recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Huerta de Arriba** [ŬERta deaRIba] estas loĝloko kaj municipo en la sudoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Sierra de la Demanda* lime kun la sudokcidento de Rioĥo. La loknomo *Huerta de Arriba* signifas Fruktoĝardenon de Supro.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Sierra de la Demanda, ruĝe, sudoriente.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 33,18 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 128 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Ĝi distas 73 km de Burgoso, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

Estas restaĵoj de romia ŝoseo.

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Estas dokumentita la prahistoria loĝado.​ La unuaj mencioj datas de la periodo de reloĝigo de komenco de la 10-a jarcento, laŭ dokumentoj de la monaĥejoj de San Millán de la Cogolla kaj de San Pedro de Arlanza.

La tradicia prospero de la loĝloko rilatis al la transmigra brutobredado de ŝafoj, kio ekde 1273 ĝuis protekton de la institucio *Honrado Concejo de la Mesta*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo.

Inter por mediaj aktivecoj menciindas en Huerta de Arriba ekde 2015 la Projekto *Monachus* por reenkonduko de la monaĥvulturo en la montara areo de la Iberia Sistemo.​

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 778057
* LCCN: n2005059239
* VIAF: 152654470
 |
Elpakita kondomo
**Ina kondomo** ekzistas ekde la 1990-aj jaroj. Ĝi estis elpensita kiel alternativo al vira kondomo. Ĝi estas la sola virina kontraŭkoncipilo protektanta samtempe kontraŭ sekse transdoneblaj malsanoj kiel aidoso. Ĝi estas ĉirkaŭ 18 cm longa kaj farita el maldika neŝirebla plasto (kutime polietileno aŭ poliuretano). La kondomo estas ekipita de du ringoj, la ekstera situante ekster la vagino, la interna profunde en la vagino.

Post iom da trejnado la uzo de la ina kondomo estas facila. En landoj, kie aidoso estas tre disvastigita, ekzemple en landoj en Afriko, oni ofte uzas ilin.

Uzmaniero
---------

La pli grandan, malferman ringon oni metas ekstere sur la vagineniro, la internan ringon oni kunpremas kaj enmetas en la vaginon, profunde ĝis la utera koleto. Dum la lokado la interna ringo estas tenita de la polekso kaj meza fingro. La interna ringo estas puŝata enen ĝis la utero kaj la korekta situo kontrolota. Post seksumado oni povas forpreni ĝin.

Efikmaniero
-----------

La ina kondomo kaptas la spermon kaj malaltigas la infektadoriskon de sekse transdoneblaj malsanoj.

Avantaĝoj
---------

1. La uzo de la ina kondomo ne dependas de la rigideco de la peniso.
2. La ina kondomo povas esti enmetita ĝis 10 horoj antaŭ la seksumado (la vira kondomo rekte antaŭ la seksumado).
3. Ĝuste uzita ina kondomo estas bona protekto kontraŭ gravedo kaj sekse transdoneblaj malsanoj.
4. Post iom da praktiko la uzo estas facila.
5. La Pearl-indekso situas kiel ĉe vira kondomo inter 3 kaj 7.
6. La ina kondomo ne havas malagrablajn efikojn.
7. Oni produktas ĝin ne el natura lateksa kaŭĉuko kaj ĝi povas do esti uzata eĉ ĉe alergio al latekso.

Malavantaĝoj
------------

1. Nuntempe inaj kondomoj estas ankoraŭ pli multekostaj ol kondomoj
2. La enmeto en la vaginon postulas iom da trejnado.
3. La uzo kutime postulas lubrikaĵon.

Aĉeteblo
--------

Inaj kondomoj vendeblas en apotekoj kaj per interreto. Paketo de tri kondomoj kostas ĉirkaŭ 8 eŭrojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Amoro
* Kontraŭkoncipo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ina kondomo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kontraŭkoncipiloj, ina kondomo (germane)
* Ina komdomo (germane, france, itale, angle) Arkivigite je 2012-01-05 per la retarkivo Wayback Machine
* Ina kondomo: uzo, 10 avantaĝoj, 1 malavantaĝo (france) Arkivigite je 2007-04-05 per la retarkivo Wayback Machine

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |
Kastelo Wisch
Ĉefstrato de Terborg
**Terborg** estas urbeto en la nederlanda municipo Oude IJsselstreek en orienta Gelderlando. Ĝi havas proks. 4600 loĝantojn. Ene de la municipo ĝi estas la sola urbo (ekde 1419), sed ĝi ne estas sidejo de la administrado.

Historio
--------

Sian nomon Terborg havas de kastelo kiun la sinjoroj de Wisch konstruigis en la 12-a jarcento je la bordo de la rivero Malnova Iselo; la nuna kastelo estas el la 13-a jarcento. Urborajton Terborg ricevis en la jaro 1419, je la tago de Sankta Georgo, tial li estas la protekta patrono de la urbo. Ĉirkaŭ 1400 Terborg havis proksimume tricent loĝantojn.

En la 19-a jarcento Terborg fariĝis konata pro fer-industrio. La centro de nuna Terborg estas iom malatentita, multaj butikoj malplenas. Estas planoj refreŝigi la urbocentron.

Eventoj
-------

Ĉiujaraj eventoj estas la kermeso de Terborg, urbofestoj en aŭgusto, la Euregio Vocalisten Concours (kantista konkurso) kaj festo je la tago de la Ĉieliro de Kristo.

* Kategorio Terborg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La insulo **Disappointment** estas unu el sep neloĝataj insuloj en la Aŭklandoj. Ĝi estas je 8 km nordokcidente de Aŭklandinsulo kaj je 290 km sude de Novzelando. Ĝi estas hejmo al kolonio de Blankakronaj albatrosoj kun ĉirkaŭ 65,000 paroj - preskaŭ la tuta tutmonda populacio - nestumantaj tie. En la insulo estas ankaŭ la Aŭklanda ralo, endemia de la arkipelago; iam supozita formortinta, sed remalkovrita en 1966.

Historio
--------

La 14an de majo 1866, la ŝipo *General Grant* vrakofrapis kontraŭ la turklifojn de la okcidenta marbordo de la Aŭklandinsulo. Mortiĝis 68 pasaĝeroj. Dekkvin povis veni al la insulo, kie ili atendis 18 monatojn ĝis savo.

La 7an de marto 1907 la ŝipo *Dundonald* vrakis ĉe la okcidenta marbordo de la insulo Disappointment. Dekdu homoj dronis kaj 16 survivantoj atendis sep monatojn antaŭ savo. Ili survivis danke al provizoj de kabano por vrakintoj de la Aŭklandinsulo.

Grava Birda Areo
----------------

La insulo estas parto de la Aŭklandinsula Grava Birda Areo (GBA), identigita tiele de BirdLife International pro la gravo de la insularo kiel reprodukta areo por kelkaj specioj de marbirdoj kiaj la endemia Aŭklanda tufkormorano, Aŭklanda kreko, Aŭklanda ralo kaj la Aŭklanda galinago.

