***La aventura equinoccial de Lope de Aguirre*** (La ekvinoksa aventuro de Lope de Aguirre) estas historia romano de la hispana verkisto Ramón J. Sender. Ĝi rakontas la ekspedicion al Amazono organizita de Pedro de Ursúa al la serĉado de *El Dorado* kaj la postan ribelon organizitan de Lope de Aguirre.

Priskribo kaj historio
----------------------

Riĉa en roluloj kaj priskriboj, la romano estas rakontita en tria persono, alternante kun la internaj monologoj de la propra Aguirre. La ekspedicio ŝajnas destinita al malbonsorta destino jam ekde la komenco, kun Pedro de Ursúa tute dominita de la seksa pasio al sia amantino, la mestizino Inés de Atienza. 

Oni rakontas la procezon ribelan kiu ekas per la ekzekuto de Ursúa, nome la ekspediciestro. Poste, estas nomumita estro la nobelo Hernando de Guzmán, kiu poste estos ankaŭ murdita de Lope de Aguirre, kiu, atinginte la kontrolon de la ekspedicio finigas la descendon de la Amazono dum plue ekzekutas siajn homojn foje nur pro suspektoj kaj deklaras sian ribelon al la hispana krono. Li alvenas al la insulo Margarita kiun okupas kaj regas per kruela mano dum pluigas sian serion de ekzekutoj suspektinte pri ĉiuj. 

Finfine, oni rakontas sian ekspedicion al Tierra Firme (Firma Tero) kun la intenco alveni al Peruo kaj komenci revolucion kontraŭ la krono, sed la majoritato de liaj homoj dizertas kaj li mem estas enprizonigita en Barquisimeto kaj finias mortigita per pafoj de arkebuzoj fare de siaj propraj homoj tuj post murdi ponarde sian propran filinon, Elvira, por ke liaj malamikoj ne havu reprezaliojn el ŝi.

"Bizancio" kaj "La aventura equinoccial de Lope de Aguirre""
------------------------------------------------------------

Estas tiom multaj similaĵoj inter tiuj du romanoj, ke oni ne povas paroli pri simplaj koincidoj, sed pri la reuzado fare de Sender de similaj elementoj, eĉ sen kontraŭi la historian realon, tio estas prefero por difinitaj temeroj. Ambaŭ romanoj rakontas tre foran ekspedicion, kiuj iam ribeliĝas kontraŭ la establita povo (la grekoj aŭ la kastilia monarkio), kaj kiuj faras sian vojon pere de sangelverŝo kaj mortoj.

Estas ankaŭ koincidoj ĉe la roluloj. En "Bizanco" la princino Maria estas edzino de la estro Roger de Flor, pot lia morto amantino de Berenguer kaj poste de Rocafort. En "La aventura..." doña Inés estas amantino de don Pedro, post lia morto de La Bandera, sekva estro, kaj poste de Zalduendo. En ambaŭ romanoj, kiel en aliaj historiaj romanoj de Sender, estas intelektula rolulo, kiu portas la sciencajn kaj kulturajn ideojn de la aŭtoro kaj utilas kiel anakronisma kontrapunkto, profitante lian historian perspektivon. Tiukadre kaj Muntaner (rekte) kaj Pedrarias (nerekte) estis aŭtoroj de kronikoj el kiuj Sender prenis informon por siaj verkoj. Kurioze ambaŭ kronikistoj estas konektitaj kon la loka folkloro; Pedrarias alvenas ĝis la fino nemortiginta, kaj Muntaner ne estas tiom sovaĝa kiel aliaj almogavaroj.

Pli anekdotaj estas aliaj koincidoj. En ambaŭ romanoj estas momentoj en kiuj por eviti dizertadon oni detruas boatojn aŭ ŝipojn, same kiel en du verkoj de Sender pri Hernán Cortés. En "Bizancio" la ekzekutisto estas ĉino, kaj en "La aventura..." nigruloj. En ambaŭ romanoj aperas misteraj lumoj super tomboj de mortigitoj.

Adaptaĵoj al aliaj rimedoj
--------------------------

Impresiita de la romano de Sender, la germana kinisto Werner Herzog prenis ĝin kiel referenco, kun kelkaj variaĵoj, por sia filmo *Aguirre, der Zorn Gottes* (1972). Same la kinisto Carlos Saura eniris al la adaptaĵo de la romano al la granda ekrano. La ambicia projekto faris tiun produktaĵon la plej multekosta, ĝis tiam, de la hispana kino, kun buĝeto ĉirkaŭkalkulita de 1.000 milionoj de pesetoj. La filmo premieris en 1988 per la titolo de *El Dorado*.

Referencoj
----------

* Ramón J. Sender, La aventura equinoccial de Lope de Aguirre ISBN 84-218-1840-6

1. 1 2 3  José María Salguero Rodríguez, Un análisis de "Bizancio" de Ramón J. Sender, en "Cátedra Nova", Badajoz, nº 14, diciembre 2001. pp. 393-404.
2. ↑  Ramón J. Sender, Bizancio, México, Diana, 1956; Elizabeth Espadas, A lo largo de una escritura. Ramón J. Sender. Guía bibliográfica. Instituto de Estudios Altoaragoneses, Huesca, 2002. ISBN = 84-8127-126-8 p. 23.

Bibliografio
------------

* José-María Salguero Rodríguez, *La novela histórica de Ramón J. Sender*. Facultad de FIlosofía Y letras, Universidad de Extremadura, Cáceres, 1981. Diplomiĝinta disertacio ne publikigita. pp. 107-120.



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 578662
 |