recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kalol,** laŭ guĝarata lingvo **કલોલ,** laŭ hindia lingvo **कलोल** estas urbego kaj municipo en okcidenta Barato, en subŝtato Guĝarato, en distrikto de Gandinagaro.

Urbodomo de Kalol

Demografio
----------

Kalol havis populacion de 171 395 en 2021 kun legopovo de 88%, kiu estas signife pli alta, ol la landa mezumo.

Geografio
---------

Kalol situas sur ebenaĵo laŭ rivero Sabarmati en alteco 81 m. Nova subŝtata ĉefurbo Gandinagaro, samtempe distrikta sidejo troviĝas 15, iama subŝtata ĉefurbo Ahmedabado 27, Mehsana 41, Surendranagar-Dudreĝ 105, Bansvara 201, Mumbajo 477, tutlanda ĉefurbo Delhio 762, Kolkato 1626 kilometrojn (aere) .

Urbocentro

Historio
--------

Post la sendependiĝo Kalol apartenis al subŝtato de Mumbajo, ekde 1960 al la nova subŝtato Guĝarato.

Ekonomio
--------

Kalol estas grava industria centro. La plej gravaj produktaĵoj estas plastaj grandaj ujoj. En 1974 komenciĝis produktado de amonioj, nuntempe kiel artefarita sterko.

Lingvoj
-------

En Kalol la oficialaj lingvoj estas la guĝarata, la hindia kaj la angla.

Religioj
--------

En Kalol plejparto de la populacio estas hinduoj (81,5%), krome muslimoj (8,5%), kristanoj kaj sikistoj po 3%, ĝainistoj (2%), iomete aliaj.

Eduko
-----

Kalol ne povas fanfaroni pri loka universitato.

Klimato
-------

Kalol situas en savanoklimato kun tri sezonoj: somero, musono kaj vintro. La klimato estas ĝenerale seka kaj varma ekster la musonsezono. Ĝi estas agrabla en la vintraj tagoj kaj sufiĉe malvarmeta en la nokto dum decembro ĝis februaro. La sudokcidenta musono alportas humidan klimaton de meze de junio ĝis meze de septembro. La meza jarpluvo estas 803 mm.

Trafiko
-------

Kalol estas signifa trafika nodo. Ĝi havas trairan fervojan linion inter Ahmedabado-Mehsana kun aparta branĉa linio al Gandinagaro. Al la urbego kuras kvar gravaj vojoj. La plej proksima flughaveno funkcias en Ahmedabado.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* festivaloj

Fontoj
------

* WikiTrans

Bildgalerio
-----------

* SkulptaĵoSkulptaĵo
* Komerca centroKomerca centro
* SalutekipaĵoSalutekipaĵo
**Castillejo de Martín Viejo** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Ciudad Rodrigo kaj al la municiparo Puente La Unión. *Castillejo de Martín Viejo* estas tradukebla al *Kasteleto de Marteno la Maljuna*, kio videblas en la blazono.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Aldeanueva de Portanovis, Castillejo de Martín Viejo, Campanero, Casas de Villar del Rey, Caserío Saucedilla kaj Paradinas de Abajo, okupas totalan areon de 155,67 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 226 loĝantojn. Ĝi perdis 1 000 loĝantojn dum la dua duono de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.

Preĝejo de Sankta Johano.
Distas 103 km de Salamanko laŭ ŝoseoj SA-324 kaj N-620. Ĝi limas kun la Natura Parko Arribes del Duero, natura protektita areo de granda turisma altiro. kaj ĝi limas kun la loĝlokoj San Felices de los Gallegos, Bañobárez, Retortillo, Villar de la Yegua, Sancti-Spíritus, Villar de Argañán, Saelices el Chico kaj Ciudad Rodrigo. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio. La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752487
 |
**Castildelgado** [kastildelGAdo] estas loĝloko kaj municipo en la plej oriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la oriento de la komarko *Montes de Oca*, lime kun Rioĥo. La loknomo *Castildelgado* estas etimologie komprenebla kiel *Maldika Kastelo*. Ĝi estas ĉe la Jakoba Vojo.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Montes de Oca, oriente kaj flavecbruna.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 4,95 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 33 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono; oni perdis eĉ 60 el 1991, tio estas trioniĝo.

Ĝi distas 55 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj limas kun Redecilla del Campo, Ibrillos, Bascuñana kaj Viloria de Rioja.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Nune pro malgranda loĝantaro la municipo estas regata per la sistemo de malferma asembleo.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775726
* VIAF: 920156253561808110005
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***Ibere libere*** estas poemaro kuniganta verkojn de Gonçalo Neves, Georgo Kamaĉo (nuntempe Jorge Camacho), Liven Dek (Miguel Gutiérrez) kaj Miguel Fernández. Ĝin eldonis la aŭstra E-eldonejo Pro Esperanto en 1993.

La libro estas fama i.a. pro la ekesto de la literatura grupo nun nomata Ibera Skolo. Tiu nova kvaropo proponis, ĉefe, du agadliniojn. Unue: indas labori grupe. Due: endas pripoemi la nunon per la poeziiloj propraj al la nuno.

Se lasi aparte la signifon de la tiamaj ankoraŭ vivaj postrestantoj de jam estingita ora epoko (la majstroj William Auld, Baldur Ragnarsson...), kiam tiu kvaropa poemaro vidis la lumon, la ĝenerala panoramo de la E-poezio, kun kelkaj respektindaj esceptoj, estis deknaŭajarcentece ŝima pri poeziaj teknikoj, iloj kaj temoj. La apero de *Ibere libere* agis tiukadre kiel trablovo de freŝa aero. La kvaropo kuraĝe kaj efike ekspluatis multajn el la poeziaj ebloj de la lingvo Esperanto.

La aron el la poeziemuloj ĉiutempe konsistigis vera malplimulto en Esperantujo, sed la antaŭenira parto de ĝi bonvenigis kaj aplaŭdis la enhavon de *Ibere libere* kaj la agadliniojn proponitajn de ĝiaj aŭtoroj. La alia parto, ĉefe, ignoris la aferon, kiel kutime. Nur partianoj de tio praktiki plue deknaŭajarcentecan poezion atakis, kaj nun kelkfoje atakas plue kiel avangardisman, la poezion proponitan de la aŭtoroj de *Ibere libere*.

