recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jaumave** estas unu el la 43 komunumoj de la meksika subŝtato Tamaulipas, kiu situas en la norda Meksiko kun limo al Usono kaj la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo estas Jaumave. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10017.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 14021 loĝantojn. El tiuj estis 7094 viroj kaj 6927 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2660,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 740 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 1200 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 23  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 11682 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,017 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

8615 de la loĝantoj de Jaumave en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 832 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 9,66 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 9,62 % (416 el 4289), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 9,7 % (416 el 4326).

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 9194 personoj apartenis al la katolika religio kaj 1164 personoj al la protestantisma religio. 201 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 1123 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Jaumave Arkivigite je 2007-05-26 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Nuevo Morelos** estas unu el la 43 komunumoj de la meksika subŝtato Tamaulipas, kiu situas en la norda Meksiko kun limo al Usono kaj la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo estas Nuevo Morelos. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10028.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3051 loĝantojn. El tiuj estis 1580 viroj kaj 1471 virinoj. La komunumo havas surfacon de 251,4 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 260 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 1500 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 2716 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 58 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 2,14 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

1942 de la loĝantoj de Nuevo Morelos en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 243 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 12,51 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 11,65 % (125 el 929), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 13,46 % (118 el 1013).

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 2567 personoj apartenis al la katolika religio kaj 60 personoj al la protestantisma religio. 36 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 53 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nuevo Morelos[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Palmillas** estas unu el la 43 komunumoj de la meksika subŝtato Tamaulipas, kiu situas en la norda Meksiko kun limo al Usono kaj la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo estas Palmillas. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10031.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1603 loĝantojn. El tiuj estis 792 viroj kaj 811 virinoj. La komunumo havas surfacon de 764,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1260 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 700 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 23 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 1612 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,124 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

1256 de la loĝantoj de Palmillas en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 131 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 10,43 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 9,66 % (68 el 604), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 11,26 % (63 el 652).

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 1299 personoj apartenis al la katolika religio kaj 84 personoj al la protestantisma religio. 80 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 149 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Palmillas[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la komunumo San Fernando de la subŝtato Tamaulipas de Meksiko, kaj pri ties ĉefa loĝloko. Pri aliaj signifoj de la vorto vidu la apartigan paĝon San Fernando. |

**San Fernando** estas unu el la 43 komunumoj de la meksika subŝtato Tamaulipas, kiu situas en la norda Meksiko kun limo al Usono kaj la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *San Fernando*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10035.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 57756 loĝantojn. El tiuj estis 29077 viroj kaj 28679 virinoj. La komunumo havas surfacon de 6096,4 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 40 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 600 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 24 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 50351 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 249 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,495 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

36703 de la loĝantoj de San Fernando en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 3138 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 8,55 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 7,96 % (1671 el 18280), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 9,14 % (1467 el 18423).

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 39459 personoj apartenis al la katolika religio kaj 5933 personoj al la protestantisma religio. 1752 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 3207 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* San Fernando[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Soto la Marina** estas unu el la 43 komunumoj de la meksika subŝtato Tamaulipas, kiu situas en la norda Meksiko kun limo al Usono kaj la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo estas Soto la Marina. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10037.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 22826 loĝantojn. El tiuj estis 11727 viroj kaj 11099 virinoj. La komunumo havas surfacon de 5499,3 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 10 metroj super la marnivelo.

Al la komunumo apartenas pli ol 800 loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj, domaroj ktp.) La ĉefaj estas la jenaj (2005):

|  |  |
| --- | --- |
| **Localidad** | **Loĝantoj** |
| **Total Municipio** | 22.826 |
| Soto la Marina | 9.389 |
| La Pesca | 1,632 |
| Tampiquito | 985 |
| Miguel De la Madrid (El Canal) | 491 |
| Tres de Abril | 416 |
| La Zamorina | 408 |

Ĉefaj loĝlokoj en la komunumo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe ne konata mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 22 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 21343 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 300 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 1,41 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

15572 de la loĝantoj de Soto la Marina en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 1622 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 10,42 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 9,32 % (859 el 7384), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 11,63 % (763 el 8188).

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 17606 personoj apartenis al la katolika religio kaj 1607 personoj al la protestantisma religio. 753 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 1377 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Soto la Marina[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Valle Hermoso** estas unu el la 43 komunumoj de la meksika subŝtato Tamaulipas, kiu situas en la norda Meksiko kun limo al Usono kaj la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo estas Valle Hermoso. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 28040.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 62193 loĝantojn. El tiuj estis 30555 viroj kaj 31638 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1770,3 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 20 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 600 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 24 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 51430 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 107 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,208 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

38970 de la loĝantoj de Valle Hermoso en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 2191 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 5,62 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 5,17 % (1207 el 19942), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 6,05 % (984 el 19028).

