recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Bünzen |

Pri la komunumo
---------------

 **Bünzen** estas urbo
komunumo en la distrikto Muri de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 968 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Waldhäusern
Bünzen situas ĉe la bordo de la rivereto Bünz, kiu fluas tra la Bünzvalo nordokcidenten. La vilaĝo Bünzen mem situas en la sudo de la komunuma teritorio kaj preskaŭ kunkresis kun la najbara komunumo Boswil, dum sur la nordo de la komunuma teritorio situas la vilaĝo Waldhäusern, kiu ankaŭ ek de 1940 apartenas al la komunumo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Bünzen limas en nordoriento al Hermetschwil-Staffeln, en oriento al Besenbüren, en sudo kaj okcidento al Boswil, kaj en nordokcidento al Waltenschwil.

Trafiko
-------

Kvankam Bünzen situas flanke de la ĉefaj veturvojoj, ĝis trafike bone atingeblas. En distanco de 1 km de la vilaĝocentro sur la teritorio de Boswil situas la komuna stacidomo Boswil-Bünzen de la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Araŭo al Arth-Goldau. Tra la komunumo pasas poŝtaŭtolinio de Muri tra Bünzen kaj Waldhäusern al Wohlen.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Bünzen datiĝas el la jaro 1259 kiel *Bunzina*.

En prahistoria tempo en Bünzen troviĝis morena lago, je kies bordo laŭ la arkeologiaj torvaĵoj ekzistis ŝtonepokaj setlejoj.

En la jaro 1321 la Monaĥejo Muri aĉetis la eklezian interezrajtojn por Bünzen de iu *Markwart von Rüssegg*. Kiam la Svisa Ĵurkomunumo konkeris en la jaro 1415 Argovion, ili atribuis Bünzen al la voktejo Hermetschwil en la *Libera Distrikto*, kiu estis komuna servuto de la tiamaj membroj de la Ĵurkomunumo. Post la liberigo de Argovio de la ĵurkomunuma servuto fare de la francaj trupoj en la jaro 1798 la vilaĝo dum la mallonga tempo de la Helveta Revolucio apartenis al Kantono Baden. En 1803 ĝi fariĝis parto de la distrikto Muri de Kantono Argovio.

En la jaro 1940 la ĝis tiam aŭtonoma komunumo Waldhäusern estis kunigita kun Bünzen per dekreto de la kantona parlamento.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Bünzen
* Boswil-Bünzen (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bünzen AG en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Bünzen** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* Oficiala retejo de la komunumo Bünzen
* Bünzen en la Historia Leksikono de Svislando

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Muri |
| --- |
| Abtwil • Aristau • Auw • Beinwil (Freiamt) • Besenbüren • Bettwil • Boswil • Bünzen • Buttwil • Dietwil • Geltwil • Kallern • Merenschwand (Benzenschwil) • Mühlau • Muri • Oberrüti • Rottenschwil • Sins • Waltenschwil |  |

 |
**Okcidenta Jordan,** angle **West Jordan** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Utaho, en Kantono Salt Lake. Ĝi estas antaŭurbo de Sallagurbo.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 40° 36′ N 111° 58′ U﻿ / ﻿40.600 °N, 111.967 °U﻿ / 40.600; -111.967 (mapo)
* Areo: 80 km²
* Loĝantaro: 103.712 (en 2010)
* Supermara alteco: 1333 m
* Horzono: UTC-7h (en somero UTC-6h)
* Poŝtkodoj: 84081, 84084, 84088
* Telefonkodoj: 385, 801

Geografio
---------

Historia konstruaĵo, nuntempe muzeo en Okcidenta Jordan
Okcidenta Jordan situas sur montaro en meza parto de Usono, en nordokcidenta parto de Utaho kaj en meza parto de la kantono. Sallagurbo troviĝas 29 km.

Historio
--------

Okcidenta Jordan ricevis sian nomon de mormonaj setlantoj, kiuj alvenis en 1847 sub la gvidado de sia profeto Brigham Young. Ili fondis vilaĝon aŭ segejon kaj ili nomis la torenton kaj ankaŭ la vilaĝon pri Jordano. Ili okupiĝis pri agrikulturo, krome muelejoj funkciis. Okcidenta Jordan urbiĝis en 1947. Ĝi impone evoluis ekde la 1970-aj jaroj.

Trafiko
-------

En Okcidenta Jordan aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn, krome fervojo funkcias. El la urbego aŭtovojoj kuras precipe al Sallagurbo.

Vido en Okcidenta Jordan

Klimato
-------

En Okcidenta Jordan la averaĝa temperaturo estas en januaro estas -2 °C, la averaĝa temperaturo estas en julio estas 26 °C. Jare oni mezuras precipitaĵojn iom pli, ol 400 mm.

Vidindaĵoj
----------

* historia muzeo

Ĝemelurboj
----------

* Rusio Votkinsk, Rusio

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo kreiĝis helpe de WikiTrans el la angla Vikipedio
**József Madarász** [jOĵef madarAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Madarász József** estis hungara politikisto, parlamentano. Lia nobela antaŭnomo estis *kisfaludi*. Lia frato estis László Madarász.

József Madarász  naskiĝis la 27-an de aŭgusto 1814 en Nemeskisfalud. Li mortis la 31-an de januaro 1915 en Kispest.

Biografio
---------

József Madarász frue, jam en 1832 li estis elektita parlamenta deputito. Menciindas, ke li daŭre estis parlamentano ĝismorte (tamen okazis interrompo en la kunsidoj). Li advokatiĝis en 1834. Post jaroj lia politiko estis malpermesita en la parlamento (aliaj estis kondamnitaj eĉ je malliberejo), tial li politikadis en la departemento. En la fruaj 1840-aj jaroj li edziĝis baldaŭe havanta filon. Li partoprenis en Hungara revolucio de 1848, tial post la falo li estis kondamnita je malliberejo. Li liberiĝis en 1856. La parlamentaj kunsidoj estis restarigitaj en 1861, kie József Madarász denove estis aktiva. Li tre konsekvence strebis por la hungara sendependeco. En la 1870-aj jaroj pro vidviĝo li denove edziĝis kaj li poste denove havis filon. Li estis aktiva politikisto eĉ tiam, kiam li aĝis 100.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* parlamentaj paroladoj (1868)
* memuaro (1883)
* poemoj kaj aliaj kontribuaĵoj en gazetoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero M, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 1-a punkto)

* Kategorio József Madarász en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 505396
* LCCN: n84035735
* VIAF: 40769762
* ISNI: 0000 0000 7903 2531
* SUDOC: 027938247
* BNF: 11987354z
 |
**Espeja** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Ciudad Rodrigo. 