Bedaŭrinde, la panoramo de la E-poezio praktikata en 2023, similas, kun respektindaj esceptoj, tiun en 1993. Ĝis tioma grado, ke la poemaron *Ibere libere* eblas rigardi avangardisma tridek jarojn post ĝia apero!

ligiloj
-------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |

* Recenzoj
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vortojn "ibere libere".
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
**Hernando DE SOTO** (n. en 1496 aŭ 1497 - m. la 21-an de majo 1542) estis hispana esploristo kaj konkistadoro. Li gvidis la unuan eŭropan ekspedicion al la teritorio de hodiaŭa Usono, kaj estis cetere la unua eŭropano, kiu malkovris la riveron Misisipon. 

Hernando de Soto.La ekspedicioj de Soto kovris vastegan teritorion, ĉefe tra Florido kaj tra sudorienta Usono kaj inkluzive de mallonga vizito de Ĉinio. Li mortis en 1542 ĉe la bordoj de la Misisipo, sur la teritorio de la hodiaŭa urbeto Lake Village (Arkansaso).

Kiel multaj el la esploristoj kaj hispanaj konkeristoj de la 16-a jarcento, li devenis el la regiono Ekstremaduro, kie pro necerta priserĉo pri lia naskiĝloko, almenaŭ du preskaŭ najbaraj vilaĝoj polemikis dum la tuta 20-a jarcento kaj eble jam de antaŭe pro tio, ke ambaŭ defendas, ke la esploristo naskiĝis en tiu vilaĝo, nome ĉu Barcarrota ĉu Jerez de los Caballeros en la sudo de la provinco de Badajoz; en ambaŭ vilaĝoj ekzistas respektiva skulptaĵo de la esploristo, tie nomata konkeristo.

Vidu ankaŭ
----------

* Ponto Hernando de Soto

* Hernando de Soto (esploristo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hernando de Soto (esploristo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 238460
* GND: 135747465
* LCCN: n50013324
* VIAF: 23382263
* ISNI: 0000 0000 8342 2831
* SUDOC: 031531660
* BNF: 12272881r
* NKC: xx0027611
* BNE: XX1101238
 |
**Atarjea** estas komunumo en la meksika subŝtato Guanajuato. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Atarjea*.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5035 loĝantojn. El tiuj estas 2425 viroj kaj 2610 virinoj. La komunumo havas surfacon de 313,80 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1220 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 500 milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 21° 16′ norda latitudo kaj 99° 43′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 4488 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 18 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,40 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. 2976 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 2103 alfabetoj kaj 864analfabetoj. Do 29,03% de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Politiko
--------

Kronologio de komunumaj prezidantoj:
Marcos Ramírez Hernández 1950-1951

Guadalupe Hernández 1952-1954

Gregorio Jiménez Guillén 1955-1957

Luis Velázquez García 1958-1960

Rafael García Sánchez 1961-1963

Blas Ramos Pacheco 1964-1966

Bartolomé Olvera 1967-1969

Enrique Mota Hernández 1970-1972

Jesús Hernández Jiménez 1973

Aurelio Montes Landa Verde 1974-1976

Guadalupe Martínez Velázquez 1977-1979

Juan Hernández García 1980-1982

Edmundo Tello Jiménez 1983-1985

Jesús Díaz Yáñez 1986-1988

Profr. Agapito Flores Lara 1989-1991

J. Edmundo Tello Jiménez 1992-1994

J. Jesús María José Isidro López 1995-1997

Rigoberto González León 1998-2000

J. Neftalí Rafael García Flores 2000-2003

Fidel López Muñoz 2003-2006

J. Guadalupe Flores Loyola 2006-2009

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Atarjea en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2007-11-12 per la retarkivo Wayback Machine
**Hernádpetri** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Encs.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 17  km²
* Alto super marnivelo: 194 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4813/21.1631
* Loĝantaro: 250
* Poŝtkodo: 3874
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Hernádpetri situas en valo de rojo, laŭ la slovaka landlimo, fine de longa sakovojo. Gönc troviĝas 11, Encs 20, Abaújszántó 27, Miskolc 55 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1234 en formo "Gradna", poste en 1295 en formo "Petry". Post Traktato de Trianon la vilaĝo trovis sin apud la nova limo de Ĉeĥoslovakio. Ekde 2008 ankaŭ Slovakio apartenas al interna zono de Schengen, sekve la kontrolado ĉesis ĉe la limo. Vilaĝservo estas migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1759
* kalvinana preĝejo

* Kategorio Hernádpetri en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Venuso el Willendorf.
**Venuso de Willendorf** (germane: *Venus von Willendorf*) estas skupltaĵeto, granda 11,1 cm kaj figurigante virinon. Ĝin trovis en 1908 la arkeologo Josef Szombathy en la ŝtonepoka troviĝejo de Willendorf (Distrikto Krems-Land) en Aŭstrio. Ĝi estis skulptita el grajna kalkŝtono (de materialo ne estas karakteriza tiuloke) kaj oni farbis ĝin per ruĝa okero.

Oni re-traesploris la troviĝejon en 1990 kaj post tavola analizo oni kalkulas aĝon de la skulptaĵeto je ĉ. 22 000-24 000 jaroj.

La skulptinto celis ne realan figurigon, sed iun idealan virinan formon. La vulvaj lipoj, la mamoj kaj la ronda ventro estas specife akcenta, tiuj referencas al forta rilato al la fekundiĝemo. La figuro kunplektas la etajn krurojn super la mamoj, ĝi ne havas difinitajn vangomienojn, la kapon kovras hararplektaĵoj aŭ ia kapokovraĵo.

La elformigo de la skulptaĵa piedo ne ebligas ties starigon, pro tio oni pensas, ke la prahomoj tenis ĝin en mano.

Laŭ diversaj arkeologoj, la skulptaĵeto simbolas

* patrinon-diinon kiel simbolon de la fekundiĝemo
* tero-diinon,
* gvidanton en la la ĉasa-kolekta komunumo
* kabalon

La Vilendorfa Venuso nuntempe estas ekspoziciita en la Viena Naturhistoria Muzeo.

Vidu ankaŭ
----------

* Venusfiguroj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Venuso de Willendorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Venuso de Willendorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri la statueto ĉe AEIOU
**Hernansancho** [ernanSANĉo] estas municipo en la nordo-centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Ávila, en la centro de la provinco. La nomo *Hernansancho* aludas al iama loĝanto Hernán Sancho.

