recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Dennis Tito – la unua kosmoturisto, kiu en 2001 mem financis sian kosmoveturon

**Kosmoturismo** (kosma turismo) estas la nescienca, ne ŝtate apogita veturo al suborbito de la Tero. Tio okazis ĝis nun en formo de propre-financataj flugoj per Sojuz al Internacia Kosmostacio kaj ĉirkaŭ unusemajna restado tie. Tiuj veturoj kostis 10–20 milionojn da usonaj dolaroj kaj necesis plurmonata trejnado pri la sengraviteco.

La aviadilo de Virgin Galactic (firmao de Richard Branson) volas oferti pli malmultekostajn veturojn (ĉ. 200 000 USD) ekde 2008. Dum tiuj veturoj daŭras la sengravita stato nur kelkajn horojn aŭ malpli.

Listo de IKS-kosmoturistoj
--------------------------

* Dennis Tito (usona), 2001
* Mark Shuttleworth (sudafrika), 2002
* Gregory Olsen (usona), 2005
* Anousheh Ansari (usona/irana) – telekom-entreprenisto, mult-miliona apoganto de Ansari X-Prize.
* Charles Simonyi (usona-hungara) 2007 kaj 2009

Vidu ankaŭ
----------

* Suborbita flugo

* Kategorio Kosmoturismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Krasnokamensk** (ruse *Краснокаменск*) estas urbo en Transbajkala regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 76410.

La urbo havas statuson de urbo ekde jaro 1969.

La interurba telefona kodo estas 30245, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 6 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 50° 06′ N 118° 02′ O﻿ / ﻿50.100 °N, 118.033 °O﻿ / 50.100; 118.033 (mapo)Koordinatoj: 50° 06′ N 118° 02′ O﻿ / ﻿50.100 °N, 118.033 °O﻿ / 50.100; 118.033 (mapo).

En la urbo estas fervoja stacio kaj flughaveno.

La urbo estis fondita kiel loĝejo ĉe elfosadejo de fera erco (malfermita en 1943).

Tie troviĝis la plej granda uranminejo de Siberio.

La urbio situas oriente de Bajkalo, proksime al la ĉina kaj mongola limo, 5.500 kilometrojn de Moskvo. La urbo mondkonatiĝis pro la prizonulo Miĥail Ĥodorkovskij kiu troviĝas en la tiea prizonejo ekde oktobro de 2005.

En jaro 2002 la urbo havis 55,9 mil loĝantojn.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rUrboj de Transbajkala regiono |
| --- |
| Balej • Borzja • Ĉita • Ĥilok • Krasnokamensk • Mogoĉa • Nerĉinsko • Petrovsk-Zabajkalskij • Sretensk • Ŝilka | Flago de Zabajkala regiono |

 |
Telfero de Tejdo
La **Telfero de Tejdo** estas la plej alta aertelfero en Hispanio. Ĝi kondukas de la vala stacio ĉe 2356 metroj ĝis 3555 metroj super la marnivelo. La monta stacio troviĝas 163 metrojn malsupre de la pinto de la monto Tejdo. La telfero traveturas la distancon de 2482 metroj kaj la niveldiferencon de 1199 metroj en ok minutoj. La vagonoj povas transporti po 44 homoj. 

La telfero estis konstruita en 1971 fare de la itala firmao Ceretti&Tanfani kaj modernigita en 1999 fare de la firmao Doppelmayr. 

La maksimuma rapido de la telfero egalas al 8 m/s kaj la povumo de la motoro estas 880 kW.

Pro sekurecaj kialoj, la telfero ne estas funkciigita en kazo de fortaj ventoj kaj de glaciigo.

* Vagono de la Tejdo-telferoVagono de la Tejdo-telfero
* La glaciiĝita traco de la telfero la 7-an de aprilo 2008La glaciiĝita traco de la telfero la 7-an de aprilo 2008
* Ekveturo de la monta stacidomo, en marto 2009Ekveturo de la monta stacidomo, en marto 2009
* La vala stacio en septembro 2011La vala stacio en septembro 2011

* Kategorio Telfero de Tejdo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La Bizanca Imperio sub Manuelo la 1-a Komneno, ĉ. 1170. En tiu epoko, granda parto de Malgranda Azio kaj granda parto de Balkanio estis jam rekuperitaj.
La **Komnenia restaŭrado** estas la termino uzata de historiistoj por priskribi la militan, financan, kaj teritorian rekuperon de la Bizanca Imperio sub la Komnena dinastio, el la surtronigo de Aleksio la 1-a Komneno en 1081 al la morto de Androniko la 1-a Komneno en 1185. Je la komenco de la regado de Aleksio la 1-a, la imperio estis malfortigita pro sia malvenko fare de la Selĝukoj en la Batalo de Manzikerto en 1071. La imperio estis ankaŭ minacata de la Normanoj de Roberto Gviskardo, kiu estis invadante Balkanion el sia bazo en suda Italio. Ĉio tio estis okazinta ĉar la imperia militinstitucio estis dekadenca kaj pli kaj pli dependis el pagosoldatoj. Antaŭaj imperiestroj krome estis elspezintaj la grandajn orajn stokejojn de Konstantinopolo, kaj tiel la defendo de la imperio estis malfacila, dum estis malmultaj trupoj por plenigi la defendotruojn.

La Komnenoj tamen sukcesis restarigi la Bizancan hegemonion en la Mediteranea mondo, kaj milite kaj kulture. Rilatoj inter la Bizanca Oriento kaj la Okcidenta Eŭropo floris, ekzemple pro la kunlaborado de Aleksio la 1-a kaj postaj imperiestroj kun la Krucmilitistoj (Aleksio ludis gravan rolon en la alvoko de la Unua Krucmilito). La disigita kaj disorganizita Bizanca armeo estis restrukturita en kompetenta luktoforto kiu iĝis konata kiel Komnena Bizanca armeo. Kvankam la Imperio rapide disintegriĝis post la morto de la lasta Komnena Imperiestro, Androniko la 1-a, en 1185, la Komnenia Restaŭrado estis la fina pinto de la dekkvin-centjara historio de la Romia Imperio.
Skordalia saŭco, humuso kaj legomoj
Bamies (okrokun tomato kaj oleo)
**Kipra kuirarto** estas kuirarto de Kipro kaj proksime rilata al la greka kaj turka kuirartoj; ĝi ankaŭ estis influita de bizanca, franca, itala, kataluna, otomana kaj mezorienta kuirartoj.

Ofte uzataj ingrediencoj estas freŝaj legomoj kiel kukurbetoj, verdaj piproj, okro, verdaj faboj, artiŝokoj, karotoj, tomatoj, kukumoj, laktuko kaj vinberaj folioj, kaj legomoj kiel fazeoloj (por fasolio), larĝaj faboj, pizoj, kikeroj kaj lentoj. Piroj, pomoj, vinberoj, oranĝoj, mandarenoj, nektarinoj, mespiloj, rubusoj, ĉerizoj, fragoj, figoj, akvomelono, melono, avokado, citrusoj, citrono, pistako, migdalo, kaŝtano, juglando, avelo estas iuj el la plej oftaj fruktoj kaj nuksoj.

