recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Larĝa panoramo de Nakhonratĉasima

**Nakhonratĉasima,** taje **นครราชสีมา,** kmere **នគររាជសីមា** konata pli mallonge ankaŭ **Khorat** (โคราช) estas universitata urbego, romkatolika diocezo, provinca kaj distrikta sidejo en Tajlando.

Urbomezo de Nakhonratĉasima
Mapo pri Tajlando, kie estas trovebla Nakhonratĉasima (Nakhon Ratchasima)

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 37  km²
* Supermara alteco: 187 m
* Loĝantaro: 129,680 (2011)
* Poŝtkodo: 30000
* Telefonprefikso: 044
* Horzono: UTC+7 (ankaŭ somere)
* 14° 58′ 50″ N 102° 06′ 00″ O﻿ / ﻿14.98056 °N, 102.10000 °O﻿ / 14.98056; 102.10000 (mapo)

Situo
-----

Nakhonratĉasima situas en meza parto de la lando ĉe okcidenta rando de altebenaĵo. Bankoko troviĝas je 218 km-oj .

Historio
--------

Strato en Nakhonratĉasima
Urbovido en Nakhonratĉasima
Antaŭ la 14-a jarcento tiu areo apartenis al la Kmera imperio, poste al aliaj imperioj. La unua mencio okazis laŭ siamaj kronikoj post 3 jarcentoj kiel "duaklasa" urbo. Oni konstruis fervojan linion en 1922. Nakhonratĉasima estis ĉefsidejo de malsukcesa ribelo en 1933. Dum la Vjetnama milito Usono havis proksime aerbazon, poste ĝi apartenis al la ŝtato kaj jardekon estis ankaŭ civila flughaveno. Dum alia puĉo en 1981, la registaro kune kun la reĝa familio rifuĝis tien. En 1993 la plej granda hotelkatastrofo de Tajlando okazis en la grandurbo, mortigante 137 homojn.

La 9-an de februaro 2020 soldato koleriĝinta pro financa disputo pafis sian komandestron kaj poste ĉiujn hazarde renkontitajn surstrate homojn, postlasinte 29 mortintojn kaj preskaŭ 60 vunditojn. La sekurecaj fortoj pafmortigis la soldaton post 12-hora alfrontiĝo en bazaro.

Ekonomio
--------

La ekonomio de Nakhonratĉasima tradicie dependas de la agrikulturo. La urbego estas konata kiel pretiga centro por rizoj, maizoj, tabakoj, tapiokoj kaj sukeroj. Silkoj estas produktitaj en la proksimaj vilaĝoj, oni bredas brutojn kaj porkojn. Ekzistas 4 universitatoj en la areo.

Trafiko
-------

Nakhonratĉasima estas ligita al Bankoko kaj trajno kaj landa ĉefvojo n-ro 2. Flughaveno ne funkcias.

Klimato
-------

Templo en Nakhonratĉasima
Nakhonratĉasima troviĝas en la tropika klimato. En la jaro pluvas 1072 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo-oktobro pli ofte pluvas. La temperaturo varias inter 22-33 °C.

Vidindaĵoj
----------

* temploj
* horloĝa turo
* muzeo

Fontoj
------

* WikiTrans
* 

* TemploTemplo
* StatuoStatuo
* AerfotoAerfoto
* La horloĝa turoLa horloĝa turo
Uerdingen linio: ich ("Mi") kaj ik izogloso
**Norda Germanio** (germane *Norddeutschland*) estas lingva, geografia, soci-kultura kaj historia areo ene de la Federacia Respubliko Germanio kiu inkludas la regionojn norde de la Uerdinger-linio. La areo inkluzivas la nordan parton de la germanaj ŝtatoj Nordrejn-Vestfalio, Saksio-Anhalto kaj Brandenburgio, same kiel la germanaj ŝtatoj Malsupra Saksio, Ŝlesvigo-Holstinio, Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj la du urbo-ŝtatoj Hamburgo kaj Bremeno. Ĝi kontrastas kun Suda Germanio, Okcidenta Germanio kaj Orienta Germanio.

La nordgermana sento de kohezio estas bazita sur ofta pejzaĝo en la Nordeŭropa Malaltebenaĵo, ofta historio (inkluzive de la Hanso) kaj kulturo (inkluzive en la arkitekturo), kaj ĝia hejmo por la platgermana lingvoareo kaj la platgermanaj dialektoj. Norda Germanio estas dividita en la najbarajn regionojn Nord-Okcidenta Germanio kaj Nord-Orienta Germanio.

Vidu ankaŭ
----------

* Suda Germanio
* Okcidenta Germanio
* Centra Germanio (kultura areo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 835890
* VIAF: 248978203
* NKC: ge134404
 |
**Nikolao GUDSKOV** (ruse *Николай Гудсков*; naskiĝis la 12-an de novembro 1953 en Moskvo) estas aktiva rusia esperantisto, loĝanta en Moskvo. Esperantisto ekde 1982, aktiva ekde 1985. Biologo laŭ sia klero (scienca grado - kandidato de biologiaj sciencoj), Gudskov nun laboras kiel universitata instruisto pri historio de filozofio kaj konceptoj de la modernaj natursciencoj.

Kiel aktiva movadano Gudskov plurfoje estis elektata estrarano kaj prezidanto de Rusia Esperantista Unio (REU). Aktiva membro de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT), ĉeforganizinto de la 74-a Kongreso de SAT en Moskvo en la jaro 2000. 

De 1993 ĝis 1994 Gudskov laboris en la redakcio de la periodaĵo „Eventoj" en Budapeŝto.

Membro de Akademio de Esperanto (elektoperiodo 2016-2025).

Verkoj
------

Li verkis multajn artikolojn, recenzojn kaj eseojn en esperantlingva gazetaro, ekzemple en „Esperanto", „Monato", „La Gazeto" kaj „Sennacieca Revuo", ankaŭ kelkajn librojn, i.a.:

* Malneŭtrale pri la neŭtrala (1997)
* Malgranda gvidlibro pri Moskvo (kune kun Natalia Aroloviĉ, 2000)
* Epitomo de esperantologio (2002)
* Ilustrita enciklopedio de hejmaj mamuloj (2008)
* Origino de la vivo sur la Tero (2011)
* Kiel la homo ekis pensi (2012)

Krome, li kompilis antologiojn:

* Moskvaro (1998)
* Moskvaj sonoriloj (2007)
* El ombro (kune kun Grigorij Arosev, 2008)

Gudskov ankaŭ estas aŭtoro de ruslingva brosuro pri Esperanto:

* Faktoj kaj mallongaj sciigoj pri Esperanto (2000, 2001)

kaj ankaŭ de vortaro, gramatiko kaj enciklopedieto pri Esperanto, aperintaj en la rusa lingvo en 2006 ĉe la eldonejo AST kadre de ties serio „Oriento-Okcidento":

* *500 plej gravaj vortoj de Esperanto*;
* *Esperantio: poŝa enciklopedio*;
* *Elementa gramatiko de Esperanto*.

kaj de la ĉapitro "En Rusio – La 1-a mondmilito kiel preludo de la 2-a Rusa revolucio". En: Javier Alcalde kaj José Salguero (red.), *Antaŭ unu jarcento. Esperanto kaj la unua mondmilito*, Parizo, SAT-EFK, 2018. ISBN 978-2-918053-18-7.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nikolao Gudskov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |

* Biografio de Nikolao Gudskov en la retejo de eldonejo Impeto
* Libroj[*rompita ligilo*] de kaj pri Nikolao Gudskov en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo
* Priskriboj kaj kovrilbildoj de la libroj de Nikolao Gudskov en la retejo de eldonejo Impeto
* Artikoloj Arkivigite je 2008-05-09 per la retarkivo Wayback Machine de kaj pri Nikolao Gudskov en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)
* Filmeto - Intervjuo: Nikolaj Gudskov kiel Akademiano de Esperanto

Referencoj
----------

1. ↑  Membroj kaj Korespondantoj de AdE, Februaro 2016

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 130632
* GND: 1075391830
* LCCN: nb2017006821
* VIAF: 317277846
 |
Statuo de Nikolao de Tolentino sur la Ponto de Karolo en Prago, Ĉeĥio.
**Nikolao de Tolentino** (en itala San Nicola da Tolentino, en hispana San Nicolás de Tolentino) (ĉ. 1246 - 10-a de septembro 1305), konata kiel *Patrono de la sanktaj animoj*, estis itala religiulo kaj mistiko, kiu estis deklarita sanktulo de la Katolika Eklezio. Li iĝis monaĥo de la ordeno de Aŭgustenanoj kaj pacfaranto ĉe la konflikto inter Gibelinoj kaj Gelfoj.

Oni rakontas multajn legendojn rilatajn al Nikolao. Unu diras, ke la demono iam batis lin per bastono, kiu ekde tiam estis ekspoziciata dum jaroj en lia preĝejo. Laŭ alia, Nikolao, kiu estis vegetarano, ricevis rostitan kortobirdon super kiu li faris la signon de la kruco, kaj sekve ĝi ekflugis tra fenestro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nikolao de Tolentino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Catholic Online Saints: Nicholas of Tolentino
* Lives of the Saints, September 10: Saint Nicholas of Tolentino Arkivigite je 2010-09-20 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 503295
* GND: 118734962
* LCCN: n87903895
* VIAF: 5726122
* ISNI: 0000 0001 1437 1409
* SUDOC: 027901742
* BNF: 119843876
* NKC: jx20110223007
* ICCU: LO1V314927
* BNE: XX1149646
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Nikolao la 1-a |

**Nikolao la 1-a** (naskiĝis en 820 en Romo; mortis tie la 13-an de novembro 867) estis la 105-a papo ekde la 21-a de aprilo 858 ĝis sia morto.

Nikolao proponis, ke la kristana bapto okazu nur "en la nomo de Jesuo Kristo", ne de la Sankta Triunuo. Tiu propono malsukcesis kaj nun estas konsiderata kiel herezo.

Ankaŭ kontraŭ aliaj episkopoj Nikolao decide asertis la papan potencon. Ĉefepiskopon Johanon de Ravenna li ekskomunikis, kiam tiu rifuzis pravigi sin pro perfortaĵoj kaj mon-eltordo al pastroj kaj sub-episkopoj. Nikolao mem iris al Ravenna por ordigi la aferon; Johano deve submetiĝis al li.

Kiam en 860 la franka reĝo Lotaro la 2-a deziris (pro politikaj kialoj; li deziris agnoskigi sian eksteredzecan filon) eksedziĝi kaj preni alian edzinon, Nikolao rifuzis sian permeson kaj ekskomunikis du episkopojn (de Kolonjo kaj Treviro), kiuj estis konsentintaj la eksedziĝon. Ankaŭ Johanon de Ravenna, kiu alianciĝis kun la du episkopoj, li denove ekskomunikis kaj devigis al submetiĝo.

Dum la oficado de Nikolao la rilatoj inter la roma kaj la bizanca (ortodoksa) eklezioj plu malboniĝis. Kiam la bizanca eklezio eksigis patriarkon Ignacon kaj anstataŭigis lin per la ne-kleriko Fotio, Nikolao ekskomunikis tiun ĉi. Fotio siavice dum sinodo en septembro 867 deklaris Nikolaon eksigita, sed tiu decido ne havis efikon, ĉar Nikolao mortis kelkajn semajnojn poste.

  


| Antaŭe: | papo | Poste: |
| --- | --- | --- |
| Benedikto la 3-a | 858–867 | Adriano la 2-a |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 51060
* GND: 118588044
* LCCN: n84185893
* VIAF: 17316455 142608, 17316455
* ISNI: 0000 0000 7969 3268
* SUDOC: 079959695
* BNF: 12963697t
* NKC: skuk0004091
* ICCU: MILV091502
* BNE: XX1615383
 |
**Blankaj namibianoj** aŭ **Namibiaj blankuloj** estas homoj de eŭropa aŭ sudafrika naskiĝo aŭ deveno vivantaj en Namibio. La plej multaj blankaj namibianoj estas buroj, dum kelkaj devenas de germanaj, portugalaj, aŭ anglaj enmigrintoj.

Distribuo
---------

La vasta plimulto de Blankaj namibianoj loĝas en gravaj grandurboj kaj urboj en centra aŭ suda Namibio. Vindhuko havas senkompare la plej grandan blankan loĝantaron, kaj blankuloj estas plimulto en la marborda grandurbo Swakopmund. Ankaŭ aliaj marbordaj grandurboj kiaj ekzemple Walvis Bay kaj Lüderitz havas grandajn blankajn loĝantarojn. Ĝenerale la plej granda parto de Namibio sude de Vindhuko havas altan proporcion de blankuloj, dum centra Namibio havas altan koncentriĝon de blankuloj. Krom Vindhuko, marbordaj regionoj kaj Suda Namibio, ekzistas grandaj blankaj komunumoj en Otjiwarongo kaj urboj en la Otavi Triangulo, kiel ekzemple Tsumeb kaj Grootfontein. La censo de la Respubliko de Sudafriko (1981) raportis blankan loĝantaron de 76,430 en Namibio (71-procentaj buroj kaj 17 procentoj germanlingvaj).

Historio
--------

Dum la mallonga germana regado de Namibio, la kolonio altiris germanajn enmigrintojn. La plej multaj buroj ekloĝis dum la Dorslanda Piedvojaĝo, same kiel dum la apartismaj jaroj. La plej multaj portugaloj ekloĝis post kiam Angolo iĝis sendependa en 1975.

Ekonomiko
---------

Proksimume 4,000 komercaj terposedantoj, plejparte blankuloj, posedas pli ol 50% de la plugtero trans la lando malgraŭ agrarreforma procezo. Dum la areo estis konata kiel Sudokcidenta Afriko, blankaj namibianoj ĝuis tre privilegian pozicion pro rasapartismaj leĝoj devigantaj striktan apartigon kaj blankan dominadon.

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑  Namibians plan white farm grabs en BBC News, 5a Novembro 2003
3. ↑  Amid Namibia's White Opulence, Majority Rule Isn't So Scary Now ĉe New York Times, 26a Decembro 1988
**Nikolaus GROMANN** (naskiĝinta ĉirkaŭ la jaro 1500, mortinta la 29-an de novembro 1566 en Gotha) estis germana lignoskulptisto kaj ĉefarkitekto.

