recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Árpád Pullai,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pullai Árpád** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, laboristo.

Árpád Pullai  naskiĝis la 3-an de septembro 1925 en Kecskemét.

Biografio
---------

Árpád Pullai frekventis bazlernejon, poste agrikulturan faklernejon, kiun li finis en 1945. Li aliĝis al la komunistoj jam pli frue en 1944. En 1946 li iĝis profesia laboristo pri oleominado kaj li laboris en Füzesgyarmat. En 1947 li frekventis dusemajnan partian lernejon, poste li ricevis partiajn taskojn kun postenoj. Inter 1952 kaj 1955 li estis katedrestro de partia lernejo, en 1956 li estis partiestro de Debrecen, poste paŝo post paŝo li ricevis pli signifajn partiajn postenojn. Li estis parlamenta deputito inter 1963 kaj 1980. Li apartenis al tiuj politikistoj, kiuj kontraŭis la novan ekonomian mekanismon. Li estis ministro pri transporto kaj poŝto inter 1976 kaj 1984, poste li pensiuliĝis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Die politische, wirtschaftliche und soziale Lage der Frauen* (1970)
* *A Magyar Szocialista Munkáspárt ifjúságpolitikájának néhány kérdéséről* (1971)
* *Gazdaságpolitikai eredmények, célkitűzések a nemzetközi áruszállítás tükrében* (1982)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* nur foto
* germane
Aleo en la bosko.
La **bosko de Vincennes** estas parko lokita oriente de Parizo. Ĝi troviĝas en la 12-a arondismento de la ĉefurbo. Pro areo atinganta 995 hektarojn, la bosko de Vincennes estas la plej vasta verda loko de Parizo. La parko situas apud la kastelo de Vincennes, ĝi enhavas anglan ĝardenon kun 4 lagoj, bestoĝardenon, arboĝardenon, ciklodromon kaj hipodromon.

La proksima komunumo Vincennes, kiam ĝi estis kreita post la franca revolucio de 1789, estis nomita laŭ la bosko (origine *Vilcena* dum la romia epoko).

Historio
--------

La bosko de Vincennes devenas de malnova ĉasada tereno, kiu estis ekskluzive uzita de la reĝoj de Francio. Je la epoko de Filipo Aŭgusto (13-a jarcento), ĝi estis ŝlosita per 12 kilometrojn longa ĉirkaŭmuro. Pluraj reĝaj loĝejoj estis konstruitaj proksime al la bosko, inkluzive de la kastelo de Vincennes. La loko estis poste aranĝita kiel promenejo dum la reĝado de Ludoviko la 15-a.

Laŭ legendo, tie troviĝis la kverko, sub kiu juĝis deliktulojn la mezepoka reĝo Ludoviko la 9-a (Sankta Ludoviko).

Post la franca revolucio, la bosko fariĝis areo cele al militista trejnado. Pluraj militistaj konstruaĵoj tiam stariĝis. Nur dum la Dua Imperio de Napoleono la 3-a akiris la bosko de Vincennes sian nuntempan anglamanieran aspekton, ĉefe danke al la inĝeniero Jean-Charles Alphand.

Bois de Vincennes

Publikaj transportoj
--------------------

* *Vincennes, Fontenay-sous-Bois, Nogent-sur-Marne, Joinville-le-Pont*
* M01 *Saint-Mandé, Bérault, Château de Vincennes*
* M08 *Porte Dorée, Porte de Charenton, Liberté, Charenton - Écoles*
* T03a *Porte de Charenton, Porte Dorée*
* RATP 46 77 112 114 115 118 124 180 201 210 318 325

Najbaraj komunumoj
------------------

* Saint-Mandé
* Vincennes
* Fontenay-sous-Bois
* Nogent-sur-Marne
* Joinville-le-Pont
* Saint-Maurice
* Charenton-le-Pont

Vidu ankaŭ
----------

* Kastelo de Vincennes
* 12-a arondismento de Parizo
* Flora parko de Parizo
* Zoologia parko de Parizo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bosko de Vincennes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Bosko de Vincennes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
**Héctor Bellerín** (per plena nomo  *Héctor Bellerín Moruno*) (naskiĝis la  19-an de marto 1995(nun 1995-03-19) en Calella, Katalunio, Hispanio, do nun 28-jara) estas kataluna kaj hispania profesia futbalisto. Ekde la jaro 2016 li estas membro de la vira hispana nacia teamo de futbalo, post kiam antaŭe jam de la jaro 2011 li partoprenis en la naciaj teamoj de sub-16-, sub-17-, sub-19- kaj sub-21-jaruloj. Kiel infano ekde la oka vivjaro li ludis futbalon en la junularaj teamoj de la klubo *FC Barcelona* kaj inter la jaroj 2011 kaj 2013 en futbala akademio de la klubo *Arsenal F.C.* en Anglio, kie li post la plenkreskiĝo daŭrigis sian karieron. En la futbala sezono 2013-2014 li estis pruntita al la same anglia klubo *Watford F.C.*. Li partoprenis kadre de la hispana nacia teamo en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2016 en Francio, kaj en ties matĉoj rekoneblis per la ĉemiza numero "12". 

* Kategorio Héctor Bellerín en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rHispana nacia teamo    Flago de Hispanio    Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2016 |
| --- |
| 
* 1 Casillas (teamestro)
* 2 Azpilicueta
* 3 Piqué
* 4 Bartra
* 5 Busquets
* 6 Iniesta
* 7 Morata
* 8 Koke
* 9 Vázquez
* 10 Fàbregas
* 11 Pedro
* 12 Bellerín
* 13 De Gea
* 14 Thiago
* 15 Ramos
* 16 Juanfran
* 17 San José
* 18 Jordi Alba
* 19 Bruno
* 20 Aduriz
* 21 Silva
* 22 Nolito
* 23 Rico
* Trejnisto Del Bosque
 | Flago de Hispanio |

 |
burgo Hohengundelfingen, bosokvadroj de la burgfrido
bosokvadroj en la Belvoir, Israelo
bosokvadromasonaĵo ĉe urbapordego de Aigues-Mortes
**Bosokvadro** aŭ **bosokvadroŝtono** estas unuopaj ŝtonblokoj de bosaĵo.

La ŝtonkvadro volbiĝas ĉe la fronta flanko al eksterno. La ŝtono estas tie nur malfajne skulptita. La kvadroj ĉe la finoj nomiĝas ankaŭ bosoj. La kvadroj estas ofte enkadrigita de tri ĝis ses centimetrojn larĝa rando. Se la alrigardflanko estas glata aŭ volbita oni nomas tiun la aspekto remburkvadro. Bosokvadro kun rando same kiel remburkvadro estas en Mezeŭropo ekde la 12a jarcento relative ofta.

