recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
la tri maaroj de Daun
la maaro de Gemünden
La **maaro de Gemünden** (germane: „Gemündener Maar") estas la plej norda el la tri *maaroj de Daun*, en tuja apudeco al la urboparto Gemünden de la distrikturbo Daun. Ĝi situas ĉirkaŭ 1,5 km sude de Daun en la mezontaro Eifel en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

La maara lago estas ĉirkaŭ 325 m longa, 300 m larĝa kaj maksimume 38 m profunda. La surfaco estas 7,2 ha. Ĝi aĝas 30.000 jaroj. Ĝi estas la pej malgranda el la tri maaroj de Daun kaj pli juna ol la Schalkenmehrener Maar (okcidenta maara lago kaj orienta seka maaro). La akvonivelo de la maaro estas ĉirkaŭ 406 m super la marnivelo kaj la maara fundo 368 m super mara nivelo. Parton de la lago estas dum somero banejo, kiu negative influas la apudan naturprotektejon.

La maaro ekestis post freatomagma eksplodo aŭ vulkana vaporeksplodo, do ne estas kratera lago. Tiam restis nur mallarĝa terstrio el ardezo, graŭvako kaj sabloŝtono inter la maaro kaj la valo de la rivero Lieser. Sur la vojo ĉirkaŭ la lago oni povas vidi tiujn ŝtonojn el la devonio. Speciale je la nordokcidenta flanko troviĝas multaj elĵetitaj ŝtonoj.

Literaturo
----------

* Werner d´Hein: *Nationaler Geopark Vulkanland Eifel. Ein Natur- und Kulturführer.* Gaasterland-Verlag Düsseldorf 2006, ISBN 3-935873-15-8

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gemündener Maar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Die Schalkenmehrener Maare Arkivigite je 2013-12-04 per la retarkivo Wayback Machine

  

50.17756.8363888888889Koordinatoj: 50° 10′ 39″ N, 6° 50′ 11″ O (mapo)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ordinara fajrdorsulo** |
| --- |
|  |
| Ordinara fajrdorsuloOrdinara fajrdorsulo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pegoformaj *Piciformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Pegedoj *Picidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Dinopium* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***D. javanense*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Dinopium javanense****(Ljungh, 1797) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ordinara fajrdorsulo  |

 |
| v • d • r |

La **ordinara fajrdorsulo** (*Dinopium javanense*) estas birdo de la familio de Pegedoj kaj tribo Picinae kiuj estas loĝantaj reproduktuloj en tropika suda Azio. Ties genro *Dinopium* prenas sian popolan nomon **fajrdorsuloj** el la **orkoloraj dorsoj**, kio ja estas la plej rimarkinda karaktero de la specio.

Habitato
--------

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltaj arbaroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj manglejoj. La specio troviĝas en Bangladeŝo, Brunejo, Kamboĝo, Ĉinio, Barato, Indonezio, Laoso, Malajzio, Birmo, Filipinoj, Singapuro, Tajlando kaj Vjetnamo.

Priskribo
---------

Temas pri mezgranda pegedo, ordorsa kun longaj kaj klaraj nigraj mustaĉaj strioj krom alia traokula kaj tria el la gorĝo. La tri nigraj strioj kontrastas kun la restanta blanka vizaĝo; la traokula strio plilarĝiĝas en malantaŭa kolo, dum la aliaj du kuniĝas laŭlonge de la gorĝo. Maskloj havas ruĝan, dum inoj nigrajn kronojn. La blankaj subaj partoj estas nigroskvamecaj kaj la pugo ruĝa, ambaŭ tre kontrastaj kun la nigra vosto kaj la brilega orkolora dorso, kiu vere montras orkolorajn nuancojn. La beko estas grizeca, pli hela sube. Tiu ĉi specio havas nur tri fingrojn.

* Ordinara fajrdorsulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ordinara fajrdorsulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ordinara fajrdorsulo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Dinopium javanense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  27a Julio 2007.
**Amorfa solido** estas solido en kiu ne estas long-ampleksa ordo de la lokoj de la molekuloj. (Solidoj en kiuj estas long-ampleksa molekula ordo nomiĝas kristalaj solidoj.) Plej multaj klasoj de solidaj materialoj aŭ troviĝas aŭ farebliĝas en amorfa formo. Ekzemple, kutima fenestra vitro estas ceramikaĵo, plej multaj polimeroj estas amorfaj, kaj eĉ amorfaj alojoj fareblas sub specialaj kondiĉoj (ekzemple rapida solidiĝo kaj jona implantado) Vitroj ofte konsideriĝas 'subfridigitaj' likvoj.

Estas multaj manieroj fari amorfan solidon. Se likvo malvarmiĝas sufiĉe rapide por eviti kristaliĝon, amorfa solido nomita vitro formas sub la vitra-transira temperaturo. Amorfaj solidoj produktitaj laŭ aliaj vojoj, tiel kiel jona implantado ne estas, teknike parole, vitroj. Laŭ vulgara lingvaĵo, la termino vitro signifas amorfajn oksidojn, kaj precipe silikatojn (kombinaĵojn bazitajn sur silicio kaj oksigeno). Por eviti konfuzon, aliaj specoj de vitroj ofte terminiĝas per adjunkto, do la termino 'metala vitro' signifas amorfajn metalajn alojojn.

Estas malfacile distingi inter vere amorfa solido kaj kristala solido, en kiu la grandeco de la kristaloj estas tre malgranda (malpli ol du nanometroj). Eĉ amorfaj materialoj havas iom da mallong-ampleksa ordo inter siaj atomaj lokoj (en distanca skalo de proksime unu nanometro). Plue ĉe tre malgrandaj kristaloj, granda frakcio de ties atomoj lokiĝas ĉe aŭ apud la surfaco de la kristalo; reformado de la surfaco kaj interfacaj efikoj distordas la atomajn lokojn, malpliigante la strukturan ordon. Eĉ la plej antaŭaj teknikoj de struktura karakterizado, tiel kiel X-radia difrakto kaj transmisia elektrona mikroskopio, malfacile distingas inter amorfaj kaj kristalaj strukturoj ĉe tiaj ĉi grandecaj skaloj.