Notoj
-----

1. ↑  BBC - Science and Nature.
2. ↑  Auckland Islands Rail Arkivigite je 2009-01-03 per la retarkivo Wayback Machine.
3. ↑  GOLD, SUNKEN. el *An Encyclopaedia of New Zealand*, eldonita de A. H. McLintock, origine publikita en 1966. Te Ara - The Encyclopedia of New Zealand, ĝisdatigita la 18 Septembro 2007.
4. ↑  Wrecked on the Auckland Islands in 1907.
5. ↑  BirdLife International. (2012). Important Bird Areas factsheet: Auckland Islands. El  on 2012-01-23.

50° 36.25′ S 165° 58.38′ O﻿ / ﻿50.60417 °S, 165.97300 °O﻿ / -50.60417; 165.97300 (mapo)

* Kategorio Insulo Disappointment en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Hunzenschwil (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

 **Hunzenschwil** estas komunumo en la distrikto Lencburgo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 3008 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Hunzenschwil situas sur ebenaĵo inter la Surovalo en okcidento kaj la valo Seetal en oriento. La komunumo konsistas el la du partoj Unterdorf kaj Oberdorf, kiuj intertempe komplete kunkreskis.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,26 km², de kiuj 0,80 km² estas kovritaj de arbaro kaj 1,34 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 545 m s.m. sur la kulmino de la moto *Lotten*, dum la plej malalta punkto troviĝas sur alteco de 395 m s.m. ĉe la norda komunumlimo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Hunzenschwil limas en nordo al Rupperswil, en oriento al Schafisheim, en sudo al Gränichen, kaj en okcidento al Suhr.

Trafiko
-------

La komunumo estas konektita al la publika trafikreto per stacidomo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj ĉe la trajnlinio de Zofingo al Lencburgo kaj ankaŭ per la buslinio de Rupperswil al Lencburgo.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo 1 de Zuriko al Berno. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 estas Araŭo-Oriento, kiu situas ĉe la norda marĝeno de la vilaĝo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Hunzenschwil datiĝas el la jaro 1101 kiel *Hintziswil*.

En mezepoko en Hunzenschwil une regis la Grafoj de Lencburgo, ek de 1173 ka Kiburgoj, kaj fine ek de 1264 ties heredantoj, la Habsburgoj. La malalta jurisdikcio apartenis unue al la Senjoroj de Hunzenschwil kaj post ties formorto ek de la komenco de la 14-a jarcento al la Senjoroj de Hallwyl.

En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion kaj Hunzenschwil fariĝis nun parto de la berna regejo, nome de Berna Argovio. Holderbank ek de tiam ĝis la Helveta Revolucio apartenis al la tribunala distrikto de Rupperswil en la voktejo Lencburgo.

Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion, Hunzenschwil fariĝis komunumo de la distrikto Lencburgo en la nove fondita Kantono Argovio.

Vidu ankaŭ
----------

* Hunzenschwil (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Hunzenschwil
* Hunzenschwil en la Historia Leksikono de Svislando

| Distrikto Lencburgo |
| --- |
|  |  |
| Ammerswil - Boniswil - Brunegg - Dintikon - Egliswil - Fahrwangen - Hallwil - Hendschiken - Holderbank - Hunzenschwil - **Lencburgo** - Meisterschwanden - Möriken-Wildegg - Niederlenz - Othmarsingen - Rupperswil - Schafisheim - Seengen - Seon - Staufen

* Kategorio Hunzenschwil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 |
Indukta kuirplato
Kompakta indukta kuirplato
Kompakta indukta kuirplato, vidata de la flanko
**Indukta kuirplato** estas moderna kuirplato nome vitroceramika kuirmaŝino, kiu varmigas la suban parton de feromagneta kuiriloj pere de kirlokurento. Sub la vitro-ceramika plato, sur kiu oni metas la patojn kaj kuirvazojn, situas bobeno kiu ricevas altfrekvencan elektran tension kaj tiel kaŭzas magnetkampon. Tiu magnetkampo altfrekvenca kaŭzas grandan kurenton kiu rekte varmigas la fundon de la kuirilo.

Induktaj kuirplatoj ŝparas tempon kaj energion, ĉar ili, alie ol konvenciaj kuirplatoj, ne unue devas varmigi elementon kaj la vitro-ceramikan platon. La akvo en kuirvazo jam post kelkaj minutoj ekbolas. Varmo kaj kuirdaŭro povas esti antaŭe determininataj kaj tuj ŝanĝataj, kaj la indukta kuirplato tuj reagas je ĉiu ŝanĝo, same vigla kiel gaskuirilo.

Dum la kuirprocezo la indukta kuirplato mem ne estas varmigita sed nur la suba parto de la kuirvazo. Kiam oni forigas la kuirvazon, la kuirplato aŭtomate estas elŝaltita. Krom tio la indukta kuirplato memstare rekonas ĉu la kuirvazo estas taŭga por indukta kuirplato. Netaŭgaj kuirvazoj ne estas varmigitaj kaj la kuirplato malkonektiĝas.

Taŭga kuirilo estu el rustimuna ŝtalo kun feromagneta tritavola fundo. Gisaj kaj emajlitaj kuirvazoj kaj patoj ankaŭ eblas. Ceramikaĵo, vitro, kupro, aluminio kaj ordinara ŝtalo ne taŭgas por induktaj kuirplatoj.

La bobeno de Indukta kuirplato
Indukta kuirplato enkonstruita en kuirejostablo

* Kategorio Indukta kuirplato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Huejuquilla el Alto** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Huejuquilla el Alto. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 042.

Geografio
---------

**Huejuquilla el Alto** apartenas al la regiono Norte kiu situas en la nordo de la subŝtato Jalisco (tiu regiono preskaŭ ne havas ligojn kun la aliaj regionoj; ĝi situas tre insule). Al tiu regiono apartenas 10 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 7926 loĝantojn. El tiuj estis 3684 viroj kaj 4242 virinoj. La komunumo havas surfacon de 717,26 km². La meza alteco estas 1740 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 20,6 C. En la komunumo estas 669,3 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2383 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2075 scipovis legi kaj skribi kaj 307 viroj estis analfabetoj. Do 12.88 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 2953 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2552 sciis legi kaj skribi kaj 398 virinoj estis analfabetoj. Do 13,48 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Huejuquilla el Alto vivis 7880 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 22 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,279 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Huejuquilla el Alto Arkivigite je 2006-11-29 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Plenkreskulo de Ŝtonsalta pingveno *E. c. chrysocome* en birdarejo de Insulo Gojkoeĉea (Malvinoj).
**Insulo Gojkoeĉea** (angle *New Island*, hispane *Isla de Goicoechea*) estas unu el la Malvinaj Insuloj, kuŝa norde de Insulo San Rafael. Ĝi estas je 238 km el Stanlejo kaj estas 13 km longa kun averaĝa larĝo de 750 m. La plej alta pinto estas 226 m alta. La norda kaj orienta marbordoj havas altajn klifojn sed la orientaj marbordoj estas pli malaltaj, kun rokaj strandoj kaj sablecaj golfetoj. Estas kelkaj pli malgrandaj insuloj en tiu grupo.

