recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jan Massijs**, Massys, Matsys, Metsys, aŭ Matsijs (Antverpeno, 1509 aŭ 1510 - 8a de oktobro 1575), estis flandra pentristo. Li estis filo de Quinten Matsijs "la maljuna", frato de Cornelis Massys kaj patro de Quentin Massys "la juna". Li estas konata pro siaj historiaj pentraĵoj, ĝenraj scenoj kaj pejzaĝoj. Li akiris reputacion ankaŭ kiel pentristo de nudaj virinoj, kiujn li pentris per sensualeco memoriga pri la Skolo de Fontainebleau.

*La impostokolektisto*, pentraĵo de Jan Massijs.
*Flora*, 1559.
Li eniris en la gildo de pentristoj de Sankta Luko de Antverpeno en 1531, kaj estis ekzilita el la urbo en 1544 pro siaj kredoj protestantaj, same kiel sia frato. Li veturis tra Italio kaj probable tra Francio, post kio li revenis al Antverpeno en 1558.

Dum en liaj unuaj jaroj lia verko estis konfuzata kun tiu de lia patro, en la lasta fazo de sia produktado, jam per stilo tre influita de la itala kaj franca pentrartoj, li specialiĝis en la temo de la "nelicaj amaferoj" (Lot kaj liaj filinoj, Judit kun la kapo de Holofernes, ktp.), kun aŭdacaj kontrastoj de koloraro kaj tre detalema pentromaniero.​

Notoj
-----

1. ↑  Eĉ estas kelkaj aliaj literumadoj.
2. ↑   Jane Campbell Hutchison kaj Jan Van der Stock. "Jan Massys." Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press. Web. 26a de majo 2017
3. ↑  Slipo en la retejo de la Muzeo Prado Alirita la 26an de oktobro 2020.

* Kategorio Jan Massijs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 706241
* GND: 119382989
* LCCN: nr95045285
* VIAF: 298642489 59892996, 298642489
* ISNI: 0000 0000 8386 8139
* SUDOC: 08157536X
* BNF: 13178016h
* BPN: 23061545
* ULAN: 500011809
* RKD: 53164
 |
La insulo **Mainau** estas, kun areo de 45 ha, la tria plej granda insulo de la Bodenlago. La insulo, kiu estas formita el molasaj kalkrokoj, situas en la nordokcidenta parto de la Bodenlago, en la *Überlinger See*, kiu formale konsideriĝas golfeto de la plej granda lagoparto, nomata *Obersee*. Ponto ligas la suda bordo de la *Überlinger See* kun la insulo, kiu krom tio ankaŭ havas ĝeton. La plej grandaj urboj en la ĉirkaŭaĵo estas Konstanz, Meersburg kaj Überlingen.

La florbeleco de Mainau
Administracie la insulo apartenas al la urboparto Litzelstetten-Mainau de Konstanz, sed estas posedaĵo de la dinastio de Bernadotte, nobela familio de sveda deveno. Lennart Bernadotte, grafo de Wisborg (1909-2004) transformis Mainau-on al botanika ĝardeno kaj ŝatata turista allogaĵo. Krom tio la insulo situas laŭlonge la tiel nomata Supra-Ŝvabia Barokstrato (germane: *Oberschwäbische Barockstraße*).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Mainau
* Mainau en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* Insulo Mainau: Bildgalerio Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine
* Bilda rondiro tra la insulo
* Romantika sagao
* Stefan Szczesny kaj Mainau Arkivigite je 2009-02-20 per la retarkivo Wayback Machine

* Mainau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Mainau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Observatorio Lowell** estas astronomia observatorio en la urbo Flagstaff (Arizono, Usono). Ĝi troviĝas ĉe alto de 2175 metroj, kaj ĝia MPC kodo estas 690.

Ĝi estas unu el plej malnovaj observatorioj en Usono; fondis ĝin en 1894 la usona astronomo Percival Lowell, kaj ĝi estis mastrumita dum ia tempo de ties kuzo, la arkitekto Guy Lowell (1870–1927). La nanoplanedo Plutono estis malkovrita elde la observatorio Lowell en 1930 de Clyde Tombaugh.

Situejoj
--------

La observatorio havas 9 instrumentojn en pluraj lokoj de Flagstaff:

### Mars Hill

 "Pluto Discovery Telescope" : Astrofotilo de C. Tombaugh
La ĉefa konstruaĵo, sur la monteto *Mars Hill* entenas la originan Refraktoron Alvin Clark (vidu Alvin Clark) de la observatorio. Tiu lorno de 61 cm (24 coloj), fabrikata en Bostono en 1896 estis veturita per trajno al Flagstaff. Per tiu-ĉi instrumento, Percival Lowell faris multenombrajn desegnojn de Marso kaj, en 1920, Vesto Slipher estis la unua, kiu observis la ruĝenŝoviĝon de la lumo de galaksioj.

La Refraktoro Alvin Clark ne plu utilas por astronomiaj esploroj sed por instruado al la publiko.

Sur Mars Hill troviĝas ankaŭ la Plutona malkovrilo *Pluto Discovery Telescope:* refrakta astrofotilo de 0,33 m. de diametro per kiu Clyde Tombaugh malkovris Plutonon.

### Anderson Mesa

La stacio Anderson Mesa troviĝas je 19 km sud-oriente de Flagstaff. Ĝi loĝigas kvar teleskopojn, el kiuj la Teleskopon Perkin de 1,8 m, la Teleskopon Hall de 1,1 m, kaj la Prototipa Optika Interferometro de la Mararmeo *(Navy Prototype Optical Interferometer)*.

### Happy Jack

Apud la vilaĝo Happy Jack estas konstruita en 2012 la *Discovery Channel Telescope,* teleskopo de 4,3 m, en kunlaborado de la Observatorio Lowell kaj de la televida firmao Discovery Communications.

Referencoj
----------

1. ↑  Minor Planet Center Observatoriaj kodoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Observatorio Lowell en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Oficiala paĝaro de la Observatorio Lowell
* angle Observatorio Lowell : paĝo de la *National Historic Landmarks* Arkivigite je 2013-10-21 per la retarkivo Wayback Machine
* france L'observatoire de Lowell[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Astronomio |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 388570
* GND: 1229817-7
* LCCN: n85087598
* VIAF: 148986204
* ISNI: 0000 0001 0021 1973
* NKC: mub2016918096
 |
Aera foto de la LIGO-ejo en Livingston, Usono.Aera foto de la LIGO-ejo en Livingston, Usono.
La **Lasera Interferomezurilo Gravitonda Observatorio** (angle *Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory*, mallongigita **LIGO**) estas grandskala fiziko-eksperimento kiu celas rekte detekti kosmajn gravitajn ondojn de astrofizika origino kaj pristudi gravitondajn observojn kiel astronomia ilo.

LIGO temas pri LIGO estas la plej granda kaj plej ambicia projekto iam ajn kiun la usona Nacia Scienca Fondumo (NSF) subvenciis por alporti plibonigojn al LIGO kiuj kreskigu la sentivecon, permesante al la kunlaborprojekto inter Caltech, MIT kaj multaj aliaj altlernejoj kaj universitatoj, fari la unuan detekton de gravitaj ondoj.

Principo
--------

LIGO spaco-observatorioj.LIGO spaco-observatorioj.
LIGO konsistas el du identaj detektiloj, unu en Livingston (Luiziano) la alia sur la Hanford-ejo en Richland (Vaŝingtono). Ekstertera signalo estas registrita en ambaŭ detektiloj kun tre malgranda tempo-diferenco. Tiuj du grandaj detektiloj funkicas kiel observatorioj por eltrovi gravitajn ondojn helpe de lasera interferometrio. Ĉi tiuj gravitaj ondoj povas detekti ŝanĝon en la 4-kilometra spegula interspacigo de malpli ol dekmile la ŝarĝdiametro de protono, ekvivalente al la mezurita distanco inter la Tero kaj la Proksima Centaŭro (4.0208x10*13*km) kun precizeco pli malgranda ol la larĝeco de homa haro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio LIGO (astronomio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de LIGO (LSC)
* Physicists Announce the Detection of Gravitational Waves; YouTube
* LIGO Gravitational Wave Observatory; YouTube

Referencoj
----------

1. ↑  (angla) Barish, Barry C.; Weiss, Rainer (Oktobro 1999). "LIGO and the Detection of Gravitational Waves". *Physics Today*. **52** (10): 44. Bibcode:1999PhT....52j..44B. doi:10.1063/1.882861.
2. ↑  (angla) LIGO 'Fact Sheet' Arkivigite je 2011-10-31 per la retarkivo Wayback Machine ĉe NSF
3. ↑  (angla) "Revolutionary Grassroots Astrophysics Project "Einstein@Home" Goes Live".
4. ↑  (angla) Smale, Dr. Alan. "The Cosmic Distance Scale".
5. ↑  (angla) LIGO Caltech.
La rojo **Lametbach** estas apenaŭ 12 km longa flankrivero de la rivereto Simmerbach en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Geografio
---------

La *Lametbach* fontas en alteco de 565 m super marnivelo en la mezmontaro Soonwald, kiu estas parto de Hunsrück. Ĝi fluas dum la unuaj kilometroj tra la Hochwald. En Mengerschied enfluas la *Brühlbach*. La Lametbach fluas poste tra ekstensive utiligata herbeja valo kaj enfluas en Gemünden (Hunsrück) en la rivereton Simmerbach. En seka someroj la rojo komplete sekiĝas.

Flaŭro kaj faŭno
----------------

En la Soonwald la rivereto *Lametbach* trafluas densan picearbaro kaj tra senarbarejo, kiuj ekestis pro faligado de la arboj pro forta vento. Ĉe la malsupra parto de la rojo kreskas salikoj kaj alnoj laŭlonge de la akvejo.
En la supra parto de la *Lametbach* vivas cervoj kaj kaprioloj kaj aproj.

Turismo
-------

Pluraj migrovojoj atingas la rojon en la „Soonwald". Ĉe la malsupra parto ekde Mengerschied la rojo estas akompanata de la Schinderhannes-Soonwald-biciklovojo inter Simmern kaj Gemünden.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lametbach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑  Topografische Karte 1:25.000
**István Rákóczi** [iŝtvAn rAkOci], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Rákóczi István** estas hungara historiisto, altlerneja instruisto.

István Rákóczi naskiĝis la  26-an de novembro 1957(nun 1957-11-26) en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Rákóczi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris historiistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1982, post 3 jaroj li ankaŭ doktoriĝis. Ekde 1981 li instruis en la universitato. Li kandidatiĝis (CSc) en 1996 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, en la sekva jaro li akiris sciencan gradon Ph.D.. Lia habilitiĝo okazis en 2006 en Universitato de Pécs, ekde 2014 li estis katedrestro en Universitato Loránd Eötvös. Lia intereso specialiĝis pri Portugalio. Li ricevis portugalan kaj hungaran premiojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Mares Literários Luso-Húngaros* (2003)
* *Újabb források a Braziliába kivándorló magyar kolónia történetéhez* (2019)
* *Maximilianus Transylvanus: a színe és a visszája* (2021)

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto
* datenoj kun foto
* hungarlingva biografio
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 834719
* LCCN: n85228016
* VIAF: 77760707
* ISNI: 0000 0001 1677 2804
* SUDOC: 242601944
* BNF: 178647924
 |


* Portalo pri Biografio
**Lajos Horváth** [lajoŝ horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horváth Lajos** estis hungara ministeria oficisto, politikisto, parlamenta deputito, senatano, advokato. Lia nobela antaŭnomo estis *székudvari* [sEkudvari].

Lajos Horváth naskiĝis la 15-an de aprilo 1824 en Alsózsolca, li mortis la 12-an de marto 1911 en Miskolc.

Biografio
---------

Lajos Horváth lernis en sia naskiĝurbo, poste li studis juron en kalvinana kolegio de Debrecen kaj akademio en Pozono. En 1843 li estis helpanto de la hungara parlamento en Pozono, poste li havis diversajn postenojn en la landa administracio. Dum la Hungara revolucio (1848-1849) li estis ministeria oficisto, sed depost fino de la revolucio li ne elmigris, sed kaŝiĝis. En 1851 li ricevis amnestion, tial li malfermis advokatan atelieron en Miskolc. Li estis parlamentano inter 1865-1969 kaj 1873 kaj 1896. En tiu longa periodo li ofte strebis por evoluo de Miskolc. En 1898 li estis nomumita senatano. Li neniam edziĝis.

Memorigiloj
-----------

* strato en Miskolc

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo H, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 19-a punkto)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Lajos Horváth (politikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 700492
 |
Melkanta laktistino.
Laktistinoj kaj laktobovino en Mangskog, Svedio, 1911.
**Laktistino** estas junulino aŭ virino laboranta por melki laktobovinojn. Ŝi uzas ankaŭ la lakton por prepari laktaĵojn kiaj kremo, butero, kaj fromaĝo. Multaj grandaj hejmoj dungis laktistinojn anstataŭ uzi alian serviston por fari tiun laboron. La termino *laktistino* plej ofte ne funkcias kiel ina termino de *laktisto* kiu estas la laboristo kiu plej ofte liveras lakton rekte al la konsumanto aŭ almenaŭ vendas ĝin en la laktovendejo, dum la laktistino zorgas la bovinojn, melkas ilin, zorgas la melkitan lakton kaj preparas ĝin por la liverado; foje iŝi ankaŭ liveras ĝin.

En multaj popoloj ekzistas tradicia rakonto pri laktistino kiu imagas ke ŝi vendos la lakton kiun ŝi portas al merkato kaj per tiu mono ŝi prosperos pli kaj pli, ĝis kiam kontenta saltas aŭ frapas sin kaj rompas la laktujon. En kelkaj versioj ne temas pri lakto, sed pri mielo, ovoj aŭ aliaj varoj.

* Kategorio Laktistino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Lagoj de Burgas** (bulgare *Бургаски езера*, *Burgaski ezera*) aŭ **malsekejoj de Burgas** (Бургаски влажни зони,  *Burgaski vlaĵni zoni*) estas grupo de marbordaj lagoj kun diversa saleco situanta ĉirkaŭ la urbo Burgaso de Bulgario en la proksimeco de la Nigra Maro. Ili konsistigas la plej grandan grupon de lagoj en la lando kaj konsistas el iuj el la plej grandaj kaj plej gravaj lagoj de Bulgario.

La tuta areo de la lagoj (inkluzive de marĉoj, malsekejoj, lagetoj kaj aliaj akvorezervejoj) sumiĝas al 95 km², el kiuj 33,30 km² estas aŭ proklamitaj aŭ proponitaj protektita areo en kiuj loĝas granda nombro de loke aŭ tutmonde endanĝerigitaj specioj de birdoj, fiŝoj kaj mamuloj. Krom tio, la Lagoj de Burgas ankaŭ gravegas, uzataj por akiri maran salon kaj resanigan koton, kaj ankaŭ por provizi la lokan ekonomion per dolĉa akvo, en la kazo de *lago Mandrensko*.

La lagoj konsistas (en norda ĝis suda ordo):

* lago Pomorie, tre sala laguno
* *lago Atanasovsko*, naturrezervejo
* *lago Burgas* aŭ *lago Vaja*, la plej granda natura lago en la lando laŭ areo
* *lago Poda*, foje rigardata kiel parto de la *lago Mandrensko*
* *lago Mandrensko*, nun freŝakva rezervujo, la plej granda el la grupo

Galerio
-------

* lago Atanasovsko*lago Atanasovsko*
* lago Burgas*lago Burgas*
* lago Mandrensko*lago Mandrensko*

Koordinatoj: 42° 28′ 12″ N 27° 25′ 48″ O﻿ / ﻿42.47000 °N, 27.43000 °O﻿ / 42.47000; 27.43000 (mapo)

* Kategorio Lagoj de Burgas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pri la komunumo
---------------

**Lampenberg** estas komunumo en la distrikto Waldenburg en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 501 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Lampenberg situas sur altebenaĵo je alteco de 522 m s.m. inter la du valbrakoj de la rivero Frenke proksimume 20 kilometrojn sudoriente de la urbo Bazelo. La plej alta punkto de la komunumo troviĝas ĉe la akvorezervujo *Egg* je alteco de 620 m s.m. ĝia plej malalta punkto ĉe la bordo de la vilaĝa rivereto *Talbächli* je alteco de 395 m s.m.. La komunumo etendiĝas sura areo de 4,0086 km² kaj ĝia limo havas longecon de 8,782 km.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Lampenberg limas en nordokcidento al Bubendorf, en nordo en unu punkto al Ramlinsburg, en oriento al Hölstein, kaj en sudo al Niederdorf.

Trafiko
-------

Lampenburg disponas pri komuna haltejo kun la komunumo Ramlinsburg ĉe la mallarĝŝpura Waldenburg-Fervojo de Waldenburg al Liestal. La centro de la vilaĝo de la trajnhaltejo atingeblas per la loka buso n-ro 93.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Lampenberg datiĝas el la jaro 1226 kiel *Lampenberc*.

En la jaro 1989 en Lampenberg estis malkovritaj restaĵoj de fajroŝtonminejo el la neolitiko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Lampenberg
* Lampenberg en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Lampenberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bildoj
------

* Tipaj bazelkamparanaj domoj en la vilaĝocentroTipaj bazelkamparanaj domoj en la vilaĝocentro
* Vilaĝeniro, alvenante de NiederdorfVilaĝeniro, alvenante de Niederdorf
* Rigardo al la valo de Waldenburg ek de EgghübelRigardo al la valo de Waldenburg ek de Egghübel
* Vilaĝa vendejoVilaĝa vendejo
* VilaĝocentroVilaĝocentro
* Gastejo ReblaubeGastejo Reblaube
* FaktrabdomoFaktrabdomo

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Waldenburg |
| --- |
| WaldenburgWaldenburgArboldswil  •  Bennwil  •  Bretzwil  •  Diegten  •  Eptingen  •  Hölstein  •  Lampenberg  •  Langenbruck  •  Lauwil  •  Liedertswil  •  Niederdorf  •  Oberdorf  •  Reigoldswil  •  Titterten  •  **Waldenburg** | Waldenburg |

 |
**Lajos Návay** [lajoŝ nAvai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Návay Lajos** estis hungara politikisto, parlamentano, ministro. Lia nobela antaŭnomo estis *földeáki*. Lia avo estis József Eötvös.

Lajos Návay  naskiĝis la 18-an de septembro 1870 en Földeák. Li mortis la 29-an de aprilo 1919 en Kiskunfélegyháza.

Biografio
---------

Lajos Návay frekventis gimnaziojn en Szeged kaj Budapeŝto, universitatojn en Budapeŝto, Berlino, Bonn. Li doktoriĝis en 1891, poste li laboris en administrado de Csanád. Tie li estis ĉefnotario en 1896, subdepartementestro en 1901. Inter 1905 kaj 1918 li estis parlamenta deputito. Dum la 1-a mondmilito li nelonge estis ministro. Dum la Hungara Sovetrespubliko li estis murdita.

Memorigiloj
-----------

Lajos Návay
* statuo, mezlernejo kaj placo en Makó
* bazlernejo en Földeák
* premio

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Statuo pri Lajos Návay

* Kategorio Lajos Návay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lajos Nyírő** [lajoŝ njIrO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Nyírő Lajos** estis hungara esteto, literaturhistoriisto. Lia origina familia nomo estis *Nebehaj*.

Lajos Nyírő naskiĝis la  21-an de januaro 1921(nun 1921-01-21) en Kesztölc, li mortis la 3-an de novembro 2014 en Budapeŝto.