Vivo
----

Endokumente Gromann unuafoje aperis en 1537 kiel majstro en la servo de la princo-elektisto Johano Frederiko la 1-a (Saksio) ĉe konstrulaboroj de Kastelo Osterburg. De 1542 estis lia plano alikonstrui monaĥejon (pli poste Kastelon Ehrenburg) en Coburg. En 1543 li prilaboris la preĝejon de Kastelo Hornstein en Vajmaro kaj iĝis dumviva ĉefarkitekto en la lasta tago de la sama jaro. Ekde tiam multaj aktoj jaron post jaro portas lian nomon en la rolo de konstruinspektoro ĉe diversaj konstruejoj kaj en Turingio kaj en Saksio. 
En 1544/45 li komencis konstrui la Kastelan kirkon en Torgau kaj fari aliajn verkojn ene de la samloka Kastelo Hartenfels. Antaŭ 1547 li konstruigis la portan alkonstruaĵon ĉe la sudokcidenta angulo de la vajmara Kastelo Hornstein (ekde la 19-a jarcento hejmeciĝis por ĝi la nomo "Bastilo"). En 1549 konstruiĝis samloke la duobla domo ĉe la vajmara centra bazarplaco (la t.n. *Cranach-domo*, kie loĝis en 1552/53 Lucas Cranach la Maljuna) kaj la loĝdomo de li mem (la t.n. *Lützelburger-domo*, detruita en 1945, forigita tri jarojn poste). 
Inter 1548-51 Gromann konstruigis la akvokastelon en Trockenborn-Wolfersdorf kiu nomiĝis poste *Ĉaskastelo Fröhliche Wiederkunft*). En 1553 li rekonstruigis Kastelon Grimmenstein kaj faris la Novan konstruaĵojn de sur Kastelo Heldburg. En 1562-66 sekvis la starigo de la Nova konstruaĵo en Vajmaro kiel ĝardenkastelo (=la nuna turingia landa biblioteko) kaj en 1562-64 la konstruo de la urbodomo de Altenburg (laŭ liaj planoj, sed ne sub lia gvidado).

Graveco
-------

Gromann havis grandan influon sur la enkondukon de renesanca konstrustilo en Turingio. Ĝis 1560 pli gravis por li ankoraŭ la dekoraj formoj renesancaj (orieloj, frontonoj, portoj) sur gotikozaj konstruaĵoj. Poste, ĉe la *Novaj konstruaĵoj* en Vajmaro kaj Heldburg kaj Altenburg, diafanis la vera renesanco-stilo.

Literaturo
----------

* W. Engst, Wohnhausbau u. Bauwesen d. Renaissance in Weimar, ca. 1923 (ungedr. Weimar, Landeshauptarchiv)
* H. Heubach, Gesch. d. Schloßbaues in Thüringen 1620–70, 1927
* W. Wennig, Schmuckformen d. thüring. Baukunst im 16. u. 17. Jh. 1939
* W. Scheidig, Zur Baugesch. d. Weimarer Bibl. in: Zs. d. Ver. f. thüring. Gesch. u. Altertumskde. Beih. 23, 1941, S. 1-33
* W. Thomae, Thüring. Kunstgesch. 1951
* Eva Schmidt, Die Stadtkirche zu St. Peter u. Paul in Weimar, 1955

Eksteraj ligiloj
----------------

Biografio ĉe NDB


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 531520
* GND: 123929288
* VIAF: 23061552
 |
Mapo de la Nilgiria Biosfera Rezervejo, montrante la Nilgiriajn Montojn ĉefe kovratajn de multaj apudaj protektitaj areoj
*Nilgirio* (aŭ *bluaj montoj*), ofte aludata kiel **Nilgiriaj Montoj**, estas ĉeno de montoj kun almenaŭ 24 montopintoj super 2000 m, en plej okcidenta parto de Tamilnado je kuniĝo de la subŝtatoj de Karnatako kaj Keralo en Suda Barato. Ili estas parto de la pli granda montoĉeno de la Okcidentaj Ghatoj kaj formas la sudokcidentan bordon de la Dekkana Altebenaĵo.

Situo
-----

Tiuj montoj troviĝas separataj el la Karnataka altebenaĵo norde de la rivero Moyar kaj el la montoj Anaimalai kaj el Palani-Montetoj sude de Palghat Gap. La Nilgiria Distrikto de Tamilnado kuŝas en tiuj montoj. Ties latitudinaj kaj longitudinaj etendoj estas 130 km (Latitudo: 11° 08' al 11° 37' N) por 185 km (Longitudo: 76° 27' Or al 77° 4' Ok). Centra situo estas: 11° 22′ 30″ N 76° 45′ 30″ O﻿ / ﻿11.37500 °N, 76.75833 °O﻿ / 11.37500; 76.75833 (mapo). Ĝi havas areon de 2479 km².

Vidu ankaŭ
----------

* Nilgiria Biosfera Rezervejo

Notoj
-----

1. ↑  EAGAN, J. S. C.  (1916) *The Nilgiri Guide And Directory, A HANDBOOK OF GENERAL INFORMATION UPON THE NILGIRIS FOR VISITORS AND RESIDENTS*. VEPERY: S.P.C.K. PRESS.

* Nilgirio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nilgirio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La naĝejo *Nordbad*.
La **Norda parko** (germane *Nordpark*) estas unu el la multnombraj parkoj en Erfurto.

Situo
-----

La parko estas 9 hekarojn granda kaj situas ĉe la rivero Gera en la urbokvartalo Andreasvorstadt norde de la centro. En la parko krome troviĝas la Luther-lernejo, sportejo, la *Norda naĝejo* (realigita sub la urbestrado de Bruno Mann) kaj kegloludejo.

Historio
--------

Kiam ĉ. en la jaro 1900 oni cerbumadis pri la planado de la nordaj urbopartoj, la urba ĝardendirektoro Otto Linne ekaktivis. Li proponis krei popolan parkon inter la Nordhäuser-strato kaj la rivero: ne ornaman sed naturan kaj antaŭ ĉio vastan. Post lia forirado al Essen transprenis lian postenon Max Brommel. La Gera-riverujo translokiĝis por dreni la apudriverajn herbejojn.

Jam en 1912 la konsilantaro urba akceptis oficiala la planon, kiu tamen nur post la Unua mondmilito realiĝis, sub la estrado de Hermann Braband. Tiel la areo iĝis popola parko dum 1923-25.

Hodiaŭ ĝi servas kiel granda verda terpeco por la najbara malsanulejo. Somere ĝi estas lanĉejo por varmaerbalonoj por turismaj rondiradoj enaeraj kaj dum la tuta jaro ŝatata ripozumloko por la erfurtanoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

Pri la parko sur *erfurt-web*.

Literaturo
----------

Martin Baumann: "Der Nordpark. Ein Volkspark in Erfurt", en: *Mitteilungen des Vereins für die Geschichte und Altertumskunde von Erfurt* 69/2008, p. 140-159.
*La granda odalisko* de Dominique Ingres (1814).
**Odalisko** (en la turka: odalık) estis sklavino de la serajlo en la Otomana Imperio. Ŝi estis metilernanto aŭ asistanto de la edzinoj kaj konkubinoj de la sultano, kaj poste povis akiri tiun statuson, t.e. konkubino aŭ, bonŝance, edzino. La plej multaj el la odaliskoj estis parto de la imperia haremo, t.e. el la domo de la sultano.

