recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Pri la komunumo
---------------

**Damphreux** estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 169 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Damphreux situas proksimume 7 kilometrojn nordnordokcidente de la distriktĉefloko Porrentruy en valkaldrono de la rivereto *Coeuvatte*, kiu senakvigas la vilaĝon norden al Allaine. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,62 km², de kiuj 32% estas kovritaj de arbaro, 64% servas por agrikulturo kaj 3% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Damphreux limas en nordo al Lugnez, en nordoriento al Beurnevésin, en oriento al Bonfol, en sudoriento al Vendlincourt, en sudo al Coeuve, kaj en okcidento al Basse-Allaine.

Trafiko
-------

Damphreux situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika transportreto ĝi estas konektita per la poŝtaŭtolinio de Porrentruy al Beurnevésin. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A16 situas 7 kilometrojn sude apud Porrentruy.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Damphreux datiĝas el la jaro 1161 kiel *Damfriol*. Dum mezepoko la monaĥejoj de St. Ursanne, Bellelay kaj Moutier-Grandval posedis bienoj en Damphreux. Ek de la 13-a jarcento la vilaĝo Damphreux apartenis al la princepiskopejo de Bazelo kaj estis submetita al la majoro de Coeve. Post la franca revolucio de 1792 ĝi dum unu jaro apartenis al la Raŭraka Respubliko, kiu kiel departamento *Mont Terrible* estis integrita al Francio. De 1800 ĝis 1815 Damphreux apartenis al la franca departemento Haut-Rhin, kaj en la jaro 1816 ĝi per dekreto de la Viena Kongreso de 1815 fariĝis parto de la distrikto Porrentruy de Kantono Berno. Ek de la 1-a de januaro 1979 Damphreux apartenas kun la tuta distrikto al la nova Kantono Ĵuraso.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Dominique Prongué*: *Damphreux* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-03-18)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Damphreux en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Damphreux en la kantona retejo
* Damphreux en la Historia Leksikono de Svislando

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Porrentruy |
| --- |
| maldekstraAlle • Basse-Allaine • Beurnevésin • Boncourt • Bonfol • Bressaucourt • Bure • Clos du Doubs • Coeuve • Cornol • Courchavon • Courgenay • Courtedoux • Damphreux • Fahy • Fontenais • Grandfontaine • Haute-Ajoie • La Baroche • Lugnez • **Porrentruy** • Rocourt • Vendlincourt |  |

 |
**Bozoó** [bozoO] estas loĝloko kaj municipo en la nordoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Comarca del Ebro*.

Geografio
---------

Urbodomo.
Ĝia municipa teritorio, kiu enhavas ankaŭ submunicipojn Portilla kaj Villanueva Soportilla, okupas totalan areon de 33,16 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 100 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. 

Ĝi distas 79 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, dum Vitorio estas nur je 52 km.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. 

Bozoó formis parton de la kategorio *izolaj loĝlokoj* en la *partido de Bureba*, reĝa jurisdikcio kun vicurbestro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Estas municipa paŝtejo.

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo *de San Julián y Santa Basilisa*.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774608
 |
Damo de Baza, N.A.M. (Madrido).
La **Damo de Baza** estas ibera skulptaĵo el kalkoŝtono multkolora, de la 4-a jarcento a.K. Ĝi troviĝas eksponita en la Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio, en Madrido.

Trovo
-----

Tiu verko estis trovita la 22-a de septembro de 1970 de la arkeologo Francisco José Presedo Velo en la Monteto Santuario, nome nekropolo de la antikva *Basti* (Baza), en la provinco Granado (Hispanio).

Priskribo
---------

La damo sidas sur trono kiu havas tre longajn flugilojn dorse. La antaŭaj kruroj de la trono estas krifoj de leono. La surfaco estas finigta per la tekniko de stuko kaj pentrita poste per blua, ruĝa, bruna kaj nigra, ĉio tio gluita per gipso.

Detalo de la Damo de Baza.
La vizaĝo montras trajtojn iom krudajn. Ŝi havas nigran hararon, kun du grandaj flankaj ondoj kiuj aperas sub hararfrizaĵo komponita de tiaro kiu kovras parte la orelojn kaj kiu krome estas ornamita de tri bendoj. Ŝi vestas grandajn orelringojn vakuajn kiuj rekte pendas el la orellobo. La kolo estas kovrita de kvar kolieretojn kaj de pli granda kolringo formita de bidoj tonelformaj al kiuj ligiĝas kvin pendiloj. Alia granda kolumo montriĝas kun tri pecoj korformaj. Ĉirkaŭfingre estas nombraj ringoj kaj ĉirkaŭ polsoj estas po diversaj braceletoj.

Por vestaĵo ŝi havas bluan tunikon kun bordornamo sube. Sub la tuniko videblas du subvestaĵoj, el kiuj la dua apogiĝas sur la ŝuoj. Ŝi havas krome mantelon el la kapo al la piedoj malferma antaŭe formante faldojn flanke de la kapo kaj sur la korpo.

La damo tenas zorge en sia maldekstre mano kolombidon blupentritan kies okulo reprezentiĝas per nigra cirklo.

Vidu ankaŭ
----------

* Ibera arto

* Kategorio Damo de Baza en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Głos*** - *Gazeta Polaków w Republice Czeskiej* (*La Voko - Gazeto de poloj en la Ĉeĥa respubliko*), ĝis 2017 ***Głos Ludu** - Gazeta Polaków w Republice Czeskiej* (*La Voko de Popolo - Gazeto de poloj en la Ĉeĥa respubliko*) - estas pola gazeto eldonita en Ĉeĥio (antaŭe en Ĉeĥoslovakio) de 1945 ĝis nun.

Historio
--------

De 1945 ĝis 1989 **Głos Ludu** (*La Voko de Popolo*) estis organo de la Komunista Partio de Ĉeĥoslovakio. Komence eldonita ĉiusemajne, poste ĝi aperis dufoje semajne, en 1951-2017 - trifoje. Ekde 2018, la nomo estis ŝanĝita al **Głos.** Nun la gazeto estas eldonita dufoje semajne.

En la komenco la redaktejo troviĝis en Fryštát, poste en Český Těšín kaj Ostrava-Mariánské Hory, kaj denove Český Těšín ekde 2003. Ekde julio 2018 la ĉefartikolo situas en la konstruaĵo de la Ĉefa Estraro de Pola Kulture-Eduka Asocio (PZKO).