Hernansancho en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19,38 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 156 loĝantojn. Ĝi perdis 300 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 29 km de Avilo, provinca ĉefurbo, kaj 117 km de Madrido, ŝtata ĉefurbo.

Ĝi limas kun San Pascual, Villanueva de Gómez, El Oso, Vega de Santa María, Gotarrendura kaj Peñalba de Ávila.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761845
 |
Monochrome photograph of a young woman in a high-necked 19th century dress. Subject is shown from the waist up standing at a balcony and facing to the left.Komisarĵevskaja sur postkarto.
Skulptaĵo de Komisarĵevskaja ĉe sia tombo en la Tombejo Tiĥvin en Sankta Peterburgo.
**Vera Fjodorovna Komisarĵevskaja** (ruse *Вера Фёдоровна Комиссаржевская*; 8a de novembro 1864 – 23a de februaro 1910) estis unu el plej famaj aktorinoj kaj teatro-entreprenistoj de la fino de la Rusia Imperio. Ŝi faris sian profesian ekon en 1893, post esti ludinta kiel amatoro ĉe la Societo de Arto kaj Literaturo de Konstantin Stanislavski. Ŝi estis probable plej bone konata ĝis nun pro originado de la rolulo de Nina en la malsukcesa premiero de la verko de Anton Ĉeĥov nome *La mevo*, ĉe la Teatro Aleksandrinski en Sankta Peterburgo en 1896. Kvankam la produktaĵo estis ege malsukcesa, la ludado fare de Komisarĵevskaja estis tre alte laŭdita.

Poste en sia kariero, Komisarĵevskaja elstaris pro sia patronado de la prosperiĝanta teatrartisto, Vsevolod Meyerhold. Sekve de la malsukcesaj klopodoj de Meyerhold por surscenejigi simbolismajn teatraĵojn ĉe la Moskva Arta Teatro de Stanislavski, Komisarĵevskaja invitis lin klopodi siajn eksperimentojn ĉe ŝia nova Komisarĵevskaja Teatro. Dum ties mallongdaŭra kunlaborado, ambaŭ povis disvolvigi la simbolisman estetikon de Meyerhold kaj Komisarĵevskaja mem stelulis en du el plej kritike kaj komerce sukcesaj produktaĵoj.

Notoj
-----

1. ↑  Borovsky, Victor.  (2001) *A Triptych from the Russian Theatre: An Artistic Biography of the Komissarzhevskys*. Londono: Hurst, p. 65.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vera Komisarĵevskaja en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Vera Komisarĵevskaja en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Ya - aktrisa*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* ruse Mallonga biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 555133
* GND: 121311309
* LCCN: no90016835
* VIAF: 66029924
* ISNI: 0000 0001 0782 9290
* SUDOC: 059299185
* BNF: 16633161v
* NKC: mzk2013762316
 |
**Atea** [aTEa] estas municipo de Hispanio, en la nordokcidento de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Atea estas municipa teritorio en la nordokcidento de la komarko Daroka Kamparo, inter Acered kaj Murero dum sude estas Cubel.

La loĝloko Atea mem estas je 103 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 842 msm.

Historio
--------

La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Atea kie oni malaltiĝis el 1225 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 149 loĝantoj; do oni perdis pli ol milo. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo, ermitejo kaj naturaj lokoj.

Bildaro
-------

* Strato en Atea.Strato en Atea.
* Strato en Atea.Strato en Atea.
* Sonorilturo kaj panoramo.Sonorilturo kaj panoramo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Atea (Zaragoza) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802617
 |
Atari Portfolio
**Atari Portfolio** estas poŝkomputilo produktita de la firmao Atari en 1989 kaj la unua poŝkomputilo kongrua kun PK. Ĝi enhavas procesoron 80C88 kun frekvenco 4,91 MHz, ĝia mastruma sistemo estas DIP-DOS 2.11 (plejparte kongrua kun MS-DOS 3.30). En la ekrano, kiu havas grandecon de 240x60 rastrumeroj, oni povas projekcii 40x8 tekstosignojn. En la komputilo estas 128 kilobitokoj da ĉefmemoro (pligrandigebla ĝis 1 megabitoko), kies parto - ordinare 32 kilobitokoj - estis dediĉita al interna ĉefmemora disko C:. En la ROM-memoro krom la mastruma sistemo troviĝas diversaj programoj: tekstredaktilo, kalkultabelo (kongrua kun Lotus 1-2-3 v.1.0), kalendaro, kalkulilo, adreslibro kaj programo, kiu ebligis sendi datumojn inter Atari Portfolio kaj PK per IEEE 1284. Tiu ĉi interfaco estis konektebla kiel aparta ilo.

Kiel memorujon oni uzis kartojn kiuj ne kongruis kun la interfaco PCMCIA. Oni produktis krome eksterajn disketolegilojn kaj eĉ diskaparatojn Atari Portfolio.

Enegrifonto de la komputilo estas 3 baterioj AA, kiuj sufiĉas por 80-100 laborhoroj.

Kuriozaĵoj
----------

Tiun ĉi komputilon uzis Ĝon Konnor en la filmo Terminator 2 por ŝteli monon el aŭtomatoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Atari Portfolio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *(germane)*
* Arkivigite je 2007-11-26 per la retarkivo Wayback Machine  *(angle)*
Masgufo
**Iraka kuirarto** aŭ **mezopotamia kuirarto** havas longan historion de proksimume 10.000 jaroj, ĝis la sumeranoj, akadanoj, babilonanoj, asirianoj kaj antikvaj persoj. Tabuletoj trovitaj en antikvaj ruinoj en Irako montras receptojn preparitajn en la temploj dum religiaj festoj - la unuaj kuirlibroj en la mondo. Antikva Irako, aŭ Mezopotamio, estis hejmo de altnivela kaj tre progresinta civilizo, en ĉiuj sferoj de scio, inkluzive de kuirarto. Tamen, estis en la Islama Ora Epoko kiam Bagdado estis la ĉefurbo de la abasida kaliflando (750-1258), ke la iraka kuirarto atingis sian zeniton. Hodiaŭ, la kuirarto de Irako reflektas ĉi tiun riĉan heredaĵon same kiel fortajn influojn de la kuirartaj tradicioj de najbara Irano (ankaŭ Persio), Turkio kaj la regiono de Sirio.

Manĝoj komenciĝas per aperitivoj kaj salatoj - konata kiel Mezeo. Kelkaj pladoj estas Kebabo (ofte marigita kun ajlo, citrono kaj spicoj, poste rostita), Gaŭso (rostita vianda sandviĉo, simila al Döner kebab), Bamio (ŝafidaĵo, okro kaj tomata stufaĵo), Quzi (ŝafido kun rizo, migdaloj, sekvinberoj) kaj spicoj), Falafelo (frititaj kikerbuloj servitaj kun salato kaj pita pano), kibeo (haketita viando miksita kun bulguro aŭ rizo kaj spicoj), Masgufo (rostita fiŝo kun pipro kaj tamarindo), kaj Maklubo (rizo, ŝafidaĵo, tomata kaj melongena plado). Ankaŭ plenplenaj vegetaĵaj pladoj kiel Dolmo kaj farĉitaj kapsikoj estas popularaj.

Nuntempa Irako reflektas la saman naturan dividon kiel antikva Mezopotamio, kiu konsistis el Asirio en la aridaj nordaj altaĵoj kaj Babilonio en la suda aluvia ebenaĵo. Al-Jazira (la antikva Asirio) kreskigas tritikon kaj rikoltojn postulantajn vintran malvarmon kiel pomojn kaj aliajn fruktojn. *Al-Irāq*  (Irako mem, la antikva Babilonio) kreskigas rizon kaj hordeon, citrusojn, kaj respondecas pri la pozicio de Irako kiel la plej granda produktanto de daktiloj en la mondo.

Vidu ankaŭ
----------

* Araba kuirarto

* Kategorio Iraka kuirarto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Zygmunt Sierakowski
**Zygmunt Sierakowski**, pseŭdonomo *Dołęga* (naskiĝis la 19-an de majo 1827 en Lisów apud Maneviĉi (Volina provinco), mortis la 27-an de junio 1863 en Vilno) – pola generalo, aktivulo por sendependeco, komandanto de januara ribelo kontraŭ Rusia imperio en Ĵemajtio.

Kiel studento de Peterburga universitato gvidis patriotan propagandon inter vilaĝa popolo en Litovio. En majo 1848 kaptita de rusoj estis kondamnita pro kontraŭleĝa trapaso de rusa-aŭstra landlimo al sentempa aresto en Orenburga puna korpuso, kie distingiĝis per kapabloj kaj braveco. En 1856 estis nomumita oficiro. En 1859 finis Akademion de Ĝenerala Stabo en Sankt-Peterburgo. Sendita de registaro por esplori militistan juron de okcidentaj nacioj, kontribuis pere de siaj projektoj al forigo de korpa puno en la rusa armeo. Tie li apartenis al konspira gvidantaro de Rondo de Polaj Oficiroj en Peterburgo, ligita kun partio de ruĝuloj en Kongresa Pollando. Rajtigita de ili ligis en 1861 en Parizo kontakton kun Ludwik Mierosławski. Li renkontiĝis kun Giuseppe Garibaldi kaj Aleksander Herzen.

En 1863, post eksplodo de la ribelo, demisiiĝis de rusa armeo kaj laŭ rajtigo de Nacia Registaro iĝis milita komandanto por la vojevodio de Kovno. Li komandis 2500-personan taĉmenton, agantan en Ĵemajtio. La 21-an de aprilo venkis rusojn en batalo de Ginietyny. La 3-an de majo iris kun sia malbone ekipita taĉmento direkte al Kuronio, kie intencis transpreni transporton da armiloj liveritan de Britio. De la 7-a ĝis la 9-a de majo batalis apud Biržai, kie lia taĉmento estis frakasita de finna regimento de generalo Jan Ganecki. Li trafis al rusa mallibereco. Antaŭ milita juĝejo montris senflekseblan harditecon de la spirito. Malgraŭ provoj de internacia publika opinio la 27-an de junio 1863 estis pendumita en Vilno.
La 22an de novembro okazis la solena entombigo de polaj kaj litovaj herooj kaj gvidantoj de Januara Ribelo kontrau Rusia Imperio interalie de generalo Zygmunt Sierakowski kaj Wincenty Konstanty Kalinowski. Dum la jaroj 1863 kaj 1864 sur la placo Likiski en Vilno okupanta armeo de Rusia Imperio ekzekutis 21 gvidantojn kaj partoprenantojn de la Januara Ribelo. Post 150 jaroj arkeologoj trovis la postrestajhojn (ostojn) de la ekzekuitaj polaj kaj litovaj ribelantoj.

En Muzeo de Pola Militistaro en Varsovio troviĝas lia sabro imitanta la 17-jarcentan ornamitan sabron.

Bibliografio
------------

* Z. Ćwiek, *Przywódcy powstania styczniowego. Sześć sylwetek* (Gvidantoj de januara ribelo. Ses siluetoj), Warszawa 1963.
* Stefan Kieniewicz, *Powstanie Styczniowe* (Januara ribelo), Warszawa 1983.
* Stanisław Strumph-Wojtkiewicz, *Powstanie Styczniowe*, Warszawa 1973.

* Kategorio Zygmunt Sierakowski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 444082
* GND: 119177633
* LCCN: nr92043372
* VIAF: 50029872
* ISNI: 0000 0001 0970 0298
 |
Situo de Barato
**Kaŝio** estis unu el la dek ses grandaj regnoj de la –6-a jarcento en antikva Barato. Ĝia ĉefurbo estis Varanasio inter la riveroj Varuno kaj Asio, kiuj donas la nomon al la urbo.

Budhismo
--------

### Laŭ la Ĝatakoj

Laŭ la *Ĝatakoj*, ĝia ĉefurbo estis unu el la plej riĉaj en Barato kaj Kaŝio unu el la plej povhavaj regnoj. La rakontoj ankaŭ parolas pri longa rivaleco inter Kaŝio kaj Kosalo, kaj pri kelkaj konfliktoj kun Ango kaj Magado. Malgraŭ ke la raĝo Brihadratha el Kaŝio konkeris Kosalon, Kaŝio estis poste aneksita al Kosalo de la raĝo Kansa dum la tempo de la budho Gotamo.

### La budho Gotamo

Laŭ la *Sutro de la ekturno de la darmorado*, la budho Gotamo faris sian unuan predikon en Kaŝio, en Sarnato, al la kvin bikŝuoj. Tago kiu estas festita en la Darma tago.

Hinduismo
---------

### La Vedoj

Laŭ la Vedoj, la Kaŝianoj, la Kosalanoj kaj la Videhanoj estis gentoj proksime ligitaj.

