, la frakseno de la mondo. Naŭ mondojn posedas Yggdrasil, kaj tra ili transiris Odino antaŭ la posedo de la sekreto de la ŝtonrunoj.
La arbo dividiĝas en tri partoj. Niflheim, Midgard kaj Asgard (radiko, trunko kaj krono, respektive), per ĝi rimarkeblas la ciklo pri naskiĝo, vivo kaj morto kiuj estas arbitre gvidataj de la nornoj.

La radikoj estas tri. La unua direktiĝas al la Fonto de Hvergelmir. La dua al la Fonto de Mimir. La lasta al la Domo de la Nornoj, la Destino.
La mondoj estas la sekvaj laŭ ascendanta ordo:

1. Helheim, la Regno de la forpasintoj.
2. Svartálfaheim, la Regno de la obskuraj elfoj.
3. Niflheim, la Regno de la neĝo kaj de la intensa malvarmo.
4. Jötunheim, la Regno de la gigantoj.
5. Midgard, la Regno de la Homoj. (ankaŭ konata kiel Mannaheim.)
6. Vanaheim, la Regno de la Vanioj (tribo de dioj).
7. Alfheim, la Regno de la lumaj elfoj. (ankaŭ konata kiel Ljusalfheim.)
8. Asgard, la Regno de la Dioj (Aesir).
9. Muspelheim, la esenca mondo el fajro, tie troviĝas la Ginnungagap.

En Esperanto
------------

* *La frakseno Igdrasilo*. Alf Henrikson, Edward Lindahl. Trad. Bertil Nilsson. Stockholm: Eldona Societo Esperanto, 2005. 138 p.

* Kategorio Yggdrasil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Vulkano Lanino.
La **Lanino** aŭ **Lanín** en hispana (en mapuĉa lingvo estas *Pillañzegüñ*) estas stratovulkano konsiderata aktiva, situa en la sudo de Argentino kaj Ĉilio. Ĝi havas alton de 3 776 metroj super marnivelo; kaj ne registris aktivecon ekde la 18a jarcento, sed tiu vulkano troviĝas inklude en la Pacifika fajra rondo. Oni supozas, ke ĝi havis aktivecon proksimume en la jaro 540 p.K. datita per Karbono-14, pro kio ties aktiveco estus historia kaj oni povas konsideri ĝin kiel aktiva vulkano. Por blankuloj estis unuafoje vidita en 1782 nome fare de la hispana esploristo Basilio Villarino kiu indikis ĝin kiel *Cerro Imperial* (Imperia Monto), kaj komentas ke la lokanoj nomis ĝin *Yajaunaujén* La kratero kiun eble lasis ĝia lasta erupcio ne estas videbla kaj oni supozas ke ĝi estas kaŝita sub la glaĉero kiu troviĝas sur la montopinto.

Referencoj
----------

1. ↑  Diario del piloto de la Real Armada don Basilio Villarino, paĝo 51. retejo biblioteca.org.ar. Konsultita la 25an de junio 2011.
2. ↑  Diario del piloto de la Real Armada don Basilio Villarino, paĝo 83. Retejo de biblioteca.org.ar. Konsultita la 25an de junio 2011.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vulkano Lanino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Vulkano Lanino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Bildoj de la Parque Nacional Lanín Arkivigite je 2014-01-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Priskribo de Lanín en Andeshandbook
**Yelo** [ĜElo] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, sude de la provinco Sorio kaj en la komarko *Tierra de Medinaceli* en la sudoriento de la provinco.

Geografio
---------

*Tierra de Medinaceli* en la sudoriento de la provinco Sorio.
Loko de Yelo en la provinco Sorio.
Kolombejoj.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 24,95 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 47 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 440 loĝantojn el la 1910-aj jaroj. 

Ĝi distas 70 km de Sorio, provinca ĉefurbo, 13 km de Medinaceli, 32 km de Almazán, 28 km de Sigüenza.

Okcidente estas Conquezuela, sude estas Miño de Medinaceli, oriente Beltejar kaj norde Alcubilla de las Peñas.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado, manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la romanika preĝejo kun barola retablo, tradicia arkitekturo kaj plej simbole kvin ŝtonaj kolombejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTierra de Medinaceli |
| --- |
| Alcubilla de las Peñas• Alpanseque• Arcos de Jalón• Baraona• Medinaceli• Miño de Medinaceli• Villasayas• Yelo |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 218619
 |
Erupcio de vulkano Stromboli
**Vulkanologio** aŭ **vulkanoscienco** estas la scienco, kiu okupiĝas pri la sistema esplorado de vulkanoj kaj de vulkana agado. Ĝi estas parta fako de la geologio.

Unu el la ĉefaj celoj estas antaŭaverto pri vulkanerupcioj.

Ĉar vulkanologiistoj ofte esploras vulkanojn surloke, okazas de tempo al tempo, ke unuj mortas pro subitaj erupcioj, montakcidentoj aŭ gasveneniĝo.

Se konsideri la objekton de la ĝenerala studo, temas pri magmo, kiu siavice estas pristudata de la magmatismo, kiu pristudas la tutan fenomenaron rilata al iĝo, moviĝo kaj disiĝo de la minerala kaj roka fandaĵo (ĉefe el silikato) nomita magmo, vorto kiu devenas el antikva greka vorto, kio signifas "pasto".

Siavice tiu scienco disiĝas en plutonismo kaj **vulkanismo**, el kiuj la unua pristudas la estiĝon, devenon kaj agadon de la magmo en profundeco subsurfaca, kie okazas la formiĝo de rokaĵoj kiel granito, kaj la dua pristudas la saman objekton sed ĉu **ĉe surfaco** ĉu en malprofundeco de nur centoj da metroj. El la lafo elverŝita en tiuj partoj estiĝas rokaĵoj kiel bazalto.

La vulkanismo devas pristudi la partojn de la vulkanoj, kiel kratero, magma kameno, magmejo, batolito, aŭ apudaĵojn kiel fumaroloj, solfataroj, ktp. Ĉar en okcidenta Eŭropo multaj vulkanaj eksplodoj okazis en Italio eĉ ekde antikva epoko, ekzemple ĉe la fama Vesuvio, multaj konoj kaj nomigoj devenas el tiu regiono kaj ties lingvo.

