recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Csaba Paizs** [ĉaba pajĵ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Paizs Csaba** estas rumania hungara kemiisto, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2022).

Csaba Paizs naskiĝis la  1-an de aprilo 1969(nun 1969-04-01) en Târgu Mureș.

Biografio
---------

Csaba Paizs apartenis al la hungara minoritato de la lando. Li akiris kemiistan diplomon en Universitato Babeș-Bolyai en 1994, en la sekva jaro majstran diplomon. Inter 1995–1998 li estis praktikanto, inter 1998–1999 asistanto, inter 1999–2007 lektoro, inter 2007-2015 docento, poste profesoro en la universitato. Intertempe li doktoriĝis (Ph.D.) en 2001, lia habilitiĝo okazis en 2012. Inter 2003-2005 li studvojaĝis en Karlsruhe helpe de stipendio. Li ricevis hungarajn premiojn en 2007 kaj 2012.

Liaj libroj (ĉiam kunaŭtoro)
----------------------------

* *Aplicații pentru laboratorul de biochimie* (2006)
* *Biotransformări în sinteza organică* (2006)
* *Bioprocese pentru obținerea medicamentelor și intermediarilor* (2007)
* *Insights in Pure and Applied Biocatalysis* (2015)

Fontoj
------

* membiografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto (legebla pli malsupre)
* aprezo kun foto (legebla pli malsupre)
* datenoj kun foto
* biografio angle

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858877
* ORCID: 0000-0002-7403-7098
* RID: C-2111-2011
 |



* Portalo pri Biografio
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Madocsa.

Historio
--------

En tiu loko oni fondis benediktanan monaĥejon kun kirko Sankta Nikolao proksimume en 1180. La kirko havis 3 navojn kaj 2 turojn. En 1425 la vilaĝo kaj la monaĥejo estis forlasitaj, poste dum dominado de turkoj ĝi iomete ruiniĝis. En 1560 jam denove vivis en Madocsa, sed la loĝantoj jam estis precipe kalvinanoj. Ili havis apartan kapelon proksime de la katolika preĝejo. Laŭ priskribo en 1729 muroj de la katolika preĝejo estis en bona stato. Tamen ĝi estis parte malkonstruita inter 1792-1796, el la ŝtonoj oni konstruis katolikan preĝejon en Bölcske. Inter 1803-1806 oni konstruis navon al unu el la parte restintaj turoj. En flanko de la navo oni eltranĉis novan enirejon. Ĝi estas la nun videbla kalvinana preĝejo. Oni renovigis ĝin en 1958, 1977 kaj 2010. Intertempe en 1975 arkeologoj elfosis fundamentojn de la monaĥejo kaj aliajn partojn de la kirko, poste reenterigis la restaĵojn. Ili konstatis, ke la origina preĝejo parte estis konstruita el ŝtonoj de la romianoj.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola. La fasado estas simetria, meze la turo reliefas. La absido estas duonronda kaj same alta kaj larĝa, ol la navo. Interne la galerioj havas stukojn.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2019-04-22 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj

* 
* PordoPordo
* AbsidoAbsido
* AerfotoAerfoto
72° 0′ S 7° 30′ U﻿ / ﻿72.000 °S, 7.500 °U﻿ / -72.000; -7.500 (mapo)

**Marbordo Princino Marta** aŭ *Princess Martha Coast* estas tiu parto de la marbordo de Lando de Maud kuŝanta inter 05° E kaj la finstacio de Glaĉero Stancomb-Wills, ĉe 20° W. La tuta marbordo estas limita per glacikontinentaĵoj al glacioklifoj 20 ĝis 35 m altaj.

**Marbordo Princino Marta** estis la unua parto de antarkta kontinento malkovrita fare de homo, nome Fabian von Bellingshausen kaj Miĥail Lazarev en 1820. La nomo "Tero Kronprincino Marta" estis origine uzita fare de kapitano Hjalmar Riiser-Larsen al tiu sekcio de la marbordo en la najbareco de Kabo Norvegia kiun li malkovris el la *Norvegia* kaj malglate mapis de la aero dum februaro 1930.

Ĝi estas nomita en honoro de princino Marta de Svedio (Kronprincino Marta de Norvegio).

Trolo (test-stacio) situas en la orienta parto, 235 km de la marbordo.

Tiu artikolo asimilas publikan materialon de la United States Geological Survey (Usona Geologia Servo) nome el dokumento "Princess Martha Coast" (enhavo de la Geographic Names Information System (Informosistemo pri Geografiaj Nomoj)).
**László Miklós** [lAslO miklOŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **MIKLÓS László** estas ĉeĥoslovakia-slovakia-hungara ekologo, altlerneja instruisto, politikisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2022).

László Miklós (ekologo) naskiĝis la  24-an de januaro 1949(nun 1949-01-24) en Tornaľa (Ĉeĥoslovakio, nun en Slovakio).

Biografio
---------

László Miklós (ekologo) apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris an diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Post la diplomo li instruis en la universitato. Li kandidatiĝis (CSc) en , li doktoriĝis (DSc) en antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en. Li edziĝis en 1971. Li ricevis premiojn inter 1948-1998.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

*

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* aprezo kun foto (legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859127
 |


* Portalo pri Biografio
**Muniesa** [muNJEsa] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la nordo de la norda komarko Minbasenoj, kies komarka ĉefurbo estas Utrillas. La lokonomo *Muniesa* devenas de la araba منية أيضًا, MUNJA​ ‘IṢA′, la kampardomo de Jesús (?). Simila loknomo en apuda provinco Zaragozo estas La Almunia de Doña Godina.

Geografio
---------

Ĝi estas je 99 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, je 85 km de Zaragozo, regiona ĉefurbo, inter Leceda (norde) kaj Cortes de Aragón (sude) laŭ la ŝoseo A-222 kaj inter Blesa (okcidente) kaj Alacón (oriente). Ĝi estas en la nordo de la Iberia Sistemo. La loĝloko estas je 782 msm.

Historio
--------

Mudeĥara turo.
Vidaĵo de Muniesa.
Estis restaĵoj de eneolitiko kaj de romianoj. La loknomo evidentigas setladon en epoko de Al-Andalus.

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema. En 1328, Alfonso la 4-a vendis Huesa kaj ĝiajn domarojn, inter kiuj Minuesa, al Pedro de Luna, farante parton de la komunumaro *Sesma de la Honor de Huesa* ene de la komunumaro Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Muniesa kie oni malaltiĝis el 2000 loĝantoj en 1950 ĝis nunaj 571 loĝantoj; lastatempe pliiĝis la loĝantaro per alveno de magrebaj almigrantoj (15% de la loĝantaro).

