recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
J.P. Claris de Florian, fablisto franca **Jean-Pierre Claris de Florian** (naskiĝinta la 6-an de marto 1755 ĉe la Kastelo Florian apud Sauve/departemento Gard, mortinta la 13-an de septembro 1794 en Sceaux) estis franca verkisto.

Vivo
----

Dekjara li venis sub la ŝirmon de la onklo kiu estis parenco de Voltaire, al Ferney-Voltaire. Al la filozofo la knabo ja plaĉis pro siaj saĝaj respondoj. Veninte al Parizo Florian ekdeĵoris kiel knabo kortega ĉe la Duko de Penthièvre, kiu promociis lin je kapitano dragona aljuĝinta al li la titolon Kavaliro de Florian. Sekve Florian vivis parte en Parizo parte sur la kasteloj de la duko en interesaj kaj spritplenaj medioj. En 1788 li iĝis akademiano kaj ĝuis vivon sen nuboj.

Sed en 1793 okazis lia malliberiĝo; kelkajn tagojn post la liberiĝo li mortis.

Graveco
-------

Lia gloro ŝuldiĝas precipe al la molaj paŝtistaj noveloj »Galatée« (1783) kaj »Estelle« (1787), kiuj perfektis por la tiama gusto. Eĉ pli malgusta (laŭ hodiaŭa takso) estas liaj poemaj romanoj »Numa Pompilius« (1786), imito malperfekta de la verko »Télémaque«, kaj »Gonzalve de Cordoue« (1791); tamen provas la antaŭparolo al la laste menciita verko: »Précis historique sur les Maures«, ke Florian ja scipovintus skribi bone. Menciindas krome liaj fabloj »Fables« (1792). La en la prizono verkita skribaĵo »Guillaume Tell« estas verŝajne lia plej malbona verko. Krome la traduko de »Don Quichotte« fiaskis. Liaj verkoj multafoje estas eldonitaj kaj tradukitaj en multajn lingvojn.

Referencoj
----------

* Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 6. Leipzig 1906, p. 708-709, kio tie ĉi estas legebla interrete.

* Kategorio Jean-Pierre Claris de Florian en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 573349
* GND: 118684000
* LCCN: n82163158
* VIAF: 24601427
* ISNI: 0000 0001 2124 4109
* LIBRIS: 382032 281689, 382032
* SUDOC: 026867427
* BNF: 11902963q
* MBA: de05e2c9-31e1-4423-858d-a959f8c2494d
* NLA: 35303941
* NDL: 00771551
* BIBSYS: 90405809
* NKC: jn19990002327
* ICCU: RAVV062838
* BNE: XX887584
 |
**Nicolás Maduro Moros** (naskiĝis la 23-an de novembro 1962), estas venezuela politikisto kaj Prezidento de Venezuelo ekde aprilo 2013, de oktobro 2012 ĝis lia elekto kiel Prezidento li estis Vicprezidento de Venezuelo, plejparte sub Prezidento Hugo Chávez. Li estis ministro pri eksterlandaj rilatoj de aŭgusto 2006 ĝis januaro 2013. Li estas priskribita kiel "agrabla eksa busŝoforo kiu fariĝis sindikatestro, parlamentano, ministro", kaj la "plej kapabla administranto kaj politikisto en la interna rondo de Chávez."

La protestoj en la ĉefurbo Karakaso kontraŭ Maduro
Je la 8-a de novembro 2012, dum televida alparolo anoncanta ke li veturos ree al Kubo por urĝa operacio pro la reokazo de kancero, Chávez nomis Maduron kiel lia posteulo "se io ajn okazus al mi." Diosdado Cabello deklaris sian subtenon de la decido. Chávez estis mortonta la 5-an de marto 2013.

Naskiĝis li en Karakaso, kaj edukiĝis en la Liceo Ávalos, publika mezlernejo okcidenta de la urbo. Busŝoforo, li komencis sian karieron politikan kiel neoficiala sindikatisto dum la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj, kiam la sindikatoj estis ankoraŭ malpermesataj. Li edziĝis kun Cilia Flores, simile aktivulino.

En 1992 Hugo Chávez enkarceriĝis pro fiaska puĉo, sed en 1994 Maduro kaj lia edzino, Cilia Flores, sukcesis liberigi lin. Maduro iĝis parlamentano en 1998. Je la 9-a de aŭgusto 2006, li estis nomita ministro pri eksterlandaj aferoj, kaj je la 13-a de oktobro 2012, vicprezidento.

De la 5-a de marto 2013 li plenumis la devojn de prezidento de Venezuelo, kaj de la 19-a de aprilo oficiale ekoficis, kaj de la 10-a de januaro 2019 oficiale ekoficis kiel prezidento de Venezuelo en la dua oficperiodo. 

Meze de januaro 2019 komenciĝis akraj surstrataj protestoj por forigi lin de la posteno de prezidento pro la terura falo de la ekonomio de la lando. 

La 26-an de marto 2020 la Usona Departmento de Justico anoncis akuzojn kontraŭ Nicolás Maduro kaj altrangaj oficaluloj pri droga terorismo pro ties kunlaboro kun gerilanoj strebantaj venigi kokainon al Usono.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ministerio del Poder Popular para Relaciones Exteriores Arkivigite je 1998-12-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Nicolás Maduro Moros, Ministro del Poder Popular para Relaciones Exteriores Arkivigite je 2009-03-16 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Nicolás Maduro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nicolás Maduro en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 431207
* GND: 1047678039
* LCCN: no2013079964
* VIAF: 305130149
* ISNI: 0000 0004 1723 6810
* SUDOC: 19862588X
* BNF: 17072071k
 |
**Konstantino la 3-a** (ankaŭ Konstantino la 5-a; armene: Կոստանդին , transskribo en la okcident-armena lingvo: Gosdantin) n. la 17-an de aprilo 1313 - m. la 21-an de decembro 1362. Konstantino estis reĝo de la armena reĝlando en Kilikio de 1344 ĝis 1362. Li estis filo de Baldueno, Marŝalo de Armenio; nevo de Hetumo la 1-a, kaj malproksima kuzo de Konstantino la 2-a.

Konstantino la 3-a apud templanoj de la Ordeno de MaltoKiam Konstantino la 2-a estis mortigita dum ribelo en 1344, Konstantino la 3-a sukcedis lin. Li estis la dua reĝo de la dinastio Lusignan. Li provis ekstermi ĉiujn rivalajn postulantojn al la trono. Li ordonis mortigi Konstantinon la 2-an, Bemon kaj Leonon, sed antaŭ la murdo ili povis eviti ĝin rifuĝante sin en la najbara Kipro.

Konstantino estis la unua edzo de Maria, filino de Oŝin de Korikos kaj Johanino de Anĵuo. Liaj du filoj mortis kaj kiam li mortis pro naturaj kialoj estis sukcedita de lia kuzo Konstantino la 4-a.

* Kategorio Konstantino la 3-a (Armenio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 346443
* LCCN: n93067334
* VIAF: 75527070
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**ZALÁN Magda** estas hungara ĵurnalistino, verkistino, tradukistino naskita la 22-an de majo 1936.

Premioj, distingoj
------------------

* Pro Cultura Hungarica 1999.

