recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**FEJÉR Miklós** estis rumania hungara instruisto pri la hungara kaj franca lingvoj, lernolibroredaktoro. Li naskiĝis en Zabola la 30-an de novembro 1913 kaj mortis en Sfântu Gheorghe la 8-an de majo 2002.

Biografio
---------

Miklós Fejér lernis en katolikaj gimnazioj de Târgu Secuiesc, Miercurea Ciuc kaj Brassó. Li havigis diplomon de instruisto pri hungara-franca lingvoj en Kluĵo en 1938. Li instruis en Braŝovo, Odorheiu Secuiesc, Gheorgheni, ekde 1942 en Kolozsvár. Li revenis el militkaptiteco en oktobro de 1948 kaj li instruis denove en Kluĵo. En 1951 li ellaboris la instruprogramon por la instruado de hungara lingvo kaj literaturo de 1-7-aj klasoj. Li redaktis kune kun Ferenc Gazda kaj Jenő Nagy, pli poste kune kun Katalin Lengyel Bartosné hungargramatikan lernolibron, kune kun János Jócsák la hungaran legolibron por la klasoj 5-8-aj (1954–58). En 1956 kun Gyula Csehi kaj János Jócsák verkis lernolibron titolita *Irodalomelméleti alapfogalmak* (Literaturteoriaj nocioj) por liceoj, en 1956–57 kun Jócsák János kaj Erzsébet Székely redaktis la *Magyar irodalomtörténet* (Hungara literaturhistorio) kaj *Irodalmi szöveggyűjtemény* (Literatura krestomatio). La aŭtoritatoj komunistaj konsideris lin naciisto kaj maldungis lin ekde septembro 1958. La 1-an de aprilo 1959 oni arestis lin, sed en oktobro de 1959 lasis lin libera. Nur ekde 1965 li povis denove instrui en Suceagu ĝis sia pensiuliĝo en 1975. Li partoprenis la redaktadon de *Romániai Magyar Irodalmi Lexikon*. Li estis kunlaboranto ankaŭ de *Encyclopedia Hungarica* redaktita en Kanado.
La **perikardiito** estas nekontaĝa malsano okazigita pro ŝveliĝo de la perikardio, nome la tavolo kiu kovras la koron.

Infekta deveno
--------------

La perikardiito estas kormalsano kiu kutime estas okazigita pro virusaj infektoj, ĉu gravaj ĉu malgravaj, ĝenerale produktitaj de eĥoviruso aŭ Coxsackie-viruso (laŭ studoj de mezo de la 20a jarcento). Infekto en la spirtuboj, por ekzemplo, pro normala kataro, povas esti la tialo de perikardiito. Ankaŭ la bakteriaj infektoj povas rezulti en bakteria perikardiito, kvankam tio maloftas. Simile, kelkaj tipoj de mikozaj infektoj kapablas okazigi kvankam rare perikardiiton; inter la plej oftaj en imunokompetenta malsanulo estas la histoplasmozo, dum ĉe pacentoj kun imunokompromito, la agentoj estas pli diversaj, inter kiuj *Candida*, *Aspergillus* kaj *Coccidioides*.

Aliaj devenoj
-------------

Aliflanke, la perikardiito povas esti asoci kun sistemaj malsanoj kiel kancero, uremio, leŭkemio, memimunaj malsanoj, tuberkulozo, reŭmatisma febro, hipotiroidismo kaj kor-operacioj. La korpatologioj kiuj povas okazigi perikardiitojn estas inter aliaj: korinfarkto kaj miokardiito. Ankaŭ la simptomaro de forta anksio kaj la atakoj de paniko povas okazigi mis- aŭ malordoj en la funkciado de la muskoloj kaj organoj de la koro kio povas siavice okazigi la aperon de la menciita malsano.

Notoj
-----

1. ↑   Kliniko de Mayo. mayoclinic.org, eld. «Pericarditis». Konsultita la 5an de majo 2020.

Bibliografio
------------

* LeWinter MM, Tischler MD. Pericardial diseases. In: Bonow RO, Mann DL, Zipes DP, Libby P, eds. Braunwald's Heart Disease: A Textbook of Cardiovascular Medicine. 9th ed. Philadelphia, Pa: Saunders Elsevier; 2011:chap 75.
* Doctor NS, Shah AB, Coplan N, Kronzon I. Acute pericarditis. Prog Cardiovasc Dis. 2017. January 1; 59(59): 349–59.
* Brook I. Pericarditis caused by anaerobic bacteria. Int J Antimicrob Agents 2009; 33:297–300
* Imazio M, Gaita F, LeWinter M. Evaluation and Treatment of Pericarditis: A Systematic Review. Clinical Review & Education 2015; 314 (14):1498-1506.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Latidos. Filmeto de la National Geographic (hispanlingve)
* Perikardiito

* Kategorio Perikardiito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 690598
* LCCN: sh85099850
 |
Cara palaco en Sofio fare de Rumpelmayer

**Viktor Rumpelmayer** [rumpelmajer] estis hungarlandana aŭstra (germana) arkitekto. Lia familia nomvarianto estis *Rumpelmeyer*. Li estas rigardita kiel unu el la plej eminentaj centreŭropaj arkitektoj de lia tempo.

Interna laboro de Rumpelmayer
Viktor Rumpelmayer  naskiĝis la 7-an de novembro 1830 en Preßburg (Habsburga Imperio, Hungara reĝlando, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la 14-an de junio 1885 en Vieno.

Biografio
---------

Viktor Rumpelmayer frekventis metilernejon, poste li akiris arkitekturan diplomon en akademio en Munkeno en 1853. Lia ĉefinstruisto estis Ludwig Lange. Post la diplomo li longa restis en Parizo, kie li planis ekzemple la portugalan pavilonon por la mondekspozicioj de Londono en 1862 kaj de Parizo en 1867. Baldaŭ li iris al Vieno, komence li estis kunlaboranto de aliaj arkitektoj, sed en 1872 li fondis propran firmaon. Menciindas, ke en ambaŭ urboj li estis ankaŭ arkitekto pri internaj spacoj. Rumpelmayer laboris iom poste ankaŭ en Hungara reĝlando, eĉ en Bulgario. Li ricevis Honoran legion kaj aliajn premiojn. Li havis edzinon. Spite la morton en Vieno li estis enterigita en sia naskiĝurbo.

Elektitaj arkitekturaĵoj
------------------------

* Kastelo de Budmerice

* Germana ambasadorejo en VienoGermana ambasadorejo en Vieno
* Kastelo Festetics en KeszthelyKastelo Festetics en Keszthely
* Iama cara palaco, nuntempa etnografia muzeo en SofioIama cara palaco, nuntempa etnografia muzeo en Sofio
* Palaco en BulgarioPalaco en Bulgario
* Palaco Palugyay en BratislavoPalaco Palugyay en Bratislavo
* Palaco PálffyPalaco Pálffy
* Anglikana preĝejo en VienoAnglikana preĝejo en Vieno

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Kamill Fittler

Fontoj
------

* germanlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Viktor Rumpelmayer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 621406
* GND: 1028839634
* VIAF: 172636707
* ISNI: 0000000122728519
* ULAN: 500223323
* NKC: osa2015883980
 |
Koordinatoj: 47° 18′ 46″ N 4° 51′ 37″ O﻿ / ﻿47.31278 °N, 4.86028 °O﻿ / 47.31278; 4.86028 (mapo)

**Fleurey-sur-Ouche** estas franca komunumo situanta en Departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Geografio
---------

Limoj de la komunumo
La rivero Ouche kaj la kananao Burgonjo trapasas la komunumon.

