recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri geografio citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Marto 2020)* |

Larĝa panoramo en Ŝapekoo

**Chapecó**, prononco: /ʃa.peˈkɔ/, **Ŝapekoo** esperantlingve, estas municipo, universitata urbo kaj diocezo de la brazila ŝtato (aŭ federaciero) Sankta Katarino [Santa-Katarino]. Ĝi apartenas al la samnoma mikroregiono. En Ŝapekoo estas la sidejo de la grava Esperanto-eldonejo Fonto.

Blazono de Ŝapekoo
Flago de Ŝapekoo

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 202,009 (en 2012)
* Supermara alteco: 670 m
* Areo: 626 km²
* Telefonkodo: 049
* Poŝtkodo: 90000-000
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 27° 06′ 15″ S 52° 36′ 50″ U﻿ / ﻿27.10417 °S, 52.61389 °U﻿ / -27.10417; -52.61389 (mapo)

Geografio
---------

Ŝapekoo estas landinterna urbo apud la riveroj Urugvajo, Chapecó, Irani kaj Lambedor. Porto Alegre troviĝas 371, Curitiba 416, San-Paŭlo (urbo) 752, Campinas 755, Campo Grande 756, Guarulhos 763, Nova Iguaçu 1075, **Rio-de-Ĵanejro** 1087, Belo Horizonte 1219, Goiânia 1220, **Braziljo** 1361, Salvador de Bahio 2174, Maceió 2653, Teresina 2674, Manaus 2769, Recife 2848, São Luís 2886, Belém 2891, Natalo (Brazilo) 3025 km for.

Ŝapekoo en la subŝtato (ruĝe).

Historio
--------

Ŝapekoo estis fondita de italaj enmigrintoj la 25-an de aŭgusto 1917. La plej multaj homoj estas posteuloj de italaj, germanaj kaj polaj enmigrintoj.

Ekonomio
--------

Ĝia vivo rilatas al agrikulturo kaj agroindustrioj. Aparte menciindas produktado de viandoj. Tie vivas multaj idoj de italoj, kiuj venis al Brazilo por anstataŭi nigrajn sklavojn.

Panoramo en Chapecó

Klimato
-------

En Ŝapekoo pluvas jare po 1654 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 19 ℃. La varmo kulminas en decembro 37 ℃.

Trafiko
-------

Ŝapekoo estas servata de la flughaveno Serafin Enoss Bertaso .

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle mapo, distancoj Arkivigite je 2016-04-22 per la retarkivo Wayback Machine

Ekstera parto de Ŝapekoo
Katedralo de Ŝapekoo
Urbomezo de Ŝapekoo
**Likvigita natura gaso** (angle *liquefied natural gas*, internacie mallongita kiel **LNG**) estas tergaso (tipo de natura gaso) kiu estas malvarmigita, ĝis ĝi likviĝas kaj oni povas deponi ĝin en cisternoj. La malvarmigo okazas per metano je -161 ĝis −164 ℃. Tiu procedo reduktas la volumenon je 600-ono kaj tiel transportebla por cisternoŝipoj.

dekstra
La infrastrukturo de la LNG-transportado konsistas el likviga terminalo, kie la gaso malvarmiĝas, LNG-aj ŝipoj por transporto kaj la regasiga terminalo ĉe la destinloko, kie oni ĝin revarmigas kaj tiel regasigas. La regasiga terminalo ĝenerale estas konektita al la distribua reto de tubolinioj.

La kostoj de LNG-manipulado kaj transportado falis komence de la 2000-aj jaroj, tiel igante LNG pli konkurkapabla. La regasigaj terminaloj troviĝas en diversaj landoj, ĉefe en Eŭropo, Japanio, Sud-Koreio kaj Nord-Ameriko; gasigaj terminaloj en Afriko, Sud-Orienta Azio kaj Mez-Oriento.

La riskoj de la transportita gaso kiel LNG estas ne klaraj, sed ne okazis grava akcidento ekde la ekuzo de teknologio en la 1960-aj jaroj. Oni prognozas la kreskantan graviĝon por la 2020-aj jaroj, kiam la naftorezervoj ne povos kovri la kreskantan bezonon je nafto kiel energifonto.

Vidu ankaŭ
----------

* alternativa fuelo
* biobrulaĵo
* likva naftogaso (LPG)
* Kunpremita tergaso aŭ kunpremita natura gaso (CNG)

* Kategorio Likvigita natura gaso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tropikoj** (aŭ **la intertropika zono**) estas geografia regiono de la Tero centrumita ĉirkaŭ la ekvatoro kaj limigita per latitudo de la du *tropikoj*: tropiko de Kankro en la norda kaj tropiko de Kaprikorno en la suda hemisfero. (Tiu areo etendiĝas inter ĉirkaŭ 23,5° N latitudo kaj 23,5° S latitudo). Ĉirkaŭ la tropikoj estas la subtropikoj.

Ĉi tiu regiono inkluzivas ĉiujn partojn de la mondo kie la suno estas rekte supre iam dum jaro. Norden de la Tropiko de Kankro kaj suden de la Tropiko de Kaprikorno la suno neniam levas al 90° azimuto. Tamen, iuj montaj areoj inter la tropikoj povas esti malvarmaj kaj neĝaj.

Tropikaj plantoj kaj animaloj estas specifaj indiĝenaj specioj de la specioj. Oni diras *tropika* en ĝenerala senco la varmegajn regionojn, kiujn kovras tutjare abunda vegetaĵo. Sed ekzistas do partoj de tropikoj, kiuj ne respondas al tiuj kriterioj, kiel la altmontara tundro aŭ neĝokovritaj pintoj! (ekz. Mauna Kea).

En la Klimata klasifiko de Köppen, **tropika** areo estas iu regiono kiu ne estas seka kaj havas 12-monatan meztemperaturon de pli ol 18  ℃. Vidu artikolon **tropika klimato**.

Kelkaj tropikaj urboj
---------------------

* Mumbajo, Barato (19,1º N)
* Honkongo, Ĉinio (22,3º N)
* Najrobio, Kenjo (1,3º S)
* Rio de Janeiro, Brazilo (22,9º S)
* Singapuro, Singapuro (1,4º N)

Bildaro
-------

* Fiŝoj en marĉo en BraziloFiŝoj en marĉo en Brazilo
* Tepui en VenezueloTepui en Venezuelo
* malaltebenaĵoj en Serengetimalaltebenaĵoj en Serengeti
* Arbaro ĉe AmazonioArbaro ĉe Amazonio

Vidu ankaŭ
----------

* Musono
* Duonsekaj tropikoj
* Ekvatora klimato
* Subtropika klimato
* Klimato
* Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
* Tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj

* Kategorio Tropikoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sunpanelo** estas uzmaniero de fotovoltaiko, ĝi transformas radiadan energion al elektra energio. Kiel plej gravajn konstruelementojn entenas ĝi plurajn sunĉelojn. La sunpanelo estas karakterizita per la elektra kunresponda valoro. Tiu dependas de la interligo de la sunĉeloj interne de la panelo. La sunpanelo estas kunŝaltita unuope aŭ grupe en fotovoltaika instalaĵo.