Bibliografio
------------

* Jacques-Marie Bardintzeff: *Vulkanologie*. Spektrum Akademischer Verlag, marto 2003. ISBN 3-8274-1221-8
* Endre Dudich, "Ĉu vi konas la Teron? Ĉapitroj el la geologiaj sciencoj", Scienca Eldona Centro de UEA, Budapest, 1983.

Vidu ankaŭ
----------

* David A. Johnston

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vulkanoj en la mondo - Stromboli online
* Germana vulkanologa societo
* Observado kaj antaŭaverto de erupcioj Arkivigite je 2009-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
* Fotoj - Historio de la Vulkanologio Arkivigite je 2007-02-18 per la retarkivo Wayback Machine
* Eksperimenta vulkanologio, portalo "planeterde"[*rompita ligilo*]
**Lukio (aŭ Marko) Aneo SENEKO** (Latine *Lucius Annaeus Seneca*), kromnomata la Pli Aĝa aŭ la Maljuna (ĉ 55 a.Kr. 39 AD), naskiĝis en Kordovo, Hispanio. Li devenis el loka kavalira familio. En Romo li edziĝis je samlandanino Helvia, kiu naskis al li tri filojn. Unu el ili estas la filozofo Seneko la Juna; alia estas la patro de la poeto Lukano; kaj la tria famiĝis, ĉar amiko de la patro lin adoptis sub la nomo Galiono kaj sub tiu nomo li estis menciita en Agoj de Apostoloj kiel la prokonsulo de Aĥajo, kiu devis verdikti pri apostolo Paŭlo.

Verkaro
-------

Li verkis plurajn historiajn monografiojn, kiuj perdiĝis. El lia verkaro pri retoriko restas al ni parto de lia *Brilaj diroj de Oratoroj*. Tiu verko donas elĉerpaĵojn el deklamadoj, kiujn li ĉeestis; entute ni posedas el ĝi kvin librojn da *Kontroversioj* aŭ fikciaj pledoj antaŭ tribunalo, kaj unu libron *Persvadoj* aŭ fikciaj paroladoj, kiujn al historiaj figuroj li enbuŝigas.
Seneko estas fama pro la kapablo redoni la malsamajn stilojn kaj opiniojn de l´ diversaj retoroj.

Li enŝovas personajn opiniojn, precipe en la antaŭparoloj al la libroj. Ciceronon li certege preferis kiel plej brilan oratoron.
Longatempe oni uzadis liajn verkojn kiel instrumaterialon.
Li nur aperigis ĝin en malfrua aĝo.

En Esperanto
------------

Eta elekto el liaj verkaĵoj troveblas en Antologio Latina volumo 3 de Gerrit Berveling.

* Kategorio Seneko la Maljuna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 138987
* GND: 118764543
* LCCN: n82166595
* VIAF: 2852159109725106900007, 298098601 23497389, 2852159109725106900007, 298098601
* ISNI: 0000000108559368
* LIBRIS: 198103
* SUDOC: 026670992
* BNF: 118875561
* NLA: 35818302
* BIBSYS: 90567289
* NKC: jx20111118033
* ICCU: CFIV029651
* BNE: XX923175
 |
Yngwie J. Malmsteen
Yngwie J. Malmsteen
**Yngwie Malmsteen**, arta nomo de **Lars Johan Yngve Lannerbäck**, (Stokholmo, 30-a de junio de 1963) estas sveda gitaristo .

Historio
--------

### La Intereso pri Muziko

Lars Johann Yngve Lannerbäck naskiĝis en Stokholmo, Svedio, la 30-an de junio 1963. Li havis lecionojn de piano kaj trumpeto kaj kiam li estis 5-jaraĝa gajnis sian unuan gitaron, kiu restis neuzata ĝis la 18-a de septembro 1970 kiam li vidis per televido specialan programon pri la forpaso de Jimi Hendrix. Kio pli multe prenis atenton de la knabo Malmsteen ne estis la tekniko mem de Hendrix, sed la momento kiam li rompis kaj poste bruligis la gitaron. 

Malmsteen multe havis influon de Deep Purple precipe pro la klasikaj influoj de la gitaristo Ritchie Blackmore. Tio konatigis lin kun klasikaj komponistoj kiel Bach, Vivaldi, Beethoven, Mozart kaj Paganini, inter aliaj. 

Li estis unu el la pioniroj en la komponado de muzikoj kun miksaĵoj inter klasika muziko kaj pezroko. 

### Dediĉo al Muziko

Kiam li estis 10-jaraĝa adoptis la familia-nomon de sia patrino, Malmsteen, kaj ekde tiam komenci dediĉi ĉiujn siajn energiojn al la muziko kaj ĉesis iri al la lernejo. En la lernejo li ĉiam estis kosiderita kiel "problemulo", kverelis ofte kaj bone sukcesadis nur en tiuj fakoj kiuj plaĉis al li: angla lingvo kaj artoj. Lia patrino, rimarkante liajn talentojn, permesis ke li restu hejme kun siaj kd-j kaj gitaro.

Diskografio
-----------

* 1984 - Rising Force
* 1985 - Marching Out
* 1986 - Trilogy
* 1988 - Odyssey
* 1989 - Trial By Fire: Live in Leningrad
* 1990 - Eclipse
* 1991 - Collection
* 1992 - Fire and Ice
* 1994 - The Seventh Sign
* 1995 - Magnum Opus
* 1996 - Inspiration
* 1997 - Facing the Animal
* 1998 - LIVE!
* 1998 - Concerto Suite for Electric Guitar and Orchestra in Em, Opus 1
* 1999 - Alchemy (albumo)
* 2000 - War to End All Wars
* 2001 - Concerto Suite LIVE
* 2002 - The Genesis
* 2002 - Attack!!
* 2004 - G3 Live: Rockin' in the Free World
* 2005 - Unleash The Fury

Eksteraj ligiloj
----------------

* Yngwie J. Malmsteen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Yngwie J. Malmsteen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* persona retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 165425
* GND: 13445359X
* LCCN: n92017352
* VIAF: 29518596
* ISNI: 0000 0000 7839 192X
* LIBRIS: 299944
* BNF: 13968280b
* MBA: 8fa5d80d-37e8-4133-9d5c-6bad446c63f0
* NLA: 36020758
* NDL: 001147299
* BIBSYS: 10074285
* NKC: ola2002151779
* BNE: XX1549450
 |
**YO-SAM Choi** (16-a de oktobro 1973 en Jeongeup, Jeollabukdo, Koreo – 3-an de januaro 2008, Seulo) estis iama korea mondĉampiono en malpezkategoria boksado.

