recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mesoko** (en la itala lingvo **Mesocco**, en la germana lingvo ankaŭ **Misox** kaj en la romanĉa lingvo **Mesauc**) estas komunumo de la komunumaro Mesoko kaj la distrikto Moësa en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 1230 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009. Ĝi estas unu el la tri itallingvaj valoj de la kantono Grizono.

Geografio
---------

Mesoko situas sude de San-Bernardino-Pasejo ĉe la bordo de la rivero Moësa, kiu donis sian nomon al la distrikto. La komunumo konsistas el 11 frakcioj, nome la ĉefvilaĝo Mesoko la vilaĝoj San Bernardino sur la pasejkulmino, kaj Andergia, Anzone, Benabbia, Cebbia, Darba, Deira, Logiano, Pian San Giacomo, kaj Spina, krome al la komunumo apartenas multnombraj izolitaj bienoj. Grava rekonilo de la komunumo estas la Kastelo de Mesoko, kies ruino situas sur roko sude de la ĉefvilaĝo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Mesoko limas en nordo al Nufenen, en nordoriento al Splugo, en oriento al Madesimo (Italio), en sudoriento al Campodolcino (Italio), en sudo al Soazza, en sudokcidento al Rossa, en okcidento al Malvaglia (TI), kaj en nordokcidento al Hinterrhein.

Trafiko
-------

San-Bernardino-Pasejo estas grava nord-sud-konekto de Svislando, tra kiu kondukas per tunelo la svisa aŭtovojo A13 kaj super la pasejkulmino la kantona ĉefvojo n-ro 13. Ĝis 1972 Mesoko estis la finhaltejo de fervojlinio al Belinzono. Nun la konekto al la publikatransportreto funkcias per poŝtaŭtolinio de Disentis trans San-Bernardino-Pasejo al Biasca.

Lingvoj
-------

Ĉefa kaj sola oficiala lingvo en Mesoko estas la itala lingvo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Mesoko datiĝas el la jaro 1203 kiel *Mesoco*. Dum mezopoko Mesoko formis unu de la kvar flagoj de la Supera Tribunalo Valo de Mesoko, kiu estis subdividita en kvar deganoj, kiujn gvidis konsulo (nome Crimeo, Cebbia, Andergia kaj Darba). En la jaro 1480 Mesoko aliĝis kune kun Soazza propra voloe al la Griza Federacio. Surbaze de la nova administracia ordo de Kantono Grizono de 1851 Mesoko fariĝis politika komunumo kaj ĉefloko de la samnoma komunumaro (kiu kongruis kun la antaŭa supera tribunalo) en la distrikto Moësa.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumaro Mesoko

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Cesare Santi*: *Mesoko* en *Historia Leksikono de Svislando* (2008-10-31)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mesoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Mesoko
* Mesoko en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Mesoko** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Moësa |
| --- |
| 
**Komunumaro Calanca:** **Arvigo**  •  Braggio  •  Buseno  •  Castaneda  •  Cauco  •  Rossa  •  Santa Maria in Calanca  •  Selma

**Komunumaro Mesoko:** Lostallo  •  **Mesoko**  •  Soazza

**Komunumaro Roveredo:** Cama  •  Grono  •  Leggia  •  **Roveredo**  •  San Vittore  •  Verdabbio |  |

 |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 374072
* GND: 4038784-7
* VIAF: 235905414
* BNF: 121007863
 |
{{Informkesto geografiaĵo|administra unuo
|priskribo de bildo=
|mapo=Guimaras in Philippines (special marker).svg
|priskribo de mapo=Situo de la provinco ene de la Filipinoj
|regiono-ISO =
|mapo lokumilo = 
|kodo = PH-GUI
|ĉefulo = Samuel Gumarin
  
(ekde 30-a de junio 2013)
|ĉefulo tipo = Guberniestro
|kesteroj=

---

AkvejoBohola maro, Pacifiko

---

Koordinatoj10° 34′ 0″ N, 122° 35′ 0″ O (mapo)10.566666666667122.58333333333
 
Plej alta punktoMount Bontoc
 - alteco272 m
Areo604,57 km² (60 457 ha) [+]
Loĝantaro187 842 [+] (1-a de majo 2020)
HorzonoUTC+08:00 [+]
Poŝtkodo5044–5048 [+]

---

|  |
| --- |
| Guimaras (Filipinoj)Guimaras (Filipinoj)DEC |

Map
Guimaras

---

**Vikimedia Komunejo**:  **Guimaras** [+]
**En TTT**: Oficiala retejo [+]

**Guimarás** [gimarAs] - en Esperanto *Gimaroj* - estas insula provinco de la Filipinoj. Ĝia ĉefurbo estas Jordan (Guimaras).

La provinco estas unu el la plej malgrandaj; laŭ la censo de 2015 ĝi havas 174,613 loĝantojn kaj estas loĝantare la 7-a plej malgranda provinco. Laŭ sia areo de 604,7 km² ĝi estas eĉ la 5-a plej malgranda.

Situo de la ĉefurba distrikto
La provinco situas en la Panaja Golfo, inter la pli grandaj insuloj Panajo kaj Negroso. Ĝi estas aparta provinco de la 11-a de majo 1992; antaŭe ĝi apartenis al la provinco Iloilo, nun nord-okcidente de ĝi. La loĝantaroj de la du provincoj parencas, kaj la loĝantoj de Guimaras ĉefe parolas la lingvon iloilan (*Hiligaynon*), sed komprenas ankaŭ la filipinan kaj anglan lingvojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Guimaras en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Provinca Registaro de Guimaras

Provincoj de la Filipinoj

Abrao · Norda Agusano · Suda Agusano · Aklano · Albajo · Antiko · Apajao · Aŭroro · Basilano · Bataano · Batanoj · Batangoj · Bengeto · Bilirano · Boholo · Bukidnono · Bulakano · Cebuo · Norda Davao · Okcidenta Davao ·Orienta Davao · Suda Davao · Dinagata Insularo · Gimaroj · Ifugao · Norda Iloko · Suda Iloko · Iloilo · Isabelo · Kagajano · Kalingo · Nordaj Kamarinoj · Sudaj Kamarinoj · Kamigino · Kapiso · Katanduanoj · Kavito · Kezono · Kirino · Kompostela Valo · Kotabato · Suda Kotabato · La-Unio · Laguno · Norda Lanao · Suda Lanao · Lejteo · Suda Lejteo · Magindanao · Marinduko · Masbato · okcidenta Mindoro · Orienta Mindoro · Okcidenta Misamiso · Orienta Misamiso · Monta Provinco · Okcidenta Negroso · Orienta Negroso · Nova Ekijo · Novaj Biskajoj · Palavano · Pampango · Pangasinano · Rizalo · Romblono · Samaro · Norda Samaro · Orienta Samaro · Saranganio · Sikijoro · Sorsogono · Sultan-Kudarato · Suluo · Norda Surigao · Suda Surigao · (Ŝarif-Kabunsuano, disputata) · Tarlako · Tavi-Tavio · Zambaloj · Norda Zamboango · Suda Zamboango · Zamboango Sibugaja
**Ĝgantija** (malte *Ġgantija*) estas la nomo de du megalitaj temploj sur la insulo Gozo, norde de Malto. En la jaro 1980 ĝi estis deklarita monda heredaĵo de UNESKO.