Konstruo de tipa sunpanelo
--------------------------

* La antaŭa flanko estas vitro (plej ofte unudiska sekura vitro)
* Sur tiu sekvas travidebla plasta tavolo (etilen-vinilacetato, EVA), en kiu kuŝas la sunĉeloj
* Mono- aŭ polikristala sunĉeloj, elektre kunŝaltitaj
* Malantaŭa flanko estas kovrita per veterorezista plasta lameno el polivinilfluorido (Tedlar) kaj poliestero
* Alŝalta dozo kun libera diodo kaj elektra alŝaltebleco
* Aluminia kadro por protekto de la vitro, por muntado

Produkto de sunpanelo
---------------------

La produktado okazas de la optike aktiva flanko al subo. La kunpremo de la supre menciitaj partoj (ĝis poliestero) okazas per subpremo je 150 celsiusoj. Poste oni almuntas la liberfluajn diodojn.

Teknikaj ecoj
-------------

Legu ĉe sunĉelo.

La enpenetranta humideco povas kaŭzi korodon kaj mallongiĝon de la vivdaŭro.

### Liberflua diodo

Se oni kunmuntas plurajn panelojn, oni devas alŝalti paralele je ĉiu panelo unu diodon. La maksimuma kurento kaj tensio de diodo konvenas al kurenta kaj tensiaj valoroj de unu panelo, kutimaj rektifilaj diodoj konvenas kun 3A / 100 voltoj. La liberflua diodo estas tiel alŝaltita je paneloj, ke ĝi en normala funkcia stato (panelo liveras kurenton) estas polusita al la bara direkto (katodo = ĉe pluspoluso de la panelo). Se la panelo difektiĝas aŭ venas sub ombron kaj tiel ĝi ne liveras kurenton, la tensio je klemoj alipolusiĝas kaj damaĝas la panelon aŭ malpliigas la povumon de la ĉen-ŝaltitaj paneloj. La liberflua diodo malhelpas la alipolusiĝon.

Reciklado
---------

La reciklado povas okazi ĉe temperaturo de ĉ. 600 ℃, kiam la plastaĵoj de la panelo forbruliĝas kaj restas vitro, metalo, plenigaĵoj kaj la sunĉelo. Tiujn oni povas denove uzi por novaj sunĉeloj.

* 
* 
* 
* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* Sunenergia ŝipo
* Elektra aŭtomobilo

* Kategorio Sunpanelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri **Genetika transformo**. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Transformo (apartigilo).

---

**Transformo** estas procedo de enĉeligo de fremda DNA-molekulo kaj integraciigo de ĝi en genaro sen iuj mezaj komponantoj (malsimile al transfekto en kiu viruso rolas kiel peranto). Ĝi estas mekanismo de horizontala transdono de genoj same kiel bakteria konjugiĝo, sed malsimile al tiu lasta ĝi ne bezonas rektan kontakton inter ĉeloj. Plej ofte fenomeno de transformo observatas en prokariotoj, sed ankaŭ ekzistas manieroj instigi transformon de gistoj kaj aliaj fungoj kaj eĉ plantoj kaj animaloj

Historio
--------

Transformo en bakterioj
-----------------------

En transformo de bakterioj plej ofte temas pri transdono de t.n. *nuda DNA*, t.e. DNA sen iuj proteinoj kaj ne enhaviganta de iu ĉelo. Ĉ. 1% de ĉiuj bakteriaj specioj estas motritaj kiel nature kapablaj enĉeligi fremdan DNA en laboratoriaj kondiĉoj. Oni kredas ke multe pli povas fari tion en natura medio. Tiuj specioj havas specialajn molekulajn mekanismojn por transvenigo na DNA tra ĉelmuro kaj ĉelmembrano. Bakterioj, kiuj havas kapablon enĉeligi fremdan genaron estas nomitaj "kompetentaj bakterioj".

Por specioj, kiuj ne havas naturan eblecon por transformo, sciencistoj havas manierojn faciligi la eniĝon de DNA-molekuloj en la ĉelon. Por tio la bakterioj troviĝantaj en fazo de eksponenciala kresko estas rompitaj (ekz. per kalka kloro je 4 ℃). Dum tiu fazo, la bakteriaj ĉelmembranoj kaj ĉelmuroj senĉese rearanĝiĝas kaj estas pli rompiĝemaj. Damaĝitaj muroj estas pli facile traireblaj por DNA. La bakterioj tiel pretigitaj, estas kontaktigitaj kun la solvaĵo kiun enhavas la enĉeligendajn DNA-kombinaĵojn. Iam, por pli probabla sukceso, la tiel damaĝitaj ĉeloj estas ree atakitaj por formiĝo de mikroporoj - plej ofte, per termika aŭ elektra ŝoko. Oni ŝokas la ĉelojn provokante formiĝon de poroj en ĉela membrano. Tra ili DNA povas penetri la ĉelon.

dekstra
Post la eniĝo, fremda DNA povas rekombiniĝi kun DNA de fastiga ĉelo kaj esprimiĝi. Tiel eblas doni al ĉeloj novan fenotipon (ekz. rezistecon kontraŭ antibiotikoj, eblon produkti pigmentojn, novajn metabolismajn tajtojn, eblon travivi nefavorajn kondiĉojn ktp.) Pro tio bakteria transformo estas vaste uzata kaj studata por medicino kaj bioteknologio.

Transformo en Gistoj
--------------------

Iam skribenda

Transformo en Plantoj
---------------------

Transformo en Animaloj
----------------------

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Chen I, Dubnau D (2004). "DNA uptake during bacterial transformation", *Nat. Rev. Microbiol.* **2** (3), p. 241–9. doi:10.1038/nrmicro844. pmid 15083159.

Vidu ankaŭ
----------

* Eksperimento de Griffith
Baŭksito.
La **baŭksito** estas alumini-erco, kiu konsistas precipe el la Al-mineraloj hidrargilito Al(OH)3, bemito kaj diasporo AlOOH, krome la Fe-oksidoj hematito kaj getito, la argilmineralo kaolinito kaj malgrandaj porcioj da anataso TiO2. Tiuj donas la kolorojn ĉu ruĝan ĉu flava ĉu bruna. Baŭksito enhavas krom sufiĉe da aluminio ankaŭ aliajn mineralojn en malgrandaj kvantoj, ekzemple vanadio, kromo, galiumo, nikelo, torio, berilio.

Ĝia nomo originas de ĝia unua troviĝejo Les Baux-de-Provence en suda Francio, kie oni malkovris ĝin en 1821.

La ĉefa utileco de la Baŭksito estas elhavi el ĝi Aluminion. Tamen enhavaĵoj da almiksitaj elementoj kiel kalcio, magnezio aŭ sulfuro malhelpas la profiton industrian. Ankaŭ korundo estas produktita el baŭksito ĉar tiu ĉi oksido de aluminio troviĝas en kelkaj tipoj de baŭksito. La industrio de aluminio utilas por produktado de aviadiloj, tegmentoj kaj aliaj elementoj de konstruado, kuirujoj kaj aliaj kuiriloj, ktp. Por la produktado de aluminio el baŭksito oni bezonas grandan kvanton da elektro.

Baŭksito troviĝas en sufiĉaj kvantoj por elpreni ĝin mineje kaj industrie en Jamajko, Surinamo, Brazilo, Venezuelo kaj Gvineo.

* Denseco: ĉirkaŭ 2.5.
* Kemiaj karakteroj: AL(OH)3 Al2Si2O5 (OH)
* Fizikaj karakteroj:
	+ Atompezo: 26,9815
	+ Atomnumero: 13
	+ Boligo: 2.450 ℃
	+ Fandigo: 659.70 ℃
	+ Malmoleco: 1 - 3

Vidu ankaŭ
----------

* Kombinaĵoj de aluminio

Referencoj
----------

Endre Dudich, "Ĉu vi konas la Teron? Ĉapitroj el la geologiaj sciencoj", Scienca Eldona Centro de UEA, Budapest, 1983.

