recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Skulptaĵdetalo: Elija sur fajra ĉaro.
La **Stacidomo vatikana** estas kapostacio. Samtempe ĝi estas la sumo de fervoja reto de la Vatikana Ŝtata Fervojo. 
La staciaĵo estas simpla, ĝi konsistas el du paralelaj trakoj, el kiuj ununura estas laŭlonge de kajo. Pluse estas du mallongaj mortaj trakoj por varvagonoj. La trakforkoj manipuliĝis mane. Al la najbara itala stacidomo Roma-San-Pietro ekzistas telefona kaj telegrafa konektoj. La enirtraforko kaj la unuaj metroj troviĝas ankoraŭ sur itala teritorio. 

La neoklasicisman akcepto-konstruaĵon projektis Giuseppe Momo, la persona arĥitekto de papo Pio la 9-a en 1933. La impona konstruaĵo estis planata por akceptoj oficialaj kaj havas belegan centran halon en diverskolora marmoro, kun stukplafono kaj ok verdaj marmoraj kolonoj. Flanke estis oficejoj. La fasado estas kovrita per travertino. La riĉa skulptura ornamentaĵo estas de Eduardo Rubino. 

La konstruaĵo estis ŝanĝata (ekz. per enmetitaj interplafonoj; forigo de la tegmentaĵo), tial ke ĝi apenaŭ estis uzata kiel stacidomo. Por la loĝantaro de Vatikanurbo instaliĝis tie eĉ magazeno kun granda gamo da senimpostaj varoj. 

Nur kelkfoje papoj en- aŭ eltrajniĝis tie ĉi: nome Johano la 23-a unufoje, Johano Paŭlo la 2-a trifoje kaj Benedikto la 16-a unufoje.

Literaturo
----------

* Ministero dei Lavori Pubblici del Regno d'Italia: *La ferrovia per lo Stato della Città del Vaticano*, Roma, Istituto Poligrafico dello Stato, 1934.
* G. Pini: *La ferrovia della Città del Vaticano*, 1934
* F. Zanetti: *Dalle prime ferrovie dello Stato Pontificio a quella dello Stato della Città del Vaticano*, en: L'Illustrazione Vaticana 3 (1932), p. 376-378

Eksteraj ligiloj
----------------

* Detalaj informoj kun bildoj pri la fervoja stacio sur la vatikana retpaĝaro. angle
**Sverre Helge HASSEL** (naskiĝis la 30-an de julio 1876, mortis la 6-an de junio 1928) estis norvega polusa esploristo kaj unu el la kvin unuaj personoj kiuj atingis la lokon de la Suda Poluso.

Kun Helmer Hanssen, Hassel estis dungita kiel sperta kondukisto de sledohundoj por partopreni en la ekspedicio de Roald Amundsen al la Suda Poluso en 1910 – 1912. La 14a de Decembro 1911, Hassel kun Amundsen, Hanssen, Olav Bjaaland kaj Oscar Wisting estis unu el la kvinopo kiu atingis unue la Sudan Poluson. Pro sia partopreno en la ekspedicio, li ricevis la Sudpolusan Medalon (*Sydpolsmedaljen*), kreita de la reĝo Haakon la 7-a en 1912 por premii la partoprenantojn en la ekspedicio de Roald Amundsen al la Suda Poluso.

Referencoj
----------

1. ↑  "Sverre Helge Hassel". Store norske leksikon (en norvega). snl.no.  Alirita la 18an de Februaro 2017.
2. ↑  The Fram Museum. "Sverre Helge Hassel (1876–1928)". Alirita 2011-10-17.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 581434
* GND: 1020452447
* LCCN: nb2013005914
* VIAF: 222730246
* ISNI: 0000 0003 6233 8480
* SUDOC: 059854588
* BIBSYS: 98014761
 |
**Internacia Libertempejo en Lázně Bělohrad** estis somera Esperanto-kursejo en la ĉeĥa banurbo Lázně Bělohrad antaŭ la Dua Mondmilito. Ĝi estis nomata ankaŭ **Internacia Esperanto-Restadejo**.

Historio
--------

En 1931 la ĉefdelegito de UEA en ĈSR, s-ro Otto Sklenčka el Hradec Králové aranĝis esperantan someran litertempejon en bone konata banloko Lázně Bělohrad kun subteno de UEA. Dum la tuta somero ĉeestis 75 gesamideanoj el 10 landoj kaj ĝuis ne nur la sanan aeron kaj belan ĉirkaŭaĵon, sed ankaŭ la amikecon kaj agrablan societon de esperantistoj. S-ro Sklenčka eldonis ankaŭ praktikan esperantlingvan informilon pri tiu banloko kaj somera restadejo kaj dissendis ĝin al diversnaciaj samideanoj. 

En 1933 la duan Internacian Libertempejon en Lázně Bělohrad aranĝis s-ino Marie Strejčková el Brno. 

En 1935 estis unu aleo en Lázně Bělohrad nomita Aleo de D-ro Zamenhof. La libertempejon vizitis pli ol 200 esperantistoj el 16 landoj.

En 1937 estis aranĝitaj kursoj por progresintoj kaj pri Cseh-metodo (prelegis Sigismundo Pragano).

Post la milito estis la libertempejo anstataŭigita per Somera Esperanto-Kolegio en Doksy.

En Lázně Bělohrad la kursaro estis renovigita en 1959 (ĉ. 60 personoj) en laloka kastelo kun kursoj A, B, C, instruis Antonín Slanina, Miloš Lukáš, Karel Kraft kaj Rudolf Hromada. Plejparto da kursanoj loĝis en la apuda Kultura Domo, fakte banurba hotelo. Loka ornitologo Zdeněk Klůz prelegis pri sia partopreno en la scienca ekspedicio al Islando en 1948 (kun filmo). Ankaŭ la Zamenhof-strato estis renovigita (parolis loka urbestro, poste Jaromír Jermář kaj Zdeněk Klůz). 

Post 1959 la libertempejo ne plu okazis kaj la aleo ricevis nomon Lázeňská (Banurba).

Fontoj
------

* Ĉeĥa gazeto Ligilo 9/1931, p. 71, kaj 10/1931, p. 82 (pri iniciatoj de O. Sklenčka)
* Revuo Esperanto 1931, n-roj 2 kaj 4, informas pri la libertempejo kiel pri provo de nova servo de UEA
* Ligilo 1933, p. 18, 49 kaj 58 invitas al la dua Internacia Libertempejo
* 1934 - prospekto Internacia Libertempejo en Lázně Bělohrad (8 paĝoj)
* Revuo Esperanto 1934, p. 106, reklamo pri la Esperantista Libertempejo.
* Ligilo 1936, p. 46 priskribas la historion de la libertempejo kaj invitas al vizito
* Ligilo 1937, p. 2 (Zamenhof-strato en LB), p. 48 kaj 56 (invito al la kursejo)
* Junulara bulteno Fajrero 4/1959, artikolo pri la lasta libertempejo (aŭtorino Valešová)
* Bělohradské listy, 2/2012, p. 14 - loka ĉeĥlingva informilo priskribas la vivon de ornitologo kaj esperantisto Zdeněk Klůz
* Bělohradské listy, 4/2012, p. 7-8, loka ĉeĥlingva informilo alportas rememoron pri Esperanto-kursoj en Lázně Bělohrad antaŭ la milito
* La Aŭstria Nacia Biblioteko en sia kolekto por planlingvoj havas plurajn fotojn pri la libertempejo en Lázně Bělohrad: kursanoj 1931, Alej Dr. Zamenhofa 1935, Esperanto-Sommer-Kolleg 1959, Esperanto-kurs 1959, Alej Dr. L. L. Zamenhofa 1959 (du fotoj - inaŭgurantoj kaj aŭskultantoj).
Situo de Brita Somalio.
Itala ĵurnalo *Corriere della Sera* informanta pri la ekofensivo en Somalilando.
La **Itala konkero de Brita Somalilando** estis parto de la Orientafrika Kampanjo (1940–1941), kiu okazis en aŭgusto 1940 inter la metropolaj fortoj de Italio, Eritreo kaj Somalio de Faŝisma Italio kaj de britaj, komunumaj kaj Somaliaj neregulaj fortoj. La Itala ekspedicio al Brita Somalilando intencis ekspluati la movebleon kaj rapidon sed tio estis malhelpata de la malfacila somalia tereno, pluva vetero kaj de la brita defendo de la kolonio, partikulare en la Batalo de Tug Argan (11a–15a de aŭgusto).