Referencoj
----------

1. ↑  Singh, Upinder.  (2008) *A history of ancient and early medieval India: from the Stone Age to the 12th century*. Pearson Education, p. 258–262. ISBN 9788131711200.
2. ↑
3. ↑  Thanissaro Bhikkhu (30-11-2013).  "Dhammacakkappavattana Sutta: Setting the Wheel of Dhamma in Motion" (SN 56.11). Access to Insight (BCBS Edition).

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Budhismo |
**Carlo SARACENI** (Venecio, 1570 - Venecio, 16-an de junio 1620) estis itala pentristo de la unua baroko, ligita al karavaĝismo.

Kvankam li naskiĝis en Venecio, liaj pentraĵoj estas pli romaj. Li translokiĝis al Romo en 1598, aliĝante al la Akademio de Sankta Luko en 1607. Li neniam vizitis Francion, kvankam li parolis flue la francan kaj havis francajn sekvantojn, kaj ankaŭ francajn vestojn. Liaj pentraĵoj, tamen, estis komence influitaj de la dense arbarkovrita pejzaĝo kun homaj figuroj de la germana pentristo (loĝanta en Romo) Adam Elsheimer. En formatoj similaj al tiuj de Elsheimer, Saraceni kreis ses pejzaĝojn kiuj ilustris *La flugon de Ikaro* (Museo di Capodimonte, Napolo); *Moseon kaj la filinoj de Jetro* (Nacia Galerio, Londono) kaj Marso kaj Venuso (Muzeo de Arto de San-Paŭlo).

Kiam la fama *Morto de la Virgulino* de Caravaggio (hodiaŭ en Luvro) estis malakceptita en 1606 de la preĝejo de Sankta Maria de la Scala, Saraceni estis kiu faris taŭgan anstataŭanton, kiu restas tie. Ĝi estis influita de la drameca lumigo de Caravaggio, ĝiaj monumentaj figuroj, naturaj detaloj, tiel ke ĝi estas kalkulita inter la unuaj "tenebristaj" aŭ "karavaĝistaj". Lia laboro, kun karakteriza karavaga kandelo *Judit kaj la kapo de Holofernes* estas ĉe la Dayton Art Institute.

Saraceni maturiĝis rapide inter 1606 kaj 1610. Lia plene matura kariero disvolviĝis en la jardeko post 1610. En 1616-17 li kunlaboris kun la freskoj por la Reĝa Halo en la Kvirinalo, Romo. En 1618 li ricevis pagon por du pentraĵoj en la preĝejo de S. Maria dell 'Anima. Komponaj detaloj de lia fresko pri la Naskiĝo de la Virgulino en la Kapelo de la Anunciacio, S. Maria in Aquiro, estas ripetataj en panelo konservita en Luvro.

En 1620 li revenis al Venecio, kie li mortis tiun saman jaron.

* Kategorio Carlo Saraceni en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 642018
* GND: 118834568
* LCCN: nr2003028183
* VIAF: 9790486
* ISNI: 0000 0000 8088 3851
* SUDOC: 074321048
* BNF: 14930727v
* ULAN: 500008651
* MBA: 99fd20c9-2e68-49e2-8f33-adc1a8c694b5
* RKD: 69750
* NKC: ola2002153928
* BNE: XX1576749
 |
**Lajosné Kisgyörgy** [lajoŝnE kiŝdjördj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kisgyörgy Lajosné** estis hungara sportpafisto, trejnisto. Ŝia origina familia nomo estis *Fedor*, ŝia edzo estis Lajos Kisgyörgy.

Magda Fedor naskiĝis la 14-an de januaro 1914 en Pinkaszentkirály (nuntempa parto de Vasalja), ŝi mortis la 8-an de decembro 2017 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajosné Kisgyörgy lernis en Szombathely. Ŝi edziniĝis en la 1930-aj jaroj, ŝi naskis du gefilojn, ŝi vidviniĝis en 1976. Ŝi ricevis tri premiojn inter 1951-2014.

### Sporta kariero

Lajosné Kisgyörgy komence estis tenisisto kaj sketisto, poste ŝia edzo gvidis ŝin al la sportpafistoj. Ŝi estis pafisto unue en Székesfehérvár, poste en ĉefurbaj sportkluboj ĝis sia aĝo 60. Ŝi estis hungara ĉampiono 123-foje (!) en pluraj branĉoj, el ili 68-foje unuope. Ŝi apartenis al la hungara nacia teamo inter 1949-1977. Foje en mondĉampionumo ŝi estis la dua. Depost sia aktiva sporta kariero ŝi estis trejnisto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821150
 |



* Portalo pri Biografio
La tiel nomata **Pacto Áureo** (Ora Pakto) estis interkonsento subskribita inter Brazila Spiritisma Federacio (FEB) kaj reprezentantoj de diversaj subŝtataj federacioj, celante unuigi la spiritisman movadon tutlande. Ĝi estis subskribita en la sidejo de FEB, en la urbo Rio-de-Ĵanejro, la 5-an de oktobro 1949. La esprimo estas atribuita al *Artur Lins de Vasconcelos Lopes*, unu el ĝiaj tiamaj subskribintoj.

Rezulte, komence de la sekva jaro (1950), estis fondita Conselho Federativo Nacional da FEB (CFN), kiu ekde tiam respondecas pri klarigado de duboj, gvidado de la spiritisma movado kaj rekomendo de normoj kaj gvidlinioj por la spiritismaj centroj.

La subskribo de Ora Pakto estis la bazo por interkompreniĝo inter la spiritismaj institucioj en la lando, ebligante novan fazon de disvastigo de la spiritisma doktrino kaj ilian kunekzistadon sen antaŭjuĝo al libereco de pensado kaj individua agado.

Referencoj
----------

1. ↑   Informpaĝo sur la retejo de FEB. Arkivita el la originalo je 2021-06-07. Alirita 2021-07-24.
2. ↑  Retpaĝaro Pacto Áureo sur la retejo de FEB

Vidu ankaŭ
----------

* Brazila Spiritisma Federacio
* Conselho Federativo Nacional da FEB

Eksteraj ligiloj
----------------

Retpaĝaro sur la retejo de FEB portugale
Malnova mapo pri Annam, desegnita de Aleksandro de Rhodes (1651).
**Annam** aŭ **Annamo** (vjetname: An Nam, 安南, "la suda Pacifiko") estas eksa nomo de Vjetnamio. La nomo devenis de la antikva ĉina provinco, *An Nam đô hộ phủ*, kiu estis en Nord-Vjetnamio, la strio de la orienta marbordo de la Hindoĉinia duoninsulo, en Vjetnamio el ĉ. 150.000 km2. La centra parto de Vjetnamio (*Trung Kỳ*) estis franca kolonio kaj ankaŭ estis nomata **Annam** (france: l'Annam). Ĉi tiu ebenaĵo estas trairata de la Annama montaro, kies pleja alteco troviĝas sur Ngoc Linh (2.598 m).

