Vidu ankaŭ: 1,3,5-Tributilbenzeno, 1,3,5-Triizobutilbenzeno, 1,3,5-Triheksilbenzeno, 1,3,5-Triheptilbenzeno, kaj 1,3,5-Trivinilbenzeno

|  |
| --- |
| Triamilbenzeno |
| Kemia formulo |  **C21H36** |
| 1,3,5-Tripentilbenzeno |
| **Bastona kemia strukturo de la 1,3,5-Triamilbenzeno** |
| 1,3,5-Tripentilbenzeno |
| **Tridimensia kemia strukturo de la 1,3,5-Triamilbenzeno** |
| CAS-numero-kodo | 78870-40-3 |
| ChemSpider kodo | 14270935 |
| PubChem-kodo | 12861366 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Aspekto | blanka solidaĵo |
| Molmaso | 288,51684 g mol−1 |
| Denseco | 0,837 g/cm−3 |
| Fandpunkto | 20,7°C  |
| Bolpunkto | 371°C  |
| Refrakta indico | n\_{{761}}^{{20}} 1,4965 |
| Ekflama temperaturo | 175,6°C  |
| Solvebleco | Akvo:nesolvebla |
| Mortiga dozo (LD50) | >2000 mg/kg (buŝe) |
| **GHS etikedigo de kemiaĵoj** |
| GHS Damaĝo Piktogramo | 

|  |
| --- |
| 07 – Toksa substanco |

 |
| GHS Signalvorto | Averto |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H302, H312, H315, H319, H332, H335, H413 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P261, P264, P264+265, P270, P271, P273, P280, P301+317, P302+352, P304+340, P305+351+338, P317, P319, P321, P330, P332+317, P337+317, P362+364, P403+233, P405, P501 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

**1,3,5-Tripentilbenzeno** aŭ **triamilbenzeno** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **benzeno** kaj **pentila bromido** en ĉeesto de **aluminia klorido**. Ĝi estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. 1,3,5-Tripentilbenzeno posedas 21 karbonatomojn kaj 36 hidrogenatomojn.

1,3,5-Tripentilbenzeno (1,3,5-TBP) estas speco de aromata hidrokarbonida kunmetaĵo kiu estas kunmetata de tri pentilgrupoj ligitaj al benzenringo. Ĝi estas senkolora, brulema likvaĵo kun dolĉa, benzen-simila odoro. 1,3,5-TBP estas vaste uzata en organika sintezo kiel solvanto, kiel reakciaĵo en reakcioj, kaj kiel peraĵo en la produktado de polimeroj, tinkturfarboj kaj aliaj kemiaĵoj. Krome, 1,3,5-TBP estas studata pro siaj eblaj aplikoj en la kampoj de medicino, biokemio kaj fiziologio. Ĉi tiu artikolo provizos superrigardon de 1,3,5-TBP, inkluzive de ĝia sintezo-metodo, sciencaj esplor-aplikoj, mekanismo de ago, biokemiaj kaj fiziologiaj efikoj, avantaĝoj kaj limigoj por laboratorio-eksperimentoj.

1,3,5-Tripentilbenzeno estas studata pro siaj eblaj aplikoj en la kampoj de medicino, biokemio kaj fiziologio. Ĝi estas utiligata kiel modelkunmetaĵo por esplorado de la efikoj de aromataj hidrokarbonidoj sur la ĉela metabolo kaj genekspresio. Krome, 1,3,5-Tripentilbenzeno estas uzata en esplorado pri la farmakokinetiko kaj farmakodinamiko de drogoj, same kiel la disvolviĝo de novaj drog-liversistemoj. Ĝi ankaŭ estas studata pro siaj eblaj aplikoj en la kampoj de drogmetabolo, drogtokseco, kaj drogadministrado.

La mekanismo de ago de 1,3,5-Tripentilbenzeno ne estas plene komprenita. Ĝi verŝajne funkcias kiel nespecifa inhibicianto de la ĉela metabolo, per ligado al kaj blokado de la aktivaj lokoj de enzimoj implicitaj en metabolaj vojoj. Krome, 1,3,5-Tripentilbenzeno povas interagi kun la ĉela membrano, ŝanĝante ĝian permeablon kaj influante ĝian kapablon transporti molekulojn.

1,3,5-Tripentilbenzeno estas studata pro siaj efikoj sur la biokemiaj kaj fiziologiaj procezoj. Studoj montris, ke ĝi povas malhelpi la agadon de enzimoj implicitaj en metabolaj vojoj, same kiel la agadon de la citokromo P450-enzimfamilio. Krome, 1,3,5-Tripentilbenzeno pruviĝis indukti ŝanĝojn en la esprimo de genoj implicitaj en drogmetabolo, same kiel ŝanĝojn en la esprimo de genoj implicitaj en ĉelcikla reguligo kaj apoptozo.

1,3,5-Tripentilbenzeno estas utila ilo por laboratoriaj eksperimentoj, pro ĝia malalta tokseco kaj malalta volatileco. Ĝi ankaŭ estas relative malmultekosta kaj facile havebla. Tamen, 1,3,5-Tripentilbenzeno ne taŭgas por uzo en grandskalaj eksperimentoj, pro ĝia malalta solvebleco en akvo kaj ĝia alta reakciemo.

Sintezoj
--------

### Sintezo 1

* Preparado de la **1,3,5-Tripentilbenzeno** per traktado de **benzeno** kaj **pentila bromido** en ĉeesto de **aluminia klorido**:

|  |
| --- |
| benzeno +numero 3pentila bromido {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}1,3,5-Tripentilbenzeno +numero 3bromida acido |
|

  

### Sintezo 2

* Preparado de la **1,3,5-Tripentilbenzeno** per traktado de **1,3-duetilbenzeno** kaj **2-klorobutano**:

|  |
| --- |
| 1,3-Dupentilbenzeno +kloro--pentano {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}1,3,5-Tripentilbenzeno +klorida acido |
|

  

### Sintezo 3

* Preparado de la **1,3,5-Tripentilbenzeno** per traktado de **1,3,5-triklorobenzeno** kaj **butano** en ĉeesto de **zinko**:

|  |
| --- |
| 1,3,5-Triklorobenzeno +numero 3kloro-pentano +numero 3zinko{\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}1,3,5-Tripentilbenzeno +numero 3zinka klorido |
|

  

### Sintezo 4

* Preparado de la **1,3,5-Tripentilbenzeno** per trimerigo de la **pentilacetileno**:

|  |
| --- |
| numero 3pentilacetileno {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}1,3,5-Tripentilbenzeno |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Hidrokarbonido

Referencoj
----------

1. 1 2  EPA United States Environmental Protection Agency
2. ↑  14270935 Chemspider