recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koridoro de la rivero Ebro.
La **Valo de Ebro** aŭ **Baseno de la Ebro** aŭ **Iberia baseno** (Hispanio) estas ampleksa regiono de nordokcidenta de la Iberia Duoninsulo tra kiu fluas la rivero Ebro super faŭlto. La rivero Ebro ekfluas en la Kantabria Montoĉeno kaj marenfluas en la Mediteraneo. La Valo de la Ebro estas limigita de la montoĉeno de la Pireneoj norde kaj la Iberia Sistemo sude.

La valo de la rivero Ebro estas situa en la ĉirkaŭo de tiu rivero, tio estas, nordoriente de la Iberia Duoninsulo, kun areo de ĉirkaŭ 40.000 km² kaj longo de 900 km.

Ĝi etendas de okcidento rienten tra la regionoj de Kantabrio, oriente de Kastilio-Leono en la provincoj de Burgoso kaj Soria, sude de Eŭskio en Alavo, Rioĥo, Navaro, Aragono, Katalunio kaj norde de la Valencilando en la provinco Castellón, kaj finas en la Mediteraneo.

La baseno havas averaĝan alton de 200 m super marnivelo, kio elstaras kompare kun la tre altaj lokoj kiuj ĉirkaŭas ĝin. Ĉe la marenfluo de la rivero estas la protektita Natura Parko de la Delto de Ebro.
**Valoria la Buena** [baLOrja laBŬEna] estas municipo en la nordoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Campiña del Pisuerga* en la centro de la provinco. *Valoria la Buena* estas etimologie komprenebla kiel *Ora Urbo la Bona* (vidu sube). 

Valoria la Buena en la provinco Valadolido.
La *Campiña del Pisuerga* de la provinco Valadolido, helblue, nordocentre.
La preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 43,22 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 678 loĝantojn. Ĝi perdis 500 loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. Ĝi distas 30 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Ciguñuela, Zaratán, Valadolido kaj Simanko. Ĝia municipa teritorio estas trapasata oriente de la rivero Pisuerga.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. Frua referenco en la 14-a jarcento jam registris nomon Valoria la Buena, de la latina Vall-Aurea, tio estas, ora valo, kun la signifo Vilaĝo de la bona valo.

En 1630 oni kreis la Vicgraflandon de Valoria la Buena, kies titolo estis uzita de la familio González de Mendoza, kies blazono estis adoptita de la municipo kun la moto *Ave Maria, gratia plena*. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj: tritiko, sekalo) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Petro, de novklasika stilo konstruigita de Manuel Godoy, la Ermitejo de la Kristo de la Espero kaj la Palaco de la Vicgrafoj. De nuntempa epoko estas la Muzeo de la Kruĉo kaj la Ekspoziciejo Gabino Gaona.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764921
* VIAF: 316734528
 |
**Valparaíso** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo estas Valparaíso (Zacatecas). 

La situo de la komunumo Valparaíso en Zacatecas

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 15362 loĝantojn. El tiuj estas 7546 viroj kaj 7816 virinoj. La komunumo havas surfacon de 5,649 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1,880 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 800 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 22° 46′ norda latitudo kaj 103° 34′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 30880 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 437 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 1.42 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

21,957 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 19641 alfabetoj kaj 919  analfabetoj. Do 10.47 % de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Inter la virinoj estas 10,521 alfabetoj kaj 1,380 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 11.60%. Inter la viroj estas 9,120 alfabetoj kaj 919 analfabetoj, do 9.15% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2007-06-03 per la retarkivo Wayback Machine
**Valverde-Enrique** [balberdenRIke] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Esla-Campos*, en la sudoriento de la provinco kaj en la historia areo Tierra de Campos. *Valverde-Enrique* estas komprenebla kiel *Verda Valo kaj Henriko* kiel aludo al iama loĝanto.

Komarkoj de la provinco Leono; *Esla-Campos* sudoriente, oranĝece.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Castrovega de Valmadrigal, Valverde-Enrique kaj La Veguellina, okupas totalan areon de 35,90 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 152 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 550 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 46 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Matadeón de los Oteros, Santa Cristina de Valmadrigal, Castrotierra de Valmadrigal, Matanza de los Oteros, Mayorga, Izagre kaj Joarilla de las Matas.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (iam vitejoj, poste maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759164
* VIAF: 316735188
 |
Loko de la municipa teritorio de Valverde de la Vera en la nordokcidenta pinto de sia provinco
**Valverde de la Vera** (Verda valo) estas municipo de Hispanio, en la provinco Cáceres *(Kacereso)*, regiono Ekstremaduro.

Loĝantoj
--------

La loĝantoj nomiĝas *Valverdanos*. La censita populacio en 2009 estis 588 loĝantoj.

Situo
-----

Valverde de la Vera estas situa en la plej nordorienta parto de Ekstremaduro en la orienta pinto de la komarko aŭ distrikto La Vera, je altitudo de 509 m; je 156 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 216 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 47 km².

Demografia evoluo
-----------------

| Demografia evoluo inter 1981 kaj 2005 (laŭ *Instituto Nacional de Estadística de España*) |
| --- |
| 1981 | 1991 | 1996 | 2001 | 2005 |
| 789 | 655 | 594 | 570 | 618 |

Historio
--------

Fine de la 13a jarcento la reĝo Sanĉo la 4-a de Kastilio donis la vilaĝon kiel senjorlandon al Nuño Pérez de Monroy kaj restis en manoj de tiu familio *Monroy* kiu fine de la 14a jarcento estis en milito kontraŭ la familio Almaraz. Dum la 15a jarcento la senjorlando pasis al manoj de aliaj nobeluloj kaj poste al familio *Zúñiga* kiu havis ĝin ĝis la 19a jarcento.

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado. Rura turismo. Famega festo dum la Sankta Semajno de la *Empalaos* (Palisumitaj) kiu pentofaras surstrate ligitaj al kruco kaj portante damaĝilojn. Vidindaĵoj estas kastelo iom ruina kaj preĝejo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo kun Informo Arkivigite je 2008-02-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Turisma retejo Arkivigite je 2010-12-10 per la retarkivo Wayback Machine
**Valverde del Majano** [balBERde delmaĤAno] estas municipo en la sudo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierras de Segovia* (Teroj de Segovio) en la sudo de la provinco, atribuita ankaŭ al la *Campiña Segoviana*. La loknomo *Valverde del Majano* estas etimologie komprenebla kiel Verda Valo de la Ŝtonamaso (eble kiel limo).

