recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bükkszentkereszt** [buksentkerest], slovake **Nová Huta** estas vilaĝo kaj aerkuracloko en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Miskolc.

Preĝejo en Bükkszentkereszt
Memorparko de Bükkszentkereszt

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 27  km²
* Alto super marnivelo: 587 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0674/20.633
* Loĝantaro: 1260
* Poŝtkodo: 3557
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Bükkszentkereszt situas sur monto Bükk, laŭ traira flankovojo. Miskolc troviĝas 20 km-ojn.

Historio
--------

Ĝis 1755 la loko ne estis loĝata, estis tie nur densa arbaro. Tiam oni tie ekfunkciis vitrofarejo, kie precipe slovakoj laboris. Kelkaj okupiĝis pri forstrumado, kalkofarado kaj karbetofarado. La setlejo nmiĝis Újhuta (=nova vitrofarejo). En la 20-a jarcento la vilaĝo iĝis feriejo, turistoj, sportistoj ofte alvenadis. En 1940 pro la kristanema politiko la vilaĝo ricevis la nunan nomon. Vilaĝservoj estas kampadejo, lernejo (ankaŭ slovake), kulturdomo, kuracejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco
* muzeo pri vitrofarado

Famuloj
-------

En Bükkszentkereszt naskiĝis kuracisto László Galuska.

Ĝemelkomunumoj
--------------

* Slovakio Sečovská Polianka, Slovakio

Komunumoj pri *szentkereszt* (= Sankta Kruco) en Hungara reĝlando
-----------------------------------------------------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Bükkszentkereszt | Garamszentkereszt | Kézdiszentkereszt | Pilisszentkereszt |
| Szentkereszt | Szentkereszt | Szentkereszbánya | Táplánszentkereszt |

Bükkszentkereszt

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.gyaloglo.hu
* w.vendegvaro.hu
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**GRÓSZ Frigyes** [gro:s] estis hungara kuracisto naskita en Nadjvarado la 16-an de novembro 1798 kaj mortinta en Nadjvarado la 3-an de januaro 1856. Li estis la patro de okulkuracisto Emil Grósz.

Biografio
---------

Frigyes Grósz doktoriĝis pri filozofio en 1816 en la universitato de Peŝto, poste studis medicinon en Vieno kaj en 1825 oni habilitis lin kuracisto kaj kirurgo. Ĝis 1829 li laboris en Teltsch kie li estigis malsanulejon. En 1830 li fondis en Nadjvarado okulmalsanulejon per propra elspezo por malriĉaj blinduloj, kie oni kuracis senpage la malsanulojn. Li praktikis sukcese ankaŭ la okulkuracadon. En la vagantkunsido de Kassa en 1846 li iniciatis la establon de sekcioj pri okulkuracado.

Verkoj
------

* *Die Augenkrankheiten der grossen Ebenen Ungarns* (Nagyvárad, 1857).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Frigyes Grósz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Armita procesio de la Katolika Ligo en Parizo 1590, Muzeo Carnavalet.
La **Katolika Ligo de Francio**, foje referita de nuntempaj katolikoj kiel la **Sankta Ligo** estis grava ludanto en la francaj religiaj militoj. Ĝi estis formita de la Duko Henriko de Gizo en 1576. En tempo kie religia fundamentismo estis nekutima, la ligo estis ekstremisma grupo kon la celo ekstermi francajn protestantojn, ankaŭ konataj kiel kalvinistoj aŭ hugenotoj, dum la Reformacio. Siksto la 5-a, la jezuitoj kaj Filipo la 2-a estis ĉiuj subtenantoj de tiu Katolika partio.

Ĉar Protestantismo balais partojn de Eŭropo, gvidantoj de katolikaj nacioj, aparte de Filipo la 2-a, kaj la papo, sentis sin minacitaj. En fortostreĉo rebati la kreskantan potencon de luteranoj, kalvinistoj, kaj membroj de la Reformita Eklezio de Francio, ili formis ligon por ĉesigi la disvastiĝon de tiuj protestantaj frakcioj. La fortostreĉo (centrita en Francio) estis gvidita de Henriko, la duko de Gizo kiu utiligis ĝin ne nur por ĝia fiksita celo kiel defendanton de Katolikismo, sed ankaŭ kiel politika ilo en provo preni la francan tronon.

La Katolika Ligo de Francio planis haltigi la hugenotojn kaj protekti la rajtojn de francaj katolikoj. La celo de la Katolika ligo estis instigita per religia retoriko kie ĉiuj religiaj vidpunktoj ekster la Romkatolika Eklezio aŭ katolika tradicio estis herezo, blasfemo, kaj neelteneblaj. Anoj de la Katolika Ligo vidis tie batalon kontraŭ Kalvinismo (la primara branĉo de Protestantismo en Francio) kiel formo de Sankta Milito. Kampanjo kontraŭ Kalvinismo kaj iliaj apologiistoj pravigis la klopodojn de Sankta Milito. Katolikaj pamfletistoj ankaŭ kulpigis ajnan naturkatastrofon kiu okazis en Francio en la tempo kiel la maniero de Dio puni Francion pro tolerado de la ekzisto de la kalvinistoj.

* Kategorio Franca Katolika Ligo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 348990
* GND: 4134402-9
* LCCN: n50077324
* VIAF: 155378891
* ISNI: 0000 0001 0395 8773
* SUDOC: 027745279
* BNF: 13755302j
* NKC: ko2017959018
 |
**Sándor Nagy** [ŝAndor nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy Sándor** estis hungara kemiisto, altlerneja instruisto, tradukisto.

Sándor Nagy naskiĝis la 14-an de julio 1949 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Nagy maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1967, poste li akiris kemiistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1972. Post la diplomo li instruis jardekojn en la universitato (inter 1972-1974 kun stipendio, inter 1974–1979 kiel asistanto, inter 1979–1996 kiel lektoro, poste kiel docento). Tamen okazis kelkaj esceptoj: en la studjaro 1979 li estis en laboratorio de en:Lehigh University, inter 1987-1989 en en:Drexel University, en la studjaro 1990 en Medicina Universitato Semmelweis. Li doktoriĝis en la universitato en 1975 kaj kandidatiĝis en 1996. Krom kemio li ofte tradukas kaj verkas pri la biciklado. Li ricevis premiojn inter 1986-2011. Lia edzino naskis 5 filinojn inter 1978-1994.

