recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***La Senpera Verbigo de Adjektivoj*** estas broŝuro verkita de Hendrik Arie de Hoog kaj eldonita de K.U.N.E. en Hago en 1955. Ĝi pritraktas la uzadon de verbigitaj adjektivoj.

Recenzoj
--------

{{citaĵo|Ni estas certaj ke ĉi tiu libreto 31 paĝaj trovos sian vojon inter la geesperantistoj. La estigon de la libro kaŭzis la deklaro de la prezidanto de
la akademio, S.ro Isbrucker en publika kunveno en la kongreso en Harlemo 1954 kiam li diris, ke esperimoj (*tiel*) kiel:
Li pravas; Tio sufiĉas; Nenecesas tion fari k.t.p. ne estas ĝustaj kaj en bona esperanto devas esti; Li estas prava. Tio estas sufiĉa; Ne estas necesa tien fari; k.t.p.: Nu S.ro de Hoog klare montris per ĉi tiu verkaĵo, ke la prez. de la Akademio suriris malĝustan vojon malaprobante la nomitajn esprimojn. En la fino de sia verketo S.ro de Hoog venas al jena konkludo:
La averto de S.ro Isbrucker estu do modifita jene:
1. La espeiantistaro gardu sin kontraŭ senkritika uzado de ĉiam pli multaj verbigitaj adjektivoj.
2. ĉi tiu fenomeno, kvankam esenca en la Esperanta vortformado, kaj jam amplekse praktikita de Zamenhof mem, meritas kaj bezonas trankvilan evoluon.
3. Imitemo kaj ludemo povus kaŭzi misevoluon en tiu fenomeno, kiu estas pli komplika ol ĝi ŝajnas ĉe unua vido.

Vidu ankaŭ
----------

* Verbigo senpera

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Lingvo |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |

* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
**Jean-Baptiste Robert LINDET** (2a de majo 1746 en Bernay (Eure) – 17a de februaro 1825) estis franca politikisto de la epoko de la Franca Revolucio. Lia frato, Robert Thomas Lindet, iĝis konstitucia episkopo kaj membro de la Nacia Konvencio. Kvankam lia rolo eble ne estis spektakla, Jean-Baptiste Lindet ludis gravan rolon en la enpovigo de la pligraviĝanta meza klaso kiu estis hegemonia en la politiko de Francio dum la Revolucio.

Li iĝis anstataŭa membro en la Komitato por publika savado la 6an de aprilo 1793, kaj tuj anstataŭis la malsanan Jean Antoine Debry. Ĉiuj membroj de la Komitato apartenis al la burĝaro de la Antikva Reĝimo, estis Montaruloj, kaj ĉiuj havis ampleksan sperton servante kiel lernantoj en antaŭaj asembleoj aŭ en altaj ŝtataj postenoj. Lindet estis unika inter la membraro de la Komitato ĉar li estis 46-jaraĝa, dum la averaĝa aĝo de la membroj estis 30.

Supozita portreto de Jean-Baptiste Robert Lindet.
Tre implikita en la afero de nutroliverado, li montris sian administracian talenton en la regado de tiu problemo. Lindet estis la departementestro, aŭ "ekzamenisto" de la Nacia Nutrokomitato, kiu zorgis ĉefe pri ekonomia politiko kaj pli specife estis responsa pri la provizado de vivtenado, vestoj kaj transportoj. Tiu korpuso konsistis el ĉirkaŭ 500 membroj en la epoko de la pinto de la Teroro, kaj li ofte forsendis membrojn por taskoj de spionado. Por unu el tiuj misioj, Lindet estis sendita al distriktoj de Rhône, Eure, Calvados kaj Finistère, cele al subpremado de ribeloj. Li estis sukcesa kaj kapablis apliki reamikigan politikon. La Nacia Nutrokomitato funkciis ankaŭ por superrigardi la produktadon de agrikulturo kaj industrio, kontroli la laborforton por la militaj klopodoj kaj la komercon.

Kvankam li formale ne estis kontraŭulo de Maximilien Robespierre, li ankaŭ ne subtenis lin, kaj li estis, kun Philippe Rühl, unu el nur du membroj de la Komitato kiuj ne subskribis la ordonon ekzekuti Danton kaj liajn partianojn. Kiam oni petis tion de li, li respondis al Louis de Saint-Just: "*Mi estas ĉi tie por protekti civitanojn, kaj ne por murdi patriotojn*".

Bibliografio
------------

* Amand Montier, Robert Lindet (Paris, 1899) kaj Correspondance de Thomas Lindet (Paris, 1899).
* H. Turpin, Thomas Lindet (Bernay, 1886).

* Kategorio Jean-Baptiste Robert Lindet en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 670282
* GND: 11702564X
* LCCN: no90017114
* VIAF: 5698166
* ISNI: 0000000121189912
* SUDOC: 030071291
* BNF: 14954040h 12462098d, 14954040h
 |
*La vidigebla meridiano en la observejo de Grenviĉo*
La **Grenviĉa Meridiano** (aŭ **referenca meridiano** aŭ **unua meridiano**) havas pro konvencio la longitudon nul. Ĝi estas la linio de longitudo kiu iras tra la Observejo de Greenwich en Britio, apud Londono.

Ĝin akorde difinis en oktobro de 1884 en Vaŝingtono la prezidento de Usono, 41 delegitoj el 25 landoj, kiuj renkontiĝis por la Internacia Konferenco pri Meridianoj.
Tiam oni interkonsentis pri la sekvaj principoj:

1. La adopto de ununura sistemo de meridianoj mondnivele, kiu anstataŭu tiujn malsamajn jam ekzistintajn.
2. La meridiano pasanta tra la plej grava instrumento por kontroli la trafikon estos la *unua meridiano*.
3. Ĉiuj longitudoj, kaj oriente kaj okcidente, estos kalkulitaj ekde tiu ĉi meridiano de 0 al 180°.
4. Ĉiuj Landoj adoptos la universalan daton.
5. La universala tago komenciĝos je la noktomezo de Greenwich kaj mezuriĝos per horloĝo 24hora.
6. La naŭtika kaj astronomia tagoj komenciĝos ĉie je la noktomezo konvencia.

*Horzonoj en 2007 (la ruĝa linio centre montras la nulan meridianon)*
La dua rezolucio, kiu ligis la meridianojn al Greenwich, estis aprobita de 22 landoj; nur unu malaprobis t.e. Domingo, nun Dominika Respubliko, kaj du detenis sin t.e. Francio kaj Brazilo. Francio ne adoptis la Grenviĉan Meridianon ĝis 1911. Kialo por tiu rezervo estis la impreso, ke Grenviĉo kaj Londono laŭ la nula meridiano kvazaŭ deklariĝas "la centro de la mondo", estus neadekvata honorigo de la Brita imperio.

Antaŭe, la meridiano de la insulo El Hierro (Kanarioj) estis uzita de la plejparto de la marameroj de Eŭropo. Konvencie oni difinis ĝin kiel meridiano 20° okcidente de Parizo (17° 39' 46" okcidente de Greenwich).

