recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Diverstipaj videobendoj.
**Videobendo** estas magneta bendo uzata por stokado de movbildoj kaj kutime sono, male al ciferecaj rimedoj por filmoj aŭ senvicatinga (rektalira) stokiloj. Videobendo estas uzataj ankaŭ por stokado de scienca aŭ medicina datumaro, kia la informo produktita de elektrokardiogramo. Ĉe plej kazoj, helik-skanila videolegiloj turnas kontraŭ la movebla bendo por registri la informon en du dimensioj, ĉar videosignaloj havas tre altajn bendolarĝon, kaj senmovaj legiloj postulus tre altajn bendorapidojn. Videobendoj estas uzataj kaj por magnetofonoj kaj por magnetoskopoj aŭ, plej ofte kaj pli ĵuse, por videokameraoj. Bendo estas linia metodo por stokadi informaron, kaj ekde kiam preskaŭ ĉiuj videoregistriloj fabrikitaj nuntempe pretas por rektaliraj sistemoj kiaj diskaparatoj aŭ fulmomemoro, oni supozas, ke videobendoj laŭgrade perdos gravon dum neliniaj/rektaliraj metodoj de stokado de cifereca videodatumaro iĝas pli oftaj.

Informaro stokita povas esti en la formo ĉu de analoga aŭ cifereca signaloj.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* The Loss of Early Video Recordings
* *History of Recording Technology* (WayBack Machine)
* *History of Magnetic Tape* (WayBack Machine)
Kelkaj videoludejaj ludoj.
**Videoludejo** (kaj ankaŭ *maŝinludejo*) estas loko, kie eblas ludi vidilajn ludojn. Ĝi povas esti propra konstruaĵo, aŭ esti parto de alia konstruaĵo, kiel drinkejo, kinejo kaj amuzparko. Malsimile al kazinoj, homoj ne celas gajni monon per ludado, sed ĉefe amuziĝi. Kvankam la plimulto de la ludoj nun estas vidilaj ludoj, kelkfoje ankoraŭ eblas trovi ludojn senekranajn, senkomputilajn kaj pure elektromekanikajn.

Ludoj de videoludilejo ofte troviĝas en fortikaj altaj ludilaj maŝinoj, kiujn oni devas ludi stare. Ofte, ludanto devas enmeti moneron (aŭ butikan ĵetonon) por ludi dum kelkaj minutoj aŭ ĝis kiam tiu malvenkas en la ludo. Multaj malnovaj ludoj estis adaptitaj al ludilaj maŝinoj. Ekzistas vidilaj ludoj, kiel Mario Kart Arcade GP, kiuj estis kreitaj nur por vidila ludilejo. Multaj videoludejaj maŝinoj havas kromajn regilojn kiel pafilon, stirilon, muzikilon kaj dancan tapiŝon, kiuj donas al la ludanto ludsperton nefacile haveblan per hejmaj videoludiloj.

Por ludantoj, vidila videoludejo povas esti renkontiĝejo kun aliaj ludantoj. Ĝi ankaŭ povas esti loko por renkonti originalajn ludojn aŭ rememori malnovajn ludojn kaj etoson. Por la posedanto, vidila ludilejo povas esti aldona enspezo kaj ilo por altiri aŭ konservi klientojn.
Koordinatoj: 50° 26′ 39″ N 17° 13′ 06″ O﻿ / ﻿50.44417 °N, 17.21833 °O﻿ / 50.44417; 17.21833 (mapo)

**Vidnavka** aŭ ankaŭ *Vidnávka* (germane: *Weidenauer Wasser*, pollingve: *Widna*) estas dekstraflanka alfluanto de Kladská Nisa en distrikto Jeseník en Regiono Olomouc. En Pollando ĝi trafluas tra teritorio de Opola provinco. Suma longeco de la fluo faras 32 km. El tiu ĉi longeco estas 25,3 km sur teritorio de Ĉeĥio. Areo de akvejo sur la teritorio de Ĉeĥio mezuras 159,3 km².

Paso de la fluo
---------------

Fonto de Vidnavka troviĝas en  Riĥleba montaro inter tri montoj, kiuj nomiĝas Medvědí kámen, Na Radosti kaj Studniční vrch, en supermara alteco 870 m. Unue ĝia fluo direktas al sudo ĝis preskaŭ nordokcidento. La rivero baldaŭ ŝanĝas tiun ĉi direkton kaj iom post iom per granda arko turniĝas norden al Vápenná, tra kiu ĝi trafluas. Plu ĝi fluas al Žulová, kie ĝi akceptas de maldekstre rojon Stříbrný potok. De tie ĝi plu daŭrigas norden al municipo Kobylá nad Vidnavkou, kie plifortigas ĝin de maldekstre rojo Skorošický potok kaj en municipo Velká Kraš, kie ĝi turniĝas orienten ĝis preskaŭ nordorienten al urbo Vidnava. En tiu ĉi sektoro ĝi akceptas de dekstre rojon Černý potok, kiu estas ĝia plej grana alfluanto. Sub Vidnava ĝi forlasas la teritorion de Ĉeĥio kaj enfluas suur la teritorion de Pollando. Post proksimume 7 km ĝi enfluas en riveron Kladská Nisa (Nisa lago) en supermara alteco 198 m.

### Pli grandaj alfluantoj

* maldekstraj – Obloučník, Polka, Stříbrný potok, Skorošický potok
* dekstraj – Vápenský potok, Černý potok, Luže

Akva reĝimo
-----------

Mezproksima trafluo en Vidnava faras 1,62 m³/s.

**Anonca profilo:**

| loko | rivera km | areo de akvejo | mezproksima trafluo (Qa) | centjara akvo (Q100) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Vidnava | 2,09 | 154,24 km² | 1,62 m³/s | 196,0 m³/s |

Ligiloj
-------

### Referencoj

1. ↑   Registra folio de anonca profilo de stacio Vidnava. Arkivita el la originalo je 2020-07-28. Alirita 2018-10-21.

### Eksteraj ligiloj

* Vidnava – aktuala akva stato en retpaĝoj de Povodí Odry
* Vidnávka
**Cefanja** estis unu el la 12 hebreaj minoraj profetoj, aŭtoro de samnoma libro de la Malnova Testamento kaj aktivanto epoke de reĝlando de Judujo, nome inter la jaroj 640 kaj 609 antaŭ nia erao.

Pri li oni scias preskaŭ nenion. La etimologio resendas al: *Tiu kiun Dio protektas* (aŭ *kovras*).

La enhavo de lia libro komenciĝas laŭ maniero tute nekutima, nome per la genealogio de la aŭtoro ĝia la kvara generacio:

*"Vorto de la Eternulo, kiu aperis al Cefanja, filo de Kuŝi, filo de Gedalja, filo de Amarja, filo de Ĥizkija, en la tempo de Joŝija, filo de Amon, reĝo de Judujo"* (1, 1).

