recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**József Faragó** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Faragó József** estis hungara grafikisto, karikaturisto, pentristo. Lia familia nomvarianto estis *Fränkel* [frenkel].

József Faragó  naskiĝis en 1866 en Esztergom, li mortis la 2-an de septembro 1906 en Berlino.

Biografio
---------

József Faragó devenis el juda familio. Li studis ĉefe en Munkeno de Simon Hollósy (1886-), iomete en Parizo (1889). Li apartenis al amika rondo de Artistkolonio (Nagybánya). Liaj karikaturoj aperis komence en Germanio. Inter 1892-1894 li vivis en Novjorko, kie liaj karikaturoj konstante aperis. Hejmenveninta li estis populara karikaturisto en Budapeŝto, pli malofte li pentradis en Nagybánya. En 1903 li vojaĝis al Berlino, kie li mortigis sin post 3 jaroj.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Arthalo Budapeŝto (1889)
* Budapeŝto (1896, 1901, 1906)

Elektitaj grafikaĵoj
--------------------

* Albert ApponyiAlbert Apponyi
* Ignác DarányiIgnác Darányi
* Béla AtzélBéla Atzél
* Ekslibriso, 1900Ekslibriso, 1900
* La granda malsanulo, 1900La granda malsanulo, 1900

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Tóparti fák
* Nehéz lecke
* Kubikusok Nagybányán

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* József Faragó (grafikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio József Faragó (grafikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 627879
* GND: 1051793424
* LCCN: no2013004384
* VIAF: 294940845
* ISNI: 0000 0003 9983 4162
 |
**József Urbán** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Urbán József** estis hungara katolika pastro, piarista monaĥo, mezlerneja instruisto.

József Urbán naskiĝis la 17-an de julio 1964 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Urbán maturiĝis en 1982, poste li aliĝis al la piaristoj. Li studis teologion en Teologia Monaĥa Altlernejo Sapientia kaj Katolika Altlernejo Péter Pázmány kun diplomo en 1993. En tiu studperiodo li studis ankaŭ en Scienca Universitato Loránd Eötvös Li monaĥiĝis en 1991, en la sekvanta jaro li pastriĝis. Inter 1993-2003 li instruis en piarista gimnazio en Szeged, eĉ li estis lernejestro ekde 1998. Inter 2003-2011 li estis estro de la hungaraj piaristoj, inter 2012-2015 li estis piarista lernejestro en Budapeŝto, poste li ricevis eklezian postenon en Esztergom. Intertempe li akiris plian diplomon en Universitato Semmelweis en 2008. Li estis nomumita vicestro de barataj jezuitoj en 2019. Li ricevis hungaran ŝtatan premion en 2015.

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto Arkivigite je 2020-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* anglalingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio József Urbán en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 682760
* VIAF: 121515792
* ISNI: 0000 0000 7920 6773
 |
**HARRACH József** [haraĥ joĵef] estis hungara primuzika verkisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto, kritikisto.

József Harrach naskiĝis en Szászrégen la 14-an de septembro 1848 kaj mortis en Budapeŝto la 15-an de septembro 1899.

József Harrach

Biografio
---------

Harrach havigis instruistan kaj filozofian doktoradon en Reĝa Universitato de Pest. Ekde 1873 li instruis en Budapeŝto en mezlernejo. Ekde 1888 li estis profesoro de muzikhistoriisto en la Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio, ekde 1889 ankaŭ ĝia sekretario. Por 15 jaroj li agadis kiel muzikkritikisto de *Pesti Napló*.

Verkoj
------

* *Schopenhauer és Wagner Richard* (Bp. 1887);
* *Közlemények a zeneművészet köréből* (Győr, 1889);
* *Magyar Arion*. Vegyes karú énekek gyűjteménye (I–II. Bp. 1892–93).

Literaturo
----------

* Dr. H. J. (Zeneak. évk. 1899–1900.)

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio József Harrach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**József Kis** [jOĵef kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kis József** estis hungara notario, juĝisto, vicdepartementestro. Lia nobela antaŭnomo estis *baczka-madarasi* [backa-madaraŝi].

József Kis naskiĝis la 31-an de oktobro 1772 en Székelyudvarhely (Transilvanio, Habsburga Imperio, nuntempa Odorheiu Secuiesc en Rumanio), li mortis la 6-an de junio 1830 en Transilvanio.

Biografio
---------

József Kis frekventis kolegion en sia naskiĝurbo, poste ekde 1787 li studis en Nagyenyed, konata ankaŭ germane *Strassburg am Mieresch*. Post siaj studoj li havis postenojn en administracio de Alsó-Fehér. Li estis ekzemple ĉefnotario, reĝa juĝisto, vicdepartementestro. Li mortis pro trafika akcidento. Li estis entombigita en Magyarigen.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Fő notárius Kis József köszöntése. Gróf Bethlen Imre úr ő excellentiájának...* (1817?)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio József Kis (juĝisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 701271
 |
**József Szájer** [jOĵef sAjer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szájer József** estis hungara parlamenta deputito, altlerneja instruisto. Lia edzino estas Tünde Handó.

József Szájer en la hungara parlamento
József Szájer naskiĝis la 7-an de septembro 1961 en Sopron.

Biografio
---------

József Szájer maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1980, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1986. Dum la studentaj jaroj li lernis kune kun signifaj estontaj politikistoj. Post la diplomo li plulernis 2 jarojn en Oksfordo, en la studjaro 1988 li esploris en Universitato de Miĉigano kun stipendio. Li estis ankaŭ asistanto inter 1986-1990, inter 1990-1996 lektoro en Universitato Loránd Eötvös. En 1996 li akiris advokatan licencon. Li ricevis britan premion en 2000, hungaran en 2019. Li edziĝis en 1983, lia edzino naskis filinon en 1987.

