recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Casasola de Arión** [kasaSOla deaRJON] estas municipo en la okcidento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Montes Torozos* en la centrokcidento de la provinco. *Casasola de Arión* estas etimologie komprenebla kiel *Sola Domo de Arión*.

Casasola de Arión en la provinco Valadolido.
La *Montoj Torozos* de la provinco Valadolido, flave, okcidente.
Preĝejo de Casasola de Arión.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 27,65 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 235 loĝantojn. Ĝi perdis 200 loĝantojn el 1991 pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 53 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun San Cebrián de Mazote norde, Barruelo del Valle, Villasexmir kaj San Salvador oriente, Gallegos de Hornija kaj Vega de Valdetronco sude, kaj Mota del Marqués okcidente, ĉiuj samprovincaj. Ĝia municipa teritorio estas trapasata de la rojoj Retortero kaj Daruela. La plej alta pinto estas sur la monto Atalaya (Gvatoturo) je 830 m.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. La loko aperis nomita Casasola jam kun tiu nomo en 1040. Baltasar de Zúñiga y Guzmán, Duko de Arión per titolo ricevita de la reĝo Filipo la 5-a en 1725, nomis ĝin Villa de Arión kaj poste restis kun la nuna nomo, Casasola de Arión. 

El la 1930-aj jaroj oni kreis negocojn por fabrikado de agrikultura maŝinaro, kio helpis la disvolvigon de la loka ekonomio almenaŭ ĝis la 1950-aj jaroj: Poste aperis maŝinaro pli moderna kaj la elmigrado malaltigis la loĝantaron.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj: tritiko, sekalo) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de la 16-a jarcento ununava kun sonorilturo el ŝtono. Aliaj interesaj lokoj estas la Domo de la Duko de Arión, la Kulturdomo (el 1880), kaj la ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764385
 |
Loko de la provinco de Cáceres en Hispanio
Casas de Don Antonio, elirejo kie montriĝas antikva elgranita muelilo
**Casas de Don Antonio** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro. Estas en la sama provinco almenaŭ 11 vilaĝoj havantaj en la nomo la strukturon "Casas de ...", tio estas "Domoj de ...", nome Casar de Cáceres, Casar de Palomero, Casares de las Hurdes, Casas de Don Antonio, Casas de Don Gómez, Casas de Millán, Casas de Miravete, Casas del Castañar, Casas del Monte, Casatejada kaj Casillas de Coria, kio rilatas al karaktero de feŭdismo dependigi etan vilaĝon el nobelulo, tiele almenaŭ en 3 el tiuj nomoj videblas la nomo de la nobelulo, nome Don Antonio, Don Gómez kaj Millán, dum la dependo en aliaj kazoj estas de urbo aŭ de teritorio, same tipa de feŭdismo.

La loĝantoj nomiĝas *casareños*. La censita populacio en 2008 estis de 213 loĝantoj.

Situo
-----

Casas de Don Antonio estas situa en la centra parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Sierra de Montánchez, je altitudo de 405 m; je 27 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 33 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 31 km².
Situas ĉe la ŝoseo (nun aŭtoŝoseo) kiu ligas la urbojn de Mérida kun Cáceres, kiu iras laŭ la historia vojo nome Vía de la Plata.

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado.

Eksteraj ligiloj
----------------

Bildaro de Casas de Don Antonio en www.antoniocordero.com Arkivigite je 2021-05-09 per la retarkivo Wayback Machine
Loko de la provinco de Cáceres en Hispanio
**Casas del Monte** (Domoj de la Monto) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro. Estas en la sama provinco almenaŭ 11 vilaĝoj havantaj en la nomo la strukturon "Casas de ...", tio estas "Domoj de ...", nome Casar de Cáceres, Casar de Palomero, Casares de las Hurdes, Casas de Don Antonio, Casas de Don Gómez, Casas de Millán, Casas de Miravete, Casas del Castañar, Casas del Monte, Casatejada kaj Casillas de Coria, kio rilatas al karaktero de feŭdismo dependigi etan vilaĝon el nobelulo, tiele almenaŭ en 3 el tiuj nomoj videblas la nomo de la nobelulo, nome Don Antonio, Don Gómez kaj Millán, dum la dependo en aliaj kazoj estas de urbo aŭ de teritorio, same tipa de feŭdismo.

La loĝantoj nomiĝas *casareños*. La censita populacio en 2008 estis de 785 loĝantoj.

Situo
-----

Casas del Monte estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Valo de Ambroz, je altitudo de 598 m; je 107 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 167 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 27,61 km². Precize ĝi situas en la deklivo de la *sierra* (montaro), ĉirkaŭata de arbaroj de kverkoj kaj kaŝtanarboj. La vilaĝo estas bordita de du gorĝoj, La Madrigala kaj Garganta Ancha (Larĝa Gorĝo).

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado. Oni produktas ĉefe fragojn kaj ĉerizojn; krome estas industrio de preparado de olivoj.

Demografio
----------

|  |
| --- |
| **Demografia evoluo de Casas del Monte inter 2001 kaj 2006**
 |
| **2001** | **2002** | **2003** | **2004** | **2005** | **2006**
 |
| 867 | 925 | 890 | 890 | 880 | 850 |

Festoj
------

La ĉefaj festoj estas tiuj de Sankta Marko, la 25an de aprilo, kaj tiu de la *Kristo de la Venko*, la 14an de septembro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo pri Casas del Monte
* persona retejo pri Casas del Monte Arkivigite je 2010-06-29 per la retarkivo Wayback Machine
**Casas del Puerto** [KAsas delPŬERto] estas municipo en la okcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de El Barco de Ávila-Piedrahíta kaj al la jurisdikcia teritorio de Piedrahíta, en la sudokcidento de la provinco. La loknomo *Casas del Puerto* estas komprenebla etimologie kiel *Domoj de la Montopasejo*, alude al apuda montara elemento.

