recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ehrendingen** estas komunumo en la distrikto Baden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 3966 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo Ehrendingen, kiu konsistas el la du vilaĝoj Oberehrendingen kaj Unterehrendingen, situas norde de la ĵurasa montoĉeno Lägern. En la nordo la komunumon trafluas la rivero Surbo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Ehrendingen limas en nordo al Schneisingen, en oriento al Niederweningen (Kantono Zuriko), en sudo al Vetingo, en sudokcidento al Ennetbaden, en okcidento al Freienwil, ken en nordokcidento al Lengnau.

Trafiko
-------

La komunumo Ehrendingen situas ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 17 de Baden al la valo de la rivero Surbo. La komunumo estas konektita al la publika trafikreto per la du poŝtaŭtolinioj de Baden al Döttingen unuflanke kaj de Baden al Kaiserstuhl aliflanke.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Ehrendingen datiĝas el la jaro 1040 kiel *Aradingen*.

En mezepoko Ehrendingen estis habsburga posedaĵo. Post la konkero de la argovia kernlando de la Habsburgoj fare de la Svisa Ĵurkomunumo, Ehrendingen fariĝis centro de ĵurkomunuma voktejo en la Grafejo Baden. Post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 la voktejo Ehrendingen estis dissolvita kaj la vilaĝoj Unterehrendingen kaj Oberehrendingen kunigitaj al la komunumo Ehrendingen, kiu apartenis ĝis la jaro 1803 al la tiama Kantono Baden, kaj ek de ties dissolviĝo al la distrikto Baden de la nove kreita Kantono Argovio. En la jaro 1825 la du vilaĝoj Oberehrendingen kaj Unterehrendingen estis disigitaj al du aŭtonomaj politikaj komunumoj.

La hodiaŭa komunumo Ehrendingen reestiĝis je la 1-a de januaro 2006 per la rekuniĝo dum 179 jaroj disigitaj komunumoj Oberehrendingen kaj Unterehrendingen surbaze de voĉdonoj en la du komunumo de la jaro 2004.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Ehrendingen
* Ehrendingen en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Ehrendingen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Baden |
| --- |
| **Baden** • Bellikon • Bergdietikon • Birmenstorf • Ehrendingen • Ennetbaden • Fislisbach • Freienwil • Gebenstorf • Killwangen • Künten • Mellingen • Mägenwil • Neuenhof • Niederrohrdorf • Oberrohrdorf • Obersiggenthal • Remetschwil • Spreitenbach • Stetten • Turgi • Untersiggenthal • Vetingo • Wohlenschwil • Würenlingen • Würenlos |  |

 |
Isaako, dua hebrea patriarko, prapatro de Izraelo
En la Biblio, laŭ la Geneza libro de la Malnova Testamento, **Isaako** estas la dua patriarĥo de Izraelo, sola filo de Abraham kaj Sara, patro de Esav kaj Jakob.

Kvankam jam pasis la naskomatura aĝo de Sara, Dio promesis al Abraham kaj Sara, ke ili havos filon, kaj baldaŭ naskiĝis Isaako. Poste Dio priprovis obeemon de Abraham kaj ordonis oferi la filon. Abraham faris ĉiun antaŭpreparon por la ofera ceremonio, sed Dio fine malhelpis lin plenumi la agon.

Oni nomas Dion en la Malnova kaj Nova Testamentoj kiel Dion de Abraham, Isaako, kaj Jakob, ĉar Dio promesis kaj ordonis al ili, tiel ke la promeso etendiĝis al ĉiu posteulo.

La historio, en kiu Abraham obeas la ordonon de Dio kaj pretas oferi sian filon Isaakon, aperas en la frua kristana eklezio kiel ekzemplo de fido (Heb. 11:17) kaj obeo (Jak. 2:21).

En la postaj judaj tradicioj, la ofero de Isaako estas citita en preĝoj por indulgo de Dio.

* Isaako en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Isaako en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 195308
* GND: 118555898
* LCCN: n82057089
* VIAF: 143826097
* ISNI: 0000 0004 5875 8420
* NKC: jx20090716014
 |
Biefarejo tradiciriĉa en Ehringsdorf
**Ehringsdorfer** (germane: *Brauerei Weimar-Ehringsdorf*) estis tradiciriĉa bierfarejo en Ehringsdorf, Germanujo.

Historio
--------

Kavalirbieno en Ehringsdorf kies unua mencio estis en la 14-a jarcento, akiritis en 1836 fare de la Heydenreich-oj. Ili fondis en 1840 *Ritter­gutsbrauerei*. Kompleta novkonstruo de la bierfarejo surloke okazis en 1890/91; la industrihistorie interesega macerejo (renovigita en 1933) viziteblas.

En 1946 la komunistoj senproprietigis la Heydenreich-ojn kiuj senprokraste fuĝis en la liberan okcidentan parton de Germanujo. Unu jaron poste la entrepreno enkorpigitis je la kooperativo *Konsum­genossen­schaft Weimar*.

Ekde 1950 la bierfarejo modernigitis kaj la gamo da bieroj pligrandiĝis (ekz. Vollbier Hell, Vollbier Dunkel, Jubilator, Malz­bier). En 1978 la bierfarejo premiitis pro sia elstara kvalito.

En 1995 ĉesis la bierfaradon ĝis la Wagner-oj el Pößneck, posedantoj de la tiea Rosen-bierfarejo, transprenis en 1999 la vajmaran firmaon. Kreskanta demando necesisigis ekfunkciigon de moderna macerejo en 2003. Ekde 2007 rehaveblas la tradicia speco *Ritterbräu*. La bierfarejo aktive partoprenis tradiciajn vajmarajn festojn (ekz. la ĉiujaran cepobazaron *Zwiebelmarkt*) dum kiuj elverŝatas biero el giganta barelo konstruita okaze de la ora geedziĝo de grandduko Karlo Aleksandro kaj Sophie.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ehringsdorfer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo
En geometrio, la **granda riproĉa dudek-dekduedro** estas nekonveksa unuforma pluredro, indeksita kiel U57.

Ĉi tiu pluredro povas esti konsiderata riproĉi malafable granda dudekedro.

Karteziaj koordinatoj
---------------------

Karteziaj koordinatoj por la verticoj de granda riproĉa dudek-dekduedro estas ĉiuj paraj permutoj de

(±2α, ±2, ±2β)
(±(α−βτ−1/τ), ±(α/τ+β−τ), ±(−ατ−β/τ−1))
(±(ατ−β/τ+1), ±(−α−βτ+1/τ), ±(−α/τ+β+τ))
(±(ατ−β/τ−1), ±(α+βτ+1/τ), ±(−α/τ+β−τ))
(±(α−βτ+1/τ), ±(−α/τ−β−τ), ±(−ατ−β/τ+1))
kun paraj kvantoj de plusoj, kie

α = ξ−1/ξ
β = −ξ/τ+1/τ2−1/(ξτ)
τ = (1+√5)/2 estas la ora proporcio
ξ estas la negativa reela solvaĵo de ξ3−2ξ=−1/τ, aŭ proksimume −1.5488772.
Preno de la neparaj permutoj de la pli supraj koordinatoj malinkluzive aŭ de neparaj kvantoj de plusoj donas la spegulitan varianton de la pluredro.

