recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Kaiseraugst (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

 **Kaiseraugst** estas komunumo en la distrikto Rheinfelden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 5181 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Kaiseraugst situas en nordokcidento de Kantono Argovio ĉe la suda bordo de la rivero Rejno, kies alia flanko apartenas al Germanio. La komunumo apartenas al la aglomeraĵo de la urbo Bazelo kaj estas rapide kreskanta. Sur la teritorio de Kaiseraugst kaj la najbara komunumo Augst en Kantono Bazelo Kampara troviĝis antaŭ 2000 jaroj la romia provincĉefurbo Augusta Raurica. Ĉe la limo al Augst la rivero Ergolz alfluas al Rejno.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Kaiseraugst limas en nordo aliflanke de la rivero Rejno al la germanaj komunumoj Grenzach-Wyhlen kaj Rheinfelden (Badeno), en oriento al la distriktĉefurbo Rheinfelden kaj al Olsberg, en sudo al Giebenach (Kantono Bazelo Kampara), kaj en sudokcidento al Augst (Kantono Bazelo Kampara).

Trafiko
-------

La komunumo Kaiseraugst situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bazelo al Rheinfelden, kaj ĝia stacidomo estas servata en duonhora kadenco de la bazela regiona trajnlinio S1.

Sur la teritorio de Kaiseraugst situas la triangulo de la naciaj aŭtoŝoseoj A2 de Bazelo al Lucerno kaj Tiĉino kaj A3 de Bazelo al Zuriko kaj Koiro.

Historio
--------

La hodiaŭa komunumo estis fondita en la jaro 1452 okaze de la divido de la malnova vilaĝo Augst en la hodiauan vilaĝon Augst kaj Kaiseraugst. Historie la nomo reiras al la romia urbo Augusta Raurica, kiu tie ekzistis en la 1-a jarcento ĝis ĝia detruo per tertremo en la jaro 250.

Ĝis la konkero fare de francaj trupoj en la jaro 1797 Kaiseraugst apartenis al la Habsburgoj kaj tiel al Aŭstrio. En la jaro 1802 la komunumo kun la tuta Frick-Valo fariĝis parto de la Helveta Respubliko kaj ek de 1803 de Kantono Argovio.

En la 1960-aj jaroj estis planita konstrui nuklean centralon en Kaiseraugst. Pro la granda rezisto de la loĝantaro kaj la okupo de la teritorio en la jaro 1975 kaj la influo de la katastrofo de Ĉernobilo la Svisa Federacio kaj la entrepreno *Kernkraftwerk Kaiseraugst AG* interkonsetis fine pri la rezigno pri la konstruo de la nuklea centralo kontraŭ parta kompenso de la kostoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kaiseraugst (stacidomo)
* Augusta Raurica

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Kaiseraugst
* Kaiseraugst en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Kaiseraugst en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Rheinfelden |
| --- |
| Hellikon • Kaiseraugst • Magden • Möhlin • Mumpf • Obermumpf • Olsberg • **Rheinfelden** • Schupfart • Stein • Wallbach • Wegenstetten • Zeiningen • Zuzgen |  |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 290871
* GND: 4029249-6
* VIAF: 3410154015351909310006 131421933, 3410154015351909310006
* BNF: 121618876
* NKC: ge771148
 |
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri mitaj princinoj kaj birdoj. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Atiso.
Laŭ la helena mitologio, **Atisa** aŭ **Atiso** (el la greka *Aτθις*, «diino de la kruta marbordo») estis filino de la aŭtoktona reĝo Kranao de Ateno, kaj eponimo de la regiono Atiko.

Mapo de Atiko desegnita de J. J. Barthélemy (1795). Laŭtradicie, **Atiso** estas la eponimo de tiu ĉi elstara lando en Grekio.Ŝia patrino estis Pedia, filino de la beotia reĝo Mineso, do fratinoj ŝiaj estis la princinoj Kranaa kaj Kranekma. La plimulto de la fontoj konsideras ŝin virgulino, kvankam laŭ versio menciita de Pseŭdo-Apolodoro ŝi estas, kun Hermeso, la patrino de Eriktonio, estonta reĝo de Ateno.

Atisa aperas ankaŭ en kelkaj genealogiaj rakontoj kiel edzino de Reĝo Amfiktiono kaj kiel origino, kun li, de la atena reĝa pradinastio. Verŝajne tiu elstara reĝo ŝanĝis la nomon de la regiono de li regata, kiu ĝis tiam nomiĝis Akteo, al tiu de lia edzino. Tamen, plia versio asertas ke tiu, kiu ŝanĝis la nomon de la lando estis ŝia patro Kranao, plendolore pro la frua morto de Atiso.

En kelkaj urboj de Grekio, oni diigis Atison kaj plenumis kultadon al ŝi, kiel duoranga orakola diino. Diversaj fontoj mencias ke Liko, la filo de Pandiono, prezidis la misterojn de Atisa en Andanio, antikva ĉefurbo de Mesenio, kaj konvinkis la reĝan familion iniciĝi en ili. La arbareto de verdaj kverkoj kie li senpekigis la iniciantojn ankoraŭ nomiĝis *Atisa* en la epoko de Paŭzanio.

La atisaj birdoj
----------------

La antikvaj grekoj uzis ankaŭ la nomon **Atisa** por priskribi la du birdojn en kiuj aliformiĝis la atenaj princinoj Filomela kaj Prokna post ilia tragika travivaĵo kun la fia Tereo. De tio venas la nuntempa nomo de la eŭropa alciono, *Alcedo atthis*, kaj de la genro de apodoformaj birdoj *Atthis*.

Honore al tiuj birdoj ricevis sian nomon la asteroido *8975 Atthis*, malkovrita en 1973.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Atiso ĉe Greek Mythology Index Arkivigite je 2016-03-11 per la retarkivo Wayback Machine

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Eŭsebio. *Kroniko*, 66: *La reĝoj de la atenanoj*.
2. ↑  Paŭzanio. *Priskribo de Grekio*, 1.2.6.
3. ↑  Pseŭdo-Apolodoro. *Mitologia biblioteko*, 3.14.6.
4. ↑  Paŭzanio. *Priskribo de Grekio*, 1.2.5.
5. ↑  Herodoto. *Historioj*, 1.73.
6. ↑  Paŭzanio. *Priskribo de Grekio*, 1.2.5 kaj 4.1.4-5.
7. ↑  Martialo. *Epigramoj*, 1.54.9 kaj 5.67.2.
|  |  |
| --- | --- |
| Helppaĝo pri apartigiloj | **Ĉi tiu paĝo estas apartigilo: listo de artikoloj kun sama aŭ preskaŭ sama titolo.**
Se vi venis ĉi tien per ligilo en artikolo, bonvolu direkti tiun ligilon rekte al la celita paĝo. |

La Ar-Glaĉeroj (germane **Aargletscher**) estas grupo de kvar grandaj glaĉeroj sur la teritorio de la komunumo Guttannen okcidente de Grimselpasejo, kiuj postrestis de la iama glaciepoka *Ar-Glaĉero* (germane *Aaregletscher*) en Berna Oberlando, Kantono Berno, Svislando, nome

* Oberaar-Glaĉero (germane: *Oberaargletscher*; en Esperanto ankaŭ *Supra Ar-Glaĉero*)
* Unteraar-Glaĉero (germane: *Untergletscher*; en Esperanto ankaŭ *Suba Ar-Glaĉero*)
* Lauteraar-Glaĉero (germane: *Lautergletscher*; en Esperanto ankaŭ *Laŭterar-Glaĉero*)
* Finsteraar-Glaĉero (germane: *Finstergletscher*; en Esperanto ankaŭ *Finsterar-Glaĉero*)

La kvaropo de la Ar-Glaĉeroj famiĝis jam en la 19-a jarcento pro la natursciencaj studoj de la du glaciologoj Franz Joseph Hugis (1827) kaj Louis Agassiz (1840).

