recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinatoj: 30° 45′ 00″ N 76° 47′ 00″ O﻿ / ﻿30.75000 °N, 76.78333 °O﻿ / 30.75000; 76.78333 (mapo)

**Ĉandigaro** (panĝabe ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ; hinde चंडीगढ़, IAST Caṇḍīgaṛh; prononco [ʧʌɳɖiːgʌɽʰ]) estas milionurbo kaj universitata urbo de Barato, kiu havas la statuson de unia teritorio. Mem estante administre sendependa de barata ŝtato, la urbo tamen estas la ĉefurbo por du barataj ŝtatoj, kiuj ambaŭ limas je la urba teritorio: kaj por Panĝabo kaj por Harjano. Al la urbo Ĉandigaro konektatas la satelitaj urboj Panĉkula kaj Mohali - kune ili konsistigas triopon, angle nomatan *Chandigarh Tricity*.

Ĉandigaro estas grava mejloŝtono en la historio de urboplanado, kaj kune kun la planado de la urbo Braziljo, efektivigita de Lucio Costa, estas ankoraŭ la fokuso de viglaj diskutoj inter arkitektoj, urboplanistoj, sociologoj kaj historiistoj.

Sekretariejo de Ĉandigaro

Loĝantaro
---------

Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 1 055 450 loĝantoj sur areo de 114 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 9 258 loĝantoj/km².

En la jaro 2008 la unia teritorio havis sume 1 111 000 loĝantojn (en 2001 temis pri proksimume 900 000), kaj la urbo Ĉandigaro mem el ili havis 1 003 000 loĝantoj (en 2001 temis pri malpli ol 809 000). Ĉefaj lingvoj estas la hinda, panĝaba kaj angla. Malpli ol 20 procentaĵoj de ili estas analfabetoj.

Historio
--------

Ĉandigaro estas impona kaj unika planita urbo, kiu naskiĝis post sendependiĝo de Barato. Le Corbusier kaj aliaj planadis la urbon, kiu konsistas el 1 km²-aj kvadratoj, kiel la ŝakluda tabulo. En 1966 la urbo estis oficiale ĉefurbo de la supre menciitaj 2 subŝtatoj.

Klimato
-------

Ĉandigaro havas subtropikan klimaton, kie regas varmegaj someroj, ne malvarmaj vintroj kaj musono, (la lasta daŭaras inter junio-septembro). La temperaturo varias inter -1  °C kaj 41  °C). Jare pluvas 1110 mm.

Monumento de Ĉandigaro

Vidindaĵoj
----------

* la tuta urbo mem

Universitato en Ĉandigaro

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rBarato (federaciaj (sub)ŝtatoj kaj uniaj teritorioj) |
| --- |
| Federaciaj ŝtatoj | Andra-Pradeŝo | Arunaĉal-Pradeŝo | Asamo | Biharo | Ĉatisgaro | Goao | Guĝarato | Ĝarkhando | Harjano | Himaĉal-Pradeŝo | Karnatako | Keralo | Madhja-Pradeŝo | Maharaŝtro | Manipuro | Meghalajo | Mizoramo | Nagalando | Odiŝo | Okcidenta Bengalio | Panĝabo | Raĝastano | Sikimo | Tamilnado | Telangano | Tripuro | Utarakando | Utar-Pradeŝo | Flago de Barato |
| Asociaj teritorioj | Andamanoj | Ĉandigaro | Dadro kaj Nagar-Haveli kaj Damano kaj Diuo | Ĝamuo kaj Kaŝmiro | Ladako | Lakŝadivoj | Nikobaroj | Pondiĉero |
| Teritorio de ĉefurbo | Delhio |

 |
Pri la komunumo
---------------

**Luzein** estas komunumo de la komunumaro Luzein kaj la distrikto Prättigau/Davos en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 1156 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Luzein situas en la mezo de Pretigovio (germane *Prättigau*) ĉe la norda valoflanko. La sudan limon de la komunuma teritorio formas la rivero Landquart. La komunumo konsistas el la kvar vilaĝoj Buchen, Luzein, Pany, kaj Putz. Krome al ĝi apartenas la kvartalo Dalfazza diversaj somersetlejoj kaj izolitaj bienoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Luzein limas en nordoriento al Sankt Antönien, en sudoriento al Küblis, en sudo al Fideris, en sudokcidento al Jenaz, kaj en nordokcidento al Schiers.

Trafiko
-------

En la valo la komunuman teritorion pasas la kantona ĉefvojo n-ro 28 de Landquart al Davos kaj paralele al ĝi la Retia Fervojo, kies stacidomo en Küblis estas ankaŭ la alirejo por la publika trafiko al Luzein, kies vilaĝoj atingeblas per poŝtaŭtolinio de la stacidomo Küblis al Sankt Antönien. La kantona vojo nr-ro 726.40 al Sankt Antönien pasas de Küblis tra Luzein. Krome estas vojo de la vilaĝa centro de Luzein al Schiers.

Historio
--------

La hodiaŭa komunumo Luzein estis kreita en la jaro 1892 per kunigo de la vilaĝoj Buchen, Luzein, Pany kaj Putz, kiuj hodiaŭ formas la kvar frakciojn de la komunumo.

La unua dokumenta mencio de Luzein datiĝas el la jaro 1185 kiel *Luzene*.

En la 12-a jarcento en Luzein la katedrala kapitulo de Koiro posedis bienojn, kies rajtoj transiris en la 13-a jarcento al la Senjoroj de Vaz, kiuj donacis ilin al la Monaĥejo Sankta Jakobo en Klosters. La Brugo Castels apud Putz estis de la 12-a jarcento ĝis 1649 la sidejo de la regantaj nobelaj familioj. Kiel parto de la tribunalejo Castels Luzein aliĝis en la jaro 1436 al la Dektribunala Federacio. En la jaro 1662 la tribunalejo Castels estis dividita al la tribunalejoj Castels-Jenaz kaj Castels-Luzein.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumaro Luzein

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Otto Clavuot*: *Luzein* en *Historia Leksikono de Svislando* (2008-07-04)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Luzein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Luzein en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* Oficiala retejo de la komunumo Luzein

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Luzein** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Prättigau/Davos |
| --- |
| 
**Komunumaro Davos:** **Davos**

**Komunumaro Jenaz:** Fideris  •  Furna  •  **Jenaz**

**Komunumaro Klosters:** **Klosters-Serneus**

**Komunumaro Küblis:** Conters en Prättigau  •  **Küblis**  •  Saas en Prättigau

**Komunumaro Luzein:** **Luzein**  •  Sankt Antönien

**Komunumaro Schiers:** Grüsch  •  **Schiers**

**Komunumaro Seewis:** **Seewis** |  |

 |
**Pji** (ankaŭ konata kiel Prome) estas signifa universitata urbego, katolika diocezo kaj komerca centro en Birmo, en la regiono Bago. Ĝi estas ankaŭ distrikta ĉefurbo. La loknomo signifas: "ĉefurbo" kaj rilatas al ruinoj de la iama ĉefurbo situanta 8 km de Pji.