Vidu ankaŭ
----------

* Kombinaĵo de 2 grandaj riproĉaj dudek-dekduedroj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Granda riproĉa dudek-dekduedro* en MathWorld.
**Chartrier-Ferrière** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 329 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Chartrier-Ferrière etendiĝas sur 15,16 km², kaj havis 329 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 22 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Chartrier-Ferrière antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Guy Roques, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Chartrier-Ferrière apartenas al la kantono de Larche, kies ĉefurbo estas Larche. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Larche
Koordinatoj: 49° 40′ 43″ N 18° 48′ 16″ O﻿ / ﻿49.67861 °N, 18.80444 °O﻿ / 49.67861; 18.80444 (mapo)

Montopinto de Ĉantorio kun belvedero
**Granda Ĉantorio** (ĉeĥe ***Velká Čantoryje***) estas la plej alta monto de montaro Sileziaj Beskidoj, situanta en nordokcidenta parto de la montaro en ĉeĥa-pola limo, 4 km de vilaĝo Nýdek, en distrikto Frýdek-Místek. Ĝia plej alta punkto havas altecon de 995 m s.m.

El la montopinto estas bela panoramo al montaro Beskidoj ekde monto Radhošť ĝis Babia Góra, al montaroj Malá Fatra kaj Veľká Fatra, Altaj Tatroj en Slovakio eĉ al Pola ebenaĵo. Proksime de la montopinto staras turisma kabano Čantoryje, konstruita ĉi tie en la jaro 1904. La monto estas ŝpinita per mitoj pri "dormantaj kavaliroj", similaĵo de la ĉeĥa legendo pri Blaník.

Renkontiĝoj
-----------

En la pasinteco Ĉantorio estis loko de regulaj renkontiĝoj de esperantistoj, kaj dum la tempo de nazia okupado ĝi estis centro de partizana agado. La tradicio de juniaj esperanto-renkontiĝoj estis renovigita komence de la 2000-aj jaroj fare de Varsovia Vento kaj Ĉeĥa Esperanto-Junularo.

Alirebleco
----------

Elirloko por turisma ekskurso estas la proksima urbeto Nýdek, de kie kondukas markata vojo. En la montopinto kunkuras ĉeĥaj kaj polaj markitaj padoj kondukantaj parte el la ĉirkaŭaj valoj, parte el sudo kaj nordo sur la lima montodorso de Sileziaj Beskidoj. El Pollando kondukas ĉi tien montodorsa vojo kaj eblas ascendi la monton ankaŭ per seĝa telfero de Ustroń.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Seĝa telfero al Granda Ĉantorio *(pole, angle, germane, ruse, hungare)*
* Vidturo sur Granda Ĉantorio *(ĉeĥe, pole)*
* Video pri esperanta renkontiĝo en jaro 2013
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri ĉinaj aktoroj citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Aprilo 2023)* |

**Lu Han** (ĉine 鹿晗, naskiĝis la 20-an de aprilo 1990), ankaŭ konata kiel **Luhan**, estas ĉina kantisto, dancisto kaj aktoro. Li estis ano de la Sudkorea-Ĉinia knaba bando Exo kaj ties sub-bando Exo-M, antaŭ ol forlasi la bandon en oktobro 2014.

Lu Han lanĉis sian debutan albumon *Reloaded* en 2015 kaj ĉefrolis en pluraj filmoj kiel *20 Once Again* (2015), *The Witness* (2015) kaj *Time Raiders* (2016). En 2017, li ĉefrolis en sia unua televida dramo, *Fighter of the Destiny*.

Frua vivo
---------

Lu Han naskiĝis la 20-an de aprilo 1990 en Haidian, Pekino. Li studis ĉe la Universitato Yonsei en Suda Koreio kiel interŝanĝa studento. Li studis aplikatan muzikon ĉe la Seula Instituto de Artoj.

En 2010, Lu Han estis observita en Myeong-dong de agento, kiu rekomendis al li provprezenti por SM Entertainment; poste li estis trejnita en la kompanio.

Muzika kariero
--------------

### 2011–2014: Exo

Luhan ĉe la EXO Lost Planet en Singapuro, 23-an de aŭgusto 2014
Kune kun Tao, Chen kaj Kai, Luhan faris sian debutan televidan prezenton ĉe la *SBS Gayo Daejeon* la 29-an de decembro 2011.

La 10-an de oktobro 2014, Luhan starigis proceson kontraŭ SM por nuligi sian kontrakton kaj forlasis EXO.

### 2015–2016: Solluda debuto kaj unua travojaĝo

Luhan unuafoje lanĉis sian solludan albumon en julio 2015, kiam li kunlaboris kun fama produktisto nome Djemba Djemba. En la sama monato, li kunlaboris kun David Tao por la Vintra Olimpiko de 2022.

Lia unua cifera albumo *Reloaded* *I* estis lanĉita la 10-an de septembro 2015 de QQ Muziko.

### Ekde 2016: *XXVII* (27)

Luhan prezentanta en Hangzhou, 2018
Ekde 2016, Luhan anoncis, ke li lanĉos serion da albumoj sub la temo "XXVII", kiu signifas "Xperience", "Xplore", "Entrepreno", "Imagpovo" kaj "I". La albumoj celas registri kreskan historion de Luhan en la aĝo de 27 jaroj.[*klarigu*]

Televida kaj filma kariero
--------------------------

Luhan faris sian filman debuton en la 2015 filmo *20 Once Again.* Li ankaǔ ĉefrolis en la krima filmo *The Witness*.

En 2016, li ĉefrolis en la fantazia filmo *Time Raiders*. Sekve li rolis en *The Great Wall*, historia epopeo reĝisorita de Zhang Yimou.

En 2017, Luhan ĉefrolis en sia unua televida dramo *Fighter of the Destiny*. En septembro, oni anoncis, ke Luhan sin prezentos en la scienc-fikcia filmo *Shanghai Fortress* kune kun Shu Qi.

Persona vivo
------------

* Kategorio Lu Han en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

### Rilato

La 8-an de oktobro 2017, Luhan kaj ĉina aktorino Guan Xiaotong konfesis, ke ili enamiĝas.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 818467
* VIAF: 4662158982600556190003
* MBA: 53be8ba6-8be8-4e3b-8b20-f83c08ecf124
 |
**Preĝejo Sankta Maŭrico** estas romkatolika monumento historia en Hungario, en vilaĝo Csesztreg.

