recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Honoratus BONNEVIE** [boneVI] estis norvega licenciato de filologio kaj esperantisto. Li naskiĝis en la 19-a de oktobro 1858, mortis la 13-an de marto 1936 en Oslo. Li estis prezidanto de la Norvega Esperantista Ligo, membro de la Lingva Komitato, delegito de Internacia Scienca Asocio Esperanta kaj Honora membro de UEA.

Ĉe la universitato Bonnevie studis filologion, precipe latinan, germanan, grekan kaj pranorvegan lingvojn. Li okupiĝis pri kalendaraj demandoj, kaj verkis libron pri la problemo. Li eklernis Esperanton la 29-an de oktobro 1906. Li iĝis prezidanto de Esperanto-Klubo en Oslo kaj prezidanto kaj sekretario de la Norvega Esperantista Ligo.

Li estis ĉefredaktoro de *Norvega Esperantisto* unue 1912–1914, kiu komence de 1915 estis anstatŭigita en Norvego de la gazeto de la sveda esperanto-movado, La Espero. Li daŭris kiel kunredaktoro de tiu gazeto 1915–1920 kun la svedoj John Lundgren kaj Johan Helsing ĝis junio 1918, kaj poste tio kun Paul Nylén ĝis decembro 1920.

Bonnevie skribis ke oni unue anoncis la kunigon en Norvega Esperantisto en 1914 kaj ke kelkaj de la malplimulto kiu respondis "promesis subtenon kaj esprimis konsenton". Laŭ li, la kunigon estis farindan pro ekonomiaj kialoj (eble rilate al la unua mondmilito), pro kunhelpi al skandinava kunlaboro, kaj pro la "dum pacaj tempoj ripetitan plendon ke estas tro multe da gazetoj". En 1922 Norvega Esperantisto reeldoniĝis, kaj Bonnevie denove estis (kun)redaktoro 1922–1924 kaj dum 1932, laŭ EdE.

Bonnevie ankaŭ tradukis literaturaĵojn kaj kunverkis lernolibrojn. Li estis membro de la Lingva Komitato, delegito de Internacia Scienca Asocio Esperanta, kaj honora membro de UEA ekde 1934. Li estis priskribita kiel "sindona, laborema, ĉiam helpema kaj bonkora samideano".

Verkoj
------

* *Esperanto-norsk ordbok.* Oslo: Arbeider Forlag, 1926. IX, 52 p.
* *Esperanto grammatikk og ordlister Esperanto-Norsk og Norsk-Esperanto.* Oslo: Norvega Esperantista Ligo, 1927. [2], 64, [2] p.
* *La forĝisto kiun ili ne kuraĝis enlasi en Inferon* – traduko de verko de Jørgen Moe. Aperis en La Espero n-ro 11, novembro 1917.

Referencoj
----------

* Kategorio Honoratus Bonnevie en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Honoratus Bonnevie en Vikifontaro (Universala biblioteko)

* *Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur la artikolo* Bonnevie *el la **Enciklopedio de Esperanto**.*

1. 1 2 3  Nekrologo en Bulteno de Internacia Scienca Asocio Esperantista
2. 1 2  Blogaĵo Pri *La Espero* ĉe retejo de Sveda Esperanto-Asocio (arkivigita)
3. ↑  Esperanto : revuo internacia : oficiala organo de Universala Esperanto Asocio. Jaro 30, No 8/9=408/409 (Aŭgusto/Septembro 1934)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blankakrona kosifo** |
| --- |
|  |
| Blankakrona kosifoBlankakrona kosifo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Cossypha* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. albicapilla'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Cossypha albicapilla****(Vieillot, 1818) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blankakrona kosifo  |

 |
| v • d • r |

La **Blankakrona kosifo** (***Cossypha albicapilla***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj genro *Cossypha* kiu enhavas afrikajn insektomanĝantajn speciojn kun nigraj kaj helaj zonoj en vizaĝo kaj oranĝecaj subaj partoj.

Tiu ĉi specio estas ege simila al la proksime parenca Neĝokrona kosifo, tio estas ambaŭ havas **nigrecajn bekon kaj suprajn partojn** tre kontrastajn kun la **ruĝoranĝaj subaj partoj** inklude kolumon al la nuko. La vosto estas nigreca centre kaj ruĝoranĝa ekstere. Plej rimarkinda karaktero estas **blanka krono** el la nigra beko al la ruĝoranĝa nuko, kio nomigas la speciojn, kiuj havas tiom similajn nomojn; tiu ĉi montras diritan econ ankaŭ en la latina scienca nomo kie *albicapilla* signifas "kun blanka krono". La diferencoj inter ambaŭ kuŝas je la amplekso de la blanka krono kaj de la ruĝoranĝa kolumo kiu ĉe tiu ĉi specio ne okupas ankaŭ la ŝultrojn. La kruroj estas gricecaj.

Ĝi troviĝas en granda parto de subsahara Afriko ĉefe el Sahelo al Golfode Gvineo kaj orienten ĝis Etipio kaj suden ĝi Kameruno nome en Benino, Burkino, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Eburbordo, Etiopio, Gambio, Ganao, Gvineo, Gvineo-Bisaŭa, Malio, Niĝero, Niĝerio, Senegalio, Sieraleono, Sudano kaj Togolando. Ties natura habitato estas seka savano kaj subtropika aŭ tropika humida arbustaro.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Cossypha albicapilla[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

* Blankakrona kosifo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Blankakrona kosifo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Blankakrona kosifo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blankakrona forkovostulo** |
| --- |
|  |
| Blankakrona forkovostuloBlankakrona forkovostulo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Enicurus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***E. leschenaulti'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Enicurus leschenaulti****(Vieillot, 1818) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blankakrona forkovostulo  |

 |
| v • d • r |

La **Blankakrona forkovostulo** (***Enicurus leschenaulti***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj genro de Forkovostuloj, kiu temas pri genro de nigrablankaj birdoj ĝenerale kun nigraj supraj partoj kaj blankaj subaj partoj kaj fruntoj.

Tiu birdo estas **tre nigra supre** (pli ol la aliaj samgenranoj, ĉar eĉ la tuta brusto estas tutnigra), dum estas tre kontraste blankaj ventro, flugilstrioj, pugo kaj graditaj markoj en fino de vostoplumoj, sed la ĉefa diferencilo de la specio estas **tre blanka frunto**, ne nur tiom etenda kiom tiu de la Malgranda forkovostulo, sed ankaŭ levebla kiel kresto kaj pro tio pli rimarkinda. Tiu karaktero nomigas la specion en Esperanto.