Politika kariero
----------------

En 1988 li estis fondinta membro de Fidesz kune kun Viktor Orbán, János Áder, László Kövér kaj aliaj. Inter 1990-2004 li estis parlamentano, poste membro de Eŭropa Parlamento ĝis 2020. En novembro de 2020 li abrupte deklaris, ke li forlasas la Eŭropan Parlamenton redonanta la mandaton pro pro tro granda ŝarĝo. Post 2 tagoj en Bruselo estis legebla/aŭdebla novaĵo, ke la polico eniris privatan loĝejon pro tro granda bruo kaj supozata pli multe da gastoj, ol la permesata pro la kronviruso. La polico trovis plene nudajn virojn. Szájer poste konfesis, ke li estis ĉeestanto, eĉ la polico trovis ĉe li drogaĉon. Szájer ankaŭ forlasis Fidesz-on.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A vis major a római jogban* (1983)
* *Jogállam, szabadság, rendszerváltoztatás. Beszédek, írások, dokumentumok, 1987–1997* (1998)
* *Európa. Az Európai Parlament és az Európai Unió további intézményei és működésük* (kunaŭtoro, 2004)
* *Szabad Magyarország, szabad Európa. Újabb tizenöt év. Beszédek, írások, dokumentumok, 1998–2013* (2014)
* *Ne bántsd a magyart! Gondolatok a bevándorlásról, a Fideszről, Magyarországról, Alaptörvényünkről és Európáról* (2019)

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio József Szájer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709444
* GND: 1063108063
* LCCN: n88053935
* VIAF: 273154380946530290623, 281154381052030292124 121509238, 273154380946530290623, 281154381052030292124
* ISNI: 0000 0000 8338 0774
 |
**Jenő** estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza** Transdanubio, en departemento Fejér, en subregiono de Székesfehérvár. La loknomo estas hungara gentonomo, nuntempe ankaŭ nomo Eŭgeno.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6  km²
* Loĝantaro: 1300
* Poŝtkodo: 8146
* Telefonprefikso: 22

Situo
-----

La vilaĝo situas laŭ traira flankovojo, la plej proksima urbo estas Polgárdi. Székesfehérvár troviĝas je 22 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1257. La turkoj faris senhoma la komunumon. Inter 1770-1861 Jenő estis parto de vilaĝo Nádasdladány. En 1950 la komunumo iĝis municipo.

Vidindaĵoj
----------

En la komunumo troviĝas nova romkatolika preĝejo omaĝe al Laboristo Sankta Jozefo de 1999, kies turo estas 31 m-ojn alta.

Komunumoj pri *Jenő* en Hungara reĝlando
----------------------------------------

Jenő estas unu el la 7 hungaraj gentoj.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Baranyajenő | Budajenő | Diósjenő | Jászkarajenő | Jenő | Kisjenő | Pilisborosjenő | Somlójenő | Temesjenő |

Vidu ankaŭ: Tiszajenő

* Kategorio Jenő en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**József Hámori** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hámori József** estis hungara biologo, ministro, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1998), membro de Academia Europaea (1992).

József Hámori  naskiĝis la 20-an de marto 1932 en Fegyvernek kaj mortis la 1-an de majo 2021.

Biografio
---------

József Hámori frekventis universitatojn en Szeged kaj Budapeŝto inter 1950-1955. Li komencis sian karieron en Universitato de Pécs, poste en anatomia instituto en Budapeŝto. Baldaŭe li instruis en universitato, dume li iĝis katedrestro (poste rektoro) en Pécs. Li estis gastoprofesoro en Usono. Li longe redaktis revuon *Acta Biologica Hungarica*. Inter 1998-1999 li estis ministro pri nacia kultura heredaĵo en Unua Kabineto Orbán. Li okupiĝis precipe pri nervoj. Li ricevis diversajn hungarajn premiojn inter 1972-2006, krome germanan premion en 2005.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Mi a neurobiológia?* (1976) - libro
* *Idegsejttől a gondolatig* (1982) - libro
* *Agy, hit, számítógép* (2004) - libro
* *The Inductive Role of Presynaptic Axons in the Development of Postsynaptic Spines* (1973) - artikolo
* *Az emberi agy plaszticitása* (2005) - artikolo

Fontoj
------

* biografio kun foto

* Kategorio József Hámori en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 439403
* LCCN: n88638731
* VIAF: 94891057
* ISNI: 0000 0001 0999 6631
* SUDOC: 181267691
* NKC: mzk2015857522
 |
**József Mentes** [jOĵef menteŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mentes József** estis hungara aktoro.

József Mentes  naskiĝis la 17-an de aprilo 1925 en Sopronkövesd, li mortis la 26-an de julio 1996 en Szeged.

Biografio
---------

József Mentes akiris diplomon en Teatra Altlernejo. Li komencis sian aktoran karieron en 1950 en Nacia Teatro (Miskolc). Post 2 jaroj li apartenis al Teatro de Hungara Armeo. En la jaro de 1955 li estis membro de Teatro Szigligeti (Szolnok), sed ekde la sekva jaro de Nacia Teatro (Szeged). Li ricevis rolojn plej ofte en satiroj kaj komedioj. Li ricevis premiojn en 1965 kaj 1985, krome li havis la titolon "eterna membro de Nacia Teatro de Szeged".

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Jaroslav Hašek–Burian: La travivaĵoj de la brava soldato Ŝvejk dum la mondmilito - titolrolo
* Gábor Görgey: *Galopp a Vérmezőn* - Nusbaun
* Mihalkov: *A hab* - Mahinyin

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* *Makra* (1974)
* Ŝekspiro: Henriko la 6-a (televizia transpreno el teatro, 1976)
* *Skatulyácska királykisasszony* (televizia porinfana filmo, 1985)
* *Boldog ünnepeink* (1991)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Nacia Teatro en Szeged (2005); la teksto: Por tiu domo vivis-mortis nia kunludanto aktoro József Mentes 2005

Fontoj
------

* 
* hungarlingva biografio

* Kategorio József Mentes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**József Török** [jOĵef torok], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Török József György** estis hungara katolika pastro, altlerneja instruisto, membro de Malta Ordeno.

