recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Biostatistiko** (aŭ **biologia statistiko**, **biomezuro** kaj **biometrio**) estas la aplikado de statistiko al ampleksa gamo de temoj en biologio. La scienco de biostatistiko enhavas la dezajnon de biologiaj eksperimentoj, ĉefe en medicino, farmacio, agrikulturo, demografio kaj fiŝkaptado; la kolekton, resumadon, kaj analizon de la informo el tiuj eksperimentoj; kaj la interpretadon de, kaj deduktojn el, la rezultoj. Ĉefa branĉo de tiu estas medicina biostatistiko, kiu estas eksklusive koncerna kun medicino kaj sano.

Referencoj
----------

1. ↑  Abhaya Indrayan.  (2012) *Medical Biostatistics*. CRC Press.

Vidu ankaŭ
----------

* Biokomputiko
* Epidemiologio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Biostatistiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* The International Biometric Society
* The Collection of Biostatistics Research Archive
* Guide to Biostatistics (MedPageToday.com) Arkivigite je 2012-05-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Biomedical Statistics Arkivigite je 2015-04-02 per la retarkivo Wayback Machine
Difino de normaleco. La fermitaj subaroj {\displaystyle E} kaj {\displaystyle E} estas apartigeblaj per ĉirkaŭaĵoj.
Je topologio, **normala spaco** estas topologia spaco, kies paroj de senkomunaĵaj fermitaj subaroj estas apartigeblaj per ĉirkaŭaĵoj.

Difino
------

En topologia spaco {\displaystyle X}, du subaroj {\displaystyle C,D\subseteq X} estas **apartigebla per ĉirkaŭaĵoj** se kaj nur se ekzistas ĉirkaŭaĵo {\displaystyle U\supseteq C} de {\displaystyle C} kaj ĉirkaŭaĵo {\displaystyle V\supseteq D} de {\displaystyle D}, kies kunaĵo estas malplena:

{\displaystyle U\cap V=\varnothing }.
Topologia spaco {\displaystyle X} estas **normala** se kaj nur se, pri ajnaj fermitaj subaroj {\displaystyle F,G\subseteq X}, se {\displaystyle F\cap G=\varnothing }, do la du subaroj {\displaystyle F} kaj {\displaystyle G} estas apartigeblaj per ĉirkaŭaĵoj.

Propraĵoj
---------

Ne ĉiu normala spaco estas Hausdorff-a, kaj ne ĉiu normala spaco estas regula. Tamen, Hausdorff-a normala spaco estas regula, ĉar la Hausdorff-eco implicas, ke unuelementa subaro estas fermita.

Ekzemploj
---------

Ĉiu metrika spaco estas normala. Ĉiu diskreta spaco estas normala. Ĉiu maldiskreta spaco estas normala.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Normal space* en MathWorld.
**Norman** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Oklahomo, en distrikto Cleveland. La urbego apartenas al aglomeraĵo de Oklahomaurbo (Oklahomo). La urbestro laŭ 2021 estas Breea Clark.

Situo de Norman en Arizono kaj en la distrikto

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 35° 13′ N, 97° 25′ U (mapo)35.216666666667-97.416666666667
* Areo: 491 km²
* Loĝantaro: 110.925 (en 2010)
* Supermara alteco: 357 m (296-379 m)
* Horzono: UTC-6h (en somero UTC-5h )
* Poŝtkodoj: 73000-73099
* Telefonkodoj: 405

Geografio
---------

Norman situas sur montetaro en la meza landparto de Usono, same en la meza parto de Oklahomo. Oklahomaurbo troviĝas 30 km.

Panoramo kun metodista preĝejo en Norman
Panoramo ĉe la universitato en Norman

Historio
--------

Tiu regiono vendiĝis kiel parto de Luiziano en 1803. En la 1870-aj jaroj la loko estis nomita pri 23-jaraĝa *Abner Norman*, kiu havis tie tendaron. En 1887 la trajno jam haltis tie. La urbeto mem fondiĝis en 1889. La universitato frue komencis funkcii en la urbo. Dum la 2-a mondmilito grava armea bazo fondiĝis. En 1959 Norman iĝis dormourbo de Oklahomaurbo.

Ekonomio
--------

La universitato mem estas la plej granda labordonanto de Norman kaj ĝi estas centro por scienca kaj teknologia esplorado. Diversaj universitataj filioj funkcias en la urbego.

Trafiko
-------

Norman havas malgrandan flughavenon. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. El Norman kuras fervojoj kaj aŭtoŝoseoj al Oklahomaurbo kaj Fort Worth.

Klimato
-------

En Norman la temperaturo averaĝe varias inter 10-22 °C. La varmo kulminas en aŭgusto kun rekordo 47 °C, la malvarmo kulminas en februaro kun rekordo -27 °C. Jare pluvas po 981 mm. En ĉiuj monatoj pluvas (aŭ neĝas). La pluvo kulminas en junio, malkulminas en januaro. 

Strato en Norman
Hotelo en Norman
Biblioteko en Norman

Vidindaĵoj
----------

* metodista preĝejo
* muzeo pri artoj, ekzemple estas videblaj pentraĵoj de Claude Monet, Vincent van Gogh, Paul Gauguin, Pierre-Auguste Renoir, Camille Pissarro.
* naturhistoria muzeo
* historia muzeo
* biblioteko
* muzika centro

Famuloj
-------

* David Salle

Ĝemelurboj
----------

* Italio Arezzo, Italio
* Francio Clermont-Ferrand, Francio
* Meksiko Colima, Meksiko
* Japanio Seika, Japanio

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Anglalingva Vikipedio

Mapo pri Oklahomo, kie estas trovebla Norman meze ĉe Oklahomaurbo

1. ↑
2. ↑
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ordinara loriso** |
| --- |
|  |
| Nycticebus coucang*Nycticebus coucang*
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Primatoj *Primates* |
| Subordo: | Strepsirinoj *Strepsirrhini* |
|
|
|
|
|
| Familio: | Lorisedoj *Lorisidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Nycticebus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***N. coucang*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Nycticebus coucang****(Boddaert, 1785) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Malplej zorgiga (LR/lc)** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ordinara loriso  |

 |
| v • d • r |

La **ordinara loriso** (*Nycticebus coucang*) el la ordo de primatoj kaj familio de lorisedoj troviĝas en la provinco Junnan kaj la aŭtonoma regiono Gŭangŝji de Ĉinio, kaj ankaŭ en Hindio kaj sudorienta Azio. Ĝi estas fortika, kun mallongaj kaj dikaj membroj, ronda kapo, mallongaj oreloj kaj grandaj kaj rondaj okuloj. Ĝi povas vidi en nokto. La angulo inter la dika fingro kaj la aliaj 4 fingroj kaj tiu inter la dika piedfingro kaj la aliaj 4 atingas 180 gradojn, kio faciligas al ĝi kapti arbobranĉojn. La loriso portas densajn kaj mallongajn harojn, kaj de inter la okuloj ĝis la buŝo estas blanka strio. La haroj ĉirkaŭ la okuloj estas malhelkoloraj kaj tiuj sur la dorso brunaj aŭ abeloflavaj. Kaj laŭ la spino de la kapo ĝis 1a vosto etendiĝas malhelbruna strio.
La lorisoj vivas en tropikaj pluvaj arbaroj aŭ en subtropikaj densaj arbaroj. Ordinare ili agas sur branĉoj de altaj arboj aŭ inter arbedoj. Tage ili kaŝas sin en arbotruoj aŭ dormas sur arbobranĉoj.

