recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Xenien*** (germanlingva formo por greka vorto; ĝi signifas origine *donojn de/por gastoj*) nomis la romia verkisto Marcialo la 13-an libron de siaj epigramoj estantaj donakompanantaj versaĵoj. Johann Wolfgang von Goethe transprenis tiun ĉi titolon ironie por la distiĥoj kiujn li faris kune kun Friedrich Schiller. Ili aperis en la ŝilera gazeto *Musenalmanach auf das Jahr 1797*. La manuskripto kun sume 676 ksenioj ĝis hodiaŭ konserviĝis.

Enhavo
------

Temis pri tre polemika atako kontraŭ la tiama literatura sceno kaj la filistrecaj samtempuloj. Tamen la verko ne estas nur kritike sed pli literaturpolitike planita. Post la venensaga ĵetado kontraŭ ekz. Friedrich Nicolai, Johann Kaspar Friedrich Manso, Christoph Martin Wieland kaj la fratoj Friedrich Leopold zu Stolberg-Stolberg kaj Christian zu Stolberg-Stolberg sekvis post la eldoniĝo en 1797 vera batalo priksenia kio aperigis (plurfoje anomime skribitajn) *Kontraŭ-kseniojn*. Nek Ŝilero nek Goeto volis transpreni tiujn ĉi distiĥojn en la verkaron sian; tamen ambaŭ pli malfrue kelkajn bonajn versojn ja reprenis por prilaborado aŭ alilokigo enverkera.

Komenciĝis la faro de tiuj versaĵoj en decembro 1795. En letero al Ŝilero en la 26.12. Goeto prezentis sian ideon prie antaŭ Ŝilero. Schiller respondis tri tagojn poste ĝoje: *Der Gedanke mit den Xenien ist prächtig und muß ausgeführt werden. / La ideo estas splenda kaj nepras ties realiĝo.* Sekve ne volis ĉesi la reciproka sendo de tiaj Ksenioj. 

Carl Leberecht Immermann elektis la saman titolon por siaj epigrame verkitaj polemikaĵoj kontraŭ aŭtoroj samtempaj, Heinrich Heine publikigis ilin en 1827 aneksitaj kiel duan parton de la privojaĝa verko *Reisebilder*.

*Xenien* estas skribita en antikvaj distiĥoj konsistantaj el heksametro kaj pentametro. La greka vorto "ξένος/ksenos" signifas fremdulon, gaston sed ankaŭ gastiganton.

Vidu ankaŭ
----------

* Ksenio en la antikveco

Literaturo
----------

* Frieder von Ammon: *Ungastliche Gaben. Die 'Xenien' Goethes und Schillers und ihre literarische Rezeption von 1796 bis in die Gegenwart*. Niemeyer, Tübingen 2005. ISBN 3-484-32123-7
* Franz Schwarzbauer: *Die Xenien. Studien zur Vorgeschichte der Weimarer Klassik*. Verlag J. B. Metzler, Stuttgart und Weimar 1993. ISBN 3-476-00859-2
* Wolfgang Stammler (eld.): *Die Anti-Xenien*. A. Marcus und E. Weber’s Verlag, Bonn 1911.
* Johannes Bobrowski: *Literarisches Klima. Ganz neue Xenien, doppelte Ausführung*, Deutsche Verlagsanstalt, Stuttgart 1978. ISBN 3-421-01849-9

Notoj
-----

1. ↑  Kp. Letero de G. al S. Weimar, 26. 12.1795
2. ↑  Kp. Letero de S. al G. Jena, 29.12.1795

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri la kaŭzoj de la verkfariĝo, la proceso kaj la reagoj
* Xenien de Goethe kaj Schiller Arkivigite je 2007-09-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Xenien de Immermann
* Vikifontaro
**Wilhelm KARGES** (n. 1613 aŭ 1614, naskiĝloko nekonata; m. 27-an de novembro 1699 en Berlino) estis orgenisto kaj komponisto de la Nordgermana Orgenskolo.

Vivo kaj verkaro
----------------

Pri la frua tempo de Karges ekzistas ege malmultaj konoj; Multan vivotempon li pasigis en kaj ĉirkaŭ Berlino, kie li naskiĝis, laboris kaj mortis. Li konatiĝis kun Andreas Düben, disĉiplo de Sweelinck, kun kiu li vojaĝis tra norda Germanio kaj Nederlando. Li aktivis ekde 1645 ĉe la brandenburga kortego en Königsberg. En januaro 1646 li estis nomumita ĉambromuzikisto kaj komponisto ĉe la kortego de Friedrich Wilhelm de Brandenburg, kaj poste li transprenis la postenon de orgenisto ĉe la tiea katedralo. Kiam li iom post iom perdis sian vidpovon, li ekavis diversajn asistantojn kaj tiel senpeziĝis de kelka respondeco. Tamen lia orgenludon estis evidente altkvalita, tiel ke oni altigis lian salajron en la jaro 1683.

De Karges konserviĝis kvar aŭ ses orgenverkoj, inter ili kaj ĥoralmuzikigoj kaj liberaj pecoj.

Fonto
-----

* Article "Wilhelm Karges," en *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd. 1980. ISBN 1-56159-174-2

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Wilhelm Karges en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
**Xfce** (prononciĝas anglalingve: eks-ef-si-i) estas grafika uzulinterfaco por diversaj Uniksecaj operaciumoj, kiel Unikso, Linukso, Solaris kaj BSD. Ĝia tuta agordaro ŝanĝeblas per muso kaj tial la agordaj dosieroj estas "kaŝitaj" por kutimaj uzantoj. "Ĝi estis kreita por esti produktiva, ĝi lanĉas aplikaĵojn rapide kaj konservas risurcojn de la sistemo." (Olivier Fourdan, ĉefverkinto)

La nomo "Xfce" (*XForms Common Environment*) devenas de la unua uzo de XForms. La kodo estis tute skribita denove sen XForms, la nomo ne ŝanĝiĝis sed ekde tiu momento ĝi skribiĝas "Xfce", sen majusklo por la litero 'F'.

Xfce estas bazita sur la GTK+ 2.x ilaro (kiel GNOME). Ĝi uzas la Xfwm fenestrilon. Xfce similas la komercan fenestrilon CDE, sed malsimiliĝas pli kaj pli laŭ ĉiuj novaj versioj.

Esperantigo
-----------

E-a Xfce 4.4.2 en tiam testata Debian GNU/Linux lenny/sid
Esperantigo antaŭeniras.
La 17-an de oktobro 2006, XFCE estis duontradukita esperanten.
Komence de la jaro 2007, ĝi estas tradukita je 90%.
Ĝi iam estis traduktata de Jarbas Araujo Jr. Antono Vasiljev kaj Sylvain Vedrenne. Vidu la ligilojn plej sube.

Xfce distribuaroj
-----------------

Xfce ne estas tiom kutima en Linuksaj distribuoj kiel KDE kaj GNOME. Malmultaj distribuoj enhavas Xfce-on kiel la implicitan grafikan uzulinterfacon, tamen multaj entenas ĝin kiel elekteblan komponanton.

