recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Scott McCloud priskribis eblo de ligantaj retrakontaj paneloj uzantaj voojojn, proponanta ke ĝi donas grandajn rekontajn utilecojn.
La **senfinema kanvaso** estas la senteco de preta spaco pro retrakonto en la TTT relativa je papero. Ekvortaĵon faras Scott McCloud en lia libro *Reinventing Comics* tiu supozas ke le retpaĝo povas kreski tiom grande kiom bezonitan. Ĉi-tiu senfinema kanvaso donas senfinajn kapablecojn kaj al farantoj pli liberecon kiel prezentado de iliajn verkojn.

Gazetistoj respondis dube, čar 5 jaroj post eldoninta de *Reinventing Comics* la senfinema kanvaso ne sukcesis. Retrakontoj estis unue prezentatajn en bildostrio kiu povis eniri facile sur-ekrano. Multaj rakontistoj provis la senfineman kanvason kiel ajn, kaj bildliteraturo kreskonta ekster kiun eblan sur papero havis akiri popoleta je jarojn.

Priskribo
---------

En bildliteraturo, la paneloj tajloras laŭ la paĝo, do limiĝas artistoj al nur malmultaj aranĝoj por ĉiu paĝo. En lia 2000 libro, *Reinventing Comics*, bildrakontisto Scott McCloud proponis ke reta paĝo solvas. Anstataŭ oni farus vidilon al paĝo, McCloud proponas fari vidilon al fenestro sur senfinema kanvaso. Retrakontisto povus doni eblecon de zomo al la leganto tiel faranta la bildostrion al senfineme granda. McCloud skribis ke oni farus retrakonton al ia formo: verticalujo kvazaŭ turo, horizontalujo kvazaŭ horizonto, aŭ diagonalujo kvazaŭ ŝtuparo.

Laŭ David Balan de Sequart Organization, kelkaj retrakontoj bezonas malgrandajn paĝojn (ĉar interreta malrapida) kaj uzataj ligiloj progresadi tra la retrakonto, forprenu leganton ĉar ne havas videcon inter iu ajn du paĝojn. Balan laŭdis 2003 retrakonto de McCloud, *The Right Number*, pro ĝia kapablo de zomo ĉar tiu kapablo kreu ritmon. Aliaj retrakontistoj sciata por uzanta senfineman kanvason ĉirkaŭ 2000 povus ampleksi Cayetano Garza, demian.5, Patrick Farley, kaj Tristan A. Farnon.

Referencoj
----------

1. ↑  Scott McCloud (2000) Follow that Trail. *I Can't Stop Thinking!*.
2. 1 2  McCloud, Scott.  (2000) *Reinventing Comics*. HarperCollins. ISBN 0-06-095350-0.
3. ↑  Maplestrip. (2020). *The History of Webcomics*.
4. ↑  David Balan (2011-09-13) The Right Number – A New Reading Convention. *Sequart Organization*.
5. ↑  Campbell, T..  (2006-06-08) *The History of Webcomics*. Antarctic Press, p. 17–18, 30. ISBN 0976804395.

* Kategorio Senfinema kanvaso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La haveno de Senj kun la Fortikaĵo Nehaj fone

**Senj** [ˈsɛɲ] (latine *Senia* aŭ Segnia; greke *Αθυινιτες*, Attienities; germane kaj hungare *Zengg*; itale *Segna*) estas urbo marborde de la Adriatika Maro en Kroatio. Temas pri la plej granda loĝloko inter la urboj Rijeko kaj Zadar, kiu disponas pri signifa marhaveno kaj longa historio.

Vidaĵo de la haveno de Senj
Dum la jaro 2005 ĝi havis 9.132 loĝantojn.

Historio
--------

Senj jam ekzistas dum pli ol 3000 jaroj, kaj do estas unu el la plej malnovaj loĝlokoj de la kroatia bordo de la Adriatika Maro. Dum la epoko de Romio la urbeto estis signifa regiona centro, pri kio atestas multnombraj arkeologiaj trovaĵoj.

Kiam malfortiĝas la Romia Imperio, kroatoj eksetlas en la regiono, kaj dum la jaro 1271 la urbo iĝas posedaĵo de la kroataj princoj de la insulo Krk el la nobela familio de *Frankopanoj*. Dum la jaro 1469 Senj iĝis libera reĝa urbo kaj kapitanejo de la kroata armea limo. Inter la jaroj 1527 kaj 1689 la urbo estis la sidejo de la sendependismaj uskokoj, kiuj kontraŭ batalis kaj la konkerantojn de la Otomana Imperio kaj de la Respubliko Venecio. Post la liberigo de la proksima malmarborda regiono *Lika* de la Otomana Imperio reprosperas la komerco kaj mara trafiko de la havena urbo.

La adriatikaj havenoj Rijeka, Senj, Bakar kaj Kraljevica konge konkurencis pri la rolo de la plej signifa komercejo. Kiam dum la jaro 1873 Rijeka ricevas konekton al la fervoja reto kaj Senj ne, la dua urbo perdas sian signifon. La komerco en la urbo draste malmultiĝas kaj la urbanoj elmigras. Nova enspezofonto iĝas la prilaboro kaj ŝipa fortransporto de ligno.

Dum la bombado de la urbo kadre de al Dua Mondmilito dum la jaro 1943 multaj historiaj monumentoj detruiĝas, sed tamen la urbocentro ankoraŭ nuntempe havas la etoson de antikva loko.

En la regiono de la urbo Senj kaj ties ĉirkaŭaĵo ekde la 10-a jarcento uziĝis la kroata skribsistemo *Glagolica*, kaj la kristanaj mesoj celebriĝis ekskluzive en la kroata, ne en la latina lingvo. La plej malnova tabulo kun tiu skribsistemo troviĝis en la urbo kaj kreiĝis fine de la 11-a aŭ komence de la 12-a jarcento. Dum la jaroj 1493/94 en Senj fondiĝis la unua kroata presejo de la skribsistemo Glagolica.

Urbaj vidindaĵoj
----------------

La Fortikaĵo Nehaj proksime de Senj
* Fortikaĵo Nehaj
* Urbaj remparoj kun historiaj turoj
* romanika katedralo

Senj en la literaturo
---------------------

Multaj mezeŭropanoj konas la urbon pro la porinfana romano "La ruĝa Zora kaj ŝia bando" de Kurt Held. La historio de la kuraĝa knabineto, kiu iom simile kiel la sentima Pipi Ŝtrumpolonga kaŝiĝas kun bando da amikoj en la uskoka fortikaĵo Nehaj de Senj kaj incitas iujn civitanojn de la urbo, enhavas multajn detalajn lokajn priskribojn. Ankaŭ en la filmaj adaptoj de la romano la urbocentra stratetoj de Senj kaj la fortikaĵo videblas.

Famuloj
-------

En Senj naskiĝis:

* kanoniko Maksimilijan Ćolić
* astronomo Ivan Paskvić.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficialaj paĝoj de la urbo Senj
* pliaj informaj paĝoj pri la urbo
Senkapa mulino
**Senkapa mulino** estas monstro de brazila folkloro. En vilaĝoj aŭ urbetoj, en kelkaj malhelaj noktoj, oni povus vidi senkapan mulinon. Ankaŭ se oni kurus antaŭ kruco je meznokto ĝi aperus. 

