recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Zapotlanejo** estas unu el la 125 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Zapotlanejo*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 14 124.

Geografio
---------

**Zapotlanejo** apartenas al la regiono Centro kiu situas, kiel jam diras la nomo, en la centro de la subŝtato Jalisco (la ĉefa urbo estas Guadalajara). Al tiu regiono apartenas 14 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 55827 loĝantojn. El tiuj estis 26738 viroj kaj 29089 virinoj. La komunumo havas surfacon de 643,02 km². La meza alteco estas 1520 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 19,8 C. En la komunumo estas 945,3 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 14785 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 12888 scipovis legi kaj skribi kaj 1887 viroj estis analfabetoj. Do 12.76 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 16501 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 14262 sciis legi kaj skribi kaj 2223 virinoj estis analfabetoj. Do 13,47 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Zapotlanejo vivis 45016 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 44 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,098 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Zapotlanejo Arkivigite je 2007-06-08 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Zapotlán el Grande** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Ciudad Guzmán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 023.

Geografio
---------

**Zapotlán el Grande** apartenas al la regiono Sur kiu situas en la centra suda parto de la subŝtato. Al tiu regiono entute apartenas 16 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 96050 loĝantojn. El tiuj estis 46150 viroj kaj 49900 virinoj. La komunumo havas surfacon de 295,29 km². La meza alteco estas 1520 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 20 C. En la komunumo estas 700.00 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 25694 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 23809 scipovis legi kaj skribi kaj 1870 viroj estis analfabetoj. Do 7.28 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 29162 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 26627 sciis legi kaj skribi kaj 2518 virinoj estis analfabetoj. Do 8,63 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Zapotlán el Grande vivis 74225 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 110 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,148 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Zapotlán el Grande Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Katarina Witt en 1988
Katarina Witt en 2014
**Katarina WITT** [katarina vit] (naskiĝis la  3-an de decembro 1965(nun 1965-12-03) estas germana artosketistino.

Katarina Witt naskiĝis en Falkensee, GDR. En la jaro 1970 ŝi komencis sian sportistan karieron ĉe la trejnistino Jutta Müller en Karl-Marx-Stadt (nun Chemnitz).

Internacian famon ŝi atingis en 1983: Tiam ŝi unuafoje gajnis Eŭropo-Ĉampionadon. Kvin pliajn fojojn ŝi ripetis tiun ĉi sukceson: en 1984, 1985, 1986, 1987 kaj 1988. Mond-Ĉampionadon ŝi gajnis en 1984, 1985, 1987 kaj 1988, la ormedalon en la Olimpikoj ŝi ricevis en 1984 en Sarajevo kaj 1988 en Kalgario.

En la jaro 1988 Katarina Witt fariĝis profesia sketistino, brilis en spektakloj sur glacio kaj aperis en diversaj filmoj (ekz. *Ronin*, *Carmen on Ice*, 1989).

En 1994 ŝi denove elprovis sin en la Olimpikoj: En Lillehammer, Norvegio ŝi gajnis la 7-an lokon. Samjare aperis ŝia membiografio: *Meine Jahre zwischen Pflicht und Kür*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Katarina Witt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Katarina Witt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 16472
* GND: 11884508X
* LCCN: n88253564
* VIAF: 69726670
* ISNI: 0000 0000 8150 1077
* SUDOC: 104528141
* BNF: 140434200
* MBA: e7d13217-18ca-4f68-9aff-a96e6a4b861e
* NDL: 00477416
* NKC: xx0001220
 |
busto de la verkisto Willem Hofdijk
**Willem Jacobszoon HOFDIJK** (naskiĝinta la 27-an de junio 1816 en Alkmaar, mortinta la 29-an de aŭgusto 1888 en Arnhem) estis nederlanda pedagogo kaj verkisto.

Vivo
----

Estante filo de orforĝisto li estis unue bazlerneja instruisto kaj poste kronikisto en sia naskiĝurbo. Li studis la nederlandajn lingvon kaj historion antaŭ dediĉiĝo al pentrado kaj poezio.

Inter 1850 kaj 1886 li lernigis historion kaj literaturon ĉe la amsterdama gimnazio. Talentite je la kono de pentraj belaĵoj (li mem provis pentristadi) li vivigis siajn librojn per propraj desegnaĵoj. Tial plej gravis en siaj verkoj »Historische landschappen« (Haarlem 1856), sed ankaŭ la regionhistoriaj rakontoj ĉe »Ons voorgeschlacht in zijn dagelijks leven geschilderd« (Haarlem 1858–64).

Kune kun Jacob van Lennep li verkis: »Merkwaardige kasteelen in Nederland« (Amsterdamo 1852–61). Inter la multo da poemoj menciindas: »Kennemerland. Balladen« (Haarlem 1850–52) kaj la epikaj rakontoj: »Aeddon« (Delft 1852), »Griffo de Salier« (Haarlem 1852), »Helene« (Amsterdamo 1854), »In't harte van Java« (Amsterdamo 1881), »in het gebergte Di-Eng« (Beverwijk 1884) kaj »Dajang Soembi« (Amsterdamo 1887); krome li verkis ankoraŭ diversajn dramajn poemojn, kiuj en la plej konkreta senco ne takseblas dramoj. Ankaŭ tre ŝatis la legantoj la manlibron »Geschiedenis der Nederlandsche letterkunde« (Amsterdamo 1856).

Fonto
-----

* *Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 9. Leipzig 1907, p. 415 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Willem Hofdijk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* verkoj interrete
La **Internacia Unio pri Teoria kaj Aplika Biofiziko** (angle ***Internacia Unio pri Teoria kaj Aplika Biofiziko***, akronime **IUPAB**)

estas internacia neregistara organizaĵo kies misio estas partopreni en la tutmonda evoluo de biofiziko, antaŭenigi internacian kunlaboron en biofiziko, kaj helpi en la apliko de biofiziko por solvi problemojn de intereso al la tuta homaro. Ĝi estis fondita en 1961 kiel la Internacia organizaĵo por Teoria kaj Aplikata Biofiziko, sed tiam renomita Internacia Unio en 1966 , kiam ĝi iĝis membro de la ICSU (Internacia Konsilio de Sciencaj Unioj), kiu mem estis renomita en 2018 kiel la ISC, Internacia Scienca Konsilio. La naciaj membrokorpoj de 61 landoj estas aligitaj kun ĝi, same kiel la European Association of Biophysical Societies (EBSA), la Asian Biophysical Association kaj la American Biophysical Society.

IUPAB realigas sian mision sponsorante internaciajn renkontiĝojn kaj proprajn kongresojn ĉiujn tri jarojn, kuraĝigante komunikadojn kaj publikaĵojn, kuraĝigante esploradon kaj edukadon, antaŭenigante la liberan movadon de sciencistoj kaj kunlaborante kun aliaj organizaĵoj pri multfakaj kaj interfakaj problemoj .

