recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Vankuvero (vido el insulo Hayden)
Meze de Vankuvero
Situo de Vancouver ene de Kantono Clark
**Vancouver** (**Vankuvero**) estas urbo ĉe la norda bordo de la rivero Kolumbio en Vaŝingtonio, Usono. Ĝi estas la administra sidejo de Kantono Clark, Vaŝingtonio, kaj situas en la aglomeraĵo Portland-Vancouver. En 2010 la Usona censo nombris 161 791 loĝantojn en Vankuvero, kaj en 2011 oni taksis la loĝantojn 162 300, kaj ĝi estas laŭ loĝantaro la kvara plej granda urbo en Vaŝingtonio (post Seattle, Spokane, kaj Tacoma).

Nomo
----

Historio
--------

Geografio kaj klimato
---------------------

Demografio
----------

Ekonomio
--------

Edukado
-------

Arĥitekturo kaj rimarkindaj konstruaĵoj
---------------------------------------

Artoj kaj kulturo
-----------------

Publikaj bibliotekoj
--------------------

Eventoj
-------

La 20-an de junio 1937 ĉi tie alteriĝis soveta flugmaŝino Tupolev ANT-25 sub gvido de Valerij Ĉkalov kaj du liaj kamaradoj transfluginta 8504 km de Moskvo super la Norda poluso dum 63 horoj unufoje.

Tiam la nova rekordo estis registrita kaj meritis grandan admiron de la usona publiko.

En la urbo ekzistas bazaro *Chkalov Mini Mart* kaj strato *SE Chkalov Drive*.

Amaskomunikiloj
---------------

Transportado
------------

Ĝemelurboj
----------

Vidu ankaŭ
----------

Citaĵoj
-------

1. ↑   PDF ĉe la Vaŝingtonia Oficejo de Financa Administrado (OFM). Arkivita el la originalo je 2011-08-25. Alirita 2012-05-02.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vancouver (Vaŝingtonio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* City of Vancouver (urba retejo)
* Vancouver Chamber of Commerce (komerca ĉambro)
* Fort Vancouver National Historic Site Nacia historia loko Fuorto Vankuvero


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 401231
* GND: 7699796-0
* LCCN: n79092558
* VIAF: 125479280
* SUDOC: 255889135
* NKC: ge1142391
 |
La **preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Napkor.

Historio
--------

La unua mencio pri katolika gotika kirko en tiu ĉi vilaĝo okazis en 1271. Inter la 16-a jarcento kaj 1744 la kalvinanoj uzis ĝin. En 1762 oni trakonstruis la preĝejon laŭ baroko. En 1948 oni konstruis krucnavon, tial la preĝejo ricevis ankaŭ plian enirejon. La origina rektangula absido iĝis flanka kapelo. La orgeno estis farita en 1954. La konstruaĵo estis renovigita en 1965, sed antaŭe arkeologoj trovis niĉon en la sanktejo. En la sekva simila laboro en 1996 oni trovis freskojn pri Stefano la 1-a (Hungario), Ladislao la 1-a (Hungario), Emeriko de Hungario kaj entombigo de Kristo el la 13-a jarcento.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en mezo de la vilaĝo laŭ vojo en korto, sed apude estas ankaŭ statuo pri Johano Nepomuko. Ĉe la tura fasado estas 2 niĉoj kun statuoj. La unua enirejo estas tra la turo, la alia en la mezepoka navo, kiu havas apogpilierojn. La pli nova absido estas plurlatera. Ankaŭ sakristio apartenas al la preĝejo. Interne la galerio estas baroka.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun 2 fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La memorigŝtono por Döbling surmonte en Arnstadt. **Johann Heinrich Gottlieb DÖBLING** (naskiĝinta la 27-an de majo 1797 en Arnstadt, mortinta samloke la 9-an de aŭgusto 1858) estis germana natursciencisto.

Vivo
----

La filo de la registara advokato Johann Christian Döbling studis teologion kaj filologion en Jena kaj iĝis de 1835-40 privata instruisto de la princidoj Karl Günther - la postaŭa princo - kaj Leopold de Schwarzburg-Sondershausen.

En 1840 li nomumitis profesoro. Li dungitis kiel instruisto de la natursciencoj, ĉefe de biologio kaj fiziko, ĉe la arnstadt-a gimnazio (1844-58). Krome li instruadis ĉe la reala mezlernejo, la pluklerigada lernejo kaj la landa porinstruista seminario.

Li entreprenis studvojaĝojn en la sudon de Italujo, el kiuj li kunportis multon da kreskaĵoj kaj bestoj. Verŝajne li unuafoje plantis apud Arnstadt-Dosdorf la Flavan gencianon kaj la pluman fraksenon (latine: *Fraxinus ornus*) sur la Sondhart-montetopinto.

Li mem ne postlasis iujn skribitaĵojn sciencajn. De 1851-53 li estris la arnstadt-an Metisocieton *(Gewerbeverein Arnstadt)*. Li loĝis en la domo de Kirch-strateto nr 1.

Honoroj
-------

Memorŝtonon starigis en la 1862-a jarto liaj amikoj sur la Fürsten-monto (proksime de la nuna Rabenhold-loĝdomblokaro), kie antaŭe troviĝis la ĝardendometo de Döbling. La enskribo tekstas: *Dem Freunde der Natur Gottlieb Döbling seine Freunde - Al la amiko de la naturo Gottlieb Döbling fare de amikoj*.

Literaturo
----------

* *Unser Arnstädter Gymnasium von 1829-1929*, Arnstadt 1931, p. 23.
* Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3), eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, (ISBN 3-934277-07-1), p. 235.
**Telegramo** (el la greka *tele*: fora kaj ...*gramma*: litero) estas telegrafa mesaĝo, kiun oni transdonas per akustikaj, optikaj aŭ elektraj aparatoj.

La esprimo *telegramo* ekestis en la jaro 1852 de la usonano E. P. SMITH el Rochester, sed daŭris iom da tempo ĝis ĝi anstataŭis la antaŭan esprimon "telegrafa depeŝo".

La letersekreto validas ankaŭ por telegramoj, tio signifas: la persono, kiu transdonas la mesaĝon ne rajtas sciigi la enhavon al aliaj aŭ ŝanĝi la enhavon de la mesaĝo.

Ĉar en la fruaj jaroj de telegrafado oni pagu laŭ la kvanto de la vortoj, ekestis *telegramstilo*: anstataŭ "Mi venos vendrede je 17.00h" oni skribis "Mi vendredalvenos 17.00" por ŝpari kelkajn vortojn.

Telegramoj povas esti sur dekorita salutkarto (aldone pagenda servo).

