recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
situo de la uretero (en la bildo latine "ureter") kaj de pliaj organoj de la urina sistemo de vira homo
La **uretero** - latine *ureter*- laŭ PIV estas ĉiu el la du kanaletoj, kiuj kondukas la urinon de la reno en la urinan vezikon. *Ureterito* koresponde estas inflamo de la uretera mukozo.

Vojo
----

La uretero komenciĝas en la rena pelvo, speco de funelo, en kiu kolektiĝas la de la reno elfiltrita kaj koncentrita urino. La kanaleto turniĝas je proksimume 90 gradoj, kaj sekve plugvidiĝsa sub la peritoneo en la dorsa flanko de la abdomena kavo super la du finaj branĉoj de la aorto (la areo de la disbranĉigo de la *arteria iliaca communis* en *arteria iliaca externa* kaj *arteria iliaca interna*) kaj enfluas en la urinan vezikon.

vojo de la ureteroj de homo, rigardate de dorse; la koloro estas simbola kaj ne korespondas al la realo
Post la eniro en la vezikon ĝi plufluas ankoraŭ mallongan vojon ene de la muskola tavolo de la veziko ("enmure"), kio kaŭzas ke en la kazo de pli granda pleneco de la veziko apenaŭ eblas refluo de urino al la reno. Pro tiu vojo ene de la muskola tavolo de la veziko en la vezika mukozo ekestas du faldoj (*Columnae uretericae*, daŭrigo kiel *plicae uretericae*), kiuj limiĝas la tiel nomatan "vezikan triangulon" (*trigonum vesicae*).

En la tri nomataj lokoj

* elvenejo el la rena pelvo,
* kruciĝo de la *arteria iliaca communis* respektive *arteria iliaca interna* kaj
* enfluejo en la urinan vezikon

la uretero malvastiĝas. Ofte la loko, en kiu ĉe virinoj la ovaria aterio (*arteria ovarica*) respektive ĉe viroj la testika aterio (*arteria testicularis*) krucas la ureteron, nomatas kvara malvastaĵo.

Malsanoj
--------

Ĉe la supre nomataj malvastaĵo ofte fiksiĝas renaj ŝtonoj. Pro spasmaj muskolaj kontraktoj la uretero provas plutransportis la ŝtonojn, kio senteblas en la formo de koliko, spasma forta doloro. Ĉe pli maljunaj homoj la uretero povas esti plenigata je ŝtonoj. La ŝtonoj povas havi malsamajn grandecojn, la plej granda - kio do plej bremsas - nomatas "pilota ŝtono".

Denaskaj misfunkciejoj de la uretero povas esti malvastaĵoj en la pleja komenco de la uretero ĉe la rena pelvo, iom mislokigita aŭ trovastigita elfluejo en la urinan vezikon, partaj aŭ kompletaj duoblaĵoj de unu uretero. Malregulaj elfluejoj en la vezikon aŭ forfluaj malhelpaĵoj povas kaŭzi vezikorenan regluon kaj sekve inflamojn, kiuj povas damaĝi la renon.

* Kategorio Uretero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Uragano Mitch** estis unu el la plej fortaj tropikaj trombaj ciklonoj de la moderna epoko kun ventoj kirle vojaĝante po 290 km/h. Mitch kaŭzis signifan damaĝon trans Centrameriko inter la 22-an de oktobro kaj 5-an de novembro 1998.

Mitch formiĝis en la orienta kariba maro la 22-an de oktobro kaj rapide atingis la kvinan gradon kiu estas la plej alta nivelo je la **Skalo de Uraganoj Saffir-Simpson**. Baldaŭ ĝi moviĝis al la sudokcidento kie batis Honduron unue kaj Centramerikon poste. Je la lastaj tagoj Mitch transiris al Meksika Golfo por finfine bati al Florido en Usono.

La uragano moviĝis malrapide kaj tial ĝi kaŭzis serverajn inundojn en Honduro kaj Nikaragvo; ĉirkaŭ 11,000 personoj mortis kaj ĝis la fino de 1998 ankoraŭ estis 8,000 personoj malaperintaj. La ekonomiaj damaĝoj estis kalkulitaj proksimume je 5 mil milionoj de usonaj dolaroj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Uragano Mitch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* Raportoj de Uragano Mitch Arkivigite je 2012-02-12 per la retarkivo Wayback Machine
Titola paĝo, permesite de US Naval Observatory Biblioteko
**Uranometria** estas titolero de stela maparo farita de Johann Bayer. Ĝi estis publikata en Aŭgsburgo, Bavario, en 1603 de Christophorus Mangus sub la tuta titolo *Uranometria : omnium asterismorum continens schemata, nova methodo delineata, aereis laminis expressa*, latine. Ĝi signifas "Uranometria: ĉiukonstelacia kartaro, per nova metodo desegnata, kaj en pladoj gravurata". Vorto "Uranometria" devenas el Urania, Muzo de la Ĉieloj kaj "uranos" (oυρανός), greka vorto por ĉielo. Rekta traduko de "Uranometria" estus "Mezuro de la Ĉielo" (same kiel "Geometrio"-"Geometria" en la greka, kion signifas "Mezuro de la Tero").

Estis la unua atlaso plenumiganta la tutan ĉielan sferon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Uranometria en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Enretaj bildoj de ĉiuj pladoj (1603 ed.) Arkivigite je 2008-08-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Altrezolucia bildoj de kelkaj pladoj (1661 ed.) Arkivigite je 2005-04-07 per la retarkivo Wayback Machine
tabelo de kojnoforma skribaĵo en la urarta lingvo de la Muzeo Erebuni en Erevano, Armenio
La **urarta lingvo** ankaŭ konata kiel urarta, urartana, vanika kaj eĉ ĥaldea estas kelkaj nomoj por la lingvo parolata de la loĝantoj de la antikva reĝlando Urarto kiu troviĝas en la regiono proksime de la lago Van en la hodiaŭaj montaroj de Armenio kaj Turkio.

La unua mencio de tiu lingvo estis en la 9-a jarcento a.K kiam la urarta lingvo malfortiĝas post la falo de la urarta reĝlando en 585 a.K, kaj en 500 a.K. preskaŭ estis uzata nur de la nobelaro dume la ceteraj loĝantoj ekparolas la armenan lingvon

La urarta estas aglutina lingvo, kiu apartenis nek al la ŝemidoj, nek al la hindeŭropa familio, sed al la huro-urarta familio. Ankoraŭ ekzistas multaj skribaĵoj trovataj en la regiono de Urarto, en la asiria kojnoforma skribsistemo. Kvankam pluraj fakuloj asertas, ke la urarta lingvo havis siajn proprajn hieroglifojn, tio ankoraŭ ne demonstreblas pro manko de sufiĉaj pruvoj.

La urarta estas mallarĝe parenca lingvo kun la hurita lingvo, malgraŭ tio ke ili ne apartenas al la sama familio. Kvankam la urarta kaj la hurita multe similas unu la alian, en la nuntempo estas sciate ke ambaŭ lingvoj sendepende evoluis ekde la 3-a jarmilo a.K.