Organizo
--------

John Kendrew, eksa IUPABa Prezidanto, konstruanta modelon de mioglobino
IUPAB estas regita fare de plenuma komitato kiu inkludas kvin esencajn oficialulojn: prezidanto, pasinta prezidanto, elektita prezidanto, ĝenerala sekretario kaj kasisto. Aldone al la Ĉefestraro, dek du Ordinaraj Membroj konsistigas la Konsilion kiu kunvenas dufoje jare. Kaj oficistoj kaj Ordinaraj Membroj okupas oficon dum tri jaroj (kun la ebleco de renovigo por plia mandato aŭ elekto al la Estraro) kaj la Ĝenerala Sekretario kaj Kasisto okupas oficon dum ses jaroj kaj la aliaj oficistoj kaj Ordinaraj Membroj plenumas oficon por tri jaroj (kun la ebleco de renovigo por plua mandato aŭ esti elektita al la Estraro).

Aldone al la Ĉefestraro, IUPAB havas kvin specialtrupkomisionojn kiuj temigas malsamajn areojn: Kunvenkomisiono, Struktura biologio, Publikaĵoj, Eduko kaj Kapacitkonstruado, kaj Big Data.

La Internacia Unio IUPAB konsistas el grupo de membrokorpoj reprezentantaj sciencajn komunumojn. Membraj korpoj kiel Esplorkonsilioj, Naciaj Akademioj de Sciencoj kaj Sciencaj Societoj povas peti membrecon en IUPAB.

Ĝis nun, institucioj de 61 malsamaj landoj aliĝis al IUPAB.

Referencoj
----------

1. ↑   News from the International Union for Pure and Applied Biophysics. (1970).. Quarterly Reviews of Biophysic.
2. ↑   ICS directory.
3. ↑   (2021) "IUPAB—serving the international biophysics community", *Biophysical Reviews* **13** (3), p. 303–305. doi:10.1007/s12551-021-00802-z.

Eksteraj ligiloj
----------------

* IUPAB oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 848919
* NKC: ko2004236460 ko2004236459, ko2004236460
 |
Larĝa panoramo de urbo Zarkao

**Zarkao,** (aŭ *Az-Zarqā*), arabe: **الزرقاء ‎** estas universitata urbego kaj gubernia ĉefurbo en nordokcidenta Jordanio en la samnoma gubernio Zarkao. Ĝia nomo signifas "la bluon unu".

Loĝdomoj en Zarkao
Mapo pri Jordanio, kie estas videbla Zarkao en proksimeco de Amano

Geografio
---------

Zarkao situas sur altebenaĵo en valo de samnoma rivero Zarka. Amano troviĝas 27, Irbid 53, Kerak 112, Akabo 309 kilometrojn.

Historio
--------

En la nuna areo de Zarkao vivis jam homoj ekde la unua jarcento. Baldaŭ la loko estis malgranda araba fortikaĵo. ĉeĉenaj enmigrintoj amase alvenis en 1902 pro militado inter Rusa kaj Turka Imperioj. En tiu tempo ankaŭ fervojo estis konstruita al Zarkao, kiu iĝis grava nabo. En 1905 la otomana guberniestro eligis dekreton pri ĉeĉenaj enmigrintoj posedi terojn. La populacio tiam rapide kreskis en grandeco. Post kiam la Transjordania Armea Forto estis formita en 1926, armeaj bazoj estis konstruitaj en Zarkao fare de la Brita Armeo kaj ĝi iĝis ĉefsidejo de Araba Legio. En 1928 la nova transjordania registaro establis la municipon de Zarkao.

Ekonomio
--------

Unu el la 3 universitatoj de Zarkao
Zarkao estas la industria centro de Jordanio. Ĝi estas hejmo al pli ol 50% de jordaniaj fabrikoj. La kresko de industrio en la grandurbo estas la rezulto de malaltaj dom-aŭ-terkostoj kaj proksimeco al la ĉefurbo Amano. Tie funkcias la sola naftorafinejo de la lando ekde 1962, kiu poste tiris la kemiajn kaj farmaciajn produktaĵojn. Menciindas ankaŭ produktadoj de agrikulturaj kaj teksaĵaj varoj.

Eduko
-----

Stacidomo de Zarkao
3 universitatoj funkcias en Zarkao.

Trafiko
-------

Zarkao havas stacidomon, eĉ pli nova fervoja linio estas konstruata al Amano. ŝoseon kaj stacidomon. Internacia aŭtovojo kuras al Saud-Arabio kaj Sirio.

Klimato
-------

Zarkao situas en tropika dezerta klimato. Dum somero oni mezuras 28-35 °C-ojn. Dum vintro la temperaturo estas proksimume al frostopunkto, tiam foje eĉ neĝas. Jare pluvas nur ĉ. 250 mm. Inter junio-septembro ne pluvas.

Vidu ankaŭ
----------

Kultivata nigelo

Fontoj
------

* WikiTrans
* mapo, distancoj Arkivigite je 2017-01-02 per la retarkivo Wayback Machine
*
**Zarzosa** [zarZOsa] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la sudorienta Komarko de Arnedo, ene de la komarkaro Malsupra Rioĥo, en la orienta triono de la regiono laŭ vertikala divido (orient-okcidente). Kun nur 13 loĝantoj, ĝi estas unu el la malplej loĝataj municipoj en la regiono. La loknomo *Zarzosa* estas etimologie komprenebla kiel *Rubusejo*.

La municipa teritorio de Zarzosa, en la sudoriento de la regiono.

Geografio
---------

Zarzosa estas en montara areo inter la basenoj de la riveroj Cidacos kaj Jubera. Zarzosa estas tre aparta loĝloko kiu havas komunikadon nur laŭ la regiona ŝoseo LR-123, kiu komunikas norde kun Munilla, Arnedillo kaj Arnedo.

Historio
--------

En 1366 ĝi estis inkludita inter la loĝlokoj de la Senjorlando de Kameroj, donita de Henriko la 2-a de Trastámara al Juan Ramírez de Arellano pro helpo en la lukto kontraŭ Petro la 1-a. En 1556, Martín Gil notis en sia "Relación del Arciprestazgo de Arnedo": "El dicho lugar de Carcosa es de ochenta bezinos jurisdicción del conde de Aguilar …" (ok dek lokanoj, familioj).

Ĝis 1708 ĝi estis domaro de Munilla apartenanta al la senjorlando de la grafoj de Aguilar kaj Inestrillas, kiuj nomumis ordinaran urbestron, sed tiujare ĝi sendependiĝis paginte ok mil kvincent realojn. Meze de la 19-a jarcento, estis tolfabriko kaj tri tinkturejoj. En 1842 la nomo estis literumita Zarzona. 

La rura elmigrado okazis ĝenerale en multaj apudaj loĝlokoj laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj estis terura ĉe Zarzosa, kie oni malaltiĝis el 431 en 1842 ĝis nunaj 13. Tiukadre la municipo estas de malferma asembleo.

