recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**László Hollósi** [lAslO holOŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hollósi László** estas hungara ŝlagromuzikisto (drumisto, komponisto, tekstopoeto), instruisto.

László Hollósi naskiĝis la 16-an de junio 1964 en Kőszeg.

Biografio
---------

László Hollósi komencis studi muzikon private en aĝo de 13, poste li studis drumadon en muziklernejo en sia naskiĝurbo, pli poste en muzikarta mezlernejo en Szombathely, fine lia druminstruisto estis Iván Nesztor en Budapeŝto. Ekde 1979 li estis drumisto en pluraj ŝlagrorkestroj. Li estis konata en muzikgrupo *Lord*. Krom la muzikado li redaktis revuon por drumistoj inter 2000-2013. En 2004 li establis propran drumlernejon, kie li konstante instruas.

Elektitaj ŝlagroj
-----------------

(En ŝlagroj li estis plej ofte komponisto kaj/aŭ tekstopoeto kune kun aliaj muzikistoj.)

* Álmodom
* Csörög a vekker
* Fázom a szélben
* Kisfiú
* Vándor

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio László Hollósi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 659577
 |
**KELMENFI László**, *Hazucha Xavéri Ferenc* estis hungara verkisto, inĝeniero naskita en Nagyvárad la 1-a de decembro 1815 kaj mortinta en Buda la 21-an de aprilo 1851.

Biografio
---------

Kiel orfo László Kelmenfi malfacile sukcesis. Li ĉesis siajn medicinajn studojn kaj li akiris inĝenierdiplomon. Inter 1843–48 li estis oficisto de landa Konstruoficejo, poste kiel helpredaktoro de *Hivatalos Közlöny* li iris kun *Honvédelmi Bizottmány* al Debrecen kaj tial li perdis sian postenon post la falo de liberecbatalo. En 1848 oni elektis lin membro de Societo Kisfaludy. Li mortis je tuberkolozo. Liaj humuraj artikoloj lin favorata, sed siaj artikoloj kontraŭ-Petőfi faris lin malpopulara. En siaj lastaj jaroj li entusaismiĝis al ideoj utopistaj de Fourier.

Verkoj ĉefaj
------------

* *Buda* (Színművek zsebkönyve 1839. Pest, 1839);
* *Meghasonlott kedély* (romano, Pest, 1846);
* *Beszélyek* (I – II. Pest, 1846);
* *Ezer év előtt…* (eredeti beszélyek, Pest, 1850).

Bibliografio
------------

* Greguss Ágost: Tanulmányok (II. Bp. 1880).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
**László Radvánszky** [lAslO radvAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Radvánszky László,** slovake **Ladislav Radvanský** estis hungara verkisto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *radványi kaj sajókazai* [radvAnji ŝajOkazai].

László Radvánszky naskiĝis la 18-an de decembro 1701 en Radvány (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa urboparto de Banská Bystrica kiel Radvaň), li mortis en 1758 en Radvány.

Biografio
---------

László Radvánszky estis disĉiplo de Matiaso Bel, poste li komencis verki poemojn, kolektis librojn kaj ofte okupiĝis pri sciencoj. En 1726 li studvojaĝis al Habsburga Imperio kaj Venecio. Li korespondadis kun aliaj verkistoj, sciencistoj, li estis mecenato de hungaraj lernantoj eksterlande. Kiel grava nobelo, li malofte partoprenis en kunvenoj, nur escepte en 1741 kaj 1743 en kronadaj ceremonioj de Maria Tereza de Aŭstrio. Li edziĝis dufoje pro vidviĝo.

Liaj kontribuoj
---------------

* *Directorium archivi* (1735)
* *Notitia familiae suae haeredibus Conscripta* (1754, hungare en 1905)
* pluraj manuskriptoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo R, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 681745
 |
**Imre Somogyi** [ŝomodji], laŭ la hungara skribmaniero **Somogyi Imre** estis hungara verkisto, skulptisto, politikisto kaj edukisto. Li ofte estis menciita *apostolo de ĝardenoj.*

Imre Somogyi naskiĝis la 26-an de majo 1902 en Abony. Li mortis la 5-an de aŭgusto 1947 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Imre Somogyi estis simpla laboristo, kiu edukis sin. Li frekventis ĉeflernejon nur 2 jarojn. Ekde 1926 li pentris preĝejojn kaj faris gipsajn skulptaĵojn. Baldaŭe li studis metodojn de bulgaraj ĝardenistoj, en la 1930-aj jaroj li faris etnografiajn kolektojn kaj li edukis la malriĉulojn. Kelkfoje li aranĝis agrikulturajn kooperativojn. En 1939 li estis unu el la fondintoj de nova partio. En 1944 li estis parlamentano en la provizora landkunveno, poste li ricevis diversajn postenojn. Li estis mortbatita fare de sovetaj soldatoj. Li ricevis premion Kossuth postmorte en 1948.

Verkaro (elekto)
----------------

* ĉefverko: Al Ĝardeno-Hungario 1942
* *Tökkel sütött kenyér* (Pano bakita kun kukurbo) 1945
* *Gyümölcsfeldolgozás cukor nélkül* (Prilaborado de fruktoj sen sukero) 1945

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Imre Somogyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 418894
* LCCN: nb98009589
* VIAF: 33947926
* ISNI: 0000 0001 1052 5925
 |
**José de Antequera y Castro** [anteKEra] (Panamurbo, 1a de januaro 1689 - Lima, 5a de julio 1731), estis hispana politikisto, kiu okupis diversajn postenojn en la kolonia administracio de la Hispana Imperio en Hispanameriko.

Li studis en Panamo, sed poste pasigis kelkajn jarojn en Hispanio. Li estis sendita en 1721 al Paragvajo, pr soliv kverelojn de la popolo kontraŭ la guberniestro, sed li aliĝis al la partio de la popolo kaj nomumis sin mem guberniestro, kio startigis la komunuman revolucion.

Antequera forpleis la jezuitojn de la paragvaja teritorio en 1724, kio okazigis ke la vicreĝo de Perruo, nome José de Armendáriz, ordonis lian kapton al la argentina guberniestro Bruno Mauricio de Zabala. Antequera fuĝis al Kordovo, rifuĝiĝis en konvento de franciskanoj, kaj eskapis al Lima, kie li estis kaptita en 1726. Post kvinjara proceso, li estis finfine kondamnita je mortopuno kaj estis pendumita sur placo meze de tumulto la 5an de julio 1731. Lia ĉefa principo estis ke la popolo rajtas elekti siajn regantojn se la reganto malĝuste agadas. Tio multe helpis la disvastigon de la konceptoj pri demokratio en Hispanamerikon.

Notoj
-----

1. ↑  «Antequera y Castro, José de (1689-1731)». Konsultita la 16an de aprilo 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 638458
* LCCN: n82260421
* VIAF: 90640523
* ISNI: 0000 0001 1684 1005
* BNF: 12263021q
* BNE: XX1033815
 |
**Itamar EVEN-ZOHAR** (n. Tel Aviv, 23-an de marto 1939) estas kultursciencisto en la Universitato de Tel-Avivo. Lia laboro pri la teorio de la polisistemo kaj la teorio de repertorioj de la kulturo estas disvaste konata. Li multe influis la internacian traduksciencon. Li esperantistiĝis en 1953, kaj faris siatempe multajn tradukaĵojn en la hebrean de Esperanto. Li ankaŭ publikigis tradukaĵojn de la hebrea literaturo kaj originalajn verkojn en esperantaj ĵurnaloj. Interalie li tradukis la romanon *Sep fratoj* de la finno Aleksis Kivi el Esperanto en la hebrean. Detajloj pri lia laboro estas haveblaj en la angla Vikipedio .

