recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ritiŝevo,** serbe **Ритишево,** slave **Ritiševo,** hungare **Réthely,** rumane **Râtişor** estas malgranda vilaĝo en Serbio en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Banato en municipo de Versec.

Ritiŝevo situas en la mapo en la verda municipo
Municipo de Versec

Bazaj informoj
--------------

* 45° 03′ 34″ N 21° 13′ 28″ O﻿ / ﻿45.05944 °N, 21.22444 °O﻿ / 45.05944; 21.22444 (mapo)Koordinatoj: 45° 03′ 34″ N 21° 13′ 28″ O﻿ / ﻿45.05944 °N, 21.22444 °O﻿ / 45.05944; 21.22444 (mapo)
* Areo: 21  km²
* Alto super marnivelo: 78 m
* Loĝantaro: 500
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: +381 13
* Aŭtokodo: VŠ

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon Réthely apartenis al Hungara reĝlando, al Temes (reĝa departemento), al distrikto Versec, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Fine de la hungara erao la komunumo havis la rangon grandvilaĝo. En 1921 vivis tie 1134 homoj, (1087 rumanoj, 22 germanoj, 3 hungaroj kaj aliaj). En 1941 la germana armeo okupis la vilaĝon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Ritiŝevo 509 homoj, (367 rumanoj (72 %), 67 ciganoj, 43 serboj, 12 hungaroj, 7 jugoslavianoj kaj 4 kroatoj).

Vidindaĵoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Ritiŝevo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ribelo de Quebra-Quilos** [**ke**bra-**ki**lŭz] okazis en 1874-1875 en nordoriento de Brazilo, ĉefe en Pernambuko, Paraibo kaj Rio Grande do Norte. La rekta kaŭzo de ribelo estis la devigo de metra sistemo en Brazilo. Vere, popolo ribelis kontraŭ impostoj, devigo de militservo kaj malbonaj sociaj kondiĉoj, sed la metra sistemo estis la moto de ribelantoj, pro tio ili estis nomitaj "quebra-quilos" (kilogram-detruituloj). La detruo de novaj mezuroj ne devenis de ke ili ne komprenis la novan sistemon, aŭ de "amo" al malnova mezurunuoj, kiel kelkaj homoj pensis en 19-a jarcento kaj en frua 20-jarcento, sed la fakto ke la brazila registaro kreskigis la impostoj kune la adopto de novaj mezuroj pro financii la Milito de la Trilanda Alianco. 

La ribeluloj ne havis estrojn, aŭ politika organizo. Simple atakis bazarojn kaj detruis mezurilojn. Imperiaj trupoj alvenis la regionon kaj "pacigis" la popolon preskaŭ sen rezisto. En Pocinhos, ekzemple, armeo arestis, torturis kaj mortigis 40 virojn por "fari ekzemplon".
Lignobloka premaĵo de Tokyo Nichinichi Shinbun, 1874, figurante ribeliston Eto Shimpei dum la Ribelo de Saga
La **Ribelo de Saga** (佐賀の乱, Saga no ran) estis ekssamuraja ribelo en Japanio en 1874, estrita per Eto Shimpei kaj Shima Yoshitake en ilia denaska regiono de Saga kontraŭ la Meiji-Registaro. Malgraŭ granda ribelo de eks-samurajoj, tamen dank'al rapida respondo de Okubo Toshimichi, la ribelo estis tuj subpremita de Meiji-registaro.

Fono
----

Eto rezignis kiel konsilanto en 1873 por protesti la rifuzon de la registara lanĉi militan ekspedicion kontraŭ Koreio (Seikanron). Eto tiam helpis al Itagaki Taisuke organizi la politikan partion Aikoku Koto, kaj kreis la Memoron Tosan, akran kritikon de la registaro. En januaro 1874, frustrita per la malakcepton de la registaro de liaj klopodoj, li reiris al Saga. El liaj 3000 subtenantoj, 2000 estis de lia grupo Seikanto, pledintaj por invado de Koreio kaj la cetera 1000 estis lokaj eks-samurajoj dezirintaj reiri al la malnova ordo feŭdo.

Ribelo
------

Kiam ribelistoj ŝtelatakis bankon kaj registarajn oficejojn kaj okupis Saga-Kastelon en februaro 1874, Hejmministro Okubo Toshimichi depeŝis centrajn registarajn trupojn sufoki la ribelon. Eto kaj Ŝima estis penitaj kaj ekzekutitaj en aprilo kune kun dek-unu aliaj ribelestroj.
Ritter ŝtono 213 *tri fagoj*: maldekstr supre la nomsimbolo (tri stiligitaj fagoj), maldekstre malsupre la jaro de la starigo (1978), dekstre malsupre alteco super marnivelo (293 m)
**Ritter-ŝtono** estas marko el sabloŝtono, kiuj en la Palatinata Arbaro, mezmontaro en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato atentigas per ĉizita surskribaĵo al historie aŭ naturscience gravaj lokoj. Parte oni starigas por tio migran ŝtonegon, parte oni uzas rokojn aŭ murojn jam ekzistantaj.

Karakterizaĵo de la Ritter- ŝtonoj estas mallongas teksto kaj la akronimo „PWV", kiu staras por Pfälzerwald-Verein, t.e. „Asocio por la Palatinata Arbaro". Tiu asocio starigas kaj prizorgas la ŝtonoj. Ili ricevis la nomon de forsta direktoro Karl Albrecht von Ritter († 1917), la fondoprezidanto de PWV, kiu inventis tion.

Ritter-ŝtono 179 *forstdomo Schorlenberg*
Ritter-ŝtono 111 *Johanniskreuz*
Ĝis 1914 estis starigitaj pli ol 200 Ritter-ŝtonoj kaj en 1916 aperis unuafoje presita listo kun 144 lokoj.

Ritter-ŝtono 188 *Siebenbrunnen*

Literaturo
----------

* Walter Eitelmann, Ernst Kimmel: Rittersteine im Pfälzerwald -Mit 59 Wandervorschlägen, Pfälzerwald-Verein, 5a eldono, Neustadt ĉe vinstrato,2005, |ISBN=3-00-003544-3
* Landesamt für Vermessung und Geobasisinformation Rheinland-Pfalz:Naturpark Pfälzerwald, Topografische Karte 1:25000,ISBN=978-3-89637-399-1
* Erhard Rohe: Die Rittersteine im Pfälzerwald, Pfälzerwald-Verein, 100 Jahre Pfälzerwald-Verein, Neustadt ĉe vinstrato,|2002, ISBN=3-00-010517-4, p.168-173

* Kategorio Ritter-ŝtono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Vasilij Surikov, *La mateno de la ekzekuto de la strelci*, 1881.
La **Ribelo de la Strelciuloj** de 1698 (en rusa: Стрелецкий бунт 1698 года) esti ribelo de la reĝimentoj de *strelci* de Moskvo dum la foresto de Petro la Granda pro sia Granda Ambasado de 1698. Kvar el la reĝimentoj, estritaj de Fjodor Kolzakov, Ivan Ĉorni (Ĉamorsa), Afanasi Ĉubarov kaj Tiĥon Gundertmark (totale ĉirkaŭ 2 200 soldatoj), ribelis post translokigo en 1697 al Velikije Luki —anstataŭ al Moskvo—, en la nordokcidenta limo, post sia partopreno en la Kampanjoj de Azov de 1695-1696. La tialoj de la ribelo sugestite kutime de la historiistoj estis la akreco de la piedirado kaj de la malsatego (krom porti dorse la oficirojn pro manko de ĉevaloj), la malabunda salajro, la malproksimigo de la familioj kaj la promocio de eksterlandaj oficiroj al superaj rangoj.

