recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Strata bufospektaklo en Japanio ridindiganta mafiulojn.
*Globe*, subĉiela spektaklo de la nederlanda grupo "Close Act Theatre".
**Stratoteatro** aŭ **strata teatro** estas terminoj,​ uzeblaj por nomi ajnan tipon de surscenejigo, dramigo aŭ ludado, kun arta aŭ spektakla celo, farata sur urbaj scenejoj, kun ioma grado de improvizado, subĉiele kaj senpage. En la laŭtemaj vortaroj tiu teatro-tipo estas difinita kiel teatrostilo prezentata "en lokoj ekster la tradiciaj teatraj konstruaĵoj". Tiu teatrotipo intencas plej ofte du precizajn celojn: nome alproksimigo de la teatra spektaklo al publiko, kiu partikulare ne tiom venas al la tradiciaj teatraj instalaĵoj, kaj duarange ebligo de iu tipo de interagado inter la aktoroj kaj la publiko.

Kelkaj tekstoj kaj fakuloj identigas la stratoteatron kun la *surstrata teatro*, kiu ne estas propre teatra stilo sed referenco al sceneja spaco, tiuokaze foje kunhavanta la du menciitajn celojn.​ Por ekzemplo, la ludado de la *Tenorio Mendocino* en Guadalajara estas montro de romantisma teatro per ludado de la teatraĵo Don Juan Tenorio de José Zorrilla sur la stratoj de tiu urbo; tiuokaze temas pri tradicia teatraĵo kaj ne de eksperimenta aŭ moderna teatrotipo. Simila okazo estas la ĉiujara ludado de El alcalde de Zalamea subĉiele en samnoma urbeto de Ekstremaduro: tiuokaze denove temas pri klasika teatraĵo, sed eksperimente en la senco, ke la aktoroj estas ĉiuj neprofeisaj kaj lokanoj mem. Okazo intermeza inter ambaŭ konceptoj (*surstrata* kaj *strata*), estas tiu de la franca pupkompanio Royal de Luxe. Siaflanke, la usona *Living Theater* estis konsiderita unu de la inspirantoj de la moderna koncepto de la atratoteatro pro ties ideologia valoro, sur kies sekvo estis disvolvigita granda parto de la sendependa kaj la eksperimenta teatroj.​

Pura interagado kun "nekutima" publiko okazas en jam tradicietaj kaj organizitaj festivaloj, kiel en Tárrega kaj Villanueva de la Serena (Hispanio), Avignon (Francio) ktp. Siaflanke la *surstrata teatro* aŭ foje pli bone dirite la *subĉiela teatro* foje profitas interesajn urbajn areojn por prezenti normale noktajn, somertempajn festivalojn kiel en Mérida kaj Cáceres (Ekstremaduro). En tiaj okazoj la publiko pagas enirbiletojn kaj plej ofte la teatraĵoj estas tradicie prezentataj.

Notoj
-----

1. ↑   Gómez García, Manuel (1999). Diccionario Akal de teatro. Akal. p. 808. ISBN 978-84-460-0827-9.
2. ↑   Pavis, Patrice (1996). Diccionario de teatro. Barcelona, Paidós Ibérica. pp. 443-444. ISBN 8449306361.
3. ↑   Manuel Gómez, "Diccionario del teatro", p. 290
4. ↑   Manuel Gómez, "Diccionario del teatro", p. 808

* Kategorio Stratoteatro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 726187
* GND: 4057922-0
* LCCN: sh85128631
 |
**The Choral Project** (*La Ĥora Projekto*) estas ĥoro de miksitaj voĉoj, bazita en Sanjoseo (Kalifornio). Ĝin fondis en 1996 ĝia artdirektoro kaj dirigento Daniel D. Hughes (lia propra retejo Arkivigite je 2011-07-19 per la retarkivo Wayback Machine). La grupo celas "sanigi la mondon per muziko kaj vortoj".

The Choral Project havas vastan kaj diversan repertuaron, de Bach, Debussy kaj Brahms ĝis modernaj komponistoj kiel Kirke Mechem, Rene Clausen kaj Eric Whitacre. Ĝi koncertis en la Nacia Katedralo en Vaŝingtono, en la baziliko de la sanfranciska Misiejo Dolores, kaj diversaj lokoj en Anglio, Skotio, Kimrio, Kostariko kaj Meksiko, ĉi-laste inkluzive de prezentado simultanea en la Meksika Nacia Radio (2001). En 2004 ĝi konkurencis en la fako pri miksvoĉaj ĥoroj de la internacia kultura festivalo en Llangollen, Kimrio, kaj gajnis la duan premion.

Ĝis aŭtuno, 2006, The Choral Project aperigis kvin KD-ojn: *The Cycle of Life, Of Christmastide, Americana, Water & Light, Winter* kaj *One is the All.*
Ĉe solid-stata fiziko (kaj rilataj aplikitaj kampoj), la **benda breĉo** estas la energia malsameco inter la supro de la valenta bendo kaj la subo de la konduktiva bendo ĉe izolaĵoj kaj duonkonduktaĵoj. Ofte ĝi nomiĝas "bendbreĉo".

Vidu en elektra konduktado kaj duonkonduktaĵo por pli detala priskribo de benda strukturo.

La benda breĉo en duonkonduktaĵoj estas grava pro kelkaj kialoj. La konduktiveco de senkontaminaĵa duonkonduktaĵo forte dependas de la benda breĉo. Tio ĉi estas ĉar la solaj disponeblaj portantoj de konduktado estas tiuj elektronoj kiuj sukcesas ricevi sufiĉan termikan energion ekscitiĝi de la valenta bendo en la konduktan bendon. De Fermi-Dirac-aj statistikoj, la probableco de okazado de tiuj ĉi ekscitaĵoj estas proporcia al:

{\displaystyle \exp \left({\frac {-E\_{g}}{kT}}\right)}
kie:

exp estas la eksponenta funkcio
*Eg* estas la bende breĉa energio
*k* estas la konstanto de Boltzmann
*T* estas la temperaturo
Je multaj aparatoj tiu ĉi speco de konduktiveco estas maldezirinda, kaj pli granda bendbreĉo donas pli bona funkciado. Je infraruĝaj fotodiodoj, malgrande bendbreĉaj duonkonduktaĵoj uziĝas por allasi detektado de malalt-energiaj fotonoj. La ebleco tajlori la bendbreĉo de aparato eblas en duonkonduktaĵaj alojoj (tiel kiel GaAlAs, InGaAS, InAlAS, ktp...), kaj foje referiĝas kiel bendbreĉa inĝenierado. Tio ĉi ekspluatiĝas en la konstrukcio de heterojuntaj dupolusaj transistoroj (HDT-oj) kaj laseraj diodoj.

La diferenco inter duonkonduktaĵo kaj izolaĵo estas iome ambigua. Fakte, laŭ unu difino, duonkonduktaĵo estas speco de izolaĵo. La kvanto de 3 eV foje doniĝas. Movebleco ankaŭ rolas en determinado de neformala klasado de materialoj.

Benda breĉo kutime malpliiĝas kun pliiĝa temperaturo, en procezo rilata al temperatura pligrandiĝo. Bendbreĉoj povas esti aŭ rekta aŭ malrekta.