La plej bone konataj spicoj kaj herboj inkludas pipron, petroselon, erukon, celerion, freŝan koriandron, timianon kaj origanon. Tradicie semoj de kumino kaj koriandro konsistigas la ĉefajn kuiradajn aromojn de la insulo. Mento estas tre grava herbo en Kipro. Ĝi kreskas abunde, kaj la lokanoj uzas ĝin por ĉio, precipe en pladoj enhavantaj viandon.

La deserto estas kutime frukto aŭ *glika* – tradicia suker-konservitaj fruktoj kaj nuksoj.

Por grekaj kipranoj, estas multaj fastaj tagoj difinitaj de la Greka Ortodoksa Eklezio, kaj kvankam ne ĉiuj aliĝas, multaj fastas. En ĉi tiuj tagoj efektive ĉiuj bestaj produktoj ne devas esti konsumitaj. Legomoj estas manĝitaj anstataŭe, foje kuiritaj en tomata saŭco (greka: yiahni aŭ turka: yahni) sed pli kutime simple pretaj per olivoleo kaj citrono. Iuj tagoj eĉ ne estas oleo. Ĉi tiuj manĝoj ofte konsistas el kruda cepo, kruda ajlo kaj seka ruĝa kapsiko, kiu manĝeblas kune kun ĉi tiuj aŭsteraj pladoj por aldoni diversajn gustojn, kvankam ĉi tiu praktiko ekmalaperas.

Notoj
-----

1. ↑  Cypriot mezedes, retejo de Cyprus Tourism Organisation Alirita la 3an de junio 2019.

* Kategorio Kipra kuirarto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Majstra klaso de rumana pentristo Marcel Janco (ĉe maldekstre) en Ein Hod, Israelo, 1964
**Majstra klaso** (aŭ en multraj lingvoj komune nomata laŭ la angla **Master Class** ) estas mallonga persona leciono pri arto donita fare de renoma artisto al matura juna artisto. la leciono kutime okazas antaŭ spektantaro de alia studentoj de la arto. 

Tiu tipo de leciono estas kutime en la kampo de muziko, sed la majstraj klasoj ankaŭ estas oftaj en la kampo de pentrado, skulptado, teatro kaj pli. En eventoj de ĉi tiu tipo, ĉiu studento ricevas limigitan tempon (pli mallongan ol normala klaso) en kiu la artisto provas, parolante kun la studento kaj la spektantaro, persone trejni la studenton plibonigi sian efikecon, kutime ŝanĝante sian percepton, rakontante anekdotoj kaj aliaj amuzaĵoj kaj malpli el la vidpunkto "didaktika", kiu rilatas al la teknika kaj streĉa laboro, al kiu la lernanto kutimas.

Majstraj klasoj estas tre oftaj eventoj en la mondo de muziko kaj regule okazas tra la mondo. Majstraj klasoj kutime estas okazigitaj en muzikakademioj, ĉe la plej renomaj muzikcentroj, konservatorioj kaj operejo. Tra la jaroj ili ankaŭ fariĝis bonkonataj pro ilia arta kaj distra valoro.

Multaj koncertaj prezentistoj donis majstrajn klasojn, komencinte kun ties inventinto Franz Liszt  kaj inkluzive tiaj gravuloj kiel Yehudi Menuhin, Isaac Stern, Itzhak Perlman kaj Vladimir Horowitz.

Ofte, vizitanta prezentisto donos majstran klason la tagon antaŭ ol aŭ la tago de, ilia prezento en aparta urbo. Donanta majstran klason antaŭ koncerto provizas ambaŭ artisman stimulon por la prezentisto kaj rimedo akiri pli grandan spektantaron. Aspirantaj klasikajn muzikistojn kaj iliaj instruistoj, tipe konsideras majstrajn klasojn esti unu el la plej efika rimedo de muzika disvolviĝo, kune kun konkursoj, ekzamenoj kaj praktiko.

Kelkaj muzik-teatraj komponistoj ankaŭ donas majstrajn klasojn al altlernejaj studentoj studanta prezentado kaj teatrado.

Referencoj
----------

1. ↑   MASTERCLASS | meaning in the Cambridge English Dictionary. Dictionary.cambridge.org (2022-05-25). Alirita 2022-05-31.
2. ↑  Piers Spencer Master class from Oxford Music Online
3. ↑  Alan Walker, et al. Franz Liszt from Oxford Music Online

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 832943
* GND: 1031435948
 |
Simulado de ondo per la programo Blender.
**Komputilsimulado**, **modelo de simulado per komputilo** aŭ **modelo informadika** estas komputila programo aŭ reto de komputiloj kies celo estas krei simuladon de abstrakta modelo de determinita sistemo. La komputilsimulado iĝis grava kaj utila parto de la matematikaj modeloj de multaj sistemoj de naturaj sciencoj kiel fiziko, geofiziko, astrofiziko, kemio kaj biologio; same kiel de sistemoj de homaj sciencoj kiel ekonomio, psikologio kaj sociaj sciencoj. Krome ĝi estas uzata en la dezajno de nova teknologio por atingi plej bonan komprenon de ties funkciado.

La komputilsimulado enhavas ekde komputilajn programojn kies plenumo daŭras nur kelkajn minutojn ĝis komputilaroj konektitaj rete kies plenumo daŭras horojn, kaj estas simulado kiu povas daŭri eĉ kelkajn tagojn. La variado de okazaĵoj kiu estas rekreebla pere de komputilsimulado ege superis la eblojn de la tradicia matematika modelo per papero kaj skribilo: komence de la 21a jarcento, simulado de batalo en dezerto en kiu armeo atakis alian armeon postulis modeladon de 66 239 tankoj, kamionoj kaj aliaj vehikloj en tereno simulita proksima al Kuvajto, por kio oni uzis kelkajn superkommputilojn de la Programo por la Modernigo de la Komputiloj de Alta Rezulto (de la angla: *High Performance Computer Modernization Program*) de la Departamento de Defendo de Usono. Unu modelo de mil milionoj de atomoj de materia misformigo, alia modelo de 2 64 milionoj de atomoj de ribosomo (nome la komplekso supramolekula sinteziga de proteinoj estanta en ĉiuj organismoj) kaj la projekto "Blue Brain" en la Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Laŭzano, Svisio, komencis en majo 2005 krei la unuan komputilsimuladon de la tuta homa cerbo, kaj tiel oni alvenis eĉ al la nivelo de molekuloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Imitilo
* Modelo (abstrakto)
* Modelo (matematiko)
* Simulado
* Virtuala mondo

Notoj
-----

1. ↑  Yves Nevelsteen, Komputeko, prikomputika terminokolekto, E@I, 2008, p. 79.

* Kategorio Komputilsimulado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Raĥiv en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

**Kostilivka,** ukraine **Костилівка** hungare **Barnabás** [barnabAŝ] estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Raĥiv.

* 47° 59′ 34″ N 24° 12′ 14″ O﻿ / ﻿47.99278 °N, 24.20389 °O﻿ / 47.99278; 24.20389 (mapo)Koordinatoj: 47° 59′ 34″ N 24° 12′ 14″ O﻿ / ﻿47.99278 °N, 24.20389 °O﻿ / 47.99278; 24.20389 (mapo)
* Areo: 7  km²
* Alto super marnivelo: 419 m
* Loĝantaro: 1890
* Poŝtkodo: 90623
* Telefonprefikso: +380 3132

Situo
-----

Kostilivka situas laŭ Tiso en valo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Raĥiv-Lviv. Ĉe la proksima monto 1733 m-ojn alta oni minadas feroercon.