Aktualo
-------

La ekonomio estis bazata apenaŭ sur la agrikulturo kaj brutobredado. Krome estas rura turismo. La loĝantaro estas ege maljuna.

Vizitindaĵoj estas la preĝejo, naturaj lokoj, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797114
 |
**Matthias CLAUDIUS** [ma**ti**as **klaŭ**djus] (naskiĝis la 15-an de aŭgusto 1740, mortis la 21-an de januaro 1815) estis germana verkisto.

Kiel filo de pastro li naskiĝis en Reinfeld (Holstinio). En Jena li ekde 1759 studis teologion, juron kaj politikajn sciencojn, sed sen diplomo li en la jaro 1763 revenis al sia hejmurbo. Samjare li publikigis sian unuan verkon: *Tändeleyen und Erzählungen*.

Dum la sekvaj jaroj li vivtenis sin ekz. kiel ĵurnalisto, tradukisto kaj sekretario. Ekde 1771 li kunredaktis kaj eldonis la ĵurnalon *Der Wandsbecker Bothe*, al kiu kontribuis famuloj kiel ekz. Friedrich Gottlieb Klopstock kaj Gotthold Ephraim Lessing. Pro manko de mono la ĵurnalo ĉesis aperi en 1775.

Post tio, uzante la pseŭdonimon **Asmus**, Matthias Claudius ekde 1775 publikigis sian kolekton de poezio kaj prozo *Asmus omnia sua secum portans oder Sämmtliche Werke des Wandsbecker Bothen*. Ekde 1777 li okupis la postenon de bank-revizoro, kiu ebligis al li kaj lia familio vivon sen financaj zorgoj. Li mortis en 1815 en Hamburgo.

Listo de verkoj
---------------

* *Tändeleyen und Erzählungen* (1763)
* *Asmus omnia sua secum portans oder Sämmtliche Werke des Wandsbecker Bothen* (1775-1781)
* *Der Tod und das Mädchen*

En Esperanto aperis
-------------------

*Homo* ; *Milita kanto* ; *La morto* ; *Vespera kanto* / trad. Guido Holz. - En : Übertragungen = Transkondukoj. - Messkirch : Gmeiner, 1988. - p. 21-25

Eksteraj ligiloj
----------------

* Matthias Claudius en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Matthias Claudius en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 11911
* GND: 118521098
* LCCN: n50066832
* VIAF: 73933830
* ISNI: 0000000109156675
* LIBRIS: 181832
* SUDOC: 032869010
* BNF: 12381498h
* ULAN: 500340239
* MBA: 0288a7ee-7fb9-4d60-aa91-165b72897a18
* RKD: 321040
* NKC: jn19990001407
* BNE: XX1239920
 |
**Zarzuela del Monte** [zarZŬEla delMONte] estas municipo en la sudo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la administracia dividaĵo *Partido Judicial de Segovia* (jurisdikcia partio de Segovio) en la sudoriento de la provinco. La loknomo *Zarzuela del Monte* estas etimologie komprenebla kiel Rubuseto de la Monto. Tiukadre aperas ok rubusplantoj sur arĝenta koloro ĉirkaŭ tri oraj spikoj en la blazono reprezentantaj la tritikaktivecon.

Zarzuela del Monte en la provinco Segovio.
Mudeĥara absido kaj sonorilturo de la preĝejo de Sankta Vincento de Zarzuela del Monte en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 28,38 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 512 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 500 el la 1950-aj jaroj.

Ĝi distas 28 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Monterrubio, Segovia, Lastras del Pozo, Valdeprados, Ituero y Lama, Vegas de Matute kaj Navas de San Antonio.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado kiel dormurbo kaj de servoj plej ekgravis, kune kun gastigado, konstruado kaj piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kaj ĉefe la preĝejo de Sankta Vincento kun elstara mudeĥara absido.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767402
* BNE: XX6005790
 |
Tomboŝtono de M. Schröder en bildkarto uzita en 1911
**Marie SCHRÖDER** (pseŭdonimo: Pen; danlingve en nuna literumo *Marie Schrøder*) naskiĝis la 18-an de marto 1882; mortis pro akcidento (vidu sube) la 27-an de aŭgusto 1909, en aĝo de nur 27 jaroj) estis dana esperantistino, korespondanto, stenografo kaj ĵurnalisto. 

Post kiam ŝi esperantistiĝis en 1907, ŝi per granda energio laboris en diversaj idealaj kampoj (vegetara, virina, pacifista, junulara). Ŝi iniciatis kaj kunfondis Konversacian Esperanto-Klubon en Kopenhago kaj la nacian organizaĵon CDEL, el kiu evoluis la nuntempa Dana Esperanto-Asocio. Ŝi kunredaktis la gazeton *Dana Esperantisto*. Laŭ postmorta noto en la Enciklopedio de Esperanto el 1934 havis neordinaran organizan talenton kaj neelĉerpeblan energion. Marie Schrøder mortis akcidente falante de la monto Pilato en la kantono Lucerno dumvoje al la Universala Kongreso de 1909 en Barcelono. Do ŝia energia esperantista agado disvolviĝis en periodo de nur du jaroj, haltigita per ŝia morto .

Esperanto Desperado kantas omaĝe al ŝi en la KD *Hotel Desperado* (2004) kaj aludas al la epitafo

```
   *Dankon pro via laboro*
   *Por alta kara celo.*
   *Mem vi restos en memoro*
   *De anoj de l'verda stelo.*
```

kiu troviĝas sur ŝia tomboŝtono en la Asista Tombejo de Kopenhago (v. bildon). Oni starigis la tomboŝtonon okaze de la unua datreveno de ŝia morto, dum la dana Esperanto-Kongreso en Kopenhago la 29-an ĝis 31-an de aŭgusto 1910. Laŭ informo de la gazeto *Dana Esperantisto*, septembro 1910, la skulpstisto s-ro Lindow, kies edzino estis esperantisto, desegnis monumenton kaj skulptis la portreton. 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 28281
 |


1. ↑  Jens S. Larsen, *Biciklado kun mortintoj*, La Libera Folio, 9-a junio 2017.
**Zavoja Lago** (serbe *Завојско језеро* aŭ *Zavojsko jezero*) estas baraĵlago en Serbio, ĉe la Balkana Montaro *(stara planina*), en distrikto Pirot *(Пиротски округ)*, 17 km norde de ties ĉefurbo Pirot *(Пирот)*. Ĝi interrompas la fluon de rivero Visoĉica (Височица). Ĝia ĝenerala direkto estas de sud-oriento al nord-okcidento.

Zavoja Lago vidata de sud-okcidento
La lago ekestis en somero 1963 sen homa interveno, kiam ŝutiĝo de ter-amasoj 50 metrojn altaj blokis kaj baris riveron Visoĉica. Oni timis, ke provoj liberigi la fluejon de la rivero rezultos en subita rompiĝo de la baraĵo, kaj ke la subita liberiĝo de la akvo inundu la regionon. Tial la armeo firmigis la baraĵon per muro kaj instalis ankaŭ elektro-centralon.