Ĉefredaktistoj
--------------

* Henryk Jasiczek (ĝis 1958),
* Jan Szurman (1958–1964),
* Tadeusz Siwek (1964–1969),
* Stanisław Kondziołka (1969–1986),
* Henryk Kiedroń (1986–1991),
* Marek Matuszyński (1991),
* Marian Siedlaczek (1992–1994),
* Władysław Biłko (1994–2000),
* Henryka Bittmar, (2000-2003),
* Kazimierz Santarius (2003),
* Danuta Branna (2003–2005),
* Beata Schönwald (2005–2008)
* Wojciech Trzcionka (2008–2010),
* Tomasz Wolff (ekde 1-an de januaro 2011)

Vidu ankaŭ
----------

* Pola minoritato en Ĉeĥio
* Pola kulture-eduka asocio en Ĉeĥa respubliko
* Zaolzie
* Teŝinio
* Ĉechoslovaka-pola disputo je Tešinio

Referencoj
----------

* Oficiala retejo de gazeto (pole)
**Toʻrtkoʻl** (uzbeke, antaŭe en cirila alfabeto *Тўрткўл* [Tŭrtkŭl], karakalpake **Toʻrtkuʻl**, antaŭe en cirila alfabeto *Төрткүл*, ruse Турткуль [Turtkul'], ĝis 1920 *Petroaleksandrovsk*) estas eksterdistrikta urbo kaj administra centro de ĉirkaŭa distrikto en la Aŭtonoma Respubliko Karakalpakio de Uzbekio. En la jaro 2009 la urbo havis 52 424 (laŭ la censo de 1991 estis 36 300). La loĝloko situas ĉe la dekstra bordo de la rivero Amudarjo kaj estas la plej suda urbo de la etna regiono Karakalpakio.

Historio
--------

Toʻrtkoʻl historie estis loĝloko borde de la Silka Vojo, kaj ĝis la 1-a de aprilo 1932 estis la ĉefurbo de la historia regiono - kaj, post la kreo de Sovetunio, Aŭtonoma Respubliko - Karakalpakio. Tamen la urbo havas malfavoran situon: ĝi daŭre estis minacata per inundoj de la rivero Amudarjo - tial oni decidis investi pli bone en fondon de nova kaj en la regiono pli centra ĉefurbo, Nukus, ol en ripetajn kaj parte vanajn kontraŭinundajn protektokampanjojn de Toʻrtkoʻl. Ekde tiam la antaŭe impona riverego iĝis nur rojo: Por havi sufiĉan akvon por la de Jozef Stalin ordonita kultivo de kotono, granda kvanto el la akvo de la riveroj Amudarjo kaj Sirdarjo estis forkondukita en sennombrajn kanaletojn, tiel ke multe maltro da rivera akvo atingas la lagon Aralo, kiu sekve pli kaj pli malaperas.

La averaĝaj temperaturoj estas 28° C en julio kaj -5,1° C en januaro.

Proksime de Toʻrtkoʻl situas flughaveno kun al kaj elflugovojo de 1503 metroj kaj la ICAO-kodo `UTNT`.

* Kategorio Toʻrtkoʻl en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Eleanor TALBOT** (m. la 30-an de junio 1468) estis amorantino de Eduardo la 4-a (Anglio).

Ŝi estis filino de John Talbot (1-a grafo de Shrewsbury). Ĉirkaŭ 1450 ŝi edziĝis al Kavaliro Thomas Butler, filo de Ralph Butler (Lordo Sudeley). Ŝia edzo mortis antaŭ marto 1461 kaj, senpermese de la reĝo, ŝia bopatro reprenis unu el la du bienoj kiun li donis al ŝi kiam ŝi edziĝis. Eduardo la 4-a forprenis ambaŭ bienojn. Kiam Eleanor petis ilian redonon, onidire Eduardo klopodis delogi ŝin: kiam ŝi rifuzis, li promesis edziĝi al ŝi.

La 1-an de majo 1464 Eduardo sekrete edziĝis al Elizabeth Woodville. Poste asertiĝis ke la edziĝo okazis sen antaŭa anonco ĉar Eduardo timis ke Eleanor Talbot dirus ke estis antaŭa edziĝkontrakto - tio kio nuligus la edziĝon de Eduardo kaj Elizabeth Woodville pro bigamio.

Eleanor mortis en monaĥinejo la 30-an de junio 1468 kaj entombiĝis en Norwich.

Plurajn semajnojn post la morto de Eduardo (9-a de aprilo 1483) pastro atestis antaŭ la estonta Rikardo la 3-a (Anglio) ke li estris riton per kiu Eduardo kaj Eleanor Talbot eniris edziĝkontrakton. Rikardo persvadis la anglan parlamenton leĝdoni statuton (*Titulus Regius*) kiu detronigis Eduardon la 5-a, filon de Elizabeth Woodville kaj Eduardo la 4-a, kiel nelegitimulo, kaj igis Rikardon mem reĝo. Laŭ la franca historiisto Philippe de Commines, la pastro estis Robert Stillington, episkopo de Bath kaj Wells. Kiam Henriko la 7-a (Anglio) gajnis la anglan tronon, li ordonis la detruon de ĉiuj kopioj de *Titulus Regius*.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 298024
* GND: 138023549
* LCCN: no2009067373
* VIAF: 88464142
* ISNI: 0000 0000 9179 6462
 |
Laŭ legendo, **Damoklo** estis favorato de la tirano Dionizio la 1-a aŭ Dionizio la 2-a de Sirakuzo en la unua duono de la 4a jarcento a.K. La anekdoto pri "la glavo de Damoklo" estas raportita en la "tusculanae disputationes 5,61–62" de Cicerono.

Ĉu Damoklo fakte vivis aŭ ne, tio ne estas certigita. Li estis priskribita kiel kortegano ĉe Dionizio, kiu estis malkontenta pri sia vivo. Li enviis la tiranon pro ties potenco kaj riĉeco kaj ties avantaĝojn li ĉiam emfazis per siaj flataĵoj. Pro tio Dionizio decidis klarigi al Damoklo helpe de glavo, la hodiaŭ proverbo pri la "glavo de Damoklo", la efemerecon (ne nur) de sia pozicio.

La reganto do invitis Damoklon al festo kaj proponis al tiu sidiĝi ĉe la reĝa tablego. Antaŭe tamen li pendigis super ties sidloko grandan glavon, fiksitan sole per unuopa ĉevala haro.

Kiam Damoklo rimarkis la glavon pendantan super lia kapo, li neniel kapablis ĝui la prezentitajn luksaĵojn kaj fine petis, ke li rajtu rezigni la agrablaĵojn (kaj la kun tiuj ligitan minacon). Damoklo tiel ricevis la instruon, ke riĉeco kaj potenco ne donas protekton kontraŭ danĝeroj sed elvokas tiujn.

Tiu instruo estis tradiciita en multnombraj bildoj kaj lirikaĵoj, ekzemple, kiel aludo, ĉe Horacio en la "carmina 3,1". La "glavo de Damoklo" ankoraŭ hodiaŭ estas uzata kiel metaforo de ekzistanta danĝero en ŝajne komforta situacio. Cicerono per sia Damokla alegorio tamen indikas ankaŭ, ke Dionizio pro tiu ĉiama minaciĝo estis devigata sekurigi sian potencon per subpremado de siaj homoj.

