Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri ĉefurbo de Albanio. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Tirano (apartigilo).
Panorama vido de Tirano el monto Dajti en 2004.Panorama vido de Tirano el monto Dajti en 2004.

Koordinatoj: 41° 19′ 48″ N 19° 49′ 12″ O﻿ / ﻿41.33000 °N, 19.82000 °O﻿ / 41.33000; 19.82000 (mapo)

**Tirano** (albane *Tiranë* ofte latinskribite en naciaj lingvoj kiel Tirana) estas ĉefurbo de Albanio, situante ĉe la rivero *Ishm* kaj havante 700.000 loĝantojn (stato 2002). Tirano havas universitaton, muteojn, flughavenon kaj kulturejojn. Ĝi estas ĉefejo de prefektujo Tirano kaj la samnoma distrikto.

La urbo kuŝas ĉe la piedoj de la Dajti-montoj (1613 m super m.n.) kaj ĉirkaŭ 30 km de la marbordo. Sude kaj okcidente fermas la urbon montetoj. La sola vojo en nordokcidento malfermiĝas al ebenaĵo. Ĉe la norda urborando fluas la rivero **Tirano**. Kelkajn kilometrojn sude fluas la Erco preter Tirano. La urban centron trafluas la rivereto Lana.

En Tirano regas mediteranea klimato kun jara averaĝa temperaturo de 16 °C kaj jara precipitaĵo de 1200 mm.

Ekonomio
--------

Vido el la horloĝturo
Tirano evoluis dum la komunismo grava industria urbo en Albanio. Tie funkciis cementuzinoj, maŝinindustrio, ŝuo- kaj teksaĵindustrio, vitroprilaboro kaj nutraĵindustrio. Tiuj fabrikoj nun parte ne laboras, la laboristoj nun laboras en la tria (serva) sektoro (komerco, konstruoj).

Trafiko
-------

Urbaj distriktoj
Tirano situas 40 km de la plej grava albana haveno Durrës. Ekde la jaro 2000, la du urbojn interligas aŭtoŝoseo. Fervojo iras tra Durrës al Vlora kaj Pogradec, Shkodra.

Ĉirkaŭ 25 km nordokcidente troveblas la internacia flughaveno *Tirana-Rinas* "Mother Teresa Airport".

La enurba trafiko okazas per busoj.

Urbopejzaĝo
-----------

Tajvana centro en Parko Rinia en Tirano
Maŭzoleo de Enver HOĜA
La bildon de la urbo regas la stalinismaj slabokonstruaĵoj.

Vidindaĵoj
----------

La simbolo de la urbo estas la *Skanderbeg-monumento* sur la samnoma placo. Famaj estas ankaŭ la *Sulejman-Paŝa-Moskeo* apud tio kaj la statuo al la Patrino Albanio.

Famuloj
-------

* En Tirano naskiĝis reĝido Leka Zogu.
* En Tirano mortis la sola albana reĝino Géraldine Apponyi.

Servoj
------

* Akademio de Sciencoj de Albanio

Vidu ankaŭ
----------

* Nacia Biblioteko de Albanio

* Tirano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Tirano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Tirano en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rEŭropaj ĉefurboj |
| --- |
| Amsterdamo • Andoro Malnova • Ankaro • Ateno • Bakuo • Beogrado • Berlino • Berno • Bratislavo • Bruselo • Budapeŝto • Bukareŝto • Dublino • Erevano • Helsinko • Kievo • Kiŝinevo • Kopenhago • Lisbono • Ljubljano • Londono • Luksemburgo • Madrido • Minsko • Monako • Moskvo • Nikozio • Nursultano • Oslo • Parizo • Podgorico • Prago • Rejkjaviko • Rigo • Romo • San-Marino • Sarajevo • Skopjo • Sofio • Stokholmo • Talino • Tbiliso • Tirano • Vaduzo • La Valeto • Varsovio • Vatikano • Vieno • Vilno • Zagrebo | EŭropoEŭropo |

 |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 34942
* GND: 4270905-2
* LCCN: n82213241
* VIAF: 167355723
* ISNI: 0000000114319723
* SUDOC: 067106854
* BNF: 12460512r
* NKC: ge491566
* BNE: XX461526
 |