recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Rabanales** [rabaNAles] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Aliste, en la okcidento de la provinco, angule kun plej nordorienta Portugalio. *Rabanales* estas etimologie tradukebla al *Rafanejoj*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Fradellos, Grisuela, Matellanes, Mellanes, Rabanales kaj Ufones, okupas totalan areon de 80,29 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 499 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 100 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 60 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. Ĝi limas norde kun San Vicente de la Cabeza, oriente kun Gallegos del Río, sudoriente kun Samir de los Caños, sude kun Fonfría, sudokcidente kun Alcañices kaj okcidente kun San Vitero.

Estas prahistoriaj kaj romiaj restaĵoj, sed la setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento.

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtejoj) kaj brutobredado (kaproj, bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluetas. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis: ĉasado, fungokolektado, popola arkitekturo, piedirado laŭ Jakoba Vojo, naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754607
* VIAF: 316733572
 |
Esperanto-mecenato estas homo kiu apogas finance la agadon de la Esperanto-movado.

La ĝenerala nomo estas mecenato, sed oni foje trovas la vorton *meceno*.

Artikolo de la Enciklopedio de Esperanto pri la mecenatoj ĝis 1934
------------------------------------------------------------------

**Mecenoj**. Per la vorto „meceno" oni indikas larĝaniman bonfaranton de arto, de scienco, de movado. Ĝi devenas de persona nomo romana, aristokrato el tempo de imperiestro Aŭgusto, Maecenas, kiu havis tiun kvaliton de subtenemo. Ankaŭ la E-Movado havas siajn mecenojn. Tute precizajn detalojn oni ne povas trovi, sed pri jenaj bonfarantoj la informoj estas tute fidindaj.

D-ro Emile Javal (1839-1907) kuracisto, postlasis al la tiama Centra Oficejo (v.) en Parizo sumon de 80 000 Fr. (ora valoro).

Generalo H. Sebert, la fondinto de la Centra Oficejo E-ista, dum jaroj larĝe subtenis finance. Laŭ prudentaj taksoj (ciferoj ne estis publike konigitaj) li donacis tiel sumegon de 200.000 Fr (antaŭmilita valoro).

René de Saussure, ĝeneva patriciano, nepo de la fama naturisto kaj scienculo Horace de Saussure, fondis en Genève Sciencan Oficejon E-istan, eldonis la tiutempe imponan Sciencan Revuon kaj ĉiel subtenis la movadon.

Hector Hodler, kunfondinto de UEA, profesie sed sensalajre laboris kiel dir. de la Asocio. Postlasis al UEA kapitalon de l80.000 Fr. sv. plie la riĉan bibliotekon kaj donacis al ĝi la gazeton ,E'.

Harold Bolingbroke Mudie (London) multe subtenis finance la Britan Asocion kaj UEA, kies unua prez. li estis. Lia patro testamente je memoro de filo donacis al BEA kaj UEA belan sumon.

D-ro Albert Steche, Leipzig, eksprezidanto de la GEA, donacis al GEA antaŭ la milito la sumon de l0.000 markoj.

Kuracisto John Buchanan en London donacis sumon de 4000 funtoj (1930) por fondi katedron de E ĉe la Universitato de Liverpool, donacis al BEA 1000 funtojn.
G. AGRICOLA.

Krom la nomitaj mecenoj troviĝas multegaj E-istoj, kiuj per grandaj aŭ malgrandaj sumoj subtenas diversajn E-societojn, aliaj - kiel lastatempe ekz. Gino Catarzi - ebligas eldonon de valoraj libroj.

Post 1934
---------

Multaj homoj tutmonde apogis finance la movadon en ĉiuj epokoj.

Nuntempe estas tre konata la laboro de Miyoshi Etsuo el Japanio

Oni foje utiligas la servojn de Fondaĵoj. Ekzemple, la Fondumo por Esperantologiaj Studoj (angle *Esperantic Studies Foundation*, ESF), kiun multe helpis la heredaĵo de la geedzoj Cathy kaj William H. Schulze, aŭ Fundación Esperanto de Hispanio

Vidu ankaŭ
----------

* Mecenatismo
* Mecenato

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Rabanera** [rabaNEra] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la suda komarko Malnova Kamero. La loknomo *Rabanera* estas etimologie komprenebla kiel *Rafanejo* aŭ *Rafanistino*.

La municipa teritorio de Rabanera, en la sudo de la regiono.
Desupra rigardo al Rabanera.

Geografio
---------

Ĝi estas ĉe la valo de la rivero Leza komunikita laŭ la regiona ŝoseo LR-466 inter Ajamil de Cameros sude kaj Jalón de Cameros norde kaj la regiona ŝoseo LR-250 kiu komunikas kun aliaj lokoj de la komarko.

Historio
--------

Dum la Moderna Epoko, Rabanera prosperis pro la protekto fare de la Mesta kaj la industrio de la lano. La tolaĵoj fabrikitaj en la 18-a jarcento estis konsumitaj de la lokanoj, sed ankaŭ estis liveritaj al la reĝaj trupoj aŭ eksportataj al la cetero de Iberio.

Aktualo
-------

La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tial oni malaltiĝis el 212 loĝantoj ĝis nunaj 32.

La ekonomio estas bazata ĉefe sur la brutobredado, forstado, kaj la rura turismo.

Vizitindaĵoj estas la preĝejo, akvedukto super la rivero Rabanera, iana tolfabriko, kaj mirindaj rigardejoj al pejzaĝo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----

Bibliografio
------------

* Ernesto Reiner. *Viaje por el Camero Viejo*. Logroño 1984. ISBN 84-398-2054-2
* *Por los Cameros en los Años Noventa*. Logroño 1991. ISBN 84-87209-34-3


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796305
 |
La Reĝo Momo de Karnavalo de Florianopolis, en 2005.
Wagner Jorge Monteiro, Reĝo Momo de Karnavalo de Rio-de-Ĵanejro, en 2004.
**Reĝo Momo** (t.e. ***Rei Momo*** en la portugala, ***Rey Momo*** en la hispana) estas ofta persono de brazilaj kaj kolombiaj Karnavaloj.

Ĉiu urbo posedas sian Reĝon Momo, plej ofte elektitan pro ties alteco kaj dikeco. Okaze de karnavalo, la urbestro transdonas al li la ŝlosilojn de la urbo, helpante lin trovi reĝinon, junulinon elektitan pro ties beleco kaj sperto pri Sambo.

Li estras la urbon dum la tri tagoj de karnavalo.

Deveno
------

Momo (greke: **Μώμος**), en greko-romia mitologio, estis dio de ironio. Li estis forpelita el Olimpo pro tio ke li tro multe primokis la ceterajn diojn kaj, malsuprenirinte sur Teron, li kreis tie Karnavalon.

Pro tiu ĉi kialo, karnavalo estas metita sub lia patroneco en Brazilo.

Reĝo Momo hodiaŭ
----------------

Hodiaŭ, ne ekzistas konkurso por elekti iun Reĝon Momo. Por partopreni, kandidatoj devas estis tre simpatiaj kaj transdoni sian ĝojon al ĉiuj. Alia kondiĉo: ili devas esti pli ol 110-120 kilogramojn pezaj. Tiu lasta kondiĉo estas nun forlasata, ĉar ĝi antaŭenigas bildon de viro kun problemoj de trodikiĝo.