Ekzemploj por la transdonado :

* speco de akustika transdonado morsado per Morsa kodo
* speco de optika transdonado estas signali per flagoj laŭ flagra alfabeto
* speco de elektra transdonado estas teleskribilo aŭ faksilo

Ekde la jaro 2003 la germana poŝtentrepreno *Deutsche Post AG* ne plu sendas telegramojn eksterlanden. La argumento estas: telegramoj estas eksmodaj. Ekde la fino de 2022 ankaŭ enlande ne plu sendiĝas telegramoj. Laŭ informo de la entrepreno ĝi estis inter la lastaj naciaj poŝtentreprenoj kiuj ankoraŭ ofertis la delonge esksmodan kaj kun inter 12,50 kaj 22 Eŭroj kompare al mesaĝetoj kiel SMS, retpoŝto kaj tujmesaĝiloj kiel Signal aŭ WhatsApp kostegan servon. Ekzemple en Tajlando la lasta telegramo jam estis sendita en aprilo 2008.

La plej longaj telegramoj
-------------------------

En la tempoj de oftaj vizitoj de la angla reĝo Eduardo la 7-a en urbo Mariánské Lázně (ĝis 1945 germane *Marienbad*) ofte restadis angla politikisto siro Henry Campbell-Bannerman. En septembro de 1899 li vive korespondis kun Londono en aferoj antaŭantaj al estiĝo de bura milito en suda Afriko. Fine de septembro li ricevis de brita Transvala komisiono telegramon, kiu enhavis 16.000 vortojn! Tio estis evidente la plej longa telegramo, kiu en Marienbad estis akceptita.

* Kategorio Telegramo (telegrafio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

1. ↑  "la germana poŝto finas tradician servon" la 29-an de decembro 2022
Manifestacio de telekinezo pruvita esti fraŭdo kreita de franca fotisto en 1875
**Telekinezo** (el la greka : "Tele" - for, kaj "Kinezo" - movado) estas fako en parapsikologio kiu traktas la mensan influon sur la konduto de la materio, kaj kutime rilatas al la kapablo movi objektojn de malproksime, sen tuŝi ilin, t.e. nek tiri nek puŝi kun la korpo. La moderna esprimo en parapsikologio por telekinezo estas psikokinezo (aŭ PK mallonge).

Laŭ la klasika difino, tiu kiu posedis telekinezan kapablon kapablas movi objektojn per la potenco de sia penso sole. En la lastaj jaroj ankaŭ **malproksima efiko** al biologiaj sistemoj (homoj, bestoj, plantoj kaj ĉeloj) estis inkluzivita en la difino de la termino. La persono kun la telekineza kapablo povas **ŝajne** kaŭzi ŝanĝon, pozitivan aŭ negativan, sur la sistemo pri kiu li ekzercas sian kapablon. Ekzemple, persono kun telekineza kapablo povas ŝajne influi la sentojn de alia persono koncentriĝante nur sur la ago mem de ŝanĝigo.

Malgraŭ multaj asertoj, la ekzisto de telekinezo neniam estis science pruvita, kaj la kampo estas konsiderita pseŭdo-scienco. Multaj el la ŝajnaj telekinezaj efikoj povas esti faritaj per konvenciaj rimedoj, kiel ekzemple magiistaj riskagoj. En bone organizitaj sciencaj testoj, asertoj pri telekinezo malsukcesis.

Vidu ankaŭ
----------

* Telepatio
* Homa magnetismo
* Supersensa percepto

Referencoj
----------

1. ↑  Bösch, Holger; Fiona Steinkamp, Emil Boller (July 2006). "Examining psychokinesis: The interaction of human intention with random number generators--A meta-analysis". Psychological Bulletin 132 (4): 497–523. doi:10.1037/0033-2909.132.4.497. PubMed.
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

**Skisalta ekstraktilo** "spedelinko" estas trejna ilo por skisaltistoj inventita fare de Spede Pasanen kaj Raimo Kaukinen. La ŝnurĵetilo kutimas lanĉi skisaltistojn de plata grundo kun salt-simila akcelado. La prototipo de la skisalta ektraktilo estis konstruita en Puijo, Kuopio, inter 1970 kaj 1980. Unu el la originaj skarpoj de Spede estis instalita apud la saltanta monteto de Hyvinkää en 1977. La monteta saltŝnuro estis vidita en la filmo Professori Uuno D.G. Turhapuro.

Spede-Idea Oy ankoraŭ fabrikas ekstraktilo. La nuna versio de la ekstraktilo estas elektre funkciigita kaj elektronike kontrolita. La plej nova ekstraktilo estas desegnita por uzo de neĝtabulistoj por diversaj saltaj eventoj. Ĝi ebligas organizi aranĝojn en urbocentroj, ekzemple.
**Tipo** laŭ PIV estas:

1. Ideala modelo, prezentanta altagrade en si la karakteriajn ecojn de iu speco de personoj aŭ objektoj.

2. Tuto de la karakterizaj trajtoj de iu grupo; ĝenerala formo, ĉirkaŭ kiu oscilas la variaĵoj.

3. En tipografio, **tipo (tipografio)** estas muldilo de preslitero, kaj tiu preslitero mem, provizita supre per bildo kaj flanke per noĉo.

4. En tekniko modelo, aparte klasifikita, laŭ kiu estas fabrikata serio da similaĵoj.

5. En biologio, **tipo (biologio)** estas tiu elemento de klasifikita grupo el plantoj aŭ bestoj, al kiu daŭre estas ligita la scienca nomo de tiu grupo, senrigarde ĉu tiu nomo validas aŭ ne; la tipo de la nomo de ordo aŭ subordo estas familio, tiu de la nomo de familio, subfamilio, tribo aŭ subtribo estas specio, tiu de nomo de specio aŭ pli suba rango ordinare estas specimeno.


|  |  |
| --- | --- |
| Helppaĝo pri apartigiloj | **Ĉi tiu paĝo estas apartigilo: listo de artikoloj kun sama aŭ preskaŭ sama titolo.**
Se vi venis ĉi tien per ligilo en artikolo, bonvolu direkti tiun ligilon rekte al la celita paĝo. |

Vidu ankaŭ la artikolojn pri
----------------------------

* tipologio
* sociotipo
* prototipo
* stereotipo
* arĥetipo
La **preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas katolika konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Kercseliget.

Historio
--------

En 1332 jam estis tie kirko, kiu detruiĝis dum dominado de la turkoj. La nun videbla preĝejo estis konstruita inter 1781 kaj 1784 en la sama loko. Pri reuzo el la restintaj ruinoj mankas informoj, tamen povis okazi. La orgeno estis konstruita en 1902. La preĝejo estis renovigita en 1910, samtempe 2 krucnavoj estis alkonstruitaj. La internaj muroj estis pentritaj en 1928, renovigitaj en la 1980-aj jaroj.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en rando de la vilaĝo sur monteto, apude estas krucifikso. Ŝtupoj kuras al la simetria fasado. La turo meze iomete reliefas. Interne Mór Than pentris la ĉefaltaran bildon.

