recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Końskowola** estas vilaĝo en sudorienta Pollando, apud rivero Kurówka. Ĝi situas en distrikto Puławski, en provinco Lublinio.

La vilaĝo estis unuafoje menciita en 1442. De 1532 ĝis 1870 ĝi havis statuson de urbo. En Końskowola oni komercis manĝaĵojn kaj produktis teksaĵojn. Homoj el tuta Pollando kaj eĉ el Saksio ekloĝis tie. Post la tria dispartigo de Pollando en 1795 la vilaĝo fariĝis parto de la aŭstria regno; dum la regado de Napoleono ĝi apartenis ekde 1809 al duklando Varsovio. Dum la Januara ribelo kontraŭ Rusia Imperio multe da loĝantoj partoprenis batalon de Żyrzyn. De 1918 ĝi estas denove parto de Pollando.

Dum la dua mondmilito germanaj trupoj okupis la vilaĝon. En la geton de Końskowola oni loĝigis la lokajn judojn, sed ĉefe judojn el Slovakio. Multajn el ili la germanaj nazioj mortigis en la ekstermejo Sobibór en 1942. En la sama jaro la geto estis malfondita de la polico; mil homoj mortis.

Konindaj personoj
-----------------

* Małgorzata Sadurska

Bibliografio
------------

* Ryszard Szczygieł (redaktoro), *Dzieje Końskowoli* (Historio de Końskowola), Końskowolskie Towarzystwo Regionalne, Lublin 1988
* *Historia i zabytki. Końskowola* (Historio kaj protektitaj konstruaĵoj), broŝuro de TODK Fara Końskowolska, Końskowola 2005

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Końskowola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Portal Gminy Końskowola - Portalo de Komunumo Końskowola
* Strona Towarzystwa Fara Końskowolska Arkivigite je 2019-03-27 per la retarkivo Wayback Machine - Paĝo de Asocio Fara Końskowolska
* Strona Gminnego Ośrodka Kultury w Końskowoli - Paĝo de Kultura Komunum-Centro en Końskowola
La **Kolonio Konektikuto** aŭ en angla *Connecticut Colony* aŭ *Colony of Connecticut* estis brita kolonio situanta en Nordameriko kiu iĝis poste la usona ŝtato Konektikuto. Origine konata kiel *River Colony* (rivera kolonio), ĝi estis organizita la 3an de Marto, 1636, kiel setlejo por komunumo de Puritanoj. Post fruaj luktoj kontraŭ nederlandanoj, la angloj havis porĉiaman kontrolon de la kolonio en la jaro 1636. La kolonio estis poste scenejo de sangoversa milito inter angloj kaj indianoj, konata kiel Pekvota Milito. Ĝi ludis gravan rolon en la establado de memregado en la Nova Mondo pro ties malakcepto submeti lokan aŭtoritaton al la dominio Nov-Anglio dum la evento konata kiel Kverka Okazaĵo ĉe la trinkejo de Jeremy Adams.

Du aliaj anglaj kolonioj estis en la teritorio de la nuna Konektikuto kaj mergiĝis en la Kolonio Konektikuto: nome kolonio Saybrook en 1644 kaj kolonio New Haven en 1662.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kolonio Konektikuto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Guide to the Connecticut Colony Land Deeds. Special Collections and Archives, The UC Irvine Libraries, Irvine, California.
* Colonial Connecticut Records: The Public Records of the Colony of Connecticut, 1636-1776 Arkivigite je 2012-11-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Colonial Connecticut Town Nomenclature
* Connecticut Constitutionalism, 1639-1789
* Timeline of Colonial Connecticut History

Koordinatoj: 41° 43′ 05″ Nordo 72° 45′ 05″ Okcidento﻿ / ﻿41.71803 °N, 72.75146 °U﻿ / 41.71803; -72.75146 (mapo)
La **Korea Revolucia Muzeo** (koree 조선혁명박물관) estas nacia muzeo kiu trovas en Pjongjango, Nord-Koreio. Ĝi estis fondita la 1-an de aŭgusto 1948 kaj prezentas multegajn kolektaĵojn, kiuj rilatas al Kim Il-sung kaj la korea revolucia movado.

Ĝi situas malantaŭe de la du grandaj statuoj de la Granda Monumento Mansudae kaj najbare al la Mansudae Kongresejo, sidejo de la Supera Popola Asembleo, la nordkorea parlamento.

La Korea Revolucia Muzeo kovras la periodon de 1860 ĝis hodiaŭ, tiuj ĉi estas la kontraŭjapana rezisto, la Korea milito kaj la periodo de socialisma konstruado. Ĝi estas disigita en pli ol 90 pecoj, kiuj enhavas rilatajn elementaĵojn al Kim Il-sung kaj liaj kunuloj, korea reunuiĝo, la korea disigo kaj diversaj historiaj bataloj. Ekde ĝia malfermo, ĝi bonvenigis 27 milionojn da nordkoreaj kaj eksterlandaj vizitantoj. Kovranta areon de 240 000 kvadrataj metroj, ĝi estas unu el la plej grandaj strukturoj en la mondo.

* Kategorio Korea Revolucia Muzeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kishajmás** [kiŝhajmAŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Sásd. En la loknomo kis signifas hungare: malgranda. Paro de tiu ĉi vilaĝo estas Nagyhajmás.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 12 6 km²
* Loĝantaro: 200
* Poŝtkodo: 7391
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°12′03″N 18°04'56″E

Situo
-----

Kishajmás situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ la fervoja linio Budapeŝto-Szentlőrinc. Sásd troviĝas 9, Pécs 25, Szentlőrinc 26, Budapeŝto 194 kilometrojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la romianoj. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1542 laŭ tiama hungara ortografio *Hagymas*. Post la mezepoko la komunumo supozeble senhomiĝis pro la turkoj. Baldaŭe hungaroj refondis la komunumon, poste ankaŭ germanoj alvenis.

En Kishajmás migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco de 1968
* lerneja kapelo en vilaĝparto Szatina

* Kategorio Kishajmás en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Krabomanĝa foko** |
| --- |
|  |
| Krabomanĝa fokoKrabomanĝa foko |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Karnovoroj *Carnivora* |
|
|
|
|
|
| Superfamilio: | Fokuloj *Pinnipedia* |
| Familio: | Fokedoj *Phocidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Krabomanĝa foko *Lobodon*Gray, 1844 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Krabomanĝa foko  |

 |
| v • d • r |

La **krabomanĝa foko** *(Lobodon carcinophagus)* estas antarkta mara mamulo, rabobesto, apartenanta al familio de veraj fokedoj *(Phocidae)*. ĝi estas sola reprezentanto de sia genro *Lobodon*.

