recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Interreta rekta demokratio**, aŭ **e-demokratio** estas nova modelo de demokratio, kiu havas sian bazon sur la povo kunigi homojn pere de interreto, kiuj per ĝi povas kunpartigi problemojn kaj iliajn solvojn. Tiel la plej bonaj solvoj povus esti libere disvastigataj kaj efektivitaj ĉie. Ekzemple, produktado aŭ ŝparo de energio, mastrumado de rubaĵoj. Interrete, por scii la penson de civitanoj, oni ne devas organizi longajn kaj multekostajn balotojn aŭ sondojn, sed sufiĉas rekta voĉdonado per interreto, sekurigita per fortaj sekursistemoj.

Modelo
------

Laŭ tiu ideo la politikistoj publikigas leĝproponojn interrete kaj pridiskutas problemojn kun civitanoj, kiuj ankaŭ sugestas solvojn kaj, se rapida decido ne estas bezonata, fine voĉdonas la plej bonan solvon. Solvo uzata en iu urbo povas esti proponata en aliaj urboj.

### Neceso de partopreno de civitanoj

La partopreno de civitanoj estas gravega por la funkciado de tiu regmaniero; oni supozas ke civitanoj, kiuj scias pri unu problemo povas helpi per ideoj kaj povas fari tion seninterese, ĉar neniu povas korupti milojn aŭ eĉ milionojn da homoj. Tiel farante, la inteligento de inĝenieroj, instruistoj, fakuloj sed ankaŭ simplaj civitanoj kiuj konas la teritorion kaj ĝiajn problemojn estas senpage kunpartigita por ĉies bono.

Oni scias ke ne ĉiuj civitanoj estas fakuloj pri ĉio aŭ ne ĉiu volas partopreni, malgraŭ la enda volontigo de civitanoj. Oni supozas, ke sufiĉe granda numero da homoj estas bona samplo por scii la popolan volon, kaj ke se iu ne havas fakan scion aŭ ne sentas intereson pri temo, ĝi akceptas la decidon de la aliaj.

Subtenantoj de tiu modelo kredas, ke ĝi estas evoluo de la tradicia reprezenta demokratio, kaj ke ĝi estas disvastigenda en la mondo.

Estas multaj ekzemploj de inteligento kaj kono disvastigataj aŭ disvastigeblaj interrete, ofte elpensitaj de normalaj homoj, kiel la sunlampeto inventita de malriĉulo en Filipinoj farita per plasta botelo plenigita je akvo, duontredita en metala tegmento de barakoj. Tiu elpensaĵo estas ekologia, ne bezonas energion por lumigi, sed ĝi ne estus diskonigita tiel rapide sen interreto, ĉar ĝi ne portas gajnon al iu firmao.

Realigoj aŭ klopodoj de realigo de la modelo
--------------------------------------------

En Italujo, la partio MoVado 5 Steloj realigis aŭ klopodas realigi partan efektivigon de tiu modelo per sia retejo, kiu sendas informojn al aliĝintoj kiam nova leĝpropono aperas, kaj informas pri evoluo de la proponoj, invitante la uzantojn al partopreno. Rajtas registriĝi al la servo ĉiu plenkreskinta italo kiu ne estas ano de alia partio kaj ne estas kondamnita aŭ persekutata pro krimo.

Tiu estas unu el malmultaj ekzemploj de ĝenerala klopodo de realigo ĝis nun; aliaj klopodoj, kiel la Pirata Partio kaj similaj havas iujn similajn ecojn, sed ili ne estas ĝeneralaj sed rigardas nur unu aŭ malmultajn temojn (kiel kopirajto).

Rilataj paĝoj
-------------

* Demokratio
* MoVado 5 Steloj
* Rekta demokratio
**László Csiky** [lAslO ĉiki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csiky László** estis hungara aktoro, reĝisoro. Lia nobela antaŭnomo estis *szentkirályszabadjai* [sentkirAjsabadjai], lia familia nomvarianto estis *Csikász* [ĉikAs].

László Csiky ĉirkaŭ 1890
László Csiky naskiĝis la 14-an de marto 1863 en Vác, li mortis la 23-an de aŭgusto 1936 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Csiky lernis en sia naskiĝurbo kaj Budapeŝto, en 1880 li abrupte aktoriĝis en Csurgó. Li apartenis al teatraj kompanioj de János Nyéki (1882), respektive Andor Sztupa (1883). Intertempe li studis nur lernojaron en Aktora Lernejo. Li rolis en Nacia Teatro (Kolozsvár) (1884–1886), poste li denove estis migra aktoro ekzemple de teatrestroj Lajos Jakab (aktoro) (1886–1888), Lajos Makó (1891, 1903–1905), Ignác Krecsányi (1894–1896), Károly Somogyi (1896–1898), Péter Andorffy (1905–1907). En tiu periodo liaj teatrejoj estis ekzemple Debrecen, Hungara Teatro en Kassa, Szeged, Temeŝvaro, Hungarlingva Teatro en Pozono, Pécs, Miskolc, li ankaŭ reĝisoris. Li estis sur scenejoj ĝis 1914, poste li havis filmajn rolojn, fine li estis oficisto. Li edziĝis en 1891.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* William Shakespeare:
	+ La Venecia Komercisto - Shylock
	+ *Julio Cezaro* - Brutus
* Ede Tóth: *A falu rossza* - Lajos
* Ferenc Csepreghy: *A sárga csikó* - Márton Csorba
* Sándor Bródy: *A tanítónő* - István Nagy, pli aĝa
* Henrik Ibsen: *A társadalom támaszai* - Bernick
* Friedrich Schiller:
	+ *Intrigo kaj Amo* - Ferdinand
	+ *Wallenstein* - titolrolo
* Victorien Sardou: *Robespierre*

Liaj mutaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------------

* *Akit ketten szeretnek* (1915) - Torio
* *Hófehérke* (1916) - kalvinana pastro
* *A vörös Sámson* (1917) - Edward Thursten
* *Az iglói diákok* (1918) - János Petky

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio László Csiky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770583
 |


* Portalo pri Biografio
La monumento sur la loko, kie laŭlegende Lutero inspiritis per fulmotondro.
En Stotternheim, nordorienta urboparto de Erfurto, troviĝas la t.n. **Luther-ŝtono**. Tie ĉi la studento Martin Luther decidis fariĝi monaĥo.

Luterurbo kun fokusoj pri la junulo
-----------------------------------

La ĉiujara Reformaciotago en la 31-a de oktobro memorigas la fiksadon de 95 tezoj de teologo al la pordo de la eklezio de Kastelo Wittenberg. Ankaŭ la luterurbo Erfurto festas tiu tagon, sed tamen ĝi koncentriĝas pri la juna Lutero, ja ankaŭ pri Lutero kiel studento de juro kaj serĉanta persono.

