recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La enskribaĵo honore al Schmidt. Tipaj laboristaj loĝejoj el la 19-a jarcento, en la erfurta nordo, fotitaj en 1976. La **Ferdinand-Schmidt-memorigtabulo** (germane: *Gedenktafel für Ferdinand Schmidt*) troviĝas en Erfurto, sur la domo ĉe la angulo inter la stratoj Karlstraße kaj Adalbertstraße.

Historio
--------

La evoluo de Erfurto al moderna industria grandurbo de post la 1870-aj jaroj estis akompanata de grandaj socialaj kontrastoj. La pli riĉaj civitanoj setlis prefere en la sudo kaj en la sudokcidento de trans la falinta ĉirkaŭfortikaĵo. Ĝis hodiaŭ la situo de domoj ĉe la Steiger-arbaro kaj proksime de la Citadelo Cyriaksburg rezervatas al pli bonstaraj Erfurtanoj.
La rapidege kreskanta laboristaro loĝiĝas bone malbone en la novaj antaŭurboj nordaj, en kvazaŭaj "lukazernoj", en t.n. *ladskatolkvartalo*.. El tio naskiĝis novaj tensioj pri kiuj zorgis i.a. la socialdemokratoj. Kontraŭ tiu konkurenco el la maldekstra politika flanko ankaŭ gravuloj de aliaj politikaj aloj komencis proprajn socialajn projektojn. En 1904 skribis la historiisto Wilhelm Horn ke "ankaŭ respektitaj personoj ene de la komunuma administrado parolis en favoro de socialaj reformoj". Inter ili nombriĝis ankaŭ la arkitekto Ferdinand Schmidt. La sperta entreprenisto lernis - laŭ la vortoj de Heinrich Zille - ke ne eblis mortbati la homojn sole per hakilo sed ankaŭ per sufoka loĝejo. Kiel 1-a vicestro de la en 1878 fondita *Erfurta Ŝpar- kaj Konstrusocieto* Schmidt planis konstruaĵojn kaj gvidis tra multajn jarojn konstruprocesojn. Schmidt helpis tiun societon danke al sia aŭtoritateco kiel urba konsiliano. Post la aĉeto de grundojn malsupre de la gastejo *Aŭenkeller* estiĝis ĝis 1911, kiel modeldona projekto, ene de 14 jaroj 44 domoj kun 326 loĝejoj por 2000 societanoj. Laŭ la reformprogramoj tiutempaj la loĝejoj estis ĉiuj higienaj, praktikaj, spacozaj, helaj kaj enlasantaj freŝan aeron, krome kun balkonoj. En la kortoj pluse estis duŝbanoj kaj banoj en kuvoj, kooperativa gastejo, infanvartejo, bakejo, metiejo de tubisto, vendejo por materialvaroj kaj luĝardenetoj.

Memoro je Schmidt
-----------------

La nuntempe restaŭrita ejoj en la Karl-, Adalbert- kaj Aŭen-stratoj atestas la honorplenanan provon fari ankaŭ en la nordaj kvartaletoj dignajn loĝejojn por laboristoj kaj etburĝoj. Al tio memorigas onin ankaŭ bronza tabulo ĉe la piedo de la horloĝtureto ĉe la angulo de Adalbert- kaj Karl-stratoj. La dankemaj anoj de la menciita societo muntigis ĝin en 1911 honore al sia unua estro. La portretmedalionon faris la skulptisto Ewald Hahn.

Piednotoj
---------

1. ↑   La germana enskribo tekstas: "Diese Ehrentafel wurde nach Vollendung von 44 Wohnhäusern aus Anerkennung dem uneingennützigen ersten Vorsitzenden und Förderer des Spar- und Bauvereins, Herrn Stadtrat a.D. Ferdinand Schmidt, von den dankbaren Mitgliedern gestiftet."

Eksteraj ligiloj
----------------

Pri la memortabulo kaj Schmidt.
**Zsófia Szilágyi** [ĵOfia silAdji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szilágyi Zsófia** estas hungara helporeĝisoro, reĝisoro, scenaristo.

Zsófia Szilágyi naskiĝis la 23-an de decembro 1978 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zsófia Szilágyi akiris diplomon en Universitato de Pécs en 2002, poste reĝisoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2007, fine teatrosciencan diplomon en 2009. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Ildikó Enyedi, Péter Gothár, Péter Tímár, Francisco Gózon kaj Levente Osztovits. Ŝi debutis kiel filmisto jam en 2006. Inter 2007 kaj 2009 ŝi ankaŭ estis asistanto en la Universitato de Dramo-Filmo. En 2011 ŝi gajnis stipendion.

Ŝiaj filmoj kiel helporeĝisoro (elekto)
---------------------------------------

* *Pánik* (2008)
* *Publieke werken* (2015)
* *Testről és lélekről* (2017)
* *Felkészülés meghatározatlan ideig tartó együttlétre* (2020)

Ŝiaj filmaj reĝisoraĵoj (elekto)
--------------------------------

* *Semleges hely* (mallonga filmo, 2006) - ankaŭ scenaristo
* *Budapest ostroma* (televida serio, 2007)
* *Ha bírsz* (dokumenta filmo, 2014)
* *Egy nap* (2018) - ankaŭ scenaristo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto
* filmoj

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 780446
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**Ferdinand Cohen-Blind** (25a de Marto, 1844 – 8a de Majo, 1866) estis juda germana studento kiu klopodis murdi Otto von Bismarck, tiam Ministro-Prezidento de Prusio. Li memmortigis tuj post oni arestis lin.

Posttagmeze de la 7a de Majo li atendis Bismarck, havante revolveron, ĉe Unter den Linden, grava bulvardo en centra Berlino. La ĉefministro ĵus estis informinta al la reĝo Vilhelmo la 1-a kaj estis tiam piedirante hejmen. Kiam Bismarck estis proksime al la Rusia Ambasado, Cohen-Blind lalcelis kaj pafis dufoje el malantaŭe; Bismarck turniĝis kaj kaptis sian atakanton, kiu kapablis ankoraŭ pafi tri fojojn antaŭ alvenis soldatoj kaj arestis lin. Bismarck pluigis sian vojon hejme. Poste tiun nokton, li permesis al la kuracisto de la reĝo, Gustav von Lauer, ekzameni lin. Lauer konstatis ke Bismarck ricevis nur minorajn vundojn. Cohen-Blind estis portita al la policejo por demandaro, sed en nezorgita momento li tranĉis sian gorĝon per tranĉilo, vundante sian karotidon. Li tuj mortis en la 4 a.t. la 8an de Majo. Lia korpo estis tuj entombigita nokte sen ceremonio en la Tombejo Sankta Nikolao.

