| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ordinara koturno** |
| --- |
|  |
| Ordinara koturnoOrdinara koturno |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kokoformaj *Galliformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Fazanedoj *Phasianidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Coturnix* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | *C. coturnix* |
|

 |
| Dunomo |
| ****Coturnix coturnix****(Linnaeus, 1758) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
| Natura arealo

﻿ Reproduktaj teritorioj
﻿ Ĉiujare prezencoj
﻿ Vintrejoj
﻿ Enkondukis
﻿ Verŝajne formortinta kaj enkondukisNatura arealo

- ﻿ Reproduktaj teritorioj

- ﻿ Ĉiujare prezencoj

- ﻿ Vintrejoj

- ﻿ Enkondukis

- ﻿ Verŝajne formortinta kaj enkondukis

Natura arealo

- ﻿ Reproduktaj teritorioj

- ﻿ Ĉiujare prezencoj

- ﻿ Vintrejoj

- ﻿ Enkondukis

- ﻿ Verŝajne formortinta kaj enkondukis

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ordinara koturno  |

 |
| v • d • r |

**Ordinara koturno** aŭ **komuna koturno**, *Coturnix coturnix*, estas specio de malgranda birdo el genro *Coturnix*, de la familio de Fazanedoj. Ĝi estas disvastigata kaj troviĝas en partoj de Eŭropo, Azio kaj Afriko, kun kelkaj agnoskataj subspecioj. Ili estas ankaŭ bredataj kaj kaptataj kiel kortobirdo en kelkaj partoj de la mondo kaj por ovoj kaj por viando.

Aspekto
-------

La birdo grandas ĉ. 17 cm, similas al Griza perdriko, sed estas pli malgranda. Ĝia plumaro estas flavecbruna, sur la dorso kun densa flavecblankaj kaj nigraj strietoj. La ventro estas hela, sur la flanko estas helaj kaj malhelaj horizontalaj strioj. La kaposupro estas malhelbruna, la vanga kaj brova zonoj estas blankecaj. La inbirdo havas flavetan gorĝon (la masklo helan mentonon) kun densaj makuloj sur la brusto.

Kiel necese pro la migranta naturo, ĝi havas longajn flugilojn, malkiel la tipaj mallongflugilaj ĉasbirdoj.

Kutimaro
--------

Ĝi flugas pli malrapide kaj malalte ol la perdriko. La Ordinara koturno ŝatas la platajn agrikulturajn lokojn, paŝtejojn, herbejojn. Ĝi estas migra birdo, travintrumas en norda Afriko.

Ĝi estas surterema specio, kiu manĝas semojn kaj insektojn surgrunde. Ĝi estas ege malfacile videbla, ĉar kaŝiĝas en terkultivejoj, kaj malemas ekflugi, preferante kaŭriĝi anstataŭe. Eĉ ekflugigita, ĝi sintenas malalte kaj tuj falas al ŝirmejo. Ofte la ununura indikilo de ties esto estas la ripeteca kanto priskribita angle kiel "wet-my-lips" (malsekigu miajn lipojn) distinga de la masklo. La alvoko estas elsendata ĉefe mateniĝe, vespere kaj foje nokte. Ĝi estas tre migranta birdo, malkiel plej parto de ĉasbirdoj.

### Reproduktado

Kiam ĝi atingas la aĝon de 6–8 semajnoj, la koturno ekreproduktiĝas en malfermaj plugeblaj teroj kaj herbejoj tra plej parto de Eŭropo kaj Azio; la ino demetas 6-13, sed ankaŭ ĝis 56 ovojn en surgrunda nesto. La eloviĝo okazas post 16–18 tagoj. La birdo kovas la ovojn dum 16 tagoj, dufoje en jaro. La idoj tuj forlasas la neston.

### Voĉo

Kanto de la ina Ordinara koturno, *Coturnix coturnix*, similas kvakadon. La kanto de la vira birdo estas ŝablona: tri silaboj klaraj kaj laŭtaj, fojfoje interpretitaj de la popola tradicio, ekzemple en Francio oni aŭdas ilin diri *Paye tes dettes* (pe te det) = "Pagu viajn ŝuldojn", *Wet my lips* (vet maj lips) = "Malsekigu miajn lipojn" angle aŭ *Bück den Rück* (bujk den rujk) = "Kurbigu la dorson" germane.