Aliaj meridianoj uzitaj pasinte estis: Romo (12° 27' 08.04" oriente de Greenwich), Kopenhago, Jerusalemo, Sankt-Peterburgo (*Meridiano de Pulkovo*, 30° 19' 42.09" oriente de Greenwich), Pisa, Parizo (2° 20' 14" oriente de Greenwich), kaj Philadelphia.

Vidu ankaŭ
----------

* GMT
* Longitudo
* Meridiano

Ligiloj
-------

* Protokolo de la Internacia Konferenco pri Meridianoj

* Kategorio Grenviĉa Meridiano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pál Bródy** [brOdi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bródy Pál** estis hungara dramaturgo, teatra reĝisoro. Lia pseŭdonimo estis *Bólyai Pál*.

Pál Bródy naskiĝis la  13-an de decembro 1898(nun 1898-12-13) en Ungvár (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Uĵhorodo en Ukrainio), li mortis la 23-an de majo 1978 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Bródy devenis el juda familio. Li akiris filozofian diplomon en Universitato Erzsébet en Budapeŝto, sed li studis iomete ankaŭ en Vieno. En 1922 li estis dramaturgo en Gaja Teatro, inter 1923–1926 jam reĝisoro. En la sekvaj jaroj li estis dramaturgo aŭ reĝisoro aŭ kunteatrestro en Internurba Teatro (1929–1932), Teatro Magyar (1932– 1939) kaj Teatro Andrássy (1937–1939), poste pro la kontraŭjudaj leĝoj li laboris el la fono ĝis 1942. En 1942 li plene retiriĝis, sed li kontribuis eĉ en Nyugat. Dum la socialismo li instruis lingvojn por akiri pension. Pro vidviĝo li edziĝis dufoje, la dua edzino naskis filinon.

Elektitaj reĝisoraĵoj
---------------------

* Anton Pavloviĉ Ĉeĥov: Ĉeriza ĝardeno
* Carlo Goldoni: *A fogadósné*
* Zsigmond Móricz: *A vadkan*
* fr:Paul Géraldy: *Ezüstlakodalom*
* George Bernard Shaw: *Brassbound kapitány megtérése*
* Lengyel Menyhért–Karinthy Frigyes: *Földnélküly János*
* Ernő Szép: *Aranyóra*

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 866750
 |



* Portalo pri Biografio
**Agantuk** (**La nekonatulo**) estas filmo de bengala reĝisoro Satyajit Ray de 1991; ĝia ĉefa aktoro estas Utpal Dutt.

En burĝa Kalkato-a familio la edzino, Anila, ricevas leteron el viro, kiu asertas esti ŝia onklo. Tiu onklo malaperis antaŭ tridek kvin jaroj. Li estas fremdulo al la familio, kaj estis komprenita kiel mortinta. Li skribas, ke li tuj venos kaj pasigos kelkajn tagojn ĉe ŝi. Li alvenas kaj rakontas, ke li estas homologiisto. Li vojaĝadis tra la mondo: Europo, Usono, kie li loĝis kun la indiĝenaj amerikanoj kaj eldonigis libron «An indian Among Indians» (vortludo pri «indian» =hindio, kaj «indian»= indiano). Poste li same loĝis inter la sud-amerikaj indianoj. Li asertas esti nun survoje al Aŭstralio por vivi kun la tieaj aborigenoj.
Subindra, la edzo de Anila pridubas la nekonaton. Li suspektas ke eble tiu estas fripono, kiu intencas kapti la heredaĵon. Tial diversaj elprovoj estas laŭvice uzataj al li cele al malkovri la veron. Sed la nekonato tre bone trapasas ilin kaj montras lertan psikan komprenon.

Male al la gepatroj la juna filo de Anila akceptas la onklo tuj de l’ komenco.  

Sed la edzo neniam sukcesas kompreni la strangan vizitanton. Post sceno kie ĉiuj rekuniĝas unusente dancante tradician dancon kun la loĝantoj de adivasi-a vilaĝo (आिद वासी = praaj loĝantoj) de Bengalo, la onklo foriras tiom neatendite, kiom li alvenis, lasante malantaŭ si kelkajn neforgeseblajn frazojn.
(ekzemple: dum unu elprovo far iu amiko familia, tiu tiklas la nekonaton pri kanibalismo: «ĉu tio ne estas la plej barbara, sovaĝa malciviliza el ĉiaj kutimoj?» la onklo respondas: «Jes kanibalismo estas barbareca. Sed ĉu vi scias, kio estas eĉ pli barbareca kaj malciviliza, nu, vidi senhemulojn kaj drog-dependuloj en urbo tiel, kiel New-York. Kaj la kapableco far unu civilizo venki aliajn kaj detrui tutajn urbojn per nur puŝante unu butonon. Centfoje pli barbareca tio ja estas!»)  

Tiu psikologie riĉa, pensiga, ĉuiganta filmo estas bela kaj simpla kiel desegno, aŭ kiel medita momento sur iu Kalkata-a mejdan (=libera spaco, ludplaco).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2005-11-05 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2006-02-14 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2007-08-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2006-05-09 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Universitato de Dunaújváros** [dunaUjvAroŝ], (origine hungare *Dunaújvárosi Egyetem*) estas universitato pri metalurgio, kie lernis en 2011 5000 studentoj.

Historio
--------

En 1953 oni establis teknikan lernejon nomatan pri Antal Kerpely (patro), kie oni instruis metalurgion. Tamen ekde 1951 jam oni instruis metalurgion en vespera lernejo. En 1954 ankaŭ la kolegio ekfunkciis. Ekde 1962 jam oni instruis en alta grado. En 1969 ĝi ricevis statuson altlernejo, samtempe ĝi estis unuigita al Universitato de Miskolc kiel fakultato. En 2000 la fakultato memstariĝis kiel altlernejo. Tiutempe oni lernas ankaŭ angle, eĉ ne nur metalurgion, sed ankaŭ informadon kaj inĝenierajn studojn. La altlernejo donas diversajn diplomojn: BA kaj BSc. En 2016 la altlernejo estis deklarita universitato.

Iamaj studentoj (elekto)
------------------------

Kolegio de la universitato
* Attila Ambrus
* Lajos Csertő
* Anita Potocskáné Kőrösi

Iamaj pedagogoj (elekto)
------------------------

* János Pelle (verkisto)
* Péter Szijjártó

Fontoj
------

* oficiala paĝo

* Kategorio Universitato de Dunaújváros en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ármin VÁMBÉRY** (origine **Bamberger**, poste **Wamberger**, per alia skribmaniero **Hermann Vamberger**) (n. 19-an de marto 1832. Szentgyörgy [nun Slovakio] – m. 15-an de septembro 1913. Budapeŝto), hungara orientalisto, Azio-esploristo, fakspertulo pri turka filologio kaj tibeta linvoscienco. Li apogis la parencecon de la hungara kaj turka lingvo, lia laboro helpis rekonon de la mezaziaj popoloj. 

