recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Opština Demir Hisar** (makedone: *Oпштина Демир Хисар*) estas unu el 80 komunumoj de norda Makedonio. Laŭ la censo de septembro 2021 en la komunumo loĝis entute 7 260 homoj sur areo de 780,13 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 9 loĝantoj/km². Administra centro de la komunumo estas la urbo Demir Hisar.

Loko, priskribo
---------------

Opština Demir Hisar - vilaĝoj
Opština Demir Hisar situas en la nordokcidenta parto de la Pelagona regiono. Ĝia suma areo estas 480,13 km².

Proksimume de nordo al sudo kaj poste oriente, la Nigra Rivero fluas tra la teritorio. La alteco estas ĉirkaŭ 620 m en la rivera valo ĝis preskaŭ 2000 m en la montoj.

La komunumo konsistas el la urbo Demir Hisar kaj 40 aliaj vilaĝoj:

Babino, Barakovo, Bazernik, Belce, Boiste, Brezevo, Cerevo, Dolenci, Edinakovci, Golemo Ilino, Graište, Kočište, Kutretino, Malo Ilino, Mrenoga, Murgaševo, Novo Selo, Obednik, Pribilci, Radovo, Rakitnica, Rastojca, Sladuevo, Slepče, Sloeštica, Smilevo, Sopotnica, Strugovo, Suvodol, Suvo Grlo, Sveta, Utovo, Vardino, Virovo, Velmevci, Zagorice, Zašle, Železnec, Zurče kaj Žvan. 

Najbaraj municipoj estas:

Opština Kičevo en la nordo, opština Kruševo kaj opština Mogila en la oriento, opština Bitola en la sudo kaj opština Resen, opština Ohrid kaj opština Debarca en la okcidento.


Ĉirkaŭ **Opština Demir Hisar**|  |  Kičevo |  |
|  Resen,  Ohrid kaj  Debarca | Opština Demir Hisar |  Kruševo kaj  Mogila |
|  |  Bitola |  |

Referencoj
----------

1. ↑  loĝantaro de la komunumo laŭ la censo de septembro 2021 el oficiala statistika retejo (makedone kaj angle)
2. ↑  nombroj de komunumanoj laŭ la censo de 2021 el la retejo *citypopulation.de* (germane kaj angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (makedone)

Noto
----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Општина Демир Хисар en la makedona Vikipedio.*
**Plymouth Ŝtata Universitato** (angle *Plymouth State University*, **PSU**), antaŭe **Plymouth Ŝtata** kolegio, estas publika universitato en la urboj Plymouth kaj Holderness, Nov-Hampŝiro. Je la falo de 2020, al Plymouth Ŝtata Universitato aliĝis 4,491 studentojn (3,739 studentoj kaj 752 diplomitaj studentoj). La lernejo estis fondita kiel **Plymouth** **Normala Lernejo** en 1871. Pro tio ke tiu tempo, ĝi evoluis al instruista kolegio, ŝtata kolegio kaj fine al ŝtata universitato en 2003. PSU estas parto de la Universitata Sistemo de Nov-Hampŝiro.

Nuntempe, la universitato havas 19 akademiajn fakojn. Ĉiu fako havas plurajn malsamajn studopciojn kaj edukajn programojn. La plej popularaj ĉefaj estas komerco kaj edukado. Aliaj popularaj fakoj inkluzivas fizikan edukadon, sansciencojn, artojn, sociajn sciencojn, psikologion kaj komunikadojn.

Ekde la aŭtuno de 2017, la universitato ŝanĝis al "clustermodelo" kun sep interfakaj areoj anstataŭe de tradiciaj fakultatoj aŭ altlernejoj .

Interfakaj areoj :

* Arto kaj teknologio
* Edukado, demokratio kaj socia ŝanĝo
* Esploro kaj malkovro
* Homa sano kaj riĉiĝo
* Novigado kaj entreprenado
* Justeco kaj sekureco
* Turismo, ekologio kaj daŭripova evoluo

Referencoj
----------

1. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 831396
* LCCN: no2017026672
* VIAF: 4955148876461049740009
* ISNI: 0000 0004 1936 9019
 |
**Paul ROSENBERG** (29a de Decembro 1881 – 29a de Junio 1959) estis artokolektisto, kaj unu el la plej gravaj francaj artokomercistoj de la 20-a jarcento. Li reprezentis artistojn kiel Pablo Picasso, Georges Braque kaj Henri Matisse. Kaj Paul kaj lia frato Léonce Rosenberg estis inter la ĉefaj artokomercistoj de moderna arto de la tuta mondo. 

Léonce iĝis fama promocianto de Kubismo, same kiel Paul, sed estante ĉe pli fama artodistrikto, li havis pli bonajn kontaktojn kaj pli grandajn gajnojn. Laborante dekomence kun sia bofrato Daniel-Henry Kahnweiler, Paul kaj lia partnero Georges Wildenstein establiĝis kaj poste havis el Kahnweiler ekskludajn rilatojn kun: Picasso (el 1918); Georges Braque (1922); Marie Laurencin; Fernand Léger (1927); kaj finfine Matisse (1936).

La stoko de Paul inkludis pecojn de ĉiuj klasikaj kaj tiutempaj francaj kaj gravaj eŭropaj artistoj, kaj eĉ usonaj artistoj, kiel: Marsden Hartley; Max Weber; Abraham Rattner; Karl Knaths; Harvey Weiss; Oronzio Maldarelli; Nicolas de Staël; Graham Sutherland; Kenneth Armitage; kaj Giacomo Manzù. La rezulto estis ke el 1920, la entrepreno de Paul Rosenberg estis amplekse agnoskita sendube kiel la plej aktiva kaj influa galerio en la mondo.

Notoj
-----

1. 1 2  "The Paul Rosenberg Archives A Gift of Elaine and Alexandre Rosenberg". moma.org.
2. 1 2   Hector Feliciano (25a de Aprilo 1998). The Lost Museum: The Nazi Conspiracy To Steal The World's Greatest Works Of Art. Basic Books. ISBN 978-0465041916.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759944
* GND: 130441597
* LCCN: no2010170881
* VIAF: 8493826
* ISNI: 0000 0000 8355 3671
* SUDOC: 171820673
* BNF: 16589157x
* ULAN: 500372940
* RKD: 453899
* NKC: xx0154763
* BNE: XX5314948
 |
En metalurgio, **nefera metalo** estas metalo, inklude alojojn, kiu ne enhavas feron en konsiderindaj kvantoj.

Ĝenerale pli kostaj ol ferenhavaj metaloj, neferaj metaloj estas uzataj pro dezireblaj proprecoj kiel malalta pezo (ekz. aluminio), pli alta konduktiveco (ekz. kupro), ne-magneta propreco aŭ rezisto al korodo (ekz. zinko). Kelkaj neferaj materialoj estas uzataj ankaŭ en industrio de fero kaj ŝtalo. Por ekzemplo, baŭksito estas uzata kiel fandilo por altfornoj, dum aliaj kiel volframito, pirolusito kaj kromito estas uzataj por fari ferenhavajn alojojn.