Odalisko ne estis harema konkubino, sed ŝi povus esti. La odaliskoj estis klasifikitaj en la malsupra parto de la socia tavolo de haremo, t.e ili ne servis la viron de la domo, sed prefere liajn konkubinojn kaj edzinojn kiel personaj servistoj. Odaliskoj antaŭe estis donacoj al la sultano, aŭ al riĉa viro. Ĝenerale, odalisko neniam estis kontrolita de la sultano, sed restis sub la rekta superrigardo de lia patrino. Se odalisko havis eksterordinaran belecon aŭ havis esceptajn talentojn en dancado aŭ kantado, ŝi havis la ŝancon esti konkubino. Se selektite, odalisko trejnita kiel konkubino de sultano servus sekse, kaj nur post seksa kontakto ŝi ŝanĝus sian statuson, iĝante konkubino poste. En la Otomana Imperio, la konkubinoj renkontis la sultanon nur unufoje, krom se ili estis speciale lertaj pri danco, kanto aŭ seksaj artoj, tiel gajnante la atenton de la sultano. 

En la okcidento de la 19-a jarcento, odaliskoj estis oftaj temoj en pentraĵoj kaj skulptaĵoj de la arta movado nomita "Orientalismo", kaj troviĝas en granda nombro de erotikaj pentraĵoj de tiu tempo. Ekzemploj estas la Granda Odalisko aŭ La Turka Banujo de Ingres aŭ ĝia influo sur Olympia de Manet. Inter aliaj, Matisse reprezentis odaliskojn en siaj verkoj.

* Kategorio Odalisko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Norda Ĥartumo** (arabe **لخرطوم بحري** (mallonge **Bahri**) estas urbo en Sudano, kiu situas en la kunfluo de la blua kaj la blanka Niloj. La urbo apartenas al duoblaj urboj, eĉ pli precize al trioblaj urboj.

Loko de Norda Ĥartumo en Sudano

Bazaj informoj
--------------

* 15° 38′ 00″ N 32° 38′ 00″ O﻿ / ﻿15.63333 °N, 32.63333 °O﻿ / 15.63333; 32.63333 (mapo)Koordinatoj: 15° 38′ 00″ N 32° 38′ 00″ O﻿ / ﻿15.63333 °N, 32.63333 °O﻿ / 15.63333; 32.63333 (mapo)
* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 1 726 000 en 2007
* Horzono: UTC +3

Situo
-----

Norda Ĥartumo situas inter bordoj de blua kaj blanka Niloj (kontraŭe Ĥartumo kaj Omdurman troviĝas) en dezerta regiono.

Historio
--------

En 1998 Usono detruis fabrikon pri medikamentoj supozante tion, ke tio apogas la teroristojn.

Klimato
-------

Norda Ĥartumo havas varman dezertan klimaton. Nur en julio kaj aŭgusto pluvas, jare po 155 mm. La averaĝa temperaturo estas 38°C, (dumnokte 16°C).

Trafiko
-------

Norda Ĥartumo havas fervojan kontakton, tial tie oni fondis industrian zonon. Pontoj estas kontaktoj kun la aliaj 2 urboj.

Industria zono de Norda Ĥartumo

Vidindaĵoj
----------

Norda Ĥartumo ne havas gravajn vizitindajn lokojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Plej grandaj urboj (laŭ enloĝantaro)
* Listo de milionurboj
La ***Oddi Altaro*** estas retabla verkaro pri la Kronado de la Virgulino Maria pentrita en 1502-1504 fare de la itala renesanca majstro Rafaelo por la altaro de la kapelo de la familio Oddi ĉe la preĝejo de Sankta Francisko ĉe Prato, en Perugia, Italio, nune en la Vatikana Pinakoteko.

Centra pentraĵo
---------------

Ĝia centra pentraĵo (267 cm × 163 cm) konsistas el du niveloj. En la supra, Jesuo kronigas la Virgulinon, dum ambaŭflanke anĝeloj muzikas. En la suba, la apostoloj ariĝas ĉirkaŭ la malplena tombo de Maria, dum Sankta Tomaso havas la florgirlandon falitan de Maria kiel atestilo de ŝia ĉieliro.

La predelo
----------

La predelo (39 × 190 cm) estas komponita el tri 27 × 50 cm pentraĵoj:

* *La anunciacio* (maldekstre)
* *La adorado de la Magiuloj* (centre)
* *La prezentado en la templo* (dekstre)

La anunciacio
La adorado de la Magiuloj
La prezentado en la templo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Oddi Altaro (Rafaelo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* The altarpiece Arkivigite je 2011-10-02 per la retarkivo Wayback Machine and the predella Arkivigite je 2011-10-02 per la retarkivo Wayback Machine at the Vatican Pinacotheca.
* The altarpiece and the left, center and right part of the predella at the Web Gallery of Art.
La **Nordamerika Internacia Aŭtospektaklo** (angle *North American International Auto Show*, akronime **NAIAS**)**,** ankaŭ konata kiel la **Detrojta Aŭtospektaklo**) estas ĉiujara aŭtospektaklo okazigita en Detrojto, Miĉigano. La okazaĵo unue estis okazigita en 1899 kaj ekde 1957 ankaŭ inkluzivis internaciajn produktantojn. De 1989 ĝis 2019, la ekspozicio okazis en januaro. En 2020, estis decidite movi la ekspozicion al la someraj monatoj, sed la evento estis prokrastita pro la eksplodo de la kronvirusa pandemio en Usono.

Historio
--------

En 1899 William E. Metzger organizis aŭtospektaklon en Detrojto, malpli ol jaron post la Pariza Aŭtospektaklo, la unua aŭtospektaklo de sia speco. Metzger daŭre okazigis la ekspozicion ankaŭ dum la venontaj du jaroj. En 1902, 5 aliaj aŭtokoncesioj funkciigantaj en la grandurbo aliĝis al la Metzger kaj decidis okazigi ĉiujaran ekspozicion. En 1907, la nombro pliiĝis al 16 agentejoj, kiuj decidis okazigi la ekspozicion sendepende sen la implikiĝo de la firmao de Metzger, kiu organizis la ekspoziciojn ĝis tiam. La sukceso de la ekspozicio tiun jaron kaŭzis la fondon de la Detroit Automobile Dealers Association (DADA), kiu supozis respondecon por organizado de la ekspozicioj [1]. En la unuaj jardekoj, nur modeloj de usonaj fabrikistoj estis prezentitaj ĉe la ekspozicio. En 1957, internaciaj fabrikantoj ankaŭ komencis prezenti.

En 1987, la sindikato decidis fari la ekspozicion internacia. La membroj de la sindikato kontaktis fabrikistojn el Eŭropo kaj Japanio kun la celo, ke ili prezentu kaj malkaŝu novajn modelojn ĉe la ekspozicio. La ekspozicio komencis akiri grandan popularecon kaj en 1989 ĝia nomo estis ŝanĝita al la "Nord-Amerika Internacia Aŭtomobila Ekspozicio". En julio 2018, planoj estis anoncitaj translokigi la ekspozicion de januaro ĝis junio ekde 2020, esperante altiri pli da vizitantoj kaj aldoni subĉielajn eventojn. La koronvirusa pandemio en Usono kaŭzis la nuligon de la ekspozicio. La daŭrigo de la epidemio kondukis al la nuligo de la ekspozicio ankaŭ en 2021 .

En 2003, la rekorda nombro de vizitantoj al la ekspozicio estis fiksita ĉe 838,066. Tri prezidantoj de Usono vizitis la ekspozicion dum sia oficperiodo: Dwight Eisenhower (1960), Bill Clinton (1999) kaj Barack Obama (2016) .

Komencante en 1989, premio de nordamerika aŭto de la jaro (angle "*Car of the Year*") estis aljuĝitaj kiel parto de la ekspozicio.

