recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Fondaĵo Joseph Ratzinger-Benedikto la 16-a** estis kreita en Vatikano la 1-an de marto 2010 kun la celo antaŭenpuŝi la sciojn kaj studon pri la teologio ankaŭ pere de asigno de premio.

La rimedoj por la premio estas konstituataj per monsumoj jare preneblaj el la enspezoj de la aŭtorrajtoj sur la tekstoj de la verkoj de profesoro Jozeph Ratzinger kaj per donacoj publikaj kaj privataj. 

La fondaĵo estas administrata kaj formita de la helpa sekretario de la Papa Konsilio por la Sociaj Komunikoj, la vicdirektoro de la Instituto por la verkoj de Religio (aŭ vatikana banko), la ĝenerala direktoro de la eldona vatikana Librejo. 

La fondaĵo havas ankaŭ "sciencan komitaton" nun (junio de 2011) prezidatan de kardinalo Kamilo Ruini kaj honorata de altaj respondeculoj de gravaj administraj kaj kulturaj vatikanaj oficoj.

La unuaj premioj estis asignitaj en junio 2011 al tri teologoj. [*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2013-12-20 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2011-06-24 per la retarkivo Wayback Machine
**Širine,** hungare **Braidaföld,** serbe **Ширине** estas tre malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto **Osijek-Baranja**, en municipo de Petlovac.

* Areo: 2  km²
* Supermara alteco: 94 m
* Loĝantaro: 80
* Poŝtkodo: 31 300
* Aŭtokodo: BM
* Telefonprefikso: 31

Situo
-----

La komunumo situas sur ebenaĵo. Petlovac troviĝas 4, Beli Manastir 2 km-ojn for.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, interalie serboj kaj germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 ĝi estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio. En 1991 loĝis en Širine 170 da homoj, (kroatoj 70 (41 %), hungaroj 20 (12 %), serboj 18 (11 %) kaj aliaj).

* Kategorio Širine en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Bestoĝardeno en Bad Kösen fotite disde la alia Saale-riverbordo
Alpako kontaktema
La **Zooparko de Bad Kösen** (germane: *Tierpark Bad Kösen*) situas proksime de la stacidomo malpost la kuracbanparko rekte ĉe Saale-rivero en Bad Kösen, Germanujo (Parkstraße 5). Ĝi havas grandecon de 0,45 hektaroj.

Detaloj
-------

Ĝi fonditis en 1957. Pli ol 220 bestoj de pli ol 50 specoj admireblas inter kiuj estas ne nur regionaj hejmaj kaj sovaĝaj sed ankaŭ simioj, ursoj, papagoj, lamoj kaj alpakoj. Etinfanoj ŝatas la bestokareszonon, pli grandaj vizitantoj la komentitajn manĝigojn. Laŭlonge de Saale-rivero invitas kultura kaj regionhistoria pado etendigi la lernadon eksteren de konoj pribestaj. De tio ankaŭ funkcias pramservo al la alia riverbordo. La parko estas malfermita ĉiutage.

Inter specialaj ĉiujaraj aranĝoj menciindas la festoj parka kaj porbestopatrona. Ĉiujare ne tute 35.000 homoj vizitas tiun ĉi bestoĝardeneton kaj ties ĉ. 50 mamulojn kaj 100 birdojn.

Societo amikara
---------------

Ekde la 1.1.1993 ekzistas amikara societo *Freunde des Tierpark Bad Kösen e.V.* kun ne tute kvar dekoj da membroj kiun estras Marno Scherling kaj Peter Fritsche. En la 1.4.2000 ĝi transprenis de la municipo pliajn taskojn. Ĉiujare ne tute 35.000 homoj vizitas tiun ĉi bestoĝardeneton kaj ties ĉ. 50 mamulojn kaj 100 birdojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Zoo Bad Kösen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo zoa



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ĝibo** estas dorsa natura elstaraĵo, kaŭzita de grasamaso (ekzemple tiu de kamelo, zebuo). Oni parolas pri duĝiba kamelo aŭ baktria kamelo (*Camelus bactrianus*), unuĝiba kamelo aŭ dromedaro, kaj senĝibaj kameloj kiel ljamo, alpako, gvanako. Ankaŭ aliaj animaloj estas distingeblaj per siaj ĝiboj kiel la ĝibodelfenoj, la ĝiba baleno, la ĝibbovo ktp.

Se la ĝibo ne estas natura, normala elstaraĵo sur la dorso aŭ aŭ brusto, kaŭzas ĝin kurbeco de la spino aŭ de la brustosto (sternumo).

Homoj kun ĝibo nomiĝas ĝibuloj. La plej fama - fikcia - ĝibulo estas la romana ludanto de Victor Hugo: Kvazimodo, *La sonorilisto de Notre Dame*.

Proverbo
--------

Ekzistas proverboj pri ĝib(ul)o en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Propran ĝibon neniu vidas.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Ne ĉiu ĝibulo estas sanktulo.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-10-11.

* Kategorio Ĝibo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ĝibo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

enirejo al la zoologia ĝardeno de Riesa
La **Zooloĝia ĝardeno de Riesa** (germane: *Tierpark Riesa*) troviĝas en Riesa, Germanujo, en iama monaĥeja ĝardeno. Ĝin vizitas ĉ. 30 miloj da homoj ĉiujare. Ĝi konstruitis en la 1965-a jaro.

Priskribo
---------

Sur areo de ne tute unu hektaro spekteblas ĉ. 160 bestoj de 55 specoj. Paralele instruatas multe pri ili. Videblas i.a. rezusoj, muflonoj, kapreoloj, tarpanoj, vulpoj, buboj, cikonioj, fazanoj.

En la en 2003 malfermita kaj restaŭrita eosta alo de la iama benediktanina klostro troviĝas akvario por fiŝoj el la rivero Elbo. Ĝia kapacito estas de 20 miloj da litroj da akvo. Apudas informado pri la natura kaj kultura teritorio de Elbo kaj pri la monaĥineja historio.

En herba ĝardeno, kie pli ol 20 diversaj sanigaj kaj spicaj herboj kultivatas, oni informatas pri la tradicia utiligo de ili. Ofertatas volonte rondgvidadoj kiuj permesas aparte interesajn enrigardojn zoen kaj monaĥejen.

Specialaj ekspozicioj en la (galerisimila) subtegementejo plibuntigas la ofertaron. Ĉiujare oni invitas infanojn serĉi paskajn ovojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Zoologia ĝardeno de Riesa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hejmpaĝo
* "900-jährige Geschichte geht aufs Kloster zurück". Ĉe: *Torgauer Zeitung*, 7.4.2019 (etinformoj pri la monaĥineja historio)

Notoj
-----

1. ↑  En la suda alo estas hodiaŭ la urbodomo, en la uesta alo la belega kapitulejo. La norda alo pretas ekde 2007 je solenaj akceptoj kaj kunvenoj. La volba kelo invitas eĉ al okazigo de privataj festoj.
**Ĉernuŝka** (ruse *Чернушка*) estas urbo en Permja regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 57257501.

La urbo estis fondita en jaro 1859.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1966.

La interurba telefona kodo estas 34261, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 56° 30′ N 56° 05′ O﻿ / ﻿56.500 °N, 56.083 °O﻿ / 56.500; 56.083 (mapo)Koordinatoj: 56° 30′ N 56° 05′ O﻿ / ﻿56.500 °N, 56.083 °O﻿ / 56.500; 56.083 (mapo).

La urbo estas sur okcidenta deklivo de meza Uralo, ĉe rivero Ĉernuŝka (Чернушка).

En la urbo estas fervoja stacio (malfermita en 1919).

En jaro 1959 la urbo havis 11,1 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 35,7 mil loĝantojn.

Traduko de nomo de la urbo estas "nigraĵeto".

Flago de Permja regiono
Urboj de Permja regiono

**Ĉefurbo**: Permjo

Aleksandrovsk |
Berezniki |
Ĉajkovskij |
Ĉerdinj |
Ĉermoz |
Ĉernuŝka |
Ĉusovoj |
Dobrjanka |
Gornozavodsk |
Gremjaĉinsk |
Gubaĥa |
Kizel |
Krasnokamsk |
Krasnoviŝersk |
Kudimkar 
Kungur |
Lisva |
Nitva |
Oĉjor |
Oĥansk |
Osa |
Solikamsk 
Usolje |
Vereŝĉagino
Ĝibraltara Arko.
La **Ĝibraltara Arko** estas geologia regiono kiu korespondas al la arkoforma montaro kiu ĉirkaŭas la areon de la Alborana Maro (inter la Iberia Duoninsulo kaj Afriko). Ĝi estas formata de la Betika Montĉenaro (sudo de Hispanio), la Ĝibraltara Markolo kaj la Rifo (nordo de Maroko).

La plej altaj altaĵoj de la regiono estas en la monto Mulhacén (3482 m), de la Betika Montĉenaro. La precipitaĵoj estas kolektitaj ĉefe de la riveroj Gvadalkiviro (norde de la Betika Montĉenaro) kaj Sebu (sude de Rifo), la akumulado de kies sedimentoj estas kaŭzo de samnomaj randaj fleksejoj.

La formado de tiu montaro estas rilata kun la alproksimiĝo inter la afrika tektona plato kaj la iberia plateto dum la Terciaro (ekde antaŭ 65 milionoj de jaroj), sed la mekanismoj kiuj modlis ĝin estas ankoraŭ celo de debato kaj en geologio kaj en geofiziko. El la klopodoj klarigi tiujn fortojn deriviĝis almenaŭ 4 alternativaj modeloj proponitaj por klarigi la genezon de la Ĝibraltara Arko kaj de la Alborana Maro.

En tempoj pli ĵusaj, dum la Mesinia Salkrizo dum kiu sekiĝis granda parto de la Mediteraneo, la regiono iĝis ponto inter la du kontinentoj kun la sekva okazigita biologia interŝanĝo.

Notoj
-----

1. ↑  Flynch, Doktoriga disertacio, 1994

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 741194
 |
**Internacia sporta federacio** (angle *International Federation*, akronimo: **IF**) estas la supera organo de ia sporto en la mondo, kaj ĝi kunigas la landajn sportajn asociojn de tiu sporto en la diversaj landoj, kaj la regionajn federaciojn, se ajnaj ekzistas.

La ĉefaj funkcioj de internacia sporta federacio estas organizi la tutmondajn konkursojn en la sporto, determini la leĝojn de la sporto kaj prizorgi la disvolviĝon de la sporto en la mondo.

La ĉefaj fontoj de financado por la federacioj estas enspezoj de sponsoradoj kaj elsendaj rajtoj de la konkursoj kiujn ili organizas, kaj iuj el la enspezoj de Olimpikoj (se temas pri federacioj de olimpikaj sportoj). Nature, la federacioj de la popularaj branĉoj ricevas pli grandajn enspezojn ol tiuj de la malpli popularaj branĉoj.

Ĉiu sporto agnoskita de la Internacia Olimpika Komitato (ĉiuj olimpikaj sportoj kaj kelkaj neolimpikaj sportoj) havas internacian sportan federacion. La ekzisto de tia federacio estas necesa kondiĉo por ke la Internacia Olimpika Komitato rekonu la sporton, kaj fakte la Internacia Olimpika Komitato difinas sporton kiel specon de sporto, kiu havas agnoskitan internacian sportan federacion, kaj inter la fakoj laŭ la Internacia Olimpika Komitato ĉio kio apartenas al unuopa internacia sporta federacio estas konsiderata unu sporto.

La internaciaj sportaj federacioj estas integrigitaj ene de la Tutmonda Asocio de Internaciaj Sportaj Federacioj.

Ekzemploj de internaciaj sportfederacioj:

* Internacia Federacio de Remado estas la historie unua internacia sporta federacio, establita en 1892 .
* Internacia Asocio de Atletikaj Federacioj (IAAF)
* Internacia Tenisa Federacio (ITF)
* Internacia Futbala Federacio (FIFA)
* Internacia Federacio de Korbopilkado (FIBA)
* Internacia Flugpilka Federacio (FIVB)
* Federacio Internacia de Skiado (FIS) kiu ankaŭ estas la supera organo de la neĝtabuladbranĉoj
* Internacia Federacio de Naĝado (FINA) kiu ankaŭ estas la supera organo de plonĝado kaj akvopilkado
* Internacia Biciklada Unio (UCI)
* Internacia Glacihokea Federacio (IIHF) kiu ankaŭ estas la supera organo de rulhokeo

La literoj I kaj F aperas en la nomo de plej multaj federacioj ĉar ili estas mallongigo de la vortoj Internacia kaj Federacio. Federacioj kies nomo estas en la franca la literoj FI aperas antaŭ la nomo de la branĉo, laŭ la formato *Federation Internationale de (sporto)*. Tiuj, kies nomo estas en la angla, la nomo de la branĉo aperas meze, antaŭita de I kaj sekvata de F, en la formato *Internacia (sporta) Federacio*. Estas iuj federacioj, kies nomo havas U (de la vorto Unio) anstataŭ F, kiel UCI, kaj ekzistas iuj kie W (de la vorto Mondo) anstataŭigas I (ekzemple BWF, la Monda Federacio de Badmintono, aŭ WTF, la Monda Federacio de Tekvondo).

Referencoj
----------

1. ↑   FISA celebrates 125 years in 2017 (angle). Alirita 28-a de decembro 2018.
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

**Ĉervone,** ukraine **Червоне,** hungare **Csarondahát** [ĉarondahAt] estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo.

* 48° 25′ 51″ N 22° 16′ 22″ O﻿ / ﻿48.43083 °N, 22.27278 °O﻿ / 48.43083; 22.27278 (mapo)Koordinatoj: 48° 25′ 51″ N 22° 16′ 22″ O﻿ / ﻿48.43083 °N, 22.27278 °O﻿ / 48.43083; 22.27278 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 105 m
* Loĝantaro: 860
* Poŝtkodo: 89461
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Ĉervone situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Mukaĉeve-Ĉop-Uĵhorodo. La lasta urbo troviĝas 28 km-ojn.

Historio
--------

La hungaraj gentoj setlis ekde 895. Post la mezepoko la loko foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. Rutenoj fondis ls vilaĝon en 1927 por esti tie ankaŭ nehungara komunumo inter la puraj hungaraj vilaĝoj. Csarondahát rehungariĝis inter 1938-1945 laŭ unua Arbitracio de Vieno. Tiutempe ankaŭ hungaroj alvenis. La loko apartenis al Tisaaŝvanj. Ekde 1945 Ĉervone apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 1991 la hungaroj formis memstaran vilaĝon Tisaujfalu. En 2001 vivis en Ĉervone 869 homoj, plejparte ukrainanoj kaj 126 hungaroj.

Vidindaĵoj
----------
**Pol'and'Rock Festival**, antaŭe konata kiel **Woodstock Festival Poland** (pole *Przystanek Woodstock*), estas ĉiujara senpaga rokmuzika festivalo en Pollando (ĉe la pola/germana landlimo), inspirita de la Woodstock-festivalo. La festivalo okazas ekde 1995. La averaĝa kvanto de vizitantoj dum la lastaj kvar jaroj estas 625 000 homoj kaj estas unu el la plej grandaj Festivaloj en Eŭropo,

Deveno
------

La devizo de la festivalo estas "Amo, Amikeco, Muziko". La evento estas tenata de la Granda Orkestro de Kristnaska Almozdonado kiel maniero de dankado ĝiajn volontulojn. Ĝenerale dumsemajna evento, ĝiaj du etapoj estas en daŭra uzo ekde frua posttagmezo, havante elstaran econ de spektakloj de ĉirkaŭ 30 anaroj ĉiujare. Multaj Polujaj anaroj plurfoje ĉeestis, unkluzive de IRA, Myslovitz, Dżem, Acid Drinkers, Lessdress kaj 2TM2,3. Internaciaj anaroj estas ankaŭ invititaj ĉiun jaron - Sabaton, The Stranglers, Papa Roach, The Prodigy, Guano Apes, Kontrust, Clawfinger, Nigel Kennedy, Gentleman, Korpiklaani inter multaj aliaj.

Historio
--------

La unua *Przystanek Woodstock* okazis en Czymanowo en 1995. En 1996 la festivalo okazis en Szczecin. De 1997 ĝis 1999 en Żary. En 2000 en Lębork. De 2001 ĝis 2003 denove en Żary. Ĝi okazas en Kostrzyn ĉe Odro (*Kostrzyn nad Odrą*) ekde 2004 .

* 1995 Czymanowo
* 1996 Szczecin
* 1997 ĝis 1999 Żary
* 2000 Lębork
* 2001 ĝis 2003 Żary
* 2004 ĝis 2020 Kostrzyn ĉe Odro

Multkultura vilaĝo Esperanto
----------------------------

En la teritorio de la Festivalaj Organizantoj - ASP (Akademio de Belaj Artoj) okazas jam dum kelkaj jaroj Multkultura vilaĝo Esperanto kie eblas sekvi kursojn de Esperanto trifoje ĉiutage, diversatemajn prelegojn pri malmultekosta vojaĝado tra la mondo kiel Pasporta Servo. Samtempe oni okazigis kelkdekon da metiejoj pri la plej diversaj temoj, koncertoj, okazas konferencoj, teatraj aŭ pentraj prezentoj, diskutoj, renkontiĝoj kun libera partopreno.

Vidu ankaŭ
----------

* Pol'and'Rock Festival en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Pol'and'Rock Festival en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Festivalo LaSemo (Belgio)

Festivalo kun transkulturaj interŝanĝoj (Anglio)

Internacia festivalo de la Tero (Francio)

Woodstock-festivalo

Eksteraj ligiloj
----------------

Oficiala retejo Arkivigite je 2020-03-22 per la retarkivo Wayback Machine

Esperanta paĝo pri Pol'and'Rock Festival

Referencoj
----------

1. ↑  (eo) Multkultura Vilaĝo Esperanto dum POL'and'Rock-Festivalo 2021, Revuo Esperanto, p. 207, n-ro 1361 (10), oktobro 2021
2. ↑  (eo) Kampanjo por informi pri Esperanto en la junulara festivalo Polandrock 2020
Paro dancas la ĝigon
**Ĝigo** (france: **gigue** [ʒiːɡ]), itale: *Giga*) estas dancformo de la baroka muziko de vigla, rapidmova takto 12/8, foje ankaŭ en la 6/8-takto. Depende de la varianto, ĝi povis pli simili al alemando aŭ uzi plurajn plifoniajn teknikojn.

Komence kamparana danco, la ĝigo evoluis al ofte uzata formo de la baroka arta muziko en konĉertoj, sonatoj kaj precipe dancosuitoj.

depende de la varianto, ĝi povis pli simili al alemando aŭ uzi plurajn plifoniajn teknikojn.

Distingendas la ĝigo gaja kaj la ĝigo grava. Ĉilasta havas grandan similecon kun la alemando; ne malofte unusama muzikaĵo jen aperas kiel alemando, jen kiel ĝigo.

Multaj komponistoj kiel Johann Sebastian Bach, Georg Philipp Telemann kaj Georg Friedrich Händel skribis ĝigojn.

Referencoj
----------

1. ↑  Tobiasz Kubisiowski, muzika terminaro,

Literaturo
----------

* Werner Danckert: *Geschichte der Gigue*. Leipzig 1924.

Vidu ankaŭ
----------

Muzika terminaro

* Ĝigo (instrumento)
* Suito
* Alemando
* Korento
* Sarabando
* Gavoto

* Kategorio Ĝigo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Preĝejo Sankta Dipatrino.
**Preĝejo de la Sankta Dipatrino** (armena : Սուրբ Աստվածածին Եկեղեցի ), estas preĝejo situanta en la urbo Eĉmiadzin, Armenio. Ĝi estis konstruita en 1767, dum la regado de Katolikoso Simeono la 1-a de Erevano, sur la restaĵoj de ligna preĝejo de la 16-a jarcento.  Ĝi situas en la centro de nuntempa Eĉmiadzin, ĉirkaŭ 200 metrojn norde de la muroj de la Patrina Seĝo de Sankta Eĉmiadzin.

Historio kaj arkitekturo
------------------------

Antaŭ la konstruado de la preĝejo, ligna preĝejo de la 16-a jarcento staris sur la sama punkto de la nuntempa preĝejo. Laŭ priskribo lasita sur ŝtono en unu el la internaj muroj de la preĝejo, Sankta Patrino de Dio estis konstruita en 1767 kun la iniciato de Katolikoso Simeono la 1-a de Erevano.

La preĝejo apartenas al la speco de ununavaj bazilikoj sen kupolo. Multaj ĥaĉkaroj (krucaj ŝtonoj) kunmetitaj dum la 18-a jarcento, estis metitaj en la eksterajn murojn de la preĝejo. La tombejo estis hejmo de religia lernejo.

Dum la sovetia periodo, la eklezio restis aktiva kaj travivis gravan renovigon en 1986 per la klopodoj de Katolikoso Vazgen la 1-a, kiam sonorilturo estis konstruita ĉe la enirejo ĉar ĝi neniam havis ĝin antaŭ tiu renovigo.

Kun la establado de la Diocezo de Armavir en 1996, la kirko funkciis kiel la sidloko de la diocezo ĝis 2014, kiam ĝi estis proponita al la ĵuskonstruita Preĝejo Sankta Gregorio de Narek en la urbo Armavir.

Bildaro
-------

* La turo en la enirejoLa turo en la enirejo
* Ĥaĉkaroj en la muroĤaĉkaroj en la muro
* Interna vido de la turoInterna vido de la turo

Referencoj
----------

1. ↑   Patrina Katedralo de Eĉmiadzin. Arkivita el la originalo je 2014-01-04. Alirita 2020-09-16.

* Kategorio Preĝejo Sankta Dipatrino (Eĉmiadzin) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Arbaraventurejo en Bretonio
**Arbaraventurejo** estas kutime enarbara ejo, kie fiksaj sekurigitaj instalaĵoj ebligas iri, pli-malpli akrobate sur arboj aŭ aliaj naturaj aŭ aldonitaj pasejoj. Ĉiu respondecas pri la propra sekuro per individuaj sekurigiloj kontraŭfalaj (balteo, kordo, konektiloj, ktp.) fiksitaj sur kablo instalitaj laŭ la tuta vojo.

Historio
--------

Jam en la 1930-aj jaroj ekzistis en la italaj Dolomitoj duobla kordo fiksita inter du rokaj pintoj, sur kiujn volontuloj povis kuŝi sin kaj rampi por trairi aere ĝis la alia flanko.

La nomo de tia instalaĵo kaj ekzerco estis tirolaĵo.

En 1987 stucistoj el la regiono de Annonay (Francio) estis inter la unuaj, kiuj proponis arbogrimpadon en sekurigita medio, nomitan *Accrobranche*.

La unua daŭra struktuto inter arboj kaj muroj de malnova fortikaĵo kreiĝis en 1989 ĉe la Fort des Rousses, departemento Jura.

Alia parko kreiĝis en 1994 en Estables, Centra Masivo, sed kutime oni agnoskas kiel veran praulon la aventurejon de Serre-Chevallier, en la Altaj Alpoj en 1995.

Ĝis 1998 ekzistis nur ĝis dek arbaraventurejoj, unue en montaro kaj sur skiejoj kiel someraj sportejoj. Poste ili disvastiĝis en turismaj ejoj, kiel ĉe la maro. Nuntempe ili troveblas preskaŭ ĉie ĝis en la urbocentroj, kiel ekzemple en Liono.

Nuntempe
--------

Arbaraventurejo
Ekde la jaro 2000 arbaraventurejoj multobliĝis kaj ekzistas nun preskaŭ 500 en Francio.

En 2006, la arbaraventurejo L'Audibergue - La Moulière instalis tirolaĵon 470 m longan. Tiu ĉi estas nuntempe la plej longa en Francio.

Vidu ankaŭ
----------

* Arbogrimpado
* Ŝnura kurso
* en:Canopy tour
* pl:linowe place zabaw

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arbaraventurejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Listo de parkoj kaj arbaraventurejoj en Francio
* Gvidlisto laŭ regionoj kaj departementoj de arbaraventurejoj kaj arbogrimpado en Francio Arkivigite je 2008-04-19 per la retarkivo Wayback Machine
Ĉestereg troviĝas en (verda) Municipo Ĵitiŝte en Serbio
Mapo pri municipo Ĵitiŝte
Estonta ortodoksa preĝejo de Ĉestereg
Iama katolika preĝejo de Ĉestereg, nun bazarejo
**Ĉestereg,** serbe **Честерег,** slave **Čestereg,** germane **Neuhatzfeld** aŭ **Tschesterek,** hungare **Csősztelek** estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Ĵitiŝte.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 12  km²
* Koordinatoj: 45°33′29″N 20°31'33″E
* Alto super marnivelo: 83 m
* Loĝantaro: 1390
* Poŝtkodo: 23215
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

Situo
-----

Ĉestereg situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Ĵitiŝte troviĝas 12 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1332 en formo *"Cherezek"*. Dum la turkoj la vilaĝo senhomiĝis, en la 18-a jarcento germanoj kaj hungaroj refondis ĝin. En 1831 kaj en 1855 ĥoleroj okazis. Fine de la 19-a jarcento fervojo Nagybecskerek-Zsombolya ekfunkciis. En 1910 loĝis en Csősztelek 2738 homoj (2001 germanoj, 673 hungaroj, 64 rumanoj). La vilaĝo apartenas ĝis Traktato de Trianon al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Zsombolya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. Fine de la 2-a mondmilito la germanoj kaj hungaroj deportiĝis, serboj alvenis en la malplenajn domojn, fine oni malkonstruis la katolikan preĝejon. En 2002 loĝis en Ĉestereg 1391 homoj, (1294 serboj (93 %), 27 ciganoj, 15 kroatoj, 14 jugoslavianoj, 11 hungaroj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* ortodoksa preĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Ĉestereg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 37° 03′ 02″ N 140° 53′ 59″ O﻿ / ﻿37.05056 °N, 140.89972 °O﻿ / 37.05056; 140.89972 (mapo)

la urbocentra stacidomo de la orientjapana fervojo
**Iŭaki** (japane いわき, Iŭaki-ŝi), estas marborda havenurbo de Japanio, situanta en la sudokcidenta parto de la gubernio Fukuŝima. Ĝi estas parto de la regiono Tohoku, la norda parto de la insulo Honŝuo. Ekde marto 2011 la urbo en internaciaj amaskomunikiloj aparte ofte menciiĝas pro la tragika havario de la Nuklea centralo Fukuŝima 1 sekve de la tertremo de Sendajo en 2011, kaj situas rande de la evakua zono ĉirkaŭ la nuklea centralo. Dum en februaro 2011 la urbo ankoraŭ havis 341 711 loĝantojn, de marto multaj el ili forloĝiĝis pro timo de nuklea radiado. Pro la tertremo kaj cunamo mem laŭ kalkulo de la 20-a de majo mortis 303 kaj malaperis pliaj 82 urbanoj. La 31-an de julio 2011 okazis nova tertremo forta je 6,4 gradoj laŭ la skalo de Richter, kies epicentro troviĝis je 18 km sud-oriente de la urbo.

Famuloj
-------

* Ken-Iĉiro Kobajaŝi, dirigento

la urbodomo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 369416
* GND: 7565715-6
* VIAF: 137214609
* NDL: 00285040
 |
Gisele Bündchen en ĝinzo
Virino portas ĝinzan ŝorton
Ekzemplo de ĝinzo
Manekenoj en ĝinzoj
Kupraj nitoj por plifortigi la poŝojn estas karakteriza por ĝinzoj.
Horloĝopoŝeto en ĝinzo
**Ĝinzo** aŭ **Ĵinso** estas pantalono el ĝinzoŝtofo aŭ dreliko. Origine laborvestaĵo de vakeroj kaj ministoj, ĝi populariĝis inter junuloj ekde la 1950-aj jaroj kaj troveblas nun en ĉiuj partoj de la mondo.

La nomo venas de la franca vorto *Gênes* ("Ĵe:ns") por la itala urbo Ĝenovo, kie oni uzis bluĝinon en pantalonoj de fiŝistoj aŭ maristoj. Komence ili estis el kotona ŝtofo, poste oni tajloris ilin el ŝtofo "Serge de Nîmes" (tial: *Denim*). En 1873 Levi Strauss kaj Jacob Davis registrigis sian patenton pri uzado de nitoj por fortigi la kudrojn ĉirkaŭ la poŝoj.

En 1873 Jacob Davis, tajloro en Sanfrancisko, kreis la modernan ĝinzon, aldonante kuprajn nitojn por fortikigi la poŝangulojn. Ĉar mankis al li mono por patentigi sian inventon, li kunlaboris kun Levi Strauss, germandevena drapisto en la sama urbo. La nomo Levi poste fariĝis mondkonata kiel ĝinzmarko.

La originan ĝinzon oni produktis en nur tri grandoj. Establiĝis tradicio, ke aĉetinte novan ĝinzon, oni portu ĝin en akvo por taŭge redukti ĝin.

En la 1950-aj jaroj, usonaj junuloj adoptis la ĝinzon kiel mildan protestilon kontraŭ la konformigaj tendencoj de la socio. Tra la 1960-aj jaroj, ĝinzoj tamen fariĝis pli akcepteblaj. Ekster Usono, la ĝinzo furoriĝis kiel kultura simbolo pri la bona vivo.

Ekzistas ankaŭ la *ĝinzeto* en la formo de ŝorto. Magreca ĝinzo estas ĝinzo kiu estas tre strikta ĉirkaŭ la korpo kaj speciale la gamboj.

Levi Strauss
Jacob Davis

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Ĝinzo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ĝinzo en ReVo

* Muzeo Levi Strauss
* Horloĝopoŝeto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 34799
* GND: 4162724-6
* LCCN: sh85069857
* BNF: 12049461r
* NDL: 00576907
* NKC: ph1060149
 |
Okupacio de Haitio en 1915
**Bananaj militoj** estas nomataj tiuj militistaj agadoj, kiujn efektivigis Usono en komenco de la 20-a jarcento (antaŭ la unua mondmilito) en Meza kaj Suda Ameriko. La intervenojn realigis plej ofte la usonaj mararmeoj; kelkfoje partoprenis eĉ trupoj de la usona armeo. 

La esprimo "Bananmilitoj" celas je la komercaj interesoj de Usono en la regiono, precipe je financaj investoj de United Fruit Company ĉe kultivado de banano, tabako, sukerkano kaj aliaj agrikulturaĵoj de la karibia areo, Mezameriko kaj meza Sudameriko. Defendantoj de tiuj intervenoj rajtigis tiun agadon, ke tio alportas stabilecon en la regionon. 

La bananajn militojn finis en 1934 la Politiko de bona najbareco de prezidento Franklin D. Roosevelt; poste Usono ne fondis novan kolonion.

Koncernitaj landoj
------------------

* Kubo de 1899 ĝis 1902 sub milita guberniestro Leonard Wood, kaj denove de 1906-1909, 1912 kaj 1917-1922; direktita laŭ kondiĉoj de Amendo Platt ĝis 1934
* Dominika Respubliko 1903, 1904, kaj1914; okupita fare de Usono de1916 al 1924.
* Haitio okupita de 1915-34
* Meksiko 1914, 1916-17
* Nikaragvo 1909-1933
* Panamo
* Honduro 1903, 1907, 1911, 1912, 1919, 1924, kaj 1925.

Vidu ankaŭ
----------

* Usona Imperiismo
* Bastonego

* Bananaj militoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Bananaj militoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ĝirafpiano** estas pluevoluita harpopiano, kies resonancspaco staras rekte supren. Ĝi aspektas kiel rekte staranta pianego, kies kordoj enestas vertikale starantan, unuflanke volbitan keston. Ĝirafpianoj apartenas al la antikvaj pianoj kaj estis en uzo ekde la 18-a jarcento ĝis komence de la 19-a jarcento.

Kiel inventintoj de la "Forte-Piano en Giraffe" validas la vienaj piankonstruistoj Joseph Wachtl, J. F. Bleyer kaj Martin Seuffert. Estas dokumentita disputo pri la aŭtoreco, ene de kiu Bleyer publikis en *Allgemeine Musikalische Zeitung* (Ĝenerala Muzika Gazeto) de novembro 1811 "Historian priskribon de rekte starantoj fortepianoj", en kiu li skribis:

*Ĉiu inventinto havas la rajton indiki sur sia produktaĵo, ke li estas la inventinto, dume estas ridinda, se iu promesas al si honoron per malbonsukcesa fuŝlaboraĵo. Sed se iu imitas la inventaĵon de aliulo kaj volas alproprigi al si la honoron de la inventado, ĉi tio ne nur estas ridinda, sed ankaŭ stulte aŭdaca. La ridindan aŭdacon perpetras la ĉi-tiea piankonstruisto Martin Seuffert; li imitas nian inventaĵon, kaj skribas sur ĉiu nomŝildo: Inventita de Martin Seuffert en Vieno. Mi ja dezirus scii, kio rajtigas lin je tiu ĉi mizera proprigo??*

Fontoj
------

* Allgemeine Musikalische Zeitung, Intelligenz-Blatt, November 1811

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĝirafpiano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Giraffenklavier (Pianohaus Dornbirn)
**Ŭadi HADAD** (1927- 28a de Marto 1978), literumita ankaŭ kiel *Wadie Haddad* (en araba: وديع حداد); konata ankaŭ kiel **Abu Hani**, estis palestina estro de la armita branĉo de la Popola Fronto por la Liberigo de Palestino. Li estis responsa pri la organizado de kelkaj kaptoj de civilaj aviadiloj en apogo de la Palestina restarigo en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, el kiuj la plej fifama estis la Atako de Entebbe, dum kiu li kaptis 106 ostaĝojn kaj rezultis en israela elaĉeta operaco, reago de uganda registaro kaj 300 mortoj. 

Lia arab-kristana familio devis ekziliĝi post la Arab-israela milito de 1948, kaj li dediĉis sin al medicino, apogo al rifuĝintoj, kaj organizado de palestina milit-rezistado. Post la Sestaga milito de 1967, kreiĝis la Popola Fronto por la Liberigo de Palestino estrita de Habash. Haddad organizis ties militan frakcion kaj partoprenis en terorismaj atakoj kontraŭ israelaj interesoj, spite la opozicion de la ombrelorganizo Organizaĵo por Liberigo de Palestino.

Notoj
-----

1. ↑  "Wadie Haddad". Arkivigite je 2017-03-15 per la retarkivo Wayback Machine www.sundance.tv.

Bibliografio
------------

* Bassam Abu Sharif kaj Uzi Mahnaimi. *The Best of Enemies: The Memoirs of Bassam Abu-Sharif and Uzi Mahnaimi*, 1995. ISBN 0-316-00401-4.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 750029
* GND: 1020783540
* LCCN: no2010058258
* VIAF: 120531203
* ISNI: 0000 0000 7812 6384
 |
**Ĝukiko Todoroki** aŭ **Yukiko Todoroki** (轟 夕起子 Todoroki Yukiko; 11a de Septembro, 1917 – 11a de Majo, 1967) estis japana aktorino. Ŝia reala nomo estis Curuko Niŝiĝama. Ŝi partoprenis en la muzikala trupo de Takarazuka. Tie, ŝi estis konata ne per sia reala nomo, sed per la artista nomo Toruko (Turkizo). Ŝiaj du eks-edzoj estis kinreĝisoroj Masahiro Makino kaj Koji Shima. Ŝia filo estas Masayuki Makino, estro de la Okinava Aktorlernejo. Anna Makino, iama membro de la idolgrupo *Super Monkey's*, estas ŝia pranepino. 

Filmante *Edo no Araŭaŝi* (1937), ŝi renkontiĝis kun reĝisoro de Nikkatsu nome Masahiro Makino. Ili geedziĝis en 1940. La saman jaron naskiĝis ilia plej aĝa filo, Masayuki Makino.

Ĝukiko Todoroki ludis la protagonistinon en *Sanshiro Sugata* kun Sanshiro en la frua filmo de Kurosawa. Tiutempa foto el 1937.
En 1942, Todoroki translokiĝis al Toho, kun sia edzo Makino. En 1943, ŝi akiris popularecon portretante heroinon Sayo Murai en la debuta filmo de Akira Kurosawa, nome *Sanshiro Sugata*. Tiun saman jaron ŝi sukcesis per la temkanto de *Hanako-san, Otsukai wa jitensha ni notte*.

Post la milito, ŝi divorcis disde Makino (1950), kaj poste edziniĝis al Koji Shima (1953), kaj poste divorcis lin (1965). En la postmilita periodo, ŝi dikiĝis kaj estis laŭgrade devigita ludi nur duarangajn rolojn. Por ekzemplo, ŝi ludis la rolon de patrino de Hideki Takahashi en la televidserio *Otoko no monshō* el 1963 ĝis 1966.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĝukiko Todoroki en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* IMDB, Yukiko Todoroki
* MovieWalker, Yukiko Todoroki Arkivigite je 2009-02-18 per la retarkivo Wayback Machine (Japane)
* Japanese Movie Database, Yukiko Todoroki (Japane)
* Yukira Uwajima's Famous People, Genius Actress Todoroki Yukiko (Japane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 718372
* GND: 115996906X
* LCCN: no2010060696
* VIAF: 120545027
* ISNI: 0000 0000 7802 3246
* SUDOC: 05951339X
* BNF: 14233464r
* MBA: c12cd55d-3b01-4ebd-93c1-ddb3a6532a5f
 |
Ĉevalterapio estis uzta por traktadi personojn havintajn fizikajn aŭ mensajn malavantaĝojn.
**Ĉevalterapio** estas formo de fizika, okupiga kaj paroliga terapio en kiu terapiisto uzas la karakteran movadon de ĉevalo por havigi zorge gradigitan movo kaj sento rezulton.

Alinome kiel neologismo *hipoterapio* ĝi derivus el la greka vorto *hippos* (ĉevalo), tiele ke "hipoterapio" laŭvorte referencas al traktado aŭ terapio helpita de ĉevalo. La koncepto de hipoterapio aŭ ĉevalterapio trovas sian plej fruan registritan mencion en la verkoj de la greka Hipokrato (neniu rilato al la nomo). Tamen, ĉevalterapio kiel formala fako ne disvolviĝis ĝis la 1960-aj jaroj, kiam ĝi ekuziĝis en Germanio, Aŭstrio, kaj Svisio, kiel aldona al tradicia Fizioterapio.

La ĉevala pelvo havas similan tridimensian movadon al la homa pelvo dum piedirado. La ĉevala movado estas zorge gradigita al ĉiu personigita traktado. Tiu movado havigas zorge gradigitan movo kaj sento rezulton kiu estas variebla, ritma kaj ripeta.

Vidu ankaŭ
----------

* Terapia rajdado

Referencoj
----------

1. ↑   The History of Hippotherapy. Arkivita el la originalo je 2010-12-12. Alirita 2015-04-27. "American Hippotherapy Association".

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2010-12-12. Alirita 2021-09-07.

Eksteraj ligiloj
----------------

* American Hippotherapy Association (AHA)
* Federation of Riding for the Disabled International
* North American Riding for the Handicapped Association (NARHA) Arkivigite je 2011-08-09 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 523210
* LCCN: sh85062149
* BNF: 16509300v
* NKC: ph120702
 |
**Ĝurĝuro** (ruse *Джур-Джур*, ukraine *Джур-Джур*, krime-tatare *Curcur*) estas akvofalo en Krimeo (Ukrainio) sur la rivero Orienta Uluuzeno. La akvofalo altas 16 metrojn kaj estas populara turisma vidindaĵo. La nomo de la akvofalo estas onomatopea (simila al la Esperanta radiko *murmur*).

La akvofalo situas sur la teritorio de la Aluŝta municipo proksime al la vilaĝo *Generalskoje* en la intermontejo *Ĥapĥal*, formita pro la erozio fare de la rivero Orienta Uluuzeno. La intermontejo situas inter la nordorienta parto de la Demerĝia altebenaĵo kaj la okcidenta parto de la Karabia altebenaĵo.

La akvofalo troviĝas sur la alto de 468 metroj super la marnivelo kaj estas opiniata kiel la plej multakva akvofalo de Krimeo: la averaĝa jara akvokvanto laŭ la multjaraj observoj estas ĉ. 0,27 m³/s; ĝi ne sekiĝas eĉ dum la plej varmega sezono.

Malgraŭ tio, ke la akvofalo ne estas tre alta, ĝi estas populara turisma vidindaĵo (ankaŭ pro pitoreska ĉirkaŭa foliarbaro, kiun formas karpenoj, fraksenoj kaj kverkoj). Plej ofte oni atingas ĝin laŭ la montara vojo el la vilaĝo *Generalskoje*, tamen ekzistas ankaŭ turistaj padoj, kiuj venigas al la akvofalo de sur la Demerĝia kaj Karabia altebenaĵoj. La vizitado de la akvofalo estas pagenda; apud la akvofalo ekzistas malgranda kampadejo, kiu proponas diversajn distraj servojn. Proksime al la akvofalo troviĝas la samnoma kaverno, kiu tamen ne estas ekipita por facila vizitado.

Ekde la jaro 1974 la akvofalo kaj la ĉirkaŭa teritorio (kun la suma areo de 250 hektaroj) estas gardataj kiel hidrologia protektata zono.

Referencoj
----------

1. 1 2  Jena, Vasilij Georgieviĉ.  (1989) *Заповедные ландшафты Крыма (Protektataj terenoj de Krimeo)*. Simferopolo: «Tavrija», p. 83. (en la rusa lingvo)
2. ↑  Sergij Ovĉarenko (2009-09-02).  Akvofalo Ĝurĝuro (ukraine). activerest.in.ua. Arkivita el la originalo je 2014-05-09. Alirita 2013-09-22.

Vidu ankaŭ
----------

* Montaro Ĝurĝuro

Ligiloj
-------

*.  Al la akvofalo Ĝurĝuro (ruse). *«Botanikaj ekskursoj en montara Krimeo»*. krym.sarov.info (2005). Arkivita el la originalo je 2013-10-01. Alirita 2013-09-22.
* Informoj pri la akvofalo (kun fotoj) Arkivigite je 2013-09-27 per la retarkivo Wayback Machine ruse Alirita 2013-09-22.
* Pri la Ĥapĥala hidrologia protektejo en la paĝaro de Krimea respublika komitato pri la arbara kaj ĉasada administrado[*rompita ligilo*] ruse Alirita 2013-09-22.
* Fotoj de la akvofalo ruse Alirita 2013-09-22.
* Pri la akvofalo ruse Alirita 2013-09-22.

* Kategorio Ĝurĝuro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Otto Franz Ludwig RASCH** (naskiĝinta la 10-an de marto 1862 en Artern, mortinta la 29-an de septembro 1932 en Vajmaro) estis germana pentristo kaj grafikisto.

Vivo
----

Tombo de Otto Rasch sur la Historia tombejo vajmara
Estante disĉiplo i.a. de Max Thedy li studentis ĉe Grandduka saksia artlernejo en Vajmaro, kie li poste iĝis mem ekde 1899 profesoro. Inter liaj disĉiploj menciindas i.a. Georg Harms-Rüstringen kaj Erich Schmidt-Schaller. Rasch docentis ekde 1919 ĉe Bauhaus la fakon de anatomia desegnado, kion atestas libro pribauhaus-a eldonita fare de Volker Wahl.

Rasch pentris multajn vidojn de Vajmaro kiu bedaŭrinde cirkulas nur inter komercistoj per arto, ne muzee. Unu de li portretita elstarulo estis Charlotte Krackow (de 1915). La originalo troviĝas en la Kirms-Krackow-domo (Weimar). Ne malmultajn portretojn el mano lia posedas Klassik Stiftung Weimar, ekz. de li reproduktita portreto de Charlotte von Schiller laŭ la orginalo de Ludovike Simanowiz. Ĝi estas inter la havaĵoj de *Germana Literaturarĥivo* en Marbach am Neckar. Similo pri la poeto Friedrich Schiller kaj ties gepartoj. La kopioj spekteblas ĉe Schiller-domo (Weimar).

Rasch entombigitis sur la Historia tombejo vajmara.

Bildaro
-------

* Verkoj de Rasch (elekto)
* Kapo de maljunulo, akvoforto 1887Kapo de maljunulo, akvoforto 1887
* Irado kirken, 1911*Irado kirken*, 1911
* Bildkarto Kion vidis la publiko ĉe la alveno de la caro 1913Bildkarto *Kion vidis la publiko ĉe la alveno de la caro* 1913

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑  Volker Wahl (eld.): *Das staatliche Bauhaus in Weimar: Dokumente zur Geschichte des Instituts 1919-1926* (=Veröffentlichungen der Historischen Kommission für Thüringen: Große Reihe Band 15) Böhlau Verlag Weimar-Köln-Wien 2009, p. 795.
3. ↑  Gertrud Ranft: *Das Kirms-Krackow-Haus in Weimar*, Nationale Forschungs- und Gedenkstätten dar Klassischen Deutschen Literatur in Weimar, Weimar, kvina eldono, Weimar 1978, p. 7 kaj 35.
4. ↑
5. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Otto Rasch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pentristoj[*rompita ligilo*]
* Vajmaraj pentristoj Arkivigite je 2021-05-09 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 724195
* GND: 1050543645
* VIAF: 308208255 20147121671026390034, 308208255
* ULAN: 500358633
* RKD: 229308
 |
**Ĝuvajrija bint al-Harith** aŭ angla-literume *Juwayriyya bint al-Harith* (en araba جويرية بنت الحارث) estis edzino de la profeto Mohamedo, kaj konsiderata de islamanoj kiel "la patrino de la kredantoj". Ŝi edziniĝis al Mohamedo, kiam li estis 58-jaraĝa kaj ŝi 20-jaraĝa.

Ŝi estis filino de Al-Harith ibn Abi Dirar, la estro de la tribo Banu Mustalik, kiu estis venkita de islamanoj kun sia tribo en la batalo de la puto Al-Marisa. Kiel bela junulino, ŝi estis parto de la militakiro, atribuita al sekvanto de Mohamedo, nome Thabit ibn Muhammad ibn Kajs ibn Al-Ŝammas; sed ŝi preferis esti kun la profeto, kaj tiel pliboniĝis la situacio de ŝia tribo, kiu islamiĝis tiukadre. Ŝi mortis estante 65-jaraĝa, kvindek jarojn post la migrado kaj estis entombigita kun la cetero de edzinoj de Mohamedo en Ĝannat al-Baki.​

Notoj
-----

1. ↑   Ahmar Ghadanfar, Mahmood. *Great Woman of Islam*. p. 110.

Bibliografio
------------

* Alfred Guillaume, *The Life of Muhammad*: traduko de la verko de Ibn Ishaq nome *Sirat Rasul Allah*.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 740383
* VIAF: 90056706
 |
**Ĉeĉon** (koree 제천시, laŭ ĉinaj literoj **堤川市**) estas universitata urbego en Sud-Koreio. La loknomo signifas "akvobaraĵo". 

Ponto de Ĉeĉon

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 882,47 km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 136,389 en 2017
* Horzono: UTC + 9
* Poŝtkodoj:
* Telefonkodo: (+82) 43-6xx
* 37° 08′ 10″ N 128° 12′ 43″ O﻿ / ﻿37.13611 °N, 128.21194 °O﻿ / 37.13611; 128.21194 (mapo)

Geografio
---------

Ĉeĉon situas en la meza landparto ĉirkaŭita de montoj kaj lagoj kaj havas pitoreskan ĉirkaŭaĵon. Seulo troviĝas 118 km. 

Poŝto en Ĉeĉon
Dosiero:다솜고등학교.jpgKampuso en Ĉeĉon

Historio
--------

La teritorio, kie troviĝas la moderna Ĉeĉon, estis loĝata jam dum la paleolitiko, neolitiko, bronzepoko, ferepoko. En la historiaj tempoj la loko estis parto de diversaj landoj. Ĉeĉon aperis sur la mapo en 1895, tiam ĝi ricevis la statuson de distrikto. En 1980 la teritorio estis dividita al distrikto kaj urbo, sed ili denove kuniĝis en 1995.

Ekonomio
--------

Ĉeĉon estas konata kiel la "resaniga urbo". Ampleksa vario de tradiciaj kuracaj herboj kaj terapioj disponeblas, allogante homojn tra tuta Koreio por viziti la urbon. Universitato funkcias en la urbego.

Trafiko
-------

Ĉeĉon estas grava fervoja nodo liganta la okcidentajn kaj orientajn regionojn de la lando.

Klimato
-------

En Ĉeĉon la averaĝa jara temperaturo estas 10,4 °C. La averaĝa pluvo jare estas po 1388 milimetroj. En ĉiuj monatoj pluvas (aŭ neĝas), plej ofte pluvas inter majo-septembro.

Stacidomo en Ĉeĉon
Aŭtobusa stacio en Ĉeĉon

Vizitindaĵoj
------------

* proksime la montaro Voraksan estas konataj kiel la Alpoj de la Oriento, konsiderita unu el la ĉefaj montoj de la lando
* proksime la montaro Kimsusan - unu el la plej popularaj areoj de monta turismo en la lando
* akvorezervujo Uirimji ĉirkaŭita de pinarbaro kun ebleco de amatora fiŝkaptado
* tradicia lernejo konfucea
* restoj de templo budhista konstruita en 1022

Ĝemelurboj
----------

* Usono Spokane (Vaŝingtonio), Usono
* Filipinoj Pasay, Filipinoj
* Tajvano Hualien, Tajvano (2012)

Fontoj
------

* WikiTrans
Supra fluo ĉe Tell Halaf, proksime al Ras al-Ain, rekte ĉe la turka limo. Dum sekeco, praktike ne venas akvo el Turkio.
**Ĥabur** (arabe نهر الخابور) estas la plej longa alfluanto de Eŭfrato en Sirio. Ĝi ricevas la ĉefan akvokvanton el la turka limregiono ĉe Ra's al-'Ayn kaj ebligas jam de jarmiloj la akvumitan agrokulturadon apud ties 320 km longa fluo al sudo tra la orient-siria stepa areo.