La Ar-Glaĉeroj estas la fonto de la rivero Aro.

Glaciepoka Arglaĉero
--------------------

Dum la glaciepoko la Ar-Glaĉeroj estis tributglaĉero de la giganta Arglaĉero, kies glaciamasoj kovris kvazxaŭ la tutan Bernan Oberlandon kaj partojn de la Svisa Mezlando, kie ili kunfluis kun la Rodanglaĉero.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ar-Glaĉeroj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Satelita bildo sur Google-Mapo
**Araba Malvarma Milito** (arabe الحرب العربية الباردة al-Harb al-`Arabbiyah al-bārdah) estis serio de konfliktoj en la araba mondo inter la novaj respublikoj sub la estreco de Gamal Abdel Nasser de Egiptio, defendantaj la araban naciismon, la araban socialismon kaj la tutarabismon, kaj la regnoj pli tradiciistoj, estritaj de la reĝo Faisal de Saudarabio. La periodo de konflikto startis post la egipta revolucio de 1952 kaj la ascendo al povo de Nasser, kaj daŭris ĝis 1970, kiam tiu mortis.

Spite ties komenco dum la tutmonda Malvarma Milito kaj de la periodo de la malkoloniigo kaj de ties konektoj kaj interagadoj kun la pli ampleksa Malvarma Milito, la araba Malvarma Milito ne estis konfronto inter reĝimoj kapitalismaj kaj marksistoj. Sed inter arabaj naciismaj respublikoj, ĝenerale te tendenco preskaŭ-socialisma kaj tut-arabisma, kaj la tradiciemaj monarkioj, ĝenerale kun ekonomiaj strukturoj preskaŭ-feudismaj aŭ rendimentismaj. La ĉefa naciisma araba ŝtato dum tiu periodo estis Egiptio, sekvita de proksime kaj konkurence kun Sirio (kun kiu tiu lasta por mallonge unuiĝis por formi novan ŝtategon Unuiĝinta Araba Respubliko en 1958-1961). La ĉefa konservisma monarkio estis Saudarabio, kun Jordanio (kaj dekomence Irako).

Kvankam teorie, preskaŭ ĉiuj la arabaj lndoj estis nealiancitaj landoj dum tiu periodo, en la praktiko, la naciismaj respublikoj, kun la rimarkinda escepto de Libano, estis aliancitaj de Sovetunio, kvankam la majoritato de ili subpremis la respektivajn komunistajn partiojn ene de siaj landoj, dum la konservismaj monarkioj ĝenerale ricevis militistan helpon de Usono.

La esprimo "Araba Malvarma Milito" estis stampita de la usona politiksciencisto kaj fakulo pri Mezoriento Malcolm Kerr, en sia libro de 1965 samnoma, kun postaj eldonoj.

Véase también
-------------

* Malvarma Milito
* Araba Ribelo
* Araba printempo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 722032
 |
**Ferenc Kunhegyesi** [kunhedjeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kunhegyesi Ferenc** estas hungara pentristo, grafikisto, dancisto. Lia karesnomo estas *Feró*.

Ferenc Kunhegyesi: La instruisto (murpentraĵo, 2011)
Ferenc Kunhegyesi: Bódvalenke balladája (murpentraĵo, 2011)
Ferenc Kunhegyesi  naskiĝis la 18-an de julio 1970 (pri la naskiĝloko la fontoj ne konsentas).

Biografio
---------

Ferenc Kunhegyesi devenis el cigana familio. Li aĝis 14, kiam li komencis profesie dancadi, resume li estis dancisto 15 jarojn. Post la danca kariero li lernis la riporteran profesion, samtempe li lernis desegnadon de István Szentandrássy. Li estis aŭdebla en radio por ciganoj. Kelkfoje li estis ankaŭ filma reĝisoro. Ekde 2002 li okupiĝas precipe pri pentrado. En 2014 li estis akceptita profesia pentristo. Li ricevis 3 premiojn inter 2000-2009.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Budapeŝto (2005 )
* Kalocsa (2011)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Budapeŝto (2003, 2007, 2010)
* Kiskőrös (2006, 2009)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Garabonciás
* Ég és föld között
* Mesemondó
* Zarándokof
* Templomba menet
* Tavasz
* 2 eksteraj murpentraĵoj en Bódvalenke (vidu la bildojn!)

Elektitaj grafikaĵoj
--------------------

* Fürdőző úrnő (krajono, 2004)
* Phuro papo (krajono, 2004)
* A hegedű szelleme (krajono, 2004)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto kaj bildoj
* hungarlingva biografio

* Kategorio Ferenc Kunhegyesi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613343
 |
La  **Preĝejo de Sankta Maria de la Admiralo** (itale **Chiesa di Santa Maria dell'Ammiraglio**), estas la sidejo de la paroĥo Sankta Nikolao de la grekoj (klisha kaj Shën Kollit së Arbëreshëvet en albana lingvo) kaj konata kiel ***La Martorana***, ĝi situas en la historia centro de Palermo. Apude al la preĝejo Sankta Kataldo, ĝi estas fronte de la Placo Bellini kie ĝi kuniĝas al la Teatro samnoma kaj alfrontas la preĝejon Sankta Katerino de Aleksandrio kaj la malantaŭan alton de la Pretoria Placo.

La preĝejo apartenas al la Eparĥio de Piana degli Albanesi, distrikto de la Ital-albana Eklezio, kaj plenumas la liturgion de italaj-albanoj loĝantaj en la urbo laŭ la bizanca rito.

Normanda konstruaĵo de la mezepoko kun fasado-turo, ĝi karakteriziĝas pro la multaj stiloj rekoneblaj, ĉar kun la sinsekvo de la jarcentoj ĝi estis riĉigita per diversaj aliaj artaj, arkitekturaj kaj kulturaj gustoj. Hodiaŭ ĝi aperas kiel preĝej-historia monumento, rezulto de multaj transformoj kaj sub la ŝtata protekto.

Ekde la 3-a de julio 2015 ĝi estas parto de la Monda Heredaĵo (Unesko).