Historio
--------

Kirko estis konstruita en la 13-a jarcento, la unua mencio okazis en 1323. En la 15-a jarcento ĝi estis trakonstruita laŭ gotiko. Inter 1550 kaj 1655 la protestantoj uzis la preĝejon, poste la katolikoj reakiris kaj renovigis ĝin. En 1803 plena baroka renoviĝo okazis, tiam oni pentris la freskojn. La orgeno ekfunkciis en 1904. En 1904 kaj 1993 oni restaŭris la freskojn. En 1975 ekstere la kirko renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola ĉe rando de la vilaĝo, apude kruco (1867) kaj mondmilita memorejo (1922) troviĝas. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo reliefas. Malsupre meze de la turo la enirejo funkcias. La absido estas oklatera. Sakristio aliĝas al la sanktejo. Interne la altara bildo estis farita en 1897, apude estas statuoj pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj Ladislao la 1-a (Hungario). 

Kermeso okazas en la 22-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare
* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2018-05-03 per la retarkivo Wayback Machine

Aerfoto

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Zono de la Atonaj asteroidoj (verde)
La **Atonaj asteroidoj** estas klaso da asteroidoj, kiu ŝuldas sian nomon al 2062 Atono, la unua atona asteroido malkovrita (la 7-an de januaro 1976 de la usona astronomino Eleanor Francis Helin)

Ecoj
----

Ili havas orbiton, kies granda duonakso estas malpli ol unu astronomia unuo (tio estas: la granda duonakso de la orbito de Tero).
Plimulto el la atonaj asteroidoj havas afelion pli grandan ol 1 astronomia unuo kaj do estas terrenkontaj asteroidoj kiuj trairas la orbiton de Tero.

La apohelaj asteroidoj estas subklaso de la atonaj asteroidoj, kun afelio malpli granda ol 1 AU, tio estas, kies orbito estas tute interna al tiu de Tero. En 2010, nur deko da tiaj objektoj estis konata.

La atona asteroido kun plej malgranda konata granda duonakso estas la duopa asteroido 66391 Moshup, kun 0,642 AU. Ĝia granda discentreco (0,688) kondukas ĝin al 0,2 AU (30 milionoj da km) de Suno, internen de la orbito de Merkuro.

La granda duonakso de 2004 JG5 eble estus ankoraŭ pli malgranda, sed tiu-ĉi ne trairas la Merkuran orbiton.

Preskaŭ ĉiuj estas potence danĝeraj asteroidoj.
Je la fino de 2004, la asteroido 99942 Apophis ŝajnis minaci alfrapi Teron en 2029. Postaj observoj permesis pliprecizigi ĝian orbiton kaj forpeli tiun minacon (kvankam malgranda ebleco restas por 2036).

Listo
-----

| Kelkaj Atonaj asteroidoj   |
| --- |
| 2062 Aten
2100 Ra-Shalom
2340 Hathor
3362 Ĥufuo
3554 Amono
3753 Kruinjo
5381 Seĥmeto
(5590) 1990 VA
(5604) 1992 FE
(33342) 1998 WT24
(65679) 1989 UQ
(66063) 1998 RO1 | (66146) 1998 TU3
66391 Moshup
(66400) 1999 LT7
(68347) 2001 KB67
(85770) 1998 UP1
(85953) 1999 FK21
(85989) 1999 JD6
(86450) 2000 CK33
(86667) 2000 FO10
(87309) 2000 QP
(87684) 2000 SY2 | (88213) 2001 AF2
(96590) 1998 XB
(99907) 1989 VA
99942 Apofiso
(137924) 2000 BD19
1998 DK36 
2002 AA29
2003 YN107
2004 FH
2004 FU162
2004 JG6 |

Vidu ankaŭ
----------

* Apolona asteroido
* Amora asteroido

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Listo de la Atonaj asteroidoj, el "Minor Planet Center"
* france Liste générale des objets Aten, Apollo et Amor (classés par a croissant). (*Listo de la objektoj Atonaj, Apolonaj kaj Amoraj ordigataj laŭ "a" kreskanta*), de M.-A. Combes kaj J. Meeus
Koordinatoj: 48° 6′ 27″ N 1° 41′ 50″ U﻿ / ﻿48.10750 °N, 1.69722 °U﻿ / 48.10750; -1.69722 (mapo)

La rivero **Ille** (*Il* en la bretona) estas rivero de Bretonio, kiu enfluas en la riveron Vilaine en Rennes, ĉefurbo de la departemento Ille-et-Vilaine nomata per tiuj du riveroj. Ĝia nomo troviĝas ankaŭ en la nomo de kelkaj municipoj : (Saint-Médard-sur-Ille ; Saint-Germain-sur-Ille ; Montreuil-sur-Ille).

Geografio
---------

La rivero *Ille* fontas je 3 km nordoriente de Dingé, je 6 km sudoriente de Combourg kaj longas je 47,1 km kun baseno vasta je ĉirkaŭ 470 km².

La rivero *Ille* estas ligita al la rivero *Rance* per la kanalo de Ille kaj Rance. Tiu kanalo kreis vojon inter Rennes kaj la Manika Markolo, en kiun la rivero Rance enfluas ĉe Saint-Malo.

La rivero Ille trairas Montreuil-sur-Ille, Betton, kaj Rennes. Inter Montreuil kaj Rennes, la rivero paralelas al la kanalo.

Baseno de rivero Vilaine, la rivero Ille situas norde de Rennes.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  SANDRE.  france Fiche rivière l'ille (J71-030-). Alirita 2009/02/08.

  

* Kategorio Ille (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Submarŝipo de tipo Ŝarko de Rusio.
**Atomŝipo** estas atommovata ŝipo, akvoveturilo kun nuklea energia instalaĵo.

Oni dividas atomŝipojn je civitaj (atomaj glacirompiloj, ŝarĝaj ŝipoj) kaj militaj (aviadilaj ŝipoj, submarŝipoj, krozoŝipoj, fregatoj). La unua en la mondo civita atomŝipo estas glacirompilo "Lenin" (1959).

La USS Nautilus (SSN-571) estis la unua funkcianta **atomenergia** submarŝipo en la mondo. La veturilo estis ankaŭ la unua submarŝipo kiu kompletigis submerĝitan transiron de la Norda Poluso la 3an de Aŭgusto 1958. Ĝi kunhavas la nomon kun la fikcia submarŝipo de la Kapitano Nemo en la verko de Jules Verne nome *Dudek mil leŭgoj sub la maro*, kaj kun antaŭa alia submarŝipo USS Nautilus SS-168 kiu servis en la Dua Mondmilito. *Nautilus* estis rajtigita en 1951 kaj marlanĉita en 1954.

Famaj atomŝipoj
---------------

* USS Nautilus (SSN-571) el Usono
* USS Skate (SSN-578)
* Arktika (glacirompilo) el Sovetunio, kaj poste el Rusio

Vidu ankaŭ
----------

* Elektra akvoveturilo
* Ŝipo

* Kategorio Atomŝipo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **angula ŝlifmaŝino** aŭ angulŝlifilo aŭ tranĉ-ŝlifilo estas elektra permana maŝino kun rapidege rotacianta ronda ŝlifdisko. La aparaton elpensis la firmao *Ackermann + Schmitt* (nun *FLEX-Elektrowerkzeuge GmbH*) kaj enkondukis la markonomon *FLEX®* [fleks] kaj tiel ĝi havas monopolon pri tiu nomo. La nomo angula ŝlifmaŝino venas el tio, ke la ŝlifdisko estas movata per angulpelado ĉe elektraj aparatoj. La benzinmotoraj tranĉ-ŝlifiloj estas pelataj per kojnorimenoj.