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon Barnabás apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Rahó, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion por rutenoj, kies parto estis ankaŭ tiu ĉi vilaĝo. Ekde 1945 Kostilivka apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* Bredado de trutoj

* Kategorio Kostilivka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Károly TÓTH** [tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Károly** estis hungara juristo, profesoro, membro de la supera ĉambro. Lia ĝemelo estis Lajos Tóth (juristo).

Károly Tóth kiel unu el la establintoj de Scienca Universitato de Szeged estas videbla de dekstro la 2-a
Károly Tóth  naskiĝis la 28-an de septembro 1876 en Kiskunhalas. Li mortis la 21-an de aprilo 1928 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Tóth akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto, poste li tuj studvojaĝis en eksterlando. Hejmenveninta en 1905 li estis nomumita publika ordinara profesoro en jura akademio de Debrecen, en 1912 privata profesoro en la Reĝa Universitato, en la sekva jaro katedrestro en Universitato Ferenc József en Kolozsvár. Post la rumana okupo en 1919 li sekvis la rifuĝintan universitaton al Szeged, kie li estis unu el la establintoj de la universitato, poste dekano en la studjaro de 1921, rektoro en 1926, katedrestro inter 1921-1928.

Liaj kontribuaĵoj
-----------------

* *Önkormányzat (Budapest 1904)*
* *Polgári törvénykezési jog. Alapismeretek I.-II.* (1910, 2-a eldono en 1923)
* *Adalékok a polgári törvénykezés fogalmához* (1914)

Memorigiloj
-----------

* reliefo (vidu la foton!)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Pribiblia pentraĵo. *Apokalipso* 5,8 inspiras la ligon inter la sanktuloj de la ĉielo kun la sekvantoj de Kristo sur la Tero.
Per la esprimo **Komuneco kun la Sanktuloj** en la doktrino de la Katolika Eklezio, kaj ankaŭ almenaŭ ortodoksa eklezio, oni intencas la intiman unuigon kun Jesuo Kristo kaj, tial, inter ili.

Tiu doktrino fundikxas sur diversaj pasaĵoj de la Nova Testamento; aparte estas utiligata la ekzemplo de la korpo prikribita de Paŭlo el Tarso en siaj Epistoloj:

**"12 Ĉar kiel la korpo estas unu, kaj havas multajn membrojn, kaj ĉiuj membroj de la korpo, estante multaj, estas unu korpo; tiel same ankaŭ estas Kristo. 13 Ĉar en unu Spirito ni ĉiuj baptiĝis en unu korpon, ĉu Judoj aŭ Grekoj, ĉu sklavoj aŭ liberaj; kaj ĉiuj estas trinkigitaj el unu Spirito"** (1Kor 12,12-13).

El tio Paŭlo devenigas la intiman unuigon inter la kristanoj:

**"26 Kaj se unu membro suferas, ĉiuj membroj kune suferas; aŭ se unu membro honoriĝas, ĉiuj membroj kunĝojas. 27 Vi do estas la korpo de Kristo, kaj membroj en ĝi, ĉiu laŭ sia parto"**.|1Kor 12,26-27).

Laŭ tiu doktrino la komuneco ne estas interrompita kun la morto, sed daŭras ankaŭ poste. Pro tiu motivo la Sanktuloj povas preĝpeti gracojn ĉe Dio por la kristanoj ankoraŭ surteraj. Male, la surteraj kristanoj povas preĝi, kaj obteni indulgon por la forpasintoj.

Tiu komuneco realiĝas kaj manifestiĝas precipe en la Eŭkaristia Komunio

Krome Kredo kaj la bonagado de unu povas influi sur ĉiuj aliaj.

La patristika kaj mezepoka teologio tiel konceptas la eklezion:

* • Eklezio triomfnana de la ĉielaj savitoj
* • Eklezio militanta de la fidelulojn surteraj
* • Eklezio suferanta de la animoj en Purgatorio

Komuneco kun la sanktuloj laŭ la kristanaj eklezioj
---------------------------------------------------

Se por katolikoj kaj ortodoksoj tiu komumeco estas vero kredkonfesata, ne tiel okazas por la kristanaj Eklezioj devenantaj el Protestantismo: laŭ ili ekzistas nek la Purtatorio nek preĝpeto de la ĉielaj savitoj por la surteraj vivantoj 

Laŭ katolikoj, la kredo pri la komineco kun la Sanktuloj estas asertata en la Apostola Kredo

Notoj
-----

1. ↑  Ĉi tie "sanktulo" signifas "adheranta al Jesuo Kristo" jen surtera jen jam ĝuanta la ĉielen gloron.
2. ↑  Lutero, Paroladoj pri la Kredo, 1517.
3. ↑   Latina teksto: "(Credo), sanctorum communionem,

Vidu ankaŭ
----------

* Mistika Korpo
* Komuneco
* Katekismo de la Katolika Eklezio
* Sanktuloj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Katekismo de la Katolika Eklezio. Komuneco de la Snktuloj, n. 946. Artikolo 9
* Teksto de la encikliko "Mystici Corporis"
* Katolika enciklpedio.
Tri klaboj.
**Klabo** estas, kun la pilkoj kaj la ringoj, tradicia ilo de la aera ĵonglado. Ĝia aparta eco estas ke ĝi turniĝas unu aŭ plurfoje kiam oni ĵetas ĝin. Pri tio la klaboj estas tre spektindaj, ĉefe kiam ĝi estas uzata por interdonado aŭ interĵetado inter pluraj ĵonglistoj.

Priskribo
---------

Kvin eroj faras klabon:

Fajrklaboj.
* la plej alta parto, farita de muska plasto. Ofte nigra aŭ blanka, ĝi celas mildigi la falojn;
* la korpo, ĝenerale plasta, estas la dika parto de la klabo, kies la koloro tre varias. Ĝi estas ekvilibrigilo por la tornaĵo de la klabo. La formo kaj la grandeco variigas la tornan rapidecon;
* la tenilo, plejofte blanka aŭ metala estas la maldika parto. Per tio oni tenas la klabon;
* la plej malalta parto, kiel la unua, celas mildigi la falojn. Tamen, ĝi ankaŭ povas esti uzata por tipaj movaĵoj;
* la lasta parto estas ligna tigo, kiu subtenas ĉion. Plejofte, ĝi longas de 46 al 50 centimetroj, kaj diametras duoncentimetron.

Movaĵoj
-------

Teorie, ĉiuj movaĵoj eblaj per pilkoj ankaŭ eblas per klaboj. Tamen, la aera tornaĵo kaj la grandeco malsimpligas multajn movaĵojn. Krome, estas specialaj movaĵoj por la klaboj: ekvilibroj, rolaĵoj, perpiedaĵoj, ktp.

Nune, la plej alta nombro de klaboj ĵonglitaj estas 8, malpli ol pilkoj kaj ringoj.

