recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Je klasika metriko, la **tribrako** (antikve-greke *τρῐ́βρᾰχῠς*, tríbraĥus, latine *tribrachys*) estas piedo konsistanta el tri mallongaj silaboj.

Priskribo
---------

Je la metriko de la klasikaj Eŭropaj lingvoj (latino, antikva greka lingvo), la metro estas kalkulata laŭ la silaba longo: ĉu la silabo estas longa (—) aŭ mallonga (◡). La tribrako estas, laŭ la tradicia analizo, piedo konsistanta el sinsekvo de tri mallongaj silaboj:

◡◡◡
En la analizo de aliaj lingvoj kiel Esperanto, kiuj uzas la akcentecon de silaboj anstataŭ longoj (tiel — signifas akcentan silabon kaj ◡ signifas senakcentan silabon), la tribrako estas sinsekvo de tri senakcentaj silaboj.

En la klasika poezio, la tribrako, havanta tri moraojn, estas ekvivalenta laŭ longo al la trokeo aŭ jambo (ankaŭ trimoraaj). Tamen, la tribrako estas malofte uzita.

Ekzemploj
---------

### Tribrako en Esperanto

En Esperanto, la tribrako estas malofta, pro la ĉeesto de la akcento ĉe la antaŭlasta silabo; oni povas konstrui tribrakon el tri mallongaj vortoj ("nu, en la") aŭ el longa vorto ("biolo- / gio").

Jen ekzemplo:

Sed havis / ni ambaŭ / la lingvon / amatan;
◡—◡ ◡—◡ ◡—◡ ◡—◡
La espe- / rantistoj / koniĝas / per ĝi.
◡◡◡ ◡—◡ ◡—◡ ◡—
(el "Al memoro de J. Wasniewski" far Otto W. Zeidlitz)
Tiu poemo estas kvaramfibrako, krom la lastaj versoj en ĉiuj strofoj, kiuj finiĝas vire per jambo; tamen, en la ĉi-supra verso, la unua amfibrako estis anstataŭigita per tribrako.

### Tribrako en la angla

El anglalingva poezio:

He with the / camera / and with his / backpack,
◡◡◡ —◡◡ ◡◡◡ ——
"Li kun la fotilo kaj kun lia tornistro,"
(El "Walk through Trees" far Robert Frost)
La kvarpieda verso konsistas el du tribrakoj (kun unu daktilo kaj unu spondeo).

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: tribrak/o
2. ↑  Hengreaves, Paterika.  Tribrach foot (angle). *Poetry Dish* (2011-07).
**KEMÉNY Gábor** (keme:nj) barono, estis hungara politikisto, publicisto, ministro, akademiano korepondanta (1864) naskita en Ĉombordo la 9-a de julio 1830 kaj mortinta en Ajnácskő la 23-an de oktobro 1888. Lia patro estis Dénes Kemény (politikisto).

Biografio
---------

Gábor Kemény studis en Nagyenyed kaj eksterlande. Post la falo de Hungara revolucio de 1848 li studis minadon en Selmecbánya. Li vojaĝis, li faris jurajn kaj historiajn studojn. En 1863 en la landkunveno de Transilvanujo li estis deputito de Gyulafehérvár. Inter la 5-a de decembro 1878 kaj 11-a de oktobro 1882 li estis ministro por agrikulturaj, industriaj kaj komercaj aferoj. Ekde 1887 li estis la prezidanto de la Magyar Történelmi Társulat (Hungara Historia Asocio).

Verkoj
------

* *A nemzetek fejlődéséről* (Kolozsvár, 1856);
* *Helyzetünk és jövőnk* (Pest, 1859);
* *Nagy Enyednek… veszedelme 1848/48-ben* (Pest, 1863).

Literaturo
----------

* György Endre: Emlékbeszéd br. K. G. felett (MTA Emlékbeszédek, VIII. Bp. 1894).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Gábor Kemény en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 253631
* GND: 1055377417
* LCCN: nb2021010800
* VIAF: 162396942
* ISNI: 0000 0001 1165 6775
* SUDOC: 196847818
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Vilaĝo en Jiangnano.
**Jiangnano** aŭ **Jiang Nan** (ĉine : 江南 ; pinjine : *Jiāngnán*; Wade-Giles : *Chiang-nan*, kelkfoje literumita *Kiang-nan*) estas geografia areo en Ĉinujo rilate al regiono tuj sude de la malsupraj atingopovejoj de Jangzio, inkluzive de la suda parto de Jangzio-Delto. Tiu regiono estas grandparte vu-parolanta.

La vorto Jiangnan estas bazita sur la ĉina nomo por Jangzio, *Cháng Jiāng*, kaj *nán* signifanta "sudo".

Priskribo
---------

La regiono ampleksas Ŝanhajon, la sudan parton de Ĝjangsuo, la sudan parton de Anhujo, la nordan parton de Ĝjangŝio, kaj la nordan parton de Ĝeĝjango. La plej gravaj urboj en la areo estas Ŝanhajo, Nankino, Ningbo, Hangĝoŭo, Suĝoŭo, Vuŝio, Ĉangĝoŭo kaj Ŝaosing.

Jiangnano estis gvida regiono de Ĉinujo dum almenaŭ 1 000 da jaroj, per ĝia forta ekonomio kaj homaj resursoj. Kvankam nur konsistigante 5% de la surfaco en Ĉinujo, ĝi kaŭzis historie signifan kvanton de la ĉina malneta enlanda produkto. La intelekta kulturo de Jiangnano estis altagrade distingita ĉiam en la ĉina historio kaj tre influis la ĉinan kulturon kiel tutaĵon.

En la lastaj 15 jaroj, produktado, inkluzive de aŭtomobiloj (General Motors, Volkswagen), elektroniko kaj teksaĵindustrioj, estas koncentrata en tiu areo, ekspluatante relative malmultekostan spertan laboron kaj oportunan transportadon. La jiangnanaj industrioj ludas gravan rolon en la eksporta komerco de Ĉinujo kaj produktas multon el la konsumaĵoj uzataj tra la mondo.

Vidu ankaŭ
----------

* Jiangnanaj subtropikaj ĉiamverdaj arbaroj
**Gábor Juhász** [juhAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Juhász Gábor** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano.

Gábor Juhász  naskiĝis la 14-an de julio 1963 en Salgótarján.

Biografio
---------

Gábor Juhász abiturientis en mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1981, poste li laboris en fabriko de Mátranovák kiel ferlaboristo. Li aliĝis al Hungara Socialista Laborista Partio en 1982. Li akiris diplomon en altlernejo de Kecskemét en 1985, poste li revenis al la menciita fabriko, kie li ricevis jam pli altan postenon. Li akiris plian diplomon en Universitato Corvinus de Budapeŝto en 1991, en la sama jaro li aliĝis al Hungara Socialista Partio, poste li laboris en diversaj firmaoj. Li estis parlamenta deputito inter 1994 kaj 2010. Li estis subministro pri enlandaj aferoj inter 2004 kaj 2006, poste subministro pri justico kaj polico. En la jaroj 2009 kaj 2010 li estis senpostena ministro pri sekretaj servoj malpli ol jaron.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
**Gábor Gerhes** [gerheŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gerhes Gábor** estis hungara fotisto, pentristo, grafikisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.