Per sia ekesto la lago subakvigis la vilaĝon *Zavoj* kaj ricevis ties nomon. Oni konstruis novan vilaĝon *Novi Zavoj* (nova Zavojo) por la iamaj loĝantoj.

La akvo de la lago iras tra riveroj Visoĉica, *Temštica*, *Nišava* kaj *(Južna) Morava* en Danubon. Estas planoj transkonduki akvon de *Temštica* en la lagon por pliefikigi la akvocentralon.

Ĉar la akvokvanto de la lago dependas de la uzo de la baraĵo, ĝi varias; la kvanto kaj la alteco en la informkadro estas la maksimumaj. La larĝo de ĉ. 1 kilometro estas nur ĉe iuj flankaj valoj; aliloke la lago larĝas maksimume ĉ. 500 metrojn.

* Zavoja Lago en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Zavoja Lago en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Jan Havicksz Steen
Kovrilpaĝo Konferencaj materialoj, 1977
**Kuracisto** estas la ĝenerala nomo de profesiulo de la sanscienco kaj medicino, specife oni kiu rekte kuracas malsanojn, zorgas malsanulojn kaj preskribas medikamentojn. Ekzistas multaj fakoj da kuracisto, kiel kirurgo, pediatro, oftalmologo, ginekologo, ktp. Plejparto da modernaj kuracistoj nepre atingas diplomon de Doktoreco.

En Esperanto
------------

Imre Ferenczy, en sia artikolo *Esperanto kaj medicino* rakontas pri la agado de la du asocioj de esperantlingvaj medicinistoj: nome TEKA (1908-1961) kaj UMEA (ekde 1961), en kiuj aktivis diverslandaj medicinistoj kaj ĉefe japanoj, inter kiuj elstaris d-roj Seiho Nishi, Hideo Shinoda kaj Saburo Yamazoe. Kuracistoj kunsidis kadre de UK-oj, eldonis gazetojn kaj en 1932 aperis la grava "Teknika Medicina Vortaro", kaj poste kelkaj aliaj vortaroj. En la 1970-aj jaroj aktivis ĉefe medicinistoj de orienteŭropaj landoj. Ekde 1997 UMEA organizis kongreson ĉiun duan jaron, ĉiam en orienteŭropaj landoj, escepte por unu fojo en Belgio (1977, 1979, 1981, 1983, 1985, 1987, 1989, 1991, 1993, 1995, 1997, 1999, 2001, 2003, 2005 kaj 2008). Kvankam estis kontaktoj kun aliaj organizoj, malsukcesis kun la Monda Organizaĵo pri Sano kaj kun la Internacia Ruĝa Kruco. Dum la lastaj jardekoj populariĝis Yumeiho, nome kuracmetodo ĝustigantaj ostojn de la tuta korpo.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Medicino |

* Listo de kuracistoj
* Primara kuracisto kaj malsanuleja kuracisto.
* Hipokrata ĵuro
* Historio de medicino
* Kuraculo

Proverbo
--------

Ekzistas proverbo pri kuracisto en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Plej bona kuracisto estas la tempo.* **"** |

 |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Internacia Naturkuraca Asocio. (ne funkciis 2015-12-27)
* Tutmonda Esperanta Medicina Organizo por Studentoj (TEMOS).
* Voĉo de kuracistoj (1909-1911) Artikolo pri esperantlingva gazeto
* Voĉoj de kuracistoj, 2020-11-19 Analiza bloga artikolo de Javier en blogo Esperantaj Bitoj

Referencoj
----------

1. ↑  Imre Ferenczy, *Esperanto kaj medicino*, en La arto labori kune: festlibro por Humphrey Tonkin, Roterdamo, 2010, UEA (ISBN 978-92-9017-113-3). pp. 612-618.
2. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2010-01-28.

  

* Kategorio Kuracisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kuracisto en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 29608
* GND: 4003157-3
* LCCN: sh85101610
* BNF: 11932462m
* NDL: 00564249
* NKC: ph137964 ph122495, ph137964
 |
**Zaĥi Havass** (arabe زاهي حواس, angle-internacie *Zahi Ḥawass*, naskiĝis en Damietta, la 28-an de majo 1947 –) estas egiptia arĥeologo. Li laboris dum lia kariero kiel terena arĥeologo sur multaj gravaj trovejoj de Egiptio, de la Nil-delto tra la okcidentaj dezertoj al Supra Egiptio.

Biografio
---------

Havass originale studis al advokato, poste studis en Aleksandrio grek-romian arkeologion Li diplomitiĝis en 1967 pri arkeologio. Li atingis en 1980 en la Universitato de Kairo pri egiptologio gradon B.Sc. poste studis per stipendio Fulbright en Pensilvanio jal 1987 kaj atingis gradon de Ph.D. en egiptologio kaj siria-palestina arkeologio.

Li instruis egiptan arkeologion kaj kulturhistorion ekde 1988 en la Universitato de Kairo kaj en la Instituto de Los-Anĝeleso de la Kalifornia Universitato. Ekde 1993 li ne plu instruis, iĝis ĉefinspektoro de la giza altebenaĵo, poste ekde 1998 teis direktoro. Ekde 2002, li estis ĉefsekretario de la plej supra konsilio de la egiptaj arkeologiaĵoj, ekde 2009 li agadis kiel kultura vic-minisrto.

Li direktis multajn arkeologiajn projektojn, verkis, redaktis librojn, estis daŭra rolanto en dokumentaj filmoj – kial subparolanto aŭ konsilisto – kaj eĉ verkis tektstojn por tiuj. Pro tiuj, parto de la egiptologoj akuzas lin pri alproprigo de la egiptologio.

Li gvidis la restaŭradon de la Granda Sfinkso, krome ĉiun esploron sur areo de la Memfis-a nekropolo. Li arde interesiĝsio pri mistiko de Tutanĥamono. En 2005, li analizigis ties mumion per komputil-tomografio kaj samjare li publikigis liajn ideojn pri morto de la reginto. 

Li rezignis pri sia pozicio en marto de 2011 post trastrukturigo de la registaro. Li bazigis la rezignon per tio, ke post la 2011-a revolucio, la registaro ne povas plu defendi la artaĵojn, oni ne garantias la sekurecon.

Fontoj
------

* Biografio, angle Arkivigite je 2011-03-03 per la retarkivo Wayback Machine
* pri la rezigno, angle Arkivigite je 2014-12-02 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 441215
* GND: 122431588
* LCCN: nr90025829
* VIAF: 228909681 95263081, 228909681
* ISNI: 0000000121442164
* LIBRIS: 298868
* SUDOC: 052478416
* BNF: 13504170v
* ULAN: 500260442
* NLA: 42545879 41525789, 42545879
* NDL: 00672795
* BIBSYS: 1058944
* NKC: xx0028158
* ICCU: LO1V185891
 |
**Éva Szabó** [sabÓ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Éva** estas hungara ceramikisto, altlerneja instruisto.

Éva Szabó naskiĝis la 4-an de junio 1977 en Mohács.

Biografio
---------

Éva Szabó maturiĝis en arta mezlernejo en Pécs, poste ŝi akiris diplometon pri montrofenestrado en Budapeŝto (ŝiaj pli gravaj instruistoj estis Ernő Tolvaly, András Lengyel kaj László L. Menyhért). Ŝi akiris diplomon en Industriarta Universitato de Budapeŝto en 2003. Ŝi havis stipendion por 4 monatoj en Kolding kaj en 2004 ŝi estis duonjaron en Berlino. Baldaŭ ŝi laboris en porcelana uzino en Hollóháza kaj ŝi faris ankaŭ restaŭrajn laborojn. Ŝi havis atelierojn en Pécs, Budapeŝto, Balatonlelle, Kaposvár, fine en Balatonboglár. Ŝi akiris sciencan gradon DLA en Universitato de Pécs. Ŝi havis edzon kaj naskis 2 gefilojn en 2006 kaj 2011.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Budapeŝto (2003)
* Pécs (2005, 2007, 2009)
* Balatonboglár (2007)

Elektitaj subĉielaj artaĵoj
---------------------------

* *Játszó gyerekek* (skulptaĵo, Kaposvár, bronzo, kunartisto, 2010)
* *Ők is innen indultak – Díszkönyv* (monumento, Kaposvár, bronzo, kunartisto, 2010)
* *Söröskorsó – Donner János emlékkút* (fontano, bronzo, vitro, kunartisto, 2009)
* *Kréta és Majoranna – mászóka* (skulptaĵo, bronzo, kromŝtalo, kunartisto, Kaposvár, 2008)
* *Szárny–project* (monumento, Valencia, 2010, argilo)

* Játszó gyerekekJátszó gyerekek
* DíszkönyvDíszkönyv
* SöröskorsóSöröskorsó
* Kréta és MajorannaKréta és Majoranna

Fontoj
------

* oficiala paĝo
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 695164
 |
Michel Aoun.
**Michel Naim Aoun** (arabe: ميشال نعيم عون ,  transliterumite:  *Mīšāl Naʿīm ʿAwn* , araba elparolo:  [miːʃeːl ʕo.uːn] ; naskiĝis la 18-an de februaro 1935)  estas la 13-a Prezidento de Libano. Li estis elektita al la prezidanteco la 31-an de oktobro 2016 en la 46-a balota sesio de la libana parlamento, rompante 29-monatan blokiĝon. Li estas maronita kristano kaj la fondinto de la Libera Patriota Movado.

Michel Aoun estis nomumita kiel libana armea generalo (estro de la libana armeo) en 1984. De la 22-a septembro 1988 ĝis la 13-a de oktobro 1990, Aoun funkciis kiel ĉefministro post nomumado de la tiama ekveturanta libana prezidanto Amine Gemayel kiel estro de la libana registaro kaj provizora ĉefministro. La polemika decido vidis la pliiĝon de du rivalaj registaroj batalantaj por potenco en tiu tempo, unu de generalo Aoun kaj la alia de ĉefministro Selim Hoss.

Aoun deklaris "Militon de Liberigo" kontraŭ siriaj armetrupoj la 14-an de marto 1989. La 13-an de oktobro 1990, la siriaj trupoj invadis fortikaĵojn de Aoun inkluzive de la prezidentejo en Baabda, mortigante centojn da libanaj soldatoj kaj civilulojn. Aoun fuĝis al la franca ambasadejo en Bejruto, kaj poste li ricevis azilon en Francio, kie li vivis en ekzilo dum 15 jaroj de 1990 ĝis 2005.

Aoun revenis al Libano la 7-an de majo 2005, dek unu tagojn post la retiriĝo de siriaj soldatoj de la lando. En 2006, kiel estro de la Libera Patriota Movado (FPM), li subskribis Memorandon de Kompreno kun Hizbulaho, komencante gravan aliancon, kiu restis de tiam. Malgraŭ la sanga historio kun la reĝimo de Hafizo al-Asad, patro de Baŝar al-Asad, Aoun vizitis Sirion en 2008.

Aoun estis elektita parlamentano, kie li estris la Liberan Patriotan Movadon kaj la pli larĝan parlamentan koalicion nomitan Reformo kaj Ŝanĝo-Bloko, kiu havis 27 reprezentantojn, kio faras ĝin la dua plej granda bloko en la libana parlamento. Li prezentis sian kandidatecon por prezidanta elekto kun ĉefaj rivalaj kandidatoj Samir Geagea, Suleiman Frangieh kaj Henri Helou. Post lia elekto, li estis ĵurkonfirmita kiel Prezidanto de Libano sinsekve al prezidanto Michel Suleiman.

Referencoj
----------

* Kategorio Michel Aoun en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Michel Aoun en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)

1. ↑   Archived copy. Arkivita el la originalo je 4an de novembro 2016. Alirita 1 November 2016.

 Arkivigite je 2016-11-04 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-11-04. Alirita 2020-10-14.
2. ↑  "Profile: Michel Aoun", *BBC News*, 2005-06-13. Kontrolita 2008-05-18.
3. ↑  Gambill, Gary C..  The Syrian Occupation of Lebanon. The Middle East Forum (13a de majo 2003). Alirita 18a de majo 2008.
**Zealandia**, iam konata kiel (angle *Karori Wildlife Sanctuary*), estas protektita natura areo en Wellington, Novzelando, kie la biodiverseco de 225 ha estas restaŭrira. La naturrezervejo estis iam parto de akvokolekta areo de Wellington, inter la monteto Wrights (borde de Karori) kaj la bruklinaj ventogeneratoroj de Polhill. 
Plej el la novzelandaj ekosistemoj estis akre modifitaj pro la enmeto de termamuloj kiuj ne ekzistis dum la evoluado de tiuj ekosistemoj, kaj pro tio okazis detruega efiko sur indiĝenaj flaŭro kaj faŭno. Tiu naturrezervejo, ĉirkaŭita de kontraŭplaga barilo, estas bona ekzemplo de ekologia insulo, kiu permesas la naturan ekosistemon pluiĝi per minimumigo de tiuj enmetitaj premoj.

Tiu naturrezervejo iĝis grava turisma allogo en Wellington kaj danke al ĝi pliiĝis la nombro de vidaĵoj de specioj kiaj la tui kaj la kaka en ĉeurbaj kvartaloj.

Tiu naturrezervejo inspiris serion de similaj projektoj tra Novzelando, uzante kontraŭpredantajn barilojn nune protektante la biodiversecon de multaj aliaj areoj de arbaroj. Ekzemploj estas la 7.7hektara podokarpa arbarrestaĵo de Riccarton/Putaringamotu, la 98hektara Bushy Park kaj la 3500hektara Maungatautari enhavanta tutan monton.