Kermeso okazas la 20-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2019-08-22 per la retarkivo Wayback Machine
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Elnur & Samir en Beogrado (2008)
**Azerbajĝano** debutis en la **53-a Festivalo de Eŭrovido-Kantokonkurso** en 2008, post kiam la televidkanalo Ictimai Televido aniĝis al la Eŭropa Radio kaj Televido Unio kio rajtigis ĝin partopreni la konkurson. Ĝi estas la lasta lando de Kaŭkazio kiu aliĝis al la festivalo. En la festivalo okazinta en Moskvo ĝi plibonigis la rezulton kiam ĝi atingis la trian lokon per *Always* kantata de la duopo AySel kaj Araŝ.

Antaŭe alia televidkalano (AzTV) volis partopreni Eŭrovidon, sed la regularo de la ERTU ne permesis tio ĉar AzTV ne estis sufiĉe sendependa de la loka registaro, unu el la kondiĉoj de la eŭropa institucio.

La konkursantoj el Azerbajĝano troviĝis ĉiam en la plej antaŭaj rangoj:
2009: Aysel kaj Araŝ gajnis la trian lokon.
2010: Safura Alizadeh gajnis la kvinan rango.
2011: Azerbajĝano unuafoje venkis la kantokonkurson kun la gekantistoj Ell & Nikki.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Azerbajĝano en la Eŭrovido-Kantokonkurso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Azera plano por Eŭrovido.
Animaci-stila bildo de "ĉav"
La vorto ***ĉav*** (angle: ***chav***) estas slanga vorto kiu populariĝis en Britio dum la lastaj jaroj. Ĝi indikas apartan specon de brita junulo kiu vivas en malriĉa kvartalo, havas malmulte da eduko kaj eble ne havas fiksan laboron kaj uzas drogojn aŭ okupiĝas pri aliaj kontraŭleĝaj aferoj. Laŭ la stereotipo, la ĉavoj ankaŭ vestiĝas en aparta maniero, kun sportaj vestoj, korbopilkaj ĉapeloj kaj oraj kolĉenoj. La vorto estas tre uzata en skandalismaj ĵurnaloj.

Mankas kritikoj pri la uzado de la vorto, ĉar laŭ opinio de iuj homoj ĝi kaŝas snobisman aliron al la malpli altaj sociaj klasoj kaj primokadon de seriozaj sociaj problemoj.

Estas malkonsento pri la deveno de la vorto. La plej ofta teorio estas ke ĝi devenas el la ciganalingva vorto *ĉavi*, kutima vorto por junulo aŭ knabo en tiu lingvo. Proponantoj de tiu ĉi teorio mencias, ke la angla slangaro ankaŭ havas aliajn ciganalingvajn vortojn: ekzemple "*gadjie*" [gaĝi] — viro aŭ ne-cigano kaj "*cushty*" [kuŝti] — fidinda.

Regionaj vortoj kun simila signifo inkluzivas "*scally*" [skali] (plej ofte en la Liverpola distrikto), kaj "ned" en Skotlando. En nordorienta Anglio oni renkontas la iomete pli malnovan vorton "*charver*" [ĉave(r)], kun preskaŭ sama signifo.

* Kategorio Chav en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Chausey** estas insularo normanda situante en la golfeto de la Monto Sankta Mikaelo 17 km for de Granville. En la insularo troviĝas la ĉefa insulo *Grande Île* (granda insulo, ĉirkaŭ 1,5 km longa kaj 0,5 km larĝa), kaj pli ol 350 insuletoj dum malalta tajdo, kontraŭ nur ĉirkaŭ 55 insuletoj dum alta tajdo. Nur pro ĝia relativa grandeco kompare al la aliaj insuletoj oni nomas la ĉefan insulon tiel, fakte Chausey estas kaj la nomo de la insularo kaj de la granda insulo, kiu estas la nura loĝata. Malgraŭ sia malgrandeco ĝi havas plurajn dekojn da domoj, sed ili estas loĝataj preskaŭ nur somere. Dum la vintro nur deko da homoj (fiŝkaptistoj, lumturgardistoj, ...) loĝas surloke.

Geografio
---------

La tajdoj, la plej fortaj en Eŭropo (ĝis 14 metroj da diferenco inter alta kaj malalta tajdo dum la ekvinoksoj), la multo da insuletoj, la kanaloj, la vastaj strandoj kaj ŝlimejoj kaj krutaĵoj kontribuas al la beleco de tiu insularo, kie la pejzaĝo ŝanĝiĝas de horo al horo.

Fotogalerio
-----------

* 
* 
*

Famaj homoj
-----------

* Marin-Marie, verkisto kaj marpentristo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Chausey en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Chausey en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala TTT-ejo de la insularo
*Eble vi serĉas rojon Balinka.*

---

**Balinka** estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Mór.

Blazono de Balinka

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 19  km²
* koordinatoj: 47° 18′ 47″ N 18° 11′ 31″ O﻿ / ﻿47.31306 °N, 18.19194 °O﻿ / 47.31306; 18.19194 (mapo)Koordinatoj: 47° 18′ 47″ N 18° 11′ 31″ O﻿ / ﻿47.31306 °N, 18.19194 °O﻿ / 47.31306; 18.19194 (mapo)
* Loĝantaro: 1000
* Poŝtkodo: 8055
* Telefonprefikso: 22

Situo
-----

Balinka situas ĉe rando de montaro Bakony, laŭ traira flankovojo. Mór troviĝas 9, Várpalota 16, Székesfehérvár 27, Zirc 30 km-ojn.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata jam dum la ferepoko, poste avaroj kaj romianoj vivis tie. La unua mencio okazis en 1187, en 1193 jam aperis la loknomoformo *Boynka*. La turkoj post la mezepoko faris senhoma la vilaĝon, poste germanoj refondis ĝin. Inter 1842-2003 karbonominejo funkciis. Nuntempe oni profitas el la turismo.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Vendelo de 1883

Famuloj
-------

En Balinka naskiĝis kemiisto Ákos Ásvány.

* Kategorio Balinka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Bajazet** estas tragedio de Jean Racine, kreita la 5-a de januaro 1672 post *Bérénice* kaj *Mithridate*. Tiel kiel Eŝhilo en *La Persioj*, Racine prenis sian temon el la samepoka historio, elektante lontanan civilizacion, la Otomanan imperion. Je 1635 la sultano Murad IV (iĝita Amurat en la verko de Racine) ekzekutis siajn fratojn Bajazet-n (Bayezid) kaj Orcan-n, potencialajn rivalojn. Tiu evento inspiras Racine-n, kiu centras la agadon ĉirkaŭ la rolulo de Bajazet. La dramaturgo evoluigas ankaŭ diversajn aminterrilatojn en la serajlo. La intrigo estas malsimplega kaj povas elnodiĝi sole per sinsekvo de murdoj kaj memmortigoj.

