recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sándor Benkó** [ŝAndor benkO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Benkó Sándor** estis hungara klarnetisto, elektroinĝeniero, fakverkisto kaj profesoro.

Sándor Benkó naskiĝis la 25-an de aŭgusto 1940 en Budapeŝto. Li mortis la 15-an de decembro 2015 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Benkó frekventis mezlernejon, samtempe li lernis muzikon en sia naskiĝurbo. Li ricevis diplomon en 1963 en Teknikuniversitato de Budapeŝto, poste tuj li restis tie, kiel instruisto pri elektrotekniko. Li daŭre edukis ĝis 1995, dume li ricevis rangon doktoro en 1972.

Jam en 1957 li fondis orkestron Benkó Dixieland Band. Jam la unua muzikdisko atingis furoran sukceson. Li ofte aranĝas koncertojn ne nur enlande, sed ankaŭ eksterlande. Li rajtis vojaĝi dum la socialismo libere. Lia klubo senĉese funkcias apud Placo Kálvin. Li muzikadis kune ekzemple kun Milt Jackson, Freddie Hubbard, Al Grey, Buddy Tate, Albert Nicholas, Chris Barber, Huub Janssen. En 1971 lia orkestro atingis la unuan lokon en Montreux. Baldaŭe li muzikadis ekzemple en San Sebastian, Sacramento kaj en naskiĝurbo de ĵazo: New Orleans. Li ricevis premion Kossuth en 2006, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

Lia repertuaro
--------------

Li ludas la plej konatajn ĵazmelodiojn, kiuj estas tutmonde konataj.

Liaj verkoj
-----------

* Diversaj faklibroj pri elektrotekniko

Fontoj
------

* Hungara kaj germana Vikipedioj

* Kategorio Sándor Benkó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 409839
* LCCN: n78075689
* VIAF: 162597115
* ISNI: 0000 0001 1176 4856
* MBA: 24d45a47-b480-4f34-b362-9373b56e9cfd
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Velociraptor** |
| --- |
| Troveblo de fosilioj: Kretaceo antaŭ 75 - 71 milionoj da jaroj |
| V. mongoliensis*V. mongoliensis* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Sauropsida |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Superordo: | Dinosaŭro *Dinosauria* |
|
|
| Ordo: | Saŭriskioj *Saurischia* |
| Subordo: | Teropodoj *Theropoda* |
|
|
|
|
|
| Familio: | Dromeosaŭredoj *Dromaeosauridae* |
| Subfamilio: | *Velociraptorinae*Henry Fairfield Osborn, 1924 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Genro  |
| ***Velociraptor***Osborn, 1924 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Velociraptor  |

 |
| v • d • r |

***Velociraptor*** estas genro de dromeosaŭreda teropoda dinosaŭro kiu vivis proksimume antaŭ 75 ĝis 71 milionoj da jaroj dum la pli malfrua parto de la Kretaceo.

Ĝi estis maldika, malpeza karnomanĝulo. Ĝi longas du metrojn kaj mezuris 62 centimetrojn de la kapo ĝis la kokso, kiu estas pli granda ol meleagro.

*Velociraptor* havis haktranĉilforman ungegon sur sia piedo kiu longis 6.5 centimetrojn, kaj iu pli granda sur ĉiu mano. *Velociraptor* havis varman sangon kaj plumojn.

Fosiloj el Ĉinio sugestas ke la tuta kladistiko havis similajn trajtojn.

Fosilioj de *Velociraptor* estis unue trovitaj en la dezerto de Gobio de Mongolio en 1922. En 1988, sciencistoj en Ĉinio malkrovis skeleton en la nordo de Ĉinio.

*Velociraptor* estas unu el la plej konataj genroj de dinosaŭro al la ĝenerala publiko pro ĝia apero en la filmo *Jurassic Park*. Hodiaŭ, *Velociraptor* estas bone konata de la paleontologistoj, kun pli ol dekduo da priskribitaj fosiliaj skeletoj, la plejparto estanta dromeosaŭredo. Unu precipe fama specimeno konservas *Velociraptoron* senmovigita en batalo kun *Protoceratops*.

Specioj
-------

Specimenoj de du specioj estis malkovritaj:

* *V. mongoliensis*; fosilioj de ĉi tiu specio estis malkovritaj en Mongolio
* *V. osmolskae*; en la Interna Mongolio, Ĉinio

La medio de ambaŭ specioj estis seka, kun dunoj kaj fojaj riveretoj.

Fontoj
------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikoloj Velociraptor en angla  Vikipedio kaj Velociraptor en baza angla  Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Dinosaŭroj |

* Velociraptor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Velociraptor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Velociraptor en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Salomono en prizono
Malkonkordo de Salomon (sur la trono) kaj princo Géza (fone)
Patrino de Salomono malbenas sian filon en 1074 (pentraĵo de Soma Orlai Petrics, 1852)
Salomono petas helpon de Henriko la 4-a
**Salomono** estis hungara reĝo, filo de Andreo la 1-a.

Biografio
---------

Salomono maskiĝis en 1053, kiel malfrua ido de Andreo. Post 4 jaroj la patro oficiale deklaris lin sekva reĝo. En la sekva jaro Salomono iĝis jam fianĉo de la dekjara Judita. Komence de la regado la apogantoj estis germanoj spite konsilojn de la patrino. Li sukcese batalis kontraŭ la grekoj, kiuj havis teritoriojn en najbareco de suda Hungario. Tamen enlande ne sufiĉis la germana helpo. En 1074 Salomono malvenkis en batalo. En 1083 li trovis sin en prizono en Visegrád. Suba turo de la fortikaĵo nun havas la nomon pri Salomono. Baldaŭe rifuĝis al Germanio, kie li ne plu ricevis apogadon por reakiri la tronon. Supozeble dum batalo li mortis en 1087. Post la morto li ne havis idojn.

* Kategorio Salomono la 1-a (Hungario) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 349895
* GND: 121141594
* LCCN: n2004046289
* VIAF: 19071748
* ISNI: 0000 0000 4830 2471
 |
**Salvator Rosa** (salva'to:r 'Rɔza) (Napolo, dum junio aŭ julio 1615 - Romo, 15-an de marto 1673) estis itala baroka pentristo kaj poeziisto.

Vivo
----

Salvator (= Salvatore) Rosa naskiĝis en la vilaĝo *Arenella* apud Napolo, kiu hodiaŭ estas kvartalo en la urbaj montetoj. La preciza naskiĝtago ne estas certa: eble la 20-an de junio, eble la 21-an aŭ 22-an de julio.

Li eklernis pentri de onklo kaj poste de la loka pentristo Aniello Falcone kaj de la hispana pentristo José de Ribera, kiu loĝis longe en Napolo, ĝis sia morto.

Ĉirkaŭ 20-jara, li iris al Romo, kie li konatiĝis kun grupo de italaj kaj flandraj pentristoj, la *Bamboccianti*. Plurfoje li vojaĝis inter Napolo kaj Romo (kaj Viterbo), ĝis la jaro 1640, kiam la 25-jara pentristo moviĝis al Florenco kun la subteno de la kardinalo Giovan Carlo de’ Medici, frato de Ferdinando la 2-a, grandduko de Toskano.