Li devenis el malriĉa juda familio, junaĝe li kolektis kaj vendis hirudojn. Lia patro mortis en 1831 je ĥolero.

Li vizitis mezlernejon en Szentgyörgy kaj Bratislavo, sed li rompis la studojn en 1850 – post la sesa klaso – kaj instruis hejme en diversaj lokoj. Je lia lingvokapablo atentis barono József Eötvös [otvoŝ] (en aĝo de 25 , li alproprigis ĉ. 25 diversajn ĉefe orientajn lingvojn) kaj per lia apogo plenumis kvar jarojn (1857-61) en Konstantinopolo. Li analizis la hungarajn-turkajn rilatojn, kontaktojn laŭ lokaj fontoj kaj intertempe instruis lingvojn, konatiĝis kun la lokaj kutimoj kaj kompilis turkan-germanan vortaron (*Türkisch-deutsches Wörterbuch*; 1858). Li hejmenvenis por mallonga tempo kaj en 1862 kaj en 1864 beturis por esplori la hungaran Prapatrujon kaj la aziajn popolojn. Lin apogis la Hungara Scienca Akademio kaj li veturis en derviŝ-vesto al Mez-Azio, tra Teherano kaj Buhara al Samarkando.

Hejmenveninte, li estis en 1865 privata instruisto en la budapeŝta scienca universitato pri la orientaj lingvoj. Ekde 1870 ĝis la pensiiĝo (1904) li instruis tie kaj okupiĝis pri kompilado de la travivaĵoj de la orientaziaj vojaĝoj kaj pri orientalistikaj esploroj. Li atente esploranalizis la rolon de islamo en vivo de la mezaziaj popoloj, la koloniigan politikon al tiu teritorio kaj demandojn pri origino de la hungaroj. Lia koncepto pri la turka-hungara lingva parenceco – kion li bazis je historiaj, lingvistikaj kaj ortografiaj pruvoj – kaŭzis grandan disputon en lingvistikaj rondoj.

Oni taksis Vámbéry kiel plej bonan konaton de Oriento en Eŭropo. La angla kaj la turka registaro plurfoje decidis je lia opinio. Li iĝis koresponda (1860), ordinara (1876), poste honora (1893) membro de la Hungara Scienca Akademio.

Verkoj
------

* Ármin Vámbéry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ármin Vámbéry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Vándorlásaim és élményeim Persiában (1864)
* Oroszország hatalmi állása Ázsiában (1871)
* Der Islam in XIX. Jahrhundert (1875)
* A török-tatár nyelvek etymologiai szótára (1877)
* A magyarok eredete (1882)
* A török faj ethnologiai és ethnographiai tekintetben (1885)
* A magyarság bölcsőjénél. A magyar-török rokonság kezdete és fejlődése (1914; la verkon kompilis postmorte lia filo Rusztem Vámbéry)
* Dervisruhában Közép-Ázsián át (1966)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 127671
* GND: 119017385
* LCCN: n50014292
* VIAF: 59090121
* ISNI: 0000000368642598, 0000000121348151
* LIBRIS: 270353
* SUDOC: 027175375
* BNF: 11927534n
* NLA: 35575550
* NDL: 00526935
* BIBSYS: 90268036
* NKC: ola2002146574
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Koria otido** |
| --- |
|  |
| Koria otido |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Gruoformaj *Gruiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Otidedoj *Otidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Ardeotis *Ardeotis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Koria otido** *Ardeotis kori*Burchell 1822 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Koria otido  |

 |
| v • d • r |

La **Koria otido**, *Ardeotis kori*, estas granda afrotropisa birdo de familio Otidedoj kaj ordo Gruoformaj kaj loĝanta en Afriko el Etiopio ĝis Sudafriko.

Aspekto
-------

La **Koria otido** estas ĉefe helgriza kaj bruna dorse kun **nigra kresto**, malhela kaj mallarĝa **kolumo ĉebruste** kaj flavaj kruroj. La **Koria otido** longas 90-130 cm kaj altas 60-90 cm. Mezaveraĝe la Koria otido pezas 18 kg, sed ĝi povas atingi eĉ 34 kg, kio igas ĝin la **plej granda kaj peza otido**.

Reproduktado
------------

La **Koria otido** kunhavas similajn Reproduktokutimojn kun aliaj otidoj, tio estas, la virseksulo klopodas allogi kelkajn inojn per **spektakla ceremonio kaj gonflado de blankaj plumoj**. Kuniĝas kun ili kaj lasas ilin zorgi pri nesto, ovoj kaj idoj. La inoj konstruas neston surplanke kaj kovas la ovojn, krom eta forigo por manĝoplugado. Kiam la idoj eloviĝas la patrino alportas al ili mildan manĝaĵon.

Kutimoj
-------

La **Koria otido** estas granda kaj peza birdo, kiu evitas flugi se eblas. Ĝi estas preskaŭ ĉiam surplanke, plugante semojn kaj lacertojn el kio konsistas plej granda parto de ĝia dieto.

Tre ofte la **Koria otido** troviĝas kune kun abelmanĝuloj rajdantaj sur ties dorso dum ĝi piediras. Tiele la abelmanĝuloj povas kapti insektojn kiuj eksaltas aŭ akflugas ĝenitaj de la proksimo de la otidoj.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Ardeotis kori*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11 Majo 2006.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |

* Koria otido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Koria otido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Koria otido en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Kori Bustard filmoj
**Mihály Szotáczky** [mihAj sotAcki], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szotáczky Mihály** estis hungara altlerneja instruisto pri juro. Lia familia nomvarianto estis *Szotáczki*.

Mihály Szotáczky naskiĝis la  12-an de decembro 1928(nun 1928-12-12) en Gönc, li mortis la 9-an de aŭgusto 1998 en Pécs.

Biografio
---------

Mihály Szotáczky akiris juran diplomon en Universitato de Pécs en 1953. Post la diplomo li instruis en la universitato ĝis la emeritiĝo en 1996. Lia instrua rango altiĝis, inter 1963-1968 li estis docento, poste profesoro. Inter 1963–1996 li estis katedrestro, inter 1987–1990 fakultatestro, inter 1984–1987 li estis vicrektoro, krome li kandidatiĝis (CSc) en 1967 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li edziĝis dufoje, lia unua edzino naskis 2 gefilojn en 1958 kaj 1964. Li ricevis premiojn inter 1974-2006.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Montesquieu nézetei az államról és a jogról.* (1956)
* *A jogi akarat osztálytartalma.* (1959)
* *Les rapports entre l'intérêt individuel et l'intérêt de classe dans le droit objectif.* (1964)
* *Állam és jogelmélet.* (studenta lernolibro, kunaŭtoro, 1970)
* *Változás és stabilitás a jogfejlődésben.* (kunredaktoro, 1980)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* aprezo legebla pli malsupre

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 862634
 |



* Portalo pri Biografio
**Valderrueda** [baldeRŬEda] estas municipo en la nordoriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Montaña de Riaño*, en la nordoriento de la provinco. *Acebedo* estas komprenebla kiel *Valo de la rado*, kaj tial aperas flava rado en la blazono sur verda fono. La municipaj oficejoj kaj la ĉefaj servoj estas en Puente Almuhey.

Komarkoj de la provinco Leono; *Montaña de Riaño* nordoriente, helverde.
Caminayo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Caminayo, Carrizal, Cegoñal, La Espina, Ferreras del Puerto, La Mata de Monteagudo, Morgovejo, Las Muñecas, El Otero de Valdetuéjar, Puente Almuhey, La Red de Valdetuéjar, Renedo de Valdetuéjar, San Martín de Valdetuéjar, La Sota de Valderrueda, Soto de Valderrueda, Taranilla, Valcuende, Valderrueda, Villacorta, Villalmonte kaj Villamorisca kaj okupas totalan areon de 160,78 km².

Laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 836 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 600 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 78 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas norde kun Prioro, Boca de Huérgano kaj Crémenes, okcidente kun Cistierna kaj Prado de la Guzpeña, oriente kun la provinco Palencio kaj ene de tiu kun la municipoj Guardo kaj Velilla del Río Carrión, kaj sude kun Almanza kaj Cebanico.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj en montaraj areoj, kaj bovoj en ebenaĵoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Bildoj
------

* Morgovejo.Morgovejo.
* Ponto ĉe Puente Almuhey.Ponto ĉe Puente Almuhey.
* Preĝejo de San Martín de Valdetuéjar.Preĝejo de San Martín de Valdetuéjar.
* Villalmonte.Villalmonte.

Notoj
-----

Vidu ankaŭ
----------

* La Espina (stacidomo)
* Municipoj de Provinco Leono

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 760839
 |
Emblemo de la naciaj projektoj
**Naciaj projektoj** (ruse *национальные проекты*) estas kvar prioritataj linioj de disvolviĝo, ŝtate subtenataj en Rusio. La kvar prioritatoj estas sano, edukado, loĝejoj kaj agrikulturo.

Post disfalo de Sovetunio ekonomiaj reformoj kaŭzis ruiniĝon de la agrikultura industria (jam krizinta antaŭ la reformoj) kaj grandajn problemojn (i. a. pro nesufiĉa financado) en edukado kaj sanprotektado. Kresko de prezoj por loĝejoj en plejmulto de la regionoj estis tia, ke averaĝa rusiano ne povas plani aĉeton de nova loĝejo aŭ ŝanĝon de sia nuna loĝejo al pli granda. "Naciaj projektoj" celas solvi tiujn problemojn.

Kunordiganto de la naciaj projektoj en rusia registaro estas Dmitrij Medvedev, unu el la kandidatoj por la prezidenta posteno dum la elektoj de la jaro 2008.

Sano
----

Kadre de tiu projekto estis renovigitaj pluraj klinikoj tra la lando, salajro de kuracistoj plialtiĝis tiel, ke antaŭe laborintaj en pli enspezigaj lokoj kuracistoj revenas al sia profesio.

En kelkaj grandaj urboj estas konstruataj grandaj specialigitaj malsanulejoj por priservi kelkajn apudajn regionojn.

Edukado
-------

Kadre de tiu projekto interalie ĉiu rusia mezlernejo havos interret-aliron kaj aron de licence puraj programoj. De la komenco estis planata uzo de operaciumo Windows fare de Microsoft, sed pro pluraj kialoj estis elektita alia vojo: enlandaj produktantoj adaptis Linukson kaj aldonis kelkajn programojn el libere distribuata softvaro. Jam en 2008 kun tiu nova softvaro studos mezlernejanoj en Tatarstano, Permja regiono kaj Tomska provinco.

Loĝejoj
-------

Agrikulturo
-----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Naciaj projektoj (Rusio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala paĝaro pri Naciaj Projektoj (ruslingva)
View of the Millennum Hotel London Mayfair from Grosvenor SquareGrosvenor Square al Millennium Hotel London Mayfair.
**Mayfair** estas riĉa areo en la *West End* de Londono al la orienta pinto de Hyde Park, en Westminster, inter Oxford Street, Regent Street, Piccadilly kaj Park Lane. Ĝi estas unu el la plej multekostaj distriktoj en Londono kaj en la mondo.

La areo ĉirkaŭ Mayfair estis origine parto de la bieno Eia kaj restis tre rura laŭ naturo ĝis komenco de la 18a jarcento. Ĝi iĝis bone konata pro la ĉiujara "May Fair" (Majofoiro) kiu okazis el 1686 al 1764 sur tio kio nun estas Shepherd Market (Paŝtista Bazaro). Tiu foiro altiris neagrablajn, malaltklasajn elementojn kaj iom post iom iĝis publika ĝenado. La familio Grosvenor, poste konataj kiel Dukoj de Westminster, akiris teron pere de geedzecoj kaj ekdisvolvigis la areon sub la estreco de Thomas Barlow. Tiuj laboroj inkludis la preĝejon de la placo Sankta Georgo Hanover Square, Hanover Square, Berkeley Square kaj Grosvenor Square, el kiuj la tri lastaj estis ĉirkaŭitaj de luksaj domegoj.

Ĉirkaŭ la fino de la 18a jarcento, plej el Mayfair estis konstruita kiel prestiĝa loĝejaro por altiri la supran klason; malkiel kelkaj najbaraj areoj de Londono, ĝi neniam perdis sian riĉan statuson. La malaltiĝo de la Brita aristokrataro komence de la 20a jarcento kondukis al la fakto ke la areo iĝis pli komerca anstataŭ loĝeja, kaj multaj iamaj hejmoj konvertiĝis en oficejoj por gravaj korporaciaj sidejoj, ambasadejoj, kaj aliaj negocoj. Estas restaĵoj de luksaj loĝejoj, multekostaj vendejoj kaj restoracioj, kaj modernaj hoteloj laŭlonge de Piccadilly kaj Park Lane partikulare. La prestiĝa statuso de Mayfair estis omaĝata estante la plej multekosta poseda placo en la Londona Monopolo.

Notoj
-----

1. ↑   Cox, Hugo (11a de Novembro 2016). "Mayfair: London's most expensive 'village'". Financial Times. Alirita la 16an de Septembro 2018.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mayfair en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
**Prado de la Guzpeña** [PRAdo delaGuzPEnja] estas municipo en la nordoriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de León*, en la centroriento de la provinco.

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de León* centroriente, flave.
Aŭtuna panoramo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Cerezal de la Guzpeña, Llama de la Guzpeña, Prado de la Guzpeña kaj Robledo de la Guzpeña, okupas totalan areon de 22,94 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 99 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 750 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 77 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Bildaro
-------

* Robledo de la Guzpeña.Robledo de la Guzpeña.
* Urbodomo de Prado de la Guzpeña.Urbodomo de Prado de la Guzpeña.

