recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Santa Cruz de Grío** [santaKRUZ deGRIo] estas municipo de Hispanio, en la sudokcidento de la komarko Valdejalón kies ĉefurbo estas La Almunia de Doña Godina, en la centro de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Preĝejo kaj domoj.
Santa Cruz de Grío estas municipa teritorio en la sudokcidento de la komarko Valdejalón, kie ĝi estas sude de Morata de Jalón, kaj okcidente de Alpartir. 

La loĝloko Santa Cruz de Grío mem estas je 73 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 712 msm en la Iberia Sistemo, ĉe la valo de la rivero Grío ĉe la montaroj Algairén kaj Vicort. Ĝi estas alirebla laŭ la ŝoseo A-1505 laŭ kiu ĝi estas inter El Frasno nordokcidente kaj Tobed sudoriente, kaj krome estas Morata de Jalón norde.

Historio
--------

Araboj kreis reton por irigacio. Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1122 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. La loĝantaro estis grandparte de mudeĥaroj kaj poste de moriskoj. Krome estis ankaŭ juda komunumo. Ĝi apartenis al la Ordeno de la Sankta Tombo. En la sekvaj jarcentoj regis la lokon nobelaj gravuloj. 

En la 19-a jarcento ĝi konstituiĝis kiel municipo dekomence kun la nomo Santa Cruz, poste Santa Cruz de Tobed, kaj poste akiris la aktualan nomon ekde 1900. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj same en Santa Cruz de Grío kie oni plialtiĝis el 1 004 loĝantoj en 1920 ĝis nunaj 102 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

Aktualo
-------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, ĉerizarboj, olivarboj, migdalarboj), kaj brutobredado (ŝafoj), kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. 

Altiraĵoj estas la preĝejo, kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero kaj ĉe la montaroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Santa Cruz de Grío en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803891
* VIAF: 316735299
 |
skemo de la simpodia disbranĉiĝo
**Simpodio** estas disbranĉiga formo de vaskulaj plantoj. Ĉe tiuj plantoj la plua kresko de la trunko okazas ne de la ĉefa tigo, sed estas daŭrigate de la subterminala flanka tigo. El la ĉefa tigo kreskas, sed ne ĉiam, terminala floraro aŭ floro.

La kontraŭo de la simpodio estas monopodio, ĉe kiu la ĉefa tigo daŭre kreskas. La sekvaj disbranĉiĝoj formas raceman floraron.

Monoĥazio kaj diĥazio
---------------------

vito (*Vitis vinifera*)
Ĉiu tigo finiĝas per floraro. La daŭrigo de la kresko okazas per flanka tigo, kreskinta el la flanka tigo (monoĥazio). La floranta „ŝajntigo" konsistas el minimume kvar flanktigoj, kiuj floras.

**Monoĥazio** ekzistas, se unu sola flankakso transprenas la kreskon. Tiu kresko okazas ĉiam en la sama direkto kiel la plej pinta ĉefakso. Baldaŭ ĝi mem fariĝas laca kaj alia flankakso transprenas la gvidan rolon. Tiu monaĥazio konsistas el diversaj sukcesive kunligitakaj flankaksoj. Ĝi apenaŭ malsamas kiel unu sola ĉefakso. Ekestas „ŝajnakso". Nur se oni precize rigardas oni rekonas la monoĥazion laŭ la ordo de ĝiaj folioj. Ĉar flankaksoj ĉiam kreskas el la akso de folio, la folioj ĉe monoĥazio ĉiam staras ĉe la „ŝajnakso" (ŝajne) vidalvide de la floraroj. Konata reprezentanto de tiu dibranĉiga formo estas la vito.

Se la kresko de la patrina akso transprenas du samfortajn flankaksojn, onni nomas tion **diĥazio**.

Simpodia disbranĉigo en floraroj
--------------------------------

* **A** diĥasio, **B** cincino, **C** Bostriko (floraro)
* plejĥasio

la floraro de *Symphytum officinale* estas kiel multaj Boragacoj duobla cincino.
Se tiu disbranĉita modo okazas en floraro kaj la ĉefakso finas per floro, tiu nomiĝas ¡zumo aŭ *zuma floraro*. Oni distingas du formojn ĉe monoĥazio:

* 1a se ĉiuj flankaksoj kreskas en unu direkton, oni nomas tion *bostriko*. La ŝajnakso aspektas kiel enroligita;
* 2a se la ĉefa akso alternas sian kreskon dekstren kaj maldekstren, oni parolas pri *cincino*.

La tria ebleco estas *plejoĥazio*. Ĉi tie post la floro elkreskas pluraj flankaksoj. Tiam la supera floraro estas reduktita kaj la plejoĥazio transiras al diĥazio.

Vidu ankaŭ
----------

* silepsio (botaniko)
**Santa Gertrudis** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa Gertrudis*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 387.

Geografio
---------

**Santa Gertrudis** apartenas al la distrikto Zimatlán al kiuj apartenas entute 13 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centraj valoj de Oaĥako, en la centro de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2661 loĝantojn. El tiuj estis 1238 viroj kaj 1423 virinoj. La komunumo havas surfacon de 21,69 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1460 metroj super la marnivelo.

