|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Biasca (stacidomo). |



**Biasca** (en Esperanto ankaŭ **Biasko**) estas komunumo de la komunumaro Riviera kaj la distrikto Riviera en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 6026 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Biasca situas proksimume 19 kilometrojn nordokcidente de la kantonĉefurbo Belinzono ĉe la kunfluejo de la riveroj Tiĉino kaj Brenno. La komunumo Biasca konsistas el la vilaĝoj Biasca, Loderio, Ponte, Pontirone, Sant'Anna kaj Valle.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 59,13 km², de kiuj 46,6% estas kovritaj de arbaro, 10,5% servas por agrikulturo kaj 5,5% por setlado. Preskaŭ triono de la teritorio konsistas el neuzebla montara dezerto.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Biasca limas en nordo al Semione, en nordoriento al Malvaglia, en oriento al Rossa (GR), en sudoriento al Cauco (GR), en sudo al Osogna, en sudokcidento al Lodrino, en okcidentsudokcidento al Iragna, en okcidento al Personico, kaj en nordokcidento al Pollegio.

Trafiko
-------

Tra Biasca pasas la kantona ĉefvojo n-ro 2 de Lugano tra Gotardopasejo al Lucerno kaj de Biasca kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 416 tra Lukomagnopasejo al Disentis. La komunumo disponas ankaŭ pri propra alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 de Chiasso al Bazelo, kiu kondukas laŭlonge de la rivero Tiĉino tra la komunumo. Biasca disponas pri stacidomo ĉe la Gotardofervojlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj, kiu estas haltejo de rapidtrajnoj inter Belinzono kaj Lugano. La stacidomo de Biasca estas ankaŭ finpunkto de diversaj poŝtaŭto- kaj buslinioj. En Biasca troviĝas la suda portalo de la nova Gotarda Baza Tunelo, inaŭgurita la unuan de junio 2016.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Biasca datiĝas el la jaro 830 kiel *Aviasca* en la inventaro de la Abatejo Pfäfers. Biasca origine apartenas al Retio kaj poste ĝis la fino de mezepoko apartenis al Milano. En la jaro 1449 Biasca estis okupita de Urio kaj anketita de la Svisa Ĵurkomunumo. En la jaro 1512 montofalo de la monto Crenone norde de Biasca baris lagon. La 20-an de majo 1515 la montfala digo frakasiĝis kaj okazis granda inundo, nomita en la lombarda lingvo *Buzza di Biasca*, pro kiu mortis multaj homoj kaj estis kaŭzita terura damaĝo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Giuseppe Chiesi*: *Biasca* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-07-06)
4. ↑  Fonto: *Christophe Bonnard* : *Buzza di Biasca* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-02-16)

Vidu ankaŭ
----------

* Biasca (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Biasca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Biasca

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Biasca** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Tiĉina elektrocentralo en BiascaTiĉina elektrocentralo en Biasca
* Stacidomo de BiascaStacidomo de Biasca

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Riviera |
| --- |
| 
**Komunumaro Riviera:** **Biasca**  •  Claro  •  Cresciano  •  Iragna  •  Lodrino  •  Osogna |  |

 |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 425051
* GND: 4006404-9
* LCCN: n85279695
* VIAF: 132597241
 |