Gravaj neferaj metaloj estas aluminio, kupro, plumbo, nikelo, stano, titanio kaj zinko, kaj alojoj kiel latuno. Ankaŭ valormetaloj kiel oro, arĝento kaj plateno kaj ekzotaj aŭ raraj metaloj kiel kobalto, hidrargo, tungsteno, berilio, bismuto, cerio, kadmio, niobio, indiumo, galiumo, germaniumo, litio, seleno, tantalo, teluro, vanadio, kaj zirkonio estas neferaj. Ili estas kutime akiritaj el mineraloj kiel sulfidoj, karbonatoj, kaj silikatoj. Neferaj metaloj estas rafinita pere de elektrolizo.

Referencoj
----------

1. ↑  Fahlman, Bradley D..  (2011-03-18) *Materials chemistry*, 2‑a eldono, Dordrecht [u.a.]: Springer. ISBN 978-94-007-0692-7.
2. ↑   Non-Ferrous Metals. *Engineers Handbook*. Arkivita el la originalo je 2016-06-04. Alirita 25a de oktobro 2011.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-06-04. Alirita 2022-01-24.
3. ↑  Gupta, R. C..  (2010) *Theory and laboratory experiments in ferrous metallurgy*. Nov-Delhio: PHI Learning Private Ltd. p. 6. ISBN 978-81-203-3924-8.
4. ↑   Commonly Recycled Metals and Their Sources. Occupational Safety and Health Administration. Alirita 27a de oktobro 2011.
5. ↑   (2008) *Hydrometallurgy 2008 : proceedings of the sixth international symposium*, 1‑a eldono, Littleton, Colo.: Society for Mining, Metallurgy, and Exploration, p. 416. ISBN 978-0-87335-266-6.
6. ↑   Chapter 82 – Metal Processing and Metal Working Industry. *Encyclopaedia of Occupational Health and Safety, 4th Edition*. Alirita 26a de oktobro 2011.
La Parvati rivero fluanta apud Kasol Urbo, Himaĉal-Pradeŝo.
**Parvati** estas rivero en la Parvati Valo en Himaĉal-Pradeŝo, norda Barato. Ĝi fluas en la riveron Beas ĉe Bhuntar, je 10 km sude de Kullu. Ĝi altiĝas de la Man Talai Glaciejo sub la Pin Parbati trapasejo kaj fluas en laŭpaŝa kurbo de nord-nordokcidenta al okcident-sudokcidenta, preterpasante la gravan templan urbon Manikaran.

La rivera valo estis vojo al diversaj lokoj: **Lahul** trans la 'Sara Umga La' trapasejo, **Spiti** trans la fama Pin Parbati trapasejo kaj la ĵus eltrovita (1995) Debsa trapasejo. La rivero havas bonajn praarbarojn en ties supraj atingoj kiuj estas estanta degeneritaj rezulte de evoluado de ties vasta hidro-elektra potencialo. Estas geotermalaj fontoj sur la bordoj de la rivero ĉe Manikaran kaj Khirganga.

Galerio
-------

* La Rapida Fluanta Parvati Rivero sur la bordoj de Kasol, Himachal PradeshLa Rapida Fluanta Parvati Rivero sur la bordoj de Kasol, Himachal Pradesh
* Parvati rivero fluanta en vastaj meandroj, Kasol.Parvati rivero fluanta en vastaj meandroj, Kasol.
* Parvati RiveroParvati Rivero
* Parvati Rivero, KasolParvati Rivero, Kasol
* Parvati Rivero, Jia Edziniĝonto, KulluParvati Rivero, Jia Edziniĝonto, Kullu
* Rivero Beas kaj Rivero ParvatiRivero Beas kaj Rivero Parvati

Notoj
-----

1. ↑    ISBN 9788185182612

* Kategorio Parvati (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 732165
* GND: 7535161-4
* VIAF: 245867604
 |
Tombo de Paul Fliedner je Hamburgo
**Paul FLIEDNER** (naskiĝinta la 10-an de decembro 1889 en Ilmenau, mortinta la 26-an de julio 1970 en Hamburgo) estis germana inĝeniero, politikisto kaj komunista aktivulo. Li troviĝis en 1918 inter la gvidantoj de la Novembra revolucio en Saksio-Gotao kaj estis inter 1945 kaj 1950 ĉefurbestro de Ilmenau.

Vivo
----

Estante filo de vitrofabrikanto Arnold Fliedner li frekventis la lernejon en sia naskiĝurbo ĝis 1904 antaŭ ektrejniĝo kiel vitroblovisto en la gepatra fabriko. En 1904 li anis ĉe *Laborista junularo de Ilmenau* (Ilmenauer Arbeiterjugend). En la aĝo de 18 jaroj li iĝis membro de Socialdemokratia Partio de Germanio. Post soldatado kaj vundiĝo dum la Unua mondmilito Fliedner konvinkitis pri partiŝanĝdevo kaj iĝis ano de la pli maldekstra Sendependa Socialdemokratia Partio de Germanio. En 1920 li finfine transiris al la Komunista Partio de Germanio. 

Li estris la laboristajn kaj soldatajn ĉelojn en Gotao kie faritis kvazaŭ internmilitaj. Temis pri la plej ampleksaj siaspece en tuta Turingio kaj en la 13.11.1918 abdikis duko Karlo Eduardo (Saksio-Koburgo kaj Gotao). Fliedner deklaris en la 14.11. la potenctranspreno en la duklando fare de la sovetoj; ĝin ĉesigis trupoj sub la gvidado de generalo Georg Ludwig Rudolf Maercker.

Inter 1924 kaj 1935 li vivis en Hamburgo deĵorante en ĥemivitra uzino. Reveno de la tuta familio al Turingio efektivigitis en la 1935-a jaro. Li aĉetis etan termometro-fabrikon kiun li gvidis ĝis 1945. Dume li fondis (en 1939) etan grupon de instruistoj kaj studentoj de ĉe Teknika Universitato Ilmenau por entrepreni rezistadon kontraŭ la nazioj. Neniu plano elfaritis; sekve neniam vere gravis malkaŝigo de liaj samideanaj kunvenoj. 

Post 1945 li komisiitis fare de la sovetiaj okupantoj (SMAD) pri diversaj taskoj kaj urbe kaj distrikte. Li iĝis estro de la Kontraŭfaŝisma komitato de Ilmenau kaj iĝis en la 13.7.1945 urbestro. Dum lia regado gravis rekonstruo de infrastrukturo kaj industrio. En 1946 li ekmembris ĉe Socialista Unueca Partio de Germanio. Posteulis lin en 1950 Charlotte Gleichmann. Eksproprietigite li translokiĝis en majo 1952 al Okcidenta Germanio. Intertempe turingiaj tribunaloj startigis esploradon pri ekomoniaj krimoj kaj fakte li kondamnitis dum malĉeesto en 1953 je tri jaroj da malliberigo (pro laŭdira stokado de varoj en privataj ĉambroj). La lastajn vivojarojn li pasigis retiriĝante en la nekomunisma, libera parto de Germanujo.

Literaturo
----------

Steffen Kachel: *Ein rot-roter Sonderweg: Sozialdemokraten und Kommunisten in Thüringen 1919 bis 1949*, Böhlau Verlag, Köln kaj Weimar 2011, ISBN 978-3-412-20544-7

Notoj
-----

1. ↑  Temis tre verŝajne pri aĵoj restintaj post bombadoj en Hamburgo, de la firmao F.F. Hille: ties posedanto estis la bofilo de Fliedner. Fliedner transportigis ilin al Turingio ĉar tiam Turingio konsideritis pli sekura loko ol bombaviadilatake minacata grandurbo kiel Hamburgo!
**Paul Edward WINFIELD** (1939 – 2004) estis usona aktoro. Li estis kuzo de aktoro William Marshall.