En Florenco Salvator enamiĝis kun Lucrezia, kiu tamen jam havis edzon. Pluraj gefiloj naskiĝis de tiu kaŝata amrilato (kelkaj el ili estis tuj forlasitaj por esti adoptitaj de aliaj familioj).

Dum tiuj jaroj Salvator Rosa pentris grandajn freskojn (ekzemple la *Battaglia tra turchi e cristiani*, t.e. la "Batalo inter turkoj kaj kristanoj" en Palaco Pitti) kaj ankaŭ verkis poeziaĵojn (plejparte satirojn) kaj partoprenis etan literaturan akademion.

En 1649 li revenis al Romo kaj loĝis tie ĝis la fino de sia vivo, la 15-an de marto 1673. Li ne plu emis la protektadon de gravuloj kaj preferis pentri por vendi al diversaj homoj siajn pentraĵojn, plejparte pejzaĝojn kaj batalojn. Malpli ol unu monato ol sia morto, li povis eĉ laŭleĝe edzinigi Lucrezia-n, kiu dume estis iĝinta vidvino.

Lia tombo estas en la Baziliko de Sankta Maria de la Anĝeloj en Romo.

* Kategorio Salvator Rosa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 608123
* GND: 118791141
* LCCN: n50048421
* VIAF: 46830369
* ISNI: 0000 0001 2279 5017
* SUDOC: 032146876
* BNF: 123233378
* ULAN: 500011328
* MBA: 635c2524-174b-4756-ac1c-8181ba11a7dc
* NLA: 36223085
* NDL: 031768601
* BIBSYS: 90812641
* RKD: 68204
* NKC: ola2002153927
* ICCU: MILV102677
* BNE: XX4942450 XX1041064, XX4942450
 |
**Salvatore Di Giacomo** (elparolu: *salvaTOre diĜAkomo*) (Napolo, 12-a de marto 1860 - Napolo, 5-a de aprilo 1934) estis itala poeto kaj verkisto, kiu ĉefe verkis en la napola.

Salvatore Di Giacomo (ĉ. 1900)

Vivo
----

Salvatore Di Giacomo naskiĝis en Napolo la 12-an de marto 1860 kaj estis la unua filo de la kuracisto Francesco Saverio Di Giacomo kaj de Patrizia Buongiorno. Laŭ la patra volo, post la liceo li ekstudis medicinon; li tamen ne ŝatis tiun fakon kaj lasis la universitaton sen kompletigi ĝin.

Baldaŭ li ekkunlaboris kun napola ĵurnalo, la *Corriere del Mattino*, skribante novelojn. Poste li kunlaboris kun aliaj ĵurnaloj. En 1884 (la saman jaron kiam bedaŭrinde lia patro mortis pro ĥolero) la eldonisto Tocco eldonis lian unuan kolekton de poeziaĵoj, *Sonetti* (= sonetoj).

Ekde 1893 li iĝis bibliotekisto en gravaj bibliotekoj, en 1902 li iĝis sekcia direktoro en la Nacia Biblioteko de Napolo kaj de 1925 ĝis 1932 li estis ties ĉefbibliotekisto.

Salvatore Di Giacomo mortis en Napolo la 5-an de aprilo 1934.

Verkoj
------

Salvatore Di Giacomo verkis multajn poeziaĵojn ĉefe en la napola. Por kelkaj, ekzemple *A Marechiare* (Ĉe Klara Maro) kaj *Era de maggio* (Estis en majo), la muzikistoj Tosti, Costa ktp kreis taŭgajn muzikojn, tiel ke ili iĝis famaj kantoj.

Siajn novelojn Di Giacomo kolektis en du volumoj, *Nella vita* (Dum la vivo, 1903) kaj *Novelle napolitane* (Napolaj noveloj, 1914).

Di Giacomo verkis ankaŭ teatraĵojn, el kiuj la plej fama estas *Assunta Spina* (nomo de la ĉefrolistino, 1909), bazita sur unu el liaj noveloj. Jam en 1915 Assunta Spina estis uzita por senparola filmo.

Aldone, Di Giacomo verkis ankaŭ historiajn librojn, inter kiuj *Storia del teatro San Carlino* (Historio de la teatro Sankta Karleto, 1891).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Salvatore Di Giacomo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Salvatore Di Giacomo (itale). Liber Liber. Alirita 2018-04-05. Pluraj verkoj de Salvatore Di Giacomo en la origina napola teksto.
* A.De Salvo (2018).  Piano dum nokto. *Esperanto-Vivo*. Alirita 2018-04-05. Kelkaj poeziaĵoj de Salvatore Di Giacomo tradukitaj al Esperanto fare de pluraj esperantistoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 555297
* GND: 118717243
* LCCN: n50029230
* VIAF: 100227178
* ISNI: 0000 0001 2321 3963
* LIBRIS: 320011
* SUDOC: 031971121
* BNF: 12308941z
* MBA: 97825425-65ee-49e6-9901-647b3e9a86a6
* BIBSYS: 90390481
* NKC: jn20010602978
* ICCU: CFIV037310
* BNE: XX1053768
 |
**Samudragupto** aŭ *Samudragupta* (regis ĉirkaŭ 335/350-375 n.e.) estis reganto de la Gupta Imperio de Antikva Hindio. Li estis filo de la Gupta imperiestro Ĉandragupto la 1-a kaj de la Likĉavia princino Kumaradevi. Li ege etendis la politikan povon de sia dinastio.

La surskribo en la Alahabada Piliero, nome *praŝasti* (eŭlogio) komponita de sia kortegano Hariŝena, atribuas al li etendajn militkonkerojn. Ĝi sugestas, ke li venkis super kelkaj reĝoj de norda Hindio, kaj aneksis iliajn teritoriojn al sia imperio. Li ankaŭ iris laŭlonge de la sudorienta marbordo de Barato, avancante tiom for kiom ĝis la Palava regno. Aldone al tio, li subigis kelkajn landlimajn regnojn kaj tribajn oligarkiojn. Lia imperio etendiĝis el la rivero Ravi okcidente ĝis la rivero Bramaputro oriente, kaj el la deklivoj de Himalajo norde ĝis centra Hindii sudokcidente; kelkaj regantoj laŭlonge de la sudorienta marbordo estis liaj impostopagantoj.

Samudragupto plenumis la ceremonion de Aŝvamedha (sekvi kun armeo vagantan ĉevalon) por montri sian imperian suverenecon, kaj laŭ siaj moneroj, rezultij nevenkita. Liaj ormoneroj kaj skribaĵoj sugestas, ke li estis lerta poeto, kaj ankaŭ ludis muzikon. Lia etendema politiko estis pluigita de sia filo Ĉandragupto la 2-a. 

* Kategorio Samudragupto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 696284
 |
**Samuel Ustazade Silvestre de SACY**, la filo de Antoine-Isaac Silvestre de Sacy (naskiĝinta la 17-an de oktobro 1801 en Parizo, mortinta la 14-an de februaro 1879 samloke) estis franca juristo, verkisto kaj ĵurnalisto

Vivo
----

Post studo de jursciencoj li dediĉis sin komplete je studoj literaturaj apartenonte ekde 1828 al la plej diligentaj anoj de la redaktistaro de »Journal des Débats«. Jam delonge laborante je nivelplialtigo de publika instruado kaj sekurigo de populara kleriĝo sendependa de ekleziaj institucioj (deveninte tamen laŭdire el jansenisma enfamilia fono) li vokitis en 1864 en la konsilantaron de publika edukado. Tie li reklamis por la klopodoj de ministro Duruy sukcese. En 1865 Sacy nomumitis senatoro.