La klabo estas la objekto la plej uzata por interdonado. Fakte, oni povas pligrandigi la movaĵojn, kaj per pli de klaboj, kaj per pli de ĵonglistoj. La nombro de ĵonglistoj estas kvazaŭ senlima.

Apartaĵoj
---------

* Ankaŭ la golfbatilo nomiĝas klabo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Klabo (ĵonglado) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* france angle Pri klaba interdonado
J.P. Fresenius kiel estro de la Frankfurta predikista ministerio
**Johann Philipp FRESENIUS** (naskiĝinta la 22-an de oktobro 1705 en Nieder-Wiesen, mortinta la 4-an de julio 1761 je Frankfurto ĉe Majno) estis germana luterana teologo.

Vivo
----

Estante filo de paroĥestro li studis ekde 1723 teologion je Strasburgo. En 1725 li iĝis privata instruisto de la grafo de Salm-Grumbach kaj en 1727 posteŭlo de la patro en Nieder-Wiesen. Pro polemikaj kvereloj kun la jezuita disĉiplo kaj verkisto Johann Nikolaus Weislinger li fuĝis al Darmstadt. Landgrafo Ernesto Ludovico (Hesio-Darmstadt) vokis lin en 1734 je burga predikisteco al Gießen. En 1736 Fresenius fariĝis kortega diakono en Darmstadt kie li fondis porprozelitan instituton por (por alikonfesiaj kristanoj kaj judoj) kaj iĝis profesoro ĉe la Universitato de Gießen. 

En 1743 li fariĝis paroĥestro en Frankfurto, antaŭe kiel predikisto ĉe la Petro-kirko kaj en 1747 ĉe la Katerino-kirko. En 1748 Fresenius iĝis posteŭlo de Heinrich Andreas Walther en la estreco de la evangelia predikista ministerio, krome konsistoria konsilisto kaj ĉefa predikisto ĉe la Franciskana kirko.

En al 21.8.1748 li geedzigis Johann Caspar Goethe kaj Catharina Elisabeth Textor baptonte en la 29.8.1749 ilian filon Johann Wolfgang. Goethe priskribis Fresenius en la kvara libro de sia verko *Dichtung und Wahrheit*.

Fresenius estis reprezentanto de la modera luterana ortodoksio influite de August Hermann Francke kaj Philipp Jacob Spener. Siatempe li estis fama karisma predikisto; li ekzemple konvertis la saksian generalon Georg Carl von Dyhern post la batalo de Bergen (1759, apud Frankfurto).

De la moraviaj fratoj li klarege distanciĝis, tiel ke ties episkopo Nikolaus Ludwig von Zinzendorf skribis pro tio en 1748 eĉ plendoleteron al la frankfurtaj urbaj konsilianoj. Fresenius ankaŭ obstinege malpermesis al la reformitoj starigi propran preĝejon Frankfurte. Sekve ili devis resti dum edifaj kunvenoj en Bockenheim, antaŭurbo de Frankfurto.

Familio
-------

En junio 1735 Fresenius edzinigis en Gießen Charlotte Friederike Miltenberger (1717-1782), filino de princa ĉambra direktoro. Kun ŝi li havis kvar filinojn kaj ses filojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Johann Philipp Fresenius en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ligiloj ĉe DDB

Notoj
-----

1. ↑  *Der Senior des Predigerministeriums (war) ein sanfter Mann von schönem, gefälligen Ansehen, welcher von seiner Gemeinde, ja, von der ganzen Stadt als ein exemplarischer Geistlicher und guter Kanzelredner verehrt ward, der aber, weil er gegen die Herrnhuter aufgetreten, bei den abgesonderten Frommen nicht im besten Ruf stand, vor der Menge hingegen sich durch die Bekehrung eines bis zum Tod blessierten, freigeistigen Generals berühmt und gleichsam heilig gemacht hatte.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 833613
* GND: 11869314X
* LCCN: n88023561
* VIAF: 806628
* ISNI: 0000 0000 6126 4051
* LIBRIS: 393873 278874, 393873
* NKC: mzk2009510307
 |
**Kreŝimir BARKOVIĈ** naskiĝis en Zagrebo la 4-an de februaro 1944. Li estas redakciano de la revuo *Zagreba Esperantisto*.

Juneco en Zagrebo
-----------------

Kreŝo Barkoviĉ pasigis sian junecon en Zagrebo kaj tie studis medicinon. Li esperantiĝis en la jaro 1965 en la Zagreba Studenta Esperanto-Klubo, kie li mem poste gvidis plurajn kursojn, same kiel en diversaj zagrebaj mezlernejoj. Li estis unu el la fondintoj de PIF (Pupteatra Internacia Festivalo) kune kun aliaj gekamaradoj. Lia unua Esperanto-kongreso estis en la jaro 1966 TEJO-kongreso en Pécs (Hungario).
En la jaro 1971, li partoprenis kiel studento al la kroata printempo, dum kiu pluraj el liaj kamaradoj estis arestitaj. Laŭ la propono de lia edzino, kiu studis en Parizo, li forlasis Kroation kaj venis en 1972 al Parizo.

Dungito de SAT en Parizo
------------------------

Li akceptis postenon de oficisto dungita de SAT, ĉar ne eblis al li daŭrigi la medicinajn studojn. Li unue helpis en la administrado al Lucien Bannier kaj Bartelmes, kaj iom post iom alprenis pli kaj pli da respondecoj. Interalie, ekde 1981 li estis trejnita de Bartelmes por redaktado de Sennaciulo, kaj ekde januaro 1983 plene transprenis la redaktan laboron. Li estis la ĉefa aktoro de la transiro de la asocio al novaj komunikiloj, enkondukante la komputilan prilaboradon de Sennaciulo, kaj pli poste la uzadon de interreto. Li ankaŭ rolis kiel deĵoranto por SAT-Amikaro, kiu havis sian sidejon samloke kiel SAT ĝis 2002.
En 2002, li ricevis la OSIEK-premion por la traduko de 7000 tagoj en Siberio. En 2003, li faris trisemajnan prelego-turneon tra Japanio, kiun organizis la tieaj SAT-anoj.
Ekde 2006 estis ekplanita la iom post ioma dispartigo de la taskoj, kiujn li ĝis nun plenumis, prepare al lia emeritiĝo. La plej grava paŝo estis la ampleksigo de la redakto-skipo de Sennaciulo kaj la kreskigo de ĝia rolo, en kiu aldoniĝis aktiva serĉado de kontribuantoj. Li forlasis la ĉefredaktadon, daŭre enpaĝigante la gazeton, dum la unua duono de 2007, poste reiĝis ĉefredaktoro kaj enpaĝigisto dum tuta jaro, antaŭ ol transdoni ambaŭ taskojn al Jakvo Schram okaze de la SAT-Kongreso en Kazanlako en aŭgusto 2008. Li poste koncentriĝis dum la lastaj monatoj al transdono de siaj spertoj pri diversaj administraj taskoj al ceteraj parizaj aktivulo de la plenumkomitato.