Tiu ĉi specio troviĝas en Bangladeŝo, Butano, Brunejo, Ĉinio, Barato, Indonezio, Laoso, Malajzio, Birmo, Tajlando kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj. Ili ĉeestas riverojn, torentojn kaj apudajn arbarojn, marĉajn rojojn, ĝis 2,000 m.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Enicurus leschenaulti[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bildo ĉe ADW
*Asahi*, ankrite (1906)
*Asahi* kiel riparŝipo, inter 1925 kaj 1937
***Asahi*** (japane **朝日**) estis batalŝipo planita kaj konstruita en Britujo, ĉe la ŝipfabriko en Clydebank, Skotio, laŭ mendo de la Imperia Japana Mararmeo fine de la 19-a jarcento. Ĝi estis unu el pluraj ŝipegoj konstruitaj por Japanio en Britio, pro la manko de sufiĉe pezaj ŝipfabrikaj instalaĵoj en Japanio. Nelonge post ĝia alveno en Japanion, ĝi fariĝis la flagŝipo de la Konstanta Floto, la ĉefa militŝiparo de la IJM. Ĝi partoprenis ĉiun gravan marbatalon de la Rus-Japana Milito (1904-05) kaj suferis negravajn difektojn en la bataloj de la Flava Maro kaj de Cuŝima. *Asahi* ne partoprenis la unuan mondmiliton, sed aktivis en la siberia interveno (1918).

Reklasita kiel marborda defendoŝipo en 1921, du jarojn poste oni forigis la armilojn de *Asahi* akorde kun la postuloj de la Mararmea Traktato de Vaŝingtono; post tio ĝi servis kiel trejna ŝipo kaj provizoŝipo por submarŝipoj. Oni modifis ĝin por servi kiel submarŝipa savŝipo antaŭ ol meti ĝin en la rezervan floton en 1928. Malfrue en 1937, post la komenco de la dua ĉin-japana milito, oni reaktivigis la ŝipon kaj uzis ĝin por transporti soldatojn. En 1938 oni konvertis ĝin al ripara ŝipo, kaj bazis ĝin komence ĉe Ŝanhajo kaj post ĉe Golfeto Cam Ranh, Franca Hindoĉinio, de la malfrua parto de 1938 ĝis 1941. Frue en 1942 oni movis la ŝipon al Singapuro por ripari difektitan malpezan krozŝipon, kaj poste ordonis ĝin hejmen en majo. Survoje ĝin sinkigis usona submarŝipo *Salmon*. Plejmulto el la ŝipanoj postvivis la sinkigon.

Fontoj
------

Bazita sur informoj en la angla Vikipedio.

* Kategorio Asahi (batalŝipo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Risikemo** laŭ la teorio de decidado necesas tiam, se antaŭ decido pri konkreta ago klaras, ke la risko de malsukceso estas konsiderinde alta, kaj la ŝanco pri gajno en kazo de sukceso ne plene rekompencas tiun riskon.

Laŭ la teorio de decidado validas la ĝenerala hipotezo, ke homoj evitas riskojn, aŭ postulas apartan rekompenson se ili devas enkalkuli signifan riskon. Tamen observeblas ekzemple, ke multaj homoj regule investas en lotadon, kvankam la averaĝe atendebla profito (gajno minus investo) estas minusa, ke do atendeblas perdo. La konduto klarigeblas per tio, ke la agantoj atribuas tiom grandan utilon al la ekstreme malverŝajna kazo de grandega gajno, ke ekestas la subjektiva percepto ke la investo en lotadon ja indus, kvankam sobra matematika takso rezultigus ke ne indas.

Relative alta riskemo estas inter la oftaj karakterizaĵoj de homoj en la evolua fazo de adolesko. Absolute tro alta **riskemo** laŭ la kompreno de psikaj malsanoj povas esti simptomo de ĉe manio aŭ la pli malforta variaĵo de tiu malsano, kiu nomatas hipomanio.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Skribarasario** |
| --- |
|  |
| SkribarasarioSkribarasario |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pegoformaj *Piciformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ramfastedoj *Ramphastidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Pteroglossus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. inscriptus'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Pteroglossus inscriptus****(Swainson, 1822) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Skribarasario  |

 |
| v • d • r |

La **Skribarasario** (***Pteroglossus inscriptus***) estas mezgranda kaj kolora birdo el la familio de la Ramfastedoj kaj ordo de Pegoformaj de Sudameriko.

Aspekto
-------

Ĝi estas unu el la plej etaj tukanoj, kaj pezas 130 g kaj estas 29 ĝis 33 cm longa. La nomo devenas el la **bildo de la beko** (granda kiel ĉe ĉiu tukano), ĉar la supra makzelo estas flava kaj la malsupra nigra, sed tiu nigra koloro supreniras al la supra hela makzelo kiel fadenoj kiuj similas skribado. Ankaŭ la bazobeko estas flava markita de nigro. Ankaŭ la ĝenerala koloro estas **nigroflava**, tio estas nigraj dorso kaj vosto kaj flavaj brusto kaj ventro. La pugo estas ruĝa. La kapo estas bruna kun rimarkindaj ĉirkaŭokulaj koloroj, tio estas blua larĝa supraokula strio kun eta ruĝa punkto malantaŭ la nigra okulo. Ĝi estas simila al la Verda arasario, *Pteroglossus viridis*, el kiu diferenciĝas pro la beka bildo. La voĉo estas laŭta "ta-rát" kaj "ra-ák" "kakaka", kvazaŭ averto de granda alciono.

Distribuo
---------

Ĝi troviĝas en du populacioj: nome unu en nordokcidenta Brazilo, Kolombio kaj Ekvadoro el Amazono kaj Rio Negro al Andoj kaj dua populacio en pli suda, sed okcidenta Brazilo al Bolivio kaj Peruo el Amazono kaj Maranjono kaj al Andoj kaj Mato Grosso kaj supra Rivero Tocantins. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, subtropikaj aŭ tropikaj marĉoj kaj tre degraditaj arbaroj.

Subspecioj
----------

* *Pteroglossus inscriptus humboldti* Wagler, 1827
* *Pteroglossus inscriptus inscriptus* Swainson, 1822

Fonto
-----

* BirdLife International 2004. Pteroglossus inscriptus[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 27a Julio 2007.
Originala tajpaĵo de la himno, gluita en vortaro
La ***Grönnens laid*** estas la himno de la nederlanda provinco Groningen. Ĝi estas verkita de Geert TEIS el Stadskanaal en 1919. G.R. JAGER el Slochteren komponis la muzikon.