* Preĝejo Sankta Maria de la Admiralo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Preĝejo Sankta Maria de la Admiralo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Homoj en gimnastikejo kun iloj kaj maŝinoj por trejniĝi.
**Gimnastikejo** estas loko, kiu permesas la praktikadon de gimnastiko, sportoj aŭ fizikaj ekzercoj en fermita areo kun pluraj maŝinoj kaj gimnastikiloj disponeblaj al tiuj, kiuj ĝin vizitas.

La vorto *gimnastik(ej)o* venas el la greka vorto *gymnos*, kiu signifas "nudecon". La greka vorto *gimnastikos* signifas "loko por iri nuda", kaj estis uzata en Antikva Grekio por priskribi la lokon kie homoj estis edukitaj. En ĉi tiuj centroj oni efektivigis fizikan edukadon, kiu kutime praktikiĝis sen vestoj, same kiel banoj kaj studoj. Por la grekoj, fizika edukado estis tiel grava kiel kognitiva lernado. Multaj el ĉi tiuj grekaj gimnastikejoj havis bibliotekojn, kiuj povus esti uzataj post trankviliga banado.

En Antikva Grekio (ĉirkaŭ la 18-a jarcento a.K.) fizika edukado estis tre grava, ĝi estis pli grava ol retoriko kaj gramatiko. Junuloj devis ekzerci sin en gimnastikejo, kie ili estas nudaj. La junuloj kiuj elstaris ricevis subtenon por partopreni en sportaj eventoj de la epoko, la grekoj disvolvis kulton al la korpo kaj al ĝia beleco. 

La gimnastikejoj en Germanio aperis per la laboro de profesoro Friedrich Jahn kaj la grupo de gimnastikoj (Turner, en la germana), politika movado de la 19-a jarcento. La unua fermita gimnastikejo estis, eble, tiu konstruita en Hesse, en la jaro 1852 kaj sponsorita de Adolph Spiess, entuziasmulo.

En Usono, la Gimnastika movado aperis meze de la 19-a jarcento kaj komence de la 20-a jarcento. La unua grupo de gimnastikistoj en ĉi tiu lando formiĝis en Cincinnati (Ohio) en la jaro 1848. La gimnastikoj konstruis gimnastikejojn en multaj urboj, kiel ekzemple Cincinnati kaj San-Luiso (Misurio), kiuj havis bonan parton de loĝantaro el germana deveno. Ambaŭ junuloj kaj plenkreskuloj praktikis sportojn en ĉi tiuj gimnastikejoj.

La glortempo de gimnastikejoj en lernejoj, mezlernejoj kaj kristanaj asocioj eklipsis la movadon de gimnastikoj. La gimnastikejo de Universitato Harvard, ekde la jaro 1820, estas konsiderata la unua en Usono; Kiel la plej multaj gimnastikejoj tiamaj, ĝi estis ekipita per ekzercaj maŝinoj kaj diversaj iloj. La Milita Akademio de Usono, ankaŭ konata kiel "Okcidenta Punkto", konstruis gimnastikejon en siaj instalaĵoj, same kiel multajn institutojn kaj universitatajn kampusojn.

La Kristana Asocio de Junuloj (YMCA) aperis en Bostono en 1851. Dek jarojn poste, ĉirkaŭ ducent YMCA disvastiĝis tra Usono, la plej multaj el kiuj havis propran gimnastikejon por ekzerci, sportumi, ludi kaj interrilati socie.

La 1920-aj jaroj estis tre prospera jardeko, en kiu multaj publikaj mezlernejoj estis konstruitaj per sia propra gimnastikejo, pro la ideo de Nikolao Isaranga. Laŭlonge de la 20-a jarcento, ili evoluis kiel koncepto, ĝis atingi la nunajn gimnastikejojn kun modernaj altkvalitaj maŝinoj kaj gviditaj ekzercaj rutinoj.

En Hispanio kaj Eŭropo ĝenerale, plej multaj centroj sekvas ĉi tiun koncepton, aldonante lernadon de luktosporto, jogo, naĝado kaj memdefendaj teknikoj ene de ĉi tiuj lokoj.

* Kategorio Gimnastikejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Münsterlingen-Scherzingen (stacidomo) kaj Münsterlingen Spital (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Münsterlingen** estas komunumo en la distrikto Kreuzlingen de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 2543 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Münsterlingen situas ĉe la bordo de Bodenlago sudoriente de la urbo Kreuzlingen. Münsterlingen konsistas el la du municipoj Scherzingen kaj Landschlacht.

Limoj kaj najbaraj komunumoj
----------------------------

Münsterlingen limas en nordoriento al Bodenlago, kiu estas landlimo kun Baden-Virtembergo (Germanio), en nordokcidento al Bottighofen, en sudokcidento al Lengwil kaj en sudoriento al Altnau.

Trafiko
-------

La komunumo disponas pri tri stacidomoj ĉe la trajnlinio de Romanshorn al Kreuzlingen, kiun servas trajnoj de Svisaj Federaciaj Fervojoj kaj de THURBO.

Historio
--------

La politika komunumo Münsterlingen estiĝis la 1-an de januaro 1994 per la kunigo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Landschlacht kaj Scherzingen kadre de la komunuma reorganizado de Kantono Turgovio. Nomon kaj blazonon la komunumo ricevis de la malnova Monaĥejo Münsterlingen. La unua dokumenta mencio de la monaĥejo datiĝas el la jaro 1125 kiam Henriko la 5-a permesis al *Ulrich de Dillingen*, la tiama episkopo de Konstanco la renovigon de la monaĥejo, kiu laŭ buŝa tradicio fondita en la 10-a jarcento de fratino de la abato Gregoro de Einsiedeln.

Vidu ankaŭ
----------

* Münsterlingen-Scherzingen (stacidomo)
* Münsterlingen Spital (stacidomo)
* Landschlacht (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Münsterlingen
* Münsterlingen en la Historia Leksikono de Svislando
* Landschlacht en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Münsterlingen TG en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Kreuzlingen |
| --- |
| Altnau • Bottighofen • Ermatingen • Gottlieben • Güttingen • Kemmental • **Kreuzlingen** • Langrickenbach • Lengwil • Münsterlingen • Raperswilen • Salenstein • Tägerwilen • Wäldi |  |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 267133
* GND: 4202659-3
* LCCN: n78057899
* VIAF: 153586123
 |
**Leon Larsson** (n. 1883 - m. 1922) estis sveda anarĥiisto kaj politika poeto, naskiĝinta en Skutskär.

La fascino de Leon Larsson pri fajro elstaras en ĉiom da siaj verkoj. Dek-kvin-jaraĝe, li estis kondamnita al penallaboro pro kontraŭleĝa bruligo post brul-detruo de la forĝejo kie li laboris en mezsomero, 1899.

Dum la fruaj 1900-aj jaroj, Larsson aktivis en diversaj anarĥiistaj grupoj, sed en 1907 li disiĝis kun anarĥiismo kaj aniĝis en la Socialdemokratian Junularan Organizon.

