recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Saint-Hilaire-la-Plaine** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 235 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Saint-Hilaire-la-Plaine etendiĝas sur 11,06 km², kaj havis 235 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 21 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Hilaire-la-Plaine situas je alteco de 506 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Hilaire-la-Plaine apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Guy Jallot, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Saint-Hilaire-la-Plaine apartenas al la kantono de Ahun, kies ĉefurbo estas Ahun. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Ahun
**Rita LEE Jones de Carvalho** (San-Paŭlo, 31-an de decembro 1947 - 8-an de majo 2023), konata kiel **Rita Lee,** estis kantistino, kantverkistino, multinstrumentistino, aktorino, verkistino kaj aktivulino brazilana de usona kaj itala deveno. Ŝi estas konata kiel la "Reĝino de Brazila Roko". Rita atingis la markon de 55 milionoj da diskoj venditaj, estante la kvara plej sukcesa artisto tiurilate en Brazilo, malantaŭ Tonico & Tinoco, Roberto Carlos kaj Nélson Gonçalves. Ŝi konstruis karieron, kiu komenciĝis per roko, sed kiu tra la jaroj flirtis kun diversaj ĝenroj, kiel psikedelio dum la epoko de tropikismo, poproko, diskoteko, nova ondo, MPB, bossa nova kaj elektroniko, kreante pioniran hibridon inter internaciaj kaj naciaj ĝenroj.

Rita Lee estis unu el la plej influaj virinoj en Brazilo, estante referenco por tiuj, kiuj uzis gitaron meze de la 1970-aj jaroj, precipe virinoj. Eksa membro de la grupo Os Mutantes (1968-1972) kaj Tutti Frutti (1973-1978), Lee partoprenis gravajn revoluciojn en la mondo de muziko kaj socio. Ŝiaj kantoj, kutime superverŝitaj de acida ironio aŭ postulo je ina sendependeco, fariĝis ĉieaj sur la furorlisto, estante "Ovelha Negra ", "Mania de Você", "Lança Perfume", "Agora Só Falta Você","Baila Comigo", "Banho de Espuma", "Desculpa Auê", "Erva Venenosa","Amor e Sexo", "Reza"," Menino Bonito", "Flagra" kaj "Doce Vampiro", inter aliaj, la plej popularaj. La albumo *Fruto Proibido* (1975), eldonita kune kun la bando Tutti Frutti ― laŭ iuj ĝi estas la ĉefverko de la bando ―, estas ofte konsiderata kiel fundamenta mejloŝtono en la historio de brazila roko. 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 706408
* GND: 132444399
* LCCN: n95920455
* VIAF: 54348256
* ISNI: 0000 0001 1472 8500
* SUDOC: 252677455
* BNF: 14043561v
* MBA: 3f962bf0-42a0-45a0-830f-07b66301d35f
* ICCU: UBOV163740
* BNE: XX1334642
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ravena herbo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Unukotiledonoj *Liliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Poaloj *Poales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Poacoj *Poaceae* |
| Subfamilio: | *Panicoideae* |
|
| Tribo: | *Andropogoneae* |
|
|
| Genro: | Sakaro *Saccharum* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ****Saccharum ravennae****L. 1774 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ravena herbo  |

 |
| v • d • r |

La *Saccharum ravennae* (nomata ankaŭ Ravena herbo, laŭ la itala urbo Raveno kaj ofte eĉ Elefanta herbo) estas planto el familio de poacoj (*Poaceae*).

Kreskejo
--------

Ĝi kreskas de duonaridaj ĝis aridaj areoj en multnombraj lokoj. En Eŭropo la planto disvastiĝis en la sudaj landoj (Hispanio, Grekio, Bulgario, Albanio, Italio, suda parto de Francio), ĝi kreskas en okcidentaziaj landoj (Turkio, Irako, Afganio ktp.) kaj en Nordafriko (ekz. Alĝerio, Tunizio).

Priskribo
---------

Inter optimumaj kreskaj kondiĉoj - en la indiĝenaj lokoj -, la herbo atingas alton de ĝis 4 metroj. Same kiel la parenca sukerkano, ĝi ne estas evenna kaj toleras la vintron. 

### Folioj

La folioj ekkreskas en aprilo sur la tenilo longa 40–80 cm. La pajno havas larĝon de ĉ. 2 cm, brilas griz-verda kaj havas fajnan blankan linion en la mezo. En la malfrua aŭtuno, la Ravena herbo akiras intensan oranĝan koloron. 

### Floroj

La florado okazas de septembro ĝis oktobro kaj la infloresko restas dum la vintro ĝis printempo. La antaŭkondiĉo por la florado estas do la longa, varma kaj sunplena somero. La floroj estas komence helrozaj, sed alikoloriĝas post kelkaj semajnoj al bruna kaj fine al arĝenta koloro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Detata priskribo en la angla

* Saccharum ravennae en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Saccharum ravennae en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Saccharum ravennae en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Ritchie VALENS** (origine: *Ricardo Steven VALENZUELA*, naskiĝis la 13-an de majo 1941 en Pacoima, Kalifornio, mortis la 3-an de februaro 1959 dum aviadila akcidento) estis usona muzikisto meksik-devena.

Dum sia muzikista kariero li registris interalie la kanton La Bamba. Mallonge poste, nur 17 jarojn aĝa, li kune kun la muzikistoj Buddy Holly kaj The Big Bopper mortis dum aviadila akcidento. La tragika tago eniris la historion kiel *The Day the Music Died* (= *la tago, kiam la muziko mortis*).

En la jaro 1987 la vivo de Ritchie Valens estis filmigita sub la titolo *La Bamba*. En 2001 li eniris la *Rock and Roll Hall of Fame*; la *Hollywood Walk of Fame* dediĉis al li stelon.

Monument por Buddy Holly, Ritchie Valens kaj [The Big Bopper en Iovao

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 227300
* GND: 118884220
* LCCN: n88614899
* VIAF: 59271109
* ISNI: 0000 0001 0844 7649
* BNF: 148233827 139006719, 148233827
* MBA: 5222714d-21ee-4061-87f7-c749f1586790
* NKC: xx0025456
* BNE: XX1093268
 |
**Ekaterininskij-parko** situas en la Meŝĉanskij-distrikto de Moskvo inter la strato de la Soveta Armeo, la Olimpijskij-Avenuo kaj Suvorov-a Placo. Ĝi estas monumento de pejzaĝa arto. La plej proksima metrostacio estas *Dostojevskaja*. Ĝi nomiĝis la "Parko de la Centra Domo de la Ruĝa Armeo" en la sovetia periodo.

Ĝis la 15-a jarcento sur la teritorio de la parko estis densa arbaro kaj ĉeno de lagetoj de *Nadprudnaja* aŭ *Samoteĉnaja rivero*, kiu enfluis en la riveron *Neglinnaja* en la areo de moderna Samotoĉnaja Placo. Evoluo de la areo komenciĝis en la 16-a jarcento.