Panoramo en Pji
Mapo pri Birmo, kie vi trovas Pji ĉ. meze kiel *Prome*

Bazaj informoj
--------------

* Supermara alteco: 45 m
* Loĝantaro: 134 861 (2014)
* Horzono: UTC+7

Geografio
---------

Pji situas sur ebenaĵo laŭ la Iravadio kaj estas 260 km nordokcidenta de Jangono.

Monda Heredaĵo apud Pji

Historio
--------

La iama Sri Ksetra estis la ĉefurbo de la Pju-dinastio iam post Kristo. La ĉinaj pilgrimíntoj menciis ĝin en la 7-a jarcento. En nekonata tempo la ĉefurbo malaperis. En 1056 la birmanoj invadis el nordo kaj faris al Pji unu el siaj ĉefaj centroj. Nomita Prome fare de la britoj iĝis parto de brita teritorio en 1825, poste denove en la 2-a angla-birma milito en 1853. En 1862 granda incendio okazis, poste larĝaj stratoj estis faritaj.

Ekonomio
--------

En ĉirkaŭaĵo de Pji oni produktas ĉefe rizojn, iomete kotonojn kaj tabakojn. Ankaŭ bredado de silkoraŭpoj estas. En la urbo oni okupiĝas pri prilaborado de kotonoj kaj silkoj.

Trafiko
-------

Ponto ĉe Pji
Pji estas finstacio de fervojo de Jangono. La Iravadio estas navigebla.

Strato en Pji

Klimato
-------

Pji havas tropikan savanan klimaton. La temperaturoj estas varmaj tutjare. Ĝi varias averaĝe inter 21-33 °C. La suma pluvo estas jare 1864 mm, inter decembro-marto apenaŭ pluvas, inter majo-oktobro tre ofte pluvas.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj pagodoj

Fontoj
------

* artikolo el la *Encyclopædia Britannica* (angle)

Galerio
-------

* MoskeoMoskeo
* PagodoPagodo
* PagodoPagodo
Palestro de Pompejo. La centra truejo pleniĝis je akvo kaj estis uzata por trejnado.
**Palestro** (en greka παλαίστρα) estis lernejo de lukto en Antikva Grekio. La eventoj kiuj ne postulis grandan spacon, kiel la lukto kaj la bokso, estis tie faritaj. La palestro funkciis sendepende aŭ kiel parto de la publikaj gimnastikejoj. Palestro povis ekzisti ekster la aparteno al gimnastikejo, sed neniu gimnastikejo povis ekzisti nehavante palestron.

Laŭ PIV **Palestro** estas antikva luktejo, korpekzercejo.

Laŭ Francisko Azorín **Palestro** estas *Korpekzercejo, luktejo, diskutejo.* Li indikas etimologion el la greka *palaistra*, el *palaio* (lukti) kaj de tie la latina *palaestra*.

Notoj
-----

1. ↑  NPIV,  Aliritala 5an de Januaro 2018.
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 156.
3. ↑  Azorín, samloke.

Vidu ankaŭ
----------

* Areno
* Palestro en Italio
* Sportejo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Palestro (lukto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Perseus Digital Library, Delphi
* Perseus Digital Library, Olympia
* Filostrato de Ateno: *Cuadros*; II, 32: *La palestra* (*Παλαίστρα*).
	+ Dulingva teksto antikva greka - franca en la retejo de Philippe Remacle (1944 - 2011).
|  |
| --- |
| **Neopreno** |
|  |
| **Plata kemia strukturo de la Neopreno** |
| CAS-numero-kodo | 9010-98-4 |
| ChemSpider kodo | 29102 |
| PubChem-kodo | 31369 |
| **Merck Index** | 15,6546 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Molmaso | 88.54 g·mol-1 |
| Denseco | 1.23 g cm−3 |
| **GHS etikedigo de kemiaĵoj** |
| GHS Damaĝo-piktogramo | 

|  |  |
| --- | --- |
| 02 – Treege brulema | 06 – Venena substanco |

|  |  |
| --- | --- |
| 07 – Toksa substanco | 08 – Risko al sano |

|  |
| --- |
| 09 – Noca por vivmedio |

 |
| GHS Signalvorto | Damaĝo |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H225, H301, H302, H315, H319, H332, H335, H350, H371, H373, H411, H412 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P201, P202, P210, P233, P240, P241, P242, P243, P260, P261, P264, P270, P271, P273, P280, P281, P301+310, P301+312, P302+352, P303+361+353, P304+312, P304+340, P305+351+338, P308+313, P309+311, P312, P314, P321, P330, P332+313 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

**Neopreno** aŭ **polikloropreno** estas komerca marko al familio da sintezaj kaŭĉukoj surbaze de la kloropreno. La neopreno prezentas bonan kemian stabilecon kaj tenas la flekseblecon en vasta gamo da temperaturoj. Originale nomita **dupreno** la neopreno estis la unua sinteza gumo produktitia en industria skalo. La neopreno komerce troviĝas kaj kiel solida kaŭcŭko kaj sub la formo de latekso kaj uzatas en vasta uzvariaĵo tiaj kiaj manikoj de tekokomputiloj, ortopediaj brakoj (pojnoj, genuoj, ktp), elektra izolado, fabrikado de bruligaĵo-rezista gantoj, tuboj kaj sport-vestaĵoj.

Historio
--------

Neopreno estis inventita de la Dupont Kompanio en la 17-a de aprilo 1930 post kiam Elmer Keiser Bolton (1886-1968) vizitadis lecionon de Julius Arthur Nieuwland (1878-1936), profesoro pri kemio en la *Universitato de Nia Sinjorino de la Lago*, en South Bend, Indianao. La esploroj de Nieuwland fokusiĝis sur la kemio de la acetileno kaj dum la plenumado de siaj klopodoj li produktis la **duvinilan acetilenon**, ia gelatino kiu firmiĝas en elasta komponaĵo simila al kaŭĉuko kiam en la ĉeesto de sulfura duklorido. Post kiam DuPont aĉetis la patentajn rajtojn el la universitato, Wallace Hume Carothers (1896-1937) ekprenis la komercan disvolvon de la malkovro de Nieuwland kunlabore kun Nieuwland ĝustadire. Arnold Miller Collins fokusiĝis sur la **unuvinila acetileno** kaj reakciis la substancon kun la gaso klorida acido, manufakturante la **kloroprenon**.

