recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Luterana ĉefabrika preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en urbo Miskolc, en kvartalo Diósgyőr, ĉe la ferfabriko.

Historio
--------

En urbo Diósgyőr vivis luteranoj ekde regado de Maria Tereza de Aŭstrio, tamen longe ili ne havis preĝejon. La plej proksima luterana preĝejo funkciis en Miskolc. Luterana preĝdomo konstruiĝis en 1798. En la 1880-aj jaroj impona kolonio konstruiĝis por la fabrikanoj, tamen aparta luterana preĝejo konstruiĝis nur en la 1930-aj jaroj helpe de la fabriko. Pli frue ekde 1886 la fabrikanoj profitis la propran lernejon por la mesoj. La altara bildo estis pentrita en 1929. La orgeno ekfunkciis en 1864 por la fabrika orkestro, la luteranoj aĉetis ĝin kaj metis en la preĝejon. Dum la 2-a mondmilito la fabriko estis grava celo de la bombardado, do ankaŭ la preĝejo difektiĝis. En 1946 rekonstruo, en 1981 renovigo okazis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas en korto. La konstruaĵo estas plene kovrita per ruĝaj brikoj, same tiel la kolonio. La preĝejo formas grekan krucon kaj ĝi havas unusolan larĝan turon kvazaŭ bastionon. La sanktejo estas duonronda. Sub la preĝejo kunvena ĉambro situas.

La bastiono celas al slogano legebla ekstere: "Nia Dio estas forta fortikaĵo".

Fontoj
------

* hungare Arkivigite je 2014-04-03 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare

* Kategorio Luterana ĉefabrika preĝejo (Diósgyőr) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
dekstra
**Lumbo** laŭ PIV estas

1. la malsupra parto de la dorso, ambaŭflanke de la spino, inter tiu kaj la kokso, kaj
2. eŭfemisme, la spermujo.

Besta viando el tiu korpa regiono, destinita aŭ jam preparata por manĝado, sekve nomatas *lumbaĵo* (vidu ankaŭ *rostbifo*).

En la lingvaĵo de medicino, *lumbalgio* aŭ *lumbago* estas subita doloro en la lumbo pro fortostreĉo. Ĝi venas de la nervoj inter la lumbaj vertebroj, la parto de la vertebraro inter la torakaj vertebroj supre kaj la sakro sube.

---

**Rimarko:**

Pro nacilingvaj influoj, L. L. Zamenhofo en la unuaj tekstoj esperantlingvaj iafoje uzas la pluralan formon pri unu homo, kiel montras la sekvaj citaĵoj el la esperantlingva traduko de la Malnova Testamento:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Kiel zono estas alligita al la lumboj de homo **"** |

 |

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Jakob ... metis sakon ĉirkaŭ siajn lumbojn **"** |

 |

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** La ligiloj de liaj lumboj malstreĉiĝis **"** |

 |
tradicia bakita lunkuko
**Lunkuko** (ĉine 月饼, tradicie 月餅, pinjine yuèbǐng) estas specialaĵo de la ĉina kuirarto. Temas pri bakaĵo, kiu povas havi aŭ dolĉan aŭ salan guston.

La kukoj tradicie produktiĝas kaj manĝiĝas aparte dum la aŭtuna tradicia ĉina Aŭtunmeza Festo aŭ *Lunfesto*, sed ankaŭ ŝatatas okaze de aliaj eventoj. La tipa lunkuko rondas, havas diametron de proksimume 10 centimetroj kaj altas ĉirkaŭ 5 centimetrojn. Ĝi havas kompare multajn kaloriojn kaj ofte manĝiĝas akompanate de ĉina teo.

Ĉiu regiono de Ĉinio havas proprajn receptojn pri lunkukoj. En Tajvano ekzemple la salaj lunkukoj estas plenigitaj per ovoflavaĵo (simbolo por la plenluno) kaj viando, la dolĉaj per batatoj. Kutimas ankaŭ dolĉa plenigo el faboj, sezamo kaj ananaso. Unuigi la principon de sala kaj dolĉa gusto en sama kuko simboligas la harmonion de Jin kaj Jang.

La kukoj kutime dekoriĝas per ĉinaj literoj, ekzemple por "longa vivo" aŭ "harmonio", krome – tre profane – ofte de la produktinta bakejo. Malofte oni produktas ilin private, sed kutime vendeje aĉetas kaj sekve disdonacas ilin al amikoj aŭ familianoj, ofte kun multekostaj aldonaj donacoj. Tre malofte ĉinoj aĉetas lunkukojn por la propra forkonsumo.

Laŭ malnova legendo en la lunkukoj dum la mongola okupo de Ĉinio la ĉinaj ribelantoj kaŝis kaj transportis sekretajn mesaĝojn. Se tiu legendo verus, la kukoj iusence konsideriĝus antaŭŝtupo de la nunaj fortuno-biskvitoj.

* Lunkuko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lunkuko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en Budapeŝto, en distrikto Rákosmente, en loĝkvartalo Rákosliget.

Historio
--------

La unua meso okazis en la tiama vilaĝo Rákosliget en 1905, en la sekva jaro luterana grupo fondiĝis. La preĝejo estis konstruita en la fruaj 1930-aj jaroj dum duonjaro. Ekde 1941 la domo de luteranoj estis uzata.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola havanta unun kvadratan turon super la enirejo kaj po unu navon, sakristion kaj absidon. La turo havas 2 sonorilojn. Super la enirejo estas surskribo: "Estas forta fortikaĵo nia Dio". La altaro estis skulptita el ligno, la bildo prezentas Jesuon saniganta blindulon. La benkoj estas pentritaj je hungarecaj motivoj. Ĉe la enirejo galerio situas, kie nova elektronika muzikilo funkcias. La plafono estas kovrita per ligno. La predikejo estas alirebla nur el la sakristio.

Fontoj
------

* hungare
* hungare Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Luterana preĝejo (Rákosliget) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lujza Szathmáryné Farkas** [satmArinE farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szathmáryné Farkas Lujza** estis talenta hungara aktoro. Ŝia origina nomo estis hungare: *Farkas Lujza* .

Lujza Szathmáryné Farkas  naskiĝis la 21-an de junio 1818 en Rimaszombat (nuntempa Rimavská Sobota en Slovakio). Ŝi mortis la 28-an de oktobro 1893 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Patro de Lujza Szathmáryné Farkas estis aktoro, tial ŝi aĝis 3, kiam ŝi debutis en teatro. Ŝi frue orfiĝis, tial ŝi uzis en teatro nomon de la edukaj gepatroj ’’Alojzia Horváth’’. Ŝi neniam lernis, ŝi restis analfabeto. Kiel junulino ŝi aktoradis preskaŭ ĉie en la tiutampa Hungara reĝlando, en 1828 jam en Pest (urbo). En 1833 ŝi estis jam unuaranga aktoro. En la sekva jaro ŝi edziniĝis, tial ŝi ekuzis la nomon Lujza Szathmáryné Farkas. En 1844 ŝi aliĝis al  Nacia Teatro. Ŝi partoprenis en Hungara revolucio de 1848, ŝi portis la nacian flagon, kiam la revoluciuloj iris al Buda. Post falo de la revolucio ŝi kaŝiĝis. En 1851 Ŝi denove edziniĝis kaj ŝi ricevis rolojn en teatro de Kolozsvár. Baldaŭe ŝi estis migranta aktoro ĝis 1857, tiam ŝi denove apartenis al Nacia Teatro.