Casas del Puerto en la provinco Avilo.
Panoramo de Villatoro kun Montopasejo de Villatoro fone.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 22,14 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 83 loĝantojn. Ĝi perdis 400 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 51 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Bonilla de la Sierra, Villanueva del Campillo, Villatoro, Villafranca de la Sierra kaj Navacepedilla de Corneja. La municipo estas en la Valo de la rivero Corneja [korNEĥa]. La Montopasejo de Villatoro (*Puerto*) je 1386 m super la marnivelo estas ligilo de la Valo Amblés kun la Valo Corneja (Valdecorneja), laŭ la nacia ŝoseo 110 kiu estas komunikilo de Casas del Puerto kaj Villatoro, kaj jurisdikcia limo intar ambaŭ municipoj; temas pri la natura pasejo inter la masivo de La Serrota kaj la Montaro de Avilo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado ĉirkaŭ la 13-a jarcento. La areo apartenis al la Regno Kastilio. La preĝejo estis ekkonstruita en la 15-a jarcento kaj ampleksigita dum la 16-a kaj 17-a jarcentoj, ununava kun barokaj retabloj, de la dua duono de la 18-a jarcento. En la 18-a jarcento estis 9 teksejoj, kaj gravis la kultivo de lino. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762752
 |
**Casavieja** [kasaBJEĥa] estas municipo en la sudo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Arenas de San Pedro kaj al la jurisdikcia teritorio de Arenas de San Pedro, en la sudo de la provinco. La loknomo *Casavieja* estas etimologie komprenebla kiel *Malnova Domo* kaj pro tio aperas en la blazono domo rompita flanke.

Casavieja en la provinco Avilo.
Preĝejo.
Rojo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 39,25 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 422 loĝantojn. Ĝi perdis 1 500 loĝantojn el la 1930-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 88 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Mijares, Burgohondo, Villanueva de Ávila, Piedralaves, Mijares kaj La Iglesuela del Tiétar. Casavieja estas en la orienta parto de la Sierra de Gredos, en la valo de Tiétar je altitudo de 538 msm.

Historio
--------

Plej verŝajne estis jam loĝado en epoko de Al Andalus. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Casavieja dependis de la senjorlando de La Adrada kiu estis donacita de la reĝo Alfonso la 11-a meze de la 14-a jarcento al Ruy López Dávalos, kaj poste al Álvaro de Luna, Beltrán de la Cueva ktp. Poste ricevis statuson de *villa* (urbo) malfrue en 1662 fare de la reĝo Filipo la 4-a.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). Plej vizitinda loko estas la preĝejo de la 16-a jarcento, placo kaj ĉirkaŭaĵoj. Estas multaj naturaj lokoj, distrejoj, banejoj kaj parkoj.

Bildaro
-------

* Naĝejo Charco de las Cabras.Naĝejo Charco de las Cabras.
* Ponto.Ponto.
* Akvorezervejo Presa del Castaño.Akvorezervejo Presa del Castaño.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 763343
* VIAF: 316733925
* BNF: 14537915d
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Ajolo**, propalingve **Aiola** (1995-2004) aŭ **Ayola** (post 2004), estas esperantido proponita de fizikisto doktoro Richard W. Stimets en 2002 post preskaŭ 50 jaroj de planado. En 2002 kaj 2003 oni kondukis somerajn kursojn pri Aiola. La Aiola Research Group (ARG) estas responsebla grupo pri la projekto.
Unua versio de Aiolo aperiĝis en 1995, estas novaj versioj ĝis 2004. La projekto estis influita de Loglano kaj de Interlingvao. Lasta versio havas gramatikon kiu klare emas al modelo de Loglano, influon de Interlingvao oni ne fortis sentas. 
Ajolo estas facile legebla por lerta Esperantisto sen antaŭa studo.

Gramatiko
---------

Laŭ la aŭtoro, gramatiko de **Ajolo** estas "simpla kaj logika" celante minimigi dusencojn.

### Alfabeto kaj prononco

Ĝi uzas latinan alfabeton kaj forigis ĉapelitajn literojn. 

* La alfabeto de Ajolo: a b c d dj dz e f g h i j k l m n o p r s t tc ts u v w y z

* La nomoj de la literoj en Ajolo: (a beu coi dau dju dzo e fe go he i jo koi le me na o pe rai sai tai tci tse u veu woi yai zau)

* C havas sonon /ŝ/;
* Dj havas sonon /ĝ/ (/d/ + /ĵ/);
* Dz havas sonon /dz/;
* J havas sonon /ĵ/;
* L havas sonon /ł/;
* Tc havas sonon /ĉ/ (/t/ + /ŝ/);
* W havas sonon /ŭ/;
* Y havas sonon /j/;

### Morfologio

La verbsistemo de Ajolo estas tre simila al Esperanto. Substantivoj ne varias laŭ akuzativo, adjektivoj tute ne varias. La pluralon oni faras per -i.

Derivo ŝajnas tre influita de Ido, kvankam la aŭtoro ne agnoskas rekte tiun influon.

### Vortprovizo

La aŭtoro klopodis konstrui maksime rekoneblan vortprovizon. Tiu ideo, ŝajnas esti la ĉefa influo de Interlingvao, sed la vortprovizo estas tre simila al tio de Esperanto kaj Ido.

Specimenoj
----------

1. *La brazilai kulturo estintas formazata no nuru kyu portugalanoi, kioi donis alu la payiso daza pluste komuna religiono ce lingwo, mau anku kyu nativa amerikanoi, multa afrikanoi ce alia kolonizoi jidelu Europe, Mezan Oston ce Azia*.

Traduko: La brazila kulturo estas formita ne nur de portugalanoj, kiuj donis al la lando ĝian plej komunan religion kaj lingvon, sed ankaŭ de nativaj amerikanoj, multaj afrikanoj kaj aliaj kolonizantoj de tuta Eŭropa, Meza Oriento kaj Azio.

1. *Ke vivau Ayola!* (Ke vivu Aiola!);

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* Arkivigite je 2007-10-06 per la retarkivo Wayback Machine
**Ajmara Lingvo** estas parolata lingvo de ajmaroj en Bolivio, Peruo (oficiala lingvo), Nordo de Ĉilio kaj montara nordokcidenta regiono de Argentino. Tre vigla lingvo en la sudamerika montara regiono, kun radi-elsendoj, en komputiko, ktp. Estis la popola lingvo de Inkaa imperio (la "nobla" estis la Keĉua).