**Grönnens laid.**
Woorden van G. TEIS Pzn.
Muziek van N. N.
Van Lauwerzee tot Dollard tou
Van Drente tot aan 't Wad,
Daor gruit, daor bluit 'n wonderlaand,
Rondom ain wondre stad: \*)
Ain Pronkjewail in gaolden raand
Is Grönnen: Stad en Ommelaand.
Daor broest de zee, daor hoelt de wind
Daor soest 't aan diek en wad,
Maor rusteg waarkt en wuilt het volk
Het volk van loug en stad.
Ain Pronkjewail in gaolden raand
Is Grönnen: Stad en Ommelaand.
Daor woont de dege degelkhaaid
De wille, vast as staol,
Daor vuilt het haart, wat tonge sprekt
In richt- en slichte taol.
Ain Pronkjewail in gaolden raand
Is Grönnen: Stad en Ommelaand.
\*) Wordt gezongen: Rondom, rondom, ain wondre stad. Zo ook in de andere strofen.
Esperanto-traduko de J. STARKE (tajpaĵo gluita en vortaro)

De Laŭvermar' ĝis Dollardgolf', jen kuŝas larĝa kurb'
El kreska kaj floranta land', ĉirkaŭ mirinda urb'.
Ornamjuvel' en ora rand', la Groningena urb' kaj land';
Ornamjuvel en ora rand', la urbo kaj la land'!
Murmuras mar' kaj hurlas vent' sed spitas diga rand'
Obstinlaboras la popol', popol' de urb' kaj land'
Ornamjuvel' en ora rand', la Groningena urb' kaj land';
Ornamjuvel' en ora rand', la Groningena land'!
Ĉi loĝas forta karakter' kaj firma vol' el ŝtal'
Agordas lango kun la kor', laŭ simpla la moral'
Ornamjuvel' en ora rand', la Groningena urb' kaj land';
Ornamjuvel en ora rand', la urbo kaj la land'!

Referencoj
----------

1. ↑  *Maandblad „Groningen". Tweede jaargang 1919/1920.* Groningen, *Inhoud* & S. 25
Loko de la provinco de Cáceres en Hispanio Loko de la municipa teritorio de Caminomorisco en sia provinco
**Caminomorisco** (Moriskopado aŭ Pado de moriskoj) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro. La nomo de Pado de moriskoj eble rilatas al migradoj de moriskoj dum la jarcentoj postaj al la Reconquista.

Loĝado
------

La loĝantoj nomiĝas *morisqueños*. La censita populacio en 2008 estis de 1.256 loĝantoj, kiuj distribuiĝas inter la propra vilaĝo Caminomorisco (iam *Las Calabazas* (La Kukurboj)) kun 682 loĝantoj kaj aliaj 9 domaroj kiuj estas el senhomaj al havo de ĝis 200 loĝantoj.

* Caminomorisco kun 9 domaroj
	+ Aceña
	+ Arrocerezo
	+ Arrofranco
	+ Arrolobos
	+ Cambrón
	+ Cambroncino
	+ Dehesilla
	+ Huerta
	+ Riomalo de Abajo

Situo
-----

Caminomorisco estas situa en la plej norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Hurdes. La surfaco de ties teritorio estas de 147,6 km².

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado; mielo. Rura turismo.

Historio
--------

En la tuta areo estas prahistoriaj restaĵoj, ĉefe de la Ĥalkolitiko kaj de la Bronzepoko. Oni trovis ankaŭ multajn litikajn restaĵojn, keramikaĵojn kaj tombojn, krom steleojn pri idoloj. También son visibles fondos de antiguas cabañas prehistóricas.

Ankaŭ romianoj lasis restaĵojn en kelkaj lokoj de la municipa teritorio.

Jam en historia epoko (13a jarcento) la tiam nomta loko de Las Calabazas iĝis parto de la senjorlando de La Alberca (apartenanta aktuale al la provinco de Salamanca), laŭ donaco de Don Pedro, senjoro de Granada, poste Granadilla. Dum jarcentoj la lokanoj liktis kontraŭ la jura dependo de La Alberca ĝis la 19a jarcento.

Demografio
----------

|  |
| --- |
| **Demografia evoluo de Caminomorisco inter 2001 kaj 2006**
 |
| **2001** | **2002** | **2003** | **2004** | **2005** | **2006**
 |
| 1236 | 1265 | 1280 | 1269 | 1292 | 1292 |
Jerzy Szmajdziński, vic-marŝalo de Pola Sejmo, favora por Esperanto, 2005
**Jerzy Andrzej SZMAJDZIŃSKI** (naskiĝis la 9-an de aprilo 1952 en Vroclavo, mortis la 10-an de aprilo 2010 en Smolensk) estis pola politikisto, deputito kaj vicmarŝalo de la pola parlamento kaj ministro pri nacia defendo. Mortis kun 95 aliaj personoj (interalie kun Prezidento de Pollando, Lech Kaczyński) dum kraŝo de la prezidenta aviadilo, kiam flugis en nacia reprezentaro al la 70-datrevenaj solenaĵoj pri Masakro de Katyn.

En la pola parlamento estis deputito de 1985 ĝis 2010 senpaŭze, li estis i.a. prezidanto de la Parlamenta Klubo de la Alianco de Demokrata Maldekstrularo (AdDM), de 2007 plenumis oficon de vicmarŝalo de la parlamento. Dum la jaroj 2001-2005 estis ministro pri nacia defendo en la registaroj de Leszek Miller kaj Marek Belka. Dekomence estis en aŭtoritatoj de AdDM, en 2008 ekestis vicprezidanto de la partio. En decembro 2009 estis nomumita kiel kandidato de AdDM por posteno de la prezidento de Pollando en balotoj en 2010.

Esperanto
---------

maldekstra
Dum 2008 li kiel Vicprezidanto de Pola Parlamento apogis la iniciativon de Kazimierz Krzyżak ke Pola Sejmo faru la rezolucion okaze de 100-jara Jubileo de Universala Esperanto-Asocio (UEA) kaj sendu la komunan leteron de Pola Parlamento al la Norvega Nobel-Komitato en Oslo por la Nobel-premio pri paco por UEA - rezulte la 12-an de junio 2008 la Pola Parlamento unuanime apogis la rezolucion favoran por Esperanto kaj decembre 2008 sendis la menciitan komunan leteron de Sejmo al la Komitato.
Tuj antaŭ sia morto, la 4-an de marto 2010, laŭ la streboj de Iniciata Grupo "Esperanto por Eŭropa Unio" li renkontiĝis kun d-rino Ilona Koutny kaj kun anoj de Iniciata Grupo - Edward Kozyra, Kazimierz Krzyżak, Franciszek Witucki kaj Marian Zdankowski. La interparoloj temis pri egaligi Esperanton kun aliaj fremdaj lingvoj en la pola edukad-sistemo. Laŭ rakonto de partoprenantoj, li deklaris apogi la iniciativon.