Referencoj
----------

1. ↑  "Wildlife reserve our new Zealandia",  *The Dominion Post*, *Fairfax New Zealand*, 3a de Decembro 2008. Kontrolita 1a de Oktobro 2010.

41° 17′ 27″ Sudo 174° 45′ 12″ Oriento﻿ / ﻿41.290817 °S, 174.753377 °O﻿ / -41.290817; 174.753377 (mapo)
**Évariste de PARNY** (naskiĝinta la 6-an de februaro 1753 en Saint-Paul (Reunio), mortinta la 5-an de decembro 1814 en Parizo) estis franca poeto kaj soldato.

La poeto Parny

Vivo
----

Dum infanaj jaroj Parny venis en Francujo, iĝis soldato kaj retiriĝis, post kiam li servis kiel oficiro en Orienta Barato al bieno inter St.-Germain kaj Marly. Tie li dediĉis sin kun same pensantaj samtempuloj al la poezio, la amo kaj la vino. Povriĝinte per la Franca Revolucio de 1789 li devis akcepti laborpostenojn subrangajn. Nur en 1813 li ekricevis pension fare de Napoleono Bonaparte.

Verkista valoro
---------------

Ekde 1803 li estis membro de la Instituto. Parnay tro alte taksitis de siaj samtempuloj. Li famiĝis per siaj *Poésies érotiques* (1778), kiuj estiĝis pro amrilato malfeliĉa; en 1781 ili estis bone ordigita en nova eldono. Liaj frivola erotikemo montriĝas aparte en *Portefeuille volé* (1805), *Le voyage de Céline*, *Les Rose-Croix* (1808) i.a. La sukceso de lia cinika kaj ateisma poemo *La guerre des dieux* (10 kantoj, 1799: ĝi malpermesitis en 1827, tamen pli ofte eldonitis) estis per la verkisto la kialo plimultigi la 14 kantojn. Sed de tiu verko (*La Christianide*) nur fragmentoj presitis; la registaro konservativa laŭdire aĉetis kaj detruis la manuskripton.

En Esperanto aperis
-------------------

* *Pri la morto de junulino. (Sur la mort d’une jeune fille.)* Tradukis Roger Bernard. En: *Literatura Mondo* 7 (1937), n-ro 6, p. 174.

Fonto
-----

* Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 15. Leipzig 1908, S. 463, kio legeblas tie ĉi.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 567062
* GND: 120618559
* LCCN: n80083711
* VIAF: 52792
* ISNI: 0000000121172782
* LIBRIS: 273328
* SUDOC: 086019120
* BNF: 12174838x
* MBA: c802bd6f-c5af-448f-9577-bb9fa089aa0c
* BIBSYS: 97004195
* NKC: ola2010614723
* BNE: XX1566021
 |
La monero antoniniano de Kvieto
**Monfarejo** estas konstruaĵo, en kiu la rajtigita potenco (urbo, ŝtato ks) fabrikas la monerojn kaj la monbiletojn.

Historio
--------

Ek de la komenco moneroj estis fabrikataj per mongisado aŭ monpregado.

Ĉiu polis (urbo-ŝtato) en la antikva Grekio havis propran monfarejon.

En Romo la unua monfarejo estis konstruita sur la monteto Kapitolo, en la templo de Juno ***Moneta*** (tiu kiu avertas). La kromnomo estis donita al Juno, kiam en la jaro 390 a.K. ŝiaj famaj anseroj alarmis la garnizonon de Kapitolo ĝustatempe por ebligi ĝin retropuŝi la atakon de roto da Gaŭloj.

La itala nomo de monero *moneta* devenas de la nomo de tiu unua romia monfarejo, same kiel la nomo de mono en aliaj lingvoj.

Bildaro pri monpregado (tradicia fabrikado de moneroj)
------------------------------------------------------

* Fandforno, kiu fandas metalon por fabriki monerojn.Fandforno, kiu fandas metalon por fabriki monerojn.
* Martelo uzata en monproduktado kiel montrite en la foto de la monfaristo.Martelo uzata en monproduktado kiel montrite en la foto de la monfaristo.
* Instalaĵo por produktado de moneroj kun reliefo ambaŭflanke de la monero.Instalaĵo por produktado de moneroj kun reliefo ambaŭflanke de la monero.
* Aparato por stampi la randojn de la moneroj.Aparato por stampi la randojn de la moneroj.

Referencoj
----------

* Kategorio Monfarejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  Plena Ilustrita Vortaro 2002
**Île Illiec**, aŭ Insulo Ilijeko en Esperanto, estas malgranda insulo situa fronte al Port-Blanc, Bretonio, Francio.

En 1876, Ambroise Thomas konstruis la trietaĝan domon, kapelon kaj konusan turon kiuj daŭre ĉeestas en la insulo.

*Île Illiec* estis aĉetita de la usona aviadisto Charles Lindbergh, sekve de la homforkapto kaj murdo de lia filo en 1932 kaj lia sekva translokiĝo en Eŭropon en 1936. En marto de 1938, la familio aĉetis la 4-akrean insulon kontraŭ 16 000 dolaroj, tio estas ĉirkaŭ 1 dolaro por kvadrata metro, sed vivis tie nur ĝis decembro. La familio de Lindbergh revenis en Usonon en aprilo de 1939, iom post la germana okupado de Ĉeĥoslovakio.

Tiu insulo estas nun private posedita de la familio de Heidsieck.

Referencoj
----------

1. 1 2   Île Illiec. Alirita 2010-02-07.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Elaviadila foto Arkivigite je 2009-04-04 per la retarkivo Wayback Machine ĉe LesIlesDeFrance.com

Koordinatoj: 48° 51′ 01″ N 3° 17′ 43″ U﻿ / ﻿48.85028 °N, 3.29528 °U﻿ / 48.85028; -3.29528 (mapo)
Karoline Bauer
**Karoline Philippine Auguste BAUER** (naskiĝinta la 29-an de marto 1807 en Heidelberg, mortinta la 18-an de oktobro 1878 en Kilchberg ZH) estis germana aktorino.

Vivo
----

Post la morto de la patro (kiu falis kiel kavaleria kapitano en la batalo de Aspern), ŝi venis en 1814 al Karlsruhe kie en 1822 ŝi spekteblis en la Kortega teatrejo en la rolo de Margarete de la iffland-a »Die Hagestolzen«  Ŝiaj amindeco, neartefariteco kaj speciala talento igis la homojn volonte vidi ŝin. En 1824 ŝi vokiĝis Berlinon al *Königsstädtisches Theater* kaj duonan jarojn poste ŝi estis dungita ĉe la Kortega teatro.