* Kategorio Ferdinand Cohen-Blind en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 610633
* GND: 118676598
* LCCN: n84114363
* VIAF: 67259631
* ISNI: 0000 0000 2552 0142
* BNF: 11987423z
 |
**Ksenofaneso** (greka: **Ξενοφάνης),** greka poeto kaj filozofo, kiu vivis ĉirkaŭ la jaroj 570 a.K. ĝis 475 a.K.

Vivo
----

Ksenofaneso naskiĝis en Kolofono, Malgranda Azio. Kiam li estis dudek kvin jaraĝa, lia urbo estis konkerita de la persoj, kaj li iĝis rifuĝinto kaj komencis nomadan vivon tra Grekio. Li verkis multajn poemojn, el kiuj konserviĝis nur kelkaj fragmentoj.

En sia poezio li kritikas la religiajn kredojn de siaj samtempuloj, kaj argumentas kontraŭ la akceptita percepto de la diaĵoj kiel farite en la bildo kaj simileco de homo. Li asertas ke ĉiu nacio atribuas siajn fizikajn trajtojn al la dioj: la trakoj priskribas la diojn kiel ruĝharaj kaj bluokulaj, dum la etiopoj vidas ilin kiel malhelhaŭtajn kaj platnazajn. Li aldonas, ke se nur ĉevaloj kaj virbovoj havus manojn por skulpti kaj adori idolojn, ili kreus siajn proprajn diojn en la formo de ĉevaloj, kaj tiuj en la formo de virbovoj.

Aparte, li kritikas Homeron kaj Heziodon, kiuj atribuas en siaj kantoj al la dioj la samajn malfortojn kaj voluptojn kiuj ekzistas ĉe homoj, por pravigi ilin en la homa socio. Tiu speco de kritiko poste estus kundividita fare de Platono ankaŭ. La vera Dio, laŭ Ksenofaneso, estas neimagebla kaj nekomprenebla. Li estas malsimila al io ajn en aŭ de homoj, malhavante korpon kaj formon, vidante ĉion, aŭdante ĉion kaj sciante ĉion, kaj en sia pensado sole movas la mondon. Pro tio, li estas konsiderata la unua antaŭulo de la monoteisma koncepto en okcidenta kulturo.

Tradukoj
--------

* **Korupta Sloto: Selektado de Greka Lirika Poezio en la Sesa Jarcento a.K.**, elektita kaj tradukita el la malnovgreka Shimon Buzaglo, Ibn Hoshen, 2017. (La libro enhavas preskaŭ ĉiun restaĵon de la verko de Ksenofanes, akompanita de enkonduko kaj notoj al ĉiu el la kantoj).

Vidu ankaŭ
----------

* 6026 Ksenofano, asteroido
* Ksenofano, luna kratero

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Ksenofaneso** en Vikimedia Komunejo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 742091
* GND: 118635794
* LCCN: n82105600
* VIAF: 100175481, 193736227, 421158790740438852548, 87621276, 123657980, 44365678, 580154381061530292484 100175475, 100175481, 193736227, 421158790740438852548, 87621276, 123657980, 44365678, 580154381061530292484
* ISNI: 0000 0001 1795 0895, 0000 0004 4925 5506
* LIBRIS: 201193
* SUDOC: 031983855
* BNF: 12309917b
* NLA: 50119506
* BIBSYS: 90773014
* NKC: mzk2010598182
* ICCU: BVEV010306
* BNE: XX826406
 |
**Surendranagar-Dudreĝ,** laŭ guĝarata lingvo **સુરેન્દ્રનગર દૂધરેજ** estas kuntirita urbego kaj municipo en okcidenta Barato, meze de subŝtato Guĝarato, en distrikto de Surendranagar, kie ĝi estas ties sidejo. La urbego konsistas el iam apartaj Surendranagar kaj Dudreĝ, kiuj jam kontaktiĝas.

Altlernejo en Surendranagar-Dudreĝ

Demografio
----------

Surendranagar-Dudreĝ havis populacion de 298 692 en 2021 kun legopovo de 71%, kiu estas pli alta, ol la landa mezumo.

Geografio
---------

Surendranagar-Dudreĝ situas sur ebenaĵo laŭ ambaŭ bordoj de rivero en alteco 98 m. Botad troviĝas 63, Morbi 83, Ĝasdan 89, Raĝkot 100, iama subŝtata ĉefurbo Ahmedabado 103, Ĥambat 112, nova subŝtata ĉefurbo Gandinagaro 117, Nadiad 125, Vadodara 166, Mumbajo 437, tutlanda ĉefurbo Delhio 862, Kolkato 1716 kilometrojn (aere) .

Preĝejo en Surendranagar-Dudreĝ

Ekonomio
--------

En Surendranagar-Dudreĝ la ĉefaj industriaj produktaĵoj estas vitroj, medikamentoj, plastoj, kemiaĵoj, ceramikaĵoj, dum la ĉefa agrikultura produktaĵo estas kotonoj.

Lingvoj
-------

En Surendranagar-Dudreĝ la oficialaj lingvoj estas la guĝarata kaj la hindia.

Religioj
--------

En Surendranagar-Dudreĝ plejparto de la populacio estas hinduoj (preskaŭ 77%), krome muslimoj (14%), ĝainistoj (8,5%), kaj iomete aliaj.

Eduko
-----

Surendranagar-Dudreĝ havas plurajn altlernejojn.

Klimato
-------

Surendranagar-Dudreĝ jare pluvas ĉirkaŭ 600 mm. Inter junio kaj septembro pli ofte pluvas pro la musonoj, en la ceteraj monatoj apenaŭ aŭ neniam pluvas. La temperaturo varias averaĝe inter 20-34 °C.

Trafiko
-------

Surendranagar-Dudreĝ estas signifa trafika nodo. Al la urbego kuras kvar fervojaj linioj, krome kvin ĉefvojoj kaj unu flankovojo. Pluraj pontoj helpas la trafikon.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans

* 
*
**Gábor Ugrin,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ugrin Gábor** estis hungara korusestro, mezlerneja, muziklerneja kaj altlerneja instruisto.