Ecoj
----

La ajmara estas forte aglutina lingvo. Ĝi ne konas artikolon. Ĝia vortaro estas tre riĉa. Ekzistas ekzemple cento da vortoj por la verbo *porti*, depende de tio, kion oni portas. La plimulto de la substantivoj havas diversajn formojn, depende de la "certeco". Ekzemple en la frazoj "Mi vidas ĉevalon", "Mi kredas, ke mi vidas ĉevalon" kaj "Li diras, ke li vidas ĉevalon" la vorto "ĉevalo" estas tradukita laŭ 3 diversaj manieroj.

### Fonetiko

#### Vokaloj

Kiel la keĉua kaj araba lingvoj la ajmara konas nur tri vokalojn (*a*, *i*, *u*). Ekzistas longigitaj vokaloj, reprezentataj kun dierezo super si; do skribe ekzistas jenaj ses vokaloj: *a*, *ä*, *i*, *ï*, *u*, *ü*. Menciindas ankaŭ, ke antaŭ uvula konsonanto (*q*, *q'*, *qh*, *x*) vokalo *i* iĝas */e/* kaj vokalo *u* iĝas */o/*. Ekzistas diftongoj formitaj per *y* (= "j") kaj *w* (= ŭ).

#### Konsonantoj

La ajmara havas 16 konsonantojn, sed kalkulante variantojn de la plozivoj oni atingas 26:

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | lipa | gingiva | palata | vela | uvula |
| plozivo | p | t | ch | k | q |
| frikativo |  | s |  | j | x |
| lateralo |  | l | ll |  |  |
| trilo |  | r |  |  |  |
| nazalo | m | n | ñ |  |  |
| glitanto (duonkonsonanto) | w |  | y |  |  |

Ĉe la plozivaj konsonantoj ne ekzistas voĉaj formoj kiaj *b*, *d* aŭ *g*. Tamen ekzistas tri formoj de frikativaj konsonantoj: simplaj, velaraj kaj aspiraciaj.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **simpla** | **velara** | **aspiracia** |
| p | p' | ph |
| t | t' | th |
| ch | ch' | chh |
| k | k' | kh |
| q | q' | qh |

Referencoj
----------

1. ↑  *La ajmara kiel komputila lingvo*, Monato, 1986/08-09, p. 21.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ajmara lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ajmara lingvo en la Vikivortaro (Universala vortaro)
* Ajmara lingvo en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)

* hispane Pri la ajmara
* kurso pri la ajmara lingvo (en hispana lingvo)
* granda ajmara/hispana bildvortaro Arkivigite je 2013-07-28 per la retarkivo Wayback Machine
* esperante La ajmara kiel komputila lingvo, Manuel Halvelik, Internacia Komputado, 1985 (8) p 17.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rLingvo |
| --- |
| Lingvistiko • Interlingvistiko • Planlingvo • Lingvaj familioj • Lingva filono • Senparenca lingvo |
| Listoj | alfabetorde • laŭ ISO 639 • laŭ familio • laŭ parolantaro • laŭ skribsistemo |
| Diverslingve | nombroj • Saluti • danki • idiotismo kaj idiotismaj esprimoj |

 |
**Colombo** estas urbego kaj municipo de la brazila subŝtato Paranao. Ĝi apartenas al urbaro de Curitiba. Ĝi apartenas al tiuj urboj, kiuj estis nomitaj pri Kristoforo Kolumbo.

Bazaj informoj
--------------

En la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 213.027 (en 2010)
* Supermara alteco: inter 893 - 1,201 m
* Areo: 199 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3 (somera tempo: UTC -2)
* 25° 17′ 31″ S 49° 13′ 26″ U﻿ / ﻿25.29194 °S, 49.22389 °U﻿ / -25.29194; -49.22389 (mapo)

Geografio
---------

Panoramo en Colombo
Vido al kirko en Colombo
Colombo situas sur altebenaĵo en suda parto de la lando. Curitiba troviĝas 15, San-Paŭlo (urbo) 329, Guarulhos 340, Campinas 343, Campo Grande 514, Porto Alegre 563, Nova Iguaçu 651, **Rio-de-Ĵanejro** 664, São Gonçalo 688, Belo Horizonte 808, Goiânia 958, **Braziljo** 1065, Salvador de Bahio 1770, Maceió 2249, Teresina 2349, Recife 2446, São Luís 2588, Natalo (Brazilo) 2633, Belém 2652, Manaus 2723 km.

Historio
--------

Historio de Colombo komenciĝis inter la jaroj 1860 kaj 1880 kun daŭraj alvenoj de polaj, italaj, germanaj, francaj, svisaj kaj aliaj agrikulturaj enmigrintoj. Ĉefe pro la italoj la tieaj kampoj iĝis signifaj vitejoj kun vinkavernoj. La bieno formiĝis al vilaĝo, poste urbo. Post la 1-a mondmilito en Colombo ankaŭ la industrio aperis.

Klimato
-------

Colombo situas en subtropika klimato. La averaĝa jara temperaturo estas 18 °C. Averaĝe pluvas jare inter 1400-1500 mm. En ĉiuj monatoj pluvas.

Kirko en Colombo
Kulturdomo en Colombo
Stacidomo pri aŭtobusoj en Colombo

Trafiko
-------

Colombo estas ligita al Curitiba per ĉefvojo, krome estas nur flankovojoj al la regiono. En la urbego aŭtobusoj trafikas.

Referencoj
----------

1. ↑  IBGE (2010).  Censo 2010 (HTML). Alirita 2 de aŭgusto 2011.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Colombo (Paranao) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de Paranao

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo
* portugale Asocio de Municipoj de Paranao
* angle mapo, distancoj Arkivigite je 2015-11-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Portugala Vikipedio helpe de Guglo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 370236
* GND: 16090177-7
* LCCN: n80161725
* VIAF: 129009368
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***Inter Blinduloj*** (france: *Entre aveugles*) estas libro franclingve verkita de okulkuracisto fariĝinta blinda Émile Javal kaj enhavanta praktikajn konsilojn pri la ĉiutaga vivo por uzado de ĵus blindiĝintoj.

Fono kaj skizo
--------------

Javal mem fariĝis okulmalsana; dum 21 jaroj li luktis, sed sesdekdujara li iĝis tute blinda. Tuj, kun mirindega trankvileco, li organizis sian novan vivon, kiun li estis preparinta jam de kelkaj jaroj. Ekzemple li skribis preskaŭ ĉiujn leterojn propramane, per helpo de skriba aparato elpensita de li mem. Li tiris el la sperto de multaj korespondantoj kaj el la sia tuton da perceptoj kaj konsiloj por blinduloj. La libro esta plena de filozofio praktika kaj serena, de filantropio tiom alta kiom kortuŝa.

Esperanto
---------

Sinjorino Jean Javal, bofilino de la aŭtoro, pretigis 130-paĝan esperantlingvan tradukon kiu aperis en la jaro 1907 ĉe Hachette en Parizo.

Referencoj
----------

1. ↑  Petro Stojan 1929 : *Bibliografio de Internacia Lingvo*, numero 4647, paĝo 392.
2. ↑   1934 : *Enciklopedio de Esperanto*

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Enciklopedio de Esperanto*/I en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Arkivigite je 2019-02-14 per la retarkivo Wayback Machine Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
**Almásfüzitő** [almAŝfuzitO] estas vilaĝo en Hungario en norda, meza Transdanubio. La vilaĝo apartenas departemento Komárom-Esztergom, en subregiono de Komárom. Almásfüzitő situas inter en dekstra bordo de Danubo, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Győr, laŭ fervojo Budapeŝto-Vieno. Krome ekzistas ankaŭ ĉefvojo kaj fervojo al Esztergom. Komárom troviĝas 10 km-ojn for.

Almásfüzitő apartenas la pluraj hungaraj loknomoj kun la ero *almás*, kiu signifas "pomo". Vilaĝservoj estas lernejo, kulturdomo, sportejo. La vilaĝo apartenas al vinregiono "Ászár-Neszmély". Iža en Slovakio estas ĝemelkomunumo de Almásfüzitő.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata jam dum la neolitiko. La romianoj havis tie limokomunumon *Azaum*. La unua skribita mencio devenis el jaro 1001 en la formo *Fizeg*. Tiam Stefano la 1-a de Hungario donacis la kampojn al abatejo de Pannonhalma. La turkoj faris senhoma la vilaĝon.

Fabrikoj fondiĝis por alkoholaĵoj en 1830, por sukero en 1854, kaj por alumino en 1941. Rafinejo fondiĝis en 1904. La loko iĝis memstara vilaĝo en 1958, pli frue ĝi apartenis al Szőny. Nuntempe la fabrikoj kaj rafinejo ne funkcias.

Ĝemelkomunumo
-------------

* Slovakio Iža, Slovakio
**Aranyosgadány** [aranjoŝgadAnj], kroate **Ranjoš** estas malgranda unuigita vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 8  km²
* Loĝantaro: 340
* Poŝtkodo: 7671
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°00′19″N 18°07'16″E

Situo
-----

Aranyosgadány situas sur ebenaĵo kaj sur mildaj deklivoj, fine de longa sakovojo. Szentlőrinc troviĝas 13, Pécs 15, Harkány 24, Siklós 26, Komló 29 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1192 en formo *"Gadány"*. En la 14-a kaj 15-a jarcentoj ĝi estis episkopa rezidejo, poste abatejo funkciis tie. Post la mezepoko la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En 1941 apudaj vilaĝoj **Pécsaranyos** kaj *Keménygadány* unuiĝis, tamen ankaŭ nun inter ili la distanco estas 2 km.

En Aranyosgadány migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo
* turka puto

Famuloj
-------

En Aranyosgadány naskiĝis László Papp (zoologo) kaj Lajos Papp (kuracisto).
Reci reĉ (hungare: **Réty** retj) estas komunumo en Rumanio oriente de Sfântu Gheorghe. Administre apartenas al ĝi Bita, Aninoasa (Covasna), Saciova.

Loĝantaro
---------

En 1910 ĝi havis 903 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 1417 (hungaroj).

Historio
--------

Ĝia unua skriba mencio estas en 1334 kiel ekleziejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Háromszék (reĝa departemento) vármegye*). Ĝi unuiĝis kun Comolău en 1964. Ĝia reformita preĝejo havas lignan baldakenon pentritan antaŭ 1626 de nekonata artisto. Ĝi estis repentrita.

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1-18. 1993-2004, Budapest.

Renomaj personoj
----------------

* János Antos (22-a de decembro 1819 – Abony, 20-a de novembro 1906): en 1848–1949: vickolonelo, bienulo.
* János Csősz (1848-1910): instruisto, tradukisto, redaktoro.
* Pál Kováts (1902-1978): pastro, redaktoro.
* Anikó Salamon (2-a de julio 1945 - Cluj-Napoca, 1-a de julio 1981): folkloristo, etnografia verkisto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mapo de distrikto Arkivigite je 2006-11-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Fizografia mapo de distrikto Arkivigite je 2006-06-18 per la retarkivo Wayback Machine
* Popolnombrado 2002


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**HORVÁTH Arany** [horva:t] estis rumania hungara redaktorino, raportistino, verkistino. Ŝi naskiĝis en Ozd la 17-an de septembro 1934 kaj mortis la 28-an de aprilo 2022. Ŝi estis la filino de verkisto István Horváth, eksedzino de verkisto Zoltán Panek, la patrino de aktorino, kantistino Kati Panek.