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 41750 personoj apartenis al la katolika religio kaj 5050 personoj al la protestantisma religio. 1909 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 2721 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Valle Hermoso Arkivigite je 2007-03-09 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Xicoténcatl** estas unu el la 43 komunumoj de la meksika subŝtato Tamaulipas, kiu situas en la norda Meksiko kun limo al Usono kaj la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Xicoténcatl*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 21877 loĝantojn. El tiuj estis 10940 viroj kaj 10937 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1267,5 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 90 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 800 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 20068 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 34 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,169 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

15413 de la loĝantoj de Xicoténcatl en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 1760 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 11,42 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 10,79 % (934 el 7758), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 12,04 % (826 el 7655).

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 17683 personoj apartenis al la katolika religio kaj 1291 personoj al la protestantisma religio. 303 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 791 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Xicoténcatl Arkivigite je 2007-05-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Coatlán del Río** estas unu el la 33 komunumoj de la meksika subŝtato Morelos, kiu situas en la centra parto de Meksiko, proksime kaj sude al la ĉefurbo. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Coatlán del Río*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 17005.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8181 loĝantojn. El tiuj estis 3937 viroj kaj 4244 virinoj. La komunumo havas surfacon de 83,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1010 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 967 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 22  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 8013 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 42 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,52 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

5946 de la loĝantoj de Coatlán del Río en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 924 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 15,54 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 16,3 % el 3110 virinoj, kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj estis 14,7 % el 2836 viroj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Coatlán del Río Arkivigite je 2011-05-18 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Puente de Ixtla** estas unu el la 33 komunumoj de la meksika subŝtato Morelos, kiu situas en la centra parto de Meksiko, proksime kaj sude al la ĉefurbo. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Puente de Ixtla*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 17017.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 56410 loĝantojn. El tiuj estis 27393 viroj kaj 29017 virinoj. La komunumo havas surfacon de 333,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 900 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 930 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 25  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 46529 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2686 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 5,77 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

33908 de la loĝantoj de Puente de Ixtla en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 4866 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 14,35 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 16,85 % el 17629 virinoj, kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj estis 11,64 % el 16279 viroj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Puente de Ixtla Arkivigite je 2012-02-22 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Tetela del Volcán** estas unu el la 33 komunumoj de la meksika subŝtato Morelos, kiu situas en la centra parto de Meksiko, proksime kaj sude al la ĉefurbo. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Tetela del Volcán*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 17022.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 17255 loĝantojn. El tiuj estis 8212 viroj kaj 9043 virinoj. La komunumo havas surfacon de 111,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2220 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 2341 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 20  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 13843 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2035 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 14,7 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

9311 de la loĝantoj de Tetela del Volcán en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 1119 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 12,02 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 15,62 % el 4854 virinoj, kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj estis 8,1 % el 4457 viroj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tetela del Volcán Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Xalisco** estas unu el la 20 komunumoj de la meksika subŝtato Nayarit, kiu situas en la okcidenta, centra parto de Meksiko, ĉe la pacifika oceano. La ĉefurbo de la komunumo estas Xalisco. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 18008.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 42893 loĝantojn. El tiuj estis 20865 viroj kaj 22028 virinoj. La komunumo havas surfacon de 291 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 990 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 1232 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 23  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 30167 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 137 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,45 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Xalisco Arkivigite je 2011-05-18 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Ruiz** estas unu el la 20 komunumoj de la meksika subŝtato Nayarit, kiu situas en la okcidenta, centra parto de Meksiko, ĉe la pacifika oceano. La ĉefurbo de la komunumo ankaŭ nomiĝas **Ruiz**. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 18011.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 20996 loĝantojn. El tiuj estis 10489 viroj kaj 10507 virinoj. La komunumo havas surfacon de 900 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 30 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 1029 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 0  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 19045 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1866 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 9,8 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ruíz[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la komunumo Santa María del Oro de la subŝtato Nayarit de Meksiko, kaj pri ties ĉefa loĝloko. En la subŝtato Jalisco ekzistas samnomaj komunumo kaj ĉefa loĝloko, kaj ankaŭ la ĉefa loko de la komunumo El Oro (Durango) havas la nomon Santa María del Oro. |

**Santa María del Oro** estas unu el la 20 komunumoj de la meksika subŝtato Nayarit, kiu situas en la okcidenta, centra parto de Meksiko, ĉe la pacifika oceano. La ĉefurbo de la komunumo ankaŭ nomiĝas **Santa María del Oro**. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 18014.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 21688 loĝantojn. El tiuj estis 11409 viroj kaj 10279 virinoj. La komunumo havas surfacon de 913 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1160 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 1113 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 22  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 18312 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 783 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 4,28 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa María del Oro Arkivigite je 2007-05-02 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Macuspana** estas unu el la 17 komunumoj de la meksika subŝtato Tabasco, kiu situas en sudorienta parto de Meksiko (survoje al la duoninsulo Jukatano, ĉe la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo ankaŭ nomiĝas **Macuspana**. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 27012.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 142954 loĝantojn. El tiuj estis 70393 viroj kaj 72561 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2067,4 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 10 metroj super la marnivelo.

