recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**M. Attila DEMETER** *Demeter Márton-Attila* rumania hungara prifilozofia verkisto, universitata instruisto. Li estis naskita en Vlăhiţa la 9-an de aŭgusto 1972.

Biografio
---------

Márton-Attila Demeter la mezlernejon finis inter 1986-1990 en Miercurea Ciuc kaj li studis la en primekanika fako du jarojn en Kluĵo en 1990-1992. Inter 1992-1996 li studis filozofion en la Universitato Babeş-Bolyai kaj kulturfilozofion en la sama universitato en 1996-1997. Li estis praktikanto (1996-1998) en la sama universitato, asistanto (1998-2001), adjunkto de 2001, scienca esploristo (1996-1997) de la Erdélyi Múzeum-Egyesület, preleganto en la Universitato Kristana de Partium (1998-2005). Lia esplorkampo estas la politika filozofio, politika idehistorio.

Libroj
------

* *Ethnos és demos, Editura Egyetemi Műhely, Editura ProPhilosophia, Cluj-Napoca, 2013.*
* *Szabadság, egyenlőség, nemzetiség. A nemzeti kisebbségek problémája az angolszász politikai filozófiában*. Pro Philosophia Kiadó, Kolozsvár, 2009.
* *Republikanizmus, nacionalizmus, nemzeti kisebbségek*, Pro Philosophia, Kolozsvár, 2005, 224 p.
* *Írástudók forradalma*, Pro-Print, Csíkszereda, 2004, 168 p.
* *A jó államtól a demokratikus államig*, Korunk, Komp-Press, Kolozsvár, 2001, 164 p.
* *A kisebbség vagy nemzeti kérdés*, red. Pro Philosophia, 2008.
* *Politikai doktrínák* (krestomatio), Partiumi Egyetemi Kiadó, Nagyvárad, 2004, 309 o.
* *Bevezetés a politikai filozófiába*, Pro Philosophia, Kolozsvár, 2003, 94. o.

Fonto
-----

* Kariertabelo
|  |  |
| --- | --- |
|  Vikiigenda | **Ĉi tiu artikolo pri Maranjo ne estas ankoraŭ formatigita laŭ la stilogvido**.

---

Plibonigu la artikolon laŭ niaj konvencioj. |

La **flago de Maranjo** estas la flago de la Brazila subŝtato Maranjo, kaj estis oficiale adoptita la 6-an de decembro 1889 por la dekreto nº 6, estis kreita de la poeto Sousândrade. La koloroj ruĝo, nigro kaj blanko simbolas la miksaĵon de rasoj, kiu estas en Maranjo. Ĉiu koloro reprezentas unu rason:

* Ruĝo - indianoj;
* Blanko - eŭropanoj, speciale portugaloj;
* Nigro - afrikanoj.

La maranja gubernia strio, kiu ankaŭ estas subŝtata simbolo, sekvas la kolorojn de la flago.

En la supra maldekstra angulo estas blua kvadrato kiel fondo, reprezentanto la cielon, kaj unu blanka kvinpinta stelo simbolanto la Subŝtato kiel parto de la Brazila Federacio. Tiu stelo en la Brazila flago estas Akrab de la Skorpio konstelacio.

Priskribo
---------

La flago esta priskribita tiel:

```
Rektangulo formita de naŭ horizontaj enmetitaj strioj: kvar blankaj, tri ruĝaj, kaj du nigraj. La blua kvadrato estas maldekstra, kunigita al lanco, kun centra blankstelo. Tiu kvadrato okupas trionon de la longeco de la flago kaj duonon de la larĝeco. 
```
**Escobosa de Almazán** [eskoBOsa dealmaZAN] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko *Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco.

Geografio
---------

*Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco Sorio.
Loko de Escobosa de Almazán en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19,44 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 20 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 150 loĝantojn el la 1930-aj jaroj. 

Ĝi distas 54 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi enhavas la loĝlokojn Escobosa de Almazán kaj Valdemora.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

En la 19-a jarcento ĝi estis konata kiel *Escobosa y Granja de Valdemora*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rRegiono de Almazán |
| --- |
| Adradas• Alentisque• Almazán• Arenillas• Barca• Barcones• Berlanga de Duero• Borjabad• Caltojar• Centenera de Andaluz• Coscurita• Escobosa de Almazán• Frechilla de Almazán• La Riba de Escalote• Maján• Matamala de Almazán• Momblona• Morón de Almazán• Nepas• Nolay• Rello• Soliedra• Taroda• Velamazán• Velilla de los Ajos• Viana de Duero |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 350960
 |
**Escudo de Veraguas** (ŝildo de veraj akvoj) estas insulo apartenanta al Panamo, situanta en la *Golfo de los Mosquitos* aŭ Golfo de la Moskitoj (kulgolfo), Kariba maro. Ĝi grandas 4,3 km² kaj estas preskaŭ neloĝata. La insulo apartenas al Provinco Bocas del Toro, situas izolite 17 km antaŭ la duoninsulo Valiente de la aŭtonoma indiĝena teritorio kun provinca statuso, Ngöbe-Buglé.

La izoliĝo okazis antaŭ ĉ. 8.900 jaroj, post la glaciepoko. Ĝi havas proksime triangulan formon kun longo de ĉ. 4 km (oriento-okcidento) kaj larĝon de 1,5 km (nordo-sudo). La okcidenta fino daŭras en kelkaj etaj insuletoj. Nur 5 % de insulo estas kultivata, inter ili la kelkaj kokosnuksaj plantejoj. La restanta 95 % estas kovrata per ĉiamverda arbaro, ĉe la orienta kaj okcidenta marbordo en formo de marĉoj kun ruĝa mangrovo. La plia parto de la arbaro estas pluvarbaro.

La izolita situo de la insulo kondukis al evoluo de endemiaj specioj, ekz. pigmea bradipo (*Bradypus pygmaeus*), vesperto vera fruktovampiro, *Artibeus incomitatus*. Sur la insulo estas konata 9 mamuloj, inkl. 6 vespertojn, la pigmean bradipon, la mezamerika lana didelfo (*Caluromys derbianus*) kaj pinglohara rato (*Hoplomys gymnurus*). La insulo havas kelkspecian birdaron. Wetmore priskribis en 1958 dum plurtaga observado 17 birdospeciojn, inter ili tri subspeciojn, *Manacus vitellinus amitinus* el familio de pipredoj, *Thryothorus nigricapillus oducus* de genro *Thryothorus* de trogloditedoj, same *Thraupis virens caestia* de genro blu-griza traŭpo. Sur la insulo vivas ankaŭ la subspecio de ruĝvosta amazilio, *Amazilia tzacatl handleyi*.