Literaturo
----------

* Chemical Book
* ThomasNet.com Arkivigite je 2017-03-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Martin's Rubber Company[*rompita ligilo*]
* Encyclopaedia Britannica[*rompita ligilo*]
* QualityLogoProducts Arkivigite je 2017-03-22 per la retarkivo Wayback Machine
* American Chemistry Arkivigite je 2020-09-26 per la retarkivo Wayback Machine
* Rubber Gaskets Arkivigite je 2019-01-31 per la retarkivo Wayback Machine

Vidu ankaŭ
----------

* Izopreno
* Polimero

Referencoj
----------

1. ↑  PubChem

* Kategorio Neopreno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Reproduktado de Granda Sigelo de Usono, kiu entenis la sovetan subaŭskultilon, videbla ĉe la Nacia Kriptologia Muzeo de NSA.
**La subaŭskultado per Granda Sigelo** de Usono estis unu el la subaŭskultadoj, kiuj uzis pasivan elektromagnetan indukton por transmisii la aŭdsignalojn.

Funkciaj principoj
------------------

La subaŭskultilon planis Léon Theremin kaj estis tre simpla -el hodiaŭa vidpunkto - sed genia siatempe. Ĝi konsistis el el eta kapacitiva membrano (kondensatora mikrofono) ligita al eta kvaron-ondolonga anteno; ĝi ne havis energiprovizilon aŭ aktivan elektronikajn komponentojn. La subaŭskultilo - kiel pasiva resonatoro- iĝis aktiva nur post tiam, kiam la subaŭskultilon trafis 330-megahercaj (MHz) radioondoj, de ekstera transmisio. La sonondoj kaŭzis vibradon de la mikrofono, kiu variis kapacitancan "vidon" ĉe la anteno kaj kiu modulis la radioondojn kiuj estis reradiitaj per la subaŭskultilo. La riceva aparato dekodigis la modulitajn mikroondajn signalojn tiel ke oni povis aŭdi la sonojn, kiujn la mikrofono kaptis, same kiel ordinara radioaparato dekodigas modulitajn radioondojn al sono.

La aparato de Theremin estis tre malfacile malkovrebla, ĉar ĝi estis relative malgranda, ne havis energiprovizon aŭ aktivajn komponentojn kaj ne elradiis iun ajn signalon krom se ĝi estis aktive fortigita. Oni supozas, ke la subaŭskultilo povintus funkcii dum 50 jaroj, se oni ne malkovras ĝin.

Uzo por spionado
----------------

La subaŭskultilo estis enkonstruita en la skulptitan lignan blazonon de Usono. Ĝin transdonis sovetaj lernejanoj - la 4-an de aŭgusto, 1945 - al usona ambasadoro Averell Harriman, kiel "geston de la amikeco" al aliancano de Sovetunio dum la dua mondmilito. Ĝi pendis en la ambasadora moskva rezida oficejo ĝis 1952, dum ambasadoro George F. Kennan. La ekzisto de la subaŭskultilo estis hazarde malkovrita fare de brita radiooperatoro. La CIA trovis la subaŭskultilon post detala traserĉado de la Usona Ambasadejo. Ĝian funkcion analizis, malkovris Peter Wright, brita sciencisto kaj iama oficisto de MI5.

Unuiĝintaj Nacioj
-----------------

Je la 4-a tago de la Sekureca Konsilantaro de la Unuiĝintaj Nacioj - kunvokita fare de la Sovetunio pro la spiona incidento de U-2 en 1960 - la usona ambasadoro prezentis la Grandan Sigelon kiel pruvaĵon pri la reciproka spionado.

Notoj kaj referencoj
--------------------


* Kategorio Subaŭskultado per Granda Sigelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Grafo **Antal Apponyi** [aponji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Apponyi Antal György** estis hungara aristokrato, ĉambelano, politikisto, departementestro, violonisto. Lia nobela antaŭnomo estis *nagyapponyi* [nadjaponji].

Antal Apponyi naskiĝis la  4-an de decembro 1751(nun 1751-12-04) en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la 17-an de marto 1817 en Vieno (Aŭstra Imperio).

Biografio
---------

Antal Apponyi frekventis lernejojn en Vieno, Inter 1774-1784 li estis konsilisto (komprenu ŝtatoficisto) en pluraj lokoj de la imperio, poste li estis departementestro de Tolna (reĝa departemento). Tiutempe li heredis vastajn bienojn en Hungara reĝlando. Li ankaŭ fondis bibliotekon ĉirkaŭ 1770, ankaŭ malriĉulejon, renovigis kastelon kaj konstruis preĝejon, krome li estis unu el la subtenantoj de Wolfgang Amadeus Mozart kaj Joseph Haydn. Haydn dediĉis al li la arĉajn kvartetojn "Hob.III:69–74.". Li edziĝis en 1779, La geedziĝo rezultigis naŭ infanojn, de kiuj sep atingis plenaĝecon.

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio germane

Referencoj
----------

1. ↑   wikidata
2. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo (kun parte malsamaj informoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 861152
 |



* Portalo pri Biografio
**András Bársony** [andrAŝ bArŝonj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bársony András** estas hungara laboristo, politikisto, diplomato, orientiĝadisto.

András Bársony naskiĝis la  23-an de julio 1946(nun 1946-07-23) en Budapeŝto.

Biografio
---------

András Bársony maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1964, poste li laboris en presejoj, li ankaŭ havis postenon en la sindikato. En 1988 li akiris diplomon en Universitato Károly Marx. Intertempe en 1975 li aliĝis al la socialistoj, post partiaj postenoj li estis parlamenta deputito inter 1994–2002, subministro inter 2002–2006, ĉefambasadoro inter 2007–2010. Li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis 2 filinojn en 1975 kaj 1977, la dua filon en 1989. Li ricevis 3 premiojn inter 1968-1982.

### Sporta kariero

En la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj li estis orientiĝadisto, li estis ankaŭ hungara ĉampiono. Baldaŭ li havis postenon en la sporta asocio.

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* biografio hungare kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 845493
* VIAF: 121513616
* ISNI: 0000000079381432
 |



* Portalo pri Biografio
**Antal Paulik,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Paulik Antal István** [iŝtvAn], slovake **Anton Paulik** estas hungaria slovaka politikisto, oficisto.

Antal Paulik naskiĝis la  1-an de marto 1963(nun 1963-03-01) en Békéscsaba.