Jen kelkaj distribuoj kiuj entenas Xfce-on kiel ĉefan grafikan uzulinterfacon:

* Xfld (Xfce live demo)
* Archie
* Belenix
* College Linux
* Debian (alternativa KD n-ro 1, kun Xfce kaj LXDE)
* Dreamlinux
* Fedora Core antaŭ versio 4 (Stentz); nun parto de Fedora Extras
* FreeSBIE (FreeBSD LiveCd)
* Gentoo
* Kate OS
* Linux Lite
* Morphix (*LightGUI* version)
* Slackware
* Slax (*Popcorn Edition*)
* Vector Linux
* Knoppix
* Xubuntu (implicita uzulinterfaco)
* Zenwalk

Notoj
-----

1. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Xfce en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Tradukado de Xfce en Esperanton
* Vikio de tradukista skipo
* Statistiko pri E-tradukado[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Libera programaro |
**Moritz Csáky** [moric ĉAki] (naskiĝinta la 3-an de aprilo 1936 en Levoča) laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj ortografio **Csáky Móric** estas hungardevena aŭstra historiisto, profesoro, membro (ekstera en 1998) de Hungara Scienca Akademio, membro de Aŭstra Scienca Akademio.

Biografio
---------

Moritz Csáky apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li pasigis la infanan eraon en la familia kastelo en Spišský Hrhov. Post la 2-a mondmilito pro la reĝimoŝanĝo li translokiĝis al Austrio. Li frekventis universitatojn laŭvice en Romo, Parizo, Vieno. Post la diplomo en 1966 li instruis en universitato en Vieno ĝis 1984, poste en Graz, dume en diplomatia akademio en Vieno inter 1988-1995. Li profesoriĝis en 1979. Li longe estis ankaŭ direktoro de historia instituto en Graz. Foje li instruis ankaŭ en Kanado. En 2004 li pensiuliĝis. Li okupiĝis precipe pri kulturaj aferoj en Mez-Eŭropo. Li ricevis aŭstrajn, hungarajn, francan, slovakan premiojn inter 1969-2010.

Li ricevis ekz. en 1998 la Karl-von-Vogelsang-premion.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Der Kulturkampf in Ungarn* pri la kulturbatalo en Hungarlando, (1967)
* *Von der Aufklärung zum Liberalismus* (1981)
* *Ideologie der Operette und Wiener Moderne* (1998)
* *Das Gedächtnis der Städte* (2010)

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2014-03-22. Alirita 2014-03-22.

* hungarlingva biografieto
* biografio Arkivigite je 2014-03-22 per la retarkivo Wayback Machine germane
* germane
**Xichú** estas komunumo en la meksika subŝtato Guanajuato. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Xichú*.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 10592 loĝantojn. El tiuj estas 5089 viroj kaj 5503 virinoj. La komunumo havas surfacon de 912,20 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1310 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 617 milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 21° 18′ norda latitudo kaj 100° 4′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 9591 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 31 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,32 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

6325 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 4686 alfabetoj kaj 1623 analfabetoj. Do 25,66% de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Xichú en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2011-05-18 per la retarkivo Wayback Machine
**Muar,** ankaŭ nomita **Bandar Maharani,** laŭ javia skribo: **موار** estas historia urbego, havenurbo en Malajzio, en subŝtato Ĝohoro, en distrikto Muar. Muar estas ĉefurbo de la distrikto. Ĝi havas la titolon reĝa urbego.

Vojo en Muar
Hotelo en Muar
La horloĝa turo de Muar

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 357'158 (en jaro 2010, supozeble kun la plena distrikto)
* Areo: 1'376 km2
* Supermara alteco: 37 m
* Horzono: UTC + 8 (ankaŭ somere)
* Telefonkodo: 06-95xxxxx - 06-98xxxxx
* Poŝtkodo: 84000
* Aŭtokodo: JXX

Geografio
---------

Ponto en Muar
Ponto en Muar
Muar situas laŭ la sudokcidenta marbordo de Malaja duoninsulo ĉe buŝo de samnoma rivero Muar. La distanco ĝis Kuala-Lumpuro estas 156 Km, ĝis Singapuro 159 Km .

Historio
--------

La unua mencio pri Muar okazis en 1361. Fortikaĵo estis konstruita fare de la lasta sultano de Malako. Portugaloj alvenis en 1511, ankaŭ ili konstruis fortikaĵon por defendi la kolonion kontraŭ la nederlandanoj. Ankaŭ la britoj konstruis fortikaĵon ĉe la rivero kontraŭ la japanoj dum la 2-a mondmilito. Brutala atako de komunistaj teroristoj okazis en 1950.

La moderna Muar estis fondita en 1885, en 2001 ĝi ricevis municipan statuson.

Ekonomio
--------

Muar estas centro de la mebla industrio, krome gravas la komercado kaj fiŝkaptado.

Trafiko
-------

Muar estas ligita per ĉefvojoj kaj fervojaj linioj, ankaŭ haveno funkcias. Pontoj helpas la trafikon.

Moskeo en Muar
Templo en Muar

Klimato
-------

Muar apartenas al la tropika klimato kun influoj de la musono kaj maro. La pluvokvanto estas abunda precipe inter aprilo kaj septembro.

Vidindaĵoj
----------

* historia muzeo
* pontoj
* pluraj preĝejoj
* horloĝa turo

Ĝemelurboj
----------

* Malajzio Klang, Malajzio
* Malajzio Teluk Intan, Malajzio

Referencoj
----------

1. ↑

* britannica.com/place/Muar
* WikiTrans
**Wilhelm Maybach** (naskiĝis la 9-an de februaro 1846 en Hajlbrono, mortis la 29-an de decembro 1929 en Stutgarto) estis germana inĝeniero kaj entreprenestro Li estis amiko, disĉiplo kaj kunlaboranto de Gottlieb Daimler, eltrovisto de la eksplodmotoro. Li estis fondinto de la aŭtomobila firmao Maybach.

Kiam li estis 10-jaraĝa, li iĝis orfano kaj estis akceptita de karitata organizaĵo kaj lernis en la "*Bruderhaus*" de Reutlingen, kies direktoro Gustav Werner kuraĝigis liajn
talentojn pri tekniko. En 1865, li amikiĝis kun Gottlieb Daimler, por kiu li laboris
kiel inĝeniero pri eksplodmotoroj. En 1869, ambaŭ laboris en Karlsruhe, en fabriko mastrita de Nikolaus Otto. Ili konceptis malpezajn motorojn por teraj kaj aeraj veturiloj, kaj malvolvis motoron uzantan lumgason.

En 1872, Gottlieb Daimler kaj Nikolaus Otto asociiĝis por fondi la firmaon Deutz AG, Wilhelm Maybach sekvis ilin.

* La Reitwagen, unua motorciklo de Daimler kaj MaybachLa *Reitwagen*, unua motorciklo de Daimler kaj Maybach
* La Mercedes Simplex (1902)La Mercedes Simplex (1902)

En 1882, Gottlieb Daimler kaj Wilhelm Maybach fondis ilian propran fabrikon,
ili plibonigis la kvartaktan motoron de
Beau de Rochas. En 1885 ili fabrikis la unuan
motorciklon (el ligno), kaj muntis ilian motoron al ŝipo, sledo,
ĉevaltira veturilo, tramoj kaj
fajroestingistaj pumpiloj.