La komenca sukceso de la teatraĵo ne plidaŭris. Ĝi estas hodiaŭ inter la malplej enscenigitaj teatraĵoj de Racine. Tamen ĝi naskis operon de Vivaldi.

Resumo de la teatraĵo
---------------------

**Akto 1**. Osmin alportas al Bizanco sciigojn de la sultano Amurat: ĉi tiu ŝajnas preta je delasi sieĝon de Babilono. Acomat intencas profiti de tiu malvenko por konvinki la janiĉarojn ribeli. Jam li malakceptis ekzekuti Bajazet-n kiel la sultano petis al li. Fine Acomat kredas ke Bajazet kaj Roxane, reĝamatino de Amurat, estas amemaj tra ili, kaj li volus apogi sin kun ili, edziĝante Atalide-n. Reale Bajazet amas Atalide-n: por obteni la tronon, li simulas reciproki la pasion de Roxane.

**Akto 2**. Roxane volas detronigi Amurat-n edziĝante Bajazet-n. Ĉi tiu hezitas, pro kio Roxane iĝas furioza. Acomat kaj Atalide instigas lin akcepti. Bajazet sin lasas tenti.

**Akto 3**. Bajazet kaj Roxane interpaciĝas. Atalide pensas morti, estante savinta la viron kiun ŝi amas. Bajazet eksplikas al ŝi ke li faris nur neprecizajn promesojn al Roxane. Ĉi lasta venas subite kaj, antaŭ la senpasia sinteno de Bajazet, ŝi komencas diveni lian ligadon kun Atalide.

**Akto 4**. Orcan, servisto de la sultano, envenis por anonci ke Amurat neatendite prenis Babilonurbon. Aliparte Roxane ricevas pruvon de la amo kiu ligas Bajazet-n al Atalide. Ĉi elementoj ambaŭ decidigas ŝin ekzekuti Bajazet-n por plaĉi al sultano. Acomat, kiu komplotis ĝis tiam kun Roxane kaj Bajazet, decidas agi sen ili ekde tiu momento.

**Akto 5**. Post lasta interparolado kun Bajazet, Roxane ordonas ke li estu pendumata. Poste ŝi estas murdata de Orcan, laŭ sekreta ordono de la sultano. Fiaskas la konspiro de Acomat. Atalide sin mortigas sceneje.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 106049
* BNF: 12559036h
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Embliko** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Malpigialoj *Malpighiales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Filantacoj *Phyllantaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Filanto *Phyllanthus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. emblica*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Phyllanthus emblica****J. Gärtner |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Embliko  |

 |
| v • d • r |

**Embliko** (*Phyllanthus emblica*) estas decidua arbo de la familio Filantacoj (antaŭe eŭforbiacoj) kiu kreskas ĉefe en Barato, sed krome ankaŭ pli oriente en tuta sudorienta Azio. Ĝi produktas manĝeblan frukton kun tre acida gusto multe uzita en ajurvedo por tinkturo, inkoj, ŝampuoj kaj oleoj.La arbon kaj ties fruktojn oni rigardas en hinduismo kiel sanktan arbon kaj kultadas ĝin kiel gravan esprimformon de Patrino Tero.

La arbon oni nomas per diversaj nomoj. *Phyllanthus emblica* en la latina, *Amalaka* en la sanskrita, *amla* en la hindia, *Usirikai* en la telugua, *aonla, aola, amalaki, dharty, aamvala, aawallaa, emblic, emblic myrobalan, Malaka arbo, nellikai, nillika, kaj nellikya*. En okcidento ankaŭ aŭdeblas *Barata groso*.

Referenco
---------

* Brockhaus, Kleines Konversations-Lexikon, 5-a eldono, volumo 2. Leipzig 1911, paĝo 405.

Vidu ankaŭ
----------

* Sekaj deciduaj arbaroj de Katiarbar-Gir


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Embliko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Embliko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Embliko en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Ĉi tie estas listigitaj la konata kiel "kosmaj raketoj", tio estas, tiuj kiuj atingas la orbiton. Estas listigitaj tiuj kiuj jam funkcias aŭ funkciis kaj tiuj disvolviĝataj. Ili estas listigitaj laŭ nacio, ankaŭ la komercaj raketoj. Ne estas listigitaj ĉi tie ĉiu ajn armilo.

Eks-sovetaj landoj
==================

Raketo Proton
Raketo Soyuz
 Rusio/ Sovetunio
-----------------

* **Angara** estas familio de raketoj
	+ **Angara (raketo)**
	+ **Bajkal (raketo)**
* **Ciklon**
* **Energia**
* **Jamal**
* **Kosmos** familio de raketoj
	+ **Kosmos-1M**
	+ **Kosmos-2**
	+ **Kosmos-3**
	+ **Kosmos-3M**
* **Luna**
* **Molnija** - estas familio de raketoj
	+ **Molnija**
	+ **Molnija-M**
* **N1**
* **Proton** estas familio de raketoj
	+ **Proton**
	+ **Proton-K**
	+ **Proton-M**
* **Rokot**
* **Shtil'**
* **Sojuz** - familio de raketoj
	+ **Sojuz-1**
	+ **Sojuz-2**
	+ **Sojus-2-3**
	+ **Sojuz-FG**
	+ **Sojuz-L**
	+ **Sojuz-M**
	+ **Sojuz-U**
	+ **Sojuz-U2**
* **Sputnik** estas familio de raketoj
* **Start-1**
* **Strela**
* **Volna**
* **Voskhod**
* **Vostok** estas familio de raketoj
	+ **Vostok**
	+ **Vostok-2**
	+ **Vostok-2A**
	+ **Vostok-2M**

 Ukrainio
---------

* **Dnepr**
* **Tsyklon**
* **Zenit**

Ameriko
=======

 Usono
------

Komparo inter la raketoj de la programos Ares kun la raketo Saturn kaj la kosmopramo
* **Ares**

Ares I – *disvolviĝita*
Ares V – *disvolviĝita*
* **Athena**
* **Atlas**

Familio de raketoj Atlas
Atlas II
Atlas IIAS
Atlas III
Atlas V
* **Delta**

Familio de raketo Delta
Delta II
Delta III
Delta IV
* **Falcon**

Falcon 1
Falcon 5
Falcon 9
* **Jupiter**

Juno II
Juno III
Juno IV
Juno V
* **Little Joe**

Little Joe
Little Joe II
* **Pegasus**
* **Redstone**

Jupiter-C
Juno I
Mercury Redstone
Redstone Sparta
* **Saturn**

Saturn I
Saturn IB
Saturn V
* **Scout**

Familio de raketoj Titan
* **Kosmopramo**

SRB
* **Titan**

Titan I
Titan 23B
Titan III
Titan IV
* **Vanguard**

 Brazilo
--------

* **VLS**

VLS-1 - *disvolviĝita*

Eŭropo
======

 ESA
----

Ariane 5
* **Ariane**

Ariane 1
Ariane 2
Ariane 3
Ariane 4
Ariane 5
* **Europa**
* **Vega** - *disvolviĝita*