Historio
--------

Ĝgantija vidata de okcidento
La konstruaĵoj de Ĝgantija estis starigitaj dum la neolitiko (ĉ. -3600 aŭ -2500) kaj ili estas la plej malnovaj kompleksaj religiaj konstruaĵoj, kiuj ekzistas en la mondo kaj travivis ĉirkaŭ la mediteraneo sen esti elrabitaj, detruitaj aŭ enterigitaj.
Tiuj temploj ekzistis jam antaŭ la piramidoj de Egiptio (la unua estis konstruita ĉ. -2750) kaj Stonehenge (starigita inter -3100 kaj -1500). Pro la ĉeesto de statuoj reprezentantaj diinon de fekundeco oni supozas ke tie oni praktikis fekundeckulton. Sed en la malta lingvo la nomo similas al gigantoj kaj laŭ legendo la temploj estis konstruitaj de gigantoj kiel gvatturoj.

Konstrumaniero
--------------

Plano de la templo
La komplekso konsistas el du temploj, el kiuj la pli malgranda aĝas proksimume 150 jarojn malpli ol la pli granda. Ambaŭ temploj konsistas el po kvin apsidoj aranĝitaj en la formo de acerfolioj, kies koridoroj konsistis el triopŝtonegoj (= trilitoj). La temploj estis kovritaj per ŝtupokupoloj.

Situo
-----

La temploj de Ĝgantija situas sur la kulmino de monteto apud la vilaĝo Xagħra. La loko bone atingeblas kaj viziteblas por turistoj.

Fotogalerio
-----------

* Kompleta vido de la templo Kompleta vido de la templo
* La templo de Ġgantija La templo de Ġgantija
* Interno de la megalita templo de Ġgantija Interno de la megalita templo de Ġgantija
* La muroj de Ġgantija faritaj el ŝtonegoj La muroj de Ġgantija faritaj el ŝtonegoj
* Vido de la ekstera muro de Ġgantija Vido de la ekstera muro de Ġgantija

Bibliografio
------------

* Joachim von Freeden: *Malta und die Baukunst seiner Megalithtempel* 1993. ISBN 3-534-11012-9
* Juergen E. Walkowitz: *Das Megalithsyndrom.* Bd. 36 der Beitraege zur Ur- und Frühgeschichte Mitteleuropas, 2003. ISBN 3-930036-70-3

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĝgantija en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Ĝgantija** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* www.schaetze-der-welt.de: la templo de Ĝgantija - 14-minuta filmeto Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine


Monda heredaĵo de UNESKO

36° 2′ 49" n. Br. 14° 16′ 8" ö. L. Mapo
**Karbona monooksido** (kemia formulo: **CO**) estas (en normalaj kondiĉoj) senkolora, senodora gaso. Ĝi estas iomete pli malpeza ol la aero, sed ĝi havas la saman molekulan pezon kiel nitrogeno. Ĝi likviĝas je
−192 °C (81 K) sub atmosfera premo kaj solidiĝas je −205 °C (68 K), kaj en akvo apenaŭ solviĝas.

Ekbrulante, ĝi brulas per blueta flamo al karbona dioksido.

{\displaystyle \mathrm {2\ CO\ +\ O\_{2}\longrightarrow \ 2\ CO\_{2}} }
Ĝi estas bona reduktilo, uzata en la metalurgio. En organometala kemio karbona monooksido funkcias kiel ligento ekzemple al metaloj kiel rodio, tungsteno kaj multaj aliaj.

Por homoj kaj bestoj karbona monooksido estas danĝera veneno, ĉar ĝi ligiĝas al hemoglobino multe pli forte ol la dezirata oksigeno, kaj tiel blokas la transporton de oksigeno en la korpo. Tiu ĉi estas danĝere kiam temas pri fornoj malbone konservitaj, ĉar nekompleta brulado de la fuelo povas formi karbona monooksidon. La nazioj murdis judojn per ĝi antaŭ ol uzi hidrogenan cianidon.

Vidu ankaŭ
----------

* Karbona unuoksido detektilo

* Kategorio Karbona monooksido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Rožmitál |

Koordinatoj: 50° 14′ 21″ N 17° 20′ 42″ O﻿ / ﻿50.23917 °N, 17.34500 °O﻿ / 50.23917; 17.34500 (mapo)

**Rožmitál** (antaŭe ankaŭ *Rožnitál*, germane *Rosenthal*, pole *Rożmital*) estas domaro en Ĉeĥio, loka parto de urbo Zlaté Hory. Ĝi situas 1 km nordoriente de Zlaté Hory, sur deklivoj de monteto Biskupská kupa. Vivas ĉi tie 33 loĝantoj (2021).

Rožmitál situas en katastra teritorio **Zlaté Hory v Jeseníkách**.

Historio
--------

Domaro Rožmitál estis fondita per parceligo de episkopa korto nomata *Marienhof* en la jaro 1786. De komence ĝi estis domaro de urbo Zlaté Hory.

Proksime de la domaro, sur la norda deklivo de monteto Biskupská kupa, ekde la fino de la 18-a jarcento troviĝis ligna kapelo de sankta Antonio sur loko de eksa ermitejo. Ĝi estis deŝirita en la jaro 1970. Ĉe la eksa kapelo fontas fonto de Antonio kaj iom pli norde troviĝis gastejo Antonínov (ger. *Antonihaus*).

Super Rožmitál troviĝas ruinoj de burgo Leuchtenštejn, gardoburgo fondita aŭ de vroclava episkopo Tomáš II. Zaremba, aŭ duko Mikuláš II. Opavský, kiu estis jam en la 15-a jarcento detruuita.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 202 |
| 1880 | 193 |
| 1890 | 195 |
| 1900 | 164 |
| 1910 | 177 |
| 1921 | 144 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 154 |
| 1950 | 91 |
| 1961 | 72 |
| 1970 | 71 |
| 1980 | 52 |
| 1991 | 54 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 50 |
| 2011 | 43 |
| 2021 | 33 |

En Rožmitál estas registritaj 20 adresoj: 19 daŭraj objektoj kaj 1 dumtempa aŭ refreŝigeja objekto. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 19 domoj, el tio 15 daŭre loĝataj.

Fotogalerio
-----------

* KapeletoKapeleto
* Ligna krucoLigna kruco
* Domo ĉe piceoDomo ĉe piceo
* Malnova domoMalnova domo
* Domo kun heĝoDomo kun heĝo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Zlaté Hory (7) |
| --- |
| Dolní Údolí ~ Horní Údolí ~ Ondřejovice ~ Rejvíz ~ Rožmitál ~ Salisov ~ Zlaté Hory |

 |
**Lajos Balázs** [lajoŝ balAĵ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Balázs Lajos György** estas hungara astronomo, altlerneja instruisto. Lia frato estis Béla Árpád Balázs.