En 1829 ŝi retiriĝis kaj havis amrilaton (ŝi nomiĝis *grafino Montgomery*) kun princo Leopoldo de Koburgo: tio neniiĝis post ties ekregado en Belgujo. Reveninte scenejen ŝi iris en 1831 al Sankt-Peterburgo kaj gastis sukcesege en 1834 i.a. en Vieno, Peŝto, Lepsiko, Hamburgo, Berlino kaj Lubeko. 

Ŝiaj plej bonaj roloj estis de Preziosa, Donna Diana, Julia je »Romeo und Julia«, Maria Stuart, princino je »Tasso«. Ĝenerale taŭgis ŝi pli bone por gajaj roloj ol por tragikaj. 

En 1844 ŝi nuptis la polan elmigrinton kaj grafon Władysław Plater. Ili ne havis infanojn. Interesaj estas ŝiaj rememoroj: »Aus meinem Bühnenleben« (dua eldono, Berlino 1876) kaj »Komödiantenfahrten« (Berlino 1875). Sed ĉagrenigis la postmorte eldonitaj leterinterŝanĝoj kaj la libroj »Aus dem Leben einer Verstorbenen« (Berlino 1878–80) kaj »Verschollene Herzensgeschichten«. Eĉ jurproceso inter la eldonisto A. Wellmer kaj grafo Plater fariĝis pri kelkaj partoj de ĉi-lastaj membiografiaĵoj.

Fonto
-----

* Meyers Großes Konversations-Lexikon, vol. 2. Leipzig 1905, p. 459-460 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Karoline Bauer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ligiloj ĉe DDB
**Óhíd** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Zalaszentgrót. La loknomo signifas: malnova ponto.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13 km²
* Loĝantaro: 600
* Poŝtkodo: 8342
* Telefonprefikso: 83
* Koordinatoj: 46°57′37″N 17°09'51″E

Situo
-----

Óhíd situas en milda kaldrono, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Zalaszentgrót troviĝas 9, Sümeg 11, Hévíz 23, Keszthely kaj Tapolca po 27 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio skribe okazis pri la vilaĝo en 1406. La vilaĝanoj estis nobeloj. Pro la turkaj atakoj malgranda fortikaĵo konstruiĝis. En 1922 la komunumo meritis la titolon grandvilaĝo.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Emeriko de Hungario el la 20-a jarcento
* monumento pri falintoj

Komunumoj pri *híd* (=ponto) en Hungara reĝlando
------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Baranyahídvég | Barlahida | Basahíd | Berhida | Ecsehida | Hídalmás | Hidas |
| Hidaskürt | Hidasliget | Hidasnémeti | Hídvég | Hídvégardó | Jankahíd | Jánoshida |
| Kőhida | Kovácshida | Lendvahídvég | Megyehíd | Mórichida | Óhíd | Rábahídvég |
| Sajóhídvég | Székelyhíd | Székelyhidas |  |  |  |  |

* Kategorio Óhíd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Konflikto** estas malkonsento, kaŭzita de kontraŭeco de deziroj, interesoj aŭ opinioj, kiu povas kreski al malpaco kaj eĉ batalo.

La homo povas havi konflikton kun sia propra konscienco, kun la leĝo (= li faris krimon) aŭ kun alia homo aŭ homa grupo. La konflikto povas havi formon de interŝanĝo de akraj vortoj aŭ insultoj, sed ankaŭ de interbatiĝo per pugnoj.

Kontraŭdiro inter posedo kaj neposedo, inter diverĝaj aspiroj kaj interesoj, esprimiĝanta en agado de sociaj grupoj kaŭzas konfliktojn socian, generacian aŭ klasan.

Konflikto inter du ŝtatoj povas esti sur diplomatia nivelo (kiam oni interŝanĝas proklamojn kaj protestojn) aŭ sur arma nivelo, kiam okazis bataleto inter du grupoj da soldatoj. Tia konflikto povas fariĝi antaŭŝtupo de milito, se la diplomatoj ne sukcesas repaciĝi aŭ kiam unu ŝtato misuzas la konflikton kiel pretekston por ataki la alian ŝtaton.

Konflikto povas okazi ankaŭ inter du leĝoj (kiam la leĝodonantoj ne rimarkis, ke la nova aprobata leĝo asertas malon de malnova, jam aprobita leĝo), inter du tribunaloj, inter teksto kaj la gramatiko k.s.

Referencoj
----------

1. ↑  Plena Ilustrita Vortaro

Vidu ankaŭ
----------

* Konfliktoteorioj
* Sangodiamanto

* Kategorio Konflikto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Konflikto en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
* Konflikto en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri komunumo en kantono Lucerno (mallongigo LU). Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Zell.* |


**Zell** estas urbo kaj komunumo en la distrikto Willisau en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 1924 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Zell situas ĉe la bordo de la rivero *Luthern* unu el la fontriveroj de Wigger. La komunumo konsistas krom el la ĉefvilaĝo Zell-Dorf el la vilaĝoj kaj setlejoj Briseck, Hüswil, Hällershof, Bründlen kaj Hünkihof.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 13,87 km², de kiuj 22,8% estas kovritaj de arbaro, 68,0% servas por agrikulturo kaj 8,9% por setlejoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

Zell limas en nordo al la eksklavo Lingi de la komunumo Ebersecken, en nordoriento al Ohmstal, en oriento al Gettnau, en sudoriento al Willisau, en sudo al Ufhusen, kaj en okcidento al Fischbach.

Trafiko
-------

La komunumo estas konektita al la publika transportreto per du stacidomoj ĉe la trajnlinio de Lucerno al Langenthal, nome Zell kaj Hüswil. Krome en Zell troviĝas la krucpunkto de pluraj buslinioj.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 troviĝas sudoriente en distanco de 12 kilometroj en Dagmersellen.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Zell datiĝas el la jaro 1275 kiel *Celle*.
Ĝis la jaro 1407 Zell troviĝis kiel parto de la Grafejo Willisau sub habsburga regado. En la jaro 1407 la urbo Lucerno aĉetis la grafejon, kaj ĝi fariĝis lucerna kamparvoktejo ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798. La komunumo nun dum kvin jaroj apartenis al la Helveta Respubliko kaj ek de 1803 al la distrikto Willisau de Kantono Lucerno.

Bildaro
-------

* Preĝejo Sankta MartenoPreĝejo Sankta Marteno
* Baza lernejoBaza lernejo
* Pastra domoPastra domo

Vidu ankaŭ
----------

* Zell
* Zell LU (stacidomo)
* Hüswil (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Zell LU en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Zell
* Profilo de Zell en la retejo de Kantono Lucerno

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Willisau |
| --- |
| Alberswil • Altbüron • Altishofen • Dagmersellen • Ebersecken • Egolzwil • Ettiswil • Fischbach • Gettnau • Grossdietwil • Hergiswil ĉe Willisau • Luthern • Menznau • Nebikon • Ohmstal • Pfaffnau • Reiden • Roggliswil • Schötz • Ufhusen • Wauwil • Wikon • **Willisau** • Zell |  |

 |
**MAUTHNER Ödön** (Pest, 22-an de aprilo 1848 - Budapeŝto, 25-an de novembro 1934) estis hungara semgrajna komercisto, ĝardenisto, ĝardenista fak-verkisto.