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 25 indiĝenoj. El tiuj 23 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 23 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa Gertrudis Arkivigite je 2011-06-16 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Batao** (***Bata***) estas la dua plej grava urbo de Ekvatora Gvineo kaj ĉefurbo de la kontinenta regiono de la lando, Rio-Munio. Ĝi estas krome la ĉefurbo de la Provinco Marbordo. Ĝi havas proksimuman loĝantaron de 173.036 loĝantoj.

La urbo, lokita en la marbordo de la Atlantika Oceano, estas fina stacio de transporto kaj haveno, de kie eliras ŝipoj al Malabo kaj al Dualao. Ĝi estas konata pro sia malrapida nokta vivo, sia merkato kaj sia flughaveno.

La etno fanga nomas la urbon "Mang", kio signifas *maron*, ĉar temas pri marborda urbo.

Ĝi estis la ĉefurbo en la periodo de la Hispana Gvineo.

Urboplanado kaj lokoj de intereso
---------------------------------

La ĉefa urbanizado de la urbo realigis de la jaroj 50, kvankam la freŝa eksplodo de la petrolesplorado en la lando kontribuis al la disvolviĝo de Batao, kun pli ol 20 projektoj de subteraj infrastrukturoj.
Kvartaloj de Batao:

* Ngolo
* Bomudi
* Moganda
* Ecobenam
* Utomba

En Batao, elstaras sekvaj lokoj:

* Prezidenta Palaco (Ngolo) (3.600 m")
* Granda Centra Merkato.
* Katedralo (17a jarcento)
* Mara Promenejo kaj malnova haveno.
* Placo de la Horloĝo (aŭ Placo de la Libereco).
* Bulvardo Johano Paŭlo la 2-a.
* Kultura Hispana Centro.

Historio
--------

Iuj teorioj asertas ke la urbo estis fondita sur vilaĝo de la etno kombeoj. En 1907 Batao estis malgranda milita posteno kaj ĝi ne havis pli ol 237 loĝantojn, inter kiuj estis 37 blankuloj (21 hispanoj, 9 francoj kaj 3 britoj). Multnombraj komercaj entreprenoj havis sidejojn kaj ilia aktiveco, post la malpermeso de la komerco de sklavoj, iris esence dediĉita al la arbara ekspluatado: ebono, okumeo, mahagono. Dediĉita al la negocoj, Batao estis urbo kosmopolita. Ĝia disvolviĝo akceliĝis rapide kiel montras ĝia demografia kresko: la numero de eŭropdevenuloj pasis de 477 en 1942 al 1426 en 1960, kiam la urbo nur havis 3548 loĝantoj. Triono de la loĝantaro estis ne afrikdevena.

Nuntempe, la urbo de Batao funkcias kiel la ekonomia ĉefurbo de Ekvatora Gvineo. Ĝi konservas la vundojn de la politikaj kaj sociaj malordoj kiuj markis la eksan hispanan kolonion laŭlonge de la 20a jarcento. Tie kaj tie la urba pejzaĝo estas atestanto de tiuj problemoj.

Kulturo
-------

De la zono de Batao devenas la kumbeo, danco de origino bantua kiu estas la antaŭanta de la kumbio.

Referencoj
----------

1. ↑   Laŭ kalkulo de la Ministerio de Eksteraj Aferoj de Hispanio.. Arkivita el la originalo je 2007-09-27. Alirita 2009-11-29.
2. ↑  Informo de la flughaveno de Batao.
3. ↑  Libro *Laŭdo de la tribo* de Laurentino Jesús Nsue Enono Arkivigite je 2006-04-30 per la retarkivo Wayback Machine en la kastilia.
4. ↑  CORT VIVAS, \*Aleix: *\*Diccionari de la Ball*; Barcelono, Edicions 62, julio de 1999. ISBN 84-297-4572-6.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de urboj de Ekvatora Gvineo
* Mbinio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Klimato en Batao
* Bildoj de la urbo
* Informo kaj utilaj direktoj de Batao
* malnovaj Bildkartoj de Batao
**Santa Inés de Zaragoza** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa Inés de Zaragoza*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 569.

Geografio
---------

Santa Inés de Zaragoza apartenas al la distrikto Nochixtlán al kiuj apartenas entute 32 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1649 loĝantojn. El tiuj estis 785 viroj kaj 864 virinoj. La komunumo havas surfacon de 61,24 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2160 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 819 indiĝenoj. El tiuj 685 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj pri la komunumo[*rompita ligilo*] en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Santa Lucía del Camino** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa Lucia del Camino*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 390.

Geografio
---------

**Santa Lucía del Camino** apartenas al la distrikto Centro al kiuj apartenas entute 21 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centro (ankaŭ nomata Valles Centrales), kiu estas en la centro de la subŝtato Oaxaca. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 45725 loĝantojn. El tiuj estis 22263 viroj kaj 23462 virinoj. La komunumo havas surfacon de 7,65 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1540 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 5961 indiĝenoj. El tiuj 4893 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 4893 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj). 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa Lucía del Camino Arkivigite je 2007-03-07 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Santa Magdalena Jicotlán** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa Magdalena Jicotlan*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 047.