La transiro de likva stato al vitro, ĉe temperaturo sub la ekvilibra fandopunkto de la materialo, nomiĝas la vitra transiro. De praktika vidpunkto, la vitre transira temperaturo difiniĝas empirie kiel la temperaturo, ĉe kiu la viskozo de la likvo pliiĝas je certa kvanto (kutime 1013 paskal-sekundoj). La transira temperaturo dependas de la fridiga rapido, kun la vitra transiro okazanta ĉe pli alta temperaturo por pli rapida fridiga rapido. La preciza naturo de la vitra transiro estas objekto de progresanta esploro. Dum estas klare ke la vitra transiro ne estas unuagrada termodinamika transiro, estas debato ĉu ĝi estas plialtgrada transiro, ĉu nur kinetika efiko.

Ekzemploj de amorfaj solidoj estas vitroj kaj plastoj.

* Kategorio Amorfa solido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Naĥiĉevana Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko** aŭ pli mallonge **Naĥiĉevana ASSR** (azerbajĝane *Naxçıvan Muxtar Sovet Sosyalist Respublikası*, ekde la 1940-aj jaroj per cirila alfabeto *Нахчыван Мухтар Совет Сосјалист Республикасы*) estis aŭtonoma respubliko ene de la Azerbajĝana Soveta Socialisma Respubliko (Azerbajĝana SSR), unu el la respublikoj de Sovetunio. Ĝi estis kreita la 16-an de marto 1921 kaj iĝis parto de la Azerbajĝana SSR la 9-an de februaro 1924.

Ekde la 1940-aj jaroj, kiam la azerbajĝana latina alfabeto estis anstataŭigita per cirila, la flago sube montrata maldekstre ne plu uziĝis, sed anstataŭe variaĵo de la flago de Sovetunio, al kies simbolo de stelo kaj falĉilo maldekstre (heraldike dekstre) supre estis aldonita la nomo Нахчыван МССР en oraj literoj kaj malhelblua strio sube (la malhelblua strio idente aperis sur la flago de la Azerbajĝana Soveta Socialisma Respubliko).

Historiaj flagoj
----------------

* Flago de la Naĥiĉevana ASSR enkondukita en 1937 kun azera kaj armena tekstoj. Flago de la Naĥiĉevana ASSR enkondukita en 1937 kun azera kaj armena tekstoj.
* Flago de la Naĥiĉevana ASSR enkondukita proksimume en 1941 kun cirilalfabeta azera teksto Flago de la Naĥiĉevana ASSR enkondukita proksimume en 1941 kun cirilalfabeta azera teksto

* Kategorio Naĥiĉevana Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 564322
* GND: 4314453-6
* LCCN: n82115516
* VIAF: 158300848
 |
**Heinrich George** (vere: *Georg Heinrich Schulz*; naskiĝinta la 9-an de oktobro 1893 en Szczecin, mortinta la 25-an de septembro 1946 en sovetia internigejo de Sachsenhausen) estis germana aktoro kaj reĝisoro. Li estis la patro de la aktoro Götz George.

Vivo
----

George ludis i.a. la rolon de Falstaff en la komedio ŝekspira *La gajaj edzinoj de Windsor* aŭ la ĉefrolon en *Götz von Berlichingen*. Sed li vere tre famiĝis ludante Franz Biberkopf en la filmo *Berlin – Alexanderplatz* (1931, laŭ la romano de Alfred Döblin).

Post la potencakiro nazia George ne distanciĝis politike partoprenante propagandajn filmojn kiel *Hitlerjunge Quex* (1933) aŭ *Jud Süß* (1940). En 1937 li iĝis intendanto de la Berlina Ŝilera Teatrejo. Inter liaj plej bonaj filmoj nombriĝas *Der Postmeister* (1940), kie li denove ludis por si pli tipan, popularan figuron.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Heinrich George en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Heinrich George en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Filmoj de li


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 562464
* GND: 118690507
* LCCN: n93068888
* VIAF: 32259340
* ISNI: 0000 0000 5520 7827
* SUDOC: 086080946
* BNF: 14680917m
* BIBSYS: 2044969
* NKC: js20060818015
 |
El: Hans Christian Andersen: *La princino kaj la porkopaŝtisto*, Vieno 1897
**Heinrich LEFLER** (n. 7-an de novembro 1863 en Vieno, m. 17-an de marto 1919 samloke) estis aŭstra pentristo, grafikisto, scenaranĝisto.

Vivo kaj verkaro
----------------

Heinrich Lefler naskiĝis en Vieno kiel filo de Franz Lefler, kiu ankaŭ estis artisto.

Li studis ekde 1880 ĝis 1884 ĉe la Viena Akademio de Plastikaj Artoj ĉe Christian Griepenkerl, ekde 1884 ĉe la Akademio de Plastikaj Artoj en Munkeno ĉe Nikolaus Gysis kaj Wilhelm von Diez. En 1891 li aniĝis la *Societon de Plastikaj Artistoj de Aŭstrio, Artistodomo*. En 1890 li estis fondomembro de la artistosocieto Hagenbund.

Ekde 1900 ĝis 1903 Lefler estis (sub direktado de Gustav Mahler) teamestro ĉe la Viena Kortegopero. Ekde 1903 ĝis 1910 li tenis profesorpostenon ĉe la Akademio de Plastikaj Artoj. (Por ĉi tiun postenon ankaŭ kandidatiĝis i.a. Gustav Klimt, finfine Heinrich Lefler ricevis ĝin. Unu el siaj lernantoj estis mallongtempe ankaŭ Richard Gerstl). Samtempe Heinrich Lefler estis ekde 1903 teamestro ĉe la *Viena Burgtheater*. Rimarkinde estas, ke Lefler jam en 1902 konceptis scenaranĝojn por la enscenigo de Wagner-opero ĉe la Metropola Operejo en Novjorko, kiuj perŝipe estis liverataj al Novjorko. Multaj publikaĵoj pri la kreado de la artistoduopo Heinrich Lefler - Joseph Urban en la artorevuo "The Studio", agnoskata antaŭ ĉio en la angla-usona lingvoregiono, atestas la tiaman konatecon de la nuntempe forgesitaj artistoj.

Lefler kaj Joseph Urban
-----------------------

La unuan kontakton inter la du artistoj peris ilia komuna amiko, kantisto kaj aktoro Leo Slezak. Urban poste geedziĝis kun la fratino de Lefler, Maria (Mizzi), per kio ekzistis krom amikaj kaj komercaj ankaŭ familiaj ligoj inter la du.

Kune kun sia bofrato Joseph Urban Lefler apartenis al la plej gravaj artistoj de la eŭropa secesio. Ambaŭ artistoj ofte kunlaboris kaj formis ekz. kalendaron aperintan en 1905 kun motivoj el la fabeloj de Grimm.