Sentitola arta kreaĵo de Gábor Gerhes
Gábor Gerhes  Arkivigite je 2018-04-28 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 7-an de majo 1962 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Gerhes ne frekventis artan altlernejon, supozeble pedagogian altlernejon. Ekde 1985 li ekspozicias. Inter 1990 kaj 1995 (poste inter 2004-2006) li havis plurajn stipendiojn. Li vizitis artistkoloniojn (1997: Paks, 1999: Szeged, 2001: Makó, 2005: Miskolc. Inter 2000 kaj 2006 li instruis en arta mezlernejo en Óbuda, inter 2006–2015 en Arta Universitato Moholy-Nagy, ekde 2010 en Universitato Metropolitan. Li estas arta gvidanto en eldonejo. Li ricevis premiojn inter 1992-2014.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Budapeŝto (1985, 1989, 1994, 2003, 2012)
* Parizo (1990)
* Pécs (1999)
* Berlino (2008)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Zuriko (1987)
* Budapeŝto (1988, 1992, 1997, 2008, 2010)
* Berlino (1990, 1999, 2006, 2008)
* Parizo (1992)
* Arthalo Budapeŝto (1993, 1994, 2000, 2004, 2010)
* Londono (2005)

Elektitaj artaj kreaĵoj
-----------------------

* Áldás többen
* Lyukas felhő
* Az öröklét foglya

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609738
* GND: 142064653
* VIAF: 121382486
* ISNI: 0000 0000 8484 4091
* SUDOC: 071076441
* RKD: 405195
 |
**Biĝnor,** hindie **बिजनौर**, urdue **بجنور** estas urbego en norda Barato, en norda parto de subŝtato Utar-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. La urbego apartenas al la Nacia Ĉefurba Regiono (Barato).

Minareto en Biĝnor

Demografio
----------

En 2011 loĝantoj de Biĝnor havis 93 297, kun la aglomeraĵo 115 381. La legopovo 78%, pli alta, ol la landa averaĝo.

Geografio
---------

Biĝnor kuŝas sur montetaro sur averaĝa alteco de 225 m super la marnivelo. La Gango fluas suden 7 km okcidente de la urbo, 50 km norde jam la unuaj montoj altiĝas. Muzaffarnagar troviĝas 43, Rurki 59, Mirat 61, Amroha 63, Hapur 79, Moradabad 86, Saharanpur 87, Baraut 89, tutlanda ĉefurbo Delhio 121, Agra 246, Kanpur 382, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 394, Kolkata 1272, Mumbajo 1276 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La plej gravaj eraoj de Biĝnor estis la mogola, maratha kaj brita (1774-1947) periodoj. En 1857 ribelo okazis.

Religioj
--------

Interno de moskeo
En Biĝnor la ĉefa religio estas la islamo (57%), hinduismo (42%), fine ekzistas iomete aliaj religioj. Biĝnor estas la sidejo de diocezo.

Lingvoj
-------

La plej oftaj lingvoj en Biĝnor estas la hindia,kaj urdua.

Klimato
-------

En Biĝnor jare pluvas averaĝe po 841 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, tamen precipe dum la musonoj inter julio-septembro. La meza jara temperaturo estas 24,5 °C kaj varias inter 17-31 °C.

Stacidomo de Biĝnor

Trafiko
-------

Biĝnor havas trairan fervojan linion. 8 ĉefvojoj kaj sola flankovojo kuras al la urbo, komence ponto funkcias tra la Gango. La plej proksima flughaveno funkcias en Mirat.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
La **Luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en urbo Pilis. Ĝi apartenas al la plej gravaj vidindaĵoj de la urbo.

Historio
--------

Ankaŭ nun videbla preĝejo konstruiĝis inter 1758-1787 kaj ĝi neniam estis trakonstruita. En 1945 la turo eksplodiĝis, poste oni rekonstruis ĝin. En 2001 oni renovigis la preĝejon.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en mezo de malgranda parko, antaŭ la konstruaĵo monumento pri falintoj dum la mondomilitoj troviĝas. La fronto estas la nura turo kun la enirejo. Poste sekvas la unusola navo, al kiu unuetaĝa sakristio aliĝas. La sanktejo estas rektangula kaj meze pordo situas. Interne laŭ la kutimoj estas galerio, sed ĉirkaŭgalerio troviĝas ankaŭ sur la supra parto de la turo. La predikejo kaj la altaro estis konstruitaj en 1903 en klasikisma stilo.

Fontoj
------

* hungare Arkivigite je 2013-05-08 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare
* hungare
* hungare Arkivigite je 2016-03-06 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gábor KAPI,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kapi Gábor** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro, misiisto. Lia nobela antaŭnomo estis *kapivári*.

Gábor Kapi  naskiĝis la 28-an de aŭgusto 1658 en Hungara reĝlando en Kapi (nuntempa Kapušany en Slovakio). Li mortis la 24-an de marto 1728 en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio).

Biografio
---------

Gábor Kapi frekventis gimnazion en Vieno, kie li aliĝis al la jezuitoj en 1673. Li akiris diplomon pri filozofio (komprenu sciencoj), poste li instruis en Stirio. Post 2 jaroj li plulernis en Vieno, kiun li interrompis, ĉar la turkoj minacis jam Vienon, li instruis teologion en Universitato de Karolo en Prago. Reveninta al Vieno li finis la studadon kaj komence li instruis en la sama urbo, poste en Jezuita Universitato de Nagyszombat. Li estis ankaŭ signifa predikisto en Gyöngyös, Pécs, Komárom en 1696. Li estis rektoro en la studjaro 1709 kaj inter 1713-1716, poste li longe estis misiisto en Gyöngyös kaj Kolozsvár. Post fervora agado de Kapi en Transilvanio la jezuitoj jam povis prediki. Fine li estis vikario en diversaj monaĥejoj en Supra Hungarujo.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Vienna Austriae defensa, et liberata auspiciis Leopoldi I. ac armis Mahomethi IV. oppugnata* (1686)
* *Fasciculus Oratorius ex Campo Eloquentiae Tyrnaviensis Collectus* (1691)
* *Allocutio salutatoria in Ingressu solemni Christiani Augusti Card. et Archiep. Strigon. in Basilicam D. Nicolai* (1713)
* *Institutiones Christianae de Sacrosancta et Individua Trinitate ac de verto incarnato adversus hostes utriusque divinissimi mysterii veteres et recentiores* (1720-24, 1732, 1764, 1774)
* *Institutiones Christianae de analysi fidei...* (1737)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a alineo)
La **Luterana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Nagykanizsa.

Historio
--------

La iama Kanizsa estis firma bazo de la reformacio en la 16-a jarcento. Dum dominado de turkoj ankaŭ luteranoj vivis en la urbo, ŝajnas, sen preĝejo. Post la rurka erao pro la kontraŭreformacio la luteranoj praktike malaperis en la urbeto, fidela mencio okazis pri luteranoj nur en 1816. Ili apartenis al luteranaj grupoj de Surd aŭ Iharosberény, ekde 1825 al Szepetnek. En Nagykanizsa la luterana grupo formiĝis filio de Szepetnek en 1845. Ili aĉetis parcelon por konstrui preĝejon, sed tio ne sukcesis. En 1857 ili aĉetis domon, kiu iĝis lernejo kaj preĝdomo. En 1890 unue oni konstruis pastroloĝejon, poste la nun videblan preĝejon. En 1900 la eklezia grupo sendependiĝis de Szepetnek. En 1923 la kirko estis renovigita. La orgeno alvenis en 1939, en la sekvaj jardekoj oni faris la plej gravajn renovigajn laborojn, fine en 1993 la preĝejo plene renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze la turo altiĝas. Interne la ĉefaltara pentraĵo prezentas bapton de Kristo.

Fontoj
------

* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**András Halász** [andrAŝ halAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Halász András** estis hungara inĝeniero pri minado, profesoro.

András Halász  naskiĝis la 17-an de decembro 1890 en Hungara reĝlando en Munkács (nuntempa Mukaĉeve en Ukrainio). Li mortis la 7-an de marto 1975 en Budapeŝto.

Biografio
---------

András Halász frekventis akademion en Selmecbánya, sed la lernadon interrompis la 1-a mondmilito. Inter 1918 kaj 1923 li laboris en Transilvanio, kiu jam apartenis al Rumanio. Li akiris diplomon en altlernejo en Sopron en 1923. Inter 1924 kaj 1941 li estis ĉefinĝeniero en Jugoslavio en minejo pri kuproj, poste li revenis al Norda Transilvanio, kiu tiam apartenis al Hungario. Post la 2-a mondmilito li partoprenis en establo de la hungara aluminia industrio, ekde 1950 li laboris en esplora instituto. En 1953 li kandidatiĝis, en la sama jaro li ricevis premion Kossuth. Li foje instruis en Pezindustria Teknologia Universitato, Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto, Kemia Universitato de Veszprém. Li multe okupiĝis pri manganoj de Úrkút.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Az ércek útja a bányától a kohóig* (Vojo de la ercoj de la minejo ĝis la fandejo), (1952)
* *Az érc- és ipariásvány előkészítés nemzetközi fejlődése és a hazai eredmények* (1959)
* *Haza ipari ásványok előkészítésének jelenlegi állása és fejlesztésének iránya* (1960)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 541167
* LCCN: n2001053064
* VIAF: 63353957
* ISNI: 0000 0001 1992 1318
 |
**Grafo Gábor Keglevich** [kegleviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keglevich Gábor** estis hungara politikisto, juristo, membro direktora de Hungara Scienca Akademio (1830). Lia filo estis Béla Keglevich.

Gábor Keglevich  naskiĝis la 19-an de septembro 1784 en Pest (urbo). Li mortis la 16-an de junio 1854 en *Egreskátapuszta* (nuntempa urboparto de Nagykáta).

Biografio
---------

Gábor Keglevich ricevis diplomon en universitato de Pest en 1805, poste li havis postenon en la reĝa urbestraro de Pest. Inter 1827-1848 li estis departementestro. Li politikadis laŭ gusto de Habsburgoj, sed li havis ankaŭ amikajn rilatojn kun István Széchenyi. Li ricevis ankaŭ gravajn postenojn de la reĝo. Li ricevis premion en 1845. Dum la hungara revolucio de 1848 li ne politikadis, tamen li establis en sia kastelo militan hospitalon.

Fontoj
------

* biografio hungare
* hungarlingva biografio

* Kategorio Gábor Keglevich en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 445614
* GND: 1013320670
* VIAF: 172408922
* ISNI: 0000 0001 2258 0374
 |
La **Bestoĝardeno de Madrido** (hispane *Parque Zoológico de Madrid* kaj hispane *Zoo Aquarium de Madrid*, estas bestoĝardeno de Madrido (Hispanio) kiu troviĝas ĉe la Kampardomo, nome granda arbara parko de la urbo Madrido. La parko apartenas al la entrepreno Parques Reunidos S.A.

Historio
--------

La unua bestoĝardeno de Madrido datiĝas el 1770, nome la *Casa de Fieras del Retiro* fondita de Karlo la 3-a.

La iniciatinto de la aktuala bestoĝardeno de Madrido estis Antonio Lleó de la Viña, kiu konstruis la unuajn instalaĵojn en la Kampardomo. La komenca projekto estis je la respondeco de la kataluna arkitekto Jordi Mir Valls, venkinto en konkurso konvokita tiucele. La parko inaŭguriĝis en 1972.

Post dekkvin jaroj, nome en 1987, oni konstruis delfenejon, kiu estis inaŭgurita enhavanta sep delfenojn de la specio *Tursiops truncatus*. Poste oni konstruis ejon nome *Naturaleza Misteriosa* (Mistera Naturo) kie oni montras kolekton de reptilioj, amfibioj kaj senvertebruloj.

En 1995 oni konstruis *Aquarium*, kun formo de piramido el vitro, e 3.000 m².

En 1997, komencis montroj de flugoj de ekzotaj kaj rabaj birdoj.

En 2003, oni konstruis ejon por fokoj de la specio *Zalophus californianus* kaj pingvenoj (*Spheniscus demersus*).

En 2006, oni konstruis ejon por sudorientaziaj simioj (orangutanoj kaj specio *Hylobates lar*).

Ekde septembro de 2007 estas ejo por gigantaj pandoj (*Ailuropoda melanoleuca*). La du unuaj ekzempleroj estis donaco de la registaro de Ĉinio.

Enhavo
------

La **Bestoĝardeno de Madrido** enhavas kolekton de pli ol de 6000 animaloj de pli ol 500 specioj.

Notoj
-----

1. ↑    China ofrece a España una pareja de pandas El Mundo 28/06/2007

* Kategorio Bestoĝardeno de Madrido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Luterana preĝejo** estas moderna eklezia konstruaĵo en Hungario, en urbo Szentendre.

Historio
--------

En la malnovaj tempoj la luteranoj en Szentendre apartenis al eklezia grupo de Buda. La memstara grupo estis fondita en 1941. La grupo respondecis pri la luteranoj ne nur en Szentendre, sed ankaŭ en Pomáz, Budakalász, Leányfalu, Dunabogdány, Visegrád, Tahitótfalu, Szigetmonostor, Pócsmegyer, Kisoroszi, Csobánka, Pilisszentkereszt, Pilisszentlászló. La grupo aranĝis domon, kie okazis la mesoj. En 1944 la domo estis ŝanĝita al parcelo konvena por konstrui kirkon. Inter 1944 kaj 1950 la mesoj okazis en la kalvinana preĝejo (Szentendre). La 2-a mondmilito forviŝis la komenciĝintan laboron en la parcelo. Nur en 1950 estis konstruita preĝejo helpe de aliaj eklezioj. Tamen la konstruaĵo ne konsistis el bonaj materioj pro la tiutempa malriĉa vivnivelo. Ne mirinde en 1998 la preĝejo ruiniĝis, nepre necesis konstrui pli novan. Tio okazis en la jaroj 2003 kaj 2004. La grupo funkciigas ankaŭ infanĝardenon ekde 2011.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas laŭ rojo kaj konsistas el preĝejo, kampanilo, oficejo kaj pastra loĝejo. La preĝejo havas kutiman domformon, sed la fenestroj estas malgrandaj. Tial interne estas mallumo, ol en la mezepokaj preĝejoj.