La monumentostarigo
-------------------

La 4-an de novembro 1917, dimanĉe post la 400-a datreveno de la wittenbergaj eventoj, inaŭguritis proksime de Stotternheim memorigŝtono. Ĝi rakontas la travivaĵon de Luther dum fulmotondrego en la 2-a de julio 1505, kio igis lin frokiĝi kaj peti aliron al la Aŭgustenana monaĥejo.

Laŭ la ŝovinisma etoso de la Unua mondmilito oni taksis Luteron eĉ esperiganto de la germana popolo. La gimnaziestro Johannes Biereye alvokis la samtempulojn "kontinue vivi kun la firma kredopovo de Lutero kaj batali en la ĉirkaŭantaj mizeroj kaj danĝeroj". La neskulptita memorigŝtono el sveda granito dorsflanke nomis la lokon laŭ la patoso tiutempa "konsekrita tero".

Sendube ne eblas historiscience konstati ĉu vere tie ĉi Lutero spontanee ĵuris "Helpu vi, Sankta Anno, kaj mi iĝos monaĥo!". La erfurta teologo Andreas Lindner pli kredebla taksas pli longan internan procezon, kiu interesigis la junan Luteron pri religiaĵoj. Sed sendube klaras, ke post la eniro de la monaĥejo en la 17-a de julio 1505 komenciĝis la intensiva studado de Lutero havigi indulgan dion de mizerikordo. Kaj tio kondukis al la divido de la Eklezio.

Subnotoj
--------

1. ↑  La plena enskribo tekstas: "Geweihte Erde. Wendepunkt der Reformation. In einem Blitz vom Himmel wurde dem jungen Luther hier der Weg gewiesen." (tradukite: *Tero konsekrita, turnopunkto de Reformacio - per fulmo de ĉielo estis indikita la irenda vojo al la juna Lutero.*)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri la monumento Arkivigite je 2016-08-20 per la retarkivo Wayback Machine
**László HÁGA** [lAslO hAga], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hága László** estis hungara kemiisto, profesoro, fabrikestro.

László Hága  naskiĝis la 3-an de decembro 1920 en Budapeŝto. Li mortis la 18-an de oktobro 1968 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Hága frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris kemian diplomon en Teknikuniversitato József en 1942. En la lasta studjaro li jam instruis en éa universitato, poste li laboris en kemia instituto. Post la 2-a mondmilito li havis postenon en nafta uzino en Komárom, ekde 1960 en nova nafta kombinato de Százhalombatta. En 1965 li akiris inĝenieran diplomon kaj li doktoriĝis, en la sekva jaro li kandidatiĝis kaj komencis instrui en Universitato de Panonio. Li mortis dum laboro pro eksplodo.

Li havis edzinon, kiu naskis 3 filinojn. Li ricevis 2 premiojn kaj postmortan memormedalon.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A nagylengyeli ásványolaj krakkolási problémái* (1954)
* *Fűtőolajok* (1961)
* *A Dunai Kőolajipari Vállalat* (1968)

Memorigiloj
-----------

* strato en Komárom
* strato, memorkolono kaj memortabulo en Százhalombatta
* busto en muzeo pri oleo en Zalaegerszeg

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio László Hága en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Radarturo sur Lägern
Lägern estas montoĉeno de la orineta Ĵuraso en la Kantonoj Zuriko kaj Argovio inter Dielsdorf ZH kaj Baden.

Plej altaj punktoj
------------------

La plej altaj punkto estas la *Vetinga Horno* (germane *Wettingerhorn*, 802 m), la *Burghorno* (germane *Burghorn*, 859 m), la kastelruino *Malnov-Lägern* (germane Alt-Lägern, 866 m) kaj la *Altobservejo* (germane *Hochwacht', 856 m).*

Historio
--------

La Lägern havis strategian signifon, ĉar de ĝi oni havis bonan ĉirkaŭ-vidon kaj kontrolon pri la tuta regiono. Tial sur ĝi en mezepoko estiĝis diversaj kasteloj, la urbo Regensberg kaj altobservejo. El la historia altobservej funkcio en la moderna tempo fariĝis observado por la Flughaveno Zuriko. Sur la Lägern situas gravaj radaroj de la Svisa Armeo kaj de la aerkontrolkompanio Skyguide.

Turismo
-------

La regiono estas belega por migradi. Oni havas de la montoĉeno mirindan belvidon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lägern en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Migrado sur Lägern
**László Bagossy** [lAslO bagoŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bagossy László** estas hungara reĝisoro, universitata instruisto.

László Bagossy  Arkivigite je 2017-01-08 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 14-an de julio 1967 en Dombóvár.

Biografio
---------

László Bagossy frekventis cistercianan gimnazion en Pécs, poste li akiris literaturan diplomon en Scienca Universitato Janus Pannonius en 1991. Jam ekde 1984 li verkis kritikojn, poemojn. En 1995 li akiris reĝisoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo, poste li havis reĝisorajn taskojn en Szolnok, Nyíregyháza, Kecskemét, Tatabánya, Eger, Pécs, Szeged, Budapeŝto, Stuttgart, Vilno. Inter 1990 kaj 2015 li instruis en universitatoj de Pécs, Veszprém (urbo), Budapeŝto. Li ankaŭ instruis en pluraj universitatoj, dum li akiris sciencan gradon DLA. En 2004 li ricevis signifan premion, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Béla Dóra
* Zsombor Jéger
* Tünde Kókai
* Máté Novkov
* Márton Patkós
* Lili Varga
* Lili Walters

Elektitaj reĝisoraĵoj
---------------------

* Johann Wolfgang von Goethe: *Clavigo* (1993, Szolnok)
* Molière: *Tartufo* (1999, Nyíregyháza; 2015, Budapeŝto)
* Wolfgang Amadeus Mozart: *Don Giovanni* (2006, Szeged)
* William Shakespeare: *Hamleto* (2014, Budapeŝto)

Lia libro
---------

* *A Sötétben Látó Tündér* (2009)

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kun foto

* Kategorio László Bagossy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



* Portalo pri Biografio
**László Versényi** [lAslO verŝEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Versényi László** estis hungara aktoro, voĉoaktoro.

László Versényi  naskiĝis la 19-an de junio 1931 en Poroszló, li mortis la 26-an de januaro 2016.

Biografio
---------

László Versényi faris abiturienton en 1948. Li aliĝis al trupo de la Nacia Teatro (Budapeŝto) en 1958. Li estis nomumita eterna membro de la Nacia Teatro. Lia ĉefa konateco devenis pro sia voĉo, li apartenis al la plej konataj voĉoaktoroj. Li ofte estis rakontanto kaj en kinejaj kaj en televiziaj filmoj. Lia voĉo ofte estis aŭdeblaj ankaŭ en serioj. En 1986 li ricevis premion pro scenarlibro al muzikalo.