Valverde del Majano en la provinco Segovio.
Preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 31 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 112 loĝantojn. Ĝi ne perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed male post malgranda malaltiĝo post la 1960-aj jaroj ĝi fakte revenis al la nombroj de la komenco de la 20-a jarcento pro sia funkciado kiel serva urbo de la provinca ĉefurbo. 

Ĝi distas nur 12 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Garcillán, Los Huertos, Hontanares de Eresma, Valseca, Martín Miguel, Segovia kaj Abades.

Historio
--------

Estas restaĵoj de antaŭromia kaj romia epokoj. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. La plej frua mencio de

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado kiel dormurbo kaj de servoj plej ekgravis. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel preĝejo, ermitejoj ktp.

Estas fabriko por enboteligo de viskio DYC, kaj la entrepreno ONTEX dediĉas sin al fabrikado akj distribuado de celulozo por sansistemo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767138
* VIAF: 316733539
 |
**Valéria Dienes**, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dienes Valéria** naskiĝis en Szekszárd en la 25-a de majo 1879 kaj mortis en Budapeŝto en la 8-a de junio 1978. Ŝi estis hungara filozofo, psikologo, koreografo kaj tradukisto. Ŝia origina nomo estis **Geiger Valéria,** post la edziniĝo al Pál Dienes ŝi malofte uzis la tiam kutiman hungarecan nomformon **Dienes Pálné**. Ŝia filo estis Zoltán Pál Dienes.

Memortabulo pri Valéria Dienes

Biografio
---------

Valéria Geiger lernis en Pápa, Győr, Budapeŝto. Ŝi akiris 2 diplometojn, poste ŝi doktoriĝis en Reĝa Scienca Universitato de Budapeŝto en 1905. En la jaroj 1904 kaj 1905 ŝi lernis pianoludon kaj komponadon en la Muzikakademio. En 1905 ŝi edziniĝis kaj ili partoprenis en Rondo Galilei, ili kontribuis plej ofte en Athenaeum (revuo) kaj Nyugat. En la jaroj 1908 kaj 1909 ili vivis en Parizo, kie ŝi frekventis kurson de Isadora Duncan, krome ŝi studis verkojn de Henri Bergson. Hejmenveninta ŝi instruis komence gimnastikon, poste ankaŭ dancon. Ŝi estis membro de la Direktanta Komitato di Uniono di la Linguo Internaciona Ido (Estrara Komitato de Unio de La Lingvo Internacia Ido) (ULII) en 1914. Ili duope partoprenis en la Hungara Sovetrespubliko, tial post la falo ili rifuĝis al Vieno, Londono, Parizo. La familio hejmenvenis en 1923 kaj ŝi daŭris la dancoinstruadon ĝis 1944, krome ŝi estis koreografo kaj danco-teoriisto. En 1934 ŝi ricevis premion. Ŝi naskis 2 filojn. Ŝi estis ankaŭ signifa tradukisto.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A zenei alkotás és hatás lélektanáról* (1906)
* *A mai lélektan főbb irányai* (1914)
* *Bergson filozófiájának alapgondolatai* (1929)
* *A relatív kinetika alapvonásai* (1967)
* *Az embertest beszéde* (1977)

Ŝiaj dancoteatraĵoj
-------------------

* *Hajnalvárás* (1924)
* *A 8 boldogság* (1927) kune kun Lajos Bárdos
* *Szt Imre misztérium* (1930) (kun 1000 dancistoj); en la sekva jaro en Teatro Erkel

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Mária Mirkovszky

Memorigiloj
-----------

* lernejo kaj memortabulo en Szekszárd
* filmo en Hungara Televizio en 1977

Bibliografio
------------

1. Gedeon Dienes. *A History of Art of Movement*. Budapest, 2005.
2. Csaba Pleh. *A Hungarian Bergsonian psychologist: Valéria Dienes* // Hungarian Studies 5/1 (1989).
3. hungarlingva biografio kun foto
4. hungarlingva biografio kun foto
5. hungare
6. hungare
La Rokkolombo, *Columba livia*. La vaksaĵo situas super la beko, kaj estas distinge grizblanka.
La *ceraĵo* (el la latina *cera*: vakso) kaj de tie **vaksaĵo** aŭ *operculum* estas milda, karneca ŝvelaĵo troviĝanta ĉe la bekoj de iaj birdoj. Akcipitroj, psitakoj, turtoj, sterkorariedoj kaj papagoj estas inter la birdoj kiuj havas vaksaĵojn. La vaksaĵo ludas rolon por indiki la reproduktan situacion de iaj dimorfaj birdoj, kaj havas ankaŭ ŝlosilan funkcion por spirado.

Karakteroj
----------

La vaksaĵo situas ĉe la supra bekobazo, kaj estas ofte fakte vakseca laŭ teksturo. La koloro kaj formo de la ceraĵo povas varii el specio al specio, kaj dependas ankaŭ de la sezono. La ceraĵo enhavas la nasotruojn. Ĉe falkoj, la eniro de nastruoj estas iom cirkla.

Rolo ĉe spirado
---------------

La nastruoj estas situaj ene de la vaksaĵo. La nastruoj konektas al la interna beko, kiu siavice konektas kun la pulmoj. Tiele la vaksaĵoj ludas gravan rolon ĉe spirado, kaj por protekto de nastruoj.

Rolo ĉe indikado de reprodukta ciklo
------------------------------------

Psitakoj estas dimorfaj ĉar la masklaj vaksaĵoj brilbluiĝas ĉe matureco, dum tiun inaj flaveciĝas. La vaksaĵoj de la psitakinoj krome aperas iom faldecaj, je pli granda etendo dum periodoj de fekundeco. Nematuraj psitakoj havas helrozkolorecajn vaksaĵojn kiuj estas mildaj kaj brilaj.