Gábor Ugrin naskiĝis la 13-an de marto 1932 en Gyula, li mortis la 21-an de junio 2013 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Ugrin lernis en Szarvas, ankaŭ private ricevis muziklecionojn. Li ne povis lerni en universitato, ĉar la gepatroj ne estis laboristoj (tio estis tiam kutimo en la lando). Li iĝis faklaboristo. En 1952 li ekstudis en pedagogia altlernejo en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1959. Liaj plej gravaj instruistoj estis Jenő Ádám, Lajos Bárdos, Pál Járdányi, György Ligeti, Erzsébet Szőnyi, József Ujfalussy kaj Zoltán Vásárhelyi. Jam dum la studentaj jaroj li instruis en gimnazioj, li fondis korusojn kaj ekde 1966 la korusoj atingis signifajn rezultojn en konkursoj. Inter 1966-2011 li instruis en muziklernejo, de 1985 ĝis la emeritiĝo en la Muzikarta Altlernejo kiel docento. En tiu periodo li fondis ankaŭ plurajn korusojn, kun kiuj li faris turneojn en Eŭropo. Li ricevis plurajn premiojn.

Elektitaj libroj
----------------

* Ének-zene 9-10. (mezlerneja muzika lernolibro)
* A mi dalaink (1988)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Csaba Tőri
* Éva Várhelyi

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto (2016)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo
* Ugrin dirigentas koruson

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gábor Ugrin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 650840
* GND: 1016217919
* LCCN: n92020037
* VIAF: 54334032
* ISNI: 0000 0000 8413 6343
* SUDOC: 224397397
* MBA: efb8e7da-093f-4873-9c9c-bb9d2466eab1
 |
**Anzême** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 535 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Anzême etendiĝas sur 29,50 km², kaj havis 535 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 18 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Anzême situas je alteco de 441 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Anzême apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Alain Favière, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

La preĝejo Saint-Pierre datiĝas de la 13-a jarcento.

Administrado
------------

Anzême apartenas al la kantono de Saint-Vaury, kies ĉefurbo estas Saint-Vaury. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Saint-Vaury
La grava svisa arkeologo Ferdinand Keller **Ferdinand KELLER** (naskiĝinta la 24-an de decembro 1800 en Kastelo Marthalen, mortinta la 21-an de julio 1881 en Zuriko) estis svisa prahistori-esploristo kaj teologo.

Vivo kaj agadoj sciencaj
------------------------

Studinte teologion kaj natursciencojn en Zuriko, Laŭzano kaj Parizo li iĝis en 1831 profesoro ĉe la Teknika instituto de Zuriko kaj sekretario de la Naturesploranta societo. En tiu ĉi funkio li publikigis plurajn studojn pri la enkarsten sulkitaj kampoj, la grotoj glaciaj kaj la kavernoj ("ventotruoj") en la Alpoj. La malkovro kaj la esploro de la tombaj montetoj en en la arbaro de Burghölzli (Riesbach, urbokvartalo de Zuriko) - do de monumentoj ĝis tiam taksitaj malgravaj - kondukis al la fondo de la societo "Antiquarische Gesellschaft". Ties estradon havis Keller dum kvar jardekoj. Sub lia gvidado, de la societo kiel ankaŭ de muzeo, la esploroj vere floregis.

Regionhistorio
--------------

Keller ankaŭ esploris la ruinojn de romiaj epokoj en diversaj regionoj de Svisujo kaj klopodis starigi liston pri keltaj kaj alemanaj antikvaĵoj en la lando. En vintro 1853/54 li malkovris en Obermeilen ĉe Bodenlago la unuajn palafitojn. Tuj li iris al aliaj suspektitaj lokoj bodenlagaj kaj sume liveris ok raportojn pri palafitoj en la societa organo "Mitteilungen der Antiquarischen Gesellschaft".

Ekster tio li verkis »Bauriß des Klosters St. Gallen vom Jahr 820« (Zürich 1844) kaj faris arkeologian mapon de Eosta Svisujo (Zürich 1874).

Fonto
-----

Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 10. Leipzig 1907, p. 822, kio legeblas tie ĉi interrete.

* Kategorio Ferdinand Keller en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 571949
* GND: 100732917
* LCCN: no2008162275
* VIAF: 32348689
* ISNI: 0000 0000 8111 8844
* SUDOC: 07783853X
* BNF: 16666580k
 |
**Gábor Tardos** [tardoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tardos Gábor** estas hungara matematikisto, altlerneja instruisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2019). Li estas la pli juna frato de Éva Tardos.

Gábor Tardos naskiĝis la 11-an de julio 1964 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Tardos akiris matematikistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1987, en la sekva jaro li doktoriĝis (Ph.D.) samloke. Li laboris en la akademia matematika esplora instituto inter 1990–2005, intertempe li ricevis stipendion (1999–2002). Li doktoriĝis ĉe la hungara akademio en 2005, en la sama jaro li ekinstruis en Universitato Simon Fraser. Li laboras plejparte en kombinatoriko, kriptografio kaj komputado, li akiris partajn rezultojn koncerne la Hanna Neumann-supozon. En la kriptografio li kreis novan kodon pri fingrospuroj, kiu efike rezistas kontraŭ la misspuroj. Ties algoritmo estas facile efektivigebla. Li ricevis premiojn inter 1988-2002.

Elektitaj artikoloj
-------------------

* "A maximal clone of monotone operations which is not finitely generated" (1986)
* "Transversals of 2-intervals, a topological approach" (1995)
* "Optimal probabilistic fingerprint codes" (2008)

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 28-a paĝo)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gábor Tardos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 665848
* LCCN: no2007052562
* VIAF: 2784220
* ISNI: 0000 0001 1558 4254
* SUDOC: 149663315
* BNF: 15562789z
* ORCID: 0000-0002-4281-1843
* BIBSYS: 7056949
* RID: L-5786-2017
 |
**Surglaciaj stacioj** estas scienc-esploraj stacioj, organizataj por longa (ofte 2-3 jarojn) esplorado sur la dika glacio en profundaj partoj de la Arkta oceano. Sovetiaj (kaj nun rusiaj) surglaciaj stacioj kutime havas nomon „Norda poluso" kun la orda numero. La stacioj esploras tutjare pri oceanologio, hidroĥemio, hidrofiziko, aerologio, geofiziko (esploroj pri ionosfero kaj magnetismo de la Tero), fiziko kaj dinamiko de la nordaj glacioj. Dum la jaro averaĝa stacio faras 600 mezurojn de la oceana profundeco, 600 elsendojn de radiosondiloj, 1200 mezuroj de temperaturo kaj prenoj de la mara akvo por ĥemia esplorado. Okazas ankaŭ aliaj mezuradoj kaj analizoj.

Moderna surglacia stacio estas loĝloko kun kelkaj dometoj: loĝejo de la esplorantoj, apartaj dometoj por la aparataro ktp. Kutime stacio finas sian laboron per atingo de la Grenlanda trapasejo. Foje oni evakuas stacion antaŭtempe, se aperas risko de detruiĝo de la glacio, sur kiu ĝi staras.

Normale en stacio „Norda poluso" loĝas samtempe ĉ. 15 personoj. Dum la tuta historio de la esplorado surglacian flosadon travivis pli ol okcent personoj.

La unua surglacia stacio de la serio „Norda poluso" nome Norda Poluso-1 ekfunkciis la 6-an de junio 1937 20 kilometrojn for de la Norda poluso. La ekspedicio daŭris 274 tagojn, dum kiuj la glacio moviĝis je pli ol 2 mil kilometroj. Glacirompiloj „Tajmir" kaj „Murman" deprenis la kvaropon de la stacianoj la 19-an de februaro 1938 ĉe la bordo de Grenlando.

La sekva stacio — „Norda poluso 2" — komencis sian laboron nur la 1-an de aprilo 1951. Alia longa interrompo en la esploroj estis post la jaro 1991, kiam finiĝis laboro de „Norda poluso 31". La nova rusia ŝtato, post la disfalo de Sovetunio, ne povis zorgi pri la arktikaj esploroj ĝis kiam en aprilo 2003 ekfunkciis stacio „Norda poluso 32".

La lasta ekspedicio de la serio estis „Norda poluso 35", kiu finis sian laboron la 22-an de julio 2008 post 2422 kilometroj da surglacia vojo. La nova stacio (la 36-a) ekfunkciis la 7-an de septembro 2008; en ĝi konstante loĝas 18 esplorantoj.

Bazo Barneo (en rusa Лагерь Барнео) estas privata rusa portempa glacibazo establita ĉiujare ekde 2002 sur driva glacio relative proksime al la Norda Poluso.

Referencoj
----------

1. ↑  Pri ekfunkcio de la Norda poluso 36
2. ↑   Konsisto de la ekspedicio. Arkivita el la originalo je 2011-01-03. Alirita 2008-10-01.

* Kategorio Surglaciaj stacioj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mas de las Matas** [MAS delasMAtas] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudo de la nordorienta komarko *Bajo Aragón*, kies administracia ĉefurbo estas Alcañiz.

Geografio
---------

Ĝi estas je 128 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 496 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la sudo de la komarko en kiu ĝi limas kun tiu de La Ginebrosa norde. Ĝi estas laŭ la regiona ŝoseo A-225 inter Alcorisa nordokcidente kaj Aguaviva sudoriente, dum laŭ la regiona ŝoseo A-226 inter Seno kaj Castellote sudokcidente kaj Calanda norde. Mas de las Matas kuŝas sur sedimenta baseno formita de la rivero Guadalope en sia meza fluejo, trapasinta la krutajn montojn de Castellote. Mas estas unu de la orientaj alirejoj al Maestrazgo, inter la valo de la grandrivero Ebro kaj la deklivaroj de la Iberia Sistemo.

Historio
--------

Gravaj restaĵoj atestas pri la pasinteco de la areo jam el Kuprepoko, de iberoj kaj romianoj.

La konkero fare de kristanoj okazis en Februaro 1169 kiam la komandoro Martín Pérez de Siones, ekposedis la zonon de Castellote kaj de Kamaron, kiu estis la nomo por visigotoj de Mas de las Matas. En 1291 ĝi formas parton de la filio de Castellote, de la Ordeno de templanoj, kaj poste estis posedo de la Ordeno de Sankta Johano de Jerusalemo en la 14-a jarcento.​

La nuna loknomo datiĝas de 1500, kiam fratoj Mata aŭ Lamata ekposedis "mas" — tradicia bieno kun teroj kaj konstruaĵoj — kiu ekestis konata kiel Mas de los Matas aŭ de los Lamatas. La familinomo konserviĝis kaj la familio Mata plue influis en la historio de la loko; unu el ili, Juan Antonio de la Mata y Barberán, estis kavalirita de Karolo la 3-a en 1776. Komence de la 17-a jarcento, Mas de las Matas estis aligita al La Ginebrosa, kaj atingis sian municipan sendependecon en 1610.

En la Milito de Hispana Sendependigo, Mas de las Matas suferis okupacion de francoj. Dum la Karlismaj militoj ĝi estis laŭvice loko de karlistoj kaj de liberaluloj, el kiuj stablis la generalo Espartero sian stabanaron en Mas inter 1839 kaj 1840. En 1934 okazis insurekcio de la sindikatanoj de CNT kiu enpoviĝis. La Hispana Enlanda Milito preskaŭ detruis la loĝlokon, kiu rekuperiĝis nur post la mezo de la 20-a jarcento.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Mas de las Matas kie oni malaltiĝis el pli ol du mil loĝantoj en 1910 ĝis nunaj 1 271 loĝantoj laŭlonge de la jarcento. La loĝantaro iomete rekuperiĝis en la lastaj jaroj per alveno de rumanoj kaj marokanoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da fruktarboj, legomoj), brutobredado kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ rura turismo. 

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la arkeologia kuŝejo de iberoj, la trinava baroka preĝejo kun elstara sonorilturo, placo kun urbodomo, ermitejo, domego, plurfaka muzeo kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801514
* LCCN: n98087433
* VIAF: 157286507
 |
**József Lukács** [jOĵef lukAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lukács József** estis hungara filozofo, redaktoro, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1983).

József Lukács  naskiĝis la 16-an de decembro 1922 en Budapeŝto. Li mortis la 7-an de januaro 1987 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Lukács frekventis gimnazion en Budapeŝto, baldaŭe li estis trudlaboristo en 1944. Post la 2-a mondmilito li aliĝis al rondo de junaj komunistoj, li redaktis gazeton por junaj komunistoj, poste li frekventis universitaton kaj filozofian partian lernejon. Li ricevis diversajn postenojn, precipe en redaktejoj. En 1959 li ekinstruis en ELTE, ekde 1973 li estis katedrestro. Li havis edzinon, kiu naskis filon. Li ricevis premiojn inter 1960-1982.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Igent mondani az emberre* (Diri jeson al la homo), (1973) - studoj
* *A mítosz ideje* (Tempo de la mitoj), (1985)
* *Élő múlt* (Vivanta paseo), (1988) - prelegoj, studoj, eseoj

Fontoj
------

* biografio kun foto
**József Maklári** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Maklári József** estis hungara korusestro, muziklerneja kaj altlerneja instruisto, fondinta membro de Societo Ferenc Liszt.

Memortabulo pri József Maklári
József Maklári  naskiĝis la 1-an de marto 1922 en Vác, li mortis la 11-an de novembro 1999 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Maklári frekventis piaristan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1950. Liaj plej gravaj instruistoj estis Lajos Bárdos, Zoltán Vásárhelyi, Alajos Werner, Artúr Harmat, Zoltán Gárdonyi kaj Bence Szabolcsi. Intertempe en 1942 li fondis koruson en Vác, kiun li gvidis ĝismorte. Inter 1949 kaj 1957 li estis kapelmajstro de alia koruso, inter 1957-1962 li instruis en muziklernejo, poste li havis statuson en instituto, inter 1967-1993 li instruis en la Muzikarta Altlernejo, poste li pensiuliĝis. Li ricevis kelkajn premiojn, la lastan jam postmorte. Ankaŭ liaj korusoj ricevis premiojn.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Vác (2004)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 636693
* LCCN: n88647017
* VIAF: 60664245
* ISNI: 0000 0000 2943 230X
* BIBSYS: 99067167
* BNE: XX1012723
 |
**Mas-spektrogramo** estas teĥniko por apartigi jonojn  

**Mas-spektromezurilo** estas aparato, kiu kapablas detekti molekulojn.

Tiucele ĝi igas molekulojn kvazaŭ eraj ĵetaĵoj (per ties jonigo kaj poste danke akcelado per elektra kaj magneta), kiuj veturas en vakuo. Tiel ĝi apartigas la masojn de la eroj laŭ ĝiaj trajektorioj.

Flugtempa spektromezuro
-----------------------

Flugtempa spektromezuro konsistas el mezuri la tempon kiun uzas jono por laŭiri ian distancon, sekve mezuri ties rapidecon.   

Konante la rapidecon, oni ankaŭ konas la kinetikan energion kaj se oni konas la ŝargon oni povas ekkoni la mason.   

La kinetika energio valoras :

{\displaystyle E\_{c}={\frac {1}{2}}\cdot m\cdot v^{2}}
*m* estante la maso kaj *v* la rapideco. Cetere jono kun ŝargo *z* eltenante akcelan tension *V* akiras kinetikan energion

{\displaystyle E\_{c}=z\cdot e\cdot V}
*e* estante la elementa ŝargo.  

Maso kaj ŝargo estas karaterizaĵoj de la jono kiu ebligas distingi ĝin kun malgranda ambigueco.

Vidu ankaŭ
----------

* Biofiziko
* Spektrometrio

* 
* 
* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mas-spektrogramo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Mas-spektrogramo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* Arkivigite je 2008-09-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2006-03-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Mas-spektrogramo (en) Arkivigite je 2007-02-03 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 44440
* GND: 4037882-2
* LCCN: sh85081907
* BNF: 11944584w
* NDL: 00571301
* NKC: ph120763
 |
**Łukasz DYCZKO** (naskiĝis la 15-an de septembro 1997 en Gorlice) – pola saksofonisto, gajninto de la 18-a Eŭrovido-Kantokonkurso por Junaj Muzikistoj en 2016, organizatan ĉiun duan jaron de la Eŭropa Unio de Radio kaj Televido

Edukado
-------

En la dua klaso de fundamenta lernejo Łukasz Dyczko lernis ludi kun fluto. En 2007 komencis ludon kun saksofono en Ŝtata Muzika Lernejo de la 1-a grado je la nomo al Ignacy Jan Paderewski en Gorlice. Li finis Ŝtatan Ĝeneralklerigan Muzik-Lernejon de la 2-a grado je la nomo al Karol Szymanowski en Katowice, en la klaso de saksofono. De 2013 estas stipendiisto de Landa Fonduso favore al Infanoj, Fondaĵo „Pro Musica Bona" kaj Fondaĵo „Sapere Auso". Ankaŭ ricevis stipendion de Ministerio pri Kulturo kaj Nacia Heredaĵo.

Kariero
-------

En 2013 Łukasz Dyczko gajnis la unuan lokon en Internacia Muzika Konkurso „Marco Fiorindo", organizitan en Torino. En 2014 akiris la unuan lokon en la 11-a Internacia Saksofona Festivalo en Przeworsk, kaj ankaŭ la unuan lokon en la 1-a Silezia Saksofona konkurso en Katowice. En 2015 iĝis laŭreato de la unua loko en la 10-a Tutpollanda Konkurso de Junaj Instrumentistoj je la nomo al Stefania Woytowicz en Jasło.

En 2016 gajnis la 2-an Internacian Saksofonan Konkurson en Vroclavo. Aprile de la sama jaro gajnis la titolon de Juna Muzikisto de la Jaro 2016 danke al plenumo de "Rapsodio kun aldsaksofono" de André Waignein, pro kio iĝis reprezentanto de Pollando en la 18-a Konkurso de Eŭrovido por Junaj Muzikistoj, organizitan en Kolonjo. La 3-an de septembro aperis en finalo de la spektaklo, kie akiris finfine la unuan lokon danke al plenumo de la komponaĵo „Rapsodio kun saksofono kaj orkestro" de André Waignein, gajnante premion de 10 mil eŭrojn kaj inviton al komuna koncerto kun simfonia orkestro de radio- kaj sendstacio Westdeutscher Rundfunk. Kelke da monatoj pli frue, en majo li gajnis la duan lokon en la 37-a Konkurso de Juna Muzikisto en Szczecinek kaj akiris Grand Prix en la 3-a Tutpollanda Konkurso de Blovinstrumentoj en Sosnowiec.

* Kategorio Łukasz Dyczko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Carlos Slim en 2004, en Brazilo
**Carlos Slim Helú Aglamaz** (naskiĝis la 28-an de januaro 1940 en Meksikurbo) estas Meksika entreprenisto, kaj unu el la plej riĉaj homoj en la mondo. Li estas tre grava figuro en la sektoro de telekomunikado en Meksiko kaj Latina Ameriko ĝenerale, kaj li posedas la kompanioj Telmex, Telcel kaj America Movil.

Lia patro, Maronita Kristano el Libano, translokiĝis al Meksikurbo kiam li estis 14 jara.

Carlos Slim studis en Universidad Nacional Autónoma de México (UNAM) konstruadon, diplomiĝis en 1961.

Lia posedaĵo venas el la fakto, ke li estis prezidanto de ŝtata telefona kompanio Telmex, kiun li privatigis en 1990 kaj akiris la posedaĵon konzorcio, gvidata de Slim mem. La konzorcio pagis 1,8 miliardojn da USD, dum oni taksis la veran valoron je 10-12 md USD. Poste la telefonadaj kostoj altiĝis enorme, dum la kvalito restis. Oni kalkulas la prezojn plej altaj je la mondo. Tion helpas monopola stato de la kompanio. Pro tiuj oni akuzis lin je tio, ke li akiris la entreprenon per koruptado.

Pro la ofta kritiko, li apogas bonfarajn organizojn, rekonstruadon de historiaj konstruaĵoj k.s.

Li estas la plej riĉa homo de Latin-Ameriko kaj laŭ la listo de Forbes Magazine el 2007, li estas la tria plej riĉa homo de la mondo kun 49 miliardoj da usonaj dolaroj. La posedaĵo de Carlos Slim valoris en 2006 nur 19 md USD, tio altiĝis dum unu jaro al 49 md pro kurzoaltiĝo.
La 8-an de aŭgusto 2007, la revuo Fortune deklaris ke Slim Helu nun fariĝis la plej riĉa homo en la tuta mondo, eĉ pli ol Bill Gates.

Li havas 3 filojn.

En 2012 li klopodis akiri unu trionon de la akcioj de KPN.

* Carlos Slim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Carlos Slim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 181820
* GND: 1170414796
* LCCN: no2003053882
* VIAF: 166339661
* ISNI: 0000 0001 2233 2653
* ULAN: 500285796 500286867, 500285796
* NKC: js20100525001
* BNE: XX5643351
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 

**Esperantolehti** estas gazeto kaj organo de Esperanto-Asocio de Finnlando (EAF). La gazeto komencis ĝian aperon sub la nuna nomo en 1989. Pli frue aperis *Esperanta Finnlando*. La gazeto uzas ankaŭ esperantlingvan titolon *Esperanta Finnlando* kaj svedlingvan titolon *Esperantobladet*. Esperantolehti estas redaktata de redaktogrupo sub la respondeco de Juha Metsäkallas (la prezidanto de EAF).

Enhavo
------

Celante siajn membrojn, EAF proponas Finna-Esperantajn artikolojn, interalie raportojn aŭ anoncojn pri Esperanto-eventoj kaj -kunvenoj, ĉu de EAF ĉu de aliaj grupoj en Finnlando, kaj ankaŭ kulturajn artikolojn pri libroj kaj verkantoj.

Aperas ankaŭ artikoletoj pri forpasintoj, kaj kelkaj aparte menciindaj Gazetaraj Komunikoj de UEA.

Eksaj redaktoroj
----------------

* Jukka Pietiläinen
* Aimo Rantanen
* Anna Ritamäki
* Mikko Mäkitalo
* Robert Bogenschneider
* Tuomo Grundström

Eksteraj ligiloj
----------------

* "Esperanto-gazetoj tra la tuta mondo: Norda Eŭropo„ ĉe YouTube
La kontraŭmilita afinecgrupo "Collateral Damage" (Flanka Damaĝo). Tiuj sep estis procesitaj la 4an de Decembro, 2002, pro okupo de la oficejo de Senatano Wayne Allard proteste kontraŭ la milito en Irako.
**Afinecgrupo** estas grupo formita ĉirkaŭ komuna intereso aŭ celo, al kiu individuoj formale aŭ neformale apartenas aŭ estas koncernataj. Afinecgrupoj supozeble estas ĝenerale ekster la ombrelo de registara agentejo, kaj ties celoj devas esti unuarange nekomercaj. Ekzemploj de afinecgrupoj estas privataj sociaj kluboj, fratrioj, skribo aŭ lego cirkloj, hobiaj kluboj, kaj grupoj engaĝitaj en politika agado.

Kelkaj afinecgrupoj estas organizataj en ne-hierarkia maniero, ofte uzante interkonsentan decidfaradon, kaj estas ofte formitaj el intimaj amikoj. Ili havigas metodon de organizado kiu estas fleksebla kaj sencentrigitaj. Aliaj afinecgrupoj povas havi hierarkion por havigi administradon de la grupaj longdaŭraj interesoj, aŭ se la grupo estas sufiĉe granda por postuli la delegadon de respondeco al aliaj membroj aŭ stabanaro.

Afinecgrupoj povas esti bazataj sur komuna ideologio (ekz. anarkiismo, pacismo), kunhavata afero pri specifa temo (ekz. Kontraŭatomenergio, Kontraŭmilito) aŭ komuna aktiveco, rolo, intereso aŭ kapablo (ekz. jura helpo, medicina helpo, nigraj blokoj). Afinecgrupoj povas havi ĉu malferman aŭ ferman membrecon, kvankam tiu lasta estas multe pli ofta. Kelkaj grupoj postulas kotizon aŭ esperas je la membroj kunpagu la koston de la grupaj elspezoj.

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* Hauser, Luke *Direct Action: An Historical Novel*, (New York: GroundWork, 2003) 768 pp. ISBN 0-9740194-0-2
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***Esperanto sen Mitoj*** estas libro verkita de Ziko van Dijk kaj eldonita de Flandra Esperanto-Ligo (FEL) el Antverpeno. Unua eldono, 311-paĝa, aperis en la jaro 1999. La dua, prilaborita eldono, 367-paĝa, sekvis kvar jarojn poste.

Enhavo
------

La verko pritraktas la oftajn propagandajn kaj informajn pretendojn de la esperantistaro, kaj asertas ke multe da tiuj estas falsaj aŭ naivaj. Ĝi havigas al la leganto proponojn por plibonigo de Esperanto-propagando.

La libro konsilas, kion oni laŭ la aŭtoro inkluzivu en informado pri Esperanto kaj kion ne. Same ĝi instruas, kiujn reklamajn formulojn la aŭtoro konsideras nepre evitendaj kaj kiujn konvenaj por publika varbado.

La libro laŭrubrike tralumigas ĉion, kio laŭ la aŭtoro konsistas el mitoj el la tradicia Esperanto-propagando. Jen la traktataj kampoj:

* Informado sen mitoj,
* Komunumo sen mitoj,
* Subtenantoj sen mitoj,
* Lingvo sen mitoj,
* Planlingvoj sen mitoj,
* Zamenhof sen mitoj,
* Manifestoj sen mitoj.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|   | Ĉi tiu artikolo estas plene aŭ parte bazita sur artikolo *"Esperanto sen mitoj"* de Pejno Simono el la internacia magazino ***Monato***, kun permeso de la eldonejo.
**Por plia informo pri uzado kaj aliaj kondiĉoj, vidu Vikipedio:Monato.** |    |

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |

* Plena recenzo - *Esperanto sen Mitoj*
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
**James „Bubber" MILEY** (naskiĝis la 3-an de aprilo 1903 en Aiken, Suda Karolino; mortis la 20-an de majo 1932 en Novjorko) estis usona trumpetisto kaj komponisto de jazo.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Vivo
----

Post 18-monata militservado en la mararmeo Miley ludis ekde 1923 en diversaj novjorkaj ĵazklubejoj, laste ĉe „Washingtonians" de Elmer Snowden. La praan personaron deĉi tiu bando, en ĝi ankaŭ Bubber Miley, transprenis en 1926 Duke Ellington – tiel formiĝis la unua orkestro de Ellington. En la jaroj ĝis 1929 ekestis aro da historiaj sonregistraĵoj kun Ellington, ekzemple *East St. Louis Toodle-Oo* kaj *Black and Tan Fantasy*, kiuj estis decide pregataj per la solaĵoj de Miley. Miley, kiu pro sia alkoholismo validis kiel nefidela kaj estis konata pro tio, ke li foje ekdormis dum prezentado sur la scenejo, forlasis la orkestron de Ellington en 1929 kaj muzikis en la sekvaj du jaroj en la bandoj de King Oliver, Jelly Roll Morton kaj Hoagy Carmichael, kie li ankaŭ estas aŭdebla sur kelkaj sonregistraĵoj kune kun Bix Beiderbecke. Bubber Miley mortis jam en 1932 pro la konsekvencoj de alkoholismo kaj ftizo.

Graveco
-------

Bubber Miley estas kune kun trombonisto Joe „Tricky Sam" Nanton la kreinto de la grumblegostilo, je kiu la valvoj de la trumpeto nur parte estas malsupren premataj, kaj samtempe la maldkestra mano movas sonorildampilon antaŭ la sonfunelo de la instrumento. La tonoj tiel generitaj per sia ŭa-ŭa-efekto formas esencan elementon de la sonkoloro de la tiel nomata ĝangalostilo, pro kiu la Orkestro Duke Ellington estis fama en siaj fruaj jaroj kaj kiu konsistigis grandparton de ĝia sukceso. Post la forlaso de Miley Cootie Williams daŭrigis la tradicion de ĉi tiu ludmaniero.

Laŭ opinio de Schuller je Miley ligiĝis meloda-kompozicia talento kun lia kapablo, generi certajn sonkolorojn; lia graveco por la klasika melodikonduko en ĵazo estas subtaksata. Supozeble li havas pli gravan parton je la komponaĵoj East St. Louis Toodle-Oo, Black and Tan Fantasy und Creole Love Call verkitaj kun Ellington.

Duagrada literaturo
-------------------

* Gunther Schuller: *Early Jazz. Its roots and musical development.* Novjorko ktp.: Oxford University Press 1986; ISBN 0-19-504043-0

### Rimarko

1. ↑  Schuller, Early Jazz, p. 326 s.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 406855
* GND: 1105506177
* LCCN: no98058167
* VIAF: 44485863
* ISNI: 0000 0000 8377 9865
* SUDOC: 197615279
* BNF: 13897514k
* MBA: 7006fd35-11e6-4e77-b82c-c752d1febb25
* BNE: XX887969
 |
**Frigyes Strobentz** [fridjeŝ ŝtrobenc (strobenc)], en germana lingvoareo *Fritz Strobentz,* laŭ hungarlingve kutima nomordo **Strobentz Frigyes** estis hungara pentristo, membro de Societo Szinyei Merse Pál (1922).

Frigyes Strobentz: Adagio (1909)
Frigyes Strobentz  naskiĝis la 25-an de julio 1856 en Pest (urbo) (Hungara reĝlando), li mortis la 5-an de junio 1929 en Munkeno (Germanio).

Biografio
---------

Frigyes Strobentz studis en teknikuniversitato de Dresdeno (1874-1877), poste jam pentradon en belarta akademio en Düsseldorf, fine en simila akademio en Munkeno (1880-1882). Lia majstro estis Ludwig von Löfftz. Post siaj studoj li pentradis ĝismorte en Munkeno, tamen li ofte estis en Artista kolonio Dachau. En 1887 li studvojaĝis al Parizo. Liaj pentraĵoj ricevis premiojn en 1892 kaj 1906. Li ŝatis pentradi ĝenrojn, pejzaĝojn, portretojn.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Munkeno (1886, 1896)
* Budapeŝto (1904)
* Berlino

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* NudulinoNudulino
* ModelulinoModelulino
* BalerinoBalerino
* Virino en pejzaĝo (1910)Virino en pejzaĝo (1910)
* En fruktoarbaro (1886)En fruktoarbaro (1886)
* ProvodesegnaĵoProvodesegnaĵo
* ProvodesegnaĵoProvodesegnaĵo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildoj Arkivigite je 2018-08-24 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Frigyes Strobentz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617113
* GND: 117319759
* VIAF: 35231088
* ISNI: 0000 0000 8372 0783
* ULAN: 500176203
* RKD: 232731
 |
**Kastelo Podmaniczky-Vigyázó** [podmanicki-vidjAzO] estas baroka historia monumento en Budapeŝto, en distrikto Rákosmente, en kvartalo *Rákoskeresztúr*.

Kastelo Podmaniczky-Vigyázó

Historio
--------

Iu barono konstruis la kastelon en 1760, ĉar li okupiĝis pri terpomoj en la najbara bieno. Post morto de la barono familio Podmaniczky uzis plu la konstruaĵon. Dum Inundo de la Danubo (1838) la familio invitis tien suferantojn de la inundo. En 1864 geedziĝo okazis kun familio Vigyázó, poste la kastelo prenis la nomon pri ambaŭ familioj. La korta fasado estis trakonstruita laŭ novbaroko en 1910. En 1928 Hungara Scienca Akademio heredis la kastelon, tiutempe sur la iama bieno 2 loĝkvartaloj estis konstruitaj. Dum sieĝo de Budapeŝto en 1945 soldatoj, poste loĝantoj prirabis la kastelon, la domego mem ruiniĝis. Dum la socialismo la kastelo estis loĝejo de gemaljunuloj. Depost la socialismo neniu loĝis tie, vandaloj kaŭzis incendion en 1996. La kastelo iĝis privata posedaĵo, en 2011 en flanka alo ekfunkciis kafejo. En 2012 la plena kastelo renoviĝis. Oni luas ĝin por edziĝfestoj, konferencoj.

Alo de la kastelo
Proksime situas maŭzoleo, kiel apartenaĵo de la kastelo, kiu renoviĝis en 2008.

Konstruaĵo
----------

La teretaĝa kastelo konsistas el diversaj konstruaĵoj aŭ ties partoj: ĉefkonstruaĵo kun mansardo, apudkonstruaĵo, interliga alo, kiu interligas la iamajn du apartajn domegojn. Restis apartaj la iama stalo kaj la maŭzoleo. Ili troviĝas en parko.

Fontoj
------

* hungare
* hungare kun multe da fotoj

* Kategorio Kastelo Podmaniczky-Vigyázó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo FR en Cugy FR staras por la svisa Kantono Friburgo. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Cugy**. |


---


**Cugy** estas komunumo en la distrikto Brojo en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1444 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Cugy situas en la friburga eksklavo de Estavayer sur la ebenaĵo de la rivero Brojo inter Payerne kaj Estavayer-le-Lac. Tra la komunumo fluas la rivereto Eta Glano, norda alfluanto de Brojo. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Cugy kaj Vesin, kaj la vilaĝetoj Moulin de Glâne kaj Grange des Bois, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,86 km², de kiuj 19,5% estas kovritaj de arbaro, 70,1% servas por agrikulturo kaj 10,3% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Cugy limas en nordo al Bussy, en oriento al Payerne (VD), en sudoriento al Fétigny, en sudo al Ménières, kaj en okcidento al Les Montets.

Trafiko
-------

En Cugy kuniĝas la kantonaj vojoj n-ro 150, 185, kaj 186, kiuj konektas Payerne, Estavayer-le-Lac kaj Lauzano. Tra la komunumo pasas la svisa aŭtovojo A1, kies alveturejo Payerne situas rekte apud la orienta limo de la komunumo. Cugy disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Payerne al Estavayer-le-Lac.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Cugy datiĝas el la jaro 968 kiel *Cuzziaco*. Dum mezepoko Cugy apartenis kiel feŭdo al la Senjoroj de Cuzie, kiuj estis vasaloj de la Senjoroj de Estavayer. La feŭdo poste apartenis al diversaj senjoroj, ĝis ĝin akiris en la jaro 1477 la urbo Friburgo, kiu ĝis en la jaro 1536 atribuis al la Voktejo Estavayer. La voktejo en la jaro 1798 surbaze de la Helveta Revolucio estis transformita al distrikto kaj en la jaro 1848 integrita per la nova konstitucio de Kantono Friburgo al la distrikto Brojo.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Cugy
* Cugy FR (stacidomo)

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Marianne Rolle* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-03-17)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cugy FR en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Cugy

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Cugy** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Brojo |
| --- |
| Bussy • Châbles • Châtillon • Cheiry • Cheyres • Cugy • Delley-Portalban • Domdidier • Dompierre • **Estavayer-le-Lac** • Fétigny • Gletterens • Léchelles • Les Montets • Lully • Ménières • Montagny • Morens • Murist • Nuvilly • Prévondavaux • Rueyres-les-Prés • Russy • Saint-Aubin • Sévaz • Surpierre • Vallon • Vernay • Villeneuve • Vuissens |  |

 |
**Buberos** [buBEros] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la oriento de la provinco Sorio kaj en la komarko *Campo de Gómara* en la oriento de la provinco.

Geografio
---------

*Campo de Gómara* en la oriento de la provinco Sorio.
Loko de Buberos en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 18,53 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 29 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis pli ol 250 loĝantojn el la 1940-aj jaroj. 

Ĝi distas 34 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi estas inter Almenar de Soria (norde) kaj Gómara (sude).

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Altos Campos de Gómara*, okupanta 1 050 hektarojn, nome 57 % de la teritorio.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

En 1528 estis 48 *pecheros* (impostopagantoj).

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado, manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, tradicia arkitekturo kaj ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rCampo de Gómara |
| --- |
| Alconaba• Aldealafuente• Aldealpozo• Aldealseñor• Aldehuela de Periáñez• Aliud• Almajano• Almaluez• Almazul• Almenar de Soria• Bliecos• Buberos• Buitrago• Cabrejas del Campo• Candilichera• Cañamaque• Carabantes• Cihuela• Ciria• Cirujales del Río• Deza• Fuentecantos• Fuentelmonge• Fuentelsaz de Soria• Gómara• Hinojosa del Campo• La Losilla• Los Villares de Soria• Monteagudo de las Vicarías• Narros• Pinilla del Campo• Portillo de Soria• Pozalmuro• Quiñonería• Renieblas• Reznos• Santa María de Huerta• Serón de Nágima• Tajahuerce• Tejado• Torlengua• Torrubia de Soria• Villar del Campo• Villaseca de Arciel |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351464
 |
**Barono Frigyes Korányi** [fridjeŝ korAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Korányi Frigyes** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, diplomato. Lia nobela antaŭnomo estis *tolcsvai*. Lia patro estis samnoma Frigyes Korányi, lia frato estis Sándor Korányi.

Frigyes Korányi  naskiĝis la 21-an de junio 1869 en Pest (urbo). Li mortis la 26-an de decembro 1935 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Frigyes Korányi frekventis universitatojn en Budapeŝto, Heidelberg, Parizo, Londono. En 1892 li eklaboris en ministerio pri financo. Ekde 1912 li gvidis tutlandan kooperativan bankon. Ekde 1919 li estis ministro pri financo 3 fojojn en diversaj registaroj. En 1923 li estis diplomato en Parizo. En 1932 li iĝis eterna membro de la senato.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Hajnalhasadás* (Sunleviĝo), (1900) - teatraĵo
* *Serédy Gábor* (1902) - romano
* *Aranyfürt* (1904) - romano

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero K, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

* Kategorio Frigyes Korányi (ministro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 509431
 |