Fleurey-sur-Ouche etendiĝas sur 29,76 kilometroj alt du kaj havis 1466 loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de 2021, tiel ke la loka loĝdenso estas po 49,26 homoj kilometre alt du.

### Najbaraj komunumoj

Ĝiaj najbaraj komunumoj estas Ancey, Arcey, Clémencey, Flavignerot, Lantenay, Mâlain, Sainte-Marie-sur-Ouche, Urcy, Valforêt kaj Velars-sur-Ouche.

Historio
--------

En 586 Gontrano la 1-a donis Fleurey al la abatejo de Saint-Marcel-lès-Chalon.
Roberto la 1-a mortis en sia domo de Fleurey en 1076.

Vidindaĵoj
----------

Preĝejo sankta Johano la Baptisto
La preĝejo sankta Johano la Baptisto estas gotika.

Estas bela ŝtonego en formo de ĉapela fungo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  La nombroj de la INSEE france

Vidu ankaŭ
----------

### Internaj ligiloj

* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj

Paĝaro Écho des commmunes


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 448098
* GND: 7654586-6
* VIAF: 246327685
* SUDOC: 127157654
* BNF: 15250560g
 |
La plej ofta kaj plej neŭtrala termino por la Usona Enlanda Milito estas simple **la enlanda milito** (angle: *the Civil War*), sed tiu nomo neniam estis oficiala. La unua leĝe oficiala nomo aperis en oficiala raporto de usona milita departemento en 1880, titolita **la milito de la ribelo** (*the War of the Rebellion*). Dum la 1920-jaroj, kongresa rezolucio deklaris la taŭgan nomon **la milito inter la ŝtatoj** (*the War between the States*), kaj multaj sudaj heredaĵaj grupoj kaj militrolistoj preferas ĉi tiun terminon.

Ankaŭ ekzistis multaj kuriozaj aŭ antaŭjuĝaj nomoj, kaj hodiaŭa uzado de ili ofte signifas subtenon de unu flanko aŭ la alia. Tiaj sudaj nomoj inkluzivas **la milito de norda agreso**, **la milito de suda sendependeco**, **la milito de Sinjoro Lincoln**, **La milito de secesio**, aŭ simple **La milito**. Malpli oftaj sudaj nomoj estas **la dua usona revolucio** kaj **la milito por defendi Virginion**. Unu favorato tuj post la milito estis **la lastatempa malagrableco**. La plejmulto de ĉi tiuj terminoj ne uziĝas hodiaŭ, krom inter sudaj naciistaj, historiaj, kaj kulturaj grupoj kiel *Ligo de la suda* kaj *Filoj de konfederaciaj veteranoj*. Nordanoj uzis aliajn terminojn: **la milito de la ribelo**, **la milito de suda ribelo**, **la milito por savi la union**, kaj **la milito por abolicio**. La plej frua nomo estis **la milito de la insurekcio**. Ĉi tiuj nomoj estas eĉ pli maloftaj ol la por-sudaj nomoj, pro la malpli granda intereso pri la enlanda milito en norda Usono.

Alternativaj nomoj por la Usona Enlanda Milito
----------------------------------------------

La Usona Enlanda Milito (en angla, 'American Civil War') ankaŭ estas konata kiel La Enlanda Milito en Usono. En la sudo de Usono, la nomoj "Milito inter la ŝtatoj" kaj "Milito de Norda Agreso"; rezulte de propagando dum la Jim Crow Epoko. Ĝi estis foje nomita "La Milito de Ribelo", "La Sklavposedanta Ribelo", kaj "La Milito de Secesio" dum la Milito.

Fonto
-----

Ĉi tiu paĝo estas mallonga, parafrazita versio de la Angla Paĝo.
La **Mina Konsila Grupo** (angle ***Mines Advisory Group***, akronime **MAG**) 

estas internacie aktiva neregistara organizaĵo kiu purigas minojn, malpezajn armilojn kaj municiorestaĵojn en nunaj kaj iamaj konflikto- kaj krizaj lokoj. La asocio, bazita en Manĉestro, estas financita ĉefe per donacoj kaj registara subteno .

Historio
--------

Ĝi estis fondita en 1989 de iama inĝeniero en la Brita Armeo kaj lia frato kontraŭ la fono de la retiro de sovetiaj trupoj el Afganio (la soveta-afgana milito). La du gefratoj volis labori por batali kaj malbari grundajn minojn en konfliktregionoj. Kunlabore kun diversaj NROj, la laboro disetendiĝis internacie en la sekvaj jaroj.

En 1992, MAG helpis fondi la Internacian Kampanjon por Malpermesi grundminojn.

Ĝis 2010, la organizaĵo estis kaj jam estis aktiva en 37 landoj .

Agadkampoj
----------

La organizaĵo ĉefe forigas grundajn minojn kiuj estas aŭ estis direktitaj kontraŭ homoj aŭ veturiloj. Sed ĉiu eksplodema municio aŭ neeksplodiĝintaj eksplodiloj postlasitaj ankaŭ estas forigitaj.

La forigo de manpafiloj kaj malpezaj armiloj, kiel ekzemple pistoloj, fusiloj, kontraŭtankaj armiloj aŭ raketo kaj mortero-bombokanonaj sistemoj kun kalibro de malpli ol 100 mm ankaŭ estas unu el la respondecaj kampoj de la MAG.

La areoj de agado de la organizaĵo estas ĉie en la mondo. La Mina Konsila Grupo estas precipe aktiva en iamaj kaj nunaj krizaj areoj en Afriko, Sudorienta Azio kaj Sudameriko. Sed Irako kaj la Gaza-strio, ekzemple, ankaŭ estas areoj de agado.

Literaturo
----------

* Human Rights Watch: *Landmine Monitor Report*, ISBN 978-1-56432-327-9.

Referencoj
----------

1. ↑  Arkivigite je [Date missing] per maginternational.org [Error: unknown archive URL]. Webseite der Mines Advisory Group. Abgerufen am 2. März 2011.
2. ↑  "Mag's history", *MAG international*, archived from the original on 2009-03-02, retrieved 2009-04-08
3. ↑  *Where we work*. Webseite der Mines Advisory Group. Abgerufen am 2. März 2011.

Eksteraj ligiloj
----------------

* MAG retejo
* Oficiala MAGa filmo - *Konflikta Retrovo*
* *Bomba Rikolto*, filmo pri MAG
* MAGaj fotoj de Quang Tri, Vjetnamio
* MAGaj fotoj de nunaj agadoj tutmonde.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858703
* LCCN: nr94007736
* VIAF: 156385710
 |
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

**Ŝebin el-Komo,** laŭ egipta arabe شبين الكوم, simple *Ŝebino* estas urbego en nordorienta Egiptio, en Nildelto, en Provinco Minufija, kie ĝi estas ties ĉefurbo.