* Kategorio Baŭksito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 106301
* LCCN: sh85012460
* BNF: 119407803
* NDL: 00560835
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri urbo en kantono Argovio. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Baden.* |


**Baden** estas urbo en la svisa kantono Argovio kaj ĉefurbo de samnoma distrikto. Ĝi situas sur la maldekstra bordo de rivero Limato, 25 km de Zuriko. De la romia tempo ĝi estas konata varmakvobanejo, kio donis al ĝi la nomon (germane *baden* = ban(iĝ)i).

Geografio
---------

Baden situas ĉe la bordo de la rivero Limato. Ĝi formas kune kun la pli granda najbara urbo Vetingo la plej gravan industrian centron de la Kantono Argovio.

Trafiko
-------

Baden estis la fina haltejo de la unua svisa fervojlinio, la Hispan-Panet-Fervojo, kiu konektis la urbon kun la Ĉefstacidomo Zuriko. Hodiaŭ Baden troviĝas sur la linioj de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko al Bazelo kaj de Zuriko al Berno kaj ankaŭ etas haltejo de internaciaj trajnoj. Baden ankaŭ estas bone atingebla aŭtomobile, ĉar ĝi situas proksime de la aŭtoŝosetriangulo inter de la aŭtoŝoseoj A1 kaj A3.

Historio
--------

La romianoj konstruis setlejon (latine *vicus*) kun la nomo *Aquae Helveticae* (Helvetaj Akvoj) kaj utiligis la termalfontojn kun varmeco de 47  ℃. En mezepoko la loko nenion perdis de sia ŝateco kaj en la jaro 1297 Baden ricevis la privilegiajn rajtojn de urbo. De la 14-a ĝis la 17-a jarcento Baden ankaŭ ofte estis la kunsidejo de la Dieto de la Svisa Ĵurkomunumo, precipe ĉar la deputitoj ŝatis la komforton kaj ĝueblcojn de la famaj banejoj. Ek de la konkero de Svislando far Napoleono la hodiaŭa distrikto Baden formis ĝis la jaro 1803 eĉ propran kantonon, nomita Kantono Baden.

Gravuloj
--------

* Cosmas Alder, komponisto kaj politikisto.

Esperanto-Movado
----------------

De 1923 ĝis 1933 ekzistis Esperanto-Societo Baden, kiun prezidis s-ro Alfred Elgg. En 1978 okazis en Baden la ĝenerala kunveno de Svisa Esperanto-Societo.

Urboĝemeleco
------------

Rumanio Sighişoara en Rumanio (de 1991)

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Radioprelego de d-ro Arthur Baur ĉe Svisa Radio Internacia de 1991 (skriba dokumento pdf el la arkivo de CDELI)
2. ↑  Radioprelego de d-ro Arthur Baur ĉe Svisa Radio Internacia de 1991 (sondokumento mp3 el la arkivo de CDELI)

Vidu ankaŭ
----------

* Baden (stacidomo)

* Kategorio Baden (Argovio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la urbo Baden

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Baden |
| --- |
| **Baden** • Bellikon • Bergdietikon • Birmenstorf • Ehrendingen • Ennetbaden • Fislisbach • Freienwil • Gebenstorf • Killwangen • Künten • Mellingen • Mägenwil • Neuenhof • Niederrohrdorf • Oberrohrdorf • Obersiggenthal • Remetschwil • Spreitenbach • Stetten • Turgi • Untersiggenthal • Vetingo • Wohlenschwil • Würenlingen • Würenlos |  |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 123109
* GND: 4004164-5
* LCCN: n84066140
* VIAF: 140192382 20145424505986831408, 140192382
* ISNI: 0000000115232929
* NKC: ge1136942
* BNE: XX458951
 |
fermentadinstalaĵo el plasto sur fermentujo el plasto
fragovino dum la fermentado de la maceraĵo
**Fruktvino** estas alkohola trinkaĵo, kiu estas farata per fermentado de fruktoj, escepte de vinberoj.

Ĝenerale oni povas diri, ke oni povas fari kvazaŭ-vinon el ĉiu frukto, kiu taŭgas por la homa konsumado, nome fruktvinon. La alkoholenhavo povas esti ĝis 18 %, pro kio oni devas aldoni sukeron al la fermentado. Fruktvinoj el „puraj", do sen aldono de sukero atingas alkoholenhavon apenaŭ pli ol 10 % vol.

„Vinecaj trinkaĵoj" estas klasika pom- kaj pir-vinoj kaj per alkohola fermentado faritaj trinkaĵoj el rabarbo, sambukofloroj aŭ mielo.

Farado
------

sukopesilo: 0…+130  °Oe ĉe +20 ℃
Bazo de la farado de fruktvino estas fruktoj, kiuj enhavas minimume parton de la necesa sukero. La fruktvino estas farata per alkohola fermentado.

Por la farado de mature rikoltitaj fruktoj estas macerigitaj (macerado) fruktoj, evitu fari kaĉon, ĉar poste oni devas klarigi la trinkaĵon. Gravas ankaŭ, ke la semoj en la fruktoj restas nedamaĝitaj, Ili enhavas ofte amaraĵojn kaj amigalino, kiu en la ĉeesto de akvo apartigas cianidan acidon. Por ricevi sufiĉe humidan substancon ofte nepras aldoni akvon. Esceptoj estas pomoj, piroj kaj oranĝoj, ĉe kiuj oni fermentas la sukon.

Se la sukero en la fruktoj ne sufiĉas, oni devas aldoni antaŭ la fermentado sukeron.
Oni ekas la fermentadon aldonante vin-giston, hodiaŭ oni ĝenerale aldonas puran bredogiston. Sur la surfaco de la fruktoj estas gistaj ĉeloj, kiuj povas esti uzataj por la spontanea fermentado. Sed la rezulto ne estas antaŭvidebla rilate la guston kaj la fermentajn flankproduktojn.

Literaturo
----------

* Hugo Schanderl, Julius Koch, Erich Kolb :Fruchtweine , Ulmer|, Stuttgart. 1981.: ISBN 3-8001-5518-4
* Paul Arauner: *Weine und Säfte, Liköre und Schnäpse selbstgemacht*. Falken, Niedernhausen 1985, ISBN 3-8068-0702-7
* Ehrhard Donath: *Obstwein selbst gemacht!* VEB Fachbuchverlag Leipzig 1963

Retpaĝoj
--------

* Weinbereitung
* Zutatenberechnung für die Weinbereitung
* Alkoholhaltige-Getränke-Verordnung AGeV (PDF-Datei; 76 kB)

* Kategorio Fruktvino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Eutropius** (mortis post 390 p.K.) estis romia historiisto de Malfrua Antikveco kiu verkis ĉ. la jaro 390 *Breviarium ab urbe condita* kie prezentatas la historio de la Romia Imperio disde la fondo de Romo ĝis la morto de imperiestro Joviano en 364.

Vivo
----

Li partoprenis sub imperiestro Juliano la Apostato en 363 kampanjon kontraŭ la persoj. Sub imperiestro Valento li deĵoris kiel sekretario sekreta *(magister memoriae)* kaj vickonsulo de Azio. Laŭ ties komisio li verkis en dek volumoj historion de la romanoj ĝis la morto de la antaŭulo de Valento. Ĝi estas en facila latina lingvo, bone komprenebla kaj laŭdinda pro objektivaj konkludoj kaj prijuĝoj enverkaj.