En 1955-56 Tibor Sekelj vivis en Tel Avivo, Israelo, kie li publikigis artikulojn diversajn en la gazetaro, kaj sian libron "Kumeŭaŭa" tradukitajn en hebrean per Itamar Even-Zohar, tiam 16 jaraĝa.

La laboroj de Itamar Even-Zohar estas haveblaj de lia ĉefpaĝo: 

* Kategorio Itamar Even-Zohar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 43522
* GND: 1089839383
* LCCN: n88192501
* VIAF: 1569183
* ISNI: 0000 0000 6695 5310
* LIBRIS: 283442
* SUDOC: 069314527
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Grafo** **László TELEKI** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Teleki László gróf** estis hungara politikisto, verkisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy. Kuratoro de László Teleki estis József Teleki (guberniestro).

László Teleki
László Teleki naskiĝis la 11-an de februaro 1811 en Pest (urbo). Li mortis la 7-an de majo 1861 en Pest.

Biografio
---------

László Teleki lernis komence hejme, poste en Sárospatak. Li eklaboris en la ŝtata administrado en Buda. En 1833 li rondvojaĝis Eŭropon. En 1837 li estis deputito de parlamento de Transilvanio, poste li aliĝis al parlamenta laboro de Pozsony. En ambaŭ parlamentoj li apogis la reformojn. Post la revolucio li komence daŭris la laboradon parlamentan, poste li estis diplomato en Parizo. Post fiasko de la liberecbatalo li restis eksterlande kaj laŭeble li pledis por la hungaroj kun la nacimalplimultoj. En 1859 li preparis pli novan liberecbatalon. En la sekva jaro li estis senrajte arestita kaj sendita al Vieno, kie li devis rezigni pri la politikado. Hejmenveninta al Pest li ne aliĝis al tiuj rondoj, kiuj volis kompromison kun Habsburga Imperio. En 1861 li partoprenis en parlamenta laboro en Buda, kie lia politiko restis sola, tial li finis sian vivon.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Kegyencz* - teatraĵo, kiun en 1964 Gyula Illyés reverkis

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* biografio hungare

Pentraĵo pri László Teleki

* Kategorio László Teleki en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 422938
* GND: 122620038
* LCCN: n85284484
* VIAF: 27958110
* ISNI: 0000 0001 0882 7406
* SUDOC: 242693431
* BNF: 12929027m
* NKC: jo2016925608
 |
**TOMPA László** estis rumania hungara poeto, redaktoro, tradukisto en Betfalva la 4-an de decembro 1883 mortinta en Odorheiu Secuiesc 13-an de majo 1964. Li estis patro de reĝisoro Miklós Tompa,avo de reĝisoro Gábor Tompa kaj bopatro de poeto László Szabédi.

Biografio
---------

La patro de László Tompa estis ĉefnotario de Departemento Nagy-Küküllő (reĝa departemento) en Segesvár. La bazlernejon li finis en Segesvár, la gimnazion komencis en Székelykeresztúr kaj li finis en Sibio en 1902. Poste li pristudis juron en Kluĵo kaj li diplomitiĝis en 1907. En 1918 li fariĝis la ĉefarkivisto de Departemento Udvarhely. Post 1920 li abdikis de sia posteno kaj li subtenis sin nur el literaturo agado kaj ĵurnalismo. De 1920 li redaktis la gazeton Székely Közélet. Li estis kunlaboranto de Ellenzék, Pásztortűz kaj Erdélyi Helikon. En 1941 li ricevis Premion Baumgarten.

Verkoj
------

* *Erdély hegyei között* (Kolozsvár, 1921);
* *Éjszaki szél* (Székelyudvarhely, 1923);
* *Ne félj* (Kolozsvár, 1929);
* *Hol vagy ember* (Kolozsvár, 1940);
* *Régibbi és újabb versek* (Bukarest, 1955);
* *Versek* (Bukarest, 1963);
* *Tavaszi eső zenéje*, vál. v. Kvár, 1980.

Literaturo
----------

* Kicsi Antal: *Tompa László* (monográfia, 1978).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio László Tompa (poeto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 222971
* GND: 1055155562
* LCCN: n78084602
* VIAF: 16035174
* ISNI: 0000 0001 1041 2293
 |
**Máro Vamvounáki**, greke: Μάρω Βαμβουνάκη, (naskiĝinta en 1948 en Ĥanio) estas konata greka verkistino.

Vivo
----

La verkistino de prozaĵoj kreskis en Ĥanio. Ŝi studis jurosciencon en Ateno kaj laboris kiel notariino sur Rodo. Nuntempe ŝi vivas en Ateno.

Verkistina vivo
---------------

Ŝi nombriĝas al la plej laboremaj kaj sukcesaj verkistinoj de Grekio. Ŝiaj romanoj kaj rakontoj ofte reeldonitis. En la centro estas la moderna kaj sendependa virino, kiu serĉas sian rolon en la moderna socio. Tiuj inuloj estas serĉantaj ekvilibron inter kariero kaj persona libereco unuflanke kaj sentimentoj aliaflanke.

Tiun ĉi temon la verkistino disfaldas multvariece kaj ne ciam samnivele sukcese. Ŝia eble plej bona libro estas la romano *Αντίπαλος εραστής / Antípalos erastís* (1986), kie oni rakontas ekskurson de paro, kiu fiaskas pro la reciproka timo esti dependa de la amata partenero. Teme interesas ankaŭ la romano *Οι παλιές αγάπες πάνε στον παράδεισο / I paliés agápes páne ston parádiso* (1990): certa sceneja laboristino mezaĝa forlasas sian viron por serĉi la unuan veran amon de sia vivo. Finfine ŝi komprenos ke ŝi volis nur liberiĝi de la katenoj kaj ligiloj de la ĉiutaga vivo kaj decidos ekvivi sole.

Verkaro
-------

Aliaj libroj estas la romanoj *Το χρονικό μιας μοιχείας / To ĥronikó miás miĥías* (1981), *Ντούλια / Dúlia* (1984), *Χρόνια πολλά γλυκιά μου / Ĥrónia pollá glikiá mu* (1985), *Η μοναξιά είναι από χώμα / I monaksiá íne apó ĥóma* (1987), *Τανγκό μες στον καθρέφθη / Tangó mes ston kathréfti* (1992), *Με αθόρυβα βήματα ο χρόνος / Me athóriva vímata o ĥrónos* (1995), *Το ραντεβού με τη Σιμόνη / To randevú me ti Simóni* (1996), *Το τραγούδι της μάσκας / To tradúdi tis máskas* (2000), *Ο Ντάνκαν γυρεύει το Θεό / O Dánkan jiréfi to Theó* (2001), *ΕΡΩΤΑΣ: Το γελοίο και το δέος / EROTAS: To jelío ke to déos* (2002), *Όχι άλλη αναβολή, Μιχάλη / Óĥi álli anavolí* (2004), *Ο παλιάτσος και η Άνιμα / O paliátsos ke i Ánima* (2006), *Το φάντασμα της αξόδευτης αγάπης' / To fántasma tis aksódeftis agápis* (2008), *Χορός μεταμφιεσμένων / Ĥorós metamfiesménon* (2009), *Μια μεγάλη καρδιά γεμίζει με ελάχιστα / Miá megáli kardiá jemízi me eláĥista* (2010), *Ο ερωτευμένος Πολωνός / O erotefménos Polonós* (2011), *Κυριακή απόγευμα στη Βιέννη / Kiriakí apójefma sti Viénni* (2012).

Krome la rakontaroj *Αυτή η σκάλα δεν κατεβαίνει / Aftí i skála den katevéni* (1982), *Ιστορίες με καλό τέλος / Istoríes me kaló télos* (1982) *Τηλεφωνήματα και ενοχές / Tilefonímata ke enoĥés* (1999).

Kritiko
-------

Kritikistoj riproĉas al la verkistino ne malofte nezorgeman, supraĵan faron de libroj kaj babilaĉemon. Tamen oni almenaŭ agnoskas ke ŝiaj virinaj figuroj estas konvinkantaj kaj ke kelkaj libroj - ne malofte furiozlibroj - trapasas la nivelon standardan de amromano.

Literaturo
----------

Dimosthenis Kurtovik: *Griechische Schriftsteller der Gegenwart. Ein kritischer Leitfaden*, eldonejo Romiosini, Kolonjo 2000, ISBN 3-929889-35-8, p. 202-203.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Recenzo de romano en 2009.[*rompita ligilo*]
Sedaine, dramaturgo franca **Michel-Jean SEDAINE** (naskiĝinta la 4-an de julio 1719 en Parizo, mortinta la 17-an de majo 1797) estis franca verkisto dramaturga.

Vivo
----

Pro malriĉeco Sedaine devis labori kiel masonisto sed baldaŭ atentigis la dunganton pri siaj talentoj. Tiu ĉi ĉefarkitekto akceptis lin inter siajn disĉiplojn. Li deklaris Sedaine poste instruisto de la nepo, la fama pentristo Jacques Louis David.

Sedaine ekokupiĝis pri opero moderna itala (kontraŭe al la malmoderna, tro rigida de la 17-a jarcento). Inter liaj tekstoj, kiujn muzikgis Philidor, Monsigny kaj Grétry, estas la plej konataj jenaj: *Le diable à quatre*, *Le roi et le fermier*, *Rose et Colas*, *Aucassin et Nicolette*, *Richard Cœur de Lion*, *Aline, reine de Golconde*, *Guillaume Tell*.

Ankaŭ de alta valoro estas liaj komedioj enscenigitaj ĉe Théâtre-Français, kiuj peris lian membrigon al la Franca Akademio: *Le philosophe sans le savoir* (1765) kaj *La gageure imprévue* (1768).

Fonto
-----

Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 18. Leipzig 1909, p. 240-241, kio legeblas tie ĉi interrete.

* Kategorio Michel-Jean Sedaine en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 567235
* GND: 118795961
* LCCN: n82134364
* VIAF: 73863522
* ISNI: 0000 0001 2139 3593
* LIBRIS: 297869
* SUDOC: 028183568
* BNF: 12007007j
* MBA: f32963d1-705d-49ec-97c3-791fe7561e6f
* BIBSYS: 1492758308943
* NKC: mzk2008486685
* ICCU: CUBV059811
* BNE: XX1436046
 |
**Bahrjanij, Ivan** (ps. de Ivan Lozovjagin aŭ Lazoviahin) ukraine **Іван Багряний** (1906-1963) estis ukraina poeto kaj prozisto. Li naskiĝis en nordukraina urbeto Oĥtirka, kiam li estis 14-jara bolŝevikoj en lia ĉeesto mortigis liajn onklon kaj avon. Studis en Kijiva Arta Instituto, sed ne diplomiĝis. En la 1920-aj jaroj li aperigis 4 poem-kolektojn, poeto-romantiko. En 1932 li estis arestita en Ĥarkivo kiel ukraina naciisto kaj forsendita en Malproksiman Orienton. Post du jaroj li forkuris de koncentrejo kaj revenis Ukrainion. Li estis denove arestita kaj malliberigita en Ĥarkivo. Dum la Dua Mondmilito li loĝis en Oĥtirko, Ĥarkivo, Kievo, Lvivo, laboris por propaganda servo de la Ukraina Ribela Armeo. Post la milito li loĝis kaj mortis en la okcidenta Germanio.

Ĉefaj aŭtobiografiaj romanoj de Bahrjanij:

* La tigrokaptistoj;
* (1950) *Sad Hetsymansky*i (*Ĝardeno Getsimanea)* pri la sovetiaj gulagoj, 20 jaroj antaŭ ol raportis Aleksander Solĵenicin pri ili.

Ambaŭ romanoj estis filmigitaj en la 1990-aj jaroj de la 20-a jarcento, tradukitaj multlingven.

Ĝardeno Getsimanea en Esperanto
-------------------------------

Por Ukraina Antologio fragmenton de "*Ĝardeno Getsimanea*" esperantigis Viktor Pajuk.

Vidu ankaŭ
----------

Aleksander Solĵenicin

Holodomoro

Vasil Barka

* Kategorio Ivan Bahrjanij en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 130912
* GND: 115368124
* LCCN: n87940933
* VIAF: 84032328
* ISNI: 0000 0001 1772 6586
* SUDOC: 092206611
* NLA: 35133052
* NKC: jn20000700100
 |
**Mieczysław Milbrandt** (naskiĝis la 2-an de februaro 1915 en Lodzo, mortis la 9-an de aŭgusto 1944 en Varsovio) – pola filozofo, soldato de la Ribelo de Varsovio.

Vivo
----

Li devenis de laborista familio. Alvenis al Varsovio sen rimedoj por vivteno, kio devigis lin interalie redoni sangon, por enspezi pri necesaj elspezoj. Lia situacio ŝanĝiĝis kiam profesoro Władysław Tatarkiewicz cedis al li ĉambron kaj certigis sciencan disvolvon. En la jaroj 1934-1938 studis en fakultato de homa scienco ĉe Varsovia Universitato. Poste estis asistanto ĉe katedro de filozofio. Li publikigis filozofiajn artikolojn en revuoj: "Pion", "Naród i Państwo" (Nacio kaj Ŝtato), "Prosto z mostu", "Polska Zbrojna" (Armita Pollando), kaj recenzojn en "Przegląd filozoficzny".

Dum la germana okupado plenumis funkcion de asistento de sekreta universitato. Lekciis konspire en Universitato de Okcidentaj Teroj, kaj propedeŭtikon de filozofio en gimnazioj. De la 1-a de aŭgusto 1944 en vicoj de ribelanta armeo; la 8-an de aŭgusto dum sturmo al Sejma konstruaĵo perdis la piedon kaj sekvan tagon pereis. Entombigita (post elterigo) en kolektiva tombo sur Tombejo de Varsoviaj Ribelantoj, kie komunistoj ne permesis memorigi la mortfalintojn per tomboŝtonoj.

Li estis proksima amiko de Bolesław Miciński kaj Jan Twardowski. La dua memorigis Milbrandt kiel la plej eminentan el siaj amikoj kaj dediĉis al li verson titolitan *Wieczność* (Eterneco).

Vidu ankaŭ
----------

* Zygfryd Maria Urbanyi
* Monumento de Varsovia Ribelo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 616142
* VIAF: 303849076
* ISNI: 0000 0004 0979 8389
 |
**Irshad Manji** (naskiĝis en 1968 en Ugando) estas kanada verkisto de egipta kaj guĝarata deveno, iama ĵurnalisto kaj televida produktanto. Ŝi pledas por la modernigo de sia kredo, la islamo, forte pledante samtempe por feminismo kaj GLAT-ratjoj. Inter 2006 kaj 2012 ŝi estis altranga membro de la Eŭropa Fondumo por Demokratio kun sidejo en Bruselo.

Vivkuro
-------

Manji naskiĝis apud Kampalo en Ugando kaj venis kune kun sia familio al Kanado kiel rifuĝintoj kiam ŝi havis kvar jarojn. En tiu tempo la uganda diktatoro Idi Amin forpelis ĉiujn azianojn kaj aliajn ne-afrikanojn el Ugando.

Ŝi studis historion ĉe la Universitato de Brita Kolumbio. Inter 1998 kaj 2001 ŝi estis produktanto de televida programo, *Q Files* en la televida kanalo *Citytv*. Ŝi ankaŭ estis gastigantino kaj produktanto de aliaj programoj. Ŝi estas nuntempe direktoro de la kanada televida kanalo *VERB*, kiu fokusiĝas gejunulojn kaj kulturan diversecon. Ŝi ankaŭ havas sian propran televidan programon en *TVOntario.*

Manji estas la direktorino de la "*Moral Courage Project*" en la Universitato de Novjorko.

Koncepto de la sendependa islama tradicio *Ijtihad*
---------------------------------------------------

En la lastaj jaroj ŝi estis konata pro ia kritikema pozicio kontraŭ la islama fundamentismo kaj la ortodoksaj interpretoj de la Korano. La tagĵurnalo The New York Times priskribas ŝin kiel la plej malbona inkubo de Osama bin Laden.

En ŝia defendo de la kritika pensado, nomata ankaŭ *ijtihad* (araba por '*rajto je religiaj interpretadoj'*), Manji kreis organizaĵon dediĉitan al la starigo de reto por islamanoj kiuj interesiĝas pri liberala reformo de la islamo.

Irshad Manji ne surmetas hiĝabon ĉar ŝi interpretas la Koranon tiel ke hiĝabo estis nur surmetita de virinoj kaj filinoj de Profeto Mohamedo.

Verkaro
-------

*Risking Utopia: On the Edge of a New Democracy* (1997)

*The Trouble with Islam: A Muslim's Call for Reform in Her Faith* (2002)

*Don't Label Me (2019)*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Irshad Manji en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

(angla) Oficiala retejo de Irshad Manji

(angla) Klarigoj pri la starpuntkoj de Irshad Manji

Referencoj
----------

1. ↑  (en) "*Reconciling Islam with Freedom Arkivigite je 2019-12-12 per la retarkivo Wayback Machine*", la germana Fondaĵo Marshall de Usono, la 14-an de majo 2007, alirite la 12-an de decembro 2019.
2. ↑  (en) Hume, Stephen, "*Canada 150: Irshad Manji, challenging Muslim doctrine*". Vancouver Sun, la 11-an de marto 2017.
3. ↑  (en) Bret Stephens, "*Lady Gaga Versus Global Jihad*", ISSN 0099-9660, The Wall Street Journal, la 4-an de junio 2012.
4. ↑  (en) Lichter, Ida (2009). *Muslim Women Reformers: Inspiring Voices Against Oppression*. Prometheus Books. paĝo 93. ISBN 978-1-61592-502-5.



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 257283
* GND: 124994741
* LCCN: n97089157
* VIAF: 17470230
* ISNI: 0000 0001 2099 4047
* SUDOC: 082683026
* BNF: 14587173d
 |
**Laŭrencij Ivanovich Zizanij**, vera familnomo estas **Tustanoŭski** (? - 1634) - pedagogo, lingvisto, verkisto, teologo, polemikisto. Havas gravan lokon en historio de belorusa, ukrainia kaj rusa kulturo. 

Laŭrencij Zizanij

Biografio
---------

Devenis el etnobela familio. Instruis en diversaj ortodoksaj lernejoj. Dum sia vivo en Bresto (1592-1595) preparis lernolibrojn "Abocolibro kun Leksiko" kaj "Gramatiko slavona...", kiuj donis al li famon kaj aŭtoritaton de lingvisto.

"Abocolibro kaj Leksiko"
------------------------

Lia "Abocolibro" estis eble dividebla je tri partoj: materialo, kiu instruis skribon kaj legon; helpa lingva materialo; religiaj polemikaj tekstoj kaj preĝoj. Tiel la libro estis eble uzebla kiel en religia, tiel en eklezia edukado. Por eldono de "Abocolibro" estis uzitaj kliŝoj de eldonoj de Francisk Skaryna. En "Leksiko" - antikvbelorusa vortaro (1061 vortoj) - estis inkluditaj vortoj de popola konversacia lingvo, kio helpis al evoluado de literatura laika lingvo, estis donitaj diversaj informoj de milita historio, jura stato de diversaj tavoloj de loĝantaro, filozofiaj, geografiaj, etnografiaj, biologiaj, medicinaj faktoj. Ĉi tia vortaro estas unu el fontoj pri nivelo de tiatempaj scioj pri metioj, profesioj, aĵoj, komerco en mezepokaj urboj. Klarigoj, kiujn Zizanij faris en sia vortaro, estas malproksimaj de scienca analizo de ĉiuj nocioj, sed li strebis simple, sen referencoj al eksternaturaj fortoj klarigi multajn vortojn kaj nociojn, kio proksimigas lin al materiisma vidpunkto.

"Gramatiko slavona..."
----------------------

La 12-an de februaro 1596 en Vilno estis eldonita "Gramatiko slavona...". En antaŭparolo Zizanij verkis pri neceso de laika edukado, pensis pri gramatiko kiel pri fundo de lernado de diversaj studoj. Strebinte filozofie kompreni rolon de gramatiko tiatempa sistemo de scio, li malfermis ĝian interligojn kun retoriko, filozofio, teologio, interesiĝis pri diversaj filozofaj demandoj, kiuj komencis de antikva tempo.

Per "gramatiko..." ekinteresiĝis multaj nobeloj, strebintaj doni al siaj infanoj bonan edukadon.

Kateĥismo
---------

Eble, dum la jaroj 1620-1623 Zizanij prilaboris "Kateĥismo granda", en kia, krom ortodoksaj dogmoj en demandoj kaj respondoj estis donitaj scioj pri historio, astronomio kaj aliaj sciencoj. Sed eldoni ĉi tian libron en Litvo ne estis eble, pro konfliktoj inter katolikismo kaj ortodoksismo, kaj Zizanij transveturis en Moskvo. Tie li ofte estis akceptita per caro kaj patriarko, ricevis monon por presado de libroj. La kateĥismo estis eldonita en la jaro 1627, sed estis abolita de eklezio, kaj detruita. Restis nur 5 difektaj ekzempleroj, postaj eldonoj de libro estis redaktitaj kaj ne bildis opinioj de Zizanij.

En la jaro 1627 Zizanij forveturis en Kievo, kie kune kun slucka ĉefpastro Andreo Muĵiloŭski devis trakti libron de Meletij Smotrickij "Apologio". Dum Kieva konsilio de 13-an de januaro 1628, Zizanij formulis kontraŭ la aŭtoro de la libro 105 punktojn de akuzo, kaj Smotrickij estis devita penti. Zizanij lastfoje estis menciita en dokumentoj en la jaro 1634.
**Ladislao la 2-a** estis uzurpinta hungara reĝo aŭ kontraŭreĝo.

Laŭ la supozoj Ladislao la 2-a.

La titolo de la bildo estas forrabado de la kronoLadislao naskiĝis en 1131, kiel pli juna nevo de Stefano la 3-a. Lia patro estis Béla la 2-a, kies dua filo estis. Ladislao en infana aĝo iĝis estro de Bosnio inter 1137-1159. En 1160 Ladislao ribelis por akiri la tronon, kiu fiaskis, tial li rifuĝis al Bizanco. Tiam li jam estis vidvo, sed pri la geedziĝo mankas informoj. En 1162 Géza la 2-a mortis kaj malpleniĝis la hungara trono. Bizanco apogis princon Stefanon, tamen la hungaroj elektis Ladislaon. La ĉefepiskopo ne kronadis Ladislaon, nur episkopo de Kalocsa. Stefano ricevis trionon de Hungario. La regado de Ladislao daŭris nur duonjaron. Lia dua edzino estis Judita, kiu naskis Maria-n. Onidire Ladislao estis venenigita kaj entombiĝis en Székesfehérvár en 1163.

| Antaŭe: | (Kontraŭ-)reĝo de Hungario | Poste: |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Stefano la 3-a | 1162–1163 | Stefano la 3-a |

* Kategorio Ladislao la 2-a (Hungario) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 350012
* GND: 100787533
* VIAF: 42151776777218011303
 |
**CZETZ János**, Czecz (cec) estis hungara honvedgeneralo naskita en Gidófalva la 8-an de junio 1822 kaj mortinta en Bonaero la 6-an de septembro 1904.

Kariero
-------

János Czetz finis militakademion en Bécsújhely. En 1848 kiel leŭtenanto li laboris en la ministerio pri milito, poste li estis provizora ĉefkomandanto de la trupoj en Transilvanio kaj havis gravan rolon en organizado de la armeo transilvania. La 16-an de majo 1849 oni nomumis lin generalo pro liaj meritoj havigitaj en la batalo de Sibio.

Post la falo de la liberecbatalo de 1848 kaj 1849 li elmigris. Li vivis en Hamburgo, Parizo, Turkio poste en Svislando, kie li laboris ĉe la fervojkonstruado de Mont Cenis. Li organizis la unuan hungaran legion en Italio en 1859.

Post la paco de Villafranca li loksidiĝis en Argentino kune kun sia edzino, nevino de la estinta diktatoro Juan Manuel de Rosas. Tie li fondis instituton de kartografio. En 1865 li havis gravan rolon en la organizado de la milito kontraŭ Paragvajo. Li fondis en Bonaero la Militakademion (*Colegio Militar*), kies li estis direktoro ĝis sia pensiuliĝo en 1895, do dum 25 jaroj. Dume li direktis dum 10 jaroj la aranĝadon de akvoaferoj de departemento Entre Ríos.

Verkoj
------

* *Bems Feldzug in Siebenbürgen* (Hamburg, 1850).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio János Czetz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 341348
* GND: 128578998
* LCCN: n2012005052
* VIAF: 60139135
* ISNI: 0000 0001 0978 038X
* BNF: 10235663w
* BNE: XX5546420
 |
**Mikael Olavi AGRICOLA** (naskiĝis proksimume en 1507 en Pernå (fi. Pernaja) en suda Finnlando, mortis la 9-an de aprilo 1557 en Nykyrka/Uusikirkko (nun Poljani en Rusio) proksime al Viborg) estis episkopo kaj tradukinto de la Nova Testamento al la finna lingvo. Li estas konsiderata la patro de la finna skriblingvo.

Biografio
---------

Mikael Agricola estis filo de sudfinnlanda bienulo, kaj komencis sian lernejan karieron en Viborg. Li frue transiris al protestantismo kaj en 1529 iĝis sekretario de la episkopo Martin Skytte en Åbo/Turku. Li studis teologion kaj lingvojn en Wittenberg ĉe kaj Marteno Lutero kaj Filipo Melanktono dum 1536-39. Post ekzameniĝo kiel magistro li revenis al Åbo/Turku por iĝi rektoro ĉe la katedrala lernejo. Tiun postenon li havis ĝis 1548, kiam li eklaboris kiel helpanto de episkopo Skytte ĝis ties forpaso en la fino de 1550. En 1554 li mem ricevis la postenon de episkopo en Åbo/Turku, kaj tiel iĝis la unua protestantisma episkopo en Finnlando.

Patro de la finna skribolingvo
------------------------------

La ABC-libro
Li estas ofte nomata la patro de la finna skribolingvo, ĉar li publikigis la unuajn presitajn librojn en la finna. Tiuj naŭ verkoj estis presitaj en la reĝa presejo en Stokholmo dum la periodo 1543-1552, kaj starigis normon por la skriba lingvo. La unua libro estis *ABCkiria* ("ABC-libro"), kiu enhavis kelkajn gravajn tekstojn pri la kristana religio, interalie la dek ordonojn, la preĝon Patro nia kaj la Kredon. Poste venis la proksimume 900-paĝa preĝolibro *Rucouskiria* en 1544, kaj post ĝi lia traduko de la Nova Testamento, *Se Wsi Testamenti* en 1548.

Ne estas klare, ĉu lia hejmlingvo estis sveda au finna. Lia hejma vilaĝo estis svedlingva, sed povas esti, ke lia patrino devenis de finnlingva regiono pli distance de la marbordo. Kelkaj trajtoj en lia lingvaĵo aludas al infanaĝa influo de la enlanda dialekto, sed ankaŭ de la estona, eĉ se lia finna lingvaĵo ĉefe baziĝas sur la dialektoj en la sudokcidento. Estas klare, ke li facile lernis lingvojn, do povas esti ke lia flua kaj idiome riĉa finna lingvo estis lernita post la frua infanaĝo.

Lia mortotago, la 9-a de aprilo, estas festata kiel la tago de la finna lingvo en Finnlando.

La paco en Novgorod
-------------------

Post la milito de Gustavo Vasa en Rusio ĉirkaŭ la jaroj 1555-1556 Mikael Agricola en februaro 1557 estis sendita kiel ano de delegacio al Rusio por interkonsenti pri kondiĉoj de paco. La intertraktadoj estis sukcesaj kaj la pactraktato estis subskribita en Novgorod la 2-an de aprilo 1557, sed Mikael Agricola forpasis la 9-an de aprilo en sia sledo, dum la revena vojaĝo.

* Kategorio Mikael Agricola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 434270
* GND: 118644041
* LCCN: n83058329
* VIAF: 29544260
* ISNI: 0000 0000 8108 0954
* LIBRIS: 175015
* SUDOC: 028625994
* BNF: 12003097c
* MBA: 34e0c883-5975-45a1-a8ec-8c1dbb7003d5
* BIBSYS: 90321048
* NKC: jo2016909625
 |
**Isidora Sekulić** (en serba kaj cirila alfabeto: *Исидора Секулић*, 16a de februaro 1877 – 5a de aprilo 1958) estis serba proza verkisto, romanisto, aventuristino, poligloto kaj arta kritikanto.

