recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ĝakobabad** (urdue جيڪب) aŭ **Jakoburbo** estas universitata urbego en provinco Sindo (Pakistano). Ĝi estas sidejo de la samnomaj kantono kaj distrikto. La loknomo derivas sian nomon de en:John Jacob (East India Company officer). En lia honoro, la britoj nomis la urbon Ĝakobabad.

Bazaj informoj
--------------

* areo: km²
* supermara alteco: m
* loĝantaro: 200,815 (2017)
* horzono: UTC+ 5 (PKT)
* poŝtkodo:
* telefonkodo:

Geografio
---------

Ĝakobabad situas ĉe renkontiĝo de Sindo kaj Baluĉio en meza Pakistano. Sukur troviĝas 77, Kveta 255, Hajderabado 323, Multano 362, **Karaĉio** 406, Fajsalabado 569, Lahore 677, Peŝavaro 701, Rawalpindi 736, **Islamabado** 748, Sialkot 753 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Antaŭ dominado de britoj (1843) la historia loknomo de Ĝakobabad estis *Ĥangarh*, kiu tiutempe estis kvazaŭ vilaĝo. Pro la strategia geografia loko generalo John Jacob, la unua vickomisaro de la distrikto establis urbeton en 1847. Dum la britoj la urbo estis distrikta sidejo (tiam en Baluĉio) kaj ĝi ricevis municiporajton en 1875. Helpis la evoluon la fervoja nodo. Post la sendependeco de Pakistano en 1947, la hinduoj migris al Hindio, dum la islamaj rifuĝintoj de Hindio ekloĝis ankaŭ en Ĝakobabad. Dudek du ŝijaistoj estis mortigitaj pro sinmortiga bombatako en oktobro 2015.

Ekonomio kaj eduko
------------------

Ĝakobabad situas en kultivadregiono pri rizoj kaj grenoj, tial la urbego estas grava loko de tiuspecaj merkatoj kaj muelejoj. Manufakturoj inkluzivas kotonajn tapiŝojn, brodaĵojn, lakitajn lignajn ludilojn kaj lampojn.

Ekde 1947 universitato funkcias en la urbo.

Trafiko
-------

Mapo pri vojoj en Pakistano, kie estas trovebla Ĝakobabad
La centra geografia loko de Ĝakobabad igas ĝin grava trajno kaj vojtransporta nabo inter Kveta kaj Sukur. La lokan flughavenon la armeo havas, tamen estas ankaŭ civilaj flugoj. Dum krizo de Afganistano ĝi estis ankaŭ bazo de Usono, eĉ nun ĉe la flughaveno estas usonanoj kaj militaviadiloj.

Klimato
-------

Ĝakobabad situas en arida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (BWh) kun ekstreme varmaj someroj kaj mildaj vintroj. La urbo estas konsiderata unu el la plej varmaj urboj en Pakistano. La plej alta registrita temperaturo estis 52.8 °C kaj la plej malsupra −3.9 °C, la jara temperaturo estas 27 °C. La averaĝa jara precipitaĵo estas 110 mm, en ĉiuj monatoj pluvetas, tamen menciinda pluvo estas en julio kaj aŭgusto pro la musono.

Vidindaĵoj
----------

* monumentoj, parkoj
* horloĝa turo (1887)

Fontoj
------

* WikiTrans
* 
* 
* Ĝakobabad videbla
Arava pejzaĝo.
La **Araba** aŭ **Arabah** (arabe وادي عربة, Wādī ʻAraba), aŭ **Arava** / **Aravah** (hebree הָעֲרָבָה, HaAravah, laŭvorte "senhoma kaj seka areo"), kiel ĝi estas konata pere de siaj respektivaj arablingvaj kaj hebrelingvaj nomoj, estas geografia areo, nome valo sude de la baseno de la Morta maro, kiu formas parton de la limo inter Israelo okcidente kaj Jordanio oriente.

La malnova signifo, kiu estis uzata ĝis la komenco de la 20a jarcento, kovris preskaŭ la tutan longon de tio kio estas nuntempe nomata la Jordania Gura Valo, kiu etendiĝas en nord-sudena orientigo inter la suda pinto de la Maro Kineret kaj la norda pinto de la Akaba Golfo en Akabo/Ejlato. Tio inkludis la Jordanriveran Valon inter la Maro Kineret kaj la Morta maro, la Mortan maron mem, kaj tion kio esta nuntempe nomata la Arava Valo. La nuntempa uzado de la termino estas limigita nur al tiu suda parto.

Notoj
-----

1. ↑   "עֲרָבָה" [Arava]. אנציקלופדיה מפה (en hebrea). 6. Tel Aviv: Mapo. 2000. pp. 107–110. "השם קדום (דברים א 1 ועוד) ומשמעו אזור שומם ויבש"

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arabaha Valo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* WadiFeynan Eco-Lodge
* The Arava Institute for Environmental Studies
* Royal Society for the Conservation of Nature
* Wadi Araba Archaeological Research Project: Integrating Investigations of the Cultural Landscape of Wadi Araba since 1996. For Publications, see
* Wadi Arabah Project: Crossing the Rift
* French Institute of Oriental Archaeology Arkivigite je 2019-05-27 per la retarkivo Wayback Machine

30° 25′ 01″ N 35° 09′ 05″ O﻿ / ﻿30.41694 °N, 35.15139 °O﻿ / 30.41694; 35.15139 (mapo)
Barono **Nándor Madarassy-Beck** [madaraŝi-bek], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Madarassy-Beck Nándor** estis hungara bankisto. Lia nobela antaŭnomo estis *madarasi* [madaraŝi], lia origina familia nomo ĝis 1906 estis nur Beck. Li estis nevo de Károly Beck, patro de Gyula Madarassy-Beck, frato de Miksa Madarassy-Beck, parenco de Marcell Madarassy-Beck, avo de Zsuzsa Madarassy.

Nándor Madarassy-Beck naskiĝis la  15-an de aŭgusto 1840(nun 1840-08-15) (laŭ wikidata la  8-an de aŭgusto 1839(nun 1839-08-08)) en Bácsmadaras, li mortis la 16-an de februaro 1909 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Nándor Madarassy-Beck devenis el juda familio. Li studis bankadon en Vieno kaj post lia reveno al Hungario en 1862 li estis dungita ĉe aŭstra filia banko de Pest (urbo). En 1867 li ricevis pli altan postenon angla-hungara banko. Post 2 jaroj Beck estis invitita por esti bankestro de la hungara hipoteka kaj kredita banko, fondita en 1869. Poste li disponigis hipotekpruntojn ĉie en la lando. En 1907 li demisiis. Li ricevis nobelecon en 1895, en la sekva jaro titolon kortega konsilisto, fine li estis levita barono en 1908. Li edziĝis en 1872, lia edzino naskis 3 gefilojn en 1873, 1874 kaj 1880.

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare (legebla en la 4-a punkto)
* biografio angle

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 850179
 |



* Portalo pri Biografio
Sabloŝtonaj klifoj en Timna Valo prezentas Kolonojn de la Reĝo Salomono.
Kalkolita kupromino en Timna Valo.
29.78777777777834.988888888889Koordinatoj: 29° 47′ 16″ N, 34° 59′ 20″ O (mapo)
 
La **Timna Valo** situas en suda Israelo en la sudokcidenta dezerto, proksimume 30 kilometrojn (19 mia) norde de la Akaba Golfo kaj la urbo Ejlato. La areo estas riĉa je kupra erco kaj estis minita ekde la 5-a jarmilo a.K.. Estas diskutado ĉu la minoj estis aktivaj dum la Regno de Israelo kaj la biblia reĝo Salomono.