En 1889 ili finpretigis la Stahlradwagen, unua aŭtomobilo kun eksplodmotoro kaj karburilo, prezentita en la
Internacia ekspozicio de Parizo de 1889.

En 1890 Gottlieb Daimler fondis la firmaon Daimler Motoren Gesellschaft kies ĉef-inĝeniero Maybach estis. Post la morto de Gottlieb Daimler (1900), Maybach asociiĝis kun ties filo Paul Daimler. Li konceptis novan vetkuran aŭtomobilon por la
aŭsto-hungara konsulo kaj aferisto
Emil Jellinek, kiu kromnomis la veturilon: "Mecedes" persona nomo
de sia filino. Emil Jellinek aniĝis la administrantaron de la firmao kaj aĉetis
rajtojn por subvendi tiajn aŭtomobilojn sub la marko Mercedes-Benz.

En 1907, Wilhelm Maybach maldungiĝis el Daimler Motoren Gesellschaft, kaj kun sia
filo Karl Maybach, li fondis la fabrikon de motoroj kaj aŭtomobiloj Maybach,
Li entreprenis konstruon de motoroj por zepelinoj kaj, pli malfrue, de luksaj aŭtomobiloj.

En 1912, li instaliĝis en Friedrichshafen kaj iom pos tiom lasis la mastradon de la firmao al sia filo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  france/angle: france/angle:[*rompita ligilo*] (el la paĝaro de *Histomobile*)
hispane Arkivigite je 2009-02-27 per la retarkivo Wayback Machine (el la paĝaro de Mercedes Benz)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Wilhelm Maybach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Wilhelm Maybach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hispane Benz, Daimler, Maybach kaj Jellinek Arkivigite je 2009-03-27 per la retarkivo Wayback Machine
* germane Wilhelm Maybach, biografio Arkivigite je 2009-06-24 per la retarkivo Wayback Machine
* france 100-jara jubileo de Maybach


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 308412
* GND: 118579517
* LCCN: n82130613
* VIAF: 30148995934659751412
* ISNI: 0000 0000 2706 2413
* BNF: 155062221
 |
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

**Corcovado** estas bosanovo-kanto de la brazilano Antônio Carlos Jobim el la jaro 1960, kiu referencas al la samnoma monto en Rio-de-Ĵanejro. Ĝin kantis interalie Elis Regina kaj Sérgio Mendes. La anglalingva traduktajo (*Quiet Nights of Quiet Stars*) devenas de Gene Lees.

La peco fariĝis ĵaza normkanto. Jam en 1962 Miles Davis surdiskigis sur sian albumon *Quiet Nights* version de la peco kun la orkestro de Gil Evans Orchestra. La plej fama versio devenas de Stan Getz , kiu ĝin surdiskigis kun Astrud kaj João Gilberto en 1964 sur la albumon *Getz/Gilberto*. Astrud Gilberto kantas same kiel *The Girl from Ipanema* la unuajn frazojn en la angla. Ŝia edzo daŭrigas la tekston en la portugala, kaj Getz ludas soloon.

Sonregistraĵoj
--------------

Korkovado-monto en Rio-de-Ĵanejro
*Corcovado* estis surdiskigita de diversaj artistoj, inter ili:

* Cannonball Adderley (kun Sérgio Mendes)
* Charlie Byrd
* Miles Davis
* Doris Day
* Everything But The Girl
* Ella Fitzgerald
* Stan Getz (kun João kaj Astrud Gilberto)
* Astrud Gilberto
* The Idea of North
* Mina
* Frank Sinatra (kun Antonio Carlos Jobim, 1967)
* Andy Williams
* Ray Knox

Eksteraj ligiloj
----------------

* Anglalingva kantoteksto
* Gitarakordoj kaj teksto (anglalingva) de corcovado kun gitarprenaj grafikaĵoj
**Xoxocotla** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Xoxocotla. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 195.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 4641 loĝantojn. El tiuj estis 2391 viroj kaj 2250 virinoj. La komunumo havas surfacon de 63.3 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 39 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 9 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 2100 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 4212 personoj. En la jaro 2000 temis pri 4401, do temis pri kresko / malkresko je 0.88 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 3744 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 1009 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 26.95 % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Xoxocotla en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Xoxocotla Arkivigite je 2006-11-16 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Wilhelm Paul CORSSEN** (20-a de Januaro 1820 – 18-a de Junio 1875) estis germana filologo fama pro sia laboro pri Latino kaj la Etruska lingvo. 

Lia unua grava apero en literaturo estis la aŭtoro de *Origines poesis romanae*, per kiu li atingis la premion proponitan de la Fakultato pri Filozofio kaj Arto de la universitato. En 1846 li estis alvokita el Stettin, kie li estis dum preskaŭ du jaroj en posteno en la gimnazio, por okupi postenon de preleganto en la reĝa akademio de Pforta (ofte nomata *Schulpforta*), kaj tie li plue laboris dum la venontaj dudek jaroj.

En 1854 li ricevis premion proponitan de la Reĝa Prusia Akademio de Sciencoj pro la plej bonkvalita verko pri la prononco kaj akĉento de Latino, traktato poste publikigita kiel *Über Aussprache, Vocalismus, und Betonung der lateinischen Sprache* (1858–1859). Tio estis sekvata en 1863 de lia *Kritische Beiträge zur lat. Formenlehre*, kiu estis suplementata en 1866 per *Kritische Nachträge zur lat. Formenlehre*.

En la studo pri la prononcado de Latino li estis nature konsideranta variajn malnovajn italajn dialektojn, kaj la rezulto de lia esplorado aperis en kolektiva kontribuaro al la verko de Franz Felix Adalbert Kuhn nome *Zeitschrift für vergleichende Schriftforschung*. Malsanaj problemoj devigis lin lasi sian profesorecon en Pforta kaj reveni al Berlino en 1866, sed tio preskaŭ ne produktis malpliigon de sia literatura aktiveco. En 1867 li publikigis prilaboritan arkeologian studon titolitan *Alterthümer und Kunstdenkmale des Gistercienserklosters St Marien und der Landesschule Pforta*, en kiu li kunarigis ĉion kio estis malkovrita pri la historio de la Pforta akademio, nomita "Germana Eton", kaj en 1868–1869 li verkis novan eldonon de sia verko pri la latina prononcado.

Li jam frue speciale studis restaĵojn de la Etruska civilizo, sed nur en 1870 li havis oportunon viziti Italion kaj kompletigi sian konon por formala traktado de la tuta temo per persona inspekto de la monumentoj. En 1874 aperis la unua volumo de *Über die Sprache der Etrusker*, en kiu li naive sed erudicie montris, ke la Etruska lingvo estis familia kun tiu de romianoj. Antaŭ la dua volumo (kiu estos publikigita postmorte sub eldonado fare de Ernst Kuhn) estis ricevinta la lastan poluron el sia mano, li en 1875 ricevis subitan morton.

