recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kastelo Kiburgo, sidejo de zurikaj kamparvoktoj
Kastelo Greifensee, sidejo de zurikaj kamparvoktoj
**Vokto** estas mezepoka titolo de kutime nobela oficisto, kiu administris teritorion kiel reprezentanto de ĝia posedanto aŭ reganto. Zamenhof utiligis la esprimon pli ĝenerale ankaŭ por similspecaj gardistoj aŭ kontrolantoj ekzemple en la faraona imperio.

Etimologio
----------

La malnovaltgermana vorto *vokto* aŭ *Fauth* devenas de la latina vorto *ad**voc**a**t**us*, kun la signifo la "alvokito", do la jura asesoro respektive advokato. La sidejon de la vokto estis la *voktejo*, kutime kastelo aŭaŭ alia reprezenta konstruaĵo. La praktikado de la funkcio estas la *voktado* (germane: *Vogtei*) kaj la teritorio estis la *voktdistrikto* (ofte germane ankaŭ *Vogtei*) foje ankaŭ sinonimo de *prefektujo.*

Historio
--------

La ofico de vokto reiras al la epoko de Karolo la Granda, kiu instalis voktojn en la graflandoj ekde la jaro 802. En mezepoko tiu termino estis uzata por nobela oficisto, kiu nome de la imperiestro, episkopo, princo, grafo aŭ alia nobela reganto funkciis kiel juĝisto kaj guberniestro aŭ prefekto. La eklezio bezonis tiajn civilajn reprezentantojn, ĉar la ekleziaj funkciuloj kiel pastroj kaj episkopoj ne rajtis okupiĝi mem pri civilaj aferoj, nome juĝado kaj regado. La vokto kvazaŭ ricevis teritorion kiel feŭdo kaj rajtis konservi parton de la enkasigitaj impostoj kiel rekompenso por sia laboro kaj vivis sub la protekto de la teritorisinjoro.

### Komparo al prefekto

Dum prefekto estas simple ŝtata oficisto, reprezentante la centran aŭtoritaton, kiu ne povas agi en propra intereso, la vokto ricevas sian oficon kvazaŭ feŭdo. La diferenco inter ordinara feŭdo kaj vokto tamen estas une, ke la vokto ne nepre devas esti nobelo kaj la titolo de vokto mem ne estis nobela titolo sed esprimis funkcion, kaj due, ke la ofico de vokto daŭris por certa periodo kaj estis ĉiumomente revokebla.

### En la Svisa Ĵurkomunumo

En la tempo de sia fondiĝo la fondintoj de la Svisa Ĵurkomunumo forĉasis la voktojn de la habsburganoj. Sed dum la daŭro de la historio la svisoj instalis siajn voktojn en la konkeritaj teritorioj. La komunaj teritorioj estis administrataj de voktoj, kiujn nomumis la Svisa Dieto.

### Evoluo de la rolo

En la germanaj urbo-ŝtatoj, kiel ekzemple en Kantono Zuriko, estis instalitaj tiel nomitaj *kamparaj voktoj.* En la ĉefurbo mem ekzistis ofte demokrateca societo de liberaj civitanoj, sed la loĝanto de la kamparo estis servutoj de la urbo kaj iliajn distriktojn administris voktoj, kiujn nomumis la regantoj de la urbo. Tiuj voktoj estis ĉefe juĝistoj de la unua instanco kaj ankaŭ la ĉefoj de la loka ĝendarmaro. Estigis tuta hierarkio de sub- kaj supervoktoj kaj ofte ankaŭ paralele ekzistis miksaĵo de ŝtataj kaj ekleziaj voktoj. Ja eĉ post la reformacio ekzemple en la Kantono Zuriko en Stäfa ankoraŭ regis voktoj instalitaj de la Monaĥejo Einsiedeln.

Vidu ankaŭ
----------

* Feŭdismo
* Bajulo
**Wilhelm FLAMMER** (1909-1977) estis svisa instruisto, katolika pastro kaj Esperanto-aktivulo, ĉefe ene de la katolika movado.

Vivo
----

Flammer frekventis la gimnazion en Stans kaj studis filozofion kaj teologion ĉe la Universitato de Friburgo kaj ĉe la Universitato Alberto Ludoviko de Frajburgo. Poste deĵoris li en Schwyz inter 1935 kaj 1941 lerneje antaŭ iĝi estro en kleriga centro *Thurhof* en Oberbüren (ĝis 1948).

Sekvis kariero pastra: en Sankt-Galo, Montlingen kaj Urnäsch. 

Gravis Flammer ankaŭ ĉe Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista (IKUE) en la rolo de sekretario kaj reprezentanto por la svisaj esperantistaj katolikoj (en la rolo de la prezidanto de *SKUE*, la svisa filio de IKUE). 

En 1966 Flammer organizis IKUE-kongreson en Sankt-Galo. Krome li verkis *Katolikan Terminaron* en 1963, kiu ankaŭ gravis por la verko Kristana Glosaro de Bernhard Eichkorn. Menciindas traduko de la encikliko *Pacem in terris* de Johano la 23-a kaj de *Ecclesiam Suam* de Paŭlo la 6-a (de 1964; traduko en 1965 kune kun William Perrenoud sub la esperanlingva titolo *La vojoj de la eklezio*).

Svisa Esperanto-Societo suldiĝis al li kaj kunorganizadon de kunveno en 1967 en Wil SG kaj du jarojn da redaktado de sia organo Svisa Espero, de 1967 ĝis 1969. Kiam kolektiĝis esperantistoj el Germanujo, Svislando kaj Aŭstrujo dum trilanda kunveno en Bregenz en 1977 Flammer aktivis kiel predikanto.

Literaturo
----------

* **2006**: Künzli, Andreas. Universalaj Lingvoj en Svislando. La Chaux-de-Fonds 2006, p. 313 (kun portreta foto).

Eksteraj ligiloj
----------------

* kariertabelo ĉe: Plansprachen.ch

Notoj
-----

1. ↑  indiko je kolofono sur skanita ekzemplero
2. ↑  La unua *Trilanda renkontiĝo* de svisaj, sudgermanaj kaj aŭstraj esperantistoj estis okazinta en la 1963-a jaro. Ĉeestis tiam eĉ unu persono el Liĥtenŝtejno. La sekvintajn jarojn oni kongresetis en Lindau, Romanshorn kaj Bazelo. Post paŭzo tiaĵoj reorganiziĝis dum la 1970-a jaroj. - Kp. parto 3/enkonduko, p. 14 La 13-a renkontiĝo okazis en 1982 en Romanshorn. (samloke, p. 17)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **piramido de Luvro** (france *pyramide du Louvre*) estas granda metala kaj vitra piramido ĉe la enirejo de la muzeo Luvro, en Parizo. Ĝi fariĝis grava simbolo de la franca ĉefurbo, samkiel la Eiffel-Turo.

La piramido estis mendita de la prezidento François Mitterrand, kaj konstruita en 1989 de la arkitekto Ieoh Ming Pei el Novjorko. La verko, tute konstruita per segmentoj da vitro, altas 20,6 metrojn. La flankoj de ĝia kvadrata bazo longas 35 metrojn.

La piramido kaj la subtera ĉambrego sub ĝi estis kreitaj pro la problemoj de la antaŭa ĉefenirejo al la Luvro, kiu ne plu povis gastigi la multnombrajn vizitantojn ĉiutage. La vizitantoj de la muzeo, se ili eniras per la piramido, unue malsupreniras en la vastan subteran ĉambregon, kaj poste resupreniras en la ĉefajn ĉambrojn de la muzeo.

La Luvro en Esperanto
---------------------

En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome *Poemo de Utnoa* okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo *anoŭdo*. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Poste aperas la japana pentristo Hokusajo kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el Azio. Kaj poste venas la vico de Fidiaso, kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra Eŭropo kaj la venonta ĉiĉerono estas Maria Sklodovska, kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta Eŭropo. Jen kiel ŝi prezentas Parizon kun kvar grandaj vidindaĵoj el kiuj nur aludoj al Luvro (sed kun speciala mencio al la Piramido) kaj al Versajlo, dum pli atentaj priskriboj al la Ejfelturo kaj al la Triumfa Arko:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** 
Superŝvebante preter Atomiumo Brusela,
simbolo de l'esploroj en mikrokosmo kaŝita,
ili alvenas baldaŭ al la Pariza ĉefurbo
kaj nun la sciencisto al la nomado parolas:
-Jen staras Ejfelturo, matematike perfekta
konstruo, manifesto de la supera logiko
de homo; ĉio en ĝi plenekvilibre fariĝis.
Jen tie, antaŭ Luvro la Piramido Kristala.
Versajlo, sunimpona, kie paradas alee
kreaĵoj de artistoj, kaj jen la Arko Triumfa,
centro de flama stelo, la dekdupinte radia,
ĉar dekdu avenuojn en stela formo ĝi plektas. **"** |

 |

Vidu ankaŭ
----------

* Luvro

Notoj
-----

1. ↑  Abel Montagut, *Poemo de Utnoa*. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p. p. 120.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Piramido de Luvro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fotoj de la piramido
**La paskala veto** asertas, ke pro tio, ke la ekzisto de Dio estas nesciebla, estas pli konsilinde veti por la ekzisto de Dio ol veti kontraŭ tio. Laŭ la veto se ekzistas Dio, oni profitos pro sia kredo. Same se ne ekzistas Dio, oni ne malprofitos pro sia kredo.

La veto unue aperis post la morto de Blaise Pascal en la libro Pensées en 1669, parto de liaj laboroj kiel kristanisma apologiisto.

La veto havas plurajn problemojn inkluzive de partieco al kristanismo kaj la erara kerna aserto, ke oni povas elekti sian kredon. La veto asertas, ke se oni vivas kvazaŭ Dio ekzistas, tiu atingos tian kredon. Eĉ samtempuloj de Pascal asertis, ke alireligianoj (la plej ofta ekzemplo estis islamanoj) povus sammaniere rezoni favore al siaj dioj kaj ke la veto estas infaneca. Kompreneble aliaj religioj ja havas similajn asertojn.

Cetere tiu veto estis jam refutita de Cyrano de Bergerac en lia libro *"Histoire comique des états et empires de la Lune"* (Komika historio de la ŝtatoj kaj imperioj de la Luno) eldonita en 1656.
**Volkmar LIMPRECHT** (naskiĝinta en 1615 , mortinta en la 20-a de novembro 1663 en Erfurto) estis germana pedagogo kaj politikisto.

Vivo
----

Post la frekvento de la Konsilantargimnazio en Erfurto li studis ĉe la universitato de Majenco kie li magistriĝis. Poste li estis instruisto kaj komunuma politikisto en Erfurto.

Li elektitis konsilantaro urba kaj en 1656 ĉefurbestro *(Ober-Vierherr)*. En tiu ĉi funkcio li reprezentas la majencanajn aŭtoritatojn.

Viktimo de ribelo
-----------------

Post kiam la princoĉefepiskopo Johann Philipp von Schönborn sendis trupojn en 1663 al Erfurto, iĝis ribelo en la urbo. Elstaruloj surlokaj timis perdi memstarecon. En tiu ĉi kunteksto riproĉitis al Limprecht perfido kaj misuzo de povo. En la 20.11.1663 Limprecht publike senkapigitis. Lia kapo montritis ĉe ekstera urbo de la Urbodomo de Erfurto; la resto de la kadavro entombigitis.

Post reestablo de majenca povo en la urbo oni elfosis la kadavron laŭ la volo de la vidvino kaj faris reentombigon kaj funebran ceremonion en la ĉeesto de majencaj gravuloj en la Kirko de la Komercistoj.

Notoj
-----

1. ↑  Alfred Kirchoff: *Aus den letzten Tagen des Ober-Vierherrn Volkmar Limprecht*. Mitteilungen des Vereins für Geschichte und Altertumskunde von Erfurt für dea Jahr 1867/68*. Erfurt 1869, S. 235-244.*
2. ↑  Karl Adolf Menzel: *Neuere Geschichte der Deutschen von der Reformation bis zur Bundes-Akte*. Band 8: *Die Zeit Ferdinands III. und der Anfänge Leopolds I.*.Breslau 1839, S. 376-386.
3. ↑  Friedrich Wilhelm Barthold: *Geschichte des deutschen Städetwesens*. Teil 3, Leipzig
1851, S. 472-474.
4. ↑  Joseph Barre: *Allgemeine Geschichte von Deutschland* (aus dem Französischen übersetzt). Band 8,
Leipzig 1752,
S. 27-30.
5. ↑  *Raporto pri la ekzekuto perglave*. Erfurt 1663 (nekompleta kopio surreta)

Fonto
-----

La artikolo estas traduko de samtitola el la germanlingva Vikipedio.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Weinfelden (distrikto) kaj Weinfelden (stacidomo). |



**Weinfelden** estas komunumo en kaj ĉefloko de la samnoma distrikto en Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis kun 9852 loĝantoj je la 31-a de decembro 2007. Ĝis la 31-a de decembro 2009 la loĝantaro de Weinfelden kreskis al super 10000, nome al 10159, tiel ke la komunumo atingis la statistikan grandecon de urbo.

Geografio
---------

Weinfelden situas en la centro de la Kantono Turgovio ĉe la norda bordo de la rivero Turo.

Trafiko
-------

Weinfleden estas trafiknodo de la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Ĝenevo tra Bielo, Zuriko kaj Vinterturo al Romanshorn unuflanke kaj de diversaj regionaj trajnlinioj de la entrepreno THURBO.

Historio
--------

Jam en la jaro 124 antaŭ Kristo ekzistis en Weinfelden ponto trans la rivero Turo. La unua dokumenta mencio de Weinfelden tamen aperis kiel *Quivelda* nur en la jaro 838 post Kristo.

En la jaro 1798 sub la gvido de Paul Reinhart eksplodis en Weinfelden la Helveta Revolucio, kiu donis al Turgovio la liberecon de la servuto de la Svisa Ĵurkomunumo. Post la sukceso de la revolucio Weinfelden fariĝis la ĉefloko de la samnoma distrikto en la nova Kantono Turgovio. Ĉefurbo de la kantono tamen fariĝis Frauenfeld, sed pluraj kantonaj instancoj inter kiuj la kantona administra tribunalo ricevis sian sidejon en Weinfleden.
32 jarojn poste denove en Weinfelden miloj da manifestantoj postulis la 22-an de oktobro 1830 la enkondukon de la liberala konstitucio de Turgovio.

Esperanto-Movado
----------------

La enciklopedio Universalaj Lingvoj en Svislando de Andy Künzli (paĝo 680) en 1906 la revuo Svisa Espero anoncis en Weinfelden la fondiĝon de Junulara Esperanto-Klubo.

Vidu ankaŭ
----------

* Distrikto Weinfelden
* Weinfelden (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Weinfelden en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Weinfelden

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Weinfelden |
| --- |
| Affeltrangen |
Amlikon-Bissegg • Berg • Birwinken • Bischofszell • Bürglen • Bussnang • Erlen • Hauptwil-Gottshaus • Hohentannen • Kradolf-Schönenberg • Märstetten • Schönholzerswilen • Sulgen • **Weinfelden** • Wigoltingen • Wuppenau • Zihlschlacht-Sitterdorf |  |

 |
**Lasonebr** estas planlingvo proponita de la sveda inĝeniero August Nilson en 1897. La sama aŭtoro antaŭe proponis planlingvon, kiun li nomis *Vest-evropish central dialekt*. 

Lasonebr estas bazita sur la klasika hebrea lingvo. La priskribo ampleksas nur kvar paĝojn kaj estas verkita en la *vest-evropish central-dialect*. Jen la enkondukaj vortoj kaj la strukturo de la cetera enhavo: 

---

*Ey e kelk otr kristianos imagin nou, ke la erst primitiv orig-lingvo de la humaniti, le lingvo, in kel les nommes des patriarkes ar donned, auk soll verd la futur velt-lingvo. – Trotz mey nur superfizial savoar in diz orientalish lingvo, e trotz la veit deployment in notr zeit von un intensiv malvolens e preyudiz contr les gardres fon la orig-lingvo; ey dock trouv it tre importent tu donn un initiativ a les velt-lingvistes, ki fulli connez dis mattr, tu act intensivli in un tel direction, kel is suitebl tu successivli conduct an **la matr-lingvo del Reg des reges!** – Ey donn diz initiativ par kelk propozes for un grammar, kel vill fulli exclud yedr ambiguoziti che les expressiones e mek la vocal-permutation unnecessi in les verb-stammes, so dass auk evropli international termes meh bi ebl tu verd adopted in scientifik e commerzial skriptures. – Ey esper, ke som-otr meh continuat la choz mit gretr capaciti e conduct it an real utiliti.*

(Svedia), Gefle in Mars 1897.   
                                                        Aug. Nilson, (ingenieur).

I. Kelk grammari notes. *Du paĝoj kun la sekva subdivido:*
  
   1. Pronounziation
  
   2. Articles
  
   3. Genus
  
   4. Plural
  
   5. Possessiv genitiv
  
   6. Dativ- e ackusativ-formes
  
   7. Pronomes
  
   8. Verbes

II. Kelk typish exemples from la syntax. *Duona paĝo.*
La vortordo similas al tiu de la hebrea.

III. Deutsch-Lasonebr Appendix. *Unu paĝo.* 
Tie troviĝas vortaro germana-lasonebr de proksimume 200 vortoj; eŭropdevenaj vortoj ne enestas. 

---

La vortoj de Lasonebr estas plejparte hebreaj. Kelkaj vortoj, ĉefe funkciaj, estas apriore modifitaj aŭ pruntitaj el la araba. La rolon de eŭropdevenaj vortoj ilustras jenaj frazoj, kun traduko en vest-evropish central-dialect: 
  
*ha Stimrot assuré, him Stimr assuré*, les assurired stimr’s.
  
*ha Construction sved ye ha Mikbar mime kilam him Telefon*, la svedish construction is la best fon all les telefones.
  
*Rapport hase ya-ni’telegraf ell ha Admiral greck*, diz rapport soll verd telerafired an el grekish admiral.

Fonto
-----

1. ↑  Nilson, Aug. *Lasonebr. (Un transitional lingvo.) (La text is in la vest-evropish central-dialect.)*, Gefle, 1897. (4 p.)
Inter la jaroj 1965 kaj 1985 oni eltrovis la elementojn kun atomnumeroj 104-109. Tiuj radioaktivaj elementoj havas tre mallongan duoniĝodaŭron. Ili estas listigitaj laŭ la nomoj rekomenditaj de IUTAK.

Oni komencis al ili doni nesistemajn nomojn, simile al la aliaj elementoj. Tiel, elementon 104 oni baptis ruterfordio. En la verko "Nepivaj Vortoj" troviĝas esperantigita formo de la rusa nomo por la sama elemento: kurĉatovio. Por elemento 105 tiu sama verko registras 'hanio'. Sed komence de elementnumero 104 IUTAK decidis (almenaŭ provizore) enkonduki sistemajn nomojn por la novaj elementoj.

|   numero   |   vortradiko   | simbolo |
| --- | --- | --- |
| 0 | nil | n |
| 1 | un | u |
| 2 | bi | b |
| 3 | tri | t |
| 4 | kvad | q |
| 5 | pent | p |
| 6 | heks | h |
| 7 | sept | s |
| 8 | okt | o |
| 9 | en | e |

La sistemo de IUTAK por nomi ilin estas bazita sur ilia atomnumero. Al ĉiu cifero en la numero oni asignas klasikan nombran vorteron, nome la ĉi-dekstran.

Tiel, la elemento kun atomnumero 107 havas jenan nomon: un-nil-sept-io, aŭ unnilseptio. La -io estas la finaĵo por ĉiu elementnomo. Ĉi tie oni simple transskribas la sistemon de IUTAK, kiu estas disvolvita por la angla lingvo. Malsame ol la aliaj elementoj, tiuj ĉi elementoj havas tri-literajn simbolojn. Ili estas bazitaj sur la unua litero en ĉiu vortero. La simbolo por unnilseptio estas do Uns. B.v. noti, ke la du literoj 'n' de unnilseptio kaj aliaj tiaj elementnomoj estas probable retenindaj, ĉar ili konsistigas la elementan simbolon. 

Eble oni devus ankaŭ noti, ke tiuj ĉi IUTAK-nomoj ne plaĉas al usonaj kemiistoj. Eĉ IUTAK indikis, ke la nomoj estas nur provizoraj.

* Kategorio Sistema elementa nomo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**TAĈIBANA Takaŝi** (japane 立花 (たちばな) 孝志 (たかし), naskiĝis la 15-an de aŭgusto 1967 en Izumiocu, Gubernio Osaka, Japanio) estas socia activisto, ĵurnalisto, YouTuber kaj politikisto. En la 26-an de aprilo 2015, li estis elektita kiel membro de la urba asembleo de Funabaŝi, Ĉiba. Poste en la 21-an de julio 2019, li estis elektita kiel senatano de japana Ĉambro de Konsilistoj.

Kariero
-------

Li estis financa administranto, programa produktisto kaj estra helpanto de Kacuĵi Ebisaŭa, kiu estis la prezidento de NHK el 1986 al 2005. Li likis informon pri la kontadaj skandaloj de NHK al la semajna gazeto *Ŝuukan Bunshun* en 2005. Li estis devigita emeritiĝi. En 2011, li fondis surobservan elsendanta-stacion interrete (nun ĉefe sur YouTube), kio koncentriĝas pri problemoj de NHK.

En novembro 2017, li gajnis la elekton por membroj de la kvartala asembleo de Kacuŝika en Tokio, kun 2954 voĉdonoj. La 27-an de decembro, La Distrikta Tribunalo de Tokio malakceptis lian peton kaj postulis la spektan kontrakton de la posedanto de ĉelfono (lerta poŝtelefono) kun la funkcio de "unua sego", kie oni povis televidi. En junio 2018, La Plej Supera Tribunalo en Tokio subtenis la decidon de la distrikta tribunalo.

Taĉibana fondis kaj ĉefas la partion pro protekti la popolon kontraŭ NHK (japane: NHKから国民を守る党 [enu-etĉi-keː kara kokumin ŭo mamoru toː]), kio disdonas sigelafiŝetojn kun la celo elpeli NHK-ajn komisio-entreprenistojn, kiuj petas aŭ minacas onin pri kontraktoj kaj monkolektado. Esperante, ke suferoj malaperos kaŭzata de ili, li apogas la mikskrucan disvidigadilon de NHK, ke nur tiuj necesas pagi televidadan koston por NHK kaj povas vidi ĝiajn programojn, kiuj volas vidi ilin, kio estus juste kiel publika servo. Li insistas, ke la kontrakto estas devo laŭ la leĝo, tamen se oni ne vidus NHK'n, pagi por ĝi estus libere kaj malnecese ĉar tia devo ne klare estas en la leĝo.

Li estis elektita per proporcia reprezentado kiel membro de japana Ĉambro de Konsilistoj en 2019, kie li laboras el la 1-a de Aŭgusto, apogante dume direktan demokratismon per Interreto.

Notoj
-----

1. ↑   ZAKZAK:  ＮＨＫ膿と闇、経理職員が激白「想像を上回る不正」 (japane) (la 4-a de aprilo 2005). Arkivita el la originalo je 2018-01-09. Alirita 2019-08-02.
2. ↑   'NHK Repelling Stickers' free for anyone wanting to keep away Japan’s public TV fee collectors (angle) (la 20-a decembro 2017). Alirita 2019-08-02.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Taĉibana Takaŝi (aktivisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Liaj videoj de YouTube
* Taĉibana Takaŝi ĉe Twitter
**Volkswagen Tipo 1** (**Käfer**, **Skarabo**) estas aŭtomobilo fabrikita de Volkswagen. Ĝi estis dezajnita de Ferdinand Porsche. Kiam ĝi estis enkondukita, ĝi estis trapasinta pli ol milionon da mejloj da provado — pli ol iu ajn alia aŭtomobilo de tiu tempo.

Stratsceno en Germanio dum la 1960-aj: El ok aŭtoj videblaj malfone, kvin estas "**skaraboj**".
La historio de tiu aŭtomobilo estas la historio de firmao Volkswagen — la firmao estis kreita por fabriki tiun aŭton. Krom kelkaj armeaj veturiloj dum la dua mondmilito, ĝi estis la sola aŭtomobilo kiun la firmao konstruis unue.

La aŭtomobilo estis fabrikita de 1949 ĝis 2003, kun pli ol 23 milionoj da ili. Dum multaj jaroj, ĝi konservis la rekordon de plej multe vendita aŭtomobilo iam ajn. Ĝi prenis la rekordon el "Modelo T de Ford" en 1971, kaj konservis ĝin ĝis 2000 kiam la "Toyota Corolla" forprenis ĝin.

La baza formo kaj dezajno de la aŭtomobilo restis senŝanĝaj. Ĝi estis propulsita de motoro en la malantaŭo, havis malgrandan kofron en la antaŭo, kaj estis malvarmigita per aero (neniu radiatoro).

Hodiaŭ la firmao fabrikas la "New Beetle", kiu aspektas simile. Tamen, ĝi estas tute malsimila aŭto, ĉar ĝi havas motoron malvarmigitan per akvo en la antaŭo, kaj estas tre simila sube al la "Volkswagen Golf".

Estas multaj kluboj Volkswagen ĉirkaŭ la mondo, la membroj riparas aŭ modifas la originalajn Volkswagen malvarmigitajn per aero.

Disney faris serion da filmoj pri "Beetle" nomita Herbie.

Referencoj
----------

1. ↑  New York Times.  How to Spell Best-Seller. Chicago Tribune. Alirita 11 marto 2013.

Vidu ankaŭ
----------

* Volkswagen Tipo 1 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Volkswagen Tipo 1 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Volkswagen Tipo 2
* Aŭto de la jarcento

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Volkswagen Beetle en la baza angla Vikipedio.*
Esperanto-Post, kovrilpaĝo de la unua numero de oktobro 1948
***Esperanto-Post*** (germane, en traduko *Esperanto-poŝtaĵo*) inter oktobro 1948 kaj la fino de 1953 estis la unua oficiala bulteno de Germana Esperanto-Asocio post la Dua Mondmilito. La informilo ĉiumonate aperis en formato 29,7 x 21 centimetroj. Pli-malpli la duono de la enhavo estis en Esperanto kaj la alia duono en la germana lingvo, kaj kutime sur ĉiu paĝo miksiĝis ambaŭ lingvoj. Komence de 1954 ĝi estis anstataŭigita per la same monata bulteno Germana Esperanto-Revuo, kiu aperis ĝis 1974 - laŭ sama lingva miksiĝo germana-esperanta kaj en identa formato: Fakte la - unua - jarkolekto de Germana Esperanto-Revuo en 1954 nomiĝis "sepa jarkolekto", do la jaroj de la eldonaĵo "Esperanto-Post" estis kunkalkulitaj.

La eldonaĵo "Esperanto-Post" havis artikolojn pri la ĝenerala Esperanto-movado, pri iuj fakaj branĉoj kiel esperantistaj fervojistoj, policistoj, instruistoj, naturamikoj aŭ socialistoj, kaj ankaŭ pri specife junularaj esperantistaj eventoj, kiuj tamen aperis miksite kun alitemaj artikoloj. La posta eldonaĵo Germana Esperanto-Revuo male inkluzivis apartan junularan bultenon "Nia Voĉo" de Germana Esperanto-Junularo, kiu do aperis same monate inter la jaroj 1954 kaj 1974. 

Jam la unua paĝo de la plej unua numero de la eldonaĵo "Esperanto-Post", bildigita dekstre, komenciĝis per fiera foto de pluraj junaj esperantistoj de junulara esperantista tendumado en Garmisch-Partenkirchen, alpa turisma ferioloko, post la 26-a Germana Esperanto-Kongreso tiujara en Munkeno. La ĵurnalisma stilo de la germanlingvaj artikoloj estis ofte tre varba pri Esperanto, preskaŭ propaganda, kaj celita evidente multe pli al neesperantistoj ol al movadanoj. Ekzemple la foto pri la evento en Garmisch-Partenkirchen estis jene komentita:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Vivoĝoja, agadosoifa junularo kolektiĝas sub la verda Esperanto-stelo. Neniuj ŝtataj limoj, neniuj rasa diverseco, neniuj konfesiaj aŭ politikaj kontrastoj povas malhelpi la junularon kontribui al la novkonstruo de pli bona estonteco. La junularo de la mondo komprenas sin per Esperanto.(foto de la internacia tendaro de la Esperanto-junularo en Garmisch-Partenkirchen) **"*** |

 |

Sed kvankam la Esperanto-propaganda entuziasmo de iuj artikoloj el nuna vidpunkto povas ŝajni forta ĝis troigita, entute la informa enhavo de la artikoloj estis granda kaj la eldonaĵo valora komunikilo de la post la milita koŝmaro revekiĝinta Esperanto-movado en okcidenta Germanio.

Eksteraj Ligiloj
----------------

* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
**Jacques-Nicolas LEMMENS** (\* 3-a de januaro 1823 en Zoerle-Parwijs ĉe Westerlo; † 30-a de januaro 1881 en Zemst ĉe Meĥleno) estis belga orgenisto kaj komponisto.

Vivo
----

Lemmens ricevis unuajn lekciojn pri orgenludado de sia patro, vilaĝa orgenisto, kaj de la orgenisto de Diest, van den Broeck. Ekde 1839 li vizitis la konservatorion en Bruselo, kie lin instruis ties unua direktoro, François-Joseph Fétis. Fétis sendis Lemmens ankaŭ al Breslau, por ke li konatiĝu ĉe Adolf Friedrich Hesse kun la bacha orgenmuziko.

Post kiam li gajnintis plurajn premiojn por kompozicio, orgen- kaj pianludado (inter ili la renoma Premio de Romo por sia komponaĵo *Le roi Lear*), Lemmens estis ekde 1849 ĝis 1869 instruisto por orgeno ĉe la Brusela konservatorio. Al siaj lernantoj apartenis la famaj francaj orgenvirtuozoj Alexandre Guilmant kaj Charles-Marie Widor.

En 1852 Lemmens faris koncertvojaĝon al Parizo, kie li ekmirigis la publikon en la preĝejoj Saint-Vincent-de-Paul, La Madeleine kaj Saint-Eustache per siaj virtuozaj orgenkoncertoj. La plej fama orgenkomponaĵo de Lemmens estas la fanfaro D-maĵoro (vd. malsupre).

La muzika sekcio de la belga altlernejo por sciencoj kaj artoj nomiĝas laŭ li „Lemmens-Instituto" kaj troviĝas en Loveno.

Verkoj (orgenkomponaĵoj)
------------------------

* Dix Improvisations dans le style sévère et chantant (1848)
* École d'Orgue, basée sur le plain-chant romain (orgeninstruilo, 1862), inkl.:

* Prélude je 5 voĉoj (Grave) E-bemola-maĵoro
* Prière (Moderato cantabile) E-maĵoro
* Fanfare (Allegro non troppo) D-maĵoro
* Cantabile (Allegretto) b-minoro
* Finale (Allegro) D-maĵoro

* Trois Sonatas (1874):

* Sonato No 1 "Pontificale" d-minoro

1. Allegro moderato
2. Adagio
3. Marche Pontificale (Maestoso)
4. Fuga (Fanfare)
* Sonato No 2 "O Filii" e-Moll

1. Prélude (Allegro non troppo)
2. Cantabile (Andante)
3. Fuga (Allegro con fuoco)
* Sonato No 3 "Pascale" a-Moll

1. Allegro
2. Adoration (Andante sostenuto)
3. Finale "Alleluia" (Maestoso recitando - Allegro)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Jacques-Nicolas Lemmens en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* 

* Senkostaj muzikaĵoj fare de Jacques-Nicolas Lemmens en la *Werner Icking Music Archive* ("Muzika Arkivo de Werner Icking")


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 255343
* GND: 116897325
* LCCN: n81120379
* VIAF: 54277272
* ISNI: 0000 0001 0902 6643
* SUDOC: 067022596
* BNF: 129171841
* BPN: 58360462
* MBA: d17cb74b-0acc-4d3e-b992-439e170fedf6
* BIBSYS: 15018497
* NKC: xx0156341
* ICCU: LO1V145161
 |
La **Preĝejo Sankta Triunuo** (germane: *Kirche St. Trinitatis*) estas protestantisma preĝejo en Sondershausen, Germanio, Trinitatisplatz. 

La preĝejo kun la princa kriptokapelo dekstre

Historio
--------

La urba preĝejo estas baroka trinava halo-preĝejo de la 17-a jarcento, kiun uzis kaj la kortego de Schwarzburg kaj la burĝaro por diservoj. En 1620 ĝi konstruitis anstataŭante la mezepokan antaŭulan Andreo-preĝejon. Sed nur unu jaron poste, fajrego ege damaĝis la tuton (3.6.1621). En la dua duono de la 17-a jarcento la preĝejo devis laŭetape esti rekonstruata. Nur en la 25.11.1691 okazis solena rekonsekro.

Vizitanto-okuloj frapatas per riĉe ornamita trietaĝa princogalerio: la tri etaĝoj motive rerakontas al oni la dinastian evoluon de la duklando ĝis 1691. Blazonoj de la preĝeja fondodato estas faritaj mallonge antaŭ la plirangiĝo grafa de la dukoj. Videblas la nova grafo Chsristian Wilhelm von Schwarzburg-Sondershausen kaj liaj edzinoj unua kaj dua. Spekteblas ankaŭ princaj monogramaĵoj kaj kronoj.

Tre fama estas la bildo "Lutero sur la mortolito" pentrite de Lucas Fortenagel. Ĝi troviĝas en la biblioteko de la kirka komunumo. Sendube Fortenagel ĉeestis en Eisleben kiam mortis la t.n. reformanto Marteno Lutero.

Princa funebra kapelo
---------------------

Ĝis 1890 la preĝejo estis ankaŭ la entombigejo de la dinastianoj de Schwarzburg-Sondershausen. En 1890/91 alkonstruitis oriente apude fortimpresa funebrokapelo, maŭzoleo do. Volbaĵo kun stelĉielaj ornamaĵoj sterniĝas super sep sabloŝtonaj sarkofagoj. Okaze de la maŭzoleofarado oni ankaŭ novfaris la internon de la preĝejo mem laŭ historisma maniero. La ĥorejo iĝis novromanika kaj du fare de la princoj donacitaj vitraloj montras la naskiĝon kaj la krucumon de Jesuo Kristo.

Denove oni refaris la preĝejan internon en 1931/32 forigante la historismaĵojn de la 19-a jarcento kaj rebarokigis multon. La skulptisto Alexander Höfer el Dresdeno kreis novan altaron kun granda krucifikso supere. Ĉealtare estas baroka bildo pri la entombigo de la Savinto el la 1680-aj jaroj.

En 1987 pro kadukiĝego necesis restaŭradi la tutan preĝejon. Post unu jardeko iĝis rekonsekro kaj de la preĝejo kaj de la nova Hey-orgeno en la 15.6.1997. En 2004 Ronald Paris pentris novan edifan bildon por danki la savon miraklan de multaj infanoj en la aprilo de 1945, kiam estis bombardoj de la Aliancanoj. La preĝejo ankaŭ ofte uzatas por koncertoj grandeco, heleco kaj bona akustikaj kondiĉoj.

Ĉirkaŭajo
---------

Norde de la preĝejo estas la strato Pfarrstraße, kie estas la iamaj loĝejoj de la pastoroj, diversaj lernejoj kaj la superintendantejo. Sudoriente de la preĝejo estas eksa tombejo - ekde 1900 ĝi estas la urba parko *(Stadtpark)*. Tie i.a. la poeto kaj filozofo Johann Karl Wezel entombigitis.

Literaturo
----------

* Hendrik Bärnighausen: *Evang.-Luth.Trinitatiskirche Sondershausen*. Schnell & Steiner, Regensburg 1997, ISBN 3-7954-5838-2.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Triunuo (Sondershausen) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la komunumo
**Juna Esperantisto** estas la nomo de minimume du ne plu eldonitaj esperantlingvaj gazetoj. La unua estis kreita de Edmond Privat kaj Hector Hodler en 1903 kaj ŝajne eldonita ĝis 1914, kaj la alia estis organo de Tutmonda Esperanto-Junulara Asocio (organizo antaŭ TEJO), ŝajne ekeldonita en 1933.

La unua *Juna Esperantisto* estis kreita de Edmond Privat kaj Hector Hodler en Ĝenevo en Svislando en 1903. Ili tiam nur estis je la jaro de iliaj 14-jariĝo kaj 16-jariĝo, respektive, kaj Enciklopedio de Esperanto priskribas ilin kiel "du junaj, entuziasmaj esperantistoj". Unue, ili intencis nur eldoni lokan ĝenevan organon, sed post la 2-a numero Juna Esperantisto jam fariĝis "internacia ligilo de diverslandaj junaj esperantistoj". Dum 1903 aperis de aprilo 6 numeroj. La gazeton ricevis finan fundamenton en januaro 1906, kiam Presa Esperantista Societo en Paris prenis la eldonadon sur sin. Redaktisto iĝis Paŭlo Lengyel, kaj la eldonaĵo subtitoliĝis *Gazeto por Junuloj, Instruistoj kaj Esperanto-Lernantoj* (ankaŭ *Ilustrita Gazeto* ktp. minimume en 1906, kaj *Monata Gazeto Beletristika Gazeto* ktp. pli malfrue).

La numeroj de 1903 estis hektografiitaj, binditaj ktp. de la eldonantoj mem; de januaro–septembro 1904 ĝi aperis litografiita kun presita kovrilo kaj kun ilustraĵoj kaj de novembro 1904 ĝis decembro 1905 presita. La formato estis ĝis tiam 21x14 kaj 24x16, la paĝnombro 4 ĝis 24. De januaro 1910 ĝis decembro 1911 aperis 24 numeroj (IV+16–18 paĝoj, 24x15 kun entute 372 paĝoj), kaj de januaro 1912 ĝis julio 1914 aperis 31 numeroj (IV–VIII+16 paĝoj, 24x16).

La alia *Juna Esperantisto* estis oficiala organo de Tutmonda Esperanto-Junulara Asocio, Teja, organizo antaŭ TEJO. La gazeto ŝajne estis ekeldonita en 1933, kaj minimume numero 4 kaj 5 de tiu jaro redaktita de Emil Mayer en Krakovo, Pollando. Numero 4 kaj 5 1933 havas 8 paĝojn. Antaŭan organon de Teja estis *Esperantista Junularo.*

Referencoj
----------

1. ↑  *Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur la artikolo* Privat *el la **Enciklopedio de Esperanto**.*
2. 1 2  *Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur la artikolo* Juna E-isto *el la **Enciklopedio de Esperanto**.* *Ero verkita de Paul Tarnow.*
3. 1 2  *Juna Esperantisto* de Teja, numero 4 kaj numero 5, 1933, kiu havas la surskribaĵon "Jaro I"
4. ↑  worldcat.org, ero pri Juna Esperantisto de Teja

Vidu ankaŭ
----------

* Juna Amiko, nuntempa gazeto ekeldonita 1972
* *Sinjoro Vento kaj Sinjorino Pluvo* estis ekpublikigita en eroj en 1906 *Juna Esperantisto*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Juna Esperantisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Juna Esperantisto* ekeldonita en 1903:

* Plural numeroj inter 1906 kaj 1913
* Numero 2, 1911 (priskribo)

* *Juna Esperantisto* de Teja:

* Jaro I, numero 4, majo 1933
* Jaro I, numero 5, novembro 1933
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo SG en Wil SG staras por la svisa Kantono Sankt-Galo. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Wil**.. |


---

**Wil SG** estas urbo en la elektodistrikto Togenburgo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 17 198 loĝantojn je la 31-a de decembro 2006. Post la integriĝo de Bronschhofen Wil je la 1-a de januaro 2013 nombras laŭ la ciferoj de la 31-a de decembro 2011 22 823 loĝantojn.

Geografio
---------

Wil situas en la mezo inter la urboj Sankt-Galo kaj Vinterturo kaj estas la centro de la tiel nomita **Sankt-Gala Princlando** (germane **St. Galler Fürstenland**) ĉe la bordo de la rivero Turo, norde de Togenburgo.

Trafiko
-------

Wil situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Sankt-Galo al Zuriko kaj estas elirpunkto de la trajnlinio de la Svisaj Sudorientaj Fervojoj al Nesslau. Alia trajnlinio konektas la urbon kun Konstanco en Germanio. Wil ankaŭ havas konekton al la nacia aŭtoŝoseo A1.

Historio
--------

Unua skriba mencio de Wil datas supozeble el la jaro 754 kune kun la proksimaj vilaĝoj *Rickenbach* kaj *Züberwangen* en la dokumento de *Henaŭ*. Eventuale tamen tiu dokumento ne rilatas al Wil sed al *Wilen*, kiu situas ankaŭ en la regiono. En la jaro 1226 Wil estis donacito de la Grafoj de Togenburgo al la Monaĥejo Sankt-Galo. Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 la ĝis tiam aŭtonoma komunumo Bronschhofen estis integrita al la komunumo Wil.

Esperanto-Movado en Wil
-----------------------

En Wil ekzistas tradicia kaj vigla Esperanto-Klubo, kiu estis fondita en la jaro 1964 de Hans Kästli.

Vidu ankaŭ
----------

* Elektodistrikto Wil
* Esperanto-Klubo Wil
* Aliaj lokoj kun la nomo Wil
* Wil SG (stacidomo)
* Bronschhofen (stacidomo)
* Bronschhofen AMP (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Wil SG en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la urbo Wil
* Oficiala retejo de la Esperanto-Klubo Wil

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la elektodistrikto Wil |
| --- |
| Degersheim • Flawil • Jonschwil • Niederbüren • Niederhelfenschwil • Oberbüren • Oberuzwil • Uzwil • Wil (Bronschhofen, ek de 2013 parto de Wil) • Zuzwil |  |

 |
**Ketogenezo** estas metabola procezo per kiu oni produktas la ketokorpojn kiel rezulto de la katabolo de la grasacidoj.

Produktado
----------

La ketokorpoj estas produktataj ĉefe en la mitokondrioj de la ĉeloj de la hepato. Ties sintezigo okazas kiel respondo al malaltaj niveloj de glukozo kaj post la elĉerpiĝo de la ĉelaj rezervoj de glikogeno. La produktado de ketokorpoj ekas por disponi de la energio konservita kiel grasacidoj. La grasacidoj estas enzime malkomponitaj en la Beta-oksidigo por formi molekulojn de Acetila koenzimo A. Laŭ normalaj kondiĉoj, la oksidigo de la Acetila koenzimo A okazas en la ciklo de Krebs kaj ties energio estas transpasata kiel elektronoj al NADH, FADH2 kaj GTP. Tamen, se la kvanto de acetil-KoA generita en la procezo de oksidiĝo de la grasacidoj estas pli granda ol la kapablo de procezo de la ciklo de Krebs, aŭ se la aktiveco en tiu procezo estas malalta pro la malmulta kvanto de per-elementoj kiel oksaloacetato, la acetil-KoA estas uzata por la biosintezigo de la ketokorpoj tra acetil-KoA kaj β-hidroksi-β-metilglutaril-KoA (HMG-KoA).

Krom sia rolo en la sintezigo de ketokorpoj, la HMG-KoA estas ankaŭ peranto en la sintezigo de la kolesterolo.

Tipoj de ketokorpoj
-------------------

La tri ketokorpoj estas la jenaj:

* Acetoacetato, kiu, se ne estas oksidigita utile por akiri energion, estas la fonto de la aliaj du jenaj ketokorpoj.
* Acetono, kiu ne estas uzata kiel fonto de energio, sed estas elsendita aŭ ekskreciita kiel forĵetaĵo.
* Betahidroksibutirato, kiu ne estas teknike cetono laŭ la nomenklaturo IUPAK.

* Kategorio Ketogenezo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697395
 |
Monumento al la Batalo de Aparan.
La **Batalo de Aparan** (armene: Բաշ Աբարանի ճակատամարտ *Paŝ Aparani ĝakatamart*, turke : *Baş-Abaran Muharebesi* ) estis batalo kadre de la militkampanjo en Kaŭkazio de la Unua mondmilito, kiu okazis en la ĉirkaŭaĵo de Aparan, en 1918. La armenaj venkoj en la bataloj de Aparan, Sardarapat kaj Karakilisa haltigis la otomanan invadon de Orienta Armenio kaj estis esencaj por permesi la formadon de la mallongdaŭra Armena Demokratia Respubliko.

La otomanaj trupoj atakis la 21-an de majo, irante direkte al Erevano. Ili estis kontraŭbatalitaj fare de armenaj trupoj sub la ordonrajto pri Drastamat Kanajan. Unu el la tri atakoj de la otomanaj fortoj, konsistanta el la 3-a regimento de la 11-a kaŭkaza divizio, malsuprenirante ĝis Hamamlu. Ili renkontis armenan trupon de ĉirkaŭ 1000 pafistoj sub la komando de Movses Silikjan ĉe la interkrutejo de Aparan, je ĉirkaŭ tri-hora marŝo de Erevano. Post tri tagoj de furioza batalado la armenoj lanĉis kontraŭatakon kontraŭ la otomanoj la 25-an de majo. La otomanaj trupoj tiam retiriĝis norden reen al Hamamlu la 29-an de majo.

Referencoj
----------

1. ↑  Avakian, Lindy V..  (1965) *The Cross and the Crescent*. USC Press, p. 44. ISBN 0-943247-06-3.
Logotipo de IUTAK.
La **Internacia Unio de Teoria kaj Aplika Kemio**, mallongigita **IUTAK** (traduko, angle *International Union of Pure and Applied Chemistry*, akronimo **IUPAC**) estas internacia, ne-registara organizo fondita en 1919 dediĉita al la antaŭigo de kemio, kaj donas sciencajn rekomendojn pri multaj temoj de kemio, ekzemple terminologio kaj mezurado. Ĝi estas membro en ICSU, la Internacia Konsilio de Scienco.

Ĝi estas la ĝenerale agnoskata aŭtoritato pri la nomado de kemiaj kombinaĵoj, kaj normigas literumadon kiam estas disputo. Ekzemple, komitato de IUTAK decidis ke estas preferinde la usona literumado de sulfuro (*sulfur*) anstataŭ la brita (*sulphur*), kaj ke brita *aluminium* (aluminio) estas pli konkorda kun aliaj metaloj (kiuj finiĝas per '-ium') ol la usona *aluminum*.

La sveda Nobel-premianto kaj biokemiisto Arne Tiselius estis prezidanto de IUTAK 1951–1955.

Fontoj
------

1. ↑  *Nobel Lectures, Chemistry 1942-1962,* Elsevier, Amsterdam, 1964

Vidu ankaŭ
----------

* Kemia elemento
* Kemia nomenklaturo
* Grupo de la perioda tabelo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Internacia Unio de Teoria kaj Aplika Kemio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala Retejo angle
* Termologiaro ĉe retejo de ACD Labs angle
Baziliko Tekor en la 1840-aj jaroj.
La **Preĝejo Sankta Sarkis en Tekor** (ankaŭ konata kiel **Baziliko Tekor** ) estis armena preĝejo de la 5-a jarcento konstruita en historia Armenio. Ĝi situis fronte al la urbo Digor en la provinco Kars de Turkio, ĉirkaŭ 16 kilometrojn okcidente de la armena limo. Tekor estis tri-nava baziliko kun kupolo. Ĝi estis grave damaĝita de tertremoj en 1912 kaj 1936, kaj poste damaĝita de vandalismo. Nun nur restas la malsupraj partoj de la rubo kaj betona kerno de la muroj, la vizaĝa ŝtono ŝajne forigita por konstrui la urbodomon (nun mem malkonstruitan) en la 1960-aj jaroj. La surskribo datanta la konstruaĵon al la 480-aj jaroj estis la plej malnova konata skribaĵo en la armena lingvo.

Referencoj
----------

* Kategorio Baziliko Tekor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑   (2016) *The Eerdmans Encyclopedia of Early Christian Art and Archaeology, ed. Paul Corby Finney*. Grand Rapids, Miĉigano: William B. Eerdmans Publishing, p. 572–573. ISBN 978-0-8028-9017-7.
2. ↑  THE TEKOR BASILICA at VirtualAni.org
**Volovicja,** ukraine **Воловиця,** ruse **Воловица** [volovica], slovake **Volovice,** hungare **Beregpálfalva** estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Irŝava, en municipo de Kamjanske. 

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Irŝava en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 17′ 29″ N 22° 54′ 20″ O﻿ / ﻿48.29139 °N, 22.90556 °O﻿ / 48.29139; 22.90556 (mapo)Koordinatoj: 48° 17′ 29″ N 22° 54′ 20″ O﻿ / ﻿48.29139 °N, 22.90556 °O﻿ / 48.29139; 22.90556 (mapo)
* Areo: 2 km²
* Alto super marnivelo: 157 m
* Loĝantaro: 240
* Poŝtkodo: 90126
* Telefonprefikso: + 380 3144
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Volovicja situas fine de mallonga sakovojo.

Historio
--------

La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1412. Ĝis Traktato de Trianon Beregpálfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Ilosva, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Volovicja. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
**Michel Kichka** (naskita en 1954 en Liège, Belgio) estas israela karikaturisto kaj ilustristo de belga deveno. Sia patro, Henri Kichka, estis postvivinto de la holokaŭsto (shoa).

Biografio
---------

Michel Kichka naskiĝis en Belgio, sed elmigris al Israelo en 1974 kie li studis arton ĉe la Akademio de Arto kaj Dezajno de Bezalel kaj fariĝis instruisto kaj unu el la eminentaj artistoj de desegnolibroj kaj politikaj karikaturistoj de Israelo. Li trejnis studentojn en la rilata kampo kiel Rutu Modan kaj Uri Fink. Kichka produktas desegnolibrojn en la franca kiel ekzemple '*Deuxième génération*' (dua generacio), kaj en la hebrea por diversaj amaskomunikiloj inkluzive de *Le Monde* kaj TV5.

Premioj kaj agnosko
-------------------

Kichka gajnis en 2008 la israelan karikaturistan premion Dosh (Kariel Gardosh). En 2006 li aliĝis al la movado *Cartooning for Peace* (kartunistoj por paco). En 2011 li ricevis la prestiĝan honoron Chevalier des Arts et des Lettres de la franca Ministerio pri Kulturo. Kichka servas kiel prezidanto de la Israela karikaturista gildo.

Ekstera ligilo
--------------

* Eldonejo Dargaud

Noto kaj referencoj
-------------------

Tiu ĉi artikolo estas parta aŭ tuta traduko de la samtitola artikolo en la angla vikipedio, listo de aŭtoroj.

1. 1 2  (en) "Michel Kichka". *Artist's bio*. Dafdaf.
2. ↑  (en) Yonathan Esternick, "*Water colors: An interview with Michel Kichka*". NRG Maariv, la 15-an de aŭgusto 2010.
3. 1 2  (en) Meirav Yedilovich, "*Michel Kichka wins Dosh award*", Ynet, la 9-an de decembro 2008.
4. 1 2  (en) Tom Spurgeon, "*Michel Kichka Wins Chevalier Des Arts Et Des Lettres Honor*". Comics Reporter, la 10-an de novembro 2011.
5. ↑  (en) Cashman, Greer Fay, "*Grapevine: Ours and theirs*", The Jerusalem Post, la 11-an de septembro 2011.
6. ↑  (en) "*Michel Kichka: Cartooning for Peace*". *Biography*. Cartooning for Peace.

* Kategorio Michel Kichka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Biblio de Alkuino** (vidu: Alcuinus, 735-804) estas miniaturita manuskripto de la unuaj jaroj de la 9-a jarcento, gardita en la Muzeo kaj Trezoro de la ĉefpreĝejo de Monza. 

La unua kompleta traduko de la Biblio al la latina lingvo el la hebrea kaj greka lingvoj, la tieldirita *Vulgato* reiras al la 4-a jarcento verke de Sankta Hieronimo. Sed pro la sinsekvaj transkriboj kaj kopiadoj, laŭlonge de la tempo kreiĝis variantoj kiuj igis malfacile kaj foje neeble atingi la originan tekston. En 801 benediktana monaĥo Alkuino el York estis ŝarĝita de la imperiestro Karolo la Granda pretigi revizion de la Vulgato por el ĝi forigi erarojn lingvajn kaj tekstajn kaj do reprodukti ĝian originan tekston. 

Al tiu sama perspektivo takseblas la aktivo plenumita de Alkuino. Tiu de Alkuino ne estis, dum la regado de Karolo la Granda, la unika provo organizi filologian korekton de la biblia teksto, sed al li eble apartenas, krom la pretigo de unu el la Vulgatoj tiam kurantaj, la meriton de ekscitanto kaj stimulanto de la spirita intereso tiudirekta. Efektive, kiel sur la lingva plano la gramatika restaŭrado de la latina lingvo favoris al la konservado de la unio inter la diversaj popoloj de la imperio, tiel la revizio de la biblia teksto, akompanata de la liturgia kaj omilia uniformeco, celata de la imperiestro, favoris al la definitiva universa akcepto de unika kulturo, kiu sin rekonis precipe kristana kaj eklezia. 

La manuskripto de Monza reiras al la lastaj jaroj en kiu Alkuino estis abato en Tours, aŭ eble kelkan jaron pli malfrue. Ĝi ĉiukaze estas dokumento tre rara, unu el la ĉirkaŭ tridek ĝis nun malkovritaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Muzeo kaj Trezoro de la ĉefpreĝejo de Monza
* Alkuino
* Biblio
* Vulgato
* Nova Vulgato

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2006-05-12 per la retarkivo Wayback Machine


1. ↑  Tion provis ankaŭ la episkopo Teodulfo, tiucela posteulo, fakte, de Alkuino, kaj same ŝarĝita de la imperiestro.
**Will Steger** (27a de Aŭgusto, 1944 en Richfield (Minesoto)) estas elstara parolanto por la kompreno kaj konservado de Arkto kaj li kondukis al plej gravaj faroj en la kampo de ekspedicioj per hundosledo; same kiel la unua konfirmita hundosleda veturado al la Norda Poluso (sen reprovizo) en 1986, la 1,600-mejla sud-norda trapasado de Gronlando - la plej longa nehelpita hundosleda ekspedicio en la historio tiame en 1988, la historia 3,471-mejla Internacia Trans-Antarkta Ekspedicio - la unua hundosleda trapasado de Antarkto (1989–90), kaj la Internacia Arkta Projekto - la unua kaj nura hundogleda trapasado de Arkta Oceano el Rusio al la Insulo Ellesmere en Kanado dum 1995.

Referencoj
----------

1. ↑   Will Steger. Alirita 2009.
2. ↑   Our Mission and Vision. Will Steger Foundation. Alirita Junio 2014.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2014-05-27. Alirita 2015-09-16.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 534182
* LCCN: n87853770
* VIAF: 16291404
* ISNI: 0000 0001 2358 5185
* SUDOC: 200387030
* BNF: 140582963
 |