Biografio
---------

Antal Paulik devenis el hungaria slovaka familio. Li maturiĝis en slovaklingva gimnazio en sia naskiĝurbo en 1981, poste li akiris historiistan diplomon en Universitato Komenio en Bratislavo en 1986. Post la diplomo li laboris 3 jarojn en arkivo en Budapeŝto. Ekde 1989 li estis interpretisto ĉe la Ĉeĥoslovakia Kultura kaj Informa Centro en Budapeŝto. Depost fino de la socialismo li iĝis aktiva en la publika vivo de la slovaka malplimulto, li kunfondis la Slovakan Junularan Organizon en Hungario kaj estis ĝia prezidanto ĝis 1997. En 1998, li aliĝis al la Oficejo por Naciaj kaj Etnaj Minoritatoj. Ekde 2012 li akiris ministerian statuson. En la parlamentaj balotoj de 2018 li estis elektita parlamenta interparolanto de la slovakoj. Li estas edziĝinta kun unu infano.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* membiografio Arkivigite je 2023-11-09 per la retarkivo Wayback Machine
* datenoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva dateno

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 842500
 |



* Portalo pri Biografio
**Aristides de Sousa Mendes** estis konsulo de Portugalio en Bordozo en 1940, kiam la germana armeo invadis
Francion. Ido de burĝa familio, li estis konvinkita konservativulo kaj fervora katoliko. En novembro 1939 li ricevis la cirkuleron de la portugala Ministerio pri eksterlandaj aferoj, kiu detaligis por la diplomatoj eksterlande postenantaj la kategoriojn de individuoj por kiuj ne plu eblos liveri vizojn sen antaŭa permeso el Lisbono. Interalie estis:
"eksterlandanoj sen difinita, kontestata au konflikta nacieco, la senpatriuloj, la portantoj de Nansenpasportoj (liveritaj de la Ligo de Nacio), la rusoj... la judoj elpelitaj el sia denaska lando au alidevenaj, la eksterlandanoj transirantaj al Ameriko sed sen vizo aŭ transirpermesilo...".

Precipe inter la 17-a kaj la 23-a de junio 1940, helpata de sia edzino, de sia plejaĝa filo kaj de la malabunda personaro, kiun li disponis, laborante tage kaj nokte, li subskribis proksimume 30000 vizojn. Per tiu "krima" malobeo al sia registaro li savis saman nombron da homaj vivoj. En Israelo li estas agnoskita inter la plej elstaraj justuloj, savinte
rekordan nombron da judoj. Li havis neniun alian motivon por sia konduto krom sia homeca konscienco.

Salazar severe punis lin: li finis sian vivon en plena mizero kaj forlaso. Li mortis en 1954.

Referencoj
----------

1. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Aristides de Sousa Mendes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Aristides de Sousa Mendes Arkivigite je 2018-05-10 per la retarkivo Wayback Machine, Jad Vaŝem

(Fonto: franclingva vikipedio. Kompletigota)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 363089
* GND: 11937708X
* LCCN: n91027181
* VIAF: 62357115
* ISNI: 000000006678198X
* SUDOC: 050663925
* BNF: 14641787n 13536379m, 14641787n
* NKC: jo20181012241
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Celerina (stacidomo). |



**Celerina/Schlarigna** (en la germana lingvo **Celerina** kaj en la romanĉa lingvo **Schlarigna**) estas komunumo de la komunumaro Supra Engadino kaj la distrikto Malojo en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 1488 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Celerina/Schlarigna situas en Supra Engadino ĉe la bordo de la rivero Eno. La sudorientan limon de loa komunumo formas la rivero *Flaz*, suda alfluanto de Eno. En la nordo de la komunuma teritorio situas la alttavolo *Trais Fluors* kun tri rimarikindaj montopintoj kun alteco de 2955 m s.m. Krom la vilaĝo Celerina/Schlarigna al la komunumo apartenas ankaŭ la frakcio Crasta.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Celerina/Schlarigna limas en nordo al Samedan, en sudoriento al Pontresina, en sudo al eksklavo den Samedan, kaj en sudokcidento al Sankta Maŭrico.

Trafiko
-------

Tra Celerina/Schlarigna pasas la kantona ĉefvojo n-ro 27, kiu en Silvaplana kuniĝas kun la kantona ĉefvojo n-ro 3 al Malojopasejo. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la stacidomo ĉe la trajnlinio de Retia Fervojo de Sankta Maŭrico al Samedan.

Lingvoj
-------

En la jaro 1860 ankoraŭ 96% de la loĝantaro parolis Puter, dialekton de la romanĉa lingvo. Ek de tiam la nombro de germanlingvanoj en la komunumo konstante kreskis. Dum la popolnombrado de 1980 43,82% de la lonĝantaro parolis la germanan, dum 30,67% parolis la romanĉan kaj 20% la italan lingvon. En la jaro 2000 58,31% parolis la germanan, 19,29% la italan, dum la romanĉa falis kun ankoraŭ 12,79% al la tria loko.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Celerina/Schlarigna datiĝas el la jaro 1313 kiel *Schellarin*.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Ottavio Clavuot*: *Celerina/Schlarigna* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-02-16)

Vidu ankaŭ
----------

* Celerina (stacidomo)
* Celerina Staz (stacidomo)
* Punt Muragl Staz (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Celerina/Schlarigna
* Paĝo pri Celerina/Schlarigna en la turisma retejo de Engadino
* Celerina/Schlarigna en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Celerina/Schlarigna** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Malojo |
| --- |
| 
**Komunumaro Bregaglia:** **Bregaglia**

**Komunumaro Supra Engadino:** Bever  •  Celerina/Schlarigna  •  Madulain  •  Pontresina  •  La Punt Chamues-ch  •  **Samedan**  •  S-chanf  •  Silso en Engadino  •  Silvaplana  •  Sankta Maŭrico  •  Zuoz |  |

 |
Pri la komunumo
---------------

**Buseno** estas komunumo de la komunumaro Calanca kaj la distrikto Moësa en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 104 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Buseno situas en la sudo de la Valo de Calanca ĉe la bordo de la rivero Calancasca. La komunumo konsistas el la vilaĝo Buseno kaj la setlejoj Molina, Giova kaj San Carlo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Buseno limas en nordo al Arvigo, en nordnordoriento al Braggio, en nordoriento al Santa Maria in Calanca, en oriento al Castaneda, en sudoriento al Grono, en sudo al Roveredo, kaj en okcidento al San Vittore.

Trafiko
-------

Buseno situas kiel la tuta valo de Calanca flanke de la gravaj trafikvojoj. En la valo pasas la vojo, kiu kondukas laŭlonge de la rivero Calancasca de Grono al Rossa. Du kurbaj flanka vojetoj ek de tiu vojo kondukas al la setlejoj de Buseno. Per poŝtaŭtolinio al Grono la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Lingvoj
-------

La ĉefa kaj sola oficiala lingvo en Buseno, parolata de pli ol 90% de la loĝantaro estas la itala.

