**José Luis CUERDA Martínez** (Albacete, 18an de Februaro 1947 - Madrido, 4an de Februaro 2020) estis hispana kinreĝisoro, scenaristo kaj produktoro.

Ŝlosila figuro de la hispana kinarto de la 20-a kaj komenco de la 21-a jarcentoj, estas konsiderata kiel unu de la plej gravaj reĝisoroj, kiel de filmoj kiel *La lengua de las mariposas*, adaptaĵo de rakontoj de Manuel Rivas, *El bosque animado*, versio de la samnoma novelo de Wenceslao Fernández Flórez, kaj la tetralogio de la «superrealisma-rurismo», komponita per *Total*, *Amanece que no es poco* —majstroverka komedio de la hispana kinarto—, *Así en el cielo como en la tierra* kaj *Tiempo después*. Li ricevis nombrajn agnoskojn inter kiuj elstaras kvar premioj Goya, la Ormedalo de Belarto kaj la Granda Kruco de la Civila Ordeno de Alfonso la 10-a.

Biografio kaj kariero
---------------------

Estante infano li studis tri jarojn en seminario. Ekstudis juron, sed li abandonis tiun karieron por iĝi teknikisto de radio kaj televido translokiĝinta al Madrido en 1962. En 1969 li eklaboris en TVE, kie li kunlaboris en informaj servoj kaj poste en kulturaj programoj. En 1977, li debutis kiel reĝisoro de fikcio per la adaptaĵo por Televisión Española de *El túnel*, bazita sur la samtitola novelo de Ernesto Sabato.

Ekster televido, en 1982 li reĝisoris sian unuan longan filmon por kino *Pares y nones*, en la kadro de la nomita «madrida komedio». Inter 1985 kaj 1989 li laboris kiel profesoro en la Fakultato de Belartoj de la Universitato de Salamanko. Lia sekvanta filmo nome *El bosque animado* (1987) malfermis en lia kariero novan etapon karakterizitan per «absurda humuro». Post unu jaro aperis lia majstroverko kaj biletvenda sukceso: nome *Amanece, que no es poco* (1988). Kun *Así en el cielo como en la tierra* (1995) kaj *Tiempo después* (2018) li kompletigis specon de tetralogio de absurda humuro kiel komuna elemento, komencita per *Total*.

Kiel produktoro, li estis la unua produktoro kaj iel malkovrinto de Alejandro Amenábar. Li produktoris liajn filmojn *Tesis* (1996) kaj *Abre los ojos* (1997). Per *La lengua de las mariposas* (1999) li montris rigardon dekomence afablan sed poste akregan de la Hispana Enlanda Milito el la rilato de infano kun lia instruisto.

Filmoj
------

* 1977 - *El túnel*
* 1977 - *Mala racha*
* 1982 - *Pares y nones*
* 1983 - *Total*
* 1987 - *El bosque animado*
* 1988 - *Amanece, que no es poco*
* 1991 - *La viuda del capitán Estrada*
* 1992 - *La marrana*
* 1993 - *Tocando fondo*
* 1995 - *Así en el cielo como en la tierra*
* 1999 - *La lengua de las mariposas*
* 2000 - *Primer amor*
* 2004 - *Por el mar corre la liebre* (kurto en *¡Hay motivo!*)
* 2006 - *La educación de las hadas*
* 2008 - *Los girasoles ciegos*
* 2012 - *Todo es silencio*
* 2018 - *Tiempo después*

Publikigitaj verkoj
-------------------

* *Amanece, que no es poco*, Pepitas de calabaza, Logroño, 2013. ISBN 978-84-15862-08-6
* *Si amaestras una cabra llevas mucho adelantado*, Martínez Roca, 2013. ISBN 978-84-27039-83-4
* *Tiempo después*, Pepitas de calabaza, Logroño, 2015. ISBN 978-84-15862-35-2
* *Memorias Fritas*, Pepitas de calabaza, Logroño, 2019. ISBN 978-84-17386-43-6

Referencoj
----------

1. 1 2  Galán, Diego (31a de Januaro 2016). «José Luis Cuerda, maestro del surrealismo rural». El País. Konsultita la 6an de Oktobro 2017.
2. ↑  Lyon, William (24a de Januaro 1983). «'Pares y nones', comedia de José Luis Cuerda, se estrena hoy en Madrid». El País. Konsultita la 7an de Oktobro 2017.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio José Luis Cuerda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Novaĵoj pri José Luis Cuerda


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803649
* GND: 124030424
* LCCN: no00021974
* VIAF: 9386185
* ISNI: 0000 0000 8088 3050
* SUDOC: 076393313
* BNF: 14090175r
* BIBSYS: 90723980
* ICCU: UBOV118934
* BNE: XX892221
 |