Granda sekcio de la valo, enhavanta antikvajn restaĵojn de kupraj ministoj kaj antikva adorado estas ĉirkaŭata en distroparko.

En julio 2011, la israela registaro aprobis la konstruon de internacia flughaveno, la Timna Flughaveno, en la **Timna valo**.

Referenco
---------

1. ↑  New findings show Timna mines to have been active mainly during the period of the early Israelite kingdom (retejo de la Universitato de Tel Aviv, en Hebrea)
2. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Timna valo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Framheim en Januaro 1911 (de Andreas Bloch).
**Framheim** estis la nomo de la bazo de esploristo Roald Amundsen ĉe la Balengolfo en la Ross-Glacitavolo en Antarkto dum sia serĉado de la Suda Poluso. Ĝi estis uzata inter Januaro 1911 kaj Februaro 1912.

Konstruo
--------

Tiu kabano estis konstruita en partoj fare de profesia ĉarpentisto, nome Jørgen Stubberud kaj statigita ĉe la hejmo de Amundsen en Norvegio, poste malmuntita por ties enŝipigo al Antarkto sur la ŝipo *Fram*. La nomo laŭvorte signifas "hejmo de Fram" alude al la transportŝipo. Dum ties konstruado en Norvegio, Amundsen asertis ke la kabano utilos por "observado", kio kongruus kun lia supozita intenco direkti sin al la Norda Poluso. Al ne senatenta studanto de esplorado, estus evidenta ke la kabano estis intencita kiel loĝejo kaj ne kiel observejo. Amundsen estis, fakte, direktante sin al la Suda Poluso.

Referencoj
----------

1. ↑  *Framheim* (Store norske leksikon)

Bibliografio
------------

* Roald Amundsen, *Sydpolen*, 1912–1913.
* Huntford, Roland (1979) *Scott and Amundsen* (Hodder & Stoughton Ltd) ISBN 978-0-340-19565-9
* Huntford, Roland (1999) *The Last Place on Earth* (Modern Library Exploration) ISBN 978-0-375-75474-6

Koordinatoj: 78° 30′ S 164° 00′ U﻿ / ﻿78.500 °S, 164.000 °U﻿ / -78.500; -164.000 (mapo)

* Kategorio Framheim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Barono **Marcell Madarassy-Beck** [madaraŝi-bek], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Madarassy-Beck Marcell** estis hungara bankisto, parlamentano. Lia nobela antaŭnomo estis *madarasi* [madaraŝi] ekde 1895, lia origina familia nomo estis nur Beck. Li estis filo de Miksa Madarassy-Beck kaj parenco de Nándor Madarassy-Beck.

Marcell Madarassy-Beck naskiĝis la  11-an de februaro 1873(nun 1873-02-11) en Pest (urbo) (en la sama jaro naskiĝis ankaŭ la ida urbo Budapeŝto), li mortis la 23-an de januaro 1945 (laŭ wikidata la 19-an de januaro 1945) en koncentrejo de Mauthausen.

Biografio
---------

Marcell Madarassy-Beck devenis el juda familio. Li studis en Budapeŝto kaj Berlino kaj li akiris ŝtatsciencan diplomon en 1894, juran diplomon post 3 jaroj, advokatan licencon en 1900. Inter 1897-1944 li laboris en banko gvidata komence de sia patro. Li aranĝis la hipotekon, la banko havis la ekskluzivan rajton funkciigi la publikajn stokejojn de la ĉefurbo kaj disponigis pruntojn kontraŭ la stokitaj varoj. Inter 1901-1903 li estis ankaŭ parlamenta deputito. Li estis bankestro inter 1924-1944. Dum la nazia erao (1944) li estis tuj deportita kaj li mortis en la nazia Germanio. Li edziĝis en 1903, lia edzino naskis filinon. Li baroniĝis en 1911 kaj ricevis premion en 1935.

Fontoj
------

* biografio hungare kun fotoj
* biografio hungare (legebla en la 2-a paĝo)
* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 850199
 |



* Portalo pri Biografio
**Ĝardenado** estas aktiveco kreskigi plantojn en ĝardeno, ofte ĉe la loĝdomo, plejofte por ornamaj celoj sed foje ankaŭ por manĝado. Ĝardenado estas farata pro ekonomia, hobia aŭ estetika motivoj. 

La termino povas rilati al konservado de ĝardeno sur malgranda skalo kiel ekzemple privata ĝardeno en la korto de domo al publikaj ĝardenoj kiuj disvastiĝas sur granda areo.

La grado de implikiĝo de la homoj kiuj konservas la plantojn en sia ĝardeno kaj la uzado de la ĝardeno en la urbaj kaj kamparaj lokoj diferencas ĝardenlaboron de agrikulturo kaj forstado. Ĝardenado pro ekonomia motivo diferencas de agrikulturo je intenseco kaj grandeco de areo. Specoj de ĝardenado:

* legoma
* aromherba
* flora
* roka

Plani kaj desegni ĝardenojn estis populara arto ĉefe en Japanio, Francio kaj Anglio, kie aliroj kaj stiloj de pejzaĝa arkitekturo nomitaj "japana ĝardeno ", "franca ĝardeno "kaj "angla ĝardeno "ankaŭ estis evoluigitaj.

La ĝardenisto devas prizorgi kaj purigi la ĝardenon. Pritondado de folioj kaj branĉoj, purigado de la ĝardeno (per balailo aŭ folioblovilo), traktado de fiherboj kaj plantado de novaj plantoj estas parto de la ĉiutaga prizorgado de la ĝardeno.

La ĝardenindustrio inkluzivas profesiulojn kaj servojn kiel ekzemple ĝardenistoj, produktante plantvartejojn, vendante ĉe plantvartejojn, ĝardenlaboristajn entreprenistojn, pejzaĝajn arkitektojn, kaj manaĝerojn de ĝardenlaborejoj en aŭtoritatoj kaj publikaj institucioj.

Ĝardenadaj iloj
---------------

* Akvumilo
* Ĉarumo
* Falĉilo
* Forko
* Hojo
* Motorsegilo
* Rastilo
* Rastro
* Senveprigilo
* Serpo
* Stucilo
* Ŝovelilo
* Ŝpato
* Traktoro

Vidu ankaŭ
----------

* Arbarĝardenado
* Gerila ĝardenado
* Ĝardenekspozicio

* Kategorio Ĝardenado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ĝardenado en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Koordinatoj: 28° 05′ 39″ N 86° 39′ 39″ O﻿ / ﻿28.09417 °N, 86.66083 °O﻿ / 28.09417; 86.66083 (mapo)

Ĉo Oju, Nepalo
**Ĉo Oju** aŭ **Qowowuyag** (Diino de turkizo; en tibeta lingvo: jo-bo-dbu-yag; en ĉina lingvo: 卓奥友山, Zhuó'àoyǒu Shān) estas monto pli alta ol 8000 m en Himalajo.

Geografio
---------

Ĉo Oju situas 20 km okcidente de Ĉomolungmo kaj Lhotse. Ĝi estas la okcidenta piliero de *Khumbu Himal* en la himalaja ĉefkresto. La pinto troviĝas sur la limo inter Ĉinio kaj Nepalo. Kun alteco de 8210 m s.m. ĝi estas la sesa plej alta monto de la mondo.

