recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gyula Halasy** [djula halaŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Halasy Gyula** estis hungara sportpafisto, olimpiano, olimpika kaj monda ĉampionoj, bankisto.

Gyula Halasy naskiĝis la 19-an de julio 1891 en Kisvárda, li mortis la 20-an de decembro 1970 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Halasy ekde sia aĝo ses estis sportpafisto, eĉ ĉasisto. Li maturiĝis en gimnazio en 1908, poste li akiris jurajn diplomojn en Budapeŝto kaj Kolozsvár, komercistan diplomon en Vieno, agronomina diplomon en Berlino en 1913. Dum la 1-a mondmilito li estis soldato kaj ricevis armeajn medalojn. En la sensporta vivo li estis bankestro en sia naskiĝurbo. Li havis edzinon.

### Sporta kariero

Gyula Halasy inter 1920-1960 estis sportpafisto en ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono en 1936, sed pli frue li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1924 kun ora medalo, krome en mondĉampionumoj li estis la unua en 1932 kaj 1936 teame. Inter 1961–1970 li estis konsilisto de la hungara nacia teamo.

Memorigiloj
-----------

* strato kaj memortabulo en Kisvárda

Vidu ankaŭ
----------

* video

Fontoj
------

* [file:///C:/Users/Juh%C3%A1sz/Downloads/nezo\_istvan\_halasy\_gyula%20(1).pdf hungarlingva biografio kun fotoj]
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   WikiData
2. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Gyula Halasy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820903
 |




* Portalo pri Biografio
**Gyula Halaváts** [djula halavAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Halaváts Gyula** estis hungara inĝeniero, geologo, paleontologo, muzeologo.

Gyula Halaváts  naskiĝis la 7-an de julio 1853 en Hungara reĝlando en Zsena (nuntempa Jena (Gavojdia) en Rumanio). Li mortis la 28-an de julio 1926 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Halaváts frekventis mezlernejojn en Miskolc, Szarvas, Nagykőrös poste li akiris inĝenieran diplomon pri minado en akademio de Selmecbánya en 1874. Post la diplomo li eklaboris en la reĝa geologia instituto, kie li estis librejestro depost la 1-a mondmilito. Li estis ankaŭ gvidanto de la instituta muzeo. En 1895 kaj en la sekva jaro li ricevis premiojn. Li havis edzinon, kiu naskis filinon.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Selmeczbánya andesin basaltjai* (1875)
* *Új alakok Magyarország mediterrán korú faunájából* (1884)
* *Az Alföld artézi kútjai* (1894)
* *A magyar pontusi emelet általános és őslénytani irodalma* (1904)
* *A kisselyki templom és templomerőd* (1913)
* *A baltavári felsőpontusi korú molluszka-fauna* (1923).

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto



* Kategorio Gyula Halaváts en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gyula Fényi** [djula fEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fényi Gyula** estis hungara astronomo, pastro, monaĥo, instruisto, profesoro, membro (korespondanta en 1916) de Hungara Scienca Akademio. Lia origina nomo estis *Fink István/István Fink*.

Memortabulo pri Gyula Fényi
Gyula Fényi  naskiĝis la 8-an de januaro 1845 en Sopron. Li mortis la 21-an de decembro 1927 en Kalocsa.

Biografio
---------

Gyula Fényi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo. En 1864 li aliĝis al la jezuitoj, krome li lernis filozofion kaj aliajn studobjektojn en Nagyszombat. Inter 1871-1874 li instruis en Kalocsa, poste 4 jarojn li lernis teologion en Innsbruck. En 1877 li pastriĝis. Inter 1878-1882 li laboris en observatorio *Haynald* en Kalocsa, poste li instruis en diversaj gimnazioj aŭ en altlernejo, fine li gvidis la menciitan observatorion. Li pensiuliĝis en 1913. Li okupiĝis precipe pri observado de Suno.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

Busto pri Gyula Fényi
* *Meteorol. észlelések* (Meteologiaj observadoj), (1886-1888)
* *Astronomische Nachrichten* (1892)
* *A Napon észlelt jelenségek természetének magyarázata* (1900)
* *A napon észlelt jelenségek természete* (1918)
* *Die Periodizität der Protuberanzen der Jahre 1886-1917* (1922)

Memorigiloj
-----------

* kratero en Luno
* gimnazio kaj placo en Miskolc
* 115254 Fényi
* memortabulo en Sopron
* busto en Kalocsa

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero F kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

* Kategorio Gyula Fényi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 476801
* GND: 116464232
* LCCN: nb2003049187
* VIAF: 26575188
* ISNI: 0000 0001 0961 3610
* SUDOC: 076763676
 |
**Gyula Hajdú** [djula hajdU], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hajdú Gyula** estas hungara kanuisto, mondĉampiono, trejnisto.

Gyula Hajdú naskiĝis la 3-an de januaro 1957 en Miskolc.

Biografio
---------

Gyula Hajdú en sia aĝo 15 lia kubuto dufoje rompiĝis, tial la kuracisto deklaris, ke sekvontokaze lia kruro perdiĝos. Laŭ kuracista konsilo li komencis kanuadi, kie la malrekta kubuto estis avantaĝo. En 1977 li jam konkursis en mondĉampionumo, en la sekva jaro li jam estis la dua individue en distanco 500 m. Li ne estis olimpiano en 1980 pro malsano, en 1984 pro bojkoto. Intertempe en 1982 li estis mondĉampiono duope en distanco 1000 m kun János Sarusi Kis. Depost sia aktiva sporta kariero li estis trejnisto du jarojn. Li pensiuliĝis en 2022. Lia edzino naskis filon.

Memorigiloj
-----------

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kun fotoj
* medaloj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   facebook

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 812296
 |


* Portalo pri Biografio
La rakontoj de barono Munchausen estas simbolo de mensogo kaj ruzeco.
**Mitomanio** estas, laŭ PIV 2020, "psika malekvilibro, karakterizata de emo al falsado de la vero, al mensogo, fabelado k simulado." Alivorte, ĝi estas la konduto kutime, kvazaŭ devigate mensogi.

Ĝi estis unue priskribita en la medicina literaturo en 1891 de Anton Delbrueck. Kvankam ĝi estas polemika temo, mitomanio estas difinita kiel "falsado tute misproporcia al iu ajn videbla celo, kio povas esti vasta kaj tre komplika kaj povas montriĝi dum pluraj jaroj aŭ eĉ vivdaŭro".

Kontraste al ĉiutagaj mensogoj, patologia mensogo ne montras klaran eksteran motivon por la konduto.