Dumlonge ĝi estis uzata kiel bazo por balenkaptado, kiel farmo por ŝafoj kaj por eventualaj klopodoj kolekti guanon, kaj ĝi estas konsiderata kiel unu el la plej belaj insuloj el la Malvinoj, same kiel ĝi havas plej diversan gamon de naturo en la regiono. Ĝi estas naturrezervejo, ekde 1972.

Estas setlejo meze de la orienta marbordo de la insulo, iome norde de flughaveneto.

Referencoj
----------

* Stonehouse, B (eld.) *Encyclopedia of Antarctica and the Southern Oceans* (2002, ISBN 0-471-98665-8)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Insulo Gojkoeĉea en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* New Island, kun bildoj Arkivigite je 2007-09-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Falklands Wildlife: New Island
* New Island Trust
**Hulfteggpasejo** estas montpasejo en la Antaŭalpoj inter Togenburgo en Kantono Sankt-Galo kaj la Tössvalo en Zurika Oberlando en Kantono Zuriko. La pasejo estas la akvodislimo inter la riveroj Töss kaj Turo.

Priskribo
---------

La paseja vojo komenciĝas en Steg (komunumo Fischenthal) sur alteco de 699 m s.m.. La vojo unue pasas la valon de fontrivero de Töss preter la setlejo *Fuchsloch* kaj tiam grimpas en 3 serpentokurvoj al la pasejkulmino sur alteco de 954 s.m. kiu situas komplete sur la teritorio de Kantono Sankt-Galo en distanco de 4 km de Steg. En du serpentkurvoj la vojo tiam denove malsupren kondukas al ĝia finpunkto en Mühlrüti (komunumo Mosnang) sur alteco de 758 m s.m. en distanco de 3 km de la pasejkulmino respektive 7 km de la elirpunkto en Steg.

Trafiko
-------

Poŝtaŭtohaltejo sur la Hulfteggpasejkulmino
La pasejvojo estis finkonstruita en la jaro 1867. De Bütschwil poŝtaŭtolinio kondukas al la pasejkulmino.

Turismo
-------

La pasejkulmino estas elirpunkto de biciklaj vojoj al la montoj Hörnli kaj Schnebelhorn. Sur la pasejkulmino situas la gastejo Hulfteggpass, kiu estas ŝatata ekskurscelo de biciklistoj kaj motorbiciklistoj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de la pasejo Hulftegg datiĝas el la jaro 1656 kiel *Hulfteren*. En la 18-a kaj 19-a jarcentoj la pasejo havis signifon por la bovkomerco kaj kotontransporto. La vojo kun longeco de 10 kilometroj kaj larĝeco de 5 metroj estis malfermita en la jaro 1867 post trijara konstrutempo, 37 jarojn post la lanĉo de la projekto.

Esperanto-movado
----------------

En la paseja restoracio okazis komence de la 20-a jarcento diversaj Esperanto-kunvenoj. La 28-an de majo 2016 Svisa Esperanto-Societo revenis al la restoracio sur la pasejkulmino por sia 113-a ĝenerala kunveno.

La 7- an de septembro 2016 grupo de esperantistoj plantis tie arbon.

* Kategorio Hulfteggpasejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de la restoracio *Hulfteggpass*
* Hulfteggpasejo en la Historia Lekxikono de Svislando

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rListo de la montpasejoj de Svislando |
| --- |
| Albispasejo • Albulopasejo • Berninopasejo • Bözberg-Pasejo • Brünigpasejo • Flüelapasejo • Forchpasejo • Furkopasejo • Gemmipasejo • Gurnigelpasejo • Granda Sankt-Bernard-Pasejo • Grimselpasejo • Hulfteggpasejo • Juliopasejo • Klausenpasejo • Lukomagnopasejo • Malojopasejo • Nufenenpasejo • Oberalppasejo • Ofenpasejo • Passwang-Pasejo • Rickenpasejo • San-Bernardino-Pasejo • Sankt-Gotard-Pasejo • Sattel-Pasejo • Sattelegg • Sempionopasejo • Splugopasejo • Suba Hauenstein-Pasejo • Supra Hauenstein-Pasejo • Sustenpasejo • Vue-des-Alpes-Pasejo • Wildhauspasejo • Zugerberg | Montpasejoj de SvislandoMontpasejoj de Svislando |

 |

Kantono Sankt-Galo
Hindericus Scheepstra (1859-1913), statuo de Kiki Meyer en Roden Nederlando
**Hindericus Scheepstra** (Roden, 17-a de marto 1859 - 8-a de majo 1913) estis nederlanda instruisto kaj verkisto de porinfanaj libroj.

Hindericus Scheepstra verkis la rakontojn pri "Ot en Sien".

Biografio
---------

Hindericus, (voknomo Rieks), naskiĝis en Roden, Nederlando. Li estis la plej juna en familio de ses knaboj kaj du knabinoj. Hendricus kiel la plej juna rajtis plustudi post la elementa lernejo. La kvin aliaj knaboj, laŭ familia tradicio, fariĝis komercistoj.

Rieks trapasis la lernejon por instruistoj en Groningen. Por esti akceptata li ankoraŭ devis sekvi kelkajn lecionoj en la najbara vilaĝo Peize. Li piediris de Roden al Peize kaj evoluigis dum tiuj iradoj sian amon por la naturo.

Post kiam li dum kelkaj jaroj laboris kiel instruisto li fariĝis lernejestro en Dokkum.
Li edziĝis al Wilhelmina Klazina Houwen. Pliposte li fariĝis lernejestro en Arnhem.

En 1894 li revenis al la lernejo por instruistoj en Groningen, nun kiel instruisto de la nederlanda lingvo kaj pedagogio. Li ankaŭ fariĝis direktoro de la Rijksnormaallessen (Regnonormallecionoj).

Je aĝo de 54 jaroj li subite mortis.

* Kategorio Hindericus Scheepstra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Industria Regiono Kaesong** estas speciala administra industria regiono de Nord-Koreio. Ĝi estis formita en 2002 kiel unu el la urboj kun rekta regado de la centra registaro.

La *Industria Parko Kaesong* estas kreita en la regiono, kiel kunlabora ekonomia evoluo kun Sud-Koreio. Ĝi situas dek kilometrojn norde de la Korea Senarmigita Zono kun rekta vojo kaj relaliro al Sud-Koreio kaj unuhora veturado al Seulo. La konstruado komenciĝis en junio 2003, kaj en aŭgusto 2003 Norda kaj Sud-Koreio ratifis kvar imposto- kaj kontad- interkonsentojn por apogi investon. Pilota fazokonstruo estis kompletigita en junio 2004, kaj la industria parko malfermiĝis en decembro 2004.