Historio
--------

Ĝis la administracia reformo de Kantono Grizono de 1851 Buseno estis parto de la komunumo Calanca. Per la administracia reformo ĝi fariĝis memstara politika komunumo de la komunumaro Calanca en la distrikto Moësa. La komunumoparto Giova origine apartenis al San Vittore. Surbaze de referendumo en la jaro 1899 ĝi estis integrita al la komunumo Buseno. La pastra preĝejo Sanktaj Petro kaj Antonio estis konsekrita en la jaro 1483. Ĝi estis grandigita en la jaro 1776 kaj renovigita en 1990. La moderna preĝejo *Nostra Signora di Fatima in Giova* estis konstruita en la jaro 1984 ĝis 1988.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Cesare Santi*: *Buseno* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-02-16)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Buseno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Buseno
* Buseno en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Buseno** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Moësa |
| --- |
| 
**Komunumaro Calanca:** **Arvigo**  •  Braggio  •  Buseno  •  Castaneda  •  Cauco  •  Rossa  •  Santa Maria in Calanca  •  Selma

**Komunumaro Mesoko:** Lostallo  •  **Mesoko**  •  Soazza

**Komunumaro Roveredo:** Cama  •  Grono  •  Leggia  •  **Roveredo**  •  San Vittore  •  Verdabbio |  |

 |
**Teslenko Arĥip** ukraine **Архип Тесленко** (1882-1911) estas unu el la plej tragikaj personoj en la ukraina literaturo, kiu opiniis, ke pasigi suferatan vivo estas protesto kontraŭ socia kaj nacia maljusteco. Li detalege montris idiotismon de la vilaĝa vivo en la komenco de XX jc. tragedion de la klasa disiĝo, kamparulajn strebojn al tero, libero, demokratio kaj klereco.

En 1905 li kunportis kelkajn siajn rakontojn al Kievo - redakcioj rifuzis aperigi ilin kaj baldaŭ la aŭtoro, reveninte hejmen, estis arestita pro "disvastiĝo de eksterleĝa literaturo". 1906, post la vilaĝa ribelo - dua aresto kaj ekzilo norden de Rusio.

Reveninte en Ukrainion, li mortis pro tuberkulozo.

Esperanta traduko (tr. Viktor Pajuk) de rakonto "*Ĉe ermito*" (*У схимника*) aperis en "Esperanto USA" (2007, 1-2).

* Kategorio Arĥip Teslenko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 133786
* GND: 1218555785
* LCCN: n81125372
* VIAF: 11176389
* ISNI: 0000000120209053
* SUDOC: 183685199
* NKC: jx20110608027
 |
Grafo **APPONYI Albert György** (naskiĝis la 29-an de majo 1846 en Vieno, mortis la 7-an de februaro 1933 en Ĝenevo) estis grava hungara politikisto, ministro, juristo, grandbienulo, membro de la Hungara Scienca Akademio. Li estis parlamenta reprezentanto de urbo Jászberény, ankaŭ parlamentestro. Li estis filo de György Apponyi, same politikisto, lia edzino estis Klotild Apponyi, filo estis György Apponyi (politikisto).

Post la aŭstra-hungara interkonsento de 1867, li aliĝis al partio de Deák, poste al konzervativa partio de Sennyey. Li ekmembriĝis en 1899 en la reganta Liberala partio. La grafo retiriĝis en opozicion en 1903 kaj organizis – por defendo de la agrar-interesoj – la konzervativan, opozician Nacian Partion. En novembro de 1904, li aliĝis al koalicio de la opoziciaj partioj, en decembro ekmembris en la Sendependeca Partio. En la koalicia registaro, li estis ministro pri religio kaj publika edukado. Al lia nomo estas ligita la „lex Apponyi" (leĝo de Apponyi), kiu ordenis la instruadon de la hungara lingvo en la lernejoj kaj kio kaŭzis protestojn de la hungariaj naciaj minoritatoj.

Li estis gvidanto de la hungara delegacio de la pariza packonferenco de 1920. Li estis ĝis sia morto ĉefdelegato de Hungario ĉe la Ligo de Nacioj.

Notoj
-----

1. ↑  Stoica, Vasile.  (1919) *The Roumanian Question: The Roumanians and their Lands*. Pittsburgh: Pittsburgh Printing Company, p. 27.

* Kategorio Albert Apponyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 329967
* GND: 118645501
* LCCN: n2006061511
* VIAF: 29526895
* ISNI: 0000000083425514
* SUDOC: 080848095
* BNF: 112338931
* BIBSYS: 2134720
* NKC: xx0270272
* ICCU: LO1V150600
 |
La Arko de Reunuiĝo
La **Arko de Reunuiĝo** (koree 조국통일3대헌장기념탑, latinliterigo laŭ reviziita transskribo Joguk Tongil Samdae Heonjang Ginyeomtap, latinliterigo laŭ transskribo de McCune-Reischauer Choguk T'ongil Samtae Hŏnjang Kinyŏmt'ap) estis plastika arko lokita en Pjongjango, ĉefurbo de Nord-Koreio. Ĝi estis konstruita en 2001 por memorfesti koreiajn reunuigajn proponojn prezentitajn de Kim Il-sung.

La betona arko staris sur la re-unuiga Ŝoseo, kiu kondukas de Pjongjango al la lando-limo de Nord-Koreio kaj Sud-Koreio. Ĝi konsistis el du koreaj virinoj en tradicia vesto (choson-ot) - simbolante Nord-Koreion kaj Sud-Koreion - kune kliniĝantaj antaŭen por subteni sferon de reunuiĝinta Koreio.

La plinto de la strukturo estis gravurita kun mesaĝoj de paca kaj reunuiĝa apogoj el diversaj individuoj, organizoj kaj nacioj.

En januaro 2024, Kim Ĝong-un postulis la detruon de la monumento pro malkontento de reunuiĝo kun Sud-Koreio. Li forlasis la reunuigproponon kun Sud-Koreio kaj anoncis la finon de tiu ĉi politiko.

La monumento estis disfaligita iam inter la 19-a kaj 23-a de januaro 2024, laŭ satelitbildoj. La novaĵo, ke la Arko de Reunuiĝo estis disfaligita, estis konfirmita de la Ministerio de Unuiĝo de Sud-Koreio la 24-an de januaro 2024.