Geografio
---------

**Santa Magdalena Jicotlán** apartenas al la distrikto Coixtlahuaca al kiuj apartenas entute 13 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 102 loĝantojn. El tiuj estis 46 viroj kaj 56 virinoj. La komunumo havas surfacon de 48.48 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2180 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo ne vivis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj pri la komunumo[*rompita ligilo*] en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Santa María Alotepec** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa Maria Alotepec*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 394.

Geografio
---------

**Santa María Alotepec** apartenas al la distrikto Mixe al kiuj apartenas entute 17 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Norte, kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca (vd. la mapon). La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2526 loĝantojn. El tiuj estis 1228 viroj kaj 1298 virinoj. La komunumo havas surfacon de 149,27 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1460 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2322 indiĝenoj. El tiuj 2036 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 2036 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa María Alotepec Arkivigite je 2006-04-27 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Santa María Ecatepec** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa María Ecatepec*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 410.

Geografio
---------

**Santa María Ecatepec** apartenas al la distrikto Yautepec al kiuj apartenas entute 12 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Sur, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. La plej granda parto de tiu regiono apartenas al la montara ĉeno Sierra Madre del Sur. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3635 loĝantojn. El tiuj estis 1782 viroj kaj 1853 virinoj. La komunumo havas surfacon de 791,56 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1840 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 701 indiĝenoj. El tiuj 539 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 539 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa María Ecatepec Arkivigite je 2004-12-11 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Santa María Huatulco** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa María Huatulco*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 413.

Geografio
---------

Santa María Huatulco apartenas al la distrikto Pochutla al kiuj apartenas entute 14 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Costa, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. Jam la nomo en la hispana (costa = marbordo) diras ke tiu regiono estas relative proksime al la marbordo. Ĉiuj distriktoj de tiu regiono limas al la pacifiko. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 33194 loĝantojn. El tiuj estis 16061 viroj kaj 17133 virinoj. La komunumo havas surfacon de 579,22 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 220 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1136 indiĝenoj. El tiuj 769 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 769 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj). 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa María Huatulco Arkivigite je 2007-04-01 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Santa María Jaltianguis** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝis *Santa María Jaltianguis*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 419.

Geografio
---------

**Santa María Jaltianguis** apartenas al la distrikto Ixtlán de Juárez al kiuj apartenas entute 26 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Norda montaro de Oaĥako (regiono *Sierra Norte*), kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca (vd. la mapon). La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 569 loĝantojn. El tiuj estis 271 viroj kaj 298 virinoj. La komunumo havas surfacon de 45,93 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2040 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 286 indiĝenoj. El tiuj 244 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 244 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa María Jaltianguis Arkivigite je 2007-02-23 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Santa María Sola** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa María Sola*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 429.

Geografio
---------

**Santa María Sola** apartenas al la distrikto Sola de Vega al kiuj apartenas entute 16 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Sur, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. La plej granda parto de tiu regiono apartenas al la montara ĉeno Sierra Madre del Sur. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1490 loĝantojn. El tiuj estis 720 viroj kaj 770 virinoj. La komunumo havas surfacon de 125,03 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1460 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 27 indiĝenoj. El tiuj 16 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 16 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa María Sola Arkivigite je 2004-12-11 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Santa María Texcatitlán** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa María Texcatitlán*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 436.

Geografio
---------

**Santa María Texcatitlán** apartenas al la distrikto Cuicatlán al kiuj apartenas entute 20 komunumoj. Ĝi situas en la kanjona regiono de Oaĥako (regiono *Cañada*), kiu apartenas al la norda parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 911 loĝantojn. El tiuj estis 430 viroj kaj 481 virinoj. La komunumo havas surfacon de 44,66 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1500 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1046 indiĝenoj. El tiuj 934 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 934 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa María Texcatitlán Arkivigite je 2004-12-14 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Santa María Zaniza** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa María Zaniza*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 448.

Geografio
---------

**Santa María Zaniza** apartenas al la distrikto Sola de Vega al kiuj apartenas entute 16 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Sur, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. La plej granda parto de tiu regiono apartenas al la montara ĉeno Sierra Madre del Sur. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1818 loĝantojn. El tiuj estis 848 viroj kaj 970 virinoj. La komunumo havas surfacon de 153,10 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1320 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 505 indiĝenoj. El tiuj 251 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 251 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa María Zaniza[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Siegfried Brachfeld** [sigfrid braĥfeld], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Brachfeld Siegfried** estis hungara-germana aktoro, prezentisto, literaturhistoriisto, redaktoro. Lia parenco estis Olivér Brachfeld.