Foje István Széchenyi vidis ludon de la aktorino, poste li deklaris: la hungaroj havas talenton en la aktorado.

Elektitaj roloj
---------------

* Ŝekspiro: Romeo kaj Julieta – vartistino
* Beaumarchais: *La folle journée ou Le mariage de Figaro*
* Molière: Tartuffe – Sinjorino Pernelle
* Molière: L'Avare ou l'École du mensonge - Fruzsina
* Mór Jókai: La orhomo
* Schiller: Kabale und Liebe

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Lujza Szathmáryné Farkas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Lineo-kloŝo** |
| --- |
|  |
| Linnaea borealis*Linnaea borealis* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Florplantoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Dipsakaloj *Dipsacales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kaprifoliacoj *Caprifoliaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Lineo** *Linnaea* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Linnaea borealis***L. 1753 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Lineo-kloŝo  |

 |
| v • d • r |

**Lineo-kloŝo**, aniz-kloŝo (*Linnaea borealis*) estas planta specio el la familio *Kaprifoliacoj* laŭ la klasika klasigo. La filogenetiko unue enmetis ĝin en la familio el *Lineacoj*, sed la lasta eldono (APG III) ree metas ĝin ĉe la *Kaprifoliacoj*. Tiu estas la sola specio en la genro *Linnaea*. La fama naturisto Karolo Lineo elektis tiun planton kiel simbolon.

Priskribo
---------

Lineo-kloŝo estas herbeca kaj rampa planto kun tutjara foliaro. La floroj, helruĝaj, kloŝformaj, klinaj kaj odoraj, estas duope sur tigetoj de 15 ĝis 60 cm alte. Ĝi floriĝas somere.

Portreto de Karolo Lineo tenante lineo-kloŝon en sia dekstra mano.

Disvastiĝo
----------

La lineo-kloŝo estas specio ĉirkaŭnorda. Ĝi estas tipa de la kanada tajgo (nordaj arbaroj), kie ĝi kreskas en vasteco, precipe en la strobilarboj. Ĝi estas sufiĉe komuna en Sameio kaj Suomio. Dum glaciepoko, ĝi plisudiĝis, kaj ankoraŭ ĝi ĉeestas en iuj montaroj el Eŭropo ekde tiu tempo. Tiu planto estas malofta kaj protektita en Francujo, nur kelkloke en la Alpoj.

Lineo-kloŝo

Subspecioj
----------

* *Linnaea borealis* subsp. *americana* (Forbes) Hultén ex Clausen
* *Linnaea borealis* subsp. *borealis* L.
* *Linnaea borealis* subsp. *longiflora* (Torr.) Hultén

Referencoj
----------

1. 1 2  W.F. Pilger.  Provizora Privata Listo de Komunlingvaj Nomoj de Plantoj de Nord-Okcidenta Eŭropo. Arkivita el la originalo je 2015-03-10. Alirita 2015-03-22.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Kaledoniaj koniferaroj
* Novanglaj-akadiaj arbaroj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Linnaea borealis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Linnaea borealis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Linnaea borealis en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Referenco NCBI Taxonomy : *Linnaea borealis* angle
Sudafrikaj ĝirafoj estis translokigitaj al Senegalio, kie ĝirafoj suferis lokan formorton pro ĉasado kaj habitatoperdon.
**Loka formorto**, aŭ **surloka formorto**, estas la kondiĉo de specio (aŭ alia taksono) kiu ekforestis el difinita geografia areo de studo, kvankam ĝi povas ankoraŭ ekzisti aliloke. Lokaj formortoj kontrastas kun tutmondaj formortoj.

Lokaj formortoj povas esti sekvataj de anstataŭo de la specio uzante ekzamplerojn prenitajn el aliaj lokoj; konata ekzemplo estas la reenmeto de lupoj en diversaj lokoj, kio preterdire starigas kontraŭstaron de oponantoj, kiuj profitis el la loka formorto.

Konservado
----------

Lokaj formortoj markas ŝanĝon en la ekologio de difinita areo.

Taksado fare de IUCN
--------------------

Lokaj okazintaĵoj
-----------------

Katastrofoj, kiaj gravaj ŝtormoj, vulkanaj eruptoj, incendioj de limigitaj teritorioj kiaj insuloj, ktp. ofte okazas lokajn formortojn.

Notoj
-----

1. ↑   African Savanna: Giraffe Fact Sheet. National Zoo - Smithsonian Institution. Alirita 12a Oktobro 2011.

 Arkivigite je 2012-10-05 per la retarkivo Wayback Machine
La **Luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en Eger.

Historio
--------

Eger longe estas katolika diocezo, tial la luteranoj nur sporade kaj malmulte vivis en la urbo. Nur antaŭ la 2-a mondmilito la luteranoj komencis agi por konstruis kirkon. Kun granda financa helpo de Finnlando oni komencis konstrui la preĝejon en 1939, en la sekva jaro ĝi estis konsekrita. La orgeno estis farita en 2002.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas ĉe stratangulo laŭ la trotuaroj en mezo de la urbo. Laŭ la fasado estas slogano: "Firma fortikaĵo estas nia Dio". Ĝuste ĉe la stratangulo alta kvadrata bastionoturo altiĝas, kiu simbolizas la sloganon kaj la urbon (havantan iam signifan fortikaĵon. En la fasado krom la turo estas 3 arkoj, la meza por la enirejo, la aliaj por fenestroj. Ankaŭ la turo havas enirejon, sed ĉe la alia trotuaro. Interne la muroj estas blankaj kaj senornamaj laŭ la kutimo. ĉe la altaro estas ankaŭ hungara kaj frinna flagoj, ili memorigas pri la financa helpo. La orgeno troviĝas en la galerio.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 

Luterana preĝejo de Eger

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Luterana preĝejo (Eger) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Polurita lunŝtono
**Lunŝtono** estas gemo, tipe travidebla formo de ortoklazo.

Priskribo
---------

La lunŝtono troviĝas en diversaj koloroj — blanka, blua, griza, bruna, roza, ktp.

La lunŝtono montras perlecan brilon, pro difrakto en mikrostrukturo de lamenoj.