Vivo
----

Sekulić naskiĝis en Mošorin, Bačka, kie estas nun la serba provinco de Vojvodina. Krom ŝiaj studoj en literaturo, Sekulić estis ankaŭ bone edukita en naturaj sciencoj tiel kiel en filozofio. Ŝi diplomiĝis de la pedagogia lernejo en Budapeŝto en 1892 kaj akiris ŝian doktoriĝon en 1922 en Germanio. Ŝiaj vojaĝadoj inkluzivis longan restadon en Anglio, Francio kaj Norvegio. Ŝiaj vojaĝoj de Oslo tra Bergen al Finnmark rezultis al  la verko *Pisma iz Norveške / Leteroj de Norvegio* meditativa vojaĝkalendaro en 1914. Ŝia kolekto de mallongaj rakontoj, *Saputnici*, estas nekutime detalita kaj penetra plenumo de mem-analizo kaj kuraĝa stila eksperimento. Ŝi ankaŭ parolis plurajn klasikajn tiel kiel naŭ modernajn lingvojn.

Verko
-----

Sekulic-aj lirikaj, meditativaj, introspektivaj kaj analizaj skriboj venis ĉe la tagiĝo de serba proza skribo. Sekulic estas koncernita kun la homa kondiĉo de homo en ĝia nova, plene moderna sentemo. En sia ĉefa romano, *La Kroniko de Malgranda Urba Tombejo* (*Кроника паланачког гробља*), ŝi skribas en kontraŭstaro al la kutima kronologia evoluado de eventoj. Male, ĉiu parto de la libro komencas en la tombejo, poste revenanta al la tempo de movoplena vivo, kun ĉiuj ĝiaj ĝojoj kaj tragedioj. Roluloj kiel Gospa Nola, estas la unuaj fortaj virinaj roluloj en la serba literaturo, pentritaj en detalo en ĉiu sia kuraĝo, fiero kaj persistemo.

Isidora Sekulić ankaŭ skribis kritikajn skribojn en la areoj de muziko, teatro, arto, arkitekturo kaj literaturo kaj filozofio. Ŝi skribis gravajn studojn pri jugoslava, rusa, angla, germana, franca, itala, norvega kaj aliaj literaturoj.

Libroj
------

* Isidora Sekulić, *Književni pogledi Isidore Sekulić* (La Literaturaj Vidoj de Isidora Sekulić) Beogrado, Prosveta, 1986.

Referencoj
----------

* Jugoslovenski Književni Leksikon (Encyclopedia de jugoslava Literaturo), Matica Srpska, Novi Malĝoja, 1984.
* Jovan Skerlić, *Istorija Nove Srpske Književnosti* (Beogrado, 1921) paĝo 476.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Isidora Sekulic en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Famaj serbaj virinoj
* Ŝia portreto

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Isidora Sekulić en la angla Vikipedio.* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 525212
* GND: 119531135
* LCCN: n84129185
* VIAF: 4943681
* ISNI: 0000 0001 0864 436X
* SUDOC: 028383923
* BNF: 12022998c
* NLA: 36488039
* BIBSYS: 90541209
* NKC: jo2002139539
 |
*Ne konfuzu kun:* Matilda (Anglio)

---

dekstra
Figuraĵo de Matilda sur ŝia tombo
**Matilda** (n. 1156, m. la 13-an de julio 1189) estis la dua edzino de Henriko la Leono, duko de Saksio kaj Bavario.

Matilda estis la plej aĝa filino de Henriko la 2-a (Anglio) kaj Eleonoro de Akvitanio.

Edziĝo
------

En 1165 Rainald von Dassel, ĉefepiskopo de Kolonjo, venis al la kortego ĉe Rouen de ŝia patro por diskuti eblan edzigon de Matilda al filo de Frederiko la 1-a (Sankta Romia Imperio). Tamen sekvis malfacilaĵoj. Roberto de Beaumont (2-a grafo de Leicester) rifuzis saluti Rainald, asertante ke la ĉefepiskopo estas skismulo kaj subtenanto de la Kontraŭpapo. La diskutoj sensukcese finiĝis, kaj en septembro 1167 Matilda eliris de Anglio al Germanio por edziĝi al Henriko la Leono. La edziĝo okazis la 1-an de februaro 1168 ĉe la katedralo de Minden.

Dukino de Saksio
----------------

Henriko la Leono estis tiam inter la plej potencaj aliancanoj de Frederiko la 1-a. Dum li forestis en la Sankta Lando de 1173 al 1174, Matilda regis liajn vastajn posedaĵojn. Tamen en 1174, ne longe post sia reveno al Germanio, Henriko la Leono rifuzis helpi Fredrikon kiam tiu invadis Lombardujon. La kialo estis ke Henriko deziris sekurigi siajn orientajn landlimojn. La invado malsukcesis, kaj Frederiko kulpigis Henrikon. En 1180 tribunalo de episkopoj proskribis Henrikon kaj senigis lin de liaj landoj. Frederiko invadis Saksion. En 1182 Matilda fuĝis kun Henriko al la kortego en Normandio de sia patro. Tie la trobadoro Bertrand de Born verkis pri ŝi du poemojn en la tradicio de kortega amo. En 1185 Frederiko permesis Henrikon reveni en Saksion, sed plua ekzilo komenciĝis en 1188.

Matilda mortis unu semajnon post la forpaso de sia patro.

Infanoj
-------

Matilda kaj Henriko la Leono havis almenaŭ ses gefilojn:

* Matilda (1171-1210), kiu edziĝis al Ĝofredo la 3-a (grafo de Perche en norda Francio)
* Richenza (1172-1204)
* Henriko la 5-a (Palatinato) (1173-la 28-an de aprilo 1227)
* Lothar (1174-la 16-an de oktobro 1190)
* Otto la 4-a, sankta romia imperiestro (1175/6-la 19-an de majo 1218)
* Vilhelmo de Winchester, duko de Lüneburg (la 11-an de aprilo 1184-la 12-an de decembro 1213)

Laŭ pluraj fontoj, ili havis tri pluajn gefilojn:

* Eleonoro (n. 1178) kiu mortis infane
* Ingibiorg (n. 1180) kiu mortis infane
* mortnaskita filo (1182)

* Kategorio Matilda Plantaĝeneto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 273263
* GND: 118731718
* LCCN: n92110099
* VIAF: 15564620
* ISNI: 0000 0003 7407 4953
* SUDOC: 180553852
* BIBSYS: 14048494
* NKC: jo20191046191
 |
**János Fröhlich** [jAnoŝ frohliĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fröhlich János** estis hungara ĵurnalisto, verkisto, produktoro.

János Fröhlich  naskiĝis la 2-an de aprilo 1873 en Budapeŝto, li mortis la 29-an de aŭgusto 1926 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Fröhlich frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris pedagogian diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Ekde 1892 li estis ĵurnalisto, estis li la unua, kiu verkis hungare historiojn pri krimuloj. Li edziĝis en 1899. En 1904 li daŭris tiun laboron en alia gazeto, fine en 1908 li fondis propran detektivan gazeton. Ekde 1912 li okupiĝis ankaŭ pri filmoj, en la sekva jaro li kun Aladár Fodor fondis filman entreprenon, kiu estis la unua hungarlingva kinoĵurnalo. Lia entrepreno furoris pro okazintaĵoj de la 1-a mondmilito, eĉ tio havis monopolon. Post la militego la monopolo ĉesis, tial Fröhlich faris ankaŭ aliajn filmojn. Li verkis ankaŭ detektivajn romanojn.

Elektitaj filmaj produktaĵoj
----------------------------

* *Tüzet kérek!* (1912) (ankaŭ scenaristo kaj aktoro)
* *Fikszírozzák a feleségem* (1914)
* *Szépségverseny Siófokon* (1917, dokumenta filmo)
* *Árvák imája* (1922)

Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj
----------------------------

* *Belgrád bevétele* (1914) (ankaŭ produktoro)
* *Árvák imája* (1922) (ankaŭ produktoro)

Elektitaj libroj
----------------

* *A Hárshegy szelleme: megtörtént bűnügyek* (1894)
* *Budapesti detektív-dekameron* (1910)
* *A négylaki ember* (1923)

El liaj gazetoj
---------------

* *A házfelügyelő* (1899)
* *Detektív-krónika (1908-10)*
* *Rokkant újság* (1917)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2017-11-07 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio János Fröhlich en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János KODOLÁNYI** [jAnoŝ kodolAnji], hungare **Kodolányi János** estis hungara verkisto, ĵurnalisto.

Li naskiĝis en la 13-an de marto 1899 en Telki, li mortis en la 10-an de aŭgusto 1969 en Budapeŝto.

Li frue estis radikala maldekstrulo, li simpatiis kun la kontraŭleĝa komunista movado. Inter 1930-1945 li verkis historiajn romanojn, dume li politikadis kontraŭ Adolf Hitler. Liaj romanoj havas similecon kun verkoj de László Németh, Gyula Illyés, Géza Féja, Zsigmond Móricz kaj aliaj.

Biografio
---------

Li frekventis bazlernejon en Pécsvárad kaj Vajszló, la gimnazion en Székesfehérvár. En la lasta urbo li provis verki poemojn. Ekde 1922 li vivis en Budapeŝto (poste li ofte ŝanĝis loĝlokojn), kie noveloj kaj aliaj skribaĵoj aperis. Inter 1936–1938 li vizizis Finnlandon. En 1939 en Budapeŝto li verkis 2 prezentitajn dramojn. Post la 2-a mondmilito li ne politikadis, pli precize lia politiko ne ŝatis al la tiutempa ŝtato. En 1990 (post la morto) li ricevis premion Kossuth.

Liaj verkoj estas legeblaj ankaŭ en interreto, kelkaj estas tradukitaj al diversaj lingvoj.

Verkoj (elekto)
---------------

* noveloj
* dramoj
* trivoluma romano pri la invado de tataroj

Memorigiloj
-----------

* Altlernejo János Kodolányi

Fontoj
------

* Angla kaj hungara Vikipedioj

* János Kodolányi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio János Kodolányi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 388394
* GND: 119040360
* LCCN: n85052905
* VIAF: 61561938
* ISNI: 0000 0001 0907 0206
* LIBRIS: 336314
* SUDOC: 028498151
* BNF: 120322096
* BIBSYS: 90644282
* NKC: jx20040615033
 |
**Maurice d'Hartoy**, vernome **Maurice-Lucien Hanot**, dirita *lieutenant d'Hartoy* (naskiĝis la  17-an de marto 1892(nun 1892-03-17) en Berneville, mortis la 5-an de decembro 1981 en Berneville), estis franca militisto, politikisto kaj verkisto.

Vundita dum la unua mondmilito, leŭtenanto d'Hartoy fariĝis konata per unua verko titolita *Au front, impressions et souvenirs d'un officier blessé* (Ĉe la fronto, impresoj kaj memoroj de vundita oficiro), (1916). En 1919, li estris *Le Courrier de Paris*, literaturan revuon de veteranoj. La 26-an de novembro 1927, li fondis asocion de veteranoj Croix-de-feu.

Krom lia aktiveco de aktivulo, ni ŝuldas al li plurajn romanojn, verkojn de literatura kritiko kaj biografiojn de verkistoj. D'Hartoy ankaŭ estis plenpotenca ministro ĉe Ligo de Nacioj kaj Unuiĝintaj Nacioj.
Inter liaj verkoj, menciindas kolekto de Katolikaj Legendoj de Normandio, bone dokumentita kaj ilustrita, datita de 1933.

Vidu ankaŭ
----------

* Croix-de-feu
* François de La Rocque


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 585789
* GND: 1030019355
* LCCN: n85339933
* VIAF: 76316855
* ISNI: 0000 0000 8155 9391
* SUDOC: 026915588
* BNF: 119069672
 |
*La enlanda formo de tiu ĉi persona nomo estas **Agyagfalvi Hegyi István**. Tiu ĉi artikolo uzas la okcidentan ordon de la nomo.*

---

**AGYAGFALVI HEGYI István** (adjagfalvi hedji) estis hungara poeto, verkisto naskita en Betfalva la 1-an de julio 1886 kaj mortinta en Budapeŝto la 20-an de novembro 1975.

Biografio
---------

István Agyagfalvi Hegyi pristudis juron en Koloĵvaro kaj li enpaŝis ŝtatan servon. Jam kiel 16-jarulo li gajnis konkurson per siaj poemoj. Li havis plurfoje aŭtorajn recitalojn en radio kaj oni prezentis tri el liaj historiaj radioteatraĵoj. Ekde 1932 li estis la membro de la Societo Petőfi kaj de la Fráter Loránd Társaság, pli poste ties sekretario. Li estis kunlaboranto de beletra revuo Magyarság. Li verkis ankaŭ kanzontekstojn.

Verkoj
------

* *A hazáért…* (poemoj, Kolozsvár, 1906);
* *Vándor falu* (nov. Szeged, 1923);
* *A véres kardot körülhordozom!* (poemoj, 1925–1926, Bp. 1926);
* *Szegénység* (nov. Szeged, 1925);
* *Fecskék a porban* (rak. Szeged, 1932);
* *Ősi vártán* (poemoj, 1932–1935, Bp. [1936];
* *Isten csákánya alatt* (poemoj, 1929–1931, Bp. 193? ).

Literaturo
----------

* Molnár Imre: A magyar muzsika könyve (Bp. 1936).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**BÁGYONI SZABÓ István** (ba:djoni sabo:) estas rumanuja hungara verkisto, poeto, tradukisto, ano de E-MIL naskiĝinta la 10-an de junio 1941 en Bágyon.

Premioj, distingoj
------------------

* Rumana Verkistligo – tradukpremio, 1983.

Biografio
---------

Bágyoni Szabó finis la mezlernejon en Turda, li havigis al si diplomon de instruisto pri la hungara lingvo kaj literaturo (1959–1964) en la Universitato Babeş–Bolyai en Kluĵo. Li estis prezidanto de la literatura rondo de gestudentoj (*Gaál Gábor Kör*) inter 1960 kaj 1963. Li instruis inter 1964–67 en Nagysármás, pli poste ĝis 1972 li estis senlaborulo, oficisto. Inter 1972–74 li instruis en Turda, kie li estis fondintano (1970) kaj por ses jaroj gvidanto de la *Tordai Jósika Miklós Művelődési Kör* (en 1986 la aŭtoritatoj malpermesis ĝin). Inter 1974–89 li estis interna kunlaboranto de la revuo Utunk. En 1985 lian romanon *A lovak estére hazaérnek* la cenzuro malpermesis. En 1986 li petis hungaran civitanecon, sed nur en junio de 1989 li povis kun sia familio translokiĝi Hungarujon. En Budapest li redaktis la literaturan-kulturan revuon *Unió*, ekde aprilo-julio 1991 li estis ĵurnalisto de *Új Magyarország*. Ekde 1992 por kvar jaroj li gvidis la kulturan rubrikon de la *Pest Megyei Hírlap*, ekde 1996 li estis la ĉefredaktoro de la *Kráter Műhely Egyesület és Könyvkiadó*, samptempe rubrikgvidanto de la revuo *Polísz*. En 1997–1998 li estis rubrikestro de *Új Pest Megyei Hírlap*, pli poste (1999–2000) ministeria presarĉekonsilanto. Ekde 2001 li estis la kultura rubrikestro de la tutlanda kultura semajngazeto *Szabad Föld* ĝis sia pensiiĝo la 1-an de aprilo 2004. Li vivas en Budapest kaj estas ĉefkunlaboranto de la *Polísz*.

Volumoj
-------

* Földközelben (poemoj, Bukarest), 1976;
* Kések ideje (romano, Bukarest), 1979;
* Végtelen reggel (romano, Kolozsvár), 1980;
* Nyitott cella (poemoj, Bukarest), 1982;
* A lovak estére hazaérnek (romano, Budapest), 1995;
* A pók kivégzőudvarában (elektitaj poemoj, Budapest), 1997;
* Az abbamaradt mondat (poemoj, Budapest), 2004;
* Elszabadult konténerek (taglibro-romano 1986–1989, Irodalmi Jelen Könyvek, Arad), 2005.
* Világ árnya, világ fénye, Interparolad-libro kune kun István Árkossy, Kriterion Könyvkiadó, 2009.

Tradukaĵvolumoj
---------------

* Al. Andriţoiu: Pogány pillanat (poemoj, Bukarest), 1983;
* N. Prelipceanu: Földi veszélyek (poemoj, Bukarest), 1986;
* *Hajónapló*. Antologio de junaj rumanaj poetoj (kunultradukisto de la poemoj de Elena Ştefoi kaj Mircea Dinescu, Bukarest), 1990.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 254588
* GND: 1072233703
* LCCN: n96106630
* VIAF: 70665189
* ISNI: 0000 0000 8001 906X
* SUDOC: 197521703
* BIBSYS: 97042572
 |
**Max Bunker**, plumnomo de **Luciano SECCHI** (24a de Aŭgusto 1939), estas itala bildliteraturisto, kaj publicisto, plej bone konata kiel kun-aŭtoro de Alan Ford.

La kariero de Bunker startis en 1960 kiam li kunfondis, kune kun sia bofrato Andrea Corno, publikigejo fokuzita sur la produktado de komiksoj nome Editoriale Corno. En 1962 Bunker verkis vaker-stila bildolibro, nome *Maschera Nera* (Nigra masko). Li plue kreis pliajn komiksajn seriojn en kunlaboro kun **Magnus** (Roberto Raviola) kiel *Kriminal*, *Satanik* kaj *Maxmagnus*. Plej verŝajne la plej sukcesa kreiva kreaĵo de Bunker kaj Magnus estas *Alan Ford*. Origine publikigita en Majo 1969, la serio pluis dum 75 numeroj. Kiam la Editoriale Corno fermiĝis en 1984, Bunker fondis Max Bunker Press kaj plupublikigis "Alan Ford" en kunlaboro kun aliaj artistoj kiel Paolo Piffarerio.

Kelkaj verkoj
-------------

* Kriminal (1964)
* Satanik (1964)
* Gesebel (1966)
* Maxmagnus (1968)
* Alan Ford (1969)
* Fouche (1973)
* Daniel (1973)

Notoj
-----

1. ↑   Lambiek Comiclopedia. "Magnus".  Alirita la 21an de Januaro 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 601827
* GND: 119446677
* LCCN: n79095625
* VIAF: 30346963
* ISNI: 0000 0004 3984 2838
* SUDOC: 120353121
* BNF: 11894521v
* NKC: js20201086733 js20201086732, js20201086733
* ICCU: CFIV022152
 |
**PUSKÁS Lajos** (puŝka:ŝ) estis rumanuja hungara pedagogia verkisto, tradukisto naskita en Gyergyóalfalu la 22-an de majo 1901 kaj mortinta en Kluĵo la 10-an de aprilo 1982. Li estis la patro de biologo, politika malliberulo Attila Puskás.

Biografio
---------

Lajos Puskás studis en mezlernejo en Debrecen, Székelyudvarhely, Nagyszeben (ekde 1913) kaj finis ĝin en Fogaras. La diplomon de instruisto pri historio li havigis en Budapeŝto, poste en Bukareŝto (1924). Pli poste kvalifikiĝis pri latina lingvo kaj juro (1933), poste pri hungara lingvo kaj literaturo (1956). Li instruis en Odorheiu Secuiesc (1924/25), poste inter 1925-40 en Kluĵo. Krom la instruado li partoprenis skoltismon kaj establis la lernejkooperativojn Hangya kaj pli poste Alfa. Inter 1930-37 li estis komandanto de romia katolika skolta teamo, inter 1942-44 de la 9-a (transilvanuja) komandanto de la Hungara Skolta Ligo. Inter 1940-44 li estis direktoro de Gábor Áron Studenthejmo de la universitato. Dume li instruis samloke (1944-47). Li estis politika malliberulo en Gherla inter 5-a de majo kaj 2-a de oktobro 1947. Episkopo Áron Márton invitis lin por instrui en Majláth Ĉefgimnazion (Alba Iulia) (1947/48), poste li instruis en la ĝenerala lernejo de Baciu (1948-56), resp. en Kluĵo (1956-58) ĝis sia pensiiĝo en 1958. Kiel pensiulo li laboris en la arkivejo de eklezio (1973-77).

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Sándor Keresztes (politikisto)

Volumoj
-------

* *Él a törvény*. A cserkésztörvény nagy emberek életében (Kv. 1935);
* *A tízéves határkőnél*. A kolozsvári római katolikus líceum cserkészcsapata megalakulásának tízéves évfordulója alkalmából (Kv. 1937);
* *Népközösségi utakon*. Beszámoló a Népközösség tevékenységéről (Kv. 1940);
* *Tizedesség és a kolozsvári tizedesek* (Kv. 1942);
* *Egyetemes történelem*, 1946.
* *A középkor története* (lernolibro. Kv. 1946).
* *Más jövőt álmodtam*, Taglibro pri malliberejaj jaroj, red. notoj Attila Puskás, 2008.

Tradukaĵoj
----------

* Julius Caesar: *Comentarii de bello gallico* (Kv. 1945),
* Pápai Páriz Ferenc: *Békességet magamnak, másoknak* red. Géza Nagy, (1977)
* *Kolozsvári emlékírók* red. József Pataki, (1990)

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 256014
* LCCN: n2016055298
* VIAF: 2962147665815460670004
 |