Tiam estis konstruita biendomo de grafo Vladimir Saltikov. En 1807 la bieno estis rekonstruita en la palacon de la Ekaterininskij-a Instituto por Nobelaj Fraŭlinoj. Aŭtoro de la projekto estis la svisa arkitekto Domenico Gilardi.

Ĝia areo estas 16 hektaroj. En la centra parto de la parko estas lageto, kies supraĵo okupas 1,9 hektarojn, kiu etendiĝas de nordokcidento al sudoriento.

En 1928 la grandbieno konvertiĝis en Centra Domo de la Ruĝa Armeo nome de militestro Miĥail Frunze.
Nun tie funkcias la Kultura Centro de la Rusa Armeo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Parko Ekateriniskij en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo ruse
**Sacha DISTEL** (naskiĝis la 29-an de januaro 1933, mortis la 22-an de julio 2004) estis franca kanzonisto kaj komponisto.

Naskiĝinte en Parizo, li en la aĝo de 16 jaroj komencis sian muzikan karieron kiel ĵaz-gitaristo. Interalie li laboris kun Dizzy Gillespie kaj Tony Bennett.

Li famiĝis per kantoj kiel *Raindrops Keep Falling On My Head* (*Toute la pluie tombe sur moi*) kaj *Scoubidou* (*Les scoubidous*), kion li kantis kune kun Brigitte Bardot. Kun ŝi li havis unu-jaran amrilaton, sed en la jaro 1963 li edziĝis al la skiistino Francine Bréaud.

En la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj li ankaŭ aperis en kelkaj filmoj. En 2001 li en Londono prezentis la rolon de la advokato Billy FLYNN en la muzikalo *Chicago*.

Sacha Distel mortis post longa malsano en Le Rayol-Canadel, Francio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 22419
* GND: 129267562
* LCCN: n84011612
* VIAF: 5117396
* ISNI: 0000 0001 0865 3557
* SUDOC: 078076919
* BNF: 13893304r
* MBA: ed1798ac-118a-4c3e-97d3-47aa1fa0a76a
* NKC: xx0120531
* BNE: XX888776
 |
Memoriga tabulo ĉe la vestiblo de metrostacio "Universitet"
**Placo de Ĝavaharlal Neru** estas placo sud-okcidente de Moskvo. Tie kruciĝas ĉefaj stratoj Vernadskij-avenuo kaj Lomonosov-avenuo.

La placo estas grava transporta nodo: tie situas metrostacio "Universitet" kaj fina stacio de multaj vojlinioj de surtera transporto. Tie estas ankaŭ malgranda bazaro kaj multaj komercejoj kaj vendejoj.

Nomo
----

En 1982 la placo ricevis nomon de Ĝavaharlal Neru - luktanto por sendependeco de Barato, internaciisto kaj la unua ĉefministro de la sendependa Barato.

Objektoj
--------

**Gravaj konstruaĵoj:**

* Vestibloj de la metrostacio "Universitet"
* Granda Moskva cirko ĉe Vernadskij-avenuo (Vernadskij-avenuo, 7)

**Aliaj objektoj:**

* Eta parko kun fontanoj
* Monumento de Ĝavaharlal Neru

Monumento de Ĝavaharlal Neru
----------------------------

La monumento estis dediĉita al Jawaharlal Nehru. Ĝi estis starigita ĉe la kruciĝo de Lomonosov-avenuo kaj strato de Nikolao Kopernik en 1996 (skulptisto - Daniil Rjabiĉev).

Transporto
----------

Trama stacio
Ĉe la placo lokiĝas metrostacio "Universitet", malfermita en 1959.

**Aŭtobusoj**: А, 1, 47, 67, 103, 113, 119, 130, 187, 260, 661.  

**Trolebusoj**: 4, 28, 34, 49.  

**Tramoj**: 14, 26, 39 (fina stacio por ĉiuj tramoj).

* Kategorio Placo de Ĝavaharlal Neru (Moskvo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sade ADU**, OBI (16-an de januaro 1959 en Ibadan, Niĝerio (kiel *Helen Folasade Adu*) estas niĝeria-brita kantistino. La - post ŝi nomumita - populara brita bando **Sade** konsistas krom ŝi ankaŭ el la muzikistoj Stuart Matthewman, Paul Denman kaj Andrew Hale.

Sade Adu naskiĝis kiel filino de nigeria patro kaj brita patrino en Nigerio. Liaj gepatroj divorcis jam, kiam ŝi aĝis 4 jarojn. Ŝi restis ĉe la partino kaj ili kun la frato translokiĝis en Colchester. 

Ŝi studis en Londonon mododizajnon kaj laboris kiel fotomodelo, antaŭ ol ŝi envolviĝis en la muzika branĉo en la 1980-aj jaroj. Li kantis en la grupo *Arriva*, poste du jarojn ĉe *Pride*. Tie ŝi konatiĝis kun la saksofonisto Stewart Matthewman, kun kiu ili komponis kelkajn muzikpecojn. 

Ŝi atingis en 1984 diskan traktaton ĉe Epic Records kaj akiris meze de la 1980-aj jaroj grandajn sukcesojn kun popmuziko miksita kun soulo kaj ĵazo. Ŝia debuta elbumo estis *„Diamond Life"* kaj vendiĝis en pli ol 6 milionoj da ekzempleroj el ĝi. Ŝi ricevis en 1985 la unuan premion el Grammy. 

Ŝi ludis en 1987 en la filmo *Absoluta komencanto* kaj kantis en ĝi la kanton *Killer blow*. Ŝi geedziĝis por kelkaj monatoj en 1989 kun la hispana filmproduiktisto Carlos Scola. Ŝi ricevis en 1994 Grammy por la kanto *No ordinary love*, kiu sonis en filmo *Malmorala oferto*. Post sesjara paŭzo - kiun ŝi dediĉis al sia filino Ila - publikigis ŝi en 2000 novan albumon kaj ekis en 2001 turneon tra Usono.

Diskografio
-----------

### Albumoj

* *Diamond life* (1984)
* *Promise* (1985)
* *Stronger than pride* (1988)
* *Love delŭe (1992)*
* *The best of Sade (1994)*
* *Lovers rock* (2000)
* *Lovers live* (2002)
* *Best of the Remixes (2006)*

### Unuopaĵoj

* *Your love is king* (1984)
* *Smooth operator* (1984)
* *Sweetest taboo* (1985)
* *Is it a crime?* (1985)
* *Never as good as the first time* (1986)
* *Stronger than pride* (1988)
* *Paradise* (1988)
* *Nothing can come between us* (1988)
* *Turn your back on me* (1988)
* *No ordinary love* (1991)
* *Feel no pain* (1993)
* *Cherish the day* (1994)
* *By your side* (2000)
* *King of sorrow* (2001)

### DVDj

* *Sade Live* (2001, Aufnahme von 1993)
* *Lovers Live* (2002)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Sade Adu


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 213605
* GND: 134311353
* LCCN: n93118480
* VIAF: 100246228
* ISNI: 0000 0001 1478 6110, 0000 0004 4458 0940
* SUDOC: 15830425X
* BNF: 11976565q
* MBA: 3c6a1239-9858-4ec6-8bf2-208fd2659c68
* BIBSYS: 1095084
* NKC: xx0015409
* ICCU: SBNV048066
* BNE: XX1596164
 |
Tutaj kaj duonigita abrikotoj
**Abrikoto** estas flava manĝebla frukto devena el Ĉinio, kiu disvastiĝis tre frue al Persio, kaj alvenis en Eŭropon el Armenio, fakto kiu donis al ĝi la sciencan nomon (Prunus armeniaca).
Ĝi kreskas sur abrikotarboj.