Li studis en la Agrikultura Akademio de Magyaróvár, en la 1860-aj jaroj laboris en pluraj bienegoj kiel praktikanto. Dumtempe, li stuis en Germanio - apud profesoro Nobbe - la problemojn de la semgrajna kultivado kaj purigo.

Li fondis en 1874 la plej grandan semgrajnan komercejon de Hungario, en Budapeŝto. Li faris pioniran laboron en la hungara semgrajna kultivado kaj la plibonigitaj grajnoj. Li estis kreinto de la hungara semgrajna eksportado. Lia semgrajna bienego agadis en Ferenchalom kaj Derekegyház.

Lia entrepreno, la *Mauthner Magtermelő és Magkereskedő Rt.* daŭre akiris premiojn, distingojn. La entreprenon transprenis liaj filoj Alfréd Mauthner (bofilo de Manfréd Weiss) kaj Pál Mauthner. La komunistoj ŝtatigis la entreprenon en 1948 kaj funkciigis plu kiel *Vetőmagtermeltető és -értékesítő Vállalat*.

Li eldonis kaj redaktis ekde (1880?) 1895 ĝis 1919 la monatan eldonaĵon *A Kert* (la ĝardeno). Li verkis ankaŭ por aliaj eldonaĵoj.

Verkoj
------

* Mauthner képes kertészkönyve (Bp. 1885)
* A növények magról való tenyésztése (Bp. 1891)
* Bolgárország mezőgazdasági állapota (Bp. 1892)
* Mauthner kertészeti Kátéja (Bp. 1897)

Literaturo
----------

* Füredi Jenő: Jubileum 1874 - 1924 (Kertészet, 1924)
* Jánoshegyi: Mauthner Ödön (Köztelek, 1934).
La **kantono Carvin** (france *canton de Carvin*) estas franca balotdistrikto en la departemento Pas-de-Calais kaj en la regiono Hauts-de-France. La kantono konsistas el 3 komunumoj. Ĝi havas entute  loĝantojn laŭ oficiala censo plenumita en. Ĝia centraliza oficejo situas en Carvin.

Francaj kantonoj ĉefe utilas kiel bazaj balotareoj por la elektado de la membroj de departementaj konsilioj.

Komunumoj
---------

Apartenas al la kantono Carvin la jenaj 3 francaj komunumoj :

* **Carvin**

Historio
--------

Nova kantona organizado de la departemento Pas-de-Calais validiĝis okaze de la departementa baloto de marto 2015, kaj estis difinita de dekreto de la 13-a de februaro 2014. La departementaj konsilantoj estas, eke de tiu baloto, elektataj per duvica plurnoma majoritata balotsistemo.

La elektantoj de ĉiu kantono elektas du membrojn de malsama sekso, kiuj prezentas sin kiel binomon. La departementaj konsilantoj estas elektitaj por sesjara mandato.

En la departemento Pas-de-Calais, pro la reformo la nombro da kantonoj malgrandiĝis de 77 al 39. La nuna kantono Carvin estis kreita per aldono de komunumoj de la eksaj kantonoj Kantono  ( komunumoj), Kantono  ( komunumoj) kaj Kantono  ( komunumoj). La kantono plene situas ene de la arondismento Lens.

Vidu ankaŭ
----------

* Kantonoj de Pas-de-Calais
* Komunumoj de Pas-de-Calais

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKantonoj de Pas-de-Calais |
| --- |
| Arondismento Arras | 
* Arras-1
* Arras-2
* Arras-3
* Auxi-le-Château
* Avesnes-le-Comte
* Bapaume
* Brebières
* Saint-Pol-sur-Ternoise
 |  |
| Arondismento Béthune | 
* Aire-sur-la-Lys
* Auchel
* Béthune
* Beuvry
* Bruay-la-Buissière
* Douvrin
* Lillers
* Nœux-les-Mines
 |
| Arondismento Boulogne-sur-Mer | 
* Boulogne-sur-Mer 1
* Boulogne-sur-Mer 2
* Desvres
* Outreau
 |
| Arondismento Calais | 
* Calais-1
* Calais-2
* Calais-3
* Marck
 |
| Arondismento Lens | 
* Avion
* Bully-les-Mines
* Carvin
* Harnes
* Hénin-Beaumont 1
* Hénin-Beaumont 2
* Lens
* Liévin
* Wingles
 |
| Arondismento Montreuil | 
* Auxi-le-Château
* Berck (Montreuil)
* Étaples
* Fruges
* Lumbres
 |
| Arondismento Saint-Omer | 
* Aire-sur-la-Lys
* Fruges
* Longuenesse
* Lumbres
* Saint-Omer
 |

 |
**Ödön Tersztyánszky** [terstjAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tersztyánszky Ödön** estis hungara skermisto (sabristo, rapiristo), olimpiano, olimpika ĉampiono, oficiro (kolonelo). Lia oficiala familia nomo estis *Terstyánszky* [terŝtjAnski] ĝis 1921, lia nobela antaŭnomo estis *nádasi* [nAdaŝi].

Ödön Terstyánszky naskiĝis la 6-an de marto 1890 (laŭ alia informo la 3-an de marto 1889) en Csákvár, li mortis la 21-an de junio 1929 en Budapeŝto.

Memorŝtono pri Ödön Tersztyánszky
Memortabulo pri Ödön Tersztyánszky

Biografio
---------

Ödön Tersztyánszky lernis en armea lernejo de Pécs kaj en 1908 li iĝis suboficiro. Li studis skermadon en Militara Akademio en Wiener Neustadt. En la sekvaj jaroj li estis oficiro, eĉ li batalis dum la 1-a mondmilito. Li vundiĝis kaj estis militkaptito en 1916, sed post 2 jaroj li rifuĝis. Li estis hungara ĉampiono dekfoje teame aŭ individue inter 1925-1928. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1924 kaj Somera Olimpiko 1928 kun 2 oraj, po unu arĝenta kaj bronza medaloj, krome en mondĉampionumo li estis la dua en 1927. En 1929 li suferis motorciklan akcidenton ĉe Solymár, poste li mortis en hospitalo. Lia edzino naskis filon. Li ricevis premiojn inter 1948-1998.

Liaj kontribuoj
---------------

* *Az 1914. évi osztrák-magyar-orosz nyári és őszi hadjárat. Hadtörténeti tanulmány* (studo, 1926)
* *Hadtörténelmi szemelvények a világháborúból* (1926)

Memorigiloj
-----------

* memorŝtono en Solymár (2008)
* memortabulo en Szarvas (1978)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803244
 |



* Portalo pri Biografio