Tamen, la ribelo ne nur estis okazigita de sociekonomiaj faktoroj, sed havis ankaŭ polítikan kuntekston: laŭ kelkaj registroj kaj dokumentoj, la *strelci* klopodis surtronigi Sofia Aleksejevna Romanova, fratino kaj duonfratino respektive, de Ivano la 5-a kaj Petro la Granda, kiu estis regento dum ilia minoritato.​

La insurekcio estis subpremita per la registara armeo estrita de Franz Lefort kaj Patrick Gordon. La rezulto de la ribelo daŭris ĝis 1707 kaj, kiel konsekvenco, estis torturitaj kaj ekzekutitaj pli ol mil personoj.​ Sofia, kiu jam estis partopreninta en la ribelo de 1682, kiu tiam estis definitive elpovigita kaj devigita enfermiĝi kiel monaĥino en la monaĥejo Novodeviĉi.

Notoj
-----

1. ↑   Viktor Buganov, Московские восстания конца XVII века. Moskvo: Naŭka, 1969.

* Kategorio Ribelo de la Strelciuloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 756468
 |
Mapo de latinamerikaj landoj (hispanaj, portugalaj kaj francaj). Belizo ankaŭ havas grandan hispanlingvan homaron.
**Latinameriko** (hispane *América Latina* aŭ *Latinoamérica*; portugale *América Latina*; france *Amérique latine*) estas populara termino por tiuj partoj de Ameriko, kie la ŝtatlingvoj latinidas, do esence, estas aŭ la hispana, la portugala aŭ la franca.

Latinameriko ampleksas Meksikon en Nordameriko, ĉiujn landojn de Centra Ameriko krom Belizo (anglalingva), multajn landojn de Antiloj, kaj ĉiujn areojn de Sud-Ameriko krom Gujano (anglalingva), Falklandoj (anglalingvaj) kaj Surinamo (nederlandlingva).

Oni neniam kunkalkulas franclingvajn teritoriojn de Usono kaj Kanado, ekzemple Kebekio.[*mankas fonto*] Tio eble montras, ke la prefikso *Latin-* ne nur indikas lingvon, sed ankaŭ kulturon kaj vivmanieron.

La koncepton "Latinameriko" enkondukis francoj (*Amérique Latine*) por pravigi la intervenon de la franca imperiestro Napoleono la 3-a en Meksiko. Komparu Iberameriko.

**Portugala Latinameriko (aŭ "Luzitan-Ameriko"):**

* Brazilo

**Franca Latinameriko:**

* Franca Gujano
* Gvadelupo
* Haitio
* Martiniko

**Hispana Latinameriko (aŭ "Hispanameriko"):**

* Meksiko
* Kubo
* Porto-Riko
* Domingo
* Gvatemalo
* Honduro
* Salvadoro
* Nikaragvo
* Kostariko
* Panamo
* Kolombio
* Venezuelo
* Ekvadoro
* Peruo
* Bolivio
* Ĉilio
* Paragvajo
* Argentino
* Urugvajo

Kulturo
-------

* Latinamerika kuirarto
* Nova latinamerika kanto

Vidu ankaŭ
----------

* Alianco por la Progreso
* Centra Ameriko
* Komunumo de Ŝtatoj Latinamerikaj kaj Karibaj
* Komunumo Sudamerika de Nacioj
* Konkero de Ameriko
* Latinamerikaj dancoj
* Merkosudo
* Roza tajdo
* *Saludos Amigos*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Latinameriko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Latinameriko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Latinameriko en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
* Latinameriko en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)

* Oficiala retpaĝo de la Komunumo de la Andoj Arkivigite je 2008-05-09 per la retarkivo Wayback Machine (angle kaj hispane)
* Latinameriko kreis zonon de komuna komerco Artikolo de la BBC (angle).
* Koncilio pri aferoj de la Okcidenta Hemisfero (angle).
* Pri la instruado de Latinamerikaj studoj Arkivigite je 2006-02-03 per la retarkivo Wayback Machine (angle).
* La Eŭrropa reto pri Latinameriko Informoj kaj studoj pri Latinameriko (hispane).
**Ritzensee** estas artefarita lago en Saalfelden, Aŭstrio je alteco de 753 metroj. Ĝia longeco estas de 350 metroj, la larĝeco de 300 metroj kaj la maksimuma profundeco estas de 4 metroj. Temas pri de junuloj kaj olduloj ege ŝatata naĝejo liberaera.

Historio
--------

Torfeja pejzaĝo kaj acidaj herbaroj karakterizis iam tiun ĉi teritorion antaŭ ol en 1954 oni komencis alŝuti digon por la kreado de lago. La nomon ĝi ricevis de la apuda Kastelo Ritzen, unu el la kvar nun ekzistantaj kasteloj saalfelden-aj kiu tronas ĝis nun - nur de strato interrompite - je la laga bordo.

Alfluoj kaj akva kvalito
------------------------

Danke al la malgranda profundeco la akvo dum la someraj monatoj rapidege varmiĝas atingante facile temperaturojn ĝis 27 gradoj; ankaŭ tio helpis pligrandigi la renomon ĝian de agrabla naĝadlago. 

Alfluas Ritzensee-lago kelkaj grundaj fontoj kaj du ne tro efikaj torentoj. Kiam en la jaroj 1979/80 konstruitis najbare resanighelpa centro de la Porlaborista pensi-asekuriginstituto (Pensionsversicherungsanstalt der Arbeiter - la nomo hodiaŭa estas: *Sonderkrankenanstalt der Pensionsversicherung*) dumlabore trafitis ankaŭ kelkaj artezaj fontoj. Timo estis ke pro tio la nivelo de grundakvo kaj implicite ankaŭ la akvokvalito de Ritzensee-lago povus suferi. Tial partoj de tiuj fontoj kolektitis kaj kondukigatas ĝis hodiaŭ tra tuboj je la lago. Nuntempe tio estas ja la ĉefa alflusistemo por la naĝejo kaj fiŝlago. Pro ke la lago fariĝis el torfejo ĉiam denove estiĝis kaj estiĝas insuletoj. Ekde la komenco de la 1990-aj jaroj oni plurfoje provis forigi ilin sed la rezultoj ne estas kontentigaj ĝis nun.

Ripozumzonego
-------------

La tuta medio de Ritzensee-lago kun najbara Kollingwald-arbaro kaj Kübühel-monteto estas preferata ripozuma kaj rekreada zono por multo da lokuloj kaj turistoj. Pluraj belegaj promenejoj ĉirkaŭas la lagon krome.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ritzensee en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ritzensee, porturisma paĝaro i.a. por biciklistoj
**Ricardo Mangue Obama Nfubea** (naskita 1961) estis ĉefministro de Ekvatora Gvineo inter la 14a de aŭgusto 2006 ĝis la 8a de julio 2008.  Li sekvis al Miguel Abia Biteo Boricó.

Li estas advokato kaj estas membro de la Partido Democrático de Guinea Ecuatorial (PDGE). Antaŭe li havis diversajn ministrajn postenojn, kiel ekzemple ministro pri laboro kaj edukado, kaj estis la vicĉefministro de la antaŭa registaro. Li estas la unua ĉefministro kiu apartenas al la etno de la fangoj post al sendependeco (4 kvinonoj de la loĝantaro de Ekvatora Gvineo apartenas al la fangoj.

**Ricardo Mangue Obama Nfubea** fariĝis ĉefministro ĉar Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, la prezidanto de tiu malgranda afrika lando ŝanĝis la antaŭan ĉefministron, ĉar li suspektis lin kiel korupta kaj nekapabla. Post li Ignacio Milam Tang fariĝis ĉefministro.

Fontoj
------

* Mail&Guardian online, Septembro 2006 (angel)

1. ↑  "Guinée équatoriale: démission du gouvernement", Agence France-Presse, 5a de julio 2008

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 264682
 |
*Raj Ghat*, Delhio.
Memortabulo.
**Raj Gat** aŭ **Raj Ghat** estas memormonumento dediĉita al Mahatma Gandhi en Delhio, Barato. Origine ĝi estis la nomo de historia *ghat* (ŝtupardeklivo aŭ monumento) de Malnova Delhio (*Shahjahanabad*). Proksime, kaj oriente de Daryaganj estis la pordego *Raj Ghat Gate* de la enmurega urbo, malferma al *Raj Ghat* en la okcidenta bordo de la rivero Jamuno. Poste ankaŭ la memormonumenta areo estis nomita *Raj ghat*. Ĝi estas platformo de nigra marmoro kiu markas la lokon de la kremacio de Mahatma Gandhi, *Antyeshti* (*Antim Sanskar*) la 31an de januaro 1948, unu tagon post lia murdatenco. Ĝi estas malferma subĉiele dum ĉiama flamo brulas en unu pinto. Situa ĉe la Ringovojo de Delhi ("Ring Road"), oficiale konata kiel *Mahatma Gandhi Road*, ŝtona pado flankigita de gazono kondukas al enmurigita fermaĵo kiu estas hejmo de la memormonumento.

La monumento al Gandhi (aŭ *Samādhi*) portas la surskribon (nagarie: *हे ! राम* aŭ, *Hé Rama*), kiun oni povas traduki per "Ho Dio". Oni konsideras tiujn, la lastaj vortoj de Gandhi, kvankam iuj kontestas tion.

Notoj
-----

1. ↑   H.C. Fanshawe (1998). Delhi, past and present. Asian Educational Services. ISBN 81-206-1318-X. p. 67
2. ↑  1863 Atlas Map of Delhi Alirita la 30an de aprilo 2020.
3. ↑  angle Vinay Lal. ‘Hey Ram’: The Politics of Gandhi’s Last Words. Humanscape 8, no. 1 (Januaro 2001):34-38

Eksteraj ligiloj
----------------

28° 38′ 26″ Nordo 77° 14′ 58″ Oriento﻿ / ﻿28.640550 °N, 77.249433 °O﻿ / 28.640550; 77.249433 (mapo)

* Kategorio Raj Gat en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala turisma retejo
**Henry James ALLEN** (\* 7-an de januaro 1908 en Nov-Orleano, Luiziano; † 17-an de aprilo 1967 en Novjorko, Novjorkio), konata kiel **Red Allen**, estis usona ĵaztrumpetisto. Dum la 1920-aj jaroj li validis „kiel unu el la plej bonaj kaj brilaj trumpetistoj". Li ricevis en 1929 ĉe Victor surdiskigo-kontrakton, ĉar la diskoeldonejo volis fari lin „ respondo al Louis Armstrong".

Vivo kaj kariero
----------------

La filo de bandestro Henry Allen (1877–1952) lernis trumpetludon de Peter Bocage kaj Manuel Manetta. Komence Red Allen ludis en la latunbando de sia patro, poste en la *Excelsior Brass Band* kaj en la dancbandoj de Sam Morgan, George Lewis (1923), John Casimir kaj Captain John Handy (1925). Poste li laboris sur la radovaporŝipoj ĉe Sidney Desvigne. Kun la *Dixie Syncopators* de King Oliver li iris en 1927 al Ĉikago kaj poste al Novjorko, kie li ankaŭ laboris ĉe Clarence Williams, kun kiu li ankaŭ estas aŭdebla sur unuaj sonregistraĵoj. Li denove revenis sur la Misisipo, por tie ludi ĉe Fate Marable. En 1929 li ricevis surdiskigo-kontrakton kaj transloĝiĝis al Novjorko, kie li prezentis kun la bando de Luis Russell. Ekde 1933 Allen estis membro de la bandoj de Fletcher Henderson kaj Lucky Millinder samkiel de la *Mills Blue Rhythm Band*, antaŭ ol en 1937 li revenis al la bando de Luis Russel, kiu poste fariĝis akompanbando de Louis Armstrong.

Krom sonregistraĵoj kun diversaj bandoj Allen faris ankaŭ sonregistraĵojn sub propra nomo. Krome li akompanis famajn muzikistojn kiel Fats Waller, Jelly Roll Morton, Coleman Hawkins, Ida Cox, Lionel Hampton, Victoria Spivey kaj Billie Holiday.

Ekde la 1940-aj jaroj Allen dikrektis propran bandon, kun kiu li koncertvojaĝis ĝis en la malfruajn 1950-ajn jarojn tut-usone. En 1957 la mita televidspektaklo "The Sound of Jazz" estis sonregistrata, kie li i.a. prezentis apud Billie Holiday kaj Count Basie. En 1959 li aliĝis en la bando de Kid Ory, kun kiu li samjare ankaŭ prezentis en Eŭropo. Lia albumo *Feelin’ Good* (1966) provokis Don Ellis-on al la rimarko, ke Allen estas „la plej pionira trumpetisto de Novjorko. Ĝis sia morto en 1967 li aktivis kiel muzikisto kaj en 1964, 1966 kaj 1967 li estis survoje en Eŭropo.

Literaturo
----------

* John Chilton: *Ride, Red, Ride – The Life of Henry „Red" Allen.* Continuum International Publishing Group 2000, ISBN 0826447449


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vivhistorio ĉe www.redhotjazz.com (anglalingva.) Arkivigite je 2018-12-06 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑  Kiel naskiĝjaron oni foje nomas ankaŭ 1906.
2. 1 2  Ian Carr k.a. *Jazz Rough Guide*, Stutgarto 1999, p. 8x.

* Red Allen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Red Allen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 367962
* GND: 121953793
* LCCN: n82020522
* VIAF: 42024426
* ISNI: 0000 0000 7974 1506
* SUDOC: 086232401
* BNF: 13890684b
* MBA: 7fdcdee9-c9f8-4cc0-a4b4-ad96aa82fee2
* ICCU: DDSV004207
* BNE: XX867094
 |
Mapo de la Rajampatoj
La insuloj **Rajampatoj** nordokcidente de la Birdkapa Duoninsulo ĉe la insulo Novgvineo, en la indonezia provinco Okcidenta Papuo, aŭ **Raja Ampat**, signife la *Kvar Reĝoj*, estas arkipelago kiu enhavas ĉirkaŭ 1,500 malgrandajn insulojn, rifojn, kaj sablrjojn ĉirkaŭ kvar ĉefaj insuloj Misool, Salavati, Batanta, kaj Vaigeo, kaj la pli malgranda insulo Kofiau.

Historio
--------

La nomo Raja Ampat derivas el loka mitologio kiu rakontas pri virinop kiu trovas sep ovojn. Kvar eloviĝas kaj iĝas reĝoj nome la kvar plej grandaj el la Raja Ampat dum la alia tri iĝas fantomo, virino, kaj ŝtono.

Geografio
---------

Mara biodiverseco ĉe Raja Ampat

Eksteraj ligiloj
----------------

* Indonesia Undersea, *National Geographic Magazine* apero de Raja Ampat
* 'Sea of Trouble', Tom Allard, The Age, 2an de Julio, 2011
* Oficiala retejo de Raja Ampat
* 
* Pioniro de Raja Ampat
* The RARCC Raja Ampat Research and Conservation Centre
* Kerne de Raja Ampat
* 
* 

0° 14′ S 130° 31′ O﻿ / ﻿0.233 °S, 130.517 °O﻿ / -0.233; 130.517 (mapo)
Vido de Rohrbach an der Teich
La rivereto nomata *Teich* en Rohrbach an der Teich
**Rohrbach an der Teich,** kroate **Lorbica,** hungare **Jobbágyújfalu** [jobAdjUjfalu] estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Mischendorf.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro:
* Telefonprefikso: 03366
* Poŝtkodo: 7511
* Aŭtokodo: OW
* 47° 12′ 30″ N 16° 17′ 15″ O﻿ / ﻿47.20833 °N, 16.28750 °O﻿ / 47.20833; 16.28750 (mapo)Koordinatoj: 47° 12′ 30″ N 16° 17′ 15″ O﻿ / ﻿47.20833 °N, 16.28750 °O﻿ / 47.20833; 16.28750 (mapo)

Situo
-----

Rohrbach an der Teich situas laŭ rojo inter deklivoj. Oberwart troviĝas je 12 km-oj.

Historio
--------

Pli frue romianoj vivis tie. La unua mencio okazis en 1496 laŭ tiama hungara ortografio *"Wyfalw"* (=nova vilaĝo). En 1529 kaj en 1532 la turkoj detruis la komunumon, poste kroatoj refondis ĝin. En 1890 20 domoj cindriĝis pro incendio. En 1910 vivis en Jobbágyújfalu 519 homoj (plejparte aŭstroj). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. En 1938 la faŝistoj deportis duonon de la ciganoj. En 1971 Rohrbach an der Teich aliĝis al Mischendorf.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Ĉieliro de Dipatrino de 1836
* kruco de 1906
* militmonumento
* fontano sur la ĉefa strato

* Romkatolika preĝejoRomkatolika preĝejo
* Kruco de 1906Kruco de 1906
* MilitmonumentoMilitmonumento
* Fontano sur la ĉefa stratoFontano sur la ĉefa strato

* Kategorio Rohrbach an der Teich en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Richard E. WOOD** (n. en 1940 - m. la 25-an de septembro 2007, Keaau (Havajo, Usono)) estis membro de UEA, lingvistikisto.

Laŭnaske brito, li estis ano de Kembriĝa Esperanto-Klubo en la fruaj 1960-aj jaroj. Li poste doktoriĝis en Usono kaj fariĝis profesoro pri lingvistiko, ĝis en la 1980-aj jaroj, kiam li retiriĝis al Havajo, kie li fondis vendejon de fruktoj kaj kafo. La kontribuo de Wood al la starigo de interlingvistiko kaj esperantologio kiel akceptataj studoterenoj en universitataj medioj estis tre signifa, i.a. pro lia alta reputacio en la lingvistika mondo. Li estis redaktoro de *La Monda Lingvo-Problemo* 1973-1976 kaj de ĝia daŭriganto *Language Problems and Language Planning* 1977-1984.

Wood aŭtoris la Esperanto-dokumenton *Current work in the linguistics of Esperanto* (1982) kaj multe artikolis en fakaj revuoj pri Esperanto kaj rilataj temoj. Li havis eksterordinaran kapablon kvazaŭ ensorbi lingvojn, cefe per DX-auskultado, lia granda ŝatokupo. Li komprenis centon da lingvoj kaj flue parolis ĉ. 12. Lia gvidlibro pri DX-auskultado, *Shortwave voices of the world* (1969), estas vaste konata.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Rivera cervo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Parhufuloj *Artiodactyla* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Cervedoj *Cervidae* |
| Subfamilio: | **Hydropotinae** |
|
|
|
|
| Genro: | ***Hydropotes*** |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***H. inermis*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Hydropotes inermis****(Swinhoe, 1870) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Preskaŭ minacata (LR/nt)** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Rivera cervo  |

 |
| v • d • r |

La **rivera cervo** (*Hydropotes inermis*) el la ordo de parhufuloj kaj familio de cervedoj vivas en la Jangzi-rivera baseno de Ĉinio kaj Koreio.

Ĝi estas speco de malgranda cervo, kun korpolongo de 77-100 centimetroj, vostolongo de 6-7,5 centimetroj, pezo de 9-11 kilogramoj kaj alto de 45-55 centimetroj. Ĝiaj dorso kaj korpoflankoj estas blondaj kaj la abdomeno blanka. La maskla kaj femala cervoj ambaŭ ne portas kornojn. La maskla cervo havas sur la supra makzelo hone kreskantajn kaninojn ĉirkaŭ 7 centimetrojn longajn, kurbajn kaj elmontriĝantajn eksteren. Sed tiuj de la femala estas mallongaj.

La cervoj emas loĝi ĉe rivero, lago kaj marĉo, kie kreskas fragmitoj, kaj ankaŭ en montregiono, ĉirkaŭ kulturitaj kampoj kaj en herbejo. Tage ili vagadas ĉien por serĉi manĝajon kaj nokte ripozas en herbaro aŭ fragmitaro. Ili nutras sin per herboj, fragmitoj k.a. Ili agas unuope aŭ pare, malofte en grupoj. Ili estas rapidmovaj kaj mildaj, ŝatas akvon, povas naĝi sufiĉe longan distancon. Ili posedas sensorganoin sentemajn kaj sin kaŝas ofte en fragmitaro, alta herbaro, kavoj kaj kavernoj. Printempe ili forlasas la prifalĉitan herbejon kaj transloĝiĝas en arbaron, kaj revenas al sia antaŭa kaŝejo en aŭtuno, kiam herboj denove elkreskas. Surprizite, la rivera cervo kurbigas sian dorson kaj forkuras, saltante kiel leporo. Ĝi evitas malamikon ĉefe per lerta sinkaŝado, sed ne per sia kur-rapideco.

La riveraj cervoj pariĝas en vintro kaj naskas idojn en la sekvanta malfrua printempo. Ili estas unu el la plej generemaj specioj de la cervoj. La femala cervo havas nur kvar mampintojn, tamen ĝi naskas ĉiufoje 4-7 idojn. La idoj ne sekvas sian patrinon. La lasta kaŝas ilin aparte en herbaroj kaj faras at ili mamnutradon laŭvice. La korpo de ĵus naskita cervido surhavas blankajn makulojn vicigitajn horizontale.

Vidu ankaŭ: akvocervo
  

* Rivera cervo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Rivera cervo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Rivera cervo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
La "inversa 'c' en plena cirklo" estas la rajtoceda simbolo. Ĝi estas la aŭtorrajta simbolo inversita. Malsame al la aŭtorrajta simbolo, ĝi ne havas juran signifon.
**Rajtocedo** (aŭ laŭlitere el-Angligite, sed neprecize **kopilaso**, angle *copyleft*) estas la praktiko uzi aŭtorrajtan leĝon por forigi limigojn sur la distribuado de kopioj kaj modifitaj versioj de verko, kun la postulo ke la samaj liberecoj estu konservataj ĉe modifitaj versioj. En la angla ĝi estas vortludo, ĉar dum «copyright» signifas «kopirajta monopolo», «right» signifas kaj «rajto» kaj «dekstra», kaj «left» signifas «maldekstra» (sed — kvankam al deveno de la angla vorto tio ne rilatas — ankaŭ «lasita», do «kopilaso»).