La vulgara nomo devenas de la latina nomo *persica praecox* (frua persiko), kiu iĝis arabe *al-barikok* (el *praecox* plus la araba artikolo).

Uzado
-----

Ĉiuj partoj de la frukto estas utiligeblaj. En Ladako, estas tradicie ekspluati ĝin sen ion malŝpari. La fruktopulpon oni manĝas freŝa aŭ sekigita dum vintro. Ene de la kerno, la "migdalon" oni frandas kiam matura kaj uzas por oleo kiam amara. Ankaŭ la oleo estas diversmaniere konsumebla: kiel kuirenda manĝebla oleo, kiel karburaĵo por lampoj aŭ kiel korpoŝmiraĵo por vigligi harojn, vilojn aŭ haŭton. La krustan postrestaĵon post la ekstrakto de l'oleo oni donas al bestoj kiel manĝaĵon. Sekajn abrikotojn oni eĉ uzas por briligi metalojn, dum la ligno de tajlitaj abrikotarboj utilas por fari ilojn kaj muzikinstrumentojn.

|  |
| --- |
| **Nekuirita abrikoto** (Vitamino-enteno en ĉiu 100g) |
| vitaminoj |
| vitamino C: 10,0 mg | vitamino B1: 0,030 mg | vitamino B2: 0,040 mg | vitamino B3: 0,600 mg |
| vitamino B5: 0,240 mg | vitamino B6: 0,054 mg | vitamino B9: 0 µg | vitamino B12: 0,00 µg |
| vitamino A: 1926 UI | retinolo: 0 µg | vitamino E: 0,89 µg | vitamino K: 3,3 µg |
|

Bildaro
-------

* Abrikotoj ĉe branĉoAbrikotoj ĉe branĉo
* Abrikotoj ĉe branĉoAbrikotoj ĉe branĉo
* Abrikotoj en skatoloAbrikotoj en skatolo
* Abrikotoj ĉe branĉoAbrikotoj ĉe branĉo
* Abrikotaj semojAbrikotaj semoj
* Abrikotoj tuta kaj malfermitaAbrikotoj tuta kaj malfermita

Vidu ankaŭ
----------

* Anzuo
* Persiko
* Umeo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Abrikoto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2006-01-28 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Arkivigite je 2011-05-19 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* Arkivigite je 2017-05-29 per la retarkivo Wayback Machine
**Hülchrath** estas parto de la urbo Grevenbroich en la distrikto Neuss (Germanujo) kun 741 loĝantoj.

Situo
-----

La urboparto Hülchrath limiĝas oriente kun im Osten kun la Strategia Fervojdigo kaj kun la loko Neukirchen. En sudokcidenta direkto de Hülchrath troviĝas nemalproksimdistance Langwaden kun la samnoma monaĥejo. Nordokcidente de Hülchrath troviĝas la lokoj Mühlrath, la muelejo de Neubrück kaj la loko Neubrück. Norde de Hülchrath troviĝas la loko Münchrath kaj iom pli distance la rivereto Erft.

Rekte oriente de Hülchrath apudas la malgranda loĝdomaro *Jägerhof*. Ĝi troviĝas ĉe la kruciĝo de la Landa Strato 142 kun la Distrikta Strato 33.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hülchrath en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hülchrath en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Artikel zum Ort auf Genwiki
* Historia ilustraĵo de la urbo de Frans Hogenberg el 1583: *Hulckraid. Demnach des Cölschen Domstiffts Hern, Truchsessen nit wolten gewehrn, Dass er wer einem Weib verpflicht, Und Bischoff bleib wie Paulus spricht*.
* de:Hülchrath
Flavakrura roka kanguruo *(Petrogale xanthopus)*
La **rokaj kanguruoj** *(Petrogale)* estas genro en la klaso mamuloj *(Mammalia)*, subklaso marsupiuloj *(Marsupialia)*, ordo diprotodontia kaj familio kanguruedoj *(Macropodidae)*. Ĝi estas la plej granda genro kun 16 specioj en familio de kanguruedoj.

Sistematiko
-----------

La genro havas 16 speciojn:

* *Petrogale assimilis*
* kurtnaza roka kanguruo *(Petrogale brachyotis)*
* *Petrogale burbidgei*
* jork-duoninsula roka kanguruo *(Petrogale coenensis)*
* eta roka kanguruo *(Petrogale concinna)*
* roka kanguruo de Godman *(Petrogale godmani)*
* roka kanguruo de Herbert *(Petrogale herberti)*
* kvinslanda roka kanguruo *(Petrogale inornata)*
* nigrakrura roka kanguruo *(Petrogale lateralis)*
* roka kanguruo de Mareeba *(Petrogale mareeba)*
* kutima montara kanguruo *(Petrogale penicillata)* típusfaj
* roka kanguruo de Proserpine *(Petrogale persephone)*
* ruĝakola roka kanguruo *(Petrogale purpureicollis)*
* roka kanguruo de Rotschild *(Petrogale rothschildi)*
* roka kanguruo de Sharman *(Petrogale sharmani)*
* flavakrura roka kanguruo *(Petrogale xanthopus)*

Vivejo
------

La rokaj kanguruoj vivas en Aŭstralio en ties roka areo: de la marbordo ĝis la kontinenta montara interno.

Aspekto
-------

La kapo-trunka longo de la rokaj kanguruoj estas 50-80 cm, vostolongo estas 40-70 cm kaj korpomaso estas 3-9 kilogramoj. Male al la gigantaj kanguruoj, la vosto de la rokaj kanguruoj estas maldika, mola kaj servas kiel direktilo sum sltado de roko al roko. Sur ilia posta kruro, piedo, ili havas akrajn ungegoj por la grimpado, la mezaj fingroj estas moviĝemaj; sur la larĝa, dika piedo, ili plando similas al tiu de montara grimpoboto.

Vivmaniero
----------

La specioj de genro Petrogale ne estas grupemaj bestoj. Ilia nutraĵo estas la herbo, dum sekeco eĉ folioj, arbokrusto kaj radikoj. Ili vivas en kaptiteco ĝis 14 jaraĝoj.