Referencoj
----------

1. ↑   (2000) *The American Heritage Dictionary of the English Language*, 4‑a eldono, Houghton Mifflin Company.
2. 1 2 3   Heneral raptor health issues. The Modern Apprentice (2004 - 2008). Alirita 2009-01-09.
3. ↑   Avian Anatomy 101. About.com (2006). Alirita 2009-01-09.
4. 1 2 3   How to find out about a budgie's sex?. Birds Online. Alirita 2009-01-09.
5. ↑   Respiration and Circulation. Ornithology.com. Alirita 2009-01-09.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2009-02-12. Alirita 2022-10-20.

Vidu ankaŭ
----------

* Beko
La vakskulptaĵo de The Beatles en la vaksa muzeo de Madame Tussauds en Londono.
**Vaksfigura muzeo** estas muzeo kiu montras vaksajn pupojn en la realeca bildigo de historiaj figuroj kaj modernaj famuloj, vestitaj per siaj tipaj vestaĵoj, kaj starante en reala pozo por bildigi kiel vivantajn homojn.

Muzeoj kutime permesas al vizitantoj esti fotitaj apud la skulptaĵoj kaj tiel simulas foton apud la reala figuro.

La vaksomuzeoj funkciis kiel la fono por la horora filmo Wax House (2005).

Historio
--------

La unua vaksskulpta ekspozicio estis okazigita en 1770 en Parizo, kie la skulptaĵoj de la kuracisto Philip Cortius estis elmontritaj. Pro ĝia granda sukceso kaj la pozitivaj reagoj de la kritikistoj, la ekspozicio estis translokigita al la Reĝa Palaco en Parizo en 1776. En 1782 alia ekspozicio malfermiĝis ĉe la Boulevard du Temple.

La patrino de Marie Tussauds estis la mastrumisto ĉe la domo de Cortius, kaj li instruis al Marie Tussauds la arton de vaksskulptado. Tussauds kreis ŝian unuan skulptaĵon en 1778 - la skulptaĵon de Jean-Jacques Rousseau. Sekvante tiun sukcesan skulptaĵon, aliaj famuloj petis esti skulptitaj - inkluzive de Benjamin Franklin kaj Walter. Post la morto de Cortius, Tussauds heredis sian kolekton de skulptaĵoj, kaj vojaĝis kun la kolekto ekspoziciante ĝin en migranta ekspozicio. Poste, en 1835 Madame Tussauds establis permanentan muzeon sur Baker Street en Londono, nomita laŭ Madame Tussauds. La sukceso de tiu ĉi muzeo kaŭzis la malfermon de pliaj branĉoj ĉie en la mondo (en Placo Dam en Amsterdamo; en Berlino; Honkongo; Ŝanhajo; Bangkok; kaj en Usono: en Novjorko, Las Vegas kaj en Vaŝingtono) kaj aliaj vaksaj muzeoj, kiuj ne apartenas al la muzeoĉeno Tussauds.

En la 1950-aj jaroj kaj 1960-aj jaroj, temaj vaksomuzeoj estis establitaj dediĉitaj al certaj temoj kiel ekzemple la Vakso-Muzeo Mobiland en Buena Park, Kalifornio kiu malfermiĝis en 1962 kaj estas dediĉita al la filmindustrio, kaj fermita en 2005; Kaj la Hollywood Vax Museum situanta en Holivudo kaj ankaŭ dediĉita al kinoaktoroj. Alia karakteriza temo estas la historio de la ejo kie la muzeo situas, kiel ekzemple la Vakso-Muzeo en Nov-Orleano, Luiziano dediĉita al la historio de la urbo, same kiel la Vakso-Muzeo sur la Fisherman's Wharf en San Francisco; La Reĝa Londono-Vaksa Muzeo en Viktorio, Brita Kolumbio Kanado estas dediĉita al membroj de reĝaj familioj.

Vidu ankaŭ
----------

* Madame Tussauds

* Kategorio Vaksfigura muzeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Val Camonica** (*/'val ka'mɔnika/*) aŭ *Valcamonica*, esperantigebla kiel **Kamuna Valo**, estas longa valo en orienta Lombardio, trafluata de la rivero Oglio, preninta sian nomon de la antikva popolo Kamunoj (latine *Camunni*).

sceno de duelo, tipa petroglifo de Valcamonica
La Kamuna Rozo, unu el la plej famaj kamunaj ŝtongravuroj
Aparte famaj en Val Camonica estas la petroglifoj, prahistoriaj ŝtonaj gravuroj postlasitaj de la Kamunoj kaj akceptitaj de UNESCO jam en 1979 en la Monda Heredaĵo.

Geografio
---------

La rivero Oglio originas de la kunfluo de du riveretoj je ĉ. 1250 m, ĉe la piedo de la montpasejo **Tonale** en la centraj Alpoj. Longa 280 km, ĝi estas la plej longa alfluanto de Pado post la rivero Adda (pli longa ol Ticino); la unua parto, preskaŭ 100 km, fluas tra la Kamuna Valo kaj estigas ankaŭ la Lagon de Iseo.

La du flankoj de la alta valo estas geologie malsamaj. Oriente, estas la granito de la monto Adamello (3554 m), kun tipa alpa aspekto. Okcidente estas la Bergamaj Antaŭalpoj (nur etparte ankaŭ la Bergamaj Alpoj), kun pintoj nur ĝis 2748 m (monto Telenek) kaj rokoj plejparte kalkoŝtonaj.

Pli sude, oriente de la valo la Breŝaj Antaŭalpoj anstataŭas la Adamellon.

Historio
--------

Homoj ekakiris ŝancon loĝi en la valo nur post kiam la granda glaciejo okupanta ĝin dum la lasta Glaciepoko fandiĝis antaŭ 15mil jaroj.

Ne certas kiam la Kamunoj alvenis ĉi tien nek el kie ili venis. Verŝajne ili estis prahindoeŭropanoj kaj parencaj al Raetoj kaj eble eĉ al Etruskoj, kun kiuj ili havis almenaŭ kulturajn rilatojn (ilia skribmaniero devenas de la etruska).

Ĉirkaŭ la 3-a jarcento a.K. Keltoj disvastiĝis en la Pada Ebenaĵo kaj la Kamunoj ekhavis kontaktojn kun ili, ekzemple ekadoris kelkajn keltajn diaĵojn. Poste, en la 1-a jarcento a.K. Romio konkeris la valon.