Tiu kanto estas ege aprecata de la uzbekoj, kiuj kaptas koturnojn kaj tenas ilin en belaj punte ornamitaj kaĝoj por aŭskulti ilin konstante.

Rasoj
-----

Tiu specio estis unuafoje priskribita de Linnaeus en sia verko de 1758 *Systema naturae* kiel *Tetrao coturnix*. La eŭrazia raso, *C. c. coturnix*, vintrumas suden en afrika Sahelo kaj Barato. La afrika raso, *C. c. africana*, vintrumas en Afriko, kie kelkaj moviĝas norden el Sudafriko. La Komuna koturno de Madagaskaro kaj Komoroj apartenas al la sama afrika raso. La nombra populacio de Kaboverdo, tamen apartenas al aparta raso, *C. c. inopinata*, dum tiuj de Kanarioj, Madejro kaj Acoroj apartenas al raso *C. c. confisa*.

Uzado
-----

Eliro 16:1-13 rakontas kiel la migrantaj judoj estis mirakle vizititaj de migrantaj koturnoj kio savis ilin de malsatmorto. Ĝi estas ankoraŭ multe ĉasata kiel ĉasmanĝo survoje tra la areo de la Mediteraneo. Tiu specio lastatempe vidis pliiĝon en sia propagado en Usono kaj Eŭropo. Tamen plejparto de tiu pliiĝo okazis ĉe ŝatokupantoj.

Birdobredado
------------

Estas tri vojoj por bredi koturnojn: nome oni povas aĉeti plenkreskulojn, idojn aŭ kovotajn ovojn. La eloviĝa proporcio de koturnaj ovoj estas ĉirkaŭ 60 % kaj ĝenerale duono el ili estos junaj virkokoj. Simila proporcio kutime okazas ĉe unutagaj idoj, ĉar ne eblas seksigi ilin almenaŭ ĝis post du semjanoj de aĝo. Je tiu aĝo, plejparto de maskloj ekmontras sian distingajn kolordiferencojn. La maskloj havas ruĝecajn brustoplumojn kaj inoj estas makulecaj kaj grizecaj. Por bredado oni devas separi la virkokojn kaj la inojn ju pli rapide eble. Kaj ne estu altajn kaĝojn nek malmolajn supraĵojn ĉar birdoj tendencas ekflugi rekte kaj povas mortiĝi kontraŭ; prefere la tegmento estu mola.

Bildaro
-------

* Ino de Ordinara koturnoIno de Ordinara koturno
* MaskloMasklo
* La formo de koturno estis uzite en hieroglifojLa formo de koturno estis uzite en hieroglifoj
* Ovoj de Ordinara koturnoOvoj de Ordinara koturno

Aliaj projektoj
---------------

* Ordinara koturno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ordinara koturno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ordinara koturno en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Ordinara koturno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ordinara koturno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ordinara koturno en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

Notoj
-----

1. ↑  Linnaeus, C.  (1758) *Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio decima, reformata.*. Holmiae. (Laurentii Salvii). p. 161. "T. pedibus nudis, corpore griseo-maculate, supercilií albis, rectricibus margine lunulaque ferruginea.".
2. ↑  E. Krabbe, 2003
3. ↑   Common Quail, The Internet Bird Collection. Alirita 2009-02-16.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ordinara koturno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ordinara koturno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ordinara koturno en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Oiseaux Fotoj
* Coturnix "Komuna" koturno Arkivigite je 2011-02-06 per la retarkivo Wayback Machine Reproduktado
* Keeping And Breeding Common Quail Arkivigite je 2010-12-26 per la retarkivo Wayback Machine Birdobredado de Komuna koturno
* Identiga gvidilo (PDF) de Javier Blasco-Zumeta Arkivigite je 2011-07-23 per la retarkivo Wayback Machine