En 1909 Larsson eldonis la aŭtobiografian romanon *Samhällets fiende* ("Malamiko de la Ŝtato"), en kiu li pritraktis sian anarĥiistan pasintecon. La libro komencis la finon de la verkista kariero de Larsson, tamen, ĉar tiam li jam perdis multe da siaj unuaj sekvantoj.

* Leon Larsson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Leon Larsson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 224041
* GND: 1027639933
* LCCN: no2010075960
* VIAF: 24579153
* ISNI: 0000 0000 7910 0266, 0000 0004 5875 231X
* LIBRIS: 246195
* SUDOC: 167570668
* BIBSYS: 3056901
 |
**Ferenc Kratochwill** [kratoĥvil], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kratochwill Ferenc** estis hungara juristo, altlerneja instruisto.

Ferenc Kratochwill naskiĝis la 21-an de novembro 1933 en Budapeŝto, li mortis la 14-an de oktobro 1993 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Kratochwill akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös, poste li laboris en juĝejo, Inter 1962 kaj 1977 li instruis en la universitato. En 1980 li estis jam docento kaj ministeria komisaro, lia tasko estis establi juran katedron en Pezindustria Teknika Universitato en Miskolc. Li estis tie dekano ĝis 1984, poste li havis altan postenon en en ministerio. Inter 1986-1990 li estis katedrestro en Universitato Loránd Eötvös, poste li estis rektoro ĝismorte en Policista Altlernejo. Li ricevis premiojn en 1984, 1991 kaj 1993.

Liaj libroj
-----------

* *Büntető eljárásjogi határozat- és iratmintatár* (1974, kunaŭtoro)
* *Magyar büntetőeljárási jog (kiegészítés)* (1979, kunaŭtoro)
* *Magyar büntető eljárási jog* (1991, kunaŭtoro)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Miskolc (1966) fare de Ágnes Máger
* premio kaj medalo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Ferenc Kratochwill en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 701943
* LCCN: n93011595
* VIAF: 65676619
* ISNI: 0000 0000 8000 2639
 |
**Lingvodefendo** (**Språkförsvaret**) estas politike sendependa organizo, fondita en 2005, kiu laboras por fortigo de la sveda lingvo kaj kontraŭ perdo de ties uzkampoj (t.e. ke oni ne plu uzas ĝin en certa kampo). Lingvodefendo konscias pri la uzateco de la angla kiel fremda lingvo, sed opinias ke la nuna statuso de la angla kiel mondlingvo en longdaŭra perspektivo minacas pluekziston de aliaj lingvoj, inkluzive de la sveda.

Laŭ Lingvodefendo, multlingveco en si mem estas valora kaj ekde la membriĝo de Svedio en EU kaj kreskanta internaciigo, la sveda en Svedio bezonas esti aktive defendata en tute alia maniero ol antaŭe.

Lingvodefendo ellaboris propran proponon de lingvoleĝo por Svedio kaj aron da aliaj dokumentoj, i.a. pri lingvopolitiko kadre de altlernejo kaj la nordia lingvokomunumo. La organizo ankaŭ funkciis kiel referencinstanco kiam nova lingvoleĝo estis ellaborata.

Lingvodefendo krome regule organizas debatrenkontiĝojn kaj seminariojn pri rilataj temoj, kaj ekde la 1a de julio 2009, kiam la nova sveda lingvoleĝo ekvalidis, aktive laboras por apliko de la leĝo en laŭeble multaj partoj de la socio. La organizo testis efektivan povon de la nova lingvoleĝo farante serion da atentigoj pri ties neobeado al la parlamento, i.a. kontraŭ anglalingvaj retadresoj uzataj de la registaro.
**Gimpo** (aŭ **Kimpo**, en korea 김포 aŭ 김포시) estas urbego en provinco Gjeonggi, Suda Koreio. Ĝi limas kun Incheon, kun kiu ĝi kunhavas la sudkorean flankon de la estuaro de la rivero Han, same kun Seulo (sude je 30 km) kaj la pli malgrandaj urboj Paĝu kaj Gojang. La nuna urbestro estas Young-Rok, Yoo. La loĝantaro estas de pli ol 300,000 formata de pli ol 71,000 loĝejoj.

La flughaveno Gimpo (iam *Kimpo International Airport*) estis iam situa ene de la urbo, sed nune estas parto de Seulo. Insulo Ganghwa, Incheon Internacia Flughaveno, Gimpo Internacia Flughaveno estas proksime de urbo Gimpo. Urbo Gimpo alfrontas norde al Norda Koreio trans Han-rivero. Tial urbo Gimpo propagandas sin la urbo de pac-kulturo.

Duarangaj edukaj institucioj situas en la urbo kiaj Kimpo Kolegio kaj Universitato Joong-ang Seungga. Estas 27 bazlernejoj, 12 mezlernejoj, kaj 8 altlernejoj, inkludr la Gimpo Foreign Language High School. Tri bazlernejoj, du mezaj, kaj du altlernejoj situas ĉe la areo de Tongjin.

Administracio
-------------

La urbo Gimpo dividiĝas en.

* Tongjin (통진읍)
* Gochonmyeon (고촌면)
* Yangchonmyeon (양촌면)
* Daegojmyeon (대곶면)
* Wolgojmyeon (월곶면)
* Haseongmyeon (하성면)
* Gimpo1dong (김포1동)
* Gimpo2dong (김포2동)
* Saudong (사우동)
* Pungmudong (풍무동)

Ĝemeligitaj urboj
-----------------

* Usono **Glendale**, Usono
* Sud-Koreio **Hampyeong**, Suda Koreio
* Ĉina Popola Respubliko **Ksinmin**, Ĉinio

Gimpo kaj Esperanto
-------------------

La 90-a SAT-Kongreso 2017 okazis en la hotelo Yakam Tourist Hotel en banloko de la okcidenta antaŭurbo Gimpo, tutproksime de la bordo de la Flava Maro.
**Caroline AIGLE** (naskiĝis la  12-an de septembro 1974(nun 1974-09-12), mortis la 21-an de aŭgusto 2007) estis franca piloto de ĉasaviadilo. Ŝi naskiĝis en Montauban. Ŝi estis la unua en Francio trejnita por flugi per aviadilo "Mirage 2000". Ŝi mortis pro velkanta melanomo. Ŝi estis patrino de du knaboj. Prezidanto de la Respubliko Nicolas Sarkozy aljuĝis al ŝi la Medalon de Aeronaŭtiko per postmorta agnosko.

Kelkajn semajnojn antaŭ sia morto, ŝi estis selektita fare de Eŭropa Kosma Agentejo por trejnado por fariĝi kosmonaŭto.

Caroline Aigle diplomiĝis de *Franca Politeknika Lernejo* kaj *Aerarmea Lernejo*.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Caroline Aigle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Caroline Aigle (Tramtransporto en Parizo)

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Caroline Aigle en la baza angla Vikipedio.* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 588995
* GND: 13760193X
* VIAF: 81772273
* ISNI: 0000 0000 5763 1189
* SUDOC: 229609910
* BNF: 15606143w
 |
**Gimialcón** [ĥimialKON] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco.