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 98,40 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 240 loĝantojn. Ĝi perdis preskaŭ mil loĝantojn dum la dua duono de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.

Limas kun la loĝlokoj Fuentes de Oñoro, Gallegos de Argañán, Carpio de Azaba, Campillo de Azaba, Ituero de Azaba,
La Alamedilla, Puebla de Azaba kaj Portugalio. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj komence de la 20-a jarcento pro la Milito de Hispana Sendependigo. La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis.

La urbestro estas de dekstra partio PP, iam de maldekstra PSOE.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752496
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ruĝa goralo** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Parhufuloj *Artiodactyla* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Bovedoj *Bovidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Naemorhedus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***N. baileyi*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Naemorhedus baileyi****Pocock, 1914 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Vundebla** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ruĝa goralo  |

 |
| v • d • r |

La **ruĝa goralo** (*Naemorhedus baileyi*) estas speco el la ordo de parhufuloj kaj familio de bovedoj. Ĝi vivas en Tibeto de Ĉinio, Assam de Hindio kaj Birmo. Al la sama genro apartenas la ruĝa goralo kaj goralo (*Naemorhaedus goralo Hardwicke*). Ili estas similaj en aspekto kaj grandeco, tamen la ruĝa goralo havas molajn, ruĝhrunajn aŭ brunajn harojn kaj nigran strion sur la dorso laŭ la vertebraro. Ĝi havas malpli longajn orelojn kaj malhavas blankan makulon ĉe la gorĝo. La maskla kaj femala ruĝaj goraloj ambaŭ havas kornojn. Plenkreska ruĝa virgoralo en la Ranguna Zoo de Birmo pezas 28 kg. longas 99 cm. kaj altas 43 cm. La ruĝaj goraloj ŝatas vivi sur krutaj kaj herboriĉaj montoj aŭ rokriĉaj regionoj apud arbaroj. Ili lertas en grimpado kaj saltado kaj povas transsalti 1,8 m. altan barilon.

En 1863 brito *Blyth* trovis ruĝan goralon en Assam de Hindio. Poste en 1912 angla biologo *Bailey* diris, ke li vidis vestojn el felo de ruĝa goralo portatajn de loĝantoj en sudorienta Tibeto. En 1931 angla grafo *Cranbrook*, kiel membro de vegetaĵkolekta taĉmento, pafmortigis unu ruĝan goralon en la norda parto de Birmo. Siatempe li asertis ke tiu besto estas nova specio. Kaj li donacis la kranion kaj felon de la besto al la Brita Muzeo. Tamen oni difinis ĝin kiel novan specion nur en 1961. La nombro de la goraloj ne estas tre malgranda, sed pro tio ke ili loĝas en foraj senhomaj montregionoj, oni malofte ilin trovas, por ne paroli pri kaptado de ili. Laŭdire, nur kelkaj bestoĝardenoj de Birmo kaj Usono havas ruĝajn goralojn. En 1982 la Ŝanhaja Zoo de Ĉinio akiris kelkajn tiajn bestojn en Tibeto.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |

* Gŭiĝoŭ-altebenaĵaj foliaj kaj miksaj arbaroj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Naemorhedus baileyi. Kunigita Taksonomia Informo-Sistemo. Alirita 2014-03-29.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gábor Torma,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Torma Gábor** estas hungara ŝlagromuzikisto (komponisto, tekstopoeto, drumisto, pianisto-klavaristo, kantisto). Lia vaste konata karesnomo estas *Frenk*.

Gábor Torma  naskiĝis la 25-an de julio 1977 en Dunaújváros.

Biografio
---------

Gábor Torma ricevis la unuan gitaron en aĝo 6, pianon en aĝo 11. Li iomete studis en konservatorio de Budapeŝto, iom poste en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt, sed ambaŭ lernejojn li ne finlernis. Li aliĝis al diversaj ŝlagrorkestroj, kie li muzikis per preskaŭ ĉiuj instrumentoj. En 2005 li fondis propran ŝlagrorkestron, kiu baldaŭ ĉesis, sed en 2017 li fondis pli novan. Spite tion foje-foje li estas videbla ankaŭ en aliaj orkestroj, eĉ kiel solisto.

Elektitaj muzikdiskoj
---------------------

* Szívzörejek (2006)
* Nagyvárosi éjszakák (2010)
* Minden ellen (2012)
* Songs for Jelena (2015)

Lia filmo
---------

* Napszállta aktoro (2018, aktoro)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-05-24 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gábor Torma en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 644825
* MBA: da2254a7-4620-4379-8f62-4489305a4e8d
 |
**Gábor Tánczos** [tAncoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tánczos Gábor** estis hungara politikisto, instruisto.

Reliefa memortabulo pri Gábor Tánczos
Gábor Tánczos  naskiĝis la 2-an de aprilo 1928 en Budapeŝto, li mortis la 6-an de decembro 1979 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Tánczos devenis el juda familio. Li frekventis cistercianan gimnazion en Baja. En 1944 li estis deportita, post la 2-a mondmilito li aliĝis al la komunistoj, eĉ li iĝis junulara aktivisto, gvidanto. Li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1953, sed dum la studentaj jaroj li perdis la junularan funkcion pro la stalinisma purigado. Post la diplomo li estis samloke asistanto, poste li lernis en la komunista junulara altlernejo. Li iĝis fidelulo de Imre Nagy, krome sekretario de Rondo Petőfi. Tiu rondo estis la plej grava loko por politikadi, kie estis opinioj pri reformoj de la socialismo. Dum la Hungara revolucio de 1956 li helpis al Imre Nagy, li sekvis lin ankaŭ post falo de la revolucio, sed li ne ricevis mortpunon, nur prizonon 15 jarojn. Li ricevis amnestion en 1962, poste li instruis en vespera gimnazio. En 1970 li akiris postenon en pedagogia instituto. Li iomete aliĝis al la komenciĝanta opozicia movado, sed pro depresio li sinmortis.

Li havis edzinon, kiu naskis filon.

