| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Alpa trituro** |
| --- |
|  |
| 
Alpa trituro (Ichthyosaura alpestris)Alpa trituro (*Ichthyosaura alpestris*) |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Amfibioj *Amphibia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | vostaj amfibioj *Caudata* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Salamandredoj *Salamandridae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Ichthyosaura* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | *Ichthyosaura alpestris*(Laurenti, 1768) |
|

 |
|
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Alpa trituro  |

 |
| v • d • r |

La Alpa trituro (*Ichthyosaura alpestris*) estas specio de amfibio urodelo de la familio Salamandredoj. Ĝia grandeco ne superas 11 centimetrojn, tiel ĝi estas unu el la plej malgrandaj urodeloj de Hispanio kaj de Eŭropo. La masklo en la reprodukta sezono montriĝas en bunta aspekto unika inter Eŭropaj urodeloj.

Kutimaro
--------

Ili pasas plej parton de sia tempo en la akvo, ĉe temperaturo sub 20-25 gradoj celsiaj. Ili manĝas etajn senvertebrulojn, moskitajn larvojn kaj malgrandajn insektojn. Surtere ili estas ekstreme vundeblaj pro sia grandeco kaj malrapidantaj sur malglataj surfacoj estas facila predo por birdoj kaj aliaj predantoj. Reproduktado okazas en printempo. La masklo disvolvas sian pinton ĉe tiu tempo kaj liaj koloroj intensiĝas. Li memmontriĝas en ĉeesto de la ino, en kiu li estas metita antaŭ ŝin, kaj movas la finon de sia vosto por akiri ŝian atenton. Dum pariĝado, kurioza fakto estas ke la masklo kaj ino ne havas fizikan kontakton, sed spermo estas deponita sur la gruzon kaj la ino reprenas ĝin. La konduto de tiuj trituroj estas trankvila. Ĝenerale ili ne estas avidaj, sed se manĝo malabundas, povas konkurenci pro ĝi. Dum la reprodukta sezono, maskloj povas konkurenci en la ĉeesto de inoj pariĝi kun ili.

Distribuado
-----------

La specio distribuas ĉie en multe de Centra Eŭropo, de Danio kaj okcidenta Francio al Ukrainio kaj suda Grekio, inkluzive de la Alpoj kaj Apeninoj. Ekzistas izolitaj populacioj en suda Italio kaj norda Peloponezo. En la Iberio estas distribuita per mallarĝa strio norde. En la dudeka jarcento la specio estis detektita en la Gvadarama montaro kaj Anglio, kie ekzistas nuntempe iuj loĝantaroj.

Subspecioj
----------

Antaŭe alpa trituro estas klasita en la genro trituro ĝis Garcia-Paris dividis la genron *trituro*, metante la alpan trituron en sia propra genro: Mesotriton. Poste, Mesotriton estis proponita kiel nova sinonimo de Ichthyosaura.
Dek subspecioj de alpa trituro estas nuntempe agnoskitaj.

Referencoj
----------

1. ↑  Jan Willem Arntzen, Mathieu Denoël, Sergius Kuzmin, Vladimir Ishchenko, Pedro Beja, Franco Andreone, Robert Jehle, Per Nyström, Claude Miaud, Brandon Anthony, Benedikt Schmidt, Agnieszka Ogrodowczyk, Maria Ogielska, Jaime Bosch, Milan Vogrin, Miguel Tejedo (2008). «Ichthyosaura alpestris». Ruĝa Listo de Minacataj Specioj UICN 2010.4 (en la angla). Elŝutita novembro 6, 2016.
2. ↑  Diego-Rasilla, F. J. (2009). Tritón alpino - Mesotriton alpestris. En: *Enciclopedia Virtual de los Vertebrados Españoles*. Salvador, A. Martínez-Solano, I. (Eds.). Museo Nacional de Ciencias Naturales, Madrid.
3. ↑  Ernesto Recuero-Gil kaj Íñigo Martínez-Solano Triturus alpestris (Laurenti, 1768). En: *Atlas y Libro Rojo de los Anfibios y Reptiles de España Tritón alpino'*

* Alpa trituro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Alpa trituro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Alpa trituro en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)