Li studis ĉe University of Portland, 1957–59; Stanford University, 1959; Los Angeles City College, 1959–63; University of California, Los Angeles, 1962–64; University of Hawaii, 1965 kaj University of California, Santa Barbara, 1970-71 sed neniam diplomiĝis.

Winfield komencis sian karieron per televidserio Perry Mason en 1965. Dum la fino de 1960-aj jaroj li aperis en televidaĵoj Daktari, The Man from U.N.C.L.E. Mission: Impossible, The High Chaparral, The Name of the Game, Mannix inter aliaj. En kino li debutis per The Perils of Pauline en 1967, kaj poste partoprenis kinfilmojn Who's Minding the Mint? kaj The Lost Man.

En 1970-aj jaroj li partoprenis kinfilmojn R.P.M. Brother John, Sounder, Trouble Man, Gordon's War, Hustle, Twilight's Last Gleaming, Damnation Alley ktp. krom televidaĵojn kiel Ironside, The Horror at 37,000 Feet kaj *King*.

Dun 1980-a jardeko li aperis en kino per Carbon Copy, Star Trek II: The Wrath of Khan, Mike's Murder, The Terminator, The Serpent and the Rainbow, kaj en televido per The Fall Guy, Murder, She Wrote, Under Siege, Death Before Dishonor kaj Wiseguy, inter aliajn.

Li en la fino de 20-a jarcento aktoris interalie en kinfilmoj Presumed Innocent, Cliffhanger, Dennis the Menace, The Killing Jar, Tyson, Original Gangstas, Mars Attacks!, Dead of Night, The Legend of Gator Face, Strategic Command, kaj en la televidaĵoj Star Trek: The Next Generation, Batman: The Animated Series (voĉe), Irresistible Force, Scarlett, White Dwarf, Gargoyles (voĉe), Gargoyles: The Goliath Chronicles (voĉe), The Assassination File, Spider-Man (voĉe), The Magic School Bus (voĉe), The Simpsons (voĉe), Walker, Texas Ranger kaj Batman Beyond (voĉe).

Liaj lastaj laboroj estis en komenco de 21-a jarcento per televidaĵoj The Wonderful World of Disney kaj Touched by an Angel.

Referencoj
----------

1. ↑   Paul Winfield. *Contemporary Black Biography*. The Gale Group, Inc. (2006). Alirita 2008-01-22.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 638207
* GND: 119214306X
* LCCN: n81079513
* VIAF: 61746581
* ISNI: 0000 0000 6302 5468
* BNF: 14033644b
* MBA: 5f221e16-14bd-4983-a6f3-278c9db17780
* NLA: 36236009
* BIBSYS: 10014308
* BNE: XX1174484
 |
La **pasejo Tonale** (itale *Passo del Tonale*) estas alta montpasejo en norda Italio trans la Raetaj Alpoj (nomataj laŭ la antikva etno raetoj kaj sekve laŭ la romia provinco Raetio), inter Lombardio kaj Trentino (provinco Trento). La maksimuma alteco estas 1884 metroj super la marnivelo.

Ĝi ligas la valon *Val Camonica* en Lombardio okcidente kaj la valon *Val di Sole* en Trentino oriente. La pasejo estas limigita de la *Ortleraj Alpoj* norde (vidu la paĝon *Ortler*) kaj la montomasivo *Adamello* sude.

La pasejo havas hotelojn kaj butikojn por turistoj vintre, ĉar la tero ĉirkaŭ la pasejo estas uzata por vintraj sportoj – ĉefe skiado.

Dum la unua mondmilito la loko estis peze pribatalita inter la itala armeo tenanta la okcidentan flankon (Lombardio) kaj la trupoj de la Habsburga Imperio tenanta la orientan flankon (Trentino).

Kune kun la Splugopasejo (Lombardio-Grizono, Svislando) kaj la Stelvia pasejo (Lombardio-Supra Adiĝo/Sudtirolo) temas pri unu el la tri ĉefaj alptransirejoj de Lombardio.

la pasejo Tonale en somero

* Kategorio Pasejo Tonale en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Paul Gross** estas kanada aktoro, produktisto, direktoro, muzikisto, kantisto kaj verkisto. Paul naskiĝis la 30-an de aprilo 1959, en Calgary (Alberta, Kanado), sed jam dum infanaĝo li vojaĝis tutmonde. Lia patro estis tankkomandanto en la Kanada Armeo (reĝa Kanada kavalerio). Ili vivis en Kanado, Germanio, Anglio (kiam li havis ses jarojn), Vaŝingtono (frua junaĝo), Toronto (dum junaĝo). Li ankaŭ loĝis en aŭ apud Gagetown (Nov-Brunsviko) - (lia plej ŝatata loko). Poste li loĝis en Malibu (Kalifornio); tiam oni proponis al li rolon de policano Fraser en "Due South" (televida serio pro kiu li famiĝis) do li reiris al Kanado. Nuntempe li vivas en Toronto, Ontario.
Paul edziĝis kun aktorino Martha Burns en 1987, kaj ili havas du infanoj, Hannah kaj Jack.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Paul Gross en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oftaj demandoj pri Paul Gross[*rompita ligilo*] (en la angla)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 137450
* GND: 1082101591
* LCCN: no97009547
* VIAF: 38976446
* ISNI: 0000 0001 1470 9131
* SUDOC: 15566624X
* BNF: 14183689h
* MBA: 3628e457-3e54-4354-b1f1-82a3ff5e6e1a
* NKC: xx0200416
 |
**Novo Brdo** (albane : **Novobërdë**, serbe cirile : **Ново Брдо**, turke : **Nobırda**) estas urbo kaj Loka administracio en orienta Kosovo en la teritorio de distrikto Pristina, situanta 20 kilometrojn sudoriente de la ĉefurbo de Kosovo, Priŝtino. Posedo de la urbo estas pridisputata inter la Respubliko de Kosovo, kiu deklaris sian sendependecon en 2008 kaj ricevis partan internacian rekonon, kaj Serbio, kiu ne rekonis la sendependecon de Kosovo.

Historio
--------

Ruinaĵoj de la fortikaĵo ĉe Novo Brdo
Emblemo
Dum la 14-a jarcento, la serba despoto Lazar konstruis citadelon sur la pinto de Monto Novo kaj setlejo formiĝis ĉirkaŭ ĝi. Poste, la urbo disvolviĝis kaj fariĝis unu el la plej riĉaj kaj evoluintaj urboj en Balkanio danke al la apudaj arĝentaj kaj oraj minejoj, kaj ĉe sia pinto loĝis tie 40 000 homoj. En 1455 la otomanoj konkeris la urbon kaj ili vastigis la citadelon kaj fortigis ĝiajn fortikaĵojn.  En 1689, dum la milito inter la Otomana Imperio kaj la Sankta Ligo (1683-1699), la urbo estis detruita, multaj el ĝiaj loĝantoj forlasis ĝin porĉiame kaj ĝia statuso iom post iom malkreskiĝis. Post la Unua Mondilito, la urbo estis inkludita en la teritorioj de la Regno de Jugoslavio. En aprilo 1941, nazia Germanio okupis Jugoslavion kaj post la milito Novo Brdo falis al la jugoslavoj. Inter 1963 kaj 1991, la urbo estis inkludita en la teritorio de la Pristina Loka Adminstracio, kaj post la disrompo de Jugoslavio, ĝi estis inkludita en la teritorioj de Serbio kaj ricevis la sendependan statuson de magistrato. En februaro 2008, Kosovo deklaris sian sendependecon kaj Novo Brdo estis inkludita en ĝia teritorio.