Salajroj
--------

La salajro estas pagata de la sudkoreaj kompanioj ne rekte al la laboristoj, sed al la nordkorea registaro. Tiu deduktas de tio 22,50 USD por socialaj aferoj. La resto estas ŝanĝita en nordkoreiajn ŭonojn je la oficiala kurso de 143 ŭonoj por unu dolaro kaj pagita al la laboristoj.

La konservativa sudkorea ĵurnalo *Chosun Ilbo* kalkulis el tio monatan salajron de malpli ol du USD.

Rimarko: Tiu teksto estas traduko el la germana vikio. Ŝajnas ekstreme strange, ke el 57,5 USD povas rezulti
2 USD.

Kalkulo: 57,50 USD estas pago de 0,24 USD/h (8h/tago x 30 tagoj). 2 USD estas 0,008 USD/h.

* Kategorio Industria Regiono Kaesong en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **incidento Nikolajevsko** estis serio de eventoj dum la rusa enlanda milito en la epoko de februaro ĝis marto 1920, kiu klimaksis per masakro de pluraj centoj da japanoj en la siberia urbo Nikolajevsko-ĉe-Amuro.

Komence de februaro 1920 troviĝis en Nikolajevsko japana komunumo de ĉirkaŭ 450 homoj, kaj garnizono de 350 anoj de la 14-a divizio de la japana imperia armeo, kiel parto de la trupoj por siberia interveno. En januaro 1920 la urbo estis ĉirkaŭita de partizanoj sub komando de Jakov Ivanoviĉ Trjapicin, kiu estis ligita iomete al la Ruĝa Armeo.

Ĉar la partizanoj estis pli multnombraj, kaj pro la granda distanco, apenaŭ espereblis la alveno de aliaj japanaj trupoj, la komandanto de la garnizono permesis eniron en la urbon al la trupoj de Trjapicin kun blanka flago. Kiam tamen Trjapicin komencis kunvenigi kaj mortigi simpatiulojn de la Blanka Armeo, la japana armeo okazigis surprizan atakon la 12-an de marto 1920. Ĝi tamen misis kaj kaŭzis la mortigon de la supervivantoj de la garnizono kaj de multaj japanaj civitanoj, el kiuj fine nur 122 supervivis.

Kiam fine de majo alvenis japana ekspedicio por anstataŭi la garnizonajn trupojn, Trjapicin mortigis la restantajn japanojn kaj rusojn kaj bruligis la urbon ĝis restis nur la fundamentoj.

La japana registaro protestis ĉe la bolŝevika registaro en Moskvo kaj postulis reparon. La rusa registaro reagis per kapto kaj mortigo de Trjapicin. Sed tio ne sufiĉis al la japana registaro, kiu profitis tiun incidenton por okupi la nordan parton de Saĥaleno kaj bremsis la diplomatan agnoskon de Sovetunio ĝis 1925.
Por eviti rektan militon kontraŭ Japanujo, Sovetio fondis en aprilo 1920 bufroŝtaton, la Respubliko de Fora Oriento, kiu ekzistis ĝis 1922.

Bibliografio
------------

* Teruyuki Hara: *Niko Jiken no Shomondai, 1975 Roshiashi Kekyuu, n-ro 23.*
* A. Ya. Gutman, Richard Austin Pierce (eld.): *The Destruction of Nikolaevsk-on-Amur. An Episode in the Russian Civil War in the Far East, 1920*. Translated with an introduction by Ella Lury Wiswell. Limestone Press, Kingston Ontario u. a. 1993, ISBN 0-919642-35-7, (*Russia and Asia* 2).
* John Albert White: *The Siberian Intervention*. Princeton University Press, Princeton NJ 1950.

* Kategorio Incidento Nikolajevsko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La vapormaŝino estis ĉefa pelilo de la Industria Revolucio, kaj markis la gravon de inĝenierarto en la moderna historio. Tiu maŝino estas ekspoziciata en la Politeknika Universitato de Madrido.
La **industria inĝenierarto** estas unu de la branĉoj de la inĝenierarto rilate al industrio kiu temas pri la plibonigo de la uzado de rimedoj homaj, teknikaj, informadikaj kaj same kiel por la administrado kaj funkciado de la sistemoj de transformado de varoj kaj servoj, pritaksado de sistemoj integritaj aplikitaj en fakoj de laboristaro, riĉo, sciaro, informaro, ekipado, energio, materialoj kaj procezoj, cele al atingo de produktoj aŭ servoj utilaj al la socio kaj al la posedantoj kun alta konsidero rilate al la medio. La industria inĝenierarto uzas la principojn, metodojn de analizo, sintezojn de la inĝenierarto kaj la desegno por specifigi, pritaksi, antaŭvidi kaj plibonigi la akiritajn rezultojn de tiuj sistemoj. La industria inĝenierarto utiligas sciarojn kaj metodojn de la sciencoj matematiko, fiziko, sociajn, politikajn, teknikoj de administrado ktp. de maniero kaj ampleksa kaj laŭĝenra, por determini, desegni, specifigi, analizi, kaj plibonigi konstante la sistemojn (en ampleksa senco de la termino).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Industria inĝenierarto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

(en la hispana)

* Gestión de Operaciones para Ingenieros Industriales
* Metodología de Ejecución de Proyectos[*rompita ligilo*]
* Consejo General de Colegios Oficiales de Ingenieros Industriales de España.
* Portalo pri industria inĝenierarto
* Rimadoj pri industria inĝenierarto

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Ingeniería industrial en la hispana Vikipedio.*
**Hugo HAASE** (Allenstein, aktuale Olsztyn, 29-a de Septembro 1863 - Berlino, 7-a de Novembro 1919) estis germana advokato, socialista politikisto kaj pacisto.

Li estis membro de la Socialdemokratia Partio de Germanio (SPD) ekde 1887. En nombraj juĝoj, li defendis la germanajn socialdemokratojn kiuj estis persekutitaj pro politikaj tialoj, kiel Otto Braun. En 1897 li iĝis membro de la Reichstag. En 1911 li estis elektita prezidanto de la SPD kun August Bebel, kaj poste kun Friedrich Ebert. Li devis rezigni en 1916 pro sia kritiko al la Unua Mondmilito, kiu estis apogita de la majoritato de la partio.