Biografio
---------

Arany Horváth finis en SZISZI de Târgu Mureș en 1956. Inter 1964-1994 ŝi estis redaktorino, rubrikestrino, vicĉefredaktorino de revuo Művelődés de Kluĵo. De 1995 ŝi estis ĉefredaktrorino de Erdélyi Gazda, de 1997 de revuo *Transsylvania* de Kluĵo eldonita de Usona Transilvania Ligo. Ŝi publikigis plurajn librojn.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon Arkivigite je 2016-04-17 per la retarkivo Wayback Machine
* *Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

* Kategorio Arany Horváth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 416499
 |
**Cañitas de Felipe Pescador** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo estas Cañitas de Felipe Pescador.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 7893 loĝantojn. El tiuj estas 3794 viroj kaj 4099 virinoj. La komunumo havas surfacon de 482 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 2,020 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 400 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 23° 36′ norda latitudo kaj 102° 44′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 7581 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 2 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.03 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

5,454 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 5077 alfabetoj kaj 171  analfabetoj. Do 6.84 % de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Inter la virinoj estas 2,691 alfabetoj kaj 202 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 6.98%. Inter la viroj estas 2,386 alfabetoj kaj 171 analfabetoj, do 6.69% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cañitas de Felipe Pescador en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2011-06-16 per la retarkivo Wayback Machine
**Cea** [ZEa] estas municipo en la oriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Sahagún*, en la sudoriento de la provinco.

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de Sahagún* sudoriente, rozkolore.
Preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Bustillo de Cea, Cea, Saelices del Río kaj San Pedro de Valderaduey, okupas totalan areon de 112,34 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 402 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 800 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 57 km de Leono, provinca ĉefurbo; trapasas la municipan teritorion la riveroj Cea kaj Valderaduey. Ĝi limas kun Villaselán, Villazanzo de Valderaduey, Sahagún, Villamol, Santa María del Monte de Cea kaj Almanza en la provinco Leono kaj kun Villambrán de Cea, Santervás de la Vega, Fresno del Río, Villalba de Guardo kaj Guardo en la provinco Palencio.

Historio
--------

Estas restaĵoj de antaŭromia loĝado kaj en Mezepoko okazis reloĝado rilata al monaĥejo de Sahagún el la 11-a jarcento. La areo apartenis al la Regno Leono kaj el la 13-a jarcento al la unuigita Regno Kastilio. Ĝi havis kastelon, el kiu survivas restaĵoj. Estis Graflando Cea kun 26 loĝlokoj kaj poste Duklando kun 31 loĝlokoj.

Tradiciaj enspezofontoj estas forstado, agrikulturo (maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado) krom ventogeneratoroj.

Bildaro
-------

* Kastelo.Kastelo.
* Preĝejo de Sankta Marteno.Preĝejo de Sankta Marteno.
* Ponto super rivero Cea.Ponto super rivero Cea.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759711
* VIAF: 137372525
 |
La **reĝa blazono de Kamboĝo** - kmere **ព្រះសិង្ហា** - en la nuna formo estas uzata ekde 1993. Ĝi estas la simbolo de la kamboĝa monarkio. La blazono ekzistis en iu formo proksima al la prezentita ekde la starigo de la sendependa reĝlando Kamboĝo en 1953. En nur orkolora variaĵo sur malhelblua fono ĝi ankaŭ estas la simbolo sur la reĝa flago de la monarko de Kamboĝo.

la reĝa flago de la monarko de Kamboĝo
Prezentita sur la blazono estas du bestoj kiuj estas *gaĝasinghe* (leono kun elefanta rostro) maldekstre, kaj *raĝasinghe* (reĝa leono), dekstre. La bestoj portas du reĝajn kvin-partajn ceremoniajn ombrelojn kiel reprezentaĵoj de la reĝo kaj la reĝino. Intere estas reĝa krono kun brila diamanto ĉe ĝia pinto. Sur helblua kampo malsupre de la krono estas signo nomata *Unalome*  (la kmera-taja versio de la *om*-simbolo, sanskrite ॐ, sankta signo en hinduismo kaj budhismo) sur sankta glavo, kiu ripozas sur du ceremoniaj pladoj, taje nomataj พาน, Phan, sed tradicie krom en Tajlando same ankaŭ en Kamboĝo kaj Laoso.

La kmerlingva frazo **ព្រះចៅ ក្រុង កម្ពុជា** sur la blua tekstobanderolo sub la cetera bildo tradukiĝas *Preah Chau* (reĝa aŭ favora reganto) *Krong* (areo, aŭ en ĉi tiu kazo, regno) - *Kampuchea* (Kamboĝo): do "Reganto de la Regno de Kamboĝo".

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rBlazonoj de la ŝtatoj en Azio |
| --- |
| Afganio • Armenio • Azerbajĝano • Bangladeŝo • Barejno • Barato • Birmo • Brunejo • Butano • Ĉinio • Filipinoj • Indonezio • Irako • Irano • Israelo • Japanio • Jemeno • Jordanio • Kamboĝo • Kartvelio • Kataro • Kazaĥio • Kipro • Kirgizio • Kuvajto • Laoso • Libano • Malajzio • Maldivoj • Mongolio • Nepalo • Nord-Koreio • Omano • Orienta Timoro • Pakistano • Palestino • Rusio • Sauda Arabio • Singapuro • Sirio • Sri-Lanko • Sud-Koreio • Taĝikio • Tajlando • Tajvano • Tibeto • Turkmenio • Turkio • Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj • Uzbekio • Vjetnamio |  |
| Aliaj regionoj | Abĥazio • Honkongo • Makao • Montara Karabaĥo • Sud-Osetio |
| 
Vidu ankaŭ la navigilojn pri blazonoj de Afriko • Azio • Eŭropo • Nord-Ameriko • Sud-Ameriko • Oceanio • Listo de ĉiuj naciaj blazonoj |

 |

* Kategorio Blazono de Kamboĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **blazono de Kiribato** estis oficiale akceptita en la jaro 1979.

Priskribo
---------

En la dividita blazono estas supre flava fregatedo super leviĝanta suno sur ruĝa blazonoparto kaj sub tio tri bluaj ondaj strioj sur heraldike arĝenta, fakte blanka, fono - simbolo de la Pacifika Oceano.

Sur la banderolo sub la blazono videblas la ŝtata moto:

„*Te Mauri Te Raoi Ao Te Tabomoa*"
(*sano, paco kaj prospero* )
La sama motivo - sen ŝtata moto - ankaŭ videblas sur la nacia flago de Kiribato.

Simboleco
---------

La ondoj simboligas la Pacifikan Oceanon.

La suno simboligu la oran estonton de la sendependa ŝtato.

La fregatedo estas la nacia birdo de Kiribato.