Biografio
---------

Magda Zalán familio alvenis Budapeŝton, kiam ŝi estis tri jara. Ŝi havigis diplomon de instruisto pri angla-hungara lingvoj en 1961 en Universitato de Budapeŝto. Inter 1955 kaj 1965 ŝi estis kunlaborantino de kulturaj programoj de Hungara Radio. En 1965 ŝi loksidiĝis en Italujo kaj en Romo ŝi laboris al itala radio-televido kaj al pluraj italaj gazetoj. En oktobro de 1975 ŝi elmigris Kanadon kaj loksidiĝis en Toronto, kie ŝi faris intervjuojn, literaturajn programojn hungare kaj angle al ŝtata radio kaj televido CBC. Ŝi laboris al du anglalingvaj revuoj kaj en 1979 sub nomo *The Podium* ŝi fondis literaturan kabareton. Ŝiaj rakontoj, literaturaj artikoloj, intervjuoj aperis en *Új Látóhatár*, *Irodalmi Újság*, *Menóra*, *Szivárvány*. Ŝi tradukis el verkoj de nuntempaj hungaraj verkistoj al itala, poste al angla linvoj. En 1985 ŝi iĝis kunlaborantino en Washington de la hungara sekcio de la radio *Voĉo de Ameriko*. En 1987 oni prezentis sian teatraĵon dum la somera festivalo en Washington.

Verkoj
------

* *In a Big Ugly House Far from Here*, rakontoj, Victoria-Torontó, 1982;
* *Stubborn People*, lit. portretoj, Torontó, 1985;
* *Barátok a magosban*, artistportertoj, 1995;
* *Zombory Éva*. *Bélyegalbum*, 1995;
* *Részletek nem készülő önéletrajzomból, 1996.*
Jan Czeczot
**Jan Czeczot** (pole Jan Czeczot, beloruse Ян Чачот, litove Jonas Čečiotas; 24-an de junio 1796 - 23-an de aŭgusto 1847) pola, belorusa, litova folkloristo, etnografo, poeto.

Biografio
---------

Dum 1809-1815 studis en Navahrudak en dominikana lernejo, samtempe kun Adam Mickiewicz. En la jaro 1815 forveturis studi en Vilna universitato, kie ekstudis en 1816, sed pro manko de monoj studis nur unu jaron.

En junio de 1818 ekmembris en Filomata asocio. En la jaro 1823 fondis poezian klubon "Kastalio", samtempe estris per konsistanta en Filareta Asocio rondeto de Bluaj, en kiu membris verkistoj.

Estis arestita laŭ juĝesploro de Filomatoj la 22-an de oktobro 1823. Laŭ kondamno, kune kun Tomasz Zan estis sendita en Orenburgo, por sepmonata enŝloso, kio finis en majo 1825. Dum posta ekzilo tradukis en pola lingvo verkojn de Washington Irving (traduko estis eldonita en Vilno en la jaro 1830). Dum 1826-1830 vivis en Ufa. Post liberigo de policia observo, dum 1831-1833 vivis en Tverj, poste revenis en Belorusion. Vivis en Lepjel (1833-1841), Ŝĉorsi (1841-1844), ofte vivis en bienoj de amikoj apud Navahrudak, printempe 1847 forveturis en vilaĝo apud Druskeninkaj, kie mortis.

Titola teksto
-------------

Vivinte en Lepjel kompilis verkaron de popolaj kantoj, kiuj estis eldonitaj en Vilno (1837, 1839, 1840 kaj poste), kune kun konatoj kaj amikoj kolektis 957 tekstojn, kiuj poste uzis Stanisław Moniuszko uzis en kanta verkaro "Hejma kantaro (1843-1859).

En jaro antaŭ morto de la poeto estis eldonita sola lia verkaro "Kantoj de kamparulo", sen nomo de aŭtoro, kun dominantaj patriotaj motivoj. Restis neeldonita dum vivo rimita historio de Litvo "Kantoj pri antikvaj litvanoj ĝis la jaro 1434".

* Kategorio Jan Czeczot en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 393262
* GND: 11894875X
* LCCN: n88221464
* VIAF: 20479767
* ISNI: 0000 0000 7146 2289
* SUDOC: 200658239
* NKC: mzk2013771372
 |
**Jenő Komjáthy** [komjAti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Komjáthy Jenő** estis hungara poeto, instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *komjáti*.

Busto pri Jenő Komjáthy
Jenő Komjáthy  naskiĝis la 2-an de februaro 1858 en Szécsény, li mortis la 26-an de januaro 1895 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Jenő Komjáthy frekventis gimnaziojn en pluraj urboj, fine li abiturientis en Esztergom. Li aĝis 18, kiam lia unua poemo aperis. Li studis 4 jarojn en Reĝa Universitato de Budapeŝto, sed li ne akiris diplomon, nur poste en 1880. Tiutempe li konatiĝis kun Gyula Reviczky. Li ekinstruis en Balassagyarmat, kie en 1882 li edziĝis (baldaŭ li havis 5 gefilojn). En 1885 li estis rolanto en skandalo, baldaŭ li instruis en Szenice, kie li vivis kvazaŭ en ekzilo. Ĉefe tie li verkis ribelantajn poemojn. Lia debuta poemaro aperis ĝuste tiam, kiam li mortis. Li ĉerpis pensojn pri Friedrich Nietzsche, Arthur Schopenhauer, Baruch Spinoza.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A homályból* (Budapeŝto, 1895, 2-a eldono en 1910) - poemoj 1876-1894
* Elektitaj poemoj kun Gyula Reviczky, József Kiss (Budapeŝto, 1995)

Memorigiloj
-----------

* busto kaj 2 memortabuloj en Balassagyarmat

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 80-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 4-a punkto)

* Kategorio Jenő Komjáthy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 575014
* GND: 1013870182
* LCCN: n96005439
* VIAF: 53408956
* ISNI: 0000 0001 2279 9771
* SUDOC: 260330868
* BNF: 124470715
 |
**Nikolaj GUMILJOV** (ruse *Николай Степанович Гумилёв*, n. 15-an de aprilo 1886 Kronŝtadt, Rusio — m. 24-an de aŭgusto 1921, Petrogrado) estis rusa poeto, fondinto kaj ĉefa teoriisto de la akmeisma movado.

La patro de Gumilov estis kuracisto ĉe la mararmeo.

De 1906 ĝis 1908 li loĝis en Parizo kaj partoprenis en nord- kaj orient-afrikaj ekspedicioj.

En 1909 li estis kunfondinto de la literaturo-arta periodaĵo "Apollon". Li estis, kun Sergej Gorodeckij, la iniciatinto de la poezia movado akmeismo kiu aperis en 1912. La movado estis kunigita de poetoj kiel Osip Mandelŝtam, Anna Aĥmatova, Miĥailo Kuzmin kaj aliaj. La ĉefa ĝia revuo estis "Apollon".

En 1910 li geedziĝis kun poetino Anna Aĥmatova, sed ili disiĝis post unu jaro kaj oficiale divorcis en 1918.

Li batalis kiel volontulo en la Unua mondmilito, post la februara revolucio de 1917 estis politika komisiito en Parizo. Li revenis al Rusio en 1918 kaj okupiĝis pri literaturo en Petrogrado.

Ĉar li neniam kaŝis sian kontraŭsenton rilate al bolŝevikoj, oni arestis lin en aŭgusto de 1921, suspektante partoprenon en kontraŭŝtata konspiro kaj ekzekutis lin. La akuzo estis plene falsa, oni rehabilitis la poeton nur 67 jarojn post la morto, dum la perestrojko.