Lajos Balázs naskiĝis la  22-an de februaro 1941(nun 1941-02-22) en Losonc (Hungara reĝlando, nuntempa Lučenec en Slovakio).

Biografio
---------

Lajos Balázs akiris fizikistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1965. Li instruis en la universitato en rango privata instruisto, krome li laboris en astronomia instituto, kie baldaŭ li estis institutestro ĝis la emeritiĝo. En 1974 Li kandidatiĝis (CSc), li doktoriĝis (DSc) en 2005 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Lia ĉefa esplorkampo estas la statistikaj fenomenoj en astronomio kaj formiĝo de la steloj. Li edziĝis en 1981 kaj li ricevis premiojn en 1978 kaj 2011.

Elektitaj kontribuoj (ĉiam kunaŭtoro)
-------------------------------------

* *A Very Red Star in the Perseus* (1969)
* *Distribution of Stars of Spectral Types of F7 and Earlier in a Field around NGC 7686* (1985)
* *Anisotropy of the sky distribution of gamma-ray bursts* (1998)
* *A new definition of the intermediate group of gamma-ray bursts* (2006)
* *A giant ring-like structure at 0.78 < z < 0.86 displayed by GRBs* (2015)
* *Mapping the Universe with gamma-ray bursts* (2024)

Memorigiloj
-----------

* asteroido 114991 Balázs (2005)

Fontoj
------

* oficiala paĝo kun foto
* datenoj kun foto
* datenoj hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 860218
 |



* Portalo pri Biografio
**Kastelo Stadtroda** (germane *Schloß Stadtroda*) situas en Stadtroda, Germanujo. 

Jam ĉ. la jaro 1500-a oni raportis pri kastelo en Stadtroda. Ĝin damaĝegis incendio. La nunan aspekton ĝi gajnis inter 1663 kaj 1734. Princo Kristiano Vilhelmo (Saksio-Gotao-Altenburg) kreis kun la edzino Louise grafino de Reuß-Schleiz la kortegan vivon tiean.

De 1780 ĝi servis por diversaj oficistoj. Kiam la nova Dukujo Saksio-Altenburg estiĝis la alvenis en 1828 la duka distriktestro. Inter 1876 ĝis 1900 estis ĝi ĉefsidejo de la Distrikto Roda en de la Dukujo Saksio-Altenburg, poste de la Landkonsilejo Stadtroda kaj de 1920 administrejo de la Landdistrikto Stadtroda. Fine inter 1952 kaj 1994 de la Distrikto Stadtroda. Post la distriktrara reformo en Turingio en 1994 ene estas tribunalo de unua instanco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* paĝo de la unuainstanca tribunalo

* Kategorio Kastelo Stadtroda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Notoj
-----

1. ↑  "Das Schloss Stadtroda"
2. ↑  turistaj informoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859458
 |
**Biblio de Jerusalemo** estas traduko de la Biblio ellaborita sub la direktado de Franca Biblia kaj Arkeologia Lernejo de Jerusalemo, kiu estas kiel sugestas la vortoj, institucio de la francaj katolikoj sub la direktorado de pastroj dominikanoj Marie-Joseph Lagrange. Tekstoj estis kritike elektitaj kaj enkondukoj kun la notoj subskribitaj de la plej famaj kaj kompetentaj specialistoj kiuj tiel elstarigis en la komuna estimo la movan tradukon ke ĝi, siavice, estis tradukita al diversaj lingvoj kaj foje akceptita kaj uzita kiel oficiala Biblio ĉe diversaj Episkoparaj Konferencoj.

La Biblio de Jerusalemo aperis laŭkajere de 1948 ĝis 1955 laŭlonge de 43 publikigaĵoj, ĉiu el kiuj kun siaj franclingvaj tekstoj, enkondukoj kaj notoj. La publiko ĝin povis legi en unika volumo nur en 1956.

La fundamenta tradukcela kriterio estis komparo inter la tekstoj hebreaj, arameaj, grekaj kaj latinaj. Kiam la versioj malakordas, la legantoj pri tio estas informita kaj adresita al la pruvigaj dokumentoj. Kompreneble: la dokumentara aparataro estas aparte publikigita pro ĝia granda maso.

La eldonoj, laŭ diversaj lingvoj, daŭrigis aperi en la sinsekvaj dekoj, kaj samtempe profitis de la ĝisdatigoj sugestitaj de la novaj malkovroj kaj interpretaj hipotezoj.

La centoj novaj tradukoj el la originalaj tekstoj aperintaj en la sinsekvaj jaroj (kiel la Biblio Tob, la latina Nova Vulgato kaj katolikaj kaj protestantaj kaj ortodoksaj ktp) havis atenton al tiu mejloŝtono.

Unuaj bazaj eldonoj
-------------------

* Unua eldono, 1956,
* Dua eldono reviziita, 1973,
* Tria eldono kun imprimaturo (imprimatur): Romo, la 30an de septembro 1999.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Biblio de Jerusalemo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Plan du corpus de textes de la Bible de Jérusalem Arkivigite je 2012-12-18 per Archive.today
* (itale)  Arkivigite je 2014-12-17 per la retarkivo Wayback Machine
* (france)  Arkivigite je 2010-10-26 per la retarkivo Wayback Machine
* (Angle)
* (Hispane)
**Antoine BONDAZ** estas franca esploristo pri Ĉinio, Tajvano, Nord-Koreio kaj Sud-Koreio, kiu laboras por la Fondaĵo por Strategia Esplorado (en).

Biografio
---------

Diplomita de la Instituto pri politikaj studoj de Bordozo en 2011, li studis en la Universitato Hankuk pri fremdaj studoj en Seulo kaj en la nacia Universitato Sun Jatsen en Kaoŝiungo, kaj prezentis en 2015 en la Instituto pri politikaj studoj de Parizo tezon nomigitan « De nesekureco ĝis stabileco: la politiko pri Koreio de Ĉinio de 2009 ĝis 2014 » (*« De l’insécurité à la stabilité : la politique coréenne de la Chine de 2009 à 2014 »*). Li adoptis novklasikan vidpunkton pri internaciaj rilatoj. Antoine Bondaz estas fakulo de la Fondaĵo por Strategia Esplorado, franca pensfabriko konsiderata de Hadrien Desuin kiel novkonservatisma. Liaj studfakoj estas la ekstera politiko de Ĉinio kaj de ambaŭ Koreioj. Li specife atentas pri la strategiaj aferoj en Orienta Azio.

En marto 2021, Antoine Bondaz estis celita de rimarkoj de Lu Shaye, ambasadoro de Ĉinio en Francio, kiu nomis lin "huliganeto" ("*petite frappe*"), "freneza hieno" ("*hyène folle*") kaj "ideologia trolo" ("*troll idéologique*"), post li sin esprimis pri la premadoj efektivigitaj de la ambasadoro sur la interŝanĝa grupo Francio-Tajvano de la franca Senato por malinstigi la membrojn de tiu grupo viziti Tajvanon. Antoine Bondaz ricevis la subtenon de multaj eminentuloj kaj la afero kreskigis la diplomatiajn streĉojn inter Ĉinio kaj Francio.

