La **distrikto > municipo Kuldīga** (latve *Kuldīgas novads*) estas distrikto en okcidenta Latvio. La distrikto estis kreita en 2021 en la lastaj limoj de iama distrikto Kuldīga (latve *Kuldīgas rajons*, 1949-2009), per unuiĝo de ekzistantaj en 2009-2021 3 iamaj pli malgrandaj komunumoj (latve *Kuldīgas novads, Skrundas novads, Alsungas novads*). La centro de la distrikto situas en Kuldīga.

Ĝiaj najbaraj distriktoj estas norde distrikto Ventspils, oriente distrikto Talsi, distrikto Tukums kaj distrikto Saldus, kaj okcidente distrikto Dienvidkurzeme.

Historio
--------

La teritorio de la distrikto estas loĝata ekde la 2-a jarmilo a.K. En 9.-12. jarcento kuronoj ŝtato Bandava okupis la plimulton de la teritorio. Batalado kun la krucistoj okazis en unua duono de la 13-a jarcento. La teritorio iĝis parto de Livonio, divided inter Livonian Ordenon kaj Kuronian diocezon. En 1566-1795 ĝi estis parto de Duklando Kuronio kaj Zemgalio, ekde 1795 ĝi estis inkludita en la rusa Kurlanda provinco. En 1918, la distrikto estis inkludita en la Respubliko de Latvio.

Geografio
---------

La nordokcidenta parto de distrikto situas en la Marborda Malaltebenaĵo (latve *Piejūras zemiene*), la meza kaj la okcidenta parto apartenas al la monteta Rietumkurzeme altebenaĵo (100-120 m super marnivelo, monteto Vārdupes kalns 140 m), laŭ la Venta antikva valo (0,1-0,3 km larĝa), atingas 15 m profundon proksime de Kuldīga) kaj en la nordoriento la 14-22 km larĝa Venta-Usma valo, en la oriento la altebenaĵo de Orienta Kuronio (latve *Austrumkurzemes augstiene*), 60-110 m super marnivelo). Arbaroj ĉirkaŭ duono de la teritorio. Mineraloj - gruzo, argilo (Padure, Imanta, Pakalni, Mučukalni), kalkoŝtono (Vilgāle, Turlava), gipso, sablo (Skudras), torfo (Ozolu, Tīrlauku, Umuļu marĉoj). Negrava kvanto da oleo (Adze).

Averaĝa temperaturo: -3 - -4,5°C en januaro, +17°C en julio. Precipitaĵo 600-700 mm jare.

Preskaŭ la tuta teritorio de la distrikto situas en la baseno Venta. Gravaj riveroj:

* Venta baseno: Venta kun alfluantoj (Abava, Koja, Ēda, Padure)
* Balta Mara baseno: Rīva, Užava

Grandaj lagoj: Vilgales 2,4 km², Lielais kaj Mazais Nabes 1,4 km².

Loĝantaro
---------

Distrikto Kuldīga havas 27 736 loĝantojn (2021) kaj la denseco estas 12,6 loĝantoj por kvadratkilometro.

La plej grandaj setlejoj| N# | Setlejo | Statuso | Paroĥo | Loĝantaro(2021) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | Kuldīga | Urbo | - | 10 710 |
| 2. | Skrunda | Urbo | - | 2028 |
| 3. | Priedaine | Vilaĝo | Kurmāles | 809 |
| 4. | Alsunga | Vilaĝo | Alsungas | 684 |
| 5. | Vārme | Vilaĝo | Vārmes | 465 |
| 6. | Pelči | Vilaĝo | Pelču | 426 |
| 7. | Ēdole | Vilaĝo | Ēdoles | 374 |
| 8. | Mežvalde | Vilaĝo | Rumbas | 352 |
| 9. | Rudbārži | Vilaĝo | Rudbāržu | 351 |
| 10. | Kabile | Vilaĝo | Kabiles | 334 |

Administraj unuoj
-----------------

### Urboj (*pilsēta*)

Kuldīgas pilsēta, Skrundas pilsēta.

### Paroĥoj (*pagasts*)

Alsungas pagasts, Ēdoles pagasts, Gudenieku pagasts, Īvandes pagasts, Kabiles pagasts, Kurmāles pagasts, Laidu pagasts, Nīkrāces pagasts, Padures pagasts, Pelču pagasts, Raņķu pagasts, Rendas pagasts, Rudbāržu pagasts, Rumbas pagasts, Skrundas pagasts, Snēpeles pagasts, Turlavas pagasts, Vārmes pagasts.

Galerio
-------

* La turo de Alsunga kastelo.La turo de Alsunga kastelo.
* Kunvenejo de suitoj, malgranda loka etnografia grupoKunvenejo de suitoj, malgranda loka etnografia grupo
* Naturrezervejo Diļļu pļavas ("Anetaj herbejoj")Naturrezervejo Diļļu pļavas ("Anetaj herbejoj")
* Naturrezervejo en kontraŭflue de rivero Užava.Naturrezervejo en kontraŭflue de rivero Užava.
* Rivero Ciecere proksima de Skrunda.Rivero Ciecere proksima de Skrunda.
* Klifoj Gobdziņi ĉe Venta.Klifoj Gobdziņi ĉe Venta.
* Alekšupīte akvofalo vintre.Alekšupīte akvofalo vintre.
* Kuldīga.Kuldīga.

Referencoj
----------

1. ↑  stat.gov.lv
2. 1 2 3  Latvijas Padomju Enciklopēdija - Latva Soveta Enciklopedio, pp. 5/1-555.
3. ↑  Latvijas PSR Mazā Enciklopēdija - Latva Malgranda Enciklopedio, p. 2-182.
4. ↑  PMLP.gov.lv Latvijas iedzīvotāju skaits pašvaldībās (latve)
5. ↑  LĢIA.gov.lv Vietvārdu datubāze 29.01.2021 (latve)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 750328
 |