Elektitaj kemiaj ĉapitroj
-------------------------

* *Mössbauer study of corrosion products of iron and iron alloys* (kunverkisto, 1975)
* *A Mössbauer-spektroszkópia alkalmazása az fcc alumínium hibaszerkezetének, rácsdinamikai sajátságainak s a benne lévő vastartalmú fázisok vizsgálatára* (1985)
* *Mössbauer Spectroscopy in Chemical Analysis* (kunverkisto, 1994)
* *Handbook of Nuclear Chemistry* (kunverkisto, 2003)
* *Mössbauer spectroscopy* (kunverkisto, 2011)

Elektitaj romantradukaĵoj
-------------------------

* Roald Dahl: *Szofi és a HABÓ* (1990)
* Frederik Pohl: *Átjáró* (1991, 2004)
* Douglas Adams: *Vendéglő a világ végén* (1992, 1998, 2003)

Elektitaj libroj pri biciklado
------------------------------

* *Bicajoskönyv* (1987, 1988)
* *Új! Bicajoskönyv* (1994, 1997)

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 671724
* LCCN: n98021819
* VIAF: 37044441
* ISNI: 0000 0001 1442 0004
* SUDOC: 076086178
* BNF: 128412353
 |
dekstra
***Franca Esperantisto***, dum iuj epokoj france *Revue française d’espéranto*, estas la organo de pluraj Esperanto-organizoj en Francio. Ĝi aperis en pluraj serioj.

Unua serio (1908-1912)
----------------------

Kiam en Junio 1908 Louis de Beaufront, prezidanto de *Société pour la propagation de l'Espéranto* (SFPE) transiris al Ido, tiu societo trapasis gravan krizon. La plejmulto de la francaj Esperantistoj tamen deklaris sin por Esperanto kaj intertraktis por anstataŭi la societon per "Fédération de France" kaj la gazeton *L'Espérantiste* per *Franca Esperantisto*. En decembro 1908 jam aperis la 1-a numero. Ĝi ĉesis en dec. 1912. Ĉefo-redaktoro antaŭ la milito estis Félicien Menu de Ménil.

Dua serio (1920-1921)
---------------------

*Franca Esperantisto* reaperis post la unua mondmilito de apr. 1920 ĝis dec. l921. IV-VIII+16-24 p. 25x19. Ĉefo-redaktoro post la milito estis Théophile Cart. *Franca Esperantisto* tiuepoke estis precipe propaganda gazeto kaj enhavis nur malampleksan literaturan parton.

Tria serio (1933-1940)
----------------------

*Franca Esperantisto* reaperis en 1933. (Paul Tarnow en *Enciklopedio de Esperanto*, 1934).

Kvara serio (1945-1958)
-----------------------

Kvina serio (1959-1979)
-----------------------

Tiuepoke la precipa titolo estis la franca *Revue française d’espéranto*, la kromtitolo *Franca Esperantisto*.

Sesa serio (1980-2000)
----------------------

Vidu ankaŭ
----------

* Esperanto-movado en Francio

Referencoj
----------

1. ↑  Enciklopedio de Esperanto, 1933. p 141

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |

* *Enciklopedio de Esperanto*/F en sia originala formo en la Interreto
* Kelkaj artikoloj el Franca Esperantisto en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA) (serĉu je "FrancE" en la kampo "Fonto")
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo (1908-1958) de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo (1959- ) de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
**Sándor Palló** [ŝAndor palO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Palló Sándor** estis hungara notario, municipa oficisto.

Sándor Palló naskiĝis la 23-an de decembro 1823 en Sopron, li mortis la 7-an de oktobro 1890 en Sopron.

Biografio
---------

Sándor Palló maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1844, fine li advokatiĝis. Post siaj studoj li estis subnotario en Sopron, ekde 1850 li havis alian juran postenon. Ekde 1853 li laboris en Buda en la urba municipo, inter 1858-1867 en la menciita universitato, poste en ministerio, fine en 1870 li emeritiĝis. Li hejmenvenis kaj li havis taskojn en la luterana eklezio en Sopron.

Lia kontribuo
-------------

* *Theses ex scientiis politicis, quas in reg. scient. univers...* (1844)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 705976
 |
**Sándor Pauliny** [ŝAndor paŭlini], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pauliny Sándor** estis hungara inĝeniero, mineralogo, akademia instruisto. Lia familia nomo foje (erare) estis *Paulinyi*.

Sándor Pauliny  naskiĝis la 11-an de februaro 1831 en Hungara reĝlando en Körmöcbánya (nuntempa Kremnica en Slovakio), li mortis la 20-an de decembro 1868 en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio).

Biografio
---------

Sándor Pauliny studis en Akademio de Selmec inter 1850-1854. Ekde 1857 samloke li estis asistanto de János Pettkó kaj Antal Kerpely. Li okupiĝis multe pri la mineraloj, li nomumis novan trovitan mineralon pri János Pettkó (pettkoit). Li okupiĝis ankaŭ pri arbaraj temoj. Li multe kontribuis en *Erdészeti Lapok*. Li havis edzinon, kiu naskis 2 filinojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Adatok Magyarország erdészeti statisztikájához I.* (1862)
* *A földkéreg és a mohák víztartó képessége az erdőkben* (1864)
* *Neues Mineral aus Kremnitz [Pettkoit]* (1867)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 130-a paĝo)
* datenoj hungare (la koncerna parto estas legebla pli malsupre)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Charles Dillon PERRINE** (naskiĝis la 28-an de julio 1867 en Ohio, mortis la 21-an de junio 1951 en Villa General Mitre) estis argentina astronomo. Naskita en Usono, li vivis kaj laboris en Argentino.

Li laboris en la observatorio Lick de 1893 ĝis 1909, kaj estis direktoro
de la Nacia Argentina Observatorio (nune nomata El Observatorio Astronómico de Córdoba) de 1909 ĝis 1936.

Li kaj George W. Ritchey observis la ŝajnan superluman movon de la gasnuboj ĉirkaŭ la novao GK Persei de 1901.

Li malkovris en 1904 kaj 1905 du satelitojn de Jupiteron, nomitaj "Jupitero VI" kaj "Jupitero VII", kiuj ricevis iliajn nomojn Himalio kaj Elaro en 1975. Li malkovris plurajn kometojn, inter kiuj la kometon 18D/Perrine-Mrkos, kiu poste estis perdita.

Li promociis la astronomion en Argentino, kaj rekomendis la konstruon de granda teleskopo de Bosque Alegre kiu estis elfinita en 1942.

Li mortis en 1951 en *Villa General Mitre*, urbo kiu pli malfrue nomiĝis Villa del Totoral, kaj li estis entombigita en la *cementerio disidente* de la urbo Kordobo.

Honoroj
-------

Antonín Mrkos donis lian nomon al la asteroido 6779 Perrine.