Historio
--------

La flago de Kiribato
La 1-an de majo 1937 la brita reĝo Georgo la 6-a donis blazonon al la tiam ankoraŭ brita "Kolonio de la Ĝilbertaj kaj Elisaj Insuloj" (*Gilbert and Ellice Islands Colony*), el kiuj poste iĝis la ŝtatoj Kiribato kaj Tuvalo.

La teksta banderolo en la kiribata kaj tuvala lingvoj videbligis la moton:

„*Timu dion kaj honorigu la reĝon.*"
En la jaro 1979 tiu blazono kun nova moto iĝis la oficiala blazono de Kiribato.

* Kategorio Blazono de Kiribato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rBlazonoj de la ŝtatoj en Oceanio |
| --- |
| Aŭstralio •  Fiĝioj • Kiribato • Marŝala Insularo • Federacio de Mikronezio • Nauro • Nov-Zelando • Palaŭo • Papuo-Novgvineo • Salomonoj • Samoo • Tongo • Tuvalo • Vanuatuo |  |
| Aliaj, ne aŭ ne plene suverenaj teritorioj | Usona Samoo • Kukinsuloj • Franca Polinezio • Gvamo • • Nov-Kaledonio • Niuo • Nord-Marianoj • Pitkarna Insulo • Tokelao • Valiso kaj Futuno |
| 
Vidu ankaŭ la navigilojn pri blazonoj de Afriko • Azio • Eŭropo • Nord-Ameriko • Sud-Ameriko • Oceanio • Listo de ĉiuj naciaj blazonoj |

 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ganoderma lucidum** |
| --- |
|  |
| Sigelvaksa fungo (Ganoderma lucidum)Sigelvaksa fungo (*Ganoderma lucidum*) |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
| Domanio: | Eŭkariotoj *Eukaryota* |
| Subdomanio: | *Opisthokonta* |
|
| Regno: | Fungoj *Fungi* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Subregno: | *Dikarya* |
|
|
|
|
|
| Filumo: | Klabfungoj *Basidiomycota* |
|
| Subfilumo: | *Agaricomycotina* |
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | *Agaricomycetes* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | *Polyporales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | *Polyporaceae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Ganoderma lucidum***(Curtis ex Fr.) P.Karst. 1881 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ganoderma lucidum  |

 |
| v • d • r |

**Ganodermo** estas genro de fungoj el la familio de poliporacoj (*Polyporaceae*).

Unu el la plej konataj ekzemploj estas **brilglata ganodermo** (scienca nomo *Ganoderma lucidum*, ĉina nomo 灵芝 língzhī), kiu kreskas en la orienta parto de Azio. En antikva Ĉinio oni opiniis, ke ĝi estas fea kreskaĵo, kiu donas longan vivon kaj senmortecon.

Medio
-----

La brilglata ganodermo, kvankam parazita fungo, kreskas sur la grundo kaj havas trunketon. Tiuj du ecoj distingas ĝin de aliaj poliporaloj (tindrofungoj). Ĝi malofte kreskas sur arbo.

Aspekto
-------

La **trunketo** aliĝas al la ĉapelo ekscentre (discentre aŭ necentre, ekster centro), kaj kiam la fungo kreskas sur arbo, la trunketo estas tre mallonga.
Ĝia **ĉapelo** larĝas 8-30 cm-ojn, dikas 1-3 cm-ojn, kaj havas brilan (kiel vaksan aŭ lakan surfacon), ruĝbrunan, duran supran tavolon. La ĉapelo de la fungo estas komence nur meze bruna, ekstermeze ĝi estas flava kaj rande blanka.
La **sporoprodukta** (pora) tavolo estas helbruna kaj ĝin ne kovras brila surfaco. 
La fungokorpo estas malmola kiel ligno.

Vivo
----

Ĝi parazitas la arbajn radikojn, kaj oftas sur fundo de arbaroj, somere kaj aŭtune.

Utilo
-----

Oni nomas ĝin kuracfungo, ĉar ĝi havas la efikojn malalti la ĥolesterolan nivelon, redukti inflamon, kaj protekti hepaton. La efikaĵoj estas la lanostan-tipaj triterpenoj, la ganoderan-acidoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ganodermo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ganodermo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ganodermo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* hungare + fotoj
* Retejo enhavanta informon pri *Ganoderma*
* Ligoj al prelegoj pri *Ganoderma*
* Japana Reishi Asocio Arkivigite je 2006-01-13 per la retarkivo Wayback Machine
La **almoravidoj** (arabe المرابطون, al-Murābitun, singulare مرابط signifante "la morabito", speco de ermito islama) estis berbera dinastio en Maŭretanio, Maroko, Alĝerio kaj Al-Andalus en la tempo de 1046 ĝis 1147.

La dinastio de almoravidoj defendis fundamentisman interpretadon de Islamo kaj danke al sia rigoro unuigis sub ĝia hegemonio grandajn etendojn en la okcidento de la islama mondo kie ili formis imperion, inter la 11-a kaj 12-a jarcentoj, kiu etendiĝis ĉefe tra la teritorioj kie nun estas Maŭretanio, Okcidenta Saharo de kie ili devenis, Maroko kaj tra la suda duono de Iberio.

Faktoroj kiuj favoris la kreskon de la movado de almoravidoj
------------------------------------------------------------

1. **La solidareco triba kaj la religia reformemo**.

2. **La ekonomia faktoro**. La ampleksaj etendoj kie paŝtis la gregoj de la sanhajoj, prezentis unuarangan intereson: la kontrolo de la karavanoj ŝarĝitaj de ĉiatipaj varoj (ĉefe, aŭro kaj salo) kiuj direktiĝis al nordo de Afriko kaj Al-Andalus.

La mesufaoj kontrolis la akson Teghaza-Audagost-Sijilmasa; la lemtaoj la marbordan vojon el la marenfluo de la rivero Senegal ĝis la regiono de la rivero Nul; la gudalaoj kontrolis salminejon situa sudokcidente de la atlantika marbordo; kaj la lemtunoj kontrolis la valon de la Draa kaj la akson Augagost-Sus direkte al Sijilmasa.

3. **Fragmentado de la islama mondo**. En Ifrikija (aktuala Tunizio), okazis la invado de hilalianoj, la falo de Kariuan (1053) kaj klopodoj prosperi okcidenten. En la okcidenta Magrebo (aktuala Maroko), la Barghaŭatoj dominis la atlantikajn ebenaĵojn, la idrisidoj konservis la urbojn Tamdoilit, Igli kaj Massa kaj klopodas konkeri Ceŭton al la Umajaoj de Kordovo; la Magravaoj kaj ties parencoj, la Beni Ifren (Jafran), kontrolis Salé, Tlemecen, Tadla kaj Fezzaz; la tajfo zeneta de Ĉellah kontrolis ekde Fez al Sijilmassa. Al-Andalus estis fragmentata en multnombro de sendependaj regnoj de tajfoj.

Kulturo
-------

Laŭ Francisko Azorín almoravido estas gento de la Atlasa Montaro kiu regis Afrikon kaj Andaluzion de 1038 al 1144, dum la termino utilus ankaŭ por referenci al la arto de tiu epoko kaj gento.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 9.

* Kategorio Almoravidoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Almon Brown STROWGER** estis sepultisto kaj inventisto de aŭtomata telefoncentralo.

Perfektigita maŝino de Strowger
Li naskiĝis la 11-an de februaro 1839 en Penfield (en subŝtato Nov-Jorkio). Post longa vagado li vivis en Kansasurbo, kie li estis unu el la sepultistoj.

La penso
--------

Kiel kutime, li matene legis la ĵurnalon, precipe la funebran paĝon. Li ekrigardis konatulon mortintan, sed la entombisto ne li estis. Kial do? Li tiel pensis, ke la telefonistoj faris vole-nevole miskontakton. La solvo estus la aŭtomata centralo. Li faris modelon kaj vokis fakulojn, kiuj diris, ke la ideo estas bona. Tio okazis en 1888 kaj en 1891 li ekhavis la patenton. Post 1 jaro la centralo ekfunkciis kun 75 telefonaj lineoj.

Li mortis en la 26-an de majo 1902 en St. Peterburgo (Florido). Krom lia invento, lia nomo ankaŭ estis donita al lokomotivo kaj premio. Liaj telefoncentraloj kaj ankaŭ telegrafcentraloj longe funkciis en granda parto de la mondo.

Patentoj
--------

* Strowger-ŝaltilo "Automatic Telephone Exchange" la 10-an de marto 1891

* Almon Brown Strowger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Almon Brown Strowger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 328202
 |
La **Banko de Torrelavega** (*Banco de Torrelavega*) estis financa institucio kreita en Torrelavega (Kantabrio, Hispanio) en 1920 kaj malaperinta en 1942 post aĉeto fare de Banko Santander.

Historio
--------

La Banko de Torrelavega estis fondita la 12-an de majo 1920 de grupo de komercistoj de Torrelavega por eviti la multekostajn komisipagojn truditajn de la banko Mercantil de Santander, inter aliaj, kontraŭ prunto. La komencan kapitalon (2 milionoj da pesetoj) donis samsume akciuloj de Torrelavega kaj la Banko Santandero.

La prezidento de la administra konsilio estis José Arce López, kaj la vicprezidanto estis Ramón Miguel y Crisol. La banko havis du branĉojn en Torrelavega: tiu unua en la *placo Demetrio Herrero* kaj tiu dua en la *strato José María de Pereda'* (tiu ĉi dua branĉo estis projekto de Javier González de Riancho); ankaŭ ekzistis branĉoj en municipoj Cabezón de la Sal kaj Molledo.

La banko estis aĉetita de la Banko Santander la 31-an de marto 1942, kaj ties akcioj samtempe ŝanĝiĝis al tiuj de Banko Santander.

Referencoj
----------

1. ↑  De cuando Emilio Botín Sanz de Sautuola dirigió el Banco de Torrelavega
2. 1 2  La historia de una voluntad

‎
**Stubenbrücke** estas la ponto super la rivero Vieno en Interna urbo de Vieno (Aŭstrio). Ĝi situas apud la Urboparko kaj unuigas du urbopartojn — Internan Urbon kaj Landstraße. 

La unua ponto ĉi-loke aperis komence de la 15-a jarcento, ĉar temas pri la centra parto de la aŭstra ĉefurbo. Sekvis pluraj detruoj kaj restarigoj. La lastan fojon ĝi estis restarigita post la Dua mondmilito kaj grave restaŭrita en 1959.

En 2001 en apuda Muzeo de la Dekoraciaj Artoj okazis la ekspozicio *Franz West: Gnadenlos*, do oni decidis starigi sur la pilonoj kvar skulptaĵojn de la fama aŭstra skulptisto Franz West. Origine oni planis ke *Lemurenköpfe* (Lemuraj Kapoj) el blanke farbita aluminio troviĝos ĉi tie dum la ekspozicio funkcias, sed la muzeo grandanime permesis ilian pluan restadon.

Vidu ankaŭ
----------

* Vieno-rivero

Eksteraj ligiloj
----------------

* Stanislavo Belov (2018-07-28) Romantika adiaŭo al Vieno (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2019-03-10. Alirita 2019-03-10. *(raporto de esperanto-vojaĝanto en 2016)*

Referencoj
----------

1. 1 2 3  Stanislavo Belov (2018-07-28) Romantika adiaŭo al Vieno (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2019-03-10. Alirita 2019-03-10.

* Kategorio Stubenbrücke en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Collegium Musicum** aŭ **Collegium musicum** estis la nomo uzata ekde la 16-a ĝis la 18-a jarcento precipe en la germanlingva spaco kaj remalkovrita en la 20-a jarcento por privata ligo de muzikamatoroj.

Ofte la membroj devenis el burĝa aŭ studenta medio kaj muzikis kune, tamen *collegia musica* ankaŭ povis allasi aŭskultantojn kaj foje ankaŭ enprenis profesiajn muzikistojn.

En la 16-a jarcento *collegia musica* sin dediĉis plejparte al kantmuziko; sian florepokon ili havis tamen en la 17-a kaj 18-a jarcentoj, kiam ili plejparte okupiĝis pri instrumentaj komponaĵoj. La unuaj publikaj konzertoj de *collegium musicum* okazis en 1660 je Hamburgo direktate far Matthias Weckmann. Poste famiĝis la *collegium musicum* fondita en 1701 far Georg Philipp Telemann en Lepsiko daŭrigata far Johann Sebastian Bach.