Italaj atakoj havis la avantaĝon de artilerio kaj la nombrosuperitaj britaj, komunumaj kaj imperiaj fortoj estis laŭgrade elĉeritaj kaj malrapide flankigitaj ĝis la restantaj fortifikitaj altaĵoj estis vundeblaj kaj kaptitaj iompostiome. Post la malvenko de kontraŭatako al la Mirgo Trapasejo, la loka komandanto, Major-Generalo Reade Godwin-Austen havis malmultajn homojn por elteni la situacion kaj defendi eskapejon; tiel li ricevis permeson retiriĝi al Berbera.

La Britoj klopodis ariergardan agadon en Barkasan la 17an de aŭgusto kaj poste retiriĝis post malheliĝo, sed la improvizita evakuadorezultis pli bone ol atendite kaj ankaŭ la dua blokadpozicio en Nasijeh estis abandonita. La Itala antaŭeniro estis bremsita ĉar la ŝoseoj estis enkotigitaj pro pluvoj kaj la aerodromo ĉe Berbera estis neatendite protektita de soldataro, kio malebligis atakon. La Brita malvenko estis polemika kaj okazigis malbonigon de la rilatoj inter Generalo Archibald Wavell, la area komandanto, liaj subuloj kaj la ĉefministro Winston Churchill.

La Italia konkero de Brita Somalio estis la ununura italia venko kontraŭ la aliancanoj sen helpo de germanaj trupoj en la Dua Mondmilito. Marte de 1941, Brita Somalilando estis rekaptita de Britio kaj de la komunumaj fortoj dum la "Operation Appearance" (Operaco Apero). La fina restaĵo de italia gerila movado pludaŭris reziston en Brita Somalio ĝis somere de 1942.



Ŝablono:Dua Mondmilito
**Budapeŝta printempo,** origine hungare *Budapesti tavasz* estis tre grava nigra-blanka filmo dum la frua socialismo en Hungario.

Rolantoj
--------

* **Miklós Gábor**, fuĝinto el la hungara armeo
* Tibor Molnár, fuĝinto el la hungara armeo
* Zsuzsa Gordon, juda fraŭlino
* Gábor Rajnai, Mária Mezey, geedza paro
* Iván Darvas, oficiro
* Oszkár Ascher
* Erzsi Orsolya
* Piri Peéry
* Ferenc Pethes
* Ottó Ruttkai
* Mária Keresztessy, Judit Rohonczy, István Somló, Nusi Somogyi, Károly Verebes kaj aliaj

Historio
--------

En Hungario jam proksimiĝas la lastaj bataloj dum la 2-a mondmilito, komenciĝas sieĝo de Budapeŝto. 2 fuĝintoj el la hungara armeo kaŝas sin en supozeble neloĝata loĝejo, tamen ili ektrovas geedzan paron kaj judodevenan fraŭlinon. Inter la ekssoldato kaj la judino amoro komenciĝas. La alia ekssoldato provas esplori kontaktojn kun la partizanoj. Tiutempe, kiu kaŝis judon, tuj la faŝistoj murdis lin/ŝin, tial la fraŭlino timis kaj forlasis la loĝejon. La amanto provas trovi ŝin, sed vane.

La filmo ofte estis videblaj en kinejoj kaj baldaŭe ankaŭ ofte en Hungara Televizio.

Fontoj
------

* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Felix BLOCH** (23-an de oktobro 1905, Zuriko, Svislando – 10-an de septembro 1983, samloke) estis svisdevena usona fizikisto kaj konfesanta pacismano. Li ricevis en 1952 (kun E. M. Purcell) Nobel-premion pri fiziko pro ellaboro de la nuklea indukcia metodo por mezuri la magnetan kampon de la atomkerno (nomata kernomagneta resonado, resonanco).

Bloch doktoriĝis en la Lepsika Universitato (1928), instruis tie ĝis 1933. Ĉar li estis judo laŭ la naziaj leĝoj, li forlasis Germanion post enpotenciĝo de Hitler en 1933 kaj elmigris en Usonon, kie ricevis ŝtatanecon en 1939.

Li laboris en la Stanforda Universitato (Palo Alto, Kalifornio) kaj en 1934 publikigis metodon, per kiu oni povas disigi la neŭtronan faskon je du komponnetoj, analoge al la du orientiĝoj de la neŭtrono en magneta kampo.

Bloch kaj Luis Alvarez en 1939 mezuris per tiu metodo la magnetan momanton de la neŭtrono. Bloch partoprenis dum la dua mondmilito en la atomenergiaj esploroj de Los Alamos (Nov-Meksiko) kaj en kontraŭradaraj laboroj ĉe la Harvarda Universitato.

Li revenis en 1945 al Stanford kaj tie ellaboris kun du aliaj fizikistoj - W. W. Hansen kaj M. E. Packard - principon de la nukleara indukcio. Tiu malkovro helpis poste difini konsiston kaj strukturon de komplikaj molekuloj.

La metodoj, kiuj baziĝas je kernomagneta resonado, estas gravaj en la medicina diagnostiko.

Bloch estis la unua ĉefdirektoro (1954-1955) de la Eŭropa Kernoesplora Komisiono (CERN).

Citaĵo
------

"Senkosta fantazio estas la privilegio de la junularo kaj devas esti flegata kaj gardata kiel trezoro."

Fontoj
------

1. ↑  Harenberg Wissenskalender Einstein für Quanten-Dilettanten 2017, 4./5. März
2. ↑  Harenberg Wissenskalender Einstein für Quanten-Dilettanten 2017, 4./5. März

* Kategorio Felix Bloch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 248195
* GND: 119001438
* LCCN: n90677788
* VIAF: 39495822
* ISNI: 0000 0001 0965 2732
* SUDOC: 112073891
* BNF: 125733249
* BPN: 96526457
* MBA: 08a9a2f0-394e-45d0-8b13-65302879fd71
* BIBSYS: 90271024
* NKC: ola2002153372
 |
*Adriaen van Ostade*. *Memportreto.* 1663
**Studio** estas laborejo de artisto aŭ laboristo, kaj ties dungitoj, en kiu oni registras muzikon, produktas filmojn, radio- aŭ televid-programojn kaj simile.

