**Rüti ĉe Büren** (en la germana lingvo **Rüti bei Büren**) estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Büren kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 833 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Rüti ĉe Büren situas en nordoriento de la Berna Lagolando ĉe la norda flanko de la montoĉeno Bucheggberg, 20 kilometrojn oriente de la urbo Bielo kaj 10 sudokcidente de la urbo Soloturno. La nordokcidentan limon de la komunumo formas la rivero Aro. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Rüti ĉe Büren la seteloj Archmatte, Weid, Buuchi kaj Bürholzstücki. Tra la komunumo fluas la rojo Rütibach, kiu fontas sur Bucheggberg kaj en nordo de la komunumo alfluas al Aro. En la arbaro de Rüti en sudoriento de la komunumo troviĝas restaĵoj de granda mezepoka frotikaĵo kun ringmuro, la tiel nomita *Tüfelsburg* (Diabla Burgo).

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,51 km², de kiuj 37,8% estas kovritaj de arbaro, 49,0% servas por agrikulturo kaj 9,5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Rüti ĉe Büren limas en nordo al Grenchen (SO), en nordoriento al Arch, en oriento al Buchegg (SO), en sudoriento al Gossliwil, en sudo al Oberwil ĉe Büren, kaj en okcidento al Büren ĉe Aro.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 22 de Soloturno al Büren ĉe Aro, krome la vojo n-ro 1309 kondukuas al Oberwil ĉe Büren. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A5 troviĝas proksimume 6 kilometrojn okcidente apud Büren. La trajnlinio de Soloturno al Büren ĉe Aro, kiu pasas tra Rüti ĉe Büren ek de la 1990-aj jaroj ne plu estas uzata por persona transporto. La konekto al la publika transportreto funkcias per buslinioj al Soloturno, Grenchen kaj Büren ĉe Aro.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Rüti ĉe Büren datiĝas el la jaro 1185 kiel *in litore Ruthi*. Indikoj pri fruaj setlejoj estas trovitaj objektoj el la neolitiko, la tombomonteto el la Hallstatt-epoko en la arbaro de Rüti, la restaĵoj de romia bieno kaj romiaj murrestaĵo sub la preĝejo. Dum mezepoko Rüti ĉe Büren apartenis al la Senjorujo Strassberg, kiu kiu ĝi en la jaro 1388 fariĝis havaĵo de la urba ŝtato Berno kaj en la jaro 1393 estis atribuita al la Voktejo Büren.

Personecoj
----------

* Samuel Schmid, de 2001 ĝis 2008 membro de la Federacia Konsilio de Svislando, naskiĝis la 8-an de januaro 1947 en Rüti ĉe Büren.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj signifoj de Rüti

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Anne-Marie Dubler*: *Rüti ĉe Büren* en *Historia Leksikono de Svislando* (2012-01-06)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rüti ĉe Büren en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Rüti ĉe Büren

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Rüti ĉe Büren** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la administra distrikto Seeland |
| --- |
| maldekstraAarberg • Arch • Bangerten • Bargen • Brüttelen • Büetigen • Bühl • Büren ĉe Aro • Busswil ĉe Büren • Diessbach ĉe Büren • Dotzigen • Epsach • Erlach • Finsterhennen • Gals • Gampelen • Grossaffoltern • Hagneck • Hermrigen • Ins • Jens • Kallnach • Kappelen • Leuzigen • Lüscherz • Lyss • Meienried • Merzligen • Müntschemier • Niederried ĉe Kallnach • Oberwil ĉe Büren • Radelfingen • Rapperswil • Ruppoldsried • Rüti bei Büren • Schüpfen • Seedorf • Siselen • Studen (BE) • Täuffelen • Treiten • Tschugg • Vinelz • Walperswil • Wengi • Worben |  |

 |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la iama distrikto Büren ĝis 2009 |
| --- |
| Arch • Büetigen • **Büren ĉe Aro** • Busswil ĉe Büren • Diessbach ĉe Büren • Dotzigen • Lengnau • Leuzigen • Meienried • Meinisberg • Oberwil ĉe Büren • Pieterlen • Rüti ĉe Büren • Wengi |  |

 |