Verkoj
------

* *Corée du Nord* : *plongée au cœur d'un État totalitaire*, fotografioj, Benjamin Decoin, Vanves : Chêne, 2016 (ISBN 281231561X)
* *L'avenir de la Corée du Nord* kun Juliette Morillot, Institut Diderot, Parizo, 2017, (ISBN 9791093704487)

Notoj kaj referencoj
--------------------

* Tiu artikolo estas traduko de la franclingva artikolo « Antoine Bondaz »

1. ↑  Antoine Bondaz, « De l’insécurité à la stabilité : la politique coréenne de la Chine de 2009 à 2014 », *theses.fr*, la 11-an de decembro 2015
2. ↑  Eloi Thiboud, « Du gaullisme au néo-conservatisme, comment la diplomatie française est devenue atlantiste », *Le Figaro*, la 2-an de junio 2017



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 725029
* GND: 1141330857
* LCCN: no2015161553
* VIAF: 307503087
* ISNI: 0000000459749032
* SUDOC: 176710264
* BNF: 17079030p
 |
***La casa de los espíritus*** (La domo de la spiritoj) estas ĝis nun la plej fama kaj legata verko de la ĉilia verkistino Isabel Allende. Ties adapto al filmo helpis ĝian sukceson. 

Oni multfoje diris, ke tiu unua romano de Isabel Allende —kaj iamaniere aliaj ŝiaj verkoj— ŝuldas multe al la mondo de Gabriel García Márquez kaj ĉefe al lia romano *Cien años de soledad* (Cent jaroj da soleco). Certe ankaŭ en la romano de Allende aperas jarcenta historio de familio kie fortaj sentoj regas la estonton de ties anoj. Nome estas patriarka rolo de avo, belega kaj allogega bildo de avino ĉiovidanta kaj Alba la nepino amema kaj aventurema (simileco kun la membildo de la aŭtoro kaj kun aliaj estontaj ĉefrolulinoj) kiu suferos pro la puĉo de generalo kontraŭ demokrataj aktivuloj. La amato de Alba estos la viktimo. Troigo en priskriboj kaj rakontaĵoj estas ankaŭ heredaĵo de la kolombia romanisto. Tiu enorma mondo plibeligas la rakonton, sed la mondo de García Márquez estas pli magia kaj senmezura. La ĝangalo estas pli proksima de Macondo —la mondo de García Márquez— ol de la pli eŭropeca Ĉilio.
**Biblioteko Juan Régulo Pérez** de Hispana Esperanto-Federacio havas sian sidejon en Madrido. Ĝi portas la nomon de la eldonisto kaj aktivulo Juan Régulo Pérez. Nuna respondeculo de la Biblioteko estas Ana Manero.

La biblioteko enhavas ĉefe esperantajn librojn kaj revuojn jen verkitajn en esperanto, jen iel rilatajn al esperanto kaj ties kulturo eĉ se verkitajn en aliaj lingvoj. Krome, ĝi konservas diskojn, kasedojn, KD-ojn, videojn, turismajn kaj informajn broŝurojn, kaj alian malfacile klaseblan materialon.

Ĝi havas sian originon en la komenco de la sepdekaj jaroj, kiam la tiama sekretariino de la asocio, Inés Gastón, apartigis po unu ekzempleron el la porrecenzaj libroj alvenintaj al la redakcio de Boletín. La kolekto plu kreskis laŭ la jaroj ĉefe per donacoj. En 1998 la biblioteko ricevis la subvencion Biblioteka Apogo Roma kaj Poul Thorsen kaj en 2020 la subvencion Biblioteka Apogo Bachrich.

En 2008 ĝi disponigis rete sian katalogon per la biblioteka programo Openbiblio. En 2016 ĝi migris al pli potenca kaj profesieca mastrumsistemo Koha, kiu permesas kontrolon de aŭtoritatoj kaj dividon de bibliografiaj kaj aŭtoritataj rikordoj per la protokolo Z39-50.

Konekse kun la Biblioteko HEF kreis ciferecan bibliotekon nomatan ***Bitoteko***.

Evoluo de teknikaĵoj permesis al Biblioteko Juan Régulo Pérez krei iom post iom pliajn ret-servojn.

Servoj
------

* **Ret-katalogo**.
* **Bitoteko**, cifereca biblioteko
* **Tradukoteko**, bibliografia datumbazo pri hispani-lingvaj verkoj tradukitaj en esperanton.
* **Virtuala biblioteko**, aliro al ĉiaspecaj elektronikaj dokumentoj (vortaroj, enciklopedioj, revuoj, libroj...) kaj retejoj.
* **Aliaj bibliotekoj**, aliro al la ret-katalogoj de aliaj bibliotekoj, esperantaj aŭ ne, kiuj disponas dokumentojn en aŭ pri esperanto.
* **Bibliotekistejo**, aliro al profesiaj dokumentoj kaj rimedoj.
* **Dulingva informado** pri la biblioteko kaj ties diversaj servoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de la Biblioteko Juan Régulo Pérez Arkivigite je 2021-05-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Ret-katalogo
* Bitoteko Arkivigite je 2021-05-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Tradukoteko
* Virtuala biblioteko Arkivigite je 2021-05-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Aliaj bibliotekoj Arkivigite je 2021-05-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Bibliotekistejo Arkivigite je 2021-05-16 per la retarkivo Wayback Machine
**José María SOUVIRÓN Huelín** (Malago, 1904 - samloke, 1973) estis hispana verkisto, eseisto kaj kritikisto.

Biografio
---------

En 1923, en Malago, li fondis kun José María Hinojosa, Emilio Prados kaj Manuel Altolaguirre la literaturan revuon *Ambos*, kiu publikigis kvar numerojn. En la kolekto de la rilata revuo Litoral li publikigis sian poezian libron *Conjunto* (1928).

Li estis amiko de Pablo Neruda, kun kiu laboris en lia revuo *Caballo Verde para la poesía*, vivis multan tempon ekster Hispanio, nome en Parizo, kie renkontiĝis en 1931 kun Manuel Altolaguirre, kaj, ekde 1941, en Ĉilio, kie Souvirón estis profesoro de Literaturo en la Katolika Universitato de Ĉilio kaj direktoro de la Eldonejo Zig-Zag de Santiago.

Definitive en Hispanio ekde 1953, li laboris en la *Instituto de Cultura Hispánica* de Madrido, kaj iĝis vicdirektoro de la revuo *Cuadernos Hispanoamericanos*, kun Leopoldo Panero, Luis Rosales, kaj José García Nieto. Li publikigis eseojn en *Compromiso y deserción* kaj *Príncipe de este siglo: la literatura moderna y el demonio* (1967). En poezio li iĝis iel novromantikulo.

Laŭ aĝo li estus inter la plej junaj poetoj de la Generacio de la 27-a, sed lia poezio pintis jam en la 1940-aj jaroj pli proksime al la poetoj de la Generacio de la 36-a: Miguel Hernández, Dionisio Ridruejo, Germán Bleiberg, Luis Rosales, Luis Felipe Vivanco, Leopoldo Panero, ktp. kvankam fakte li publikigis poezion jam en 1923 kaj 1928 nome *Górgola* (tiel) kaj *Conjunto* tute ene de la tiama estetiko.

