recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Slovakio > Geografio de Slovakio > Slovakaj grotoj > Jasovská jaskyňa (Groto de Jasov)

---

**Groto de Jasov** troviĝas ĉe la urbo Jasov en la plej orienta parto de Slovaka karsto, en la norda montarpiedo de altebenejo de Jasov, en la kalkŝtona rokego, nomata Knabinroko, en alteco de 256 m super marnivelo.
Ĉi tiu apartenas al la plej malnovaj konataj grotoj en Slovakio kaj laŭ kelkaj indicoj ĝi estis alirebligita jam en la jaro 1846 fare de monaĥoj el la monaĥejo de Jasov. En la jaroj 1922 kaj 1924 estis sinsekve malkovritaj ankaŭ malpli alte troviĝantaj partoj de la groto kaj nun ĉi tiuj atingas la kompleksan longecon de 2 120 m. Ĝi estis elektre prilumigita en la jaro 1926.
La groto ekestis en helaj kaj malhelaj kalkoŝtonoj de la meza triaso fare de subtera fluo de rivero Bodva kaj fare de atmosferaj pluvoj, trafluantaj tektonikajn likojn kaj tavolajn fendaĵojn, al kiuj integriĝas grotaj areoj. Karakteriza ornamaĵo estas krispoformaj stalaktitoj kaj gigantaj pagodoj de diversaj formoj kaj koloroj. En salono de la Malnova katedralo elstaras kurtensimilaj stalaktitoj kaj gigantaj stalagnatoj. Eksterordinare efikas beleco de Granda katedralo kun buntaj gutŝtonaj kreaĵoj, al kiuj apartenas Granda akvofalo, Galerio, Bosko de palmoj, Plorsaliko, boligitaj fare de de koloreco de akvo de Profunda lageto. Inter la plej grandajn areojn, kiuj ekestis sur krucigoj de likoj, apartenas Domo de vespertoj kaj Labirinto.
La groto estas interesa ankaŭ vidpunkte de historio kaj arkeologiaj trovaĵoj el neolito. Dum erao de tataraj kaj turkaj invadoj la groto servis al la loka loĝantaro kiel konvena kaj sekura kaŝejo. Sur la muro de la Husana salono estis konservita konata surskribo, atestanta pri venko de fratulistaj soldatoj de Jan JISKRA el Brandýs ( Johano Jiskro el Brandýs), devenanta el la erao ĉirkaŭ jaro 1452.
El la tuta longeco de 2 120 m estas por publiko alireblaj 620 m.
Veturo al la groto estas ebla per ŝtata ŝoseo Košice – Rožňava per deflankigo 9 km tra urbo Moldava nad Bodvou al Jasov

* Kategorio Jasovská jaskyňa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  Orfa | **Ĉi tiu artikolo estas orfa, ĉar malmultaj aŭ neniuj aliaj artikoloj ligas al ĝi**.

---

Bonvolu enmeti ligilojn al ĉi tiu paĝo el rilataj artikoloj; sugestoj estas troveblaj ĉi tie.Precizigu la daton: {{Orfa|temo|monato jaro}} |

**BESZE János** [pr. bese] estis hungara liberala politikisto, advokato naskiĝinta en Szendrő en 1811 kaj mortinta en Arado la 16-an de oktobro 1892.

Kariero
-------

Besze estis 1848 deputito kaj poste estis majoro de naciaj gardistoj en Komárom. Li estis organizanto de la popolribelo en Borsod kaj Heves. Li partoptrenis en la landkunveno de Debreceno kaj akompanis na Kossuth al popolkunvenoj. En julio 1849 li estis komisaro de Fejér. Li estis malliberigita dum sep jaroj post la hungara revolucio de 1848. En 1861 li estis denove deputito de Esztergom. Li apartenis komence al *Határozati Párt*, poste en 1865 la partio de Ferenc Deák. En 1869 li estis prezidanto de la financa tribunalo.

Verkoj
------

* *Szózat a haladás barátaihoz* (Esztergom, 1841);
* *Papi nőtlenség* (Esztergom, 1848);
* *Szebb jövőnk kulcsa* (Pest, 1865);
* *Helyzetünk fekete rámába foglalt tükre* (Bp. 1875);
* *Történelmi bölcsészet vázlata* (Szeged, 1885);
* *Öreg szabadkőműves hattyúdala* (Nagyszentmiklós, 1888).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio János Besze en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János Kubassek** [jAnoŝ kubaŝek], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kubassek János** estas hungara geografo, instruisto, muzeestro.

János Kubassek naskiĝis la 6-an de decembro 1957 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Kubassek maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth en 1982, sed li doktoriĝis en la sama jaro en Scienca Universitato Attila József. Inter 1982-1986 li instruis en gimnazio en Budapeŝto, sed ekde 1983 li estis ankaŭ muzeestro de geografia muzeo en Érd. Jam pli frue ekde 1980 li studvojaĝis al pluraj landoj de la mondo, resume li estis en 87 landoj de 5 kontinentoj. En 1989 li esploris en Oksfordo kaj Londono helpe de stipendio, iom poste li estis gastopreleganto en Sud-Koreio. Li ricevis premiojn inter 1993-2013. Pro vidviĝo li edziĝis dufoje.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Thaiföld (Sziám)* (1987; 3-a eldono: 2011)
* *Magyar utazók lexikona* (kunaŭtoro, 1993)
* *Afrika története és földrajza* (1998)
* *Balaton és a Balaton-felvidék* (2001)
* *Útkeresők. Magyar utazók és földrajzi felfedezők.* (2008)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio János Kubassek en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 678074
* LCCN: n99011464
* VIAF: 12518146
* ISNI: 0000 0000 7840 0988
* SUDOC: 057517533
* BNF: 14371889q
* NKC: jo2013768737
 |
**János László Nagy** [jAnoŝ lAslo nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy János László** estis hungara grafikisto, lignogravuristo, altlerneja instruisto.

János László Nagy  naskiĝis la 4-an de oktobro 1945 en usona militkaptitejo en Vilshofen an der Donau (Germanio), li mortis la 26-an de decembro 2018 en Slovakio (supozeble en Hurbanovo).

Biografio
---------

La familio Nagy revenis al Ĉeĥoslovakio el la militkaptitejo, sed en 1947 ili estis deportitaj al Hungario, al Mór en 1947 laŭ Dekretoj de Beneš. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 la familio disidis al Kanado. La juna János diplomiĝis pri grafikado en Toronto, poste li estis grafikisto. Li instruis jardekon la karikaturon en la altlernejo. Baldaŭ li komencis krei ankaŭ lignajn reliefojn. En 2004 li translokiĝis al Urbanovo, kie li daŭris la gravuradon. Li ĉerpis temojn el la hungara historio. Post la morto li postlasis edzinon.