 Britio
-------

* **Blue Streak**
* **Black Arrow**

 Francio
--------

* **Diamant**

Azio
====

Raketo Longa Marŝo
 Ĉinio
------

* **Fengbao**
* **Kaituozhe**

Kaituozhe-1
* **Longa Marŝo (Chang Zheng)**

Longa Marŝo 1
Longa Marŝo 2 (A, C, D, E, F)
Longa Marŝo 3 (A, B, C)
Longa Marŝo 4 (A, B, C)
Longa Marŝo 5 - *disvolviĝita*
 Barato
-------

* **Satellite Launch Vehicle (SLV)**
* **Augmented Satellite Launch Vehicle (ASLV)**
* **Polar Satellite Launch Vehicle (PSLV)**

PSLV-CA
PSLV-XL
* **Geosynchronous Satellite Launch Vehicle (GSLV)**

GSLV 1
GSLV 3 - *disvolviĝita*
 Israelo
--------

* **Shavit**

Raketo H-II
 Japanio
--------

* **Lambda**
* **H-I**
* **H-II**

H-II
H-IIA
H-IIB - *disvolviĝita*
* **Mu**

M-5
 Sud-Koreio
-----------

* **KSLV**

Vidu ankaŭ
==========

* Sonda raketo
La **preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika pilgrima preĝejo en urbo Kalocsa (Hungario).

Historio
--------

La unua kirko estis konstruita en tiu loko en 1804, la sekva (nun videbla), jam jezuita konstruiĝis en 1860. Post 2 jaroj la preĝejo iĝis pilgrimloko pri Koro de Jesuo. József Angster kreis la orgenon en 1877, ĝi estis trakonstruita en 1935, 1972 kaj 2011. La kirko estis renovigita en 1890, samtempe la vitraloj estis faritaj. La jezuitoj estis forigitaj en 1950.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas laŭ la trotuaro kaj estas integrita al la najbaraj monaĥejo kaj gimnazio. La fasado estas simetria, meze la turo altiĝas, kie 4 sonoriloj loĝas. La enireja pordo funkcias tra la turo, super la enirejo estas videbla granda fenestro similanta al la pordo. Post enpaŝo tuj estas videbla kapela niĉo kun skulptaĵo pri Piéta kaj pentraĵo. de:Franz Josef Dobiaschofsky pentris la originan ĉefaltaran bildon, kiu prezentis reĝon Stefanon dediĉanta la hungaran kronon al Sankta Maria. Ekde 1880 estas videbla alia bildo pri Koro de Jesuo. Bildojn de la flankaj altaroj same pentris Dobiaschofsky.

Monaĥejo
--------

La monaĥejo estas granda duetaĝa konstruaĵo kun interna korto inter 3 trotuaroj. Ĝi estis konstruita en pluraj periodoj.

Kermesoj okazas la 20-an de aŭgusto kaj en tago de Koro de Jesuo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Fasado de la preĝejoFasado de la preĝejo
* EnirejoEnirejo
* Interno de la preĝejoInterno de la preĝejo
* KonfesejoKonfesejo
La **Distrikto Derecske** [dereĉke], (hungare *Derecskei járás*) estas distrikto en Hungario en departemento Hajdú-Bihar. Ĝi situas sur ebenaĵo en la orienta parto de la departemento (same en la orienta parto de la lando) laŭ landlimo de Rumanio.

Distrikto Derecske en Hungario
La distrikta ĉefurbo estas Derecske, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo kaj 2 grandvilaĝoj, la ceteraj 9 estas vilaĝoj.

La areo estas 650,31 km², kie loĝas 41 533 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj) kaj bestobredadoj.

Historio
--------

Tiu distrikto funkciis jam inter 1886-1983, sed ĝis 1950 ĝi apartenis al departemento Hajdú. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

Komunumoj
---------

* distrikta ĉefurbo kaj urbo **Derecske**
* alia urbo: Létavértes
* grandvilaĝoj:
	+ Hosszúpályi
	+ Pocsaj
* vilaĝoj:
	+ Esztár
	+ Hajdúbagos
	+ Kismarja
	+ Kokad
	+ Konyár
	+ Mikepércs
	+ Monostorpályi
	+ Sáránd
	+ Tépe

Fontoj
------

* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio
La **Himno de Rio-de-Ĵanejro** nomiĝas *Cidade Maravilhosa* (Mirinda Urbo), nome marŝo komponita de André Filho kaj aranĝita de Silva Sobreira por la karnavalo de 1935. Tiu epiteto por la urbo Rio-de-Ĵanejro estis uzita de la franca verkistino Jane Catulle Mendès en sia poezia verko *La Ville Merveilleuse* (La Mirinda Urbo) publikigita en Parizo en 1913 kiel omaĝo al naturaj mirindaĵoj. En la 1960-aj jaroj, la marĉo de André Filho estis "oficialigita" kiel himno. Nur en aŭgusto 2003 la Municipo Rio-de-Ĵanejro efektive faris *Cidade Maravilhosa* la oficiala himno de la municipo.

La nomo de Rio, tamen, ne aperas en la kanto. *Cidade Maravilhosa* kiel kromnomo por la urbo Rio-de-Ĵanejro estis stampita de la verkisto Coelho Neto el la nordorienta brazila ŝtato Maranhão kiel omaĝo al la natura belo de la urbo. Li estis tie loĝanta por mallonge estante infano kaj dum multo de sia posta vivo.

Referencoj
----------

1. ↑  Coelho Neto, *Os Sertajenos* publikigita en *A Notícia* de 29-30/10/1908, uzas la terminon "Cidade Maravilhosa", sed reference al Nacia Ekspozicio, ne al la urbo kiel tuto.
2. ↑  André Diniz (2006). Almanaque do samba: a história do samba, o que ouvir, o que ler, onde curtir. Jorge Zahar Editor. p. 50. ISBN 978-85-7110-897-4.
3. ↑  Cabral, Sérgio. No tempo de Ari Barroso. Lumiar Editora. p. 137. ISBN 9788585426071. Alirita la 22an de Oktobro, 2010.

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Hino da cidade do Rio de Janeiro en la portugala Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821489
 |
**Himeto**, en greka Υμηττός, estas montaro en la areo de Ateno en Atiko, Orienta Centra Grekio.

La alto estas 1,026 m ĉe Evzonas kaj la longo estas 16 km inter Ateno kaj la Sarona Golfo kaj 6 al 7 km el oriento al okcidento. En la antikvaj tempoj, la plej alta punkto estis konata kiel Mega Ymittos (Granda Himeto) kaj la suda Elattona (Ελάττονα) kaj Anydro Ymitto (Άνυδρο Υμηττό) (nuntempe Mavrovouni (Μαυροβούνι signife nigra monto) kaj Kontra (Κόντρα)). Ĝi estis notita pro sia mielo el timiano. Marmoro estis elfosita ekde antikveco. Plej el la arbaro estas en la nordo, kaj multo el la monto estas rokeca, senarbarigita, herbeca kaj el kalkoŝtono.

