recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La termino **libertariano** kutime rilatas al la anoj de
*Libertarianismo* (ankaŭ konata kiel
klasika liberalismo).

Etimologio de la vorto "libertariano"
-------------------------------------

La termino *libertarian* en angla lingvo komence signifis "proponanto de libereco", kaj
oni ankoraŭ povas uzi ĝin por ĉi tiu signifo, en la ĝusta kunteksto. Ĝi
povas esti uzata kontraŭe ol *aŭtokratisto* (politike), aŭ
al proponantoj de determinismo (filozofie),
ktp.

"Libertariano" kiel "anarkiisto"
--------------------------------

Vortoj parencaj al **"libertariano"** ankaŭ estis uzataj en pluraj eŭropaj lingvoj de
anarkiistoj sinonime por la nomo de ilia movado, por klare
eviti la konfuzadon kun la mallaŭdaj uzoj de anarkio kiel
sinonimo por malorganizo. En Esperanto, oni uzas "liberecano".

Same kiel la vorto "anarkiisto", la vorto "libertariano",
almenaŭ en Eŭropo, longe estis sinonima kun la socialisma
speco de anarkiistoj, kiuj ankaŭ estas nomitaj
libertarianismaj socialistoj.
Aliflanke, en Usono, ĝi kutime estis komprenata kiel sinonimo por
individuisma anarkiisto.

"Libertariano" kiel "klasika liberalo"
--------------------------------------

Tamen, en Usono ĝis la 1950-a jardeko, la vorto *libertariano* estis
multege uzata de klasikaj liberaluloj, nur malmultaj
el ili estis anarki-kapitalistoj. Ĉi tiuj klasikaj
liberaluloj penis eviti konfuzon kun la uzoj de la vorto
liberalo, kiu estis tiam vaste uzata por variaj
socialdemokrataj ka eĉ socialismaj partioj
kaj ideologioj. Ja, la maldekstra-anarkiisma
tradicio ne estis forta en Usono, do la vorto ne estis profunde ligita al
maldekstra-anarkiismo, dum ekzistis tradicion de
individuisma anarkiistoj kaj aliaj ne-socialistoj
kaj ne-anarkiistoj kiuj nomis sin mem "libertarianoj" en Usono. La vorto
disvastiĝis al la Usono kaj tiam alia landoj, per la fondado de
cerbumkomitatoj, partioj, ktp.

Tipografia konvencio
--------------------

Iuj anglalingvaj verkistoj ankaŭ sekvas la konvencion por uzi *libertarian* (minuskle)
por signifi ĝeneralan subtenanton de libertarianismo, dum
*Libertarian* (majuskle) rilatas specife al ano de libertarianisma politika
partio.

Vidu ankaŭ
----------

* Aŭstria skolo de ekonomiko
* Kapitalismo
* Libertarianismo | Klasika liberalismo
* Liberalismo
* Anarkiismo | Individuisma anarkiismo | Libertarianisma socialismo | Anarki-kapitalismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2021-03-12 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 
* Arkivigite je 2017-10-05 per la retarkivo Wayback Machine
**Alfred MITTEY** [mite'] (naskiĝis la 26-an de novembro 1873 en Parizo; mortis la 6-an de septembro 1952) estis franca esperantisto kaj literpentristo. Li interesiĝis pri sindikataj aferoj kaj interhelpaj societoj. Li propagandis Esperanton, dum ok jaroj li gvidis kursojn en la Pariza Laborborso.

En 1907 li kunfondis en Parizo grupon *Amicale Espérantiste de Paris* kaj fariĝis komitatano.
En la sama jaro li fondis kun Jacques Camescasse la framasonan loĝion "Esperanto", kiu ekde 1913 apartenis al la Granda Loĝio de Francio *(Grande Loge de France).*
En januaro 1931 li kreis la ĉiulundan tagmanĝon „Agapo" en Parizo, kunvenejon de multaj Esperantistoj.
Dum la 30-a Universala Kongreso de Esperanto en 1938 li kunfondis Denaskan Esperantistaron, kies celo estis "edukigi generaciojn de dulingvaj infanoj", kaj fariĝis ties vicprezidanto.

Referencoj
----------

1. ↑  *La framasona loĝio "Esperanto" en Parizo (2).* En: *Esperanta Numismatiko* 6 (2019), n-ro 3, p. 15.
2. ↑  Nekrologo en Esperanto : revuo internacia : oficiala organo de Universala Esperanto Asocio. Jaro 45, n. 563 (1952), p. 284
3. ↑  *Americale Espérantiste de Paris.* En: *L'Espérantiste* 10 (1907), n-ro 6 (111), p. 135.
4. ↑  *Framasona medalo 1913–2013.* En: *Esperanta Numismatiko* 1 (2014), n-ro 4, p. 13.
5. ↑  *Denaska Esperantistaro.* En: *Esperanto Internacia* 2 (1938), n-ro 10, p. 147.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Departemento Nippes** (kreole: *Nip*) estas la plej nova el la dek departementoj de Haitio. Ĝia nomo estas ankaŭ tiu de du riveroj en ĝi: *Grande Rivière de Nippes* kaj *Petite Rivière de Nippes*.

Ĝi situas sur la norda flanko de la pinto de duoninsulo Tiburon, oriente de departemento Grand'Anse, al kiu ĝi apartenis ĝis 2003. Al Nippes apartenas la duoninsulo *Baradères*, 15 km longa, sed ligita al Hispaniolo nur per terkolo 400 metrojn larĝa. La teritorio de Nippes sud-oriente ampleksas patotenilon ĉ. 15 km longan inter la departementoj Sud kaj Sud-Est, kiu tamen ne atingas la sudan bordon de Tiburon.

Ĝia areo estas 1.219 (laŭ aliaj 1.268) km²; en 2009 oni taksis ĝian loĝantaron je 311.497. Laŭ la areo Nippes estas klare la plej malgranda departemento, laŭ la loĝantaro la dua plej malgranda post Nord-Est. Ĝia kodo laŭ ISO 3166-2 estas HT-NI. Ĝia ĉefurbo estas Miragoâne.