Dum dormado ili kutime kuntiras la kapon, kolon kaj antaŭajn krurojn inter la postajn krurojn. Nokte ili serĉas manĝaĵon kaj manĝas ĉefe insektoin kaj diversajn fruktojn, krom tio ankaŭ foliojn, ĝermojn, semojn, birdetojn, ovojn kaj lacertojn.

Tiuj orientalisaj bestoj vivas unuope aŭ pare kaj moviĝas tre malrapide. Por antaŭeniĝi, ili kaptas arbobranĉon per unu mano kaj poste movas la alian. Por serĉi manĝaĵon iam ili sin pendigas malsupren kun la piedoj kroĉiĝantaj al la branĉo. La lorisino gravedas 5-6 monatojn kaj naskas ĉiufoje unu idon, hazarde du idojn. La ido venas al la mondo, kun malfermitaj okuloj, kaj tuj post la naskiĝo ĝi povas kapti ventrajn harojn de Ia patrino, kaj post malpli ol unu tago ĝi jam povas sin pendigi sur branĉo per la piedoj. Kelkiam la ido kroĉas sin al la patro. La lorisidon helpas zorgi ĝiaj frato kaj fratino. La ido mamsuĉas 3-6 monatojn. Loriso povas vivi ĉ. 10 jarojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Borneaj malaltaĵaj pluvarbaroj
* Sumatraj malaltaĵaj pluvarbaroj


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |
La **Obelisko de Vatikano** estas unu el la dek tri antikvaj obeliskoj de Romo kaj ĝi situas en la Placo Sankta Petro.

La Obelisko en sia originala loko
El ruĝa granito kaj alta je 25,5 metroj, ĝi kun bazo de kvar leonoj el bronzo (verko de Prospero Antichi) kaj kun la kruco atingas preskaŭ 40 metrojn. Sur la bazo la enskribaĵo tekstas *ECCE CRUX DOMINI - FVGITE - PARTES ADVERSAE - VICIT LEO DE TRIBV IVDA*, t.e. "Jen la kruco de la Sinjoro, fuĝu malamikoj, triumfas la leono de la tribo de Jehuda". Ĝi estas la sola antikva obelisko en Romo, kiu ne plu estas falinta.

Ĝi devenas el Egiptio sed malhavas hieroglifajn skribaĵojn. Laŭ Plinio, la ŝtonaĵo havas sian originon en la urbo Heliopolo. Unue ĝi estis instalita en la *Forum Iulii* de Aleksandrio kaj poste Kaligulo venigis ĝin al Romo en la jaro 40, al Cirko de Nerono. Poste ĝi troviĝis flanke de la malnova baziliko de Sankta Petro, proksime de la preĝejo Santa Maria della Febbre. 

Murpentraĵo (1685-1688) de la Vatikana Biblioteko - Starigo de la Obelisko en la Placo de Sankta Petro
Ĝi estis restarigita pro deziro de Papo Siksto la 5-a dum la somero de 1586, laboro kunordigita de la arĥitekto Domenico Fontana kiu bezonis kvar monatojn por realigo. Ĝi estis la unua obelisko restarigita. Dum la operacio, la 10-an de septembro 1586 aŭdiĝis la fama krio de maristo Benedetto Bresca: *"Acqua alle funi!"* (Akvon al la ŝnuroj!) por eviti akcidenton pro la ŝnuroj, kiuj preskaŭ rompiĝis pro la granda pezo de la obelisko.

Bibliografio
------------

germane\* Armin Wirsching, *Obelisken transportieren und aufrichten in Aegypten und in Rom*, Norderstedt 2007, 3rd. ed. 2013 ISBN 978-3-8334-8513-8

itale\**L'Italia. Roma* (guida rossa), Touring Club Italiano, Milano 2004

itale\* Cesare D'Onofrio, *Gli obelischi di Roma*, Bulzoni, 1967

Eksteraj ligiloj
----------------

* itale en la oficiala retejo de Vatikano, kun la historio de la Obelisko

* itale legendo de la krio de Bresca


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617665
* GND: 7687797-8
 |
La virkomediisto Yakkun Sakurazuka transvestante sin kiel lernantino
En nuntempa Japana kulturo, ***otokonoko*** (男の娘, laŭvorte tradukita "**virknabino**") rilatas al viroj kiuj transvestas kiel virinoj.

La termino originis en Japana mangao kaj interretkulturo en la 2000-aj jaroj, sed la koncepto spegulas larĝan amplekson de antaŭaj tradicioj kaj ekzemploj de vira transvestado en Japanio, tiel viroj kiuj aktoras kiel virinoj en kabuko, kaj en la kariero de transvestada amuzisto Akihiro Miwa. Asociita kun otaku-kulturo, la koncepto de virknabino kaŭzis dediĉitajn servistinajn kafejojn, modbutikojn, kaj amplekson de popularaj aŭdvidaĵoj. Virknabino estas ofte kunmiksita kun la rolkostumado de rolulinoj per viroj.

La koncepto de virknabino ne korespondas al okcidenta kategorio de seksa identeco aŭ transsekseco. Virknabino povas esti de ajna seksa orientiĝo.

Per etendo, virknabino ankaŭ rilatas al ĝenro de aŭdvidaĵoj kaj fikcio pri transvestantaj viroj, celita al spektantaro vira. Roluloj virknabinaj ankaŭ ekkomencis aperi en ĉefaj fruaj Japanaj amuzaĵoj kiel mangao, animeo, kaj videoludoj.

* Kategorio Otokonoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Perua kolombo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Patagioenas* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. oenops*** |
|

 |
| Dunomo |
| ***Perua kolombo *Patagioenas oenops****(Salvin, 1895) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Vundebla** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Perua kolombo  |

 |
| v • d • r |

**Perua kolombo** aŭ **Maranona kolombo** (*Patogienas oenops*) antaŭe (*Columba oenops*) estas sudamerika kolombo de la familio *Columbidae*, kiu vivas en Peruo kaj suda Ekvadoro.

Ties naturaj habitatoj estas tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj, tropikaj kaj subtropikaj humidaj arbaroj de malaltaj arbaroj, tropikaj kaj subtropikaj humidaj montararbaroj, kaj plantejoj. Ĝi estas minacata per habitatoperdo.

*Patagioenas oenops*.
Temas pri purpurgriza kolombo, kun pli rozkolora nuanco en flugiloj, kaj blueca nuanco en flugilbordoj kaj ventro. Piedoj, okulringoj kaj bekobazo estas ruĝecaj, dum la bekopinto estas flavecgriza.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* BirdLife Species Factsheet. Arkivigite je 2008-12-20 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 715459
 |
**Norris Turney** (naskiĝis la 8-an de septembro 1921 je Wilmington en Ohio; mortis la 17-an de januaro 2001 je Kettering en Ohio) estis usona muzikisto de ĵazo, kiu ludis aldan kaj tenoran saksofonojn, klarneton kaj fluton).

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Vivo kaj verkado
----------------

Turney komencis sian muzikistokarieron en la meza okcidento de Usono en teritoriaj bandoj kiel ekzemple en la Orkestro Jeter-Pillars, muzikis mallongan tempon ĉe Tiny Bradshaw en Ĉikago kaj transloĝiĝis poste al Novjorko. En 1945/46 li apartenis al la orkestro de Billy Eckstine. Post reveno al Ohio li muzikis plejofte en lokaj bandoj. En 1967 li koncertvojaĝis kun Ray Charles. Pli grandan konatecon li atingis, kiam li ekde 1969 ĝis 1973 laboris ĉe Duke Ellington kaj estis la unua flutosolisto en ties orkestro, kio estas aŭdebla interalie sur la albumoj *Up In Duke's Workshop* (1969), *The Afro-Eurasian Eclipse* (1971) kaj *New Orleans Suite* (1972). En la sekvaj jaroj li muzikis kun la ensembloj *Savoy Sultans*, *Newport All-Stars* de George Wein kaj diversaj dancorkestroj.

Je sia propra nomo li dufoje havis eblecon surdiskigi; en 1978 la studioregistraĵon (*I Let A Song*) kun la elingtonaj muzikistoj Booty Wood, Aaron Bell, Sam Woodyard samkiel pianisto Raymond Fol, kio ja aperis ĉe *Black & Blue*. En 1993 ekestis la albumo *Big Sweet N' Blue* (diskeldonejo Mapleshade) kun ritmosekcio el Larry Willis, Walter Booker kaj Jimmy Cobb. Turney krome surdiskigis kun Nina Simone (*Sings the Blues*, 1967), Paul Gonsalves/Ray Nance (*Just A-sittin' And A-rockin*, 1970), Snooky Young, Roy Eldridge (1976), Alberta Hunter (*Amtrak Blues*, 1980) kaj la ensemblo *American Jazz Orchestra* (*Ellington Masterpieces*, 1989), Phyllis Hyman, Randy Weston (*Tanjah*, 1995) kaj Jodie Christian (*Front Line*, 1996). Li mortis en 2001 pro reno-malfunkcio. Kiel aldosaksofonisto li ricevis fortajn influojn de Johnny Hodges.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 408996
* GND: 134631412
* LCCN: n92039492
* VIAF: 10035020
* ISNI: 0000 0000 5513 279X
* SUDOC: 161101518
* BNF: 13900611f
* MBA: 6e3be447-44a4-4cfd-a1e8-f7fad8cf2320
 |
**Otovci,** hungare **Ottóháza** estas malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurske, en Občina Puconci. La hungara loknomo Ottóháza uziĝis ekde 1890.

Municipo Puconci en Slovenio, kie Otovci troviĝas

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7 km²
* Alto super marnivelo: 315 m
* Koordinatoj: 46° 48′ 7.36″ N 16° 9′ 2.11″ O﻿ / ﻿46.8020444 °N, 16.1505861 °O﻿ / 46.8020444; 16.1505861 (mapo)Koordinatoj: 46° 48′ 7.36″ N 16° 9′ 2.11″ O﻿ / ﻿46.8020444 °N, 16.1505861 °O﻿ / 46.8020444; 16.1505861 (mapo)
* Loĝantaro: 250
* Poŝtkodo: 9202
* Aŭtokodo: MS

Situo
-----

Otovci situas sur deklivoj, laŭ traira flanka vojo. La domoj troviĝas dise. Murska Sobota estas 12 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1365 en formo *"Pechneruchi"*. Dum la hungara regado oni nombris en Ottóháza 75 domojn kaj 489 homojn. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. En 1945 kaj en 1986 vilaĝaj festegoj okazis.

Fontoj
------

* germana kaj slovena Vikipedioj
* w.vasidigikonyvtar.hu
* w.ms.sik.si
* w.geopedia.si
Pri la komunumo
---------------

 **Oberegg**  estas komunumo respektive distrikto (kiel oficiale nomiĝas la politikaj komunumoj en Apencelo Interna) en Kantono Apencelo Interna, Svislando. Ĝi havis 1904 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Oberegg estas eksklavo de Kantono Apencelo Interna, kiu estas komplete ĉirkaŭigita de teritorio de la kantonoj Apencelo Ekstera kaj Sankt Galo. Ĝia teritorio estas distranĉita en du ne ligitajn partojn. Oberegg situas en la Apencelaj Montaroj alte super la Rejnvalo kaj la Bodenlago. Al Oberegg apartenas krom la ĉefvilaĝo Oberegg mem la vilaĝetoj Büriswilen, Kapf, Eschenmoos, kaj Sankt-Anton. Al la distrikta teritorio apartenas ankaŭ la Monaĥejo Grimmenstein, kiu situas izolite nordoriente de la cetera komunumo kvazaŭ kiel eksklavo de la eksklavo.

Najbaraj komunumoj
------------------

Oberegg limas en nordokcidento al Heiden (AR), en nordo al Wolfhalden (AR), en nordoriento al Walzenhausen (AR), en oriento al Berneck (SG), en sudo al Balgach (SG), en sudokcidento al Trogen, kaj en okcidento al Wald. Krome ĝi limas al Reute, kiu distranĉas la du komunumpartojn en la mezo.

Trafiko
-------

Oberegg situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinioj al Trogen, Heiden kaj Heerbrugg.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Oberegg datiĝas el la Vojoletero de la 10-a de aŭgusto 1404, per kiu Oberegg aliĝis al la kamparjuro de Apencelo. Oberegg apartenis en la 15-a jarcento al la distrikto Trogen (alemane *Rhode Trogen*). En la jaro 1535 la teritorio apud la limo al la Rejnvalo estis subdividita en tri subdistriktojn, nome Kurzenberg, Hirschberg kaj Oberegg, kiu havis proprajn civitanestrojn, per la divido de la lando Apencelo en la jaro 1597 ili aliĝis al la internaj katolikaj distriktoj kaj formis la duoblan distrikton Oberegg-Hirschberg. Ĝis la konstruo de propra preĝejo la loĝantoj de Oberegg apartenis al la paroĥoj Marbach, Berneck kaj Altstätten. Per la inaŭguro de la preĝejo en la jaro 1655 komenciĝis la evoluo de la vilaĝo Oberegg. En la jaro 1817 la preĝejo forbruliĝis. La hodiaŭa preĝejo estis konstruita en la jaroj 1870 ĝis 1871. La limo de la distriktkomunumo Oberegg estis definitve fiksita en la jaro 1870 per federacia dekreto.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Oberegg.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Ivo Bischofberger*: *Oberegg* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-08-12)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Oberegg
* Oberegg en la Historia Leksikono de Svislando

 Vikifontaro|}}* La vikipedia komunejo
- Kunlaboru en Commons **Komunejo** proponas multimediajn dosierojn al temo sub la gloso **Oberegg**
  

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj respektive distriktoj de Kantono Apencelo Interna |
| --- |
| Apencelo • Gonten • Oberegg • Rüte • Schlatt-Haslen • Schwende | Landkomunuma Placo en ApenceloLandkomunuma Placo en Apencelo |

 |
Jorge Luis Borges.
***Otras inquisiciones*** (Aliaj inkvizicioj) estas libro, nome kolekto de eseoj, de la argentina verkisto Jorge Luis Borges. Ĝi estis publikigita la unuan fojon en 1952.​ Tiu libro konsistas en malgranda antologio de artikoloj de Borges en kiu li dediĉas sin al pensado kaj debato, depende de la artikolo, ĉefe pri aliaj aŭtoroj, ĉefe klasikaj, pri la tempo kaj pri kelkaj legendoj.

*Otras inquisiciones* estas la libro kiu plej bone montras la preferojn de Borges. La relegado de Pascal, Coleridge, Quevedo, Nathaniel Hawthorne, Wilde, Kafka, kaj de multaj aliaj verkistoj, montras sian legemon kaj surprizas pro sia originala percepto de la realo. Penetrinta en labirintoj, Borges ekskursas tra diversaj epizodoj de la historio de la civilizo, la antaŭvido de la estonteco, la eterneco, la memmortigo kaj la elaĉeto, la senfino, la kabalisma legado de la Sanktaj Skribaĵoj, la nomoj de Dio, la infero, la panteismo, la legendo de Budho, la heroeco, en la diversaj filozofioj kaj literaturoj. Per kritika spirito li analizas la multajn paradoksojn de la universo, la nerealo de la mio, la nekonsistemo de la tempo, la naturo de la revoj.

Enhavo
------

La enhavo de la unua eldono de *Otras inquisiciones* estas listigita jene:

* La muralla y los libros
* La esfera de Pascal
* La flor de Coleridge
* El sueño de Coleridge
* El tiempo y J. W. Dunne
* La Creación y P. H. Gosse
* Las alarmas del doctor Américo Castro
* Nuestro pobre individualismo
* Quevedo
* Magias parciales del Quijote
* Nathaniel Hawthorne
* Valéry como símbolo
* El enigma de Edward Fitzgerald
* Sobre Oscar Wilde
* Sobre Chesterton
* El primer Wells
* El "Biathanatos"
* Pascal
* El idioma analítico de John Wilkins
* Kafka y sus precursores
* Del culto de los libros
* El ruiseñor de Keats
* El espejo de los enigmas
* Dos libros
* Anotación al 23 de agosto de 1944
* Sobre el "Vathek" de William Beckford
* Sobre "The Purple Land"
* De alguien a nadie
* Formas de una leyenda
* De las alegorías a las novelas
* Nota sobre (hacia) Bernard Shaw
* Historia de los ecos de un nombre
* El pudor de la historia
* Nueva refutación del tiempo
* Sobre los clásicos
* Epílogo

Notoj
-----

1. ↑   Jorge Luis Borges. Otras Inquisiciones. 160 p. Bonaero, Sur, 1952.
2. ↑  Annick Louis & Florian Ziche. Bibliografía cronológica de la obra de Jorge Luis Borges. Borges Center. Universidad de Pittsburgh.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 599841
 |
**Oreŝac,** serbe **Орешац,** slave **Orešac,** hungare **Homokdiód,** rumane **Oreşaţ** [oreŝac] estas malgranda vilaĝo en Serbio en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Banato en municipo de Versec.

Oreŝac situas en la mapo en la verda municipo
Rumana ortodoksa preĝejo en Oreŝac
Impona loĝdomo en Oreŝac

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 12  km²
* Alto super marnivelo: 73 m
* Loĝantaro: 420
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: 13
* Aŭtokodo: VŠ

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon Homokdiód apartenis al Hungara reĝlando, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Oreŝac 420 homoj, (196 rumanoj (47 %), 171 serboj (41 %), 41 ciganoj (10 %), 8 hungaroj kaj aliaj.

Komunumoj pri *Dió* (=juglando) en Hungara reĝlando
---------------------------------------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Diófás | Diófás | Diómál |
| Diós | Diós | Diósad |
| Diósberény | Diósd | Diósgyőr |
| Dióshalom | Diósjenő | Dióskál |
| Dióspatak | Diósviszló | Felsődiós |
| Homokdiód | Tótdiós |  |

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Oreŝac en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Oberembrach** estas komunumo en la distrikto Bülach, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 962 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Oberembrach estas pitoreska vilaĝo situanta meze en monteta kamparo
3 km norde de la interkontinenta Flughaveno Zuriko. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Oberembrach mem la vilaĝetoj kaj setlejoj Hausen, Madlikon, Mühlberg, Obermettmenstetten, Untermettmenstetten, Oberwagenburg, Unterwagenburg, Rotenfluh, Sonnenbühl, Stigen kaj Stürzikon.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 10,20 km², de kiuj 33,9% estas kovritaj de arbaro, 58,5% servas por agrikulturo kaj 3,7% por setlado; 3,6% estas trafiksurfaco kaj 0,1% akvejoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Oberembrach limas en nordo al Pfungen, en oriento al Vinterturo, en sudoriento al Brütten, en sudo al Nürensdorf, en sudokcidento al Kloten, en okcidento al Lufingen, kaj en nordokcidento al Embrach.

Trafiko
-------

Oberembrach per poŝtaŭtobuso estas ligita kun la Flughaveno Zuriko kaj la stacidomo Ebrach-Rorbas kaj apartenas al la reto de la Zurika Trafik-Unio. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 3 kilometrojn oriente en Vinterturo.

Historio
--------

La nobeloj sur la kastelo *Wagenburg* estis dokumente menciitaj la unuan fojon en la jaro 1263. Per la edziĝo de Adelheids de Wagenberg kun Hartmann von Heidegg la kastelo fariĝis posedaĵo de la kavalirojde Heidegg ĉe la Lago de Baldegg.

Kiel propra politika komunumo Oberembrach naskiĝis nur en la jaro 1809 per sendependiĝo de la komunumo Embrach. En la jaro 1871 la vilaĝetoj Augwil kaj Vordermarchlen estis disigitaj de Oberembrach kaj atribuitaj al Lufingen.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Statistikaj informoj pri la komunumo Oberembrach en la retejo de Kantono Zuriko
2. ↑  Fonto: *Hans Baer*: *Oberembrach* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-08-12)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Oberembrach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Oberembrach
* Oberembrach en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

Bildoj
------

* Biblioteko en OberembrachBiblioteko en Oberembrach

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Bülach |
| --- |
| Bachenbülach • Bassersdorf • **Bülach** • Dietlikon • Eglisau • Embrach • Freienstein-Teufen • Glattfelden • Hochfelden • Höri • Hüntwangen • Kloten • Lufingen • Nürensdorf • Oberembrach • Opfikon-Glattbrugg • Rafz • Rorbas • Wallisellen • Wasterkingen • Wil • Winkel |  |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo ZH en Ottenbach ZH staras por la svisa Kantono Zuriko. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Ottenbach**.. |


---

Pri la komunumo
---------------

**Ottenbach ZH** estas komunumo en la distrikto Affoltern, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 2296 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Ottenbach situas en la Reussvalo je la deklivo de la monteto *Isenberg*. Ĝi estas la plej okcidenta komunumo de la Kantono Zuriko.

Trafiko
-------

Per poŝtaŭtobuso Ottenbach estas konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

Historio
--------

### Pratempo

Tombmonteto en la setlejo *Lanzen*, kaj romia bieno ĉe la monteto *Isenberg* kaj tompkampo el la tempo de la popolmigrado en la setlejo *Steinern* indikas al prehistoria setlado en la regiono. Unua skriba mencio de *Ottenbach* datiĝas de la 18-a de aŭgusto 831 en dokumento de la Monaĥejo Sankt-Galo sub la nomo *Marcha Hottumbacharia*.

### Mezepoko

En la jaro 1027 kaj 1028 grafino Ida de Habsburgo donacis al la Monaĥejo Muri posedaĵojn en Ottenbach. En la jaro 1169 aperis la nomo *Arnoldus de Ottonbac*, en 1255 Hottenbach kaj en 1278 finfine *Ottenbach*. En la jaro 1226 estis menciita la unua pastro kaj en 1234 la unua preĝejo en Ottenbach. Du servutbienoj transiris el la posedaĵo de la kavaliro *Walther de Liela* en la jaro 1242 kaj de la nobela *Johano de Schnabelburg* en la jaro 1267 al la havaĵo de la Abatejo Kappel.

### Malfrua mezepoko

La servutbienoj kiel plej grava organiza strukturo malaperis kaj estiĝis unueca juro por ĉiuj loĝantoj de la vilaĝo. En la jaro 1406 la urbo Zuriko aĉetis la voktejon de Maschwanden. Per tio Ottenbach falis sub la povo de la urbo Zuriko. En la jaro 1485 la nuna preĝejo estis grantigita en malfrugotika stilo. Por tio laŭdire oni utiligis ŝtonojn de templo de la romia diino Isis, kiu iam staris sur la monteto *Isenberg*. Ek de la jaro 1519 pastoro *Johannes Klinger* reformigis la komunumon Ottenbach. Li mortis kune kun Zvinglo en la jaro 1531 dum la Batalo de Kappel. En la jaro 1661 la unua lernejo estis konstuita en Ottenbach. En la 18-a jarcento la vilaĝo detruiĝis plurfoje per teruraj fajroj. Dum vilaĝa fajro en la jaro 1753 22 domoj kaj 16 garbejoj forbrulis.

### Helveta Respubliko kaj nuntempo

En la jaro 1799 dum la epoko de la Helveta Respubliko Ottenbach estis konstituita kiel politika komunumo. En la jaro 1847 la 5 setlejoj supre de la kampo disiĝis de Ottenbach kaj fondiĝis la komunumo Obfelden. En la jaro 1864 la unua ponto trans la rivero Reuss estis konstruita. La nuna ponto estis konstruita en la jaro 1955.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Ottenbach

* Kategorio Ottenbach ZH en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Affoltern |
| --- |
| Aeugst ĉe Albis • **Affoltern ĉe Albis** • Bonstetten ZH • Hausen ĉe Albis • Hedingen • Kappel ĉe Albis • Knonau • Maschwanden • Mettmenstetten • Obfelden • Ottenbach ZH • Rifferswil • Stallikon • Wettswil ĉe Albis |  |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Oberentfelden (stacidomo), Oberentfelden Engelplatz (stacidomo) kaj Oberentfelden Uerkenbrücke (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

 **Oberentfelden** estas komunumo en la distrikto Araŭo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 7298 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo Oberentfelden situas en la ebenaĵo de la suba valo de la rivero Suro proksimume 5 kilometrojn sudokcidente de la kantonĉefurbo Araŭo, al kies aglomeraĵo ĝi apartenis. La komunumo komplete kunkreskis kun la najbara komunumo Unterentfelden, kiu siavice kunkresis kun Araŭo. En okcidento la komunumon trafluas ankaŭ la rivero Uerke.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Oberentfelden limas en nordo al Unterentfelden, en nordoriento al Suhr, en oriento al Gränichen, en sudoriento al Muhen, en sudokcidento al Kölliken, en okcidento al Gretzenbach (Kantono Soloturno), kaj en nordokcidento al Schönenwerd (Kantono Soloturno).

Trafiko
-------

La komunumo Oberentfelden situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Lencburgo al Zofingo kaj pasas tra la komunumo ankaŭ la *Suhrentalbahn* [Surovalo-Fervojo], tio estas etŝpura tramfervojo de Araŭo al Schöftland.

En Obernentfelden kruciĝas la kantonaj ĉefvojoj 1 de Berno al Zuriko kaj 24 de Araŭo al Sursee. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 estas Araŭo-Okcidento en distanco de proksimume 2 kilometroj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Entfelden datiĝas el la jaro 965 kiel *Endiveld*, kiam la imperiestro Oto la granda donacis la bienon al la Monaĥejo Disentis. En la jaro 1306 la monaĥoj de Disentis vendis la supran parton de la bieno (Oberen-Envelt) al la Monaĥejo Königsfelden. Fine de la 12-a jarcento la regado pri Oberentfelden troviĝis en la manoj de la Senjoroj de Hallwil, tiam vasaloj de la Habsburgoj, kiu tamen povis konservi sian influon eĉ post la konkero de Argovio fare de la Svisa Ĵurkomunumo en la jaro 1415. Nur en la jaro 1604 ili vendis siajn rajtojn al la urbo Berno. Ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Oberentfelden nun troviĝis sub berna regado. Post la liberigo de Argovio fare de la francaj trupoj Oberentfelden fariĝis en 1790 memstara komunumo en la distrikto Araŭo de la nove fondita Kantono Argovio.

Vidu ankaŭ
----------

* Oberentfelden (stacidomo)
* Oberentfelden Engelplatz (stacidomo)
* Oberentfelden Uerkenbrücke (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Oberentfelden
* Oberentfelden en la Historia Leksikono de Svislando

 Vikifontaro|}}* La vikipedia komunejo
- Kunlaboru en Commons **Komunejo** proponas multimediajn dosierojn al temo sub la gloso **Oberentfelden**
  

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Araŭo |
| --- |
| **Araŭo** • Biberstein • Buchs • Densbüren • Erlinsbach • Gränichen • Hirschthal • Küttigen • Muhen • Oberentfelden • Suhr • Unterentfelden |  |

 |
Pri la komunumo
---------------

**Oberhallau** estas komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo, Svislando. Ĝi havis 426 loĝantojn je la 30-a de junio 2008.

Geografio
---------

Oberhallau estas tradicia vinkultura vilaĝo. Ĝi situas en la regiono Klettgau ĉe la piedo de la montaro Randen.

Najbaraj komunumoj
------------------

La najbaraj komunumoj de Oberhallau estas en nordo Schleitheim, en okcidento Gächlingen, en sudo Neunkirch, en oriento Hallau kaj en nordokcidento Stühlingen (Baden-Virtembergo, Germanio).

Montarkonkurso
--------------

Kutime la 4-an semajnfinon en aŭgusto en Oberhallau okazas la internacia montarkonkurso sur la tradicia konkursvojo inter *Oberhallau*, *Vorderer Berghöf* kaj *Monto de Hallau* kun longeco de 3,0 km. La unua konkurso okazis en la jaro 1922 ĉefe pri motorbicikloj. Aparta dum la konkurso estas la diservo, kiu dimanĉmatene estas disaŭdigita dum konkurspauzo sur la tuta konkursvojo. Nuntempe la konkurso okazas pri automobiloj.

Trafiko
-------

Oberhallau atingeblas per lokaj busoj de Verkehrsbetriebe Schaffhausen kaj poŝtaŭto ek de Ŝafhaŭzo, Neunkirch, Wilchingen kaj Hallau.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Oberhallau datiĝas el la jaro 1095 kiel *Hallaugia superiori et inferiori* [Halaŭo supra kaj malsupra]. Ĝis la jaro 1531 ĝi formis unu komunumon kune kun Hallau. Post la disiĝo ĝis 1934 la komunumo Hallau nomiĝis unue *Unterhallau*. Dum mezepoko la plej granda parto de la bienoj en Oberhallau apartenis al la Monaĥejo Allerheiligen en Ŝafhaŭzo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Oberhallau
* Retejo de la Internacia aŭtomobilkonkurso Oberhallau

* Kategorio Oberhallau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Ŝafhaŭzo |
| --- |
| Kaprikorno, blazono de ŜafhaŭzoKaprikorno, blazono de ŜafhaŭzoBargen • Beggingen (Guntmadingen) • Beringen • Buch • Buchberg • Büttenhardt • Dörflingen • Gächlingen • Hallau • Hemishofen • Lohn • Löhningen • Merishausen • Neuhausen ĉe Rejn-Akvofalo • Neunkirch • Oberhallau • Ramsen • Rüdlingen • Ŝafhaŭzo (Hemmental) • Schleitheim • Siblingen • Stein ĉe Rejno • Stetten • Thayngen (Altdorf • Bibern • Hofen • Opfertshofen) • Trasadingen • Wilchingen | Panoramo de ŜafhaŭzoPanoramo de Ŝafhaŭzo |

 |
**Arpeĝono** (laŭ la italdevena vorto en la germana **Arpeggione**; ilustraĵo sub Ligoj eksteren) arĉinstrumento, kiun inventis en la jaro 1823 la viena violonkonstruisto Johann Georg Stauffer (naskiĝinta la 26-an de januaro 1776; mortinta la 24-an de januaro 1853). Ĝi unuigas en si karakterizaĵojn de gitaro (korpoformo sen superstara rando kun ebena fundo, metalfretoj, ses kordoj en la agordo E-A-d-g-b-e') same kiel de violonĉelo (kordolongeco, pontoalto, ludoteniĝo, arĉkondukado, volbita tegmento). La baza ideo konsistis en tio, ligi la konstruprincipojn de gitaro kun la esprimeblecoj kaj dinamikaj kvalitoj de arĉita tono. Samtempe kun J. G. Stauffer ankaŭ Peter Teufelsdorfer konstruis en Peŝto similan instrumenton, la arĉgitaron (*guitarre d'amour*).

Muzika uzado
------------

La arpeĝono certe estus enirinta forgeson kiel strangaĵo, se Franz Schubert (1797–1828) ne estus komponinta sian sonaton por arpeĝono kaj piano en a-minoro, kiu ankoraŭ sufiĉe ofte estas prezentata, je kio la parton de arpeĝono plej ofte tranprenas violonĉelo, pli malofte vjolo aŭ gitaro. En plej nova tempo muzikistoj kiel Gerhart Darmstadt kaj Nicolas Deletaille okupiĝis serioze pri ĉi tiu instrumento, kaj ekestis multaj novaj komponaĵoj por ĝi.

Arpeĝono troviĝas en la stoko de la muzikinstrumenta muzeo je Berlino. Por denova surmuzikado ekestis kopikonstruaĵo por ekzercoceloj. Por la verŝajne ununura surdiskigo de la sonato por arpeĝono kaj piano en a-minoro de Franz Schubert per arpeĝono (CD: Der Arpeggione. Cavalli Records CCD 242) Gerhart Darmstadt uzis ĉi tiun kopiaĵon.

Ekzistas almenaŭ unu plia sonregistraĵo de la ŝuberta arpeĝonsonato sur laŭkonstruita: kun Nicolas Deletaille kaj Paul Badura-Skoda. Ĝi aperis en 2007 ĉe diskeldonejo Fuga Libera, ASIN: B00103E53Y.

Sonregistraĵoj
--------------

* CD: Der Arpeggione. Cavalli Records CCD 242 (Gerhart Darmstadt, arpeĝono, Egino Klepper: prapiano, Björn Colell: romantisma gitaro. Verkoj de Franz Schubert, Ludwig van Beethoven, Louis Spohr, Bernhard Romberg, Fréderic Burgmüller)
* CD: Franz Schubert: sonato por arpeĝono kaj piano D821 / arĉkvinteto D956. Fuga Libera, ASIN: B00103E53Y. Nicolas Deletaille (arpeĝono) kaj Paul Badura Skoda (piano).

Referencoj
----------

1. ↑  Disputo pri la aŭtoreco
2. ↑   Datumbazo de kordinstrumentoj.
3. ↑  Thomas Schiegnitz: *Der Arpeggione des Musikinstrumenten-Museums – Wiederspielbarmachung durch einen Nachbau.* Jahrbuch des Staatlichen Instituts für Musikforschung Preußischer Kulturbesitz. Eldonejo J. B. Metzler, Stutgarto 2001, p. 282. Reta versio, legita la 3-an de novembro 2012

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arpeĝono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Nicolas Deletaille


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 418971
* GND: 4794126-1
* LCCN: sh85007412
 |
La Orienta Pacifika Altaĵeto, etende suden el la Golfo de Kalifornio
La **Orienta Pacifika Altaĵeto** estas mezoceana dorso, diverĝa bordo de tektona plato laŭlonge de la fundo de Pacifika Oceano. Ĝi separas la Pacifikan platon okcidente el (norde al sudo) la Nordamerikan platon, la Riveran platon, la Kokosan platon, la Nazkan platon, kaj la Antarktan platon. Ĝi etendiĝas suden el la Golfo de Kalifornio en la baseno de la Saltona maro en Suda Kalifornio ĝis punkto ĉe 55° S, 130° Ok, kie ĝi aliĝas al la Pacifik-Antarkta Altaĵeto tendence okcident-sudoriente al Antarkto, ĉe Nov-Zelando (kvankam en kelkaj uzoj la PAA estas konsiderata kiel suda parto de la OPA). Multo de la Altaĵeto kuŝas ĉirkaŭ 3200 km el la sudamerika marbordo kaj staras ĉirkaŭ 1,800–2,700 m super la ĉirkaŭa marfundo.

