recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Berbera reĝo Masiniso.
**Masiniso**, aŭ **Masenseno**, (Berbere: **Masnsen**, ⵎⵙⵏⵙⵏ; *ĉ.*238 a.K. – *ĉ.* 148 a.K.) — literumita ankaŭ **Masinisa** kaj **Masena** — estis la unua Reĝo de Numidio. Dum sia pli junaj jaroj li luktis en la Dua Punika Milito (218-201 a.K.), unue kontraŭ la Romianoj kiel aliancano de Kartago kaj poste kontraŭ ambaŭ flankoj. Kun Romia subteno, li unuigis la orientajn kaj okcidentajn tribojn de Numidio kaj fondis la ŝtaton nome Regno de Numidio. Li estis fama pro sia rolo kiel Romia aliacano en la Batalo de Zama kaj kiel edzino de Sofonisbo, nome kartaga nobelulino al kiu li permesis veneniĝi por eviti esti paradita en triumfa ceremonio en Romo.

Lia nomo estis trovita en sia tombo de Cirta, en nuntempa Konstantino en Alĝerio laŭ la formo de MSNSN (kiu estas legenda kiel *Mas'n'sen* kio signifas "Ties Senjoro").

Masiniso estas tre amplekse konsiderita kiel simbolo kaj grava prapatro por la nuntempaj Berberoj.

La historio de Masiniso estas rakontata en la verko de Tito Livio nome *Ab urbe condita* (verkita en ĉirkaŭ 27–25 a.K.). Li estis montrita ankaŭ en la verko de Cicerono nome *Somnium Scipionis* (sonĝo de Scipiono).

Referencoj
----------

1. ↑  Fage, J. D..  (1979-02-01) *The Cambridge History of Africa* (angle). Cambridge University Press, p. 180. ISBN 9780521215923.

* Tito Livio (trad. Aubrey de Sélincourt) (1965). *The War With Hannibal*. New York: Penguin Classics. ISBN 0-14-044145-X

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Masiniso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Masiniso Arkivigite je 2009-01-05 per la retarkivo Wayback Machine
* Livius.org: Masiniso


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 575916
* GND: 118782452
* LCCN: no97054670
* VIAF: 14949793, 33151776764418011927, 67157523177227030691, 529159474342227662779, 289552519, 1416159248510804870009, 512159474048327660906 31603815, 14949793, 33151776764418011927, 67157523177227030691, 529159474342227662779, 289552519, 1416159248510804870009, 512159474048327660906
* ISNI: 0000 0003 7443 4381
* SUDOC: 086136259
* BNF: 135115995
* NKC: hka2010566216
 |
Butiko en Centra, Hong Kong
Max Mara butika montrofenestro
**Max Mara** estas konata itala moddomo. La moddomo estis fondita en 1951 en la urbo Reggio Emilia fare de Achille Maramotti.

Aktuale en 2008, la ĉeno havas 2,254 butikojn en 90 landoj.

Historio
--------

Maramotti komencis moddezajnon en 1947 kaj fondis la moddomon en 1951. La origino de la nomo "Mara" en la nomo de la moddomo estas mallongigo de la familia nomo de Maramotti, dum la nomo "Max" estis la nomo de loka grafo kiu estis konata en la provinco de Emilia en Italio (kie Maramotti vivis ) pro sia sento pri modo. Maramotti estis unu el la unuaj italaj dizajnistoj se temas pri komenci amasprodukti siajn vestaĵojn, konservante altan kvaliton. Maramotti certigis emfazi la markon de la moddomo kaj ne la nomojn de la vestaj dizajnistoj, kvankam la moddomo laboris kun mondfamaj dizajnistoj kiel Karl Lagerfeld, Domenico Dolce, Stefano Gabbana kaj Narciso Rodriguez. En 2005 forpasis la fondinto de la firmao kaj ekde tiam la firmao estas administrata de siaj infanoj.

Varmarkoj
---------

La moddomo havas pli ol 35 malsamajn markojn inkluzive de "Sportmax", "Marla", iBlues, Max & Co, kaj "Marina Rinaldi" nomita laŭ la praavino de Maramotti.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Max Mara en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 819216
* LCCN: nb2008007207
* VIAF: 262662184
 |
**Pál Schweitzer** [ŝvejcer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schweitzer Pál** estis hungara esteto, literaturhistoriisto, redaktoro, tradukisto, bibliografo. Lia patro estis viktimo de la holokaŭsto.

Pál Schweitzer  naskiĝis la 26-an de julio 1935 en Budapeŝto. Li mortis la 23-an de februaro 2005 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Schweitzer devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1958, post 4 jaroj li doktoriiĝis samloke. Post la diplomo li laboris en librovendejo monatojn, poste li estis bibliografo, poste dokumentisto en ŝtata distribuejo pri libroj. Li estis redaktoro de literaturaj revuoj inter 1963 kaj 1995. Li kandidatiĝis en 1976. Li esploris en Zuriko en la jaro 1980. Li multe okupiĝis pri poezio de Endre Ady (eĉ li trovis nekonatan muzon de Ady). Li ricevis premion en 1976. Li havis edzinon, kiu naskis filon.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Ady versszerkezeteinek néhány kérdése* (1960)
* *Thomas Mann és kiadója levelezésük tükrében* (1973)
* *A szép magyar könyv 1976–1979* redaktoro de libroserio
* *14 600 Thomas Mann levél* (14 600 leteroj de Thomas Mann), (1988)
* *Ady és Mylitta* (1996), pri la nova muzo de Ady
* *Egy fájdalmas, nagy élet jussa* (2004)
* *Naplók. I–II.* tradukaĵoj de Thomas Mann

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Rita agonia kutimaro inter maskloj de *Zygoballus sexpunctatus*
En etologio, **Agonia kutimaro** estas ĉiu ajn socia kutimaro rilata al luktado. Tiele ĝi estas pli larĝasence ol agresema kutimaro ĉar ĝi inkludas ne nur faktan agreson sed ankaŭ minacojn, memmontrojn, retiriĝojn, agresfrontadon kaj repacigon. La termino estis stampata de Scott kaj Fredericson en 1951. **Agonia kutimaro** estas komprenata ĉe multaj animalaj specioj ĉar rimedoj kiaj manĝo, ŝirmo kaj partneroj estas ofte limigitaj.

Kelkaj formoj de **Agonia kutimaro** okazas inter kontraŭuloj kiuj konkurencas por aliro al samaj rimedoj, kiaj manĝo aŭ partneroj. Aliajn fojojn ĝi implicas testojn de forto aŭ minacomontro kiuj ŝajnigas ke la animalo aspektas pli granda kaj fizike pli sana, kio povas permesi ĝin akiri la rimedon antaŭ okazo de fakta batalo. Kvankam la **Agonia kutimaro** varias inter specioj, agonia interagado konsistas el tri tipoj de kutimoj: minaco, agreso, kaj submeto. Tiuj tri kutimoj estas funkcie kaj fiziologie interrilataj kun agresa kutimaro kvankam for de la mallarĝa difino de agresa kutimaro. Dum tiuj kutimoj povas esti vidataj unuope en interagado inter du animaloj, ili kutime okazas laŭ sekvenco el komenco al fino. Depende de disponeblo kaj gravo de rimedo, la kutimaro povas gami el mortolukto al multe pli sekura rita kutimaro, kvankam rita aŭ memmontrada kutimaro estas plej komunaj formoj de Agonia kutimaro.

Referencoj
----------

1. ↑  Barrows, Edward.  (2001) *Animal Behavior Desk Reference*. Florida: CRC Press LLC.
2. ↑  Manning, Aubrey.  (1998) *An Introduction to Animal Behavior*. Cambridge University Press.
3. 1 2   (1986) "Agonistic Behavior in Food Animals: Review of Research and Techniques", *Journal of Animals Science* **62** (4). 

 Arkivigite je 2009-04-18 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2009-04-18. Alirita 2012-07-14.

* Kategorio Agonia kutimaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Marsens** estas komunumo en la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1653 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

La komunumo Marsens situas en la Friburga Mezlando, proksimume 12 kilometrojn sudsudokcidente de la kantonĉefurbo Friburgo kaj 4 kilometrojn norde de la distriktĉefurbo Bulle. La orientan komunumlimon formas la Lago de Grejerco. La komunumo konisistas el la vilaĝoj Marsens, Vuippens kaj Chamufens.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,81 km², de kiuj 24,8% estas kovritaj de arbaro, 63,5% servas por agrikulturo kaj 11,0% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Marsens limas en nordo al Sorens, en nordnordoriento al Pont-en-Ogoz, en nordoriento Hauteville, en sudo al Riaz, en okcidentsudokcidento al Sâles, en okcidento al Grangettes, kaj en nordokcidento al Le Châtelard.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 12 kaj la svisa aŭtovojo A12, al kiu ekzistas alveturejo 1 kilometron sude de la komunumo sur la teritorio de Riaz. Per la buslinio de la entrepreno Transporto Publika Friburga de Friburgo al Bulle la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La nomo de la komunumo devenas de romia marso-templo, kiu detruiĝis dum la granda tertremo de 260. La unua dokumenta mencio de Marsens datiĝas el la jaro 851 kiel *Curtis marsingus*. En la jaro 1137 estis konstruita en Marsens la Abatejo Humilimont, en kiu ek de 1872 troviĝas la kantona psikiatra kliniko. La vilaĝo dum mezepoko apartenis al la Senjoroj de Corbières, de kiuj ĝin akiris en la jaro 1224 la familio Everdes-Vuippens. En la jaro 1549 Marsens estis akirita de la urba ŝtato Friburgo kaj integrita al la voktejo Everdes-Vuippens. e la Helveta Revolucio de 1798 ĝis 1848 ĝi apartenis al la distrikto Bulle, kiu tiam surbaze de la nova kantona konstitucio estis transformita al la distrikto Grejerco. Kun efiko de la 1-a de januaro 2001 la ĝis tiam aŭtonoma komunumo Vuippens estis integrita al la komunumo Marsens.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Alain-Jacques Czouz-Tornare*: *Marsens* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-08-11)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Marsens en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Marsens

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Marsens** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Grejerco |
| --- |
| Bas-Intyamon • Botterens • Broc • Bulle • Châtel ĉe Montsalvens • Corbières • Crésuz • Echarlens • Grandvillard • Grejerco • Hauteville • Haut-Intyamon • Jaun • La Roche • Le Pâquier • Marsens • Morlon • Pont-en-Ogoz • Pont-la-Ville • Riaz • Sâles • Sorens • Val-de-Charmey (Cerniat • Charmey) • Vaulruz • Vuadens |  |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 415525
* GND: 4227152-6
* VIAF: 243513494
* BNF: 12141949h
 |
**Alajos Komáromy** [alajoŝ komAromi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Komáromy Alajos** estis hungara aktoro.

Alajos Komáromy
Alajos Komáromy  naskiĝis en la 1820-aj jaroj en Gyula, li mortis la 18-an de julio 1904 en Szigetszentmiklós.

Biografio
---------

Alajos Komáromy frekventis lernejon en sia naskiĝurbo, li iĝis lignaĵisto. Li aĝis 18, kiam li ekvidis teatran trupon en Pest (urbo)n kaj la teatrejo allogis lin. En 1845 en Zalaegerszeg li debutis, poste li ludis en Nagyvárad, Arad, Kecskemét. En 1848 li havis rolojn eĉ en Teatro Magyar de Pest. Dum la Hungara revolucio de 1848 li estis soldato, post falo de la revolucio trudsoldato sed jam en la armeo de Habsburgoj. Ekde 1851 li denove estis aktoro en diversaj tiutempaj hungaraj urboj. Inter 1859 kaj 1887 li estis membro de la Nacia Teatro (Budapeŝto), kie li havis la titolon eterna membro de la Nacia Teatro. Depost 1887 li retiriĝis. Post vidviĝo li denove edziĝis.

Elektitaj roloj
---------------

* József Katona: *Banuso Bánk* - titolrolo
* William Shakespeare: *Otelo, la maŭro de Venecio* - titolrolo
* Molière: *La Avarulo* - Cléante

Memorigiloj
-----------

* strato en Szigetszentmiklós

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2015-04-02 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Alajos Komáromy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Maximilien DE BÉTHUNE**, pli konata kiel la **duko de Sully** (naskiĝis en 1560 - mortis en 1641) estis grava ministro de la franca reĝo Henriko la 4-a.

Sully naskiĝis la 13-an de decembro 1560 en Rosny-sur-Seine, apud Mantes-la-Jolie. Li fariĝis tre rapide la preferata kunulo de la estonta reĝo, kiu nomiĝis tiam nur "Henriko de Navaro". Sully sekvis lin flanko ĉe flanko dum la tutaj francaj militoj pri religio, kaj distingiĝis pro sia kuraĝeco. Poste, bona edziĝo kaj bonaj komercaj aferoj rapide riĉigis lin.

Ĉar Sully ŝajnis esti tre ŝparema por siaj propraj aferoj, Henriko la 4-a konfidis al li la financojn de la franca reĝlando kaj nomumis lin "superintendanto de la financoj" (*surintendant des finances*). Sully efike reordigis la buĝeton, sukcesis repagi grandegajn ŝuldojn kaj permesis financi la militojn en Hispanio kaj Savojo. Eĉ pli grave, li plifortigis agrikulturon, ekzemple per la libereco por la komerco de grajnoj aŭ per la forigo de multaj pasrajtaj taksoj inter la provincoj de la reĝlando. Plie, Sully konstruis novajn ampleksajn vojojn kaj eĉ kelkajn kanalojn, kiel la kanalo de Briare.

Iom post la morto de Henriko la 4-a en 1610 (murdita de François Ravaillac), internaj intrigoj trudis la eksiĝon de Sully kiel superintendanto, kvankam li konservis sian feŭdon en Puatuo. Fine de lia vivo, li retiriĝis en Sully-sur-Loire, kie li mortis la 22-an de decembro 1641.

* Kategorio Maximilien de Béthune en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 96697
* GND: 11879938X
* LCCN: n50012951
* VIAF: 95208305
* ISNI: 0000 0001 2283 1575
* LIBRIS: 277631
* SUDOC: 029259509
* BNF: 12092462f
* ULAN: 500354367
* NLA: 52144800
* NKC: mzk2016930967
* ICCU: LO1V184641
* BNE: XX1448294
 |
**Maxi Biewer** (naskiĝis la  24-an de majo 1964(nun 1964-05-24) (59‑jara) en Berlino), estas germana televida prezentistino kaj aktorino. Ŝi naskiĝis en Orienta Berlino tiam parto de la GDR.

Maxi Biewer estas la filino de aktoro Gerd Biewer kaj Brigitte Krause. Ŝi parolas germane, angle, france kaj ruse. Ŝi trapasis politeknikan mezlernejon en Berlino-Köpenick, kie ŝi ankaŭ sukcese abiturientiĝis. Post kiam ŝi diplomitiĝis je la Akademio de Dramaj Artoj "Ernst Busch" en Berlino ŝi fariĝis kvalifikita aktorino.

Inter 1987 kaj 1989 ŝi laboris je la GDR televido en gastroloj, kaj ludis en la teatro Dessau. En 1989 ŝi transloĝiĝis al okcidenta Berlino, kaj ekde 1992 ŝi estas la veterprognozistino ĉe RTL-televido.

Konateco ŝi atingis precipe per sia rideksplodo kiel vetero-anoncistino ĉe RTL-Matenenmagazino punkto 6 kaj per unu el siaj prezentoj je la sama magazino, kiu estis farita al muziko kaj prezentita de Stefan Raab kiel repo. En 2010 Biewer ludis sin mem en sia laboro kiel RTL veterspertulino en la premiita serio *Doctor’s Diary* (Taglibro de doktoro), kiu estis elsendita en januaro 2011.

Ŝi havis ĝis 1996 amrilaton kun RTL-matenspektaklo-prezentisto Wolfram Kons. Unu jaro pliposte ŝi edziniĝis al la franc-kanadano Jean-Patrice Venn, kiun ŝi renkontis dum unu el ŝiaj vojaĝoj. Dum tiu tempo, ŝi pendolis sep jarojn inter Germanio kaj Montreal en Kanado. Ŝi nun vivas kun sia edzo en Hennef (Sieg). Multe de ŝia libera tempo ŝi ankaŭ pasigas sur ilia velboato en la Balta Maro.

Filmaro (selekto)
-----------------

* 1981: Der Kuckuck bin ich
* 1983: Rügensagen
* 1984: Kaskade rückwärts
* 1984: Polizeiruf 110: Schwere Jahre (1. Teil) (TV series)
* 1985: Ferienheim Bergkristall: Ein Fall für Alois (TV Series)
* 1985: Ernst Thälmann
* 1987: Maxe Baumann aus Berlin (television Film)
* 1987: Sachsens Glanz und Preußens Gloria (TV miniseries)
* 1987: Der Geisterseher
* 1987: Glück hat seine Zeit
* 1987: Sidonies Bilder
* 1987: Vater gesucht
* 1988: Der Staatsanwalt hat das Wort: Ohne Wenn und Aber
* 1989: Der lange Weg zu Angerer
* 1989: Polizeiruf 110: Der Wahrheit verpflichtet (TV series)
* 1989: Auf den zweiten Blick
* 1990: Himmelsschlüssel
* 1990: Unser Lehrer Dr. Specht (TV series)
* 1996: Der Venusmörder

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Maxi Biewer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Offciala retejo
* Maxi Biewer ĉe Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 514092
* GND: 1061781356
* VIAF: 311655938
* ISNI: 0000 0001 3316 0308
 |
**Minejo en Chrustenice** (legu Minejo en Ĥrustenice) situas 0,5 km nordoriente de Loděnice u Berouna, 8 km nordoriente de urbo Beroun.

Chrustenice-a fererca minejo apartenis al la plej grandaj kaj al la plej signifaj minejoj de mezbohemia Barrandiena regiono. Per siaj 84 subteraj etaĝoj ĝi atingis profundecon 426 m kaj dum la tempo de sia ekzistado ĝi produktis preskaŭ 8 milionojn da tunoj de erco.

Ferercon, kies trovejon ĉi tie malkovris en la jaro 1850 Jan Váňa, fondinto de Praga ferindustria kompanio, komencis la minejo mini jam en 1861. Dank’ al sia situo la trovejo ne estis malfermita per klasika ŝakto, sed per inĝenia sistemo de klinitaj koridoroj kun 36 tren- kaj deglit-kavoj, anstataŭiganta la tutan vertikalan transporton tra ĉiuj 84 etaĝoj, sinsekve ĝis profundeco 426 m. La minejo en Chrustenice apartenis siatempe al la plej signifaj kaj la plej modernaj minejoj de Praga ferindustria kompanio. Ĉi tie estis ankaŭ provataj novaj minprocedoj kaj tekniko.

Post ŝanĝo de ekonomiaj rilatoj en ferindustrio kaj kiam alproksimiĝis elĉerpiĝo de la trovejo, la minejo estis en la jaro 1965 definitive fermita kaj lasita al iompostioma superakvigado. Hodiaŭ ĝi estas inundita ĝis nivelo de la 8-a etaĝo.

Sed favoruloj de historia minado ekzorgis, por ke la minejo ne pereu tute. Ili sekurigis flegadon almenaŭ de parto de la subteraj spacoj savinte multon el maŝinoj kaj teknika ekipaĵaro kaj ili fondis subteran historian muzeon kaj kompletigan ekspozicion sur la supraĵo.

Por publiko alirebla kaj perelektre lumigita rondo mezuras proksimume 1 km, kiu kondukas tra koridoroj de la 8-a kaj la 7-a etaĝoj. Krom subtera maŝinejo estas instalitaj en ĝi pluaj trafikkapablaj maŝinoj kaj minejekipaĵoj, 350 m vizitantoj veturos ankaŭ per minejtrajneto.

La subterejo de la minejo estas laŭbezone alirebla por ekzerco de skafandristoj, policistoj kaj fajroestingistoj (dum la plej longa mergiĝo atingis 400 m kaj profundecon 67 m, la plej profunda mergiĝo estis 120 m). En la minejo estis ankaŭ filmita multe da scenoj al vico da filmoj.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La brazila **ministerio pri justico** (portugale ĝia plena nomo estas *Ministério da Justiça e Segurança Pública*, mallongigo **MJSP**) estas rekta federacia publika administrada organo, kiu havas inter siaj funkcioj defendi la juran ordon, politikajn rajtojn kaj konstituciajn garantiojn; la kunordigado de *Sistema Único de Segurança Pública* (unuigita sistemo de publika sekureco), kaj defendo de la nacia ekonomia ordo kaj rajtoj de konsumantoj.

MJSP ankaŭ aktivas batalante kontraŭ drogokontrabandadon kaj rilatajn krimojn, inkluzive per konfisko de havaĵoj, kiuj financas tiajn krimajn agadojn aŭ rezultas el ili, kaj ankaŭ malhelpi kaj kontraŭbatali korupton, monlavadon kaj financadon de terorismo.

La plena regularo pri la aferoj koncerne al MJSP troviĝas en la leĝo n-ro 13.844, de la 18-a de junio, 2019 kaj dekreto n-ro 9.662 de la 1-a de januaro, 2019.

Referencoj
----------

1. ↑  Informpaĝo pri MJSP sur la retejo de brazila registaroportugale

Vidu ankaŭ
----------

Ministerio pri justico

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ministerio pri justico (Brazilo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Retpaĝaro pri MJSP en la retejo de la brazila registaro portugale
**John EDMONSTONE** estis sklava nigrulo probable naskiĝinta en Demerara, Brita Gujano (nuntempa Gujano, Sudameriko), iu poste akiris liberon. Li lernis taksidermion el Charles Waterton, kies bopatro Charles Edmonstone (1793, Cardross Park, Dumbarton, Skotlando - 1822, Demerara, Brita Gujano) havis plantejon en Demerara.

Post sia liberigo, Edmonstone venis al Glasgow kun sia iama mastro, Charles Edmonstone. El tie li translokiĝis al Edinburgo (37 Lothian Street), kie li instruis taksidermion al studentoj de la Universitato de Edinburgo, inklude Charles Darwin.

Edmonstone havigis al Charles Darwin inspirantajn rakontojn pri tropika pluvarbaro en Sudameriko kaj eble tio kuraĝigis Darwin al tiea esplorado. La taksidermio kiun Darwin lernis el Edmonstone ege helpis lin dum la Vojaĝo de la Beagle.

Edmonstone estis konsiderita kiel unu el la "100 Grandaj Nigraj Britoj".

Notoj
-----

1. 1 2 3 .  BBC - Radio 4 Making History - Latest programme (angle). Alirita 2018-01-02.
2. 1 2 3   Toespraak Mcewen (eng) (2005-12-23). Arkivita el la originalo je 2005-12-23. Alirita 2018-01-02.

 Arkivigite je 2005-12-23 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2005-12-23. Alirita 2019-05-23.
3. ↑   100 Great Black Britons - John Edmonstone. Alirita 2018-12-06.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-06-01. Alirita 2022-03-05.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 644726
 |
Koordinatoj: 50° 16′ 05″ N 16° 28′ 49″ O﻿ / ﻿50.26806 °N, 16.48028 °O﻿ / 50.26806; 16.48028 (mapo)

**Komáří vrch** (en traduko *Kula monto*) estas naturrezervejo sur montodorso de Orlica montaro proksime de municipo Orlické Záhoří en distrikto Rychnov nad Kněžnou.

Kialo de protekto
-----------------

Objekto de protekto en la rezervejo estas konserviĝinta fago-picea kreskaĵaro de natura ligneca komponaĵaro. Similaj arbaraj kreskaĵaroj kovris en pasinteco la tutan montodorson de Orlica montaro.

Situo
-----

Spaco de la rezervejo ensumigas montodorsan parton de samnomata 991 metroj alta monto en la centra parto de Orlica montaro nordoriente de municipo Říčky v Orlických horách. La rezervejo estas atingebla sur montodorsa ruĝa ruĝa turisma marko marko borderanta ties nordan randon kaj sur ruĝe markita biciklista vojo 4071 borderanta ties sudan randon. Interne de la spaco troviĝas kelke da objektoj de ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj.

Fotogalerio
-----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Arthur Weber** [veber], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Weber Arthur** estis hungara ataŝeo, mezlerneja kaj altlerneja instruisto, literaturhistoriisto. Lia persona nomvarianto estis *Artúr,* lia pseŭdonimo estis *Német Ákos*.

Arthur Weber naskiĝis la  18-an de aŭgusto 1888(nun 1888-08-18) en Késmárk (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Kežmarok en Slovakio), li mortis la 17-an de aŭgusto 1929 en Berlino.

Biografio
---------

Arthur Weber maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1910. Inter 1911 – 1919 li instruis en kalvinana gimnazio en Budapeŝto, sed en la lernojaro 1918 li instruis ankaŭ en la universitato. Inter 1919-1923 li laboris en ministerio, poste li estis ataŝeo en Berlino ĝis sia frua morto. Li kontribuis hungare kaj germane.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Zrinyi halála* (1910)
* *Shakespeare hatása a vígjátékíró Vörösmartyra* (1911)
* *Don Juan en Hongrie* (1912)
* *Viharvirágok* (teatraĵo, 1915)
* *A szepesi nyelvjárás-tanulmányozás története* (1916)
* *Rauch, Erinnerungen eines Offlziers aus Altösterreich* (1918)
* *Die Zipser-Deutschen* (1919)
* *Német fonetikus társalgási nyelvkönyv* (lernolibro, 1921)
* *Einsame und Verkannte* (noveloj, 1925)
* *Graf Tisza und der Eintritt in den Weltkrieg* (1927)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 838883
 |


* Portalo pri Biografio
La **kapelo Ĉieliro de Maria** estas romkatolika Monumento historia en vilaĝo Buzsák (Hungario). Ĝi estas konata ankaŭ "blanka kapelo" kaj pilgrimloko por la najbaraj vilaĝoj (ties loĝantaro).

Historio
--------

La iama paroĥa kirko estis konstruita en la 13-a jarcento en la (jam plene malaperinta) vilaĝo Akts aŭ Akcs [akĉ]. La konstruaĵo neniam estis trakonstruita, nur iam oni konstruis firstotureton kaj enmurigis kelkaj fenestrojn. La renesanca ligna altaro estis skulptita en la malfruaj 1700-aj jaroj. En la 1990-aj jaroj la altaro restaŭriĝis, poste jam estas videbla en la vilaĝa preĝejo.

Legendo
-------

Laŭ la pilgrimantoj la kapelo estis konstruita en tiu loko, kie iam aperis Sankta Maria. Pri tio memorigas ligna skulptaĵo pri Sankta Maria (sen Jesuo). La statuo ĉijare ricevas novan imponan popolkostumon.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en kampo, kie nuntempe oni faris etan parkon. La kapelo havas 2 partojn: la simplan brikforman navon kaj duonrondan absidon. La absido estas iomete pli mallarĝa, ol la navo. La enirejo situas en flanko de la navo. 

Ĉefkermeso okazas en la 15-an de aŭgusto, krome en Pentekosto, en la 8-an de septembro, en la 2-an dimanĉo depost Pasko (blanka dimanĉo).

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2019-08-03 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
*
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun kolumno. |

Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri arkitekturaĵo. Por informoj pri la samnoma provinco de Panamo, vidu la artikolon Kolono (Panamo).
Naciaj Kapitolaj Kolonoj ĉe la Usona Nacia Arboreto en Vaŝingtono.

**Kolono** estas rekta, precipe premata vertikala aŭ oblikva verga elemento, kiu transprenas efikojn de ŝarĝo el la apudaj partoj de strukturo, kiujn ĝi subtenas. En klasika arkitekturo ĝi estas komponata de tri partoj: nome bazo (bazamento), fusto kaj kapitelo. La kolono estas la ĉefa elemento kiu utilas por diferencigi inter la tri ĉefaj klasikaj ordoj, nome dorika ordo, ionika ordo kaj korinta ordo.

Tipoj kaj konceptoj
-------------------

Laŭ Francisko Azorín **kolono** estas *Alta cilindro, foje multflanka prismo, or subteni aŭ ornami, kies ordinaraj partoj estas bazo, fusto k. kapitelo.* Li indikas etimologion el la latina *columna*, el *columen* (apogo). Kaj li aldonas la terminojn *kolonaro*, por vico de kolonoj, kaj interkolono, monolita kolono, ŝtona kolono, ŝtala kolono, afiŝa kolono, akvokolono, hidrargokolono, miliara kolono. Ĉiam laŭ Azorín oni povas dividi kolonojn jene:

* Laŭ la nombro de kolonoj aŭ de sia antaŭa kolonaro, la konstruaĵo nomiĝas: dustila (dukolona); tetrastila (kvarkolona); heksastila (seskolona); okastila (okkolono); eneastila (naŭkolonja); dekastila (dekkolona); dodekastila (dekdukolona); hekatonstila (centkolona).
* Laŭ la dispono de iliaj kolonaroj, la konstruaĵo nomiĝas: aptera (senkolona); monoptera (unu sola vico de kolonoj ĉirkaŭe); diptera (kun duobla kolonaro); prostila (kun antaŭa kolonaro); anfiprostila (kun antaŭa k. malantaŭa kolonaro); periptera (kun ĉiuflnka kolonaro)...
* Laŭ la interkolona distanco: piknostila, sistila, eŭstila, diastila, areostila, areosistila.

En figura senco, militkolono en armeoj estas formiĝo de soldataro kunmarŝanta en unu aŭ pluraj vicoj, en kiu la vicaro evidente pli longas ol larĝas.

Eroj
----

Vertikalaj strioj de la fusto de kolono.
* Abako
* Arkitravo
* Bazo
* Ekino
* Entablemento
* Entaso
* Fusto
* Galbo
* Imoskapo
* Kapitelo

Vidu ankaŭ
----------

Peristilo de la vilao Vettii, Pompejo, Italio.
* Diptera kolonaro
* Fosto
* Interkolonaro
* Kolonaro
* Masto
* Periptero
* Peristilo
* Pilastro
* Steleo

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 114.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑  Azorín, samloke.

* Kolono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kolono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Tiu ĉi artikolo temas pri nigrakarba minejo en distrikto Karviná. Pri brunakarba minejo en distrikto Most temas artikolo Lom ČSA.*

---

La suma vido al la komplekso de uzino Jan Karel
Detalo de Skipa ekspluatiga turo de uzino Jan Karel
**Minejo ČSA** (en la pasinteco la tuta nomo sonis **Minejo de Ĉeĥoslovaka armeo**, nuntempe estas uzata sole mallongigo) estas mineja komplekso de kompanio OKD, konsistanta el du ekspluatigaj uzinoj:

* Jan Karel
* Doubrava

Historio
--------

La Minejo de Ĉeĥoslovaka armeo estiĝis al la 31-a de decembro 1951 per kunigo de minejoj Jindřich kaj Hlubina kaj Jan Karel. La ekspluatado en unuopaj lokoj estis iom post iom dampigata (Hlubina - 1963, František - 1964, Jindřich - 1995) kaj eluzeblaj partoj de iliaj minejaj kampoj estis almembrigataj al la minejo Jan Karel.

Al la 1-a de julio 1995 estis al la minejo ČSA aligita ĝis tiu tempo memstara minejo Doubrava.

Priskribo
---------

La mineja kampo aperas en katastroj de municipoj Karviná, Orlová, Doubrava kaj Dětmarovice kaj ties areo faras ĉirkaŭ 26 km².

La uzinoj Jan karel kaj Doubrava estas kunigitaj per koridoro, kiu post fermigo de la minejo Doubrava servos por transporto de karbo el tiu ĉi areo al la uzino Jan Karel. La minejo ČSA estas produktanto de precipe kvalita koaksigebla nigra karbo.

La nuntempa ekspluatado estas taksata proksimume al 3 milionoj da tunoj pojare. Fortecoj de la karboportaj galerioj estas vice ĉirkaŭ 2-3 metroj. La minejo okupigas ĉirkaŭ 2800 okupigantojn, el tio proksimume 2000 laboras sub la tero.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Minado |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • r   Nigrakarbaj minejoj de Moraviasilezia regiono    |
| --- |
| Parta baseno de Karviná | Minejo 9. květen • Minejo Barbora • Minejo ČSA • Minejo ČSM • Minejo Darkov • Minejo Doubrava • Minejo Dukla • Minejo František • Minejo Gabriela • Minejo Hohenegger • Minejo Jindřich • Minejo Lazy |
| Parta baseno de Petřvald | Minejo Pokrok • Minejo Julius Fučík • Minejo Žofie |
| Parta baseno de Ostrava | Minejo Alexander • Minejo Anselm • Minejo Heřmanice • Minejo Hlubina • Minejo Ignát • Minejo Jan Maria • Minejo Jeremenko • Minejo Jindřich • Minejo Karolina • Minejo Michal • Minejo Odra • Minejo Petr Bezruč • Minejo Rudý Říjen 1 • Minejo Stachanov • Minejo de sankta Triunuo • Minejo Šalomoun • Minejo Vítězný únor • Minejo Zárubek |
| Subbeskida baseno | Minejo Paskov • Minejo Frenštát |

 |
**Monfarracinos** [monfaRAzinos] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra del Pan, en la centro de la provinco. *Monfarracinos* estas etimologie tradukebla al *Monto de Saracenoj* aŭ *de Saraceno*, kiu estis mezepoke ofta persona nomo; estas en la regiono kaj Portugalio aliaj similnomaj loĝlokoj.

Municipoj de la komarko Tierra de Alba en la centro de la provinco Zamoro.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 22,02 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 971 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 200 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj, sed akiris 400 el la fino de la jarcento pro proksimeco al la provinca ĉefurbo kaj funkcii kiel dormurbo. Ĝi distas 9 km de Zamoro, provinca ĉefurbo.

Estas atestaĵoj de prahistoria kaj romia loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado. Plej frua mencio estas de 12-a jarcento. Ĝi apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo (bataleto la 6aa de Januzro 1809). En la 12-a jarcento ĝi apartenis al la Katedralo de Zamoro.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, vinkeloj, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 756563
 |
**7-Eleven** (en la angla : **Seven-Eleven** aŭ **7-Eleven**, signifanta 7-11, do sep-duk unu) estas internacia ĉeno de oportunaj butikoj, bazita en Usono. La komenco de la kompanio estis en 1927, kiam naskiĝis la ideo de la oportuna vendejo. En decembro 2022, ĝi estas la tria plej granda nutroĉeno en la mondo post Walmart kaj Costco.

En 2007, la nombro de la filioj de la firmao estis pli granda ol tiu de la rapidmanĝeja ĉeno McDonald's. Ekde tiam, la merkata ĉeno fariĝis la plej granda en la mondo, kun pli ol 50,250 vendejoj tutmonde. La ĉeno funkcias en pluraj landoj, inkluzive de Usono, Aŭstralio, Japanio, Kanado, Filipinoj, Tajlando, Honkongo, Ĉinio, Tajvano, Malajzio, Danio, Tajvano kaj Svedio.

En la unuaj jaroj, la butikoj de la firmao estis malfermitaj de la sepa matene ĝis la dekunua nokte, tial la nomo de la firmao adoptita en 1946, anstataŭe de la nomo "Totham". Ekde la 1960-aj jaroj, la malfermhoroj disetendiĝis, kaj nuntempe la plej multaj vendejoj estas malfermitaj 24 horojn tage kaj ĉiun tagon de la semajno .

Referencoj
----------

1. ↑  "Open Around the Clock – 7-Eleven Corporate",  *7-Eleven, Inc.*.

 Arkivigite je 2017-04-18 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Historia Dokumentario


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 825030
* LCCN: n84120786
* VIAF: 150147025
* ISNI: 0000 0001 0088 0632
 |
**Komerca milito** estas ekonomia konflikto ofte rezulte el ekstrema protektismo en kiu ŝtatoj starigas aŭ kreas tarifojn aŭ aliajn komercajn barierojn kontraŭ aliaj reage al komercaj barieroj kreitaj de alia partio. Se tarifoj estas la ekskluziva mekanismo, tiam tiaj konfliktoj estas konata kiel *doganmilitoj* aŭ *tarifaj militoj*; kiel reago, la lasta ŝtato povas same pliigi la tarifojn. Pliigita protektado kaŭzas ke la produktado de ambaŭ landoj moviĝas al sintenoj de aŭtarkio. Minoraj komercaj malkonsentoj estas ofte nomitaj *komercaj disputoj* dum la milita metaforo estas hiperbola.

Komercaj militoj povas akriĝi al plena konflikto inter ŝtatoj, kiel ekzemple okazis foje inter Anglio kaj Nederlando, ekzemple ĉe la Dua angla-nederlanda milito por kontrolo super la maroj kaj komercvojoj, en kiu Anglio klopodis fini la nederlandan dominadon de la monda komerco dum periodo de intensa eŭropa komerca rivaleco. Ankaŭ la Opia milito kiu startis post la ĉina registaro de la Dinastio Qing blokadis siajn havenojn, konfiskis opian kontrabandon kaj enfermis la britajn komercistojn, rezulte en la sendo de la Brita Ŝiparmeo al Ĉinio kaj engaĝiĝo de la Ĉina Ŝiparmeo en la Batalo de Koŭlon.

Siavice realaj militaj kaj politikaj konfliktoj povas rezulti en kaj okazigi komercan militon. Ekzemple la invado de Ukrainio fare de Rusio rezultis en bojkoto al la rusia ekonomio fare de multaj landoj de la okcidenta flanko.

Referencoj
----------

1. ↑   What is trade war? definition and meaning (angle). Arkivita el la originalo je 2018-06-21. Alirita 2017-08-15.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2018-06-21. Alirita 2022-06-24.
2. ↑  Staff, Investopedia.  Trade War (28a de Septembro 2009).

Bibliografio
------------

* Rothgeb, John.  (2001) *U.S. Trade Policy*. Washington D.C.: CQ Press. ISBN 1-56802-522-X.
* Smoot-Hawley Tariff Act. (2005). Encyclopædia Britannica. Retrieved October 15, 2005, from Encyclopædia Britannica Online


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 776567
* GND: 4159004-1
 |
La **tradicia mongola skribo**, ankaŭ nomata *Hudum*, estas la originala **alfabeto** kiu estis uzata por skribi la mongolan lingvon. Ĝi estas adaptiĝo de la ujgura skribo sub komisio de Ĝingis-Ĥano. Ĝin oni skribis vertikale (de supro al fundo kaj de maldekstre al dekstre). Ĉiuj ĝiaj literoj havas malsamajn formojn, komencan, mezan, kaj la finan formon. La komenca formo estas la unua litero de vorto, sekve ĉiuj sekvaj literoj estas mezaj formoj kaj la lasta litero estas fina formo. Nuntempe oni uzas en Mongolio nur modifitan cirilan alfabeton, aldoninte la literojn e (eu) kaj y. 
Alfabetoj bazitaj sur tiu ĉi klasika vertikala skribo estas uzataj en Interna Mongolio kaj aliaj partoj de Ĉinio ĝis hodiaŭ por skribi en la lingvoj mongola, siba kaj eksperimente ankaŭ en la evenka lingvo.

Leteroj
-------

| karakteroj | transliterado |
| --- | --- |
| komenca formo | meza formo | finformo | Latina | Cirila |
|  |  |  | a | А |
|  | e | Э |
|  | 
 |  | i, yi | И,Й, Ы, Ь |
|  |  |  | o, u | О, У |
|  |  |  | o, u | О, У |
|  |  |  | ö, ü | Ө, Ү |
|  | 
 |  | n | Н |
|  |  | ng | Н, НГ |
|  |  |  | b | Б, В |
|  |  |  | p | П |
|  |  |  | q | Х |
|  |  |   | γ | Г |
|  |  | k | Х |
|  | g | Г |
|  |  |  | m | М |
|  |  |  | l | Л |
|  |  |  | s | С |
|  |  |  | š | Ш |
|  |  |  | t, d | Т, Д |
|  |  | č | Ч, Ц |
|  |  | j | Ж, З |
|  |  |  | y | -Й, Е, Ё, Ю, Я |
|  |  |  | r | Р |
|  |  | v | В |
|  |  |  | f | Ф |
|  |  |  | ḳ | К |
|  |  | (c) | (ц) |
|  |  | (z) | (з) |
|  |  | (h) | (г, х) |
|  | (zh) | (-,-) |
|  | (ř) | (-,-) |
|  | (chi) | (-,-) |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mongola tradicia alfabeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Lingua Mongolio: Mongola Alfabeto Arkivigite je 2008-11-18 per la retarkivo Wayback Machine
Folio de acero kun melduo.
**Melduo** (aŭ **farunroso**) estas kolektiva nomo por diversaj plantaj malsanoj, kaŭzita de fungoj. Oni povas dividi *veran* kaj *falsan farunroson*.

Al la askofungoj (Ascomycota) apartenanta damaĝanto, la vera farunroso (melduo) (*Erysiphaceae*) atakas ĉefe foliojn. Tiukaze, la foliojn kovras farunsimila kovraĵo, kaj la folioj pli poste bruniĝas kaj sekiĝas. Al la veraj farunrosaj fungoj apartenas ekz. *Blumeria graminis* (atakas diversajn grenacojn kaj paŝtejherbojn) kaj *Erysiphe necator* (damaĝanto de la vinberbranĉo). Ili estas tipaj ektoparazitoj, ĉar la micelio kreskas sur la surfaco, sed ĝi enpenetrigas suĉfadenojn, per kiuj ĝi prenas el la surfacaj ĉefoj la necesan nutraĵon. Ĝi disvastiĝas tra la aero per konidioj, kiuj dum horoj eligas ĝermohifon kaj tiuj adheras per adherdisko (appressorium) sur la planto.

Al la oomikotoj (Oomycota) apartenanta damaĝanto, **falsa farunroso** penetras kutime pli profunde en la planton kaj produktas ofte blankan kovraĵon sur la suba folioflanko. La herbo- kaj tuberoputriĝo de terpomo, ekita de terpomŝimo (*Phytophthora infestans*), kaŭzis meze de la 19-a jarcento gravan malsategon en Irlando. Alia grava planta parazito estas la falŝa farunroso de vinbera *Plasmopara viticola* kaj la bluŝimo de tabako (*Peronospora tabacina*). En la hodiaŭaj (ornam)ĝardenoj, la farunroso troveblas preskaŭ ĉiam kiel blanka kovraĵo sur flokso (*Phlox paniculata*).

Oni batalas kontraŭ la vera farunroso en la agrikulturo per la t.n. fungicidoj, tradicie, plej ofte bazitaj je sulfuro. Kontraŭ la malvera farunroso, tradicie kupro estas uzata.

Mikroskopia vido de melduo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Melduo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Melduo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Vera melduo sur vinbero[*rompita ligilo*]
kunveno de la ministroj pri eksteraj rilatoj de la ŝtatoj de la grupo G8 dum la jaro 2007
La **ministro pri eksteraj aferoj** aŭ **ministro pri eksteraj rilatoj** estas membro de la registaro de suverena ŝtato. La posteno signifas la ĉefan respondecon pri la ekstera politiko de sia lando, do la politikaj rilatoj de la lando al aliaj suverenaj ŝtatoj kaj al internaciaj registaraj organizoj.

Krome la ministro pri eksteraj aferoj krom la ŝtatestro kaj (se ne temas pri la sama persono) la ĉefministro, do la gvidanto de la registaro, estas la plej alta reprezentanto de sia ŝtato. Koncerne al la internaciaj rilatoj de sia ŝtato la ministro ĝenerale konsideriĝas plene rajtigita agi nome de sia ŝtato.

La **ministerio pri eksteraj aferoj** de la koncerna ŝtato, kiun gvidas la ministro, interalie estas la supera instanco por la ambasadoj de la ŝtato en aliaj ŝtatoj, kaj la gvidantoj de la ambasadejoj, la ambasadoroj, do reprezentas sian landon kaj konkrete ankaŭ sian "ĉefon", la ministron pri eksteraj rilatoj, en la ŝtato en kiu troviĝas la ambasadejo (kaj foje ankaŭ en aliaj, najbaraj ŝtatoj, se tie ne troviĝas alia ambasado).

La termino
----------

En iuj naciaj lingvoj la nomo de la ministro laŭvorte tradukeblus al Esperanto per la terminoj "ekstera ministro" aŭ "ministro pri eksteraj aferoj", sed en Esperanto la nomigo "ministro pri eksteraj rilatoj" plej klare esprimas, ke temas pri la eksteraj rilatoj de la koncerna ŝtato, kaj krome korespondas al la termino pri "estraranoj pri eksteraj rilatoj" de la organizaĵoj de la Esperanto-movado kaj de aliaj ne-registaraj organizaĵoj, kiuj same zorgas pri la rilatoj al la mondo ekster la propra organizaĵo.

La ĝenerala anglalingva termino estas *"foreign minister"*. En Usono tamen la ministro pri eksteraj rilatoj nomiĝas *"Secretary of State"* (laŭvorte "ŝtata sekretario"). Ekde la 22-a de januaro 2009 la politikistino Hillary Clinton (Demokrata Partio) plenumas tiun ministran postenon.

Vidu ankaŭ
----------

* Ekstera politiko
**Minka** (naskiĝis la 7-an de septembro, 1970 en Seulo) estas striptizisto, fotomanekeno kaj pornografi-aktorino konata pro siaj (pro ĥirurgiaj enplantoj) treege grandaj mamoj.

Dum sia vivo en Koreio Minka estis tenisisto kaj iĝis tenisinstruisto en usona militbazo en Seulo. Ŝi elmigris Usonon en la jaro 1993 por plikarieri kiel profesia tenisinstruisto, sed ŝi ne sufiĉe bone regis la anglan por haviĝi la necesan licencon. Sed oni invitis ŝin partopreni kiel ludanto je la t.n. *Asian Olympics* («Aziaj Olimpiaj ludoj») en Ĉikago. Ŝi gajnis ormedalojn kaj en la parluda kaj en la solluda virinaj turniroj. Minka rakontas, ke estis sia parludo-kunludanto kiu, rigardante la Minka-an korpon dum komuna duŝado, proponis, ke ŝi iĝu nudmanekeno.

Jam la saman jaron ŝi komencis nuddancadi; poste ŝi ekaktoriis en sia unua pornografia filmo, *Duke of Knockers 2* (1995). Pli-malpli samtempe ŝi faris sian unuan fotaron por *Score*, usonan fotmagazenon specialigatan pri grandaj mamoj.

Minka estas ne nur la stelulo de multaj seks- kaj erotikfilmoj, sed ankaŭ ties filmproduktoro kaj (per sia retejo, vidu malsupre) mema vendisto de siaj verkoj. Ŝi laboras en marketsituacio de lukra senkonkurenceco pro du kialoj: Multajn ŝi atiras ĉar ŝi estas unu el la malmultaj azianoj en la fako de tiom grandaj mamoj, kaj plue ŝi elstaras inter la kompare ekipitaj manekenoj ankaŭ pro tio, ke ŝi aperas en veraj *seks*filmoj kaj -fotaroj — la aliaj kiel ekz. Chelsea Charms aŭ Maxi Mounds ĝenerale ne koitas antaŭ la kamerao.

Unufoje ŝi aperiĝis ankaŭ en la usona televida elsendo *Late Night with Conan O'Brien* («Malfrue nokte kun Conan O'Brien»), kiu estas tre populara en Usono kaj kelkaj aliaj landoj (ekz. Finnlando).

Sian mamamplekson ŝi atingis per ĥirurgia enplantado de polipropilenaj mamenplantoj. Tiaj enplantoj (kiujn oni intertempe kontraŭleĝigis en Usono pro sanecaj konsideroj) konsistas el polipropilenfadenoj kiuj postoperacie malfaldiĝas ene de la korpo kaj per tio permesas supermezuran kreskon de la mamoj.

En sia retejo Minka indikas 44KK kiel sian mamzonan korbetamplekson, kaj oni taksis sian bruston ĉirkaŭmezuri pli ol 120 cm. (Sed oni priatentu, ke krom la fakto, ke en la pornografia fako tiaj dataoj ofte ne fidindas, en la kazo de Minka ili malvalidiĝas ankaŭ pro la daŭra memkreskado de siaj specialaj enplantoj.) Ĉiu mamo pezas ĉirkaŭ 6,25 kg. Tio faras de Minka kaj la unuan azianon kaj la unuan pornografiaktoron laŭ ĉirkaŭbrusta mezuro, kaj ĝenerale unu el la plej grandmamajn virinojn en la mondo (verŝajne sole superata de Chelsea CHARMS).

En sia libera tempo Minka amas ludi tenison, korpotrejnadi kaj okupiĝi pri siaj hundidoj. Ŝi estas ankaŭ entuziasma kaj tre ŝatata hobikuiristo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* La retejo de Minka (kun biografio Arkivigite je 2006-04-23 per la retarkivo Wayback Machine) (en)
* La retejo de Minka
* More information about Minka Arkivigite je 2007-04-29 per la retarkivo Wayback Machine (en)
* Enskribo pri Minka (filmografio) en la Interreta Filmdatenbanko (en)
* Enskribo pri Minka (filmografio) en la Interreta Porplenkreskula Filmdatenbanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 96279
 |
**Minusinsko** (ruse *Минусинск*) estas urbo en Krasnojarska regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 04423.

La urbo estis fondita en jaro 1740.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1822.

La interurba telefona kodo estas 39132, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 4 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 53° 42′ N 91° 41′ O﻿ / ﻿53.700 °N, 91.683 °O﻿ / 53.700; 91.683 (mapo)Koordinatoj: 53° 42′ N 91° 41′ O﻿ / ﻿53.700 °N, 91.683 °O﻿ / 53.700; 91.683 (mapo).

La urbo sur dekstra bordo de rivero Jenisej (Енисей) ĉe enenfluo de rivero Minusa (Минуса), en 12 km de fervoja stacio kun la sama nomo kiel la urbo.

En jaro 1959 la urbo havis 38,3 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 72,6 mil loĝantojn.

  

Flago de Krasnojarska regiono
Urboj de Krasnojarska regiono

**Ĉefurbo**: Krasnojarsk

Aĉinsk |
Artjomovsk |
Bogotol |
Borodino |
Divnogorsk |
Dudinka |
Jenisejsk |
Ĵeleznogorsk |
Igarka |
Ilanskij |
Kansk |
Kodinsk |
Krasnojarsk |
Lesosibirsk |
Minusinsk |
Nazarovo 
Norilsk |
Sosnovoborsk |
Ŝaripovo |
Ujar |
Uĵur |
Zaozjornij |
Zelenogorsk
Miodrag Petrović
**Miodrag Petrović** estis maŝina inĝeniero kaj serba esperantisto (Darosava, Aranđelovac, 1. I 1940 - mortis la 15-an de aprilo 2008. en Kragujevac, entombigita en Darosava), kies gepatroj estis Živorad kaj Kosana, finstudis Tehnikan mezlernejon en Kragujevac, 1959 kaj Maŝinan fakultaton en Beograd 1964. Li laboris kiel konstruisto de iloj en "Zastava", Kragujevac1959-1960; konstruisto de iloj kaj ilaro 1964-68 en Fabriko "Slavko Rodić", Bugojno; en Industrio de elektroporcelanaĵo, Aranđelovac, laboris kiel konstruisto de iloj kaj ilaro, ĉefo de apartaĵo por progresigo de produktado, ĉefo de investiga sekcio, ĉefo de investiga serviso, direktoro de fabriko en konstruado, direktoro de OOUR, 1969-1997.

Serbo, denaska lingvo la serba, ortodoksa, familifesto la Sinodo de la Sankta Gabrielo. Lia ŝatokupoj estis: Esperanto, fotografio, hortilegomkulturado, naturo.

Miodrag parolis la germanan, rusan kaj Esperanton kaj havas pasivan scion pri la pola kaj itala lingvoj. Li eklernis Esperanton en Internejo de lernantoj de la armea industrio en Kragujevac, la unua preleganto de Esperanto estis Dragan Ilić. La E-ekzamenojn: »A« en Kragujevac, 1957; »B« kaj »C« en Beograd (komisiono: M. Šaponjić, N. Subotić kaj M. Marković). Membro de ES en Kragujevac kaj pli poste prezidanto de tiu ĉi ES, gvidis kvar E-kursojn en la Internejo de lernantoj de la armea industrio en Kragujevac, dum 1959-1960.

Unua esperanta laborbrigado en Cerknice apud Grahovo,en Slovenujo, 1958.Li partoprenis Kongreson de Jugoslaviaj esperantistoj en Novi Sad 1958, Unuan Esperantan laborbrigadon Cerknice apud Grahovo,en Slovenujo, 1958.

Miodrag Petrović kun esperantistoj Elisa Weide el Hamburgo, Germanujo kaj Joŝimi Umeda el Japanujo, 1963.Dum sia laboro en Hamburgo li havis kontakton kun tieaj gesamideanoj.

Li tradukis E-libron serben »Receptaro de kuracaj plantoj« de Nikola Donev. La libro aperis en la jaro 2009, ISBN 978-86-87777-00-2.

Ricevis rekonojn sur kampo de Esperanto en Domo de lernantoj de armea industrio en Kragujevac.

Lia filo Renato Petrović ankaŭ estas esperantisto.
**Minerva**, kiel Atena en Grekio, estas la romia diino de saĝeco kaj de militado. Kiel Minerva Medica, ŝi estis diino de medicino. Ŝi estis la filino de Jupitero kaj Junona.

dekstraMinerva kutime portas kaskon kaj maŝkirason. Ŝi havas lancon kaj ŝildon, la *aegis.* Tiu ŝildo havas la kapon de Meduza, kiu povas ŝanĝi malamikon en ŝtonon.

Laŭ Francisko Azorín **Minerva** estis *Mita romana diino, naskiĝita el la kapo de Jupitro, armita, bela k. prudenta. Ŝi elpensis la artojn, k. estas ĉasta sed militema. Ikonografie ŝi estas reprezentata, kiel la egipta Neita, kiel la greka Atena, per vestita virino armita.* Li indikas etimologion el la latina *Menerva*, el *mens*, greka *menos* (forto).

La festotagoj de Minerva estis la *Quinquatria* (de la 19-an ĝis la 23-an de marto) kaj la *Quinquatrus* (la 13-an de junio.)

Vidu ankaŭ
----------

* Romia mitologio

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 139.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Minerva en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)