recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**OBERDING József György**, Ősy-Oberding estis hungara ekonomikisto, redaktoro, lokhistoriisto. Li estis naskita en Budapest la 9-an de novembro 1902 kaj mortinta ?.

Kariero
-------

Oberding József György diplomitiĝis kaj doktoriĝis en la Universitato de Budapeŝto. En Kluĵo li laboris ĉe Erdélyi Gazdasági Egyesület, li estis la sekretario pri jur- kaj sociscienca sekcio de Unuiĝo de Ekonomia kaj Kreditkooperativa kaj de ErMuE. De 1937 li estis respond-, de 1938 ĉefradaktoro de Szövetkezeti Értesítő. De 1941 li estis instruisto, pli poste direktoro de Kooperativscienca Instituto de Universitato de Koloĵvaro. En 1945 li relokiĝis Hungarion.

Verkoj
------

* Az erdélyi agrárreform (Kv. 1930);
* A mezőgazdasági hitelkérdés rendezésére irányuló törekvések a román törvényhozásban (ETF 49. Kv. 1932);
* A modern szövetkezeti mozgalom (Kv. 1934);
* A kolozsvári Gondoskodó Társaság (ETF 68. Kv. 1934);
* Az erdélyi magyarság szövetkezeti mozgalma (Kv. 1938);
* A szövetkezeti mozgalom eszméi (Kv. 1939);
* Az óromániai magyarság (Pécs 1940);
* Szövetkezeti jegyzetek III. (Kv. 1941);
* A fogyasztási szövetkezetek és a magánkereskedelem viszonya Erdélyben (Kv. 1942);
* Mezőgazdasági szövetkezeti ismeretek (Kv. 1943).

Fonto
-----

* Romániai magyar irodalmi lexikon
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri kuirilo. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Krado (apartigilo).* |

Granda kradrostilo
Duobla artikigita rost-krado
**Kradrostilo**, aŭ **rostokrado**, estas aparato kun fajrujo, sur kiun oni povas meti kradon. En la fajrujon, oni bruligas lignon aŭ ion similan, celante ardaĵojn. Tiam oni metas sur la kradon manĝaĵojn (ĝenerale pecojn de viando), por ke ili rostiĝu. Preparita tiamaniere manĝaĵo nomiĝas kradrostaĵo. Kiel rost-kradon, oni povas uzi ordinaran eltireblan kradon el fornelo, sed plej oportuna rost-kradro konsistas en duobla krado, ĉarnire artikigita, per kiu oni interpremas la rostaĵon. Facile tiel oni povas renversi por rosti ambaŭ flankojn. Anstataŭ krado, oni povas uzi rostostangojn.

Kelkaj modernaj kradrostiloj uzas gason aŭ elektron por la varmo. Ekzistas multe da specoj de kradrostilo jen netransporteblaj, jen porteblaj.

* Kradrostilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Rostilo
* Rostostango
* Kradrostado


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Castañares de Rioja** [kastaNJAres deRJOĥa] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Santo Domingo de la Calzada. la Loknomo *Castañares de Rioja* estas etimologie kompreneble kiel *Kaŝtanarbaroj de Rioja* kaj *Rioja* kiel la nuntempa nomo de la regiono, eble devena de la rivero Oja (río Oja = Rioja), kiu fakte trafluas la municipan teritorion.

La municipa teritorio de Castañares de Rioja, en la nordokcidento de la regiono.
La preĝejo.

Geografio
---------

Tute apude okcidente estas vilaĝeto Baños de Rioja, kaj la urba kerno estas laŭ la fluejo de la rivero Oja inter Villalobar de Rioja (sude) kaj Casalarreina (norde); oriente estas Zarratón.

Historio
--------

La loĝloko datas de la epoko de romianoj, kiel pruvas tomboŝtono trovita en la teritorio, en 1963, datita en la jaro 30 n.e. Proksimeco al la romia vojo Via Aureliana eble havigis gravon. La ekzistado de la nuna loĝloko estas dokumentita per donacatestiloj el la 11-a jarcento.

La loko estis posedo de la Duko de Béjar.

Aktualo
-------

La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento, tiel oni descendis el pli ol 1 100 loĝantoj en la 1950-aj jaroj ĝis nunaj 400.

La ekonomio baziĝas sur pli ol 300 hektaroj de irigacio por kultivoj de terpomoj kaj betoj, krom cerealoj, fazeoloj, legomoj kaj kelkaj vitejoj. Estas du fiŝbredejoj kaj kelkaj bredejoj de porko, ŝafo kaj bovoj. 

Vizitindaĵoj estas preĝejo, ermitejo, kaj blazondomoj, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795573
* VIAF: 316735857
 |
Filozofo Jean-Paul Sartre vidis ĵazon kiel reprezenton de libereco kaj aŭtenteco. (En la foto estas Johnny Hodges.)
La **aŭtenteco** estas koncepto en psikologio (partikulare en ekzistadisma psikiatrio) same kiel en ekzistadisma filozofio kaj estetiko (rilate al variaj artoj kaj muzikaj ĝenroj. En ekzistadismo, aŭtenteco estas la grado en kiu la agado de individuo estas kongruaj kun ties kredoj kaj deziroj, spite eksterajn sociajn premojn; oni vidas la mio konscia kiel la akcepto esti en materia mondo kaj trafi eksterajn fortojn, premojn kaj influojn. En ekzistadismo manko de aŭtenteco estas konsiderata "malbona fido". La alvoko al aŭtenteco datas el la fama instruordono de la Orakolejo de Delfo, "Konu vin mem." Sed la aŭtenteco pliampleksigas tiun mesaĝon: "ne nur konu vin mem – *estu vi mem*."

La opinioj pri la aŭtenteco en kulturaj agadoj varias amplekse. Por ekzemplo, filozofoj Jean Paul Sartre kaj Theodor Adorno havis kontraŭajn vidpunktojn rilate al ĵazo, kion Sartre konsideris aŭtenta kaj Adorno malaŭtenta. La koncepto de aŭtenteco ofte estas transigita en muzikaj subkulturoj, kiel punko kaj metalroko, en kiuj supozita manko de aŭtenteco estas ofte etikedita per la epiteto "pozemo". Same estas polemikoj pri la aŭtenteco en muzikaj ĝenroj kiel Haŭzo, Hiphopo, kaj Tekno-muziko.