Referencoj
----------

1. ↑  ILEI-Pollando: Geesperantistoj che la vicprezidanto de Pola Sejmo Jerzy Szmajdziński[*rompita ligilo*] esperante pole

* Jerzy Szmajdziński en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jerzy Szmajdziński en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 332253
* GND: 1266720103
* VIAF: 250802418
* ISNI: 0000 0003 7125 9274
 |
**Nacieco** estas aparteneco de persono al certa nacio, dum kio oni komprenas la nacion kiel socion, en kies formigado la plej grandan influon havas la komuna historio, la komuna kulturo, la komuna lingvo kaj la komuna teritorio.

La nacieco estas kutime difinita laŭ regiono kie oni naskiĝis aŭ travivis la infanaĝon aŭ laŭ la deveno de antaŭuloj.
Ĝenerale eblas diri, ke la signifo de la nocio *nacieco* estas komplike difini. Ĝi ŝanĝiĝis en la paso de historio kaj ĝi estas diferenca ankaŭ laŭ la geografio.

Mala koncepto estus sennacieco, tio estas malaparteno al nacio aŭ mala sento de aparteno al iu ajn nacio. Tiu ĉi koncepto gravis en la nasko de la esperanta asocio SAT.

Ne konfuzu kun ŝtataneco. Dum ekzemple la ŝtataneco de loĝantoj de Britio estas *brita*, la nacieco povas esti *angla, kimra, skota* ktp.

Rilataj temoj
-------------

* Kategorio Nacieco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nacieco en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Nacio
* Naciismo
* Sennaciismo
* Nacia ŝtato
**Camp Fire USA** (*Kampfajro*) estas usona organizaĵo por geknaboj, tre simila al la sekse apartigitaj organizaĵoj de skoltoj kaj skoltinoj. Ĝi fondiĝis en 1910 kiel *Camp Fire Girls* (nur por knabinoj), kiam la usona skolta organizo estis ankoraŭ tre juna kaj la skoltina ne komenciĝis. La fondintoj estis d-ro Luther H. Gulick kaj lia edzino, Charlotte Vetter Gulick. Ekde 1975 ĝi akceptas ankaŭ knabojn kiel membrojn. Ĝi nun servas ĉiujare al proksimume 750 000 geknaboj.

La moto de Kampfajro estas "Doni servon." La atentovorto (kaj nomo de la plej alta medaliono) estas "WoHeLo" (kunmetita el la komencaj literparoj de la anglalingvaj vortoj por "Laboro/Sano/Amo"). La tradicia simbolo estas du krucigitaj ŝtipoj sub tripinta flamo; la tradiciaj koloroj estas ruĝo, blanko kaj bluo.

La Leĝo de Kampfajro estas:

* Adori Dion.
* Serĉi belon.
* Doni servon.
* Ĉasi scion.
* Fidindi ĉiam, en ĉiu via faro.
* Teni firme la sanon.
* Glori vian laboron.
* Esti feliĉa.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Camp Fire USA en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Oficiala TTTejo (anglalingva)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Infana vestaĵo de ĉirimeno, brodita per krizantemoj kaj papilioj, de la 19-a jarcento
En japana kulturo, **ĉirimeno** (japane 縮緬 (ちりめん), chirimen) estas japana speco de krepo.

Priskribo
---------

Ĉirimeno estas tradicia japana teksaĵo, farita el kruda silko. Ĝi estas ofte uzata por fari kimonojn.

Historio
--------

La ĉirimeno estis inventita dum la Edo-epoko de Japanio. La origina centro de produktado de ĉirimeno estas Tango (japane 丹後 (たんご)) en okcidenta Japanio, nun parto de la urbo Kjotango (japane 京丹後 (きょうたんご), Kyōtango) en Gubernio Kioto.

Bildaro
-------

* Blanka ĉirimeno de Tango, kun broditaj floroj Blanka ĉirimeno de Tango, kun broditaj floroj
* Bunta ĉirimeno Bunta ĉirimeno
* Parto de ĉirimena kimono, montranta fluantan akvon kaj vegetaĵojn Parto de ĉirimena kimono, montranta fluantan akvon kaj vegetaĵojn
* Kimono farita el ĉirimeno de Tango Kimono farita el ĉirimeno de Tango

Referencoj
----------

1. ↑   ĉirimen/o (esperante). *Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĉirimeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 丹後ちりめんとは (japane). 丹後織物工業組合.
* About Tango chirimen (angle). 丹後織物工業組合.
Sub **ludopero** oni komprenis en la 19-a jarcento serenan operon sukcede al la kantoteatraĵo. Malsame al la itala komika opero ludopero kaj kantoteatraĵo ne enhavas recitativojn, sed parolatajn dialogojn. Ludopero kutime estis opero kun komedia aŭ sentimentala agado kaj serena, plaĉa muziko, limiĝe al la serioza opero. 

La ludopero devenas de la franca komika opero (opéra comique) de la malfrua 18-a jarcento, specife etburĝa varianto de la opero. Fluaj estas la limoj al malpli muzikenhava „farso kun kantado", al muzikdrama vodevilo kaj al pli moderna opereto. 

Analoge al tio ekzistas la rolfakoj resp. voĉfakoj de „ludotenoro" aŭ „ludobaso" por kantistoj kun pli malfortaj voĉoj kaj aktoraj, plej parte komediaj kapabloj. Ludoperojn ofte prezentis turneoteatroj, en kies repertuaro ne ekzistis klara limigo inter dramo kaj opero.

Kiel modelaj ekzemploj oni fote nomas verkojn de Albert Lortzing, ekz. *Zar und Zimmermann*, *Der Wildschütz*, *Der Waffenschmied*, aŭ de Otto Nicolai *Die lustigen Weiber von Windsor*. Ankaŭ *Der Freischütz* Carl Maria von Weber estas ludopero. Trakomponitaj operoj kiel *Das Nachtlager in Granada* de Conradin Kreutzer kaj *Martha* de Friedrich von Flotow ne apartenas al ĉi tiu ĝenro.
**Brea de Aragón** [BREa dearaGON] estas municipo de Hispanio, en la sudoriento de la komarko Aranda kies ĉefurbo estas Illueca, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Arko Tripería.
Brea de Aragón estas municipa teritorio en la sudoriento de la komarko Aranda, kie ĝi estas sude de Mesones de Isuela, oriente de Illueca kaj norde de Sestrica.

La loĝloko Brea de Aragón mem estas je 86 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 553 msm en la Iberia Sistemo, ĉe la valo de la rivero Aranda ĉe la montaroj Virgen kaj Nava Alta. Ĝi estas alirebla laŭ la ŝoseo A-1503 laŭ kiu ĝi estas apuda Illueca nordokcidente kaj Morés sudoriente. La plej proksima loĝloko estas Illueca.

