recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sonĝoaŭto,** origine hungare *Meseautó* estas sukcesa nigra-blanka filmo en Hungario.

Ĉe la filmoprodukto ariĝis kremo de la hungaraj filmistoj. La spektantoj ne nur ĝuis la filmon, sed ŝlagro de la filmo estis longe sukcesa melodio. La baldaŭa sukceso dankas al tio, ke dum la socialismo tiu filmo ofte estis prezentita en la Hungara Televizio. La historio mem estis tiel sukcesa, ke oni faris pli novan filmon en 2000 laŭ nuntempaj cirkonstancoj.

Rolantoj
--------

* Jenő Törzs, bankestro
* Gyula Kabos, simpla librotenisto de la banko
* Ella Gombaszögi, havanta altan postenon en la banko
* Zita Perczel, simpla, juna dungito de la banko
* Jenő Herczeg, aŭtovendisto
* duarangaj rolantoj: Lili Berky, Gyula Gózon, Géza Márky, Klári Tolnay, Zoltán Várkonyi, Tibor Weygand kaj aliaj

Historio
--------

La historio estis okazanta inter la mondomilitoj en Budapeŝto. La bankestro aĉetas aŭton, dume li ekvidis belulinon ĉe la montrofenestro. Por amindumada celo li faras ruzan planon, sed ili ne konas unu la alian. Dume la librotenisto senespere amindumas al *Ella Gombaszögi*. Ambaŭ amindumadoj renkontiĝas, ĉar Gombaszögi petas la libroteniston spionadi pri la belulino kaj pri la sekreta viro. Ludo de *Gyula Kabos* kaj Ella Gombaszögi trovis sin en fokuso de la historio.

Posthistorio
------------

En 2020 estis kreitaj ankaŭ pli nova filmo kaj teatraĵo.
**Antal Ribáry** [ribAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ribáry Antal** estis hungara klasika komponisto. Lia familia nomo (origine *Ridler*) ofte estis *Ribári*.

Antal Ribáry  naskiĝis la 8-an de januaro 1924 en Budapeŝto, li mortis la 24-an de aprilo 1992 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pri vivo de Antal Ribáry preskaŭ nenio troviĝas interrete. Tamen liaj verkoj estas facile alireblaj. Li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1947. Lia ĉefinstruisto estis Ferenc Szabó (komponisto). En 1959 la Budapeŝta Ŝtata Operejo prezentis lian unu-aktan komikan operon bazitan laŭ la dramo de Sándor Bródy.

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* *Lajos király válik* (1959, komika opero)
* *Liliom* (1960, opero)
* *Ligeti tragédia* (opero)
* *Fortunio* (1969, baleto)
* *Az aranypróbás legény* (baleto)
* *Sonata* (1958, por violono kaj piano)
* *Hegedűverseny* (1965)
* *Kis szvit gordonkára és zongorára* (1974)
* *Kettőskvartett* (1984)

Fontoj
------

* WikiTrans
* verkaro
* verko de Ribáry aŭdebla

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 648289
* GND: 1089767013
* LCCN: n83044717
* VIAF: 25021985
* ISNI: 0000 0001 1439 9313
* NKC: mzk2014851983
 |
**Kálmán Balogh** [balog], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balogh Kálmán** estis hungara geologo, altlerneja instruisto.

Memortabulo pri Kálmán Balogh
Kálmán Balogh naskiĝis la 19-an de oktobro 1915 en Kolozsvár (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Cluj en Rumanio), li mortis la 7-an de aprilo 1995 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Depost la rumana okupo de Transilvanio en 1919 la familio rifuĝis al restHungario. Kálmán Balogh maturiĝis en gimnazio en Debrecen en 1933, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato István Tisza en 1938, post 2 jaroj li doktoriĝis el geologio. Ekde 1935 li havis sensalajran statuson en la universitato, ekde 1939 jam salajran statuson. En la lernojaro 1938 li instruis en la pedagogia altlernejo de Debrecen, en 1940 li laboris en muzeo en Budapeŝto, poste en la geologia instituto. En 1944 li soldatiĝis, iom poste li estis militkaptito kaj povis hejmenveni al la instituto en 1946. Inter 1966 kaj 1977 li estis katedrestro en Scienca Universitato József Attila. Intertempe en 1952 li kandidatiĝis, en 1961 doktoriĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio. En 1977 li pensiuliĝis, tamen li estis konsilisto en la instituto. Li plej ofte okupiĝis pri sedimentologio en Hungarlando. Li ricevis premiojn aŭ memormedalojn inter 1948-1995. Li havis edzinon ekde 1947, ŝi naskis du filojn en 1949 kaj 1951.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A szovátai Medve-tó* (1946)
* *Az észak-magyarországi triász rétegtana* (1950)
* *A Föld és az Élet fejlődése* (lernolibro, 1952, 1953)
* *Földtani térképszerkesztési gyakorlatok haladóknak* (1972)
* *Die Deckenstruktur des Bükkgebirges* (kunaŭtoro, 1984)
* *Szedimentológia I–III.* (ĉefredaktoro de libro, 1991–1992)

Liaj disertaĵoj
---------------

* *Adatok Pelsőcardó környékének földtani ismeretéhez* (1940)
* *A Bükkhegység földtani képződményei* (1964)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Miskolc (2005)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 674754
* LCCN: n92007544
* VIAF: 201660916
* ISNI: 0000 0003 8559 0814
* SUDOC: 139141324
 |
**Esperanto-Rondo en IKEDA** (ERI) estas unu el Esperantistaj Grupoj en la gubernio Oosaka en Japanio. Membroj de ERI nombras 10 kaj kelkajn. La aliaj estas Esperanto-Societo en Hirakata, Esperanto Societo en Ibaraki, Osaka Esperanto-Societo, Sakai-esperanto-Societo, Suita Esperanto-Societo, Takatuki-Esperanto-Societo, Tondabajaŝi Esperanto-Klubo kaj Tojonaka Esperanto-Grupo.
ERI estas unu el grupaj membroj de Kansaja Ligo de Esperanto-Grupoj (KLEG) kaj Japana Esperanto-Instituto (JEI).｡

Historio
--------

En la jaro 1975 Esperanto-Rondo en Tojono pro multiĝo de membroj duiĝis al du grupoj kaj naskiĝis Tojonaka Esperanto-Grupo kaj "Esperanto-Rondo en IKEDA".
En la jaro 2001 ERI okazigis la 88-an Japanan Esperanto-Kongreson en Takarazuka kunlabore kun aliaj rondoj.