Dum pluraj jarcentoj, ĝis mallonge post la romia konkero, la Kamunoj gravuris sur la ŝtonoj de la ĉirkaŭaj montoj milojn da bildoj (ĝis nun oni trovis pli ol 300mil tiaj bildoj ankoraŭ rekoneblaj), veran prahistorian trezoron.

En la antikva kaj mezepoka historio de la valo, tre gravis la minejoj de fero. Nuntempe ili ne plu funkcias.

Vidu ankaŭ
----------

* Antaŭalpoj
* Darfo Boario Terme
* Edolo
* Iseo (lago)
* Lombardio
* Nacia Parko Stelvio
* Oglio
* Petroglifoj de Valcamonica
* Provinco de Breŝo
* Raetoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 787241
* LCCN: sh85019162
* VIAF: 316430466
* BNF: 11952734m
* NKC: xx0084012
 |
La **Vancouver Insula Partio** (**VIP**) estis politika partio en Brita Kolumbio, Kanado. Robin Richardson, eksa Progresema Konservativa Parlamentano (1979–1980), gvidis la partion ĝis novembro 2019. La partio formiĝis la 16an de junio, 2016. La partio proponas, ke Vankuvera Insulo secesiu de Brita Kolumbio kaj fariĝu 11a de provinco de Kanado.

La 31an de decembro, 2020, la Vankuverinsula Partio estis de-registrita de balotadoj.

Provincaj balotadoj
-------------------

La partio celis havi kandidatojn en ĉiu de la 14 rajdoj sur Vancouver Insulo por la provinca balotado de la 9an de majo, 2017, sed nur havis kvar kandidatojn, ĉiuj en la Granda Viktoria areo. Neniu de ties kandidatoj estis elektita.

Ĝi ne prezentis ajnajn kandidatojn en la britkolumbia ĝenerala balotado de 2020, sed restis registrita kiel politika partio de novembro 2020.

Referencoj
----------

1. ↑  
Vancouver Island to Become a New Province.
2. ↑  "BC Liberals cut to minority with Greens holding balance of power", The Globe and Mail, 10a de Majo 2017
3. ↑  Elections BC List of Current Registered Political Parties, alirita la 16an de Novembro, 2020.

Eksteraj ligoj
--------------

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 744782
 |
**Val de San Lorenzo** [BAL desanloRENzo] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Astorga (Tero Astorga), en la centro de la provinco, ene de la tradicia areo La Maragatería. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan kaj la leonan. *Val de San Lorenzo* estas komprenebla etimologie kiel Valo de Sankta Laŭrenco.

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de Astorga* (Tero Astorga) centre, verdecgriza.
Tradicia balkono.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Lagunas de Somoza, Val de San Lorenzo kaj Val de San Román, okupas totalan areon de 49,49 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 496 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 250 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 60 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Estas atestaĵoj de antaŭromia kaj romia loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste suferis pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. 

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado unuflanke kaj manfarita lanindustrio kaj vagkomercado aliflanke. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758314
* LCCN: n92087750
* VIAF: 157249568
* SUDOC: 15116309X
 |
**Wang Anshi** (Ĉine:王安石; Esperante: Ŭang Anŝi; 8an de decembro, 1021 – 21an de majo, 1086) estis ĉina ekonomikisto, politikisto, Kanceliero de Ĉinio, kaj poeto de la Dinastio Song, kiu favoris gravajn kaj disputitajn socioekonomiajn reformojn, nomatajn la Novaj Politikoj.

Li trapasis la Ĝinŝi-ekzamenon en la jaro 1042. Li estis nomumita al postenoj en la Jangzi-regiono, kaj estis vokita al la kortego de Imperiestro Ŝenzong en 1068. Li kreis kaj proponis siajn Novajn Politikojn por gravaj ŝanĝoj en regado kaj edukado. Li eksiĝis en 1074, post kiam oni kalumniis lin ĉe la kortego, kaj akuzis liajn politikojn pri kreo de grandaj ekonomiaj problemoj. Oni revokis lin al la kortego en 1075, tamen lia vivo malfaciliĝis pro la oftaj atakoj de liaj kontraŭantoj. Li mortis en 1086 en Nankino.

Inter liaj politikaj kontraŭantoj troviĝis Su Ŝi kaj Oŭjang Ŝju.

Dum liaj politikoj alfrontis viglan kontraŭstaron, li ĉiam agnoskiĝis kiel erudiciulo kaj verkisto. Oni tradicie nomas lin unu el la *Ok Elstaraj Prozaj Majstroj de la Tang kaj Song*.

Inter liaj verkoj estas fama elogio pri Oŭjang Ŝju. Li ankaŭ verkis poezion laŭ la stilo de Du Fu.

Notoj
-----

1. ↑  D.B. Boulger.  (1881) *History of China*, p. 388–.
2. ↑   (1907) *Man and the universe. Japan. Siberia. China*. Carmelite House, p. 771–.
3. ↑  Mote, F.W..  (1999) *Imperial China: 900–1800*. Cambridge, MA: Harvard University Press, p. 138. ISBN 0-674-01212-7.
4. ↑  Mote, p. 139
5. 1 2 3  Mote, p. 142
6. ↑  Mote, p. 143
7. ↑  Mote, p. 122


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 598840
* GND: 118764276
* LCCN: n80137490
* VIAF: 49413576
* ISNI: 0000 0001 2320 6739
* SUDOC: 074779117
* NLA: 36730939
* NDL: 00361227
* BIBSYS: 90399214
* NKC: jo2009330666
 |
Koordinatoj: 50° 51′ 01″ N 14° 31′ 31″ O﻿ / ﻿50.85028 °N, 14.52528 °O﻿ / 50.85028; 14.52528 (mapo)

**Valbaraĵo Chřibská** estas valbaraĵa rezervujo sur supra fluo de rivero Chřibská Kamenice, 2 km sudoriente de Horní Chřibská sur katastra teritorio de municipo Rybniště en distrikto Děčín, 1 km okcidente de rokmonto Malý Stožec en Luzacia montaro.