József Török naskiĝis la 30-an de aŭgusto 1946 en Makó, li mortis la 24-an de januaro 2020 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Török maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1965, poste li estis laboristo. Li studis en la Katolika Teologia Akademio inter 1970-1976. Li pastriĝis en 1975 en Székesfehérvár, en la sekva jaro li akiris diplomon. Li estis pastro en Preĝejo de Naskiĝo de Maria (Csepel) (1975–1978), poste helpe de stipendio li plustudis 2 jarojn en Sorbonne kaj aliaj francaj universitatoj, fine li doktoriĝis en 1980. Hejmnenveninta li instruis en la Teologia Akademio (titulara eksterordinara instruisto (1980-1983), publika eksterordinara instruisto (1983-1987), publika ordinara instruisto (1987-)). Li estis dekano inter től 1990–1992. Li instruis ankaŭ en Muzikarta Universitato Ferenc Liszt inter 1990 kaj 2020. Li pensiuliĝis en 2017. Li ricevis 3 premiojn inter 1994-2001, en 1998 li ricevis la eklezian titolon prelato.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A magyar pálosrend liturgiájának forrásai, kialakulása és főbb sajátosságai. 1225–1600* (1977)
* *Szent István tisztelete* (1988, kunredaktoro)
* *Szerzetes- és lovagrendek Magyarországon* (1990)
* *Egyetemes Egyháztörténelem. I–II.* (1999)
* *A Veszprémi Főegyházmegye kincsei* (2007)
* *A mise liturgiája és annak története* (2013)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio József Török (pastro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 682755
* GND: 134231848
* LCCN: n91108118
* VIAF: 89736688
* ISNI: 0000 0001 0923 4020
* SUDOC: 056971184
* BNF: 129467993
 |
**Jenő Hillebrand,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hillebrand Jenő** estis hungara arkeologo, antropologo, speleologo, altlerneja instruisto.

Jenő Hillebrand naskiĝis la 10-an de junio 1884 en Sopron, li mortis la 6-an de marto 1950 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Jenő Hillebrand maturiĝis en sia naskiĝurbo en 1903, post 4 jaroj li akiris pedagogian diplomon, en 1908 plian diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. En 1909 li jam partoprenis en arkeologia esploro de kaverno. Li eklaboris en la universitata instituto en 1910, baldaŭ en la Hungara Nacia Muzeo. Li habilitiĝis en 1913, en la universitato li estis privata profesoro (1915–1940), eksterordinara profesoro (1940–1944), universitata institutestro (1945-1946). Krom la instruado li havis postenojn en la muzeo, sed pro sanproblemoj la direktora posteno ĉesis. En 1944 li pensiuliĝis. Dum sia vivo li trovis multajn arkeologiaĵojn en hungaraj kavernoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Újabb adatok az ember fogainak alaktanához* (1908)
* *A régibb kőkori ember* (1915)
* *Az őskor embere és kultúrája. Különös tekintettel hazánkra.* (1921)
* *A pusztaistvánházi korarézkori temető* (1929)
* *Az őskőkor története* (1934)
* *Die ältere Steinzeit Ungarns* (1935)
* *Evolúció és orthogenezis* (1944)

Memorigiloj
-----------

* kaverno ĉe Miskolc prenis la nomon *Hillebrand Jenő*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Jenő Hillebrand en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 664792
* GND: 1071219022
* LCCN: no2010197779
* VIAF: 32376240
* ISNI: 0000 0001 1564 9169
* SUDOC: 123914280
 |
**József Nagy** [jOĵef nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Nagy József András** estis hungara arkitekto, statikisto.

Memortabulo pri József Nagy
József Nagy naskiĝis la 21-an de novembro 1908 en Tiszasüly, li mortis la 24-an de junio 1979 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pri fruaj jaroj de József Nagy plene mankas informoj. Antaŭ la 2-a mondmilito li havis propran arkitekturan entreprenon, post la milito li estis trudlaboristo en Sovetunio. Tiu entrepreno ŝtatiĝis komence de la socialismo (1948), tial li laboris plu en ĵus fondita ŝtata arkitektura firmao ĝismorte. Li estis ĉefstatikisto, lia laboro fokusiĝis al statikaj solvoj de fabrikoj, uzinoj. Li ricevis solan premion en 1970.

Elektitaj arkitekturaj laboroj
------------------------------

* fabrika produktejo en Ózd (1977)
* malvarmiga stokejo en Tuzsér (kunarkitekto, 1970)

Elektitaj statikaj laboroj
--------------------------

* elektrejo en Ajka
* kaldronego por ruboj
* sidejo en Budapeŝto
* loĝdomo en Budapeŝto
* lernejo en Salgótarján

Libro
-----

* *Vas- és vasbetonszerkezetek* (kunaŭtoro, 1950)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto (2008)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo N, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio József Nagy (statikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 689815
 |
**Jörmundgandr** aŭ **Jörmungander**, ankaŭ konata kiel la **Serpento de Midgard** (Miðgarðsormr en norena lingvo, Midgårdsormen en modernaj sveda kaj dana), estas giganta serpento kiu ĉirkaŭas Midgard (aŭ Midgård) ĝis la Ragnarök. Ĝi estas virseksa monstro. La gepatroj de la serpento estas la dio Loki kaj la gigantino Angrboda (Gullveig). Odino forĵetis ĝin al la maro kiu ĉirkaŭas Midgardon, kie ĝi restos ĝis la veno de Ragnarök, tago de la tuta detruado. Jormundgander tiom kreskis ke mordante sian voston ĝi povus ĉirkaŭbraki la tutan teron. Tial ĝi ankaŭ estas konata en la skandinavaj lingvoj kiel "jordens band", t.e. "mondbendo". La nomo aperas kun pluraj alternativaj skribmanieroj: Jormagund, Jormugand, Jormangund, Jormungandr, Jǫrmungandr, kaj Jörmungandr. La variaĵoj dependas de la kriterioj por interpreti la vokalojn de la runoj, kaj ankaŭ de la deziro uzi la ortografion de la modernaj nordiaj lingvoj.

La malamiko de Jörmungandr estis la dio Toro. Elstaras tri mitoj kie ili luktas.

* Kategorio Jörmungandr en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jenő HUSZKA** [huska], hungare **Huszka Jenő** estis hungara komponisto.

Jenő Huszka
Memortabulo pri Jenő Huszka
Jenő Huszka naskiĝis la 24-an de aprilo 1875 en Szeged. Li mortis la 2-an de februaro 1960 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Jenő Huszka frekventis muzikan lernejon en Szeged, poste li studis samtempe en Reĝa Universitato de Budapeŝto kaj Tutlanda Hungara Rreĝa Muzikakademio, li iĝis samtempe juristo kaj muzikisto. Poste li vojaĝis al Parizo, kie li violonludis. En 1897 li hejmenvenis kaj eklaboris kaj komencis sian karieron en 1898. Li konatiĝis kun tiam nekonata aktorino Sári Fedák, al kiu li komponis opereton. Ĝi havis furoran sukceson, eĉ ĝi estis la unua opereto prezentita ankaŭ eksterlande. Baldaŭe li komponis daŭre sukcesajn operetojn.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto

Ellektoj el liaj operetoj
-------------------------

* *Tilos a bemenet* (Eniri malpermesita), debuta, 1899
* ***Bob herceg*** (Princo Bob), 1902
* *Aranyvirág* (Ora floro), 1903
* *Gül Baba* (=turka historia figuro), 1905
* ***Lili bárónő*** (Baronino Lili), 1919
* *Erzsébet* (Elizabeta), 1939
* *Mária főhadnagy* (Leŭtenanto Maria), 1942
* *Szép Juhászné* (Bela S-ino Juhász), 1954
* *Szabadság, szerelem* (Libero kaj amo), 1955

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Jenő Huszka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 395097
* GND: 142804770
* LCCN: n90714843
* VIAF: 160271041
* ISNI: 0000 0001 1499 1667
* BNF: 163691037
* MBA: d5bab024-5e4e-426c-b750-282cd5054dda
* NKC: xx0133142
 |
**Kalikrato** (en greka Καλλικράτης, *Kallikratēs*) estis antikva greka arkitekto aktiva en la mezo de la 5a jarcento a.K. Li kun Iktino estis arkitekto de la Partenono (Plutarko, *Periklo*, 13). Surskribaĵo identigas lin kiel arkitekto de la Templo de Atena Nike sur la Akropolo (IG I3 35). Tiu templo estas ĉu la amfiprostilo de la Templo de Atena Nike nune videbla surloke aŭ malgrand-skala antaŭaĵo (naiskos) kies restoj estis trovitaj ĉe la postaj fundamentoj de la templo. Surskribaĵo identigas Kalikraton kiel unu el la arkitektoj de la klasika ĉirkaŭmuro de la Akropolo (IG I3 45), kaj Plutarko krome asertas, ke li dungiĝis por konstrui la Mezan el la tri enormajn murojn kiuj ligis Atenon kaj Pireo.

Referencoj
----------

1. ↑  Roth, Leland M..  (1993) *Understanding Architecture: Its Elements, History and Meaning*, ‑a eldono, Boulder, CO: Westview Press, p. 203. ISBN 0-06-430158-3.
2. ↑  Roth, Leland M..  (1993) *Understanding Architecture: Its Elements, History and Meaning*, ‑a eldono, Boulder, CO: Westview Press, p. 200. ISBN 0-06-430158-3.
3. ↑  Mark, Ira S..  (1993) *The Sanctuary of Athena Nike in Athens: Architectural Stages and Chronology*.

Fontoj
------

* Plutarko, *Periklo* 13


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 500862
* GND: 119126893
* VIAF: 42641193
* ULAN: 500033640
 |
**József Járay** [jOĵef jArai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Járay József** estis hungara operkantisto (tenoro), oficiro. Lia origina familia nomo estis *Jambrits* [jambriĉ], liaj personaj nomoj eksterlande estis *Josef* aŭ *Giuseppe*.

József Járay
József Járay  Arkivigite je 2016-10-18 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 7-an de septembro 1913 en Nagygencs (nun vilaĝparto de Gencsapáti), li mortis la 1-an de oktobro 1970 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Járay frekventis soldatan mezlernejon en Kőszeg, ekde 1929 li soldato-laboristo en Székesfehérvár. Li estis ankaŭ atleto, li partoprenis en Somera Olimpiko 1936 en Berlino. Ekde 1934 li laboris en kazerno en Szombathely, kie li amatore kantadis kaj frekventis la urban muzikan lernejon. Post 2 jaroj li vivis en Budapeŝto, kie li akiris diplomon en Muzikakademio (li lernis precipe de Ferenc Székelyhidy). En 1939 li forlasis kaj la armeon kaj la atletikon. En 1941 li aliĝis al trupo de Budapeŝta Ŝtata Operejo. Dum la nazia erao li helpis la judojn, tial postmorte li estis nomumita "Justulo de la Mondo". Post la 2-a mondmilito li kantadis aŭ en la Operejo, aŭ en Italio. En 1949 li disidis kaj li ricevis rolojn en (okcidenta) Eŭropo kaj Sud-Ameriko. En 1955 estis deklarita amnestio por la disidentoj, tial li hejmenvenis. Li denove estis membro de la Operejo. En 1964 li estis kondamnita pro malpermesitaj komercadoj de aŭtoj. Post 3 jaroj li liberiĝis laŭ amnestio, sed poste li povis kantadi nur province en Teatro Csokonai (Debrecen). En 1970 li ricevis apopleksion. Li ricevis premiojn nur postmortajn: en 1998 kaj en 2013 li iĝis eterna membro de la Operejo.

Elektitaj roloj
---------------

* Ferenc Erkel: *Bánk bán* (Banuso Bánk; opera versio) - Otto
* Gaetano Donizetti: *Lucia Lammermoor* — Sir Edgard Ravenswood
* Wolfgang Amadeus Mozart: Die Zauberflöte – la unua gardisto
* Giacomo Puccini:
	+ *La bohème* – Rodolphe
	+ *Tosca* – Mario Cavaradossi
	+ *Madama Butterfly* – B. F. Pinkerton
	+ *Turandot* – Kalaf
* Giuseppe Verdi:
	+ *Rigoletto* - princo de Mantua
	+ *La Traviata* - Alfred Germont
	+ *Aida* - heroldo
* Richard Wagner: *Tannhäuser* - Heinrich der Schreiber

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun fotoj

* Kategorio József Járay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jenő Gáspár** [gAŝpAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gáspár Jenő** estis hungara aktoro, teatrestro. Lia origina familia nomo estis *Gasparik* [gaŝparik].

Jenő Gasparik naskiĝis la 10-an de marto 1843 en Szomolnok (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Smolník en Slovakio, li mortis la 26-an de oktobro 1905 en Miskolc (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).

Biografio
---------

Jenő Gáspár supozeble komencis sian aktoran karieron en 1860 en Gyula. Li estis migra aktoro ekzemple en Eperjes (1864), Debrecen (1865–1866), aktorkompanioj de Gusztáv Hubay (1871) kaj Andor Gerőfy (1890). Intertempe en 1870 li establis propran migran teatran kompanion, en la sekvaj jaroj li foje estis teatrestro, foje li aliĝis al aliaj teatraj trupoj. Jen la pli gravaj aperoj kiel teatrestro: Cegléd (1874), Kecskemét (1875), Jolsva (1876), Rozsnyó (1877), Zsolna (1878), Losonc (1879), Galánta (1880), Abony (1882), Békés (urbo) (1883), ktp. Li edziĝis dufoje, la dua naskis 4 gefilojn, kiuj ĉiuj estis aktoroj.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* József Katona: *Bánk bán* - Sólom

Elektitaj membroj de kompanio de Gáspár
---------------------------------------

* Károly Füredi
* Károly Jódy
* Böske Pintér

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Jenő Gáspár (aktoro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766210
 |



* Portalo pri Biografio
**József Kaposy** [jOĵef kapoŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kaposy József** estis hungara pastro, instruisto, bibliotekisto, redaktoro, tradukisto. Lia familia nomo estis *Klein* ĝis 1881, inter 1881-1919 *Kaposi*, poste Kaposy. Liaj pseŭdonimoj estis *Constantinus*, *Cosinus*, *Delta*, *Tankréd*, *Exorcista*, *Palóc Regő*.

József Kaposy naskiĝis la  25-an de februaro 1863(nun 1863-02-25) en Zalaapáti, li mortis la 7-an de novembro 1922 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Kaposy maturiĝis en gimnazio en 1878 en Budapeŝto, poste li studis en seminario de Esztergom kaj Pázmáneum. Li pastriĝis en 1885, sed inter 1884-1898 li instruis en pluraj ĉefurbaj lernejoj, krome li estis ankaŭ ĉefamilia instruisto. Baldaŭ li havis postenon en la katolika eklezio. Inter 1890-1906 li estis redaktoro ĉe literatura gazeto, poste li malpastriĝis. Li vivtenis sin el literaturo, eĉ li edziĝis. Ekde 1919 li laboris en la Universitata Biblioteko (Budapeŝto) kaj li multe tradukis el la itala lingvo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* Lamartine: *Graziella* (traduko el la franca, 1885)
* *Dante és a Biblia* (studo, 1891)
* *Mult és jelen* (noveloj, kunaŭtoro, 1897)
* *Dante ismeretének első nyomai hazánkban és a magyarországi Dante-kodexek* (1909)
* Fioretti: *Assisi Szt Ferenc virágoskertje* (tradukaĵo, 1913, 1921, 1943)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio József Kaposy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 831011
* LCCN: n86041176
* VIAF: 21158088
* SUDOC: 252522532
 |




* Portalo pri Biografio
**József Pantocsek** [jOĵef pantoĉek], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pantocsek József** estis hungaria, aŭstrohungara kuracisto, botanikisto, paleobotanikisto, algologo. Lia botanika nomo estis **Pant.**, li estis onklo de Leó Valentin Pantocsek.

József Pantocsek naskiĝis la 15-an de oktobro 1846 en Nagyszombat (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Trnava en Slovakio), li mortis la 4-an de septembro 1916 en Tavarnok (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Tovarníky en Slovakio).

Biografio
---------

József Pantocsek frekventis mezlernejojn en Nitro, Vieno kaj Esztergom, poste li studis en Gotingeno ekde 1869, fine li akiris medicinan diplomon en Universitato de Vieno en 1875. Li laboris jaron en Vieno, poste longe en Tavarnok. Li edziĝis en 1876, baldaŭ filino naskiĝis. Inter 1896 kaj 1914 li estis hospitalestro en Pozsony, poste li pensiuliĝis. Jam dum la studentaj jaroj li okupiĝis ankaŭ pri botaniko. En 1872 li faris botanikan vojaĝon al Bosnio, Montenegro, Dalmatio. Ekde 1880 li specialiĝis pri la algoj, li estis la unua en Hungarlando, kiu fotis ilin per mikroskopo. Li okupiĝis ne nur vivaĵoj, sed ankaŭ fosilioj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Adnotationes ad Floram et Faunam Hercegovinae, Crnagorae et Dalmatiae* (1874)
* *Beiträge zur Kenntniss der fossilen Bacillarien Ungarns 1-3* (1886 – 1892)
* *Die Bacillarien als Gesteinsbildner und Altersbestimmer* (1894)
* *A balatoni kovamoszatok* (1902)
* *A Fertő-tó kovamoszatviránya* (1912)

Memorigiloj
-----------

* lia nomo estas rekonebla en algoj: *Trinacria pantocsekii,* *Rubus pantocsekii,* *Sherardia pantocsekii*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto legeblas ĉe P)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio József Pantocsek en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 696486
* GND: 117684538
* LCCN: no2001065614
* VIAF: 15552537
* ISNI: 0000 0000 8060 2327
* SUDOC: 035243589
* BNF: 13478130v
* NKC: nlk20010092103
 |
**József Kazy de Garam-Veszele** (n. la 14-an de februaro 1856 en Nemesoroszi - m. la 28-an de januaro 1923 en Budapeŝto) estis hungara barono, politikisto, parlamentano, ŝtata sekretario kaj husarsubkolonelo.

Kariero
-------

Membro de la hungara nobela familio Kazy de Garam-Veszele, József finis mezlernejon en piarista liceo, kaj studis juron en universitato.

En 1873, li eniris ŝtatan servon, kaj de 1881 li estis asistanta desegnisto. Poste dum pluraj jaroj li ankaŭ estis la departementestro de la Statistika Departemento de la Ministerio de Agrikulturo.

Ekde 1901, li estris la tiel nomatan montan aŭ altaran branĉon de la sama ministerio, kiel ministeria delegito, kaj samtempe, de 1905, li estis la deputito de Vilmos Balogh. Sendepende de la unua, li funkciis kiel ministeria komisaro por la universalaj ekspozicioj de Parizo en 1900 kaj de Bukareŝto en 1909.

Ekde 1907, li jam respondecis pri la fako IX./A, kaj krome li estis ministeria reprezentanto de ambaŭ branĉoj (Feldvidék kaj Székelyföld).

En 1910, li estis elektita kiel parlamentano por Sátoraljaújhely en la koloroj de la Nacia Laborista Partio, kaj en la Khuen-Héderváry-registaro, li estis nomumita politika ŝtatsekretario kune kun grafo Serényi, ministro de agrikulturo, kaj tiam iĝis ŝtatsekretario denove en 1915. Li tiam demisiis kaj prezidis la estraron de la Corvin Film Factory kaj Film Trade Company, pozicion kiujn li retenis eĉ post kiam la firmao iĝis akcia firmao.

En 1913, li ricevis la titolon de barono de Lia Moŝto. Kiel talenta rajdisto, li estis rezerva kavaleria oficiro kaj atingis la rangon de kapitano. De 1890, li estis sendeĵora kapitano en la 6-a Hejmgvardio Husarregimento. Li elfaris frontlinian servon dum la Unua mondmilito, kaj estis promociita al subkolonelo ĉi tie.