Unua grimpo
-----------

La unua grimpo okazis la 19-an de oktobro 1954 fare de Herbert Tichy, Josef Jöchler kaj Pasang Dawa Lama.

### Historio de la grimpado

En la jaro 1952 Edmund Hillary esploris la nordokcidentajn alirojn al Ĉo Oju. La 19-an de oktobro 1954 aŭstra ekspedicio sub gvido de Herbert Tichy kun la tirolano Sepp Jöchler kaj la ŝerpo Pasang Dawa Lama sukcesis la unuan grimpadon de la monto sen uzado de aldona oksigeno. En la jaro 1958 barata ekspedicio sukcesis la duan grimpadon. La ŝerpo Pasang Dawa Lama ankaŭ la duan grimpadon partoprenis. La saman jaron sur Ĉo Oju ankaŭ mortis la unua montgrimpanto. Pri la tria grimpado fare de germana ekspedicio en la jaro 1964 ĝis hodiaŭ regas dubo, ĉar mankas pruvo pri la atingo de la pinto. En la jaro 1978 la aŭstraj alpistoj Edi Koblmüller kaj Alois Furtner sukcesis tragrimpi la ekstreman sudorientan vandon por atingi la pinton. En la jaro 1983 la itala montgrimpisto Reinhold Messner el Sudtirolo sukcesis la kvaran pruvitan grimpadon. Ĝis tiam mortis ok homoj inter ili en la jaro 1982 la konata germana alpisto Reinhard Karl dum malsukcesaj grimpadoj de Ĉo Oju. En la jaro 1985 suksesis pola ekspedicio la unuan dumvintran grimpadon tra la suda piliero, kiu ĝis hodiaŭ estas konsiderata la plej malfacila vojo.

### Plej ofte grimpata 8000-metra monto post Ĉomolungmo

Post Ĉomolungmo Ĉo Oju estas la plej ofte grimpata pinto pli alta ol 8000 m. Sur ĝia normalvojo ĝi estas konsiderata kiel la plej facile grimpebla 8000-metra monto kun malmultaj objektivaj malfacilaĵoj. Tial ĝi estas ofta celo de komerca ekspedicioj kaj kun nur unu mortinto je 47 sukcesaj grimpadoj ĝi havas la plej malaltan riskon de ĉiuj 8000-metraj pintoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Mahalangur Himal

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fotoj de la unua grimpo
* Ĉo Oju sur Peakware Arkivigite je 2006-03-17 per la retarkivo Wayback Machine

Montoj pli altaj ol 8000 m

Ĉomolungmo (aŭ Everesto) - K2 (Ĉogori aŭ Lambha Pahar aŭ Dapsang) - Kangchenjunga - Lhotse - Makalu - Ĉo Oju - Dhaulagiri - Manaslu - Nanga Parbat - Anapurno - Gaŝerbrum 1 (Kaŝita Pinto) - Broad Peak (Falĉan Kangri/K3) - Gaŝerbrum 2 (K4) - Ŝiŝapangmo
Placo Ĝemaa el Fna, ĝenerala vidaĵo.

La **Placo de Ĝemaa el Fna** (arabe جامع الفناء *jâmi ʻ al-fanâ ʼ**) estas la ĉefa placo kaj la plej fama loko de la urbo maroka de Marakeŝo. Ĝi kuŝas je malmultaj metroj de la Moskeo Kutubia, kaj tiel hegemonias ties minareto. Ĉirkaŭ la placo estas ankaŭ kelkaj moskeoj, ne tiom gravaj, kiuj kunutilas kun Kutubia.*

Diversaj hipotezoj klopodas klarigi la devenon de la nomo de la placo; laŭ kelkaj ĝi signifas "asembleo de nuligo", ĉar estis la loko kie oni ekzekutis la deliktulojn; oni same sugestas, ke la aludo al "asembleo" aŭ "renkonto" estas makabra aludo al la fakto, ke oni elmontris tien la fortranĉitajn kapojn de la ekzekutitoj ĉirkaŭ la placo, kvazaŭ kunvenante. Malironie nuntempe estas ĉe la placo policejo kiu estas akuzata de torturejo de opoziciantoj. Aliaj teorioj indikas, ke, ĉar la vorto *jâmiʻ* signifas ankaŭ ĉefa moskeo, povus signifi "loko de la detruita moskeo", alude al la moskeo de almoravidoj kiu tre verŝajne estis tie.

La placo estas de grandega dimensio kaj estas ĉirkaŭata ĉiuflanke, escepte unu, de la medino plenplena de placbazaroj klasitaj laŭ ties ĉefa aktivado. En la bordoj de la placo setlis multaj kafejoj, kiel la fma kafejo Francio, kaj restaŭracioj ĉiukategoriaj, kiuj malfermas siajn terasojn al la spektaklo de la monumenta scenejo.

Placo Ĝemaa el Fna, parta vidaĵo.
Ĉio en Marakeŝo turnas ĉirkaŭ Ĝemaa el Fna. Miloj da personoj rendevuas tie kreante koloraron, kulturon kaj negocon. Rakontistoj, surstrataj instruistoj, serpentosorĉistoj, dancistoj, dentistoj kiuj eĉ reuzas uzitajn dentojn, vendistoj de sukoj, akrobatistoj, leterverkistoj, akvovendistoj... kaj senfina kvanto kaj kvalito de aktivuloj kaj diversaj personoj kuniĝas kaj plenplenigas kaj la placon kaj la apudajn stratetojn ĉefe je la alproksimiĝo de la nokto.

La surstrataj manĝovendejoj inondas nokte parton de la placo, lumigita de centoj de lumetoj kaj inondita de fumo kun multegaj diversaj odoroj.

Placo Ĝemaa el Fna, parta vidaĵo.
En 2001 Unesko nomumis Ĝemaa el Fna kiel Parola Monda heredaĵo de Unesko.

Kuriozaĵoj
----------

* Alfred Hitchcock filmis en Ĝemaa el Fna scenojn de sia filmo *La troscianta viro*.
* Esther Freud priskribis la placon en la 1970-aj jaroj en sia romano *Hideous Kinky*.
* La hispana verkisto Juan Goytisolo ofte mencias tiun placon en siaj verkoj kaj libraj kaj artikolkolektaj.

* Kategorio Ĝemaa el Fna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 36° 15′ 37″ N 29° 18′ 51″ O﻿ / ﻿36.26028 °N, 29.31417 °O﻿ / 36.26028; 29.31417 (mapo)

**Patara** (greke *Πάταρα*, sub ptolemea regado nomata ankaŭ *Arsinoë* ; heth. Patara  ) estis antikva urbo ĉe la mediteranea marbordo de Likio en la nuna Turkio. Ĝi situas proksime al la enfluejo de la antikva rivero Xanthos, nuntempe nomata Eşen Çayı, proksime de Gelemiş en la distrikto Kaş de la provinco Antalya .

 Drakmo de Patara kun liro, farita 167–110 a.K.

Graveco
-------

Patara estis unu el la plej gravaj urboj en Likio kaj la plej grava haveno en ĉi tiu regiono. Sub la nomo *Pttara*, la urbo probable estis fondita de likioj, eĉ se posta greka tradicio atribuas la fondon al Pataros, filo de Apolono.  Apollon Patroos havis kulton kun orakolo en Patara. Patara ankaŭ stampis sian portreton sur moneroj en la helena civilizo.