Fontoj
------

* 
* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **luterana preĝejo** estas sakrala historia monumento (deklarita en 2003) en urbo Nagyatád (Hungario).

Historio
--------

Pri luteranoj en Nagyatád la unua mencio okazis en 1875, tiam ili eklezie apartenis al Vése. Ili fondis luteranan filion en 1910, samtempe la loka bienulo donacis parcelon por konstruado de preĝejo. Tamen pro problemoj nur preĝdomo estis kreita en la 1920-aj jaroj, la kirko mem en 1930. La unua sonorilo pretiĝis en 1936. La kirko estis renovigita en 1956, inter 1985-1987 kaj en 1992. En 2002 interne nova galerio estis kreita, malsupre aparta ĉambro, kiu estas konvena kunvenejo.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en parko proksime al la kalvinana preĝejo (Nagyatád). La fasado estas simetria. La turo kun piramida turpinto plene reliefas meze. Ĝuste tie funkcias la enirejo, kelkaj ŝtupoj kuras al la enirejo. La absido estas plurlatera.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* 
* nur fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en Budapeŝto, en distrikto Rákosmente, en loĝkvartalo Rákoskeresztúr.

Historio
--------

Depost dominado de turkoj alvenis germanoj, slovakoj kaj hungaroj, ofte ankaŭ luteranoj. Ili frekventis mesojn en la lernejo, la trilingvaj mesoj okazis ĝis fino de la 2-a mondmilito. La unua baroka luterana preĝejo ekfunkciis en 1800, post 2 jaroj ĝi estis pligrandigita kaj tiam oni konstruis la turon. La pli nova preĝejo estis konstruita dum la 2-a mondomilito en alia loko. La malnova preĝejo malkonstruiĝis en 1945, sed la orgeno, sonoriloj kaj la altara bildo venis al la nova preĝejo. En 1970 orgeno alvenis el la Luterana preĝejo (Belváros).

Konstruaĵo
----------

La novrenesanca preĝejo situas sola, la fasado estas simetria. Meze altiĝas kvadrata turo, flanke po unu malaltaj turoj. La ĉefenirejo estas alirebla post iom da ŝtupoj, en la kutima loko fenestrorozo estas videbla. Aliaj enirejoj estas ankaŭ ĉe la flankaj rondaj turoj. La navo konsistas el ĉefnavo kaj po unu flankonavoj, do ĝi imitas la bazilikan sistemon. 

Sub la preĝejo tombejo pri urnoj funkcias.

Fontoj
------

* hungare
* hungare kun foto Arkivigite je 2011-08-24 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto Arkivigite je 2016-04-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare

Aerfoto pri luterana preĝejo de Rákoskeresztúr
La fenestrorozo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Bizen** (japane 備前市 (びぜんし), *Bizen-shi*) estas urbo en Gubernio Okajama en Japanio, kio fondiĝis per statuto en 1971. La urbo havis loĝantaron de 28 030 en 2003. La areo estis 133.66 km² kaj la loĝdenso estis po 209.71 personoj por km². La 22-an de Marto 2005 la urbetoj Hinase kaj Yoŝinaga kunfandiĝis el distrikto de Wake al Bizen. Post la kunfandiĝo la areo iĝis 258.23 km². La loĝantaro tiam estis 41 954.

Flago de Bizen.
La urbo estas konata por la *Bizen-yaki*, la ceramiko de Bizen.

Bizen ankaŭ estas la naskiĝloko de la Japana kritikisto Hakuchō Masamune.

Geografio
---------

Bizen situas oriente de Okajama apud la interna maro Seto.

Proksima de la urbo estas la Sanyō-ŝoseo. La Nacia Vojo 2 konektigas la urbon kun Ōsako kaj Kitakjūŝū. Aliaj proksimaj Naciaj Vojoj estas 250, 374 kaj 484. Estas fervojaj konektoj per la JP Okcident Sanyō-ĉeffervojo al Kobeo kaj Kitakjūŝū kaj per la JR Akō-fervojo al Aioi kaj Okajama.

Vidindaĵoj
----------

En la urbo estas du budhismaj temploj, la *Fukushō-ji* (japane 福生寺 (ふくしょうじ)) kaj la *Shinkō-ji* (japane 真光寺 (しんこうじ)).

*Bizen-yaki*, la fama ceramiko el Bizen kaj proksimaj vilaĝoj.
La kreado de ceramiko estis ekonomike tre grava por la urbo kaj ĝi restas agon de granda kultura graveco por Bizen. Ankaŭ ekzistas tomboj de la Ikeda-klano en tiu ĉi urbo, japane *Waidani Azuchiyama Ikeda-ke basho* (japane 和意谷敦土山池田家墓所). La Ikeda-klano subtenis la ceramikan faradon dum la Edo-epoko. En 1976 fondiĝis la Fujiwara-Kei-Muzeo pri unu de la plej konataj ceramikistoj de Bizen (kaj de tuta Japanio), kiu fariĝis Vivanta Nacia Trezoro.

La naskiĝloko de Hakuchō Masamune nun estas muzeo.

Naskiĝdomo de Hakuchō Masamune.
**András Hábetler** [andrAŝ] (naskiĝis en 1973 en Budapeŝto) estas basbaritona operkantisto, privata kantisto, opero-reĝisoro, konstanta gastoartisto de la Budapeŝta Ŝtata Operejo.

Kariero
-------

Kiel adoleskulo li estis sukcesa akvopilkisto, poste li akiris kuracistan diplomon ĉe la Medicinascienca Universitato Semmelweis. Li lernis kantadon private, inter liaj majstroj estis: Mircea Breazu, Veronika Kincses, Margit Ercse kaj László Polgár. Li debutis kiel operkantisto en la jaro 2000, li kantis Masetto de Don Giovanni en la Fortikaĵo de Diósgyőr, reĝisorite de Balázs Kovalik. Inter 2000 kaj 2002 li estis gastostudento de la Muzikarta Universitato Ferenc Liszt, tie li aktoris en la jenaj ekzamenaj spektakloj: Monteverdi: Kronigo de Poppea, Händel: Giustinio, Massenet: Don Quichotte, Poulenc: Mamoj de Tiresias.

Li debutis en la Budapeŝta Ŝtata Operejo en septembro 2003, kiel 2-a arbohakisto de la Sanga Nupto. Inter 2003 kaj 2005 li estis studia aktoro de la Operejo, ekde tiam konstanta gastoartisto. Li estis la iniciatoro kaj organizanto de la t.n. Balkoncertoj de la festivalo Pozsonyi Piknik en Budapeŝto. Li ankaŭ okupiĝas pri reĝisorado de operaj spektakloj, en somero 2013 li havis grandan sukceson per la moderna reĝisorado de La geedziĝo de Figaro sur la Subĉiela Scenejo de Városmajor. Li fondis la operkompanion Faremido kun elstaraj operkantistoj celante popularigi la ĝenron de opero.

Inter 2020 kaj 2021 li gvidis operopopularigan radioprogramon 'Operaklub' en la progresema budapeŝta radiostacio 'Klubrádió'. Ekde 2021 li reiris al sia profesio kiel kuracisto.

Liaj ĉefaj roloj
----------------

* Figaro (Mozart: La geedziĝo de Figaro)
* Masetto (Mozart: Don Giovanni)
* Papageno (Mozart: La Magia Fluto - Die Zauberflöte)
* Nachtigall (Richard Wagner: La Majstraj Kantistoj de Nurembergo)

Fontoj
------

opera.hu

* Kategorio András Hábetler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2019-11-04 per la retarkivo Wayback Machine
La **Sieĝo de Bagdado** estis la lasta Selĝuka klopodo por kapti Bagdadon el la Abasidoj. La kalifo al-Muktafi sukcese defendis sian ĉefurbon kontraŭ la koaliciaj armeoj de la Selĝuka Sultano Muhammad de Hamadan, kaj Kutb ad-Din de Mosulo.

Muhammad militiris al Bagdado kun armeo de 30 000 homoj, dum lia aliancano Kutb ad-Din militiris el Mosulo por kapti la kaliflandajn provincojn en Centra Irako. La 12an de januaro Muhammad atingis la muregojn de okcidenta Bagdado. Reage la kalifo aeigis ĉiujn siajn trupojn el Hillah kaj Ŭasit, por defendi la ĉefurbon. Februare, malkapabla defendi okcidentan Bagdadon, la kalifo abandonis la okcidentan flankon kaj ordonis detrui ĉiujn pontojn super la rivero Tigris, kiuj separas la okcidentan flankon de Bagdado el ties orienta flanko. Muhammad trapasis al la okcidenta flanko kaj facile kaptis ĝin, kaj establis sian kampadejon dum samtempe la kalifo fortifikis la muregojn de orienta Bagdado. Oni instalis kelkajn katapultojn sur la muregoj de la urbo. La kalifo ankaŭ armigis la loĝantojn de Bagdado, kaj incitis ilin lukti kontraŭ la malamiko de la kaliflando, kiujn li nomigis nekredantojn ĉar tiuj militiris kontraŭ la kalifo, sukcedanto de la profeto kaj estro de la *ummah*. Li ankaŭ ordonis al sia veziro ibn Hubajra doni 5 orajn dinarojn al ĉiu vundita soldato.

La 29an de Marto, la Selĝukoj riparis unu el la pontoj kaj trapasis al la orienta flanko de la urbo, kie ili bataletis kontraŭ la kalifa armeo kaj la milicoj de bagdadanoj. La rezulto de la batalo restis nefinfina por ambaŭ flankoj. La 29an de junio la Sultano Muhammad ordonis al sia homoj grimpi la muregojn. Li havis jam 400 eskalojn por grimpi la muregojn de Bagdado, sed la atako estis haltigita. Dume Nur ad-Din Zangi kulpigis sian fraton pro atako al la kalifo, kio detruis la Zengid-Selĝukan aliancon. Zajn ad-Din lasis la sieĝon kaj revenis al Mosulo. Ankaŭ Muhammad estis devigita lasi la sieĝon post siaj homoj informis lin ke lia frato Malikŝah la 3-a estis kaptinta Hamadan. Li finfine konstatis ke la sieĝo estis senutila, tiele li preferis lukti por sia trono. Tiele la Sieĝo de Bagdado finiĝis la 13an de julio [[1157].

Vidu ankaŭ
----------

* Batalo de Bagdado (1258)
La **luterana preĝejo** estas religia historia monumento en urbo Paks (Hungario).

Historio
--------

Luteranaj grupoj en ĉirkaŭaĵo de Paks formiĝis ekde la 1550-aj jaroj. Paks mem jam en 1574 havis luteranan kirkon. Tamen en la sekvaj jardekoj pro dominado de turkoj la loĝantoj malpliiĝis, nur en la pli pacaj tempoj ekde la 1720-aj jaroj alvenis luteranaj germanoj. Ili eklezie unuiĝis kun similaj en Fadd kaj Dunaszentgyörgy ĉirkaŭ 1780, tial ili ricevis eklezian statuson. En la jaroj 1787 kaj 1788 ili konstruis preĝdomon kovritan per kanoj. En 1800 ankaŭ malgranda orgeno alvenis. La preĝdomo ekbrulis kaj cindriĝis en 1808 kune kun la paroĥo kaj luterana lernejo, sed la sakralaj havaĵoj estis savitaj. La dua preĝdomo funkciis inter 1812-1880, poste ĝi same cindriĝis. La nun videbla preĝejo estis konstruita inter 1881-1884, sed la nova orgeno en 1897. En 1944 militaj damaĝoj estiĝis, poste oni aĉetis harmoniumon anstataŭ la detruita orgeno. Ekde 1949 jam la riparita orgeno sonas. En 1969 la kirko estis renovigita, en 1983 pli nova paroĥo konstruiĝis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto, ŝtuparo kuras al la enirejo. En mezo de la fasado altiĝas la kvadrata turo. Dum la 1950-aj jaroj oni rigardis el la turo la ĉirkaŭaĵon por tuj anonci eblajn fajrojn. La ĉefenirejo troviĝas ĉe piedo de la turo. La turpinto estas okangula piramido, en la turo 3 sonoriloj sonoras. Interne super la tura enirejo estas videbla galerio por la orgeno. Interne la muroj estas blankaj. La ĉefaltara bildo prezentas krucifikson.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungara priskribo

* Luteranaj preĝejo kaj lernejo en PaksLuteranaj preĝejo kaj lernejo en Paks
* FlankenirejoFlankenirejo
* GalerioGalerio
* Interna partoInterna parto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**András Háznagy** [andrAŝ hAznadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Háznagy András** estis hungara apotekisto, farmaciisto, profesoro. Lia origina familia nomo estis *Hofbauer*.

András Háznagy  naskiĝis la 22-an de marto 1913 en Kiszombor. Li mortis la 7-an de novembro 1987 en Szeged.

Biografio
---------

András Háznagy komence laboris en apoteko de sia patro. Li akiris diplomojn en Scienca Universitato de Szeged en 1935 kaj 1942. Inter 1950 kaj 1957 li laboris en diversaj apotekoj en Kiszombor kaj Makó, poste li instruis en la menciita universitato. Inter 1976-1979 li estis institutestro. En 1984 li estis nomumita docento.

En 1971 li ricevis premion, en 1979 li kandidatiĝis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Az iridoidok jelentősége a természetes anyagok tükrében* (1968)
* *A fitoterápia problémái* (1977)
* *Valóban ártalmatlan minden gyógyító céllal alkalmazott növény?* (1988)
* *SEMMELWEIS IGNÁC (1818–1865) ORVOSDOKTORI DISSZERTÁCIÓJA: DE VITA PLANTARUM*  hungare

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
La **luterana preĝejo** estas sakrala historia monumento (deklarita en 2001) en urbo Salgótarján (Hungario), en urboparto Zagyvapálfalva, kiu estis sendependa vilaĝo ĝis 1961.

Luterana preĝejo en Zagyvapálfalva

Historio
--------

En tiu areo dum la mezepoko apartaj vilaĝoj ekzistis. Dum la baldaŭaj kontraŭturkaj bataladoj la reformacio alvenis, sed pri efiko en tiu loko mankas informoj. Precipe ekde la 19-a jarcento pro industriiĝo de la proksima Salgótarján ankaŭ tien alvenis laboristoj, inter ili luteranoj. Ili eklezie apartenis al Salgótarján. En 1927 luterana filio estis fondita. Propra kirko konstruiĝis ĝuste post jardeko. Ĝi estis renovigita en 1992.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto inter arboj. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La enirejo funkcias tra la turo. La turpinto estas piramida. La navo finiĝas en rektangula absido, pli mallarĝa kaj alta, ol la navo. Ankaŭ la absido havas apartan enirejon. Interne estas seĝoj anstataŭ benkoj.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* nur fotoj
* hungare kun fotoj

* Malantaŭa partoMalantaŭa parto
* NavoNavo
* ĈefenirejoĈefenirejo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Biŝnuprija manipura lingvo** – biŝnuprije *Biŝnuprija Manipuri* (ইমার ঠার / বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী, *imāra ţhāra/ bişnupriya mônipuri*) aŭ mallonge *Biŝnuprija* - estas lingvo el la hindarja lingvaro. Ĝi parolatas fare de 120.000 homoj. Du trionoj el ili vivas en Barato, ĉefe en la pleja sudo de la ŝtato Asamo (distriktoj *Kaĉhar, Hailakandi* kaj *Karjmganj*) kaj en la limaj regionoj de la federaciaj ŝtatoj Manipuro kaj Tripuro. La resta triono vivas en la nordoriento de la lando Bangladeŝo. La biŝnuprija skribiĝas per la karaktroj de la bengala lingvo plus iuj aldonaj karaktroj de la asama lingvo.

La unuaj skribaj dokumentoj en la lingvo fontas el la 18-a jarcento. Inter la denaskaj parolantoj la lingvo ankaŭ nomatas *Imar Thar* – "lingvo de mia patrino". Laŭ gramatiko kaj fonetiko ĝi estas influita de la tibeto-birma manipura lingvo.

Ekzistas aparta vikipedia branĉo en la biŝnuprija lingvo.

Referenco
---------

1. ↑  retejo "etnologo" (1997)

* Kategorio Biŝnuprija manipura lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Vikipedio en la biŝnuprija lingvo (Reta enciklopedio)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Biŝnuprija manipura lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* anglalingva konciza enkonduko al la lingvo
* detaloj, same anglalingvaj, pri la biŝnuprija
* paĝo pri literaturo en la biŝnuprija lingvo
**József Illés** [jOĵef ilEŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Illés József** estis hungara juristo, politikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1936). Lia nobela antaŭnomo estis *viski* [viŝki].

József Illés  naskiĝis kiel **Illyasevics József** la 10-an de novembro 1871 en Hungara reĝlando, en urbo Huszt (nuntempa Ĥust en Ukrainio). Li mortis la 19-an de januaro 1944 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Illés frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li plulernis en Berlino, Lejpcigo, Parizo, Londono. Hejmenveninta en 1896 li eklaboris en la ministerio. Li ekinstruis en universitato en 1902. En 1906 li iĝis juĝisto, en 1913 deputito parlamenta. Post la 1-a mondmilito li partoprenis en Traktato de Trianon, kie li estis fakulo pri rutenoj. Li pensiuliĝis en 1942.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Az újkori alkotmányfejlődés elemei*, (1898)
* *Bevezetés a magyar jog történetébe* (Enkonduko al historio de la hungara juro), 1910.
* *A ruszinszkói kérdés*, (1939)
* *A magyar jog a Balkánon* (La hungara juro en Balkano), (1943)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
*
Junularklerigejo *St. Altfrid*, iama *Haus Charlottenhof* en 2008
Preĝejo St. Altfrid - 2008
***Charlottenhof*** estis entreprenistovilao ĉe Kettwig, nuna urboparto de Essen. Ekde 1960 ĉi tie troviĝas en la antaŭkastelo, konserviĝinta laŭ baza formo, same kiel en proksimume kvin novkonstruaĵoj la *Jugendbildungsstätte* (junularklerigejo) *St. Altfrid* de la Episkopujo Essen.

Historio
--------

La entreprenisto kaj poste jurkondamnita nazia militkrimulo Friedrich Flick konstruigis sur la altaĵoj ĉe la suda bordo de la rivero Ruhr, vidalvide de Kettwig, en la 1920aj jaroj la vilaon Charlottenhof. Li taskigis per tio arĥitekton Paul Schultze-Naumburg, nazia arĥitekto, kiu konstruis laŭ la konservema stilo "Heimatschutzarchitektur" (hejmlandoprotekta arĥitekturo). Tiu ĉi stilo ja foje prezentis estetike kontentigaj arĥitekturajn solvojn, sed ankaŭ influis la stilon de naziaj koncentrejoj. Oni diras, ke al la edzino de Flick, Charlotte, ne plaĉus la domo. Aŭ la familio sin vidis devigata – same kiel kelkaj aliaj industriistoj en la Ruhr-Regiono dum la epoko de la Vajmara Respubliko, transiĝi al pli sekura loko. Pro tio Flick translasis la vilaon al la "*Volkswohlfahrt*" (nazia organizo por socia prizorgo) kaj poste al Organizaĵo Todt. Ekde 1943 ĉi tie sidis la *Ruhrstab*. Tiu ĉi stabo konsistis el reprezentantoj de la ministrejo de armado, de la armeo kaj de kelkaj naziaj organizaĵoj. En la Dua Mondmilito la konstruaĵo preskaŭ plene estis detruata.

Origine la ĉefdomo de la vilao estis duetaĝa stukodomo, en kies centro troviĝis tureca antaŭkonstruaĵo montranta al Ruhr. La baza formo de simpla antaŭkastelo, de la ekonomia korto, konserviĝis ĝis nun. Rektangula korto troviĝas malantaŭ turoforma portaldomo kun unuetaĝaj aloj.

La Ĉefepiskopujo Kolonjo transprenis la domaron en 1950 kaj translasis ĝin poste al la novfondita Episkopujo Essen. La bazaj muroj de la *kastelo* en la jaroj 1966/1967 estis enigita en novkonstruaĵon. La antaŭkastelo ricevis aldonajn litodomojn. La episkopujo Bistum instalis ĉi tie per helpo de monaĥinoj el Schuir la nunan junularklerigejon *Jugendbildungsstätte St. Altfrid*. Poste oni konstruis en la jaroj 1977/1978 antaŭ la domaro preĝejon, kiun episkopo Franz Hengsbach konsekris la 31an de oktobro 1981.