La insulon vizitis Francis Drake en januaro de 1596 por du semajnoj, li kaj multaj liaj akompanantoj malsaniĝis tie je disenterio; Drake mortis 5 tagojn post forlaso de la insulo, surmare ĉe Portobelo.

* Kategorio Escudo de Veraguas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Ekzistas ankaŭ prefiksoj por matematiko, vidu en dekoblaj kaj dekonaj unuoj, duumaj prefiksoj; kaj telefonprefikso*
**Prefikso** (aŭ **antaŭafikso**) estas afikso kiu estas antaŭmetita al alia morfemo, kreante novan signifon. Ekzemple, en Esperanto, *mis* + *informo* fariĝas *misinformo*. Vorto povas havi pli ol unu prefikson: *re+mis+informi*, *eks-bo-ge-patroj*.

Prefiksado estas grava gramatikilo en Bantuaj lingvoj, ekzemple *m+tu* estas "homo" kaj *wa+tu* "homoj" en la Svahila.

Antaŭafiksoj en Esperanto
-------------------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Antaŭafiksoj en Esperanto.
En Esperanto la limo inter veraj kaj ŝajnaj prefiksoj estas nebula, ekzemple prepozicioj estas ofte prefiksece uzataj: "antaŭ+metita". Aliflanke ankaŭ la "veraj" prefiksoj povas memstari: *ekse*, *praa*.

La oficialaj prefiksoj de Esperanto estas *bo-*, *ĉef-*, *dis-*, *ek-*, *eks-*, *ge-*, *mal-*, *mis-*, *pra-*, *re-*.

Neoficialaj prefiksoj estas "heredataj" el aliaj lingvoj, kiaj ekzemple la seniga a-, kiu aperas ekzemple en vortoj kial anarkio aŭ analfabeteco, ne kiel propraj prefiksoj sed kiel parto de la radiko jam integrigita en tiu.

Vidu ankaŭ
----------

* Afikso
* Infikso
* Cirkumfikso
**Giorgio CANUTO** [kanuto] (naskiĝis la 3-an de junio 1897 en Torino, mortis la 29-an de oktobro 1960) estis itala esperantisto, d-ro med. kaj jura, universitata profesoro de jurmedicino en Torino. Prezidanto de UEA 1956 ĝis 1960, mortis dum la ofico. Laŭ li estas nomita la Fondaĵo Canuto de UEA, kiu ebligas membrecon al homoj en ekonomie malfortaj landoj.

Canuto interesiĝis pri Esperanto ekde 1925 kaj komencis sian agadon per instruado kaj prezidanto de la loka grupo. De 1928 li estis vicprezidanto de Itala Esperanto-Federacio (IEF). Li akcelis la kunlaboradon de gvidantaj italaj Esperantistoj. En 1929-30 li instruis per radia kurso (Torino). Li estis membro de la reorganiza komitato de Universala Esperanto-Asocio (UEA), Parizo, 1932.

Dum la Universala Kongreso (UK) en Kopenhago (1956) li estis elektita prezidanto de UEA kaj konfirmita dum la UK 1959 en Varsovio.

Canuto verkis propagandajn artikolojn kaj sciencajn studojn en Internacia Medicina Revuo kaj Scienca Revuo. De 1929 (UK en Budapeŝto) li regule prelegis pri sia fako en la Someraj Universitatoj de la kongresoj.

Literaturo
----------

* **1982**: Migliorini, Elio. Pionieri dell’Esperanto in Italia. Roma 1982 (en la itala)
* **1960**: Minnaja, Luigi. La personeco kaj lastaj momentoj de prof. d-ro G. Canuto. Revuo Esperanto 53-a jaro 12/1960, p. 202
* **1960**: Lapenna, Ivo. Forpasis la Prezidanto. Revuo Esperanto 53-a jaro 12/1960, p. 201

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikoloj de kaj pri Giorgio Canuto en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)
* Nekrologo de Canuto en Pola Esperantisto
* memordatoj en junio 2022: Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Giorgio Canuto en Ondo de Esperanto la 2-an de junio 2022

Giorgio Canuto (dekstre) dum vizito en Bjalistoko la 6-an de aŭgusto 1959

|  |  |
| --- | --- |
|  | Trovu **« Giorgio Canuto »** inter la  **Vizaĝoj de homoj rilataj al la ideo «Internacia Lingvo»** |

| Antaŭe: | Prezidanto de Universala Esperanto-Asocio | Poste: |
| --- | --- | --- |
| Ernfrid Malmgren | 1956–1960 | Harry Holmes |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 10655
* GND: 1072387921
* LCCN: nb2015019139
* VIAF: 49217011
* ISNI: 0000 0000 0002 4927
* BNF: 10799015f
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Estas nun malferma demando, ĉu aŭ ne estas **vivo sur Titano**, la plej granda luno de Saturno. Tio estas temo de scienca diskuto kaj esploro.

Titano estas multe pli malvarma ol Tero, kaj likva akvo ŝajne mankas sur la surfaco. Aliflanke, la atmosfero estas dika, kemie aktiva, kaj riĉa je organikaj kombinaĵoj. La atmosfero ankoraŭ enhavas molekulojn de hidrogeno, kiujn vivaĵoj (komparindaj kun teraj metan-produktantaj mikroboj) povus reagigi kun iaj organikaj molekuloj (ekzemple acetileno) por akiri energion.

Oni jam sugestis, ke ekstertera vivo eble ekzistas aŭ en subgrunda oceano da amonio kaj akvo, aŭ en la likva metano kaj etano, kiuj formas grandajn lagojn sur la surfaco.

En Junio 2010, sciencistoj, analizinte informojn el la misio Cassini-Huygens, raportis anomaliojn en la atmosfero apud la surfaco: anomalioj koheraj kun la hipotezo, ke metan-produktantaj vivaĵoj ĉeestas. Ĝis nun, tamen, rektaj indikoj por vivo sur Titano ne troviĝis.

Trovaĵoj koheraj kun ĉeesto de vivo
-----------------------------------

En Junio 2010, Darrel Strobel, kiu jam analizis informojn el Cassini-Huygens, konkludis, ke molekuloj da hidrogeno fluadas malsupren trans la atmosfero al la surfaco, tie ili malaperas. Ebla kialo por la malapero estas, laŭ Strobel, ke la hidrogeno estas konsumata de vivaĵoj, kiuj produktas metanon el pli kompleksaj hidrokarbonoj.
**Chalcatongo de Hidalgo** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Chalcatongo de Hidalgo*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 026.