Bendbreĉoj de kelkaj kutimaj materialoj ĉe ĉambra temperaturo:

|  |  |
| --- | --- |
| Si | 1.11 eV |
| Ge | 0.67 eV |
| GaAs | 1.43 eV |
| InP | 1.34 eV |
| AlAs | 2.16 eV |
| GaN | 3.37 eV |
| Diamanto | 5.46 - 6.4 eV |
| AlGaAs | 1.42 - 2.16 eV |

Vidu ankaŭ
----------

* Solid-stata fiziko
* Elektroniko
* Duonkonduktaĵo
* Duonkonduktaĵa aparato
* Lum-elsenda diodo
* Sunĉelo
* Germanio (elemento)
* Elektrotekniko kaj elektroniko
* Konduktado (elektro)
* Elektrona truo

* Kategorio Bendbreĉo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri elektroprena konstruparto ĉe certaj elektraj veturiloj. Por aparato por permane kopii desegnaĵojn rigardu la paĝon Pantografo (desegnilo).* |

Skizo de pantografo
**Pantografo** estas kurentoprena aparato ĉe elektraj veturiloj. Ĝi konsistas el artikitaj stangoj, kiuj premas metalan arĉon kun grafita surmetaĵo al la supertraka kontakta lineo (drato). Ekzistas formoj kvarangulaj kaj triangulaj.

La aparato ricevis sian nomon de la samnoma desegnilo, kiu havas similan formon.
Pantografo estas la sola formo de kurentoprenilo uzata ĉe elektraj fervojoj kun supertraka kontakta lineo, ĉar male al troleo ĝi ebligas ambaŭdirektan veturadon sen homa interveno.

 Dosiero de: **Sese Ingolstadt** (Germanujo) *Einholmstromabnehmer mit Einzelkomponenten* Unu bastono-pantografo kun detalaj komponantoj de trajno ICE 3, Germanujo *Schleifleisten*-facetolisteloj; *Palette-*paledo; *Palettenfederung* - paleda risortado; *Palettenführung* - paleda konduktilo; *Oberarm* - supra brako; *Unterarm* - suba brako; *Kuppelstange* - kupla stango; *Hebantrieb* - leva maŝino; *Stützisolatoren* - apogaj aŭ tenaj izoliloj

Ligiloj en vikipedio
--------------------

* Logo Wikimedia Commons Fotogalerio pri pantografo en la Vikimedia Komunejo

Eksteraj ligiloj
----------------

* PDF pri facetolisteloj, detala listo, 59 paĝoj
**Pál Andai,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Andai Pál** estis hungara arkitekto, sciencohistoriisto, fervojisto. Lia origina familia nomo estis *Abelsberg* ĝis 1932.

Pál Andai naskiĝis la  5-an de oktobro 1902(nun 1902-10-05) en Budapeŝto, li mortis en 2004 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Andai maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1920, en la sekva jaro akiris seruristan licencon, fine arkitekturan diplomon en Reĝa Universitato palatino József en 1928. Post la diplomo li estis arkitekto de Hungaraj Ŝtatfervojoj province, ekde 1937 en Budapeŝto. Dum la nazia erao (1944) li estis trudlaboristo, tamen li faris arkitektajn laborojn. Post la paco li partoprenis en rekonstruo de fervojaj linioj. Inter 1949-1968 li laboris en ŝtata arkitekta oficejo, kie li okupiĝis pri digoj, tuneloj, poste li pensiuliĝis. Nepre menciindas lia scienchistoria verkaro.

Lia edzino naskis 3 gefilojn en 1930, 1932 kaj 1946. Andai vidviĝis en 1980. Li ricevis premiojn inter 1953-2002.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Völgyzárógátak. – Tornyok és gyárkémények. – Egyéb feszített szerkezetek.* (libro, 1952)
* *A mérnöki alkotás története* (monografio, 1959, 2013)
* *A technika fejlődése az őskortól az atomkor küszöbéig* (monografio kaj disertaĵo, 1965)
* *A dunaújvárosi löszpart rendezése* (1970)

Fontoj
------

* biografio hungare
* mencio Arkivigite je 2022-10-06 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 840075
 |



* Portalo pri Biografio
ŝirmilforma papuso  
kun la semoj de herbeja tragopogo  
(*Tragopogon pratensis*)
konstruo de langofloro:  

A ovario   

B **papuso**   

C teko   

D lango   

E pistilo
La **papuso** (science *pappus*) estas harkrono aŭ malofte haŭtecaj semoj sur la fruktoj de plantoj el la familio de Asteracoj (Asteraceae).

Ĉe kelkaj plantoj, ekzemple ĉe leontodo aŭ tragopogo, la papuso estas per tigeto altigita kaj similas al eta ombrelo. La papuso estas plej ofte blanka aŭ bruna. La papuso helpas la disvastigon de la semoj pere de la vento. (Anemoĥorio). Ĉe kelkaj specioj, ekzemple bidento ĝi alkroĉiĝas en la pelto de bestoj (zooĥorio).

Papuso estas la tuto de la komplete ŝanĝita sepalode floro de Asteracoj.

Vidu ankaŭ
----------

* meteoroĥorio
* semdisvastiĝo

Fontoj
------

* Peter Leins: *Blüte und Frucht. Morphologie, Entwicklungsgeschichte, Phylogenie, Funktion, Ökologie*. E. Schweizerbart’sche Verlagsbuchhandlung, Stuttgart 2000. ISBN 3-510-65194-4

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Papuso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Asteraca morfologio (angle)
* Kompozitaj floroj (angle)
La **Urbo Sesa de Oktobro** aŭ **Sesadeoktobrourbo** (arabe مدينة السادس من أكتوبر, DMG *Madīnat as-Sādis min Uktūbar*) estas egipta urbo en la Provinco Gizo.

Priskribo
---------

La urbo, lastatempe fondita en 1979 surbaze de Dekreto 504 de prezidanto Anŭar as-Sadat, situas proksimume 17 kilometrojn okcidente de la piramidaltebenaĵo de Gīza kaj 32 kilometrojn de Kairo urbocentro. La urbo hodiaŭ okupas areon de ĉirkaŭ 400 kvadrataj kilometroj. En 2017, ĉirkaŭ 450,000 homoj vivis ĉi tie. 

La nomo de la grandurbo estas derivita de la Oktobra Milito de 1973 (ankaŭ konata kiel la Milito de Jom Kippur). La 6-an de oktobro 1973, egiptaj trupoj transiris la Suez-kanalon kaj rompis la strategie gravan Linio de Bar Lev. Eĉ se la egiptaj armetrupoj estis nekapablaj atingi venkon en la fino, tio estas konsiderita la plej signifa armea ago sub Sadat. Pacnegocadoj poste okazis kaj la packontrakto inter Egiptio kaj Israelo estis finita en 1979. La 6-a de oktobro estas ankaŭ la festo de la Egiptaj Armitaj Fortoj.

En April 2008, la grandurbo iĝis la ĉefurbo de la lastatempe fondita as-Sadis min Uktubar governorato, sed tio estis aboliciita la 14-an de aprilo 2011 .