Liaj kontribuoj
---------------

* *Esszéíró Ikarosz* (1977)

Memorigiloj
-----------

* reliefa memortabulo en Budapeŝto (2006)

Fontoj
------

* 
* angle

* Kategorio Gábor Tánczos (instruisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 571258
* GND: 12342092X
* LCCN: n83173270
* VIAF: 40285969
* ISNI: 0000 0000 7991 9757
* BNF: 16787544j
* BIBSYS: 98046025
 |
**Gábor Tigyi** [tidji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tigyi Gábor** estas hungara-usona biokemiisto, profesoro, membro (ekstera en 2004) de Hungara Scienca Akademio.

Gábor Tigyi  Arkivigite je 2011-12-28 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 20-an de februaro 1958 en Pécs.

Biografio
---------

Gábor Tigyi frekventis universitaton en sia naskiĝurbo inter 1976-1982, kie li akiris M.D. Li akiris Ph.D. en Budapeŝto. Li esploris en Masaĉuseco en la studjaro 1979, en Uppsala en 1983, en Göttingen en 1984, en Kalifornio inter 1986-1990, en Sapporo en 2005, krome li estis gastoprofesoro en diversaj universitatoj. Li longe instruas en Memphis (Tenesio).

Verkaro (elekto)
----------------

* *Antibody production with hybridomas* (1987)
* *Determinants of receptor subtype specificity in the LPA-like lipidmediator family* (1998)
* *Lipid species and membrane composition* (2006)

Fontoj
------

* biografio kun foto Arkivigite je 2011-12-28 per la retarkivo Wayback Machine angle
* biografio Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine angle


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Lioux-les-Monges** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 42 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Lioux-les-Monges etendiĝas sur 7,32 km², kaj havis 42 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 6 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Lioux-les-Monges situas je alteco de 764 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Lioux-les-Monges apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Claude Fonty, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Lioux-les-Monges apartenas al la kantono de Auzances, kies ĉefurbo estas Auzances. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Auzances
**Zsigmond Károlyi** [ĵigmond kAroji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Károlyi Zsigmond** estas hungara pentristo, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.

Károlyi Zsigmond  naskiĝis la 4-an de junio 1952 (laŭ alia informo la naskiĝmonato estas junio) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károlyi Zsigmond frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris pentristan diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1976. Lia plej grava instruisto estis Simon Sarkantyu. Inter 1976 kaj 1981 li instruis en faka lernejo, inter 1981-1987 en arta mezlernejo, inter 1987 - 1991 en la menciita Belarta Altlernejo. En 1998 li atingis la instruan rangon katedrestro. Pli frue inter 1986-1988, 1992, 1993, 1995, 1997 li havis stipendiojn. Li studvojaĝis al Vieno en 1993, al Munkeno en 1995. En 2000 li akiris sciencan gradon DLA. Li ricevis premiojn inter 1977-2015.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* 1978, 1983, 1987, 2005 Budapeŝto
* 1992, 1993 Vieno
* 1994 Novjorko

El grupaj ekspozicioj
---------------------

* 1975 Hatvan
* 1977 Parizo
* 1982 Bruselo
* 1989, 1991, 1998 Budapeŝto
* 1995, 1997 Arthalo Budapeŝto

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Egyenes labirintus (1977)
* Egyenközű párhuzamosok (1978)
* Alvó fiúk (1998)
* Mr. Maci-Mucli és Tsai (2001)
* Plüss állatos csendélet (2006)

Elektitaj artikoloj
-------------------

* *Czimra Gyula, avagy az egyenes labirintus* (1975)
* *Tűzbe tett tükrök. Pásztor Gábor grafikáiról* (1988)
* *A "helyes hely" (Veszelszky Béláról)* (1994)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* András Braun

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**SZÉKELY Gábor** [se:kej] estis hungara ekonomikisto, matematikisto. Li naskiĝis la 8-an de januaro 1920 en Braŝovo kaj mortis la 13-an de aprilo 1985 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Székely la mezlernejon li finis en la reformita kolegio de Marosvásárhely. Inter 1938-1940 li laboris kiel oficisto en la kaŭĉukfabriko de Braŝovo. En 1945 li finis la fakon pri ekonomiko de *József nádor Műszaki és Gazdaságtudományi Egyetem*. Post unujara militservo, en 1946 li doktoriĝis pri matematiko, statistiko kaj ekonomiko. Ĝis 1947 li laboris kiel praktikanto en la katedro de ekonomika universitato. En 1947-48 li estis oficisto en fabriko (Magyar Ruggyantagyár Rt.), poste ĝis 1949 matematikisto ĉe la Statistika Ofico. Ekde 1949 ĝis sia morto li estis scienca kunlaboranto de la Instituto pri Scienca Aplikata Matematiko de MTA. Lia esplorkampo estis la matematika statistiko kaj ties aplikado. Li estis teknikredaktoro de revuo *Matematikai Lapok*.

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 303299
 |
Internacia sidejo de Lions Club International en Oak Brook, apud Ĉikago
Pontarko simbolanta internacian amikecon, en Aĥeno, surhavanta la heraldikan simbolon de Lions Club International
**Lions Club International** (angle; en Esperanto *Internacia Leon-Klubo*), estas internacia sekulara serva organizaĵo. Ĝi fondiĝis en Usono en 1917, kaj nun havas pli ol 1,3 milionojn da membroj en pli ol 44 000 lokaj kluboj en 206 landoj. La membroj nomiĝas *Leonoj* (angle, "Lions").

La moto de la organizaĵo estas *Ni servas*, kaj ĝia celo estas helpi pri la bezonoj de komunumoj ĉie tra la mondo. Tradicie, helpoj por kuraci vidmalsanojn kaj okulajn difektojn estas grava celo de la agado de Lions Club International.

La organizaĵon fondis Melvin Jones, ĉikaga negocisto, kiu volis trovi rimedon por bridi la kapablojn de siaj sukcesaj kolegoj kaj direkti la energion al socie utilaj celoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Servoklubo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (en 11 lingvoj)

* Kategorio Lions Club International en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gábor Turányi** [turAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Turányi Gábor** estis hungara arkitekto, altlerneja instruisto, membro de Hungara Arta Akademio (koresponda en 2013, ordinara en 2014).

Gábor Turányi naskiĝis la 22-an de aprilo 1948 en Kadarkút, li mortis la 26-an de marto 2020.