La departemento estas dividita en tri arondismentojn, kiuj konsistas el sume 11 komunumoj:

* **Arondismento Miragoâne** (3 komunumoj):
	1. Miragoâne
	2. Petite-Rivière-de-Nippes
	3. Fonds-des-Nègres
	4. Paillant
* **Arondismento Anse-à-Veau** (5 komunumoj):
	1. Anse-à-Veau
	2. L'Asile
	3. Petit-Trou-de-Nippes
	4. Plaisance-du-Sud
	5. Arnaud
* **Arondismento Barradères** (2 komunumoj):
	1. Barradères
	2. Grand-Boucan

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rHaitio Departementoj de Haitio |
| --- |
| Artibonite •
Centre •
Grand'Anse •
Nippes •
Nord •
Nord-Est •
Nord-Ouest •
Ouest •
Sud •
Sud-Est
  | Blazono de Haitio |

 |

* Kategorio Departemento Nippes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Alfred HETTNER** (6a de aŭgusto, 1859, en Dresdeno – 31a de aŭgusto, 1941, en Hajdelbergo) estis germana geografo.

Li estas konata pro sia koncepto de ĥorologio, nome studo de lokoj kaj regionoj, koncepto kiu influis super kaj Carl O. Sauer kaj Richard Hartshorne. Krom Eŭropo, lia laborkampo koncentriĝis ĉefe en Kolombio, Ĉilio kaj Rusio.

Alfred Hettner, kiu atingis Doktorigon el la Universitato de Strasburgo, estis disĉiplo de Ferdinand von Richthofen kaj Friedrich Ratzel en Lepsiko — kie li atingis habilitigon. Lia libro *Europe* estis publikigita en 1907. Laŭ li, geografio estas ĥorologia scienco aŭ estas studo de regionoj. Hettner malakceptis la komprenon ke geografio estu aŭ ĝenerala aŭ regiona. Geografio kiel aliaj kampoj de lernado devas temi kaj pri unikaj aĵoj (regiona geografio) kaj pri universalaj (ĝenerala geografio), sed la studo de regionoj — speciale en la formo de lia alproksimiĝo al *Länderkunde* — estas la ĉefa fako de geografio. Hettner superrigardis, inter aliaj, la Doktorigojn de Oskar Schmieder, Friedrich Metz kaj Heinrich Schmitthenner.

Verkoj
------

* Methodische Zeit- und Streitfragen, en: Geographische Zeitschrift, Bd. 29 (1923), S. 49-50
* Die Geographie, ihre Geschichte, ihr Wesen und ihre Methoden, Breslau, 1927

* Kategorio Alfred Hettner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 684558
* GND: 118704273
* LCCN: n50082725
* VIAF: 34758435
* ISNI: 0000 0000 8371 5992
* LIBRIS: 242268
* SUDOC: 02889331X
* BNF: 120634653 153859163, 120634653
* NDL: 00536101
* NKC: xx0103004
 |
**Pithampur,** laŭ (hindie **पीथमपुर**) estas industria urbego kaj municipo en centra Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo, en distrikto Dhar. Pithampur apartenas al urbaro de Indaur kaj ĝia kromnomo estas "Detrojto de Barato".

Demografio
----------

Pithampur havis populacion de 126 099 en 2011 kun legopovo 62%.

Geografio
---------

Pithampur situas en montaro 578 metrojn super la marnivelo. Indaur troviĝas 22, distrikta sidejo Dhar 38, Uĝĝen 64, Kargone 88, subŝtata ĉefurbo Bopalo 193, Mumbajo 502, tutlanda ĉefurbo Delhio 687, Kolkato 1303 kilometrojn (aere) .

Ekonomio
--------

Pithampur havas industrian areon, al kiu aldoniĝas loĝkvartaloj. En la industria areo ĉiuspecaj industriaj entreprenoj troviĝas, inter ili la plej fama estas filio de Tata (firmao).

Lingvoj
-------

En Pithampur la ĉefa lingvo estas la hindia lingvo.

Religioj
--------

91% de la populacio estas hinduoj, krome iomete ankaŭ aliaj religioj.

Eduko
-----

En Pithampur la plej alta instruo okazas en instituto.

Trafiko
-------

Aparta fervoja branĉa linio finiĝas ĉe la industria areo. Al la urbego 3 vojoj kuras. La plej proksima flughaveno funkcias en Indaur.

Klimato
-------

Pithampur situas sur limo inter humida subtropika klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen Cwa kaj tropika savana klimato (laŭ Köppen: Aw) kun influoj de musono kaj la montaro. Tri apartaj sezonoj estas: somero, musono kaj vintro. La plenjara pluvokanto varias inter 700-800 mm (ĉefe inter junio-septembro pluvas).

Vidindaĵoj
----------

* hinduaj temploj

Fontoj
------

* WikiTrans
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Francisco José DÁVILA Dorta** (10-a de oktobro 1941 – 9-a de septembro 2004) estis radioamatoro (**EA8EX**) kaj hispana esperantisto, kiu tre aktivis, ĉefe en la insulo Tenerifo.

Li estis fakdelegito de UEA pri astronomio, amatora Esperanto-agado kaj radio-amatorismo en La Laguna (Hispanio). Ĝuste per radioamatorismo li tre agadis per Esperanto, kun la pseŭdonimo "Omar Rajan", kio permesis al li multnombrajn kontaktojn kun esperantistoj de la tuta mondo.

La Konsilantaro el CQ RADIO AMATEUR, hispana radioamatora magazino, kunigita la 4-an de majo 2009, akordis konsenti postmorte al li la "Jaran Radioamatoran Premion 2008" (hispane: *Premio al Radioaficionado del Año 2008*) kiel omaĝon pro lia vasta kaj eksterordinara laboro en la sekcio "Propagando" (hispane: Propagación) de la radioamatora magazino, ekde junio 1983 ĝis septembro 2004. 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 100734
 |
La **pitkarna lingvo** (*„Pitkern"*) estas kreola lingvo parolata en la Pitkarna Insularo, aŭ fakte en la Pitkarna insulo, la sola loĝata insulo de la insularo. La lingvo baziĝas je dialekto de la angla lingvo el la 18-a jarcento, kaj la tahitia lingvo de tiu epoko.

La preskaŭ sama lingvo ankaŭ parolatas fare de la loĝintoj de la Pitkarna insulo, kiuj en 1856 estis translokigitaj al la Norfolkinsulo - tiu lingva variaĵo loke nomatas *„Norfuk"* aŭ *„Norfolk"* (vidu: Norfolka lingvo).

Kodo de la pitkarna lingvo laŭ la normo *ISO 639-3* estas *pih*.

Historio de la lingvo
---------------------

La pitkarnanoj originas de grupo de anglaj viroj, ribelintoj de la ŝipo Bounty [Baŭnti] en 1789, kaj de ties tahitiaj virinoj. Post la ribelo, la maristoj unue velis al Tahitio, kie parto de ili forlasis la ŝipon kaj poste estis malliberigitaj. La resto, gvide de Fletcher Christian, kune kun la pariĝintaj tahitiaj virinoj pluvelis kaj fine setlis en la Pitkarna insulo en la suda parto de la Pacifika Oceano.