Romia teatro en Patara

Historio
--------

Malgrandaj trovaĵoj pruvas prahistorian setlejon de la posta Patara jam en la tempo de la ĥalkolitiko kaj la frua bronzepoko. Ĝi esence limiĝis al la Tepecik, la monteto nordoriente de la interna haveno. Arkitekturaj restaĵoj sur la Tepecik devenas de la 7-a Jarcento a.K. 

Ekde la tempo de Aleksandro la Granda, Patara apartenis al la influkampo de la helenismaj imperioj kaj estis grava mararmea bazo en la Diadoĥaj Militoj. Ptolemeo la 2-a provizore renomis ĝin Arsinoe.

Artemidoros rangigis la urbon inter la ses plej gravaj urboj de la Lika Ligo.  En romiaj tempoj Patara prenis gvidan pozicion en Likio. Ĝi estis la ĉefurbo de la provinco Likio kaj sidejo de la guberniestro de la provinco Likio kaj Panfilio .

La apostolo Paŭlo restis dum sia tria misia vojaĝo (53–58 p.K.) en Patara. Laŭ la historio de Apostoloj, li venis de Rodiso per ŝipo al Patara, kie li daŭrigis sian vojaĝon al Fenicio sur alia ŝipo. 

Laŭ tradicio en la 3-a jarcento p.K. la estonta episkopo Nikolao de Mira naskiĝis en Patara. Dum la lasta persekuto kontraŭ kristanoj, la provinca guberniestro en 312 p.K. ordonis, ke la episkopo Methodios de Olympos estu ekzekutita en Patara. 

Pro la kontinua sabla aluviado de la proksima, rapide fluanta rivero Xanthos kaj la formado de ŝanĝiĝantaj dunoj la haveno Patara malrapide forfalis ekde antikvaj tempoj. Ĝi estis definitive forlasita en la mezepoko. Patara estis menciita lastfoje en 1478, kiam Cem Sultan renkontis ĉi tie rodiajn kavalirojn.

Referencoj
----------

1. ↑  Max Gander: *Die geographischen Beziehungen der Lukka-Länder.* In: *Texte der Hethiter.* Heft 27, 2010, ISBN 978-3-8253-5809-9, S. 6.
2. ↑  *Stephanos von Byzanz s.v.* Πάταρα (= BNJ 1 F256 *Hekataios von Milet*).
3. ↑  Nevzat Çevik, Şevket Aktaş.  (2016) *Die urbanistische Entwicklung der Stadt: ein Überblick*, Patara – Lykiens Tor zur römischen Welt. München: Philipp von Zabern, p. 16–23. ISBN 978-3-8053-5034-1.
4. ↑  *Strab. 14,3,3.*
5. ↑  *Apg 21,1–3.*
6. ↑  Klaus Zimmermann.  (2016) *Geburtsort des Heiligen Nikolaus. Patara in der Spätantike*, Patara – Lykiens Tor zur römischen Welt. München: Philipp von Zabern, p. 126–131. ISBN 978-3-8053-5034-1.
**Ĝemeloj** estas pluraj idoj de la sama akuŝo, plej ofte dunaskitoj, sed eble pli multe ol du.

Tipoj de ĝemeloj
----------------

### Plurzigotaj ĝemeloj

En la plejmulto de la kazoj, la ĝemeloj venas de pluraj zigotoj (du zigotoj kaze de du ĝemeloj). Samtempe (maloftege unu post la alia kun monato de intertempo) pluraj zigotoj estas fekundigitaj. Ili evoluas kune en la utero. Duzigotaj (ankaŭ nomataj dizigotaj) dunaskitoj similas unu al la alia ne pli ol du malsamakuŝaj fratoj.

### Unuzigotaj ĝemeloj

Kelkfoje okazas, ke la fekundigita zigoto disiĝas en du embriojn. Unuzigotaj (aŭ monozigotaj) ĝemeloj havas la saman genomon. Tial en la parolkutimo de kelkaj lingvoj (ekz-e la angla kaj hispana) oni nomas ilin "identaj ĝemeloj", aŭ (ekz-e la franca) "veraj ĝemeloj".

En maloftaj kazoj okazas, ke la zigoto disiĝas nur parte. Tiukaze la du ĝemeloj naskiĝas kunligitaj. Kunligitaj ĝemeloj estas konataj per la nomo de siamaj ĝemeloj laŭ Chang kaj Eng Bunker, kiuj naskiĝis en Siamo (nuna Tajlando) kiel kunligitaj ĝemeloj.

Tre malofte unu zigoto havas du nukleojn kaj estas fekundigita per du spermoj. Tiukaze la patrina duono de la genomo samas, dum la patra parto malsamas. Oni ilin nomas "duonmonozigotaj" ĝemeloj.

Ĝemeloj inter bestoj
--------------------

Inter kelkaj aliaj bestaj specoj ĝemeleco estas normala. Kaprinoj aŭ ŝafinoj kutime naskas du idojn, kelkfoje tri. Naŭbendaj dazipinoj naskas kvar unuzigotajn idojn. Hundinoj, porkinoj kaj multaj aliaj naskas plurajn idojn.

Terminologio de ĝemeloj en diversaj lingvoj
-------------------------------------------

En kelkaj lingvoj kutimas vortoj, kiuj signifas dunaskitojn kiel la angla *twins*, la franca *jumeaux*, la germana *Zwillinge* kaj la rusa *близнецы* (*bliznjecý*). Por trinaskitoj oni do uzas alian vorton, angle *triplets*, france *triplés*, germane *Drillinge*, ruse *тройня* (*trójnja*). En aliaj lingvoj kutimas vortoj, kiuj signifas dunaskitojn samkiel iajn ajn plurnaskitojn. Tio okazas ekz-e inter la latinidaj lingvoj: hispane *gemelos* aŭ *mellizos*. En kelkaj lingvoj kiel la hispana oni kutimas ne uzi tiujn vortojn kaze de bestoj, por kiuj la plurnasko estas normala, kiel hundoj kaj porkoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ĝemelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ĝemelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle How Twins Work
Ĝenerala aspekto de la ĉefa fasado.
Aspekto de la kupolo ekde la suda flanko.
La **Reĝa Baziliko Sankta Francisko la Granda** (hispane *Real Basílica de San Francisco el Grande* estas katolika templo kiu troviĝas en Madrido, en la zono konata kiel Kvartalo La Latina, ene de la historia urboparto de tiu ĉi hispana urbo. Ĝi regas la okcidentan vizaĝon de la Placo Sankta Francisko. Ĝi estas parto de la franciskana monaĥejo *Jesuo kaj Maria*, fondata komence de la 13-a jarcento, sur la malaperinta ermitejo dediĉita al Sankta Maria.

La baziliko estis konstruita laŭ novklasika stilo en la dua duono de la 18-a jc. ekde dizajno de Francisco Cabezas, kaj efektivigante ĝin Antonio Pló kaj finita de Francesco Sabatini. La konstruaĵo elstaras pro la kupolo, konsiderata kiel la tria cirkla etaĝo kun pli da diametro de la kristana mondo; pro ĝia majesta interna dekoraciado, laŭ eklektika stilo fine de la 19-a jarcento; kaj ĝia pinakoteko, kiuj havas grandan kolekton de hispana pentrarto de la 17-a ĝis la 19-a jarcentoj, kun pentraĵoj de Zurbarán kaj Goya.