Nikolaj Gumilov estis elstara poeto, brila poemtradukisto el diversaj lingvoj al la rusa.

Unu el la ĉefaj fakuloj pri la vivo kaj laboro de Nikolaj Gumilov estas la rusa eksperto pri arĝenta epoko de la rusa literaturo kaj afrikologo, Apollon Davidson. Li verkis tri librojn pri Gumilov kaj faris multajn prelegojn pri li. Ĉi tiuj libroj estas: *Муза странствий Николая Гумилёва* („La muzo de vojaĝoj de Gumilov", 1992), *Николай Гумилёв. Поэт, путешественник, воин* („Nikolaj Gumilov, poeto, vojaĝanto, batalanto", 2001) kaj *Мир Николая Гумилёва — поэта, путешественника, воина* („La mondo de Nikolaj Gumilov — de la poeto, vojaĝanto, batalanto", 2008).

* Nikolaj Gumilov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nikolaj Gumilov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 121544
* GND: 118719467
* LCCN: n80159909
* VIAF: 2471084
* ISNI: 0000 0001 2117 8228
* LIBRIS: 188896
* SUDOC: 026898616
* BNF: 11905536f
* MBA: 907ac49e-372c-4930-be4a-784e0c66a61d
* NLA: 35760919
* BIBSYS: 90182725
* NKC: jn19981001368
* BNE: XX1050801
 |
**Jan Izydor Sztaudynger** (naskiĝis la 28-an de aprilo 1904 en Krakovo, mortis la 12-an de septembro 1970 samloke) – pola poeto, aŭtoro de komediaj poemetoj, satiristo, teoriisto de pupteatro, tradukisto.

Vivo
----

Jan Sztaudynger naskiĝis en familio german- kaj francdevena. Filo de Izydor Jan Józef kaj Anna el domo Kokowska.

La memor-tabulo en Zakopane str. Piłsudskiego 69 – kie loĝis Jan Sztaudynger
Li frekventis al Modela Ekzerc-Lernejo ĉe Instruista Seminario en Krakovo. Post eksplodo de la unua mondmilito evakuiĝis kun la gepatroj al Brno en Moravio, kie daŭrigis lernadon en Privataj Polaj Gimnaziaj Kursoj. En 1915 eklernis en la Dua Gimnazio je la nomo al Reĝo Johano Sobieski en Krakovo. Post ĝia fino kaj abituro ekstudis la polan kaj germanan filologiojn en Jagelona Universitato. En 1923 finis unujarajn Pedagogiajn Studojn, unu jaron poste doktoriĝis pri filozofio surbaze de la laboraĵoj: *Rilato de Garczyński al religio* kaj *Influo de Goethe al Garczyński*.

Post fino de la studoj Sztaudynger iĝis instruisto de la pola lingvo en gimnazio je la nomo al Ladislao la 2-a Jogajlo en Dębica, kaj post soldatservo en Substandardista Lernejo de Infanterio en Zaleszczyki (Podolio) translokiĝis al Bydgoszcz, kie lekciis dum duonjaro en Vira Instruista Seminario. En 1930 translokiĝis al Poznań, kie dum kvar jaroj lekciis en Instruista Seminario je la nomo al Ewaryst Estkowski. Edziĝis al Zofia Jankowska, en 1933 naskiĝis filino Anna. En 1934 iĝis lekciisto de Ŝtata Fakultata Lernejo, kie lekciis (1938–1939) pri pupteatro.

Post eksplodo de la dua mondmilito kune kun la familio estis arestita de germanoj, setligita en tranzita koncentrejo en distrikto Sandomierz. En Opatów partoprenis sekretan instruadon sur la gimnazia nivelo.

Esperanto
---------

maldekstra

La memor-tabulo en Krakovo str. Długa – kie loĝis Jan Sztaudynger dum la jaroj 1908–1929
La tombo de Jan kaj Zofia Sztaudynger en la Tombejo de la Savanto (Salwatorski) en Krakovo
"Tysiąc mów na świecie,
jak tysiące liści -
W jedno drzewo je łączą,
kto ? - esperantyści." (Jan Izydor Sztaudynger)

"MALPERMESO"

"Malpermeso - la plej bona propagando."
(Jan Izydor Sztaudynger)

(Esperantigis Georgo Handzlik)

Bibliografio
------------

* S.W. Balicki, *Sztaudynger nieznany* (Sztaudynger nekonata), "Życie Literackie" (Literatura Vivo), nr 10, 1974, p. 8–9

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jan Sztaudynger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Słownik Biograficzny Ziemi Jeleniogórskiej: Jan Izydor Sztaudynger Biografia Vortaro de Jelenia Góra-regiono


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609760
* GND: 124115020
* LCCN: n83147262
* VIAF: 41967286
* ISNI: 0000 0000 8120 7644
* SUDOC: 059781424
* BNF: 12783814x
* NLA: 35749261
* NKC: ola2003198062
 |
**Krishna SOBTI** [kriŝna sobti; hindie: कृष्णा सोबती] (n. 18an de februaro 1925, en Brita Hindio - 25-an de januaro 2019 en Nov-Delhio) estis barata verkisto de fikcio, kaj eseisto. Ŝiaj temoj estas diversaj: la disduiĝo de la regiono dum la sendependiĝo de la Brita Imperio, la ŝanĝiĝanta barata socio, kaj rilatoj inter la seksoj.

Sobti gajnis la prestiĝan premion Gjanpith en 2017.

La komitato de Gjanpith rimarkis jene. "La lingvaĵo uzata de Sobti... estas influita de la intermikso de la hindia, la urdua kaj la panĝaba kulturoj... ŝiaj roluloj estas ĉiam kuraĝaj... pretaj alfronti la defiojn de la socio. Ŝi ege riĉigis la hindian literaturon per eksperimentoj kun novaj stiloj kaj formoj... kaj ankaŭ per la kreo de multaj novaj vortoj en la hindia, eble influita de la riĉa diverseco de la kulturoj en kiu ŝi kreskis." Sobti mem kredas je la uzo de multaj lingvoj en siaj verkoj.

Ŝiaj verkoj estas tradukitaj en la anglan, svedan, rusan kaj urduan. Legeblas kaj aŭdeblas kelkaj partoj el ŝiaj verkoj ŝiavoĉe.

Referencoj
----------

1. ↑   53rd Jnanpith Award for 2017 to Eminent Hindi Litterateur Smt. Krishna Sobti. Arkivita el la originalo je 2017-11-07. Alirita 2017-11-04.
2. ↑  Hindi is an epic language: Krishna Sobti
3. ↑  Krishna Sobti

* Kategorio Krishna Sobti en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 596178
* GND: 120200198
* LCCN: n80131730
* VIAF: 178158
* ISNI: 0000 0000 6308 2921
* SUDOC: 076111873
* BNF: 13568784d
* NLA: 35961027
 |
**Jesús CARRASCO**, naskita en 1972 en Olivenza, estas hispana verkisto.

Antaŭ la komenco de sia literatura kariero, li tenis larĝan gamon de laborpostenoj en sia junularo, de instruisto al vinber-plukisto kaj plendetala dezajnisto. En 1992, li translokiĝis al Madrido kie li komencis sian verkadan karieron. En 2005, li translokiĝis al Sevilo, kie li ankoraŭ vivas.