Ĉar la maristaro de la ŝipo Bounty ne parolis la tahitian, sed la loĝantaro de Tahitio ankaŭ preskaŭ ne parolis la anglan, ekestis la kreola lingvo *Pitkern*, kies evoluo ekde tiu momento evoluis fakte sendepende de la angla aŭ tahitia lingvoj.

Ekzemploj
---------

|  |  |
| --- | --- |
| Wut-a-way you. | *Good day.* − Bonan tagon. („Kiun vojon vi?") |
| I glad to meet yorley. | *I'm glad to meet you.* − Mi bonŝancas renkonti vin. |
| Where's dem? | *Where are they?* − Kie ili estas? |
| Dar's et. | *That's it.* − Tiel estas / Jen ĉio. |
| Tomolla ha tudder one | *The day after tomorrow* − Postmorgaŭ („Morgaŭ kaj poste unu") |
| Ain't account'n! | *That doesn't count!* − Tio ne kalkuliĝas. |
| Stobb i let I talk. | *Stop and let me say something.* − Ĉesu kaj lasu min diri ion. |
| You tallin' stolly. | *You're lying.* − Vi mensogas. ("Vi rakontas historiojn") |
| Yus plum how poo-oo. | *Your bananas are green.* − Viaj bananoj verdas. („Viaj bananoj kiom naŭzaj".) |
| Berlin es a kapitel a' Doichland. | *Berlin is the capital of Germany.* − Berlino estas la ĉefurbo de Germanio (*"Deutschland"*). |
| About ye gwen? | Kien vi iras? |
| You gwen whihi up suppa? | Ĉu vi ekkuiros vespermanĝon? |
| I nor believe. | Mi ne kredas. |
| Ye like-a sum whettles? | Ĉu vi volas iom da manĝaĵo? |
| Do' mine. | Ne gravas. |
| Wa sing yourley doing? | Kion vi faras? |
| I se gwen ah big shep. | Mi iras al la ŝipo. |
| Humuch shep corl ya? | Kiom ofte venas ŝipojn ĉi tie? |
| Cooshoo! | Bone! |

**Noto:** La ortografio de la pitkarna lingvo ne estas normigita.

* Vikipedio en la Pitkarna lingvo (Reta enciklopedio)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 372708
* GND: 4415402-1
* LCCN: sh85102488
* SUDOC: 027889327
 |
Tributo al Kurt Cobain en Aberdeen.
"Come as You Are" estas kanto de Nirvana.
**Aberdeen** ("Abe din'", aŭ pli precize, laŭ IFA, [ˈæ bɚ diːn]) estas havenurbo en Kantono Haveno Gray, ĉe golfeto ("Grays Harbor") de la usona pacifika bordo. Aberdeen estas fondita de frua setlinto Samuel Benn kiu registris planon en 1884. La loĝantaro nombris 16 461 laŭ la censo de 2000. Ĝi estas la ekonomia centro de Kantono Grays Harbor, situante inter la urboj Hoquiam and Cosmopolis. Aberdeen ofte priskribiĝas kiel la "Pordego de la Olimpia duoninsulo" aŭ kiel la "Akuŝejo de la Grunĝo," pro tio ke Kurt Cobain kaj aliaj fondintoj de Nirvana venis de Aberdeen.

Aberdeno estas la hejmhaveno de la alta ŝipo *Lady Washington*, reproduktita kopio de malpli granda ŝipo uzita de la esploristo Kapitano Robert Gray, kiu stelule rolis en la du kinofilmoj pri la "Piratoj de Karibeo" (*The Curse of the Black Pearl, 2003, kaj* Dead Man's Chest*, 2006.*

Historio
--------

La fruaj setlantoj, kiuj venis al la orienta rando de Grays Harbor en la 1880-aj jaroj nomis la lokon Wishkah, laŭ la proksima rivero. Kelkaj tamen kontraŭstaris la nomon, kaj finfine oni renomis la urbon laŭ la nomo de loko entrepreno, salmo-enladigejo, kiu siavice ricevis sian nomon laŭ la urbo en Skotlando. Proksime situas alia malgranda komunumo, registrita en 1883, kiu nun portas la nomon Wishkah.

Kvankam ĝi nun estas la plej granda kaj konata el la tri urboj ĉe Grays Harbor, en la fruaj jaroj ĝi iom postrestis la najbarojn, Hoquiam kaj Cosmopolis.

Ĝemelurboj
----------

Aberdeen havas du ĝemelurbojn:

* Hakui, Japanio
* Kanazaŭa, Japanio
Alia diskutata demando inter libertarianoj estas enmigrado.

La plimulto de libertarianoj opinias ke registaroj ne devus havi ian ajn aŭtoritaton por decidi la demandon pri kiu rajtas iri kien. Tamen, ili ankaŭ opinias ke individuoj rajtas malpermesi ke homoj transpaŝas trans iliaj privataj posedaĵoj, kaj finfine, ĉiu lando devus esti privataj posedaĵoj.

La disputo estas tial plejparte inter libertarianoj interesataj en registara politiko, supozante ke registaro ekzistas (sendepende de ĉu ĝi devus aŭ ne): kio devus registaroj fari mankante de libera merkato de enmigrado? Iuj libertarianoj argumentas ke ĉar registaro estas tiuprofunde en rabadon per bonfartŝtato, homoj kiuj pligrandigus la rabaĵojn ne devus esti permesata enmigri, aŭ ke ĉar ekzistas iaj specoj de enmigrantoj kiuj estus malakceptataj eĉ sen troa registara intervenado (eĉ se nur okaze de invadanta fremda armeo), sekve registaro devus almenaŭ malakcepti ĉi tiuj enmigrantoj, ĉar ĝi prenis la respondecon por regi enmigradon. Multaj libertarianoj pensas ke la demando estas senrilata al ili, kaj ili celas limigi registaron: se bonfartŝtato estus neakordigebla kun libera enmigrado, sekvus ke bonfartŝtato devus esti forigata, anstataŭ ol enmigrado regata.

Anarki-kapitalistoj eĉ argumentos ke se iuj enmigrantoj devus esti malakceptataj, do la rimedoj por fari tion devus esti redonataj al ĉiuj civitanoj, anstataŭ ol esti monopoligata de la registaro. Ĉiuokaze, anarki-kapitalistoj eble malkonsentas pri la finrezulto de enmigrado, sed ili konsentas ke la optimuma solvo eliĝus de libera merkato je juro kaj protektado.
**Joshua Milton Blahyi** (1970-) estis kruela militgvidanto en la Liberia enlanda milito (1989-1997), kiu murdis milojn da homoj, infanoj. Li havis tiutempe la moknomon generalo "Naked Butt" (**Nuda Pugo**), ĉar li gvidis tute senveste siajn soldatojn, kiuj estis same nudaj aŭ vestitaj kiel virinoj. Liaj soldatoj estis junuloj kiuj estis sub efiko de drogoj kaj alkoholaĵoj. 
Blahyi – laŭ sia atesto – en 1996 abrupte retrovis Dion kaj ekde tiam predikas en la lando per biblio en la mano. 