Siegfried Brachfeld naskiĝis la 17-an de aprilo 1917 en Berlino, li mortis la 22-an de junio 1978 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Siegfried Brachfeld devenis el varia juda familio. Pro la kontraŭjudaj leĝoj li povis lerni ĝis 1934, poste li vivis el porokazaj laboroj. Gestapo arestis kaj deportis lin en 1939. Post 2 jaroj li estis trudsendita al Hungario, sed ankaŭ tie li estis trudlaboristo ekde 1942. En 1945 li falis en sovetan militkaptitecon (li ne estis soldato!) kaj liberiĝis nur en 1949. Hejmenveninta li estis redaktoro de germanlingva dissendo de Hungara Radio ĝis 1965. Intertempe li studis en Scienca Universitato Loránd Eötvös (1961–1964) kaj Libera Universitato Berlino en Okcidenta Berlino (1965–1968), fine li doktoriĝis en la hungara universitato en 1970. Pli frue ekde 1957 li estis prezentisto en *Gaja Scenejo* kaj ofte en Hungara Radio (jam en hungara dissendo). Inter 1971–1978 li estis redaktoro de germana gazeto en Budapeŝto, sed en 1977 li ricevis emeritan statuson. Li havis rolojn ankaŭ en filmoj. Li edziĝis en 1953. Li mortigis sin pro nekuracebla malsano.

Liaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Az utolsó dal* (1941)
* *Déryné* (1951)
* *A harangok Rómába mentek* (1958)
* *Kár a benzinért* (1964)
* *Utazás a koponyám körül* (1970)

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Német irodalom a Pester Lloyd-ban. 1933–1944.* (disertaĵo germane, 1968)
* *Also nein, diese Ungarn! – Na, ne. ezek a magyarok!* (libro, kunaŭtoro, humuraĵoj, 1974)

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo B, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730262
* GND: 1167955900
* LCCN: n89617406
* VIAF: 25139906
* ISNI: 0000 0001 0960 4175
* BIBSYS: 90266463
 |
Sonda raketo Black Brant XII lanĉita el Wallops Flight Facility.
**Sonda raketo** estas raketo desegnita por porti instrumentojn kaj fari mezurojn kaj poresplorajn eksperimentojn dum sia sub-orbita flugado.

La raketoj estas ofte uzataj por ricevi indikojn aŭ porti instrumentojn de 50 ĝis 1500 km super la surfaco de la Tero, alto ĝenerale inter tiu atingebla de balonoj kaj satelitoj; la maksimuna alto atingebla de balonoj estas proksimume 40 km kaj la minumuma alto atingebla de satelitoj estas 120 km. Iuj sondaj raketoj, kiel Black Brant, havas apogeon inter 1000 kaj 1500 km, sufiĉe por atingi malaltan teran orbiton (LEO). Sondaj raketoj ofte uzas superfluajn militajn rektojn.[1]

Desegno
-------

Ĝenerale sonda raketo konsistas el raket-motoro el solida brulaĵo kaj la utila ŝarĝo (instrumentoj, mezuriloj, ekperimentoj, ktp.). La parto de libera flugo de la raketo sekvas eliptikan trajektorion kies granda duonakso estas proksime de la apogeo. La averaĝa flug-tempo estas 40 minutoj, ofte inter 5 kaj 20 minutoj. La raketo elĉerpas la brulaĵon de la unua etaĝo, kiu poste malkuniĝas kaj falas teren, permesante al la utila ŝarĝo sekvi eliptikan trajektorion kaj poste surteriĝi per paraŝuto.

Avantaĝoj
---------

Sondaj raketoj estas advantaĵaj por iuj esploradoj pro sia malalta kosto, malalta atendotempo (foje eĉ malpli ol ses monatoj) kaj la kapablo fari esplorojn kie ne eblas ilin fari per balonoj aŭ satelitoj. Ili ankaŭ estas uzataj por testi ekipaĵojn kiuj poste estos uzataj en orbitaj kosmoveturiloj. Ĝia malgrandeco kapablas ankaŭ lanĉi ilin de ĉiu ajn lokoj, ekzemple el maro per ŝhipo aŭ el izolitaj lokoj.

Referencoj
----------

1. ↑   Marconi, Elaine M. (April 12, 2004). What is a Sounding Rocket?. Research Aircraft. NASA.

Eksteraj ligiloj
----------------

* NASA sounding rocket science website - angle
* Johns Hopkins Sounding Rocket Program - angle
* ESA sounding rockets website - angle

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMeteologia aparataro kaj instrumentaro |
| --- |
| Meteologiaj mezuriloj | Aktinimetro • Anemometro • Balancometro • Barografo • Barometro • Disdrometro • Elvaporiĝodetektilo • Fulmodetektilo • Glacikreska detektilo • Heliografo • Higrografo • Humidekso • Lidaro • Meteologia aerostato • Nefometro • Nefoskopo • Neĝomezurilo • Nubolumĵetilo • Nubomezurilo • Pata vaporiĝo • Piranometro • Pluvmezurilo • Radaro • Radiosondilo • SODAR • Sonda raketo • Sunradiada mezurilo • Temperatursensilo • Termografo • Termohigrografo • Termometro • Ultrasona anemometro • Ventoflago • Ventosako • Vetera radiolokalizilo • Vetersatelito |

 |
**Santa Marta del Cerro** [santaMARta delZEro] estas municipo en la centroriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Sepúlveda*. La loknomo *Santa Marta del Cerro* estas komprenebla etimologie kiel Sankta Marta de la Monteto.