Biografio
---------

Gábor Turányi akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1975. Post siaj studoj li laboris en ŝtataj entreprenoj, komence ĉe Károly Jurcsik, poste ĉe Ferenc Cságoly. Inter 1980–1982 Turányi studis en majstra kurso. Inter 1984 kaj 1990 li estis privata arkitekto, poste li aliĝis al diversaj firmaoj. En 1998 li akiris sciencan gradon DLA. Ekde 2004 li havis propran atelieron kun sia filo. Krom la projektoj li longe instruis en la teknikuniversitato, Arta Universitato Moholy-Nagy kaj Universitato Reĝo Sankta Stefano. La habilitiĝo okazis en 2002. Li ricevis premiojn inter 1984-2011.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* domoj kun loĝejoj, oficejoj, vendejoj en Kecskemét (1979–1980, kun Ferenc Cságoly)
* oficejo en Budapeŝto (1992, kunarkitekto)
* domo "Simplon" (2008-2009)
* porcelanejo en Herend (1997-1998, kunarkitekto)
* vilao en Budapeŝto

* Oficejo en BudapeŝtoOficejo en Budapeŝto
* Domo "Simplon"Domo "Simplon"
* Porcelanejo en HerendPorcelanejo en Herend
* Vilao en BudapeŝtoVilao en Budapeŝto

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Mint a moziban…* (1999)
* *ősz Jurcsik* (2003)
* *A messziről jött ember* (2012)

Elektitaj individuaj ekspozicioj
--------------------------------

* Ljubljano (1994)
* Budapeŝto (1994, 2002)
* Berno (1997)
* Venecia Bienalo (2002)

Elektitaj grupaj ekspozicioj
----------------------------

* Budapeŝto (1980, 1982)
* Arthalo Budapeŝto (1985)
* Vieno (1986)
* Pekino (1999)
* Zuriko (2000)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 691523
* LCCN: nb2006001992
* VIAF: 265012957
* ULAN: 500223152
 |
**Infanopilgrimado**j al la Monto Sankta Mikaelo estis inter la plej strangaj. La unua okazis en 1333 kaj la fenomeno daŭris ĝis la franca revolucio, kun apogeo je la fino de la mezepoko. Komence infanoj ricevis dian mesaĝon postulante ke ili iru al la monto kun siaj amikoj kaj najbaroj por preĝi tie al arkianĝelo Sankta Mikaelo. Tiuj infanoj venis de Francio, Germanio kaj Nederlando. Foje ili estis senditaj de iliaj gepatroj aŭ urbanoj por peti forigon de la pesto. 

Tiuj pilgrimadoj komence estis grandaj festoj, sed plej ofte ili finiĝis malbone. La infanoj estis ĉefe junaj knaboj, plej ofte ok ĝis dekdujaraj, kiuj forlasis siajn gepatrojn dum longaj monatoj kaj tre ofte neniam revidos ilin. La infanoj liberigitaj de la monotoneco kaj de la servoj ĉiutagaj formis longan procesion, portante flagojn kaj standardojn de iliaj feŭdaj sinjoroj. Sed aldoniĝas ankaŭ malbonaj elementoj, batalemuloj, ŝtelistoj, ktp.

Referenco
---------

* *Le Mont Saint-Michel*, Jean-Paul Benoît, Editions Jean-Paul Gisserot, 1992
**Zsigmond Ritoók** [ĵigmond ritOk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ritoók Zsigmond** estas hungara filologo, esteto, profesoro, instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1993), membro de Academia Europaea. Lia avo estis Zsigmond Ritoók (kuracisto).

Zsigmond Ritoók  naskiĝis la 28-an de septembro 1929 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zsigmond Ritoók frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1948-1952, baldaŭe en 1965 li akiris ankaŭ alian diplomon. En 1952 li ekinstruis en Universitato de Budapeŝto. Inter 1958-1970 li instruis en gimnazio, baldaŭe li profesoriĝis en ELTE, kie li estis katedrestro inter 1987-1993. Li doktoriĝis en 1996 antaŭ la akademio. Li pensiuliĝis en 1999, tamen li pluinstruis. Li estis ĉefredaktoro de *Acta Antiqua* dum jardeko. Li havas edzinon, kiu naskis 3 gefilojn. Li ricevis memormedalon kaj premiojn inter 1979-2012.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Régi görög hétköznapok* (1962)
* *Sophoklés Philoktétése Arany János fordításában* (1973)
* *Von der Mündlichkeit zur Textgeschichte* (1981)
* *Emil Ponori Thewrewk* (1993)
* *Griechische Musikästhetik* (2004)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Zsigmond Ritoók (filologo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 459111
* GND: 129059552
* LCCN: n83048818
* VIAF: 41970620
* ISNI: 0000 0001 1059 1295
* SUDOC: 074608975
* BNF: 12929031v
* BIBSYS: 90544395
* NKC: mub20181000581
 |
**UGRON Gábor** estis hungara politikisto, ministro naskiĝinta en Marosvásárhely la 8-an de januaro 1880 kaj mortinta en Bakonybél la 27-an de oktobro 1960. Li estis la filo de politikisto Gábor Ugron

Kariero
-------

Ugron studis en Lepsiko, Ĝenevo kaj Budapeŝto. Post jura doktoriĝo li laboris en publikadministracio en departementoj Maros-Torda, Ugocsa. De 1915 li estis deputito de Marosvásárhely, ministro por internaj aferoj en registaro Esterházy kaj Wekerle (15-a de junio 1917 – 25-a de januaro 1918). En januaro 1918 li estis reĝa registarkomisaro de Transilvanujo. Dum la burĝa demokratia revolucio en Hungarujo li organizis la *Székely Nemzeti Tanács* (Sikula Nacia Konsilantaro). Post la falo de la Hungara Konsilantara Respubliko li fondis la *Nemzeti Szabadelvű Párt* (Nacia Liberala Partio). Post la unuiĝo kun la Demokratia Partio li iĝis prezidanto de *Nemzeti Polgári Párt* (Nacia Burĝa Partio). En 1926 li aliĝis al Unueca Partio de István Bethlen. En parlamento li priokupiĝis ĉefe financajn problemojn. Li estis la fondinto de la Unuiĝo de Operamikoj.

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Gábor Ugron (politikisto, 1880-1960) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **gimnazio** aŭ **lycée du Parc** estas publika mezlernejo situanta en la 6-a arondismento de Liono, Francio. Ĝia nomo venas de la *Parc de la Tête d'Or*, unu el la plej grandaj urbaj parkoj en Eŭropo, kiu situas proksime.