Laŭ legendo, ĝi estas transformiĝinta virino, kiu estas amikino de pastro kaj, pro tio, malbenata. Ĉiun nokton inter ĵaŭdo kaj vendredo, ŝi iras al vojkruciĝo kaj transformiĝas al besto. Sekve, ĝi devas trakuri sep vilaĝojn dum la nokto. Dum tiuj noktoj, oni aŭdas ĝian galopon kaj ĝiajn longajn henojn. Foje, ĝi ploras kiel homo. Se ĝi trovus iun, ĝi suĉus ties okulojn, ungojn kaj fingrojn; pro tio, kiam oni vidas la mulinon, oni devas kuŝi kun la vizaĝo sur planko kaj kaŝi ungojn kaj dentojn.

Malgraŭ ke ĝi estas senkapa, ĝi disigas fajron tra la nazo kaj portas enbuŝaĵon en la buŝo. Se kuraĝulo formetus la enbuŝaĵojn, la sorĉo malestiĝus kaj la virino restus libera de malbenaĵo.

Alia legendo diras, ke estas reĝino kiu iras al tombejo dum la nokto kaj ne permesas al iu ajn akompani ŝin. Foje, la reĝo decidas postiri ŝin kaŝe. Tiel li vidas ke ŝi manĝas kadavron de infaneto ĵus mortinta kiun ŝi mem malenterigis per siaj propraj manoj. La hororigita reĝo ekkrias kaj ŝi, vidante lin, ankaŭ ekkrias kaj transformiĝas en la monstron. Laŭ tiu versio estas, do, nur unu senkapa mulino.
La fikcia **senkapa rajdanto** estis motivo de la eŭropa folkloro ekde la mezepoko.

En la kelta folkloro
--------------------

La irlanda dullahan aŭ *dulachán* ("malhela homo") estas senkapa feo, kutime rajdante sur nigra ĉevalo kaj portante sian kapon sub unu kruro (aŭ prenante tion en alto por vidi en grandan distancon). Li uzas vipon faritan el homkorpa spino. Kiam *dullahan* ĉesas rajdi, okazas morto. La *dullahan* elparolas nomon, kiu tiam tuj mortas. En alia versio, li estas senkapa stiristo de nigra ĉareto. Simila figuro, la *gan ceann* ("sen kapo") povas esti timigata per porto de oraĵo aŭ ĵetante unu en ties vojon. 

La plej elstara skota rakonto de la senkapa rajdanto koncernas viron nomitan *Ewen*, senkapigita en klanobatalo ĉe *Glen Cainnir* sur Insulo Mull. La batalo ne donis al li ajnan ŝancon esti ĉefo kaj li kaj lia ĉevalo estas senkapaj en kontoj de lia fantomado de la areo.

**Sir Gawain and the Green Knight** estas mezangla poemo, kiu uzas senkapigan miton.

En la germana folkloro
----------------------

La germanaj rakontoj de la Fratoj Grimm rakontas du germanajn popolajn fabelojn de senkapa rajdanto.

Unu okazas proksime de Dresdeno en orienta Germanio. En tiu rakonto, virino de Dresdeno iras el la urbo iun dimanĉan matenon por kolekti glanojn en arbaro. Ĉe loko nomita "Perditaj akvoj", ŝi aŭdas ĉaskornon. Kiam ŝi aŭdas ĝin denove, ŝi turnas sin ĉirkaŭe kaj ekvidas senkapan viron en longa griza mantelo sidante sur griza ĉevalo.

En alia germana rakonto, okazante en Brunsvigo, senkapa rajdanto nomita "la sovaĝa ĉasisto" blovas kornon, kiu avertas ĉasistojn por ne rajdi la venontan tagon, ĉar ilin trafas akcidento.

En la mezepoka folkloro de Rejnlando, senkapaj rajdantoj kutime estu malhonore mortintaj homoj, entombigitaj per azena sepulto, kaj plu fantome aperantaj al vivantoj.

En Esperanto
------------

La legendo estas rakontata en animacia versio kantata kaj subtekstigita en Esperanto fare de Mikaelo Kastro.

Vidu ankaŭ
----------

* *Sleepy Hollow*, moderna usona horora filmo pri senkapa rajdanto
* *The Adventures of Ichabod and Mr. Toad*
* *The Legend of Sleepy Hollow*

Referencoj
----------

1. ↑  La senkapa rajdanto | Sleepy Hollow | Fandub Esperanto En Jutubo. Alirita la 29an de Oktobro 2023, taŭge ĝuste antaŭ Haloven'.

* Kategorio Senkapa rajdanto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 391869
* LCCN: sh2010012079
 |
***Senkoloraj verdaj ideoj furioze dormas*** (angle *Colorless green ideas sleep furiously*) estas frazo proponita en la verko „Sintaksaj strukturoj" de Noam Chomsky en 1957, kiel ekzemplo de frazo, kiu estas gramatike ĝusta, sed sensenca. Tio estas pruvo, ke lingvo — kaj eĉ la komunika homkapablo — estas duobla sistemo: unuflanke sintaksa sistemo, kiu permesas senfinan nombron de frazaj ebloj (se ne paroli pri tekstaj ebloj), dum estas ankaŭ regulara sistemo, kiu permesas nur sencajn frazojn aŭ tekstojn, ankaŭ multnombrega, sed ne tiom senfina.

La komprenon de Chomsky oponis Roman Jakobson, kiu emfazis, ke indas distingi inter la ĉiutaga realeco kaj manko de semantika signifo. Kun ekzemploj el literaturo kaj frazeologio li montris, ke la frazo de Chomsky povas esti legita kiel sencohava.

Vidu ankaŭ
----------

* Jabberwocky
* Gloka kuzdrino

Referencoj
----------

1. ↑  Chomsky N. Syntactic Structures. — De Gruyter Mouton, 2002. — P. 15. — ISBN 3-11-017279-8
2. ↑  Якобсон Р. О. Взгляды Боаса на грамматическое значение // Избранные работы. — М.: Прогресс, 1985.

* Kategorio Senkoloraj verdaj ideoj furioze dormas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Senmovaj punktoj (ruĝa plusoj) kaj trafleksaj punktoj (verdaj cirkloj). Ĉiuj senmovaj punktoj en ĉi tiu grafikaĵo estas lokaj (ne mallokaj) maksimumoj kaj minimumoj.
Selaj punktoj (kiuj estas samtempe senmovaj punktoj kaj trafleksaj punktoj). Ĉi tie la maldekstra estas pligrandiĝanta trafleksa punkto kaj la dekstra estas malpligrandiĝanta trafleksa punkto.
En matematiko, **senmova punkto** estas valoro de argumento (argumentoj) de al funkcio en kiu la derivaĵo estas nulo (la gradiento estas nulo por okazo de funkcio de kelkaj variabloj). Tiel, ĉi tio estas loko kie la funkcio *haltigas* sian pligrandiĝon aŭ malpligrandiĝon, de ĉi tie estas la nomo).