En la romia epoko, la rivero havis la nomon *Chaboras*.

La fluo
-------

Kelkaj alfluantoj de Ĥabur fontas en la kalkŝtona montaro en proksimo de Tur Abdin, sed grandparte nutra la riveron ĉefe pluraj karstaj fontoj en la turka-siria limregiono ĉe Ra's al-'Ayn. Disde kelkaj proviziraj (nur-vintraj) riveretoj, la sola alfluanto en Sirio estas Ĝagĝag, alfluanta ĝin ĉe Al Hasakah. La urbo situas en centro de la siria parto de la regiono al-Ĝazira inter la Eŭfrato kaj Tigriso, en kies nordo la sufiĉcaj precipitaĵoj kaj ka fruktemaj agroj ebligas relative dense loĝantaron. La limo kun 250 mm de jaraj precipitaĵoj – okaze eblas la (neakvumita) agrokultivado – troviĝas ĉe Ĥabur kelkajn kilometrojn sude de al-Hasakah. Pli malmultaj aŭ mankantaj precipitaĵoj povas kaŭzi eĉ pli norde malpliiĝon de la rikolto. Tiel norde de al-Hasakah, ĉiujn triajn jarojn okazas mis-rikolto. Kie la rivero trairas la turkan limon, la precipitaĵo superas la 300 mm, ĉe alfluo en Eufraton, ĉe vilaĝo Busajrah (Bşēra, oriente de Deir ez-Zor), la jara precipitaĵo estas sub 150 mm.

En tiu seka stepa regiono, agrikultivado eblas nur per akvumado.

Vidu ankaŭ
----------

* Supra Mezopotamio

* Kategorio Ĥabur en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Ylitornio. |

Centro de Övertorneå
**Komunumo Övertorneå**, finne *Ylitornion kunta* estas komunumo de Svedio apud Torneälven kaj landlimo de Finnlando. Ĝi apartenas al Norrbotten. Ĝia areo estas 2 358,03 km². En fino de jaro 2019 la komunumo havis 4299 loĝantojn. La administracia sidejo estas vilaĝo Övertorneå.

En la komunumo estas multe eksterlandanoj. En la komunumo estas 22,43 km² da kampo, 0,9 procentoj el la areo. Plejo de ĝiaj loĝantoj parolas fluante kaj svedan kaj finnan. Plejparto el la loknomoj estas finnlingvaj. Administra centro de la komunumo estas kirkvilaĝo. Ĝi havas proksimume 2000 loĝantojn. Ĝi situas apud Torneälven. Alia setlejo estas almenaŭ Juoksengi. La komunumo estas fondita en 1862. En 1969 ĝia areo kreskis. Parto el la komunumo situas pli norde ol Arkta Cirklo. Tial en Komunumo Övertorneå oni povas vidi meznoktan sunon. En la komunumo estas tri kirkoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Komunumo Övertorneå en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficia retejo de la komunumo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 781592
* ISNI: 0000000405088910
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Ĥalapenjokapsiko*** |
| --- |
|  |
| ĤalapenjokapsikoĤalapenjokapsiko |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Magnoliofitoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Magnoliopsidoj |
| Subklaso: | Asteracoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Solanaloj |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Solanacoj |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Kapsiko***L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| * *C. annuum*
 |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Ĥalapenjokapsiko*  |

 |
| v • d • r |

La **ĥalapenjokapsiko** aŭ **ĥalapenjo** (hispane: *chile jalapeño*) estas mezgranda kapsiko kiu estas kultivaro de la specio *Capsicum annuum* kaj ege rilatas al la dolĉa kapsiko kaj la kajena pipro kiuj ankaŭ estas kultivaroj de la specio *Capsicum annuum*. La planto estas proksimume unu kaj duono metro alta; la fruktoj estas ĉirkaŭ 10 centimetroj longa.

Ĝi ricevis la nomon de la meksika urbo Xalapa. Je la skalo de Scoville ĝi atingas akrecon inter 1000 kaj 50000.
Ekzistas proksimume 180 diversaj specioj, el kiuj ĉirkaŭ 120 estas aktive kultivataj, antaŭ ĉio en Meksiko kaj Usono. Plej ofte temas pri hibridoj aŭ kultivovarioj inter du specioj. La plej akregusta specio estas la **Numex Piñata** kiu je la skalo de Scoville povas atingi akrecon de 50 000. Tio estas 10 foje pli akra ol la averaĝa ĥalapenjokapsiko.

Ruĝa ĥalapenjokapsiko
Tranĉitaj verdaj ĥalapenjokapsikoj
Averaga akreco de ĥalapenjokapsikoj
Fumaĵitaj ĥalapenjokapsikoj (chipotle)

* Kategorio Ĥalapenjokapsiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ĥalapenjokapsiko en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Ranipet,** ankaŭ konata kiel Ranipettai (=La urbo de reĝino) tamile **இராணிப்பேட்டை** estas urbego?, antaŭurbo de Velor en Distrikto Ranipet (kie estas ties ĉefsidejo), en subŝtato Tamilnado, en sudorienta Barato.

Enirejo de sanktejo en Ranipet

Geografio
---------

Ranipet situas sur montetaro en averaĝa alteco de 160 metrojn laŭ maldekstra bordo de rivero Palar, kontraŭ etendiĝas Arkot. Tiu urbego troviĝas 2, Velor 21, Ĉitur 41, Kanĉipuram 42, subŝtata ĉefurbo Ĉenajo 96, Bengaluro 190, Mumbajo 967, Kolkato 1436, tutlanda ĉefurbo Delhio 1760 kilometrojn (aere). 

Uzino en Ranipet

Demografio
----------

En 2011 Ranipet havis 50 764 aŭ/kaj 80 000, laŭ  229 507 da loĝantoj. La meza legopovo de la urbo estis 81. %.

Historio
--------

Ranipet estis fondita ĉirkaŭ 1771 honore de reĝino. La municipo estis establita en 1959 kaj levita al pli altaj niveloj en 1978 kaj 1998.

Ekonomio
--------

En Ranipet la plej menciinda estas prilaborado de ledoj (ŝuoj, vestoj) por eksporto. Jam ekde la frua 19-a jarcento oni kreas ceramikaĵojn. Itala firmao produktas traktorojn kaj motorojn. En la lasta branĉo la rizoj kaj kotonoj dominas.

Religio kaj lingvoj
-------------------

Ranipet havis 76.42% hinduojn, 15.19% islamanojn, 8.02% kristanojn. La ĉefa lingvo estas la tamila.

Eduko
-----

En Ranipet universitato mankas, estas nur instituto pri veterinara medicino.

Trafiko
-------

Ranipet situas laŭ aŭtovojo Ĉenajo-Bengaluro, krome kuras alia vojo norden kaj suden estas ponto al Arkot. Ranipet havas fervojan kontakton nur per branĉo 17 kilometrojn longa. La plej proksima internacia flughaveno funkcias en Ĉenajo.

Klimato
-------

Ranipet situas en tropika klimato (Aw) laŭ klimata klasifiko de Köppen kun influo de musonoj. Jare pluvas iom pli, ol 1000 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen en la dua jarparto pli ofte.

Vidindaĵoj
----------

* temploj, moskeoj, kirkoj

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |

1. ↑