Choi boksis ekde 1993 kaj venkis en WBC en la flugpeza kategorio titolon en 1999 kontraŭ Saman Sorjaturong. Li defendis sian titolon trifoje kaj perdiis tion en 2002, al Jorge Arce, en la 6-a raŭndo, pro teknika nokaŭto. Li malvenkis en 2003 kontraŭ Beibis Mendoza, en 2004 kontraŭ Lorenzo Parra.

Tragedio en la ringo
--------------------

Li venkis la 25-an de decembro 2007 la flugpezan titolon de WBO Inter-Continental kontraŭ Heri Amol. En la 12-a raŭndo, Yo-Sam falis je 5 sekundoj, sed poste venkis. Lin trafis en la lasta sekundo forta bato. Post kelkaj minutoj li kolapsis kaj estis liverita en Universitata Hospitalo Soonchunhyang. Oni raportis la 1-an de januaro, 2008, ke lia cerbo estas morta, sekvatage oni malŝaltis la vivtenan maŝinon. Lia familio decidis doni liajn hepaton, koron, renojn al transplantado.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 227288
 |
**Yfke Sturm** (naskiĝis la 19-an de novembro 1981 en Almere) estas nederlanda fotomodelo kaj prezentisto

Kariero
-------

Yfke Sturm partoprenis en 1997 je la nederlanda versio de la Elite Model Look post kiam ŝi dum la butikumado estis alparolita de kunlaboranto de Elite Model Management. Post la gajno de tiu konkurso, ŝi ankaŭ gajnis en la *International Elite Model Look Contest* en Nice, Francio je 15-jara aĝo.

Post tio Yfke subskribis kontraktojn kun Ralph Lauren kaj Calvin Klein.

Kompetenteco
------------

Yfke videblis sur kovrilpaĝoj kaj internpaĝoj de nombro da konataj magazinoj, kiel Vogue, Elle, Marie Claire, Cosmopolitan kaj Glamour. Interalie ŝi aperis dum kampanjoj de Ralph Lauren, Calvin Klein Cosmetics, DKNY, Armani kaj GAP. Ŝi ankaŭ aperis sur la modparadejo por inter aliaj la fasonistoj Ralph Lauren, Calvin Klein, Versace, Victoria's Secret kaj Chanel.

Televido
--------

En 2006 ŝi prezentis ĉe RTL 5 la televidoprogramon Holland's Next Top Model, la nederlanda versio de America's Next Top Model. Unu jaro pliposte ŝi ankaŭ prezentis la duan serion de la programo; Holland's Next Top Model 2. Post tio la prezentado estis transprenita de Daphne Deckers. En 2011 ŝi ankoraŭ videblis kiel gasto en unu el la eroj de la programo. Krom tio Yfke dum la Victoria's Secret Fashion Show intervjuis por CBS siajn kolegomodelojn.

Kromaktivecoj
-------------

Yfke estas ambasadorino de la Nederlanda Ruĝa Kruco kaj komencis "Yfke for kids" en kunlaboro kun la Ruĝa Kruco. Tiu organizaĵo helpas infanojn en la tuta mondo kiuj suferas pro Aidoso aŭ kiuj perdis la gepatrojn pro tiu malsano. Yfke subtenas diversmaniere la kolektadon de mono interalie per aŭkcio de fotoj kaj bonfarcelaj vespermanĝoj. Yfke verkis libron kun sugestoj kaj avertoj pri la modeloprofesio: "Yfke's Model Secrets".

Privata vivo
------------

Yfke loĝis de 2002 ĝis 2012 en Novjorko kaj poste en Londono. Intertempe ŝi ankaŭ havas domon en Utreĥto kaj apartamenton en Amsterdamo. Ŝi estis de 2007 ĝis inkluzive 2010 edziniĝinta kaj havas ekde 2014 (am)rilaton kun brita negocisto. Kun li ŝi je la 24-a de julio 2015 ekhavis filon. Je la 3-a de septembro 2015 ŝi grave vundiĝis kaj eĉ komatiĝis en Italio dum kolizio kun tielnomata surfjeto. Feliĉe ŝi tute resaniĝis.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Yfke Sturm en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Imdb
* Yfke Sturm Arkivigite je 2015-10-18 per la retarkivo Wayback Machine je supermodels.nl
* Fotaro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 537590
* VIAF: 283745467
* ISNI: 0000000368953003
 |
Tipoj de vegetado en la pinto de la lasta glaciepoko.
La Vurma Glaciepoko en Eŭropo
 Würm glaciation, shown in ice core data from the Antarctica and Greenland
La glaciepoko konata kiel **Würm** (Vurma) en Eŭropo kaj **Wisconsin** (Viskonsina) en Ameriko estis la lasta kiun la tero travivis kaj per ĝi oni konsideras la finon de Plejstoceno kaj la nomataj "antropologiaj glaciepokoj" de la sciencistoj, ĉar ili estis uzataj de la homo por veni en Amerikon.

La antaŭaj "antropologiaj glaciepokoj" al tiu Vurma aŭ Viskonsina, estis la Danuba Glaciepoko, antaŭ 2.000.000 da jaroj; Gunza Glaciepoko, antaŭ 1.000.000 jarojn; la Mindela Glaciepoko antaŭ 400.000 jaroj kaj la Risa Glaciepoko antaŭ 150.000 jaroj. Oni supozas ke ili ĉiuj estis uzataj de la homo por atingi Amerikon, en pli malpli alta grado.

La sciencistoj asertas ke la Beringa Markolo, en kondiĉoj estis transirebla de homoj kaj bestoj daŭris mallongan geologian periodon je 4 mil jaroj en la unua etapo. En la dua etapo ĉirkaŭ 15.000 jaroj. Dum 19.000 jaroj, la praaj grupoj el Azio povis transiri la "ponton de Beringio". tiu tempo sufiĉis por ke la unuaj homamasoj el Azio estus atingintaj Nordamerikon.
**Vuĉkove** ukraine **Вучкове,** hungare **Vucskómező** [vuĉkOmezO] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Miĵgirja.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Miĵgirja en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 26′ 40″ N 23° 32′ 54″ O﻿ / ﻿48.44444 °N, 23.54833 °O﻿ / 48.44444; 23.54833 (mapo)Koordinatoj: 48° 26′ 40″ N 23° 32′ 54″ O﻿ / ﻿48.44444 °N, 23.54833 °O﻿ / 48.44444; 23.54833 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 359 m
* Loĝantaro: 690
* Poŝtkodo: 90046
* Telefonprefikso: 03146

Situo
-----

Vuĉkove situas laŭ rojo.

