recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kardoskút** (kardoŝkUt) estas vilaĝo en Hungario, en departemento Békés, en subregiono de Orosháza. La loknomo signifas: glava-puto.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 77 km²
* Loĝantaro: 990
* Poŝtkodo: 5945
* Telefonprefikso: 68

Situo
-----

Kardoskút situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭfervojo Mezőhegyes-Orosháza, la lasta kaj Tótkomlós estas proksime. Apud la vilaĝo troviĝas protektata lago por birdoj, kie vivas gruo, Blankfrunta ansero, Malgranda ansero.

La vilaĝo naskiĝis en 1950.

Ĝemelurboj estas  Homoróddaróc kaj Homoródjánosfalva Rumanio.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kuracejo, poŝto, kulturdomo, restoracio.

Komunumoj pri *kút* (= puto) en Hungara reĝlando
------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bakonykúti | Cserkút | Feketekút | Forráskút | Hárskút | Hárskút | Hercegkút |
| Hidegkút | Kadarkút | Kardoskút | Kékkút | Kerkakutas | Keszőhidegkút | Kiskutas |
| Kőkút | Kutas | Kútfalva | Lókút | Mélykút | Nagykutas | Nagysomkút |
| Némethidegkút | Örménykút | Pesthidegkút | Salköveskút | Sókút | Sóskút | Székkutas |
| Széleskút | Szentistvánkút | Szentkút | Úrkút | Zalaköveskút |  |  |

* Kategorio Kardoskút en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Internacia Unio de Arkitektoj** (france *Union internationale des Architectes*, mallongigite: **UIA**, angle *The **International Union of Architectes***) estas internacia neregistara organizo kiu reprezentas pli ol milionon da arkitektoj en 124 landoj. La organizo estis fondita en Laŭzano, Svislando, en 1948. La Ĝenerala Sekretariejo de la organizo situas en Parizo, Francio kaj estas rekonita fare de la plej multaj agentejoj de la Unuiĝintaj Nacioj kiel la nura asocio en ĝia kampo, inkluzive de Unesko, UNCHS (UN-Habitat), ESOSOC, UNIDO, kaj la Monda Organizaĵo pri Sano, same kiel la Monda Organizaĵo pri Komerco. Aktuale en 2020, la prezidanto de la organizo estas Thomas Vanier (2017-2020) el Usono.

La unio prizorgas internaciajn konkursojn kaj okazigas arkitekturkongresojn kie la koncilianoj de la organizo estas elektitaj. La venonta kongreso okazos en Kopenhago en 2023.

Referencoj
----------

1. ↑ .  UIA – INTERNATIONAL UNION OF ARCHITECTS (france). Alirita 2021-09-02.

Eksteraj ligiloj
----------------



* UIA oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 828307
 |
Kastelo Goldacker en Weberstedt
La **Kastelo Goldacker** (germane: *Schloß Goldacker*) troviĝas en Weberstedt, Germanio.

Priskribo
---------

Ĉe la orienta rando de la Nacia parko Hainich, je ok kilometojn for de Bad Langensalza, situas Kastelo Goldacker ĉe la rando de la vilaĝo Weberstedt. La ejoj loĝaj, kies posedantoj estis inter 1392-1945 en posedo de la Goldacker-oj, disvolviĝis el mezepoka defendmuraro. La kvaretaĝa loĝejturoza centra konstruaĵo kun dikegaj muroj, datumas el la frua 16-a jarcento. Ĝi tipas regione kio bone videblas ĉe ĝia trabfakaĵo de la supera etaĝo. Apudas la centran ejon duetaĝa barokaĵo kun impona tegmento el la unua duono de la 18-a jarcento. La treetaĝa masiva transversa konstruaĵo el la 16-a jarcento plurfoje alikonstruitis, lasttempe en la jaro 1953-a.

Post pluraj uzoŝanĝoj kaj minacanta kadukiĝo komenciĝis la restaŭradlaboroj en 1996. Nuntempe troviĝas en a tuto hotelo kun restoracio, plukerigcentro kaj regionhistoria muzeo. Ankaŭ kongresetoj bonvenas. La kastelo estas elirpunkto de multaj migradaj kaj ciklaj vojoj por ĝuado de la Nacia Parko Hainich kun Arbokronpado (Monda heredaĵo de UNESKO) kaj de Thiemsburg. Aliaj turismaj celoj proksimaj estas Trabant-muzeo *(Trabiparadies)* kaj ludeja stalego por infanoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Prie sur listo de kasteloj en Turingio
* Prie sur la vilagha retpagharo oficiala
Kardioido (ruĝa)
Kvar kardioidoj orientitaj je kvar direktoj kun iliaj respektivaj polusaj ekvacioj
Aro de Mandelbrot, parto 1 estas limigita per kardioido
En geometrio, **kardioido** estas kurbo, epicikloido kun unu kuspo. Tio estas, kardioido estas kurbo kiu povas esti produktita kiel la vojo de punkto sur cirkonferenco de cirklo kiam la cirklo rulas ĉirkaŭ la alia fiksita cirklo de la sama radiuso.

La kardioido estas ankaŭ speciala speco de heliko de Pascal: ĝi estas la heliko de Pascal kun unu kuspo. La kuspo estas formita, se la rilatumo de *a* al *b* en la ekvacio estas egala al 1.

La nomo de la kurbo devenas el koro-simila formo de la kurbo, en greka lingvo *kardioeides* = *kardia*:koro + *eidos*:formo. En kontrasto al la kora simbolo ♥, kvankam, kardioido havas nur unu akran punkton. Ĝi estas formita iom pli simile al la konturo de la kruca sekcio de pruno.

La kardioido estas inversa konverto de parabolo (matematiko) (vidu ankaŭ en inversa geometrio).

La granda centra figuro en la aro de Mandelbrot estas kardioido.

Kaŭstiko povas havi formon de kardioido. La kaŭstiko vidita je la fundo de kafa taso, ekzemple, povas esti kardioido. La specifa kurbo dependas de angulo de la luma fonto relative al la fundo de la taso.

Ekvacioj
--------

Pro tio ke la kardioido estas specifa okazo de epicikloido, en karteziaj koordinatoj ĝi havas parametrajn ekvaciojn

{\displaystyle x(t)=2r\left(\cos t-{1 \over 2}\cos 2t\right)}
{\displaystyle y(t)=2r\left(\sin t-{1 \over 2}\sin 2t\right)}
kie *r* estas la radiuso de la cirkloj kiuj generas la kurbon, kaj la fiksita cirklo estas centrita je (0, 0). La kuspo
estas je *(r, 0)*.

La polusaj koordinatoj ekvacio de la sama kurbo kiel pli supre sed movita maldekstren je distanco *r* estas

*ρ(θ) = 2r (1 - cos θ)*
Tiel la kuspo estas je (0, 0).

Areo
----

Areo de kardioido kun polusa ekvacio

*ρ(θ) = a (1 - cos θ)*
estas

{\displaystyle A={3 \over 2}\pi a^{2}}.

Vidu ankaŭ
----------

* Epicikloido
* Vergo de Wittgenstein

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kardioido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* je tranĉi-la-nodon
* Xah Lee. Kardioido. (1998) *(Ĉi tie estas iuj alternativaj konstruoj)*.
* Jan Wassenaar. Kardioido. (2005)
**Karl Max Richard MEISTER** (naskiĝinta la 22-an de oktobro 1880 en Lepsiko, mortinta la 13-an de septembro 1963 en Hajdelbergo) estis germana klasika filologo. Estante filo de gimnaziinstruisto li nuptis en 1911 Margarete Boyens kun kiu li havis unu filon kaj tri filinojn.

Vivo
----

Liaj interesoj pri lingviko ŝuldis al la patro Richard Meister kiu furoris esplorante pri malnovgrekaj dialektoj. En 1899 Karl ekstudentis ĉe la Universitato de Lepsiko pri klasika filologio, hindeŭropologio kaj arkeologio kaj trapasis la ŝtatan ekzamenon en 1905. Samjare sukcesis lia doktoriĝo per la tezo *Der syntaktische Gebrauch des Genitivs in den kretischen Dialektinschriften* (=Indogermanische Forschungen 18, 1905/06, p. 133-204). Post jaro de gimnazia instruado li habilitiĝis en 1909 Lepsike. Samjare li venis kun eksterorda profesoreco Berlinon, en 1914 ordprofesoreco Kenigsbergon kaj en 1921 Hajdelbergon. Tie li restis ĝis 1949 estante dekano en 1926/27 kaj rektoro en 1930/31.

Lia habilitiĝa skribaĵo *De itinerario Aetheriae abbatissae perperam nomini S. Silviae addicto* (1909) eksmodas nun pro malkorekta datumigo. Koncerne aliajn faktojn ĝi konfirmitis de moderna esplorado. Krome, Meister interesiĝis pri ĉiuj epokoj de romia literaturo: ĉar li verkis ankaŭ pri Plaŭto, Horaco, Tacito kaj eldonis antologiojn Julio Cezaro, Cicerono, Neposo, Vergilio, Ovidio kaj Tacito en la ŝatata serio "Hęidelberger Texte". Lia graveta kontribuaĵo *Altes Vulgärlatein* (=Indogermanische Forschungen 26/1910, p. 69-98) kaj la esploro nomscienca *Altitalische und römische Eigennamen* (1916) ankaŭ menciindas.

Poste Meister specialiĝis pri kredo kaj etiko de la romianoj. En 1925 aperis *Die Hausschwelle in Sprache und Religion der Römer* kaj en 1930 li temigis en sia rektora prelego la virtojn de la romianoj *Die Tugenden der Römer*. Grava atingo de Meister, kiu kuneldonis inter 1925 kaj 1933 la gazeton "Gnomon", estis prezentado kaj ekspliko de gravaj problemoj de helena lingvohistorio, antaŭ ĉio gravis liaj ideoj ĉe *Die homerische Kunstsprache* (1921). Kelkaj de la tieaj asertoj intertempe devancitis de pli modernaj esploroj kaj evidentigitis nekorektaj; tamen restis sukcesa lia strebo ekspliki la artefarita lingvo en la homeraj epopeoj en ĝia lingvohistoria unikeco.

Honoroj
-------

* membreco ĉe la Hajdelberga akademio, 1924

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Karl Meister en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* prelegoj Lepsike

Fonto
-----

Petersmann, Hubert, "Meister, Karl" ĉe: Neue Deutsche Biographie 16 (1990), p. 727-728 (tie ĉi interrete)
**József HOLUB** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Holub József** estis hungara historiisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1945).

József Holub  naskiĝis la 4-an de aprilo 1885 en Hungara reĝlando, en Alsókubin (nuntempa Dolný Kubín en Slovakio). Li mortis la 28-an de marto 1962 en Pécs.

Biografio
---------

József Holub frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1903-1908. Li laboris en Hungara Nacia Muzeo inter 1909-1923, krome li instruis en universitato de Budapeŝto, poste li instruis en universitato de Pécs. Fine de la 2-a mondmilito li iĝis rektoro. En 1952 li trude pensiuliĝis.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A főispán és alispán viszonyának jogi természete* (1917)
* *Zala megye története* (Historio de Zala (reĝa departemento)), (1929)
* *A magyar alkotmánytörténelem vázlata* (1944)
* *La représentation politique en Hongrie au moyen âge* (1958)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

* Kategorio József Holub en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Karl Konstantin Haberle,** laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Haberle Károly Konstantin Keresztély** estis germana hungarlandana botanikisto, kuracisto. Lia botanika nomo estas "Haberle".

Karl Konstantin Haberle
Karl Konstantin Haberle  naskiĝis la 11-an de februaro 1764 en Erfurt. Li mortis la 1-an de julio 1832 en Pest (urbo).

Biografio
---------

Karl Konstantin Haberle frekventis universitatojn en sia naskiĝurbo kaj Mainz, poste li lernis en minakademiojn en Erlangen kaj Freiberg inter 1797 kaj 1803. Post siaj studoj li rondvojaĝis en Pollando, Silezio, Ĉeĥio, li vivis 8 jarojn en Weimar. Pro la kontraŭnapoleonaj militoj li rifuĝis postlasinta sian kolektaĵojn en 1813 al Vieno, poste al Buda. En 1815 li ekhavis postenon en Hungara Nacia Muzeo, post 2 jaroj li estis nomumita ordinara universitata profesoro en Reĝa Universitato de Pest. En 1818 li iĝis gvidanto de botanika ĝardeno en Pest. En 1832 rabisto murdis lin.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Meine Gedanken über Erziehung, als Entwurf zu einer musterhaften Erziehungsanstalt* (1796)
* *Beobachtungen über die Gestalt der Grund- oder Keimkrystalle ders schörlartigen Berylls und dessen übrige oryktognostische Verhaltnisse* (1805)
* *Meteorologische Aphorismen zur Erlernung, wissenschaftlicher Witterungsbeurtheilung...* (1812)
* *Succincta rei herbariae Hungariae et Transylvaniae historia* (1830)

Memorigiloj
-----------

* strato en Erfurt
* ekde 1835 kreskaĵo portas la nomon Haberlea

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a alineo)
* hungarlingva biografio kun bildo
* germane

* Kategorio Karl Konstantin Haberle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kastelo Habsburgo
**Kastelo Habsburgo** estis la pra kastelo de la nobela dinastio de la Habsburgoj.

Geografio
---------

Kastelo Habsburgo situas sur la monteto Wülpelsberg en la komunumo Habsburgo de la distrikto Brugg en Kantono Argovio, Svislando. De la kastelo oni havas belan rondivdon al granda parto de Argovio.