Santa Marta del Cerro en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 14,85 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 40 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Ĝi distas 55 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Sepúlveda, Duruelo, Castroserna de Abajo, Duruelo, Prádena, Ventosilla y Tejadilla kaj Santo Tomé del Puerto.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo kun romanikaj elementoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768811
 |
**Santa María de Dulcis** [santamaRIa deDULzis] estas municipo de Hispanio, en la centro de la komarko Somontano de Barbastro (kies ĉefurbo estas Barbastro) apartenanta al la centro de la Provinco Huesko (regiono Aragono). 

Santa María de Dulcis estas rezulto de administracia kunigo en la 1970-aj jaroj de du ĝistiamaj municipoj: nome Buera kaj Huerta de Vero.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas en la centro de la komarko Somontano de Barbastro, sur la valo de la rivero Vero. 

Ĝi limas norde kun Alquézar kaj Colungo, oriente kun Salas Altas, sude kun Pozán de Vero kaj Azara, kaj okcidente kun Azlor. 

La loĝloko Buera estas iom aparta el la ŝoseo A-1232, kiu komunikas Huerta de Vero kun Alquézar norde, kaj kun Pozán de Vero, Castillazuelo kaj Barbastro sudoriente. Huerta de Vero estas borde de la rivero Vero, al kiu alfluas rojoj Vachimaña, Cajigal kaj Artica maldekstre.

Historio
--------

Preĝejo de Buera.
La areo estis loĝata de araboj, kiu lasis inter alia reton de irigacio.

Komence de la 19-a jarcento la tuta komarko estis damaĝita pro la franca invado. Dum la Hispana Enlanda Milito la loĝloko suferis pro operacoj kadre de la atakoj de la respublikanoj klopode al konkero de la provinca ĉefurbo Ŭesko kaj fina kontraŭatako de frankistoj. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Santa María de Dulcis kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 201 loĝantoj (2022).

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj, migdalarboj, olivarboj, vinproduktado) kaj brutobredado (ŝafoj, kaj ĉefe bovoj) al natura, sporta, kultura kaj rura turismo. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejoj, tipa arkitekturo, ermitejo de Buera, krom la naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero kaj la ravinoj kaj rojoj, kiuj ĉirkaŭas la loĝlokojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

1. ↑   INE (eld.). «Nomenclátor: Población del Padrón Continuo por Unidad Poblacional».

Bibliografio
------------

* Briet, L. *Bellezas del Alto Aragón*. Huesca, Diputación, 1988, v. 2.
* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Santa María de Dulcis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Santa María de Dulcis en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 815606
 |
Siegfried Krüger  
marto 2010

**Siegfried KRÜGER** (naskiĝis la 29-an de decembro 1935 en Berlino) estas germana esperantisto, kaj inĝeniero pri elektrotekniko. Li estas membro de GEFA, IFEF, GEA, UEA kaj KELI. Ekde 1999 li estas kasisto de KELI.

Biografio
---------

Laŭ propra informo li kiel junulo heredis de sia patro la libron de Albert Steche *Der Kaufmann von heute* ("La komercisto de hodiaŭ", 1926), kies ĉapitro pri Esperanto, verkita de Albert Steche kaj Emil Stucke, estis lia unua kontakto kun la Internacia Lingvo. Post studado de la elektrotekniko en la Beuth-lernejo en Berlino li transloĝiĝis en 1957 al Stutgarto kaj komencis deĵori kiel inĝeniero ĉe la Germana Ŝtata Fervojo DB (Deutsche Bahn). En Stutgarto li en 1967 eklernis Esperanton en la kadro de la Esperanto-kulturgrupo de la Fervoja Sociala Organizo BSW (Bundesbahn-Sozialwerk). Baldaŭ li iĝis distriktkomisiito de tiu grupo, kio li ĝis hodiaŭ estas. Sekvis la praktikado de la lingvo okaze de multaj diverslandaj kongresoj. Kadre de la popola altlernejo (VHS, Volkshochschule) en Heilbronn Krüger dum pluraj jaroj instruis Esperanton. Siegfried Krüger loĝas en Heilbronn.
**Sargodha** (urdue: سرگودھا) estas metropolo kaj universitata urbo de Pakistano, en provinco Panĝabo (Pakistano). Sargodha estas unu el tri laŭplanaj grandurboj en Pakistano, kiel Fajsalabad kaj Islamabado.

Bazaj informoj
--------------

* loĝantaro: 586.922 (2009)
* horzono: UTC+ 5
* poŝtkodo: 40100
* telefonkodo: 0483

Geografio
---------

Sargodha situas en la nordoriento de Pakistano en plata fekunda ebenaĵo. Lahore troviĝas 172, Fajsalabad 60, aŭtovojo M2 30 km-ojn.

Historio
--------

Sargodha estis urbeto ĉe la komenco de la Brita Imperio, sed pro ĝia geografia loko, la brita Royal Air Force konstruis flughavenon tie. Tio portis evoluon. Ekde 1947 multe da rifuĝintoj alvenis en pluraj ondoj. En 1965 dum milito kontraŭ Barato la urbo estis bombardenda ĉefcelo. La loĝantaro apogis la pakistanajn patriotojn, tial la urbo ricevis premion.