Regulaj Kunsidoj
----------------

ERI havis vesperajn kunsidojn ĉiulunde en "Tjuuoo Koominkan" proksima al la stacio Ikeda de la Linio Takarazuka de Fervoja Kompanio Hankyuu. De la jaro 2013 oni rekonstruas la kunsidejon kaj nun ERI havas sabatajn kunsidojn matene kaj nur trifoje en monato en aliaj ejoj. Oni rondlegas librojn, babilas kaj ludas noajn komediojn en Esperanto. Foje oni havas hajkajn kunsidojn.

|  | Tago | Tempo |
| --- | --- | --- |
| ĝis 2012 | ĉiulunde | 18:30 – 20:30 |
| de 2013 | sabate en mateno trifoje monate | 10:00 – 12:00 |

Eventoj
-------

### Ĝenerala Kunsido

ERI okazigas ĝin en ĉiu februaro, kaj decidas gravajn aferojn: Rezulto de lastajaraj agadoj, Spezokonto, Agada plano en nova jaro, Buĝeto, kaj aliaj.

### Kurso

ERI okazigas unutagan kurson en novembro.

### Ekspozicio

ERI partoprenas en IKEDA BUNKA DAY (kulturaj tagoj en Ikeda) en novembro.

### Zamenhofa Festo

ERI, Suita Esperanto-Societo kaj Tojonaka Esperanto-Grupo kune okazigas Zamenhofan Feston por Zamenhofa Tago ĉiudecembre.

Eldonaĵoj
---------

* Japanlingva Informilo "La Apro", eldonata ĉiumonate.
* Japanlingva "池田エスペラント会の歴史" en 1996.
* Dulingva "狂言 Noa Komedio" en 2001.

Notoj
-----

1. ↑  La Revuo Orienta 2012, n-ro 7-8)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Esperanto-Rondo en IKEDA[*rompita ligilo*]
* Kansaja Ligo de Esperanto-Grupoj Arkivigite je 2008-04-29 per la retarkivo Wayback Machine
* Japana Esperanto-Instituto
**Kálmán Chernel** [ĥernel?], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Chernel Kálmán György Ferenc** estis hungara juristo, historiisto, bienulo. Lia nobela antaŭnomo estis *chernelházi*, lia filo estis István Chernel. Lia pseŭdonimo estis *Algernon*.

Kálmán Chernel naskiĝis la 6-an de aprilo 1822 en Kőszeg, li mortis la 21-an de aprilo 1891 en Kőszeg.

Biografio
---------

Kálmán Chernel maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis en Szombathely, fime li akiris diplomon por advokato en Reĝa Jura Akademio (Pozsony) en 1844. Post siaj studoj li estis subnotario en Sopron. Dum la Hungara revolucio de 1848 li batalis, post la falo li retiriĝis kaj li esploris historion de Kőszeg. Li ofte kontribuis en Vasárnapi Ujság kaj similaj gazetoj. Li edziĝis en 1861, lia edzino naskis unufoje.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Kőszeg sz. kir. város jelene és multja* (1878, lia ĉefverko)
* *Léka vár és város*
* *Visszaemlékezések 1848–49-re*
* *Életpályám történetéből*

Memorigiloj
-----------

* urba biblioteko de Kőszeg prenis la nomon "Chernel Kálmán"

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo Arkivigite je 2019-12-16 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 672971
* VIAF: 307210592
* BNF: 128176549
 |
*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Nombre chanceux en la franca Vikipedio. Numero de revizio ne estis difinita.*

En matematiko **feliĉa nombro** estas natura nombro en aro kreita per kribrilo simila al la kribrilo de Eratosteno kiu kreas la aron de la primoj. Ni ekas per listo de entjeroj komencante per 1 : 

```
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 
```

Poste ni forigas unu nombron el du (la duan el la duopo), kio postlasas nur la malparajn entjerojn : 

```
1,    3,    5,    7,    9,   11,   13,   15,   17,   19,   21,   23,   25,   
```

La dua elmento el la sinsekvo estas 3. Nun ni forigu unu nombron el tri (la trian el la unua aro) el tiuj kiuj postrestis : 

```
1,    3,          7,    9,         13,   15,         19,   21,         25,
```

La tria nombro postrestante nun estas 7. Ni nun forigas unu nombron el sep (la sepan el la unua aro) : 

```
1,    3,          7,    9,         13,   15,               21,         25,
```

Se ni plu ripetadas tiun proceduron senfine, la postrestantaj nombroj estas la ***"feliĉaj nombroj"***

```
1, 3, 7, 9, 13, 15, 21, 25, 31, 33, 37, 43, 49, 51, 63, 67, 69, 73, 75, 79, 87, 93, 99, ...
```

Stanislaw Marcin Ulam la unua studis ĉi nombrojn ĉirkaŭ 1955. Li nomis ilin « feliĉaj » pro rilato kun rakonto de la historiisto Josephus.

La feliĉaj nombroj havas kelkajn komunajn ecojn kun la primoj, kia asimptotika sinteno akordiĝante kun la teorio de la primoj; la konjekturo de Goldbach estis etendita al ili. Ekzistas senfina aro da feliĉaj nombroj. Ne estas sciate ĉu ekzistas senfina aro da feliĉaj primoj : 

```
3, 7, 13, 31, 37, 43, 67, 73, 79, 127, 151, 163, 193, ...
```

Eksteraj ligiloj
----------------

* Peterson, Ivars: *MathTrek: Martin Gardner's Lucky Number*:  Arkivigite je 2012-10-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Schneider, Walter: *A list of the first 1000 lucky numbers*:
* Sloane, Neil J. A.: *A sequence of lucky numbers - A000959*:
* Sloane, Neil J. A.: *A sequence of lucky primes - A031157*:
* Sloane, Neil J. A.: *A sequence of composite lucky numbers - A031879*:
* Weisstein, Eric W.: *Lucky Number*:
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Esperanto-Junularo de Svislando** (mallongigo **EJS**) estis jure sendependa junulara organizaĵo de Svisa Esperanto-Societo. Ĝi estis fondita en 1953. En la 1970-aj jaroj ĝi ŝanĝis sian nomon al **Svisa Esperanto-Junularo** (mallongigo **SEJ**) kaj fariĝis landa sekcio de TEJO. Ĝis 1978 EJS respektive SEJ organizis ĉiujarare la *Skiferiojn en Adelboden*. La motoroj de EJS estis Claude Gacond, Bruno Graf, Max Abegg kaj aliaj. En 1956 EJS organizis la unuan svisan Esperanto-junularan semajnfinon en Soloturno.

Ĝis 1960 EJS eldonis la organon La Juna Voĉo, kies redaktoro estis Max Abegg.