Historio
--------

En 1910 vivis en Vucskómező 568 loĝantoj (523 rutenoj, 39 germanoj, 6 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Vuĉkove. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* monumento pri abeloj (unusola en la mondo), ja la loĝantoj estas la plej famaj abelistoj en la ĉirkaŭaĵo

* Kategorio Vuĉkove en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Yogana** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Yogana*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 563.

Geografio
---------

**Yogana** apartenas al la distrikto Ejutla al kiuj apartenas entute 13 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centraj valoj de Oaĥako, en la centro de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1160 loĝantojn. El tiuj estis 513 viroj kaj 647 virinoj. La komunumo havas surfacon de 91,86 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1340 metroj super la marnivelo.

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 36 indiĝenoj. El tiuj 35 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 35 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Yogana Arkivigite je 2004-12-11 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Vuĥu** (ĉine 芜湖 / 蕪湖) estas metropolokaj universitata urbo en Ĉina Popola Respubliko. La loknomo signifas: "magra lago". La prefektejo administras ankaŭ la proksimajn distriktojn.

Geografio
---------

Vuĥu etendiĝas sur ebenaĵo laŭ Jangzio en orienta parto de la lando. Nankino troviĝas 90 km.

Historio
--------

Vuĥu estas loĝata jam en -770. Ĝi iĝis strategie grava urbo dum la Tri Regnoj. En tiu tempo ĝi estis konata kiel Jiuzi (Chiu-tzu, 鳩茲). Longe la urbo estis fama pri produktado de glavoj. Sub la Ming-dinastio la urbo evoluis, kiel grava komerca centro kaj enlanda haveno, kaj poste, kiel centro de la rizokomerco. La katolika katedralo de Sankta Jozefo konstruiĝis por la eŭropanoj, ja la britoj akiris parton de la urbo por komercadi. Inter 1937-1945 la japanoj havis la urbon.

Ekonomio
--------

Vuĥu industrie evoluis post la 2-a mondmilito. Pli frue oni okupiĝis pri komercado de rizoj, silkoj, kotonoj, teoj, tritikoj kaj ovoj, nuntempe ankaŭ pri teksaĵoj, ŝipokonstruadoj kaj paperofaradoj.

Klimato
-------

Vuĥu havas humidan subtropikan klimaton kun kvar apartaj sezonoj. La ĉiujara averaĝtemperaturo estas 16 °C. Jare pluvas po 1000 mm. La vintroj ĉi tie estas malvarmaj, foje kun neĝo. La someroj estas varmaj kaj humidaj kun [temperaturo 37 °C.

Trafiko
-------

Vuĥu havas gravan stacidomon kaj riveran havenon.

Nokta panoramo de Vuĥu

Vidindaĵoj
----------

* Spegulo-Lago (镜湖)）
* parko (滨江公园）
* stadiono（奥林匹克体育场）
* ponto kun 229 metrojn altaj pilonoj

Ĝemelurboj
----------

* Japanio Koĉi, Japanio
* Italio Pavia, Italio
* Hispanio Torrejón de Ardoz, Hispanio

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
Koordinatoj: 47° 47′ 41″ N 3° 56′ 56″ O﻿ / ﻿47.79472 °N, 3.94889 °O﻿ / 47.79472; 3.94889 (mapo)

**Yrouerre** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 197 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.

Geografio
---------

Yrouerre etendiĝas sur 14.28 km², kaj havis 197 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas po 14 homoj je kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Maurice Pianon, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Yrouerre apartenas al la kantono de Tonnerre, kies ĉefurbo estas Tonnerre. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Tonnerre
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Nicolás Yordán FONSECA OLIVERA** (naskiĝis la  7-an de junio 1972(nun 1972-06-07) en Bayamo, Kubo) estas kuba esploristo pri scienco kaj religio, radioamatoro kaj esperantisto. Membro de KEA ekde 1998 kaj de UEA ekde 2004. Li estis sekretario de Provinca Estraro Filio Havano (2008-2010) kaj estrarano pri instruado (2011-2022). Membro-Fondinto de Ekologia Grupo "Kubaj naturamantoj" (KoNoA) en 2011, Ruĝa Kruco de KEA 2016 kaj Esperanto Radioamatora grupo (KLERA) en 2011 kiun li prezidas, lia radioamatora voksigno estas CM2YGO.

Yordán estas Kunlaboranto de revuoj "Havanano", "Por vi" kaj "Esperanto.cu", dum pluraj jaroj la bibliotekisto de KEA kaj Instruisto de Esperanto en Havano. Li ĉiujare estas eksponanto en la stando de KEA dum la Internacia Havana Librofoiro.

Esperanto-kongresoj
-------------------

* 95-a Universala Kongreso de Esperanto, Havano (UK 2010).
* 66-a Internacia Junulara Kongreso, Santa Cruz (IJK 2010).
* 9-a Tut-Amerika Kongreso de Esperanto (TAKE).
* Kuba Esperanto-Renkontiĝo (KERo)
* Junulara Somera Komuna Aranĝo (JuSKA)
* Pluraj Zamenhofa Metiejo en Guantánamo
* Artaj Esperanto-Festivaloj, provinco Havano

Referencoj
----------

1. ↑  Yordán Fonseca Olivera. "Radioamatorismo en Kuba Esperanto-Asocio", *Esperanto.cu* (eo) (PDF) (2017-2), p. 8.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Yordán Fonseca Olivera ĉe Facebook
* Yordán Fonseca Olivera ĉe Telegram

* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Esperanto

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801608
 |
Titolpaĝo de la verko "La spegulo" eldonita en 1598 far Robert Greene (1558-1592) kaj Thomas Lodge.
**Thomas LODGE**, angla dramisto kaj romanisto (ĉ.1558-1625).

