|  |
| --- |
| Etila karbamato |
| Etila karbamato |
| **Plata kemia strukturo de la Etila karbamato** |
| Etila karbamato |
| **Tridimensia kemia strukturo de la Etila karbamato** |
| Alternativa(j) nomo(j) |
| * Uretano
 |
| Kemia formulo | **C3H7NO2** |
| CAS-numero-kodo | 26680-22-8 |
| ChemSpider kodo | 5439 |
| PubChem-kodo | 5641 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Aspekto | senkoloraj aŭ blankaj senodoraj kristaloj |
| Molmaso | 89,094g mol−1 |
| Denseco | 1,045g/cm−3 |
| Fandpunkto | 48 °C  |
| Bolpunkto | 183 °C |
| Refrakta indico | {\displaystyle n\_{761}^{20}} 1,4144 |
| Ekflama temperaturo | 92 °C  |
| Solvebleco | Akvo:0,48 g/L |
| Mortiga dozo (LD50) | 1809 mg/kg (buŝe)  |
| **GHS etikedigo de kemiaĵoj** |
| GHS Damaĝo-piktogramo | 

|  |  |
| --- | --- |
| 07 – Toksa substanco | 08 – Risko al sano |

 |
| GHS Signalvorto | Damaĝa substanco |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H302, H340, H350, H361 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P201, P202, P264, P270, P281, P308+313, P405, P501 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

**Etila karbamato** aŭ **C2H5NO2** estas organika kombinaĵo apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la karbamata acido. Ĝi estas blanka solidaĵo|karcinomogena en ratoj kaj toksa substanco. Metila karbamato ankaŭ uzatas en laboratorioj kiel analiza reakciaĵo kaj en la fabrikado de farmaciaĵoj|insekticidoj kaj uretano.

Kun varmego, etila karbamato spertas putriĝon kaj elsendas toksajn vaporojn de karbona unuoksido, karbona duoksido, kaj nitrogenaj oksidoj. Etila karbamato estas uzata kiel peraĵo en la sintezo de kelkaj kemiaj produktoj, ekzemple, farmaciaĵoj, en biokemia esplorado kaj medicino, kaj kiel solvigilo kaj kunsolvanto por pesticidoj kaj fumigantoj. Antaŭ la 2-a Mondmilito, etila karbamato estis peze uzata en la terapio de multobla mjelomo antaŭ ol ĝi estis konsiderita toksa, kancerogena, kaj plejparte neefika. Tamen, pro usonaj FDA-regularoj, etila karbamato estis retirita elde farmacia uzo. Tamen, malgrandaj kvantoj de etila karbamato ankaŭ estas utiligitaj en laboratorioj kiel anestezilo por bestoj.

Uretano (aŭ etila karbamato) okazas kiel natura kromprodukto en fermentitaj produktoj kiel ekzemple vino, alkoholaĵoj, jogurto, biero, pano, olivoj, fromaĝoj, kaj sojsaŭcoj. Dum uretano havas konatan kanceriologion en eksperimentbestoj, neniu tia rilato ankoraŭ estis pruvita en homoj. Alkoholo povas agi blokante la metabolon de uretano, kaj tiel ĝi povas havi protektan efikon en homoj konsumantaj alkoholajn trinkaĵojn.

Uzoj
La primara uzo de uretano estis kiel kemia peraĵo en preparado de aminorezinoj. La procezo implikas reakcion kun formaldehido por doni hidroksimetilderivaĵojn kiuj estas utiligitaj kiel krucligaj agentoj en permanent-gazetaj tekstilaj traktadoj dizajnitaj por doni lav-kaj-eluzeblajn trajtojn al ŝtofoj. Uretano estas ankaŭ uzata kiel solviganto kaj kun-solvanto en la fabrikado de insekticidoj, fumigantoj kaj kosmetikaĵoj, kiel peraĵo en la fabrikado de farmaciaĵoj, kaj en biokemia esplorado. Uretano antaŭe estis uzata kiel aktiva ingredienco en medikamentoj preskribitaj por kuracado de neoplastaj malsanoj, kiel skleroza solvo por varikozaj vejnoj, kiel hipnotilo kaj kiel topika baktericido. Ĝi ankaŭ estas uzata en veterinara medicino kiel anestezilo. Uretano estas produktita nature dum multaj fermentaj procezoj (Zimmerli kaj Schlatter 1991).

Reakcioj
--------

### Reakcio 1

* Preparado de **etila karbamato** per interagado de **etila kloroformiato** kun **amoniako**:


|  |
| --- |
| etila kloroformiato + amoniako {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}etila karbamato + klorida acido |
|

### Reakcio 2

* Preparado de **etila karbamato** per interagado de **etanolo** kun **ureo**:


|  |
| --- |
| etanolo + ureo {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}etila karbamato + amoniako |
|

### Reakcio 3

* Preparado de **etila karbamato** per interagado de **duetila karbonato** kun **amoniako**:


|  |
| --- |
| duetila karbonato + amoniako {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}etila karbamato + etano |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Metila karbamato
* Karbamata acido
* Propila karbamato
* Izopropila karbamato

Referencoj
----------

1. ↑  Chemsrc
2. ↑  Chemical Book
3. ↑  Chemblink
4. ↑  Fisher Scientific

* Kategorio Etila karbamato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)