Libretisto Ferdinando Fontana kaj komponisto Giacomo Puccini
***Le Villi*** (*La vilioj* aŭ *La feoj*) estas opero-baleto en du aktoj (origine unu) komponita de Giacomo Puccini el itallingva libreto de Ferdinando Fontana, baze sur mallonga rakonto *Les Willis* de Jean-Baptiste Alphonse Karr. La rakonto de Karr siavice estas bazita sur legendo de Centra Eŭropo pri magiaj estaĵoj "vilaoj" aŭ "vilioj", uzita ankaŭ en la baleto *Giselle*. La opero, en sia origina unu-akta versio, estis unufoje ludita ĉe la Teatro Dal Verme, Milano, la 31an de Majo 1884.

Kovrilpaĝo de la unuafoje presita libreto de *Le Villi*
Post la premiero de *Capriccio sinfonica*, Ponchielli kaj Puccini studis la eblon ke la venonta verko de Puccini estu opero. Ponchielli invitis Puccini gasti ĉe sia vilao, kie Puccini estis prezentita al alia junulo nome Ferdinando Fontana. Puccini kaj Fontana interkonsentis kunlaboris por opero, por kiu Fontana havigus la libreton. La verko, *Le Villi*, estis metita en konkurenco sponsorita de la muzikpublikiga entrepreno Sozogno en 1883 (nome la sama konkurenco en kiu la verko de Pietro Mascagni nome *Cavalleria rusticana* estis venkinta en 1889). Kvankam ĝi ne venkis, *Le Villi* estis poste prezentita en la Teatro Dal Verme, premiere en la 31a de Majo 1884. La entrepreno G. Ricordi & Co. helpis la premieron per presado de la libreto senpage. Kolegaj studentoj el la Milana Konservatorio formis grandan parton de la orkestro. La premiero estis tiom sukcesa ke Casa Ricordi aĉetis la operon. Reviziita en duakta versio kun *intermezzo* inter la aktoj, *Le Villi* estis ludita ĉe La Scala en Milano, la 24an de januaro 1885. Tamen, Ricordi ne publikigis la tekston ĝis 1887, malhelpante plian ludadon de la verko.

La intrigo temas pri estonta edzo kiu abandonas fianĉinon por ricevi heredon. Spite promeson ne forgesi kaj reveni, li sorĉita de sireno forgesas ŝin kaj ŝi mortas. Sciinte tion, li revenas kaj serĉas pardonon sed feoj (*villi*) ĉikanas lin ĝis lia morto.

Notoj
-----

1. ↑  Ĉe la kontrabasa sekcio de la orkestro tiun vesperon estis la 21-jaraĝa Pietro Mascagni. Comitato Nazionale Celebrazioni Pucciniane
2. 1 2 3 4 5 6 7  (1905) Giacomo Puccini. London & New York: John Lane.

**Fontoj**

* Carner, Mosco (1992), *Puccini: A Critical Biography* (3rd Edition), Duckworth. ISBN 978-0-7156-2363-3
* Comitato Nazionale Celebrazioni Pucciniane, *Le Villi* Arkivigite je 2011-07-22 per la retarkivo Wayback Machine (en Italian). Alirita la 16an de Novembro 2008.
* *Corriere della Sera*, «Le Villi» di Puccini torna al Dal Verme, 19 September 2004. Alirita la 16an de Novembro 2008.
* Dry, Wakeling (1906). *Living Masters of Music, Giacomo Puccini*, London: John Lane, The Bodley Head. OCLC 890894
* Girardi, Michele (2002) *Puccini: His International Art* (translated by Laura Basini), University of Chicago Press. ISBN 0-226-29758-6
* Holden, Amanda (Ed.), *The New Penguin Opera Guide*, New York: Penguin Putnam, 2001. ISBN 0-14-029312-4
* Metropolitan Opera archives, *Le Villi* performance record. Alirita la 16an de Novembro 2008.
* Schickling, Dieter, *Giacomo Puccini – Catalogue of the Works*, Bärenreiter 2003, pp. 133–148 and pp. 410–411 (Appendix IV – Autograph Material for *Le Villi*). ISBN 3-7618-1582-4
* Vienna State Opera archives, *Le Villi*[*rompita ligilo*] (Germane). Alirita la 16an de Novembro 2008.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Le Villi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Le Villi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* resumo Arkivigite je 2007-09-29 per la retarkivo Wayback Machine el Naxos Records
* Libretto en angla traduko ĉe impresario.ch
* Libretto itale (kun indikoj en angla) ĉe opera.stanford.edu


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 531848
* GND: 300122616
* LCCN: n80163844
* VIAF: 180307993
* LIBRIS: 216878
* BNF: 13917270r
* NLA: 35381825
* BNE: XX5047069
 |