Referencoj
----------

1. ↑  Novo Brdo retejo balkansgeotourism, la 11an de junio 2014.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Urbo de Novo Brdo enarkivita
* OSCE municipal profile of Novo Brdo.

```
Arkivigite je 2019-09-16 per la retarkivo Wayback Machine
```

* Kastelo en Novo Brdo
* Novo Brdo loka junularo kaj kampara turisma reto. Aranĝas gastdomoj por lito kaj matenmanĝo kaj manĝoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 824890
 |
**Paul HOPKINS** (naskiĝis 1958 en Viktorio, Brita Kolumbio (Kanado)) unue studis ĝermanajn kaj slavajn lingvojn kaj literaturojn, sed poste doktoriĝis pri lingvistiko, kaj verkis doktoran disertacion pri la fonologio de la kaŝuba lingvo. Kiel lingvisto li ankaŭ okupiĝis multe pri indiĝenaj lingvoj de Kanado, precipe tiuj de la saliŝa lingvaro kaj la atabaska lingvaro, kaj traduke adaptis por esperantlingva leganto pedagogian gramatikon de la laŝucida lingvo.

Paul komencis agadon en la Esperanto-movado kiel kasisto de la Esperanto-Klubo de Viktorio en 1978, kaj baldaŭ poste (1979) elektiĝis prezidanto de la Junularo Esperantista Kanada. Tri restadoj en Germanio (1978, 1979 kaj 1980/81) konatigis lin kun la eŭropa movado kaj kondukis al tutjara staĝo kiel  volontulo de TEJO en Centra Oficejo de UEA/TEJO en Rotterdam (1981/1982) por la Komisiono pri Eksteraj Rilatoj de TEJO, post kiu li elektiĝis estrarano de la Tutmonda Esperantista Junulara Organizo dum la IJK en Leuven. Havante la estraran taskon de landa agado, li fariĝis unua redaktoro de ties organo *TEJO Tutmonde*. Poste li dufoje reprezentis sian landon en la Komitato de UEA, kaj mult-jare agadis kiel interreta instruanto de Esperanto por kursoj de la baza kaj meza nivelo.

Paul ankaŭ agadis en la kanada Esperanto-movado, aliĝante al la estraro de Kanada Esperanto-Asocio en 1984, akceptante la postenojn de vicprezidanto (1985), prezidanto (1991), sekretario (2000), kaj denove prezidanto (2014). Por KEA li redaktis plurajn eldonaĵojn: la Esperant-lingvaj bultenoj *Alumeto* (13 numeroj, 1992-2000) kaj *Lumo* (3 numeroj 1999-2001, 10 numeroj 2006-2012), kaj la angla-lingva bulteno *Esperanto Update*, (20 numeroj, 1994-2003). Li fondis retan grupon ĉe Yahoo por kanadaj esperantistoj, esperanto-ca.

Paul nun loĝas en Kalgario (Alberto), kie li aktivas en Kalgaria Esperanto-Societo, dum li perlaboras siajn viv-rimedojn kiel vendisto de mapoj plej divers-specaj en la entrepreno **Map Town**. Li kontribuas al la evoluado de la Esperanta Vikipedio sub la nomo kanadano.

### Eksteraj ligiloj

* Blogo de la Kalgaria Esperanto-Societo (Blog of the Calgary Esperanto Society)
* Retejo de Map Town
La **paskalo** estas mezurunuo por premo : Pa = [ N / m2 ]. La unuo estas nomata laŭ Blaise Pascal.

Komunuzaj obloj
---------------

Pro la fakto, ke la paskalo estas relative malgranda mezurunuo kompare al komunuzaj valoroj, siaj dekobloj estas ofte uzataj:

* **hektopaskalo** (hPa) : 1 hPa = 100 Pa = 100 N/m2,
* **kilopaskalo** (kPa) : 1 kPa = 1 000 Pa = 1 000 N/m2,
* **megapaskalo** (MPa) : 1 MPa = 1 000 000 Pa = 1 000 000 N/m2,
* **gigapaskalo** (GPa) : 1 GPa = 1 000 000 000 Pa = 1 000 000 000 N/m2,
* **terapaskalo** (TPa) : 1 TPa = 1 000 000 000 000 Pa = 1 000 000 000 000 N/m2.

Rilatoj kun aliaj mezurunuoj
----------------------------

Alia ofte uzatas prem-unuo: **bar**,

100 000 Pa = 1 bar = 1000 mbar

100 Pa = 1 hPa = 1 mbar.

Pri meteorologio, ofte uzatas la prem-unuo: **atm**,

1 atm = 101 325 paskaloj, aŭ 1 013,25 hektopaskaloj, aŭ 0,101 325 megapaskaloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Atmosfera premo
* Barometro
* Premo
* Rapida ordigo en Paskalo (programlingvo)

* Kategorio Paskalo (mezurunuo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Paulina Pfiffner** (laŭ hungarlingve kutima nomordo - pli komplete **Pfiffner Paulina Terézia**; naskiĝis la 19-an de januaro 1825 en Mezőhegyes, mortis la 29-an de septembro 1853 en Gyula) estis hungara soldatino, oficirino, aktorino.

Ŝia aktora-soldata pseŭdonimo estis (laŭ hungara sinsekvo) *Ligeti Kálmán*.

Memortabulo pri Paulina Pfiffner

Biografio
---------

Paulina Pfiffner ĉirkaŭ en 1840 forlasis la familion kaj en Pest (urbo) ŝi aliĝis al migranta teatra trupo (kiel viro sub nomo Ligeti Kálmán). Ŝi aktoradis ankaŭ en Transilvanio. Dum la Hungara revolucio de 1848 ŝi aliĝis al la hungara armeo same kiel viro. Dum batalado ŝi vundiĝis kaj pro la heroeco ŝi ricevis la rangon leŭtenanto. En 1849 ŝi denove vundiĝis. Post falo de la liberecbatalo ŝi rifuĝis al la nuntempa Pollando (tiam parto de Habsburga Imperio). En 1851 ŝi kaŝe reiris al Hungarlando kaj ŝi havis postenon en Pécska. Ŝi daŭre estis serĉata, fine dum rifuĝo trovis ŝin la polico. Ŝi sinmortis dum aresto. En 1888 loĝantoj de Gyula metis ornaman tombon por ŝi.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Gyula [*rompita ligilo*]
* strato en Gyula

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2013-11-06 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun bildo
Oficiale nomata **Federacio de Familioj por la tutmondaj paco kaj unuiĝo**, la **Moon-sekto** prenas ĝian nomon de sia fondinto, la nordkorea inĝeniero Yong Myong Moon (06.01.1920), kiu ŝanĝis sian nomon al Sun Myung Moon kaj estas nomata de siaj sekvantoj "Vera Patro" kaj "Reverendo". Ĝi estas nova religia movado kiu difinas sin kiel kristana, kvankam tiu aserto estas malakceptita de la plimulto de la kristanaj eklezioj. Ĝi miksas kristanajn elementojn kun aliaj el orienta origino, ĉefe kun budhanaj doktrinoj. Konsiderata kiel danĝeriga de multnombraj internaciaj institucioj kaj organismoj, ĝi etendiĝas sub diversaj manieroj en Azio, Ameriko kaj Eŭropo.