Ĝi disponigas edukon sur la liceonivelo kaj ankaŭ ofertas preparklasojn, aŭ prépas, kiuj preparas studentojn por membrigi elitajn Grandes Écoles kiel ekzemple École Polytechnique, CentraleSupélec, École des Mines de Paris, ESSEC Business School, ESCP Business School kaj HEC Paris.

La lernejo estis konstruita en la loko de la antaŭa *Lunette des Charpennes*, parto de la *Ceintures de Lyon*-sistemo de fortikaĵoj konstruitaj en la 19-a jarcento.

Kelkaj lernintoj
----------------

* Emmanuel Mounier
* Louis Néel

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lycée du Parc en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* france Lycée du Parc


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 798621
* GND: 1062664604
* VIAF: 209043063
* ISNI: 0000 0004 4676 7776
* SUDOC: 120436167
 |
**Gábor Veres** [vereŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Veres Gábor** estis hungara skulptisto, instruisto.

Gábor Veres  naskiĝis la 20-an de oktobro 1955 en Békés (urbo).

Ivan Vazov fare de Gábor Veres
James Joyce fare de Gábor Veres

Biografio
---------

Gábor Veres abiturientis en belarta gimnazio en Szeged, liaj plej gravaj instruistoj estis Sándor Tóth (skulptisto), Mihály Fritz kaj Márton Kalmár. Li studis en Pedagogia Altlernejo Gyula Juhász en la jaroj 1976 kaj 1977, poste en Belarta Altlernejo inter 1978 kaj 1984. Liaj plej gravaj majstroj estis Gyöngyi Szathmáry, respektive Iván Szabó (skulptisto) kaj Miklós Borsos. Ekde 1993 li instruas en la belarta gimnazio de Szombathely, post 3 jaroj li estis nomumita viclernejestro. Pli frue jam ekde 1983 li ekspoziciis.

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* József AntallJózsef Antall
* Franz LisztFranz Liszt
* Géza OttlikGéza Ottlik
* Ottó HermanOttó Herman
* József KenedicsJózsef Kenedics
* Sándor WeöresSándor Weöres
* Imre KálmánImre Kálmán
* Ronald ReaganRonald Reagan

Fontoj
------

* hungarlingva intervjuo kun fotoj
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gábor Veres (skulptisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 626560
 |
**Zsigmond JÁRAI** [ĵigmond jArai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Járai Zsigmond** estas hungara politikisto, ministro, bankestro, ekonomikisto.

Zsigmond Járai  naskiĝis la 29-an de decembro 1951 en Biharkeresztes.

Biografio
---------

Zsigmond Járai studis en Ekonomia Universitato pri Marx Károly inter 1971 kaj 1976. Post la diplomo li eklaboris en banko. En la jaro 1989 li estis subministro pri financo, poste li laboris en diversaj bankoj, eĉ li estis bankestro. Inter 1996 kaj 1998 li gvidis la hungaran borson, poste du jarojn ministro pri financo en Unua Kabineto Orbán, fine 6 jarojn li estis bankestro de Hungara Nacia Banko. En la 2010-aj jaroj li laboris en diversaj financaj laborejoj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A pénz beszél* (La mono parolas), 2008 (ISBN 978-963-06-3173-0)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 521665
* GND: 17035993X
* LCCN: n88061290
* VIAF: 48310221
* ISNI: 0000 0000 7994 6421
 |
**Lydia WELTI-ESCHER** (naskiĝis en 1858, mortis en 1891 en Ĝenevo) estas filino de Alfred Escher (1819—1882), fama svisa juristo, politikisto, homo de financoj kaj industriisto en Zuriĥo.

Mallonga biografio
------------------

Lydia Welti-Escher estas la unua infano de la fama entreprenisto Alfred Escher en Zuriĥo.
Lydia vivis en riĉa familio, sed la juna patrino havis ankaŭ infanon Hedwig. Hedwig frue mortis, la juna patrino estis malĝoja kaj malsana kaj mortis. La avino kaj patrino de Alfredo estis daŭre ankaŭ malsanaj, la alia avino de Lydia helpis eduki ŝin. La patro tre amis Lydia-n. Lydia kreskis kun privata instruisto sen aliaj infanoj en mondo burĝa de Zuriĥo. Lydia emancipiĝis frue kaj estis apartemulino, sed ŝi malsukcesis pro sociaj devigoj. La tre juna Lydia estis ofte "privata sekretariino" de patro kaj ankaŭ "kompanianino" en privataj kaj komercaj vojaĝoj kaj invitoj en la granda propra domo "Belvoir". Lydia rezignis memstaran vivon kaj edziniĝis kun la federacia konsilanta filo Friedrich Emil Welti de Berno, sed Lydia estis baldaŭ malĝoja.
La berna arta pentristo Karl Stauffer-Bern kaj lerneja kamarado de Friedrich Emil Welti renkontis la tristan Lydia, ili vojaĝis en Italion kaj diskutis grandajn artajn projektojn.
Sed la patro Welti kaj la edzo zorgis per la svisa ambasadorejo en Romo ke Lydia devis iri en roman frenezulejon kaj Karl Stauffer en roman maliberejon. Post liberigo, Lydia kaj Karl trovis baldaŭ aparte propravolan morton. Lydia malfrue vivis en Ĝenevo kaj mortis per gaso en decembro 1891 en Ĝenevo en propra apartamento. Oni trovis vespere la bravan, unikan, modernan Lydia.

Fondaĵoj *Gottfried Keller-Stiftung* kaj *Alfred Escher Stiftung*
-----------------------------------------------------------------

Lydia donis la grandan havaĵon en formo de *Gottfried Keller-Stiftung* al la svisa federacio.
Svisujo frue ne prizorgis tre bone la fondaĵon, sed hodiaŭ la organizaĵo estas pli bona, kaj la fondaĵo Alfred Escher en Zuriĥo havas tre bonan organizaĵon kaj la historia profesoro Dr-o Joseph Jung kaj aferdirektanto de fondaĵo esploras kaj eldonas en eldonejo "NZZ Libro" interesajn detalajn librojn pri Lydia Welti-Escher kaj Alfred Escher. Profesoro Jung faris ankaŭ interesan prelegon pri Lydia, la 25-an de novembro 2009 en Zuriĥo.