La arkeologo F.E Schulz, malkovris en Urarto en 1827, plurajn skribaĵojn en kojnoforma sistemo el Tuŝpo sed ne deĉifris ilin. Post la deĉifrado de la asiria kojnoforma verkaro en la jardeko 1850, la trovitaĵoj de Schulz fariĝis la bazo por la deĉifrado de la urarta lingvo. Baldaŭ evidentiĝis ke tiu lingvo estis malsama al iu ajn konata lingvo kaj la deĉifraj intencoj bazataj sur la aliaj regionaj lingvoj (kartvela: F. Lenormant 1871, armena: AD Mordtmann 1872-1877). La deĉifrado nur progresis post la Unua mondmilito, danke al la malkovro de dulingva urarta-asiria skribaĵoj en Keliŝino kaj Topzavo.

En 1963 estis publikigita urarta gramatiko de G.A. Melikiŝvili en la rusa lingvo, poste tradukata al la germana en 1971. Ĉirkaŭ ducent skribaĵoj en la urarta lingvo estis malkovrataj ĝis la nuntempo.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Kaŭkazio |

* Kategorio Urarta lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **honorigo de la grandurbo** estas aljuĝita fare de la municipo por iuj elstaraj veteranaj loĝantoj, kies vivagado inkluzivas elstaran publikan rolon kaj kontribuon al la komunumo. La aljuĝo de la titolo esprimas la aprezon de la urbo, ĝiaj loĝantoj kaj tiuj, kiuj gvidas ĝin al la homoj, kiuj klopodis kaj influis en sia laboro la evoluon de la urbo kaj la vivon de la komunumo en ĝi. Paralelaj honorigoj ekzistas en multaj kaj diversaj landoj, kiel donado de ŝlosilo al la grandurbo (aŭ en la angla "Freedom of the City") en anglalingvaj landoj. Ne nur urboj kaj grandurboj, sed ankaŭ subŝtato por disdoni tion honoron en la nomo de tiu laŭleĝa estaĵo.

Kriterioj
---------

La honorigo estos donita kutime al loĝantoj loĝantaj en la urbo, pro rimarkinda kaj unika agado, kiu estas ĉefe en la urbo, aŭ por la avantaĝo de la urbo kaj ĝiaj loĝantoj aŭ en ilia honoro. Foje ankaŭ naciaj aŭ gravaj internaciaj gravuloj kies politika laboro aŭ policio avantaĝis la urbon ricevas tion honorigon.

Ĉiu loĝanto, organizo aŭ membro de la urba konsilio povas prezenti al la municipo rekomendon por kandidateco, kie la plej multaj elekteblaj kandidatoj estas pli ol 65-jaraĝaj, kies ĉefa publika agado estis en aŭ por la grandurbo. La ricevantoj de la honorigo estas elektitaj de komitato, kies plimulto de ĝia membroj estas membroj de la urba konsilio kaj gvidata de la urbestro. La plej multaj municipoj kondiĉas en la regularoj sojlokondiĉon por ricevi la honorigon:

* La honorigo estos donita al individuo (kaj ne al grupo aŭ organizo)
* Urba loĝanto en la momento de la kandidatiĝo kaj poste
* Plenkreskulo, kutime veterano.
* Loĝas en la urbo dum signifa tempodaŭro. En kelkaj municipoj neniu tempo estas difinita kaj en kelkaj minimuma tempo estas fiksita.

Vidu ankaŭ
----------

* Honora civitaneco

Piednotoj
---------

* Kategorio Urba honorigo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Urno** laŭ PIV povas esti

1. dum la antikva epoko, granda argila aŭ metala vazo, uzata por diversaj celoj, ekzemple ĉerpi akvon, konservi monerojn, teni la cindron de mortintoj, kolekti voĉdonilojn; (en simila signifo kiel amforo)
2. dum multaj epokoj, ornama, ofte bronza, vazo, por kolekti en krematorio la cindron de mortinto; kaj
3. ŝlosita kesto, kun fermebla maldika aperturo, por kolekti la voĉdonilojn.

Jam laŭ la Neolitiko urnoj estis uzataj kiel konservujo por la cindro de mortintoj. En meza Eŭropo la entombigo en urnoj iĝis kutima inter la jaroj 2500 kaj 2100 antaŭ Kristo (a.K.). Antaŭ tio ekzistis kutimoj bruligi mortintojn kaj poste sen ujo enterigi la bruligitajn korporestaĵojn. Dum la bronza epoko la entombigo de la cindro de mortintoj en urnoj kutimiĝis en la plejparto de Eŭropo kaj iĝis parto de la kulto pri mortintoj. La ekstera dezajno de la urnoj estis tre diversa: iuj havis la formon de vizaĝo aŭ de tuta homa korpo, aspektis kiel sonorilo, kiel antikva amforo aŭ alimaniere havis interesan, iom nekutiman formon.

Laŭ Francisko Azorín **urno** estas *Argila, metala, vitra ujo uzata por konservi la cindrojn de la mortintoj, kiel monujo, kiel voĉdonila skatoleto.*[1] Li indikas etimologion el la latina *urna* (urno).[2]

Vidu ankaŭ
----------

* Reiss-Engelhorn-Muzeoj

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 207.
2. ↑  Azorín, samloke.
La urba muzeo en Hildburghausen. La **Urba muzeo de Hildburghausen** (germane: *Stadtmuseum*) troviĝas en Hildburghausen, Apothekergasse nr 11.

Priskribo de la ekspozicia spaco
--------------------------------

Ekde 1992 la urba muzeo havas la domicilon en al monumentprotektika konstruaĵo *Alte Post*.

En 15 salonoj de la daŭra ekspozicio la vizitantoj povas sekvi la evoluon de turingia-frankonia eturbo kiel Hildburghausen. Oni lernas unue pri ĝia plej frua endokumenta mencio (1234), pri la frunovepoka periodo ĝis la 1680-a jaro - jam en 1395 menciitas la gildoj de tukistoj, bakistoj kaj viandistoj - kaj pri la rolo rezideja de la eta Princolando Sachsen-Hildburghausen (1680-1826).

Komerco kaj metioj de tiu tempo pli detale priesploratas kaj *La kortego inter 1680 kaj 1780* aperas en la antaŭo.

La plej gravaj partoj de la kolektaj tamen estas la unuaj eldonoj de la *Bibliografia Instituto* de Carl Joseph Meyer, kiu agadis surloke de 1828-74. Gloron li jam akiris per la eldonado de malkaraj eldonetoj de klasika literaturo, mondan gloron per la eldonado de modernega enciklopedio *Meyers Konversationslexikon* (unua lanĉado libromerkaten inter 1840 kaj 1855).

Oni vidas arkivajn ekzemplerojn de preskaŭ ĉiuj eldonoj de klasikuloj, ŝtalgravuraĵajn seriojn, atlasojn kaj kompletan unuan eldonon enciklopedian en ne malpli ol 250 volumoj.