Originoj
--------

Sun Myung Moon.
La kredaro venas de la verko **La Dia Principo**, prezentita en 1957 kaj la **Cheon Seong Gyeong** kiel "definitiva testamento" kaj "lasta revelacio". La aserto de la fondinto, je lia 16jariĝo li estis taskita de Dio unuigi ĉiujn malnovajn religiajn kredojn per nova Kristanismo. Lia interpretado de la mondo, radike dualista, prezentas la batalon de la bono kaj la malbono, la dua identigita kun socialismo, la liberalismo kaj ateismo. Post la abandono de lia unua edzino, la dua geedziĝo de Moon, estis kun 18-jara studentino, Hak Ja Han, kaj kompletigis sian kosmogonion per la nocioj de "Vera Patrino" kaj "Senpekaj Filoj", t.e.: la edzino kaj filoj. Liaj posteuloj estas destinataj batali kontraŭ Satano kaj heredi la promesitan teron (Cheon Il Guk/La Regno de Dio surtere). Ĉiu okazintaĵo de sia vivo estas eksplikata kun religia signifo, justigita de Moon pro lia rekta konektiĝo kun Kristo kaj Budho.

La kaptado kaj dresado, pere de vizitoj pordo-post-pordo kaj publikaj reklamoj, koncentriĝas en la serĉado de junuloj kiujn ĝi instigas servi Dion kaj oferi siajn penojn cele al pli bona mondo. Ekzistas multombraj institucioj kiuj servas laŭ tiu ĉi celo, rimarkindas la "Akademio de instruistoj por la Monda Paco aŭ Asocio de Volontulaj Kuracistoj". Aliaj grupoj je la servo de la Moon-sekto estas la Klubo de Amikoj de la Junularo de la Morgaŭo aŭ la Grupo de Japanaj Universitatoj por Baza Esplorado. Por plenigi la proselitismosistemon ĝi eldonas bultenojn, tagĵurnalojn kaj broŝurojn kaj interne kaj ekstere, per nomoj kiaj "Sciado", "Religia Tagĵurnalo" aŭ "Familio".

Amasa Geedziĝceremonio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eklezio de la Unuiĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 275353
* GND: 4062764-0
* LCCN: n79074365
* VIAF: 157132622
* ISNI: 0000 0001 2369 9289
* SUDOC: 026496704
* BNF: 11873399k
* NDL: 001217083 00299517, 001217083
* NKC: ph135729 kn20010711059, ph135729
 |
Gustavo la 5-a de Svedio parolas sur podio
Podio de Formulo 1 en 2007, kun la tri plej rapidaj venkintoj.
**Podio** estas utila farita objekto, kiu ebligas por homoj stari sur pli alta platformo ol la ĉirkaŭo, respektive grundo aŭ planko. Ĝi estas uzata tiel por pli bone vidigi la parolantojn, la eventon, sportajn venkintojn.

Dum sporta evento, la venkintoj ofte staras triope sur podio, kies plej alta parto servas por la plej bona venkinto, la mezalta podia parto por la dua plej bona kaj la plej malalta podia parto por la tria plej bona venkinto.

Alifoje en podio povas esti montrataj negative kulpulojn, homojn kiuj pro iu ajn kialo estas ekspoziciitaj antaŭ homaro kiel puno, rekono ktp.

En sociaj kunvenoj, prelegoj, konferencoj, kongresoj ktp. sur podio sidas la ĉefaj partoprenantoj, nome prelegantoj, prezidantoj de asocioj, omaĝatoj, kontrolisto ktp.

Laŭ Francisko Azorín **podio** estas *Diverscela, benkosimila apogaĵo. Ĉe la antikvaj teatroj, la muro, kiu ĉirkaŭas la arenon.* Li indikas etimologion el la greka *podion* (piedo, apogaĵo) kaj de tie la latina *podium*.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo kaj metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 169.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Podio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Zoologia ĝardeno en la oriento de Eisenberg
Artefarita ruino el la eksaj ĝardenoj de la fabrikestro Felix Geyer, ekde 1971 parto de la bestoĝardeno
La **Bestoĝardeno Eisenberg** (germane *Tiergarten Eisenberg*) estas zoo monta en Eisenberg en Germanujo. La 2,5 hektarojn granda areo gastigas ĉ. 700 bestojn de pli ol 40 specoj. Prezentatas etaj dombestoj el Aŭstralio kaj afrikaj montaj regionoj kiel ankaŭ hejmaj arbarloĝantoj. La bestoĝardeno estas membro ĉe *Deutsche Tierparkgesellschaft*. La slogano estas *Diri ci al la bestoj*.

Historio
--------

La zoo inaŭguritis en 1971 estiĝante sur teritorio de la iama *Geyer-ĝardeno* kiun la pianer-komercisto Felix Geyer disponigis publike. Ŝatante sciencojn kaj artojn li aranĝigis sian ĝardenon kun maloftaj lignoj, grotoj kaj miraklaj padetoj kaj artefarita burgoruino. Post inaŭguro en la 20.6.1895 la ĝardeno dimanĉe al ĉiuj estis malfermita. Ekde 1914, jaro de la eksplodo de la Unua mondmilito, la tuto restis fermita. Nur meze de la 1960-aj jaroj parto uzitis fare de la societo *Arbeitsgemeinschaft Junge Naturforscher*, laborrondo de junaj esploremuloj. En 1969 kolektiĝis grupo kiu anoncis la volon krei bestoĝardenon. Post duo da jaroj malfermitis zoo en oktobro 1971.

Aranĝoj kaj atrakcioj
---------------------

Ĉiun paskan dimanĉon la paska leporo kaŝas por ĉiuj vizitantoj la paskajn ovojn. Kulmino sezona estas dutaga bestoĝardenfesto aŭguste. Allogilo aparta por infanoj estas alirebla *Farmo de etuloj* kie la karesado kaj manĝigo de bestoj ja volatas.

Amikara societo
---------------

Cirkloj de zoaj amikoj intencas antaŭenpuŝi ideare kaj materiale la ajzenbergan bestoĝardenon. Tre gravis la flegado de la areo kaj de ĉiuj ĉi-rilatajn institucojn. Ankaŭ regule informatu la enloĝantaro pri prezervado de naturo, bestospecoj, plantoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bestoĝardeno de Eisenberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Zoa hejmpaĝo
* Paĝaro de zoo-subtenantoj Arkivigite je 2013-08-25 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746893
* GND: 7530347-4
 |
**Paulinus** (m. la 10-an de oktobro 644) estis kristana misiisto, sanktulo kaj la unua episkopo de Jorko, Anglio.

Misio al Kent
-------------

Li estis monaĥo kiu vivis en Romo. En 601 la papo Gregorio la 1-a sendis lin kaj aliajn kiel la dua grupo de misiistoj kiu iris al la anglosaksa regno Kent. Tie li restis ĝis 625.

Misio al Northumbria
--------------------

En 625 Justus, ĉefepiskopo de Canterbury, konsekris lin episkopo por ke li akompanu Aethelburg, fratinon de Reĝo Eadbald (Kent), al Northumbria kie ŝi edziĝis al Edwin (Northumbria). Paulinus estigis sian bazon ĉe Jorko.