Verkoj
------

* *De volscorum lingua* (1858)
* *Kritische Beiträge zur lateinischen Formenlehre* (1863)
* *Kritische Nachträge zur lateinischen Formenlehre* (1866)
* *Alterthümer und Kunstdenkmale des Cistercienserklosters St. Marien und der Landesschule zur Pforte* (1868)
* *Über die Sprache der Etrusker*, 2 Bde. (1874–75)
* *Beiträge zur italienischen Sprachkunde* (1878, Herausgeber: Hugo Weber)

Notoj
-----

1. 1 2 3 4  Chisholm, Hugh, eld. (1911). "Corssen, Wilhelm Paul". Encyclopædia Britannica. 7 (11a eld.). Cambridge University Press. pp. 204–205.
2. ↑  HathiTrust Digital Library (published works)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 745819
* GND: 101706693
* LCCN: no2007045581
* VIAF: 66839385
* ISNI: 0000 0001 0911 2760
* SUDOC: 163707839
* BNF: 165443939
* BIBSYS: 6042006
* NKC: jx20070228003
* ICCU: RMSV020039
* BNE: XX1233870
 |
D-OBDD *„Wilhelmine Reichard"*, DresdenJohanne **Wilhelmine** Siegmundine **REICHARD** [vilhelmine rajĥat] (naskiĝis la 2-an de aprilo 1788 en Braunschweig; mortis la 23-an de februaro 1848 en Dresdeno) estis la unua germana virino, kiu stiris aerostaton (aerŝipo).

Subtenata de sia edzo, la fizikisto Johann Carl Gottfried Reichard, ŝi en la jaro 1811 startigis sian unuan flugadon per aerostato kaj en 1820 ŝi faris la lastan el entute 17 flugoj.

Ŝi ne sentis timon: Unufoje ŝi atingis tian alton, ke ŝi pro manko de oksigeno svenis. La aerostato finfine kaptiĝis sur arbo, la pilotino travivis sen vundoj kaj mallonge poste ŝi flugis denove.

Dum siaj flugoj Wilhelmine Reichard per mezuradoj en la atmosfero subtenis la sciencajn agadojn de sia edzo. La monon, kiun ŝi gajnis pro siaj flugoj, ŝi investis por la firmao de sia edzo, kiun ŝi post ties morto en la jaro 1844 mem estris.

Wilhelmine Reichard, kiu estis patrino de ok idoj, mortis en 1848 en Dresdeno.

* Kategorio Wilhelmine Reichard en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 11475
* GND: 119208318
* LCCN: n2002155014
* VIAF: 40183190
* ISNI: 0000 0000 3339 9872
 |
**Ubbo Emmius** (naskiĝis la 5-an de decembro 1547 en Greetsiel, mortis la 9-an de decembro 1625 en Groningen) estis la unua universitata rektoro (rector magnificus) de la Akademio en Groningen, hodiaŭ la Regna Universitato Groningen.

Vivo
----

Emmius naskiĝis en Greetsiel, Orienta Frislando, tiutempe en Nederlando, kiel filo de luterana predikanto Emme Dyken (Emmius estas latinigita patronomo) kaj Elke Tjarda, filino de la urbestro de Norden. Li vizitis unue la latinlernejon en Emden, kaj poste la 'Gymnasium illustre' en Bremen kaj fine la latinlernejon en Norden. En 1570 li studis je la Universitato de Rostock kie la historiisto David Chytraeus multe influis lin.

En 1579 li fariĝis rektoro de la latinlernejo en Norden kie li mem estis studento. Li sukcesis ege prosperigi la lernejon, sed en 1587 oni maldungis lin pro lia, por la luterana orient-frislando ne bonvenaj, kalvinismaj opinioj. Emmius poste akceptis la rektorecon de la latina lernejo en Leer. Tie li restis ĝis 1595, kiam li akceptis la rektorecon de la latinlernejo en in Groningen, tiam ne plu okupata de la hispanoj.

En 1614 oni malfermis la Akademion en Groningen. Emmius nomumiĝis kiel universitata rektoro. krome li estis profesoro de la malnovgreka lingvo kaj historio.

Naskiĝdomo
----------

En Greetsiel estas du domoj markitaj kun plaketo kiel naskiĝdomo de Ubbo Emmius. Unu el ili mencias 1596 kiel lia naskiĝjaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ubbo Emmius en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Regna Universitato Groningen

|  |  |
| --- | --- |
| naskiĝdomo de Ubbo Emmius en Greetsiel | tabulo ĉe lia naskiĝdomo en Greetsiel |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 477260
* GND: 118684531
* LCCN: n83025618
* VIAF: 14779236
* ISNI: 0000000108717856
* LIBRIS: 293299
* SUDOC: 027960692
* BNF: 11989116b
* BPN: 62423809
* BIBSYS: 90809227
* NKC: ola2008455841
* ICCU: BVEV048575
* BNE: XX915487
 |
**Yahualica de González Gallo** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Yahualica de González Gallo – Yahualica-. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 118.

Geografio
---------

**Yahualica de González Gallo** apartenas al la regiono Altos Sur kiu situas en la nordoriento de la subŝtato Jalisco. Al tiu regiono apartenas 13 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 22920 loĝantojn. El tiuj estis 10701 viroj kaj 12219 virinoj. La komunumo havas surfacon de 520,75 km². La meza alteco estas 1800 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 18,3 C. En la komunumo estas 693,1 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.
Rigardo al Yahualica.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 6748 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 5825 scipovis legi kaj skribi kaj 915 viroj estis analfabetoj. Do 13.56 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 8679 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 7503 sciis legi kaj skribi kaj 1164 virinoj estis analfabetoj. Do 13,41 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Yahualica de González Gallo vivis 21162 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 6 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,028 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Yahualica de González Gallo Arkivigite je 2007-06-02 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Theodor Wertheim** [verthejm], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Wertheim Tódor** estis aŭstra kemiisto, universitata instruisto kaj malkovrinto de la **narkotino**, derivaĵo el la papavacoj, el la familio de la papavo, fiŝodora substanco uzata en la traktado de kelkaj malsanoj.

Theodor Wertheim  naskiĝis la 25-an de decembro 1820 en Vieno, li mortis la 6-an de julio 1864 en Vieno.

Biografio
---------

Theodor Wertheim devenis el juda familio, sed en 1853 li prenis la katolikan religion. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis filologion kaj medicinon en Universitato de Vieno, poste li lernis (ankaŭ kemion) en Berlino, Universitato de Karolo (en 1843), Heidelberg. Reveninta al sia naskiĝurbo li estis docento en Universitato de Vieno, sed pro sia juda deveno li ne povis esti profesoro. En 1844 li distilis ajlon, nomante ĝin "allyl". En 1850 li estis nomumita privata profesoro en Vieno, post 4 jaroj publika ordinara profesoro en Reĝa Universitato de Pest, ĉar la aktuala politiko de Habsburgoj estis subpremado de la hungara lingvo en Hungara reĝlando (li ne parolis hungare). Li establis kemian laboratorion en la universitato. Ekde 1860 la instrua lingvo denove estis la hungara, tial inter 1861 kaj 1864 li instruis kemion en universitato en Graz.