Emerito
-------

Post sia oficiala emeritiĝo la 28-an de februaro 2009, Kreŝo Barkoviĉ kompletigas sian pension deĵorante en la Muzeo Jacquemart-André. Li krome restas membro de SAT, ĝis 2012 restis membro de la korektoskipo de de Sennaciulo kaj nun plu foje helpas en diversaj taskoj rilataj al la loka prizorgado de la sidejo.

Verkoj
------

Tradukoj:

* *Blankaj gardistoj* de Dragoslav Heiligstein, SAT-broŝurservo, 1980.
* *7000 tagoj en Siberio* de Karlo Ŝtajner, SAT, 1984. (OSIEK-premio 2002)
* *Mia sekreta ĝardeno* de Nancy Friday, 1973.(Libro en PDF-formato)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Intervujo de OSIEK-premiito, el La SAGO, aŭgust-septembro 2004
Vido el la sudo de Partenono.
En arkitekturo kaj arkeologio, la esprimo **klasika arkitekturo** aludas al la klasika arkitekturo de Grekio. Tamen, ĝi estas uzata de historiistoj de arkitekturo por referenci al serio de stiloj derivitajs, ĉu rekte aŭ nerekte, el tiu deveno.

La *klasika arkitekturo* divideblas en:

* Greka arkitekturo
* Helenisma arkitekturo
* Romia arkitekturo

Priskribo
---------

La klasika arkitekturo estas distingita pere de siaj tre formalaj karakteroj, kaj de strukturo kaj de ornamaĵo. Ti estas partikulare tiele en la okazo de temploj kie ĉiu konstruaĵo ŝajne estis konceptita kiel skulptarta ento ene de la pejzaĝo, plej ofte starigita sur alta grundo tiele ke la eleganto de ties proporcioj kaj la efikoj de la lumo sur ties surfaco povas esti vidata el ĉiuj anguloj.

La formala vortotrezoro de la klasika arkitekturo, partikulare de la divido de arkitektura stilo en tri difinitaj ordoj: nome la dorika ordo, la ionika ordo kaj la korinta ordo, havos profundan efikon sur la okcidenta arkitekturo de postaj periodoj. La arkitekturo de antikva Romo kreskis el tiu de Grekio kaj pluhavis ĝian influon en Italio nerompite ĝis nune. El la Renesanco, revivaĵoj de klasikismo tenis vive ne nur la precizajn formojn kaj ordigis detalojn de la greka arkitekturo, sed ankaŭ ties koncepton de arkitektura beleco bazita sur ekvilibro kaj proporcio. La sinsekvaj stiloj de novklasika arkitekturo sekvis kaj adaptis la stilojn de Antikva Grekio ege deproksime.

La plej parto de la stiloj originitaj el la Renesanco en Eŭropo estas priskribeblaj kiel klasika arkitekturo. Tiu ampleksa uzado de la termino estis montriuta de John Summerson en La klasika lingvaĵo de arkitekcturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Kolonaj ordoj
* Novklasikismo
* Arkitektura stilo

Notoj
-----

1. ↑  Helen Gardner, pp. 126-132
2. ↑   Sir John Summerson (rev 1980) *The Classical Language of Architecture*. ISBN 978-0-500-20177-0.
**Csépa** [ĉEpa] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en Distrikto Kunszentmárton.

Preĝejo en Csépa
Preĝejo en Csépa
Panoramo de Csépa

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 30  km²
* Loĝantaro: 1750
* Poŝtkodo: 5475
* Telefonprefikso: 56

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo kaj flankovojo, en angulo (duoninsulo), kiun formas Tiso kaj la enverŝa Körös.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj sarmatoj kaj avaroj vivis tie. Ekde 1566 la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. Csépa senhomiĝis en 1659, la vilaĝanoj rifuĝis al la najbaraj vilaĝoj. Post kanaligo de Tiso Csépa perdis la riveron, tio estas iomete for. En 1919 la rumanoj okupis la vilaĝon kaj tenis la fronton laŭ la Tiso. La hungara Ruĝa Armeo tranĉis la digon, inundo okazis, teman la rumanoj restis 1 jaron. Dum la socialismo kolĥozo funkciis en la kampoj.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo

Famuloj
-------

En Csépa naskiĝis:

* László Orosz (instruisto)
* Gerő Aradi, teatrestro
* János Antal (fizikisto)
* Ottó Czúcz, juristo.

* Kategorio Csépa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Donald PETERSON** (plennome **Donald Herod Peterson** ; la 23an‏ de oktobro 1933, Winona, Misisipio - la 27-an de majo 2018, El Lago, Teksaso) estis usona piloto kaj astronaŭto, kiu partoprenis en kosmoprogramoj kaj flugis en la kosmon .

Vivo
----

Donald Patterson naskiĝis en Winona, Misisipio. Post lernejo li estis akceptita por studi ĉe West Point kaj diplomiĝis kun bakalaŭro en 1955. Post lernejo, li membriĝis en la Usona Aerarmeo kaj kompletigis pilotokurson. En 1962 li diplomiĝis kun magistro pri nuklea inĝenierado. Li poste kompletigis esploran flugkurson en Edwards Air Force Base .

NASA
----

En 1969, Patterson estis akceptita en la NASA- Astronaut Unit. Dum ĉe NASA, li estis membro de la subtena teamo de Apollo 16 .

Patterson estis skippiloto en la STS-6 misio kiu ekis en 1983 kun Paul Weitz, Karol Bobko kaj Story Musgrave surŝipe. Ĉi tiu estis la unua fojo, ke la ŝipanaro de la kosmopramo faris eksterveturilan agadon. Pro sanproblemoj li forlasis NASA en 1984 .

Post retiriĝado de NASA, Patterson laboris kiel konsultisto por diversaj firmaoj funkciigantaj en la kampo de pilotataj kosmoflugoj.

Referencoj
----------

1. ↑  "Men in the News", April 5, 1983.
2. ↑  "Donald Peterson Sr, Who Spacewalked the Challenger, Dies at 84", May 29, 2018. Kontrolita May 30, 2018.
3. ↑  "Mrs. Ruth Smith remembers Don Peterson, the student", May 5, 1983, paĝo 66.
4. ↑   For Don Peterson, science fiction becomes reality. UPI (March 26, 1983). Alirita May 28, 2018.
5. ↑   DONALD H. PETERSON (COLONEL, USAF, RET.), NASA ASTRONAUT (DECEASED) NASA Biography. NASA (May 1994). Alirita May 14, 2021.
6. ↑  Shayler, David.  *The Last of NASA's Original Pilot Astronauts: Expanding the Space Frontier in the Late Sixties*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* DONALD H. PETERSON (COLONEL, USAF, RET.), NASA ASTRONAUT (DECEASED) NASA Biography. NASA (May 1994). Alirita May 14, 2021.