Aliaj muzeoeroj estas dediĉitaj al la lokaj metioj, al la laboro de la kuprogravuristoj, al la industria evoluo de la Intermilita periodo. Ankaŭ la moderna historio atentatas, kiam la distrikta regurbo Hildburghausen troviĝas proksime de la interngermana landlimo. Historio de la konstrufazoj kaj diversaj utiligoj de la konstruaĵo de la domo *Ĉe la malnova poŝtejo* kaj restaŭrita kuirejo ankaŭ interesas.

Eta muzea filio troviĝas en la bela urbodomo!

Filio muzea en la urbodomo
--------------------------

Ekde 2004 la muzeo havas en la historia, renesancstila urbodomo (de 1595) filion kun daŭra elmontrado pri la historio de la konstruaĵo. Oni povas - danke al elfositaĵoj, muzeaĵoj kaj renovigitaj salonoj - postflari la evoluon de biena domo el ŝtono (13-a jarcento) al moderna urbodomo.

Ege impresas la ĝis 1919 enloĝita loĝejo de la turgvatisto sur la urbodoma tegmento. De tie ĉi ravigas la vizitantojn belvido kaj super la urbon kaj al la ĉirkaŭaĵoj.

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 95

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Urba muzeo de Hildburghausen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Hejmpaĝo de la muzeo.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La monumentprotektita ŝtuparo, rekte apud la ĉefa stacidomo, iama remparo. Skatludantoj en la parko, foto de 1967. Belegaj domoj malantaŭ la parko. La **Urba parko** (germane *Stadtpark*) estas unu el la multnombraj parkoj en la urbocentro de Erfurto (Germanujo) kreite sub la urbestreco de Hermann Schmidt.

Historio
--------

Antaŭ la pordoj de la urboj, rande de la Schwemmbach-valo, situas la monteto *Spielberg*. Unue tie ĉi estis la remparoj *Hohe Batterie* kaj *Daberstedter Schanze*. Alikonstruo kaj la malfortikigado de la urbo depost 1873 ebligis realigi 20 jarojn poste la modestan priplantadon de la areo. Ekde 1887 faritis surloke sportejo por erfurta futbalklubo (tia utiligo ĝis 1908). De la 1-a de majo ĝis la 30-a de septembro 1894 okazis granda metiada ka industria ekspozicio surloke. Dum la planadoj pri la etendigo de la urbo oni pripensis ankaŭ eblan aranĝadon de la urboparka areo. Fundamentoj por tio estis la planoj de Otto Linne kaj Max Bromme.

La unua duono rigardanta urbocentren estas aranĝita de 1908-11, la suda parkduono de 1917-26 (sub la gvidado de Hermann Braband). En 1913 Henry Van de Velde planis konstruigi gigantan muzeon *Universalan Muzeon* meze de la parko, kio bedaŭrinde ne realiĝis

Post la forigo de la bombŝirmaj keloj en 1950 la parko submetitis al alia alikonstruo planita de la erfurta ĝardenarkitekto Gustav Allinger.

Funkcio
-------

La urboparko, kiun karakterizas belega ŝtuparo monumentprotektita rigardanta al la stacidomo, gastigas multe da ĝardenaj kaj hortikulturaj ekspozicioj. Atentiĝo indas - krom al la ŝtuparo - ankaŭ al la pavilono kaj al la strikte geometriaj elementoj norden-suden ene de la verda terpeco. En la suda parto estas la puto *Sorgebrunnen* kun aranĝo simila al malsuprenigita ĝardeneto (*Senkgarten*). Krome multo da raraĵoj dendrologiaj kiel amuraj korkoarboj (Phellodendron amurense) kaj morusarboj (Morus alba) troviĝas en la parko.

Por la Tutgermana ĝardenekspozicio (*Bundesgartenschau - BUGA*) en 2021 la urboparko feliĉe integriĝiss en la ekspozicikoncepto. Sed jam en 2014 finiĝis gravaj restaŭradlaboroj ĉe la impona ŝtuparo kontraŭe al la ĉefa stacidomo kaj ĉe fontanoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* ĉi-prie sur la oficiala urba paĝaro

Notoj
-----

1. ↑  Informo pri ekspozicio en la Anger-muzeo kiu prezentis la konstruplanojn okaze de la 100-a datreveno.
2. ↑  Holger Wetzel: "Stadtparktreppe in Erfurt wurde mit Wasserspiel übergeben." Ĉe: TA, 9.12.2014
Urologio
La **urologio** (de la greka *οὖρον - oûron*, "urino" kaj -λογία, *-logia* "studo de") estas la fako de la medicino kiu okupiĝas pri la studo, diagnozo kaj traktado de la patologioj kiuj tuŝas la Urinan sistemon, surrenajn glandojn kaj retroperitoneon de ambaŭ seksoj kaj la virajn seksorganojn, sen aĝolimo.

Historio
--------

Oni konsideras ke Francisco Díaz (Alcalá de Henares 1527 - Madrido 1590), aŭtoro de la unua traktaĵo de urologio, estas agnoskita internacie kiel "Patro de la universala urologio".

La nasko de urologio kiel aparta fako estas datita en la dua duono de la 19a jarcento kiel subfako de la ĝenerala kirurgio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Urologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

### En hispana

* Archivos Españoles de Urología Arkivigite je 2010-03-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Asociación Española de Urología
	+ UroWiki: Área de información al público de la Asociación Española de Urología Arkivigite je 2013-02-10 per la retarkivo Wayback Machine

### En angla

* European Association of Urology
* American Urological Association
* Usona Konfederacio de Urologio
* European Society for Paediatric Urology
**Urones de Castroponce** [uROnes dekastroPONze] estas municipo en la nordo de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Campos* en la nordo de la provinco. *Urones de Castroponce* estas etimologie komprenebla kiel *Furoj de Castroponce* alude al Graflando de Castroponce, kun sidejo en la proksima loko Castroponce; tiu aldono utilis por distingi Urones disde ĝis samnoma Hurones, en la provinco Burgoso.

Urones de Castroponce en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Campos* de la provinco Valadolido, viole, norde.
Preĝejo de Urones de Castroponce en la provinco Valadolido.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 18,61 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 108 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn el la 1950-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 76 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Becilla de Valderaduey, Castrobol, Unión de Campos kaj Villavicencio de los Caballeros.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. Plej frua mencio de Urones de Castroponce kiel Urones estis almenaŭ de 1642, kiel Faragones en mezepoka latino de 970, kiel Furones de 1004, 1042, 1120, 1180...
En 1310 ĝi apartenis al la Templanoj.

Urones estis unu el unuaj municipoj de Hispanio en kiu oni elektis socialista urbestron, post la municipaj balotoj de Novembro 1903; nome en Januaro de 1904 José Herrero, membro de la laborista socio de la vilaĝo, okupis tiun postenon pere de majoritato de tri socialistaj skabenoj.​ 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la mudeĥara preĝejo. Aparte okazas festivalo de amatora teatro.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764152
 |
depagado
**Urbario** estas registro pri posedrajtoj de terreganto kaj laborkvantoj de siaj terregatoj en la mezepoko kaj en la frua novepoko. La esprimo estas ankaŭ uzata por stoklibroj.