La ŝlifdiskoj rotacias ĝis 12.000 je minutoj kaj estas iomete elastaj por eviti la dis-splitiĝon de la disko.

Oni prilaboras per ĝi metalon, ŝtonon, betonon, ceramikaĵojn kaj oni povas per ĝi eĉ poluri surfacojn. Por labori per ĝi, oni devas surporti protektajn okulvitrojn kaj gantojn kaj aŭdprotektilon.

* Angula ŝlifmaŝino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Angula ŝlifmaŝino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKonstrua instrumentaro |
| --- |
| Konstrua instrumentaro | Angula ŝlifmaŝino • Drilo • Ebenigtabulo • Kubutborilo • Maleo • Martelego • Martelegeto • Perforilo • Pioĉo • Segilo • Ŝovelilo • Ŝpato • Trulo |

 |
La interno.
La ekstero.
La **Moskeo Sehzade** aŭ de la Princoj (turke *Şehzade Camii*) estas moskeo de Istanbulo, verko de junaĝo de la arkitekto Sinan, finkompletigita en 1548.

Historio
--------

Ĝi estis komisiita de la sultano Sulejmano la 1-a honore de lia filo, nome la princo Mehmed, mortinta en 1543. La kaŭzo de tiu morto ne estas klara, sed kelkaj historiistoj kredas, ke la morto de la princo okazis fare de la unua edzino de la sultano Sulejmano, nome Mahidevran Gülbahar, pere de venenigo por ke ŝia filo Mustafa, kiu fakte estis ekzekutita kelkajn jarojn poste pro ordono de la propra sultano mem pro suspekto de ribelo, ne havu baron por ascendi al la trono, sen kalkuli kun la rivaleco deklarita kiun Mahidevran havis kun la favoritino kaj laŭleĝa edzino de la reganto, nome Hurrem Sultan, patrino de la princo Mehmed. Krome, oni diras, ke Mehmed estis la favorita de la sultano por la sukcedo en la trono. Tamen, la kaŭzo de tiu morto estis atribuita al la variolo, kvankam tio ne estis klara. La moskeo estus klopodo mildigi la supozitajn kulpojn de la sultano, kiu enterigis la du duonfratojn en maŭzoleo situa en la ĝardeno de la moskeo.

Arkitekturo
-----------

### Ekstero

Oni eniras tra marmor-pavimita kolonara korto kun areo egala al tiu de la moskeo mem. La korto estas bordita per portiko kun kvin kupolhavaj areoj en ĉiu flanko, kun arkoj de alterne roz-blanka marmoro. Centre estas ablucia fontano (*şadırvan*), kiu estis poste donaco de la Sultano Murado la 4-a. La ĝemelaj minaretoj havas du koridorojn kaj prilaboritan geometrian skulptaĵaro en basreliefo kaj kelkaj ornamoj de terakoto. Ĝi estas la nura nesultana moskeo desegnita de Sinan kun paro de minaretoj kun du koridoroj.

### Interno

Interno de la moskeo.
Interno de la moskeo.
La moskeo mem havas kvadratan planon, kovritan de centra kupolo, flankigita de kvar duonkupoloj kaj subtenita de kvar pilieroj, kun diametro de 19 m kaj alto de 37 m. Estis en tiu konstruaĵo en kiu Sinan por la unua fojo adoptis la teknikon meti kolonkoridorojn laŭlonge de la tuta longo de la norda kaj suda fasadoj por kaŝi la kontraŭfortojn.

La interno de la Moskeo Sehzade havas simetrian planon, kun areo sub la centra kupolo etenda per uzado de kvar duonkupoloj, po unu en ĉiu flanko, kun la formo de kvarfolia trifolio. Tiu tekniko ne estis tute sukcesa, ĉar ĝi izoligis la kvar grandajn pilierojn necesajn por subteni la centran kupolon, kaj neniam estis ripetita de Sinan. La interno de la moskeo havas tre simplan desegnon, sen koridoroj.

Notoj
-----

1. ↑  Necipoğlu 2005, p. 196.
2. ↑  Necipoğlu 2005, p. 121.

Bibliografio
------------

* Necipoğlu, Gülru (2005). The Age of Sinan: Architectural Culture in the Ottoman Empire. London: Reaktion Books. ISBN 978-1-86189-253-9.

* Moskeo Sehzade en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Moskeo Sehzade en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698612
* GND: 7654374-2
* LCCN: no2018174202
* VIAF: 235266321
 |
Variaj krudaj viandoj.
**Animalaj manĝofontoj** produktas **animaldevenajn manĝaĵojn**, kiuj estas multaj manĝaĵoj kiuj venas el animala deveno kiaj viando, lakto, ovoj, fromaĝoj kaj jogurto. Multaj individuoj ne konsumas animaldevenajn manĝaĵojn aŭ konsumas malmultajn animaldevenajn manĝaĵojn ĉu pro personaj elekto aŭ neceso ĉar ili ne estas facile alireblaj aŭ disponeblaj al tiuj personoj.

Animaloj estas uzataj kiel manĝo ĉu rekte aŭ nerekte pro la produktoj kiujn ili produktas. Viando estas ekzemplo de rekta produkto tenita el animalo, kiu venas el muskolaj sistemoj aŭ el organoj.

Nutra aspekto
-------------

Krom la havigataj vitamino A, vitamino B12 kaj la vitamino D, ĉiuj vitaminoj trovataj en animaldevenaj manĝaĵoj povas ankaŭ troviĝi en plantdevenaj manĝaĵoj.

Sancirkunstancoj
----------------

Kelkaj kulturoj kaj personoj ne konsumas viandon aŭ animalajn manĝoproduktojn pro kulturaj, dietaj, sanaj, etikaj, aŭ ideologiaj tialoj. Vegetaranoj elektas rezigni el manĝo el animalaj fontoj je variaj gradoj. Vegananoj ne konsumas ajnan manĝon kiuj estas aŭ enhavas ingrediencojn el animala fonto.

Produktado
----------

Manĝaĵoj produktitaj de animaloj estas lakto produktita el laktoglandoj, kiu en multaj kulturoj estas trinkata aŭ procezata en laktaĵoj (fromaĝo, butero ktp.). Aldone, birdoj kaj aliaj animaloj demetas ovojn, kiuj estas ofte manĝataj, kaj abeloj produktas mielon, nome reduktita nektaro el floroj, kiuj estas populara dolĉigilo en multaj kulturoj. Kelkaj kulturoj konsumas sangon, foje en la formo de sangokolbaso, same kiel densigilo por saŭcoj, aŭ en peklita, saligita formo por tempo de manĝa malabundo, kaj aliaj uzas sangon en stufaĵoj kiaj stufita leporo.

Notoj
-----

1. ↑  Murphy SP, Allen LH. (2003) Nutritional Importance of Animal Source Foods. J. Nutr. 133: 3932S-3935S.
2. ↑  Davidson, Alan. The Oxford Companion to Food. 2a eld. UK: Oxford University Press, 2006. pp. 81–82.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 539597
* LCCN: sh85005183
* BNF: 119309019
* NKC: ph153569
 |
**Narrillos del Álamo** [naRIljos deLAlamo] estas municipo en la okcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de El Barco de Ávila-Piedrahíta kaj al la jurisdikcia teritorio de Piedrahíta, en la sudokcidento de la provinco. La loknomo *Narrillos del Álamo* estas komprenebla etimologie kiel *Navaranoj de la Poplo*, alude al la deveno de iamaj reloĝantoj el Navaro kaj al ofta arbospeco.

Narrillos del Álamo en la provinco Avilo.
Preĝejo.
Sierra de Narrillos el Armenteros (Salamanko).

Geografio
---------

Ĝia municipa estas formata de la loĝlokoj Narrillos del Álamo, El Álamo, Mercadillo (bazareto), Dehesa de Codes kaj Ventosa de la Cuesta; ĝi okupas totalan areon de 29,35 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 71 loĝantojn. Ĝi perdis 800 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 86 km de Avilo, provinca ĉefurbo, kaj 24 km de Piedrahíta, komarka ĉefurbo, ene de la subkomarko Serrezuela (montareto).

Ĝi konsistas en longeca duoneksklavo avance en la provinco Salamanko kaj limas kun La Tala (Salamanko), Armenteros (Salamanko), Arevalillo, Cespedosa de Tormes (Salamanko), El Mirón, Puente del Congosto (Salamanko) kaj Gallegos de Solmirón (Salamanko) .

Historio
--------

Estas restaĵoj de prahistoria loĝado, nome de vetonoj. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. 

El mezepoka pasinteco la preĝejo estis de 13-a al 14-a jarcentoj, sed poste rekonstruita; dum tiu de Mercadillo, dekomence gvatoturo estis reformita grandparte el 1564, post incendio, kaj poste fine de la 18-a jarcento oni kreis impresan barokan retablon. Krome estas du interesaj romiaj mejloŝtonoj, devenaj de la nomita Vía de la Plata kaj grava montro de popola arkitekturo en la nomita *Casa de la Vera Cruz*, dokumentita la plej antikva en la loko, kaj unua urbodomo, el la 15-a jarcento. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj ĉefe brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado, naturaj lkoj kun esceptaj flaŭro kaj faŭno).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762943
 |
La ĉomskija metodo pri sintakso, ofte nomita "generativa gramatiko" aŭ "generativa lingviko" (respektive "genera lingvistiko") studas gramatikon kiel korpon de sciaĵoj posedatan de lingvouzantoj. Ekde la 1960-aj jaroj, Noam Chomsky pretendadas, ke multe da ĉi tiu sciaĵaro estas denaska, sugestante ke infanoj bezonas nur lerni iujn parolaĵojn de sia denaska lingvo. La denaska korpo de lingvaj sciaĵoj ofte nomiĝas universala gramatiko. De la perspektivo de Chomsky, la plej forta ŝajnigo por la ekzisto de universala gramatiko simple estas la fakto, ke infanoj sukcese akiras sian denaskan lingvon dum tiom malmulte da tempo. Plie, li pretendas, ke estas grandega breĉo inter la lingvaj stimulaĵoj kiujn spertas infanoj, kaj la riĉa lingvoscio, kiun ili atingas. (Ĉi tiu nomiĝas la argumento de "malriĉeco de la stimulo.") La scio de universala gramatiko, servus kiel ponto trans tia breĉo.

La teorioj de Chomsky estas popularaj, ĉefe en Usono, sed ili neniam estis senkritikaj. Kritiko venas de pluraj direktoj. Ĉomskijistaj lingvistoj multe fidas je la intuicioj de denaskaj parolantaj por scii kiuj frazoj de lingvo estas bone formitaj. Ĉi tiu praktiko estas kritikita kaj pro ĝeneralaj metodaj kialoj, kaj ĉar laŭ iuj ĝi kaŭzis troemfazon de la angla lingvo. Nun centoj da malsamaj lingvoj ricevis almenaŭ iom da pristudado en literaturo pri generativa gramatiko, sed iuj kritikantoj tamen vidas la troemfazon de la angla, kaj tendencon bazi pretendojn pri universala gramatiko sur tro malmulte da studitaj lingvoj. Iuj psikologoj kaj psikolingvistoj, kvankam konsentemaj pri la tuta programo de Chomsky, argumentis, ke la konsekvencoj de liaj teorioj ne estas psikologie kredeblaj. Pli radikalaj kritikantoj dubis, ĉu necesas sugesti universalan gramatikon por ekspliki la lingvoakiradon de infanoj, pretendante ke sufiĉas la ĝeneralaj lernomeĥanismoj.

Hodiaŭ ekzistas multaj malsamaj branĉoj de generativa gramatiko; ĝi dividiĝas kadre de "la gramatiko kape kondukita de frazstrukturo," "gramatiko de leksika funkcio" kaj "gramatiko de kombinema kategorieco." Tiuj ĉiuj estas ĝenerale ĉomskijecaj kaj generativaj, sed havas gravajn malsamojn de ekzekutado.

Notoj
-----

1. ↑  Chomsky, Noam.  (1965) *Aspects of the Theory of Syntax*. MIT Press.
2. ↑  Huang, Cheng-Teh James (1982). "Logical relations in Chinese and the theory of grammar". 

 Disponebla rete .
3. ↑  Matthews, G.H..  (1965) *Hidatsa Syntax*. Mouton.
4. ↑  Platero, Paul Randolph (1978). "Missing noun phrases in Navajo". 

 Disponebla rete .
5. ↑  Schütze, Carson T. (1993). "Towards a Minimalist Account of Quirky Case and Licensing in Icelandic". 

 Disponebla rete
6. ↑  Bhatt, Rajesh (1997). "Matching Effects and the Syntax-Morphology Interface: Evidence from Hindi Correlatives". 

 Disponebla rete .

Vidu ankaŭ
----------

* Genertransforma gramatiko
* Genera gramatiko
* Natura lingvo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 677312
* NKC: ph120476
 |
**Animismo** estas la kredo pri ekzisto de animoj kaj spiritoj, precipe ke, krom vivaĵoj, movaj malvivantaj objektoj aŭ naturaj fortoj havas animojn. Ties nomo venas el la latina *anima*, kiu havas variajn signifojn, inkluzive de *vento, aero, spiro, vivo, animo, menso, fantomo,* kaj *spirito*.

Laŭ la pli specifa signifo, animismo estas la kredo, ke animojn enhavas ĉiuj aŭ multaj objektoj. Tiel, animojn havas bestoj, plantoj, kaj mineraloj, kaj la materialo de la objekto determinas tian, kian animon ĝi havas. Ĉi tiaj religioj ofte ne precize distingas inter spirito kaj materio, kaj ĝenerale supozas, ke ĉi tiu unuigado de materio kaj spirito ludas gravan rolon en ĉiutaga vivo.

Krom la animoj de estaĵoj aŭ objektoj, ekzistas personiĝintaj animoj, dotitaj de intelekto, volo kaj emocioj similaj al tiuj de la homoj. Pratempaj eskimoj kredis, ke nomoj kaj la variaj nomoj de ĉiu persono havas siajn proprajn animojn. Kelkaj japanoj kredas, ke eĉ vortoj havas animojn, kaj kiam oni prononcas specifajn frazojn, ekzistas magia povo. Eble *animo* kvazaŭegalas nekonata *energio*.

Laŭ la ĝenerala signifo, preskaŭ ĉiuj religioj estas bazitaj sur Animismo.

Kelkaj ekzemploj de animismo estas la japana Ŝintoo, la ĉina Taoismo, kaj multaj prareligioj en Ameriko, Afriko, Azio, kaj Aŭstralio. Eĉ Eŭropo ja havis animismojn pratempe, ekzemple de Viko, kiu daŭras eĉ nuntempe. Kelkaj formoj de la barata Hinduismo estas animismaj. Kelkaj tajoj praktikas, krom Budaismo, ankaŭ animismajn ritojn.

Strikte, animismo estas pli kiel kredaro ol kiel religio. Ties konceptoj troviĝas en multaj religioj. Oni povas konsideri, ke Animismo estas *generika* religio.

Kelkaj animismaj religioj, kiel Taoismo kaj Ŝintoo, kredas, ke ĉiu persono havas plurajn animojn aŭ spiritojn.

Kelkaj objektoj, kiuj havas animon laŭ Animismo
-----------------------------------------------

* monto.monto.
* arbo.arbo.
* kanguruo.kanguruo.
* luno.luno.
* fiŝoj.fiŝoj.
* floro.floro.

Bonvolu alklaki bildon por pligrandigi ĝin.

Vidu ankaŭ
----------

* Paganismo
* Tengrismo

* Kategorio Animismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 220567
* GND: 4002067-8
* LCCN: sh85005293
* BNF: 11953456b
* NDL: 00560260
* NKC: ph233630
 |
**Narros** [NAros] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la nordoriento de la provinco Sorio kaj en la komarko *Campo de Gómara* en la oriento de la provinco, atribuita foje ankaŭ al la subkomarko Almarza. La loknomo *Narros* estas etimologie komprenebla kiel *Navaranoj* (alude al la navara deveno de reloĝantoj).

Geografio
---------

*Campo de Gómara* en la oriento de la provinco Sorio.
Loko de Narros en la provinco Sorio.
La palac-domo.
La preĝejo de Sankta Johano.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 13,22 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 48 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 220 loĝantojn el la 1900-aj jaroj. 

Ĝi distas 24 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi estas inter Almajano (okcidente) kaj Suellacabras (oriente).

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

En la *Censo de Pecheros* de 1528 oni registris 53 *pecheros*, tio estas impostopagantaj familioj.​ En la frua dokumento ĝi aperas literumita Naharros, formante parton de la *Sexmo de San Juan*.

En la censo de 1842 estis 71 familioj kaj 280 lokanoj.

En Julio 2011 la apuda montaro Sierra del Almuerzo suferis incendion kiu detruis 138 hektarojns, kaj preskaŭ devigis senhomigi la loĝlokon.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado, manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, la ermitejo, tradicia arkitekturo, la palac-domo Oranĝoduono kaj tiel plu.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

1. ↑  Kio konfirmas la etimologion de Navaranoj.

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rCampo de Gómara |
| --- |
| Alconaba• Aldealafuente• Aldealpozo• Aldealseñor• Aldehuela de Periáñez• Aliud• Almajano• Almaluez• Almazul• Almenar de Soria• Bliecos• Buberos• Buitrago• Cabrejas del Campo• Candilichera• Cañamaque• Carabantes• Cihuela• Ciria• Cirujales del Río• Deza• Fuentecantos• Fuentelmonge• Fuentelsaz de Soria• Gómara• Hinojosa del Campo• La Losilla• Los Villares de Soria• Monteagudo de las Vicarías• Narros• Pinilla del Campo• Portillo de Soria• Pozalmuro• Quiñonería• Renieblas• Reznos• Santa María de Huerta• Serón de Nágima• Tajahuerce• Tejado• Torlengua• Torrubia de Soria• Villar del Campo• Villaseca de Arciel |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351457
 |
**Genertransforma gramatiko** aŭ **transforma gramatiko** estas termino uzata por aludi al la tipo de genera gramatiko (respektive genera sintakso), kiu uzas transformajn reguloj kaj similajn meĥanismojn por montri la movon de konstituantoj kaj aliajn fenomenojn de la lingvo. Partikulare, la termino referencas preskaŭ nur al tiuj teorioj, kiuj estis disvolvigitaj en la tradicio ĉomskia. Tiu termino estas plej ofte sinonimo de la plej specifa "Transforma Generativa Gramatiko".

Ekzemplo de transformoj
-----------------------

La ŝanĝo de lingvaj elementoj estas la bazo de la meditado kaj konkludoj de la transforma gramatiko:

* Mi trovis katon
* Mi trovis raton
* Mi trovis ratojn
* Ni trovis ratojn
* Ni trovis la ratojn
* Ni trovis la nigrajn ratojn
* Ni trovis la nigrajn ratojn tie
* Ni trovis la nigrajn ratojn tie kaj gapis
* Ni trovis la nigrajn ratojn tie kaj gapis prie
* Ni trovis la nigrajn ratojn tie kaj gapis prie tiam
* Ni trovis la nigrajn ratojn tie kaj gapis prie tiam, sed ne forkuris ktp.

La kerno estas, ke infano lernas simplan strukturon, ekzemple "Mi trovis katon", kaj transformante (ŝanĝante) elementon, oni povas alveni al preskaŭ senfinaj paroltekstoj, ekzemple "Mi murdis katon", "Mi manĝis katon", "Mi murdis katon", "Mi murdis katon kaj raton", "Mi murdis katon kaj fuĝis", ktp. tiel oni pasas el simpla akuzativo al duobla akuzativo, el simpla frazo al duobla frazo ktp.

Bibliografio
------------

* Radford, Andrew Transformational Grammar. Cambridge Text Books in Linguistics. 2003. Cambridge.

Vidu ankaŭ
----------

* Generativa lingvistiko
* Genera gramatiko
* Gramatiko
* Lingvistiko
* Natura lingvo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 723517
* GND: 4071705-7
 |
Oranĝe, la landoj kultivante pli ol 95% de la por-komercaj GMO-oj en 2005. Oranĝstreke, la ceteraj areoj kie porkomercaj GMO-oj estis kulturitaj en 2005. La punktoj indikas la landojn kiuj uzis eksperimentajn GMO-ojn.
**Genetike Modifita Organismo**  (**GMO**) estas biologia organismo kies genetika materialo estis intence modifita. Ekzemple kelkaj branĉaĵoj de tritiko kiuj estis modifitaj perradiade ekde la 1950-aj, transgenaj eksperimentaj animaloj kiel musoj, aŭ mikroskopaj organismoj.

La modifado de genetika materialo ne nepre postulas enportadon de novaj genoj (transgenoj).

Ekzemplo de aplikado de GMO estas mikroorganismoj en kiujn oni enigis la genon de insulino kaj kiuj produktas hom-insulinon, viv-necesan por diabet-malsanuloj. Nuntempe fakte, multaj hormonoj rilataj al hormonmalsanoj akireblas per genetika modifado de bakterioj aŭ unuĉelaj eŭkariotoj. Ankaŭ por la manĝindustrio gravegas genetika modifado de mikroorganismoj.

Nuntempe ekzistas serioza problemo pro la kreskado de populacio kaj malkreskado de manĝaĵoj, kaj la favorantoj de GMO-oj pro diversaj kialoj esperas, ke GMO-oj povu iom helpi kontraŭ ĉi-problemo - ekzemple kreante plantojn kiuj pli bone adaptiĝas kreski en regionoj kie la grundo ne tiom bonas. Aliflanke kontraŭantoj de GMO-oj pro diversaj kialoj fokusiĝas al la studo de la negativaj efikoj en multaj aspektoj kiujn la genmodifado povus okazigi eĉ nevole.

Genetika modifado de bakterioj
------------------------------

* **Transformado** - per tiu metodo oni enkondukas nudan DNA en bakterio - oni sukcesas tion fari ekzemple per *termoŝoko* (altegaj temperaturoj) aŭ *elektroporigado* (elektroŝoko).

* **Konjugacio** - du bakterioj povas interŝanĝi DNA-n - ĉi-metodo ne multe uziĝas por intenca genetika modifado.

* **Transdukcio** - enigado de DNA per bakteriofago (pli mallonge, "fago", kvankam la vorto fago tradicie estas nomo de arbo).

Leĝoj kontraŭ GMO-oj
--------------------

La 1-an de julio Hugo Chávez deklaris, ke de tiam Venezuelo malpermesos eniron de GMO-oj en la landon, kaj male fondos internacian bankon de semoj efektivigita pere de agrikulturoj en ĉiuj landoj.[*mankas fonto*]

En Britio fine de 2004 vasta opinistudo montris, ke 86 % el la britoj ne ŝatus manĝi genetike modifitajn nutraĵojn, 91 % opinias, ke ties uzado rezultas el malbonaj efikoj al la naturmedio, 93 % pensas, ke tiu teĥnologio celas al profito de la firmaoj pli ol al publika intereso.[*mankas fonto*]

 Vidu ankaŭ artikolon pri Biologia patento.

Literaturo
----------

WESTERMAYER, Manfred. *Genetike modifitaj organismoj*. En: Scienca Revuo, vol. 62, n-ro 227 (2011), pp. 257-264 (online Arkivigite je 2017-09-12 per la retarkivo Wayback Machine)

Vidu ankaŭ
----------

* Biotekniko
* Genetike modifita maizo
* Interkonsento pri Biologia Diverseco

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Genetike modifita organismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* Arkivigite je 2008-07-19 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* Arkivigite je 2006-04-06 per la retarkivo Wayback Machine
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 22060
* GND: 4353579-3
* LCCN: sh93002326
* BNF: 123582741
* NKC: ph120481
 |
**Dúo Los Compadres** estas la nomo de muzika duopo presentinta kuban sonon, kiu devenis el Santjago de Kubo.

Historio
--------

La duopo «Los Compadres» ekestis dum prezentado en 1949, kiam Lorenzo Hierrezuelo sin vidis devigata anstataŭi la kantistinon kaj gitaristinon María Teresa Vera kaj serĉis por ŝi Franciskon Repilado, kun kiu li estis laborinta jam en la muzikkvaropo «Cuarteto Hatuey» fine de la tridekaj jaroj.

La dua de „compadres" [kolegoj] en sia origina formiĝo konsistis el Francisco Repilado (*Compay Segundo* = „dua" kolego, ĉar li kantis la malaltan voĉon de la duopo) kaj Lorenzo Hierrezuelo (*Compay Primo* = „unua" kolego), kvankam por la prezentadoj ili sin fortikigis per bongoj, kontrabaso kaj guiro. En 1953 Lorenzo Hierrezuelo anstataŭis sian „duan kolegon" Compay Segundo per sia frato Reynaldo Hierrezuelo, konata kiel Rey Caney.

Dúo Los Compadres distingiĝis per delikata miksiĝo de ĝiaj voĉoj kaj ĝia aparta maniero interpreti la kuban sonon laŭ stilo de la gŭaĥiroj de orienta Kubo. La duopo estis tute populara aperaĵo, kiu realigis multajn prezentadojn kaj en Kubo kaj ankaŭ en Domingo, Porto-Riko, Panamo, Venezuelo kaj aliaj landoj. En sia formiĝo el la du fratoj Hierrezuelo ĝi prezentis en diversaj landoj de Eŭropo kaj eĉ en Japanujo.

Inter la multaj kantoj, kiujn la duopo interpretis, estas elstarigendaj "Venga guano", "No quiero llanto" , "Guarapo, pimienta y sal", "Yo canto en el llano" "Macusa", "Los barrios de Santiago"," Mi son oriental"," Preparen Candela ","Rita La Caimana "kaj "Como Cambian Los Tiempos ".

La grupo aktivadis ĝis la morto de Lorenzo Hierrezuelo.

Diskaro
-------

Inter la multaj sonregistraĵoj kaj kompilaĵoj de la duopo estas menciindaj:

* Huellas del pasado EGREM, 1996.
* Compay Segundo y Compay Primo EGREM, 2000.
* Llegaron Los Compadres EGREM, 2000

Literaturo
----------

* Giro, Radamés 2007. Diccionario enciclopédico de la música en Cuba. La Habana. Vol. 1, p. 21

Eksteraj ligiloj
----------------

* Intervjuo kun Rey Caney Arkivigite je 2010-02-18 per la retarkivo Wayback Machine
* Biografio de Los Compadres
**János KOVÁCS** [jAnoŝ kovAĉ], **Kovács János,** Esperante **Johano Kovács** estas hungara dirigento. Lia edzino estis operkantisto Mária Sudlik.

János Kovács naskiĝis la 14-an de aŭgusto 1951 en Budapeŝto.