Referencoj
----------

1. ↑  Throttle-Back Thursday: The first North American International Auto Show was packed with wacky concepts, important reveals, Auto Week, 29 January 2019
2. ↑  It's official: Detroit auto show moves to June for 2020, Auto Week, 23 July 2018
3. ↑  2020 Detroit auto show canceled after venue chosen for coronavirus field hospital, CNBC, 28 March 2018
4. ↑  2021 Detroit Auto Show canceled, replaced by outdoor Motor Bella event, Cnet, 11 January 2021
5. ↑  2016 Detroit Auto Show Reaches 13-Year Attendance High, Auto Evolution, 25 January 2016
6. ↑  Obama Becomes Third US President to Ever Visit the Detroit Auto Show, Auto Evolution, 21 January 2016

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo
Mateno ĉe Orientfrislando.
La **Nordgermana Ebenaĵo** aŭ *Nordaj Malaltaj Teroj* (germane *Norddeutsches Tiefland*) estas unu el la ĉefaj geografiaj regionoj de Germanio. Ĝi estas la germana parto de la Nordeŭropa Ebenaĵo. La regiono limas kun la marbordoj de la Norda Maro kaj de la Balta Maro norde, kun la Germanaj Centraj Altaj Teroj (*die Mittelgebirge*) sude, kun Nederlando okcidente kaj kun Pollando oriente.

Okcidente, la suda limo de la Nordgermana Ebenaĵo estas formata de la Malsuprasaksia Montaro: specife per la rando de la Teŭtoburga Arbaro, la Wiehen montoj, la Weser montoj kaj la Malsuprasaksia *Börde*, kiu parte apartigas ĝin el tiu areo de la ebenanĵo konata kiel Vestfaliaj Malaltaj Teroj. Ankaŭ elementoj de la Rejnardeza Montaro funkcias kiel parto de la suda limo de la ebenaĵo: nome Ejfelo, Bergisches Land kaj Sauerland. Oriente la Nordgermana Ebenaĵo etendiĝas trans la Harco kaj Kyffhäuser suden tiom for kiom ĝis la Centrasaksia montaro kaj la montetoj de la Ercmontaro.

Bibliografio
------------

* Ellenberg, Heinz. *Vegetation Mitteleuropas mit den Alpen in ökologischer, dynamischer und historischer Sicht: 170 Tabellen.* Stuttgart: Ulmer, 1996. ISBN 3-8252-8104-3.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo North German Plain en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 818246
* GND: 4075454-6
 |
| Nioo |
| --- |
| Tradukoj deवज्रपाणिबलिन् (*Vajrapāṇibalin*) |
| Sanskrite | वज्रपाणिबलिन् (*Vajrapāṇibalin*) |
| Japane | 金剛力士 (*Kongōrikishi*)仁王 (*Niō*) |
|  Terminaro de Budhismo  |
| v • d • r |

Fama japana lignostatuo de *kongōrikishi* ĉe Tōdaiji, Nara (monda heredaĵo de Unesko). Ĝi estis farita de la skulptistoj de budhismaj skulptaĵoj (仏師) Unkei kaj Kaikei en 1203.
**Niooj** (japane **Kongōrikishi** (金剛力士, ***Kongōrikishi***?) (el sanskrite वज्रपाणिबलिन्, *Vajrapāṇibalin*) estas darmoprotektantoj (*dharmapāla*), gardistoj de budhismo kaj budhistoj. Paro da statuoj de *kongōrikishi* ofte troviĝas ĉe la fronta enirejo de bikŝuejo — unu kun malfermita buŝo kaj la alia kun fermita buŝo (阿吽)—. Ili estas ankaŭ komune konataj kiel **Niō** (仁王, ***Niō***?).

Laŭ la japana tradicio, niooj vojaĝis kune kun la budho Gotamo por protekti lin. Pri tio ankaŭ troviĝas referencoj en la Palia kanono kaj la *Ambaṭṭha Sutta*.

Niooj estas manifestiĝo de la bodisatvo Vajrapāṇi. Ili estas ankaŭ manifestiĝoj de la bodisatvoj Mahastamaprapto en Purlanda budhismo kaj Vaĝrasatvo en Tibeta budhismo.

Referencoj
----------

1. ↑  Helen Josephine Baroni.  *The illustrated encyclopedia of Zen Buddhism*, p. 240.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri budhismo |

* Kategorio Nioo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Berhida, en la ĉefplaco.

Historio
--------

La unua mencio pri la preĝejo okazis en 1300. En 1702 ĝi estis kaduka, ruina. Inter 1772-1778 nova baroka preĝejo konstruiĝis en la loko de la ruino. La internaj muroj estis pentritaj en 1773.

Konstruaĵo
----------

Fresko de la sanktejo prezentas Sanktan Triunuon. En la 4 anguloj la 4 evangeliistoj pentriĝis. Iom dekstre kaj maldekstre la bildoj prezentas reĝon Sanktan Ladislaon. Sur la flankomuroj la hungaraj sanktuloj videblas: Stefano la 1-a (Hungario), Elizabeto de Hungario, Emeriko de Hungario kaj Sankta Margareta de Hungario. La baroka altaro prezentas Immaculata-n. Ankaŭ la predikejo estas baroka.

Kermeso okazas en la 8-an de oktobro.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare
* hungare Arkivigite je 2014-02-24 per la retarkivo Wayback Machine

Cetere ankaŭ estas pli malnova kirko de Sankta Ladislao en Berhida, kiu ne konfuziĝu kun la Stefana kirko. Jen du fontoj pri la dua kirko:

* hungare
* hungare Arkivigite je 2014-02-19 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
*Pri la aliaj signifoj de ODO rigardu en ODO.*

---

Friedrich Gottlieb Klopstock - majstro de ĝenro 
**Odo** (helena, trad. *kanti*), festasolena, ofte majesta, tamen ĉiam bonordita poezio. En kelkaj versioj estas parenca kun la himno.

El origine la odoj estis kantoj de la koruso en la helena dramo kun striktakrita surstrukturo. La odo alparolas la ofte implican *vi*-n.

La klasika odo
--------------

La plej gravaj versmezuroj de la grek-romia antikvo estis la strofo de Alkajo, de Asklepjo kaj de Sapfoa. Poste formigis sin la triparta odo kun la skemo: **strofo** (tezo), **antistrofo** (antitezo) kun indentika versmezuro kaj l'**epodo** (leviĝanta finalo). Ĝi konformas plejofte la tematika cezuro.
Klasikoj odoj-poetoj estis Sapfoa, Alkajo, Pindaro (*olimpiaj odoj*) en Grekio, kaj Horacio kaj Katulo en Romo.

Modernaj odoj
-------------

La modernaj odoj havas sian genezon en l' epokoj de renesanco kaj baroko en Anglio (Spenser, Jonson, Marvell, Milton), Francio (Ronsard) kaj en Germanio (Opitz, Gryphius, Fleming). Friedrich Gottlieb Klopstock perfektigis l'odon je la majstreco. La Sturm und Drang sekvis tiun stilon. La lasta granda oda poeto antaŭ la moderno estis Friedrich Hölderlin (romantikismo). La germana ekspresionismo revivigis en la evolua de la "*Neuen Pathos*" (trad. *nova patoso*) je la lasta fojo l'odon.

Kelkaj odoj
-----------

* Odo al Ĝojo de Friedrich Schiller
* Odo al juneco de Adam Mickiewicz
Strukturo de nitrit-acida molekulo
**Nitrita acido** aŭ **Nitroza acido** (HNO2) estas malstabila kemiaĵo, malforta acido; oni produktas ĝin nur en formo de malvarmaj, maldensaj akvaj solvaĵoj. Ĝi estas utila kemiaĵo: Oni transformas la aminojn per nitrita acido al duazoniaj kombinaĵoj, bazmaterialoj de azokolorigaĵoj.

Oni estigas ĝin per acidigo de ties iu salo – nitrito –, ĉar la saloj estas pli stabilaj kombinaĵoj. Dum malkombino estiĝas – krom akvo – nitrata acido (HNO3) kaj nitrogena monoksido (NO):

{\mathrm {3\ HNO\_{2}\rightarrow HNO\_{3}+2\ NO+H\_{2}O}}

Ĝi povas reagi kaj kiel oksidada kaj kiel redukta kombinaĵo: La nitrogena atomo povas akcepti kaj fordoni elektronojn (ekz. la nitrita acido oksidas la jod-jonon al elementa jodo, dum reduktas la bromon al bromjono).

Nitrogenhavaj kombinaĵoj
------------------------

|  |
| --- |
| **Neorganikaj Nitrogenaj derivaĵoj** |
| HNO | Nitrokzilo | N2O5.4 SO3. 3 H2O | Nitrosulfata acido |
| HNO2 | Nitrita acido | 3 HCl. 1 HNO3 | Reĝakvo |
| HNO3 | Nitrata acido | NO | Nitrata oksido |
| H2N2O2 | Hiponitrita acido | NO2 | Nitrata nitrita oksido |
| H3N | Nitrida acido | N2O | Nitrita oksido |
| NH3 | Amoniako | N2O3 | Dunitrogena trioksido |
| HN3 | Hidrazoata acido | N2O5 | Dunitrogena kvinoksido |

Vidu ankaŭ
----------

* Kombinaĵoj de hidrogeno
* Nitrata acido
* Nitrika oksido
**Neptuno** estas dio en romia mitologio. 

Mozaiko de Neptuno (Museo Archeologico Regionale Antonio Salinas, Palermo).Laŭ Francisko Azorín **Neptuno** estis *Dio de la maro ĉe la romanoj, filo de Saturno kaj Gea, edzo de Anfitrita, ikonografie reprezentita, kiel la greka Pozidono, per viro kun tridento sur mara ĉaro.* Li indikas etimologion el la greka *Posejdon* kaj de tie la latina *Neptunus*.

Neptuno sur kahelo en la Monumento al la Malkovroj de Lisbono.

Priskribo
---------

Kiel la greka Pozidono, li estas dio de la maro. Li kaj liaj fratoj Jupitero kaj Plutono renversis ilian patron Saturnon, la ĉefdio de la generacio de la Titanoj. Neptuno donis al la homo la ĉevalon, kaj lia besto estas la ĉevalo. Sed ofte li rajdas la blankajn ondojn de la maro sur delfeno, tenante en la mano sian tridenton. Neptuno estis ankaŭ dio de tertremoj. Lia festotago en la antikva Romio estis la 23-a de julio.

Neptuno donis sian nomon al la planedo Neptuno. Du grandaj Neptunaj lunoj, Tritono kaj Nereido akompanas la planedon, kiel en la mitologio la tritonoj (marviroj) kaj la nereidoj (marvirinoj) iam akompanis la dion de la maro.

Vidu ankaŭ
----------

* Neptunismo
* Neptuno-festo

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 149.
2. ↑  Azorín, samloke.

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Neptuno (dio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
katolika preĝejo de Bad Vigaun
Denizo-reliefo timpane kaj jardato 1638, kiam konsekriĝis la nova ĉefaltaro...
la interno
**Preĝejo Sankta Denizo** (germane: *Pfarrkirche Bad Vigaun*) estas romkatolika preĝejo en Bad Vigaun, Aŭstrujo. Estante sub patroneco de sankta Denizo de Parizo ĝi estas monumentprotektotaĵo (BDA: 9055, objekto-ID: 502)

Historio
--------

La komunumo Vigaun havis la unuan dokumentan mencion en 748, la kirko en la 790-a jaro. Pro ke Denizo, la unua episkopo de Parizo, estis tiam ene de la bavara nobelaro tre ŝatata sanktulo verŝajnas ke de la komenco la tuto estis sub ties patroneco. La preĝejo menciita en 1444 ne estis la nuna sed romanika kirketo kun unu navo kun etendiĝo ĝis kie nun troviĝas la predikejo. Inter la 1480-aj jaroj kaj 1516 (1519?) okazis nova konstruo. Nenio de la antaŭula konstruaĵo estis pluuzata krom la galerioj. En 1559 la chiemsee-a episkopo Christoph Schlattl konsekris la altaron. Promocio je paroĥa kirko venis en 1850, restaŭradoj en 1974.

Arkitekturo
-----------

La trinava, malfrugotika halokirko havas gigantan okcidentan turon kaj selotegmenton. Ĉirkaŭas ĝin tombejo kun granda muro. La konstruaĵo estas el negipsita kvadro-muraĵo el konglomerataj ŝtonoj. Havas ĝi neinterrompitajn soklon kaj kornicon. Portaloj troviĝas en la dua jugo de la norda kaj suda muroj de la longa halo estas portaloj. La norda portalo estas surmasonita. Ĉe la suda portalo videblas la jardaton 1488. La jardato ne indikas la starton de la novkonstruo sed la jaron kiam kaj la portalo finiĝis indulgenco kaj estis koncedo de indulgenco. 
En la timpano spekteblas bela reliefo de sankta Denizo. La jardato 1638 malsupre de la timpana reliefo memorigas la konsekron de la impresa nova ĉefaltaro laŭ la reguloj de la koncilio de Trento, kun tabernaklo meze. 
Triptiko de la 15-a jarcento kiun oni ankoraŭ mendis por la malnova preĝejo estis lokigita en la supra sakristio.

La kerne pli malnova turo antaŭmetita estas al la uesta fasado havante tri ogivarkajn truojn, soklon, kornicon sub la sonorila etaĝo kaj sobentrenitan pintospajron. Norde de la turo estas helika ŝtuparo. Ĉe la suda vando troviĝas kapelo kripta.

Kiam en la malfrua 17-a jarcento modis barokigoj de preĝejoj alvenis ankaŭ en Vigaun novaj vitraloj; ili restis ĝis 1872 kiam oni regotikigis la aferojn. Dum meblarokreo en la 18-a jarcento aktivis artistoj el Hallein. De 1967 oni aliaranĝis kelkajn aferojn kredante ke tion necesigas la reformoj de la dua Vatikana koncilio. En 1974 Ernst Fuchs el Mayrhofen komisiiĝis pri novfaroj. En oktobro 2009, kiam okazis novaj restaŭradoj, lia ĉefepiskopa moŝto Alois Kothgasser konsekris novan popolaltaron kun ambono.

Literaturo
----------

* *Die Kunstdenkmäler Österreichs*, Dehio Salzburg 1986, p. 467–468.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Denizo (Bad Vigaun) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* kroniko de la preĝejo kun arĥitekturaj detaloj

47.6637666713.13171667Koordinatoj: 47° 39′ 50″ N, 13° 7′ 54″ O (mapo)
**Oesch** (respektive Ösch) estas rivero en la kantonoj Berno kaj Soloturno. Ĝi havas longecon de 28 km.