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 833715
 |
**Kriptogramo** estas speco de enigmo. Du 'versioj' ekzistas:

Kriptaj krucvortenigmoj
-----------------------

Por nederlandlingvanoj, **kriptogramo** estas speco de krucvortenigmo, kie pere de *kripta indico*, oni serĉu la solvon.  

```
Ekzemple: *Riĉa eŭropano kiu ŝatas ludi*.  

Solvo:  

*riĉa* rilatas al 'mono'
*eŭropano* estas ekzemple 'polo'
*mono* + *polo* = *monopolo*
kaj: 'monopolo' estas ludo.
```

Kriptaj mesaĝoj
---------------

Por anglalingvanoj aŭ francoj, **kriptogramo** estas alia speco de ludo, kie ĉiu litero estas sisteme anstataŭigita per alia letero por formi 'sekretan mesaĝon'.

```
Ekzemple: (prenita el: Esperanto-kriptogramo de Franko Luin Arkivigite je 2005-04-08 per la retarkivo Wayback Machine)  

ZG FNZHUGL VNZT YJ ILIJZ SQJKTUNZ ET YJ RNEGJOJ IJSN, BJQ RNEGJO
GZITQ YJ SJHIJAJW ALQNW ET VLYNZWN-HLQ-AJQN FLZKTZGH ZT XQJZUNW
FLZ JZSYNW, ZT QLHNW FLZ DNYNW, HTE RNANW FLZ RNANW.  

Y.Y.PJATZRNX
```

Klare, se vi rigardas la subskribon, temas pri teksto de L.L. Zamenhof. Kiu alia konata esperanta verkisto havas dufoje la saman inicialon, kaj krome familian nomon kun 8 literoj?
Konkludo: Y devas esti L, P devas esti Z, J devas esti A, ktp.
Ĉie anstataŭigante tiujn literojn, vi rapide retrovos la 'sekretan mesaĝon'.
**Krato de Malos** aŭ **Krateso de Malos** (aŭ **Malo**, en Malgranda Azio, 180 a.n.e. -150 a.n.e.) estis greka kartografo, gramatikisto kaj filozofo de la skolo de Stoikismo, direktoro de la biblioteko de Pergamo.

Krom lia agado kiel filozofo, lia plej grava kontribuo estis la konstruado de la unua sfera mondo, aldonante novajn kontinentojn al la tiam konata "Ekumene", tro malgranda rilate al la grando de la Tero determinita de la kalkuloj de Eratosteno. Tiu ŝajna malekvilibro, neakceptebla fare de la greka kulturo, kiu atribuis grandan gravon al aferoj kiel la harmonio kaj la ekvilibro de la Universo, estis solvita de Krato per la aldono de aliaj "kontinentoj", kio estis la origino de mitaj lokoj kiel la Antipodoj kaj la granda aŭstra kontinento konata kiel *Terra Australis*.

Li alvenis en Romon en 168 aŭ 159 a.n.e. kiel parto de greka ambasado. Lia restado tie, dekomence supozita mallongdaŭra, devis plilongiĝi post falo al kanaleto kaj rompo de kruro. Dum la tempo kiun li pasigis por rekuperado, li transpasigis siajn konojn al la membroj de la romia elito, kaj prelegis pri la klasikaj grekoj. Li organizis bibliotekojn en Romo, kaj instruis laŭ la kriterio de la anomalio (kun emfazo al esceptoj).

Vidu ankaŭ
----------

* Antipodoj
* Kontinento

* Kategorio Krato de Malos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 689169
* GND: 102385890
* LCCN: no2003005703
* VIAF: 36903927, 341159474069627660489, 302122019, 87162664551855002562, 4514159248046104870001, 6290159248260804870000 397149294239880521174, 36903927, 341159474069627660489, 302122019, 87162664551855002562, 4514159248046104870001, 6290159248260804870000
* ISNI: 0000 0000 7984 1179, 0000 0000 5132 9990
* LIBRIS: 303798
* SUDOC: 070161062
* BNF: 150525075
* BIBSYS: 95000936
 |
**Klasita Historia Monumento** (franclingve: *monument historique classé*) estas franca historia monumento (konstruaĵo aŭ meblo) protektata de la ŝtato pro sia nacia elstara historia kaj arkitektura signifo. Tia agnosko de la publika interesiĝo koncernas ĉefe la artan kaj historian aspekton de la monumento.

Historiaj monumentoj povas esti mebloj: mebloj ekleziaj (sonoriloj, kalikoj, simplaj feraĵoj de pordoj, ...).

La protektado por klasita monumento estas pli alta ol por registrita monumento.

Historio
--------

En 1840 Prosper Mérimée farigis la unuan liston da klasitaj monumentoj, ĝi enhavis 1 082 historiajn monumentojn. La nuna listo enhavas ĉirkaŭ 143 000 monumentojn, kies 13 000 konstruajôjn. En 1913 kromlisto aperis por regionaj interesendaj monumentoj (nun temas pri registritaj monumentoj).

Klasita historiaj monumentoj
----------------------------

Listo de kelkaj monumentoj historiaj kun siaj klasad-jaroj:

* La Monto Sankta Mikaelo (1874),
* La Baziliko de Saint-Denis (1862),
* La Megalitoj de Karnak' (1840),
* La malnova preĝejo Sankta Marteno de Laives (1905)
* La Kastelo de Versajlo (1913),
* La Preĝejo Saint-Sulpice de Parizo (1915)
* La Preĝejo Notre-Dame de Raincy (1922-1923)
* La Kastelo de Ferney-Voltaire (1958)
* La Villa Savoye (1965 kaj 1967),
* La ponto Aleksandro la 3-a en Parizo (1975),

Vidu ankaŭ
----------

* Historia Monumento (Francio)
* Klasita aŭ registrita loko (Francio)
* Ĝenerala inventaro de la kultura heredaĵo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Klasita Historia Monumento (Francio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2008-10-11 per la retarkivo Wayback Machine Indekso pratika de la ministerio pri kulturo (france)
* Arkivigite je 2012-01-22 per la retarkivo Wayback Machine Dosiero de la ministerio pri kulturo kaj komunikado (france)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Kreono |

**Kreono** (helene **Κρέων**, latine *Creon*) estis laŭ la helena mitologio reĝo de Tebo

Kreono el mitoj pri Edipo
-------------------------

Kreono estis filo de Menoikeo el genro de praulo Kadmo, fariĝis reĝo en Tebo kiam Laio post morto de sia patro estis ankoraŭ tro juna por regado. Kiam Laio maturiĝis, eksidis sur la tronon kaj edziĝis kun Kreona fratino Jokasta. Post jaroj revenis en Tebon ilia filo Edipo. Reĝo Laio estis mortigita kaj Edipo fariĝis reĝo kaj eĉ edziĝis kun Laia vidvino Jokasta. Kiam estis malkovrite, ke Edipo senkonscie mortigis sian propran patron kaj edziĝis kun sia propra patrino, estis ekzilita kaj Kreono duafoje eksidis sur la tronon. Komence li regis kune kun Edipaj filoj Eteoklo kaj Poliniko, post ilia morto en milito li regis sola ĝis suriro de Tersandro, filo de Poliniko, sur tronon. Tersandro kun Epigonoj konkeris Tebon kaj ruinigis ĝin.

Kreono el mitoj pri Heraklo
---------------------------

Tiu ĉi Kreono estis reĝo en Tebo en tempo, kiam ilin per teruraj impostoj subpremis la reĝo Ergino. En naskiĝan Tebon revenadis la Heraklo, Erginajn impostkolektistojn fuĝigis kaj impostojn nuligis. Pro tio li ricevis de la reĝo Kreono ties filinon Megaron por edziĝi. Kune kun ŝi li havis tri filojn, sed tiujn pli poste en atako de frenezo mortigis.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Kreón en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* Kategorio Kreono (Tebo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kristodorno
 *Paliurus spina-christi*
**Kristodorno** ( ***Paliurus spina-christi*** ) (sin.: *P. aculeatus* Lam. *P. australis* Gaertn. kaj *Rhamnus paliurus* L.) estas plantospecio, kiu apartenas al ramnacoj (*Rhamnaceae*). Ĝia nomo eble venas el tio, ke oni uzis tion en dornokrono.

