recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Widen Heinrüti (stacidomo) kaj Berikon-Widen (stacidomo). |



 **Widen** estas komunumo en la distrikto Bremgarten de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 3566 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Widen situas norde de la kulmino de Mutschellen-Pasejo. La komunumo komplete kunkreskis kun la najbarkomunumoj ĉirkaŭ la Mutschellenpasejo.

Sur alteco de 490 m s.m. ekzistas malgranda valo kun lageto, kiu nomiĝas *Gyrenweiher* kaj sur la monteto *Hasenberg* ekzistas sur alteco de 695 m s.m. la samnoma setlejo, kiu apartenas la la komunumo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Widen limas en nordo al Bellikon, en nordoriento al Bergdietikon, en oriento al Rudolfstetten-Friedlisberg, en sudoriento al Berikon, en sudo al Zufikon, kaj en okcidento al Eggenwil.

Trafiko
-------

Skulpturo sur trafikcirklo en Widen
La trajnhaltejo *Berikon-Widen* de la Bremgarten-Dietikon-Fervojo situas sur la pasejkulmino de Mutschellen sur la teritorio de la najbara komunumo Berikon. De tie ekzistas ankaŭ poŝtaŭtokonekto al Baden, kiu traveturas kaj servas la komunumon.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A4 situas en en Urdorf en distanco de proksumume 6 kilometroj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Widen datiĝas de la fino de la 12-a jarcento kiel Wyda. En la *Acta muricencis* de 1140 Widen fakte ne estis eksplicite menciita, kvankam oni povas supozi, ke inter la tie menciita donaco ankaŭ troviĝis bienoj, kiuj situis sur la teritorio de la hodiaŭa komunumo. En mezepoko Widen apartenis al la Habsburgoj. Bienposedanto en Widen estis la virina Monaĥejo Hermetschwil, filio de la Monaĥejo Muri.

Post la konkero de Argovio fare de la Svisa Ĵurkomunumo Widen fariĝis parto de la kamparvoktejo Baden.

Post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 ĝis la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 Widen formis kun Eggenwil unu komunumon en la tiama Kantono Baden. Post ties integriĝo al la nova Kantono Argovio en la jaro 1803 Widen fariĝis sendependa de Eggenwil kaj ek de tiam estas komunumo de la nuna distrikto Bremgarten.

Vidu ankaŭ
----------

* Berikon-Widen (stacidomo)
* Widen Heinrüti (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Widen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Widen

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Bremgarten |
| --- |
| Arni • Berikon • **Bremgarten** • Büttikon • Dottikon • Eggenwil • Fischbach-Göslikon • Hägglingen • Hermetschwil-Staffeln • Islisberg • Jonen • Niederwil • Oberlunkhofen • Oberwil-Lieli • Rudolfstetten-Friedlisberg • Sarmenstorf • Tägerig • Uezwil • Unterlunkhofen • Villmergen (Hilfikon) • Widen • Wohlen • Zufikon |  |

 |
Wied ĉe la Muelejo de Laubachs
Wied ĉe Widderstein: defluantejo de la mueleja foso al la akvo-energiejo „Michelbacher Mühle" kaj baraĵo
Ponto super Wied
Wied ĉe Widderstein: debranĉiĝo de la mueleja foso kaj baraĵo
La rivero **Wied** estas 102 km longa dekstra flankrivero de la Rejno en Germanujo. Ĝi trafluas de la fonto ĝis la buŝo rejnland-Palatinatan teritorion. Ĝia akvokolekta areo havas 770,8 km² kaj nutras la Rejnon per ĉ. 9 m³/s akvo.

Rivervojo
---------

La rivero fontas en Westerwald en la alteco de 464 m super marnivelo norde de la komunumo Linden. Komence ĝi pasas Linden ĉe la orienta rando kaj iras en sud-sudokcidenta direkto. Je la orienta bordo de la Dreifelder Weiher (la plej granda lago de la vestervalda lagaro) la juna rivero enfluas la lagon kaj forlasas la lagon en nord-okcidenta direkto.

Poste la rivero fluas en nord-okcidenta direkto al Altenkirchen, poste okcidenten tra la pitoreska Naturparko Rhein-Westerwald preterpasante Neustadt. Poste ĝi turniĝas suden kaj enfluas en Neuwied la mezan Rejnon.

Etimologio kaj historio
-----------------------

La plej malnova formo de la nomo por la rivero estas *uuida* (elparolu: *ŭida*) el la jaro 857. 
En la Mezepoko la rivero estas ekde la duono de ĝia vojo, proksime de Neustadt (Wied), la limo inter la episkoplando Treviro maldekstre kaj la Elektoepiskopujo Kolonjo je la dekstra flanko de la rivero.

Flankriveroj
------------

La alfluantoj de la Wied estas:

|  |  |
| --- | --- |
| **Maldekstre de la Wied*** Holzbach ĉe Döttesfeld
* Almersbach ĉe Almersbach
* Breibach ĉe Seelbach
* Fockenbach ĉe Niederbreitbach
* Aubach ĉe Neuwied-Niederbieber
* Laubach ĉe Altwied
 | **dekstre de la Wied*** Rothenbach inter Winkelbach kaj Hanwerth
* Ingelbach ĉe Ingelbach
* Quengelbach ĉe Altenkirchen
* Lenzbach ĉe Schöneberg
* Birnbach ĉe Neitersen
* Mehrbach ĉe Asbach Ehrenstein
* Pfaffenbach ĉe Neustadt Wiedmühle
* Reichelbach ĉe Segendorf
 |

Lokoj
-----

Jenaj vilaĝoj kaj urboj ekzistas apud la rivero Wied:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Linden
* Dreifelden
* Steinebach
* Wied
* Winkelbach
* Borod
* Ingelbach
* Michelbach
* Altenkirchen
* Almersbach
* Schöneberg
 | * Neitersen
* Obernau
* Berzhausen
* Seelbach
* Döttesfeld
* Bürdenbach
* Oberlahr
* Burglahr
* Peterslahr
* Asbach
* Neustadt
 | * Roßbach
* Waldbreitbach
* Hausen
* Niederbreitbach
* Datzeroth
* Altwied
* Segendorf
* Niederbieber
* Neuwied- Irlich
 |

Ekonomio kaj turismo
--------------------

La lasta kilometro de la rivero estas navigebla kaj iras al la haveno de la fabriko Rasselstein GmbH. Ekzistas marŝopado Wiedwanderweg en la valo apud la rivero, kiu longas 100 km. En Altwied kaj Michelbach ekzistas akvo-energiejoj. En la Muelejo de Strickhausener (komunumo Berzhausen) oni ankaŭ faras kurenton.

Referencoj
----------

1. ↑  Helmut Priewer, Mathias Priewer, Gerhard Hachenberg: *Warum ist die Wied eine Witt?* In: *Heimat-Jahrbuch des Landkreises Neuwied 2011*, ISBN 3-9809797-8-4, S. 232–235.