Biografio
---------

La familio Nebehaj frue en 1924 migris al Francio. La juna Lajos tuj post la bazlernejo iĝis ministo. En la jaroj 1941 kaj 1942 li vivis en Berlino, poste jam en Hungario, kie li estis simpla laboristo. En 1946 li profitis la lernoeblecojn por laboristoj, fine li studis en en:Ural State University kaj li akiris diplomon en Instituto Lenin (kvazaŭ filio de Scienca Universitato Loránd Eötvös) en 1952. Post 2 jaroj li estis asistanto en akademia instituto. De 1961 ĝis la emeritiĝo en 1988 li havis postenon en la sama loko. Intertempe li kandidatiĝis en 1969 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Lia edzino naskis filon. Li ricevis premiojn inter 1960-1996.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Adatok az orosz forradalmi demokraták múltszázadi magyarországi fogadtatásához* (studo, 1959)
* *Irodalomelmélet - korszerű művészet* (1967)
* *Az irodalmiság problémája az irodalomtudományban* (disertaĵo, 1969)
* *Az irodalomtudomány mint metatudomány* (1980)

Fontoj
------

* aprezo kun foto
* hungarlingva biografio
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Lajos Nyírő en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 833641
* LCCN: n80112888
* VIAF: 17271439
* ISNI: 0000 0001 0874 7457
* SUDOC: 250655861
* BNF: 122085332
 |



* Portalo pri Biografio
La lago kaj San Martín el la suprenirejo al la Lageto de la Fiŝoj.
Lago de Sanabria el Ribadelago.
La **Lago de Sanabria** estas la plej karaktera elemento de la teritorio de la Natura Parko Lago de Sanabria, en la nordoriento de la provinco Zamoro, nome en la komarko Sanabria, Kastilio kaj Leono, Hispanio, en la deklivaro de la montaroj Segundera kaj Cabrera. Ĝi estas la plej granda lago de glaĉera deveno la Iberia Duoninsulo, kun 318,7 ha kaj maksimuma profondeco de 53 m. Krome, dise tra la montaro, estas pli ol dudek pliaj lagetoj, diversaj kanjonoj devenaj el la sama glaĉera agado, nombraj akvofaloj kaj torentoj kiuj kreis zonon de nekredebla stetikaj kaj pejzaĝaj valoroj. La ĉefa akvofluo al kaj el la lago estas la rivero Tera.

La historio de la lago de Sanabria konsistis en jarcenta disputado por ties posedo. La monaĥoj de la monaĥejo de San Martín de Castañeda akiris ĝin jam en 897 pro aĉeto el familio Avolo, ties antaŭaj posedantoj. Tio utilis al sufiĉa nutrado pere de fiŝkaptado, brutobredado kaj agrikulturo por la monaĥoj de tiu loĝloko. Ekde tiam la luktoj kontraŭ la lokanoj pro ties ekspluatado estis konstantaj ĝis la 19-a jarcento. La areo formas parton de la Reto de ZEPA de Kastilio kaj Leono per kodo ES 4190009 kaj de la propono de LIC per kodo ES 4190103.

Miguel de Unamuno uzis tiun medion por sia romano *San Manuel Bueno, mártir* en la zona. Estas legendo, ke en la interno de la lago estas inundita vilaĝo, kaj la sonoriloj de ties preĝejo sonas dum la nokto de Sankta Johano. Tiu afero iĝis tragedio la 9an de Januaro 1959, kiam Ribadelago estis detruita per ĉirkaŭ 8 milionoj de kubaj metroj da akvo devena el la akcidenta rompo de supra akvobaraĵo malbone konstruita ĉe Vega de Tera. El 549 loĝantoj mortis 144, kaj oni povis rekuperi nur 28 kadavrojn, dum la cetero restis en la fundo de la lago. El la detruita vilaĝo restis la sonorilmuro kiu estis transportita al nova loĝloko, konata kiel Ribadelago Nuevo.

La arbaro ĉirkaŭa estas hegemonie de kverkoj *Quercus pyrenaica*. Ties puregaj akvoj estas hejmo de almenaŭ 7 fiŝospecioj, el kiuj elstaras truto, grava parto de la loka kuirarto.

Bibliografio
------------

* Aldasoro, Juan José; Vega, J. C.; de Hoyos, C.; De Miguel, J. (2005). «Nuevos datos morfométricos para el Lago de Sanabria». Limnetica 24 (1-2): 115-121. ISSN 0213-8409.
* Jambrina, Margarita; Rico, Mayte; Moreno, Ana (2011). «La secuencia sedimentaria del Lago de Sanabria (Zamora, Noroeste de España)». Geogaceta (Sociedad Geológica de España) 50 (2): 113-116. ISSN 2173-6545.
* Rico, María Teresa; Valero-Garcés, Blas L.; Vega, J. C.; Moreno Caballud, Ana; González-Sampériz, Penélope; Morellón, Mario; Mata, M. Pilar (2007). «El registro sedimentario del lago de Sanabria desde la última deglaciación». Contribuciones al estudio del periodo Cuaternario: 213-214. ISBN 978-84-7484-201-2.

* Kategorio Lago de Sanabria en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754815
* GND: 4118353-8
* LCCN: sh93005248
* VIAF: 234186799
 |
**Lago de Silso** (germane *Silsersee*, romanĉe *Lej da Segl*) estas lago en kantono Grizono en Svislando.

Geografio
---------

La Lago de Silso estas la plej supra kaj plej okcidenta de la tri lagoj en Supra Engadino, kiujn ligas la rivero Eno. La lago situas sur la teritorio de la komunumoj Silso en Engadino kaj Bregaglia. Ĉirkaŭ la lago situas la vilaĝoj Sils-Baselgia en nordoriento norde de la elfluo de Eno, Sils-Maria, en oriento sude de Eno, Isola sude de la lago kaj kiel la nomo indikas ima insulo, Malojo okcidente de la lago ĉe la alfluo de Eno. Ĉefa alfluanto krom Eno estas el sudo la rivero *Aua da Fedoz*, krome de la norda alfluas diversaj montoriveretoj.

Turismo
-------

La Lago de Silso estas la plej alte situanta lago en Eŭropa kun komerca ŝipveturado. La lago estas somere tra ŝatata por breta velado. Vintre trans la frostigita lago pasas la Engadina Skimaratono.

Historio
--------

La lagoj de Supra Engadino estiĝis post la fino de la lasta malvarmepoko, kiam la alpaj glaĉeroj retiriĝis. Origine la tri lagoj Lago de Silso, Lago de Silvaplano kaj Lago de Sankta Maŭrico formis unusolan, grandan lagon. Dum mezepoko la episkopo de Koiro posedis la fiŝkaptorajtojn sur la lagoj, kiujn li en la jaro 1288 luis al la familio von Planta. La Svisa Federacia Tribunalo malpermesis en la jaro 1934 post multjara kverelo projektojn por elektrocentraloj el la jaroj 1905 kaj 1908.

Friedrich Nietzsche
-------------------

Dum la someroj de la jaroj 1881 ĝis 1888 Friedrich Nietzsche pasigis la somerojn en Sils-Maria, kaj tie skribis kelkajn de siaj gravaj verkoj inter kiuj la duan parton de *Jen diris Zaratuŝtro*.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. 1 2 3 4   Seen (Bundesamt für Umwelt BAFU) (germane). Alirita 2020-01-18, en germana vikipedio.
2. ↑  Fonto: *Adolf Collenberg*: *Lago de Supra Engadino* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-11-03)
3. ↑  Fonto: *Ottavio Clavuot*: *Sils im Engadin/Segl* en *Historia Leksikono de Svislando* (2011-05-16)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lago de Silso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La lagoj de Supra Engadino en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**TRẦN Thị Hoan** (kromnomata **Ĝojo**, naskiĝis la 18-an de novembro 1993 en Phát Diệm) estis prezidanto de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo de 2017 ĝis 2019. Ŝi ekhavis tiun postenon pro la demisio de Enric Baltasar kaj voĉdono de la komitato pri transpreno de oficoj. Antaŭe ŝi estis Ĝenerala Sekretario (de julio 2017) kaj Komitatano A por Vjetnamio (ĝis ŝia elekto kiel Ĝenerala Sekretario). Ŝi ankaŭ volontulis en la Centra-Oficejo de UEA por 3 monatoj je la fino de 2017, kie ŝi laboris ĉefe pri varbiloj.

Notindas ke ŝi estis la unua virino el Azio en la posteno de prezidanto de TEJO.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2018-07-12. Alirita 2019-06-28.
3. ↑

* Hoan Tran en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hoan Tran en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 601967
 |
La laguno **Okarito** estas ĉemarborda laguno de la Okcidentmarborda Regiono de la Suda Insulo de Novzelando. Ĝi situantas ĉe 130 kilometroj sude de Hokitika, kaj kovras areon de ĉirkaŭ 12 km², kio faras ĝin la plej granda netuŝita nemodifita humidejo de Novzelando.

Kelkaj malgrandaj riveroj alfluas al la laguno, kaj ĝi alfluas el la Lago Mapourika. La laguno estas hejmo de multaj specioj de vadbirdoj, ĉefe la tre rara (en Novzelando) kōtuku (Orienta granda egreto). Okarito estas la ununura reproduktejo de la kōtuku en Novzelando.

Sude de la laguno estas la malgranda setlejo **Ōkārito**. Origine ormineja urbo, la populacio atingis ĉirkaŭ 1,500 en 1866. Ĝi havas nun nur 30 konstantajn loĝantojn - inter ili la ricevinto de la Premio Booker nome verkisto Keri Hulme kaj pejzaĝa fotisto Andris Apse.

En 1909 la ostoj de baleno surstrandiĝis en 1908, 6 mejlojn norde de la setlejo, tiuj estis portitaj al Canterbury kaj montritaj nome *Okarito Whale* (okarita baleno)

Eblas birdumado, ekoturismo kaj navigado per kajako sur la laguno, kaj estas nombraj lokaj padoj por piedirado.

Ankaŭ la plej rara specio de kivio, nome Okarita kivio, aŭ Rovio, troviĝas ankaŭ ĉe la urbo Ōkārito.

Referencoj
----------

1. ↑  Kotuku, la blanka ardeo
2. ↑  Native Fact sheet, Kotuku Arkivigite je 2008-08-11 per la retarkivo Wayback Machine Wellington Zoo
3. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-06-15. Alirita 2013-09-14.
4. ↑  "The Okarito Whale.", *National Library of Australia*, 22a Majo 1909, paĝo 40. Kontrolita 24a Novembro 2012.
5. ↑  "A NOTABLE EXHIBIT.", *National Library of Australia*, 29a Oktobro 1908, paĝo 2. Kontrolita 24a Novembro 2012.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Laguno Okarito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Okarito New Zealand Birds Limited
* Okarito Community Association

43° 12′ S 170° 13′ O﻿ / ﻿43.200 °S, 170.217 °O﻿ / -43.200; 170.217 (mapo)
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

**Laja jogo** (sanskrita: Laya Yoga) ankaŭ konata kiel **kundalini-jogo** estas lernejo de meditado. Laja Jogo estas lernejo de meditado por la nova epoko, la aĝo de Akvario. Laja Jogo estas la plej malnova sistemo de jogo. Laja Jogo estas tradicia jogo en Himalajo, Hindukuŝo kaj Pamiro. Laja Jogo estas praktiko de meditado kun la ĉakro-energiaj kanaloj (sanskrita: nada), mudroj, mantroj kai kundalini (Dia energio) aū ŝaktio.

Laja Jogo estas unu el la kvar ĉefaj metodoj de jogo : mantra jogo, hatha Jogo, laja Jogo kaj raĝa Jogo. Ĝi estas tre antikva metodo de jogo. La fina celo de jogopraktikado estas atingo de liberiĝo aŭ saviĝo ("mokŝa" aŭ "kaivalya") el mondaj suferoj kaj el la ciklo de naskiĝo kaj morto ("samsara").

Transdona meditado estas ĉefa praktiko, transdono de blanka lumo tra la tria okulo (sola okulo). Fluanta blanka lumo elsupre kaj lumradioj de la tria okulo (sola okulo). La fluo de dia lumo. Fokuso en blanka lumo kaj lumigata de la tria okulo. Harmoniigo blanka lumo, harmonianta blanka lumo de la tria okulo. Blanka lumo estas la paco kaj harmonio de la mondo, suna blanka lumo. Transdono meditado, transdono de lumo.

Majstro Djhwal Khul rekomendas transdonon de meditado.

Vidu ankaŭ
----------

Tantrisma rondo

* Kategorio Laja jogo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pri la komunumo
---------------

 **Küttigen** estas komunumo en la distrikto Araŭo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 5403 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo Küttigen etentdiĝa inter la norda bordo de la rivero Aro kaj la kresto de ĉeno de la faldoĵuraso. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Küttigen, Rombach, Horen kaj Kirchberg.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,89 km², de kiuj proksimume la duono, nome 5,91 km², estas kovrita de arbaro kaj 1,90 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 866 m s.m. sur la kresto de la montoĉeno *Wasserflue* kaj la plej malalta punkto sur alteco de 360 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Aro.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Küttigen limas en nordokcidento al Oberhof, en nordo al Densbüren, en nordoriento al Thalheim, en oriento al Biberstein, en sudo al Araŭo, kaj en okcidento al Erlinsbach AG.

Trafiko
-------

Küttigen estas konektita al la publika trafikreto per tri buslinioj de la loka trafikentrepreno de Araŭo kaj per du poŝtaŭtolinioj de Araŭo al Frick. Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo 24, de Araŭo al Frick, kiu pasas tra la montpasejo Staffelegg. La plej proksima alveturejo al la Svisa aŭtovojo A1 estas Araŭo-Oriento tute proksime de la komunuma limo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Küttigen datiĝas el la jaro 1036 kiel *Chutingen*.

En la jaro 1277 la Senjoroj de Kienberg konstruis sur la Egg-kresto la Kastelon Königstein, de kiu hodiaŭ ekzistas nur ankoraŭ ruinoj. De tie ili administris sian etan voktejon, al kiu apartenis krom Küttigen ankaŭ Erlinsbach. De 1335 ĝis 1535 la vilaĝo estis posedaĵo de la Johanitoj, ĝis ili devis vendi sian havaĵon al la urbo Berno. Ek de tiam la vilaĝo troviĝis sub berna servuteco. En la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion. Küttigen farigixis komunumo de la distrikto Araŭo de la nove fondita Kantono Argovio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Küttigen
* Küttigen en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Küttigen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Araŭo |
| --- |
| **Araŭo** • Biberstein • Buchs • Densbüren • Erlinsbach • Gränichen • Hirschthal • Küttigen • Muhen • Oberentfelden • Suhr • Unterentfelden |  |

 |
**Kızılırmak** aŭ *Kızıl Irmak* (kizilirmak, antikve Halys; Kizil signifas ruĝa) estas la plej longa rivero en Turkio, kiu fontas kaj alfluas en la lando.

Ĝi longas 1182 km kaj fontas en la Kizil-montaro, en norda-meza parto de Anatolio, en alto de ĉ. 2000 m. Ĝi fluas en sudokcidenta direkto apud Sivas kaj en mezo de lando turniĝas per granda kurbo al nordo kaj trapenetras la Nord-Anatolian montaron. Ĝi alfluas la Nigran Maron inter Sinop kaj Samsun.

Ĝia fluejo estas malalta, la akvolivero dependas de la sezono: la akvonivelo plej malaltas dum somero, plej altas dum la printempa neĝodegelo kaj pluvado.

Pro la kelkloke forta fluo kaj ŝanĝiĝo de la liverata akvo, ĝi ne taŭgas por regula ŝipado. Oni uzas la riveron por produkti elektron kaj akvumi.

Oni konstruis ĉe Hirfanli kaj Kesikköprü du grandajn akvocentralojn, ĉe Kirikkale pli malgrandan. Tiuj centraloj provizas la regionon de la Egea maro, Nigra maro, kaj Marmara maro.

* Kategorio Kızılırmak en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Lampertsbach** (ĝis *Alendorf* ankaŭ nomata *Frömmelsbach*) estas 9,5 km longa, okcidenta kaj dekstra flankrivero de la rivero Ahr en la distrikto Vulkaneifel (Rejnlando-Palatinato kaj en la distrikto Euskirchen (Nordrejn-Vestfalio).

Geografio
---------

### Rivervojo

La rojo Lampertsbach fontas en la Ahreifel kiel *Frömmelsbach*. Ĝia fonto situas oriente de *Esch* en Rejnlando-Palatinato sur alteco de ĉ. 539 m.

De sia fonto la rojo fluas orienten kaj baldaŭ atingas la limon inter Rejnlando-Palatinato kaj Rejnlando-Palatinato. Ĝi trafluas la naturprotektejon *Lampertstal und Alendorfer Kalktriften mit Fuhrbach und Mackental* sur la teritorio de la komunumo Blankenheim.
De la enbuŝiĝo de la rojo Odenbach (km 7,6) apud Alendorf, kie la rojo pasas la monton Kalvarienberg (522.8 m), ĝi havas la nomon Lampertsbach. Ĝi trafluas nordorienten tra la nturprotektejo Lamperstal kaj enbuŝiĝas oriente de Hüngersdorf kaj norde de Dollendorf sur alteco de 358 m en la riveron Ahr.

### Akvokolekta areo kaj alfluantoj

La 28,071 km² granda akvokolekta areo estas deakvigata trans Ahr kaj Rejno al la norda maro. La alfluantoj de Lampertsbach estas (rivermalalten):

| nomo | GKZ | longeco[km] | akvokolekta areo[km²] | direkto | enbuŝiĝo ĉe km | loko |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Odenbach | 271816180 | 1,8 |  | maldekstre | 7,6 | Alendorf |
| Rohrtaler Bach | 271816192 | 1,5 |  | maldekstre | 6,6 | Alendorf |
| Wammesbach | 271816320 | 4,3 | 6,496 | dekstre | 6,5 |  |
| Mirbach | 271816400 | 4,0 | 5,383 | dekstre | 5,2 |  |
| Wierstaler Bach | 271816920 | 2,6 |  | maldekstre | 3,0 |  |

Ceteraĵo
--------

tabulo Bachschwinde
La Lampertsbach havas specialaĵon: en la germana tiel nomata Bachschwinde (= rojoforiĝo). Sub ponto la subgrundo estas tiom trua, ke granda parto de la akvo malaperas en la subrgundo. Ĉe malmulta akvo la tuta rojo malaperas.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lampertsbach (Ahr) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Wo Bäche verschwinden

Referencoj
----------

1. ↑   Naturerlebnis im Kreis Euskirchen. Arkivita el la originalo je 2013-11-05. Alirita 2015-04-04.
La **Svisa instituto de esplorado pri eksterlando** (germane *Schweizerisches Institut für Auslandforschung*, akronime **SIAF**) estis fondita en 1943 laŭ instigo de la Federacia Konsilio kaj havas sian sidejon en Zuriko. Ĝi estas politike kaj ekonomie sendependa centro kompetenta pri perado de scioj kaj fonaj esploroj kaj organizas en la Universitato de Zuriko printempe kaj aŭtune publikajn prelegojn pri aktualaj temoj el politiko, ekonomio, socio, scienco kaj kulturo fare de kvalifikitaj kaj internacie rekonataj prelegantoj. Tradicie la plejmulto el ili defendas liberal-demokratan vidpunkton kontraŭ totalismaj ideologioj.

Historio
--------

En la plej malfacilaj jaroj de la federacia ŝtato de 1940 ĝis 1942, la neŭtralan Svislandon centre de Eŭropo minacis naziismaj kaj faŝismaj ŝtatoj. Por rezisti al tiu danĝero necesis orientiĝo pri la situacio en eksterlando, ĉefe en la industria kaj komerca centro de la lando, en Zuriko. Samtempe aperis la koncepto pri "spirita defendo de la lando".

La Svisa instituto de esplorado pri eksterlando fondiĝis la 8-an de marto 1943. Post nomigo de la direktoro Eduard Fueter, okazis la solena inaŭguro en ĉeesto de la federacia konsiliano Philipp Etter en la aŭlo de la universitato. Sekvis pluraj aliaj responsuloj kaj ekde 2008 funkcias Martin Meyer kiel reprezentanto de la estraro.

Partneraj institutoj
--------------------

La instituto havas kontaktojn, en Svislando kaj eksterlande, kun la Eŭropa Instituto en la Universitato de Zuriko, la Societo pri ekstera politiko en Munkeno, Germanujo, la Hoover-Instituto, la Centro pri komparaj kaj internaciaj studoj en la Universitato de Zuriko kaj kun ETH Zuriko, kaj la diskuta forumo NZZPodium, NZZ, en Zuriko.

Podkastaj prelegoj, listoj de prelegantoj kaj publikigoj
--------------------------------------------------------

Ekde 2008 oni povas rekte aŭdi la prelegojn ĉe la oficiala retejo[*rompita ligilo*]. Sur la sama retpaĝo ankaŭ troviĝas listo de la prelegantoj ekde la jaro 2000 kaj ĝi entenas liston de la institutaj publikigoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Schweizerisches Institut für Auslandforschung, SIAF (germane)
* Freiheit und Politik (germane pri jubileo de 70-jara ekzisto de la instituto SIAF)
* Podkastoj de prelegoj organizitaj de SIAF (germane) [*rompita ligilo*]

Notoj
-----

1. ↑  Jürg Stüssi-Lauterburg kaj Hans Luginbühl: *Freier Fels in brauner Brandung: Die Schweiz in den schwersten Jahren des Bundesstaates 1940 bis 1942.* Merker im Effingerhof, Lenzburg 2009, ISBN 978-3-85648-087-5.