Studoj
------

Wertheim unue studis medicinon kaj iris al Berlino por studi kun Eilhard Mitscherlich antaŭ kompletigado de siaj studoj. Tie li laboris pri organika kemio, tiam kiam li estis ankoraŭ juna. En 1843 Wertheim revenis al Aŭstrio por labori kun Josef Redtenbacher (1810-1870). Tie, en 1844, li aranĝis analizajn esplorojn pri kio li nomis rapidbola ajloleo por determini la sulfur-enhavantajn kunmetaĵojn kiujn ĝi enhavis. Li sukcesis izoli dualilan sulfidon (C6H10S) kaj pruvis, ke ajla oleo estas intime rilata al la mustardoleo. Li sukcesis izoli la alilan izotiocianaton (C4H5NS) enhavatan en mustardoleo kaj pri konvertado de la du kunmetaĵoj unu en la alian.

Malgraŭ lia universale laŭdata laboro, al li estis rifuzita profesoreco en Aŭstrio pro lia juda kredo, sed en 1848 li estis nomumita ekvivalenta membro de la Viena Akademio de Sciencoj. Li estis baptita post la morto de sia patro kaj poste ricevis nomumon al la Universitato de Peŝto. Li laboris tie ekde 1854 ĝis 1860. Fine li devis forlasi Hungarion ĉar ekde 1860 ĉiuj lecionoj devis esti latine. Li tiam moviĝis al la Universitato de Graz en 1861. Tie li tre klopodis plibonigi la kvaliton de la laboratoria ekipaĵo, sed tio malsukcesis pro la malalta nombro da studentoj.

Kiel rezulto de liaj esploroj, la alila grupo ricevis ĝian nomon, kiu estas derivita el la latina nomo por ajlo (Allium sativum). Li estis patro de la ginekologo Ernst Wertheim (1864-1920), kaj publikigis serion da studoj pri la ajloleo, piperino, kinino kaj koniino en la Analoj pri Kemio de Justus Liebig.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 144-a paĝo)

Referencoj
----------

1. ↑  Nationalizing Science
2. ↑  Koniino estas potenca alkaloido ĉeestanta en la Conium maculatum.
**Wilhelm Christian Gmelin** (1684-1746) germana religiulo kaj pastoro en Iptingen. Li estis filo de Johann Wilhelm Gmelin kaj kune kun sia frato Sigmund Christian Gmelin (1679-1707), li partoprenis en furorajn agadojn kontraŭ la eklezia doktrino kaj multe verkis kontraŭ ĝi. En 1703 li ricevis sian majtrecon 1703. Pro religiaj demandoj li estis ekisigita kiel ekleziulo en Holzgerlingen (1708), sed pli malfrue (en 1717) li repaciĝis kun ĝi kaj reprenis siajn taskojn.

Li aliĝis, kune kun sia frato, al la pietistoj kaj maltrankviliĝis pro la kritika influo de la eklezio. En 1717, li iĝis kunpastoro en *Ochsenbach* kaj tie li restis ĝis 1723. En 1738 li ekprenis sian pastorecon en Iptingen tie kie li restis ĝis sia morto en la 3-a de aprilo 1746 aĝante 61 jarojn. Li ne havis infanojn, kvankam li estis edziĝinta. Gmelin ankaŭ skribis himnojn kaj fondis institucion por malriĉaj studentoj en Iptingen. Ekde 1785 la teksisto Johann Georg Rapp (1757-1847) aktivis Iptingen kiel gvidanto kaj organizanto de la separistoj en Württemberg.

Verko
-----

* Das große Geheimniß der Offenbarung Jesu Christi in uns ("La granda mistero pri la revelacio de Jesuo Kristo en ni") 1711

Literaturo
----------

* Pietismus Und Neuzeit - 2005: Ein Jahrbuch Zur Geschichte Des Neueren ...
* Zeitschrift für Württembergische Landesgeschichte
* Historisches Jahrbuch
* Literatur und Sprache des Pietismus: Ausgewählte Studien
* Die Autographensammlung des Stuttgarter Konistorialdirektors Friedrich ...
* Personensuche

Vidu ankaŭ
----------

* Dinastio Gmelin


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 649865
* GND: 136070272
* VIAF: 80477010
 |
**Willehad** (n. ĉ. 745, m. la 8-an aŭ 9-an de novembro 789) estis sanktulo kaj episkopo de Bremeno, Germanio.

Sankta Willehad (mezepoka ksilografaĵo)

Fria vivo
---------

Li estis anglosakso kaj naskiĝis en Northumbria. Verŝajne li edukiĝis ĉe Jorko antaŭ ordeniĝi tie. Li estis amiko de Alcuinus.

Frisio
------

Ĉirkaŭ 766 li iris al Frisio por daŭrigi la misiadon de Sankta Bonifacio kiujn la frisoj martirigis en 754. Ekde 780 Karlo la Granda komisiis lin prediki kristanismon laŭ la bordoj de Rivero Weser. La frisoj penis mortigi lin sed malfacile li eskapis, kaj fuĝis al la regiono ĉirkaŭ Utrecht. Ankaŭ tie la paganoj penis mortigi lin pro detruo de temploj.

Misiado inter la saksoj
-----------------------

En 780 Karlo la Granda komisiis lin prediki inter la saksoj. Post du jaroj, sub Widukind la saksoj ribelis kontraŭ Karlo la Granda kaj denove Willehad fuĝis, ĉi-foje al Frisio. Li iris al Romo kie li informis papon Hadrianon la 1-an pri sia laboro. Reveninte al Germanio, li pasis du jarojn ĉe la abatejo de Echternach. Post kiam Karlo la Grando subpremis la saksan ribelon kaj devigis Widukind baptiĝi, Willehad kaj siaj kunuloj rekomencis sian predikadon inter la saksoj, kies episkopo li iĝis en 787. Li fondis multajn preĝejojn kaj la katedralon de Bremeno, la ĉefloko de lia diocezo. Li konsekris la katedralon ne longe antaŭ sia morto, kaj tie li entombiĝis.

Laŭlegende en 860 malsana knabino de Wege vizitis lian tombon kaj estis mirakle resanigata.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 288417
* GND: 139144250
* LCCN: n90708480
* VIAF: 4100163
* ISNI: 0000 0000 3978 6160
 |
**Yasmine**, artistnomo de **Hilde Rens** (naskiĝis en Kontich la 3-an de marto 1972, mortis la 25-an de junio 2009 en Edegem) estis flandra kantistino kaj prezentantino.

En 1991 la kariero de Yasmine komenciĝis per la disko *Mooi zo* (Bele). Ŝi prezentis en teatrejoj kaj festivaloj ĉefe tradukitajn kantojn de Leonard Cohen. Du jarojn poste la televidkompanio VTM dungis ŝin kaj ŝi prezentadis la programon *Tien om te zien* (Dek vidindaj (kantistoj)). Poste ŝi transiris al la ŝtata televidkompanio *één* (unu) kiel prezentantino de la programo *De Rode Loper* (La ruĝa tapiŝo) en kiu ŝi rakontis pri la vivo de famuloj en- kaj ekster-landaj. La 30-an de aŭgusto 2003 ŝi edziniĝis al Marianne Dupon, en Flandrujo konata pro sia partopreno en la programo *De mol* (La talpo). En 2005 Yasmine atingis la 363-an lokon en la tv-programo La plej grava belgo. Ekde 2006 ĝis la fino de sia vivo ŝi estis prezentantino en la televidstacio *één*.

En aprilo 2009 la publiko eksciis, ke ŝi baldaŭ divorcos, ĉar ŝia edzino deziras rompi la rilaton kaj komenci alian. Yasmine pro tio rapide malsaniĝis kaj en junio 2009 forprenis de si la vivon.

Diskaro
-------

### Albumoj

* 1991: *Mooi zo*
* 1993: *Als jij dat wil*
* 1995: *Portfolio*
* 1997: *Pret-a-porter*
* 1999: *Blauw*
* 2001: *Yasmine*
* 2004: *Liefde en liedjes*
* 2004: *Vandaag (het morgen van gisteren)*
* 2006: *Licht ontvlambaar*

### Unuopaĵoj

* 1991: *Wie Denk Jij Wel Dat Je Bent*
* 1991: *Vraag Me Niet Waarom*
* 1991: *Hoog In De Wolken / Accrochee A Un Nuage*
* 1992: *Zeven Dagen / Rusteloos*
* 1993: *In Kleur*
* 1994: *Dromen Van Het Leven / Stilstaan*
* 1995: *Ik Was Zo Graag Bij Jou Gebleven*
* 1996: *Nooit Nog Een Andere / Afscheid*
* 1997: *Altijd Weer Tikt De Klok / De Klok Tikt Verder*
* 1998: *Meisjes Aan De Macht / Kus Me, Kus Me*
* 2001: *Ken Je Dat Gevoel*
* 2002: *Briefje*
* 2005: *Dans Me*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Filmeto pri Yasmine en *YouTube*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 287839
* LCCN: n2006006907
* VIAF: 11728516
* ISNI: 0000 0003 7207 2065
* MBA: 02e7d4da-40e4-4689-9a9c-37f11d656994
 |
**Willem van Aelst** (la 16-an de majo 1627 - 1683) estis nederlanda pentristo de la ora epoko de nederlanda pentrarto kaj kiu specialiĝis pri aĵpentraĵo, plejparte kombinante florojn kaj ĉasviandon.

Vivo
----

Aĵppentraĵo kun ĉasada ekipaĵo kaj mortintaj birdoj (1668) fare de Willem van Aelst
Van Aalst naskiĝis en Delft kaj estis filo de juĝisto. Li lernis pentraĵon de sia onklo, la pentristo Evert van Aelst kaj la 9-an de novembro 1643 li estis registrita kiel pentristo-artisto en la Gildo de Sankta Luko en Delft.

Inter la jaroj 1645-1649 li vivis en Francio kaj en 1649 li translokiĝis al Florenco kie li laboris por Ferdinando la 2-a de Medici, Duko de Toskanio, kiam li iĝis konata kiel "*Guillielmo d'Olanda* "(Vilhelmo de Holando). En la sama tempo, la nederlanda Matthias Vittus kaj Otto Marceaus van Schryck ankaŭ laboris kune kun li, kiuj influis la stilon de Van Aalst.

En 1656 van Aalst revenis al Nederlando, kaj vivis en Amsterdamo. Pro sia sukceso li loĝis sur la bordoj de la Prinsnachracht Kanalo.

Van Aalst mortis en Amsterdamo en proksimume 1683 (aŭ baldaŭ post tiu ĉi jaro).

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Willem van Aelst** en Vikimedia Komunejo
* Retejo sur Willem van Aelst en Delft
* Enreta galerio kaj literaturo ĉe PubHist
* Vermeer kaj La Delft Lernejo, plena teksta ekspozicia katalogo de la Metropola Muzeo de Arto, kiu enhavas materialon sur Willem van Aelst
* Listo de pentraĵoj de Willem van Aelst


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 815084
* GND: 137160100
* LCCN: nr95023198
* VIAF: 7281346
* ISNI: 0000 0000 5476 3362
* SUDOC: 172773520
* BNF: 17107841s
* BPN: 21193563 41181959, 21193563
* ULAN: 500009698
* RKD: 565
 |
Ĉefa fasado de la muzeo.
**Ateneum** estas bildarta muzeo en centro de Helsinki. Novrenesanca konstruaĵo, kiun planis Theodor Höijer, pretiĝis en 1887. Ateneum estas parto el Nacia Galerio. Ĉefo de Ateneum estas ekde 2018 Marja Sakari. Kolekto de Ateneum inkludas verkojn ekde dua periodo da 18-a jarcento ĝis artaĵoj de komenco de 1920-aj jaroj. Tamen en la kolekto estas ankaŭ arto de komenco de 21-a jarcento. La kolekto inkludas pli ol 4300 pentraĵojn kaj pli ol 750 skulptaĵojn. La plej malnovaj pentraĵoj estas rokoko-portretoj. Ekzistas arto ankaŭ el aliaj eŭropaj landoj kaj Japanio. Eksterlandaj verkoj estas en Ateneum proksimume 650. Artkunigo de Finnlando komencis kolekti la kolektojn dum 1840-aj jaroj, kaj la muzeo estis malfermita en 1887. En unua duono de 1900-jaroj ekzistis multe donacoj, kiuj donis arton al la muzeo. El ili estis la plej grava Hermann Antell. La muzeo mem akiris precize finnlandan arton, ĝis en 1950-aj kaj 1960-aj jaroj ĝi akiris multe eksterlandan arton. En 1990 estis intencita, ke Ateneum ne akiros arton, kiun faris artisto, kiu debutis dum 1960-aj jaroj aŭ poste. Arton de tiuj artistoj akiras Kiasma.

Kelkaj verkoj
-------------

* Ponto ĉe L'Estaque, Paul Cézanne, 1879–1882*Ponto ĉe L'Estaque*, Paul Cézanne, 1879–1882
* Batalantaj urogaloj, Ferdinand von Wright, 1886*Batalantaj urogaloj*, Ferdinand von Wright, 1886
* Virinoj ĉe la preĝejo de Ruokolahti, Albert Edelfelt, 1887*Virinoj ĉe la preĝejo de Ruokolahti*, Albert Edelfelt, 1887
* Konvaleskanto, Helene Schjerfbeck, 1888*Konvaleskanto*, Helene Schjerfbeck, 1888
* Strato en Auvers-sur-Oise, Vincent van Gogh, 1890*Strato en Auvers-sur-Oise*, Vincent van Gogh, 1890
* Mito de Aino, Triptiko, Akseli Gallen-Kallela, 1891*Mito de Aino, Triptiko*, Akseli Gallen-Kallela, 1891
* Bruligistoj, Eero Järnefelt, 1893*Bruligistoj*, Eero Järnefelt, 1893
* La vundita anĝelo, Hugo Simberg, 1903*La vundita anĝelo*, Hugo Simberg, 1903
* Banantoj, Edvard Munch, 1907–1908*Banantoj*, Edvard Munch, 1907–1908
* Portreto de la artisto Léopold Survage, Amedeo Modigliani, 1918*Portreto de la artisto Léopold Survage*, Amedeo Modigliani, 1918

* Kategorio Ateneum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 779583
* GND: 124968-X
* LCCN: n80137876
* VIAF: 140822955
* ISNI: 0000 0000 9548 6728
* LIBRIS: 121601
* SUDOC: 03211298X
* BNF: 13772268w
* ULAN: 500300276
* BIBSYS: 90699474
* NKC: ko2003110933 kn20030109016, ko2003110933
 |
**Claudia Larochelle** (naskiĝinta en 1978) estas ĵurnalistino, parolistino kaj kebeka verkistino. Post mezlerneja sperto pri teatro, diplomiĝo pri ĵurnalismo kaj magistriĝo pri literatura kreado, ŝi fariĝis kultura kronikistino por la forpasinta periodaĵo *Rue Frontenac* kaj aperis en pluraj amaskomunikiloj, ĉefe en Radio-Kanado.

Ekde la aŭtuno de 2012, ŝi animas LIRE, literaturan programon elsendatan de ARTV. Ŝi estas ankaŭ kultura kronikistino por elsendoj de la radio 98,5 FM kaj verkas artikolojn en pluraj eldonoj.

Ŝi verkis la libron *La bonaj knabinoj plantas florojn en la printempo*. Ŝi kunordigis, kune kun Elsa Pépin, la eldonaĵon *Amo & libertinismo fare de la nuntempaj tridekjaruloj*.

Ŝi pritraktis la instruadon kaj la porjunularan literaturon, ĉefe kunlaborinte en la kolekto *Premières amours* (Unuaj amoj), publikigita de eldonejo *La Courte Échelle*,.

En la aŭtuno de 2014, ŝi publikigis la romanon *La insuloj Kanarioj* en la serio *Vol 459*, projekto de la eldonejo VLB.

Ekde 2015, ŝi estas proparolanto de la organo "Vues et Voix" (Vidoj kaj Voĉo), kiu produktas sonlibrojn por la vidhandkapuloj aŭ kun malfacilaĵoj en legado.

Ŝi estas membro de la Unio de la verkistinoj kaj de la kebekaj verkistoj (UNEQ), de la profesia Federacio de la ĵurnalistoj de Kebekio (FPJQ), same kiel de la Kanada Akademio de Kino kaj Televido.

Ŝi estas membro de la literatura trikapa komitato, kiu disvolvis, planis kaj kunordigis la literaturajn aktivecojn en Germanio ĉirkaŭ la partopreno de Kanado al titolo kiel honorgasto Frankfurta Librofoiro en 2020, "Kanado FBM2020".

Claudia Larochelle akceptis la honoran prezidantecon de INK-konkurso 2021, kreita de Akademio Literatura de Esperanto.

Referencoj
----------

1. 1 2  Danielle Laurin (1-a de oktobro 2011).  Naître femme, mourir déçue. *Le Devoir*.
2. 1 2   Claudia Larochelle. *Vous m'en lirez tant*, Société Radio-Canada. Arkivita el la originalo je 2013-07-01. Alirita 2021-03-13.
3. ↑  Chantal Guy (22-a de marto 2011).  Amour et libertinage : je t'aime, moi non plus. *La Presse*.
4. ↑   Premières amours. Arkivita el la originalo je 2014-03-23. Alirita 2021-03-13.
5. ↑   Claudia Larochelle devient la porte-parole de Vues et Voix (france) (8-a de oktobro 2015). Arkivita el la originalo je 2019-04-02. Alirita 14-a de oktobro 2018.
6. ↑  Shopify

Ekstera ligilo
--------------

* Slipo Arkivigite je 2013-07-01 per la retarkivo Wayback Machine sur *Vi tiom legos al mi* (france)

* Kategorio Claudia Larochelle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 718387
* LCCN: n2011066233
* VIAF: 168793959
* ISNI: 0000000115535196
* SUDOC: 204425018
* BNF: 17091360x
 |
**Laishi YE** ((Ĵelezo); naskiĝis en 1911 en Wu County, mortis la 2-an de februaro 1994 en Pekino) estis ĉina esperantisto Kaj eminenta gvidanto de la ĉina Esperanto-movado kaj eminenta gvidanto de la ĉina Esperanto-movado.

Li lernis Esperanton en 1927, kiel studento de la angla literaturo en Tokio, de kie li estis forpelita pro partopreno en studentaj manifestacioj. Li aliĝis al la Ĉina Proleta Esperantista Unio en 1932 kaj agis kiel ties estrarano. En 1933 li iniciatis la fondon de Ŝanhaja E-ista Ligo, kiu baldaŭ fariĝis la gvida centro de la ĉina E-movado. Ĵelezo redaktis dum pluraj jaroj la gravajn gazetojn La mondo (1932-1936), Ĉinio hurlas kaj Heroldo de Ĉinio (1939- 44), kaj kunfondis Korespondan E-Lernejon en Chongqing en 1940. Kiam la japana armeo okupis Ŝanhajon kaj ne plu eblis tie aktivi por Esperanto, Ĵelezo translokis la agadon al aliaj ĉinaj urboj. Plurajn jardekojn poste, Ĵelezo grave rolis en la savo de la ĉina E-movado ankaŭ dum la t.n. kultura revolucio en la 70-aj jaroj.

Ĵelezo estis vicprezidanto de Ĉina Esperanto-Ligo ekde ties fondiĝo (1951), aganta prezidanto inter 1986 kaj 1989, kaj ĝia honora prezidanto. Li estris la LKK-on de la 71-a Universala Kongreso en Pekino (1986) kaj estis unu el la inciatintoj de la influhava societo "Amikoj de Esperanto". Li aŭtoris amason da artikoloj kaj multajn lernilojn pri E-o, kaj faris gravajn kontribuojn al la plibonigoj en la revuo El Popola Ĉinio kaj E-elsendoj de Ĉina Radio Internacia.

Post 1949 Ĵelezo rolis kiel vicdirektoro de la Lingva Instituto de la Ĉina Akademio de Sciencoj, vicministro de la Ŝtata Komisiono pri Reformado de la Ĉina Skriba Lingvo kaj konsilisto de la Ŝtata Komisiono de Lingvo. Ekde 1986 li estis Honora Membro de UEA.

En Esperanto aperis
-------------------

*Verkoj de Ĵelezo,* kompilis Ĉina Esperanto-Ligo, Pekino: Ĉina Esperanto-Eldonejo, 1995, 500 paĝoj.

La libro entenas dekojn da disertaĵoj, artikoloj, tradukaĵoj kaj leteroj de Ĵelezo pri la Esperanto-movado kaj reformado de la ĉina skriba lingvo, kiujn li verkis kaj tradukis ekde la 30-aj jaroj. Kiel suplemento, la kronologia tabelo kaj la memoraj artikoloj ebligas pli penetre konatighi kun Jhelezo.

Vidu ankaŭ
----------

* Sciencaj Studoj bazitaj sur originalaj esploroj kaj observoj
**Yecla de Yeltes** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Vitigudino en la nordokcidento de la provinco kaj al la Municiparo El Abadengo. 

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Yecla de Yeltes kaj Gema, okupas totalan areon de 57,19 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 252 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 700 loĝantojn dum la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Murego de la kastro de vetonoj nome Yecla la Vieja.
Limas norde kun la municipo Guadramiro, nordoriente kun la municipo Vitigudino, oriente kun Moronta, sude kun Villavieja, sudokcidente kun la rivero Yeltes kaj la municipo Bogajo, kaj nordoriente kun la municipo Cerralbo kaj la submunicipo Gema. En ĝia municipa teritorio estas la kastro de vetonoj nome Yecla la Vieja. Krome estas restaĵoj ankaŭ de epokoj de romianoj kaj visigotoj. Sed la setlejo memi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752878
 |
**William Cameron Townsend** (9-an de julio 1896 - 23-an de aprilo 1982) estis eminenta kristana misiisto kies Ministerio komenciĝis en la frua 20a jarcento. La organizaĵoj kiujn li fondis, Wycliffe Biblitradukistoj kaj Somera Instituto de Lingvistiko (SIL Internacia), restas aktiva, kaj koncentriĝas al produktado de tradukoj de la Biblio en malplimultaj lingvoj, kaj sur faciliganta legokapablo en malplimultaj lingvoj.

La etoso de ĉi tiuj organizaĵoj estas tio, ke post kiam la Biblio estas havebla kulturo, la kristanoj de tiu kulturo povas fariĝi multe pli memstaraj, kaj la lokaj loĝantoj devus esti la gvidantoj de ilia eklezio. Lokaj kristanoj devus esti liberigita de la aliaj organizaĵoj aŭ kulturoj por trejnado kaj gvidantaro.

Kiam la juna William Cameron Townsend provis vendi hispanlingvajn Bibliojn en Gvatemalo en 1917-18, li eltrovis, ke la plejparto de la homoj kiujn li renkontis nek komprenas la hispanan nek ili havas skribformon de sia propra lingvo, kaĉikvela. Townsend forlasis siajn provojn vendi Bibliojn kaj komencis vivi inter la kaĉikveloj. Li lernis ilian lingvon, kreis alfabeton por ĝi, analizis la gramatikon, kaj tradukis la Novan Testamenton en nur dek jaroj.

Por zorgi pri aliaj malplimultaj lingvogrupoj, Townsend malfermis Tendaron Wycliffe en Arkansas en la somero de 1934. Nome por la unua tradukisto de la tuta angla Nova Testamento, la tendaro estis destinita por trejni junulojn en baza lingvistiko kaj traduk-metodoj. Du studentoj enskribiĝis. La sekvontan jaron, post trejnsesio kun kvin viroj ĉeestantaj, Townsend prenis la kvin Meksikanojn por komenci kampan laboron. De ĉi tiu malgranda komenco estas kreskinta la tutmonda Ministerio de la Somera Instituto de Lingvistiko (SIL), Wycliffe Biblio Tradukistoj, Wycliffe Asocio, kaj la teknika kaj logistika departemento de SIL nomata JAARS.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 271923
* GND: 118623524
* LCCN: n79100298
* VIAF: 92743202
* ISNI: 0000 0000 7858 7957
* SUDOC: 105980676
 |
**William Cleary Kerr** ( naskiĝinta la 11-an de aŭgusto 1888 en Cantagalo, mortinta la 1-an de novembro 1956 en Campinas, pli malfrue konata kiel **Reverendo Guilherme Kerr**, estis pastro de la Presbiteriana Eklezio de Brazilo, prezidante ties ĉefan konsilantaron en la jaroj 1937 ĝis 1942.

Li estis aŭtoro de la "Gramática Elementar da Língua Hebraica," [Baza gramatiko de la hebrea lingvo]. Tiu ĉi estis la unua verko pri la hebrea gramatiko publikigita en la portugala, kiu ankoraŭ nun estas kiel elstara verko en uzo en Brazilo.

William C. Kerr estis katedra profesoro pri hebrea lingvo kaj literaturo de la Malnova Testamento ĉe la teologia fakejo de la seminario de la Presbiteriana Eklezio de Brazio en Campinas en la ŝtato San-Paŭlo).

Fontoj
------

* Kerr, Guilherme, "Gramática Elementar da Língua Hebraica," Jewish Publication Society, 1-a eldono, Filadelfio, Pensilvanio, Usono, 1948. Kongresa Biblioteko, Vaŝingtono, 48023271; 289 paĝoj, 24 cm.
* Kerr, Guilherme. "Gramática Elementar da Língua Hebraica," Junta de Educação Religiosa e Publicações da Convenção Batista Brasileira. Rio de Janeiro, 2-a reviziita eldono 1979


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 445705
 |
La **albana mafio** aŭ **albana organizita krimo** estas la ĝeneralaj terminoj uzataj por diversaj krimaj organizoj bazitaj en Albanio, Kosovo aŭ aliaj alban-plimultaj teritorioj, aŭ kunmetitaj de membroj de etnaj albanoj, konataj pro sia krueleco, perforto kaj senkompato. Ilia krima spektro estas tre aktiva en Usono kaj Eŭropa Unio, ĉar ili partoprenas larĝan gamon de agadoj kiel drogokomercado, armil-trafiko kaj blanka sklaveco. Kvankam la termino "mafio" ofte estas uzata kiel priskribo, ĝi ne implicas, ke ĉiuj albanaj krimaj agadoj disvolviĝintaj en lokoj kiel Albanio, Kosovo, Makedonio kaj aliaj lokoj estas kunordigitaj aŭ reguligitaj de ununura korpo.

La mafio disvolvigis siajn agadojn en la nigra merkato sub la komunisma reĝimo de Enver Hoxha. Post la kolapso de komunismo en la 1980-aj jaroj, la novaj rilatoj de Albanio kun la cetero de la mondo kondukis al la ekspansio de ĝiaj organizitaj grupoj internacie.

La Kosova Milito ludis ŝlosilan rolon en la vastiĝo de la albana mafio tra tuta Eŭropo. Tradicie, heroino estis transportita al Okcidenta Eŭropo tra Turkio, Serbio, Kroatio kaj Slovenio. Ĉi tiu vojo fermiĝis pro la Balkanaj Militoj, kaj la albanaj bandoj estis en ideala pozicio por garantii sekurajn itinerojn tra la milita zono, unue nur helpante aliajn drog-grupojn, sed kun la tempo ili akiris sufiĉe da graveco por prizorgi la komercon sole. Ŝlosila bazo por la operacoj estis Veliki Trnovac, sude de Serbio, kiu rapide ricevis la kromnomon "Medeĝino de la Balkanoj". Post kiam la milito plene atingis Kosovon, la etnaj albanoj de la serba provinco aldoniĝis al la listo de kvalifikitaj nacioj kun la statuso de "rifuĝintoj". Ĉar ne eblis distingi la albanojn de Kosovo de la aliaj, la krimuloj profitis la situacion por rapide disvastiĝi tra Eŭropo, unue al la komunumoj de albanaj enmigrintoj de Germanio kaj Svislando, monopoligante trafikon de heroino.

Malgraŭ la fakto, ke la agadoj de ĉi tiuj bandoj devenas de armil-komercado kaj kontrabandado de blankaj varoj ĝis falsado, estas drogokomercado, kiu igis albanan organizitan krimon pli konata. Iuj albanoj, laŭ federaciaj oficialuloj de Usono, estas ŝlosilaj komercistoj en la "Balkana konekto", la vojo de heroino Istanbulo-Beogrado. 

* Kategorio Albana mafio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)