### Rio-de-Ĵanejro

La plej konata karnavalo en la mondo estas tiu de Rio-de-Ĵanejro, kiu posedas iun Reĝon Momo ekde 1933. Jen listo de la sinsekvaj Reĝoj Momo de Rio:

Waldemar Esteves da Cunha, Reĝo Momo de Santos, kun reĝino Mira, en Karnavalo de 1988..

* 1933-1948: Paper Mache Doll
* 1949-1950: Gustavo Mattos
* 1951-1957: Nelson Nobre
* 1958-1971: Abrahão Haddad
* 1972: Edson Seraphin de Santana
* 1973: Elson Gomes da Silva (Macula)
* 1974: Gustavo Mattos
* 1975-1982: Elson Gomes da Silva (Macula)
* 1983: Paolo Vicente Paccelli
* 1984: Roberto Barbosa de Castro (Roberto)
* 1985-1986: Elson Gomes da Silva (Macula)
* 1987-1995: Reynaldo de Carvalho (Bola)
* 1996: Paulo Cesar Braga Champorry
* 1997-2003: Alex de Oliveira
* 2004: Wagner Jorge Vanderson Santos Monteiro
* 2005: Marcelo de Jesus Reis
* 2006-2008: Alex de Oliveira
* 2009: Milton Rodrigues
* 2010: Milton Rodrigues

### Santos

Waldemar Esteves da Cunha (naskiĝis en 1920 - mortis en 2013)  estis Reĝo Momo de Santos de 1950 ĝis 1956, kaj de 1958 ĝis 1990, kaj ĝis sia morto (92-jaraĝa) estis la plej maljunaĝa Reĝo Momo de tuta Brazilo.

Referencoj
----------

1. ↑  Rio Carnival: World's biggest extravaganza
2. ↑  *Novo Milênio: Tempo de Carnaval (5-a)*
3. ↑  *Novo Milênio: Tempo de Carnaval (5-b)*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Reĝo Momo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Brazilo |

* portugale Reĝo Momo, ĉefo de karnavalo Arkivigite je 2009-02-21 per la retarkivo Wayback Machine
**Rezi** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Keszthely.

Fortikaĵo de Rezi
Preĝejo Sankta Luko en Rezi

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 30 km²
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.8443/17.219
* Loĝantaro: 1100
* Poŝtkodo: 8373
* Telefonprefikso: 83

Situo
-----

La vilaĝo situas sur malebenaĵo, fine de longa sakovojo. Hévíz kaj Keszthely troviĝas po 8, Tapolca 21, Badacsony 27 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Antaŭ la hungaroj keltoj kaj romianoj vivis tie. La unua mencio devenis el 1236. Fortikaĵo sur montopinto konstruiĝis en 1335, kiun la turkoj neniam povis okupi. Ili tamen detruis kelkfoje la vilaĝon, fine la fortikaĵo malkonstruiĝis en 1586. Pesto okazis en 1711. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, 4 vendejoj.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika baroka Preĝejo Sankta Luko (Rezi) de 1746, la turo estas 22 m-ojn alta
* kapelo
* statuo pri Sankta Urbano
* malnova ĉardo (gastejo)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Quararibea cordata*** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Genro: | Quararibea |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | cordata |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Quararibea cordata*  |

 |
| v • d • r |

Floroj.
Vendotaj fruktoj.
***Quararibea cordata***, aŭ la **sudamerika sapoto** kaj **ĉupaĉupo**, estas ne tro granda fruktarbo (ĝis alteco de 45 m). Ĝia hejmregiono estas la Amazona pluvarbaro. La fruktarbo kreskas en Brazilo, Kolombio, Ekvadoro kaj Peruo. La oranĝe flavaj fruktoj, kiuj estas molaj, sukoplenaj kaj havas 2-5 semojn. La frukto estas manĝataj freŝe. La specio apartenas al la plantfamilio Malvacoj.

La fruktkvalito de la sudamerika sapoto estas ŝatata, sed la fruktkvalito diverskvalita, ĉar kelkaj arboj produktas fibrajn fruktojn kaj malmulte da laboro estis investita en pli bonaj fruktoj. La arboj kreskas plej bone sur humidaj kaj profundaj grundoj. Inundoj povas mortigi la arbojn.

Disvastigo
----------

*Quararibea cordata* estas tipaj arboj de la etendaĵoj de la Andoj. Ĝi kreskas en partoj de Brazilo, Venezuelo kaj Kolombio. 

Ĉupaĉupo ne trovis grandan akcepton internacie kaj ne estas kultivata multe ekster ĝia hejma regiono. En 1964 la usona pomologo (fruktologo) Bill Whitman ricevis semojn el Peruo kaj plantis la arbon en sia ĝardeno, kie ĝi ricevis fruktojn en la ĝardeno de Harbour, Florido.

Eksteraj ligiloj
----------------

* CIRAD-FLHOR/IPGRI: *Matisia cordata*
* Morton, Julia F. 1987. *Chupa-chupa*. p. 291–292. In: Fruits of warm climates. Julia F. Morton, Miami, FL.
**Riviera Flughaveno** (IATA: ALL, ICAO: LIMG), antaŭe nomita **Albenga Flughaveno**, estas en nordokcidenta Italio, en regiono Ligurio. Ĝi estas sur la itala Riviero inter Savona kaj Imperia, proksimume sep kilometroj okcidente de la urbo Albenga, en la komunumo Villanova d'Albenga.

Situacio
--------

Riviera Flughaveno en Villanova d'Albenga
Riviera Flughaveno estas plejparte uzata por ĝenerala aviado en la Norda mediteraneo, kun internacia vojaĝado kaj transportado faciligata de la ĉeesto de italaj Doganoj. La flughaveno estas ankaŭ uzata de la itala aeroplana fabrikisto Piaggio Aerospace. La kurejo, mezuranta ĉ. 1 500 metroj en longeco, povas esti uzata de aviadilo ĝis 60 tunoj de maksimuma ekfluga pezo.
Riviera Flughaveno estas bone konektita al ĉiuj financaj kaj turismaj centroj sur la itala kaj franca Riviera per aŭtovojo A10 kaj la strato Aurelia (SS1). Dum Monte-Carlo estas vojaĝado de malpli ol unu horo de aŭto, helikoptera firmao bazita ĉe la flughaveno povas konekti pasaĝerojn de la kurejo rekte al la Princlando Monako en malpli ol 20 minutoj.