Rajtoceda permesilo estas formo de permesilo kaj povas esti uzita por modifi aŭtorrajtojn por verkoj kiel komputila programaro, dokumentoj, muziko kaj arto. Ĝenerale aŭtorrajta leĝo permesas al aŭtoro malpermesi al aliaj reprodukti, adapti aŭ distribui kopiojn de la verko de la aŭtoro. Kontraste aŭtoro povas, pere de rajtoceda permesilo, doni al ĉiu persono, kiu ricevas kopion de verko, la permeson reprodukti, adapti aŭ distribui la verkon se nur ajnaj rezultintaj kopioj aŭ adaptoj estas ankaŭ submetitaj al la sama rajtoceda permesilo. Multe uzata rajtoceda permesilo estas la GNU Ĝenerala Publika Permesilo. Krea Komunaĵo provizas similan permesilan elementon nomitan *Samkondiĉe* (*ShareAlike*), sed ĝi estas rajtocedo nur kiam ĝi estas parto de libera permesilo (do KK Atribuite-Samkondiĉe, sed ne KK Atribuite-Nekomerce-Senkondiĉe).

Rajtoceda permesilo ankaŭ povas esti karakterizita kiel aŭtorrajta permesilo en kiu aŭtoro fordonas kelkajn sed ne ĉiujn rajtojn kiujn li havas laŭ la aŭtorrajta leĝo. Anstataŭ permesi ke verko iĝu tute publika havaĵo (por kiu neniuj aŭtorrajtaj limigoj validas), rajtocedo permesas al aŭtoro konservi kelkajn, sed ne ĉiujn, aŭtorrajtajn limigojn por tiuj kiuj deziras agi en maniero kiu alikaze estus konsiderata aŭtorrajta malobservo.

Dum aŭtorrajta leĝo donas la rajtojn al la kreinto, igante lin regi la disdonadon kaj modifadon, la ideo de rajtocedo estas doni subjektivan liberecon al uzantoj. Rajtocedaj permesiloj malimplicite forigas tiujn limigojn, kiuj laŭ la kreinto ne donas liberecon al la uzanto.

Referencoj
----------

1. ↑  La vorto estas proponata en la artikolo "1,92 milionoj da dolaroj kontraŭ 24 kantoj", en *Kontakto*, 232 (2009:4), ISBN 0023-3692, pĝ. 6.
2. ↑   Copyleft - Komputeko. *Komputeko*.
3. 1 2  Köppel, Petr.  (2012) "Copyleftové licence", *Veřejné licence a public domain jako alternativy copyrightu* (PDF) (ĉeĥe), p. 43,44.
4. ↑

Vidu ankaŭ
----------

* Libera verko#Rajtocedo
* Aŭtorrajto
* Krea Komunaĵo
* Libera verko
* Liberkultura movado
* Free Software Foundation
* GPL
* Publika havaĵo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rajtocedo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rajtoceda kunveno en Madrido
**Richard Ladd KIRKHAM** (18a de junio 1955) estas usona filozofo. Inter liaj publikigitaj verkoj estas la tre citita *Theories of Truth* (Teorioj de Vero, MIT Press, 1992), "Does the Gettier Problem Rest on a Mistake?" en *Mind* (Menso, 1984. Vol.93, No.372), kaj "On Paradoxes and a Surprise Exam" en *Philosophia* (1991). Kirkham gradiĝis el Kolegio Cornell en 1977 kaj ricevis sian Ph.D. el la Universitato de Notre Dame en 1983.

Kirkham estas probable plej bone konata pro sia verkaro pri analizaj teorioj pri vero. En sia laŭdita libro, *Theories of Truth*, Kirkham priskribas la tre preterlasatan fakton ke la variaj teorioj pri vero proponitaj tra la jarcentoj estas reale ne ĉiuj konkurencaj unu de alia ĉar ili celas ofte respondi al distingaj demandoj pri vero. Por ekzemplo, kelkaj celis nur havigi la etende necesajn kaj sufiĉajn kondiĉojn por vero, dum aliaj celis havigi difinon de vero, kaj ankoraŭ aliaj celis nur klarigi la lingvajn kaj nelingvajn celojn de asertoj kiuj postulas ĉu veron ĉu malveron. Laŭ MIT Press, tiu libro estas lia plej bone vendita verko pri analiza filozofio kaj preskaŭ duono el ĉiuj anglalegantaj profesiaj filozofoj en la mondo posedas personan kopion de la libro. Ĝi estis uzata kiel teksto en gradigaj seminarioj sur ĉiu loĝata kontinento kaj tradukita en portugala. 

Li estis ankaŭ la aŭtoro de kvar artikoloj en la *Routledge Encyclopedia of Philosophy* (Londono: eldonejo *Routledge*, 1998).

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑  Reta versio:  Arkivigite je 2010-05-29 per la retarkivo Wayback Machine
3. ↑  Por ekzemploj, vidu Carlin Romano, *If there are philosopher-kings, why not philosopher-journalists?* Boston Sunday Globe, 12/5/1993, p. B21 (Boston, MA): "excellent new book" kaj Frederick F Schmidt, *Truth: A Primer* 
Westview Press: 1995.
La rektigita Ruĝa Majno en Bayreuth.
La rektigita *Weschnitz* ĉe Biblis (suda Hesio).
En Einhausen renaturigita (2006/2007)
Per **rivera rektigo** aŭ **kanaligo** oni trafosas la nature ekzistajn meandrojn de rivero ĉe iliaj koloj. La riverfluejo fariĝas per tio pli mallonga kaj pli rekta, kaj la akvo fluas pli rapide. Je lokoj, kie rivero fluas tra du brancoj, ofte oni malfunkcias unu el tiuj. Rivera rektigo resp. kanaligo estas rimedo de la riverkonstruo.

Celoj de rivera rektigo
-----------------------

Ofte riveraj rektigoj celas uzebligi la riveron por la ŝiptrafiko. Foje ankaŭ la terakiro aŭ la daŭra fiksigo de landaj, komunumaj aŭ terpecaj limoj staras en la malfono. Se la riverfluejo estas konstrue fiksita, oni povas ankaŭ – je konvenaj akvokonstruaj rimedoj, ekzemple planitaj superakvigemaj areoj – ankaŭ atingi protekton kontraŭ altakvoj. Per landigoj sekve de riveraj rektigoj oni povis ekstermi la malarion ekzemple en Germanio dum la 1960-aj jaroj.

Kutime oni instalis je sedimentriĉaj riveroj krom la trafosado de la riveraj maŝoj respektive ĉirkaŭflataj altejoj nur relative malaltan bordofiksigon per fasĉinoj, kiuj troviĝis malsupre de la altakva linio. Je altakvo la rivero povis disvastiĝi super la superakvegan basenon, malpliigis la flurapidecon, la rulŝtonoj sedimentis altigante la landon malantaŭ la digo. Nur kiam per tio la malantaŭa lando sufiĉe altiĝis, oni konstruis altakvo-baraĵojn.

Famaj ekzemploj por rivera rektigo estas la rivero Emscher kaj partoj de la Rejno.

Malavantaĝoj
------------

La plej multaj riveroj en la ebenregionoj havas naturan tendencon al formado de eine natürliche meandroj kaj pro tio al malrapida fluado, je kio flankaj neuzataj areoj garantias naturan protekton kontraŭ altakvoj. Foje la rivero trarompas siajn kontinue plilarĝiĝantajn meandrojn kaj serĉas tiam novan fluejon. Ankaŭ en kelka trarompovalo tio povas okazi, kiam la meandroj tro alproksimiĝas ambaŭflanke de tiel nomata ĉirkaŭfluata monto.

Artefarita rektigo aŭ tro rigida rivera regulado povas kaŭzi, ke laŭflue pliiĝas la denĝero superakvegoj. Pro la pli alta flurapideco okazas, ke nun pluraj alfluantoj fordonas sian (pli rapide fluantan) altakvon samtempe en la malsupran fluon. Tiamaniere estas klarigebla la klara plioftiĝo de altakvoj de la rivero Elbo dum la lastaj jaroj. Pro similaj kaŭzoj oni responcedigas ankaŭ la rektigojn en fontoproksimaj montaraj regionoj decide por la altakvoj. Kelkloke oni do klopodas malfari tiujn ĉi, kio pli facile sukcesas ol je grandareaj rektigoj en la meza kaj malsupra fluo.

El ekologia vidpunkto riveraj rektigoj validas kiel treege problemaj, ĉar ili povas difekti aŭ eĉ detrui kompletajn ekologiajn sistemojn. Multaj bestospecoj vivantaj en kaj apud riveroj, ekzemple fiŝoj, lutroj, konkoj aŭ akvobirdoj kaj multaj plantospecoj povas perdi sian vivmedion per akvokonstruo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rivera rektigo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Riveraj superakvegoj: kaŭzoj kaj konsekvencoj je la ekzemplo de la Elbo PDF Arkivigite je 2013-06-12 per la retarkivo Wayback Machine
Koordinatoj: 49° 48′ 00″ N 129° 24′ 00″ O﻿ / ﻿49.80000 °N, 129.40000 °O﻿ / 49.80000; 129.40000 (mapo)

**Rajĉiĥinsk** (ruse *Райчихинск*) estas urbo en Amura provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 10420.

La urbo estis fondita en jaro 1932.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1944.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Rajĉiĥa (Райчиха) en 1932 ... 1944.

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 6 horoj (en jaro 2005).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 27,2 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 24,5 mil loĝantojn.

Flago de Amura provinco
Administra divido de Amura provinco

**Ĉefurbo**: Blagoveŝĉensk

**Urbaj distriktoj**:
Belogorsk |
Blagoveŝĉensk |
Rajĉiĥinsk |
Svobodnij |
Ŝimanovsk |
Tinda |
Uglegorsk |
Zeja 

**Municipaj distriktoj**:
Arĥara |
Belogorska |
Blagoveŝĉenska |
Burejska |
Ivanovka |
Konstantinovka |
Magdagaĉa |
Mazanovska |
Miĥajlovska |
Oktjabrska |
Romna |
Selemĝinska 
Seriŝeva |
Skovorodina |
Svobodna |
Ŝimanovska |
Tambovka |
Tinda |
Zavitinska |
Zeja
Larĝa panoramo pri RajĉurLarĝa panoramo pri Rajĉur

**Rajĉur,** laŭ kanara lingvo **ರಾಯಚೂರು** estas urbego, sidejo de la samnoma distrikto Rajĉur en subŝtato Karnatako en suda Barato. La loknomo estis *Rajĉore* ĝis 2014.

Fortikaĵo de Rajĉur

Geografio
---------

Rajĉur situas sur altebenaĵo en alteco 407 metrojn de la marnivelo. Kurnul troviĝas 85, Gulbarga 137, Hajderabado 176, Hubli-Dharwad 254, Belagavi 306, subŝtata ĉefurbo Bengaluro 360, Mumbajo 569, Kolkato 1355, tutlanda ĉefurbo Delhio 1382 kilometrojn (aere) .

Demografio
----------

En 2011 populacio de Rajĉur estis 232 456.

Historio
--------

Fortikaĵo de Rajĉur estis konstruita 1294, poste ĝi havis gravan lokon en la historio. Sultanlando dominis de la 14-a jarcento. En 1686 Rajĉur estis integrigita al la Mogola Imperio kaj en 1724 al imperio de Hajderabado. Dum la brita kolonia periodo Hajderabado estis sendependa princa ŝtato sub brita rego. En 1853 Hajderabado cedis Rajĉur al la britoj, sed en 1860 ĝi estis redonita. Ekde 1956 tiu areo apartenis al subŝtato de Majsuro (renomita Karnatako en 1973 laŭ la lingvaj limoj de kanara.

Ekonomio
--------

En la ĉirkaŭaj vilaĝoj dominas la agrikulturo (rizoj, kotonoj). En Rajĉur mem estas manfaritaĵoj, komerco, malgranda industrio kaj servoj.

Lingvoj
-------

En Rajĉur la plej ofta lingvo en 2011 estis la kanara (kiel oficiala lingvo), sed la urdua ankaŭ estas parolata en granda proporcio.

Religio
-------

Laŭ la barata censo en 2001 la hinduismo estas la plimulta religio en Raĉur kun 57.61%. Islamo estas dua plej populara religio kun 39.87%, fine kristanismo 1,18% kaj ĝajnismo 0,94%. 

Stacidomo

Trafiko
-------

Rajĉur estas atingebla po 3 fervojaj kaj vojaj linioj. La loka flughaveno estis konstruita en 1942. Ŝajnas, nuntempe ĝi ne funkcias.

Klimato
-------

En Rajĉur jare pluvas averaĝe po 728 mm. Inter junio-oktobro pli ofte pluvas, inter decembro kaj marto apenaŭ pluvas. La averaĝa jara temperaturo varias inter 21-34 °C.

Templo

Vidindaĵoj
----------

* fortikaĵo (1294)
* pluraj preĝejoj (moskeo el 1470, alia el 1618, ktp)
* artefarita lago

Fontoj
------

* WikiTrans

* MinaretoMinareto


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
**Reenmeto** aŭ **Reenkonduko** estas la intenca liberigo de ekzempleroj de ia specio al la naturo en zonoj kie iam loĝis tiu specio, sed kiu malaperis pro nombro de tialoj, en kaptiteco aŭ relokigitaj el aliaj areoj kie la specio ankoraŭ survivas. Tio kutime rilatas al specioj kiuj estas endanĝeritaj aŭ eĉ formortintaj en naturo.

Povas esti malfacila reenmeto de malaperintaj specioj en naturo, eĉ se ties natura habitato restas. Survivigaj teknikoj, kiuj kutime pasas el gepatroj al idaroj dum idozorgado, perdiĝis. La genetiko de la specio saviĝis, sed la natura imitado de la specio perdiĝis.

El la 1980-aj jaroj, biologoj lernis, ke multaj mamuloj kaj birdoj bezonas lerni multe por survivi en naturo. Tiele reenmetaj programoj devas esti planataj zorge, por certigi ke la animaloj havas la necesajn survivajn kapablojn. Biologoj devas ankaŭ studi la animalojn post la reenmeto por lerni ĉu la animaloj estas survivantaj kaj reproduktantaj, kiujn efikojn la reenmeto havas sur la ekosistemo, kaj kiel plibonigi tiun proceson.

Krome ofte granda nombro de animaloj devas esti enmetitaj en naturo por certigi ke sufiĉe da ili lernis kiel survivi. Ekzemple por reenmeto de la specio de la Koluma otido en naturo de Unuiĝintaj Arabaj Emirlandojoni uzas ĉiujare 5,000 birdojn.

Notoj
-----

1. ↑   uaeinteract.com - Houbara bustard reintroduced into the wild. Arkivita el la originalo je 2011-05-25. Alirita 2011-06-10.

* Kategorio Reenmeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Rojbos-arbusto** |
| --- |
|  |
| Rojbos-arbusto*Rojbos-arbusto* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Fabaloj *Fabales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | **Fabacoj** *Fabacaee* |
|
|
| Tribo: | **Papiliacoj** *Papilionoideae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Genroj |
| * *Aspalathus*: pli ol 200 specioj
 |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Rojbos-arbusto  |

 |
| v • d • r |

La **rojbos-arbusto** (*Aspalathus linearis*) estas planto el la familio de la Fabacoj (*Fabacae*). La planto nature troviĝas en la finboso en la cirkaŭaĵo de Cederberg (Sud-Afriko). La specio estas kultivata por la preparo de trinkaĵo iomete simila al teo. Ekde ĉ. 1930 la planto estas kultivata por tiu celo. La folioj de la planto estas plukitaj, pistitaj kaj metitaj sub la suno por oksidiĝi. Dum la lasta fazo ili ekhavas ruĝflavan koloron.

Kontraŭe al vera teo, rojboso ne enhavas kafeinon kaj preskaŭ neniom da tanino, kiu en ordinara teo respondecas por la iomete amara gusto. Tamen ĝi enhavas antioksidantojn (interalie vitaminon C), kalcion, feron. La trinkaĵo estas leĝere malstreĉa kaj taŭga por trinki antaŭ ekdormi. Ĝi ankaŭ helpas kontraŭ diversaj malsanoj, kiel alergia rinito, astmo, alergioj, stomakomalhelpoj, aknoj kaj ekzemo.
En Sud-Afriko oni donas malvarman rojbos"teon" al beboj kiuj havas intestokramfojn.

  

* Rojbos-arbusto, Clanwilliam, Sud-AfrikoRojbos-arbusto, Clanwilliam, Sud-Afriko
* Rojbosa sekigejoRojbosa sekigejo
* Rojboso, kiel ĝi estas uzata por tesimila trinkaĵoRojboso, kiel ĝi estas uzata por tesimila trinkaĵo
* Rojboslikvoro kaj skatolo da rojbos-saketojRojboslikvoro kaj skatolo da rojbos-saketoj
* Glaso da rojbos"teo"Glaso da rojbos"teo"

* Rojbos-arbusto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Rojbos-arbusto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Rojbos-arbusto en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
memortabulo ĉe la iama Schirrmann-lernejo en Altena
**Richard Ernst Otto SCHIRRMANN** (naskiĝinta la 15-an de majo 1874 en Braniewo-Gronovko, mortinta la 14-an de decembro 1961 en Grävenwiesbach) estis germana pedagogo kaj fondinto de la germana porjunularretejo DJH. Kelkajn jarojn li prezidantis ĉe International Youth Hostel Federation.

Vivo
----

Estante filo de bazlernejestro li trejniĝis inter 1891 kaj 1894 ĉe la porinstruista lernejo en Nisovje (Distrikto Gurjevsk). Sen finekamzeniĝo li estis privata instruisto en Drebbenau (provinco Primorsko). Post ekzameniĝo en 1895 li deĵoris ĝis 1898 ĉe la elementarlernejo en Użranki/Königshöhe apud Mrągowo, poste en Moskovskoje/Schrombehnen (Kaliningrada provinco). Intertempe li soldatis. Ekde 1901 li instruistis en Gelsenkirchen kaj ekde 1903 en Altena. 

Schirrmann post militoservo (li estis militfine suboficiro) ree instruistis. ekde 1919 li prezidantis ĉe *Centra komitato de la germanaj junulargastejoj* kaj tri jarojn poste li rajtis tute dediĉi sin al tiaj laboroj. Li propagandis por siaj ideoj en multaj landoj kaj elektitis en 1932 ĉefo de *International Youth Hostel Federation*. Ĝis 1937 li rezignis pri ĉiaj funkcioj ene de junulargastejaj retejoj pro politika premo. Tamen li intertempe estis preta je kunlaborado kun la nazioj. Dum la Dua mondmilito li denove estis instruisto en bazlernejo. Post 1945 li engaĝiĝis en la revivigo de la junulargasteja ideo en Germanujo.

Ideoj reformpedagogiaj
----------------------

Li engaĝiĝis pri ĝenerala kulturo kaj lernigo atentigante pri la graveco de ennaturaj travivaĵoj. Li elpensis projekton pri retejo de porjunularaj gastejoj kiuj ankaŭ servu al interkompreniĝo inter la nacioj danke al personaj renkontiĝoj.

La unua provizora tranoktejo fariĝis en 1907 ĉe la lernejo de Altena; sur Kastelo Altena malfermiĝis en 1912 vera junulargastejo. Helpon li ricevis fare de la entreprenisto Wilhelm Münker kaj de Burkart Schomburg. Ĝis la Unua mondmilito ekzistis en Germanujo jam pli ol 370 junulargastejoj. Apogo ankaŭ venis el soldataj cirkloj kiuj ŝatis la kombinon de ennatura travivaĵo kun gimnastiko kaj korpdurigaj ekzercoj.

Honoroj
-------

* 1949: estrarano kaj honora prezidanto de DJH
* 1952: Granda meritkruco de FRG
* ĉefa migradovojo en Sauerland nomiĝas por li *Richard-Schirrmann-Weg* (121 kilometrojn longa)
* 1971: strateto en Vieno nomita por li *Schirrmanngasse*
* 2008: ŝtuparo en Stutgarto *Richard-Schirrmann-Staffel*
* nomo de realisma lernejo en Altena por li (instruadoĉeso en 2017)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Richard Schirrmann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* elsendo de DW okaze de la 100-a datreveno de fondiĝo de junulargastejoj en Germanujo
* Buddrus, Michael, "Schirrmann, Richard" ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 23 (2007), p. 13-15 (tie ĉi interrete)

Notoj
-----

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-06-26. Alirita 2023-01-07.
*Ne miskomprenu kun Raková!*

**Rakovo,** ukraine **Раково,** hungare **Rákó** estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Pereĉin, en municipo de Turja Pasika.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 41′ 32″ N 22° 38′ 19″ O﻿ / ﻿48.69222 °N, 22.63861 °O﻿ / 48.69222; 22.63861 (mapo)Koordinatoj: 48° 41′ 32″ N 22° 38′ 19″ O﻿ / ﻿48.69222 °N, 22.63861 °O﻿ / 48.69222; 22.63861 (mapo)
* Areo: 22 km²
* Alto super marnivelo: 231 m
* Loĝantaro: 780
* Poŝtkodo: 89224
* Telefonprefikso: 3145

Situo
-----

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon Rákó apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Perecseny, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Rakovo/Rákó. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
**Katalin Jánosi** [jAnoŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jánosi Katalin** estas hungara pentristo, gobelinisto. Ŝi estas nepino de Imre Nagy (politikisto), ŝia patro estis Ferenc Jánosi (politikisto), ŝia edzo estas Jenő Benedek (1939), ŝia filo estas Imre Benedek.

Katalin Jánosi  naskiĝis la 2-an de novembro 1951 en Budapeŝto.

Rebbenés pentrita de Katalin Jánosi

Biografio
---------

Katalin Jánosi estis deportita al Rumanio en la jaroj 1957 kaj 1958 (kiel familiano de Imre Nagy). Ŝi frue lernis muzikon 10 jarojn. Tamen ŝi abiturientis en arta gimnazio en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris gobelinistan diplomon en Industriarta Altlernejo en 1976. Ŝia plej grava instruisto estis Károly Plesnivy. Post siaj studoj ŝi kreis propramane gobelinojn. Ekde la 1980-aj jaroj ŝi interesiĝis pri pentrado, ŝi ofte pentradis sur lignolamenoj. Depost fino de la socialismo ŝi estis aktiva ankaŭ en la politiko. En 1997 ŝi akiris kulturistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös, en la sekva jaro ŝi translokiĝis al Piliscsaba. Ŝi ricevis premion en 2006. Ŝi havas edzon kaj naskis filon en 1972.

El solaj ekspozicioj
--------------------

Aĵpentraĵo de Katalin Jánosi en 2002
* 1987 • Győr
* 1992, 1995, 1997, 2005 • Budapeŝto
* 1998, 2000 • Kaposvár
* 2008 • Vieno

El grupaj ekspozicioj
---------------------

* 1980 • Frankfurto ĉe Majno
* 1989 • Neuchâtel
* 1994 • Tokio
* 1981, 1996, 1999, 2005, 2009 • Budapeŝto

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Reggel (1986)
* Bizánc (1999)
* Repülő formák (2004)
* Őszi táj (2005)
* Napraforgó (sen eldonjaro)
* vidu la bildojn!

Elektitaj literaturaj kontribuoj
--------------------------------

* *Képektől elbűvölve az új berlini Európai Kultúrák Múzeumában* (1999)
* *A Sors időzít. Riportkönyv.* (2001)

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungarlingva biografio
* hungarlingva membiografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-02-20 per la retarkivo Wayback Machine

* Távol a világtól (1996)Távol a világtól (1996)
* Múzeum (1998)Múzeum (1998)
* Rétegek (2000)Rétegek (2000)
* Csend (2003)Csend (2003)
* Álmomban repültem (2005)Álmomban repültem (2005)
* Különös éj (2005)Különös éj (2005)
* Gondolatok Bartókról (2006)Gondolatok Bartókról (2006)
* Játékos rajz (2004)Játékos rajz (2004)

* Kategorio Katalin Jánosi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Richard Sulík
**Richard Sulík** (\* 12-a de januaro 1968 en Bratislavo, Ĉeĥoslovakio, hodiaŭ Slovakio) estas slovaka ekonomikisto, entreprenisto kaj politikisto. Ekde 2009 li estas prezidanto de la liberala partio *Sloboda a Solidarita* (*Libereco kaj Solidareco*). De julio 2010 ĝis oktobro 2011 li estis prezidanto de la slovaka parlamento.

Lia familio elmigris en 1980, 12 jarojn post lia naskiĝo, al Munkeno, Gelsenkirchen kaj fine Pforzheim. Sulík studis de 1987 ĝis 1989 ĝeneralan fizikon ĉe la Teknologia Universitato Munkeno, kaj ekde 1989 ekonomikon ĉe la Ludwig-Maximilian-Universitato de Munkeno. Li finis siajn studojn post la studmeza ekzameno ("antaŭdiplomo") en 1992, kiam li jam vivis en Ĉeĥoslovakio. Post la fino de la Malvarma milito tie li reiris al Ĉeĥoslovakio en 1991, fondis la entreprenon *FaxCOPY* kaj estis dum la sekvaj dek jaroj ĝia direktoro. En 1998 li komencis studi ĉe la Universitato de Ekonomiko en Bratislavo kaj doktoriĝis en 2003.

Post studofino li laboris kiel konsilisto por la slovaka ministerio de financoj, estrita de ministro Ivan Mikloš, kiu enkondukis en 2004 la 19%-an unuecan imposton konceptitan de Sulík. De 2004 ĝis 2006 li estis prezidanto de rubaĵentrepreno de Bratislava. De julio 2006 ĝis aprilo 2007 li denove estis konsilisto por la financministerio tiam estrita de ministro Ján Počiatek.

Komence de 2009 li fondis la liberalan partion *Sloboda a Solidarita* (SAS, *Libereco kaj Solidareco*) kaj iĝis ankaŭ ties prezidanto. Ĉe la parlamentaj elektoj en Slovakio en 2010 (12-a de junio) SAS atingis 12.42% de la voĉdonoj kun 22 seĝoj kaj estis la trie plej granda grupo en la *Nacia Konsilio de la Slovaka Respubliko*. La 8-an de julio 2010 li estis elektita parlamenta prezidanto. La 11-an de oktobro 2011 Sulík kaj la membroj de lia partio voĉdonis kontraŭ la altigo de la eŭro-subtena fonduso kio sekve ekigis registaran krizon.

Li flue parolas la germanan kaj la anglan.

Referencoj
----------

1. ↑  Sulík je novým predsedom NR SR. Ale až na druhý pokus, Aktualne.sk, stato de 8a de julio 2010
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Vivresumo (en la germana), PDF[*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Richard Sulík en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Persona retejo (slovaklingva)
* slovaklingva reta taglibro
* germanlingva reta taglibro, ne plu aktualigata[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 412862
* GND: 1265888299
* VIAF: 100844214
* NKC: jx20090907027
 |
*En ĉi tiu sekcio aŭ paĝo mankas ŝablono*. Bonvolu **aldoni** la ŝablonon, poste forigu ĉi tiun averton.
Se la artikolo havas pli ol unu mankon, bonvolu uzi la ŝablonon {{Pluraj problemoj}}. Krome aŭtomate aldoniĝas la kategorio Kategorio:Artikoloj sen ŝablono.

Setlejo Tellem ĉe piedo de la rokmasivo
La **Bandiagara-rokmasivo** (france *Falaise de Bandiagara*) situas en lando de dogonoj en suda Malio. La rokmasivo komenciĝas 100 kilometrojn oriente de regiona ĉefurbo Mopti kaj finiĝas 44 km nordoriente de urbo Bandiagara ĉe la Grandamia-masivo. Ĝi havas longon de ĉirkaŭ 170 km.

La rokoj de la masivo atingas alton de 500 m super la pli sube situantaj sablaj ebenaĵoj de la sudo. Kiel forta sabloŝtona masivo el ruĝa, fer-entena sabloŝtono, ĝi atingas la pinton de 1.115 m ĉe Hombori Tondo, en nordoriento. Tiu rokmasivo havas gravan rolon en vivo de la ĉirkaŭ 300.000 homoj de la dogona popolo.

La rokoj de Bandiagara kaj la ĉirkaŭ 250 ĉirkaŭ-situantaj vilaĝoj surlistiĝis en 1989 ĉe UNESCO kiel mondaj kulturheredaĵoj kaj monda natura heredaĵo.

La kavo-loĝanta tribo Tellem vivis ekde la 10-a jarcento en valoj de la masivo kaj ilin forpelis la dogonoj en la 14-a jarcento.

Toguna ( de Endé
La komunumo Sangha kun multaj religiaj lokoj servas kiel kultura centro de la dogonoj.

* Rokoj de Bandiagara en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Rokoj de Bandiagara en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)