Arta adaptiĝo
-------------

* Friedrich Maximilian Klinger: *Damokles. Ein Trauerspiel*. Aufbau-Verlag, Berlin 1981.

Fontoj
------

1. ↑
2. ↑

Rimarko
-------

Tiu ĉi artikolo bazas sur traduko de la germano originala artikolo "Damokles" de 23a de januaro 2016 je la 14:03 horo

* Kategorio Damoklo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Auge** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 107 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Auge etendiĝas sur 9,97 km², kaj havis 107 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 11 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Auge situas je alteco de 453 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Auge apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Elisabeth Henry, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Auge apartenas al la kantono de Chambon-sur-Voueize, kies ĉefurbo estas Chambon-sur-Voueize. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Chambon-sur-Voueize
**Matilla de los Caños del Río** [maTIlja delosKAnjos delRIo] estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. *Matilla de los Caños del Río* estas tradukebla etimologie al *Arbareto de la Apudfluejoj de la Rivero*.

Urba kerno.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Canillas de Torneros, Carrascal de Sanchiricones, Linejo, Matas Altas, Matilla de los Caños del Río, Ochando kaj Pocito, krom la senhomaj Campo del Hospicio, Carrascalino kaj El Cueto, okupas totalan areon de 69,29 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 640 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 000 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 30 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Estas dolmenoj el Prahistorio, sed la nuna setlejo fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. Dum la Hispana Enlanda Milito funkciis en la nordoriento de la municipa teritorio la flughaveno de San Fernando, ĉe Campo del Hospicio, kiu servis al la flanko de Francisco Franco, kiu fakte havis sian stabanaron en Salamanko, dum ioma tempo; ĝi estis abandonita post la milito. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko
* Matilla de los Caños


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753285
* VIAF: 316735739
 |
**Philipp August BOECKH** (ankaŭ *Böckh*; naskiĝinta la 24-an de novembro 1785 en Karlsruhe, mortinta la 3-an de aŭgusto 1867 en Berlino) estis germana klasika filologo.

Vivo
----

Post studoj en Halle (Saale) ĉe Friedrich August Wolf kaj Friedrich Schleiermacher li doktoriĝis en 1807. En 1806/07 li estis estinta instruisto en la gimnazio de Graues Kloster en Berlino. Habilitiĝo sukcesis en Hajdelbergo kaj en 1807 kaj samjare Boeckh fariĝis eksterorda profesoro. Kontaktojn li havis kun Clemens Brentano, Achim von Arnim, Joseph Görres kaj Ludwig Tieck. En 1809 Boeckh nomumitis orda profesoro en Hajdelbergo, en 1811 en Berlino. Tie li kunlaboradis kun Wilhelm von Humboldt kaj plurfoje dekanis respektive rektoris. Krome li meritis pri la bonesto de la Prusa Akademio de Sciencoj. Boeck ade gastis ĉe la filozofo Moses Mendelssohn.

Lia patro Georg Matthäus Boeckh estis notaro; liaj edzinoj estis Dorothea Wagemann (tri filoj, inter kiuj Richard Boeckh) kaj Anna Taube. Lia frato Christian Friedrich von Boeckh estis financministro de Badeno, lia onklo Christian Gottfried Boeckh teologo kaj verkisto.

Graveco
-------

Specialiĝinta je la helena lingvo Boeckh sekvis historian-antikvaĵaran vojon de la esplorado pri Antikva epoko. Eĉ pli ol sia instruisto Wolf li prenis la klasikan filologion kiel elirpunkton por kunigi multajn branĉojn rilatajn al studoj pri la malnovaj grekoj. Sekve Boeck iĝis ĉefo de la realisma-filologia skolo kontraŭe al nuraj teksteldonistoj kaj -komentistoj. Inter ili elstare troviĝis Gottfried Hermann kiu ŝatis kritiki Boeckh.

El tiomo da konodevo ekplikeblas facile lia intereso pri la muzaj interesoj de la anktivaj grekoj. Sekve liaj laboraĵoj iĝis ne nur bazo de klasika filologio sed ankaŭ por muziksciencistoj. Krom *Staatshaushaltung der Athener* (1817-40; priskribo de la tuta ekonomia sistimo de la malnovaj grekoj kun sobreco kaj realismo) furoris ankaŭ la verko *De metris Pindari libri III* (1811). Pere de multo da disĉiploj Boeckh influis direkte-nedirekte la plejmulton de studoj pri Antikva epoko dum la 19-a jarcento.

Kadre de la Berlina akademio li ekigis la enskriban verkegon *Corpus inscriptionum Graecarum* (1828 ss.) estonte unu fondinto de moderna epigrafiko.

Fonto
-----

* Vetter, Walther, "Boeckh, August" ĉe: Neue Deutsche Biographie 2 (1955), p. 366-367 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* August Boeckh en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri August Boeckh en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Vikifontaro
* ligiloj ĉe DDB
* Boeckh ĉe Antikezentrum-Berlin Arkivigite je 2022-05-17 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 786328
* GND: 118808850
* LCCN: n86146783
* VIAF: 37048283
* ISNI: 0000 0001 1114 3259
* SUDOC: 032639864
* BNF: 129576905
* NLA: 35166797
* NDL: 001188122
* BIBSYS: 90108696&feltselect=bs.autid 90908993, 90108696
* NKC: kup19960000008922
* BNE: XX5566810
 |
**Mary PHILBIN** (Ĉikago (Illinois), 16-an de julio 1902 - Huntington Beach (Kalifornio), 27-an de majo 1993) estis usona aktorino.

Mary Philbin

Biografio
---------

Philbin komencis sian karieron kiel aktorino post kiam ŝi gajnis en beleckonkurso organizita de Universal Pictures. Ŝia unua filmo estis lanĉita en 1921 kaj dum la 1920-aj jaroj ŝi aperis en diversaj konataj filmoj. Ŝi havis rolon en *Foolish Wives* (*Malsaĝaj edzinoj*) el 1923 kaj ĉefrolon en *The Phantom of the Opera* {*La fantomo de la opero*) el 1925, unu el la plej konataj filmoj el la 1920-aj jaroj. Ŝi famiĝis post kiam ŝi en 1922 fariĝis unu el la WAMPAS Baby Stars (WAMPAS bebo-stelulinoj).

Kiel multaj aliaj aktoroj dum tiu tempo, ŝi ne sukcesis teni ŝian karieron kiam la sonfilmo ekaperis.

Philbin iam estis fianĉino de Paul Kohner, sed ĉesigis la rilaton kiam siaj gepatroj ne aprobis tion pro la fakto ke Kohner estis judo. Ŝi neniam edziniĝis kaj preskaŭ ne aperis dum publikaj eventoj.

Philbin mortis en 1993 pro pulminflamo.