Historio
--------

En 1922, flugokampo kun 900 metra herba kurejo estis malfermita en Villanova d'Albenga. Sep jaroj poste, en 1929, aviadila fabrikisto Piaggio establis fabrikon sur la ejo. En 1937, la herba kurejo fariĝis la unua tarmac-kurejo en Italio kaj en la sekvantaj jaraj hangaroj estis ankaŭ aldonita.Ĝi estis uzita de la militistaro dum la dua mondmilito, kaj poste, en 1946, ĉiuj militaj difektigoj riparitaj, ĝi revenis al la civila uzo kaj estis enhorarigitaj flugojn al Romo. Riviera Flughaveno estis la ĉefa flughaveno en la regiono Ligurio ĝis 1962 kiam la flughaveno en Ĝenovo malfermiĝis. En 1968, ĉiuj laŭplanaj kaj luaj flugoj estis translokigitaj de Riviera Flughaveno al la flughaveno de Ĝenovo. Piaggio ankaŭ movis la produktadon al Ĝenovo. Por la sekvantaj tridek jaroj, Riviera Flughaveno estis uzita plejparte por ĝenerala aviado. En la somero de 1997, komercaj flugoj al Korsico, Sardinio kaj Romo estis proponitaj, tamen kun malgranda ekonomia sukceso. En 2014, Piaggio Aerospaco revenigis siajn aktivaĵojn de Ĝenovo al Riviera Flughaveno kaj en 2015, la lokaj komunumoj decidis vendi kaj privatigi la flughavenon. La novaj posedantoj planas modernigi la flughavenon kaj proponi eksklusivajn servojn por la privataj kaj komercaj jetoj funkciantaj en la regiono.

Referencoj
----------

1. ↑  AIP-Listo de 2019 (itale kaj angle)
2. ↑   Informoj por Pilotoj (angle)
3. ↑  Artikolo de la 6a Julio 2017 en "il vostro giornale" (itale)
4. ↑  Artikolo de la 28a Julio 2017 en "La Stampa" (itale)

Eksteraj ligoj
--------------

* Oficiala hejmpaĝo (itale; angle)
* Piaggio Aerospace (itale; angle)
Fikciulo de la rabista romano de Walter Scott «Rob Roy» (1818)
**Rabista romano** estas romana ĝenro, plej disvastigita en la angla, franca kaj germana literaturoj de 18-a kaj 19-a jarcentoj (Achim von Arnim, Wilhelm Hauff, Walter Scott, Alexandre Dumas kaj aliaj).

Centre de la temo troviĝas siaspeca Robin Hood — nobla rabisto, stariginta sin eksterleĝe, faranta krimojn por defendi malriĉulojn kaj senrajtulojn kaj rezistanta al kontraŭleĝaj aferoj de aŭtoritatoj. Similaj ideoj havis evoluon en dramo (Friedrich Schiller) kaj novelo (Heinrich von Kleist, Charles Nodier). Kiel branĉo de rabista romano povas esti konsiderata pirata romano *(germane: Piraterie#Klassischer Piratenroman)* (Daniel Defoe, Eugène Sue, James Fenimore Cooper). Ekzemplo de rabista romano estas ankaŭ «Dubrovskij» de Aleksandr Puŝkin.

Rabistaj romanoj aperadis precipe dum turnopunktaj politikaj periodoj kaj projekciadis la batalon inter la malnovaj kaj la novaj tendencoj.

Literaturo
----------

* Разбойничій романъ // Энциклопедическій словарь Брокгауза и Ефрона : въ 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907. (ruse)
* Вацуро В. Э. Разбойничий роман (ruse)
La **Rezolucioj de Karlsbad** estis rezulto de konferenco de ministroj de la pli grandaj germanaj ŝtatoj kiu okazis inter la 6-a kaj 31-a de aŭgusto 1819 en la bohemia banejo Karlsbad (hodiaŭ *Karlovy Vary* en Ĉeĥio). Partoprenintaj ŝtatoj estis Aŭstrio, Prusio, Bavario, Saksio, Meklenburgo, Hanovro, Virtembergo, Nasaŭo, Badeno, Saksio-Vajmaro-Eisenach kaj Elekto-Hesio.

La renkontiĝo celis kunlaboron kontraŭ la liberalismo kaj naciismo, radikalaj fortoj. Ĝin organizis la eksterafera ministro de Aŭstrio, princo Klemens von Metternich, post murdo de dramoverkisto August von Kotzebue, fare de Karl Ludwig Sand, membro de radikala studenta organizo.

La konferenco interkonsentis pri urĝaj reguligaj leĝaj proponoj de Metternich, kiuj estis

1. Oni petu la asembleon de la Germana Federacio pri enkonduko de unueca cenzuro por ĉiu portempa eldonaĵo.
2. Oni malfondu la naciismajn studentajn organizojn (Burschenschaft); la instruistaro de la lernejoj, universitatoj estu subigitaj al ĉefinspektoroj.
3. Oni fondu Centran Esplorkomisionon en Mainz, por trovi la konspirajn organizojn.

La la asembleo (germane *Bundestag*) de la Germana Federacio akceptis la 20-an de septembro 1819.

La subpremaj rezolucioj povis nur prokrasti disvolviĝon de la liberalismo kaj la germana nacia sento.

* Kategorio Rezolucioj de Karlsbad 1819 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rezonita katalogo** (en la franca, germana kaj angla: **catalogue raisonné**) estas inventaro plej kompleta de la verkoj de pentristo, juvelisto aŭ skulptisto, kun indiko de la loko, kie la verkoj situas kaj de mencio de ilia posedanto, se tiu persono akceptas. Plej ofte aperas ĝenerala prezento de la artisto. La plej ofta titolo de tia katalogo estas la nomo de la artisto kun la naskiĝdato kaj la mortodato. Ideale oni kolektu plej multe da informoj pri tiu persono ; oni metu en la katalogon informojn pri genealogio, lertigado, komenco en la kariero, matura periodo, vivofino. Venu indikoj pro la famo de tiu personeco, kiel la recenzistoj kaj la publiko akceptis lin/ŝin. Menciindas la lernantoj, la amikoj, la sekvantoj. Arkivaj dokumentoj bonvenas en tia katalogo : juraj aktoj pri vivoeventoj kaj similaj.

Tiu esprimo *rezonita katalogo* naskiĝis en Francio kaj restas en diversaj lingvoj. Ĝi estas uzata precipe de muzeoprizorgantoj, historiistoj pri arto, profesiuloj pri arta komerco kaj kolektantoj, kiuj deziras difini la valoron de sia havaĵo por asekuroj.

La vorto «*raisonné*» signifas, ke la historiisto prezentas la kompletan verkaron de la artisto laŭ difinita ordo : 

* Laŭ tempa ordo (plej ofta vico)
* Laŭ tema ordo (povas esti adekvata vico por iuj artistoj)
* Laŭ grandeco (malofta vico)
La **Trafika Ligo Rejno-Majno** - germane *Rhein-Main-Verkehrsverbund*, mallongigite *RMV* - kunordigas la publikan transporton de suda Hesio. Ĝi fondiĝis en 1995 kiel tiutempe laŭ areo plej granda trafika komunaĵo de Germanio. La ligo kovras haltejojn en radiuso de pli-malpli 50 kilometroj ĉirkaŭ la urbo Frankfurto-ĉe-Majno, de Marburgo kaj Giessen norde ĝis Alsbach-Hähnlein ĉe Darmstadt sude, de Lorchhausen okcidente de la urboj Wiesbaden kaj Majenco en la najbara lando Rejnlando-Palatinato okcidente ĝis Babenhausen tutproksime de Aschaffenburg en la najbara lando Bavario oriente. La lasta nordokcidenta haltejo estas Limburg, la lasta nordorienta haltejo Gersfeld (Rhön) kaj la lasta sudorienta haltejo Eberbach en la najbara lando Baden-Virtembergo. Por pli da informoj pri organizado kaj historio vidu la germanlingvan artikolon.