Urba panoramo en Ŝebin el-Komo

Demografio
----------

En Ŝebin el-Komo loĝis 267 945 en 2021.

Geografio
---------

Ŝebin el-Komo troviĝas sur ebenaĵo 23 metrojn super la marnivelo laŭ branĉo de Nilo. Benho troviĝas 22, ĉefurbo Kairo 27, Zagazigo 40, Tanto 61, Mansuro (Egiptio) 85, Ismailio 102, kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Ŝebin el-Komo estis provinca sidejo de 1826.

Ekonomio
--------

Ekonomio de Ŝebin el-Komo konsistas el industrio kaj komerco, krome laŭ pli malgranda mezuro el agrikulturo.

Edukado
-------

La universitato de Ŝebin el-Komo estis fondita en 1976.

Klimato
-------

Ŝebin el-Komo situas en arida klimato (BWh) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. Jare pluvas nur 32 mm. Inter junio-septembro neniam pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 20,5 °C kaj varias inter 13-28 °C.
**WINKLER Lajos** (vinkler lajoŝ) estis hungara kemiisto, apotekisto, universitata profesoro, ano korespondanta de la MTA (1896), ano ordinara (1922) naskita en Arado la 21-an de majo 1863 kaj mortinta en Budapeŝto la 14-an de aprilo 1939.

Kariero
-------

Winkler finis la universitaton en 1883 – 85 en Budapeŝto, kaj oni promociis lin doktoro pri farmacio en 1889. En 1902 iĝis profesoro eksterordinara, pli poste direktoro de kemia instituto no. 1-a. Li malfermis novajn vojojn je la kampo de analiza kemio, ellaboris originalajn analizajn metodojn. Li estis unu el estigantoj de la apotekistformado en Hungarujo. Inter 1895 kaj 1896 li redaktis la revuon *Chémiai Folyóirat* (Revuo Kemia), li estis same dum tri jardekoj ĉefkunlaboranto de la *Magyar Gyógyszerészi Közlöny* (Hungara Revuo pri Farmacio). En 1964 oni fondis Winkler-memormedalon por distingi en ĉiu dua jaro la elstarajn kultivantojn de la farmaciscienco.

Verkoj
------

* *Untersuchungsverfahren für das chemische Laboratorium* (Stuttgart, 1936).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Lajos Winkler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 334431
* GND: 1089112300
* LCCN: no2011146712
* VIAF: 72431428 121455523, 72431428
* ISNI: 0000000079201278
 |
Arta bildigo de nudaj viro kaj virino de la *Pioneer*-ŝildo. Atentu pri la larĝaj ŝultroj de la viro kaj la larĝaj koksoj de la virino.
**Homa korpoformo** estas kompleksa fenomeno kun precizaj detaloj kaj funkcioj. La ĝenerala formo aŭ figuro de persono estas influita ĉefe de la skeleta strukturo, la muskoloj kaj graso. 
Skeleta strukturo kreskas kaj modifiĝas nur ĝis kiam homo adultiĝas kaj restas kvazaŭ sama dum la cetero de la vivo.

Dum pubereco diferenciĝo de la vira kaj virina korpoj okazas reproduktcele. Ĉe plenkreskuloj la muskola maso ŝanĝiĝas laŭ trejniĝo kaj grasodistribuo povas ŝanĝiĝi pro hormonaj ŝanĝiĝoj. Heredo havas gravan rolon en la evoluo de korpoformo.

Korpoformo influas korpopozicion kaj irmanieron kaj havas gravan rolon por fizika allogo.

Vidu ankaŭ
----------

* Antropometrio
* Korpoalto
* Korpovolumena indico
* Pozicio
* Irmaniero
* Homa skeleto
* Femurfendo

Referencoj
----------

1. ↑   La korpoformo dependas de la naturo de distribuo de la korpa graso. Arkivita el la originalo je 2009-02-28. Alirita 2011-09-27.
2. ↑  Kresko ĝenerale finiĝas inter 13 kaj 18 jaroj, kiam la epifizalaj platoj de longaj ostoj fermiĝas kaj ne plu permesas plukreskadon.
3. ↑   Korpoformo estas grava por fizika allogo. Arkivita el la originalo je 2009-02-07. Alirita 2011-09-27.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* Arkivigite je 2015-09-11 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 
* Arkivigite je 2009-02-28 per la retarkivo Wayback Machine
Statuo en urbo Caratinga kun la bildo de *La Knabo Frenezeta* de Ziraldo
**Ziraldo Alves Pinto**, konata simple kiel **Ziraldo**, (Caratinga, la 24-an de oktobro 1932 - Rio-de-Ĵanejro, la 6-an de aprilo 2024) estis brazila desegnisto, kartunisto, aŭtoro de bildstrioj, ĵurnalisto kaj verkisto aktiva ekde 1954.

Politike aktiva, li kunfondis kaj gvidis la kontraŭkulturan semajnan gazeton *O Pasquim* (1969-1991), kiu fariĝis la ĉefa eldonaĵo kun kritikoj al la militista diktaturo en Brazilo (1964-1985) ĝis la restarigo de demokratio.

Li estas plej konata pro la bildstria serio *Turma do Pererê* (1959-1976) kaj la porinfana libro *O Menino Maluquinho* (1980), kiun li mem transformis en bildstrian serion (1989-2007).

Liaj verkoj aperis en pluraj internaciaj eldonaĵoj, kiel la francaj revuoj *Plexus* kaj *Planète*.

Lia filino, filmproduktisto Daniela Thomas (n. en 1959), kaj lia filo Antonio Pinto, komponisto de filmmuzikoj (n. en 1967), ankaŭ estas artistoj kun internacia kariero.

Ziraldo kaj Esperanto
---------------------

*O Menino Maluquinho* estis tradukita en Esperanton de tiam 13-jara brazila E-denaskulo, Cristóvão Resende, sub la titolo *"La Knabo Frenezeta"* kaj eldonita en Brazilo laŭ instigo de Ziraldo mem ĉe la eldonejo Melhoramentos. Ziraldo helpis la reklamadon de la libro (kaj de Esperanto) per partopreno kun Cristóvão en intervjuoj ĉe popularaj televidaj programoj.

Premioj
-------

* 1990 : Premio Yellow-Kid « Vivo dediĉita al la ilustrado », aljuĝita de la organizantoj de la Festivalo de Lucques, pro la verkaro.
* 2008 : Iberamerika Premio Quevedos pri grafika humuro, pro la verkaro
* 2015 : Premio Haxtur pri humuro, pro liaj gazetaraj desegnaĵoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ziraldo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* portugale
* france Ziraldo.

Referencoj
----------

1. ↑  Ziraldo, Premio Quevedos 2008.
2. ↑  **Knabo frenezeta, La**. Ziraldo. Tradukis Kristoĉjo Resende. Melhoramentos. São Paulo. 1998. 106 paĝoj

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617214
* GND: 120633280
* LCCN: n82089431
* VIAF: 79439628
* ISNI: 0000000084538000
* SUDOC: 117994073
* ICCU: TO0V166916
 |
**La Colilla** [lakoLIlja] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco.