Fine de la ŝtaŭfo-tempo la bosokvadroj estis uzata malofte, ĉefe nur kiel angulkvadro dum ĉe la cetero de la muro la rompŝtono-masonaĵo dominas. Bosokvadroj denove estis uzataj fine de la mezepoko kaj la frua moderna tempo.

„Regionaj specialaĵoj de la bosokvadroj estas la tiel nomata megalito-masonaĵo, ekzemple ĉe la burgo Meersburg), kiu datas inter 1180–1250.

Literaturo
----------

* Daniel Reicke : *«von starken und grossen flüejen», Eine Untersuchung zu Megalith- und Buckelquader-Mauerwerk an Burgtürmen im Gebiet zwischen Alpen und Rhein* (Schweizer Beiträge zur Kulturgeschichte und Archäologie des Mittelalters, Bd. 22), Basel 1995, ISBN 3-908182-07-7.
* Patrick Schicht: *Buckelquader in Österreich - Mittelalterliches Mauerwerk als Bedeutungsträger*. Michael Imhof Verlag, Petersberg 2011, ISBN 978-3-86568-532-2.

* Kategorio Bosokvadro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Háromszék estas hungarlingva ĵurnalo de Distrikto Covasna aperanta en Sfântu Gheorghe, Rumanio. La gazeto esta eldonita de Eldonejo T3. La jaro de fondado estas 1968 sub titolo Megyei Tükör.

Redaktoroj
----------

Ĝia unua ĉefredaktoro estis Sándor Dali, poste ĝis 1992 Lajos Magyari, ĝis 2010 Árpád Farkas kaj ekde tiam Botond Farcádi, la vicĉefredaktoro Sándor Torma.

Historio
--------

Sub tiu titolo ĝi aperas ekde 23-a de decembro 1989. Ĝis tiu dato ĝi aperis sub titolo Megyei Tükör. Ĝis aŭtuno 1970 ĝi estis semajngazeto, poste ĝis 1974 tagĵurnalo kaj ĝis 1976 denove semajngazeto.

Kunlaborantoj
-------------

La kunlaborantoj ĝiaj: Károly Áros, László Bogdán, György Bortnyik, László Csiki, Zoltán Czegő, Márton Gajzágó, Pál Galbács, Árpád Farkas, Zoltán Kisgyörgy, Lajos Magyari (redaktora ĉefsekretario), Sándor Péter, Erzsébet Simon, István Sütő, Sándor Szakács, Ernő Tompa, Péter Tömöry, Dániel Veress, Attila Znorovszky. Pluaj kunlaborantoj: József Halmágyi, muzikkritikisto, Lajos Sylvester kaj aliaj.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝo de ĵurnalo
**Libro de Ombroj** estas la nomo de libro kiu enhavas magiajn kaj religiajn tekstojn en la religio Viko, kaj certaj aliaj novpaganaj magiaj tradicioj. Tipe, Libro de Ombroj enhavas la bazajn ritojn, magiajn farojn, morojn kaj filosofiojn de Viko ene de ĝi, kaj ofte ankaŭ liston de ritoj personaj de la posedanta viĉo.

Laŭ la Brita Tradicia Viko, kiu plejparte estas koven-grupa, la libro estas tradicie mankopiita de la libro de la kovena altpaŝistino aŭ paŝisto, kiu siavice kopiis ĝin de sia adeptiginto. Por eklektikaj vikanoj, tamen, Libro de Ombroj estas persona ĵurnalo, sed ofte estas uzate sam- au simil- maniere kiel tiuj de tradiciaj viĉoj.

Por tradiciaj kovenaj (kaj ‘fermitaj’) formoj de Viko, ekzistas multaj versioj de la Libro de Ombroj, kies enhavoj varias aŭ multe aŭ malmulte de la fruaj versioj de la libro kiun posedis Gerald Gardner (la populariginto de Viko). Malgraŭ tio ke plej verŝajne kreis Gardner tiun libron kiel personan ĵurnalon, ĝi estas konsiderata nun religia teksto laŭ la plejmulto de vikanaj tradicioj.

Vidu ankaŭ
----------

* Viko
* Novpaganismo
**Keleo** (helene **Κελεός** , latine  *Celeus* ) estis en la helena mitologio Eleŭsina reĝo, liaj filoj estis Triptolemo kaj Demofono.

La reĝo Keleo kun sia edzino Metaneira gastame akceptis diinon Demetron, kiam ŝi en profunda bedaŭro vagis tra la mondo kaj serĉis sian filinon Persefonon, kiun forportis dio de Submondo Hadeso. 

Demetro, diino de fekundeco de la tero kaj de rikoltado pro dankemo donis al iliaj filoj apartan donacon:

* la pli aĝan Triptolemon ŝi lernigis kultivi grenon kaj ordonis al li, ke li fariĝu instristo de agrokulturo al ĉiuj popoloj,
* al la pli juna Demofono ŝi volis doni senmortecon, sed kiam ĉe sekreta ceremonio kun ŝmirado per ambrozio kaj hardado per fajro ekvidis ŝin lia patrino, tiu malpermesis al ŝi fari tion. Poste li sekvis sian fraton kaj rikoltis gloron precipe sur plugkampo.

La reĝo Keleo konstruis al diino Demetro grandiozan templon, kiu fariĝis centro de estontaj *eleŭsinaj misteroj*, grandaj ĉiujaraj solenoj ĉirkaŭ la monatŝanĝo de septembro al oktobro.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Keleos en la ĉeĥa Vikipedio.*
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Grupo. |


| Algebraj strukturoj |
| --- |
| 
Grupo-similaj**Grupo-teorio**
Duvalenta operacio
A Asocieco •
N Neŭtrala elemento •
I Inversa elemento •
K Komuteco
Abela grupo (ANIK) •
Grupo (ANI) •
Monoido (AN) •
Duongrupo (A) •
Magmo

Kvazaŭgrupo • Lopo •
Lie-grupo • Cikla grupo • Simetria grupo
Grupa homomorfio • Normala subgrupo
 |
| 
Ringo-similaj**Ringo-teorio**
Distribueco
Ringo •
Komuta ringo •
Integreca ringo •
Korpo •
Kampo
Ringa homomorfio • Nuldivizoro • Idealo
 |
| 
Modulo-similaj**Lineara algebro**
Modulo • Vektora spaco
Lineara bildigo • Bazo • Dimensio
 |
| v • d • r |

**Grupo** estas esenca koncepto de moderna matematiko, unu el la plej gravaj kaj vaste uzataj algebraj strukturoj.

Grupo-teorio
------------

La grupoteorio aŭ teorio de grupoj studas en ĝenerala formo la specon de operacioj tre kutimaj kaj vaste uzataj en matematiko kaj en ĝiaj variaj branĉoj, kiel ekz-e adicio de nombroj, adicio de vektoroj, konsekvenca plenumo de transformoj ktp. Samtempe, grupoteorio studas ne arbitrajn operaciojn, sed nur tiajn, kiuj havas la ecojn, kiujn preskribas la difino de la nocio *grupo*.