Ĉefanja adresiĝas al la popolo (Franca miniaturo, 16-a jarcento).
El tiuj unuaj versegoj oni deduktas la periodon en kiu li travivis kaj profetis. Estinte lia prapatro kun la nomo *Ĥizkija*, oni povus pensi ke Cefanja descendis de reĝo Ĥizkija, kio kronologia ne maleblas , kvankam nepruveble. Ĉar li estas nomata *Filo de Etiopo*, oni rajtas supozi ke li estis fremdorigina sed, surbaze de la genealogia dekomence deklarata, ture de hebrea raso, eĉ judeca tio tre necertas. Cefanja predikis tra popolo kiu estis forlasinta la respekton de la mosea leĝo kaj foje akceptinta pagajan kultojn, depruntitajn de asirianoj kaj de kanaananoj.

* Kategorio Cefanja (profeto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Profesio pri Esperanto
----------------------

En 1910 Presa Esperantista societo, Parizo, publikiĝis 18-a paĝan verketon (11x18) de anonimulo *La biblia profeto Ĉefanjaho antaŭmenciintan Esperanton el la originala tradukita.*

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Tre stranga verketo laŭ la hebrea teksto, kiu, en tri ĉapitroj, enhavas
profetaĵojn el la Malnova Testamento, anoncantojn Esperanton, kiel orakolojn de Jebovo. **"** |
| — Belga Esperantisto n023-024 (sep-okt 1910) |

 |

Literaturo
----------

* Biblio
* Katolikaj enciklopedioj:
	+ Enciclopedia\_Cattolica
	+ Cathopedia:Voci\_indispensabili
	+ Catholic\_Encyclopedia

Vidu ankaŭ
----------

* Malaĥi
* Ĥagaj
* Zeĥarja
La **viena Freud-muzeo** estas muzeo fondita en 1971 kovranta la vivrakonton de Sigmund Freud. Ĝi situas en la urbodistrikto *Alsergrund* de Vieno, iom norde de la plja urbocentro, ĉe la adreso Berggasse 19, kiel li loĝis kaj laboris dum 47 jaroj. En 2003, la muzeo estis metita en la manojn de la nove establita **fondaĵo Sigmund Freud**, kiu de tiam ricevis la tutan konstruaĵon kiel fondaĵo. Ĝi ankaŭ kovras la historion de psikanalizo.

Muzeo
-----

La konstruaĵo estis novkonstruita en 1891 kiam Freud translokiĝis tien.

Liaj ĉambroj, kie li vivis dum 47 jaroj kaj produktis la plimulton de siaj skribaĵoj, nun enhavas dokumentan centron al lia vivo kaj verkoj. La influo de psikanalizo sur arto kaj socio estas elmontrita per programo de specialaj ekspozicioj kaj moderna artkolekto.

La muzeo konsistas el la iama praktikejo de Freud kaj parto de lia malnova privata loĝejo. Alkroĉite al la muzeo estas la plej granda psikanaliza esplorbiblioteko de Eŭropo kun 35.000 volumoj, kaj la esplorinstituto de la fondaĵo Sigmund Freud.

La montraĵoj inkludas originajn erojn posedatajn fare de Freud, la atendoĉambron de la praktikejo, kaj partojn de la ampleksa antikva kolekto de Freud. Tamen lia fama kanapo nun estas en la londona Freud-muzeo, kune kun la plej multaj el la originaj meblaj aranĝoj, ĉar Freud povis kunporti sian meblaron kiam li elmigris. Tria Freud-muzeo, post Vieno kaj Londono, estis komencita en la ĉeĥa urbo Příbor en 2006 kiam la domo de lia naskiĝo estis malfermita al publiko.

La muzeo enhavas arkivon de bildoj enhavantaj ĉirkaŭ du mil dokumentojn, plejparte fotojn, sed ankaŭ pentraĵojn, desegnaĵojn kaj skulptaĵojn. La kolekto konsistas el preskaŭ ĉiuj ekzistantaj fotoj de Sigmund Freud kaj lia familio, granda nombro da fotoj de Anna Freud kaj fotoj de psikanalizaj kongresoj ktp.

Historio
--------

En 1938 Freud estis devigita forlasi Aŭstrion aneksitan al Nazia Germanio pro sia juda deveno, kaj fuĝis al Londono. La muzeo estis malfermita en 1971 fare de la societo Sigmund Freud en la ĉeesto de lia filino Anna Freud. En 1996 la konstruaĵo estis vastigita kun novaj ĉambroj por specialaj ekspozicioj kaj okazaĵoj. La fondaĵo havas planojn ankoraŭ vastigi la muzeon.

Ekde 1970 la ĉiujara Sigmund-Freud-prelego okazas en Vieno dum la naskiĝtago de Freud, la 6-an de majo. Ĉi tiu evento, ĉe kiu psikanalizistoj parolas pri nuntempa temo, estis establita de la societo Sigmund Freud kaj nun estas organizita de la fondaĵo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (germane)
*Schnitzel* proponita kun rostitaj terpomoj.
*Wiener Schnitzel* proponita kun frititaj terpomoj.
La ***Wiener Schnitzel*** (en germana viandotranĉaĵo laŭ stilo de Vieno) aŭ viena eskalopo, estas unu el la plej famaj pladoj de la aŭstria kuirarto.

Oni ne konfuzu ĝin kun *Wienerschnitzel*, nome usona ĉeno de rapida manĝo en kiu fakte oni ne proponas tipan aŭstrian pladojn.

Preparo
-------

La *schnitzel* estas preparata tradicie el fajna tranĉajo de bovidaĵo, moligita frapante la viandon per maleo. Post tio oni trempas ĝin en tritikfaruno, batita ovo kaj raspaĵo antaŭ friti ĝin en buteraĵo. La raspaĵon foje oni spicas per ĵus muelita nigra pipro. Populara versio de la *Wiener Schnitzel* estas preparata simile sed el porkaĵo.

Tiu eskalopo estas tradicie proponata kun terpoma salato kaj tranĉaĵoj el citrono aŭ ankaŭ kun salato el laktuko kaj tomato spicita per vinagro. Foje oni preparas ankaŭ saŭcon el oksikoko. Aktuale, tiu plado estas akompanata ankaŭ de rizo, kaj rostitaj aŭ frititaj terpomoj.

Bibliografio
------------

* Haslinger, Ingrid: Entwicklungsstationen einiger typischer Gerichte der Wiener Küche. In: Dannielczyk, Julia; Wasner-Peter, Isabella (ed.): "Heut' muß der Tisch sich völlig bieg'n". Wiener Küche und ihre Kochbücher, Mandelbaum-Verlag, vienna 2007, ISBN 978-3-85476-246-1, pp. 11–48
* Zahnhausen, Richard: Das Wiener Schnitzel. Struktur und Geschichte einer alltäglichen Speise. In: Wiener Geschichtsblätter, issue 2/2001, pp. 132–146. ISSN 0043-5317.

* Kategorio Viena eskalopo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Teatro Erkel** estas grava kultura konstruaĵo en Budapeŝto (en distrikto Józsefváros). La teatro prenis la nunan nomon de Ferenc Erkel de 1953. La nomoj estis pli frue *Népopera* (Operejo Popola), poste *Városi Színház* (Urba Teatro).