Verkoj
------

### Poezio

* 1923: *Górgola*
* 1928: *Conjunto*
* 1932: *Fuego a bordo* (Ĉilio)
* 1933: *Plural belleza* (Ĉilio)
* 1937: *Romances americanos*
* 1937: *Romances del alcázar*
* 1942: *Olvido apasionado* (Ĉilio)
* 1943: *Del nuevo amor*
* 1948: *Señal de vida* (Madrido)
* 1948: *La ciudad y los días*
* 1948: *Tiempo favorable*
* 1951: *Adorados tormentos*
* 1953: *Canciones de la llegada*
* 1957: *Don Juan el loco*
* 1961: *El solitario y la tierra*
* 1969: *El desalojado*
* 1973: *Poesía entera 1923-1973* (Madrido, antologio)

### Noveloj

* 1935: *Rumor en la ciudad*
* 1945: *La luz no está lejos*
* 1946: *El viento en las ruinas*
* 1950: *Isla para dos*
* 1952: *La danza y el llanto* (Barcelona)
* 1963: *Cristo en Torremolinos*
* 1964: *Un hombre y dos mujeres*

### Eseoj

* 1959: *Compromiso y deserción*
* 1967: *Príncipe de este siglo: la literatura moderna y el demonio*

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo José María Souvirón en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 850473
* GND: 1042666334
* LCCN: no2005110403
* VIAF: 47702982
* ISNI: 0000000063022283
* SUDOC: 08330147X
* BNE: XX1085154
 |
***The Princess Diaries 2: Royal Engagement*** (La taglibroj de la princino: Reĝa engaĝiĝo) estas usona amafera komedia filmo de 2004 kaj la sekvaĵo de la filmo de 2001 nome *The Princess Diaries*. Diference de la unua filmo, tiu ĉi filmo ne estas bazita sur libro.

Plej granda parto de la aktoraro revenis el la unua filmo, inter kiuj Julie Andrews, Anne Hathaway, Héctor Elizondo, Heather Matarazzo, kaj Larry Miller. Garry Marshall revenis al reĝisorado kaj Debra Martin Chase kaj Whitney Houston al produktorado. Novaj roluloj estas Vicgrafo Mabrey (John Rhys-Davies), Lord Nicholas Devereaux (Chris Pine, en sia filmodebuto), kaj Andrew Jacoby (Callum Blue).

La filmo enspezis ĉirkaŭ 134 milionojn da usonaj dolaroj tutmonde kaj ricevis diferencajn opiniojn el kritikistoj. Oni plenis filmi sekvaĵon.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Mia devas iam iĝi reĝino de Genovio kaj prepariĝi por tio. Tamen tio devas okazi pli tuje ol atendite. Krome, amuzaĵoj kaj grandaj malfacilaĵoj ŝanĝos ŝian vivon porĉiame. Sed, estas problemo: la princinoj de Genovio devas edziniĝi antaŭ povi iĝi reĝinoj, kaj ŝajne, Mia ankoraŭ ne pretas por tio kaj ŝi ne kapablas trovi la veran amon. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Anne Hathaway: Mia Thermopolis / Amelia Mignonette Thermopolis Renaldi
* Julie Andrews: Reĝino Clarisse Renaldi
* Héctor Elizondo: Joseph
* Kathleen Marshall: Charlotte Kutaway
* Caroline Goodall: Helen Thermopolis
* Sandra Oh: Vicdirektorino
* Sean O'Bryan: Profesoro Patrick O'Connel
* Larry Miller: Paolo
* John Rhys-Davies: Vicgrafo Mabrey
* Chris Pine: Nicholas Deveraux
* Callum Blue: Andrew Jacoby
* Tom Poston: Lord Palimore
* Joel McCrary: ĉefministro Motaz
* Kim Thomson: Reporter Elsie
* Raven: Asana
* Matthew Walker: kapitano Kip Kelly
* Anna Netrebko: ŝi mem (opera kantistino)

Eksteraj ligiloj
----------------

* The Princess Diaries 2: Royal Engagement en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* The Princess Diaries 2: Royal Engagement en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* en imdb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 861218
 |

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo The Princess Diaries 2: Royal Engagement en la angla Vikipedio.*
**Bitoteko** estas la nomo de la cifereca biblioteko de Hispana Esperanto-Federacio, kies celoj estas kunigi, organizi, konservi kaj diskonigi ĉiaspecajn dokumentojn en Esperanto aŭ pri Esperanto.

Ĝi enhavas bitigitajn dokumentojn el Biblioteko Juan Régulo Pérez kaj aliajn bitnaskitajn, kiel rezulto de la agado de la Federacio. Ĝi konservas ankaŭ dokumentojn el eksteraj fontoj naciaj kaj internaciaj.

La projekto komenciĝis en septembro de 2009  per la iniciato de Ana Manero, kaj Miguel Ángel Sancho. Ili daŭre kunordigas respektive la bibliotekistan kaj la  informadikistan laborojn.

Bitoteko havas du sekciojn: Biblioteko, kiu konsistas el pluraj kolektoj (libroj, sonregistraĵoj, videoj, fotografaĵoj, partituroj, arĥiv-dokumentoj, ktp.) kaj Gazetoteko.

La interfaco estas alirebla en tri lingvoj: Esperanto, hispana kaj angla. Disponeblas helpo por serĉado en Esperanto.

Bitoteko ricevas institucian apogon de la Ministerio pri Kulturo de Hispanio, danke al kiu, ĝi aliĝis al Hispana (projekto de la ministerio, kies celo estas kunigi la bitkolektojn de hispanaj arkivoj, bibliotekoj kaj museoj) en 2012 kaj al Europeana (la publika bita biblioteko de la Eŭropa Unio) en 2013.

Ĝia graveco estas ankaŭ agnoskita en Esperantujo. En 2015 ĝiaj prizorgantoj ricevis de Universala Esperanto-Asocio la Diplomon pri Elstara Agado, kaj en 2016 ĝi ricevis la duan Premion Grabowski.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bitoteko Arkivigite je 2021-05-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Hispana Esperanto-Federacio
* Hispana
* Europeana

Vidu ankaŭ
----------

* Bitoteko.it
* Bitarkivo
* Hispana (bita kolekto)
**Antoine WIERTZ**, surnomita la filozofo kun pentrilo, estas belga pentristo kaj skulptisto naskita en Dinant en 1806 kaj mortinta en 1865 en sia metiejo ĉe la strato Vautier en Bruselo.