Gimialcón en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 19,05 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 74 loĝantojn. Ĝi perdis 400 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 57 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Cantaracillo (provinco Salamanko), Flores de Ávila, Salvadiós, Mancera de Abajo (provinco Salamanko), Blascomillán kaj Narros del Castillo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi estis fondita kiel Xemenfalcón en Mezepoko, inter la 10-a kaj 13-a jarcentoj, pere de reloĝado de nordanoj el Rioĥo kaj Eŭskio.​ La areo apartenis al la Regno Kastilio.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761652
 |
Laŭ la helena mitologio, **Harpino** (el la greka Άρπινα, kiu signifis *falko* aŭ speco de glavo, ambaŭ kiel simbolo de ŝia krueleco) estis najada nimfo, filino de la fliasa rivera dio Asopo kaj de Metopo, filino de Ladono.

*Najado*, laŭ Herbert James Draper, 1908.Kuraĝita de Afrodito kaj Eroso, la milita dio Areso forkaptis kaj portis ŝin al la urbo Pizo, en Eliso, kie ŝi de tiam zorgis pri fonto. El tiu seksperforto naskiĝis Enomao, kiu poste iĝis reĝo de tiu lando kaj fondis urbon apud la rivero Harpinateso, proksime de Olimpio, kiun li nomigis Harpino honore al sia patrino. Unu el la famaj ĉevalinoj de Enomao nomiĝis ankaŭ Harpino pro ŝi. Ĝi estis donaco de Areso al sia filo, kaj laŭdire tiu ĉevalino estis *pli rapida ol la norda vento*.

Oni diris ke Enomao ricevis sian kruelecon kaj batalemon de sia patrino, Harpino. Krome, tiu najado estis identigita al la plejado Steropo, patrino de la piza reĝo laŭ kelkaj versioj.

Paŭzanio menciis Harpinon en sia priskribo de skulptaĵaro donacita de la fliasianoj al sanktejo de Hipodamio en Olimpio. Ĝi prezentis Asopon kaj siajn filinojn, inter ili Harpinon, Nemeon, Korciron, Eginon kaj Tebo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Harpino ĉe Theoi.com

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Paŭzanio. *Priskribo de Grekio*, 5.20.6.
2. ↑  Diodoro Sicila. *Historia biblioteko*, 4.73.1.
**Ferenc Kárpáti,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kárpáti Ferenc** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, altranga oficiro, profesoro.

Ferenc Kárpáti  Arkivigite je 2013-10-02 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 16-an de oktobro 1926 en Putnok. Li mortis la 27-an de septembro 2013 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Kárpáti estis simpla laboristo en sia naskiĝurbo en 1944. En la sekva jaro li aliĝis al la komunistoj, poste li ricevis partian postenon. Li aliĝis al la armeo en 1948, poste li frekventis trimonatan oficiran kurson, li iĝis leŭtenanto en la sekva jaro. Li lernis ankaŭ en la akademio inter 1951–1953, poste li estis jam majoro. En 1955 li eklernis en akademio en Moskvo, kiun li interrompis pro Hungara revolucio de 1956 kaj li hejmenvenis kaj li aliĝis al stabo de János Kádár. Komence li laboris en la ministerio, poste li estis katedresro en la akademio. Ekde 1958 li ricevis ankaŭ signifajn partiajn postenojn. Inter 1970 kaj 1985 li estis subministro. Li estis parlamenta deputito inter 1970-1990, ekde 1985 li estis ministro pri defendo. Politike li komencis paŝi al NATO, en 1989 li jam estis civila ministro. En la sekva jaro li pensiuliĝis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Puskalövés nélkül...* (Sen pafo), (2011) - memuaro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2013-10-02 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 516812
* LCCN: nb2011024407
* VIAF: 176791221
 |
**Blua Veluro** (angle *Blue Velvet*) estas suspensfilmo de David Lynch el 1986. En la filmo aktoris la kinosteluloj Kyle McLachlan, Isabella Rossellini, Dennis Hopper kaj Laura Dern. La nomo de la filmo estas prenita de samnoma kanto de la grupo "The Clovers". Eĉ se kiam ĝi estis publikigita la filmo ricevis miksitajn recenzojn, tra la jaroj ĝi akiris popularecon kaj iĝis kulta filmo. Lynch estis nomumita por Akademia Premio por la Plej Bona Reĝisoro pro la filmo.

Lynch pensis pri la ideo por la filmo jam en 1973, sed multaj produktadstudioj rifuzis produkti la filmon pro la perfortaj kaj seksaj ĉeftemoj en ĝi. Finfine, la studio de la itala produktanto Dino De Laurentiis jesis produkti la filmon. La revuo *Entertainment Weekly* vicigis "Blue Velvet" kiel unu el la plej bonaj filmoj de ĉiuj tempoj. La Usona Kininstituto vicigis ĝin en la listo de la plej bonaj misteraj filmoj.

Intriga resumo
--------------

Jeffrey Beaumont (Kyle MacLachlan) revenas al la domo de siaj gepatroj kiam lia patro suferas apopleksion. Kiam li revenas de vizitado de sia patro en la malsanulejo, li malkovras distranĉitan orelon en malplena tereno sur la hejmenvojo. Jeffrey raportas la kazon al detektivo Williams (George Dickerson). La filino de la detektivo, Sandy (Laura Dern), amikigas Jeffrey kaj ŝi rakontas al li ke klubkantisto nomita Dorothy Valens (Isabella Rossellini) estas iel rilata al la kazo de la distranĉita orelo. Kune, ili provas kompreni la situacion kaj finfine dicifri la kazon.

Rolantaro
---------

* Kyle MacLachlan - Jeffrey Beaumont
* Isabella Rossellini - Dorothy Valens
* Dennis Hopper - Frank Boots
* Laura Dern - Sandy Williams
* Hope Lang - Sinjorino Williams
* Dean Stockwell - filo
* George Dickerson - detektivo Williams

Aŭdbando
--------

Angelo Badalamenti komponis la akustikan trakon de la filmo. La muziko kombinas novan ondon, popmuzikon kaj klasikan muzikon. La revuo *Entertainment Weekly* vicigis la muzikon de la filmo en la listo de la plej bonaj muzikoj de ĉiuj tempoj. Ĉi tiu estas la unua kunlaboro inter Bedlamanti kaj David Lynch. Ili kunlaboris plurajn pliajn fojojn poste en la kariero de Lynch.