Karakterizaĵoj
--------------

La difinaj karakterizaĵoj de mitomanio inkludas:

* Interna motivo por la konduto ne povas esti psikoterapie determinita: ekz. longedaŭra eldevigado aŭ kutima geedza mistraktado povus kaŭzi, ke iu multfoje mensogadas, sen ke la mensogado estas patologia simptomo.
* La rakontoj tendencas prezenti la mensogulon favore. Mitomaniuloj "ornamas sian propran personon" per dirado de rakontoj, kiuj prezentas ilin kiel herooj aŭ viktimoj. Ekzemple, iu povas prezenti sin kiel eksterordinare kuraĝa, scianta aŭ parenca al multaj famaj homoj aŭ kiel havanta grandan potencon, statuson aŭ riĉecon.

Kelkaj psikiatroj distingas kompulsian mensogadon disde patologia mensogado, dum aliaj konsideras ilin ekvivalentoj; ankoraŭ aliaj neas la ekziston de kompulsia mensogado entute; tio ĉi restas konsiderinde polemika.

Referencoj
----------

1. ↑  PIV 2020
2. 1 2   "title=Pathological Lying Revisited".
3. 1 2 3   "Pathological Lying: Symptom or Disease?".
4. ↑   The Truth About Compulsive and Pathological Liars.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Pathological lying en la angla Vikipedio.*

Eksteraj ligoj
--------------

* PubMed – *pseudologia fantastica* – rilatitaj artikoloj
La **mita teologio** (*theologica mythica*) estas unu el la tri branĉoj estigitaj de la romia esploristo Marko Terencio Varono (116-27 a.K.) en la perdita verko *Antiquitates rerum humanarum et divinarum*. La aliaj du estis politika teologio (*theologia civilis*) kaj natura teologio (*theologia naturalis*).

La mita teologio estas praktikata de la poetoj, surbaze de la rakontoj kiuj, laŭ la difino de Aristotelo, la mitoj rilatigas al la diaj aferoj. 

La teologoj de la politika kaj civila teologio estas personoj, kiuj sin demandas kiel la dioj sintenas rilate la ĉiutagan vivon kaj la Ŝtaton (vidu ĉe imperia kulto). La teologoj de la natura teologio estas la filozofoj, kiuj esploras la naturon de la dioj.

La "mita teologio" distingiĝas el la Mistika teologio de Dionizio la Areopagano.

Bibliografio
------------

* Shanks A. *In Defence of "Mythical Theology"*, Cultural Values, Volume 3, Number 2, April 1999, 244-249.
* W. Geerlings, *Die "theologia mythica" des M. Terentius Varro* (1990), ISBN 3-922031-88-9.

Vidu ankaŭ
----------

* Mistika teologio
* Marko Terencio Varono
* *Res divina*
* Racia teologio
* Politika teologio
* Dionizio la Areopagano
* Antologio Latina

Bibliografio
------------

* Shanks A. *In Defence of "Mythical Theology"*, Cultural Values, Volume 3, Number 2, April 1999, 244-249.
* W. Geerlings, *Die "theologia mythica" des M. Terentius Varro* (1990), ISBN 3-922031-88-9.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Recenco de la jara asembleo de la *Associazione Italiana di Filosofia della Religione*, *"Teologia naturale e teologia filosofica"*, Universitato de Chieti[*rompita ligilo*], de Andrea Fiamma
Ĉi tiu artikolo traktas kont-al-kontajn ĝirojn. Pri ĝiro de dokumentoj vidu ĉe surdorsigo.

Transpago de mono el konto de unu persono al konto de alia, ĉe kiu la paganto rekte taskigas la bankon.

Tio estas la plej simpla metodo de konta transpago. Ĝi estas principe la plej sekura, ĉar la paganto ne bezonas transdoni al la ricevonto iun rajtigon (ekz. ĉekon), kiu povas veni en malĝustajn manojn. Tamen ĉiu pagometodo havas siajn riskojn kaj sekurigilojn. La informo pri la alveno de pago devas tamen iel atingi la ricevanton. Tio en pli fruaj tempoj estis konsiderinda malavantaĝo, sed en epoko de elektroniko ne plu grava problemo.

Origine oni uzis paperajn ĝirilojn kun kopioj por la paganto, la banko kaj la ricevonto. Pli kaj pli oni aŭ skanas la ĝirilojn (kaj aŭtomate interpretas la literojn kaj ciferojn), tiel ke ne necesas kopioj, aŭ la kliento mem donas la taskon elektronike (ekz. per interreto). Ĉi-lasta metodo estas tre kostoŝpara kaj tial pli kaj pli populariĝas, sed havas siajn proprajn defiojn certigi la identecon de la taskanto.

Ĝiri ankaŭ estas ŝanĝi la direkton de veturilo.
**Bazuel** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* de la regiono Hauts-de-France (prononco [o dəˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio"). Fine de 2020 en la komunumo vivis 526 loĝantoj sur areo de 11,81 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 45 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lille*, la centra parto de la departemento, kaj al la kantono *Cateau-Cambrésis*.

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *bazuelois*.

Blazono de Bazuel.

Geografio
---------

Bazuel situas en la natura regiono Cambrésis, de kiu Cambrai estas la historia ĉefurbeto. Tiu regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. La areo ĉirkaŭ la urbeto Le Cateau-Cambrésis restas tamen sufiĉe proksime al Avesnois : ankoraŭ videblas verdaj paŝtaĵoj kaj heĝoj kaj ne la agroj de Cambrésis.

Bazuel etendiĝas sur 11,81 km².

Historio
--------

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-Félix Macarez, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Vidindaĵoj
----------

La loka preĝejo, dediĉita al Sankta Vaast, datiĝas de la jaro 1850.

Administrado
------------

Bazuel apartenas al la kantono de Le Cateau-Cambrésis, kies ĉefurbo estas Le Cateau-Cambrésis. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Le Cateau-Cambrésis
La **duklando Pomerio** estis historia teritorio en la regiono Pomerio ĉe la suda bordo de la Balta Maro, kie de la 12-a ĝis la 17-a jarcento regis la slavdevena **pomeria dinastio**, ankaŭ nomata "la Grifoj". Post la formorto de la Grifa dinastio la duklandon akiris reĝlando Svedio en 1630, kaj ekde tiam ĝi estis konata kiel Sveda Pomerio. La teritorio hodiaŭ apartenas al Meklenburgo-Antaŭpomerio en Germanio kaj al la Okcidentpomeria Provinco kaj la Pomeria Provinco en Pollando.