Distribuo
---------

Lunŝtono troviĝas en Armenio, Aŭstralio, la Aŭstraj Alpoj, Meksiko, Madagaskaro, Birmo, Norvegio, Pollando, Barato, Srilanko, kaj Usono.

Historio
--------

Lunŝtono estas tradicie uzata en juveloj. La helenoj kaj la romianoj asociis ĝin kun la luno kaj la lundiino Artemiso / Diano, kaj kredis ke ĝi formiĝis el solidiĝintaj lunradioj.

Lunŝtonoj populariĝis dum la Secesia modo de Francio.

En 1970, Florido nomumis la lunŝtonon la oficiala ŝtata gemo, por memorigi la surluniĝon de Neil Armstrong kaj Buzz Aldrin (el Kosmocentro Kennedy en Florido).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lunŝtono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Moonstone Value, Price, and Jewelry Information (angle). International Gem Society.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 714843
* LCCN: sh85087157
* NDL: 00577532
 |
La **luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en mezo de la urbo Szentes.

Historio
--------

La malnova luterana preĝejo estis konstruita en la 19-a jarcento, sed ekde 1793 jam okazis mesoj por luteranoj. En 1820 ili konstruis preĝdomon. La nun videbla, pli nova preĝejo konstruiĝis en la 1900-aj jaroj. La orgeno estas aŭdebla ekde 1905. En la 2000-aj jaroj plena renoviĝo okazis.

Konstruaĵo
----------

La svelta preĝejo situas sola. En la fasado meze estas la ĉefenirejo, pli supre turo etendiĝas. Ankaŭ ĉe la flankoj situas po unu malpli altaj turoj, krome estas ankaŭ sonoriloturo. Super la enirejo fenestrorozo estas videbla. La absido estas okangula. Interne laŭ la kutimoj estas galerio, la muroj estas blankaj. La vitraj fenestroj ĉe la sanktejo prezentas okazintaĵojn pri Kristo. La predikeja bildo prezentas virinon el Samario kun Kristo pentrita de László Hegedűs (pentristo).

La konstruaĵo estas en stato provizora historia monumento.

Fontoj
------

* hungare Arkivigite je 2012-10-24 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Luterana preĝejo (Szentes) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Longares** [lonGAres] estas municipo de Hispanio, en la centro de la komarko *Campo de Cariñena* kies ĉefurbo estas Cariñena mem, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Longares estas municipa teritorio en la centro de la komarko Campo de Cariñena sude de tiuj de Alfamén kaj Muel kaj norde de Tosos; krome estas inter Cariñena okcidente kaj Mezalocha okdcidente.

La loĝloko Longares mem estas je 39 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 876 msm okcidente de la valo de la rivero Huerva. Ĝi estas tute inter Muel nordoriente kaj Cariñena sudokcidente laŭ la aŭtoŝoseo A-23 (*Autovía Mudéjar*).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Nordokcidente:* Alfamén | *Norde:* Muel | *Nordoriente:* Mezalocha |
| *Okcidente:* Cariñena |  | *Oriente:* Mezalocha kaj Villanueva de Huerva |
| *Sudokcidente:* Cariñena | *Sude:* Cariñena kaj Tosos | *Sudoriente:* Tosos |

Historio
--------

Municipa blazono de Longares.
Preĝejo de *N. S. de la Asunción*.
La konkero de la areo el islamanoj estis farita en la 12-a jarcento. La historio de Longares estas tre ligita al tiu de Zaragozo. Tiu influo de la zaragoza municipo pluis dum jarcentoj, kaj restis en la municipa blazono de Longares, kiu estas tre simila al tiu de Zaragozo, kun stara leono. Dum la Milito de Hispana Sukcedo Longares restis en la flanko de la centra reĝo kontraŭ la ĝenerala tendenco de Aragon-Katalunio.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Longares kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 876 loĝantoj laŭlonge de la jarcento. Evidente elmigrado foriris al Zaragozo kaj Cariñena.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj) kaj ĉefe brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la trinava preĝejo kun antaŭa fortikeca turo, Gastejo Santa Teresa, Fonto Machos kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero Huerva.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Longares en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipo Longares
* Preĝejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802301
* LCCN: n83211740
* VIAF: 147435790
* SUDOC: 029936535
* BNF: 12145641w
 |
**Aŭrangabad,** Pri tiu ĉi sono prononco, hindie **औरंगाबाद, बिहार** estas urbego en norda Barato, en sudokcidenta parto de subŝtato Biharo, en kantono de Gaja (Barato) en la samnoma distrikto, kie ĝi estas sidejo.

Monumento en Aŭrangabad

Demografio
----------

En 2011 Aŭrangabad havis 102 244 da loĝantoj kun legopovo 86%, signife pli alta, ol la landa mezumo.

Geografio
---------

Aŭrangabad situas sur la nordhinda ebenaĵo laŭ averaĝa alteco de 108 m super la marnivelo. Dehri troviĝas 23, kantona sidejo Gaja (Barato) 64, Ĝehanabad 81, subŝtata ĉefurbo Patnao 121, Hazaribag 132, Kolkato 474, ĉefurbo Delhio 833, Mumbajo 1348 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Aŭrangabad estis disigita de distrikto de Gaja en 1972.

Ekonomio
--------

La agrikulturo ludas primaran rolon en la ekonomio. En la urba najbareco oni kultivas rizojn, tritikojn, lentojn, kolzojn kaj fragojn. Nepre menciindas la elektrocentralo, produktadoj de cementoj, tapiŝoj kaj latunaĵoj.

Religioj
--------

La ĉefa religio en Aŭrangabad estas hinduoj (75%), poste islamanoj (24%), la cetraj religioj malpli, ol 1%.

Lingvoj
-------

En Aŭrangabad la loĝantaro parolis magahie kaj hindie.

Klimato
-------

Aŭrangabad situas en humida subtropika klimato (Cwa) laŭ klimata klasifiko de Köppen. Jare pluvas mezume pli, ol 1000 mm. En ĉiuj monatoj pluvas iomete, sed inter junio kaj septembro tre ofte pro la musono. La temperaturo varias inter 19-32 °C.

Trafiko
-------

Aŭrangabad ne havas fervojan linion. 4 ĉefvojoj kuras al la urbego el Dehri, Patnao, Dhanbad kaj Medidinagar, krome sola flankovojo kuras al la plej proksima fervoja linio. La plej proksima flughaveno en Gaja funkcias.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* monumento

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
La **Luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en urbo Celldömölk.