En la 19-a jarcento perdiĝis la nomo „collegium musicum", ĝis kiam en 1908 Hugo Riemann denove fondis ĉinoman ligon, iniciatante per tio la popularecon de ĉi tiu nomo. En 1979 fondiĝis en Lepsiko *Neues Bachisches Collegium Musicum*, kiu reiras sur la tradicion de la Bach-a collegium kaj submetiĝinta al la historiema koncertado.

Nuntempe precipe universitataj muzikligoj formas „Collegium musicum", interalie en Heidelberg, Bonn kaj Kolonjo.
**Banko de Novzelando** aŭ en angla oficiale *Bank of New Zealand (BNZ)* estas unu el plej grandaj bankoj de Novzelando kaj ĝi operacis kontinue en la lando ekde la malfermo de la unua oficejo en Auckland en oktobro de 1861 sekve mallonge de la unua branĉo (filio) en Dunedin en decembro de 1861. La nuna banko operacas varion de financaj servoj kiaj pomalgrando, negocado kaj institucia bankado kaj dungas ĉirkaŭ 5,000 homojn en Novzelando. En 1992 la banko estis aĉetita de la National Australia Bank kaj hodiaŭ funkcias kiel filio sed havas lokan administradon kun tutpova novzelanda stabanaro de direktoroj.

Notoj
-----

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-09-23. Alirita 2013-09-21.
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-09-23. Alirita 2013-09-21.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Banko de Novzelando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Bank of New Zealand*
* BNZ Merkata retejo Arkivigite je 2013-09-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Historio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 453148
* LCCN: n87885937
* VIAF: 143165097
* ISNI: 0000 0000 9684 3651
 |
**Cañizal** estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al La Guareña en la plej sudoriento de la provinco. *Cañizal* estas tradukebla maletimologie al *Kanejo* kaj etimologie rilata eble al tola kovrilo de ĉaroj. 

Ermitejo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 35,3 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 428 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 200 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 55 km de Zamoro, provinca ĉefurbo, kaj limas kun Villaescusa, Fuentelapeña, Castrillo de la Guareña, Torrecilla de la Orden (provinco Valladolid), Parada de Rubiales (provinco Salamanko), Vallesa de la Guareña, Espino de la Orbada (provinco Salamanko), Cantalpino (provinco Salamanko)kaj Vallesa de la Guareña.

Estas romiaj restaĵoj, sed la setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. Ĝi apartenis al la Ordeno de Sankta Johano. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ekzemple dum la Milito de la Komunumoj de Kastilio kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo, ĉar la nomita Batalo de Arapiles okazis en Cañizal. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, beto) kaj brutobredado (bovoj kaj porkoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753897
* VIAF: 316732906
 |
La **Duoninsulo Ŝandongo** (ĉine 山東半島/山东半岛, pinjine: *Shāndōng Bàndǎo*) konata ankaŭ kiel **Jiāodōng Duoninsulo**  (胶东半岛; 膠東半島) estas duoninsulo  en la provinco Ŝandongo de nordorienta Ĉinujo. Ĝi markas la sudan limon de la Bohaj-maro.

Urboj de tiu duoninsulo estas Cindao, Jantaj kaj Veihai.

La loka dialekto de la Mandarena, nome Jiao-Liao, estas parolata ankaŭ en la duoninsulo Liaodongo norde tra la Bohaj-maro.

La **Duoninsulo Ŝandongo** formis parton el la Kjaŭcĉua cedo al Germanujo el 1898 al 1914. Dum la Unua Mondmilito, Japanio konkeris la urbon de Cindao (iam tenita de Germanujo) en la duoninsulo en novembro 1914; Japanujo estis deklarinta militon al Germanio (Aŭgusto 1914) laŭ terminoj de la Angli-Japania Alianco de 1902.

Post la Unua Mondmilito, oni atendis, ke Ŝandongo revenus al Ĉinujo, sed anstataŭ ĝi estis atribuita al Japanujo la 30an de aprilo 1919 post oni sciis, ke la Ĉina Ĉefministro Duan Kirui estis subskribinta cedon de Ŝandongo al Japanio kiel repago de ŝuldo.

La **Duoninsulo Ŝandongo** estas konsiderata unu el la 13 plej kreskaj urbareoj en Ĉinio kun ege enorma demografia kaj ekonomia disvolviĝoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Geografio de Ĉinio
**Cañizar del Olivar** [kanjiZAR deloliBAR] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la oriento de la norda komarko Minbasenoj, kies komarka ĉefurbo estas Utrillas. La loknomo *Cañizar del Olivar* estas etimologie komprenebla en hispana kiel *Kanejo de la Olivarbaro*, kaj simbole en la municipa blazono aperas branĉeto de olivarbo.

Geografio
---------

Ĝi estas je 86 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, inter Castel de Cabra (okcidente) kaj Gargallo (oriente) laŭ la nacia ŝoseo N-211 kaj krome La Zoma (sudoriente). La altitudo de la loĝloko estas de 954 msm.​ Ĝi estas ĉe la Iberia Sistemo sur la nordorienta deklivaro de la Sierra de San Just, elstare ĉe Loma de La Zoma (1144 m) kaj Muela Quemada (1131 m). La altitudo de la municipo gamas inter 1150 m kaj 880 m borde de la rivero Estercuel, ĉe la loĝloko. 


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Nordokcidente:* Estercuel kaj Torre de las Arcas | *Norde:* Estercuel | *Nordoriente:* Estercuel kaj Gargallo |
| *Okcidente:* Torre de las Arcas kaj Castel de Cabra |  | *Oriente:* Gargallo |
| *Sudokcidente:* Castel de Cabra | *Sude:* La Zoma | *Sudoriente:* Gargallo kaj La Zoma |

Historio
--------

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Cañizar del Olivar oni malaltiĝis ĝis nunaj 105 loĝantoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas malmulta agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj), forstado, ĉasado kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj). Nune rura turismo. 

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801181
 |