Elektitaj roloj teatraj
-----------------------

* Anton Ĉeĥov: *Ivanov* - Dmitrij Kosih
* Mihály Vörösmarty: *Czillei és a Hunyadiak*
* Imre Madách: *Mózes* - faraono

Aliaj roloj
-----------

* *Szomszédok* - rolo en televizia serio
* voĉoaktoraj roloj resume 1200

Fontoj
------

* hungarlingvaj datenoj kun foto

* Kategorio László Versényi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**BÁNHIDI László** ba'nhi'di, *Bánhidy* estis hungara aktoro, voĉoaktoro, kiu naskiĝis en Szatmárnémeti la 11-an de marto 1906 kaj mortis en Budapeŝto la 12-an de novembro 1984).

Memortabulo pri László Bánhidi

Kariero
-------

Bánhídi ludis en la sekvantaj trupoj kaj teatroj: 1929–30 Országos Kamara Színház (Budapeŝto), 1930–31 Kassa, 1931- Ungvár kaj Munkács, 1934–1937 Bethlen téri Színház (Budapeŝto), 1938 Magyar Színház (Budapeŝto), 1939–40 Belvárosi Színház (Budapeŝto), 1941–42 Nacia Teatro (Miskolc). Post tiu tempo li ludis nur en Budapeŝto en la jenaj teatroj: 1942–43 Vidám Színház, 1944–45 Nemzeti Színház, 1944 Teatro Madách. En la 1940-jaroj li laboris ankaŭ kun Elemér Muharay kaj en la Független Színpad, inter 1949–51-Belvárosi Színház, inter 1951-1957 Magyar Néphadsereg, inter 1957–1960 Petőfi Színház, inter 1960-1963 Jókai Színház, inter 1963–1966 Teatro Thália (Budapeŝto), en 1965–66 Irodalmi Színpad. En 1966 oni pensiumis lin kaj nur en 1983 li ludis denove en Pesti Színház.

Roloj pli gravaj
----------------

* Tiborc (Katona J.: Bánk bán);
* János bácsi (Mándi É.: Hétköznapok hősei);
* Fazekas (Földes M.: Mélyszántás);
* Rekedt (Visnyevszkij: Optimista tragédia);
* Apa (Albee: Bessie Smith halála);
* Iván (Babel: Alkony).

Fonto
-----

* Magyar Színházművészeti Lexikon

* Kategorio László Bánhidi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**László Csány** [lAslo ĉAni] aŭ **László Csányi** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csány László** estis hungara politikisto, ministro, oficiro, martiro.

Statuo pri László Csány
László Csány  naskiĝis en 1790 en Kastelo de Zalacsány, li mortis la 10-an de oktobro 1849 en Pest (urbo),

Biografio
---------

László Csány frekventis gimnazion en Szombathely, poste li lernis juron en Jura Akademio (Győr), sed en 1809 la milito interrompis la lernadon. Li soldatiĝis kaj batalis kontraŭ Napoleono, li grave vundiĝis. Baldaŭe li sukcese finis la lernadon, poste li politikadis en Zala (historia departemento). En la 1840-aj jaroj li estis fidelulo de Lajos Kossuth, liaj artikoloj ofte aperis en Pesti Hírlap. Dum la Hungara revolucio de 1848 li partoprenis en la okazintaĵoj. Komence li establis la memstaran hungaran armeon, baldaŭe li ankaŭ batalis, krome li estis ministro kaj li estis elektita parlamenta deputito. Post tuj falo de la liberecbatalo li estis kondamnita je morto.

Memorigiloj
-----------

* premio "Csány László"
* statuo en Zalaegerszeg de 1931
* faklernejo en Zalaegerszeg

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj C, CS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj C, CS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre en la 5-a punkto


* Kategorio László Csány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**László L. Menyhért** [lAslO el menjhErt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **L. Menyhért László** estis hungara arthistoriisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto, muzikisto.

László L. Menyhért muzikas en 1985
László L. Menyhért naskiĝis la 10-an de aŭgusto 1954 en Sátoraljaújhely, li mortis la 15-an de decembro 2010 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László L. Menyhért akiris diplomojn en Altlernejo György Bessenyei en 1977 kaj Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1988. Inter 1980-1987 li havis muzean postenon en Szolnok, inter 1987-1991 li estis arta gvidanto en studio, inter 1991-1993 li estis viclernejestro. Ekde 1993 ĝis sia morto li estis lektoro en la jam menciita altlernejo. Ekde 1998 ĝismorte li ankaŭ instruis en la Hungara Belarta Universitato kaj inter 2000–2005 en la Katolika Universitato Péter Pázmány. Li komencis doktoriĝi en 2009, sed la malsano kaj morto baris tion. Lia disertaĵo estis *A képi források szerepe a gyermekkortörténet és a művészeti nevelés kutatásában* en 2009. Li postlasis edzinon kun filo.

En la junaj jaroj li ŝatis muzikadi, lia muzikilo estis la transversa fluto.

Elektitaj libroj
----------------

* *Szandai Sándor* (1983)
* *Képzőművészeti irányzatok a XX. század második felében* (1996)
* *A művészeti nevelés és művészképzés története* (2001)
* *Okkult művészetek kézikönyve* (2004)

Elektitaj artikoloj
-------------------

* *Szandai Sándor a szobrász* (1980)
* *A Szolnoki Művésztelep újjászületése* (1985)
* *Inconnu csoport* (1994)
* *Op Art-tól a Hard Edge-ig* (2000).
* *Magyarországi művésztelepek* (2007)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Éva Szabó (ceramikisto)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-04-08. Alirita 2020-06-21.
2. ↑

* Kategorio László L. Menyhért en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 695390
 |
**László Morvay** [lAslO morvai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Morvay László** estis hungara grafikisto, emajlisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto, poeto. Lia tre ofta familia nomvarianto estis **Morvai** (laŭ la tombosurskribo Morvay).