En la komunumo ekzistas 219 tiel nomataj loĝlokoj (laŭ INEGI statistike por urboj, vilaĝoj, domaroj).

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 3186 mm/m² de precipitaĵo. Kiel en la tuta substato en la komunumo relative ofte pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 23,6  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 107308 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 6424 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 5,99 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Macuspana Arkivigite je 2011-05-17 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Manzanillo** estas unu el la 10 komunumoj de la meksika subŝtato Colima, kiu situas en la centro-okcidenta parto de Meksiko ĉe la pacifika oceano, ĉirkaŭ 500 kilometroj okcidente de la urbo de Meksiko (aere). La ĉefurbo de la komunumo ankaŭ nomiĝas **Manzanillo**, kiu estas unu el la plej grandaj urboj de Colima. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 06007.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 137.842 loĝantojn. El tiuj estis 68.955 viroj kaj 68.887 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1578,4 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 5 metroj super la marnivelo; la resto de la komunumo estas pli alta, sed ĝenerale ne superas 600 - 800 metrojn super la marnivelo. Parto de la komunumo apartenas al la montaro "Sierra Madre Sur".

Klimato
-------

La averaĝa jara temperaturo estas 27  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 103294 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 917 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,89 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Manzanillo[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Villa de Álvarez** estas unu el la 10 komunumoj de la meksika subŝtato Colima, kiu situas en la centro-okcidenta parto de Meksiko ĉe la pacifika oceano, ĉirkaŭ 500 kilometroj okcidente de la urbo de Meksiko (aere). La ĉefurbo de la komunumo ankaŭ nomiĝas Ciudad **Villa de Alvarez**. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 06010.

urbocentra impreso de Villa de Álvarez

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 100121 loĝantojn. El tiuj estis 48535 viroj kaj 51586 virinoj. La komunumo havas surfacon de 428,4 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1600 Y 400 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 1,194 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 24  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 67474 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 180 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,27 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Villa de Álvarez[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
dekstra
**Muelludo** estas unu el la plej simplaj tabulludoj. Ĉi tiu tre malnova ludo ekzistas jam dum minimume 3500 jaroj. La plej aĝa ludtabulo estis trovita en Egiptio en Kurna kaj ekestis ĉirkaŭ 1400 jarojn a.K. Ankaŭ en antikva Ĉinio en 500 a.K. ĝi estis ludata kun la nomo 'Luk Tsut Ki'. Ankaŭ en la Atenia Akropolo kaj en la loko kie probable estis Trojo oni malkovris ludtabulon. Tre populara ĝi estis ankaŭ en Eŭropo dum la mezepoko. La nuna versio, laŭ kio oni kreas muelojn per 3 diskoj, estas tre simila al la plej aĝa tabulo trovita en Egiptio.

La nombro de ĉiuj eblaj pozicio estas estimata je 1010 kaj la nombro de eblaj ludoj je 1050. En 1993 Ralph Gasser montris ke la ludo fariĝos sendecida se ambaŭ ludantoj ludas perfekte.

Reguloj
-------

Kutime, du personoj ludas alterne. Ĉiu ludanto havas naŭ diskojn de propra koloro, ekzemple blanka kaj nigra. Dum via vico vi devas meti unu diskon en liberan lokon sur la ludtabulo. Post kiam vi ne plu havas diskojn neuzitajn, vi anstataŭe movas unu diskon al libera najbara loko laŭ unu el la linioj de la tabulo. Kiam vi havas nur tri diskojn, vi povas movi unu diskon al ajna libera loko. Kiam oni sukcesas krei *muelon* (tri diskojn en rekta konektita linio), vi povas kapti ajnan diskon de via kontraŭulo (sed ne el kompletita muelo, krom se ne eblas alie). Vi malvenkas kiam vi ne plu povas movi aŭ kiam vi nur plu havas du diskojn.

* Kategorio Muelludo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Halmo** (ankaŭ **Halmao**) estas strategia tabulludo por du ĝis kvar ludantoj, kiun elpensis en la jaro 1880 usona kirurgo George Howard Monks. Oni ludas sur ludplano kreita per kvadrata reto 16 x 16 ludkampoj. Ĉiu ludanto havas po 13 figuretoj de unu koloro (kiam estas ludantaj du ludantoj, ĉiu havas po 19 figuretoj).

Celo de ludo estas transkonduki ĉiuj siajn figuretojn el unu angulo ĝis la kontraŭa angulo. Ludanto dum tio povas aŭ ŝovi figureton sur libervolan najbaran liberan kampon aŭ transsalti libervolan najbaran figureton, se la kampo malantaŭ ĝi estas neokupita. Eblas fari la t.n. pluroblan salton, do transsalti kelke da figuretoj unu post la alia. Sed ne eblas transsalti trans du kaj pli da figuretoj starantaj sur najbaraj kampoj.

Kvankam estas konata kaj la jaro de estiĝo kaj la aŭtoro de la ludo, la halmo estadas vicigata al klasikaj tabulludoj.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Ludanto.org
 

* Kategorio Halmo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Monerumado
**Monerumado** estas la plej simpla eksperimento pri hazardo (lotumado).   

Dum monerumado iu monero estas turnige ĵetita en la aeron kaj rekaptita tiel, ke ĝi montras unu el la du rondaj surfacoj. Ĉe tia lotumado *gajnis* la partio, kiu elektis la montratan flankon.   

Idealkaze, do neglektante la randon, monerumado liveras unu el du rezultoj, nome la monero falinta kuŝas kun aŭ unu aŭ la alia flanko de la monero supren kun la sama probablo de 50%.

Pro sia simpla tekniko kaj senduba rezulto *monerumado* estas ofte aplikata en ĉiutaga vivo por decidiĝi inter alternativoj aŭ solvi malgravajn kvereletojn inter du opinioj ktp.

La monerumado ofte estas aplikata en sporto, ekzemple en futbalo aŭ Usona piedpilkado, kie la matĉestro monerumas pri la decido, kiu teamo havu la elekton de sia duono de la ludkampo kaj kiu teamo ekludu.

Pli gravan rolon havis monerumado dum Eŭropa Futbal-Ĉampionado en 1968 en la duon-finalo: la matĉo inter Italio kaj Sovetunio finiĝis per 0:0 post suplementa matĉdaŭro. Penal-ŝotado en tiu tempo ne jam estis enkondukita, tial estis interkonsento lotumi la "venkinton" per monerumado anstataŭ reludi matĉon. Italio gajnis kaj eniris la finalon, kiun la teamo venkis kiel Eŭropa ĉampiono.

Pro diversaj motivoj sur moneroj en ĉiuj landoj la nomo de monerumado en diversaj lingvoj tre varias: en la angla *heads or tails* (kapoj aŭ vostoj), en la germana *Kopf oder Zahl* (kapo aŭ nombro), en la franca *Pile ou face* (amaso aŭ kapo), en la latina *navia aut caput* (ŝipo aŭ kapo).

En probablokalkulo (aŭ teorio de probabloj) la *monerumado* estas konsiderata kiel plej simpla tipo de eksperimento pri hazardo.

* Kategorio Monerumado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**My Favorite Things** estas kanto el la muzikalo *The Sound of Music* ekestinta en 1959 kaj el la samnoma filmo. La kanton, rapida valso, komponis Richard Rodgers, la teksto devenas de Oscar Hammerstein la 2-a. En la filma versio ĝin kantas Julie Andrews. *My Favorite Things* fariĝis ĵaza normkanto interpretata de multaj elstaraj ĵazmuzikistoj.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Temo kaj strukturo de la kanto
------------------------------

La melodio konsistas el relative egalaj kvaronnotoj, kiuj konvenas al la litanio de la antaŭverkita teksto, kiu gurdas ŝatataĵojn: Ekde pluvgutoj sur rozoj kaj brunecaj ĉevaltoj trans freŝa pomkuko kaj sledotintilado ĝis knabinoj blankrobaj. Ĉiuj ĉi aĵoj povas kuraĝigi onin, se oni pensas pri ili, dum kiam oni malbonfartas. Alec Wilder sentis la melodion „strange cerbuma".

Efikohistorio
-------------

Pro sia populareco en Anglalingvujo la peco estis antaŭaĵo por multaj elstaraj muzikistoj, ekzemple John Coltrane kaj Dave Brubeck, por propraj versioj, kiuj kondukis en modalan ĵazon. Coltrane uzis – komence en 1960 sur la albumo *My Favorite Things* – sian treege ŝanĝitan version, je kiu li daŭre ripetis la komencon („Raindrops on roses …"), interrompite de solo-ostinatoj. Dum la sekvaj jaroj li ludis la pecon je preskaŭ ĉiu koncerto, tiel ke ĝi kvazaŭ fariĝis lia rekonmelodio. La Koltrejna popularigo de la titolo efikis, ke ankaŭ ĵazkantistoj kiel Sarah Vaughan (1961), Mark Murphy (1961), Betty Carter (1964) aŭ Al Jarreau (1969 kaj denove 1994 duope kun Kathleen Battle) interpretis la kanton. Pli malfrue per ĝi eksperimentis Maria João (duope kun Aki Takase en 1987) aŭ David Moss (kiel solaĵo en 1990).

Literaturo
----------

* Hans-Jürgen Schaal (eldonisto): *Jazz-Standards. Das Lexikon*. Bärenreiter, Kassel 2004 (3. Auflage), ISBN 978-3-7618-1414-7.