En la 1980-aj jaroj SEJ travivis krizon pro generaciŝanĝo. SEJ en tiu-tempo estis aktiva praktike nur en Romandio. La tiamaj gvidantoj Andreas Bickel kaj François Mottet pasis sian aĝlimon, dum venis novaj fortoj en Alemanio. En 1979 al SEJ aliĝis Dietrich Michael Weidmann, kiu sekve tuj reprezentis SEJ en la komitato de TEJO. Sub li en Alemanio kreiĝis novaj aktivecoj. Tamen la kontaktoj kun la malnovaj aktivuloj en Romandio apenaŭ ekzistis, kaj tiel en somero 1981 en neregulkonvena kunsido Andres Bickel kaj François Mottet deklaris la malfondon de SEJ. Dietrich Weidmann tion eksciis per telegramo dum li reprezentis SEJ-on en la komitatkunsido en Oaxtepec en Meksiko. Tuj post sia reveno Weidmann kun Ueli Haenni, Chantal Gacond refondis la junularan Esperanto-organizaĵon en Svislando, oni tamen decidis ne kontesti la malfondon de SEJ, sed krei jure novan organizaĵon elektante la nomon Junularo Esperantista Svislanda, kiu donis la pozitivan mallongigon JES.

Fontoj
------

(Fonto: Andreas E. Künzli: *Universalaj Lingvoj en Svislando* p 193-194, 198 kaj 419)

Vidu ankaŭ
----------

* Junularo Esperantista Svislanda
**VALENTINY Antal** (valentini) estis rumanuja hungara literaturhistoriisto, lingvisto, bibliografo naskita en Samac la 1-an de aprilo 1883 kaj mortinta en Kluĵo la 26-an de junio 1948.

Kariero
-------

Antal Valentiny finis la mezlernejon en Kalocsa kaj Segedo, la universitaton en Koloĵvaro pri helena kaj latina lingvoj en 1909. De 1901 li estis bibliotekisto de la universitata biblioteko de Koloĵvaro, de 1920 ĉefbibliotekisto, de 1940 direktoro. Li pensiuliĝis en 1942. En jaroj 1925-1927 li publikis sian vortaron rumana-hungara kaj hungara-rumana en Kluĵo, en 1924 la morfologion de la rumana lingvo kun titolo *Tüzetes román alaktan*. Li eldonis kune kun György Bónis la libron de Johano Jacobinus kanceliero de Transilvanujo (Kolozsvár, 1947). En 1934 aperis en la Erdélyi Tudományos Füzetek de li la kunmetaĵo bibliografia *Az erdélyi magyar irodalom bibliográfiája* ĝis 1939.

Verkoj
------

* *Az Erdélyi Múzeum Egyesület kiadványainak könyvészeti leírása 1859-1934* (Kolozsvár, 1934);
* *Az Erdélyi Múzeum név- és szakmutatója 1874-1917.* 1930-1937 (Kolozsvár, 1942).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 334723
* LCCN: nb2010015954
* VIAF: 121496843
* ISNI: 0000 0000 9993 4743
 |
**Antal Visegrády** [viŝegrAdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Visegrády Antal** estas hungara universitata instruisto.

Antal Visegrády naskiĝis la 17-an de marto 1950 en Pécs.

Biografio
---------

Antal Visegrády maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1968, poste li akiris juran diplomon en Universitato de Pécs en 1973. Post la diplomo li tuj havis juran postenon en juĝejo. Li laboris en la universitato kiel asistanto (1975-1978), poste lektoro, inter 1985-1995 docento, pli poste profesoro. Ekde 1996 li estas ankaŭ katedrestro, ekde 2013 vicdekano. Intertempe li kandidatiĝis en 1984, en 1999 li doktoriĝis ĉe Hungara Scienca Akademio. La habilitiĝo okazis en 1994. Li ricevis premiojn inter 2007-2016.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* „A bírói gyakorlat jogfejlesztő szerepe" (1988)
* „Jogi alaptan" (1996)
* „Jog és Állambölcselet" (2002-2003)
* „A világ jogi kultúrái – a jogi kultúrák világa" (kunaŭtoro, 2008)
* „European Legal and Constitutional Cultures" (2016)
* „A jog funkciói és a viták kezelése" (2019)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2017-02-17 per la retarkivo Wayback Machine
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 710131
* LCCN: n86118618
* VIAF: 54785222
* ISNI: 0000 0000 7996 7310
 |
**Kálmán Bakonyi** [bakonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bakonyi Kálmán** estis hungara ministeria oficisto, prokuroro, juĝisto, framasono.

Kálmán Bakonyi naskiĝis la 13-an de marto 1859 en Kötcse, li mortis la 23-an de septembro 1942 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kálmán Bakonyi devenis el juda familio. Li akiris juran diplomon en la kalvinana jura akademio de Debrecen en 1881, advokatan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en la sekva jaro. Post la dua diplomo li estis justicministeria oficisto, subprokuroro en Eger (1887–1895), juĝisto en Budapeŝto (1895–1908). En 1908 li partoprenis en establo de juĝejo por gejunuloj, kie li estis juĝisto ĝis 1925. Li havis altajn postenojn en la hungara framasona hierarkio. Lia jura laboro specialiĝis al protektado de gejunuloj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A párbaj* (1900)
* *Az egyesbírósági hatáskör kérdése fiatalkorúak bűnpörében* (1911)
* *Az állami és társadalmi gyermekvédelem* (1916)
* *A magyar szabadkőművesség igazsága. I.* (1927)

Memorigiloj
-----------

* bronza memorplateto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 711595
 |
**TASS Antal** (taŝ; naskiĝis la 14-an de aprilo 1876 en Temesrékás, mortis la 17-an de januaro 1937 en Budapeŝto) estis hungara astronomo.

Kariero
-------

Tass studis astronomion kaj matematikon en Reĝa Teknikuniversitato palatino József, de 1899 li estis asistanto de observatorio de Ógyalla, de 1904 observanto, en 1913 vicdirektoro kaj post la morto de Miklós Konkoly-Thege (1916) gvidinto de la instituto. Li organizis la Konkoly Alapítványú Asztrofizikai Obszervatórium (1921), kies ĝis 1934 li estis direktoro. En 1924 li fondis kune kun József Wodetzky la Stella Csillagászati Egyesület (Asocio Stella pri Astronomio).

La asteroido 115058 Tassantal estis nomita en lia memoro.

Verkoj
------

* *A Déli csillagos ég fotometriája* (kun Lajos Terkán, Bp. 1916);
* *Adatok a csillagászat történetéhez* (Bp. 1920)

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  JPL Small-Body Database Browser : 115058 Tassantal (2003 RH8) (angle)
 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 336495
* GND: 117231789
* VIAF: 20452072
* ISNI: 0000 0000 1349 4506
* SUDOC: 169671321
 |
**Surakvaj kuracistoj** (portugale *Doutores das Águas*) estas ne-ŝtata humanitara organizaĵo en Brazilo, plej konata pro siaj ĉiujaraj projektoj kiuj donas medicinan, dentan kaj higienan kaj sanan subtenojn al izolitaj riverbordaj loĝantaroj en la Amazono.