Ekonomio
--------

Krom multaj universitatoj, la urbo ankaŭ havas ampleksan industrian parkon. La egipta aŭtindustrio ĉefe situas ĉi tie. Oni povas trovi ĉi tie la Bavarian Auto Manufacturing SAE ( BMW ), la egiptan germanan Automotive SAE ( Mercedes-Benz ), la General Motors Egypt SAE ( General Motors / Al-Monsour ), la Modern Motors SAE ( Nissan / Seoudi ), ankaŭ la Suzuki Egypt SAE ( Suzuki / Seoudi ).

La Inteligenta Vilaĝo estas distrikto fondita en 2001 en kiu baziĝas multaj grandaj kompanioj.

Edukado
-------

Estas multaj privataj universitatoj en Madinat as-Sadis min Uktubar.

### Listo de universitatoj

* Modernaj Sciencoj kaj Arta Universitato
* 6-a de oktobro Universitato
* Ahram Kanada Universitato
* Misr Universitato de Scienco kaj Teknologio
* Universitato de Nilo
* Akademio Akhbar El Youm
* Supera Instituto de Aplikata Arto
* Supera Instituto de Scienco kaj Teknologio
* La Supera Instituto de Inĝenieristiko
* La Supera Teknologia Instituto
* Universitato de Kairo en El-Sheikh Zayed

Galerio
-------

* "La Pavilono" en Smart Village"La Pavilono" en Smart Village
* Centro por la dokumentado de kultura kaj natura heredaĵoCentro por la dokumentado de kultura kaj natura heredaĵo
* Universitato de NiloUniversitato de Nilo
* Revparko "Dream park"Revparko "Dream park"
* Moskeo Al-HosaryMoskeo Al-Hosary
* Urba pejzaĝoUrba pejzaĝo

Referencoj
----------

1. ↑  "To Catch Cairo Overflow, 2 Megacities Rise in Sand" article by Thanassis Cambanis in *The New York Times* August 24, 2010.
2. ↑   6th October City. Alirita 30 October 2016.
3. ↑ .  2017 Census for Population and Housing Conditions (2017). Arkivita el la originalo je 10 April 2023. Alirita 2023-02-21.
4. ↑  Neil MacFarquhar, David Rohde, Aram Roston: Mubarak Family Riches Attract New Focus.

Eksteraj ligiloj
----------------




|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 863175
* LCCN: n2013051720
* VIAF: 305194720
 |
*Ribagorza* en Aragono.
**Ribagorza** (aragone *Ribagorza* kaj benaskese kaj katalune *Ribagorça*) estas komarko de la nordoriento de la Provinco Ŭesko, en nordoriento de la regiono Aragono, en Hispanio. Ĝia ĉefurbo estas Graus dum la ĉefurbo por kulturaj aferoj estas Benabarre.

La ekonomio estas bazita, ĉefe, iam sur agrikulturo (cerealo kaj vinproduktado) kaj brutobredado kaj nun sur turismo. Ĉefaj altiraĵoj estas la montaraj pejzaĝoj proksimaj de Pireneoj, piedirado, montogrimpado, natura observado ktp.

Krom la hispanan, oni parolas ankaŭ la katalunan kaj variaĵojn de aragona.

Municipoj
---------

Ĝi enhavas jenajn 34 municipojn:

Municipoj de *Ribagorza*.

* Arén
* Benabarre
* Benasque
* Beranuy
* Bisaurri
* Bonansa
* Campo
* Capella
* Castejón de Sos
* Castigaleu
* Chía
* Estopiñán del Castillo
* Foradada del Toscar
* Graus
* Isábena
* Lascuarre
* Laspaúles
* Monesma y Cajigar
* Montanuy
* Perarrúa
* La Puebla de Castro
* Puente de Montañana
* Roda de Isábena (subm.)
* Sahún
* Santaliestra y San Quílez
* Secastilla
* Seira
* Sesué
* Sopeira
* Tolva
* Torre la Ribera
* Valle de Bardají
* Valle de Lierp
* Viacamp y Litera
* Villanova

Geografio
---------

Monto Turbón.
Ĝi limas norde kun Francio (*Haute-Garonne*), nordoriente kun Arana valo, oriente kun Alta Ribagorza kaj Pallars Jussá, sudoriente kun Noguera (ĉiuj en provinco Ilerdo), sude kun La Litera, sudoriente kun Somontano de Barbastro kaj okcidente kun Sobrarbe (ĉiuj en provinco Ŭesko). Ĉefaj riveroj estas Ésera, Isábena kaj Noguera Ribagorzana.

Pro aparteco kaj ĝenerala alurba migrado la komarko perdis grandan parton de la loĝantaro laŭlonge de la 20-a jarcento, nome oni malaltiĝis el pli ol 34 000 loĝantoj komence de la jarcento ĝis nunaj 12 171 (2020).

Parto de ĝia teritorio estas okupata de la Natura Monumento de la Pireneaj Glaĉeroj kaj de la Natura Parko Posets-Maladeta.

En Benasque estas la monto Aneto, nome la plej alta pinto de Pireneoj, kun altitudo de 3404 msm.

La komarko kiel institucio
--------------------------

Valo de Estós.
La leĝo de la komarkokreo estas la leĝo 12/2002 de la 28-a de majo 2002. La komarko konstituiĝis en la 22-a de julio 2002. La regopovo estis transigita al la regiona registaro la 1an de julio 2002.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

1. ↑   Ley de creación de la comarca de La Ribagorza. Arkivita el la originalo je 2023-03-23. Alirita 2023-03-23.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ribagorza en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Komarko Somontano de Barbastro, en comarcaacomarca.com
* Komarkigo de Aragono, Somontano de Barbastro

* oficiala retejo de Ribagorza
* oficiala retejo de Turismo Ribagorza
* oficiala mapo en pdf
* Comarca a Comarca
* Komarkigo de Aragono, La Ribagorza
* La komarko en huesca.com
* Leĝpropono kun nova nomo Arkivigite je 2023-02-10 per la retarkivo Wayback Machine

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo La Ribagorza en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 815954
* LCCN: n2014008179
* BNF: 11950266c
 |
la urba katedralo
**Ribe** (de la malnovdanavorto: *ripa* = rivera bordo; germane *Ripen*) estas unu el la plej malnovaj urboj de Danio kaj administra sidejo de samnoma provinco. Dum la jaro 2005 la urbo havis 18.147 enloĝantojn. Tra la tuta mezepoko ĝi estis la plej grava havenurbo de Danio ĉe la okcidenta marbordo, tiu de la Norda Maro. Nuntempe la urbo perdis sian ekonomian gravecon, sed pro la multaj konstruaĵoj el la riĉaj jarcentoj daŭre ofertas multajn vidindaĵojn. El inter ili elstaras la impona urba katedralo.

Geografio
---------

*Ribe* situas en la sudokcidento de Jutlando ĉe al bordo de la Norda Maro, proksime al la enfluejo de la rivero Ribe Å en la maron. Proksimume 25 kilometrojn nordokcidente situas la urbo Esbjerg, 50 km oriente la urbo Kolding. La urba areo ampleksas 352 km².

Depost administra reformo dum la jaro 1970 la urbo estis centro de komunumaro, kiu ampleksis ankaŭ la komunumojn *Hviding*, *Roager* kaj *Spandet*. La centraligo de la loka kaj regiona administrado de la jaro 2007 tamen trafas la urbon: la komunumaro iĝas parto de suddania regiono kun administra sidejo en la urbo Vejle, kaj la urbo Ribe mem formas grandkomunumon kun la najbara urbo Esbjerg.

Kulturo kaj vidindaĵoj
----------------------

parto de la historia urbocentro
*Ribe* konatas pro sia bone konservita historia urbocentro, kiun dominas urba katedralo konstruita en romanika kaj poste ampleksigita en gotika stilo (1130). Same menciindas la malfrugotika urbodomo kaj dominikana monaĥejo, kiu ekestis inter la 13-a ĝis 15-a jarcentoj.

En la proksimeco, proksimume 2 kilometrojn sude de *Ribe*, troviĝas impresa subĉiela muzeo, la *Vikinga Centro Ribe".*
Tie dum la tuta jaro eblas percepti la vivon en originalece postkonstruita vikinga vilaĝo. Eblas interparoli kun la "vilaĝanoj", plejparte studentoj, kiuj en vikingaj vestoj vivas kaj laboras en la vilaĝo. Manĝaĵoj, trinkaĵoj kaj spicoj el la vikinga epoko ofertiĝas. Eblas observi la metiistojn kaj ekzemple ekzerci pafi per arko kaj sagoj. Ĉiutage estas apartaj eventoj - ekzemple merkatoj, prezentoj de ĉasado per falkoj - kaj diversaj projektoj - ekzemple konstruado de vikinga ŝipo.

### Muzeoj kaj ekspozicioj

* vikinga muezo *Museet Ribes Vikinger*
* arta muzeo *Ribe Kunstmuseum*
* havena centro *Vadehavscentret*

Partneraj urboj
---------------

cikonia nesto en Ribe
* Balleroy, regiono Malsupra Normandio, Francio
* Ely, grafejo Cambridgeshire, Britio
* Güstrow, federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, Germanio
* Krems, federacia lando Malsupra Aŭstrio, Aŭstrio
* Leikanger, regiono Sogn og Fjordane, Norvegio
* Ratzeburg, federacia lando Ŝlesvig-Holstinio, Germanio
* Strängnäs, regiono Södermanland, Svedio
* Tainan (ĉine: 台南市), Tajvano

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ribe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficialaj paĝoj de la urbo Arkivigite je 2007-01-28 per la retarkivo Wayback Machine
* paĝoj de la Vikinga Centro Ribe (en la dana, angla, germana)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 195272
* GND: 4076744-9
* LCCN: n79094641
* VIAF: 144235425
* SUDOC: 027441741
* BNF: 119482334
* NKC: ge192246
 |
**Berat** estas malnova urbeto en suda Albanio, administra centro de la distrikto Berat (*Rrethi i Beratit*). Ĝi situas apud la rivero Osum, okcidente de la Tomorr-monto (altas 2417 m), inter krutaj montoflankoj. la urbon loĝas ĉ. 47.000 homoj (2004).

Super la urbo troviĝas ruinoj de sitadelo. La domoj estas ofte terasaj, kun multaj fenestroj. Norde, je 11 km troveblas la naftokampo *Qyteti Stalin*.

Sur la maldekstra bordo de la rivero troviĝas la kristana kvartalo Goritsa (praslave: vilaĝeto), kiun interligas ponto - konstruita en 1780 - al la muslima kvartalo Morë-Tchëlëpi en la dekstra bordo.

Historio
--------

maldekstraLa urbo situas ĉe strategie grava loko, ĉe limo de la praa Ilirio kaj Epiro, kie okazis multaj bataloj. La urbo mem fondiĝis en la 13-a jarcento sur loko de la pragreka Antipatreia (bizanca Pulheriopolis). En la 14-a jarcento okupius ĝin la serboj kaj ricevis la nomon Beligrad, el kiu venas la nomo Berat. La urbomurojn malkonstruigis paŝao Ali, turka grandveziro.

Fine de la 19-a jarcento, la urbo estis centro de suda Albanio kaj tiel ankaŭ centro de la albana naciisma movado, samtempe bazo de la apogantoj de la Albana Ligo. La komunista nacia Liberiga Kontraŭfaŝista Konsilantaro tie deklaris sin mem en 1944 al provizora registaro de Albanio.

Monda heredaĵo de Unesko
------------------------

La historia parto de ĉi tiu urbo (58,90 ha) estis listigita kiel Monda heredaĵo de Unesko sub la titolo *Historiaj Centroj de Berat kaj Gjirokastër* .

Referencoj
----------

1. ↑  (en) *UNESCO; Historic Centres of Berat and Gjirokastra*.

Vidu ankaŭ
----------

Gjirokastra


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 261543
* GND: 4205503-9
* LCCN: n88020417
* VIAF: 124435523
* SUDOC: 06179080X
 |

* Berat en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Berat en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri rivero en Nederlando. Por informoj pri komunumo en Germanio, vidu la artikolon Waal (Algovio).

La rivero **Waal** (esperante *Vakalo*) estas branĉo de la grandega rivero Rejno. Tuj post kie la Rejno enfluas Nederlandon, ĝi disiĝas je du riveroj. La norda parto nomiĝas sinsekve *Pannerdens Kanaal*, *Nederrijn* kaj *Lek* kaj la suda branĉo nomiĝas *Waal* kaj poste *Boven Merwede*. Vidu artikolon Kanalo Amsterdamo–Rejno.

La rivero Waal sekve estas la suda branĉo de la Rejno inter Panningen kaj Gorinchem. De la du branĉoj la Waal estas la plej akvoplena kaj la plej grava por la ŝiptransporto. Ĵus antaŭ Gorinchem la Waal kunfluas kun la Moza branĉo *Afgedamde Maas*, kaj de tie nomiĝas *Boven Merwede*. La Waal estas parto de la plej densa ŝiptransportlinio en Eŭropo de Roterdamo al la Ruhr-regiono.

Urboj
-----

Urboj kiu situas laŭ la bordo de la Waal estas:

* Suda (maldekstra) bordo:
	+ Nimego (Nijmegen)
	+ Zaltbommel
* Norda (dekstra) bordo:
	+ Tiel

Pontoj
------

Aŭtopontoj trans la rivero troviĝas ĉe:

* Nimego (ponto "Waalbrug")
* Ewijk
* Beneden Leeuwen (apud Tiel)
* Zaltbommel (ponto "Martinus Nijhoffponto")

Fervojpontoj troviĝas ĉe:

* Nimego
* Zaltbommel

Ekde 2004 troviĝas ĉe la fervojponto de Nimego nova ponto por bicikloj ("Snelbinder").

* Waal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Waal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Vojokruciĝo de avenuo Ĉuo-dori en Akihabara (2007)
**Akihabara** (japane: 秋葉原 [Akihabara]) estas loknomo mencianta ĉefe pri la ĉirkaŭejo de Akiahabara, la Sotokanda, Kandasakumaĉo, Kandasakumaĉo en la kvartalo Ĉijoda kaj la Akihabara en kvartalo Tajto en Tokio.

Butikas multaj elektro-butikoj pri elektraj komponantoj, personaj komputiloj, programaroj, elektroaparatoj, anime-butikoj kaj ceteraj en la kvartalo (t.n. *Denki-gaj*; laŭvorte: elektrabutika kvartalo).
Freŝdate, multaj turistoj vizitas la kvartalon. Laŭ demandaro de la japana turisma oficejo[*specifigu*] el la jaro 2003, 6,6% el ĉiuj vizitantoj de Japanio vizitis la kvartalon Akihabara. Oni vokas mallongige **Akiba**.

Geografio
---------

Laŭ geografio, **Akihabara** signifas kvartalon ĉirkaŭitan de avenuoj Ŝoŭa-dori kaj Ŝohejbaŝi-dori, la rivero Kanda kaj avenuo Kuramaebaŝi-dori. Ĝia adreso estas la Sotokanda en Kvartalo Ĉijoda aŭ la Akihabara en Kvartalo Tajto. Je 1-a de oktobro 1969, la loknomo **Akihabara** naskiĝis en Kvartalo Tajto, distante 100 m de la stacio Akihabara. Nuntempe, Akihabara kiel elektrabutika kvartalo signifas kvartalon, kies centro estas la stacio Akihabara kaj la avenuo Ĉuo-dori.

Historio
--------

Post grana incendio en 1869, Imperiestro Meiji ordonis konstrui sanktejon por kontraŭincendia sanktejo (鎮火社) (nun kampo de stacio Akiahbara). Popoloj nomis ĝin Akiha-sama aŭ Akiha-san, miskomprenante, ke ĝi estus spirodivido de Sanktejo Akiha, kaj nomis kontraŭincendian bufrokampon "Akiba no Hara"(秋葉の原) aŭ "Akiba no Harappa" (kampo de Akiba).

La kontraŭincendia sanktejo renomiĝis Akiba-Sanktejo (秋葉社 akibaŝa) en 1870. En 1888 la sanktejo estis translokigita pro konstro de fervoja linio (nun Linio Tohoku), kaj ĝi renomiĝis Sanktejo Akiba (秋葉神社 [Akiba Ĝinĝa]).

### Nomo

En 1890, Akiahabara-Stacio malfermiĝis, kaj **Akiahbara** iĝis komuna nomo por la kvartalo. Antaŭ tio, popoloj vokis *Akibahara*, *Akibagahara*, *Akiba no Hara* k.c.

Koordinatoj: 35.69969° N, 139.77137° O

Eksteraj ligiloj
----------------

* Akihabara en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Akihabara en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala ttt-ejo de Akihabara (japane kaj angle)
ĉefenirejo
**Carnegie Hall** [karneĵi ho:l] estas fama koncertejo ĉe angulo de la Novjorka 7-a avenuo kaj 57-a strato.

Ĝi estis konstruita en itala novrenesanca stilo, laŭ planoj de William B. Tuthill, malfermis la pordojn en 1891 kaj ekportis la nomon de la tiama konstruiganto, posedanto, industriisto Andrew Carnegie. En la solena malferma semajno, la gasta dirigento estis Ĉajkovskij kaj ekde tiam ĉiu grava usona kaj eksterlanda muzikisto ludis tie. La halo estis longtempe hejmo de la Novjorka Filharmonio, ĝis la muzikgrupo translokiĝis en la 1960-aj jaroj en la Lincoln Center.

Oni preskaŭ malkonstruis ĝin en 1959, ĉar ĝi ne estis profitdona, sed la violonartisto Isaac Stern kaj mecenatoj Jacob kaj Alice Kaplan ekis sukcesan kampanjon por savi tion. La konstruaĵon aĉetis en 1960 urbo de Novjorko.

La konstruaĵo estis en 1986 tute renovigita kaj oni rekte alkonstruis 60-etaĝan loĝejan kaj burokonstruaĵon (1987-1989), nomatan „Carnegie Hall Tower".

* Kategorio Carnegie Hall en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 222741
* GND: 4256673-3
* LCCN: n87810289
* VIAF: 151394261
* ISNI: 0000000121855022
* BNF: 13879277q
* NKC: kn20141009007
 |
**Gloto** estas la interspaco inter la voĉkordoj (voĉlipoj) en la laringo. Ĝia longeco estas tipe 20 mm ĉe viroj, 15 mm ĉe virinoj kaj 5 mm ĉe beboj. Ĝi estas plej vaste malferma dum enspirado. Ĝi fermiĝas kaj malfermiĝas reflekse dum tusado. Ĝi fermiĝas kiam nutraĵo minacas eniri la traĥeon kaj por stabiligi la diafragmon kiam oni aktivigas la ventrajn muskolojn.

Dum parolado, la vasteco de la gloto varias. Fermita ĝi estas dum la produktado de glota plozivo kaj ejektivaj konsonantoj. Kiam la interna tensio de la voĉlipoj, ilia adukcia stato kaj la premdiferenco aŭ aerfluo tra la gloto ĝuste kombiniĝas, estiĝas vibrado de la voĉlipoj. Tiam la vasteco de la gloto oscilas inter maksimumo kaj minimumo.

En normala brustvoĉo, la gloto plene fermiĝas dum fazo de la vibra ciklo.

En lika voĉo, kiu estas pli kutima ĉe virinoj ol ĉe viroj kaj uzata por esprimi elkorajn sentojn, kaj ankaŭ en falseta voĉo, la gloto ne plene fermiĝas dum vibra ciklo.

Dum flustrado, la gloto tipe estas plejparte fermata (en sia antaŭa parto), sed restas malferma triangulo inter la aritenoidaj kartilagoj kiuj konsistigas la malantaŭan fikspunkton de la voĉlipoj kaj voĉkordoj.

Dum la fortena fazo de senvoĉaj konsonantoj, la voĉlipoj estas abdukciataj kaj streĉigataj. Tiu streĉigo ankaŭ kaŭzas ioman altigon de la voĉfrekvenco (tonalteco) en sekva vokalo. La glota malfermo estas pli vasta dum la fortena fazo de aspiraciaj plozivoj ol ĉe plozivoj ellasataj sen aspiracio.

* Kategorio Gloto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blukapa arbarkolombo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Turturo *Turtur* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Blukapa arbarkolombo** *Turtur brehmeri*Gustav Hartlaub 1865 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blukapa arbarkolombo  |

 |
| v • d • r |

La **Blukapa arbarkolombo**, *Turtur brehmeri* konata ankaŭ kiel **Blukapa kolombo** estas mezgranda birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas kolombojn kaj turtojn ene de la genro de Kukolkolomboj nome *Turtur*, iom simila al genro Streptopelia, sed kun pli longa vosto.

Disvastiĝo
----------

La **Blukapa arbarkolombo** estas disvastigata tra la sovaĝaj pluvarbaroj de ekvatora mez-okcidenta Afriko, kaj pli precize en la landoj de la tuta marbordo de la Golfo de Gvineo nome en Sieraleono, Gvineo, Liberio, Eburbordo, Ganao, Togolando, Niĝerio, Kameruno, Gabono, Ekvatora Gvineo, Respubliko Kongo, Angolo, kaj nur en unu interna lando nome Centr-Afrika Respubliko.