Historio kaj priskribo de la konstruaĵo
---------------------------------------

La valbaraĵo estis konstruita en la jaroj 1912 ĝis 1924 kiel prokrasta rezervujo por inundaj ondoj, pli poste ĝi servis ankaŭ por refreŝigado. Ekde la jaro 1977 ĝi servas kiel rezervujo de trinkakvo, tial baniĝado kaj aliaj specoj de amuzaj aktivecoj estas ĉi tie malpermesitaj. Areo de la valbaraĵa rezervujo faras 13 ha, produndeco atingas preskaŭ 20 m, la rezervujo enhavas pli ol 1,06 milionoj da m³ de akvo. Digo de la rezervujo estas alta 26 m. En la piedo ĝi estas larĝa 107 m kaj en krono 6 m, la longeco de krono de la digo estas 189 m. Volumeno de la valbaraĵa digo faras pli ol 170 mil m³, kondukas ra ĝi ellasiga mingalerio alta 2 m.

Alirebleco
----------

Al la valbaraĵa digo kondukas deflankiĝejo el loka komunikilo, kiu estas kunigvojo inter Horní Chřibská kaj fervoja stacio *Chřibská* en fervojlinio el Jedlová ĝis Rumburk. El mala flanko post asfaltita arbara ŝoseeto, sur mapoj markata kiel *Valbaraĵa vojo*, kiu kondukas ĝis Chřibská de fiŝlago Hraniční kaj fiŝlagoj de Jedlová, ne estas aliro por publiko permesita, ĉar tiu ĉi vojo kondukas tra protektita akva zono.

Pluaj fotoj
-----------

* Valbaraĵo ChřibskáValbaraĵo Chřibská
* Aviadila foto de valbaraĵo Chřibská, en fono Malý StožecAviadila foto de valbaraĵo Chřibská, en fono Malý Stožec

### Panoramoj

Vido el sudokcidenta bordo de valbaraĵo Chřibská direkte al digo kaj monto PlešivecVido el sudokcidenta bordo de valbaraĵo Chřibská direkte al digo kaj monto Plešivec
Vido al Rybniště. Sube maldekstre estas videbla valbaraĵo Chřibská.Vido al Rybniště. Sube maldekstre estas videbla valbaraĵo Chřibská.
La stacidomo de la Vanoise Express, flanko La Plagne
Vanoise Express, vido de Peisey-Vallandry
**Vanoise Express** aŭ **Vanoise-ekspreso** estas du telferoj sendependaj kaj paralelaj, kiuj ligas ekde decembro 2003 la skiejojn de Les Arcs kaj de La Plagne inter Les Coches (1548 m) kaj Peisey (1612 m).

Ĉiu duetaĝa telfera ĉelo veturigas 200 personojn plus kondukiston. La vojaĝo daŭras 3 minutojn kaj 50 sekundojn. Ĝi estas la plej granda telfero en la mondo.

La ligo inter tiuj du skiejoj estas la bazo de la granda skiejo Paradiski, la tria plej granda post Les Trois Vallées kaj Portes du Soleil.
La ĉefa eco estas du stacioj ĉe preskaŭ sama alto kaj longeco de 1824 m je 380 m super la valo. La telfero atingas 45 km hore kaj povas transporti ĝis 2000 personojn hore.

La kosto estis 16,5 milionoj da eŭroj.

Pro difekto de la kablo la Vanoise Express ne funkciis dum la skisezono 2007/2008.

Vidu ankaŭ
----------

* Funikularo Les Arcs' express

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2008-10-10 per la retarkivo Wayback Machine bildoj pri Vanoise Express
**Valde-Ucieza** [baldeŭZJEza] estas municipo en la centro de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*. La loknomo *Valde-Ucieza* estas komprenebla etimologie kiel Valo de la rivero Ucieza. La municipa teritorio enhavas la jenajn loĝlokojn: Miñanes, Villamorco, Villasabariego de Ucieza kaj Robladillo de Ucieza; tiu ĉi lasta estas la municipa ĉefurbo.

Geografio
---------

Preĝejo de San Saturnino, Robladillo de Ucieza.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 34,33 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 148 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 660 loĝantojn el la jaro 1940. Ĝi distas 46 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. 

La moderna municipo estis kreita en 1944 per la kunigo de Robladillo de Ucieza, Villamorco kaj Villasabariego de Ucieza.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772048
 |
**Vans** estas usona firmao kiu ĉefe produktas ŝuojn por rultabulantoj kaj sportŝuojn de tipo "sneakers", kaj en la lastaj jaroj komencis produkti pli diversajn sportŝuojn. Vans-ŝuoj longe estas popularaj de surfantoj kaj rultabulantoj.

Historio
--------

La kompanio Vans estis fondita en 1966 en Suda Kalifornio fare de Paul Van Doorn kaj ĝia plena nomo estis "Van Doorn's Rubber Company". La firmao merkatas en la kampoj de surfado, rultabulado kaj punkroko. En la lastaj jaroj Vans komencis surmerkatigi pliajn erojn kiel ekzemple vestaĵoj kaj rultabulaj akcesoraĵoj. 

En la 1980-aj jaroj, Vans perdis multajn el siaj ĉefaj klientoj, kiam ĝi komencis produkti basketbalajn kaj futbalajn ŝuojn. Kiel rezulto, la korporacio bankrotis en 1984. Kvar jarojn post la resaniĝo de bankroto, Vans estis aĉetita fare de la bankfirmao McCown De Leeuw, kaj faris publikan deklaron pri ĝi en 1991. 

Vans malfermis podetalbutikojn enhavantajn sufiĉe grandajn "endomajn" rulglitejojn, la unua malfermaĵo estanta en 1998 ĉe la rulglitejo nomata "The Block at Orange. Ĉi tiu vendejo, same kiel alia lokoj en Orlando, estas la solaj kiuj restas malfermitaj ĝis hodiaŭ.

En 2004, la firmao estis aĉetita de "VF Corporations", produktantoj de Levi's ĝinzo kaj Wrangler ĝinzo, je valoro de 396 milionoj da dolaroj. 

Vans estas la sponsoroj de la Vans and Arpad Tour, festivalo de skao / punko kaj ekstremaj sportoj okazigitaj en Usono ĉiujare ekde 1995.

La plej konata kaj populara Vans-aĵo estas iliaj ŝuoj, kiuj estas plej popularaj en la punka / roka / rultabula sceno kaj en la lastaj jaroj ankaŭ en la emoa kaj hiphopa sceno.

Referencoj
----------

1. ↑  Vans, Inc. by the International Directory of Company Histories, in Encyclopedia.com

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 836065
 |
**Valdecasa** [baldeKAsa] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. La loknomo *Valdecasa* estas komprenebla etimologie kiel *Valo de la Domo*.