Historio
--------

La areo estis konkerita de Ĉinio en la jaro 200 a.K. kiu nomis ĝin Annam, nomo kiu neniam estis uzata de la lokanoj. Ĝi iĝis sendependa en la 15-a jarcento, preparante la vojon por stabila avancado de la vjetnamoj ĝis la delto de la rivero Mekongo. Kiam Vjetnamio estis unuigita en 1802, la urbo Hue iĝis la ĉefurbo de ĉi tiu regiono regata de la Imperiestro de Annam (Nguyen dinastio).

La centro de Vjetnamio falis laŭgrade sub regado de Francio en la 19-a jarcento; iĝante protektorato inter la jaroj 1883 kaj 1885 kaj la kortego ĉe Hue nur havis simbolan aŭtoritaton. La regiono estis dividata inter Norda kaj Suda Vjetnamio en 1954 kaj la lasta imperiestro estis eltronigita en 1955. En 1976 ĉesis la divido inter Nord-Vjetnamio kaj Sud-Vjetnamio. Inter la plej gravaj loĝlokoj de ĉi ebenaĵo troviĝas Da Nang kaj Hue.

Vidu ankaŭ
----------

* Franca Hindoĉinio
* Annamo (Franca protektorato)

* Kategorio Annam en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Paro de dancistoj
**Dancisto** estas artisto, kiu prezentas dancpecojn. Agado kiel dancisto okazas kiel profesio, en kiu la ĉefa agado de la dancisto estas en ĉi tiu agado, kontraŭ pago, kaj kiel ŝatokupo, en kiu la dancisto okupiĝas pri ĉi tiu agado kiel parto de amatora bando, sen mona kompenso.

Persono, kiu okupiĝas pri danco, por distraj aŭ ritaj celoj (en sociaj, tradiciaj aŭ religiaj ceremonioj ), estas ankaŭ nomata dancisto dum ĉi tiu agado. La eniro antaŭ ni traktas la signifon de dancisto kiel persono, kiu prezentas dancpecojn antaŭ spektantaro.

Dancisto prezentas la koregrafiojn donitajn al li de la koreografo, kaj tio postulas multjaran trejnadon. Ensemblo de profesiaj dancistoj nomiĝas dancotrupo, dancgrupo aŭ baleto.

Grava distingo estas farenda inter la kuntekstoj de teatra kaj partoprena danco, kvankam ĉi tiuj du kategorioj ne ĉiam estas tute apartaj; ambaŭ povas havi specialajn funkciojn, ĉu sociajn, ceremoniajn, konkurencivajn, erotikajn, militemajn aŭ sanktajn / liturgiajn. Aliaj formoj de homa movado foje laŭdire havas dancecan kvaliton, inkluzive luktosporton, gimnastikon, huraistinon, artan glitkuradon, sinkronigitan naĝadon, marŝantajn grupojn, kaj multajn aliajn atletikajn formojn.

* Kategorio Dancisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 29987
* GND: 4207110-0 4136608-6, 4207110-0
* LCCN: sh85035655
* BNF: 13318337d
* NKC: ph126442 ph126431, ph126442
 |
**János Horváth** [jAnoŝ horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horváth János** estis hungara instruisto, gimnaziestro.

János Horváth  Arkivigite je 2016-12-21 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 22-an de decembro 1823 en Bezi, li mortis la 4-an de decembro 1901 en Békéscsaba.

Biografio
---------

János Horváth frekventis gimnazion en Sopron, poste li akiris diplomon en Jura Akademio (Győr). Dum la Hungara revolucio de 1848 li estis batalanta oficiro en la hungara armeo. Post falo de la liberecbatalo li estis trudsoldato en armeo de Habsburgoj 6 jarojn, kiel simpla soldato eksterlande. Hejmenveninta li establis privatan lernejon en Orosháza. En 1864 li estis nomumita instruisto en gimnazio de Békéscsaba, kie li estis gimnaziestro inter 1865 kaj 1895. Lian postan karieron signifa malsano haltis. Li neniam havis pedagogian diplomon, spite tion li apartenis al la talentaj instruistoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A békés-csabai algymnasium keletkezése (1855-1866)* (1866)
* *Mire való Csabán a gymnasium?* (1867)
* *Az ifjúkorban szokásos regényolvasásról* (1869)
* *A presbyterium azon határozatának tárgyalása, mellyel a gymnasiumot megszűntnek nyilvánította* (1883)

Memorigiloj
-----------

* strato kaj busto en Békéscsaba

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 43-a paĝo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gyula Ludvigh** [djula ludvig], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ludvigh Gyula** estis hungara inĝeniero. Lia familia nomo foje aperis en formo *Ludwig*. Lia patro estis János Ludvigh.

Gyula Ludvigh  naskiĝis la 21-an de aprilo 1841 en Hungara reĝlando en Szepesbéla (nuntempa Spišská Belá en Slovakio). Li mortis la 6-an de januaro 1919 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Ludvigh akiris diplomon en Bruselo, Komence li laboris en Belgio, ekde 1863 li partoprenis en fervoja projekto en Hispanio. Depost la Aŭstra-hungara interkonsento li hejmenvenis kaj li havis postenon en Hungaraj Ŝtatfevojoj, kie li okupiĝis pri projektoj de fervojoj ĉefe en Balkano. En 1881 li ricevis postenon en ministerio pri laboro kaj trafiko. Inter 1887 kaj 1909 li gvidis la Hungarajn Ŝtatfevojojn en rango ministeria konsilisto. En 1893 li estis membro de la supera ĉambro. Li ricevis premion en 1885, post 4 jaroj Honoran legion, fine turkan, rumanan, rusan, prusan kaj hungaran premiojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Jelentés a bécsi világkiállításról a vasútépítészetet illetőleg* (1874)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Gyula Ludvigh en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gyula Molnár** [djula molnAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Molnár Gyula** estis hungara parlamenta deputito, urbestro, kemiisto pri tekstiloj.