Laŭ la anglosaksa historiisto Bede, Paulinus diris al Edwin ke estis pro liaj preĝoj kial la nasko de filino (Eanflaed) en 626 bone iris. La nasko okazis samtempe ol Edwin eskapis komploton murdi lin. Paulinus persvadis Edwin konsenti al la bapto de Eanflaed (kune kun 11 aliaj anoj de la reĝa domanaro), kaj Edwin ĵuris ke, se li venkos Cwichelm, li konvertiĝos. Edwin ja venkis, kaj en 627 baptiĝis.

Paulinus fondis multajn preĝejojn, kaj pro lia influo multaj gravuloj, kiel Hilda de Whitby, iĝis ĉu monaĥoj ĉu monaĥinoj.

Reveno al Kent
--------------

Ĉ. 633 Edwin mortis dum batalo kontraŭ la kimroj, kaj Northumbria reiĝis plejparte pagana. Aethelburg revenis al Kent, akompanata de Paulinus, kiu estis nomumata episkopo de Rochester. Li mortis tie en 644 kaj entombiĝis en la katedralo. Li estis venerata kiel sanktulo, kaj lia fest-tago estas la 10-a de oktobro.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 286281
 |
**Paso del Macho** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Paso del Macho. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 125. *Paso del Macho* signifas en la hispana *Trapasejo de la masklo*.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 27331 loĝantojn. El tiuj estis 13368 viroj kaj 13963 virinoj. La komunumo havas surfacon de 323.3 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 58 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 43 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 480 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 25245 personoj. En la jaro 2000 temis pri 26567, do temis pri kresko / malkresko je 1.03 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 23576 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 164 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Paso del Macho en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2013-01-11 per Archive.today
interno de Bolŝoj - teatro
**Bolŝoj-teatro** (ruse *Большой театр*) aŭ **Granda teatro** estas unu el plej malnovaj teatroj de Rusio funkcianta en Moskvo ekde 1824 kaj prezentanta ĉefe operojn kaj baletojn, tiuj pere de la kompanio Bolŝoj-baleto.

Post mallongtempa, sed detrua okupado de la franca armeo en 1812, Moskvo bezonis rekonstruon kaj renovigon. Sur areo situanta norde de Kremlo la ĉefa moskva arkitekto Joseph Bové decidis konstrui teatron laŭ projekto far *Andreo Miĥajlov*. La 18-an de januaro 1825 oni prezentis la unuan baletan spektaklon *‘Cendrillon’* surscene de la nova teatro.

En 1853 granda incendio preskaŭ ĝisfunde detruis la teatron, kiu poste estis rekonstruita en tute malsama arkitekta stilo laŭ projekto de Alberto Cavos. Ĝi refunkciis en 1856. De tiam ĝiaj portiko kun ok kolonoj kaj kvadrigo direktita de dio Apolono (rusa skulptisto Peter Clodt von Jürgensburg) estas konataj en la tuta mondo.

Bolŝoj - teatro en la 19-a jarcento
Bolŝoj-teatro ĉefe estas destinita por spektado de operoj kaj baleto, kvankam en ĝi okazis gravaj enlandaj eventoj ekz. la Unua Kongreso de Sovetoj fondinta USSR-on la 30-an de decembro 1922. Necesas notigi, ke en ĝi ĉiuj grandaj rusaj komponistoj penis unue prezenti siajn verkojn, ĉar unika akustiko de ĝia halo permesas aperigi plene muzikajn intencojn de la aŭtoroj.

Malnova fontano
Bedaŭrinde longatempa servado por ĝuigi publikon kaj kelkaj brulegoj faris pluan ekspluatadon de la teatro danĝera por vizitantoj, ĉar multaj konstruaj elementoj estas faritaj el lignaĵoj. Ekde 2005 la ĉefa, malnova konstruaĵo de Bolŝoj teatro estas rekonstruata, sed samtempe funkcias ĝia nova, moderna filio situanta apude. Do baletaj kaj operaj trupoj prezentas siajn spektaklojn en ĝi. Oni intencas fini rekonstruon en 2013.

Placo en la urbocentro nomiĝas *Teatraljnaja* (Teatra), kie situas tri teatroj kiel Bolŝoj (Granda), Malij (Malgranda) kaj Detskij (Porinfana). Ili donas kvazaŭ komunan arkitektan ensemblon ĉirkaŭigantan la placon de tri flankoj, en kies centro inter aranĝitaj florplena ĝardeno kaj arbustaro elĵetas akvon belegaj fontanoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bolŝoj-Teatro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Bolŝoj-Teatro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2009-08-31 per la retarkivo Wayback Machine oficiala ttt-ejo de Bolŝoj teatro ruse, angle


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 293837
* GND: 5197456-3
* LCCN: n93110962 n80004218, n93110962
* VIAF: 146590649 148429446, 146590649
* ISNI: 0000 0001 2180 8971
* SUDOC: 035023228
* BNF: 131647942
* NKC: ko2005281498 kn20050607002, ko2005281498
 |
žudro - tipa ornamo de la enirpordo en Podluží
**Podluží** estas tradicia mikroregiono, kiu troviĝas en la suda parto de la turisma regiono Moravia Slovakio, en la plej suda angulo de Ĉeĥio surlime kun Slovakio kaj Aŭstrio. Administre ĝi apartenas al la iamaj distrikto Břeclav kaj parto de la distrikto Hodonín. La tuta regiono baziĝas precipe sur tradicioj, folkloro kaj vinproduktado. Areo Lednice-Valtice estas parto de Monda kulturheredaĵo de UNESKO.

Administra divido
-----------------

* La plej grava parto - suda (malsupra) Podluží: municipoj Lanžhot, Kostice, Tvrdonice, Týnec, Moravská Nová Ves, Hrušky
* Norda (supra) Podluží: municipoj Dolní Bojanovice, Lužice, Mikulčice, Josefov, Prušánky, Starý Poddvorov kaj Nový Poddvorov
* Okcidenta (ĥarvata-kroata) parto (kie loĝas posteuloj de kroatoj enmigrintaj tien en la 16-a jarcento): municipoj Hlohovec, Poštorná, Charvátská Nová Ves, Stará Břeclav, Ladná

Antaŭa parto de la foklora Podluží estis ankaŭ aŭstriaj komunumoj ekz. Rabensburg (Ranšpurk), Bernhardstahl (Pernital), Waltersdorf (Přílety), Hohenau an der March (Cáhnov).

Naturo
------

Podluží situas en ebenaĵo ĉirkaŭ la rivero Morava kaj estas por ĝi tipaj, eĉ eŭropnivela unikaj ĉeriveraj arbaroj. Esprimo por ili en la ĉeĥa lingvo estas *luh* aŭ *lužní les*, tial Podluží signifas laŭvorte *regiono sub kaj ĉe la ĉeriveraj arbaroj*.

Troviĝas tie valoraj naturrezervejoj, ekz. Skařiny, Stibůrkovská jezera, Ranšpurk, Cahnov-Soutok, birda regiono de eŭropa graveco Tvrdonicko-Soutok (sub protekto de NATURA 2000). En Lanžhot troviĝas la plej ampleksa ĉasarbaro en Ĉeĥio.

Folkloro
--------

En ĉiuj municipoj de Podluží estas viva popoltradicio, homoj ofte surmetas tradiciajn folklorkostumojn. La popolmuziko de Podluží, kompare kun la aliaj regionoj de Moravio, estas karakterizata kiel relative pli malrapida kaj emocie pli trankvila.

Turismo
-------

La plej gravaj turismaj regionoj kiuj parte situas sur la areo Podluží, estas
- Areo Lednice-Valtice, parto de la Monda kulturheredaĵo de UNESKO, al tiu apartenas okcidenta parto de Podluží
- Slovácko (Moravia Slovakio), kien apartenas norda kaj suda parto de Podluží

En la regiono ne tiom troviĝas burgoj kaj kasteloj, sed multaj pitoreskaj vilaĝoj kun bele pentroornamitaj vinkeloj kaj enirpordoj ĉe loĝdomoj, kapeletoj, vojkrucoj kaj preĝejoj. En Mikulčice troviĝas restaĵo de la konata malnovslava setlejo, kiu nun estas aliĝinto por akcepto al listo de la Monda kulturheredaĵo de UNESKO. La setlejo kaj la muzeo havas sian oficialn retejon ankaŭ en esperanta versio.

Fotogalerio
-----------

* Kastelo LedniceKastelo Lednice
* Kastelo Pohansko kun arkeologia ekspozicioKastelo Pohansko kun arkeologia ekspozicio
* vinkeloj en Prušánky - Nechoryvinkeloj en Prušánky - Nechory
* Interno de vilaĝa domo en Dolní BojanoviceInterno de vilaĝa domo en Dolní Bojanovice
* ĉevoja kruckolono en Tvrdoniceĉevoja kruckolono en Tvrdonice

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la mikroregiono Podluží
* Specimeno de zimbalona popolmuziko el Podluží el folklora festivalo en Tvrdonice
* Ekzemplo de varbdanco el Podluží
Kastelo Apolda, kun kultura centro
**Kastelo Apolda** (germane *Schloß Apolda*) troviĝas en la sudo de la nuna urbocentro de Apolda (en Germanujo) kie situis iam spronburgo (en direkto norda).

Historio
--------

Servis la burgo por sekurigi la loĝadon ensetleje je la dekstra bordo de Ilm-rivero kaj la trafikon sur la al Jena kaj Kospoda kondukanta strato. Same gravis ponta transiro de Saale-rivero ĉe Neuengönna/ Hummelstedt.

Jam dum la florotempo de la frankoj Apolda estis regiona centro en kiuj la grafoj de la govio Husitin organizis tribunalotagojn. En 1119 menciitis certa grafo Wichmann kiu tre verŝajne burgoposedantis. Ekde la 13-a jarcento la Vitzthum-oj de Apolda dinastie endokumente aperis. Ili estis ministroj de la ĉefepiskopoj majencaj. Je la fino de la 14-a jarcento la feŭdantoj de la dinastio Wettin ekaktivis anstataŭ la majencanoj. En 1451 la burgo detruitis dum la Saksia interfrata milito. Post forigo de la plejmulto de la muraro burga starigitis samloke la ĝis nun konserviĝinta kastelo. Kelkaj mureroj ankoraŭ nun burgapartenas. En 1631 formortis la dinastio de la Vitzthum-oj kaj la ejaron transprenis la Universitato de Jena. La juĝeja funkcio ĉesis en 1833.

Dum la 16-a kaj 17-a jarcentoj sekvis novaj konstruaj ŝanĝoj. De tiam datumas la ejaro *Vitzthumbau*, en kiu gastas nun la kultura sekcio de la municipa administracio, la registrejo pri civila stato, filio de la vajmara *Muziklernejo Ottmar Gerster*, kultursocieto *Apoldaer Kulturverein* kaj rekvizitaro de la amatora teatro de Apolda.

En la en 1999 restaŭrita supra etaĝo de la sudokcidenta domo (el la 19-a jarcento) salonego disponas por kabareta arto kaj koncertoj. Apudas hotelo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Apolda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj sur turisma paĝo
* Hotela paĝaro

Notoj
-----

1. ↑  Michael Köhler: *Thüringer Burgen und befestigte vor- und frühgeschichtliche Wohnplätze.* Jenzig-Verlag, Jena 2001, ISBN 3-910141-43-9, p. 59.

51.0218211.514444Koordinatoj: 51° 1′ 19″ N, 11° 30′ 52″ O (mapo)
 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746608
* GND: 7643964-1
 |
***Pauline* Clementine Marie Walburga Fürstin von Metternich-Winneburg zu Beilstein**, denaska Gräfin Sándor von Szlavnicza, (naskiĝinta la 25-an de februaro 1836 en Vieno; mortinta la 28-an de septembro 1921 samurbe) estis aŭstra salonestrino, kiu aktivis precipe en Parizo kaj Vieno.

Vivo
----

Princino Metternich ĉe la plaĝo. Pentraĵo de Eugène Boudin, proksimume 1865
Pauline von Metternich estis de-patrine nepino de ŝtata kanclero Klemens von Metternich (1773–1859). Ŝi geedziĝis en 1856 sian onklon Klemens von Metternich (1829–1895), per kio la maljuna princo Klemens samtempe fariĝis ŝia bopatro. Ekde 1856 sendito en Dresdeno kun kompetenco por ĉiuj saksaj ŝtatoj, Richard estis ekde 1859 ĝis 1871 aŭstra ambasadoro en Parizo, kie lia edzino pokaze ludis pintan rolon en la socia vivo. Aparte fama kaj stilkrea fariĝis ŝia salono en Parizo dum la Dua Franca Imperio, kiu stampis tutan generacion de salonestrinoj kaj salonoj. En 1871 la paro revenis al Vieno.

### Pledo kaj helpo por Wagner

Kiel „ambasadorino" en Parizo ŝi estis amika kun imperiestro Napoleono la 3-a kaj imperiestrino Eugenia de Montijo. La imperiestro ŝin treege adoris kaj pledis, por komplezi ŝin, en la pariza socio je la antaŭtempo de la Francuja-Prusuja Milito tre disputate, por la verkoj de Richard Wagner; Laŭ ŝia iniciato li vere ordonis en 1861 la prezentadon de Tannhäuser ĉe la pariza opero. Ŝia engaĝiĝo por Wagner instigis la komponiston retrorigarde al la spritaĵo, du imperiestroj subtenis lin „pro afableco": Napoleono la 3-a pro princino Metternich, imperiestro Vilhelmo la 1-a pro grafino Marie von Schleinitz.

Referencoj
----------

1. ↑  Komparu Carl Friedrich Glasenapp: *Das Leben Richard Wagners*. Lepsiko 41905, vol. 3, p. 250.
2. ↑  Komparu Cosima Wagner: *Die Tagebücher*. Munkeno 1976 sj. vol. 2, p. 347 (10-an de majo 1879).

Literaturo
----------

* Noto en la *Deutsche Biographische Enzyklopädie*
* Octave Aubry: *L'Impératrice Eugénie*. Rentsch, Erlenbach-Zuriko 1937.
* Jules Gesztesi: *Pauline Metternich. Ambassadrice aŭ Tuileries*. Flammarion, Paris 1947.
* Theophila Wassilko: *Fürstin Pauline Metternich*. Oldenbourg, München 1959.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pauline von Metternich en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Distrikta Muzeo Landstraße - princino Pauline Metternich-Sandor
* Arĥivo pri la historio de sociologio en Austrujo - Pauline Fürstin Metternich[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 431051
* GND: 118581481
* LCCN: nr89006780
* VIAF: 24652247
* ISNI: 0000 0001 1022 7848
* SUDOC: 080200621
* BNF: 122209925
* NLA: 35664675
* BIBSYS: 90032819
* NKC: jn19992000717
* ICCU: PUVV252920
 |
**Poetiko** (el la greka: ποιητική [τέχνη] - poetarto) estas la teorio aŭ scienco pri poezio.

Kelkaj eŭropaj poetikistoj
--------------------------

* Aristotelo *Peri poietikes* (pri poetiko), ofte konata nuntempe kiel *poetiko*.
* Joachim du Bellay
* Giovanni Boccaccio
* Johann Jakob Bodmer
* Nicolas Boileau
* Pierre Corneille
* Johann Christoph Gottsched
* Gotthold Ephraim Lessing
* Martin Opitz
* Charles Perrault
* Francesco Petrarca
* Alexander Pope

Vidu ankaŭ
----------

* Literatura kritiko
* Verso
* Stilistiko

Poetiko de Esperanto
--------------------

La poetiko de Esperanto transprenis multon de eŭropaj lingvoj, sed ankaŭ evoluigis proprajn konceptojn.

Ekzemplo de pure esperanta koncepto estas la adasismo, la produktado de rimoj nur per uzo de identaj sufiksoj kaj finaĵoj.

La *parnasismo* estas formale severa branĉo de la poetiko de Esperanto, pri- aŭ preskribita de Kolomano Kalocsay kaj Gaston Waringhien en ilia Parnasa Gvidlibro.

* Kategorio Poetiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pastra geedzeco en Reformacio: pastro Marteno Lutero edziĝis al Katarina von Bora en 1525.
**Pastra geedzeco** estas termino uzata por priskribi la praktikon permesi al la kristanaj pastroj (tiuj, kiuj jam estis ordinitaj) geedziĝi. Tiu praktiko estas diferenca ol permeso al geedziĝintaj personoj pastriĝi. Pastra geedzeco estas akceptita inter protestantoj, inkluzive anglikanojn kaj luteranojn.

Multaj Orientaj Eklezioj (Orienta Ortodoksismo, Orientaj Ortodoksoj, aŭ Orientaj Katolikoj), kvankam permesas al edzoj ordiniĝi, ne permesas la pastran geedzecon post ordinigo: iliaj paroĥaj pastroj estas ofte geedziĝintaj, sed ili devas edziĝi antaŭ ordinado al pastreco. La Katolika Eklezio siaflanke ne nur malpermesas pastran geedzecon, sed ĝenerale sekvas praktikon de pastra fraŭleco, postulante al kandidato por ordinigo esti senedzina (t.e. fraŭlo aŭ vidvo). Tamen tiu publika politiko en la Katolika Eklezio ne ĉiam estis plenumita private. Krome lastatempe tio estas celo de arda polemiko en la interno de la eklezio, kun indikoj al la frua epoko de la eklezio, kiam tiu afero ne estis regulata kaj ja estis edziĝintaj pastroj (Prakristanismo).

Eksteraj ligiloj
----------------

* "Catholic Journalist Challenges Statistics on Married Priests" Arkivigite je 2012-02-29 per la retarkivo Wayback Machine. Eternal Word Television Network|, EWTN News, 20a de Aprilo 2007.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 737474
 |
*Poffertjes*
Poffertjes bakataj en speciale gisa pato.
**Poffertjes** estas speco de etaj patkukoj, sed pli dolĉaj kaj dikaj ĉar ili fermentŝveliĝas. Kontraŭe al patkukoj poffertjes estas turnataj dum la preparo kiam la pasto ankoraŭ ne tute malfluidiĝis. Pro tio ili interne estas iomete molaj kaj fariĝas bele rondaj.

Normale poffertjes estas surtabligataj kun pulvora sukero, butero kaj eventuale kun siropo. Ekster Nederlando poffertjes ofte estas prezentataj kiel io tipe nederlanda. Tamen poffertjes origine venas el Francio. Ili estas facile fareblaj, sed oni bezonas specialan poffertjespaton. Tio estas ronda gisa plato kun ansoj, kun rondaj kavoj en ĝi. En restoracioj oni uzas tre grandajn platojn por rapide prepari grandan nombron da poffertjes. La poffertjesbakistoj en restoracioj estas tre lertaj en la rapida turnado de la preskaŭ plenbakitaj poffertjes.

Poffertjes plejofte estas tiel ŝatataj ke oni opinias ke unu porcio de 16 estas iom malmulte.

Farado de Poffertjes

* Kategorio Poffertjes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Paul Mieille** (naskiĝis en 1859 kaj mortis en 1933) estis franca instruisto pri la angla lingvo, pacifisto kaj pioniro de Esperanto.

Mieille grave kontribuis al la interŝanĝo de leteroj inter lernantoj el diversaj landoj por lerni fremdajn lingvojn. Dum la Monda Ekspozicio en Parizo en la jaro 1900 okazis renkontiĝo inter Mieille, Martin Hartmann (instruisto de Leipzig) kaj William Thomas Stead (ĵurnalisto de Londono) pri la internacia organizado de la interŝanĝo de leteroj.

Li vivis en Tarbes inter 1890 kaj 1930 kaj estis redaktoro de la belaspekta revuo *Pyrénées Océan. Revue illustrée du Sud-Ouest*, kiu estis dulingva (angla, franca) kaj propagandis la turismon en la regiono.

Li instigis la skoltismon en la Pireneoj. Ekde 1932, la « Wolf-Pack » de Tarbes portis la nomon « Meute Paul Mieille ».

Verkoj
------

* L'espéranto : sa situation actuelle, son avenir : causerie faite à l'occasion de la fondation du Groupe espérantiste de Tarbes, le 20 juin 1903, Société espérantiste américaine, Amerika esperanta kolekto, no 1. Montréal : A.É.S. 1904
* Les Causes profondes et l'Avenir de l'Alliance Franco-Anglaise, 1921....( 1921)
* L'Education pacifique, Imprimeur Lescamela, rue de Gonnes, n° 10, Tarbes....
* The Common or Auxiliary World-Language through the internationalisation of english and french in the society of nations, ‎Tarbes, 1919.
* Pyrénées et Côte basque, guide illustré du touriste aux stations thermales, balnéaires et climatiques du Sud-Ouest de la France, Paris : Cies des chemins de fer d'Orléans et du midi ( Katalogo BNF)

Dokumentoj
----------

En franca brokantejo estis ofertita la libro **‎Esperantaj Prozajoj**. Fabeloj, Noveloj kaj Skizoj. Contes, Nouvelles et croquis en esperanto. ‎in-8 broché. Hachette, 1902, Paris. 247p. kiun Louis de Beaufront dediĉis al Paul Mieille. La priskribo de la vendejo priskribas lin kiel *professeur d'anglais, pédagogue, progressiste, pyréneiste et créateur de l'antenne tarbaise d'esperanto*.

Monumento
=========

Ekzistas monumento en Tarbes en la parko Bel-Air (quartier de l'Ormeau), kiun kreis la skulptisto Henri Borde en la jaro 1936.

* en la retpaĝo[*rompita ligilo*] de **Art dans la ville Hautes-Pyrénées**
* La tombo de Paul Mieille en la tombejo de Tarbes

* Kategorio Paul Mieille en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)