Por la grafikaĵo de unu-dimensia funkcio, ĉi tio respektivas al punkto sur la grafikaĵo kie la tanĝanto estas paralela al la *x*-akso. Por la grafikaĵo de du-dimensia funkcio, ĉi tio respektivas al punkto sur la grafikaĵo kie la tanĝanta ebeno estas paralela al la *x-y*-ebeno.

Senmova punkto kaj kriza punkto
-------------------------------

La termino "kriza punkto" estas ofte konfuzita kun "senmova punkto". Kriza punkto estas pli ĝenerala: kriza punkto estas senmova punkto *aŭ* punkto kie la derivaĵo ne ekzistas.

Ĉiu senmova punkto estas kriza punkto, sed kriza punkto ne nepre estas senmova punkto, ĝi povas ankaŭ esti ne-diferencialebla punkto.

Por glata (ĉie diferencialebla) funkcio, ĉi tiuj du nocioj estas interŝanĝeblaj.

Estas ankaŭ malsama difino de kriza punkto en pli altaj dimensioj, kie la derivaĵo ne havas plenan rangon, sed estas ne bezone nulo, ĉi tia punkto ne estas senmova punkto, ĉar la funkcio povas ŝanĝiĝi ĉe ŝanĝo de la argumentoj en iu direkto.

Klasifiko
---------

Izolitaj senmovaj punktoj de reelo-valora *C1* (ĉie diferencialebla) funkcio {\displaystyle f\colon \mathbf {R} \to \mathbf {R} } estas klasifikitaj en kvar specojn per la unua derivaĵa provo:

* Loka minimumo estas se la derivaĵo de la funkcio ŝanĝas de negativa al pozitiva (ekzemple *f(x)=x2* je *x=0*).
* Loka maksimumo estas se la derivaĵo de la funkcio ŝanĝas de pozitiva al negativa (ekzemple *f(x)=-x2* je *x=0*).
* Pligrandiĝanta trafleksa punkto estas se la derivaĵo de la funkcio estas pozitiva sur ambaŭ flankoj de la senmova punkto (ekzemple *f(x)=x3* je *x=0*).
* Malpligrandiĝanta trafleksa punkto estas se la derivaĵo de la funkcio estas negativa sur ambaŭ flankoj de la senmova punkto (ekzemple *f(x)=-x3* je *x=0*).

Mallokaj (aŭ absolutaj) maksimumoj kaj minimumoj, laŭ la teoremo de Fermat pri senmovaj punktoj povas okazi nur sur la rando aŭ je krizaj punktoj, sed ili ne nepre okazas je senmovaj punktoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Teoremo de Fermat pri senmovaj punktoj
* Unua derivaĵa provo
* Dua derivaĵa provo
* Derivaĵa provo de pli alta ordo
* Trafleksa punkto
* Fiksa punkto (matematiko)
* Loka ekstremumo
* Malloka ekstremumo
* Krita punkto (matematiko)
* Sela punkto
* Matrico de Hessian

Eksteraj ligiloj
----------------

* Trafleksaj punktoj de polinomoj de ordo 4 - surpriza aspekto de la ora proporcio je tranĉi-la-nodon.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Sep montetoj (apartigilo) |

La sep montetoj de Romo
La **sep montetoj de Romo** (latine: *septem montes Romae*) estas sep montetoj situantaj oriente de la rivero Tibero en la nuna itala ĉefurbo Romo. Tiuj montetoj gravis dum la sidlado de Romo kaj estis gravaj punktoj de la urba topografio. Post la detruo de la urbo fare de la Gaŭloj en la jaro 387 a.K. ili estis ĉirkaŭitaj de la serviana murego, kiu apartigis la urbon de la ĉirkaŭaĵo.

Jen la sep montetoj:

* Aventino, 47 m
* Kapitolo, 50 m
* Celio, 50 m
* Palatino, 51 m
* Viminalo, 60 m
* Kvirinalo, 61 m
* Eskvilino, 64 m

Ĉiuj sep montetoj estas menciitaj en Quo vadis?. Kvin el ili estas difinitaj en PIV 2020.

Aliaj montetoj, sed ne apartenantaj al la klasika aro estas interalie la Pincio, 54 m, la Gianicolo, 82 m, kaj la Vatikana monteto, 75 m, kiuj situas ekster de la antikva urbocentro kaj iĝis parto de Romo nur sub la imperiestro Aŭreliano aŭ en la jaro 847. 

Tiuj sep montetoj ne korespondas al la „sette colli", sur kiuj ĉirkaŭ 1000 a.K. la Latinoj starigis unuajn sidlejojn: *Suburba* (plialtiĝo de la Caelius), *Palatium* kaj *Germalus* (nuntempe kune la *Palatino*), *Velia* kaj – kiel plialtiĝoj de la *Eskvilino* – *Oppius*, *Cispius* kaj *Fagutal*. 

Aliaj plialtiĝoj en la nuntempa Romo estas la *Monte Parioli*, 59 m, la *Monte Antenne*, 64 m, la *Monte Mario*, 139 m, kaj la *Monte Testaccio*, 49 m.

Vidu ankaŭ
----------

* Sep montetoj de Moskvo
Disiĝo de glacio en la glaĉero Upsala.
La **glaĉero Upsala** estas granda glaĉero kiu kovras miksan valon, nutritan de diversaj glaĉeroj, en la Nacia Parko Los Glaciares en Argentino. Ĝi estis nomita en 1908 de la geologo P.D. Quensel per la nomo de la sveda urbo Upsala, kies universitato financis liajn studojn en la regiono.

Laŭ mezuradoj faritaj en majo de 2011, ties glaciejoj kovras etendon de proksimume 765 km². La glaĉero posedas longon de proksimume 53,7 km (nome la tria plej longa de Sudameriko, post la Brüggen kaj la Glaĉero Viedma), larĝon de 13 km, kaj ties muroj atingas alton de 40 metroj averaĝe.

Fluas el la Sudpatagonia Glacikampo, kiu estas origino ankaŭ de la glaĉero Perito Moreno kiu troviĝas en la sama areo, al la lago Argentino.

La glaĉero Upsala malpliiĝas, kio povus esti pruvaro de klimataj kaj geologiaj cikloj laŭ la teorio de Milankoviĉ aŭ ĝenerale de tutmonda varmiĝo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Glaĉero Upsala en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Glaĉero Upsala en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fotoj glaĉero Upsala[*rompita ligilo*]
* Upsala Kayak Experience
Cachi [KAĉi], en la Kalĉakiaj Valoj.
La **Kalĉakiaj Valoj** aŭ en hispana **Valles Calchaquíes** estas sistemo de valoj kaj montoj de la Nordokcidento de Argentino kiuj tra 520 km etendas de nordo al sudo tra la centra regiono de la provinco Salta, plej okcidento de la provinco Tukumano kaj regiono nordorienta de la provinco Katamarko.