Li eldiris antaŭ esplora komisiono en 2008, ke li devis oferti homon por ne perdi sian magian potencon. Laŭ lia elparolo, li elŝiris koron de vivanta infano kaj manĝis tion. Li konfesis murdon de 20.000 homoj. Laŭ lia elparolo, aperis antaŭ li Jesuo kaj petis lin ne plu servi la Satanon.

En la lastaj jaroj de la enlanda milito, lian taĉmenton luis militestro Roosevelt Johnston.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 229670
* GND: 1045036331
* LCCN: no2009139223
* VIAF: 282153564
* ISNI: 0000 0003 8889 4469
 |
**Oteapan** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Oteapan. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 120.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 12759 loĝantojn. El tiuj estis 6175 viroj kaj 6584 virinoj. La komunumo havas surfacon de 28 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 0 minutoj norda latitudo kaj 94 gradoj kaj 40 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 50 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 12190 personoj. En la jaro 2000 temis pri 12137, do temis pri kresko / malkresko je -0.09 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 10728 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 928 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2007-02-25 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Abia de las Torres** [Abja delasTOres] estas municipo en la centroriento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*.

Geografio
---------

Loko de Abia de las Torres en la provinco Palencio.
La preĝejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 27,16 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 167 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. Ĝi distas 55 km de Palencio, provinca ĉefurbo, kaj 5 km okcidente de Osorno la Mayor.

Ĝi limas kun Villaprovedo, Espinosa de Villagonzalo, Osorno la Mayor, Villadiezma, Villaherreros, Fuente-Andrino, Castrillo de Villavega kaj Villameriel.

Historio
--------

Estas restaĵoj de antaŭromia setledo, de ŝoseo kaj vilao romiaj.

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Jam en la 12-a jarcento Alfonso la 7-a havigis foruon al Abia egaligante ĉiajn loĝantojn: kastilianoj, frankoj, maŭroj kaj judoj. Regis tiam Abia la grafo Gómez de Lara, kies stirpo posedis la senjorlandon dum ses jacentoj. En 1280, la reĝino doña Urraca fondis tio kio nun estas konata kiel konvento aŭ monaĥinejo de Santa María de los Barrios de Abia, kiu dependis de la Abatejo Las Huelgas de Burgos.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, la tradiciaj vinkeloj, rigardejo al la rivero, kaj ermitejo kun murpentraĵoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

* Sáez Rodríguez, Estanislao (1996). Abia de las Torres en el siglo XVIII. Aproximación histórica y miscelánea. Publicaciones de la Institución Tello Téllez de Meneses Nº. 67, pp. 181-242. ISSN 0210-7317.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771097
 |
**Karolina MICHALCZUK** (naskiĝis la 6-an de decembro 1979 en Brzezice, apud Piaski) – pola boksistino, mondĉampionino de amatorinoj, dufoja ĉampionino de Eŭropo, olimpikistino el 2012. Sportistino de klubo Paco Lublin.

Vivo
----

Ŝi startas en kategorioj ĝis 54 kg kaj 51 kg, kaj pli frue ĝis 57 kg (en tiu ĉi kategorio ŝi akiris arĝenton en ĉampioneco de Eŭropo 2003).

Ĉampionino de Eŭropo el Tønsberg (2005) kaj Mikolajivo (2009).

Gajnintino de bronzaj medaloj en Vejle (2007) kaj Roterdamo (2011).

En 2006 dum mondĉampioneco en Nov-Delhio Michalczuk gajnis arĝentan medalon. Du jarojn poste en Ningbo akiris oran medalon (en kategorio ĝis 54 kg) en mondĉampioneco pri amatora boksado. Tio estis la unua ora medalo en la historio de ĝisnunaj startoj de reprezentantinoj de Pollando en mondĉampioneco. En 2010 en Bridgetown ne sukcesis defendi la titolon de mondĉampionino kaj akiris bronzan medalon, simile kiel en 2012 en Ĉinhŭangdaŭo.

Partoprenantino de Somera Olimpiko 2012. En la unua boksbatalo en kategorio ĝis 51 kg malvenkis kun barata sportistino Mary Kom kaj ne avancis al kvaronfinalo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Karolina Michalczuk, Zawsze lubiłam się bić Mi ĉiam ŝatis interbati
* Film vom Training von Karolina Michalczuk in ihrem Verein Paco Lublin


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 597775
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Numidia abio** |
| --- |
|  |
| Abies numidica en botanika ĝardeno apud Parizo*Abies numidica* en botanika ĝardeno apud Parizo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Pinofitoj *Pinophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Pinopsidoj *Pinopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pinaloj *Pinales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Pinacoj *Pinaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Abio *Abies* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Abies numidica***de Lannoy ex Carrière |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Vundebla** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Numidia abio  |

 |
| v • d • r |

***Abies numidica*** estas arbospecio, trovita nur en Alĝerio. Ĝi estas endemia abio de la mediteraneaj koniferaj kaj miksaj arbaroj de Djebel Babor, la dua plej alta monto (2 400 m) de la Tell-Atlaso.

Priskribo
---------

Tiu palearktisa specio estas mez-granda ĉiamverda arbo, kiu altas ĝis 20–35 m, kun trunka diametro ĝis 1m. La folioj estas pinglecaj, modere platigitaj, 1,5–2,5 cm longaj, 2–3 mm larĝaj kaj 1 mm dikaj, brilante malhel-verdaj kun makulo de verd-blankaj stomoj apud la pinto supre, kaj kun du verd-blankaj zonoj de stomoj sube. La pinto de la folio estas varia, kutime pintigita, sed kelkfoje iomete noĉigita ĉe la pinto, precipe pri malrapide kreskantaj ŝosoj sur maljunaj arboj. La strobiloj estas glaŭk-verdaj kun roza aŭ viola kolornuanco, maturigante brune, 10–20 cm longaj kaj 4 cm larĝaj, kun proksimume 150–200 skvamoj, ĉiu skvamo kun mallonga brakteo (ne videble sur la fermita strobilo) kaj du flugilhavaj semoj; ili disfalas kiam maturaj, por liberigi la semojn.

