Napoleona masko, laŭ la masko Antommarchi
La **mortmasko de Napoleono** estas la printo de la vizaĝo de la imperiestro
Napoléon Bonaparte, farita nelonge post lia morto, muldita el gipso.

Ekzistas pluraj maskoj, ĉiuj prezentitaj kiel la aŭtentika printo de la vizaĝo
de Napoleono, ĉiuj nomitaj laŭ la nomoj de unu el la kuracistoj de
Sankta Heleno kiuj faris la printon : Archibald Arnott, Francis Burton
kaj François Antommarchi. La *oficiala* masko ekspoziciita en la
Muzeo pri Armeo de la Hotelo de la Invalidoj (Parizo) estas
la « *masko Antommarchi*».

Historio de la masko
--------------------

La 5-an de majo 1821 je la 17a kaj 49 minutoj mortis Napoleono
Bonaparto, kaptito de la britoj en la insulo Sankta Heleno.

Inter la membroj de tiu malgranda kolonio, kiu vivis apud la Imperiestro, Grafino
Bertrand, edzino de la Granda Marŝalo Henri Gatien Bertrand, decidis muldi
la kapon de la fama malliberulo, antaŭ la nekropsio. La decidon aprobis la
Sankta-Helena guberniestro, Sir Hudson Lowe.

Sed ĉar la gipso mankis en Jamestown, ĉefurbo de la insulo, Grafino
Bertrand, proponis pisti kelkajn statuojn por ricevi la necesan materialon. Ŝi ne
sciis, ke tio ne estas la maniero por akiri gipson por muldado. Neeblis fari muldadon
la 6-an de majo matene. La nekropsio okazis, kaj la enbalzamigo fare de
Doktoro Antommarchi.

Dumtempe, Doktoro Francis Burton, iris kolekti gipsoŝtonon, kies minon li konis
en la insuleto de George-Island, en la sudoriento de la Sankta Heleno.
La gipso ricevita post malbona gipsfarado ne estis bonkvalita. La 7-an de majo,
Antommarchi malkonsentis fari muldon. Burton do prezidis tiun delikatan operacion, Sed li iom tro ambiciis kaj volis muldi la tutan kapon (oni tiam kredis je la frenologio, kaj oni povis
opinii, ke la tuberoj de la Napoleona kranio estis ekzamenindaj).

Pro la malbona gipso, la muldilo rompiĝis je tri partoj kiam oni demetis
ĝin. Sed malfruis, oni metis la korpon en la ĉerkon. En la posta tago, la
8-an de majo matene, Antommarchi kaj Burton kunvenis kaj kune procedis al
la elmuldo el la negativoj antaŭtage faritaj. Ankoraŭ okazis malbonaĵo: kredante povi
ricevi po plurajn kopiojn el unu muldilo, ili faris elmuldaĵon el ĉiu peco
unuope. Sed estis neeble liberigi la muldaĵon sen detrui la muldilon.

La kapo de la Imperiestro estis en tri partoj malfacile kunigeblaj. La plej granda
kongruis al la vizaĝo kun la komenco de la maldekstra orelo, la dua parto, al la
kranio, la dekstra flanko de la kapo kaj la orelo, fine la lasta al la kolo,
la mentono kaj la malsupra maldekstra flanko de la kapo.

La 9-an de majo, Doktoro Burton konstatis, ke la plej granda maska
fragmento (la vizaĝo) estis prenita kaj enpakita de Grafino Bertrand kaj
Doktoro Antommarchi. Malgraŭ siaj protestadoj, Doktoro Burton neniam sukcesis
rehavi la maskan eron : la kapo, almenaŭ unu parto, en la pakaĵo de
Antommarchi, kun la aprobo de Grafino Bertrand, iris en Eŭropon.

De 1822, pluraj maskoj tre malsimilaj unu de la aliaj aperas. Antommarchi
estis en Italio, en Florenco, ĉe la skulptisto Antonio Canova :
verŝajne la celo de tiu vizito estis kompletigi la mankantajn partojn de
la masko, sed Canova mortis antaŭ plenumi la taskon.

Li proponis al la publiko, per subskripcio, tiaspecan maskon en 1833.
Sed tiu masko mankis je aŭtentikeco pro ĝia reformado kaj mallerta riparo
(ĉe unu el la eldonoj, unu orelo estis mislokita, tro proksime de la vizaĝo kaj
tro alte).

Koncerne la aliajn kopiojn, asertitaj esti tiuj de la Imperiestro, ili estas tiom
malsimilaj, ke iliaj pretendoj pri vereco estas malfacile kredindaj.

Arta deturno
------------

*L'avenir des statues* (la estonto de la statuoj) de René Magritte figuras
la maskon de Napoleono, farbita ĉiela bluo kun nuboj.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Ĉu la oficiala masko de Napoleono estas falsaĵo ? Arkivigite je 2010-02-22 per la retarkivo Wayback Machine (france)
2. ↑  Montrado de la verko sur *Christies*(angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mortmasko de Napoleono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* france Historio de la napoleonaj maskoj
* france Kial oni suspektas la aŭtentikecon de la masko Antomarchi ?
* france Post la morto de Napoleono: Mortulaj masko kaj aliaj mudladoj
* angle La historio de la napoleonaj mortulmaskoj
* angle La mortula masko de Napoleono, de Neil Fulghum, konservatoro de *North Carolina Collection Gallery*Arkivigite je 2013-07-26 per la retarkivo Wayback Machine
* angle La masko de Liverpool Museum