Ĉefaj kampusoj de la Universitato de Ateno kaj la Nacia Teknika Universitato de Ateno (kolektive nomata "Universitata Urbo") estas situa en la okcidenta deklivo, inter la Aŭtoŝoseo 64, ringa vojo konektita kun la Aŭtoŝoseo 6. Preskaŭ ĉio el Ateno, ties orientaj ĉeurboj kaj la nova flughaveno, povas esti vidata el la montopinto kun la montoj Parnizo nordokcidente, Penteliko norde kaj Aegaleo okcidente.

* Kategorio Himeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La financa societo **La Nef** estas kooperativo de solidaraj financoj kies sidejo troviĝas en Villeurbanne (Rodano en la regiono Rodano-Alpoj). Ĝi multe inspiriĝis el la socia antropozofa pensoskolo. De ĝia kreo en 1988, ĝi praktikas duoblan aktivaĵon de ŝparmonkolektado kaj kredito kadre de aprobkonsento de la Banko de Francio.

Historio
--------

La asocion por Nova Frata Ekonomio oni kreis en 1979. La nova banka leĝo de 1984 trudpelis la asocion ŝanĝi sian statuson. Laŭ iniciativo de 650 kooperantoj, oni kreis la kooperativan financan anoniman societon en 1988. La unua prezidanto estis Henri Nouyrit, terkulturisto kaj kooperativestro. La unua sidejo estis instalita en Bourbon-l'Archambault en la regiono Aŭvernjo.

Funkciado
---------

La ŝparmonon kolektitan ĉe templimaj kontoj aŭ ĉe kurantaj kontoj deponas privataj individuoj, asocioj kaj firmaoj. Ĉar La Nef ne ankoraŭ disponas je aprobkonsento esti konsiderata kiel banka establaĵo, la Nef-kurantaj kontoj gastas kadre de partnereco ĉe la banko Crédit coopératif, kiu estas ano de la grupo Banque Populaire.

La financrimedoj alkonsentitaj de la Nef ebligas subteni kreadon kaj disvolvadon de profesiaj kaj asociaj aktivaĵoj kun socialaj kaj naturrespektemaj celoj. En 2007, 315 pruntedonojn oni alkonsentis por ĉioma sumo de 19,7 milionoj da €.

En 2009, pli ol 21500 societanoj deponis sian ŝparmonon aŭ kontraktis por monpruntepreno ĉe la Nef dum la societanaro kreskas po 200 novaj membroj ĉiumonate.

La Nef membras en la Eŭropa Federacio de Etikaj kaj Alternativaj Bankoj (FEBEA) kaj en la internacia asocio de investantoj en socia ekonomio (INAISE), ambaŭ sidas en Bruselo (Belgio).

Kune kun siaj itala (Banca popolare Etica) kaj hispana (Fiare) partneroj, La Nef laboras pri konstruado de eŭropa etika kooperativa banko. Kelkaj esperantlingvaj NEFanoj revas pri tio, ke en tiu estonta eŭropa banko oni uzu esperanton kiel laborlingvon. La "Manifeston por eŭropa etika banko" la Nef adoptis en majo 2008.

### Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo
La '*distrikto La Neuveville* estas ĝis la 31-a de decembro 2009 administra unuo de Kantono Berno. Ĝi havis 6183 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefurbo estis la samnoma urbo La Neuveville. Ek de la 1-a de januaro 2010 la iama distrikto La Neuville formas parto de la nova administra distrikto Berna Ĵuraso.

Geografio
---------

La distrikto La Neuville situas inter la sudokcidenta bordo de la Lago de Bielo kaj la ĵurasa montopinto Chasseral. La plej alta punkto de la distrikto troviĝas sur la kulmino de Chasseral je altedo de 1607 m s.m. dum la plej malalta punkto estas la Lago de Bielo kun alteco de 429 m s.m. Laŭ loĝantaro la distrikto estas la plej malgranda de la kantono kaj laŭ areo nur la distrikto Bielo estas pli malgranda.

Trafiko
-------

Laŭ longe de la lagobordo pasas tra la distrikto la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bielo al Neŭŝatelo kaj paralele la svisa aŭtovojo A5, kiu inter la urboj La Neuveville kaj Bielo ankoraŭ (stato en decembro 2009) ne estas finkonstruita. Al la vilaĝoj pli supre sur la deklivo de Ĵuraso kondukas funikularoj.

Historio
--------

La Neuveville estis de 1304 ĝis 1797 voktejo,aŭ kiel oni en la germana lingvo diris *Kastlanei*, de la Princepiskopejo Bazelo. En 1797 ĝi estis konkerita de Francio kaj post la mallonga eksperimento de la Raŭraĥa Respubliko ĝis 1800 kantono de la departemento Mont Terrible kaj poste parto de la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 ĝi estis de la Viena Kongreso atribuita al la Kantono Berno, estis de 1816 ĝis 1846 parto de la distrikto Erlach kaj ek de tiam propra distrikto de Kantono Berno.

Komunumoj de la distrikto La Neuveville
---------------------------------------

La distrikto La Neuveville konsistas (stato en 2009) el 5 komunumoj, el kiuj la ĉefloko La Neuveville estas la plej granda kaj unika urbo kun historia urborajto. Jen la listo:


| Blazono | Nomo | Loĝantoj(2008-12-31) | Areoen km² | Komunumkodo |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Diesse | Diesse | 415 | 9,44 | 0721 |
| Lamboing | Lamboing | 685 | 9,10 | 0722 |
| La Neuveville | La Neuveville | 3478 | 6,80 | 0723 |
| Nods BE | Nods | 731 | 26,70 | 0724 |
| Prêles | Prêles | 874 | 6,98 | 0725 |
|
| **Totale** | 5 | 6183 | 59,02 | 0215 |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio La Neuveville (distrikto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La distrikto La Neuveville en la Historia Leksikono de Svislando

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Distrikto La Neuvillie** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rIamaj distriktoj de Kantono Berno ĝis la 1-a de decembro 2009 |
| --- |
| Aarberg • Aarwangen • Berno • Bielo • Büren • Burgdorf • Courtelary • Erlach • Fraubrunnen • Frutigen • Interlaken • Konolfingen • Laupen • Moutier • La Neuveville • Nidau • Suba Simme-Valo • Oberhasli • Supra Simme-Valo • Saanen • Schwarzenburg • Seftigen • Signau • Thun • Trachselwald • Wangen |  |

 |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la iama distrikto La Neuveville ĝis 2009 |
| --- |
| Diesse • Lamboing • **La Neuveville** • Nods • Prêles |  |

 |
**Husillos** [uSIljos] estas municipo en la sudo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 16,35 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 358 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 250 loĝantojn el la jaro 1900, sed poste rekuperis centon pro proksimeco al Palencio. Ĝi distas 12 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio estas ene de la birdoprotekta areo ZEPA nome La Nava - Campos Norte​ apartenanta al la Reto Natura 2000.