Esperanto
---------

En la jaro 2017 *Jugendbildungsstätte St. Altfrid* estas okazigejo de la Printempa Semajno Internacia de la 10a ĝis la 17a de aprilo.

Fonto
-----

Traduko de germanlingva versio en de.wikipedia.org/wiki/Charlottenhof\_(Essen)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Charlottenhof (Essen) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la junularklerigejo

51.352556.9474Koordinatoj: 51° 21′ 9,2″ N, 6° 56′ 50,6″ O (mapo)
**József HORVÁTH** [jOĵef horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horváth József** estis hungara kuracisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1830).

József Horváth [*rompita ligilo*] naskiĝis la 1-an de februaro 1794 en Lukácsháza. Li mortis la 23-an de majo 1849 en Bát (tiam en Hungara reĝlando, nun en Bátovce en Slovakio).

Biografio
---------

József Horváth frekventis lernejon en Kőszeg, poste li aniĝis al piaristoj inter 1811-1814 kaj li instruis en Tata (Hungario). Forlasinta la ordenon li studis filozofion en Szombathely kaj Pest (urbo), fine li iĝis kuracisto en 1822 en Pest. Post kelkaj jaroj li estis jam ĉefkuracisto de Hont. Li ofte okupiĝis pri la hungara literaturo.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Tanácsadó az elhálás előtt, alatt és után* (Konsiloj antaŭ dum kaj post seksumado) (1829) - traduko el la germana
* *A testi gyermek-nevelés megjobbitására szolgáló javallatok* (Konsiloj pri plibonigo de korpa infano-eduko) (1830)
* *Utmutatás a betegségek olcsó s mégis biztos orvoslására* (1845) - tradukaĵo
* *Naturalis Historia* - manuskripto

Fontoj
------

* biografio hungare[*rompita ligilo*]
* biografio hungare[*rompita ligilo*]
**József Hunics** [jOĵef huniĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hunics József** estis hungara kanuisto, olimpiano.

József Hunics naskiĝis la 10-an de marto 1936 en Ráckeresztúr, li mortis la 27-an de julio 2012.

Biografio
---------

József Hunics havis licencon pri ilinstrumentisto kaj du trejnistajn diplomojn pri kanuado kaj pafado. Li ricevis signifan ŝtatan premion en 1996.

### Sporta kariero

En kanuo ofta partnero de József Hunics estis Imre Farkas (kanuisto). Ili estis resume sesfoje hungaraj ĉampionoj en 1956 kaj 1957. Ili estis olimpianoj en Hungario en la Somera Olimpiko 1956 kun bronza medalo en distanco 10000 m. Hunics estis la unua kun alia partnero en 1959 en eŭropa ĉampionumo en pli mallonga distanco 1000 m. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1960 pro sia sanstato.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 809312
 |



* Portalo pri Biografio
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ĉina avelkolora tetro** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kokoformaj *Galliformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Tetraonedoj *Tetraonidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Bonasa* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Ĉina avelkolora tetro** *Bonasa sewerzowi*Przhevalsky 1876 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ĉina avelkolora tetro  |

 |
| v • d • r |

La **ĉina avelkolora tetro** (*Tetrastes aŭ Bonasa sewerzowi*) el la ordo de kokoformaj birdoj kaj familio de tetraonedoj vivas en la provincoj Gansu, Ĉinghaj kaj Siĉŭan de Ĉinio.

Ĝi estas same granda kiel kolombo.

La maskla birdo havas striitan kapon, nigrajn plumojn ĉe la naztruoj, biankan frunton kun nigraj plumpintoj, malhelbrunajn okcipiton kaj verton punktitajn per verdgrizaj makuletoj kaj brunajn orelplumojn. Ĝi havas ĉe la supra korpo brunajn plumojn kun nigraj makuloj transversaj. La plumpinto estas grizeta. La vosta plumaro estas nigrebruna kun blankaj transversaj makuletoj kaj plumpintoj, la paro da centraj vostoplumoj estas kaŝtankolora kun 7-8 nigraj, brunblankaj transversaj makuletoj paralele vicigitaj, kaj ĝuste pro tio oni nomas ĝin vostomakula tetro. La primaraj flugplumoj estas malhelbrunaj kun rando bruneta; ankaŭ la akcesoraj flugplumoj estas malhelbrunaj, sed kun larĝaj kaŝtankoloraj transversaj makuletoj kaj helbruna plumrando. La mentono kaj gorĝo estas nigraj, la brusto kaj ambaŭ flankoj de la korpo estas kaŝtankoloraj kun diversaj makuletoj, la abdomena plumaro estas ornamita per okulfrapaj nigraj kaj blankaj transversaj makuloj.

La femala birdo aspektas kiel la maskla, sed sen nigraj plumoj ĉe la naztruoj kaj nigraj mentono kaj gorĝo.

La ĉinaj avelkoloraj tetroj vivas en altaj montregionoj 3 200-3 800 m. super la marnivelo, kie kreskas cipresoj, ruĝaj alnoj (*Alnus japonica*), betuloj kaj aliaj arboj, kaj ankaŭ hamamelido (*Hamamelis mollis*), graminacoj, legumenacoj kaj musko. Ili emas agi en aŭtuno 30-50-ope. La birdoj kutime loĝas inter rododendroj. Ili manĝas burĝonojn, junajn foliojn, radikojn kaj semojn de graminoj kaj herboj.

En junio la birdoj komencas pariĝon. Ili konstruas neston surtere; ĉe arboradiko, per musko kaj malmulte da plumoj. La gebirdoj kovas ĉiufoje 4-6 ovojn, kiuj estas flavaj kun iom da bruno kaj punktitaj per kaŝtankoloraj makuloj. La ovo pezas ĉ. 20 g. La kovadon plenumas la birdino kaj virbirdo.

La ĉina avelkolora tetro estas tre rara porapreza birdo.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Občina Štore** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Savinj. La municipo konsistas el 12 kovrante areon de 28,1 km². Komence de 2018 tie loĝis 4257 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Štore.

Loko, priskribo
---------------

Občina Štore
La Rivero Voglajna fluas proksime al la norda rando. La ĉefa ŝoseo 107 kaj la fervoja linio de Celje al Šentjur pasas paralele al la rivero.

La rivervalo estas la alteco de proksimume 350-400 m. Sude, la alteco de la pejzaĝo leviĝas preskaŭ ĝis 800 m.

La apudaj municipoj estas:
Občina Šentjur en la nordo kaj oriento, Občina Laško en la sudo al sudokcidento, Urba municipo Celje en la okcidento kaj nordokcidento.