Klimato
-------

Sargodha havas ekstreman klimaton. La temperaturo somere estas preskaŭ 50 'C-ojn, vintre tio falas ĝis frostopunkto.

Ekonomio
--------

Sargodha estas agrikultura, industria kaj militbaza grandurbo. En la ĉirkaŭaĵo oni kultivas citrusojn, tritikojn, rizojn sukerkanojn, legomaĵojn kaj similajn. Oni bredadas kaprojn, ŝafojn, bubalojn kaj brutojn, kies vendado okazas en la urbo. La industrio produktas teksaĵojn, nutraĵojn, vitrojn, ledojn.

* Kategorio Sargodha en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Hindaj virinoj kun sarioj en Parizo
**Sario** (hinde, f. साड़ी, saṛī, angle: saree) estas tradicia hinda vestaĵo. 

La vindvestaĵo por virinoj konsistas el kvin ĝis ses metrojn longa ne kudrita okangula tuko, kiu kutime estas ornamita de larĝa alikolora bordo je unu rando. Sub la sario oni portas kutime longan subjupon. Ĉe la supera parto de la korpo oni portas mallongan bluzeton, nomita Choli (चोली), kiu estas butonata antaŭe.

Ekzistaj multaj diversaj manieroj por porti sarion. Kelkfoje laŭ la vindmaniero eblas vidi de kie venas la portantino, ekzemple en Guĝarato la fino de la sari pendas ne malantaŭe sed antaŭe. Necesas iom da ekzercado por bone vesti sin per sario, ĉar ĝi estas tute ne kudrita.

Fama produktejo de sarioj estas Patan.

* Diversaj sariojDiversaj sarioj
* Virino en Sari, 1847Virino en Sari, 1847

Vidu ankaŭ
----------

Sarongo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Indikoj por meti sarion (sudhinda stilo) (angle)
* Indikoj por meti sarion (Vijayanagara-stilo)[*rompita ligilo*] (angle)
* Indikoj por meti sarion (fiŝvostostilo)[*rompita ligilo*] (angle)
* Indikoj por meti sarion (Nivi-stilo) (germane)
**Santa María Chimalapa** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa María Chimalapa*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 407.

Geografio
---------

Santa María Chimalapa apartenas al la distrikto Juchitán al kiuj apartenas entute 22 komunumoj. Ĝi situas en la terkola regiono de Oaĥako (regiono *Istmo*), kiu apartenas al la sudorienta parto de la subŝtato kun limo al la pacifika oceano. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8643 loĝantojn. El tiuj estis 4342 viroj kaj 4301 virinoj. La komunumo havas surfacon de 3572,31 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 180 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2861 indiĝenoj. El tiuj 2244 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 2244 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa María Chimalapa en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Sarkadkeresztúr** (ŝarkadkerestUr) estas vilaĝo en Hungario, en departemento Békés, en subregiono de Sarkad. La nomo signifas Sarkad-kruco-Sinjoro.

Blazono de Sarkadkeresztúr

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 35 km²
* Loĝantaro: 1870
* Poŝtkodo: 5731
* Telefonprefikso: 66

Geografio
---------

Sarkadkeresztúr situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, fervojo Gyula-Püspökladány preteriras, Sarkad estas proksime. Aldoniĝas al la vilaĝo eksteraj lokoj Varsányhely (varŝAnjhej) kaj Kisnyék (kiŝnjEk).

Historio
--------

La nuna Sarkadkeresztúr estis loĝata jam dum la bronzepoko, poste keltoj kaj sarmatoj vivis tie. La turkoj kaj poste aŭstroj-serboj en 1704 detruis la vilaĝon. En 1919 la rumanoj okupis la komunumon.

En la vilaĝo aŭtonomioj de ciganoj kaj rumanoj funkcias. Ne menciitaj vilaĝservoj estas kuracejo, dentokuracejo, familihelpa servo, apoteko, lernejo, infanĝardeno, biblioteko, poŝto, sportejo.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵoj estas kalvinana preĝejo, katolika kaj baptista preĝdomoj kaj ortodoksa kapelo.
La **Saro** (france *Sarre*, germane *Saar*, latine *Saravus*) estas rivero en Francio kaj Germanio (Sarlando, Rejnlando-Palatinato).

Geografio
---------

proksime de la fonto, piede de la monto Donon (Vogezoj)
la rivero ĉe Wolfskirchen (Alzaco)
rigardo de la kastelo de Saarburg al la rivero
La rivero fontas ĉe la monto *Donon* en montaro Vogezoj, Alzaco (Francio) en du fontaj riveretoj ("ruĝa Saro" kaj "blanka Saro") kaj fluas tra la regionoj Loreno kaj Sarlando. Apud la loko *Lorquin* sude de Sarrebourg (jen france, origine germane *Saarburg* kaj en lorena dialekto *Saarburch*) unuiĝas la du fontoriveretoj.

Post 246 kilometroj, el kiuj 126 troviĝas en Francio kaj 120 en Germanio, la rivero apud la urbeto Konz (Rejnlando-Palatinato) enfluas la pli grandan riveron Mozelo. La areo kiu liveras sian akvon al la rivero ampleksas 7431 kvadratajn kilometrojn.