Notoj
-----

Vidu ankaŭ
----------

* La Llama de la Guzpeña (stacidomo)
* Municipoj de Provinco Leono

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759849
 |
**ZHANG Ziyi** estas ĉina aktorino, kiu naskiĝis la 9-an de februaro 1979 en Pekino. Ŝia propra nomo (Ziyi) signifas "la feliĉa infano".

Ŝia patrino estis varteja instruistino kaj ŝia patro laboris kiel ekonomo. Por "fortigi sian korpon", la dekunujara Ziyi partoprenis en kursoj de danco en lernejo, kiu estis ligita kun la Danca Universitato en Pekino. Ŝi lernis tie kvar jarojn.

Kvankam ŝi jam sciis tre bone danci ricevante premiojn, en la aĝo de dek kvin jaroj ŝi decidiĝis ĉesigi la studadon pri danco kaj ekorientiĝi al la kino. Tiu ĉi elekto montriĝis tre sagaca, ĉar post kelkaj jaroj en la Centra Drama Akademio de Pekino ŝi estis elektita de Zhang Yimou, unu el la plej famaj reĝisoroj en Ĉinio, por roli en filmo *Wǒde fùqīn mǔqīn* - *Miaj gepatroj*. Tiu ĉi filmo ricevis la Arĝentan Urson en la Berlinale 2000.

Sed estis nur komenco. La tuta monda malkovris ŝian belegan vizaĝon en eble la plej fama ĉina filmo: *Wò hǔ zàng lóng* - *Tigro kaj drako* kun tre famaj ĉinaj geaktoroj: Chow Yun Fat (ŝia idolo) kaj Michelle Yeoh (kiu rolis en la filmo *Tomorrow never dies* - *Morgaŭo neniam mortas*). Post tio, Zhang Ziyi verŝajne fariĝis la plej konata ĉina aktorino tutmonde. Kaj nun, ŝi daŭrigas sian sukceson, eĉ rolante en usonaj filmoj (*Rush hour 2* - *Pinthoro 2*, *Memoirs of a geisha* - *Memoraĵoj de gejŝo*) sed ŝi tamen preferas resti aktorino en Ĉinio, kie ĉiuj reĝisoroj deziras labori kun ŝi.

En 2006, la ĉina registaro malpermesis la spektadon, komercadon de ŝia filmo Memoraĵoj de gejŝo kaj nomis ŝin perfidulo, ĉar ŝi ludis japanan gejŝon en la filmo. La filmo aĉeteblas je kelkaj dolaroj sur la ĉinia nigra merkato.

Filmaro
-------

* 2006 • Ye yan
* 2005 • Memoirs of a Geisha *(Memoraĵoj de Gejŝo)*
* 2005 • Operetta tanuki goten
* 2004 • Mo li hua kai *(Jasmena floro)*
* 2004 • 2046 *(2046)*
* 2003 • Shi mian mai fu *(La domo de l' flugantaj ponardoj)*
* 2003 • Jopog manura 2: Dolaon jeonseol *(Mia edzino estas gangstero 2)*
* 2003 • Zi hudie *(Violkolora papilio)*
* 2002 • Yīng Xióng *(Heroo)*
* 2001 • Wu shi *(Musao)*
* 2001 • Shu shan deng zhuan *(La legendo de Zuo)*
* 2001 • Rush hour 2 *(Pinthoro 2)*
* 2000 • Wò hǔ zàng lóng *(Tigro kaj drako)*
* 1999 • Wǒde fùqīn mǔqīn *(Miaj gepatroj)*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Zhang Ziyi en Vikimedia Komunejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 48308
* GND: 135389291
* LCCN: no2004114368
* VIAF: 85555134
* ISNI: 0000000116814242
* SUDOC: 061133469
* BNF: 14241482d
* MBA: d8bf201e-204f-481f-bc2c-748a22f3f1aa
* NLA: 41570398
* BIBSYS: 11050955
* NKC: xx0040583
* BNE: XX1599512
 |
**Gyula Zsengellér** [djula ĵengelEr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zsengellér Gyula** estis hungara futbalisto (avanulo), trejnisto. Dum lia vivdaŭro li resume ludis en 947 matĉoj kaj trafis 1069 golojn, kun mezumo de 1,13 goloj per matĉo.

Gyula Zsengellér
Gyula Zsengellér naskiĝis la 27-an de decembro 1915 en Cegléd, li mortis la 29-an de marto 1999 en Nikozio.

Biografio
---------

Gyula Zsengellér debutis amatore en en la loka klubo de Cegléd, profesie jam en Salgótarján. Li ludis en elita teamo de Újpest de 1936 ĝis 1947 303-foje kun 368 goloj kaj li estis kvinfoje golreĝo. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1936 kaj 1947 resume 39-foje kun 32 goloj. En 1938 en la mondĉampionumo li akiris arĝentan medalon. Depost 1947 li futbalis eksterlande ĝis 1953 (ekzemple AS Roma). Li estis trejnisto eksterlande (1950-1979). Pro divorco li edziĝis dufoje kaj li havis filon. Li estis reentombigita en Cegléd.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2022-10-01 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gyula Zsengellér en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797087
* LCCN: n2017046515
* VIAF: 3666150264374705860009
* ISNI: 000000049722611X
 |



* Portalo pri Biografio
**Pieter ABBEEL** (naskita en 1977 en Antverpeno, Belgio) estas flandra specialisto pri artefarita intelekto, entreprenisto kaj profesoro ĉe la Universitato de Kalifornio - Berkeley en Usono.

Kariero
-------

Pieter Abbeel diplomiĝis kiel inĝeniero ĉe la Katolika Universitato de Loveno en 2000. Poste li studis komputikajn sciencojn en la Universitato Stanford en Usono, kie li doktoriĝis pri artefarita intelekto en 2008.

Ekde 2008 li estas profesoro ĉe la Universitato de Kalifornio - Berkeley apud San Francisco. Li gvidas la Berkeley Robot Learning Lab.

En 2014, Abbeel, kune kun iamaj studentoj, fondis Gradescope, AI-aplikaĵon por edukado. Inter 2016-2017 li laboris dum jaro por la AI-esplora instituto OpenAI, kiu estis interlaie fondita de Elon Musk. En 2017, li kaj studentoj fondis la noventreprenon Covariant, kiu interalie volas aŭtomatigi e-komercajn entreprenojn per robotoj, kiuj povas lerni novajn agojn. En 2021, li kunfondis AIX Ventures, riskfonduson kiu investas en junaj AI-entreprenoj. Abbeel ankaŭ prezentas la podkaston The Robot Brains. 

En 2022 li ricevis la premion ACM en komputado

Vidu ankaŭ
----------

Sora (artefarita intelekto)

Geoffrey Hinton

Sam Altman

Referencoj
----------

1. ↑  (nl) Pieter Abbeel start eigen AI-bedrijf, DataNews Knack, la 7-an de novembro 2017.
2. ↑  (en) The Robot Brains.
3. ↑  (en) 2022 ACM Awardee Prof Abbeel For Top Work In AI And Robotics, Forbes, la 19-an de aprilo 2022.
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.f4

**Kickelhahn** [**kik**.lha:n] estas 861 metrojn alta monto ĉe la rando norda de la Turingia Arbaro. Ĝi estas la hejmmonto de la urbo Ilmenau. Pro restadoj de Goeto kaj aliaj gefamuloj la monto havas ankaŭ kulturhistorian gravecon.

Sur la montopinto troviĝas krom elsendaj antenoj belvidturo starigita en 1855, la *Goethehäuschen* = goeta dometo, kaj fundamentoj de ĉasaddomo (simile al Rieseneck). Sude de la pinto estas la Ĉasdomo Gabelbach kaj hotelo.

La turo de belvido rava
Ruinoj de ĉasadensemblo
Goeto-dometo

Literaturo
----------

* Willi Ehrlich: *Ilmenau, Gabelbach, Stützerbach. Die Goethe-Gedenkstätten und der Wanderweg 'Auf Goethes Spuren'*, (=Nationale Forschungs- und Gedenkstätten der klassischen deutschen Literatur), Vajmaro 1974.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kickelhahn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La Goeto-migradopado
* Malnovaj bildpanoramoj de la Goeto-domo
* Panoramo de sur la Kickelhahn-turo
* Faldfolio prie
Monda heredaĵo de UNESKO

La **Nacia Parko Buindi-Ĝangalo** - angle *Bwindi Impenetrable National Park*, laŭvorte "*Bwindi* Nepenetrebla Nacia Parko" - estas nacia parko en la ŝtato Ugando de orienta Afriko. La parko etendiĝas sur la flankoj de la *Alberta Rifto*, parto de la Granda Rifta Valo, kiu dividas la plejan orienton de Afriko de la resta kontinento. La pluvarbaro de la regiono estas tre malnova kaj konservita en origina stato. Ĝi ekde la lasta glaciepoko pli kaj pli evoluis al la nuntempa amplekso. La nacia parko kovras altecon de inter 1160 kaj 2607 metroj super la marnivelo. Ekde la jaro 1994 la parko estas listigita kiel monda natura heredaĵo de UNESKO.

Faŭno
-----

Entute en la parko vivas proksimume 90 specioj de mamuloj, interalie 11 specioj de simioj. Inter la birdaj specioj estas 23 endemiaj, do nur en tiu regiono hejmaj.

### Buindiaj goriloj

En la protekta teritorio de la Buindi-Ĝangalo nuntempe vivas proksimume 340 montaj goriloj, pli-malpli la duono de ĉiuj tutmonde en naturo vivantaj bestoj de tiu subspecio. Krome abundas ĉimpanzoj, aliaj simioj, elefantoj kaj diversaj specioj de antilopoj. La montaj goriloj, kiuj tutmonde estas en danĝero de formorto, en Ugando krome ankoraŭ estas protektataj en la *Mgahinga Gorila Nacia Parko*. Kromaj montaj goriloj vivas en Ruando kaj en la Demokratia Respubliko Kongo.

Vidu ankaŭ
----------

* Albert-riftaj montarbaroj

Eksteraj ligiloj
----------------



* Informoj en la listo de la monda heredaĵo de UNESKO angle kaj france
* oficiala retejo de la Nacia Parko Buindi-Ĝangalo (angle) Arkivigite je 2008-05-14 per la retarkivo Wayback Machine
**Gábor Horn,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Horn Gábor** estas hungara politikisto, parlamentano, instruisto.

Gábor Horn naskiĝis la  25-an de novembro 1955(nun 1955-11-25) en Szombathely.

Biografio
---------

Gábor Horn maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1974, poste li laboris kaj soldatiĝis. Li akiris pedagogian diplomon en Universitato Károly Marx en 1980. Post la diplomo li instruis jardekon en mezlernejo, pli poste 5 jarojn li gvidis eksperimentan edukejon, ekde 1990 li estis fonduma lernejestro. Jam ekde 1989 li politikadis, inter 1994 kaj 2010 li estis parlamenta deputito. Li pensiuliĝis en 2010. Lia kunulino (ekde 1982) naskis 2 gefilojn en 1983 kaj 1987.

Lia libro
---------

* *Modern európai Magyarország, 1998-2002. A Szabad Demokraták Szövetsége választási programja* (1998)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* datenoj hungare kun foto Arkivigite je 2023-12-23 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Gábor Horn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 847702
* VIAF: 121453071
* ISNI: 0000000079376502
 |



* Portalo pri Biografio
**Otto DEVRIENT** (naskiĝinta la 3-an de oktobro 1838 en Berlino, mortinta la 23-an de junio 1894 en Szczecin) estis germana aktoro kaj reĝisoro.

Vivo
----

La filo de la aktoro Eduard Devrient unue surscenejen iris en 1856 en Karlsruhe pasigonte plurajn ekzercajn jarojn en Stuttgart, Berlino kaj Leipzig. En 1863 li revenis ĉe la Kortegan teatron de Karlsruhe kiun li forlasis en 1873. Ĉar tiam li vokitis Vajmaron karakteraktorece kaj reĝisorece.

Tie li entreprenis en 1876 furoran surscenigon de ambaŭ partoj de la dramo *Faŭsto* de Goeto. Ĝi pli ofte ripetitis ekz. en Berlino, Kolonjo kaj Düsseldorf. Priskribon de la necesa pompa scenejaranĝo por mastri *misteroprodukton ene de du tagoj* disponiĝas sub la titolo: »Goethes Faust« (Karlsruhe 1877). En 1876 Devrient iĝis supera dramaturgo ĉe la Kortega teatro de Mannheim kaj en 1877 intendanto de la nova Urba teatro de Frankfurto. Li tamen jam en februaro 1879 retiriĝis el Frankfurto kaj vivis poste en Jena kie spekteblis en 1883 la premiero de lia jubilea aĵo »Luther« (28-a eldono, Leipzig 1900).

Sekvis honordoktoriĝo fare de la Universitato de Jena. En 1884 Devrient iris al Oldenburgo kaj en 1889 al Berlino por direktori ĉe la Reĝaj teatroj. Jam en la 14.12.1890 li petis maldungiĝon tie. Li entombigitis sur la Norda tombejo de Jena. En 1927 nomiĝis en Jena strato por li.

Aliaj verkoj
------------

* »Zwei Shakespeare-Vorträge«, Karlsruhe 1869
* »Tiberius Gracchus«, tragedio (Karlsruhe 1871)
* »Kaiser Rotbart«, fantazia popoldramo (Karlsruhe 1871)
* »Gustav Adolf«, historia karakterigaĵo (Leipzig 1891, 22-a eldono en 1900)
* (eldoniste) »Briefe Ifflands und Schröders an den Schauspieler Werdy« (Frankfurto 1881)

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 4. Leipzig 1906, p. 852-853 (tie ĉi interrete)

* Kategorio Otto Devrient en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
dekstra
**Alan Bartlett SHEPARD, Jr.** (18-a de novembro, 1923 – 21-a de julio, 1998) (Subadmiralo, Usona Mararmeo, Emerita) estis la la unua usona kosmonaŭto en kosmo je la 5-a de majo, 1961, kvankam lia unua flugo estis nur suborbita. Li faris duan kosman flugon kiel komandanto de Apollo 14 inter la 14-a de januaro kaj la 9-a de februaro, 1971.

Li ĉeestis la bazan kaj mezan lernejojn de East Derry en lia naskiĝurbo Derry Novhampŝiro; gajnis Bakulaŭreco de Scienco de la Usona Marmilita Akademio ĉe Annapolis (Marilando), Honora Magistreco de Artoj de Kolegio Dartmouth en 1962, Honora Doktoreco de Scienco de Miami University (Miami-a Universitato) en Oxford, Ohio en 1971, kaj Honora Doktoreco de Homartoj de Franklin Pierce College (Franklin Pierce-a Kolegio) en 1972. Li ankaŭ diplomiĝis de United States Naval Test Pilot School (Usona Marmilita Lernejo por Testaj Pilotoj) en 1951 kaj usona Naval War College (Mararmea Milita Kolegio), Newport, Rhode Island (Novhaveno, Rod-Insulo) en 1957.

Liaj religiaj spertoj estis en Kristana Scienco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Alan B. Shepard Jr. en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Alan B. Shepard Jr. en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio ĉe NASA (angla)
* Arkivigite je 2004-11-19 per la retarkivo Wayback Machine
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 54598
* GND: 129204919
* LCCN: n80005776
* VIAF: 32098791
* ISNI: 000000012320221X
* SUDOC: 034006508
* BNF: 12480583p
* NLA: 35473730
* NDL: 00474971
* BIBSYS: 90889502
* NKC: jn19990007492
* ICCU: DDSV139107
 |
Koordinatoj: 58° 24′ 56″ N 31° 20′ 18″ O﻿ / ﻿58.41556 °N, 31.33833 °O﻿ / 58.41556; 31.33833 (mapo)

**Msta** (ruse *Мста*) estas rivero en nord-okcidento de la Eŭropa parto de Rusio, en la provincoj Tvera kaj Novgoroda. La rivero apartenas al la baseno de la Balta Maro.

Geografio
---------

La rivero elfluas el la lago Mstino, norde de Viŝnij Voloĉjok, kaj de nordo enfluas en la lagon Ilmenj, en Ĉe-ilmenja malaltaĵo formante vastan, riĉan je marĉoj, delton. En Msta enfluas pli ol 30 riveroj. Ĉe la rivero situas la urbo Boroviĉi.

De komenco Msta serpentumas, poste trapasas la Valdajan Altaĵon, kie havas sufiĉe grandajn Boroviĉiajn rapidfluojn. Ĉi tie dum nur 30 km la rivero malsupreniras je 70 m, tio estas pli ol duono de la tuta malsupreniro de Msta, kies tuta longo estas 445 km.

Poste la rivero venas al la Ĉe-ilmenja malaltaĵo, vastiĝas kaj trankviliĝas. Ĝi estas navigebla dum lastaj 146 km, post la vilaĝo *Mstinskij Most*. Per du kanaloj la lasta parto de Msta estas ligita kun Volĥov kaj Viŝera.

La rivero, precipe la Boroviĉiaj rapidfluoj, estas tre populara por akvaj turistoj.

Historio
--------

La vorto "Msta" devenas de la baltmara finna vorto *musta* (nigra).

La riveron Msta oni de antikvaj tempoj uzis kiel akvovojon. Post la fondo de Sankt-Peterburgo Msta iĝis pli grava: ĝi estis parto de la plej mallonga akvovojo de Volgo al la nova ĉefurbo. La kanaloj al Volĥov kaj al Viŝera ebligis navigadon preter la lago Ilmenj.

Poneretka
---------

Je 6 km post (laŭ la fluo) la vilaĝo *Opeĉenskij Posad*, je 20 antaŭ Boroviĉi, en Msta-on enfluas la subtera rivero *Poneretka* (ruse *Понеретка*), elfluante el la borda deklivo. Oni deklaris ĝin naturmonumento. La rivero estas konata de amatoroj de nekutima akva turismo: dum unu kilometro en la rivero eblas subtera navigado per kajakoj.

Bildaro
-------

* En la vilaĝo Opeĉenskij PosadEn la vilaĝo *Opeĉenskij Posad*
* La rapidfluo "Lestnica" (Ŝtuparo)La rapidfluo "Lestnica" (Ŝtuparo)
* La rivero "Poneretka" enfluas en Msta-onLa rivero "Poneretka" enfluas en Msta-on
* Msta ĉe la vilaĝo "Mstinskij Most"Msta ĉe la vilaĝo "Mstinskij Most"

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  La rivero Msta en la ŝtata akva registro (ruse).
2. ↑  La artikolo Boroviĉiaj rapidfluoj en la *Enciklopedia vortaro de Brockhaus kaj Efron*.
3. 1 2 3  *С.А. Агафонова, Е.Р. Кременецкая, А.В. Чернов*, la artikolo **Мста** en la reta scienc-populariga enciklopedio "Akvo de Rusio".
4. ↑  Naturmonumentoj de Novgoroda provinco (ruse)
La **Domaro Gozsdu** [goĵdu] estas 7 trietaĝaj loĝdomoj (4800 m²) kune kun internaj 6 kortoj en Budapeŝto (en Erzsébetváros (distrikto)), krome aparta trietaĝa loĝdomo iom aparte (nun jam parkumeja domo). Ili estas historiaj monumentoj, la najbareco estas Monda Heredaĵo de UNESKO. La origina hungara nomo estas *Gozsdu-udvar* (Gozsdu-korto), kiu ne esprimas perfekte la konstruaĵojn, ja temas nur pri korto.

Unu el la domoj kaj kortoj
Reliefo pri Manó Gozsdu
Unu el la enirejoj el la strato
La alia enirejo

Historio
--------

Tiu areo kuŝis ekster urbomuroj de Pest (urbo) en la 18-a kaj frua 19-a jarcentoj, tial estis tie nur negravaj domoj. En la 1830-aj jaroj rumana advokato Manó Gozsdu estis fama kaj riĉa en la urbo. Li aĉetis domojn kaj parcelojn pro investado en la menciita areo. La domaroj estis konstruitaj inter 1900–1902 fare de fondaĵo Gozsdu laŭ projektoj de Győző Czigler. Tiuj domoj estis parto de la juda getto dum la nazia erao (1944-1945), sed pli frue tie estis juda centro pri preĝdomoj kaj aliaj kulturaj ĉambroj.