Ekspozicioj
-----------

* Hurbanovo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio János László Nagy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 629702
 |
**János Bottyán** [jAnoŝ botjAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bottyán János** estis hungara generalo. Li vaste estas konata kiel *Blinda Bottyán.*

Skulptaĵo pri János Bottyán en Esztergom (1969)
János Bottyán  naskiĝis en 1643 en Esztergom (la datenoj estas dubaj), li mortis la 26-an de septembro 1709 en Tarnaörs.

Biografio
---------

János Bottyán devenis el malriĉa nobela familio. Li estis komence ĉevalisto, ekde 1665 soldato. Liaj rangoj rapide altiĝis. En 1685 li sin vestis en kamparanan veston kaj kaŝe li supreniris al minareto de Érsekújvár (tiam havaĵo de turka armeo) kaj ĵetis malsupren la muezinon, poste li bonŝance li atingis la aŭstran-hungaran armeon. En la sekva jaro li partoprenis en reokupo de Buda, poste li daŭre batalis kontraŭ la turkoj, en 1692 li estis kolonelo. Iom poste dum batalo unu el liaj okuloj blindiĝis. En 1699 pacaj jaroj sekvis, li retiriĝis al Esztergom, li ankaŭ mecenatis. En 1701 li ekbatalis kontraŭ la francoj, post du jaroj kontraŭ Francisko Rákóczi la 2-a. Iom poste li iĝis fidelulo, eĉ generalo de Rákóczi. Li estis entombigita supozeble en Preĝejo Vizito de Maria (Gyöngyös).

Li edziĝis en 1669, vidviĝis en 1706, samtempe li riĉiĝis pro la heredaĵo. En la sekva jaro li edziĝis al juna baronido kaj li iĝis akceptata aristokrato.

Memorigiloj
-----------

* strato, ponto, mezlernejo en Esztergom
* kolegio kaj memortabulo (1907) en Gyöngyös
* gimnazio en Paks
* memortabulo en Bakonyszentlászló

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

* János BottyánJános Bottyán
* Desegnaĵo pri Bottyán en 1750Desegnaĵo pri Bottyán en 1750
* Bottyán sur kartludoBottyán sur kartludo
* Busto en VajaBusto en Vaja
* Iama domo de BottyánIama domo de Bottyán
* Memortabulo pri domo de Bottyán en EsztergomMemortabulo pri domo de Bottyán en Esztergom

* Kategorio János Bottyán (generalo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 608400
* GND: 1026668409
* VIAF: 265812477
* SUDOC: 194142523
 |
**János KÓKA** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kóka János** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, negocisto.

János Kóka
János Kóka [*rompita ligilo*] naskiĝis la 5-an de julio 1972 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Kóka frekventis franciskanan gimnazion en Esztergom, poste li akiris kuracistan diplomon en Universitato Semmelweis en 1996. Jam dum la studentaj jaroj li konatiĝis al la informado, post siaj studoj li laboris en signiffaj informadaj firmaoj. Li estis ministro pri ekonomio kaj transporto inter 2004 kaj 2008, parlamenta deputito inter 2006 kaj 2010, en 2007 li estis ankaŭ partiestro. En 2007 provizore li estis ministro pri sano 2 semajnojn. Depost 2010 li plene forlasis la politikon, ĉar li estis ofte atakita, li revenis al la ekonomio. Li edziĝis dufoje, resume li havas 2 filinojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio János Kóka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jimmy GOURLEY** (*James Pasco GOURLEY la pli juna*; \* 9-an de junio 1926 en Sankta-Luiso, Misurio; † 7-an de decembro 2008 en Villeneuve-Saint-Georges) estis usona ĵazgitaristo.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Vivo
----

Gourley alkreskis en muzikistofamilio; lia patro fondis en 1936 konservatorion en Hammond (Indianao). Komence de la 1940-aj jaroj li prezentis kun bando de la samaĝa Lee Konitz. Ekde 1943 ĝis 1944 li prezentis kun variaj bandoj en la ĉirkaŭaĵo de Los-Anĝeleso, antaŭ ol li militservis ĝis 1946 en la usona mararmeo.

Post sia reveno en Ĉikago li fariĝis membro de bando de Jay Burkhart. Poste li laboris ankaŭ kun Gene Ammons, Sonny Stitt, Doug Mettome, Lou Levy, Anita O'Day same kiel kun la duopo de Jackie Cain kaj Roy Kral. En 1951 Gourley transloĝiĝis al Parizo, kie li ĉefe prezentis kun Henri Renaud kaj faris sonregistraĵojn kun Zoot Sims, Gigi Gryce, Clifford Brown kaj Roy Haynes.

En 1958 li prezentis plurajn monatojn kun Art Simmons; Komence de la 1960-aj jaroj li laboris kun Kenny Clarke, Stan Getz, Lester Young, Zoot Sims, J. J. Johnson kaj Bud Powell. En 1964 li koncertvojaĝis kun propra kvaropo tra Eŭropo. En 1966 li prezentis en triopo kun Lou Bennett (poste kun Eddy Louiss kaj Kenny Clarke en *Chat qui pêche*.

Ekde 1970 ĝis 1972 Gourley loĝis sur la Kanarioj; post sia reveno al Francujo li prezentis kun variaj ensembloj i.a. en la pariza ĵazklubejo *Saint-Germain*. En la 1980-aj jaroj li laboris triope kun Pierre Michelot kaj Charles Bellonzi (resp. Philippe Combelle). En 1986 li koncertis en Novjorko, Ĉikago kaj Los-Anĝeleso kaj surdiskigis kun Marc Johnson, Victor Lewis, Ralph Moore kaj Don Sickler.

Diskoj
------

* *Graffiti* kun Daniel Humair, Bernard Lubat, Henri Texier, 1977
* *No More*, 1981
* *The Jazz Trio* kun Philippe Combelle, Marc Johnson, 1983
* *The Left Bank of New York* kun Marc Johnson, Victor Lewis, Ralph Moore, Don Sickler, 1986
* *Double Action* kun Barney Wilen, 2006
* *And the Paris Heavyweights* kun René Urtreger, Eddy Louiss, Luigi Trussardi, Kenny Clarke, André Ceccarelli, Humberto Canto, 2006
* *Repetition*, 2006
* *Our Delight*, 2006

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nekrologo ĉe jazzarchtops.com


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 382031
* GND: 134388690
* LCCN: n87146254
* VIAF: 7574006
* ISNI: 0000 0003 6837 102X, 0000 0000 5513 180X
* SUDOC: 129977748
* BNF: 13894639g
* MBA: 18fffbb7-c38b-47fa-93f2-e5415b06ec9f
 |
**József Rády** [jOĵef rAdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rády József** estis hungara skermisto (sabristo, rapitisto, spadisto), olimpiano, olimpika ĉampiono, oficiro. Lia origina familia nomo estis *Katzenbach* [kacenbaĥ] ĝis 1907.