Biletoj
-------

### Difino de la prezoj

La areo de RMV estas dividita en areoj, kiuj ampleksas unu aŭ plurajn urbojn / vilaĝojn. Ene de unu areo oni pagas maksimume laŭ tarifo 3 (krom speciala regulo por la flughaveno de Frankfurto ĉe Majno), je mallongaj distancoj malpli (laŭ diversaj sistemoj diversloke). En Frankfurto ekzistas krome iometa rabato ekster pinta tempo. Al apuda areo validas tarifo 4 (kun specialaj reguloj por mallongaj distancoj), je pli longaj veturoj tarifoj 5, 6 aŭ 7.

### Ofertitaj biletoj, valideco

Biletoj tuj validas ekde aĉeto, oni ne stampas ilin.

Interrompoj de veturo ne estas permesataj kun unudirektaj biletoj. Oni rajtas ŝanĝi al iu ajn alia veturilo en RMV-sistemo, sed necesas preni la plej fruan konekton. RMV-biletoj ne validas en longdistancaj trajnoj (IC, EC, ICE).

Ekzistas tuttagaj biletoj (validaj de mateno ĝis mateno - noktaj busoj apartenas al la antaŭa tago), semajnaj biletoj (iuj 7 sinsekvaj tagoj), monataj kaj jaraj.

Por pluraj personoj veturantaj kune ekzistas grupa tuttaga bileto (maksimume 5 personoj, kutime jam indas por 2).

Infanoj sub 6 jaroj ne bezonas bileton.

### Vendo

Por ekveturo per rela veturilo necesas aĉeti bileton ĉe aŭtomato. Ankaŭ ĉe kelkaj grandaj bushaltejoj ekzistas aŭtomatoj, sed en busoj oni povas ĉiam aĉeti biletojn ĉe la ŝoforo.

Uzo de aŭtomatoj:

* Eventuale premu la butonon kun la flago-simbolo por ricevi uzo-indikojn en alia lingvo.
* Tajpu la numeron de la komunumo, al kiu vi volas veturi. La numeron vi trovas sur la listo fiksita al la aŭtomato.
* Premu la butonon, kian bileton vi deziras (por plenkreskuloj maldekstre, por infanoj dekstre). Por gravaj konektoj (precipe por veturoj ene de Frankfurto) foje ekzistas butonoj, kiuj kombinas destinon kaj bileto-tipon, do tiam sufiĉas tiu unu butono.
* La prezo estas indikata, kiun vi pagu. Foje necesas unue elekti per numero, ĉu veturi rekte aŭ kromvojon.

Vidu ankaŭ
----------

* Fervojaj tarifoj en Germanio

Referencoj
----------

1. ↑  mapo pri la regionaj haltejoj de lokaj trajnoj, kiu montras la etendiĝon de la ligo - la tramvojaj kaj aŭtobusaj haltejoj aldone plidetaligas la reton[*rompita ligilo*]
***The Satanic Verses*** estas romano de Salman Rushdie, inspirita teme parte de la historia okazo, kiun Mohameto laŭdire spertis. La publikigo kaŭzis multe da polemiko, kiam ĝi estis eldonita en 1989, ĉar multaj islamanoj konsideris ĝin blasfema.

Iom poste, *fatwa* (islama religia decido) estis deklarita kontraŭ Rushdie de ajatolo Ruhollah Ĥomejni, kiu promesis lian morton. Rushdie estis kondamnita ne ĝuste pro simpla kritiko de Islamo, sed pro la krimo de apostateco, aŭ provo forlasi la religion, ĉar Rushdie komunikas en la romano, ke li nun kredas, ke Islamo estas falsaĵo.

La romano, kiel multaj aliaj de Rushdie, temas pri hindoj loĝantaj en Anglio, kaj hindoj reirantaj al Barato post angliĝi. Ĝi komenciĝas per terorista atako al aviadilo super la Manika Markolo (bazita sur reala okazaĵo). La du protagonistoj mirakle travivas la falon post la eksplodo; fakte, ili sentas sin renaskitaj: Gibreel Farishta kreskigas anĝelajn flugilojn kaj Saladin Chamcha poste, je sia ŝoko, rimarkas, ke kornoj kreskas el la kapo.

La polemiko ekestis pro la priskribo fare de Rushdie de la Profeto Mohameto kiel erarema homo, kaj des pli pro la interpreto de la satanaj versoj kiel pruvo, ke la Korano ne estas senerare dia.

Islama historia fono
--------------------

En la religio Islamo la **satanaj versoj** estas mallonga teksto, kiu onidire ekzistis en frua versio de la Korano. Islamaj kleruloj hodiaŭ malkonsentas, ĉu la versoj iam fakte ekzistis, aŭ ĉu estas nur fabelo.

Tradukitaj el la araba lingvo, la **satanaj versoj** estas *tiuj estas la laŭdindaj inoj kies interveno estas dezirinda* en la 53-a surao de la Korano, *Surat-annajm* ("La stelo"). La inoj priparolitaj estis la diinoj Lat, Manat, kaj Uzza, kiuj estis popularaj diinoj en antaŭ-islama Arabio. Laŭ la legendo, Mohameto originale akceptis ĉi tiujn versojn kiel parton de la Korano, ĝis vizito de la anĝelo Gabrielo malkovris, ke la versoj estis fakte trompo metita en la pensojn de Mohameto fare de Satano kaj ne estas la aŭtentaj vortoj de Dio.

La eventoj ĉirkaŭ la **satanaj versoj** estis priskribitaj de la kvar plej fruaj biografiistoj pri Mohameto: Ibn Ishaq, Wakidi, Ibn Sa'd, kaj Tabari. Aldone, la Hadito kaj Korano ambaŭ enhavas partojn, kiuj povas esti interpretitaj kiel aludo al ĉi tiuj eventoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio La satanaj versoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* Arkivigite je 2005-10-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Studa gvido pri *La satanaj versoj* de Profesoro Paul BRIANS Arkivigite je 2004-02-02 per la retarkivo Wayback Machine (*angle*)

Dosiero:Satanic verses.jpg

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 8806
* BNF: 121659476
 |
**Rezső Bálint** [reĵO bAlint], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bálint Rezső** estis hungara kuracisto, neŭrologo, kuracisto pri internaj malsanoj, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *jékei*, lia origina nomo estis ĝis 1892 (laŭ hungara sistemo kaj pli komplete) **Bleyer Rudolf Jenő**. Lia frato estis Zoltán Bálint (arkitekto)

Rezső Bálint
Rezső Bálint  naskiĝis la 22-an de oktobro 1874 en Budapeŝto, li mortis la 23-an de majo 1929 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Rezső Bálint devenis el juda familio, sed li katolikiĝis en 1892. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris medicinan diplomon en Reĝa Scienca Universitato de Budapeŝto en 1897. Post siaj studoj li estis asistanto en la universitata kliniko pri internaj malsanoj. En 1914 li estis nomumita klinikestro. En la sekva jaro li edziĝis. Inter 1915 kaj 1917 li estis armea kuracisto kaj armea hospitalestro. En 1917 li akiris la instruan rangon publika ordinara profesoro. Li ricevis premiojn en 1913, 1926 kaj 1928.