Noto kaj referencoj
-------------------

1. ↑  El Observatorio Astronómico de Córdoba (*La astronomia observatorio de Kordobo*) Arkivigite je 2010-01-06 per la retarkivo Wayback Machine (hispane)
2. ↑  Estación Astrofísica de Bosque Alegre (*Astrofizika Staciono Bosque Alegre*) Arkivigite je 2009-10-31 per la retarkivo Wayback Machine (hispane)
3. ↑  Estación Astrofísica de Bosque Alegre, un nuevo aniversario (*La astrofizika stacio Bosque Alegre, nova datreveno*) (hispane)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Charles Dillon Perrine en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Charles Dillon Perrine kaj la transformoj de la nacia argentina observatorio.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 319819
* GND: 116082348
* LCCN: n90625326
* VIAF: 5306652
* ISNI: 0000 0000 2798 0150
* SUDOC: 168354829
 |
**Sándor Pettenkoffer** [ŝAndor petenkofer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pettenkoffer Sándor** estis hungara ministeria oficisto, instruisto pri vinoj kaj vitoj.

Sándor Pettenkoffer naskiĝis la 16-an de oktobro 1868 en Csákvár, li mortis la 5-an de novembro 1946 en Budafok.

Biografio
---------

Sándor Pettenkoffer maturiĝis en gimnazio en Székesfehérvár, poste li akiris agronomian diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1890, iom poste plian diplomon en Supera Edukejo pri vin- kaj vitkulturo en 1897. Li eklaboris en Kecskemét ĉe vinkeloj, sed iom poste li ricevis postenon en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario). En 1903 li ekinstruis en lernejo por vitistoj en Budafok, kie li estis lernejestro inter 1915-1932. En tiu periodo li instruis ankaŭ en simila lernejo en Budapeŝto, eĉ en Teknikuniversitato József. Inter 1911 kaj 1944 li estis ankaŭ rubrikestro en agronomia gazeto, sed li artikoladis ankaŭ en similaj gazetoj. En 1921 li estis nomumita ĉefinspektoro de vitoj kaj vinoj. Kelkfoje li studvojaĝis en Germanio kaj Italio. Li ricevis la titolon ekonomia ĉefkonsilisto en 1925. Lia filo daŭris la profesion.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Jó pincegazda* (1909)
* *Szőlőművelés* (1910, 1930)
* *A borászat kézikönyve* (1922)
* *A bor, annak készítése és kezelése* (1926)
* *Borgazdaság* (1937)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 731-a paĝo)
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 725877
* VIAF: 121500360
* ISNI: 0000 0000 7938 0376
 |
Kroniĝo de Aleksandro la 3-a (Skotlando), el mezepoka manuskripto
**Scone** estas vilaĝo en Skotlando kie antaŭe kroniĝis reĝoj de Skotlando, proksime al Perth.

Dum siaj plej fruaj jaroj, la regno Skotlando ofte nomiĝis la "regno de Scone" kaj Scone servis preskaŭ kiel ĝia ĉefloko. Dum la 12-a jarcento Aleksandro la 1-a (Skotlando) fondis benediktanan priorejon, kiu en 1163 aŭ 1164 iĝis abatejo. Tie situis la Ŝtono de Scone, uzata por kroniĝaj ritoj kaj kaptita de Eduardo la 1-a (Anglio) en 1296. Tamen skotaj reĝoj daŭre kroniĝis ĉe Scone.

La abatejo suferis pro incendio dum la malfrua 12-a jarcento, kaj estis atakata kiam la skotoj militis por sendependo de Anglio inter 1296 kaj 1314. Junion 1559, subtenantoj de la skota reformacio bruldetruis ĝin, kvankam partoj de la ruinoj estis uzataj ĝis la 17-a jarcento. En 1651 Karlo la 2-a (Anglio) kroniĝis tie.

En 1803 la grafo de Mansfield (kiu tiam posedis Scone) komencis konstrui novan palacon ĉe Scone: la tiama vilaĝo malkonstruiĝis kaj du kilometrojn oriente de la sito fondiĝis nova vilaĝo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 293853
* VIAF: 300180486
* SUDOC: 182145425
* BNF: 16677232b
* NKC: ge679381
 |
*vidu ankaŭ Scooba (Misisipo).*
**Scooba** [skuba] estas aŭtomata robota plankolavilo, produktita ĉe iRobot. ĝi en unu fazo:

* kaptas lozajn panerojn, sablon kaj aliajn malpuraĵojn
* lavas – uzas freŝan, purigan solvaĵon kie mopoj disŝmiras malpuraĵojn.
* frotpurigas singarde la plankajn malpuraĵojn kaj makulojn
* sekigas – kaptas la malpuraĵan solvaĵon, postlasante la sekan kaj puran plankon.

Historio kaj detaloj
--------------------

Scooba estis unue prezentita en majo 2005. La produktantoj ofertas ĝin por ĉ. 400 dolaroj.

Ĝi estas plata, diskoforma maŝino, malalta, por ke ĝi eniru sub meblojn. Energion ĝi ĉerpas el elektra pilo. Ĝi evitas ŝtupojn, kiuj povus faligi ĝin. Aldona aparato permesas starigi virtualan "muron" el infraruĝa lumo, kiu baras la roboton de ejoj, kiujn ĝi ne atingu.

Scooba taŭgas nur por glataj, malmolaj plankoj; por tapiŝoj la kompanio ofertas la polvo-suĉilan roboton Roomba.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* Arkivigite je 2007-06-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Scooba Arkivigite je 2007-06-21 per la retarkivo Wayback Machine.
* iRobot.

Vidu ankaŭ
----------

* Roomba
**Charles Bagot CAYLEY** (9-a de julio 1823 - 18-a de decembro 1883) estis angla lingvistiko kiu tradukis en la anglan la Divinan Commedian (la Divina Commedia) de Dante. Lia traduko, kiu retenis la metron kaj rim-skemon de Dante, uzis relative simplan lingvon spegulantan la uzadon de la ordinara itala en la originala teksto. Aliaj tradukoj inkluzivis la Iliadon de Homero, la Prometeon de Esĥilo kaj poemojn de Francesco Petrarca. La tradukoj el la greka estas interesa, tamen ne tro sukcesa, provo enkonduki en la anglan la vers-reglojn de la greka: bedaŭrinde la rezulto estas iom teda. Li mem verkis poemaron, *Psyche's Interludes* (la interludoj de Psyche, greka diino).