Geografio
---------

Chalcatongo de Hidalgo apartenas al la distrikto Tlaxiaco al kiuj apartenas entute 35 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 7483 loĝantojn. El tiuj estis 3474 viroj kaj 4009 virinoj. La komunumo havas surfacon de 111 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2450 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3532 indiĝenoj. El tiuj 2929 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 2929 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Chalcatongo de Hidalgo Arkivigite je 2007-01-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 267140
* GND: 4448068-4
* LCCN: n96002378
* VIAF: 125651813
 |
**Escobar de Polendos** [eskoBAR depoLENdos] estas municipo en la centro de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la administracia dividaĵo *Partido Judicial de Segovia* (jurisdikcia partio de Segovio) en la sudoriento de la provinco kaj ene de la teritorio de la komarko *Campiña Segoviana*. La loknomo *Escobar de Polendos* estas etimologie komprenebla kiel Genistejo de Polendos, alude al abundaj genistoj.

Escobar de Polendos en la provinco Segovio.
Pinillos de Polendos.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 39,65 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 168 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte preskaŭ 600 el la 1910-aj jaroj. 

La municipo konsistas el jenaj loĝlokoj:

* Escobar de Polendos, 32 loĝ. (2020)
* Parral de Villovela, 3 loĝ. (2020)
* Peñarrubias de Pirón, 20 loĝ. (2020), en la foto de la tabelo
* Pinillos de Polendos, 55 loĝ. (2020)
* Villovela de Pirón, 55 loĝ. (2020)

Ĝi distas 17 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Mozoncillo, Escalona del Prado, Torreiglesias, Escarabajosa de Cabezas, Cantimpalos kaj Cabañas de Polendos.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. 

Inter la popolnombrado de 1857 kaj la antaŭa kreskis la municipo, ĉar ĝi aligis la teritoriojn de Parral de Villovela, Peñarrubias, Pinillos de Polendos kaj Villovela de Pirón.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado kiel dormurbo kaj de servoj plej ekgravis, kune kun gastigado, konstruado kaj tiel plu. Gravas piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767290
 |
En goo, ŝtongrupo **vivas** kiam ĝi estas kaptebla neniel. Ŝtongrupo **mortos** kiam oni ne povas savi ĝin. 

Mortinta ŝtongrupo estos forigata de la ludtabulo nur fine de la partio. Tiajn ŝtonojn oni konsideras kiel vere kaptitaj ŝtonoj.

Ŝtongrupo estas neniam kaptebla, eĉ ĉirkaŭita de malamika formacio, kiam enhavas almenaŭ du realajn okulojn. Praktike, sufiĉas ke tiu ŝtongrupo havu la eblecon enhavi ilin.

*Per la supra bildo oni montras vivantajn ŝtonarojn kiuj enhavas po du realaj okuloj.*

*Estas videblaj sur la suba bildo vivantaj ŝtonaroj kiuj havas la eblon enhavi po du realaj okuloj.*

Ĉiuj malrealaj okuloj situantaj inter realaj okuloj funkcias kvazaŭ
tiuj estus ankaŭ realaj, ĉar malamiko ne povas detrui ilin.

*Intersekcoj markitaj per 'a' estas malrealaj okuloj funkciantaj kvazaŭ realaj.*

KUNEKZISTO (Seki)
Se ene de areo sendependa de la cetera parto de la ludtabulo estas du malamikaj formacioj enhavantaj po neniom da okuloj ĉiu formacio, aŭ enhavantaj po unu okulo ĉiu, kaj tiuj formacioj povas nek kapti unu la alian nek atari-i, ĉar tio estigus memmortigan situacion, oni diras ke ambaŭ formacioj kunekzistas. La malplenaj intersekcoj en tiu areo estas nenies poentoj.
Dosiero:Go18.png
SPECIALAJ SEKI-SITUACIOJ
Tri specialaj Seki-situacioj ekzistas, montrataj en la jena ekzemplo. Ŝajne ili estas je Seki-situacio, tamen, laŭ decido de akademiaj kaj federaciaj aŭtoritatoj, la nigrajn oni tasku mortintaj.

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **vivo de Joseph Smith, Jr. de 1831 al 1834** kovras la periodon de tempo de kiam Smith movis kun lia familio al Kirtland, Ohio, Usono en 1831, al lia reveno de Tendaro de Ciono en 1834. De 1831, Smith jam tradukis la Libron de Mormon establita la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Li fondis ĝin kiel la Eklezio de Kristo, sed estis poste vokita de rivelo ŝanĝi ĝian nomon al la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj.

Vivo en Kirtland, Ohio
----------------------

Post esti instruita de revelacio, Smith kaj lia adzino Emma Hale Smith movis al Kirtland, Ohio frue en 1831. Ĝi estis pensita ke tio esti farita por eviti konflikton kaj pesekutadon renkontita en Novjorko kaj Pensilvanio. Ili vivis kun la familio de Isaac Morley dum domo estis konstruita por ili sur la bieno de Morley. Multaj sekvantaroj de Smith starigis en Kirtland, kaj ankaŭ en Jackson County, Misuro, kie Smith diris ke li estis instruita de revelacio por konstrui Ciono. 

La frua Eklezio kreskis rapide.

### Templo en Kirtland

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Templo de Kirtland.
En Kirtland, estis konstruita la unua templo. La laboroj estis komencitaj en 1833 kaj la templo estis dediĉita en 1836. Ĉe kaj ĉirkaŭ la dediĉo, multaj eksterordinaraj eventoj estis raportitaj: aperoj de Jesuo, Moses, Elija, Elias kaj anĝeloj; parolanta kaj kantado, ofte kun tradukoj; profetoj; kaj alia spirita spertos. Kelkaj mormonoj kredis ke la milenia reĝado venis. Smith povas havi unue praktikadita poligamion dum la konstruaĵo de la Templo en Kirtland.
**Preiļi** (latve, germane historie ankaŭ *Prely*) estas urbo en la historia regiono Latgalio de Latvio. Ĝi situas 204 kilometrojn sudoriente de la nacia ĉefurbo Rigo kaj 55 kilometrojn norde de Daugavpils. Dum la jaro 2004 ĝi havis 8.605 loĝantojn kaj estas la centro de samnoma distrikto. Tra la urbo fluas la rivereto *Preiļupe*.

Historio
--------

Preiļi estas inter la plej malnovaj loĝlokoj en Latvio. Ĝi unuafoje skribe menciiĝis dum la jaro 1250. Dum la jaro 1897 la loĝloko havis 2104 loĝantojn. Formalajn urbajn rajtojn Preiļi havas ekde la jaro 1928. Dum la jaro 1935 estis 1662 loĝantoj en Preiļi, el kiuj 51 procentoj estis judoj. Post la Dua Mondmilito, restis malpli ol 1000. Dum la epoko de Sovetunio oni alportis multajn laboristojn el Rusio kaj Belorusio al la urbo, tiel ke la enloĝantaro kreskis ĝis 9421 dum la jaro 1989.

