recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*L. pneumophila*, respondecas por pli ol 90% de la legianaj malsanoj
**Legiana malsano** (latine *legionellosis*) estas tipo de la pneŭmonio, malkovrita en 1976. Ĝin kaŭzas la bakterio *Legionella pneumophila*.

Origino
-------

La nomo de la malsano (kaj la bakterio) reiras al la American Legion (Usona Legio), kiu estas usona veterana asocio kaj kiu kunsidis en 1976 en Filadelfio. En la hotelo malsaniĝis 182 legianoj, mortis el ili 29.

Pruviĝis, ke la *L. pneumophila* reproduktiĝas malrapide, en tre humida kaj nutroriĉa medio kaj en Ph de 6,9 ĝis 7,0. Ĝi restas vivkapabla unu jaron en la trinkakvo.

Simptomoj
---------

Simptomoj estas la ĝenerala malforteco, kapdoloro, alta febro, ofte kun frostotremado. Oftas la tusado, sen kroĉado. La malsanulo malfacile spiradas, sentas doloron en la brusto, havas ankaŭ stomakan doloron, kaj ĝeneralan malbonan medisenton. Eĉ sana homo povas malsaniĝi en la legiana malsano. Sed ĝi trafas plej ofte la maljunulojn kaj malfortulojn.

Disvastiĝo
----------

Ĝi disvatiĝas ne de homo al homo, sed tra aero, aera vaporo, klimatiziloj, akvo el tuboj en ĉambroj, kiujn oni ne uzis dum semajnoj.

Preventado
----------

Por eviti tiun infekton: kiam vi alvenas al hotelo, kiam vi revenas el ferioj (pli longaj ol semajnon), fluigu akvon per ĉiuj kranoj de la loko dum minimume 5 minutoj. Tiel la stagnanta akvo kun eventuale diversaj bakterioj fluos el la tuboj. Ne restu apud la fluanta akvo. Iru promeni dum tiu tempo. En via loĝloko reguligu la akvohejtigilon, por ke la akvo venu kun temperaturo pli alta ol 50 gradoj C. En tiu temperaturo la bakterio ne povas vivi.

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |

* Kategorio Legiana malsano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lokativo**, aŭ **lokkazo** (latine *locativus*) estas gramatika kazo de substantivoj kaj iam adjektivoj en pluraj hindeŭropaj lingvoj, ekzemple sanskrito, latino kaj nuntempaj baltaj kaj slavaj lingvoj. Oni supozas, ke la hindeŭropa pralingvo havis lokativan kazon. La lokativo ankaŭ troviĝas en kelkaj tjurkaj kaj finn-ugraj lingvoj.

La lokativo indikas *lokon, kie* ago okazas. Atentu, ke por indiki *lokon, kien* movado okazas, oni ĝenerale uzas la akuzativon (aŭ alativon). Esperanto ne havas lokativan kazon; anstataŭe, oni uzas prepozicion, ekzemple *ĉe*, *en*, *sur*, *apud*, kun la nominativo; krome, similan signifon povas esprimi loka adverbo: *Mi restos hodiaŭ dome* (t.e. *en la domo*, *hejme*, *en la hejmo*).

En latino, la vorto *Roma* (Romo) iĝas en la lokativo *Romae* (en Romo). La vorto *domus* (hejmo) iĝas *domi* (en la hejmo).

En sanskrito, la lokativo estas ofta kazo. La lokativo esprimas ne ĉiam lokon, sed iam tempon, cirkonstancon, aŭ temon. Prepozicioj pri loko ktp estas sufiĉe maloftaj. Sanskrito ankaŭ havas absolutan lokativon -- tio estas, participa frazelemento simila al la latina absoluta ablativo.

En la rusa, oni uzas la lokativon nur post prepozicioj; tial ĝi nomiĝas ankaŭ la prepozicia kazo.

La finna havas ses kazojn klasitajn kiel lokativaj. Oni uzas ilin kiel la diversajn prilokajn prepoziciojn en aliaj lingvoj. Inter la finnaj lokativaj kazoj estas la alativo.

Referenco
---------

1. ↑  *Fundamenta ekzercaro*, §28.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rGramatikaj kazoj |
| --- |
| En Esperanto | Akuzativo • Nominativo |
| En aliaj lingvoj | Abesivo • Ablativo • Absolutivo • Adesivo • *Aequativus* • Alativo • Dativo • Dedativo • Delativo • Disjunktivo • Distributivo • Distributivo-temporalo • Egresivo • Elativo • Ergativo • Ergativo-genitivo • *Essivus* • Essivus-formalis • Essivus-modalis • *Excessivus* • *Formalis* • Genitivo • Ilativo • Inesivo • Instruktivo • Instrumentalo • Instrumentalo-komitativo • Netransitivo • Kaŭzalo • *Causalis-finalis* • Komitativo • Lativo • Lokativo • *Obliquus* • Partitivo • Posesivo • Prepozicionalo • Prolativo • Prosekutivo • Sociativo • Sublativo • Superesivo • Temporalo • Terminativo • Translativo • *Vialis* • Vokativo |

 |
**Samundri** aŭ *Samandari* (urdue سمندری‎) estas urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), en kantono de Fajsalabado, kie ĝi estas sidejo de la samnoma distrikto. Samundri estas ankaŭ kanalo, kiu fluas el Ĉenabo.

Bazaj informoj
--------------

* areo: km²
* supermara alteco: 168-173 m
* loĝantaro: 156,991 (2017 )
* horzono: UTC+ 5 (PKT)
* poŝtkodo: 37300
* telefonkodo:

Geografio
---------

Samundri situas sur ebenaĵo en la nordorienta landparto. Ĝang troviĝas 46, Fajsalabado 94, Okara 105, Lahoro 205, Islamabado 324, Peŝavaro 358, Sukur (Pakistano) 489, Kveta 516, Karaĉio 850 kilometrojn.

Kanalo Samundri
La horloĝa turo

Historio
--------

Samundri estis establita dum dominado de britoj en 1887. En tiu jaro ekzistis tri hinduaj sanktejoj en tiu areo, el tio devenis la loknomo. Migrado inter Hindio kaj Pakistano estis kontinua antaŭ la sendependeco. Post la sendependeco en 1947 la hinduoj kaj sikoj migris al Barato, dum la islamaj rifuĝintoj de Barato ekloĝis en la okcidenta Panĝabo kaj en tuta Pakistano.

Ekonomio
--------

Samundri estas komerca centro por grajno, maizo kaj sukerkano. La komerco kreis bankojn en la urbego. En la ĉirkaŭaĵo la agrikulturo estas evoluinta.

Loĝantaro
---------

Loĝantaro| 1972 | 1981 | 1998 | 2017 |
| --- | --- | --- | --- |
| 13 642 | 30 849 | 54 908 | 156 991 |

La loĝantaro kreskis preskaŭ trioble inter 1998 kaj 2017, tio estas la jara kresko 5.7%, tre super la nacia mezumo 2,4%.

Klimato
-------

Samundri situas en duonarida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (BWh) kun influo de musono. La averaĝa jara precipitaĵo estas proksimume 400 milimetroj.