Li naskiĝis ĉ. 1558 en West Ham, nun distrikto de Londono, kaj estis filo de Kavaliro Thomas Lodge, urbestro de Londono de 1562 al 1563 antaŭ ol malliberiĝi pro ŝuldoj. Li edukiĝis ĉe Merchant Taylor's School, kie inter la aliaj lernantoj estis Thomas Kyd kaj Edmund Spenser, kaj poste studis ĉe Trinity Colley, Universitato de Oksfordo, kie li diplomiĝis en 1577 kaj magostriĝis en 1581.

En 1578 li eniris Lincoln's Inn (Londona ĵurista kolegio), tamen kontraŭ la deziroj de sia familio li dediĉis sin al la literaturo. Ŝajnas ke ekde 1587 li verkis dramojn. Li vojaĝis kun du ekspidicioj - al la Kanarioj (1588) kaj al Sudameriko (1591), kaj post 1600 iĝis kuracisto, eldonante libron pri la kuracon de la pesto en 1603. Li eniris la romkatolikan eklezion kaj, aparte post la Pulva konspiro, devis loĝi de tempo al tempo alilande. Li fine revenis al Britio en 1611, post helpa interveno de la angla ambasadoro al Parizo.

Dum la vojaĝo al la Kanarioj li verkis *Rosalynde*, romanon eldonitan en 1590 kiu estis la bazo de Kiel plaĉas al vi de William Shakespeare. En 1591 kaj 1592 eldoniĝis tri pluaj romanoj - *Robert the Divell* (*Roberto la Diablo*) pri la dua duko de Normandio; *Catharos Diogenes in his Singularity*; kaj *Euphues Shadow, the Battaile of the Sences*.

Liaj dramoj estas malmultaj - oni certas nur pri *The Wounds of Civil War* (*La Vundoj de Enlanda Milito*), kaj *A Looking Glass for London and England* (*Spegulo por Londono kaj Anglio*). Eble li estis aŭtoro de parto de *King Leir* (kiu estis unu el la fontoj de la Ŝekspira La Tragedio de Reĝo Lear) kaj de kelkaj aliaj dramoj. Li ankaŭ tradukis la verkojn de Josephus kaj de Seneko la Juna.

* Kategorio Thomas Lodge en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 222284
* GND: 119291614
* LCCN: n79141289
* VIAF: 36998894
* ISNI: 0000000122783833
* LIBRIS: 306523
* SUDOC: 032854153
* BNF: 123803353
* MBA: e85bcf5e-30d4-4aba-91fd-ec79a889b1f1
* BIBSYS: 1063308
* NKC: mub2015891648
* ICCU: UBOV022388
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri nuntempa regiono. Por historia graflando rigardu la paĝon Jorkŝiro.* |

**Yorkshire and the Humber** estas unu el la regionoj de Anglio.

Ĝi estas dividitaj en diversaj administraj instancoj.

Kantonoj
--------

North Yorkshire (Norda Jorkŝiro)

Metropolaj kantonoj
-------------------

West Yorkshire (Okcidenta Jorkŝiro)
South Yorkshire (Suda Jorkŝiro)

Unuaraj aŭtoritatoj
-------------------

East Riding of Yorkshire
Kingston upon Hull
North East Lincolnshire (Nord-Orienta Linkonŝiro)
North Lincolnshire (Norda Linkonŝiro)
York (Jorko)

Metropolaj distriktoj
---------------------

Barnsley (Barnslijo)
Bradford (Bradfordo)
Calderdale (Kalderdalo)
Doncaster (Donkastero)
Kirklees (Kirkliso)
Leeds (Lidso)
Rotherham (Rotherhamo)
Sheffield (Ŝefildo)
Wakefield (Vakfildo)

Jorkŝiro kaj Humberside
-----------------------

* Esperanto-Federacio de Yorkshire kaj Humberside

Eksteraj ligiloj
----------------

Mapoj de la regionoj

Vidu ankaŭ
----------

* Loka regado kaj administrado en Britio
**Thomas WOLSEY**, angla politikisto kaj rom-katolika kardinalo (ĉ. 1475 - la 29-a de novembro, 1530).

Li naskiĝis en Ipswich, Suffolk, kaj eble estis filo de buĉisto. Li edukiĝis ĉe la universitato de Oksfordo, kie li studia la teologion. En 1498 li estis ordinata, kaj poste estis privata kapelano de, unue, John Morton, arkiekiskopo de Canterbury, kaj poste de la guberniestro de Calais, kie li renkontis la reĝon Henriko la 7-a, kiu nomumis lin reĝa kapelano. Post kiam Henriko la 8-a iĝis reĝo de Anglio, Wolsey multe prosperis. En 1515 la reĝo donis al li la postenon de Lordo-Kanceliero (efektive ĉefministro) kaj la Papo kreis lin kardinalo.

Wolsey subtenis agresan eksterlandan politikon, sed li ne tute komprenis la komplikojn de eŭropanoj aferoj - ekz. li subtaksis la influon de la Sankta Germana Imperio.

Wolsey ŝatis la riĉaĵojn kaj la pompon, kaj konstruis por si palacon proksime al Londono - Hampton Court. Tamen la pompo kaj la grandiozo estis necesaj por tiutempaj superaj politikistoj. Lia falo okazis subite, kiam Henriko la 8-a deziris eksedziĝi disde de Katarina de Aragono kaj edziĝi al Anne Boleyn: aŭ Wolsey ofendis la Papon aŭ li ofendis la reĝon. Li prokrastis sian decidon, kaj pro tio la senpacienca Henriko la 8-a senigis lin de liaj titoloj kaj postenoj. Oni akuzis lin pri ŝtatperfido. Survoje al Londono por proceso, li malsaniĝis kaj mortis ĉe Leicester. Post sia falo, li diris "Se nur mi estus servinta la Dion tiom zorge kiom mi servis mian reĝon, Li ne forlasus min kiam la haroj griziĝis".

* Kategorio Thomas Wolsey en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 219871
* GND: 118807811
* LCCN: n50013788
* VIAF: 22937889
* ISNI: 000000012099862X
* SUDOC: 028950909
* BNF: 12068027n
* BPN: 07588799
* ULAN: 500328245
* NLA: 56965022
* BIBSYS: 90136630
* NKC: xx0281160
* BNE: XX1301689
 |
Monumento por la kondamitaj junuloj sur la Hospitala Placo en Altenburg.
**Hans-Joachim NÄTHER** (naskiĝinta en la 9-a de decembro 1929 en Altenburg, murdita en la 12-a de decembro 1950 en Moskvo) estis germana disidento kaj rezistanto en GDR.