En sia juneco li havis postenon en la Patent Office (departemento de patentoj). Tion li forlasis kiam li iniciatis negocon kiu klopodis enkonduki reklamojn en trajnajn stacidomojn. La projekto estis antaŭ sia tempo, kaj fiaskis: li perdis la plejparton de sia mono. La restaĵon de sia vivo li pasis en relativa malriĉeco.

Li estis grava person ĉe la Filologia Socio de Londono. Kvankam li mem estis agnostika, kaj ne scipovis la lingvon, internacia kristana organizo petis ke li traduku la evangelion en la lingvon de la irokoia (Iroquis) nacio de nord-Ameriko. Oni diris ke li lernis la lingvon ene de unu monato kaj sukces plenumis la taskon.

Charles Bagot Cayley naskiĝis en Sankt-Petrsburgo en Rusio, kie lia patro estis komercisto. Lia frato estis la fama matematikisto Arthur Cayley. Li enamiĝis al la poeto Christina Rossetti: ŝi amis lin reciproke sed, ĉar ŝi estis arda kristano, rifuzis edzigi lin pro lia agnostikismo. Tamen ilia amikeco daŭris ĝis lia morto. Ilia amo inspiris kelkajn el ŝiaj poemoj.
**Lasta Haltejo 174** (portugale *Última Parada 174*) estas brazila filmo de 2008 reĝisorita de Bruno Barreto, verkita de Braulio Mantovani, produktorita de Moonshot Pictures kaj stelulita de Michel Gomes kaj Marcello Melo, Jr.. La filmo rakontas la fikciigitan historion de la vivo de Sandro Rosa do Nascimento, stratinfano en Rio-de-Ĵanejro kiu survivis el la masakro de Candelária kaj en 2000 kidnapis buson. La 16an de Septembro, 2008, la filmo estis elektita de la Ministerio de Kulturo kiel reprezentanto de Brazilo por la Oskar-premio al la plej bona neanglalingva filmo en 2009.

Por rigora rekonstruo de la historio, la filmo estis filmita en lokoj de la urbocentro de Rio-de-Ĵanejro, nome la preĝejo Candelária, la kvartalo de *Jardim Botânico*, la favelo Tavares Bastos kaj Curicica, dum ĉirkaŭ ok semajnoj, inter Julio, Aŭgusto kaj Septembro 2007.

Referencoj
----------

1. ↑  "'Última Parada - 174' vai disputar indicação ao Oscar". Universo Online. 16a de Septembro 2008. Alirita la 19an de Aprilo 2013.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Globo Filmes (portugale) Arkivigite je 2012-02-26 per la retarkivo Wayback Machine

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Last Stop 174 en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821474
 |
Fher (2012)
**Fernando Fher Olvera** estas meksika kantoverkisto naskiĝinta la 8-an de decembro 1959 en Puebla. Lia kompleta nomo estas Jose Fernando Emilio Olvera Sierra. Li estas la voĉo, la muzikverkisto kaj la gitaristo de la meksika ensemblo Maná, antaŭe nomata *Sombrero Verde*. Li studis pri Komunikadosciencoj en la Universitato UNIVA.

Li kunlaboris kun muzikaj artistoj kiel Rubén Blades, Carlos Santana (Corazón Espinado), Pablo Milanes, Luciano Pavarotti, Zucchero, Moisés Aldana, Miguel Ríos, Miguel Bosé, Tanya Mota, Juan Luis Guerra, Sebastián Trepode, kaj multaj aliaj.

Li havas bonegan rilaton kun Bono de U2, kun kiu li kunpartigas multajn luktojn kaj zorgojn pri la sociaj problemoj.

En 2003 li realigis, kantante kun sia ensemblo, pormedian kampanjserion.

El sia edzino, Ana Indira, li ekhavis filon, kiun li nomis Dalí.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 365452
* VIAF: 87071042
* ISNI: 0000 0000 6097 5310
* MBA: 6e4ade31-1181-4083-aeaa-1a326eda715f
* BNE: XX1301604
 |
**Fernando Germani** (\* 5-a de aprilo 1906 en Romo; † 10-a de junio 1998 samloko) estis itala orgenisto, komponisto kaj orgenpedagogo.

Jam infanaĝe Germani evidentigis sian muzikan talenton. En la aĝo de kvar jaroj li publike ludis pianon kaj violonon, kaj kiel okjarulo li sekvis kompozicio-instruon ĉe Ottorino Respighi, kiu ankaŭ atentigis lin pri la orgeno. Dekkvinjara li estis vokita kiel orgenisto de la *Augusteo*-simfoniorkestro en Romo.

Oni konsideras Germani kiel elstaran interpretiston de la muziko de Johann Sebastian Bach. Eminentan gravecon ankaŭ havas la lernolibro pri orgenludado eldonita de Germani, en kiu estas surlistigitaj la principoj de la moderna tekniko ĉe la pedalludo. Lernantoj de Germani estas i.a. Helmuth Rilling, Hvalimira Bledšnajder, Ekkehard Schneck kaj Egidius Doll.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 229063
* GND: 1045175587
* LCCN: n85361009
* VIAF: 10035958
* ISNI: 0000 0000 6301 4072
* SUDOC: 250661152
* BNF: 13926963c
* MBA: dd5f8608-7ca2-4f9c-9ce8-d679fd3f829a
* ICCU: RAVV088781
* BNE: XX1017634
 |
**Gerlof Fokko MEES** (16a de Junio 1926 – 31a de Marto 2013) estis nederlanda iĥtiologo, ornitologo kaj muzezorganto. Dum etapo el 1946 ĝis 1949 li partoprenis en militaj klopodoj restarigi la nederlandan regadon en Nederlanda Hindio, poste Indonezio. Dum tiu tempo li interesiĝis en ornitologio pri la birdofamilio de Zosteropedoj, kiu enhavas la blankokululojn. En la Universitato de Leiden li studis biologion, kaj doktoriĝis en 1956. Dum 1953-54 li vizitis naturajn lokojn de Trinidado kaj Tobago kaj tie kolektis birdospecimenojn. Li estis helpanto en la departemento pri birdoj de la *Rijksmuseum van Natuurlijke Historie* en Leiden el Majo 1955 ĝis Junio 1957. Poste li iĝis Zorganto pri Vertebruloj en la *Western Australian Museum* el 1958 ĝis 1963. Poste li revenis al la Rijksmuseum de Leiden kaj laboris tie ĝis sia retiriĝo en 1991, kiam li revenis en Aŭstralion.