Dum la historio, la duklando estis ofte dividita en pli malgrandajn parto-duklandojn, kiuj ofte ŝanĝiĝis politike kaj geografie. Ĉefe tiuj estis:

* Pomerio-Barth
* Pomerio-Demmin
* Pomerio-Stettin
* Pomerio-Wolgast
* Pomerio-Stolp, vidu ankaŭ: Slupsko (Słupsk)

Grifoj
------

*Vidu artikolon:* Grifoj
De la 12-a ĝis la 17-a jarcento en Pomerio regis la slavdevena **pomeria dinastio**, ankaŭ nomata "la Grifoj", laŭ ilia blazonbesto, la mita grifo. Unu grava dinastiano estis Eriko de Pomerio, reĝo de Norvegio, Svedio kaj Danio (la Unio de Kalmar).
**Urrea de Gaén** [uREa degaEN] estas urbo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la centra parto de la nordorienta komarko *Bajo Martín*, kies administracia ĉefurbo estas Híjar, dum la kultura ĉefurbo estas Albalate del Arzobispo. La loknomo *Urrea* estas aludo al nobela familio, dum *Gaén* devenas de la araba Zaén aŭ Zahén kiu signifas «emiron».​

Geografio
---------

Ĝi estas je 144 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, kaj ĉe la Sierra de Arcos, sur 308 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas inter tiuj de Albalate del Arzobispo (sudokcidente) kaj de Híjar (la cetero). 

Urrea de Gaén estas atingebla laŭ la regiona ŝoseo A-224 el Albalate del Arzobispo (sudokcidente) kaj de Híjar (nordoriente).

Historio
--------

Arko de Sankta Roĥo.
Estas restaĵoj de romia epoko (romia setlejo de Loma de Regadío kie funkciis produktado de vino kaj de olivoleo), dum de araba epoko restis nur la loknomo. La konkero de la loko fare de kristanoj estis farita de Ramon Berenger la 4-a. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Urrea de Gaén pro rura elmigrado oni malaltiĝis ĝis nunaj 435 loĝantoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas malmulta agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da vitejoj, legomoj), forstado, ĉasado kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj kaj kaproj). Nune gravas rura turismo. 

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo, la ermitejo, urbodomo, arkoj kiel restaĵoj de iama murego, muzeo de ludiloj kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

1. ↑   Celdrán, Pancracio (2006). *Diccionario de topónimos españoles y sus gentilicios*. Espasa. ISBN 84-670-0146-1.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801391
* VIAF: 316734811
 |
**Frontera Hidalgo** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La komunumo Frontera Hidalgo situas rekte ĉe la landlimo al Gvatemalo. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Frontera Hidalgo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07035.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 10902 loĝantojn. El tiuj estis 5369 viroj kaj 5533 virinoj. La komunumo havas surfacon de 107 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 60 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 6633 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 5097 scipovis legi kaj skribi kaj 1527 personoj estis analfabetoj. Do 77% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 23% estis analfabetoj.

10917 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 28 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 0.26% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Frontera Hidalgo Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Lowell** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Masaĉuseco, en Kantono Middlesex, kie ĝi estis administra centro de la kantono ĝis 1997. Lowell estas konata kiel la lulilo da la industria revolucio en Usono kaj multaj el la historiaj ejoj de la grandurbo estis konservitaj. Krome la urbo estas universitata urbo. 

Situo de Lowell en Masaĉuseco kaj en la kantono

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 37 km²
* Loĝantaro: 106.519 (en 2010)
* Supermara alteco: 31 m
* Horzono: UTC-5h (en somero UTC-4h)
* Poŝtkodoj: 01850-01854
* Telefonkodo: 978/351

Geografio
---------

Ponto en Lowell
Biblioteko en Lowell
Lowell situas sur ebenaĵo ĉe kunfluejo de la *Merrimack* kaj *Concord* riveroj en la nordorienta landparto de Usono, en la norda parto de Masaĉuseco, en nordorienta parto de la kantono. Boston troviĝas 25 mejlojn.

Historio
--------

Lowell estis fondita en 1653. Ĝi iĝis urbeto en 1826, urbo post 10 jaroj. La loknomo venis de Francis Cabot Lowell. En la 1820-aj jaroj ĝi estis centro de teksaĵoj. De la 1850-aj jaroj Lowell havis la plej grandan industrian komplekson en Usono. La teksa industrio teksis kotonojn produktitajn en la Sudŝtatoj. La urbo daŭre prosperis kiel grava industria centro dum la 19-a jarcento, altirante pli da gastlaboristojn kaj enmigrintojn al siaj muelejoj. Alvenis ekzemple katolikaj germanoj, francaj kanadanoj, portugaloj, poloj, litovoj, svedoj, judoj. En la 1920-aj jaroj multe da uzinoj translokiĝis al foraj urboj, restis kvazaŭ "industria dezerto". Plurajn jarojn poste, la muelejoj estis reaktivigitaj, produktante paraŝutojn kaj aliajn armeajn necesaĵojn por la 2-a mondmilito. Dum la venontaj malmultaj jardekoj la grandurbo estis nur ombro de si mem. En la 1970-aj jaroj rifuĝintoj alvenis el Kamboĝo. Baldaŭe oni aranĝis kulturajn festivalojn, kiuj altiris aliajn firmaojn kaj familiojn, krome graviĝis ankaŭ la universitata edukado.

Trafiko
-------

El Lowell fervojoj kuras al Vermonto kaj Boston, aŭtovojoj al Boston, Atlantiko kaj Nov-Hampŝiro. Ekzistas ses pontoj krucante la Merrimack Riveron kaj kvar krucante la Concord Riveron. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

Vidindaĵoj
----------

Preĝejo en Lowell
Strato en Lowell
* akvofalo
* malnova kverko
* historia arbo, dirita esti staris jam 1700, kie indianoj okazigis renkontiĝojn
* arbaro
* preĝejo
* historia muzeo pri teksado
* tramo-muzeo
* muelejo por kotonoj
* artgalerio
* kultura centro

Famuloj
-------

* en Lowell naskiĝis:
	+ Jack Kerouac
	+ Bette Davis
	+ Rosalind Elias

Ĝemelurboj
----------

* Francio Saint-Dié-des-Vosges, Francio

Fontoj
------

* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans el la anglalingva Vikipedio, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
La **Kastelo de Ragály** estas unu el la historiaj monumentoj en vilaĝo Ragály.