* Kategorio Wied (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Engraving representing handshapes used in Plains Indian Sign LanguageLa originala manforma glosaro de Mallery 
Eltiroj el filmo farita en 1930 okaze de konferenco pri konservado de la indiana gestlingvo.
La **indiana gestlingvo** (angle *Plains Indian Sign Language*) estas gesta lingvo kiu ne estis intencita unuavice por surduloj, sed kiu estis antaŭe uzata kiel interetna helplingvo inter la indiĝenoj kiuj vivis en la prerio de la Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj: nigrapieduloj (*Blackfoot*), ĉejenoj, siuoj, kioŭoj kaj arapahoj. Ties etnaj lingvoj estas tre malsimilaj inter si.

La indiana gestlingvo estas piĝina lingvo en kiu uziĝas preskaŭ nur signoj bildigaj kaj imitaj (ikonaj). Pro tio, ĝi estis facile komprenbla ankaŭ por eŭropdevenaj enmigrintoj, kiuj ankaŭ uzis ĝin aktive en siaj kontaktoj kun la indiĝenoj.

Jam en raporto de ekspedicio dum la jaroj 1540 – 1542,
Francisko Vázquez de Coronado menciis, ke la indianoj kapablis tre bone komprenigi sin per gestoj. Dum la 19a jarcento, la uzado de la gestlingvo malplioftiĝis pro la disvastiĝo de la angla lingvo. En la unua duono de la 20a jarcento, ĝi tamen iom populariĝis ankaŭ inter skoltoj. Fine de la jarcento, ĝi aplikiĝis kiel helpilo por handikapuloj kiuj ne kapablas regi ordinaran lingvon, ankaŭ ne ordinaran gestan lingvon. Simila aplikiĝo ankaŭ troviĝis por Blisa skribo.

Referencoj
----------

William Tomkins: *Universal Indian Sign Language of the Plains Indians of North America*, San Diego, California, 1926 (multfoje reeldonita). Indian Sign Language Arkivigite je 2009-08-28 per la retarkivo Wayback Machine

"Sign Language Among North American Indians Compared With That Among Other Peoples And Deaf-Mutes," First Annual Report of the Bureau of Ethnology to the Secretary of the Smithsonian Institution, 1879-1880, Government Printing Office, Washington, 1881, pages 263-552

Ginger E. Gates and Ron P. Edwards: "Acquisition of American Sign language versus Amerind signs in a mentally handicapped sample", *Journal of Communication Disorders 22* (1989), 423-435.


1. ↑  Mallery, Garrick (1881). "Sign Language Among North American Indians". *Annual report of the Bureau of Ethnology to the Secretary of the Smithsonian Institution*. **1**: 544–549.
**Hiva Oa** estas insulo en la Pacifiko kiu apartenas al la Markizinsuloj (Franca Polinezio). Hiva Oa estas la dua plej granda insulo de tiu arkipelago. La ĉefloko nomiĝas Atuono. Turismo estas grava fonto de enspezoj.

La franca pentristo Paul Gauguin kaj la belga kantisto Jacques Brel trapasis la lastan parton de sia vivo sur la insulo. Ambaŭ tie entombiĝis, kelkajn paŝojn unu de la alia. Sur la insulo troviĝas muzeo kiu parte temas pri Gauguin kaj parte pri Brel.

Ankaŭ la loka polinezia dialekto de Hiva Oa nomiĝas Hiva Oa.

Laŭ la loka kreado-rakonto la dioj kreis la insulojn kiel siaj domoj, tial ĉiuj insuloj en la arkipelago havas nomojn kiuj rilatas kun la konstruo de domo. La signifo de *Hiva Oa* estas "longa firstotrabo".

Vegetaĵo ĉe la vojrando de Atuona al Puamau. Vidaĵo al la golfo "Baie des Traîtres" ("perfidula golfo") kaj la Hanakee-roko
La tombo de Jacques Brel
La tombo de Paul Gauguin

* Kategorio Hiva Oa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2010-06-09. Alirita 2010-06-09.
**Yasukuni-Sanktejo**(Hepburn) (靖国神社 aŭ 靖國神社; [jasukuni ĵinĵa]) estas Ŝintoa Sanktejo en Ĉijoda-kvartalo de Tokia Metropolo.

La sanktejo adoras mortintajn militistojn kaj civitajn servistojn apartenantajn al japana registaro en militoj. Ĝi estas sendependa al Jinjahoncho.

La areo estas konata turismejo de sakuro.

Post la dua mondmilito, partigo de la religio el la ŝtato starigis la sanktejon kiel religian grupon. La sanktejo eĉ nun ekspozicias en sia tereno "glorajn" armilojn, uzitajn de la imperiestra armeo, kun klarigo, kiu laŭdas pasintajn militojn. La oficiala paĝo de la sanktejo defendas A-klasajn militkrimulojn kiel martirojn.

Ĝi estis konstruita en 1869 por memoro de la mortintaj soldatoj dum la militoj. La hodiaŭan nomon ricevis la sanktejo en 1879.

En 1978, sanktejo ekadoris A-klasajn militkrimulojn. Hodiaŭ ĝi memorigas pri 2,5 milionoj da japanaj soldatoj kaj inter ili militaj krimuloj. La sanktejon vizitas ĉiujare 8 milionoj da japanoj kaj turistoj. Ĉiujare en aprilo kaj oktobro okazas memorigaj ceremonioj, kaj en 15-a de aŭgusto ĝin vizitas multaj adorantoj kaj turistoj, kion partoprenas konservativaj politikistoj kaj ofte la ĉefministro. Tiuj vizitoj de la ĉefministro ekas akrajn protestojn en Ĉinio kaj Koreio. Tamen la imperiestro ne partoprenas de post 1975, kial laŭ forta opinio pro ekadoris A-klasajn militkrimulojn. Ankaŭ japana popolopinio pri Yasukuni estas ĉiam skisma.

Bildaro
-------

* Studentoj je YasukuniStudentoj je Yasukuni
* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* Ŝintoismo
* Historio de Japanio

* Kategorio Yasukuni-Sanktejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* 
* Arkivigite je 2006-05-26 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2005-11-26 per la retarkivo Wayback Machine
***Les deux anglaises et le Continent*** (*La du anglinoj kaj la Kontinento*) estas franca amafera drama filmo de 1972 reĝisorita de François Truffaut, en kiu stelulis Jean-Pierre Léaud kiel Claude, Kika Markham kiel Anne, kaj Stacey Tendeter kiel Muriel. La filmo estis bazita sur preskaŭ samnoma romano de Henri-Pierre Roché de 1956.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Komence de la 20-a jarcento, Claude (Jean-Pierre Léaud), juna kaj klera franco ekkonas la anglajn filinojn de amikino de sia patrino. Anne korespondas kun li kaj invitas lin pasigi feritempon familie, en [[[Kimrio]]. Tiu ĉi konigas al li sian fratinon Muriel, kaj klinigas Claude enamiĝi je ŝia fratino. La du anglinoj, puritanaj, iĝas surprizitaj kaj ĉarmitaj de tiu juna liberema franco, kiun ili nomas «la Kontinento». Sed la planita geedziĝo ne okazos inter Muriel kaj Claude: iliaj du patrinoj kredas, ke ili estas tro junaj por amo, decidas apartigon de unu jaro por pruvi siajn sentojn. Claude foriras al Parizo kun la intenco maldiboĉi, sed fakte li pluigas sian libereman vivon.