Ĝi vegetadas je altaltituda mediteranea klimato de 1 800–2 000 m (malofte sub 1 220 m) kun jara precipitaĵo de 1 500–2 000 mm, la plimulto de kiu falas kiel vintra neĝo; la someroj estas varmaj kaj tre sekaj. Ĝi estas tre afina al pinsapo (*Abies pinsapo*), kiu troviĝas pli okcidenten en Rif-Montaro de Maroko kaj en suda Hispanujo.

Kultivado kaj uzadoj
--------------------

Pinglaro
*Abies numidica* foje estas kultivata kiel ornamo arbo en parkoj kaj grandaj ĝardenoj. Ĝi estas aprezita inter abioj por ĝia toleremo kontraŭ sekeco.

Referencoj
----------

1. 1 2 3  angle Farjon, A. (1990). *Pinaceae*. Drawings and Descriptions of the Genera. *Koeltz Scientific Books*, ISBN 3-87429-298-3.
2. ↑  angle Conifer Specialist Group (1998). Abies numidica Arkivigite je 2008-07-17 per la retarkivo Wayback Machine. Elŝutita je 10 julio 2007.

Bibliografio
------------

* france Debazac, E.F. 1964 : Manuel des conifères, *École Nationale des Eaux et Forêts*, Nancy, 172 pp. p. 33.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
**Frank BRIDGE** (n. 26-an de februaro 1879 en Brighton; m. 10-an de januaro 1941 en Eastbourne) estis angla komponisto, vjolisto kaj dirigento kaj nun validas malgraŭ ne nepre ampleksa verkaro kiel unu el la plej gravaj komponistoj de Anglio.

Kariero
-------

Frank Bridge komencis sian karieron kiel probodirigento de diversaj ĉambrorkestroj. Post kiam Henry Wood pli kaj pli ofte komisiis lin por la direktado de diversaj liberaeraj koncertoj, ties famo pliiĝis. Bridge ankaŭ estis muzikinstruisto, lia verŝajne plej grava lernanto estis Benjamin Britten

Verkaro
-------

Bridge precipe verkis ĉambromuzikon kaj kelkajn grandensemblajn orkestraĵojn, komence de laŭtradicia stilo, iom post iom tamen liaj komponaĵoj surmontras pli kaj pli modernajn strukturojn. Dum kiam lia frua komponaĵo *The Sea* (tonpoemo) pompe prezentas la maron en ĉiuj eblaj koloroj kaj facetoj ekde tragika ĝis idilia, lia malfrua komponaĵo *Enter Spring* (tonpoemo) prezentas klarajn paralelojn al dekdutonismo de Arnold Schönberg.

Orkestrokomponaĵoj
------------------

* The Sea
* Dance Rhapsody
* Summer
* Isabella
* A Prayer (Thomas a Kempis) für Chor und Orchester
* Overture Rebus
* Enter Spring
* There is a willow grows aslant a brook
* Oration, Concerto for cello and orchestra

* Kategorio Frank Bridge en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 281010
* GND: 118857142
* LCCN: n81009699
* VIAF: 22326671
* ISNI: 0000 0001 0878 5613
* LIBRIS: 42907
* SUDOC: 081260458
* BNF: 13891849m
* MBA: 9e42300c-959a-4f73-89cd-8003b71eb85a
* NDL: 01061657
* NKC: xx0053538
* ICCU: REAV098330
* BNE: XX5307044
 |
**(Internacia) Ruĝa Helpo** estis komunista helporganizo por financa, morala, jura apogo de movadanoj kaj ties familianoj, viktimoj de faŝismoj. Ĝia unua konferenco okazis en julio de 1924 en Moskvo kaj ĝin partoprenis delegitoj de 22 landoj. La dua konferenco okazis en 1927, la sola monda konferenco okazis en 1932, tiam ĝi havis landajn organizojn en 70 landoj. Plej konataj gvidantoj de la organizo estis J. Marchlewski, Clara Zetkin, J. D. Stasova.

Ĝi estis fondita en 1922 je deklaro de la 4-a Komunista Internacio. La Ruĝa Helpo apogis per nutraĵo kaj mono la familianojn de la arestitaj, enprizonigitaj komunistoj.

Ĝi havis centran gazeton kun nomo MOPR (1927–1933).

La Ruĝa Helpo agadis, kolektis kaŝe monon en multaj landoj. Ĝi ĉesis kaj aliĝis en 1947 al Ruĝa Kruco / Ruĝa Krescento, sed ekz. en Germanio oni refondis organizon kun simila nomo kaj celoj en la 1970-aj jaroj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Internacia Ruĝa Helpo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* germana Ruĝa Helpo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 101890
* GND: 125664-6
* LCCN: n80113977
* VIAF: 97122764
* SUDOC: 157888959
* BNF: 16634336f
* NDL: 00336149
* NKC: uk2011657556
* BNE: XX93026
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Frank Reginald BANHAM** (benem), (ps. **Robo**), (naskiĝis 11-an de aprilo 1898 en Lowestoft (Britio), mortis la 30-an de aŭgusto 1974 Melburno, Aŭstralio) estis angla esperantisto transloĝinta en Aŭstralion, korektisto.

Li esperantistiĝis en 1921 kaj estis unu el la plej elstaraj agantoj en la aŭstralia Movado. Frank Reginald Banham alvenis Aŭstralion en decembro 1914; akiris diplomon de BEA, 1926; surprenis redaktorecon de *La Suda Kruco* en aprilo 1929. Verkaĵoj: originalaj kaj tradukitaj artikoloj kaj skizoj en LSK de okt. 1927. Lingvaj artikoloj en Esperanto-gazetoj, prop. artikoloj en la taggazeto *The Age* (Melbourne). Edziĝis februaron 1931 kun *Hilda Dawes*, diplomito de Brita Esperanto-Asocio. Kunlaboranto de *Enciklopedio de Esperanto*. El liaj tradukoj kompletigitaj per originaloj estis kompilita tradukista kurso por esperantigi anglajn tekstojn.

Verkoj
------

* *A translation course in Esperanto for advanced students* (1979, 1999)

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Enciklopedio de Esperanto*/B en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
**Amacueca** estas unu el la 124 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Amacueca*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 004.