József Katzenbach naskiĝis la 22-an de septembro 1884 en Szekszárd, li mortis la 11-an de oktobro 1957 en Balatonkenese.

Biografio
---------

József Rády lernis en pluraj lokoj, fine li maturiĝis en Sopron en 1901. Li akiris diplomon en Ludovika Akademio (militista akademio en Hungario) en 1905, pli poste li ankaŭ okupiĝis pri skermo. Ekde 1907 li skermis en sportklubo, sed lia vera sporta kariero komenciĝis depost plena sendependiĝo de Hungario (1920). Li batalis dum la 1-a mondmilito, sed en 1916 li vundiĝis. Inter 1922-1929 li estis hungara ĉampiono 12-foje. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1924 kaj Somera Olimpiko 1928 kun ora kaj arĝenta medaloj. En 1933 li rezignis pri la skermo kaj en 1936 li pensiuliĝis. En 1938 li aĉetis somerumdomon en Balatonkenese, kie li vivis ĝismorte. Li edziĝis dufoje pro vidviĝo, la unua edzino naskis filinon. Li ricevis premiojn en 1928 kaj 1937.

Memorigiloj
-----------

* sporthalo en Balatonkenese

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio József Rády en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802045
 |



* Portalo pri Biografio
**János Nepomuk Boros** [jAnoŝ boroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Boros Nepomuk János** estis hungara pentristo.

Ĉambrointerno pentrita de Boros Nepomuk János
János Nepomuk Boros  naskiĝis la 10-an de oktobro 1808 en Szekszárd, li mortis en 1855? en Szekszárd?.

Biografio
---------

János Nepomuk Boros studis en Vieno (1834-1837, 1841) kaj en Munkeno. Lia plej grava instruisto estis Leopold Kupelwieser. Hejmenveninta li kelkfoje ekspoziciis en Pest (urbo). Li revenis al Vieno por pentri portreton pri Ferdinando la 1-a (Aŭstrio). En 1841 li edziĝis. En Hungarlando li havis precipe ekleziajn mendojn. Li batalis en Hungara revolucio de 1848 li batalis kiel leŭtenanto, post la falo li kaŝiĝis. En 1855 li malsaniĝis pro tuberkulozo.

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* portretoj pri János Scitovszky, György Klimó, Ignác Szepesy, ktp
* Mohácsi csata
* Szent István felajánlja a szent koronát Máriának
* pluraj ĉambrointernoj (vidu la subajn fotojn)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-02-28 per la retarkivo Wayback Machine

* 
* 
* 

* Kategorio János Nepomuk Boros en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jing Ke** (? – 227 a.n.e.) estis servisto de la Kronprinco Dan de la ŝtato Ĝan kaj fama pro sia malsukcesa murdoklopodo de la reĝo Ĝeng de la ŝtato Qin, kiu poste iĝos Qin Shi Huang, nome unua imperiestro de Ĉinio (rege el 221 a.n.e. ĝis 210 a.n.e.). Lia historio estas rakontata en la ĉapitro titolita Biografioj de Murdistoj (刺客列傳) de la Registroj de la Granda Historiisto de Sima Qian.

Murdoklopodo
------------

Murdoklopodo fare de Jing Ke al Qin Shihuangdi; Jing Ke (maldekstre) estas retenita de unu el la kuracistoj de Qin Shihuangdi (maldekstre, fone). La ponardo uzita en la murdoklopodo videblas enmetita en la piliero. Qin Shi Huang (dekstre) videblas tenante imperian jadodiskon. Unu el liaj soldatoj (for dekstre) urĝas veni savi sian imperiestron. Ŝtongravurado; 3a jarcento, Orienta Han.
La reĝo Ĝeng kaj liaj trupoj konkeris diversajn ŝtatojn en la lasta epoko de la Militŝtata periodo. La ŝtato Ĝan estis malgranda, malforta kaj ofte atakita de soldatoj. Ne estis rivalo por la ŝtato Qin. Tiel la Kronprinco Dan de Ĝan komplotis murdoklopodon por liberiĝi el la reĝo Ĝeng, petante al Jing Ke iri misie en la jaro 227 a.n.e. Jing Ke estis akompanita de Qin Wuyang en la komploto. Oni supozis, ke ili ambaŭ proponis donacon al la reĝo Ĝeng: nome mapo de Dukang kaj la distranĉita kapo de Fan Ŭuji.

Qin Wuyang la unua klopodis prezenti la donacotan mapon, sed pro timo mantremis kaj ne moviĝis plue al la reĝo. Jing Ke plue antaŭeniris al la reĝo, dum klarigis, ke lia partnero "neniam rigardis al la Filo de la Ĉielo", kaj nur pro tio li tremis. Jing Ke devis prezenti ambaŭ donacojn li mem. Dum li senruligis la mapon, aperis ponardo. La reĝo retiriĝis, staris, kaj baraktis elingigi la glavon por defendi sin. Tiam, aliaj palacanoj ne rajtis porti armilojn. Jing Ke persekutis la reĝon, klopodante kapti lin, sed li malsukcesis. La reĝo Ĝeng svingis sian glavon kaj tranĉis la femuron de Jing Ke. Tiu tiam lanĉis la ponardon, sed malsukcesis denove. Suferinte ok vundojn el la reĝa glavo, Jing Ke komprenis, ke lia klopodo estas malsukcesa kaj eksciis, ke ambaŭ el ili estos mortigitaj poste. La ŝtato Ĝan estis konkerita de la ŝtato Qin kvin jarojn poste.

Notoj
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  Sima Qian. Dawson, Raymond Stanley. Brashier, K.E. (2007). *The First Emperor: Selections from the Historical Records*. Oxford University Press. (ISBN 0-19-922634-2 kaj ISBN 978-0-19-922634-4). pp. 15–20, 82, 99.
2. ↑   Ren Changhong & al. Rise and Fall of the Qin Dynasty. Asiapac Books PTE Ltd. 2000. ISBN 981-229-172-5.

* Kategorio Jing Ke en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**József Szabó** [jÓĵef sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó József** estis hungara aktoro, teatrestro, reĝisoro. Lia origina familia nomo estis *Schneider*, lia filo estis József, B. Szabó.

József Szabó  naskiĝis en 1816 en Debrecen, li mortis la 3-an de marto 1875 en Debrecen.