Historio
--------

En 1743 estis konstruita baroka teretaĝa kasteleto aŭ nobeldomo. En 1906 ĝi estis trakonstruita, pligrandigita kun etaĝo laŭ klasikismo. Depost la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon, en la 1950-aj jaroj oni faris 2 pliajn enirejojn. Nuntempe la unua estas enirejo de la vilaĝdomo (administrejo), la alia de la biblioteko. En la kastelo funkcias ankaŭ loka muzeo, ekspozicio pri Bálint Balassi kaj ornamĉambro por geedziĝoj.

Konstruaĵo
----------

La parte unuetaĝa kastelo kun keloj situas sola sur deklivo de monteto en parko, sed apude situas alia kastelo (kun distinga nomo blanka kastelo). La konstruaĵo formas brikon, sed partoj reliefas en la fasado.

Parko
-----

En la parko pli frue estis plantitaj ĉefe eksterlandaj maloftaj arboj. Restis ankaŭ en la parko aparta domo, kiu iam estis stalo kaj garaĝo. En 2005 oni kreis bronzan buston pri la menciita poeto Bálint Balassi.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun 2 fotoj
* Arkivigite je 2013-07-18 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
La **Kastelo de Bajna** (konata ankaŭ pri la iamaj posedantoj **Kastelo de Sándor-Metternich**) estas impona historia monumento en Hungario, en vilaĝo Bajna.

Aerfoto pri kastelo de Bajna

Historio
--------

La grafa familio *Sándor* aĉetis la bienon en Bajna en 1696, poste estis konstruita ĉaskastelo. En 1776 ĝi estis trakonstruita, iom pligrandigita. Móric Sándor konstruis en 1834 imponanan klasikisman kastelon kun 59 ĉambroj fare de József Hild. Post la finkonstruo la grafo pasis multe da tempoj en la kastelo, onidire eĉ li rajdis en interno de la kastelo.

Post la 2-a mondmilito la kastelo havis la kutiman sorton: unue oni uzis la kastelon armea hospitalo, poste la kolĥozo profitis ĝin. Depost la socialismo la kastelo ne estis uzata, tamen ekde la 2000-aj jaroj almenaŭ ekstere renoviĝo okazis.

Fasado de la kastelo

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa kastelo situas sola en granda parko. Kun la aloj ĝi fermas 2 internajn kortojn. En mezo de la fasado la enirejo troviĝas, sed antaŭe estas rizalita portiko, sur la teretaĝo kun arkadoj, sur la etaĝo 4 grekaj kolonoj tenas timpanon. Dum vivo de la grafo Móric Sándor sur la teretaĝo funkciis ĉambro pri bilardo, manĝoĉambro, kapelo, ĉambroj por fumado, kartludo. En la etaĝo funkciis la dormoĉambroj, biblioteko, ĉambro por babilado. En la aloj troviĝis la servaj ĉambroj kaj ĉambroj por la gastoj. La ĉambroj havis stukojn, kiuj dum la socialismo grandparte perdiĝis. Menciindas, ke eĉ la stalo estis hejtita.

La iama parko iam havis anglan sistemon, nun ĝi estas pene sovaĝa arbaro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun mapo kaj fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare
* hungare kun foto

* Kategorio Kastelo de Bajna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La melodio de *"Vin, vin amas mi kore"*
**Du, du liegst mir in Herzen** - *"Vin, vin amas mi kore"* - estas germana popolkanto kiu estis verkita antaŭ 1821 kaj estis uzata en multaj filmoj. Ĝi ekzistas en pluraj dialektaj versioj, ekzemple en la pensilvanigermana (*"Du, du liegscht mir im Hazen"*).

Historio
--------

Dum la malfrua 19-a jarcento la lido estis tradukita en plurajn lingvojn, inkluzive de la nederlanda (*Gij, gij, ligt mij aan 'thart*) kaj la angla (en diversaj versigoj en Anglio kaj en Usono). La originoj de la teksto kaj la melodio ne estas spureblaj. La plej malnova konata presita versio aperis en Berlino en 1821 kiel parto de teatraĵo de *Christoph Friedrich Bretzner sen iu indiko de aŭtoreco*. La kanto estis aparte disvastigita en Virtembergo, Bavario kaj Tirolo .

Uzado en filmoj
---------------

*La kanto* estis ludita per fluto de Canada Lee kaj kantita de Walter Slezak en la filmo *The Lifeboat* de Alfred Hitchcock (1943). En la filmo *Judgment at Nuremberg* de Stanley Kramer (1961), la kanto aperas en versio de Ernest Gold. En la 1920-aj, 1930-aj kaj 1940-aj jaroj la kanto estis utiligita en multaj pliaj filmoj, inkluzive de *Ring Free for Love* (1932) de John Ford, *The Drama of the Deluge* (1928) de Michael Curtiz (kantita fare de Louise Fazenda), *Four Sons* (1940) kaj *Ever in My Heart* (1933) de Archie Mayo (farita kaj kantita fare de Otto Kruger) kaj *Dangerous Honeymoon* (1943) de Richard Thorpe (kantita fare de Joan Crawford kaj Fred MacMurray). Registrado de la kanto de Marlene Dietrich estis parto de la dokumentaĵo *Marlene Dietrich - Her Own Song* (2001). En la filmadaptigo de la romano *Meat is my Vegetables* (2008), la melodio estas utiligita kiel revenanta ĉeftemo lige kun la patrino de la protagonisto. En la filmo *Top Secret!*, de Abrahams/Zucker, la kanto estas kantita de ĉevalo jungita al la ĉaro de farmisto.

Referencoj
----------

1. ↑  Historisch-kritisches Liederlexikon (Histori-kritika leksikono de kantoj)

* Kategorio Du, du liegst mir im Herzen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Duklando Naksoso.
La **Duklando Naksoso** aŭ **Duklando de la Arkipelago** (greke *Δουκάτο του Αρχιπελάγους*, itale *Ducato dell'arcipelago*), konata ankaŭ kiel *Duklando de Egeo*, estis mara ŝtato kreita de la interesoj de la Venecia respubliko en la Cikladoj en la Egea Maro, sekve de la Kvara Krucmilito, centrita sur la insuloj Naksoso kaj Paroso. Ĝi inkludis ĉiujn el la insuloj Cikladoj (escepte Mikonoso kaj Tinoso). En 1537 ĝi iĝis impostopaganto al la Otomana Imperio, kaj estis aneksita de la Otomanoj en 1579; tamen, la kristana regado survivis en insuloj kiel Sifnos (konkerita de Otomanoj en 1617) kaj Tinos (konkerita de Otomanoj en 1715).

La loka loĝantaro submetiĝis relative paceme al la aŭtoritato de la novaj veneciaj senjoroj. Sanudo kaj liaj sukcedantoj prudente sekvis amikigan rilaton kun siaj bizancaj subuloj, kaj eĉ havigis al kelkaj privilegiojn, kiel klopodo altiri ilin al sia dinastio. Kun la venecianoj venis la Katolika Eklezio, sed ili estis minoritato de normale forestaj terposedantoj, dum plej el la loĝantaro restis en la Greka Ortodoksa Eklezio.

Marko Sanudo estis la kreanto kaj unua Duko de la Duklando de la Arkipelago, post la Kvara Krucmilito.

La insuloj estis ege gravaj por la Venecia strategio, pro la valoraj komercvojoj al Anatolio kaj al la Orienta Mediteraneo, kiujn la venecianoj tiam povis kontrolo. Krome la venecianoj ankaŭ eksportis al Venecio korundon kaj marmoron, kion ili elminis en Naksoso.

* Kategorio Duklando Naksoso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 716619
 |
**Ferenc Puskás** [ferenc puŝkAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Puskás Ferenc** estis hungara armeinĝeniero, negocisto. Lia nobela antaŭnomo estis *ditrói*. Lia frato estis Tivadar Puskás.

Memortabulo pri fratoj Puskás
Ferenc Puskás  naskiĝis la 30-an de marto 1848 en Pest (urbo). Li mortis la 22-an de marto 1884 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Puskás frekventis lernejojn ĉefe en Vieno, kie li akiris diplomon. Post siaj studoj li iĝis oficiro, sed pro peto de sia frato li forlasis la armeon kaj ili kune establis telefoncentralojn ekde 1879 en la pli grandaj urboj en Hungarlando. Pro la multe da laboro li mortis frue, sed estas li, kiu instalis la unuan hungaran telefoncentralon.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero P, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto



* Kategorio Ferenc Puskás (armeinĝeniero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Harold J. JONES** (naskiĝis la 27-an de februaro 1940 en Richmond (Indianao)) estas usona ĵaza frapinstrumentisto.

Vivo kaj verkado
----------------

Jones vizitis la gimnazion de Richmond kaj iris en la aĝo de dek kvar jaroj al frapinstrumentaro. Li ludis ekde 1956 en Indianapolis kun muzikistoj kiel Wes Montgomery kaj Freddie Hubbard. Li ricevis stipendion ĉe la Usona Konservatorio en Ĉikago; krom tio li prezentis kun diversaj bandoj kiel ankaŭ elzemple kun bluskantisto Roosevelt Sykes kaj kun Eddie Harris. En la aĝo de 21 jaroj li koncertvojaĝis kun Paul Winter tra Latinameriko kaj Usono. Li famiĝis pro sia kunverkado de la albumo *Exodus* de Eddie Harris (1961). Ekde 1967 ĝis 1972 li apartenis al la Orkestro Count Basie kaj akompanis en la bando de Basie la kantistojn Ella Fitzgerald, Tony Bennett, Carmen McRae, Nancy Wilson kaj Sammy Davis la pli juna. En 1973 li koncertis kun Marlena Shaw je la Ĵazfestivalo Montreux. Plurfoje li vojaĝis kun Benny Carter, ekzemple en 1979 tra Japanujo. En la 1980-aj jaroj li koncertvojaĝis kun Sarah Vaughan kaj prezentis kun ŝi en la Blanka Domo. Li ankaŭ kunverkis ŝiajn albumojn *Send In the Clowns* (1981) und *Crazy and Mixed Up* (1982) ĉe diskeldonejo Pablo.

En la 1990-aj jaroj li akompanis kantistinon Natalie Cole je ŝia koncertvojaĝo. En 1994 li muzikis kun Dick Hyman kadre de la Festivalo San Francisco. Li krome koncertis je festivaloj de sia hejnurbo (ekz. *Indy Jazz Fest*) kaj instruis majstroklasojn ĉe universitatoj. Jones kunverkis entute kvin albumojn, kiuj estis distingataj per Gremioj, de Count Basie (*Warm Breeze*, 1982), de Sarah Vaughan (*Gershwin Live*, 1982), de B.B. King (*Live at the Apollo*, 1990), de Natalie Cole (*Unforgettable With Love* el 1991, *Take a Look* el 1993). krom tio li kunlaboris dumpase de sia kariero kun Gene Harris, Quincy Jones/Sammy Nestico, Jeanie Bryson, Marian McPartland (*Plays the Benny Carter Songbook*, 1990), Walter Norris, Diane Schuur kaj Clark Terry.

Literaturo
----------

* Leonard Feather, Ira Gitler: *The Biographical Encyclopedia of Jazz*. Oksfordo/Novjorko 1999, ISBN 978-0-19-532000-8
* Martin Kunzler: *Jazzlexikon. Band 1*. Rowohlt, Reinbek 2002 (2-a eldono), ISBN 3-499-16512-0

Eksteraj ligiloj
----------------

* Biografio ĉe nhj.k12.in.us


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 402409
* GND: 134419456
* LCCN: n84148407
* VIAF: 24787507
* ISNI: 0000 0001 1489 0321
* BNF: 13895726n
* ULAN: 500027805
* MBA: 1fa26459-c76c-402d-a5cf-0371298a8cee
* BIBSYS: 6092136
* RKD: 376037
 |
**Ferenc Pataki,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Pataki Ferenc** estis hungara gimnastikisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, akrobato, instruisto.

Ferenc Pataki naskiĝis la 18-an de septembro 1917 en Budapeŝto, li mortis la 25-an de aprilo 1988 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Pataki en cirka spektaklo li ekŝatis la akrobatikon kaj la gimnastikon. Depost sia sporta kariero li iĝis akrobatisto en cirkoj en la tuta mondo kune kun sia edzino, kiu same estis akrobato kaj naskis dufoje. Fine li instruis en la akrobatista instituto en Budapeŝto. Li ricevis premiojn inter 1951-2014 (la lastan jam postmorte).