Fonto
-----

La fonto de Oesch situas sur la teritorio de la komunumo Heimiswil en Kantono Berno, kelkajn kilometrojn sude la la urbo Burgdorf ĉe la koordinatoj 47° 4′ 26″ N 7° 39′ 12″ O﻿ / ﻿47.07389 °N, 7.65333 °O﻿ / 47.07389; 7.65333 (mapo)Koordinatoj: 47° 4′ 26″ N 7° 39′ 12″ O﻿ / ﻿47.07389 °N, 7.65333 °O﻿ / 47.07389; 7.65333 (mapo) sur alteco de proksimume 650 m s.m.

Vojo
----

Tra mallarĝa valeto la rivero post la fonto unue alfluas al la Valo de Wynigen, kiun ĝi tamen jam post unu kilometro denove forlasas, fluante tra transa valeto al la flotebenaĵo de Emme. Ĝis je unu kilometro la rivero tie alpriksimiĝas al Emme. La rivero nun turniĝas norden kaj fluas tra Ersigen, Kirchberg kaj Willadingen. Norde de Williadingen en Recherswil la rivero forlasas Kantonon Berno kaj alfluas al Kantono Soloturnom, nome al la distrikto Wasseramt. La rivero tie dum certa distanco havas du brakojn, nome *Oesch de Luterbrunnen* kaj *Oesch de Willadingen*. La rivero pasas la komunumojn Halten, Kriegstetten, Oekingen, Subingen kaj Deitingen. Norde de Subingen en la 1970-aj jaroj estis konstruita la kanalo *Russbach*, kiu grandan parton de la riverakvo rekte kondukas al Aro. La origina restrivero ek de tiam nomiĝas *Malnova Oesch* (en germana lingvo *Alte Ösch*).

Alfluo
------

Apud Wangen ĉe Aro la Malnova Oesch alfluas sur alteco de 415 m s.m. al Aro.

Utiligado de la akvoenergio
---------------------------

La akvoenergio de Oesch jam frue estis utiligita diversloke por segejoj kaj mueliloj. En la distrikto Wasseramt ĉe pluraj lokoj (Oekingen, Subingen kaj Deitingen) ekzistas kanaloj, per kiuj parto de la riverakvo estas kondukata al aliaj riversistemoj. En 1886 de Josef Müller en Oekingen en la malnova paperfabriko ĉe la bordo de Oesch estis konstruita elektrejo kaj alttensia kondukilo al Soloturno, kiu estis la unua tiuspeca instalaĵo en Svislando.

Ekologio
--------

Pro la intensiva agrikulturo en la bazeno de Oesch, la rivera akvo estas forte ŝarĝita de nitratoj kaj amonio. Preskaŭ la tura rivero estas rektigita kaj kanaligita. Nuntempe ekzistas planoj pri parta renaturigo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Granda parto de la informoj de tiu-ĉi artikolo baziĝas sur la teksto en la germanlingva vikipedio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Oesch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Oesch** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo traktas la viran futbalistan nacian teamon de Nord-Koreio. Aparte de tio ankaŭ ekzistas naciaj teamoj por virinoj, kaj por viraj kaj virinaj adoleskuloj de malpli ol 18 jaroj. |

La Nordkorea nacia teamo (teamo de la Korea Popol-Demokratia Respubliko) de futbalo naskiĝis en 1964. Ĝi ne estas konsiderata aparte forta teamo, kaj kutime ne sukcesas eniri internaciajn turnirojn.

La granda glora momento por futbalo venis en 1966, kiam Norda Koreio partoprenis en la mondpokalo (en Anglio) por la nura fojo kaj surprize atingis la kvaron-finaloj, kvankam la futbalistoj eĉ ne estis profesiuloj. Temis pri la unua fojo ke azia teamo atingis tian rezulton. En la unua fazo, Nord-Koreio perdis 3-0 kontraŭ Sovetunio, sukcesis atingi rezulton de 1-1 kontraŭ Ĉilio, kaj en la fina maĉo nekredeble gajnis 1-0 kontraŭ Italio. En Italio ĉi tiu maĉo ankoraŭ estas memorata kiel la plej katastrofa en historio de la itala futbalo. Nord-Koreio pasis al la kvaronfinalo kie la koreaj futbalistoj renkontis Portugalion, kaj ili ŝokis la publikon de Liverpool farante tri golojn en la unuaj 24 minutoj, sed en la fino ili perdis 5-3 kaj estis elĝetitaj.

Nord-Koreio ankaŭ partoprenis en du Aziaj pokaloj (1980 kaj 1992) alvenante en la kvara loko en 1980.

Vidu ankaŭ
----------

* Nordkorea virina nacia teamo de futbalo
* la artikolon pri la sudkorea nacia teamo de futbalo.
* An Yong-Hak
La **eŭropa ŝoseo 22** (mallonge **E 22**) estas eŭropa ŝoseo, kiu vojas inter okcidento kaj oriento tra norda kaj orienta Eŭropo. Ĝi komenciĝas en la urbo Holyhead en Kimrio kaj finiĝas en la urbo Iŝim en Rusio.

La ŝoseo estas inter la plej longaj de Eŭropo: Multaj eŭropaj ŝoseoj ekde la jaro 2000 plilongiĝis al Azio. Por la ŝoseo E22 tio okazis la 24-an de junio 2002.

Itinero
-------

### Britio

Holyhead - nacia aŭtojoj A55 - Chester - M56 - Warrington - M62 - Manchester - M62 - Leeds - M62 - Doncaster - M180 - A180 - Immingham - pramŝipa konekto al Amsterdamo

### Nederlando

Amsterdamo - naciaj aŭtovojoj A10, A8 kaj A7 - Groningen - A7 - Bad Nieuweschans

Germanio
--------

Bunde - naciaj aŭtovojoj A280 kaj A31 - Leer - A 28 - Oldenburg - A28 kaj A1 - Bremeno - A 1 - Hamburgo - A 1 - Lubeko - A20 kaj A19 - Rostock - nacia vojo B105 - Stralsund - B96 - Sassnitz - pramŝipa konekto al Trelleborg.

Svedio
------

Trelleborg - Malmö - Kalmar - Norrköping - Balta Maro (sen prama konekto al Latvio)

En Svedio eŭropaj ŝoseoj ne havas plian nacian kodon, do la ŝoseo en Svedio ĉie signiĝas per la eŭropa kodo E 22.

Latvio
------

Balta Maro (sen prama konekto) - Ventspils - nacia aŭtovojo A10 - Rigo - A6 - Jekabpils - A12 - Rezekne - A12 - Zilupe

Rusio
-----

nacia aŭtovojo M9 - Velikije Luki (Великие Луки) - M9 - Moskvo (Москва) - M7 - Vladimir (Владимир) - M7 - Niĵnij Novgorod (Нижний Новгород) - M7 - Kazan (Казань) - M7 - Jelabuga (Елабуга) - M7 - Igra (Игра) - P242 - Permjo (Пермь) - P242 (transiro al Azio) - Jekaterinburg (Екатеринбург) - P351 - Tjumeno (Тюмень) - P402 - Iŝim (Ишим)

Ekde Moskvo la ŝoseo parte sekvas la trakojn de la transsiberia fervojo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eŭropa ŝoseo 22 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* anglalingva artikolo "Kohera eŭropa sistemo de internaciaj transportaj infrastrukturoj" de la Eŭrop-Unia Ekonomia Komisiono por Eŭropo (UNECE), DOC-dosiero, 206 KB
**Carl Friedrich Rungenhagen** (\* 27-an de septembro 1778; † 21-an de decembro 1851 en Berlino) estis germana komponisto kaj muzikinstruisto.