Loĝantoj
--------

La urbo dum la jaro 1999 havis loĝantojn de la sekvaj naciecoj:

1. latvoj (54,4 %);
2. rusoj (39,6 %);
3. poloj (1,9 %);
4. belorusoj (1,5 %);
5. ciganoj (1,2 %).

Alilingvaj nomoj
----------------

Alilingvaj variaĵoj de la urba nomo estas

* ruse *Прейли*
* beloruse *Прэйлі*
* litove *Preiliai* kaj
* germane *Prely*

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑   Preiļu novads > Vēsture ("Historio") - paĝo latva. Arkivita el la originalo je 2008-05-17. Alirita 2008-08-30.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo de la urbo Preiļi (latve)
**Knido** (greke *Κνίδος*, latine *Cnidus*) estas antikva havenurbo en sudokcidenta Azio, Kario, sur pinto de la duoninsulo Reşadiye, ĉ. je 35 km for de Datça, kontraŭ la insulo Kos (Istanköy). Famas ties templo de Afrodita.

La urbo estis grava komerca centro, sed famis ties medicina lernejo, observatorio de Eudoksos. La urbo estis fondita de doroj kaj membro la dora Pentapolis. Ĉ. 580 a.K. la urbo estis sicilia kolonio, ekde 564/5 ĝi estis sub persa regado. Poste ĝi batalis kun Ateno kontraŭ la persoj, sed la ligo rompiĝis en 412 aK. En la urbo ekfloris la demokratio en la 4-a jarcento a.K. en la 3-a jarcento a.K. la urbo venis sub influon de la Ptolemea Egiptio. La urbo estis jure sendependa en la romia provinco Asia. La urbo senhomiĝis en la 7-a jarcento.

La elfosadoj komenciĝis en 1857–59 kaj poste rekonstruis grundan desegnon de la urbo. 

La urbo iam estis sidejo de episkopo kaj estas hodiaŭ plu titulara episkopujo *Cnidus* de la romkatolika eklezio.

Famuloj
-------

* Agatarko
* Eŭdokso de Knido
* Ktezio de Knido
* Afrodito de Knido, statuo
* Batalo de Knido (394 a. K.)

* Kategorio Knido (urbo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 48° 05′ 01″ N 3° 42′ 07″ O﻿ / ﻿48.08361 °N, 3.70194 °O﻿ / 48.08361; 3.70194 (mapo)

**Chailley** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 579 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.

Geografio
---------

Chailley etendiĝas sur 16.51 km², kaj havis 579 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo. 

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Gérard Bourgoin, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Chailley apartenas al la kantono de Brienon-sur-Armançon, kies ĉefurbo estas Brienon-sur-Armançon. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Auxerre, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Brienon-sur-Armançon
**Spegulo** estis pola esperantlingva kvaronjara revuo. Ĝi enmerkatigis sin kiel revuo kritike sekvanta okazaĵojn en la moderna kulturo, gazeto eliranta el la "verda geto", sed ankaŭ esploranta kaj analizanta la historion de la Esperanto-movado. Jam antaŭ la apero de la unua numero la nova gazeto havis centon da abonantoj, el tiuj du trionojn ekster Pollando.

Historio
--------

La revuo *Spegulo* naskiĝis komence de 2008 post la transiro de Pola Esperantisto en la manojn de Pola Esperanto-Asocio, kiam la antaŭaj redakcianoj de Pola Esperantisto, Kazimierz Leja kaj Tomasz Chmielik, decidis fondi novan revuon kun la nomo *Spegulo*.
En 2010 la eldonado devis esti ĉesigita pro financa deficito.

Inter la esperantlingvaj aŭtoroj publikigitaj en Spegulo oni trovas:

* Trevor Steele
* Mikaelo Bronŝtejn
* Andreas Künzli
* Claude Piron
* Kalle Kniivilä
* Lidia Ligęza
* Julio Baghy
* Gerrit Berveling
* Izrael Lejzerowicz

La revuo eldonis ankaŭ multajn tradukaĵojn de socipolitikaj aŭtoroj kiel Tony Judt, Octavio Paz kaj beletrajn tekstojn. Inter tiuj lastaj troviĝas *La balo en operejo* de Julian Tuwim, poemoj de Léopold Sédar Senghor kaj prozaĵoj de Jean-Marie Gustave Le Clézio.

### Eksteraj ligiloj

* Informo pri Spegulo el ĉ. 2007
* "Editorialo" de Spegulo 3/2010
* 'Nekrologo' pri *Spegulo*
**Joseph SERCHUK** (1919 - 6-an de novembro 1993) estis la komandanto de la juda partizana unuo en la areo de Lublin (Pollando) dum la dua mondmilito. Post la milito, li atestis ĉe procesoj de nazioj kaj li ricevis specialan rekonon de la Ŝtato de Israelo.

Biografio
---------

Post kiam liaj gepatroj kaj aliaj familianoj estis mortigitaj en geto en 1941, Joseph kaj lia frato David estis forprenitaj al koncentrejo Sobibor. Post unu tago en la koncentrejo li fuĝis kun sia frato al la plej proksima arbaro kaj kune kun aliaj fuĝintoj li fondis la kernon de la partizana grupo. Dum la milito organiziĝis grupo gvidata de judoj kiuj eskapis de proksimaj getoj kaj de Sobibor. En la grupo estis ankaŭ la verkisto Dov Freiberg.

Post la milito Joseph partoprenis en serĉado de fuĝantaj naziaj militkrimuloj en Eŭropo kaj servis kiel atestanto en la Nurenberga proceso. Tiam li revenis al Pollando kaj decidis elmigri al Israelo, sed tio estis malpermesita.

Ĉirkaŭ 1950 li akiris pasporton kaj iris al Israelo. Tuj je alveno en Israelo li estis rekrutita kiel soldato en armeo. Post la servo li edziĝis, ekloĝis en Yad Eliyahu apud Tel Avivo kaj eklaboris kiel komerca industriisto kaj entreprenisto.

Dum la 1960-aj jaroj iris Serchuk al Eŭropo plurajn fojojn por atesti en la elprovoj de naziaj militkrimuloj. En unu, la elprovo de Oberscharführer Hugo Raschendorfer, li estis la nura persekutada atestanto. Post kiam Raschendorfer estis kondamnita kaj kondamnita al viva malliberigo, Serchuk estis premiita per speciala premio de Nazikrima Enketodepartemento de la Israelaj Policoj.

En 1967 Levi Eŝkol, Ĉefministroj de Israelo, donis al li la Medalon de Batalantoj kontraŭ Nazioj kaj en 1968 li ricevis krome la Ŝtatan Batalantan Medalon.

Serchuk mortis en 1993 en Tel Avivo 74-jaraĝa. Li estis edziĝinta kaj lasis 9 infanojn kaj pli ol cent genepoj kaj pra-genepoj.