Vivo
----

Näther frekventis la lernejon *Friedrichsgymnasium* (tiam: *Karl-Marx-Oberschule*) en Altenburg. En la 11-a klasŝtupo li fondis (printempo de 1949) kune kun tri samklasanoj - *Ulf Uhlig*, *Gerhard Schmale* kaj *Jörn-Ulrich Brödel* - rezistogrupon. Ili pendigis flugfoliojn, sur kiuj ili postulis liberecon kaj liberajn balotojn. Por tio ili havis kontakton kun la uestberlina aro *Kampfgruppe gegen Unmenschlichkeit* (KgU). Ili konstruis radian elsendilon kaj provis ĝeni paroladon radie disaŭdigitan de Wilhelm Pieck okaze de la 70-a datreveno naskiĝtaga de Stalino en la 21-a de decembro 1949.

Näther nomis lin *amasmurdiston* kaj *diktatoron*. Ĉu la elsendigo fakte aŭdeblis publike, ĝis hodiaŭ malklaras. Ekde la 21-a de marto 1950 estis arestitaj 17 personoj, malmultaj sukcesis fuĝi. En septembro 1950 milittribunalo kondamnis Näther je morto per ekzekutado pro kontraŭleĝa arigon, kontraŭsoveta propagando kaj spionado. Similon suferis la instruistoj *Siegfried Flack* († en la 15-a de decembro 1950) kaj *Wolfgang Ostermann* († en la 12-a de decembro 1950).

La fuĝinta samklasano *Ludwig Hayne* kaptitis fare de policanoj dum disdonado de flugfolio en Eosta Berlino kaj murditis en la 28-a de aprilo 1951.

Post la proceso oni transportis Näther al Moskvo, kie la Supera Soveto de Sovetunio rifuzis ties petskribon pri indulgo. Li mortpafitis en la prizono Butyrka. Liaj parencoj pri tio ne informitis antaŭ la 1995-a jaro.

Romano
------

Pri la altenburgaj eventoj kaj la sorto de Näther baziĝas la porjunulara romano *50 Hertz gegen Stalin* de Steffen Lüddemann. En la 2013-a jaro oni surscenejigis en la Landa teatro de Altenburg la pecon *Die im Dunkeln* sub la reĝisorado de Mona Becker.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Vier Schüler gegen Stalin*, MDR-dokumentado de Steffen Lüddemann
* *Vier Schüler gegen Stalin* - raporto ĉe *Spiegel*.
* Pri aranĝo en 2007 en Lepsiko.
* Pri la lerneja rezistista grupo sur *jugendopposition.de*.

Literaturo
----------

* Wolfgang Enke: "Hans-Joachim Näther". En: Karl Wilhelm Fricke, Peter Steinbach, Johannes Tuchel (eld.): *Opposition und Widerstand in der DDR.* C.H. Beck, München 2002
* Enrico Heitzer: *Einige greifen der Geschichte in die Speichen. Jugendlicher Widerstand in Altenburg/Thüringen 1948 bis 1950*. Metropol, Berlin 2007


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 488267
* GND: 130210161
* VIAF: 60183154
* ISNI: 0000 0000 1705 6810
 |



1. 1 2  Hans-Joachim Näther Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine ĉe gegen-diktatur.de
2. ↑  Heitzer, Enrico: *Einige greifen der Geschichte in die Speichen*. Jugendlicher Widerstand in Altenburg/Thüringen 1948 bis 1950. Metropol 2007, p. 8-9 kaj 86-91.
3. ↑  Rezension in Die Welt
4. ↑   *Die im Dunkeln*. Arkivita el la originalo je 2014-02-22. Alirita 2014-07-15.
**Vácegres** [vAcegreŝ] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Aszód.

En Vácegres ofte kultivas grosojn, fine la vilaĝo ricevis la nomon pri tio
Katolika preĝejo de Vácegres

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 14 km²
* Loĝantaro: 890
* Poŝtkodo: 2184
* Telefonprefikso: 28

Situo
-----

Vácegres situas sur malebenaĵo laŭ traira flankovojo, urbo Veresegyház estas proksime.

Historio
--------

La unua skriba mencio devenis el 1284, sed tiam la vilaĝo havas la nomon *Sydo* (=judo), tamen la vorto estis familia nomo de la loka bienulo. Dum la turka erao la vilaĝo ne senhomoĝis. En 1943 pro la kontraŭjuda etoso la vilaĝo ricevis novan nomon Vácegres. Egres signifas groso. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno. Post kelkaj jaroj kolĥozo formiĝis en la disdonitaj terenoj.

Komunumoj pri *egres* (= groso) en Hungara reĝlando
---------------------------------------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Almásegres | Egres | Magyaregres | Somogyegres |
| Szécsegres | Szőlősegres | Vácegres |  |

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo Naskiĝo de Maria (Vácegres) kun mezepoka fundamento

Famuloj
-------

En la iama Zsidó naskiĝis episkopo Antal Bajtay.
HDMI-konektingo
HDMI-konektilo
**HDMI** estas mallongigo de ***High-Definition Multimedia Interface***. Temas pri kompakta interfaco por ciferece transmeti nedensigitajn aŭdvidaĵojn de aparato HDMI-konforma ("fonta aparato" kiel komputilo aŭ DVD-spektilo) al kongrua komputila ekrano, projekciilo, cifereca televidilo aŭ cifereca sonludilo. HDMI estas la cifereca posteulo de ekzistantaj analogoj videotransmetigaj normoj.

HDMI-a kablo konsistas el 19 dratoj. La maksimuma kapacito (bendlarĝo) estas 14,9 Gb/s.

La signalo de HDMI estas nedensigita. Malsamkiel ĝia antaŭulo, Digital Visual Interface (DVI), HDMI ankaŭ subtenas sonon, eĉ tra ĝis ok diversaj sonkanaloj.

Historio
--------

La kreintoj de HDMI estas Hitachi, Matsushita Electric Industrial (Panasonic/National/Quasar), Philips, Silicon Image, Sony, Thomson, RCA kaj Toshiba. Ekde la komenco, HDMI-on subtenis filmkreaj firmaoj kiel Fox, Universal Studios, Warner Bros. kaj The Walt Disney Company.

Oni ekkreis HDMI 1.0 ja la 16-a de aprilo 2002. Produktoj kaj aplikaĵoj por la granda publiko aperis en 2003.