Gyula Molnár naskiĝis la 17-an de aŭgusto 1961 en Budapeŝto.

Gyula Molnár en 2016

Biografio
---------

Gyula Molnár maturiĝis en kemia mezlernejo, poste li soldatiĝis, pli poste li studis en Moskvo, kie li iĝis kemia inĝeniero pri tekstiloj. Hejmenveninta li havis altajn postenojn en koncernaj uzinoj. Samtempe li politikadis, depost fino de la socialismo li membriĝis en Hungara Socialista Partio. Inter 1994 kaj 2010, pli poste ekde 2018 li estis parlamentano, inter 2002-2010 li estis urbestro de Újbuda, inter 2016-2018 li estis partiestro. En 2007 li estis akuzita pri korupto, post longa proceduro en 2017 li iĝis senkulpa. Li edziĝis dufoje, ambaŭ edzinoj naskis po unu filojn.

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gyula Molnár (politikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704975
 |
**Tamás Keményffy** [tamAŝ kemEnjfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keményffy Tamás** estis hungara kameraisto. Lia origina familia nomo estis *Keményffi*, liaj nomvariantoj estis *Thomas E. Kemenyffy, Tommaso Kemeneffy*.

Tamás Keményffi  naskiĝis la 15-an de januaro 1908 en Budapeŝto, li mortis la 25-an de septembro 2004 en San Diego (Kalifornio, Usono).

Biografio
---------

Tamás Keményffy frekventis altlernejon en Parizo, poste li havis taskojn fotadi reklamojn. Baldaŭ li iĝis asistanto de Alexander Korda en Parizo kaj Londono. de Nacia Teatro (Pécs), poste li helpis filmojn de Heinrich Gärtner. Inter 1933 kaj 1936 li estis kameraisto en Madrido. Pro la civila milito li hejmenvenis, kie li fotadis hungarajn filmojn. En 1938 en Romo li faris filmojn. En la sekva jaro li edziĝis en Londono, poste pro la 2-a mondmilito li migris al Usono. Li edziĝis denove en 1946.

Liaj filmoj kiel kameraisto (elekto)
------------------------------------

* *La señorita de Trevélez* (1936)
* *Tisztelet a kivételnek* (1936)
* *Fizessen, nagysád!* (1937)
* *A szív szava* (1937)
* *Lotte nell'ombra* (1938)
* *Arditi civili* (1940)
* *Rose scarlatte* (1940)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Dana Laborista Esperanto-Asocio** (**DLEA**) estis dana laborista esperanto-asocio ligita al Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) per la Gotenburga konvencio, kiu funkciis de 1935 ĝis 1993.

Historio
--------

DLEA estis fondita en 1935. Ĝi konsistis tiam el kvin grupoj kun entute iom pli ol cent membroj. Ĉar la asocio estis tro malgranda por mem eldoni gazeton, ĝi kun bonvola permeso de la sveda frator­ganizo publikigis kaj siajn informojn en la *Svenska Arbetar-Esperantisten* (*Sveda* *Laborista Esperantisto*). Dum la dua mondmilito, kiam kon­takto kun Svedio ne eblis, DLEA eldonis ciklostilitan *DLEA-Bultenon*, kaj inter 1950 ĝis 1993 la asocio eldonis propran organon *Nia Voĉo*.

En 1948 DLEA havis proksimume tricent membrojn (en ok di­versurbaj sekcioj, kaj individuajn membrojn en 23 lokoj). Ĝi disponis pri Ekspozicia Servo, kies materialo utilis al la propagando en diversaj urboj. Ĝia Libro-Servo liveris litera­turon kaj havigis enspezojn al la asocio. Aperis kan­taro, propagandbroŝuro, leterpapero, ktp. Oni planis el­doni la romanon pri la dana rezista movado *De røde Enge* (*Ruĝaj Kampoj*), sed fine ne sukcesis.

DLEA subskribis la Gotenburgan Konvencion, kaj kunlaboris koncerne ĝeneralan propagandon ktp, kun la Centra Dana Esperantista Ligo en la Dana Esperantista Komun-Komitato. La danaj esperantistoj laboristaj kaj neŭtralaj post la milito organizis 'Holand-Helpon', kiu sendis pakaĵojn da nutraĵoj al nederlandaj samideanoj, kaj 'Eŭropo-Helpon', kiu faris la samon por aliaj helpbezonaj landoj.

Pro manko de homfortoj, la asocio estis dissolvita en 1993.

Fontoj
------

* Suplemento al la *Gvidlibro pri la esperanto-movado* *1936-1948*, de G. P. de Bruin (1948).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikolo "Laborista esperanta movado inter 1936 kaj 1948" en la retejo de SAT
**Tamás Gábor** [tamAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gábor Tamás** estis hungara skermisto (spadisto), olimpiano, olimpika ĉampiono, mondĉampiono, hotelisto.

Tamás Gábor naskiĝis la 24-an de aprilo 1932 en Budapeŝto, li mortis la 6-an de majo 2007 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tamás Gábor skermis en sportklubo en sia naskiĝurbo ekde 1948. Li estis hungara ĉampiono sesfoje plej ofte teame. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1964 kun ora medalo teame, krome en mondĉampionumo li estis la unua en 1959 teame. Li forlasis la aktivan sporton en 1971, poste li estis victrejnisto. Li akiris hotelistan diplomon en Komerca Altlernejo en 1971, sed civile li jam laboris ekde 1960 en hotelo. Inter 1982-1991 li estis vichotelestro, krome tiutempe li estis arbitraciisto kaj havis postenon en la skerma asocio. Li ricevis premiojn en 1960 kaj 1994.

Fontoj
------

* 
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803341
 |



* Portalo pri Biografio
**Fülöp Weinréb** [fulop vejrEb], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Weinréb Fülöp** estis hungara secesia arkitekto.

Mallarĝa domo en Budapeŝto fare de Weinréb kaj Spiegel
Fülöp Weinréb naskiĝis en 1863 en Valkóc (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Volkovce en Slovakio), li mortis en 1934 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Fülöp Weinréb devenis el juda familio. Li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1892. Inter 1895 kaj 1900 li havis komunan atelieron kun Frigyes Spiegel en Budapeŝto. Baldaŭ Weinréb estis membro de Klubo Fészek. Li havis posteno dum la Hungara Sovetrespubliko, tial post la falo li rifuĝis al Oradea (jam en Rumanio). Li hejmenvenis en 1923. Li havis edzinon.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* mallarĝa domo (620 centimetrojn larĝa), 1898 kun Spiegel
* loĝdomo, 1903 kun Spiegel
* vilao Rudas, 1905

* Loĝdomo, 1903 kun SpiegelLoĝdomo, 1903 kun Spiegel
* Vilao Rudas 1905Vilao Rudas 1905

Fontoj
------

* 
* Arkivigite je 2019-09-15 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 692001
 |
**Erzsi Fejérváry** [erĵi fejErvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fejérváry Erzsi** estis hungara pentristo. Ŝia edzo estis Jenő Körmendi-Frim, ŝia geedziĝa nomo estis *Körmendi-Frim Jenőné*. Ŝi estis supozeble judodevena, sed la fontoj rekte ne mencias tion.

Erzsi Fejérváry  naskiĝis en 1890 en Budapeŝto, ŝi mortis en Usono.

Biografio
---------

Erzsi Fejérváry studis en sia naskiĝurbo, Artistkolonio (Nagybánya) (1905-1909), fine en Parizo de Henri Matisse. Hejmenveninta en 1912 ŝi iris kun Béla Iványi-Grünwald al Artistkolonio (Kecskemét). En 1917 en pupteatra spektaklo ŝi kreis la bubojn kaj la dekoraciojn. En 1939 ŝi kun sia edzo ekspoziciis en Nederlando, poste en Usono. Pro la 2-a mondmilito ili restis en Usono kaj ili instruis en usona universitato. Ŝi pentradis plej ofte portretojn, aĵpentraĵojn, pejzaĝojn.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* ekde la 1910-aj jaroj en Budapeŝto, ankaŭ en Arthalo Budapeŝto
* 1916 mondekspozicio de San Francisco
* 1939 Hago, Arnhem, Milwaukee

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Női akt
* Asztali csendélet
* Önarckép
* Álarcos akt
* Táncosnő
* Ádám és Éva

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-02-23 per la retarkivo Wayback Machine
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Pozuelo de la Orden** [poZŬElo delaORden] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Campos* en la nordo de la provinco. *Pozuelo de la Orden* estas etimologie komprenebla kiel *Puteto de la Ordeno*, kaj alude al ordenoj aperas en la blazono du krucoj de religiaj ordenoj en la malsupra duono, nome de Malto kaj de Santiago.

Pozuelo de la Orden en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Campos* de la provinco Valadolido, viole, norde.
Moderna fasado de la preĝejo.
Ruinoj de iama preĝejo.
Retablo kaj murpentraĵoj de la ermitejo Sankta Ana.
Predikejo de la ermitejo Sankta Ana.
Kasonaro de la ermitejo Sankta Ana.
Lignaj ornamaĵoj de la Orden en la provinco Valadolido.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 20,72 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 45 loĝantojn. Ĝi perdis 400 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 63 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Moral de la Reina, Palazuelo de Vedija, Palazuelo de Vedija kaj Medina de Rioseco.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. Komence de la 10-a jarcento, mozarabo nomita Ebrahem, lokano de Villalbín, donacis al la monaĥoj de la monaĥejo de Sahagún terojn kiujn la ekleziuloj nomis *villa Pozolos*.​ La 11an de Novembro 944, la reĝo Ramiro la 2-a de Leono, je peto de la monaĥoj de Sahagún kiuj estis laborintaj kaj reloĝintaj tiujn terojn, konfirmis la donacon de Ebrahem. En 958, la reĝo Ordonjo la 4-a donis Pozuelo al la Katedralo de Leono. La 8an de Julio 985, Jimena Muñoz, filino de la grafo Munio Flaínez kaj de lia edzino Froiloba Bermúdez, donis kelkajn havaĵojn inter kiuj Pozuelo, al la monaĥejo de Sahagún,​ kio estis konfirmita per testamento de Junio 989, per kiu Jimena klarigis, ke Pozolos estis aĉetita de ŝia bopatro Gome Mirélliz kaj heredita de ŝia filo Gonzalo Gómez, la edzo de Jimena. En postaj jarcentoj oni registris diversajn transdonojn kaj transigojn de la lokoj.

La unua propra regularo estas de 1139 al 1149. ​En 1181 ĝi apartenis al la Malta Ordeno kaj en 1347 al la Ordeno de Santiago. Ekde 1181 Pozuelo de Campos eknomiĝis Pozuelo de la Orden. En la 12-a kaj 13-a jarcentoj estis murego, el kiu survivis malgrandaj restaĵoj.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo (iam estis aliaj) kaj la ermitejo.

Dum demokratia epoko la urbestro estis ĉiam de dekstra partio.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764063
* VIAF: 112144648578821488711
 |
**Erzsi Paál** [erĵi pAl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Paál Erzsi** estis hungara-itala aktoro. Ŝia origina nomo (laŭ hungarlingve kutima nomordo) estis *Polacsek Erzsébet* [polaĉek erĵEbet], ŝia pseŭdonimo en Italio estis *Ersi Pond*.

Erzsi Paál ,  naskiĝis la 19-an de novembro 1912 en Hungara reĝlando en Lugos (nuntempa Lugoj en Rumanio), ŝi mortis la 24-an de junio 1973 en Romo (Italio).

Biografio
---------

Erzsi Paál akiris diplomon en Teatra Akademio en 1930. Ŝi havis teatrajn rolojn jam dum la studentaj jaroj. Post siaj studoj ŝi apartenis al pluraj teatraj trupoj (ekzemple Operetoteatro (Budapeŝto). En 1932 ŝi havis rolojn en Vieno, en la sekva jaro ŝi iris al Romo, kie ŝi apartenis al pluraj teatroj. En 1935 ŝi establis sezonan teatran trupon. La italoj nomumis ŝin „La stella ungherese" (La hungara stelulo). Ŝi edziniĝis depost falo de la Hungara revolucio de 1956, ŝia edzo estis hungara disidenta aktoro.

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* *Vica, a vadevezős* (hungara filmskeĉo, 1933) - titolrolo
* *Ida regénye* (hungara filma versio, 1934) – subreto
* *Fermo con le mani* (itala filmo, 1937) - Eva Frastorny
* *Una lucertola con la pelle di donna* (itala filmo, 1971) - Mrs. Gordon

Fontoj
------

* hungarlingva biografio