La teatrejo interne en 1917
La tiama Operejo Popola en 1911 (nuntempa Teatro Erkel)

Historio
--------

En 1911 la teatro estis konstruita fare de Géza Márkus, kaj ĝi iĝis tuj la plej granda hungara teatro, kie komence estis 3167 sidlokoj. La fondinta teatrestro estis Dezső Márkus (dirigento). Komence oni strebis por la hungaraj interesoj, la funkciigantoj rajtis nur lui la konstruaĵon. En la teatro operoj kaj operetoj estis videblaj. Komence operoj de Richard Wagner furoris. La 1-a mondmilito kaŭzis financan krizon, tial en 1917 trakonstruoj okazis, poste nur 2400 sidlokoj estis. Inter 1946-1948 kinejo funkciis en la teatro. Ekde 1951 ĝi estas apartenaĵo de Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1956 dum la revolucio la Ruĝa Armeo tuj okupis la teatron por defendi la kontraŭan centran partian domon de la komunistoj. Baldaŭe la rusoj foriris, kiun la revoluciuloj profitis kaj tiam okazis hombuĉado antaŭ la partia domo. En 1962 la teatro estis renovigita. Inter 2007 kaj 2013 la teatrejo estis plene renovigita.

Plej gravaj rolantoj
--------------------

* Béla Bartók
* Gilbert Bécaud, 1968
* Opéra Comique el Parizo
* László Csabay
* Ella Fitzgerald (1968)
* Wilhelm Furtwängler
* Jasha Heifetz
* Gizi Kármán
* Yves Montand, 1957
* Nashville Teens, 1967
* Arturo Toscanini

Elektitaj teatrestroj
---------------------

* Dezső Márkus (dirigento) (1911-)
* László Beöthy (teatrestro) (luanto en 1916)
* Géza Sebestyén (aktoro) (luanto inter 1924-1931)
* Károly Ferenczy (aktoro) (luanto inter 1931-1934)
* Aurél Föld (luanto inter 1934-1939)
* Bálint Benkó (1940)

Elektitaj aliaj membroj
-----------------------

* Antal Fleischer (dirigento)
* Viktor Géza Lányi, opera reĝisoro
* Vilmos Rubányi, helpekzercisto

Fontoj
------

* 
* 
* 

* Kategorio Teatro Erkel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Universitato de Feroaj Insuloj** (Faroe: *Fróðskaparsetur Føroya,* laŭvorte signifas "sidloko de scienco"*,* dane : *Færøernes Universitet*) estas universitato en Tórshavn en Feroaj Insuloj. Ĝi estas la nurunua universitato kies instrulingvo estas la feroa.

Ĝi estis fondita en 1965 kiel Academia Færoensis kaj ricevis universitatan statuson en 1990. En 2018, la universitato havis kvin fakultatojn ,  proksimume 1,000 studentojn kaj bakalaŭrajn, majstrajn kaj doktorecnivelajn studojn .

La universitato konsistas el tri fakoj: "Feroa lingvo kaj literaturo", "scienco kaj teknologio", kaj "historio kaj sociosciencoj" kaj estas membro de la eduka reto de la Universitato de la Arkto  kaj tiel kunlaboras proksime kun la Universitato de Kopenhago kaj Universitato de Islando pri esplorprojektoj.

La universitato estas publike posedata kaj financita de la Registaro de Feroaj Insuloj. La respondeco por nomumado de gvidaj sciencaj kaj administraj postenoj, kaj asignado de la buĝeto, kuŝas kun la universitata estraro.

Historio
--------

La Universitato de Feroaj Insuloj estis fondita en 1965 fare de membroj de la Feroa Scienca Societo , mem fondita en 1952.

La universitato komencis doni liajn kursojn kun sola instruisto, la poeto kaj filologo Christian Matras. En la fruaj jaroj, ĝi ofertis ĉiujarajn kursojn en naturhistorio kaj feroa por instruistoj.

Aldone al instruado, la universitato starigis kolektkomisionon kun la celo de konservado de feroa popola kulturo. Hodiaŭ ĉi tiu materialo estas inkluzivita en la arkivoj de la Sekcio de Feroa Lingvo kaj Literaturo. Alia komisiono estis starigita en 1972 por kolekti himnojn kaj baladojn en la feroa.

Referencoj
----------

1. ↑   Pri Ni. University of the Faroe Islands. Arkivita el la originalo je 29 November 2014. Alirita 22 November 2014.
2. ↑   historio. University of the Faroe Islands. Arkivita el la originalo je 29 November 2014. Alirita 22 November 2014.
3. ↑   Members List. University of the Arctic. Alirita 30 November 2014.

Mapo de parto de Tórshavn, montranta kie la universitataj konstruaĵoj estas trovitaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Universitato de Feroaj Insuloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (faroe kaj angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 845321
* GND: 5223302-9
* LCCN: n96077693
* VIAF: 137372190
* ISNI: 0000 0004 0608 1526
* BIBSYS: 90590346
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la malgranda teritorio nomata Selando krome en Britio. Krome ekzistas provinco Zelando en Nederlando, kaj laŭ esperanta lingvouzo samnoma insulo Zelando (dane *Sjælland*) en Danio. |

**Selando** (angle *Sealand* — mara lando, la oficiala nomo: **Princlando de Selando**, *Principality of Sealand*) estas memproklamita ŝtato (mikronacio) lokita sur forlasita instalaĵo en la Norda Maro kaj proklamita en 1967 fare de brita emerita majoro Paddy Roy Bates. La areo de la enmara instalaĵo estas ĉ. 550  m². Referite en kelkaj publikaĵoj kiel "neagnoskita ŝtato".

Historio
--------

Mapo de Selando kaj la Unuiĝinta Reĝlando, kun montro de la teritoriaj akvoj je 3 kaj 12 maraj mejloj
Roughs Tower, oficiale nomita HM Fort Roughs, estas instalaĵo konstruita dum la Dua Mondmilito, por gardi la havenon de Harwich. Ĝi situas en 51°53′40″N, 1°28′57″E, je ses mejloj for de Suffolk kaj ok de Essex, Anglio.

La instalaĵo estis okupita de la familio de Paddy Roy Bates el 1967, kiam ili alvenis al Roughs Tower/HM Fort Roughs kiel radiopiratoj. Li deklaris sin kiel princo de Selando.

Kvankam Sealand ne estas agnoskita de iu ajn lando en la mondo, ĝi havas konstitucion  kaj la "princlando" situanta en teritoriaj akvoj emisias siajn proprajn poŝtmarkojn, monerojn, pasportojn kaj atestojn pri nobeleco.

Ĝi estas konsiderata parto de la Unuiĝita Reĝlando, kaj specife propraĵo de la Ministerio de Defendo.

Pasportoj
---------

En 1997, ampleksa internacia sindikato venis al la atento de Interpol , kiu establis la komercon de falsaj selandaj pasportoj. Pli ol 150 000 falsaj pasportoj, inkluzive de diplomatiaj, stirpermesiloj, universitataj diplomoj kaj aliaj falsaj dokumentoj estis venditaj al civitanoj de Honkongo kaj Orienta Eŭropo. En pluraj eŭropaj landoj, provoj estis faritaj por malfermi bankkontojn kaj akiri armilojn uzante pasportojn de Selando. La ĉefsidejo de la atakantoj estis en Germanio, la amplekso de agadoj kovris Hispanion, Brition, Francion, Slovenio, Rumanion kaj Rusion. Post tio, la Selanda registaro ĉesis emisii pasportojn, anstataŭigante ilin per identeckartoj (ID-kartoj). En 2017, la emisio de pasportoj estis rekomencita.