Ili estas konsiderataj inter la lokoj plej elstaraj kaj beloj de Argentino kie setlis la indianoj kalĉakioj, kiuj okazigis kulturon de granda vario. Tiele la loko ricevas sian nomon el unu el tri nacioj diagitaj aŭ paziokaj, nome kalĉakioj, nome indiĝenoj kiuj estis milite dum proksimume 100 jarojn kontraŭ la hispanaj invadantoj, kio estas konata kiel Kalĉakiaj Militoj, iniciataj en 1562 de ties militestro Juan Calchaquí.

Referencoj
----------

1. ↑  *Diario El País de España - Colores del origen del mundo*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kalĉakiaj Valoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kalĉakiaj Valoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* VallesCalchaquies.info Arkivigite je 2018-07-05 per la retarkivo Wayback Machine
Ilustraĵo el la karolida evangeliaro de Essen: kruco ĉirkaŭata de la simboloj de la kvar evangeliistoj 
La kvar evangeliistoj Mateo, Marko, Luko kaj Johano, kiuj validas kiel aŭtoroj de la kvar bibliaj evangelioj, estas en la kristana bildarto ekde la 4-a jarcento reprezentataj per kvar flugilhavaj simboloj. La plej ofta alordigo ekde tiam estas : anĝelo aŭ simple homo (ĉar fakte la tuta kvaropo estas flugilhava) simbolas Mateon, leono Markon, bovo Lukon kaj aglo Johanon.

Tiuj ĉi simboloj troviĝas ankaŭ kiel atributoj en figuraj prezentadoj de la evangeliistoj.

Ĝis la 13-a jarcento la simboloj ankaŭ estis kunigita al ununura formitaĵo, kiu portas la nomon *tetramorfo* transprenitan el la greka, kiu signifas *kvarfiguro* aŭ *kvarbesto*.

Bildaro
-------

* MateoMateo
* MarkoMarko
* LukoLuko
* JohanoJohano

Vidu ankaŭ
----------

* Tetramorfo

Fonto
-----

* Ursula Nilgen: Art. Evangelisten und Evangelistensymbole. Lexikon der christlichen Ikonokraphie, vol. 1, Freiburg 1968, p. 696, ISBN 3-89508-213-9.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Evangeliistaj simboloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Evangeliistaj simboloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Evangeliistaj simboloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Senato** (nederlande ***De Senaat***, france ***Le Sénat***, germane *Der Senat*) kune kun la Ĉambro de Reprezentantoj konsistigas la federacian parlamenton de Belgio. Kaj la Senato kaj la Ĉambro de Reprezentantoj havas sian sidejon en la la Palaco de la Nacio en Bruselo.

Prezidanto de la senato ekde la 13-a de oktobro 2020 estas Stephanie D’Hose.

Membroj kaj elektiĝo
--------------------

La Belga Senato konsistas el 60 senatanoj. 50 estas nomumitaj fare de la parlamentoj de la tri lingvaj komunumoj, la ceteraj 10 senatanoj estas alelektitaj de la aliaj 50.

Kompetentecoj
-------------

Pro ŝanĝo de la konstitucio de la jaro 1993, Belgio estas federacia ŝtato. Ĉiu el la tri lingvaj komunumoj (nederland-, franc- kaj germanlingva) kaj de la same tri regionoj (Flandrio, Valonio kaj Brusela Ĉefurba Regiono) havas propran, rekte de la civitanoj elektitan parlamenton kaj propran registaron: ili kreas proprajn leĝojn konsidere al multaj temaroj kaj zorgas pri la plenumo de tiuj leĝoj.

Al la kompetentecoj de la komunumoj apartenas interalie la lerneja kaj universitata sistemo, kulturaj institucioj kaj "persone ligitaj temoj" (ekzemple la flegado de malsanuloj). La regionoj respondecas pri la tiel nomataj "teritoriaj temoj", kiel ekonomio, publika servo, trafiko, medioprotekto kaj agrikulturo.

La restaj kompetentecoj estas de la federacia registaro. Ĝi do respondecas pri ĉiuj temoj ne eksplicite atribuitaj al la komunumoj kaj regionoj.

Senate diagram Belgium 2014
la Palaco de la Nacio en Bruselo

Aktuala disdivido de la parlamentaj seĝoj
-----------------------------------------

Aktuala divido laŭ partioj (post la baloto de 2019)

| partio | seĝoj |
| --- | --- |
| • | Nieuw-Vlaamse Alliantie (NVA) | 9 |
| • | Mouvement Réformateur (MR) | 7 |
| • | Open Vlaamse Liberalen en Democraten (Open VLD) | 5 |
| • | Parti Socialiste (PS) | 7 |
|  | Vlaams Belang (VB) | 7 |
|  | Vooruit | 4 |
|  | Ecolo-Groen! | 9 |
| • | Les Engagés | 2 |
|  | Christen-Democratisch en Vlaams (CD&V) | 4 |
|  | Partio de Laboro de Belgio | 5 |
| **entute** | **60** |

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo de la Belgia Senato (nederlande, france kaj germane)
* oficiala retejo de la registaro
Larĝa panoramo pri haveno en SorongLarĝa panoramo pri haveno en Sorong

**Sorong** estas marhavena urbego de orienta Indonezio en la provinco de Okcidenta Papuo sur la insulo Nov-Gvineo. Ties nuraj teraj limoj estas kun la Sorong Regency. Ĝi estas alirejo al la insuloj Raja Ampat, riĉaj je koralrifoj en areo konsiderata centro de la monda koralrifa biodiverseco. Sorong ĝuis altan kreskon en la lastaj kvin jaroj, kaj pli ĝuos per ligo al aliaj limaj urboj en la Papua Birdokapa Duoninsulo. Sorong havas populacion de 125 535 kaj konsistas el ses distriktoj.

Juĝejo en Sorong

Geografio
---------

Sorong situas laŭ la marbordo en la nordokcidenta parto de la provinco. Provinca ĉefurbo Manokvari troviĝas 316, Ambon 456, Manado 760, Jayapura 1063, Paluo 1267, Kupango 1337, Balikpapan 1606, Denpasar 1975, Surabajo 2172, Semarang 2409, Pontianak 2440, Jogjakarto 2441, Bandungo 2706, ĉefurbo Ĝakarto 2775, Palembang 2955, Bandar Lampung 2930, Batam 3035, Jambi (urbo) 3079, Medano 3656, Banda Aceh 4055 kilometrojn (aere) .

Vojo en Sorong

Historio
--------

Sorong estis fondita dum kolonia erao de nederlandanoj ĉirkaŭ 1935 por bazo de nafta kompanio.

Ekonomio
--------

Ekonomiaj branĉoj de Sorong estas agrikulturo (kakaoj, kokosoj, kariofiloj), servoj, turismo. Sorong estas ankaŭ centro de la logistiko por la indonezia orienta produktejaro de naftoj kaj gasoj.

Trafiko
-------

En Sorong finiĝas ĉefvojo el interno de la insulo. Tre gravas havas la marhaveno kaj flughaveno.

Klimato
-------

Sorong situas en zono de pluvarbara klimato (Af) kun musona efiko. En ĉiuj monatoj pluvas, resume jare averaĝe 2969 mm. La averaĝa jara temperaturo estas 27 °C kaj varias inter 24-30 °C. Preskaŭ ne estas diferencoj inter la monatoj.

Kirko

Religio
-------

Loĝantoj de Sorong estas kristanoj (55,78%) - el tio protestantoj 40,28%; katolikoj 15,50%, - islamanoj (43.41%), majd budhistoj 0,59% kaj hinduj 0,22%.

Vidindaĵoj
----------

* kirkoj
* moskeoj
* koralaj rifoj

Ĝemeligitaj urboj
-----------------

Marborda panoramo
* Gronlando Nuko, Gronlando
* Bocvano Gaborone, Bocvano
* Indonezio Baubau, Indonezio
* Usono Baltimore, Usono
* Sud-Koreio Busano, Sud-Koreio
* Orienta Timoro Dili, Orienta Timoro
* Japanio Fukuoka, Japanio
* Singapuro Singapuro, Singapuro
* Indonezio Tual, Indonezio

Fontoj
------

* WikiTrans

* HavenoHaveno
* PolicejoPolicejo
* PanoramoPanoramo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Indonezio |
Vidu ankaŭ: Kampara komunumo de Sortavala

**Sortavala** (ruse *Сортавала*, svede *Sordavala*) estas urbo en la respubliko Karelio de Rusio. Laŭ la stato de 2018 en la urbo vivis 18 801 loĝantoj sur areo de 15 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 1 253 loĝantoj/km². La urbo situas sur bordo de lago Ladoga. En la urbo estas fervoja stacio. 

Ĝis 1918 la urbo estis nomita en la rusa lingvo Serdobol *(Сердоболь).*

La urbo kaj apudaj urbetoj kaj kamparaj vilaĝoj formas apartan urban distrikton de la Respubliko Karelio. La distrikto havas 34 700 loĝantojn kaj inkluzivas i.a. urbeton Värtsilä kaj monahejan insularon Valaam. La urbo mem havas 20 700 loĝantojn.

Historio
--------

Situo de Sortavala en teritorio donita de Finnlando al Sovetio en 1940.
La praa loĝantaro de Sortavala regiono estas kareloj. De 14-a ĝis la 15-a jarcento la regiono apartenis al Novgorodo. La regiono estis aneksita al Svedio en 1617 kaj la ortodoksa loĝantaro grandparte fuĝis al Rusio (vidu: Tverjaj kareloj). 

La urbo Sortavala estas fondita en 1643 (pluraj fontoj mencias fondojaron 1632, kiu tamen estas malĝusta).

Ĝis 1721 la urbo apartenis al Svedio. Kiam la urbo fariĝis parto de Rusa imperio en 1721 ĝi perdis siajn urbajn rajtojn. Dum la milito de 1742 ĝis 1743 la svedoj okupis la urbon kaj bruligis ĝin. En 1783 la urbaj rajtoj estis redonitaj. En 1812 la urbo estis ligita al Finnlando (Granda duklando Finnlando de Rusa Imperio). 

Signifa evoluo okazis post 1894, kiam fervojo estis konstruita de Viborg al Sortavala. Tio signifis evoluon de industrio, ekzemple segejoj kaj diversaj uzinoj estis fonditaj en la urbo. Instruista altlernejo estis fondita en la urbo en 1880 kaj lernejo de pastroj en 1918.

Post la vintra milito inter Finnlando kaj Sovetio (1939-1940) la urbo estis ligita al Sovetio, kie ĝi fariĝis parto de Karela-Finna Soveta Respubliko. Inter 1941 kaj 1944, dum milito, la urbo estis religita al Finnlando. Ekde 1944 ĝi apartenas al Rusio. 

La antikva ligna urbocentro estas konservita malgraŭ militoj.

Loĝantaro
---------

La loĝantaro de la urbo kreskis malrapide. En 1697 la urbo havis nur 600 loĝantojn.

En 1939 la urbo havis 4 700 loĝantojn kaj en antaŭurboj ekster la urba limo estis pliaj 4 500 loĝantoj. En vintra milito (1939-1940) la urbo estis ligita al Sovetunio kaj la finna loĝantaro fuĝis al Finnlando. La novaj loĝantoj venis el diversaj partoj de Ruslando kaj ankaŭ el Belorusio kaj Ukrainio. 

En 1959 Sortavala havis 17 600 loĝantojn, el kiuj 76,1 % estis rusoj kaj 4,8 % kareloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kampara komunumo de Sortavala

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de urbo Sortavala Arkivigite je 2007-06-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Pri la historio de Sortavala en la finna
* Finnlanda fondaĵo pri Sortavala
* Retejo pri la historio de Sortavala en la finna, la rusa kaj la angla lingvoj.

Flago de Karelio
Urboj de Karelio

**Ĉefurbo**: Petrozavodsk

Belomorsk |
Kemj |
Kondopoga |
Kostomukŝa |
Laĥdenpoĥja |
Medveĵjegorsk |
Olonec |
Pitkjaranta |
Pudoĵ |
Segeĵa |
Sortavala |
Suojarvi
**Sosnovoborsk** (ruse *Сосновоборск*) estas urbo en Krasnojarska regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 04433.

La urbo estis fondita en jaro 1971 dum konstruado de uzino.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1985.

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 4 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 56° 08′ N 93° 22′ O﻿ / ﻿56.133 °N, 93.367 °O﻿ / 56.133; 93.367 (mapo)Koordinatoj: 56° 08′ N 93° 22′ O﻿ / ﻿56.133 °N, 93.367 °O﻿ / 56.133; 93.367 (mapo).

La urbo estas sur dekstra bordo de Jenisej (Енисей).

En jaro 2002 la urbo havis 30,6 mil loĝantojn.

Traduko de nomo de la urbo estas "(io de) pina arbaro".

Flago de Krasnojarska regiono
Urboj de Krasnojarska regiono

**Ĉefurbo**: Krasnojarsk

Aĉinsk |
Artjomovsk |
Bogotol |
Borodino |
Divnogorsk |
Dudinka |
Jenisejsk |
Ĵeleznogorsk |
Igarka |
Ilanskij |
Kansk |
Kodinsk |
Krasnojarsk |
Lesosibirsk |
Minusinsk |
Nazarovo 
Norilsk |
Sosnovoborsk |
Ŝaripovo |
Ujar |
Uĵur |
Zaozjornij |
Zelenogorsk
**Sekondi-Takoradi** estas grandurbo, regiona ĉefurbo kaj diocezo (ekde 1969) en Ganao.

Fervoja mapo pri Ganao

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 445.205 en 2012
* Supermara alteco: 0- m
* Horzono: UTC
* Telefonkodo: 233 (31)

Geografio
---------

Vido en Sekondi-Takoradi
Sekondi-Takoradi situas laŭ la oceano sur ebenaĵo en la suda sekcio de la lando. Akrao etendiĝas 230 km.

Historio
--------

La unuaj eŭropanoj estis la portugaloj ekde 1470. La pli granda urbo *Sekondi* prosperis de fervojo konstruita en 1903. Alia apuda urbo *Takoradi* havis gravan havenon konstruitan en 1928, sed pli frue en la 17-a jarcento nederlandanoj profitis havenon, eĉ ili konstruis fortikaĵon. Baldaŭe svedoj kaj angloj alvenis. Dum la 2-a mondmilito britoj profitis la flughavenon. La 2 urboj unuiĝis en 1946. La grandurbo estas nuntempe estas neoficiale nomita "Petrolo-urbo de Ganao" pro nuntempe trovitaj naftoputoj.

Ekonomio
--------

Sekondi-Takoradi estas gravaj industria, eduka kaj komerca centroj. La ĉefaj industrioj estas lignoj, fiŝkaptado, riparo de vagonoj kaj ŝipkonstruado.

Trafiko
-------

Strato en Sekondi-Takoradi
Stadiono en Sekondi-Takoradi
Sekondi-Takoradi havas gravajn havenon, flughavenon, la menciitan fervojon, fine 2 ĉefvojojn al Akrao kaj Kumasi.

Vidindaĵoj
----------

* impona stadiono
* plaĝoj

Ĝemelurboj
----------

* Usono Kalifornio, Usono
* Usono Boston Usono
* Usono Oakland Usono
* Unuiĝinta ReĝlandoAnglio Plymouth, Anglio

Fontoj
------

* Angla, franca kaj hungara Vikipedioj
* mapo
La **sekpentraĵo** estas tia murpentraĵo, kiun oni pentras sur sekan muron. La origina itala vorto estas "secco" (=sur sekan muron).

La plej fama sekpentraĵo:Leonardo da Vinci: La Lasta Vespermanĝo

Tekniko
-------

La sekpentraĵo estas pli malmultekosta ol la fresko, sed la pentristo pentras sur sekan muron, tial oni devas uzi gluilon (ekzemple ovoflavon), por ke la pigmentoj restu sur la muro. La pigmentoj restas sur la surfaco nur ekstere, tial la pentraĵo pli bone dependas de la eksteraj efikoj. La sekpentraĵoj estas uzata ne nur en internaj, sed ankaŭ eksteraj muroj. Foje okazas, ke ambaŭ teknikoj (fresko, sekpentraĵo) estas uzata en la sama pentraĵo. Alia avantaĝo de sekpentraĵo estas tio, ke la pentristo povas longe pentradi (male en fresko la pentristo pentras urĝe).

Gotika sekpentraĵo en la iama monaĥejo Lambrecht (Pfalz)

Famaj sekpentristoj
-------------------

* Giotto

Fontoj
------

* [*rompita ligilo*] hungare
* Arkivigite je 2012-03-03 per la retarkivo Wayback Machine hungare
**Sotillo** [soTIljo] estas municipo en la oriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Sepúlveda*. La loknomo *Sotillo* estas komprenebla etimologie kiel Arbareto aŭ pli precize kiel Ĉerivera Arbareto. Ĝi enhavas la loĝlokojn Sotillo (26 loĝ. INE 2017), Fresneda de Sepúlveda (2 loĝ. ekde 1857), Alameda de Sepúlveda (jam senhoma, ekde 1961), kaj La Aldehuela (senhoma), citita kiel domaro en *Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar* de Madoz (1845 kaj 1850).

Sotillo apartenas al la komunumaro *ochavo de la Sierra y Castillejo* de la *Comunidad de Villa y Tierra de Sepúlveda*. 

Sotillo en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia ebeneca municipa teritorio okupas totalan areon de 20,33 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 29 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. 

Ĝi distas 52 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Barbolla, Castillejo de Mesleón, Sepúlveda, Duruelo, Cerezo de Arriba kaj Cerezo de Abajo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768816
 |
**Sekreta societo** estas por la publiko kaŝe aganta societo de sampensantaj personoj – kiuj celas firman kunlaboron en nomo de komuna – ofte pensite: nobla - ideo. Ili havis ofte ekskluzivan membraron (princoj, altrangaj oficiroj ktp.).

Plej konataj estas/is la tiel nomata Karbonari-movado (itale), mafio, Ku-Kluks-Klano, Opus Dei. Pli frue la framasonismo estis sekreta movado, sed nun ĝi agadas publike.

Tiuj societoj formas ideojn kaj celojn, kiuj por la samtempuloj ne estus akcepteblaj (puneblaj), tiel ili devas kaŝe agadi. Ili povas esti revoluciemaj (Karbonari), konservemaj (Ku-kluks-klano, *Cagoule*, Gladio), krimaj (mafio), esoteraj (Framasonismo), ktp.

Ankaŭ kelkaj malkaŝaj politikaj partioj foje havas ankaŭ flanke sekretan branĉon, ĉu por plenumi perfortajn aŭ terorismajn agojn, ĉu antaŭvide de pli danĝeraj tempoj, kiam necesos kaŝiĝi.

Oni ofte rigardas sekreta societo la ordenojn, kiuj estas hierarkie organizitaj (ankaŭ *Scientology*).

Oni ne povas akre diferencigi inter sekreta societo, sekto, fermita (ekskluziva) klubo, ĉar la sekreteco ne estas klare difinebla.

Tiu, kiu estas nova ano de la organizo, spertas inicia ceremonion, en kiu la sekretoj de la organizo estas malkaŝitaj al ili, kutime laŭgrade, laŭ sia spirita progreso kaj laŭ la testoj, kiujn ili devas superi. Laŭ la interna historio de la asocio, ĝia unua fondinto kutime estas antikva saĝulo.

Sekretaj societoj kutime konstruiĝas laŭ la framasona modelo, la Ordeno de la Rozkruco kaj la Ordeno de la Kavaliroj de la Templo de Salomono (la templanoj). Fikciaj asocioj kiel la "Ordo de Cion" (angle *Priory of Sion*, france *Prieuré de Sion*) aŭ la "Saĝuloj de Cion" estas priskribitaj uzante la terminologion de ĉi tiuj sekretaj societoj.

Inter la simboloj de sekretaj societoj oni povas trovi bestojn asociitajn kun inteligenteco, akreco de sensoj kaj trankvila kaj sekreta movo kiel la strigo (simbolo de Atena, la diino de saĝo) kaj la linko.

Plej multaj simboloj de la asocioj celas servi ceremonian celon (la kolonoj de Jaĥin kaj Boaz inter la framasonoj estas bona ekzemplo) aŭ por identigi la membrojn de la asocio unu al la alia kiam ili estas ekstere de la asocio kaj hazarde renkontitaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Cagoule
* Iluminatoj
* Ku-Kluks-Klano
* Skull and Bones
* Propaganda Due

Vidu ankaŭ
----------

* Konspira teorio

* Kategorio Sekreta societo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Soto y Amío** [SOto iaMIo] estas municipo en la nordo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de León*, en la nordo de la provinco, inter la komarkoj Omaña (Camposalinas, Carrizal, Irián, Lago de Omaña, Soto y Amío, Villaceid kaj Villayuste) kaj Luna (Bobia, Canales, Garaño, La Magdalena kaj Quintanilla). La ĉefurbo estas Soto y Amío, sed la plej parto de la loĝantaro loĝas en Canales-La Magdalena.

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de León* centroriente, flave.
Irián.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Bobia, Camposalinas, Canales-La Magdalena, Carrizal, Garaño, Irián, Lago de Omaña, Quintanilla, Santovenia, Soto y Amío, Villaceid kaj Villayuste, kaj okupas totalan areon de 69,19 km².

Laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 770 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 600 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 41 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Riello, Los Barrios de Luna, Carrocera, Valdesamario, Las Omañas kaj Santa María de Ordás

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj en montaraj areoj, kaj bovoj en ebenaĵoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 760101
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Senegala centropo** |
| --- |
|  |
| Senegala centropo,  Forsta Parko de Hann, SenegalioSenegala centropo, Forsta Parko de Hann, Senegalio |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kukoloformaj *Cuculiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kukoledoj *Cuculidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Centropus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. senegalensis*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Centropus senegalensis****(Linnaeus, 1766) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Sinonimoj |
|  |
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Senegala centropo  |

 |
| v • d • r |

La **Senegala centropo** (*Centropus senegalensis*) estas specio de centropo. Tiuj estas ofte lokitaj en la birda familio de kukoledoj, sed ŝajne meritas agnoskon kiel propra familio. Ĉiukaze ili estas membro de la ordo de birdoj Kukoloformaj, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn kaj la Hoacinon.

Ĝi estas disvastigata specio tra Afriko, escepte nordokcidente kaj en suda Arabio. La **Senegala centropo** estas birdo de herbaj habitatoj kun arboj, kiel arbustejoj kaj savanoj. Ili nestumas surgrunde inter vegetalaro, kaj la tipa ovodemetado estas 2 ĝis 4 ovoj demetitaj en granda nesto konstruita el branĉetoj kaj folioj.

Tiu ĉi estas mezgranda specio 39 cm longa. La **supraj partoj, beko, kruroj kaj longa vosto estas nigraj, la flugiloj estas avelkoloraj, kaj la subaj partoj estas blankaj**. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas pli senkoloraj kaj striitaj supre.

La **Senegala centropo** manĝas ampleksan varion de insektoj, raŭpoj kaj etaj vertebruloj. Ili manĝas eventuale aliajn manĝaĵojn.

Tiu ĉi estas abunda specio, kiu indikas sian ĉeeston per laŭta alvoko *uk-uk-uk*.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Centropus senegalensis*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 09 Majo 2006. Ne minacata
La flago de Katalunio, en formato 2:3
La **Senjera**, nacilingve *Senyera* (katalune) respektive *Señera* (kastilie), estas flago, kiu konsistas el kvar horizontalaj strioj sur teorie ora (fakte flava) fono. Ĝi estas la flago de la aŭtonoma regiono Katalunio en la nordoriento de Hispanio (kaj el kultura vidpunkto ankoraŭ de iom pli eta teritorio en sudokcidenta Francio, iom norde de la hispana regiono Katalunio). En la kataluna lingvo la vorto *senyera* estas kaj ĝenerala vorto por flago, kaj specife celas tiun-ĉi nacian flagon.

Laŭ la legendoj la Senjera devus esti unu de la plej malnovaj flagoj de la mondo - fonto el la 14-a jarcento asertas, ke ĝi devenas el la 9-a jarcento. Plej verŝajnas tamen, ke ĝi devenas de neoficialaj blazonoj el la 11-a kaj 12-a jarcentoj. Origine la kombino de ruĝaj strioj sur flava/ora fono aperis sur la blazono de la grafejo Barcelono, kie tamen la strioj estas vertikalaj, dum en la flago de Katalunio ja horizontalaj. Legendo raportas, ke la grafo Vilfredo la Harplena (Vilfredo la 1-a de Barcelono) vundiĝis dum batalo, kaj la franka reĝo Karolo la Kalva (Karolo la 2-a) metis siajn fingrojn krom la polekso en la vundon kaj per ili pentris ruĝajn striojn sur la oran ŝildon de Vilfredo.

Komence familia blazono, la Senjera baldaŭ estis la flago por ĉiuj regionoj regataj de la grafoj kaj pli poste por ĉiuj teritorioj de la mezepoka regno Aragono. Nuntempe multaj flagoj kaj blazonoj de teritorioj kaj regnoj pasintece ligitaj al la regno Aragonio baziĝas sur la Senjera: krom la flago de Katalunio temas ekzemple pri la moderna provinco Aragono, la Balearaj insuloj, la regiono Valencio kaj la ŝtateto Andoro, sed ankoraŭ pliaj provincoj, regionoj, urboj kaj komunumoj uzas ĝin.

Variaĵoj
--------

Jen iuj el la multaj variaĵoj de la Senjera:

 * AragonoAragono
* Balearaj insulojBalearaj insuloj
* BarcelonoBarcelono
* blazono de la francia regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazurablazono de la francia regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura
* Regiono Valencio antaŭ la aŭtonomiĝoRegiono Valencio antaŭ la aŭtonomiĝo
* urbo Valencio kaj Regiono Valencio (nuntempe)urbo Valencio kaj Regiono Valencio (nuntempe)
* flago de katalunaj naciistoj"Blua estelado"flago de katalunaj naciistoj  
"Blua estelado"
* "Ruĝa estelado""Ruĝa estelado"
* flago de valenciaj naciistojflago de valenciaj naciistoj
* Provinco CatanzaroProvinco Catanzaro

 

* Kategorio Senjera en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La feldmarŝalo Wilhelm Keitel estas subskribanta kapitulacon de la Nazia Germanio en Berlino.
**Senkondiĉa kapitulaco** estas kapitulaco sen kondiĉoj, tio estas tiu en kiu oni nenion garantias al la kapitulanta partio. En moderna epoko la senkondiĉa kapitulaco inkludas plej ofte nur la garantiojn jam havigitaj de la internacia juro. Anonci, ke eblas nur senkondiĉa kapitulaco metas psikologian premon sur la supozata pli malforta flanko, kio povas havi decidigan rezulton en la fino de batalo aŭ milito. Eble plej fama lastatempe estis la senkondiĉa kapitulaco de la potencoj de la Akso Romo-Berlino-Tokio (unu post alia) en la fino de la Dua Mondmilito.

Distingeblas klare inter kondiĉa kaj senkondiĉa kapitulacoj; ĉi-lasta signifas, ke la venkito plene transdonas sin al la venkulo, kun la nura espero je ties indulgo. Senkondiĉa kapitulaco inkluzivas la transdonon ne nur de la armea, sed ankaŭ de la politika povo. La historie unua okazo de senkondiĉa kapitulaco estis la malvenko de la Konfederaciitaj Ŝtatoj de Ameriko en la Usona Enlanda Milito.

Vidu ankaŭ
----------

* Internacia juro
* Kapitulaco de Germanio de majo 1945
* Kapitulaco de Japanio
* Militjuro

* Kategorio Senkondiĉa kapitulaco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La agado "Senmorta regimento" en Moskvo, 9-an de majo 2015
Vladimir Putin kun bildo de sia patro ĉe la "Senmorta regimento", la 9-an de majo 2015
La ago „Senmorta regimento" en Donecko, 2015
La ago „Senmorta regimento" en Majkop, 9.5.2016
**Senmorta regimento** (ruse, *Bessmertnij polk*) estas socia agado en Ruslando kaj en kromaj ŝtatoj okaze de la Venkotago. Ĝiaj partoprenantoj kolektiĝas al memormarŝo kaj portas la bildojn de siaj familianoj, kiuj estis batalintaj en la Granda Patruja Milito.

Historio
--------

Jam antaŭ la ago kun la nomo „Senmorta regimento" okazis similaj aranĝoj. Ekzemple lernejanoj kun bildoj de veteranoj jam en 1965 marŝis tra Novosibirsko. En sia nuntempa formo la ago sub la nomo „Parado de la venkintoj" komenciĝis en la okcidentsiberia urbo Tjumeno en la jaro 2007. En la sekvaj jaroj kromaj urboj aliĝis, inter ili Kemerovo, Kazanjo kaj Novosibirsko, kaj en 2010 Moskvo. Sub la aktuala nomo la ago por la unua fojo okazis en Tomsko en 2012. En la jaro 2013 ĝi okazis jam en 30 urboj, en 2014 en 120 urboj (interalie en Ukrainujo kaj Kazaĥujo, en 2015 en 500 urboj.

En la jaro 2015 okaze de la 70-a venkotajo la ago okazis en Ruslando, Aŭstrujo, Azerbajĝano, Belorusujo, Germanujo, Israelo, Irlando, Kazaĥujo, Kirgizujo, Mongolujo, Norvegujo, Usono, Ukrainujo kaj en Estonujo.. En Moskvo ĝi okazis post la venkoparado sur la Ruĝa Placo kaj sur la stratoj de la urbo. Laŭ indikoj de la polico en ĝi partoprenis 500.000 homoj, interalie ankaŭ la prezidanto Vladimir Putin, kiu portis la portreton de sia patro, kiu dum la Dua Mondmilito estis soldato.

Organizaj indikoj
-----------------

La organizaĵo transprenas la historian patriotan publikan movadon „Senmorta regimento". Antaŭa anonco pri partopreno ne necesas. Celo de la ago estas honori familianon, kiu estis militveterano, partizano, sekreta batalanto, laboristo ĉe la patruja fronto, koncentrejano aŭ koncernato de la Leningrada blokado. Elmontro de ajna komerca aŭ politika mesaĝo estas malpermesata.

Fontindikoj
-----------

1. ↑  "Бессмертный полк" в день Победы в Берлине пройдет в Трептов-парке, TASS, 9-an de aprilo 2015

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Senmorta regimento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Offizieller Webauftritt (russisch)
* Unsterbliches Regiment - Moskau Arkivigite je 2017-05-16 per la retarkivo Wayback Machine (russisch)
Koordinatoj: 47° 48′ 29″ N 4° 16′ 53″ O﻿ / ﻿47.80806 °N, 4.28139 °O﻿ / 47.80806; 4.28139 (mapo)

**Sennevoy-le-Haut** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 78 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Sennevoy-le-Haut etendiĝas sur 8.84 km², kaj havis 78 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 8.8 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Louis Maronnat, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Sennevoy-le-Haut apartenas al la kantono de Cruzy-le-Châtel, kies ĉefurbo estas Cruzy-le-Châtel. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Cruzy-le-Châtel
**Senpaga programaro** (angla: **freeware**) estas speco de mallibera programaro, kiu senpage disponeblas por uzado *sen peti kompenson*, kaj por pludistribuado *en senŝanĝa formo*. Tamen oni ne rajtas modifi, aŭ studi (inversa inĝenierarto) ĝin sen aparta permeso de la kreinto.

Male al programoj en la publika domajno (*public-domain software* | en), senpaga programaro estas plene protektata per kopirajto.

Senpaga programaro, kvankam mem libera de pagodevo, poveblas celi profitigi ĝian kreinton, ekzemple instigante la vendon de pli kapabla versio ("*freemium*" aŭ *shareware* kiel komercmodelo). La fontkodo de senpaga programaro estas kutime ne havebla, male al libera programaro, kiu ofte ankaŭ estas distribuitaj senkoste.

Kelkaj senpagaj programoj rekomendeblaj en 2020
-----------------------------------------------

* Zoom, reta kunsidilo
* Brave, retumilo kun alta nivelo de privateco
* Tutanota, pli sekura retpoŝto kun enkriptado
* Signal, tujmesaĝilo kun enkriptado
* WhatsApp, tujmesaĝilo kun enkriptado
* Telegram, tujmesaĝilo kun enkriptado
* Opera (retumilo), retumilo
* XNview

Referencoj
----------

1. ↑  Noto pri **freeware:** la angla vorto *free* ĉi-kuntekste havas signifon *senpaga*, kaj ne *libera.*
2. 1 2   Freeware Definition. *The Linux Information Project* (2006-10-22). Alirita 2009-06-12.

Vidu ankaŭ
----------

* Libera programaro
* Mallibera programaro
* Senpaga kontraŭ libera programaro
* *Free-to-play*
* Listo de programaraj permesiloj

* Kategorio Senpaga programaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**ambarelo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonuloj *Dicotyledones* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | *Sapindales*  |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | *Anarkaridacoj*  *Anacardiaceae*  |
|
|
|
|
|
| Genro: | "Spondias" |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **B. acrophylla** |
|

 |
| Dunomo |
|  ****Spondias dulcis**** Parkinson |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri ambarelo  |

 |
| v • d • r |

fruktoj de ambarelo
**Spondias dulcis** aŭ **ambarelo** estas plantgenro el la familio de Anakardiacoj. Ĝi estas ĉefe disvastigata en Polinezio. La frukto nomiĝas ankaŭ *ora pruno*.

arboŝelo
branĉoj kun pinataj folioj kaj floraro
ambarelo en Havajo

Disvastigo
----------

La natura disvastigo estas en Polinezio, de Nov-Gvineo en okcidento trans Fiĝio kaj Samoo ĝis la Societ-insuloj en la oriento. Ĝi estas kultivata en la tropikoj kaj subtropikoj de la Malnova Mondo: Malajzio, Hindio, Indonezio, Srilanko), malpli ofte en Ameriko (Jamaiko, Karibio, Venezuelo, Brazilo).

La ambarelo bone kreskas sur freŝa grundo kun alta humideco.

Utiligado
---------

Plej gravas la produktado de la fruktoj. La verdaj fruktoj falas de la arbo kaj estas stokataj ĝis la matureco (klimakteraj fruktoj). La dolĉe acidaj drupfruktoj estas freŝe konsumataj aŭ prilaborataj al suko kaj marmelado. El nematuraj fruktoj oni faras gelatenaĵon. La pektino-enhavo estas ĉ. 9,8 %. En sudorienta Azio ankaŭ la junaj folioj estas manĝataj pro ilia acida gusto.

La ligno bone taŭgas por fari furniraĵon, tavollignon kaj ŝindojn.

Literaturo
----------

* Spondias dulcis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Spondias dulcis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Spondias dulcis en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Peter Schütt, Ulla M. Lang: *Spondias dulcis*. In: Peter Schütt et al.: *Bäume der Tropen*. Nikol, Hamburg 2006, S. 597-600. ISBN 978-3-933203-79-3