Filmaro (selekto)
-----------------

* 1923:*Foolish Wives*
* 1923:*Merry-Go-Round*
* 1925:*The Phantom of the Opera*
* 1925:*Stella Maris*
* 1927:*The Last Performance*
* 1928:*Sentimental Tommy*
* 1928:*The Man Who Laughs*

* Kategorio Mary Philbin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 419936
* GND: 160231809
* LCCN: n94036721
* VIAF: 49434766
* ISNI: 0000 0000 6310 2267
* SUDOC: 108970345
* BNF: 14215680m
* NLA: 35230904
* BIBSYS: 11081830
* BNE: XX1322535
 |
La **provinco Bengo** estas unu el 18 administraj unuoj, kiuj dividas la ŝtaton Angolo en sudokcidenta Afriko. Ĝi kovras areon de 33 016 kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de 1998 havis 156 100 loĝantojn - nun laŭ taksoj temas pri proksimume 450 000 loĝantoj. Administra centro de la provinco estas la urbo Caxito. La teritorio situas en la okcidento de la lando, ĉirkaŭas la provincon Luanda, la teritorion de la nacia ĉefurbo, kaj norde kaj sude de Luando bordas je la Atlantika Oceano.

Pli grandaj urboj en la provinco estas interalie Ambriz, Caxito, Catete, Muxuluando kaj Muxima - tiuj kvin estas la administraj centroj de la kvin municipoj de la provinco, nomataj Ambriz, Dande, Ícolo e Bengo, Nambuangongo kaj Quiçama. Ĉefa etno en la provinco estas la ambundoj. Ĝis 1975, Bengo cetere estis parto de la provinco Luanda.

Ekde administra reorganizado de 2014 la provinco donis grandan antaŭan sudan parton el la nuna provinco Luanda, sude de la rivero Kvanzo (Cuanza), kaj kompense ricevis iom da teritorio de la oriente najbara provinco Cuanza Norte, tiel ke la provincoj Bengo kaj Luanda nun laŭ areoj proksimume samgrandas. La provincaj mapoj en Vikipedio ankoraŭ ne montras tiun novan situacion, sed la de ekstere enplektita ŝanĝebla mapo tute sube de la informkesto jes jam grize montras la areo de la tuta nova provinco.

| Municipo | Ĉefurbo | Areo (km²) | Loĝ. (takso de 2006) |
| --- | --- | --- | --- |
| Ambriz | Ambriz | 4 204 | 16 611 |
| Dande | Caxito | 6 529 | 82 992 |
| Ícolo e Bengo | Catete | 3 819 | 58 830 |
| Nambuangongo | Muxaluando | 5 604 | 110 831 |
| Quiçama | Muxima | 12 046 | 29 905 |

Referencoj
----------

1. 1 2 3  Angola Statistics: Bengo. GeoHive. Fonto: Instituto Nacional de Estatística (instituto nacia pri statistiko), Angolo. Instituto Nacional de Segurança Socia (instituto nacia pri sekuro socia), Angolo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo de la provinca registaro (Governo Provincial do Bengo) Arkivigite je 2015-09-21 per la retarkivo Wayback Machine

boato ĉe plaĝo de Cabo Ledo, kiu ankaŭ transiris en 2014 de provinco Bengo al Luanda

* Kategorio Provinco Bengo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rProvincoj de Angolo |
| --- |
| Bengo  •  Benguela  •  Bié  •  Kabindo (Cabinda)  •  Cuando Cubango  •  Cuanza Norte  •  Cuanza Sul  •  Cunene  •  Huambo  •  Huíla  •  Luanda  •  Lunda Norte  •  Lunda Sul  •  Malanje  •  Moxico  •  Namibe  •  Uíge  •  Zaire |  |

 |
**Lubomír Štrougal** (19a de oktobro 1924 en Veselí nad Lužnicí -- 6-an de februaro 2023) estis ĉeĥa politikisto kaj ĉefministro de Ĉeĥoslovakio.

Post servado en la germana industrio dum la Dua Mondmilito, li finis studojn pri juro ĉe la Universitato de Karolo. Li aliĝis al la Komunista Partio de Ĉeĥoslovakio kaj ekde fino de la 1950-aj jaroj li estis membro de ties estraro (membro de ties Centra Komitato).

Inter 1959 kaj 1961 Štrougal estis priagrikultura ministro, poste ĝis 1965 li estis ministro pri internaj aferoj.

En 1968 li iĝis deputita ĉefministro de Oldřich Černík. Dekomence li malakceptis la okupadon de Ĉeĥoslovakio fare de la trupoj de la Varsovia Kontrakto en 1968, sed li iĝis poste unu el la plej elstaraj reprezentantoj de la reĝimo de Gustáv Husák. Štrougal estis la ĉefministro de Ĉeĥoslovakio de la 28a de januaro 1970 ĝis la 12a de oktobro 1988.

Pro konfliktoj kun la proparolanto de la komunista partio nome Milouš Jakeš, li rezignis kiel ĉefministro. Li kritikis la staton de la partio, de la regopovo kaj de la socio. Dum la velura revolucio de 1989 Štrougal estis unu el la kandidatoj por la porparoleco de la komunista partio, sed poste lasis politikon kaj en februaro de 1990 li estis elpelita el la partio.

La kontraŭkomunisma tribunalo akuzis Štrougal, kiu en sia posteno en 1965, evitis priserĉadon pri krimoj fare de la komunista ŝtata sekurecservo en 1948 kaj 1949. Tamen, la Praga tribunalo senkulpigis lin en 2002 pro manko de pruvaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Biografio de Štrougal ĉe la retejo de la Ĉeĥa Registaro Arkivigite je 2005-03-12 per la retarkivo Wayback Machine ĉeĥe



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 415937
* GND: 140381929
* LCCN: n89633925
* VIAF: 107087876
* ISNI: 0000 0001 1002 344X
* SUDOC: 14285994X
* NKC: jk01131541
 |
**La Redonda** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Vitigudino en la nordokcidento de la provinco kaj al la Municiparo El Abadengo. *La Redonda* estas tradukebla al *La Rondoforma*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 16,64 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 86 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 500 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas kun loĝlokoj Sobradillo, Hinojosa de Duero, Lumbrales, Ahigal de los Aceiteros kaj San Felices de los Gallegos. Ĝi distas 101 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752852
 |
**Jan ŘEPA** (naskiĝis la 14-an de majo 1944 en Netolice), neformale nomata "Fidel", estas ĉeĥa esperantisto kaj amatora aktoro. Esperanto-aktivulo en Netolice, ekskomitatano de ĈEA, konata pro sia humuro, multjara laboranto kun infanoj.

Jan Řepa kiel „Simpatiulo" de la tendaro
Jan Řepa komencis lerni Esperanton jam ekde sia junaĝo fine de 1950-aj jaroj.
Li gvidis infanrondetojn, kun kiuj li vizitadis Someran Esperanto-Tendaron en Lančov kaj inter kiuj elkreskis kiel esperantistoj ankaŭ liaj du filoj, el kiuj la pli juna, Bohumil, dum kelkaj jaroj daŭrigis la laboron. Inter liaj Esperanto-lernantoj estas ankaŭ Vladimír Türk.