La Colilla en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.
Sonorilmuro.
Tradicia arkitekturo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 11,26 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 341 loĝantojn. Ĝi perdis 350 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, sed jam dum la 21-a jarcento ĝi rekuperis pli ol 150 loĝantojn pro utilo kiel dormurbo. Ĝi distas 12 km de Avilo, provinca ĉefurbo, en la Valo Amblés. Okcidente la tereno estas pli montara, apartenanta al la *Sierra de Ávila*, kie elstaras Las Picotillas (1256 m). La altitudo gamas inter tiuj 1256 m de Las Picotillas kaj 1072 m sur la valo. La domaro kuŝas sur 1117 m.

Ĝi limas kun Martiherrero, Casasola, Ávila, La Serrada kaj El Fresno.

Historio
--------

Estas restaĵoj el la Kuprepoko ĝis Bronzepoko nome mueliloj (agrikulturo) kaj sagopintoj (ĉasado). En Ferepoko estis loĝado de vetonoj: kastrumo, kaj du specimenoj de "verraco" [beRAko], granitaj skulptaĵoj de porko-bovo.

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Plej frua mencio estas de 1250, kaj pli limdetalaj de fino de la 15-a jarcento.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, terpomoj, beto) kaj brutobredado (ĉefe bovoj kaj ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). Tiu municipo estas konata pro siaj antikvaj kaj gravaj ŝtonminoj el kiuj oni elfosis ŝtonojn por konstrui parton de la monumentoj de Avilo, kiel la Katedralo de Avilo, la baziliko de Sankta Vincento aŭ la Murego de Avilo. Pri tio estas simbolaj ikonoj en la blazono.

Bildo
-----

Panoramo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762006
 |
Kühloch, kaverno survoje al Steinalm
**Steinalm** (laŭvorte: *Ŝtona alpo*) estas ŝatata ekskursocelo proksime de Saalfelden, Aŭstrio.

Situo kaj priskribo
-------------------

La monta paŝtejo situas en alteco de 1268 metroj sur krutaĵo de la montoĉeno Steinernes Meer supre de Saalfelden. La aliro eblas disde la saalfelden-a urbokvartalo Bürgerau, kie ankaŭ abundas parkejoj, daŭras ĉ. unu horon. Ĝi kondukas preter Kühloch, historie interese kaverno kaj taŭgas por ĉiuj; sekve temas pri facila celo, por ĉiuj anoj de familioj. Krome Steinalm estas elirpunkto de montomigrado, ekz. ĝis la pinto de Persailhorn aŭ al Peter-Wiechenthaler-kabano. De tie eblas ankaŭ - tra danĝera pado nome *Fuchssteig* - iri ĝis la Ermitejo ĉe Palfen.

Steinalm situas majeste kaj alloge ĉe la suda deklivo de Steinernes Meer ofertante gastigadon; ĉiujare okazas en la kadro de la Ĵazfestivalo internacia de Saalfelden ankaŭ spektakloj tie ĉi.

Historio
--------

La kabano starigitis en la 1869-a jaro estinte en la posedo de la Katolika Eklezio. Jarcenton poste ĝi venis en la manojn de kamparana kooperativo ŝanĝokomerce, al kiu apartenis 15 kamparanoj. Dume ĝis tiam la tuto ekskluzive uzitis ekonomie, tuj instalitis restoracieto por migremuloj. Ekde 1990 materialtelfereto tre plifaciligas la transporton de necesaĵoj supren.

En marto 2010, okaze de nova posedantoŝanĝo, oni mallonge timis ke la restoraciservoj povus ĉesi kio ne okazis.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo
* porturistaj celoj
**Garrafe de Torío** [gaRAfe detoRIo] estas municipo en la centro de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de León*, en la centroriento de la provinco.

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de León* centroriente, flave.
Ruiforco de Torío.
Manzaneda de Torío.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Abadengo de Torío, La Flecha de Torío, Fontanos de Torío, Garrafe de Torío, Manzaneda de Torío, Matueca de Torío, Palacio de Torío, Palazuelo de Torío, Pedrún de Torío (en la foto de la tabelo), Riosequino de Torío, Ruiforco de Torío, San Feliz de Torío, Valderilla de Torío, Villaverde de Abajo kaj Villaverde de Arriba.

Ĝi okupas totalan areon de 125,27 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 589 loĝantojn.

Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 300 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 16 km norde de Leono, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Bildaro
-------

* Matueca de Torío.Matueca de Torío.
* Matueca de Torío.Matueca de Torío.
* Palazuelo de Torío.Palazuelo de Torío.
* San Feliz de Torío.San Feliz de Torío.
* San Feliz de Torío.San Feliz de Torío.

Notoj
-----

Vidu ankaŭ
----------

* San Feliz (stacidomo)
* Municipoj de Provinco Leono

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759790
* VIAF: 316734858
 |
**Aion** (greke ***αἰών***, el la arkaika antikve-greke ***αἰϝών***), aŭ **Eono**, en la greka kosmogonio estis la personigo de la Tempo, kune kun tiu pli fama de Kronos, koresponda al la latina Saturno. Kultite kiel "Sinjoro de la lumo", ĝi reprezentas la senfinan tempon, kun plue la senfinan sinsekvon de la eraoj.

Pavima mozaiko prezentanta Geon (diinon teron), riĉe ellaborita. La kvar infanoj prezezenta la kvar earojn. Romia mozaiko en vilao de Sentinum de la komenciganta tria jarcento. Giptoteko de Munkeno (n. W504).
Desenaĵo en la mitrejo de Valerio Heraklo kaj filoj, dediĉita (180 post Kristo en Antikva Ostia - Italio). CIMRM 312).
Ikonografie skizita kiel leonkapa, kun tramane sceptro, ŝlosilo kaj fulmo, ĉirkaŭita de serpento kiu ĉirkaŭ lia korpo plenumas 7 turniĝojn kaj duonan, korespondantajn al la ĉielaj sferoj.

Kromaj mitologaĵoj pri Aion
---------------------------

Ĝi estis egaligita al la dio de la tempo de la persa Zurvan. Kaj Eŭripido faras Aion filo de Kronos.  

En iuj Eleŭzisaj Misteroj estis festata en Aleksandrio, la sesan de januaro, ĝia naskiĝo ĉe la sanktejo de la diino Koro al kiu estis atribuita la patrineco de la dio. En tiu okazo bildo de infano estis procesie portata de la templo al Nilo por havigi la akvon kiu poste transformiĝus al vino.  

Heraklito diras: "*Li estas infano kiu ludas kiel infano kaj formovas la figurojn sur la tabulo. La regno estas tiu de infano*".

Referencoj
----------

* Grekio
* Sol Invictus
* Paganismo
* Kronos
* Gnostika eono

Notoj
-----

1. ↑  Laŭ la biblia teologio, kaj pliofte en la kristana spekutativeco, ankaŭ la tempo estas kreita de kiel ĉiuj aliaj kreitaĵoj.

Literaturo
----------

* László Kákosy, (1964), "Osiris-Aion". *Oriens Antiquus* **3**.
* Arthur Darby, (Jan 1934), "A Vision of Mandulis Aion". *The Harvard Theological Review* **27** (1).
* Zuntz, Günther, (1989), *Aion, Gott des Römerreichs* (in German). Carl Winter Universitatsverlag. ISBN 3533041700.
* Zuntz, Günther, (1992), *AIΩN in der Literatur der Kaiserzeit* (in German). Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften. ISBN 3700119666.

Eksteraj ligiloj
----------------

* [*rompita ligilo*] – L’ERA DEI PESCI – L’ERA DELL’ACQUARIO|aliro=17/04/201
* [|]EPIFANIO|aliro =17/04/2011}}
* {di Aion[*rompita ligilo*]aliro =17/04/2011.

* Kategorio Aion en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 531057
* GND: 118920871
* LCCN: no2014109041
* VIAF: 74652038
* SUDOC: 244785341
 |
Tutafrikisma flago.
**Panafrikanismo**, Panafrikismo, kiel neologismoj similaj al tiu de aliaj lingvoj aŭ pli esperantigite Tutafrikismo aŭ Tutafrikanismo, estas socia, antropologia, filozofia kaj politika movado de la 20a jarcento.

Mapo de Afrika Unio
Panafrikanismo estas difinebla kiel politika kaj kultura movado, kiu celas kunigi la afrikanojn en kaj ekster Afriko por regeneri la kontinenton kaj por kuraĝigi senton de solidareco inter la afrikaj loĝantaroj. Panafrikanismo glorigas la pasintecon de Afriko kaj encerbigas fierecon per kaj por la afrikaj valoroj. Ĝi celas la fratigon afrikan, la defendon de la rajtoj de afrikanoj kaj la unuecon de Afriko sub ununura suverena ŝtato, por ĉiu afrikano, tiom el Afriko kiom el la afrikaj diasporoj.

La tutafrikisma teorio estis prilaborita ĉefe de afrikanoj de la amerika diasporo posteuloj de sklavoj kaj afrikanoj naskiĝintaj en Afriko post mezo de la 20a jarcento kiel William Edward Burghardt Du Bois aŭ Marcus Mosiah Garvey inter aliaj kaj poste estis enmetita en la politika scenejo de afrikanoj naskiĝintaj en la afrika kontinento kiel Kwame Nkrumah.

Tutafrikaj organizoj
--------------------

* Afrika Unio
* Unuiĝintaj ŝtatoj de Afriko
* Afrika Akademio de Lingvoj
* Ekonomia kaj Monunua Unuiĝo de Okcidenta Afriko

Vidu ankaŭ
----------

* Afrikcentrismo
* Afriko sude de Saharo
* Kwame Nkrumah
* Historio de Afriko
* Thomas Sankara
* Sklaveco
* Tago de Afriko
* Tutaziismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Panafrikanismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de Thomas Sankara
* Belgia Parlamento Propono pri komisiono pri la priserĉado pri la murdo de Patrice Lumumba kaj la implikigo de la belga politikistaro je tio.
* Antonio Lozano "El caso Sankara" en hispana ĵurnalo *El País*
* Hispanlingva traduko de artikolo de Antumi Toasijé Arkivigite je 2008-10-30 per la retarkivo Wayback Machine
skribaĵo sur la elrigardeja platfomo de la Eschkopf-turo
La monto **Eschkopf** proksime al Hofstätten en la Rejnlando-Palatinata distrikto Südwestpfalz estas 608,3 m alta monto de la Palatinata Arbaro.

Geografio
---------

### Situo

La monto estas parto de la Frankenweide, kiu estas rigardata kiel la centra masivo de la Palatinato Arbaro kaj samtempe formas Palatinatan ĉefan akvodislimon. La pinto de la mondo, kiu situas en la biosfera rezervejo Palatinata Arbaro – Nordaj Vogezoj kaj en la Naturparko Pfälzerwald, estas ĉirkaŭ 3,4 km sude de Hofstätten (distrikto Südwestpfalz) kaj 3,6 km (aerlinie) sudsudoriente de la najbaranta domareto Johanniskreuz, kiu apartenas al la distrikto Kaiserslautern. La monto estas la plej norda de vico da kvar pintoj, kiuj superas altecon de 600 m. Sude sekvas la Mosisberg ( alteco 608,7 m), la Hortenkopf (alteco 606,2 m) kaj la Weißenberg (alteco 609,9 m).

### Akvejoj

Ĉirkaŭ 500 m nordokcidente de la Eschkopf-pinto fontas la Erlenbach la plej forta fontorojo de la rivereto Speyerbach, kiu fluas orienten tuj al la Rejno. Ĉ. 900 m oriente de la pinto estas la fonto de la rojo Wellbach, kies akvo fluas trans la rivero Queich ankaŭ en la Rejno. Supraj alfluantoj de la rivereto Schwarzbach, kiu mem fontas malsupre de Johanniskreuz, havas iliajn fontojn ĉe la okcidenta flanko de la monto. Ilia akvo atingas okcidente tra Blies, Saro kaj Mozelo la Rejnon.

Konstruaĵoj
-----------

La ebenaĵsimila pinta zono portas du rimarkindaj konstruaĵoj: La ĉirkaŭ 20 m alta turo Eschkopfturm. Ĝi estis konstruita en 1902 por geodeziaj celoj. Kiel elrigardturo kun 98 ŝtupoj ĝi ebligas rondrigardon de la Donnersberg en la nordo trans Kalmit en la oriento ĝis la franca Alzaco en la sudo. Ĉirkaŭ 1 km nordoriente troviĝas sur alteco de 585,3 m la turo de la radarinstalaĵo *Pfälzer Wald* de la Germana Aviada Sekureco.

Vidu ankaŭ
----------

* listo de montoj en Rejnlando-Palatinato

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eschkopf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

1. ↑  *Eschkopfturm, auf dem "Pfälzischen Gotthard"* privata retpaĝaro palzpix.de
Skota sakŝalmoludanto de brita armeo
**Sakŝalmo** estas tre malnova formo de blovinstrumento. Oni supozas ke ĝi ekestis ĉ. la jaro 2000 antaŭ Kristo en la regiono de Hindio kaj Pakistano por de Aleksandro la Granda esti portata al Okcidento. Eble ankaŭ ĝi originis en kelta kulturo. En Vajmaro portas setlejon la germanan nomon de tiu ĉi instrumento, *Sackpfeife*.

Sakŝalmoj jam ekzistis en la malnova Egiptio kaj en la romia tempo disvastiĝis en tutan Eŭropon. En Galegio, Skotlando kaj Irlando ili iĝis tra la jarcentoj parto de la kulturo.

Pentraĵo de sakŝalmludanto el 1624 
Laŭ d-ro St. Ĝuĝev, unu el la plej ofte uzataj muzikinstrumentoj en la bulgara popolmuziko estas speco de sakfluto (sakfajfilo), nomata **gajda**. Ĝi konsistas el fela sako, servanta kiel aerrezervujo, kiun la ludanto ŝveligas, blovante internen aeron pere de elstaranta tubeto. Sur la alia flanko de la felsako estas fiksitaj du ŝalmoj kun malsamaj longecoj kaj larĝecoj. La malpli granda ŝalmo havas laŭlonge vicon da truetoj, sur kiuj moviĝas la fingroj de la ludanto, ŝtopante kaj malŝtopante ilin sinsekve. La pli granda, nomata *ruĉilo*, produktas unu solan konstantan basan tonon ("iso"n aŭ fundamenton), kiu servas por akompano de la melodio, ludata per la malgranda ŝalmo.

La gajda (sakfajfilo, sakfluto) havas tre malnovan originon kaj estas parenca kun la t. n. *utricularium* aŭ *tibia utricularium*, uzita en la Antikva Romo. La sakflutoj uzataj de la vilaĝanoj en Skotio, Bretonio kaj Italio (Abruzoj), estas iom diferencaj de la bulgara gajda. La sono de tiu ĉi instrumento estas tre akra kaj forta.

La brita armeo kaj sinsekve ankaŭ tiu de Usono dum kelkaj epokoj uzis la muzikon de sakŝalmoj kiel armilo por terurigi la malamikon kiel averto pri alveno de tiu armeo. Tio aperas ofte en holivudaj filmoj.

Konstruado
----------

Materialoj uzataj por la sakoj varias vaste, sed la plej oftaj estas la feloj de lokaj bestoj kiel kaproj, hundoj, ŝafoj kaj bovinoj. Pli lastatempe, sakoj faritaj el sintezaj materialoj

Estas ankaŭ kelkaj liberaj projektoj por memkonstrui elektronikajn sakŝalmojn kiel *eChanter* aŭ *OpenPipe*. Ambaŭ baziĝas en la dise konata Arduino kontrolilo kaj faciligas al homoj kun teknikaj konoj memkonstrui sian propran elektronikan sakŝalmon.

Referenco
---------

Elin Pelin, Elektitaj rakontoj, Bulgara Esperantista Kooperativo, Sofio, 1948. paĝo 91.

Bildaro
-------

* SkemoSkemo
* Sveda sakŝalmoSveda sakŝalmo
* Serba sakŝalmoSerba sakŝalmo
* Germana Hümmelchen.Germana *Hümmelchen*.
* SakŝalmludantinoSakŝalmludantino

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sakŝalmo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sakŝalmo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* Arkivigite je 2021-01-26 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 
* 
* Arkivigite je 2013-09-08 per la retarkivo Wayback Machine
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

Ŝablono:Infomkesto gravulo
**Johan HUIZINGA** (Groningo, provinco Groningo, 7a de decembro 1872 - De Steeg, Gelderlando, 1a de februaro 1945) estis nederlanda filozofo kaj historiisto.

Biografio
---------

Li studis en sia naskurbo kaj en Leipzig. Li ekprofesoris en 1897 en Haarlem, kaj poste en Amsterdamo. En 1905 li profesoris pri historio en la Universitato de Groningo, kaj ekde 1915 ĝis 1942 en la Universitato de Lejdeno. Li estis membro de la Reĝa Nederlanda Akademio de Artoj kaj Sciencoj kaj prezidanto de la fako de homaj sciencoj de la Reĝa Akademio de la Nederlandaj Lingvo kaj Literaturo.​

En 1942, kiam la nazioj fermis la Universitaton de Lejdeno, li estis arestita, kaj malliberigita en St. Michielsgestel kaj poste elterigita en Overijssel kaj Gelderlando ĝis sia morto. Liaj studos temis ĉefe pri esplorado kaj rekonstruado de vivostiloj kaj kulturaj valoroj de la pasinteco, elstare pro penetrema kritika analizo kaj fidela rekonstruado de historiaj agoj, same kiel pro sia literatura bonkvalito.

La plej granda parto de liaj verkoj centriĝas en la historio de Francio kaj de Nederlando en la 14-a kaj 15-a jarcentoj, la fina Mezepoko, la Reformacio kaj la Renesanco, al kiuj aldonendas studojn pri literaturo kaj kulturo de Hindio kaj biografio *Erasmus* (1925), inter aliaj. Granda parto de la famo de Huizinga venas pri du verkoj: nome *La aŭtuno de la Mezepoko* (*Herfsttij der Middeleeuwen*, 1919) kaj *Homo ludens* (1938),
​

1. ↑  Johan Huizinga (1872-1945)
2. ↑  «Crown Princess Juliana of the Netherlands & Prince Bernhard of Lippe-Biesterfeld -1937». Royal Forums.
3. ↑   Van Ditzhuijzen, Jeannette (9a de Septembro, 2005). Bijna vergeten waren ze, de rustplaatsen van roemruchte voorvaderen. Trouw, p. 9 de suplemento.
**José Luis López-Aranguren Jiménez**, kiu subskribis siajn verkojn kiel **José Luis L. Aranguren** (Avilo, 9a de junio 1909 - Madrido, 17a de aprilo 1996), estis unu de la plej influaj hispanaj filozofoj kaj eseistoj de la 20-a jarcento. En sia filozofia laboro, kiel verkisto kaj kiel profesoro pri etiko en la Komplutensa Universitato de Madrido emfazis la gravon de la intelektuloj en socio pli kaj pli mekanizita, nejusta kaj senhumanigita. Lia verkaro estas etika, politika kaj religia cerbumado, klopode al memoro pri la danĝeroj de socio teknika, scienca kaj kibernetika antaŭ la malabundo de solidareco kaj humanismo.

Ekde la Hispana Enlanda Milito li formis parton de la grupo de intelektuloj de la Hispana Falango.​ Li doktoriĝis en filozofio per disertacio *El protestantismo y la moral* (Protestantismo kaj moralo),​ post kio li akiris la ĉefprofesorecon de Etiko kaj Sociologio de la Universitato de Madrido (1955).

Iĝante pli kritika kontraŭ la reĝimo de Franco, en 1965 li partoprenis, kun Enrique Tierno Galván, Agustín García Calvo, aliaj profesoroj kaj multnombraj studentoj, en protesta pro la manko de libero de asociiĝo. Li estis punita kaj apartigita disde la universitato, sed li plue estis aktiva verkante kaj en eksterlandaj universitatoj kiel vizitanta profesoro.

Verkoj
------

1. *Filosofía y religión* {ISBN 978-84-8164-005-2}
2. *Ética* {ISBN 978-84-8164-010-6}
3. *Ética y sociedad* {ISBN 978-84-8164-058-8}
4. *Moral, sociología y política I* {ISBN 978-84-8164-073-1}
5. *Moral, sociología y política II* {ISBN 978-84-8164-087-8}
6. *Estudios literarios y autobiográficos* {ISBN 978-84-8164-132-5}.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Aranguren en la programo de La 2 (TVE) *A fondo*, kun Joaquín Soler Serrano.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 862582
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo José Luis López Aranguren en la hispana Vikipedio.*
**Miklós PÉTER** estas rumania hungara eklezihistoriisto, universitata docento. Li naskiĝis en Sfântu Gheorghe la 23-an de januaro 1939.

Kariero
-------

Miklós Péter akiris diplomon de pastro en Protestanta Teologio de Kluĵo (1958, 1965). Li estis nomumita helppastro en Episcopia Bihorului, pastro en Vaida. En 1958 oni arestis lin pro sia konduto dum la hungara revolucio de 1956 kaj estis kondamnita al 14 jara prizono. Li elliberiĝis en 1964 kaj estis helppastro, pasto en pluraj vilaĝoj ĝis 1991, kiam li fariĝis instruisto pri eklezihistorio en la Reformita Teologio de Kluĵo. Li estas doktoro de teologiaj sciencoj (1991). Lia esplorkampo estas la literatura verkaro de Kalvino.

Memuaro
-------

* Megtartott becsület, fragmentoj en volumo Akik imádkoztak üldözőikért (Kv. 1996).

Libroj
------

* Kálvin igehirdetése (Kv. 1994 = \*Szemle Füzetek);
* Kálvin prédikációi Jób könyvéről (Kv. 1998);
* A keresztyén egyház története (Kv. 2000).

Fonto
-----

* RMIL Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
**Ĉina budhismo** estas okcidenta nomo por han-lingva budhismo. Oni ne konfuzigu tiu koncepto al "budhismo en Ĉinio", ĉar tie estas multaj skoloj de budhismo. Han-lingva budhismo havas siajn propran traduktradicio kaj interpretado de sutroj influita de taoismo kaj konfuciismo.

Eĉ antaŭ la oficiala enkondukiĝo de budhismo en Ĉinio jam estis notoj pri la Budho Ŝakjamunio kaj lia instruo han-lingve. Tio montras, ke oni jam kontaktis kun alilandaj budhanoj kaj informiĝis pri budhismo.

En la jaro 64 la Imperiestro Mindi en dinastio Han havis strangan sonĝon iunokte. Li vidis en la sonĝo, ke ora homo alta je 16 futoj kaj kun brila lumringo ĉirkaŭ la kapo flugis ĉirkaŭ la palaco kaj poste malaperis en la okcidento. Ellitiĝinte li tuj alvenigis siajn kurteganojn kaj petis eksplikon pri sia stranga sonĝo. Fu Yi, la konsilanto raportis, ke en okcidenta lando estis feo nomata budho, kies instruo enkondukiĝos en Ĉinion en mil jaroj post lia morto laŭ la antikva noto de Ĉinio, kaj ke la ora homo en la sonĝo de la reĝo eble estis neniu alia ol la budho, kaj tio montris, ke estas konvena periodo por budhismo enkondukiĝi en ĉinion.

La reĝo ĝojis kaj tuj elsendis 18 korteganojn Ĉai Yin kaj aliajn al la okcidento por bonvenigi la instruon de la Budho. En Hindio la senditoj renkontis hindajn bonzojn Kaŝapa-matanga kaj Dharma-rakŝa, kaj invitis ilin al Ĉinio kun pentraĵo de Ŝakjamunio kaj Sutro "La 42 ĉapitroj" portataj de blanka ĉievalo. Oni bonvenigis la majstrojn kaj budhismaĵojn en gastejo por eksterlandaj senditoj kiu situas en Luoyang, Henan provinco. Poste la gastejo alinomiĝis kiel Baimasi (Templo Blanka Ĉevalo) por memorigi la blankan ĉevalon, kiu portis la pentraĵon kaj sutron el Hindio al Ĉinio. La reĝo konstatis, ke la ora homo en la sonĝo estis neniu alia ol la Budho Ŝakjamunio en la pentraĵo. Post nelonge, la honoraj gastoj Kaŝapa-matanga kaj Dharma-rakŝa eltradukis la sutron, kiu estis la unua budhisma sutro en Ĉinio.

En la fina periodo de dinastio Han, budhismo pli kaj pli prosperiĝis krom la tradukado de budhismaj verkoj. La reĝo Huandi estis pia al budhismo, kaj li adoris budhan statuon molditan el oro. Sed tiam la budhismo furoris nur en la palaco, kaj ne multaj popolanoj praktikis ĝin. Poste, dum la regperiodo de Reĝo Xiandi (147-167), oni konstruis monaĥejojn kaj okazigis budhismajn ceremoniojn, kies partoprenantoj atingis 5000. Budhismon ekpraktikis al ordinaraj homoj kaj la tradukado de sutroj daŭris.

Vidu ankaŭ
----------

* Dharmaguptaka

* Kategorio Ĉina Budhismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Tubular Bells*** (trad. Tubformaj sonoriloj) estas la debuta studia albumo de la brita muzikisto Mike Oldfield, publikigita la 25an de Majo 1973 kiel la unua albumo de Virgin Records. Ĝi enhavas du ĉefe instrumentajn diskerojn. Oldfield, kiu estis 19-jaraĝa kiam li registris la diskon, ludis preskaŭ ĉiujn instrumentojn.

Manor Studio, kie oni registris la albumon.
*Tubular Bells* dekomence vendiĝis malrapide, sed akiris tutmondan atenton en Decembro 1973 kiam ĝia malferma parto estis uzata por la filmomuziko de la hororfilmo *The Exorcist*. Tio kondukis al kresko en vendoj kio pliigis la profilon de Oldfield kaj ludis gravan rolon en la kresko de Virgin Group. Ĝi restis inter la dek pintaj sukcesoj de la brita pintolisto UK Albums Chart dum unu jaro el Marto 1974, dum kiu ĝi atingis la numeron unuan dum unu semajno. Ĝi atingis la numeron trian en la usona pintolisto *Billboard* 200, kaj la numeron unuan en Kanado kaj Aŭstralii. Ĝi vendis pli ol 2.7 milionojn da ekzempleroj en Britio kaj ĉirkaŭkalkule 15 milionojn da ekzempleroj tutmonde.

Orkestra versio produktita de David Bedford estis publikigita en 1975 kiel *The Orchestral Tubular Bells*. Sekvis albumoj *Tubular Bells II* (1992), *Tubular Bells III* (1998), *The Millennium Bell* (1999), kaj re-registrita versio, *Tubular Bells 2003*, por ĝia 30a datreveno. Ĝia kontribuo al la brita muziko estis agnoskita kiam Oldfield ludis partojn dum la solena malfermo de la Somera Olimpiko 2012 en Londono. En 2010, *Tubular Bells* estis unu el dek klasikaj albumkovriloj de britaj artistoj rememorataj per serio de britaj porokazaj poŝtmarkoj eldonitaj de la brita poŝta servo *Royal Mail*.

Referencoj
----------

1. ↑  "Royal Mail unveil classic album cover stamps",  *The Independent*.
2. ↑  "Royal Mail puts classic albums on to stamps",  *The Guardian*.

Literaturo
----------

* O'Casey, Matt (director) (11a de Oktobro 2013). *Tubular Bells: The Mike Oldfield Story* (televida dokumenta filmo). BBC Four.
* Oldfield, Mike (2007). *Changeling: The Autobiography of Mike Oldfield*. Virgin Books. ISBN 978-1-85227-381-1.
* *Tubular Bells – Mike Oldfield (Music score for piano or guitar, analysis by David Bedford, text by Karl Dallas, photos by David Bailey and others)*. New York, London, Sydney: Wise Publications. ISBN 0-86001-249-2.
* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Tubular Bells en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821758
 |
Kola (popolo)
La **popolo Kola** (hispane ankaŭ **Qulla**, **Qolla** aŭ **Coya**) estas indiĝena popolo de Sudameriko. Ili vivas en norda Ĉilio, nordokcidenta Arĝentino kaj suda Bolivio.

En la 10-a ĝis 12-a jarcento ili estis influitaj de la inkaoj kaj transprenis ties kulturon, ties lingvon *keĉua* kaj ties progresintan teknologion. En 16-a jarcento ili devis submetiĝi al la invado de hispanoj, kiuj koloniigis ilin kaj ekspluatis ilin kiel minejo-laboristojn. Tamen ili povis kontraŭstari sian pereon, kaj hodiaŭ ankoraŭ vivas laŭ sia tradicio.

Kiel multaj aliaj indiĝenaj popoloj de Ameriko la Kolaanoj ne konis privatan posedaĵon kaj kolektive prizorgis agrikulturon. Iliaj propraj ritoj parte miksiĝis kun elementoj el kristanismo. Ili ankoraŭ celebras paĉamama-kulton, kvankam tiu pli kaj pli degradiĝas al nura turist-allogaĵo. 

Dum la ekonomia krizo en Arĝentino (1998-2002) anoj el la popolo (*Comunidad Kolla Guaraní* en Orán (Arĝentino)) kiel *piketeroj*  baris stratojn por protesti kontraŭ la mizera situacio.

Vidu ankaŭ
----------

* Altiplano
Koordinatoj: 49° 41′ 49″ N 15° 06′ 51″ O﻿ / ﻿49.69694 °N, 15.11417 °O﻿ / 49.69694; 15.11417 (mapo)

**Borovsko** (germane *Borowsko*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Bernartice en distrikto Benešov. Ĝi troviĝas 2,5 km okcidente de Bernartice, inter aŭtostrado D1 kaj akva rezervujo Švihov. En la jaro 2021 ĉi tie estis registritaj 15 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis loĝantaro ne ĉeestas en vikidatumoj loĝantoj.

**Borovsko** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,63 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1282. En la jaroj 1869–1971 ĝi estis memstara municipo, ekde la 1-a de septembro 1971 ĝis la 31-a de decembro 1979 kaj ekde la 1-a de julio 1990 la vilaĝo fariĝis konsisto de municipo Bernartice kaj ede la 1-a de januaro 1980 ĝis la 30-a de junio 1990 ĝi estis komune kun municipo Bernartice konsisto de municipo Loket.

Loĝantaro
---------

**Lua‑eraro: bad argument #1 to 'getAllStatements' (string expected, got nil).**

Memorindaĵoj
------------

* Preĝejo de sanktaj Petro kaj Paŭlo
* Burgejo Valy

Naturaj rilatoj
---------------

Sudokcidente de la vilaĝo situas unu el partoj de nacia naturmemorindaĵo Hadce u Želivky.

Pluaj fotoj
-----------

* Ponto en BorovskoPonto en Borovsko

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Bernartice (2) |
| --- |
| Bernartice ~ Borovsko |

 |
Hieronymus Bosch
La unua libro de la Biblio, Genezo, priskribis la **Edenan ĝardenon** tiele:

dekstra

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** "Kaj Dio la Eternulo plantis ĝardenon en Eden en la Oriento, kaj Li metis tien la homon, kiun Li kreis. Kaj Dio la Eternulo elkreskigis el la tero ĉiun arbon ĉarman por la vido kaj bonan por la manĝo, kaj la arbon de vivo en la mezo de la ĝardeno, kaj la arbon de sciado pri bono kaj malbono. Kaj rivero eliras el Eden, por akvoprovizi la ĝardenon, kaj de tie ĝi dividiĝas kaj fariĝas kvar ĉefpartoj. La nomo de unu estas **Piŝon** ; ĝi estas tiu, kiu ĉirkaŭas la tutan landon **Ĥavila**, kie estas la oro. Kaj la oro de tiu lando estas bona ; tie troviĝas bedelio kaj la ŝtono onikso. Kaj la nomo de la dua rivero estas **Giĥon** ; ĝi estas tiu, kiu ĉirkaŭas la tutan landon **Etiopujo**. Kaj la nomo de la tria rivero estas **Ĥidekel** ; ĝi estas tiu, kiu fluas antaŭ **Asirio**. Kaj la kvara rivero estas **Eŭfrato**. Kaj Dio la Eternulo prenis la homon kaj enloĝigis lin en la ĝardeno Edena, por ke li prilaboradu ĝin kaj gardu ĝin." **"** |

 |

Tie, laŭ la Biblio, Dio kreis el la tero ĉiujn bestojn de la kampo kaj ĉiujn birdojn de la ĉielo. Tie, ankaŭ, Dio konstuis el la ripo, kiun Li prenis de Adam, la unuan virinon, Evan. En la Edena ĝardeno, la serpento tentis Adamon kaj Evan, kaj ili manĝis la frukton de la arbo de sciado pri bono kaj malbono. Unu el la punoj por malobei la vorton de Dio estis la elpelo de ili el la ĝardeno. "Kaj Dio la Eternulo diris : Jen Adam fariĝis kiel unu el Ni, sciante bonon kaj malbonon ; nun eble li etendos sian manon kaj prenos ankaŭ de la arbo de vivo kaj manĝos kaj vivos eterne. Kaj Dio la Eternulo eligis lin el la Edena ĝardeno, por ke li prilaboradu la teron, el kiu li estis prenita. Kaj Li elpelis Adamon, kaj lokis antaŭ la Edena ĝardeno la kerubon kaj la turniĝantan flaman glavon, por gardi la vojon al la arbo de vivo."

Oni supozas ke la rilato pri Edeno aperis en la 10-a jarcento a.K. post la konstruo de Jerusalema Templo sub forta influo de babilona mitaro.

Multaj provis trovi la Edenan ĝardenon, sed geologikaj ŝanĝoj dum jarmiloj, neebligis la identigon de la riveroj kaj la loko de la ĝardeno.

Biblio diras ke ĝi restis oriente de Palestino inter riveroj Piŝon, Ĝiĥon, Ĥidekel (kelkaj versioj diras Tigro) kaj Eŭfrato. Krom la nura certe konata rivero esti Eŭfrato, vorto "rivero" povas signifi ankaŭ ia ajn akva aro, ekzemple, Biblio diras ke Ĝiĥon ĉirkaŭas "tuta landon Etiopujo (kiu povus signifi Afriko)", tio povus indiki la Hinda Oceano, Mediteraneo aŭ rivero Nilo. Pro tio, la ekzaktan lokon de Edeno oni ne konas, plejparto supozas ĝin en Mezopotamio (Irako), sed, ekzemple, brazilaj poetoj metas ĝin oriente de Eŭfrato ĝis Irano kie antikva urbo Persepolo estus ĝia centro.

Vidu ankaŭ
----------

* la idiotismon "Esti en la sepa ĉielo"
* tekston pri la Arbo de la sciado pri la bono kaj la malbono kaj ĝia malpermesita frukto (kiu eble estis etrogo)

* Edena ĝardeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Edena ĝardeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)