### Sporta kariero

Ferenc Pataki inter 1935-1956 estis gimnastikisto en ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono 36-foje inter 1939-1953, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1937-1955. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1948 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1952 kun ora medalo (1948). Lian veran sportan karieron la mondomilito malhelpis.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Ferenc Pataki (gimnastikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 819098
 |




* Portalo pri Biografio
**Licencoprolifero** rilatas al la problemoj, kiuj estiĝas kiam aldona softvara licenco estas verkita por softvararo.
Licencoprolifero kaŭzas problemojn al la komunumo de libera softvaro. Ofte kiam softvara programisto ŝatus kunmeti partojn de diversaj softvaraj programoj, tio ne eblas ĉar la licencoj ne kongruas. Kiam softvaro sub du diversaj licencoj povas esti aldonita al pli vasta softvararo, la licencoj estas nomataj kongruaj. Car la nombro de licencoj kreskas, la probablo ke programisto de libera kaj malferma fontsoftvaro (FOSS) ŝatus kunmeti softvarojn de nekongruaj licencoj kreskas.

Altiĝas ankaŭ la kosto por entreprenoj, kiuj deziras taksi ĉiun FOSS-licencon por softvararoj, kiujn ili uzas. Fakte neniu favoras licencoproliferon. La deveno estas la tendenco por organizaĵoj verki novajn licencojn por realaj aŭ supozitaj bezonoj de siaj softvareldonoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Liberfonta licencoprolifero de Raymond Nimmer
* Larry Rosen subtenas, ke diversaj licencoj povas esti bona afero[*rompita ligilo*] Larry Rosen
* Kiel licenci de Eric S. Raymond
* Licencoprolifero rilate al medicina softvaro Arkivigite je 2011-09-27 per la retarkivo Wayback Machine de Fred Trotter, kiu subtenas, ke por sansoftvaro nur la sep de guglo estu uzataj.
**Ferenc Raichle** [rajĥle], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plennome **Raichle József Ferenc** estis hungara arkitekto, instruisto. Lia familia nomvarianto estis *Raichl*.

Busto pri Ferenc Raichle
Ferenc Raichle naskiĝis la 23-an de februaro 1869 en Apatin (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempe en Serbio), li mortis la 12-an de aprilo 1960 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Raichle akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1891, poste li pasis 2 jarojn en Berlino. Hejmenveninta li vivis iomete en Budapeŝto kaj Szeged. Intertempe li edziĝis kaj translokiĝis al Szabadka. Li konatiĝis kun Gyula Pártos, kiu enkondukis lin al la secesia stilo. Post sukcesoj li vivis luksa, tial li bankrotiĝis en 1906 kaj translokiĝis al Szeged, kie li denove estis sukcesa arkitekturo. Post la 1-a mondmilito li translokiĝis al Budapeŝto, kie li ne faris iujn ajn gravajn projektojn por la resto de sia vivo.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* gimnazio en Szabadka (1896-1900)
* feriejo en Palics (1900)
* propra palaco en Szabadka (1903, nun muzeo)
* katolika preĝejo en Topolya (1903-1904)
* palaco Shäffer (1907) en Szeged
* palaco Móritz (1909-1910) en Szeged
* propra palaco (Raichle) (1909-1910) en Szeged
* palaco Gróf (1912-1913) en Szeged

* biblioteko en Szabadkabiblioteko en Szabadka
* propra palaco en Szabadkapropra palaco en Szabadka
* katolika preĝejo (Topolya)katolika preĝejo (Topolya)
* palaco Shäffer (Szeged)palaco Shäffer (Szeged)
* palaco Móritz (Szeged)palaco Móritz (Szeged)
* palaco Raichle (Szeged)palaco Raichle (Szeged)
* palaco Gróf (1912-1913) (Szeged)palaco Gróf (1912-1913) (Szeged)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Ferenc Raichle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 690298
* VIAF: 96414712
* ULAN: 500099224
 |
Pterinochilus murinus sling.jpgPterinochilus murinus sling
**Harpaktirenoj**, nome *Harpactirinae*, aŭ **simiaraneoj** laŭ komuna nomo estas subfamilio de tarantuloj kiuj estas indiĝenaj de la kontinento Afriko. Kiel multaj malnovmondaj tarantuloj, ili havas framon de posedo de relative forta veneno, kaj certe ili povas fari dolorigan mordon; tamen plej simiaraneoj ne estas konsiderataj danĝeraj al homoj.

Ili havas brulharojn en siaj abdomenoj kaj uzas siajn krurojn por frapi siajn atakantojn. Tiuj haroj estas fajnaj ĥetoj (haroj) kun rompiĝemaj bazoj kaj strioj de pikiloj pinte. Tiuj pikiloj okazigas intensan iriton sed ne estas pruvaro ke ili portas ajnan tipon de veneno.

Referencoj
----------

1. ↑   Cooke, J. A. L. Roth, V. D. and Miller, F. H.. "The urticating hairs of theraphosid spiders", American Museum Novitates (2498).  Alirita 2008-10-11..

* Kategorio Harpaktirenoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Harpaktirenoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Ferenc Rajniss** [rajniŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rajniss Ferenc** estis hungara ĵurnalisto, redaktoro, politikisto, ministro, parlamentano.

Ferenc Rajniss  naskiĝis la 24-an de julio 1893 en Hungara reĝlando en Bártfa (nuntempa Bardejov en Slovakio). Li mortis la 12-an de marto 1946 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Rajniss komence iĝis instruisto por hungaroj en Bukareŝto. Komence de la 1-a mondmilito li soldatiĝis, en 1915 li falis en militkaptito. En 1922 li estis ŝanĝita por komunistaj politikistoj. En 1926 li plulernis en Novjorko, poste en Londono. En 1931 li doktoriĝis en Budapeŝto. En 1935 kaj post 4 jaroj li estis elektita parlamenta deputito. Li redaktis diversajn gazetojn. En la jaroj 1944 kaj 1945 li estis ministro pri religio kaj eduko. Post la 2-a mondmilito li estis kondamnita je morto.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Szálasi minisztere voltam* (Mi estis ministro de Szálasi)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero R, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Ferenc Rajniss en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 511386
* GND: 124208967
* LCCN: n2002022716
* VIAF: 40306306
* ISNI: 0000 0000 3832 7384
* SUDOC: 067740766
 |
Koordinatoj: 47° 47′ 37″ N 3° 50′ 07″ O﻿ / ﻿47.79361 °N, 3.83528 °O﻿ / 47.79361; 3.83528 (mapo)

**Chichée** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 350 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.

Geografio
---------

Chichée etendiĝas sur 18.78 km², kaj havis 350 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 18 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Colette Garnier, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Chichée apartenas al la kantono de Chablis, kies ĉefurbo estas Chablis. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Auxerre, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Chablis
***Rektaj punkoj*** (angle *Straight edge*) estas subkulturo originita el la punka subkulturo kies anoj sindetenas de uzado de alkoholo, tabako kaj aliaj distraj drogoj, en reago al la troigoj de punka subkulturo. Por iuj, ĉi tio etendiĝas al detenado de engaĝiĝado en seksumado, sekvante vegetaran aŭ veganan dieton aŭ ne uzante kafeinon aŭ preskribajn drogojn. La termino "rekta rando" estis adoptita de la kanto "Straight Edge" de 1981 fare de la hardkora punka bando Minor Threat.