* Kategorio Selando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

1. ↑  Princo de la enmara platformo. Arkivita el la originalo la 30an de majo 2016.

Vidu ankaŭ
----------

Mikronacio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝo de la Princlando de Selando
* Moneroj de Selando
* La situo de Selando ĉe Google Maps
* (eo) Klariga filmeto pri la diferenco inter mikronacio kaj mikrostato
**Astaillac** - jen france, okcitane respektive gaskone *Astalhac* - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Corrèze*, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de 2020 en la komunumo vivis 213 loĝantoj sur areo de 7,35 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 29 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Brive-la-Gaillarde kaj al la kantono *Midi Corrézien / Migdia de Corresa*. 

La teritorio havas komunan limon kun Altillac, Beaulieu-sur-Dordogne, Liourdres, Sioniac, Gagnac-sur-Cère kaj Girac.

Geografio
---------

Astaillac situas en kampara, maldense loĝata pejzaĝo en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Astaillac antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Beaulieu-sur-Dordogne, malfondita en marto 2015
**Ayen** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 669 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2004.

Geografio
---------

Ayen etendiĝas sur 13,16 km², kaj havis 669 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 51 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La komunumo troviĝas proksime al la baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Ayen antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Paul Reynal, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Ayen estas la ĉefurbo de la kantono de Ayen. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Ayen
* Ayent (komunumo en Kantono Valezo en Svislando kun sama prononco)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Ayen
**SAJNOVICS János** (ŝajnoviĉ) estis hungara lingvisto, astronomo en Tordas la 12-an de majo 1733 kaj mortinta en Buda la 4-an de majo 1785.

Monumento pri János Sajnovics

Biografio
---------

En 1748 Sajnovics aliĝis al jezuita ordeno. Li pristudis filozofion en Nagyszombat, teologion en Vieno kaj li fariĝis fakinstruisto en Győr kaj Vieno, poste en Pozsony kaj Eger. Inter 1758 – 60 li estis asistanto de Miksa Hell en kortega astronomejo en Vieno, poste ekde 1765 ĝis 1772 li agadis en observejo de Nagyszombat. En 1768 Hell vokis kun si en nordan parton de Norvegujo en insulon Vardö por observi la transiron de planedo Venuso antaŭ la Suno en junio 1769. Ĉiokaze al admono de Hell komencis klarigi la problemojn de simileco inter hungara kaj samea lingvoj. La 19-an de januaro 1770 la akademio danreĝa elektis lin sia ano. Ekde 1772 li iĝis instruisto de matematiko de akademio de Buda kaj adjunkto de stelobservejo.

Ĉefaj verkoj
------------

* Demonstratio Idioma Ungarorum et Lapponum idem esse (Koppenhága-Nagyszombat, 1770 – 1772)
* Idea Astronomiae honoribus regiae Universitatis Budensis dicata (Budae, 1778). –

Fontoj
------

* Magyar Életrajzi Lexikon
* hungarlingva biografio

* Kategorio János Sajnovics en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 224426
* GND: 119438429
* LCCN: no2003111568
* VIAF: 40188647
* ISNI: 0000 0000 8375 2427
* LIBRIS: 365545
* SUDOC: 031204279
* BNF: 12246417w
* ICCU: SBLV196941
 |
Larĝa panoramo de AjzoloLarĝa panoramo de Ajzolo

**Ajzolo,** hindie: **आइज़ोल** bengale: **আইজল**, Pri tiu ĉi sono prononco estas municipo, la ĉefurbo de subŝtato Mizoramo en Barato, ankaŭ sidejo de la samnoma distrikto. 

Strato en Ajzolo

Demografio
----------

En 2011 Ajzolo havis 293 416 da loĝantoj.

Geografio
---------

Ajzolo situas sur kresto de montaro en averaĝa alteco de 1132 metrojn. Silĉar troviĝas 123, Agartala 147, Ŝilongo 223, Kohimo 258, Dimapur 261, Kolkato 463, tutlanda ĉefurbo Delhio 1639, Mumbajo 2126 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

En tiu loko la britoj establis kazernon por certigi la potencon en 1872, baldaŭ ankaŭ fortigitaj poŝtejon. Ajzolo estis oficiale establita en 1890, post kelkaj jaroj vojo konstruiĝis al Silĉar. La barata aerforto faris aviadilatakojn kontraŭ la urbo pro ribelo en 1966. Ajzolo iĝis la ĉefurbo de Mizoramo en 1987. La municipo estis kreita en 2010.

Ekonomio
--------

Ekonomio de la urbego estas ligita al la urbara rolo de Ajzolo. La oficejoj kaj ĉiuj servaj, komercaj, kulturaj centroj situas en Ajzolo.

Lingvoj
-------

La oficialaj lingvoj en Ajzolo estas la angla kaj en:Mizo language.

Religioj
--------

En Ajzolo vivis en 2011 plejparte kristanoj (93,5%), hinduoj (4%), islamanoj (1,5%), ankaŭ aliaj.

Eduko
-----

En Ajzolo pluraj universitatoj, altlernejoj kaj institutoj funkcias.

Klimato
-------

Laŭ la klimata klasifiko de Köppen Ajzolo havas subtropikan altebenaĵan klimaton (Cwa). Ĝiaj someroj estas malvarmetaj kaj tre pluvaj, dum ĝiaj vintroj estas malvarmetaj sed sekaj. La temperaturo varias en la jaro inter 17-26 °C. Jare pluvas ĉirkaŭ 2092 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed pro la musono tre ofte inter majo-septembro.

Preĝejo en Ajzolo

Trafiko
-------

Ajzolo ne havas fervojon, sed 4 ĉefvojoj kuras al la urbego. La flughaveno situas proksime de la urbocentro.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* muzeo pri la loka kulturo

Fontoj
------

* WikiTrans

Bildoj pri AjzoloPanoramo en Ajzolo
Preĝejo
Muzeo
Hotelo
Oficejo
Universitato
Altlernejo
  


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |

* Kategorio Ajzolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sándor Tótka** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tótka Sándor** estis hungara kajakisto, olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono.

Sándor Tótka naskiĝis la 27-an de julio 1994 en Mezőtúr.

Biografio
---------

Sándor Tótka kreskiĝis kaj maturiĝis en Gyomaendrőd, poste li studis en Altlernejo Edutus. Li edziĝis en 2019. Li ricevis ŝtatan premion en 2021.