Plurajn jarojn li aktivis kiel estrarano de Ĉeĥa Esperanto-Asocio kaj en 2011-2016 li estis prezidanto de la kontrolgrupo de ĈEA.
Li konatas kaj popularas precipe pro sia infekta bonhumoro kaj nevelkanta humuro.

Jan Řepa estas ankaŭ entuziasma amatora aktoro en loka amatora teatro-grupo TYL (ĉeĥlingva) en Netolice, kiu prezentas siajn spektaklojn en la ĝardena korto de kastelo Kratochvíle.

Li deklamis kaj aktoris ankaŭ Esperantlingve. Ekde 2009 kunlabore kun Vladimír Türk li realigis plurajn plurajn interesajn sonregistraĵojn de poezio kaj prozo (verkoj de Karel Čapek, Fráňa Šrámek, *Sekretaj sonetoj* de Peter Peneter k.a. ) kaj Esperanto-paroligon de mallongaj filmoj (*Kastelo Kratochvíle*, *La reĝa urbo Písek*, *Burgo Zvíkov*, *Petr Vok diboĉulo*). Trifoje li ĉiĉeronis esperantlingve kiel la renesanca nobelo Petr Vok en la kastelo Kratochvíle (2006, 2009, 2015).
Trifoje li publike prezentiĝis kiel doktoro Zamenhof - ĉeĥlingve por la publiko dum la Adventa Matineo en Písek (2009) kaj dum Muzeaj noktoj en Svitavy (2015 kaj 2017).

La pinta teatra Esperanto-rolo de Jan Řepa estis aŭtoro (Karel Čapek) en la sciencfikcia dramo R.U.R. kies adapton esperantlingve sukcese surscenigis studenta teatroensemblo DOMA el Svitavy - unuafoje dum la OSIEK-Konferenco en Svitavy (julio 2012) kaj sekve i.a. dum la 98-a Universala Kongreso de Esperanto en Rejkjaviko (julio 2013) kaj aliaj internaciaj aranĝoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Jan Fidel Řepa solenis sian vivjubilon artikolo en Esperanto.cz kun ligiloj al ĉefaj videoj kaj sonregistraĵoj (2011)
* Tri vivoamoj de Jan Fidel Řepa - virinoj, teatro kaj Esperanto fotogalerio kun dulingva priskribo kaj ligiloj al videoj kaj sonregistraĵoj (2019)
Mary Quant vesto en la V&A muzeo
Mary Quant montras siajn somerbotojn en Utreĥto en 1969
Ĵerseja minivesto de Mary Quant, malfruaj 1960-aj jaroj
**Barbara Mary QUANT** (naskiĝis la 11-an de februaro 1930, mortis la 13-an de aprilo 2023) estis brita modfasonistino. En 1963, ŝi gajnis la *Sunday Times* International Fashion premion, kaj elektiĝis kiel *Virino de la jaro*.

Quant estas fama kiel fasonistino kiu inventis la minirobon kaj ŝorton (hot pants). Ŝi ankaŭ instrumentis en la mod-fasona movado, kaj konatiĝis pro la uzado de pop art en fasono.

Ŝi naskiĝis el kimraj gepatroj en Blackheath Londono, Quant vizitis la Blackheath Mezlernejon, kaj studis ilustradon je la Goldsmiths Kolegio. Ŝia unua posteno estis kiel ĉapelfaristino.

Kariero
-------

En novembro 1955, ŝi aperis kun sia edzo, Alexander Plunket Greene, kaj la antaŭa advokato, Archie McNair, por solene malfermi vestvendejon je la Kings Road en Chelsea nomata **Bazaar**. La plej bonaj vendataĵoj estis blankaj plastaj kolumoj por pliklarigi nigrajn vestojn aŭ T-ĉemizojn. Nigraj streĉaj ŝtrumpoj ankaŭ estis popularaj.

### Minijupo

Velura minijupo, ne de Quant
Mini plumjupo ne de Quant, sed montras la ideon.   
© Glenn Francis, www.PacificProDigital.com
Jupoj pli kaj pli mallongiĝis ekde proksimume 1958 – disvolviĝo de kio Mary Quant pensis ke ĝi estas praktika kaj liberiga, ebligante al virinoj por kuratingi la aŭtobuson. La minijupo, pro kio ŝi pleje famiĝis, fariĝis unu el la difinaj fasonoj el la 1960-aj jaroj.

Referencoj
----------

* Kategorio Mary Quant en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Mary Quant in Voguepedia.  Arkivigite je 2014-07-30 per la retarkivo Wayback Machine
4. ↑  The Woman of the Year is a British Award, founded in 1955; it is now sponsored by Barclays Bank.  Arkivigite je 2010-10-15 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697418
* GND: 115546871 1022956787, 115546871
* LCCN: n84162241
* VIAF: 17244015
* ISNI: 0000 0000 7830 1074
* SUDOC: 233790365
* BNF: 12058319n
* ULAN: 500064258
* NLA: 35437161
* NDL: 00453501
* RKD: 254370
* NKC: xx0037101
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Geuensee (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Geuensee** estas komunumo en la distrikto Sursee en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 2294 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Geuensee situas ĉe la orienta flanko de la rivero Suro, kiun ĝi tuŝas tute en la kocidento de la komunumo, kie la vilaĝa rojo alfluas al ĝi. La vilaĝa rojo, kiu trafluas la komunumon de oriento al okcidento oriente de la vilaĝo formas profundan ravinon. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Geuensee mem ankaŭ Krummbach sur alteco de 690 m s.m. ĉe la fonto de la vilaĝa rojo kaj Hunzikon sur alteco e 729 m s.m.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,47 km², de kiuj 15,1% estas kovritaj de arbaro, 74,4% servas por agrikulturo kaj 10,3% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Geuensee limas en nordoriento al Schlierbach, en oriento al Rickenbach kaj Beromünster, en sudoriento al Schenkon, en sudokcidento al Sursee, en okcidento al Knutwil, kaj en nordokcidento al Büron.

Trafiko
-------

La komunumo estas konektita al la publika transportreto per la du poŝtaŭtolinioj de Sursee al Schöftland kaj de Sursee al Etzelwil.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Sursee al Araŭo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 situas en distanco de 2 kilometroj sude en Sursee.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Geuensee kiel *Geînwison* troviĝas en la urbaro de la Monaĥejo Einsiedeln, kiu estis verkita inter 1217 kaj 1222.