Rektaj punkoj aperis meze de la fruaj 1980-aj jaroj en hardkore punka sceno. Ekde tiam, ampleksa vario de kredoj kaj ideoj ligis sin kun iuj membroj de la movado, inkluzive de vegetaranismo kaj bestaj rajtoj. Dum la kutime esprimitaj aspektoj de la rekta subkulturo estis abstinado de alkoholo, nikotino kaj kontraŭleĝaj drogoj, estis konsiderindaj variaĵoj pri kiom malproksime preni la interpretojn de "abstino de toksikaĵoj". Malkonsentoj ofte ekaperas pri la ĉefaj kialoj de vivado de rekta punko. Kvankam la rekta politiko variis signife, de eksplicite revolucia ĝis rekta konservativa, ĉi tiu plejparte regis, almenaŭ en la publika percepto. Maldekstre klinaj aktivuloj ofte aliris Rektan Randon per skeptiko, mokado aŭ eĉ rekta malamikeco parte pro tio, kion ili perceptis kiel la mem-justan militadon de la rektaj punkoj.

X marko
-------

La litero X estas la plej rekonebla signo de la rektaj punktoj, kaj ofte estas markita sur la dorso de ambaŭ manplatoj, tamen ĝi ankaŭ povas esti markita sur aliaj korpopartoj. La marko ofte troviĝas ankaŭ sur vestaj detaloj. La X funkciis kiel averto al drinkejistoj ĉe spektakloj por ne servi alkoholaĵojn al grupanoj kiuj evitas ĝin. Ĝi poste iĝis modo inter junuloj kiuj volis eniri spektaklojn sed ne trinki alkoholaĵon servitan ĉitieejaj. En 1980 la rok-grupo "The Teen Idles" publikigis diskon nomitan "Minor Disturbance" kiam la diskokovraĵo estis du manoj kun nigra X markita sur la dorso. La marko baldaŭ iĝis integrita parto de la Straight Edge.

* Kategorio Rektaj punkoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ferenc RADOS** [radoŝ], hungare **Rados Ferenc** estas hungara pianisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto. Lia patro estis Dezső Rados.

Ferenc Rados naskiĝis la 26-an de oktobro 1934 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Rados devenis el muzikema familio. Li frekventis muzikan mezlernejon, poste li studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt, kie li lernis de Pál Kadosa inter 1956-1959. Poste li plulernis ankaŭ en Moskvo. Ekde 1964 li ekinstruis en mezlernejo, poste en la Muzikarta Altlernejo. Krom la instruado li partoprenis ankaŭ en la koncertoj, foje li kune ludis kun Zoltán Kocsis. En la 1990-aj jaroj li forlasis la altlernejon kaj li instruis en aliaj lokoj. Li ricevis premion Kossuth en 2010, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Márta Ábrahám
* Domonkos Héja
* Gergely Ittzés
* István Kassai
* András Keller (violonisto)
* Zoltán Kocsis
* Dezső Ránki
* András Schiff
* Alex Szilasi
* Balázs Szokolay
* Gábor Takács-Nagy
* Dénes Várjon

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 409968
* GND: 1129368882
* LCCN: nr88007731
* VIAF: 5355103
* ISNI: 0000 0000 6669 7796
* MBA: f6c8526d-257a-4b5c-a21b-55c2d74b5578
 |
**Enikő Sütő** [enikO ŝutO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sütő Enikő** estis hungara manekeno, juristo, instruisto.

Sütő Enikő naskiĝis la 27-an de julio 1958 en Budapeŝto.

Enikő Sütő en 1977

Biografio
---------

Sütő Enikő maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. La unua reklama foto pri ŝi estis farita en 1974. Laŭ voĉdonoj de la legantoj ŝi estis elektita en 1979 kiel manekeno de la jaro. En 1989 ŝi fondis privatan lernejon por manekenoj, kiu ŝi daŭre instruas. Ŝi estis videbla ankaŭ en pluraj televidaj programoj, eĉ ŝi estis ankaŭ redaktoro. Intertempe ŝi estis ankaŭ juristo 8 jarojn. Ŝi ricevis kuracistan premieton en 2006 por reklamado de sana vivo. Ŝi eksedziniĝis trifoje, ŝajnas, ŝi neniam naskis.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* 
* reklamfoto pri Sütő

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Enikő Sütő en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 708041
 |
**Tago de Solidareco kaj Libereco** (pole: *Dzień Solidarności i Wolności* – pola ŝtata festo, celebrata ĉiujare la 31-an de aŭgusto datrevene de la Aŭgustaj interkonsentoj, fiksita por memorigi historian ekmoviĝon de poloj al libereco kaj sendependeco de 1980, kiu komencis procezon de falo de komunismo kaj liberigon de la nacioj de Mezeŭropo kaj Orienta Eŭropo.

La tago estas labor-labortago.

Signifo de la dato
------------------

Kulmina punkto de la Strikoj en la Pola Marbordo en 1980 estis subskribo de interkonsentoj laŭvice - en Szczecin (la 30-an de aŭgusto), en Gdańsk (la 31-an de aŭgusto) kaj en Jastrzębie-Zdrój (la 3-an de septembro). Kiel simbolan daton oni akceptas la tagon de 31-a de aŭgusto - subskribo de la interkonsento en Gdańsk.

Proklamo de la festo
--------------------

La tago de 31-a de aŭgusto estis fiksita ŝtata festo fare de Pola Sejmo la 27-an de julio 2005.

Historio de celebrado
---------------------

La festo la unuan fojon estis celebrata dum la 25-a datreveno de la aŭgustaj interkonsentoj la 31-an de aŭgusto 2005. Ĉefaj solenaĵoj okazis en Gdańsk.

Vidu ankaŭ
----------

* Tago de Solidareco kun Pollando
*Novnaskita infano*  
Fare de Georges de La Tour, 1645/1648  
76 x 91 cm, Belarta muzeo de Rennes
***Chiaroscuro*** (el la itala ; esperante: klaroskuro) estas grafika tekniko, per kiu klaraj partoj de desegnaĵo aŭ pentraĵo apudas tre malhelajn partojn, tiel kreante krudajn kontrastojn. Tiu tekniko aperis dum la Renesanco, sed spertis klimakson danke al Caravaggio kaj al liaj disĉiploj. Aliaj artistoj sekve utiligis *chiaroscuro*, ekzemple Rembranto.

En la pentraĵoj de Caravaggio, la tekniko fakte havas simbolan signifon: la surtera mondo estas tre obskura, dum la interveno de Dio okazigas subitan lumon. Sed *Chiaroscuro* cetere eblas pliigi la patoson de iu verko, rigidigi sintenojn aŭ obteni pli da reliefo.

Vidu ankaŭ
----------

* Sfumato
* Georges de La Tour
* Caravaggio
* Joseph Wright of Derby
* Nigra filmo, la simile videbla nigrablankan efikon

* Kategorio Chiaroscuro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 203003
* GND: 4159525-7
* LCCN: sh85023220
* BNF: 11979929p
* BNE: XX4576542
 |
**Internacia Tago de Solidareco kun Pollando** (angle: International "Solidarity Day") - anoncita de administra centro de usona prezidento Ronald Reagan tago de la apogo de demokratia opozicio en Pollando. La daton oni fiksis je la 30-a de januaro 1982.

Dum la tago en la tuta mondo oni manifestis defende de malfondita Solidareco.

Venontan tagon la 31-an de januaro 1982 televidoj en pluraj landoj kaj radiodisaŭdigejoj de la Voĉo de Ameriko, Radio Libera Eŭropo kaj Radio France Internationale montris komunan programon *Por ke Pollando estu Pollando*, rigardatan de 185 milionoj da spektantoj en 50 landoj de la mondo. Nomo de la programo ligiĝas al la kanto de Jan Pietrzak.

Al la programo, gvidata de Charlton Heston, interalie kontribuis: Romuald Spasowski, Zdzisław Rurarz, Czesław Miłosz, Kirk Douglas, Max von Sydow, Henry Fonda, Benny Andersson, Agnetha Fältskog, Anni-Frid Lyngstad, Paul McCartney, Björn Ulvaeus, Orson Welles. La kanton „Ever Homeward" ekkantis Frank Sinatra (parte pollingve).

Dum la programo alparolis pluraj ŝtatgvidantoj kaj politikistoj, kiel prezidento de Usono Ronald Reagan, ĉefministrino de Britio Margaret Thatcher, kanceliero de Germanio Helmut Schmidt, ĉefministro de Islandio Gunnar Thoroddsen, ĉeministro de Belgio Wilfried Martens, ĉeministro de Kanado Pierre Trudeau, prezidento de Francio François Mitterrand.

En Pollando la programon unuafoje montris TVP Historia la 13-an de decembro 2011.

Vidu ankaŭ
----------

* Tago de Solidareco kaj Libereco
* Milita stato en Pollando
**Tago de la Indiĝena Lingvo** (hispane, ***Día del Idioma Nativo***) estas perua festotago, kiun oni festas ĉiujare je la 27-a de majo, por komune memorigi la oficialan agnoskiĝon de la indiĝenaj lingvoj kiel oficialaj lingvoj en la Perua Respubliko. Ĝi ne estas la sama afero kiel la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo.

La memorigan tagon establis, dum la Revolucio de la Armitaj Fortoj, generalo Juan Velasco Alvarado per la dekreto Leĝo 21156 en 1975, kiel rimedo por agnoski la multkulturecon de Peruo, kie ekde jarmiloj kunvivas multaj diversaj kulturaj grupoj aŭ nacioj parolante la proprajn lingvojn kaj konservante la propran kulturon. En tiu ĉi procezo de rekonado, gravan rolon ludis la perua verkisto José María Arguedas, kiu reproduktis en siaj verkoj la subpremitan situacion, en kiu la indiĝenoj de Peruo vivas pro la superregado de la hispana lingvo.

Antaŭ la Konkero de Ameriko, en la lando de la Tahuantinsujo la oficiala lingvo estis la keĉua; sed ankaŭ lokaj lingvoj ekzistis, kiel ekzemple la ajmara en la suda parto de la lando, la uroa en la ĉirkaŭaĵo de Lago Titikaka, la kuljea kaj la muĉika en la norda regiono de Peruo. En la perua Amazonio, troviĝas ankaŭ aliaj lingvoj parolataj, kiel la ŝipiboa, la kampaa, la huitota ktp.
**Teknika redakto** aŭ **teĥnika redakto** estas profesia fako, en kiu oni preparas la helpan dokumentaron por uzantoj de maŝino, de komputa programo kaj de similaj malsimplaj objektoj. Pli flate oni povas nomi ĝin **teknika verkado**. Ĝi najbaras al scienca aŭ teknika ĵurnalismo.

Principoj
---------

Teknika dokumento estas mezaĵo inter teknikistoj, kiuj konstruas maŝinojn, kaj uzantoj. Teknika redaktisto devas esti aŭ fakulo kun klariga talento, aŭ bona verkanto kun kompreno pri fakaĵoj.

Teknikaj klarigoj devas adaptiĝi al la celata publiko. Se la publiko estas jam kompetentaj profesiuloj, la tekstoj povas uzi fakan ĵargonon kaj konvenciajn skemojn. Male se la publiko estas el ordinaruloj, oni devas prezenti la aferojn simple, iom detale, aŭ klarigi la bazajn nociojn unue.

Redaktisto devas gramatike kaj vortprovize bone regi la lingvon, plani dokumentojn, prezenti aferojn laŭ logika ordo. Iuj el la kutimaj rekomendoj por teknika redaktado estas:

* Ĉiam mencii la saman aferon per la sama nomo
* Uzi mallongajn frazojn
* Uzi limigitan vortprovizon
* Prezenti proceduron laŭtempe, sen retroiroj
* Konsekvence uzi titolojn, indeksojn kaj similajn
* ...

Dokumentspecoj
--------------

La specoj de teknikaj dokumentoj estas tre multaj. Tipaj kaj ofte uzataj specoj estas ekzemple: 

* Manlibro de instalo - por munto, instalo, unuafoja funkciigo
* Instrulibro - kun gvidaj ekzemploj de uzado
* Manlibro de administro - por perioda purigo, flego, riparo ktp.
* Manlibro de uzo - por ordinara uzo
* Referenca manlibro - kun listoj de ĉiuj komandoj, erarokazoj, ktp
* Ekrana helpo - ene de komputikaj programaroj

Helpoj
------

Kelkaj kompanioj proponas formalajn metodojn de teknika redakto.