| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Stelpomo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Verdukotiledonoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | rosales |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. cainito*** |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Stelpomo  |

 |
| v • d • r |

Stelpomo tranĉita en duono
Ankaŭ havebla verda aŭ ruĝa
Ĵus plukita stelpomo
***Chrysophyllum cainito*** estas tropika arbo de la familio Sapotacoj, apartenantaj al la malaltebenaĵo de Mezameriko kaj la Karibaj insuloj. Ĝi kreskas rapide kaj atingas 20 m en alteco.

Ĝi ankaŭ estas konata per la sinonimo *Achras cainito*. En Vjetnamio, ĝi estas nomita **vú sữa** (laŭlitere: patrina lakto).

La folioj estas ĉiamverdaj, alternaj, simple ovalaj, tutaj, 5–15 cm longaj; la malsupra flanko brilas kun ora koloro kiam vidite de fore. La malgrandegaj floroj estas purpurkolore blankaj kaj havas dolĉan bonodoron. La arbo ankaŭ estas hermafrodita (mem-fekunda).

Ĝi havas rondan, purpur-haŭtan frukton kiu ofte estas verda ĉirkaŭ la kaliko, kun stelpadrono en la pulpo. Foje ekzistas verdet-blanka aŭ flava v de la frukto. La haŭto estas riĉa je latekso, kaj kaj ĝi kaj la lardhaŭto ne estas manĝeblaj. La platpremitaj semoj estas helbrunaj kaj malmolaj. Ĝi portas fruktojaron ĉirkaŭe post kiam ĝi atingas proksimume sep jarojn de aĝo.

La fruktoj estas bongustaj kiel freŝa desertofrukto; ĝi estas dolĉa kaj plej bone servita malvarma. Infuzoj de la folioj estis uzitaj kontraŭ diabeto kaj reŭmatismo. La frukto havas antioksidantajn trajtojn. ,
La ŝelo estas konsiderita toniko kaj stimulilo, kaj ŝelodekoktaĵo estas utiligita kiel kontraŭtusaĵo. La frukto ankaŭ ekzistas en tri koloroj, malhelviolkolora, verdece bruna kaj flava. La purpura frukto havas pli densan haŭton kaj stukturon, dum la verdece bruna frukto havas maldikan haŭton kaj pli likvan pulpon; la flava variaĵo estas malpli ofta kaj malfacile trovebla.

Kelkaj parencaj specioj, ankaŭ nomitaj stelpomoj, estas kultivitaj en Afriko, inkluzive de *C. albidum* kaj *C. africanum*.

En Vjetnamio, la plej fama variaĵo estas Lò Rèn-laktofrukto venanta de Vĩnh Kim komunumo, Châu Thành distrikto, Tiền Giang provinco.

En Sieraleono la frukto estas menciita kiel "Bobi wata" aŭ patrinolakto-frukto.

En literaturo
-------------

La Nobel-premiita poeto Derek Walcott eternigas la frukton kiel simbolo de Karibio mem en sia kolekto "La Stelpoma Regno" (1979 *)*.

Referencoj
----------

1. ↑  Luo X.D. Basile M.J. Kennelly E.J."Polyphenolic antioxidants from the fruits of Chrysophyllum cainito L. (Star Apple)." Journal of agricultural and food chemistry 2002 50:6 (1379-1382)
2. ↑  Einbond L.S. Reynertson K.A. Luo X.-D. Basile M.J. Kennelly E.J."Anthocyanin antioxidants from edible fruits"*Food Chemistry*2004 84:1 (23-28)
3. ↑  National Research Council.  (2008-01-25) "Star Apples", *Lost Crops of Africa: Volume III: Fruits*, Lost Crops of Africa **3**. National Academies Press. ISBN 978-0-309-10596-5.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Stelpomo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Stelpomo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Stelpomo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Departamento de Hortikulturo, Purdue University
* Fruktoj de Ameriko: *Chrysophyllum cainito* Arkivigite je 2003-01-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Quisqualis Retejo por C. cainito

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita maŝina traduko de WikiTrans de teksto el la artikolo Chrysophyllum cainito en la angla Vikipedio.* 

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Tiu ĉi paĝo jam estis permane reviziita kaj laŭeble ne enhavas erarojn.Se vi tamen trovas problemojn, vi povas ankoraŭ plibonigi jenon:
* Prilaboru tro rektan tradukon.
* Ĉe certaj kulturaj aŭ politikaj temoj povas ekzisti angleca neekvilibro de informoj.
* Kontrolu kaj korektu maltaŭgajn fakajn terminojn.

Se vi korektis unu el la menciitaj mankoj, bonvolu forigi la koncernan parametron de la ŝablono {{Pluraj problemoj}}. Detaloj estas en la dokumentado. |