Tio povas esti por celoj de aktorado, arkitekturo, pentrarto, ceramiko, skulptarto, origamio, lignoprilaboro, albumado, fotografio, grafika fasonado, kinfarado, animacio, industria fasonado, produktorado kaj elsendado de radio aŭ televido aŭ farado de muziko. Tiu termino estas uzata ankaŭ por la laborejo de dancistoj, ofte specialigita kiel dancostudio.

La vorto *studio* estas derivita el la itala *studio*, kaj siavice el la latina *studium*, el *studere*, signife al celo.

La franca termino por studio, **atelier** (el kio ateliero), aldone al la desegnado de artista studio estas uzata por karakterigi la studion de modo-fasonisto. Ateliero havas ankaŭ la konotacion esti hejmo de alkemiisto aŭ magiisto.

* Studio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Studio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Elĥot** aŭ **Elĥotovo** (osete *Елхот*, ruse *Эльхотово*) estas grava vilaĝo en Nord-Osetio, administracia centro de la Kirova distrikto de Nord-Osetio.

Plejparto de la vilaĝanoj estas osetoj. Kredantoj inter ili estas islamanoj.

Historio
--------

La vilaĝo estis fondita en 1838, kiam kelkaj osetaj familioj estis translokigitaj ĉi tien por gardi trapasejon inter montoj. La trapasejo estas elfluejo de rivero Terek el la Oseta Dekliva Plataĵo.

En la tagoj de la Dua mondmilito la trapasejo de Elĥotovo estis loko de severaj bataloj (1942), pri kio memorigas monumento en la trapasejo. Tiam nazioj sukcesis pluiri, sed estis haltigitaj kelkdek kilometrojn orienten, ĉe la rando de Vladikavkaz.

Ekonomio
--------

En la vilaĝo situas kolĥozo "Kavkaz", konservaĵ- kaj pan-produktantaj fabrikoj, fervojstacio.

* Elĥot en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Elĥot en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Batalo ĉe Sudoměř
**Batalo ĉe Sudoměř** estis la unua pli signifa armea kunpuŝiĝo dum husana revolucio. En marto de 1420 Břeněk ze Švihova kaj Jan Žižka transŝoviĝis kun 400 infanterianoj, 9 rajdistoj kaj 12 veturiloj el Plzeň ĝis Tábor. Ili estis persekutataj de strakonicaj kruckavaliroj kaj ilian vojon fortranĉis plua taĉmento direkte de Písek. La 25-an de aprilo de 1420 ili estis ĉe Sudoměř ĉirkaŭigitaj en tereno, kiu taŭgis por atako de rajdistaro. Unusolan ŝancon donis nur pozicio inter du fiŝlagoj, el unu el ili la akvo estis ellasita. La atako eblis sole sur digo, kiun la husanoj baris per veturiloj. Ili ekvilibrigis tiel malavantaĝon de sia malgranda nombro. La unua atako de la peza rajdistaro estis repuŝita kaj la alian atakon la kavaliroj gvidis tra ŝlima fundo de la ellasita fiŝlago. Iliaj ĉevaloj tie haltis, do la atako estis plu gvidita piede. Nebulo kaj vesperkrepusko decidis la batalon utile al la husanoj, kiuj limigis por repuŝo de la atako. Ili ja emis persekuti la malamikojn, sed sen rajdistaro ili povis eĉ ne provi tion. Cetere, ili atingis sian celon, la vojon al Tábor ili havis malfermita. La husanoj en tiu ĉi batalo uzis ne nur la terenon, sed unuafoje ili uzis ankaŭ migrantajn remparojn – veturilremparon.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Batalo ĉe Sudoměř en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Husmovado
**Naciaj Armitaj Fortoj de Pollando** (pole: *Narodowe Siły Zbrojne* (NSZ)) – pola konspira militista organizaĵo aganta dum la Dua Mondmilito kaj postmilite. Post Pola Enlanda Armeo kaj Kamparanaj Batalionoj estis la plej granda politika-militista formacio dum la germana-soveta okupado. Naciaj Armitaj Fortoj dum la milito nombris laŭ diversaj donitaĵoj 80-100 mil soldatojn.

Historia skizo
--------------

Naciaj Armitaj Fortoj formale fondiĝis la 20-an de septembro 1942, ĉar ĉi tiun tagon la unua komandanto kolonelo Ignacy Oziewicz, pseŭdonomo "Czesław", donis Ordonon n-ro 1/42, en kiu sciigis pri ekposedo de la funkcio. La proceso de formigado de NSZ komenciĝis jam julie 1942 post disrompo en Narodowa Organizacja Wojskowa (Nacia Militista Organizaĵo) kaj Stronnictwo Narodowe (Nacia Frakcio) fone de alligo de Nacia Militista Organizaĵo kun la Enlanda Armeo. NSZ formiĝis rezulte de kuniĝo de Organizacja Wojskowa Związek Jaszczurczy (Militista Organizaĵo Lacerta Asocio kun parto de Nacia Militista Organizaĵo, kiu ne respektis unuigan kontrakton kun Enlanda Armeo.

Komunistaj reprezalioj
----------------------

La 23-an de aŭgusto 1944 250 oficiroj de Pola Enlanda Armeo kaj Naciaj Armitaj Fortoj de Pollando, enprizonigitaj de NKVD en postgermana koncentrejo Majdanek, estis forveturigitaj al gulagoj de Sovetunio (en Rjazan, Grjazovec, Ĉerepovec kaj aliloke).

Bibliografio
------------

* Zbigniew S. Siemaszko, *Narodowe Siły Zbrojne*, Londyn 1982
* Stanisław Żochowski, *O Narodowych Siłach Zbrojnych – NSZ*, Lublin 1994
* *Narodowe Siły Zbrojne. Dokumenty, struktury, personalia*, vol. 1 – 3, prilaboro de Leszek Żebrowski, Warszawa 1994-1996

Vidu ankaŭ
----------

* Anatemitaj Soldatoj
* Arbaraj fratoj
* Dufingra saluto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Naciaj Armitaj Fortoj de Pollando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Narodowe Siły Zbrojne - portalo de la Soldat-Asocio de NSZ
**Civilaj liberecoj** aŭ **personaj liberecoj** estas personaj garantioj de homaj rajtoj kaj liberecoj kiujn la registaroj ne rajtas malobei, ĉu laŭleĝe ĉu laŭ juĝista interpreto, sen deviga proceso. Kvankam la enhavo de la termino diferencas inter landoj, la civilaj liberecoj (aŭ simple liberoj) povas inkludi ekzemple la protekton de la pensolibero, la gazetarlibereco, la religilibero, la parollibereco, la kunvenlibereco, la rajto al la sekureco kaj la libero, la esprimlibereco, la rajto al la privateco, la rajto al egaleca traktado fare de la leĝaro kaj de la juraj procesoj, la rajto al justa juĝo, kaj la rajto al la vivo. Aliaj civilaj liberecoj estas la rajto al propra posedo, la rajto al memdefendo, kaj la rajto al la korpa integreco. Ene de la distingoj inter civilaj liberecoj kaj aliaj tipoj de libero, ekzistas distingoj inter pozitivaj liberoj/pozitivaj rajtoj kaj negativaj liberoj/negativaj rajtoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Internacia Pakto pri Civilaj kaj Politikaj Rajtoj

Bibliografio
------------

* Dershowitz, Alan. "Preserving Civil Liberties." Arkivigite je 2020-03-31 per la retarkivo Wayback Machine Reflections on the Fractured Landscape, spec. sec. of Chronicle of Higher Education, Chronicle Review, September 28, 2001. Alirita la 11an de Aŭgusto, 2006.
* Smith, Jean Edward, kaj Herbert M. Levine. Civil Liberties and Civil Rights Debated. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall, 1988.
**Baracska** (baraĉka) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza** Transdanubio, en departemento Fejér, en subregiono de Ercsi.