Notoj
-----

1. ↑  [  ]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bright Sparcs, Gerlof Mees alirita la 1an de Novembro 2007
* Artikoloj de G.F. Mees por la Rijksmuseum van Natuurlijke Historie de Leiden, Repository.naturalis.nl Arkivigite je 2016-03-03 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 715551
* GND: 1089886721
* LCCN: n50009968
* VIAF: 238909673
* ISNI: 0000 0003 9829 8185
* SUDOC: 145310922
 |
Redondo Ituarte kun Emilio G. Linera kaj Julio Mangada Rosenörn, 1918
**Fernando REDONDO ITUARTE** (naskiĝis la 2-an de novembro 1882 en Maó, Balearoj, mortis en Meksiko en 1949) estis hispana militisto kaj esperantisto.

Li estis kunlaboranto de respublikanaj kaj socialistaj gazetoj pri temoj Esperanta, teozofia kaj politika. Li fondis du gazetojn, gvidis multajn kursojn, kunlaboris al kelkaj E-revuoj.

Granda amiko de Julio Mangada Rosenörn, kun kiu li kunlaboris en la redaktado de gazetoj, gvidado de Hispana Esperanto-Asocio kaj organizado de kursoj.

Li multe verkis kaj tradukis el la hispana; li ankaŭ kunlaboris en la *Enciklopedio de Esperanto* (1934).

Dum la hispana interna milito, li restis fidela al la respubliko, kaj batalis en la ĉirkaŭaĵoj de Madrido kaj en sia naskiĝinsulo Minorko (Balearoj).

Li ekziliĝis al Meksiko, kie li forpasis en 1949

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |

Referencoj
----------

* Margais, Xavier. *El moviment esperantista a Mallorca (1898-1938)*. Edicions Documenta Balear, 2002. ISBN 84-95694-29-8. [p. 263-266]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Omaĝo al F. Redondo, fare de la majorka E-grupo Arkivigite je 2007-08-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Lia poemo "La gruntado" (himno de la pesimistoj)
* Ekzile en Meksiko. Militrakonto, 05/01/2020


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 27760
* VIAF: 8074161881914334100000
* BNE: XX1411581
 |
**Deza** [DEza] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la provinco Sorio kaj en la komarko *Campo de Gómara* en la oriento de la provinco.

Geografio
---------

*Campo de Gómara* en la oriento de la provinco Sorio.
Loko de Deza en la provinco Sorio.
Preĝejo kaj parto de Deza.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 118,15 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 211 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 1 400 loĝantojn el la 1930-aj jaroj. 

Ĝi distas 53 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio enhavas loĝlokojn Deza, La Alameda kaj Miñana. Ĝi limas kun Miñana, La Alameda, Cihuela, Torrijo, Bijuesca, Bordalba kaj Torlengua. Fakte ĝi estas ĉe la limo kun la provinco Zaragozo, Aragono.

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Quejigares de Gómara-Nájima*, okupanta 1 184 hektarojn, nome 10 % de la teritorio kaj la Birdoprotejta Areo ZEPA konata kiel *Cihuela-Deza*, okupanta 2 742 hektarojn, nome 23 % de la teritorio. En la areo abundas fontoj, grotoj, subteraj pasejoj kaj vinkeloj.

Historio
--------

Estas restaĵoj de Neolitiko, de Bronzepoko, de epoko de visigotoj. Estis strategia loko en epoko de Al Andalus kaj poste en limo inter Kastilio kaj Aragono. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento. Tamen restis araba loĝantaro kaj tradicia dediĉo al ceramiko.

En 1966 la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis La Alameda kaj Miñana.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado, manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj, tradicia arkitekturo, araba murego, fortika domo, blazondomoj kaj tiel plu.

Bildoj
------

* Restaĵoj de la ermitejo de Deza.Restaĵoj de la ermitejo de Deza.
* La Alameda (La Poplejo).La Alameda (La Poplejo).
* Miñana.Miñana.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rCampo de Gómara |
| --- |
| Alconaba• Aldealafuente• Aldealpozo• Aldealseñor• Aldehuela de Periáñez• Aliud• Almajano• Almaluez• Almazul• Almenar de Soria• Bliecos• Buberos• Buitrago• Cabrejas del Campo• Candilichera• Cañamaque• Carabantes• Cihuela• Ciria• Cirujales del Río• Deza• Fuentecantos• Fuentelmonge• Fuentelsaz de Soria• Gómara• Hinojosa del Campo• La Losilla• Los Villares de Soria• Monteagudo de las Vicarías• Narros• Pinilla del Campo• Portillo de Soria• Pozalmuro• Quiñonería• Renieblas• Reznos• Santa María de Huerta• Serón de Nágima• Tajahuerce• Tejado• Torlengua• Torrubia de Soria• Villar del Campo• Villaseca de Arciel |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351449
* GND: 1130875067
* VIAF: 316733068
* NKC: ge1162999
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Dezerta mesito** |
| --- |
|  |
| Dezerta mesito, maskloDezerta mesito, masklo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Mesitornitoformaj *Mesitornithiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Mesitornitedoj *Mesitornithidae* |
| Subfamilio: | [[]] |
|
|
|
|
| Genro: | Monias |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***M. benschi*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Monias benschi****(Oustalet & Grandidier,G, 1903) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Vundebla** |
|
| Respektivaj teritorioj nekoincidaj de la tri samfamilianoj: Bruna mesito oranĝe, Blankabrusta mesito en verda kaj Dezerta mesito blueRespektivaj teritorioj nekoincidaj de la tri samfamilianoj: Bruna mesito oranĝe, Blankabrusta mesito en verda kaj Dezerta mesito blueRespektivaj teritorioj nekoincidaj de la tri samfamilianoj: Bruna mesito oranĝe, Blankabrusta mesito en verda kaj Dezerta mesito blue |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Dezerta mesito  |

 |
| v • d • r |

La **Dezerta mesito** (*Monias benschi*) estas surgrunde loĝanta birdo endemia de Madagaskaro. Ĝi estas unu el tri specioj en la familio de mesitoj (*Mesitornithidae*), kaj estas limigita laŭ distribuado al malgranda regiono de malaltaj teroj en sudokcidenta Madagaskaro, do la plej limigita teritorio inter la madagaskaraj mesitoj.

La Dezerta mesito estas mezgranda surterema birdo kiu estas ofte priskribita kiel raleca (nome el familio kun kiu la mesitoj estas foje lokitaj). La specio havas longan kaj subenkurban bekon kio distingas ĝin disde la aliaj membroj de la familio. Ambaŭ seksoj estas grizecaj supre kaj montras fajnajn blankajn brovostriojn. Ambaŭ havas blankajn subajn partojn; la masklo havas nigran duonlunforman punktojn flanke de la kolo kaj ĉe supra brusto. La ino havas rufecajn punktojn kiuj povas merĝi en ĝeneralan rufan nuancon, kaj havas flavecan vangomakulon.

La Dezerta mesito estas limigita al veprejoj kun malfermaj areoj el marnivelo al 130 metroj. Ili manĝas per plukado de senvertebruloj, semoj kaj fruktoj el la grundo kaj povas elfosi surface.

La birdonestoj estas eksponitaj platformoj el bastonetoj konstruitaj en arbusto ĉirkaŭ 2 metrojn el la grundo. La ino demetas 1 aŭ 2 ovojn. Kovado kaj idozorgado estas kunhavata de ambaŭ seksoj. Ili povas esti poliandraj aŭ poliginaj.

La populacio de tiu specio povas esti densa ene de tre limigita geografia teritorio. Ĝi estas vundebla pro habitatodegradado, predantoj, ĉasado, manko de oficiala protektado kaj tre limigita teritorio.

Referencoj
----------

* *Handbook of the Birds of the World*, Volume Three, Hoatzin to Auks; *de Hoyo, Elliot* kaj *Sargatal*, ISBN 84-87334-20-2

Eksteraj ligiloj
----------------

* BirdLife Species Factsheet. Arkivigite je 2008-11-22 per la retarkivo Wayback Machine
**Geriono** (greke: Γηρυών) estis, laŭ la helena mitologio, monstro, giganto, kun tri korpoj, mortigita de Heraklo. 

Heraklo luktanta kontraŭ Geriono, ceramikaĵo de ĉirkaŭ 540 a.K. Luvro, Parizo.Sur la insulo Eritio loĝis Geriono.

Laŭdire tiu insulo tiutempe situis proksime al Kadizo kaj nuntempe estas ligita al la kontinento. Geriono posedis tie arojn de bovoj. La feloj de la bestoj estis purpuraj. La bovistoj estis giganto nomata Euritiono kaj dukapa hundo Orto. La hundo estis frato de Cerbero, Hidro de Lerno kaj Ĥimero.

Okaze de la deka el siaj dek du laboroj, Heraklo devis reporti al Eŭristeo, reĝo de Tirinto, la bovojn de tiu giganto. Ne okazis malfacilaĵoj pri la kaptado de la bovoj. Heraklo unue klabis la hundon, poste mortigis la giganton per sagoj. Fine ankaŭ per sagoj li mortigis Gerionon.

Laŭ la greka verkisto Palaifato, Geriono estis fama kaj riĉa kaj vivis en urbo nomata *Trikarenia* (helene Τρικαρηνία) apud la Nigra Maro. Heraklo rabis lian bovaron, kiu estis tiam vidata kiel riĉegaĵo kaj ŝajnis stranga por ĉiu kiu vidis ĝin. La nomo *Trikarenia* povas esti legata kiel tri kapoj aŭ tri suproj de montoj aŭ urbo kun tri citadeloj aŭ turoj.

* Geriono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Geriono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Notoj
-----

1. ↑  PIV
2. ↑  *La mythologie grecque et romaine (La mitologioj greka kaj romia)*, Catherine Salles, eld. Hachette, 2003
3. ↑  Palaifato, *Pri nekredeblaĵoj*, n. 24
4. ↑  p 461, Vortaro Greka-Franca, *Abrégé du dictionnaire GREC FRANÇAIS*, Anatole Bailly, Librairie Hachette, 1901
*Balanites aegyptiaca* - Muzeo de Tuluzo
La **dezerta daktilo** (*Balanites aegyptiaca*) apartenas al familio de zigofilacoj (Zygophyllaceae).

arbusteca habito
dornhavantaj branĉo folioj kaj fruktoj

Priskribo
---------

Ĝi estas falfolia, malgranda arbo, kiu povas kreski ĝis 10 metrojn kaj povas atingi trunkodiametron de 30 cm. La fruktoj estas manĝeblaj, la ligno estas dura kaj longrezista. La regenerado okazas per grajnoj aŭ radikaj ŝosoj.

Uzo
---

Oni povas manĝi la fruktojn kaj oni povas produkti oleon el la grajnoj. La fruktoj, folioj kaj junaj branĉoj estas gravaj bestofuraĝoj dum seka periodo. En kelkaj sekaj regionoj, oni kuiras la foliojn (ekz. en Guéra, Ĉado). Oni povas uzis la dornajn branĉojn kiel dentobroso. La arbo donas bonan porfajron lignon. Pro la granda proporcio de la saponino-enhavo, la oleo estas uzebla por produktado de sapo. La ekstraktaĵo el frukto kaj krusto estas venena je serpentoj kaj fiŝoj.

Kreskejo
--------

*Balanites aegyptiaca* estas tipa arbo de la sudana-zambezia savana zono, ofte kun akacio. Krom tiu regiono, ĝi kreskas en Israelo kaj Jordanio.

*Balanites aegyptiaca* kreskas ĝis lokoj en alto de 1600 metroj, en areoj kun precipitaĵo de 200 ĝis 1200 mm, tiel en sekaj kaj duuonsekaj regionoj. La specio kreskas sur sablaj kaj sur vertisolaj grundoj.

* Dezerta daktilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Dezerta daktilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Dezerta daktilo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
La loko **Bockum** estas parto de la urbo Krefeld (Germanujo), en kiu vivas proksimume 22.000 loĝantoj.

Bockum vestas takksata kiel unu el la pli altkvalitaj loĝregionoj de Krefeld. Ĉe la aleoj *Hüttenallee* kaj *Wilhelmshofallee* – nuntempe la plej multkostaj loĝkampoj de Krefeld – bonhavaj familioj el Krefeld konstruigis por si imponajn vilaojn sur grandaj terpecoj. Aliloke superregas krom kelkaj kolonioj kampoj kun unufamiliaj domoj el la plej lasta tempo. La loko ĝuas la favoron de vaste etendiĝaj verdejoj kaj lige kun tiuj de multaj establaĵoj por ripozo, libertempumo kaj korpoekzerciĝo kaj -ado. Ĝia trankvila kaj samtempe tre centra pozicio, ankaŭ rilate la trafikoligoj, estas tre ŝatata. Ankaŭ multaj publikaj institucioj de la urbo, ekzemple la naĝejo, la bestĝardeno kaj la botanika ĝardeno, loĝas tie.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bockum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Bockum ĉe krefeld.de Arkivigite je 2009-12-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Elaera foto de Bockum ĉe krefeld.de Arkivigite je 2012-05-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Mapo de la urbopartoj de Krefeld Arkivigite je 2014-03-03 per la retarkivo Wayback Machine
La **teologio de liberigo** estas teologia kurento de la katolikismo kiu diferencigas disde pli ortodoksaj movadoj pro sia fokuso en la sociaj kondiĉoj de la medio en kiu ĝi agas, kaj kiu konsideras ke baza trajto de la pastorala agado devas esti la klopodo por la plibonigo de la materialaj bezonoj de la malpli riĉaj tavoloj kaj se necese la subteno de lokaj liberigaj movadoj.

Ĝi estas ĉefe etendita en Latinameriko ekde la 1950-aj jaroj, sed de tiam liberigaj teologioj disvolviĝis en kazoj en Azio, la afro-amerikana loĝantaro kaj ankaŭ en palestino. 

Kvankam liberiga teologio kreskis kaj fariĝis internacia kaj ekumena movado, ĝi komenciĝis kiel movado ene de la katolika eklezio en Latin-Ameriko en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj. La teologio de liberigo aperis ŝajne kiel morala respondo al malriĉeco kaj zorgantoj pri socia maljusto en la regiono. La esprimo estis kreita en 1971 de perua pastro Gustavo Gutierrez, kiu verkis unu el la difinaj libroj de la movado, "Liberiga Teologio". Ankaŭ brazila teologo Leonardo Buff ŝajne influis la fluon. 

La movado oficiale komenciĝis post la Dua Vatikana Koncilio kaj la Episkopa Konferenco en Medellín (Kolombio) en 1968. Teologio de liberigo en Latin-Ameriko renkontis reziston en Usono, kiu estis akuzita pri marksismo, kaj rezulte de tio estis kondamnita kaj malakceptita de Vatikano en la 1980-aj jaroj, kondamnita de la papo Johano Paŭlo la 2-a. Ankaŭ la papo Benedikto la 16-a sin oponis al ĝi, kaj favoras pli konservativan aliron.

Liberiga teologio povas esti priskribita kiel interpreto de la kristana kredo tra la sperto de malriĉeco kaj provo legi la Biblion kaj sekvi la kristanan teologion per la okuloj de la malriĉuloj.

Ion Mihai Pacepa KGB-Agento kiu difektis al la Okcidento asertis, ke la movado naskiĝis kaj formiĝis en la KGB. Li diris, ke ŝi komencis "sekretegan malinforman programon" aprobitan de la ĉefo de KGB Aleksandr Shelfin en 1960. Kune kun politburoano Alexei Kirichenko, kiu respondecis pri kunordigado de la internacia politiko de la komunista partio. La plano postulis "sekretan transprenon de KGB de la Monda Konsilio de Eklezioj" kun sidejo en Ĝenevo, kaj ĝian uzon kiel "kovrilo por igi liberigan teologion revolucia ilo en Sudameriko."

Ĉefaj teologoj de liberigo
--------------------------

* Leonardo Boff
* Hélder Câmara
* Ernesto Cardenal
* Pedro Casaldáliga
* Gustavo Gutiérrez
* Franz Hinkelammert
* Leonidas Proaño

Vidu ankaŭ
----------

* Adolfo Pérez Esquivel
* *Communio*
* Liberala kristanismo
* Kristana socialismo

Literaturo
----------

* Gutiérrez Gustavo: *Teología de la liberación* (1972)

* Kategorio Teologio de liberigo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Teokon** (esperntigo de la angla *Theoconservative*, *Theocon*) estas neologismo devenanta el la unuiĝo de la prefikso "Teo" (kaj do Dio, el la antikva greka Θεός) kaj *conservative* konservismo. Tiu termino, forĝita en la anglasaksa medio kaj aparte en Usono, estas jam vaste uzata, almenaŭ en eŭropo, foje tamen kun nuancoj malsamaj ol tiuj originaj.

En Usono per la termino*theocon* (teokon) oni kutime referencas al apartenantoj de medioj de la kristana mondo kiuj envicas sur pozicioj konsideritaj konservismaj kun la repropono kaj defendo de iuj temoj sociaj kaj kulturaj, signitaj per fortaj religiaj stampoj. Temas kutime pri apartenantoj al la protestanta tradicio de Usono. 

Foje la termino estas erare konfuzata kun neocon
= neokon. Kvankam iuj *teokonuloj* povas idee proksimiĝi al *neokon* kaj inverse, temas pri du tre malsamaj konceptoj ĉar la unua referencas al la rilato politiko-religio, la dua al aparta socia teorio.
La kategorio de teokonuloj, se konverĝas en la defendo kaj repropono de sociaj kaj kulturaj kaj kristanaj valoroj, fronte al religio, kaj ties rolo en la socio, ideologie dividiĝas: troviĝas, fakte, teokonuloj dikredantaj kaj teokonuloj ateismemaj. Iuj el ili teorias eĉ ke la kategorio distingiĝu per rigora ateismo. Vidu en kristana ateismo

Ekzemploj de teokonuloj
-----------------------

### uzo de la termino en Italio

En Italio la termino ennociiĝis per la asocio de du konceptoj: estimo kaj rekupero de kristanaj valoroj kaj ateismo pli malpli rigora. Tiu mensa kaj kultura pozicio povas esti ilustrita per la publika konduto kaj verkoj de iuj personoj de la politika kaj kultura medioj: ekzemplj, filozofo kaj eksa prezidento de la senato Marcello Pera, ĵurnalisto kaj direktoro de la gazeto *Il Foglio* Giuliano Ferrara, florenca verkistino kaj ĵurnalistino Oriana Fallaci (kvankam por ili la distinga termino uzata estis "ateocon"), politologo Ernesto Galli della Loggia, politikisto Ferdinando Adornato....

### uzo de la termino en aliaj landoj

Bibliografio
------------

* Sébastien Fath, *Dio benedica l'America. Le religioni della Casa Bianca*, Carocci, 2006, ISBN 88-430-3867-2
* Marco Nese, *Gli eletti di Dio. Lo spirito religioso dell'America*, Editori Riuniti, 2006, ISBN 88-359-5765-6
* Flavio Felice, *Neocon e teocon. Il ruolo della religione nella vita pubblica statunitense*, Rubbettino, 2006, ISBN 88-498-1438-0
* Gaetano Quagliariello, *Cattolici, pacifisti, teocon. Chiesa e politica in Italia dopo la caduta del Muro*, Mondadori, Milano 2006.
* Cesare Catà, *Da radici inabbandonabili. Leo Strauss e la Rivoluzione Conservatrice*, in A. Morganti (a cura di), *Atti del Convegno "Neocons tra reinvenzione della storia e prassi"*, Rimini 2007, pp. 43-71
* Damon Linker *The Theocons: Secular America Under Siege* 2006.

Vidu ankaŭ
----------

* Kristianismo
* Integrismo
* Ateismo
* Kristana ateismo
Unua paĝo de la Amendo Platt.
Dua paĝo de la Amendo Platt.
La **Amendo Platt** estis apendico aldonita al la Konstitucio de Kubo en la periodo de la unua militista interveno de Usono en la insulo (1899–1902) kaj kiu respondis al la interesoj de Usono.

La fino de la Hispan-Kub-Usona Milito, inter Hispanio, Usono kaj Kubo, favoris al Usono kaj permesis al ĝi la akiradon de pluraj hispanaj kolonioj. Inter ili troviĝis la insulo Kubo, kiu estis transdonita per la Traktato de Parizo, la 10-a de decembro 1898.

Usono enmiksiĝis en milito kiu vere estis preskaŭ gajnita de la kubanoj. Por tiu ĉi celo estis aprobita en la Kongreso kaj en la Senato la Komuna Rezolucio. Post tio, kun la helpo de la kubaj ribeliĝintoj, elŝipiĝis kaj okazigis ŝipbatalon. Kun la helpo de la kubanoj, Usono militiste okupis la landon.

La Amendo Platt estis aprobata pro la ĉantaĝo de Usono ne foriri ĝis ĝia aprobado. Kun la celo gajni favoran bildon antaŭ la publiko, ĝi realigis propagandan kampanjon, en kiu ĝi parolis pri la nekapableco de la kubanoj finigi la militon kaj kritikis la metodon de la Rekoncentriĝo de Hispanio.

Usono aprobis la Komunan Rezolucion la 19-an de aprilo 1898. Ĝi estis vera militdeklaro al Hispanio, en kiu ne estis agnoskata la volo de la kuba popolo.

La milito havis multflankan karakteron ĉar ĝi ne nur disvolviĝis en la militista kampo sed ankaŭ en la diplomatia, psikologia, ekonomia kaj propaganda, kiuj konigas la imperiisman karakteron de la usona diplomatio en tiu epoko. Lenino diris ke la Hispan-Kub-Usona Milito estis la unua imperiisma milito en Ameriko.

Tiu ĉi amendo al la konstitucio celis la tutan nerektan dependon de Kubo (politike kaj ekonomie) al Usono. En ĝi establiĝis ke Usono povas interveni en la insulon ĉiam kiam ĝi konsideros tion oportunan por *konservado de la sendependeco kaj demokratio*. La Amendo Platt estis forte malakceptata de multaj tiuepokaj intelektuloj kiuj malkaŝe protestis kontraŭ ĝi. Ĝi estis valida ĝis la jaro 1934 laŭ la kontrakto.
**Jarosław SACHAJKO** (elparolu: jaROsŭav saĤAJko, naskita la 8-an de oktobro 1971 en Lublino) estas pola politikisto, ekonomikisto kaj entreprenisto, doktoro en agrikulturaj sciencoj, membro de la Sejmo de la 8a periodo.

Biografio
---------

Li diplomiĝis en 1992 kun fizioterapio ĉe la Medicina Profesia Kolegio en Zamość, kaj en 1996 kun agrikulturaj studoj ĉe la Agrikultura Universitato en Lublin. En 1998 li akiris magistron en ekonomiko ĉe la Varsovia Ĉefa Universitato de Agrikulturo. En 2010 ĉe la Universitato de Mediaj kaj Vivaj Sciencoj en Lublin li ricevis doktorecon en agrikulturaj sciencoj surbaze de la tezo titolita *Produktado, ekonomia kaj energia pritaksado de terpoma kultivado kaj printempa triticale en la kondiĉoj de diversigita agrokulturado*. En 2013, li finis postdiplomiĝajn studojn en nemoveblaĵoj taksado ĉe la Varsovia Skolo de Administrado. 

Li laboris kiel teknika asistanto en sia hejma universitato, kaj kiel asistanto en la Lernejo de Administrado kaj Administrado en Zamość. Li estis kuba analizisto ĉe la oficejo de distrikta akciulo en Zamość; en 2012 li komencis administri sian propran komercon, inter aliaj en la trejnada industrio. 

Aktivulo de la Civitana Movado por JOW. En la parlamentaj elektoj de 2015, li estis kandidato por la Sejmo en la distrikto Chełm de la unua loko en la listo de balotkomitato de balotantoj Kukiz'15, organizita de Paweł Kukiz. Li akiris la mandaton de la 8a periodo, ricevante 10   722 voĉdonoj. En la Sejmo, li fariĝis prezidanto de la Komisiono pri Agrikulturo kaj Kampara Disvolviĝo kaj membro de la Sanitara Komitato. En la lokaj balotoj en 2018, li kandidatiĝis por la prezidanto de Zamość, gajnante 11,29% da subteno kaj kvara loko.

Referencoj
----------

1. ↑  La sejma paĝo de la parlamentaro de 8-a termino (pole)
2. ↑  (pole)
3. ↑  Homoj de scienco 244492 [akiro 2015-10-25].
4. ↑  (pole)
5. ↑  (pole)
6. ↑  Rezulto de la baloto 2015 je parlamentara esto en la pola parlamento alinome Sejmo (pole)
7. ↑  (pole)
8. ↑  Rezulto de la baloto 2018 je prezidanto de Zamość (pole)

* Kategorio Jarosław Sachajko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 641062
* VIAF: 250011044
* ISNI: 0000 0003 7067 7298
 |
**Jarque de la Val** [ĤARke delaBAL] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudokcidento de la norda komarko Minbasenoj, kies komarka ĉefurbo estas Utrillas.

Geografio
---------

Ĝi estas je 60 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, inter Cuevas de Almudén (nordokcidente) kaj Hinojosa de Jarque (sudoriente) laŭ la regiona ŝoseo A-1403. La altitudo de la loĝloko estas de 1269 msm, pro kio estas malvarma vetero.​ Ĝi estas ĉe la Iberia Sistemo.

Historio
--------

Urbodomo.
La loknomo *Jarque de la Val* estas etimologie komprenebla en hispana kiel *Jarque de la Valo*, kaj siavice *Jarque* derivas de la araba شرق ŠARQ "oriento".​​ Tio klare indikas la araban devenon de la loko. 

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Jarque de la Val oni malaltiĝis el 338 loĝantoj en 1920 ĝis nunaj 60 loĝantoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas malmulta agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj), forstado, ĉasado kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj). Nune rura turismo. 

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo kun bela sonorilturo, la domega urbodomo kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

1. ↑   Asín Palacios, Miguel (1940). *Contribución a la toponimia árabe de España*. Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas. p. 50.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801199
 |