Dum mezepoko Geuensee apartenis al la Habsburgoj kaj estis administrata de ties vasaloj, la Senjoroj de Arburgo. En la jaro 1424 *Thürig de Arburgo* pandigis la vilaĝon al la urbo Lucerno, kiu ĝin definitive aĉetis en la jaro 1429. La komunumo ek de tiam ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 estis eksklavo de la lucerna kamparvoktejo Rothenburg. Dum la kvin jaroj de la Helveta Respubliko ĝi estis parto de la helveta distrikto Sursee, kiu fariĝis per la restaŭracio distrikto de Kantono Lucerno.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Profilo de la komunumo sur la kantona retejo[*rompita ligilo*]

Vidu ankaŭ
----------

* Geuensee (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Geuensee
* Profilo de la komunumo sur la kantona retejo[*rompita ligilo*]
* Geuensee en la Historia Leksikono de Svislando

| Distrikto Sursee |
| --- |
|  |  |
| Beromünster - Büron - Buttisholz - Eich - Geuensee - Grosswangen - Hildisrieden - Knutwil - Mauensee - Neudorf - Neuenkirch - Nottwil - Oberkirch - Pfeffikon - Rickenbach - Ruswil - Schenkon - Schlierbach - Sempach - Sursee - Triengen - Wolhusen

* Kategorio Geuensee en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blanka pikonio** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Lamialoj *Lamiales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Oleacoj *Oleaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Pikonio *Picconia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Picconia excelsa***(Aiton) DC. |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Vundebla** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blanka pikonio  |

 |
| v • d • r |

La **blanka pikonio** ( *Picconia excelsa*) estas palearktisa specio el la genro pikonio de la familio de oleacoj, endemia en Makaronezio. Ĝi troviĝas en Kanarioj (Hispanujo) kaj Madejro (Portugalujo).

Priskribo
---------

La blanka pikonio estas ĉiamverda arbedo aŭ arbeto kiu altas ĝis 10 m. La folioj estas kontraŭstarantaj, 6–8 cm longaj, simplaj, glatrandaj, ofte suben kurbigitaj je la randoj. La frukto estas nigra drupo 1–2 cm longa 
Blanka pikonio estas laŭrisilva (nubarbara) elemento de la ekoregiono Kanariaj sekaj duonarbaroj kaj arbaroj.
La planto estas minacata pro habitatodetruo .

Referencoj
----------

1. ↑  Flora de Canarias: *Picconia excelsa* hispane
2. ↑  Bañares, A. et al. (1998). *Picconia excelsa* angle
Vidaĵo de Strando Morro Jable

**Jandio** (respektive Jandia Duoninsulo, *Jandía* en la hispana [ĥandIa]) estas areo kaj duoninsulo kovranta la tutan sudokcidentan parton de la insulo Fuerteventura en Kanarioj, Hispanio, formanta la plej okcidentan kaj sudan pintojn de la insulo. Ĝi estas ĉefe montara kaj rokeca kaj havas malpli da vegetaĵaro ol kelkaj areoj de la insulo, inklude palmojn kaj iome da aliaj plantoj. La duoninsulo estas tute en la municipo Pájara. En la duoninsulo estas la plej alta monto de Fuerteventura nome **Pico de Jandía** aŭ Pico de la Zarza, 807 m alta. Jandía havas ankaŭ pinton en la sudokcidento nome **Punta de Jandía** kaj turismejon nome **Strando Jandía** same kiel futbalan teamon kaj Morro Jable en sudcentra parto.

La norda parto de la duoninsulo estas kvinkilometra istmo nome **Istmo de la Pared** (de la muro) kaj tio formas la plej mallarĝan parton de la insulo. La okcidenta marbordo havas iomajn el plej belaj kaj sablaj strandoj en Fuerteventura kaj tiuj estas uzataj ankaŭ de ondorajdistoj.

En la nordokcidenta marbordo, Jandía havas malgrandan vilaĝon de fiŝkaptistoj nome Cofete kaj poste Villa Winter estas ĉe la monto.

Komunumoj
---------

* Cofete
* Morro Jable

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jandio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Morro Jable, informaro, mapo kaj fotoj Arkivigite je 2013-01-16 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* Jandia Arkivigite je 2013-03-08 per la retarkivo Wayback Machine Jandia, informaro kaj fotoj
* Panorama foto de Jandia kaj Fuerteventura

Koordinatoj: 28° 06′ 11″ N 14° 20′ 16″ U﻿ / ﻿28.10306 °N, 14.33778 °U﻿ / 28.10306; -14.33778 (mapo)
**Lubuklinggau** (indonezie *Kota Lubuklinggau*) estas universitata urbego en Indonezio, en la insulo Sumatro, en provinco Suda Sumatro. 

Komerca vojo en Lubuklinggau

Geografio
---------

Lubuklinggau situas en interno de la insulo. Provinca ĉefurbo Palembang troviĝas 213, Padango 381, Pekanbaru 453, Batam 509, ĉefurbo Ĝakarto 543, Bandungo 662, Medano 896, Semarang 932, Jogjakarto 970, Surabajo 1179, Banda Aceh 1292, Makassar 1848 kilometrojn (aere) .

Granda moskeo de Lubuklinggau

Historio
--------

Statuso de Lubuklinggau estis levita administracia centro en 1929. Tiu grava statuso restis dum la japana dominado (1942-1945). En 1947 la statuso estis levita al provinca ĉefurbo, en 1956 ĉefurbo de aŭtonoma regiono.

Klimato
-------

La klimato de Lubuklinggau estas klasifikita kiel ekvatora klimato. En ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa jara temperaturo varias inter 16-25 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

Trafiko
-------

Al Lubuklinggau kuras 3 ĉefvojoj. Fervojo trafikas al Palembang, enlandaj flugoj estas same al Palembang kaj Ĝakarto.

Religio
-------

En Lubuklinggau plej ofte estas videblaj moskeo, tre malofte katolikaj kaj budhismaj preĝejoj.

Vidindaĵoj
----------

* moskeoj

Fontoj
------

* WikiTrans

* 
* VojoVojo
* StacidomoStacidomo
* HospitaloHospitalo
*
La **Batalo de Ourique** ([uRIK] en araba: معركة أوريكه) estis batalo kiu okazis en la 25a de Julio 1139, en kiu la fortoj de la portugala grafo Afonso Henriques (de la Dinastio de Burgonjo) venkegis super tiuj de la almoravida guberniestro de Kordovo, Muhammad Az-Zubajr Ibn Umar, identigita kiel "Reĝo Ismar" en kristanaj kronikoj.

Kvankam la tradicio atribuas tiun batalon al Ourique, en tre suda Distrikto Beja, verŝajne la batalo okazis pli proksime al Santarém. Ankaŭ ne klaras la detaloj de la batalo; ŝajne estis koalicio de diversaj islamaj reĝoj, sed ili suferis internaj malkonsentoj, dum la moralo de kristanoj estis plibonigita pro la plialtigo de Afonso Henriques kiel grafo al kategorio de unua reĝo de Portugalio.

Tio estis tradicie konsiderata la okazo kiam la Graflando Portugalio, tiama feŭdo de la Reĝlando Leono, transformiĝis en la sendependa Reĝlando Portugalio. Afonso estis agnoskita kiel reĝo nur en 1143 fare de la reĝo Alfonso la 7-a de Leono, kaj en 1179 de la papo Aleksandro la 3-a. Post tiu batalo Afonso Henriques kaj liaj posteuloj, helpita de militistaj monaĥordenoj, pelis suden la maŭrojn.

Notoj
-----

1. ↑   Livermore 1947, p. 65.

Bibliografio
------------

* Livermore, HV (1947), *A History of Portugal*, Pamphlet collection, Cambridge, England, UK: Cambridge University Press, pp. 64–66, ISBN 978-1-00-128780-5.

* Batalo de Ourique en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Batalo de Ourique en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 798955
* LCCN: sh85096130
* NKC: ph1077465
 |
**Eda JITZOVSKÝ**, propranome **Eduard ZAJITZ** (naskiĝis ĉirkaŭ 1915 - mortis la 20-an de oktobro 1939 en Prago) estis ĉeĥa katolika verkisto, fakte studento ĉerpanta temojn el la studenta vivo.

Li devenis el ĉeĥa Silezio, studis ĉe universitato en Prago, kontribuis al la katolika revuo **Jitro** (Mateno) per siaj rakontoj en la rubriko de junaj talentoj, sed pro pulmomalsano mortis 24-jara postlasante tri romanoj pri la studenta vivo. Nun li estas en Ĉeĥio forgesita aŭtoro, sed nova esperantlingva traduko lin revivigas.

Verkoj
------

* **H.C. Perifa**
* **Hrdá srdce** (Fieraj koroj, Praha 1939)
* **V rozkvětu života** (Ekfloranta vivo)
* **Zkouška věrnosti** (Testado de fideleco.) En: Povídky našeho mládí (Rakontoj de nia junaĝo, Vizovice 2000)

En Esperanto aperis
-------------------

* **Fieraj koroj** (tr. Jan Werner, Espero 2010, p. 97)

La preskaŭ forgesitan verkon esperantigis Jan Werner en 1954, tiam 21-jara, la tradukon li retrovis hejme en 2009 kaj danke al Peter Baláž eldonis. La agado okazas en nenomita urbo, sed laŭ kelkaj indikoj eblas konjekti pri la silezia Opava.
Pentraĵo de Richard Caton Woodville.
La **Batalo de Omdurmano** alfrontis la 2an de septembro 1898 la armeon angl-egiptan komanditan de la brita generalo Horatio Kitchener kontraŭ la armeo de Abdallahi ibn Muhammad, posteulo de la sinproklamita *Mahdo* Muhammad Ahmad, en Omdurmano, Sudano. La rezulto estis la nediskutebla venko de la trupoj angl-egiptaj. La alfronto pruvis la superecon de la disciplino kaj la eŭropa milita teknologio, danke al la uzo de fusiloj kaj artilerio kontraŭ tre multnombra armeo sed kun armilaro plene arkaika. La batalo fiksis la sukceson de la britoj en sia provo por rekonkeri Sudanon, kvankam nur post la Batalo de Umm Diŭajkarat, unu jaron poste, la *mahdistoj* estus plene disvenkitaj. Omdurmano estas hodiaŭ antaŭurbo de Ĥartumo, en la centro de Sudano, kvankam siatempe ĝi estis elektita kiel bazo de operacioj por *Mahdo* Muhammad Ahmad.

Pentraĵo de Robert George Talbot Kelly.
La batalo de Omdurmano estis la unua grava militokazo en kiu partoprenis Winston Churchill (kvankam li antaŭe deĵoris kiel fremda observanto dum la Milito de Kubo). Same kiel Kitchener kaj multaj el la britoj partoprenintaj en la batalo, Churchill utiligos poste tion lernitan dum la ribelo mahdista dum la estonta Milito de la Buroj en Sud-Afriko, kiam li atingos famon por la unua fojo.

Vidu ankaŭ
----------

* África en la kolonia erao

* Kategorio Batalo de Omdurmano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Robert Clive post la Batalo de Palaŝi. Tiu batalo markis la ekon de la regado fare de la Brita Orienthinda Kompanio en Barato.
La **Batalo de Palaŝi** estis grava venko de la Brita Orienthinda Kompanio super la Navabo de Bengalo kaj liaj francaj aliancanoj la 23a de junio 1757. Tiu batalo establis la regadon de la Kompanio en Bengalo kiu etendis poste super multe de Hindio dum la venontaj cent jaroj. Tiu batalo okazis ĉe Plassey (angligita versio de Palaŝi) ĉe la bordoj de la rivero Hughli, je ĉirkaŭ 150 km norde de Kolkato kaj sude de Murŝidabado, tiam ĉefurbo de Subaha Bengalo (nune en la distrikto Nadia de Okcidenta Bengalo). La luktantoj estis la Navabo Siraj-ud-daulah, la lasta sendependa Naŭabo de Bengalio, kaj la Brita Orienthinda Kompanio. Kiam Alivardhi Ĥano mortis en 1756, Siraj-ud-daulah iĝis la navabo de Bengalo. Li ordonis la anglojn haltigi la etendon de ties fortikaĵoj. Robert Clive subaĉetis Mir Jafar, la komandanto de la navaba armeo, kaj atakis Kolkato. Li venkis super la Navabo ĉe Palaŝi en 1757 kaj kaptis Kolkaton.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Batalo de Palaŝi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mapo de la batalo el London Magazine, presita ĉirkaŭ 1760
* Baza Mapo de la batalkampo de Palaŝi
* Batalo de Plassey – el Banglapedia
* East India Company – The World's First Multinational, New Statesman Cover Story Dec. 2004 Arkivigite je 2012-02-04 per la retarkivo Wayback Machine
***Milk And Kisses*** estas albumo de Cocteau Twins eldonita en 1996. Ĝi estis ilia lasta albumo; kunveno du jarojn poste por registri alian albumon finis en la disiĝo de la muzikgrupo.

*Milk And Kisses* estis rigardata de multaj aŭskultantoj kiel reiro al la radikoj de la muzikstilo post la antaŭa albumo *Four Calendar Cafe*. Revenis pli buntaj sonoj kaj la "muro de sono" gitarumado kiu estis la plej distinga eco de la grupo. Ankaŭ la kantado de Elizabeth FRASER reiris al nekomprenebleco, kaj la unua kanto "Violaine" eĉ havas renversitan kantadon por des pli malfacili la rekonon de ŝiaj vortoj.