Notoj
-----

1. ↑  Jean-Paul Sartre, Existentialism and Music That Lives It: The Doors, Pink Floyd and...Drake? : Buzz : Music Times
2. ↑  Authenticity (Stanford Encyclopedia of Philosophy)
3. ↑   Abulof, Uriel (1a de decembro 2017). «Be Yourself! How Am I Not myself?». Society (en angla) 54 (6): 530-532. ISSN 0147-2011. doi:10.1007/s12115-017-0183-0.
4. ↑   «Homeward Bound. Towards a Post-Gendered Pop Music: Television Personalities' My Dark Places». Arkivita el la originalo en la 1a de decembro 2008. Konsultita la 30an de julio 2012. My Dark Places April 10th, 2006 de Godfre Leung (Domino, 2006).
5. ↑   Barker, Hugh kaj Taylor, Yuval. Faking it: the Quest for Authenticity in Popular Music. W.W.Norton and Co. New York, 2007.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 717771
* GND: 4193985-2
* LCCN: sh85009785
* SUDOC: 027488993
* BNF: 11951767b
* NKC: ph1010992
 |
**Castejón de Alarba** [kasteĤON deaLARba] (*Castellón d'Alarba* en aragona lingvo) estas municipo de Hispanio, en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Castejón de Alarba* estas etimologie komprenebla kiel *Kasteleto de Alarba*, alude al la apuda Alarba

Geografio
---------

Castejón de Alarba estas municipa teritorio en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud*. La municipa teritorio estas en la Iberia Sistemo, okcidente de la valo de la rivero Jiloca, inter tiu kaj la valo de la rivero Ortiz, ĉe la montaro Sierra de Pardos. En la komarko ĝi estas sude de Maluenda. Ĝenerale norde limas kun Olvés, sude kun Acered, oriente kun Alarba kaj Abanto kaj okcidente kun Monterde; proksime estas la Monaĥejo de Piedra kaj la Akvorezervejo La Tranquera.

La loĝloko Castejón de Alarba mem estas je 106 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 916 msm. Ĝi estas alirebla tra Alarba al la ŝoseo N-234 Sagunto-Burgos aŭ tra Acered suden.

Historio
--------

Preĝejo.
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1120 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud. Frua mencio al Castejón de Alarba estis de la *Cortes de Tarazona* (1484) en kiu oni registris ekvivalenton de inter 88 kaj 110 loĝantoj. De tiu epoko estas blazondomo. La preĝejon oni konstruis meze de la 17-a jarcento kaj la fontanon en la 19-a jarcento.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Castejón de Alarba kie oni malaltiĝis el 355 loĝantoj en 1930 ĝis nunaj 78 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

Aktualo
-------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, fruktarboj, vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Ĉefaj altiraĵoj estas la preĝejo, kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la montaro.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Castejón de Alarba en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de la Municipo Alarba


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803379
 |
***Bataloklubo*** (angle ***Fight Club***) estas la unua eldonita romano de usonano Chuck Palahniuk, en kiu sennoma protagonisto luktas kontraŭ la komercismo de usona kulturo kaj vira frustro, per luktado kun aliaj viroj kaj per ŝercoj kaj krimoj kontraŭ korporacioj kaj socio. Palahniuk verkis alian romanon *Nevideblaj monstroj* (angle: *Invisible Monsters*) antaŭ *Bataloklubo* sed eldonejoj ne ŝatis ĝin pro ties maltrankviligeco, do li verkis *Bataloklubo* (unue kiel novelon, kiun li poste kreskigis en romanon) por eĉ pli maltrankviligi la eldonejojn.

En 1999 David FINCHER reĝisoris filmon samnoman, kun Brad Pitt, Edward Norton, kaj Helena Bonham Carter. La filmo ricevis kaj bonajn kaj malbonajn recenzojn, kaj ne tre sukcesis finance, sed iĝis populara kulta filmo.

Premioj
-------

La romano gajnis la sekvajn premiojn:

* Premio de pacifika nordokcidenta librovendista asocio (1997)
* Oregona libropremio por plej bona romano (1997)

ISBN nombroj
------------

* ISBN 0-393-03976-5 (malmola, 1996)
* ISBN 0-8050-6297-1 (mola, 1999)
* ISBN 0-8050-7647-6 (mola, 2004)
* ISBN 0-8050-7655-7 (mola, 2004)

*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Dokumenta televid-programo kun rakonto pri rusiaj batalokluboj (en E-o) Arkivigite je 2007-01-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2007-09-25 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 
* Arkivigite je 2007-04-05 per la retarkivo Wayback Machine
**Aulon** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 176 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Aulon etendiĝas sur 10,86 km², kaj havis 176 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 16 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Aulon situas je alteco de 535 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Aulon apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Josette Moreau, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Aulon apartenas al la kantono de Bénévent-l'Abbaye, kies ĉefurbo estas Bénévent-l'Abbaye. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Bénévent-l'Abbaye
**Batalo ĉe Niemen** daŭris de la 20-a ĝis la 26-a de septembro (laŭ kelkiuj fontoj ĝis la 28-a de septembro) 1920. Ĝi estis la dua granda pola militista sukceso post la Batalo de Varsovio dum la Pola-bolŝevika milito.

Venko de la polaj armeoj en la batalo de Varsovio aŭguste 1920 estis strategia bato en la Ruĝan Armeon kaj permesis transpreni iniciaton al la pola flanko. Tio tamen ne finis la militon, eĉ ne decidis pri ties rezulto.

Nomo
----

En la pola historio la plej populara nomo de la batalo estas Nemuna batalo. Tiun ĉi opinion kontraŭstaras profesoro Lech Wyszczelski, kiu proponas la difinon Operaco de Nemuno. Li emfazas, ke esence estis multe da apartaj bataloj de taktika dimensio kaj etapo de postkura agado.

Epilogo
-------

Batalo ĉe Niemen estis la lasta granda batalo de la pola-bolŝevika milito. Ruĝa Armeo spertis laŭvican grandan malvenkon post la batalo de Varsovio.

Ĝi grande influis la karakteron de packontrakto en Rigo. Soveta delegitaro devis rezigni pri pli frue starigataj kondiĉoj, kiuj minacis dignon kaj suverenecon de la pola ŝtato.

Okcidenta Fronto jam ne plu estis minaco por Pollando. Ĝi eĉ ne povis haltigi marŝon de polaj armeoj orienten. Poloj enprizonigis 40 mil militkaptitojn, akiris 140 kanonojn, multe da ilaro kaj militista provizaĵo.