En 1952 la hungara ŝtato prenis la domojn (tio estis ŝtatiĝo), en la sekva jaro ankaŭ Rumanio akceptis ĝin. Teorie tio estus rumana posedaĵo, sed samtempe en Transilvanio la rumanoj prenis pli multe da hungaraj havaĵoj, tial repeto de la Domaro estus malbona negoco por Rumanio. En 1999 Hungario vendis la Domaron al negocistoj. Inter 2002 kaj 2008 plena rekonstruado okazis, poste la Domaro iĝis vigla turisma celloko kun restoracioj, kafejoj, distrejoj, drinkejoj, butikoj.

Domoj
-----

La unikaĵo de la domoj estas tio, ke funkcias aleo aŭ trairejo tra la domoj, kio kondukas ĉiujn kortojn. La aleo longas 200 metrojn kaj ĉe la kortoj estas 12 000 m² por komercado aŭ gastado. La menciita aparta domo estas parkumeja domo, kiu estas alirebla perpiede el la kortoj tra ŝtala-vitra ponto. En la domoj la loĝejoj estas luksaj.

Fotoj
-----

* Unu el la domoj laŭ la stratoUnu el la domoj laŭ la strato
* La trairejo kun kortojLa trairejo kun kortoj
* Unu el la kortoj kun kafejojUnu el la kortoj kun kafejoj
* La arkadojLa arkadoj
* Granda murpentraĵoGranda murpentraĵo
* Turistoj en la kortoTuristoj en la korto
* Kovrita ponto inter la Domaro kaj parkumeja domo super la stratoKovrita ponto inter la Domaro kaj parkumeja domo super la strato

Fontoj
------

* oficiala paĝo Arkivigite je 2017-09-06 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2017-09-06 per la retarkivo Wayback Machine
* 

* Kategorio Domaro Gozsdu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la kirko Nomo de Jesuo kaj poste paroĥestrejo
interno
La **Preĝejo Nomo de Jesuo** (germane: *Kirche Namen Jesu*) estas romkatolika sakrala ejo en la 12-a disktrikto viena Meidling (Darnautgasse 3). Ĝin oni konstruis en la 1950-a jaro laŭ planoj de Josef Vytiska.

Historio
--------

En dense enloĝita viena laborista distrikto estiĝis en la jaro 1932-a en eksa ledofabriko provizora kirko laŭ planoj de Bruno Buchwieser la Maljuna. Ĝi kromnomitis Dugroŝa kirko *(Zweigroschenkirche)* pro ankaŭa financiĝo per mondonacoj de la legantaro de *Zweigroschenblatt*. La interno havas ĉ. sep centojn da sidlokoj; la meblaron liveris ĉefe vorarlbergaj artistoj pro ke la ĉefa instiganto kirkkonstrua estis la vorarlberga animzorganto kaj misiisto Josef Gorbach. Grandan krucifikson kreis la tirolano Peter Sellemond.

Dum la Dua mondmilito bombadoj de la Aliancanoj malkonstruis la preĝejon kaj intertempe la fidelularo kunvenis por liturgiaĵoj en teatrejo. La nuna brika konstruaĵo datumas de 1959 disponante pro kapacito de mil sidlokoj. Parto de la iama fabriko sur la placo *Schedifkaplatz* forigitis laŭ planoj de Vytiska, por gajni spacon por paroĥestra kaj loĝada domo. Tie troviĝas ankaŭ infanĝardeno.

Interno
-------

La ligna krucifikso de Sellemond postvivis la damaĝojn militajn kaj daŭre ĝuas utiligon en la moderna kirko kun modernigoj (paradiza kruco). Krome konserviĝis maria statuo de la sama artisto. La granda plafono kun kristanismaj simboloj estas de Karl Jamöck, la vitraloj kun kristaj monogramoj de Oswin Amann. Ronda fenstro de Albert Paris Gütersloh, bildigante la kardinalajn vitrojn, iam spekteblas ĉe la malinterno. De 1985 ĝi formas la plafonon de la Fátima-kapelo. En 2015 estis metita sub la krucifikson de Sellemond kruco el kunfandita virto de Heinz Ebner; ĉi artisto ankaŭ kreis la tabernaklon.

Literaturo
----------

* Ludwig Varga: *Die Pfarre Namen Jesu. Geschichte eines Pfarrzentrums*, Blätter des Meidlinger Bezirksmuseums, Wien 2001, kajero 53/54.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Nomo de Jesuo (Meidling) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hejmpaĝo paroĥeja


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 862999
* GND: 416007-1
* VIAF: 154541381
 |

48.17277777777816.330555555556Koordinatoj: 48° 10′ 22″ N, 16° 19′ 50″ O (mapo)
La **Internacia Flughaveno Budapeŝto de Ferenc Liszt** (hungare Budapest Liszt Ferenc Nemzetközi Repülőtér) estas internacia flughaveno en Hungario. La Flughaveno estas la plej granda internacia flughaveno en Hungario. Ĝi nomiĝis laŭ Hungara komponisto, Ferenc Liszt. La nabo de la eŭropa malaltkosta aerlinio Wizzair kaj Ryanair lokiĝas en tiu flughaveno. Antaŭe flughaveno estis nabo de Hungara nacia aerlinio MALÉV (hungare Magyar Légiközlekedési Vállalat, Hungara aviadkompanio).

Historio
--------

La konstruado de Internacia Flughaveno Budapeŝto-Ferihegy (hungare Budapest Ferihegy Nemzetközi Repülőtér) komenciĝis en 1938. Hungara arĥitekto Dávid Károly (1903-1973) dezajnis flughavenon. Konstruado daŭriĝis inter 1939 kaj 1944, tamen rekonstruita en 1947 pro la damaĝo en dua mondmilito.

La Hungara nacia aerlinio MALÉV kreiĝis la 25-an de novembro 1954 en tiu flughaveno. En 1956, MALÉV komencis flugon inter Budapeŝto-Vieno. En 1957, Nederlanda aerlinio KLM komencis flugon inter Amsterdam-Budapeŝto.

La pasaĝeroj de Flughaveno kreskis inter la 1980-jaroj ĝis 1990-jaroj. Post la demokratiigo de Hungario, MALÉV komencis flugon inter Budapeŝto-Novjorko en 1993. En 1998, Nova terminalo 2B estis konstruita. Pro la kresko de malaltkostaj aerlinioj kiel Wizzair kaj Ryanair, MALÉV ĉesis operaciadon en 2012. En 2012, Flughaveno anoncis fermon de Terminalo 1 pro malalta aviadtrafiko. Nuntempe Terminalo 2A kaj 2B operacias.

Terminaloj
----------

La Flughaveno Budapeŝto de Franz Liszt havas 4 terminalojn:

* Terminalo 1: Por ĉiuj pasaĝeroj funkciis inter 1950-2012
* Terminalo 2A: funkcias ekde 1982
* Terminalo 2B (pligrandigita parto de la Terminalo 2A): funkcias ekde 1998
* Terminalo GAT: apud Terminalo 1 nur por privataj flugoj

Vidu ankaŭ
----------

* Budapeŝto

* Kategorio Internacia Flughaveno Budapeŝto de Ferenc Liszt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)