Bibliografio
------------

* Dov Freiberg, *To Survive Sobibor*, Novjorko, 2007.
* Mark Paul: *Polish-Jewish Relations in Wartime Northeastern Poland and the Aftermath* Arkivigite je 2011-09-15 per la retarkivo Wayback Machine PEFINA Press, Toronto, 2008.

Eksteraj Ligiloj
----------------

* Pri Oberscharführer Hugo Raschendorfer kaj lia puno Arkivigite je 2011-09-28 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 376961
 |
Landoj je recesio meze de 2009
La **ekonomia krizo en 2008** komenciĝis en Usono (decembro 2007) kaj kun multe pli granda intenso ekde septembro 2008, laŭ la Nacia Agentejo de Ekonomia Esplorado), plimulto de la industriigita mondo spertis recesion, okulfrapan malakceliĝon de ekonomia agado. Tiu tutmonda recesio okazis en ekonomia medio karakterizita per diversaj malekvilibroj kaj estis ekfunkciigita per la ekapero de la financa krizo de 2007-2010. Kvankam la malfrua recesio de la 2000-aj jaroj estis en tempoj konataj kiel "la Granda Recesio", tiu sama frazo estis uzita por ĉiu recesio de la pluraj antaŭaj jardekoj. En julio 2009, estis sciigite ke elkreskanta nombro de ekonomiistoj kredis ke la recesio eble finiĝis.

La financa krizo estis ligita al malzorgemaj kaj nedaŭrigeblaj pruntpraktikoj kunmetita per registara enmiksiĝo kaj la elkreskanta tendenco de valorpaperigo de la posedaĵo-hipotekoj en Usono. La valorpaperoj, kiuj havis riskojn kiuj estis malfacilaj taksi, estis surmerkatigitaj ĉirkaŭ la mondo.

Tutmonda recesio gvidis la falon en internacia komerco, altiĝanta la senlaboreco kaj malaltiĝanta la varprezojn. En decembro 2008, la Nacia Agentejo de Ekonomia Esplorado deklaris ke Usono estis en recesio ekde decembro 2007. Pluraj ekonomiistoj antaŭdiris ke normaligo eble ne ekaperas ĝis 2011 kaj ke la recesio estos la plej malbona ekde la Granda Deprimo de la 1930-aj jaroj.

La recesio renovigis intereson en kejnesaj ekonomiaj ideoj kiel ekzemple kiel kontraŭbatali recesiajn kondiĉojn. Impostaj kaj mon-politikoj estis signife moderigitaj por bremsi la recesion kaj financajn riskojn. La plej multaj ekonomiistoj kredas ke la stimulo devus esti tuj kiam la ekonomioj reakiras sufiĉe por "mapi padon al daŭrigebla kresko"

* Kategorio Ekonomia krizo de 2008 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ekonomia urbo reĝo Abdullah** (Ekonomia urbo (nomata) reĝo Abdullah; angle *King Abdullah Economic City* (KAEC); arabe مدينة الملك عبدالله اللإقتصادية) estas projekto, laŭ kiu oni volas konstrui milion-loĝantan urbon en Sauda Arabio, en la dezerto. KAEC devos reprezenti novan, modernan kaj mondakceptan Saudan Arabion. 

La projekto estis publike prezentita en 2005, reĝo Abdullah ibn Abdulaziz al-Saud metis la fondan ŝtonon la 20-an de decembro 2005 por la planata urbo, kiu portas lian nomon. La projekton koordinas, gvidas la Saudi Arabian General Investment Authority (SAGIA), konstruita komune kun la dubaja entrepreno Emaar Properties. La projekto kostas ĉ. 22 miliardojn da eŭro.

La tuta etendiĝo de la urbo estas planata je 168 km², kaj situas inter la santaj urboj Mekao kaj Medino ĉe la Ruĝa Maro, ĉ. 125 km norde de la ekonomia centro Ĝido. Oni planas internacian marhavenon kaj flughavenon, fervojan linion, aŭtovojojn al la landinterno.

Eksteraj ligiloj
----------------

* projekta paĝo
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Phoneutria nigrivente*r** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Artropodoj *Arthropoda* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Arachnida *Arachnida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Araneoj *Araneae* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ctenidae |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Phoneutria***Perty, 1833 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
| Tipa specio  |
| *Phoneutria fera*Perty, 1833 |
|
| Diverseco |
| 5 specioj |
|  |
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| *P. bahiensis**P. boliviensis**P. fera**P. nigriventer**P. reidyi* |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Phoneutria nigrivente*r  |

 |
| v • d • r |

***Phoneutria nigriventer*** (trivialaj nomoj povas esti kombila araneo, banana araneo, **brazila migra araneo**) estas unu el la tri plej venenaj araneoj de la Tero (krom la *Atrax robustus* en Aŭstralio kaj araneoj de genro *Sicarius* en Sud-Afriko). La specioj de genro *Phoneutria* apartenas al la plej aktivaj ĉasistoj - ili ne konstruas aranean kaptoreton.

La 5 specioj de la genro *Phoneutria* vivas nur en Sud-Ameriko aŭ en Mez-Ameriko - kaj en Brazilo ili respondecas pro relative granda nombro de mordaj akcidentoj.

La veneno de *Phoneutria* estas neŭrotoksa, simila al tiuj de Ctenidae-specioj. Ekz. *Phoneutria fera* penetrigas 8 mg da veneno po mordo. La veneneco (morta dozo) estas de 0,09 µg ĝis 0,34 µg/g je korpopezo. Tra la morda vundo povas plu infektiĝi la malsanulo en la tropiko, plugravigante la veneniĝon.

La mordo, veneno de *Phoneutria nigriventer* kaŭzas ne nur doloron kaj altan sangopremon sed erektiĝon de la peniso (dum unu horo). Sciencistoj analizis la venenon kaj apartigis la kombinaĵon, kiu respondecas pri la rigidiĝo. Ĝi estis nomata *Tx2-6* kaj efikas kiel hormono (ne kiel Viagra).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Brazila migra araneo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Brazila migra araneo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Brazila migra araneo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* portugale Arkivigite je 2007-05-10 per la retarkivo Wayback Machine
* pri la veneno, Arkivigite je 2007-10-06 per la retarkivo Wayback Machine
**Henao** estas ruĝa tinkturo por haroj aŭ haŭto, kie ĝi faras ĉirkaŭ dektagedaŭrajn kvazaŭtatuojn. La tinkturo estas eltirita el la araba arbedo lavsonio (*Lawsonia inermis*) aŭ henaarbusto. Lavsonio apartenas al la plej odoraj plantoj de la mondo. El la etaj floroj oni produktas parfumoleon, la foliojn sekigas, diserigas. La pulvoformaj henafolioj entenas 0,5-1,5% lavsonon - kiu respondecas pri la koloro. Se oni rikoltas la foliojn somere, ĝi ne kolorigas la harojn, sed donas silkan lumeton, elastecojn por la hararo. Oni uzas la foliojn de la aŭtuna rikolto por kolorigado.