Vivo
----

János Kovács frekventis muzikan gimnazion, poste Muzikakademion Ferenc Liszt en Budapeŝto. Li lernis dirigentadon de András Kórodi, krome li lernis pianludon. Poste tuj li eklaboris en Budapeŝta Ŝtata Operejo en 1973. Post 3 jaroj li komencis sian dirigentan karieron. Inter 1979-1981 li partoprenis en festivalo de Bayreuth. En 1987 li ricevis la rangon ĉefdirigento en operejo de Budapeŝto. Li ofte dirigentadas individue ankaŭ eksterlande, ekzemple en Italio, Hispanio, Portugalio, Svislando, kun la operejo ankaŭ en aliaj landoj. Li estas ĉefdirigento de slovena orkestro, krome en Tokio li estas la unua gastodirigento. Li ricevis premion Kossuth en 2001, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 409074
* GND: 134660412
* LCCN: no96059186
* VIAF: 56800625
* ISNI: 0000 0000 8384 9464
* BNF: 139400468
* MBA: a2b505d5-4cb9-4a6a-b223-6242007716fa
 |
La **Federación de Radioaficionados de Cuba** (FRC) (esperante *Federacio de Radioamatoroj el Kubo*) estas nacia neprofitcela organizaĵo por radioamatoroj el Kubo fondita la  15-an de julio 1966(nun 1966-07-15). La membroj de FRC estas organizitaj en 180 lokaj radioamatoraj kluboj, kiuj estas aligitaj kun la FRC. Membroj de FRC inkludas QSL-buroon por tiuj radioamatoroj kaj aŭskultantoj en regulaj komunikadoj kun aliaj amatorradiaj funkciigistoj en eksterlando kaj sponsorado de premioj, ekspedicioj kaj radioamatoraj konkursoj. FRC funkcias kiel partnereco inter kubaj radioamatoroj kaj kubaj reguligaj aŭtoritatoj (MIC Ministerio pri Komunikado). FRC estas la nacia membrosocio reprezentanta Kubon en la IARU.

Esperantistaj radioamatoroj
---------------------------

Ekde 2013 la FRC akceptis la Specialan radioklubon Esperanto kiel fakgrupo kiu atentas pri Esperanto kaj lingvoj ĝenerale. Ĝi havas sidejon en Kuba Esperanto-Asocio. KLERA (Kuba Ligo de Esperantistaj Radioamatoroj) flanke de KEA atentas pri e-agadoj en radioondoj, kontaktoj kun ILERA, radioamatoraj aranĝoj, tradukoj kaj disvastigo de Esperanto inter la kubaj radioamatoroj.

Referencoj
----------

1. ↑   Kiuj ni estas (hispane). FRC. Alirita 2018-12-18.
2. ↑   Membroj de IARU (angle). FRC. Alirita 2019-12-18.
3. ↑   Radioklubo Esperanto (hispane). ECURED.cu. Alirita 2019-12-18.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (hispane)
* Federación de Radioaficionados de Cuba ĉe la radioamatora datumbazo QRZ.com
**Alexandre Levy** (naskiĝinta la 10-an de novembro 1864 en San-Paŭlo; mortinta la 17-an de januaro 1892) estis brazila komponisto, pianisto kaj orkestrestro.

Vivo
----

Lia juda familio devenis el Francujo kaj treege aktivis muzike, lia patro fondis la plej eminentan muzikaĵovendejon kaj estis mem klarnetisto. Alexandre Levy jam kiel dekdujarulo prezentis pianokoncertojn, kaj oni profetis al li karieron de solopianisto. Levy fondis en sia naskiĝurbo komence la *Klubon Haydn*, poste la *Klubon Mendelssohn*, kiuj sindediĉis al la flegado de klasika muziko.

En la brazilan muzikhistorion li eniris kiel verkinto de la *Variações sobre um Tema Brasileiro*, uu el la unuaj komponaĵoj, kiuj enprenis la muzikajn tradiciojn de Brazilo. La plej fama peco el tio estas *Vem cá, Bitu*. Per tio li estis pioniro de la „romantisma naciismo", kiu regis en Brazilo dum la komenciĝo de la nova jarcento. Levy komponis ankaŭ pecojn de la brazila tango *maŝiŝo*. En 1887 li pasigis kelkan tempon en Parizo kaj studis ĉe Emile Durand. En la *Suíte Brasileira* [Brazila Suito] el 1890 unuan fojon aperas la termino *samba* en klasika orkestrokomponaĵo.

* Kategorio Alexandre Levy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 522201
* GND: 124503764
* LCCN: n94033113
* VIAF: 37116866
* ISNI: 0000 0000 3104 121X
* SUDOC: 165939370
* BNF: 140375383
* MBA: b27ac20f-28a4-4a62-ae58-87418acced9b
 |
La **Federalista Partio** (angle *Federalist Party*) estis la unua organizita politika partio en Usono post la finadoptiĝo de la Konstitucio en 1788 kaj la elektiĝo de la unua, senpartia prezidento, George Washington, en 1788 (reelektita en 1792). La partio komencis kreiĝi ĉirkaŭ 1792, kiel grupo de komercistoj kaj bankistoj, kiuj subtenis la kasajn politikojn de Andrew Hamilton. Ĝenerale, ili apogis fortan centran registaron, protektadon de riĉeco, amikajn rilatojn kun Granda Britujo, kaj malaprobon de la Franca Revolucio. Oni rigardas ĝin do kiel la unua esprimiĝo de usona politika konservatismo.

John Adams estis la sola sukcesa prezidenta kandidato de la Federalista Partio. La partio venkis en plej multaj politikaj bataloj antaŭ 1800, sed post la prezidentiĝo de Thomas Jefferson en 1800 ĝi perdis sian fortecon en tutlandaj aferoj, kvankam pere de la ĉefjuĝisto John Marshall ĝi daŭre dum jardekoj havis eksterpolitikan influon.

* Kategorio Federalista Partio (Usono) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 536587
* LCCN: n84044605
* VIAF: 138421697
* SUDOC: 027380475
 |
**Realecpolitiko**, ofte trovata internacie laŭ la germana termino **Realpolitik**, estas politiko, kiu eliras el la eblecoj kaj rezignas pri abstraktaj programoj kaj idealaj postulatoj.
Ĝi estas uzata ĉefe en diplomatio, kiam la agado de ŝtatoj baziĝas unuavice sur praktikaj konsideroj, prefere al ideoj aŭ moralaj bazoj. Ĝi foje alproksimiĝas al ideoj de pragmatismo. 

La termino *Realpolitik* estas ofte uzata pejorative, por aludi politikon, kiu estas truda, malmorala aŭ makiavela.

La termino estis elpensita de Ludwig von Rochau, germana verkisto kaj politikisto de la 19-a jarcento, sekvanta la konduton de Metternich, pri la trovo de vojoj por ekvilibrigi la potencon de eŭropaj imperioj. Ekvilibrigi potencon de la Eŭropa Koncerto estis la rimedo por konservi la pacon kaj praktikantoj de zorgema *Realpolitik* provis eviti vetarmadon.

Rodrigo Borja difinas ĝin kiel la principon, sur kiu nacia ago en iliaj aleksteraj politikoj, estas kondukata de ties propraj interesoj, kaj ne de altruismo, amikeco, idealismo aŭ solidarecaj konsideroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉanakja
* Makiavelo
* Realismo en internaciaj rilatoj

* Realecpolitiko en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)