Historio
--------

Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1122 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. La loĝantaro estis ĉefe de mudeĥaroj kaj poste de moriskoj, kiuj dediĉis sin al industrio de tanado. Komence de la 19-a jarcento, la malfacilo eksporti felojn al ekstero pro la Milito de Hispana Sendependigo, rezultis en ŝanĝo de la orientigo de la industrio, nun al fabrikado de ŝuoj. En 1930 ekzistis 32 atelieroj en la loko, kaj ankoraŭ restas iom de la iama industrio.​

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, sed ne tiom en Brea de Aragón kie oni restis ĉirkaŭ la 2 000 loĝantoj ĝis la 21-a jarcento kiam oni iomete malaltiĝis ĝis nunaj 1 559 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

Aktualo
-------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj, migdalarboj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj), ŝuindustrio kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Altiraĵoj estas la malfrugotika preĝejo de Sankta Ana de la 16-a jarcento, du ermitejoj, la Muzeo pri Ŝuoj kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero.

Bildaro
-------

* Modernisma konstruaĵo.Modernisma konstruaĵo.
* Urbodomo.Urbodomo.
* Fontano en la placo.Fontano en la placo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Brea de Aragón en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803703
* LCCN: n98021146
* VIAF: 130363133
 |
Benita akvo, Tesaloniko
**Benita akvo** aŭ sankta akvo aŭ sanktigita akvo (latine *aqua benedicta*) estas benita, sanktigita akvo en kelkaj kristanaj eklezioj, per kiu la sacerdoto ŝprucigas, tuŝas la kredantojn komence aŭ fine de la sankta meso aŭ la kredantoj mem tuŝas sin per tio en la hejmo, ĉe eniro de la preĝejo aŭ ĉe foriro.

Benitan akvon uzas la romkatolika eklezio, la orienta ortodoksa eklezio, la prakatolika eklezio, la anglo-katolika eklezio kaj aliaj eklezioj.

Oni rezervas la benitan akvon en aparta duonronda baseno el ŝtono, kiu estas lokata ĉe la enirejo en preĝejoj, malofte en privataj domoj. Krom tiu benita akvo, la eklezio faras benadon de tempo al tempo (dum festo de la tri reĝoj, dum Sankta Sabato kaj dum antaŭtago de pentekosto kaj dum sanktigo de preĝejoj, altaroj, sonorilegoj (Gregoria akvo).

La benita akvo havis gravan rolon pli frue en kuracado de bestoj, homoj. Oni santigis per tio liton de gravedaj virinoj, metis el ĝi en kavon de novnaskito, ŝprucis per tio la fianĉon akj fianĉinon antaŭ la geedziĝo, eĉ la kadavron de mortinto.

Kiel superstiĉo, oni taksis ĝin efika kontraŭ la damaĝaj spiritoj, malbonintencaj spiritoj, por forpeli tempeston.

Proverbo
--------

Ekzistas proverbo pri benita akvo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Kurbiĝadi kiel diablo en akvo benita.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2009-02-22.

* Kategorio Benita akvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 229952
* GND: 4189443-1
* LCCN: sh85061638
* BNF: 122964006
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Tirol kaj Tirolo. |

**Kastelo Tirolo** (germane: *Schloss Tirol*, itale: *Castel Tirolo*) estas kastelo en la *komunumo* de Tirolo proksime de Merano, en la Burgraviato, distrikto de la provinco Sudtirolo de Italio. Ĝi estis la praula sidloko de la Grafoj de Tirolo kaj donis al la tuta regiono sian nomon.

Historio
--------

Kastelo Tirolo kiel ĝi prezentiĝas nuntempe
La kastelmonteto estis loĝita ekde antikvaj tempoj. Pluraj artefaktoj kaj unu kampo de tomboj de la frua mezepoko estis identigitaj. Arkeologoj elfosis preĝejon kun tri absidoj kiu originas de la frua kristana periodo.

La unua kastelo estis konstruita antaŭ la jaro 1100. La dua konstrufazo inkluzive de la loĝejturo datiĝas al 1140. Tria fazo de konstruo okazis en la dua duono de la 13-a jarcento sub grafo Meinhard-II de-Gorizia-Tirolo.

En 1347 la nepino de Meinhard, grafino Margareta de Tirolo estis sieĝita ĉi tie fare de la fortoj de la Luksemburgia reĝo Karolo la 4-a. Ŝi sukcesis defendi la kastelon.

La kastelo restis la sidloko de la regantoj de Tirolo ĝis 1420, kiam la Habsburga arkiduko Frederiko la 4-a (nomata Frederiko kun malplenaj poŝoj) movis la administran sidlokon al Innsbruck norden de la montpasejo Brenero.

Dum la sekvaj jarcentoj la kastelo ruiniĝis kaj partoj de ĝi falis en la tielnomita "*Köstengraben*", kruta gorĝo. Estis eĉ vendita kaj utiligita kiel ŝtonminejo. En la 19-a jarcento parto de la kastelo estis reestigita; la loĝejturo estis rekonstruita en 1904.

Koncerne arthistorion, la freskoj de la kapelo de la kastelo estas de speciala intereso same kiel du romanikaj portaloj kie luksaj marmoraj skulptaĵoj montras fablajn bestojn, religiajn temojn, kaj geometriajn ornamaĵojn.

Nuntempe, Kastelo Tirolo enhavas la Sudtirolan Muzeon de Historio. Plej proksime al la kastelo ekzistas birdostacio kun hospitala sekcio.

Bildaro
-------

* EksteroEkstero
* KortoKorto
* Romanika portalo de la kapelo de la kasteloRomanika portalo de la kapelo de la kastelo
* Portalo de la kapelo, detaloPortalo de la kapelo, detalo

  

* Kategorio Kastelo Tirolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficialo retejo Arkivigite je 2012-11-24 per la retarkivo Wayback Machine germane kaj itale

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita maŝina traduko de WikiTrans de teksto el la artikolo Tirol Castle en la angla Vikipedio.*
Koordinatoj: 49° 49′ 31″ N 12° 33′ 07″ O﻿ / ﻿49.82528 °N, 12.55194 °O﻿ / 49.82528; 12.55194 (mapo)

**Horní Výšina** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Halže, troviĝanta en distrikto Tachov proksimume 2 km sudokcidente de Halže. Vivas ĉi tie 30 loĝantoj (2021).kaj estas ĉi tie registritaj 20 adresoj.

Horní Výšina situas en katastra teritorio **Výšina** kun areo 13,15 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1713. Devene temis pri memstara municipo kun nomo *Ringelberg*. Post la dua mondmilito ĝi estis domaro de municipo Obora kaj okazis ties dividigo al Dolní Výšina kaj Horní Výšina, dum kio Horní Výšina transiris en la jaro 1961 sub municipon Halže kaj Dolní Výšina sub municipon Lučina. Post ties inundigo ĝi denove falis sub municipon Halže, sed ekde la jaro 1990 ĝi revenis al municipo Obora.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 826 |
| 1880 | 637 |
| 1890 | 650 |
| 1900 | 600 |
| 1910 | 604 |
| 1921 | 569 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 576 |
| 1950 | 33 |
| 1961 | 47 |
| 1970 | 34 |
| 1980 | 26 |
| 1991 | 13 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 15 |
| 2011 | 30 |
| 2021 | 30 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Halže (4) |
| --- |
| Branka ~ Halže ~ Horní Výšina ~ Svobodka ~ *pereinta vilaĝo* Pavlův Studenec 3 |

 |
**Angreno** uzbeke **Ангрен** [angren], ruse kaj taĝike **Ангрен** [angren] estas urbo en orienta Uzbekio, en la Provinco Taŝkento. La loknomo origine estis persa nomo, kiu ruse estas *ohangaron* "(forĝistoj)". 

Fervoja ponto en Angreno

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Supermara alteco: 961 m
* Loĝantaro: 175,400 (2014)
* Horzono: UTC+5
* Telefonkodo: +998 7066
* Poŝtkodoj: 110200
* Aŭtokodo:
* 41° 1′ N, 70° 9′ O (mapo)41.01666666666770.143611111111

Geografio
---------

Preĝejo en Angreno
Angren situas sur altebenaĵo en la orienta parto de la lando laŭ la samnoma rivero. La montoj, kiuj ĉirkaŭas Angrenon estas 2,500-3,500 metrojn altajn. Ĉirĉik troviĝas 69, Taŝkento 82, Kokando 86, Namangano 128, Margilan 146, Fergano 154, Andiĝono 191, Ĝizaĥo 219, Samarkando 310, Navojo 416, Karŝio 441, Termezo 489, Buĥaro 503, Urgenĉo 797, Nukus 888 kilometrojn.

Historio
--------

En 1936 geologoj trovis en tiu valo karbonojn. Post 4 jaroj oni komencis konstrui la minejon, kiu en 1942 donis karbonon. Samtempe 4 minkolonioj estis fonditaj, sed apude ankaŭ gulago (trudlaborejo) funkciis. En 1946 ili estis unuigitaj kaj ĝi ricevis urban statuson. En 1956 Angreno estis movita al alia areo 7-8 km. Post kolapso de la Sovetunio plimulto de ĉi tiuj fabrikoj estis forlasitaj. Nuntempe ĝi donas impreson al forlasita urbo kaj ofte nomiĝas kiel fantoma urbo.

Ekonomio
--------

Angreno konservis certan industrian gravecon. La urbo estas hejmo de iam konsiderinda kaj ankoraŭ funkcianta karbindustria industrio. La karbaj rezervoj de Angreno reprezentas preskaŭ unu kvaronon de karbaj provizoj de Centra Azio. Du trionoj de karbo devenas el surfaca minejo. Ĝi ankaŭ havas grandan konstrumaterialan kaj kaŭĉukan industriojn.

Trafiko
-------

Angreno havas trairan ĉefvojon, en 1941 Angreno kaj Taŝkento estis konektitaj kun fervoja linio.

Klimato
-------

Angreno situas en kontinenta klimato. La jara preciptaĵo estas averaĝe 524 mm. En ĉiuj monatoj pluvas aŭ neĝas. Inter novembro-marto foje frostas, inter julio-aŭgusto la temperaturo atingas 30 gradojn.

Vidindaĵoj
----------

* Muzeo

Fontoj
------

* Kategorio Angreno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Angreno en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)

* WikiTrans
* angle
* mapo, distancoj Arkivigite je 2017-09-08 per la retarkivo Wayback Machine
**Anguciana** [anguZJAna] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Haro.​ Ĝi estas okcidente de Haro trans la aŭtovojo AP-68.

La malgranda municipa teritorio de Anguciana, nordokcidente de la regiono.
Turo en Anguciana.
Frua mencio estas de la jaro 1093 kiam mortis don Lope senjoro de Vizcaya, Guipúzcoa, Álava kaj Nájera, donante siajn posedojn al siaj filoj inter kiuj doña Toda, senjorino de Anguciana en Rioĥo, kiu edziniĝis al don Lope González de Arzamendi.​

En 1121, Toda López de Haro y Álvarez, filino de Lope Íñiguez, senjorino de Anguciana, donacis al la Monaĥejo de Santa María la Real de Nájera sian heredaĵon en Cihuri kaj ankaŭ "post mortem nostram, casam nostram quae est in **Angunciana** sicut tenuimos et habuimus in vita nostra".​

El la 14-a jarcento ĝi estis Senjorlando de Salcedo, kiuj loĝis la Turon ĉe la ponto super la rivero Tirón. Tiu Senjorlando estis donita de Henriko la 3-a de Kastilio al Juan Alfonso de Salcedo en 1394, kun rajtigo havi fortikaĵon en Februzro 1397.

La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento, de kies 1930-aj jaroj oni malaltiĝis el 873 loĝantoj ĝis 300; poste oni plialtiĝis ĝis nunaj 423. 

Nuna ekonomio ege dependas de malgranda industrio, vinproduktado kaj cerealoj. 

Vizitindaĵoj estas preĝejo kaj du ermitejoj, turo, ponto kaj rivero Tirón, vitejaj kabanoj, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Bildaro
-------

* Ermitejo.Ermitejo.
* Rivero Tirón.Rivero Tirón.

Notoj
-----

1. ↑   Abad León, Felipe (2003). «XXVII. De los llanos de Valpierre a la hoz de Foncea». En Colegio Oficial de Ingenieros Técnicos Industriales de La Rioja, eld. *Otras veinte rutas por la Rioja*. Gráficas Ochoa SA. p. 133. ISBN 84-7359-551-3.
2. ↑   Historia (España), Real Academia de la; Govantes, Ángel Casimiro de (1846). Diccionario geográfico-histórico de España. Imprenta de los Sres. Viuda de Jordán e Hijos.
3. ↑   Llorente publikigis la donacdokumenton en la era 1159 (aktuale, 1121): "Docum. núm. 96, del Apénd. á las notic. histor. de las tres P. Vascong.", kaj citas la arkivon de Santa María de Nágera.
4. ↑   Hist. del Colegio Viejo de San Bartolomé, 2ª parte, núm. 202

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795351
 |
Monaĥejo Fossanova
**Monaĥejo Fossanova** estas iama abatejo de Benediktanoj, poste de Cistercianoj kaj pli malfrue monaĥejo de Kartuzianoj kaj nun franciskana konvento en la komunumo Priverno en Italujo, provinco Latio. La monaĥejo estas itala nacia monumento.