### Sporta kariero

Sándor Tótka inter 2003–2014 estis kajakisto en Gyomaendrőd sur Körös, poste en la ĉefurbo sur Danubo. Li venkis en junularaj internaciaj konkursoj ekde 2010. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2016 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2020 kun ora medalo individue en distanco 200 m, krome en mondĉampionumoj li estis la unua en 2014 kaj 2015 stafete, respektive duope.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Sándor Tótka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810952
 |



* Portalo pri Biografio
La **urbodomo de Esztergom** estas historia monumento, funkcianta urbodomo kaj palaco en Esztergom, laŭ Placo Széchenyi (Esztergom). Ĝi estas ofte konata domo de János Bottyán.

Fasado de la urbodomo

Historio
--------

En la mezepoko en tiu loko kirko funkciis, kiu neniiĝis dum la kontraŭturkaj bataloj. En 1684 generalo János Bottyán konstruis tie teretaĝan domon. Ekde 1723 la posedanto estis la urbo mem, kiu tuj profitis la konstruaĵon urbodomo. Tiu urbodomo estas la plej maljuna sen interrompe funkcianta en Hungario. En 1729 la urbo konstruis sur ĝin etaĝon. En 1770 fulmo trafis la urbodomon, en la sekva jaro helpe de donaco de Maria Tereza de Aŭstrio rekonstruo okazis, eĉ oni konstruis alon kun tureto, kie gimnazio funkciis ekde 1779 pli ol cent jarojn. La nuna formo de la urbodomo estas videbla ekde 1773. En 2006 helpe de Eŭropa Unio la urbodomo estas lumigita orname.

Konstruaĵo
----------

La urbodomo dumnokte
La urbodomo tage
Aerfoto pri la urbodomo
La etaĝa palaco formas U-majusklon kaj havas duoblan mansardan tegmenton. En mezo de la fasado estas la ornama enirejo, pli supre situas la ornamriĉa balkono, plej supre estas la timpano. Laŭ la teretaĝo 11 arkadoj formas koridoron (ĉe la enirejo la arkado estas pli larĝa), tial la hungaroj nomas la domon "pieda domo". En la unua etaĝo 15 fenestroj estas videblaj. La konstruaĵo havas internan korton.

Fontoj
------

* hompaĝo hungare
* hungare kun foto Arkivigite je 2015-06-29 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj

Memortabulo pri la urbodomo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Urbodomo de Kaposvár** estas signifa novrenesanca konstruaĵo en Kaposvár, laŭ la ĉefplaco.

Urbodomo de Kaposvár

Historio
--------

La urbodomo en Kaposvár ĉiam situis laŭ la ĉefplaco. En la unua menciita konstruaĵo ankaŭ gastejo, foje lernejo, policejo, teatrejo funkciis. En la jaroj 1867 kaj 1868 apude pli nova etaĝa urbodomo estis konstruita, kie funkciis ankaŭ la policejo. Ĝi estis malkonsruita kaj en la sama loko la nun videbla urbodomo estis konstruita inter 1900-1904. Inter 1994 kaj 1996 la konstruaĵo ricevis novan alon. En 2000 la konstruaĵo iome estis trakonstruita.

Konstruaĵo
----------

La duetaĝa urbodomo situas kontraŭe de Katedralo Ĉieliro de Maria (Kaposvár).

Aerfoto, dekstre la urbodomo videblas
La urbodomo formas kvarangulon, sed nur unu angulo situas laŭ la ĉefplaco. Tiu angulo estas kvazaŭ turo 40 metrojn alta kun 4 etaĝoj. En la supro ekde 2002 elektronika muzikilo estas aŭdebla anstataŭ sonoriloj. Pli malsupre po unu balkonoj estas videblaj, en la teretaĝo la ĉefenirejo funkcias. En mezo de la konstruaĵo interna korto estas videbla. En la ŝtuparejo oni metis religian skulptaĵon kreitan en 1721. Oni forŝtelis ĝin en 2003, la polico trovis ĝin, poste ĝi estas videbla jam en tiu ĉi loko.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto Arkivigite je 2015-03-23 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Urbodomo de Kaposvár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Urbodomo de Pécs** estas impona novbaroka konstruaĵo en Pécs, laŭ trotuaro de Placo Széchenyi (Pécs).

La urbodomo en Pécs

Historio
--------

Depost tuj dominado de turkoj inter 1698 kaj 1710 oni konstruis la unuetaĝan urbodomon (dum la konstruado interrompo okazis pro milita detruo). En 1713 oni alkonstruis la unuan turon. En 1722 okazis la unua renoviĝo. El la balkono de la urbodomo estis proklamita libera reĝa urbo por Pécs en 1780. En 1809 la domego iĝis hospitalo pro militiro de Napoleono. La sekva duetaĝa urbodomo estis konstruita inter 1830 kaj 1834. Oni alkonstruis turon en 1871. La nun videbla trietaĝa urbodomo konstruiĝis inter 1905 kaj 1907. Sur la teretaĝo diversaj butikoj funkcias ankaŭ nun.

Turo
----

Parto de la fasado
Maldekstre turo de la urbodomo
En la turo funkcias turomuziko aŭdebla ĉiutage inter la oka kaj deknaŭa.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungare kun foto
* hungare kun foto Arkivigite je 2016-01-13 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare
* hungare kun fotoj

* Kategorio Urbodomo de Pécs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Urbodomo de Sopron** estas signifa historia monumento en Sopron, laŭ la ĉefplaco.

Enireja parto de urbodomo en Sopron

Historio
--------

Municipo de Sopron aĉetis ĉi tiun lokon en 1496. La konstruita domo estis la unua publika konstruaĵo de la urbo en la sekva jaro. En 1615 la domo ricevis ornamaĵojn, pentraĵojn, kiuj bruliĝis en granda incendio en 1676. La hungara parlamento tie kunsidis en 1681, ili akceptis gravan leĝon, kiu permesis konstruadon de protestantismaj kirkoj en Hungara reĝlando. Dum la malfrua 19-a jarcento la administrado kreskiĝis, la loko jam ne sufiĉis. En 1892 oni malkonstruis la domon kaj post 4 jaroj la pli nova novrenesanca urbodomo estis preta. Menciindas, ke en tiu loko ankaŭ kapelo estis, kiun oni malkonstruis laŭ elementoj kaj poste oni rekonstruis ĝin en konvena loko.

Konstruaĵo
----------

Aerfoto pri la urbodomo
La duetaĝa urbodomo formas brikon, en interno de la domego 2 internaj kortoj troviĝas. La enireja parto estas portiko. En unu el la arkadoj troviĝas skulptaĵo (farita en 1998) pri iama urbestro. Interne en la unua etaĝo arkivo funkcias, kies pordo estis farita en 1782, tio estas la unusola objekto el la malnova urbodomo. La arkivo mem estas unu el la plej gravaj hungaraj arkivoj kun 5000 mezepokaj dokumentoj.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare Arkivigite je 2015-04-03 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto

Urbodomo de Sopron

* Kategorio Urbodomo de Sopron en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**7506 *Lub*** estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden, en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Per la Schmidt-teleskopo de 122 cm de la Observatorio de la Monto Palomar, Tom Gehrels estis fotinta la ĉielon en septembro kaj oktobro 1960. La fotaj platoj tiel eksponitaj estis senditaj en Leiden (Nederlando), kie la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis ilin dum la sekvantaj jaroj.