Elektitaj roloj
---------------

* *A cukorbetegségek és az insulin* (1917) - kunverkinto
* *Diaetetikai vezérfonal* (1924)

Memorigiloj
-----------

* Sindromo de Bálint

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 33-a paĝo)
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* angle


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 570307
* VIAF: 61948906
* ISNI: 0000 0003 9784 6856
 |
**Rezső Roubal** [reĵO roŭbal], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Roubal Rezső** estis hungara timbalisto, muziklerneja kaj altlerneja instruisto.

Rezső Roubal naskiĝis la 24-an de marto 1907 en Budapeŝto, li mortis la 9-an de decembro 1985 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Rezső Roubal studis en nacia muziklernejo (1916–1922) en sia naskiĝurbo, en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt (1923–1928), fine en simila altlernejo de Dresdeno (1929-1930). Inter 1925 kaj 1973 li estis muzikisto de orkestroj de Budapeŝta Ŝtata Operejo kaj Tutlanda Filharmonio, inter 1930–1949 li ankaŭ instruis en la nacia muziklernejo, inter 1948–1982 en la Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Li estis iam ankaŭ prezidanto de la Tutlanda Filharmonio kaj li plenumis similajn oficojn.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Gyula Kovács (drumisto)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 660384
* GND: 12722193X
* VIAF: 25619092
 |
La preĝejo de nordokcidente Ĥorejo de la kirko
La **Kirko Sankta Blazio** (germane *Divi-Blasii-Kirche*) estas protestantisma preĝejo en Mühlhausen (Turingio), Germanio, troviĝante ĉe la malsupra foirejo (Untermarkt).

Historio
--------

La ĉefa kirko de la urbocentro en la historian lumon venis per donaco de reĝo Henriko al la Ordeno de germanaj kavaliroj en la jaro 1227. La paroĥestro de la kavaliroj, Kristan von Mühlhausen, konstruigis, post sia nomumo je la episkopeco de Kenigsbergo, fortimpresan novan ejon en sia naskiĝurbo. La ĉ. la jaro 1300 finkonstruita hala kirko trinava estis la unua granda gotika katedralo en Meza Germanio.

Priskribo
---------

En ĝi la artistaj influoj de nordfrancaj kaj rejnlandaj katedraloj kiel ankaŭ de la Elizabeta kirko de Marburg senteblas. En

Per la vitraloj konserviĝis mezepokaj pentraĵoj el antaŭreformaciaj tempoj, atestiloj de vere altega graveco.

En la ĥorejo estas la tomboslabo de la en 1295 mortinta Kristan von Mühlhausen. La skulptita altaro, la triumfkrucifikso kaj la plastikoj de la Sankta Virgulino kaj de Sankta Blazio ĉe la norda transepta portalo ankaŭ restis sendifektaj ĝis hodiaŭ. Ambono, baptopelvo kaj ĥorejkradoj estas renesancaj.

La sonorilaro konsistas el la Dimanĉa sonorilo de 1281 (2500 kg), la messonorilo de 1448 (1100 kg) kaj nombriĝas inter la plej belaj kaj malnovaj en Germanio. Ĉiun sabaton je la horo 18-a sonas ĉiuj sonoriloj de mühlhausen-aj kirkoj.

Preĝeja muziko
--------------

La ekde la t.n. Reformacio speciale flegita eklezia muziko danke al la agado de Johann Sebastian Bach surloke (1707/08) instigon rimarkeblan algajnis. Liaj en 1708 surpaperigitaj ideoj pri orgena muziko realiĝis jam en 1709 en instrumento farita fare de la firmao Wender. Okaze de la novkonstruo de la Schuke-orgeno en 1959 la tradicia Bach-disponigo de la fajfiloj denove respektitis por sonigi liajn verkojn kiel eble plej originale.
Antaŭkirke staras monumento por Bach kiun kreis Klaus Friedrich Messerschmidt.

Vidu ankaŭ
----------

* Hieronymus Tilesius, reformanto kaj pastoro de la Blazio-kirko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Blazio (Mühlhausen) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

hejmpaĝo
**Rezső Máder** [reĵO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Máder Rezső** estis hungara dirigento, komponisto, helpekzercisto, teatrestro. Lia origina persona nomo estis *Raoul*.

Raoul Mader  naskiĝis la 25-an de junio 1856 en Pozsony aŭ Pressburg (Hungara reĝlando, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la 16-an de oktobro 1940 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Rezső Máder frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste konservatorion en Vieno. Inter 1882 kaj 1895 li instruis en la konservatorio kaj li dirigentis en Viena Operejo, poste li estis helekzercito, poste dirigento en Reĝa Operejo de Budapeŝto. En 1901 li estis nomumita vicoperejestro, en la sekva jaro operejestro. Li faris la Operejon la plej vizitata teatro de Budapeŝto. En 1907 li transprenis la direktadon de Népszínház. Inter 1917 - 1919 li estis operejestro de Popola Operejo de Vieno, inter 1921 - 1925 denove de la Operejo en Budapeŝto. Li ricevis la titolon "eterna membro de la Operejo" en 1925, krome li ricevis italan kaj hungaran premiojn.

Li edziĝis en 1896.

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* *Szökevények* (1891, opero en Vieno)
* *A piros cipő* (1897, baleto en Budapeŝto, prezentita centfoje en 1908)
* *She* (1898, baleto en Budapeŝto)
* *Kadétkisasszony* (1900, opereto en Népszínház)
* *Primadonnák* (1900, opereto en Teatro Magyar)
* *Szerelmi kaland* (1902, baleto en Operejo de Budapeŝto)
* *A nagymama* (1908, opereto el komedio en Népszínház)
* *Mályvácska királykisasszony* (1921, baleto en Operejo de Budapeŝto)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
Riŝon-Le-Ciono dum 2013
**Riŝon-Le-Ciono** (hebree ראשון לציון, prononco *Riŝon-Le-Cion*, "Unue por Ciono") estas urbo en Israelo. Ĝi situas en la suda parto de la metropola areo de la urbo Tel-Avivo. Dum la jaro 2005, ĝi havis 217.500 loĝantojn, kaj estas la kvara plej granda urbo de la lando, post Jerusalemo, Tel-Avivo kaj Hajfo.

Historio
--------

Dum la jaro 1882 la urbo fondiĝis kiel *moŝavao* kaj estis unu el la unuaj judaj agrikulturaj setlejoj en Palestino respektive en la teritorio de la hodiaŭa ŝtato Israelo. Dekomence unu el la plej gravaj agrikulturaj branĉoj estis la kultivado de vino: dum 1887 per subteno de la barono *Edmond de Rothschild* fondiĝis vinfarejo, el kiu poste evoluisla plej granda vinprodukta entrepreno de la lando, *Carmel*, kiu ankoraŭ nuntempe havas sian entreprenan sidejon en la urbo. Dum la tempo de la brita mandato de Palestino en la urbo krome evoluis la unua bierfarejo de Israelo.