La laboraĵo evidentiĝis ĉiam tre utila ankaŭ pro ĝia relativa mallongeco kaj ofte legitis kaj relegitis. Faritis de ĝi eĉ traduko en la helenan fare de la samtempulo Paeanius el Sirio kaj de Capito. La verkon plilongigis poste Paŭlo Diakono ene de sia verko *Historia Romana*. Novan pligrandigon kaj plurakonton ĝis Leono la 5-a la Armena ni ricevis je *Historia miscella* de Landolfus Sagax (ĉirkaŭ la jaro 1000; ĝin eldonis Eyssenhardt en Berlino 1869). La unua moderna tekstkritika eldono elfaritis de Hans Droysen ĉe *Monumenta Germanica historica* (Berlino 1878).

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 6. Leipzig 1906, p. 193 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eutropius (historiisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Vikifontaro
* ligiloj ĉe DDB
* *Breviarium* en la latina orgininalo kun germana traduko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806480
* GND: 118682768
* LCCN: n85083031
* VIAF: 264262637, 311182507, 723159474070127660211, 441159474067427660818, 91145857107422922670, 1040154381052830292037, 403144647708591364339, 266524486 25396473, 264262637, 311182507, 723159474070127660211, 441159474067427660818, 91145857107422922670, 1040154381052830292037, 403144647708591364339, 266524486
* ISNI: 0000000121248871, 0000000456110612
* LIBRIS: 185725
* SUDOC: 029815584
* BNF: 11995592s
* NLA: 35452271
* BIBSYS: 95001684
* NKC: jn20000400642
* ICCU: MILV108581
* BNE: XX904451
 |
Jutoteksaĵo
**Juto** (bengale: ঝুট *ĝhut*) estas basto-fibro el stipoj de la planto korkoro (latine *corchorus*, aparte *corchorus capsularis* kaj *corchorus olitorius*). La herbecaj, unujaraj, ĝis 4 metrojn altaj vegetaĵoj devenas el Orienta Azio kaj bezonas ĉiammalseketan tropikan klimaton ((la optimala temperaturo estas 27-31  ℃, precipitaĵo > 1500mm/jaro).

La kultivado okazas ĉefe en Azio kaj Brazilo. La kvanto tutmonde produktita estas ĉirkaŭ 3,5 milionoj da tunoj.

Jutokultivistoj en Bangladeŝo
La fibroj unue devas putri pr. 15 tagojn en akvo, poste estas produktitaj per rost-procedo, lavado kaj sekigado.
Jutofibroj estas facile kolorigeblaj, sed ili forte odoras kaj estas putremaj.

Jutofibroj estas uzataj por pakaĵmaterialoj kiel sakoj, dikaj fadenoj kaj tapiŝoj.

Juto estas rekreskanta krudmaterialo.

Propreco de juto
----------------

* Jutofibroj estas tute naturaj kaj recikligeblaj.
* Ĝi estas natura fibro kun ora kaj silka brilo, oni nomas ĝin ankaŭ la *ora fibro*.
* Ĝi estas malmultekosta vegetaĵa fibro.
* Ĝi estas la dua plejgrava vegetaĵa fibro post kotono.
* Ĝi rezistas al streĉado sen multe da plilongiĝo, kio gravas kiel kvalito por industriaj fadenoj kaj teksaĵoj.
* Ĝi estas unu el la plej multflankaj naturaj fibroj, kiujn oni uzis en materialoj por pakaĵoj kaj teksaĵoj.
* La kultivadregiono de la plej bonaj jutofibroj estas la ebeno de la bengala delto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Juto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Juto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Bildo danke al: The Golden Fibre Trade Centre Limited (GFTCL) - Plej granda eksportisto de jutofibroj de Bangladeŝo Arkivigite je 2006-03-23 per la retarkivo Wayback Machine angle
La kastelo de Bled
**Bled** estas urbo en Slovenio kun pli ol 11 000 loĝantoj, kiu situas en la Juliaj Alpoj. Bled fariĝis en 1996 sendependa komunumo. Turismo estas la plej grava rimedo de enspezo por la urbo; antaŭ ĉio la Lago de Bled altiras multajn vizitantojn.
Naturaj kaj historiaj kuriozaĵoj, beleco de la loko kaj ĉirkaŭaĵo kaj bona geografia situo, estis idela bazo por evoluo de Bled al unu el la plej grandaj turismaj centroj en Slovenio. Milda subalpa klimato igas restadon en tiu loko pli agrabla. Meza temperaturo en junio estas 19º C, en januaro −1,7 ℃.

Bled estas ankaŭ konata kiel la antaŭa somerrestadejo de la jugoslavia ŝtatestro; marŝalo Tito ekzemple havis Vila Bled kiel somerloĝejo kiu nun estas hotelo.

Literaturo
----------

"La sonorilo de Bled" de Stevan Živanović estas la sola romano originale verkita en Esperanto (publikigite en dulingva eldono (eo, sl) en 2020, kiu okazas en Slovenio. En la unua parto ĝi priskribas okazintaĵojn en la urbeto Bled kaj ĝia ĉirkaŭaĵo kaj en la dua parto okazintaĵojn en Barato kaj fine denove en Bled.

Referencoj
----------

1. ↑  (eo) La sonorilo de Bled
La lago Bled

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (slovene)

* Kategorio Bled en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 129831
* GND: 4108169-9
* LCCN: n79068366
* VIAF: 155926748
* SUDOC: 145231941
* BNF: 12009211t
* NKC: ge400813
 |
**Songea** estas urbo en Tanzanio, ĉefurbo de regiono Ruvuma.

Laŭ la censo de 2002 ĝi havis 108 771 loĝantojn; laŭ kalkuloj el 2006 132 831. Ĝiaj koordinatoj estas 10° 40′ 59″ S 35° 38′ 59″ O﻿ / ﻿10.68306 °S, 35.64972 °O﻿ / -10.68306; 35.64972 (mapo). Ĝia alto super marnivelo estas ĉirkaŭ 1 000 metroj.

Dum la malvarmaj monatoj de aprilo al julio estas tagaj temperaturoj inter 20 kaj 22  ℃; en la cetero de la jaro la temperaturoj atingas 28 aŭ 29  ℃. De novembro al majo estas pluva sezono, kiu ebligas agrokulturon.

Historio
--------

Inter 1905 kaj 1907 la urbo suferis pro la maji-maji-ribelo de indiĝenoj kontraŭ koloniestroj; la indiĝenoj kredis, ke magia akvo (svahile: *maji*) protektos ilin kontraŭ kugloj, transformante ilin al akvo. La estroj venkis precipe per detruado de la lokaj nutraĵfontoj. Ĉefo Songea, kies nomon portas la urbo, fine kapitulacis, sed insistis esti pendumita prefere ol ricevi pardonon.