*Memportreto ja la aĝo de 18 jaroj* (1824)

La metiejo - muzeo de la strato Vautier
---------------------------------------

« Tiu ĉi metiejo similas al cerbo, kun ĝiaj videblaj pensoj, la grandaĝo miksiĝinta kun bagatelo, kaj tie, inter la helo kaj ombrotruoj, sordidaj fantomoj, terura inkubo. Iom da homa cerbo fluas sur la muroj, fermentanta je vivo kaj penso, kaj alie ĝi ŝajnas rigidigita fare de freneza frapo. Videble, la pentristo apartenas al la raso de la grandaj revokonstruantoj. » (Camille Lemonnier)

La metiejo iĝinta muzeo
Ribela pentristo, fantazia frenezulo, fervorulo kaj ĝisosta idealisto, la famo de Antoine Wiertz estas tiel senmezura kiel lia metiejo-muzeo, kiu troviĝas ĉe la n° 65 de la strato Vautier en Bruselo. La pentraĵoj kiuj pendas de la domkadroj impresas per sia grandeco kaj per sia terura realismo, laŭ la pura tradicio de la esprima kaj monumenta pentroarto. La metiejo, iĝinta muzeo post lia morto, agas kiel magneto por la scivolemuloj sed ankaŭ por la pentristoj kiun volonte loĝas en la Kvartalo Leopoldo. Longtempe, ĝia proksimeco ludas strategian rolon por provi vendi pentraĵojn aŭ akiri mendojn.

* Antoine Wiertz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Antoine Wiertz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 299694
* GND: 122342216
* LCCN: n82107592
* VIAF: 29805786
* ISNI: 0000000110496968
* SUDOC: 085617512
* BNF: 12652592v 14976011t, 12652592v
* BPN: 05073829
* ULAN: 500031572
* NLA: 35658022
* RKD: 84243
* NKC: xx0269966
 |
**Amasfinancado**, ankaŭ konata sub la nomo **svarmfinancado** (angle *crowdfunding*), estas komunuma maniero por financi ideojn aŭ projektojn de unuopuloj aŭ de organizaĵoj. Mono estas kolektita kutime per la Interreto. Ekzemple, la reta versio de Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto estis pagata pere de amasfinancado. Unu el tiuj amasfinancadaj instancoj (CFI) estas leĝe rekonata en 164 landoj kaj donacoj pere de CFI restus senimpoŝtaj. Nur troveblis kelkaj anoncoj rilate al Esperanto.

Vidu ankaŭ
----------

* Akiro de financa subteno (en: *fundraising*)
* Donaco

Referencoj
----------

1. ↑   Definition of Crowdfunding (angle). Alirita 2017-10-23.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Amasfinancado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Amasfinancado, Esperanta Retradio, la 29-a de julio 2017.
* Andrius Tapinas, Amasfinancado por savi la amaskomunikilaron, Unesko-kuriero n-ro 2, julio-septembro 2017, libere elŝutebla.
* Crowdfunding International Arkivigite je 2016-11-22 per la retarkivo Wayback Machine (CFI)
**Sindh** (sinda lingvo: سنڌ, urdua lingvo: سندھ), aŭ **Sindo** esperante, estas unu el la kvar provincoj de Pakistano. Sindh situas sude en la lando, ĉe la bordo de Hinda Oceano, sud-okcidente de la provinco. Sude kaj oriente ĝi limas al Barato, norde al Panĝabo kaj okcidente al Baluĉio. Triono de la 40 miliona loĝantaro loĝas en la ĉefurbo Karaĉio. La pli granda lingvoj en Sindh estas la sinda kaj la urdua. Pli ol 90 % de la loĝantoj estas islamanoj, la aliaj inkludas hinduoj kaj kristanoj.

Ĉefurbo de Sindh estas Karaĉio ekde 1936; iamaj ĉefurboj estis Hajderabado kaj Thatto. La sekvantaj urboj ankaŭ estas sidejoj de distriktoj: Badin, Dadu, Gotki, Hajderabado, Ĥairpur, Ĥanpur, Ĝakobabad, Ĝamŝoro, Kambar, Kandĥot, Karaĉio (kun 6 distriktoj), Kaŝmore, Larkana, Matijari, Mirpur Ĥas, Mirpur Matelo, Mithi, Naŭŝahro Faroze, Navabŝah, Sadikabad, Sangar, Suĝaval, Sukur, Ŝahdadkot, Ŝikarpur, Tando Adam, Tando Alahjar, Tando Muhamad Ĥan, Thatto kaj Umerkot. Oni ankaŭ havas Daharki, Ĥanpur, Kotri kaj Kamber Ali Ĥan, kiuj estas urbegoj sen esti distriktaj sidejoj.

La provinco havas ĉirkaŭ 40 milionojn da loĝantoj, triono el ili loĝas el la ĉefurbo. Administre Sindh estas dividita al 23 distriktoj. Ĝia kodo laŭ ISO 3166-2 estas PK-SD.

Oficiala lingvo estas la sinda, hindeŭropa lingvo skribata per arabaj literoj, parenca al Sanskrito. Laŭ censo el 1998 59,7 % de la loĝantaro parolas ĝin; la urduan parolas 21,1 %, la panĝaban 7,0 % kaj la paŝtuan 4,2 %.

91,3 % de la loĝantoj estas islamanoj. Krome estas 6,5 % da hinduoj kaj 1,0 % da kristanoj.

Geografiaj elementoj
--------------------

* Guddu Akvobaraĵo
* Kotri Akvobaraĵo
* Sukura Akvobaraĵo

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rAdministrado de Pakistano |
| --- |
| Baluĉistano • Nordokcidenta limregiona provinco • Panĝabo • Sindo • Islamabado • Tribaj areoj • Azad Ĝamuo kaj Kaŝmiro • Gilgit-Baltilando | Flago de Pakistano |

 |

* Sindo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sindo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 209057
* GND: 4055082-5
* LCCN: n88193625
* VIAF: 128261350
* BNF: 12067912v
* NKC: ge232027
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Orfa | **Ĉi tiu artikolo estas orfa, ĉar malmultaj aŭ neniuj aliaj artikoloj ligas al ĝi**.

---

Bonvolu enmeti ligilojn al ĉi tiu paĝo el rilataj artikoloj; sugestoj estas troveblaj ĉi tie.Precizigu la daton: {{Orfa|temo|monato jaro}} |

dekstra
**Baskin-Robbins** estas ĉena glaciaĵ-vendejaro fondita de Burt Baskin kaj Irv Robbins kiu produktas glaciaĵojn, establita en 1945 en Glendale (Kalifornio).

La kompanio estas konata pro sia moto pri "31 gustoj", laŭ la ideo ke konsumanto povus havi diferencan guston ĉiutage el unu monato. La moto venis el la reklamentrepreno Carson-Roberts (kiu poste merĝiĝis en Ogilvy & Mather) en 1953. Baskin kaj Robbins kredis ke la homoj povus gustumi diversajn gustojn ĝis trafi tiun kiu plaĉus al oni. La entrepreno enkondukis pli ol 1 000 gustojn ekde 1945.

La kompanio havas sian sidejon en Kantono (Masaĉuseco).

  

Quito Ecuador 2022 Baskin-Robbins

Referencoj
----------

1. ↑   "Our History." Baskin-Robbins' retejo.  Alirita la 28an de Majo 2017.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Baskin-Robbins en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Baskin-Robbins oficiala paĝaro
**András Pál** [andrAŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Pál András** estas hungara astronomo, scienca esploristo.

András Pál naskiĝis la  9-an de januaro 1981(nun 1981-01-09).

