**Murmansko** (ruse *Мурманск* [MURmansk]) estas havenurbo situanta 200 km norde de la polusa cirklo, sur la Rusia duoninsulo Kola, je 50 km de la senglacia Barenca maro. Ĝi situas ĉe la Arkta Oceano, proksime al limo de Norvegio (Kirkenes). Ĝi estas ĉefurbo de Murmanska provinco.

La urbonomo venas plej verŝajne el la vorto *murman* de la samea lingvo, kiu signifas „fino de la mondo". Murmansko estas la plej granda trans-poluscirkla urbo en la mondo. Ĝi havas la loĝantaron de 320.900 homoj (2005), per kio okupas la 56-an lokon inter la rusiaj urboj.

La urbo estis fondita kaj havas statuson de urbo ekde la jaro 1916. Oni fondis la urbon pro kreado de la mara haveno kaj nomis ĝin komence Romanov-na-Murmane (*Романов-на-Мурмане*) en 1916-1917. Ĝi servis dum la Unua mondmilito kiel proviantejo, en 1918 kiel bazo de la britaj, francaj kaj usonaj taĉmentoj kontraŭ Soveta Rusio. Dum la Dua Mondmilito, tien venadis la anglo-usona provianto, milita helpo. Post la milito la urbo estis nomumita "urbo-heroo" apud la aliaj famaj batalejoj de la Dua Mondmilito kiel Stalingrad (nun Volgogrado) kaj aliaj.

La urbo nun estas grava fiŝista haveno, ĝia fiŝoprilabora uzino estas unu el la plej grandaj en Eŭropo. Ĝi estas la sola haveno de Rusio, kiu estas en ĉiu sezono alirebla de la Atlantiko. Ĝi anstataŭas de decembro ĝis majo Sankt-Peterburgon kiel la plej grava haveno de la nordokcidenta landoparto. Murmanskon ligas fervoja linio kun Moskvo kaj Sankt-Peterburgo kaj al minaj kaj industriaj urboj Monĉegorsk kaj Kirovsk.

Ĝi havas instru-edukan altlernejon kaj fiŝistan kaj oceanografiajn esplorinstitutojn. Murmansko estas la ĉefa bazo de la rusa nordmara floto.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 47401, la interurba telefona kodo estas 8152, la enurbaj telefonnumeroj estas sesciferaj (en jaro 2005). La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005). Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 68° 58′ N 33° 05′ O﻿ / ﻿68.967 °N, 33.083 °O﻿ / 68.967; 33.083 (mapo).

La urbo estas sur multjare frostiĝinta tero.

Norvegio, Svedio kaj Finnlando havas siajn konsulejojn en Murmansko.

Esperanto en Murmansko
----------------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Murmanska Esperanto-Klubo "Murmano".

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2004-10-18 per la retarkivo Wayback Machine - Murmansko kaj ties apartenantaj regionoj

* 
* 
* 
*

Ĝemelaj urboj
-------------

Inter la partnerurboj estas:

* Ŝĉeĉino / Szczecin en Pollando

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rUrboj-Herooj de eksa Sovetunio |
| --- |
| Bresto • Kerĉo • Kievo • Leningrado • Minsko • Moskvo • Murmansko • Novorosijsko • Odeso • Sebastopolo • Smolensko • Tulo • Volgogrado |

 |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rRusio Havenoj en Rusio |
| --- |
| Azova Maro | 
* Azov
* Kavkaz
* Rostov-na-Donu
* Taganrog
* Temrjuk
* Jejsko
 |
| Balta Maro | 
* Baltijsk
* Kaliningrado
* Primorsk
* Sankt-Peterburgo
	+ Granda haveno de Sankt-Peterburgo
	+ Pasaĝera haveno de Sankt-Peterburgo
* Ust-Luga
* Viborg
* Visock
 |
| Barenca Maro | 
* Murmansko
* Narjan-Mar
* Severomorsk
* Varandej
 |
| Beringa Maro | 
* Anadir
* Providenija
 |
| Nigra Maro | 
* Anapa
* Feodosija1
* Kerĉo1
* Novoozerno1
* Novorosijsk
* Sebastopolo1
* Soĉi
* Taman
* Jalto1
* Eŭpatorio1
 |
| Kaspia Maro | 
* Astraĥano
* Maĥaĉkalao
* Olja
 |
| Orientsiberia Maro | 
* Ĉerskij
* Pevek
 |
| Japana Maro | 
* Ĥolmsk
* Naĥodka (Vostoĉnij)
* Posjet
* Sovetskaja Gavanj
* Slavjanka
* Vanino
* Vladivostoko
* Zarubino
 |
| Karaa Maro | 
* Dikson
* Dudinka
* Igarka
 |
| Lapteva Maro | 
* Ĥatanga
* Tiksi
 |
| Pacifika Oceano | 
* Petropavlovsk-Kamĉatskij
 |
| Oĥotska Maro | 
* Korsakov
* Magadan
* Moskalvo
* Nikolajevsko-ĉe-Amuro
* Oĥotsk
* Poronajsk
 |
| Blanka Maro | 
* Arĥangelsko
* Severodvinsk
* Vitino
 |
| * 1 - Pridisputita krimea teritorio
 |

 |

Panorama vido de la urbo je julio 2012Panorama vido de la urbo je julio 2012

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 26987
* GND: 4101791-2
* LCCN: n80158497
* VIAF: 144250388
* SUDOC: 027641155
* BNF: 119639369
* NKC: ge384787
 |