Nuntempe (2013) versio 1.3(a) estas plej multe uzata. Ĝin oni nomas *HDMI standard* aŭ *HDMI high speed*. Poste venos versioj kiuj uzos eterreton, *HDMI standard/high speed with ethernet*. Kelkaj firmaoj kunlaboras ankaŭ pri sendrata versio.

HDMI 2.1 estis anoncita de la HDMI Forumo en januaro 2017 kaj poste estis liberigita en novembro 2017. Ĝi subtenas pli altan bendolarĝon de 48Gbps kune kun subteno por Dynamic HDR, eARC & pli.

Referencoj
----------

1. ↑  HDMI 2.1 Cables Guide

Eksteraj ligiloj
----------------

* HDMI en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio HDMI en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Oficiala retejo de HDMI
**Helpservo** estas servo kiun provizas firmaoj kaj asocioj al klientoj aŭ uzantoj kun informoj kaj subteno rilate al produktoj kaj servoj.

La celo de helpservo kutime estas solvi problemojn aŭ doni konsilojn pri produktoj kiel komputiloj, elektronikaj aparatoj, manĝaĵoj, vestoj aŭ programaro. Firmaoj kutime provizas helpservon al siaj klientoj per diversaj kanaloj kiel vokocentro, helpretejoj, retpoŝto kaj tujmesaĝiloj. Ankaŭ ekzistas enfirmaaj helpejoj celante provizi helpon al dungitoj.

Funkcioj
--------

Tipa helpservo povas efektivigi plurajn funkciojn. Temas pri la servo kie uzantoj povas akiri respondojn al demandoj kaj kie oni solvas konatajn problemojn. Helpservo ĝenerale administras siajn petojn per la uzo de programaro kiel ekzemple problemspura sistemo. Ĉi tiu sistemo permesas al helpservistoj spuri kaj ordigi uzantojn kun helpo de unika numero kaj klasifiki problemojn laŭ uzanto, komputila programo aŭ similaj kategorioj.

Organizado
----------

Grandaj helpservoj ofte estas strukturitaj en malsamaj niveloj por trakti diversajn demandojn. Ekzemple, unua-nivela helposervo povas esti preta respondi la demandojn aŭ provizi la informojn komune trovitajn inter la Oftaj demandoj aŭ en tiel nomata sciobazo. Se la afero ne estas solvita ĉe la unua nivelo, ĝi povas esti sendita al dua nivelo kun rimedoj por trakti pli komplikajn aferojn. Organizoj povas ankaŭ havi trian linion de subteno por trakti programo-specifajn bezonojn, kiel ekzemple ĝisdatigojn kaj korektojn.

Referencoj
----------

1. ↑  Je 2018/11/2017 en Tekstaro de Esperanto estas pri la vorto *helpservo* 4 trovoj en artikoloj el Monato. Pli specife aperas la frazo "Mi do serĉis la retadreson de la helpservo kaj klarigis en mia plej bona angla lingvo, kion mi bezonis."

Vidu ankaŭ
----------

* Konsultejo
* Helpo-servo de UEA
**Václav Matěj KRAMERIUS** (naskiĝis la 9-an de februaro 1753 en Klatovy - mortis la 22-an de februaro 1808 en Praha) estis ĉeĥa patrioto, unua eldonanto de ĉeĥlingvaj libroj kaj gazeto fine de la 18-a jarcento.

Li studis en jezuita gimnazio, poste filozofion kaj juron, sed ne finstudis kaj akceptis postenon de bibliotekisto ĉe kavaliro J. Neuberk, kolektanto kaj editoro de antikvaj libroj. Ekde 1786 li laboris en presejo de Schönfeld kaj redaktoro de ties imperiestra-reĝa poŝtista gazeto.

En 1789 li memstare eldonis ĉeĥlingve *Císařské pražské poštovské noviny* (Imperiestra Praga Poštista Gazeto), poste *Krameriusovy c.k. vlastenecké noviny* (Imperiestra-reĝa Patriotisma Gazeto de Kramerius), ekde 1801 kun aldonaĵo *Pražský posel* (Praga sendito).

El la kontribuoj de la gazeto li poste kompilis almanakojn de popola legaĵo.

En 1790 li fondis ĉeĥan eldonejon kaj presejon *Česká expedice* (Ĉeĥa ekspedicio), kiu eldonis multajn ĉeĥlingvajn librojn. Post lia morto daŭrigis la laboron lia filo Václav Radomil Kramerius (1792-1861).

Li eldonadis multajn aventurajn kaj amuzajn verkojn, inter kiuj eminentas *Kniha Josefova* (Libro de Jozefo, 1784), tradukita el la germana kaj omaĝanta la imperiestron Jozefo la 2-a, filo de Maria Terezia. Tiamaniere li aliĝis al programo de reformoj, kies celo estis forigi senrajtecon kaj servutecon.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 73302
* GND: 136023762
* LCCN: n80145072
* VIAF: 85374126
* ISNI: 0000 0000 5710 6093
* NKC: xx0011353
 |
**Valentin Rose la Maljuna** (1736-1771) estis germana apotekisto, metalurgiisto, kemiisto kaj Asistanto en la Medicina-Kirurgia Kolegio (1770), en Berlino. Tamen ekde tiam li ekmalsaniĝis pri tuberkulozo kaj ne sukcesis ekpreni la postenon. Li estis patro de Valentin Rose la Juna, kaj avo de Heinrich Rose kaj Gustav Rose.

Li estis lernanto kaj asistanto de Andreas Sigismund Marggraf, kies nevino iĝis pli malfrue edzino de Klaproth. Martin Heinrich Klaproth, estante 27-jara, estis lia asistanto (ekde aprilo 1771), protektanto kaj mentoro de siaj filoj post sia morto. Interalie, kemio ŝuldas al Valentin Rose la malkovron de la "metalo de Rose", lutagento konsistanta je alojo de bismuto (50%), plumbo (25-28%) kaj stano (22-25%) facile fandebla sub 98°C.

Komencinte en 1761, li estis proprietulo de laboratorio pri farmacio en Berlino konata kiel "Zum Weißen Schwan" ("Apoteko de la Blanka Cigno"). Post lia morto liaj filoj estis edukitaj de Klaproth ĝis kiam Valentin Rose la Juna kreskis kaj ekdirektis la apotekon. Li ankaŭ estis avo de la filologo Valentin Rose (1829-1916) kaj de la kirurgo Edmund Rose (1836-1914). Antaŭ ol starigi sian propran apotekon, Valentin Rose estis vojaĝanta-apotekisto, kune kun Heinrich Hagen (1709–1772), en Königsberg.