### Gravuloj

* Miguel de Molinos

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj, olivarboj), forstado kaj brutobredado (ŝafoj kaj porkoj). Nune rura turismo. Estis fabriko de ludiloj, kiu fermiĝis komence de la 1990-aj jaroj.

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la trinava preĝejo apud svelta kaj bela oklatera mudeĥara turo de la 16-a jarcento, ermitejoj, domegoj, kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

1. ↑   POCKLINGTON, Robert (2016). «Lexemas toponímicos andalusíes (I)». *Alhadra. Revista de la cultura andalusí* 2. ISSN 2444-5282.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801127
* VIAF: 316733413
 |
La malgranda rivero **Freiberger Mulde** estas la orienta fontorivero de Mulde (la dua, okcidenta estas Zwickauer Mulde). Ĝi havas sian nomon de la tradicia minista urbo Freiberg en Saksio.

La fonto de *Freiberger Mulde* situas en Ĉeĥio sur la ĉefa kresto de la oriento de Ercmontaro, 2 km sudoriente de la vilaĝo Moldava, kie ĝi nomiĝas Moldavský potok, en alteco 855 m super la maro, inter la montoj Sklařský vrch kaj Oldřišský vrch. La fonto troviĝas en distanco de nur 2,5 km disde la fonto de la rivereto Wilde Weißeritz kaj nur 1 km for de la fontotereno de Flöha.

Fluante en okcidenta direkto *Freiberger Mulde* (ankoraŭ en grandeco de rojo) atingas la vilaĝojn Holzhau (600 m s.m.) kaj Rechenberg-Bienenmühle (545 m). Ĝia valo enprofundiĝis proksimume 150-200 m kompare kun la ĉirkaŭantaj altaĵoj.

Pli kaj pli ĝi turniĝas unue je nordokcidenta, poste preskaŭ je norda direkto. En Mulda enfluas de maldekstre la rojoj *Chemnitzbach* kaj *Helbigsdorfer Bach*, en Lichtenberg de dekstre *Gimmlitz*. la rivereto fluas tra valo ĉiam pli krute enprofundigita. Inter Freiberg kaj Halsbrücke ĝi ankoraŭ situas preskaŭ 100 metrojn pli profunda ol la tiea altebenaĵo. La rivero atingas la pejzaĝon de la malnova minado, kies trajtojn markas multaj teknikaj kaj kulturaj monumentoj. La valaj deklivoj preskaŭ komplete estas kovritaj per arbaroj.

Geologoj supozas, ke en praaj tempoj la valo de la rivereto estis antaŭulo de la hodiaŭa rivero Elbo.

  

* Kategorio Freiberger Mulde en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Csongrád** [ĉongrAd] estas urbo kun titolo vinvilaĝo kaj kuracbanloko en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en Distrikto Csongrád, kies centro ĝi estas. La loknomo signifas slave: nigra (komprenu:tera) fortikaĵo. Oni nomis la departementon laŭ la fortikaĵo.

Pontono-ponto al Csépa

Situo
-----

Csongrád situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso havanta havenon kaj pontojn, ĉe kunfluejo de Körös, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Kiskunfélegyháza-Szentes. Proksime estas Szentes.

Historio
--------

En la 11-a jarcento la tiam ekzistanta fortikaĵo kaj la ĉirkaŭaĵo estis departementejo, kiu rango ĉesis en 1241. Ŝajnas, la tataroj detruis la komunumon. En la 15-a jarcento Csongrád havis la rangon urbo. En 1769 katolika preĝejo omaĝe al Beata Damo konstruiĝis. En 1849 la aŭstra armeo forbruligis la urbon. En 1876 ĝi degradiĝis je grandvilaĝo kaj rericevis ĝin en 1923.

Ĉarumistoj
----------

En la 19-a jarcento la komunumo estas centro de ĉarumistoj. Tiam okazis reguligo de Tiso. La laboristoj estis malriĉuloj, havantaj unuradan ĉarumon kaj platfosilon. En la urbo troviĝas monumento de ĉarumisto. Apud la urbo troviĝas iama riverbranĉo de Tiso.

Banloko
-------

Oni banadas ne nur en Tiso, sed ankaŭ en la termala banejo.

Katolika preĝejo en Csongrád

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo Ĉieliro de Maria (Csongrád)
* Preĝejo Sankta Roĥo (Csongrád)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Csongrád)
* Kalvinana preĝejo (Csongrád)
* Tiso-bordo kun malnovaj domoj kaj feriejoj

Famuloj
-------

En Csongrád naskiĝis kaj mortis:

* Mihály Sághy (instruisto)
* pentristo kaj urbestro János Piroska.

En Csongrád naskiĝis:

* biologo Béla Matkovics
* Béla Faragó (fizikisto)
* inĝeniero Zoltán Hennyey
* juristo Károly Csemegi
* kantisto Imre László
* kanuisto János Sarusi Kis
* kemiisto Sándor Herke
* matematikisto László Hatvani
* pentristo Jenő Benedek (1939).

Famaj nomportantoj
------------------

* László Csongrádi
* Katalin Csongrádi

Ĝemelurboj
----------

* Finnlando Raisio, Suomio
* Serbio Beĉej, Serbio
* Pollando Bełchatów, Pollando

Referencoj
----------


* Kategorio Csongrád (urbo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Csongrád (urbo) en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)
**Monarĥismo** estas ŝtatteoria pozicio favore al monarkio, heredebla aŭ elektita reĝo, imperiestro. Kontraŭe al la diktaturo, la akirita pozicio estas heredebla laŭleĝe. Tiu politika doktrino historie komencas akre batali en Eŭropo kiam la unuaj respublikoj (franca, sed ne nur) disvastigas siajn ideologiojn favore al neheredaj politikaj raktoj dum la 19a jarcento. Tiele oni reuzas jam antikvajn kialilojn (dia elekto, superklasa situo ktp.) por subteni la rajtojn de reĝaj familioj ĉu kontraŭ respublikaj proponoj ĉu kontraŭ la pliiĝanta kresko de la tendencoj malpliigi la povon de la reĝoj pere de konstitucioj, parlamentoj kaj elektitaj reprezentantoj kiuj siavice elektu la registarojn.

La ideon de la monarĥismo apogas la monarĥistoj, el kiuj plej gravaj estis:

* Thomas Hobbes, apoganto de la absoluta monarĥio
* John Locke, apoganto de la konstitucia, parlamenta monarkio
* Frederiko la 2-a de Prusio, apoganto de la klarisma monarkio je influo de Voltaire
* Otto von Bismarck
* Dietrich Bonhoeffer
* Winston Churchill
* Charles de Gaulle (junaĝe)
* Friedensreich Hundertwasser
* Charles Maurras
* Arthur Schopenhauer
* José Calvo Sotelo
* Marie Tussaud
* Robert von Ungern-Sternberg
* Jules Verne

* Kategorio Monarkiismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
golfeto sur Eta Maiza Insulo

La **Maizaj Insuloj** (angle *Corn Islands*, hispane *Islas del Maíz*) situas en la Kariba Maro proksimume 60 kilometrojn sudoriente de Bluefields. Temas pri du insuloj: *Great Corn Island*, la Granda Maiza Insulo, estas la ĉefa insulo kaj havas proksimume 50 loĝantojn, sur *Little Corn Island*, la Eta Maiza Insulo, vivas proksimume 500 loĝantoj. La insuloj apartenas al la ŝtato Nikaragvo.

La angla lingvo estas multe parolata, ĉar la antaŭuloj de la inulanoj grandparte devenas de apudaj anglalingvaj insuloj de Karibio.

Klimato, vegetaĵoj kaj bestoj
-----------------------------

La insula klimato estas tropika, kun la tipa interŝanĝo de seka kaj pluva sezonoj. Oktobro kaj novembro estas la monatoj kun plej da pluvo - la seka sezono komenciĝas fine de decembro kaj finiĝas dum majo.

La du insuloj havas abundajn vegetaĵojn. Ekzistas specoj de lacertoj, kiuj vivas nur ĉi tie. Ankaŭ iuj palinuroj en la maro ĉirkaŭ la du insuloj ŝajne ekzistzas nur ĉi tie.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Maizaj Insuloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* paĝoj de la insularo Arkivigite je 2006-11-13 per la retarkivo Wayback Machine
**Zarza Capilla** [kaPIja] (Rubuso-Kapelo) estas municipo kaj loĝloko de Hispanio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma komunumo aŭ regiono Ekstremaduro, al ties pli suda provinco Badaĥozo *(Badajoz)* kaj al la komarko *La Serena*. Laŭ la stato de 2023 en la municipo vivis 297 loĝantoj sur areo de 92 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 3 loĝantoj/km². 

La loĝantoj nomiĝas *zarceños*.

Situo
-----

Zarza Capilla estas situa en la sudorienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto La Serena, je altitudo de 579 m; je 201 km de Badajoz, provinca ĉefurbo, je 138 km de Mérida, la regiona ĉefurbo, je 45 km de Castuera, la plej proksima urbo kaj je 306 km de Madrido, la ŝtata ĉefurbo. Plej proksime estas Peñalsordo kaj Capilla. La surfaco de ties teritorio estas de 92 km². 

La vilaĝoe estas en montara medio de kie oni kontrolas ankaŭ stepojn kaj humidejojn pro la Akvorezervejo de La Serena kun pli da 3.000 Hm³.

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado (ŝafoj).

Populacio
---------

La populacio estas dividita en du kvartaloj: *Zarza Capilla Vieja* (Malnova) ĉe la deklivo de la montaro kaj *Zarza Capilla Nueva* en la ebenaĵo.

Historio
--------

Oni trovis restaĵojn de antaŭromiaj, romiaj kaj arabaj setlejoj. Oni konas malmulte pri la mezepoka origino de la vilaĝo, sed oni supozas, ke ĝi fondiĝis en 1280 kiam prenis la nomon de Zarza pro la arbusto (rubuso) kiu ekzistis en la centro de la vilaĝo ĉe fonto kaj Capilla ĉar ĝi integriĝis en la ŝtato de Capilla. Post la Reconquista la historio de la loko ligiĝas al la najbara Capilla al kies jurisdikcio apartenis ĝis la 19a jarcento. La Hispana Enlanda Milito ege damaĝis la vilaĝon kaj eĉ oni konstruis post la fino de la milito la kvartalon Zarza Capilla Nueva, kiel nova setlejo de la vilaĝo, sed parto de la populacio restis en la alia setlejo.

Gravuloj
--------

Estas konataj ne nur en la regiono, sed en la tuta Hispanio la fratoj Muñoz kiuj formas la muzikgrupon nome Estopa.
**Miklós Grabócz** [miklOŝ grabOc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Grabócz Miklós** estis hungara komponisto, muzika redaktoro, popolkantokolektanto. Lia dua edzino estis ekde 1964 Apollónia Kovács, lia filino estis Márta Grabócz.

Miklós Grabócz  naskiĝis la 8-an de marto 1927 en Budapeŝto, li mortis la 3-an de februaro 1974 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Miklós Grabócz akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1951. Liaj plej gravaj instruistoj estis Rezső Kókai (komponisto) kaj Tibor Wehner. Jam dum la studentaj jaroj li kolektis popolkantojn kaj ekde 1949 li faris laborojn por la Hungara Radio. Post la diplomo li estis redaktoro de la Radio. Baldaŭ li ricevis pli altan postenon. Krom la hungaraj li kolektis ankaŭ ciganajn popolkantojn. Li edziĝis dufoje, li havis 2 gefilojn.

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* *Együtt menetelünk* (movada (komunisma) kanto, 1950)
* *Egy szó* (valso, 1955)
* *Cigánydalok és -táncok* (ciganaj muzikoj, 1956)
* *Világok mozgatója* (kantato, 1958)
* *Musica Leggiera per Orchestra* (1958)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* aŭdebla muziko de Grabócz

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Miklós Grabócz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 645409
 |
Ciklopropano estas la plej malgranda alicikla kombinaĵo.
**Aliciklaj kombinaĵoj** estas klaso de organikaj kombinaĵoj, kiuj estas ambaŭ **ali**fataj kaj **ciklaj** kombinaĵoj, el kiuj ili nomiĝas. Ili enhavas unu aŭ plurajn karbonciklojn, kaj povas esti saturitaj aŭ nesaturitaj sed ne havas aromatan karakteron. Aliciklaj kombinaĵoj povas havi aŭ ne havi alifatajn flankajn ĉenojn.

La plej simplaj aliciklaj komponaĵoj estas la unuciklaj cikloalkanoj (ciklopropano, ciklobutano, ciklopentano, cikloheksano, cikloheptano, ciklooktano, ktp). Iomete pli kompleksa estas duciklaj cikloalkanoj, kiuj inkludas dekalinon (duciklo[4.4.0]dekano). En tiu klaso triviĝas policiklaj cikloalkanoj kaj spiro-kombinaĵoj, pri kiuj du aŭ pluraj ringoj estas kunligitaj de nur unu karbona atomo.

La modalo kiel fermiĝas la ringoj por la formado de multaj aliciklaj kombinaĵoj povas esti antaŭdirita de la reguloj de Baldwin.

Otto Wallach, germana kemiisto, ricevis la Nobel-premion pri kemio en 1910, pro sia laboro sur la aliciklaj kombinaĵoj.
.

Cikloalkenoj
------------

Ciklohekseno estas alicikla kombinaĵo kun duobla ligo.
Inter unuciklaj cikloalkenoj estas ciklopropeno, ciklobuteno aŭ ciklohekseno, ktp. La duciklaj alkenoj inkludas norbornenon kaj norbornadienon.

Ekstercikla grupo enhavas duoblan ligon ekster la origina cikla molekulo.

La loko de duoblaj ligoj en multaj aliciklaj kombinajoj povas esti antaŭdirita de la regulo de Bredt.

Referencoj
----------

1. ↑   (1995) *Alicyclic compounds (*Aliciklaj kombinaĵoj*)* (angle). IUPAC Goldbook.
2. ↑  Leopold Ruzicka. "*Third Pedler lecture. The life and work of Otto Wallach* (Vivo kaj laboro de Otto Wallach)", paĝoj p. 1582. (angle)
3. ↑  M. Christmann. "*Otto Wallach: Founder of Terpene Chemistry and Nobel Laureate 1910* (Otto Wallach: eltrovisto de la terpena kemio)", paĝoj p. 9580–9586. (angle)

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Alicyclic compound en la angla Vikipedio.* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 563487
* GND: 4254941-3
* NDL: 00575349
* NKC: ph184805
 |
**Tweed Heads** estas urbo en Novsudkimrio, Aŭstralio. Ĝi estas ĉe la rivero Tweed en nordorienta Novsudkimrio, en la loka areo Tweed Shire, apud la limo kun Kvinslando kaj apuda ankaŭ al sia "ĝemelurbo" Coolangatta, kiu estas ĉeurbo de Gold Coast. Ĝi estas ofte referencata kiel urbo en kiu homoj povas ŝanĝi de tempozonoj – eĉ celebri Novjaron dufoje en unu horo – simple trapasante straton, pro ties proksimeco al la limo kun Kvinslando, kaj pro la fakto ke Novsudkimrio havas taglumon dum Kvinslando jam ne plu.

Turismo estas grava enspezofonto, ĉefe pro proksimeco al vulkanoj kaj Nacia Parko Lamington. La averaĝa aĝo de la loĝantaro estas 56 jaroj, 18 jarojn super la aŭstralia averaĝo. Tweed Heads estas unuaranga regiono por retiriĝo, kun 14 apartaj retirvilaĝoj.

Notoj
-----

1. ↑  "Tweed Heads". Geographical Names Register (GNR) of NSW. Geographical Names Board of New South Wales. Alirita la 29an de Decembro 2021.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tweed Heads en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Tweed Shire Council



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 749713
* LCCN: n85137195
* VIAF: 167612337
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Kantono Adams. |


**Kantono King** (angle *King County* [kinkaŭnti]) estas la plej multnombre loĝata kantono el la 39 kantonoj de Vaŝingtonio (kaj la 12a en tuta Usono), havinte laŭ la censo de 2000 entute 1 737 034 loĝantojn. En 2005 la loĝantoj de la kantono nombris simile al la tuta ŝtato Nebrasko.

La ĉefurbo de la kantono, kie situas la kantona administra sidejo, estas la plej granda urbo en la ŝtato, Seatlo, kaj en Kantono King situas ĝiaj antaŭurboj (i.a. Belvjuo, Kirklando, Redmondo...) La kantono etendiĝas de la marbordo (orienta flanko de Fjordego Puĝeta) ĝis la kresto de la Kaskada Montaro. Ĝi kovras areon de 5 974 km² (el kio 5 506 km² estas seka tero kaj 467 km² estas akva surfaco).

Historio
--------

Origine (en 1852) la kantono ricevis sian nomon honore pri William Rufus King, vicprezidento de Usono sub prezidento Franklin Pierce. Lastatempe oni ŝanĝis tion, tiel ke la nomo jure honoras pri Martin Luther King.

### Komunumoj

* Bothell (Vaŝingtonio)
* Burien
* Snoqualmie Pass
* Tukwila
* Yarrow Point

Vidu ankaŭ
----------

Kantonoj de Vaŝingtonio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kantono King (Vaŝingtonio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

La oficiala retejo de la kantono (plejparte anglalingva) estas www.metrokc.gov.
**Plasenzuela** (Malgranda Plasencia) estas municipo kaj loĝloko de Hispanio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma komunumo aŭ regiono Ekstremaduro, al ties pli norda provinco Kacereso *(Cáceres)* kaj al la komarko *Tierra de Trujillo*. Laŭ la stato de 2023 en la municipo vivis 498 loĝantoj sur areo de 36,67 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 14 loĝantoj/km². La loĝantoj nomiĝas *tololos*.

Situo
-----

Plasenzuela estas situa en la centra parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Tierra de Trujillo, je altitudo de 427 m, en granda ebenaĵo el granito; je 36 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 84 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 36,67 km².

Ekonomio
--------

Enspezofontoj estas precipe agrikulturo kaj brutobredado.

Historio
--------

Estas abundaj arkeologiaj restaĵoj de la Neolitiko, Ĥalkolitiko, Bronzepoko kaj Ferepoko, krom kelkaj minejoj de la epoko de romianoj. Post la islama epoko, la vilaĝo ekapartenis al Trujillo ĝis kiam en la 16a jarcento Juan de Vargas y Camargo aĉetis la teritorion por la Senjorujo de Oliva, kion konfirmas la pilorio de la placo. En la 17a jarcento ekapartenis al la familio de Tapia kaj en la 18a jarcento formis parton de la heredaĵo de la Graflando de Canilleros.

Monumentoj
----------

* La preĝejo de *la Asunción*, konstruita el la 15a al la 17a jarcento.
* La kruco de *Humilladero* kun bazo kvadrangula de kvar ŝtupoj, fusto de ĉirkaŭ kvar m de alto, jonika kapitelo kaj la kruco kun Kristo krucumita unuflanke kaj la Virgulino aliflanke; ĝi situas ĉe la ĉirkaŭa ŝoseo.
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

**Antonio SAURA Atarés** (Huesca, 22a de septembro 1930 - Cuenca, 22a de julio 1998) estis hispana pentristo kaj verkisto, konsiderata kiel unu de la grandaj hispanaj artistoj de la 20-a jarcento. 

Li estis frato de la kinreĝisoro Carlos Saura

Biografio kaj kariero
---------------------

Pro malsano li devis pasigi kvn jarojn lite, kaj ekpentris en 1943 kaj ekverkis en 1947. En la 1950-aj jaroj ekekspoziciis kaj eliĝis al superrealismo, eĉ dum pli ol unu jaro en Parizo. En 1956 li ekpentris blanknigre pri la strukturo de la virina korpo.

Reveninte en Hispanion, li fondis kun Manolo Millares, Pablo Serrano, Rafael Canogar, Luis Feito kaj aliaj artistoj la grupo El Paso (1957-1959). Li ekspoziciis por la unua fojo en Parizo en la Galerio Stadler en 1957. En 1958, li partoprenis kun Antoni Tàpies kaj Eduardo Chillida en la Bienalo de Venecio kaj en 1959 estis invitita en la dua eldono de Documenta en Kassel (Germanio). Inter 1957 kaj 1960 li realigis seriojn de grandformataj pentraĵoj kies temoj ripetiĝos: krucumoj, damoj, portretoj, nudaĵojkun aŭ sen pejzaĝoj, pastroj, la hundo de Goya kaj homamasoj.
**Joseph Alberic Twisleton-Wykeham-Fiennes** (/faɪnz/; 27a de Majo 1970), konata kiel **Joseph FIENNES**, estas angla aktoro de kino, teatro, kaj televido. Li populariĝis ĉefe per roloj en historiaj filmoj.

Ekzemple li ludis la rolojn de William Shakespeare en *Shakespeare in Love* (1998), pro kiu li estis nomumita por la premio de BAFTA al la Plej Bona Ĉefaktoro kaj al la samkategoria premio de la *Actors Guild*, de Sir Robert Dudley en *Elizabeth* (1998), la komisaro Danilov en *Enemy at the Gates* (2001), Marteno Lutero en *Luther* (2003), kaj Monsignor Timothy Howard en la dua sezono de la televida serio *American Horror Story* (2012–2013). Lia ludado kiel komandoro Fred Waterford en la televida serio The Handmaid's Tale (2017–2021) estis nomumita por la premio Primetime Emmy por elstara duaranga aktoro en drama serio en 2018.

Filmoj
------

* 2003, *Sinbad: Legend of the Seven Seas*, voĉo de Princo Proteo de Sirakuzo, infanaĝa nobla amiko de Sinbad kaj fianĉo de Marina.

Eksteraj ligiloj
----------------

* en imdb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858276
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Joseph Fiennes en la angla Vikipedio.*
La **kalvinana preĝejo** estas religia konstruaĵo en urbo Visegrád (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio pri kalvinanoj en Visegrád okazis nur en 1910. Eklezie ili apartenis al Dunabogdány. Kalvinana grupo formiĝis en 1931. Ili aĉetis loĝdomon en 1938, kiun ili trakonstruis al preĝdomo, oficejo kaj loĝejeto por la sonorilisto. Ili aĉetis interne harmoniumon, ekstere sonorilostablon. En 2000 ili akiris areon konvenan por konstrui veran kirkon. La konstruado okazis inter 2003-2009, intertempe la preĝdomo estis forvendita en 2007.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto kaj formas proksimume rondon. Proksimume meze estas ronda spaco kun herbejo, rande la turo altiĝas. La enirejo funkcias tra la turo. La turpinto estas pinta piramido. La interna spaco havas bonan akustikon konvenan ankaŭ por koncertoj.

Fontoj
------

* hungere kun foto
* hungere kun foto

Vido al la turo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **paroĥa preĝejo Dia Mizerikordo,** hungare *Isteni Irgalmasság-templom* estas romkatolika konstruaĵo en urbo Zalakaros (Hungario).

Historio
--------

Oni supozas, ke la iama Karos havis kirkon en la 13-a jarcento. En 1332 en la eklezia listo estas legebla paroĥo de Karos. Alia mencio okazis en 1430 pri kirko Ladislao la 1-a (Hungario), sed ĝi estis detruita dum la kontraŭturkaj bataloj. Inter 1715-1769 ligna katolika preĝejo funkciis. En la 1850-aj jaroj estis konstruita baroka kirko Preĝejo Sankta Anna (Zalakaros). En 1962 oni trovis kuracakvon, poste la vilaĝo iĝis signifa kuracbanloko kun statuso urbo. En tiu periodo la menciita kirko ne sufiĉis por la bangastoj, tial plia kirko konstruiĝis inter 2004-2006. La paroĥa rajto alvenis en 2014, pli frue la preĝejo estis filio de Galambok.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en parko inter arboj. La kirko estas kovrita kaj ekstre kaj interne ekstere kaj interne per ruĝaj brikoj. La fasado estas malsimetria, ĉar en la dekstra flanko la neregula turo altiĝas. En la turo 4 sonoriloj loĝas. Ĉirkaŭ meze estas videbla granda arkado kun 2 kolonoj, malantaŭe estas la enirejo.

Kermeso okazas en la 23-an de aprilo.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* datenoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Rangitoto** (36° 47′ 14″ S 174° 51′ 48″ O﻿ / ﻿36.78722 °S, 174.86333 °O﻿ / -36.78722; 174.86333 (mapo)) estas vulkana insulo apud la urbo de Aŭklando en Nov-Zelando. Ĝi altas 260 m. Ĝi havas simetrian konusformon kaj estas mejloŝtono en Aŭklando. Videblas ekde la urbo. Estas la plej juna el 48 vulkanoj ĉirkaŭ Aŭklando. La vulkano kreiĝis en la lastaj 1000 jaroj pro serio de eruptoj kaj fin-eruptis antaŭ nur 500 jaroj.

La tuta nomo de la insulo de Rangitoto estas maorilingve **Nga Rangi-i-totongia-a Tama-te-kapua** (la tagoj de sanganta Tama-te-kapua). Tama-te-kapua estis la maoria kapitano de la pirogo de Arawa, kiu estis severe vundita sur la insulo.

La insulo viziteblas prame ekde la urbo Aŭklando. Unu tago sufiĉas por suriri kaj malsuriri la monton kaj ofertas mirindan panoramon super la haveno kaj urbo.

* Rangitoto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Rangitoto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 78000
 |
La **preĝejo Sankta Anna** (loke kapelo) estas sakrala konstruaĵo en urbo Zalakaros (Hungario).

Historio
--------

Oni supozas, ke la iama Karos havis kirkon en la 13-a jarcento. En 1332 en la eklezia listo estas legebla paroĥo de Karos. Alia mencio okazis en 1430 pri kirko Ladislao la 1-a (Hungario), sed ĝi estis detruita dum la kontraŭturkaj bataloj. Inter 1715-1769 ligna katolika preĝejo funkciis en la sama loko. En la 1850-aj jaroj estis konstruita la baroka kirko videbla ankaŭ nun denove en la sama loko. En 1962 oni trovis kuracakvon, poste la vilaĝo iĝis signifa kuracbanloko kun statuso urbo. En tiu periodo la menciita kirko ne sufiĉis por la bangastoj, tial Preĝejo Dia Mizerikordo (Zalakaros) konstruiĝis inter 2004-2006, poste preĝejo aŭ kapelo Sankta Anna estas apenaŭ uzata.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en mezo de la origina vilaĝo. Antaŭ la preĝejo tre ornamriĉa ŝtona krucifikso estas videbla ekde 1891. La fasado estas simetria, meze malsupre la enirejo funkcias, al kiu kelkaj ŝtupoj kuras. Super la enirejo ronda fenestro estas videbla. La plej supre firstotureto altiĝas kun piramida turpinto. Interne la murpentraĵoj estis pentritaj en 1970. La origina altara bildo prezentis Sanktan Anna-n kun la infano Maria, sed iam ĝi estis movita en la navon.

Kermeso okazas en la 26-an de julio.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* angle kun foto
* datenoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Kamilla Dévai Nagy** [nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dévai Nagy Kamilla** estas hungara popolkantisto, gitaristo, instruisto. Ŝia origina nomo kun plena nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Nagy Kamilla Anikó*.

Kamilla Dévai Nagy naskiĝis la 17-an de februaro 1950 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kamilla Dévai Nagy studis en muzika mezlernejo en sia naskiĝurbo, ŝia ĉefinstruisto estis Olga Sík. Jam en 1968 ŝi estis videbla en kantokonkurso de la Hungara Televizio, en la sekva jaro ŝi jam gajnis premion. Ŝi estis membro de muzika trupo, sed inter 1975-1983 ŝi estis solulo. Tiutempe ŝi turneis en Usono, plena Eŭropo, Aŭstralio kaj kelkaj aziaj/amerikaj landoj. Inter 1983–1993 ŝi estis solisto de alia muzika trupo. En 1996 ŝi suferis aŭtoakcidenton, poste ŝi malfermis muzikan lernejon. Ŝi ricevis premiojn inter 1973-2019. Ŝi edziniĝis plurfoje kaj naskis dufoje.

Ŝiaj kontribuoj
---------------

* muzikdiskoj inter 1980-2008

Interesaĵo
----------

Ŝi kantas en 34 lingvoj.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2021-09-24. Alirita 2021-08-04.

* Kategorio Kamilla Dévai Nagy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 734528
 |
**Ákos Török** [Akoŝ torok], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Török Ákos** estas hungara geologo, altlerneja instruisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2022).

Ákos Török naskiĝis la  15-an de majo 1963(nun 1963-05-15) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ákos Török akiris an diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1986. Post la diplomo li instruis en la universitato, kie li atingis la statusojn profesoro kaj katedrestro. Li akiris sciencan gradon Ph.D. en 1995 en Scienca Universitato Loránd Eötvös, lia habilitiĝo okazis en 2008 en la teknikuniversitato, li doktoriĝis (DSc) en 2013 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis stipendiojn inter 2000-2007, premiojn inter 2007-2018.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Sedimentology of Germano-Type Middle Triassic Carbonates in Mecsek Mts. Hungary* (1986)
* *A Mecsek-Villányi Egység triász képződményeinek rétegtana* (1998)
* *Mérnökgeológia-Kőzetmechanika* (libro, 2006)
* *How River Rocks Round: Resolving the Shape-Size Paradox* (kunaŭtoro, 2014)
* *Stabilization of collapsible soils with nanomaterials, fibers, polymers, industrial waste, and microbes: Current trends* (kunaŭtoro, 2023)

Fontoj
------

* datenoj kun foto
* datenoj kun foto
* aprezo kun foto (legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858129
 |



* Portalo pri Biografio
La **preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco** (origine hungare *Szent Kereszt felmagasztalása*) estas sakrala historia monumento (deklarita en 1991) en urbo Vásárosnamény (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio okazis pri la paroĥo en 1300, ŝajnas, la kirko mem konstruiĝis en la 13-a jarcento. La loĝantoj kalvinaniĝis ĉirkaŭ 1550. La katolika grupo estis refondita nur en 1928, pli frue la katolikoj eklezia apartenis al la najbara Vitka. La grupo ricevis paroĥan rajton en 1931. Pli nova preĝejo videbla ankaŭ nun estis konstruita en 1936. En la sekva jaro la malnova estis malkonstruita. La orgeno estis kreitra en 1939.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto, kiu kuŝas ĉe stratangulo. La fasado estas malsimetria, maldekstre la kvadrata turo kun aparta enirejo altiĝas. La turpinto estas piramida. En la turo 2 sonoriloj loĝas.

Kermeso okazas en la 14-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* datenoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Klasejo Fray Luis de León en la antikva konstruaĵo de la Universitato de Salamanko.
**Fray Luis de León** (Belmonte, Cuenca, 1527 aŭ 1528 – Madrigal de las Altas Torres, Avilo, 23-a de aŭgusto de 1591) estis poeto, humanisto kaj religiulo de la aŭgustenanoj hispana de la literatura salamanka skolo de la 16a jarcento.

Fray Luis de León estas unu de la plej gravaj verkistoj de la dua fazo de la Hispana Renesanco kun Francisco de Aldana, Alonso de Ercilla, Fernando de Herrera kaj San Juan de la Cruz. Lia verko formas parton de la literaturo de asketismo de la dua duono de la 16a jarcento kaj estas inspirita de la deziro de la animo por malproksimiĝi el ĉio tera (monda) por esti en situacio de atingi la kontakton kun Dio, identigita kun paco kaj kono. La moralaj kaj asketikaj temoj hegemonias en lia verko.

Biografio
---------

Li estis profesoro de la Universitato de Salamanko, tradukisto de klasikaj lingvoj kaj de la hebrea. Estis akuzita antaŭ la Inkvizicio, enkarcerigita kaj poste liberigita. Post jaroj de mallibero, kiam li revenis al sia klaso en la universitato famas, ke li ekis per "Kiel ni diris hieraŭ..."

Verkaro
-------

Kiel poeto li uzis la liron kiel strofo, sed same preferis la dekunusilaban verson por la tradukoj de poetoj kaj latinaj kaj grekaj, kiujn ĝenerale faris al ĉenitaj tercetoj aŭ okversa strofo. La idealoj de iliaj temoj estis harmonio, dolĉeco kaj trankvileco ene de la renesanca spirito.

En Esperanto
------------

Kelkaj poemoj de Fray Luis de León aperas en la "Antologia Hispana Liriko" de Antonio Marco Botella, troveblaj en la reto en .

Notoj
-----

1. ↑  La vorto *Fray* estas titolo por monaĥoj en la hispana lingvo, kun signifo *frato*; tiu titolo ĉiam aperas akompanante lian nomon en la hispana literaturo. Latinigita kiel **F. Luyssi Legionensis** kaj esperantigebla kiel Monaĥo Ludoviko de Leono.
2. ↑  Cf. Antonio Ramajo Caño, «Prólogo» al Fray Luis de León, *Poesía*, Galaxia Gutenberg, Barcelona, 2006, pág. CXXIV («Cronología»).
3. ↑  Aliaj aŭtoroj indikas daton de morto la 21an, la 24an aŭ la 25an; cf. ibídem, paĝo CXXVII.

* Fray Luis de León en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fray Luis de León en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 440918
* GND: 118727532
* LCCN: n79065135
* VIAF: 315643657 7393179, 315643657
* ISNI: 0000000121192417
* LIBRIS: 221409
* SUDOC: 026983516
* BNF: 11912469m
* NLA: 35514887
* NKC: jn20011024015
* ICCU: CFIV094958
* BNE: XX1719599
 |
La kastelo de Stirling, vidita el la sudokcidenta angulo.
La **kastelo de Stirling** (angle *Stirling Castle*) estas kastelo lokita en la skota urbo Stirling. Ĝi estas unu el la plej grandaj kaj gravaj kasteloj de Skotlando, kaj eĉ de la tuta Okcident-Eŭropo, laŭ vidpunkto kaj historia kaj arkitektura. Ĝi estis konstruita sur la "monteto de la kastelo" (*the castle hill*), vulkana rokego, estas ĉirkaŭita je tri flankoj de altaj klifoj, kaj estis pro tio tre facile defendebla. Ĝi fariĝis ekde sia konstruado strategia loko kaj grava fortikaĵo. La kastelo estas hodiaŭ klasifikita kiel nacia monumento, kaj estas administrata de Historic Scotland, la skota agentejo pri historiaj monumentoj.

El 1800 ĝis 1964, la kastelo apartenis al la brita armeo, kiu uzadis ĝin kiel soldatejo. La konstruaĵo spertis pro tio multaj ŝanĝoj. Oni poste provis, kaj ankoraŭ provas redoni al la variaj ĉambroj de la kastelo ilian originalan aspekton.

* Kastelo de Stirling en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kastelo de Stirling en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **kastelo de Tomcsányi en Vásárosnamény** estas historia monumento, nuntempa muzeo en urbo Vásárosnamény.

Historio
--------

Historia familio Lónyay [lOnjai] konstruis la kastelon en 1728, sed en tiu loko la familio jam havis domon ekde la 14-a jarcento. La konstruaĵo dum la jarcentoj pligrandiĝis paŝo post paŝo. En la 19-a jarcento variaj flankokonstruaĵoj estis alkonstruitaj, fine meze ĉirkaŭita korto estiĝis. Pro geedziĝo la pli nova posedanto estis la familio Tomcsányi [tomĉAnji]. La lasta persona posedanto estis Vilmos Pál Tomcsányi ĝis 1945. Dum la socialismo komence la armea oficejo, inter 1954-1986 kolegio uzis ĝin. La kastelo ne estis uzata ĝis 2005, poste post dujara restaŭrado ĝi estas muzeo.

Kastelo
-------

La teretaĝa kastelo situas sola en urbo. La fasado estas simetria. Meze la enireja parto iomete reliefas, same la du kastelanguloj.

Muzeo
-----

La muzeo estis fondita en 1963. Inter 1971-2007 ĝi estis videbla en nobeldomo, poste en la iama kastelo de Lónyai-Tomcsányi. La kastelo prezentas historion kaj etnografion de la regiono.

* La menciita nobeldomoLa menciita nobeldomo
* Prezento de tekstilojPrezento de tekstiloj
* Rekonstruitaj armilojRekonstruitaj armiloj
* FornojFornoj

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto

* Kategorio Kastelo de Vásárosnamény en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kuma** (ruse *Кума*) estas 802-kilometrojn longa rivero en la stepo inter Nigra Maro kaj Kaspio en suda Rusio. Ĝi fluas nordorienten en la Kaspian Maron. Ties drenabaseno kovras 33,500 kvadratajn kilometrojn. Ties elfluejo estas en Granda Kaŭkazo, en la respubliko Karaĉajio-Ĉerkesio, okcidente de Kislovodsk. Ĝi fluas en nordorientan direkton, tra Stavropola regiono (urboj Mineralnije Vodi, Zelenokumsk, Budjonnovsko, Neftekumsk) kaj plue orienten tra la Kaspia Depresio kiel la natura landlimo inter Kalmukio kaj Dagestano. Tiu parto de la Kuma valo formas la orientan parton de la Kuma-Maniĉa depresio, separante la Orienteŭropan ebenaĵon el la Kaŭkaza regiono. La rivero Kuma fluas en la golfon Kizljar de la Kaspia Maro proksime de la landlimo inter Dagestano kaj Kalmukio.

Plej el la riveroj kiuj fluas norden el la Kaŭkaza Montaro estas kolektita per la Kuban kaj Terek. Tiu montaro staras inter la basenoj de tiuj du riveroj kaj tiele la Kuma estas ĉefe stepa rivero. Ĝi estas uzata ĉefe por irigacio.

Se planoj por la proponita Eŭrazia Kanalo, kiu ligus la akvon de la Kaspia Maro kun tiuj de la Nigra Maro, estos iam realigitaj, plej verŝajne ĝi sekvos la valon de la rivero Kuma en ties orienta parto.

* Kategorio Kuma en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Kariba fuliko** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Gruoformaj *Gruiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Raledoj *Rallidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Fulica* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***F. caribaea*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Fulica caribaea****Ridgway, 1884 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Preskaŭ minacata** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| v • d • r |

La **Kariba fuliko**, (*Fulica caribaea*), estas granda birdo de la familio de Raledoj kaj ordo Gruoformaj, kiu estas reproduktanta kaj loĝanta en la Karibo kaj nordaj kaj marbordaj partoj de Venezuelo. Ĝi estis iam konsiderata kiel subspecio de Amerika fuliko, *Fulica americana*.

Plenkreskuloj estas 33–40 cm longaj kaj havas mallongan maldikan blankan bekon kun ruĝbruna makuleto apud la pinto kaj blankan frontan ŝildon. La korpo estas griza kaj la kapo kaj la kolo pli malhelaj ol la cetero. La kruroj estas flavaj kun lobhavaj -ne retaj- fingroj. Ĝi diferenciĝas disde la Amerika fuliko ĉar tiu lasta specio havas ruĝan parton super la fronta ŝildo.

Ties reprodukta medio estas fluanta akvo de lagoj aŭ marĉoj. Ili konstruas neston en umbra akvo aŭ flosanta kaj la ino demetas 4-8 makuletitajn blankajn aŭ palbrunajn ovojn. Ili estas ofte vidataj naĝantaj en malfermaj akvoj.

Kariba fuliko povas plonĝi por manĝoserĉado sed ankaŭ povas manĝopluki ĉeborde. Ili estas ĉiomanĝantaj, ekzemple plantan materialon, insektojn, fiŝojn kaj aliajn akvajn bestetojn. 
La voĉoalvoko estas raŭka trumpetado kiel de ansero kaj simila al tiu de Amerika fuliko.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Fulica caribaea*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11 May 2006.
* *Birds of Venezuela* de Hilty, ISBN 0-7136-6418-5
* *Rails* de Taylor kaj van Perlo, ISBN 90-74345-20-4
**Pomerio** (germane *Pommern*; pole *Pomorze*) estas geografia kaj historia regiono en la nordo de Germanio kaj Pollando ĉe la suda bordo de la Balta Maro (**Pomeria Golfo**), kaj ambaŭflanke de la Odro. La nomo venas de la kaŝuba *po more* = "ĉe la maro".

De la 12-a ĝis la 17-a jarcento estis la Duklando Pomerio regata de la dinastio Grifoj.

Inter 1816 kaj 1945 Pomerio estis prusia provinco.

La nuna politika divido de la historia regiono Pomerio estas:

* okcidenta parto: historie ankaŭ nomata Antaŭpomerio, apartenas al Germanio, kiel parto de la germana federacilando Meklenburgo-Antaŭpomerio. Proksimume tiu parto apartenis al Svedio de 1648 ĝis 1815, nomata Sveda Pomerio.

Teritoria pligrandigo de Prusio inter 1600 kaj 1795: ● *blue*: Margraflando Brandenburgio en 1600 ● *verde*: Duklando Prusio en 1600 ● *flave*: Teritorioj aneksitaj ĝis 1772: 1. Nova Silezio 2.Varmio 3. jen Pomerio 4. Antaŭpomerio 5. Magdeburgo 6. Osnabrück 7. Minden 8. graflando Mark 9. Kleve ● *ruĝe*: pluse aneksitaj ĝis 1795
* orienta parto: historie ankaŭ nomata **Malantaŭpomerio**, apartenas al Pollando, proksimume:
	+ la nuna pola Okcidentpomeria Provinco, *Województwo zachodniopomorskie*,
	+ okcidenta parto de la nuna pola Pomeria Provinco, *Województwo pomorskie* kaj
	+ nordorienta parto de la nuna Kujavia-Pomeria Provinco, *Województwo kujawsko-pomorskie*.

Germanaj reprezalioj dum la Dua Mondmilito
------------------------------------------

Post la dispartigo de Pollando inter Germanio kaj Sovetunio en la historia provinco Wielkopolska (Grandpolujo) kadre de germana Operaco Tannenberg la 20-an de oktobro 1939 komenciĝis tritagaj amasaj publikaj ekzekutoj de la pola "gvidanta tavolo" — reprezentanto de SS deklaris, ke ĝis tiu tago en Pomerio pereis "apenaŭ 20 mil poloj".

* Pomerio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Pomerio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Bildo de *Ĉe akvorando*.
***Ĉe akvorando*** (ĉinlingve : **水浒传** *Shuǐ hǔ zhuàn*) estas ĉina romano, kiu rakontas la aventurojn de cent ok famaj ĉinaj geherooj.

*Ĉe akvorando* estas la unua romano pri kamparana ribelo en la feŭda socio en la literatura historio de Ĉinio. Ĝin verkis Ŝi Nai'an, literaturisto en la komenca periodo de Ming-dinastio, kolektinte nekoherajn rakontojn pri la kamparana ribelo estrata de Song Jiang, rafininte kaj polurinte ilin surbaze de tradiciaj rakontoj kaj teatraĵoj.

Priskribante la batalon de la kamparana armeo estrata de Song Jiang kun Liangŝan-monto kiel la bazloko, la romano fidele montras la klasajn kontraŭdirojn en la feŭda socio de Ĉinio kaj la naskiĝon, disvolviĝon kaj neeviteblan malvenkon de la kamparana ribelo. Laŭ la pensfadeno "oficistoj igas la popolon ribeli" la romano malkaŝas kaj skurĝas la putran regantaron, fervore laŭdas la heroan spiriton de la ribelantoj. La intrigoj estas komplikaj kaj la karakteroj de la herooj delikate priskribitaj. La aŭtoro priskribis la heroojn konforme al ilia deveno, vivovojo kaj ŝanĝiĝo de la medioj. En la romano la aŭtoro talente priskribis 108 bravajn figurojn. La lingvo estas klara, viveca kaj humura. Malgraŭ, ke la romano estis malpermesita nelonge post sia apero, ĝi neniam ĉesis cirkuli inter la popolanoj.

En Esperanto aperis
-------------------

Ekzistas versio en Esperanto, tradukita de Laŭlum (serio Serio Oriento-Okcidento, n-ro 35), Pekino: Ĉina Fremdlingva Eldonejo, 2004. Pro tiu ĉi traduko la tradukisto ricevis la OSIEK-premion de la Organiza Societo de Internaciaj Esperanto-Konferencoj en 2011.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĉe akvorando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Libraro Ludovika


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 45350
* GND: 4273272-4
* VIAF: 183469758
 |
**Stephanus Johannes Paulus KRUGER** (naskita je la 10-a de oktobro 1825 en Vaalbank, Kabkolonio, mortinta je la 14-a de julio 1904 en Clarens en Svislando) estis sud-afrika politikisto, prezidento de la Transvala Respubliko ek de 1880.

Kruger, nomata ankaŭ "Onklo Paŭlo" (*Oom Paul*), estis konata kiel rezistulo al la brita influo en suda Afriko.
En 1881 li gvidis ribelon de la buroj en Transvalo kaj la Oranĝa Liberŝtato kontraŭ la brita hegemonio kaj per tiu "unua britia-bura milito" atingis sendependecon de la buraj teritorioj.
Je la 29-a de decembro 1895 li sukcesis venki ribelon de Leander Starr Jameson, kiu provis rebritigi la burajn teritoriojn.
Gratula telegramo de la germana imperiestro Vilhelmo la 2-a kaŭzis politikajn diferencojn inter Britio kaj Germanio.

En la dua Britia-bura Milito Kruger transdonis la prezidentecon al sia viculo Burger kaj per nederlanda batalŝipo iris al Eŭropo, kie li pasigis la ceteron de sia vivo.
Nur post lia morto en Svislando oni reportis lian kadavron al Sud-Afriko por entombigo en Pretorio.

Pri lia nomo memorigas la Nacia Parko Kruger, fondita de li, en Sud-Afriko kaj la ora monero "Kruger-a Rando", kiu portas lian bildon.

* 
* 
* 

  

* Paulus Kruger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Paulus Kruger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 33306
* GND: 118778099
* LCCN: n50047261
* VIAF: 39463346
* ISNI: 0000000108898941
* SUDOC: 033105189
* BNF: 124005324
* NLA: 35768050
* NDL: 00795067
* BIBSYS: 12019553
* NKC: skuk0000723
* BNE: XX1445861
 |