Historio
--------

Sarkofago el Husillos kun temo de Orestiado (M.A.N.).
Oni trovis tre valorajn restaĵojn de romia epoko (sarkofago) kaj skriban tabulon de visigotoj. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Plej frua mencio estas de 906. En tiu 10-a jarcento oni fondis la Abatejon de *Santa María de Fusiellos* aŭ de *Santa María de la Dehesa Brava*. Fine de la 11-a jarcento kaj preskaŭ meze de la 12-a jarcento okazis tie du gravaj koncilioj.

Meze de la 11-a jarcento, la reĝo Sanĉo la 3-a de Navaro donis Husillos kiel senjorlandon al la episkopo de Palencio. 

Komence de la 17-a jarcento, la abatejo kaj ties kirko estis translokigitaj al Ampudia, pro politikaj kaj ekonomiaj konfliktoj de la duko de Lerma nome don Francisco de Sandoval.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, dum la plej gravaj trovitaĵoj troviĝas en arkeologiaj muzeoj provinca kaj nacia respektive.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771477
 |
**Lago Nakuru** estas unu el la lagoj el la Rifta Valo kun alto de 1754 m super marnivelo. Ĝi kuŝas sude de Nakuru, en la Rifta valo de Kenjo kaj estas protektata kiel **Nacia Parko Lago Nakuru**.

Flamengoj manĝante ĉe la Lago Nakuru
La laga abundo de algoj allogas ampleksajn kvantojn de flamengoj kiuj fame kovras la bordon. Ankaŭ aliaj birdoj prosperas en la areo, kaj ankaŭ verukaproj, pavianoj kaj aliaj grandaj mamuloj. Ankaŭ larĝbuŝa kaj kurtbuŝa rinoceroj estis enmetitaj.

La laga nivelo falis draste komence de la 1990-aj jaroj, sed ekde tiam ĝi rekuperiĝis.

Nakuru signifas "Polvo" aŭ "Polva loko" en the Masaja lingvo. Nacia Parko Lago Nakuru, ĉe la urbo Nakuru, estis starigita en 1961. Dekomence enhavis nur la faman lagon kaj la ĉirkaŭajn montojn, sed poste ĝi etendis ĝis inkludi grandan parton de savanoj.

La lago Nakuru estas protektata laŭ la Ramsar-Interkonsento pri humidejoj.

Lago Nakuru

Notoj
-----

1. ↑   Small Grants Fund project on ecotourism potential at Kenya's Lake Nakuru. Ramsar (2006-03-28). Alirita 2009-11-07.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lago Nakuru en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* National Geographic – "Mysterious Kenya Flamingo Die-Offs Tied to Toxins, Study Says" (Novembro 2002)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Schöfflisdorf-Oberweningen (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Oberweningen** (prononcu: *obərvenign*, en la alemana lingvo: **Oberwenigä**) estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1530 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Ĝi al 31-a de decembro 2008 la loĝantaro kreskis al 1611.

Geografio
---------

Restoracio Metzg en Oberweningen
Oberweningen situas norde de la ĵurasa montoĉeno Lägern en la tiel nomita *Wehntal*, tra kiu fluas la rivero Surbo. La setlejzono de Oberweningen komplete kunkreskis kun tiu de Schöfflisdorf.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,86 km², de kiuj 55,6% estas kovritaj de arbaro, 35,4% servas por agrikulturo kaj 9% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Oberweningen limas en nordokcidento al Siglistorf (Kantono Argovio), en nordoriento al Bachs, en oriento al Schöfflisdorf, en sudoriento al Steinmaur, en sudo al Regensberg, en sudokcidento al Boppelsen, kaj en okcidento al Schleinikon.

Trafiko
-------

La kantona ĉefvojo n-ro 17 en la centro de Oberweningen
Oberweningen troviĝas sur la tiel nomita Wehntallinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj kaj estas per ĝi kaj diversaj busoj bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio. La stacidomo situas sur la teritorio de la komunumo Schöfflisdorf kaj nomiĝas *Schöfflisdorf-Oberweningen*.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 17 de Zuriko al Döttingen.

Historio
--------

Oni trovis sur la teritorio de la komunumo ceramikaĵojn el la ŝtonepoko. La unua skriba mencio de la komunumo datiĝas de la 25-a de majo 1291 el pergamentletero de la libersinjoro de Regensberg kiel *Oberenweningen*. La dokumento hodiaŭ troviĝas en la Svisa Nacia Muzeo en Zuriko. En la jaro 1409 Oberweningen estis kun la cetera regiono Wehntal metita sub la regado de la urbo Zuriko.

Vidu ankaŭ
----------

* Schöfflisdorf-Oberweningen (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Oberweningen
* Oberweningen en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Oberweningen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Dielsdorf |
| --- |
| Bachs • Boppelsen • Buchs ZH • Dällikon • Dänikon • **Dielsdorf** • Hüttikon • Neerach • Niederglatt • Niederhasli • Niederweningen • Oberglatt • Oberweningen • Otelfingen • Regensberg • Regensdorf • Rümlang • Schleinikon • Schöfflisdorf • Stadel ĉe Niederglatt • Steinmauer • Weiach |  |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Rosult (stacidomo). |

**Rosult**  estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france *Hainaut* respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ] (okcidentflandre *Noorderdepartement*), en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de 2020 en la komunumo vivis 1 948 loĝantoj sur areo de 8,16 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 239 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Valenciennes* (france *Arrondissement de Valenciennes* respektive okcidentflandre *Arroundissement Valencyn*), kaj al la kantono *Saint-Amand-les-Eaux*.

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *rosultois(es)*.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Rosult (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rosult en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
La **preĝejo Sankta Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nagygeresd.

Historio
--------

La romanika kirko estis konstruita en la 13-a jarcento, trakonstruita laŭ gotiko en la sekva jarcento, barokigita en 1755. En 1989 helpe de arkeologoj la preĝejo plene renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La turopinto estas okangula piramido. La eniro povas esti tra la turo, sed estas alia enirejo en flanko de la navo. La absido estas duonronda kaj pli malgranda, ol la navo. Sakristio kontaktiĝas kun la absido. Interne la ĉefaltara bildo estis pentrita en 1777 kaj prezentas reĝon Stefanon. Sur la muro ekde la mezepoko estas videblaj freskoj el pluraj eraoj. En la sanktejo gotika niĉo troviĝas.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Malantaŭa partoMalantaŭa parto
* SanktejoSanktejo
* NiĉoNiĉo
* Fenestro el eksteroFenestro el ekstero
* Fenestro el internoFenestro el interno
* Bildo sur muroBildo sur muro
**Petro Jevgenoviĉ MATL,** ukraine **Матл Петро Євгенович,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Matl Péter** estas ukrainana hungara skulptisto.

Ĉefverko de Matl en 1996: Patrujokupo (la 7 ŝtonaĵoj prezentas la 7 hungarajn tribojn
Petro Jevgenoviĉ Matl  naskiĝis la 22-an de julio 1960 en Mukaĉevo (Sovetunio, Ukrainio).

Sankta Mikaelo fare de Matl

Biografio
---------

Petro Jevgenoviĉ Matl apartenas al la hungara minoritato en Ukrainio. Li abiturientis en 1975 en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Industriarta Altlernejo de Uĵhorodo en 1979. Post la diplomo li instruis en arta liceo, inter 1980 kaj 1985 li estis dekoraciisto kaj artisto en arta entrepreno, inter 1985-1988 li instruis ceramikoarton en Mukaĉeve. Inter 1989-1993 li kreis skulptaĵojn kiel profesia skulptisto en pluraj artistkolonioj en Hungario. Li kreas ankaŭ altarojn. Li ricevis ukrainajn kaj hungarajn premiojn inter 2000-2012. Lia edzino naskis 2 filojn.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Uĵhorodo (1991)
* Mukaĉeve (1992)
* Budapeŝto (1993)
* Istad (1994)
* Hajdúszoboszló, Nádudvar (1996)
* Makó (2000)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Kievo (1987-1990)
* Budapeŝto (1996, 2005)
* Uĵhorodo (2002)
* Pécs (2005)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Patrujokupo (1996-2008, vidu la foton!)
* Sankta Mikaelo en Sobrance (vidu la foton!)
* Anĝeloj (ligno, 1992, Debrecen)
* Monumento pri la teroro dum Stalino (ŝtono, 1994, Mukaĉeve)
* Anĝelo (marmoro, 1997, Mukaĉeve)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 623570
* VIAF: 23149912452106211597
 |
**Baul** aŭ **Bãul** (prononco *Baŭl*, esperantigo: **Baŭloj,** bengale: **বাউল,** hinde: **बाऊल)** estas itinerantaj muzikistoj el Bangladeŝo. Ili formas socie kaj religie izolitan grupon. Baul devenas el la sanskrito kaj signifas ion kiel *inspiran* aŭ *frenezan*, kio indikas inspiritajn homojn kun ekstaza fervoro por spirita vivo.

Baŭloj estas tre heterogena grupo, plejparte estas anoj de Vaishnava kaj Sufi-Islamanoj. Ofte eblas identigi ilin pro siaj distingaj vestaĵoj kaj muzikinstrumentoj. Lalon Shah estas rigardata kiel la plej fama Baul-sanktulo kaj muzikisto. Kvankam Baŭloj reprezentas nur malgrandan frakcion de la bengala loĝantaro, ilia influo sur la bengala kulturo estas konsiderinda.

Muziko
------

La muziko de la baŭloj (*baul sangeet*), estas aparta speco de popolkanto kies kantotekstoj portas influojn de la hinduaj *bhakti*-movadoj kaj la sufiismo. Tiu muziko reprezentas longan heredaĵon de mistikismo per kantoj en la bengala. Shariat Sarkar, kantisto Băul, estis arestita pro "insultado" de Islamo en 2019. Li malakceptas la postulaton, ke islamo malpermesas muzikon.

Unesko
------

Ekde 2005, la bangladeŝa mistika muziko de Baul estas menciita en la Reprezenta listo de la nemateria kultura heredaĵo de la homaro (Unesko).

Bildgalerio
-----------

* Kantistoj BaulBãul-kantistoj
* Baŭla geedza paroBaŭla geedza paro
* Bãula muzikistoBãula muzikisto
* Papia Das Baul (meze), Haradhan Das Baul (maldekstre), Biswanath Das Baul (dekstre)Papia Das Baul (meze), Haradhan Das Baul (maldekstre), Biswanath Das Baul (dekstre)

* Kategorio Baul en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

1. 1 2  (en) "*Baul (Indian music)*". Encyclopædia Britannica Online, la 18-an de junio 2015.
2. ↑  (en) Pluraj eldonistoj, *World and its People: Eastern and Southern Asia, 007,* Novjorko: Marshal Cavendish Corporation. p. 480. ISBN 978-0-7614-7631-3.
3. ↑  (en) Paul, Harendra Chandra (1987). "Origin of the Bauls and their Philosophy". In Khan, Shamsuzzaman [ĝenerala direktoro de *Bangla Academy*] (eld.). *Folklore of Bangladesh*. Volume 1. Dhaka: Bangla Academy. p. 257. Faquir Lalan-Shah (1775–1891 A.D.), its greatest exponent
4. ↑  (en, fr) *Baul singer Shariat Sarkar arrested in Bangladesh for ‘insulting’ Islam* (Baŭla kantisto Shariat Sarkar artestita en Bangladeŝo pro 'insulto' de Islamo), Global Voices, la 20-an de januaro 2020.
5. ↑  (en) *Masterpieces of the Oral and Intangible Heritage of Humanity*, UNESKO, la 25-an de septembro 2005.
La **epigastro** respektive **epigastra regiono** (latine *epigastrium* respektive *regio epigastrica*) de la homo estas la ventra regiono inter la ripoj kaj la umbiliko - do la supra parto de la ventro.

En la epigastra regiono situas pli-malpli centre la ventro, duodeno, pankreato, dekstre la hepato kaj gala veziko, kaj maldekstre sub la subaj ripoj profunde la lieno. Krome ankaŭ iuj partoj de la maldika kaj dika intestoj situas en la regiono. Ĉe sveltaj personoj supre de la umbiliko eblas palpi la aorton iom maldekstre de la korpomeza linio. 

Tiu abundo de anatomiaj strukuroj (al la organoj kompreneble aldoniĝas multaj nervoj, arterioj, vejnoj kaj limfangioj) kaj la fakto, ke doloroj ankaŭ povas esti projekciataj en la epigastran regionon, kiam malsanas aliaj organoj en la relativa proksimeco, komprenigas ke necesas tre abundaj medicinaj ekzamenoj se estas doloroj en tiu korpa regiono.

Menciindas, ke doloroj ankaŭ en la kazo de koratako aŭ brustangoro, de malsanoj de la apendico kaj de la ovarioj, pli malofte de la ingvenoj kaj de la uretroj povas projekciiĝi al la epigastra regiono.

Kaj ankaŭ ĉe iuj psikaj malsanoj (aparte ĉe la "somatoformaj perturboj") sentiĝas ofte doloroj, sentoj de tropleneco aŭ de piketoj en tiu korpa regiono. 

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |