recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Suba Unuiĝo**, germane *Niedere Vereinigung*, estis alianco por kontraŭstari la ekspansiismon de Karlo la Brava, duko de Burgundio. Dum la Burgundiaj militoj 1474–1477 la Suba Unuiĝo fine venkis Burgundion, Karlo la Brava mortis en la batalo de Nancio kaj Burgundio poste estis dividita.

Aliancanoj de la Suba Unuiĝo estis la liberaj urboj Strasburgo, Bazelo, Kolmaro kaj Selestado, la episkopoj de Bazelo und Strasburgo, la Svisa Ĵurkomunumo kaj duko Sigismondo de Aŭstrio.

Historio
--------

La dukoj de Burgundio estis potencaj regantoj en la 15-a jarcento. Ilia regejo estis du neligitaj partoj: la "Subaj landoj" (hodiaŭ: Benelukso) kaj la "Supraj landoj" (Burgonjo, Franĉ-Konteo kaj kelkaj malgrandaj). Inter tiuj situis memstara Loreno, ĝi estis la ĉefa celo de Burgundia ekspansiemo.

Sigismundo lombardas siajn aŭstriajn teritoriojn en Alzaco al Karlo la Brava, 1469
En 1467 Karlo la Brava fariĝis duko de Burgundio. En 1469 li faris pruntkontrakton kun grandduko Sigismondo de Aŭstrio: la bankrota grandduko ricevu monon kaj subtenon por siaj svisaj posedaĵoj, Karlo la Brava ricevu regadon en "Antaŭa Aŭstrio" (la aŭstraj posedaĵoj en Alzaco kaj Brisgovio). Karlo tiel celis ĉirkaŭiri Lorenon ankaŭ de la orienta flanko. Per sia vokto Peter von Hagenbach li starigis severan reĝimon en la novaj landoj, draste altigis la impostojn kaj kruele insistis pri ties pagado.

Ne nur Loreno sentis sin minacata de tiu kontrakto. Ankaŭ la kvar liberaj urboj Strasburgo, Bazelo, Kolmaro kaj Selestado en Alzaco timis la novan najbaron kaj tial faris la kontrakton de la Suba Unuiĝo. Iom post iom pliaj partneroj aliĝis, tiel malgrandaj urboj en Alzaco kaj la episkopoj de Strasburgo kaj Bazelo, kaj fine - la 31-an de marto 1474 - ankaŭ la ok urboj de la Svisa Ĵurkomunumo aliĝis por 10 jaroj.
Eĉ duko Sigismondo post vana provo reaĉeti sian lombarditan teritorion aliĝis al tiu alianco kontraŭ Karlo la Brava. Fine ankaŭ duko Renato la 2-a de Loreno kunkontraktis.

La Suba Unuiĝo subtenis la alzacan ribeladon kontraŭ Burgundio en 1474 kaj en serio de bataloj (Burgundiaj militoj) fine sukcesis venki Karlon la Bravan, kiu mortis dum la batalo de Nancio.

La alianco disfalis post la venko en la Burgundiaj militoj kaj la fino de la kontrakto de la svisaj urboj.

La renovigo de la *Suba Unuiĝo*
-------------------------------

En 1493 nova samnoma alianco estis interkontraktita. Al ĝi apartenis nur la alzacaj urboj kaj la reganto de *Antaŭa Aŭstrio*. Tiu alianco estis pakto kontraŭ la Svisa Ĵurkomunumo kaj batalis en la Ŝvaba milito flanke de germana reĝo Maksimiliano la 1-a kontraŭ la ĵurkomunumanoj.

Aliancanoj
----------

* Svisa Ĵurkomunumo:
	+ Zuriko
	+ Berno
	+ Lucerno
	+ Urio
	+ Ŝvico
	+ Untervaldo
	+ Glaruso (komunumo)
	+ Zugo
* Bazelo
* Strasburgo
* Kolmaro
* Selestato
* Episkopo de Bazelo
* Episkopo de Strasburgo
* Duko Sigismondo de Aŭstrio
* Duko Renato la 2-a
dekstra

**N,N-Dimetiltriptamino** (**DMT** aŭ N,N-DMT) estas triptamina molekulo kiu ekzistas en multaj plantoj kaj bestoj. Ĝi povas esti konsumita kiel potenca psikedelaĵo kaj historie estis preparita de diversaj kulturoj por ritaj kaj resanigaj celoj. Rick Strassman donis al ĝi la etikedon "la spirita molekulo". En la plimulto da landoj, DMT estas malpermesita.

DMT havas relative mallongan agadodaŭron, intensajn efikojn kaj rapidan ekkomencon. Tial DMT estis konata kiel la "negocista vojaĝo" dum la 1960aj jaroj en Usono, ĉar uzanto povis atingi la plenan profundon de psikedela sperto en konsiderinde malpli da tempo ol per aliaj drogoj kiaj LSD aŭ psilocibinaj fungoj. DMT povas esti enspirita, injektita aŭ trabuŝe enstomakigita kaj ĝiaj efikoj dependas de la dozo. Kiam enspirita aŭ injektita, la efikoj daŭras mallongan periodon de tempo: de ĉirkaŭ 5 ĝis 15 minutoj. Efikoj povas daŭri 3 horojn aŭ pli kiam trabuŝe enstomakigita kune kun MAO-inhibilo, kiel la ajahuaska vino en la tradicia ajahuasko de multaj indiĝenaj amazonaj triboj. DMT povas produkti vivecajn mistikajn spertojn kun eŭforio kaj dinamikaj halucinoj de geometriaj formoj, pli altaj inteligentuloj, eksterteruloj, elfoj kaj Dio.

Ĝi estas struktura analogaĵo de serotonino kaj melatonino kaj funkcia analogaĵo de aliaj psikedelaj triptaminoj kiaj 4-AcO-DMT, 5-MeO-DMT, 5-HO-DMT, psilocibino (4-PO-DMT), kaj psilocino (4-HO-DMT).

5-MeO-DMT, psikedela drogo strukture simila ol *N*,*N*-DMT, estas fojfoje misnomata DMT. Kiel blanka, kristaleca solido, ĝi ankaŭ simile aspektas ol pura DMT. Tamen, 5-MeO-DMT estas pli potenca. Ĝia tipa vaporigita dozo estas 5–20 mg, dum la doza gamo de DMT estas iom ĉirkaŭ 20–70 mg.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo N,N-Dimethyltryptamine en la angla Vikipedio.* 

* Kategorio Dimetiltriptamino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 599192
* GND: 4779583-9
* LCCN: sh00000063
* BNF: 14651008s
* NKC: ph327625
 |
La **Kalvinana kirko** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Bábolna (urbo).

Historio
--------

Ĝis 1935 la kalvinanoj vizitis la diservojn en la najbaraj komunumoj, precipe en Bana. Kiam en Bábolna ekfunkciis la kirko, pastro venis el Bana por fari la diservojn. Nur unufoje estis pastro loke, en la ceteraj tempoj ĉiam alvenis pastoro.

Konstruaĵo
----------

La kalvinana kirko situas sola en granda parko, kie troviĝas ankaŭ la kastelo kaj Preĝejo Johano Nepomuka (Bábolna). La fasado estas malsimetria, la kvadrata turo en la maldekstra angulo reliefas. La turpinto estas piramida. Dekstre de la turo estas rizalito kun 3 arkadoj. La enirejo funkcias post la meza arkado, la aliaj du arkadoj havas nur malgrandajn fenestrojn. Super la arkadoj estas granda duonronda fenestro. La brikoforma navo finiĝas en duonronda absido, kiu estas malpli alta kaj larĝa, ol la navo.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* dateno ene

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Protektita Geografia Indiko** (**PGI**) estas indiko de la origino kaj la kvalito, kiuj ebligas konservi la geografiajn nomojn kaj identigi la originon de nutra, agra varo, kiam ĝi havas sian apartecon ligitan al la loko de produktado, prilaborado aŭ preparado, sed kies ingrediencoj ne nepre devenas de ĉi tiu geografia areo.

Marko de la Eŭropa Komunumo
---------------------------

PGI estas marko de la Eŭropa Komunumo, kreita en 1992. Komence metita al apartaj nutraj varoj kun geografia nomo kaj ligitaj al ilia geografia origino, ĝi estis etendita al vinoj ekde 2009 (sed ne al brandoj). La nomoj PGI estas protektitaj en la tuta Eŭropa Unio.

Logotipo pri PGI (en hispana lingvo)
### Difino en la reglamento EK n° 510/2006

Konsistigas PGI : « La nomo de difinita regiono, loko aŭ, en esceptaj kazoj, lando, kiu utilias por indiki agran varon aŭ nutraĵon :

1. originantan el tiu difinita regiono, loko aŭ lando, kaj
2. kun difinita kvalito, fameco aŭ alia karakterizo, kiu povas estis atribuita al tiu geografia origino, kaj
3. kies produktado aŭ transformado aŭ preparado okazis en tiu limigita geografia areo. »

Marko en Francio
----------------

PGI estas por la grupoj de produktantoj, transformantoj aŭ aliaj, interesataj per la protektado de aparta varo kun geografia nomo. Ilin regas la franca Nacia Instituto pri Nomoj de Origino (franclingve *INAO : Institut national des Appellations d'Origine*). De la 1-a de januaro 2007, tiu indiko ne plu estas devige ligita al *Label Rouge* (Ruĝa Atesto) nek al produkta konformlegitimilo (franclingve *CCP : certification de conformité produit*).

### Notoj kaj referencoj

Vidu ankaŭ
----------

### Vidu ankaŭ



* Kontrolita Nomo de Origino
* Protektita Nomo de Origino

### Eksteraj ligiloj

* france Interretejo de la franca Nacia Instituto pri Nomoj de Origino


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Eŭropa Unio |
| Portala ikono | Portalo pri nutrado kaj gastronomio |
| Portala ikono | Portalo pri agrikulturo kaj agronomio |
La ponto, tage.
La ponto, nokte.
La tureto en la mezo de la ponto. Flanke iamaj pasejoj de piedirantoj, kiuj nun rajtas trairi meze.
La **ponto Palmas** estas la plej antikva ponto en la urbo Badaĥozo, Hispanio, super la rivero Gvadiano ĉe la Puerta de Palmas, konektante la urbocentron kun la kvartaloj San Fernando kaj Santa Isabel, kiuj kuŝas sur la dekstra bordo de la rivero. Ĝi estis konstruita ĉirkaŭ 1460 aŭ 1511, ĉar prie ne interkonsentas la diversaj tiamaj aŭtoroj, kvankam plimulto de historiistoj kliniĝas al la versio ke oni konstruis ĝin en la 16-a jarcento, kaj oni rekonstruis ĝin poste per strukturo de herera influo; ĉiuokaze necesis parta rekonstruado pro la tiamaj oftaj inundoj (altakvoj), el kiuj unu de la plej gravaj estis tiu okazinta en 1876, de kiu estas grafikaj registroj.​ 

Dum jarcentoj, ĝi estis la ununura ponto sur la rivero, kiu krome utilis por veturi el Hispanio al apuda Portugalio. Nuntempe ĝi estas ponto nur por piedirantoj, dum la trafiko de vehikloj iras tra aliaj nuntempaj kvar pontoj.

Ĝi havas 32 arkojn kaj estas 585 metrojn longa, kvankaj tiuj mezuroj ŝanĝiĝis laŭlonge de la jarcentoj, laŭ la diversaj rekonstruoj. En la maldekstra (lau la riverfluo) pinto de la ponto estas la monumenta pordego Puerta de Palmas, kiu estis unu de la ĉefaj enirejoj al la urbo iam, kiu ebligis la trairon de la muregoj kiuj ĉirkaŭis totale la urbon Badaĥozo. En la mala pinto estas monumenta bastionaĵo nomita *hornabeque*, konstruita en la 17-a jarcento por protekti la aliron al la ponto. En la mezo de la ponto du monumentaj turetoj de 1880 estas simbolo de la ponto.

Bibliografio
------------

* Araya, Rubio, (1986). *Guía artística de la Ciudad de Badajoz*. Badajoz: Diputación Provincial de Badajoz. ISBN 84-505-3676-6.
* González Rodríguez, Alberto: *Puerta de Palmas y el Puente viejo (1460 - 1994)*, Caja Rural de Extremadura, Badajoz, 1995.
* González González, José-Manuel: "Badajoz y su río", *I Jornadas sobre el río Guadiana*, Badajoz, 2002, pp. 131-134.
* Lozano, Matías (1983). *Badajoz y sus murallas*. Colegio Oficial de Arquitectos de Extremadura. ISBN 84-398-0736-8.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Puente de Palmas Ayuntamiento de Badajoz.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 854857
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Puente de Palmas en la hispana Vikipedio.*

1. ↑   Lozano, 1983, p. 130.
Torre de Espantaperros de Badajoz, ekzemplo de milita islama arkitekturo.
Torre de Espantaperros
***"Torre de Espantaperros "***, (Serio "Al Islam") de la pentristo Pedro Roque Hidalgo (2000), 122x122 cm.
La **Turo de Espantaperros**, [espantaPErros] aŭ Hundotimigilo, estas ekstermura turego ĉe la alkazabo de Badajoz, de almohada stilo kaj de oktogona plano. Konstruita en 1169, ĝi estas ĉirkaŭ 30 m alta. Ĝi situas ĉe la Turo de Alpéndiz, kiu situas ĉe la pordego de Alpéndiz, ĉe la restaĵoj de la Preĝejo de Santa María de Calatrava.

Ĝi sekvas la kutimon de la milita almohada arto konstrui ekstermurajn turegojn de poligona plano; tiusence ties konstruo estas antaŭa al tiu de la Torre del Oro de Sevilo.

La plejparto de la turo estas masiva, escepte la du plej altaj etaĝoj kiuj konstituas du volbajn ĉambrojn. En sia origino ĝi estis finita de eta konstruaĵo kvadrata ornamita de interplektitaj arkoj kaj post sia konstruo ricevis, en la 16a jarcento, la niĉon de mudeĥara stilo kiu nuntempe videblas. Tiu mudeĥara finaĵo havis funkcion gastigi sonorilon kiu estis demuntita fine de la 19a jarcento kaj kiu aktuale konserviĝas en la arkeologia provinca muzeo de Badajoz.

La turo ĵus estis renovigita.

Vidu ankaŭ
----------

* Alkazabo de Badajoz

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Turo de Espantaperros en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Internacia Financa Korporacio** (angle *International Finance Corporation* – akronime konata **IFC**) estas societo de la Monda Banko, kun sidejo en Vaŝingtono.

Sidejo de Internacia Financa Korporacio, en Vaŝingtono, D.K. Usono.La IFC estis fondita en 1956 kun la tasko malpliigi la malriĉecon, instigi pivatan sektoron en la evoluantaj landoj (per kreditoj).

En la librotena jaro de 2003, IFC engaĝis en 186 investaj projektoj en valoro de 5,4 md. US$ per luo kaj per propra investo de 4 md. US$.

Kun membriĝo de Malto en 2005, jam iĝis 178 membroŝtatoj de IFC.

La prezidandto de direktorio de IFC estas same prezidanto de la Monda Banko.

Afergvidantaj vicprezidantoj
----------------------------

| periodo | nomo |
| --- | --- |
| 1956 - 1961 | Robert Garner |
| 1961 - 1969 | Martin Rosen |
| 1969 - 1974 | William Gaud |
| 1974 - 1977 | Ladislaus von Hoffman |
| 1977 - 1981 | Moeen Qureshi |
| 1981 - 1984 | Hans Wuttke |
| 1984 - 1994 | Sir William Ryrie |
| 1994 - 1998 | Jannik Lindbaek |
| 1999 - 2005 | Peter Woicke |
| ekde 2006 | Lars Thunell |
|

Eksteraj ligiloj
----------------



* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 125101
 |
**William Edward COLLINSON** [KOlinsen] (naskiĝis la 4-an de januaro 1889 en Birmingham; mortis la 4-an de majo 1969 en Liverpolo) estis eminenta angla lingvisto kaj esperantisto.

De 1914 ĝis 1954 Collinson estis profesoro de la germana lingvo ĉe la universitato de Liverpool. Krome li estis d-ro-John-Buchanan-lektoro de Esperanto ĉe tiu universitato. Kune kun Otto Jespersen kaj Edward Sapir li kunlaboris kun Alice Vanderbilt Morris por disvolvi la esplorprogramon de "International Auxiliary Language Association" (IALA, Internacia Helplingva Asocio). Kiel Edward Sapir kaj Otto Jespersen, estis membro de la konsila komitato por lingvistikaj esploroj de IALA. De 1936 ĝis 1939 li estis esplordirektoro de IALA.

En 1927 aperis lia populariga libro en Esperanto pri lingvistiko *La Homa Lingvo*. Li estis viceprezidanto de Brita Esperanto-Asocio (BEA), membro de la Lingva Komitato kaj verkis artikolojn por multaj gazetoj kiel *Literatura Mondo*, *Internacia Pedagogia Revuo*, *Lingva Kritiko*, *Esperantologio*, *La Brita Esperantisto*, *Heroldo de Esperanto* ktp.

Li ankaŭ estis kunlaboranto de Centro por Esploro kaj Dokumentado kaj Internacia Scienca Universitato kie li donis 7 konferencojn. Li estis prezidanto de la Internacia Scienca Asocio Esperantista (ISAE) inter 1959 kaj1965 kaj dum longa tempo membro de la Akademio de Esperanto.

Eksteraj ligiloj
----------------

Libroj Arkivigite je 2016-09-18 per la retarkivo Wayback Machine de kaj pri William Edward Collinson en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Trovu **« William Edward Collinson »** inter la  **Vizaĝoj de homoj rilataj al la ideo «Internacia Lingvo»** |

Bibliografio
------------

Artikoloj de kaj pri William Edward Collinson en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Vidu ankaŭ
----------

Sciencaj studoj bazitaj sur originalaj esploroj kaj observoj.

Referencoj
----------

1. ↑  (angla) F.P. Gopsill, History of Interlingua Arkivigite je 2022-12-10 per la retarkivo Wayback Machine, Panorama, Marto-Aprilo 1991.
2. ↑  Historio de Esperanto Arkivigite je 2007-07-08 per la retarkivo Wayback Machine, 1933
3. ↑  Ivo Lapenna, *Esperanto en Perspektivo, Faktoj kaj analizoj pri la internacia lingvo*, 1974, Universala Esperanto-Asocio (UEA), Centro de Esploro kaj Dokumentado pri la Monda Lingvo-Problemo, pp 270, 513, 671, 683.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 10702
* GND: 124412904
* LCCN: no99045688
* VIAF: 97744507
* ISNI: 0000 0000 7869 7523
* LIBRIS: 46676
* SUDOC: 139328580
 |
**Nyergesújfalu** [njergeŝUjfalu] (germane: *Neudorf)* estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Esztergom. La loknomo signifas: sela-nova-vilaĝo.

Selo

Situo
-----

Nyergesújfalu situas inter dekstra bordo de Danubo kaj montaro Gerecse, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Dorog-Komárom apud Lábatlan, Tát kaj Bajót. Kontraŭe troviĝas vilaĝo Kravany nad Dunajom, kiu estis atingebla prame. (Nuntempe Kravany nad Dunajom estas alirebla de Lábatlan per motorboato. La trafiko estas ankoraŭ parte hazarda.) Budapeŝto troviĝas 46 km-ojn.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata jam dum la bronzepoko. La romianoj havis setlejon ĉe la *limes*, nomatan **Crumerum**, kune kun malgranda fortikaĵo. Ankaŭ la hungaroj konstruis sur ĝin pli novan fortikaĵon. La setlejo estis poŝtejo, pli precize stacio por ĉevaloŝanĝo. Supozeble tie vivis ankaŭ *segistoj*. La vilaĝo estis loĝata dum la turkoj, nur fine de la lastaj bataloj ĝi senhomiĝis. Poste dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la fortikaĵo estis grava. Fine de la bataloj la aŭstroj detruis la fortikaĵon. Sekvis pacaj jaroj, la vilaĝo evoluis. Sur la Danubo ŝipomuelejoj funkciis. En la 20-a jarcento cementfabriko kaj plastaĵfabriko funkciis. La komunumo urbiĝis en 1989.

Vidindaĵoj
----------

La mezepoka romkatolika Kirko Sankta Mikaelo (Nyergesújfalu) detruiĝis dum la turka erao. En 1720 nova preĝejo konstruiĝis, kiu detruiĝis pro incendio post 50 jaroj. Poste denove nova preĝejo konstruiĝis omaĝe al Sankta Mikaelo, la turo estas 45 m-ojn alta.

Famuloj
-------

En Nyergesújfalu naskiĝis György Bikády, aktoro

Ĝemelkomunumoj
--------------

* Germanio Neu Wulmstorf kaj Karlsdorf-Neuthard, Germanio

Referencoj
----------

1. ↑   Nyergesújfalu települési választás eredményei (hungare) (html). Országos Választási Iroda (2010-10-03). Alirita 2011-06-16.
2. ↑  *Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2015. január 1.* (magyar és angol nyelven). Központi Statisztikai Hivatal, 2015. szeptember 3. (Hozzáférés: 2015. szeptember 4.)

Iama fortikaĵo de Nyergesújfalu
Kirko de Nyergesújfalu
**Patronomo** aŭ **patronimo** estas parto de klana nomo, kiu devenas de la nomo de la patro. En la periodo antaŭ la apero de familiaj nomoj patronomo servis por pli preciza distingo de homoj inter pluraj.

En pli aŭ malpli oficiala maniero patronomoj estas uzataj en multaj lingvoj. Aktuale ili estas plej larĝe uzataj en la lingvoj orient-slavaj, en la araba, en la bulgara kaj en la islanda.

Mencio de patronomo povas esti forta stila rimedo en orient-slavaj tekstoj. Alparolo per nomo kaj patronomo (ekzemple, *Ivan Ivanoviĉ* aŭ *Lazar Markoviĉ* [ Zamenhof, ruse *Лазарь Маркович Заменгоф*], en kiu *-oviĉ* signifas "filo de") estas konsiderata pli afabla kaj estima, kaj male — en multaj situacioj alparolo per nur persona nomo estas socie neakceptebla (alparolante mezlernejan aŭ universitatan instruiston, renoman fakulon, ŝtatan altrangulon ktp.).

Se Karolo havus infanon, ties esperanta patronomo estus Karolido.

Vidu ankaŭ
----------

* Islanda nomo
* Patrinonomo

* Kategorio Patronomo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Manuel González Pató** (naskita la 3-an de marto 1913, mortinta la 10-an de novembro 1973) estis porto-rika edukisto, skribisto kaj sportisto.

Frua vivo
---------

González Pató naskiĝis en la *barrio* nome kvartalo Maragüez, Ponce en Porto-Riko la 3-an de marto 1913. Li estis la tria de kvar fratoj. Li frekventis lernejojn en Ponce kaj diplomiĝis ĉe Ponce High School.

Eduko kaj kariero
-----------------

Li studis agrikulturan edukadon en 1931 ĉe la Universitato Lafayette. Tie li boksis ĉe la universitata teamo kiel *welterweight*. En 1937 li laboris instruante fakan agrikulturon en Porto-Riko ĝis 1939. En 1939 li servis en la Usona armeo dum la Dua mondmilito, en kio li atingis la rangon de dua leŭtenanto.

González Pató iĝis sporta instruisto en 1949 ĉe Ponce High School, kie li altiĝis al ĝenerala supervizoro por la kurikulo de sporta edukado en la *Puerto Rico Department of Education*. En 1953 li eniris la instruistan stabon ĉe la *Pontifical Catholic University of Puerto Rico*, kie li restis ĝis sia morto. Ĉe la PCUPR li instruis *track and field* (similkiel pentatlono) kaj li trejnis studentojn de sporta edukado ĝis mondĉampionoj.

Verkoj
------

González Pató skribis plurajn librojn. Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj uzis lian verkon "*Tratado de la Educación Física y los Deportes Atléticos*".

Morto
-----

González Pató mortis la 10-an de novembro 1973 en Ponce.

Notoj
-----

1. ↑   *Ponceños Ilustres.* Municipality of Ponce.. Arkivita el la originalo je 2014-02-04. Alirita 2015-09-17.
2. ↑  *Manuel González Pató Biography.* Rafael J. Rivera. Alirita la 23an de Januaro 2012.
3. ↑  *Prof. Manuel Gonzalez Pato.* Luz D. Nuñez Franceschini. Alirita la 23an de Januaro 2012.
4. ↑  *Manuel González Pató Biography.* Rafael J. Rivera. Alirita la 23an de Januaro 2012.
5. ↑  *Prof. Manuel Gonzalez Pato.* Luz D. Nuñez Franceschini. Alirita la 23an de Januaro 2012.
6. ↑  *Prof. Manuel Gonzalez Pato.* Luz D. Nuñez Franceschini. Alirita la 23an de Januaro 2012.
7. ↑  *Prof. Manuel Gonzalez Pato.* Luz D. Nuñez Franceschini. Alirita la 23an de Januaro 2012.
8. ↑  *Prof. Manuel Gonzalez Pato.* Luz D. Nuñez Franceschini. Alirita la 23an de Januaro 2012.
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri ekonomio citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Marto 2011)* |

La **Ekonomio de Haitio** estas la plej malriĉa de Ameriko kaj de la Norda Hemisfero, tio estas, Haitio estas lando kun plej malgranda Malneta enlanda produkto per persono kaj unu el la plej neegalaj de la mondo. Ĝia laŭpersona rento estas ĉirkaŭ deka parto de tiu de ĝiaj najbaroj de la regiono de Karibio.

Historio
--------

Historia komparo de la laŭpersona MEP de Haitio kun aliaj landoj de la ĉirkaŭaĵo.
Haitio estis kune kun Bengalio, unu el la koloniaj posedoj pli profitodonaj por la eŭropa koloniado. Fakte Haitio estis grandparte la fonto de la riĉeco de Francio en la 18a jarcento. Tamen, dum la lasta jarcento ĝi estis sub efektiva politika kontrolo de usona registaro de kiam ties armeo invadis Haition en 1915.
La unua milita okupacio de Haitio fare de Usono, ordigita de la prezidanto Woodrow Wilson, daŭris de 1915 al 1934. Dum ĉi tiu periodo Usono apogis diktatorojn kiaj François Duvalier kaj lia filo Jean-Claude Duvalier kaj ili toleris la militan baton kontraŭ la unua prezidanto elektita demokratie post la diktatoreco de la Duvalieroj, Jean-Bertrand Aristide, kiu minacis per reformoj serioze demokratiaj ne konvenaj al la interesoj de la nordamerikaj investantoj.

Haitio ankoraŭ suferas la konsekvencojn de la puĉo de 1991 kaj la ekonomiaj politikoj kaj nerespondecaj financoj de la faktaj registaroj, kiuj akcelis forte la ekonomian malsupreniron de Haitio.

Post la puĉo, Usono adoptis sankciojn kaj la Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj estigis propra-volajn sankciojn, kiuj havis kiel celon revenigi la registaron konstitucian.

Post la milita puĉo kontraŭ Aristide, la haitia registaro montris sian devontigon kun la ekonomia reformo sugestita de la internaciaj fondusoj, per la alpreno de specifaj ekonomiaj kaj fiskaj politikoj kaj la enpotencigo de leĝaroj ordonantaj la modernigon de ŝtataj entreprenoj.
Sub la ordono de la prezidanto René Préval (1996-2001), la ekonomia programo de la lando inkludis la liberaligon de la komerco kaj la tarifoj, kontrolon de la enspezoj de la registaro kaj pliigon de la fiskaj impostkolektadoj, reformo de la financa sektoro, kaj la privatigo de la ŝtataj entreprenoj.

Ecoj de la ekonomio
-------------------

La ekstera helpo estas esenca por la estonta ekonomia disvolviĝo de Haitio, la lando malplej evoluinta de Ameriko kaj unu el la plej malriĉaj de la mondo. Indikiloj sociaj kaj ekonomiaj montras ke Haitio falis sub aliaj landoj de malalta enspezo, aparte en la hemisfero, de kiam ĝi iniciatis la liberaligon de la ekonomio en la jardeko de la 1980-aj. La ekonomia stagno de Haitio estas la rezulto de netaŭgaj ekonomiaj politikoj, politika nestabileco, malabundeco de kultiveblaj teroj, media difekto, daŭra uzo de netaŭgaj teknologioj, manko de publika inversio en homaj rimedoj, migrado de grandaj grupoj de la loĝantaro labore kvalifikita kaj malforta ŝparado.

Notoj
-----


* Kategorio Ekonomio de Haitio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Onam** estas la plej granda kaj plej grava festivalo de la subŝtato Keralo (Barato). Tio estas la festivalo de rikolto. Ĝi estas nacia festivalo ekde 1961. La tuta komunumaro de Keralo festas ĝin, ne nur hinduoj. Laŭ la legendo, oni festas ĝin por bonvenigi la animon de la reĝo Mahabali kiu laŭdire vizitas Keralon dum ĉi tiu festivalo.

Oni festas Onam ofte dum la fino de aŭgusto aŭ komenco de septembro. Ĝi estas konsiderita la komenco de nova jaro laŭ la kerala kalendaro. La festivalo daŭras ofte 10 tagojn. La tago de **Thiruonam** estas la plej grava.

Celebrado
---------

Tradicia manĝaĵo de la festo Onam.Tradicia manĝaĵo dum Onam, Bengaluro, Barato, 2021. La pladoj estas prezentataj sur banana folio kaj manĝataj sidante surplanke.
Oni festas Onam diversmaniere per kantoj, dancoj, energiplenaj ludoj, boata konkuro kaj tapiŝoj el floraj petaloj. La keralanoj faras ĉion por inviti la animon de Mahabali hejmen. La homoj aĉetas novajn vestojn kiel donacojn al parencoj kaj amikoj. Ili ankaŭ aĉetas dolĉaĵojn. Oni tagmanĝas abunde.

* Kategorio Onam en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Rusta muzeo** (rumane *Rugina & Co*, ruse *РЖАвЧИНАХ*, angle *Rust in ranks*) troviĝas en Kiŝinevo, Moldavio, norde de la lago de Izvor-parko ĉe Ghidighici-senelirejo.

Temoj
-----

Kreis la tuton la moldavaj artistoj Nicolae Ischimji (\* 1944) kaj Valeriu Moşcov (\* 1947): temas pri areeto subĉiela kun metalskulptaĵoj rustantaj kaj rustiĝantaj per kio oni igas priridendaj ĝenantajn burokratiismajn strukturojn. Fakte videblas centre objekto duone draka duone skribmaŝina kiun nutras homaj figuroj. Inspiron por tio ĉerpis la artistoj en la tempo de glasnost kaj perestrojko: fakte ĝi ekis en 1985.

Saviĝo
------

Tiu ĉi speciala muzeo bezonas saviĝon kaj kelkaj muzeeroj jam pli ol intencite estas kadukaj. Spertuloj kiel Eliane Bots, Aurelian Dănilă, Ghenadie Jalobă, Ron Sluik, Vladimir Bulat, Octavian Eşanu kaj Irina Grabovan substrekis la gravecon de tiu ĉi unika kolekto.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo
* Fotoj apud flickr.com


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 769786
 |
**Ermitejo de Amsterdamo** (nederlande *Hermitage Amsterdam*) estas branĉa muzeo de la Muzeo Ermitejo de Sankt-Peterburgo, Rusio, situanta ĉe la bordoj de la rivero Amstel en Amsterdamo, Nederlando. La muzeo estas lokigita en la iama Amstelhof, nome klasikstila konstruaĵo el 1681. Tiu dependaĵo montris malgrandajn ekspoziciojn en la apuda *Konstruaĵo Neerlandia* el la 24a de februaro 2004 ĝis la ĉefa muzeo malfermiĝis la 19an de junio 2009.

Desegno de 1693 montranta la konstruaĵon Amstelhof, ekster skalo.Ĝi estas nuntempe la plej granda satelito de la Muzeo Ermitejo, kun totala areo de 12 846 m² kaj kongruas kun la celo de la muzeo fari siajn kolektojn alireblaj al plej personoj. La ekspozicia areo kovras 2 172 m² kaj estas enhavata ene de du grandaj ekspoziciejoj kaj pli malgrandaj ekspoziciaj ĉambroj. La restanta spaco tenas legejojn, oficejojn, ĉambrojn por la stabanaro kaj restoracion.

Rusa Prezidanto Dmitrij Medvedev kaj la nederlanda reĝino Beatrikso ĉe la oficiala malfermo de Ermitejo Amsterdam la 20an de junio 2009.

Notoj
-----

1. ↑   Hermitage to open 20 June 2009. Hermitage Amsterdam. Alirita 2012-01-07.
2. ↑  The formal opening of the Hermitage Amsterdam Centre  Arkivigite je 2013-01-05 per la retarkivo Wayback Machine 19a de Junio 2009, State Hermitage Museum, alirita la 2013-01-07.
3. ↑   The Hermitage Amsterdam Centre: History of the Project. State Hermitage Museum. Arkivita el la originalo je 2013-01-05. Alirita 2013-01-07.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-01-05. Alirita 2016-06-01.

Eksteraj ligiloj
----------------



* Hermitage Amsterdam, oficiala retejo
* Sekcio de Amsterdam Hermitage Arkivigite je 2014-08-08 per la retarkivo Wayback Machine ĉe la oficiala retejo de Muzeo Ermitejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 560047
 |
Plano de la muzea komplekso.
Meze en la liberaera muzeoparto.
La **Teknika muzeo Neue Hütte** (germane: *Technisches Museum Neue Hütte*) troviĝas ĉe la periferio de Schmalkalden, Gothaer Straße/Neue Hütte nr 1 kaj impresas eĉ la nur aŭte preterveturantojn per ĝiaj arkitekture estetikaj altfornoj.

Priskribo
---------

La muzeo estas komplekso da altfornoj el la 1835-a jaro, kie regionaj feraj ercoj fanditis. Ĝi funkciis ĝis 1924 kaj reprezentas unike konservitan transiron de mezepoka al moderna ercofandado. La tuto faras klasicismostile belegan industrian unuon, en kies centro staras altfornaro kun trabfakaĵo. La muzeo inaŭguritis en oktobro de 1989.

Kolektoj
--------

Ĉirkaŭite de tri deponejoj por lignokarbo, de la loĝdomo de la mineja sekretario, de turbina domo, de dua altforno kaj de la akvopova maŝinaro, la elmontrejo dokumentas en sia unua parto la evoluon kaj teknikan funkciadon de la altfornoj (ankaŭ per modeloj).

En dua parto muzea oni estas informata pri la historio de la fera kaj ŝtala metioj en la regiono kaj pri la diversaj maŝinoj uzitaj. Tie troviĝas ankaŭ historiaj forĝejoj por najloj respektive lignoboriloj kie regule okazas rekta prezentado de la farado.

Rondgvidadoj specialaj pri diversaj temoj kaj laŭ la intereso de lernejaj grupoj/grupoj de trejnotoj ekzistas ekde la malfermo de la muzeo. Krome ofte aranĝatas nedaŭraj ekspozicioj pri diversaj temoj en kunteksto kun fero kaj ŝtalo. Por sciencaj reserĉado oni disponigis fakbibliotekon. Rekomendeblan broŝuron el la 1870-a jaro pri la feroproduktado eblas akiri (represite). Krome diversaj faldfolioj kontentigas ĉian ajn scivoleman malsaton.

Literaturo
----------

* Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 148-149

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Neue Hütte (Schmalkalden) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Hejmpaĝo de la muzeo.
**Eugen KOZAK** (ukraine *Євген Оксентійович Козак*; naskiĝinta la 21-an de decembro 1857 en Slobozia Bănilei, Ĉernivca provinco, mortinta la 5-an de septembro 1933 en Ĉernivco) estis aŭstra-rumania eklezislavisto kaj regionhistoriisto.

Vivo
----

Post frekvento de la ĉernivca lernejo *k.k. I. Staatsgymnasium Czernowitz* li studis ĉe Ĉernivca Universitato filozofion kaj ortodoksan teologion. Pluklerigon pri slavistiko kaj hindeŭropaj studoj li ĝuis ĉe la Universitato de Vieno. Tie li doktoriĝis en al 18.12.1891 defendinte sian disertaĵon *Der Czernowitzer Sbornik vom Jahre 1359*. Ekde 1892 Silvestru Morariu Andrievici klopodis starigi katedron pri la slavono sur la Francisko-Jozefo-universitato. Fakte en 1899 ricevis eksterordan profesorecon tie Eugen Kozak. Prelegoj kaj ekzamenoj fariĝis en la lingvoj rutena kaj rumana, la oficialaj lingvoj de la grek-ortodoksa Diocezo Bukovino kaj Dalmatio. Iĝinte en 1905 katedrestro li rektoris en 1907/08. En sia ekdeĵorparolado de la 9.12.1907 li tute dediĉis sin al la graveco de la eklezislava lingvaro, teme *Die Bedeutung des Kirchenslavischen in theoretischer und praktischer Beziehung*. Krome li elektitis deputito por rutenoj en 1911 en la landan parlamenton. Post rumaniiĝo de Bukovino Kozak ne plu rajtis ani al la senato ĉernivca.

Verkoj
------

* *Die Inschriften aus der Bukovina epigraphische Beiträge zur Quellenkunde der Landes- und Kirchengeschichte. T. 1, Steininschriften mit 27 Textillustrationen*. Wien 1903.
* kun V. Jagić: *Die biblisch-apokryphe Literatur bei den Slaven*.
* *Die älteste Urkunde des Klosters Putna*. Wien 1904.

Referencoj
----------

1. ↑  Engazeta mortanonco
2. ↑  La gimnaziaj lernintoj de inter 1850 kaj 1913
3. ↑
4. ↑
5. ↑  Thomas Hensellek: *Die letzten Jahre der kaiserlichen Bukowina: Studien zur Landespolitik im Herzogtum Bukowina 1909 bis 1914*, de 2002/2011

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765475
* VIAF: 310639742
 |
Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 29405.

La urbo estis fondita en jaro 1745.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1936.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Pesoĉnja (Песочня) inter 1745 kaj 1936.

La interurba telefona kodo estas 08456, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 54° 05′ N 34° 18′ O﻿ / ﻿54.083 °N, 34.300 °O﻿ / 54.083; 34.300 (mapo)Koordinatoj: 54° 05′ N 34° 18′ O﻿ / ﻿54.083 °N, 34.300 °O﻿ / 54.083; 34.300 (mapo).

La urbo estas ĉe rivero Bolva (Болва) (kiu enenfluas en riveron Desna (Десна)), en 2 km de fervoja stacio Fajansovaja (Фаянсовая).

En jaro 1959 la urbo havis 23,6 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 38,9 mil loĝantojn.

Kaluga provinco

**Administra centro**: Kaluga  

**Urboj**: Balabanovo | 
Belousovo | 
Borovsk | 
Jermolino | 
Ĵizdra | 
Juĥnov |
Kirov | 
Kozelsk | 
Kondrovo | 
Kremjonki | 
Ludinovo | 
Malojaroslavec | 
Medinj | 
Meŝĉovsk | 
Mosalsk | 
Obninsk | 
Sosenskij | 
Spas-Demensk | 
Suĥiniĉi | 
Tarusa | 
Juĥnov  

**Municipaj distriktoj**: Babininskij | 
Barjatinskij | 
Borovskij | 
Dzerĵinskij | 
Duminiĉskij | 
Ĵizdrinskij | 
Ĵukovskij | 
Iznoskovskij | 
Kirovskij | 
Kozelskij | 
Kujbiŝevskij | 
Ludinovskij | 
Malojaroslaveckij | 
Medinskij | 
Meŝĉovskij | 
Mosalskij | 
Peremiŝlskij | 
Spas-Demenskij | 
Suĥiniĉskij | 
Tarusskij | 
Uljanovskij | 
Ferzikovskij | 
Ĥvastoviĉskij | 
Juĥnovskij  


---

**Temoj**: Historio | Economio | Flago | Blazono
**Gábor Domokos** [domokoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Domokos Gábor** estis hungara-usona fizikisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (1995).

Gábor Domokos (fizikisto) naskiĝis la  15-an de marto 1933(nun 1933-03-15) en Budapeŝto, li mortis la 15-an de marto 2022.

Biografio
---------

Gábor Domokos (fizikisto) akiris fizikistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1956. Post la diplomo ĝis 1960 li laboris en fizika instituto, poste 5 jarojn en Centra Instituto por Atomesplorado en Dubna (Moskva provinco) sub Nikolaj Nikolajeviĉ Bogoljubov, eĉ en 1963 li akiris sciencan gradon Ph.D.. En 1965 li revenis al fizika instituto en Budapeŝto, kie li laboris ĝis 1968. Dum tiu tempo li pasigis periodojn en Usono, Florenco kaj en CERN de Ĝenevo. En 1968 post invado de la sovetiaj trupoj en Ĉeĥoslovakio kun sia edzino ili disidis al Usono. Ambaŭ komencis labori en Universitato Johns Hopkins en Baltimore (Marilando). En 1974 ili fondis fizikan metiejon, kie ili invitis multajn hungarajn esploristojn kaj ili ofte revizitis Hungarion.

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* dateno hungare kun foto fine

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855406
 |



* Portalo pri Biografio
La rivero Helbe
La **Helbe-vejro** (germane: *Helbewehr*) estas historia teknika monumento. Ĝi situas je ĉ. 2 km nordokcidente de Westgreußen, Germanio.

Priskribo
---------

La rivero Helbe, flanka rivero de Unstrut, fontas proksime de Helbedündorf-Friedrichsrode, trafluas la superan Helbe-valon, dividiĝas ĉe vejro inter Wasserthaleben kaj Westgreußen kaj fluas tiuoke per tri parte paralelaj akvujoj (Schwarzburger Helbe, Steingraben, Sächsische Helbe) ĝis la rivero Unstrut apud Griefstedt. La akvosistemo nombriĝas inter la plej imponaj mezepkaj konstruaĵoj en la regiono de Norda Turingio. Danke al sia idilieca situo ĝi iĝis elirpunkto por multaj turismaj kaj sportaj agadoj. Inter la muelejoj estas eĉ hodiaŭ kelkaj funkciantaj, ekz. Pfaffenhofmühle kaj Neumühle en Clingen aŭ Steinfahrtsmühle-Ziegenhof Peter en Greußen.

Historio
--------

La unua vejro apud Westgreußen konstruitis laŭ komisio de la Germana Kavalira Ordeno inter 1268 kaj 1282 fare de monakoj. Tiam kreitis artefarita flanka branĉo (=Schwarzburger Helbe). Estiĝis tiam ne tute 20 grenaj kaj oleaj muelejoj, la vejro divida ĉe Westgreußen, kvin pli malgrandaj vejroj, fluo super Steingraben por uUpferhelbe kaj tri fluoj tra Clingen. La utiligo de akvopovo (i.a. ankaŭ por isato kaj kupro prosperigis la regionon dum jarcentoj.

*Sächsische Helbe* fakte estiĝis pli malfrue inter 1368-1373 laŭ instigo de la turingia landgrafo Balthasar por sekurigi la akvovprovizadon de la urbo Weißensee. Ĉirkaŭ la jaro 1530-a Kupferhelbe ekfluigitis, kiu movis la muelejojn Neumühle kaj Alte Ölmühle en Clingen kiel ankaŭ Stadtmühle en Greußen. Katastrofoj akvegaj damaĝis ofte la tutan sistemon. En 1827 la lignaj superaj konstruaĵoj de la eroj apud Westgreußen tiom detruitaj estis, ke en 1828 faritis nova solida ŝtona aĵo 30 metrojn pli supre. En 1927/28 betonaj muroj estis aldonitaj. Ekde 1982 la tuto estas teknika protektinda monumento. Inter 1998-2001 en ŝtalbetonkonstrumaniero multaj aferoj nove faritis kerne kaj poste ekstere por aspektaj kialoj malnovigitis. En junio 2001 estis solena malfermo de la monumento.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Superakvego ĉe Helbevejro en 2014[*rompita ligilo*]

* Historio de la vejraro
**Dionis TANASOGLU** (naskiĝinta la 7-an de julio 1922 en Chiriet-Lunga, Gagauzio, mortinta la 23-an de aŭgusto 2006) estis moldavia poeto, verkisto kaj turkologo de gagauza etno. Li skribis en sia gepatra lingvo, kunlaboris kun muzikistoj kaj kantistoj. Li publikigis plurajn librojn kaj artikolojn pri gagauziaj kaj turkaj historioj kaj literaturoj, kaj en 1985 publikigis li la verkon *Uzun Kervan*, la debutan romanon en la gagauza. Fine li rektoris en Komrat.

Vivo
----

Estante filo de kamparano li frekventis agrikulturan lernejon antaŭ foriro al Cetatea Albă kie li eniris la pedagogian kolegion kaj ricevis muzikan kaj filologian edukojn. Post ekzameniĝado en 1943 li eklernentis ĉe porsuboficira instituto de la Rumania armeo.

Post la Dua mondmilito li diplomiĝis ĉe la Historipedagogia instituo je Kiŝinevo kaj studis aktoradon je Leningrado. Tiam li ankaŭ diplomiĝis pri turkologio ĉe la universitato de Baku.

Kiam li studentis en Kiŝinevo li komencis verki poezion kaj prozon kaj kolekti gagauzajn folkloraĵojn. Kune kun Nicolai kaj Vasili Arabadji, li metis la fundamentojn por la kreado de alfabeto por la gagauza cirilalfabete.. Kiel rezulto, en 1957, la Supera Soveto de Moldava Soveta Socialisma Respubliko adoptis leĝon pri apliko de cirila skribsistemo. Sekve malfermiĝis lernejoj kaj estiĝis radielsendoj en la gagauza kaj gazetpresado. La ĉefa direkto de lia agado en tiu tempo estis la organizado kaj gvidado de kursoj por la trejnado de lernigantoj por la gagauza. Samtempe kiel redaktoro li laboris pri la folklora-poezia kolekto *Bucaktan seslär* (1959).

Li skribis la teatraĵojn *Bucaktan Yalin* kaj *Oglala hem Lianka*, kiuj ludis gravan rolon en reklamado de la Gagauz-identeco. Dum kelkaj jaroj li instruis ĉe la *Instituto de arto de Moldavio*; tiam li ankaŭ iĝis la unua rektoro de la Komrata universitato.

Honoroj
-------

La teatro de Ceadîr-Lunga kaj mezlernejo en lia naskiĝurbo portas la nomon de Tanasoglu.

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2020-06-13. Alirita 2022-04-19.
3. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2020-06-13. Alirita 2022-04-19.
4. ↑
5. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Biografio kaj foto[*rompita ligilo*]

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Dionis Tanasoglu en la rumana Vikipedio.* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767215
* LCCN: no2011004136
* VIAF: 165552194
* ISNI: 0000000113367328
 |
Foje la lernejo por knabinoj. Figuro de la instruisto kaj muzikisto Lämpel ĉe la domo; ĝi troviĝas en la libro *Maks kaj Moric* kaj aludas kaj al la iama uzo kiel lernejo kaj al la eksa nomo de la restoracio *Ĉe la muzikisto/Zum Musikus*. La **Alte Mägdleinschule** (tradukite: *Malnova knabina lernejo*) troviĝas inter la Bach-kirko kaj la urbodomo en la urbocentro de Arnstadt.

Ĝi funkciis de 1582 ĝis la komenco de la 19-a jc. Poste troviĝis surloke butiko por kio ajn, dum la GDR-tempo ĝi estis *Konsum*-aĉethaleto.

Gastejoj
--------

Dum kelkaj jaroj post la restaŭrado eblis ĝui originalan turingian kuirarton en la surloka restoracio (ankaŭ kun hejmenliveradservo); ĉar la domo estis estinta eksa gastejo-bierfarejo tia uzo kontinuigis la antaŭlernejan uzon. Ĝis 2012 ĝi estis malaltrangigita al simpla koktelejo. Ekde marto 2015 novmalfermitis restoracio fare de kanadanino. La menukarto de la gastejo *Tanya's* estas intencite internaciega kun ŝanĝantaj ofertoj (japanaj, hindaj, sudafrikaj, sudamerikaj vesperoj ktp.).

Fonto
-----

* Eta informo pri la gastejo. Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
* Gazeta artikolo pri la domo el 2009, kosta deŝutado. Arkivigite je 2015-09-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Gazetartikolo pri la nova transpreno de post februaro 2015[*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Abdelhamid Ben Badis** (arabe عبد الحميد بن باديس, *Ben Badis*; 4a de decembro 1889 – 16a de aprilo 1940) estis simbola figuro de movado por Islama Reformo en Alĝerio. En 1931, Ben Badis fondis la Asocion de Alĝeriaj Islamaj Ulemoj, kiu estis nacia grupigo de multaj islamaj fakuloj en Alĝerio el multaj diferencaj kaj foje kontraŭaj perspektivoj kaj vidpunktoj. Tiu Asocio faros poste grandan influon sur la alĝeria islama politiko ĝis la Alĝeria Milito de Sendependeco. En la sama periodo, ĝi okazigis multajn instituciojn kie miloj da Alĝeriaj infanoj de islamaj gepatroj estis edukitaj. Tiu Asocio ankaŭ publikigis ĉiumonatan gazeton, nome Al-Ĉihab kaj Ben Badis kontribuis regule al ĝi inter 1925 kaj sia morto en 1940. Tiu gazeto informis siajn legantojn pri la isdeoj kaj pensaroj de la Asocio pri religia reformo kaj parolis ankaŭ pri aliaj religiaj kaj politikaj aferoj.

Abd al Hamid Ben Badis (maldekstre) kaj Tayeb El Oqbi (dekstre).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Abdelhamid Ben Badis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio de Ben Badis en franca
* Council on Foreign Relations; Islamism in Algeria Arkivigite je 2009-02-10 per la retarkivo Wayback Machine
* Ŝejĥo Ibn Badis Arkivigite je 2009-02-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Ibn Badis kaj Ŭahabismo Arkivigite je 2016-11-29 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 577224
* GND: 118938223
* LCCN: n83121501
* VIAF: 100326748
* ISNI: 0000000118164204
* LIBRIS: 249607
* SUDOC: 137109008
* BNF: 14527330f
 |
La **Konstrua kaj Ligna Laborista Internacio** (angle ***Building and Wood Workers International***, akronime **BWI**) estas la tutmonda sindikata federacio de demokrataj kaj liberaj sindikatoj en sektoro de konstruado, konstrumaterialoj, ligno, forstumo kaj aliancitaj industrioj. Ĝi reprezentas ĉirkaŭ 12 milionojn da laboristoj en 350 membrosindikatoj en 135 landoj.

Internacie, tiu sindikata federacio funkcias ankaŭ sub la nomoj *Building and Wood Workers' International* (BWI), *Internationale des travailleurs du bâtiment et du bois* (IBB), BTI kaj ICM.

La ĉefsidejo situas sur la Route des Acacias en Carouge en Svislando. Nuna prezidanto estas Per-Olof Sjöö kaj ĝenerala sekretario estas Ambet Yuson.

Historio
--------

La fondkonferenco de la organizo okazis en Bonaero la 9-an de decembro 2005. BWI estis kreita de la fuzio de la International Federation of Building and Wood Workers (IFBWW) kaj la World Federation of Building and Wood Workers (WFBW) .

Referencoj
----------

1. ↑  angle About (Pri ni) ; oficiala retejo (la 13an de oktobro 2019)
2. ↑  angle Historio; oficiala retejo (la 13an de oktobro 2019)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Konstrua kaj Ligna Internacio de Laboristoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 835797
* GND: 10181138-X
* VIAF: 286998261
 |
pivota muelejo
abelujo
La **Subĉiela muzeo Kommern** kaj la „Rejnlanda Muzeo por Etnologio" en Kommern estas kun 95 hektaroj kaj ĉirkaŭ 67 historiaj konstruaĵoj el la prusa Rejnprovinco unu el la plej grandaj subĉielaj muzeoj en Eŭropo. La Regiona ligo Rejnlando (germane : Landschaftsverband Reheinland) prizorgas la muzeon.

Historio
--------

La planado por la subĉiela muzeo en Rejnlando komenciĝis en la 1950aj jaroj. Oni havis elekton inter ĉirkaŭ 30 urboj kaj komunumoj inter Akeno, Kolonjo kaj la Ruhr-regiono. Finfine oni elektis la vilaĝon Kommern, kiu hodiaŭ estas urboparto de Mechernich). La muzeo estis malfermata je la 20a de julio 1961. Estris ĝin ĝis 1981 Adelhart Zippelius, ĝis 2007 Dieter Pesch kaj poste Josef Mangold.

Muzeo
-----

Ĉirkaŭ 67 konstruaĵoj ( bienoj, ventmuelejoj, metiejoj, vilaĝaj lernejoj kaj bakejoj, dancejoj kaj kapeloj) ordigitaj laŭ iliaj devenregionoj en la iama prusa Rejnprovinco. Aldoniĝas agroj, kamparanaj ĝardenoj kaj herbejaj fruktĝardenoj. La objektoj devenas ĉefe el la regionoj Westerwald, Meza Rejno, Ejfelo, Antaŭ-Ejfelo, Niederrhein kaj Bergisches Land. Tie la vivo ekde la 15a jarcento estas montrata. Oni nun estas konstruanta plian konstrugrupon „Marktplatz Rheinland" (= merkatplaco Rejnlando), kiu montru la kamparana kaj urbeta vivo en Rejnlando de la 1950aj ĝis la 1980aj jaroj. La muzeo Kommern ankaŭ estas muzeo por ĉiutaga kulturo de la 20a jarcento.

Krome la muzea parto „Rejnlanda Muzeo por Etnologio" montras permanentaj kaj nepermanentaj ekspozicioj.

Permanenta Ekspozicio
---------------------

**„Wir Rheinländer"** (= Ni, rejnlandanoj)

Tiu ekspozicio montras la historion de la Rejnlando ekde la franca okupado en 1794 ĝis la tempo de la komenciĝanta „ekonomia miraklo" post 1950.

Literaturo
----------

* LVR-Freilichtmuseum Kommern. Rheinisches Landesmuseum für Volkskunde. Museumsführer, bearbeitet von Michael H. Faber. Auf der Grundlage des vorherigen Museumsführers von Joachim Hähnel, bearbeitet von Michael Faber und Manuela Schütze, Köln 2000. (= Führer und Schriften des LVR-Freilichtmuseums Kommern - Rheinischen Landesmuseums für Volkskunde Nr. 62) ISBN 978-3-00-025698-1

Bildoj el Kommern
-----------------

* kuirejo de domo el la jaro 1616kuirejo de domo el la jaro 1616
* holanda ventmuelejoholanda ventmuelejo
* rigardo en la muelejonrigardo en la muelejon
* forĝejoforĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* listo de la subĉielaj muzeoj en Eŭropo
* Johann Nepomuk Hubert von Schwerz

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Subĉiela Muzeo Kommern en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Homepage des Freilichtmuseums Kommern Arkivigite je 2014-09-11 per la retarkivo Wayback Machine abgerufen am 3 April 2013
* Ausstellung: Wir Rheinländer
* Ausstellung: Schöne neue Welt – Rheinländer erobern Amerika[*rompita ligilo*]

50.611356.62965Koordinatoj: 50° 36′ 41″ N, 6° 37′ 47″ O (mapo)