Generado
--------

Ili atingas la seksan maturecon en aĝo de 18 monatoj. Okaze de favoraj kondiĉoj okazas pariĝa periodo dum la tuta jaro. La gravedeco daŭras unu semajnon, en la marsupio la ido kreskas dum 8 monatoj.
la nacia blazono
La  **Saeima** (latve) estas la parlamento de Latvio. Ĝi havas 100 membrojn, kiuj estas elektataj por periodo de 4 jaroj. Ili elektiĝas per nacia baloto laŭ sistemo de proporcia reprezentado kaj partiaj listoj. Por ke ĝi rajtu je reprezentiĝo en la parlamento Seimas, partio devas atingi almenaŭ 5 procentojn de la entutaj voĉdonoj. Parlamentaj balotoj okazas ĉiujn kvar jarojn, la unuan sabaton de oktobro. La sekvaj balotoj okazos en oktobro 2010. La parlamentejo situas en la nacia ĉefurbo Rigo.

La parolisto de la parlamento ekde la jaro 2007 estas *Gundars Daudze*, latva kuracisto kaj politikisto, kiu membras en la koalicio "Unio de Verduloj kaj Kamparanoj".

La ŝtata prezidanto de Latvio povas malfondi la aktualan konsiston de la parlamento kaj tiel devigi pli fruajn novajn parlamentajn balotojn. La proceduro pri tio konsistigas grandan politikan riskon por la prezidanto, inkluzive de risko perdi la propran oficon, kaj neniu prezidanto de Latvio ĝis nun riskis malfondi la parlamentan konsiston.

Etimologio
----------

La vorto "Saeima" etimologie rilatas al la pola vorto Sejm, la nomo de unu el la du branĉoj de la parlamento de Pollando, kaj al la litova vorto Seimas, la nomo de la parlamento de Litovio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Saeima en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* paĝoj pri la parlamento (en la latva kaj angla lingvoj)
Konvojo de barĝoj en la rivero Misisipo, (Usono).
La **rivera transporto** estas maniero de transporto, kies celo temas pri la transporto de varoj kaj de pasaĝeroj de kelkaj lokoj al aliaj. Tiu estas praktikata en riveroj kaj riveraj kanaloj, kiu havu taŭgan profundecon tiucele. La rivera transporto estas grava komercvojo en la interno de la landoj, pro kio ĉe riveroj kun sufiĉaj infrastrukturoj ĝi ludas tre gravan rolon, inter alia, por la disvolvigo de komerco.

Tiu maniero de transporto aperis jam en la Neolitiko, kaj jam en tiu epoko oni uzis por la interŝanĝo de varoj (por ties transporto). En la aktualo ĝi plue estas grava komercvojo, por ekzemplo ĉe la riveroj Misisipo kaj Amazono. Kvankam antaŭ jardekoj la rivera transporto iom dekadencis, en la aktualo oni klopodas habilitigi riverojn kiuj iam ludis gravajn rolojn tiukadre, por fari ilin navigeblaj. Ekzistas variaj tipoj de ŝipoj depende de la produkto transportata aŭ ĉu ili celas ankaŭ transporton de pasaĝeroj.

* Kategorio Rivera transporto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 776628
* NKC: ph128331
 |
ruino Saffenburg (2005)
origina blazono de la sinjoro de Saffenburg
La **Saffenburg** estas ruino de mezepoka altaĵburgo apud la vilaĝo Mayschoß en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato, distrikto Ahrweiler. La burga ruino situas supre de la valo de la rivero Ahr.

Historio
--------

desegno de la ruino de Renier Roidkin, unua duono de la 18a jarcento
Ĝi estas konstruita en la 11a jarcento de la grafoj Adolf von Nörvenich kaj Adalbert von Saffenburg (ankaŭ nomita „Saffenberg"). La unua dokumenta mencio estis de 1081.

Poste la idoj de Adalbert estis la solaj posedantoj de la Saffenburg. Poste la burgo estis en aloda aŭ feŭda posedo de pluraj nobelaj familioj. 1173 la burgo kaj la grafejo Saffenburg fariĝis per geedziĝo la posedo de la grafoj de Sayn. 1184 la ĉefepiskopo Filipo la 1-a von Heinsberg de Kolonjo aĉetis la duonon de la burgo. Apud la grafoj de Saffenberg aperis ekde 1200 alia nobela gento, kiu nomas sin de la burgo, sed ne apartenis al la alta nobelaro. En la jaro 1424 la burgo fariĝis posedo de la grafejo Virneburg kaj post ties pereo al la grafoj de Manderscheid-Schleiden. En 1593 la grafoj de Marck-Schleiden sekvis.

En 1704 la burgo estis malkonstruita kaj fariĝis en 1773 kiel ruino en la posedo de la dukoj de Arenberg.

Hodiaŭ restas nur kelkaj bazaj muroj. En la dekliva estas kelkaj signoj de la iama burgo. En 2004 komenciĝis la ĝisfunda resanigado de la kadukaj muroj. Ekde 2007 la ruino denove estas vizitebla.

Literaturo
----------

* Heinrich Neu, Walther Zimmermann: *Das Werk des Malers Renier Roidkin. Ansichten westdeutscher Kirchen, Burgen, Schlösser und Städte aus der ersten Hälfte des 18. Jahrhunderts*. L. Schwann, Düsseldorf 1939, S. 137.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Förderverein Burgruine Saffenburg Arkivigite je 2008-04-15 per la retarkivo Wayback Machine
* Rekonstruktionszeichnung Arkivigite je 2016-03-10 per la retarkivo Wayback Machine von Wolfgang Braun

Referencoj
----------

1. ↑  Geschichte der Burg auf rotweinwanderweg.de, Zugriff am 16. Oktober 2010.
*La balancilo*, majstroverko de Fragonard, kie videblas la rafinita, agrabla kaj milda spirito de Rokoko.
**Rokoko** estas eŭropa stilo de grafikaj kaj ornamaj artoj inter 1700 kaj 1750 proksimume. Oni kelkfoje rigardas ankaŭ iujn muzikajn kaj beletrajn verkojn kiel rokokajn. **Rokoko** estis arta movado naskiĝinta en Francio, disvolviĝinta iompostiome inter la jaroj 1730 kaj 1760 proksimume.

**Rokoko** estis difinita kiel individuisna, kontraŭformalisma kaj kortega arto, fare de la artisto Ronald Rizzo. Ties ĉefaj trajtoj estas la emo por lumigaj, mildaj kaj helaj koloroj. Hegemonias la formoj inspiritaj en la naturo, mitologio, reprezentado de nudaj korpoj, orienta arto kaj ĉefe la elegantaj kaj amaj temoj. Ĝi estas arto ĉefe civila, sen religiaj influoj, kiu pritraktas temojn de la ĉiutaga vivo kaj de la homaj rilatoj, nome stilo kiu celas ĉion kiu estu agrabla, rafinita, ekzota kaj sens-ama.

Laŭ Francisko Azorín **Rokoko** estas *Varianto plej stranga de la baroka stilo; varianto de la rokaĵa konstruado, dum la regado de la franca Ludoviko 15ª (1723ª-1750ª j.).* Li indikas etimologion el la kelta *rok* (roko).

Ecaro
-----

Rokoka divano.
Rokoko, kiel malfrua ido de baroko ŝatas movojn, kurbojn, malsimetrion. Ĝi malpli favoras la vastajn, pompajn artaĵojn, kaj ordinare produktas tre rafinitajn verketojn.

Artistoj
--------

### Konstruistoj

* Filipo Juvara
* Dominikus Zimmermann

### Pentristoj

* François Boucher
* Francisco de Goya
* Giambattista Tiepolo
* Élisabeth Vigée Le Brun
* Antoine Watteau

Bildaro
-------

* Interno de rokoka baziliko ĉe Ottobeuren (Bavario).Interno de rokoka baziliko ĉe Ottobeuren (Bavario).
* Ondecaj formoj de la fasado de la Katedralo de Kadizo.Ondecaj formoj de la fasado de la Katedralo de Kadizo.
* Kastelo Solitude (Stutgarto (Germanio).Kastelo *Solitude* (Stutgarto (Germanio).
* Rokokaj kapiteloj en Steinhausen.Rokokaj kapiteloj en Steinhausen.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉurigera
* Katedralo de Murcio

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 178.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Rokoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Rokoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rokoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Rokoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ekzemploj de Rokoko
* Arkivigite je 2020-03-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Kasteloj de Bavario
* Asamkirche
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Rivera ŝterno** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ĥaradrioformaj *Charadriiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ŝternedoj *Sternidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Sterna *Sterna* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Rivera ŝterno** '**Sterna aurantia'**John Edward Gray 1831 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Rivera ŝterno  |

 |
| v • d • r |

La **Hindia rivera ŝterno** aŭ simple la **Rivera ŝterno** (*Sterna aurantia*) estas birdo de la familio de ŝternoj nome Ŝternedoj.

Disvastiĝo
----------

La plej diferenciga eco de tiu ĉi specio, male al plej granda parto de sternoj, estas k ĝi **loĝas en riveroj**, anstataŭ ĉejmare. Pli precize ĝi loĝas en internaj riveroj de orienta Irano tra Pakistano, Barato kaj Birmo ĝis Tajlando, kie ĝi jam estas nekomuna. Ne ĉeestas en Srilanko. Malkiel plej granda parto de la sternoj de la genro *Sterna*, ĝi troviĝas preskaŭ **nure en nesala akvo** kaj nur malofte ĝi envenas ĝis tajdaj estuaretoj.

Aspekto
-------

Tiu estas mezgranda ŝterno, 38-45 cm longa kun **malhelgrizaj supraj partoj, blankaj subaj partoj**, **tre forkoforma vosto** kun longaj flekseblaj stirplumoj kaj longaj pintaj flugiloj. La beko estas dika ĉebaze kaj akrapinta, fortika kaj oranĝflava kaj la kruroj estas mallongaj kaj ruĝaj. Ĝi havas **nigran kronon** ĝis sub la okulo kaj ĝis la nuko en reprodukta plumaro. Vintre la krono estas grizecblanka kaj punktita kaj striata je nigro; restas malhela masko tra la okulo kaj la bekopinto iĝas malhela.

Ambaŭ seksoj estas similaj sed junuloj havas brunan kapon, brunmarkitajn grizajn suprajn partojn, grizajn brustoflankojn kaj blankajn malsuprajnn partoj. La beko estas flaveca kun malhela pinto.

Kutimoj
-------

Tiu specio reproduktiĝas el marto ĝis majo en kolonioj en malfacile atingeblaj lokoj kiel sablobordoj en riveroj. Ili nestas en grunda truo, ofte en nuda roko aŭ sablo. Tie la ino demetas tri grizverdecajn aŭ ĉamkolorajn, kiuj estas punktitaj kaj striitaj je bruno. 

Kiel la sternoj de la genro *Sterna*, la **Rivera ŝterno** manĝas per plonĝado fiŝojn, krustulojn, ranidojn kaj akvajn insektojn en riveroj, lagoj kaj bazenoj. Ĝia loĝantaro malpliiĝas pro poluado de sia medio.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Sterna aurantia*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11 May 2006. Ne minacata specio
* *Birds of India* de Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ISBN 0-691-04910-6
* *Seabirds: An Identification Guide* de Harrison, Peter ISBN 0-7470-1410-8
Altmontara rivereto en la kantono Grizono, Svislando
Kutime naturan akvofluon oni nomas **rivereto** aŭ **rojo**, se ĝi ne estas pli larĝa ol 5 metroj. Pli larĝajn akvofluojn oni nomas rivero.

Karakterizaĵoj de rivereto estas la variado de la flurapido de la akvo, ĝiaj temperaturaj kondiĉoj, la organismoj troveblaj en ĝi kaj la grado de la influeblo per kemiaĵoj.
Riveretoj malpli ol riveroj kapablas adapti la terenon por sia fluo, male: ili devas multe pli adapti sian fluon al la tereno.

Lingva noto
-----------

Apud la laŭ-Fundamenta esprimo "rivereto" kelkaj Esperantistoj, precipe literaturistoj, uzas ankaŭ la ne-oficialan novradikon "rojo" kun la sama signifo.

Tamen laŭ ReVo, **rojo** estas natura akvofluo pli malgranda ol rivereto , do ne sinonimo de rivereto.

Specoj de riveretoj
-------------------

Laŭregione eblas dividi la riveretojn je tri ĉeftipoj:

* **altmontara rivereto**,
* **mezmontara rivereto** kaj
* **ebenaĵa rivereto**.

Ebenaĵa rivereto: Zenn ĉe Atzenhof (Fürth), Germanio
Drentsche Aa, Nederlando
En **altmontaraj riveretoj** pro la granda niveldiferenco la akvo havas pli grandajn rapidecon kaj forton. Tio sekvigas pli bonan provizon per oksigeno, sed ankaŭ pli da erozio. La akvofundo estas tre ŝtonriĉa. La bestoj, kiuj vivas en tia rivereto estas tre sentemaj pri manko de oksigeno. Apenaŭ troveblas akvoplantoj.

En **mezmontaraj** riveretoj la dekliveco estas malpli granda kaj sekve ankaŭ la flurapido. Apud erozio ankaŭ okazas sedimentiĝo. insuletoj kaj sablodunoj ĉiam ree formiĝas en diversaj lokoj.

En **ebenaĵaj riveretoj** la dekliveco estas plej malgranda. La akvo fluas malrapide laŭ larĝaj meandroj. Sedimentiĝo kaj nutraĵabundo estas sufiĉe grandaj, tiel ke la akvofundo estas sabloza kaj enhavas multe da organika materialo. Ju malpli rapide fluas la rivereto, des pli da akvoplantoj vivas en ĝi.

La priskribita situo povas esti tre diversa pro intervenoj de homo. Rektigoj kaj enkonduko de poluiloj en riveretojn kondukas al grandaj perturboj de la natura fluo kaj limigo de mempurigebleco de kurantaj akvoj en proksimeco de industrio kaj agrikulturo. Fosfatoj kaj nitratoj kaŭzas vastan kreskon de algoj, la kloakakvo kaŭzas amasan reproduktiĝon de bakterioj.

Monta rojfluejo en Aŭstralio

Vidu ankaŭ
----------

* Lago
* Lageto
* Oceano
* Riverego
* Torento

Referencoj
----------

1. ↑  ReVo  rojo en ReVo

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* 

  

* Kategorio Rivereto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Rivereto en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Harriet** (ĉ. 1830- 23-an de junio 2006) estis galapagosa testudo, verŝajne siatempe plej aĝa besto de la mondo, en kaptiteco. Ĝi pezis 180 kg.

Oni supozas, ke ĝi estis - kun la aliaj du testudoj - kunportita el la Galapagos-insuloj fare de Charles Darwin (1809–1882) al Anglio. Ĉar ĝi tiam grandis kiel telero, oni supozas, ke ĝi tiutempe aĝis 6 jarojn. La tri testudoj estis transportitaj en 1841 al Brisbane City Botanic Gardens en Brisbane. Tie vivis Harriet, ĝis oni fermis la zooĝardenon en 1952. Tiam kunportis ĝin brita oficisto al Aŭstralio. Trovis ĝin tie Zoodirektoro el Hawaii en 1960 kaj li konstatis, ke ĝi estas (ĝis tiam nomata *Harry*) femalo.

DNA-analizo en 1992 pruvis ke la testudo devenas el la Galapagos-insuloj (la dokumentoj perdiĝis en la 1920-aj jaroj).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Harriet en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Harriet en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Galapagos Island tortoise angle
* spiegel.de: *Der Schildkröten-Opa und die französische Revolution*
* ABC News: Harriet Dies (angla)
**Roland Freisler** (n. 30-an de oktobro 1893 en Celle; m. 3-an de februaro 1945 en Berlino) estis juristo en la Vajmara Respubliko kaj dum la nazia epoko. Li estis pezidanto de *Volksgerichtshof*, la plej supera juĝejo de Nazia Germanio pri politikaj punaferoj.

Vivo
----

Freisler iĝis militkaptito en 1915 de la rusoj. Post la Oktobra Revolucio li estis eĉ bolŝevika komisaro, ĝis kiam li revenis en 1920 en Germanion. En 1921 li doktoriĝis pri jurisprudenco en Jena; la studojn li estis devinta interrompi pro la Unua mondmilito. Li laboris kiel advokato (ekz. en Kaselo) kaj aliĝis en 1924 al la movado Popola-sociala Bloko *(Völkisch-Sozialer Block)* kaj en 1925 al la nacisocialisma partio NSDAP. Ekde 1932 li estis deputito en la prusia landa parlamento kaj ekde 1933 parlamentano de Reichstag.

En 1934 li iĝis ŝtata sekretario en la prusia ministerio pri juraj aferoj kaj en 1935 en la regna ministerio. Tiufunkcie li partoprenis la fifaman Wannsee-konferencon, kie deciditis pri la planita murdo de la judoj en Eŭropo. Estante estro de la sekcio punleĝaro en la Akademio pri germana leĝo li estis gvidanta ideologiisto de naziaj leĝaj novigoj. En 1942 li iĝis prezidanto de la t.n. Popola tribunalo *(Volksgerichtshof)*. Liaj viktimoj estis - plejparte je morto - rapidege kondamnitaj, publike. Inter ili nombriĝas i.a. membroj de la rezistadmovado *Blanka rozo* kaj la atencintoj de la 20-a de julio 1944.

Freisler mortis dum bombaviadilatako en Berlino.

Fonto
-----

Detsch, Roland: "Freisler, Roland", en: *Microsoft Encarta 2007 Enzyklopädie", Microsoft Corporation, 2006 (DVD)*

Literaturo
----------

* Gert Buchheit: *Richter in roter Robe. Freisler, Präsident des Volksgerichtshofes.* München, 1968.
* Beatrice und Helmut Heiber (Hrg.): *Die Rückseite des Hakenkreuzes. Absonderliches aus den Akten des Dritten Reiches.* München: dtv dokumente, 1993. ISBN 3-423-02967-6
* Ingo Müller: *Furchtbare Juristen. Die unbewältigte Vergangenheit unserer Justiz*. München: Kindler, 1987. ISBN 3-463-40038-3
* Helmut Ortner: *Der Hinrichter.* ISBN 3-88243-355-8

Eksteraj ligiloj
----------------

* Biografio ĉe Deutsches Historisches Museum


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 125173
* GND: 118693093
* LCCN: n93081482
* VIAF: 42632241
* ISNI: 0000 0001 1059 4373
* SUDOC: 033076197
* BNF: 123979271
* NDL: 001261064
* NKC: xx0153808
 |
La **rivero Deseado** (dezirita) estas rivero de Argentino kiu fluas tra la provinco Santa Cruz. Ĝi ekfluas ĉe la lago Bonaero kaj trairas 615 km tra la Argentina Patagonio por alflui al la Atlantiko. Drena una cuenca de 14.450 km².

La akvofluejo interrompiĝas en kelkaj partoj pro enfiltrado en la akvo, formante sekan akvofluejon aŭ elirante en kelkaj lokoj generante malgrandajn fontojn. La akvofluejo estas meandra, kun alta enhavo de sedimento en suspensio eĉ ĝis la centra ero de la rio Deseado. Ties hidra reĝimo prezentas du ĉiujarajn kreskojn, asociajn al maksimumo de precipitaĵoj dum la aŭtuno-vintro kaj al malglaciĝo dum la printempo, kio markas sezonan karakteron intermitan. Ĝi karakteriziĝas ankaŭ pro markita nereguleco interjara.

La alfluado al la Atlantiko rezultas en la formado de la rio Deseado, nome estuaro kun granda biologia gravo deklarita *Reserva Natural Provincial* (Provinca Naturrezervejo).

Notoj
-----

1. ↑  Informo el oficiala retejo de la Sekretario de Minado de la Nacio, ĉe «PROVINCIA DE SANTA CRUZ - RECURSOS HIDRICOS, AGUAS SUPERFICIALES», disponebla en:  Arkivigite je 2009-05-31 per la retarkivo Wayback Machine.

Referencoj
----------

* Cavallero, J. O. (2000). «Hidrografía y recursos hídricos». El Gran Libro de Santa Cruz (Editorial Milenio): pp. 116-139.
* Isla, F.; Iantanos, N.; Estrada, E.. «Dinámica submareal y condiciones ambientales de la ría Deseado, Santa Cruz». Revista de la Asociación Geológica Argentina 59 (3): pp. 367-375. Konsultita la 27an de januaro de 2010.

* Kategorio Rivero Deseado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Rostocker Pfeilstorch*
La termino ***Sagocikonio*** (laŭ la germana esprimo "Pfeilstorch") estas uzata al cikonioj vunditaj de sago dum travintrado en Afriko, antaŭ revenado al Eŭropo kun la sago enmetita en siaj korpoj. Ĝis nun, ĉirkaŭ 25 *Pfeilstörche* estis dokumentitaj.

La unua kaj plej fama *Sagocikonio* estis Blanka cikonio trovita en 1822 proksime de la germana vilaĝo Klütz, en la subŝtato de Meklenburgo-Antaŭpomerio. Ĝi kunhavis sagon de centra Afriko en ĝia kolo. La specimeno estis remburita kaj povas esti vidata hodiaŭ en la zoologia kolekto de la Universitato Rostock. Ĝi estas tial menciata kiel la *Rostocker Pfeilstorch*.

Tiu *Pfeilstorch* estis decida en komprenado de la birdomigradon de eŭropaj birdoj. Antaŭ ol migrado estis komprenita, homoj havis neniun alian klarigon por la subita ĉiujara malapero de birdoj kiaj la Blanka cikonio kaj Kamphirundo. Kelkaj teorioj de la tempo asertis ke ili iĝis musoj, aŭ travintris ĉe la fundo de la maro dum la vintro, kaj tiaj teorioj eĉ estis disvastigitaj fare de zoologoj iamaj. La *Sagocikonio de Rostock* aparte pruvis ke birdoj veturas longajn distancojn al travintraj grundoj. Dum migradokutimoj kaj la ebleco iĝi vundita fare de homaj ĉasistoj ne estas unikaj al cikonioj, pli malgrandaj birdospecioj povas evidente ne havi sufiĉan eltenemon kompletigi longan migradoflugon havante grandan fremdan objekton enmetitan en vundo en sia korpo.

Referencoj
----------

1. ↑  Zoologische Sammlung der Universität Rostock Arkivigite je 2011-10-02 per la retarkivo Wayback Machine artikolo kun bildo de *Rostoka Sagocikonio*
2. ↑   Flyer for the Rostock University Zoological Collection. Arkivita el la originalo je 2012-03-22. Alirita 2012-08-05.
3. ↑  Der Sproessling 3 Arkivigite je 2015-02-13 per la retarkivo Wayback Machine eldono de gazeto de loka studenta asocio enhavanta artikolon pri la *Sagocikonio*
4. ↑  Ragnar K. Kinzelbach: *Das Buch vom Pfeilstorch*, Basilisken-Presse 2005, ISBN 3-925347-78-X

Plua legado
-----------

* Hagen, H. (1975). "Beobachtung eines Pfeilstorches in Ost-Afrika [Blanka cikonio (Ciconia ciconia) kun sago en sia korpo vidata en Orienta Afriko]." *Ornithologische Mitteilungen.* 27(5): 111-112.

* Kategorio Sagocikonio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Saint-Julien-le-Châtel** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 170 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Saint-Julien-le-Châtel etendiĝas sur 15,3 km², kaj havis 170 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 11 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Julien-le-Châtel situas je alteco de 482 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Julien-le-Châtel apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Guy Nore, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Saint-Julien-le-Châtel apartenas al la kantono de Chambon-sur-Voueize, kies ĉefurbo estas Chambon-sur-Voueize. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Chambon-sur-Voueize
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Roland. |

la rolando de Bremeno
**Rolando** estas statuo de kavaliro kun nuda glavo (juĝista glavo), kiu relative ofte estas trovebla en urboj de norda kaj orienta Germanio.

Signifo
-------

En la mezepoko oni starigis roland-statuojn kiel signon de burĝa libereco. La rolando figuris la memstarecon de urbo kun propra jurisdikcio. Sed ankaŭ aliaj kaŭzoj povis ludi rolon, ekz. la ekonomia bonfarto de urbo.

En la mezeopoko la figuro de rolando, kiu konatiĝis per la roland-kanto, havis la statuson de popla heroo. La gloro baziĝis sur la sorto de Hruotland, kiu sub Karolo la Granda estis grafo en Bretonio. *Roland* falis en la batalo kontraŭ la eŭskoj sub grafo *Lupus* en la Pireneoj en la valo de Roncesvalles la 15-an de aŭgusto 778.

Poste oni uzis rolandojn ankaŭ kiel simbolon kontraŭ la eklezia regado. Tamen kontraŭe al tio la plej malnovaj figuroj de rolando, ĉefe en suda Eŭropo, havis gravan ligon al la kristana religio. Rolandoj ĉefe staris tie, kie regis la Magdeburga juro.

La rolando de Bremeno
---------------------

La urbo Bremeno jam tre frue havis lignan rolandon, kiu tamen forbrulis en 1366. Jam en 1404 oni konstruis novan rolandon el hela kalkŝtono kiel simbolon por rajto kaj libereco en la Franka Regno. Ĝi estis starigita sur la urbodoma placo rekte vidalvide al la katedralo. Tio estis defio por la tiama eklezio, ĉar ĝi montris la deziron de la burĝaro de Bremen je sendependeco de la reganta eklezio. De Bremen la rolando disvastiĝis kiel simbolo de la libereco en Eŭropo.

En julio 2004, 600 jarojn post la starigo, la rolando de Bremen kune kun la urbodomo pro la signifo por la sendependeco de la urbo estis listigita kiel Monda Kulturheredaĵo de UNESKO.

Pluaj statuoj
-------------

la ŝtona rolando de la urbo Bad Bramstedt en Ŝlesvigo-Holstinio
Konataj estas entute ĉirkaŭ 55 rolando-statuoj, el kiuj 20 ankoraŭ ekzistas. 13 el la konataj statuoj troviĝas en Saksio-Anhalto, kio montras koncentriĝon en la orienta kaj okcidenta tereno de la meza Elbo. Tio koincidas kun la orienta kaj norda limregiono de la Franka Regno ĉirkaŭ la jaro 800 kaj montras ligon al Karolo la Granda.

Specialaĵo estas la rolando de Haldensleben, ĉar ĝi estas la ununura rajdanta rolando. En kelkaj lokoj la rolando poste fariĝis motivo por la urba blazono, ekz. en Wedel, Bad Bramstedt aŭ en Wolfsburg-Hehlingen. La blazono de Hehlingen montras la rolandon, kiu nun troviĝas en Haldensleben. Laŭ legendo ĝi estis ŝtelita en 1419. Ekzistas kelkaj tiaj legendoj pri ŝtelado de rolandoj, kio pruvas la altan simbolan signifon de tiu figuro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rolando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Listo de rolandoj (germanlingva)
**Hjalmar Riiser-Larsen** (7a de Junio 1890 – 3a de Junio 1965) estis norvega aviadista pioniro, polusesploristo kaj negocisto. Inter liaj atingoj, li estas ĝenerale vidata kiel la fondinto de la Reĝa Norvega Aerforto.

Riiser-Larsen dum unu el la ekspedicioj de Amundsen.Riiser-Larsen naskiĝis en Oslo, Norvegio, en 1890. En 1909, kiam li estis nur naŭdekjaraĝa, li aliĝis al la Norvega Marakademio kaj en 1915 al la jŭs formita Reĝa Norvega Maraera Servo. Post la Unua Mondmilito, li servis kiel ĉefa estro de la fabriko de la RNMS ĝis pli veterana oficiro estis nomumita. En 1921, li aliĝis al la Aviada Konsilio, tiam parto de la Norvega Ministerio de Defendo, kiel sekretario. Tio havigis al li la oportunon studi la novegan militistan kaj civilan aviadilajn infrastrukturojn pri kiuj la Konsilio respondecis. Li iĝis ofta piloto de aeritineroj uzataj de la novaj aerkompanioj.

Li partoprenis en la polusaj ekspedicioj de Roald Amundsen de 1925 kaj 1926.

Bibliografio
------------

* Hjalmar Riiser-Larsen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hjalmar Riiser-Larsen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hjalmar Riiser-Larsen, *Femti År for Kongen* (*Kvindek jaroj por la reĝo*, membiografio de Riiser-Larsen), Oslo: Gyldendal Norsk Forlag, 1958.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 581498
* GND: 1074142233
* LCCN: no2011148977
* VIAF: 247174023
* ISNI: 0000 0001 4026 0251
* SUDOC: 243127596
* BNF: 11246550v
* NLA: 54783472
* BIBSYS: 90261137
* ICCU: LO1V146319
 |
La rivero Xanaes post preterpasi la urbon Villa del Rosario
La **rivero Segundo** (Dua) aŭ **Xanaes** estas rivero de la centro-nordo de la Provinco Kordobo (Argentino). Ĝi ekfluas en la orientaj deklivaroj de Aĉala (je ĉirkaŭ 2.000 msm), de la montaro Sierra Grande, unu el ĉefaj monroĉenoj de la montaroj Sierras de Córdoba.

Ĝi formiĝas danke al la kunfluo ene de la Valo Paravaĉaska de la jenaj riveroj: De la Suela, Los Condoritos (kiu fluas tra la Nacia Parko Quebrada del Condorito), San José, San Pedro, Los Espinillos, Medio, Los Reartes, Los Molinos kaj Anizacate. Tiu du laste menciitaj estas la ĉefaj de la alta baseno de la rivero Segundo aŭ Dua kaj estas el la kunfluo de ambaŭ ĉe la urbo Despeñaderos kiu formas la riveron Segundo propre dirite.

En la urbo Despeñaderos la rivero eliras el montara regiono por flui tra la pampa ebenaĵo, unue kun direkto okcidente-oriente kaj poste sudokcidente-nordoriente, ĝis elakviĝi pere de du ĉefaj branĉoj - la plej okcidenta nome Kanalo de Plujunta - en la granda lago Mar Chiquita [ĉiKIta]. Pro elfluo en tiu lago, la rivero Segundo, kun la rivero Primero (Unua) aŭ Suquía kaj la rivero Dulce, konstituas la grandan kontribuan al la senelflua baseno de Argentino centra.

Dum ties fluado de ĉirkaŭ 340 km la reivero pasas tra aŭ preter la jenaj urboj - krom Despeñaderos-: Río Segundo, Pilar, Villa del Rosario, Tránsito, Arroyito, El Tío, Concepción del Tío, Marull, Balnearia kaj Altos de Chipión.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rivero Dua en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hidrografio de Kordobo ĉe Google Earth Arkivigite je 2010-08-12 per la retarkivo Wayback Machine
**Saint-Julien-le-Vendômois** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 274 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Blazono de Saint-Julien-le-Vendômois.Blazono de Saint-Julien-le-Vendômois.

Geografio
---------

Saint-Julien-le-Vendômois etendiĝas sur 23,29 km², kaj havis 274 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 12 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Saint-Julien-le-Vendômois antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Pierre Nexon, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Saint-Julien-le-Vendômois apartenas al la kantono de Lubersac, kies ĉefurbo estas Lubersac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Lubersac
**Władysław Jeliński** (naskiĝis la 13-an de decembro 1912 en Kamienica Królewska (distrikto Kartuzy), mortis la 25-an de decembro 1997 en Kartuzy) – pola abelisto

Vivo
----

En 1935 estis kavaleriano de regimento en Starogard Gdański. Soldato de la defenda milito de 1939. Kiel militkaptito n-ro 3841 estis en stalagoj: IV B - Mühlberg, V C - Wildberg kaj aliaj kiel ekz. V A Ludwigsburg. De 1942 membro de Sekreta Militista Organizo "Gryf Pomorski" (Pomeria Grifo). En la jaroj 1944 - 1945 enprzonigita en la koncentrejo Sachsenhausen. Pos longa mortomarŝo tra Germanio akiris liberon danke al usonaj soldatoj apud Schwerin.

Konata kaŝuba abelisto el Siemirowice (distrikto Lęborski). Lia tombo estas en Sierakowice (distrikto Kartuzy).

Distingita interalie de Kruco de Oświęcim, Ora Merit-Kruco kaj Medalo "Pro partopreno en la defenda milito 1939".

Bibliografio
------------

* M. Michno, *Pszczelarz - kombatant* (Abelisto - ekssoldato), "Pszczelarz Polski" (Pola Abelisto) 1998, n-ro 3, p. 28
* E. Pryczkowski, "Królowa Kaszub" (Reĝino de Kaŝubio), Sianowo - Banino 2002, p. 146


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 576124
 |
La **rivero Guaviare** estas longa rivero de la kolombia Orinokio kiu ekfluas en la Cordillera Oriental kolombia kaj elfluas en la rivero Orinoko ĉe San Fernando de Atabapo, Venezuelo, kaj de Amanavén, Kolombio.

Ĝi formiĝas pro la kunfluo de la riveroj Guayabero kaj Ariari. Ĝi havas 1.497 km de longo, el kiuj 630 km estas navigeblaj. Ĝi enhavas helbrunajn akvojn kiuj fluas el okcidento al oriento. Moderna ponto trapasas ĝin ĉe San José del Guaviare, ĉefurbo de la departamento Guaviare. Nordoriente de la departamento Guainía, ĝi ricevas la nigrajn akvojn (sed purajn) de la rivero Inírida, ĉe El Coco.

Dum granda parto de ties fluado, la rivero limigas la kolombiajn regionojn Orinokio kaj Amazonio. Dum jaroj la riveroj estis ĉirkaŭita de ĉerivera arbaro kaj bordita de tropikaj ĝangaloj, sed la antaŭeniro de brutobredado limigis la arbarojn kaj etendis la savanojn. Borde oni kultivas ĉiajn tropikajn produktojn, ĉefe kakao. Estas ĉefe riĉa en fiŝkaptado.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rivero Guaviare en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Primedia informaro pri kolombia Amazonio