La rivero dum la 19-a kaj 20-a jarcentoj havis gravan signifon por la transporto de karbo, fero kaj ŝtalo inter la industria centro Sarlando kaj la ĉirkaŭa parto de Eŭropo. Kanalo konstruita inter la jaroj 1862 kaj 1879 frue ligis ĝin al Francio, sed la fina parto de la rivero, antaŭ la enfluo en la riveron Mozelo nur post trakonstruo inter la jaroj 1969 kaj 1999 iĝis ŝipe pasebla por grandegaj kargoŝipoj, kiuj do nur plej fine de la industria epoko de la 19-a kaj 20-a jarcentoj de la Sarlando tra la Mozelo kaj Rejno povis atingi la same industriigitan Ruhr-Regionon kaj la industrian havenegon en Roterdamo.

La lasta parto de la rivero Saro – inter la lokoj Serrig und Konz – estas dominita de vinkultivado. La vinkultiva regiono "Saar" situas ekskluzive en la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kie fekunda grundo sur ardezaj rokoj aparte favoras por la kultivado. En Sarlando dumlonge la sola vinkultiva teritorio estis apud la loko Perl, kvankam dum la jaro 2002 estis revivigitaj historiaj vitejoj Saarfels kaj dum 2007 ĉe Merzig.

Alfluantoj
----------

* Prims

Vidu ankaŭ
----------

* poemo de Rosalía de Castro, origine hispanlingva, tradukita al Esperanto: *Ĉe l' bordoj de rivero Sar*

* Kategorio Saro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Municipa teritorio de Saro, norde de Kantabrio.
**Saro** [SAro] estas municipo en norda Kantabrio, Hispanio, en la komarko *Valles Pasiegos*. Ĝi estas proksima al la Naturparko Cabárceno.

Geografio
---------

Ĝi limas norde kun Santa María de Cayón, okcidente kun Villafufre, oriente kun San Roque de Riomiera kaj sude kun Villacarriedo. La municipo estas sur la baseno de la rivero Pas, trafluata fakte de la rivero Llerana.

Demografio
----------

Por areo de 17,82 km² estas 519 loĝantoj (laŭ censo de 2021). La 519 loĝantoj (2021) estas distribuataj en jenaj loĝlokoj: Llerana kaj Saro (ĉefurbo) je 30 km de Santandero, regiona ĉefurbo.

La rura karaktero de la municipo kaj ties izoligo favoris malpliigon de la loĝantaro komencita en la 1940-aj jaroj konstanta ekde tiam.

Demografia evoluo| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2007 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 709 | 649 | 713 | 656 | 765 | 692 | 485 | 595 | 614 | 599 | 527 | 513 |

Fonto: INE

Ekonomio
--------

Tradicie, la ekonomia agado de la municipo estis agrikulturo kaj brutobredado. Sed nuntempe oni transiris iome al turismo kaj industrio. Ĉiuokaze ankoraŭ 45,5 % de la laboristaro de la municipo dediĉas sin al la unuaranga sektoro, 10,4 % al la konstruado, 12,9 % al industrio kaj 31,2 % al triaranga sektoro. En la municipo la dungiteco estas de 49,9 % kaj sendungeco de 14,9 %, dum averaĝoj en Kantabrio estas ĉirkaŭ 52,5 % kaj 14,2 % respektive. 

Inter vidindaĵoj menciindas la tradicia arkitekturo, la preĝejoj, palacoj kaj blazondomoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de municipoj de Kantabrio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 783803
 |
Sarodo en la etnologia muzeo de Berlino
**Sarodo** (en la hinda: **सरोद - Sarod**) estas kordinstrumento el Barato, ĉefe uzata por ludi hindan klasikan muzikon. Ĝi similas al la liuto. Ĝi estas verŝajne la plej fama hinda instrumento post sitaro kaj tablao.

Ĝi havas 4 kordojn en 4 kordoĥoroj. Ĝi agordantas A#2, F3, A#3, D#4. La mezuro estas proksimume 640 mm.

Sarodo estas parenco (kaj eble posteulo) de la afgana *rabab (arabe: **رباب** )*, muzika instrumento kiu oftis en Centra Azio ekde antikvaj tempoj kaj alportita al Barato en la 16-a jarcento.

En la 20-a jarcento, la sarodo iĝis vaste konata en la Okcidento plejparte pro la klopodoj de Allauddin Khan, ankaŭ konata kiel Baba Allauddin Khan, unu el la plej famaj muzikinstruistoj de la 20-a jarcento en hinda klasika muziko kaj mentoro de Ravi Shankar kaj Ali Akbar Khan. Ĉi-lasta ankaŭ estas plej konata kiel sarodludanto.

Referencoj
----------

1. ↑  (en) Kusnur, Narendra: *Strings, Winds & Beats – The Sarod Arkivigite je 2020-07-18 per la retarkivo Wayback Machine* MusicPlus*,* la 30-an de aŭgusto 2018.
2. ↑  (en) Arnold, Alison, red. (2000). *The Garland Encyclopedia of World Music: South Asia : the Indian subcontinent*. Taylor & Francis. pp. 203–204. ISBN 978-0-8240-4946-1.. Taylor & Francis. pp. 203–204. ISBN 978-0-8240-4946-1.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sarodo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Jagal (Urudo por ĝangalo), protestkanto kontraŭ senarbarigo de sarodvirtuozo Soumik Datta en kiu li kunfandas hindan klasikan muzikon kun popmuziko, roko kaj elektronika
**Sarolta Krecsányi** [ŝarolta kreĉAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Krecsányi Sarolta** estis hungara dancisto, kantisto (aldo), fratino de Ignác Krecsányi .

Sarolta Krecsányi
Sarolta Krecsányi naskiĝis la 26-an de januaro 1849 en Várpalota, li mortis la 5-an de aprilo 1908 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sarolta Krecsányi komence estis dancisto en malgranda teatro en Buda inter 1861–1864. La dirigento kaptis ŝian belan voĉon kaj li konsilis la kantadon antaŭ la dancado. Ekde 1864 ŝi jam kantadis en Arad, poste en aliaj hungaraj provincaj urboj, en 1870 jam en Buda. Paŝo post paŝo ŝi iĝis primadono en operetoj. En la 1890-aj jaroj ŝi kantadis ankaŭ eksterlande. Inter 1899 kaj 1905 ŝi estis membro de *Népszínház* en Budapeŝto. Ŝia edzo estis Gyula Vízvári.

Elektitaj roloj
---------------

* Franz von Suppé: *Boccaccio*
* Jacques Lecoq:
	+ *Kisasszony feleségem* - Marjolaine
	+ *La malgranda princo* - Margo
* Jacques Offenbach: *La Belle Hélène*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
Registrado de sonefektoj, farita de sonefektisto.
**Sonefekto** estas sono arte produktita aŭ modifita, uzata por aŭdvidaj celoj kiaj kinofilmoj, televido, muzikaj registraĵoj, videoludoj, animaciaĵoj, teatraĵoj, muzikaloj kaj aliaj. En kinaj kaj televidaj produktaĵoj, sonefektoj estas registritaj kaj luditaj (per muntado) por doni kroman informon al la spektanto sen uzado de dialogoj aŭ muziko. Ekzistas multaj retejoj dediĉitaj al disdono kaj havigo de sonefektoj, kutime senpagaj.

En profesia aŭdvida muntado, oni konsideras dialogojn, muzikojn kaj sonefektojn kiel apartajn elementojn. Tamen, muziko kaj sonefektoj formas la M&E-sontrakon, kiu estas uzata en la kampo de dublado. Nek dialogoj nek muziko estas inkluzivataj inter sonefektoj, eĉ se oni povas almeti al ili eĥon aŭ similajn agordojn, kiuj ja povas esti konsiderataj kiel sonefektoj.

Historio
--------

La usonano Jack Donovan Foley komencis labori kun Studioj Universal en la jaro 1914, kiam nur ekzistis silentaj filmoj. En 1927, Studioj Warner lanĉis *The Jazz Singer*, la unuan sonfilmon, kaj Universal konsciis ke siaj silentfilmoj povus rapide elmodiĝi pro la furoro kaŭzita de Warner, do oni vokis ĉiujn dungitojn kun scipovoj pri radio, ĉar jam oni uzis iujn sonefektojn en radiodramoj. Jack Foley iĝis parto de la teamo, kiu turnis la venontan silentfilmon de Universal, *Show Boat*, en muzikalon. Ĉar tiuepokaj mikrofonoj ne kapablis registri pli ol dialogoj, aliaj sonoj devis esti aldonitaj post la filmado. Foley kaj lia malgranda teamo projekciis la filmon dum ili registris unu solan strekon, en kiu estis la sonefektoj faritaj de ili. La tempo devis esti tute akurata, por ke paŝosonoj aŭ pordfermoj estu sinkronaj kun la movoj de la filmaj aktoroj. Jack Foley kreis sonojn por filmoj ĝis sia morto en 1967.

Kutimaj sonoj
-------------

* Maizamelo sur ledo kreas neĝosonon.
* Paro da gantoj sonas kiel birdo fluganta.
* Svingado de maldika bastono faras "vuŝ!"-sonon.
* Frostigita laktuko kreas sonon de rompiĝanta osto.

* Sonoj kiel paŝoj, pordoj aŭ seĝoj estas rekte faritaj sen bezono de aliaj objektoj, ĉar ili estas sufiĉe atingeblaj.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
**Santa María Colotepec** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa María Colotepec*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 401.

Geografio
---------

**Santa María Colotepec** apartenas al la distrikto Pochutla al kiuj apartenas entute 14 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Costa, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. Jam la nomo en la hispana (costa = marbordo) diras ke tiu regiono estas relative proksime al la marbordo. Ĉiuj distriktoj de tiu regiono limas al la pacifiko. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 19223 loĝantojn. El tiuj estis 9572 viroj kaj 9651 virinoj. La komunumo havas surfacon de 663,43 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 50 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1479 indiĝenoj. El tiuj 1039 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 1039 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa María Colotepec Arkivigite je 2004-12-14 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.