Vidu ankaŭ
----------

* Flughaveno Songea

Eksteraj ligiloj
----------------

* La katolika diocezo de Songea (angle, svahile)
* Pri la ribelo kaj ĉefo Songea (angle)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTanzanio Urboj de Tanzanio |
| --- |
| 
* Daresalamo
* Mwanza
* Zanzibaro
* Aruŝo
* Mbeya
* Morogoro
* Tanga
* Dodomao
* Kigoma
* Moshi
* Tabora
* Songea
* Musoma
* Iringa
* Shinyanga
 |

 |
Maldekstre videblas la fendiĝa romboedra de la **kalcito**.
**Kalcito** estas ofte trovebla mineralo el la minerala klaso de senakvaj karbonatoj sen fremdaj anjonoj. Ĝi estas la plej ĝenerala apera formo de la kalcia karbonato. Ĝi kristaliĝas en trigonala kristalsistemo kun la kemia konsisto Ca[CO3] kaj evoluigas diversajn kristal- kaj agregat-formon, kiuj havas diversajn kolorojn. Ĝiaj polimorfaj varioj estas la aragonito kaj vaterito. Grandkvante, oni uzas ĝin en la konstrua industrio. Kelkajn ŝtonojn oni povas uzi kiel gemojn.

Ĝi havas la denson de 2,71 g/cm3, durecon de 3. Ĝi ne fandiĝas sub normala premo, sed je 910 ℃ disiĝas je CaO (kalko) kaj CO2 (karbona dioksido). Li solviĝas en acidoj per efervesko.

El kalcito konsistas la kalkŝtono kaj ties metamorfa vario, la marmoro. Ĝi ofte aperas en skeleto de la senvertebruloj.

**islanda spato** montras duoblan rompon de la mineralo.
La *islanda spato* estis uzata jam en la 17-a jarcento por produktado de polarizaj prismoj, mikroskopoj kaj aliaj optikaj aparatoj. Ĝi estas diafana, grandkristala kalcito.

Se la kristalan kradron de la kalcito partoprenas mikse Ca- kaj Mg-jonoj, estiĝas dolomito, kiu povas same formi montojn, montarojn.

Simbircito estas unu el multnombraj specoj de kalcita mineralo (СаСО3).

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Kalcito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Alabastro
**Kuvandik** (ruse *Кувандык*) estas urbo en la Orenburga provinco kaj en la Centra federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de 2018 en la urbo vivis 23 763 loĝantoj sur areo de 42,06 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 565 loĝantoj/km².

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 53414.

La urbo estis fondita en fino de la 19-a jarcento.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1953.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Pokrovka (Покровка) ĝis 1953.

La interurba telefona kodo estas 35361, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 51° 29′ N 57° 21′ O﻿ / ﻿51.483 °N, 57.350 °O﻿ / 51.483; 57.350 (mapo)Koordinatoj: 51° 29′ N 57° 21′ O﻿ / ﻿51.483 °N, 57.350 °O﻿ / 51.483; 57.350 (mapo).

La urbo estas en suda Uralo, ĉe rivero Sakmara (Сакмара).

En la urbo estas fervoja stacio (ekde 1912).

En jaro 1959 la urbo havis 21,4 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 28,7 mil loĝantojn.
**Napola pico** (itale **pizza napoletana**) estas stilo de pico farita kun tomatoj kaj mocarelo. Ĝi devas esti farita kun aŭ tomatoj San Marzano aŭ Roma, kiuj kreskas sur la vulkanaj ebenaĵoj sude de Monto Vezuvio, kaj Mozzarella di Bufala Campana, protektata nomo de origina fromaĝo farita el la lakto de Kampanio kaj Latio. Napola pico estas tradicia specialaĵo kaj la arto de ĝia farado estas inkluzivita en la listo de nemateriaj kulturaj heredaĵoj de Unesko. Ĉi tiu stilo de pico kaŭzis la novjork-stilan picon, kiu unue estis farita de italaj enmigrintoj al Usono en la frua 20-a jarcento.

Laŭ la reguloj proponitaj de la Associazione Verace Pizza Napoletana, la aŭtenta napola pica maso konsistas el tritika faruno (tipo 0 aŭ 00, aŭ miksaĵo de ambaŭ), natura napola gisto aŭ biergisto, salo kaj akvo. Por taŭgaj rezultoj, fortika faruno kun alta proteina enhavo (kiel uzata por pano prefere ol kukoj) devas esti uzata. La pasto devas esti knedita mane aŭ kun malalt-rapideca miksilo. Post la leviĝanta procezo, la pasto devas esti formata mane sen helpo de ruliĝilo aŭ alia maŝino, kaj povas esti ne pli granda ol 3 milimetroj (0.12) dika. La pico devas esti bakita dum 60-90 sekundoj je 485 ℃ ligna fajroforno. Kiam kuirita, ĝi devas esti mola, elasta kaj bonodora.

* Kategorio Napola pico en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Havena larĝa panoramo de Bandar AbasoHavena larĝa panoramo de Bandar Abaso

**Bandar Abaso,** aŭ *Haveno Abaso,* origine perse بندرعباس estas metropolo, marhaveno, universitata urbego en Irano en Provinco Hormozgano (ĝi estas ties ĉefurbo). La historiaj nomoj estis *Cambarão* kaj *Porto Comorão* portugale, *Gombroon* kaj *Cameron* angle, *Gamrun aŭ Gumrun* nederlande, *Jaroon* arabe.

Haveno de Bandar Abaso

Bazaj informoj
--------------

* Supermara alteco: 9 m
* Loĝantaro: 526,648 en 2016
* Horzono: UTC + 3:30; somere UTC + 4:30
* Poŝtkodo: 79177
* Telefonkodo: (+98) 076

Situo
-----

Bandar Abaso situas laŭ la Persa Golfo havanta strategian pozicion ĉe la Hormuza Markolo. Teherano troviĝas 1050 km.

Historio
--------

Universitato en Bandar Abasoo
Moskeo en Bandar Abasoo
Pro la strategia loko estis tie jam komunumo dum regado de Dario la 1-a. Dum dominado de Aleksandro la Granda la havenloko estis nomita *Hormirzad*. En 1565 eŭropa navigisto nomis ĝin Bamdel Gombruc. La apuda insulo estis konkerita fare de la portugaloj en 1514 kaj ili establis havenon *Hormuz*. En 1622 Abaso la 1-a (Persio) venkis la portugalojn kun helpoj de la britoj. En la sekva jaro li fondis la nunan urbon anstataŭ Hormuz sub la nomo "Haveno de Abaso". En la 17-a jarcento ĝi estis la ĉefa haveno de Persio, sed ĝi perdis tiun statuson en la sekva jarcento al la rivalo. Inter 1794 kaj 1868 Bandar Abasoo estis sub kontrolo de la Sultanlando Omano kaj Zanzibaro. En 1823 la persoj sensukcese provis forigi la omananojn. Tamen la persoj reakiris la urbon en 1854, sed pro la angla-persa milito en 1856 estis miksa posedaĵo persa-brita-omana. Sismo en 1902 difektis partojn de la urbo. Tiutempe la haveno estis nur simpla fiŝista haveno, en 1955 kun proksimume 17,000 homoj. Dum periodo de Reza Ŝaho Pahlavi la haveno iĝis strategia, okazis gravaj investoj. Nun ĝi estas ĝi estas bazo de la Irana Mararmeo.

Ekonomio
--------

Estas agrikulturaj produktoj (daktiloj, tabakoj, kotonoj), ŝipkonstruado, fiŝkaptadpo, komercado, turismo, fine estas rafinejoj por petroloj kaj gasoj. En la metropolo 3 universitatoj funkcias.

Klimato
-------

Bandar Abaso troviĝas en varma dezertoklimato. La pluvokvanto estas nur jare po 171 mm. Inter junio-aŭgusto ĝenerale ne pluvas. La jara avereĝa temperaturo estas 27  ℃. Neniam frostas, inter majo-septembro averaĝe estas preskaŭ 40  ℃.

Trafiko
-------

Bandar Abaso havas internacian flughavenon konvenan al surterigado de grandaj transportaviadiloj. La metropolo estas nodo de aŭtovojoj. Ekde 1993 tie estas la suda finstacio de fervojo el Teherano. La haveno estas malprofunda kaj malbone ŝirmita. Ofte ŝipoj devas halti 6 km for. 

Strando ĉe Bandar Abasoo

Vidindaĵoj
----------

* moskeoj
* strandoj

Fontoj
------

* interalie WikiTrans
* 

* Kategorio Bandar Abaso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (perse)
Kripto de membroj de la dinastio Schwarzburg-Sondershausen, Arnstadt. Fone je la flanko dekstra videblas la historia ĝardenista dometo. La **princa maŭzoleeto** (germane: *Fürstengruft*) troviĝas sur la Malnova tombejo de Arnstadt, Germanujo.

Priskribo
---------

Heredprinco Günther Friedrich Karl la 2-a de Schwarzburg-Sondershausen farigis en la 20-a de majo spacon por tomboj de la idoj dinastiaj. Kaŭzo estis ke lia unua edzino Maria Karoline Irene de Schwarzburg-Rudolstadt (mortinta en la 29-a de marto 1833) kaj la filo Günther Friedrich Karl Alexander (mortinta en la 31-a de oktobro 1833) ne povis resti en la dinastia kripto de la Franciskana kirko. Iliaj transloko al la Malnova tombejo okazis je la 30-a de oktobro 1834: poste entombigitis samloke ankoraŭ princino Wilhelmine Friederike Karoline (mortis en la 11-a januaro 1845) kaj la dua edzino princino Mathilde (mortis en la 3-a de junio 1888 en Salcburgo).
En 1895/96 oni restaŭris la komplekson kaj la maŭzoleo konservitis - kontraŭe al multaj aliaj tomboŝtonoj - kiam la Malnova tombejo iĝis parko.

Savo kaj restaŭro
-----------------

En 1949 estu forigitaj ĉiuj ne konservindaj tomboj. Sed la urba ĝardenisto ruze ĉirkaŭplantis arbustojn kaj helpis ties restadon. En 1958 la Urbaj servoj forprenis la gisitajn slabojn kiel ankaŭ la kradojn kaj metis ilin en deponejo en Kohl-strateto: poste ili bedaŭrinde perdiĝis.
Dum esploradoj de Dr. Hebler kaj Meiland la maŭzoleo - sen permeso oficiala - malfermitis en la 23-a de septembro 1963. Oni estis perpleksa pro la bonega stato kaj necesis nur fermi kelkajn fendojn vandajn. Cementon liveris *Nationale Front* kaj pagis la tuton pastoro Prautsch. Tamen ne akceptitis meto de la maŭzoleo sur la nacian liston pri monumentprotektindaj aĵoj; oni denove ĉirkaŭplantis arbustojn.

Post la Turniĝo fonditis grupo por la konservo kaj renovigo de dinastiaj monumentoj en Turingio *(monumenta schwarzburgia e.V.)* kiu ordonis novan malfermigon de la maŭzoleo (6./7. majo 1998). Ĉio estis netuŝita. Ekde 2004 ornamis la maŭzoleon denove novaj kradoj kaj nomŝildetoj kaj la ĉirkaŭkreskaĵoj ŝanĝitis.

Literaturo
----------

* Dieter Scheidig: "Eine Schwarzburger Fürstengruft auf dem alten Friedhof in Arnstadt", en: *Sondershäuser Beiträge Püstrich* 5/1999, p. 102-109.
* Andreas Heinrich A. Hatham: *Arnstadt. Ein Hand- und Addressbuch*, Sondershausen 1842, p. 112-114.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikolo gazeta de la 25-a de majo 2014.[*rompita ligilo*]
* Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3),eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, p. 261-262, ISBN 3-934277-07-1.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Batu** estas urbego en oriento flanko de la ĉefa insulo Javo en 
provinco Orienta Javo en Indonezio. La loknomo signifas roko indonezie kaj aludas la montaron. Batu konsistas el 3 distriktoj.

Vojo en Batu

Geografio
---------

Batu situas en mezo de orienta parto de la insulo inter montoj 1000-3000 metrojn altaj. Malang troviĝas 17, Mojokerto (urbo) 47, Kediri 57, provinca ĉefurbo Surabajo 73, Surakarta 191, Jogjakarto 238, Semarang 252, Bandungo 552, tutlanda ĉefurbo Ĝakarto 656, Tangerang 677, Serang 730, Makassar 821, Palembang 1016, Batam 1373, Pekanbaru 1542, Padango 1552, Medano 1996, Banda Aceh 2423 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Ekde la 10-a jarcento la areo de Batu estis konata kiel ripozejo por la reĝa familio, ĉar la regiono estas montara areo kun komforta aero, ankaŭ subtenata de la beleco de naturaj pejzaĝoj. En la 19-a jarcento la registaro de Nederlandaj Orienthindiaj Insuloj evoluigis Batu kiel monta feriejo. Vilaoj kaj feriejinstalaĵoj estis konstruitaj ofte kaj La loko estis distra loko por la nederlandaj koloniaj oficiroj ĝis la japana okupo en 1942.

Ekonomio
--------

La ekonomio de Batu dependas de turismo kaj agrikulturo. Tiu lasta konsistas precipe pri produktoj de pomoj, iomete pri legomoj kaj ajloj. Menciindas ankaŭ la komerca sektoro.

Panoramo en Batu

Trafiko
-------

Batu havas pro la altaj montoj nur trairan vojon.

Klimato
-------

Batu havas tropikan musonan klimaton (Am), sed en la pli altaj lokoj subtropikan altebenaĵan klimaton (Cwb). En ĉiuj monatoj pluvas, resume jare 2583 mm. Inter junio-septembro iomete malpli ofte pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 17 °C kaj varias inter 13-22 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

Eduko
-----

Batu havas nur baz- kaj mezlernejojn.

La granda moskeo de Batu

Religio
-------

Plimulto de Batu estas islama.

Vividindaĵoj
------------

* moskeoj
* muzeoj
* hotelo konstruita en 1891

Fontoj
------

* WikiTrans

* UrbodomoUrbodomo
* HoteloHotelo
* MuzeoMuzeo
* MuzeoMuzeo
* BestoĝardenoBestoĝardeno
Mapo pri la Sudaj Orkadoj
klimata diagramo
La **Sudaj Orkadoj** aŭ Sudaj Orknejoj estas insularo, situanta norde de la Antarkta duoninsulo, en la Drake-pasejo. La insularo jure staras sub la Antarkta traktato, kiu donas ĝin al nenia ŝtata suvereneco. La insularon pretendas kaj Grand-Britio kaj Argentino.

La insularo situas ĉe interna rando de la teritorio, kiun koncernas la Antarkta traktato. La distanco al la antarkta duoninsulo estas ĉ. 600 km. La surfaco de la insuloj estas 622 km², el kiuj la plej granda estas la okcidenta Kronada insulo. La insularo estas plej konata pro la meteologia stacio Orcadas sur la Insulo Laurie. Inter ili situas multaj pluaj insuloj kaj insulgrupoj, kiel ekz. Insulo Signy kaj Insulo Powell.

Historio
--------

La sudaj Orkadoj estis malkovritaj en 1821 fare de fokoĉasistoj George Powell kaj Nathaniel Palmer. Lu nunan nomon donis James Weddell en 1823. Oni establis meteologian stacion sur la Insulo Laurie en 1903 (meteologia stacio Orcadas, kiun baldaŭ plufunkciigis la argentina meteorologia servo kaj funkciigas eĉ hodiaŭ.

Klimato
-------

La insularon influas aeramasoj el nordo kaj el sudo, tiel en somero kaj aŭtuno regas oceana influo, la temperaturaj ŝanĝiĝoj estas minimumaj. Vintre kaj printempe influas kontinenta klimato, kiu kaŭzas grandajn temperaturajn ŝanĝiĝojn.

La plej varma monato estas februaro kun +1,3  ℃, la plej malvarma monato estas julio kun -8,5  ℃. La plej malalta temperaturo estis mezurita la 3-an de aŭgusto 1904 (-40,1  ℃), la plej alta estis 14,3  ℃. La veteron dominas okcidenta vento, kiu estas nebula, malklara kaj kun malpli ol 1000 sunhoroj je jaro apartenas al plej sun-malriĉa areoj de la Tero. La esploran stacion kovras en novembro ankoraŭ neĝo de pli ol 60 cm, kiu degelas ĝis marto. La maro estas glacikovrita de junio ĝis novembro.

**Klimata tabelo de Sudaj Orkadoj**

| Monato | Jan. | Feb. | Marto | Aprilo | Majo | Junio | Julio | Aŭg. | Sept. | Okt. | Nov. | Dec. | Jara |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Taga temperaturo  ℃ | 4 | 4 | 3 | 1 | -2 | -4 | -5 | -4 | -2 | 0 | 2 | 3 | 0,0 |
| Nokta temperaturo  ℃ | -1 | -1 | -3 | -5 | -8 | -10 | -12 | -12 | -9 | -6 | -4 | -2 | -6,1 |
| Sunhoroj je tago | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 2,7 |
| Pluvtagoj/monato | 7 | 10 | 11 | 11 | 10 | 9 | 8 | 9 | 9 | 8 | 8 | 7 | 107 |
| Akvotemperaturo  ℃ | 1 | 1 | 1 | 1 | 0 | -1 | -2 | -2 | -2 | -2 | -1 | 0 | 0 |

Vegetaĵo kaj faŭno
------------------

La sudaj Orkadoj estas antarkta „dezerto", ekzistas nur muskoj kaj likenoj sur senglaciaj lokoj.

La birdojn reprezentas kelkaj birdospecioj, pingvinoj; la mamulojn Weddell-foko, kelkfoje ankaŭ marleopardo, Ross-foko aŭ la krabomanĝa foko.

Vidu ankaŭ
----------

* Britaj transmaraj teritorioj
* Falklandoj
* Listo de maraj ekoregionoj
* Sudaj Antiloj

* Kategorio Sudaj Orkadoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Berazategui** estas urbego en Argentino en Provinco Bonaero. Ĝi apartenas al urbaro de Granda Bonaero.

Strato en Berazategui

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 23 km²
* Loĝantaro: 167 498 en 2001
* Supermara alteco: 22 m
* Horzono: UTC-3h
* Poŝtkodo: B 1880, B 1884
* Telefonkodo: +54 11

Geografio
---------

Kirko Sankta Familio en Berazategui
Berazategui situas sudoriente de Bonaero tute apud Quilmes sur la marborda ebenaĵo.

Historio
--------

La nuna loko de Berazategui estis bieno de familio Barragán en la 19-a jarcento, kiuj estasblis farmon por brutoj. En 1906 alia entreprenisto establis uzinon pri vitroj. Ekde 1936 oni okupiĝis ankaŭ pri teksaĵoj. En 1960 formiĝis laŭjure Berazategui el ekstera parto de Quilmes.

Berazategui estas la sola urbo en la regiono, kie oni malpermesis la fumadon.

Klimato
-------

Berazategui situas en subtropika klimato, kie jare pluvas po 1100 mm. La averaĝa temperaturo estas en januaro 26 °C, en julio kun 31 °C. La rekordo de varmo estis 40 °C, de malvarmo -2 °C. Dum cent jaroj nur en 2007 neĝis en julio.

Vidindaĵoj
----------

* kirko Sankta Familio

Fontoj
------

* hispana Vikipedio helpe de Guglo
* hompaĝo hispane
* mapo Arkivigite je 2014-04-24 per la retarkivo Wayback Machine
* angle
**Biratnagar,** nepale: **विराटनगर** estas urbego en sudorienta parto de Nepalo. Ĝi estas la administra centro de la provinco 1 (nepale प्रदेश नं० १), unu el sep provincoj de Nepalo, formitaj la 20-an de septembro 2015 konforme al la agendo 4 de la konstitucio de Nepalo. Laŭ la censo de 2011 la urbo havis 242 548 loĝantojn. La urba areo ampleksas 58,48 kvadratajn kilometrojn, kio rezultas en loĝdenso de po 4148 homoj laŭ kvadrata kilometro. La malnova loknomo ĝis 1919 estis *Gograha Bazaar*.

Urbopordo de Biratnagar
Strato en Biratnagar

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 59 km²
* Supermara alteco: 80 m
* Loĝantaro: 242 548 en 2011
* Horzono: UTC +5:45
* Telefonkodo: 021
* Poŝtkodoj: 56600, 56613, 56614

Geografio
---------

Biratnagar situas en mezorienta parto de la lando. Barato troviĝas 6, Katmanduo 238 km.

Historio
--------

Templo en Biratnagar
En 1914 guberniestro kreis moderna la tiaman *Gograha Bazaar*, tiam estis konstruita hospitalo, poŝtejo, malliberejo, doganejo kaj aliaj konstruaĵoj.

Ekonomio
--------

Biratnagar estas la industria ĉefurbo de Nepalo. Oni okupiĝas pri prilaborado de jutoj, kemiaĵoj, nutraĵoj. Pro la proksima landlimo multaj okupiĝas pri komercado, eĉ kontraŭbandado de pluraj varoj.

Trafiko
-------

El Biratnagar kuras 3 vojoj, krome la urbego havas enlandan flughavenon. La barata fervojo finiĝas ĉe la limo. En la urbego rikiŝoj kaj taksioj servas. Aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn al aliaj urboj de la lando.

Klimato
-------

La averaĝa jara temperaturo estas 25  ℃. Jare pluvas po 1892 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ofte inter julio - septembro.

Klimato
-------

La klimato de Biratnagar estas subtropika, tamen pro la alteco ankaŭ modera. Somere la temperaturoj varias inter 25 kaj 33  ℃, vintre 2 - 15  ℃, neniam frostas. Jare pluvas po 3901 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ofte inter majo - oktobro.

Fontoj
------

* WikiTrans
* mapo, distancoj Arkivigite je 2017-03-29 per la retarkivo Wayback Machine
**Ĉiŝtian** (urdue چشتیاں) estas urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), en kantono de Bahavalnagar, kie ĝi estas sidejo de la samnoma distrikto.

Moskeo en Ĉiŝtian

Bazaj informoj
--------------

* areo: km²
* supermara alteco: 155 m
* loĝantaro: 149 939 (2017 )
* horzono: UTC+ 5 (PKT)
* poŝtkodo:
* telefonkodo:

Geografio
---------

Ĉiŝtian situas sur ebenaĵo en la orienta landparto. Burevala troviĝas 44, Bahavalnagar 45, Bahavalpur 122, Fajsalabado 181, Lahoro 243, Islamabado 437, Sukur (Pakistano) 455, Peŝavaro 485, Kveta 563, Karaĉio 797 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Post la sendependeco en 1947 islamaj rifuĝintoj de Barato ekloĝis ankaŭ tie. La grandurbo spertis armitan sektan perforton en 2013 inter islamanoj, la armeo faris ordon. Tio estis reago al simila perforto en Ravalpindio en la antaŭa tago.

Moskeo en Ĉiŝtian

Ekonomio
--------

Ĉiŝtian havas grandan grenmerkaton, kio estas ekonomia centro de la urbo. Ekzistas pluraj muelejoj pri farunoj kaj sukeroj.

Loĝantaro
---------

Loĝantaro| 1972 | 1981 | 1998 | 2017 |
| --- | --- | --- | --- |
| 38 496 | 61 959 | 102 287 | 149 939 |

La loĝantaro de la urbo kreskis preskaŭ kvaroble inter 1972 kaj 2017. Inter 1998 kaj 2017 la meza jara kresko estis 2,0%, iomete sub la tutlanda mezumo.

Klimato
-------

En Ĉiŝtian la meza temperaturo estas 25  ℃. La plej varma monato estas junio kun 36  ℃ kaj la plej malvarma januaro kun 12  ℃. La averaĝa precipitaĵo estas 353 milimetroj jare. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen septembre pli ofte kun 96 milimetroj da pluvo.

Fervojaj linioj en Pakistan, kie estas videbla ankaŭ Ĉiŝtian en formo Chishtian

Trafiko
-------

Ĉiŝtian ne havas ŝoseon, nur flankovojojn. La urbego havas stacidomon, kie la trajnoj trafikas al Bahavalpur kaj Bahavalnagar. La plej proksima internacia flughaveno funkcias en Multano.

Vidindaĵoj
----------

* moskeoj
* Ĉiŝtian havas la duan plej grandan tombejon en la lando

Fontoj
------

* WikiTrans
Flago de Pakistano, 2:3
La **nacia flago de Pakistano** (urdu: ) estis dizajnita de Sjed Amir-uddin Kedwaii kaj estis bazita sur la origina flago de la Islama Ligo, kiu mem tiris inspiron de la flago de la turka Mughal Imperion en Hindio. Ĝi estis adoptita de la Konstitucia asembleo la 11-an de aŭgusto, 1947, kelkajn tagojn antaŭ sendependeco. La flago estas referita en la nacia himno kiel "Flago de la Duonluno kaj Stelo". La flago konsistas el malhelverda kampo, reprezentante la islaman plimulton de Pakistano, kun vertikala blanka strio en la bendo, reprezentanta religiajn malplimultojn. En la centro estas lunarko kaj stelo, nome blanka lunarko kaj blanka kvin-pinta stelo, kiuj simbolas progreson. La flago simbolas la engaĝiĝon de Pakistano al Islamo, la islama mondo, kaj la rajtoj de religiaj malplimultoj. La flago estas hisita en pluraj gravaj tagoj de la jaro inkluzive de la Tago de la Sendependiĝo. La flago estis aprobita de Muhammad Ali Jinnah, fondinto de la nacio.

* Kategorio Flago de Pakistano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj flagoj en Azio |
| --- |
| Afganio • Armenio • Azerbajĝano • Bangladeŝo • Barato • Barejno • Birmo • Brunejo • Butano • Ĉinio • Filipinoj • Indonezio • Irako • Irano • Israelo • Japanio • Jemeno • Jordanio • Kamboĝo • Kartvelio • Kataro • Kazaĥio • Kirgizio • Kuvajto • Laoso • Libano • Malajzio • Maldivoj • Mongolio • Nepalo • Nord-Koreio • Omano • Orienta Timoro • Pakistano • Rusio • Sauda Arabio • Singapuro • Sirio • Srilanko • Sud-Koreio • Taĝikio • Tajlando • Turkmenio • Turkio • Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj • Uzbekio • Vjetnamio |
| **Flagoj de ŝtatoj limigite agnoskitaj**: Abĥazio • Montara Karabaĥo • Norda Kipro • Palestino • Sud-Osetio • Tajvano |
| 
Vidu ankaŭ: Flagoj de Afriko, Ameriko, Eŭropo, Oceanio, internaciaj organizaĵoj • Listo de naciaj flagoj • Listo de naciaj emblemoj |

 |
La rivero **Canner** estas apenaŭ 30km longa dekstra alfluanto de la rivero Mozelo en la franca departemento Moselle.

Vojo
----

La *Canner* fontas en du fontbranĉoj sur la teritorio de la loko Vry. Post la kuniĝo la rivero fluas norden. Ĝi preterpasas Vigy dekstre, kie enfluas la riveron *Merles*. Ĉe St. Hubert enfluas ĝin la *Reibach*, tuj poste venas la *Villers* kaj la *Grand St. Martin*. Ĉe Aboncourt alfuas la *Pâquis*-on kaj ĉe Budange la *Katzenbach-on*. La Canner tiam fluas ĝis Hombourg-Budange tra apudrivera pejzaĝo. Tie enfluas la *Altbach*. Ĉe Kédange-sur-Canner enfluas la *Kohlbach* kaj iom poste la *Strumbach*. Ekde tiam ĝin akompanas la ŝoseo *D2*. Norde de Elzing alfluas la *Reimersbach* kaj ĉe *Moulin de Buding* atingas ĝin je la maldekstra flanko la *Kedingerbach*. Ĝi pasas tiam Buding kaj poste Molin Haut, kie alfluas la *Bisbach*. Post Hastroff ankoraŭ enfluas la *Breistroff*. Ĝi transas la lokon Elzange kaj enbuŝiĝas norde de Koenigsmacker en la Mozelon.

Alfluantoj
----------

* Merles (*dekstre*)
* Reibach (*dekstre*), 4,4 km
* Villers (*dekstre*)
* Grand St. Martin (*dekstre*)
* Pâquis (*dekstre*), 3,6 km
* Katzenbach (*dekstre*), 3,4 km
* Altbach (*dekstre*), 2,6 km
* Kohlenbach (*dekstre*), 2,8 km
* Strumbach (*dekstre*), 4,8 km
* Reimersbach (*Durbach*) (dekstre), 5,2 km
* Kedingerbach (*maldekstre*)
* Bisbach (*dekstre*), 4,6 km
* Breistroff (*dekstre*)

Hidrologio
----------

Ĉe la enbuŝiĝo de *Canner* en la *Mozelo* la meza akvokvanto (MQ) estas 0,98 m³/s; La akvokolekta areo entenas 110,3 km².

En Koenigsmacker oni mezuris dum 40 jaroj (1971 - 2010) la averaĝa akvokvanto de la *Canner*. 
La plej altan nivelon oni mezuris en la monatoj januaro kaj februaro. La plej alta nivelo la rivero atingas kun 1,92 m³/s en februaro. La plej malalta akvonivelo estas en aŭgusto kaj septembro kun 0,33m³/s.

**La monata averaĝa forfluo (MQ) de la *Canner* en m³/s, mezurita en la hidrologia stacio Koenigsmacker**

Referencoj
----------

1. ↑  Banque Hydro - A8732010 La Canner à Koenigsmacker Arkivigite je 2011-07-20 per la retarkivo Wayback Machine (Menüpunkt: Synthèse)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Débits caractéristiques de la Canner Arkivigite je 2013-10-06 per la retarkivo Wayback Machine (franca; PDF; 15 kB)