Li estis estinta lernanto de la germana kuracisto Johann Heinrich Pott (1692-1777) en Berlino. Li vojaĝis al Nederlando kaj finfine starigis apotekon en Berlino inter 1761 kaj 1771. Magdalene Rose, unu el la filinoj de Valentin Rose la Maljuna, edziniĝis al Sigismund Friedrich Hermbstaedt (1760-1833), en kies domo Eilhard Mitscherlich (1794-1863) konatiĝis kun Gustav Rose. Kune kun Franz Karl Achard (1753-1821), Valentin Rose estis unu el la plej gravaj studantoj de Marggraf.

Postmorta verko
---------------

* Abhandlung von der Vermischung einiger Metalle" ("Traktado pri la miksaĵo de kelkaj metaloj") 1772

Literaturo
----------

* Personensuche
* Der Dichter Theodor Fontane als Apotheker Erster Klasse
* Vom Harz nach Berlin Martin Heinrich Klaproth
* The Chemical Element: A Historical Perspective
* The Development of Modern Chemistry
* Chemie und Literatur: ein ungewohnlicher Flirt
* Franz Carl Achard 1753-1821
* History of Analytical Chemistry

Referencoj
----------

1. ↑  New Narratives in Eighteenth-Century Chemistry
2. ↑  The Formation of the German Chemical Community, 1720-1795
3. ↑  Eilhard Mitscherlich, Prince of Prussian Chemistry
4. ↑  Dictionary of German Biography

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 653302
* GND: 136857345
* VIAF: 81133365
 |
***Younginiformes*** estas anstataŭa nomo por la taksono *Eosuchia*, proponita de Alfred Romer en 1947.

*Hovasaurus*.
*Eosuchia* estis iĝanta rubuja taksono por multaj probable nur distance rilataj primitivaj diapsidaj reptilioj gamantaj el Malfrua Karbonio ĝis Eoceno, Romer proponis, ke tio estu anstataŭita de *Younginiformes*, por inkludi la familion *Younginidae* kaj tre malmultajn similajn familiojn, gamantaj el Permio ĝis la Triaso.

*Younginiformes* (inklude la genrojn *Acerosodontosaurus*, *Hovasaurus*, *Kenyasaurus*, *Tangasaurus*, *Thadeosaurus*, *Youngina*, *et alia sensu* Currie kaj aliaj esploristoj en la 1980-aj jaroj) estas probable ne klado. Ĝi ŝajne reprezentas gradoj de sudafrikaj permi-triasaj diapsidoj kiuj estas ne pli rilataj unu al alia kiel tuto ol ili estas al aliaj reptilioj. Kladista analizo fare de Laurin kaj Pineiro (2017) rekuperis *Parareptilia* ne nur kiel parto de *Diapsida*, sed ankaŭ kiel frata taksono de *Younginiformes*.

Referencoj
----------

1. ↑   (2009) "The enigmatic diapsid Acerosodontosaurus piveteaui (Reptilia: Neodiapsida) from the Upper Permian of Madagascar and the paraphyly of "younginiform" reptiles", *Canadian Journal of Earth Sciences* **46** (9), p. 651–661. doi:10.1139/E09-038.
2. ↑   (2017) "A Reassessment of the Taxonomic Position of Mesosaurs, and a Surprising Phylogeny of Early Amniotes", *Front. Earth Sci.* **5**, p. 88. doi:10.3389/feart.2017.00088. 

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2018-07-26. Alirita 2023-05-04.

Literaturo
----------

* Lambert, D..  (2001) *Encyclopedia of Dinosaurs and prehistoric life*. London: Dorling Kindersley. ISBN 0-7513-0955-9.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Younginiformes en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821370
 |
Herodo Agripo la 2-a.
**Herodo Agripo la 2-a** estis romia reĝo de Judujo.

Biografio
---------

Kreskiĝinte en Roma, Herodo Agripo la 2-a ne sukcedis al la patro post ties morto ĉar tiam li estis tro juna kaj en Romo oni decidis ke la Romia Judujo estu regata rekte de romia "Procurator Augusti". Nur en la jaro 50 li obtenis la regnon (tetrarkion) de Kalkido, en Libano, okaze de la morto de sia onklo Herodo. Ricevinte la ŝarĝon elekti la ĉefsacerdotojn de Klaŭdio (53), li formovis la ĉefsacerdoton Ananon (kiu estis kondamniginta la kristanaron post la plendoj de loĝantoj de Jerusalemo.

Li perdis la tetrarkion en la jaro 53, ĉar konfidita pri pli vasta regno, kiu inkluzivis la Bataneon, la Trakonitidon kaj regionojn najbarajn al Libano, al kiuj aliajn aldonis Nerono.

*Apostolo Paŭlo procesita. Pentraĵo de Nikolai Bodarevsky (1875). Flanke de Herodo lia fratino Julia Bereniko.*
Li regis, ĉiam laŭ la volo de romianoj, kaj ankaŭ en la unua juda militribelo de 66 li provis konvinki la judojn kapitulaci; pro tio li estis kompensita de Romio per teritoriaj pligrandigoj. Pri la fino de lia reĝado mankas sufiĉaj informoj kaj ne certas la dato de lia morto.

La Nova Testamento rakontas pri lia renkonto kun Paŭlo de Tarso en la *Agoj* (ĉapitro 26) kie estas dirate ke tiu reĝo trovis Paŭlon senkulpa, sed lin sendis al la supera tribunalo de Romo laŭpete de Paŭlo mem.

Vidu ankaŭ
----------

* Judeo
* Agoj de la Apostoloj
* Herodo Agripo la 1-a

* Kategorio Herodo Agripo la 2-a en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 491071
* GND: 119143364
* LCCN: no2019034867
* VIAF: 250676705, 16159234265003371377, 1357159234587503372093, 48155343863206311157, 398162664547655002619 3274217, 250676705, 16159234265003371377, 1357159234587503372093, 48155343863206311157, 398162664547655002619
* ISNI: 0000 0005 0012 3235
* SUDOC: 252827058
* BNF: 179091422 162960866, 179091422
 |



1. ↑  Prokuratoro