Biografio
---------

András Pál maturiĝis en gimnazio, poste li doktoriĝis (Ph.D.) en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2009. Post la diplomo li estis scienca esploristo en la astronomia instituto. Liaj ĉefaj taskoj estas la astronomia instrumentevoluo, datumtraktado, esploro de malgrandaj ĉielaj korpoj en la Sunsistemo, ĉielaj mekanikaj nombraj kalkuloj. Li partoprenis en konstruado de GRBAlpha (la unua hungara astrofizika satelito) aŭ CubeSat, kiu detektas gamaradiojn. En 2012 li fondis grupon, kiu kreis muŝokulan kameraon, kiu konsistas el 19 apartaj kameraoj por observi la ĉielon larĝe. Li ricevis premiojn en 2003 kaj 2009, stipendiojn en 2010 kaj 2012.

Elektitaj kontribuoj (ĉiam kunaŭtoro)
-------------------------------------

* *New Times of Minima of Eclipsing Binary Systems* (2002)
* *Observations and Orbits of Comets* (2015)
* *Science with a Small Two-Band UV-Photometry Mission II: Observations of Stars and Stellar Systems* (2024)

Memorigiloj
-----------

* 11459 Andráspál, (asteroido malkovrita en 1981)

Fontoj
------

* datenoj kun foto
* datenoj kun foto
* datenoj

Referencoj
----------



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 860234
 |


* Portalo pri Biografio
**Jimmy WALES** [ĝimi ŭejlz], ankaŭ konata kiel *Jimbo* [ĝimbo], (naskiĝis la 7-an de aŭgusto, 1966 en Huntsville, Alabamo, Usono) estas interreta entreprenisto kaj la fondinto de Vikipedio.

Vivo
----

Wales estas la filo de komercisto de diversaj etvaroj kaj de instruistino de privata lernejo (*House of Learning*). Jam en la aĝo de kvar jaroj Wales komencis legi kaj ŝatis la 22-voluman *World Book Encyclopedia*, kiun lia patrino aĉetis en 1968 de migranta vendisto. Li ricevis la finlernejan diplomon en privata lernejo *Randolph School*, kiu liatempe jam havis komputilojn.

Li studis financan ekonomion en la Universitato Auburn kaj tie en 1989 ricevis sian bakalaŭran diplomon. Dufoje li komencis doktoriĝi: unue en Universitato de Alabamo, kir li ricevis magistran gradon, poste en la Indiania Universitato Bloomington. Sed li neniam verkis disertacion. En 1994 li eklaboris kiel borsa makleristo por firmao.

En sia libertempo li okupiĝis pri diskutforumoj en la reto, la usenet, kaj precipe pri fakfilozofiaj demandoj. En 1992 li fondis sian unuan forumon, kiun li centre estris. Ĉiuj demandoj iru unue al li, por ke li povu malhelpi eksterfakajn atakojn kaj kaosajn diskutojn. Sed tiu provo fiaskis ĉar la koncernaj demandoj ne povis esti solvitaj unuanime.

Wales estas ano de la skolo "objektivismo", fondita de la aŭtorino Ayn Rand. En 1998 li translokiĝis kun sia edzino Christine, kaj nun li vivas kun ŝi kaj lia filino (naskita en 2001) en Saint Petersburg en Florido. Li ŝatas vetboatumi kaj iri en la naturon.

Entreprenado
------------

Jimmy Wales 2014 on *CeBIT Global Conferences*, Wikipedia Zero
En 1996 Wales fondis, kun du partneroj, la interretan firmaon Bomis. Tie eblas, senpage viziti forumojn pri la temoj amuzado, sporto, scienc-fikcio kaj *babes* (malmulte vestitaj virinoj).

De 1999 ĝis 2001 li gvidis la malferman enciklopedio-projekton Nupedia, poste anstataŭita de Vikipedio. En somero 2003 Wales fondis la komunutilan *Wikimedia Foundation*, kiun li gvidis ĝis oktobro 2006. Tiam la francino Florence Nibart-Devouard transprenis. Sed Wales restis en la estraro de la Fondaĵo.

En 2004 Wales fondis la interretan portalon Wikia, senpaga servo kiu gastigas projektojn kaj forojn pri *wiki*-aĵoj. Tiu ĉi firmao pergajnas per reklamo kaj komercaj vikioj.

En aŭgusto 2008 al Wales estis aljuĝita la premio Quadriga.

Referencoj
----------

1. ↑  Kerstin Kohlenberg: „Die anarchische Wiki-Welt", Die Zeit, 7. September 2006, n-ro 37, S. 17-19.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Jimmy Wales en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jimmy Wales en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Jimmy Wales en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Persona hejmpaĝo
* Hejmpaĝo de Bomis Arkivigite je 2014-08-27 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 28998
* GND: 171494229
* LCCN: no2009117557
* VIAF: 96800423
* ISNI: 0000000070564830
* SUDOC: 169103838
* NKC: pna20221169588
* Toolserver: viaf/96800423
 |
Pri la komunumo
---------------

**Fürstenau** (en la romanĉa lingvo **Farschno**) estas komunumo kaj ĉefloko de la komunumaro Domleschg kaj la distrikto Malantaŭa Rejno en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 353 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Fürstenau situas ĉe la orienta bordo de Malantaŭa Rejno sude de la alfluo de Albulo al ĉi-unua. La komunumo konsistas el la historia urbeto Fürstenau kaj la vilaĝo Fürstenaubruck rekte super la kunfluejo de la du riveroj. La urbeto Fürstenau sin nomas en sia retejo esti *la plej malgranda urbo de la mondo*, tiu honoro tamen verŝajne apartenas al la urbeto Werdenberg en Kantono Sankt-Galo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Fürstenau limas en nordo al Pratval, en nordoriento al Almens, en oriento al Scharans, en sudo al Sils en Domleschg, en sudokcidento al Thusis, kaj en okcidento al Cazis.

Trafiko
-------

Kvankam Fürstenau situas flanke de la gravaj trafikvojoj, ĉar aŭtovojo, fervojo kaj kantona ĉefvojo pasas okcidenten de Malantaŭa Rejno, dum Fürstenau situas oriente de la rivero, ĝi estas bone atingebla per flanka vojo paralele al la kantona ĉefvojo 13 oriente de la rivero. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A13 situas unu kilometron sude de la komunumo en Thusis. La komunumo estas konektita al la publika transportreto per diversaj poŝtaŭtolinioj al la stacidomo de Thusis, Rhäzüns, Almens kaj la stacidomo de Rothenbrunnen.

Historio
--------

La unua dokumentaj mencioj de Fürstenau datiĝas el la jaro 1257 kiel *Fúrstenowo* kaj *Furstinowe*. Imperiestro Karolo la 4-a koncedis en la jaro 1354 al Fürstenau la rajton pri pendumilo kaj bastono (do la superan jurisdikcion) kaj menciis la lokon unuan fojon kiel urbo. La kastelo de Fürstenau estis la administra centro de la episkopa potenco de Koiro en la regiono, kiu en la 15-a jarcento povis pravigi sian senjorecon kontraŭ la Grafoj de Werdenberg. En la jaro 1527 la urbo Fürstenau sin liberaĉetis de la episkopa feŭdo.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj signifoj de Fürstenau

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Jürg Simonett*: *Fürstenau* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-08-15)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fürstenau GR en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Fürstenau[*rompita ligilo*]
* Privata retejo pri la urbo Fürstenau

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Fürstenau** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Malantaŭa Rejno |
| --- |
| 
**Komunumaro Avers:** **Avers**

**Komunumaro Domleschg:** Almens  •  **Fürstenau**  •  Paspels  •  Pratval  •  Rodels  •  Rothenbrunnen  •  Scharans  •  Sils en Domleschg  •  Tomils

**Komunumaro Rheinwald:** **Hinterrhein**  •  Nufenen  •  Splugo  •  Sufers

**Komunumaro Schams:** Andeer  •  Casti-Wergenstein  •  Donat  •  Ferrera  •  Lohn  •  Mathon  •  Rongellen  •  **Zillis-Reischen**

**Komunumaro Thusis:** Cazis  •  Flerden  •  Masein  •  **Thusis**  •  Tschappina  •  Urmein |  |

 |
La **griko** estas nov-greka dialekto. Oni ankoraŭ parolas tiun dialekton en la suda parto de Italio (historia regiono "Magna Grecia", Granda Grekio). La grekoj nomas tiun lingvon **Katoitaliótika** (greke Κατωιταλιώτικα, "suda itala") aŭ **Kalabrian dialekton**.

La du malgrandaj grekaj komunumoj ankoraŭ nun parolantaj ĝin troviĝas en la regionoj de Kalabrio kaj Apulio en areo de Grecia Salentina. La salenta areo konsistas el 9 urbetoj "Grecìa Salentina". En Kalabrio oni nomas tiun areon "Bovesia".

La origino de tiu greka dialekto en Italio (laŭ iuj historiistoj) devenas de la epoko de la greka kolonio "Magna Grecia", Granda Grekio. Tiu itala dialekto tre similas al la greka-dorika dialekto. Dancado, kantoj, muzikaĵoj kaj poemoj en tiu dialekto estas famaj en Italio kaj Grekio.

Laŭ aliaj historiistoj, la griko devenas de la alveno de multaj bizancanoj en Salento kaj Kalabrio dum la Mezepoko, kaj plue aliaj historiistoj kredas ke ambaŭ teorioj ĝustas kaj kunfluis.

La itala parlamento rekonis tiun komunumon kiel "grekan komunumon de la Salento", kiel etnan lingvan grupon.

Ekzemplo de teksto en griko
---------------------------

de *Kalinifta*, grika kanto:

### Grika

Εβώ πάντα σε σένα πενσέω,
γιατί σένα φσυχή μου 'γαπώ,
τσαι που πάω, που σύρνω, που στέω
στην καρδιά μου πάντα σένα βαστώ.
Evò pànta se sèna pensèo,
ghiatì sèna phsikhèy mou gapò,
Tsai pou pào, pou syrno, pou stèo
steyn kardià mou pànta sena vastò.
### moderna greka

Εγώ πάντα εσένα σκέφτομαι,
γιατί εσένα ψυχή μου αγαπώ,
και όπου πάω, όπου σέρνομαι, όπου στέκομαι,
στην καρδιά μου πάντα εσένα βαστώ.
### itala

Io ti penso sempre,  

perché ti amo, anima mia,  

e ovunque andrò, in qualsiasi cosa sarò trascinato, ovunque io mi trovi,  

ti porterò sempre dentro al mio cuore.

### esperanta

Mi ĉiam pensas al Vi,  

ĉar mi amas Vin, animo mia,  

ĉie vi iros, en ĉiuj aĵoj kunportita mi estos, kie ajn estos mi,  

mi portos vin ĉiam en mia koro.

Ligiloj
-------

* Grika milume! Arkivigite je 2005-08-28 per la retarkivo Wayback Machine reta grika komunumo
* Enosi Griko, Coordinazione of Grecìsalenta asocio
* *Magna Graecia* Arkivigite je 2006-03-08 per la retarkivo Wayback Machine forumo di Yahoo! in grika, greka, angla kaj itala

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2005-03-24 per la retarkivo Wayback Machine
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Nová Ves |

Koordinatoj: 50° 29′ 55″ N 13° 15′ 45″ O﻿ / ﻿50.49861 °N, 13.26250 °O﻿ / 50.49861; 13.26250 (mapo)

**Nová Ves** (germane *Neudorf*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, en Ercmontaro, kiu troviĝis en distrikto Chomutov. La vilaĝo estas parto de municipo Hora Svatého Šebestiána. Ĝi troviĝas proksimume dek du kilometroj nordokcidente de Chomutov kaj en supermara alteco ĉirkaŭ 770 metroj. Vivas ĉi tie 113 loĝantoj (2021).

Nová Ves situas en katastra teritorio **Nová Ves u Křimova** kun areo 9,89 km².

Historio
--------

Ĝi estis fondita verŝajne en 13-a kaj la 14-a jarcentŝanĝo fare de Ordeno de germanaj kavaliroj. En la 15-a kaj la 16-a jarcentoj inter ĝi kaj Hora Svatého Šebestiána komenciĝis evolui minado de arĝento kaj aliaj metaloj. Post falo de minadaferoj la ĉefa fonto de vivtenado fariĝis koĉerado kaj bredado de brutaro. Sed fine de la dua mondmilito karakterize sinkis nombro de loĝantoj kaj la agrikultura agado en la ĉirkaŭaĵo iom post iom ĉesis. Estis detruita vico de konstruaĵoj inkluzive de preĝejo, sed kelkajn malplenajn domojn homoj reguligis en refreŝigejan domojn. Ekde la jaro 1960 la vilaĝo estas parto de municipo Hora Svatého Šebestiána.

Naturrilatoj
------------

La nordan kaj la okcidentan deklivojn de monteto Novoveský vrch trafas natura rezervejo fontejo de Chomutovka kaj regiono oriente de ŝoseo I/7 troviĝas en teritorio de Natura parko Bezručovo údolí.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 1 102 |
| 1880 | 1 180 |
| 1890 | 1 201 |
| 1900 | 1 180 |
| 1910 | 1 259 |
| 1921 | 1 249 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 1 422 |
| 1950 | 238 |
| 1961 | 244 |
| 1970 | 152 |
| 1980 | 125 |
| 1991 | 74 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 81 |
| 2011 | 103 |
| 2021 | 113 |

Fotogalerio
-----------

* Domoj en la norda parto de vilaĝoDomoj en la norda parto de vilaĝo
* La meza parto de vilaĝoLa meza parto de vilaĝo
* Fervoja haltejoFervoja haltejo
* Vido de la fervoja haltejoVido de la fervoja haltejo
* Kruco ĉe ŝoseoKruco ĉe ŝoseo
* Penta krucoPenta kruco

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Hora Svatého Šebestiána (2) |
| --- |
| Hora Svatého Šebestiána ~ Nová Ves ~ pereintaj vilaĝoj Jilmová ~ Pohraniční |

 |