La arbedo estas ĉiamverda, rapidkreska planto, kiu atinas eĉ 6 m, bone eltenas sekon, sed ne toleras vintran froston. Ĝi estas multigebla per branĉoj aŭ grajnoj.

hena-pulvo
 Arkivigite je 2006-06-19 per la retarkivo Wayback Machine
  

* Henao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Henao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Henao en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Henao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Henao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Henao en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
'Pugaĉov juĝas'; pentris Bazilo Perov
**Emeljano Ivanoviĉ PUGAĈOV** (ruse *Емельян Иванович Пугачёв*) estis rusa kozako, kiu famiĝis kiel hetmano de plej granda popola ribelo okazinta en 1773-1775 en Rusio. Li naskiĝis en vilaĝo Zimovejskaja-sur-Dono en 1742 (proksimume).

Li partoprenis la Sepjaran militon en 1756-1763 kaj en rusa-turka milito en 1768-1770. Pro militsukcesoj li meritis rangon de standartisto. Poste li provis lasi militservon, kiu estis nepra por kozakoj, kaj rifuĝis en Volgio kaj Suda Uralo, kie okazis oftaj popolaj eferveskoj kontraŭ feŭdomastroj.

En 1772 kaj en 1773 li estis arestita, sed ambaŭ fojoj li sukcese forkuris el prizonoj.

Aŭguste de 1773 li kolektis grupon de kozakoj apud Jaickij urbeto (nun Uralsko, Kazaĥio) por okazigi grandan ribelon. Li rezonis, ke al lia milittrupo aliĝos servutuloj kaj reprezentantoj de iuj naciaj minoritatoj malkontentaj pro interna politiko de imperiestrino Katerina la 2-a.

Por altigi sian propran aŭtoritaton Emeljano Pugaĉov eknomiĝis inter analfabeta amasiĝo kiel "saviĝinta" caro Petro la 3-a (t.e. post dek jaroj de lia reala morto en 1762). Li same subskribis siajn ordonojn.

Decembre de 1773 la armeo grave pligrandiĝis kaj kalkulis jam 25000 soldatojn kaj 86 kanonojn. Ĝi kaptis kelkajn fortresojn kaj komencis sieĝi grandan urbon Orenburgo.

Sukcesoj de la popola armeo sub gvido de Pugaĉov devigis la rusan registaron direkti la regulan militistaron al la ribela regiono.
Helpe de perfido de siaj asistantoj Emeljan Pugaĉov la 8-an de septembro 1774 estis arestita kaj ekzekutita la 10-an de januaro 1775 en Moskvo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* biografio ruse
* [*rompita ligilo*] 'La filino de la kapitano' far Aleksandro Puŝkin esperante
* Arkivigite je 2009-01-24 per la retarkivo Wayback Machine duparta filmo 'Emeljano Pugaĉjov' ruse

* Kategorio Emeljan Pugaĉov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 290391
* GND: 118742922
* LCCN: n82102461
* VIAF: 67814891
* ISNI: 0000 0000 7858 3120
* SUDOC: 03392919X
* BNF: 12473630w
* NKC: jn20040227012
 |
La **ekonomio de Vjetnamujo** evoluis en malferma ekonomia merkato. Ĝi estis libera inter 1963 kaj 1973, kvankam la ekonomia evoluo baziĝis ĉefe je kvin-jaraj ekonomiaj planoj aŭ kvar-jaraj ekonomiaj planoj.

La ekonomio de Vjetnamujo restis stabila dum la 10 unuaj jaroj, antaŭ ol fronti malfacilaĵojn pro la milito, kiu kondukis al nestabila ekonomia kresko, altaj deficitoj de la ŝtataj buĝetoj, alta inflacio kaj komercdeficitoj.

La sudvjetnama registaro devis enkonduki dufoje landan reformon. Gravan rolon ludis Usono pro ekonomia kaj teknika helpo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Đặng Phong (2004), *Kinh tế Miền Nam Việt nam thời kỳ 1955 - 1975*, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, tháng 12.
* Douglas C. Dacy (1986), *Foreign aid, war, and economic development: South Vietnam, 1955-1975,* Cambridge University Press.
* Trần Văn Thọ chủ biên (2000), *Kinh tế Việt Nam 1955 - 2000: Tính toán mới, phân tích mới*, Nhà xuất bản Thống kê, Hà Nội, tháng 12.
* Ngân hàng Quốc gia Việt Nam (1974), *Kinh tế niên báo*, Sài Gòn.
**Emeric Tauss Torday** [emerik taŭs tordai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tausz Torday Imre** estis hungara-franca pentristo (portretisto kaj pejzaĝisto), altlerneja instruisto.

Alia memportreto de Emeric Tauss Torday
Emeric Tauss Torday  naskiĝis la 7-an de aprilo 1897 en Budapeŝto, li mortis la 27-an de januaro 1987 en Parizo.

Biografio
---------

Emeric Tauss Torday estis disĉiplo de Fülöp Elek László, li jam estis premiita en la aĝo de 17. Li trejnis baldaŭe en Prago kaj Parizo. Ekde 1934 li vivis en Parizo ĝis sia morto. Li ankaŭ instruis en Sorbonne kelkajn jarojn. En 1955 li vojaĝis al Hispanio, kie li pentris signifajn pejzaĝojn kaj portretojn.

Ekspozicioj
-----------

* Parizo (1946)

Elektitaj portretoj
-------------------

* Junulino (1950)Junulino (1950)
* Gerardo Diego (1955)Gerardo Diego (1955)
* Ramón Menéndez Pidal (1955)Ramón Menéndez Pidal (1955)
* Kees van DongenKees van Dongen
* Mihály KárolyiMihály Károlyi
* JunulinoJunulino
* Jean-Paul SartreJean-Paul Sartre

Elektitaj aliaj pentraĵoj
-------------------------

* La viro kun violonoLa viro kun violono
* Dolora amoroDolora amoro
* Hungara RapsodioHungara Rapsodio
* ViolinistoViolinisto
* Pejzaĝo pri NormandioPejzaĝo pri Normandio
* Pejzaĝo pri NormandioPejzaĝo pri Normandio
* MontmartreMontmartre
* SunsubiroSunsubiro
* ParizoParizo
* ParizoParizo
* Notre Dame de ParisNotre Dame de Paris
* La lasta rifuĝoLa lasta rifuĝo

Fontoj
------

* anglalingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Emeric Tauss Torday en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 618255
 |
Aalto-teatro, enirejo
Aalto-teatro, dorsflanko
La **Aalto-teatro** estas operejo en la urbo Essen. Ĝi inaŭguriĝis la 25-an de septembro 1988 per surscenigo de la opero *Die Meistersinger von Nürnberg* de Richard Wagner.