Ĉirkaŭ **Občina Štore**| Celje | Šentjur |  |
|  Celje | Občina Štore | Šentjur |
| Laško | Laško |  |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 12 vilaĝoj:

Draga, Javornik, Kanjuce, Kompole, Laška vas pri Štorah, Ogorevc, Pečovje, Prožinska vas, Svetina, Svetli Dol, Šentjanž nad Štorami, **Štore**

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Štore en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
**Miguel Matamoros** (naskiĝinta la en 8-an de majo 1894 en Santiago de Cuba; mortinta la 5-an de aprilo 1971) estis kuba muzikisto kaj komponisto. Li kontribuis multan por la disvolvo de la kuba sono, ritmo devena el la kamparaj zonoj de orienta Kubo.

*Trío Matamoros*
----------------

**Vidu pli: Trio Matamoros**

Trío Matamoros proksimume 1930
En 1925 Miguel Matamoros fondis en Santiago de Cuba kune kun Siro Rodríguez kaj Rafael Cueto la mitan kaj popularan muzikensemblon ***Trío Matamoros*** kaj realigis sian unuan surdiskigon en 1928.

Tiu ĉi triopo konsistigas nepran rekomendindaĵon en la historio de la afrikokuba muziko. La trio majstre kombinis la ĝenrojn de bolero kaj de son kaj atingis per tiu maniero interpreti la la muzikon grandan popularecon kaj sur kaj for de la kuba insulo. Pinta muzikpeco de ĉi tiu kunfando de bolero kaj son estas la temo *Lágrimas negras*, kiu surdiskiĝis laŭ centoj da versioj kaj konsistigis mejloŝtonon en la muzikhistorio de Kubo kaj de Karibio.

La triopo kreis tutan liston de popularaj kaj danceblaj furoraĵoj, el kiuj ni povus mencii *Promesa, Dulce embeleso, Elíxir de la vida, El trío y el ciclón, La mujer de Antonio* kaj *Mamá son de la loma*.

Kelkan tempon poste Miguel Matamoros fondis muzikistan sepopon, kiun li nomis *Septeto Matamoros* kaj ankaŭ direktis sian orkestron, kvankam tiu periodo de lia vivo ne havis tiom gravecon kiel tiu kun la mita triopo.

La grupo Matamoros prezentis lastan fojon por la popolo de Kubo en marto de 1960, malmultan tempon poste ĝi retiriĝis.

*Conjunto Matamoros*
--------------------

Estis en la 1940-aj jaroj, dum kiam en la muzika medio havana ensceniĝis la tiel nomataj „*conjuntos*" (ensembloj), kiam Miguel fondis sian *Conjunto Matamoros*. Tiu ĉi ensemblo kiel esprima formo ebligis la evoluon de la *son*, proponante pli eblecojn de instrumentado kiel tiuj, kiujn proponis la antaŭaj formitaĵoj de sesopo kaj sepopo.

Tiu ĉi muzikgrupo realigis pli ol centon da surdiskigoj, el kiuj Miguel Matamoros faris kelkajn kun helpo de kromaj kantistoj kiel Benny Moré kaj Carlos Embale. Li prezentis en Sankta Domingo, Venezuelo, Porto-Riko kaj Novjorko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikolo pri Trío Matamoros Arkivigite je 2007-06-27 per la retarkivo Wayback Machine, vokita la 9-an de julio 2015


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 526380
* LCCN: no93020800
* VIAF: 17419256
* ISNI: 0000 0000 8360 7350
* LIBRIS: 137335
* SUDOC: 163596484
* BNF: 14005649x
* MBA: 4409cdcf-6300-4530-874f-23d75f1be63b
* NKC: xx0194318
* BNE: XX841266
 |
Teraj klimatozonoj (iom simpligite laŭ la Klimata klasifiko de la geografo kaj esperantisto Köppen):
- ﻿ Tropike pluvarbara klimato

- ﻿ Tropike savana klimato

- ﻿ Stepa klimato

- ﻿ Dezerta klimato

- ﻿ Mediteranea klimato

- ﻿ Humide modera klimato

- ﻿ Musona klimato

- ﻿ Humide kontinenta klimato

- ﻿ Transsiberia klimato

- ﻿ Somere seka malvarma klimato

- ﻿ Tundra klimato

- ﻿ Glacia klimato

La **oceana klimato** aŭ **mara klimato** precipe diferenciĝas de la klimato de proksimaj kontinentaj areoj en tio, ke la oceana akvo funkcias kiel "bufro" de temperaturoj. Pro tio ke la akva temperaturo pro la granda specifa varmokapacito ŝanĝiĝas malpli rapide ol la grundo kaj la aero de la proksimaj kontinentaj areoj, la grunda teritorio proksime de la marbordo en varmaj sezonoj estas malvarmigata fare de la aero super la oceana surfaco, kaj en malvarmaj sezonoj estas varmigata fare de ĝi. Krome la alta kvanto de akva vaporo en la aero super la oceana surfaco bremsas la sunradiadon, kiu multe pli facile atingas la kontinentan tersurfacon. Tial kompare al la kontinenta klimato estas signife malpli fortaj temperaturaj diferencoj kaj inter tago kaj nokto kaj inter somero kaj vintro.

Fontoj
------

* Petra Demmler: *Das Meer - Wasser, Eis und Klima* (germane: "la maro - akvo, glacio kaj klimato", eldonejo Eugen Ulmer, 2011. - ISBN 3-80015-864-7 *ĉapitro: 'Meer und Atmosphäre* ("maro kaj atmosfero"

Vidu ankaŭ
----------

* Klimata klasifiko de Köppen
* Kontinenta klimato
* Kontinenta-mediteranea klimato
Konstruaĵo en Jajce kie okazis la dua plena kunsido de AVNOJ. **AVNOJ** estas la mallongigo por *Antifašističko vijeće narodnog oslobodjenja Jugoslavije*, kio signifas: *Kontraŭfaŝisma popolliberiga komitato de Jugoslavio.*

Historio
--------

Ĝi fondiĝis la 26-an/27-an de novembro 1942 en la Bosnio kaj Hercegovino urbo Bihać. Ĉe sia dua kunsido ĝi formis en la 29-a de novembro 1943 en Jajce la provizoran registaron sub la estrado de Josip Broz Tito kaj determinis Jugoslavion kiel federacion de ses respublikoj egalrajtaj.

La dekretoj de AVNOJ
--------------------

La AVNOJ-dekretoj nr. 1 kaj 2 de la 21-a de novembro 1944 pritraktis la forpelon kaj senproprietigon sen perdokompensado de la jugoslaviaj etnaj germanoj. El ili la numero 1 restis nepublikigita, kontraŭe la 2-a publike konatigitis en la 6-a de februaro 1945. Grupoj de koncernitaj personaroj substrekadis iliajn laŭ interpopola juro maljustan karakteron, simile al la Dekretoj de Beneš en Ĉeĥoslovakio rasiste tuŝintaj germanojn kaj hungarojn.

Literaturo
----------

* Božo Repe: *AVNOJ: Historische Tatsache und aktuelle politische Frage*. En: Ost- West-Gegeninformationen, H.2, 2002, Sonderbeilage, S. XII-XVII PDF 3,35 MB[*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio AVNOJ en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri la historio de la dekretoj.
* Deklaradoj de AVNOJ.
* Jugoslavio postmilita. Arkivigite je 2016-03-03 per la retarkivo Wayback Machine