Historio
--------

En la nuna Celldömölk dum la mezepoko kaj iom poste konsistis el diversaj komunumoj, ekzemple **Nemesdömölk**, kiel vilaĝo por nobeloj. Komence la luteranoj havas nur sonorilostablon. Kun permeso de Jozefo la 2-a en 1681 luteranoj de Nemesdömölk havis la rajton konstrui preĝejon, la alian permeson ricevis Nemescsó en Vas (reĝa departemento). En 1686 ili havis ankaŭ luteranan lernejon. La katolika eklezio iomete baris la konstruadon. Jam en 1761 malgranda galerio servis la vizitantojn, en la sekva jaro la orgeno ekfunkciis, la turo estis konstruita en 1796. Post la konsekro oni fondis ankaŭ bibliotekon kaj en 1820 oni konstruis paroĥon. En 1897 plena rekonstruo okazis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo estas direktita al oriento, do la pastro dum preĝado rigardas orienten. La altaro, predikejo kaj la orgeno estas originaj, la ceteraj mebloj estas pli novaj.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Luterana preĝejo (Celldömölk) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Apsirto** (helene **Ἄψυρτος**, latine *Absyrtus*) estis en la helena mitologio filo de la kolĥida reĝo Eeto, nepo de la suna dio Helioso, frato de Ĥalkiopo kaj Medea.

Kiam Argonaŭtoj kun Jazono kaj Medea fuĝis per la ŝipo Argo kun ora ŝaffelo, la reĝo Eeto kun sia militistaro persekutis ilin direkte al Helesponto, la dua parto de militistaro gvidata de Apsirto pelis ilin direkte al la rivero Istro, nuna Danubo. Okazis, ke ambaŭ ŝipoj ennavigis en la riveron kaj renkontiĝis sur kunfluejo de du riverbrakoj. Kiam viroj de Jazono vidis, ke ili estas preskaŭ sieĝitaj per granda superforto turniĝis por helpo al Medea. Dum la viroj de ambaŭ soldattrupoj interbatalis, ŝi inside ellogis sian fraton Apsirton al la sekreta kunveno. Sur la loko embuskatendis Jazono kaj trapikis Apsirton per sia glavo. Poste li forhakis ĉiujn Apsirtajn membrojn kaj la kadavron enfosis teren. Tion vidis Erinioj, diinoj de la venĝo kaj Jazono kaj Medea devis subiĝi al purigaj ceremonioj ĉe la sorĉistino Kirko.

Post morto de Apsirto komenciĝis kruela batalo, en kiu militostaro de Kolĥido malvenkis. Laŭ alia versio ĵetis Jazono pecojn de la kadavro en la riveron, kolĥidanoj malfruiĝis per kolektado de la membroj kaj Argonaŭtoj kapablis rapide fornavigi.

Aliaj versioj de la mito pri Argonaŭtoj prezentas Apsirton sub nomo Faetono, do brilanta, ĉar li onidire estis bela viro. Sed nenion alian komunan kun filo de Helioso li havas, nur la nomon.

Fonto
-----

* Transprenita kaj malstrikte tradukita de

* Kategorio Apsirto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en ĉefurbo Budapeŝto, en Erzsébetváros (distrikto).

Historio
--------

La luteranoj konstruis propran gimnazion komence de la 20-a jarcento. (Ĝi ankaŭ nun apartenas al la plej bonaj lernejoj en tuta Hungario). Dum la planado la luteranoj sopiris jam ankaŭ preĝejon. Tio okazis en la 1900-aj jaroj, praktike ambaŭ konstruaĵoj konstruiĝis kune laŭ impona aleo de la urbo. La gimnazio kaj la preĝejo estas ornamaĵo de la aleo. La orgeno alvenis en 1906, ĝi pligrandiĝis en 1989. Dum la 2-a mondmilito la famaj pentritaj vitraj fenestroj fare de Miksa Róth rompiĝis. En 1973 interne, en 1996 ekstere renovigoj okazis. la vitraj bildoj denove estis faritaj inter 1997-2002.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo havas 2 navojn kaj unu turon. Inter la du navoj situas vasta kolono. Super la ĉefenirejo estas fenestrorozo, la diagonalo estas 5 metrojn. Gyula Benczúr pentris la altaran bildon en 1913 kaj ĝi prezentas adoron de saĝuloj antaŭ bebo Jesuo. Malantaŭ la altaro etendiĝas vitrofenestra bildo pri Kristo kun la 4 evangeliistoj.

Fontoj
------

* 

Enirejo de la kirko

* Kategorio Luterana alea preĝejo (Budapeŝto-Erzsébetváros) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo ZH en Lindau ZH staras por la svisa Kantono Zuriko. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Lindau**. |


---

Pri la komunumo
---------------

**Lindau ZH** (en Esperanto ankaŭ **Lindaŭo**) estas komunumo en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 4785 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Lindau situas inter la urboj Vinterturo kaj Zuriko sur la akvodislimo inter la valoj de la riveroj Glatt kaj Kempt. La komunumo Lindau konsistas el la vilaĝoj Lindau mem, Tagelswangen, Winterberg, Grafstal kaj Kemptthal.

Trafiko
-------

La municipo *Kemptthal* disponas pri stacidomo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj, sur kies linio cirkulas la regiona trajno S7 de la Zurika Trafik-Unio. La ceteraj municipoj estas atingebla per aŭtobuso, kiu cirkulas en duonhora kadenco inter la stacidomoj de Kemptthal kaj de Effretikon.

Historio
--------

La unuaj dokumentaj mencioj de la municipoj de Lindau datiĝas el la jaro 745 post Kristo. En la postaj jarcentoj la posedantoj de la lokoj plurfoje ŝanĝiĝis de la Monaĥejo Sankt-Galo al la Grafoj de Kiburgo, al la Habsburgoj kaj aliaj monaĥejoj kaj finfine en la jaro 1464 al la urbo Zuriko. En la jaro 1711 la vilaĝoj kaj municipoj unuiĝis al la preĝeja komunumo Lindau, kio fariĝis la bazo de la formiĝo de la hodiaŭ politika komunumo.

### Industrihistorio

En la jaro 1872 Julius Maggi tansprenis de sia patro la muelejon en Kemptthal kaj transformis ĝis al gvida entrepreno en la nutraĵindustrio. Li kreis la Maggi-supokubojn kaj la Maggi-spicpolveron, kiuj hodiaŭ estas konataj en la tuta mondo. Lia Maggi AG disvolviĝis al la *Allgemeine MAGGI-Gesellschaft*, kaj finfine al *Alimentana AG*. La entrepreno en la jaro 1947 kuniĝis kun la Nestlé-grupo el kiu naskiĝis *Nestlé Alimentana AG*, kiu estas la hodiaŭa Nestlé AG, kiu hodiaŭ estas la plej granda entrepreno en la tuta mondo.