Formala difino
--------------

Grupo *(G,•)* estas nemalplena aro *G* kune kun tia interna duvalenta operacio •, t.e. por ĉiuj du elementoj *a* kaj *b* el *G* estas difinita iu elemento *a • b* ankaŭ el *G*, ke

1. *(a • b) • c = a • (b • c)*, por ĉiuj *a, b, c ∈ G*;
2. en *G* ekzistas elemento *e*, nomata *neŭtrala elemento* kaj por kiu *a • e = e • a = a*, por ajna *a ∈ G*;
3. por ajna elemento *a ∈ G* ekzistas tia elemento *a⁻¹* (inversa al *a*), *a • a⁻¹ = a⁻¹ • a = e*.

Ekzemplo
se ℤ estas aro de ĉiuj entjeroj, kaj operacio sur ℤ estas simpla operacio de adicio, tiam la aro ℤ estas grupo. La rolon de *neŭtrala elemento* plenumas nombro 0 kaj la rolon de inversa elemento por *z* - nombro *−z*.
La parto *H* de la aro ℤ, konsistanta el ĉiuj paraj nombroj, mem estas grupo rilate al la sama operacio. En tiu kazo, oni diras ke *H* estas *subgrupo* de la grupo ℤ. Ambaŭ grupoj ℤ kaj *H* kontentigas la suplementan kondiĉon : *a + b = b + a* por ajnaj *a* kaj *b* el la grupo.

La koncepto «grupo» rolis kiel modelo por transformo de algebro kaj ĝenerale de matematiko ĉe la limo inter la 19–a kaj ka 20-a jarcentoj. La fonton de origino de la nocio «grupo», oni trovas en kelkaj disciplinoj: teorio pri solvado de algebraj ekvacioj (Joseph-Louis de Lagrange, A.Vandermonde, P.Ruffini), geometrio (August Ferdinand Möbius, Felix Klein), nombroteorio (Leonhard Euler, Carl Friedrich Gauss).

Grupoteorio havas kelkajn gravajn fakojn: teorio de finiaj grupoj, teorio de abelaj (t.e. komutaj) grupoj, teorio de reprezentoj de grupoj kaj aliaj.

### Vidu ankaŭ

Grupa diagramo por D6
* Abstrakta algebro
* Kvazaŭgrupo
* Duongrupo (algebro)
* Ringo
* Korpo
* Kampo
* Komuta grupo
* Kvocienta grupo
* Simetria grupo
* Geometria simetria grupo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Grupo (algebro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* 
*
Koordinatoj: 49° 45′ 48″ N 17° 48′ 44″ O﻿ / ﻿49.76333 °N, 17.81222 °O﻿ / 49.76333; 17.81222 (mapo)

**Nové Vrbno** (germane *Neu Würben*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Větřkovice en distrikto Opava. Vivas ĉi tie 25 loĝantoj (2021). La vilaĝo situas 5 km de urbo Vítkov. La propra vilaĝo situas en Moravio same kiel preskaŭ ties tuta nuna katastra teritorio, sed malgranda parto de la katastro devene apartenis al katastra teritorio de najbara silezia urbo Vítkov, sed kelke da devenaj parceloj de Nove Vrbno nuntempe apartenas al katastro de Větřkovice.

**Nové Vrbno** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,97 km².

En Nové Vrbno troviĝas statuo de sankta Felikso el duono de la 18-a jarcento kun kapeleto. La okcidenta duono la katastro de Nové Vrbno estas plejparte surkreskinta de arbaro, dum kio arbaraj kreskaĵoj borderas ankaŭ la sudan kaj la orientan limojn de la katastro. Kampoj en la katastro troviĝas nur en proksimeco de ĉirkaŭaĵo de konstruaĵoj de la vilaĝo.

Fotoj
-----

* Nové VrbnoNové Vrbno
* Nové VrbnoNové Vrbno
* Statuo de sankta FeliksoStatuo de sankta Felikso

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Větřkovice (2) |
| --- |
| Nové Vrbno ~ Větřkovice |

 |
**András Havas** [andrAŝ havaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Havas András** estis hungara mikrobiologo, kuracisto, membro (korespondanta en 1949) de Hungara Scienca Akademio. Malofte li uzis la nomon Havas András Andor.

András Havas  naskiĝis la 21-an de decembro 1891 en Debrecen. Li mortis la 17-an de aŭgusto 1954 en Budapeŝto.

Biografio
---------

András Havas abiturientis en Nyíregyháza en 1909, poste li akiris diplomon en Universitato Kolozsvár en 1913. Jam tiutempe li aliĝis al la socialisma movado. Dum la Hungara Sovetrespubliko li kuracadis handikapulojn. Post falo de la respubliko li rifuĝis al aksterlando. Unue li kuracadis en Rumanio, poste li esploris en Moskvo. Post la 2-a mondmilito li hejmenvenis kaj li ricevis taskon defendi la loĝantaron kontraŭ tuberkulozo. Li ricevis premion Kossuth en 1950.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Tudományos munka a tuberkulózis elleni küzdelem terén a Szovjetunióban* (1946)
* *Néhány adat a magyarországi BCG-védőoltások állásához* (1954)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero H kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
**Grupa menso**, **kolektiva menso**, **ara menso**, **grupa egoo**, **mensa koalicio**, ktp. en sciencofikcio estas kliŝo en kiu multaj mensoj, aŭ konsciencoj, estas ligitaj al unuopa, kolektiva konscio aŭ kolektiva intelekto. Lia uzo en literaturo aperis eble en la romano de sciencofikcio *Last and First Men* (1930) de Olaf Stapledon. 

Grupo-menso povus esti formita de iu fikcia intriga aparato kiu faciligas intercerban komunikadon, kiel ekzemple telepatio.

Ara menso ĝenerale priskribas grupon en kiu la ligitaj individuoj ne havas individuan identecon aŭ libervolon kaj estas kontrolitaj de centra individuo aŭ kondukiĝas kiel abeloj aŭ formikoj. Ĝi ofte asociiĝas kun la koncepto de esto kiu disvastiĝas inter individuoj kaj subpremas aŭ subsumas sian konsciencon en la procezo integri ilin en sian propran kolektivan konscion.

Referencoj
----------

1. ↑  "Group Ego"
2. ↑  "Coalescing minds: brain uploading-related group mind scenarios" de Kaj Sotala, Department of Computer Science, University of Helsinki
**András Kiss** [andrAŝ kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kiss András** estis hungara violonisto, koncertmajstro, altlerneja instruisto.

András Kiss  naskiĝis la 15-an de oktobro 1943 en Budapeŝto, li mortis la 14-an de aprilo 2005 en Budapeŝto.

Biografio
---------

András Kiss aĝis 5, kiam li komencis violonludi en muziklernejo de Újpest, poste inter 1955-1960 en konservatorio en Budapeŝto, fine li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1965. Lia violona ĉefinstruisto estis Tibor Ney. Inter 1965-1968 li plulernis en konservatorio de Leningrado helpe de stipendio, fine li kandidatiĝis. En 1968 en konkurso en Lejpcigo li atingis la 3-an lokon. Hejmenveninta li ekinstruis en la Altlernejo, en 1984 li atingis la rangon docento, ekde 1995 ĝismorte li estis katedrestro. Inter 1971 kaj 1988 li recitalis sola en la tuta mondo, tamen en 1971 li establis violonkvarteton, kun kiuj li same recitalis. En 1990 li aliĝis al orkestro, kies dirigento estis Ken-Iĉiro Kobajaŝi. Li ricevis ŝtatajn premiojn inter 1991-2004. Li havis edzinon, kiu naskis gefilojn.

Elektitaj muzikdiskoj
---------------------

* Ferenc Liszt: *Kamaraművek* (1978)
* Franz Berwald: *Zongoratriók 1-3.* (1989)
* Charles-Marie Widor: *d-moll Zongorakvintett; B-dúr zongoratrió* (2001)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Géza Hargitai

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 635967
* GND: 135080630
* LCCN: n91071013
* VIAF: 34648771
* ISNI: 0000 0000 8371 456X
* MBA: 2f2099d0-a1e2-416e-a48e-47f1899bd243
 |
La **Luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Rábaszentandrás.

Historio
--------

En Rábaszentandrás en la 17-a jarcento vivis luteranoj. En 1674 la luterana pastro estis forigita, baldaŭ li martiriĝis. En 1681 alia luterana pastro aranĝis armeeton kaj batalis por la religia libereco en armeo de Emeriko Thököly, poste en Francisko Rákóczi la 2-a. Tiutempe la luteranoj povis havi preĝejon. Post falo de la liberecbatalo en 1716 la katolikoj forprenis la preĝejon. Laŭ permeso pri artikolaj lokoj oni faris luteranajn mesojn en provizora domo ekde 1783, oni konstruis novan (nun videblan) kirkon sen turo en la jaroj 1784 kaj 1785. La reĝo permesis la sonoriladon en 1786, ĉi tie tio okazis en sonorilostablo. La unua orgeno alvenis en 1802. La turo estis konstruita nur en 1870. Plenaj renovigaj laboroj okazis en 1906, eĉ nova orgeno alvenis. Post 2 jaroj en la turo la horloĝo ekfunkciis. La sekvaj renoviĝoj okazis en 1960 kaj 1977. En 2011 la orgeno estis iomete modernigita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto. La fasado estas simetria. 3 enirejoj funkcias, la meza por la navo, la apudaj por la galerioj, la plej supre la turo altiĝas. Sur la muron oni metis memortabulon pri martira pastro en 1926. Interne la ĉefaltara bildo estis pentrita en 1871 (Kristo en la Olivarba monto).

Fontoj
------

* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Jurisdikcia teritorio de Arenas de San Pedro.
La ***partido judicial de Arenas de San Pedro*** (jurisdikcia teritorio) estas unu el kvar jurisdikciaj teritorioj de la provinco Avilo, kaj precize temas pri la jurisdikcia teritorio numero 2a de la provinco. Ĝia ĉefurbo estas Arenas de San Pedro. La municipoj de tiu jurisdikcia teritorio estas en la Komarko de Arenas de San Pedro en la suda parto de la provinco. La jurisdikcia teritorio enhavas areon de 1159,2 km² kaj servas al 32 338 loĝantoj en 24 municipoj.

Municipoj
---------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * La Adrada
* El Arenal
* Arenas de San Pedro
* Candeleda
* Casavieja
* Casillas
 | * Cuevas del Valle
* Fresnedilla
* Gavilanes
* Guisando
* Higuera de las Dueñas
* El Hornillo
 | * Lanzahíta
* Mijares
* Mombeltrán
* Navahondilla
* Pedro Bernardo
* Piedralaves
 | * Poyales del Hoyo
* San Esteban del Valle
* Santa Cruz del Valle
* Santa María del Tiétar
* Sotillo de la Adrada
* Villarejo del Valle
 |

Vidu ankaŭ
----------

* Partido judicial de Arévalo
* Partido judicial de Ávila
* Partido judicial de Piedrahíta

​


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761506
 |
La **luterana preĝejo** estas sakrala historia monumento en urbo Sárvár (Hungario).

Historio
--------

En Sárvár la reformacio komenciĝis en 1534 pro alveno de János Sylvester, baldaŭ ankaŭ Mátyás Dévai Bíró laboris tie. Tiutempe Sárvár estis la hungara Vitenbergo. Tiu epoko finiĝis pro la kontraŭreformacio, la restintaj luteranoj havis diservojn en Nemesdömölk. Ili rajtis konstrui loke lignan kirkon ekde 1794, post 4 jaroj ankaŭ la sonorilostablo estis preta kun sonorilo. En 1824 jam turo konstruiĝis, sed post 5 jaroj ĉiu cindriĝis pro incendio. La nun videbla kirko estis konstruita inter 1834 kaj 1936. Orgeno estis aĉetita en 1851. Por havi pli grandan kapaciton flanke galerioj konstruiĝis en 1933.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas en korto, sed la simetria fasado rekte tuŝas la trotuaron. Meze funkcias la enirejo, pli supre estas fenestro, la plej supre la turo altiĝas. La turpinto estas plurlatera piramido. La fasado havas ankaŭ 4 blindajn fenestrojn. Interne laŭ la kutimo la muroj estas blankaj. Interne inter la navo kaj la absido estas disigita muro, la absido iĝis sakristio.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Partido de la Sierra en Tobalina** [parTIdo delaSJEra entobaLIna] estas municipo en la nordoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Las Merindades*. La loknomo *Partido de la Sierra en Tobalina* povas esti komprenebla etimologie kiel Partio (komunumaro de la Montaro en Tobalina.

Geografio
---------

Preĝejo de la Sanktega Triunuo, Valderrama.
Ĝia municipa teritorio, kiu enhavas tri loĝlokojn nome Cubilla (Tureto), Ranera (Ranejo) kaj Valderrama (Valo de la Branĉo, kiel municipa ĉefurbo), okupas totalan areon de 29,92 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 84 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis pli ol 500 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 70 km de Burgoso, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. 

En 1834 ĝi estis en la *Partido de Villarcayo*. Ĝi dividiĝis, inter la popolnombrado de 1857 kaj la antaŭa, en du municipoj: nome Valle de Tobalina kaj Partido de la Sierra en Tobalina formata de ĉefurbo Valderrama kaj kvar pliaj lokoj nome Cubilla, Ranera, Villanueva de los Montes kaj Zangández. Tiuj du lastaj poste apartenis al municipo Oña.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, forstado) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj ĉevaloj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 773584
* BNE: XX6333327
 |
La **Luterana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Várpalota, malantaŭ la fortikaĵo.

Historio
--------

En Várpalota la unua mencio okazis en 1629, tiam la luteranoj kaj kalvinanoj havis komunan preĝdomon. En 1700 la 2 religioj disiĝis, poste la luteranoj aĉetis domon, kie okazis mesoj ĝis 1721. Oni konstruis novan preĝdomon en 1721, poste jam kirkon en 1779. La orgeno alvenis en 1780. La turo estis konstruita nur en 1805. La internaj muroj estis pentritaj en 1810 kaj 1896. Nova orgeno estis aĉetita en 1834. La preĝejo pro la mondomilito iomete ruiniĝis en 1945, sed poste ĝi renoviĝis. En la jaroj 1971 kaj 1972 la preĝejo estis trakonstuita, nur la turo kaj la 4 ĉefmuroj restis originaj.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto. La fasado estas simetria, malsupre funkcias la enirejo, la plej supre la turo altiĝas. Interne la galerio estis konstruita en 1810, la ĉefaltara bildo estis pentrita en 1799, la predikejo estis farita tiutempe.

La preĝejo havas koruson.

Fontoj
------

* hungare
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**József Jelitai** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jelitai József** estis hungara instruisto, profesoro. Lia origina familia nomo estis **Woyciechowsky** ĝis 1932.

József Jelitai  naskiĝis la 5-an de decembro 1889 en Budapeŝto. Li mortis la 2-an de oktobro 1944 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Jelitai (Woyciechowsky) devenis el pola nobela familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris pedagogian diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1912. Post siaj studoj li instruis matematikon, fizikon kaj stenografion en gimnazioj. Li estis nomumita privata profesoro en Scienca Universitato Tisza István en 1938, en 1942 en Scienca Universitato Pázmány Péter. Li multe okupiĝis pri la hungara matematikohistorio. Li mortis pro akcidento postlasanta edzinon.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Zur Geschichte der Mathematik in Ungarn* (1936)
* *The History of Mathematics in Hungary before 1830* (1937)
* *Nagy Károly és bicskei csillagvizsgálója. – Karl Nagy und seine Sternwarte in Bicske.* (1941)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
La **Luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en Budapeŝto, en distrikto Rákosmente, en loĝkvartalo Rákoshegy.

Historio
--------

Post Traktato de Trianon alvenis multe da rifuĝintoj al Rákoshegy. En 1935 oni establis filinon de luteranoj. La preĝejo estis konstruita en la jaroj 1938 kaj 1939. En 1994 la interna parto renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en parko havanta imponan larĝan turon, kiu regas la fasadon. Tiu turo imitas aspekton de preĝejaj turoj en Transilvanio. En la malantaŭ parto de la turo la enirejo estas videbla. En la maldekstra flanko troviĝas ŝtuprejo al la galerio. Interne en la altaro estas videbla granda ligna kruco.

Fontoj
------

* hungare Arkivigite je 2013-09-16 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2015-02-05 per la retarkivo Wayback Machine

Aerfoto pri luterana preĝejo de Rákoshegy

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**József Hültl** [hultl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hültl József** estis hungara altlerneja instruisto. Liaj filoj estis Dezső Hültl kaj Hümér Hültl.

József Hültl [*rompita ligilo*] naskiĝis la 17-an de januaro 1832 en Baja, li mortis la 17-an de decembro 1909 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Hültl frekventis piaristan gimnazion en Pest (urbo), poste li studis en Industria Lernejo József, fine li akiris diplomon en Akademio de Selmec en 1855. Post siaj studoj li estis akademia asistanto, poste li estis inspektoro en diversaj minejoj. En 1873 li ricevis la titolon mineja konsilisto, en 1881 mineja ĉefkonsilisto. En la jaro 1888 li havis postenon en la financa ministerio, en la sekva jaro li estis nomumita minejestro en Selmecbánya. Li ricevis 2 reĝajn premiojn. Li estis fondinta membro de Hungara Mina kaj Metalurgia Societo. En 1897 li pensiuliĝis. Li havis menciindan kolektaĵon pri medaloj.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 85-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**SAGEM** ("Société d'Applications Générales d'Electricité et de Mécanique") estis franca firmao fondita en 1925 kaj malfondita en majo 2005. Ĝi komence laboris pri mekaniko kun fabrikado de iloj kaj ilmaŝinoj. Kun la evoluo de teĥnologio, la firmao lanĉiĝis en elektronikon kaj ĝiaj du elstaraj produktoj, teletajpiloj, poste telekopiiloj, kaj inerciaj mezuradaj unuoj ebligis al ĝi fariĝi grava internacia firmao en la 1970-aj jaroj. Ĝi ankaŭ disvolvis armeajn kaj aeronaŭtikajn aplikaĵojn. En 2005, ĝi kunfandiĝis kun Snecma por formi grupon Safran.

Produktoj
---------

* Elektromekanika teletajpiloElektromekanika teletajpilo
* Elektronika teletajpiloElektronika teletajpilo
* Teleteks-terminaloTeleteks-terminalo
* ADSL-modemoADSL-modemo
* PoŝtelefonoPoŝtelefono
* ElektromezuriloElektromezurilo
* SemaforoSemaforo
* Trafika radaroTrafika radaro
* Inercia mezurada unuo de misilo S3Inercia mezurada unuo de misilo S3
* Senpilota aviadiloSenpilota aviadilo

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio SAGEM en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Safran
**József IMRE** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Imre József** estis hungara kuracisto, okulkuracisto, profesoro, membro de senato (ekde 1927). Lia patro estis Sándor Imre (lingvisto), lia filo estis József Imre (1884).

József Imre  naskiĝis la 18-an de decembro 1851 en Hódmezővásárhely. Li mortis la 9-an de septembro 1933 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Imre frekventis mezlernejon en Debrecen, poste li universitatojn en Pest (urbo) kaj Kolozsvár inter 1869 kaj 1874. Post siaj studoj li laboris en kliniko en Budapeŝto apud Vilmos Schulek, dume li akiris fakdiplomon pri kirurgio, akuŝado kaj okulkuracado. En 1875 li vizitis klinikon de Vieno, en la sekva jaro li studvojaĝis al Germanio, Belgio, Francio. Li estis ĝenerala kuracisto inter 1876 kaj 1884 en Gyoma, poste en sia naskiĝurbo, kie li poste estis okulkuracisto en la loka hospitalo. En 1890 li iniciatis apartan malsanulejon por okulaj malsanoj, kie li ofte okupiĝis pri traĥomaj malsanoj. En 1890 li estis nomumita hospitalestro. Li ekinstruis en Ferenc József Tudományegyetem en Kolozsvár ekde 1909 en rango publika eksterordinara profesoro, samtempe li gvidis la lokan klinikon. En la studjaro 1915 li estis dekano, en 1916 vicrektoro. Li instruis ankaŭ en Universitato de Budapeŝto inter 1909-1919, fine en Scienca Universitato de Szeged, kie li pensiuliĝis en 1924. Li havis edzinon, kiu naskis 2 filojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Az általános betegségeknek és az egyes szervek bajainak viszonya a látó szerv változásaihoz és betegségeihez* (1878) - tradukaĵo
* *Népszerű egészségtan* (Populara medicino), (1880) - tradukaĵo
* *A szemtükör és diagnostikai használata* (1889) - tradukaĵo
* *Kimutatás a hódmezővásárhelyi városi szemkórház 3 első évi (1891. 1892. és 1893.) működéséről* (1894)
* *Orvosi ethika* (1925)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero I, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2008-06-29 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
**Árpád Pusztai** [pustai], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Pusztai Árpád János** estis hungara-brita biokemiisto, nutristo, kiu pasigis 36 jarojn ĉe la Esplora Instituto Rowett en Aberdeen. Li estis mondospecialisto pri en:lectin, verkante 270 artikolojn kaj tri librojn pri tio.

Árpád Pusztai naskiĝis la 8-an de septembro 1930 en Budapeŝto, li mortis la 17-an de decembro 2022 en Aberdeen.

Biografio
---------

Árpád Pusztai maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon pri kemio en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1953. Post siaj studoj li havis postenon en Hungara Scienca Akademio, sed post la Hungara revolucio de 1956 li disidis al Britio, iom poste li doktoriĝis en instituto en Londono. En 1963 li estis invitita aliĝi al la menciita instituto en Aberdeen. En 1988 li ricevis stipendion. En 1995 li komencis esplori terpomojn modifitajn genetike.

### Skandalo

En 1998 Pusztai diris en intervjuo, ke lia grupo observis damaĝojn al intestoj kaj imunsistemoj de ratoj nutritaj per genetike modifitaj terpomoj. Li ankaŭ diris, "Se mi havus la elekton, mi certe ne manĝus ĝin", kaj ke "mi trovas tre maljusta uzi niajn kuncivitanojn kiel domanarojn." Poste lia kontrakto ne estis renovigita en la instituto. En 1999 21 konataj sciencistoj apogis esplorojn de Pusztai, tamen li hejmenvenis al Hungario.

Li ricevis 2 germanajn premiojn en 2005 kaj 2009. Li havas edzinon, kiu naskis 2 filinojn.

Fontoj
------

* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 674006
* GND: 123993008
* LCCN: n91070809
* VIAF: 46832300
* ISNI: 0000 0000 8125 0167
* SUDOC: 108849392
* BNF: 12332720m
 |
**József IMRE** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Imre József** estis hungara kuracisto, okulkuracisto, profesoro. Lia navo estis Sándor Imre (lingvisto), lia samnoma patro estis József Imre (1851), lia frato estis Sándor Imre (pedagogo).

József Imre  naskiĝis la 8-an de junio 1884 en Hódmezővásárhely. Li mortis la 22-an de januaro 1945 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Imre akiris kuracistan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1907, poste li laboris en kliniko en Budapeŝto ĝis 1916. Li ankaŭ studvojaĝis helpe de stipendio en 1909 al kliniko de Freiburg. Li estis nomumita privata profesoro en 1914, ankaŭ ĉefkuracisto. Dum kaj post la 1-a mondmilito li parte kuracadis en diversaj hospitaloj. Ekde 1919 li estis katedrestro kaj klinikestro de Scienca Universitato Erzsébet komence en Budapeŝto, poste en Pécs. En la jaroj 1924 kaj 1926 li studvojaĝis al Usono. En la studjaro 1928 li estis rektoro, poste li estis katedrestro kaj klinikestro en Budapeŝto ĝismorte. Li faris signifajn kirurgiajn operaciojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Szemhéjplasztikák* (1928)
* *Gyakorlati szemészet* (1931)
* *Eye diseases and symptoms connected with the Gonads with Adrenals and with Pregnancy* (1938)
* *Klinische und histologische Erfahrungen mit der Hornhautübertragung* (1942)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
La **SAT eldona fako kooperativa** aŭ **S.A.T-E.F.K.** celas faciligi la plenumon de la statutaj taskoj de la Sennacieca Asocio Tutmonda per eldono de kleriga materialo, pretigita kadre de kolektiva laboro kaj kun laŭeble kohera eldon-politiko, ankaŭ kolektive difinita.

Klarigo
-------

SAT-EFK estis kreita komence de 2007, post referendumo sekve al propono en la beograda SAT-kongreso de 2006.

La eldona fako estas kooperativa : ĝi financas siajn eldonojn per la profito akirita dum la vendo de antaŭaj eldonoj. Tiu sistemo celas ebligi ankaŭ eldonon de valoraj libroj, kies vendebleco estas limigita.

La eldonoj estas disponeblaj kaj papere kaj elektronike. La eldonkooperativo celas ke la eldonprezoj por la paperaj eldonaĵoj estu kiel eble plej malaltaj, sed estas antaŭ-vidite senpage havigi 10 procentojn el ĉiuj eldonitaj libroj al nepagipovaj legantoj. La eldona fako celas zorgi ankaŭ pri elektronikaj eldonoj, por faciligi la diskonigon de dokumentoj ne adaptitaj al la papera formato, kaj plu plialtigi la kvaliton de la SAT-kultura retejo.

Retejo
------

*

Eldonaĵoj
---------

Vidu la artikolon **Eldonoj de SAT**.

Fonto
-----

SAT eldona fako kooperativa
Kovrilpaĝo (1845).
La ***Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar*** (trad. Geografia-statistika-historia vortaro de Hispanio kaj ties transmaraj posedaĵoj) estas grandega verko publikita de Pascual Madoz inter 1845 kaj 1850. Komponita el 16 volumoj (Madrido, 1845–1850), analizas ĉiujn lokojn de Hispanio. Estis en la epoko grava plibonigo rilate al la *Diccionario geográfico y estadístico de España y Portugal*, kiu ĵus publikiĝis en 1829 fare de Sebastián Miñano.

Konata ankaŭ kiel «la Madoz», estas verko al kiu, laŭ la propra aŭtoro, oni dediĉis 15 jarojn, 11 monatojn kaj 7 tagojn de literatura laboro. En tiu tasko helpis lin pli ol mil kunlaborantoj kaj dudek korespondantoj.

Tiu verko ankoraŭ estas konsultata de historiistoj, priserĉistoj kaj arkeologoj, ĉar ĝi enhavas interesan informon pri ruinoj, restoj kaj eblaj arkeologiaj kuŝejoj kun la priskribo tiama.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La dekses volumoj de la *Diccionario* en la Biblioteca Virtual de Andalucía.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 403914
* LCCN: n91051285
* VIAF: 184489194
* BNE: XX2051707
 |
Aktoro Terry-Thomas estis konata pro sufiĉe ampleksa diastemo.
Béatrice Dalle franca aktorino
**Diastemo** estas interdenta spaco. Por multaj specioj de mamuloj diastemo estas komuna trajto, plej ofte inter la incizivoj kaj vangodentoj.

En homoj, la vorto ''diastemo'' estas pli ofte aplikata al libera areo inter supraj incizivoj (tranĉodentoj). Tio okazas kiam ekzistas neegala rilato inter la grandeco de la dentoj kaj la makzelo.

Diastemo foje estas kaŭzita aŭ pliseverigita de lipa ligaĵo (la histo liganta la lipon al la dentokarno) kaŭzanta altan mukozan alligitaĵon kaj malpli alkroĉitan keratinigitan histon kiu estas pli ema al langopuŝado, kiu povas puŝi la dentojn dise.

En Ganao, Namibio kaj Niĝerio, diastemo estas rigardata kiel allogaĵo kaj signo de fekundeco, kaj kelkaj homoj eĉ havas ilin kreitaj per kosmetika dentokuracado. En Francio, ili estas nomitaj "dents du bonheur" ("bonŝancaj dentoj"), kaj en Aŭstralio, malfermitaj tranĉodentojn en infanoj laŭdire estas prognozo de estonta riĉeco.

Kelkaj famuloj kiuj havis aŭ havas diastemon inkludas la kontreokantiston Charley Pride, modelojn Jessica Hart, Lindsey Wixson, Lauren Hutton kaj Lara Stone, usonan teleĵurnal-raportiston Michelle Charlesworth, usonan piedpilkiston Michael Strahan, aktorinojn Vanessa Paradis, Eve Myles, Béatrice Dalle, Jorja Fox kaj Anna Paquin, aktorojn Ernest Borgnine kaj Terry-Thomas, kantistojn Madonna kaj Laura Pausini, kantaŭtoron Elton John, rokmuzikiston Flea, repiston 50 Cendo, komikulon Paul F. Tompkins, la muzikiston Elvis Costello kaj iaman sekretariinon de la registaro de Usono, Condoleezza Rice.

Kranio de ĉevalo

* Kategorio Diastemo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Lavaufranche (stacidomo). |

**Lavaufranche** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 246 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Lavaufranche etendiĝas sur 16,34 km², kaj havis 246 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 15 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Lavaufranche situas je alteco de 485 metroj.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Lavaufranche apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Sylvie Benoit, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

Estas en Lavaufranche komandejo de la ordeno de Sankta Johano de Jerusalemo, kiu datiĝas de la 12-a kaj 15-a jarcentoj. Inter la komandoj de Lavaufranche estis Guy de Blanchefort, kiu poste fariĝis granda majstro de la ordeno.

Administrado
------------

Lavaufranche apartenas al la kantono de Boussac, kies ĉefurbo estas Boussac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Boussac
* Lavaufranche (stacidomo)
Ergonomio uzas antropometrion por plibonigi la homan interagadon kun aparataro kaj laborlokoj.
**Antropometrio** estas parto de antropologio kiu esploras metrikajn karakterojn de homo. Al tiuj karakteroj apartenas staturo (alteco), pezo, proporcioj de korpopartoj k.t.p. Kutime sub antropometriaj karakteroj oni subkomprenas ne nur geometriajn valorojn, sed ankaŭ aliajn trajtojn, ekzemple koloro de okuloj, grupoj de sango, ĥromosomaj bildoj k.t.p.

Sciencaj aspektoj
-----------------

La mezuroj de korpo kaj proporcioj de korpopartoj estas forte determinataj genetike ĉe ĉiuj organismoj inkluzive homo. Tial antropometriaj karakteroj estas gravaj genetikaj markoj de homo. La heredaĵo de multaj antropometriaj karakteroj estas bone esplorita. Ekzemple, estas konata, ke la staturo havas multigenan strukturon de heredaĵo.

Administrado kaj kriminalistiko
-------------------------------

La metrikaj karakteroj de homo estas tre konstantaj kaj taŭgas por identigo de persono. Ekzemple, estas bone konata, ke premsignoj de fingroj bonege taŭgas por identigi la personon kaj tial oni sukcese uzas la premsignojn ekzemple por serĉado de krimuloj. Lastatempe la sukcesoj de genetiko ebligas ankoraŭ pli ekzaktan identigon de persono laŭ ĥromosoma bildo.

Ĉiam pli vaste oni uzas tielnomatajn biometriajn informojn sur komputilaj informoportantoj (blatoj) por aldoni al identigilaj dokumentoj (kutime pasportoj). Tiaj pasportoj nomiĝas biometriaj pasportoj.

Kuracado
--------

Kelkaj metrikaj devioj estas tipaj por iuj malsanoj. Ekzemple malalta staturo (naneco) estas tipa por manko de kreskiga hormono somatotropino. Pli fajna ekzemplo estas proporcioj de korpo ĉe diversaj seksaj konstitucioj.

Vidu ankaŭ
----------

* Cefalometrio
* Frenologio

* Kategorio Antropometrio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 410331
* LCCN: sh85005588
* BNF: 119384800
* NKC: ph118532
 |
Bøur, en oktobro 2005.
Strateto en Bøur.
**Bøur** estas malgranda vilaĝo de Ferooj. Ĝi situas sur la insulo Vágar, je la koordinatoj 62° 5′ 27″ N 7° 22′ 3″ U﻿ / ﻿62.09083 °N, 7.36750 °U﻿ / 62.09083; -7.36750 (mapo), kvar kilometrojn el Sørvágur, kaj estas parto de la komunumo Sørvágs Kommuna. Ĝia poŝtkodo estas FO 386.

Bøur troviĝas en la okcidenta parto de la insulo, norde de Sørvágsfjørður. El la vilaĝo videblas belega panoramo de la ĉirkaŭa maro kaj de la rokaj insuletoj Tindhólmur, kun ties multaj pintoj, kaj Gáshólmur kaj ties du "*drangar*" (grandaj, pintaj klifoj elstarantaj el akvo). Tiu pejzaĝo famiĝis per multaj pentraĵoj kaj fotoj.

La malnovaj domoj de la vilaĝo estas dense grupigitaj, kun mallarĝaj aleoj inter ili. Okcidente staras la loka preĝejo, konstruita en 1865. Bøur estas malnova vilaĝo : la unua skribita mencio datiĝas de 1350, sed la unuaj loĝantoj verŝajne alvenis eĉ pli frue.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de urboj kaj vilaĝoj de Ferooj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bøur en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Bøur en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Faroeislands.dk: Bour Bildoj kaj tekstoj pri ĉiuj urboj de la Ferooj
**Bözberg** estas montpasejo tra la Tavola Ĵuraso en Kantono Argovio en Svislando. Ĝi konektas la Frick-Valon kun Brugg.

Vojo
----

Profilo de la Bözberg-Pasejvojo
La pasejvojo, kiu estas parto de la kantona ĉefvojo n-ro 3 de Bazelo al Zuriko, komenciĝas norde en la Frick-Valo en Frick sur alteco de 350 m s.m. pasas tra Hornussen, Bözen, Effingen, kaj Gallenkirch por post 9 kilometroj atingi la pasejkulminon en la komunumo Unterbözberg sur alteco de 569 m s.m.. Suden la vojo malsuprenkondukas tra Umikon, kaj finiĝas post pliaj 6 kilometroj en Brugg sur alteco de 352 m s.m. La kompleta vojo de Frick al Brugg mezuras entute 15 kilometrojn.

Historio
--------

Ja en romia epoko ekzistis pasejvojo tra Bözberg, kiu konektis la gravan romian urbon Augusta Raurica kun Vindonissa. Ĝi siatempe nomiĝis latine *vocetius mons*. La romia vojo pasis iomete pli norde de la hodiaŭa kantona ĉefvojo tra Oberbözberg. Apud Effingen estas konservita mallonga peco de la iama romia vojo. La unua dokumenta mencio de la germana nomoformo datiĝas el la jaro 1189 kiel *Bozeberch*. Dum mezepoko ekzistis tri diversaj vojoj tra Bözberg. Unu laŭ la malnova romia vojo, unu laŭ la hodiaŭa pasejvojo kaj unu pli sude tra Gallenkirch kaj Linn al la tiama pramo al Schinznach. La meza varianto laŭ la hodiaŭa pasejvojo fine akiris la preferon. En mezepoko la vojo estis maĉa kaj malbone veturebla por la ĉaroj.

La hodiaŭa pasejvojo
--------------------

Mapo de Bözberg-Pasejvojo
Pro premo de Antaŭa Aŭstrio la bernanoj, kiuj kontrolis la pasejon, en la jaro 1773 finfine decidis ekkonstrui novan pasejvojon, kiu estis malfermita en la jaro 1779 post plurjara planado kaj dujara konstruperiodo.

En la jaro 1875 estis malfermita la Bözberg-Fervojtunelo kaj en la jaro 1996 sekvis jarcenton poste la aŭtovojtunelo de la svisa aŭtovojo A3. Post la malfermo de la aŭtovojtunelo la aŭtomobiltrafiko tans la pasejo rapide malkreskis de averaĝe 12500 veturiloj tage la 3500 aŭtomobiloj tage.

Vidu ankaŭ
----------

* Bözberg

Eksteraj ligiloj
----------------

* La Bözberg-Pasejo en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Bözberg-Pasejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rListo de la montpasejoj de Svislando |
| --- |
| Albispasejo • Albulopasejo • Berninopasejo • Bözberg-Pasejo • Brünigpasejo • Flüelapasejo • Forchpasejo • Furkopasejo • Gemmipasejo • Gurnigelpasejo • Granda Sankt-Bernard-Pasejo • Grimselpasejo • Hulfteggpasejo • Juliopasejo • Klausenpasejo • Lukomagnopasejo • Malojopasejo • Nufenenpasejo • Oberalppasejo • Ofenpasejo • Passwang-Pasejo • Rickenpasejo • San-Bernardino-Pasejo • Sankt-Gotard-Pasejo • Sattel-Pasejo • Sattelegg • Sempionopasejo • Splugopasejo • Suba Hauenstein-Pasejo • Supra Hauenstein-Pasejo • Sustenpasejo • Vue-des-Alpes-Pasejo • Wildhauspasejo • Zugerberg | Montpasejoj de SvislandoMontpasejoj de Svislando |

 |
**SAMU 192** (portugala mallongigo por *Serviço de Atendimento Móvel de Urgência - 192*) estas antaŭhospitala servo, kiu celas ligi viktimojn al la rimedoj, kiujn ili bezonas, kiel eble plej baldaŭ en la brazila urbo Votuporango, inaŭgurita de la loka plenuma povo en la 30-a de aprilo 2011.

Subtenata de la ministerio pri sano, SAMU funkcias 24 horojn tage en partnereco kun la servo UPA 24h.

SAMU estas senpaga servo, kiu funkcias per instrukcidono kaj provizo de pilotataj veturiloj kun trejnita teamo, vokata per la telefon-numero 192. La servo disponigas asistadon ie ajn: ĉe hejmoj, laborejoj kaj publikaj vojoj, kaj havas teamojn kiuj kunigas kuracistojn, flegistinojn, fleghelpistojn kaj savantŝoforojn.

Referencoj
----------

1. ↑  Informpaĝo en la retejo gov.br portugale
2. ↑  Raporto en la retejo de la plenuma povo de Votuporango Arkivigite je 2021-11-01 per la retarkivo Wayback Machine portugale

Vidu ankaŭ
----------

* Ministerio pri sano
* Votuporango
* UPA 24h

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informpaĝo portugale