Biografio
---------

József Szabó komence estis komercisto pri vinoj, ekde 1837 li kantis en koruso de Teatro Magyar de Pest. En 1842 li establis migrantan teatron en Kecskemét. Lia trupo prezentis spektaklojn (ofte operojn) ekzemple en 1844 en Szeged, Arad, Nagyvárad, en 1845 en Kolozsvár kaj Debrecen. Inter 1846 kaj 1848 kune kun Mihály Havi la trupo aranĝis tuneojn en Italio, Vieno, Francio, Bruselo, Prago. La turneo ne havis deficiton. Hejmenvenintaj ĉefe en Pécs ili prezentis teatraĵojn. En 1857 li estis teatrestro de germanlingva teatro en Temeŝvaro. En 1860 en Bukareŝto trupo de Szabó prezentis la operon de Ferenc Erkel: *Hunyadi László*. En Debrecen li estis arta gvidanto de la teatro inter 1866 – 1874, poste li pensiuliĝis.

Elektitaj trupanoj
------------------

* Júlia Gvozdanovics
* Vince Horváth
* Piroska Szöllősy

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo SZ, poste serĉu la nomon)

* Kategorio József Szabó (teatrestro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


* Portalo pri Biografio
**János Csarada** [jAnoŝ ĉarada], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csarada János** estis hungara juristo, altlerneja instruisto.

János Csarada naskiĝis la 15-an de majo 1850 en Nitro (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempe en Slovakio), li mortis la 4-an de aprilo 1923 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Csarada frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo, Esztergom kaj Eger, poste li studis en Reĝa Universitato de Pest kaj en Universitato de Vieno semestron. Post siaj studoj li estis advokato. En la jaro 1877 li havis postenon en la ŝtata administracio, iom poste li studvojĝis. En 1882 li ekinstruis en la universitato en rango privata instruisto, en 1891 publika eksterordinara instruisto, en 1903 publika ordinara instruisto. En 1920 li emeritiĝis. Plej ofte li okupiĝis pri la internacia juro. Li ricevis la titolon kortega konsilisto.

Elektitaj juraj kontribuoj
--------------------------

* *A tengeri zsákmányjog elvei a háboruban* (1882)
* *A nemzetközi jog története a legrégibb időktől a vesztfáliai békéig* (1894)
* *A bölcseleti jog története* (1900)
* *A tételes nemzetközi jog rendszere* (1910)
* *A mostoha* (escepte romano)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio János Csarada en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697844
* VIAF: 304923647
* BNF: 10304895c
 |
**János Packh** [jAnoŝ pak], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Packh János** estis hungara arkitekto. Lia familia nomvarianto estis *Pákh*, lia hungariga persona nomo estis *Keresztély* [kerestEj].

János Packh  naskiĝis la 7-an de majo 1796 en Kismarton (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Eisenstadt en Aŭstrio), li mortis la 9-an de oktobro 1839 en Esztergom.

Biografio
---------

János Packh apartenis al la germana (aŭ aŭstra) minoritato de la lando. Li studis en la lernojaro 1811 en Akademio de Belartoj de Vieno, poste li estis arkitekta desegnisto en Pest (urbo). En 1821 li translokiĝis al Esztergom, kie li aliĝis al la arkitekta teamo, kiu konstruis la Primasan Bazilikon. Pro liaj lertaj arkitektaj solvoj li estis levita al vicarkitekto de la plena konstruaĵo. Tiutempe li edziĝis, baldaŭ 3 infanoj naskiĝis. En 1824 li estis nomumita ĉefarkitekto. Ekde 1829 estis li la unua en Hungarlando, kiu profitis la kavajn brikojn. Inter 1831-1839 la konstruado ĉesis pro morto de la primaso, sed li laboris plu en aliaj ekleziaj konstruaĵoj. En 1838 post la inundo li partoprenis en la rekonstruoj. Li tragike mortis: hejme rabisto murdis lin. Li havas tombon en kripto de la Primasa Baziliko.

Elektitaj arkitektaĵoj
----------------------

* Primasa baziliko de Esztergom (parte)
* domvico de kanonikoj (Esztergom, 1821-1828)
* Preĝejo Sankta Anna (Esztergom) (1828–1837)
* pligrandigo de Preĝejo Ignaco Lojola (Esztergom)
* plena trakonstruo de Preĝejo Prezento de Sankta Maria (Esztergom) (1839)

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Neuerfundene feuerfeste und wasserdichte Spardächer* (1830)
* *Neue Bauart mit hohlen Quader-Ziegeln* (1831)
* *Neue merkantilische Finanz- und Rentenkalkül* (1843)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* 

* Primasa Baziliko kaj kanonika domvicoPrimasa Baziliko kaj kanonika domvico
* Preĝejo Sankta Anna (Esztergom)Preĝejo Sankta Anna (Esztergom)
* Preĝejo Ignaco Lojola (Esztergom)Preĝejo Ignaco Lojola (Esztergom)

* Kategorio János Packh en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 615065
* GND: 136842488
* VIAF: 81120803
* ISNI: 0000 0000 7884 1070
* ULAN: 500122532
 |
**János PÉTER** [iAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Péter János** estis hungara pastro, kalvinana episkopo, politikisto, ministro.

János Péter en 1970
János Péter  naskiĝis la 28-an de oktobro 1910 en Alsónyék. Li mortis la 26-an de februaro 1999 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Péter frekventis gimnaziojn en Mezőtúr kaj Baja, poste li lernis teologion en kalvinana akademio en Budapeŝto, fine li lernis en Parizo kaj Glasgow. Li estis pastro en hospitalo en Budapeŝto inter 1936-1945. Post la 2-a mondmilito li profitis sian lingvoscion kaj li laboris en la ministerio, li partoprenis en packonferencoj. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:

* kalvinana episkopo inter 1949-1956
* parlamenta deputito inter 1953-1990
* vicministro en 1958
* ministro pri eksteraj rilatoj inter 1961-1973.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2014-09-08 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio



* Kategorio János Péter (ministro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri insulo. Por lingvo rigardu la paĝon Java lingvo. Por programlingvo legu la artikolon Java (programlingvo). Por reta programlingvo disponeblas la paĝo JavaScript. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Java (apartigilo).* |

Mapeto de Sumatro, Javo kaj Borneo
**Javo** (indonezie *Jawa*, [ĝava]) estas la ĉefa insulo de Indonezio. Ĝi havas areon de 132 000 km² kaj 114 milionojn da loĝantoj, kaj estas unu el la plej dense loĝataj insuloj de Indonezio, kun 864 homoj por km² kaj la 13a plej granda insulo en la mondo. Sur Javo estas la indonezia ĉefurbo Ĝakarto.

Priskribo
---------

Javo apartenas al la Sundaj Insuloj kaj troviĝas en insula ĉeno kun Sumatro nordokcidente kaj Balio oriente. Nordoriente estas Borneo
*(Kalimantan)*. Sude estas la Kristnaska Insulo (administrata de Aŭstralio).

Administre Javo dividiĝas en kvar provincojn:

* Jawa Barat (Okcidenta Javo)
* Jawa Tengah (Centra Javo)
* Jawa Timur (Orienta Javo)
* Yogyakarta [jogjakarta], aŭtonoma princlando

La ĉefurbo Ĝakarto ne apartenas al iu provinco, sed estas administrata de la registaro.

Biogeografie Javo troviĝas en la sundalanda-filipina ekoprovinco de la orientalisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF), en speciala biogeografia regiono nomata Sunda Lando.

Semeru aŭ Monto Semeru (indonezie: Gunung Semeru) estas aktiva vulkano en Orienta Javo. La nomo "Semeru" devenas de aŭ Monto Meruo, sankta monto en religioj kiel Hinduismo, aŭ Sumeru, la loĝejo de dioj. Kun alteco de 3 676 metrojn super marnivelo, Monto Semeru havas la plej superan montpinton en la insulo Javo.

Historio
--------

Laŭlonge de la tempopaso multaj kulturoj kaj regnoj disvasstiĝis sur la insulo ekzemple la Sultanlando Demak sur la norda marbordo kaj la Sultanlando Bantam en okcidenta Javo kaj suda Sumatro.

Loĝantaro
---------

Kun proksimume 100 milionoj da personoj, la Javanoj formas la plej grandan etnan grupon en Indonezio. Ili loĝas ĉefe en la centraj ĝis orientaj partoj de la insulo.

Javo kaj Esperanto
------------------

En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome *Poemo de Utnoa* okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo *anoŭdo*. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Jen kiel oni montras la insulon Javon:

Poste vojaĝas suden al la insulo Javana,
Borobuduron vidas, kun sepnivela teraso,
dense skulptitajn ŝtupojn al la stupao precipa
majeste leviĝantajn ĝis obelisko severa.

Vidu ankaŭ
----------

* Borobuduro
* Prambanano

Referencoj
----------

1. ↑  Abel Montagut, *Poemo de Utnoa*. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p. p. 113.

* Javo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Javo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Javo en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Indonezio |
**János Csernoch** [jAnoŝ ĉernoĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csernoch János,** slovake **Ján Černoch** estis slovakdevena hungara pastro, kanoniko, abato, preposto, bibliotekisto, arkivisto, politikisto, episkopo, ĉefepiskopo, primaso, kardinalo, membro (direktora en 1915) de Hungara Scienca Akademio.

János Csernoch en 1905
János Csernoch  naskiĝis la 18-an de junio 1852 en Hungara reĝlando en Szakolca (nuntempa Skalica en Slovakio). Li mortis la 25-an de julio 1927 en Esztergom.

Biografio
---------

Ján Černoch devenis el slovaka familio. Li jam frue vizitis la kirkojn. Li lernis teologion en Vieno helpe de János Simor. Li doktoriĝis el teologio en 1874, en la sama jaro li pastriĝis. Ĝis 1888 li plulernis en Romo, poste li komencis sian pastran karieron. En 1890 li atingis la rangojn abato kaj kanoniko, en 1905 preposto. Inter 1901–1910 li estis ankaŭ parlamenta deputito, poste senatano. Li episkopiĝis en 1908, post 3 jaroj li iĝis ĉefepiskopo de Kalocsa, en 1913 primaso kaj kardinalo. Dum la 1-a mondmilito li apogis la militon, sed dum la Hungara Sovetrespubliko li kontraŭis la sovetrespublikon, poste li apogis revenon de la Habsburgoj. Li ricevis premion en 1915.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Szabadság és verseny az okt-ban* (Libero kaj konkurso en la edukado), (1878)
* *A halottégetésről* (1887)
* *Egyház és háború* (Eklezio kaj milito), (1915)
* *Magyarország újjáépítésének kérdéséhez* (1924)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj C, CS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj C, CS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio János Csernoch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 475124
* GND: 119251884
* LCCN: n93002790
* VIAF: 3276681
* ISNI: 0000 0000 3974 880X
* SUDOC: 166708518
* BNF: 165606342
 |
**József Trikál** [jOĵef trikAl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Trikál József** estis hungara pastro, prelato, filozofo, profesoro. Lia pseŭdonimo estis *Tardos dr*.

József Trikál  naskiĝis la 15-an de decembro 1873 en Balassagyarmat. Li mortis la 11-an de februaro 1950 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Trikál frekventis mezlernejon en Esztergom, poste li plulernis en Vieno. En 1896 li pastriĝis. Post siaj studoj li estis pastro en Esztergom, ekde 1900 li instruis diversloke. En la studjaro li lernis filozofion en Lejpcigo, poste li doktoriĝis el sciencoj de teologio kaj filozofio. En 1910 li estis nomumita papa ĉambelano, en 1925 prelato. En 1914 li ekinstruis en Universitato de Budapeŝto en instrua rango publika eksterordinara profesoro. Li estis dekano trifoje, en 1932 rektoro. Tiutempe li establis kirkon, abatejon en sia naskiĝurbo. Inter 1939 kaj 1945 li estis membro en la senato. En 1944 li pensiuliĝis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Isten a tört-ben* (Dio en la historio), (1900)
* *Egység felé* (1914, 1932)
* *A jelenségekből a valóságba* (1929)
* *Érdemes-e élni?* (1934) – studo pri Imre Madách
* *Semmiből a végtelenbe* (1943)

Memorigiloj
-----------

* strato en Balassagyarmat

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


* Kategorio József Trikál en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János Pirk** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pirk János** estis hungara pentristo, grafikisto, membro de Societo de Pentristoj de Nagybánya.

János Pirk
Grafikaĵo de János Pirk
János Pirk  Arkivigite je 2017-04-10 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 22-an de julio 1903 en Galánta (Hungara reĝlando, nuntempa Galanta en Slovakio), li mortis la 28-an de februaro 1989 (laŭ alia informo la 1-a de marto) en Szentendre.

Biografio
---------

János Pirk ŝatis desegnadi jam frue. En somero de 1921 li lernis pentroteknikon en Artistkolonio de Baia Mare de János Thorma, poste same tiel en la sekvaj someroj. Li akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1933. Lia ĉefinstruisto estis István Réti. Helpe de stipendioj en 1931 li studvojaĝis en Parizo, post 2 jaroj kaj en 1936 al Italio. Tiutempe laŭ la eblecoj li pentradis en la menciita artistkolonio, depost 1944 en Artistkolonio (Szentendre). Li ricevis premiojn inter 1958-1984. Lia plej ŝatata temo estis la laborista kamparano, krome li pentradis aĵpentraĵojn kaj pejzaĝojn kaj kreis grafikaĵojn. Li havis edzinon.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Szentendre (1955, 1973, 1983, 1999)
* Budapeŝto (1956, 1963, 1974, 2000)
* Debrecen (1975)
* Gödöllő (2000)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Szentendre (1978, 1980, 1982, 1984)
* Debrecen (ekde 1979)
* Budapeŝto (1981)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Magvető kék köpenyben (1933)
* Virág-hegy, Nagybánya (ĉ. 1940)
* Kaszakalapáló (1942)
* Kártyázók (1945)
* Önarckép ablakkal (ĉ. 1948)
* Október (1956)
* Feleségem és én, kettős portré (1960)
* Napraforgók (1964)
* Pipacsok (1980)

Elektitaj grafikaĵoj
--------------------

* Húzó ló (tuĉo, 1944)
* Magvető grafikák (en variantoj, 1930-1984)
* Önarckép grafikák (en variantoj, 1925-1984)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Imre Pistyur

Memorigiloj
-----------

* muzeo en Szentendre

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio János Pirk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613021
* GND: 124494862
* LCCN: n84035751
* VIAF: 8322815
* ISNI: 0000 0000 8355 2724
* ULAN: 500191693
 |
**Bizara Aventuro de ĜoĜo**  (ジョジョの奇妙な冒険 [ĝoĝo no kimjō na bōken] hepburne: *JoJo no kimyō na bōken*) estas mangao de Araki Hirohiko.
Populara nomo estas **ĜoĜo**.

Resumo
------

Ĉi tiu mangao estis eldonita en Shōnen Jump, de Ŝūejŝa ekde 1986 ĝis 2004. post 2005, tio estas eldonata en Ultra Jump.

Mangalibroj de tiu serio estas eldonata pli multa ol 100. Aperigo estas pli multa ol 60 milionoj.

Ĉiuj temo de verko estas "Himno de Homaro". Ĉi tiu rakontoj havas ligilo kune amikoj, kaj bataloj al fortaj malamikoj, ktp. Tio estas kaptata fundamenton de ŝōnen mangao, sed tiu estas kreata mondkonceptojn de karakteraj reprezentoj kaj malkvietigeco kiel horora suspenco.

Rakonto
-------

### Parto 1 Phantom Blood (Fantoma Sango)

En Britio en la 19-a jarcento, knabo de noblo, Ĝonaton Ĝostar (ジョナサン・ジョースター) rekontis knabo de geto, Dio Brando (ディオ・ブランドー).
Dio imagis kontroli proprieton de Ĝostar familio. Kaj tiam, Dio fariĝis vampiro per ŝtona masko (石仮面).

### Parto 2 Battle Tendency (Batalemo)

En 1938, Usono. La nepo de Ĝonaton, Ĝozef Ĝostar batalis la Pilierajn Homojn.
La Pilieraj Homoj malfortas je sunlumon. Do ili tuj akiri ruĝa ŝtono de Ejĵa.

### Parto 3 Stardust Crusaders (Krucistoj de Stelpolvo)

En 1989, Japanio. La nepo de Ĝozef, Ĝotaro Kuĝo devas savi lian patrinon per vojaĝi al Egiptio kaj ĉesigi la renaskiĝan Dio Brando, "DIO".

### Parto 4 Diamond Is Unbreakable (Diamanto Estas Nerompema)

En 1999, la fikcia japana dormurbo, Morio. La nelegitima filo de Ĝozef, Ĝosuke Higaŝikata, kaj liaj amikoj provas trovi murdiston, Kira Joŝikage, en ilia urbo.

### Parto 5 Vento Aureo (Ora Vento)

En 2001, Italio. La filo de DIO, Ĝorno Ĝovana, aliĝas al mafia bando por fariĝi "gangstelon". Li kaj la aliaj membroj de la bando vojaĝas tra Italio por malkovri la identecon de la estro de la bando per la helpo de lia filino.

### Parto 6 Stone Ocean (Ŝtona Oceano)

En 2011, Usono, Florido. La filino de Ĝotaro, Ĝolin Kuĝo estas erare akuzita por murdo ke ŝi ne faris. En la malliberejo, ŝi batalas la pastron, Enriko Puĉi, kiu estis sekvanto de DIO.

### Parto 7 Steel Ball Run (Kuro de Ŝtala Pilko)

Tiu parto okazas en malsama templino ol la unuaj ses partoj. En 1890, Usono, Ĝoni Ĝostar, eksĵokeo ke iĝis paraliza, konkuras en vetkuro tra Usono.

### Parto 8 JoJolion (ĜoĜo Evangelio)

En la sama templino de Steel Ball Run. En 2012, Japanio. La urbo de Morio damaĝiĝis en la Tertremo de Sendajo en 2011. La Higaŝikata familio adoptas misteran amnezian knabon, ke ili nomas Ĝosuke.

* Kategorio JoJo's Bizarre Adventure en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János STEIN** [ŝtajn], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj plennome **Stein János Gábor** estis hungara pentristo, altlerneja instruisto, vitralisto, mozaikisto.

János Stein  Arkivigite je 2018-05-24 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis en Koloĵvaro (nuntempe Cluj, Rumanio) la 14-an de junio 1874 kaj mortis en 1944 en Budapeŝto.

Pentraĵo de János Stein: Juna belulino kun floroj

Kariero
-------

János Stein frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste artajn akademiojn de Berlino kaj Parizo. En la lasta urbego li lernis de Henri-Benjamin Constant de Rebeque, kaj Jean-Paul Laurens. Post lernado li studvojĝis al Britio, Belgio, Nederlando, poste li estis disĉiplo de Károly Lotz en Reĝa Belarta Altlernejo de Budapeŝto (1900–1905). Li instruis en la Industriarta Altlernejo inter 1924 kaj 1930, poste li pensiuliĝis. Li pentris freskojn por manĝejo de Landkunvenejo, por Katedralo de Eger, por parokipreĝejo de Nyíregyháza. Li projektis kaj pentris senpage murbildojn por sanktejo de romkatolika preĝejo de Szentpéter de Koloĵvaro (1905). Li faris kaj projektis ankaŭ mozaikojn kaj vitralojn.

En 2017 oni trovis 150 pentraĵojn de Stein, poste en Budapeŝto oni aranĝis ekspozicion.

Liaj pentraĵoj aŭ similaj artaĵoj
---------------------------------

* *Utolsó ítélet* (1908)
* vidu la dekstran kaj malsuprajn bildojn!

Liaj elektitaj disĉiploj
------------------------

* László Benke
* Ádám Cziglényi
* László Kékesi (grafikisto)
* István Takács (pentristo)

Libro
-----

* *Művészeti bonctan* (1905).

Fontoj
------

* RMIL Arkivigite je 2015-09-13 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun bildo
* 

* Hungara nobeloHungara nobelo
* Ĉapela junulinoĈapela junulino
* Malfermeco kaj pudoroMalfermeco kaj pudoro
* SenkulpecoSenkulpeco
* SuzanoSuzano
* Ĉarma rigardoĈarma rigardo
* Alegorio de la printempoAlegorio de la printempo
* Ĉe la fonto - (Senkulpe)Ĉe la fonto - (Senkulpe)
* Sekretoj de la vesperoSekretoj de la vespero
* Sonĝanta ĉapela junuloSonĝanta ĉapela junulo
* Junulino prenanta akvon el la fontoJunulino prenanta akvon el la fonto
* Nuda knabino sur teraso de la palacoNuda knabino sur teraso de la palaco

* Kategorio János Stein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Jiří HARCUBA** (naskiĝis la 6-an de decembro 1928 en Harrachov, mortis la 26-an de julio 2013) estis ĉeĥa vitristo, skulptisto kaj esperantisto.

Unue li lernis tajli vitron (1942-1945) en Harrachov, poste li studis en Ŝtata Faka Vitrista Lernejo en Nový Bor (1945-1948), ĉe la pedagogia fakultato de universitato en Olomouc (1948), tri jarojn li praktikis vitrotajladon en la entrepreno „Artisma Vitro" en Nový Bor kaj finis siajn studojn ĉe Art-industria Altlernejo en Prago (1949-1957).

Li kreis monerojn kaj medalojn aŭ vitrajn reliefojn (vitrogravuraĵoj) kun portretoj de famaj artistoj, sciencistoj, politikistoj (i.a. Komenio, Albert Einstein, Franz Kafka, Antonín Dvořák). Ampleksa estas ankaŭ lia medalista verkaro, dum kiu li uzis teknikon de vitrografio. Li faris projektojn de centoj da medaloj kaj moneroj. En Ĉeĥio ĉiu loĝanto konas lian 5-kronan moneron. Ekde 1976 li estis membro de Ĉeĥa Esperanto-Asocio. Por esperantistoj li proponis renovigon de Esperanto-monumento en Františkovy Lázně, sed pro manko de financoj la projekto ne efektiviĝis (AEH tie metis memortabulon pri la malnova monumento detruita de la nazioj).
Lia verkaro estas koncize prezentita en Esperanto-Muzeo en Svitavy kadre de la ekspozicio *Esperanto kaj muzoj*, okazanta ekde junio 2013 ĝis majo 2014.

Jiří Harcuba estas alte aprezata en sia fako en la tuta mondo, ofte li estis invitata prelegi ĉe altlernejoj kaj universitatoj aŭ krei portretojn de famuloj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jiří Harcuba en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ĉeĥlingva biografio de Jiří Harcuba ĉeĥe
* Fotogalerio de verkoj ĉeĥe
* nekrologo en la retejo *esperanto.cz* esperante
**József Ujfalussy** [jOĵef ujfaluŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ujfalussy József** estis hungara muzikhistoriisto, muzikesteto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio.

József Ujfalussy naskiĝis la 13-an de februaro 1920 en Debrecen. Li mortis la 22-an de januaro 2010 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Ujfalussy frekventis universitaton en sia naskiĝurbo inter 1938-1943, inter 1946-1949 li lernis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt, kie li lernis ekzemple de János Ferencsik. En 1955 li ekinstruis en Muzikarta Altlernejo, kie li atingis la rangon rektoro en 1980. En 1973 li doktoriĝis kaj ekhavis estran postenon en muzika instituto. Inter 1985-1993 li estis vicprezidanto de MTA. Li okupiĝis precipe pri muzikoj de Béla Bartók, Claude Debussy kaj Ferenc Liszt. Li ricevis premion Kossuth en 1966, inter 1961-2006 ankaŭ aliajn premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Claude-Achille Debussy* (1959)
* *Bartók Béla I–II.* (1965, 1970, 1976)
* *Zenéről, esztétikáról* (Pri muziko, pri estetiko) (1980)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* András Pernye
* Gábor Ugrin

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* hungare

* Kategorio József Ujfalussy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 421390
* GND: 142940305
* LCCN: n81013595
* VIAF: 160315162
* ISNI: 0000 0001 1581 331X
* BNF: 12765856x
* BIBSYS: 90282798
* NKC: jn20040128008
 |
**Joan BEAUCHAMP** (elparolu: *BI-ĉum*) (1890-1964) estis brita pacisto, virinbalotrajtisto kaj fondinto de la Brita Komunista Partio.

Vivo
----

Joan Beauchamp naskiĝis en 1890 en Midsomer Norton, Somerset, Britio, filino de George Henry Beauchamp. Ŝia familio estis de farmistoj, kaj la fratino, Kay Beauchamp ankaŭ estis fondinto de la Brita Komunista Partio. Ŝi studis ĉe la Royal Holloway College, Universitato de Londono, kaj estis unu el ĝiaj fruaj virinaj studentoj.

Dum la unua mondmilito, Beauchamp fariĝis grava pacisto kiu laboris en la No Conscription Fellowship (Kamaradaro kontraŭ deviga milit-deĵoro, aŭ *NCF*), organizaĵo kiu helpis kaj informis al ĉiuj kiuj rifuzis batali en la milito. Ŝi estis redaktoro de ĝia ĵurnalo *The Tribunal* ekde 15-a oktobro 1917 kaj 10-a aprilo 1919, kaj estis plurfoje arestita. La ĵurnalon ŝi eĉ eldonis (kune kun Lydia Smith) dum 12-monatoj kiam la policistoj serĉis la presilon kaj provis finigi la eldonadon de la ĵurnalo. Poste, en 1920, ŝi estis malliberigita dum 10 tagoj pro ŝia kontraŭmilita aktivado .

Ŝi ankaŭ estis socialisto, kaj kunfondis la Communist Party of Great Britain (Komunista Partio de Britio), en kiu ŝi membris ĝis morto.

Kiel sufrageto, Beauchamp estis militema virinbalotrajtisto, kaj estis kolego de Sylvia Pankhurst.

En 1921, Beauchamp edziniĝis kun Harry Thompson (1886-1947), radikala juristo kaj kolego en la NCF. Li establis la sindikatistan jurfirmaon *Thompsons*. Iliaj du filoj, Robin Thompson (1924-2002) kaj Brian Thompson (?-2000) ankaŭ fariĝis juristoj kaj gvidis la firmaon post la frua morto de ilia patro en 1947, ĉiam gardante ĝian por-laboristaran pozicion. Beauchamp ĉiam subtenis la firmaon, kaj mem mallonge gvidis ĝin post la morto de sia edzo.

Verkoj
------

* *Poems of Revolt* (1924) (Poemoj de revolucio)
* *Agriculture in Soviet Russia* (1931) (Agrikulturo en Sovetunio}
* *British Imperialisim in India* (1935) (Brita imperiismo en Barato)
* *Women Who Work* (1937) (Virinoj kiuj laboras)

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑
3. ↑   Chris Wrigley, A.J.P. Taylor: Radical Historian of Europe, p52.
4. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2009-03-31. Alirita 2010-10-16.
5. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-04-16. Alirita 2010-10-16.
6. ↑
**János Szász** [jAnoŝ sAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szász János** estas hungara reĝisoro, dramaturgo, scenaristo, altlerneja instruisto. Lia patro estis Péter Szász.

János Szász  naskiĝis la 14-an de marto 1958 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Szász devenis el juda familio. Li laboris post mezlernejo en Nacia Teatro (Budapeŝto) (1976-1980), poste li estis asistanto de László Vámos en Operetoteatro (Budapeŝto). Li akiris dramaturgian diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1983, filmreĝisoran diplomon post 3 jaroj. Dum lernado kelkfoje li estis ankaŭ figuranto. En 1988 li faris televizian filmon, en la sekva jaro jam kinfilmon. Ekde tiam li reĝisoradis ne nur filmojn, sed ankaŭ teatraĵojn. Liaj pli gravaj stacioj estis Naciaj Teatroj en Budapeŝto kaj Miskolc, Gaja Teatro, eksterlande en Bostono, Vaŝingtono, Oslo. Ekde 1999 li estas membro de Eŭropa Filma Akademio. En 2000 li ekinstruis en la menciita Teatra Altlernejo, kie li ricevis la instruan rangon docento en 2008. Li ricevis plurajn premiojn inter 1992-2013.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Kornél Mundruczó

Elektitaj teatraj reĝisoraĵoj
-----------------------------

* William Shakespeare: Reĝo Lear (2007)
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj (2009)
* Milán Füst: *Boldogtalanok* (2009, 2011)

Elektitaj kinaj reĝisoraĵoj
---------------------------

* *Tavaszi zápor* (1983)
* *Woyzeck* (1994) (ankaŭ scenaristo)
* *Ópium – Egy elmebeteg nő naplója* (2007) (ankaŭ scenaristo)
* *A nagy füzet* (2013)

Fontoj
------

* 
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* anglalingva biografio kun foto

* Kategorio János Szász (reĝisoro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**József Vertel** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vertel József** estis hungara grafikisto, instruisto, poŝtmarkoplanisto.

József Vertel  naskiĝis la 2-an de januaro 1922 en Dömös, li mortis la 5-an de aŭgusto 1993 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Vertel frekventis lernejon en Nagymaros, poste li studis en industriarta lernejo, fine li akiris diplomon en Belarta Altlernejo en 1947. Liaj plej gravaj instruistoj estis Vilmos Aba-Novák kaj György Konecsni. Inter 1947-1950 li instruis en la industriarta mezlernejo, inter 1950-1970 li planis poŝtmarkojn en la ŝtata presejo pri bankbiletoj, poste li estis memstara grafikisto, sed ankaŭ tiam lia ĉefa profilo estis la poŝtmarkoj. Inter 1950 kaj 1992 li planis ĉirkaŭ 500 da hungaraj poŝtmarkoj kaj ĉirkaŭ 200 por UNO, Libio, Libano, Alĝerio, Mongolio. Pli malofte li kreis akvafortojn, ekslibrisojn. Li ricevis premiojn (ankaŭ eksterlandajn) ekde 1953.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Visegrád (1969, 1975)
* Tokaj (1973)
* Esztergom (1981, 1993)
* Bazelo (1988)
* Espoo (1990)
* Budapeŝto (1992)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Esztergom (1977, 1980, 1982
* Zug (1983)
* Espoo (1984)

Elektitaj akvafortoj
--------------------

* Visegrád
* Dömös
* Halászbástya
* István Széchenyi

Elektitaj poŝtmarkoj
--------------------

* Aerpoŝta poŝtmarko, 1958, GyőrAerpoŝta poŝtmarko, 1958, Győr
* 1959, Papilio1959, Papilio
* 1960, Squaw Valley1960, Squaw Valley
* 1961, Jurij Gagarin1961, Jurij Gagarin
* 1962, sporta pokalo1962, sporta pokalo

Memorigiloj
-----------

* strato en Dömös

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2015-09-13 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio József Vertel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 630857
* VIAF: 121504429
* ISNI: 0000 0000 8014 4768
 |
**Jean-Baptiste Kléber**, naskiĝinta la 9an de marto de 1753 en Strasburgo kaj murdita la 14an de junio de 1800 ĉe Kairo en Egipto, estis franca generalo kiu famiĝis dum la epoko de la francaj revoluciaj militoj, ĉefe dum la milito de Vendée kaj de la kampanjo de Egiptio.

Junaĝo
------

Dum la Revolucio
----------------

Li ekkarieris en la Armeo de la Rejno, en kies kampanjo li defendis en 1793 la fortikaĵon de Majenco. En aŭgusto samjare li estis sendita por subpremadi la ribelon de la Vendée estrite de la generalo Léchelle. Li estis venkita ĉe Tiffauges, venkis ĉe Montaigu kaj partoprenis en la batalo de Cholet kiu limigas la vendeanojn norden de la Luaro. La malvenko de Entrammes kie la respublika armeo perdis 4 000 homojn kaj sian tutan artilerion markis la pinton de lia konflikto kontraŭ la generalo Léchelle. Ankaŭ Kléber kulpis, sed estis la generalo Léchelle kiu estis deklarita responsa de la malvenko kaj elpostenigita. Sub la estreco de la generalo Rossignol pluis la malvenkoj. Post sangoverŝa reago kaj organizado de la respublikanoj, ili venkis en la batalo de Savenay (decembre de 1793) kaj finis la milito de Vendée.

Bibliografio
------------

* Mémoires politiques et militaires 1793-1794 de Jean-Baptiste Kléber
* Le dieu Mars en personne de Jean-Joël Brégeon
* Pierre Gréau, La bataille d'Entrammes, Nantes/Laval, éditions Siloë,‎ 2007 (ISBN 9782842314132)
* Pierre Gréau, La Virée de Galerne, Cholet, éditions Pays & Terroirs,‎ 2012 (ISBN 9782751602863)

Vidu ankaŭ
----------

* Kléber (pariza metrostacio)

* Kategorio Jean-Baptiste Kléber en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 483194
* GND: 11894780X
* LCCN: n87828430
* VIAF: 24631180
* ISNI: 0000 0000 8206 7401
* SUDOC: 029411939
* BNF: 121045499
* ULAN: 500338449
* NKC: mzk2016930480
* ICCU: NAPV082114
* BNE: XX5628800
 |