Trafiko
-------

Samundri ne havas ŝoseon, sed kuras vojoj al la urbego el Fajsalabado, Okara kaj Ĝang. Internacia flughaveno servas en Fajsalabado.

Vidindaĵoj
----------

* horloĝa turo

Fontoj
------

* WikiTrans
**Vizianagaram,** aŭ **Vizianagram,** laŭ telugua lingvo **విజయనగరం** Pri tiu ĉi sono aŭdu/Pri tiu ĉi sono aŭdu estas municipa urbego, ankaŭ distrikta ĉefurbo de la samnoma distrikto Vizianagaram en subŝtato Andra-Pradeŝo, en orienta Barato.

Strato en Vizianagaram

Geografio
---------

Vizianagaram situas en alteco 74 metrojn super la marnivelo en Orientaj Ghatoj proksimume 24 kilometrojn okcidente de la Bengala Golfo. Visakhapatnam troviĝas 47, Srikakulam 56, Ĝagdalpur 181, Vijayawada 341, subŝtata sidejo Amaravatio 350, Hajderabado 528, Kolkato 717, Mumbajo 1119, tutlanda ĉefurbo Delhio 1328 kilometrojn (aere) .

Panoramo en Vizianagaram
Busto
Stacidomo de Vizianagaram

Demografio
----------

En 2011 la populacio de Vizianagaram estis 227 533. La legopovo estas 81.85%, signife pli alta, ol la landaveraĝo.

Historio
--------

En Vizianagaram pluraj hinduaj imperiestroj regis. La francoj venkis en 1753 kaj la areo poste estis parto de franca Hindio, ekde 1756 al la britoj. La municipo estis establita en 1888. La brita dominado ĉesis en 1947.

Ekonomio
--------

Vizianagaram estas populara celloko por la tekstila merkato. En la ĉirkaŭaĵo jutaj muelejoj funkcias. En la marbordaj vilaĝoj oni okupiĝas pri salkultivado. Enurbe oni produktas ŝnurojn, feralojojn, sukerojn, cementojn, farmaciaĵojn, spongojn.

Eduko
-----

En Vizianagaram kampuso ekde 2006 kaj pluraj kolegioj funkcias (la unua ekde 1879).

Lingvoj
-------

La oficiala lingvo kaj plejparte uzata lingvo de Vizianagaram estas la telugua lingvo.

Religioj
--------

La ĉefa religio de Vizianagaram estas la hinduismo.

Klimato
-------

Vizianagaram havas tropikan savanoklimaton laŭ klimata klasifiko de Köppen (Aw). Jare pluvas averaĝe po 1097 mm. Inter junio-oktobro pli ofte pluvas pro musonoj, inter decembro-aprilo apenaŭ pluvas. La jara averaĝa temperaturo varias inter 23-31 °C.

Trafiko
-------

Al Vizianagaram kuras 3 fervojaj linioj kaj vojoj (almenaŭ 5) el ĉiuj direktoj. Enurbe funkcias ankaŭ aŭtobusa stacidomo. La plej proksima flughaveno funkcias en Visakhapatnam.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj
* fortikaĵo
* horloĝa turo
* busto

Fontoj
------

* WikiTrans

* TemploTemplo
* TemploTemplo
* Tekstila vendejoTekstila vendejo
* Fortikaĵa pordoFortikaĵa pordo
* FortikaĵmuroFortikaĵmuro
* La horloĝturoLa horloĝturo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
**Longa filmo** estas filmo kun sufiĉa daŭro por esti konsiderata la ĉefa aŭ nura filmo por plenigi programon. La koncepto pri kiom longa tiu estu povas esti varia laŭ la tempo kaj loko. Laŭ la Akademio de Filmaj Artoj kaj Sciencoj, la Usona Kininstituto, kaj la Brita Kininstituto, longa filmo daŭras 40 minutojn aŭ plie, dum la *Screen Actors Guild* defendas ke ĝi estu 80 minutojn aŭ pli longe.

La majoritato de longaj filmoj estas inter 70 kaj 210 minutojn longaj. *The Story of the Kelly Gang* (1906, Aŭstralio) estis la unua drama longa filmo publikigita (daŭra proksimume 60 minutojn). Pli frua *The Corbett-Fitzsimmons Fight* (1897, Usono) estis konsiderita foje la unua dokumenta longa filmo (daŭra 100 minutojn), tamen ĝi estis plej taŭge karakterizita kiel sporta programo ĉar ĝi inkludis la kompletan neeldonitan boksomatĉon. La unua longa adaptaĵo estis *Les Misérables* (1909, Usono). Aliaj longaj filmoj estis *The Inferno (L'Inferno)* (1911), *Quo Vadis?* (1912), *Oliver Twist* (1912), *Richard III* (1912), *From the Manger to the Cross* (1912), kaj *Cleopatra* (1912).

Ĝenerale kiam oni parolas pri filmoj, oni subkomprenas pri *longa filmo*, kaj same rilate al famaj reĝisoroj, aktoroj, kinĝenroj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Mallonga filmo
* Oskar-premio

Notoj
-----

1. ↑   "The Story of the Kelly Gang (1906)". Australian Screen.  Alirita la 26an de Majo, 2014, kaj la 15an de Aprilo, 2016.
**Astronomia horloĝo de Brno** (ĉeĥe *Brněnský orloj*) estas nigra ŝtona monumento en Brno, Ĉeĥio. Ĝi situas je Placo de Libereco, je la plej fama loko en Brno. La monumento estis proponita de Oldřich Rujbr kaj Petr Kameník. Kvankam la monumento estas publike konata kiel astronomia horloĝo, temas nur pri horloĝo. Konstruado de horloĝo daŭris tri jarojn, kosto estis proksimume 12 milionoj da ĉeĥaj kronoj. La monumento estis oficiale prezentita je la 18-a de septembro 2010 kaj simbolas konflikton, venkon kaj kuraĝon de urbo Brno kontraŭ sveda armeo en la jaro 1645. Ĉiutage je la 11-a horo oni povas kapti el unu el kvar truoj unu globeton, kiu simbolas defendon kaj pacon. La kugletoj estas vitraj kun ruĝa kaj blanka linietoj. Antaŭ Kristnasko eblas kapti ĉiam en plena horo de la dekunua horo ĝis la dudektria horo specialan kristnaskan globeton. Je la 20-a de julio 2012 eblis kapti verdan globeton en plena horo ankaŭ de la dekunua horo ĝis la dudektria horo – tiuj simbolis 190 jarojn de naskiĝo de Johann Gregor Mendel.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-09-25. Alirita 2013-06-01.

* Kategorio Astronomia horloĝo de Brno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **logo** estas navigada instrumento per kiu la ŝipveturado mezuras la iritan vojon tra la akvo. Logo estas grava instrumento por determini la pozicion.