Geografio
---------

**Amacueca** apartenas al la regiono Sur. Al tiu regiono entute apartenas 16 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5065 loĝantojn. El tiuj estis 2376 viroj kaj 2689 virinoj. La komunumo havas surfacon de 147,38 km². La meza alteco estas 1430 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 28,5 C. En la komunumo estas 578,3 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1527 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1359 estis alfabetoj kaj 168 analfabetoj. Do 11 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 1735 virinoj. El tiuj estis 1560 alfabetoj kaj 172 analfabetoj. Do 9,91 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Amacueca vivis 4543 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 2 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,044 %en la koncerna jaro de la loĝantaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Amacueca Arkivigite je 2005-01-01 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**József CSÁKI-MARONYÁK** [jOĵef ĉAki-maronjAk], hungare **Csáki-Maronyák József,** Esperante **Jozefo Csáki-Maronyák** (naskiĝis la 11-an de marto 1910 en Orosháza, mortis la 29-an de januaro 2009 en Budapeŝto)
estis hungara pentristo, instruisto kaj profesoro.

Biografio
---------

József Csáki-Maronyák frekventis gimnazion en Szeged, ĉeflernejon en Budapeŝto, kie li lernis pentradon de Gyula Rudnay inter 1929-1934. Poste li vizitis Bulgarion, Parizon, Munkenon, Napolon, post la 2-a mondmilito Sovetunion. Li instruis en mezlernejo, poste en ĉeflernejo. En 1954 li edziĝis baldaŭe havanta 2 filinojn. Depost 1956 li nur pentradis, parte en Budapeŝto, parte en Tihany. Li ricevis premion Kossuth en 1952, pli frue kaj poste ankaŭ po unu aliajn premiojn.

Liaj solaj ekspozicioj (elekto)
-------------------------------

* 1931, 1951, 1960, 1980, 1989 Budapeŝto
* 1963 Romo
* 1968 Szolnok
* 1976 Eger
* 1982 Pécs

Liaj komunaj ekspozicioj (elekto)
---------------------------------

* 1955, 1957, 1960, 1969, 1985 Budapeŝto
* 1981 Székesfehérvár

Verkaro (elekto)
----------------

* diversaj portretoj, ekzemple *Horthy Miklós* (Miklós Horthy), *Rákosi Mátyás* (Mátyás Rákosi), *Móricz Zsigmond* (Zsigmond Móricz), *Zoltán Kodály* (Zoltán Kodály)
* aliaj pentraĵoj

Liaj disĉiploj
--------------

* Róbert Wegenast

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
**József Cherny,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Cherny József** estis hungara katolika pastro, benediktana monaĥo, advokato, altlerneja instruisto.

József Cherny naskiĝis la 28-an de januaro 1812 en Szakolca (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Skalica en Slovakio), li mortis la 12-an de aŭgusto 1886 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Cherny frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj en Esztergom. Li aliĝis al la benediktanoj en 1828 en Győrszentmárton kaj en la sama loko li studis plu. Tamen post kelkaj jaroj li forlasis la eklezian ordenon kaj akiris juran diplomon en Jura Akademio (Győr), poste jam advokatan diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Post siaj studoj li estis komence ĉefamilia edukisto, poste notario de Szentes, poste li instruis en liceo de Temeŝvaro. Inter 1848 kaj 1860 li estis advokato en Kassa, poste li instruis jaron en Reĝa Jura Akademio (Kassa), inter 1861-1863 en Reĝa Jura Akademio (Pozsony), fine en la jam menciita universitato. Inter 1867 kaj 1870 li estis dekano.

Liaj kontribuoj
---------------

* *Beszéd, melyet 1867-ben a m. tud. egyetem jogi...* (1867)
* *Emlékbeszéd néhai Vizkelety Ferencz volt egyetemi rendes jogtanár felett* (1876)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697642
 |
**Alfred Manessier** (naskiĝinta la 5-an de decembro 1911 en Saint-Ouen ĉe la rivero Somme; mortinta la 1-an de aŭgusto 1993 en Orleano) estis franca pentristo kaj vitralisto.

Vivo
----

Manessier enskribiĝis en 1926 komence por la arĥitektura klaso de la lernejo de bildarto en Amiens. De 1929 ĝis 1933 sekvis artostudo ĉe la altlernejo por bildartoj en Parizo, kie li krom tio faris studojn en la Luvro. En 1935 li fariĝis ĉe la Akademio Ranson lernanto de Roger Bissière kaj amikiĝis kun Jean Le Moal. Baldaŭ li sin turnis al la kubismo, sed pli malfrue ankaŭ superrealismaj influoj eniris en lian verkadon. En 1938 li ekloĝis en Parizo, partoprenis de 1942 ĝis 1949 ĉiujare la „Salonon de Aŭtuno", en 1943 la „Salonon de Majo", kies kunfondinto li estis, same kiel en 1944 la „Salonon de la Liberiĝo" en la Nacia Muzeo de Moderna Arto en Parizo. Li estis membro de la Asocio de Verkistoj kaj Artistoj Revoluciaj AEAR.

Post restado en la trapistomonaĥejo *La Grande Trappe* en Soligny-la-Trappe li svingiĝis en sia verkado al religiaj temoj. Li preferis brilajn kolorojn kun mozaikaj strukturoj, kiujn surmetis esprimpovaj liniaj formsignoj; de ĉi tiu punkto li alvenis al la vitropentrado. Li ekzemple fasonis la fenestrojn de la kripto de la preĝejo Sankta Gereono en Kolonjo, de la kripto de la katedralo de Essen, la fenestrojn de la preĝejo Ĉiuj Sanktuloj en Bazelo kaj de la preĝejo Nia Kara Sinjorino en Bremeno.

En la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj Manessier apartenis al la plej gravaj reprezentantoj de la Nova Skolo de Parizo. La strukturo de lia pentrado fariĝis pli maldensa je eĉ pli intensa kolorado, al kio kontribuis ankaŭ vojaĝaj impresoj el Provenco, el Hispanujo kaj el Nederlando. La pentraĵo *La dornokrono* (1950) en la „Nacia Muzeo de Moderna Arto" reprezentas ĉi tiun verkofazon. Vojaĝo tra Hispanujo en 1966 efikis pluan harmoniigon kaj la komencon de pentraĵoserio laŭ stilo de la Poezia Abstrakteco (*Kampara fsto*, 1974).

Alfred Manessier apartenis en Francujo al la majstro de la abstraktado. En la jaro 1993 li mortis en la nokto de la 31-a de julio al la 1-a de aŭgusto pro la konsekvencoj de trafikakcidento. Li estis entombigata en sia naskiĝloko Saint-Ouen (Somme).

Literaturo
----------

* Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen (eldoninto): *Einblicke. Das 20. Jahrhundert in der Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, Düsseldorf*, Hatje Cantz Verlag, Ostfildern-Ruit 2000; ISBN 3-7757-0853-7
* Manessier – Lumières du Nord, La Renaissance du Livre, ISBN 2-8046-0421-7 (*Fonto: Kunstarchiv Werner Kittel im Zentralarchiv der Staatlichen Museen zu Berlin*)
* Werner Schmalenbach (eldoninto): *Alfred Manessier*, Kestner-Gesellschaft, Hanovro 1958.

Referencoj
----------

1. ↑  *Manessier*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Alfred Manessier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Alfred Manessier en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Vitraloj de la preĝejo Nia Kara Sinjorino en Bremen


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 489573
* GND: 118730614
* LCCN: n84066931
* VIAF: 59086111
* ISNI: 0000 0000 6628 9995
* SUDOC: 027005682
* BNF: 11914237x
* ULAN: 500010362
* RKD: 52302
 |
**József Darányi** [jOĵef darAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Darányi József** estis hungara bestokuracisto, atleto (globoĵetisto, diskoĵetisto), olimpiano. Lia familia nomvarianto estis *Darany*.

József Darányi naskiĝis la 28-an de septembro 1905 en Devecser, li mortis la 23-an de decembro 1990 en Veresegyház.

Biografio
---------

József Darányi frekventis gimnaziojn en Tata (Hungario), poste en Pápa. Li akiris diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1928, poste li estis bestokuracisto en Veresegyház. 

### Sporta kariero

Li estis atleto en Pápa inter 1921-1923, poste en Budapeŝto. Li partoprenis en la Somera Olimpiko 1928, Somera Olimpiko 1932 kaj Somera Olimpiko 1936, inter 1925-1941. Li estis membro de la nacia teamo en 36 okazoj. Li tenis trifoje la mondan rekordon en dumana globoĵeto kaj dekfoje la hungaran rekordon.

Elektitaj sportaj rezultoj
--------------------------

* 7-a kaj 8-a lokoj en olimpikoj en globoĵetado
* Atletika Eŭropa Ĉampioneco 6-a loko en globoĵetado (1934)
* Universiado; 1930; bronzo; globoĵetado
* Universiado; 1930; bronzo; diskoĵetado

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az összehasonlító élet- és kórtan* (1931)

Memorigiloj
-----------

* urba premio de Veresegyház portas la nomon Darányi József ekde 2005

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2021-01-15 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 713528
 |
**Alfred Ernst Christian Alexander HUGENBERG** (la  19-an de junio 1865(nun 1865-06-19) en Hanovro; la 12-an de marto 1951 en Kükenbruch) estis germana armila kaj media industriisto, politikisto (partio DNVP) kaj ministro pri ekonomio, agrokulturo kaj nutrado en la kabineto de Hitlero. Li estas bone konata kiel burĝa prosperiganto de la nazioj. Pere de sia *Hugenberg-organizaĵo* (t.e. gravega organizaĵo kontrolanta pli ol duonon de la tiutempa germana gazetaro), Hugenberg kapablis sukcese helpi al la nazioj enkondukante nazian kaj antisemitan propagandon.

Alfred Hugenberg

Vivo
----

Naskiĝis Alfred Hugenberg la 19-an de junio 1865 kiel filo de politikisto kaj burĝino. Inter 1883 kaj 1888, Hugenberg studis juron ĉe la universitatoj de Göttingen, Heidelberg kaj Berlino. Fine de sia jura studo, li promociiĝis pri nacia ekonomio kaj eniris memvole en la militservon por unu jaro. En 1891 li fondis la *Tutgermanan Asocion* (origine germane: *Gesamtdeutscher Verband*). Ĝis 1918, kiam finiĝis la Unua Mondmilito, Hugenberg aktivis en multaj diversaj institucioj kaj organizaĵoj, i.a. la *Raiffeisengenossenschaften*, la prusa ministerio pri financoj kaj la *Friedrich Krupp AG*, t.e. grava firmao pri la produktado de armiloj kaj militomaŝinoj subtenante la germanan ŝtaton en la mondmilito. En 1919 Hugenberg reprezentis en la Vajmara Nacia Asembleo la dekstran partion DNVP, al kiu li estis aniĝinta unu jaron antaŭe, kaj ekde 1920 li estis ano de la germana parlamento. Pro sia aneco al la DNVP, li perdis sian ekonomian kaj politikan potencon ekde 1933, kiam NSDAP gajnis la baloton, sed ĉar li estis dekstrulo kaj naciisto, la hitlera reĝimo ne planis malaperigi lin, post kiam li estis ministro en la hitlera kabineto. Post la Dua Mondmilito, Hugenberg estis kaptita de la britoj pro lia kooperado kun la hitlera reĝimo, sed post kelkaj jaroj oni reduktis lian punon pro lia alta aĝo.

Vidu ankaŭ
----------

* Vajmara Respubliko
* NSDAP

Referencoj
----------

1. ↑  Wichmann, Manfred: "Alfred Hugenberg". URL:  Arkivigite je 2013-05-13 per la retarkivo Wayback Machine. Vidite la 28-an de decembro 2012.

* Kategorio Alfred Hugenberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 424017
* GND: 118554565
* LCCN: n81099220
* VIAF: 72185793
* ISNI: 0000 0000 8262 3324
* SUDOC: 073643610
* BNF: 10438765x
* NDL: 00649674
 |
Koordinatoj: 47° 29′ 31″ N 3° 48′ 37″ O﻿ / ﻿47.49194 °N, 3.81028 °O﻿ / 47.49194; 3.81028 (mapo)

**Domecy-sur-le-Vault** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 103 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Domecy-sur-le-Vault etendiĝas sur 6.21 km², kaj havis 103 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 17 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Eric Stephan, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

La preĝejo de Domecy-sur-le-Vault datiĝas de la 15-a jarcento kaj estis konstruita super pli malnova konstruaĵo. Ĝi estis pligrandigita en 1833 kaj renovigita en 1863.

La kastelo de Domecy-sur-le-Vault entenas belan manĝejon, kiu komence de la 20-a jarcento estis dekoraciita de 15 pentraĵoj fare de Odile Redon.

Administrado
------------

Domecy-sur-le-Vault apartenas al la kantono de Avallon, kies ĉefurbo estas Avallon. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Avallon

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Muraj pentraĵoj en la kastelo de Domecy-sur-le-Vault Arkivigite je 2011-08-28 per la retarkivo Wayback Machine (PDF)
**Calama** [kaLAma] estas oaza urbego en norda Ĉilio en Antofagasta (regiono). Ĝi estas provinca ĉefurbo kaj enirejo al la geologiaj kaj arkeologiaj mirindaĵoj de la dezerto.