Rungenhagen membriĝis en 1801 en la Sing-Akademie zu Berlin kaj estis lernanto de Carl Friedrich Zelter. En 1815 li fariĝis vicdirektoro kaj jam tiutempe ne estis forimagebla el la muzika vivo de Berlino.

En 1833 li transprenis kiel sukcedanto la direktadon de la kantakademio. Ĉi tiu elekto per la membrokunveno ne estis malkontestata. Kunkandidato estis i.a. juna kaj esperplena lernanto de Zelter, Felix Mendelssohn Bartholdy, por kiu la malvenko je la baloto estus kaŭzo forlasi Berlinon kun kun sia familio, ĉar per la elekto de Rungenhagen oni preferintis establiĝinton. Eĉ la tre sukcesa rea prezentado de la Matthäus-Passion de Johann Sebastian Bach post ties morto, la 11-an de marto 1829 en la kantakademio, kiun la tiam dudekjara Felix tiel sukcese enstudintis kaj poste plurfoje prezentis, ne favoratigis lin dum la elekto – nek la fakto, ke la tuta familio Mendelssohn multajn jarojn kunagadis en la ĥoro de la kantakademio.

En sia funkcio kiel direktoro de la kantakademio Rungenhagen daŭrigis la revivigo de la muziko de Johann Sebastian Bach kaj sin dediĉis al la flegado de la oratorioj de Georg Friedrich Händel. La siatempan oratorion li tamen ne neglektis. Samtempe Rungenhagen aktivis kiel profesoro je la Reĝa Akademio de Artoj je Berlino (nomumita en 1843) kaj muzikinstruisto. Precipe menciindas liaj lernantoj Albert Lortzing, Stanisław Moniuszko, Karl Anton Eckert kaj August Conradi.

Rungenhagen komponis ĉefe sakralan muzikon, oratoriojn, kantatojn kaj lidojn.

Literaturo (elekto)
-------------------

* Carl Friedrich Rungenhagen: *„Nachrichten aus dem Leben und über die Musik-Werke Carl Maria von Weber's : mit dem sehr ähnlichen Bildnisse desselben"*, Berlin, Trautwein, 1824
* Paul Emil Henry: "Der Sing-Akademie gewidmet : „Worte gesprochen in der Sing-Akademie an dem Sarge des Herrn Direktors Carl Friedrich Rungenhagen Am 24. December 1851 Morgens von dem Prediger Dr. Henry. Mit einigen Beilagen und der von Schleiermacher am 18. Mai 1832 zum Gedæchtniss Carl Friedrich Zelter's in der Sing-Akademie gehaltenen Rede"*,. Berlin, Decker, 1852*
* Nachlass C. F. Rungenhagen, Staatsbibliothek zu Berlin, Musikabteilung (Mediennummer BF000101747), 13 Bände (12 Bände eigene Kompositionen im Autograph), 88 Briefe, 2 Varia

* Kategorio Carl Friedrich Rungenhagen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 271898
* GND: 116707801
* LCCN: n2011047330
* VIAF: 59842555
* ISNI: 0000 0001 2135 3241
* SUDOC: 219905614
* BNF: 14995266t
* MBA: b8ac8a7b-a455-40e2-b8e4-2a07a7b48dc3
 |
**Ofelio** (angle: *Ophelia*) estas fikcia rolulino, kiun William Shakespeare kreis por sia tragedia teatraĵo *Hamleto*. Ŝi estas juna nobelino de Danio, la filino de Polonio, la fratino de Laerto, kaj ebla edzino por Hamleto. Poste, ŝi freneziĝas, kaj dronas en la kvara akto de la teatraĵo. La nomo "Ofelio" estas eble devenita el la antikva greka vorto ὠφέλεια, signifante "benefico."

Ofelio, pentrita de John William Waterhouse.Luno de Urano estas nomata Ofelio, pro la rolulino, sekve la praktiko nomi Uranajn lunojn el roluloj de Shakespeare kaj Alexander Pope.

Famaj aktorinoj kiuj ludis tiun rolon
-------------------------------------

* Tara Fitzgerald

Referencoj
----------

1. ↑   ophelia - Origin and meaning of the name ophelia by Online Etymology Dictionary.
2. ↑  IAUC 4609: ASM 2000+25; Sats OF SATURN AND URANUS; 3C 279, PKS 1510-089 AND OJ 287 (angle)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 727263
* LCCN: n2015024804
* VIAF: 315592992
* NKC: mzk20201063231
 |
**Tibor Juhász** [juhAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Juhász Tibor** estas hungara-usona fizikisto, negocisto, profesoro, membro (ekstera (2016)) de Hungara Scienca Akademio.

Tibor Juhász [*rompita ligilo*] naskiĝis en 1958 en Dorog.

Biografio
---------

Tibor Juhász akiris diplomon (B.S.) en Scienca Universitato Attila József en 1982, post 4 jaroj li akiris sciencan gradon Ph.D en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. En la jaro de 1986 li esploris en Universitato de Roĉestro. Inter 1987 kaj 1995 li esploris helpe de stipendio en Universitato de Kalifornio ĉe Irvine, kie li malkovris ke la lasero estas konvena por tre precize neniigi histojn. Ekde 1995 li esploris en Universitato de Miĉigano, kie li prezentis oftalmologiajn kirurgiajn operaciojn per lasero. En la sekva jaro li atingis la instruan rangon docento. Spite la forestojn Juhász havas kontaktojn kun kun la hungaraj instancoj, en 2001 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. En 2004 li reiris al Universitato Irvine por instrui kaj esplori. La usona medicina servo ofte financis la esplorojn.

Elektitaj entreprenoj
---------------------

* *Intralase Inc.* (1997) - per lasero oni faras pli bonan vidkapablon
* *LenŜ Inc.* (2008) - per lasero operacioj kontraŭ kataraktoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 560247
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Solidareca Bonvolo** (SBV) estas bonfara agado funkciigata de esperantistoj en la kongolanda urbo Goma, kiu situas en la orienta provinco Nord-Kivuo proksima al Ruando. Ĝi provizas edukajn, sanigajn kaj aliajn servojn al la komunumo, kiu suferas la severajn sekvojn de la multjare jam daŭranta militado en la regiono. Interalie ĝi funkciigas orfejon, subtenas la edukadon de 25 bazlernejaj infanoj, 31 mezlernejaj infanoj kaj 13 universitataj studentoj, kaj helpas akiri medicinajn servojn por bezonantoj. Entute 68 personoj estas subtenataj, inkluzive tri vidvinajn familiojn.

La organizaĵon fondis Alexis Asumani Bengantundu, kiu ne plu estas ĝia prezidanto. En 1998 li komencis sian laboron por orfoj. La agadon nun direktas la advokato Alphonse Waseka. Ĉiuj membroj de la asocio parolas Esperanton, kiun oni ankaŭ instruas al la lernejinfanoj. Parto de la financado venas de subtenantoj ekster Kongolando.

Notoj kaj fontoj
----------------

1. ↑   Pro malkonsento, Alexis Asumani Bengantundu kreis novan asocion kun simila nomo, *Solidareco Bona Volo*, ankaŭ en Goma.  Pri Ni. *Solidareca Bonvolo*. Alirita 2019-06-18.

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo de Solidareca Bonvolo - Goma
* artikolo de Pedro Hernández pri Solidareca Bonvolo
* retejo de Solidareco Bona Volo[*rompita ligilo*] - Goma