* Areo: 40  km²
* koordinatoj: 47° 17′ 14″ N 18° 45′ 25″ O﻿ / ﻿47.28722 °N, 18.75694 °O﻿ / 47.28722; 18.75694 (mapo)Koordinatoj: 47° 17′ 14″ N 18° 45′ 25″ O﻿ / ﻿47.28722 °N, 18.75694 °O﻿ / 47.28722; 18.75694 (mapo)
* Loĝantaro: 2700
* Poŝtkodo: 2471
* Telefonprefikso: 22

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ la fervojo kaj (malnova) ĉefvojo Budapeŝto-Balatono, la samdirekta aŭtoŝoseo M7 preteriras. Martonvásár troviĝas 4, Bicske 25 km-ojn.

Historio
--------

Pli frue romianoj loĝis tie. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. Ekde 1850 Mihály Vörösmarty pasigis tie 3 jarojn.

La komunumo famas pri malliberejo funkcianta ekde 1945. Tie estas bieno, kie la malliberuloj laboradas.

Vidindaĵoj
----------

La komunumo havas barokan kalvinanan preĝejon.

Famuloj
-------

En Baracska mortis Dénes Pázmándy (1816).

* Kategorio Baracska en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Simbolo de la jutuba kanalo SvisRaporto
**SvisRaporto** estas jutuba kanalo kreita kaj redaktita de la svis-kuba esperantistino Nelida Weidmann. En SvisRaporto aperas regule filmoj pri Esperanto-eventoj en Svislando kaj internaciaj Esperanto-eventoj kun rilato al Svislando aŭ regula partoprenado de signifa nombra da svisaj esperantistoj. La filmojn publikigitajn en SvisRaporto produktas la firmao WeidGon, filmentrepreno de Nelida Weidmann.

La kanalo SvisRaporto estis kreita en la jaro 2016. La unuaj kontribuoj estis 2016 la ĉiutagaj filmoj dum la 101-a Universala Kongreso de Esperanto en Nitro. Okaze de la 103-a Universala Kongreso en Lisbono Svisa Esperanto-Societo nomumis la redaktistinon de la kanalo SvisRaporto kiel komisitino por publikaj rilatoj de Svisa Esperanto-Societo kaj subvenciis en 2019 ŝian filmlaboron dum la 104-a UK en Lahtio per CHF 300.-. Dum 2019 en la kanalo SvisRaporto aperis pluraj kontribuoj pri la Esperanto-paviliono de Parzival en la Robert-Walser-skulpturo de Thomas Hirschhorn, kun kiu en majo 2019 aperis intervjuo en Svisraporto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Jutuba kanalo SvisRaporto
* Retejo de la filmentrepreno WeidGon, kiu produktas la filmoj por SvisRaporto

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  *Thomas Hirschhorn vizitas Esperanto-lecionon de Parzival´* filmo de Nelida Weidmann en la jutuba kanalo SvisRaporto
BandieraGuardiaSvizzeraGraf-PapaFrancesco.pngLa flago
La **Svisa Gvardio** (itale *Guardia svizzera*) estas papa gvardio (gardistaro) konsistante el volontuloj el Svisio. Por povi esti volontulo oni devas esti minimume 174cm alta, aĝi inter 19 kaj 30, vivi fraŭle kaj esti katolika svisa ŝtatano. Gvardianoj servas por minimume du jaroj kaj dum tiu periodo loĝas en kazerno kaj ekhavas la ŝtatanecon de Vatikano. La salajro ne estas tre alta (en 2004 averaĝe € 1100-1300+plushoroj), sed loĝado estas senpaga kaj ili ne devas pagi impostojn. La gvardio konsistas el 120 oficiroj kaj soldatoj.

Tiu ĉi palaca kaj persona gvardio de la Papo ekestis en 1505 kiam Papo Julio II petis al 200 svisaj helebardoj servi la eklezian ŝtaton. La gvardio oficiale fondiĝis en la jaro 1506. Ili defendis la papon Klemento la 7-a dum la prirabado de Romo fare de ribelantaj trupoj de la katolika imperiestro Karolo la 5-a, la 6-an de majo 1526. Mortis 142 gvardianoj; la 42 kiuj travivis sukcesis sekurigi la papon.

Ekzistas miskompreno pri la uniformo kiun ili portas. Ĝi malgraŭ la renesancecaj desegnaĵoj ne estas dezajnitaj de Michelangelo, sed de komandanto, kiu tie servis inter 1910 kaj 1921.

La svisa gvardio portas kaŝe modernajn armilojn, sed ĉiu gvardiano ankaŭ ekzercas la uzadon de la tradiciaj armiloj. Krom ili, cetere ankaŭ sekuraj funkciuloj kaj la itala polico zorgas en Vatikano pri la sekureco.

En la jaro 2006 okazas la 500-jara datreveno de alveno de la svisaj gvardianoj (la 22-an de januaro) al la Vatikano.

Ili ĵuras ĉiujare la 6-an de majo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Svisa Gvardio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝo de la Svisa Gvardio, en lingvoj franca, germana, angla kaj itala Arkivigite je 2007-08-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Svisa Gvardio, anglalingva

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 65245
* GND: 2127514-2
* LCCN: n94069781
* VIAF: 134191354
* ISNI: 0000 0001 0663 6155
* NKC: olak2004203660
 |
Tonni Brunner prezidanto de Svisa Popolpartio
**Svisa Popolpartio** (germane *Schweizerische Volkspartei (SVP)*, france *Union démocratique du centre (UDC)*, itale *Unione Democratica del Centro (UDC)* kaj romanĉe *Partida populara Svizra (PPS)*) estas dekstrema burĝkonservema politika partio de Svislando. Je federacia nivelo ĝi estas la plej elektoforta partio de Svislando kaj disponas pri la plej granda frakcio en la Federacia Asembleo. Ek de 1929 ĝis fino de 2007 la partio estis reprezentita en la Federacia Registaro. Per la malelekto de Christoph Blocher kaj la eksiĝo de Samuel Schmid, la partio ĝis fino de 2008 ne plu estis reprezentita en la registaro. Per la elekto de Ueli Maurer la 10-an de decembro 2008 Svisa Popolpartio ek de la 1-a de januaro 2009 denove apartenas al la registaro.

La Svisa Popolpartio sukcesis kolekti en siaj vicoj praktike la tutan dekstran elektistaron. Ĝi konsekvence luktas kontraŭ la aliĝo al la Eŭropa Unio kaj estas ofte kritikata pri siaj rasismaj kaj fremdulmalamikaj tendencoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Svisa Popolpartio
La **Svisa Tektonika Areno Sardona** (germane: **Glarner Hauptüberschiebung**) estas unu el la plej famaj geotopoj de la Glarusaj Alpoj, kiu situas en la svisaj kantonoj Glaruso, Grizono kaj Sankt Galo.

En la Svisa Tektonika Areno Sardona maljunaj ŝtonkuŝoj (de la afika kontinenta plado) situas sur pli junaj (de la eŭropa kontinenta plado), kiu ebligis ekkonojn pri la estiĝo de montaroj per tektonika puŝfaldiĝo de montarkuŝoj. Bone rekoneblas la puŝfaldiĝo ĉe la Tschingelhornoj inter Elm kaj Flims, kiuj videblas tra la tiel nomita Truo de Martino.

En la American Museum of Natural History en Novjorko videblas naturfidela kopio.

Monda naturheredaĵo de UNESKO
-----------------------------

La regiono kun areo de 328,5 km² estis akceptita la 7-an de julio 2008 de UNESKO kiel monda naturheredaĵo. Al la monda heredaĵo apartenas sep montoj kun alteco de pli ol 3000 m s.m. inter ili Piz Sardona, Ringelspitz kaj Pizol. La areno etendiĝas plej parte sur altalpa pejzaĝo sur la teritorio de 19 komunumoj inter la Antaŭa Rejnvalo, Linth-Valo kaj Valenlago. De tiuj komunumoj kvar (Laax, Flims, Trin kaj Tamins) situas en Kantono Grizono, ses en Kantono Sankt-Galo (Pfäfers, Bad Ragaz, Vilters, Mels, Flums kaj Quarten) kaj la ceteraj naŭ en Kantono Glaruso (Elm, Matt, Engi, Sool, Ennenda, Mollis, Filzbach, Obstalden kaj Mühlehorn).


Monda heredaĵo de UNESKO

Fonto
-----

La artikolo baziĝas sur traduko de la artikolo "Glarner Hauptüberschiebung" en la germanlingva vikipedio.
Monumento pri Kálmán en Siofok
**Imre KÁLMÁN**, jen hungare, ofte laŭ la tradicia vortordo de hungaraj personaj nomoj *KÁLMÁN Imre*, germane *Emmerich KÁLMÁN*, laŭpasporte *Imre KOPPSTEIN*, naskita la 24-an de oktobro 1882 en Siófok, mortinta la 30-an de oktobro 1953 en Parizo, tombigita en Vieno, estis hungara komponisto, kiu verkis famajn operetojn.

Kálmán studis en Budapeŝto, unue jurisprudencon, poste muzikon (ĉe Hans Koessler). Li intencis iĝi fortepianisto, sed artrito de lia dekstra mano malhelpis tion. Pro tio li iĝis muzika kritikisto kaj komponisto. Inter liaj grandaj sukcesoj estis la operetoj *Tatárjárás* (1908), *Die Csárdásfürstin* (1915), *Gräfin Mariza* (1924) kaj *Die Zirkusprinzessin* (1926).

Li dumtempe vivis en Vieno, sed en 1938 pro naziismo devis foriri el Aŭstrio; li iris al Zuriko kaj Parizo kaj en 1940 elmigris al Kalifornio. Post la dua mondmilito li ekloĝis en Parizo. Li dumtempe reiris al Aŭstrio; tie, en la centra tombejo de Vieno, estas ankaŭ lia tombo.

La verkaro de Kálmán estas konsiderata esenca parto de la "arĝenta epoko" de la viena opereto (inter la mondmilitoj).

* Kálmán Imre en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kálmán Imre en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 161132
* GND: 118559605
* LCCN: n79074231
* VIAF: 32183649
* ISNI: 0000 0001 1051 6471
* LIBRIS: 69340
* SUDOC: 157761614
* BNF: 138958305
* MBA: 636ae5e2-15df-4046-8ba1-c30da6365447
* NLA: 35733764
* NDL: 01031852
* BIBSYS: 90576928
* NKC: jn19990210326
* BNE: XX1470012
 |
Farĉitaj folioj de blanka brasiko (Brasika rulaĵo)
Farĉitaj vegetaraj rumeksfolioj laŭ serba recepto
**Farĉitaj foliaj rulaĵoj** (rumane *sarma*) estas kolektiva nomo por farĉitaĵoj, sed kutime rilatas al folioj de rumekso, brasikfolioj aŭ ŝtopitaj vitfolioj. La plado estas karakteriza por kuirartoj en Rumanio, Armenio, Bulgario, Bosnio kaj Hercegovino, Kroatio, Grekio (Dolmedas), Hungario, Makedonio, Serbio, Montenegro, Slovenio, Turkio (Sarma), Kaŭkazo (Dolma), de la kurdoj kaj la krime-tataroj.

La nomo originas de la turka vorto sarma, kiu signifas "ruliĝi". En la rumana: **Sărmăluţe** - kromnomo por pli malgrandaj farĉitaĵoj.

La baza preparado de la sermala implikas moligi la foliojn en varma akvo, kaj poste ruli la foliojn ĉirkaŭ miksaĵo de viando, dispremita cepo, tomato, rizo, spicoj kaj foje eĉ ovo. La farĉaĵoj estas kuiritaj kun cepoj, acida brasiko kaj spicoj, kaj foje servataj kun jogurto.

Vidu ankaŭ
----------

* Farĉitaj foliaj rulaĵoj en Vikilibroj (Pedagogiaj libroj)

* Brasika rulaĵo
* Farĉita dolĉa kapsiko
* Farĉo
* Recepto pri *farĉitaj rumeksfolioj* en vikilibroj
**Leni RIEFENSTAHL** [leni RIfenŝtal], aŭ plennome: **Berta Helene Amalie RIEFENSTAHL** (naskiĝis la 22-an de aŭgusto, 1902, mortis la 8-an de septembro, 2003 ) estis germana dancistino, aktorino, reĝisorino, filmistino kaj fotistino.

Ĝeneralaĵoj
-----------

Pro sia proksimeco al la naziismo kaj speciale al Adolf Hitler, Leni Riefenstahl estas unu el la plej forte pridisputataj personoj en la germana filmhistorio. Kritikuloj opinias, ke ŝiaj filmoj dum la nazia periodo gloras la nazian ideologion. Tamen la estetika valoro de ŝia arto estas vaste agnoskata.

Vivo
----

### 1920-aj jaroj kaj Dua mondmilito

Riefenstahl dum filmado de *Olimpia* en 1936
Leni Riefenstahl naskiĝis en Berlino. Ŝi komencis sian karieron kiel dancistino. En la jaro 1923 ŝi unuafoje aperas kiel solodancistino en Munkena teatro, sed malmultajn monatojn poste ŝi pro vundita genuo forlasis la dancadon kaj fariĝis aktorino. En 1932 ŝi unuafoje reĝisoris, kaj trafis per sia filmo *Das blaue Licht* la atenton de Hitler.

Poste estiĝis kelkaj propagandaj filmoj pri la nazia partio, ekz. *Sieg des Glaubens* (= *Venko de la kredo*) kaj *Triumph des Willens* (= *Triumfo de la volo*). En 1936 ŝi dokumentis la Olimpikojn en Berlino - financate de la reĝimo.

### Post la Dua mondmilito

Post la dua mondmilito Leni Riefenstahl estis la celo de akraj kritikoj, atakoj kaj eĉ akuzoj. Ŝi mem ĉiam kontestis la kritikojn pri subteno de la nazia reĝimo kaj emfazis, ke ĉiuj filmoj havis nur dokumentan karakteron.

En 1958 mallongigita versio de ŝia filmo pri la Olimpikoj venis al la kinejoj, sed ne rikoltis grandan sukceson. En 1973 ŝi publikigis fotaron pri afrika tribo: *Die Nuba, Menschen wie vom anderen Stern*. Unu jaron poste ŝi - indikante falsan aĝon - lernis plonĝi kaj foti subakve. Ekde tiam ŝi laboris ĉefe kiel fotistino.

En septembro 2003, du semajnojn post sia 101-a naskiĝtago Leni Riefenstahl mortis en Pöcking, Bavario.

Listo de filmoj
---------------

### Reĝisoraj laboroj

* *Das blaue Licht* (1932)
* *Sieg des Glaubens* (1933)
* *Triumph des Willens* (1934)
* *Tag der Freiheit - unsere Wehrmacht* (1935)
* *Olympia*: - Parto 1: *Fest der Völker*, Parto 2: *Fest der Schönheit* (1938)
* *Tiefland* (1954)
* *Impressionen unter Wasser* (2002)

### Aktoraj laboroj

* *Der heilige Berg* (1926)
* *Der große Sprung* (1927)
* *Stürme über dem Montblanc* (1930)
* *Der weiße Rausch* (1931)
* *SOS Eisberg* (1933)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Leni Riefenstahl en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* 
* Arkivigite je 2021-01-17 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 13090
* GND: 118600761
* LCCN: n78083380
* VIAF: 44304468
* ISNI: 0000 0001 2130 2719
* LIBRIS: 213607
* SUDOC: 032344082
* BNF: 11921941k
* ULAN: 500094684
* MBA: d1ed9d97-8827-495c-95c6-6f7d832ab0c1
* NLA: 49785723
* NDL: 00454197
* BIBSYS: 90095076
* RKD: 218144
* NKC: jo2002104868
* BNE: XX841601
 |
**The Hollies** estas brita pop-roka muzikbando, formita en 1962. Kiel unu el ĉefaj britaj grupoj de la 1960-aj kaj mezo de la 1970-aj jaroj, ili estas konataj pro sia distingita tri-parta voĉharmonia stilo. Allan Clarke kaj Graham Nash fondis la bandon kiel Merseybeat-tipa grupo en Manchester, kvankam kelkaj el la bandomembroj venis el pli nordaj urboj en Orienta Lancashire. Nash lasis la grupon en 1968 por formi Crosby, Stills & Nash, kvankam li reunuiĝis kun the Hollies porokaze.

Ili ricevis konsiderindan popularecon kaj en Britio kaj en la cetero de Eŭropo dum la mezo de la 1960-aj jaroj per serio de sukcesaj unuopaĵoj inter kiuj menciindas "Just One Look" (1964), "Here I Go Again" (1964), "I'm Alive" (1965; ilia unua el du britaj numer-unua-aĵoj), "Look Through Any Window" (1965) kaj "I Can't Let Go" (1966), kvankam ili ne atingis pintosukcesojn en Usono ĝis "Bus Stop" estis publikigita en 1966. La grupo plue havis periodajn sukcesojn en ambaŭ flankoj de Atlantiko dum la sekva jardeko per pintosukcesoj kiel "Stop Stop Stop" (1966), "On a Carousel" (1967), "Carrie Anne" (1967), "He Ain't Heavy, He's My Brother" (1969), "Long Cool Woman in a Black Dress" (1972) kaj "The Air That I Breathe" (1974). "He Ain't Heavy" atingis numer-unuan rangon en la brita pintolisto de unuopaĵoj post la republikigo en 1988. Totale, the Hollies havis ĉirkaŭ 30 pintolistajn unuopaĵojn en la britaj listoj, 22 en la usona "Billboard Hot 100", kaj 21 en Kanado.

The Hollies estas unu el malmultaj britaj grupoj de la komenco de la 1960-aj jaroj, kun the Rolling Stones, kiuj neniam disbandiĝis kaj plue registras kaj koncertas. Agnoske al siaj atingoj, the Hollies estis enmetitaj en Fam-Salono kaj Muzeo de Rokenrolo en 2010.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio The Hollies en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* The Legends of the Sixties
* retejo Scandinavian Hollies
* Rock and Roll Biographies. (2000). The Hollies

Notoj
-----

1. ↑   La bandanaro en la Famulejo inkludas nur la sep bandanoj el 1964 ĝis 1971. La plej fama membro dum tiu tempo estis Graham Nash, kiu formis Crosby, Stills, and Nash en Usono. Letterman update The Boston Globe, 17a de Decembro 2009

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807371
* GND: 5229647-7
* LCCN: n91058361
* VIAF: 144398896
* ISNI: 0000 0001 1292 1243
* SUDOC: 077722442
* BNF: 13903988k
* MBA: d4305549-6b4e-4a57-b24d-8af0743fe191
* NLA: 47898984
* NKC: ko2002149143
 |
**Edit S. Vincze** [eŝ vince], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **S. Vincze Edit** estis hungara historiisto. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Siklós Andrásné* [ŝiklOŝ andrAŝnÉ].

Edit S. Vincze naskiĝis la  31-an de decembro 1927(nun 1927-12-31) en Budapeŝto, li mortis la 15-an de septembro 1980 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Edit S. Vincze maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1947, ankaŭ pedagogian licencon. Inter 1947–1949 ŝi instruis en bazlernejo en Újpest, poste ŝi praktikadis 2 jarojn en Scienca Universitato Péter Pázmány kaj akiris pedagogian diplomon en 1952. Pli frue en 1951 ŝi laboris en arkivo. Ekde 1952 ĝismorte ŝi laboris en instituto, kiu okupiĝis pri la hungara komunisma movado. Ŝi estis aspiranto ĉe László Réti, en 1959 ŝi kandidatiĝis (CSc) antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝi ricevis premiojn en 1962 kaj 1973.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A Magyarországi Szociáldemokrata Párt megalakulása és tevékenysége a kilencvenes években* (1956)
* *A Magyarországi Szociáldemokrata Párt vezetésében a XIX. század kilencvenes éveiben beállott fordulatról* (1958)
* *A Magyarországi Szociáldemokrata Párt megalakulása és tevékenységének első évei (1890-1896)* (monografio kaj disertaĵo, 1961)
* *A hűtlenségi per. 1871-1872* (monografieto, 1971)
* *Az útkeresés évtizedei. Tanulmányok a magyarországi munkásmozgalom történetéből* (1977)
* *Der Neudörfler Parteitag von 1874 und die sozialdemokratische Arbeiterbewegung in Ungarn* (1981)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare
* nekrologo legebla en la 255-a paĝo

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 844137
 |



* Portalo pri Biografio
Koordinatoj: 44° 33′ 0″ N 38° 05′ 0″ O﻿ / ﻿44.55000 °N, 38.08333 °O﻿ / 44.55000; 38.08333 (mapo)

Strato en Gelendĵik
Vespera strando en Gelendĵik
**Gelendĵik** (ruse *Геленджик*) estas urbo en Krasnodara regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 03408.

La urbo estis fondita en jaro 1831.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1915.

La interurba telefona kodo estas 86141, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas sur bordo de maro.

En jaro 1959 la urbo havis 16.5 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 50 mil loĝantojn.

Victor Lebrun, kiu iam estis sekretario de Leo Tolstoj prizorgis bienon en Gelendĵik.

* 
* Dolmeno en arbaro proksime de rivero DoguabDolmeno en arbaro proksime de rivero Doguab
* 
* 

  

Flago de Krasnodara regiono
Urboj de Krasnodara regiono

**Ĉefurbo**: Krasnodar

Abinsk |
Anapa |
Apŝeronsk |
Armavir |
Beloreĉensk |
Gelendĵik |
Gorjaĉij Kluĉ |
Gulkeviĉi |
Ĥadiĵensk |
Jejsk |
Korenovsk |
Krimsk |
Kropotkin |
Kurganinsk |
Labinsk |
Novokubansk 
Novorossijsk |
Primorsko-Aĥtarsk |
Slavjansk-na-Kubani |
Soĉi |
Temrjuk |
Timaŝjovsk |
Tiĥoreck |
Tuapse |
Ustj-Labinsk
**Kitakjuŝu** (esperantigate *Kitajuŝuo*) (japane: 北九州市 [kita-kjū-ŝū -ŝi], Hepburn: *Kitakyūshŭ-shi*, Kunrej: *Kitakyûsyû-si*) estas Granda Urbo kun Esceptoj en la regiono Kjuŝuo de Japanio. La urbo situas en la gubernio Fukuoka. Ĝi estas plej granda urbo de insulo Kjuŝu. Ĝia loĝantaro estis 983 000 (en 2010).

La urbo estiĝis en 1963 per kunigo de kvin komunumoj, nome Kokura, Jahata, Moĝi, Vakamacu kaj Tobata. La urbopartoj rezervis sian iaman karakterizaĵon. Kokura estis pli frue militsita apogpunkto, hodiaŭ gravas la ŝtal- kaj la maŝinproduktado, sed ankaŭ la komercado. En Jahata funkcias fermetalurgiaj kaj kemiaj fabrikoj, cementaj kaj vitraj uzinoj. En Moĝi dominas la havena funkcio, oni prilaboras tie la alvenantan nafton. Vakamacu estas grava haveno kun ŝipkonstruado, kolormetalurgia kaj kemia industrio. 

Gravaj vidindaĵoj de la urbo estas la sanktejo de la Mekari-ĝinĝo, la fortikaĵa palaco Kokura-ĝo, kaj la pendpontoj Vakato Óhasi kaj Kanmon.

La flughaveno Nova Flughaveno de Kitakjuŝu malfermiĝis en 2006. 

Kokura estis la unua celo de la usona atombombado je la 9-a de aŭgusto 1945, sed la urbon kovris dika nubaro, pro io la atombombo estis ĵetita je la dua celo Nagasako.

"Kita" signifas "Norda."

Kvartaloj
---------

* Kvartalo Jahatahigaŝi
* Kvartalo Jahataniŝi
* Kvartalo Kokurakita
* Kvartalo Kokuraminami
* Kvartalo Moĝi
* Kvartalo Tobata
* Kvartalo Vakamacu

Vidu ankaŭ
----------

* Tajheja Megalopolo
* KitaQman

* Kitakjuŝu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kitakjuŝu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Reynosa** estas metropolo en Meksiko, en subŝtato Tamaulipas, en municipo same tiel nomata Reynosa.

Bazaj informoj
--------------

Loko de Reynosa en Meksiko
* Loĝantaro: 607.000 (en 2010)
* Supermara alteco: 33-40 m
* Areo: km²
* Telefonkodo: +52 899
* Poŝtkodo: 88500
* Horzono: UTC - 6 (somere UTC - 5
* koordinatoj: 26°05′32″N 98°16′40″O

Geografio
---------

Reynosa situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Rio Grande, laŭ vojo kaj fervojo Monterrey-orienta marbordo.

Historio
--------

Hispanoj fondis la vilaĝon en 1749. En 1802 inundo okazis, tial la loĝantoj iomete translokiĝis. Inter 1846-1848 Usono okupis Reynosa-n. La vilaĝo urbiĝis en 1907.

Ekonomio
--------

En la alia riverobordo jam Usono etendiĝas, tial Reynosa estas kontrabandista urbo. Ankaŭ tie la drogaĉo estas bona negoco, sed ankaŭ normalaj malgrandaj usonaj entreprenoj funkcias.

Trafiko
-------

Reynosa havas internacian flughavenon kaj bonajn trajnan kaj vojan kontaktojn. 3 pontoj permesas kontaktojn kun Usono.

Klimato
-------

En Reynosa la temperaturo inter aprilo-oktobro varias ĉirkaŭ 30 °C-ojn, en decembro kaj januaro tio falas ĝis 10°C. Jare pluvas nur po 74 mm, en ĉiuj monatoj pluvetas, tamen en septembro iom pli.

Vidindaĵoj
----------

Ĝemelurboj
----------

* Brazilo Uberaba, Brazilo
**Subkontinento** estas granda, relative memenhava terpeco formanta subdividon de kontinento. Laŭ vortaraj difinoj, la termino *subkontinento* signifas "havanta ian geografian aŭ politikan sendependon" el la resto de la kontinento, aŭ "ampleksa kaj pli malpli memenhava subdivido de kontinento."

Hindia subkontinento
--------------------

Geografia mapo de la Hindia subkontinento
Uzita en angla, la esprimo "la Subkontinento" komune aludas al la Hinda subkontinento.

Ĝin oni konsideras *subkontinento*, ĉar ĉiuj tiuj ŝtatoj kuŝas sur tektonika plato, kiu simbolas nevideblan limon inter la hinda subkontinento kaj la ceteraj landoj de Azio.

Ĝenerale la hinda subkontinento inkludas la jenajn ŝtatojn:

* Bangladeŝo
* Barato
* Butano
* Maldivoj
* Nepalo
* Pakistano
* Srilanko

La regiono enhavas grandan duoninsulon de Azio sude de Himalajo kaj konstituas geokulture distingan regionon ene de Azio. La regiono enhavas dezertojn, altebenaĵojn, pluvarbarojn, montarojn kaj milon da lingvoj, rasoj, kaj religioj.

Aliaj subkontinentoj
--------------------

Krom la Hindia subkontinento ne estas klaraj kazoj de subkontinentoj, escepte la ebla divido de Ameriko. Tiukaze almenaŭ klarus kio estus Sudameriko, ĉar la divido el la resto de la kontinento estus ĉe la Panama Istmo, sed kio estus Nordameriko ne estus tiom klara, dum kelkaj fakuloj markas ankaŭ Centramerikon kaj aliaj ne. Kaj ĉiukaze oni ne certas kie estu la limoj.

Referencoj
----------

1. ↑  *Third English Dictionary* 2a eldono. 1989. Oxford University Press.
2. ↑  *Webster's Third New International Dictionary, Unabridged*. 2002. Merriam-Webster. retrieved 11a Marto 2007.
3. ↑  The history of India – de John McLeod
4. ↑  Milton Walter Meyer, *South Asia: A Short History of the Subcontinent*, pages 1, Adams Littlefield, 1976, ISBN 0-8226-0034-X

* Kategorio Subkontinento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Subliminal
**Ya'akov "Kobi" Shimony** (pli bone konata kiel "Subliminal") estas israela rap-kantisto kaj produktisto de muziko. Li estas konata pro liaj patriotaj kantoj pri Israelo. Li ĉiam rapas en la hebrea.

Shimony naskiĝis en Tel-Aviv la 13-an de novembro 1979. Lia patro venis de Tunizio kaj lia patrino de Irano. Kiam li estis 15-jara, li renkontis Yoav Eliasi, kiu poste fariĝus lia kun-kantisto, konata kiel Ha'tzel (hebree: La Ombro).
La paro komencis fari koncertojn de hiphopo en 1995, kaj rapide fariĝis sukcesaj. En 2000 ili kreis ilian unuan albumon, "Ha'Or m'Zion" ("La lumo de Cion"). Post la komenco de la Intifado tiujare, ili komencis verki patriotajn kantojn. Male ol la plej multo de rapistoj trans la mondo, kiuj kutime iu maniere ribelas aŭ plendas kontraŭ la socio en iliaj kantoj, Subliminal kaj Ha'tzel prezentas la armean servon pozitive kaj rifuzas drogojn.

Iliaj kantoj, kvankvam pro-israelaj, kutime ne estas ekstremaj aŭ rekte kontraŭ-arabaj. Iliaj kantoj kelk-foje enhavas pecojn en la araba, kaj petas pacon en la regiono.

La familiaj originoj de Subliminal verŝajne rilatas al liaj patriotaj kantoj. Ambaŭ gepatroj, laŭ li, venis al Israelo por eskapi de malbona traktado en Irano kaj Tunizio, ĉar ili estis judoj. Interese, Subliminal kaj Ha'tzel ankaŭ kunlaboris kun la fama araba-israela rapisto Tamer Nafar, sed post la komenco de la intifado ili kverelis pro iliaj malsamaj politikaj vid-punktoj.

Subliminal kaj lia partnero ankaŭ kunlaboris kun multaj famaj eksterlandaj rapistoj, ekzemple Wyclef Jean.

* Kategorio Subliminal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 206521
* MBA: 6d343c85-060e-4e54-a750-75a6f6383db7 5b30fd00-8b38-4fe1-8356-6f4223ea43cb, 6d343c85-060e-4e54-a750-75a6f6383db7
 |
**Submarŝipa milito** estas batalaj agadoj, en kiuj oni uzis submarŝipojn kontraŭ la malamikaj ŝipoj. Se oni sinkigis ankaŭ ŝipojn de la neŭtralaj nacioj, oni parolas pri senlima submarŝipa milito.

La esprimo aludas la agadon de la germanaj submarŝipoj dum la unua kaj dua mondmilitoj. Tiuj batalagadoj celis malhelpi provizon de Britio per militistara provizo.

Unua Mondmilito
---------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Unua Batalo de Atlantiko.
La submarŝipa milito ekiĝis per 23 ŝipoj, komence de februaro de 1915, sed daŭris nur 4 monatojn, ĉar Usono efike postulis ĉesigon de la pirataj agadoj. La milito komenciĝis denove ekde januaro de 1916 - per 68 ŝipoj - kaj daŭris du monatojn, dum kiu Germanio sinkigis 400.000 tunojn da volumo. Tiam Usono devove efike premis Germanion. 

Post kiam la pacproponon de la centraj potencoj - decembro de 1916- krude rifuzis la entento, Paul von Hindenburg anoncis senbridan submarŝipan militon. Tiel ĝi ekis denove je la 1-a de februaro de 1917 per 130 submarŝipo. 

Anglio sukcese kontraŭagadis: armilizadis la ŝipojn, uzis diversajn ilojn (reatro, subakvaj flosbomboj) kontraŭ la submarŝipoj, sed plej efika estis kiam entento organizis ŝipkonvojojn. La submarŝipa milito finiĝis la 21-an de oktobro 1918 - laŭ registroŝanĝo inter la germanoj kaj usona prezidento Wilson. La ĉesigo signifis ankaŭ perdon de germana premefiko dum la armistica traktado, gvidata de Matthias Erzberger sur la germana flanko.

La germanaj submarŝipoj (170) estis transdonitaj al la venkintaj aliancanoj, dum la marblokado de Germanio restis ĝis ekvalido de la Versajla traktato.

Dua Mondmilito
--------------

Dum la Dua Mondmilito, la radaro helpis la ententon venki en la submarŝipa milito.

Vidu ankaŭ
----------

* Surfaca ŝipo
* Militŝipo
* Suseks-garantiaĵo
Kanonkuglo de Newton.
**Suborbita flugo** estas tiu flugo realigita je cent km de alto aŭ plie, sed dum kiu oni ne ĉirkaŭas la Teron totale.

Strikte dirite, la suborbitaj flugoj estas konsiderataj spacaj flugoj pro la fakto ke oni lasas la teran atmosferon, kies limo estis konvencie situa je cent km de alto.

Tiukadre, la unua suborbita flugo konata fare de artefakto konstruita de homo estis la german misilo raketo V2 konstruita en 1941 dum la entreprenoj de Nazia Germanio kiel militarmilo en la Dua Mondmilito ĉefe kontraŭ Anglio. La unua suborbita flugo ŝoforita de persono estis farita de la soveta kosmonaŭto Juri Gagarin) la 12-an de Aprilo, 1961, per la kosmoŝipo Vostok 1 kun daŭro de nur dek kvin minutoj, sed sufiĉe por ke Sovetunio venku al Usono en la tiama spackonkurenco.

Aliflanke, la unua flugo kiel vojaĝo de kosmoturismo estis ankaŭ suborbita, nome la SpaceShipOne, en la 4-a de Oktobro 2004.

Alia opinio estas ke suborbita flugo ne estas vera spaca vojaĝo, kaj tiel la agado de Gagarin estus superita de John Glenn.

Notoj
-----

1. 1 2  Juan Pons, «Comienza la era del turismo espacial», n.º 269 de *Avión Revue*, Motor Press Ibérica, Madrido, novembro 2004
2. ↑  Carl Sagan, *El mundo y sus demonios*, Editorial Planeta, Barcelona, 1997, ISBN 84-08-02043-9

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 745301
 |
*Ne miskomprenu kun Sobotište!*

**Subotiŝte,** serbe **Суботиште,** slave **Subotište** estas malgranda vilaĝeto en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Pecjinci.

Loko de la municipo en Serbio
Mapo pri la municipo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 24  km²
* Koordinatoj: 44°50′25″N 19°57'22″E
* Supermara alteco: 74 m
* Loĝantaro: 942 en 2002
* Poŝtkodo: 22414
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: RU

Geografio
---------

Subotiŝte situas laŭ flankovojoj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1329, tiam apartenanta al Hungara reĝlando. Post la mezepoko dominado de turkoj sekvis, ekde 1745 limgarda zono de Habsburgoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. Dum la 2-a mondmilito la faŝistoj 88 da homoj mortpafis. En 2002 loĝis en Subotiŝte 897 serboj (95 %), 6 kroatoj (0,5 %), 4 hungaroj kaj aliaj. La loĝantaro nuntempe malpliiĝas.

Vidindaĵoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara kaj serba Vikipedioj
* Mapo pri Subotiŝte

* Kategorio Subotiŝte en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)