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Orienta Pacifika Altaĵeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* East Pacific Rise 2004 – Scripps Institution of Oceanography
* Columbia University Researchers Find Key to the Formation of New Seafloor Spreading Centers – Columbia University


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 751232
* VIAF: 315127591
 |
**Otto Georg THIERACK** (Wurzen, Saksio; 19-a de Aprilo 1889 – 22-a de Novembro 1946) estis nazia germana advokato kaj politikisto.

Kariero
-------

Li militservis en la Unua Mondmilito, en kiu li ascendis al rango de leŭtenanto. Li estis tie vundita ĉe la vizaĝo kaj premie ricevis la Feran Krucon.

Otto Thierack kun la juĝo Roland Freisler.
Li sekvis karieron en juro kaj aliĝis al la Nazia Partio en 1932. Li prezidis la asocion de juristoj *Rechtswahrerbund* kaj tuj poste li estis prezidanto de la ĵus establita Tribunalo de la Popolo en 1936 ĝis 1942 kiam li estis sukcedita de Roland Freisler.

En la 20a de Aŭgusto 1942, li estis nomumita ministro de justico de la Tria Regno kaj tiukadre li modifis leĝojn kaj statutojn por kongruigi ilin kun la nova naziareĝimo. Li persekutis grupojn nomitajn "kontraŭsociaj" -judoj, poloj, rusoj, ciganoj- koincidinte kun Heinrich Himmler ke ili devas esti "neniigotaj perlabore". Li instigis amasajn ekzekutojn el 7a de Septembro 1943.

Post sia aresto, li venenigis sin antaŭ la Juĝoj de Nurenbergo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Biografio ĉe la Germanhistoria Muzeo
* Informoj pri Otto Georg Thierack en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 745315
* GND: 124864309
* LCCN: no2008025276
* VIAF: 13253547
* ISNI: 0000 0000 4548 5081
* SUDOC: 140149341
 |
Pri la komunumo
---------------

**Oberiberg** estas komunumo en la distrikto Ŝvico en Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis 802 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Oberiberg siutas ĉe la pasejvojo tra Ibergeregg de Einsiedeln al Ŝvico. Sude de Oberiberg situas la montmasivo Hoch-Ybrig, kiu plej parte situas sur la komunuma teritorio kaj estas konata skiregiono. Al ĝi kondukas pluraj skiliftoj kaj aertelfero ek de Weglosen. La plej alta punkto de la komunumon estas en sudo la monto Drusberg kun alteco de 2282 m s.m.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Oberiberg limas en nordo al Einsiedeln, en oriento al Unteriberg, en sudo al Muotathal, en sudokcidento al Illgau, en okcidento al Ŝvico, kaj en nordokcidento al Alpthal.

Trafiko
-------

Tra Oberiberg pasas la kantona ĉefvojo 386, kiu kondukas de Einsiedeln tra la montpasejo Ibergeregg al Ŝvico. Sur tiu vojo cirkulas poŝtaŭtolinio, per kiu la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

En la jaro 1350 unuan fojon menciiĝis *Ibrig*. La regiono en mezepoko estis alproprigita de Ŝvicanoj, tuŝante tiel la interezojn de la habsburga Monaĥejo Einsiedeln. Tiu konflikto kondukis en la jaro 1315 al la Batalo de Morgarten, post kies venko la ŝvicanoj povis certigi siajn interesojn en la regiono. La iama komunumo Iberg en la jaro 1884 post longaj kvereloj estis dividita en Oberiberg kaj Unteriberg. Ĝis la disiĝo Oberiberg estis la ĉefloko de la vilaĝo Iberg. Komence de la 20-a jarcento Oberiberg sin prezentis kiel kuracloko kun sankta fonto.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Erwin Horat*: *Oberiberg* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-08-13)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Oberiberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Oberiberg
* Oberiberg en la Historia Leksikono de Svislando

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Ŝvico |
| --- |
| maldekstraAlpthal • Arth • Illgau • Ingenbohl • Laŭerco • Morschach • Muotathal • Oberiberg • Riemenstalden • Rothenthurm • Sattel • Ŝvico • Steinen • Steinerberg • Unteriberg |  |

 |
**Otto James HARDWICK** (naskiĝis la 31-an de majo 1904 en Vaŝingtono; mortis la 5-an de aŭgusto 1970 samurbe, kromnomiĝis Toby), estis kiel saksofonisto (aldo-, foje bas-, bariton kaj sopransaksofonoj) grava dumviva membro de la Orkestro Duke Ellington. Krom tio li ankaŭ muzikis kiel kontrabasisto.

De dekstre: Barney Bigard, Ben Webster, Otto Hardwick, Harry Carney, Rex Stewart, Sonny Greer, Wallace Jones (?), Ray Nance.  
 Foto de William P. Gottlieb.

Vivo kaj verkado
----------------

Hardwick komencis kiel kontrabasisto, sed transiris laŭ instigo de Duke Ellington en 1920 al aldosaksofono. Pli malfrue tamen li foje ludis kontrabason kaj violonon (kaj estante saksofonisto li ankaŭ regis klarnetludon). Ĉe Ellington, amiko el la junaĝo, li jam ludis en la praa instrumentistaro de la bando "Washingtonians" ekde 1919. En la jaro 1923 li iris kun ĝi al Novjorko, kie Ellington transprenis la estradon kaj kie ĝi ludis tri jarojn en noktoklubejo *Kentucky Club* ĉe Times Square. Ĉar vivema Hardwick ne ĉiam estis fidela, en la bando li ricevis la moknomon "Toby", kiel ankaŭ renverse multaj bandanoj dankis sian moknomon al li. En 1928 li foriris de Ellington al Parizo, kie li muzikis en bando de kontrabasisto John Ricks, en la bando de Nekka Shaw, kun Sidney Bechet kaj ĉe Noble Sissle, estis mallonge en 1929 ĉe Chick Webb kaj direktis ekde 1930 propran bandon en Novjorko (en klubejo *Hot Feet*), en kiu pretertempe ankaŭ ludis Fats Waller (1930), James P. Johnson kaj Count Basie. Post mallonga tempo ĉe Elmer Snowden je *Small´s Paradise* en Harlemo (je kiu li jam muzikis en 1922 je Vaŝingtono kaj je la *Washingtonians*) li revenis en 1932 al Ellington, kie tamen intertempe Johnny Hodges estis okupinta lian lokon de solisto. Fine de 1940 li kunmuzikis je la mita koncerto je Fargo en Norda Dakoto. Majon de 1946 li sin separis pro kverelo de Ellington (temis denove pri la amikino de Hardwick, krome lin tedis la daŭra vojaĝado) kaj retiriĝis de la muziko, post kiam li ankoraŭ en 1947 verkis kelkajn sonregistraĵojn kiel bandestro. Li laboris sur la tabakbieno de sia patro en Marilando kaj estis dungito en la hotelmastrumado.

Li validas kiel kunverkisto de *Sophisticated Lady* (kun Ellington kaj trombonisto Lawrence Brown, unua sonregistraĵo kun lia solaĵo en 1933), *In a Sentimental Mood*, *Prelude to a Kiss*, *Hop Head* (kun Ellington), *Down in Our Alley Blues* (kun Ellington).

Literaturo
----------

* Stanley Dance *The World of Duke Ellington*, 1970 (Intervjuo kun Hardwick)

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* Biografio de Scott Yanow ĉe Verve
* Hardwick ĉe basssax.com
* Biografio de Kernfeld


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 406719
* GND: 1120052831
* LCCN: no2001045724
* VIAF: 49408218
* ISNI: 0000 0000 6310 2064
* BNF: 138949604
* MBA: 4fd648b7-e5a7-4d4e-b3c8-6c3c7f3b4da8
 |
**Nufenen** estas montpasejo en la Valezaj Alpoj, kiu ligas kantonon Valezon kun Tiĉino. La pasejo estas akvodislimo inter la Adriatiko kaj la Ligura Maro.

Ciferoj
-------

La pasejkulmino situas sur alteco de 2460 m s.m.. Temas pri la plej alte situanta veturebla pasejkulmino, kiu komplete situas sur svisa teritorio. La maksimuma deklivo de la pasejvojo estas 13 % kaj la pasejvojo havas longon de 37 km. La pasejo estas vintre fermita de oktobro ĝis junio.

La vojo de la pasejo de okicdento al oriento
--------------------------------------------

Rigardo al Finsteraarhorn ek de Nufenenpasejkulmino
Rigardo de Nufenenpasejkulmino al Gries-Glaĉero
La paseja vojo komenciĝas en Ulrichen en la komunumo Obergoms en Kantono Valezo kaj kondukas al la pasejkulmino je alteco de 2460 m s.m.. Sur la kulmino, kiu situas inter la montoj Nufenenstock (kun alto de 2868 m s.m.) kaj Pizzo Gallina (kun alto de 3060 m s.m.), troviĝas lageto, je kies bordo situas restoracio. Ek de la pasejkulmino oni havas norden mirindan belvidon al la impona monto Finsteraarhorn, kiu kun alto de 4217 m s.m. estas la plej alta pinto de la Bernaj Alpoj. Sude videblas la lango de Gries-Glaĉero. Tra la Bederetto-Valo, kie fontas la rivero Tiĉino, oni finfine atingas la finpunkton de la paseja vojo en la komunumo Airolo sude de la Gotardtunelo en la supra parto de la kantono Tiĉino.

Historio
--------

La pasejo jam ĉiam estis bone irebla kaj jam en antikva epoko utiligata kiel ligilo inter la kernlando de la romia imperio kaj la Valezo. En romia tempo la vojo tra Grimselo kaj Nufenen servis por la fromaĝeksporto de la provinco Supera Ĝermanio al Romo. En la 18-a jarcento la valzenoj utiligis la Nufenenpasejon kiel alternativon al Sempiono por siaj sal-enportoj el Lombardio.

Malsame al aliaj pasejoj, tra Nufenen ankoraŭ en la mezo de la 20-a jarcento nek vojo, nek ŝoseo, sed nur simpla pado ekzistis. Nur en la jaro 1969 estis malfermita la veturebla vojo.

Vidu ankaŭ
----------

* Nufenen (komunumo en Kantono Grizono, sen rilato kun Nufenenpasejo)

* Kategorio Nufenenpasejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nufenenpasejo en la Historia Leksikono de Svislando

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rListo de la montpasejoj de Svislando |
| --- |
| Albispasejo • Albulopasejo • Berninopasejo • Bözberg-Pasejo • Brünigpasejo • Flüelapasejo • Forchpasejo • Furkopasejo • Gemmipasejo • Gurnigelpasejo • Granda Sankt-Bernard-Pasejo • Grimselpasejo • Hulfteggpasejo • Juliopasejo • Klausenpasejo • Lukomagnopasejo • Malojopasejo • Nufenenpasejo • Oberalppasejo • Ofenpasejo • Passwang-Pasejo • Rickenpasejo • San-Bernardino-Pasejo • Sankt-Gotard-Pasejo • Sattel-Pasejo • Sattelegg • Sempionopasejo • Splugopasejo • Suba Hauenstein-Pasejo • Supra Hauenstein-Pasejo • Sustenpasejo • Vue-des-Alpes-Pasejo • Wildhauspasejo • Zugerberg | Montpasejoj de SvislandoMontpasejoj de Svislando |

 |
La Araba ĉevalo estas unu el plej konataj tipoj de orienta ĉevalo
La termino **orienta ĉevalo** referencas al antikvaj rasoj de ĉevaloj disvolvigitaj en Mezoriento, kiaj la Araba, Aĥal-Tekeo, Berbera, kaj la nune formortinta Turkmena ĉevalo. Ili tendencas esti fizike rafinite maldikhaŭtaj, sveltaj kaj longkruraj. Orientaj ĉevaloj, foje nomitaj "varmsanguloj", havas nivelon de inteligenteco kiu permesas al ili esti atletecaj, viglaj, kuraĝaj kaj lerni rapide. Estas rasoj por vigleco kaj rapideco. La originaj orientaj rasoj estis alportitaj al Eŭropo el Mezoriento kaj Nordafriko kiam eŭropaj bredistoj deziris enmeti tiujn trajtojn en porkuradaj kaj malpezaj ĉevaloj de kavalerio.

Notoj
-----

1. ↑  DeFilippis, Chris.  (2006) *The Everything Horse Care Book*. Avon, MA: Adams Media, p. 4. ISBN 1-59337-530-1. OCLC 223814651.
2. ↑  Whitaker, p. 43
3. ↑  Whitaker, pp. 194–197

Bibliografio
------------

* Bennett, Deb (1998). Conquerors: The Roots of New World Horsemanship (Unua Eldono). Solvang, CA: Amigo Publications, Inc. ISBN 0-9658533-0-6.
* DeFilippis, Chris (2006). The Everything Horse Care Book. Avon, MA: Adams Media. ISBN 1-59337-530-1.
* Henry, Marguerite (1967). All About Horses. New York, NY: Random House. ASIN B000H1MRGW.

* Kategorio Orienta ĉevalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)