Krabomanĝa foko
Ĝi vivas en akvo kaj sur glacitabuloj ĉirkaŭ la Antarkto. Ĝi estas svelta foko, longas ĉirkaŭ 2–2,5 m, pezas ĝis ĉirkaŭ 220–230 kg. ĝi nutzras sin per planktonikaj kraboj laj larvoj. Ĝiaj trafiltras la akvon inter la dentoj por la nutraĵo (krilo).

Ĝia felo estas grizbruna, makula, kiu ŝanĝiĝas je somerfino al blanketa (mudo). La idoj estas helbrunaj.

Ĝi pariĝas inter septembro kaj oktobro, printempe naskas la idon, kiu pezas 25 kg.

Bildogalerio
------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |

* Krabomanĝa foko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Krabomanĝa foko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Krabomanĝa foko en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Kovilkino** (ruse *Ковылкино*) estas urbo en Mordvio en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 89410.

La urbo estis fondita en jaro 1892.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1960.

La interurba telefona kodo estas 83453, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 54° 02′ N 43° 55′ O﻿ / ﻿54.033 °N, 43.917 °O﻿ / 54.033; 43.917 (mapo)Koordinatoj: 54° 02′ N 43° 55′ O﻿ / ﻿54.033 °N, 43.917 °O﻿ / 54.033; 43.917 (mapo).

La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Mokŝa (Мокша) (kiu enenfluas en riveron Oka (Ока)).

En la urbo estas fervoja stacio (malfermita en 1892) kaj flughaveno.

En jaro 1959 la urbo havis 10,5 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 21,9 mil loĝantojn.

Flago de Mordvio
Urboj de Mordvio

**Ĉefurbo**: Saransk

Ardatov |
Insar |
Kovilkino |
Krasnoslobodsk |
Ruzajevka |
Temnikov 

 

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Krajna**, hungare **Véghely** [vEghej] estas malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurske, en ObčinaTišina. Ĝis 1887 la oficiala hungara nomo estis *Krajna* aŭ *Kraina*, poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan fantazian loknomon.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5 km²
* Alto super marnivelo: 203 m
* Koordinatoj: 46° 41′ 12.35″ N 16° 3′ 4.53″ O﻿ / ﻿46.6867639 °N, 16.0512583 °O﻿ / 46.6867639; 16.0512583 (mapo)Koordinatoj: 46° 41′ 12.35″ N 16° 3′ 4.53″ O﻿ / ﻿46.6867639 °N, 16.0512583 °O﻿ / 46.6867639; 16.0512583 (mapo)
* Loĝantaro: 290
* Poŝtkodo: 9251
* Aŭtokodo: MS

Situo
-----

Krajna situas sur ebenaĵo, laŭ la aŭstra landlimo.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1366 en formo *"Zwethnafalua"*. Dum la hungara regado oni nombris en Véghely 40 domojn kaj 766 homojn. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat (ankaŭ tiam ĉe la aŭstra limo), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. Ekde 2008 Aŭstrio kaj Slovenio apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas trapasebla senkontrole ie ajn.

Fontoj
------

* hungara kaj slovena Vikipedioj
* w.vasidigikonyvtar.hu
* w.ms.sik.si
* w.geopedia.si
Katolika preĝejo de Kovin
Rumana preĝejo de Kovin
Serba preĝejo de Kovin
**Kovin** (serbe *Ковин*, hungare *Kevevára*, rumane *Cuvin*, germane *Temeschkubin*) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Banato. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis **Temeskubin**. Ankoraŭ 9 vilaĝoj apartenas al la municipo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 85  km²
* Loĝantaro: 21 250[*kiam?*]
* Poŝtkodo: 26220,26221
* Telefonprefikso: +381 13

Situo
-----

La urbo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, la Danubo fluas proksime. Kontraŭe troviĝas enfluejo de Granda Morava kaj urbo Smederevo.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1071 laŭ latina formo *"Urbs Keue"*. Tiu regiono iĝis departemento *Keve*, kies departementejo estis la fortikaĵo, tiam nomata Keve. La komunumo ricevis la titolon kampurbo en 1405, ekde 1428 havanta bazaradan rajton semajne po 1 kaj liberan rajton por fiŝkaptado. La turkoj okupis ĝin en mezo de la 16-a jarcento. La loĝantaro rifuĝis, alvenis dum la turka erao serboj. En 1739 la fortikaĵo malkonstruiĝis. En la 18-a jarcento la Habsburga Imperio formis limgardan zonon el la regiono, dume alvenis ankaŭ rumanoj kaj germanoj. En 1848 batalo okazis, kie la hungaroj venkis la serbojn. En 1871 ĉesis la zono kaj la urbeto apartenis al Hungara reĝlando, al Temes (reĝa departemento), al distrikto de Kevevára, kies distriktejo estis ĝis 1918. En 1910 loĝis 7345 da homoj en la urbo (germanoj 2650, serboj 2200, rumanoj 1726, hungaroj 711). En 1918 la serboj kaj rumanoj komencis okupi la regionon. Inter ili okazis preskaŭ milito, ĉar Anglio kaj Francio sekrete promesis al ambaŭ landoj la regionon. Fine la urbo apartenis al Jugoslavio. Inter 1941-1944 la germana armeo okupis la urbon, dume la usonanoj kaj angloj ofte bombardis.

En 2002 loĝis 21250;250 da homoj (serboj 17819;513, hungaroj 786, rumanoj 418, ciganoj 286, 22 germanoj).

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Terezo el Avila de 1828
* grekokatolika rumana de 1905
* ortodoksa serba preĝejo
**Kiskorpád** [kiŝkorpAd] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár. Kis signifas: malgranda.

Preĝejo de Kiskorpád

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.3554/17.6048
* Areo: 17 km²
* Loĝantaro: 980
* Poŝtkodo: 7524
* Telefonprefikso: 82

Situo
-----

Kiskorpád situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ ĉefvojo Dombóvár-Nagykanizsa, laŭ fervojo Dombóvár-Gyékényes. Kadarkút troviĝas 16, Kaposvár 18, Nagyatád 29 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1324 en latina formo *"Villa Curpad"*. En 1872 la fervojaj reloj atingis la komunumon. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco
* kalvinana preĝejo de 1789
* tombeja kapelo

Famuloj
-------

En Kiskorpád naskiĝis Lajos Kozma (arkitekto).

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

* Kategorio Kiskorpád en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Korkorakedoj** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj*Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj*Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj*Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj*Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | **Corcoracidae**Mathews 1925 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Species |
| * *Corcorax melanorhamphos*
* *Struthidea cinerea*
 |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Korkorakedoj  |

 |
| v • d • r |

La **Korkorakedoj** (*Corcoracidae*) estas tre malgranda familio en la ordo de la Paseroformaj birdoj (*Passeriformes*). Ĝi entenas nur du genrojn, kaj ĉiu genro havas nur unu specion. Ambaŭ specioj estas endemiaj en Aŭstralio.