Elekton de liaj publicitaĵoj, kie li evidentiĝis kiel unu el la plej elstaraj prozistoj francaj, li eldonis sub la titolo »Variétés littéraires, morales et historiques« (1861). En 1855 li ekmembris ĉe Franca Akademio.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 17. Leipzig 1909, p. 408 (tie ĉi interrete)

* Kategorio Samuel Ustazade Silvestre de Sacy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sanatruko** (armene: Սանատրուկ , latinigita kiel Sanatruces ) estis membro de la Arsakida Dinastio kiu eble sukcedis al Tiridato la 1-a kiel reĝo de Armenio ĉe la fino de la unua jarcento. Li ankaŭ estis reĝo de Osroeno (91-109), historia reĝlando situanta en Mezopotamio. Malmulta aŭ neniu informo estas havebla de aŭ literaturaj aŭ numismataj fontoj pri li kiel posteulo de Tiridato. Pere de la diversaj klasikaj kaj armenaj fontoj, oni scias ke Sanatruko supozeble regis ĉ. la fino de la 1-a jarcento kaj komenco de la 2-a. Kelkaj akademiuloj proponis ke Sanatruko sukcedis Tiridaton inter la jaroj 75 kaj 110 sed tiu hipotezo sen iu eksplicita indico estis rifuzita de aliaj. 

Sanatruko kaj Avde de Edeso post tri tagoj da neĝa ŝtormoLiaj meritoj estas laŭditaj de Flavio Ariano en sia verkaĵo "Parthica" kie li estas egaligita kun la plej gloraj grekoj kaj romianoj. Hagiografia tradicio riproĉas al li la martirecon de la apostolo Judaso Tadeo en Armenio. En 110 la trono de Armenio estis sub Axidares, la filo de la parta monarko de Atropateno, Pakoro la 2-a kiu estis senpovigita en 113 fare de Trajano. Kelkaj fontoj nomis Sanatrukon kiel unu el la gvidantoj de la ribelo kontraŭ la okupo de Trajano de 117.

* Kategorio Sanatruko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 366725
 |
La tielnomata *Flago de Sankta Piran*
**Sankta Piran** aŭ **Perran** estas la patrono de stanministoj. Oni ankaŭ konsideras lin patrono de Kornvalo, kvankam iuj volas ke tiu estu prefere unu el la sanktuloj Mikaelo aŭ Petrok (*Petroc*). *La flago de Sankta Piran* elmontras blankan krucon sur nigra fono. La tago de Sankta Piran estas la 5-a de marto.

Piran estas la plej fama el ĉiuj Irlandaj sanktuloj venintaj Kornvalen. Laŭ mito li kiel la unua malkovris stanon, kaj oni proprigas al li la fondon de monaĥejo Clonmacnois (Clumaineteno). Lia nomo probable estas P-kelta formo de Irlanda nomo *Ciaran*.

Onidire li kunportis el Irlando la postrestaĵojn de beatulo Martin la Abato, kiuj estis enterigitaj kune kun Piran post lia propra morto, en Perranzabulo. Eĉ pli poste oni reelterigis la kadavron de Piran, kies partoj disdonatis relikve. La katedralo de Exeter postulis posedon de unu liaj brakoj, dum lia tombokirko Perranzabulo, laŭ enhavlisto, havintu relikvujon kun lia kapo kaj ankaŭ katafalkon kun lia tuta korpo.

Vilaĝo Perranporth ("Haveno de Piran" en la Kornvala) ĉiujare organizas interkeltan festivalon *Lowender Peran* Arkivigite je 2004-06-12 per la retarkivo Wayback Machine, kun nomo honore al la sanktulo.

*Legendo:* Paganaj irlandanoj ligis lin sur muela ŝtono, kiun ili ruligis trans klifo en la furiozan maron. Tuj la maro trankviliĝis, kaj la sanktulo sekure alflosis la strandon ĉe Perranzabulo en Kornvalo, kie liaj unuaj konvertitoj estis la bestoj.

*Legendo:* Sankta Piran "remalkovris" stanan fandadon (stanon oni fandis en Kornvalo ekde antaŭ Romiaj tempoj, sed oni poste forgesis la kielon). Tion li faris kiam lia nigra fajrej-ŝtono - kiu ŝajne estis peco da stanoza minaĵo - ekelfandis stanon, kiu leviĝis ŝtonpinten laŭ fasono de blanka kruco. (Kp. la flagon.)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sankta Piran en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Lowender Peran Arkivigite je 2004-06-12 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 40647
 |
**Sankta Nerses la 1-a la Granda** (armene: Սուրբ Ներսես Ա. Մեծ) estis Katolikoso de Armenio kiu vivis en la 4-a jarcento. Li estis la patro de alia Katolikoso, Sankta Sahako la 1-a. Lia patro estis Atanagenes kaj lia patrino estis Bambiŝ, la fratino de la reĝo Tiran.

Naskita de la nobela familio Gregoridoj, li pasigis sian junecon en Cezareo en Kapadokio kie li geedziĝis kun Sanduĉt, princino de la Mamikonjan familio. Post la morto de la edzino, li estis nomumita glavportisto de la reĝo Arŝako la 2-a. Kelkajn jarojn poste, li eniris la eklezian vivon kaj estis elektita katolikoso en 353.

Lia patriarkeco markas novan epokon en la armena historio. Tiam la eklezio estis iamaniere identigita kun la reĝa familio kaj la nobeluloj; Nerses alportis ĝin en pli proksiman ligon kun la homoj. Ĉe la Konsilio de Aŝtiŝato li promulgis multnombrajn leĝojn pri geedziĝo, fastotagoj, kaj dia kultado. Li konstruis lernejojn kaj malsanulejojn, kaj sendis monaĥojn al ĉiuj partoj de Armenio por anonci la Evangelion.

Nerses celebris sinodon en Aŝtiŝato kiu, inter aliaj aferoj, malpermesis homojn geedziĝi kun sia propra kuzo kaj malpermesis kripligon kaj aliajn ekstremajn agojn dum funebro.

Kelkaj el tiuj reformoj ne estis ŝatataj de la reĝo, kaj li estis ekzilita, supozeble al Edeso. Ĝi estis verŝajne en iu momento dum la lastaj jaroj de la regado de Arŝako kiam Nerses iris al Konstantinopolo por certigi la subtenon de la imperiestro de Armenio kontraŭ la persoj. Laŭ Faŭsto de Bizancio la reĝo Valento ekziligis Nerses ĉar ĉi tiu sekvis la instruon de Ario. Dum Nerses estis en ekzilo Ĥad estis la gvidanto de la eklezio en Armenio.

Post la surtroniĝo de la pro-aria reĝo Pap de Armenio (369) li revenis al lia sidejo. Pap estis diboĉema kaj malinda reganto kaj Nerses malpermesis al li la membriĝon en la eklezio. Sub la preteksto je repaciĝo, Pap invitis Nerses al lia tablo kaj laŭdire venenis lin en 373.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 369825
* LCCN: n2003065981
* VIAF: 287434344
* ISNI: 0000 0003 9320 0062
 |
**Sari NUSSEIBEH** (en araba: سري نسيبة‎) (naskiĝinta en 1949) estas palestina Profesoro de Filozofio kaj iama Prezidanto de la Universitato Al-Kuds en Jerusalemo. Ĝis Decembro 2002 li estis la reprezentanto de la Palestina Nacia Aŭtoritato en tiu urbo. En 2008, en malferma voĉdonado, Nusseibeh estis voĉdonita la 24a plej influa intelektulo en la mondo en la listo de 100 Pintaj Publikaj Intelektuloj fare de *Prospect Magazine* (Britio) kaj *Foreign Policy* (Usono).

Li devenis el elstara palestina familio de politikistoj kaj terposedantoj, kiuj estis elposedigitaj pro la israela okupacio. Li ludis gravan rolon en universitata kariero kaj kiel politika aktivulo. Sari Nusseibeh estis dumlonge konsiderata kiel palestina moderulo. En Julio 1987, Nusseibeh kaj Faisal Husseini kunsidis kun Moshe Amirav, membro de la israela partio Likud kiuj iĝis la unuaj elstaraj palestinanoj kiuj kunsidis kun membro de la israela dekstro. Amirav estis preparanta por grupo proksima al la tiama ĉefministro Jicĥak Ŝamir pri la eblo fari historian pakton kun la OLP kaj Fatah.

Nusseibeh estis ankaŭ grava estro dum la Unua Intifado, aŭtoris la Palestinan Deklaracion de Principoj kaj laboris por plifortigi la movadon Fatah en la Okcidenta Zono; Nusseibeh helpis aŭtori la "internan" deklaracion de sendependigo de Palestinanoj elsendita en la Unua Intifado, kaj krei la 200 politikajn komitatojn kaj 28 teknikajn komitatojn kiuj estis intencitaj kiel embria infrastrukturo por estonta Palestinia administracio.

Post la pafado de Scud misiloj al Telavivo, Nusseibeh laboris kum la israela movado Pacon Nun por komuna alproksimiĝo al kondamno de la mortigo de civiluloj en la milito. Sed li estis arestita kaj metita sub administracia aresto la 29an de Januaro 1991, akuzita kiel agento el Irako. Tiu aresto estis pridubita de britaj kaj usonaj funkciuloj, kaj la usona registaro postulis, ke pruvojn por la akuzo. Li estis adoptita kiel Malliberulo de konscienco fare de Amnestio Internacia kaj protestoleteroj estis verkitaj al *The Times* fare de akademianoj kiel Peter Strawson, Isaiah Berlin kaj H. L. A. Hart.

Notoj
-----

1. ↑  "Intellectuals—the results". Prospect Magazine. Julio 2008. Alirita la 7an de Januaro 2016.
2. ↑  Nusseibeh 2009, p. 253.
3. ↑   vidu *Journal of Palestine Studies*, Vol. 17, No. 3, Printempo 1988, pp. 63–65 por la teksto de la Deklaracio de Principoj, konata ankaŭ kiel Dekkvar Postuloj
4. ↑   King 2007, p. 180.
5. ↑   Amnesty International 1991.
6. ↑   Nusseibeh 2009, p. 163.

Bibliografio
------------

* Nusseibeh, Sari (2009) [2007]. *Once Upon A Country: A Palestinian Life*. London: Halban Publishers. ISBN 978-1-905559-05-3. Alirita la 23an de Septembro 2011.
* "Israel and the Occupied Territories: Dr. Sari Nusseibeh: prisoner of conscience held in administrative detention". Amnesty International. 21a de Marto 1991. Alirita la 23an de Septembro 2011.

* Kategorio Sari Nusseibeh en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 748408
* GND: 133736261
* LCCN: n91029771
* VIAF: 19734343
* ISNI: 0000 0000 8098 5460
* SUDOC: 031230679
* BNF: 122486366
* NDL: 00472400
* BIBSYS: 90590476
* NKC: xx0185035
 |
**Sarolta LÁNYI** [ŝarolta lAnji], hungare **Lányi Sarolta** estis hungara poetino kaj tradukisto. Ŝia patro estis Ernő Lányi, ŝia frato estis Viktor Géza Lányi, ŝia edzo estis Ernő Czóbel, ŝia filino estis Anna Czóbel.

Sarolta Lányi naskiĝis la 6-an de junio 1891 en Székesfehérvár. Ŝi mortis la 10-an de novembro 1975 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ŝi frekventis lernejojn precipe en **Szabadka** [sabadka], kiu nun estas Subotica, Serbio. Inter 1911-1918 ŝi instruis en Budapeŝto. En 1915 ŝi edziniĝis, post 3 jaroj ŝi naskis filinon. Ŝi apogis la laboristan movadon kaj la komunistojn dum la Hungara Sovetrespubliko. Poemlibro aperinta en 1922 esprimas tiun ideon. Poste ŝi kun la edzo migris al Sovetunio, kie redaktis revuon kaj ekde 1940 ŝi havis postenon en hungarlingva dissendo de Radio Moskvo. En 1946 ŝi hejmenvenis kaj tradukis precipe de rusaj poetoj. Inter 1950-1956 ŝi aliĝis al literatura revuo *Irodalmi Újság*. Ŝi vidviniĝis en 1953.

Verkoj
------

* *Napjaim* (Miaj tagoj), poemoj, 1922
* *Napló 1935-1937* (Taglibro 1935-1937), 1982
* diversaj poemoj en revuoj
* diversaj tradukaĵoj, unu aperis en rusa lernolibro (tiutempe la rusa lingvo estis deviga en Hungario), tial ŝi estis vaste konata

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Sarolta Lányi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Venante Supren por Aero*** (en:Coming Up for Air) estas romano de George Orwell, eldonita antaŭ la Dua MondMilito kaj prognozanta tiun konflikton. Ĝi verkiĝis unuapersone, kun George Bowling, la 45-jaraĝa protagonisto rakontanta al la leganto sian viv-historion.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La sociaj kaj materiaj ŝanĝoj spertataj de Bowling ekde infanaĝo aspektigas lian vivon tiel malproksima kiel la biblia karaktero Og, Reĝo de Baŝan, mencio pri kiu ekigas 'vojaĝon laŭ memor-vojo' de Bowling. La verkado de Orwell emas montri guston por pesimismo kaj mizero; tamen, Bowling esprimas nostalgian melankolion iom teneran. La romano presentas spiritokaptan realisman evokaĵon pri tio, kion ni nun nomas *mezviva krizo.*

Kio plej frapas ne tiom estas ke Orwell prognozis la komencon de la Dua Mond-Milito, kiu tiam iĝadis atendata, sed ke li antaŭvidis la transformiĝon de la socio kiu sekvos. Ja, nur kelkajn jarojn post la eldono de la libro, antaŭmilita Anglujo jam estis tiel dista kaj neatingebla kiel la Edvard-epoka infanaĝo de George Bowling.

La temoj de la romano estas nostalgio, la malsaĝo klopodi reiri kaj rekapti pasintajn glorojn, kaj la facila maniero laŭ kiu la revoj kaj aspiroj de junaĝo povas sufokiĝi per la monotona rutino de laboro, geedzeco, kaj pliaĝiĝo. George Bowling ne estas tre simpatia karaktero — li estas dika, mezaĝa asekur-vendisto kiu malŝatas siajn edzinon kaj infanojn kaj kiu perfidus la malmultajn principojn siajn por kelkaj drinkaĵoj aŭ bona nokto kun prostituitino.

Tamen, kiel multaj protagonistoj de Orwell, liaj savaj trajtoj estas malkaŝemo kaj senkompata klareco vida, precipe kiam temas pri si.

Orwell verkis la romanon dum ses monatoj pasigitaj en Maroko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* **(angle)** Coming up for Air - Serĉebla, indeksita e-teksto.
**Vilmos Fellner** [vilmoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Fellner Vilmos,** konata en Usono **William John Fellner** [viljem ĝon] estis hungardevena usona ekonomikisto, altlerneja instruisto. Lia patro estis Henrik Fellner.

Vilmos Fellner naskiĝis la  31-an de majo 1905(nun 1905-05-31) en Budapeŝto, li mortis la 15-an de septembro 1983 en Vaŝingtono.

Biografio
---------

Vilmos Fellner studis en Reĝa Universitato palatino József en sia naskiĝurbo, poste inter 1924-1927 en Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko, pli poste 2 lernojarojn Humboldt-Universitato en Berlino. Li doktoriĝis (Ph.D.) en 1929. Hejmenveninta li estis negocisto en Budapeŝto (1929-1938), poste li instruis en Universitato de Kalifornio en Berkelio (asistanto en 1939, lektoro en 1941, docento en 1943, profesoro en 1947) kaj inter 1952-1973 en Universitato Yale. Li pensiuliĝis en 1973. Li havis edzinon kaj li ricevis usonajn premiojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Das Amerikanische Alkoholverbot vom Standpunkte der Volkswirtschaftslehre* (disertaĵo, 1929)
* *A treatise on war inflation : present policies and future tendencies in the United States* (1942)
* *Monetary Policies and Full Employment* (1946)
* *Trends and Cycles in Economic Activity* (1956)
* *Maintaining and Restoring Balances in International Payments* (1966)
* *Contemporary Economic Problems* (1978)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare legebla pli malsupre
* biografio hungare legebla pli malsupre
* biografio angle

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 846825
 |
**Henrik Fellner,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Fellner Henrik** estis hungara bankisto, entreprenisto, politikisto. Lia konata filo estis Vilmos Fellner.

Henrik Fellner naskiĝis la  28-an de septembro 1859(nun 1859-09-28) en Újvidék (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Novi Sad en Serbio), li mortis la 23-an de junio 1932 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Henrik Fellner devenis el juda familio. Li studis en komerca akademio en la ĉefurbo, poste li estis oficisto. Ekde 1882 li estis bankisto, inter 1892-1911 jam bankestro. En 1912 li transprenis uzinon pri alkoholoj kaj sukeroj, sed li havis postenojn ankaŭ en la banka kaj fabrika sektoroj. Ekde 1927 li estis ankaŭ senatano. Li edziĝis en 1892, lia edzino naskis 5 gefilojn inter 1893-1905. Li ricevis signifajn ŝtatajn premiojn en 1904 kaj 1912.

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare legebla en la 115-a paĝo
* biografio hungare legebla en la 293-a paĝo

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 846837
 |



* Portalo pri Biografio
La **Kalvinana preĝejo** estas mezepoka religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Alsóörs.

Historio
--------

Oni konjektas, ke tiu ĉi romanika (tiam katolika) kirko (pli precize nur sanktejo estis konstruita ĉirkaŭ en 1260. La unua mencio okazis nur en 1318. En la sekvaj jarcentoj ĝi estis pligrandigita aŭ trakonstruita. La nun videbla pordo estas gotika, ankaŭ kelkaj fenestroj, sed restis fenestroj ankaŭ el la romaniko. En la 1500-aj jaroj la loĝantoj iĝis kalvinanoj kaj poste restis firme spite fortan premon de la jezuitoj. La kasona plafono estis farita en 1721. La konstruaĵo estis trakonstruita en 1788, barokigita en 1807, renovigitaj en 1888 kaj 1949, fine plena renovigo en Oni trovis en 2000, tiam oni malkovris la mezepokajn freskojn.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola sur milda deklivo de monteto. La turo estas kvadrata, la navo brika. La predikejo estis farita en 1780.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kalvinana preĝejo (Alsóörs) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lajos Montag** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Montag Lajos** estis hungara kontrabasisto, violonĉelisto, muziklerneja kaj altlerneja instruisto.

Memortabulo pri Lajos Montag
Lajos Montag naskiĝis la 25-an de majo 1906 en Budapeŝto, li mortis la 25-an de januaro 1997 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Montag devenis el muzikista familio, komence li lernis violonadon. Li studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt inter 1921-1927. Liaj plej gravaj instruistoj estis Bertalan Tintner, Ferenc Schwalm kaj Leó Weiner. Post la diplomo en 1927 li muzikadis en porokazaj orkestroj en cirkoj, amuzejoj. Inter 1929 kaj 1966 li estis kontrabasisto de Budapeŝta Ŝtata Operejo, tamen en la teatra jaro 1946 li estis ĉefkontrabasisto de simfonia orkestro de Hungara Radio. Li tre ofte muzikadis en la Hungara Radio kaj filharmonia orkestro. Inter 1931-1966 li instruis en la nacia muziklernejo, inter 1957-1977 en muzika gimnazio, inter 1966-1986 en pedagogia instituto de la Muzikarta Altlernejo. Li edziĝis jam maljuna dufoje, li ne havis idojn.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* koncerthalo de la Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt (1927)

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* Extréme (1965)
* Mikrokoncert
* 3 etüd a vonótechnika fejlesztésére

Liaj lernolibro-serio
---------------------

* Nagybőgőiskola:
* I. ekde 1955 22 eldonoj
* II. ekde 1956 13 eldonoj
* III/a ekde 1960 8 eldonoj
* III/b ekde 1966 5 eldonoj
* III/c ekde 1967 4 eldonoj
* IV. ekde 1976 4 eldonoj
* V. ekde 1982 3 eldonoj

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* László Denke, Kavamata Acumi, András Lévai, Aladár Pege, Béla Szedlák, Zsolt Tibay

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* aŭdebla verko de Montag: Sonata in E minor (post reklamoj)

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 652583
* GND: 130117129
* LCCN: n88144380
* VIAF: 74277727
* ISNI: 0000 0001 0916 3875
* BIBSYS: 1089952
* NKC: mzk2011620402
 |
dekstra
**Kolombado** (kiel falkado), **Kolombumo** aŭ pli precize kaj longe **Kolombovetkuro** estas la sporto liberigi speciale edukitajn vetkurkolombojn, kiuj poste revenas al iliaj hejmoj super antaŭmezurita distanco. La tempo kiun prenas la besto por kovri la precizigitan distancon estas laŭmezura kaj la birdindico de vojaĝado estas kalkulita kaj komparita kun ĉiuj el la aliaj kolomboj en la vetkuro por determini kiu besto revenis laŭ la plej alta rapideco.

Kolombovetkuro postulas specifan rason de kolombo bredita por la sporto, nome la "Racing Homer". Konkurantaj kolomboj estas speciale harditaj kaj kondiĉigitaj por vetkuroj kiuj varias laŭ distanco inter ĉirkaŭ 100 ĝis 1000 km.

La gajninto de kolombokonkurso estas la birdo kun la plej alta rapideco, mezurita en ypm/mpm; tiu kalkulo postulas ke la distanco estu dividita en jardoj, poste oni dividas la jardojn per la nombro da minutoj kiujn prenis la birdo por reveni. Tial en vetkuroj ofte oni povas venki kaj perdi pro sekundoj, kaj mezuri tiujn multajn malsamajn tempigaparatarojn estis evoluigitaj. La tradicia tempigometodo implikas kaŭĉukringojn metitajn en aparte dizajnitan horloĝon, ĝis pli nova evoluo uzos metodon RFID por registri alvenotempon.

Vidu ankaŭ
----------

* Kolombobredado
* Leterkolombo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kolombado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* IPRR (Independent Pigeon Race Results) Arkivigite je 2011-09-30 per la retarkivo Wayback Machine - Retejo de Kolombovetkuro en Britio
* International Federation Pigeon Racing
* American Racing Pigeon Union - Ligoj al pli da 60 aliaj rilataj organizoj
La organizo **Freie Deutsche Jugend** (**FDJ**) - en Esperanto "Libera Germana Junularo" - estas socialisma junulara asocio. En la sovetunie dominita socialisma ŝtato GDR, kiu ekzistis inter la jaroj 1949 kaj 1990, la organizo estis la sole ŝtate permesita kaj subtenita junulara organizo. Ĝi estis signifa amasa organizaĵo kaj krom la socialisme kontrolita lerneja sistemo estis la plej grava parto de paralela socialisma eduka sistemo de la junaj ŝtatanoj. Post la malapero de la ŝtato GDR, la asocio pluekzistas kiel unu el multaj politikaj junularaj asocioj en la pluralisma parlamenta respubliko Federacia Respubliko Germanio: La membronombro de la asocio, kiu dum la jaro 1989 havis iom pli ol 2.300.000 membrojn, tamen reduktiĝis ĝis la nombro de 150 (!) dum la jaro 1993 kaj pli-malpli 200 dum 2008. La asocio do laŭ membronombro estas praktike sensignifa en la nuntempa ŝtato Germanio.

Kaj kiel sola ŝtata junulara asocio de GDR kaj nuntempe la organizo FDJ estas membroasocio de la socialisme orientita Monda Federacio de Demokratia Junularo kaj en la Internacia Unio de Studentoj (IUS).

Unuaj grupoj kun la nomo "Libera Germana Junularo" ekde la jaro 1936 ekestis inter junaj germanaj ekzilintoj, kiuj pro kontraŭfaŝisma sinteno aŭ juda deveno devis fuĝi el Nazia Germanio: unua grupo dum junio 1936 ekestis en Parizo, dua dum majo 1938 en Prago kaj pliaj grupoj ekde aprilo 1939 en Britio. La laboro de la kontraŭfaŝismaj grupoj de junaj germanoj en Francio kaj Ĉeĥoslovakio finiĝis, kiam la armeo de Nazia Germanio konkeris tiujn landojn. La agado en Britio daŭris ĝis la jaro 1946, kiam signifa parto de la grandparte judaj aktivuloj aŭ revenis al la postmilita Germanio aŭ al la teritorio de la posta ŝtato Israelo.

GDR-a poŝmarko el la jaro 1986
En la teritorio de la sovetunie okupita parto de Germanio la 7-an de marto 1946 fondiĝis ŝtata junulara asocio kun la nomo "Freie Deutsche Jugend". Oni transprenis la nomon kaj emblemon de la ekzilaj grupoj de junaj germanoj, sed la nova partio tamen vidis sin ne en la tradicio de tiuj ekzilaj grupoj, sed en la servo de la defendo kaj plifirmigo de la komunismo laŭ stalinisma sovetunia difino sur la teritorio de Germanio. Tiusence temis pri la germania parenco de la sovetunia junulara organizo Komsomolo.

Vidu ankaŭ
----------

* Erika Schirmer

Eksteraj ligiloj
----------------

* Freie Deutsche Jugend en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Freie Deutsche Jugend en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* paĝoj de la hodiaŭa asocio FDJ germane
* "amasaj organizaĵoj en GDR" Arkivigite je 2008-04-08 per la retarkivo Wayback Machine germane
* nigra-blankaj fotoj pri la ŝtata junularo FDJ la pri la ĉiutago en GDR inter la jaroj 1949 kaj 1973 germane


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 239422
* GND: 2010884-9
* LCCN: n80119761
* VIAF: 156728489
* ISNI: 0000 0001 2192 5481
* SUDOC: 02743947X
* BNF: 119480625
* NKC: kn20120830002
 |
La teatrejo en Nordhausen La **Urba Teatrejo** en Nordhausen, Germanio, Käthe-Kollwitz-strato nr 15, (germane:  *Theater Nordhausen / Loh-Orchester*) estas la sola enurba teatrejo en Norda Turingio. Kunlaboro fruktodona estas kun la Teatro je Rudolstadt.

Historio
--------

En la 29.9.1917 inaŭguritis ĝi solene. Sed jam multajn jarojn antaŭe la nordhausanoj povis spekti teatraĵojn. En 1789 s-ro Pflümer instalis teatrejon privatan tie, kie estas hodiaŭ la Muzeo Flohburg. En ĝi samjare prezentitis la verko La Rabistoj de Friedrich Schiller. En 1911 la urbo transprenis la prizorgon de la Tivoli-teatrejon de Wilhelm Burghardt. Ĉar la konstruaĵo ege kaduka estis, la urbo decidis en 1912 fari novkonstruaĵon.

Priskribo
---------

La nova domo estiĝis sur la grundo de la Tivoli-teatrejo kaj tipis por la tiutempe moda novklasikmismo kun kelkaj elementoj secesistilaj. Arkitekto estis la lokulo Nerlich, la internon faris s-ro Gustav Ricken. La enirejon formas malgranda antaŭhalo kun ses ionikaj kolonoj kaj antaŭa liberaera ŝtuparo. Ĝi estis la unusola teatrejo kiu inaŭguritis dum la Unua mondmilito en Germanio. Ĉe la bombardoj en aprilo 1945 la teatrejo ege damaĝitis, sed jam en la 15.10.1949 la surscenigado rekomenciĝis. La tiama nomo estis *Bühnen der Stadt Nordhausen*. En 1992 oni faris kunfandiĝon kun la Loh-orkestron en Sondershausen.

Fonto
-----

Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): *Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 1*, 2009, ISBN 978-3-7954-2249-3, p. 180

Eksteraj ligiloj
----------------

Hejmpaĝo teatreja
**Károly Balzsay** [kAroj balĵai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Balzsay Károly** estis hungara amatora, poste profesia boksisto, olimpiano, mondĉampiono, trejnisto.

Károly Balzsay naskiĝis la 23-an de julio 1979 en Kecskemét.

Biografio
---------

Károly Balzsay edziĝis, lia edzino naskis 2 filinojn. Dum la sensporta vivo li estis restoraciestro. Li ricevis kelkajn sportajn premiojn.

### Sporta kariero

Károly Balzsay inter 1958-1977 estis boksisto en pluraj sportkluboj province kaj ĉefurbe. Li estis hungara ĉampiono sepfoje, dum li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2000 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2004 sen medalo. Amatore li venkis 282-foje, malvenkis 14-foje, krome unufoje estis sendecida. Profesie li venkis 25-foje, malvenkis dufoje, eĉ li estis mondĉampiono en 2008. Liaj pezkategorioj estis supermezpezo kaj mezpezo. Depost sia aktiva sporta kariero ekde sia aĝo 34 li estis arbitraciisto, ankaŭ trejnisto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* biografio angle
* intrtvjuo kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 818409
 |



* Portalo pri Biografio
**la bankuvo de Joseph Beuys**, originale netitolita bankuvo (1960), estas arta objekto de Joseph Beuys.

Historio
--------

La bankuvo por beboj estis parto de ekspozicio de la muzeo Von der Heydt-Museum en Wuppertal, kiun la kolektanto Lothar Schirmer donacis al la muzeo kiel daŭra pruntaĵo. La bankuvo estis ornamita de Beuys kun vundplastro kaj bandaĝoj. Tabulo havis la tekston, ke Beuys kiel bebo estis banita en ĝi. Iu aldonis "evidente tro varmege". 
.
Por alia ekspozicio en la kastelo Morsbroich la verko estis sendita tien kaj tie stokigita.
1973-11-3 la loka grupo de la partio SPD festis en tiu muzeo. Por purigi la glasojn du membroj, sinjorinoj.
Müller kaj Marianne Klein, serĉis ujon kaj malkovris la malpurigitan bankuvon, ne rimarkinte, ke ĝi estis arta objekto. Ili purigis ĝin, "ĉar, kiel ĝi estis, ni ne povis uzi ĝin" ili rakontas. Skandalo rezultis. Proceso okazis. La arta objekto ja havis grandan valoron, detruita per la purigado. Fine Beuys denove prilaboris ĝin.

Similan sperton ricevis lia *grasa angulo* en la Düsseldorfer Kunstakademie, kiu estis forigita de zorgema purigistino.

Akcepto
-------

Tiu okazo eniris en la tiatempan trezoron de anekdotoj. Ĝi estis vaste disigita en ĵurnaloj en diversaj variantoj.

Al la populareco de la afero kontribuis varba filmo de kompanio ATA, kiu dum du jaroj rakontis similan skeĉon varbanta pri puriga polvo ATA.

Literaturo
----------

* AP: *Wenn Putzfrauen im Museum wüten*, FAZ, 18. März 2008, Nr. 66, S. 40
* Eugen Blume/ Cathrine Nichols (Hrsg.): *Beuys. Die Revolution sind wir*, Hamburger Bahnhof – Museum für Gegenwart, Berlin, 3. Oktober 2008 bis 25. Januar 2009. Steidl, Göttingen 2008, ISBN 978-3-88609-649-7
* Harald Keller: *Wenn Putzfrauen im Museum wüten*, Frankfurter Allgemeine Zeitung vom 18. März 2008, Nr. 66, S. 40
* Lothar Schirmer (Hrsg.), Alain Bohrer (Einf.): *Joseph Beuys. Eine Werkübersicht, 1945–1985*, Schirmer/Mosel, München, Paris, London 1996; ISBN 3-88814-810-3

Eksteraj ligiloj
----------------

* Skulptur oder Sperrmüll? – Fatale Verwechslungen… Arkivigite je 2010-09-26 per la retarkivo Wayback Machine

1. ↑   Der Spiegel, 41599919, *Rasierter Kaktus*.
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-11-06. Alirita 2010-11-14.
3. ↑  Eugen Blume/ Cathrine Nichols (Hrsg.): *Beuys. Die Revolution sind wir*, Hamburger Bahnhof – Museum für Gegenwart, Berlin, 3. Oktober 2008 bis 25. Januar 2009. Steidl, Göttingen 2008, S. 223
4. ↑  Heiner Stachelhaus, *Joseph Beuys*, Heyne, München, 1987, 187 ISBN=3-453-03399-X.
konstruaĵo de la Akademio en St.Peterburgo
**Rusia Akademio de Belartoj** (ruse *Российская Академия художеств*) estas universitato de Rusio. Unu filio: **La Ŝtata Akademia Instituto de pentrarto, skulpturo kaj arkitekturo nome de Ilja Repin** funkcias en Sankt Peterburgo, la dua - **La Ŝtata Akademia Instituto de Belartoj nome de Vasilij Surikov** funkcias en Moskvo. Strukturo de la Akademio inkluzivas kelkajn ceterajn organizaĵojn (ekz. St.Peterburga Gisejo).

Evoluado
--------

Ideon pri fondo de akademio de belartoj eldiris ankoraŭ caro Petro la Unua fine de la 17-a jarcento. Tamen nur la 6-an de novembro 1757, kiam reĝis imperiestrino Elizabeta aperis decido de la Senato de la Rusia Imperio pri ĝia establo. Estis akceptita iniciato de famaj rusoj - grafo Ivan Ŝuvalov kaj sciencisto Miĥail Lomonosov. I.a. ankaŭ laŭ ties iniciato estis establita antaŭe Moskva Universitato. Pro granda monofero de Ivan Ŝuvalov estis invititaj la eŭropaj profesoroj kaj luitaj necesaj ejoj por instruado. Ankaŭ la grafo donacis sian abundan kolekton de belartaĵoj.

Ekde 1764 ĝis 1788 laŭ ordono de imperiestrino Ekaterina la Dua oni konstruadis la palacon en Sankt Peterburgo por la akademio. La projekton faris kaj realigis *Jean-Baptiste Vallin de La Mothe* kaj *Aleksander Kokorinov*. Ankaŭ ili plibeligis la kajon de Neva rivero, kie situas la konstruaĵo.

Tie ĝi sukcese funkciadis ĝis 1917 kiel **Imperiestra Akademio de Belartoj**. Dum ekzistado de Sovetunio ĝi nomiĝis **Akademio de Belartoj de USSR**. Ekde 1992 ĝi nomiĝas **Rusia Akademio de Belartoj**.

Kelkaj Diplomitoj
-----------------

### pentristoj

* Aleksandr Ivanov
* Karl Brjulov
* Ilja Repin
* Bazilo Polenov
* Vasilij Surikov

### skulptistoj

* Ivan Martos
* Vasilij Demut-Malinovskij
* Stepan Pimenov
* Ivan Prokofjev
* Mark Antokolskij

### arkitektoj

* Andrej Voroniĥin
* Leon Benuis
* Konstantin Thon
* Ivan Fomin
* Vladimir Ŝĉuko

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala ttt-ejo de la Akademio ruse, angle
* Arkivigite je 2007-10-05 per la retarkivo Wayback Machine La Ŝtata Akademia Instituto de Belartoj nome de Vasilij Surikov en Moskvo ruse, angle
* Muzeoj de la Akademio ruse

* Kategorio Rusia Akademio de Belartoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* la Arĝenta medalo "Pro sukcesoj en pentrarto" 1830la Arĝenta medalo "Pro sukcesoj en pentrarto" 1830
* Aleksander Kokorinov pentris Dm.Levickij en 1769Aleksander Kokorinov pentris Dm.Levickij en 1769
* grafo Ivan Ŝuvalov pentris An.Losenko (sendate)grafo Ivan Ŝuvalov pentris An.Losenko (sendate)
* profesoroj de la Akademio en 1913profesoroj de la Akademio en 1913
Koordinatoj: 47° 34′ 11″ N 4° 10′ 07″ O﻿ / ﻿47.56972 °N, 4.16861 °O﻿ / 47.56972; 4.16861 (mapo)

**Vassy** aŭ **Vassy-sous-Pisy** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 76 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2011.

Geografio
---------

Vassy-sous-Pisy etendiĝas sur 7.45 km², kaj havis 83 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas po 10 homoj en kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Michelle Philipot, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Vassy-sous-Pisy apartenas al la kantono de Guillon, kies ĉefurbo estas Guillon. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Guillon
Fino de Evangelio Luko kaj komenco de Evangelio Johano
La **Vatikana kodekso** (latine *Codex Vaticanicus*) estas kun la Sinaja kodekso la plej grava novtestamenta manuskripto. Ambaŭ estiĝis en la 4-a jarcento kaj apartenas al la Aleksandra teksta tipo. La Vatikana kodekso estas ordigita al Kategorie I (= tre bona kvalito). La nomo de la kodekso venas el rezerva loko en la Vatikana biblioteko. Ĝi estas verkita sur pergameno en malnovgreka lingvo per uncialaj literoj.

Priskribo
---------

La *Codex Vaticanus* (B) entenas la Malnovan kaj Novan Testamentojn, kvankam kelkaj folioj perdiĝis. Ĝi konsistas el 591 (MT) + 142 (NT) = 733 duoblaj paĝoj (folioj). Ĉe la komenco mankas 31 folioj = 62 paĝoj de la Genezo. Plue mankas 10 folioj de la Psalmoj (Ps 105:27 - 137:6). Ĉe fino de la NT mankas parto de la hebrea letero (ekde 9:14), la Pastora letero kaj la Apokalipso. La verkadon faris du skribistoj, el kiuj unu skribis la tutan Novan Testamenton. Oni supozas, ke en la 10-a jarcento monaĥo postskribis la paliĝintan tekston. Tiam oni aldonis mankantajn partojn en minuskla skribo.

Ĝia formato estas 27 x 27 cm (la folioj estis pli frue pli grandaj), la teksto konsistas el tri kolonoj kun 40-44 vicoj (en NT 42 vicoj), 16-18 literoj po vico. La pergameno estas tre deliakata kaj fajna, la uncialaj literoj estas malgrandaj, simple kaj seninterrompe skribitaj. Mankas la amonianaj partoj de la Eŭzebia kanono kaj de la Eŭtaliana aparato. En la evangelioj okazas ĉapitra divido, kiun havas cetere la Codex Zacynthius kaj la „minuskla manuskripto 579", laŭ kio Mateo havas 170, Marko 62, Luko 152 kaj Johano 80 ĉapitrojn. La historio de la apostoloj estas dividita je 36 kaj 69 ĉapitroj, la duobla divido aperas ankaŭ en la Codex Sinaiticus. La Katolikaj leteroj kaj la Paŭlaj leteroj montras malnovan dividan metodon.

La *Codex Vaticanus B* troviĝas ekde 1475, eble jam ekde 1448 en la Vatikana biblioteko, pri la pli malnova tempo oni ne havas informojn. Kelkaj supozas, ke oni verkis ĝin en Egiptujo, aliaj supozas en Caesarea.

Oni malkovris en 1995 en la *Codex Vaticanus B* tielnomataj „vokalsignojn" (..), du horizontalajn punktojn ĉe la teksta rando, entute ĉ. 800 en la NT. Oni konstatis, ke tiuj signoj markas tekstajn malcertecojn. Pri la dato de ties estiĝo regas diskuto. Oni povas rimarki tiujn signojn en la supra bildo.

Vidu ankaŭ
----------

* Codex Sinaiticus
* Codex Alexandrinus

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vatikana kodekso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biblioteca Apostolica Vaticana. Codex Vaticanus
* Center for the Study of NT Manuscripts. Codex Vaticanus Arkivigite je 2009-06-08 per la retarkivo Wayback Machine Pseŭdo-faksimilo
Kopiaĵo de la vazo en la Pergamo-muzeo en Berlino, Germanio
La **Vazo de Uruk** estas skulptita ŝtona ujo el alabastro, trovita en la templa komplekso de la sumera diino Inanna, en la ruinoj de la malnova urbo de Uruk, situanta en la moderna Gubernio Muthana, en suda Irako. Kiel la Trogo de Uruk kaj la Narmer-paletro de Antikva Egiptio, ĝi estas unu el la plej fruaj verkoj de rakonta reliefo, datita al ĉ. 3200-3000 aK.

Malkovro
--------

La vazo estis malkovrita en kolekto de fragmentoj, fare de germanaj asiriologoj, dum ilia sesa fosa sezono en Uruk en 1933/1934. La trovitaĵo estis registrita kun nombro W14873 en la kamplibro de la ekspedicio, je dato de 2-a de januaro 1929, kie legeblas "Großes Gefäß aus Alabaster", 96 cm hoch mit Flachrelief ("Granda ujo el alabastro, ĉirkaŭ 96   cm alta kun surfacaj reliefoj"). La vazo, kiu montris signojn de riparo en antikva tempo, altas 1 m. Aliaj fontoj citas ĝin kiel iomete pli alta, 106   cm, kun supra diametro de 36   cm. Ĝi estas kelkfoje, kelklingve nomata kiel *Vazo de Warka*, laŭ la moderna vilaĝo de Warka - konata kiel Uruk al la antikvaj sumerianoj.

Dekoraĵo
--------

La vazo havas kvar registrojn - aŭ vicojn - de skulptado. La ĉebaza vico montras bildon de la vegetaĵaro en la riverdeltoj de Tigris kaj Eŭfrato, kiel kanojn kaj kultivitan grenon. Supre ĉi tiu vegetaĵaro estas procesio de bestoj, kiel bovoj kaj ŝafoj prezentitaj en strikta profila figurigo. La procesio daŭras en la tria registro (vico) kun nudaj maskloj portantaj bovlojn kaj kruĉojn de oferoj, kiel ekzemple frukton kaj grenon. La supra registro estas plena sceno, anstataŭ kontinua ŝablono. En ĉi tiu registro, la procesio finiĝas ĉe la templo. Inanna, unu el la ĉefaj diinoj de Mezopotamio kaj poste konata kiel Iŝtar en la akada panteono, staras, gravigita per du kanoj malantaŭ ŝi. Al ŝi estas ofertita bovlo da frukto kaj greno de nuda figuro. Figuro en ceremonia vesto - supozeble estro / pastro - staras proksime, de malantaŭe al la ofertanto.