Jam dum 1959 ĵurio unuanime decidiĝis favore al la konstrupropono de la finnlanda arkitekto Alvar Aalto. Sed nur dum la jaro 1983, sep jarojn post la morto de Aalto, la konstruaj laboroj vere komenciĝis.

La malsimetrio de la publikejo, kiu povas gastigi 1120 spektantojn kaj estas profunde malhelblue kolorigita, laŭ la ideoj de Alvar Aalto ankaŭ en la kazo de malmultaj spektantoj evitu ĉiun iritiĝon kaj gvidu la atenton plene al la scenejo.
Opereja ĉefo kaj muzika direktoro ekde la 1997/98 estas *Stefan Soltesz*, kies *Strauss-ciklo* en Essen estis vaste laŭdata.

Dum septembro 2008 la Aalto-teatro laŭ la germanlingva faka magazino *Opernwelt* ("opera mondo") post enketo inter 50 sendependaj kritikistoj el diversaj landoj elektiĝis la plej bona operejo de Germanlingvujo. Krom de la operejo "Aalto-Musiktheater", la konstruaĵo ankoraŭ estas hejmo de la baledejo "Aalto-Ballett-Theater".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Aalto-Teatro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo de laAalto-teatro
* fotogalerio de eksteraj kaj internaj impresoj
* gazetara teksto el la jarlibro de la magazino "Opernwelt" 2008 Arkivigite je 2011-07-16 per la retarkivo Wayback Machine



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 263620
 |
**Escobar de Campos** [eskoBAR deKAMpos] estas municipo en la sudoriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Sahagún*, en la sudoriento de la provinco kaj en la tradicia areo "Campos". *Escobar de Campos* estas komprenebla etimologie kiel *Genistejo de Kampoj*, kie Kampoj estas aludo al la tradicia areo "Campos".

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de Sahagún* sudoriente, rozkolore.
Ermitejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 17,14 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis nur 33 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 360 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj, tio estas, resti malpli ol 10% el iama loĝantaro. Ĝi distas 68 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (maizo kaj aliaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759729
 |
**Escola Virtual** (Virtuala Lernejo) estas portugallingva e-lernada portalo de Fundação Bradesco dediĉita al ofertado de senpagaj interretaj kursoj tute enretaj pri diversaj areoj, kiel administrado, kontado kaj financo, teknologio, persona kaj profesia disvolviĝo kaj edukado.

La portalo celas ebligi dumvivan lernadon ofertante didaktike organizitajn trejnajn vojojn, kapablajn generi engaĝiĝon per la uzo de plurmediaj rimedoj kaj interagaj ekzercoj.

*Escola Virtual* estas eduka portalo, kiu ofertas kursojn laŭ la brazila koncepto nomata *libera kurso*. En Brazilo, ene de la leĝo, tia kurso ne bezonas specifan leĝon por funkcii, nek postulas rajtigon kaj kontroladon de la Ministerio pri Edukado. Praktike ĉi tiu specifa tipo de kurso ne bezonas antaŭan edukadon kaj ĉiu institucio rajtas libere difini siajn nomon, programenhavon kaj laborkvanton.

Atestiloj donitaj de *Escola Virtual* povas havi sian aŭtentikecon kontrolita per ciferecaj rimedoj haveblaj sur la retejo de la institucio.

Referencoj
----------

1. ↑  Informpaĝo sur la retejo de Escola Virtual

Vidu ankaŭ
----------

* Fundação Bradesco
* Bradesco

Eksteraj ligiloj
----------------

Oficiala retejo de Escola Virtualportugale
La **Luterana preĝejo** estas eklezia konstruaĵo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Újpest.

Historio
--------

La luterana grupo de Újpest konstruis lernejon en 1868, kie oni aranĝis ankaŭ la mesojn. En 1873 la luterana grupo oficiale fondiĝis, ili aĉetis parcelon por preĝejo, laŭ konstruado okazis el kredito. En 1878 la grupo bankrotiĝis, eĉ la grupo neniiĝis. La preĝejo kaj la paroĥejo estis aŭkciitaj. La feran turon aĉetis luteranoj de Vác, en la paroĥejo loĝis ekzemple Árpád Ódry kun Lehel Ódry, en la preĝejo loĝis kaj pentris pentristo Béla Pállik. Lujza Blaha aranĝis kantovesperojn kaj ŝi donacis la enspezojn por reaĉeti la preĝejon. En 1889 la luterana grupo refondiĝis kaj ili reaĉetis la preĝejon. En 1902 ĝi estis pligrandigita. La orgeno alvenis en 1928, ĝi moderniĝis en 1994. Dum la 2-a mondmilito en la konstruaĵo judoj kaŝiĝis. En 1958 interne la muroj estis pentritaj, nova ligna predikejo kaj tablo estis faritaj.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas laŭ la trotuaro. La fasado estas malsimetria, meze la svelta turo (17 metrojn alta) altiĝas, malsupre la enirejo funkcias. La navo estas nur teretaĝa. Interne la ligna altaro estis farita en 1883. La altara bildo prezentas ĉieleniron de Jesuo. Malantaŭ la bildo situas la enirejo al la turo. La galerio estis farita el ferbetono.

En la preĝejo ofte oni aranĝas koncertojn pri ekleziaj muzikoj. En 2010 koruso ekfunkciis.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj Arkivigite je 2014-03-18 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare

Luterana preĝejo en Újpest

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **nacia parko Lago Torrens** estas nacia parko en la centro de aŭstralia federacia ŝtato Suda Aŭstralio, 345 km norde de Adelaide, proksimume 180 km norde de Port Augusta kaj proksimume 65 km okcidente de Leigh Creek. La nacia parko ampleksas *Lagon Torrens*, la duan plej grandan salakvan lagon de Aŭstralio.

Geologio kaj naturo
-------------------

La Lago Torrens kun areo de 5 700 km² estas senelflua salakva lago en la sama rifto kiel golfo Spencer en la sudo. Kutime la lago nur estas seka salareo. En la lastaj 150 jaroj ĝi pleniĝis nur unufoje kun akvo.

Malkovro
--------

La salakva lago estis malkovrita en 1839 de Edward John Eyre, kiu opiniis, ke ĝi estus okcidenta parto de grandega, hufferoforma salujo, kiu ĉirkaŭus la montaron Flinders en la nordo kaj malebligus ĉiun aliron. Nur preskaŭ 20 jarojn poste, en marto 1858, atingis *A. C. Gergory* la montaron Flinders de nordo kaj iom pli poste en la sama jaro eniris ekspedicio gvidata de *Benjamin H. Babbage* kaj *Peter Warburton* de nordokcidento (ĉe la hodiaŭa urbo Marree) en la montaron. La „huffera lago" de Eyre fakte konsistis el Lago Frome, Lago Callabonna, Lago Blanche, Lago Gregory, Lago Eyre South kaj Lago Torrens.

Referencoj
----------

1. ↑  Steve Parish: *Australian Touring Atlas*. Steve Parish Publishing Pty. Ltd. Archerfield QLD (2007). ISBN 978174193232-4. p. 71+73
2. ↑  Traduku laŭ d:Q357792
3. ↑  Traduku laŭ d:Q745846
4. ↑  Traduku laŭ d:Q856085
**Prerogativo** (PIV) aŭ *antaŭjuro*, *privilegio* (latine *praerogatio* ‚antaŭjuro‘) signifas ŝtatjuran preferon aŭ similan privilegion.

Prerogativo en la monarkio
--------------------------

Ĝenerale, la termino signifas jurajn privilegiojn, kiujn multaj eŭropaj monarkoj ĝuis ĝis en la 20-a jarcento. En la strikta kaj vera senco, ĝi estas komprenita kiel privilegia rajto de reĝaj regantoj en konstituciaj monarkioj kontraŭ parlamentoj aŭ aliaj ŝtataj instancoj. Al tiu apartenis la rajto je kunvoko, malfermo kaj fermo aŭ prokrasto de la parlamento kaj same la reguloj pri la daŭro de la kunsido. La monarkoj rajtis eĉ dissolvi la nacian asembleon, parlamenton, eĉ antaŭ finiĝo de la laŭleĝa parlamenta periodo kaj ordeni novajn elektojn.

La monarko havis la protekton kontraŭ la rajto de iniciato, tio estas la rajto je la ĉambroj fari leĝdonajn proponojn.

Ekzemple, la imperiestro havis en la Germana Imperia Konstitucio de 1871 konsiderindajn privilegiojn. Liaj prerogativoj restriktis la jurojn de Reichstag forte. Inter la prerogativoj de la germana imperiestro estis:

* Komandado de la armeo
* Decido pri milito kaj paco
* Reprezentado de Germanio eksterlando
* Gvido de ekstera politiko
* Nomumo de kancelieroj
**Brainans** (prononco proksimume "brenan") estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Jura*, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (france *Bourgogne-Franche-Comté*). Fine de 2020 en la komunumo vivis 172 loĝantoj sur areo de 7,07 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 24 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dole kaj al la kantono Bletterans.

Geografio
---------

La vilaĝo situas sur la ebenaĵo inter Poligny (Jura) kaj Dole.

Demografio
----------

Loĝantara evoluo| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2010 | 2020 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 148 | 162 | 143 | 129 | 167 | 166 | 171 | 168 | 172 |

fonto :Insee

Kulturo
-------

En tiu vilaĝeto "Le moulin de Brainans" ( la mulejo de Brainans) estas de 1995 koncertejo. Tie okazis jam pli ol 1000 koncertoj diverstilaj ( Rokmuziko, Metalroko, Ĵazo, Elektro,Regeo, Bluso, Hiphopo, muziko de la mondo, ktp,...) kiujn spektis pli ol 120 000 personoj.

Historio
--------

Arkitekturaj vidindaĵoj
-----------------------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Brainans sur la retejo de IGN
* retejo de Brainans
* retejo de Moulin de Brainans

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Brainans sur la retejo de la INSEE.
**Azena sepulto** (lat. *sepultura asini* aŭ *sepultura asinina*), ankaŭ **hunda sepulto** (lat. *sepultura canina*), estis formo de rituala puno, konsistanta en senceremonia meto de la korpo de mortinto ekster konsekrita grundo de tombejo (ekzemple ĉe vojkruciĝoj de vojoj aŭ sub pendumilo – *sub furco*). Validigata ĝi estis rilate al personoj meritantaj ekskomunikon, precipe al sinmortigintoj kaj herezintoj; eventuale pli ĝenerale kontraŭ sociaj parioj. Ĝi estis uzata en mezepoko kaj frua novepoko.

Nocio *azena sepulto* en juraj tekstoj aperas unuafoje en la 11-a jarcento en dokumento *Decretum* de Burchard de Worms. La nomo estas derivita el biblia teksto Jeremio: 22, 19: *"Li estos sepultita, kiel oni sepultas azenon, li estos eltirita kaj forĵetita eksteren malantaŭ jerusalemaj pordegoj."*

Referencoj
----------

1. ↑  Vandekerckhove, Lieven: *On Punishment. The Confrontation of Suicide in Old-Europe.* Leuven, 2000, p. 21.
2. ↑  Jaser, Christian: *Ecclesia maledicens. Rituelle und zeremonielle Exkommunikationsformen im Mittelalter.* Tübingen, 2013, p. 197.
3. ↑  Vandekerckhove, op. cit. p. 20.
**Ambrus TÓTH** (3-an de oktobro 1899 – julio de 1993) estis hungara esperantisto. Li naskiĝis en malriĉa familio de vinberkulturisto. Lia patrino mortis en 1916. Ĉar li estis la plejaĝa filo, li devic perlabori por la tuta familio. Li estis taglaboristo ĝiis jaro 1918, poste li sukcesis dungiĝi ĉe Vagonriparejo de Hungaraj Ŝtataj Fervojoj, ĉe kiu li laboris ĝis sia pensiiĝo en 1957. 

Li eklernis esperanton en oktobro de 1929 en la kurso de d-ro Kálmán Nagy, gvidata en la Vagonriparejo de Debrecen. Li finis la kurson la 9-an de majo 1930. 

Li estis kunfondinto de la loka Esperanta grupo „Paco kaj amikeco" - post la oktobra revolucio en Hungario (1956)- kaj kies unua sekretario iĝis li dum jardekoj.

Li estis kunfondinto de ĝemelurbaj kontaktoj de bulgara urbo Ŝumen kaj Debrecen. Li estis membro de kompartio, sindikato, popolfonto, ruĝakruca movado, urba konsilantaro, sovetia-hungara amikeco-societo, korespondanto de Radio Moskvo. Li estis posedanto de 66 diversaj diplomoj donacitaj de diversaj organizaĵoj.

En la jaro 1959 sub lia sekretarieco oni aranĝis en Debrecen Orient-Hungarlandan Esperantistan Renkonton, en 1966 la antaŭkongreson de la 51-a UK. Li fariĝis la unua sekretario de 1a 12-a Teritoria Komitato de HEA (por du najbaraj departementoj).
Li estis modela esperantisto por ĉiuj. 

De la lastaj dek jaroj li vivis en Socia Hejmo, en la Granda Arbaro de Debrecen. 

laŭ Debrecena Bulteno 1993/oktobro.