Referencoj
----------

1. ↑  Hyunsu Yim (2024-01-16).  North Korea's Kim calls for South to be seen as "primary foe", warns of war (angle). *Reuters*. Alirita 2024-01-16.
2. ↑   North Korea demolishes symbolic unification arch, satellite imagery suggests (angle). *Nknews.org* (2024-01-23). Arkivita el la originalo je 2024-01-23. Alirita 2024-01-23.
3. ↑   North Korea tears down monument symbolizing union with the South - report (angle). *Reuters* (2024-01-23). Alirita 2024-01-23.
4. ↑   통일부 "북한, 평양서 '조국통일 기념탑' 철거" (Ministerio de Unuiĝo: "Nord-Koreio malkonstruas 'Monumenton pri Nacia Unuiĝo' en Pjongjango") (koree). *Munhwa Broadcasting Corporation* (2024-01-24). Alirita 2024-01-24.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arko de Reunuiĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Moderna emblemo de "Arteko"
La arta konstruaĵo ĉe la vojo al Arteko
La Placo de Amikeco en Arteko (la nuna stato)
Poŝtmarko de USSR, 1985
**Arteko** (ruse *Артек*) estas malgranda loĝloko sur la Suda Bordo de Krimeo,
nun administre ĝi estas parto de la loĝloko Gurzufo (Jalta municipo). Sur
la teritorio de la loĝloko troviĝas la samnoma internacie fama porinfana
ripoz- kaj kultur-centro. La nomo venas el tjurkaj lingvoj kaj signifas
laŭvorte "koturno" (supozeble pro iama multeco de tiu birdo en la loko).

La historio de la porinfana centro "Arteko" komenciĝis la [[16an de
junio]] 1925, kiam ĉi tie estis fondita malgranda pionira tendaro. Komence
la tendaro povis akcepti nur 80 infanojn kaj konsistis nur el veraj
tendoj. Tamen pro la unika klimato de la Suda Bordo de Krimeo la
tendaro rapide fariĝis grava porinfana kaj porjunulara centro
de Sovetunio kaj rapide kreskis. En la jaro 1969 ĝi jam kovris
la areon de 3,2 km², havis 150 fundamentajn domojn, 3 medicinajn
instituciojn, lernejon, propran film-studion, kelkajn naĝ-basenojn,
stadionon kaj diversajn lud-placetojn. Diference de la plimulto de
porinfanaj tendaroj Arteko funkcias dum la tuta jaro. Strukture "Arteko"
estas grupo da kelkaj malpli grandaj tendaroj.

En la tempo de sia zenito "Arteko" estis la plej fama kaj populara
pionira tendaro de USSR. Ĝin povis viziti nur la plej bone
studantaj lernejanoj; viziti la tendaron estis ege prestiĝe. En
la 70-80aj jaroj de la XXa jarcento "Arteko" akceptadis ĉ. 27 mil
infanoj ĉiujare. Nemalofte estis akceptataj ankaŭ eksterlandaj
gastoj kaj delegacioj. Inter la plej famaj vizitintoj de "Arteko"
oni povas nomi pac-batalantinon Samantha Smith, la unuan kosmonaŭton
Jurij Gagarin, hindajn sociajn agantojn Indira Gandhi kaj Jawaharlal
Nehru, faman sovetian sportiston Lev Jaŝin kaj multajn aliajn.

Post la disfalo de Sovetunio kaj de Sovetia Pionira Organizaĵo
la prestiĝo de la tendaro falis, tamen iom post iom ĝi rekreskis.

Nuntempe "Arteko" oficiale nomiĝas "Internacia porinfana centro 'Arteko'";
ĝi plu estas la ripoz-loko por bonaj lernejanoj de Ukrainio, tamen
sufiĉe granda parto de ripoz-kartoj nun estas libere aĉeteblaj. La
centro estas la loko de kelkaj tradiciaj festivaloj (ekzemple, de
porinfana kino).

Vidu ankaŭ
----------

Por ekscii pri la ĉirkaŭaĵoj kaj klimato de la tendaro bonvolu vd. la artikolon Gurzufo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala paĝaro de la tendaro Arkivigite je 2006-03-26 per la retarkivo Wayback Machine
* Fotogalerioj de la tendaro
* «Suuk-Su». Neoficiala paĝaro de la tendaro Arkivigite je 2010-01-30 per la retarkivo Wayback Machine
* «Artekano». Neoficiala paĝaro pri la centro Arkivigite je 2014-09-05 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Arteko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 161796
* LCCN: sh86002682
* VIAF: 315162219
* BNF: 119608578
 |
Pri la komunumo
---------------

**Bregaglia** estas la ununura komunumo de la komunumaro Bregaglia kaj la distrikto Malojo en Kantono Grizono, Svislando. Germanlingva nomo: Bergell. Ĝi havis 1613 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009. Ĝia ĉefloko estas la vilaĝo Vicosoprano. Ĝi estas unu el la tri itallingvaj valoj de la kantono Grizono.

Geografio
---------

La teritorio de la komunumo Bregaglia kongruas kun tiu de la samnoma komunumaro. Ĝi konsistas el la supra parto de la valo de la rivero Mera, alfluanto de la Lago de Como, kiu nomiĝas kiel la komunumo Valo de Bregaglia, kaj la fontregiono de la rivero Eno ĝis ties alfluo al la Lago de Silso. La akvodislimon inter la du riveroj formas la Malojopasejo. Al la komunumo apartenas en la Valo de Bregaglia la vilaĝoj Bondo kun Promontogno kaj Castelmur, Castasegna, Soglio, Stampa kaj Vicosoprano kun la frakcioj Roticcio, Pongello kaj Casaccia, kaj en Engadino la vilaĝoj Malojo kaj Isola, kiuj antaŭ al fondo de la komunumo Bregaglia apartenis al la komunumo Stampa. La plej alta punkto de la komunuma teritorio estas kun altecod de 3367 m s.m. la kulmino de Pizzo Cengalo ĉe la landlimo al Italio. En sudo de la komunumo troviĝas Albigna-Glaĉero, kies elfluo nutras la baraĵlagon Lago de Albigna.

Trafiko
-------

Tra Bregaglia pasas la kantona ĉefvojo n-ro 3 de Samedan trans Malojopasejo, kiu en Soglio en Italio fariĝas la ŝtata vojo n-ro 37 ĝis Chiavenna. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la poŝtaŭtolinio de Sankta Maŭrico al Chiavenna.

Historio
--------

La komunumo Bregaglia estis kreita la 1-an de januaro 2010 el la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Bondo, Castasegna, Soglio, Stampa kaj Vicosoprano.

La unua dokumenta mencio de Bregaglia datiĝas el la jaro 46 kiel *Bergale*.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumaro Bregaglia

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Adolf Collenberg*: *Valo Bregaglia* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-11-15)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bregaglia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Bregaglia Arkivigite je 2007-09-28 per la retarkivo Wayback Machine
* Retpaĝo pri Bregaglia sur turisma retejo de Engadino
* Bregaglia en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Bregaglia** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Malojo |
| --- |
| 
**Komunumaro Bregaglia:** **Bregaglia**

**Komunumaro Supra Engadino:** Bever  •  Celerina/Schlarigna  •  Madulain  •  Pontresina  •  La Punt Chamues-ch  •  **Samedan**  •  S-chanf  •  Silso en Engadino  •  Silvaplana  •  Sankta Maŭrico  •  Zuoz |  |

 |
**Haniŝ-insuloj** (angle *Hanish*; arabe جزر هانيش) estas insulgrupo en la Ruĝa maro. Plimulto de tiu estas parto de Jemeno, sed en 1998-1999 pretendis ilin Eritreo. Post longa proceso en internacia kortumo – sub gvido de Dr. Abdul-Karim Aleryani – oni garantiis plenajn rajtojn por Jemeno por la pli grandaj insuloj, dum oni aljuĝis al Eritreo la prefiferiajn insulojn ĉe la sudokcidento de grandaj insuloj.

Historio
--------

La Haniŝ-insulojn pretendis ĝis 1923 Turkio, kiam rezignis pri tiuj. Ekde tiu tempo, oni administris la insulojn el la Eritrea Kolonio, ĝis 1941. En 1941, post malvenko de la Italaj koloniaj fortoj, Britio tiris Eritreon sub sian kolonian gvidon kiel protektoraton. La insulojn pretendis en la 1970-aj jaroj ankaŭ Etiopio (kiu aneksis Eritreon) kaj Jemeno. La Etiopia pretendo venis el tio, ke la Eritreaj sendependiĝaj grupoj uzis la Haniŝ-insulojn kaj la proksima Zuqar-insulo estis bazo por ataki etiopiajn militsitajn interesojn.

En 1991 Eritreo reakiris sian sendependecon kaj en 1995 klopodis uzi sian suverenecon pri la insuloj. Tio kaŭzis krizo, kiu estas eventuale estas antaŭ arbitraciantaro, post koresponda konflikto.

vidu ankaŭ
----------

* Zuqar-insulo
**Asocio de Polaj Ĵurnalistoj** (pole: Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich (SDP) – asocio grupiganta polajn ĵurnalistojn, de 1989 membro de Internacia Federacio de Ĵurnalistoj.

Historio
--------

Asocio de Polaj Ĵurnalistoj fondiĝis en periodo de stalinismo, estis kreita la 11-an de marto 1951, okupiĝante lokon de la Sindikato de Ĵurnalistoj de Pola Respubliko.

Post enkonduko de la milita stato en Pollando ŝtataj regopovoj malfondis la asocion, kreante en ĝian lokon Asocion de Ĵurnalistoj de Pola Popola Respubliko. Post 1989 SDP refondiĝis. En 1995 laŭ ĝia iniciato estiĝis Etika Ĉarto de Amaskomunikiloj. En strukturo de la asocio ekzistas, kreita en 1996 Centro pri Trarigardo de Gazetar-Libereco, kies tasko estas publike esprimata vidpunkto kaj helpo al ĵurnalistoj kaze de minaco rilate al libereco de la vorto kaj esprimado.

En 1995 laŭ iniciato de la asocio fondiĝis en Varsovio nepublika Altlernejo de Ĵurnalismo je la nomo de Melchior Wańkowicz; post dekkelkaj jaroj de agado la lernejo bankrotis kaj en 2013 estis fermita.

La asocio en 2001 kontribuis al voĉdono pri alireblo al publika informado, apogante projekton prilaboritan en Centro je la nomo al Adam Smith.

Honoraj prezidantoj estas Stefan Bratkowski kaj Krystyna Mokrosińska, prezidanto de la estraro estas Krzysztof Skowroński, fondinto de Radio Wnet.

Prezidantoj de la Ĉefa Estraro
------------------------------

* Maciej Iłowiecki (1990-1993)
* Krzysztof Skowroński (de 2011)

Sidejo
------

Konstruaĵo ĉe la strato Foksal 3-5 estis konstruita kiel palaco. De 1922 ĝis la 30-aj jaroj plenumis funkcion de la sidejoj de du diplomataroj - Usono kaj Norvegio. Ĝi servas por sidejo ankaŭ por la Asocio de Ĵurnalistoj de Pola Respubliko, Centro pri Trarigardo de Gazetar-Libereco kaj Asocio Aŭto-Klubo de Polaj Ĵurnalistoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Strona Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Paĝo de Asocio de Polaj Ĵurnalistoj
* Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich YouTube


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 578982
* GND: 10121616-6
* LCCN: n83178409
* VIAF: 142827532
* ISNI: 0000000096651828
* SUDOC: 030721520
* BNF: 12208063m
 |
Koordinatoj: 47° 28′ 52″ N 3° 45′ 21″ O﻿ / ﻿47.48111 °N, 3.75583 °O﻿ / 47.48111; 3.75583 (mapo)

**Asquins** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 320 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.

Blazono

Geografio
---------

Asquins etendiĝas sur 21.60 km², kaj havis 320 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 15 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Isabelle Georgelin, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Asquins apartenas al la kantono de Vézelay, kies ĉefurbo estas Vézelay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Vézelay

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de Asquins Arkivigite je 2013-08-23 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 369112
* LCCN: n82150622
* VIAF: 133719103
* BNF: 15279472s
 |
Koordinatoj: 31° 19′ 00″ N 75° 35′ 00″ O﻿ / ﻿31.31667 °N, 75.58333 °O﻿ / 31.31667; 75.58333 (mapo)

**Ĝalandar** (**ਜਲੰਧਰ**) estas milionurbo, ankaŭ universitata urbego en Barato, en subŝtato Panĝabo (Barato). Dum dominado de britoj la urbo nomiĝis **Jullundur**.

Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 873 725 loĝantoj sur areo de 110 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 7 943 loĝantoj/km².

Vido en Ĝalanĝar

Geografio
---------

Ĝalandar situas en nordokcidenta parto de la lando en proksimeco de Pakistano, tial la urbo estas nesto de kontrabandistoj. La ĉefvojo Delhio-Amritsar tuŝas ĉi urbon.

Historio
--------

Ĝalandar estas la plej malnova urbo en la regiono. Supozeble Aleksandro la Granda dum la militiro estis tie. Baldaŭe ĉino menciis la urbon en la 7-a jarcento. Post jarcento la urbo iĝis sankta loko. Dum la britoj ĝi estis ĉefsidejo. En 1947 la loĝantaro parte ŝanĝigiĝis pro fondiĝo de Pakistano.

Klimato
-------

Ĝalandar havas humidan subtropikan klimaton kun influo de musono (julio kaj aŭgusto). La someroj daŭras de aprilo ĝis junio, la vintroj de novembro ĝis februaro. La temperaturo estas somere pli, ol 40 °C. Vintre foje frostas. Jare pluvas 700 mm.

Ekonomio
--------

En Ĝalandar oni produktas precipe subvestaĵojn. Dum la historio oni vendis eburojn.