Logo
Pozicio de la logo en akvo
Logo, 1734
La ordinara logo jam dum jarcentoj uzatas kaj konsistas el tabuleto kun ŝnuro. Sur la tabuleto oni fiksis plumbon, tiel ke ĝi vertikale eniras la akvon, post kiam oni ĵetis ĝin de la ŝipo. La logo kuŝis sufiĉe senmova en la akvo, dum la ŝipo pluen veturis kaj la ŝnuro malvolvis. Per la mezurado de kiom da distanco la ŝnuro malvolvis en fiksita tempo, oni povis kalkuli la rapidecon kaj la iritan vojon. En la komenco oni aparte mezuris la ŝnuronn, pliposte oni je regula distanco faris nodojn, por plisimpligi la mezuradon. Tial ankoraŭ nuntempe oni mezuras la rapidecon en nodoj.

Finfine oni normigas la distancon de la nodoj je 47 futoj kaj 3 coloj, kio per sablohorloĝo, de 28 sekundoj rekte donas la rapidecon en nodoj. La datenoj oni sekve raportis al la submastro kiu notis ilin en la loglibro. La navigisto per tiuj datenoj kapablis navigi.

* Kategorio Logo (ŝipveturado) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La lemniskato estas la aro de punktoj *P*, la produto de kies distancoj al la du fokusoj *F*₁, *F*₂ egalas la kvadraton de la distancoduono inter la du fokusoj
En geometrio, la **lemniskato** estas algebra ebena kurbo, kies formo similas la ciferon 8 aŭ la simbolon ∞.

Difino
------

Vastasence, leminiskato estas ajna kurbo de la formo "8" aŭ "∞". Pli specife, la termino signifas la **lemniskato de Bernoulli**, kiu estas difinita jene. Supozu eŭklidan ebenon {\displaystyle \mathbb {R} ^{2}} kun karteziaj koordinatoj {\displaystyle (x,y)}. Do, la **lemniskato (de Bernoulli)** estas la ĉi-suba kurbo, parametrigita de pozitiva reelo {\displaystyle a\in \mathbb {R} ^{+}}:

{\displaystyle \{(x,y)\in \mathbb {R} ^{2}\colon (x^{2}+y^{2})^{2}=2a^{2}(x^{2}-y^{2})\}}
Parametre, oni povas priskribi la lemniskaton jene:

{\displaystyle x={\frac {a{\sqrt {2}}\cos t}{1+\sin ^{2}t}}}
{\displaystyle y={\frac {a{\sqrt {2}}\cos t\sin t}{1+\sin ^{2}(t)}}}
### Geometria interpreto

Ĉi tiu ekvacio povas esti skribita pli geometrie. Konsideru du punktojn (la **fokusojn**)

{\displaystyle (\pm a,0)}
sur la *x*-akso, de distanco {\displaystyle a} for de la origino. Do, la difinanta ekvacio estas ekvivalente

{\displaystyle ((x-a)^{2}+y^{2})((x+a)^{2}+y^{2})=a^{4}},
aŭ

{\displaystyle {\sqrt {(x-a)^{2}+y^{2}}}\cdot {\sqrt {(x+a)^{2}+y^{2}}}=a^{2}},
t.e. la produto de la du distancoj de {\displaystyle (x,y)} al la du fokusoj egalas la kvadraton de la distancoduono inter la du fokusoj.

Historio
--------

La lemniskato estis unue priskribita de la svisa matematikisto Jakob Bernoulli en 1694. La elipso estas priskribebla kiel la aro de punktoj, la sumo de kies distancoj al la du fokusoj estas fiksita; se oni ŝanĝas la sumon al produto, do oni difinas familion de kurboj, en kiu la lemniskato estas speciala kazo.

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: lemniskat/o

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lemniskato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eric W. Weisstein, *Lemniscate* en MathWorld.
**Lola Beer Ebner**, devennome **Carola Zwillinger**, (6-an de aŭgusto 1910 Prostějov – 3-an de marto 1997 Tel Aviv) estis israela vestodezajnistino. Ŝi naskiĝis kiel unu el kvin infanoj al juda komercisto en Prostějov. Ŝi finstudis Artistan-industrian lernejon en Prago kaj en marto de 1939 ŝi elmigris ankaŭ kun sia edzo komercisto Josef Beer en tiaman Palestinon.

En Tel Avivo post malfermo de vestodezajna studio en la jaro 1940 ŝi fariĝa selserĉata dezajnistino, precipe inter virinoj el eŭropa kulturo, ppli poste, post estiĝo de la nova ŝtato Israelo, ŝi dezajnus al virinoj falantajn uniformojn por armea servo, laboro en poŝtofico aŭ por stevardinoj de El-Al, al ŝiaj klientinoj apartenis ankaŭ edzinoj de israelaj politikaj farantoj. En la 1960-aj kaj la 1970-aj jaroj aŭtoraj modaj kolektaĵoj, indikataj jam sub familia nomo de la alia edzo Ebner, ĝistandis aprezon eĉ en eksterlando. En la jaro 1972 la franca registaro donis al ŝi titolon Ordeno de la Artoj kaj de la Literaturo, sekve ŝi ricevis honoran doktoraton en telaviva universitato, kie ŝi instruis vestodezajnadon. La propran vendejon en prestiĝa telaviva bulevardo Ha-Jarkon ŝi gvidis ĝis siaj 85 jaroj. En la universitato en Tel Avivo ŝi fondis skulptistan ĝardenon omaĝe de sia edzo dezajnisto Dolfi Ebner, la ĝardeno portas ekde la jaro 1997 la nomon de fondistino.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Lola Beer Ebner en Vikimedia Komunejo
La longitudo de Florenco
**La longitudo de Florenco** estas propono de geografia sistemo en rilato kun la deksesuma tempo. Laŭ tiu sistemo longitudoj estas deksesume disdividitaj kaj tiu propono ŝanĝi la nunan sesdekuman sistemon ankaŭ proponas ŝanĝi la referencan longitudon, por ke la datŝanĝlinio koincidu kun la Beringa markolo. Tiu meridiano koincide ankaŭ trairas la urbon Florenco -pasante tra la Ĝardeno de Boboli *(itale: Giardino di Boboli)* kaj la Palaco Pitti *(itale: Palazzo Pitti)* - kaj estas distanca de la Grenviĉa meridiano je 32ono de la tera cirklo.

Kongruo
-------

Pro la distanco de 32ono de la tera cirklo, florencaj sesdekumaj horoj koincidas kun grenviĉaj sesdekumaj horoj kun jena rilato :

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **FMT** | **GMT** |
| Florenca noktomezo | ,0000 | 23:15 |
| Grenviĉa noktomezo | ,0800 | 00:00 |
|  | ,1000 | 00:45 |
|  | ,2000 | 02:15 |
|  | ,2800 | 03:00 |
|  | ,3000 | 03:45 |
|  | ,4000 | 05:15 |
|  | ,4800 | 06:00 |
|  | ,5000 | 06:45 |
|  | ,6000 | 08:15 |
|  | ,6800 | 09:00 |
|  | ,7000 | 09:45 |
| Florenca tagmezo | ,8000 | 11:15 |
| Grenviĉa tagmezo | ,8800 | 12:00 |
|  | ,9000 | 12:45 |
|  | ,A000 | 14:15 |
|  | ,A800 | 15:00 |
|  | ,B000 | 15:45 |
|  | ,C000 | 17:15 |
|  | ,C800 | 18:00 |
|  | ,D000 | 18:45 |
|  | ,E000 | 20:15 |
|  | ,E800 | 21:00 |
|  | ,F000 | 21:45 |

* FMT estas mallongigo por *Florence Mean Time*, Florenca Meza Tempo, analoge al GMT, *Greenwich Mean Time*, Grenviĉa Meza Tempo
* Koloritaj estas rimarkindaj momentoj de la tago, je ĉiu okono de tago : 3 horoj= ,1000

Ĉefcirklo de Grenviĉo, Ĉefcirklo de Florenco

Argadora Datlinio
-----------------

Alia propono de Urion Argador proponas elekti kiel datlinion (nomatan Argadora Datliniio) la longitudon 168,5° okcidente ĉar ĝi trafas nur la Aleutan insulon Umnak krom Antarkton, do la malplej da loĝataj teroj. Tiu meridiano estu de tiu de Trondheim, Wismar, Munkeno, Hall (Tirolo), Vicenzo kaj Yaoundé. La Argadora datlinio estas parto de la propono pri Argadora kalendaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Florence Mean Time Arkivigite je 2011-08-10 per la retarkivo Wayback Machine angle
* Argadora kalendaro[*rompita ligilo*] angle


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Lindgraben,** kroate **Lindgrab,** hungare **Kishársfalva** [kiŝhArŝfalva] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberpullendorf, en municipo de Kobersdorf. La historia hungara loknomo estis *Lindgraben*, post 1899 pro la hungariga politiko la vilaĝo prenis tradukan hungarecan loknomon. La hungara hárs kaj la germana Linde signifas: tilio.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 260
* Telefonprefikso: 02618
* Poŝtkodo: 7332
* Aŭtokodo: OP
* 47° 34′ 30″ N 16° 24′ 00″ O﻿ / ﻿47.57500 °N, 16.40000 °O﻿ / 47.57500; 16.40000 (mapo)Koordinatoj: 47° 34′ 30″ N 16° 24′ 00″ O﻿ / ﻿47.57500 °N, 16.40000 °O﻿ / 47.57500; 16.40000 (mapo)

Situo
-----

Lindgraben situas sur mildaj deklivoj laŭ rojo, de Kobersdorf je 2 km-oj.

Historio
--------

Pli frue laŭvice vivis tie keltoj, romianoj, pragermanoj, avaroj, slavoj kaj hungaroj. La unua skriba mencio aperis en 1572. En 1910 vivis tie 354 homoj, (plejparte germanoj). Ĝis 1921 Kishársfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Sopron, poste al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Germanio). En 1971 Lindgraben unuiĝis kun Lindgraben.

Vidindaĵoj
----------

* Kategorio Lindgraben en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Londona Esperanto-Klubo** estas Esperanto-asocio en Londono (Britio), kiu zorgas pri la disvastigo de Esperanto en Londono kaj organizas la kulturan vivon de la komunumo parolanta Esperanton en Londono kaj ĉirkaŭ ĝi. Ĝi estis fondita en 1903 kaj tial ĝi estas unu el la plej antikvaj Esperanto-kluboj en la mondo. 

En sia pli ol jarcenta vivo, ĝi aranĝis multajn aferojn kaj respondecis pri multaj eldonaĵoj.

* Jam en 1910 oni aperigis en Londono la tradukon de la Biblio farita de Zamenhof rekte el la hebrea teksto. Ĝin eldonis la *British and Foreign Bible Society (BFBS)*. En la sama periodo teamo de pastroj kaj kleruloj parolantaj Esperanton tradukis la Novan Testamenton. La traduko finigis en 1912, sed aperis en nova eldono kune kun la Malnova Testamento en 1926. Ĝi estas konata kiel la Londona Biblio.
* La klubo organizis en Londono du mondajn kongresojn, la 30-a UK kaj la 56-a UK, de parolantoj de Esperanto en 1938 kaj en 1971, respektive.
* Daŭre de 1903 ĝis nun la klubo aranĝis kursojn por lerni la internacian lingvon Esperanto, laste en la reto dum la tempo de la pandemio.

Ĝi kunlaboras kun la brita landa Esperanto-asocio, EAB kaj kun la monda Esperanto-Asocio, UEA.

La klubo eldonas dumonatan dupaĝan bultenon, kiu prezentas programon de la klubo-agadoj

Estraro
-------

### 1903

Fondintoj:

### 2021

En 2021, la prezidanto de la klubo estas Olga Kerziouk.

Aliaj membroj estas Matt Peperell (vic-prezidanto), Anthony Bodineau (vic-prezidanto), Arturo Prent (kasisto), Anica Page (registristo), Terry Page, Antony Rawlinson, Renato Corsetti kaj Phil Housley.

### 2022

En 2022, la prezidanto kaj registristo de la klubo estas Anthony Bodineau. Aliaj membroj estas Olga Kerziouk (vic-prezidantino), Matt Peperell (vic-prezidanto), Arturo Prent (kasisto), Anica Page, Terry Page, Antony Rawlinson, Renato Corsetti, Alexander Ord kaj Phil Housley. La lingvisto John Wells estas honora prezidanto (li sekvis la verkiston Marjorie Boulton), kaj Heleno Fantom kaj Joyce Bunting honoraj vicprezidantoj.

Literaturo
----------

La historio de la klubo ĝis 1978 estas priskribita en la libro *Londono vokas* de Harry Holmes.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Pepejo/Twitter kanalo "Londono Vokas"
* Esperanto
* Esperanto-Asocio de Britio


1. ↑
2. ↑  "Funkciuloj" en LEK bulteno 2021-11-01
3. ↑   alirita 2023-01-18
| Longharverta tamarino |
| --- |
|  |
| **sistematiko** |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| *Ordo:* | Primatoj (*Primates*) |
| *subordo:* | seknazaj simioj (*Haplorhini*) |
| *parta ordo:* | novmondaj simioj (*Platyrrhini*) |
| *Familio:* | kalitriksedoj (*Callitrichidae*) |
| *genro:* | tamarinoj (*Saguinus*) |
| *specio:* | Longharverta tamarino aŭ Liszt-simio (*S. oedipus*) |

 |
|  |
|

La **longharverta tamarino** aŭ Liszt-simio (elparolu *List-*; *Saguinus oedipus*) estas simio-specio, kiu ricevis sian nomon pro la hararo simila al tiu de la hungara komponisto Ferenc Liszt.

Disvastiĝo
----------

La longharvertaj tamarinoj vivas senescepte en nordokcidenta Kolombio.

Priskribo
---------

Ilia specifaĵo estas la longaj, blankaj haroj, kiuj etendiĝas de la kapo tra la ŝultro. La dorso estas bruna, la kruroj kaj la piedoj estas blanke kolorigitaj. La longa vosto estas bruna sur la supra parto, sube ĝi estas nigra.