Valdecasa en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.
Panoramo antaŭ monto.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de du loĝlokoj, nome Valdecasa kaj Pasarilla del Rebollar; ĝi okupas totalan areon de 21,76 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 60 loĝantojn. Ĝi perdis 300 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 39 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Muñico, Cillán, Manjabálago y Ortigosa de Rioalmar, Narrillos del Rebollar, San Juan del Olmo kaj La Torre.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, legomoj) kaj brutobredado (transmigra de bovoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado tra naturaj montaraj areoj).

Bildaro
-------

* Popola arkitekturo, fenestreto kun granita kadro.Popola arkitekturo, fenestreto kun granita kadro.
* Pasarilla del Rebollar.Pasarilla del Rebollar.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762409
 |
**Valdefuentes del Páramo** [baldeFŬENtes delPAramo] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *El Páramo* (Altebenaĵo aŭ Stepo), en la sudo de la provinco. *Valdefuentes del Páramo* estas komprenebla etimologie kiel *Valo de fontoj de la Stepo*.

La provinco Leono en la regiono kaj *El Páramo* en la provinco.
Komarkoj de la provinco Leono; *El Páramo* (Altebenaĵo) sude, grizkolora.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Azares del Páramo kaj Valdefuentes del Páramo, okupas totalan areon de 24,17 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 310 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 340 loĝantojn el la 1970-aj jaroj pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 40 km de Leono, provinca ĉefurbo; inter Santa María del Páramo kaj La Bañeza.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono. 

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (maizo kaj beto) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758629
* VIAF: 316734364
 |
**Valdehorna** [baldeORna] estas municipo de Hispanio, en la sudo de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

La preĝejo.
Valdehorna estas malgranda municipa teritorio en la sudo de la komarko Daroka Kamparo sude de Daroko. Ĝi estas en la deklivaroj de la Iberia Sistemo okcidente de la valo de la rivero Jiloca.

La loĝloko Valdehorna mem estas je 94 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 997 msm. Ĝi estas tute inter Daroko nordoriente kaj Val de San Martín sudokcidente.

Historio
--------

La sonrilturo de la preĝejo.
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma de Langa* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Valdehorna kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 29 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj sed ĉefe vitejoj) kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo kun mudeĥara sonorilturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802481
 |
Vaporaŭto Stanley (1912).
Veturaŭto White (1909.)
**Vaporaŭto** estas aŭto (aŭtomobilo) kiu uzas energion el vaporaparato. Tiu vapormaŝino estas ekstera brul-motoro en kiu la brulaĵo estas bruligita ekster la motoro, male al interna eksplodmotoro, en kiu la brulaĵo estas bruligita ene de la motoro. La eksterbrulaj motoroj havas pli malaltan varmigan efikon, sed ili pli facile regulas la elsendon de karbona monooksido.

La unua vaporaŭto estis supozite konstruita en 1672 fare de Ferdinand Verbiest, nome flandra jezuito en Ĉinio. Tiu vehiklo estis fakte ludilo por ĉina imperiestro. Ĉar ĝi ne intencis porti pasaĝerojn, kaj tiel ĝi ne estis prezice "aŭto", la aparto de Verbiest ŝajne estis la unua motora vehiklo. La unuaj realaj eksperimentaj vaporaŭtoj estis konstruitaj fine de la 18-a kaj komence de la 19-a jarcentoj, sed nur post Richard Trevithick disvolvis la uzadon de alt-prema vaporo, ĉirkaŭ 1800, kaj antaŭ Oliver Evans; vapormotoraj aŭtoj iĝis praktika propono. Ĉirkaŭ la 1850-aj jaroj eblis produkti ilin komerce: survojaj vaporvehikloj estis uzataj por multaj aplikoj.

La disvolvigo de vaporaŭtoj estis bremsita pere de kontraŭa leĝaro el la 1830-aj jaroj kaj poste la rapida disvolvigo de la teknologio de internaj eksplodmotoroj en la 1900-aj jaroj, kondukis al ties komerca rezigno. Relative malmultaj vaporaŭtaj vehikloj restis uzataj post la Dua Mondmilito. Multaj el tiuj vehikloj estis akiritaj de entuziasmuloj por konservadaj celoj.

La esplorado por plinovigeblaj energifontoj kondukis al porokaza reapero de la intereso por la uzado de vaporenergio por survojaj vehikloj.

Notoj
-----

1. ↑   *Aŭto* estis difinita kiel radohava, mempelita motorvehiklo uzata por transportado kaj produkto de aŭtindustrio. Plej difinoj de la termino specifigas, ke aŭtoj estas dezajnitaj por moviĝi ĉefe laŭ ŝoseoj, havas sidlokojn por unu al ok personoj, tipe havas kvar radojn kun pneŭoj, kaj estis konstruitaj ĉefe por transporto de personoj pli ol de varoj. Fowler, H.W.; Fowler, F.G. eds. (1976). Pocket Oxford Dictionary. Oxford University Press. ISBN 978-0198611134.
2. ↑   A brief note on Ferdinand Verbiest. Arkivita el la originalo en 2008-04-03. Alirita la 13an de marto 2019.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vaporaŭto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hybrid-Vehicle.org: The Steamers Arkivigite je 2013-12-25 per la retarkivo Wayback Machine
* The Steam Car Club of Great Britain
* Technical website about how steam cars operate
* The Steam Automobile Club of America
* Stanley Register Online, a worldwide register of existing Stanley steam cars.
**Vaporlokomotivo- kaj Maŝinfabriko DLM AG** (germane *Dampflokomotiv- und Maschinenfabrik DLM AG*) estas svisa firmao en Vinterturo, Svisujo.

La firmao konstruas modernajn vaporlokomotivojn kaj vapormaŝinojn kaj rekonstruas lokomotivojn kaj vaporŝipojn, kaj faras riparojn.

Lokomotivo BRB H 2/3 nr. 14

Fondaĵo
-------

La DLM AG estis frue la "vaporkonstrua parto" de frua
Svisa lokomotivo-kaj maŝhinfabriko SLM, germane: *Schweizerische Lokomotiv- und Maschinenfabrik* (SLM). La divido estis en medio de jaro 2000.
La ĉefa inĝeniero Roger Waller konstruas novajn modernajn ekonomiajn vaporlokomotivojn kun oleohejtilo.
Nova projekto estas granda 2'D2'h2-Tendrolokomotivo pro nederlanda turista fervojo.