Unu fojon en ĉiu jaro, ĝi transdonas medicinan kaj odontologian flegadon kaj edukan ludoagadon en izolitaj apudriveraj komunumoj en Amazonio. Oni klopodas preventi malsanojn, kun aparta atento pri infanoj, kiuj ofte suferas pro parazitozoj kaj sekve de nesufiĉaj korpa kaj mensa elvolviĝoj. Nuntempe, la laborgrupo kalkulas je kvin kuracistoj, unu farmaciisto kaj unu flegisto. Ankaŭ edukistoj kaj teknikistoj en diversaj fakoj partoprenas en la grupo, krom pluraj aliaj volontuloj. Ĝi komencis sian agadon en 2011, post vizito kaj konstato pri absoluta bezono de tiuj lokuloj.

Respektante la kulturajn trajtojn de tiuj homoj, ĝi klopodas asisti la komunumojn en iliaj san-rilataj kaj psikosociaj bezonoj, tie, kien la publika administrado ne atingas. La plano estas periode renovigi tiun asistadon, sendepende de religiaj kaj publikaj institucioj.

Ĉiujare, proksimume 2 000 apudriveraj loĝantoj ricevas la viziton de tiuj 50 volontuloj, kiuj tien venas per barko. Oni jam transdonis sanservon al preskaŭ 6 000 homoj; oni plenumis pli ol 13 000 konsultojn kaj aliajn sanservojn; oni jam agadis en 18 komunumoj; oni jam krozis pli ol 10 000 kilometrojn sur rivervojoj; 98 volontuloj jam partoprenis en la ekspedicioj.

Por tio oni uzas barkon speciale konstruitan por la agado. Ĝi enhavas konsultejojn, radiografiajn aparatojn, steriligilojn, ĉambrojn por negrandaj kirurgioj, medikamentejon, krom kuirejo, dormejoj, kaj aliaj ĉambroj. Kvankam tiu barko estas sufiĉe granda, ĝia kareno estas plata kaj restas apenaŭ unu metron sub la akvosurfaco, kio permesas iradon ankaŭ sur ne profundaj riveroj. Por kompletigi la laboron, skipo da fakuloj kaptas bildojn kaj filmojn, kiuj celas diskonigi la agadon kaj konsciigi pri la nepra bezono helpi tiujn forajn homojn, kiuj vivas tute forlasite de registaraj aŭtoritatuloj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* La retpaĝaro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 733083
 |
Amiro (Al-Amira)
**Amiro**, foje *Amira* aŭ *Al-Amira* (arabe: أميرة) estas dupeca vualo kiu kovranta la hararon kaj la kolon kaj kiu konsistas el konvena ĉapo, kutime farita el kotono aŭ poliestero, kaj tubsimila koltuko. 

Ĝi foje estas nomata amira hiĝabo, pro la fakto de ĝi estas speco de hiĝabo kiu povas esti facile tirita super la kapon, kiel kapuĉo, kun alfiksita subtuko aŭ kun forprenebla subtuko.

##### Amira hiĝabo

La amira hiĝabo estas dupeca kapkovraĵo kiu konsistas el du tub-similaj tukoj: subskarpo kiu situas firme super la kapo kaj loza tubo kiu estas portata super ĉi tiu unua tavolo. Depende de la konstruado de la amira hiĝabo, la ekstera koltuko povas esti sekurigita per la uzo de hiĝab-pingloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Hiĝabo
* MantIlo (ne: mantelo)
* Ĉadoro
* Koltuko
* Fulardo

Referencoj
----------

1. ↑  (cat) Amira Arkivigite je 2010-09-18 per la retarkivo Wayback Machine, Termcat, Arkivita ĉe Wayback Machine. la 18-an de septembro 2010
2. ↑  (en) *What's the difference between a hijab, niqab and burka?*, BBC-Newsround, la 7-an de aŭgusto 2018.
3. ↑  (cat) «*Tipus de vels*». Ara.cat, n-ro 290, p. 5, alirite la 16-an de septembro 2011.
4. ↑  (en) Cari Carr, *What’s the difference between al-Amira and hijab?*, Quora,
5. ↑  (en) Lainie Petersen, *What Is an Amira Hijab?*, Wisegeek, la 18-an de junio 2022.
Ŝablono:Informkesto insulo/zorgado/areo mankas

**Langlade** (france *Langlade*, ankaŭ konata kiel *Petite Miquelon* — Malgranda Mikelono), estas insulo de la franca transmara kolektivo Sankta-Piero kaj Mikelono.

Geografio
---------

Ĝi situas en Norda Atlantiko, okcidente de la Burina Duoninsulo de insulo Novlando. Ĝi kovras areon de 91 km², kaj estas ligita al insulo Mikelono per 8 mejlojn longa istmo el sablo.

Nuna situacio
-------------

Langlade perdis sian solan loĝanton dum la tuta jaro, Charles Lafitte, kiam li mortis en julio 2006. Tamen Langlade estas somera feriejo por multaj loĝantoj de la insulo Sankta-Piero. Somere la loĝantaro de Langlade povas kreski ĝis 1 000 loĝantoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Charles Lafitte estis vaste konata sur la insuloj kiel "de Gaulle", kaj vivis kiel ermito sur Langlade dum multaj jaroj kun siaj hundoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Langlade (Sankta-Piero kaj Mikelono) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Listo de insuloj de Francio#Sankta-Piero kaj Mikelono

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Isla de Langlade en la hispana Vikipedio.*
**Károly Martiny** [kAroj martini], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Martiny Károly** estis hungara inĝeniero.

Károly Martiny  naskiĝis la 16-an de marto 1891 en Budapeŝto. Li mortis la 23-an de decembro 1979 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Martiny akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato József en 1912. Ĝis 1915 li laboris en Germana Regno, poste li soldatiĝis, eĉ li estis militkaptito. Hejmenveninta en 1920 li laboris 3 jardekojn en minejoj ĉe Salgótarján. Ekde 1949 li havis postenon en ministerio pri industrio, kie li respondecis pri minado en Komló. Inter 1951-1958 li laboris en instituto pri minejoj. Li okupiĝis ĉefe pri maŝinaro en minejoj. Li ricevis premion Kossuth en 1950.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Szénelőkészítő eljárások* (1952)
* *Bányászati kézikönyv* (1959) - volumo en la manlibro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Flawil (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Flawil** estas komunumo kaj urbo en la elektodistrikto Wil, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 9230 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 9876 ĝis la 31-a de decembro 2009, kiu nombro kreskis al 10045 surbaze de la ciferoj de la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Flawil situas inter Wil SG kaj Sankt-Galo ĉe la sudokcidenta bordo de la rivero Glatt, alfluanto de Turo. La komunumo konsistas el la municipo *Flawil* kaj la setlejoj Burgau, Egg, Alterswil, Langenentschwil, Grobenentschwil kaj Raaschberg. 

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,48 km², de kiuj 21,1% estas kovritaj de arbaro, 50,7% servas por agrikulturo kaj 25,5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Flawil limas en nordoriento al Oberbüren, en oriento al Gosaŭo, en sudoriento al Herisau, en sudokcidento al Degersheim, kaj en nordokcidcento al Oberuzwil.

Trafiko
-------

Flawil troviĝas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj inter Sankt-Galo kaj Zuriko, kaj haltas diversaj rapidtrajnoj. La komunumo disponas pri alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 2 kilometrojn nordokcidente de la komunuma centro.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Flawil sub la nomo *Flawilare* datiĝas el la jaro 858 post Kristo. En la daŭro de la jarcentoj la Monaĥejo Sankt-Galo kaj la Grafoj de Togenburgo kverelis kaj interŝanĝis siajn rolojn kiel posedantoj, ĝis finfine post la fino de la Helveta Respubliko, la komunumo definitive fariĝis parto de la tiam fondita Kantono Sankt-Galo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011

Vidu ankaŭ
----------

* Flawil (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Flawil
* Flawil en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* Kategorio Flawil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bildoj
------

* Iama distriktdomo Suba TogenburgoIama distriktdomo Suba Togenburgo
* Reformita preĝejoReformita preĝejo
* Katolika preghejoKatolika preghejo
* Katolika preĝejo de interne kun vitropentraĵojKatolika preĝejo de interne kun vitropentraĵoj
* Loka muzeo LindengutLoka muzeo Lindengut
* Tradiciaj lingodomoj kun ursoputoTradiciaj lingodomoj kun ursoputo
* Hotelo Rössli en la urbocentroHotelo Rössli en la urbocentro
* Tradicia togenburga domoTradicia togenburga domo
* Stacidomo FlawilStacidomo *Flawil*

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la elektodistrikto Wil |
| --- |
| Degersheim • Flawil • Jonschwil • Niederbüren • Niederhelfenschwil • Oberbüren • Oberuzwil • Uzwil • Wil (Bronschhofen, ek de 2013 parto de Wil) • Zuzwil |  |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 245717
* GND: 4244121-3
* LCCN: n94036465
* VIAF: 135023707
 |
**Ferenc Mezey** [mezei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mezey Ferenc** estis hungara advokato, redaktoro. Lia origina familia nomo estis *Grünfeld*.

Ferenc Grünfeld naskiĝis la 5-an de februaro 1860 en Nyíracsád, li mortis la 2-an de julio 1927 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Mezey devenis el juda familio. Li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post siaj studoj li estis advokato, krome li havis plurajn postenojn en judaj organizaĵoj. Inter 1884 - 1891 li redaktis judan gazeton. Li havis la titolon reĝa konsilisto. En 1916 li partoprenis en establo de juda muzeo. Kelkfoje li verkis novelojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Rajzok a magyar zsidó életből* (novelaro)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 704-a paĝo)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704829
* GND: 1103535013
* LCCN: no2020141803
* VIAF: 98426600
* ISNI: 0000 0000 6867 4344
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Hashim MRUTA** aŭ **Hashim Bushiri MRUTA** (naskiĝis en Darersalamo, Tanzanio en 1937 aŭ 1942 kaj mortis en la sama lando en 1988) estis pentristo de la unua generacio de la pentra ĝenro konata kiel tinga tinga. Haŝim Mruta estis unu el la fondaj membroj de la Kunlabora Arta Societo Tinga Tinga kie li instruis siajn multajn lernantojn, kiel Mohamed Charinda. Li estis eminenta membro de la Kunlabora Arta Societo Tinga Tinga, kie li restis ĝis sia morto.

Antaŭ ol esti pentristo, Mruta laboris kiel policisto, sed retiriĝis. Kiam Edward Saidi Tingatinga, lia kuzo, komencis esti konata pentristo, Mruta volis iri al siaj klasoj. Tingatinga jam havis kvin studentojn, do ŝi rifuzis plu. Tamen, Mruta rajtis iri vidi la aliajn pentri. Poste li ekzercis hejme, kion li vidis. En 1991 Mruta estis komisiita pentri murpentraĵon en Kopenhago kiel parto de la *Images of Africa Festival*.

Referencoj
----------

1. 1 2 3  Mruta Hashim Bushiri (Tanzanian, 1937-1998)[*rompita ligilo*]. Alirita: 15 majo 2020
2. 1 2 3  «MRUTA | Hashim MRUTA Bushier, Tanzania - first generation tingatinga painter». Alirita: 15 majo 2020
3. 1 2  Afrum - African Contemporary Fine Art. Alirita:15 majo 2020
4. ↑  Mohammed Wasia Charinda | Indigo Arts. Alirita: 15 majo 2020
5. ↑  Copenhagen Street Art: Where to Find the Prettiest Murals. Alirita: 15 majo 2020

Vidu ankaŭ
----------

* Tanzania kulturo
* Omari Amonde
* Maurus Malikita
* Damian Msagula
* David Mzuguno
* Peter Martin
* George Lilanga

Eksteraj ligiloj
----------------

* Red Hill Art Gallery Alirita: 15 majo 2020
**Robert Prihoda,** (laŭ hungarlingve kutima nomordo *Prihoda Róbert*) estis aŭstra (iam hungaria) arkitekto.

Robert Prihoda  naskiĝis la 12-an de julio 1857 en Pressburg (Hungara reĝlando ene de Habsburga Imperio), li mortis la 17-an de februaro 1903 en Vieno. Prihoda apartenis al la aŭstra (germana) minoritato en Hungarlando.

Biografio
---------

Robert Prihoda lernis en sia naskiĝurbo, poste li studis arkitekturon probable unue en Teknika Universitato en Prago, poste inter 1879-1881 en Teknika Universitato en Vieno, fine en la studjaro 1883 en Akademio de Belartoj de Vieno. Post la diplomo li laboris en Vieno en pluraj arkitektaj laborejoj (ekzemple de Wilhelm Ritter von Flattich). En 1885 li establis sian propran kompanion kune kun Josef Nemecek. Ekde 1887 li estis membro de la Aŭstra Asocio de Inĝenieroj kaj Arkitektoj, ekde la sekva jaro la Asocio de Belartaj Artistoj. Kiam Prihoda mortis en la aĝo 56 pro apopleksio, li forlasis sian edzinon kun tri infanoj malriĉaj.

Prihoda konstruis vilaojn kaj loĝdomegojn en la historiisma stilo. Lia novbarokaj formoj renkontis la bezonon de la klientoj. Tamen en la konstruaĵoj li ankaŭ uzis modernajn secesiajn ornamaĵojn.

Elektitaj konstruaĵoj
---------------------

* Windmühlgasse, VienoWindmühlgasse, Vieno
* Bognergasse, VienoBognergasse, Vieno

Fontoj
------

* germanlingva biografio
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla en la 77-a paĝo)

* Kategorio Robert Prihoda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 615310
* VIAF: 7321161514257270750001
* NKC: xx0256980
 |
La traktato finis la fernandajn militojn inter Portugalio kaj Kastilio.
La **Traktato de Elvas** estis paca traktato subskribita la 9-an de Aŭgusto 1382 en Elvas, Portugalio, ĉe la landlimo kun Kastilio, dum la reĝado de Fernando la 1-a, kiu finis la trian fernandan militon inter Portugalio kaj Kastilio.

La kontraŭpapo Klemento la 7-a sendis komisionon estrita de Pedro de Luna, por trovi solvon pri la krizo. La negocado, ekita sekrete pro la enmiksiĝo de la angloj (aliancanoj de la portugaloj), estis gviditaj de Pero Sarmento kaj Pero Fernandez de Vellasco el la flanko de la Reĝo de Kastilio, kaj de Álvaro Peres de Castro kaj Gonçalo Vasques de Azevedo el la Reĝo de Portugalio.

Unu el la kondiĉoj de la traktato estis ke Beatrico de Portugalio edziĝus al Fernando la 1-a, virfilo de la kastilia reĝo Johano la 1-a.

Fontoj
------

* Torres, Rui de Abreu (1965), "Fernando, D.", in Serrão, Joel, *Dicionário de História de Portugal*, **II**, Lisboa: Iniciativas Editoriais

Vidu ankaŭ
----------

* Elvas
**Ferenc Mayerffy** [majerfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Mayerffy Xavér Ferenc** estis hungara bierfaristo, vitisto. Lia familia nomo estis *Mayer* ĝis 1796, ĝuste tiam li ricevis nobelecon.

Ferenc Mayerffy naskiĝis en 1776 en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la 7-an de septembro 1845 same urbo Pest.

Biografio
---------

Ferenc Mayerffy heredis profesion de la patro kaj ankaŭ li estis bierfaristo. Inter 1805-1809 li laboris en la familia bierfarejo en Buda, poste li establis bierfarejon en urbo Pest. Pli frue en 1799 li parte luis, parte aĉetis bienon en nuna loko de Pestszentlőrinc, kie li produktis plantajn konsistaĵojn de la biero. Baldaŭ li havis bienojn en diversaj lokoj. Li plantis ankaŭ vitojn kaj persikarbojn. Li bredadis ĉevalojn kaj aliajn bestojn. En 1814 Francisko la 1-a (Aŭstrio), Frederiko Vilhelmo la 3-a (Prusio) kaj Aleksandro la 1-a (Rusio) kune vizitis imponan bienon de Mayerffy. Li estis ne nur riĉa, sed ankaŭ bonkora, li donacis sumojn ekzemple Hungara Scienca Akademio, Hungara Teatro, senhejmuloj pro inundo de Danubo (1838). Li apartenis al amika rondo de István Széchenyi. Li edziĝis dufoje.

Memorigiloj
-----------

Tiu areo, kie kuŝas Internacia Flughaveno Budapeŝto de Ferenc Liszt havas la nomon "Ferihegy". Ene Feri estas karesnomo de Francisko, ja iam tie estis bieno de Ferenc Mayerffy.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo M, poste serĉu la nomon)
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Ferenc Mayerffy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 725854
 |
**Petaĥ Tikva** (hebree פתח תקווה, *Pordo de la espero*, arabe بتاح تكفا; ankaŭ Petah Tiqwah, Petah Tikva) estas urbo en Israelo, situanta en la metropola areo *Guŝ Dan*, kelkajn kilometrojn oriente de Tel Aviv (laŭ la Torao, en la regiono antikve vivis la tribo de Dan, unu el la dek du triboj de izraelidoj, kiuj laŭ la biblia tradicio konsistigas la judan popolon). Laŭ la stato de 2016 en la urbo vivis 236 169 loĝantoj sur areo de 35,87 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 6 584 loĝantoj/km² - tiel Petaĥ Tikva apartenas al la plej grandaj urboj de Israelo.

Historio
--------

Petaĥ Tikva en 1912
konstruaĵo de la urba administracio
la nacia parko *Jarkon-Afek*
La unuan setlejon fondis en 1878 setlistoj el Jerusalemo. Ĝi estis la unua juda kamparana setlejo („moŝavao") en la tiama Palestino; pro tio ĝi ricevis ankaŭ la kromnomon „Patrino de Moŝavot".

La setlejo havis poste gravajn problemojn pro la misrikoltoj kaj malario. Oni do sekigis la malariajn marĉojn kaj la loko iĝis centro de la kultivado de citrusoj. Ekde 1888, la setlistoj ricevis apogon de barono Edmond de Rothschild, kiu apogis diversajn setlejajn projektojn en la tiama Palestino. La komunumo kreskis dum la tempo kaj en 1937 ricevis eĉ la urborangon.

Hodiaŭa urbo
------------

Petaĥ Tikva estas hodiaŭ urbo, kie memorigas la agrikulturan pasinton nur la t.n. *verdaj ĝardenoj* en la urbocentro. La centra kolono de la ekonomio estas la industrio, precipe en branĉoj de tekstaĵoj, metalo, nutraĵoj kaj ligno. En Petaĥ Tikva havas ankaŭ la sidejon de la dismonde aganta farmacia konzerno Teva.   

La turismo ne gravas en la urbo, en la proksimo situas la rivero *Jarkon* en la nacia parko *Jarkon-Afek*, tutjara rivero de 28 kilometroj fluanta al la Mediteraneo en Tel-Avivo, kiu estas la plej akvoplena rivero el tiuj fluantaj al la Mediteraneo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala paĝo Arkivigite je 2018-02-13 per la retarkivo Wayback Machine
**Karl Heinrich Franz HUGERSHOFF** (naskiĝinta en la 1-an de septembro 1809 en Lepsiko, mortinta la 12-an de majo 1886 samloke) estis fabrikanto de mekanikaj aparatoj kun firmaoj en Lepsiko kaj Moskvo. La de li elpensitaj aferoj uzitis en kemio kaj fiziko. Krome li oficistis kiel oficiala mezuristo en Saksio.

tonometra kovrilotonometro inventita de Hugershoff

Vivo
----

Hugershoff fondis sian firmaon en 1844. En 1863 de Bad Berka li iĝis honora civitano pro ofta venado kaj reklamado por tiu ĉi kuracbanloko (laŭ iniciato de la kuracbanloka doktoro Ebert). Aparte li elfaris laboratoriajn pesilojn kaj aliajn aparatojn, ekz. por apotekistoj. Hugershoff membris en la oficejo por mezurilagordado. Hugershoff posedis firmaon nome *Franz Hugershoff GmbH* ĉe Schiller-strato en Lepsiko. kiu postmorte translokigitis je Karolinen-strato 13 konservante la originan nomon. Transprenintoj estis liaj filoj kaj ekzistas katalogoj por multaj jarkolektoj. Ankaŭ la Universitato de Lepsiko estis inter la klientaro. Nobelpremiito pri kemio, Wilhelm Ostwald mem ordonis tie pesilon.

Hugershoff ankaŭ gajnis multajn patentojn. Li evoluigis aparaton por mezuro de koloroj en formo de mikroskopo.

Li prezentis la siaĵojn ĉe multaj foiroj enlande kaj ekterlande, ekz. en Parizo okaze de Internacia ekspozicio (1867) aŭ en Dresdeno en 1882 *(Deutsche Hygiene-Ausstellung)*.. La invento de la konstatilo pri kolorintenso eĉ oficiale laŭdigitis.

Lernoknabo lia estis Hermann Pöge. Li posedis la unuan elektroteknikan fabrikon de Saksujo.

Publikigaĵoj
------------

* *Leipzig-Moskau, 1844-1904. Erinnerung an das 60-jährige Geschäftsjubiläum* (kune kun R. Fänder). Leipzig 1904
* *Apparat zur Herstellung des Milchserum fur refraktometrische Mich-Untersuchung mittelst des Zeiss'schen Eintauch-Refraktometers*. Leipzig 1910

Literaturo
----------

* R. Fänder: *Die Firma Franz Hugershoff Leipzig-Moskau. 1844-1904. Apparate u. Geräte für Chemie, Bakteriologie, Physik u. verwandte Zweige*. Leipzig 1904

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Franz Hugershoff en la germana Vikipedio.*

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑  *Staatshandbuch für den Freistaat Sachsen*, 1870, p. 439.
6. ↑
7. ↑  bildo ĉe sachsen-digital.de
8. ↑
9. ↑
10. ↑  el "Illustrite Zeitung"
11. ↑
12. ↑
13. ↑
Gravaj novgotikaj konstruaĵoj: supre: Palaco de Westminster, Londono;  
 maldekstre: Katedralo de Learning, Pittsburgh;  
 dekstre: La kirko Sanktaj Petro kaj Paŭlo, Ostendo.
Urbodomo de Vieno konstruata 1872–1883
Universitato de Kopenhago
**Novgotiko** estas stilodirekto de la 19-a jarcento ene de arkitekturo kaj artmetio, kie oni provis iamaniere daŭrigi gotikon. Ĝi povas esti rigardata kiel fazo de historiismo.

La stilo estiĝis dum la 1740-a jaroj en Anglio, kie oni intencis revivigi la mezepokan gotikan stilon por kontrasti la tiam tre uzatan novklasikan stilon. Konstruaĵoj en novgotika stilo estas interalie la brita parlamentejo kaj ankaŭ la tura ponto (Tower Bridge) en Londono.

En Francio kaj Germanio la stilo estis ofte aplikata por preĝejoj. Ĝi estas rekonebla ankaŭ en pluraj de la pli aĝaj nubskrapuloj en Novjorko kaj Ĉikago.

La plej frua konstruaĵo en Danio, kie videblas la stilo estas la nova ĉefkonstruaĵo de la universitato de Kopenhago, kie klasikismo en kurioza maniero miksiĝas kun gotiko.

Ekzemploj
---------

* Novgotiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Novgotiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Paroĥopreĝejo de Weistrach
* Katedralo Sankta Patriko (Novjorko)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 442173
* GND: 4171559-7
* LCCN: sh85055996
* NKC: ph123343
* BNE: XX541613
 |
**Sándor Erdős** [ŝAndor erdOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Erdős Sándor** estis hungara skermisto (spadisto, pli malofte rapiristo), olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono, negocisto, briĝludanto.

Sándor Erdős naskiĝis la 21-an de aŭgusto 1947 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Erdős akiris ekonomian diplomon en Ekonomika Universitato Károly Marx en 1971, sed ekde 1960 li skermis en sportklubo. Li estis hungara ĉampiono dekfoje (1967-1978) preskaŭ ĉiam teame. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1972 kun ora medalo teame, krome en mondĉampionumoj li estis la unua dufoje teame (1970, 1971). Li akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Li plene forlasis la skermon en 1982, poste li estis negocisto. Li ĉiam estis briĝludanto, foje li ludis dum la ĵurio konsiladis. Li ricevis premion en 1972.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801841
 |



* Portalo pri Biografio
Novi Bezdan
**Novi Bezdan,** hungare **Újbezdán,** serbe **Нови Бездан** estas malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto **Osijek-Baranja**, en municipo de Petlovac.

* Areo: 2  km²
* Supermara alteco: 90 m
* Loĝantaro: 320
* Poŝtkodo: 31 322
* Aŭtokodo: BM
* Telefonprefikso: 31

Situo
-----

La komunumo situas sur ebenaĵo, laŭ la hungara landolimo, laŭ traira flankovojo. Beli Manastir troviĝas 12, Petlovac 6 km-ojn for.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, interalie serboj kaj germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio. En 1991 loĝis en Novi Bezdan 376 da homoj, (hungaroj 329 (88 %), kroatoj 20 (5 %), serboj 3 (1 %) kaj aliaj).

Vidindaĵo
---------

* preĝejo omaĝe al apostolo Sankta Mikaelo de 1935
**Esperanto-Vendée** estas departementa asocio de Esperanto en Vendeo. La asocio Esperanto-Vendée naskiĝis en oktobro 1996 kaj ĝi jam havis 73 membrojn decembre de tiu jaro.

Antaŭe en la departemento estis nur 6 aŭ 7 izolitaj esperantistoj el kiuj ne ĉiuj konis sin reciproke. Grupa lernado komenciĝis en La Roche-sur-Yon, administra ĉefloko de Vendeo (ĉirkaŭ 50 000 loĝantoj), komence de 1996 sub gvidado de komencanto Albert Crié. La fondo de asocio ebligis malkovri kursgvidantinon - Marie-Christine Koson - kiu jam havis spertojn pri Esperanto-instruado. Alia kurso, gvidata ankaŭ de komencanto, malfermiĝis aŭtunon 1998 en Fontenay-le-Comte (ĉirkaŭ 16 000 loĝantoj) sub gvidado de Patrice Joly, kun 6 lernantoj. Du staĝoj, organizitaj de Fabrice Morandeau en 1996 kaj 1997 en lia urbeto Saint Philbert-de-Bouaine (ĉirkaŭ 2 200 logantoj), en kunlaboro kun la asocio Esperanto 44 de la najbara departemento, arigis respektive ĉirkaŭ 90 kaj 100 partoprenantojn inkluzive de la kursgvidantoj, animantoj (Esperanta teatra trupo) kaj organizantoj.

Hodiaŭ la grupon gvidas Henri Masson.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Espéranto-Vendée
* Facebook
**HUSZÁR Károly** (naskiĝis kiel SCHORN, la 10-an de septembro 1882, Nussdorf, Aŭstrio – m. 29-an de oktobro 1941, Budapeŝto) estis hungara kristansocialista politikisto, ĉefministro de Hungario (24-an de novembro 1919–15-an de marto 1920).

Li estis instruisto, poste redaktoro de kristandemokrataj gazetoj, inter 1910 kaj 1918 parlamentano. Li estis ekde la 15-a de aŭgusto ĝis 24-a de novembro 1919 religi- kaj edukafera ministro en la 2-a kaj 3-a registaroj de István Friedrich. Post kiam Miklós Horthy marŝis en Budapeŝton – la 24-an de novembro 1919 – oni nomumis lin ĉefministro, sed ekde januaro li estis samtempe eĉ laborafera kaj popolbonstata ministro.

Li estis ankaŭ prezidanto de la plej forta partio de la koalicio, la Kristana Nacia Unuo. Oni elektis lin en 1927 al prezidanto Tutlanda Socisekura Instituto, kaj danke al la pozicio membro de la Supra ĉambro (1928–34). Li retiriĝis de la politiko en 1934.

* Kategorio Károly Huszár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 196896
* GND: 127798366
* LCCN: n2002113080
* VIAF: 55180445
* ISNI: 0000 0001 1646 6305
* SUDOC: 164200908
* BNF: 109592621
 |
**Debercsény** [deberĉEnj] estas tre malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Balassagyarmat.

Blazono de Debercsény

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5 km²
* Koordinatoj: 47° 57′ 55″ N 19° 18′ 57″ O﻿ / ﻿47.96528 °N, 19.31583 °O﻿ / 47.96528; 19.31583 (mapo)Koordinatoj: 47° 57′ 55″ N 19° 18′ 57″ O﻿ / ﻿47.96528 °N, 19.31583 °O﻿ / 47.96528; 19.31583 (mapo)
* Loĝantaro: 76
* Poŝtkodo: 2694
* Telefonprefikso: 35

Situo
-----

Debercsény situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Balassagyarmat troviĝas 16, Rétság 20, Vác 42, Salgótarján 64, Budapeŝto 77, Miskolc 161 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1335 laŭ tiama hungara ortografio *"Deberchen"*. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. En 1910 laŭ la censo vivis en Debercsény 155 homoj, 152 (ĉiuj hungaroj escepte 4 slovakojn).

En Debercsény migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Elizabeto de Hungario de 1983

* Kategorio Debercsény en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Károly Kaszás** [kAroj kasAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kaszás Károly** estis hungara arkitekto, altlerneja instruisto.

Károly Kaszás naskiĝis la 23-an de junio 1937 en Hajdúszoboszló.

Biografio
---------

Károly Kaszás maturiĝis en mezlernejo en Budapeŝto en 1956, poste li akiris arkitektan diplomon en 1962 en Konstrua kaj Trafika Teknikauniversitato de Budapeŝto. Jam dum la studentaj jaroj li aliĝis al la Hungara Socialista Laborista Partio. Post siaj studoj li instruis en la universitato ĝis la emeritiĝo en 2007. Li specialiĝis pri la finna arkitekturo. En 1997 li akiris sciencan gradon DLA, post 2 jaroj li atingis la instruan rangon profesoro. Li ricevis hungaran (1986) kaj finnan (2014) premiojn.

Elektitaj arkitekturaj planoj
-----------------------------

* funebra domo en Tihany (1975-1978, premiita)
* atletika halo kaj esplorinstituto de Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto (1980-1984)
* restaŭrado de Arthalo Budapeŝto (1984-1989)
* bazlernejo en Nagykőrös (1992)
* kalvinana funebra domo en Pécel (2008, kun finnaj arkitekturaj trajtoj)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* György Skardelli

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kun biografio

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 684347
* VIAF: 121407478
 |
**Károly Jurcsik** [kAroj jurĉik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jurcsik Károly** estis hungara arkitekto, urbanizisto, altlerneja instruisto. Lia edzino estis Maja Jahoda.

Károly Jurcsik naskiĝis la 21-an de januaro 1928 en Pécs, li mortis la 22-an de septembro 2009 en Győr.

Biografio
---------

Károly Jurcsik maturiĝis en cisterciana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1946, poste li studis du jarojn en libera arta lernejo, pli poste li akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1952. Post la diplomo li estis asistanto, respektive lektoro samloke ĝis 1963. En la sekva jaro li laboris en Londono en laborejo de Ernő Goldfinger. Inter 1965 kaj 1979 li estis arkitekto en Budapeŝto en ŝtata laborejo. Li ankaŭ instruis en Arta Altlernejo Moholy-Nagy inter 1966-1971. Li translokiĝis al Győr, kie li laboris inter 1979-1985 en ŝtata firmao, poste en la municipa oficejo li estis ĉefarkitekto. Li pensiuliĝis en 1989, sed profitanta finon de la socialismo en 1991 li kaj lia edzino fondis propran arkitekturan firmaon. Li ricevis premion Kossuth en 1993, inter 1959-2003 ankaŭ aliajn premiojn. Li edziĝis en 1970, poste li havis filinon.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* 1954. Balatonszéplak, familia feriejo
* 1968. Orgovány, kulturdomo (kunarkitekto)
* 1975. Pánd, kulturdomo
* 1983. Budapeŝto, loĝdomoj en kolonio Gazdagrét
* 1995. Pannonhalma, biblioteko

Elektitaj urbanizistaj projektoj
--------------------------------

* 1972-1986. Vérteskozma
* 1980. Budapeŝto, loĝkolonio Gazdagrét
* 1995. Győr, urboparto Víziváros

Elektitaj grupaj ekspozicioj
----------------------------

* 1947. Pécs
* 1977. Budapeŝto

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Pál György Somogyi
* Tibor Pál Tóth

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Pécs en 2019  Arkivigite je 2020-11-27 per la retarkivo Wayback Machine

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 687946
* GND: 122061179
* VIAF: 69800351
* ISNI: 0000 0000 7866 0130
 |