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Arkikatedralo Baziliko de Vilno** (litove *Vilniaus Šv. Stanislovo ir Šv. Vladislovo arkikatedra bazilika*) estas la ĉefa katolika katedralo de Litovio. Ĝi situas en la litova historia urboparto. Ĝi estas la katolika spirita vivo de la lando. En la Valo Šventaragis, sur la nuna loko de la katedralo de Sanktaj Stanislao kaj Ladislao, supozeble dum la paganaj tempoj, staris altaro, brulis eterna fajro aŭ eĉ estis la sanktejo de Perkūnas (Tondro). Supozeble, en 1251 post la kristanigo unuan katedralon fondis la granda duko Mindaugas. Ĝi estis ŝtona konstruaĵo kun masiva kvarangula turo en okcidenta flanko.

La kronadoj de la Granddukoj de Litovio okazis ene de ĝiaj limoj. Ene de ĝiaj kriptoj kaj ĉerkejoj, multaj famaj homoj, inter ili Vytautas (1430), lia edzino Anna (1418), lia frato Sigismondo (1440), kuzo Ŝvitrigajlo (1452), Sankta Kazimiro (1484), Aleksandro (1506), du edzinoj de Sigismondo la 2-a: Elizabeto de Habsburgo (1545) kaj Barbara Radziwiłł (1551), same kiel aliaj, estas enterigitaj en ĝi.

Interne, ekzistas pli ol kvardek artaĵoj ekde la 16-a ĝis 19-a jarcentoj; inkluzive de freskoj kaj pentraĵoj el diversaj grandoj. Dum la restarigo de la Katedralo, la altaroj de supozita pagana templo kaj la origina planko, estis metitaj dum la regado de reĝo Mindaugas. Krome, la restaĵoj de la katedralo konstruita en 1387 estis ankaŭ parto de ĝi. Fresko originanta de la fino de la 14-a jarcento, la plej malnova konata fresko en Litovio, estis trovita sur la muro de unu el la subteraj kapeloj de la katedralo.

Per la rekonstrulaboro de 2002 oficiale komencis rekonstrui la Reĝan Palacon de Litovio, malantaŭ la Katedralo. La lastatempe starigita palaco konsiderinde ŝanĝos la panoraman kuntekston de la Katedralo.

La Katedralo kaj la sonorilturo estis tute renovigitaj de 2006 ĝis 2008. La fasadoj estis kovritaj per freŝa plurkolora pentrolaboro, pliigante la eksteran aspekton de la konstruaĵoj kaj ties elementojn kiuj ne estis renovigitaj ekde la sendependeco de Litovio en 1990.

* Kategorio Arkikatedralo Baziliko de Vilno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Fakultato de natursciencoj de la Masaryk-Universitato** fondiĝis en la jaro 1921 kiel la kvara fakultato de la Masaryk-Universitato en Brno. Klerigado pri natursciencoj komenciĝis ĉe ĝi en limigita amplekso jam en la aŭtuno de 1920. En la akademia jaro 1921/1922 oni jam klerigadis plenamplekse. Kiel provizorajn oni al la fakultato asignis la konstruaĵojn de eksa malriĉulejo ĉe la strato Kotlářská, kie tamen la fakultato troviĝas ĝis hodiaŭ. Plia kreskado de la fakultato tamen igis ties kapacitaton nesufiĉa, tial oni devis dislokigi iujn partojn ekster la ĉefan konstruaĵaron ĉe Kotlářská en diversajn provizorejojn (eksa kazerno en Řečkovice, universitata komplekso Vinařská, Fakultato de elektroteĥniko de la Teĥnika altlernejo). La kreskantaj spacaj postuloj estas solvotaj post la finkonstruo de la nova universitata kampuso en Bohunice, kien devus translokiĝi granda parto de la Fakultato de natursciencoj.

Strukturo
---------

La fakultato laŭ la esenco de diversaj fakoj dividiĝas je la sekvaj sekcioj:

* Biologia sekcio
* Ĥemia sekcio
* Fizika sekcio
* Sekcio de sciencoj pri la Tero
* Matematika sekcio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fakultato de natursciencoj de la Masaryk-Universitato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝaro de la fakultato


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 174226
* LCCN: no91028303
* VIAF: 122696724
* ISNI: 0000 0001 2104 6700
* SUDOC: 129059285
* NKC: kn20010709281
 |
urnujo-aranĝo en la kolumbario de la kirko Ĉiuj sanktuloj en Erfurto, planite de Körber
kapelo je Binz; nova interna aranĝo i.a. de Körber, 2009
**Evelyn KÖRBER** (naskiĝinta en 1959 en Wernigerode) estas germana artistino, pedagogino kaj eksa altlerneja docentino. Ŝi vivas kaj laboras en Hohenfelden. Ŝia edzo estis la artisto kaj profesoro Siegfried Körber.

Vivo
----

Post trapaso de la abiturienta ekzameno en la jaro 1977-a ŝi studis artpedagogion kaj germanistikon en Erfurto. Post diplomiĝi ŝi aktivis inter 1981 kaj 1998 kiel scienca-artista asistantino ĉe la Instituto pri artoj de la Pedagogia altlernejo erfurta (PH Erfurt). 

Ŝia docentado ampleksis artteorion, koloraranĝon, pentradon, objektarton, permanan desegnadon.

Krome Körber planis kaj gvidis atelieron pri papira arto *(Werkstatt für Papierkunst)*. En 1994 ŝi aliĝis al la *Ligo pri vidaj artoj* de Turingio kaj kvar jarojn pli malfrue ŝi deklaris ŝin liberprofesiulino.