En 1883 li estis nomumita imperia kaj reĝa ĉambelano, kaj en 1915 li ankaŭ estis nomumita vera interna privata konsilisto.

Titoloj kaj premioj
-------------------

* Imperia kaj reĝa ĉambelano
* Hungara barono
* Fakta insider privata konsilisto
* Ordo de la Fera Krono (3-a klaso)
* Oficira Kruco de la Franca Honora Ordeno
* Centra kruco de la ordeno Takova
* Granda Oficira Kruco de la Rumana Krona Ordeno
**Júlia Sebestyén** [ŝebestjEn], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Sebestyén Júlia** estas hungara arta sketisto, olimpiano, eŭropa ĉampiono, trejnisto, altlerneja instruisto.

Júlia Sebestyén (arta sketisto) en 2010
Júlia Sebestyén naskiĝis la 14-an de majo 1981 en Miskolc (sed edukita en Tiszaújváros).

Biografio
---------

Júlia Sebestyén maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1999. Ŝi akiris du diplomojn en Gimnastika Universitato de Budapeŝto en 2006, poste du diplomojn en Universitato de Óbuda en 2008 kaj 2010. En 2012 ŝi instruis en la Gimnastika Universitato. Ŝi ricevis premiojn inter 1995-2010.

### Sporta kariero

Júlia Sebestyén (arta sketisto) jam en 1994 estis la dua en la hungara ĉampionumo, poste inter 2001-2009 estis hungara ĉampiono naŭfoje. Ŝi estis olimpiano inter Hungario en la Vintra Olimpiko 1998 kaj Hungario en la Vintra Olimpiko 2010 sen medalo, sed en eŭropa ĉampionumo ŝi estis la unua en 2004. Ŝi estis trejnisto ekde 2010, krome ŝi havis postenojn en la hungara sketa kaj olimpika vivoj.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kun foto
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Júlia Sebestyén (arta sketisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822516
 |


* Portalo pri Biografio
**József Kovács** [jOĵef kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács József** estis hungara kuracisto, kirurgo, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *erdőtelki*.

József Kovács  naskiĝis la 11-an de februaro 1832 en Tengelic. Li mortis la 6-an de aŭgusto 1897 en Erdőtelek.

Biografio
---------

József Kovács frekventis bazlernejon en Dunaföldvár, mezlernejon en Kalocsa, kion li interrompis, ĉar li partoprenis en Hungara revolucio de 1848, poste li lernis en piarista gimnazio en Pest (urbo). Li akiris kuracistan diplomon en Vieno, poste kirurgian diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1859. Dum la studentaj jaroj li flegadis ĝismorte Mihály Vörösmarty. Post siaj studoj li laboris apud János Balassa. En 1862 li estis nomumita privata profesoro, en 1870 publika ordinara profesoro en la kirurgia kliniko. Li estis elektita rektoro en la studjaro 1874. Li estis konata, kiel majstro de la skalpelo. Li ricevis plurfoje premiojn, krome li ricevis la titolon ministeria konsilisto.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Gégelégcsőnyitás hártyás torokgyiknál. Laryngotrocheotomia in angina crouposa membranacea.* (1863)
* *Egyetemi alkotmányok* (1875) - memorparolado
* *Sebészeti kóroda épülete* (1883) - priskribo de kirurgia kliniko
* *A hugykövekről* (1883) - prelego
* *Gyakorlati sebészet* (Praktika kirurgio), (1890)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 11-a punkto)
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio József Kovács (kirurgo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kaliopo** (helene *Καλλιόπη*, latine *Calliope*) estis en la helena mitologio filino de la plej alta dio Zeŭso kaj diino de la memoro Mnemozino. Kaliopo estis unu el naŭ Muzoj nome muzo de rakonta poezio kaj de elokvento. 

Kaliopo, detalo de bildo *La Muzoj Uranio kaj Kaliopo* de Simon Vouet
Statuo de Kaliopo en urba parko en ĉeĥa urbo Chrudim.
Kaliopo havis filon Orfeon, kies patro estis traka reĝo Oiagro (aŭ dio Apolono), plia Apolona filo estis Ialemo, kantisto de funebraj kantoj, mortis juna. Lia frato Lino estis fama kantisto, kiu ne havis konkurencon. Li estis ankaŭ instruisto de muziko, nome de Heraklo, kiu lin okaze de la instruado de lyra ludado mortigis pro ofta riproĉo de la mankoj. Sed alie oni asertas, ke mortigis lin dio Apolono mem, kiun la filo en muziko kaj kantado superis. Plie oni sciigas, ke Kaliopo estis ankaŭ patrino de Sirenoj, sed estas nomataj ankaŭ aliaj Muzoj.

Reflekto en artoj
-----------------

* Unu el la plej bonaj statuoj de Kaliopo estas en Vatikana muzeo (romia kopio el la 3-a ĝis 2-a jc a.K.)
* multaj pliaj statuoj estas en Nacia muzeo en Napolo, en pariza Luvro kaj en munkena Gliptoteko.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Kalliopé en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* Kategorio Kaliopo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 101703
* GND: 12148565X
* VIAF: 316444020 22998655, 316444020
* SUDOC: 241474795
* BNF: 15068132x
 |
**József Leövey** [jOĵef lOvei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Leövey József** estis hungara aktoro.

József Leövey  naskiĝis la 16-an de aprilo 1840 en Pest (urbo), li mortis la 19 en Hungara reĝlando en Zombor (nuntempa Sombor en Serbio).

Biografio
---------

József Leövey iĝis peltisto, sed li interesiĝis pri la teatra vivo. Li ricevis eblecon ekzercadi kelkajn monatojn en Nacia Teatro (Pest). Inter 1861 kaj 1865 li estis membro de teatra trupo en Buda, poste li ludis en diversaj provincaj urboj. Inter 1871-1876 li apartenis al la menciita Nacia Teatro, poste li denove apartenis al provincaj trupoj. En 1882 li fondis trupon, sed post fiaskoj li denove apartenis al diversaj trupoj. Lastfoje li estis sur scenejo en 1910.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare:
	+ La ventego - Francisco
	+ Otelo - titolrolo
* Miklós Jósika: *Salome* - Vilmos
* Nikolaj Gogol: La revizoro - Korodkin

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio József Leövey en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**József Rózsay** [jOĵef rOĵai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rózsay József** estis hungara kuracisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1864). Lia nobela antaŭnomo estis *muraközi*.

József Rózsay  Arkivigite je 2013-10-19 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis kiel **Rosenfeld József** en 1815 en Hungara reĝlando en Lakompak (nuntempa Lackenbach en Aŭstrio). Li mortis la 20-an de majo 1885 en Balatonfüred.

Biografio
---------

József Rózsay devenis el juda familio. Li frekventis universitatojn en Pest (urbo) kaj Vieno. Li ricevis diplomon en 1840, poste li studvojaĝis al Germanio, fine li eklaboris en Vieno. En 1843 li translokiĝis al urbo Pest. En 1848 li estis nomita armea ĉefkuracisto. Post 2 jaroj li eklaboris en Pest en malsanulejo por malriĉuloj, en 1861 li estis nomita ĉefkuracisto de malsanulejo por judoj. En 1873 li strebis kontraŭ epidemio pri ĥolero.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Gyó­gyászat a hébereknél és zsidó orvosok a középkorban* (Medicino ĉe la judoj kaj judaj kuracistoj mezepoke), (1862)
* *Adatok a hagymáz ok­tanához* (1867)
* *A hullák elégetéséről* (Pri bruligado de la kadavroj), (1874)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero R kaj serĉante ĝin el la aboco-listo ĉe Rosenfeld)
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2013-10-19 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.



* Kategorio József Rózsay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jenő Nádor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nádor Jenő** estis hungara operetkantisto, (tenoro). Lia plena origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Nejedlik János Vencel*.

János Vencel Nejedlik  naskiĝis la 3-an de decembro 1888 en Budapeŝto, li mortis la 18-an de novembro 1955 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Jenő Nádor frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en privata aktorlernejo de Szidi Rákosi en 1910. En la sekva jaro li debutis en *Teatro Király,* kie li restis ĝis 1922. Tamen kelkfoje li havis rolojn ankaŭ en aliaj ĉefurbaj muzikaj teatroj. Inter 1923 kaj 1925 li apartenis al Operetoteatro (Budapeŝto), sed li faris ankaŭ turneon en Usono kun Sári Fedák. Li denove reiris al Teatro Király, poste al pluraj aliaj teatroj (ekzemple en Vieno (1927), Cluj (1930)). Li havis plej ofte bonvivantajn rolojn kaj li estis signifa gramofonokantisto. Li edziĝis en 1916 kaj 1935.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ferenc Lehár:
	+ *Cigányszerelem* - Jonel (debuta rolo)
	+ *Paganini* - titolrolo
* Imre Kálmán:
	+ *A csárdáskirálynő* - Edwin
	+ *Ördöglovas* - titolrolo
* Pongrác Kacsóh: *János vitéz* - Bagó
* Leo Fall: *Pompadour* - René
* Robert Planquette: *Les cloches de Corneville* - Grenicheux

Liaj filmaj roloj
-----------------

* *Valamit visz a víz* (1943) – apotekisto
* *Szováthy Éva* (1943)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Jenő Nádor (operetkantisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**József Schmidt** [jOĵef ŝmit], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schmidt József** estis hungara advokato, subministro, parlamenta deputito.

József Schmidt naskiĝis la 14-an de februaro 1848 en Előszállás, li mortis la 27-an de novembro 1928 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Schmidt frekventis bazlernejon en Buda, li maturiĝis en cisterciana gimnazio en Székesfehérvár (kie li konatiĝis kun Sándor Wekerle), poste li doktoriĝis el juro en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1872. En la sekva jaro li advokatiĝis kaj studvojaĝis al Bavario, Svislando kaj Italio kune kun Wekerle. Reveninta Schmidt malfermis advokatan atelieron, sed li studis ankaŭ agronomion. Inter 1885 – 1887 li estis respondeca agronomo en grafa bieno, En 1888 li akceptis inviton de Wekerle kaj li eklaboris en la financministerio, poste en aliaj du ministerioj. Inter 1898-1900 li estis subministro, poste bankestro, sed tiutempe li havis ankaŭ aliajn gravajn postenojn. Inter 1899 kaj 1905 li estis parlamentano. Ekde 1916 li gvidis la ĵus fonditan financan centron, tial li ricevis la dignon vera interna sekreta konsilisto. Li pensiuliĝis en 1926. Li ricevis premiojn (ankaŭ eksterlandajn). Li edziĝis en 1874, lia edzino naskis 3 filinojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Jószágaink rendezésének fontosabb kérdéseiről* (premiita, 1883)
* *A gazdakör hitelügyleti bizottságának emlékirata a birtokosok hitelviszonyai tárgyában* (1884)
* *A kisbirtokosoknak termékeik értékesítése és szükségleteik kielégítésére szolgáló szövetkezetek* (1886)
* *A magyar gazda hitele* (premiita, 1886).

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo S, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo S, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio József Schmidt (politikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 707519
 |
John Deere
**John DEERE** [ĝon di:r] (naskiĝis la 7-an de februaro 1804 en Rutland, Vermonto, Usono – mortis la 17-an de majo 1886 en Moline, Ilinojo) estis usona inventisto, pioniro de produktado de agrikulturaj iloj.

Deere en aĝo de 17 jaroj fariĝis forĝista helpisto. Post 4 jaroj li memstariĝis kaj laboris dum 12 jaroj en diversaj urboj de ŝtato Vermont. En 1837 - kiam li estis 33-jara - li ekiris al okcidento. Finfine li setlis en Grand Retour de Illinois kaj malfermis forĝistan metiejon. Sekvajare sekvis lin sia familio kaj poste komencis komunan entreprenon kun majoro *Leonard Andrus*.

Deere ofte riparis plugilon kaj divenis, ke tiuj lignaj kaj gisferaj iloj, kiujn oni uzis ekde la 1820-a jaroj en la orienta parto de Usono, ne taŭgas por la malfacile kultivebla agro de la prerio. Li komencis eksperimentojn kaj en 1838 surmarketigis 3 novtipajn plugilojn. En 1839 li kaj la kunnegocano produktis 10 modifitajn, en 1840 jam 40 novajn plugilojn. En 1846 oni jam produktis jare ĉ. 1000 plugilojn. Deere oponiis, ke Grand Detour ne situas bonloke rilate al trafiko kaj riĉfontoj, pro tio li vendis en 1847 sian entreprenan parton al la komerca partnero kaj translokiĝis al Moline en Ilinojo. Tie li ekuzis ŝtalon, importitan el Anglio kaj tio pruviĝis tre sukcesa. Li baldaŭ ekkontraktis kun fabrikistoj de Pittsburgh: li volis produktigi samkvalitan ŝtalan lamenon. Je 1857, Deere produktis jare 10.000 plugilojn.

En 1858, li komerc-partnerigis sian filon Charles, en 1863 sian bofilon Stephen H. Velie. Li registrigis la entreprenon en 1868 kiel Deere & Company. Deere estis ĝis sia morto direktoro de la fabriko. La Deere & Company daŭre ŝanĝis la produktan profilon al agrolozigiloj kaj aliaj agrikulturaj iloj.

* Kategorio John Deere en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 100486
* GND: 133051935
* LCCN: n83302036
* VIAF: 1398495
* ISNI: 0000 0001 2275 6624
* ULAN: 500279006
* NKC: jx20070619004
 |
**Jenő Padányi Gulyás** [padAnji gujAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Padányi Gulyás Jenő** estis hungara-usona arkitekto, politikisto, parlamentano, grafikisto. Liaj nomvariantoj estis hungare *Padányi-Gulyás Jenő*, nur en afiŝo-grafikaĵoj *Gulyás*; angle *Eugene Padanyi-Gulyas*.

Jenő Padányi Gulyás  naskiĝis la 21-an de majo 1900 en Hungara reĝlando en Técső (nuntempa Tjaĉiv en Ukrainio). Li mortis la 8-an de novembro 1982 en Billings (Montano).

Biografio
---------

Jenő Padányi Gulyás frekventis kalvinanan gimnazion en Máramarossziget, poste li akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato József en 1923. Komence li projektis ferbetonajn konstruaĵojn, poste li ĉerpis solvojn el la popola arkitekturo. Li estis signifa arkitekto, krome li kreis grafikaĵojn, kolektis etnografiaĵojn, fine li estis parlamenta deputito dum la 2-a mondmilito. En 1945 li migris al Usono, kie li projektis konstruaĵojn kaj politikadis nur en hungaraj rondoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Egészségvédelmi épületek újabb típusai* (1928)
* *A Fertő-vidék népének építészete* (1937)
* *Hungarian rural architecture* (1938)
* *Az építő egyház* (1944)

Elektitaj projektoj
-------------------

* Kalvinana kirko (Angyalföld) (1927–1933)
* elvidejo en Alsóörs (1935)
* reklama afiŝo pri fiŝoj (1937) ĝi apartenas al la plej konataj reklamoj en Hungario
* garaĝo por aŭtobusoj en Budapeŝto (1941) - kun István Menyhárd
* muzeo *Chief Plenty Coups* (1972) - premiita en Usono

Fontoj
------

* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio kun foto


* Kategorio Jenő Padányi Gulyás en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Grafo **József Károlyi** [jOĵef kAroji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Károlyi József** estis hungara departementestro, ĉambelano. Lia nobela antaŭnomo estis *nagykárolyi* [nadjkAroji], lia patro estis Antal Károlyi, liaj plej konataj filoj estis István Károlyi, Lajos Károlyi kaj György Károlyi.

József Károlyi naskiĝis la 7-an de oktobro 1768 en Vieno (Aŭstra Imperio), li mortis la 4-an de aprilo 1803 en Vieno.

Biografio
---------

József Károlyi frekventis lernejon en Vác, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest, pli poste li studis ankaŭ en Vieno. Li tre frue, jam en 1777 li ricevis la postenon departementestro de Békés (historia departemento), en 1792 titolon ĉambelano kaj en la kortego li estis "sekretisto". En 1794 li estis nomumita eterna departementestro de Szatmár (historia departemento). Li edziĝis en 1789, lia edzino naskis 7 gefilojn inter 1791–1803. Li mortis juna pro duelo en Vieno, sed li estis entombigita en la familia kripto en Kaplony.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio József Károlyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 701247
* LCCN: n87876690
* VIAF: 11372776
* ISNI: 0000 0000 2615 0112
 |
**John DICKINSON** (13a de Novembro [laŭ Julia kalendaro la 2an de Novembro] 1732 – 14a de Februaro, 1808), unu el la Patroj-fondintoj de Usono

Li estis advokato kaj politikisto el Filadelfio (Pensilvanio), kaj Wilmington (Delavaro), konata kiel "Penman of the Revolution" (Plumverkisto de la Revolucio) pro siaj dek du Leteroj el Farmisto en Pensilvanio, publikigitaj unuope en 1767 kaj 1768.

Kiel membro de la Unua Kontinenta Kongreso, kie li estis subskribinto de la Kontinenta Asocio, Dickinson skizis plej el la Peticio al la Reĝo de 1774, kaj poste, kiel membro de la Dua Kontinenta Kongreso, verkis en 1775 la Olivarbabranĉan Peticion.

Kiam tiuj du klopodoj negocadi kun la reĝo Georgo la 3-a de Granda Britio malsukcesis, Dickinson reverkis la lingvaĵon de Thomas Jefferson kaj verkis la finan skizon de la Deklaracio de la Kaŭzoj kaj Neceso Ekuzi Armilojn de 1775. Kiam la Kongreso poste decidis intenci la sendependecon el Granda Britio, Dickinson servis en la komitato kiu verkis la Modelan Traktaton kaj poste verkis la unuan skizon de la Artikoloj de Konfederacio kaj Senĉesa Unuiĝo de 1776–1777.

Dickinson poste servis kiel prezidento de la Annapolis Konvencio en 1786, kiu alvokis al la Konstitucifara Konvencio de 1787. Dickinson partoprenis en la konvencio kiel delegito el Delavaro.

Li ankaŭ verkis "The Liberty Song" en 1768, estis milicoficiro dum la Usona Revolucio, prezidento de Delavaro, prezidento de Pensilvanio, kaj estis inter la plej riĉaj homoj en la pra-usonaj Britaj kolonioj.

Notoj
-----


* Kategorio John Dickinson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752795
* GND: 137908261
* LCCN: n50027268
* VIAF: 28316376
* ISNI: 0000 0001 2209 750X
* SUDOC: 130930318
* BNF: 161759516
* MBA: 51bb359c-a478-4619-ac49-8f8f37632d22
* NLA: 35035487
* BIBSYS: 14065639
* BNE: XX4664929
 |