Listo de kantoj
---------------

1. Violaine
2. Serpentskirt
3. Tishbite
4. Half-Gifts ("Duondonacoj")
5. Calfskin-Smack
6. Rilkean Heart
7. Ups
8. Eperdu
9. Treasure Hiding ("Trezorkaŝado")
10. Seekers Who Are Lovers ("Serĉantoj kiuj estas amantoj")

Eksteraj ligiloj
----------------

* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Magrebo** (arabe مغرب "okcidente", derivita el la verbo *gharaba*: "(sun)subiro") signifas antaŭ ĉio la tri nordafrikajn landojn Tunizio, Alĝerio kaj Maroko, parte ankoraŭ Libion kaj Maŭritanion, kiuj havas komunajn historiajn radikojn. (Malo estas: **Maŝreko** (arabe مشرق "Oriente", der. el verbo *sharaka*: "(sun)supreniro"))

En la araba oni komprenas sub la nocio **Magrebo** nur Marokon (verŝajne, ĉar ĝi estas la plej okcidenta araba lando.)

Historio
--------

Magrebo estis en la antikveco nur sub fenicia influo. Kartago, la plej granda kaj potenca "punika" urbo troviĝis ekster Fenicio, nun en Tunizio. Post la Punikaj Militoj, la regiono venis al Romo. Kun la disvastiĝo de islamo en la 7-a jc. la areon atingis araba influo, do tiel la tieaj loĝantoj parolas ankoraŭ hodiaŭ la araban kaj diversaj malplimultoj berberajn lingvojn. La landoj ĝis Maroko estis vasaloj de la osmana imperio, kies lokon transprenis la eŭropaj kolonizantoj en la 19-a kaj 20-a jc.. La landoj akiris siajn sendependiĝojn fine de la 1950-aj kaj en la 1960-aj jaroj.

La Araba Magreba Unio
---------------------

La Araba Magreba Unio estas regiona asocio de ŝtatoj en Nord-Afriko, fondita la 17-an de februaro en 1989. Ĝin antaŭis renkongtiĝo de ŝtataj gvidantoj de kvin Magreb-ŝtatoj en junio de 1988 en Zeralda, Alĝerio. La sidejo de Unio situas en Rabat, Maroko. La membroŝtatoj estas Alĝerio, Egiptio, Maŭritanio, Maroko, Libio, Tunizio, (sed ne Okcident-Saharo!)

La celoj de la Unio: ekonomia kooperado, kunlaboro en ekstere-, interne- kaj kulturpolitiko.
Problemoj tiurilate: diversaj leĝoj, granda burokratio, malgranda varointerŝanĝo inter ili (nur 3 % de la tuta eksporto, dume 60-75% kun EU) kaj manko je mono, rilato inter Maroko kaj Alĝerio.

Oni akceptis en 1991 planon pro ekonomia integrado, kiu kondukus al ekonomia unio.

Kulturo
-------

La Magreba kuirarto rilatas al la kuirartaj praktikoj de la landoj kaj etnoj kiuj vivas kaj konsistigas la tiel nomatan: *Magrebo* (en la araba المغرب) en geografia opozicio al la Maŝreko. Magrebaj kuirartoj havas, en sia plej norda parto, karakterizaĵojn de mediteranea kuirarto, dum ili estas parto de afrikaj kuirartoj. Ĝi havas grandajn influojn de la indiĝenaj berberoj, de la araboj, kaj el la otomana kuirarto kaj turka kuirarto (kun la escepto de maroka kuirarto) pro la disvastiĝo de la Otomana Imperio kaj tial oni povas vidi la dolmojn kaj baklavojn en multaj el ĝiaj regionoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Magrebo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* retejo de la Magreba Araba Unio
* multaj retaj ligiloj pri Magrebo en la retlistejo DMOZ (france) Arkivigite je 2017-03-14 per la retarkivo Wayback Machine

Vidu ankaŭ
----------

* Berberoj

* la Atlasa Montaro super tegmentoj de Marakeŝo, Maroko, en Magrebola Atlasa Montaro super tegmentoj de Marakeŝo, Maroko, en Magrebo
* la golfo de Alĝero vidita de okcidentola golfo de Alĝero vidita de okcidento

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 36160
* GND: 4036963-8
* LCCN: sh85001651
* VIAF: 235904198
 |
**The Story of Ferdinand** (angle *The Story of Ferdinand*) estas klasika infanlibro de usona infanaŭtoro Monroe Leaf, kun ilustraĵoj de Robert Lawson. La libro estis eldonita unuafoje en la angla en 1936 kaj ekde ĝia publikigo, la verko estis tradukita en dekojn da lingvoj, ricevis bonegajn recenzojn, estis furorlibro kaj iĝis klasikaĵo de porinfana literaturo, kiu estis adaptita al filmoj kaj la teatro.

Intrigo
-------

Ferdinando estas malgranda bovo en Hispanio, kiu kreskis por esti granda kaj grandioza virbovo. Dum la aliaj bestoj estas okupataj de militoj kaj bataloj, li preferas sidi sub la korkoarbo kaj flari florojn por sia plezuro. Sed kiam oni venas elekti virbovojn por la taŭrobatalo tiam Ferdinando ne provas esti elektita kaj iras sidi sub la korkarbo, sed li hazarde sidas sur abelo, estas pikita kaj sovaĝiĝas pro doloro. Tial li estis elektita por partopreni en taŭrobatalo en la ĉefurbo de Madrido, opiniante, ke li estas aparte forta kaj sovaĝa taŭro. Sur enirado de la ringo, li flaras florojn, sidiĝas por enspiri la odoron kaj rifuzas batali, ĝis li estas resendita hejmen al sia korkoarbo.

Signifo
-------

La verko estas konsiderita pacifisma teksto rekomendanta ne-bataladon, same kiel ligon al naturo. La rolulo de Ferdinando estas nekutima kontraŭ la fono de la bataloj okazantaj ĉirkaŭ li. Ankaŭ estas protesto en la intrigo kontraŭ la tradicio de taŭrobatalo. Ĝi ankaŭ forte emfazas la fakton, ke elekti tion, kio taŭgas por ĉiu, sen cedi al sociaj diktaĵoj, estas grava kaj povas garantii feliĉon. Tio kio faras la rakonton de Ferdinando laŭdan kanton por la libera elekto de ĉiu homo, estas lia ebleco elekti alian manieron: ĉu li parolas pri forta kaj granda taŭro kaj lia elekto ne uzi sian potencon kaj ne sekvi la "fiksitan" vojon de ĉiuj virbovoj montras sian komprenon, ke ekzistas forta kaj kohezia estaĵo, kiu ne havas bezonon pasigi sian vivon batalante kaj tial la preferon por estetiko kaj la vivoĝojo.

Vidu ankaŭ
----------

* Ferdinando (filmo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Ferdinand la Virbovo fariĝas 75 jaraĝa* *The New York Times*, la 31a de marto, 2011
* "Ferdinand la Virbovo", en la Encyclopedia de Disney
* Ferdinand the Bull ĉe YouTube Disney cartoon short.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 816678
* GND: 7604622-9
* VIAF: 175119136
 |