Vidindaĵoj
----------

* Garnizono de 1848, irlandanoj en 1920 metis flagon de Irlando sur la garnizonon

Fontoj
------

* WikiTrans

Garnizono de Ĝalanĝar

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 372915
* GND: 16036226-X
* VIAF: 126564642
* NKC: ge1022686
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri dio en helena mitologio "Atena" (Ἀθηνᾶ). Por rilata ĉefurbo de Greklando (Αθήνα) rigardu la paĝon Ateno.* |

**Atena** – helene Ἀθηνᾶ – estas la protekta diino de sia urbo Ateno, la ĉefurbo de la nuna Grekio. La templo de Atena, la Partenono, ankoraŭ staras sur la supro de la Akropolo de la moderna urbo. Antaŭ ĝi estis granda statuo de la diino Atena en la templo. Apude staras la Ereĥteiono kun sia kariatidoj, alia templo dediĉita al Atena. Por protekti sia urbon kaj ŝtaton, Atena uzis la fulmofrapon kaj la ŝildon nomita la egidon (*aegis*, vorto kiu signifas "protektado" en la greka) de sia patro Zeŭso.

Strange, Atena ĉiam estas pura virgulino, kaj ŝi ne havis veran patrinon: Ŝi venis de la kapo de Zeŭso, post ke li formanĝis sian edzinon Metisa.

Sed oni memoras Atenan pli pro sia inteligenteco kaj saĝeco.
Ŝi estis la preferata filino de sia patro. La olivarbo estas la arbo de Atena, kaj la noktuo ŝia birdo.

Francisko Azorín faras priskribon de Atena tiele:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Greka diino simbolo de la aŭroro k. de la fulmo, reprezentita de la artistoj per virino armita, kun ŝildo k. lanco. **"** |

 |

Bildaro
-------

* 
* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* Pordego de Atena Arĥegetis
* Prometeo

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 24.

* Kategorio Atena en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* statuo de Atena en Nashville



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 150
* GND: 118504851
* LCCN: no2015006898
* VIAF: 74643725
* SUDOC: 027591786
* NKC: jo2016921812
 |
La **katedralo Santa Maria del Fiore** (itale *Cattedrale di Santa Maria del Fiore*, kromnomita ***la Duomo***) estas la katedralo de Florenco. Ĝi estas la kvara plej granda preĝejo de Eŭropo, post Sankta Petro (Romo), Sankta Paŭlo (Londono) kaj la katedralo de Milano. Ĝi longas 153 metrojn, kaj la bazo de la vasta kupolo (ellaborita de Filippo Brunelleschi) larĝas 90 metrojn. Videblas ene de la katedralo unu el la plej grandaj freskoj de la tuta mondo, plenumita inter 1572 kaj 1579 de Giorgio Vasari kaj Federigo Zuccaro.

La konstruado de la katedralo, komencita sur la eksa loko de la preĝejo Santa Reparata, ekis en 1296 sub la gvidado de Arnolfo di Cambio. Ĝi daŭriĝis fare de Giotto di Bondone inter 1334 ĝis lia morto en 1357. La preĝejo estis oficiale konsekrita la 25-an de marto 1436 de la papo Eŭgeno la 4-a. Ĝi hodiaŭ estas la katedralo de la ĉefepiskopejo de Florenco.

La kupolo
---------

La kupolo planita de Filippo Brunelleschi estis heroaĵo tiutempe, ĉar estis grandega kaj neniu sciis plani ĝin. Estas 40 metroj diametre. Ne estis konstruita el tradicia armaturo (ligna skeleta kadro), sed konstruita el briko en ŝtonaj ŝablonoj. Sur tiu ĉi kupolo, Brunelleschi metis lanterno por lumigi la internon.

Bildaro
-------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| La katedralo |  | [[Dosiero:|eta]] |  |

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj objektoj kaj lokoj kun la nomo Santa Maria

  

* Katedralo Santa Maria del Fiore en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Katedralo Santa Maria del Fiore en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 264598
* GND: 4097998-2
* LCCN: n79027132
* VIAF: 125475260
* ISNI: 0000000122262587
* BIBSYS: 90059289
* NKC: ko2017960660
 |
**Arvada,** origine angle **Arvada, Colorado** estas urbego en Usono, en subŝtato Koloradio, en Kantono Jefferson (Koloradio). Ĝi apartenas al urbaro de Denvero (Koloradio).

Situo de Arvada en Koloradio kaj en la kantono

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 39° 49′ N 105° 06′ U﻿ / ﻿39.817 °N, 105.100 °U﻿ / 39.817; -105.100 (mapo)
* Areo: 93 km²
* Loĝantaro: 106 433 (en 2010)
* Supermara alteco averaĝe: 1 662 m
* Horzono: UTC-7h (en somero UTC-6h)
* Poŝtkodoj: 80001-80007, 80403
* Telefonkodoj: 303, 720

Geografio
---------

Ponto en Arvada
Arvada situas sur montaro en la meza landparto de Usono, en la meza parto de la subŝtato, en la norda parto de la kantono. Denvero kaj Thornton (Koloradio) troviĝas po 16, Lakewood (Koloradio) 13, Westminster (Koloradio) 8 km.

Historio
--------

En tiu loko oni trovis oron en 1850, sed la serĉado ne okazis longe. En 1859 la loko estis nomita **Ralston**, kie oni okupiĝis pri terkultivado, la orserĉantoj iris iomete pli for. En 1870 oni konstruis fervojajn trakojn tra la areo. Por eviti konfuzon kun aliaj komunumoj Ralston, ĝi baldaŭ estis renomita Arvada, kiu estis setlanto. Arvada urbiĝis en 1904. Ĝi evoluis kiel antaŭurbo de Denvero. En 2007 pafado okazis, 2 homoj mortis, multaj vundiĝis.

Klimato
-------

En Arvada la temperaturo averaĝe varias inter 0-17 °C. Jare pluvas iom pli, ol 400 mm. En ĉiuj monatoj pluvas (vintre ankaŭ neĝas).

Trafiko
-------

Malnova akvoturo en Arvada
Loĝantoj de Arvada uzas internacian flughavenon de la proksima Denvero, krome estas proksime ankaŭ alia flughaveno. En la urbego aŭtobusoj de Denvero liveras la pasaĝerojn. La fervoja linio al Roka Montaro apartenas al la plej popularaj itineroj en Usono.

Ĝemelurboj
----------

* Belgio Mechelen, Belgio
* Kazaĥio Kizilorda, Kazaĥio
* Popola Respubliko Ĉinio Ĝjinĝou, Ĉinio
* Rusio Jekaterinburg, Rusio

Fontoj
------

* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de Wiki-Trans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 434496
* GND: 4437335-1
* LCCN: n79145641
* VIAF: 147739119
* SUDOC: 204428335
 |