Vidu ankaŭ
----------

* Kemptthal (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lindau ZH en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Lindau ZH
* Lindau ZH en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Pfäffikon |
| --- |
| Bauma • Fehraltorf • Hittnau • Illnau-Effretikon - Kiburgo - Lindau ZH - **Pfäffikon ZH** - Russikon - Sternenberg - Weisslingen - Wila - Wildberg ZH |  |

 |
Logobildo de la firmao Gramtrans
**GramTrans** estas plursistema maŝintradukada komputa kadro disvolvita en kunlaborado inter la dana *GrammarSoft ApS* kaj la Norvega *Kaldera SpråktekNelogi AS*. La traduka programo estas bazita sur interlingva transigado.

GramTrans proponas senpagan perretan tradukadon inter la skandinava lingvaro, angla kaj Esperanto, surbaze de universitata esplorado pri naturalingva procezado, tekstara lingvistiko, kaj leksikografio.

WikiTrans
---------

GramTrans disponigas maŝinan tradukon de la tuta angla Vikipedio en Esperanton. La rezulto estas WikiTrans (scienca prezento).

Tiun maŝintradukon oni povas krome uzi (nepre polurante kaj kontrolante ĉion zorge) por krei novajn artikolojn por la Esperanta Vikipedio.

Lingvoj
-------

La disponeblaj lingvoparoj (en marto 2012) por tradukado estas:

| Traduko | Teksto | Retpaĝo |
| --- | --- | --- |
| Dana al Angla | Jes | Jes |
| **Dana** al **Esperanto** | Jes | Jes |
| Dana al Norvega | Jes | Jes |
| Dana al Sveda | Jes | Jes |
| Angla al Dana | Jes | Jes |
| **Angla** al *Esperanto* | Jes | Jes |
| Angla al Norvega | Jes | Jes |
| Angla al Sveda | Jes | Jes |
| Norvega al Dana | Jes | Jes |
| Norvega al Angla | Jes | Jes |
| **Norvega** al *Esperanto* | Jes | Ne |
| Norvega al Sveda | Jes | Jes |
| Portugala al Dana | Jes | Ne |
| Portugala al Angla | Jes | Ne |
| **Portugala** al *Esperanto* | Jes | Ne |
| Sveda al Dana | Jes | Jes |
| **Sveda** al Angla | Jes | Jes |
| Sveda al Norvega | Jes | Jes |

DeepDict Lexifier
-----------------

GramTrans produktis specialan vortaron, **DeepDict Lexifier**, kiu montras por ĉiuj prezentataj vortoj la kuntekstajn vortojn inkluzive de gramatikaj rilatoj; publikiĝis detalaj sciencaj prezentoj de ĝi

Fontoj
------

1. ↑  Bick, Eckhard (2011), WikiTrans: La angla Vikipedio en Esperanto[*rompita ligilo*]. En: Modernaj teknologioj por Esperanto (Proceedings of KAEST 2010, Modra, Slovakia). pp. 28-41. Espero/E@I, Partizánske. ISBN 978-80-89366-10-1
2. ↑  Bick, Eckhard (2011), DeepDict - Kunteksta reta vortaro de vera lingvouzo[*rompita ligilo*]. En: Modernaj teknologioj por Esperanto (Proceedings of KAEST 2010, Modra, Slovakia). pp. 15-27. Espero/E@I, Partizánske. ISBN 978-80-89366-10-1.   

Bick, Eckhard (2015). La kunteksta vortaro DeepDict: Korpusa leksikografio en Esperanto. En: Christer Kiselman & José Vergara (eds.): De esperanta korpuso ĝis islanda lingvopolitiko - Aktoj de la 36-a Esperantologia Konferenco en la 98-a Universala Kongreso de Esperanto, Rejkjaviko 2013. pp. 7-17. Rotterdam: Universala Esperanto-Asocio. ISBN 978-92-9017-125-6 (eldonota)

Vidu ankaŭ
----------

Maŝintradukado

(en) Comparison of machine translation applications

Tatoeba

Kamusi-projekto

Komputilizita tradukado

Eksteraj ligiloj
----------------

GramTrans (ĉefpaĝo)

GrammarSoft ApS (ĉefpaĝo)

Kaldera Språkteknologi AS (ĉefpaĝo) Arkivigite je 2012-02-09 per la retarkivo Wayback Machine
La **Luterana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbomezo de Oroszlány.

Historio
--------

Post dominado de turkoj Oroszlány ne estis loĝata, en 1701 luteranoj alvenis. Ili aranĝis mesojn subĉiele dekomence, sed jam en la sekva jaro ili havis preĝejon kun lernejo. Post jaroj la loka bienestro estis katoliko, tial la luteranoj suferis pro molestadoj. Tamen en 1747 la preĝejo estis parte renovigita, en 1763 plene rekonstruita, en la jaroj 1786-1787 eĉ nova preĝejo (nun videbla) estis konstruita. La orgono estis farita en 1792, modernigita en 1963. En 1898, post la 2-a mondmilito kaj en 1987 la preĝejo renoviĝis. Ekde 1962 koruso funkcias en la preĝejo .

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola ĉe stratangulo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo reliefas. Malantaŭ la navo la kvarlatera sanktejo etendiĝas, apude malalta sakristio troviĝas. Interne galerio estas en 3 flankoj. estas la kasona plafono. Pli malsupre ĉe la enireja kaj tura flankoj galerio etendiĝas.

Fontoj
------

* hungare
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-05-13 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj

* Flanko de la luterana preĝejoFlanko de la luterana preĝejo
* Pordo de la luterana preĝejoPordo de la luterana preĝejo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Luterana preĝejo (Oroszlány) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Produktoj de Lionel Corporation.
**Lionel Corporation** estis usona fabrikanto kaj distribuanto de ludiloj kiu negocis en 1900-1995. Fondita kiel entrepreno por elektraj aparatetoj, Lionel specializiĝis en variaj produktoj tra sia tuta vivo, sed ĝi famiĝis ĉefa danke al ludiltrajnoj kaj maketaj fervojoj. Lionel trajnoj, produktitaj el 1900 al 1969, allogis admiradon el makettrajnemuloj tra la tuta mondo pro la solideco (fortikeco) de siaj konstruoj kaj la aŭtenteco de ties detaloj. Dum siaj pintaj jaroj, en la 1950-aj jaroj, la kompanio vendis por 25 milionojn da trajnoj jare. En 2006, la trajnoj de Lionel, kun la kuirilo *Easy Bake Oven*, iĝis la unuaj du elektraj ludiloj enmetitaj en la *National Toy Hall of Fame*. Ili publikigis televidan reklamaĵon en la mezo de la 1980-aj jaroj kun tre konata kaj rememorata moto, "Lionel Kiddy City, turn that frown [*clap, clap*] upside down."