Stefano la 1-a (Hungario) (1999) fare de László Morvay
László Morvay  naskiĝis la 4-an de septembro 1947 en Esztergom, li mortis la 1-an de marto 2004 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Morvay akiris diplomon en Pedagogia Altlernejo Ho Chi Minh en 1974, plian diplomon en Belarta Altlernejo en 1986. Liaj plej gravaj instruistoj estis László Patay kaj Tibor Bráda. Li debutis en ekspozicio jam post la unua diplomo. Inter 1979 kaj 1982 li instruis en industriarta mezlernejo en Budapeŝto, inter 1983–1994 en Scienca Universitato Janus Pannonius. Ekde la 1980-aj jaroj li komencis okupiĝi ankaŭ pri emajlotekniko. Li ricevis premiojn inter 1978-1995. Li eldonis ankaŭ kelkajn poemlibrojn.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Esztergom (1974, 1991)
* Florenco (1975)
* Budapeŝto (1976, 1981, 1990, 1999)
* Zuriko (1980)
* Tokio (1988)
* Pécs (1991, 1993)
* Hamburgo (1996)

Elektitaj artaĵoj
-----------------

* emajlo, 2003emajlo, 2003
* Soroksár, 1998Soroksár, 1998
* Kalvinana malnova preĝejo (Soroksár)Kalvinana malnova preĝejo (Soroksár)
* Infanĝardeno en SoroksárInfanĝardeno en Soroksár
* Infanĝardeno en SoroksárInfanĝardeno en Soroksár

Elektitaj libroj
----------------

* *és oly ritkán* (poemoj, bildoj, 1997)

Fontoj
------

* hungarlingva teksto kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio László Morvay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 629697
* GND: 1170337651
* LCCN: n2015035854
* VIAF: 315988671
* ISNI: 0000 0004 4958 9362
 |
László Polgár kun tri siaj filinoj
**László POLGÁR** (naskiĝis la 11-an de majo 1946 en Gyöngyös) estas hungara instruisto kaj patro de la konataj ŝakludistinoj Suzanna Polgár, Zsófia Polgár kaj Judit Polgár.

Li starigis la teorion, ke genieco dependas unuavice ne de la denaskaj biologiaj ecoj, sed estas rezulto de edukado. Li opinias, ke ĉiu sana infano povas esti edukata al geniulo aŭ almenaŭ al elstara homo.

Por pruvi sian teorion, li dediĉis sin plene al la edukado de siaj tri filinoj, kiujn li edukadis hejme anstataŭ ol sendi ilin al lernejo. Li elektis ŝakon kiel objekton de la trejnado, ĉar tie la kapabloj estas bone mezureblaj laŭ la rezultoj de turniroj. Kaj efektive ĉiuj tri filinoj fariĝis eksterordinare talentaj ŝakludistinoj.

Nuntempe li vivas kun sia edzino Klara en Budapeŝto.

Esperanto
---------

maldekstra
La tuta familio Polgár parolas Esperanton.

Verkoj
------

* *Eduku geniulon. Libro pri unika pedagogia eksperimento kaj vivovojo de la mondfamaj fratinoj ŝakmondĉampionoj.* Tradukita de Jozefo Horváth, 2004

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝo pri la libro "Eduku geniulon"
* Pri edukado de geniuloj (recenzo pri *Eduku geniulon!* de László Polgár) el *Monato*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 128153
* GND: 115823190
* LCCN: n/95/50396
* VIAF: 27808877
* ISNI: 0000 0000 8398 3700
* SUDOC: 13916569X
* NKC: xx0015049
* Toolserver: viaf/27808877
 |
**Makatea** estas plialtiĝinta koralinsulo en la suda parto de la Pacifika Oceano. Ĝi estas parto de la atolo Rangiroa kaj situas en la nordokcidenta parto de la Tuamotuoj, atolgrupo kiu apartenas al Franca Polinezio.

Priskribo
---------

Makatea estas 7,5 km longa kaj de nordo al sudo maksimume 7 km larĝa. La insulo altas 80 m super marnivelo. Laŭ censo el 2003 vivis 94 homoj sur la insulo. La ĉefloko estas Moumu je la orienta bordo. Plue ankaŭ estas la forlasita loko Vaitepaua je la orienta bordo kaj la preskaŭ forlasita havenloko Temao je la nordokcidenta bordo. Ambaŭ lokoj datas el la tempo kiam oni elfosi fosfaton sur la insulo. Tio estis inter 1917 kaj 1964. Nuntempe la loĝantoj vivas antaŭ ĉio de agrikulturo kaj fiŝkaptado. Eksportproduktoj estas kopro kaj kokoskrabo (Birgus latro).

Historio
--------

La nederlanda esploristo Jacob Roggeveen donis al la insulo en 1722 la nomon *Aurora*. La polinezianoj pliposte nomis ĝin *Tea Dad* (*blanka roko*).

Eksteraj ligiloj
----------------

* france makatea.pf Arkivigite je 2017-09-12 per la retarkivo Wayback Machine
* france Atol-listo
* angle Classification of the French Polynesian atolls by Salvat (1985)

Mapo
Temao

* Kategorio Makatea en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Barono László Solymosy** [lAslO ŝojmoŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Solymosy László** estis hungara zoologo, ornitologo. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *loósi kaj egervári*.

László Solymosy naskiĝis la 27-an de aprilo 1909 en Zalaegerszeg, li mortis la 26-an de februaro 1975 en Sopron.

Biografio
---------

László Solymosy aĝis 8, kiam faris ornitologiajn laborojn kun gvidado de Titusz Csörgey. Baldaŭ li multe lernis ankaŭ de Jakab Schenk. Solymosy doktoriĝis en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1933. Jam dum la studentaj jaroj li esploris zoologiaĵojn kaj etnografiaĵojn en regiono de Sopron kaj kolektis ilin. Ekde 1926 li estis observanto de hungara ornitologia asocio. Dum la 2-a mondmilito lia kolektaĵo neniiĝis (800 birdopreparaĵoj, ostoj, ovoj, skaraboj, papilioj, 20 mil da tranĉaĵoj por mikroskopoj, notlibroj, ĉiuspecaj datenoj). Dum la komenciĝanta socialismo li perdis la bienojn. Li laboris en kolĥozo de Újkér. Iom post la emeritiĝo li mortis en arbara akcidento. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn en 1937 kaj 1939.

Lia disertaĵo
-------------

* *A madárlép szövettani szerkezete* (1933)

Elektitaj artikoloj
-------------------

* *Magyarország gémvilága* (1926)
* *A madárvédelem* (1927)
* *Histologie der Vogelmilz* (1935)
* *Von der Nebenmilz der Vögel* (1938)
* *Adatok a nyomórúd lekötésének módozataihoz* (1939)
* *Beiträge zur Kenntnis der Raubvogel-Fauna von Nagylózs* (1940)

Memorigiloj
-----------

* parko kun busto en Egervár (2013)
* memortabulo en Zalaegerszeg (2010)
* memorkolono apud Fortikaĵo de Egervár

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio László Solymosy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 674019
* VIAF: 98910151
 |
**Maksim Maksimoviĉ Litvinov** (ruse *Максим Максимович Литвинов*; naskiĝis kiel **Meir Walach** 17-an de julio 1876 en Bjalistoko, – m. 31-an de decembro 1951 en Moskvo, Sovetunio) estis soveta diplomato, eksterafera popola komisiito (1930-39), apoganto de la tutmonda malarmigado kaj de kolektiva sekureca sistemo kun la okcidentaj landoj kontraŭ Germanio.

Li venis sub influon de la marksismo en la cara armeo kaj en 1898 membriĝis en la Socialdemokrata Laborpartio de Rusio. Oni arestis lin pro lia revolucia agado en 1901, sed li fuĝis en 1902 al Britio. Li aliĝis en 1903 al la bolŝevikoj kaj partoprenis en ties agadoj.

Kiam la bolŝevikoj enpotenciĝis en oktobro de 1917, Litvinov estis sendita al Londono, Britio kiel diplomato. Oni arestis lin en oktobro de 1918 pro propaganda agado, sed liberigis lin en januaro de 1919 kompense al brita ĵurnalisto Robert Bruce Lockhart, kiu gvidis specifan misionon en Sovet-Rusion (en 1918). Litvinov revenis al Rusio kaj iĝis kunlaboranto de la eksterafera popola komisio.

Litvinov gvidis inter 1927 kaj 1930 la sovetan delegacion por la internacia malarmiga konferenco de Ligo de Popoloj kaj tie li reprezentis radikalajn malarmigan proponojn. Oni nomumis lin en julio de 1930 al eksterafera komisiito kaj en 1932 li estis la ĉefdelegito en la ĝeneva internacia malarmiga konferenco. Litvinov gvidis la sovetan delegitaron en la londona mondkomerca konferenco de 1933. Dum lia agado, Usono prenis la diplomaciajn rilatojn kun Sovetunio (1934).

Kiam la potenco, forto de la nazia Germanio iĝis pli kaj pli minaca, Litvinov urĝigis la Ligon de Popoloj por ellabori planojn pri la kolektiva kontraŭstaro kontraŭ Germanio (1934-38). Li interparolis en nomo de Sovetunio kun Francio, Ĉeĥoslovakio (1935) pri kontraŭgermanaj traktatoj. Je efiko de la pacema, cedema politiko de la okcidentaj demokracioj kontraŭ Germanio, Sovetunio ŝanĝis sian politikan direkton. Oni forigis Litvinovon el la ministera seĝo (3-an de majo 1939), ĉar li estis judo kaj li nomo tro forte interplektiĝis kun kontraŭgermana politiko. En augusto de 1939, Sovetunio kaj Germanio interkonsentis pri reciproka neatako.

Post kiam la germanoj atakis la Sovetunion, Litvinov estis reinvitita en la eksteraferan politikon. Li laboris unue kiel ambasadoro en Vaŝingtono (nov. 1941.- aŭg. 1943), poste laboris kiel vic-eksterafera komisiito. Li pensiiĝis en aŭgusto de 1946.

* Kategorio Maksim Litvinov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 125430
* GND: 118890700
* LCCN: n88196429
* VIAF: 12366644
* ISNI: 0000 0000 8091 4347
* SUDOC: 067719058
* BNF: 12263468g
* NLA: 35949887
* NDL: 001230759
* BIBSYS: 90733208
* NKC: jn20011211206
* BNE: XX1723662
 |
**Mali Radinci,** serbe **Мали Радинци** estas malgranda vilaĝeto en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Ruma. En la loknomo Mali signifas: malgranda.

Loko de la municipo en Serbio
Mapo pri municipo Ruma

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 16  km²
* Koordinatoj: 45°01′10″N 19°54'07″E
* Supermara alteco: 123 m
* Loĝantaro: 598 en 2002
* Poŝtkodo: 22411
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: RU

Geografio
---------

Mali Radinci situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo. Ruma estas proksime.

Historio
--------

Dum fino de la mezepoko la regiono estis sub turka kontrolo, poste ĝi apartenis al limgarda zono de Habsburgoj. Ĝis fino de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 2002 loĝis en Mali Radinci 496 serboj (83 %), 39 hungaroj, 7 ciganoj, 6 kroatoj, unusola germano.

Vidindaĵoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

Malproksima panoramo pri Kraljevci
* Mapo pri Mali Radinci

* Kategorio Mali Radinci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
plaĝo de Mahé
**Mahé** estas la plej granda el la 115 insuloj de la Sejŝeloj: Ĝi longas 28 km, larĝas 8 km kaj sume kovras 154,7 km² da areo. Sur la insulo loĝas 72.000 homoj, preskaŭ 90 procentaĵoj de la ŝtata loĝantaro. Urba centro de la insulo estas Viktorio, kiu konsideriĝas la plej malgranda nacia ĉefurbo de la Tero.

Ekde la inaŭguro de internacia flughaveno kaj la deklaro de ŝtata sendependeco disde la kolonia potenco Britio en 1976, Mahé estas la senkonkurenca trafika centro de la lando, aparte por eksterlandaj turistoj kiuj venas viziti la sejŝelan insularon.

Grandaj partoj de la granita insulo estas kovrataj per densaj arbaroj ofte vualitaj per nebulo. Pro la monto *Morne Seychellois*, kies pinto altas 905 super la marnivelo, Mahé ankaŭ estas la plej alta sejŝela insulo. Norde situas vasta mangleja ekosistemo.

haveno de la ĉefurbo Viktorio
En distanco de poe nur malmultaj kilometroj de Mahé, situas la malgrandaj insuloj *Sainte Anne, Île au Cerf, Île Longue, Île Moyenne, Île Ronde, Île Sèche, Conception, Île Thérese,* kaj *Île aux Vaches*.

El eŭropa vidpunkto, la insulo unuafoje malkovriĝis fare de angloj en la jaro 1609, sed ĝis ekspedicio de la franco Picault en la jaro 1742 restis neloĝata. La franca influo restis ĝis 1814, kiam la insulo kaj ankaŭ la aliaj 114 najbaraj insuloj de la Sejŝeloj estis okupitaj fare de la brita armeo kaj ĝis la deklaro de sendependeco en 1976 restis parto de la brita imperio.

* Kategorio Mahé (Sejŝeloj) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


4° 40' 50" sude, 55° 28' 54" oriente Mapo
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ĉi tiu artikolo estis redaktita tiel ke ĝi entenas tutan aŭ partan tradukon de « Magic star » el la anglalingva Vikipedio. Rigardu la historion de la originala paĝo por vidi ties aŭtoroliston. 
 |

En matematiko, {\displaystyle n}-vertica **Magia stelo** estas steloplurlatero, kies simbolo de Schläfli estas {\displaystyle \left\{n/2\right\}}, en kiu en {\displaystyle n} da verticoj kaj en {\displaystyle n} da intersekcoj troviĝas {\displaystyle 2n} diversaj nombroj (neniu nombro aperas pli ol unu fojon), kaj sumo de kvaropo da nombroj de ĉiu linio estas sama. Tiun sumon oni nomas magia konstanto. **Norma magia stelo** enhavas la pozitivan entjeron ekde 1 ĝis {\displaystyle 2n}. La magia konstanto de {\displaystyle n}-vertica norma magia stelo estas:

{\displaystyle M=4n+2}.
Ekzistas neniu steloplurlatero, kiu havas malpli ol 5 verticojn. Ne eblas konstrui norman magian stelon, kiu havas 5 verticojn. Do la plej malgrandaj ekzemploj de norma magia stelo havas 6 verticojn. Kelkajn el ili vidu sube.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Magia seslatera stelo*M* = 26 | Magia seplatera stelo*M* = 30 | Magia oklatera stelo*M* = 34 |

Vidu ankaŭ
----------

* Magia kvadrato

Referencoj
----------

* Kategorio Magia stelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  Eric W. Weisstein, *Star Polygon* en MathWorld.
2. ↑  Staszkow, Ronald.  (2003-05-01) *Math Skills: Arithmetic with Introductory Algebra and Geometry* (angle). Kendall Hunt. ISBN 9780787292966.
3. ↑   Magic Stars Index Page. Alirita 2017-01-14.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2017-12-16. Alirita 2019-12-06.
**Grafo László Szőgyény-Marich (pli juna)** [lAslO sOdjEn-mariĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szőgyény-Marich László** estis hungara juristo, politikisto, ministro, diplomato, direktora membro de Hungara Scienca Akademio (1903). Lia nobela antaŭnomo estis *magyar-szőgyéni kaj szolgaegyházi*. Lia patro estis László Szőgyény-Marich (1806).

László Szőgyény-Marich (pli juna)
Familio de László Szőgyény-Marich (pli juna)
László Szőgyény-Marich  naskiĝis la 12-an de novembro 1840? (1841?) en Vieno. Li mortis la 11-an de junio 1916 en Csór.

Biografio
---------

László Szőgyény-Marich frekventis mezlernejon en Székesfehérvár, poste li lernis juron en Vieno. En 1861 li eklaboris en la departementa administrado de Fejér (historia departemento) kiel subnotario. Post 2 jaroj li laboris jam en juĝejo en Pest (urbo). En 1864 li studvojaĝis al Svislando, Francio, Hispanio, Italio. En la sekva jaro li revenis por labori al la departemento. En 1869 li estis elektita parlamenta deputito, baldaŭe li ricevis gravajn diplomatiajn kaj ministeriajn taskojn, li estis eĉ ministro. En 1890 li membriĝis al la supera ĉambro, krome li estis ministro. Post 2 jaroj li estis nomita ambasadoro en Berlino, kiun li plenumis ĝis 1914, dume en 1910 li ricevis la rangon grafo.

Li ricevis eĉ eksterlandajn premiojn. Lia edzino naskis 4 gefilojn.

Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio), Vilhelmo la 2-a (Germanio) kaj Rudolfo de Habsburgo-Loreno (kronprinco) apartenis al lia amika rondo.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla en la 2-a punkto)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla en la 2-a punkto)

* Kategorio László Szőgyény-Marich (1840) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 464904
* GND: 1019704195
* VIAF: 232121513
 |
**Magyarbánhegyes** (madjarbAnhedjeŝ) estas vilaĝo en Hungario, en departemento Békés, en subregiono de Mezőkovácsháza. La nomo signifas hungara-banuso-pinta. Ŝajnas, tiutempe pinta signifis ankaŭ kampon. La vilaĝo ricevis la nomon pri banuso Johano Maróti.

* Areo: 37 km²
* Loĝantaro: 2690
* Poŝtkodo: 5667
* Telefonprefikso: 68

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Gyula-Makó. Mezőkovácsháza estas proksime.

La vilaĝo estis loĝata dum la ferepoko, poste sarmatoj kaj hunoj alvenis. La unua mencio devenis el 1506. La turkoj faris senhoma la vilaĝon en 1566. Farmoj fondiĝis en la 18-a j.c. en 1865 la vilaĝo renaskiĝis. En 1880 sinagogo, en 1882 fervojo, en 1884 pastrejo, en 1896 katolika preĝejo omaĝe al Virga Maria konstruiĝis. La rumanoj okupis la vilaĝon en 1919, la judoj deportiĝis en 1944. La Ruĝa Armeo okupis la vilaĝon fine de 1944.

Ne menciitaj vilaĝservoj estas poŝto, kuracejo, lernejo, apoteko.

Ĝemelurbo estas  Gernyeszeg, Rumanio. En la vilaĝo naskiĝis Stefano Angyal en 1928, kiu martiriĝis post 1956.

* Kategorio Magyarbánhegyes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
"ў" estas litero de la cirila alfabeto. Ĝia majuskla formo estas "Ў".

Belorusa
--------

En la belorusa lingvo, ĝi estas la 22-a litero de la alfabeto,
kaj ĝi havas prononcon [IFA: w].

Unuafoje en la belorusa lingvo la litero ŭ aperis fine de la 19‑a jarcento. Ĝi estis uzita en libro "Dudka Biełaruskaja" (Belorusa ŝalmo) de Francisko Bahuŝeviĉ, publikigita en 1891. Antaŭ tio, la literon uzis Jano Ĉaĉot en broŝuro "Da milych mužyczkoú" (Al karaj kamparanoj), kaj Vincento Dunin-Marcinkjeviĉ. Tamen tiam ĝi aspektis kiel u kun dekstra korno: ú.

Poste, fine de la 19‑a jarcento ĝis komence de la 20‑a el latina alfabeto la litero venis ankaŭ al la cirila alfabeto de la belorusa lingvo. Kiel de "u" oni formas "ŭ" – per aldono de la hoketo, same el "у" formiĝis "ў".

En septembro de 2003 en unu el plej antikvaj belorusaj urboj Polack estis instalita monumento honore al tiu ĉi unika litero.

Uzbeka lingvo
-------------

En la malnova ortografio de uzbeka lingvo, ĝi havas prononcon [IFA: o, ɵ]. En la moderna latina ortografio, ĝia sono estas skribata kiel "Oʻ ".

Unikodo
-------

* Minuskle:
	+ Laŭ dekuma sistemo, 1118
	+ Laŭ deksesuma sistemo, 45E
* Majuskle:
	+ Laŭ dekuma sistemo, 1038
	+ Laŭ deksesuma sistemo, 40E

* Kategorio Mallonga U (cirila alfabeto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**László Vinkler** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vinkler László** estis hungara pentristo, grafikisto, altlerneja instruisto.

László Vinkler  naskiĝis la 1-an de oktobro 1912 en Szabadka (Hungara reĝlando, nuntempa Subotica en Serbio), li mortis la 2-an de decembro 1980 en Szeged.

Biografio
---------

László Vinkler akiris diplomon en Hungara Belarta Universitato en 1935, sed samtempe li studis juron en Scienca Universitato Péter Pázmány. Li ekspoziciis ekde 1931, li ricevis la unuan pentristan premion dum la studentaj jaroj en 1933. Liaj plej gravaj instruistoj estis (pri pentrado) Bertalan Karlovszky kaj Oszkár Glatz. Post la diplomo li havis stipendion en Romo, krome li studvojaĝis al Parizo (1937) kaj Sicilio (1939). En 1944 li estis dekoraciisto de Nacia Teatro (Szeged). Inter 1947 kaj 1957 li estis fondinta katedrestro de Pedagogia Altlernejo Juhász Gyula, poste pro la Hungara revolucio de 1956 li estis forigita ĝis 1972. Baldaŭ li ricevis plurajn premiojn.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Szeged (1942, 1957, 1963, 1971, 1979, 1982, 1997, 2001, 2006)
* Budapeŝto (1959, 1982, 2001)
* Reggio Emilia (1961)
* Dunaújváros (1976)

El grupaj ekspozicioj
---------------------

* Arthalo Budapeŝto (1947)
* Miskolc (1956)
* Szeged (1960, 1970)
* Orosháza (2001)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* A kék Etna (1939)
* Kerényi Károly portréja (1942)
* Tizian parafrázis (1969)
* Odüsszeusz (1979)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Lajos Bakacsi
* József Fodor
* János Hemmert
* Zoltán E. Szabó
* Győző Takács
* László Zombori
* István Zsignár

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

* Kategorio László Vinkler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Maja** aŭ **Mahamaja** estis patrino de budho Ŝakjamunio, la fondinto de budhismo. En Sanskrito kaj Palio *Māyā* signifas *iluzio*. Ŝi mortis kelkajn tagojn post la naskiĝo de la Budho

Ŝi estis kolijino kiu naskiĝis en Devadaha, la malgranda reĝlando en antikva Nepalo. Ŝi edziniĝis kun reĝo Ŝudodano el dinastio de la ŝakjoj kaj transloĝiĝis al li en Kapilavastuo. Foje ŝi sonĝis pri blanka elefanto, kiu enpaŝis en ŝin en la sonĝo. Post nelonge ŝi konstatis, ke ŝi estas graveda. Kiel estis kutime, Maja forveturis por naski en la domon de siaj gepatroj. Survoje ŝi volis ripozi en bosko Lumbini, Kiam ili haltis eĉ kun la akompanantaro, Maja eksentis, ke ŝi jam ne plu povas prokrasti la naskon kaj naskis tie. Laŭ tradicio ŝi naskis staranta; dum ŝi tenis per la dekstra mano arbon, la infano eliris el ŝi tra la dekstra flanko. la malgranda princo ricevis nomon Siddhārtha.

Referencoj kaj notoj
--------------------

1. ↑  La naskiĝo de la Budho estis ĉ. la jaro 563 a.K..

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri budhismo |

* Kategorio Majadevio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 241152
* GND: 123307066
* VIAF: 13213452
 |
**Léonce ROSENBERG** (12a de Septembro 1879 en Parizo – 31a de Julio 1947 en Neuilly-sur-Seine) estis artokolektisto, verkisto, publikigisto, kaj unu el la plej gravaj francaj artokomercistoj de la 20-a jarcento. Liaj plej gravaj efikoj estis subtenanto kaj promocianto de kubistoj, speciale dum la Unua Mondmilito kaj en la tuj postaj jaroj.

Li laboris kun sia frato Paul en la familia negoco. En 1906 Léonce kaj sia frato administris la familian artgalerion, tiam ĉe la Avenue de l'Opéra kiu estis ekzistanta ekde 1872. Ĝi specializiĝis en arto de la 19-a kaj de komenco de la 20-a jarcento, kiel impresionismaj kaj post-impresionismaj pentraĵoj.

La du fratoj komerce disiĝis en 1910, kaj Paul pluis el novaj premisoj ĉe 21 Rue de la Boétie dum Léonce malfermis sian propran negocon, nome Haute Epoque, ĉe 19 Rue de La Baume, traktante vastan gamon de objektoj el francaj antikvaĵoj ĝis arkeologiaĵoj ĝis persaj miniaturoj.

Léonce Rosenberg, tamen, tuj pli kaj pli interesiĝis pri avangarda eksperimentado kies centro estis Parizo, kaj li ekakiris verkojn de kubismaj artistoj, aĉetis ĉefe el la galerio de Daniel-Henry Kahnweiler, kiu estis tiam la ĉefa komercisto kaj promociisto de kubistoj. Ĉirkaŭ 1914 lia kolekto inkludis verkojn de Pablo Picasso, Auguste Herbin kaj Juan Gris, same kiel ekzemplojn de tipoj de azia, egipta kaj afrika arto kiuj estis inspirantaj la avangardan imagopovon.

Notoj
-----

1. ↑   Rosenberg, Léonce (1877–1947) in A Dictionary of Modern and Contemporary Art (angle). Alirita 2021-03-24.
2. 1 2  "The Paul Rosenberg Archives, The Museum of Modern Art Archives, New York".
3. ↑  [%22FRM5050-X0031\_0000069\_FRM5050-X003149583%22,true,%22%22} Fonds Galerie de l'Effort moderne - Léonce Rosenberg]
4. 1 2   Rosenberg, Léonce: Index of Historic Collectors and Dealers of Cubism.
5. ↑   Rosenberg, Léonce. "Léonce Rosenberg Papers: Correspondence Relating to Cubism in The Museum of Modern Art Archives Rosenberg". www.moma.org. Alirita en 2021-03-24.
6. ↑   Rosenberg, Léonce.

* Kategorio Léonce Rosenberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759943
* GND: 119078945
* LCCN: n91067883
* VIAF: 300871072
* ISNI: 0000 0000 8081 8048
* SUDOC: 030369320
* BNF: 121798473
* ULAN: 500347855
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Sami Herzog** [**za**mi **her**cok] (naskiĝis la  25-an de februaro 2000(nun 2000-02-25) en Munkeno, do nun 23-jara) estas germana infana aktoro. Li unuafoje aktoris en la porinfana kineja filmo *Hexe Lilli - Der Drache und das Magische Buch*, filmita en somero 2007 kaj kineje publikigita post intensa animaciigo nur du jarojn poste, en 2009. En la filmo li havis la rolon de *Leon*, la eta frato de la ĉefrolo *Lilli*. Laŭdire la filmprodukta firmao trovis la sep-jarulon por tiu rolo en la paŭzejo de sia elementa lernejo. En la daŭrigo de la filma sukceso, filmo nomata Hexe Lilli - Die Reise nach Mandolan, lian rolon transprenis la unu jaron pli juna kolego Miguel Wansing Lorrio. Aldoniĝis pluraj voĉaj projektoj lige al la kineja filmo, komence de la jaro 2012 ankoraŭ epizodo de la krimfilma televida serio *"SOKO Stuttgart"*, kaj en 2014 - kiel 14-jarulo - partopreno en la krimfilma televida serio *Kommissarin Lucas*. Tiu serio de 2014 laŭ la stato de 2023 estas la lasta fojo kiam li publike aktoris - sekve eblas daŭre karakterizi lin kiel "infana aktoro", kvankam li intertempe estas 23-jara.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sami Herzog ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
**Madono de Monto Karmelo** estas unu el la titoloj, aŭ "alvoknomoj", de Sankta Maria en katolikismo.

La honorado de la Madono de l’ Karmelo komenciĝis proksimume en la jaro 1207, kiam ermita grupo kuniĝis ĉirkaŭ preĝejo, kiun ili mem konstruis sur Monto Karmelo, en Palestino, patrolando de Jesuo kaj Maria. Ilia programo estis tiu, vivi «laŭ la ordonoj de Kristo» kaj «laŭ la ekzemplo de la elstara filino de Ciono, Patrino de Dio kaj Patrino Nia». Monto Karmelo, jam de antikvo estis rigardata kiel sanktejo de regionaj popoloj. Multaj paganaj temploj estis konstruitaj en ĝi kaj judoj adoris ĝin kiel loko ligita al profeto Elija, romianoj konstruis tie templon al Saturno. Post kristanoj, kaj eĉ islamanoj rigardis la monton kiel sanktejo, bahaismo havas sian templon tie hodiaŭ.

Sankta Maria de l'Karmelo en Purgatorio, Beniajan (Hispanio)Laŭ tradicio datumanta de la 16-a jarcento, la Virgulino kunligis kun religia objekto nomata skapulario ŝirmadon kontraŭ la Infero, kaj rapidan liberigon el la Purgatorio, por tiuj kiuj, dumvive, inde surmetis ĝin.

En 1726, Papo Benedikto la 13-a plivastigis la feston de la Madono de l’ Karmelo al la tuta latin-rita Eklezio. La liturgia celebrado, tamen, ekzistas ankaŭ en kelkaj orientaj ritoj, ekzemple en la maronita eklezio kaj en la alban-itala. Ĝi estas tre disvastiĝinta en Eŭropo kaj en Ameriko, kie la Reĝino de l’ Karmelo estas Patronino de tutaj landoj (Bolivio, Ĉilio, Kolombio, Peruo). Sed ĝi ankaŭ troviĝas en Azio, en Afriko kaj en Oceanio: sanktejoj ekzistas en Mikronezio, en Keralo (Hindio), en Kuvajto (kie ŝi estas honorata sub la nomo «Nia Sinjorino de Arabio»). Ŝia memortago estas la 16-a de julio.

* Kategorio Madono de Monto Karmelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Madrido de la Habsburgoj** (hispane *Madrid de los Austrias*) estas la nomo kiun ricevas ampleksa zono de la hispana ĉefurbo, sen administra funkcio, konforme al la primitiva mezepoka plano de la urbo kaj al la urbo-ampleksiĝo iniciatita de la Habsburgoj, ekde la regado de la reĝoj Karlo la 1-a kaj ĉefe, Filipo la 2-a, kiu en la jaro 1561, establis la Kortegon en Madrido.

Fasado de la Preĝejo Sankta Ĝeneso, el la mezepoko, en la zono de Madrido de la Habsburgoj.Pro turismaj efektoj, la nomo estas uzata por diskonigi la monumentajn kompleksojn de granda parto de la administraj kvartaloj Sol kaj Palacio, kiuj reprezentas kvaronon de la tuta zono.

Krom ĝia geografia signifo, la termino *Madrido de la Habsburgoj* havas historian signifon. Laŭ tiu perspektivo, la esprimo estas uzata por la evoluo de la urbo inter la regado de Karlo la 1-a (r. 1516-1556), la unua de la Dinastio de la Habsburgoj, kaj Karlo la 2-a (r. 1665-1700), kun kiu estingiĝis la hispana branĉo de tiu ĉi dinastio.

* Kategorio Madrido de la Habsburgoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Magdalena Mixtepec** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Magdalena Mixtepec*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 048.

Geografio
---------

**Magdalena Mixtepec** apartenas al la distrikto Zimatlán al kiuj apartenas entute 13 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centraj valoj de Oaĥako, en la centro de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1101 loĝantojn. El tiuj estis 540 viroj kaj 561 virinoj. La komunumo havas surfacon de 11.48 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2000 metroj super la marnivelo.

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 27 indiĝenoj. El tiuj 20 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 20 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Magdalena Mixtepec Arkivigite je 2004-12-11 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun makaronioj aŭ makrono (bakaĵo). |

Diverskoloraj makaronoj
**Makarono** aŭ pli komplete **pariza makarono** (france *Macaron Parisien*) estas dolĉaĵo farita el kirlita ovoblanko miksita kun glazursukero kaj pistitaj migdaloj. Foje oni aldonas aliajn ingrediencojn: buteron, farunon, giston, mielon, kremon, ovoflavon, ĉokoladon, kakaon aŭ spicojn. Anstataŭ migdalojn oni povas uzi pistitajn avelojn, juglandojn, arakidojn, semojn kaj kokosnuksojn.

Makarono estas bakata en malalta temperaturo sur lada plato aŭ en muldilo. Depende de la ingrediencoj kaj la tempo de bakado, makarono povas esti kraka kaj facilrompa aŭ mola, kun strukturo simila al marcipano. Post malvarmigo oni ŝmiras makaronon per kremo, dekoras per pomado aŭ surŝutas glazursukeron.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Makarono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* meringo, bakaĵo el kirlita ovoblanko kaj sukero

* makrono, bakaĵo kun nekirlita ovoblanko
**Makarjovo,** ukraine **Макарьово,** hungare **Makarja** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 19′ 39″ N 22° 48′ 00″ O﻿ / ﻿48.32750 °N, 22.80000 °O﻿ / 48.32750; 22.80000 (mapo)Koordinatoj: 48° 19′ 39″ N 22° 48′ 00″ O﻿ / ﻿48.32750 °N, 22.80000 °O﻿ / 48.32750; 22.80000 (mapo)
* Areo: 3 km²
* Alto super marnivelo: 126 m
* Loĝantaro: 1750
* Poŝtkodo: 89676
* Telefonprefikso: 3131

Situo
-----

Historio
--------

La vilaĝo fondiĝis en 1700. En 1910 vivis tie 1372 loĝantoj, (1241 rutenoj, 77 hungaroj, 39 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Makarja apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Makarjovo/Makarja. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* grekokatolika ligna preĝejo omaĝe al Defenda Dipatrino

* Kategorio Makarjovo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)