Nomo
----

Ĝi estis nomita en honoro de la nederlanda astronomo *Jan Lub*, de Leiden. Post studoj en Amsterdamo, li laboris ĉe la Eŭropa suda observatorio kaj en Munkeno antaŭ reveni en la Observatorion de Leiden. Li estis direktoro de la observatorio de Roque de los Muchachos dum pluraj jaroj. Li interesiĝas pri fotoelektraj observoj de la variantaj steloj *RR Lyrae* kaj de aliaj objektoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (7001 - 8000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| *7505 Furusho* | **7506 *Lub*** | *7507 Israel* |
**Viktor Janka,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Janka Viktor** estis aŭstrohungara oficiro, botanikisto, muzeologo. Lia nobela antaŭnomo estis *bulcsi* [bulĉi], lia botanika nomo estis **Janka**.

Lilio Janka
Viktor Janka naskiĝis la 24-an de decembro 1837 en Vieno (Aŭstra Imperio), li mortis la 8-an de aŭgusto 1890 en Budapeŝto (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).

Biografio
---------

Viktor Janka jam interesiĝis pri la kreskaĵoj dum la lernejaj jaroj en Vieno, ekde 1853 en Kolozsvár (konata ankaŭ *Klausenburg*). En 1859 li estis kadeto, en 1861 leŭtenanto. Li batalis en la milito aŭstra-prusa en 1866. Li eksiĝis kiel ĉefleŭtenanto en 1867. Dum la pacaj tempoj li malkovris kaj priskribis plurajn plantospeciojn, eĉ iam li laboris en de:Naturhistorisches Museum Wien. En 1870 Lajos Haynald invitis lin labori en la Hungara Nacia Muzeo, kie tiutempe oni okupiĝis ankaŭ pri botanikaĵoj. Iom poste li esploris la Balkanon, Italion, Malton, Transilvanion kun Hungarlando. Li emeritiĝis en 1889 pro kormalsano.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* Adnotationes in plantas dacicas nonnullasque alias europaeas (1860)
* Adatok Magyarhon délkeleti flórájához (1874)

Memorigiloj
-----------

* *Lilium jankae* (vidu la foton!)
* *Jancaea Boiss*
* *Himantoglossum jankae*
* *Chamaecytisus jankae*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 718922
* GND: 11761114X
* LCCN: no2010048381
* VIAF: 22923404
* ISNI: 0000 0000 7828 6273
* BNF: 102751113
 |
Viktoria Insulo.
Sidejo de Oando en Viktoria Insulo**Viktoria Insulo** aŭ *Victoria Island* (VI) estas riĉa areo kiu enhavas iaman insulon de samnoma kvartalo Lagosa Insulo, Ikoyi kaj la Lekki Duoninsulon ĉe la Lagosa Laguno. Ĝi estas la ĉefa negoca kaj financa centro de Lagoso en Lagosa Ŝtato, Niĝerio. La Viktoria Insulo estas unu el la plej multekostaj areoj por loĝi en Lagoso. La urbo kaj la insulo kuŝas ene de la limoj de la Eti-Osa "Local Government Area" (LGA).

Viktoria Insulo kun siaj apudaĵoj estas sude de la Lagosa Insulo. Ĝi havas multekostajn konstruaĵojn kaj pro tiu tialo, multaj novaj luksaj kunloĝejoj kaj apartamentoj estas pliiĝantaj ĉie. Kun Ikoyi, Viktoria Insulo okupas grandan areon en Lagoso kiu enhavas kelkajn grandajn distriktojn de vendejoj. Sur ties marbordo laŭlonge de Atlantiko, estas medie rekonstruita Bar Strando.

Fotaro
------

* Komercaj areoj en Viktoria InsuloKomercaj areoj en Viktoria Insulo
* Sidejo de Banko Zenith, Viktoria InsuloSidejo de Banko Zenith, Viktoria Insulo
* EKO hospitalo, Viktoria InsuloEKO hospitalo, Viktoria Insulo
* Civic Towers, Ozumba Nbadiwe, Viktoria Insulo, Lagoso*Civic Towers*, Ozumba Nbadiwe, Viktoria Insulo, Lagoso

Notoj
-----

1. ↑   Victoria Island
2. ↑  "Victoria Island, Nigeria | Cummins Africa". africa.cummins.com. Alirita la 21an de Marto 2021.
3. ↑  All Africa Media Research Conference (PPT).[*rompita ligilo*] Pan African Media Research Organisation. Alirita 4a Aprilo 2012.

* Kategorio Viktoria Insulo (Niĝerio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 719017
 |
Koordinatoj: 49° 48′ 18″ N 17° 46′ 25″ O﻿ / ﻿49.80500 °N, 17.77361 °O﻿ / 49.80500; 17.77361 (mapo)

Burgo Vikŝtejn - interna kortego
Burgo Vikŝtejn
**Vikštejn** (legu Vikŝtejn) estas nomo de ega burgoruino kun alta turo sur kruta roko. Ĝi situas inter vilaĝo Melč kaj urbo Vítkov. Senpere super la burgo situas vilaĝo Radkov. Tio estas la gotika burgo proksimume el la dua duono de 14-a jarcento kaj ĝi estas rimarkata en la jaro 1377, kiam ĝi estis posedaĵo de opavaj princoj. Ĝi estis ruinigita per soldataroj de Matiaso la 1-a Korvino kaj denove ĝi estis riparita ĉirkaŭ la jaro 1530. Tiam estis trafosita terkolo en norda parto, do estiĝis profunda seka fosaĵo, super kiu estis konstruitaj bastionoj. Dum la tridekjara milito en la jaro 1646 ĝi estis eksplodigita de imperiestraj soldataroj. Kiam estis konstruita kastelo en Horní Vikštejn (Dubová), ĝi estis post la jaro 1776 definitive forlasita. De tiu tempo ĝi estis lasita al sia sorto kaj ĉar jam ne plu neniu riparis ĝin, la burgo dezertiĝis.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ithaka-vilao** (germane *Haus Ithaka* aŭ *Villa Ithaka*) estas novbaroka vilao en Vajmaro, Germanujo, Am Horn 25 supre de la eosta deklivo de Ilm-parko.

Historio
--------

La domo konstruitis fare de la arĥitekto Paul Schultze-Naumburg en 1906/07 por la verkisto kaj diplomato Ernst von Wildenbruch. En 1907 Wildenbruch transloĝiĝis Vajmaron en la Ithaka-vilaon post kiam li jam ekde 1892 flegis loĝi Vajmare po plurajn monatojn por jaro. La nomo vilaa aludu certe ankaŭ al fruaj estadoj de Wildenbruch en Greklando kaj Ateno.

La domo apartenis en la komenco de la 20-a jarcento inter la plej modernaj loĝdomoj en Vajmaro. La historiisto Willi Oberkrome taksas ĝin inter la plej gravaj verkoj de Schultze-Naumburg kaj eĉ emblemo de moderna germana arĥitekturo.. Post la morto de Ernst von Wildenbruch en 1909 vivis tie lia vidvino ĝismorte en 1920. Aranĝo de poeta muzeo, kio ja planitis, neniam realiĝis. Anstataŭe ekproprietis la municipo kaj inter 1928 kaj 1990 ene estis malsanulejo respektive porinfana hejmo.

Laŭ intenco de la konstruintoj estu disde Ithaka-vilao ĉiam libera spekto al Ilm-parko - kio hodiaŭ ne plu eblis pro samloka konstruo de aliaj ejoj post vendo de grundoj malsupre ĉirkaŭaj al investantoj en 1997 laŭ konataj komercarĥitekturaj kriterioj.

Interkonatiĝo inter arĥitekto kaj verkisto estis jam en 1903. Schultze-Naumburg kreis ankaŭ la tombon de la verkisto kun dorikaj kolonoj sur la Historia tombejo vajmara.

*Haus Ithaka* en Graal-Müritz
-----------------------------

Rudolf Presber verkis romanon titolitan *Haus Ithaka* kiu aperis en 1926 en Stuttgart. Sed tie temas ne pri la menciita vajmara ejo sed pri somerodomo de Presber je Fritz-Reuter-strato 17 en Graal-Müritz kiun li akiris en 1922. Nuntempe surlokas la bilbioteko *Bäderbibliothek*.

Literaturo
----------

* *Villa Ithaka.* Ĉe: Kerstin Sucher, Bernd Wurlitzer: *Weimar.* DuMont, Ostfildern 2010, ISBN 978-3-7701-7272-6, p. 108

Notoj
-----

1. ↑  Willi Oberkrome: *Deutsche Heimat. Nationale Konzeption und regionale Praxis von Naturschutz.* Schöningh, Paderborn k.a. 2004, ISBN 3-506-71693-X, p. 144
2. ↑  Christoph Schwarzkopf: "Episoden aus 100 Jahren Heimatschutz und Denkmalpflege in Thüringen" ĉe denkmalpfleger.de
3. ↑  Pribiblioteke ĉe ostseebibliotheken.de

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vilao Ithaka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri la arĥitekto Paul Schultze-Naumburg
La Ley-vilao de ĉe Woll-bazaro.
Enskribo ĉe la enirejo al la vilao.
De malantaŭe kun ĝardenoj kaj montrosalono.
La **Vilao Ley** (germane: *Ley-Villa*) estas belega domo en Arnstadt, Germanujo, apud la Woll-bazarplaco, proksime de la naĝohalo.

Priskribo
---------

Alfred Ley, plej maljuna filo de la fondinto de *Rud. Ley Maŝinfabriko* farigis en 1919/20 por si kaj sia familio imponan vilaon.

Ĝin planis la arkitekto Martin Schwarz. La konstruaĵo havas du etaĝon kaj fortimpresas i.a. per monumentaleco. Ĝis 1948 ĝi estis en familia posedo; senproprietigo iĝis en 1948.

Nuna uzo
--------

De 1950-2001 estis en la vila kliniketo. Poste ekposedis la asekurkompanio *Schwenninger BKK* kiu restaŭrigis la vilaon laŭ ĉiuj leĝoj monumentprotektadaj.

Alkonstruitis nova pavilono el vitro, en kiu publike admireblis veturiloj de la eksa aŭtofabriko de Arnstadt. Krome la granda ĝardeno renoviĝis laŭ originalaj planoj. Samtempe oni dumrestaŭre neniam forgesis la bezonon de moderna utiligo de la tuta komplekso.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vilao Ley en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fonto, ĉerpita el listo pri monumentoj vizitindaj en la distrikto. Arkivigite je 2014-04-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Elaera foto, kie tre bone videblas la grandeco kaj beleco de la tuta areo. Arkivigite je 2014-04-19 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Vilao San Marco okcidenta fasado
La **Vilao San Marco**, origine nomata ***Schwalbenvilla*** (vilao de la hirundoj), troviĝas en Merano kaj estas unu el la arkitekturaj monumento]j de la urbo. La vilao estis konstruita en la jaroj 1895-95 laŭ la projekto de la arkitekto Alexander Graf. Ĝi estas ĉirkaŭata de granda triangula ĝardeno. Ek de 1993 la vilao estas la sidejo de la Akademio de german-italaj studoj.

Historio
--------

Fine de la 19-a jarcento Merano jam estis mondfama aŭstra-hungara kuracloko kaj en ĉiuj urbopartoj estis konstruitaj multnombraj vilaoj. Inter ili ankaŭ la tiel nomata *Schwalbenvilla*, konstruita en la jaroj 1894-95 laŭ la projekto de Alexander Graf kiel loĝdomo por la altranga sinjorino Rosa Lohner.
En 1911 la vilao estis aĉetata de Paul Forstermann. Post la unua mondmilito Sudtirolo estis aneksita al Italio kaj en 1927 la vilao estis transdonata al la Opera Nazionale Combattenti. En 1930 ĝi pasis al la ŝtata Demanio dello Stato kaj dum jardekoj ĝi estis loĝata de ties dungitoj. Sekve la vilao iĝis ŝtata propraĵo kaj en 1981 protektita akitektura monumento. Ek de 1993 ĝi estas la sidejo de la Akademio de german-italaj studoj.

Bibliografio
------------

* Anna Pixner Pertoll, *Ins Licht gebaut, die Meraner Villen*, Edition Raetia, Bozen 2009 ISBN 978-88-7283-355-1

* Kategorio Vilao San Marco (Merano) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Vilao Wahnfried
**Vilao Wahnfried** ĉe la rando de la Kortega Ĝardeno je Bayreuth estas la iama loĝdomo de Richard Wagner (1813–1883). 

Post kiam Wagner en Bayreuth ne estis trovinta taŭgan domon, li akiris herbejan terpecon ĉe (nuna Richard-Wagner-Strato) tuj ĉe la Kortega Ĝardeno kiel konstruareo por sia onta loĝdomo. Reĝo Ludoviko la 2-a de Bavarujo subvenciis la konstruadon per ĝis 25.000 taleroj.

La konstruado komenciĝis en 1872 kaj finiĝis en 1874. En ĉi tiu jaro ekloĝis tie kun sia edzino Cosima kaj la gefiloj Daniela, Blandine, Isolde, Eva kaj Siegfried la 28-an de aprilo. En Vilao Wahnfried li finkomponis la operon *Götterdämmerung* kaj verkis pri *Parsifal*. Wagner treege suferis dum siaj lastaj vivojaroj ĉefe en vintro pro la malmilda klimato de Bayreuth, kio instigis lin resti kelkajn monatojn kun sia familio en Italujo. Dum sia lasta restado tie – ekde septembro de 1882 ĝis februaro de 1883 en Venecio – li mortis la 13-an de februaro 1883. Lia kadavro estis transportita al Bayreuth kaj entombigita en la ĝardeno de Vilao Wahnfried. Lia edzino Cosima estis post sia morto en la aĝo de 93 jaroj la 1-an de aprilo 1930 en Coburg bruligita kaj sia urno entombigita en la suda flanko de la tombomonteto.

Tombejo de Richard kaj Cosima Wagner malantaŭ la domo en la parko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vilao Wahnfried en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Richard-Wagner-Muzeo
* Tombo de Richard Wagner
*
Duko Vilhelmo Henriko kun skarpo kaj ermena mantelo en pozo de militestro-strategiisto
La duko sur kuprogravuraĵo laŭ Johann Christoph Sysang, ĉ. 1735
**Vilhelmo Henriko** (germane: *Wilhelm Heinrich von Sachsen-Eisenach*; naskiĝinta la 10-an de novembro 1691 en Heerenveen-Oranjewoud, mortinta la 26-an de julio 1741 en Eisenach) estis duko de Saksio-Eisenach. Li originis el la linio ernestida de la dinastio Wettin. Li estis filo de duko Johano Vilhelmo (Saksio-Eisenach) kaj de ties unua edzino Amalia von Nassau-Dietz.

Vivo
----

En la aĝo de 18 jaroj li postvivis ege danĝeran falon disde ĉevalo kun vundigo de la renoj je kio li suferis la tutan restintan vivon. En 1729, post la morto patra li posteulis lin dukujregade.

Jam en 1723, post nupto de prusa princino li iĝis kavaliro de la ordeno de la nigra aglo, li tre interesiĝis pri ĉio armea. Du el liaj eisenach-aj regimentoj donitis en fremdan servon, nome Nederlandon kaj al la soldataro de la Sankta Romia Imperio. Krome li promesis en la 17.10.1740 al la alnuptita nevo, la prusia reĝo Frederiko la 2-a (Prusio), alian regimenton, la postan Fusilistan regimenton nr. 30.

La jam en 1732 kun du musketeraj batalionoj starigita regimento estis batalinta jam dum la Pola milito pri sukcedo, en imperiestra servo ĉe Rejno, en Supra Italujo kaj ĉe Bodenlago, ekde 1734 kun tri batalionoj.

Post la Paco de Vieno (1738) kaj la reveno al Eisenach en 1739 ĝi reduktitis je grandeco de unu bataliono. La plejmulto de la oficiroj retriĝis. En al 8.10.1739 oni ĵurigis iliajn soldatojn pri Prusio. En 1740 ĝi transprenitis en Magdeburg fare de kolonelo Christian Reinhold von Derschau. La duko dungis 25 ne-eisenachajn oficirojn, venigis anstataŭantojn por la anoj de la dua bataliono kaj iĝis mem regimentestro.

Entombigo estis en la Preĝejo Sankta Georgo (Eisenach). Post lia morto ĉesis ankaŭ la gento de la dukoj de Saksio-Eisenach. La princujo iĝis heredaĵo de Saksio-Vajmaro. De tiam ambaŭ landoj estis kunigitaj dukuje; ĝi iĝis en 1815 Granddukujo Saksio-Vajmaro-Eisenach. Henriko Vilhelmo konstruigis ĉasdomon proksime de Ruhla ĉe Rennsteig kiun lia posteulo pligrandigis je Ĉaskastelo Rühler Häuschen.

Geedzecoj
---------

Vilhelmo Henriko estis kunedza dufoje. En 1713 li edzinigis Albertine Juliane von Nassau-Idstein kaj en 1723 Anna Sophie Charlotte von Brandenburg-Schwedt. Kun neniu el ili li havis idojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vilhelmo Henriko (Saksio-Eisenach) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ligiloj ĉe DDB


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754814
* GND: 102911002
* VIAF: 2870116
* ISNI: 0000 0000 1081 0956
* SUDOC: 244964998
* NKC: ntk20201092796
 |
**Viguera** [biGEra] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la suda komarko Nova Kamero. Ĝi estas la dua plej loĝata municipo en la komarkaro Kameroj post Torrecilla en Cameros. 

La municipa teritorio de Viguera, en la centro de la regiono.

Geografio
---------

Ĝi estas je 22 km de Logronjo, provinca kaj regiona ĉefurbo, komunikita laŭ la montara regiona ŝoseo LR-111 kiu trapasas la municipan teritorion inter la km 308 kaj 314. Laŭ tiu estas sude Torrecilla en Cameros kaj multe pli norde Albelda de Iregua, Lardero kaj Logronjo. La Sierra de Moncalvillo atingas 1000 m de altitudo, kiu gamas ĝis la valo de la rivero Iregua, al kiu fluas rojoj kiuj descendas el montoj. La loĝloko kuŝas tie sur 689 m.s.m. sur la monta deklivo. 

La municipo estas formata de loĝlokoj Castañares de las Cuevas, El Puente, Panzares kaj Viguera, el kiuj kelkaj estas jam senhomaj.

Historio
--------

La plej frua dokumenta mencio aperis en la kroniko berber-araba *Ajbar Maĉmua*, kiu rakontas, ke Abd ar-Rahman la 1-a rekuperis Rioĥon en la jaro 759, post la konkero fare de Alfonso la 1-a de Asturio en 755. Precize oni komentas, ke post la konkero de la kastelo de Viguera, Abderamano trapasis Rioĥon kaj eniris en Alavo. Viguera estis unu de la fortikaĵoj de Banu Kasi por defendi Rioĥon de la atakoj fare de kristanoj. En la dua duono de la 9-a jarcento, Lubb ibn Musa, unu de la filoj de Musa ibn Musa, rekonstruis la fortikaĵon. Lubb mortis dum cervoĉasado kaj estis enterigita en la loko.

En la *Reconquista* la plej grava okazaĵo estis la konkero de la Regno de Viguera el islamanoj denove al kristanoj, sed tiam ne kiel Regno de Viguera, sed kiel parto de la Regno Navaro, kaj poste la zono epartenis al laa Senjorlando de Kameros. 

Dum la Moderna Epoko, Viguera prosperis pro la protekto fare de la Mesta kaj la industrio de la lano. La tolaĵoj fabrikitaj en la 18-a jarcento estis konsumitaj de la lokanoj, sed ankaŭ estis liveritaj al la reĝaj trupoj aŭ eksportataj al la cetero de Iberio.

Aktualo
-------

La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tial oni malaltiĝis el 1 332 loĝantoj ĝis 339 en 2001, post kio oni iomete rekuperiĝis ĝis nunaj 397.

La ekonomio estas bazata ĉefe sur la brutobredado, agrikulturo, la industrio pri ligno kaj la rura turismo.

Vizitindaĵoj estas du preĝejoj, kvar ermitejoj, du pontoj, kastel-kavo de Castañares de las Cuevas, akvofalo *Chorrón de Peña Puerta*, rigardejoj al pejzaĝo ktp.

Bildaro
-------

* Konstruaĵoj kaj monumentoj
* Preĝejo de Asunción en VigueraPreĝejo de *Asunción* en Viguera
* Ermitejo de RosarioErmitejo de Rosario
* Ermitejo de Sankta MarkoErmitejo de Sankta Marko
* Ermitejo de Sankta StefanoErmitejo de Sankta Stefano
* Ermitejo de Sankta Lucia (Panzares)Ermitejo de Sankta Lucia (Panzares)
* Mezepoka pontoMezepoka ponto
* Preĝejo de Asunción (Castañares de las Cuevas)Preĝejo de *Asunción* (Castañares de las Cuevas)
* Kastel-kavo (Castañares de las Cuevas)Kastel-kavo (Castañares de las Cuevas)

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796245
 |