Notoj
-----

1. ↑  David Lander Arkivigite je 2010-02-18 per la retarkivo Wayback Machine "Lionel" *American Heritage*, Nov./Dec. 2006.
2. ↑  Osterhoff, Robert J. "When the Lights Went out at Lionel, *Classic Toy Trains*, Majo 1999. Paĝo 76.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lionel Corporation en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Postwar Lionel trains guide
* Explore The Hobby of Lionel Trains with an Expert Arkivigite je 2018-08-30 per la retarkivo Wayback Machine
* Lionel trains repair postwar to present
**Gaja,** hindie **गया**, urdue **گیا** estas urbego en norda Barato, en suda parto de subŝtato Biharo, en kantono Magadh, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas kantona kaj distrikta sidejoj. Ĝi estas hindua, budhisma kaj ĝajnisma pilgrimejo kaj estas nomita pri la demono en:Gayasura.

Monto, kie Budho predikis

Demografio
----------

En 2011 Gaja havis 470 839 da loĝantoj kun legopovo 86%, signife pli alta, ol la landa mezumo.

Geografio
---------

Gaja situas sur la suda rando de la nordhinda ebenaĵo laŭ laŭsezona rivero, kiu sekiĝas printempe; sur averaĝa alteco de 111 m super la marnivelo. La urbego estas ĉirkaŭita per malaltaj montetoj en 3 flankoj. Ĝehanabad troviĝas 48, Navada 54, Aŭrangabad (Biharo) 64, Bihar Ŝarif 68, Dehri 84, subŝtata ĉefurbo Patnao 92, Hazaribag 96, Kolkato 423, ĉefurbo Delhio 883, Mumbajo 1413 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Gaja estis parto de historia ŝtato Magadho en la 6-a kaj 5-a jarcentoj antaŭ Kristo. Laŭ tradicio, Siddharta Gautama, kiu poste iĝis la Budho, kaj Mahavira, la fondinto de ĝajnismo, ankaŭ vizitis la urbon. Apenaŭ io ajn estas konata pri la mezepoka historio de Gaja. En la 16-a jarcento la mogoloj komencis regadi, ekde la 19-a jarcento la britoj ĝis 1947.

Ekonomio
--------

La kamparo ĉirkaŭ Gaja estas plejparte agrikultura kun oftaj irigaciaj kanaloj. La ĉefaj kultivaĵoj estas rizoj, tritikoj, lentoj kaj terpomoj. Brutaro bredita inkludas brutaron, bubalojn, kaprojn kaj porkojn. Metiistoj, komercistoj kaj servaj provizantoj de ĉiuj specoj ekloĝis en la rapide kreskanta urbego mem. Nepre menciindas la turisma industrio kaj pluraj hejmaj industrioj.

Religioj
--------

La ĉefa religio en Gaja estas hinduoj (79,5%), poste islamanoj (18,5%), la cetraj religioj malpli, ol 1%.

Riverbordo kun la sekiĝinta rivero

Lingvoj
-------

En Gaja la loĝantaro parolis plej ofte magahie, dum la oficiala lingvo estas la hindia.

Eduko
-----

En Gaja la plej altnivela edukado okazas en universitatoj, altlernejoj, akademio kaj instittuto.

Klimato
-------

Gaja situas en humida subtropika klimato (Cwa) laŭ klimata klasifiko de Köppen. Jare pluvas mezume 1061 mm. En ĉiuj monatoj pluvas iomete, sed inter junio kaj septembro tre ofte pro la musono. La temperaturo varias inter 19-32 °C.

Stacidomo
Flughaveno

Trafiko
-------

Al Gaja venas fervojaj linioj el Ĝehanabad, Navada, Dehri kaj subŝtato Ĝarkhando. 7 ĉefvojoj kuras al la urbego. Gaja havas loke flughavenon.

Vidindaĵoj
----------

Viŝnua templo
* pluraj preĝejoj; en la ĉefa templo piedsigno de Viŝnuo estas montrita
* apud la urbego monteto kuŝas, kies supro estas templo kaj atingebla per 1000 ŝtupoj
* 15 km sude de Gaja estas Bodh Gaja, kie Budho atingis iluminiĝon

Fontoj
------

* WikiTrans

* Altlerneja pordoAltlerneja pordo
* StratoStrato
* Nova konstruaĵoNova konstruaĵo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
La **Luterana preĝejo** (aparte nomata Preĝejo de Vivantaj Ŝtonoj estas religia konstruaĵo en Hungario, en ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Pestszentlőrinc-Pestszentimre, en urboparto Pestszentlőrinc.

Historio
--------

Ekde 1922 oni aranĝis luteranajn mesojn en la lernejo. Post 7 jaroj oni fondis luteranan grupon. La preĝejo konstruiĝis en la fruaj 1930-aj jaroj. Teoria la konstruaĵo estas konvena por teatraj ludoj. En la 1980-aj jaroj la preĝejo interne estis pentrita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas en korto, tamen la enirejo estas alirebla rekte el la strato. En la korto estas ankaŭ malgranda tranoktejo. La preĝejo havas 2 navojn, kiuj formas krucon. Ĉe renkontiĝo de la navoj granda kvadrato estiĝis, kiun kupolo kovras. Turo kaj sonoriloj neniam apartenis al la preĝejo. Laŭnecese en la tre proksima Kalvinana preĝejo (Pestszentlőrinc) oni sonoradas. La ĉefaltara bildo prezentas Jesuon, la Bonan Pastoron. Interne troviĝas 2 orgenoj, la pli nova jam elektronika.

Fontoj
------

* hungare Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare

* Kategorio Luterana preĝejo (Pestszentlőrinc) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Studio Miraval** estis sonregistrejo troviĝanta en Correns, Francio (departemento Var), en la Kastelo de Miraval.

Historio
--------

Jacques Loussier en 2004.
La studio estis kreita de la ĵaza pianisto Jacques Loussier, kiu aĉetis la kastelon, kun la soninĝeniero Patrice Quef en 1977. Loussier unue uzis ĝin por sia propra uzado, kaj poste ludonis ĝin al multaj famaj artistoj, ekz. Maxime Le Forestier, Pink Floyd, The Cure, Ange, AC/DC, Indochine, Chris Rea, The Cranberries, Sting, Judas Priest.  

Jacques Loussier vendis la kastelon al la unsona komercisto Tom Bove en 1998. La uzado de la studio pludaŭris, kun artistoj kiel Muse, Rammstein kaj Courtney Love.  

En 2011, post kiam ili luprenis la kastelon plurfoje por iliaj ferioj dum tri jaroj, la aktora paro Angelina Jolie kaj Brad Pitt aĉetis ĝin por 35 milionoj da eŭroj. De tiam la studio ne plu estas uzata.

Aparataro
---------

Miraval estis hejma studio, sammaniere de la Studio de Hérouville. Ĝia surfaco estis 300 kvadrataj metroj granda.   

La kastelo estas ĉirkaŭata de bieno kiu kovris areon de 600 hektaroj, kies 30 da vinberujoj.

Referencoj
----------

1. ↑   (franclingve) arkivo
2. ↑   (anglolingve)
3. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2017-10-19. Alirita 2017-10-19.
Kapo el alabastro, 3-a/1-a jarcento a.K. Muzeo Luvro.
**Alabastro**, vorto kiu devenas de la latina *alabastrum*,​ estas variaĵo de sulfato de kalko (kalcita alabastro) aŭ el kalkosulfato hidratigita (gipsa alabastro), kiu prezentiĝaa laŭ formo fortika, male al la selenito, kiu estas fibreca variaĵo. Ties nomo devenas de la antikva greka αλάϐαστρος («alabastros»), kiu referencis al senansa vazo, ĉar alabastro estis uzita por fabriki tiajn ujojn por parfumoj (vidu artikolon alabastrono).

**Alabastro** estas speciala tipo de gipsoŝtono, kiun oni uzas en arto kaj por fari juvelojn kaj luksajn objektojn. Laŭ Francisko Azorín ĝi estas *Duon diafana kalka aŭ gipsa ŝtono, similanta marmoron, uzata por artaj objektoj*. Tiusence ĝi estas uzata ĉefe por skultaĵoj, valoraĵoj (vazoj), kaj fenestroj (ĉar ĝi permesas lumpasadon kvankam ne totalan travideblon) ekzemple de preĝejoj, katedraloj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Alabastrono
* Kalcito
* Gipso
* Gipsoŝtono

Notoj
-----

1. ↑   Lajo Pérez, Rosina (1990). Léxico de arte. Madrid - España: Akal. p. 11. ISBN 978-84-460-0924-5.
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 9.

* Kategorio Alabastro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario (la plej malnova luterana preĝejo de Buda), en urbo Budapeŝto, en distrikto Vár (distrikto).

Historio
--------

La unua luterana preĝejo en Buda konstruiĝis en 1846 en alia placo en la proksimeco. Tiun lokon la ŝtato oficiale pretendis, tial la nova preĝejo pretiĝis en 1895. En 1945 pro bombo la preĝejo grandparte detruiĝis. Dum la sekvaj jaroj ĝi rekonstruiĝis, fine en 2008 ĝi renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

La navo komenciĝas en preskaŭ duonronda parto, kie estas la enirejo, kiun 2 kolonoj limas. Super la enirejo unusola turo altiĝas. Ekstere ono metis memortabulon pri pastro Gábor Sztehlo, kiu savis judajn geknabojn. Interne 2 galerioj troviĝas. Post la altara tablo impona ligna kruco estas videbla.

Daŭrigo de la preĝejo estas loĝlokoj de pastroj, la oficejo, kiun profitas ankaŭ la germana minoritato.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Luterana preĝejo (Vár) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ludwig DEVRIENT** (naskiĝinta la 15-an de decembro 1784 en Berlino, mortinta samloke la 30-an de decembro 1832) estis germana aktoro.

Vivo
----

La filo de silkaĵkomercisto destinite kontraŭvole je komercado aniĝis al trupo migranta de direktoro Friedrich Wilhelm Lange kaj sursceneje aperis la unuan fojon en la 18.5.1894 en Gera sub la nomo Herzberg en la rolo de anoncisto ĉe »Die Braut von Messina«. Post migrado entrupa tra diversaj urboj li trovis firman dungiĝon en Dessau kie eblis al li pli evoluigi talenton sian. Bedaŭrinde jam tiam Devrient ekigis vivon malstabilan kaj iĝis je cirkonstancoj malfavoraj al flego de kaj ekflorigo de ĉiuj kapabloj artistaj. Lia en 1807 komenciĝinta geedzeco kun Margarete Neefe, filino de kapelestro en Dessau, pro edzinomorto finiĝis post ne tute unu jaro. Sekve Devrient nuptis ankoraŭ dufoje. En 1809 li devegis forlasi la trupon de Dessau kaŝe. Unue li iris al Vroclavo kaj vokitis en 1815 danke al la perado de August Wilhelm Iffland al Berlino kie li restis ĝismorte.

La drinkemo al kiu li dediĉis sin (i.a. dum kunesto kun E. T. A. Hoffmann perdigis multajn fortojn. La avantaĝo aparta de Devrient kiel artisto bildiga estis karakterigopovo elstara kaj aŭtentika, poeta humuro. Tionkoncerne li superis multajn aliajn komikistojn eĉ. El si mem, per kompleta ŝanĝo de masko kaj parolmaniero, li kreis tipojn tute diversajn plenajn de vivo kaj originaleco. Neniam li devus uzi artefaritan troigon por atingi tion. Samgrandnivele li estis tragedie. Franz Moor, Lear, Talbot, reĝo Rikardo la 3-a, Shylock, Mercutio, Schewa, Kooke, la negro ĉe »Fiesco«, Lorenz Kindlein estis liaj ĉefaj roloj.

Juste li taksitis demona artisto, ĉar lia apero ekstera, la gestado kaj artikmovigo, la voĉo frapis ĉiujn spektantojn.

Ennovele li aperis ĉe »Devrient-Novellen« H. Smidt (3-a eldono, Berlino 1882) kaj ĉe R. Springer en la romano »Devrient und Hoffmann« (Berlino 1873). Trafegaj rakontoj pri karaktero lia legeblas ankaŭ ĉe - de Ed. Devrient - »Geschichte der deutschen Schauspielkunst« (volumo 4, Leipzig 1861) kaj en la romano »Die Vagabunden« de Holteis.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 4. Leipzig 1906, p. 851-852 (tie ĉi interrete)

* Kategorio Ludwig Devrient en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**György Grűner** [djordj grUner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Grűner György** estas hungara-usona fizikisto, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (1990). Lia familia nomo ofte estas legebla kiel *Grüner aŭ Gruner*.

György Grűner naskiĝis la 4-an de januaro 1943 en Mosonmagyaróvár (Hungara reĝlando)

Biografio
---------

György Grűner akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1967, poste li eklaboris en la Centra Esplora Fizika Instituto en Budapeŝto. Li doktoriĝis en 1972 kaj en la sekva jaro li plustudis en Londono. De 1972 ĝis 1980 li direktis esplorgrupon en la instituto. En tiu periodo en 1977 li akiris sciencan gradon Ph.D. En 1981 li estis nomumita profesoro pri fiziko en Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso. Li estis ankaŭ direktoro de science centro, eĉ li direktis esplorgrupon ĉe la laboratorio de Los Alamos kaj estis gastopreleganto ĉe pluraj universitatoj kaj akademiaj institucioj tutmonde. Liaj esplorkampoj inkluzivis esplorojn pri elektronaj statoj de la materio, nanoteknologio kaj bioelektroniko. Lia esplora grupo disvolvis kaj uzis spektroskopajn metodojn por esplori elektronajn likvaĵon, kristalon kaj vitron. Li estis aŭtoro de pli ol 400 esploraj artikoloj, li estis unu el la plej alte cititaj sciencistoj en la mondo kun ĉirkaŭ 35,000 da citaĵoj. En la 21-a jarcento li ofte donas konsilojn al hungara kompetenta ministro. Li ricevis premiojn inter 1984-2008.

Elektitaj artikoloj (kunverkinto)
---------------------------------

* "Susceptibility of MnO Measured by the NMR Method" 1967
* "Single Crystal Conductivity of Bipyridine-TCNQ Salts" 1977
* "Complex Conductivity Measurements at Several Frequencies in the Millimeter Wave Spectral Range" 1988
* "Confinement of interchain hopping by umklapp scattering in two coupled chains" 1998
* "Highly stretchable, conductive, and transparent nanotube thin films" 2009
* "Charge Transfer Between Polyaniline and Carbon Nanotubes Supercapacitors: Improving Both Energy and Power Densities" 2011

Liaj libroj
-----------

* *Density Waves in Solids* (1994)
* *Electrodynamics of Solids: Optical Properties of Electrons in Matter* (2002)

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun foto
* anglalingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-07-17 per la retarkivo Wayback Machine
* anglalingva biografio Arkivigite je 2017-02-18 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 665117
* GND: 115459286
* LCCN: n85361216
* VIAF: 22202914
* ISNI: 0000 0001 1605 7683
* SUDOC: 031625959
* BNF: 12280496d
 |
*Lunpaŝado*
**Lunpaŝado**, krom la ago de "paŝi sur la Luno" (kion faris la astronaŭtoj en la programo Apollo inter 1969 kaj 1972), estas nomo de rompdanca movo (angle *moonwalk* [MUNŭok]), "signatura" dancmovo de Michael Jackson. Ĉu Jackson mem inventis ĝin, pridiskutatas, sed ĉiukaze ĝi populariĝis kun li post lia unua spektaklo kun ĝi en 1983, kantante "Billie Jean". Nun la danco estas forte ligita al Jackson, kaj laŭdire ĝi estas eĉ protektata per kopirajto. Jackson en 1988 nomis sian biografion *Moonwalker* - "Lunpaŝanto". En tiu libro li asertas, ke li inventis lunpaŝadon dum kelkaj tagoj en sia hejmo.

### La efiko

La ideo de lunpaŝado estas doni iluzion de dancanto antaŭenpaŝanta sed samtempe mistere moviĝanta malantaŭen. Tio aspektas kvazaŭ la dancanto kontraŭnature glitas malantaŭen eĉ se li devus antaŭeniĝi.

En Usono kelkaj fruaj kritikistoj ne kredis je siaj propraj okuloj, lanĉante teorion ke lunpaŝado estus filma truko.

### Kiel fari

Kiel jam dirite, dum ĝusta lunpaŝado la dancanto ŝajnas normale antaŭeniri. Tamen tio ne veras: Neniu piedo devas esti tute levata de la grundo. La efekton kreas la metado de onia tuta pezo sur la antaŭaĵon/fingrojn de unu piedo, dum la alia piedo metitas ebene surgrunden, antaŭ la levita piedo. La dancanto poste komencas glitigi sian piedon malantaŭen dum ŝi aŭ li ete levas kaj mallevas la alian piedon, kvazaŭ je "paŝdanco". Se ĝuste farite, aspektas kvazaŭ la levita piedo paŝus antaŭen kaj la ebena piedo aspektas esti surgrunde, "preteriranta" la levitan piedon. Jam farite la piedoj interŝanĝas rolojn kaj la dancanto faras novan paŝon. Kiam oni ĝuste ligas la paŝojn kun naturaj korpomovoj, la iluzio povas esti mirinda.

Eĉ se lunpaŝado povas soni facila, ĝi estas dancomovo nekredeble malfacile regebla, kaj eĉ kiam oni kapablas fari la ĝustajn movojn, oni ankoraŭ riskas malsukcesi pri la fajnaj movetoj, kiuj fakte donas la iluzian efekton. Ankaŭ la ŝuoj de la dancanto povas influi la rezulton. Kaj aldone al tio, lunpaŝado komence sentiĝas kiel tre kontraŭnatura movo, kaj ofte estas bezonataj pluraj monatoj por finlerni ĝin. Malgraŭ ĉio: Dancistoj, kiuj finlernis la movon, konstatis, ke oni vere sentas sin malantaŭengliti, kiam oni lunpaŝas.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Lunpaŝado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pri la komunumo
---------------

**Lugnez** estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 207 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Lugnez situas en la nordo de la regiono Ajoie en valkaldrono de la rivereto *Coevatte*, alfluanto de Allaine. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,13 km², de kiuj 35% estas kovritaj de arbaro, 59% servas por agrikulturo kaj 6% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Lugnez limas en nordokcidento al Courcelles (Francio), en nordoriento al Réchésy (Francio), en oriento al Beurnevésin, en sudo al Damphreux, kaj en okcidento al Basse-Allaine.

Trafiko
-------

Lugnez situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Regiona vojo de Porrentruy al Francio kondukas tra la loko. Al la publika transportsistemo la komunumo estas konektita per la poŝtaŭtolinio de Beurnevésin al Porrentruy.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Lugnez, kies ekzakta dato ne estas konata, datiĝas el la 6-a jarcento kiel *Lugduniaco*. Ĝi estis laŭ la legendo la naskiĝloko de Sankta Himerio, kiu mortis en la jaro 620 en Saint-Imier. En la jaro 1225 la loko estis menciita sub la nomo *Lunigie*. Ek de la 13-a jarcento la vilaĝo Lugnez apartenis al la princepiskopejo de Bazelo kaj estis submetita al la majoro de Coeve. Post la franca revolucio de 1792 ĝi dum unu jaro apartenis al la Raŭraka Respubliko, kiu kiel departamento *Mont Terrible* estis integrita al Francio. De 1800 ĝis 1815 Lugnez apartenis al la franca departemento Haut-Rhin, kaj en la jaro 1816 ĝi per dekreto de la Viena Kongreso de 1815 fariĝis parto de la distrikto Porrentruy de Kantono Berno. Ek de la 1-a de januaro 1979 Lugnez apartenas kun la tuta distrikto al la nova Kantono Ĵuraso.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Lugnez

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Dominique Prongué*: *Lugnez* la Historia Leksikono de Svislando *(2010-02-10)*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lugnez JU en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Lugnez[*rompita ligilo*]
* Lugnez en la Historia Leksikono de Svislando

  



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Porrentruy |
| --- |
| maldekstraAlle • Basse-Allaine • Beurnevésin • Boncourt • Bonfol • Bressaucourt • Bure • Clos du Doubs • Coeuve • Cornol • Courchavon • Courgenay • Courtedoux • Damphreux • Fahy • Fontenais • Grandfontaine • Haute-Ajoie • La Baroche • Lugnez • **Porrentruy** • Rocourt • Vendlincourt |  |

 |