* Main Title" 1:27"
* Night Streets/Sandy and Jeffrey" 3:42"
* Frank" 3:34"
* Jeffrey's Dark Side" 1:48"
* Mysteries of Love" 2:10"
* Frank Returns" 4:39"
* Mysteries of Love" 4:41"
* Blue Velvet/Blue Star" 3:14"
* Lumberton U.S.A./Going Down to Lincoln" 2:13"
* Akron Meets the Blues" 2:40"
* Honky Tonk, Pt. 1" 3:09"
* In Dreams" 2:48"
* Love Letters" 2:36"
* Mysteries of Love" 4:22"

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Blue Velvet*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* Blue Velvet ĉe AllMovie (angle)
* Blue Velvet ĉe Box Office Mojo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 812847
* GND: 4361344-5
* VIAF: 316753474
 |
**Smarhon** (beloruse -Смаргонь, ruse - Сморгонь) - urbo en Hrodna regiono, Belorusio, administrada centro de distrikto. Situas je 260 kilometroj nordoriente de Hrodna; fervoja stacio sur linio Maladzeĉna- Vilnuso. Nodo de aŭtovojoj. Loĝantaro estas 36900 (2009)

Historio
--------

Unua fojo Smarhon estis menciita en la jaro 1503. En la jaro 1552 ĉi tie estis fondita kalvinisma preĝejo. De 1590 ĉi tie laboris paperfabriko, lernejo, hospitalo. En Smarhon unuafoje komencis baki frandaĵojn barankoj. En la 17-a jarcento ĉi tie estis fondita "Smarhona akademio" - moka nomo por entrepreno por kaptado kaj dresado de ursoj. De la jaro 1795, la urbo estis en konsisto de Rusia imperio. Dum milito de la jaro 1812, dum retiro de franca armeo, en la urbo haltis Napoleono, transdonis komandadon al Joaĥimo Murat kaj forveturis en Parizo. De tiam, vojo inter Smarhon kaj Aŝmjani lokaj loĝantoj nomas kiel vojo de Napoleono. Dum Unua mondmilito trans la urbo pasis fronto, la urbo estis detruita. Dum la jaroj 1920-1922 Smarhon eniris en konsisto de Litovio, de la jaro 1922 - Polio. De 1939 en konsisto de Belorusa SSR. De la jaro 1940 - centro de distrikto.

Ekonomio
--------

En la urbo situas entreprenoj de maŝinkonsruado, matalprilaboro, nutraĵproduktado, konstruaĵoj, malpeza industrio. Gastejo "Smarhon".
Caroline Herschel**Caroline** Lucretia **HERSCHEL** (naskiĝis la 16-an de marto 1750 en Hanovro, mortis la 9-an de januaro 1848 samloke) estis germana astronomino. Ŝi subtenis la laboron de sia frato William Herschel, sed ankaŭ brilis per memstaraj esploroj, ekz. la malkovro de pluraj kometoj.

Caroline Herschel pasigis sian junaĝon en Hanovro. La patro, la militarmuzikisto Isaak Herschel, ebligis al siaj idoj muzikan edukadon, oni multe muzikis en la familio, sed ankaŭ praktikis filozofion kaj astronomion.

En la jaro 1772 la patro mortis, kaj la 22-jara Caroline ekloĝis en Bath, Anglio, kie ŝia frato William Herschel jam laboris kiel orgenisto kaj koncertestro. Li bezonis ŝian helpon en la dommastrumado, sed ankaŭ volis doni al ŝi la eblecon, komenci karieron kiel kantistino. Mallonge poste ŝi jam okupis gvidajn rolojn en koruso kaj gajnis bonan reputacion kiel kantistino, sed krome ŝi ŝatis la alian pasion de sia frato: la astronomion.

Ŝi helpis al sia frato konstrui teleskopojn kaj lernis la teoriajn bazojn por la observado de la ĉielo. Grava evento estis por ŝi la malkovro de la planedo Urano far ŝia frato William en la jaro 1781. William Herschel subite estis fama sciencisto, kaj ŝi devis decidi, ĉu ŝi daŭrigu sian kantistan karieron en Bath aŭ iĝu scienca asistantino de sia frato, kiu en la urbo Slough ricevis postenon kiel astronomo de la rego George III. Ŝi decidis ĉi-lastan, iĝis dungitino de la reĝo kaj gajnis salajron de 50 pundoj jare.

En la jaro 1783 ŝi malkovris tri nebulozojn kaj inter 1786 kaj 1797 ok kometojn. En 1797 ŝi publikigis indekson al la katalogo de John Flamsteed, kiu ampleksis 561 stelojn (*Catalogue of Flamsteed's Stars, not Inserted in the British Catalogue*).

En la jaro 1822 William Herschel mortis. Kelkajn semajnojn poste Caroline Herschel revenis al Hanovro kaj daŭrigis siajn astronomiajn agadojn. Ŝi ordigis la materialon de sia frato kaj ebligis al lia filo John Herschel daŭrigi la patrajn laborojn.

Aro da renomaj sciencistoj vizitis ŝin en Hanovro. Ŝi gajnis plurajn altrangajn honorojn, i.a. en 1828 la oran medalon de la *Royal Astronomical Society*, kies honora membro ŝi iĝis en 1835.

En la aĝo de 97 jaroj Caroline Herschel mortis en Hanovro. Neniu el la kometoj, kiujn ŝi malkovris, estis nomata laŭ ŝi, sed kratero sur la luno kaj unu planedeto *281 Lucretia* ricevis ŝian nomon.

* Kategorio Caroline Herschel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 198430
* GND: 119506610
* LCCN: n50036902
* VIAF: 15581821
* ISNI: 0000 0000 6665 6804
* SUDOC: 074248049
* BNF: 16108822m
* NLA: 35269508
* BIBSYS: 4097153
* NKC: jx20061025005
 |
Sankta Paŭlo de la Kruco, kongregacifondinto kaj mistikulo grava **Sankta Paŭlo de la Kruco** (latine: *Paulus a Cruce*, vere: *Paolo Francesco Danei*; naskiĝinta la 3-an de januaro 1694 en Ovada, mortinta la 18-an de oktobro 1775) estis itala teologo, sanktulo kaj mistikulo.

Vivo
----

La filo de Luca kaj de Maria Danei (fraŭlina nomo: *Massari*) edukitis ekde de la fruaj jaroj piece. Por tio helpis ankaŭ la rakontoj pri la vivo de iamaj eremitoj kiujn egali volis Danei jam tre frue. Ĝis la aĝo de 26 jaroj daŭris la serĉo je bona vivo. Unue Danei volis batali kontraŭ la turkoj, poste li retiriĝis en la solecon, kelkfoje li partoprenis pilgrimadojn. Li ordinitis en 1727 fare de episkopo Aurelio Cavalieri. Li restis kun aliaj sacerdotoj ofte en solecaj lokoj (ekz. Monte Argentano). En 1737 li decidis fini la migran vivon kaj setli kun samideanoj en unu stabilan lokon. Li prenis la monakan nomonkaj ricevis papan konfirmon pri kongregacifondopermeso en 1741 fare de Benedikto la 14-a.

Danei kontinuigis la ekde infanaĝo flegita vivo de meditado pri la pasiono de la Sinjoro Jesuo. Lia fervoro pli kaj pli kreskis kaj la misioj estis tre sukcesaj. Eĉ krimuloj ekpentis. Baldaŭ li malfermis domon en Romo - por kio cedis al li papo Klemento la 14-a la kirkon kaj la monakejon Sanktaj Johano kaj Paŭlo ĉe la piedo de la monto Coelius. Furoregis lia severeco penta. En 1765 okazis la lasta misio en Romo.