La esprimo urbario (resp. latinigite *Urbarium*) devenas el la malnov-altgermana *urberan* resp. la mezaltgermana *erbern* por "produkti" aŭ "doni profiton". Temas pri registro de nemoveblaj posedaĵoj, depagoj kaj servoj de terregejo (ekz. monaĥejo) farita pro ekonomiaj, administraj aŭ juraj celoj .

Dum en la frua kaj alta mezepoko la urbariaj listigoj kontentiĝas per posedaj kaj dedonaj listoj, en la malfrua mezepoko tiujn anstataŭas konkretaj posedopriskriboj de konkreta ekonomia sistemo (regado, offico, juĝejo). Urbarioj ekde la 13-a jarcento estis grava instrumento por la organizado de la konstituiĝanta landoregado.

Estas uzataj aliaj laŭregionaj esprimoj por urbario.

Literaturo
----------

* D. Hägermann: "Urbar." In: *Lexikon des Mittelalters*. Bd. VIII. Stuttgart/Weimar 1999. (Sp. 1286-1289)

Vidu ankaŭ
----------

* Prümer Urbar (Abtei Prüm in der Eifel, 893)
* Codex Edelini (Güterverzeichnis des Klosters Weissenburg im Elsass, um 1280)
* Liber annalium iurium (Trier um 1220)
* Lagerbuch (Besitzverzeichnis)
* Berní rula

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Urbario en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* www.phil-gesch.uni-hamburg.de/edition/Quellenkunde/Verwaltungssschriften.html[*rompita ligilo*]
* Norman Grüneberg: *Die neuere Forschung zu den karolingischen Urbaren*
Bjørnøya, sude de la Spicbergoj
marborda klifo kun birdokolinio sur la suda Urso-insulo
Miseryfjellet, la plej alta monto de la insulo
La **Urso-insulo** (norvege *Bjørnøya*) apartenas al Norvegio, havas surfacon de 178 km², situas ĉe 74°30' norda latitudo kaj 19° orienta longitudo inter Nordkap kaj Spicbergoj. Ĝi formas kun la insularo de la Spicbergoj la teritorion Svalbard.

La insulon malkovris en junio de 1596 la nederlandaj ŝipveturistoj Willem Barents kaj Jacob van Heemskerk. La insulo povas danki sian nomon al observita naĝanta blankurso. La insulo estas montara (ĝis 536 m) kun mara-polusa klimato (jara averaĝa temperaturo -2,3 °C) kaj tundra plantaro. En somero de 1898 la polusa esploristo Theodor Lerner pretendis la insulon por la Germana imperio, kio kondukis al streĉoj al Rusio.

La Urso-insuloj estis iam centro de balenĉasado.

Plej verŝajne, proksime al la insulo mortis en 1928 la polusa esploristo Roald Amundsen, kiam li provis helpi la italan aerŝipon Italia.

Dum la Dua mondmilito funkciis tie aŭtomata germana radiostacio, kiu estis malmuntita en septembro de 1943.

En 2003, loĝis la insulon nur kunlaborantoj de norvega meteologia stacio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* vetero sur la insulo (angle) Arkivigite je 2009-02-10 per la retarkivo Wayback Machine
La **urbodomo de Essen** troviĝas en la centro de la urbo Essen kaj estas ekde 1979 sidejo de la urba administrado de Essen.

Nuna urbodomego
---------------

La nuna urbodomo estis konstruata inter 1975 kaj 1977, la oficiala inaŭgurado okazis la 7-an de novembro 1979. La turdomego estas 106 metrojn alta. Ekde la 22-a etaĝo vizitantoj povas superrigardi ekde proksimume 100 metroj la tutan urbon kaj parton de la Ruhr-Regiono. Krom 69.000 oficeja areo ĝi entenas parlamentan areon, pli ol 700 parklokojn en pluretaĝa kelogaraĝo, teatrejon kaj diversajn ĉambrojn por teĥnikaĵoj. En la domo laboras proksimume 1.900 homoj.

Historio
--------

Urbodomo 1888–1964
Jam en la jaro 1272 klare estis menciata *urbokonsilantaro de Essen*, el kio oni povas dedukti la ekziston de urbodomo. La plej malnova urbodomo Essen dokumentita el la 15-a jarcento havis sian funkcion trans kvar jarcentoj ĝis la komenco de la 19-a jarcento. Estis masiva ŝtonkonstruaĵo kun altaj ŝtupogabloj ĉe okcidenta kaj orienta flanko, ĉe kies fasadoj trovigis la ŝtonskulptaĵoj de la urbaj sanktuloj Kosmaso kaj Damiano.

Inter 1840 kaj 1842 arĥitekto *Carl Wilhelm Theodor Freyse* konstruis klasikisman domon, en kies teretaĝo troviĝis policejo. Tiu ĉi urbodomo baldaŭ fariĝis kadre de la komenca industriiĝo kaj la rapide kreska urbo tro malgranda. 

Tial arĥitekto Peter Zindel konstruigis la antaŭulon de la nuna urbodomo, pompan novgotikan domon, inter 1878 kaj 1888. Post grava difektiĝo dum la Dua Mondmilito, aparte dum bomatako la 5-an de marto 1943, je kiu aparte la klarkontura turo estis trafata, la urbo unue rekonstruis la domon kaj vendis ĝin al magazenkonzerno, kiu siaflanke malkonstruis la monumentan domon.

Ĉiuj tri malnovaj urbodomoj staris sur la sama terpeco vidalvide de la preĝejo Marktkirche, ĉe la suda flanko de la malnova linofoirejo *Flachsmarkt*. De la 13-a ĝis la 19-a jarcento ĉi tie estis la politika kaj ekonomia centro de la urbo. Post malkonstruo de la tria urbodomo de Essen en 1964/1965 tie ĉi ekestis magazeno, kiu en 1986 siaflanke estis malkonstruata favore al alia komercejo.

Antaŭ malfermado de la nuna urbodomo ĉe la nova starloko Porsche-Platzo Essen havis dum 15 jarojn, de 1964 ĝis 1979, neniun urbodomon. Provizore oni uzis la iaman urbo domon de la iam memstara urbo Kray; la ĉefaj urbestro kaj direktoro sidis en la nuna Teatrejo Stratmann ĉe Kennedy-Placo. Tiun ĉi domon la civitanoj nomis dum tiuj ĉi 15 jaroj *urbodometo*. Ĝi staras ankaŭ pro aliaj kaŭzoj sub monumentprotekto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Urbodomo de Essen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


* Kategorio Urbodomo de Essen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fotoj de la historiaj urbodomoj Arkivigite je 2013-12-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Filmo pri la konstruado de la turdomego
La **Urbodomo de Jászberény** estas klasikisma historia monumento en Jászberény.

La urbodomo en Jászberény

Historio
--------

La unua teretaĝa urbodomo de Jászberény estis konstruita laŭ la ĉefplaco en la 18-a jarcento. Oni malkonstruis ĝin en 1842. La sekva, nun videbla urbodomo kun etaĝo estis konstruita inter 1838 kaj 1839 laŭ projekto de Mihály Pollack. Oni konstruis novan alon en 1913, poste ankaŭ en 1931. Nepre menciindas, ke en la urbodomo tagmanĝis Lajos Kossuth en printempo de 1848. Plena renoviĝo okazis en 1982.

Konstruaĵo
----------

Enirejo de la urbodomo en Jászberény
La urbodomo situas laŭ stratangulo laŭ la trotuaroj, antaŭe parko troviĝas. La konstruaĵo formas L-majusklon. La fasado estas simetria, meze estas la enirejo, plej supre timpano. En la korto iam stalo funkciis, nun ĝi estas muzeo de jasoj.

Interne meze koridoro kuras, kie estas atingeblaj la ĉambroj. En la ĉefĉambro pendas 2 pentraĵoj de Mór Than.

Fontoj
------

* oficiala paĝo Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Urdiales del Páramo** [urDJAles delPAramo] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *El Páramo* (Altebenaĵo aŭ Stepo), en la sudo de la provinco. *Urdiales del Páramo* estas komprenebla etimologie kiel *Erikejoj de la Stepo*.

La provinco Leono en la regiono kaj *El Páramo* en la provinco.
Komarkoj de la provinco Leono; *El Páramo* (Altebenaĵo) sude, grizkolora.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Urdiales del Páramo, Mansilla del Páramo kaj Villarrín del Páramo, okupas totalan areon de 32,84 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 480 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 000 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 36 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj precize al la senjorlando de la grafoj Luna, kies centro en Páramo estis en Laguna de Negrillos. Siaflanke, la iama loĝloko Barrio de Urdiales apartenis al Villazala, propraĵo de la markizlando de Astorga, kiu disigis tiun jurisdikcion en 1685 por formi novan jurteritorion kun ĉefurbo en Laguna Dalga. Urdiales del Páramo aperis inter 1857 kaj 1842 kiel municipo separinte sin el la municipo Santa María del Páramo.​

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (iam vitejoj, poste maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Bildaro
-------

* Urbodomo.Urbodomo.
* Preĝejo.Preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758622
 |
***Urupês*** (plurala nomo por speco de fungo) estas kolekto de rakontoj verkitaj de brazilano Monteiro Lobato, konsiderata lia ĉefverko, originale publikigita en 1918. Per ĝi inaŭguriĝis pli realisma kaj kritika regiona literaturo kompare al la antaŭa romantikismo. La rakonto de la titolo faras malŝatan portreton pri la brazila kamparano, kiun la aŭtoro nomas "dezertfaranto", stereotipo, kiu kontraŭas la vizion de la brazilaj modernistaj verkistoj. De tiu libro populariĝis la figuro de *Jeca Tatu.*

Parto de la ĉapitroj, kiujn konsistigas rakontoj, artikolo kaj gazetletero, estis unue publikigita inter 1914 kaj 1918 en periodaĵoj kiel "O Estado de S. Paulo" kaj "Revista do Brasil".

La libro estis eldonita tra la jardekoj de eldonejoj Monteiro Lobato & Cia. (1918), Companhia Editora Nacional (1925), Livraria Martins Editora (1944), Editora Brasiliense (1944) kaj Editora Globo (2007).

Referencoj
----------

1. ↑  SANCHEZ, Mariana (17-okt-2011). Urupês - Lobato Vida na Universidade. Gazeta do Povo. Konsultita la 25-an de Majo 2018.
2. ↑  VALENTE, T.A. *Monteiro Lobato nas páginas do jornal: um estudo dos artigos publicados em O Estado de S. Paulo (1913-1923)*. São Paulo: Editora UNESP; São Paulo: Cultura Acadêmica, 2010. 254 paĝoj

Bibliografio (en la portugala)
------------------------------

GRANATO, Fernando. "Jeca Tatu sobrevive na terra de Monteiro Lobato". O Estado de S. Paulo, paĝoj A20-A21, 4-a de Marto 2018.

LOBATO, Monteiro (1919). Urupês. São Paulo: Editora da Revista do Brasil. 5-a eld. 

PADOVANI, Daniel Medeiros. "Urupês (Monteiro Lobato, 1918)". Ĉe: Boa leitura para vocês!. 2010.
**Usenet** (ankaŭ konata kiel **Retnovaĵo** kaj **Uzreto**) estas aro de retaj protokoloj por generi, konservi kaj retrovi novaĵajn "artikolojn" (kiuj estas similaj al retpoŝtaj mesaĝoj) kaj por interŝanĝi ilin inter legantoj vaste malproksimaj. Ĝi estas organizita ĉirkaŭ novaĵgrupoj. La leganto povos vidi ĉiujn artikolojn kiuj estis poŝtataj al ĉiu ajn novaĵgrupo en kiu li partoprenas. Ĉi tiuj protokoloj plej ofte uzas inundan algoritmon kiu dissendas kopiojn tra reto de partoprenantaj serviloj. Kutime, nur unu kopio estas konservata ĉe ĉiu ajn servilo, kaj ĉiu ajn servilo havebligas ĝin kiam legantoj atingas la servilon. Do, Usenet estis unu el la unuaj samtavolaj komunikadaj aplikaĵoj.

Artikoloj estas sendataj inter novaĵserviloj per la NNTP protokolo aŭ (malpli ofte nuntempe) UUCP.

Fruaj versioj de Usenet uzis *B-News* kaj poste *C-News*. Je la mezo de la 1990-a jardeko, INN estis verkata por pli bone uzi la Interreton anstataŭ la "konservu-kaj-plusendu" manieron de Usenet. Ekde tiam INN-verkado daŭras kaj aliaj novaĵservilaj programoj ankaŭ estis verkataj.

Google nun aldonis arkivon de Usenet-aj artikoloj, kaj interfacon por skribi kaj legi ĉe Usenet al ĝia TTT-bazata serĉilo.

Komparu kun
-----------

retforumo - dissendolisto - interreto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Google Usenet-a arkivo Arkivigite je 2004-10-15 per la retarkivo Wayback Machine
* novaĵgrupoj  kaj
* Replayer Usenet-a arkivo Arkivigite je 2016-01-19 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rUsenet |
| --- |
| Historio | Eterna septembro (1993) |
| Terminologio | Alispecano • Dilemo de Warnock • Gantopupo (Interreto) • Interreta trolo • Leĝo de Godwin • Novaĵgrupo |
| Protokoloj kaj teĥnikoj | 64-uma kodoprezento • NNTP |
| 
Ĉi tiu listo estas malkompleta. |

 |
La **Deklaro de Sendependeco**, estas la diro alpreninta per la Dua Kontinenta Kongreso en Filadelfio. Verkita de Thomas Jefferson, la Deklaro estas unu el la plej famaj dokumentoj de la historio de Usono. 
Per tiu paĝo, 1776-07-04, 13 britaj kolonioj en Nordameriko deklaris sin sendependaj el Britio kaj fariĝis la nova nacio, Usono. Eĉ hodiaŭ, Usono festas je la 4-a de julio kiel sia naskiĝtago.

Tiu okazo gravegas politike pro la idealoj, kiujn la deklarintoj prezentis kiel necesigilo de la sendependiĝo:

* Homaj rajtoj estas esencaj kaj neperdeblaj
* Registaro regas nur per la konsento de la regataro
* Mistraktata regataro rajtas, eĉ *devas*, anstataŭigi la registaraĉon

Ĝi ankaŭ enkondukis en la sangofluon de usona politiko la idealon de egaleco de ĉiuj homoj.

Jen la plej grava alineo de la Deklaro (kun la esencaj frazoj en dika tipo):

> 
> Ni konsideras la jenajn verojn memevidentaj, ke **ĉiuj homoj kreiĝis egalaj**, ke dotis ilin ilia Kreinto per **certaj nefordoneblaj rajtoj, ke inter tiuj estas vivo, libero kaj la sekvado de feliĉo.** -- Ke por sekurigi tiujn rajtojn, registaroj iniciatiĝas inter homoj, derivante siajn justajn potencojn el la **konsento de la regatoj**, -- Ke kiam ajn iu formo de regado fariĝas detruema al tiuj celoj, **la popolo rajtas ŝanĝi aŭ aboli ĝin, kaj iniciati novan regadon**, bazante ĝian fundamenton sur tiajn principojn, kaj organizante ĝiajn potencojn en tia formo, kia ŝajnas plej kongrua el efektiviĝo de iliaj sekureco kaj feliĉo.
> 
> 
> 

Notu bone, ke Jefferson mem posedis sklavojn. Pro tiu kontraŭo inter realo kaj idealo, Usono diskrevos je 1861, la sudo militinte kontraŭ la nordo por konservi sklavecon.

Jefferson ne inventis la ideojn en la Deklaro: la ideoj devenis de la filozofo John Locke.

Vidu ankaŭ
----------

Poŝtmarko pri la Independence Hall kie okazis la Usona Deklaro de Sendependeco
* Deklaro de Sendependeco
* Centennial Exposition
* Usona Ducentjariĝo
* Independence Hall (Usono)
* *Pennsylvania Evening Post*
* Sendependeca tago de Usono

Eksteraj ligiloj
----------------

* Traduko de Humphrey R. Tonkin Arkivigite je 2003-05-09 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Usona Deklaro de Sendependeco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **usona staforda teriero** (aŭ terhundo) estas mezgranda, kurt-hara hundoraso, kies deveno reiras al Anglio. En la unua duono de la 20-a jarcento, la usona staforda teriero estis tre populara, la Usona Kenela Klubo (angla mallongigo *AKC*) agnoskis kaj registris ĝin en 1936.

Historio
--------

Ĝi estis plej bona gladiatoro de sia tempo
Ĝiaj prauloj venis el Anglio, sed la ras-plibonigo estas usona sukceso. Ĝi servis en Usono en bienoj por ĝeneralaj celoj kaj en havenoj kiel gladiatora hundo. Ili devis batali kontraŭ samrasaj hundoj en t.n. "pitt" (angla por kavo).

En Anglio, la hundoj batalis ĝis ĉ. 1835 kontraŭ virbovoj (angle *bull*, "bull-baiting" virbovo-kaptado). La brita parlamento akceptis en 1835 leĝon pri protekto kaj damaĝo de la bestoj, kio eksterleĝigis tiuj kruelajn sportojn. Tiam komenciĝis la bataligo inter la hundoj, ĉar oni povis pli facile kaŝigi la hundobatalojn antaŭ okuloj de la instancoj. La buldogoj estis tro pezaj por la gladiatoraj bataloj, tiel oni komencis krucigi ilin kun la pli moviĝemaj kaj pli malpezaj terieroj. En tiu nova raso unuiĝis la forto kaj agresemo de la buldogo kaj moviĝemo, elteneco kaj inteligento de la terieroj. Tiutempe oni nomumis la novan rason en la angla *bull-and-terrierk, half and half, pit dog* kaj *pit bull terrier*. En la 1870-aj jaroj, tiujn hundorasojn kunportis anglaj kaj irlandaj elmigrintoj al Usono, kie oni bredis ilin je pli granda kaj nomumis ilin usona *bull terrier, yankee terrier*, pli poste usona *pit bullterrier* kaj usona *staffordshire terrier*.

Ĉampiono de AKC en la 1940-aj jaroj

* Usona staforda teriero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Usona staforda teriero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Ursula Maria FELHÖLTER** (naskiĝis en 1955; mortis la 16-an de oktobro 2020) estis germana instruistino kaj denaska esperantistino, filino de esperantista patro en Osnabrück. Post kiam ŝi plurajn jarojn gvidis la komisionon pri renkontiĝoj de Germana Esperanto-Junularo (GEJ), de 1982 ĝis 1984 ŝi estis la prezidantino de tiu asocio, kaj en 1985 gvide kunorganizis la 41-an Internacian Junularan Kongreson de TEJO en Germanio. Tiam estante juna gimnazia instruistino de matematiko kaj geografio, ekde la jaro 1980 ŝi en la knabina gimnazio *Ursulaschule* en Osnabrück regule okazigis lernejajn Esperanto-kursojn, el kiuj rezultis pluraj aktivaj kunlaborantinoj de GEJ - interalie Dagmar Schütte, kiu pli poste sekvis sian instruistinon en la posteno de GEJ-prezidanto. Daŭre Ursula Felhölter loĝis en Osnabrück, sed de 2006 ĝis pensiiĝo en 2018 ŝi laboris kiel vicdirektorino de la gimnazio de Bad Essen, 30 kilometrojn pli nordoriente.

Referencoj
----------

1. 1 2  Mortanonco en la gazeto *Neue Osnabrücker Zeitung*

  

  


| Antaŭe: | prezidanto de Germana Esperanto-Junularo | Poste: |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Franz Kruse | decembro 1982 - decembro 1984 | Thomas Bormann |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 370347
 |
Historia vido de la tuta komplekso. Hodiaŭa fasado; dekstre la eksa monaĥinejo, poste lernejo por geinstruontoj. Interno.
La **Ursulanina preĝejo** (rumane: *Biserica Ursulinelor*, germane: *Ursulinenkirche*) estas unu el la multnombraj preĝejoj en la urbocentro de Sibio (strada G-ral Magheru 35-38).

Historio
--------

Ĝi estis ordena preĝejo de la dominikanoj je la komenco. Post la Reformacio la monaĥejoj nuliĝis en la germanaj vilaĝoj kaj urboj. Kun la alveno de la Habsburgoj komenciĝis rekatolikigo. La ursulaninoj transprenis la preĝejon en la 1753-a jaro, instalis lernejon por knabinoj kaj ŝanĝis la preĝejon stile al baroka preĝejo. Gotikstilaj restis la sakristio kaj flanka kapelo de la maldekstra malĉefa navo (kun portalo, fenestroj kaj kolonoj]].

La interno ricevis tri novajn altarojn: la ĉefa montras la kroniĝon de la Dipatrino, ĉe la dekstra flanka altaro aperas Sanktaj Ursulo kaj Angela Merici. Supre videblas Sankta Emeriko. Sur la maldekstra flanka altaro estas Angela Merici instruanta la lernantinojn. Observas la tuton trankvile de supre Sankta Stefano de Hungarlando.

En la triumfarko dividanta la ĥorejon kaj la navon estas enskribo kiu memoras la mecenatinon Maria Tereza de Aŭstrio kun indiko de la jaro 1774.

Uzo nuna
--------

Ekde 1997 uzas la preĝejon la komunumo de la Rumana grek-katolika eklezio en Sibio.

Notoj
-----

1. ↑   Ĝi tekstas: Haec aedes pietate Mariae Theresiae reginae augustae fulta ac restaurata est – Tiu ĉi konstruaĵo pro la pieco de la honorinda regantino Maria Tereza farita kaj renovigita estis.

Literaturo
----------

* Alexandru Avram, Vasile Crișan - *"Ghid de oraș. Sibiu"* (Ed. Sport-Turism, București, 1983), p. 100
* Alexandru Avram - *"Municipiul Sibiu. Centrul istoric"*, în "Topografia monumentelor din Transilvania" (vol. 5.1.1.), Köln, p. 84-85.
* Brigitta G. Hannover Moser: *Siebenbürgen: Rund um Kronstadt, Schäßburg und Hermannstadt*, Trescher Verlag, Berlin, 2a eldono 2013, p. 115-116.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ursulanina preĝejo (Sibiu) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri laŭdiraj subteraj tuneloj inter la kirko kaj la stacidomo; eta fotogalerio.
* Etinformoj por turistoj
* Historio de la ursulanina lernejo sibia
**Urtene** estas rivero en Kantono Berno. Ĝi havas longecon de 19 km kaj alfluas en Bätterkinden al Emme.

Fonto
-----

La rivero fontas en diversaj rojoj el inter kiuj la rojo Woolibach, kiuj kunfluas apud Münchenbuchsee ĉe la koordinatoj 47° 1′ 46″ N 7° 27′ 6″ O﻿ / ﻿47.02944 °N, 7.45167 °O﻿ / 47.02944; 7.45167 (mapo)Koordinatoj: 47° 1′ 46″ N 7° 27′ 6″ O﻿ / ﻿47.02944 °N, 7.45167 °O﻿ / 47.02944; 7.45167 (mapo) sur alteco de 525 m s.m.

Fluvojo
-------

Post la kunfluo de la diversaj fontrojo la rivero unue fluas okcidenten alfluas al la eta lago Moossee, kaj poste al la granda Lago Moossee. Post Moossee ĝi fluas nordorienten tra Schönbühl kaj Urtenen. Post Urtenen ĝi turniĝas norden kaj formas la limon inter Jegenstorf kaj Münchringen. Tiam ĝi turniĝas denove nordorienten, fluas tra Münchringen kaj tiam formas la limon inter Münchringen kaj Hindelbank kaj poste inter Münchrigen kaj Kernenried. Post nova turniĝo norden, la rivero formas la limon inter Kernenried kaj Zauggenried. Tiam ĝi pasas tra Zauggenried kaj poste tra Fraubrunnen, tiam la rivero fluas tra la orienta parto de Schalunen. Post Schalunen ĝi alproksimiĝas al Emme kaj nun dum proksimume 2 kilometroj fluas en kanalo paralele al Emme sur la teritorio de Bätterkinden.

Alfluo
------

Post Bätterkinden la rivero fine sur alteco de 478 m s.m. alfluas al Emme.

Hidorologio
-----------

La altecodiferenco de la fonto ĝis la alfluo estas nur 47 m. La fluadon regas pluva reĝimo, tio signifas, ke la akvofluo rekte dependas de la pluvado en la fontregiono. La averaĝa akvofluo apud Schalunen estas 1,6 m³/s. La mezuritaj pintaj akvofluoj kompare al la baza akvofluo relative malmulte diferenciĝas. La maksimuma akvofluo registrita apud Schalunen estas 15 m³/s. La rivero posedas nur malmultajn flankajn rojojn. La plej gravaj estas la vilaĝaj rojoj de Hindelbank kaj de Jegenstorf. La akvokvalito de la rivero multe suferas pro la agrikulturo en la teritorio de la akvokolekta areo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Tiuj informoj grandparte baziĝas sur la artikolo pri Urtene en la germanlignva vikipedio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ekologia prijuĝo de la fluvojo de Urtene (pdf)1995
**Usmanj** (ruse *Усмань*) estas urbo en Lipecka provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 42248501.

La urbo estis fondita en jaro 1645.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1779.

La interurba telefona kodo estas 07472 (ĝis 2005), 47472 (ekde 2006), la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 52° 03′ N 39° 44′ O﻿ / ﻿52.050 °N, 39.733 °O﻿ / 52.050; 39.733 (mapo)Koordinatoj: 52° 03′ N 39° 44′ O﻿ / ﻿52.050 °N, 39.733 °O﻿ / 52.050; 39.733 (mapo).

La urbo estas ĉe rivero Usmanj (Усмань) (kiu demaldekstre enenfluas en riveron Voroneĵ (Воронеж), baseno de rivero Don (Дон)).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 11,9 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 20,1 mil loĝantojn.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
*Pri la alia urbo kun simila nomo vidu artikolon Usolje-Sibirskoje.*

---

**Usolje** (ruse *Усолье*) estas urbo en Permja regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 57253501.

La urbo estis fondita en jaro 1606.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1940.

La interurba telefona kodo estas 34244, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 59° 25′ N 56° 41′ O﻿ / ﻿59.417 °N, 56.683 °O﻿ / 59.417; 56.683 (mapo)Koordinatoj: 59° 25′ N 56° 41′ O﻿ / ﻿59.417 °N, 56.683 °O﻿ / 59.417; 56.683 (mapo).

La urbo estas apud Uralo, sur dekstra bordo de rivero Kama (Кама) (Kama akvujo (Камское водохранилище)).

En jaro 1959 la urbo havis 11,8 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 6,1 mil loĝantojn.

Flago de Permja regiono
Urboj de Permja regiono

**Ĉefurbo**: Permjo

Aleksandrovsk |
Berezniki |
Ĉajkovskij |
Ĉerdinj |
Ĉermoz |
Ĉernuŝka |
Ĉusovoj |
Dobrjanka |
Gornozavodsk |
Gremjaĉinsk |
Gubaĥa |
Kizel |
Krasnokamsk |
Krasnoviŝersk |
Kudimkar 
Kungur |
Lisva |
Nitva |
Oĉjor |
Oĥansk |
Osa |
Solikamsk 
Usolje |
Vereŝĉagino
**Ustjuĵna** (ruse *Устюжна*) estas urbo en Vologda provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 19250501.

La urbo estis fondita en jaro 1252.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1738.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Ustjug-Ĵeleznij (Ustjug-Fera, Устюг-Железный);
* Ustjuĵna-Ĵelezopolskaja (Устюжна-Железопольская);
* Ustjuĵna-Ĵeleznaja (Ustjuĵna-Fera, Устюжна-Железная).

La interurba telefona kodo estas 81737, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 58° 50′ N 36° 26′ O﻿ / ﻿58.833 °N, 36.433 °O﻿ / 58.833; 36.433 (mapo)Koordinatoj: 58° 50′ N 36° 26′ O﻿ / ﻿58.833 °N, 36.433 °O﻿ / 58.833; 36.433 (mapo).

La urbo estas ĉe rivero Mologa (Молога) (kiu enefluas en riveron Volgo)

En jaro 1959 la urbo havis 8,8 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 10,5 mil loĝantojn.

Flago de Vologda provinco
Urboj de Vologda provinco

**Ĉefurbo**: Vologda

Babajevo |
Belozersk |
Ĉerepovec |
Grjazovec |
Ĥarovsk |
Kadnikov |
Kirillov |
Krasavino |
Nikolsk |
Sokol |
Totjma |
Ustjuĵna |
Velikij Ustjug |
Vitegra
La **Usona Marborda Gardistaro** (angle *United States Coast Guard (USCG)*) estas servo de Armitaj Fortoj de Usono, kies tasko estas defendi kaj kontroli usonan marbordon. Marborda Gardistaro estas administriĝas de Departmento de Hejmlanda Sekureco dum la ordinara tempo, tamen eblas konmandita de Departmento de Defendo de la ordo de Prezidanto de Usono. La ĉefaj misioj de Marborda Gardistaro estas prizorgi maran leĝon, serĉo kaj savado, ekzekuti usonan leĝon en la Ekonomia ekskluda zono de Usono.

Historio
--------

La Marborda Gardistaro estis kreita de Kongreso kiel **Enspeza Marfloto** (angle **Revenue Marine**) la 4-an de aŭgusto 1790, laŭ la peto de Alexander Hamilton, la unua sekretario de trezorejo. Li subtenis fabrikadon de kutrojn al Kongreso por krei doganan servon. La misio de Enspeza marfloto estis devigi tarifon al fremdaj ŝipoj.

La moderna Marborda Gardistaro estis kreita la 28-an de januaro 1915, sekvante la anekso de Enspeza Kutra Servo al Usona Vivsava Servo. (angle United States Life-Saving Service) En 1967, Marborda Gardistaro estis alirita al Departmento de Transporto. Post la 9/11, Marborda Gardistaro estis alirita sub la Departmento de Hejmlanda Sekureco en 2003.

Distrikto
---------

La nuna distrikta organizaĵo de Marborda Gardistaro estis dividita en 9 distriktoj.

* 1-a Distrikto (Bostono, MA)
* 5-a Distrikto (Portsmouth, VA)
* 7-a Distrikto (Miami, FL)
* 8-a Distrikto (New Orleans, LA)
* 9-a Distrikto (Cleveland, OH)
* 11-a Distrikto (Alameda, CA)
* 13-a Distrikto (Seattle, WA)
* 14-a Distrikto (Honolulu, HI)
* 17-a Distrikto (Juneau, AK)

Vidu ankaŭ
----------

* Armitaj Fortoj de Usono
* Usona Mararmeo (USN)


|  **Armitaj Fortoj de Usono** |
| --- |
|   Aerarmeo  Terarmeo  Mararmeo  Marinfanterio  Marborda Gardistaro  Kosmoarmeo  |
Robert Owen.
**Utopia socialismo** estas etikedo uzita por difini la unuajn fluojn de moderna socialisma penso kiel ekzempligite per la laboro de Henri de Saint-Simon, Charles Fourier, kaj Robert Owen.

Priskribo
---------

Utopia socialismo ofte estas priskribita kiel la prezento de vizioj kaj konturoj por imagaj aŭ futurecaj idealaj socioj, kie pozitivaj idealoj estas la ĉefkialo de movado de socio en tia direkto. Pli postaj socialistoj kaj kritikistoj de utopia socialismo rigardis "utopian socialismon" kiel ne bazita sur faktaj materialaj kondiĉoj de ekzistanta socio, kaj en kelkaj kazoj, kiel reakcia intenco. Tiuj vizioj de idealaj socioj konkuris kun marksism-inspiraj revoluciemaj socialismaj movadoj.

La esprimo plejofte estas aplikita al tiuj socialistoj kiuj vivis de la unua jarkvarono de la 19-a jarcento al kiuj estis atribuita la etikedo "utopia" fare de pli postaj socialistoj kiel pejorativa por implici naivecon kaj flankenbalai siajn ideojn kiel fantastaj kaj nerealismaj. Simila tendenco kiu aperis en la komenco de la 20-a jarcento estas etika socialismo, kiu defendas socialismon pro moralaj kialoj.

Unu grava diferenco inter "utopiaj socialistoj" kaj aliaj socialistoj (inkluzive de la plej multaj anarkiistoj) estas ke utopiaj socialistoj ĝenerale ne kredas ke iu formo de klasbatalo aŭ politika revolucio estas necesa por ke socialismo aperu. Utopiistoj kredas ke homoj de ĉiuj klasoj povas libervole adopti sian planon por socio se ĝi estas prezentita konvinke. Ili sentas ke sia formo de kooperativa socialismo povas esti establita inter similmensaj homoj ene de la ekzistanta socio en provo establi malgrandajn komunumojn dizajnitajn por montri sian planon por socio.

Famaj utopiaj socialistoj
-------------------------

Tommaso Campanella, pionira teoriistoj de la utopia socialismo
* Edward Bellamy
* Tommaso Campanella
* Etienne Cabet
* David Dale
* Charles Fourier
* Jean-Baptiste Godin
* Laurence Gronlund
* Thomas More
* John Humphrey Noyes
* Robert Owen
* Claude Henri de Saint-Simon
* Wilhelm Weitling
* Vaso Pelagić
* Flora Tristan

Referencoj
----------

1. ↑   Heaven on Earth: The Rise and Fall of Socialism. Public Broadcasting System. Alirita 15a de decembro 2011.
2. 1 2 3  Draper, Hal.  (1990) *Karl Marx's Theory of Revolution, Volume IV: Critique of Other Socialisms*. Nov-Jorko: Monthly Review Press, p. 1–21. ISBN 0853457980.
3. ↑  *Newman, Michael*. (2005) *Socialism: A Very Short Introduction," Oxford University Press, ISBN 0-19-280431-6*

Vidu ankaŭ
----------

* Falanstero
* Scienca socialismo
* Komunumo (intenca loĝado)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Utopia socialismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Be Utopian: Demand the Realistic de Robert Pollin, *The Nation*, 9a de Marto, 2009