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 147,886 en 2012
* Supermara alteco: 2260 m
* Areo: 15,596.9 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo: 1399001
* Horzono: UTC – 4 (somere UTC – 3)
* 22° 28′ 00″ S 68° 56′ 00″ U﻿ / ﻿22.46667 °S, 68.93333 °U﻿ / -22.46667; -68.93333 (mapo)

Geografio
---------

Rivero en Calama
Calama situas en Atakama-Dezerto laŭ rivero Loa sur la okcidentaj deklivoj de Andoj. Antofagasta (urbo) troviĝas 200, Iquique 281, Arica 466, Coquimbo 867, La Serena (Ĉilio) 859, Viña del Mar 1200, Valparaiso 1206, **Santiago de Ĉilio** 1233, Rancagua (Ĉilio) 1313, Chillán 1602, 446, Talcahuano 1635, Koncepciono 1646, Puerto Montt 2147, Punta Arenas 3417 km.

Historio
--------

En tiu loko diversaj triboj vivis jam antaŭ Inkaa imperio. La alvenintaj hispanoj trovis tie agrikulturojn kaj metiojn pri kuproj. La hispanoj havis tie poste nur kontrolejon laŭ la komerca vojo. Post la Deklaro de Sendependeco de Bolivio en 1825 Calama estis grava urbo, tra kiu vojaĝis la semajna poŝto ekde 1832. En 1879 Ĉilio okupis la tutan regionon. En 2003 la proksimaj kuprominoj fermis, multe da ministoj alvenis al Calama.

Trafiko
-------

Al Calama kuras 4 ĉefvojoj. En 1886 oni malfermis fervojon inter Antofagasta-Bolivio, kiu haltas tie.

Klimato
-------

Calama situas en malvarma dezerta klimato. Jare pluvas nur 35 mm. En ĉiuj monatoj pluvas po 1 mm, sed pli en januaro, februaro kaj septembro. La averaĝa temperaturo varias inter 8-15 °C, inter junio kaj aŭgusto foje frostas.

Ĝemelurboj
----------

* Argentino Palpalá, Argentino
* Argentino Saltaurbo, Argentino
* Ekvadoro Ibarra, Ekvadoro
* Argentino San Salvador de Jujuy, Argentino
* Bolivio Potosí, Bolivio
* Argentino Kordobo (Argentino), Argentino

Eksteraj ligiloj
----------------

* hispane
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-12-07 per la retarkivo Wayback Machine
* angle
**Francisco I. Madero** estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Francisco I. Madero*, kaj ambaŭ evidente havas sian nomon laŭ la samnoma historia personaĵo, kiu estis prezidanto de Meksiko inter 1911 kaj 1913. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05009.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 51.528 loĝantojn. El tiuj estis 25.566 viroj kaj 25.962 virinoj. La komunumo havas surfacon de 4933,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1100 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 40.035 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 16 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,04 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 39.527 personoj apartenis al la katolika religio kaj 2603 personoj al la protestantisma religio. 576 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 2144 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
*La Lasta Juĝado*  
Muzeo Goya, Castres (Francio)
**Francisco PACHECO** (naskiĝis en 1564 - mortis en 1654) estis hispana pentristo de la 17-a jarcento. Li restis fama kiel la majstro de la juna Diego Velazquez, sed ankaŭ kiel tiu de Alonso Cano. Li cetere verkis lernolibron pri pentrado, kiu restas ĝis hodiaŭ gravega dokumento por kompreni la hispanan arton de la 17-a jarcento.

Francisco Pacheco naskiĝis en Sanlúcar de Barrameda, sed frutempe transloĝiĝis al Sevilo. Li fariĝis lernoknabo de Luis Fernandez, kaj akiris la plej grandan parton de sia talento per la kopiado de la pentraĵoj de la grandaj italaj majstroj. Pacheco vizitis Madridon kaj Toledon en 1611, por studadi tie la verkojn de El Greco. Li sekve revenis al Sevilo por fondi art-akademion.

La art-akademio de Pacheco emfazis sufiĉe klasikajn religiajn temojn, ĉar la pentristo samtempe fariĝis la oficiala cenzuristo de la katolika Inkvizicio en Sevilo. Liaj propraj verkoj respegulas tiun malliberecon : pentraĵoj kiel la *Lasta Juĝado* kaj la *Martiroj de Grenado* ja ŝajnas monumentaj, sed mankas de imagpovo.

Kvankam Velazquez restis lernoknabo de Pacheco dum ses jaroj, kaj kvankam li en 1618 edziĝis kun la filino de Pacheco, neniu influo de la majstro restas en la verkoj de lia eminenta skolano.

* Francisco Pacheco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Francisco Pacheco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 202214
* GND: 123129222
* LCCN: n87854061
* VIAF: 120704944 51694074, 120704944
* ISNI: 0000 0001 2132 6542, 0000 0001 1945 1045
* SUDOC: 027055132
* BNF: 11918353d
* ULAN: 500020871
* RKD: 61402
* BNE: XX1020816
 |
La **Magister Juris** (breve *MJur* aŭ *Mag.jur.*) estas akademia titolo en juro donata por kelkaj universitatoj.

### Anglalingvaj landoj

Kelkaj universitatoj en landoj anglalingvaj uzas la titulon de Magister Juris por magistra titolo. Aspiranto bezonas antaŭan juran titolon por esti allasata.

Ekzemple, en la Universitato de Oxford, la MJur estas unujara instruada programo kaj tie egalvaloras al LL.M. de aliaj universitatoj. Oxford ankaŭ havas programon nomatan *Bachelor of Civil Law* (BCL). La MJur kaj la BCL estas la sama programo kaj la studentoj de la du programoj povas partopreni la samajn kursojn; la studentoj kies unua jura titolo estis en sistemo de la Common Law gajnos la BCL kaj la studentoj de la Civila juro gajnos la MJur plenuminte la samajn postulojn.

La Universitato de Malto uzas la nomon MJur por unujara programo de instruado en juro, egalvalora al LL.M. de aliaj universitatoj.

### Germanio

Tradicie, germanaj juraj studentoj ne gajnis akademian titolon plenuminte siajn studojn en juro. La fina ekzameno post universitataj jaroj estis la unua ŝtata ekzameno, kiu estis kondukata de la ministerio pri justico de la respektiva federacia lando. Ekde kelkaj jaroj, kelkaj universitatoj germanaj donas titolon de Magister Juris al siaj studentoj kiuj sukcese finis unuan ŝtatan ekzamenon por substreki la valoron de la studoj egalaj al Magistro en alia fako.

### Pruvoj

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-08-07. Alirita 2010-07-25.
2. ↑
3. ↑  Ekzemple:  Arkivigite je 2011-07-19 per la retarkivo Wayback Machine (Kolonjo),  Arkivigite je 2009-07-31 per la retarkivo Wayback Machine (Konstanco)