| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ateledoj** |
| --- |
|  |
| Iom el la specia diverseco de la familioIom el la specia diverseco de la familio |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Primatoj *Primates* |
| Subordo: | Seknazaj simiuloj *Haplorrhini* |
| Infraordo: | Simiuloj *Simiiformes* |
| Mikroordo: | Platyrrhini |
|
|
|
| Familio: | **Ateledoj**, *Atelidae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ateledoj  |

 |
| v • d • r |

*Ateles fusciceps*
La **Ateledoj** (*Atelidae*) estas familio de primataj platirinoj, nome unu de la kvin familioj agnoskitaj de simioj de Ameriko.​ Ĝi inkludas kvin genrojn, nome *Alouatta* (Hurluloj), *Ateles* (aranesimioj), *Brachyteles* (lanaranesimioj), *Lagothrix* (lansimioj) kaj *Oreonax* (Flavvosta lansimio), kiuj siavice dividiĝas en 27 nuntempaj specioj.

La ateledoj vivas laŭlonge de Centra kaj Suda Ameriko. La genro *Alouatta* (Hurluloj) estas la plej disvastigata inter la amerikaj simioj (platirinoj) kaj ili vivas el suda Meksiko ĝis norda Argentino. Ankaŭ la *Ateles* (aranesimioj) estas en tre ampleksa teritorio, el suda Meksiko ĝis la baseno de Amazono. La *Lagothrix* (lansimioj) tamen estas limigitaj ĉefe al la baseno de Amazono, kun la escepto de la Flavvosta lansimio (iam *Lagothrix flavicauda*, sed nun jam *Oreonax flavicauda*) kiu estas limigita al malgrandaj areoj de Andoj en Peruo, dum ankaŭ la du specioj de *Brachyteles* (lanaranesimioj) estas minacataj kaj limigitaj al malgrandaj areoj de la orienta marbordo de Brazilo.​

Ĉiuj specioj de la familio estas ĉefe arboloĝantaj kaj ili estas ekskluzive en arbaraj medioj. Ili estas la plej grandaj simioj de Ameriko; ilia korpo gamas inter 38,2 kaj 68,6 cm en la specioj de la subfamilio *Atelinae* (lansimioj, aranesimioj) kaj inter 55,9 kaj 91,5 cm en la subfamilio *Alouattinae* (hurluloj). La vostolongo en ĉiuj specioj gamas inter 50 kaj 91 cm proksimume kaj la korpa pezo inter 4 kaj 15 kg.​ La du specioj agnoskitaj de la genro *Brachyteles* kun averaĝa pezo de 9,6 kg ĉe maskloj kaj de 8,4 kg ĉe inoj, estas la plej grandaj specioj inter platirinoj.​

La ateledoj estas dumtaguloj kaj ĉefe arboloĝantaj. Ili ariĝas en grupoj de inter 3 kaj 100 individuoj; la lansimioj tendencas formi grupojn pli grandajn, de inter 30 ĝis 40 animaloj, dum la hurluloj moviĝas laŭ grupoj pli malgrandaj, de inter 3 kaj 19 individuoj. Ili estas fruktomanĝuloj, sed manĝas foliojn, burĝonojn, florojn kaj insektojn.

Notoj
-----

1. ↑   Anthony B. Rylands; Russell A. Mittermeier (2009). «The Diversity of the New World Primates (Platyrrhini): An Annotated Taxonomy». Developments in Primatology: Progress and Prospects (en angla) 2: 23-54. doi:10.1007/978-0-387-78705-3\_2. Arkivita el la originalo la 13an de Septembro 2019. Konsultita la 5an de Novembro 2012.
2. ↑   Wilson, Don E.; Reeder, DeeAnn M. eds. (2005). «Atelidae». Mammal Species of the World (en angla) (3a eldono). Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2 vol. (2142 pp.). ISBN 978-0-8018-8221-0.
3. 1 2 3  ​ Cawthon Lang KA (Aŭgusto 2006). «Muriqui (Brachyteles) Taxonomy, Morphology, & Ecology». Primate Factsheets (en angla). Arkivita el la originalo la 4an de Majo 2009. Konsultita la 4an de Novembro 2012.
4. ↑   Cawthon Lang KA (Aŭgusto 2006). «Muriqui (Brachyteles) Taxonomy, Morphology, & Ecology». Primate Factsheets (en angla). Arkivita el la originalo la 4an de Majo 2009. Konsultita la 4an de Novembro 2012.

* Ateledoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ateledoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ateledoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800554
 |