Dume, Ann, la pli aĝa de la du fraitnoj, liberiĝas kaj foriras al Parizo kiel skulptistino. Tiam ŝi amaferas kun Claude, kiu inicas ŝin al sensemo. Iom kulposenta kiel perfidisto de sia fratino (Muriel estas enamiĝinta de Claude) kaj ankaŭ ŝi mem enamiĝinta de Claude, Ann iom post iom iĝas ina versio de Claude en la etodo de Parizo de artistoj kaj liberecanoj de komenco de la 20-a jarcento. Fakte, ŝi havos alian amanton (Diurka, slavo ludita de Philippe Léotard), kion Claude nevolonte akceptos, spite al liaj liberalaj tendencoj pri amaferoj.​ 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Jean-Pierre Léaud : Claude Roc
* Kika Markham : Ann Brown
* Stacey Tendeter : Muriel Brown
* Philippe Léotard : Diurka
* Sylvia Marriott : Mrs. Brown
* Irène Tunc : Ruta
* Éva Truffaut

Referencoj
----------

1. ↑  LAsta vorto majuskle ĉar temas pri kromnomo de persono.
2. ↑   The New York Times (eld.). «Les Deux Anglaises et le Continent».

Eksteraj ligiloj
----------------

* en imdb

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Las dos inglesas y el amor en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 848562
 |
Desegno de tipa *yatate*
*Yatate* el la Edo-epoko
**Yatate** (japane: 矢立) estas persona aro pipforma uzita en mezepoka Japanio. Ĝi estas ujo kun parto por inkoplena kotono kaj alia por peniko kaj foje papertranĉilo.

*Yatate* signifas litere "sagosubtenaĵo" (*ya* - "sagoj", *tate* - "subtenaĵo"). La nomo devenas de la fakto, ke tradicie *bushi* uzis la inkoŝtonon en la fundo de la sagujo.

Tradicia japana kaligrafio originis en Ĉinio kaj uzas la "klerultrezoron": inkoŝtonon, inkobastoneton (*sumi*) kaj penikojn. Likvan inkon oni obtenas skrapante la bastoneton kontraŭ la ŝtonon kaj aldonante akvon. La tuto estas granda, peza kaj necesas iom da tempo por prepari la inkon.

Dum la Kamakura-epoko (1185-1333) aperis la ideo plenigi kotonpecon de inko. Tiel sufiĉas tuŝi la kotonon per la peniko por povi tuj skribi. Metante la kotonon en inkujon (*sumi tsubo*), oni povis transporti uzopretan inkon sen danĝero elverŝi ĝin.

La unuaj *yatate-oj* similis al eŭropaj skribilujoj; la pipformo estis eltrovita por transporti pli da inko. Oni portis ĝin metita en la *obi-on*.

Je la fino de la Edo-epoko aperis varianto de la lasta modelo, kie la inkujo estas ligita al penikujo de ĉeneto, kaj la *yatate* estis tiel uzata kiel *netsuke* por fiksi ĝin ĉe *obi*.

Dum la epoko kiam estis permesita nur al *bushi-oj* porti *nihonto-n*, iuj *yatate-oj* kaŝis klingon, kaj tiel povis servi kiel defendiloj.

Rimarkinda eco de malfruaj *yatate-oj* estas ke ili estas el speciala alojo el oro kaj kupro, *shakudo*, kiu estas belege malhelruĝa.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Yatate en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Kio estas yatate ?* -- Tokyo Fountain pen scene
**Wien Neerlands bloed** estis la oficiala himno de Nederlando inter 1815 kaj 1932.

Ĉe la ekesto de la Reĝolando de la Nederlandoj en 1815 oni sentis la bezonon je himno. Oni opiniis ke la jam ekzistanta Wilhelmus estis netaŭga, ĉar ĝi estis batalkanto de la Oranĝa-partio. Per konkurso oni elektis la poemon "Wien Neerlandsch bloed" de la poeto *Hendrik Tollens* (1780-1856). *Johann Wilhelm Wilms* faris la muzikon.

La strofoj de la himno:

**1**
Wien Neerlands bloed in d' aders vloeit
Van vreemde smetten vrij
Wiens hart voor land en koning gloeit
Verheff' de zang als wij:
Hij zett' met ons, vereend van zin
Met onbeklemde borst
Het godgevallig feestlied in
Voor vaderland en vorst (2x)
**2**
De Godheid, op haar hemeltroon
Bezongen en vereerd
Houdt gunstig ook naar onze toon
Het heilig oor gekeerd:
Zij geeft het eerst, na 't zalig koor
Dat hoger snaren spant
Het rond en hartig lied gehoor
Voor vorst en vaderland (2x)
**3**
Dring' luid, van uit ons feestgedruis
die beé uw hemel in:
Bewaar de vorst, bewaar zijn huis
En ons, zijn huisgezin
Doe nog ons laatst, ons jongst gezang
Die eigen wens gestand:
Bewaar, o God! de koning lang
En 't lieve vaderland (2x)

* Kategorio Wien Neerlands bloed en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ĵamanak** (armene: **Ժամանակ**, kio signifas "tempo") estas la plej longa senĉese eldonata armenlingva ĉiutaga gazeto en la mondo. Ĝi estas publikigita en Istanbulo, Turkio.

Historio
--------

La unua numero aperis la 28-an de oktobro 1908 kun Misak Koçunyan kiel redaktoro kaj estis iom familia establado, ĉar ĝi estas posedata de la familio Koçunyan ekde sia komenco. Post Misak Koçounyan, ĝi estis transdonita al Sarkis Koçunyan, kaj ekde 1992 al Ara Koçunyan.

Multaj gloraj nomoj en armena literaturo kontribuis al la gazeto, inkluzive de Krikor Zohrab, Daniel Varujan, Vahan Tekejan, Yerukhan, Komitas, Hovhannes Tumanjan, Teodik, Arŝakuhi Teodik, Ruben Sevak, Zabel Yesayan, Sibil, Nikoghos Sarafjan, Vazken Ŝuŝanjan, Zareh Vorpuni, Nŝan Beŝiktaŝljan, Hagop Mntsuri, Mŝo Kegham, Zahrad, Zaven Biberjan, Toros Azatjan, Minas Toleljan, inter aliaj.

La gazeto uzas la okcidentan armenan lingvon kaj tradician mesropan skribmanieron.

La redakcioj situas ĉe P.O. Box 22, Beyoğlu, Istanbulo, Turkio.

Referencoj
----------

1. ↑   ZABEL YESAYAN. armenianhouse.org. Alirita 2014-10-24.
2. ↑   (2005) *The Heritage of Armenian Literature: From the eighteenth century to modern times*. Wayne State University Press. ISBN 9780814332214.