Sanktuliĝo estis en 1869 fare de Pio la 9-a; memortago estis la 28-a de aprilo (nuntempe: la 19-a de oktobro). La de li fondita kongregacio de la ***Pasionuloj*** (latine: *Congregatio Passionis Jesu Christi*, mallongigo: *CP*) tre bonfaris kaj bonfaras por la kristana mondo.

Fonto
-----

Vollständiges Heiligen-Lexikon, Band 4. Augsburg 1875, p. 724-725, kio legeblas tie ĉi interrete.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Paŭlo de la Kruco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝaro de la kongregacio[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 569500
* GND: 118592211
* LCCN: n50080387
* VIAF: 68933883
* ISNI: 0000 0001 1950 8400
* LIBRIS: 289548
* SUDOC: 027057291
* BNF: 119185429
* NLA: 52243975
* NKC: jx20090821028
* ICCU: CFIV078598
* BNE: XX1584786, XX1025068 XX1717374, XX1584786, XX1025068
 |
**Ica Horváth** [horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horváth Ica** estis hungara aktoro, operetkantisto, subreto.

Ica Horváth naskiĝis la 20-an de decembro 1905 en Debrecen, ŝi mortis iam depost 1943.

Biografio
---------

Ica Horváth akiris pedagogian diplomon en kalvinana kolegio en sia naskiĝurbo, poste aktoran diplomon en privata lernejo de Szidi Rákosi en 1923. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro Magyar en 1925. En la sekva jaro ŝi atingis la unuan lokon en danca konkurso kaj ŝi havis bonan rezulton en moda konkurso. Ekde 1928 ŝi estis membro de Gaja Teatro. En 1929 ŝi partoprenis en aŭtokonkurso kun tre bona rezulto. Ekde 1942 ŝi havis rolojn en malgrandaj teatroj, poste ŝi perdiĝis dum la 2-a mondmilito.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Lajos Zilahy: *A világbajnok* - Rózsi
* Imre Kálmán:
	+ *Csárdáskirálynő* - Juliska
	+ *Marica grófnő* - Ilka
* Sándor Petőfi–Pongrác Kacsóh: *János vitéz* - knabino
* Károly Bakonyi–Albert Szirmai: *Mágnás Miska* (opereta versio) - Kati
* István Békeffi: *Janika* (teatra versio) - ĉambristino
* Mihály Eisemann: *Alvinci huszárok* - Cecília

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 735932
 |



* Portalo pri Biografio
La **Distrikto Nagykáta** [nadjkAta] (hungare *Nagykátai járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest. Ĝi situas en Granda Hungara Ebenaĵo en la orienta parto de la departemento (en la meza parto de Hungariio).

Distrikto Nagykáta en Hungario
La distrikta ĉefurbo estas Nagykáta, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ 2 aliaj urboj kaj 2 grandvilaĝoj, la ceteraj 11 komunumoj estas vilaĝoj.

La areo estas 710,12 km², kie loĝas 74 168 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturoj, (fruktoj, legomoj, tritikoj, maizoj) kaj bredadoj, krome multaj laboras en Budapeŝto.

Historio
--------

Komence nomo de tiu distrikto estis „Distrikto Supra Kecskemét" kun la ĉefurbo Nagykáta. La distrikto prenis la nunan nomon en 1898. Ĝis 1950 ĝi apartenis al departemento Pest-Pilis-Solt-Kiskun. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

Komunumoj
---------

* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Nagykáta**
* aliaj urboj:
	+ Sülysáp
	+ Tápiószele
* grandvilaĝoj:
	+ Tápiószecső
	+ Tápiószentmárton
* vilaĝoj:
	+ Farmos
	+ Kóka
	+ Mende
	+ Pánd
	+ Szentmártonkáta
	+ Tápióbicske
	+ Tápiógyörgye
	+ Tápióság
	+ Tóalmás, kiu administras ankaŭ vilaĝon Szentlőrinckáta
	+ Úri

Fontoj
------

* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio
**Mahamadou ISSOUFOU** (naskiĝis en 1952 en *Dandaji*, Niĝero) estas niĝera politikisto kaj ekde la prezidanta baloto de 2011 ĝis en 2021 estis demokratie elektita ŝtata prezidanto de sia lando.

Biografio
---------

Issoufou jam en 1993 unuafoje kandidatis pri la prezidanta posteno, sed tiam malsukcesis kontraŭ la konkurantoj Mamadou Tandja kaj la tiam gajninta Mahamane Ousmane. Post kiam Ousmane la 27-an de marto 1993 elektiĝis prezidanto, li la 17-an de aprilo de tiu jaro nomumis Issoufou ĉefministro. Tiun postenon Isssoufou havis, ĝis Souley Abdoulaye transprenis la oficon la 28-an de septembro 1994. Dum la prezidanteco de Ousmane li laste de 1995 ĝis 1996 estis prezidanto de la Nacia Asembleo de Niĝero.

En julio 1996 li ree kandidatis pri la prezidanta posteno kaj tiam malsukcesis kontraŭ Ibrahim Baré Maïnassara, kiu ricevis 52 procentaĵojn de la voĉoj kaj kiun oni akuzis pri balota trompo.

En la prezidanta baloto de oktobro 1999 li atingis la finan balotoparton de nur du kandidatoj, sed tiam per 40 procentaĵoj de la voĉoj en novembro 1999 malsukcesis kontraŭ Mamadou Tandja - same estis en la sekva prezidanta baloto en novembro 2004. Post kiam li jam la unuan parton de la prezidanta baloto de 2011, li en la fina balotoparto la 14-an de marto 2001 per preskaŭ 58% de la voĉoj klare venkis kontraŭ sia konkuranto, la eksa ĉefministro Seini Oumarou. La 6-an de aprilo 2011 li oficiale ekoficis. Li nomumis Brigi Rafini ĉefministro. La 22-an de julio 2011, plano pri komploto je puĉo kaj je murdo de li estis malkovrita: majoro, leŭtenanto kaj tri aliaj niĝeraj armeanoj estis aretistitaj.

En 2021 li transdonis la postenon al Mohamed Bazoum.

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj pri li en la retejo *rulers.org*

* Kategorio Mahamadou Issoufou en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 368727
* GND: 1151338788
* LCCN: nb2002069374
* VIAF: 63517047
* SUDOC: 192104659
 |
**Caroline Gomperz-Bettelheim** [karoline gomperc betelhejm] aŭ *Caroline von Gomperz-Bettelheim,* laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bettelheim-Gomperz Caroline** estis hungardevena-aŭstra operkantisto (aldo), pianisto. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Bettelheim Karoline*.

Pentraĵo pri Caroline Gomperz-Bettelheim
Caroline Bettelheim  naskiĝis la 1-an de junio 1845 en Pest (urbo) (Hungara reĝlando), ŝi mortis la 13-an de decembro 1925 en Vieno.

Biografio
---------

Caroline Gomperz-Bettelheim devenis el juda familio, kiu baldaŭ translokiĝis al Vieno. Caroline lernis pianludon de Károly Goldmark, kantadon de Moritz Laufer. Ŝi debutis kiel pianisto kiam ŝi havis dek kvar jarojn, post 2 jaroj kiel kantisto. Ŝi debutis en Viena Ŝtata Operejo en 1861. Krom la Operejo ŝi estis videbla-aŭdebla en koncertoj, ekster Vieno en Londono, Lejpcigo, Frankfurto ĉe Majno. En Aachen ŝi faris komunan koncerton kun Franz Liszt. En 1867 ŝi edziniĝis kaj prenis la edzan nomon **Gomperz**. Post ŝia geedzeco ŝi finis sian oficialan karieron, nur okazis hejmaj koncertoj. Ŝi neniam naskis. Ŝi havis la titolon "kortega kantisto".

El ŝia repertuaro
-----------------

* Christoph Willibald von Gluck: *Iphigénie en Tauride* – pastrino (debuto)
* Giuseppe Verdi: *Il Trovatore* – Azucena
* Richard Wagner: *Der Fliegende Holländer* — Mary
* Gioachino Rossini: *Wilhelm Tell (opero)* — Hedwig
* Wolfgang Amadeus Mozart: *Die Zauberflöte* – la 3-a filo
* Giacomo Meyerbeer: *L’Africaine* – Selika

Fontoj
------

* anglalingva biografio
* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio
* germanlingva biografio

* Caroline Gomperz-BettelheimCaroline Gomperz-Bettelheim
* Caroline Gomperz-Bettelheim sur scenejoCaroline Gomperz-Bettelheim sur scenejo

* Caroline Gomperz-Bettelheim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Caroline Gomperz-Bettelheim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 598817
* GND: 116155833
* VIAF: 5675116
* NKC: ola2011633016
 |
**Gyula Vigh** [djula vig], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vigh Gyula** estis hungara geologo, paleontologo, profesoro. Lia familia nomvarianto estis **Vígh**.

Gyula Vigh  naskiĝis la 9-an de aŭgusto 1889 en Mindszent, li mortis la 25-an de septembro 1958 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Vigh akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1912. Post siaj studoj li estis samloke asistanto. Inter 1914 kaj 1952 li laboris en geologia instituto, kie li estis vicinstitutestro en la lasta periodo. En 1936 li estis nomumita privata profesoro en Universitato István Tisza. En 1952 li eklaboris en geodezia instituto kiel ĉefgeologo. En 1953 li kandidatiĝis (CSc) antaŭ la Hungara Scienca Akademio, post 4 jaroj li pensiuliĝis. Li okupiĝis en Bakony pri epokoj de ĵurasio kaj triaso, li esploris ercojn ĉe Úrkút kaj Bagamér, trinkakvojn ĉe Veszprém (urbo), Szekszárd, Pécs.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-08-21 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gyula Szőreghy** [djula sOregi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szőreghy Gyula** estis hungara aktoro, reĝisoro.

Gyula Szőreghy  naskiĝis la 30-an de novembro 1887 en Budapeŝto (laŭ alia informo en 1883 en Algyő), li mortis en 1942 aŭ 1943 (malsamaj datenoj laŭ la fontoj) en Albertfalva (nuntempa urboparto de Budapeŝto).

Biografio
---------

Gyula Szőreghy komencis sian aktoran karieron en trupo de Ignác Krecsányi. Post jaroj li apartenis al Teatro Magyar. Ekde 1913 li komencis okupiĝi pri mutaj filmoj. En 1918 li havis gravan postenon en filma produktejo. Dum la Kalistefa revolucio li estis serĝento, dum la Hungara Sovetrespubliko li faris dokumentajn filmojn. Post falo de la revolucio li rifuĝis al Vieno, poste al Berlino. En tiuj urboj li estis sukcesa filmisto. Li hejmenvenis en 1934. Li mortis ĝuste dum kreado de filmo. Lia edzino estis same aktoro.

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Házasodik az uram* (1913) - oficisto
* *Az aranyember* (1918) - Ali Csorbadzsi
* *Elnémult harangok* (1922) – Todorescu
* *Fekete gyémántok* (1938) - drinkejisto
* *Szeptember végén* (1942) – drinkejisto

Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj
----------------------------

* *Ifjabb Fromont és idösebb Risler* (1919)
* *Amit az öregek is megkívánnak* (1934)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

* Kategorio Gyula Szőreghy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Dulcinea del Toboso** (konata ankaŭ kiel *Aldonza Lorenzo*) estas ina rolulo fikcia de la romano *La inĝenia kavaliro Don Kiĥoto el Manĉo*, verkita de Miguel de Cervantes. 

Dulcinea kaj Don Kiĥoto en El Toboso.

Rolulo
------

Don Kiĥoto, ĉefrolulo, estas hidalgo kiu decidas eliri serĉe de aventuroj. La tradicio regulas ke ĉiu nobelo havu ŝildiston kaj damon en sia koro al kiu dediĉi siajn venkojn. Tiel li imagas, ke najbara kamparanino Aldonza Lorenzo estas *Dulcinea del Toboso* [dulsinea del toboso], princino al kiu li promesis amon, servon kaj fidelecon. Sanĉo ja estas konscia pri la vera kamparana realo de la rolulo. Ŝi tute ne aperas en la romano, kvankam okaze Sanĉo trompas la hidalgon ke li estas antaŭ ŝi, kiam ŝi estas antaŭ iu ajn kamparanino.

La rolulo ja havas apartajn rolojn en aliaj verkoj pri samaj historioj.

Tiu rolon estis reprezentata inter aliaj de Sophia Loren, Joan Diener, Hollis Resnik kaj Vanessa Williams.

Bibliografio
------------

* Don Quijote de La Mancha. *Centro Virtual Cervantes. Instituto Cervantes*. Digitala versio. Kompleta teksto hispana.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dulcinea en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 402328
* GND: 123597943
* LCCN: n2018052718
* VIAF: 17153713831758662206
 |
**Gyula Viszota** [djula visota], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Viszota Gyula** estis hungara literaturhistoriisto, instruisto, membro (korespondanta en 1913, ordinara en 1932) de Hungara Scienca Akademio.

Gyula Viszota  naskiĝis la 5-an de februaro 1871 en Ercsi. Li mortis la 11-an de januaro 1947 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Viszota frekventis gimnazion, poste universitaton en Budapeŝto inter 1888-1892. En 1893 li ekinstruis en mezlernejo en Sopron. Ekde 1901 li instruis en Budapeŝto en diversaj mezlernejoj. Baldaŭe li estis lernejestro, fine li ricevis postenon en la ministerio. Li pensiuliĝis en 1932. Li okupiĝis precipe pri vivo de István Széchenyi. Liaj artikoloj aperis ekzemple en Vasárnapi Újság.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Széchy Mária a drámai költészetben* (1892)
* *Gróf Széchenyi István és Sopron vármegye* (Grafo István Széchenyi kaj Sopron (historia departemento)), (1902)
* *Széchenyi und Metternich* (1907)
* *Széchenyi politikai programtöredékeinek keletkezése és hatása* (1916)
* *Gróf Széchenyi István naplói* (1925–1939)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio