recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Batalo de Gaŭgamelo, flandra tapiŝo el la unua duono de la 18a jarcento.
La **Batalo de Gaŭgamelo** aŭ *Gaŭgamela*, greke Γαυγάμηλα), nomita ankaŭ la **Batalo de Arbela**, estis grava batalo dum la invado fare de Aleksandro la Granda de la persa Akemenida Imperio. En 331 a.K. la armeo estrita de Aleksandro de la Helena Ligo kontraŭis la persian armeon de Dario la 3-a ĉe Gaugamela, proksime de la nuntempa urbo Dihok ĉe Mosulo (Iraka Kurdistano). Kvankam forte supernombrita, Aleksandro iĝis venka pro la superaj taktikoj de sia armeo kaj sia lerta uzado de malpeza infanterio. Ĝi estis decidiga venko por la Helena Ligo kaj kondukis al la falo de la Akemenida Imperio.

La perdoj (mortoj, vunditoj kaj kaptitoj) estis multegnombraj sed malekvilibre ĉefe ĉe persoj. La diversaj montritaj ciferoj varias laŭ la fontoj. Ĉe grekoj 100 infanterianoj kaj 1,000 kavalerianoj (laŭ Ariano); 300 infanterianoj (laŭ Kurcio Rufo); 500 infanterianoj (laŭ Diodoro Sikulo). Ĉe persoj tamen multaj pliaj: 40,000 (laŭ Kurcio Rufo) 47,000 (laŭ Nick Welman) 90,000 (laŭ Diodoro Sikulo) 300,000+ kaptitoj (laŭ Ariano). Tamen oni konsideru ke ĉiuj ciferoj venas el grekaj (respektive okcidentaj fontoj) kio povas ebligi malpliigon de la malekvilibro.

Post tiu batalo Aleksandro konkeris Babilonon, duonon de Persio, kaj ĉiujn partojn de Mezopotamio kiuj ne estis jam sub sia kontrolo.

Referencoj
----------

1. ↑    Alirita la 24an de Novembro 2016
2. ↑  47,000 grekoj laŭ Green, Peter (2013). Alexander of Macedon, 356–323 B.C.: A Historical Biography. Berkeley and Los Angeles, California: University of California Press. ISBN 978-0-520-95469-4. p. 288 kontraŭ 100,000 (Delbrück, Hans (1990). History of the Art of War. Tradukita de Walter J. Renfroe Jr. Lincoln, Nebraska: University of Nebraska Press. ISBN 978-0-8032-6584-4.)-250,000 persoj (laŭ moderna ĉirkaŭkalkulo) 250,000–1,000,000 (laŭ antikvaj fontoj)
3. ↑  Arrian (1893). Chinnock, E. J. eld. Anabasis Alexandri.

Koordinatoj: 36° 33′ 36″ Nordo 43° 26′ 38″ Oriento﻿ / ﻿36.56 °N, 43.444 °O﻿ / 36.56; 43.444 (mapo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Batalo de Gaŭgamelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Livius.org Arkivigite je 2008-09-29 per la retarkivo Wayback Machine rakontas la historion de Aleksandro kaj citas originalajn fontojn. Favoras rekonstruon de la batalo kiu ege privilegias la Babiloniajn astronomiajn taglibrojn.
* Batalo de Gaŭgamelo ĉe YouTube History Channel
* Livius.org Arkivigite je 2008-09-22 per la retarkivo Wayback Machine havigas novan fakan eldonon de Babiloniaj astronomiaj taglibroj koncerne al la batalo de Gaugamela kaj al artikolo de Aleksandro en Babilono de R.J. van der Spek.
**Gölcük** estas urbego (ankaŭ distrikto) kaj haveno en azia parto de Turkio, en Provinco Kocaeli.

Monumento en Gölcük
Stratangulo en Gölcük
Vojo al la maro en Gölcük

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 207  km² (kun la plena distrikto)
* Supermara alteco: 10 m
* Loĝantaro: 138,074 (nur la urbo mem en 2012)
* Horzono: UTC +2 (somere UTC + 3)
* Telefonkodo: (+90) 262
* Poŝtkodo: 41650
* Aŭtokodo: 41
* 40° 40′ N, 29° 50′ O (mapo)40.66666666666729.833333333333

Geografio
---------

Gölcük situas laŭ la Marmora Maro. Istanbulo troviĝas 78 km, Ankaro 272 km .

Marobordo en Gölcük

Historio
--------

Gölcük estis loĝata loko dum la antikvaj grekoj kaj romianoj. En 1927 Gölcük fariĝis garnizona urbo, samtempe moderna ŝipkonstruejo de la turka mararmeo ekfunkciis. En 1999 tertremo okazis.

Ekonomio
--------

Gölcük estis estas hejmo de la turka mararmeo kaj ĝia ŝipkonstruejo, fondita en 1926. Ankaŭ aŭto-fabriko funkcias en la urbego.

Ŝipoj en Gölcük

Klimato
-------

Gölcük kuŝas en mediteranea klimato.

Fontoj
------

* WikiTrans

* Kategorio Gölcük en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Tonnerre (stacidomo). |

Koordinatoj: 47° 51′ 20″ N 3° 58′ 27″ O﻿ / ﻿47.85556 °N, 3.97417 °O﻿ / 47.85556; 3.97417 (mapo)

**Tonnerre** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 5322 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Blazono

Geografio
---------

Tonnerre etendiĝas sur 58.27 km², kaj havis 5322 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas po 91 homoj laŭ kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro André Fourcade, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Tonnerre estas la ĉefurbo de la kantono de Tonnerre. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Tonnerre
* Tonnerre (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de Tonnerre
**Josuo** (hebree יהושע בן נון, Jehoŝua bin Nun, prononcata [jə.ho.ˈʃu.aʕ]; greke *Ιησούς του Ναυή*; latine *Iosue*; arabe یوشع; foje ankaŭ konata kiel **Joŝua/o**) estas biblia persono, militestro de la izraelidoj kiu apartenis al la tribo de Efraim.

Laŭ kio estas rakontita en la libro de Josuo, li gvidis la popolon de Izraelidoj post la morto de Moseo, dum la konkero de la lando kaj la setliĝo de la triboj. Li estis servanto de Moseo same kiel lia studento. Kiam Moseo supreniris al la monto Sinajo por ricevi la Tabelojn de la Interligo, Josuo akompanis lin ĝis la piedo de la monto.

Josuo estas menciita por la unua fojo en la batalo elluktita fare de la hebreoj kontraŭ Amaleko ĉe Rafidim, batalo kiun Josuo gvidis. Post tio Josuo estis unu el la dek du spionoj, kiuj estis senditaj por esplorrigardi la landon de Kanaano, kune kun Kaleb, filo de Jefune. Kontraŭe al la aliaj dek spionoj, ambaŭ En ĉi tiu okazo, Moŝeo aldonis la literon J komence al lia nomo, kiu estis komence "Hoŝua".

Post la morto de Moseo, kiu nomumis Josuon kiel sia posteulo, Josuo alportis la hebreojn en la landon Kanaanon, kaj gvidis la kampanjon konkeri la landon, komencante kun la konkero de Jeriĥo kaj la konkero de Aj, tra la venko super la kvin reĝoj en Makeda (kie li diris: "La suno haltis en Gibeon kaj la luno en la valo Ajalon"), kaj la konkero de Livna, Laĥiŝ, Eglon, Hebron kaj Dvir, ĝis Kadesh-Barnea en la sudo, Gazao en okcidente kaj Tel Hacor norde. Jusuo ankaŭ gvidis la benan kaj malbenan ceremonion (ĉe monto Garizim kaj monto Ebal, respektive) je la eniro de Israelidoj en la promesitan de Dio sanktan landon, kiel instrukciite fare de Moseo laŭ la ordono donita en la libro de Readmono.

Post la morto de Josuo, la pliaĝuloj gvidis la popolon, sekvitaj de la juĝistoj.

Laŭ tradicio li estas unu el la Naŭ Prodoj.

Libro de Josuo
--------------

**Josuo transirante jordanon kun la kesto de interligo**, oleo sur ligno, Benjamin West 1800
La libro de Josuo daŭrigas la linion de Josuo kiel la sindona disĉiplo de Moseo kaj kiel lia posteulo. Jusuo rivelas sin kiel gvidanto kaj decidita kaj kuraĝa soldato, proksime parenca al Dio kaj liaj instrukcioj, kiu zorgas pri la spiriteco de la homoj, ne malpli ol ke li zorgas pri ilia batala moralo. La libro priskribas multajn punktojn de simileco inter la du profetoj, por fortigi la percepton ke Josuo kiel la klara daŭrigo de Moseo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Josuo, filo de Nun en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 823680
* GND: 118640011
* LCCN: n50038068
* VIAF: 127423381 4580147270512135700006, 127423381
* BNF: 170211242
* BNE: XX983222
 |
**Zelenodolsk** (ruse *Зеленодольск,* tatare *Yäşel Üzän##) estas urbo en Tatarstano en Rusio.*

Ĝi estis fondita en la 19-a jarcento; tiam oni nomis ĝin Garj *(Гарь).* Poste oni nomis ĝin Zelonij Dol *(Зелёный Дол).* Kiam oni donis al ĝi statuson de urbo en 1932, ĝi ricevis la nunan nomon. En 1959 la urbo havis 60,5 mil loĝantojn; en 2002 estis jam 100,1 mil.

La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Volgo (Волга). En la urbo estas fervoja stacio. La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005). Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 55° 51′ N 48° 31′ O﻿ / ﻿55.850 °N, 48.517 °O﻿ / 55.850; 48.517 (mapo)Koordinatoj: 55° 51′ N 48° 31′ O﻿ / ﻿55.850 °N, 48.517 °O﻿ / 55.850; 48.517 (mapo).

La interurba telefona kodo estas 84371, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005). Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 92420.

Flago de Tatario
Urboj de Tatario

**Ĉefurbo**: Kazan

Agriz |
Almetjevsk |
Aznakajevo |
Bavli |
Bugulma |
Buinsk |
Ĉistopol |
Jelabuga |
Laiŝevo |
Leninogorsk |
Mamadiŝ |
Mendelejevsk |
Menzelinsk |
Nabereĵnije Ĉelni |
Niĵnekamsk |
Nurlat 
Tetjuŝi |
Zainsk |
Zelenodolsk
Enirejo
La **Los-Anĝelesa Holokaŭsta Muzeo** (angle ***Los Angeles Museum of the Holocaust***, akronime **LAMOTH**), estas usona muzeo pri la holokaŭsto kaj ĝia memoro, situanta en Los-Anĝeleso en la ŝtato Kalifornio. La muzeo estis establita en 1961 kaj estis la unua holokaŭsta muzeo establita en Usono .

La muzeo estis fondita fare de grupo de usonaj holokaŭsto pluvivantoj kiuj renkontis en 1961 kaj rakontis unu la alian pri siaj travivaĵoj de la holokaŭsto. Dum la renkontiĝoj, ili malkovris ke multaj el ili havis diversajn objektojn de la holokaŭsto, kiel ekzemple fotoj, koncentrejuniformoj, aŭ aliajn objektojn de historia valoro. Ili venis al la konkludo, ke tiuj objektoj bezonas konservadon kaj devas esti prezentitaj al la ĝenerala publiko, kaj en la sama jaro ili fondis la muzeon. La deklaritaj celoj de la muzeo estas konservado kaj edukado.

Post ĝia establado, estis decidite ke enirejo al la muzeo estus senpaga, pro la deziro de la fondintoj disvastigi la memoron pri la holokaŭsto eĉ al tiuj kiuj estas nekapablaj pagi. Kelkaj el la fondgrupo daŭre estas aktivaj en la administrado de la muzeo.

En 2010, la nova konstruaĵo de la muzeo estis inaŭgurita, kiu inkludas arkitekturajn dezajnojn same kiel unikajn teknologiajn evoluojn .

Referencoj
----------

1. ↑  Vankin, Deborah, "Los Angeles Museum of the Holocaust changes its name, putting history first", August 28, 2020.
2. ↑   Bearing Witness Beyond the Witnesses (23 March 2011).
3. ↑   Architecture review: Los Angeles Museum of the Holocaust (28 October 2010).
4. ↑   Holocaust Museum LA. Belzberg Architects.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 849162
* LCCN: no2001062890
* VIAF: 152774708
* ISNI: 0000000102431195
 |
**Preĝejo Sankta Triunuo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en mezo de urbo Bicske.

Historio
--------

Laŭ arkeologoj en tiu ĉi loko estis jam kirko dum la mezepoko. Antaŭ 1701 la loĝantoj iĝis kalvinanoj, ankaŭ la preĝejo estis iliaj. En 1712 la katolikoj reakiris la preĝejon, Márton Bíró refondis la paroĥon en 1723. La konstruaĵo mem estis renovigita en 1727, inter 1768-1774 oni trakonstruis kaj pligrandigis ĝin. La orgeno alvenis en 1883.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en stratangulo, sed apude estas videblaj kruco kaj skulptaĵo pri Johano Nepomuko, eĉ en la korto estas alia skulptaĵo pri Stefano la 1-a (Hungario). En mezo de la fasado la turo altiĝas, malsupre estas la enirejo. La absido estas rektangula kaj iomete estas mallarĝa, ol la navo. Ambaŭflanke sakristioj etendiĝas. Interne la ĉefaltaro estas baroka lignaĵo. Sur la plafono estas videblaj 3 murpentraĵoj.

Kermeso okazas en la triopa tago de Sankta Triunuo

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare
* 

Katolika Preĝejo de Bicske
Slulptaĵo pri Johano Nepomuko apud la preĝejo
**Rudi GERING** (naskiĝinta la 29-an de majo 1917 en Gehlberg, mortinta la 3-an de februaro 1998 en Bavario) estis germana skisaltisto. Okaze de konkurso en 1941 je Planica en Kranjska Gora en la 1941-a jaro li faris mondrekordon pri 118 metroj.

Vivo
----

Post la Dua mondmilito li fuĝis el sovetie okupita Turingio al Bavario. En februaro 1949 li atingis rekordajn 100 metrojn en Bischofshofen sur Paul-Außerleitner-skisaltejo. Gering ankaŭ laboris en la planado de Heini-Klopfer-saltejo en Oberstdorf kune kun la fakula trio Heini Klopfer, Sepp Weiler kaj Toni Brutscher.

Post retiriĝo el sporto profesia li iĝis hotelestro en Tutzing ĉe Starnberger See. En Oberstdorf li ankaŭ komercis per ligno kaj vendis kaptukojn.

Notoj
-----

1. ↑  Laŭ informo de Günther Köllmer ĉe Thüringer Allgemeine la sportisto mem uzis la familinoman skribversion *Gering* malkun ho kvankam en oficialaj sportlistoj preferatas la nomo *Gehring* kun ho.

Fontoj
------

* Thomas Becker: "Rudi Gering aus Gehlberg: Ein kaum bekannter Weltrekordler".[*rompita ligilo*] Ĉe TA, 7.3.2011
* Planica 1934-2011: rezultoj
* Skiklubo Bischofshofen - skisaltejaj rekordoj Arkivigite je 2022-02-13 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Skispringen.com: Mondĉampionoj skisaltantaj
La **tromanĝado** povas esti konsiderata kiel manĝomalordo. Tromanĝado foje povas esti simptomo de misordo pro manĝego aŭ bulimio.

Kompulsia manĝanto estas tiu kiu konsumas manĝaĵojn troe rilate al la kvanto de energio kiun ties organismo postulas (aŭ elpelas tra la ekskrecio), kio kondukas al pliigo de pezo kaj, normale, al obezeco. La termino *tromanĝado* povas esti uzata ankaŭ por referenci al specifaj epizodoj de trokonsumo. Por ekzemplo, multaj personoj manĝas troe dum festoj kaj feritempo. La personoj kiuj suferas tiun misordo dependas de la manĝo por atingi konsolon per si mem kiam ili estas sub streso, suferante atakojn de deprimo, kaj ili havas sentojn de senpoveco.

Tromanĝado estas multe pli ofta en Usono, kie por la majoritato de personoj, aliro al manĝaĵoj ne estas problemo. Multaj partoj en la mondo havas aliron al surpluso de ne-nutra manĝaĵaro, kiel kromaĵo al loksidemaj vivostiloj. Psikologo de la Universitato de Yale nome Kelly Brownell nomas tion "toksa manĝomedio", en kiu manĝaĵoj troenhavantaj kaj grason kaj sukeron ekhavis hegemonion malprofite super sannutraj manĝaĵoj.

Notoj
-----

1. ↑   (2000) Instituto Worldwatch: [www.worldwatch.org/node/488 "Escaping Hunger, Escaping Excess",] World Watch 13 (4), p. 24. Alirita 25a de Septembro, 2011.

Bibliografio
------------

* Kessler, David A. The End of Overeating: Taking Control of the Insatiable American Appetite (2009) ISBN 1-60529-785-2

* Kategorio Tromanĝado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730794
 |
Johano-kirko de Rudisleben
**Rudisleben** estas laŭstrata vilaĝo je alteco de 256 metroj kaj urboparto de Arnstadt, Germanio, kun 926 enloĝantoj. Ĝi situas inter la arnstadt-a urbocentro sude kaj Ichtershausen norde, ĉe la eosta flanko de la rivero Gera. Sude de ĝi estas kelkaj lagetoj apartenantaj al ŝtongruzejo-betonfabriko kaj uzata ankaŭ de fiŝkaptistoj kaj naĝistoj. Ĉirkaŭas agrikulturaj terenoj, norde estas eta arbaro.

Historio
--------

Rudisleben menciitis unuafojo en la 8-a jarcento kiel *Rudolfeslebo*. La hodiaŭa *Preĝejo Sankta Johano* estas de 1732. Ĝi konstruitis por anstataŭigi forbrulintan antaŭulan konstruaĵojn. La plej frapanta afero ĉe tiu ĉi barokaĵo estas krucforma projekciaĵo. En la 1.7.1999 ĝi iĝis parto de Arnstadt.

Dum la Dua mondmilito 311 eosteŭropaj laboristoj loĝantaj en tri tendaroj faris devigan laborojn en lokaj entreprenoj: ĉe la maŝinfabrikoj *Mako* kaj *Scholz* kaj ĉe armatur- kaj municifabriko *Polte-Werke*.

Politik, ekonomio, trafiko
--------------------------

Kvartalestro estas Joachim Lindner (ekde marto 2007) kiun helpis ses lokanoj. Rudisleben troviĝas ene de la arnstadt-a industrizono. Multaj etentreprenoj (ekz. *Chema* aŭ la flugmaŝinturbinfabriko *N3*). Krom vendejoj (konstrufakaĉethaloj, aŭtovendejoj) establiĝis la lastajn jarojn ankaŭ mezgrandaj entreprenoj, ekz. du produktejoj por sunĉeloj. En la vilaĝoparto je la alia flanko de la Gera-rivero estas Arnshall kie iam estis salejo kaj de kie venis ankaŭ la sanigsalo por la iama kuracurbo Arnstadt. En la centro estas eta vendejo, buĉisto, frizisto, floristo, infanvartejo kaj kelkaj gastejoj kaj pensionoj.

La vilaĝŝoseo kondukas sude al la landa ŝoseo en la direkto de Arnstadt kiel ankaŭ al la aŭtoŝosea (A71) alirejo kaj, norde, al Kirchheim. Inter 1966 kaj 1985 funkciis haltejo fervoja. Rudisleben situas rekte ĉe la Gera-biciklomigradvojo.

Envilaĝe aktivis kelkaj societoj (ekz. de la honoroficaj fajrobrigadistoj, kermesa societo, eklezia koruso). Ĉiun jaron okazis ĉepaske la malestino de la paska fajro, en majo la starigo de majarbo, la duan oktobrosemajnfinon kermeso. Ankaŭ piedpilkklubo noome *SV Arnstadt Rudisleben* reklamas la vilaĝon. Ekde julio 2014 funkcias en Rudisleben modernega porjunula prizono kun ĉ. 340 arestlokoj post ĝia fermo en eksa monakeja bieno apud Preĝejo Sankta Georgo (Ichtershausen).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rudisleben en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la futbalklubo
* Gazetartikolo pri preĝejkonstrujubilea datreveno[*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑  StBA: Änderungen bei den Gemeinden Deutschlands, kp. 1999
2. ↑  Thüringer Verband der Verfolgten des Naziregimes - Bund der Antifaschisten und Studienkreis deutscher Widerstand 1933–1945 (Hrsg.): *Heimatgeschichtlicher Wegweiser zu Stätten des Widerstandes und der Verfolgung 1933–1945.* Band 8: *Thüringen.* Erfurt 2003, ISBN 3-88864-343-0, p. 150.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 594832
* GND: 7551292-0
 |
**Panĉkula,** hindie: **पंचकुला** estas planita urbego kaj municipo en nordokcidenta Barato, en norda parto de subŝtato Harjano, en la samnoma distrikto, kies sidejo ĝi estas. Panĉkula estas fakte sateliturbo de Ĉandigaro, nature apartenanta al urbaro de Ĉandigaro.

Aerfoto pri Panĉkula

Etimologio
----------

La loknomo estas derivita de sanskritaj vortoj panĉ (पंच) =kvin kaj kula (कुला) =kanaloj. Tiuj kvin irigaciaj kanaloj distribuas akvon al la areo.

Demografio
----------

En 2011 Panĉkula havis 211 355 (kun la aglomeraĵo 372 000) da loĝantoj kun legoscio 88%, signife pli alta, ol la landa averaĝo.

Geografio
---------

Panĉkula situas en montaro Sivalikoj en averaĝa alteco de 338 metrojn laŭ la marnivelo. Subŝtata sidejo Ĉandigaro troviĝas 8, la najbara subŝtata sidejo Ŝimlao 54, Patiala 60, Ĥanna 61, Kurukŝetr 73, Jamunanagar 78, tutlanda ĉefurbo Delhio 234, Mumbajo 1367, Kolkato 1458 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Ĉandigaro, Sahibzada Ajit Singh Nagar kaj Panĉkula kolektive formas **Triopo Ĉandigaro**. Panĉkula estas laŭplana urbo kun sektorsistemo, kie troviĝas signifa armea bazo.

Ekonomio
--------

En Panĉkula la industria parko havas pintnivelan infrastrukturon por plifaciligi la informan teknologion.

Lingvoj
-------

En Panĉkula la oficiala lingvo estas la hindia lingvo, al kiu aldoniĝis la angla kaj panĝaba lingvoj. La hindia estas la plimulta lingvo kiel gepatra lingvo, la panĝaba estas la dua plej parola lingvo.

Templo

Religioj
--------

Laŭ religioj en Panĉkula vivas ĉefe hinduoj (91%), poste sikoj (5%), islamanoj (2%), iomete ankaŭ aliaj.

Eduko
-----

En Panĉkula la plej altnivela eduko okazas en altlernejoj kaj institutoj.

Klimato
-------

La klimato en Panĉkula estas subtropika, tamen foje dum decembro kaj januaro frostas. Jare pluvas averaĝe po 1029 mm. En ĉiuj monatoj pluvas iomete, tamen pro la musono tre ofte inter julio kaj septembro. La jara meza temperaturo estas 24 °C.

Strato

Trafiko
-------

Panĉkula havas vojajn kaj fervojajn liniojn al la tutlanda reto. Ĉandigaro preskaŭ kontaktiĝas kun rektaj vojoj. La internacia flughaveno troviĝas tre proksime ĉe Ĉandigaro.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj, aparte menciinda hindua templo originanta de inter la 8-a kaj 11-a jarcentoj; ĝi estas kvazaŭ muzeo pro erotikaj skulptaĵoj
* botanika ĝardeno kaj esplorcentro pri kaktoj establita en 1987
* ĝardeno kun malgranda bestoĝardeno 20 km de la urbego; la laboro de kreado komenciĝis en la 17-a jarcento, nuntempa loko por ĉiujara mangofestivalo
* fortikaĵo

Fontoj
------

* WikiTrans

Bildoj pri PanĉkulaFortikaĵo
Inaŭgura ŝtono en kaktoĝardeno
Monumento
Templo
Hotelo
  


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |

* Kategorio Panĉkula en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **preĝejo Koro de Jesuo** estas romkatolika konstruaĵo en vilaĝo Balatonfűzfő (Hungario).

Historio
--------

Dum la mezepoko estis tie vilaĝo "Máma", kie la romanika kirko Ladislao la 1-a (Hungario) estis konstruita supozeble en la 13-a jarcento. Dum la jarcentoj ĝi ruiniĝis kaj la vilaĝo malaperis. En la frua 20-a jarcento oni amase konstruis feriajn domojn, krome uzino ekfunkciis. En 1929 katolika grupo fondiĝis, la diservoj okazis en la lernejo. En 1932 oni komencis konstrui novan kirkon apud la menciitaj ruinoj. Dum la konstruo oni uzis ŝtonojn ankaŭ el la ruino. La finkonstruo okazis en 1936. Post kelkaj jaroj ankaŭ en la fabrika kolonio estis konstruita katolika kirko.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en mezo de la vilaĝo en korto, sed malantaŭe troviĝas la menciita ruinpreĝejo. La fasado estas malsimetria, ĉar maldekstre altiĝas la kvadrata turo, antaŭe estas vestiblo por la turo. Meze estas la enirejo. Sakristio aliĝas al la absido. La fenestropentraĵoj estis faritaj en 1937 fare de József Palka kaj la altarajn bildojn pentris Lajos Veszeli.

Kermeso okazas en dimanĉo de Koro de Jesuo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Internacia Evoluiga Organizaĵo** (angle *International Development Association (IDA)*, france *Association internationale de développement*) estas internacia financa institucio kiu havigas pruntojn kaj subvenciojn al la plej malriĉaj disvolviĝantaj landoj. La IDA estas membro de la Grupo de la Monda Banko kaj havas sidejon en Vaŝingtono, en Usono. Ĝi estis establita en 1960 por komplementi la jam ekzistintan Internacia Banko por la Rekonstruo kaj Disvolvigo havigante helpon al disvolviĝantaj landoj kiuj suferas pro plej malaltaj malnetaj naciaj enspezoj, pro problemigitaj kreditriskoj, aŭ pro plej malaltaj porpersonaj rentoj. Kune, la Internacia Evoluiga Organizaĵo kaj la Internacia Banko por la Rekonstruo kaj Disvolvigo estas kolektive ĝenerale konataj kiel Monda Banko, ĉar ili sekvas la saman plenuman estrecon kaj funkcias per la sama stabanaro.

Notoj
-----

1. ↑  International Development Association.  What is IDA?. World Bank Group. Alirita 2019-06-13.
2. ↑  Coppola, Damon P..  (2011) *Introduction to International Disaster Management, 2nd Edition*. Oxford, UK: Butterworth-Heinemann. ISBN 978-0-75-067982-4.
3. ↑  Sanford, Jonathan E. (2002). "World Bank: IDA Loans or IDA Grants?", *World Development* **30** (5), p. 741–762. doi:10.1016/S0305-750X(02)00003-7.
4. ↑  Dreher, Axel (2009). "Development aid and international politics: Does membership on the UN Security Council influence World Bank decisions?", *Journal of Development Economics* **88** (1), p. 1–18. doi:10.1016/j.jdeveco.2008.02.003.

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo de **IDA—International Development Association**
* Listo de IDA ŝuldantaj landoj
* Listo de IDA gradigaj landoj
* IDA Articles of Agreement


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 740573
 |
**Omutninsk** (ruse *Омутнинск*) estas urbo en Kirova provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 33228501.

La urbo estis fondita en jaro 1773 kiel loĝejo dum konstruado de karbonferproduktanta uzino.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1921.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Osokino (Осокино)
* Omutninskij Zavod (Omutninskij Uzino, Омутнинский Завод) ĝis 1921

La interurba telefona kodo estas 83352, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 58° 40′ N 52° 11′ O﻿ / ﻿58.667 °N, 52.183 °O﻿ / 58.667; 52.183 (mapo)Koordinatoj: 58° 40′ N 52° 11′ O﻿ / ﻿58.667 °N, 52.183 °O﻿ / 58.667; 52.183 (mapo).

La urbo estas apud Uralo, ĉe rivero Omutnaja (Омутная).

En la urbo estas fervoja stacio Stalnaja (Стальная).

En jaro 1959 la urbo havis 24,8 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 26,1 mil loĝantojn.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Kieva kokaĵo.
La **kieva kokaĵo** aŭ **kijiva kokaĵo** estas ukraina recepto de brusta kokaĵo premita kaj rulita ĉirkaŭ ajla butero aldone kun herboj, poste panerumita kaj fritita. Tiu koka blankaĵo povas esti ankaŭ papilote kuirita.

Origino
-------

Tiu recepto estas atribuita ĉefe al Ukrainio kaj ĝia ĉefurbo Kievo .
Buŝa tradicio en Kievo atribuas tiun inventan recepton al la restoracio de la hotelo Continental en la komenco de la 20-a jarcento. Tiu luksa hotelo konstruita en 1897 enhavis en sia menukarto la "Kievan kokaĵon". La konstruaĵo estis detruita dum la dua mondmilito, poste rekonstruita kaj iĝis la Kieva Konservatorio. Tamen tiu recepto estis reprenita de multaj restoracioj kaj disvastiĝis en la tuta mondo.

Frua referenco de "Kievaj kotletoj el kokido aŭ bovido" estas trovita en la kuirarta libreto: Кулинарный сборник (1915) , kolekto de receptoj kiuj estis publikigitaj en la Moskva Ĵurnalo por dommastrumantoj en 1913-1914.

Ingrediencoj
------------

* Brusta kokinaĵo
* Mola butero
* Ajlo
* Kariofilo
* Aneto
* Petroselo
* Ovoj
* Faruno
* Raspaĵo
* Salo, pipro, kapsiketo
* Fritoleo

Fontoj
------

1. ↑   *Kuirarta manlibro*, en la rusa lingvo, 1915 paĝo 72 menuo 148. Котлеты киевские из кур или телятины

* Kategorio Kieva kokaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 760342
 |
**Miklós Szurdi** [miklOŝ surdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szurdi Miklós** estas hungara reĝisoro, aktoro, scenaristo, teatrestro. Lia frato estas András Szurdi. Lia unua edzino estis Mária Gór Nagy, la tria Barbara Xantus.

Miklós Szurdi  naskiĝis la 2-an de oktobro 1950 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Miklós Szurdi frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li laboris jaron en filma produktejo. Li akiris aktoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1974, ankaŭ reĝisoran diplomon samloke en 1976. Liaj ĉefinstruistoj estis Zoltán Várkonyi kaj Tamás Major. Li apartenis al Teatro de Kecskemét inter 1975 kaj 1979, poste al Teatro Szigligeti (Szolnok), en 1982 al Nacia Teatro (Budapeŝto). Ekde 1983 li okupiĝis precipe pri reĝisoraj laboroj kaj en filma produktejo, kaj en Hungara Televizio, sed pli malofte ankaŭ en teatroj (ekde 1990 en Teatro Petőfi (Veszprém)). Inter 2003-2008 li estis teatrestro de Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár). Li ricevis 3 premiojn inter 1983-2010. Li edziĝis trifoje, ĉiuj edzinoj nakis po 2 gefilojn inter 1975-2003.

Elektitaj teatraj reĝisoraĵoj
-----------------------------

* William Shakespeare:
	+ Fino bona, ĉio bona (1977)
	+ Kiel plaĉas al vi (2001)
	+ Romeo kaj Julieta (2003)
	+ Rikardo la 3-a (2007)
* István Verebes: *Üzenet* (1979, 1983, 2011)
* Elton John-Tim Rice: Aida (muzikalo, 2007, 2010)

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Miklós Hubay: *Színház a cethal hátán* - leŭtenanto
* Zsigmond Remenyik: *Vén Európa hotel* - Kesselstadt

Elektitaj televiziaj filmaj reĝisoraĵoj
---------------------------------------

* *TV a város szélén* (1998)
* *Vademberek* (2001)
* *Casino* (serio, 2011)

Elektitaj televiziaj filmaj roloj
---------------------------------

* *Öcsém* (1966)
* *A magyar ugaron* (1973)
* *Laura* (1987)
* Ni neniam mortos! (1993)

Elektitaj scenarlibroj
----------------------

* *Hatásvadászok* (ankaŭ reĝisoro, 1983)
* *Linda* (televizia serio; ankaŭ reĝisoro kaj aktoro, 1989)
* *Privát kopó* (televizia serio; ankaŭ reĝisoro kaj aktoro, 1993)
* *Showdown* (ankaŭ reĝisoro, 2009)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
*
**Palaco Festetics** estas impona konstruaĵo en Budapeŝto.

Palaco Festetics
Enirejo de la palaco

Historio
--------

György Festetics (politikisto) konstruis la palacon inter 1862 kaj 1865, ĉar li opiniis, ke hungara magnato] nepre havu palacon en Pest (urbo). La arkitekto estis Miklós Ybl. La ŝtato aĉetis ĝin en 1933, baldaŭe oni profitis la palacon diversaj instancoj, ekzemple Universitato de Budapeŝto, Tutlanda Biblioteko Széchényi. Nuntempe ĝi estas sidejo de Universitato Andrássy. Ankaŭ nun foje oni aranĝas koncertojn, renkontiĝojn interne.

La konstruaĵo
-------------

La unuetaĝa konstruaĵo kun keloj situas laŭ stratangulo en proksimeco de Hungara Radio. La fasado estas ornamriĉa. Iam grava apartenaĵo estis la stalo por la ĉevaloj, ĝi estas nun biblioteko. Interne ankaŭ nun estas videblaj la grandaj ĉambregoj (iam por tagmanĝo, muziko, ktp). Ili estas ornamitaj per stukoj.

Fontoj
------

* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Palaco Festetics en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Palaco Gresham** [greŝem] estas impona secesia hotelo kaj historia monumento en Budapeŝto situanta preskaŭ laŭ maldekstra bordo de Danubo laŭ Placo Széchenyi (Budapeŝto). Gresham estis brita negocisto.

Palaco Gresham

Historio
--------

En tiu ĉi loko brita asekura societo konstruis palacon en 1907. La ĉefaj arkitektoj estis József Vágó, László Vágó kaj Zsigmond Quittner. Sur la teretaĝo fama kafejo funkciis, kie arta rondo Gresham ofte renkontiĝis. En 1987 la konstruaĵo estas Monda Heredaĵo. En 2004 la palaco estis plene renovigita, poste ĝi estas luksa hotelo.

Interna parto de la palaco
Busto pri Gresham super la ĉefenirejo

Konstruaĵo
----------

La palaco situas precize en akso de Széchenyi-Ĉenponto. La konstruaĵo havas 5 etaĝojn. La fasado estas simetria kaj ornamriĉa.

Fontoj
------

* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2014-11-08 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Palaco Gresham en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La iama benediktanina abatejo, fonde la turoj de la Kirko Nia kara Sinjorino. Detaloj de la tegmentaro. Fasado norda. La **Supra monakejo** (germane: *Oberkloster*) estas historia abateja areo en la urbocentro de Arnstadt (Untergasse nr. 1/3).

Priskribo
---------

La komplekso troviĝas sude de la Kirko Nia kara Sinjorino, sur la areo de la *Virgulino-abatejo* kiu tien ĉi estis translokita en 1309 disde Valpurgo-monto.

La en 1521 konstruita Supra monakejo estis ankoraŭ parto de la en 1533 pro la Reformacio abolciita benediktanina abatejo. La teretaĝo estis verŝajne kunsidejo (latine: *capitulum*), la unua etaĝo dormejo (latine: *dormitorium*). Ĉe la okcidenta flanko oni malkovris restojn de dometo el ŝtono, eble iama parto respektive alikonstruitaĵo de la monakejo.

La unua sekulara alikonstruo estis en 1564 fare de Erasmus Kilian; ĉ. la jaro 1700 oni enmetis internajn vandojn por adapti la tuton favore al la loĝantoj.

Tiam ankaŭ surkonstruitis la sudorienta angulo de la korto inter Supra monakejo kaj la ankoraŭ konservita flanka ejo per pordodomo.

La pergolon inter la eksa monakejo kaj la menciita pordodomo oni rekonstruis en 2009. La internaj ĉambroj el la 18-a jc laŭstrukture grandparte konserviĝis kaj daŭre servas kiel loĝejoj.

La Malsupra monakejo
--------------------

La t.n. Malsupra monakejo konstruitis en 1564 - kun enkorpigo de pli malnovaj muroj - kiel trabfakaĵo. Ĝi ĉiam estis nur loĝejo. La orelon ornamis figuroj sur rozetoj kaj andreaj krucoj. Ekde 1822 tie ĉi gastis prizono kun laborejo. Subtegmente ĝis nun viziteblas la "ĉeloj".

Ekde 2009 oni restaŭris la komplekson kaj evoluigis uzokonceptojn (ekz. de la Malsupra monakejo kiel tranoktejo publika).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fonto, ĉerpita el listo pri monumentoj indaj en la Distrikto Ilm.[*rompita ligilo*]
* Skizo de 1572/73 de la preĝejo kaj de la monakejo.
* Foto de la t.n. Malsupra monakejo.
* Artikolo gazeta de oktobro 2012.[*rompita ligilo*]
La **Funikularo de Montjuïc** (katalune *Funicular de Montjuïc*) en Barcelono kunligas la urbon kun la monto de Montjuïc kaj la sportaj instalaĵoj situantaj tie. Ĝi estis inaŭgurita la 24-an de oktobro 1928, okaze de la Universala Ekspozicio de Barcelono de 1929, kaj ĝi disponis pri dua sekcio inter la fino de la unua kaj stacio de Castell. Pro la konstruo de telfero ĝi malkreskis kaj fine estis forigita. En 1992, ĝi estis renovigita, sed nur la malsupera sekcio, okaze de la Olimpiaj Ludoj kiuj okazis en Barcelono tiun jaron. En 2005, denove okazis laboroj de renovigado en la instalaĵo.

La itinero de la funikularo enhavas du haltejojn. La plej proksima al la urbocentro, Paral·lel, situas je 4 m super marnivelo, sur Avenuo de Paral·lel, kiu donis sian nomon al la stacio, kiun ĝi partigas kun la metroo. Estis fama la roltrotuaro en la interkonekta koridoro inter metroo kaj funikularo. Post averio ĝi neniam estis riparita kaj fine estis forigita. En tiu stacio, la funikularo estas interkonektita kun linioj L2 kaj L3 de la metroo. La stacio situanta sur la monto, Parc de Montjuïc, estas sur avenuo de Estadi, je 80 m super marniverlo, kaj mallonga distanco de Telfero de Montjuïc. La plejparto de la itinero estas subtera krom la lastaj metroj antaŭ la alveno al stacio Parc de Montjuïc.

La dua sekcio kunigis al lastan stacion kun tiu de Castell.

La linio de la funikularo de Montjuïc estas ekspluatata de Transports Metropolitans de Barcelona kaj estas tarife integrita al urbaj transportoj.

Teĥnikaj informoj
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
| daŭro de vojaĝo | **2 min** |
| longeco | **758 m** |
| alteco malsupera stacio | **4 m** |
| alteco supera stacio | **80 m** |
| ramplo | **76 m** |
| maksimuma deklivo | **18% (meze 10,1%)** |
| maksimuma rapideco | **36 km/h (10 m/s)** |
| kapacito de trajno | **400 pasaĝeroj** |
| pohora kapacito | **8000 pasaĝeroj** |
| aliro por handikapitaj | **jes** |

Interkonektoj
-------------

* Metroo de Barcelono L2 L3 (stacio *Paral·lel*)
* Telfero de Montjuïc (stacio *Parc de Montjuïc*)

Vidu ankaŭ
----------

* Transports Metropolitans de Barcelona
* Montjuïc

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Funikularo de Montjuïc en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Trenscat.com

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Funicular de Montjuic en la hispana Vikipedio.* 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| v • d • rLinioj kaj stacioj de la Metroo de Barcelono

|  |  |
| --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| 
* TMBTMB
* **<**
* L1
* L2
* L3
* L4
* L5
* L9
* L10
* L11
* FM
* **>**
* List
* **<**
* L6
* L7
* L8
* L12
* **>**
* FGCFGC

 |

 |

 |
| FM | 
* Paral·lel
* Parc de Montjuïc
 |
|  |

 |
**Burajda** (arabe:بريدة) estas la ĉefurbo de Emirlando Kasim en nordmeza Sauda Arabio en la koro de la araba duoninsulo. Burajda estas en egala distanco al Ruĝa Maro en la okcidento kaj la Golfo en la oriento. Ĝi havas loĝantaron de 614.093 (2010 censo).

Ĉiovendejo de Burajda
Vendejoj en Burajda
Burajda, la regiona ĉefurbo de Emirlando Kasim, situas sur la rando de la Uedo Al-Rummah. Burajda havas tipan dezertan klimaton, kun varmaj someroj, malvarmaj vintroj kaj malalta humideco. En la jaro pluvas 146 mm, en ĉiuj monatoj pluvetas iomete, escepte la someran periodon inter junio-septembro. En tiu periodo oni mezuras pli ol 40  ℃. La averaĝa temperaturo varias inter 17-33  ℃.

En Burajda, agrikulturo daŭre estas la baza branĉo de la ekonomio. La tradiciaj oazaj produktoj de daktiloj, citrono, oranĝo kaj aliaj fruktoj daŭre estas gravaj. Moderna enkonduko de tritika produktado fariĝas tiel sukcesa ke Burajda estas unu el la plej grandaj produktantoj en la reĝlando, grava igi Saud-Arabion neta eksportisto de cerealo.
Nadia Anĝuman, poeto kaj eksstudento de la Kudrolernejo de la Ora Kudrilo
La **Kudrolernejo de la Ora Kudrilo** estis sekreta edukejo por virinoj en Herato, Afganujo, dum la unua talibana reĝimo (1996-2001). Ĉar virinoj estis needukendaj laŭ la talibana interpreto de islama juro, verkistinoj en la Literatura Rondo de Herato organizis grupon nomatan la Kudrorondoj de Herato, kiu fondis la Kudrolernejon de la Ora Kudrilo ĉirkaŭ 1996. Laŭ Christina Lamb, verkinto de *La kudrorondoj de Herato*, Herato estis eble la urbo plej malbone traktata de la talibanoj, ĉar ĝi estis kaj klera kaj plejparte ŝijaisma, du aferoj malaprobataj de la talibanoj.

Oni vizitadis la lernejon tri fojojn semajne, ŝajnige por kudri, sed vere por aŭskulti prelegojn de profesoroj pri literaturo el la Universitato de Herato. Infanoj, kiuj ludis ekster la domo, avertis la grupon se la religia polico proksimiĝis, por ke ili havu sufiĉan tempon por kaŝi la librojn kaj preni materialojn por kudri. Laŭ Christina Lamb en intervjuo de Radio Libera Eŭropo:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Ili venis vestitaj per burkaoj, kun sakoj plenaj de ŝtofo kaj tondiloj. Sube ili havis kajerojn kaj plumojn. Kaj post kiam ili eniĝis, anstataŭ lerni kudri, ili fakte paroladis pri Shakespeare kaj James Joyce, Dostojevskij, kaj sian propran verkadon. Estis grandega la risko farata. Se oni kaptus ilin, ili estus minimume malliberigitaj kaj torturitaj. Eble pendumitaj. **"** |

 |

Vidu ankaŭ
----------

* Kudrorondo
* Ŝario
* Virinoj en Islamo

Notoj
-----

1. ↑  "The Taliban's War on Women" Arkivigite je 2007-07-02 per la retarkivo Wayback Machine, Physicians for Human Rights, aŭguston 1998, alirita 29-an de julio 2010.
2. 1 2  Synovitz, Ron. "Afghanistan: Author Awaits Happy Ending To 'Sewing Circles Of Herat'", *Radio Free Europe*, March 31, 2004, alirita 29-an de julio 2010. Vidu ankaŭ Lamb, Christina. "Woman poet 'slain for her verse'", *The Sunday Times*, 13-an de novembro, 2005.

Bibliografio
------------

* Lamb, Christina. *The Sewing Circles of Herat*. HarperCollins, 2004.
* The Revolutionary Association of Women of Afghanistan, alirita 29-an de julio 2010.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Kunlabora Arta Societo Tinga Tinga** (TACS) (angle *The Tingatinga Cooperative Society*) estas kooperativo de tanzaniaj artistoj de la pentra stilo konata kiel tingatinga. La kooperativo funkcias kiel lernejo de pentrarto sed ankaŭ antaŭenigas vendojn de arto internacie por ke ĝiaj membroj povu perlabori vivon.

La kooperativo estis fondita post la tragika morto de la kreinto de la tingatinga stilo, Eduardo Saidi Tingatinga, kun la celo doni kontinuecon al tiu stilo. Ĝi estis formale registrita la 28-an de julio 1990 en Daresalamo. La familio kaj amikoj de Tingatinga adoptis lian artan stilon, transdonis ĝin kaj enkondukis novajn ideojn tiel, ke tingatinga arto fine fariĝis la propra kultura identeco de Tanzanio.

La kooperativo arigas preskaŭ cent pentristojn, virojn kaj virinojn. Multaj el tiuj pentristoj konsideras sin posteuloj de Tingatinga, aliaj eksperimentas per novaj formoj kaj motivoj.

Meze de la 1990-aj jaroj la svisa disvolva asocio Helvetas antaŭenigis ekspozicion de tingatinga arto, kiu travojaĝis diversajn svisajn urbojn. Per la enspezo, konstruaĵo estis konstruita por la kooperativo en Daresalamo. Helvetas ankaŭ subtenis la kooperativon en aferoj de administrado, organizado kaj merkatado. Ekde 2007 la celo de la kooperativo estas sendependiĝi de ekstera financa kaj administra helpo, kaj ankaŭ antaŭenigi la viglan kulturon de Tanzanio.

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4  Tingatinga Arts Cooperative Society. Alirita: 28 majo 2020
2. 1 2  Tingatinga Arts Cooperative Society - TingaTinga African Art Arkivigite je 2020-09-26 per la retarkivo Wayback Machine. Alirita: 28 majo 2020
3. ↑  Tingatinga Arts Cooperative Society. Alirita: 28 majo 2020

Vidu ankaŭ
----------

* Tanzania kulturo
* Omari Amonde
* Mohamed Charinda
* Maurus Malikita
* Hashim Mruta
* Damian Msagula
* David Mzuguno
* Peter Martin
* George Lilanga

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tingatinga Arts Cooperative Society (Dar es Salaam) | Tripadvisor. Alirita: 28 majo 2020
**Adolf Schustek** [ŝustek], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Schustek Adolf** estis hungara instruisto.

Adolf Schustek naskiĝis en 1881 en Zsolna (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Žilina en Slovakio), li mortis en 1944 en Aŭŝvico (koncentreja komplekso) (Nazia Germanio).

Biografio
---------

Adolf Schustek devenis el juda familio. Li maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste li studis en Komerca Akademio (Budapeŝto) kaj komerca altlernejo en Lepsiko. Fine li akiris pedagogian diplomon en Budapeŝto en 1903. Post la diplomo li instruis en Nagyvárad. Li batalis dum la 1-a mondmilito en la unuaj 2 jaroj. Li estis lernejestro en Oradea (kiu ekde 1940 denove estis Nagyvárad). Dum la nazia erao (1944) li deportiĝis.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Buchhaltungs Lexikon* (kunredaktoro)
* *magyar–német és német–magyar kereskedelmi szótár* (kunredaktoro)

Fontoj
------

* datenoj
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 852941
 |



* Portalo pri Biografio
Situo de la regiono Centro en Guerrero
**Eduardo Neri** estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Zumpango del Río. Eduardo Neri apartenas al la regiono Centro , kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero kaj situas en la centro de ĝi. Krome al tiu regiono apartenas dek-du aliaj komunumoj. Al Eduardo Neri apartenas entute 52 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12075.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 40328 loĝantojn. El tiuj estis 19489 viroj kaj 20839 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1288,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1060 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 850 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas ND °C.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 34355 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 6270 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 18,25 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

22353 de la loĝantoj de Eduardo Neri en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 4474 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 20,02 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 20,16 % (2237 el 11095 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 19,87 (2237 el 11258 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.

El la 34355 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 32083 apartenis al la katolika religio. 2272 personoj apartenis al aliaj religioj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eduardo Neri Arkivigite je 2011-06-17 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Daska** (urdue ڈسکہ‎) estas urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), en kantono de Sialkot, kie ĝi estas sidejo de la samnoma distrikto.

Moskeo en Daska

Bazaj informoj
--------------

* areo: km²
* supermara alteco: 217 m
* loĝantaro: 175,464 (2017 )
* horzono: UTC+ 5 (PKT)
* poŝtkodo:
* telefonkodo: +9252

Geografio
---------

Daska situas 94 kilometrojn de Fajsalabado, 205 kilometrojn de Lahoro, 324 kilometrojn de Islamabado, 358 kilometrojn de Peŝavaro, 489 kilometrojn de Sukur (Pakistano), 850 kilometrojn de Karaĉio. La tero ĉirkaŭ Daska estas tre plata, la kanaloj estas ege oftaj. 

Situo de Daska en Pakistano

Historio
--------

Daska estis establita dum dominado de mogoloj en la 17-a jarcento. La origina loknomo estis Ŝahjahanabad. Estis tempo, kiam la kampoj apartenis al familio *Das,* tial dum dominado de britoj la pli nova loknomo estis Daska.

Ekonomio
--------

Daska estas kreskanta industria urbego pro manĝaĵa industrio, produktado de agrikultura maŝinaro, sportaj varoj kaj muzikaj instrumentoj. En la ĉirkaŭaĵo la agrikulturo estas vaste evoluinta.

Loĝantaro
---------

Lernejo en Daska

Loĝantaro| 1972 | 1981 | 1998 | 2017 |
| --- | --- | --- | --- |
| 34 487 | 55 555 | 102 883 | 175 464 |

La loĝantaro de la urbo kreskis preskaŭ kvinoble inter 1972 kaj 2017. Inter 1998 kaj 2017 la meza jara kresko estis 2.8%, iomete pli alta ol la mezumo 2.4% nacia kresko.

Klimato
-------

En Daska la meza temperaturo estas 22 °C. La plej varma monato estas junio kun 34 °C, kaj la plej malvarma januaro kun 11 °C. La averaĝa pluvokvanto estas 1195 milimetroj jare. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen plej ofte pro la musono en aŭgusto kun 336 milimetroj.

Moskeo en Daska

Trafiko
-------

Daska atingeblas per vojoj, sed trajno estas ĉirkaŭ 17 km. Internacia flughaveno servas en Sialkot.

Vidindaĵoj
----------

* moskeoj

Fontoj
------

* WikiTrans
**Soroĉinsk** (ruse *Сорочинск*) estas urbo en Orenburga provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 53427.

La urbo estis fondita en jaro 1737.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1945.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Soroĉinskoje (Сорочинское) ĝis 1945.

La interurba telefona kodo estas 35346, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 52° 26′ N 53° 09′ O﻿ / ﻿52.433 °N, 53.150 °O﻿ / 52.433; 53.150 (mapo)Koordinatoj: 52° 26′ N 53° 09′ O﻿ / ﻿52.433 °N, 53.150 °O﻿ / 52.433; 53.150 (mapo).

La urbo estas apud Uralo, sur maldekstra bordo de rivero Samara (Самара) (kiu enenfluas en riveron Volgo).

En la urbo estas fervoja stacio Soroĉinskaja (Сорочинская).

Traduko de nomo de la urbo estas "(io de) pigo".

En jaro 1959 la urbo havis 19,4 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 30,1 mil loĝantojn.
***The Jetsons*** - prononco ðə d͡ʒˈɛtsənz - estas usona animacia situacia komedio produktita de la animacia studio Hanna-Barbera. Ĝi origine dissendiĝis en pinta tempo de la 23-a de septembro 1962 ĝis la 17-a de marto 1963, en la usona televida kanalo ABC, tiam poste redissendiĝis per distribuado al malsamaj televidkanaloj, kun novaj epizodoj produktitaj de 1985 ĝis 1987. Ĝi estis la spacepoka ekvivalento de Hanna-Barbera al *The Flintstones* - prononcata ðə flˈɪntsto͡ʊnz.

Dum la *Flintstones* aŭ *Ŝtonepokuloj* vivis en mondo kiu estis komika versio de la Ŝtonepoko, kun maŝinoj funkciigitaj fare de birdoj kaj dinosaŭroj, la *Jetsons* vivis en komika versio de jarcento en la estonteco, kun kompleksaj robotaj iloj, eksterteranoj, hologramoj kaj kapricaj inventaĵoj.

La originalo havis 24 epizodojn kaj elsendiĝis dimanĉe vespere ĉe ABC komenciĝanta la 23-an de septembro 1962. Ĝi debutis kiel la unua programo elsendita en koloro inter la programoj de la kanalo ABC, en la fruaj 1960-aj jaroj kiam nur manpleno da ABC-stacioj estis kapablaj je dissendo en koloro, en tempo kiam nur 3% de la publiko havis kolorajn televidiloj. Kontraste, *The Flintstones*, kvankam ĉiam produktita en koloro, estis elsendita en nigrablanka versio en siaj unuaj du sezonoj. 

La spektaklo estis origine planita kontraŭ la animacia programo *Mirinda Mondo de Koloroj de Walt Disney* kaj la situacia komedio *Dennis the Menace* pri aparte petolema juna knabo, kaj ne ricevis multe da atento. Pro malbonaj rangigoj, ĝi estis nuligita post sia unua sezono sed tiam estis proponita al sabatmatenoj, kie ĝi daŭriĝis kaj iĝis tre sukcesa.

Esperanto estas parto de la estonteca mondo
-------------------------------------------

Interese por esperantistoj estas, ke tuj en la unua epizodo la filino *Judy* de la familio sciigas ke ŝi havas multajn hejmtaskojn por sia lerneja kurso de Esperanto, kaj poste la hejma roboto helpas al ŝi pri la esperantaj hejmtaskoj.

Referencoj
----------

1. ↑  notoj en la kompaktdisko: Saturday Morning: Cartoons' Greatest Hits, 1995 MCA Records
2. ↑  iom pli ol minuta eltranĉaĵo de la unua epizodo kun filino *Judy* ĝemanta pri siaj multaj hejmtaskoj por la lerneja kurso de Esperanto, en la retejo *Facebook* (necesas ensaluti por vidi ĝin)

Eksteraj ligiloj
----------------

* *The Jetstones*  en Interreta filma datumbazo (angle)