Laboroj de ŝi temas pri diversaj pentradoj, tridimensiaj instaladoj ekstere de domoj kaj interne, taŭgigo de farbadoj

Honoroj
-------

* 1996: tria rango ĉe la internacia festivalo *Kunst in der Stadt* je Majenco
* 1998: stipendio de la fondaĵo *Lucas-Cranach-Stiftung* de Wittenberg
* 1999: laborstipendio de la Liberŝtato Turingio

Ekspozicioj
-----------

Gotao (1992), Erfurto (1993, 1995, 1996), Arnstadt (1996), Saalfeld (1996), Parizo (1996); grafikbienaloj en Bopalo kaj Kairo (1997); "Zeitgleich" de BBK, Erfurt (1997); Lucas-Cranach-Galerie Wittenberg (1998); Coudray-Haus, Bad Berka (1999); Galerie Friedrichsrode (1999); Haus zum Güldenen Krönbacken (2000); kolekto de antikvaj kopioj je Charlottenburg ZOOM (2000)

Verkoj publikaj (elekto)
------------------------

* 1999: sakristio de la Georgo-preĝejo en Günterode (Heiligenstadt)
* farba aranĝo je la domo Glockengasse 31, Erfurto
* 2000: ĉambra aranĝo "Besuch aus dem Süden" en la vestiblo de la financoficejo kaj katastrejo de Pößneck
* 2006: pluraj vitraloj en la kapelo kaj kapelosakristio de la Anno-hospitalo en Wanne-Eickel
* 2009: benkaro de la kapelo Stella Maris je Binz
* 2011: ŝanĝo de la Kapelo Mario Magdala en Erfurto je kolumbario; fine de la 2010-a jaro ŝi jam estis aranĝinta la kolumbarion en la Preĝejo de Ĉiuj Sanktuloj (Erfurto)
* 2012: meblara aranĝo en la nova kapelo de la Klerigejo Sankta Ursulo en Erfurto

Fonto
-----

* Kategorio Evelyn Körber en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* biografio sur la paĝoj de *Verband Bildender Künstler Thüringen*

Notoj
-----

1. ↑  prezento de ekzempleroj de moderna vitralopentrado sur la paĝaro de *Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jahrhunderts* (Mönchengladbach)
2. ↑  Innenausbau der Kapelle Stella Maris in Binz
3. ↑  detaloj pri la nova klerigeja kapelo en kiun enkorpiĝis ankaŭ malnovaĵoj



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**István NAGY** [iŝtvAn nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy István** estis hungara pastro, luterana episkopo.

István Nagy [*rompita ligilo*] naskiĝis la 2-an de majo 1729 en Bezi. Li mortis la 19-an de aprilo 1812 en Sárszentlőrinc.

Biografio
---------

István Nagy frekventis lernejojn en Győr kaj Sopron, poste li plulernis en Wittenberg. Hejmenveninta li pastriĝis en 1753 en Nagyalásony. En 1745 li estis pastro en Várpalota, en 1765 en Sárszentlőrinc, kie li konstruis kirkon post jardeko. En 1786 li rifuzis esti episkopo, sed en 1796 li akceptis ĝin, krome li estis ankaŭ supera juĝisto..

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* ’’Rambach János Jakabnak Ur Jesus Krisztusnak kin-szenvedéséről való elmélkedései …’’ (1773, 1790) - tradukaĵo
* ’’Az Ur vacsorájához először készülőknek való tanítás…’’ (1800, 1839)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj N, NY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
ĉefa enirejo de la Kaŭna Medicina Universitato
La **Kaŭna Medicina Universitato** (litove *Lietuvos sveikatos mokslų universitetas*; latine *Kauno medicinos universitetas*, akronime *KMU*) estas la plej granda malsanulejo kaj medicina universitato en Litovio, Ĝi havas sian sidejon en Kaŭno.

La Medicina Universitato Kaŭno daŭrigas la tradicion de la medicina fakultato de la dum la jaro 1922 fondita Universitato de Litovio, kiu ekde la jaro 1930 nomiĝis Vytautas-Magnus-universitato. Post la okupado de Litovio fare de Sovetunio dum junio 1940 kaj (post mallonga okupado fare de Nazia Germanio) ree dum 1944 la historia ĉefurbo Vilno denove iĝis la akademia centro kaj la "burĝa" universitato VDU iom post iom disbatiĝis. Du ĉefaj humanismaj fakultatoj estis translokitaj al la universitato Vilno dum la jaro 1949, kaj dum la jaro 1950 el la restoj ekestis la "politeknika instituto" kaj la "medicina instituto" de Kaŭno. Ekde la jaro 1989 la altlernejo nomiĝis "medicina akademio", kaj ekde la jaro 1998 estas sendependa faka universitato sub la nomo "Kauno medicinos universitetas". Signifa parto de la altlernejo estas la Universitata Klinikaro de Kaŭno.

Famaj diplomitoj
----------------

* Vytenis Andriukaitis - Eŭropa Komisionano de Litovio (esperantisto)
* Medardas Čobotas (pole: Medard Czobot) - poldevena aganto de pola minoritato en Litovio, eksa parlamentano de Litova Sejmo (1990-96)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kaŭna Medicina Universitato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo de la universitato (en la litova kaj angla)
Rhizoprionodon acutus mangalore.jpgRhizoprionodon acutus mangalore
Rhizoprionodon acutus distmap
La **Laktoŝarko** (*Rhizoprionodon acutus*) estas specio de la familio de Karkarenedoj, kies komuna nomo derivas el la kredo komuna en Barato ke la konsumo de ties viando helpas virinan laktoproduktadon. Ĝi estas la plej amplekse distribuata membro de ties genro, la Laktoŝarko tipe mezuras 1.1 m longe, kaj povas troviĝi en marbordaj tropikaj akvoj tra regionoj de la orienta Atlantiko kaj de Hind-Pacifiko. Ĝi loĝas el la surfaco al profundoj de 200 m, estas komuna ĉe strandoj kaj estuaroj, kaj estis registrita dumnaĝe en riveroj en Kamboĝo. Junuloj loĝas ĉe tajdaj lagetoj kaj ĉe herbejoj de algoj. La **Laktoŝarko** havas sveltan korpon kun longa, pinteco muzelo kaj grandaj okuloj, kaj estas nepriskribite griza supre kaj blanka sube. Tiu ŝarko povas esti distingata el simila specio en ties teritorio per siaj longaj fendoj ĉe la anguloj de ties buŝo, kaj 7 al 15 grandaj poroj ĝuste super ili.

Inter la plej abundaj ŝarkoj ene de ties teritorio, la Laktoŝarko manĝas ĉefe malgrandajn ostajn fiŝojn, sed ankaŭ manĝas cefalopodojn kaj krustulojn. Siavice ĝi ofte falas kiel predo al pli grandaj ŝarkoj kaj eble de marmamuloj. Komune kun aliaj membroj de ties familio, tiu specio estas vivonaska, kun la disvolviĝanta embrio subtenita de konekto per placento. Inoj naskas 1 al 8 idojn dum difinita reprodukta sezono aŭ dum la tuta jaro, depende el la loko. La reprodukta ciklo estas kutime ĉiujara, sed povas esti ĉiu duajara aŭ eĉ triajara. Grandaj nombroj de Laktoŝarkoj estas kaptataj de neindustria fiŝkaptejoj kaj komercaj fiŝkaptejoj en multaj landoj por viando, produktado de ŝarknaĝila supo, kaj de fiŝfaruno. Spite tion, la Internacia Unio por la Konservo de Naturo klasigis tiun specion kiel Malplej Zorgiga, pro ties ampleksa distribuado kaj relative alta produktiveco kio ŝajne permesas ke nunaj niveloj de ekspluatado estu eltenitaj.

Notoj
-----


* Kategorio Laktoŝarko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Laktoŝarko en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)