Historio
--------

Plej malfrue en la naŭa jarcento Benediktanoj fondis la abatejon. Papo Gregorio la 4-a (837 - 844) estis antaŭe monaĥo en Fossanova. La monaĥejo unue nomiĝis laŭ Salvatoro, pli malfrue laŭ Sankta Pudentiana kaj poste laŭ la sanktuloj Stefano kaj Marteno.

La grafoj de Akvino validas kiel fondintoj de la monaĥejo. Tiu ĉi estas tamen konata precipe kiel mortejo de Tomaso de Akvino, kiu mortis ĉi tie dum la vojaĝo al la dua koncilio de Liono la 7-an de marto 1274.

En 1135 la abatejo aliĝis al la ordeno de la Cistercianoj kaj submetiĝis sub la abatejo Hautecombe en Savojo el la filiaro de la ĉefabatejo Clairvaux. La unua cisterciana abato Gerardo fariĝis sesa abato de Clairvaux. La monaĥejo lokumis plurajn kardinalojn kaj episkopojn. La monaĥejo fariĝis ĉefmonaĥejo por kvin pluaj abatejoj en Italujo.

Proksimume 1457 Fossanova fariĝis prebendo, samtempe komenciĝis la subiro de la monaĥejo. En 1623 la monaĥejo aliĝis al la roma provinco de la itala kongregacio de Sankta Bernardo.

En 1810 la registaro de reĝlando Napolo malfondis la monaĥejon. En 1825 papo Leono la 13-a transdonis ĝin al la Kartuzianoj de Trisulti, kiuj restis proksimume unu jarcenton. Nuntempe polaj ordenanoj de la franciskana ordeno.

Ensemblo kaj konstruaĵoj
------------------------

La fundamentoj por la nova monaĥopreĝejo estis metataj en 1163 sub abato Gerardo, kaj la preĝejo estis finkonstuata en 1208. La cisterciana-burgonja arĥitektura stilo de la abatejo finkonstruita fine de la 14-a jarcento pli malfrue ankaŭ estis modelo por aliaj suditalaj monaĥejoj.

Literaturo
----------

* Balduino Gustavo Bedini: *Breve prospetto delle Abazie Cistercensi d'Italia*, Casamari 1965, pj. 19-20.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Monaĥejo Fossanova en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝo de la Franciskanoj en la abatejo Fossanova Arkivigite je 2014-10-31 per la retarkivo Wayback Machine
* Pluaj informoj itallingvaj kun bildo

Referencoj
----------

1. ↑  Leopold Janauschek: *Originum Cisterciensium Tomus Primus*, Vieno 1877, p. 37.
**Angora kato** estas raso de katoj, konata ankaŭ kiel *Turka angora kato*. Angora estas unu el la antikvaj naturaj rasoj de katoj, disvastiĝinta en la teritorio de la moderna centrala Turkio, regiono de Ankara.

Fizikaj specialaĵoj
-------------------

Plejmulto de angoraj katoj havas blankan silkecan mezlongan hararon kaj bonan ostan strukturon. Ŝajnas, ke inter la Angora kato kaj la Persa kato ekzistas parenceco, kiel ankaŭ kun la Turka vano.

Kvankam Angoroj estas konataj per la sufiĉe longaj blankaj haroj, lastatempe pli ol 20 variaĵoj ekzistas, inkluzive de nigraj, bluaj katoj.

La okuloj povas esti bluaj, verdaj aŭ sukcenkoloraj. La blua koloro de okuloj estas gene ligita kun aŭdkapablo — pro tio bluokulaj Angoraj katoj kutime aŭdas nenion. Ne maloftas Angoraj katoj kun diverskoloraj okuloj: unu okulo blua, la dua sukcenkolora.

La oreloj estas akutaj kaj relative grandaj, la kapo longa kaj larĝa.

Ankoraŭ unu karakterizaĵo estas la vosto, kiun Angoroj kutime tenas paralele al la grundo.

Specoj de la Turka Angora kato en Eŭropo kaj Usono iom diversas. Ekzemple, la eŭropa speco havas pli longajn harojn sur la kolo kaj vosto.

Konduto
-------

La Turka Angora kato estas inteligenta raso, tre ŝatinda kaj kurioza. La katoj de tiu raso restas aktivaj dum plejparto de sia vivo. Multaj el ili ŝatas akvon kaj povas eĉ bani kun siaj mastroj. Ili ankaŭ ŝatas komunikadon, kaj facile allogas al si ĉies atenton. Ili ne tro ŝatas esti longe tenataj, sed malbone fartas dum foresto de homoj: ili plej ŝatas ludi, kiam oni rigardas ilin.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Angora kato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Angora kato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2006-07-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2004-04-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Informo de breedlist.com (en)
* T.A.B.U. Turkish Angora Breeder's Union (en)
**Angra Mainyu**, ankaŭ **Ahrimano** aŭ **Arimano** (persa lingvo **اهريمن**) estas la malbona ekvivalento de Ahura Mazda en la Zoroastrismo.

La nomo ne aperas en la antikvaj manskribaĵoj de la persa lingvo. En la *Avesto* estas nomata kiel la ĝemela frato de la Sankta Spirito, kaj la malulo de Spenta Mainju. Li estas konsiderata kiel la detruanta Satano, la fonto de ĉiuj malbonoj sur la tero kaj same kiel Ahura Mazda, li ekzistis ekde ĝia kreado. Ahrimano konscie elektis la malbonon, kreis la malsanojn por akceli la alvenon de la morto. Oni konsideras ke lia plej granda malbonaĵo estis la malpurigado de la pura fajro kreata de Ahura Mazda, kiun li kolorigis kaj aldonis fumon, poluigante ĝin. Dum la tago de la Lasta Juĝo, li estos detruata de Spenta Mainju kaj malaperos de la mondo por ĉiame.

* Kategorio Angra Mainju en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 275204
* GND: 118898418
* VIAF: 308788277 13105906, 308788277
* SUDOC: 099591502
 |
**Jüri Tarmak** (julio 1946 - la 22-an de junio 2022) estis sovetia atleto de estona deveno kaj olimpika ĉampiono en la altosalto ĉe la Munkena Somera Olimpiko en 1972.

Vivo
----

Jüri Tarmak naskiĝis en Talino, Estonio (tiam en Sovet-Unio). Lia patro estis elstara atleto kaj gajnis la sovetian ĉampionecon en diskoĵetado sed ekde infanaĝo Jüri praktikis altsalton. 19-jaraĝa li gajnis arĝentan medalon ĉe la sovetiaj junioraj ĉampionecoj.

Komence de la 1970-aj jaroj li ekstudis ekonomikon en la Universitato de Sankt-Peterburgo kaj samtempe trejnis ĉe Pavel Goichman.

En 1971-1972 li atingis la pinton de sia kariero kiam li gajnis medalojn ĉe la Eŭropa Ĉampioneco kaj la Munkenajn Olimpikojn. Li estis la lasta olimpika ĉampiono se temas pri venki en konkuradoj uzante la stilon ventra ruliĝo.

En 1975 post diplomiĝo ĉe universitato, Tramak forlasis konkurencivan sporton kaj dum jaroj instruis ekonomikon en la universitato.

Post la dissolvo de Sovetunio li revenis al Talino kaj okupiĝis en komerco.

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Jüri Tarmak** en Vikimedia Komunejo 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 776369
* GND: 1184434360
* VIAF: 5582155648130618330007
 |
**Carlos Ramirez-Rosa** (karlos RAMIRES-ROSA) (naskiĝis la 18-a de februaro 1990] en Ĉikago, Ilinojso, Usono), estas usona politikisto. Li estas ano de la Ĉikaga Urba Konsilio de 35-a distrikto ekde 18-a de majo 2015. Antaŭ lia elektiĝo al la konsilio, li estis pagita organizanto en organizaĵo por la rajtoj de enmigrantoj, "Illinois Coalition for Immigrant and Refugee Rights", li ankaŭ estis dungito de Kongresano Luis Gutiérrez.

Li estas membro de la Progresma Frakcio de la Ĉikaga Konsilo, kaj estis elektita kiel delegito al la 2016-Demokrata Nacia Kongreso kiel Bernie Sanders-subtenanto. Elektita kiel 26-a jaraĝulo al la Ĉikaga Konsili en februaro de 2015, li estas la plej juna konsilanto de la urbo, kaj unu el la plej junaj reprezentantoj iam ajn elektitaj.

Li identigas sin kiel demokrata socialisto kaj ano de la Demokrataj Socialistoj de Usono.

* Kategorio Carlos Ramirez-Rosa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 633611
 |
Cathair Dhún Iorais, ŝtonfortreso en An Bhoireann
**Caherdooneerish** (ankaŭ nomata **Caheradoon** aŭ irlande **Cathair Dhún Iorais** aŭ **Cathair an Dúin**), estas 200 m super la monto Ceann Boirne (Nigra Monto aŭ angle *Black Head*) en la Galiva Golfo en la komunumparto *Dún Mhic Fheidhlim* graflando an Chláir en Irlando estas laŭ la legendo la ŝtonfortreso de Irghus, legenda Firbolg-ĉefo. La nomo ne estas kiel O’Donovan kaj O’Curry en la jaro 1839 anoncis „Caherdoonfergus", ĉar la loĝantoj de la regiono An Bhoireann diras, ke la nomo Fergus ne troviĝas ĉi-tie. Caher estas la angligita formo de la vorto *cathair* (kiu en kelkaj regionoj de Irlando signifas Dun).

Ĉio el la karstorokaĵo de An Bhoireann konstruita Caher aŭ Dun situas en limo de kampaj muroj kaj havas oblongan D-formon. La murego konsistas el kvar metrojn altaj muroj. La diametro estas ĉ. 25 m. Ĝi havas du metrojn larĝan enirejon kaj la interna vando montras terasojn. La sekmasonaĵo estas neregula kaj montras signojn de sinsekva konstruado. La Caher verŝajne havis kultan funkcion. La instalaĵo estas el la ferepoko.

Literaturo
----------

* Matthew Stout: *The Irish ringfort*. Dublin 2000, ISBN 1-85182-582-7

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Caherdooneerish en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Beschreibung engl. und Bilder
**Duruelo** [duRŬElo] estas municipo en la sudoriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Sepúlveda*. La loknomo *Duruelo* estas komprenebla etimologie kiel aludo al Duruelo de la Sierra (provinco Sorio), el kiu estus devenintaj la unuaj reloĝantoj. Ĝi enhavas ankaŭ la domaron Los Cortos.

Duruelo en la provinco Segovio.
La preĝejo.
Romanika kapitelo en la absido.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 17,30 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 190 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 300 el la 1910-aj jaroj ĝis la 1980-aj jaroj, sed poste iomete rekuperiĝis pro la absorbo de apudaj loĝantoj. 

Ĝi distas 51 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Sepúlveda, Sotillo, Santa Marta del Cerro, Cerezo de Abajo kaj Santo Tomé del Puerto.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. 

Duruelo estis citita historie post la kastilia reloĝado fare de devenantoj el la samnoma loĝloko de Soria, precize en *Cartulario de Silos*. En la municipo estas nun senhomejoj kiuj iam estis setlejoj:

* Cobos, citita en la *Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar* de Madoz.
* Sancho Fruela aŭ Sanchofruela,​ je 1,5 km S/SE de Duruelo, senhomigita en la lasta kvarono de la 20-a jarcento. 41°13′25″N 3°38′27″O
* Cabrerizos: je 1,4 km S/SO de Los Cortos. En la municipo de Santa Marta del Cerro, sed iam kvartalo de Los Cortos; en 1845 ĝi estis ankoraŭ loĝata. 41°12′50″N 3°39′57″O

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Duruelo (apartigilo)
* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768208
 |
La areo de la rojo de Bur Dubajo, antaŭ Dejra.
**Bur Dubajo** (en araba: بر دبي ) estas historia distrikto en Dubajo, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, situa en la okcidenta flanko de la golforojo de Dubajurbo. La nomo laŭvorte estas tradukebla al *Ĉeftera Dubajo*, reference al la tradicia apartigo de la Bura areo de Dubajo disde Dejra pere de la Kanalo de Dubajo. Tio rilatas al la fakto, ke Bur Dubajo historie konsistis el ĉiuj distriktoj inter la okcidenta bordo de la golfeto kaj Jumeirah. La Suprema Tribunalo estas en la distrikto apuda al la Granda Moskeo.

La distrikto estas hejmo de kelkaj moskeoj kiel la Granda Moskeo kun la plej alta minareto de la urbo, kaj la bluazuleĥa Irana Moskeo. La nura Hinduisma templo de la lando estas inter la Granda Moskeo kaj la rojo.

La distrikto estas hejmo de kelkaj popularaj lokoj por turistoj kiel plinovigitaj historaj konstruaĵoj kaj muzeoj. La distrikto havas multajn komercajn stratojn kaj soŭkojn, kiel la tekstila soŭko apud la boatostacio, kvankam fakte la plej bone konataj soŭkoj estas en la distrikto Dejra.

25° 15′ 39″ N 55° 18′ 39″ O﻿ / ﻿25.26083 °N, 55.31083 °O﻿ / 25.26083; 55.31083 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  DubaiCity.com  16a de decembro, 2010

* Kategorio Bur Dubajo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)