Vidu ankaŭ
----------

* Armenoj en Turkio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Anglalingva versio de *Ĵamanak*
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Yoan Michel RODRÍGUEZ MARTÍNEZ** (naskiĝis la  17-an de oktobro 1989(nun 1989-10-17) en San Juan y Martínez, Pinar del Río) estas kuba psikologo kaj esperantisto. Li eklernis esperanton en 2010, partoprenis en pluraj naciaj kaj internaciaj aranĝoj kiel KERo, JuSKA, 9-a TAKE, Zamenhofaj Metiejoj ka. organizis kursojn kaj estis komitatano de Kuba Esperanto-Asocio (KEA) kaj Kuba Esperantista Junulara Organizo (KEJO) en Pinar del Río. Yoan estas estrarano de KEJO kaj organizanto de pluraj junularaj kongresoj. Li estas aktiva filatelisto, organizis ekspozicion dum la 9-a TAKE en la Filatela Muzeo de Kubo, ankaŭ aktivas kiel volontulo de la Ruĝa Kruco de Kubo kaj ĉe la ekologistoj de KEA en la grupo KoNoA.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Yoan Rodríguez Martínez ĉe Facebook

* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Esperanto

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803397
 |
**Ilona Tokody** [tokodi], hungare **Tokody Ilona,** Esperante **Helena Tokody** estas hungara operokantistino (soprano).

Ilona Tokody naskiĝis la 27-an de aprilo 1953, Szeged.

Biografio
---------

Ilona Tokody komencis lerni kantadon en la muzika akademio en Budapeŝto en 1971. Ŝi atingis la unuan lokon en kantokonkurso en la sekva jaro, poste same okazis tio en diversaj urboj. En 1976 ŝi aliĝis al trupo de Budapeŝta Ŝtata Operejo kaj ofte kantadis ankaŭ en Vieno. Ŝi debutis en Novjorko en 1988. Ŝi ofte kantadis kune kun Plácido Domingo aŭ José Carreras. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1985, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

Ŝia repertuaro (elekto)
-----------------------

* Giacomo Puccini: Manon Lescaut – *Manon*; Tosca - *Tosca*; Turandot - *Liu*
* Giuseppe Verdi: Aida – *Aida*; Otello - *Desdemona*
* Ferenc Erkel: *Bánk bán* (Banuso Bánk) - *Melinda*
* Pietro Mascagni: Iris - *Iris*

Aliaj roloj
-----------

* 2 televiziaj filmoj

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 400436
* GND: 134540743
* LCCN: n85119418
* VIAF: 76501697
* ISNI: 0000 0001 0917 8233
* SUDOC: 160772532
* BNF: 13900480q
* MBA: 448a30fb-c13a-457b-a8b9-340e9f7e693d
* BIBSYS: 3073455
* NKC: xx0180549
* BNE: XX1561542
 |

1. ↑
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Müllheim-Wigoltingen (stacidomo). |



**Wigoltingen** estas komunumo en la distrikto Weinfelden de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 2111 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Wigoltingen situas ĉe la norda bordo de la rivero Turo ĉe la suda flanko de la montoĉeno Seerücken meze inter Weinfelden kaj Frauenfeld. Tra la komunumo fluas la rivereto *Kemmenbach* (en la alemana *Chemibach*), kiu havas sian originon sur la montoĉeno Seerücken en la najbara komunumo Kemmental.

Als la komunumo apartenas krom Wigoltingen mem ankaŭ la municipoj Bonau, Engwang, Illhart, Wagerswil, Lamperswil kaj Hasli. Ankaŭ al la komunumo apartenas la Kastelo Altenklingen kun la al ĝi apartenantaj kastelaj bienoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo limas en nordo al Raperswilen, en nordokcidento al Wäldi en okcidento al Kemmental, en sudokcidento al Märstetten, en sudo al Amlikon-Bissegg, en la sudorienta angulo al Hüttlingen, en oriento al Müllheim, kaj en la nordorienta angulo al Homburg.

Trafiko
-------

Sur la teritorio de la komunumo Wigoltignen en la loko Hasli situas la komuna stacidomo kun la najbara komunumo Müllheim, nome Müllheim-Wigoltingen. Ĝi trovigas ĉe la fervojlinio de Vinterturo al Romanshorn kaj estas servata de la regiona trajnlinio S30 de la turgovia fervojkompanio THURBO AG. Wigoltingen ankaŭ disponas pri propra aliro al la nacia aŭtoŝoseo A7 de Konstanco al Vinterturo. La komunumo do estas bonege konektita kaj al la publika kaj al la privata trafikreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Wigoltingen datiĝas el la jaro 889 kiel *wigoltinga*. La unua mencio de Engwang datiĝas el la jaro 1335 kiel *Einwank*, de Illhart el la jaro 1264 kiel *Ilnehart* kaj de Bonau el la jaro 1367 kiel *Bonow*.

La hodiaŭa politika komunumo Wigoltignen estis fondita kadre de la turgovia komunumreformo la 1-an de januaro 1995 per la kunigo de la antaŭa municipkomunumo Wigoltingen kun ĝiaj lokkomunumoj Bonau, Engwang, Illhart, Wagerswil, Wigoltingen kaj tuta vico da setlejoj kaj bienoj.

Bildaro
-------

* Restoracio Sternen en IllhartRestoracio Sternen en Illhart
* Lernejo de Illhart kun sunhorloĝoLernejo de Illhart kun sunhorloĝo
* WagerswilWagerswil
* Kastelo AltenklingenKastelo Altenklingen

Vidu ankaŭ
----------

* Müllheim-Wigoltingen (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Wigoltingen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Wigoltingen
* Bonau en la Historia Leksikono de Svislando
* Engwang en la Historia Leksikono de Svislando
* Illhart en la Historia Leksikono de Svislando

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Weinfelden |
| --- |
| Affeltrangen |
Amlikon-Bissegg • Berg • Birwinken • Bischofszell • Bürglen • Bussnang • Erlen • Hauptwil-Gottshaus • Hohentannen • Kradolf-Schönenberg • Märstetten • Schönholzerswilen • Sulgen • **Weinfelden** • Wigoltingen • Wuppenau • Zihlschlacht-Sitterdorf |  |

 |
**Vétroz** estas komunumo en la distrikto Conthey en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 4973 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

La komunumo Vétroz situas en la franclingva Suba Valezo ĉe la norda bordo de la rivero Rodano. Kvankam la komunumo hodiaŭ disvolviĝis al loĝoloko de la najbaraj industrilokoj la vitoj en la nordo de la komunumo ankoraŭ karakterizas la vilaĝan vivon. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Magnot kaj Vétroz. En nordo la komunuma teritorio etendiĝas kvazaŭ fingro norden inter la rivero Lizerne en okcidento kaj la vojo al Derborence en okcidento laŭlonge de la ravino de Lizerne.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 10,45 km², de kiuj 18,1% estas kovritaj de arbaro, 47,9% servas por agrikulturo kaj 18,3% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Vétroz limas en nordo kaj oriento al Conthey, en sudo al Nendaz, kaj en okcidento al Ardon.

Trafiko
-------

Tra Vétroz pasas la kantona ĉefvojo n-ro 9 kaj en sudo la svisa aŭtovojo A9, kies alveturejo Conthey situas sur la orienta komunumlimo. La stacidomo Ardon ĉe la trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Lauzxano al Siono situas ekzakte sur la okcidenta komunumlimo. Korme tra la komunumo pasas poŝtaŭtolinio de Siono al Martigny.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Vétroz datiĝas el 11-a jarcento kiel *Vertriacum*, en la jaro 1417 aperis la mencio *Vetro*. Dum frua mezepoko Vétroz apartenis al la Senjorujo Conthey, kiun laŭdire reĝo Sigismundo en la jaro 515 donacis al la Abatejo Saint-Maurice. Ek de la 11-a jarcento Vétroz apartenis al la Grafolando Savojo kaj ĝi estis ek de 1254 parto de la Subvoktejo Conthey. En la jaro 1475 ĝi estis konkerita de la Kvin Supraj Valezaj Dekonoj kaj atribuita al la Kamparvoktejo DSaint-Maurice. Post la Helveta Revolucio de 1798 ĝi estis atribuita al la Distrikto Martigny. En la jaro 1802 la aparteno estis ŝanĝita al la Distrikto Siono kaj en la jaro 1815 al la Distrikto Conthey. En la jaro 1862 Vétroz konstituiĝis post disiĝo de Conthey kiel memstara komunumo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Catherine Raemy-Berthod*: *Vétroz* en *Historia Leksikono de Svislando* (2013-02-25)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Vétroz

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Vétroz** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Conthey |
| --- |
| Ardon  •  Chamoson  •  Conthey  •  Nendaz  •  Vétroz |  |

 |
UNESCO-UNEVOC ĉe la Universitatejo de la Unuiĝintaj Nacioj en Bonno, Germanio
**La Internacia Centro UNESCO-UNEVOC por Teknika kaj Metia Edukado kaj Trejnado** estas unu el sep institutoj kaj centroj de Unesko, kiuj laboras pri edukado. La Internacia Centro situas ĉe la universitatejo de la Unuiĝintaj Nacioj en Bonno, Germanio, kaj estas financata de kaj unesko kaj la germana registaro. UNESCO-UNEVOC estas la internacia centro por konekti membroŝtatojn de Unesko tutmonde por evoluigi kaj fortigi teknikan kaj metian edukadon kaj trejnadon (TMET). La centro laboras en la kunteksto de la mandato de Unesko por Eduko por Ĉiuj kaj Eduko por Daŭripova Disvolviĝo. Ĝi entreprenas siajn agadojn per reto de TMET-institucioj konsistantaj el fakoj de ministrejoj, landaj korpoj, universitatoj, kaj centroj de trejnado.

Historio
--------

Universitatejo de la Unuiĝintaj Nacioj en Bonno
En 1989, la Unuiĝintaj Nacioj agnoskis, ke la "progresigo de teknika kaj metia eduko devus kontribui al la sekurigo de paco kaj amika kompreno inter nacioj" kaj estis tial parto de ĝia mandato. En ĉi tiu kunteksto, oni kreis "Internacian Projekton pri Teknika kaj Metia Edukado" kaj lanĉis la "Reton UNEVOC" en 1992. La reto kunvenigis 185 centrojn en 126 landoj en 1999.

La Internacia Centro UNESCO-UNEVOC estis kreita en 1999 baze de la decido de la 30a Ĝenerala Konferenco de Unesko. Post unu jaro, Unesko kaj la germana registaro konsentis gastigi la Internacian Centron en la Konstruaĵo Langer Eugen, la eksa konstruaĵo por germanaj parlamentanoj, kiu nun gastigas la universitatejon de la Unuiĝintaj Nacioj. Oni komencigis la novan institucion en aprilo 2002.

Vidu ankaŭ
----------

* Unesko
* Metia Edukado

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo UNESCO-UNEVOC en la angla Vikipedio.* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 729550
* LCCN: no2004056986
* VIAF: 267851934
* SUDOC: 179907379
 |


1. ↑   About us: Institutes and centres. UNESKO. Alirita junio 2014.
2. ↑   (14a de majo 2014) *An Assault on poverty*. IDRC/CDRI. ISBN 9781552500262.
3. 1 2   Records of the General Conference: Resolution. UNESKO (2000). Alirita junio 2014.
4. 1 2   Convention on Technical and Vocational Education. UNESKO (1989). Alirita junio 2014.
5. ↑   UNESCOUNEVOC: About us. UNESCO-UNEVOC. Alirita junio 2014.
6. 1 2   Introduction to the second international congress on Vocational Education. UNESKO (1999). Alirita junio 2014.
7. ↑   Un Campus. Urbo Bonno.[*rompita ligilo*]
8. ↑   UNESCO Executive board, Hundred and sixty-fourth Session (10a de majo 2002). Alirita junio 2014.
9. ↑   Bildung ist der Schlüssel zur Entwicklung. General Anzeiger Bonn (9a de aprilo 2002).
Jean-Baptiste Tavernier en orientaj kostumoj, 1679
**Jean-Baptiste Tavernier** (1605–1689)  estis franca gemkomercisto kaj vojaĝanto de la 17-a jarcento. Tavernier naskiĝis en Parizo de franca aŭ flandra hugenota familio, kiu elmigris al Antverpeno, por eviti persekutadon, kaj kiu poste revenis al Parizo post la publikigo de la Nanta Edikto, kiu promesis protekton por francaj protestantoj. Kaj lia patro Gabriel kaj lia frato Melchior Tavernier estis kartografoj. Kvankam estas klare laŭ la precizeco de liaj desegnaĵoj, ke Tavernier ricevis ian instrukcion pri la arto de kartografio / kuprogravurado, li posedis vagemon. Dum ankoraŭ adoleskanto, li multe vojaĝis tra Eŭropo kaj atingis laboran scion pri ĝiaj ĉefaj lingvoj.

La skribaĵoj de Tavernier montras, ke li estis fervora observanto, kaj ankaŭ rimarkinda kultura antropologo. Liaj *Ses Vojaĝoj* fariĝis furorlibro kaj estis tradukitaj al la germana, nederlanda, itala kaj angla dum lia vivo. La verko estas ofte citita de modernaj erudiciuloj verkantaj pri la periodo.

Referencoj
----------

* Jean-Baptiste Tavernier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jean-Baptiste Tavernier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


1. ↑   (1831) "Jean-Baptiste Tavernier", *The Lives of Celebrated Travellers, (Volume 1)*. H. Colburn and R. Bently, p. 167–191.
Koordinatoj: 47° 52′ 38″ N 3° 52′ 32″ O﻿ / ﻿47.87722 °N, 3.87556 °O﻿ / 47.87722; 3.87556 (mapo)

**Vézannes** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 53 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Vézannes etendiĝas sur 9.01 km², kaj havis 53 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 5.9 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Daniel Copin, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Vézannes apartenas al la kantono de Tonnerre, kies ĉefurbo estas Tonnerre. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Tonnerre
Hatzfeldt: murankro (maldekstre)
La **Wildenburger Land** (aŭ **lando de Wildenburg** ) estas historia teritorio okcidente de Siegen. Hodiaŭ ĝi estas la plej norda parto de Rejnlando-Palatinato, (Germanio). Ĝi konsistas el partoj de Siegerland kaj Mittelsieg-Bergland.

Historio
--------

La nomo „Wildenburger Land" venas de la iam libera landeto Wildenburg ene de la Sankta Romia Imperio. La senjoroj de Wildenburg havis sian sidejon en Wildenburg. La gento pereis en la jaro 1418. Poste la stato de senpera senjoreco transiris al la grafoj de Hatzfeld. 1806 Wildenburg fariĝis parto de la grandduklando Berg. En 1815 ĝi fariĝis prusa. Ekde 1946 la „Wildenburger Land" apartenas al Rejnlando-Palatinato.

Teritorio
---------

La historia regiono formas la plej nordan pinton de la hodiaŭa distrikto Altenkirchen kaj la federacia lando Rejnlando-Palatinato. La plej granda komunumo estas Friesenhagen.

Krome troviĝas sur la teritorio de la historia senjorio Wildenburg la hodiaŭaj komunumoj Birken-Honigsessen, Hövels, Katzwinkel kaj la urboparto Wissen, kiuj situas norde de la rivero Sieg. La evangelia komunumo Wissen de hodiaŭ egalas grandparte al la tiama teritorio de la senjorio Wildenburg-Schönstein.

Blazonoj
--------

La blazono de la senjorio Wildenburg montras tri ruĝajn rozojn sur arĝenta fono.
Kelkaj komunumoj transprenis la „ Wildenburg"-ajn rozojn.

* FriesenhagenFriesenhagen
* Katzwinkel (Sieg)Katzwinkel (Sieg)
* komunumaro Wissenkomunumaro Wissen

En la blazono de la distrikto Altenkirchen la rozoj estas anstataŭataj de la „Hatzfeldt-a murankro" (nigra murankro sur ora fono) 

* distrikto Altenkirchendistrikto Altenkirchen

Eksteraj ligiloj
----------------

* Reichsherrschaft Wildenburg mit Karte 1789
* Willkommen im Wildenburger Land Arkivigite je 2014-02-10 per la retarkivo Wayback Machine
* Kirchenkreiskarte: evangelische Kirchengemeinde Wissen Arkivigite je 2013-12-26 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------
**Jessentuki** (ruse *Ессентуки*) estas unu el la plej grandaj kuracurboj en Rusio.

Ĝi situas en la Stavropola regiono, Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 07410.

La urbo estis fondita en jaro 1825.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1917.

La interurba telefona kodo estas 86534, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas ĉe rivero Podkumok (Подкумок).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 48 mil loĝantojn.

En jaro 2017 la urbo havis ĉirkaŭ 100 000 loĝantojn.

En Jessentuki estas Zamenhof-Esperanto-Objekto (ZEO) : vilao "Espero", konstruita de generalo Nikolaj Reŝetin. Post renovigo en la jaro 2009 vilao "Espero" funkcias kiel samnoma hotelo (disponeblas 60 litoj).

Vidu ankaŭ
----------

* Zamenhof-Esperanto-Objektoj (ZEO)

Eksteraj ligiloj
----------------

Podkasto pri Jessentuki, kuracurbo en Kaŭkazo, Radio Esperanto, №40

Hotelo Espero (Lenina str 15B)

Flago de Stavropola regiono
Urboj de Stavropola regiono

**Ĉefurbo**: Stavropol

Blagodarnij |
Budjonnovsk |
Georgijevsk |
Ipatovo |
Izobilnij |
Jessentuki |
Ĵeleznovodsk |
Kislovodsk |
Lermontov |
Miĥajlovsk |
Mineralnije Vodi |
Neftekumsk |
Nevinnomissk 
Novoaleksandrovsk |
Novopavlovsk |
Pjatigorsk |
Svetlograd |
Zelenokumsk

Referencoj
----------

1. ↑  Podkasto pri Jessentuki, kuracurbo en Kaŭkazo, Radio Esperanto, №40
**Vítězslava Kaprálová** (24-a de januaro 1915 Brno – 16-a de junio 1940 Montpellier) estis ĉeĥa muzika komponistino kaj dirigentino.

Vivo
----

En la jaro 1930 ŝi komencis studi en konservatorio en Brno komponaĵon ĉe Vilém Petrželka kaj dirigentadon ĉe Zdeněk Chalabala. Ŝi graduis per sia plej konata orjestra komponaĵo *Soldata simfonieto*, kiun ŝi persone faris kun Ĉeĥa filharmonio. Dank' al franca ŝtata stipendio ŝi forveturisd en la jaro 1937 al Ecole Normale de musique den Parizon, kie ŝi enskibiĝis en klason de dirigento Charles Muncha. Private ŝi poste ankoraŭ studis komponaĵon ĉe Bohuslav Martinů, kies klavicenan koncerton ŝi dirigentis la 2-an de junio 1938 en Parizo. Mallonge post tio ŝi forveturis al festivalo de Internacia kompanio por nuntempa muziko, kiu okazis en Londono, kaj la 17-an de junio ŝi komencis ĝin per sia simfonieto, kiun ŝi denove dirigentis - ĉifoje ŝia orkestro estis BBC Orchestra. Poste ŝi forveturis por kelke da monatoj reen en Brnon. Sed tiam ŝi ne povis antaŭsenti, ke tio estos ŝia lasta vizito de la hejmo kaj ke estis mezuritaj al ŝi nur du jaroj de ŝia vivo, kiu estos finiĝinta en Francio. 

Ŝi revenis en Parizon en januaro de 1939. En la franca metropolo Kaprálová moviĝis en medio de cyxeĥa artista kolonio kaj ĉi tie ŝia ankazx ekkonis sian estontan edzon Jiří Mucha, filon de pentristo Alfons Mucha. Ilia geedziĝo okazis la 23-an de aprilo 1940. Jiří Mucha dediĉis al ilia tre mallonga kunvivo libron *Strangaj amoj* (1988).

En la tempo, kiam Parizo jam estis endanĝerigarta fare de germanaj soldataroj, aperis ĉe Kaprálová la unuaj simptomoj de malsano, pro kiu la juna komponistino la 16-an de junio 1940 en la sudfranca Montpellier, kien ŝi estis evakuita fare de sia edzo, mortis en sia dudek kvin jaroj. Unu e eblaj kaŭzoj de ŝia morto estas indikata tifoida febro. En la pasinteco al ofte indikata diagnozo pri miliara tuberkulozo, malĝuste proklamita kiel oficiala, ne respondas kuracista raporto, kiu konserviĝis en la laŭtempa korespondado.

En la jaro 1946 donis Ĉeĥa akademio de sciencoj al Vítězslava Kaprálová membrecon in memoriam.

The Kapralova Society
---------------------

Pri la ligilo de komponistino zorgas konsekvence ekde la jaro 1998 kanada muzika kompanio The Kapralova Society kun sidejo en Toronto.

Tři Studně
----------

En municipo Tři Studně ŝi havas simbolan tombon.

Referencoj
----------

1. ↑  Hartl, Karla and Erik Entwistle, eds. *The Kaprálová Companion*. Lanham, MD: Lexington Books, 2011.
2. ↑  Fischer, Christine, ed. *Vítězslava Kaprálová (1915-1940). Zeitbilder, Lebensbilder, Klangbilder.* Zurich: Chronos Verlag, 2017, s. 29.
3. ↑  Hartl, Karla, ed. *Kauza Kaprálová v dobové korespondenci a dokumentech*. Praha: Nakladatelství Klíč, 2021, s. 7–16
4. ↑  Hartl, Karla, ed. *Kauza Kaprálová v dobové korespondenci a dokumentech*. Praha: Nakladatelství Klíč, 2021, s. 7–16
5. ↑   Český hudební slovník. Arkivita el la originalo je 2022-12-09. Alirita 2023-04-28.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Vítězslava Kaprálová en Vikimedia Komunejo
* Oficialaj retpaĝoj de la komponistino kaj paĝo en la ĉeĥa
* Composer of the Week angle
Jabano aŭ etiopia kafujo
Jabano estas kruĉo el ceramiko por kafoceremonio en Etiopio, Eritreo aŭ Sudano
**Jabano** ankaŭ alilingve konata sub la nomo jebena (*ge'ez*: ጀበና *djäbäna*; árabe: ‏جبنة *jabana*) ) estas tradicia kafkruĉo uzata en Eritreo, Etiopio kaj orienta Sudano. La jabano, farita el ceramiko, konsistas el sfera ujo kun longa kolo kaj mantenilon.

La jabano estas plenigita kun akvo kaj kafo kaj varmigita super fajro. Dum oni servas ĝin filtrilo (kutime farita de ĉevalhararo) estas metata ĉe la fino de la kolo.

Kafoceremonio
-------------

En Eritreo kaj Etiopio ekzistas kafoceremonio en kiu la jabano ludas centran rolon. Dum tiu ceremonio la bolanto kafo de la jabana estas verŝata en ceremonia taso nomata *sini*. Kiam la kafo iom malvarmiĝis oni denove reverŝas ĝin en la jabano por reboligado. Tiuj agoj estas ripetataj plurfoje.

Antikva etiopia proverbo bone esprimas kiom gravas kafon en la etiopia vivo : "Buna dabo naw", litere tradukita kiel "Kafo estas nia pano!"

Etiopia kafoceremonio rekonkudas al tempo dum kiu tempo ne plu estas mono, sed dum kiu oni donas valoron al homa varmeco, amika konversacio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jabano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

(hispane) La yebená y la ceremonia del café[*rompita ligilo*], en La Veu d'Àfrica

(angla)  Etiopia kafoceremonio, epicurean.com

Referencoj
----------


1. ↑  (angla) «Coffee Ceremony» (kafoceremonio), *Etiopia restoracio*
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

***L'enfant sauvage*** (*La sovaĝa infano*) estas franca amafera komedia drama filmo de 1970 reĝisorita de François Truffaut, en kiu stelulis Jean-Pierre Léaud kaj Claude Jade. Ĝi estas la kvara de la serio de kvin filmoj de Truffaut pri la fikcia rolulo Antoine Doinel, rekte sekvita de *Baisers volés*, kiu priskribas la geedzan vivon de Antoine (Léaud) kaj Christine (Jade). *L'amour en fuite* finigis la historion en 1979.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* en imdb

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Bed and Board (film) en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 848572
 |
La minejo de Ytterby atingis profundecon de 170 m, sed estas nun plenigita per ŝtonoj por preventi akcidentojn.
Memortabulo de ASM International ĉe la eksa enirejo de la minejo de Ytterby.
Koordinatoj: Koordinatoj: 59° 25′ 34.4″ N 18° 21′ 11.6″ O﻿ / ﻿59.426222 °N, 18.353222 °O﻿ / 59.426222; 18.353222 (mapo)

La minejo de **Ytterby** ([ˈytːerˌbyː] 'plej ekstera vilaĝo') situas sur la insulo Resarö en la komunumo Vaxholm en la Stokholma arkipelago, proksimume 20 km nordoriente de Stokholmo. Ekde la 18-a jarcento oni akiris en tiu minejo feldspaton uzatan en la produktado de porcelano kaj vitro. La minejo estis uzata ĝis 1933. 

En forĵetaĵoj de tiu minejo oni malkovris mineralon enhavantan dek antaŭe nekonatajn kemiajn elementojn, nome rarajn terojn, kaj la loknomo *Ytterby* servis kiel fonto por la nomoj de kvar el tiuj, nome itrio, terbio, erbio kaj iterbio. La kromaj estas gadolinio, tulio, skandio, holmio, disprozio kaj lutecio.

Historio de malkovroj
---------------------

En 1787, la amatora geologo Carl Axel Arrhenius trovis tie inter la forĵetaĵoj nekutime pezan nigran ŝtonon, de kiu li sendis specimenojn al pluraj konataj kemiistoj por analizo. 
Plej bone sukcesis la finnlanda Johan Gadolin, kiu eltrovis, ke la specimeno enhavas antaŭe nekonatan "terspecon" (oksidon), kiun li nomis *ytterbia* (1794), poste ankaŭ nomata *yttria*. Ĝia pura formo poste ricevis la nomon gadolinito, kaj ĝia formulo estas Be2FeY2Si2O10. (Ĝi fakte ne enhavas la elementon gadolinio kiel esencan konsistaĵon.) Gadolin estas konsiderata la malkovranto de itrio (Y). 

La sinsekvo de la elementoj poste malkovritaj en *ytterbia* estas la jena:

* En 1843 la sveda kemiisto Carl Gustaf Mosander izolis la elementon itrio (Y, 39) kaj distingis du kromajn, kiujn li nomis *terbium* kaj *erbium*.

* En 1878 la sviso Jean-Charles Galissard de Marignac distingis en la *erbium* de Mosander du elementojn, kiujn li nomis *erbium* kaj *ytterbium*.

* En 1879 la svedo Per Teodor Cleve malkovris en la *erbium* de Marignac krom erbio (Er, 68) la elementon tulio (Tm, 69) kaj distingis krome *holmium*.

* En 1879 la svedo Lars Fredrik Nilson malkovris en la *ytterbium* de Marignac la elementon skandio (Sc, 21) kaj distingis krome *ytterbium*.

* En 1886 Jean-Charles Galissard de Marignac malkovris en la *terbium* de Mosander la du elementojn terbio (Tb, 65) kaj gadolinio (Gd, 64).

* En 1886 la franco P.E. Lecoq de Boisbaudran malkovris en la *holmium* de Cleve la elementon disprozio (Dy, 66) krom holmio (Ho, 67).

* En 1907 la franco Georges Urbain malkovris ke la *ytterbium* de Nilsson konsistas el du elementoj, iterbio (Yb, 70) kaj lutecio (Lu, 71).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Peter van der Krogt The Discovery and Naming of the Rare Earths.
* Carl-Hugo Blom  (arkivita paĝo svedlingva pri la historio de la minejo.)
Joseph Fouché **(1759-1820).**
**Joseph FOUCHÉ, duc d'Otrante**, (esperante: duko de Otranto), (naskiĝis la 21-an de majo  1759 en Le Pellerin, apud Nantes; mortis la 26-an de decembro 1820 en Triesto, tiam parto de Aŭstrio, nuntempe en Italio) estis franca politikisto, unu e lla gvidantoj de la franca Revolucio kaj ministro de la polico dum la unua franca Imperio kaj de la posta la unua Resurtronigo. Historie li estas konsiderta la patro de moderna polico kaj de la ideo kaj realigo de polica ŝtato.

Liaj politikaj kapabloj agi malantaŭ la kulisoj, kompreni kie blovas la vento kaj krei kreivajn politikajn ligojn sen ideologiaj sentoj, metis lin, kune kun lia nuntempa kolego Talleyrand, kiel la arketipo de la senbrida politikisto.

Inter aliaj de la nacia konvencio, li estis tiu, kiu subskribis la mortkondamnon de Ludoviko la 16-a.

La Artileriisto de Liono
------------------------

En novembro 1793 li estis vokita de la revolucia konvencio por subpremi ribelon okazita en Liono, kie li uzis metodojn kiel amasa pafado al la protestanta homamaso kaj kaŭzis gravajn vundojn ĉe pli ol 270 homoj, 60 el kiuj estis gviditaj el malliberejo kaj pafis ilin. Rezulte li estis kromnomita "Le Mitrailleur de Lyon". Laŭ la kritiko pri ĉi tiu agmaniero, li subpremis la ribelon per ekzekuto per senkapigi en gilotino, kio kaŭzis ĉirkaŭ 1800 ekzekutojn ĝis li revenis Parizon en aprilo 1794. Tiam li fame diris: 

> "La sango de la krimuloj fekundigas la landon de libereco kaj stabiligas ĝiajn fundamentojn".
> 
>

Resurtronigo
------------

Por pruvi sian lojalecon al la nove akirita krono kaj sian efikecon al la reĝimo, Li ĉeforkestris kampanjon de teroro kaj mortigo de revoluciuloj, liaj iamaj amikoj kaj lojaluloj de Napoleono, inter aliaj, li ekzekutis Michelle Neh, unu el la marŝaloj en la armeo de Napoleono.

En Kulturo
----------

La juda-aŭstra verkisto Stefan Zweig publikigis mallongan biografion de Fouche ("Fouche - portreto de politika viro") en 1929. Zweig emfazis la oportunisman dimension kaj la puran potencan deziron en la rolulo de Fouche.

Portreto
  

* Joseph Fouché en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Joseph Fouché en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 24326
* GND: 118534548
* LCCN: n50023170
* VIAF: 1808151778254918130003
* ISNI: 0000 0001 0884 9744
* LIBRIS: 350834
* SUDOC: 027356604
* BNF: 122868212
* NLA: 35096251
* NDL: 00620676
* BIBSYS: 90509125
* NKC: jn19990002362
* BNE: XX855255
 |


1. ↑  Noto 1 - La dato de naskiĝo ne estas konata kun certeco kaj estas 38 aliaj datoj en la literaturo. Tamen ĉi tiu dato, kiu baziĝas sur la baptatesto, estas kutima.
Ĉefaj konstruaĵoj kaj Turgvatejo Sloane ĉe la Stabanejo WWT ĉe Slimbridge, Gloucestershire.
Statuo de Sir Peter Scott ĉe la WWT Londona Humidejo
Ŝirma Laguno ĉe la Londona Humidejo
La **Wildfowl & Wetlands Trust** (Trusto por Akvobirdoj kaj Humidejoj, WWT) estas bonfara organizo por konservado de akvobirdoj kaj humidejoj en Britio. Ties patrono estas la reĝino Elizabeto la 2-a.

Ĝi estis fondita en 1946 de la ornitologo kaj artisto Sir Peter Scott, dekomence kiel la **Severn Wildfowl Trust**. Ĝi havas ĉirkaŭ 200,000 membrojn kaj 9 rezervejojn kun centroj por vizitantoj, kune kovrante ĉirkaŭ 20 km² kio subtenas ĉirkaŭ 150,000 birdojn kaj ricevas ĉirkaŭ unu milionon da vizitantojn jare.

Tiuj lokoj inkludas 7 SSSI (lokoj de Speciala Scienca Intereso), 5 SPA (Protektita birda areo) kaj 5 ramsarejojn.

* WWT Arundel, West Sussex
* WWT Caerlaverock, Dumfries kaj Galloway, Skotlando (la ununura centro kun loĝejoj)
* WWT Castle Espie, County Down, Norda Irlando
* WWT London Wetlands Centre
* WWT National Wetlands Centre, Carmarthenshire, Kimrio
* WWT Martin Mere, Lancashire
* WWT Slimbridge, Gloucestershire
* WWT Washington, Tyne and Wear
* WWT Welney, Cambridgeshire

WWT funkcias ankaŭ kiel konsultista entrepreno nome WWT Consulting kiu havigas al eksteraj klientoj per kompleta gamo de servoj pri humidejoj. Tio inkludas: ekologian konsilaron; habitatajn dezajnon kaj administradon; planadon kaj dezajnon de centroj por vizitantoj; kaj sistemojn de traktado de humidejoj.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Výškovice |

Koordinatoj: 49° 55′ 57″ N 12° 48′ 08″ O﻿ / ﻿49.93250 °N, 12.80222 °O﻿ / 49.93250; 12.80222 (mapo)

Výškovice bieno
**Výškovice** (germane *Wischkowitz*) estas pereinta vilaĝo en Ĉeĥio, kies restaĵoj kaj katastra teritorio **Výškovice u Michalových Hor** kun areo 4,45 km2 hodiaŭ apartenas al registra parto Boněnov de kampurbo Chodová Planá en distrikto Tachov. La vilaĝo situas en PPR Slavkova arbaro, proksimume 2 km norde de Boněnov, 6,5 km nordoriente de Chodová Planá, 7 km sudoriente de Mariánské Lázně kaj 7 km sudokcidente de Teplá.

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1273.

Post la dua mondmilito la vilaĝo estis grandparte elloĝigita pro ellandigo de germanoj, pase de la 1960-aj jaroj ĝi senhomiĝis tute kaj oficiale ĝi pereiĝis en la jaro 1974, konserviĝis nur unu bieno (Boněnov n-ro 2, korto de Engelbert Weigel) kaj memorige protektata kapelo kun memoriga tilio.

### Filmado

En la jaro 1947 estis ĉi tie filmita filmo *Ves v pohraničí* (*Vilaĝo en limregiono*), pro kio restis el kelkaj filmeroj konservita dokumento pri aspekto de la vilaĝo kaj de ĉi tieaj kortoj, sed plimulto de filmeroj devenas el atelieroj de Barrandov. La filmo estiĝis unu jaro post la ellandigo de germanoj kaj la domoj portas spurojn post marodado, sed okazintaĵo de la filmo alskribas la malbonan staton de la konstruaĵoj al devena loĝantaro kaj enmetas esperojn en novajn enloĝigintojn.

Rilataj artikoloj
-----------------

* Vysočany

Referencoj
----------

1. ↑  Výškovice (Wischkowitz), Zaniklé obce.cz
2. ↑  Pavel Frýda: Výškovice (Wischkowitz) - Iom el la historio de municipo, Zaniklé obce.cz, 3. 3. 2007 fontoj: Z. Procházka: historia-turisma gvidlibro de regionoj Pláná kaj Tachov, ttt.Hamelika

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de kampurbo Chodová Planá (8) |
| --- |
| Boněnov ~ Dolní Kramolín ~ Holubín ~ Hostíčkov ~ Chodová Planá ~ Michalovy Hory ~ Pístov ~ Výškov ~ pereintaj vilaĝoj Domaslavičky ~ Výškovice |

 |