Moderna vaporo
--------------

Kun la vortoj "moderna vaporo", angle: *modern steam*, la firmao evoluigas la vaporteĥnikon pro futuro.

Oleohejtilo
-----------

La fruaj dentradajlokomotivoj de Roger Waller ankoraŭ de SLM
havas oleohejtilojn kaj plej bona gasa valoron ol similaj dizelaj lokomotivoj. La Brienz-Rothorn-fervojo mendis novajn lokomotivojn kaj ankoraŭ mendis en jaro 1996 kvin lokomotivojn, pri novan SLM lokomotivon.
La lokomotivoj estas en funkciado en la fervojo, similaj lokomotivoj ankaŭ en Aŭstrio.

Karbohejtilo
------------

Pri karbohejtilaj novaj lokomotivoj oni uzas la gazan produktan brulan sistemon GPBS, en angla lingvo: Gas Producer Combustion System (GPCS), La GPBS estis tre bone en la grandega lokomotivo *Red Devil* de SAR. Oni povas veturi nur kun unua persono. Hodiaŭ la privataj kaj turistaj fervojoj povos mendi novajn vaporajn lokomotivojn.

Ŝipoj
-----

Oni konstruis malproksimajn stiradajn vapormaŝinojn.

Rekonstruoj de lokomotivoj
--------------------------

Modern Steam Dampflokomotive DLM 52 8055, Läufelfingen, 2009
### 52.8055

Oni rekonstruis la vaporlokomotivon 52.8055.
La lokomotivo 52.8055 estis rekonstrua lokomotivo de DDR de serio *(Baureihe)* 52.80. Oni rekonstruis la lokomotivon en jaro 1998 laŭ nova teĥniko kun oleohejtilo.

### 23.058

FStM 23 058
Oni rekonstruis la germanan lokomotivon 23.058 kun novan oleohejtilo por la FStM Friese Stoomtrein Maatschappij en Nederlando..

Service in Nederlando ended 2011.

Vidu ankaŭ
----------

* Friese Stoomtrein Maatschappij; Frisa vaportrajno societo
* Friese Stoomtrein Maatschappij en nederlanda vikipedio
* novan SLM lokomotivon

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vaporlokomotivo- kaj Maŝinfabriko DLM en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo de DLM AG
* FStM Nederlando
Rotaciilo de moderna vaporturbino uzata en elektrocentralo, produktita de Siemens, Germanio.
Rotoro de turbino kun dua fluo: vaporo eniras meze de la ŝafto kaj foriras al la ekstremoj, ekvilibrigante la aksajn fortojn.
**Vaporturbino** estas maŝino kiu elprenas varmoenergion el premita vaporo kaj uzas ĝin por produkti mekanikan laboron sur rotacia aparato. Ĝian modernan version inventis Charles Parsons en 1884. Fabrikado de modernaj vaporturbinoj postulas antaŭenigitan metallaboradon por krei altgradajn ŝtalalojojn en tre precizajn partojn uzante teknologiojn kiuj estis disponeblaj por la unua fojo nur jam en la 20-a jarcento; kontinuaj antaŭeniroj en daŭreco kaj efikeco de la vaporturbinoj restis ŝlosilaj por la energia ekonomiko de la 21-a jarcento.

Vaporturbino estas formo de varmomotoro kiu deriviĝas multe de sia plibonigo en termodinamika efikeco el la uzado de pluraj stadioj en la ekspansio de la vaporo, kio rezultas en pli proksima alproksimiĝo al la ideala revertebla ekspansiprocezo.

Ĉar la turbino generas rotacian movadon, ĝi povas estis kongruigita al elektra generatoro por konverti sian movadon en elektron. Tiaj turbingeneratoroj estas la kerno de termoelektraj centraloj kiuj povas uzi energion de fosiliaj brulaĵoj, nukleaj centraloj, geotermaj, aŭ de sunaj energioj. Ĉirkaŭ 85% el la elektro generita en Usono en la jaro 2014 devenis el uzado de vaporturbinoj.

Teknikaj defioj estas la rotacia malekvilibro, la vibrado, la lagromovo, kaj neegala ekspansio (variaj formoj de varmokolapso). En grandaj instalaĵoj, eĉ la plej fortika turbino skuas aparte se funkciigita eksterkontrole.

Referencoj
----------

1. ↑  Stodola 1927.
2. ↑   Sir Charles Algernon Parsons (n.d.). Alirita 19a de Septembro 2010.
3. ↑   Electricity Net Generation (Marto 2015).

Eksteraj ligiloj
----------------

* "Steam Turbine",The Engineer Guy

* Vaporturbino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Vaporturbino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Steam Turbines: A Book of Instruction for the Adjustment and Operation of the Principal Types of this Class of Prime Movers* by Hubert E Collins
* Steam Turbine Construction at Mike's Engineering Wonders Arkivigite je 2021-02-26 per la retarkivo Wayback Machine
* Tutorial: "Superheated Steam"
* Flow Phenomenon in Steam Turbine Disk-Stator Cavities Channeled by Balance Holes

Vidu ankaŭ
----------

* Gasturbino
* Dizelmotoro
* Piŝta motoro
* Rotacia motoro
* Stela motoro
* Vapormaŝino
* Wankel-motoro

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Steam turbine en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 834473
* GND: 4011002-3
* LCCN: sh85127709
* BNF: 11982021z
* NDL: 00575026
* NKC: ph221971
 |
*Bailey Gatzert*, vaporŝipo sur la Rivero Kolumbio ĉirkaŭ 1910
**Vaporŝipo** estas ŝipo, movita per vapormaŝino aŭ vaporturbino.

La unuan funkciantan vaporŝipon konstruis la franca Claude de Jouffroy d'Abbans en 1783. La unuan vaporŝipon patentigis la 1-an de februaro 1788 Isaac Briggs kaj William Longstreet. La usona Robert Fulton patentigis en 1809 modifitan vaporŝipon, kiu estis ekonomie sukcesa. Lia rada vaporŝipo *North River Steam Boat* (konstruita en 1807, kaj nomata post generacioj kiel *Clermont*) estis ekipita ankoraŭ kun veloj. Ĝi atingis la rapidon de 4,5 knotoj (8,3 km/h) kaj estis uzata inter Novjorko kaj Albany kiel linia veturŝipo sur la rivero Hudson. Ĝi faris la vojon dum kvarona tempo ol la velŝipoj.