Lia debuta romano *Intemperie* (Subĉiela rigoro) aperis en 2013 al kritika aklamo kaj estis tradukita en pli ol dudek lingvoj, kaj adaptita al samnoma filmo; ĝi temas pri knabo kiu fuĝas tra akra pejzaĝo el brutala laborestro. Ĝi gajnis nombron de premioj kaj estis nomita por pluraj pliaj. Lia dua romano *La tierra que pisamos* (2016) gajnis la EU Premion por Literaturo. Lia tria romano *Llévame a casa* (Portu min hejme) estis eldonita en februaro 2021. Ĝi temas pri mensaj misordoj ĉe (ge)maljunuloj, kaj la problemoj kiujn tiuj okazigas ĉe la propra familio, ĉefe ĉe la gefiloj.

La interrilato inter homoj kaj naturo estas fundamenta temo de ĉiuj liaj romanoj. Carrasco diris, ke li estis inspirita de Raymond Carver, Richard Ford, John Updike kaj John Edward Williams.

Referencoj
----------

1. ↑  Bio Arkivigite je 2021-11-07 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  Jesús Carrasco aborda la responsabilidad de ser hijos en la novela "doméstica" *Llévame a casa* eldonita la 2an de februaro 2021 fare de Europa Press
3. ↑  Jesús Carrasco: "Para mi segunda novela prometo intensidad y tensión en el lenguaje" eldonita fare de El Diario la 29an de novembro 2014

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821497
* GND: 1033604798
* LCCN: no2008121634
* VIAF: 2288500
* ISNI: 0000 0000 5398 0891
* LIBRIS: 389202
* SUDOC: 169362019
* BNF: 167630214
* NDL: 001244070
* BIBSYS: 13028755
* NKC: xx0198294
* ICCU: TO0V667829
* BNE: XX5287227
 |
**Jane Wilde Hawking** (naskita **Jane Beryl Wilde**; je la 29-a de marto 1944) estas angla verkisto kaj instruisto. Ŝi estas la eksedzino de Stephen Hawking.

Persona vivo
------------

Hawking naskiĝis al Beryl Eagleton kaj George Wilde. Ŝi plenkreskiĝis en St Albans, Hertfordshire kaj poste studis lingvojn. Ŝi geedziĝis kun Stephen Hawking en 1965, kiun ŝi renkontis per komunaj universitataj amikoj ĉe festo. La duopo havis tri gefilojn: Robert naskiĝis en 1967, Lucy en 1970 kaj Tim en 1979. Post jaraj laboranta je ŝia doktoriĝa tezo ĉe Westfield College, ŝi ricevis sian doktoriĝon en mezepoka hispana poezio en aprilo 1981. Jane kaj Stephen disiĝis en 1990 kaj eksgeedziĝis kvin jarojn poste; ŝi tiam geedziĝis familian amikon kaj muzikiston Jonathan Hellyer Jones. Jane subtenis Stephen pri liaj sanproblemoj dum jaroj kiel li daŭris labori.

Vivo poste
----------

En 1999 ŝi verkis membiografion pri sia geedziĝo al Stephen, *Music to Move the Stars: A Life with Stephen*. Post la fizikisto disiĝas kun sia dua edzino Elaine, li kaj Jane establis laborantan rilaton. En 2007 tute ĝisdatiga eldono de la biografio publikiĝis kun la titolo *Travelling to Infinity: My Life with Stephen*.

Wilde loĝas in Anglujo kun sia dua edzo, Jonathan.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 531803
* GND: 122683277
* LCCN: n95042806
* VIAF: 273970839
* ISNI: 0000 0000 3522 5411
* SUDOC: 183975006
* BNF: 169773502
* NKC: pna2015870161
* BNE: XX5484510
 |
**Mamajo** (tatare *Мамай, Mamay*) estis pova kaj grava militestro de la Blua Hordo dum la 1370-aj jaroj kiu vivis en la okcidenta parto de la nomada ŝtato, kiu estis en la nuntempaj stepoj de la sudo de Ukrainio kaj la duoninsulo Krimeo. Tiu mongola militestro separiĝis de aliaj ĥanoj kiuj komponis la konfederacion de la Ora Hordo, en klopodo establi sian propran ŝtato.

Mamajo, kiu havis la militistan rangon de *tumenbaŝi* (tiómnik, тёмник en rusa, komandanto de ĉirkaŭ 10 000 trupoj, egalvalora al proksimume nuntempa generalo), estis posteulo de Ĝingis-Ĥano tra la linio de Nogai Ĥano, sed ne havis aliron al la trono de Sarai ĉar li ne estis membro de la linio de Batu Ĥano. Inter la jaroj 1370 kaj 1380 li klopodis devigi la rusojn pagi al li jaran tributon anstataŭ al la Ora Hordo.

*Dmitrij Donskoj venkinta Mamajon*, detalo de la Monumento al la Jarmilo (1862).
Estinte totale venkita de la rusoj estritaj de Dmitrij Donskoj en la Batalo de Kulikovo (1380), Mamajo estis mortigita en Kaffa (Krimeo) fare de ĝenovanoj, kiuj ne pardonis lin la nuligon de militunuo de arbalestistoj senditaj apoge al mongoloj lukti kontraŭ la rusoj. La memoro de Mamajo restis dum jarcentoj. Fakte, ekzistas en rusa esprimo, как Мамай прошел (kvazaŭ se Mamajo venis), per kiu oni indikas tre grandan kaoson aŭ detruon.

* Kategorio Mamajo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 743017
* GND: 1014253608
* LCCN: n79040914
* VIAF: 33271669
* NKC: jx20121018005
 |
Statuo de Janus Pannonius en Pécs
**Janus Pannonius**,  hungare **Csezmicei János** estis kroata-hungara poeto, episkopo, ambasadoro kaj politikisto en Hungara reĝlando, kiu latine verkis. Lia onklo estis János Vitéz.

Vivo
----

Li naskiĝis la 29-an de aŭgusto 1434 en Čazma tiutempe nomata ankaŭ "Csezmice" [ĉezmice]. La junulo frekventis lernejojn en Italio, kie frue iĝis talento. En 1454 li lernis juron en Padovo, poste hejmenvenis en la reĝan korton, ĉar la nova reĝo Matiaso la 1-a kolektis sciencistojn, artistojn kaj similajn. Helpe de sia parenco li akiris gravajn postenojn, fine iĝis episkopo de Pécs, tamen en siaj poemoj li rifuzis la religion.
Tuberkulozo atakis lin en 1466. Malsane li aliĝis al komploto kontraŭ Matiaso. En 1471 li retiriĝis al Pécs, poste komencis rifuĝi al Italio, sed dumvoje li mortis la 27-an de marto 1472 en Medvedgrad, en Kroatio.

Oni trovis lian tombon en 1991 en kelo de katedralo de Pécs. Ĉiuj poemoj estas tradukitaj hungaren, kelkaj Esperanten. Kaj la hungaroj, kaj la kroatoj taksas lin alte.

En Esperanto aperis
-------------------

* en Hungara Antologio, 1983: 8 poemoj

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Janus Pannonius en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 284726
* GND: 119169959
* LCCN: n82089441
* VIAF: 65302857
* ISNI: 0000 0001 1578 0087
* LIBRIS: 191509
* SUDOC: 028779479
* BNF: 12054506w
* NLA: 35872976
* BIBSYS: 90648269
* NKC: jn20000701368
* ICCU: TO0V037646
* BNE: XX6094473
 |
**Jeznik de Kolb** aŭ **Jeznik Koghbaci** (armene Եզնիկ Կողբացի), estis armena kristana verkisto de la 5-a jarcento.

Jeznik naskiĝis en Koghb (Tuzluca), en la historia provinco Tajko, en norda Granda Armenio.

Li estis lernanto de Isahak, la katolikoso-patriarko Isaak la Granda de Armenio aŭ Isahak de Seleŭko, kaj de Mesrop. Je ilia peto li iris unue al Edeso, poste al Konstantinopolo por perfektigi sin en la diversaj sciencoj kaj kolekti aŭ kopii siriajn kaj grekajn manuskriptojn de la Biblio, kaj la skribaĵojn de la Patroj de la Eklezio. Li revenis al Armenio post la Unua Koncilio de Efezo (431).

Li probable estas identa kun Jeznik, episkopo de Bagrevand-regiono, kiu partoprenis en la Sinodo de Artaŝat en 449.

* Kategorio Jeznik Koghbaci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 645591
* GND: 100997821
* LCCN: n86064564
* VIAF: 69287325
* ISNI: 0000 0001 2138 3539
* SUDOC: 067720005
* BNF: 125378611
* BIBSYS: 90889888
* NKC: mzk2009502552
* ICCU: VEAV045825
 |
**Kristina Sabaliauskaitė** (naskiĝis en 1974 en Vilno, Litovio) estas doktoriĝinta arta historiistino, ĵurnalisto kaj unu el la plej konataj nuntempaj litovaj verkistoj. Ŝi naskiĝis en Vilno kaj ekde la jaro 2002 vivas en Londono, kie ŝi laboris kiel eksterlanda korespondanto kaj kolumnisto por la plej granda ĉiutaga gazeto de Litovio, nomata *Lietuvos rytas* ("mateno de Litovio").

Verkista kariero
----------------

En 2008, ŝi debutis per la historia romano *Silva Rerum* (eldonita de "baltos lankos") pri la vivo de nobela familio inter la jaroj 1659 kaj 1667, la periodo post la tiel nomata "sveda diluvo". Ĝi tre sukcese vendiĝis en multnombraj eldonoj kaj nomiĝis "literatura evento" en Litovio, aplaŭde aprezata de kulturhistoriistoj, laŭdata por atentonkapta rakonto kaj granda atento al historiaj detaloj.

En 2008 la libro listiĝis per la Instituto de Litova Literaturo inter la "dek du plej kreemaj libroj".

En 2008 ŝi ricevis la literaturan premion *Jurga Ivanauskaitė*.

En 2009, Silva Rerum premiiĝis "Libro de la Jaro" en Litovio.

En 2010 ĝi estis oficiale listigataj inter la "10 plej memorindaj libroj de la pasinta jardeko litova".

En 2011, la sekva romano *Silva Rerum II* pri la epoko de la Granda Pesto de 1707-1710 kaj la Granda Nordia Milito eldoniĝis de "baltos lankos" kaj iĝis la plej multnombre vendata libro de tiu jaro en multaj eldonoj. Sekve la dua romano tiujare elektiĝis "Libro de la Jaro" en Litovio.

Plue en 2011 Sabaliauskaitė ricevis la premion "Sankta Kristoforo" de la urbo Vilno pro literatura reprezentiĝo de Vilno. Samjare, la Turisma Informa Centro de Vilno enkondukis literaturan gvidadon tra la historia urbocentro laŭ la lokoj priskribataj en la romanoj de Kristina Sabaliauskaitė.

En 2012 "baltos lankos" publikigis selektadon de noveloj "Danielius Dalba ir kitos istorijos" ("Danielo Rompilo kaj aliaj historioj") kiu same iĝis unuaranga vendosukceso.

En 2014 latva traduko de la roman *Silva rerum* fare de *Dace Meiere*, eldonita en Latvio per la eldonejo *Zvaigzne ABC*, elektiĝis inter la 100 latvaj "plej favoritaj libroj de ĉiuj tempoj", cetere la ununura litova verko en tiu listo. Same en 2014 "baltos lankos" eldonis la romanon "Silva rerum III" - la trian parton de la serio, same unuaranga vendosukceso, kies rakonto disvolviĝas de la jaro 1748 ĝis 1770 kaj esploras la originojn de la legendo pri la klera vilna novjudo Abraham ben Abraham, devene pola nobelo, kiu brulmurdiĝis pro sia judiĝo.

Referencoj
----------

1. ↑  litovlingva artikolo *statueto de Sankta Kristoforo pro meritoj pri la kreo de la "miraklo de Vilno"* en la retejo de la ĵurnalo *15min*
2. ↑  literatura gvidado "Silva Rerum" tra la historia urbocentro de Vilno
3. ↑  artikolo *Žvilgsnis į knygas žiniasklaidos akimis ir į pasaulį rašytojų akimis* ("rigardo en librojn per okuloj de la amaskomunikiloj, kaj en la mondon per okuloj de verkistoj"), en la retejo *satenai.lt* la 13-an de majo 2014

* Kategorio Kristina Sabaliauskaitė en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ottília WASS** grafino [vaŝ], hungara poetino, mecenatino. Ŝi naskiĝis en Koloĵvaro la 14-an de januaro 1829 kaj mortis en Koloĵvaro la 5-an de marto 1917.

Keriero
-------

Ottília Wass grafino de Czege kaj Szentegyed vojaĝis multe kaj ŝi akiris plure da artobjektoj. Apud la hungaran ŝi parolis la germanan, francan, anglan kaj italan lingvojn. Ŝi estis enamiĝanta al verkisto Zsigmond Kemény, sed ŝia familio ne konsentis la geedziĝon. Ŝi verkis poemojn kaj tradukis. La hejmo de ŝia familio estis centro de la literatura vivo. Lia patro fondis popollernejon en Tresztia, en kiu ankaŭ ŝi instruis. La artobjektoj de familio alvenis en posedaĵon de Erdélyi Múzeum-Egyesület, la biblioteko al reformita kolegio Kún. Post ŝia morto la duono de ŝia havaĵo alvenis al Erdélyi Múzeum Egyesület.

Literaturo
----------

* Kántor Lajos: *Czegei gróf Wass Ottília, az Erdélyi Múzeum-Egyesület nagy jótevője* (ETF 96. Kv. 1938);

Fonto
-----

* Hungara vikipedio

* Kategorio Ottília Wass en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kristoforo Milionis**, greke Χριστόφορος Μηλιώνης, (naskiĝinta en 1932 en Peristeri/provinco Ioanino) estas greka verkisto.

Vivo
----

Li studis klasikan filologion en Tesaloniko kaj laboris kiel gimnazia instruisto kaj poste kiel lerneja inspektoro. Li vivas en Ateno.

Verkista agado prezentita per elektaj verkoj
--------------------------------------------

La verkaro de Milionis karakteriziĝas per impona unueco kaj entenas konstantajn vidpunktojn. La tipoj estas elvilaĝanoj, kiuj vivas en Ateno kaj vivas konvencian kaj monotonan vivon tie. La rakontoj komenciĝas per iu momento, kie la heroo estas sendita al tempovojaĝo kaj revenas al infaneco aŭ al la tempo de la Dua mondmilito aŭ al la interna milito (1946-49). Tiam la vivo - malgraŭ la eksteraj cirkonstancoj - estis estinta interne de la homoj en ordo, ĉar tiam la homoj ankoraŭ konis identecon kam memfidon. Kaŭzo por la tempovojaĝo povas esti ekzemple ekamo, morto, iu ajn animalo aŭ iu ajn objekto.

La radikojn por la nuna mizero kuŝas - laŭ la verkisto - en la seniluziiĝoj kaj la animaj vundiĝoj. Tre bone rimarkatas la filozofio de la verkisto en lia romano *Δυτική συνοικία / Ditikí sinoikía* (1980) kiel ankaŭ en la rakontokolekto *Καλαμας κι Αχέροντας / Kalamás ki Aĥérontas* (1985), kiu verŝajne estas lia plej bona verko.

En la romano *Ο Σιλβέστρος / O Silvéstros* (1987) la tuja apero de enigmoplena junulo en provincurbo igas sursurfacigon de kulpo kaj malvirtoj de la lokuloj, kiuj referencas al la sama historia epoko.

Aliaj verkoj
------------

* Ακροκεραύνια / Akrokeráfnia (1976; noveloj)
* Το πουκάμισο του Κένταφρου / To pukákmiso tu Kéntafru (1971; rakontaro)
* Τα διηγήματα της δοκιμασίας / Ta diijímata tis dokimasías (1978; rakontaro)
* Χειριστής ανελκυστήρος / Ĥiristís anelkistíros (1993; rakontaro)
* Το μικρό είναι και όμορφο / To mikró íne kai ómorfo (1997; eseoj, gazetaj artikoloj)
* Τα φαντάσματα του Γιορκ / Ta fantásmata tu Jork (1999; rakontaro)

Liaj verkoj estis tradukitaj en la germanan, la anglan, la francan, la italan, la nederlandan, la rusan kaj la hungaran.

Literaturo
----------

* Dimosthenis Kurtovik: *Griechische Schriftsteller der Gegenwart. Ein kritischer Leitfaden*, eldonejo Romiosini, Kolonjo 2000, ISBN 3-929889-35-8, p. 180-181.
* Ioanna Mylonaki, Ioanna: "Erzählort und -zeit im Roman von Christophoros Milionis O Σιλβέστρος", en: *Γράμματα και τέχνες H. 63*, sept.-okt. 1991, p. 27-28.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eta biografio. germane
**Kriszta Bódis** [krista bOdiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bódis Kriszta** estas hungara altlerneja instruisto, reĝisoro, verkisto.

Kriszta Bódis naskiĝis la 9-an de junio 1967 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kriszta Bódis studis psikologio kaj estetikon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Jam ekda la studentaj jaroj ŝi publikigis studojn, poemojn kaj prozojn. Inter 1994 kaj 2000 li kreis preskaŭ cent da dokumentaj filmoj pri ciganoj al Hungara Televizio, dum ŝi instruis en Universitato Loránd Eötvös, Universitato de Miskolc kaj Scienca Universitato de Szeged. En 2014 ŝi establis studion en cigana kolonio en Ózd, kie ŝi helpis la ciganojn por lerni. Ŝi organizis festivalojn, kulturajn kaj sociajn okazintaĵojn. Ŝi ricevis premiojn inter 1995-2015. Ŝi naskis filinon en 1997, filon en 2002.

Ŝiaj filmaj reĝisoraĵoj (elekto)
--------------------------------

* *Petra* (1995)
* *Falusi románc -meleg szerelem* (2004-2006)
* *Virrasztás* (2010)

Ŝiaj kontribuoj (elekto)
------------------------

* *Mind csak idegenyebb úgy* (poemoj, 2002)
* *Kemény vaj* (romano, 2003)
* *Carlo Párizsban* (romano, 2014)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Kriszta Bódis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771575
* GND: 1173762418
* LCCN: n2004034379
* VIAF: 16614877
* ISNI: 0000 0001 0956 7562
* BNF: 170068808
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**Jindřich FÜGNER** (naskiĝis la 12-an de septembro 1822 en Prago, mortis la 15-an de novembro 1865 en Prago) estis ĉeĥa popola verkisto kaj unu el la fondintoj (en 1862) de la unua bohemia gimnastika asocio Sokol.

Jindřich FügnerFügner heredis de sia patro familian komercejon kaj poste iĝis estro de asekura agentejo. Kvankam ĉef-profesie komercisto, li dum multaj jaroj studis en pluraj landoj por pliigi sian ĝeneralan scion. Li dediĉis multe da tempo al muziko kaj sporto kaj interesiĝis pri sociologio.

En ĉeĥaj patriotaj rondoj li renkontis Miroslav Tyrš, kiu interesis lin pri la ideo de gimnastika asocio. Je la fondo de la praga sekcio *Sokol Pražský* li iĝis ties unua prezidanto; li sukcesis konstruigi la unuan gimnastikejon en Prago (ĉeĥe "Sokolovna", en strato *Žitná*). Lia influo favoris la demokratian strukturon de la asocio *Sokol*.

Referencoj
----------

1. ↑   (CS) PRECLÍK Vratislav : Prezident Masaryk a sokolská myšlenka, in Čas: časopis Masarykova demokratického hnutí, duben - červen 2018, roč. XXVI. čís. 122. ISSN 1210-1648, str.10 – 16 (Sokol)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jindřich Fügner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografieto ĉeĥe
* Historieto de Fügner-strato en Brno ĉeĥe


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 237555
* GND: 144034611
* LCCN: nr89000885
* VIAF: 53992741
* ISNI: 0000 0001 1876 2618
* NKC: jk01032123
 |
**Jaroslava MOSEROVÁ** (naskiĝis la 17-an de januaro 1930 en Praha, mortis la 24-an de marto 2006 en Praha) estis ĉeĥa kuracistino, sciencistino, verkistino, tradukistino kaj politikistino. Ŝi multe aktivis sur la tutmonda nivelo kaj apartenas al plej aprezataj ĉeĥaj personoj de la lastaj jaroj, pro sia multflanka agado kaj kunligo de alta profesieco kaj klereco kun profunda homeco, kiu donis al ŝi nerefuteblan karismon.

En jaroj 1947-1949 ŝi studis medicinon en Usono. En sia origina kuracista profesio ŝi specialistiĝis pri brulvundoj. I.a. ŝi priflegis Jan Palach, post kiam li protestante kontraŭ la soveta okupacio de Ĉeĥoslovakio en 1969 publike mem bruligis sin.

Ŝi verkis multajn rakontojn, filmscenarojn kaj teatraĵojn. Popularaj iĝis ŝiaj tradukoj de detektivaj romanoj de Dick Francis, kies persona amikino ŝi estis.

En jaroj 1991-1993 ŝi estis ambasadorino en Aŭstralio kaj Novzelando.

Longdaŭre ŝi ofereme laboris por UNESCO - en la 90-aj jaroj ŝi estis membrino de la konsilio kaj ekde 1999 prezidantino de la Ĝenerala konferenco de UNESCO.

Krome ŝi aktive partoprenis en ĉeĥa politika vivo, en 1996-1998 ŝi estis vicprezidantino de ĉeĥa Senato.
En 2003 ŝi sensukcese kandidatiĝis por ofico de prezidanto de Ĉeĥa respubliko.

*"Jara Moserová personigis la karakteron de la tuta ĉeĥa nacio – kuraĝon, honestecon kaj persistemon. Dum sia vivo ŝi multon atingis kaj samtempe ŝi konservis nekredeblan kaj senarmigan modestecon. Ŝi multe mankos al mi." DICK FRANCIS, 24. 3. 2006*

* Kategorio Jaroslava Moserová en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 232685
* LCCN: n88090507
* VIAF: 71423843
* ISNI: 0000 0001 1447 5662
* SUDOC: 192604899
* BNF: 12123661m
* BIBSYS: 90844621
* NKC: jk01082123
 |
Ŝejĥino **Jawaher bint Hamad Al Thani** [Ĝaŭaher bint Hamad Al Thani], plennome **Jawaher bint Hamad bin Suhaim Al Thani** (arabe جواهر بنت حمد بن سحيم, *Ĝaŭāhir bint Ḥamad bin Suḥajm Āl Ṯānī*) de Kataro (naskiĝis en 1984), apartenas al dinastio Al Thani per naskiĝo kaj geedziĝo. La 25-an de junio 2013, ŝia onklo, la emiro Hamad bin Ĥalifa Al Thani, sciigis antaŭ membroj de la reĝa familio kaj elstaraj personoj en la katara socio, sian volon abdiki favore al ŝia edzo kaj prakuzo Tamim.

Biografio
---------

Jawaher bint Hamad Al Thani, naskita en Doho, Kataro, estas la filino de ŝejĥo Hamad bin Suhaim Al Thani (kiu estis senpostena ministro) kaj lia unua edzino, ŝejĥino Hessa bint Ahmad Al Thani, filino siavice de ŝejĥo Ahmad bin Saif Al Thani.

Ŝia nomo, Jawaher [Ĝaŭaher], aŭ Jawahir, tradukiĝas kiel "Juvelo".

Ŝi edziniĝis kun sia prakuzo, ŝejĥo Tamim bin Hamad Al Thani (tiam Kronemiro de Kataro), en Palaco Al-Wajbah, Doho, la 8-an de januaro 2005.

Ili estas gepatroj de kvar infanoj:

1. Al Mayassa bint Tamim Al Thani (naskiĝis la  15-an de januaro 2006(nun 2006-01-15))
2. Hamad ben Tamim Al Thani (naskiĝis la  20-an de oktobro 2008(nun 2008-10-20))
3. Aisha bint Tamim Al Thani (naskiĝis la  24-an de aŭgusto 2010(nun 2010-08-24))
4. Jassim ben Tamim Al Thani (naskiĝis la  12-an de junio 2012(nun 2012-06-12))

Sponsorado
----------

* Ĉefa sponsoro de la Fondaĵo Hima.
* Sponsoro de la Projekto "La Birdo de Mia Lando".

Referencoj
----------

1. ↑  El emir de Catar abdica en su hijo, el jeque Tamim El Mundo 24/06/2013.
2. ↑  Sheard.  (2011) *Llewellyn's Complete Book of Names: For Pagans, Witches, Wiccans, Druids, Heathens, Mages, Shamans and Independent Thinkers of All Sorts*. Llewellyn Worldwide, p. 306. ISBN 0738723681.
**Pál Aczél** [acEl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Aczél Pál** estis hungara dramisto, scenaristo. Liaj familiaj nomvariantoj estis *Acél* kaj *Abeles* (ĝis 1895), liaj pseŭdonimoj estis *-él. -ál.*; *Pax Paul*.

Desegnaĵo pri Pál Aczél en 1913
Pál Aczél naskiĝis la 9-an de decembro 1885 en Siófok, li mortis la 9-an de novembro 1949 en Hamburgo.

Biografio
---------

Pál Aczél post la maturiĝo elektis la verkistan profesion. En 1913 li fondis filman produktejon, kie li estis ĉiufaranto. Li kreis novaĵojn kaj skeĉojn. En 1920 li migris al Aŭstrio, kie li verkis scenarlibrojn. Inter 1925–1935 li vivis en Francio, kie li laboris en la eldonejo de Humanité. Ĉi tie li adaptis rakonton de la krozŝipo Patomkin laŭ filmo de Sergej Miĥajloviĉ Ejzenŝtejn al teatraĵo. En 1927 kune kun Gyula Illyés li iĝis membro de Asocio de Hungarlingvaj Revoluciaj Verkistoj kaj Artistoj. En 1935 li translokiĝis al Germanio kaj vivis plu plene retiriĝanta.

Liaj kontribuoj (elekto)
------------------------

* *Ecce homo* (dramo, 1913)
* *Lakájok* (dramo, 1913)
* *Az apostol* (filmo adaptita el poemo de Sándor Petőfi, 1914)
* *A pénz* (filmo)
* *Casanova első és utolsó szerelme* (scenarlibro, 1920)
* John Reed:  *Dek tagoj, kiuj skuis la mondon* (kuntradukinto)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Pál Aczél en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771436
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**Joan MASCARÓ i FORNÉS** (Santa Margalida, Majorko 1897 - Coberton, Cambridge 1987) estis kataluna filologo, fakulo pri la sanskritaj lingvo kaj kulturo. Li laboris kiel sekretario en la brita konsulejo en Majorko inter 1916 kaj 1920. Diplomiĝinte en la kembriĝa universitato pri anglalingva literaturo kaj hindiaj lingvoj, li poste lekciis en la oksforda universitato kaj fariĝis vicrektoro de Parameshvara College en Jaffna (Srilanko). 

Dum la dua Hispana Respubliko li estis instruisto de la angla lingvo en Institut Escola kaj de Sanskrito en la Aŭtonoma Universitato de Barcelono kaj faris katalunlingvan version de parto de Bhagavadgitao, eldonita en 1935. Eskapinte el ekzekuto, li ekziliĝis post la armea ribelo kaj en 1939 ekloĝis en Kembriĝo. Li kunlaboris en *Bulletin of Spanish Studies* kaj kunfondis la Anglo-Katalunan Societon. Tradukis al la angla verkojn el Sanskrito kaj Palio, kiel Upaniŝadoj, Dhammapada i el Bhagavadgitao, kiuj decide influis en la ekinteresiĝo pri la hindiaj filozofio kaj mistiko en la 1960-aj kaj 1970-aj, ĉefe en Britio kaj Nord-Ameriko, ĉe tiaj famuloj kiel Beatles (precipe George Harrison).

Kiel adoleskulo li lernis Esperanton, verŝajne kun sia amiko Marià Jaquotot Molina, kaj en 1912 li ekkorespondis en ĝi. En la 1920-aj jaroj agadis en la Esperantista Klubo Palma, Kvankam li aliĝis, li ne povis partopreni en la Universalajn Kongresojn de 1914 kaj 1925, sed li sukcesis en 1928 kaj en postmilitaj. Li partoprenis ankaŭ la katalunajn kongresojn en Palma (1925) kaj Ripoll (1935).

Verkoj
------

* *Lamps of Fire* (1958) [antologio de mistikaj tekstoj el diversaj kulturoj]

Vidu ankaŭ
----------

* Antoni Coll i Sastre
* Sebastià Crespí Valls
* Joan Mates i Soler
* Josep Salom i Nadal
* Gabriel Meneu i Piña
* Antoni Nadal

Referencoj
----------

* Joan Maimó. *Joan Mascaró. Els múltiples espais de la saviesa*. Palma, 1990. (katalune)
* Juan Mascaró. *The Creation Of Faith*. Bayeux Arts, 1999. ISBN 1-896209-29-7
* Margais, Xavier. *El moviment esperantista a Mallorca (1898-1938)*. Edicions Documenta Balear, 2002. ISBN 84-95694-29-8. [p. 258-60]
* Climent Picornell: Joan Mascaró i Fornés i The Beatles ( o George Harrison)  Arkivigite je 2017-04-11 per la retarkivo Wayback Machine ( en català )


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 211370
* GND: 122042891
* LCCN: no95037492
* VIAF: 13180131
* ISNI: 0000 0001 2021 1671
* SUDOC: 165507926
* NKC: xx0134974
* BNE: XX1163326
 |
**Marcin Jerzy Wolski** (naskiĝis la 22-an de julio 1947 en Lodzo) – pola verkisto, ĵurnalisto kaj satiristo, vicprezidanto de Asocio de Polaj Ĵurnalistoj (kaj prezidanto de varsovia filio). De 2006 ĝis 2007 direktoro de la Programo I de Pola Radio. De 2016 direktoro de TVP2.

Vivo
----

Marcin Wolski finis historion en Varsovia Universitato. En 1966 debutis en revuo "Szpilki" (Pingloj), publikigis ankaŭ en "Żołnierz Wolności" (Soldato de Libereco), propaganda organo de Popola Pola Soldataro, interalie aŭtoro de novjara kripo kritikanta ŝtatojn de Okcidento kaj Israelo lige al la sestaga milito.

Dum pluraj jaroj kunlaboris kun Program III de Pola Radio, kie de 1973 ĝis la 7-a de decembro 1981 oni prezentis lian satiran disaŭdigaĵon *60 minutojn pohore* (laŭvican malebligis enkonduko de la milita stato en Pollando). En la jaroj 1989–2009 kreis ĉiusemajnan disaŭdigaĵon ZSYP en Programo I de Pola Radio. Plimulto de liaj tekstoj realiĝis en skeĉoj kaj ciklaj radiodramoj. En la jaroj 1991–1993 estis kunaŭtoro de populara program *Pola bestoĝardeno*, prezentanta en kurba spegulo la polan politikan scenejon.

En la jaroj 1975–1981 apartenis al Pola Unuiĝinta Laborista Partio. Dum la krizostato estis maldungita kun malpermeso labori en amaskomunikiloj, tamen liaj skeĉoj kaj radiodramoj regule aperis en *Ripeto de la amuzo*. Kreinto de opozicia vojaĝ-kabaredo.

En la jaroj 1993–1995 estis konsiliano pri amasmedioj ĉe prezidento Lech Wałęsa. En 2005 eniris konsiston de Honora Apog-Komitato de Lech Kaczyński en prezidenta baloto.

Kune kun Antoni Krauze laboris pri scenaro de filmo Smoleńsk, dediĉita al katastrofo de Smoleńsk.

De majo 2013 ĝis 2015 gvidis satiran programon *Semajno al la rimo* en Telewizja Republika.

Konstanta felietonisto en "Gazeta Polska" kaj "Tygodnik Solidarność". De 2013 estas publicisto de semajnrevuo "Do Rzeczy". Membro de Asocio de Polaj Ĵurnalistoj, Asocio de Polaj Verkistoj kaj Asocio de Libera Vorto. De aprilo 2016 ĉefo de redakcio kaj unu el prezentantoj de satira programo *W tyle wizji*, en TVP Info. La 11-an de julio 2016 iĝis direktoro de TVP2.

Distingoj kaj premioj
---------------------

Li ricevis multe da premioj pri satiraj tekstoj, ankaŭ trifoje nomumita al la premio Zajdel pro sciencfikcio.

En 2006 prezidento Lech Kaczyński distingis Marcin Wolski per Komandora Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta*.

En 2009 ministro pri kulturo kaj nacia heredaĵo enmanigis al li Oran Medalon *Merita al la Kulturo Gloria Artis*.

* Kategorio Marcin Wolski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 589559
* GND: 1050857895
* LCCN: n79101658
* VIAF: 29613405
* ISNI: 0000 0000 7832 7653
* SUDOC: 085104604
* BNF: 12374690t
* NLA: 56426151
* NKC: xx0077933
 |
Paramahansa Yogananda
dekstra
**Jogananda** (nagario: परमहंस योगानन्‍द, angle: Paramahansa Yogananda) (naskiĝis la 5-an de januaro 1893 en Gorakhpur, mortis la 7-n de marto 1952 en Los-Anĝeleso) – barata jogano, svamio. Lia plej granda atingo estis popularigo de krijajogo en la okcidenta civilizo. Verkis i.a. aŭtobiografion sub la titolo *Aŭtobiografio de jogano*. Lia spirita majstro estis Juktesvar Giri.

Vivo
----

Paramahansa Jogananda naskiĝis en bramana familio kiel **Mukunda Lal Ghosh** en Gorakhpur, subŝtato Utar-Pradeŝo, en Barato. Lia patro estis Bhagabati Ĉaran Ghoŝ, kaj la patrino Gurru Ghoŝ. La gepatroj adoris joganon Lahiri Mahasaja. Li havis sep gefratojn – tri fratojn kaj kvar fratinojn. En sia aŭtobiografio skribas, ke jam de la plej fruaj jaroj ekinteresiĝis pri religio. Li ofte ĉeesti kun joganoj, kies mirakloj ege lin impresis.

En la aĝo de 17 jaroj, en 1910 renkontis sian spiritan majstron (guruon) – Sri Juktesvar Giri. Post fino de studoj, en 1915 eniris la ordenon Giri kaj akceptis la nomon Jogananda, kio signifas "feliĉigita pro unuiĝo kun la Dio". De tiam estis konata kiel Svamio Jogananda.

En 1917 Jogananda establis malgrandan lernejon por knaboj en vilaĝo Dihika, en Bengalio. En 1918 translokiĝia al urbo Ranĉi. En tiu ĉi lernejo kutima instruado estis ligita kun lernado de jogo kaj meditado. Ĝia eduka programo enhavis multe da elementoj de antikva sistemo gurukula, kiel ekz. instruado en freŝa aero. En 1920 Jogananda vojaĝis al Usono por partopreni Mondan Kongreson de Religioj en Bostono. Samjare fondis tie faman Self-Realization Fellowship.

En 1935 Jogananda revenis al Barato, kie kontribuis al fondo de Yogoda Satsanga Society of India. Dum la restado renkontiĝis kun Mahatmo Gandhi, Anandamaji Ma, Giri Bala. Dum tiu ĉi periodo en Purio, subŝtato Oriso foriris en mahasamadhio la guruo de Jogananda – Sri Juktesvar Giri.

En 1936 Jogananda forlasis sian landon kaj iris lekcii al Londono.

La 7-an de marto 1952 en Los-Anĝeleso Jogananda atingis la staton de mahasamadhio.

* Kategorio Jogananda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Jogananda en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 387642
* GND: 118635905
* LCCN: n80104974
* VIAF: 107026466
* ISNI: 0000 0001 1696 6959
* SUDOC: 027201317
* BNF: 11929512t
* NLA: 36590989
* NDL: 00461605
* BIBSYS: 90056761
* NKC: xx0005063
* ICCU: CFIV022834
* BNE: XX4578764
 |