La titolo korespondas al la Pia Agado en la Sanktaj Lokoj de Jerusalemo, memstara organismo dependanta de la Ministerio de Eksteraj Aferoj kaj de Kunlaborado. La 19-a de oktobro 1980 estis deklarata Nacia Monumento, laŭ Reĝa Dekreto.

* Reĝa Baziliko Sankta Francisko la Granda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Reĝa Baziliko Sankta Francisko la Granda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉiuj ĝemelurboj sur unu loko, surpavime antaŭ la erfurta urbodomo. La **Ĝemelurba rozo** (*Erfurter Partnerschafts-Rosette*) estas surpavima rozo el bronzo montranta ĉiujn 11 ĝemelurbojn de Erfurto. Ĝi troviĝas ĉe la ĉefa enirejo al la Urbodomo de Erfurto.

Priskribo
---------

Inaŭgurits en septembro de 2000 speciala monumento antaŭ la urbodomo de la turingia ĉefurbo: la t.n. Ĝemelurba rozo dokumentas rilatojn amikajn al 11 aliaj grandurboj en la tuta mondo. Sur la bronza slabo estas ordigitaj 11 komunumoj laŭ la ĉiela direkto. Instigis ĝian faradon la tiama adjunkto pri kulturo kaj metalmetiisto Joachim Kaiser; realigis ĝin la erfurta desegnisto kaj grafikisto Jürgen Ellenberg. En majo de 2011 la metalrestaŭristo Karlheinz Hütter kaj la ŝtonskulptisto Danilo Augustin kompletigis la rozon lastfoje per la ĝemelurbo Kati.

Urboj ĝis 1990
--------------

Ĝis la Turniĝo en 1989/90 la kunlaboradoj estas malpli karakterizataj per libere fareblaj interkomunumaj interŝanĝprojektoj: ili estis oficiala parto de la ekstera politiko de GDR. Ĉiuj decidoj faritis en Orienta Berlino, ne en Erfurto. Ĉe tre tiklaj problemoj decidis la buroo de Erich Honecker mem. Sekve ne estas mire ke la unuaj kontraktoj pri ĝemelurbiĝo faritis kun urboj el socialismaj fratecaj ŝtatoj. Sinsekve oni subskribis tiajn kontraktojn kun Györ en Hungario, Loveĉ en Bulgario (ambaŭ en 1971) kaj Vilno en iama Sovetunio (1972). Sekvis en 1984 la pola urbo Kalisz. Multe pli komplikaj estis kontraktoj farotaj kun urboj el kapitalismaj ŝtatoj, kiel Mainz en FRG kaj Lillo en Franclando (ambaŭ en 1988).

Urboj post 1990
---------------

Post 1990 la horizonto eketendiĝis trans Eŭropon: San Miguel de Tucumán, Argentino (1993); Shawnee, Kansaso (1993); Ŝuĝoŭo, Ĉinio (2005); Ĥajfo, Israelo (2005); Kati, Malio (2011). La jam ekzistintajn kontakojn oni daŭrigis kun ŝanĝitaj fokusoj. Antaŭ ĉio la partnereco kun la germana urbo Mainz ekfloregis post la politikaj ŝanĝoj: tio havas ankaŭ historiajn kialojn ĉar la ĉefepiskopoj de Mainz dum jarcentoj regis super la urbon Erfurto.

Responsas pri la flegado de la ĝemelurbaj kontaktoj la oficistoj de la urbodoma sekcio *Protokolo - Internaciaj rilatoj*. Erfurto, kiun helpis en la evoluigo de interurbaj projekto post la Turniĝo la majencanoj, nuntempe mem subtenas aliajn urbojn en la serĉado de partneraj urboj kaj en la pluformado de kontakoj.

Literaturo
----------

Steffen Raßloff: *100 Denkmale in Erfurt. Geschichte und Geschichten. Mit Fotografien von Sascha Fromm*, (Thüringen Bibliothek. Bd. 11), Essen 2013.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikolo de Raßloff pri la rozo.
* Pri la ĝemelurboj sur la oficiala retpaĝaro de la urbo.
**Ĉornij Potik** (ukraine *Чорний Потік*, ruse *Черный Поток* [ĉornij potok], slovake *Černý Potok*, hungare *Kenézpatak*) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Irŝava. Potik, potok kaj patak signifas: rojo.

Bazaj informoj
--------------

* 48° 24′ 29″ N 22° 59′ 52″ O﻿ / ﻿48.40806 °N, 22.99778 °O﻿ / 48.40806; 22.99778 (mapo)
* Areo: 1.5 km²
* Alto super marnivelo: 385 m
* Loĝantaro: 1010
* Poŝtkodo: 90110
* Telefonprefikso: + 380 3144
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Ĉornij Potik situas laŭ traira flankovojo.

Historio
--------

La unua mencio okazis proksimume en 1600. Ĝis Traktato de Trianon Kenézpatak apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Ilosva, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Ĉornij Potik. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
***El abuelo*** (La avo, 1998) estas hispana filmo reĝisorita de José Luis Garci, protagonistigita de Fernando Fernán Gómez kaj kandidata al Oskar-premio. Temas pri la kvara kinadaptaĵo de la samnoma romano de Benito Pérez Galdós. La antaŭa premieris en 1972 laŭ la titolo *La duda* (La dubo), reĝisorita de Rafael Gil kaj protagonistigita de Fernando Rey. La filmo estis ege sukcesa. La projekto iĝis dekomence serieto por televido, kaj la filmo estis derivita muntaĵo, pli mallonga por kinejoj. La serio estis premierita en 2001.​

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Don Rodrigo de Arista, nobela hidalgo el Asturio revenas el Ameriko, precize el Peruo. Lia ekonomia situacio estas tre malbona kaj li estis ankaŭ tre maljuna; sed li ankoraŭ kuraĝas kaj baraktas por ke oni respektu lian auperan statuson. Akompanas lin samaĝa amiko, eks-instruisto kaj ĉasemulo. Don Rodrigo malkovras, ke unu el liaj du nepinoj estas ekstergeedza, rezulto de amafero inter lia bofilino kaj artisto. Kvankam li ege bone rilatas kun siaj nepinoj, scivolemas pri kiuj el ili certe ne estas lia vere biologia nepino kaj tiel vera heredantino de la nobela titolo. La bofilino retenas la sekreton kaj tio rezultas en plia konflikto, ĉar ŝi deziras, ke la avo amas ambaŭ same kaj senprefere. 

Dua intrigero temas pri klopodoj de lia etoso por enfermigi la avon en monaĥejon pro lia maljuneco, kontraŭ kio li baraktas kuraĝe kaj venkas.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Fernando Fernán Gómez ... Don Rodrigo de Arista Potestad
* Rafael Alonso ... Don Pío Coronado
* Cayetana Guillén Cuervo ... Doña Lucrecia Richmond
* Agustín González ... Senén Corchado
* Cristina Cruz ... Dolly
* Alicia Rozas ... Nelly
* Fernando Guillén ... Urbestro de Jerusa
* Francisco Piquer ... Prioro de Zaratay
* María Massip ... Gregoria
* José Caride ... Venancio
* Francisco Algora ... Don Carmelo
* Emma Cohen ... Vicenta, la urbestredzino

Referencoj
----------

1. ↑   *Diccionario de series españolas de televisión*. Luis Miguel Carmona. p. 41. ISBN 978-84-96613-37-9

Eksteraj ligiloj
----------------

* Muziko de la filmo fare de Manuel Balboa
* Ĉapitro 1 en *RTVE a la carta*
* Ĉapitro 2 en *RTVE a la carta*

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo El abuelo (película de 1998) en la hispana Vikipedio.*
**Franciskana Baziliko omaĝe al Ĉieliro de Maria en Mátraverebély** estas pilgrima Malgranda baziliko en Hungario, en vilaĝo Mátraverebély. Ofte la loknomo estas **Mátraverebély-Szentkút,** ĉar domaro Szentkút (=sankta puto) estas apartenaĵo de Mátraverebély, kiu troviĝas 3 km-ojn. Pilgrimvojo pri Maria (Mariazell-Csíksomlyó) 1400 km-ojn longa tuŝas ankaŭ tiu ĉi bazilikon.

Fotoj pri baziliko de MátraverebélyAerfoto pri baziliko-monaĥejo de Mátraverebély-Szentkút
Pilgrima baziliko de Mátraverebély

Legendo
-------

Laŭ la hungaroj dum rajdado de Ladislao la 1-a (Hungario) el spuro de huffero ŝprucis akvofonto. Baldaŭe Dipatrino aperis kaj faris sana paŝtiston. Sekve pilgrimantoj are vizitis la fonton. En 1700 Klemento la 11-a ekzamenis la miraklojn kaj akceptis ilin veraj. En 1714 pastro notis tiun legendon.

Historio
--------

La fonto menciiĝis unuafoje en 1290. Ekde la 13-a jarcento ĝis 1767 ermitoj vivadis ĉe la najbara monto. Baldaŭe ligna, en 1705 ŝtona kapelo konstruiĝis. Ĝi ricevis permeson por pilgrimado en 1389. En 1400 Bonifaco la 9-a donacis al la pilgrimejo privilegiojn. En 1763 anstataŭ la kapelo baroka preĝejo kun 2 turoj konstruiĝis. Tiutempe franciskanoj alvenis, kiuj servis la preĝejon. Ili konstruis monaĥejon apud la preĝejo. En 1970 la papo donacis rangon "malgranda baziliko" al la preĝejo. La pilgrimloko estas vizitata ankaŭ de slovakoj. En 2006 ĉefepiskopo deklaris la preĝejon "nacia kultejo".

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* Arkivigite je 2013-05-18 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Baziliko Ĉieliro de Maria (Mátraverebély) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* El la hungara Vikipedio
Barono **Gyula Madarassy-Beck** [djula madaraŝi-bek], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Madarassy-Beck Gyula** estis hungara bankisto, parlamentano. Lia nobela antaŭnomo estis *madarasi* [madaraŝi], lia origina familia nomo estis nur Beck ĝis 1906. Li estis filo de Nándor Madarassy-Beck, patro de Zsuzsa Madarassy kaj parencoj de Miksa Madarassy-Beck kaj Marcell Madarassy-Beck.

Gyula Madarassy-Beck naskiĝis la  18-an de aŭgusto 1873(nun 1873-08-18) (laŭ alia informo en 1872) en Budapeŝto (aŭ en Pest (urbo)), li mortis la 19-an de novembro 1939 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Madarassy-Beck devenis el juda familio. Li studis en universitatoj en Budapeŝto, Halle kaj Kembriĝo, fine li doktoriĝis el juro kaj ŝtatsciencoj. Li praktikadis en eŭropaj bankoj, ekde 1899 li laboris en pluraj bankoj en Budapeŝto. Inter 1910-1918 li estis parlamenta deputito, inter 1917-1925 ankaŭ bankestro, inter 1920 – 1939 vicbankestro. Li ricevis reĝan premion en 1905, en la sekva jaro li baroniĝis. Li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis 2 filinojn en 1901 kaj 1904, la dua edzino Lili Hatvany unufoje same filinon en 1916. Ambaŭ geedziĝoj finiĝis kun divorcoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A bankjegyügy elmélete* (premiita eseo, 1894)
* *A városok hitelügye* (1909)
* *A lengyel kérdés* (1918)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   nobela datenaro
2. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 850215
 |



* Portalo pri Biografio
**Ĉornij Potik,** ukraine **Чорний Потік,** hungare **Feketepatak** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv, en municipo de Verbovec. Ĉornij kaj fekete signifas: nigra.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto Vinohradiv en Transkarpata provinco

Bazaj informoj
--------------

* 48° 10′ 48″ N 22° 54′ 36″ O﻿ / ﻿48.18000 °N, 22.91000 °O﻿ / 48.18000; 22.91000 (mapo)Koordinatoj: 48° 10′ 48″ N 22° 54′ 36″ O﻿ / ﻿48.18000 °N, 22.91000 °O﻿ / 48.18000; 22.91000 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 122 m
* Loĝantaro: 1070
* Poŝtkodo: 90323
* Telefonprefikso: 3143
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Ĉornij Potik tute kontaktiĝas kun Verbovec, situas laŭ etfervojo el Vinohradiv, kiu troviĝas 16 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1260 en formo *Feketepotok*. Ĝis 1920 Feketepatak apartenis al Hungara reĝlando, al Ugocsa, poste al Ĉeĥoslovakio, dume la rumanoj okupis la vilaĝon en 1919. Feketepatak rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La alveninta Ruĝa Armeo fine de 1944 deportis hungarojn al la gulago. Ekde 1945 Ĉornij Potik apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2001 loĝis en Ĉornij Potik 1071 da homoj, (999 hungaroj). Vilaĝservoj estas hungara lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, vendejoj, kafejetoj.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1670, en 1848 renovigita

* Kategorio Ĉornij Potik (Vinohradiv) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mukeŝ Ambani** (naskiĝis la 19-an de aprilo 1957 en Adeno) estas prezidanto de naftofirmao *Reliance Industries* kaj estas unu el la plej riĉaj homoj de la mondo.

Familio
-------

Ambani kaj siaj du pli junaj fratoj (unu el ili estas *Anil Ambani*) estas la filoj de la firmaa fondinto de Reliance, *Dhirajlal Hiraĉand Ambani*. Mukeŝ Ambani estas edzo kaj havas tri filojn.

Kariero
-------

Ambani finstudis kemian inĝenieradon kiel baĥeloro en la Mumbaja Universitato, post tio li sukcese akiris titolon de magistro de komerca administrado (*MBA*) en la ekonomika fakultato de la Universitato Stanford en Usono. Ekde 1981, li laboris ĉe Reliance kaj transprenis ties prezidantecon en 2002, post morto de la patro.

Oni kalkulis en 2010 lian riĉecon je 29 miliardoj da USD, tiel li akiris la 4-an lokumon inter la mondaj riĉuloj.

Privata domo
------------

Ambani konstruigis privatan domon en centro de Mumbajo, kies solena inaŭguro okazis en 2010. La domo altas 173 metrojn kaj havas 37000 kvadratajn metrojn de uzebla surfaco. La konstruaĵo entenas interalie privatan klinikon, ejon por la aŭtomobila kolektaĵo de Ambani, por kiuj oni antaŭplanis 6 etaĝojn. La brita gazeto *The Daily Telegraph* kalkulas la valoron de la domo je 717 milionojn da Eŭro.

* Mukeŝ Ambani en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Mukeŝ Ambani en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 346643
* GND: 1084216620
* LCCN: n2005207680
* VIAF: 16645365
 |
**Zael** [zaEL] estas municipo de Hispanio, en la provinco Burgoso, regiono Kastilio kaj Leono. Ĝi havas areon de 18,76 km² kun 117 loĝantoj (2021). Ĝi apartenas al la oriento de la komarko *Arlanza*.

La loknomo *Zael* devenas de la araba Sāhil aŭ Sāhel (ساحل), kiu signifas 'sablejo' aŭ 'sabla riverfluejo'​ (ĝi havas tial la saman etimologion kiel la afrika mondoregiono Sahelo).

Demografio
----------

Demografia evoluo| 1991 |  | 1996 |  | 2001 |  | 2004 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 168 |  | 156 |  | 135 |  | 129 |

Historio
--------

Renesacstila pordego de la preĝejo.
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo kun belega pordego.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Zael


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269182
 |
La **Ĝenerala Sekretario de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Sovetunio** (ruse *Генеральный секретарь Центрального комитета Коммунистической партии Советского Союза*) estis la titolo havigita al la estro de la Komunista Partio de Sovetunio. Kun kelkaj esceptoj, tiu posteno estis sinonimo de estro de la Sovetunio. Laŭlonge de sia historio, la posteno havis aliajn kvar nomojn; teknika sekretario (1917-1918), prezidanto de la Sekretariaro (1918–1919), responsa sekretario (1919–1922) kaj unua sekretario (1953–1966). Josif Stalin plialtigis la postenon al la ĝenerala komando de la Komunista Partio kaj respektive de la tuta Sovetunio.

En siaj du unuaj enpostenigoj la respondeculo realigis fakte sekretarian laboron. Poste, en 1919 oni kreis la postenon kiel responsa sekretario por realigi administrajn laborojn.​ En 1922, la posteno de Ĝenerala Sekretario plue estis pure administracia kaj disciplinfara, kies funkcio estis nur determini la komponon de membroj de la partio. Stalin uzis la principojn de la demokratia centrismo por transformi sian postenon en tiu de estro de la partio kaj poste de estro de la Sovetunio.​ En 1934, la 17-a Kongreso de la Partio ne elektis Ĝeneralan Sekretarion kaj Stalin estis ordinara sekretario ekde tiam, kvankam restis kiel estro *de facto*, sen malpliigi sian propran aŭtoritaton.

Postenuloj
----------

* Elena Stasova
* Jakov Sverdlov
* Nikolaj Krestinski
* Vjaĉeslav Molotov
* Josif Stalin
* Nikita Ĥruŝĉov
* Leonid Breĵnev
* Jurij Andropov
* Konstantin Ĉernenko
* Miĥail Gorbaĉov
* Vladimir Ivaŝko

Notoj
-----

1. ↑   Hough, Jerry; Fainsod, Merle (1979). How the Soviet Union is Governed. Harvard University Press. pp. 142-146. ISBN 0674410300.
2. ↑   Hough, Jerry; Fainsod, Merle (1979). p. 126.
3. ↑   Hough, Jerry; Fainsod, Merle (1979). pp. 142-146.
4. ↑  Пленум ЦК РКП(б), избранного XIII съездом РКП(б) 2 июня 1924 г. «Sekretariaro, Orgburoo, Politburoo kaj Prezidiumo de la CK del PKS en 1919-1990 – Izvestia de la CK de la PKS.» (en rusa). 7a de novembro 1990. Arkivita el la originalo la 7an de novembro 2011. Konsultita la 3an de Aprilo 2021.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 720007
 |
***Litoral*** (marbordo) estis revuo de literaturo fondita en Malago, Hispanio, en 1926 fare de la poetoj Emilio Prados kaj Manuel Altolaguirre, de kiu José María Hinojosa estis kunĉefredaktoro en 1929.

Ties publikado kaj disvastigo estas konsiderataj ŝlosila por tio kio nun estas konata kiel la Generacio de la 27-a.

Historia
--------

Dekomence ĝi dediĉis sin nur al poezio, kaj tiel la unua numero aperis en aŭtuno 1926 kun kunlaboraĵoj de Federico García Lorca, José Bergamín, Jorge Guillén kaj Gerardo Diego inter aliaj,.

En la dua numero, kun kovrilo de la pentristo Benjamín Palencia, kunlaboris Luis Cernuda kaj Ramón Gómez de la Serna. Kaj en sekvaj numeron kaj suplementoj, Rafael Alberti, Dámaso Alonso, Vicente Aleixandre, Manuel de Falla, Juan Gris, Pablo Picasso kaj Salvador Dalí.

Referencoj
----------

1. ↑   Edicioneslitoral.com (eld.). «Historia de la Revista Litoral». Arkivita el originalo la 29an de marto 2013. Konsultita la 8an de aprilo 2013.
2. ↑   Dialnet.es (ed.). «Litoral, una revista con historia». Konsultita la 8an de aprilo 2013.
3. ↑  Inglada Roselló 2009, pp. 52-53.

Bibliografio
------------

* Inglada Roselló, Rafael (1a de februaro 2009). «1. Historia de la Imprenta Sur (1925-2000)». En Centro Cultural Generación del 27, eld. *Málaga, 1901-2000: un siglo de creación impresa*. Málaga: Centro de Ediciones de la Diputación de Málaga. p. 499. ISBN 978-84-7785-811-9.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Litoral* en la Biblioteca Virtual de la Provinco Malago
* Oficiala retejo

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Litoral (revista) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 850289
* VIAF: 140111856
 |
Vidaĵo al la urbo
Maŭzoleo *Ĝanike-Ĥanim*
La karaima templo
**Ĉufut-Kaleo** (ruse *Чуфут-Кале*, ukraine *Чуфут-Кале*, krime-tatare *Çufut Qale*) estas mezepoka urbo-fortreso en Krimeo, kiu situas sur la
teritorio de la Baĥĉisaraja distrikto de Aŭtonoma Respubliko Krimeo, 2,5 km oriente de
Baĥĉisarajo. La nomo venas el la krime-tatara lingvo kaj signifas "juda fortreso"
(*çufut* — judo, *qale* — fortikaĵo). La urbo estas konata ankaŭ sub la nomoj
*Ĝufut-Kale*, *Kirk-Jer*, *Kirk-Or*.

Historio
--------

La urbo aperis supozeble en la V-VIa jarcentoj p.K. kiel fortikaĵo sur la limoj de la
Bizanca teritorio. Eblas, ke tiutempe ĝi nomiĝis *Fulli* (la urbo kun tiu nomo
menciatas en diversaj fontoj, tamen la historiistoj ne povas difini, kiu el la nun konataj
urboj respondas al ĝi). La loĝantaron de la urbo tiutempe konsistigis alanoj (iran-lingvaj triboj
de sarmata deveno).

Dum frua mezepoko la urbo apartenis al kipĉakoj (tjurka tribo). Tiutempe la urbo nomiĝis
*Kirk-Or*. En la jaro 1299 la urbo estis konkerita kaj prirabita de la Ora Hordo
sub gvido de emiro *Nogaj*. En la XIII-XIVaj jarcentoj la urbo estis centro de
eta princlando, kiu estis vasalo de la Ora Hordo. Ekde la XIV jarcento en la urbo
ekloĝas karaimoj (tjurkdevena popolo en Krimeo, konfesanta judismon) kaj dum fondo
de la Krimea Ĥanlando ili jam konsistigis la pli grandan parton de la loĝantaro de la urbo.

*Kirk-Or* estis rezidejo de la unua ĥano de sendependa Krimea Ĥanlando *Ĥaĝi I Geraj*. Post konstruigo de Baĥĉisarajo fare de *Mengli I Geraj* la ĥana ĉefurbo estis translokita
tien. Dum la tempoj de la Krimea Ĥanlando la fortikaĵo *Kirk-Or* estis la loko
de enprizonigo de gravaj militkaptitoj, samloke situis la ŝtata mon-farejo. Ĝuste
dum tiu ĉi epoko la urbo ricevis sian nunan nomon Ĉufut-Kaleo (tradukite – *juda fortreso*) pro tio, ke la karaimoj, loĝantaj tie, konfesis ne islamon, kiel krime-tataroj, sed apartan formon de judismo. La karaimoj mem nomas la fortreson
*Ĝufut-Kale* (*Para fortreso*) aŭ simple *Kale* (*fortreso*).

Post kiam Krimeo iĝis parto de Rusia Imperio karaimoj iom post iom
forlasis la urbon kaj transloĝiĝis en aliajn krimeajn urbojn. Fine de la XIXa
jarcento Ĉufut-Kaleo estis jam plene forlasita. En la fortikaĵo restis nur la
familio de la gardisto.

Nuntempe la tuta fortreso estas granda muzeo sub klara ĉielo.

Nuntempo
--------

Nun la pli granda parto de la urbo prezentas ruinojn.
En la okcidenta, la plej antikva parto de la urbo, konserviĝis multaj mastrumaj
kavernoj, elĉizitaj en la rokoj. Konserviĝis ankaŭ la ruinoj de la moskeo kaj
maŭzoleo de *Ĝanike-Ĥanim* (filino de la Orhorda ĥano *Toĥtamiŝ*), konstruita
en 1437. Restis ankaŭ du karaimaj temploj (*kenasa*-oj) kaj unu bieneto,
konsistanta el du domoj. La temploj estas nun restaŭrataj de la karaima komunumo, kaj en la
bieneto estas prezentita la ekspozicio pri la karaima kulturo.

La fortreso Ĉufut-Kaleo estas fama kaj populara vidindaĵo de Krimeo, ĉiujare
vizitata de miloj da homoj.

* Ĉufutkaleo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ĉufutkaleo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ĝenerala aviado** (angle *General aviation*, GA) estas ĉia civila aviado, kiu ne estas ĝenerale mendebla. Ĝia malo do konsistas el linia aviado (laŭ horaro) kaj ĉarta aviado.

Al la ĝenerala aviado apartenas ekzemple:

* flugoj de privataj aviadiloj, uzataj de privatuloj, kluboj aŭ firmaoj
* agrokultura aviado por disŝprucado de herbicidoj, insekticidoj k. s.
* flugoj por esplori aŭ foti terenon
* instruaj flugoj por lernantoj
* flugoj por transporti aviadilon al alia loko
* flugoj por transporti aŭ savi akcidentintojn
* flugoj por batali incendion
* flugoj per ekskursaj balonoj aŭ aerŝipoj, kies celo ne estas transportado
* flugoj de unupersonaj aviadiletoj
* flugoj per pelataj paraŝutoj

Laŭ la nombro de flugoj la ĝenerala aviado superas la mendeblan, sed ne laŭ la nombro de pasaĝeroj. La pliparto de la flughavenoj servas nur al la ĝenerala aviado.

Oni taksas ke ĝenerala aviado estas pli akcidentema ol alia aviado. Laŭ usona registara statistiko inter 2000 kaj 2011 estis jare ĉ. 1,3 mortigaj akcidentoj per 100.000 flughoroj en la ĝenerala aviado en Usono; por flugoj laŭ horaro estas malpli ol 0,02. Tamen necesas konsideri ke multaj flugoj laŭ horaro estas longdistancaj kaj pasigas multe da tempo en granda alto, kie la danĝero de akcidento estas malgranda.

Referencoj
----------

1. ↑  Earl F. Weener.  Loss of Control Safety Seminar (angle). Alirita 2016-05-21.

* Kategorio Ĝenerala aviado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Vido je la katedralo disde la kastela monto
La **Katedralo de Przemyśl** (pole: *Bazylika archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Jana Chrzciciela w Przemyśl*) estas baziliko romkatolika sub patronecoj de Ĉieleniro de Maria kaj de Sankta Johano la Baptisto en Przemyśl, Polujo. Temas pri la episkopkirko de la samnoma arkidiocezo.

Historio
--------

Interno, en la direkto de la ĉefaltaro
La unua katedralo ekde la revivigo de la diocezo sub episkopo Erik von Winsen en 1375 estis ĝis 1412 ligna preĝejo dediĉita al Sanktaj Petro kaj Paŭlo kaj staris sur la placo apud la nuna Preĝejo Sankta Koro de Jesuo. De 1412 ĝis 1460, ŝtonkonstruita rutena katedralo staris en la korto de Przemyśl-kastelo.

La konstruado de la hodiaŭa gotikstila katedralo komenciĝis en 1495 sub episkopo Mikołaj Błażejowski. Nur la muroj kaj kolonoj pluvivis. La rekonstruo estis kompletigita kune kun la interna dezajno en la unuaj jardekoj de la 16-a jarcento. En 1578 seneskalo Przemyśl Jan Tomasz Drohojowski financis la nunan Kapelon Sankta Sakramento. Pro la konstanta minaco de tataraj kaj vlaĥaj invadoj, la preĝejo estis fortikigita, ĉirkaŭita de muro kaj ekipita per kanonoj. La laboro daŭris entute de 1460 ĝis 1571.

Sub la ĥorejo troviĝas la fundamentoj de la malfruromanika ŝtonrotundo el la unua duono de la 13-a jarcento. La katedralo postvivis la militojn de la 17-a jarcento, la gotika katedralo servis al episkopoj de Przemyśl ĝis la frua 18-a jarcento. Episkopo Aleksander Antoni Fredro decidis rekonstruigi la tuton en la baroka stilo. Tiu laboro estis aranĝita en 1724. La altarejo ricevis grandegan barokan altaron, kaj kreiĝis du kapeloj kun propraj kupoloj. En 1733 la volbo kolapsis, parte detruante la preĝejmeblaron kaj kripton. Antaŭ 1744 la eklezio estis rekonstruita. Ĉe la turniĝo al la 20-a jarcentoj ĝi estis denove rekonstruita, redonante la plej malnovajn partojn de la eklezio al gotika karaktero.

La katedralo ricevis en 1960 de papo Johano la 23-a statuson de *basilica minor*. En 2014 la kriptoj sub la kirko estis malfermitaj al publiko. La plej valora elemento de la subtero estas la eksteraj muroj de la romanika rotondo de Sankta Nikolao, verŝajne konstruite en 1215 kaj konsistante el ronda navo kaj hufumabsidoj. La sonorilturo, kiu staras apud la preĝejo por la loĝantoj de Przemyśl, ofte funkcias kiel orientilo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Katedralo de Przemyśl en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo

Notoj
-----

1. ↑   Charles George Herbermann: *The Catholic Encyclopedia: An International Work of Reference on the Constitution, Doctrine, Discipline, and History of the Catholic Church.* Universal Knowledge Foundation, 1913, p. 190
2. ↑  Preĝeja historio sur arkivigita paĝaro katedrala