La teknika trairo de velŝipo al vaporŝipo daŭris dum jarcento. La vaporŝipoj vere konkuris kun la velŝipoj ekde la 1850-aj jaroj kaj traveturis regule la oceanon. La unua senvela vaporŝipo ekis en 1889 - konstruita de Alexander Carlisle - kaj rapida de 20 knotoj *Teutonic* de la entrepreno White Star Line.

La unuaj vaporŝipoj uzis vapormaŝinojn kun malgranda premo, tiel oni povis grandigi la povumon nur per grandigo de la vapormaŝinoj. Tiu grandigo atingis la volumenan limon en ĉirkaŭ 1870, oni poste grandigis la vaporpremon per pli efikaj kaldronoj. Oni planis vapormaŝinojn, kiuj uzis la saman vaporon du-trifoje. En tiuj maŝinoj la vaporo iris en pli kaj pli grandajn cilindrojn; ilia povumo atingis 20.000 ĈP komence de la 1900-aj jaroj. Oni dumtempe perfektivigis la ŝiphelicon, tiel ĝi anstataŭis la padelradon, kiu estis neefika, ĉar okaze de balanciĝo de la ŝipo, ĝi elstaris el la akvo.

La vera revolucio okazis en 1884, kiam la brita inĝeniero Charles Parsons prezentis la unuan funkciantan vaporturbinon. La turbinoj estis pli efikaj kaj pli simplaj ol la piŝtaj vapormaŝinoj, sed ili estis tro rapidaj por turnigi la ŝiphelicojn per konvena rapido. Oni solvis tiun problemon en ĉirkaŭ 1910, per enkonstruo de rivolufrekvanco-reguligilo. Oni povis konstrui per la bonefikaj, malpezaj turbinoj grandvolumenajn kaj rapidajn oceanveturajn ŝipojn en la unuaj jardekoj de la 20-a jc..

La vaporŝipojn anstataŭigis dizelmotoraj ŝipoj meze de la 20-a jc. Hodiaŭ funkcias vaporŝipoj ĉefe kiel muzeaj ekspoziciejoj aŭ kiel nostalgi-veturaj ŝipoj.

* Kategorio Vaporŝipo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Valdunquillo** [baldunKIljo] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Campos* en la nordo de la provinco. *Valdunquillo* estas etimologie komprenebla eble kiel *Valdejunquillo* [baldeĥunKIljo] tio estas Valo de Junkejo.

Valdunquillo en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Campos* de la provinco Valadolido, viole, norde.
Konvento de la Merced.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 30,8 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 138 loĝantojn. Ĝi perdis 850 loĝantojn el 1900 pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 81 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Villalogán, Bolaños de Campos, Valderas, Castroverde de Campos, Villanueva del Campo kaj Villavicencio de los Caballeros. Parto de ĝia municipa teritorio estas integrata ene de la Birdoprotektaj Areoj ZEPA Penillanuras-Campos Sur kaj ZEPA Penillanuras-Campos Norte.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. Plej frua mencio de Valdunquillo estis de 959, en dokumento de la Monaĥejo de Sahagún. La 5an de Marto 1368, la reĝo Henriko la 2-a donis Valdunquillo al Alvar Pérez de Osorio. La familio Osorio dominis la historion de la vilaĝo, ĉefe pere de la palaco, kaj de la promocio de la konvento. La 1a de Majo 1623 la reĝo Filipo la 4-a donis al Francisca de Valdés Osorio la markizlando de Valdunquillo el iama senjorlando de Osorio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la Konvento *de la Merced* konstruita ekde 1607, inter Francisca Osorio kaj la reprezentantoj de la merceda ordeno; la Palaco de la Dukoj de Alba el la 17-a jarcento apartenis al la familio Osorio, kaj al dukoj de Alba kiel iliaj posteuloj; el preĝejo de Sankta Petro de la 18-a jarcento survivis nur restaĵoj de la turo, konata populare kiel la *Torre Caída* (Falinta Turo); el preĝejo de Sankta Maria la ruinoj estis aligitaj al privata domo.

Bildaro
-------

* Palacoj de la Dukoj de Alba.Palacoj de la Dukoj de Alba.
* Restaĵoj de la preĝejo de Sankta Petro.Restaĵoj de la preĝejo de Sankta Petro.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764157
* VIAF: 316735111
 |
Artista bildo de **varma Jupitero**, tre proksime de sia devena stelo.
**Varmaj Jupiteroj** estas tipo de planedo, kies maso estas simila aŭ pli granda al tiu de Jupitero (1,9 x 1027 kg). Dum Jupitero orbitas la Sunon je 5,2 AU, la planedoj konataj kiel varmaj Jupiteroj orbitas siajn stelojn proksimume inter 0,15 kaj 0,5 AU; sekvas ke en nia Sunsistemo ne ekzistas tiaj planedoj. La proksima distanco al iliaj steloj kaj iliaj altaj surfactemperaturoj rezultigis la kromnomon "varma Jupitero".

Unu el la plej konataj varmaj Jupiteroj estas 51 Pegasi b, neoficiale nomata *Belerofono*. Malkovrita dum 1995, ĝi estis la unua ekstersunsistema planedo malkovrita ĉirkaŭ Sun-simila stelo.

Referencoj
----------

1. ↑  Ben Mathiesen (2006-03-19).  'Hot Jupiter' Systems may Harbor Earth-like Planets (angle). PhysOrg.com.

Vidu ankaŭ
----------

* Ekstersunsistema planedo
* Malvarma Jupitero
* Varma Neptuno

Eksteraj ligiloj
----------------

* Inside Exoplanets: Motley Crew of Worlds Share Common Thread
* NASA: Global temperature map of an exoplanet Arkivigite je 2007-10-16 per la retarkivo Wayback Machine
* First known theoretical prediction about existence of Hot Jupiters - by Otto Struve in 1952.
* Audio: Cain/Gay Hot Jupiters and Pulsar Planets - Sept 2006.