Historio
--------

La tirputo en la kastela korto
Diversaj trovaĵoj indikas, ke en la loko jam en la bronzepoko kaj dum la tempo de la romianoj setlis homoj. Proksimume en la jaro 1020 Radbot, Grafo de Kletgovio, konstruigis la kastelon sur la monto Wülpelsberg, kiu laŭ la legendo portis la nomon Habichtsburg (en Esperanto: Akcipitro-Kastelo) kaj kiu poste fariĝis la prakastelo de la dinastio de la Habsburgoj. Kiam la Habsburgoj fariĝis grava reganta dinastio, la kastelo ne plu taŭgis kiel familia sidejo kaj estis pruntedonita al vasaloj, kiuj plurfoje ŝanĝiĝis. En la jaro 1415 la trupoj de la Svisa Ĵurkomunumo post peto de la reĝo Sigismondo la 1-a pro rivaleco kun la aŭstra duko Frederiko la 4-a konkeris Argovion kaj tiel la Habsburgoj perdis sian prasidejon kaj hejmlandon. La novaj senjoroj de la regiono nun fariĝis la bernanoj. La lasta habsburga vasalo *Henmann de Wohlen* kapitulaciis pro la senŝanca situacio de la Habsburgoj kontraŭ garantio de sia havaĵo. En la jaro 1420 Henmann koncedis la kastelon al sia nevo Petermann de Greifensee, kiu ĝin vendis en la jaro 1457 al la urbo Berno. En la jaro 1462 Berno vendis la burgon al *Hans Arnold Segesser*, kiu ĝin koncedis en la jaro 1469 al la Monaĥejo Königsfelden en Windisch. Post la reformacio en la jaro 1528 Kastelo Habsburgo pro la mondigo de la monaĥejo fariĝis denove posedaĵo de la urbo Berno. La administrado nun apartenis al bienmastro de Königsfelden, kiu loĝigis biengardiston kaj bienadministranton en la burgo, kies tasko estis la mastrumado de la kampoj, arbaroj kaj vitejoj ĉirkaŭ la burgo. Ek de la jaro 1804 la burgo estas posedaĵo de Kantono Argovio, kiu pluutiligis ĝin kiel kampara bieno.

Hodiaŭa uzado
-------------

Kastelo Habsburgo troviĝas kiel objekto de nacia signifo sub plej alta grada de memoraĵprotekto. La burgo nuntempe estas muzeo kaj palaco enhavas restoracion por la turistoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Habsburgo
* Habsburgo AG
* Habsburgoj
* Habsburga monarkio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Habsburgo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de Kastelo Habsburgo
* Kastelo Habsburgo en la Historia Leksikono de Svislando

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Kastelo Habsburgo** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  La historiaj informoj de ĉi-tiu artikolo baziĝas sur libera traduko de la artikolo pri Kastelo Habsburgo en la german vikipedio.
**Karel (ankaŭ: Charles) POUPEYE** (naskiĝis la 5-an de decembro 1901 en De Panne, mortis la 10-an de junio 1983) dum preskaŭ duona jarcento laboris ĉe juĝejo. Krome, li ekde sia studenta tempo aktivis en la Esperanto-movado, interalie kiel prezidanto de la Bruĝa Grupo Esperantista.

Juneco
------

Lia patro Firmin estis loka bierfaristo. La patrino, Helena Plettinck, estis filino de la tiama vilaĝestro de Meulebeke. Post ŝia frua morto en 1909 li eniris la familion de sia onklo, Leopold Plettinck, tiam ĉefo-aktuaro ĉe bruĝa juĝejo. Dum la unua Mondmilito li denove loĝis kun sia patro en Bruselo, kiu intertempe reedziĝis. Post la milito la familio ekloĝis en Sint-Kruis, apud Bruĝo.

Kariero ĉe juĝejo
-----------------

Li estis dungita kiel oficisto ĉe juĝejo en Bruĝo. En 1922 li iĝis vic-aktuaro de la Pacjuĝejo (3a kantono) de Bruĝo kaj poste ĉefo-aktuaro de la Pacjuĝejo en Torhout. De 1946 ĝis la pensiiĝo li estis ĉefo-aktuaro de la Pacjuĝejo de Bruĝo (2a kantono).

Esperantisto
------------

Ekde la juneco li konatiĝis kun Esperanto. Li donis multajn Esperanto-kursojn en la tiama ‘Hôtel du Cornet d’Or’, la kunvenejo de la Bruĝa Grupo Esperantista. Li verkis en Esperanto, partoprenis internaciajn kongresojn kaj dum longa tempo estis prezidanto de la bruĝa grupo.

Bildaro
-------

* Esperantistenliefde, 1926, nederlandlingven tradukita de Karel Poupeye*Esperantistenliefde*, 1926, nederlandlingven tradukita de Karel Poupeye
* Poupeye : meze, antaŭe, Nacia Kongreso en Bruĝo, 1952Poupeye : meze, antaŭe, Nacia Kongreso en Bruĝo, 1952
* Memormesaĝo pri Karel PoupeyeMemormesaĝo pri Karel Poupeye
* EntombigparoladoEntombigparolado
* EntombigparoladoEntombigparolado
* Tombo de Karel Poupeye kaj lia edzino Gabrielle Hinderyckx (1904-1987) en la bruĝa tombejo de SteenbruggeTombo de Karel Poupeye kaj lia edzino Gabrielle Hinderyckx (1904-1987) en la bruĝa tombejo de Steenbrugge
* Detalo de la tombo de Karel Poupeye kaj edzinoDetalo de la tombo de Karel Poupeye kaj edzino

Referencoj
----------

1. ↑   Arĥivaĵo 2233-141, FelixArchief, Antverpeno
2. ↑   Arĥivaĵo 2233-141, FelixArchief, Antverpeno

* Kategorio Karel Poupeye en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Karl von WEIZSÄCKER** (naskiĝinta la 25-an de februaro 1853 en Stuttgart, mortinta la 2-an de februaro 1926 samloke) estis germana politikisto kaj juristo. Lia patro estis Carl Heinrich von Weizsäcker, lia filo Viktor von Weizsäcker.

Vivo
----

Karl von Weizsäcker ekstoldatis volontule en 1870 kaj vunditis antaŭ Parizo. Poste li ricevis la Feran krucon kaj studis jursciencojn. Enirante la ŝtatan justicservon li vokitis en la ministerion pri justico mem kaj iĝis tre rapide ties estro. Posteulante Otto von Sarwey li iĝis ministro pri ekleziaĵoj kaj instruadaĵoj. En 1906 li transprenis la ministerion pri eksteraj aferoj kaj iĝis je la fino de la jaro 1906-a ministroprezidanto de Virtembergo anstaŭigante Wilhelm August von Breitling. En tiu ĉi funkcio li estis ĝis la 6.11.1918. Ekde 1896 li partoprenis flanke la komisionon pri la enkonduko de la *Civila leĝaro* (Bürgerlichen Gesetzbuches). En la 24.2.1897 li personi iĝis nobelo kaj en 1916 la tuta familio grafiĝis laŭ ordono de reĝo Vilhelmo la 2-a (Virtembergo). Politike li estis naciliberulo kaj sentis sin responsa, dum ministroprezidanteco, nur antaŭ la virtemberga reĝo. Kun la suvereno li estis en harmonia kontakto. Weizsäcker estis membro de la partio Deutsche Partei, kiu pleje kongruis kun liaj ideoj pri la regno, la monarkio kaj la demokrati-malemo. Parlamentigo de Virtembergo li rifuzis ĝis novembro 1918. Ĉar laŭ li la virtemberga parlamento ne havu rektan influon je la registaro partoprenante sole en la leĝdonado kaj financrimedo-cedado.

Weizsäcker ege ŝatitis kaj, pere de la *Komisio de la Federacia konsilio pri eksteraj aferoj*, li ankaŭ influis la internacian politikon de Germanujo. Tio ankoraŭ apogitis danke al amikiĝo kun la ŝtata sekretario Alfred von Kiderlen-Waechter, eksa kunstudinto el Tübingen. Ekde la *Daily-Telegraph-konflikteto* li favoris kunan politikon kun Britio kaj volis malebligi militon. Ĉar laŭ li en tiu kazo la situacio germana sur internacia kampo povus nur malpliboniĝi. Sed dum la Unua mondmilito li publike apelaciis je lojaleco antaŭ la imperiestro kaj la regno. Li malvolis, same kiel kanceliero Bethmann-Hollweg, submarŝipan militon aktivan; por li la milito estu nura defendado. Post la fino de la monarkio li retiriĝis el la politiko sed ja subtenis Gottlob Egelhaaf en ties intenco fondi virtembergan filion de *Deutsche Volkspartei* (DVP).

Honoroj
-------

La medicina fakultato de Tübingen proklamis lin en 1906 honora doktoro sia.

Literaturo
----------

* Martin Wein: *Die Weizsäckers. Geschichte einer deutschen Familie*. Deutsche Verlagsanstalt, Stuttgart 1988, ISBN 3-421-06389-3, p. 143–203.
* Frank Raberg: *Ein Staatsmann zwischen Königreich und Republik. Einer der fähigsten Politiker seiner Zeit: Carl Hugo von Weizsäcker (1853–1926)*. En: *Schlösser Baden-Württemberg* nr. 3, 2003, ISSN 0943-5298, p. 34–36.

Fonto
-----

* *Meyers Großes Konversations-Lexikon*, vol 20. Leipzig 1909, p. 507, kio legeblas tie ĉi interrete.

* Kategorio Karl von Weizsäcker en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 670626
* GND: 117308153
* VIAF: 10619934
* ISNI: 0000 0000 0904 887X
 |
**Kastelo Harbottle** estis ruina fortikaĵo en Northumberland, Anglio ĉe vilaĝo Harbottle, Northumberland.

Estis fortikaĵo tie dum la anglosaksa epoko, kaj eble ĝi datis ekde la antaŭromia epoko. La nuna kastelo konstruiĝis en 1160 pro peto de Henriko la 2-a (Anglio), kaj servis kiel defendo kontraŭ la skotoj. En 1174 tiuj kaptis, kaj poste plifortigis, ĝin. En 1296 granda angla armeo malsukcese sieĝis ĝin. Dum la 1310-a jardeko Roberto Bruso kaptis la kastelon. Ĝi estis restaŭrata en 1336 sed ruiniĝis nepost 1351. Plua rekonstruo okazis fine de la 14-a jarcento. Dum iom da tempo ĝi servis kiel la bazo de la Gardisto de la Markioj, grava nobelo kiu prizorgis la defendon de norda Anglio kontraŭ la skotoj.

En 1515 Margaret Tudor, vidvino de Jakobo la 5-a (Skotlando), fuĝis el Skotlando kaj iris al Kastelo Harbottle kune kun sia dua edzo Archibald Douglas (6-a grafo de Angus). Tie ŝi naskis Margaret Douglas, kiu iĝis grafino de Lennox kaj estis la patrino de Henry Stuart (Lord Darnley), unu el la edzoj de Maria Stuart.

Pluaj restaŭroj okazis meze de la 16-a jarcento. Tamen antaŭ 1715 la kastelo tute kadukiĝis kaj nun restas nur iuj ruinoj.

Drakestone
Proksime al la kastelo situas la **Drakestone**, grandega sabloŝtona roko al kiu antaŭe oni atribuis magiajn povojn.

* Kategorio Kastelo Harbottle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**József IMRE** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Imre József** estis hungara kuracisto, kirurgo, urologo, profesoro.

József Imre
József Imre  naskiĝis la 11-an de aprilo 1930 en Szeged. Li mortis la 23-an de oktobro 1980 en Szeged.

Biografio
---------

József Imre frekventis mezlernejojn en Jászberény kaj en sia naskiĝurbo, poste li akiris kuracistan diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 1954, kirurgian fakdiplomon en 1957, urologian fakdiplomon en 1961. En la 1960-aj jaroj li dufoje studvojaĝis al Britio. En 1976 li doktoriĝis, en 1970 li kandidatiĝis.

Ekde 1955 ĝis sia morto li laboris en universitata kirurgia kliniko en Szeged. En 1972 li estis nomumita docento, post 5 jaroj universitata profesoro, en 1980 katedrestro. Li okupiĝis ĉefe pri stomakaj malsanoj. En 1954 li edziĝis, baldaŭe li havis 3 gefilojn. En 1971 li ricevis medicinan premion.

Elektitaj libroj
----------------

* *Módszerek és lehetőségek a nyelőcsőműtétek biztonságának és hatásfokának javítására* (1975)
* *Mütétek a nyelőcsövön* (1977)
* *Indokolt-e a pesszimizmus a malignus nyelőcső- és gyomordaganatok kezelésében* (1981)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en kliniko de Szeged

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio


* Kategorio József Imre en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kara ben Nemsi
**Kara ben Nemsi** estas konata literatura rolulo el verkoj de Karl May, kiuj estas okazantaj en Oriento. Temas precipe pri sesparta ciklo En ombro de padiŝaho, pri romanoj En lando de Mahdi kaj Sur eterneco, En regno de arĝenta leono kaj pri lia duparta daŭrigo Ardistan kaj Ĝinistan. Lia fidela akompanulo estas Haĝi Halef Omar.

En la araba lingvo la nomo de la heroo signifas "Karolo, filo de Germanio", eventuale "La nigra filo de Germanio" (La vorto *kara* signifas turke "nigra"). El tio evidentas, ke temas pri neniu alia ol pri Karl May, kiu identiĝis kun la heroo same kiel li identiĝis kun Old Shatterhand. Kara ben Nemsi kaj Old Shatterhand estas unu kaj la sama literatura rolulo.

La sama identeco de ambaŭ herooj estis konservita ankaŭ en filmaj adaptoj de verkoj de Karl May el la 60-aj jaroj de la 20-a jarcento. La personon de Kara ben Nemsi rolis prezentanto de Old Shatterhand, la usona aktoro Lex Barker.

Vidu ankaŭ
----------

* Old Shatterhand

* Kategorio Kara ben Nemsi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
kastelo Heessen
**Kastelo Heessen** - germane *Schloss Heessen* - estas kastelo borde de la rivero Lippe en okcidenta Germanio. Ĝi situas en kampara parto de la samnoma urbodistrikto *Heessen* de la eksterdistrikta urbo Hamm en la federacia lando Nordrejn-Vestfalio de Germanio, kaj apartenas al la kultura regiono Monastera Lando. La ĉefa kastela konstruaĵo estas el brikoj, ĝia plej specifa ero estas du ŝtuparaj gabloj de kastela turo 30 metrojn alta.

Skribe la kastelo unuafoje menciiĝas en dokumento de la germana imperiestro Oto la 2-a; tiam ĝi estis hereda posedaĵo de la episkopo de Osnabruko. Ekde la jaro 1200 ĝi pro geedziĝo apartenis al la grafa dinastio Altena-Isenberg. Post hereda milito finita en 1243 la kastelo kaj ties ĉirkaŭaĵo estis posedaĵo de la graflando Limburg, en 1775 ĝi iĝis propraĵo de la grafoj de Bad Bentheim-Tecklenburg, kvankam de 1778 ĝis 1810 ardis jura konflikto pri la kastela posedo, kiun fine gajnis la nobela dinastio *von Boeselager*.

Ĉirkaŭ la kastelaj konstruaĵoj, dum la jarcentoj ofte trakonstruitaj, kadre de la kastela evoluo ekestis pluraj kastelaj parkoj.

Ekde la jaro 1820 la kastelo ne plu estis vivejo de la familio *von Boeselager*. En la konstruaĵoj ekde la jaro 1957 ekzistas feriejo por lernejaj klasoj kaj internula lernejo. En 2008 en kaj ĉirkaŭ la kastelo filmiĝis granda parto de la porjunula kineja filmo *Die Wilden Hühner und das Leben*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Heessen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* historiaj dokumentoj el la arkivo de kastelo Höllinghofen pri la disputata posedo de kastelo Heessen[*rompita ligilo*] germane
* retejo de la feriejo por lernejaj klasoj *Landschulheim Heessen* germane
* fotoj de la kastelaj konstruaĵoj germane
**József HORVÁTH** [jOĵef horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horváth József** estis hungara aktoro.

József Horváth  naskiĝis la 11-an de februaro 1924 en Zsédeny. Li mortis la 26-an de aŭgusto 2004 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Horváth frekventis aktoran ĉeflernejon en Budapeŝto ricevanta diplomon en 1955. Li komencis tuj sian karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto), kie li ricevis rolojn dum 27 jaroj. Li apartenis al tiu grupo, kiu fondis Teatro Katona József, kie li ĝismorte ludis. Li ricevis premion Kossuth en 1992, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

Liaj roloj (elekto)
-------------------

* en teatrejoj, ekzemple
	+ József Katona: Bánk (banuso) - (Tiborc)
	+ William Shakespeare: Hamlet - 1-a tombofosisto
* en 60 kinejaj filmoj, ekzemple *Egy pikoló világos* 1955, Dudek horoj (filmo) 1965, La atestanto 1969, *Hoppá* 1992
* en 21 televiziaj filmoj inter 1965-1997, ekzemple *Patika* 1995

Fontoj
------

* biografio hungare
* hungare

* Kategorio József Horváth (aktoro, 1924) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Juan Orlando HERNÁNDEZ Alvarado** (naskiĝis la 28-an de oktobro 1968 en la urbeto *Gracias*, administra centro de la departemento Lempira), ofte mallongigita **Joh**, estas hondura politikisto kaj komercisto, prezidento de Honduro inter 2014 kaj 2022.

Biografio
---------

Post provizora deĵoro post prezidenta puĉo, li ricevis plej multajn voĉojn en la nacia parlamenta baloto de novembro 2013, kaj proklamiĝis la nova prezidanto de la lando la 27-an de januaro 2014. Kiel membro de la konservativa *Nacia Partio de Honduro* li estis la efektiva prezidanto de la parlamento *Nacia Kongreso de Honduro* inter januaro 2010 kaj junio 2013, kiam li ricevis permeson de la Kongreso retiriĝi el ĉiuj respondecoj en la Kongreso por dediĉi sin al sia prezidanta balota kampanjo (formale li ankoraŭ oficus kiel parlamenta prezidanto ĝis la 25-a de januaro 2014).

En la prezidanta baloto ankaŭ kandidatis Xiomara Castro, edzino de la iama perforte eksigita prezidento Manuel Zelaya, reprezentante la maldekstran politikan partion *Liberdad y Refundación* ("libereco kaj refondiĝo"). La edzino de la detronigita iama prezidento de Honduro estis ĉefo de la movado rezistanta kontraŭ la nacia puĉo de 2009, kiu antaŭtempe elpelis sian edzon el la potenco. Kiam la 24-an de novembro 2013 oficiale proklamiĝis balota venkinto kaj estonta prezidento Juan Orlando Hernández kaj anonciĝis ke Xiomara Castro ricevis la duan plej grandan nombron de voĉdonoj, ŝi en forta protesto malakceptis la rezulton.

Hernandez denove kandidatis kaj venkis en 2018, en kontestitaj balotoj. Li oficis ĝis januaro 2022.

La 14an de februaro 2022, la usona registaro petis lian ekstradikcion pro drogtrafiko. La honduraj aŭtoritatoj akceptis kaj li estis transdonita al Usono en aprilo, kaj tie atendas juĝadon.

* Kategorio Juan Orlando Hernández en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **McDonnell Douglas F/A-18 Hornet (F/A-18)** estas Usona dumotora tutvetera ĉasaviadilo. F/A-18 ebligas aerbatalan kaj aeratakan mision, tial ricevis signon "F/A" (Ĉasaviadilo kaj Atakaviadilo).

Historio
--------

En aŭgusto 1973, Usona kongreso proponis anstataŭi ĉasaviadilon F-14 pro alta operada kosto. Grumann proponis novan version de F-14, kaj McDonnell Douglas proponis mararmean version de F-15. Tamen tiuj versioj estis tiel altkostaj kiel F-14. En somero 1973, la programo LWF (Malpeza Ĉasaviadilo) influis al decido por nova ĉasaviadilo: La venkanto de konkurso, General Dynamics YF-16 (kiu poste iĝos aerarmea ĉasaviadilo F-16) estis selektita de aerarmeo, sed mararmeo rifuzis ĝin, ĉar ĝi havis "unu motoron": Mararmeo bezonis dumotoran ĉasaviadilon por operado en aviadila ŝipo. La modelo Northrop YF-17 estis pli ideala ĉasaviadila modelo por Usona mararmeo.

En 1975, Usona mararmeo anoncis selekton de YF-17 por nova ĉasaviadilo. Mararmeo petis kunlabori kun McDonnell Douglas al Northrop, ĉar aerarmea programo LWF estis ne adaptebla kun mararmea ĉasaviadila programo VFAX. La 1-an de januaro 1977, Sekretario de Usona mararmeo, W. Graham Claytor anoncis novan ĉasaviadilan modelon, F-18.

La unua debuto de F-18 okazis dum la bombado de Libio en 1986. F-18 ankaŭ partoprenis en Golfa milito kaj Iraka milito, Siria enlanda milito. Nuntempe F/A-18 estas ĉefa ĉasaviadilo de Usona mararmeo (USN) kaj Usona maristinfanterio (USMC). F-18 ankaŭ estas uzata en Kanado, Aŭstralio, Finnlando, Svislando, Hispanio, Malajzio kaj aliaj landoj.

Variantoj
---------

* F/A-18A/B (1983) : Originala versio de F-18. A (Unu-seĝa versio), B (Du-seĝa versio).
* F/A-18C/D (1989) : Plibonigita versio de F-18A/B. C (Unu-seĝa versio), D (Du-seĝa versio).
* F/A-18E Super Hornet (1999) : Plibonigta, Pligrandigita versio de F-18 serio.
* CF-18: Versio por Kanada Aerarmeo. A (Unu-seĝa versio), B (Du-seĝa versio)

Vidu ankaŭ
----------

* Usona mararmeo
* Grumman F-14 Tomcat
**József Körner** [jOĵef korner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Körner József** estis hungara arkitekto, altlerneja instruisto.

József Körner naskiĝis la 17-an de marto 1907 en Budapeŝto, li mortis la 1-an de januaro 1971 en Budapeŝto.

Banejo Szabadság fare de József Körner
Panteono fare de József Körner (kun Zoltán Olcsai-Kiss)

Biografio
---------

József Körner akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1929 (1930?). Post siaj studoj li laboris ĉe Alfréd Hajós. Li estis fondinta membro de hungara frakcio de Internacia Kongreso de Moderna Arkitekturo. Inter 1932 kaj 1947 li estis individua arkitekto, poste dum la socialismo evidente li laboris en ŝtataj entreprenoj, kie li estis fidela membro de la socialisma realismo. Li ricevis arkitekturan premion en 1953, post 6 jaroj premion Kossuth.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* banejo "Szabadság" (Budapeŝto, kunarkitekto, 1948, vidu la foton!)
* sesetaĝa loĝdomo (Budapeŝto, 1952)
* loĝkvartalo (Budapeŝto, kunarkitekto, 1956)
* tombeja panteono (kun skulptisto Zoltán Olcsai-Kiss, 1958, vidu la foton!)
* biblioteko (Tatabánya, kunarkitekto, 1965)
* hotelo (Veszprém (urbo), 1967)

Elektitaj grupaj ekspozicioj
----------------------------

* Arthalo Budapeŝto (1954, 1955)
* Budapeŝto (1960, 1992)
* Szeged (1963)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio József Körner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 688754
 |
**Juan Ramón RODRÍGUEZ GÓMEZ** naskiĝis la  12-an de julio 1953(nun 1953-07-12) kuba esperantisto kaj historiisto. Juan Ramón esperantistiĝis en 1981 kaj de tiam membras en Kuba Esperanto-Asocio. Tuj poste ekmomencis instruis Esperanton kaj tion faris dum pluraj jaroj.
Li membris la Nacian Estraron dum du periodoj 1991-2008 kaj 2013-2020, dum tiuj periodoj li respondecis pri informado, eksteraj kaj publikaj rilatoj, kulturo, historio ktp.  

Li partoprenis ĉiujn naciajn kongresojn, 4 Universalaj Kongresoj 75a, 78a, 86a kaj 95a kaj 5 Tut-Amerikaj Kongresoj (TAKE) 1996 (Kostariko), 1999 (Kolombio), 2001 (Meksiko), 2004 (Kubo) en kiu li estis membro de la LKK kaj 2008 (Kanado).   

Verkis libron pri la historio de Esperanto en Kubo *Historia del movimiento esperantista en Cuba*, hispanlinga ĉe Monda Asembleo Socia. En 2019 ĝi estis tradukita al Esperanto pro grupo de kubaj esperantistoj. En 2019 li ankaŭ verkis Memorlibro de KEA.

Referencoj
----------

1. ↑   Esperanto.cult.cu:  Estraro de KEA (hispane). Arkivita el la originalo je 2019-09-03. Alirita 2019-09-12.
2. ↑   (2004) *Kongresa Libro TAKE 2004* (esperante). KEA, p. 4. 13–15. 16–24. kaj 26.
3. ↑  Rodríguez Gómez, Juan Ramón.  (2017) *Historia del movimiento esperantista en Cuba* (hispane). MAS. ISBN 978-2-36960-099-2.
4. ↑  Rodríguez Gómez, Juan Ramón.  [2019] *Memorlibro* (PDF) (esperante), KEA, p. 36.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

***La Interligilo de l' P.T.T.***, subtitolita ***Centra organo de fakinformoj en Esperanto***  , estis monata fakgazeto pri internacia apliko de Esperanto en poŝto kaj telekomunikado, eldonita de Internacia Ligo de Esperantista Poŝt- kaj Telegraf-Oficistaro. Redaktita i.a. fare de Petro Filliâtre, Robert Julien Filliâtre kaj István Zöldy. Ĝi aperis de 1922 al 1951 en Parizo, kun interrompo de 1940 al 1945. Post la dua mondmilito ĝi estis nomata *La Interligilo : centra organo de fakinformoj en Esperanto*. 

Laŭenhave la revuo estis sukcedata en 1966 de *Heroldo : bulteno de Internacia Poŝtista kaj Telekomunikista Esperanta Asocio* el Sofio, poste ĝis 1989 de *Interligilo* el la sama urbo, eldonita de Internacia Poŝtista kaj Telekomunikista Esperanto-Asocio.

Referencoj
----------

1. ↑  Stojan, Petro 1929 : *Bibliografio de Internacia Lingvo* numero 3262, paĝo 316
2. ↑  vidu "P.T.T." en *Enciklopedio de Esperanto*

Eksteraj Ligiloj
----------------

* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj (1922-1939)
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj (1946-1951)
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
**KÉPESSY József** (ke:peŝi jo:ĵef) estis hungara inĝeniero pri akvokostruado (hidrologo) naskita en Orosháza la 25-an de februaro 1818 kaj mortinta en Temeŝvaro la 25-an de oktobro 1876. Lia filo estis la samnoma József Képessy (bilardisto).

Biografio
---------

József Képessy studis en Institutum Geometricum akirinta diplomon en 1839 kaj li finis en la teknikuniversitato de Vieno en 1842. Ekde la sekva jaro li laboris en grafa bieno. En 1847 oni nomumis lin inĝeniero-direktoro de la reguligo de Tisa. Li apogis la hungaran revolucion, tial post la fiasko li povis labori en malalta posteno ĝis 1853. De 1866 li estis gvidanto de la reguligo de Temes kaj Bega, de 1868 kiel akvoafera direktoro. Kelkfoje li studvojaĝis en Eŭropo.

Verkoj
------

* *A magyar Alföld hydrographiája, vízműszaki nézetek és javaslatok a földöntözés érdekében* (Pest, 1867);
* *Javaslat a Bánát közbenső vízhálózatának szabályozásairól* (Temesvár, 1873).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

József Képessy

* Kategorio József Képessy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Juanacatlán** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Juanacatlán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 051.

Geografio
---------

**Juanacatlán** apartenas al la regiono Centro kiu situas, kiel jam diras la nomo, en la centro de la subŝtato Jalisco (la ĉefa urbo estas Guadalajara). Al tiu regiono apartenas 14 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 11902 loĝantojn. El tiuj estis 5932 viroj kaj 5970 virinoj. La komunumo havas surfacon de 89,08 km². La meza alteco estas 1520 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 20,1 C. En la komunumo estas 819,1 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3606 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 3306 scipovis legi kaj skribi kaj 286 viroj estis analfabetoj. Do 7.93 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 3661 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 3309 sciis legi kaj skribi kaj 339 virinoj estis analfabetoj. Do 9,26 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Juanacatlán vivis 10070 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 8 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,079 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Juanacatlán Arkivigite je 2007-05-20 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Karlovĉicj,** serbe **Карловчић,** slave **Karlovčić** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Pecjinci.

Loko de la municipo en Serbio
Mapo pri la municipo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 31  km²
* Koordinatoj: 44°49′14″N 20°03'02″E
* Supermara alteco: 60 m
* Loĝantaro: 1243 en 2002
* Poŝtkodo: 22443
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: RU

Geografio
---------

Karlovĉicj situas laŭ flankovojoj.

Historio
--------

Post la mezepoko la loko longe apartenis al Osmana Imperio. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 2002 loĝis en Karlovĉicj 1112 serboj (90 %), 26 ciganoj (2 %), 10 jugoslavianoj, 2 kroatoj kaj aliaj.

Vidindaĵoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* Mapo pri Karlovĉicj

* Kategorio Karlovĉicj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
'*Markos József*, **Alfonzó**, **Alfonso** (28-a de februaro 1912 Budapeŝto – 31-a de majo 1987) artisto, parodiisto. Li ludis en 1930-40 kiel artisto eksterlande. Reveninte al Budapeŝto, li ludis en varieteoj, amuzejoj per soloartaĵoj. Li sukcese travivis la ukrainian dummilitan laborservon (en Hungario la juddevenaj hungaroj devis senpage laborsevi dum la milito). Post la milito, li ludis en multaj teatroj kaj fine li subskribis kontakton kun Vidám Színpad (Distra Podio) en 1951. Tiu li laboris (krom 2 jarojn; inter 1956-1958 li laboris en Belgio) kaj estis gvidanta stelulo ĝismorte. Li mem elpensis la programerojn, de la baza ideo ĝis la plej etaj gestoj. Li parodiis profesiojn, kondutojn, kondutajn manierojn per elstara kapableco. Liaj eternaj rolludoj estis la imitado de dirigento, muzika artisto, mallerta cirkoludisto, Ĉehov-heroo (SOÓS András: Ványadt bácsi (Kaduka Oĉjo)), ŝakmajstro. Li brave uzis la manierojn de la pantomimo: lia gestumado, senmova vango kaŭzis nekredeblan sukceson.

Lia filo estas György Markos, hungara humuristo.

Distingoj:
----------

* Merita Artisto (Érdemes Művész) (1969)
* krompremio de la ĵurio en Montreaŭ-a televida festivalo (1975, pro la filmo Cirko Alfonzo „Alfonzó cirkusz")
* krompremio de la ĵurio en Montreaŭ-a televida festivalo (1977, Miksa peklaĵo „Vegyes savanyúság").

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio József Markos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

retejo Arkivigite je 2004-12-23 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Meza Juba** (somale *Jubbada Dhexe*) estas administra regiono (*gobolka*) en suda Somalio en la historia regiono de Jubalando. La ĉefurbo estas Bu'aale. Ĝi limas kun somaliaj regionoj de Gedo, Bay, Malsupra Shabele kaj malsupra Juba kaj la Hinda Oceano.

Spite sia malgrandeco kaj manko de populacio, Meza Juba estas unu el la plej prosperaj regionoj de Somalio: la tero estas fruktodona kaj bonkvalita por farmado, kaj la rivero Jubba havas akvon la tutan jaron, el kio profitas kaj brutobredado kaj farmoj.

Meza Juba estis unu el la malplej loĝataj regionoj en Somalio ĝis kiam la sekeco de 1974 frapis nordan Somalion; post la sekeco, kiu afektis nordajn kaj centrajn partojn de Somalio, grandaj nombroj de familioj, perdinte ĉiujn siajn brutojn, estis resetlitaj de la centra registaro en Meza Juba, en lokoj kile Dajuma, Bu'ale, Sakow kaj Jilib. Eventuale, ili iĝis farmistoj kaj prosperis. Dum multe de la malfruaj 1990-aj jaroj kaj ĝis 2006, Juba Vala Alianco aŭ JVA kontrolis ambaŭ regionojn de Juba.

La regiono nomiĝas laŭ la rivero Jubba kiu trafluas ĝin.

Meza Juba konsistas el tri distriktoj:

* Bu'aale (ĉefurbo)
* Jilib (Gilib)
* Sakow
* Dujuma

Jillib estas la plej loĝata urbo kiu disvolvigis infrastrukturojn antaŭ kiam la enlanda milito detruis ilin. La fabriko Marerey estis la plej granda en Somalio; ĝi produktis multajn produktojn, inklude sukero, kemiaĵoj, gumo kaj peroksidoj.

Klanoj en Meza Juba
-------------------

#### Somalaj klanoj

**Darodoj**

* Harti
* Ogaden
* Sade

**Havijeoj**

* Abgaal
* Ajuran
* Habar Gidir
* Sheekhaal

**Rahanweyn (Digil kaj Mirifle)**

* Tunni
* Moalinweyne
* Jiido
* Geelidle
* Luway
* Boqolhore
* Dabare
* Asharaaf Sarmaan

#### Nesomalaj klanoj

**Bantu** 

0° 59′ 19″ N 42° 38′ 56″ O﻿ / ﻿0.98861 °N, 42.64889 °O﻿ / 0.98861; 42.64889 (mapo)

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rAdministra strukturo de Somalio |
| --- |
| Bakool | Banaadir | Bay | Galguduud | Gedo | Hiiraan | Jubbada Dhexe | Jubbada Hoose | Shabeellaha Dhexe | Shabeellaha Hoose | Flago de Somalio |
| **Puntland**  | Bari/Karkaar | Mudug | Nugaal |
| **Somaliland**  | Awdal | Sanaag | Sool | Togdheer |
Woqooyi Galbeed (Maroodi Jeex) | Saaxil  |

 |

* Kategorio Jubbada Dhexe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**MAJOR József** aŭ **Jozefo Major** (naskiĝis la 2-an de februaro 1904 en Cece, Hungario, mortis la 5-an de aŭgusto 1993 en Velingtono, Nov-Zelando). Li estis hungara esperantisto.

Li estis profesoro de lingvoj. Li studis en la Universitato Sorbonne en Parizo. Li lernis Esperanton en Budapeŝto, Laborista Grupo en 1919. De tiam li konstante propagandis, gvidis kursojn, verkis artikolojn. Gajnis unuan premion ĉe Floraj Ludoj. Li estis sekretario de *Oomoto Internacia* en Parizo. Li vojaĝadis tra Japanujo, faris pli ol cent paroladojn, interesigis japanan gazetaron pri Esperanto.

En 1929 li forlasis Eŭropon. Post okjara loĝado en Parizo li veturis al Japanio, kie li fariĝis redaktoro de *Oomoto Internacia* dum kvin jaroj kaj gvidis kursojn Esperantajn kaj nacilingvajn. Ekde 1938 li vivis en Nov-Zelando, kies Esperanto-movadon li viglis interalie kiel estrarano de la landa asocio kaj redaktoro (1985 - 1992) de ties organo *Novzelanda Esperantisto*. Li estis komitatano de Internacia Scienca Asocio Esperanta kaj UEA-fakdelegito pri filozofio.

Referencoj
----------

*Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur la artikolo* Major *el la **Enciklopedio de Esperanto**.*
la kastelo Martinsburg en Lahnstein
La **kastelo Martinsburg**, mallonge ankaŭ **Martinsburg**, estas kastelo en Lahnstein en la distrikto Rhein-Lahn de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi estis konstruita en 1298 kiel doganburgo de la ĉefepiskopoj de Majenco. Origine ĝi havis la nomon *burgo Lahnstein*. La Mayenca ĉefepiskopo konstruigis krom la urbomuron ankaŭ la burgon samtempe. Ĝi estas unu el la malmultaj detruitaj burgoj de la meza rejnvalo. La burgo estas en privata posedo kaj gastigas loĝejojn, oficejojn, muzeon pri karnavalo kaj monpregadejon.

Historio
--------

Monumentprotekto
----------------

Literaturo
----------

* Alexander Thon: *Weltkulturerbe Mittelrheinthal*. Superior, Kaiserslautern 2003, S. 34, ISBN 3-936216-14-2.
* Alexander Thon, Manfred Czerwinski: *Mittelrhein*. Die schönsten Burgen Deutschlands, Teil 2, CD-ROM. Kaiserslautern 2003. ISBN 3-936216-08-8.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Martinsburg (Lahnstein) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eintrag zur Burg in der wissenschaftlichen Burgendatenbank des Europäischen Burgeninstituts (EBIDAT)
* Webseite des Fastnachtsmuseums
* Foto von Lala Aufsberg in der Deutschen Fotothek

50.29757.6055555555556Koordinatoj: 50° 17′ 51″ N, 7° 36′ 20″ O (mapo)

Referencoj
----------
**József MINDSZENTY** ([ˈjoːʒɛf ˈmindsɛnti]), hungare **Mindszenty József,** Esperante **Jozefo Mindsenti** estis hungara pastro, episkopo, ĉefepiskopo, primaso, kardinalo.

József Mindszenty naskiĝis kiel **Pehm József** ([pɛhm ˈjoːʒɛf]) la 29-an de marto 1892 en Csehimindszent. Li mortis la 6-an de majo 1975 en Vieno.

Vivo
----

József Mindszenty frekventis lernejon por esti pastro en Szombathely. En 1919 li estis deportita, sed poste li estis pastro en Zalaegerszeg. En 1944 li atingis rangon de episkopo por Veszprém. Li tuj protestis kontraŭ deportado de la judoj kaj estis arestita. En 1945 li iĝis ĉefepiskopo en Esztergom. En 1948 post daŭra molestado li denove estis arestita kaj la komunistoj kondamnis lin al enprizonigo ĝismorta. En 1956 revoluciuloj liberigis lin en Felsőpetény. Post fiasko de la revolucio li rifuĝis al ambasadorejo de Usono, kie li loĝis ekzile 15 jarojn. Poste li loĝis en Vieno, sed foje-foje vizitis hungarojn tutmonde (escepte satelitojn de Sovetunio). En 1989 oni oficiale neniigis la akuzojn pri József Mindszenty kaj la 4-an de majo 1991 li estis sepultita en la kripto de Primasa baziliko de Esztergom.

Vidu ankaŭ
----------

* Guilty of Treason ("Kulpa pri perfido") - filmo pri József Mindszenty

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* József Mindszenty en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio József Mindszenty en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 411849
* GND: 118582615
* LCCN: n50042188
* VIAF: 86865003
* ISNI: 0000 0001 0922 2003
* LIBRIS: 314725
* SUDOC: 027031039
* BNF: 11916214r
* NLA: 36179868
* NDL: 00524471
* BIBSYS: 90516210
* NKC: jn20040223006
* ICCU: CFIV110277
* BNE: XX1142141
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Karnavale (maskita rakonto)** estas heterogena verko de la kataluna esperantisto Abel Montagut. La unua kaj pli etenda parto (48 paĝoj), kio kongruas kun la titolo konsistas el poemoj kaj unu proza dialogo pri la tradicia versio de Karnavalo en Katalunio. Dekomenca averto indikas, ke temas pri adaptoj de la verko *Costumari català* de Joan Amades. En la eldono de Internacia Esperanto-Muzeo de Vieno la poemoj estas akompanataj de belaj bildoj de tradicia kataluna stilo. Krom la ĝenerala temo karnavala, estas multaj aludoj al parolantoj de kataluna lingvo kaj trudo de la kastilia kiel lingvo de aŭtoritatoj. La dua parto de la verko, nome *Don Kiĥoto eksterlande* (11 paĝoj), konsistas el du tekstoj, nome "Don Kiĥoto en Adrajlo" kaj "Kaj li eliris el la presejo montrante ioman indignon", kiel ilia nomo sugestas, kiuj temas pri du falsaj ĉapitroj de Don Kiĥoto, kiuj ligiĝas al la karnavala parto pere de la atento al la lingva problemo; nome en la unua temas pri la malfaciloj kiujn suferas Don Kiĥoto kaj Sanĉo Panza enirinte en Katalunion, kie la lokanoj parolas katalune, do tute nekompreneble por la protagonistoj, el kiuj Kiĥoto atribuas la aferon al la agado de magiaj sorĉistoj; en la dua ĉapitro Kiĥoto komentas viziojn kiujn li havis en iu kaverno kaj en unu el tiuj li vidis tradukojn de la libro pri sia agado en tre diversaj lingvoj, inklude en unu "universala lingvo" kreita de "juda magiisto Semenufo".

Notoj
-----

1. ↑  Abel Montagut, *Karnavale (maskita rakonto)*, IEM. Vieno, 1997. ISBN 3-901752-09-9. 65 p.
2. ↑  p. 5
3. ↑  p. 62

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 679589
 |