En la konduto la parenceco inter ambaŭ specioj estas senpere evidenta: Ambaŭ estas alte sociemaj, pasigas multan tempon nutraĵon serĉante je specifa irmaniero tra falinta foliaro, preskaŭ konstante vokante unu al la alia; kaj ambaŭ specioj reagas al alvenantaj homoj per tuja komuna forflugado en proksiman arbon, kie ili atendas la finon de la perturbo, ofte proksime grupiĝante duope, triope, sinpurigante.

La angla nomo por Strutideo *Apostlebird* (Apostolbirdo), substrekas la sociemon, ĉar pri la apostoloj estas dirite, ke ili estis dek duope kune. Fakte la birdoj grupiĝas ses- ĝis dudekope.

Specioj
-------

* Nigrabeka korkorako, *Corcorax melanorhamphos*, simple: Korkorako
* Cindra strutideo, *Struthidea cinerea*, simple: Strutideo

Bildaro
-------

* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Korkorakedoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Korkorakedoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Korkorakedoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Corcoracidae videos on the Internet Bird Collection
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

Je la 23-a de aŭgusto 2023, okazis la **kraŝo de la aviadila flugado** de Moskvo al Sankta Petersburg, mortiganta 10 homojn, inkluzivanta tri skipajn membrojn. Nekonfirmitaj raportoj, inkluzivanta tiu de la rusa stato-posedita sciigan agentejon TASS, lokas la rusan Wagner Grupaj estroj Yevgeny Prigozhin kaj Dmitry Utkin sur la listo de pasaĝeroj. La aviadilo kraŝita en la Tver regiono, proksimume 60 mejloj (97 .) nordo de ties komencanta punkton en Moskvo. La aviadilo estis privata jeto farita de brazila aeroplana fabrikisto Embraer; la aviadilo estas plej probabla Prigozhin-a propra Embraer Heredaĵo 600.

Wagner-rilata Telegrama kanalo asertis la jeton estis pafita malsupren de rusaj aeraj defendoj.

Ĝi estis raportita ke 8 korpoj estis trovita kun 2 homoj kiu estis onboard la jeto perdiĝanta.

Referencoj
----------

1. ↑  Eraro vokante la ŝablonon {{citaĵo el la reto}}: la parametroj **url** kaj **titolo** estu ambaŭ precizigitaj  (angle).
2. ↑  Ŝablona eraro: la argumento **titolo** estas bezonata.
3. ↑  Ŝablona eraro: la argumento **titolo** estas bezonata.
4. ↑  Ŝablona eraro: la argumento **titolo** estas bezonata.
5. ↑  .
6. ↑  Ŝablona eraro: la argumento **titolo** estas bezonata.
7. ↑  Ŝablona eraro: la argumento **titolo** estas bezonata.
8. ↑  Eraro vokante la ŝablonon {{citaĵo el la reto}}: la parametroj **url** kaj **titolo** estu ambaŭ precizigitaj  (angle).
Kovrofesta ikono. Ukrajnio, 17a jc
La Kovrofesta kirkego sur la Ruĝa placo en Moskvo
La **Kovrofesto** estas granda Maria-festo en la Rusa ortodoksa eklezio, konata ankaŭ en aliaj slavlandaj eklezioj (kvankam ne tiom
altrange). Tiu ĉi festo estas konata ankaŭ en orientaj katolikaj eklezioj. Ĝia dato estas fiksita je la 1-a de oktobro laŭ la Eklezia
kalendaro (do, gregorie ĝi estas la 14-a de oktobro en Rusio, kaj la 1-a
de oktobro en Bulgario).

La evento
---------

Je tiu tago la Eklezio rememoras la miraklan savon de Konstantinopolo en la jaro 910 de sieĝantaj saracenoj (aŭ, laŭ aliaj fontoj, de la
sieĝantaj rusoj). Tiam en la la Blaĥerna kirko de la sankta Dipatrino (Παναγία των Βλαχερνών) sankta Andreo la malsaĝulo pro Kristo (Ἀνδρέας ὁ
Σαλός) viziis la Dipatrinon preĝi pri la ortodoksa ĉefurbo kaj protekte etendi super ĝi sian helan tukon (la *kovron* de la kapo). La grekoj kuraĝiĝis kaj sukcese rebatis la sieĝantojn.

La akcepto de la festo
----------------------

La festo estas tre grava en Rusio, kie ĝi estis celebrata jam en la 12-a jarcento; precipe ĝin honoris la ĉefprinco Andreo de Bogolubovo. Supozeble ĝi venis el la Konstantinopola eklezio, kiu tamen ne plu ĝin konas.

Por la kredantoj ĝi estas manifestaĵo de la protekta zorgo de la Dipatrino. La skeptikuloj atribuas la sukceson de tiu festo al antaŭkristana tradicio kaj al la mastruma kalendara ritmo: je la 1-a/14-a
de oktobro finiĝas la agrokultura jaro en la centra Rusio, malfermiĝas la foiroj, komenciĝas la hejta sezono, «je la Kovrofesto la somero renkontiĝas kun la vintro» (laŭ proverbo rusa).

* Kategorio Kovrofesto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kiskunlacháza** (kiŝkunlachAza), en la ĉirkaŭaĵo neoficiale nur *Lacháza* estas grandvilaĝo en Hungario en regiono **Meza Hungario**, en departemento Pest, en subregiono Ráckeve.

Katolika preĝejo en Kiskunlacháza
Kalvinana preĝejo en Kiskunlacháza

Bazaj informoj
--------------

* Areo:94 km²
* Loĝantaro: 8710
* Poŝtkodo: 2340
* Telefonprefikso: 24

Geografio
---------

Kiskunlacháza situas sur ebenaĵo, laŭ la ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Beogrado. Urbo Ráckeve kaj tie la Danubo estas proksime.

Historio
--------

Hungaroj fondis la vilaĝon, havanta la nomon **Szántód** (sAntOd), sed dum la historio estis komunumoj **Lacháza**, **Pereg** kaj **Bankháza**. La apud-Danubaj setlejoj pro la inundoj elektis pli foran lokon de Danubo. Fine formiĝis el ili Kiskunlacháza, kiu iĝis kampurbo en 1839. Apud Kiskunlacháza dum la socialisma erao sovetia flughaveno funkciis.

Vidindaĵoj
----------

* nobeldomo de Hajós
* Kalvinana preĝejo (Kiskunlacháza) de 1771
* Preĝejo de Sankta Mikaelo (Kiskunlacháza) de 1774

Famuloj
-------

* En Kiskunlacháza naskiĝis:
	+ aktoro László Pelsőczy
	+ matematikisto Imre Kátai
	+ Zoltán Bóna (pastro).
* En ekstera apartenaĵo de Kiskunlacháza naskiĝis kaj mortis orientalisto Sándor Kégl.

* Kategorio Kiskunlacháza en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Bronza statuo de kormorana fiŝkaptisto kontrolante sian kormoranon en ties keston, situanta ĉe Kormorana Fiŝkaptada Oficejo.
En japana **Kormorana fiŝkaptado sur la rivero Nagara** ぎふ長良川の鵜飼 *Gifu Nagaragava no Ukai* ludas gravan rolon en la historio de la urbo Gifu, de la Gubernio Gifu, Japanio. Tra ties longa historio, ĝi evoluis el vivtena resurso, al profita industrio, kaj ĉefa turisma allogaĵo. Ĝi funkcias ekde la 11-a de majo ĝis la 15-a de oktobro ĉiujare (escepte kiam la rivera nivelo estas alta kaj dum la aŭtuna plenluno).

Historio
--------

Kormorana fiŝkaptado sur la rivero Nagara estas 1,300-jara tradicio kie fiŝkaptistoj (鵜匠 *ushō*) uzas ekzemplerojn de Japana kormorano por kapti fiŝojn, ĉefe plekoglosojn. Pro la lerteco de tiuj fiŝkaptistoj, ili ricevis la oficialan titolon de "Kormoranaj Fiŝkaptistoj de la Imperia Agentejo," nome hereda titolo kiu pasas el patro al filo.

La uzado de kormoranoj por fiŝkaptado ĉe la rivero Nagara ekis antaŭ ĉirkaŭ 1,300 jaroj, originata kiel vivtena resurso por elteni la familiojn.

Funkciado
---------

Montrado
--------

Vidu ankaŭ
----------

* Kormorana fiŝkaptado

Notoj
-----

1. ↑   Cormorant Fishing on the Nagara River. Gifu City Cormorant Fishing Viewing Boat Office, 2007.
2. ↑  *Cormorant Fishing on the Nagara River*. Gifu City Cormorant Fishing Viewing Boat Office, 2007.
3. ↑  Cormorant Fishing Explanation Arkivigite je 2014-01-19 per la retarkivo Wayback Machine. Gifu Rotary Club. Konsultita la 31an de januaro, 2008.

* Kategorio Kormorana fiŝkaptado sur la rivero Nagara en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Teodemaro de Salcburgo** (germane: *Hl. Thiemo von Salzburg*; naskiĝinta ĉ. 1040 en Bavarujo, mortinta en 1101 aŭ 1102) estis abato de la arkiabatejo Sankta Petro kaj poste ĉefepiskopo salcburga. Li konsideriĝas sanktulo. 

vitraloj de Martin Häusle en Liesing

Vivo
----

Estante filo de grafo Teodemaro la 2-a de Vornbach (Neuhaus) li iĝis benediktano en Niederaltaich. Talentegon li havis ankaŭ en pentrado kaj ŝtonskulptado. En 1077 li ekabatis Salcburge apogante la papan flankon dum la investitura konflikto. La politike aliflanka kontraŭepiskopo Bertoldo de Moosburg forpelis Teodemaron en la 1081-a jaro disde Salcburgo. Sekve Teodemaro vivis en klostroj de Hirsau (Calw) kaj Schaffhausen (Mönchsdeggingen). Reveneblo Salcburgon estis en 1084; tamen li preferis tuj poste restadon en la konvento de Admont. 

Kune kun la pap-obeema ĉefepiskopo Gebehardo li reiris Salcburgon kaj post ties morto en la 25.3.1090 li elektiĝis arkiepiskopo. En la 7.4. estis la konsekriĝo kaj poste la ricevo de la paliumo fare de papo Urbano la 2-a. Ĉe la monaĥoj de Admont iĝis reformoj instigitaj de Teodemaro; en 1095 li partoprenis sinodon je Piaĉenco. Sed dum bataleto en 1097 apud Saaldorf li estis venkita fare de Bertoldo kaj enkarceriĝis ĝis elprizona fuĝo-eblo danke al helpo de monaĥo. 

Teodemaro sekve ĉeestis la krucmiliton de 1101 ene de la taĉmentoj de Vilhelmo la 3-a (Akvitanio). Post la batalo de Ereğli li verŝajne iĝis militkaptito. Laŭdire li mortis kiel martiro en 1101 apud Ĥorasano suferante eltiriĝon de la intestoj. Alia tradicio asertas samajn suferojn nur por la jaro 1102 fare de la fatimidoj kaj en Aŝkelon.

Baldaŭ postmorte la homoj de Salcburgo, Niederaltaich kaj Admont komencis kultadon de sanktulo por li sen oficiala kanonizo. Festotago lia estas la 28-a de septembro; atributo lia sur bildoj estas intesta spindelo.

Literaturo
----------

* Heinz Dopsch: "Thiemo von Salzburg." Ĉe: *Lexikon der Heiligen und der Heiligenverehrung*. (R-Z) 3. Band. Herder, Freiburg i. B. 2003, ISBN 3-451-28193-7.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Teodemaro (Salcburgo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ortner, Franz, "Thiemo". Ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 26 (2016) p. 127-128 (tie ĉi interrete)
* pri Teodemaro ĉe AEIOU-leksikono


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 834286
 |
**Kovácsvágás** [kovAĉvAgAŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Sátoraljaújhely. La loknomo signifas: forĝisto-tranĉo. La lastan komprenu: senarbigo.

Blazono de Kovácsvágás

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 21  km²
* Alto super marnivelo: 152 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4527/21.5307
* Loĝantaro: 640
* Poŝtkodo: 3992
* Telefonprefikso: 47

Situo
-----

Kovácsvágás situas en valo de rojo, meze de sakovojo. Pálháza troviĝas 5, Miskolc 100 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata dum la paleolitiko. La unua mencio devenis el 1427 en formo *"Vagas"*, kies kampoj apartenis al familio Perényi [prenji], la vilaĝo al fortikaĵo Füzér. Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis kaj en la 18-a jarcento rehomiĝis. Vilaĝservo estas migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1815
* tombejo kun malnovaj tombŝtonoj

Famuloj
-------

En Kovácsvágás naskiĝis instruisto János Warga.

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.vendegvaro.hu
* www.gyaloglo.hu

* Kategorio Kovácsvágás en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Komarko de Calahorra, nordoriente de la regiono.
**Komarko de Calahorra** [kalaOra] en Esperanto *Kalaoro*, en hispana *Comarca de Calahorra*, estas komarko en la nordoriento de la provinco kaj regiono Rioĥo, (norda Hispanio). Ĝi estas ankaŭ ene de la komarkaro Malsupra Rioĥo, en la orienta triono de la regiono laŭ vertikala divido (orient-okcidente), kune kun Komarko de Alfaro plej nordoriente, Komarko de Cervera sudoriente, kaj Komarko de Arnedo sudokcidente.

Estas du ĉefaj trajtoj en la komarko: geografie la rivero Ebro fluas laŭ la tuta norda bordo de la komarko (kaj de la tuta regiono) plej ofte farante limon kun Navaro; due la komarka ĉefurbo Calahorra estas kun diferenco la ĉefa centro demografie, ekonomie kaj socipolitike de la komarko. La komarko limas norde kun Navaro.

Datumoj
-------

Calahorra estas la plej loĝata urbo de la komarko. Katedralo kaj historia kerno.
Nombro de municipoj: 5
Areo: 247,92 km²
Loĝantaro (2009): 34 208 loĝantoj
Loĝdenseco: 1 338,38 loĝ/km²
Latitudo averaĝe: 42º 17' 38" norde
Longitudo averaĝe: 2º 2' 52" okcidente
Altitudo averaĝe: 431 msm

Municipoj de la komarko
-----------------------

Autol, Calahorra, El Villar de Arnedo, Pradejón, Tudelilla.

Demografio
----------

Demografia distribuado laŭ municipoj en Komarko de Calahorra. Evidentas la pli alta denseco en la ĉefurbo kaj duarange en la ĉirkaŭaj municipoj.
Mapo de la orografio de la Komarko de Calahorra. Norde la rivero Ebro kaj ĉefaj komunikvojoj.

| Municipo | Loĝantaro | Areo | Submunicipoj |
| --- | --- | --- | --- |
| Autol | 4450 | 85,28 |  |
| Calahorra | 24509 | 93,57 | Murillo de Calahorra |
| El Villar de Arnedo | 643 | 18,25 |  |
| Pradejón | 4204 | 31,76 |  |
| Tudelilla | 382 | 19,06 |  |

La komarko de Calahorra estis unu el la komarkoj kiuj havis pli ampleksan ekonomian kaj demografian disvolvigon ene de la regiono Rioĥo. Tio rilatis al prospera nutrindustrio kaj ĉefe de konserventreprenoj, same kiel la disvolvigo de protektitaj devennomoj DOP "Peras de Rincón" (piroj) kaj la DOP Rioja (vino de Rioĥo). Tiu ekonomia disvolvigo rezultis en konsiderinda pliigo de la loĝantaro konstante ekde la 1920-aj jaroj, sed tio ne okazis same en ĉiuj el la municipoj de la komarko.

Calahorra, Autol kaj Pradejón estas la municipoj kiuj plej pliiĝis, la du unuaj pro sia forta konservindustrio, ĉefe de legomoj, kaj la tria pro forta industrio de ĉampinjono. Krom nutrindustrio estas ankaŭ aliaj komplementaj industrioj en ĉiuj sektoroj, same kiel forta sektoro de servij ĉefe en Calahorra.

Male El Villar de Arnedo kaj Tudelilla spite bonan lokon ĉe la N-232, perdis loĝantaron konstante, ĉar ili apenaŭ havas industrion, estas municipoj dediĉitaj nur al agrikulturo, pro kio granda parto de ties loĝantaro elmigris al proksimaj lokoj kiel Calahorra, San Adrián (Navaro) kaj ĉefe Logronjo.

Vidu ankaŭ
----------

* Komarkoj de Rioĥo

Notoj
-----


* Kategorio Komarko de Calahorra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796890
 |
**Kornelio** (greke *Κορνήλιος,* Kornḗlios; latine *Cornēlius*) estis romia centuriestro, kiu estas konsiderita la unua nejuda prozelito al Kristanismo, laŭ la *Agoj de la Apostoloj*. La bapto de Kornelio estas grava evento en la historio de la kristana eklezio.

Laŭ la Biblio
-------------

Kornelio estis centuriestro de la *Cohors II Italica Cīvium Rōmanōrum*, menciita kiel *Cohors Italica* en la *Vulgato*. Li estis postenita en Caesarea, la ĉefurbo de romia Judujo. kie li havis vizion de anĝelo, kiu ordonis al li sendi homojn al Joppa, kie tiam gastis Sankta Petro, kaj kunporti lin al Caesaria (Agoj 10:5ff). Kornelio obeis, kaj sendis al Joppa du el siaj servistoj kaj unu soldaton serĉi kaj kunporti Petron. Tiam Sankta Petro ankaŭ havis vizion (Agoj 10:10-16), en kiu Petro vidis, ke Dio prezentis al li plurajn bestojn sur mantelo, kiu descendis el la ĉielo, kaj Dio ordonis al li ilin mortigi kaj manĝi. Petro neis manĝi tiujn bestojn, kiuj estas malpuraj laŭ la mosea leĝo, sed Dio diris al li, ke tio kio estis purigita de Dio oni ne taksu malpura. Tion Petro interpretas kiel ordonon de Dio, ke li prediku la Vorton de Dio al nejudoj. Kiam la senditoj de Kornelio alvenis al la domo kie Petro gastis, Petro akceptis iri kun ili al Caesaria renkonti Kornelion la sekvontan tagon. Kiam Petro kaj Kornelio renkontiĝis, ili interparolis pri siaj vizioj, kaj post kiam Petro predikis la Vorton de Dio al li, Kornelio prozelitiĝis kaj estis baptita de Petro.

Referencoj
----------

1. ↑  Bromiley, Geoffrey W. *International Standard Bible Encyclopedia*, Wm. B. Eerdmans Publishing, 1979, p. 297
2. ↑  Stagnaro, Angelo.  What Do We Know About St. Cornelius the Centurion?. *National Catholic Register*. EWTN News, Inc. (2017-02-02). Alirita 2017-02-02.[*rompita ligilo*]
3. ↑  Bechtel, Florentine. "Cornelius." The Catholic Encyclopedia. Vol. 4. New York: Robert Appleton Company, 1908. 24 Apr. 2013
4. ↑  "Hieromartyr Cornelius the Centurion", Orthodox Church in America

* Kategorio Kornelio la Centuriestro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Miksteka virino uzanta ceramikan komalon por kuiri du tortiljojn el maizo en San Juan Achiutla, Oaxaca, Meksiko, 2020.
**Komalo**, en hispana *comal* (el la nahuatla lingvo de *comalli*) estas vorto uzata en Meksiko kaj Centrameriko, por referenci al tradicia kuirilo uzata kiel kuirlameno.

La tradicia komalo de la indiĝenoj de Meksiko kaj Centrameriko estas peco de ceramiko kun formo de ebena telero farita el bakita koto, kiun oni lokas sur tri aŭ kvar ŝtonoj, super la fajro kaj la braĝoj. Tradicie estas uzata por prepari diversajn tipojn de pladoj, partikulare tortiljoj el maizo, tlaĝudoj kaj totopoj, inter aliaj.

La aktualaj ceramikaj komaloj kutime ricevas surfacan traktadon, kiu konsistas en frotado de la komalo ankoraŭ neuzata per miksaĵo de akvo kaj kalko, kaj poste oni permesas sekiĝon; tiu traktado evitas la adheron de la kuirato.

Pro la enkonduko de modernaj sistemoj de fabrikado kaj produktado, la komaloj estas fabrikataj ankaŭ kiel metala lameno kaj tiuj estas kutime pli grandaj ol tiuj de ceramiko. Kelkaj el tiuj havas cirklan depresion en la centra parto, kiu utilas por enhavi oleon aŭ buteron, uzita por friti manĝaĵon.

* Kategorio Komalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 728143
 |
**Kisbajom** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Nagyatád. Kis signifas:malgranda kaj faras diferencon de Nagybajom.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 14 km²
* Loĝantaro: 450
* Poŝtkodo: 7542
* Telefonprefikso: 82

Situo
-----

Kisbajom situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, fine de sakovojo. Kadarkút troviĝas 15, Nagyatád 17, Kaposvár 30 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1397 laŭ tiama hungara ortografio *"Kysbajon"*. Dum la turkoj la vilaĝo ne senhomiĝis. En 1847 incendio okazis. En 1870 vivis en Kisbajom 957 homoj en 178 domoj. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, poŝto, interretejo.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Reĝino de Rozario)

kalvinana preĝejo

* fontano

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.gyaloglo.hu
* w.nagyvofely.hu

* Kategorio Kisbajom en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Bombardier TVR**, mallonge **TVR**, franca mallongigo de **Transport sur voie réservée**, "Transporto sur vojo rezervita", ankaŭ konata sub ĝia angla nomo **GLT** por **Guided light transit**, "Gvidata malpeza trafiko", estas la nomo de koncepto de duartika trolebuso kun mekanika gvidado per centra relo, kaj la rilata infrastrukturo, prezentita en 1985 de la belga fabrikisto "La Brugeoise et Nivelles", tiam filio je 97 % de Bombardier Transport. La produktado de TVR estis ĉesigita *de facto* en 2002, pro manko de mendoj.

Nur du urboj akiris ĝin: Caen (de 2002 ĝis 2017) kaj Nancy (de 2000 ĝis 2023), indikita kiel Tramo sur pneŭoj.

Bildgalerio
-----------

* TVR en CaenTVR en Caen
* Gvidsistemo de TVRGvidsistemo de TVR
* Gvidsistemo de TranslohrGvidsistemo de Translohr

Video
-----

* Video de tramo en Caen

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Bombardier TVR en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Bombardier
* Tramtransporto en Caen (TVR)
* Tramtransporto en Nancy (TVR)
* Trakbuso
* Translohr
Ora monero 20 frankoj kaj arĝento 5 frankoj, periodo de la Dua Franca Respubliko. Pezo 6,41 kaj 24,94 g La proporcio de oro al arĝento 1:15,5 estis poste adoptita de la Latinida valuta unio.
En ekonomiko, **dumetalismo** aŭ **dumetala normo** estas la nomo por valutosistemo, kies moneroj havas difinitan kvanton de oro respektive arĝento kaj estas senlime interŝanĝeblaj je valute fiksita kvanto de oro aŭ arĝento. La sistemo estas ampleksigo de la tiel nomata "orbazo", la nomo por valutosistemo, kies moneroj konsistas el kaj estas senlime interŝanĝeblaj je valute fiksita kvanto de oro. Por mallonga tempo dum la 19-a jarcento en la Rusia Imperio ankaŭ ekzistis "trimetalismo" de interŝanĝeblo al oro, arĝento kaj plateno.

Paralele al dumetalisma valuto en la sama lando povas esti produktata monbiletoj aŭ nematerialvaloraj moneroj, kies kurzo al oro/arĝento aŭ al aliaj valutoj povas esti arbitre diktitaj de la centra banko de la ŝtato eldonanta la valuton. En tiu kazo la kurzo de la monbileta aŭ nematerialvalora monera valuto ne nur ŝanĝigas kompare al fremdaj valutoj, sed ankaŭ kompare al la samlanda dumetalisma valuto.

La nomo **ne miksindas** kun dumetala strio, kiu en la kazo de temperaturaj ŝanĝiĝoj adaptas sian formon kaj kurbiĝas respektive malkurbiĝas. Same ĝi ne miksindas kun dumetalaj moneroj, kiu produktiĝis el du malsamaj metaloj respektive alojoj, kies materiala valoro tamen ne havas rilaton al la valoro de la monero - ekzemplo por tiaj dumetale produktita monero estas la moneroj de 1 respektive 2 Eŭroj, aŭ tiu de 10 tajlandaj bahtoj.

* Kategorio Dumetalismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 295045
* GND: 4202665-9
* LCCN: sh85014076
* SUDOC: 027819914
* BNF: 11977975c
* BNE: XX5020813
 |
Schauinslandbahn: meza stacio
La **Schauinslandbahn** (telfero al Schauinsland) estas la plej longa telfero de Germanio. Ĝi estis la plej unua telfero por transporto de personoj tutmonde. Ĝi kondukas de la valstacio en Horben ĉe Freiburg sur la monton Schauinsland. La montostacio situas ne sur la montopinto mem, sed kelkajn cent metrojn sudokcidente kaj kelkajn dek metrojn malsupre. Ĝi ekfunkciis en 1930 kaj en 1987/88 oni renovigis ĝin.

Priskribo
---------

La valstacio de la Schauinslandbahn situas en la Bohrertal (Bohrer valo) en la municipo Horben sur alteco de 473 m. La montostacio sur alteco de 1219 m estas laŭgrunde 3480 m kaj tra-aere 3565 m for de ĝi. Ofte oni simple mencias 3600 m, la longecon de la ŝnuregoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Otto Seitz: *Die Schauinsland-Schwebebahn, ein Meisterwerk der Technik.* In: *Die Schauinsland-Bahn. Festschrift zur Eröffnung der Schauinsland-Seilschwebebahn am Donnerstag, den 17. Juli des Jahres der Rheinlandbefreiung 1930.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Schauinslandbahn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Interretejo de la Schauinsland-telfero germane
* Priskribo kaj fotodokumentado ĉe Remontées Mécaniques france
**Kisfüzes** [kiŝfuzeŝ] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Pétervására. La loknomo signifas: malgranda salikejo. Ĝis 1903 oni uzis la pli mallongan formon *Füzes*.

Kapelo de Kisfüzes
Kisfüzes laŭ runa skribo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9888/20.1314
* Loĝantaro: 160
* Poŝtkodo: 3256
* Telefonprefikso: 36

Geografio
---------

Kisfüzes situas sur malebenaĵo, fine de sakovojo el Pétervására. Tiu urbo troviĝas 6, Parád 13, Borsodnádasd 21, Eger 26, Budapeŝto 123 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1296 en formo *Fyzes*. En 1552 la turkoj faris senhoma la vilaĝon. La rehomiĝo okazis en 1738. En 1771 oni taksis la kampojn 3-aklasa. Vilaĝservoj estas migra poŝto, drinkejo, sed mankas vendejo, lernejo, infanĝardeno. Ĉiuj servoj estas alireblaj en Pétervására.

Vidindaĵoj
----------

* arbaro
* ĉevalorajdejo

* Kategorio Kisfüzes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Korno |

**Korno** estas unu- aŭ plurbranĉa, keratina aŭ osta elstaraĵo sur la frunto aŭ alia kapoparto de hufuloj, kiu ornamas ĉefe la masklajn bestojn kaj servas ankaŭ por defendado. Pri osta elteraĵo de cervedoj taŭgas pli bone nomigi ĝin *ramuro*.

Korneca korno (kavkorno, rinocera korno) havas ektoderman, osta korno (kornaro, haŭtostoj) mezoderman originon.

La ostan elkreskon (korneton) de la ĝirafo kovras hara haŭto.

Bova korno estas kerata, kiel kava elstaraĵo de kavkornuloj (kavkorno); ĝi kreskas pare kaj estas ne-disfalanta.
La popolarto (en Mez-Eŭropo) uzis la kavkornon de bovoj por fari muzikilojn, aŭ aĵojn, kiujn oni preparas el ĝi, ekz. "ostaj" kombiloj.

Kerata substanco de epidermo, plej supra haŭttavolo de vertebruloj. La korniĝo signifas fizikan kaj kemian transformiĝon de la ĉeloj. En la ĉeloj akumuliĝas kornaĵoj, kaj la ĉelo ĉesas funkcii. La kornotavolo estas diversdika, kiun la bestoj periode aŭ daŭre ŝanĝas (mudo).

Specialaj kornoestaĵoj de bestoj:

* skvamo (ĉe fiŝoj)
* karapaco (ekz. ĉe testudo)
* ungo, hufo
* krifo (ungego)
* beko (ĉe birdoj)
* kavkorno, kornaro
* plumoj
* haro (krino estas peceto de longa kolhararo de la ĉevaloj), lanugo

Uzoj
----

Korno estas kruda materialo, kiu venas de kornaroj, ungoj aŭ hufoj, kromproduktoj de brutaro.
Korno estas uzata laŭ diversaj celoj: buŝopecoj de muzikinstrumentoj, bekoj de zahatoj (felsakoj de eŭskaj paŝtistoj), malnovaj fingringoj, pomeloj de ombreloj, framoj de okulvitroj, kombiloj, teniloj de tranĉiloj, butonoj, pipotuboj, branĉoj de komponigitaj pafarkojn, dentoj de sagoj, ingoj de vakstabuloj (skribtabuletoj de antikva tempo) ... kaj ankaŭ kiel meblaj inkrustaĵoj aŭ juveloj.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

**Kornaro**, kiu ornamas la kapojn de cervedoj.

Proverbo
--------

Ekzistas pluraj proverboj pri kornoj en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Al porko Dio kornojn ne donas.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Li ne frapis al si ankoraŭ la kornojn.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Petro kornojn tenas, Paŭlo lakton prenas.* **"** |

 |

Bildogalerio
------------

* 
* 
* 
* 
* 
* Muzika instrumentoMuzika instrumento

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2009-03-13.

* Korno (anatomio) en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Kornvalo estas Britia regiono hodiaŭ tre angligita, sed ĝiaj originaj Keltaj tradicioj denove ekfloris en la 20-a jarcento, kaj pro la loka revivigado de la Kornvala lingvo kaj pro la ĝenerala "reradikiĝo" (*roots revival*) ene de la tutmonda muziko.

Kornvalaj muzikistoj uzis plurajn tradiciajn muzikilojn Keltajn, aldone al importitaj mandolinoj, banĝoj kaj akordionoj. La *kroeder kroen*, Kornvala ekvivalento de la Irlanda *bhodhrán* (tamburspeco), restas popularega ekde multaj jaroj.

La Kornvala dancomuziko aparte famas pro la "kusena danco" de la 19-a jarcento. Ĝi kreiĝis surbaze de malnova melodio uzita dum dancado je la Franca kortumo.

Antaŭe oftis Kornvalaj muzikfestivaloj *troyl*, kiuj similas al la parencaj *fest-noz* Bretonaj.

Kantistoj kantintaj Kornvalalingve inkluzivas Richard Gendall kaj Brenda Wootton.
Inter Kornvalaj bandoj tute aŭ parte uzintaj sian antikvan lingvon, troviĝas Anao Atao kaj Dalla (ambaŭ keltastilaj), Skwardya (roko), Krena (roko kaj punko), Sowena (ĵazo), Covath (popola muziko revivigita), kaj Bolingey Troyl Band (dancomuziko).

Referenco
---------

* Kenny MATHIESON: "Wales, Isle of Man and England". 2001. En Kenny Mathieson (red.), *Celtic music*, paĝoj 88-95. Backbeat Books. ISBN 0-87930-623-8 (anglalingva)

* Kategorio Kornvala muziko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Kampa konvolvulo** |
| --- |
|  |
| Kampa Konvolvulo (C. arvensis)*Kampa Konvolvulo* (C. arvensis) |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Solanaloj *Solanales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Konvolvulacoj *Convolvulaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Konvolvulo *Convolvulus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Convolvulus arvensis***L. 1753 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| v • d • r |

**Kampa konvolvulo** aŭ **agra konvolvulo** (*Convolvulus arvensis*) estas planto el la familio Konvolvulacoj). Ĝi troviĝas sur herboriĉaj lokoj, kulturkampoj, laŭlonge de vojoj kaj en la dunoj. La tigoj volviĝas kontraŭ-horloĝdirekten ĉirkaŭ objektoj.

La floro estas rozkolora aŭ blanka kaj havas malhelajn striojn je la ekstera flanko. La floroj havas diametron de 1,5 ĝis 3 cm. Estas kvin sepaloj kun rondaj dentoj. La floroj bonodoras. Unu ĝis tri floroj floras sur longa tigo kun duonvoje du brakteoj. En Eŭropo la florado daŭras de junio ĝis la aŭtuno.

La konvolvulo havas senharan kapsulon.

La folioj estas ovalaj ĝis oblongaj kaj havas elstarajn baskojn ĉe la piedo.

* 
* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Konvolvulo

* Kampa konvolvulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kampa konvolvulo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
|  |  |
| --- | --- |
|  Mikso | **Oni proponas alinomi la artikolon «Eksolingvistiko» al «Ekzolingvistiko».**

---

Se vi konsentas aŭ kontraŭas la proponon, bonvolu skribi viajn argumentojn sur la diskutan paĝon. |

**Ekzolingvistiko** aŭ **eksolingvistiko** estas la studo de lingvoj aŭ komuniksistemoj de inteligentaj manifestiĝoj de vivo aliloke en la kosmo. La vorto estas formita analogie al la pli frue uzata termino ekzobiologio, signifanta la studon de eksterteraj biologiaj organismoj.

Ĉar la universo aĝas 10-20 miliardojn da jaroj, kaj nia tero nur 4,5 miliardojn, civilizacioj sur aliaj planedoj povas esti pli aĝaj ol la nia, kaj ili eble jam inventis komuniksistemojn granddistancajn. La Internacia Astronomia Unio (IAU) havas sian SETI-programon (Serĉado de EksterTera Inteligento) kaj ĝi havas kiel celon la serĉadon kaj registradon de radiosignaloj venantaj de aliaj civilizacioj en la kosmo.

Referencoj
----------

1. ↑  *Monato*, internacia magazino sendependa, numero 1997/10, paĝo 15: *Kio estas la eksolingvistiko?* verkita de Bernard Golden.

Vidu ankaŭ
----------

* Astrobiologio
* Ekzoplanedo
* Klingona lingvo
* Navia lingvo
koĉoideoj
*Orthezia urticaean* urtikoj
La **koĉoideoj** aŭ ***Coccoidea*** estas superfamilio de la insektoj kiuj apartenas al la plant-laŭsoj aŭ (sternorinĥoj). De la konataj 3000 specioj ĉ. 90 vivas en Mezeŭropo. La korpa longeco de la bestetoj varias inter 0,8 kaj 6 mm; la plej granda specio *Aspidoproxus maximus* povas atingi longecon ĝis 38 mm. Ĉiuj koĉoideoj nutras sin de la plantsuko. Tipa ekzemplo estas *Cryptococcus fagisuga*.

La masklaj koĉoideoj preskaŭ ĉiam havas flugilojn. La malantaŭaj flugiloj havas halterojn kaj ili havas neniujn buŝajn ilojn. Ili do ankaŭ ne povas preni nutraĵon.

La inaj bestetoj vivas ofte en grandaj kolonioj sur diversaj plantopartoj. Ilia korpo estas ŝildforma kaj ofte ene de kapsulo, ĉe multaj specioj la ino estas komplete nemovkapabla. La besteto enpikas sian longan rostron ĝis la floemo kaj elsuĉas la sukerriĉan sukon de la floemo. Ofte la koĉoideoj estas kovritaj de vaksa sekreciaĵoj. Okazas partenogenezo, la unua larvo estas movebla, sed rapide fiksiĝas. La ino metas sub la ŝildon grandegan kvanton da ovoj. La junaj larvoj eloviĝas ekde junio kaj iras al la plantvejnoj kaj junaj ŝosoj. Pro la suĉado de la dolĉa floemsuko la bestetoj eligas mielroson.

El la koĉoideoj oni povas gajni la koloraĵon karmino.

Sistematiko
-----------

Jen la koĉoideoj de Mezeŭropo:

* + - *Diaspididae*
	+ - *Asterolecaniidae*
	+ – *Ortheziidae*
	+ – *Margarodidae*
	+ – *Coccidae*
	+ – *Kermesidae*
	+ – *Pseudococcidae*

Kaj de aliaj kontinentoj:

* + Aŭstralia koĉo, *Icerya purchasi*

Literaturo
----------

* Bernhard Klausnitzer: *Coccina, Schildläuse.* En Wilfried Westheide, Reinhard Rieger (eld.): *Spezielle Zoologie Teil 1: Einzeller und Wirbellose Tiere.* Gustav Fischer Verlag, Stuttgart/Jena 1997, ISBN 978-3-437-20515-6, S. 654–655.

* Kategorio Koĉoideoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Koĉoideoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Kategorio Koĉoideoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Koĉoideoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
* Koĉoideoj en Vikifontaro (Universala biblioteko)
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

**West Vancouver** (Okcidenta Vankuvero) estas distrikta municipo en la kanada provinco Brita Kolumbio. La municipo estas parto de Metro Vancouver, kaj situas nordokcidente de la grandurbo de Vankuvero, ĉe la norda flanko de English Bay kaj sur la sudorienta bordo de Howe Sound, kaj estas najbara al la distrikto de Norda Vankuvero, kiu estas oriente de ĝi. Kune kun la provinco kaj urbo de North Vancouver, ĝi estas parto de loka regiona grupo konata kiel la Nordbordaj Municipoj, aŭ simple "la Norda bordo".

Laŭ la censo, (2011) la populacio de la urbo estas 42,694. Cypress Provincial Park, kiu situas plejparte ene de la urbolimoj, estis unu el la fokusoj de la Vintra Olimpiko 2010. Okcidenta Vankuvero estas hejmo de la unua kanada butikcentro, la Park Royal,  kaj ĝi ankaŭ havas la Gulf Ferry Terminal The Horseshoe, unu el la ĉefaj ligpunktoj inter ĉeftera Brita Kolumbio kaj Vankuvera Insulo.

Referencoj
----------

1. ↑ .  Census Profile - West Vancouver. Alirita 2013-02-18.
2. ↑  "West Vancouver", Kerry McPhedran, *The Vancouver Book*

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 834365
 |
Simbolaj ĵuveloj de komendadoro de Santiago
**Komendo** estis profito kaj honoro donita al ekleziistoj kaj kavaliroj de militaj ordonoj. Hodiaŭ rilatas al honora distingo donita en kelkaj landoj, ĉefe Brazilo kaj Portugalio krom Sankta Seĝo, al personoj, kiuj kontribuas al la pligrandiĝo de la socio, ĉu per sia laboro aŭ socia influo, politika aŭ ekonomia. La posedanto de laŭdo nomiĝas komendanto.

Historio
--------

En la pasinteco, la laŭdo estis rilata al parto de tero oficiale donita kiel rekompenco por servoj faritaj, sed, kun la devo defendi ĝin de malbonfarantoj kaj malamikoj. Fakte, precipe la komendantoj de la portugalia Ordeno de Kristo, kiuj havis respondecon pri fortikaĵo, el kiuj ili estis, plejofte, guberniestroj, laŭ la difinoj kaj estas je la servo de la Majstro, la supera tempa aŭtoritato en la hierarkio de la milicio.

En la reĝimo de eklezia komisiono, la komendanto estis pastro (abato aŭ komenda pastro) aŭ laiko, kiu tenis abatejon aŭ priorejon *in commendam*, tio estas, je persona rajto de kolektado de la enspezo, kaj, se li estas kleriko, ekzercante ankaŭ certan aŭtoritaton pri la interna disciplino de la monaĥoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Enkomendo