**Naturrezervejo "Kabo Martjano"** (ruse *Мыс Мартьян*, ukraine *Мис Мартьян*, krime-tatare *Martyan Burun, Мартьян Бурун*) estas naturrezervejo, kiu troviĝas sur la samnoma kabo en la orienta parto de la Jalta municipo (Krimeo, Ukrainio). La rezervejo estis kreita la 20an de februaro 1973 kaj okupas 240 hektarojn (duono de la teritorio apartenas al la maro). Laŭ la klasifiko de IUKN la rezervejo havas la statuson **Ia** (absoluta natura rezervejo).

Historio
--------

La teritorio de la nuna rezervejo antaŭe apartenis al Nikita botanika ĝardeno. Jam en 1969 ĉi tie estis trovitaj kaj nomumitaj kiel arkeologia monumento la restaĵoj de mezepoka fortikaĵo *Ruskofil-Kale* (konserviĝis restaĵoj de muroj, datitaj je 13a-15a jarcentoj).

La naturrezervejo estis oficiale fondita la 20an de februaro 1973 per speciala decido de konsilio de ministroj de USSR (samtage estis fondita ankaŭ la Jalta mont-arbara naturrezervejo).

Geografio kaj klimato
---------------------

La rezervejo okupas relative mallarĝan (ĝis 1,2 km. larĝan kaj ĉ. 2 km. longan) apudmaran ter-strion inter la loĝlokoj Nikito kaj *Danilovka* kaj ankaŭ la apudan maran areon. La suma areo de la rezervejo estas 2,4 km², kio faras ĝin la plej malgranda naturrezervejo de Ukrainio. La maksimumaj altoj de la rezervejo atingas ĉ. 250 m. super la mar-nivelo.

La klimato de la rezervejo estas mediteranee tropika: la somero estas varmega kaj seka, la vintro estas milda kaj humida. La jaraveraĝa aertemperaturo estas +13,3-13,9°С, la averaĝa aertemperaturo de julio estas +25°С, de januaro — +4°С. Jaraveraĝa kvanto de precipitaĵoj estas 560 mm.

Flaŭro kaj faŭno
----------------

La mara parto de la rezervejo estas loĝata de 129 specioj de grandaj algoj, 59 specioj de diatomeoj kaj 65 specioj de cianobakterioj; krome ĝi estas loĝata de pli ol 200 specioj de maraj animaloj (fiŝoj, moluskoj kaj krustacoj).

La ĉefa flaŭra valoraĵo de la rezervejo estas la relikva arbareto de greka junipero (*Juniperus excelsa*; la plimulto de la arboj aĝas ĉ. 100 jarojn, iuj specimenoj aĝas ĝis 500). Krom junipero aparte gravaj reprezentantoj de la rezerveja flaŭro estas orienta arbuto, atlasa pistacio, pika rusko. Entute la flaŭro de la rezervejo nombras ĉ. 540 plantospeciojn, inter kiuj 38 estas registritaj en la ruĝa libro de Ukrainio.

La faŭno de la rezervejo nombras ĉ. 1100 speciojn de animaloj (18 mamuloj, 150 birdoj, 7 reptilioj, 4 amfibioj, 70 fiŝoj, 91 moluskoj, ĉ. 700 specioj de insektoj k. a.). Al la plej raraj specioj apartenas du specioj de kolubredoj (*Dolichophis caspius*, *Zamenis situla*), andvedo *Pseudopus apodus* kaj aparta subspecio de geko *Mediodactylus kotschyi danilewskii* — tiuj specioj estas registritaj en la ruĝa libro de Ukrainio.

Viziteblo
---------

Oficiale la eniro en la rezervejon estas malpermesita. Nikita botanika ĝardeno foje organizas unuopajn ekoturismajn ekskursojn tra la teritorio de la rezervejo, sed pro malfacilaj reliefaj kondiĉoj kaj manko de bonaj padoj ili ne estas popularaj. Malgraŭ tio la rezervejo (ĉefe ĝia marbordo) estas popularaj inter la lokaj loĝantoj por somera ripozo (ankaŭ por la nudisma).

Piednotoj
---------

1. 1 2 3 4   Rezervejo "Kabo Martjano" (ukraine). ukrainaincognita.com. Alirita 2013-09-15.
2. ↑   Ŝtata naturrezervejo "Kabo Martjano" (ruse). crimea.ru. Alirita 2013-09-15.

Ligiloj
-------

* Informoj pri la rezervejo (kun kelkaj fotoj) ukraine
* Informoj pri la rezervejo ruse