Aspekto
-------

Ĝi estas ĝis 25 cm longa, ruĝbruna arbarkolombo de longa vosto kaj blugriza kapo, brilegajn verdajn makulojn en la flugiloj, ruĝeca beko, malhelbruna irizo kaj malhelruĝaj kruroj. Ambaŭ seksoj estas similaj. La junuloj estas pli senkoloraj ol la plenkreskuloj.

Kutimoj
-------

La Blukapa arbarkolombo konstruas neston en arboj el bastonetoj, folioj kaj alia vegetala materialo. Ties dieto konsistas ĉefe el semoj, faliĝintaj fruktoj, insektoj kaj aliaj etaj animaloj kaptitaj en la manĝogrundoj. La ino plej ofte demetas unu aŭ du ovojn.

Tiu ĉi specio estas tre disvastigata kaj loke komuna tra ties granda teritorio kaj pro tio la Blukapa arbarkolombo, estas konsiderata kiel ĉe Ple Malgranda Zorgo ĉe la IUCN, Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Turtur brehmeri*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 19 February 2007. Ne minacata

Eksteraj ligiloj
----------------

* Blukapa arbarkolombo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Blukapa arbarkolombo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Blukapa arbarkolombo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* BirdLife Datumbazo pri Specioj Arkivigite je 2007-09-29 per la retarkivo Wayback Machine
* IUCN Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 224790
 |
Koordinatoj: 30° 20′ 45.85″ N 91° 4′ 14.84″ U﻿ / ﻿30.3460694 °N, 91.0707889 °U﻿ / 30.3460694; -91.0707889 (mapo)

La **Observatorio de Highland Road Park** estas astronomia observatorio en Usono, funciigata far'de la Luiziana Universitato, de la Astronomia Societo de Baton Rouge kaj la Komisiono pri Amuzo kaj Parko de East Baton Rouge.

Ĝia MPC kodo estas **747**.

La observatorio posedas teleskopon Ritchey-Chrétien kun hiperboloida ĉefa spegulo de 20 coloj (51 cm) kaj sekundara spegulo de 7,25 coloj, ambaŭ de konika formo kaj faritaj el malpeza, feble dilatema ceramiko, ekvatoriala muntaĵo kaj komputila rega sistemo.

La Astronomia Societo de Baton Rouge (B.R.A.S.) estis fondita en 1981 kiel neprofitcela organizaĵo, kies membroj kunvenas ĉiumonate ĉe la observatorion. La Societo estas ano de la Astronomia Ligo, kies anoj estas volontuloj por subteni la fukciadon de la Observatorio de Highland Road Park kaj kondukas multenombrajn aktivojn de scienca popularigo, notinde la stratan astronomion kaj la defendo de la malluma ĉielo.

Malkovroj
---------

Pli ol 40 numerotitaj asteroidoj estis malkovritaj elde la Observatorio de Highland Road Park de 1998. Minor Planet Center kreditas de tiuj malkovroj la astronomoj Walter R. Cooney Jr. Matthew Collier, Patrick M. Motl, Susannah Lazar, Katrina Wefel, Terry Martin, Merrill Hess, Geoffrey Burks, Ethan Kandler kaj Meredith Howard. Unu asteroido estas sempere atribuita al la observatorio : (91239) 1999 CA10, la 15-an de februaro 1999.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Kodoj de la Observatorioj (*Minor Planet Center*)
2. ↑  Stelobservo, malkovro kaj eduko abundas ĉe *Highland Road Park Observatory*, de Cynthea Corfah ; 30-a de novembro 2018, el *225 Magazine* (angle)
3. ↑  Astronomia Societo de Baton Rouge, oficiala paĝaro (angle)
4. ↑  MPC alfabeta listo de asteroidaj malkovrintoj (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle *Highland Road Park Observatory*, el la paĝaro de la Komisiono pri Amuzo kaj Parko de East Baton Rouge (BREC)


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Astronomio |


---

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Highland Road Park Observatory en la angla Vikipedio.*
**Tombejo de Varsoviaj Insurekcianoj** (pole *Cmentarz Powstańców Warszawy*) – la plej granda en Pollando milita tombejo, malfermita la 25-an de novembro 1945 destine al enterigoj de elterigataj personoj el la amasaj "transitaj" tomboj de la stratoj kaj placoj de Varsovio, mortfalintaj ĉefe dum la ribelo de Varsovio. En 2012 registrita en la liston de historiaj monumentoj.

Nekropolo, kiu komence ampleksis 4,5 ha, hodiaŭ okupas la areon de 1,5 ha kaj troviĝas ĉe la str. Wolska 174/176 en Varsovio, de okcidenta kaj norda flanko estas limigita per murego de Wolski-tombejo, de sudo de la str. Wolska, kaj de oriento de la str. Józefa Sowińskiego. Tie ripozas soldatoj de la Varsovia ribelo kaj ties civilaj viktimoj, ankaŭ etprocente soldatoj mortfalintaj en Varsovio en aliaj operacoj de la Dua Mondmilito.

Historio
--------

Unuaj entombigoj okazis jam novembre 1945 kaj daŭris ĝis komenco de la 50-aj jaroj. La plej granda funebra ceremonio okazis la 6-an de aŭgusto 1946, kiam al Wola oni kunveturigis 5,5 tunoj da cindroj (117 ĉerkoj) de murditaj personoj kaj bruligitaj en la unuaj tagoj de la ribelo sur terenoj de antaŭa Ĝenerala Inspektejo de Armitaj fortoj (Aleo Ujazdowskie), sidejo de Gestapo ĉe aleo Szucha, kaj ankaŭ de la kvartalo Wola mem, en tio el amasa genocida ekstermo de la loĝantaro, nomata de la travivintoj kiel la masakro de Wola.

Vidu ankaŭ
----------

* Pola Rezistomovado
* Pola Enlanda Armeo

Bibliografio
------------

* *Cmentarz Poległych w Powstaniu 1944 r. w Warszawie* (Tombejo de Mortfalintoj en la Ribelo de 1944 en Varsovio), "Architektura", n-ro 3, p. 73–75, Varsovio 1949

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tombejo de Varsoviaj Insurekcianoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Elektroniczna księga Cmentarza Powstańców Warszawy Urzędu Dzielnicy Wola Arkivigite je 2019-08-09 per la retarkivo Wayback Machine Elektronika libro de la Tombejo de Varsoviaj Insurekcianoj de la Oficejo de Wola-Kvartalo
**Pünderich** estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Cochem-Zell de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro 2024 la komunumo havis 856 loĝantojn.

Geografio
---------

La vilaĝo Pünderich situas je la dekstra flanko de la Mozelo en la naturprotekta regiono „Moselgebiet von Schweich bis Koblenz" ("mozela regiono de Schweich ĝis Koblnco"). La plej proksima lokoj laŭflue de la rivero estas Briedel kaj Zell, kontraflue situas Reil , Burg kaj Enkirch.

Pünderich ĉe Mozelo

Historio
--------

La unua mencio de la vilaĝo estas dokumento el la jaro 1128. En ĝi Papo Honorio la 2-a ludonis al la abatejo Springiersbach bienon en „Pundricho".

Pünderich apartenis eklezie al la paroĥo de Marienburg kaj per tio estis parto de la princelekta regno de Kurtrier. Ekde 1794 Pünderich estas franca. La Viena kongreso donis la komunumon en 1815 al reĝlando Prusio. Ekde 1946 Pünderich estas parto de la nove kreita lando Rejnlando-Palatinato.

En 1984 la komunumo gajnis la titolon la „Plej bela vilaĝo" en Regierungsbezirk Koblenz.

Politiko
--------

### Komunuma konsilantaro

La komunuma konsilantaro en Pünderich konsistas al 12 membro. Prezidas ĝin volontula komunumestro.

Kulturo kaj vidindaĵoj
----------------------

### Konstruaĵoj

Vidindaĵoj estas la panoramon al la Marienburg, die kiu ankaŭ estas la nomonato de la loka vinsituo, kaj la 786 m longa vervoja tunelo, la plej longa en Germanio. Vizitindaj estas ankaŭ la malnova pramdomo el ja jaro 1621 kaj la malnova urbodomon de 1548.
En la vilaĝo estas ankaŭ multaj trabfakaj domoj el la 16a jc. Interesa kun belega elrigardo sur la mozela meadnro estas panorama turo de Prinzenkopf. La iama ligna turo estas malkonstruita en 2008. La nova turo el ŝtao malfermiĝas jam en 2009.

Ekde somero 2008 la "Malnova Pramdomo" servas kiel gastejo dum semajnfinoj.

### Muzeoj

Supre de la preĝejo en Düppelstraße staras steht noch das aus Schieferbruchsteinen gebaute „Eichhäuschen" (mezurnormiga domo), konstruita el ardezaj frakciŝtonoj. Tie estis kontolitaj grandaj kaj malgranda vinbariloj el kverka ligno ĝis la jaro 1981.

Tiu barela mezurkontroldomo hodiaŭ estas muzeo. Fone starasdu feraj cisternoj kun enhavo de 1200 Litroj kaj 150 Litroj.

* „Malnova pramdometo"„Malnova pramdometo"
* Rigardo el la pramdometoRigardo el la pramdometo
* dekliva viadukto Pünderichdekliva viadukto Pünderich
* Historia vaporlokomotivoHistoria vaporlokomotivo

Ekonomio kaj infrastrukturo
---------------------------

Ĉefa monenspezo estas la vitikulturo. Plej ofte la vitspeco Riesling estis plantata, la dua plej granda enspezfonto estas turismo. La vilaĝo havs du kampaddejo kajparkumejoj por loĝkamionoj.

Literaturo
----------

* Karl Josef Gilles, Winfried Schneiders & Alois Busch: *Pünderich. Geschichte eines Moseldorfes*, Kliomedia, Trier 2009 (Ortschroniken des Trierer Landes 51), ISBN 978-3-89890-135-2.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pünderich en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (germane)

fontoj
------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 184038
* GND: 4047795-2
* VIAF: 235475615
 |
La Placo de la Senato kaj la Katedralo de Helsinko.
La **Placo de la Senato** (finne *Senaatintori*; svede *Senatstorget*) estas esplanado kaj arkitektura komplekso en la urbo Helsinko, en Finnlando. Ĝi montras parton de la varkaro de la arkitekto Carl Ludwig Engel, kaj alegorion de la religia, politika, scienca kaj komerca povoj en la urbocentro.

La Palaco de la Ŝtat-Konsilio estis kompletigita en la orienta flanko de la placo en 1822. Ĉi konstruaĵo gastigis la senaton de Finnlando, ĝis 1907, kiam la konstruaĵo de la Eduskunta finkonstruiĝis. La Centra Konstruaĵo de la Universitato de Helsinko, en la kontraŭa flanko de la placo estis konstruita en 1832.

La Katedralo de Helsinko en la norda ekstremo de la placo, estis la arkitektura projekto plej longdaŭra de Ludwig Engel. Ĝi regas la scenon de la Placo de la Senato, kaj estis finkonstruita 12 jarojn por la morto de Engel, en 1852.

* Placo de la Senato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Placo de la Senato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Adam Massinger** (naskiĝis la 6-an de septembro 1888 en Feudenheim, mortis la 21-an de oktobro 1914 en Ipro) estis germana astronomo.

Filo de gastejisto, li studis pri scienco kaj matematiko en
Hejdelbergo kaj fakiĝis en astronomio.

De 1910, li laboris kiel helpanto en la
Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl. En la fino de 1912 li forlasis
la observatorion kaj lernas en eksterlando por akiri la rangon de "Senior Master".
Li reiras en Hejdelbergon en aprilo 1913 tie, kie li laboras kiel volontulo
ĝis aprilo 1914.

Li malkovris sian unuan asteroidon la 22-an de marto 1911, kiu ricevis la provizoran
nomon **1911 LP**. Sed li ne sukcesis determini ĝian orbiton pro la malbona vetero, kaj
la asteroido perdiĝis.

Inter 1912 kaj 1914 li malkovris sep asteroidojn. En siaj lastaj jaroj, li provis
trovi regulecon en la aranĝo de la nebulozoj, por tio li studis pli ol 4400 bildojn
de nebulozoj.

Li estis rekrutigita je la komenco de la unua mondmilito kaj estis mortigita la
21-an de oktobro 1914 en Ipro.

La asteroido 760 Massinga
estis tiel nomita en lia honoro.

**Malkovritaj asteroidoj : 7**| 727 Nipponia | 11-a de februaro 1912 |
| 731 Sorga | 15-a de aprilo 1912 |
| 732 Tjilaki | 15-a de aprilo 1912 |
| 770 Bali | 31-a de oktobro 1913 |
| 772 Tanete | 19-a de decembro 1913 |
| 776 Berbericia | 24-a de januaro 1914 |
| 785 Zwetana | 30-a de marto 1914 |

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  JPL Small-Body Database Browser 760 Massinga (1913 SL) (angle)

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio:Malkovrita de Adam Massinger

Eksteraj ligiloj
----------------

* germane Nekrologio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 336421
* GND: 116836180
* VIAF: 3232558
* ISNI: 000000002013826X
 |
|  |
| --- |
| Ciklopropeno |
|  |
| **Plata kemia strukturo de la Ciklopropeno** |
|  |
| **Tridimensia kemia strukturo de la Ciklopropeno** |
| Kemia formulo | **C3H4** |
| CAS-numero-kodo | 2781-85-3  |
| ChemSpider kodo | 109788 |
| PubChem-kodo | 123173 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Molmaso | 40,065 g·mol−1 |
| Bolpunkto | −36 °C |
| **Sekurecaj Indikoj** |
| Riskoj | R12 |
| Sekureco | S9 S16 S33 |
| **Pridanĝeraj indikoj** |
| **Danĝero** 

|  |
| --- |
| 
Tre brulema
F+Trebrulema |

 |
| GHS Damaĝo Piktogramo | 

|  |  |
| --- | --- |
| 02 – Treege brulema | 04 – Produkto sub premo |

|  |
| --- |
| 08 – Risko al sano |

 |
| GHS Signalvorto | Damaĝa substanco |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H220, H280, H340, H350 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P201, P202, P210, P281, P308+313, P377, P381, P403, P405, P410+403, P501 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

**Ciklopropeno** estas cikla organika kombinaĵo kun la kemia formulo C3H4. Ĝi estas la plej simpla cikloalkeno kaj konsistas el trimembra ringo, kiu entanas unu duoblan ligon. Ciklopropeno estas unu el la plej forte streĉitaj ringaj kombinaĵoj, kiujn oni ĝis nun izolis. Ĝi estas pli forte streĉita ol la ciklopropano, ĉar du ligaj anguloj devas malgrandiĝo de 120° je 60° – tiel je 60° – (ciklopropano: 109,5° – 60° = 49,5°). En la naturo aperas pli komplikaj grasacidoj, kiuj entenas ciklopropenan ringon, ekz. la sterculina acido en grajna oleo de *Sterculia foetida*.

Sintezo
-------

Ciklopropilamina estas metil-izita per metil-jodido. La tiel estiĝanta jodid-salo transformiĝas kun humida arĝenta hidroksido. La sekvanta seka distilado de ciklopropiltrimetila amoniumhidroksido donas per Hofmann-eliminado ciklopropenojn.

Reagemo
-------

Pro sia granda ringa streĉo, ciklopropeno estas tre malkonstanta kaj emas forte al polimeriĝo. Se oni aldonas bromon, estiĝas 1,2-dibrom-ciklopropano, kiam la reago okazas tre forte.

* Kategorio Ciklopropeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Instrumenta registrado de la himno
**Tri koloroj** (rumane *Trei culori*) estis la nacia himno de la Rumana Socialista Respubliko ekde 1977. Rezulte de la Rumana Revolucio de 1989 ĝi estis anstataŭita de Deșteaptă-te, române!.

La himno baziĝis sur rumana patriota kanto kun la sama titolo (ĝiajn melodion kaj tekston verkis Ciprian Porumbescu, kiu komponis ankaŭ la muzikon de la albana himno Hymni i Flamurit). La kanto estis dufoje reviziata.

La titolo ligiĝas kun la flago de Rumanio, kiu havas tri kolorojn: ruĝan, flavan kaj bluan.

Kelkajn monatojn post la renverso de komunismo en Rumanio la kanto ankoraŭ funkciis kiel nacia himno, sed kun uzo de la originala teksto de Porumbescu.

Originala patriota kanto
------------------------

*Trei culori cunosc pe lume*
*Ce le țin ca sfânt odor,*
*Sunt culori de-un vechi renume*
*Amintind de-un brav popor.*
*Cât pe cer și cât pe lume,*
*Vor fi aste trei culori,*
*Vom avea un falnic nume,*
*Și un falnic viitor.*
*Roșu-i focul vitejiei,*
*Jertfele ce-n veci nu pier*
*Galben, aurul câmpiei,*
*Și-albastru-al nostru cer.*
*Multe secole luptară*
*Bravi și ne-nfricați eroi*
*Liberi să trăim în țară*
*Ziditori ai lumii noi.*
*Iar când fraților m-oi duce*
*De la voi și-o fi să mor*
*Pe mormânt atunci să-mi puneți*
*Mândrul nostru tricolor.*

Nacia himno
-----------

*Trei culori cunosc pe lume,*
*Amintind de-un brav popor,*
*Ce-i viteaz, cu vechi renume,*
*În luptă triumfător.*
*Multe secole luptară*
*Străbunii noștri eroi,*
*Să trăim stăpîni în țară,*
*Ziditori ai lumii noi.*
*Roșu, galben și albastru*
*Este-al nostru tricolor.*
*Se înalță ca un astru*
*Gloriosul meu popor.*
*Suntem un popor în lume*
*Strâns unit și muncitor,*
*Liber, cu un nou renume*
*Și un țel cutezător.*
*Azi partidul ne unește*
*Și pe plaiul românesc*
*Socialismul se clădește,*
*Prin elan muncitoresc.*
*Pentru-a patriei onoare,*
*Vrăjmașii-n luptă-i zdrobim.*
*Cu alte neamuri sub soare,*
*Demn, în pace, să trăim.*
*Iar tu, Românie mîndră,*
*Tot mereu să dăinuiesti*
*Și în comunista eră*
*Ca o stea să strălucești.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sondosiero (mp3) Arkivigite je 2006-11-10 per la retarkivo Wayback Machine
* Muziko de "Trei culori"

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj himnoj de Rumanio |
| --- |
|  *Marș triumfal* (1862-1884)  *Trăiască Regele* (1884-1948)  *Zdrobite cătușe* (1948-1953) | Flago de RumanioFlago de Rumanio |
|  *Te slăvim, Românie!* (1953-1977)  *Trei culori* (1977-1989)  *Deșteaptă-te, române!* (de 1989) |

 |
La arto kaj la defio raporti por etinfanoj pri la mondo... **Rudi! Radio für Kinder** (ankaŭ: **Rudi, der rasende Radiohund**; laŭvorte: *Radio por infanoj - Rudi, la hastanta radihundo*) estas austra parte literatura elsendo por *infanoj, damoj, sinjoroj kaj hundidoj*.

Elsendanto
----------

Ĝin produktas la kultura radikanalo Österreich 1 kaj ĝi aŭskulteblas de lundo ĝis vendredo (ne dum festotagoj) inter la 14.55 h kaj 15.00 h

Ekde januaro 2009 eblas ricevi kaj deŝuti la elsendojn ankaŭ podkaste. En la 8-a de januaro 2009 oni festis la 1000-an datrevenon estiĝan.

Enhavoj
-------

La elsendoj pritraktas ĉiujn ajn socie aŭ science gravajn aferojn, kiuj estas en por infana aŭskultantaro taŭga maniero en formo de raportado disaŭdigitaj.

Tiel la de la hundo intervjuitaj personoj kaj fakuloj parolas pri siaj spertoj. Ekzemple: kiel travivi momentojn de koleriĝo, timo, envio kaj ĵaluzo; kiel vivas la bestoj vintre; kiel pligrandigi la rapidecon dum glitado sur ennaĝeja glitejo. Gastoj estas eĉ veraj astronaŭtoj aŭ posedantoj de fantomaj karuseloj.

Krome oni laŭtlegas ĉiun duan mardon kaj ĉiun vendredon historietojn de Christine Nöstlinger.

Kunlaborantoj
-------------

Kunlaborantoj de la elsendoj estas Rudi Radihundo (kun la voĉo de Paul Urban Blaha), la respondeculo por la tono (Georg Kusztrich) kaj Rosi (Stefanie Dvorak).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Christine Nöstlinger en la radio ORF: "Rudi! Radio für Kinder"[*rompita ligilo*]
* Prezento de la elsendo sur la retpaĝaro de ORF. Arkivigite je 2014-04-07 per la retarkivo Wayback Machine

Piednotoj
---------

1. ↑   Nova programaro de 2010.. Arkivita el la originalo je 2010-01-19. Alirita 2010-01-19.
2. ↑