* Kategorio Batalo ĉe Niemen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Banfield** estas urbego en Argentino en Provinco Bonaero. Ĝi apartenas al urbaro de Bonaero

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7,851 km²
* Loĝantaro: 223 898 en 2001
* Supermara alteco: 16 m
* Horzono: UTC-3h
* Poŝtkodo: B 1828
* Telefonkodo: +54 11

Stacidomo en Banfield

Geografio
---------

Banfield situas sur la apudmara ebenaĵo. Quilmes troviĝas 12, Bonaero 31, La Plata 46, Mar del Plata 169, Rosario 290, San Miguel de Tucumán 1096, Saltaurbo 1298 km.

Historio
--------

Stacidomo de Banfield ekfunkciis 1873. Nomo de la stacidomo venis de anglo Edward Banfield, kiu estis direktoro de fervojo. La oftaj trajnoj portis evoluon, kiun helpis proksimeco de Bonaero.

La futbala klubo Banfield estis fondita en 1896, ĝi ludas en la argentina ligo. En Banfield funkcias ankaŭ Julián Aguirre Konservatorio fondita en 1951. 

Strato en Banfield

Klimato
-------

Banfield situas en subtropika klimato, kie jare pluvas ĉ. 1100 mm. La averaĝa temperaturo estas en januaro 26 °C, en julio kun 31 °C.

Fontoj
------

* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* city?i=81840&n=Banfield mapo, distancoj
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Flavbeka sito** |
| --- |
|  |
| Flavbeka sitoFlavbeka sito |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Sitedoj *Sittidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Sitta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***S. solangiae*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Sitta solangiae****(Delacour, 1930) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Preskaŭ minacata** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Flavbeka sito  |

 |
| v • d • r |

**Flavbeka sito**, *Sitta solangiae*, estas eta paseroforma birdo. Ĝi apartenas al sita genro. Simile kiel aliaj membroj de sitedoj (krom roka sito kaj persia sito) ĝi loĝas en arbaraj aŭ arbar-similaj teritorioj.

Aspekto
-------

Ĝi estas 12.5 al 13.5 cm longa birdo, kun blankecaj subaj partoj ĉefe ĉe gorĝo, bluecaj supraj partoj kaj nigraj markoj en frunto kaj traokula strio kiu kontrastas kun flava iriso, do estas simila al la proksima parenco nome Velurfrunta sito, sed sen tiom blueca dorso (flugiloj) kaj kun **flava beko** anstataŭ ruĝa, kio nomigas la specion.

Disvastiĝo
----------

Vjetnamo, Laoso kaj Hainan, Ĉinio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montarbaroj. Ĝi estas minacata pro perdo de habitato.

Nutrado
-------

Ili manĝas ĉefe insektojn.

Vivmaniero
----------

Ili ne estas gregemaj.

Reproduktado
------------

Ili nestumas en arbotruoj.

Libroj
------

* Tits, Nuthatches and Treecreepers, Harrap and Quinn, (angle) ISBN 0-7136-3964-4
* The Nuthatches, Erik Matthysen, Academic Presss 1998, (angle) ISBN 0-85661-101-8


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Heather MILLS** (12-an de januaro 1968 en Aldershot, Britio; edzina nomo *Lady Heather Mills McCartney*) estas iama modelo, kiu mondvaste konatiĝis pro sia geedziĝo kun Paul McCartney.

Ŝi perdis - en akcidento kun motorciklisto - la 8-an de aŭgusto 1993 la maldekstran piedon kaj rompis al si eĉ la pelvan oston. Pro tio rompiĝis ŝia modela kariero kaj ekde tiam ŝi uzas piedan protezon. Ekde tiam ŝi tre forte luktas por siaj samsortanoj, precipe por tiuj kiuj perdis membrojn pro kampominoj.

Ŝi geedziĝis en 2002 kun iama Beatles-ano Paul McCartney. Kvankam ŝi perdis sian unu ovodukton kaj la pelva zono estas per metaloj firmigita, ŝi naskis filinon en 2003 (Beatrice Milly).

Pro sia tro forta personeco la paro deklaris en 2006 apartan kunvivon, divorcon. Post la disiĝo aperis malhonestigaj informoj pri Mills: ŝi onidire menciis pri vegetarismo (ŝi ŝatis la bovaĵojn), ŝi aperis en pornografia libro, ŝi onidire estis pagita teleputino.

Ŝi luktis ankaŭ por la bestoj (fokoj en Kanado) kun McCartney.

* Kategorio Heather Mills en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 106369
* GND: 119479141
* LCCN: no2002115954
* VIAF: 822997
* ISNI: 0000 0000 5203 7498
* LIBRIS: 250155
* MBA: a7661d0a-8703-470c-9a79-7ef601313876
 |
**Gyula Kőváry** [djula kOvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kőváry Gyula** estis hungara aktoro, reĝisoro, scenaristo, ĵurnalisto, anoncisto en kabaredoj. Li apartenis al la plej gravaj figuroj de la hungara kabaredo.

Gyula Kőváry  naskiĝis la 17-an de majo 1884 en Rimaszombat (nuntempa Rimavská Sobota en Slovakio), li mortis la 15-an de julio 1967 en Vieno (Aŭstrio).

Biografio
---------

Gyula Kőváry abiturientis en 1902, poste li akiris diplomon en Tutlanda Teatra Lernejo en 1906. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro Magyar. Lia unua teatraĵo estis prezentita en 1908. Inter 1908-1915 li laboris en diversaj ĉefurbaj kabaredoj. Ekde 1920 li estis anoncisto en pluraj kabaredoj, inter 1928 kaj 1933 li havis propran kabaredan trupon (Kabarett der Komiker) en Berlino. Hejmenveninta li kontinue verkis kabaredajn skeĉojn, teatraĵojn aŭ li estis kabareda anoncisto. Dum la Hungara revolucio de 1956 li disidis al Vieno, kie li verkadis, plej ofte li estis ĵurnalisto de aŭstraj ĵurnaloj. Li edziĝis trifoje (1914, 1917, 1921).

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* France–Gábor: *A néma asszony* - majstro Simon
* Székely E.: *Aranycsillag* - Harangozó

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* *Egy krajcár története* (1918)
* *Nyomozom a detektívet* (1922)
* Ombrelo de Sankta Petro (filmo de 1935) (1935)
* *Kétszer kettő* (1944) – detektivo
* *Beszterce ostroma* (1948)
* En uniformo (1957)

Elektitaj scenarlibroj
----------------------

* *Harrison és Barrison* (1914)
* *Lesz, ami lesz!* (1941)

Elektitaj libroj
----------------

* *Zenebona* (1914)
* *Kapd el a tolvajt, és tartsd a szád!*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Gyula Kőváry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Monumento al *Banderas*, de Victor Brecheret, Parko Ibirapuera, en San-Paŭlo.
***Bandejranoj*** estis la militistoj kaj koloniistoj kiuj el la 16a jarcento eniris en la internaj teritorioj de Sudameriko, elirinte el *San-Paŭlo de Piratininga* (San-Paŭlo) en kio poste estos Brazilo. La vorto "bandejrano" devenas de la portugala vorto "bandeira" (flago) ĉar ili grupiĝis uzante flagojn kiuj distingis ilin; metafore poste estis nomitaj "bandeiras" la armitaj bandoj kaj ankaŭ la invadoj fare de portugalanoj en teritorioj poste reklamitaj de Portugalio. La urbo San-Paŭlo estis tiam diferenca el la ceteraj setlejoj de portugaloj en Ameriko, ĉar ĝi ne troviĝis ĉe la marbordo, sed sur la altebenaĵo kiun oni atingis post supreniri al la montaro Serra do Mar. Tiele, izolataj el komerco kaj sen ekonomiaj alternativoj, la lokanoj ekatakis la indiĝenojn por sklavigi kaj vendi ilin ĉefe en regionoj produktantaj de sukero. Liaj duarangaj dediĉoj estis la minado kaj la agrikulturo kiuj poste dominos la ekonomian panoramon.

Dum en la historio hispana kaj de la landoj najbaraj kun Brazilo la *bandejranoj* estas konsiderataj speco de piratoj de tero, en Brazilo la *bandejranoj* estas agnoskitaj poztive ĉar ili portis la landlimojn de la Portugalia Ameriko multe trans la limoj markitaj en la Traktato de Tordesillas, kaj tiele ili difinis la aktualajn limojn de la brazila teritorio.

La *bandejranoj* etne estis descendantoj de portugaloj, ĉefe miksitaj kun indiĝenoj. El la 17a jarcento, ili parolis lingvafrankaon nome *lengua general paulista* aŭ *nheengatu paulista*, derivita el la lingvo de la indianoj tupioj. La tupioj partoprenis en ties ekspedicioj grandnombre, ĉar ili estis inter 80 kaj 90 % de la forto de *"bandeira"*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bandejrano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* História Geral das Bandeiras Paulistas, Afonso Taunay
* Pedro Taques de Almeidas Paes Leme, *História da Capitania de São Vicente* PDF
* Pedro Taques de Almeida Paes Leme *Nobiliarchia Paulistana - Genealogia das Principaes Familias de S. Paulo* PDF
* Memórias para a história da capitania de S. Vicente, de Frei Gaspar da Madre de Deus
dekstra
**KOVÁCS Gyula**, (kovaĉ) *Ecsedi* hungara aktoro, poeto, reĝisoro. Li naskiĝis en Gebe la 14-an de februaro 1839 kaj mortis en Ŝegeŝvaro la 2-an de aŭgusto 1899.

Biografio
---------

Li iĝis aktoro en 1856 en Debrecen ĉe Boldizsár Láng. En 1857–58 li aniĝis al transilvanuja etaktorgupo. En 1859 li ludis en Arad, en 1860–62 en Kassa, respektive Debrecen. En 1862–65 iĝis drama helpaktoro en la Nacia Teatro (Pest). Post tiam kun etinterrompoj ekde 1865 ĝis 1878 li estis ano de Nacia Teatro (Koloĵvaro). En 1869–70, poste en 1878–82-por kvar teatraj sezonoj li ludis en Pest, sed ekde 1882 li restis definitive en Koloĵvaro. Ekde 1872 li ankaŭ reĝisoris kaj estis artgvidanto.

Ĉefaj roloj
-----------

* Wallenstein (Schiller: Wallenstein halála);
* Tell Vilmos (Schiller);
* Ferdinand (Schiller: Ármány és szerelem);
* Faust (Goethe);
* Bánk bán (Katona J.);
* Don Caesar de Bazan (Dumanoir–D’Ennery);
* Mózes (Madách I.)

Ĉefaj verkoj
------------

* *Emlékek, élmények* (1896);
* *Összegyűjtött versei* 1869–92 (Kolozsvár, 1900).

Fonto
-----

* Magyar életrajzi lexikon.

* Kategorio Gyula Kovács (aktoro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La unua numero de la ĵurnalo *Houston Chronicle*, de la 14a de oktobro 1901 de Hearst Corporation.
**Hearst Communications, Inc.** estas privata entreprena korporacio, kies fako estas la amaskomunikiloj, kun sidejo en la Turo Hearst de Novjorko, Usono. Fondita en 1887 de William Randolph Hearst kiel propretulo de diversaj ĵurnaloj, la kompanio partoprenas en vasta gamo da amaskomunikiloj. La familio Hearst regas kaj administras la entreprenon.

Hearst Corporation estas unu el la kompanioj de amaskomunikiloj plej diversaj de la mondo. Ĝi partoprenas en 15 tagĵurnaloj kaj 38 semajnĵurnaloj —kiel *Houston Chronicle* kaj *San Francisco Chronicle*—, ĉirkaŭ 300 revuoj en la tuta mondo, inkluzive de *Harper's Bazaar, Cosmopolitan, Esquire kaj ELLE*; 29 televidkanaloj tra Hearst Television Inc. kiujn atingas 18% de la usonanoj; partopreno en pluraj perkablaj televidkanaloj, inkluzive de A&E Television Networks kaj ESPN, eldonejoj, Interreto, produktado de televidaĵoj kaj nemoveblaĵaj negocoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hearst Corporation en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de Hearst Corporation
**Grafo György Lippay** [djordi lipai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lippay György** estis hungara pastro, kemiisto, primaso, ĉefepiskopo, episkopo, kanceliero. Lia nobela antaŭnomo estis *zombori*. Lia frato estis János Lippay.

Blazono de György Lippay
György Lippay  naskiĝis la 9-an de oktobro 1600 en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la 30-an de januaro 1666 en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio).

Biografio
---------

György Lippay lernis en Vieno, Graz kaj Romo. Komence li ricevis ekleziajn taskojn en Vieno, Li hejmenvenis en 1625 kaj lia unua posteno estis kanoniko en Esztergom. Post 2 jaroj li iĝis ĉefdekano, baldaŭe preposto. Li okupis la episkopajn seĝojn en 1631 en Veszprém (urbo), en 1633 en Pécs, en 1637 en Eger. Li wstis elektita kanceliero en 1635. Li fondis juran fakultaton en universitato en Nagyszombat, Li atingis la rangojn ĉefepiskopo kaj primaso en Esztergom en 1642. Li fondis porpastran tutlandan lernejon en 1649. Li firme apogis la Habsburgojn kaj la katolokismon, laŭeble li forigis la kalvinanajn kaj luteranajn pastrojn. Tamen depost 1664 pro fiaska politiko de la Habsburgoj li aliĝis al hungara komploto. Li okupiĝis ankaŭ pri kemio kaj ĝardenkulturo.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Theatrvm Philosophi. Qvod In Alma Vniversitate Graecense, pro Doctoratus in Philosophia gradu consequendo, Anno M.DC.XXI.* 1621)
* *S. Ladislaus Rex Vulgo Pius dictus In Antiquissima & Celeberrima Vniversitate Divus Tutelaris, Panegyrica Oratione Celebratus ...* (1653)
* *De dignitate et puritate sacerdotum* (1741-42)
* *Pázmány, Lippay és Eszterházy levelezése I. Rákóczy Györgygyel* (1881-82) - kolektitaj leteroj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero L kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero L kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

* Kategorio György Lippay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 477877
* GND: 1016849850
* LCCN: no2009065426
* VIAF: 86407268
* ISNI: 0000 0000 5913 2527
* NKC: jo2016923666
 |
**Gyula Kompóthy** [djula kompOti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kompóthy Gyula** estis hungara aktoro. Lia origina familia nomo estis *Kompóti* la baldaŭa formo kun "thy" donis majestecon kaj arkaikecon.

Gyula Kompóti  naskiĝis la 29-an de novembro 1897 en Budapeŝto, li mortis la 17-an de aŭgusto 1968 en Szolnok.

Biografio
---------

Gyula Kompóthy komencis sian aktoran karieron en diversaj kabaredoj sen iu ajn aktoraj lernejoj. Baldaŭ li aliĝis al diversaj teatraj trupoj (Gaja Teatro, Nacia Teatro (Miskolc) (1928-1930), Nacia Teatro (Szeged) (1936), Teatro Városi, Operetoteatro (Budapeŝto) (1939), Nacia Teatro (Pécs) (1944)). Inter 1935-1941 li havis rolojn en 21 filmoj (pli frue ankaŭ en mutaj filmoj). Inter 1949 kaj 1967 li apartenis al Teatro Szigligeti (Szolnok). Li edziĝis en 1951.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Pongrác Kacsóh: *János vitéz* - franca reĝo
* Molière: La malsanulo pro imago - Diafoirus
* Béla Zerkovitz: *Csókos asszony* - Dorozsmay Pista

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* *A három árva* (1923) – grafo Miklóssy
* *Édes mostoha* (1935) – ŝoforo
* *Bob herceg* (1941) – gardisto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2017-09-09 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gyula Kovács** [djula kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Gyula** estis hungara arkitekto.

Gyula Kovács naskiĝis la 11-an de marto 1881 en Siter (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Șișterea en Rumanio), li mortis la 26-an de marto 1963 (laŭ alia informo la mortotago estis 30-a) en Budapeŝto.

Kalvinana gimnazio en Cluj

Biografio
---------

Gyula Kovács akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József. Ĝis la 1-a mondmilito li estis arkitekto en Kolozsvár, poste li partoprenis en konstruado de milita fervojo. Post Traktato de Trianon li perdis la civilan postenon kaj li apartenis jam al la hungara minoritato en Rumanio. Tamen li povis labori por la kalvinana eklezio. Inter 1940 kaj 1944 la regiono rehungariĝis laŭ la Dua Viena Arbitracio kaj li rericevis la postenon. Dum fino de la 2-a mondmilito li rifuĝis al Budapeŝto, kie li estis arkitekto.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* kalvinana gimnazio en Cluj (1926)
* kalvinana paroĥo en Cluj (1927)
* kalvinana hospitalo en Cluj
* sportparko en Cluj (1936)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 688593
 |
Tavoloj de la tera jonosfero. E tavolo aperas tage kaj nokte.
La **Kennelly-Heaviside-tavolo**, ankaŭ konata kiel la **E tavolo** aŭ simple la **Heaviside tavolo**, estas tavolo de ionigita gaso okazanta je alteco de 90-150km super la tero, unu de kelkaj tavoloj en la jonosfero de la tero. Ĝi reflektas radioondojn kaj pro tio radioondoj propagiĝas trans la horizonto.

Propagado estas influita de la aktiveco de la suno. Unue ĝi dependas de la tempo dum la tago. Dum la nokto la influo estas alia. La efiko dependas ankaŭ de la sezono. Laste ĝi dependas de la aktiveco de sunmakuloj.

Tio ĉio influas ege la propagiĝon de radioondoj.

La reflektado de la radioondoj ankaŭ dependas de la frekvenco. Altaj frekvencoj, pli ol ĉ. 30 MHz preskaŭ ne estas reflektitaj kaj foriras en la spacon.

Historio
--------

La ekzisto de tiu tavolo estis prognozita en 1902 de la Usona inĝeniero Arthur Edwin Kennelly (1861-1939) kaj la Brita fizikisto Oliver Heaviside (1850-1925). Sed ĝia ekzisto estis nur pruvita 1924 per Edward Victor Appleton.
**György Linhart** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Linhart György** estis hungara botanikisto, profesoro, mikologo. Lia botanika nomo estis **Linh.**.

György Linhart  naskiĝis la 16-an de junio 1844 en Pest (urbo). Li mortis la 27-an de januaro 1925 en Magyaróvár.

Biografio
---------

György Linhart frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li plulernis en Magyaróvár kaj Halle (en 1873). Hejmenveninta en la sekva jaro li ekinstruis en la ĵus altrangigita akademio en Magyaróvár. Li instruis tie 3 jardekojn, samtempe li estis katedrestro. Interrompo okazis en 1878, tiam li lernis fungosciencon en Strasburgo. En 1884 li establis instituton pri semoj, kiun poste gvidis. En 1897 li vizitis similajn agrikulturajn lernejojn en Eŭropo. En 1906 li pensiuliĝis, tamen li aranĝis instituton kontraŭ la malsanoj pri kreskaĵoj. En 1898 li ricevis signifan premion.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A szőlőpenész (1881)*
* *Magyarország gombái (Fubgoj de Hungario), (1883 – 1887) - ĉefverko en 5 volumoj*
* *Szőlő betegségek* (1895)
* *A répamag betegségei és a répabetegségek* (1900)

Memorigiloj
-----------

* strato kaj reliefo en Mosonmagyaróvár

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio György Linhart en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 550113
* GND: 1019393130
* VIAF: 232438313
* ISNI: 0000 0003 6625 5981
 |
Grafo **György Károlyi** [djordj kAroji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Károlyi György** estis hungara politikisto, mecenato, membro honora kaj direktora de Hungara Scienca Akademio (1825). Lia patro estis József Károlyi, lia frato estis Lajos Károlyi, liaj filoj estis Tibor Károlyi kaj István Károlyi (politikisto, 1845).

György Károlyi  naskiĝis la 28-an de marto 1802 en Vieno. Li mortis la 9-an de novembro 1877 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Károlyi komence estis soldato, kie li konatiĝis kun István Széchenyi. Baldaŭe ili vojaĝis kune en eksterlando, kie li studis la novajn teknikojn. Hejmenveninta grafo Károlyi partoprenis en la parlamentado, eĉ li estis unu el la gravaj fondintoj de Hungara Scienca Akademio en 1825. Krome li estis grava figuro de la tiama reforma movado. En 1836 li edziĝis baldaŭe havanta 5 filojn kaj filinon. Lia plej fama filo estis István Károlyi (politikisto, 1845). Post fiasko de la hungara liberecbatalo li estis nelonge arestita, poste li okupiĝis pri sia bieno. Li konstruis en Pest (urbo) en 1832 palacon "Károlyi", kiu nun estas Literatura Muzeo Petőfi.

Fontoj
------

* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero K kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Grafikaĵo pri György Károlyi

* Kategorio György Károlyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 445165
* GND: 128268123
* LCCN: nb2005015146
* VIAF: 69976666
* ISNI: 0000 0000 7871 5672
 |
**György Kárpáti** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kárpáti György,** laŭ uzata formo en Kanado **George Karpati** estis hungara-kanadana kuracisto, biologo, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2004), membro de Kanada Scienca Akademio (1999).

György Kárpáti [*rompita ligilo*] naskiĝis la 17-an de majo 1934 en Debrecen. Li mortis la 6-an de februaro 2009 en Montrealo.

Biografio
---------

György Kárpáti devenis el juda familio. Dum la 2-a mondmilito li estis deportita al Vieno tiam apartenanta al Germanio. Hejmenveninta li vivis en Hungario ĝis la revolucio en 1956, poste li migris al Kanado. En 1960 li ricevis diplomon Halifax, poste li plulernis en Detrojto. Reveninta al Montrealo li havis postenon en instituto, kie li esploris, krome li apartenis al la universitato. Li okupiĝis pri nervoj kaj muskoloj. Li ricevis 3 kanadajn premiojn inter 2001-2006.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Pathology of skeletal muscle* (1984)
* *Myoblast transfer therapy* (1990)
* *Disorders of voluntary muscle* 2001)
* *Az izombetegségek alapjai és modern szemlélete* (2001)

Fontoj
------

* biografio angle[*rompita ligilo*]
**Augères** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 146 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Augères etendiĝas sur 12,43 km², kaj havis 146 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 11 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Augères situas je alteco de 522 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Augères apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Michel Gasnet, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Augères apartenas al la kantono de Bénévent-l'Abbaye, kies ĉefurbo estas Bénévent-l'Abbaye. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Bénévent-l'Abbaye
Stereotipo de freneza sciencisto, kiu aperas en bildliteraturo
La **freneza sciencisto** estas stereotipo de sciencisto, kiu aperas en la verkoj de fikcioj. Li (aŭ ŝi) povas esti maliculo kaj danĝera, aŭ servanto (laŭ- aŭ kontraŭ-vole) de maliculo, krimulo, malamika regno...

Sub-specio de freneza scientisto estas la distrita sciencisto, bonvolema, sed kiu, pro siaj distriĝemo kaj nesingardemo, estigas katastrofojn.

La freneza scientisto estas montrita kiel obsedata pri scienco: li kredas ke la scienco estas ĉiopova kaj superas moralon. Li mastrumas altajn teknologiojn tre antaŭenirantajn sur la nuntempa epoko. Li tute mankas je komuna senso; kreas mortigivajn armilojn, substancojn aŭ kreitaĵojn sen pripensi la konsekvencojn, faras danĝerajn eksperimentojn sur homaj kobajoj (foje eĉ sur si mem), neglektas ĉiujn antaŭprotektojn... tiu, kiu kuntrenas tragediojn.

Ne estas facile determini kiu povas esti konsiderata freneza sciencisto, kaj tre ofte pro diversaj tialoj; tiele oni povas aludi al Nikola Tesla, Albert Einstein, Leonardo da Vinci ktp.

Motivoj
-------

La motivoj de la frenezaj sciencistoj povas esti:

* La nura scienco : la freneza sciencisto faras esplorojn kaj eksperimentojn nur por pruvi, ke siaj teorioj estas pravaj, kaj rebati al siaj kolegoj kiuj mokis aŭ malrespektis lin.
* Megalomanio: la freneza sciencisto volas pruvi, ke li estas plej granda geniulo el la mondo, kaj esti admirata (aŭ timata) de la tuta mondo.
* Avido de riĉeco : la freneza sciencisto estas krimulo, serĉanta rabi monon aŭ riĉaĵojn.
* Venĝemo : la freneza sciencisto dediĉis sian vivon por sin venĝi kontraŭ potenca malamiko aŭ ŝtato.
* Idealismo: la freneza sciencisto sincere kredas esti trovinte la recepton de la universala feliĉo kaj li klopodas fariĝi *Mastro de la Mondo* por apliki sian recepton al la tuta homaro.

Frenezaj scientistoj en literaturo
----------------------------------

En 1816, kun Frankenŝtejno de Mary Shelley, kaj en 1896 La Insulo de la D-ro Moreau de H. G. Wells, aperas doktoroj, por kiu scienca eksperimento pasas antaŭ moralo. La Kapitano Nemo, en Dudek mil leŭgoj sub la maroj de Jules Verne (1869) estas obsedata de venĝo kontraŭ la Brita imperio. Dr-o Jekyll de Robert Louis Stevenson (1886) provas sur li-mem drogon, kiu liberas liajn malbonajn instinktojn.

En la 20-a jarcento, la unuaj superfiuloj" aperas en la popularaj romanoj (sciencfikcio, fantasto...) : Dr-o Cornelius (Gustave Le Rouge, 1911), Fantomas (Pierre Souvestre kaj Marcel Allain, 1911), Dr-o Fu Manchu (Sax Rohmer, 1912),
Sinjorino Atomo, (André Caroff, 1964) aŭ, pli parodie, Furax, (Pierre Dac kaj Francis Blanche, 1951).

En la bildliteraturo kaj kinarto, la frenezaj sciencistoj estas plej oftaj malamikoj de la superherooj aŭ de la spionoj, kiel James Bond.

Noto kaj referencoj
-------------------

1. ↑   e-libro Dr-o Jekyll kaj Sinjoro Hyde, tradukita de W. W. Mann. Arkivita el la originalo je 2012-01-20. Alirita 2010-06-13.
 

* Freneza sciencisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Freneza sciencisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La Frejzero apud Mission, Brita Kolumbio
La **Frejzero** ( angle : **Fraser**; prononco : ˈfreɪzər ), estas la plej longa rivero ene de Brita Kolumbio, Kanado. Ĝi fontas ĉe Frejzer-Montpasejo apud Robson-Monto en Roka Montaro, longas 1 375 km, kaj enfluas Georgian Markolon apud la urbo de Vankuvero. Ĝi estas la deka plej longa rivero en Kanado . La volumeno ĉe ĝia riverbuŝo sumiĝas je 112 km³ kaj tie ĉi enfluas 3 550 m³ po sekundo. Jare la rivero ŝutas 20 milionojn da tunoj de sedimentoj en la oceanon. La rivero estis nomita laŭ la esploristo Simon Fraser, kiu gvidis ekspedicion laŭ komisio de la Nord-Okcidenta Kompanio ekde la ejo de nuntempa Prince George ĝis la elfluejo de la rivero.

Vidu ankaŭ
----------

* Arbaroj de Frejzer-Altebenaĵo kaj Frejzer-Baseno

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mapo kaj fotoj Arkivigite je 2007-10-08 per la retarkivo Wayback Machine angle


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Nordameriko |

* Frejzero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Frejzero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  Canadian Global Almanac 2004, *John Wiley and Sons*.
2. ↑  Cannings, Richard and Sidney. British Columbia: A Natural History. p.41. Greystone Books. Vancouver. 1996
**György Kúnos** [djordj kUnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kúnos György,** angle **George Kunos** estas hungara-usona kuracisto, farmakologo, pedagogo, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1995). Li estas nepo de Ignác Kúnos.

György Kúnos  naskiĝis la 14-an de majo 1942 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Kúnos frekventis kuracistan universitaton en Budapeŝto inter 1960-1966. Komence li eklaboris en la universitata hospitalo, sed en 1971 li forlasis la landon kaj li translokiĝis al Montrealo. Ankaŭ tie li doktoriĝis post 2 jaroj, poste li parte esploris, parte instruis. En 1987 li translokiĝis al Usono kaj li laboris en farmacia instituto. Inter 1992-2000 li instruis en universitato. Li okupiĝas precipe pri trodikiĝo, efiko de alkoholo ĉe homoj, kardiovaskula sistemo, metabolo. Li ricevis premion en 2005, medalon en 2008.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Adrenoceptors and catecholamine action I–II* (1981–1983)
* *Central neural mechanisms in cardiovascular regulation I–II* (1991–1992)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
Koordinatoj: 49° 29′ 16″ N 12° 38′ 59″ O﻿ / ﻿49.48778 °N, 12.64972 °O﻿ / 49.48778; 12.64972 (mapo)

**Dianin Dvůr** (germane *Dianahof*; aperas ankaŭ kiel **Diana**) estas pereinta domaro kaj ruino de ĉasista kasteleto en Ĉeĥio, en distrikto Domažlice. Ili situadis en arbaroj ĉe bohemia-bavaria limoj sur monteto super valo de rojo Černý potok, netuta 1 kilometro de hodiaŭ ankaŭ pereinta municipo Švarcava, sub kiu ili administre falis. Hodiaŭ la restaĵoj de la kasteleto apartenas al Rybník kaj kondukas apud ĝi biciklovojo 36 kaj biciklovojo EV 13 el Rybník al pereinta domaro Úpor.

Historio
--------

Sur loko de la kastelo devene situis senjora korto, kiu estis fondita ĉirkaŭ la jaro 1736 fare de Jan Bedřich Vidršpergár kaj Kryštof Václav Vidršpergár. Dum jarŝanĝoj 1737–1738 estas unuafoje menciata, nome ankoraŭ sub nomo *Schwarza Hof*, laŭ proksima municipo Schwarzbach (Švarcava). Ĝia konsisto estis ankaŭ ŝafejo. Kiel *Diana Hoff* ĝi unuafoje aperas en la jaro 1763 kaj evidente jam tiam situadis en la areo de korto malgranda kasteleto. Dum numerumado de Švarcava la korto ricevis numerojn 1 kaj 2, pluaj numeroj poste falis nur al konstruaĵoj en Dolní Huť. Post incendio en la jaro 1812 lasis en la jaro 1819 Kryštof Vidršpergár konstrui ĉasistan kasteleton, plenigita kun mastrumaj konstruaĵoj. Kastela kapelo estis poste en la jaro 1825 konsekrita al sankta Kristoforo. Krom tio situis ĉi tie ankaŭ lernejo, kiun vizitis lernantoj el Horní Huť kaj Dolní Huť, Švarcava kaj Františkova Studánka. En la jaroj 1857–1869 ĉi tie vivis tiama posedanto barono Beck.

Aŭtune de 1870 grafoj el familio Coudenhove-Kalergi konstruis en la ĉirkaŭaĵo de la kasteleto ĉasarbaron por damaoj kaj cervoj, kiu perimetre mezuris 18 km. En la jaro 1916 ankaŭ la kasteleto ĝisatendis alikonstruon. Tiun poste ekŝatis precipe grafino Micuko Coudenhove-Kalergi, devene el Japanio. Post la dua mondmilito uzis ĝin limgardistoj de Pohraniční stráž, post ilia translokigo al Bernštejn ĝi estis fare de la soldatoj forrabita kaj ĉar ĝi troviĝis en limzono, lasita al sia sorto. Laŭ dokumentita informoj ĝi havis ankoraŭ en la 1970-ja jaroj tegmenton kaj ankaŭ la internojn estis parte konservitaj. Ĝis la 1990-aj jaroj situis en ties proksimeco metala anoncilo. Post la jaro 1945 la kasteleto aperas jam nur sub nomo *Diana*. La ekipaĵaro de la kasteleto venis al Limgardistaro iom post iom en iliajn pluajn sidejojn - krom en la jam menciitan Bernštejn ekz. en kastelon en Poběžovice. Kelkaj pecoj ankoraŭ en la 1990-aj jaroj troviĝis disĵetatitaj en la ĉirkaŭaĵo de la kastela ruino.

Pluaj fotoj
-----------

* Diana, tabulo pri la pereinta vilaĝoDiana, tabulo pri la pereinta vilaĝo

Vidu ankaŭ
----------

* Diana - parto de municipo Rozvadov

Rilataj artikoloj
-----------------

* Landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Dianin Dvůr en zanikleobce.cz

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Rybník (3) |
| --- |
| Mostek ~ Rybník ~ Závist ~ ceteraj Diana ~ Dolní Huť ~ Horní Huť ~ Hraničná ~ Švarcava |

 |
La **Ruĝa Sindikata Internacio**, konata ankaŭ laŭ akronimo en ruse *Профинтерн*, Profintern kuntiriĝo de ruse *Красный интернационал профсоюзов*, Krasnjn internacional profsojuzov) estis sindikata internacia federacio kiu funkciis inter 1921 kaj 1937. Ĝiaj celoj estis kunordigi kaj organizi la sindikatan laboron de la internacia komunisma movado esprimita tra Kominterno. Krome ĝi klopodis por malhelpi la influon de la socialdemokrata Internacia Sindikata Federacio.

La iniciato de ĝia kreado devenis de komisiono nomumita tiucele fare de la 3-a Kongreso de la Komunista Internacio. Ĝi estis kreita en la Unua Konstitucia Kongreso la 3an de julio 1921 en Moskvo. Ĝia Sekretariaro estis kunformita de la hispanaj Andrés Nin kaj la rusoj Miĥail Tomski kaj Solomon Lozovski (Ĝenerala Sekretario 1921-1937). 

Dekomence ĝi celis la hegemonion de la sindikataj organizaĵoj kontraŭ la socialdemokratio, aŭ alternative la kreadon de paralelaj organizaĵoj en provizora alianco kun la anarkisindikatistoj. Tiuj lastaj tamen poste disiĝis disde la Profintern. Tial ĝi iĝis fakte la sindikata aparataro de Kominterno. Ĝia funkciado etendiĝis ankaŭ ekster Eŭropo, ĉefe al Ameriko kaj Azio, por ekzemplo ĉe la Latinamerika Sindikata Konfederacio.

Dissolvita en 1937 pro decido de Kominterno kiel parto de ties politiko de popolfrentoj kaj kiel maniero nuligi baron al la kunagado kun la sindikatoj de socialdemokrata tendenco.

Bibliografio
------------

* Tosstorff, Reiner. 2004. *Profintern: Die Rote Gewerkschaftsinternationale 1920–1937*. Paderborn: Schoeningh. ISBN 3-506-71793-6

Eksteraj ligiloj
----------------

* Profintern en marxists.org (en angla)

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Internacional Sindical Roja en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 816922
* GND: 124815-7
* LCCN: n80146763
* VIAF: 147180332
* ISNI: 0000 0001 2179 9673
* LIBRIS: 317501
* SUDOC: 028723597
* NLA: 36153425
 |
**Jakub Icchak Horowic** (hebree: יעקב יצחק הורוביץ), konata ankaŭ kiel **Vidanto de Lublin** aŭ **Jakub Izaak de Lublin** (naskiĝis en 1745 en Józefów Biłgorajski, mortis la 15-an de aŭgusto 1815) – ĥasida rabeno, cadiko, gvidanto de ĥasidisma movado, kabalisto kaj filozofo.

Vivo
----

Jakub Icchak Horowic estis filo de rabeno Elizer. Li edukiĝis interalie ĉe rabenoj: Sznelke de Puławy kaj Elimeleĥ de Leżajsk. En la juda medio estis nomata *ĥozeh*, kio en la hebrea lingvo signifas viziulon aŭ vidanton. La alnomo ligiĝis kun liaj kapabloj de antaŭvidado kaj eksterodinara intuicio. Post periodo de lernado translokiĝis al Lublin (tiutempe troviĝanta en aŭstra aneksaĵo), kie gvidis sian agadon. Aŭtoro de *Zichron Zos* kaj instruisto de Cvi Elimeleĥ de Dynów.

Pola verkistino Hanna Krall dediĉis al li fragmenton de la libro *Wyjątkowo długa linia* (Escepte longa linio).

La ohelo de la cadiko Jakub Horowic en 2013
Ohel, la tomba monumento de la Vidanto de Lublin troviĝas sur malnova juda tombejo ĉe la str. Kalinowszczyzna en Lublin. Ĝi estis konstruita de metalaj kradoj surplane de kvadrato kaj estas kovrita per ronda tegmento, sur kiu estas nova, kvadrata tegmentaĵo.

Vidu ankaŭ
----------

* Encyclopaedia Judaica

Bibliografio
------------

* K. Bielawski: „Stary" cmentarz żydowski w Lublinie "Malnova" juda tombejo en Lublin, kirkuty.xip.pl


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 616527
* GND: 132231913
* LCCN: n90712131
* VIAF: 42993210
* ISNI: 0000 0000 6687 3243
* LIBRIS: 63963
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Pamandzi. |

**Pamanzi** (france *Petite-Terre*) estas franca insulo en la transmara departemento Majoto. La insulo estas situo de komunumoj Dzaoudzi kaj Pamandzi. Ĝi estas la dua insulo de Majoto laŭ areo.

Infrastrukturoj
---------------

Sur ĉi tiu malgranda insulo koncentriĝas militistoj, ĝendarmoj, instruistoj, resursoj en elektro kaj karburaĵo de Majoto. Interalie ĝi enhavas la militan aŭskultan centron Badamiers, komponanton de la franca reto Echelon.

Ĝi estas ligita al la ĉefa insulo per regulaj pramoj, kiuj iras al Mamudzo, la plej loĝata urbo kaj ĉefurbo de Majoto. 

La Flughaveno Dzaoudzi havas la apartecon akcepti internaciajn flugojn, ne ekzistas alirkontrolo, nur flughavenkontrolo havante la apartecon regule komuniki kun aviadiloj ĉe flugnivelo FL400.

Dzaoudzi ankaŭ disponas malgrandan havenon por plezurŝipoj.

  

La "roko" de Dzaoudzi, la bulvardo de Crabes, la ŝlimejo de Badamiers kaj parto de Petite-Terre, vidataj el aviadilo

Vidu ankaŭ
----------

* Komora insularo
* Majoto
* Transmaraj teritorioj (Francio)