Eksteraj ligiloj
----------------

* „My Favorite Things" - versioj de diversaj muzikistoj Arkivigite je 2020-10-31 per la retarkivo Wayback Machine
* Scott Anderson, Doktortezo pri la evoluo de „My Favorite Things" el 1996.

Referencoj
----------

1. ↑  cit. l. Schaal, *Jazzstandards*, p. 333

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 401916
 |
**Veraj kardinaloj** (*Cardinalis*) estas genro de birdoj el familio *Cardinalidae*. Ĝi enhavas tri speciojn renkonteblajn en granda areo de Grandaj Lagoj ĝis norda Sudameriko.

Priskribo
---------

Kardinaloj estas relative malgrandaj birdoj inter 19 kaj 22 cm longaj, kun grandaj movivaj krestoj kaj dikaj, fortikaj konusecaj bekoj. Ĉiuj specioj havas noteblan seksan duformismon: iĉoj havas grandan kvanton de ruĝa koloro en siaj plumaroj, dum inoj estas grizecaj kun maksimume iomete da ruĝecaj plumoj. Junuloj de ambaŭ seksoj antaŭ la unua mudo aspektas similaj al inoj.

La nomo "kardinalo" pri tiu ĉi birdogenro venas de kolorigo de iĉoj de norda kardinalo (*Cardinalis cardinalis*), kies plumaro havas la kardinalan koloron, t.e. koloron asociitan kun vestaĵoj de katolikaj kardinaloj.

Specioj
-------

| Iĉo | Ino | Scienca nomo | Kutima Nomo | Distribuo |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | *Cardinalis cardinalis* | Norda kardinalo | Usono de Majno ĝis Teksaso, Kanado en Ontario, Kvebeko, Novbrunsviko kaj Novskotio, Meksiko de Usona landlimo ĝis Istmo de Tehuantepeko, norda Gvatemalo, kaj norda Belizo |
|  |  | *Cardinalis sinuatus* | Dezerta kardinalo | Subŝtatoj Arizono, Novmeksiko kaj Teksaso en Usono, ĉelandlimaj areoj de Meksiko |
|  |  | *Cardinalis phoeniceus* | Purpura kardinalo | Kolombio kaj Venezuelo |
|

Referencoj
----------

1. ↑   Taxonomy browser (Cardinalis). Alirita 2021-05-01.
2. ↑   Definition of CARDINALIS (angle). Alirita 2021-05-01.
3. ↑   Rare half-male, half-female cardinal spotted in Pennsylvania (angle) (2019-01-31). Arkivita el la originalo je February 22, 2021. Alirita 2021-05-01.
***Sine qua non*** aŭ ***conditio sine qua non*** estas esprimo kiu devenas de la latina jura termino kiu povas esti tradukita kiel "(kondiĉo) sen kiu ĝi ne povas estiĝi". Ĝi rilatas al ago, kies kondiĉo aŭ ingredienco estas nemalhavebla kaj esenca. Kiel latina esprimo, ĝi aperis en verko de Boecio, kaj originis de aristotelaj esprimoj.

Uzado
-----

Lastatempe ĝi iris de termino nur uzita en juraj rondoj al ĝeneraligita esprimo uzita en pluraj lingvoj, inkluzive en la angla, la germana, la franca, la itala, la hispana k.t.p. Ĝia pluralo estas *sine quibus non*, sed je tiu formo estas apenaŭ uzata.

En la klasika latina, la ĝusta formo uzas la vorton *condicio*, sed foje la frazo troviĝas kun la vorto *conditio*, kiu havas malsaman signifon en la latina (fundamento). La esprimo ankaŭ estas uzata en Juro, Ekonomiko, Filozofio, Teologio kaj en la areo de sansciencoj.

En brazila puna juro
--------------------

En brazila puna juro, la esprimo *conditio sine qua non* montras la kondiĉon sen kiu la krimo ne ekzistas. Ĝi vidiĝas en la studo de la kaŭzanta ligo, estante maniero solvi ĝin. Se ne ekzistas *conditio sine qua non*, ne ekzistas kaŭzanta ligo, nek stariĝas krimo, kiel diras la artikolo 13-a de la CP/BKK (Código Penal Brasileiro/Brazila Kriminala Kodo): "la rezulto, de kiu dependas la ekzisto de la krimo, estas nur atribuebla al kiu ĝin kaŭzis. Konsidereblas kaŭzo la ago aŭ preterlaso sen kiuj, la rezulto ne estus okazinta."


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855373
 |
Granda Placo de Kroměříž
49° 17′ 55.50″ N 17° 23′ 35.69″ O﻿ / ﻿49.2987500 °N, 17.3932472 °O﻿ / 49.2987500; 17.3932472 (mapo)

**La Granda Placo** estas la plej grava placo de Kroměříž kaj unu el la plej impresaj el urbaj placoj en Moravio. Ĝi havas proksimume formon de oblonga ortogramo; ĝia dispozicio estas tipa por la placoj de nove fonditaj mezepokaj koloniaj urboj. Oni povas supozi, ke la placon fondis episkopo Bruno el Schauenburg ĉirkaŭ la jaro 1260 en spaco inter jam ekzistanta foira vilaĝo, johanita hospitalo kaj episkopa korto. Agordaĵo de rektangula placo kaj de la kastelo de la posedanto en ĝia domangulo estis do tipa por fondiĝantaj entreprenoj de la kortega agadsfero de Přemysl Otakar la 2-a, al kiu episkopo Bruno apartenis. El pli malnova mezepoka konstruaĵaro konserviĝis nur kelkaj restaĵoj (ekz. keloj de la domoj n-roj 23, 45, 49 kc.). Sur pli malnovaj parceloj per rekonstruoj ekestadis sinsekve novaj konstruaĵoj, tial do dispozicio de plimulto el la domoj sur la placo devenas el renesanca tempo. Origine estis la tuta placo ĉirkaŭita per arkado, kiu estis dum daŭro de tria kvarono de la 19-a jarcento ŝanĝita je stokejoj kaj vendistaj butikoj. Sinsekve ĝi estas denove renovigata kaj la placo tiamaniere reakiros sian tipan stilon konatan en pli malnovaj urbaj vidaĵoj. En pasinteco estis **Granda Placo** centro de socia vivo de Kroměříž kaj la urbaj domoj sur ĝi apartenis al la plej gravaj kaj la plej belaspektaj en la urbo. Meze de la placo estas fontano (en la urbo konstruita en la jaro 1655, rekonstruita en la jaro 1811, pli poste kelkfoje riparita). Sub ĝi staras kolono de Maria, konstruita post pesta epidemio el la jaro 1680 kun la statuoj de sanktaj Venceslao, Floriano, Roĥ kaj Maŭricio en realismaj formoj de frua baroko. Surskribo sur la bazamento "*Civitas renovari fecit anno Domini 1716*" atentigas pri renovigo de la kolono. En nordokcidenta angulo de la placo estas eta monumento de Johano Miliĉ el Kroměříž konstruita okaze de 600-a datreveno de la morto (1374) de "fajranta predikanto" el antaŭhusana tempo.

* Kategorio Granda Placo de Kroměříž en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nuklea vintro** estas la malheliĝo de la atmosfero de la tero pro la eksplodo de granda kvanto da atombomboj. Nur en la 1970-aj jaroj usonaj kaj sovetuniaj sciencistoj esploris la efekton de masiva, grandskala aŭ eble eĉ tutmonda atommilito. Unu de la plej kontatoj studoj estas la tiel nomata TTAPS-studo. Oni publikis tiun studon en 1983. En ĝi unuafoje aperas la difino Nuklea Vintro.

En la studo la sciencistoj klarigas kial ekestus nuklea vintro post tia atommilito:

* pro la forteco de la eksplodoj la atomsferon atingas granda kvanto da polvo,
* pro la eksplodo de la bomboj ekestas multaj fajroj sur la tero (arbaroj) kaj la fumo ne permesas al la suno atingi la teron,
* grandaj fajroj en la urboj kaŭzas la brulon de grandaj kvantoj da oleo, plasto, ktp.

Plej verŝajne daŭrus semajnoj aŭ eĉ monatoj ĝis la pluvo kaj la gravedo purigus la atmosferon. Oni supozas ke pro tio la surtera temperaturo malaltiĝus je 11 ĝis 22 gradoj. Tiel ekestus nuklea vintro. Plej verŝajne la perdoj rilate al la produkto de nutraĵoj kaj la malvarmo eĉ kaŭzus pli da viktimoj ol la bomboj mem.

Vidu ankaŭ
----------

* ALLFED
* *Feeding Everyone No Matter What*
* Jaro sen somero
* *Threads*

* Kategorio Nuklea vintro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Per la esprimo **normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo** (plimallongite: **STP**, el angla *Standard Temperature and Pressure*), oni intencas la konvenciajn kondiĉojn de temperaturo kaj/aŭ premo, en kiuj oni mezuras la fizikajn kaj kemiajn grandojn. Temperaturo nulgrada (0) celsia estas nur konvencia, fakte la sama numerado povas esti konvencie fiksita per malsamaj temperaturaj statoj.

**La normaj kondiĉoj varias laŭ la grandoj konsideritaj**. Ekzemple, kaze de entalpio, de termodinamika entropio kaj de libera energio de Gibbs nur la premo sciigas la normalan kondiĉon: (Internaciformule) ΔHθ(T), Sθ(T), ΔGθ(T).

Fakte, en termokemio, la normaj kondiĉoj koncernas ekskluzive la premon kaj la nuran unitaran aktiveco de la unuopaj komponantoj de miksaĵo kaj estas tradicie indikataj per korno ° aŭ, antaŭ nelonge, laŭ la terminologio - IUPAC - θ por eviti ambiguon.

Konvencie la normaj valoroj de la stataj termodinamikaj variabloj estas fiskitaj en 273.15 K (0 [[Grado celsia|Celsia  ℃]]) kaj 100 k Pa.

Se temas pri gasaj elementoj, oni difinas **norma stato** la kondiĉon de ideala gaso de 1 baro kaj la kondiĉon de temperaturo de 298,15 K .

En la uzado de debitsensilo oni signalas ankaŭ la fluon de "volumeno de norma gaso en tempounuo".

Kromaj mezureblaj kondiĉoj en fiziko kaj kemio
----------------------------------------------

### Normaj mediaj temperaturo kaj premo

La esprimo **Normaj mediaj temperaturo kaj premo** (angle **Standard Ambient Temperature and Pressure**, mll. *SATP*), utiligita en kemio, indikas la kondiĉojn de temperaturo de 298.15 K kaj premo de 101 kPa.

### Internacia norma atmosfero

Per la frazo **internacia norma atmosfero** (angle **International Standard Atmosphere**, mll. *ISA*), utiligita en aviado, estas indikataj la kondiĉoj de temperaturo nivele de 15 ℃, de premo de 101.325 kPa, kaj humideco 0%.

### Normalaj kondiĉoj

La esprimo **normalaj kondiĉoj** (mallonge *n.k..* aŭ *NTP* el la angla *Normal Temperature and Pression*), koncernas interkonsentitajn konvenciajn kondiĉojn de temperaturo kaj premo. Ili tamen povas varii, laŭ la fonto konsultita; la valoroj plej ofte raportitaj estas: 20 ℃ (293.15 K, 68 ℉) kaj 1 atm (101.325 N/m2).

Notoj
-----

1. ↑  "Standard state" Arkivigite je 2018-12-15 per la retarkivo Wayback Machine el *Gold Book* IUPAC; .
2. ↑  "Standard conditions for gases" Arkivigite je 2016-05-24 per la retarkivo Wayback Machine el *Gold Book* IUPAC.
3. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2010-12-14. Alirita 2011-06-29.
4. ↑  aŭ 0 ℃ (273.15 K, 32 ℉) e 1 atm (101.325 N/m2)
5. ↑  Schiavello p. 196

Bibliografio
------------

* Silvestroni |Paolo, Fondamenti di chimica, 1996, id ISBN 88-408-0998-8
* Mario Schiavello e Leonardo Palmisano, Fondamenti di chimica, EdiSES, Napolo, 2006, 2a el. id ISBN 88-7959-370-6

Vidu ankaŭ
----------

* Norma mola entropio
* Norma entalpio de formado
* Barometro
* Norma stato

Eksteraj ligiloj
----------------

* Difinoj pri standartaj kondiĉoj kaj normalaj, SATP kaj ISA.
*
Germanio v Belgio
Rugbeo 15 en Buenos Aires
**Rugbeo 15** (kelkfoje **dekkvinopa rugbeo**, **rugbio 15**, **rugby union**) estas nomo de iu piedpilka sporto, kiu naskiĝis en la angla lernejo Rugby School en la urbo Rugby. Ĝi estas tipo de rugbeo, kiu estas tre populara en multaj landoj. Rugbeo 15 estas la nacia sporto de Sud-Afriko, Nov-Zelando, Kimrio, kaj Irlando. Ĝi ankaŭ estas populara en Anglio, Skotlando, Francio, Italio, Aŭstralio, kaj Argentino.

La Ĉampioneco de Ses Nacioj
---------------------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Ĉampioneco de Ses Nacioj.
Ĉiujare printempe okazas en okcidenta Eŭropo, fama rugbea turniro inter ses nacioj (Anglio, Irlando, Skotlando, Kimrio, Francio kaj Italio): la **Ses-Nacia Rugbea Turniro** aŭ **Ĉampioneco de Ses Nacioj**.

Oni nomas "Grandan Ŝlemon" la fakto por iu nacio gajni ĉiujn siajn maĉojn. La nacio kiu perdas ĉiujn siajn maĉojn ricevas la mokan pseŭdan trofeon nomatan "ligna kulero".

* Rugbeo 15 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Rugbeo 15 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Monda Rugbea Organizaĵo

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* 
* Google-Video - rugbeo XIII Arkivigite je 2007-03-02 per la retarkivo Wayback Machine -->

* International Rugby Board
* Planet Rugby
* GG Rugby
**Kveto** (urdue کوئٹہ‎, en aliaj lokaj lingvoj: کوټه, کویته kaj Koŧá) estas metropolo, provinca ĉefurbo kaj universitata urbo de Pakistano.

Stacidomo de Kveto.

Bazaj informoj
--------------

* loĝantaro: 1 001 205 (2017)
* horzono: UTC+ 5 (somere UTC + 6
* poŝtkodo: 87300
* telefonkodo: 081
* Supermara alteco: 1676–1900 m
* Areo: 2 653 km²

Geografio
---------

Kveto situas proksime de Afganio inter montoj. La plej proksima urbo estas Kandahar.

Historio
--------

Kveto menciiĝis nebule unuafoje en la 6-a jarcento apartenanta al Persa Imperio. Post jarcento pro konkero ĝi apartenis al kaliflando. En 1828 la unua eŭropano vizitis la urbon. En 1839 la britoj okupis Kveton, kiu aliĝis al Brita Imperio en 1876. En 1935 terura tertremo okazis, proksimume 40,000 homoj ankaŭ pereis. Poste la britoj rekonstruis la urbon dum 1 jaro pro la graveco. Dum la afgana militado rifuĝintoj alvenis. En 2008 denove tertremo okazis.

La 8an de aŭgusto 2016 atako de islamistoj kontraŭ hospitalo en Kveto okazigas preskaŭ centon da mortintoj ĉefe advokatoj.

Klimato
-------

Kveto havas kontinentan kaj sekan klimatojn. La temperaturo inter majo-septembro estas pli, ol 40  ℃-ojn (averaĝe 24  ℃), vintre foje frostas kaj neĝas. Jare pluvas po 213 mm, en ĉiuj monatoj pluvas-neĝas, sed precipe inter decembro-aprilo.

Trafiko
-------

Kveto havas internacian flughavenon. Fervoje Karaĉio estas 863, Lahore 1170, Peŝavaro 1587 km-ojn kaj estas kontakto ankaŭ al Irano. La menciitaj lokoj havas ankaŭ vojajn kontaktojn, krome estas vojo al Afganio.

Vidindaĵoj
----------

* lago Hanna (ankaŭ feriejo) 10 km-ojn for
* Nacia parko 20 km-ojn for
* geologia kaj arkeologia muzeoj
* biblioteko

* Kategorio Kveto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Bogor** estas metropolo (apartenanta al la plej dense loĝataj urboj en la mondo) en Indonezio. Ĝi estis la ĉefurbo de la lando dum la brita okupado kaj estis utiligita, kiel la ĉefurbo fare de la nederlandanoj dum la seka sezono, tiam konate kiel **Buitenzorg** (1746–1942).

Panoramo de Bogor
Prezidanta palaco de Bogor
Rivero en Bogor
Vido en Bogor
Katedralo de Bogor

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 119 km²
* Supermara alteco: 265 m
* Loĝantaro: 949.066 en 2010
* Poŝtkodo: 16100 - 16169
* Horzono: UTC + 7 h
* Telefonprefikso: 0251

Geografio
---------

Bogor situas en okcidenta parto de Javo laŭ aŭtovojo Bandungo-Ĝakarto. La lasta urbo troviĝas 60 km-ojn.

Historio
--------

En la 5-a jarcento la urbo nomiĝis *Pakuan*, apartenanta pli frue kaj poste al diversaj regnoj. Oficiale ekde 1684 la nuna Bogor apartenis al kolonio de Nederlando kaj pro la bona klimato ĝi estis somera ĉefurbo. En 1834 en la proksimo vulkano funkciis kun tertremo. La japanoj okupis la urbon en 1942.

Trafiko
-------

Bogor havas bonan fervojan kontakton. En la urbo precipe kamionetoj liveras la pasaĝerojn.

Malpeza metroo LRT Jabodebek malfermiĝis la 28-an de aŭgusto 2023.

Klimato
-------

Bogor havas tropikan klimaton kaj nomiĝas ankaŭ "Pluvo-urbo", pro la oftaj pluvoperiodoj. Preskaŭ ĉiam pluvas eĉ dum la seka sezono. La pluvo en Bogor estas iom regula. Jare pluvas po 1637 mm. La temperaturo estas averaĝe 26  ℃. Dum tago tio varias 10  ℃-ojn.

Ekonomio
--------

En la ĉirkaŭaĵo de Bogor plantejoj pri teo, kafo kaj kaŭĉuko troviĝas.

Vidindaĵoj
----------

* prezidanta palaco
* parko de cervoj
* botanika ĝardeno de 1817

Ĝemelurboj
----------

* Popola Respubliko Ĉinio Ŝenĵeno, Ĉinio 2005
* Usono Sankta Luiso Usono 2005
* Hungario Gödöllő Hungario

Esperanto
---------

Ekde la 5-a de aprilo 2013 la unua Indonezia Esperanto-Kongreso okazis en la urbo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 365097
* GND: 4229201-3
* LCCN: n79069854
* VIAF: 144233757
* NKC: ge239891
 |