Vidu ankaŭ
----------

* Ilustraĵo

Literaturo
----------

* P. Pauker: *H. Lefler*. Dissertation, Wien 1962.
* *Die verlorene Moderne: Der Künstlerbund Hagen 1900-1938*. Ausstellungskatalog, Halbturn 1993.
* Heinz Kindermann: *Theatergeschichte Europas*, Bd.1-10
* Eisenberg Ludwig: Das geistige Wien, Wien 1889-1893
* Czeike Felix: Wien-Lexikon
* Eintrag: Lefler, Heinrich. In: Allgemeinen Lexikon der Bildenden Künstler. Band 22, S. 559
* Archiv des Triestingtaler Heimatmuseums Weissenbach

Eksteraj ligiloj
----------------

* Heinrich Lefler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Heinrich Lefler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Informoj pri Heinrich Lefler en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)

* Seite der Stadt Kassel
* Illustrationen von Heinrich Lefler und Josef Urban[*rompita ligilo*], Brüder Grimm Museum, Kassel
* Illustrationen (Die Prinzessin 1897) Arkivigite je 2009-08-01 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 291308
* GND: 116856246
* LCCN: n97872982
* VIAF: 52452340
* ISNI: 0000 0001 1062 734X
* BNF: 143970285
* ULAN: 500079232
* BIBSYS: 9055286
* RKD: 49046
* NKC: xx0080083
 |
Post kiam la britaj trupoj okupis Egiption kaj disbatis la Urabi-movadon, Britio transprenis la kontrolon super la lando sen formala depreno de la Osmana Imperio. La Khedive (subreĝo) de Egipto restis formale vasalo de la Osmanoj.

La brita regado okazis per ĝenerala konsulo, kiu fakte regis en la lando kiel konsilanto de la Khedive. Ekde 1883 ĝis 1907 praktikis tiun funkcion Lordo Cromer. Dum lia regado, Egiptio estis ekonomie alkroĉita al la Brita imperio kaj submetita al ties interesoj. Tiel oni trastrukturis la agrikulturon por produktado de kotono. Tiel baldaŭ la kotono donis 92 % de la egipta eksporto. Tio kaŭzis – krom grandiĝoj, multiĝoj de la grandbienoj -, ke Egipto kiel tradicia eksportanto de grenoj nun devis tiujn importi, por ke la loĝantaro povu sin nutri.

Egiptio perdis samtempe kun la brita okupo ankaŭ la regadon super Sudano pro la Mahdi-ribelo (1882). Sed kiam tiu ribelo estis venkata 1899, Egipto ne povis reakiri sian regadon, sed devis kunregi kun la britoj (kondominiumo).

En 1915 Egiptio iĝis brita protektorato, tiel perdante la lastajn formalajn ligojn al la osmana imperio. Krom tio la britoj realigis militan ekonomion, kio kondukis al larĝa malriĉiĝo de la loĝantaro, ĉar la aĉetpovo de la britaj trupoj altigis la prezojn de la nutraĵoj, sed aliflanke la kotonaj prezoj malaltiĝis pro brita intervencio.

Kiam la britoj obstaklis en 1919 partoprenon de egipta delegacio gvidata far Sad Zaglul (Wafd-Partio) en la Pariza Pac-konferenco, okazis gravaj tumultoj, strikoj kaj bojkoto de britaj produktoj. Je tiu premo, Britio (Allenby) certigis la sendependecon de Egiptio, sed por konservi la britajn interesojn.

* Kategorio Brita regado en Egiptio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Margit Balog,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balog Margit** estas hungara kalvinana pastro, altlerneja instruisto.

Margit Balog naskiĝis en 1956.

Biografio
---------

Margit Balog maturiĝis en kalvinana kolegio en Debrecen. En 1982 ŝi iĝis kalvinana pastro. Ŝi estis stipendia studento de Humboldt-Universitato en Berlino kaj en:Columbia Theological Seminary. Ŝi estis pastro en internulejo de Leányfalu. En 1994 ŝi akiris diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth. Ŝi instruas en rango lektoro en Kalvinana Teologia Universitato de Debrecen.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Előszó Varga István hermeneutikájához* (2000)
* *A lelkésznői hivatás csapdái, avagy egy emberségesebb theologia pastoralis felé* (2000)
* *Zsidó etikai elemek Pseudo-Phokylides költeményében* (2012)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-10-24. Alirita 2020-01-31.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 679131
 |
**Brita Togolando** aŭ **Okcidenta Togolando** estis Mandato de la Ligo de Nacioj en Okcidenta Afriko, en la aktuala Ganao, sub la mandata povo de Unuiĝinta Reĝlando. Ĝi formiĝis efektive en 1916 pro la disdivido de la teritorio okupaciita de la germana protektorato Togolando en du teritorioj, nome la Franca Togolando kaj la Brita Togolando, dum la Unua Mondmilito. En 1922, la Brita Togolando, aktuala regiono Voltao de Ganao, estis metita formale sub brita dominado dum la Franca Togolando, la aktuala ŝtato Togolando, estis metita sub la franca dominado.

Post la Dua Mondmilito, la politika statuso de la Brita Togolando ŝanĝiĝis, ĉar ĝi iĝis Kuratora teritorio de la Unuiĝintaj Nacioj administraciita de Unuiĝinta Reĝlando. Dum la Malkoloniigo de Afriko, okazis referendumo en Brita Togolando en majo 1956 por decidi la estontecon de la teritorio. La plej parto de voĉdonintoj voĉdonis por la unuigo de la teritorio kun la najbara Ora Marbordo, nome kolonio de la brita krono. Malpli ol tri monatojn poste, la du teritorioj unuiĝis formale en decembro 1956, kaj Ora Marbordo sendependiĝis kiel Ganao en marto 1957.

La iama ĉefurbo de Brita Togolando, nome Ho, nun estas la ĉefurbo de la regiono Voltao de Ganao, kiu inkludas grandan parton de la teritorio de la iama mandato. 

Brita Togolando, helverde okcidente de la Franca Togolando

* Kategorio Brita Togolando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Margit Andaházi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Andaházi Margit** estis hungara aktoro. Ŝia familia nomvarianto estis *Andaházy* [andahAzi].

Margit Andaházi  naskiĝis la 10-an de decembro 1923 en Budapeŝto, ŝi mortis la 13-an de decembro 1975 en Budapeŝto (pluraj fontoj havas malĝustan mortan daton!).

Biografio
---------

Margit Andaházi komencis sian aktoran karieron en sia naskiĝurbo en 1945. Inter 1949–1951 ŝi apartenis al Teatro Kisfaludy (Győr), inter 1951–1957 al Teatro Csokonai (Debrecen), inter 1957–1958 al Teatro Madách, inter 1958–1970 al Teatro Szigligeti (Szolnok), fine ŝi revenis al Teatro Madách. En la scenejo ŝi havis ankaŭ kantistajn rolojn. Ŝi ricevis premion en 1966. Ŝi sinmortis.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ŝekspiro:
	+ *Romeo kaj Julieta* (1954) - ina titolrolo
	+ *Somermeznokta sonĝo* - Puck
* Endre Fejes: *Rozsdatemető*, (1965) - Pék Mária (ina ĉefrolo)
* Molière: *Tartuffe*, - Dorina
* Zsigmond Móricz: *Légy jó mindhalálig*, - Nyilas Misi (knaba ĉefrolo)

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Gábor diák* (1955) - Leila
* *Ház a sziklák alatt* (1958)
* *A szélhámosnő* (1963) - patrino de Éva
* *Családi dráma* (1974, televizia filmo) - Juliska

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2013-12-14 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* hungarlingva biografio kun foto
Membroj de la ekspedicio  
Stare: Wollaston, Howard-Bury, Heron, Raeburn.  

Side: Mallory, Wheeler, Bullock, Morshead.
*Brita esplora ekspedicio al Ĉomolungmo de 1921'* (angle *1921 British Mount Everest reconnaissance expedition*) estis la monta ekspedicio por esploradi ĉirkaŭaĵon de Ĉomolungmo kaj priserĉadi eblaj vojojn al pinto kaj fari unuan varapon se la eblo ekzistus. Antaŭ tiu ekspedicio neniu eŭropa esploristo estis pli proksima al Ĉomolungmo ol je 100 km.

Tiam Nepalo estis fermita por alilandanojn. Ili povis aliri al Ĉomolungmo nur el nordo, el Tibeto. Ĉirkaŭaĵo de Ĉomolungmo kaj montaj glaĉeroj lokitaj tie estis praktike malkonata teritorio por eŭropanoj. En la 1921 jaro esploristoj ne havis mapon de Rongbukon Glaĉeron kaj mise pensis ke Orienta Rongbuko ne kontaktas al Ĉefa Rongbuko sed ĝi iras orienten. Kaŭze de ĉi tio, ekspedicio komence iris en Ĉefan Rongbukon el nordo sed ĝi pensis ke vojo al supro tra la glaĉero ne ekzistas. De post ekspedicio altiĝis al Lhakpa La, poste descendis al Orienta Rongbuko.

Referencoj
----------

1. ↑  Murray 1953, p. 5.

Bibliografio
------------

* Murray, W. H. (1953). *The Story of Everest*. J. M. Dent & Sons.

* Kategorio Brita esplora ekspedicio al Ĉomolungmo (1921) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en urbo Bicske (Hungario).

Historio
--------

En 1880 nur kelkaj luteranoj vivis en Bicske, sed en 1903 jam pli ol cent. En la 1920-aj jaroj ili fondis luteranan grupon. En 1933 la luteranoj ricevis areon kaj en la sekva jaro komenciĝis konstruado de la kirko. La kirko estis preta en 1936. Post 3 jaroj orgeno estis aĉetita. Dum la 2-a mondmilito bombo detruis la preĝejon, poste diservoj okazis en la lernejo, poste en la kalvinana kunvenejo, pli poste en la Kalvinana preĝejo (Bicske). La preĝeja rekonstruo finiĝis en 1949. La preĝejo estis renovigita ekstere en 1970, interne post 9 jaroj.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola inter kelkaj arboj kaj arbustoj. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo iomete reliefas. La enirejo estas tra la turo, kies supro estas piramida. Kelkaj larĝaj ŝtupoj kuras al la enirejo. Malantaŭ la navo la kvarlatera absido etendiĝas, kie estas pli malalta kaj pli mallarĝa, ol la navo. Ambaŭ estas kovritaj per selaj tegmentoj.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* 

Malantaŭa parto de la kirko

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Tamás BECK** [tamAŝ bek], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Beck Tamás** estis hungara politikisto, ministro, profesoro, maŝininĝeniero.

Tamás Beck  naskiĝis la 26-an de februaro 1929 en Budapeŝto. Li mortis la 20-an de aŭgusto 2014 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tamás Beck estis teknikisto inter 1948 kaj 1951, dume li lernis en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto kaj ankaŭ en teknika altlernejo en Prago. Post lernado li instruis en teknika akademio, sed en 1952 li havis postenon en ministerio pri malpeza industrio. Inter 1963 kaj 1970 li estis gvidanto de teksaĵuzino, poste li plulernis en Universitato Princeton helpe de ŝtata stipendio. Post lernado li denove gvidis alian teksaĵuzinon. En 1976 li iĝis partiano. En la 1980-aj jaroj li havis jam ankaŭ signifajn partiajn postenojn. Ekde 1982 li instruis en universitato kaj ankaŭ en altlernejo kiel titulara profesoro. Inter 1988 kaj 1990 li estis ministro pri komerco.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
La **Luterana preĝejo** estas religia monumento historia en urbo Ajka (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio pri katolika ligna kirko en Ajka okazis en 1228, pri la luteranoj en 1600. La katolika preĝejo bruldetruiĝis en 1725. Ŝajnas - la luteranoj konstruis lignan preĝejon en 17-a jarcento, poste la reĝo jam permesis stabilajn kirkojn en la tuta lando en la 1781. En tiu jardeko konstruiĝis ŝtona kirko en Ajka. Laŭ la plafona surskribo la konstrujaro estis 1786, la interna pentrado okazis en 1800. En 1801 2 sonoriloj alvenis. Oni supozas, ke la orgeno estis farita en 1825, pli nova en 1876, renovigita en 1910, fine en 1933 la tria orgeno alvenis. La altaro estis kreita en 1900, ties bildo prezentis la Lastan vespermanĝon, la nun videbla Jesuon dum preĝo. En la 2000-aj jaroj pluraj renovigaj laboroj okazis.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola sur pinto de monteto. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La ĉefenirejo funkcias tra la turo, sed estas ankaŭ neuzita enirejo en flanko de la navo. Interne la galerio etendiĝas en 3 flankoj de la navo. La kasona plafono estas pentrita, sed sen ornamaĵoj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto

Navo
Aerfoto

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Reklamo de Mattoni (1906)
**Heinrich barono Mattoni** (11-a de aŭgusto 1830 en Karlovy Vary – 14-a de majo 1910 en la sama urbo) estis entreprenisto kaj industriisto el Karlovy Vary en Bohemio, kies nomo ĝis hodiaŭ portas mineralakvo el Karlovy Vary - Mattoni.

Biografio
---------

Lia patro Karl Mattoni estis municipa konsilanto en Karlovy Vary. Heinrich Mattoni elkreskis en privilegitaj rilatoj kaj estis ricevite al li eminentan klerecon. Fininte la studadon li laboris kelke da jaroj kiel kontisto, respektive kiel vojaĝanta komercisto de kelke da pli grandaj eksportaj entreprenoj en Vieno kaj en Hamburgo. Post dek du jaroj de lernado kaj vojaĝado li revenis ĝis sia naskoloko. Ĉi tie li luigis en la jaro 1856 de urba societo eksportadon de urba minerala akvo kaj tra vaste disbranĉigita sistemo li baldaŭ atingis grandegan marketon. Jam en la jaro 1867 li akiris en luadon ankaŭ eksportadon de kurac-akvo el Fonto de Otto en najbara municipo Kyselka, al kiu li nun povis plene dediĉi sin. En la jaro 1868 li komencis boteligi la akvon en glasajn botelojn, kiu ĝis tiu tempo estis kutime boteligata en argilajn ujojn. La havigis la glasajn botelojn per paperaj etikedoj kun motivo de ruĝa aglino - familia simbolo. Pro akiro de minerala torfejo apud Františkovy Lázně li kreis ankaŭ sukcesan industrion por eluzo de apudaj produktoj de la fontoj, kiel ekz. torfeja kaj fera hidroksido, aŭ torfeja salo. Dank' al siaj sukcesoj kaj eminenta kvalito de siaj produktoj kaj servoj, li estis en la jaro 1870 nomumita "i. kaj r. kortega liveranto de minerala akvo" kaj en la jaro 1898 eĉ *i. kaj r. ĉambrista liveranto* de la imperiestro. Li havis vendejojn en Vieno en stratoj Tuchlauben 12 kaj Maximilianstraße 5 en la 1-a viena distrikto. El la mono enspezitaj pro la vendo de la mineralaj akvoj estis financata konstruado de urbaj banlokoj Lázně Kyselka.

* Kategorio Heinrich Mattoni en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 358351
* GND: 119156350
* VIAF: 35260285
* ISNI: 0000 0000 8909 0110
* NKC: jn20000701186
 |
La **Brita Ugando-programo** estis plano komence de la 20-a jarcento por doni parton de brita Orient-Afriko al judoj kiel nova hejmlando. 

Pri tia plano parolis unue en 1902 la brita kolonisekretario Joseph Chamberlain al Theodor Herzl. Li proponis areon de 5.000 kvadrataj mejloj (ĉ. 12.950 km²) sur la altebenaĵo Mau en la nuntempa Kenjo. La propono estis reago al la pogromoj kontraŭ judoj en Rusujo kaj devis esti rifuĝejo por persekutitaj judoj.

Dum la cionisma kongreso en la jaro 1903 en Bazelo oni oficialigis la proponon. Estiĝis vigla debato. La afrika lando estis nomita *"antaŭŝtupo al la Sankta Lando"*, sed multaj judoj timis, ke la solvo malplifaciligos la vojon al juda ŝtato en Palestino. Antaŭ la voĉdono la rusa delegacio oponiĝis kaj la programo estis rifuzita per 295 kontraŭ 177 voĉoj. 

En la sekva jaro oni sendis tripersonan komision al Mau-ebenaĵo por inspektado. La inspektoroj opiniis la landon tro danĝera, ĉar ekzistis tie leonoj kaj aliaj rabobestoj. Aldone ĝi estis priloĝita de multaj masajoj.

Ricevinte la inspektraporton la kongreso decidis en 1905 ĝentile malakcepti la britan proponon. Iuj judoj konsideris tion mison, kaj la *Jewish Territorialist Organization* (juda teritoria organizaĵo) disiĝis celante fondadon de juda ŝtato ekster Palestino. Malmultaj judoj vere veturis al Kenjo, sed ekloĝis tie en urboj.

Dum la dua mondmilito la propono estis denove farita de Winston Churchill, sed tiam Palestino jam estis elektita kiel juda ŝtato de cionismo.

Vidu ankaŭ
----------

* Madagaskarplano
* Israel Zangwill

Eksteraj ligiloj
----------------

* Virtuala juda biblioteko pri la Ugando-propono (angle)
**Tamás Bárdos** [tamAŝ bArdoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bárdos Tamás** estis hungardevena-usonana kemiisto, profesoro, membro (honora (1983)) de Hungara Scienca Akademio. Lia nomo en Usono estis **Thomas J. Bardos**. Lia patro estis Artúr Bárdos. Li havis tutmondan famon pri esplorado de kancero.

Tamás Bárdos [*rompita ligilo*] naskiĝis la 20-an de julio 1915 en Budapeŝto. Li mortis la 15-an de majo 2012 en Masaĉuseco en Amherst.

Biografio
---------

Tamás Bárdos frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris kemian diplomon en Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato palatino József en 1937, poste li laboris en rafinejo de Almásfüzitő. En la sekvaj jaroj lia familio estis molestita, eĉ lia frato mortis en koncentrejo. En 1946 li migris al Usono, en 1949 li denove akiris kemian diplomon en Universitato Notre Dame, poste li esploris biokemion en universitato en Teksaso. Ekde 1951 li esploris en Ĉikago, kiel laboratoriestro. Ekde 1960 en universitato en Bufalo li esploris la kanceron 50 jarojn, sed li ankaŭ instruis (kelkfoje ankaŭ en aliaj landoj). Li ricevis usonajn premiojn. En sia libertempo li helpis kulturajn movadojn de la usonaj hungaroj.

Fontoj
------

* anglalingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Heinrich HOFFMANN** [hajnriĥ hofman] (naskiĝis la 13-an de junio, 1809 en Frankfurt am Main, mortis la 20-an de septembro 1894 samloke) estis germana kuracisto kaj verkisto.

Ĉar lia granda pasio, la verkado, ne certigus al li sekuran materian estontecon, li konforme al la deziro de sia patro studis medicinon en Heidelberg, Halle (Saale) kaj Parizo, kaj poste laboris en tiu ĉi fako. Samtempe li dediĉis sin al la verkado kaj eldonis ekz. kolekton de poeziaĵoj (*Gedichte*) en la jaro 1842.

Literaturan sukceson Heinrich Hoffmann gajnis tute hazarde: Serĉante kristnaskan donacon por sia 3-jara filo, li konstatis, ke ne haveblis belaj libroj por infanoj tiuaĝaj. Li do ekverkis mem kaj je Kristnasko 1844 la donaco estis preta. Al la eldonado oni tamen devis persvadi la aŭtoron: Probable timante pri sia reputacio kiel serioza kuracisto okupiĝanta pri tiaj infanaĵoj, li publikigis la verkon en 1845 sub la pseŭdonimo *Reimerich Kinderlieb*. La libro, temanta ekzemple pri knabo (la *Struvelpetro* aŭ *Hirthara Petro*) kiu ne volis kombi kaj tondi sian hararon, pri knabino ludanta kun fajro kaj pereanta en la flamoj kaj pri knabo rifuzanta la manĝadon kaj mortanta de subnutrado... tuj famigis la aŭtoron.

En sia kuracista kariero Heinrich Hoffmann estis alte aprezata, ĉar li forte engaĝiĝis por pli humana vivo de psike malsanaj personoj. Precipe li laboris en psikiatria kliniko, aparte pri psike malsanaj infanoj, kaj en Germanio konsideratas unu el la pioniroj de infana kaj adoleskula psikiatrio kaj psikoterapio. Li mortis en sia naskiĝurbo.

En Esperanto aperis
-------------------

*La Struvelpetro* : beletaj rakontoj kaj komikaj bildoj / de Heinrich Hoffmann. Esperanta trad. de Jakob David Applebaum. - Frankfurto ĉe Majno: Literatura Instituto Rütten kaj Loening, 1921. - 24 paĝoj : multaj ilustraĵoj

*La Struvelpetro* : beletaj rakontoj kaj komikaj bildoj / de Heinrich Hoffmann. Esperanta trad. de Jakob David Applebaum. - Kopenhago: Eldonejo TK, [proks. 1971]. - 24 paĝoj : multaj ilustraĵoj   

ISBN 87-87089-02-5

*Hirthara Petro* / El la germana lingvo de Rudolf Fischer. - [Neustadt a.d. Weinstraße]: Meininger, [1988]. - 48 p. : ĉefe
ilustr.  

ISBN 3-87524-077-4

unua paĝo de germanlingva eldono de *La Struvelpetro* el 1858

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Heinrich Hoffmann (verkisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* retejo de muzeo pri li en] Frankfurto ĉe Majno


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 1724
* GND: 11855249X
* LCCN: n79150242
* VIAF: 76317116
* ISNI: 0000 0000 8155 9420
* LIBRIS: 189327
* SUDOC: 026923335
* BNF: 119076246
* MBA: 7e65f2d5-a3ad-41b1-8643-81659d4774fb
* NLA: 35402368
* NDL: 00443540
* BIBSYS: 90096435
* RKD: 290836
* NKC: nlk20000089213
* BNE: XX1542799
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Francis Younghusband
La **Brita ekspedicio al Tibeto** estis atako de la britaj koloniaj fortoj kontraŭ Tibeto en 1904 kontraŭ la supozita kreskanta influo de Rusio.

Antaŭeventoj
------------

Ekde la dua duono de la 19-a jarcento, en Azio okazis brita-rusa konkurado por la influo. Strategia celo de la cara imperio estis la atingo de la „varmaj maroj" tra Turkio, Irano aŭ Afganujo, Hindio. La brita imperio volis obstakli tion per ĉiu rimedo.

La nova brita vicreĝo George Curzon en 1899 konkludis el diversaj informoj, ke Rusio volas akiri influon en Tibeto. Tion montris al li, ke inter la konsilistoj de la dalai-lamao aperis la burjat-mongoldevena monaĥo Agvan Dorĵiev. (Pli poste evidentiĝis, ke Doržijev fakte laboris pri disvastigo de la tibeta budhismo en Rusio.)

Curzon akiris aprobon de Londono por tio, ke li sendu Francis Younghusband al militista ekspedicio al Tibeto, apelaciante al limtrapaso de gruntbovoj.

La bataletoj
------------

Younghusband ekis en julio de 1903, sed oni ne akceptis lian delegacion kaj petis forlason de Tibeto. Younghusband travintrumis kaj ricevis militistan apogon en printenmpo de 1904. Lia armeo nombris 3000 soldatojn, kun modernaj armiloj kaj tiu armeo treege superis la tibetanojn, kiuj batalis per glavoj kaj meĉaj pafiloj. La brita ekspedicia korpuso havis 9 vunditojn, dum mortis 400 tibetanoj.

La 13-a dalai lama, Thubten Gyatso fuĝis en Mongolion, la britaj trupoj enmarŝis Lhason en komenco de aŭgusto.

Rezultoj
--------

Younghusband altrudis tipan malegalan traktaton al Tibeto, kiu alprenis repagon de grandsuma milita rekompenso, malfermis la landon antaŭ la britoj, donis rajton por stacionigo de soldatoj kaj por ekspluato de krudmaterialoj. Dumtempe aliaj internaciaj eventoj fortiris atenton de Britio kaj la lando eĉ ne havis gravajn resursojn.

Pro alproksimiĝo de la vintro, Younghusband forlasis Tibeton kaj forliveris per mulkaravanoj la forŝtelitajn Buddha-statuojn, preĝomaterialojn, pentraĵojn, porcelanojn, librojn kaj manuskriptojn.

Younghusband iĝis Siro kaj ricevis honordoktoran titolon en multaj universitatoj.

* Kategorio Brita ekspedicio al Tibeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lodovico CARDI** (21a de septembro 1559 – 8a de junio 1613), konata ankaŭ kiel **Cigoli**, estis itala pentristo kaj arkitekto de la fino de la periodo de Manierismo kaj komenco de la periodo de Baroko, trejnita kaj aktiva en sia ekkariero en Florenco, kaj kiu vivis la lastajn naŭ jarojn de sia vivo en Romo.

Lodovico Cardi naskiĝis en Villa Castelvecchio di Cigoli, submunicipo de San Miniato, en Toskanio, de kie eliris la nomo laŭ kiu li estas ofte konata. Dekomence, Cigoli trejniĝis en Florenco sub instruo de arda manieristo Alessandro Allori. Poste, influita de la plej elstara el la "Kontraŭ-Manierismaj" pentristoj, nome Santi di Tito, same kiel de Barocci, Cigoli lasis manierismon kaj trempis siajn pentraĵojn per ekspresionismo ofte mankanta el la 16a-jarcenta florenca pentrarto.

Por la roma patrono, Massimo Massimi, li pentris *Ecce Homo* (nunu en Palazzo Pitti). Supozite nekonate por ajna el la pentristoj, du aliaj elstaraj tiutempaj pentristoj, nome Domenico Passignano kaj Caravaggio, ricevis komisiojn de olepentraĵojn pri la sama temo. Tiu verko estis poste portita de Napoleono al Luvro, kaj estis redonita al Florenco en 1815.

Unu el liaj fruaj pentraĵoj estis pri Kaino murdante Abelon. Li poste enposteniĝis ĉe la Grand-Duko en kelkaj verkoj por la Palazzo Pitti, kie li pentris *Venuso kaj Satiruso* kaj *Buĉofero de Isaak*.

Notoj
-----

1. ↑   Chappell, Miles L. "Cigoli, Lodovico". Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press. Alirita la 10an de septembro, 2013.
2. ↑  *Ecce Homo* de CIGOLI Alirita la 23an de majo 2020.

Bibliografio
------------

* Wittkower, Rudolf (1993). "Art and Architecture Italy, 1600-1750". Pelican History of Art. 1980. Penguin Books Ltd. pp. 97–98.
* Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Cigoli". Encyclopædia Britannica. 6 (11a eld.). Cambridge University Press. p. 365.

* Kategorio Cigoli en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 692257
* GND: 119172798
* LCCN: n81106343
* VIAF: 29804962
* ISNI: 0000 0001 0798 6069
* SUDOC: 02737792X
* BNF: 14957377d 119432615, 14957377d
* ULAN: 500115264
* RKD: 16872
* ICCU: RAVV034272
* BNE: XX888573
 |
**Cihuela** [ziŬEla] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la provinco Sorio kaj en la komarko *Campo de Gómara* en la oriento de la provinco.

Geografio
---------

*Campo de Gómara* en la oriento de la provinco Sorio.
Loko de Cihuela en la provinco Sorio.
Ruinoj de la kastelo.
Ŝoseo trapasas la loĝlokon.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 34,15 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 47 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 650 loĝantojn el la 1940-aj jaroj. 

Ĝi distas 62 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Deza, Torrijo de la Cañada, Villalengua, Embid de Ariza, Bordalba kaj Ariza, kelkaj el ili de la provinco Zaragozo, Aragono.

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Birdoprotekta Areo ZEPA konata kiel *Cihuela-Deza*, okupanta 1 734 hektarojn, nome 51 % de la teritorio.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. En 876 estas referenco de konkero fare de Alfonso la 3-a de Asturio de la kastelo de Cihuela kaj aliaj apudaj. Denove tiu loko estis konkerita de kristanoj en 974 kaj definitive en 1136. En 1437 estis pactraktato inter Kastilio kaj Aragono, per kiu Cihuela restis en Kastilio, dum apudaj lokoj en Aragono.

En la 15-a jarcento la kastelo estis de Álvaro de Luna.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), karbominado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la kastelo, la preĝejo, la ermitejo de Sankta Roĥo, tradicia arkitekturo kaj la palaco de la dukoj de Medinaceli.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rCampo de Gómara |
| --- |
| Alconaba• Aldealafuente• Aldealpozo• Aldealseñor• Aldehuela de Periáñez• Aliud• Almajano• Almaluez• Almazul• Almenar de Soria• Bliecos• Buberos• Buitrago• Cabrejas del Campo• Candilichera• Cañamaque• Carabantes• Cihuela• Ciria• Cirujales del Río• Deza• Fuentecantos• Fuentelmonge• Fuentelsaz de Soria• Gómara• Hinojosa del Campo• La Losilla• Los Villares de Soria• Monteagudo de las Vicarías• Narros• Pinilla del Campo• Portillo de Soria• Pozalmuro• Quiñonería• Renieblas• Reznos• Santa María de Huerta• Serón de Nágima• Tajahuerce• Tejado• Torlengua• Torrubia de Soria• Villar del Campo• Villaseca de Arciel |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 350961
* VIAF: 316734456
 |
**Tamás Fazekas** [tamAŝ fazekaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fazekas Tamás** estas hungara kuracisto pri internaj malsanoj, kardiologo, farmakologo, profesoro.

Tamás Fazekas
Tamás Fazekas  naskiĝis la 4-an de majo 1950 en Kiskunfélegyháza.

Biografio
---------

Tamás Fazekas frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Szeged, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 1974. Post siaj studoj li laboris en hospitalo de sia naskiĝurbo duonjaron, poste li revenis al universitata kliniko en Szeged. Li ekzamenis pri internaj malsanoj en 1979, pri kardiologio en 1988, pri farmakologio en 1990, dume li kandidatiĝis (Cs) en 1985. Ekde 1983 li instruas en la kliniko kaj inter 2002 kaj 2010 li estis gastoprofesoro en Universitato de Debrecen. En 2000 li doktoriĝis (DSc). En Universitato Szeged li estis nomumita titulara profesoro en 2006. Dum tiuj jardekoj li studvojaĝis ekzemple en Glasgow, Maastricht, Göteborg. 

Li ricevis premiojn inter 1994 kaj 2009. Li edziĝis en 1982, poste li havis 2 filojn. En 1996 li eksedziĝis.

Elektitaj libroj
----------------

* *Klinikai betegbemutatások. Válogatott fejezetek a belgyógyászatból.* (1989)
* *Magnesium in Biological Systems* (1994)
* *A szívritmuszavarok kezelése. Klinikai bizonyítékok* (2004)
* *Pitvarfibrilláció. A szívizomsejttől a betegágyig.* (2010)
* *Pitvarlebegés* (2013)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto
**Sport Club Corinthians Paulista** estas brazila futbalteamo, kun sidejo en San-Paŭlo. Ĝi estis fondita en 1910.

Himno de la klubo
-----------------

Himno de Corinthians (Esperantigita de Antonio Luís Lourenço dos Santos)

Brave! "Corinthians"!  

Plej grandioza ĉampion',  

Kaj por eterne  

Restas kiel bastion'!

Pasinteco estas la flago,  

Estanteco estas lecion'.  

Figuras inter la unuaj,  

El nia sporto breton'!

Gratifikoj
----------

* **Kluba Mondpokalo de FIFA: 2**

2000, 2012
* **Pokalo Liberigintoj de Ameriko: 1**

2012
* **Repokalo Sudamerika** *(Recopa Sudamericana)*: **1**

2013
* **Brazila ĉampionado:**: 7 fojoj ĉampiono

1990, 1998, 1999, 2005, 2011, 2015, 2017
* **Brazila Pokalo**: 3 fojoj ĉampiono

1995, 2002, 2009
* **San-Paŭla ĉampionado**: 30 fojoj ĉampiono

1914, 1916, 1922-23, 1925, 1928-30, 1937-39, 1941, 1951-52, 1954, 1977, 1979, 1982-83, 1988, 1995, 1997, 1999, 2001, 2003, 2009, 2013, 2017-19
* **Regiona San-Paŭla/Rio-de-Ĵanejra ĉampionado**: 5 fojoj ĉampiono

1950, 1953, 1954, 1966, 2002
* **Brazila Superpokalo**: 1 fojoj ĉampiono

1991

* Corinthians en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Corinthians en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mamie SMITH** (26-an de majo 1883 en Cincinnati, Ohio kiel *Mamie Robinson*; 30-an de oktobro 1946 en Novjorko) estis usona vodevilo-kantistino, dancistino, pianistino kaj aktorino. Ŝi estis la unua, kiu en 1920 surdiskigis kantatan bluson.

Vivo kaj verkado
----------------

Mamie Smith vagadis kun nigrulaj vodevilo- kaj menestrelo-spektakloj, ĝis kiam ŝi en 1913 ekloĝis en Novjorko, kie ŝi laboris kiel kabaredo-kantistino. En 1918 ŝi prezentis en la muzikalo *Made in Harlem* de Perry Bradford.

Ŝelakdisko de Okeh kun „Royal Garden Blues" de Mamie Smith
En 1920 Smith anstataŭis ĉe Okeh Records malsaniĝintan Sophie Tucker, sonregistrante la pecojn *That Thing Called Love* kaj *You Can't Keep A Good Man Down*. Oni invitis ŝin por dua kunsido, je kiu ŝi kaj siaj *Jazz Hounds* surdiskigis la 10an de aŭgusto 1920 la titolojn *Crazy Blues* kaj *It's Right Here For You, If You Don't Get It, 'Tain't No Fault of Mine*. La bando *Jazz Hounds* konsistis tiutempe el Johnny Dunn sur korneto, Dope Andrews sur trombono, Leroy Parker sur violono kaj Willie „The Lion" Smith ĉe piano. 
Krome apartenis al *Jazz Hounds* Buster Bailey, Coleman Hawkins, Cecil Carpenter, Elmer Snowden kaj Bubber Miley.

*Crazy Blues* vendiĝis je la surprizo de ĉiuj kiel unua blusregistraĵoj de nigrula artisto pli ol milionoble ene de jaro. Multaj aĉetintoj estis nigruloj, kiuj konsistigis ĝi tiam pli neatendita merkato. Ĉi tiu neatendita sukceso instigis la diskeldonejojn surdiskigi pluajn ĵazkantistinojn kaj per tio ekigi la eraon de klasika virina bluso. Sekvis pluaj blusregistradoj kaj vojaĝoj tra Usono kaj Eŭropo kun *Mamie Smith & Her Jazz Hounds* kiel ero de la spektaklo "Mamie Smith's Struttin' Along Review". Mamie Smith ricevis la kromnomon "Reĝino de Bluso".

En 1929 Smith ludis rolon en frua sonfilmo, *Jail House Blues*. En 1931 ŝi retiriĝis el la muzik- kaj filmnegoco. Ekde 1939 ŝi denove kunludis en pluraj filmoj. Mamie Smith mortis en 1946 iom longa malsano en Novjorko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mamie Smith en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* Mamie Smith ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Biografio pri Mamie Smith kun fotoj Arkivigite je 2003-06-18 per la retarkivo Wayback Machine (anglalingva)
* Mamie Smith kaj ekzemploj de ŝiaj fruaj sonregistraĵoj Arkivigite je 2018-10-05 per la retarkivo Wayback Machine (anglalingva)

Referencoj
----------

1. ↑  laŭ New Grove Dictionary of Jazz, sed tie markita per demandosigno. Naskiĝdato tamen ankaŭ tie 26-a de majo 1883
2. ↑  Komp. Blues Online Arkivigite je 2003-06-18 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 365658
* LCCN: no94040741
* VIAF: 7584151
* ISNI: 0000 0001 1821 3969
* SUDOC: 196767903
* BNF: 139970987
* MBA: 918aef2a-cce5-4747-a0f0-c33a8ec299cb
* NLA: 36015479
* ICCU: UBOV377693
 |
**Tierz** [TJERZ] estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la centro de la komarko *Hoya de Huesca* (kies ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem nome Ŭesko) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).

Geografio
---------

Ĝia malgranda municipa teritorio estas en la centro de la komarko *Hoya de Huesca*. Ĝi estas iomete oriente kaj tute apude de la provinca kaj komarka ĉefurbo: fakte kaj Quicena kaj Tierz estas du malgrandaj municipoj ambaŭflanke de la nacia ŝoseo N-240 survoje al la enirejo al Ŭesko, nome Quicena norde kaj Tierz sude. Tierz limas kun Quicena, Huesca kaj Bellestar del Flumen.

La loĝloko Tierz mem (467 msm) estas je 6 km oriente de Huesca proksime al la nacia ŝoseo N-240 kiu kondukas al la provinca ĉefurbo borde de la rivero Flumen.

Historio
--------

La loko estis loĝata de islamanoj, poste moriskoj. 

La loko estis konkerita en la 11-a jarcento. En la 16a de aŭgusto 1097 la reĝo Petro la 1-a de Aragono donis al la monaĥejo de Santa Cruz de la Serós la domojn kiujn lia onklino Sanĉa estis posedinta en "Tierz". 

La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Tierz akrigita pro la detruo de la milito: oni malaltiĝis el 282 loĝantoj en 1900 ĝis 174 loĝantoj en 2003, sed jam en la 21-a jarcento pro proksimeco al la provinca ĉefurbo oni konstruis novajn kvartalojn kaj oni plialtiĝis ĝis nunaj 822 loĝantoj (2022).

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealo, vitejoj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo kaj nun funkcioj propraj de dormurbo. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas preĝejo, ermitejo, kaj ekstere naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

1. ↑  (Ubieto Arteta, Colección diplomática de Pedro I, n.º. 35, p. 259)

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

* Kategorio Tierz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813945
 |