Vivmaniero
----------

Kiel aliaj ungegaj simioj, ili aktivas tage sur la arboj. Ili preferas la malfermitajn arbarajn areojn kaj malofte aperas en pluvarbaro. Nokte ili dormas en branĉaro, kaj fruvespere, aŭrore ekiras por trovi manĝaĵon.

La bestoj vivas grupe 3-9-ope, kiu grupo konsistas el monogama, dominanta paro, el iliaj idoj kaj junaj bestoj subigitaj. La grupo kontrolas la revieron de 7 ĝis 10 ha, kies limojn ili signas per glandosekreciaĵoj.

Nutrado
-------

Ili manĝas insektojn kaj fruktojn.

Plimultiĝo
----------

La femalo naskas ĉiujare dufoje du idojn post 140-taga graveda tempo. Pri la idoj okupiĝas ĉefe la masklo, ĝi portas ilin sur sia dorso kaj al mamsuĉado al patrino. La seksan maturecon atingas la inbestoj post 18 monatoj, la maskloj post 24 monatoj. La vivdaŭro estas ĉ. 10 jaroj.

Protekto
--------

La longharvetaj tamarinoj vivas sur relativa eta areo en nordokcidenta Kolombio. La detruo de la vivloko, la ĉasado por vendi ilin dombesto danĝerigas ilian ekziston, pro tio ili estas listigitaj kiel danĝerigiaj bestoj.

  

* Longharverta tamarino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Longharverta tamarino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Longharverta tamarino en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
*
**Leo(n) Jogiches** (17-a de junio 1867 – 10-a de marto 1919), konata ankaŭ laŭ lia partia nomo **Leon Tyszka** (*Tyska*, *Tyshko*, *Tyshka*) estis marksisma revoluciulo aktiva en Litovio, Pollando, kaj Germanio.

Biografio
---------

Jogiches estis en Vilnius, sia naskoloko, samtempulo de Feliks Dzerĵinskij kaj de Arkadi Kemer. Oni konas malmulte pri la komencaj jaroj de Jogiches pro la sekretema laborkutimaro de la konspiraj jaroj. Li aliĝis al revolucia etoso kaj iĝis estro ĉirkaŭ 1885 antaŭ esti arestita en 1888 kaj 1889. En 1893 li helpis formi la novan organizon de la Social-Demokrata Partio de la Reĝlando Pollando (SDKP, poste SDKPiL) kun Rosa Luxemburg. Jogiches kaj Luxemburg enamiĝis unu de alia, kio daŭris dum ilia tuta vivo spite la malfacilojn. La verko de ambaŭ ne povas esti separata, kvankam kun klara labordivido, Jogiches estis organizanto dum Luxemburg estis teoriulino.

Jogiches estis fondinta membro de la Spartakisma Ligo, revolucia maldekstra organizo de la Social-Demokrata Partio de Germanio, formita komence de la Unua Mondmilito fare de Karl Liebknecht, Luxemburg, Franz Mehring kaj aliaj. La 1-a de januaro 1919 la Ligo iĝis la Komunista Partio de Germanio.

La Spartaka Ligo kondukis al la germana komunisma revolucio de 1918/1919, kiu malsukcesis, post kio Luxemburg kaj Liebknecht estis murditaj de registaraj trupoj. Jogiches estis murdita en Berlino kiam li klopodis enketi pri la murdoj de Luxemburg kaj Karl Liebknecht.

Referencoj
----------

1. 1 2   Prokhorov, Aleksandr Mikhaĭlovich, 1982, Jogiches, Leo, Great Soviet Encyclopedia, Macmillan Educational Company, New York, New York, lccn=73010680
2. ↑  Luxemburg, Rosa.  (1979) *Comrade and Lover: Rosa Luxemburg's Letters to Leo Jogiches*, Ettinger, Elżbieta (trad.), Pluto press.. ISBN 0861043472.

Vidu ankaŭ
----------

* Luksemburgismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Leo Jogiches en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *New Crime of the German "Social-Democratic Government"* prelego de Zinoviev post la morto de Jogiches.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 495621
* GND: 118712276
* LCCN: n98095754
* VIAF: 30331574
* ISNI: 0000 0000 6676 1882
* SUDOC: 059903279
* BNF: 13755011p
* NKC: skuk0000642
* BNE: XX1581271
 |
Signo en amhara al la etiopia jarmilo festo
**Etiopio** estas multlingva lando, kun pli ol sepdeko da komune uzataj lingvoj, 77 laŭ la censo de 1994, kaj eĉ 90 laŭ la katalogo Ethnologue (kelkaj 77 laŭ la 1994 censo). Plejparto apartenas al la afrikazia lingvaro (ŝemidaj, kuŝidaj kaj omotaj lingvoj), sed ankaŭ diversaj nilo-saharaj lingvoj estas parolataj de etnaj minoritatoj.

Tradicie la amhara estas uzata kiel rimedo por interkomunikado kaj edukado. Post la falo de la reĝimo de la Derg en 1991, la nova konstitucio de la Federala Demokrata Respubliko de Etiopio donis al ĉiuj etnaj grupoj la rajton evoluigi siajn lingvojn kaj establi sistemon de elementa edukado en la denaska lingvo. Tio ĉi estas rimarkebla ŝanĝo al la lingvaj politikoj de antaŭaj registaroj en Etiopio.

Ŝemidaj lingvoj
---------------

* **geeza**
* **tigrea**
* **tigrinja**
* **amhara**
* **guraga**
* **harara**

Kuŝidaj lingvoj
---------------

* **afara**
* **agaŭa**
* **camaja**
* **oroma**
* **somala**
* **sidama**

Nilo-saharaj lingvoj
--------------------

* **nuera**

Referencoj
----------

1. ↑  Paĝo de *Ethnologue* pri Etiopiaj lingvoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lingvoj de Etiopio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Ethnologue* pri Etiopiaj lingvoj
* *PanAfriL10n* pri Etiopio
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Aubusson (stacidomo). |

**Aubusson** (*Le Buçon* : Aŭverna lingvo) estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse havis 4 239 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Aubusson etendiĝas sur 19,21 km², kaj havis 4 239 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 19,21 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Aubusson situas je alteco de 608 metroj.

*Le Buçon*, Limoĝio kaj limoĝa lingvo.

Historio
--------

Historie, la urbo ĉefe famiĝis pro siaj belaj, altkvalitaj tapiŝoj. Ĝi ankaŭ fariĝis la ĉefurbo de la mezepoka vicgraflando Aubusson.

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Aubusson apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Michel Moine, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Aubusson estas la ĉefurbo de la kantono de Aubusson. Ĝi ankaŭ estas la ĉefurbo de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Bildaro
-------

* Ponto TerradePonto Terrade
* ĈefstratoĈefstrato
* Fontano ĉe la ĉefstratoFontano ĉe la ĉefstrato
* Virgulino kun infano, nura restaĵo de la kapelo Notre-DameVirgulino kun infano, nura restaĵo de la kapelo Notre-Dame
* Urbodomo kaj la horloĝturoUrbodomo kaj la horloĝturo
* La horloĝturoLa horloĝturo
* Preĝejo Sainte-CroixPreĝejo Sainte-Croix
* ĈapitroĈapitro

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Aubusson
* Aubusson (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Aubusson


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 293171
* GND: 4079862-8
* VIAF: 159028742
* BNF: 152513965
 |
kongresanoj ripozantaj sub la kongresejaj pinoj inter oficialaj programeroj de la 36-a IJK
La **36-a Internacia Junulara Kongreso** (IJK) de TEJO okazis de la 25-a de julio ĝis la 1-a de aŭgusto 1980 1980 en la urbo Raŭmo borde de la Balta Maro en la sudokcidento de Finnlando. La kongreson partoprenis 332 junaj esperantistoj - grandparte studentoj, lernejanoj kaj junaj laboristoj sub 30 jaroj.

En epoko, kiam ankoraŭ malfacilis vojaĝi inter la komunistaj kaj nekomunistaj ŝtatoj de Eŭropo, la kongreso estis inter tiuj relative bone atingebla por junaj esperantistoj el la socialismaj ŝtatoj de orienta Eŭropo. Por multaj kaj okcidentanoj kaj orientanoj temis pri la unua renkonto kun Finnlando:

Afiŝeto (verde) kaj kongreslibro (ruĝe) de la IJK
La urbo Raŭmo mem donis historian etoson - ĝi estas konata pro ĝia bonkvalita punto (ekde la 18-a jarcento) kaj la antikva ligna arkitekturo de ĝia centro (Malnova Raŭmo, Vanha Rauma), kiu estas loko sur la listo de mondaj heredaĵoj de Unesko. Sed kompreneble la organizantoj ankaŭ provis konatigi interalie la kutimon de finna saŭnado: Tion probable multaj jam antaŭe spertis individue, sed tamen certe estis nekutimaĵo ŝviti en ripozejo de vasta gamo da saŭnaj kabanoj ĉe finna lago en etoso en kiuj ĉiuj plurcent junaj saŭnantoj nur parolas Esperanton.

La kongresejo estis en universitata areo, kaj inter la konstruaĵoj estis multaj pinarbaj kaj rokaj terenoj por senstreĉe interbabili kaj sunbruniĝi - multajn kongresanojn mirigis la tre suna kaj varma vetero, kiu memorigis pri Centra Ameriko: La kongresa semajno estis tre somera, senpluva, kaj la suno brilis ĉiudiurne dum 22 horoj kaj nur inter la 2-a kaj 4-a horoj nokte estis iomete krepuske, eĉ ne tiam vere malhele. Pro tio la aero kaj pejzaĝo apenaŭ havis ŝancon nokte malvarmiĝi, kaj rezultis aeraj temperaturoj de konstante inter 27 kaj 30 celsiusaj gradoj - vere feriada vetero.

En la Esperanto-movado la kongreso aparte konatiĝis pro la Manifesto de Raŭmo kaj la Raŭmismo, kiuj tre influis la memkomprenon de la movado dum la sekvaj jaroj.

Vidu ankaŭ
----------

* UK 1980

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rInternaciaj Junularaj Kongresoj de TEJO |
| --- |
| 1938 • 1939 • 1947 • 1948 • 1949 • 1950 • 1951 • 1952 • 1953 • 1954 • 1955 • 1956 • 1957 • 1958 • 1959 • 1960 • 1961 • 1962 • 1963 • 1964 • 1965 • 1966 • 1967 • 1968 • 1969 • 1970 • 1971 • 1972 • 1973 • 1974 • 1975 • 1976 • 1977 • 1978 • 1979 • 1980 • 1981 • 1982 • 1983 • 1984 • 1985 • 1986 • 1987 • 1988 • 1989 • 1990 • 1991 • 1992 • 1993 • 1994 • 1995 • 1996 • 1997 • 1998 • 1999 • 2000 • 2001• 2002 • 2003 • 2004 • 2005 • 2006 • 2007 • 2008 • 2009 • 2010 • 2011 • 2012 • 2013 • 2014 • 2015 • 2016 • 2017 • 2018 • 2019 • 2020 • 2021 • 2022 • 2022 • 2023 • 2024 | emblemo de TEJO |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Kunigi | **Oni sugestas kunigi ĉi tiun artikolon kun Kastela Placo.

---**
Bonvolu diskuti en la Diskuto. Nur ensalutintaj uzantoj povas aranĝi tion. |

Geografio > Eŭropo > Ĉeĥio >Prago > Hradcany > Placo de Hradčany < Turismo

**Placo de Hradčany** (ĉeĥe *Hradčanské náměstí*) estas la centro de la samnoma kvartalo, ĉirkaŭita de iamaj nobelpalacoj. En la mezo staras **pesta kolono** (1726) kun skulptaĵoj de F. M. Brokoff. Je la frontflanko de la pitoreska placo staras la **Toskana palaco**, konstruita en baroka stilo de J. Bapt. Mathey en la jaroj 1689-1691. Dekstre estas iama **monaĥinejo de la Karmelaninoj**, frubaroka konstruaĵo el la jaro 1655. Apude troviĝas *du palacoj de Schwarzenberg*: en la unua, bela renesancstila konstruaĵo el la jaroj 1545-1563, estas instalita nuntempe la armea historia muzeo (*Vojenské muzeum*), en la dua, angula, rekonstruita en la unua jardeko de la 19-a jarcento, troviĝas hodiaŭ la svisa ambasadejo. Kontraŭflanke staras la *Ĉefepiskopa palaco*, baze renesancstila, sed kun bela rokoka fasado, estiĝinta dum alikonstruado, kiun faris en la jaroj 1784-1785 arkitekto J. Wirch. Apude troviĝas enirejo de la **Sternberg-palaco**, interesa barokstila konstruaĵo el jaroj 1698-1730; tie ĉi estas nuntempe instalitaj kolektoj de la Nacia Galerio – malnova arto (nome la famaj verkoj de la ĉeĥaj gotikaj majstroj). Malantaŭe aliĝas al ĝi malgranda, sed ĉarma ĝardeno, publike alirebla; el ĝi oni havas belan rigardon en la Cervan Fosaĵon. - Proksime sur la placo estas la iama **Martinic-palaco**, renesancstila el la dua duono de la 16-a kaj komenco de la 17-a jarcentoj.
**Egliswil** estas komunumo en la distrikto Lencburgo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi limas en nordo al la distriktĉefurbo Lencburgo, en nordoriento al Ammerswil, en oriento al Dintikon, en sudoriento al Villmergen, en sudo al Seengen, kaj en okcidento al Seon. Ĝi havis 1309 loĝantojn en 2008, kaj 1456 en 2018.

Geografio
---------

Preĝejo kaj komunuma domo de Egliswil
Egliswil situas en flanka valo de la valo Seetal, la tiel nomita *Trimbach-Valo,* kiun trafluas la rivereto Trimbach, alfluanto de Abach, kiu en ĝia suba parto nomiĝas *Lenzburger Stadtbach* [Urba rojo de Lencburgo]. En nordoriento la rivero Aabach formas la limon al Seon.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,29 km², el kiuj 2,50 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,52 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 664 msm sur marĉa altebenaĵo kun la nomo *Grossmoos,* la plej malalta punkto sur alteco de 415 msm ĉe la bordo de la rivero Aabach ĉe la trilima punkto kun Seon kaj Lencburgo.

Trafiko
-------

Vilaĝocentro de Egliswil kun bushaltejo
Egliswil situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La kantona ĉefvojo de Lencburgo tra Hochdorf al Lucerno pasas proksimume 2 km oriente de la komunumo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas en Lencburgo proksimume 4 km norde de la vilaĝo.

La komunumo estas konektita al la publika trafikreto per la du buslinioj de Lencburgo al Teufenthal respektive de Lencburgo al Bettwil.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Egliswil datiĝas el la jaro 893 kiel *Egirichiswilare* en la interezolisto de la Virina Monaĥejo Zuriko. En mezepoko en Eglis unue regis la Grafoj de Lencburgo, ilin sekvis la Grafoj de Kiburgo kaj en 1264 ties heredantoj, la Habsburgoj. En ties nomoj la habsburgaj vasaloj, la Senjoroj de Hallwyl, ekde 1331 plenumigis la malaltan jurisdikcion en la loko.

En 1415, la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, kaj Egliswil fariĝis parto de la berna regejo, nome de Berna Argovio. Egliswil apartenis tiam unue al la tribunala distrikto de Seengen, kaj fariĝis en 1677 aparta tribunala distrikto kun propra subvokto en la voktejo Lencburgo.

Kiam en 1798, okaze de la Helveta Revolucio, francaj trupoj liberigis Argovion, Egliswil fariĝis komunumo de la distrikto Lencburgo en la nove fondita Kantono Argovio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Egliswil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Egliswil
* Egliswil en la Historia Leksikono de Svislando

  


| Distrikto Lencburgo |
| --- |
|  |  |
| Ammerswil - Boniswil - Brunegg - Dintikon - Egliswil - Fahrwangen - Hallwil - Hendschiken - Holderbank - Hunzenschwil - **Lencburgo** - Meisterschwanden - Möriken-Wildegg - Niederlenz - Othmarsingen - Rupperswil - Schafisheim - Seengen - Seon - Staufen |
La laborejo de lokomotivestro en germana ICE-Trajno
**Lokomotivestro** aŭ **trakciilkondukisto** estas persono, kiu ŝoforas trajnon (vagonaron) kaj respondecas pri la lokomotivo kaj pri sekura veturado.

Trejnado
--------

Pro la multo de necesaj scioj la speciala trejnado de lokomotivestro daŭras kelkloke plurajn jarojn. Antaŭkondiĉo, kiu varias de lando al lando ofte estas finlernado de teknika profesio aŭ finekzameno de teknika/matematika gimnazio kaj aĝo de minimume 21 jaroj, bona vidkapablo (aparte nenia kolorblindeco).
La lernendaĵoj inkluzivas: scion pri la fizikaj ecoj de trajno kaj reloj, rapido, reago ĉe deklino, krome scion pri la relo-reto, la stacioj, vojoj kun specialaj malfacilaĵoj, rapidlimigoj, fervojosignaloj, la juraj rajtoj kaj devoj. Kaj ĉion ĉi lokomotivestro en internacia trafiko devas scii ankaŭ pri la najbaraj landoj.

Taskoj
------

La taskoj de lokomotivestro korespondas al tiuj de piloto de aviadilo:
ŝi aŭ li respondecas pri sekura laŭregulara veturado de trajno, kaj kompreneble pri obeo al la horaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lokomotivestro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* en - Run-A-Locomotive. TTT-ejo kun trajnpilota simulatoro de museo en Kalifornio.

Pri specialaj kondiĉoj de trenado de trajnkondukistoj en

* Usono (angle)
* Barato (angle)
**Limeriko** estas mallonga ŝercpoemo konsistanta el kvin versoj, kun rimoj laŭ la skemo AABBA. La unuaj limerikoj aperis ĉirkaŭ la jaro 1820 en Anglio; la nomon donis la irlanda urbeto Luimneach (angle Limerick). En klasika limeriko la unua verso priskribas la protagoniston kaj nepre mencias lian loĝlokon, nuntempe tiu postulo ofte estas neglektata. La enhavo kutime estas absurda, ofte maldeca, kaj ĝuste tial ridiga.

La kvin versoj de limeriko kutime havas 3, 3, 2, 2, 3 trisilabajn piedojn. En Esperantaj limerikoj, la piedoj kutime estas amfibrakoj, sed ankaŭ eblas anapestoj.

Aŭtoroj de limerikoj estas inter alie: Edward Lear, Ogden Nash kaj Isaac Asimov.

Limeriko de Raymond Schwartz el *Kun siaspeca spico* kun amfibrakoj:

Jen estis fraŭlin' en Parizo;  

ŝi dormis sen noktoĉemizo,  

feliĉe ŝi havis  

- Kaj tio min ravis -   

piĵamon en mia valizo.
Lastatempe (1990-aj jaroj kaj poste) multajn brilajn limerikojn en la rusa lingvo verkis Anatolij Belkin, en Esperanto - Mikaelo Bronŝtejn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Limeriko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* 
* Limerikoj en Esperanto
* LiMERIKo: limerika konkurso
**Borjabad** [borĥaBAD] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko *Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco.

Geografio
---------

*Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco Sorio.
Loko de Borjabad en la provinco Sorio.
La preĝejo de Sankta Johano.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 23,40 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 33 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis pli ol 200 loĝantojn el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 35 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio enhavas la loĝlokon Valdespina kaj la senhomejon Velacha [beLAĉa].

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Fine de la 20-a jarcento la teritorio de la municipo pliiĝis ĉar ĝi aligis Ontalvilla de Almazán.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo de Sankta Johano.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rRegiono de Almazán |
| --- |
| Adradas• Alentisque• Almazán• Arenillas• Barca• Barcones• Berlanga de Duero• Borjabad• Caltojar• Centenera de Andaluz• Coscurita• Escobosa de Almazán• Frechilla de Almazán• La Riba de Escalote• Maján• Matamala de Almazán• Momblona• Morón de Almazán• Nepas• Nolay• Rello• Soliedra• Taroda• Velamazán• Velilla de los Ajos• Viana de Duero |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 218720
 |
**Gáspár Schulek M.** [gAŝpAr ŝulek em], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Schulek M. Gáspár,** slovake **Gašpar Šulek** estis hungara luterana pastro, instruisto. Lia filo estis Ágoston Schulek (ekonomo).

Gáspár Schulek M. naskiĝis la  6-an de januaro 1788(nun 1788-01-06) en Nagypalugya (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Paludza en Slovakio), li mortis la 20-an de junio 1827 en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio).

Biografio
---------

Gáspár Schulek M. studis en Eperjes (1805-1809), Debrecen, Tübingen (1810), Vieno (1811) kaj Wittenberg (1812). En la lasta urbo li doktoriĝis, hejmenveninta en 1813 li pastriĝis en Eperjes, poste li estis luterana pastro en Tiszolc. Inter 1820-1824 li estis pastro de Nyíregyháza, poste ĝismorte li instruis en liceo en Pozono.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 835965
 |



* Portalo pri Biografio
La rivero Limpopo.
La rivero **Limpopo** formas nordan limon de Sud-Afriko al Bocvano, Zimbabvo kaj Mozambiko. Ĝi longas ĉ. 1.600 km, fontas norde de Johannesburg (kiel krokodil-rivero) kaj alfluas ĉe Xai-Xai (Mozambiko) la Hindan Oceanon.

Ĝi fluas de la fonto norde ĝis la Magaliesberg-montaro kaj trafluas la Hartbeespoort-pasejon (akvolivero ĉi tie estas 153 000 000 m3, plej granda en februaro, plej malgranda en aŭgusto), kie oni konstruis akvobaraĵon. Post tio ĝi trapasas la produkteman Bushveld-basenon kaj atingas granit-kovritan areon, kie ĝin alfluas la rivero Marico. Oni nomas ekde tie Limpopo.

Post tio la rivero fluas nord-orienten kaj formas dum 400 km limon de Transvalo kaj Bocvano. Poste Limpopo turniĝas orienten kaj formas limon de Transvalo akj Zimbabvo dum 250 km (en tiu etapo alfluas ĝin Shashi).

Ĉe limo de Mozambiko komenciĝas la akvofala etapo de Limpopo, kie la rivero falas 250 m. La plej grandaj akvofaloj (Malala, Molukwe, Quiqueque) troviĝas sur etapo de 43 km.

La rivero Limpopo estas ŝipebla nur post alfluo de rivero Olifants, dum la lasta 210 km. Ĉe alfluo de la oceano malfaciligas ŝipadon sabla kuniĝo, sed la ŝipoj povas trapasi ĉe alta tajdo.

La suba kaj meza parto de la rivero vintre sekiĝas tiel, ke dsifalas je konstantaj akvoj, dum somere ofte inundas. En 2000, Limpopo inundis grandan areon en Mozambiko.

Vidu ankaŭ
----------

* Limpopo (provinco)
* Orientafrikaj marbordaj arbaroj
* Nacia Parko Limpopo

* Limpopo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Limpopo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Los Barrios de Luna** [losBArios deLUna] estas municipo en la nordo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de León*, en la nordo de la provinco. *Los Barrios de Luna* estas komprenebla etimologie kiel La Kvartaloj (novaj domaroj) de Luna. En ties teritorio estas la Akvorezervejo de Barrios de Luna.

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de León* centroriente, flave.
Festo de la Paŝtisto, 2012.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Los Barrios de Luna, Irede de Luna, Mallo de Luna, Mora de Luna, Portilla de Luna, Sagüera de Luna kaj Vega de Caballeros, okupas totalan areon de 94,29 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 308 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 700 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 45 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj en montaraj areoj, kaj bovoj en ebenaĵoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759940
* VIAF: 316733480
 |
dekstra

**Lonsdalito** estas seslatera alotropo de karbono trovita en meteoritoj, kun formo simila al tiu de diamanto, tamen seslatera (plurimorfa).

Oni malkovris ĝin por la unua fojo en 1967 en la kratero de meteorito de la "Diabla Kanono" en Arizono, en mikroskopaj kristaloj asociaj al la diamanto en restaĵoj de meteorito. Oni kredas, ke la frapego de la meteorito enhavanta grafiton kontraŭ la Tero, la varmo kaj la energio rezultinta el la frapego povas transformi la grafiton en diamanto retenante sian seslateran strukturon. La nomo estis konstruita kiel rekono de la brita kristalografa Kathleen Lonsdale (1903-1971).

Ĝi estas de nigra koloro, brila diamanteca. Kristaloj <3mm, kun kunfigurado pseŭdokuba, oklatera. Difrakcio 2.06,2.19,1.26. a=3 b=0 c=4 α=0° β=0° γ=0° Z=4

Ĝi estis trovita en Tunguska, Rusio, kaj en aliaj frapegoj de meteoritoj.

Aperis en rezultoj de studoj faritaj en februaro 2009, ke la lonsdalito estas 58 % pli malmola ol la diamanto. Ĝi estus tiale unu de la plej malmolaj materialoj estantaj en la naturo, kun la Bornitrido de Vurtzito (vBN), produkto de las premegoj de vulkanaj erupcioj.

* Kategorio Lonsdalito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Les Rita Mitsouko** ([le ʁita mitsuko], [micuKO]) estis franca pop-rok grupo formita de Fred Chichin kaj Catherine Ringer. La duo ludis por la unua fojo kiel **Rita Mitsouko** ĉe la Gibus Club en Parizo en 1980. Ili iĝis unu el plej laŭditaj grupoj en Francio. "Marcia Baila", ilia debuta unuopaĵo produktita de Conny Plank, iĝis numero 2a en listo de francaj unuopaĵoj en 1984. Ili poste startigis kunlaboradon kun produktisto Tony Visconti por du albumoj: nome *the No Comprendo* kaj *Marc & Robert*. "Singing in the Shower" (Kantante en la duŝejo), kantita duete kun la grupo Sparks, estis komerca sukceso en Francio kaj estis ege aŭskultita en usonaj dancradiaj stacioj en 1988. Ankaŭ Iggy Pop kunlaboris kun ili en la verko de 1993 nome *Système D*, duete kun Ringer en "My Love Is Bad" (Mia amo estas malbona).

Chichin mortis pro kancero en 2007. Anstataŭ pluigi karieron kiel Les Rita Mitsouko, Ringer kompletigis finan turneon, "Catherine Ringer chante Les Rita Mitsouko and more" (*Catherine Ringer kantas Les Rita Mitsouko kaj plie*), kaj startigis soloan karieron.

Albumoj
-------

Koncerte.
### Studialbumoj

* 1984: Rita Mitsouko.
* 1986: The No Comprendo.
* 1988: Marc & Robert.
* 1993: Système D.
* 2000: Cool Frénésie.
* 2002: La Femme trombone.
* 2007: Variéty (franca kaj angla eldonoj).

### Koncertalbumoj

* 1996: *Acoustiques*, koncerte private por franca televidkanalo M6.
* 2004: *En concert avec l'Orchestre Lamoureux*, koncerte kaj kun kantoj de la grupo kaj versioj de aliaj artistoj (Léo Ferré, Charles Trenet, Neil Young kaj Serge Gainsbourg).
* 2008: *Catherine Ringer chante les Rita Mitsouko and more à la Cigale* (CD/DVD).

Notoj
-----

1. 1 2  Alexander, Phil.  Sparks Enjoy A Shower With Les Rita Mitsouko. mojo4music.com (22a de Novembro 2013). Alirita 1a de Aŭgusto 2017.

* Les Rita Mitsouko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Les Rita Mitsouko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 780447
* GND: 10283986-4
* LCCN: no00038882
* VIAF: 125629215
* ISNI: 0000 0001 2152 1268
* SUDOC: 077443659
* BNF: 13906184q
* MBA: 0bfe360b-4abf-4750-962c-981cc5bfc4cf
* BNE: XX4575012
 |