Finfine li abandonis la SPD, kaj aliĝis al la Sendependa Socialdemokratia Partio de Germanio (USPD), formita de la frakcioj kaj maldekstra kaj pacista de la socialdemokratio kies prezidanto li iĝis en Aprilo 1917. Li estis kunprezidanto kun Friedrich Ebert de la Konsilio de Popolkomisiitoj ekde novembro ĝis decembro 1918, kadre de la Novembra Revolucio. Li rezignis pro la ordono de Friedrich Ebert subpremadi la revoluciajn soldatojn de la armeo. La USPD atingis nur 7.6 % de la voĉdonoj en la federaciaj balotoj de 1919. Li estis prezidanto de la grupo parlamenta de la USPD en la Nacia Asembleo. En oktobro 1919 li suferis atencon kaj rezulte de la ricevitaj vundoj li mortis semajnojn poste.

Notoj
-----

1. 1 2 3 4 5   Biografie Hugo Haase (en germana). Deutsches Historisches Museum.

* Kategorio Hugo Haase en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777249
* GND: 11854411X
* LCCN: n79131129
* VIAF: 5722423
* ISNI: 0000 0000 8085 4903
* SUDOC: 176904522
* BNF: 165538731
* NKC: skuk0000519
 |
**Hugo HAAS** (legu tiel, kiel estas skribita) (19-a de februaro 1901 – 1-a de decembro 1968) estis ĉeĥa aktoro, kiu foje asertis, ke „en la vivo estas forto. Ĉiam, kiam io estas okazinta, tiam estas okazantaj mirakloj." Tiujn ĉi vortojn li proklamis en la jaro 1942 en Usono, en la tempo, kiam li perdis siajn plej proksimajn, li mem devis fuĝi antaŭ faŝismo, troviĝinte post multaj neimageble senesperaj monatoj kaj danĝera vojaĝado tra Parizo kaj Lisbono en Usono.

Sed Bohemio estis lia hejmo. En Prago li komencis en la jaro 1925, kiam li forlasis Brnon, sian naskurbon. Li rolis jam en muta erao de filmo, sed nur en sonfilmo, kiu ebligis al li plene validigi lian aktoran virtuozecon, li fariĝis elserĉata filma aktoro.

Poste li prezentis la plej diversajn popoltipojn en komedioj *Domo en periferio*, *La vivo estas hundo*, *Strateto en paradizo* aŭ *Kamelo tra kudril-orelo*. Li kapablis estis nepraktika intelektualo (*Fenestreto*), hejma tirano (*La lasta viro*) kaj ankaŭ ruza almozulo (*La mondo, kie oni almozpetas*). Li estis vera majstro de diversaj maskoj, preskaŭ en ĉiu filmo li aperis en alia aspekto. El kunulinoj la plej proksima estis por li eble Adina Mandlová (*La vivo estas hundo*, *Dorlotito*, *Vivu mortinto*, *Bonmoroj super ĉio*), sed amgeopon li kreis ankaŭ kun Věra Ferbasová (*Anjo gajnis*) kaj kelkfoje ankaŭ kun Lída Baarová. En filmo *Dekunua dekalogo* li estis edzo de Jiřina Štěpničková, en filmo *Domo en periferio* li rolis nekuraĝan amindumanton de Hana Vítová... Kiel tragediaktoro li eminentiĝis pro staturo de d-ro Galeno en *La Blanka Malsano* verkita de Karel Čapek.

Post *La Blanka Malsano* ekfuriozis kontraŭ Haas rasisma incitkampanjo, li estis maldungita el Nacia teatro kaj fine li devis fuĝi, por ke li savu sian vivon. Sed li sukcesis eĉ en Usono, kiel scenlibristo, aktoro kaj reĝisoro. Li rolis en teatro en Chicago por ĉeĥa minoritato, li sukcesis en Broadway kaj en Hollywood.

Malgraŭ tio, ke li estis sukcesa, li nostalgiis pro Eŭropo, pro proksimeco de la hejmo. En la jaro 1960 li transloĝiĝis en Vienon kaj de tie li nur unufoje denove vizitis Pragon kaj siajn antaŭajn geamikojn – en la jaro 1963 okaze de la 80-a datreveno de la fondo de Nacia teatro.

Hugo Haas, tiu ĉi majstro de vorto, inteligenta komikulo kaj granda karaktera aktoro, mortis la 1-an de decembro de 1968 en Vieno. Enterigita li estas en sia naskiĝa urbo Brno.

* Kategorio Hugo Haas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 36358
* GND: 119496720
* LCCN: n94092962
* VIAF: 20492186
* ISNI: 0000 0001 1749 3153
* SUDOC: 168938154
* BNF: 14049689z
* NKC: jk01032881
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Individua sporto** estas sporto ludata sole kontraŭ unuopulo. Konataj individuaj sportoj estas atletismo, naĝado, golfo kaj teniso. La kontraŭo de individua sporto estas teama sporto. Dum konkuradoj, nur individuo estas rekompencita pro sia rezulto sole.

Ĉi tio ne nepre signifas, ke la atleto ne apartenas al teamo: ekzemple, teniso estas individua sporto kiam la ludantoj ludas en unuopaĵo, sed en la kadro de la Davisa pokalo, estas nacia teamo kiu venkas la konkurson per aldono de unuopaj rezultoj. La duobloj en teniso estas aliflanke disciplino kvalifikita kiel kolektiva.

Ekzemploj
---------

* Atletiko
* Badmintono
* Biatlono
* Biciklado
* Bilardo
* Boksado
* Bovlingo
* Dancado
* Gimnastiko
* Golfo
* Kanuado
* Kroketo
* Kuro
* Luktado
* Luktosporto
* Naĝado
* Neĝtabulado
* Rajdado
* Remado
* Rultabulado
* Rokogrimpado
* Skermo
* Skiado
* Snukero
* Skvaŝo
* Speleologio
* Surfado
* Velado
* Tabloteniso
* Tajĝiĉuano
* Teniso
* Triatlono

* Bildaro
* BoksadoBoksado
* MaratonoMaratono
* Formulo 1Formulo 1
* BiatlonoBiatlono

Vidu ankaŭ
----------

* Teama sporto

* Kategorio Individua sporto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ŝablono:Informkesto insulo/zorgado/areo mankas

La **insulo Horadada** [oraDAda] (hispane *Isla de la Horadada*) estas roka kaj tre malgranda insulo en la Golfo de Santandero, en la hispana urbo Santandero. Ĝi situas antaŭ la strando Bikinis. Sur ĝi estas eta funkcianta lumturo.

Ĝi havis faman naturan arkon, kiun tempesto malkonstruis la 19-an de januaro 2005. Oni kalkulis, ke rekonstrui la naturan arkon kostas 300.000 eŭrojn. Tial, pro multkosteco, fine oni decidis ne rekonstrui ĝin.

Oni povas naĝi ĝis la insulo kaj suriri per tiea ŝtuparo.

Legendo
-------

Estas legendo pri la roka arko de la insulo (malaperinta en 2005). Onidire, oni detranĉis la kapojn de la sanktuloj Sankta Emeterio kaj Sankta Celedonio, kiuj estas sanktaj patronoj de Santandero sed devenaj de la Romia urbo Calagurris (hodiaŭa Calahorra, en Rioĥo). Ĵetite en la riveron Ebro, la kapoj flue venis en Mediteraneon, poste en Atlantikon kaj alvenis al la Kantabra Maro. Irinte en la Golfon de Santandero, ili koliziis kun la insuleto kaj kreis la arkon (en la hispana, la vorto *horadada* signifas *traborita*n). Pro tio oni deklaris la sanktulojn patronoj de la urbo. Oni metis ties relikvajn restaĵojn en monaĥejon, kiu poste iĝis la nuna Katedralo de Santandero, kie ili estas nun.

Referencoj
----------

1. ↑   Mañana comienzan las obras de reconstrucción de La Horadada (hispane). El Diario Montañés. Alirita la 9-an de aprilo 2014.

* Kategorio Insulo Horadada en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Indjano** aŭ en hispana *indiano* estis populara nomigo por hispana elmigrinto en Amerikon kiu revenis riĉa, tipa socia stereotipo kiu ekde la Hispana Ora Jarcento fiksiĝis ankaŭ kiel literatura temo. Ekzemple estis injanoj la ĉefroluloj de *Don Álvaro o la fuerza del sino* de la Duko de Rivas aŭ de *Tormento* de Galdós.

La nomigo etendiĝis al ties posteuloj, kun pozitivaj aŭ negativaj konotacioj laŭ la kazo.

Tio okazis ĉefe fine de la 19a jarcento kaj komenco de la 20a jarcento, periodo kiam multaj junuloj elmigris ĉefe el regionoj kun facila eliro al maro, kiaj Galegio, Asturio, Kantabrio, Eŭskio, Katalunio kaj Kanario, ĉefe al landoj kiaj Brazilo, Kubo, Argentino, Urugvajo, Venezuelo aŭ Meksiko.

Je ties reveno multaj serĉis prestiĝon danke al serĉado de nobelaj titoloj, konstruado de kamparaj aŭ urbaj palacoj (foje kun ĝardenoj kie oni plantis palmojn). Foje la ili dediĉis sin kaj sian riĉon al sociala agado kia konstruado de lernejoj, preĝejoj kaj urbodomoj, ŝoseoj, malsanulejoj, maljunulejoj, akvokondukejoj aŭ instalado de elektro, ktp.

Notoj
-----

1. ↑  *Indiano de hilo negro* (indjano de nigra fadeno) estas en la vortaro de la Reĝa Akademio DRAE *Hombre avaro, miserable, mezquino* (avarulo, malmalavarulo) (DRAE, indiano)
2. ↑  Ángel Bahamonde Magro, José Cayuela, José Gregorio Cayuela Fernández, *Hacer las Américas: Las élites coloniales españolas en el siglo XIX*, Alianza Editorial, 1992, ISBN 8420642312.

* Kategorio Indjano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la situo de la insulo Manitoulin en la Grandaj Lagoj
Detala mapo de Insulo Manitoulin
**Manitoulin** estas insulo en Lago Hurono en Ontario, Kanado. La insulo estas la plej granda laga insulo en la mondo, kun areo de 2 766 kvadrataj kilometroj kaj ĝi estas la 172-a plej granda insulo en la tuta mondo. Sur la surfaco de la insulo ekzistas multaj lagoj, ene de kiuj estas insuletoj, kun kelkaj el ili havantaj lagojn ankaŭ.

La nomo de la insulo en la indiĝena lingvo signifas "insulo de spiritoj", kaj ĝi estis utiligita kiel sankta loko por la lokaj triboj. La unua eŭropa persono kiu ekloĝis sur la insulo estis jezuita pastro, kiu malfermis mision sur la insulo en 1648. La alveno de blankuloj kaŭzis eksplodon de epidemioj inter la indiĝenoj, kies imunsistemo ne estis rezistema al la eŭropaj malsanoj. La insulo restis senhoma dum preskaŭ 150 jaroj. Daŭris ĝis 1812 ke la insulo revenis kaj estis loĝita fare de la lokaj triboj, kaj en 1862 eŭropaj setlantoj ankaŭ estis permesitaj ekloĝi sur la insulo.

La populacio de la insulo (aktuale en 2016) estas 13,255. La plej granda parto de ili (61.1%) estas blankaj kaj la cetero estas indiĝenaj kanadanoj .

Referencoj
----------

1. ↑  Loĝantara statistiko ĉe la kanada registara retejo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Insulo Manitoulin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Manitoulin Island** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* Manitoulin Island travel guide from Wikivoyage
* Loupe sur carte verte Insulo Manitoulin sur OpenStreetMap.
* Manitoulin turisma informo
* Manitoulin, eseo pri Ojibway indianoj kaj Lumbermen de Harold Nelson Ŝarĝo (1895)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 824740
* GND: 4277788-4
* LCCN: sh85080572
* VIAF: 96144647639129848286
 |
**Kristo Infano**, konata ankaŭ kiel **Dia Infano**, **Jesuĉjeto**, **Infano Jesuo**, **Jesuo Infano**, la **Sankta Infano**, kaj similaj kromnomoj, referencas al Jesuo Kristo el sia naskiĝo al la aĝo de 12. Post atingi 13 jarojn li estis konsiderata plenkreskulo kongrue kun la tiama kutimaro de Judoj. La kanonaj Evangelioj ne havas rakonton de la jaroj inter la infanaĝo de Jesuo kaj la epizodo de la Trovo en la Templo kiam li estis dekdujaraĝa.

Praga Jesuĉjo.Tiu religia koncepto prezentiĝis laŭlonge de la historio kiel tre produktiva en la diversaj artoj, kaj ĉefe en pentrarto kaj skulptarto.

Bildaro
-------

* Infano Jesuo reprezentanta la Pasion de Jesuo Kristo, ĉ. 1820, WeingartenInfano Jesuo reprezentanta la Pasion de Jesuo Kristo, ĉ. 1820, Weingarten
* Infano Jesuo de Atocha, MeksikoInfano Jesuo de Atocha, Meksiko
* Sankta Infano en Aracoeli, RomoSankta Infano en Aracoeli, Romo
* Sanktega Jesuo de MalinesSanktega Jesuo de Malines

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Infano Jesuo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Maria (patrino de Jesuo)
* Jozefo (edzo de Maria)
* Kripo
* Naskiĝo de Jesuo
* Adorado de la saĝuloj
* Prezentado al la templo
* Fuĝo al Egiptio
* El-Ninjo

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Taladh Criosta*
**Hugó Gregersen,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gregersen Hugó** estis hungara arkitekto. Lia edzino estis Alice Lux.

Hugó Gregersen naskiĝis la 16-an de julio 1889 en Budapeŝto, li mortis la novembron 1975 en Budapeŝto.

Loĝdomego fare de Hugó Gregersen
Loĝdomego fare de Hugó Gregersen

Biografio
---------

Hugó Gregersen studis antaŭ la 1-a mondmilito en politekniko kaj arta akademio (ambaŭ en Munkeno). Dum la mondomilito li estis soldato, poste li akiris praktikon en Budapeŝto dum 2 jaroj. Li akiris diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1924. Li laboris en propra arkitektura ateliero inter 1925-1950, poste en pluraj ŝtataj laborejoj. Libertempe li pentradis.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* ĉirkaŭ 70 loĝdomegoj en Budapeŝto
* oficejo kun biblioteko (1945-1948)
* medicina uzino en Debrecen (1950)
* trakonstruo de restoracio (1957)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Hugó Gregersen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 686533
* LCCN: n90609351
* VIAF: 1626123
* ISNI: 0000 0000 7904 4719
 |
Alrigardo al la bordo de Norda Insulo Pender
**Insulo Pender** estas insuleto en la Georgia Markolo, pli-malpli meze inter la urboj Vankuvero kaj Viktorio en Brita Kolumbio. Ĝi ampleksas terenon de ĉ. 30 kvadrat-kilometroj kaj gastigas ĉ. 2200 daŭrajn loĝantojn krom granda nombro de homoj kiuj loĝas sur la insulo nur dum parto de la jaro.

Kiel parto de la suda Golf-Insularo Insulo Pender havas mildan sub-mediteranean klimaton. Ĝia pejzaĝo konsistas el malgrandaj farmobienoj, arbokovritaj montetoj, kelkaj lagoj, kaj multaj golfetoj kaj plaĝoj.

Kvankam oni ofte parolas pri Insulo Pender kvazaŭ ĝi estus unu insulo, efektive ĝi estas du insuloj, Norda Insulo Pender kaj Suda Insulo Pender, kiujn apartigas mallarĝa kanalo unue elfosita en 1903 kaj kiujn nun konektas unuŝpura ponto konstruita en 1955. La plimulto de la loĝantoj kaj servoj troviĝas sur Norda Insulo Pender, dum Suda Insulo Pender estas pli kamparan sed havas la popularan boatejon de Poeta Kreko (angle: Poet's Cove), iam konata kiel Haveno Bedwell (angle: Bedwell Harbour).

La insulo estas populara celloko por fiŝkaptado, kajakado, plonĝado, kaj aliaj subĉielaj aktivecoj. Sur la insulo ankaŭ estas 9-trua golfludejo, provinca kampadejo, multaj hoteletoj, kaj "Poet's Cove hotel and spa", luksa feriejo kiu malfermiĝis en 2005. Depost 2003 multaj provincaj municipaj parkoj de la insulo estas enkorpigitaj en la nova Nacia Park-Rezervejo de la Golf-Insuloj.

Oni povas atingi Insulon Pender per regulajn pramservojn, kiujn provizas Pramoj BK de Swartz Bay (apud Viktorio), Tsawwassen (apud Vankuvero), kaj aliaj sudaj Golf-Insuloj, kiel ankaŭ per regulaj flugoj de maraviadiloj kaj akvotaksioj. Insulo Pender ankaŭ havas unu herbejan surterigejon por aviadiloj kaj surterigejo por helikopteroj apud la ĉefa butikumaro.

* Kategorio Insulo Pender en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pender Island unofficial website Arkivigite je 2021-07-20 per la retarkivo Wayback Machine
* Pender Island Golf Club
**Inge Lehmann** (13-an de majo 1888 – 21-an de februaro 1993) estis dana sismologino kaj geofizikistino kiu eltrovis la internan kernon de nia planedo. En 1936 ŝi asertis surbaze de jam ekzistanta sismaj datenoj la ekziston de interna kerno havanta fizikajn ecojn diferencajn de tiuj en la ekstera kerno, tiel ke la tera kerno ne estas simple unu likviĝinta sfero. La sismologoj, ĝis tiam ne trovinte bone funkciantan hipotezon por klarigi la observitan fakton, ke la tertrema P-ondo malrapidiĝas, kiam ĝi atingas iujn certajn regionojn en la tera internaĵo, baldaŭ akceptis ŝian konkludon.

Inge Lehmann naskiĝis kaj plejparte edukiĝis en Kopenhago. Ŝia patro estis la eksperimenta psikologo Alfred Georg Ludvik Lehmann (1858–1921). Ŝi studis matematikon en la universitatoj de Kopenhago kaj Kembriĝo. De 1928 ĝis emeritiĝo en 1953, ŝi servis kiel ŝtata geodeziisto kaj estris la sismologian fakon de la dana geodezia instituto. Poste ŝi translokiĝis al Usono, kie ŝi malkovris alian sisman malkontinuaĵon, 190-250 km sub la surfaco, kiun oni nomas la "efiko de Lehmann".

Ŝi ricevis multajn honorajn membrecojn kaj gradojn, elektiĝis alilanda membrino de la brita Reĝa Societo, kaj en la 127-a datreveno de la naskiĝo Google honoris ŝin per tutmonda Doodle.

Vidu ankaǔ
----------

* 5632 Ingelehmann

* Kategorio Inge Lehmann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 524575
* GND: 1081931582
* LCCN: n2015030696
* VIAF: 214108168
* ISNI: 0000 0003 5889 2526
* SUDOC: 060739908
 |
**Huitiupan** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Huitiupan. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07039.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 20087 loĝantojn. El tiuj estis 10070 viroj kaj 10017 virinoj. La komunumo havas surfacon de 149 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 300 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 10321 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 6418 scipovis legi kaj skribi kaj 3884 personoj estis analfabetoj. Do 62% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 38% estis analfabetoj.

20041 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 11743 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 58.59% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Huitiupan Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Plaĝo Panapukan de Samaro
**Samar**, aŭ *Samaro* esperante, estas insulo de la Bisajoj, en centraj Filipinoj. La insulo estas dividata en tri provincoj: nome Samara provinco, Norda Samaro, kaj Orienta Samaro. Tiuj tri provincoj, kun la provincoj de la apudaj insuloj de Lejteo kaj Bilirano estas parto de la regiono de Orientaj Bisajoj. Ĝi estas la tria plej granda insulo de Filipinoj post Luzono kaj Mindanao.

Samaro estas la plej orienta insulo en la Bisajoj. Tiu insulo estas separata el Lejteo pere de la Markolo San Juanico, kiu je sia plej mallarĝa punkto estas nur ĉirkaŭ du kilometroj larĝa. Tiu markolo estas trapasata de la Ponto San Juanico. Samaro kuŝas sudoriente de la Bikola Duoninsulo en Luzono, la plej granda insulo en la lando; la Markolo San Bernardino separas ambaŭ. Sude de Samaro estas la Lejtea Golfo, la loko de la Batalo de la Lejtea Golfo, unu el plej decidaj ŝiparmeaj bataloj dum la Dua Mondmilito. La golfo malfermiĝas al la Filipina Maro, troviĝanta oriente de Samaro kaj parto de la Pacifika Oceano.

* Kategorio Insulo Samaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Itala arborano (*Hyla intermedia*) kun pufigita voĉosako, kiu estas uzata de maskloj ĉefe dum la reprodukta sezono.
Itala arborano.
La **itala arborano** aŭ pli simple **itala rano** (*Hyla intermedia*) estas specio de rano en la familio de Hiledoj, kiu troviĝas en Italio, kaj apudaj landoj kiaj Slovenio, Svisio, kaj eble San Marino. Ties naturaj habitatoj estas moderklimataj arbaroj, riveroj, intermezaj riveroj, nesalakvaj marĉoj, intermitaj nesalakvaj marĉoj, plugebla tero, kaj urbaj areoj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

Priskribo
---------

La **itala arborano** estas tre simila laŭ koloro al la Eŭropa arborano (*Hyla arborea*) kies subspecio estis antaŭe konsiderita. Ĝi kreskas ĝis longo de 4 al 5 centimetroj kaj inoj estas kutime pli grandaj ol maskloj. La haŭto en la dorsa surfaco estas milda kaj brilverda. La ventra surfaco estas blankeca kaj klare dismarkita el la dorsa surfaco pere de avel-kolora linio. Nigra strio etendas el la okulo al la akselo. La ino havas blankan gorĝon dum la masklo havas ĝin flavbruna kun pufebla voĉosako. La malantaŭaj kruroj estas pli longaj ol la antaŭaj kaj la fingroj kaj de manoj kaj de piedoj finas en alglueblaj diskoj.

Referencoj
----------

1. 1 2  Duellman, William E. *Grzimek's Animal Encyclopedia*. 2nd Ed. Vol. 2. Gale, 2003, p. 235.

Bibliografio
------------

* "Amero-Australian Treefrogs (Hylidae)". William E. Duellman. Grzimek's Animal Life Encyclopedia. Ed. Michael Hutchins, Arthur V. Evans, Jerome A. Jackson, Devra G. Kleiman, James B. Murphy, Dennis A. Thoney, et al. Vol. 6: Amphibians. 2nd ed. Detroit: Gale, 2004. p225-243.

* Kategorio Hyla intermedia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Hyla intermedia en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 582575
 |
La produktita baseno el super Inga Akvofalo.
**Inga Akvofalo** estas rapidejoj je 40 km el Matadi en la Demokratia Respubliko Kongo kie la rivero Kongo falas 96 m dum la fluado de 15 km.

Inga Akvofalo formas parton de pli granda grupo de rapidejoj - nome Livingstonaj Akvofaloj - kaj estas situantaj pli proksime al la malsupra parto de tiuj akvofaloj. Ili formiĝas en akra bordo de la rivero Kongo kies larĝo tie fluktuas el pli ol 4 km al 260 m. Kun averaĝa elfluo de 42,476 m³/s ĝi estas eble la plej granda akvofalo en la mondo, kvankam Inga Akvofalo fakte ne estas vera akvofalo.

Ĝi estas la loko de Inga hidroelektra centralo.

Notoj
-----

1. ↑  World Waterfalls Database Inga Falls Arkivigite je 2018-02-17 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  Inga Falls Wondermondo
3. ↑  World Waterfalls Database World's Largest Waterfalls Arkivigite je 2008-12-18 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Inga Akvofalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* GENI Inga III

Koordinatoj: 5° 30′ S 13° 37.5′ O﻿ / ﻿5.500 °S, 13.6250 °O﻿ / -5.500; 13.6250 (mapo)
**Huklivij** (ukraine *Гукливий*, hungare *Zúgó*) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Volovec.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Volovec en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 42′ 27″ N 23° 14′ 46″ O﻿ / ﻿48.70750 °N, 23.24611 °O﻿ / 48.70750; 23.24611 (mapo)
* Areo: 4 km²
* Alto super marnivelo: 558 m
* Loĝantaro: 2100[*kiam?*]
* Poŝtkodo: 89140
* Telefonprefikso: 03136

Situo
-----

Huklivij situas en valo, parte sur deklivo. Niĵnij Vorota troviĝas je 15 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1588 en formo *"Nagy-Hukliva"*. En 1889 estis unuigitaj *Hukliva,* *Talamás* kaj *Veretecső* vilaĝoj, la nova loknomo iĝis Zúgó. En 1910 vivis tie 1604 loĝantoj (1209 rutenoj, 346 germanoj, 39 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Alsóverecke, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Huklivij. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* grekokatolika ligna preĝejo omaĝe al Sankta Spirito kune kun sonorilostablo el la 18-a jarcento
La **Insulo San Gallán**, konata ankaŭ kiel **Insulo Sangayán** [sangajAn], estas insulo apartenanta al Peruo, situanta en la Pacifiko je ĉirkaŭ 5,2 km okcidente de la duoninsulo Paracas. Ekde administra vidpunkto formas parton de la distrikto Paracas, en la provinco Pisko, ene de la departamento Ika. La insulo troviĝas protektita laŭleĝe ene de la Nacia Rezervejo Paracas, nome natura rezervejo kiu protektas kaj konservas reprezentajn montrojn de la diverseco biologia de la mar-marbordaj ekosistemoj de Peruo.

Geografio
---------

San Gallán enhavas areon de ĉirkaŭ 9,32 km² kaj situantas je 13º 50’ de latitudo S kaj 76º 27’ de longitudo O. Prezentas longon maksimuman de ĉirkaŭ 4,5 km kaj larĝon de 3,85 kilometroj. La ĉefa altaĵo de la insulo estas sur la monteto La Viuda (412 m). Nordokcidente de la insulo je 0,5 km estas malgrandaj insuletoj nome Insuloj Mentiroso (mensogisto).

La insulo San Gallán ests kruta kaj de arida klimato kun formo pentagona neregula, prezentas kvin pintojn (nome Piedra Blanca, Minas, Brava, Pileta kaj Quiebraleña) kiuj konstituas klifojn de konsiderinda alto. Ene de la insulo troviĝas la lumturo de Insulo San Gallán, kiu havas atingon luman de 20 mejloj kaj kiuj utilas kiel gvidilo por ŝipoj kiuj kutime navigas ĉe ties bordoj.

Biologia diverseco
------------------

13° 50′ 20″ S 76° 27′ 01″ O﻿ / ﻿13.83889 °S, 76.45028 °O﻿ / -13.83889; 76.45028 (mapo)

Notoj
-----

1. 1 2 3   National Geospatial-intelligence Agency, Prostar Sailing Directions 2004 West Coast of South America Enroute, en angla, ProStar Publications, 2004, paĝo 125.
2. ↑  url= Arkivigite je 2011-11-16 per la retarkivo Wayback Machine Departamento de Ica - Principales islas con indicación de su superficie, ubicación geográfica y ubicación política Alirita la 18an de oktobro 2012, Instituto Nacional de Estadística e Informática. (INEI)

* Kategorio Insulo San Gallán en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)