Priskribo
---------

Ĝi estas falfolia arbeto altante 3-5 m, kun fortaj dornoj. La pinglopikaj dornoj staras duope, alterne kreskante sur la branĉoj dekstre-maldekstre. La brilfolioj estas rondformaj aŭ ovoformaj, starantaj en du vicoj. La folioj longas 2–4 cm, la folirando estas fajne dentita.

La flav-verdaj floretoj (diametro 2 mm) floras en junio-julio en foliaj akseloj, en grapolo. La fruktoj grandas 2–3 cm kaj meze pintiĝas la grajno, kiun ĉirkaŭas ondranda flugiga flugilo.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Iliraj deciduaj arbaroj
* Kopetdagaj duonarbaroj kaj arbarstepo
* Krimea submediteranea arbarmasivo
* Kristodorna glediĉio

* Kristodorno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kristodorno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kristodorno en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Kovilovo**, serbe **Ковилово** hungare **Borcsarét** [borĉarEt] estas komunumo en Serbio en municipo Palilula.

Kovilovo troviĝas en la nigra parto de Serbio
Loko de Kovilovo en municipo Palilula

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Koordinatoj: 44°54′17″N 20°25′26″E
* Loĝantaro: 1039 en 2002
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: +381-011
* Aŭtokodo: BG

Situo
-----

Kovilovo situas en sud-okcidenta parto de Banato. La serba ĉefurbo troviĝas je 15 km-oj.

Historio
--------

La komunumo fondiĝis en la 19-a jarcento. Pli frue la loko ne estis loĝata pro la oftaj inundoj. Fine hungaraj laboristoj konstruis digon laŭ la maldekstra bordo de Danubo kaj ili loĝis provizore en la baldaŭa Kovilovo. Ili nomumis la lokon Borcsarét (herbejo de Borĉa), ĉar la plej proksima vilaĝo estis Borcsa. Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Pancsova, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj (estonta Jugoslavio, fine estonta Serbio), dume inter 1941-1944 la germanoj okupis ĝin. En 1965 municipo Palilula formiĝis. En 2002 vivis tie 961 serboj (93 %), po 7 hungaroj kaj jugoslavianoj, 6 ciganoj kaj aliaj.

Fontano en Kovilovo

* Kategorio Kovilovo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Komuna Agrikultura Politiko** (**KAP**) estas sistemo por la agrikultura branĉo de la Eŭropa Unio kaj kiu donas 44% de la EU-a financaj eldonoj (€43 miliardoj). Tiu politiko garantias minimuman prezon por la produktistoj kaj direktan apogon en formo de subvencioj (protektismo). La multekostan sistemon kritikas Britio, kiu volas malpliigi la subvenciojn. Inter la unuaj paŝoj estas la malpliigo de la subvencioj je la sukero en 2005, laŭ premo de la WTO.

Historio
--------

**Sektoroj apogitaj per KAP**  

La komuna agrikultura politiko influas la sekvajn agrikulturajn produktojn

* cerealo, rizo, terpomo
* oleosemoj
* dried furaĝo
* lakto kaj laktaĵoj, vino, mielo
* bovaĵo kaj bovidaĵo, birdaĵo kaj ovoj, porkaĵo, ŝafaĵo / ŝafida viando kaj kaproviando
* sukero
* frukto kaj legomoj
* kotono
* pizoj, kampaj faboj
* dolĉa lupino
* olivoleo
* sema lino
* bombikso
* fibra lino
* kanabo
* tabako
* lupolo
* semoj
* floroj kaj aliaj plantoj
* bestaj nutraj substancoj

La estigo de komuna agrikulturala politiko estis proponita en 1960 far Eŭropa Komisiono. Tio sekvis la subskribon de la Traktato de Romo en 1958, kiu estigis Komunan Merkaton.

Oni skizis en 1962 ĝeneralajn direktojn de KAP kaj la 3 principoj:

* markta unuo
* komunuma preferado
* financa solidareco

Oni aldonis dum la jaroj kiel celon ankaŭ la rezervon de la provinca vivformo, la vilaĝo, la elvolviĝon de ekologia mastrumado ktp.

Kritiko
-------

Oni kritikas la KAP-sistemon, ĉar tio perfortas la merkatajn rilatojn kaj malpermesas la eksporton el malriĉaj landoj, eĉ helpas eksporti al malriĉaj landoj helpe de grandaj eksportaj subvencioj.

En la *Human Development Report 2003* aperis, ke en 2000 la averaĝa laktobovo en la EU ricevis $913 en subvencoj, kompare al la averaĝa $8 je persono en Sub-Sahara Afriko. Oni diris en 2005, ke la subvencio sufiĉus perfluge liveri la bovojn al Tajlando.

La KAP preferas la agrikulturajn landojn kiel Francio, Hispanio, tiel en 1984 Britio akiris daŭran repagon el la enpagita monsumo. En 2005 Britio deklaris, ke oni necesas malpliigi la subvenciojn, ĉar estas ridinde, ke plimulto de la buĝeto iras al la agrikulturo kaj apenaŭ el la mono al esploroj.

En 2005, 60 % de la apogoj ricevas grandaj nutraĵindustriaj entreprenoj. En Hispanio, la 7 plej grandaj bienoj ricevas samon kiel 12.700 komune. Pliaj apogitoj (2005): reĝino Elizabeta la 2-a, princo Alberto de Monako, Mariann Fische Boel, la dana agrarkomisiito de la EU, ktp. la firmaoj Heineken, Nestlé, BASF, Philip Morris.

* 
* 
*
**Klaus SCHUBERT** (prononco [klaŭs ŜUbert], naskita la 4-an de julio 1954) estas germana esperantisto, lingvisto kaj informadikisto. Li estas profesoro pri Tradukado kaj Komunikado ĉe la Universitato de Hildesheim kaj estrarano de la Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj.

Fine de la 1970-aj kaj komence de la 1980-aj jaroj li aktivis kiel kasisto en la estraro de Germana Esperanto-Junularo, kaj kiel preleganto kontribuis al la scienca programo de pluraj Internaciaj Seminarioj de GEJ. Poste li precipe laboris pri parolsintezo kaj aŭtomatigita tradukado, kaj estis unu el la motoroj de la projekto Distribuita Lingvo-Tradukado, kiu utiligis Esperanton kiel ponta traduka lingvo. Ankaŭ menciindas lia aktivado en Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj, kaj lia anglalingva libro *Planned Languages: From Concept to Reality* de 2001. En 2009 li per eseo kontribuis al la publikaĵo *La arto labori kune: festlibro por Humphrey Tonkin.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Germanlingva profilo de Klaus Schubert ĉe la retejo de la Universitato de Hildesheim
* Persona retpaĝo de Klaus Schubert
Paro da klaveoj
**Klaveoj**, **sonlignoj** aŭ **sonbastonoj** estas pare uzata perkutinstrumento el la grupo de interfrapaj idiofonoj. Ili havas mallongan, sekan sonon sen postsono.

Klaveoj originas el Afriko kaj akiris gravecon aparte en Kubo (en Kubo estas la radikoj de salso). Ĝenerale oni aŭdas klaveojn ĉiam en kuba muziko, ĉu estus la dancoj sono, rumbo, salso aŭ salsatono. En kolombia aŭ porto-rika (ktp.) salso oni ludas la klaveojn pli malofte, ili tamen estas tipa distingilo de kuba salso.

Temas pri simplaj bastonoj longaj je 20 ĝis 30, kiuj interfrapite rezultigas altan, penetran tonon. Ili konsistas el malmola ligno, sed ankaŭ oni povas akiri tiujn el vitrofibra aŭ simpla plasto.

Por la songenerado unu bastono kuŝas plate en la volbita mano, kies fleksitaj fingroj formas resonujon. Por ke la ligno oscilu, la manoj devas teni malfikse la sonlignojn. La alia sonligno nun de supre frapas sur ĝin horizontale kaj laŭ angulo de proks. 60°.

Elkavigitajn afrikaj lignaj klaveoj
Origine klaveoj estis longaj lignaj ŝipnajloj uzataj kiel perkutinstrumentoj. Pro tio ankaŭ la hispana nomo "clavo" (najlo).

Malgraŭ sia simpleco klaveoj estas fundamentaj por variaj stiloj de latinamerika muziko, aparte sono, salso kaj bosanovo, ĉar ili donas la ritman strukturon por ĉi tiu muziko (klaveoj), laŭ kiu direktiĝas ĉiuj aliaj (perkut-)instrumentoj. "Claves" ofte estas mistradukita kiel "ŝlosiloj", kio ĉi-kuntekste ne estas ĝusta. Variaĵo el Porto-Riko nomiĝas "cuá".

La ludo de klaveoj estas tipa, kaj ekzistas sep bazaj ritmospecoj luditaj per la klaveoj. Ili nomiĝas laŭ la instrumento, do klaveo, kaj distingiĝas laŭ la muzikspeco, en kiuj ili aperas: 6/8-klaveo (origino), 2/3-sonklaveo, 3/2-sonklaveo, 2/3-rumboklaveo, 3/2-rumboklaveo, 2/3-bosanovo-klaveo, 3/2-bosanovo-klaveo. 2/3 signifas du batojn en la unua 4/4- kaj tri batojn en la dua 4/4-takto. La ritma klaveo pluevoluis, kaj en latinida ĵazo intertempe ekestis klaveoj en 7/4- aŭ 10/4-takto. La plej konata ritmo estas 3/2-sonllaveo, ĉar ĝi komencas en la takto sur la unua taktotempo. Tamen en salso pli ofte aŭdeblas la 2/3-sonklaveo (komencas sur taktotemp 2). Por nefakulo la diferenco dum kanto nur malfacile estas ekkonebla, aparte kiam la klaveo ne eksonas. La tuta ritma strukturo baziĝas sur la klaveo. Ekzemple kongao-ludanto ludas kun la klaveo enpense ritmon, kies pezocentroj estas la klaveobatoj.

Pri tiu ĉi sono Aŭdekzemplo klaveoj

Citaĵoj
-------

* *Si vienes del extranjero y tu lo quieres bailar, lleva el ritmo de las claves* – Se vi venas el eksterlando kaj volas danci ĝin (la sonon), sentu la ritmon de la klaveoj
* *sin clave y bongó no hay son* – Sen klaveo kaj bongoj ne ekzistas sono

Orquesta Aragón

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* Kategorio Klaveo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Quilpué** [kilpŭE] estas urbego, universitata urbo en meza Ĉilio en Valparaiso (regiono). Ĝi estas provinca ĉefurbo, krome ĝi apartenas al urbaro de Valparaiso. Quilpué estas vaste konata kiel "Urbo de la Suno".

Vido en Quilpué

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 149,500 en 2012
* Supermara alteco: 141 m
* Areo: 540 km²
* Telefonkodo: 56 + 32
* Poŝtkodo: 24300000
* Horzono: UTC – 4 (somere UTC – 3)
* 33° 03′ 00″ S 71° 27′ 00″ U﻿ / ﻿33.05000 °S, 71.45000 °U﻿ / -33.05000; -71.45000 (mapo)

Geografio
---------

Quilpué situas inter Pacifiko kaj Andoj. Viña del Mar troviĝas 8, Valparaiso 14, **Santiago de Ĉilio** 86, Rancagua (Ĉilio) 141, Coquimbo 344, La Serena (Ĉilio) 349, Chillán 400, Koncepciono 446, Talcahuano 436, Temuco 641, Puerto Montt 946, Antofagasta (urbo) 1050, Iquique 1432, Arica 1623, Punta Arenas 2237 km.

Historio
--------

En tiu loko diversaj triboj vivis antaŭ alveno de la hispanoj. Eĉ la indianoj minadis jam orojn en la proksimeco. Tiu okupiĝo ne finiĝis post apero de la hispanoj en la 16-a jarcento. Vilaĝo Quilpué estis fondita en 1893. Ĝi urbiĝis post 5 jaroj. Ekde 2010 ĝi estas provinca ĉefurbo.

Trafiko
-------

La plej proksima flughaveno funkcias en Viña del Mar. Quilpué havas bonajn kontaktojn kun Viña del Mar, Valparaiso kaj Santiago de Ĉilio.

Avenuo en Quilpué

Klimato
-------

Quilpué situas en mediteranea klimato kun oceana influo. Jare pluvas (aŭ neĝas) ĉ. 480 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed en junio kaj julio pli ofte, inter decembro kaj marto apenaŭ pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 13-20 °C, sed vintre ofte frostas.

Vidu ankaŭ
----------

* Trajno Limache-Puerto

Eksteraj ligiloj
----------------

* hispane
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
**St John Plessington Catholic College** estas lernejo kaj kolegio en Bebington, Wirral, Anglio. Ĝia moto estas *Always faithful to Christ* (Ĉiam fidela al Kristo). En 2005 la lernejo elektis Thomas Quinn kiel ĉefinstruiston. Poste la skolo estis renomita de *Plessington* al *Saint John Plessington Catholic College* kaj kelkaj novaj kutimoj estis enkondukitaj, kiel nova uniformo kaj nova horaro.

Patrono-Sanktulo
----------------

La lernejo estas nomata laŭ la katolika sanktulo John Plessington, unu el la kvardek martiroj de Anglujo kaj Kimrujo.

Historio
--------

La nuna lerneja areo origine estis "St. John's High School". Plia lernejo "Rock Ferry Convent" unuigis kun ĝi kaj formas nun "St. John Plessington Catholic College".

Katolika etoso
--------------

La lernejo havas tre fortan katolikan etoson, kion oni povas rimarki, kiam oni vidas la multajn afiŝojn kaj bildojn en la koridoroj kaj klasĉambroj. Ĉiusemajne estas fakultativaj mesoj en la kapelo de la lernejo, gvidataj de la pastro de la kolegio.