Bibliografio
------------

* Biografio: Joseph Jung, Lydia Welti-Escher, NZZ-libroj nova zuriĥa gazeto
* Biografio de patro: Joseph Jung, *Alfred Escher 1819-1882, leviĝo, potenco, tragiko*, 4-a eldono, (libro en germana lingvo: *Joseph Jung, Alfred Escher, 1819- 1882* NZZ-libroj nova zuriĥa gazeto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lydia Welti-Escher en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fondaĵo Alfredo Escher **pdf informo pri libroj;** **filmeto**


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 303475
* GND: 119048663
* LCCN: n87855333
* VIAF: 813462
* ISNI: 0000 0000 3709 0725
* SUDOC: 102442819
 |
**Lynda Jean CARTER** (24a de Julio, 1951) estas usona aktorino, kantistino, beleckonkurencinto kronita *Miss World USA* en 1972 kaj finiĝinta en 15a rango ĉe la beleckonkurso *Miss World* de 1972.

Kiel Wonder Woman.
Carter estas plej bone konata kiel stelulino de la aventura televida serio *Wonder Woman*, en la rolo de Diana Prince/Wonder Woman. Tiu rolo estis bazita sur la fikcia rolulo de superheroino en la komikso de DC samnoma, kaj la serio estis elsendita de ABC kaj poste de CBS el 1975 ĝis 1979. La unua sezono de la serio estis elsendita de ABC kaj bildiĝas en la 1940-aj jaroj dum la Dua Mondmilito. La dua kaj tria sezonoj elsendiĝis de CBS kaj bildiĝas en la 1970-aj jaroj, kun la titolo ŝanĝita al *The New Adventures of Wonder Woman* ("La novaj aventuroj de Mirinda Virino"), kun kompleta ŝanĝo de rolantaro krom Carter kaj Waggoner.

Kiel adoleskulino, Carter jam ludis kiel ano de diversaj amatoraj muzikgrupoj. La partopreno en beleckonkursoj koincidis kun ŝia aktorlernado en Novjorko. Ŝi ekkarieris per malgrandaj roloj kaj televidserioj kiel *Starsky and Hutch*, *Cos* ktp. Post la sukceso kiel Wonder Woman, ŝi ricevis pli gravajn rolojn kiel fama apero en *The Muppet Show*, titolrolo en biografia filmo *Rita Hayworth: The Love Goddess* (1983) kiel Rita Hayworth mem, rolo en *Mike Hammer: Murder Takes All* (1989) ktp.

Entute ŝi aperis en 11 kinfilmoj, epizodoj de 64 televidaj serioj kaj programoj, ok videoludoj, publikigis kvin diskalbumojn, kaj kvin unuopaĵojn ktp.

Notoj
-----

1. ↑   Wonder Woman's origin story. CBS News (11a de Junio 2017). Alirita 26a de Junio 2017.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lynda Carter en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Lynda Carter ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Carter Lynda Carter ĉe YouTube


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813356
* GND: 1103704958
* LCCN: n2011057207
* VIAF: 61768232
* ISNI: 0000 0000 5938 7220
* SUDOC: 081261403
* BNF: 144513564
* MBA: 702c816c-18fd-4bc3-940c-27ce39b81958
* NKC: xx0100467
* BNE: XX1297436
 |
**Péter KENDE,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kende Péter** estas hungara-franca ĵurnalisto, pedagogo, sociologo, membro de Hungara Scienca Akademio (1989).

Péter Kende  naskiĝis la 26-an de decembro 1927 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Péter Kende frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1946-1948, poste li eklaboris en redaktejo de ĵurnalo. En 1955 li estis forigita, li trovis novan redaktejon en Szeged. En 1956 kiel ĵurnalisto li partoprenis en la revolucio, tial poste li rifuĝis al Parizo, kie li plulernis. Li sekvis instruojn de Raymond Aron. Li instruis en diversaj universitatoj de Francio, li artikoladis en francaj kaj hungaraj gazetoj, krome li partoprenis en movado de hungaraj kontraŭkomunistoj. Li okupiĝis precipe pri la socialismaj landoj. En 1989 li emeritiĝis, sed poste li estis unu el la fondintoj de instituto por "1956" en Budapeŝto. Li ricevis hungarajn memormedalojn ekde 1989.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Logique de l'économie centralisée* (1964)
* *L'abondance est-elle possible?'* (1971)
* *1956 Varsovie–Budapest, la deŭiéme révolution d'Octobre* (1978)
* *Égalité et inégalités en Europe de l'Est* (1985)
* *Miért nincs rend Kelet-Közép-Európában?* (Kial do ne estas ordo en orienta-meza Eŭropo?), (1994)
* *A köztársaság törékeny rendje* (2000)

Fontoj
------

* biografio hungare


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 445872
* GND: 118045326
* LCCN: n82161715
* VIAF: 7392209
* ISNI: 0000 0001 0866 4862
* LIBRIS: 193317
* SUDOC: 026947498
* BNF: 11909583x
* BIBSYS: 90070545
* NKC: jx20080506007
 |
**Péter István Fábri** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fábry Péter István** (tamen ofte nur *Fábry Péter*) estas hungara grafikisto, fotisto, scenaristo.

Péter István Fábri naskiĝis la 19-an de aprilo 1949 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Péter István Fábri akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1971, poste li plulernis en Bazelo. Hejmenveninta li kreis afiŝojn kaj fotoseriojn, tamen plej menciindaj liaj lumteknikaj artaĵoj. Iom poste li okupiĝis pri fotado, eĉ li reĝisoris filmojn. En 1996 kaj 1997 li laboris en Parizo helpe de stipendio.

Liaj solaj fotaj ekspozicioj (elekto)
-------------------------------------

* Parizo (1996)
* Budapeŝto (1999)

Liaj grupaj fotaj ekspozicioj (elekto)
--------------------------------------

* Budapeŝto, Laŭzano

Liaj grafikaĵoj (elekto)
------------------------

* Férfifej

Liaj filmaj reĝisoraĵoj
-----------------------

* *Térmetszés* (1979); ankaŭ scenaristo
* *Nyom nélkül* (1982); ankaŭ scenaristo

Liaj filmaj scenarlibroj
------------------------

* *Foltyn zeneszerző élete és munkássága* (televida filmo, 1983)
* *Lumpáciusz Vagabundusz* (televida filmo, 1988)

Liaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Ezek a fiatalok...* (1967)
* *Végre, hétfő!* (1971)
* *Szabadíts meg a gonosztól* (1979)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772885
* VIAF: 121454611
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**József Perbíró** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Perbíró József** estis hungara juristo, altlerneja instruisto.

József Perbíró naskiĝis la 21-an de majo 1908 en Barcs, li mortis la 18-an de oktobro 1991 en Kecskemét.

Biografio
---------

József Perbíró finis bazlernejon en 1922, poste li laboris en komerca firmao. Vespere li plulernis kaj li maturiĝis en gimnazio en 1931, poste li akiris juran diplomon en Universitato Erzsébet en 1937. Li estis soldato kun interrompoj inter 1937-1941, samtempe li instruis en la universitato, eĉ plie ĝis 1946. Inter 1946–1949 li instruis en la Ĉefepiskopa Jura Akademio (Eger), poste li estis katedrestro en Scienca Universitato de Szeged, eĉ en 1956 li vicdekano. Li estis gvidanto de la pacaj revoluciaj okazintaĵoj en Szeged, tial post la fiasko li estis kondamnita je morto, sed li ricevis amnestion en 1962. Li faris simplajn laborojn, en 1970 li pensiuliĝis, sed li faris tradukaĵojn en Kecskemét. 

Li edziĝis en 1937, poste 3 gefiloj naskiĝis, en 1950 li eksedziĝis, en 1963 li denove edziĝis.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Részvény és üzletrész* (habilitiĝo kaj monografio)
* *Uti kalauz a keresztény kereskedők és iparosok üzletébe* (1938)
* *A szovjet kolhozjog* (1951)
* *A mezőgazdasági termelőszövetkezeti tagok munkajogviszonyának néhány elvi kérdése* (1956)
* *Ötvenhat Szegeden – emlékeimben* (memuaro, 2002)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo (Szeged, 1993)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 706252
* LCCN: n91000056
* VIAF: 121439059
* ISNI: 0000 0000 8020 8936
 |
**Carlos Tejedor** (Bonaero, 4-a de novembro de 1817 – 3-a de januaro de 1903) estis juristo kaj politikisto argentina, guberniestro de la Provinco Bonaero el 1878 al 1880. Li estis unu el plej maltoleremaj gravuloj de la centrigismo Bonaera.

*Carlos Tejedor y la historia*, monumento fare de Lucio Correa Morales.
En 1839 li formó partoj de konspiro kontraŭ la tiama guberniestro de Bonaero respondeca pri la eksteraj rilatoj de la Argentina Konfederacio, nome Juan Manuel de Rosas. La kapto kaj murdo de la konspirintoj Maza fare de la rosistoj devigis lin ekziliĝi al Ĉilio, el kie revenis nur post la venko de la kontraŭrosistoj en la batalo de Caseros. Li defendis la privilegiojn de la ĉefurbo kontraŭ la federismo de la provincoj estrita de Justo José de Urquiza. Li estis elektita ŝtata deputito, kies postenon li okupis el 1866 al 1869. Dum la prezidenteco de Domingo Faustino Sarmiento li iĝis ministro de Eksteraj Rilatoj el 1870 al 1874. Apogis na Mitre en la revolucio de 1874, sed post ties malvenko li reiĝis deputito.

En 1878 li iĝis guberniestro de la Provinco Bonaero. Kiam, en 1880, la ebloj de Mitre por atingi la prezidenteco malsukcesis pro la apogo de Avellaneda al Julio Argentino Roca, venkinto de la bonaeranoj en 1874, Tejedor alvokis al insurekcio, ĉefe kiam Avellaneda anoncis sian intencon de federigo de Bonaero. Li kandidatiĝis tiam al Prezidenteco en 1880 sed Roca venkis kaj Tejedor rekte organizis militon kontraŭ la Kongreso Argentina. Avellaneda decidis la retiron de la federala registaro el Bonaero al Belgrano, tiam ekster Bonaero, kaj la Argentina Armeo sieĝis Bonaeron. Post bataloj ĉe Puente Alsina, Corrales Viejos kaj San José de Flores, la trupoj de Tejedor estis venkitaj kaj li mem kiel guberniestro anstataŭita de José María Moreno.

Bibliografio
------------

* Luna, F. (2005). Soy Roca. Buenos Aires: Sudamericana. ISBN 950-07-2628-9.
* Cutolo, V. O. (1994). Buenos Aires: Historia de las calles y sus nombres. Buenos Aires: Elche.

* Kategorio Carlos Tejedor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 482575
* GND: 105533131X
* LCCN: n88257303
* VIAF: 61935190
* ISNI: 0000 0000 2771 5357
 |
**Péter KOMLÓS** [komlOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Komlós Péter** estis hungara violonisto, koncertmajstro kaj altlerneja instruisto.

Péter Komlós en 2009
Péter Komlós naskiĝis la 25-an de oktobro 1935 en Budapeŝto, li mortis la 2-an de majo 2017.

Biografio
---------

Péter Komlós frekventis Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt inter 1950-1958 en Budapeŝto, kie li lernis violonadon de Ede Zathureczky kaj Leó Weiner. En 1957 li fondis arĉistan kvaropon "Komlós" (ekde 1963 Arĉa Kvaropo Bartók). Inter 1960-1989 li havis postenon en Budapeŝta Ŝtata Operejo. Ekde 1982 li instruis en la Muzikarta Altlernejo. Li faris koncertojn ne nur kun Arĉista Kvaropo Bartók, sed ankaŭ sole. Li ricevis premiojn Kossuth en 1970 kaj en 1997 (lastfoje, kiel ano de arĉista kvaropo), precipe kun la arĉista kvaropo ankaŭ alian premion.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Antal Zalai

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Péter Komlós en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 410963
* GND: 1246716178
* LCCN: nr89008485
* VIAF: 4776155
* ISNI: 0000 0001 1444 3994
* SUDOC: 172282950
* BNF: 13981134m
* MBA: 64af7258-8921-47f6-b286-17e4096a0e7d
* NKC: xx0158505
 |
**Péter Korbuly** [korbuj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Korbuly Péter** estas hungara radioparolisto, voĉoaktoro, aktoro.

Péter Korbuly naskiĝis la 13-an de oktobro 1946 en Újpest.

Biografio
---------

Péter Korbuly akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1969. Lia ĉefinstruisto estis Miklós Szinetár. Li estis aktoro en teatro, sed ekde 1976 li estis radioparolisto en la Hungara Radio ĝis la emeritiĝo en 2007. Li konstante havis ankaŭ voĉaktorajn rolojn. Li ricevis aktorajn kaj ŝtatajn premiojn. Li havis edzinon.