Post la fonto de la ŝtato Israelo dum la jaro 1948 la urbo, kiu tiujare havis nur 10.000 loĝantojn, kreskis tre rapide. Nun la plej multajn laborpostenojn ofertas industriaj entreprenoj el la branĉoj farmacio kaj elektrotekniko.

Partneraj urboj
---------------

* Teramo, Italio
* Metrowest, Usono
* Münster, Germanio
* Heerenveen, Nederlando
* Debrecen, Hungario
* Tjanĝino, Ĉinio
* Lublin, Pollando
* Nîmes, Francio
* Braşov, Rumanio
* Sankt-Peterburgo, Rusio
* Gonder, Etiopio

Konataj urbanoj
---------------

* Boris Gelfand

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Riŝon-Le-Ciono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* paĝoj de la urbo, en la hebra lingvo Arkivigite je 2006-10-28 per la retarkivo Wayback Machine
**KURISU Kei**, japane 栗栖 継 (naskiĝis la 18-an de julio 1910, mortis la 18-an de aprilo 2009) estis japana esperantisto kaj bohemisto, membro de Sennacieca Asocio Tutmonda, honora membro de Asocio de Ĉeĥa-Japana Amikeco (en Ĉeĥio), funkciulo de Asocio de Japana-Ĉina Amikeco (en Japanio), honora membro de UEA (1991) kaj de ĈEA. 

Esperantisto ekde 1930, pensante, ke per Esperanto eblos progresigi komunismon. Li aktivis en Japana Proleta Esperantista Unio kaj kunredaktis la kulturajn revuojn «Marŝu» kaj «Majo». Li estis eĉ sub malfacilegaj kondiĉoj aktiva esperantista proleto (vidu *JPEU* kaj *Proleta Esperanto-movado en Japanio (ĝis 1934)*), kio kostis al li sesfojan areston. Pro sia politika agado, li pasigis kvar jarojn en malliberejo. Jam ne plu komunisto, li dum la 1950-aj jaroj iĝis respektata specialisto pri Ĉeĥoslovakio en sia lando.

Li japanigis el Esperanto librojn *La danĝera lingvo* de Ulrich Lins kaj *Tempesto super Akonkagvo* de Tibor Sekelj. Gravas ĉefe liaj japanigoj el Karel Čapek (Poŝrakontoj, Milito kontraŭ Salamandroj, R.U.R, Blanka malsano), Jan Drda (Muta barikado), Julius Fučík (Riporto skribita en pendumila maŝo), Karel Havlíček Borovský (Bapto de caro Vladimir), Jaroslav Hašek (Ŝvejk), A. Lustig (Preĝo por Katarina Horovitz), Božena Němcová (Avinjo), plue el Jan Neruda, Josef Nesvadba, S.K. Neumann, Jaroslav Seifert, Olga Scheinpflugová, J. Weil, Jiří Wolker. Per sia laboro por disvastigo de la ĉeĥa kulturo en Japanio Kurisu bonege reprezentis ankaŭ la esperantistan movadon en ekstermovadaj medioj.

Li iniciatis en 1979 fondon de la Societo por la Japana-Ĉina Amikeco per Korespondado, kiun li mem prezidis.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ĉambro de KURISU Kei[*rompita ligilo*]
* Foto de KURISU Kei salutante la UKon en Jokohamo, 2007 Arkivigite je 2007-10-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Gazetara komuniko de UEA: Kuriso Kei forpasis
* Renkontiĝo kun Kurisu Kei
* Libroj kaj aliaj dokumentoj[*rompita ligilo*] de kaj pri Kurisu Kei en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

* Information por interlingvistoj #76 Arkivigite je 2014-09-03 per la retarkivo Wayback Machine, Personoj kaj iliaj verkoj: KURISU Kei
**Quelimane** [kelimani] estas grandurbo, provinca ĉefurbo, diocezo (ekde 1954) kaj havenurbo en Mozambiko.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 117 km²
* Loĝantaro: 212.519 en 2012
* Supermara alteco: 0- m
* Horzono: UTC + 2
* Telefonkodo: +258 24

Geografio
---------

Quelimane situas sur ebenaĵo en la orienta sekcio de la lando laŭ Hinda Oceano.

Historio
--------

Quelimane estis fondita fare de islamaj komercistoj, kiuj komercadis ankaŭ per sklavoj. Ĝi estas unu el la plej maljunaj urboj en la regiono. En 1498 Vasco da Gama estis la unua eŭropano ĉi tie. En 1530 la portugaloj fondis komercejon. En 1761 Quelimane ricevis urban statuson. En la 18-a jarcento la urbo estis grava centro de sklavokomercado. Ĝi estis finpunkto de vojaĝado de David Livingstone en 1856. En la frua 20-a jarcento germanoj plantis multe da sisaloj. Baldaŭe oni plantis ankaŭ kokosojn. En 2007 inundo okazis.

Ekonomio
--------

Quelimane estas grava industria centro. Oni okupiĝas pri fiŝkaptado, produktadoj de teo kaj palmooleo.

Trafiko
-------

Quelimane havas flughavenon. La ĉefvojo disbranĉiĝas al Chimoio kaj Nampula. Tie finiĝas la fervojo el Mocuba.

Klimato
-------

En Quelimane la averaĝa temperaturo varias inter 17-31 °C. Jare pluvas po 1370 mm. Inter aŭgusto-oktobro apenaŭ pluvas.

Vidindaĵoj
----------

* 2 katedraloj
* moskeo
* diversaj konstruaĵoj el la 18-a jarcento

Ĝemelurboj
----------

* Portugalio Setúbal, Portugalio

Fontoj
------

* Angla, franca kaj rusa Vikipedioj
* 
* mapo
**Rezső Szalatnai** [reĵO salatnai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szalatnai Rezső** estis hungara bibliotekisto, publikigisto, instruisto. Lia origina familia nomo estis *Ráchel*.

Rezső Szalatnai naskiĝis la  23-an de oktobro 1904(nun 1904-10-23) en Nagyszalatna (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Zvolenská Slatina en Slovakio), li mortis la 23-an de marto 1977 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Rezső Szalatnai maturiĝis en gimnazio en Szakolca, poste li akiris pedagogian diplomon en Universitato Komenio en Bratislavo. Depost la 1-a mondmilito li apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Inter 1930-1934 li instruis en instituto, inter 1934-1945 en hungara gimnazio en Bratislavo, dum en 1940 li estis en prizono pro la politiko. Tiutempe li kontribuis en ĉeĥoslovakiaj hungaraj gazetoj, ankaŭ en Hungario ekzemple en Népszava kaj Nyugat. Depost la 2-a mondmilito li estis senrajta pro Dekretoj de Beneš, li laboris en biblioteko. En 1948 li translokiĝis al Budapeŝto, kie li instruis 2 jarojn en instituto. Inter 1950–1965 li estis bibliotekisto en Universitata Biblioteko (Budapeŝto), poste li pensiuliĝis. Li kandidatiĝis en 1964 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Lia edzino naskis filinon en 1933. li vidviniĝis en 1974. Li ricevis 2 ĉeĥajn premiojn en 1931 kaj 1936, hungaran en 2000.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Na brehu černych vod* (antologio, 1931)
* *Van menekvés* (eseoj, kritikoj, 1932)
* *Petőfi Pozsonyban* (1954)
* *Kempelen, a varázsló* (porjunulara romano, 1957, eldonita 4-foje)
* *Juhász Gyula hatszáz napja* (1962)
* *A cseh irodalom története* (1964)
* *Magyar írók nyomában* (1967)
* *Arcképek, háttérben hegyekkel* (1969)
* *Kisebbségben és igazságban* (1970)
* *Elindulunk és visszatérünk* (membiografia romano, 1977)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun bildo
* aprezo
* datenoj
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 836072
* GND: 123541778
* LCCN: n83136055
* VIAF: 42833382
* ISNI: 0000 0001 0892 3406
* SUDOC: 029315824
* BNF: 12096807c
* NKC: jn19990008386
 |



* Portalo pri Biografio
**Ksenofono** (greke *Ξενοφων* Ksenofon, naskiĝis 431 a.K. mortis ĉirkaŭ 360 a.K.), kies nomo laŭvorte signifas "fremda sono", estis kavaliro de Ateno, disĉiplo de Sokrato, kiu estas konata de liaj verkoj pri helena historio.

En junaĝo li partoprenis en monsoldata ekspedicio kontraŭ Persio. Ĝi estis kondukita de Ciro la Juna kontraŭ lia pliaĝa frato, la persa imperiestro Artaĥŝaŝt la 2-a, kvankam la helenaj soldatoj ne estis informitaj pri la vera celo. Batalo okazis ĉe Cunakso (-401), kie la helenaj soldatoj venkis sed Ciro estis mortigita. Iom poste ilia generalo Klearĥo de Sparto estis kaptita kaj mortigita. La solduloj troviĝis profunde en malamika teritorio, malproksime de la maro, kaj sen estroj. Ili alelektis novajn estrojn, inkluzive de Ksenofono mem, kiuj kondukis ilin norde tra Armenio kaj reen al Grekio. La historio de la vojaĝo kiun verkis Ksenofono estas nomita la *Anabazo* ("Ekspedicio").

Poste, Ksenofono emeritiĝis en Ateno, sed pensis la urbon ne amikema kaj rekuniĝis kun siaj kamaradoj kaj helpis la spartanojn kontraŭ Persio. Kiam Ateno amikiĝis kun Persio kontraŭ Sparto, li estis ekzilita, kaj pasigis la sekvajn kelkajn jardekojn ĉe Scilo, kie li verkis *Anabazo*. Poste la ekzilo estis nuligita, kaj Ksenofono pasigis siajn lastajn jarojn en Ateno. La dato de lia morto estas necerta, estas konate nur ke li vivis post la morto de sia subtenanto Agesilao, memore al kiu li verkis libron.

Verkoj
------

* **Kýrú anabasis** (Ekspedicio de Ciro)
* **Hellénika** (Historio de Grekujo)
* **Kýrú paideiá** (Pri la edukiĝo de Ciro)
* **Apomnémoneumata Sókratús** (Rememoroj pri Sokrato)
* **Apologiá Sókratús** (Apologio de Sokrato)
* **Symposion** (Festeno)
* **Oikonomikos** (Pri ekonomio)

Krom la *Anabasis*, Ksenofono ankaŭ verkis la *Oeconomicus* ("Ekonomiko"), priskribon de hejma vivo en helena kulturo en la formo de dialogo inter Sokrato kaj alia atenano Isĥomaĥos.

Historie la *Anabasis* de Ksenofono estas la unuaj legitaj verkoj de komencantoj pri la helena lingvo, ĉar ĝia lingvaĵo estas simpla kaj ripetema.
  

* Ksenofono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ksenofono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 9672
* GND: 118635808
* LCCN: n80036673
* VIAF: 432158790740738852563, 313159474179927661408, 266986958, 4138158188184420260003, 7439970, 7658152381802901950005, 291121021, 83270774, 307286133, 719168049022738410006 89597697, 432158790740738852563, 313159474179927661408, 266986958, 4138158188184420260003, 7439970, 7658152381802901950005, 291121021, 83270774, 307286133, 719168049022738410006
* ISNI: 0000 0001 2321 2506
* LIBRIS: 233385
* SUDOC: 027308367
* BNF: 11929460d
* ULAN: 500328332
* NLA: 35622979
* NDL: 00461553
* BIBSYS: 90135826
* NKC: jn19981002427
* ICCU: CFIV019634
* BNE: XX1152182
 |
Norda nokta fasado de la Reĝa Palaco.
Orienta fasado de la Palaco ekde *Campo del Moro* (reĝa ĝardeno).
La **Madrida Reĝa Palaco**, ankaŭ nomata **Orienta Palaco**, situas en Madrido kaj estas la oficiala rezidejo de la hispana reĝo. Ĝia konstruado komenciĝis en 1738 laŭ la planoj de la arkitektoj Filippo Juvarra kaj de la adaptado kiun faris lia disĉiplo Johano Baptisto Sacchetti. Francesco Sabatini okupiĝis pri la finkonstruado kaj ankaŭ pri la reformado, ampleksigado kaj dekoracio. Ĝi estas konsiderata kiel la plej granda reĝa palaco en Okcidenta Eŭropo rilate al ĝia etendo, kun 135.000 m² kaj pli ol 3.418 ĉambroj. Ĝi gastas gravan art-historian heredaĵon de muzikaj instrumentoj, pentraĵoj, skulptaĵoj kaj tapisoj, inter aliaj riĉaĵoj.

Krom la oficiala rezidejo de la nuntempa monarko, ĝi estis la loĝejo de la reĝoj de Hispanio ĝis la jaro 1931. En la konstruaĵo ankoraŭ estas celebrataj akceptofestoj, oficialaj eventoj kaj grandaj ŝtataj ceremonioj. Tamen, la vera rezidejo de la reĝa familio estas la eksterurba Palaco de la Zarzuelo, kie la nuna gemonarkoj ekloĝis post ilia geedziĝo en 1962, malakceptante la loĝadon en la urbocentra palaco fare de la reĝo Johano Karlo la 1-a.

La lasta monarko kiu loĝis en la palaco je sinsekvaj jaroj estis Alfonso la 13-a, kvankam ankaŭ loĝis tie Manuel Azaña, prezidento de la Dua Hispana Respubliko, kiu estis la lasta ŝtatestro kiu rezidis en la palaco. Dum tiu periodo estis konata kiel **Nacia Palaco**. Ankoraŭ hodiaŭ ekzistas salono, apud la reĝa kapelo, kiu estas konata kiel "la oficejo de Azaña". La palaco estas ĉirkaŭita de ĝardenoj kaj placoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Palaco (Centro)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Reĝa Palaco en Nacia Heredaĵo Arkivigite je 2009-02-21 per la retarkivo Wayback Machine (inkluzive de virtuala vizitado)
* La Madrida Reĝa Palaco en "Historia Madrido" — Fotoj kaj detaligita historio de la konstruaĵo
* Reĝa Biblioteko (inkluzive de katalogo de la Reĝa Biblioteko)
* La Madrida Reĝa Palaco en Google-mapoj

* Reĝa Palaco de Madrido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Reĝa Palaco de Madrido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 275921
* GND: 3003280-5 4281670-1, 3003280-5
* LCCN: n50052369 sh85096940, n50052369
* VIAF: 7570157527411127300005 122308504, 7570157527411127300005
* ISNI: 0000 0001 2149 8264
* SUDOC: 032018673
* BNF: 12312809z
* ULAN: 500302414 500242116, 500302414
* NLA: 35387464
* NKC: ko2007396763
* BNE: XX131198
 |
**Netanja** (hebree נתניה, arabe نتانيا) estas urbo en Israelo ĉe la marbordo de la Mediteraneo, 30 km norde de Tel-Aviv, kun ĉirkaŭ 170 000 loĝantoj. 

Krome, ĝi ankaŭ estas konsiderita la regiona "ĉefurbo" de la centra regiona de Israelo (la ĉirkaŭaĵo de Tel-Avivo kaj de ĝia antaŭurboj) en la Ŝarona ebenaĵo. 

Ĝi estis fondita en 1928 kiel agrikultura kooperativa komunumo (moŝavo) por kultivi citrusojn. La nomo de la loko venas je Nathan Straus (1848–1931), usona juda komercisto kaj homamiko. Post 1933 alvenis judaj enmigrantoj pro la nazia forpelo kaj teroro, post la dua mondmilito, la novaj enmigrantoj igis la komunumon pli kaj pli urbosimila. Hodiaŭ Netanja estas centro de urbogrupiĝo. 

La urbo gravas kiel ŝatata turisma celo. En la urbo agadas multaj industriaj branĉoj (polurado, komercado de diamantoj, produktado de maŝinoj, medikamentoj, biero). 

matena vidaĵo de la urba plaĝo, kiu situas ĉe kruta klifo de ĝis 30 metroj kaj tial havas apartan lifton al la pli supra urbocentro

Rilatoj al Esperanto
--------------------

Iom norde de la urbocentro, same borde de la Mediteranea Maro, situas la vilaĝo Hadassah Neurim, origine starigita por sengepatraj judaj infanoj post travivo de la Holokaŭsto venintaj al Israelo, kie en somero 1986 okazis la Internacia Junulara Kongreso de TEJO.

Famuloj
-------

En Netanja mortis Imre Lichtenfeld.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (hebree, angle, france kaj ruse)
**János XÁNTUS** [jAnoŝ ksAntus], hungare **Xántus János,** angle **John Xantus de Vesey** estis hungara etnologo.

Grafikaĵo pri János Xántus
Skulptaĵo pri Xántus
Li naskiĝis en la 5-an de oktobro 1825 en la tiama Csokonya. Li mortis en la 13-an de decembro 1894 en Budapeŝto. Lia nomo estas rekonebla en *Chaenactis xantiana,* *Hylocharis xantusii,* *Phyllodactylus xanti,* *Xantusiidae.* Li havis filon János Xántus (filo).

Biografio
---------

Li frekventis lernejojn en Győr kaj Pécs kaj diplomis pri juro en 1847 en Pest (urbo). Li batalis en la hungara armeo en 1848, kie li estis militkaptito. La Habsburgoj kondamnis lin je mallibereco, kie li rifuĝis kaj migris al Usono. En 1853 li instruis en universitato, kolektis diversajn bestojn kaj kreskaĵojn, fine, kiel **Lajos VÉSEY** [lajoŝ vEŝei], servis en la usona armeo. Tiutempe Karl May profitis priskribojn de Xántus en la mondfamaj indianaj libroj. Li sendis kolektitan materialon al Hungario, tial li estis ekstera ano de Hungara Scienca Akademio. En 1861 li revizitis Hungarion, poste li estis usona diplomato, fine li hejmenvenis en 1864. Post 2 jaroj li fondis Bestoĝardenon kaj Botanikan ĝardenon de Budapeŝto, poste li vojaĝis al Cejlono, Ĉinio, Siamo, Japanio kaj Borneo. Lia kolektaĵo faris pli riĉa la Hungaran Nacian Muzeon.

Verkoj (selekto)
----------------

* Leteroj el Usono *Xantus János levelei Éjszakamerikából* 1858
* *Descriptions of supposed new species of birds, from cape St. Lucas, Lower California, Notes on a collection of birds, made … at cape St. Lucas, Filadelfio 1859*
* Vojaĝo en suda Kalifornio *Utazás Kalifornia déli részeiben* 1860
* Kelkaj semajnoj en Cejlono *Néhány hét Ceylon szigetén* 1877
* Dumvojaĝaj rememoroj pri Singapuro kaj la ĉirkaŭaĵo *Uti-emlékeim Singapoore és vidékéről,* 1879

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio

* János Xántus (etnologo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio János Xántus (etnologo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 388055
* GND: 118771558
* LCCN: n50013957
* VIAF: 67261543
* ISNI: 0000 0000 8147 5059
* BNF: 129238590
* NKC: jo2016928787
 |
La **Radikala Reformacio** estis reago al kio estas supozata koruptado kaj en la Romkatolika Eklezio kaj la etenda magistrata protestanta movado kondukita de Marteno Lutero kaj multaj aliaj. Komencite en Germanio kaj Svisio en la 16a jarcento, la Radikala Reformacio naskis multajn radikalajn protestantajn grupojn tra Eŭropo. La termino kovras kaj Radikalajn Reformaciistojn kiaj Thomas Müntzer, Andreas Karlstadt, grupojn kiaj la profetoj de Zwickau kaj Anabaptistoj kiaj la Huteranoj kaj Menonitoj.

En partoj de Germanio, Svisio kaj Aŭstrio, majoritato simpatiis kun la Radikala Reformacio spite intensan persekutadon. Kvankam la survivanta proporcio de eŭropa loĝantaro kiu ribelis kontraŭ katolika, luterana kaj zvingla eklezioj estis malgranda, Radikalaj Reformaciistoj verkis multe kaj la literaturo en la Radikala Reformacio estas disproporcie granda, parte kiel rezulto de la etendo de la instruadoj de la Radikala Reformacio en Usono.

Vidu ankaŭ
----------

* Reformacio

Notoj
-----

1. ↑  Horsch, John, Mennonites in Europe, 1995, Herald Press, isbn=978-0836113952, paĝo 299.
2. ↑   The European Reformation, Euan Cameron, Oxford University Press, 1991, isbn=0-19-873093-4, Novjorko.

Bibliografio
------------

* Williams, George H. *The Radical Reformation*.
* Estep, William R. *The AnaBaptist Story*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Radical Reformation ĉe Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia Online
* 16th Century Reformation Reading Room, Tyndale Seminary