Liaj kinaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------------

* La atestanto (1969) – persona gardisto
* Imre Madách: La tragedio de l' homo (2011) - voĉo de aŭtomato
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Samuel L. Jackson, John de Lancie, Martin Sheen, Kiefer Sutherland

Liaj televidaj filmaj roloj (elekto)
------------------------------------

* *Rózsa Sándor* (serio, 1969)
* *Sztrogoff Mihály* (serio, 1975) – Taizis
* *Kisváros* (serio, 1997) – Lendvai (polickapitano)

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 760345
 |


* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**József Podhradczky** [jOĵef podracki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Podhradczky József** estis hungara oficisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1858). Lia nobela antaŭnomo estis *nemes-podhragyi* [nemeŝ-podradji].

József Podhradczky  naskiĝis la 18-an de januaro 1795 en Hungara reĝlando en Udvard (nuntempa Dvory nad Žitavou en Slovakio). Li mortis la 14-an de aŭgusto 1870 en Buda.

Biografio
---------

József Podhradczky post la gimnaziaj jaroj li plulernis en Nagyszombat. En 1813 li aliĝis al benediktanoj, sed en la sekva jaro li estis forigita el la ordeno. En 1816 li ricevis postenon en ŝtata oficejo, kie li laboris ĝis 1832. Li praktikiĝis en la juro kaj historio, en la nuntempa senco li estis diligenta amatora historiisto.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Buda és Pest szabad kir. városoknak volt régi állapotjokról* (Pri malnovaj statoj de liberaj reĝaj urboj Buda kaj Pest (urbo), (1833)
* *Magyar ország karainak, s rendeinek szavazati joga a közgyűléseken* (1847)
* *Néhai Werancsics Antal esztergomi érseknek példás élete* (Ekzemplodona vivo de de iama ĉefepiskopo Antal Werancsics), (1857)
* *Felelet a nemzetiségek izgatói kihívására (1869)*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
**Zsigmond Karvázy** [ĵigmond karvAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Karvázy Zsigmond** estis hungara meteologiisto.

Zsigmond Karvázy  naskiĝis la 10-an de majo 1874 en Hungara reĝlando en Zombor (nuntempa Sombor en Serbio). Li mortis la 25-an de decembro 1919 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zsigmond Karvázy frekventis mezlernejojn komence en sia naskiĝurbo, poste en Arad. Li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1895. Li multe lernis de Radó Kövesligethy. Post siaj studoj li eklaboris en observatorio de Ógyalla, kie li ricevis la taskon pri observado de la nuboj. Komence li frekventis kurson pri fotado en Vieno, poste li evoluis la fototeknikon pli bona, dum fotado de nuboj li uzis kloro-bromerĝentajn lamenojn, tial la bildoj estis pli detalriĉaj. Tiun teknikon poste la tuta mondo transprenis. Li faris pli detalajn klasifikadojn pri la nuboj. Ekde 1900 li partoprenis en la veteroprognozoj. Pro sia malbona sanstato li emeritiĝis en 1913.

Publikaĵoj
----------

Liaj publikaĵoj aperis en meteologiaj fakeldonaĵoj.

Fontoj
------

* hungarlingva koncerna teksto
* hungarlingva biografio
**Rita COMISI** [Rita Komizi] (naskiĝis la 16-an de aŭgusto de 1985) estas itala kantistino, la venkinto de televizia konkurso "Amici di Maria De Filippi"(it.) in 2005—2006.

Rita Comisi naskiĝis la 16-an de aŭgusto 1985 en Itamaraju, Brazilo. En la jaroj 2005—2006 ŝi partoprenis en konkurso "Amici di Maria De Filippi" kaj fariĝas la venkinto en la kategorio "kantado".

Ŝi kantas en itala kaj angla lingvoj. Ŝia repertuaro inkludas kantojn:

* Adagio (muziko "Adagio in Sol minore"(it.) de Tomaso Albinoni);
* Memory(angl.) (muziko de Andrew Lloyd Webber);
* People(angl.);
* Don't Let Me Be Misunderstood(angl.);

kaj aliaj.

En 2006, kun irlanda kantisto Ronan Keating(angl.), ŝi registris la kanton "All Over Again"(angl.), kiu estis eldonita kiel unuopaĵo (29-an pozicion en la ĉarto de itala unuopaĵoj) kaj inkludita en la itala versio de lia albumo "Bring You Home"(angl.).

Diskografio
-----------

Unuopaĵoj:

* "*All Over Again*", itala versio (2006, kun Ronan Keating).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fotogalerio
* Videogalerio
* Fanklubo[*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑  Amici — Scheda — Rita Comisi

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 188722
 |
**Grafo Géza Teleki,** laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli plene) **Teleki Géza Pál Rudolf** estis hungara geografo, geologo, profesoro, politikisto, ministro, parlamentano, skolto, olimpiano. Lia nobela antaŭnomo estis *széki*. Lia patro estis Pál Teleki.

Géza Teleki  naskiĝis la 27-an de novembro 1911 en Budapeŝto. Li mortis la 5-an de januaro 1983 en Usono en Mathias (laŭ alia informo en Vaŝingtono).

Biografio
---------

Géza Teleki frekventis universitatojn en Vieno kaj Zuriko, li doktoriĝis en 1936. Inter 1937 kaj 1940 li laboris en geologia instituto, poste ĝis 1944 li instruis en tiam hungara Universitato Kolozsvár. En 1944 li apartenis al tiu sekreta grupo, kiun Miklós Horthy sendis al Moskvo por peti pacon. En la malfrua 1944 li revenis al Debrecen, kie li iĝis ministro pri religio kaj eduko. Post monatoj li instruis jam en Budapeŝto, krome li estis ĉefa gvidanto de hungaraj skoltoj. En 1948 li forlasis la landon kaj ĝis la emeritiĝo en 1977 li instruis en usonaj universitatoj, eĉ li estis katedrestro.

Li edziĝis dufoje (1935, 1943), resume li havis 4 gefilojn. En 1936 li partoprenis en olimpiaj ludoj en Berlino, li ludis herbohokeon. Pro nekuracebla malsano li sinmortis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Adatok Litér és környékének sztratigrafiájához és tektonikájához.* (1936)
* *Adatok a dunántúli paleozoikum tektonikájához* (1941)
* *Általános gazdasági geológia* (Ĝenerala ekonomia geologio), (1942)
* *A Dunavölgy és környéke* (1947) - mapo
* *The Utilization of Aerial Photographs in Sea Ice Forecasts* (1958)
* *Photographic interpretation of ice* (1960)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero T, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio