recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La du gvidantoj de la plej grandaj hispanaj partioj en 2010, José Luis Rodríguez Zapatero kaj Mariano Rajoy, kiu iĝis prezidento unu jaron poste.
**Dupartia sistemo** (aŭ **dupartiismo**) estas sistemo de politikaj partioj kiu favorigas la aperon de du politikaj koalicioj (ĝenerala kontraŭaj laŭ la ideologio) por okazigi diskriminacion aŭ forpelon de politikaj malplimultoj, okazante en ĉiuj elektoj ke unu el ili atingas la regadon de la nacio kaj la alia okupas la duan lokon inter la plej voĉdonitaj, kaj tiu iĝas la oficiala opozicio al la registaro. Ĝiaj defendintoj argumentas ke tio kreas politikan stabilecon forpelante la ekstremismajn sektorojn kiuj povus atingi parlamentan aŭ prezidentan reprezenton. Male, la kontraŭantoj asertas ke la forpelado de malplimultoj estas kontraŭdemokratia.

Tiu situacio igas ke la du partioj ricevas pli da atento ĉe la amaskomunikiloj kaj la publika opinio, dum la ceteraj partioj estas preteratentataj kaj la socio preferas nur voĉdoni al unu el ili timante ke la voĉdonado por malgranda partio neniel utilos. La dupartia sistemo ekzistas laŭ gradoj. Kelkkaj politikaj sistemoj estas pli dupartiismaj ol aliaj. Ĝenerale la plejparto de la sistemoj favorigas ĝin certagrade kvankam kelkaj jam estis dizajnitaj radike laŭ la dupartiismo.

La tradicia dupartiismo naskiĝis post la franca revolucio. Kun pli granda aŭ malgranda sukceso enradikiĝis en Eŭropo dupartiaj parlamentoj en kiuj reprezentiĝis kontraŭaj flankoj, konservativuloj kaj liberaluloj. La unuaj ĉiam kun la intenco konservi la privilegiojn de la nobelaro kaj la duaj provante egaligi sin kun la rajtoj de la burĝaro. En ĉiuj ĉi sistemo la ordinaraj loĝantoj, ankoraŭ analfabetaj grandparte, restis nekapablaj influi en la povo. Kun la alveno de la marksismo la dupartiismo rompiĝis en la plejparto de la demokratioj ĉar tria socia forto, la laboristoj, postulis reprezentadon. La ina voĉdono ankaŭ kontribuis disigi la politikan mapon en Eŭropo. La tendenco en preskaŭ ĉiuj landoj estas la modernigado de iliaj sistemoj aŭ adapti ĝin al la nova socia realo kaj ankaŭ por klopodi eviti novajn laboristajn revoluciojn.

* Kategorio Dupartia sistemo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ŝafidaj cerboj vendita kiel manĝaĵo
La cerbo, kiel plej aliaj internaj organoj, aŭ tripaĵo, povas servi kiel nutraĵo. Cerboj uzataj por nutrado inkluzivas tiujn de porkoj, sciuroj, kunikloj, ĉevaloj, brutoj, simioj, kokoj, fiŝoj, ŝafidoj, kaj kaproj. En multaj kulturoj, malsamaj specoj de cerbo estas konsiderataj delikataĵoj.

Kelkaj el tiuj cerbaĵoj estas facile kuireblaj. Ekzemple facila recepto konsistas en fritetado de iom da dispecigitaj cepoj en malmulta oleo aŭ butero. Poste oni aldonas pecojn da cerbo. Poste oni povas aldoni ovojn aŭ ne.

En kelkaj triboj de iama Nov-Gvineo estis ofta kutimo kanibaleco, kiel sistemo por nutrado, sed ankaŭ pro kredo je alpreno de animoj de malamikoj venkitaj en batalo aŭ eĉ de propraj parencoj. Grava parto de tiu kutimo estis la manĝo de homaj cerboj, kiu ŝajne rilatis al apero de malsanoj, similaj al la Malsano de Creutzfeldt-Jakob kaj Bova Spongoforma Encefalopatio.

Notoj
-----

1. ↑   Collinge, John (2001). «Prion diseases of humans and animals: their causes and molecular basis». Annual Review of Neuroscience 24: 519-50. PMID 11283320. doi:10.1146/annurev.neuro.24.1.519.
2. ↑   Collins, S.; McLean CA, Masters CL (2001). «Gerstmann-Straussler-Scheinker syndrome, fatal familial insomnia, and kuru: a review of these less common human transmissible spongiform encephalopathies». Journal of Clinical Neuroscience 8 (5): 387-97. PMID 11535002. doi:10.1054/jocn.2001.0919.

* Kategorio Cerbaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 714385
 |
La **Ponto de la Admiralo** (itale *Ponto dell'Ammiraglio*) estas mezepoka ponto en la sicilia ĉefurbo Palermo. La ponto situas proksime al Corso dei Mille, kie la rivero Oreto kuris.

La ponto estis konstruita en 1132 per ordono de Georgo de Antioĥio, la admiralo de reĝo Roĝero la 2-a.

Origine la ponto kun dek du pintaj arkoj etendiĝis sur la rivero Oreto, kiu estas ĉirkaŭ 2 kilometroj de la centro de Palermo kaj fluas en la Tirenan Maron. La kurso de la rivero estis deflankigita en 1938, kio signifas ke la ponto de la Admiralo nun staras en parko proksimume 100 metrojn de la rivero.

La konservado de la ponto estis en la Senato de Palermo ekde la malfrua Mezepoko. En 1436, 1672 kaj en 1772 alta akvo damaĝis la ponton, kiu poste estis restarigita. En 1751 la ponto estis difektita de tertremo. La surstratiĝo de la Ponto de la Admiralo devenas de la 19-a jarcento.

La 27-an de majo 1860 trupoj gviditaj de Giuseppe Garibaldi, kiuj batalis por unuiĝinta Italio, renkontis la armeon de la Reĝlando de la du Sicilioj sur la ponto.

Ekde la 3-a de julio 2015, ĝi apartenas al la Monda heredaĵo de Unesko, ene de la ensemblo *Palermaj arab-normandaj konstruaĵoj kaj katedraloj de Cefalù kaj Monrealo*.

* Kategorio Ponto de la Admiralo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La frazo ***reductio ad Hitlerum*** (iom artefarita latinaĵo por "redukto al Hitlero") estis origine enkondukita fare de Leo Strauss, profesoro ĉe la Universitato de Ĉikago kaj etikisto. La frazo devenas de la pli bone konata logika argumento *reductio ad absurdum* (*redukto al absurdo*). Ĝi estas ekzemplo de asocia miso. Oni povas nomi ĝin ankaŭ ***argumentum ad nazium*** (*argumento al nazio*).

La miso pri *reductio ad Hitlerum* estas speciala kazo de genetika miso, de la formo "Adolf Hitler aŭ la Nazia partio subtenis na X; sekve X devas esti malbona." Tiu ĉi miso estas ofte efika pro la preskaŭ tuja kondamno de ĉio ajn kio estas iel kunigita kun Hitlero aŭ la nazioj.

La miseco de tiu ĉi argumento estas plej trafe ilustrita, se oni alprenas kiel "X-on" ion, kion Adolf Hitler aŭ liaj sekvantoj ja subtenis, sed kio ne estas konsiderata malbona — ekzemple, X = "antaŭenpuŝanta aŭtoŝoseojn" aŭ X = "akvofarboj por pentrado". Dum Hitlero kaj lia partio *estas* ĝenerale konsiderataj malbonaj, oni povas per aliaj rimedoj tre facile pruvi, ke tiuj ĉi politikoj subtenitaj de ili ĝenerale tute *ne estas* malbonaj. Oni povas refuti tion ankaŭ per kontraŭekzemploj:

* Dwight D. Eisenhower, kiu malestimis la krimecon de Hitlero, admiris liajn aŭtoŝoseojn (*Autobahn*) kaj antaŭenpuŝis similan sistemon *Interstate Highway System* en Usono.
* La ĉef-malamiko de Hitlero, Sir Winston Churchill ankaŭ pentris per akvofarboj.
* La senperfortulo Mohandas Karamchand Gandhi estis vegetarano, same kiel Hitlero.

La frazo unue aperis en la verkoj de Strauss en la dokumento el 1950 nomata *Natural Right and History* (*Naturaj rajto kaj historio*), en la 2-a ĉapitro.

Oni same povus uzi diversajn aliajn krimulojn, religiajn kaj politikajn frenezulojn kaj tiranojn aliajn ol Hitlero por la sama celo. Ekzemplo, *reductio ad Stalinum* povus aserti, ke korpa punado de malbonkondukantaj infanoj estas necesa, ĉar Josif Stalin enleĝigis ĝian abolicion.

Vidu ankaŭ
----------

* Ad hominem
* Leĝo de Godwin
* Reductio ad absurdum
**Duonprezidenta sistemo** estas sistemo de registaro, en kiu prezidento kunekzistas kun ĉefministro kaj kabineto (ministraro) respondeca pri la regado de ŝtato. Ĝi diferencas disde parlamenta respubliko per tio, ke la prezidanto estas vera atentanto sed ne precipe nur ceremonia prufiguro (politiko), kaj disde prezidenta sistemo per tio, ke la ministrokabineto, kvankam nomumita de la prezidento, estas respondeca antaŭ la leĝdona povo, kiu povas devigi la kabineton rezigni pere de mocio de demisio.

Kvankam la germania Vajmara Respubliko (1919–1933) kaj Finnlando en la jaroj 1919–2000 estis ekzemploj de fruaj duonprezidentaj sistemoj, la termino "duonprezidenta" estis publike enkondukita en 1959 per artikolo de ĵurnalisto Hubert Beuve-Méry kaj popularigita en 1978 pere de verko de politiksciencisto Maurice Duverger, ambaŭ el kiuj intencis priskribi la reĝimon de la Kvina Respubliko de Francio (establita en 1958). Duonprezidenta sistemo estis vere malordinara (eble ĝi ekzistis nur en Francio, Finnlando kaj Senegalo), ĝis en 1990-aj jaroj ĝi fariĝis ordinara almenaŭ en Afriko.

Referencoj
----------

1. ↑  *Le Monde*, la 8a de Januaro 1959.
2. ↑  Maurice Duverger, Septembro de 1996, Les monarchies républicaines (La respublikaj monarkioj)  Arkivigite je 2018-10-01 per la retarkivo Wayback Machine PDF franca gazeto *Pouvoirs*, revue française d’études constitutionnelles et politiques, Paris, Éditions du Seuil issn 0152-0768, isbn 2-02-030123-7, numero 78, paĝoj 107–120, alirita la 10an de Septembro 2016
3. ↑  Bahro, Bayerlein, kaj Veser, 1998.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 575751
* GND: 4539519-6
* LCCN: sh2007004976
* SUDOC: 172360048
* BNF: 16715949f
 |
Bildo de dormantoj fare de Henri de Toulouse-Lautrec
Bebo dormas
**Dormo** estas aliigita stato de konscio en kiu la dormanto preskaŭ ne moviĝas. Dum dormo, oni traas diversajn fazojn kiuj ripetiĝas de kvar ĝis ses fojoj ĉiunokte. Oni povas distingi la diversajn fazojn de dormo per elektro-encefalogramo (EEG). Dormo estas pripensata de Filozofio, Religio, Psikologio kaj Medicino.

Religia vidpunkto
-----------------

Laŭ Spiritismo, la Spirito ne bezonas ripozon. Dum sentumoj malvigliĝas, la animo parte liberiĝas el la materio kaj uzas siajn kapablojn de Spirito. La dormo estas donita al homo por riparo de la korpaj fortoj kaj por reakiro de moralaj fortoj. Dum la korpo reakiras la elementojn, kiujn ĝi perdis per la agado dum la maldormo, la Spirito iras revigliĝi ĉe aliaj Spiritoj; li ĉerpas el tio, kion li vidas, el tio, kion li aŭdas kaj el la konsiloj, kiujn oni donas al li, ideojn, kiujn li retrovas ĉe la vekiĝo en stato de intuicio; la dormo estas la dumtempa reveno de l' ekzilito en sian veran patrujon; dormanto estas malliberulo, momente reakirinta la liberecon.

Sed okazas, kiel ĉe malvirta malliberulo, ke la Spirito ne ĉiam profitas tiun momenton da libereco por sia progreso; se li havas malbonajn instinktojn, anstataŭ serĉi la societon de la bonaj Spiritoj, li serĉas la rondon de siaj similuloj, kaj iras viziti lokojn, kie li povas libere konduti laŭ siaj inklinoj.
Kiu estas konvinkita pri tiu vero, tiu levu sian penson en la momento, kiam li sentas alproksimiĝon de la dormo; petu la konsilojn de la bonaj Spiritoj kaj de tiuj, kies memoro estas al li kara, por ke ili venu kolektiĝi al li dum la mallonga tempo, kiu estas al li donata, kaj ĉe la vekiĝo li sentos pli da forto kontraŭ la malprospero.

Vidu ankaŭ
----------

* Dormapneo
* Ronki
* Sendormeco
* Somnambulismo
* Vintra dormo

Proverbo
--------

Ekzistas pluraj proverboj pri dormo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Dormus leporo, se ĝi ĉason ne timus.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Kiu dormas longe, vivas mallonge.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Post dorma trankvilo venas bona konsilo.* **"** |

 |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kiel prepari dormadon

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-09-16.

  

* Kategorio Dormo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Dormo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 27863
* GND: 4052580-6
* LCCN: sh85123396
* BNF: 11933879p
* NDL: 00571565
* NKC: ph125984
 |
La **D-ro No Bikino** aŭ la **blanka bikino de Ursula Andress** kiu rolis kiel *Honey Ryder* en la filmo pri James Bond el 1962. La *D-ro No bikino* estas konata kiel la plej fama bikino de ĉiuj tempoj kaj ikoneca momento en kinematografia kaj modhistorio.

La blanka bikino de *Ursula Andress* estas rigardata kiel monumenta en la historio de la bikino, kaj vendo de la dupeca banvesto eksplodis post la apero de *Andress* en D-ro No. La malsupra parto de la bikino havas larĝan blankan britan armean zonon kun latuna buko kaj fiksaĵoj. Sur la maldekstra flanko estas glavingo por teni grandan tranĉilon. 

La sceno de 1962 ricevis modreviviĝon en 2002 kiam la usona aktorino Halle Berry kiu ĉefrolis en la 20-a James Bond-filmo *Die Another Day* (Mortu alian tagon), en oranĝa bikino kun blanka zono, kiel umikino de James Bond siavice eliris el la maro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ursula Andress emerĝas la maron en *D-ro No* (1962)

* Kategorio D-ro No Bikino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ursula Andress kaj Hally Berry
Rekto (supre), duonrekto (meze) kaj rekta segmento (sube). Kompreneble por rekto kaj duonrekto estas videblaj nur partoj kiujn povas enteni la bildo. Plenaj cirkloj (tiel nomataj *nulkoj*) signifas punktojn en finoj de segmento kaj en komenco de duonrekto. Ili enhavas adekvate en segmento kaj duonrekto
**Duonrekto** aŭ **radio**, en afina spaco, estas aro de ĉiuj punktoj de la tipo λ∙u+O, kie O estas iu punkto (ĝia origino), u estas iu nenula vektoro (direktanta vektoro) kaj λ estas arbitra pozitiva reelo.

*En aliaj vortoj*:

Se konsideri rektan linion kaj iun ajn punkton *A* sur ĝi, eblas konsideri *A* kiel dispartigi tiun linion en du partojn. Ĉiu el ambaŭ partoj estas nomata **duonrekto**, **radio** aŭ **duonlinio** kaj la punkto *A* estas nomata ĝia *ekpunkto*. La punkto A konsideriĝas esti membro de la radio. Intuicie, radio konsistas el tiuj punktoj sur linio pasanta tra la punkto *A* kaj procedante senfine, komence de *A*, en unu direkton laŭ la linio.

radio

Fonto
-----

* Difino el la Reta Vortaro

Vidu ankaŭ
----------

* Rekto
* Kurbo
* Ebeno
* Rekta segmento

notoj
-----

1. ↑  En iuj okazo eblas konsideri radion sen ĝia ekpunkto: tiuj radioj nomatas "malfermataj radioj", kontraste al la tipaj radioj kiuj nomiĝus "fermataj radioj".

* Kategorio Duonrekto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En matematiko, **duonprimo** aŭ **2-preskaŭ primo**, aŭ **pq nombro** estas natura nombra kiu estas produto de du (ne nepre diversaj) primoj. La unua kelkaj duonprimoj estas 4, 6, 9, 10, 14, 15, 21, 22, 25, 26, .... Kvadrato de ĉiu primo estas duonprimo, kaj ankaŭ produto de du malsamaj primoj estas duonprimo.

La valoro de eŭlera φ funkcio por duonprimo estas:

*φ(p2) = (p - 1)p*     se *n* = *p2* por primo *p*,
*φ(pq) = pq + 1 - (p + q)*     se *n* = *pq* kie *p* kaj *q* estas diversaj primoj.
Kiel en 2007, la plej granda sciata duonprimo estas (232582657-1)2, kiu havas pli ol 19 milionojn ciferojn. Ĝi estas kvadrato de la plej granda sciata primo. Kvadrato de ĉiu primo estas duonprimo, tiel okazas ke la plej granda sciata duonprimo estas kvadrato de la plej granda sciata primo. Estas konjekto ke oni povas trovi manieron por pruvi ĉu pli granda nombro estas duonprimo sen scio de la du faktoroj, sed la sciataj manieroj taŭgas nur por pli malgranda duonprimoj.

Aplikoj
-------

Duonprimoj estas uzataj en ĉifriko, plej rimarkinde en publika ŝlosila ĉifriko, ekzemple RSA kaj ankaŭ en kvazaŭstokastaj generiloj, ekzemple Blum Blum Shub. Ĉi tiuj manieroj fidi la fakton ke trovo de du grandaj primaj kaj multipliko de ili kune estas kompute simpla, sed entjera faktorigo por trovo de la originalaj faktoroj estas malfacila.

En praktika ĉifriko, ne estas sufiĉe elekti iun ajn duonprimon. Bona nombro devas malfaciligi uzon de kelkaj algoritmoj de entjera faktorigo de speciala celo, kiuj povas rapide faktorigi nombrojn de certa formo. La faktoroj *p* kaj *q* de *n* devus esti tre granda, proksimume de la sama ordo de grandeco kiel la kvadrata radiko de *n*; ĉi tio faras provan dividon kaj ρ algoritmon de Pollard nepraktikajn. Samtempe ili devas ne esti tre proksimaj unu al la alia, alie alia simpla provo povas faktorigi la nombron. Ankaŭ, ĉiu el *p-1*, *p+1*, *q-1*, *q+1* devas ne esti glata nombro, protektante kontraŭ uzo de ρ-1 algoritmo de Pollard aŭ ρ plus 1 algoritmo de Williams. Tamen, ĉi tiuj kontroloj, ne povas konsideri estontajn algoritmojn de speciala-celo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Duonprimo* en MathWorld.
* A001358 en OEIS - vico de duonprimoj
* *La prima glosaro: duonprimo* je La Primaj Paĝoj de Chris Caldwell
Artfajraĵo en Zwickau, Germanujo.
Artfajraĵo en Annecy, Francujo.
**Artfajraĵo** estas eksplodema aŭ bruligebla materialo uzata por spektado, amuzado.

La unuaj artfajraĵoj (raketoj) estis preparitaj en la antikva Ĉinio. Ili disvastiĝis okcidenten, en la mezepokan Eŭropon, kun la armeaj eksplodaĵoj kaj oni komisiis - en paca tempo - armeajn piroteknikistojn por organizi, pretigi solenajn aŭ venkajn artfajrojn. Oni enkondukis en la 19-a jarcento kunuzon de ekz. magnezio kaj aluminio, kiuj igis la artfajraĵojn pli allogaj, mirindaj.

Estas du ĉefaj tipoj de artfajraĵoj: tiuj, kiuj brulas kun flamo (per kalia nitrato, antimonaj saloj, sulfuroj), kaj tiuj, kiuj eligas fajrerojn (per kalia nitrato, sulfuro kaj fajne draŝita lignokarbo, aliaj aldonaĵoj).

Por la kolora artfajraĵo necesas kalia klorato aŭ kalia perklorato, dum la koloron donas diversaj metalaj saloj.

Festivaloj
----------

* L'International des Feux Loto-Québec (Montrealo, Kebekio, Kanado)

Vidu ankaŭ
----------

* Artfajraĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Artfajraĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fajraĵa raketo
* Fajraĵo - kompponaĵo de Igor Stravinski
* Pulvo
**Mahbubnagar** aŭ *Mahbub Nagar* (telugue **మహబూబ్ నగర్**) estas universitata urbego en meza Barato, en subŝtato Telangano, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas la sidejo. 

Eduka oficejo en Mahbubnagar

Geografio
---------

Mahbubnagar situas sur montetaro en alteco de 498 metrojn de la marnivelo. Subŝtata ĉefurbo Hajderabado troviĝas 84, Rajĉur 93, Kurnul 103, Gulbarga 140, Nalgonda 141, Mumbajo 601, Kolkato 1263, tutlanda ĉefurbo Delhio 1323 kilometrojn (aere) .

Demografio
----------

Laŭ la censo en 2011 Mahbubnagar havis populacion de 222 573. La legopovo estas 84%.

Historio
--------

La historiaj nomoj de Mahbubnagar estis *Palamooru* kaj *Rukmammapeta*. La urbego estas distrikta sidejo ekde 1883, tiam Mahbub Nagar ricevis fervojan kontakton. La komunumo iĝis triagrada municipo Nagar-municipo en 1942, duagrada en 1959, unuagrada en 1983, specialgrada en 2004. 

Universitata pordego

Lingvoj
-------

La telugua estas la plej grava lingvo kun oficiala statuso en Mahbubnagar.

Religioj
--------

En Mahbubnagar vivas precipe hinduoj (64%) kaj muslimoj (34%).

Klimato
-------

En Mahbubnagar jare pluvas averaĝe po 771 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed inter junio-oktobro pli ofte pluvas, inter decembro-marto apenaŭ pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 22-33 °C.

Trafiko
-------

Mahbubnagar havas trairantan fervojan linion kun stacidomo kaj 4 forirantajn ĉefvojojn kun kelkaj flankovojoj. Enurbe estas ankaŭ aŭtobusa stacidomo. La plej proksima internacia flughaveno funkcias en Hajderabado.

Eduko
-----

En Mahbubnagar Universitato Palamuru funkcias kun kelkaj kolegioj.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans

* Aŭtobusa stacidomoAŭtobusa stacidomo
* Fervoja stacidomoFervoja stacidomo
**Feodosija Prokоpjevna Morozova** (ruse *Феодосия Прокопьевна Морозова*) (naskiĝis la  21-an de majo 1632(nun 1632-05-21) en Moskvo - mortis la 1-an de decembro 1675 en Borovsk) estis unu el la plej famaj subtenantoj de la malnovritanoj aŭ *raskolniki*.

Ŝi naskiĝis la  21-an de majo 1632(nun 1632-05-21) en la familio de *okolniĉij* Prokofij Fjodoroviĉ Sokovnin. En la aĝo de 17 jaroj, ŝi edziniĝis kun la bojaro Gleb Morozov, frato de la prizorganto de la caro, Boris Morozov. Post la frua morto de ŝia edzo en 1662, ŝi konservis elstaran postenon en la Rusa Kortego.

Tombo de Morozova en Borovsk, ĉ. 2002
Dum la Reformo de Nikon, Feodosija, estante pentofarantino de la Protopopo Avvakum, aliĝis al la movado de la malnovritanoj kaj sekrete alprenis religian voton sub la nomo de Teodora. Ŝi ludis gravan rolon konvinkante sian fratinon, Princinon Evdokija Urusova, aliĝi al la malnovritanoj.

Post multaj persekutoj, la fratinoj estis malliberigitaj en subteran kelon de la Monaĥejo de Pafnutij en Borovsk, kie Feodosija mortis pro malsato la 1-an de decembro 1675. Multaj komunumoj de malnovritanoj honoras ŝin kiel martiron.

Feodosija Morozova en arto
--------------------------

Vasilij Surikov  
*Bojarino Morozova* (1887)  
Tretjakova galerio, Moskvo
Vasilij Surikov pentris *Bojarino Morozova* en 1887: ĝi ilustras la areston de Feodosija Morozova, kiu defie levas du fingrojn rilate al la disputo inter la malnovritanoj kaj la subtenantoj de la patriarko Nikono pri la taŭga maniero fari krucosignon, unu el la reformoj de Nikono estas fari krucosignon per tri fingroj (Patro, Filo kaj Sankta Spirito, ĉi lasta ebliganta savi la animon per dia amo) anstataŭ du fingroj antaŭe (simbolante la duoblan naturon dian kaj homan de Kristo, savo venanta nur *de* kaj *per* fido kaj preĝo).

Referencoj
----------

1. ↑  Русское старообрядчество, Тома I и II. С.А. Зеньковский, Институт ДИ-ДИК, Москва 2006 (ISBN 5-93311-012-4)

Vidu ankaŭ
----------

* Borovsk
* Borovska monaĥejo
* Malnovritanoj
* Nikono
* Pafnutij de Borovsk
* Raskol
* Vasilij Surikov

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Feodosija Morozova en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ANTHROPOLOGY - Федор и Федора. Религия в жизни московского общества XVII века (ruse)

Fontoj
------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Feodosia Morozova en la hispana Vikipedio.*   

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Feodosia Morozova en la franca Vikipedio.* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 644684
* GND: 119045354
* LCCN: n95079780
* VIAF: 72195638
* ISNI: 0000 0000 3682 6083
* SUDOC: 253986753
* BNF: 16730528k
* NKC: jx20130919004
 |
**Arthur BRIGGS** (\* 9-an de aprilo 1899 en Charleston (Suda Karolino); † 15-an de julio 1991 en Parizo) estis usona trumpetisto, orkestro-direktisto kaj ĵazmuzikisto.

Vivo kaj kariero
----------------

Briggs alkreskis en orfejo kaj ludis komence en ties orkestro, la Jenkins Orphanage Band, kun kiu lia ankaŭ koncertvojaĝis. En Usono li tamen ne sukcesis fari grandan karieron kiel ĵazmuzikisto. Pro tiu kaŭzo en 1927 li decidiĝis iri al Eŭropo kaj fondis en Berlino sian *Savoy Syncop's Orchestra*. Li per tio do direktis unu el la unuaj veraj germanaj ĵazbandoj, proksimume tri jarojn, post kiam la germana ĵazpioniro Eric Borchard faris siajn unuajn sonregistraĵojn kun internacie miksita personaro. Briggs krome estis la unua nigrula bandestro, kiu laborigis blankulajn muzikistojn en sia orkestro kaj malgraŭ sia haŭtkoloro ankaŭ povis neniel malhelpate prezenti en kelkaj bandoj de la 1920-aj jaroj. Ĉi tiun eblecon li havis, ĉar en Eŭropo la rasapartigo kaj antaŭjuĝoj kontraŭ nigruloj estis malpli disvastigitaj ol en Usono. Nigruloj en Eŭropo tamen ne estis rigardataj kiel seriozaj muzikisto, sed nur kiel ekzotuloj.

Briggs ne estis la unua nigrula bandestro, kiu laboris en Germanujo. Preskaŭ du jarojn antaŭ li jam la bando de Sam Wooding gastis en Eŭropo kaj faris en Berlino kelkajn surdiskigojn. Arthur Briggs laboris en Berlino por la diskeldonejoj Clausophon kaj poste Deutsche Grammophon. La fruajn sonregistraĵojn de Clausophon supozeble la pola diskeldonejo *Syrena* vendis ankaŭ en Pollando. Estas interese, ke ili tie ne aperis sub la nomo de Briggs, sed staris la nomo Henryk Gold sur la etikedoj. Gold estis tiutempe la plej fama salonorkestra direktisto, komparebla kun germanaj direktistoj kiel Paul Godwin aŭ Dajos Béla. Briggs laboris dum sia berlina tempo por multaj ĉefaj germanaj dancbandoj. Oni povas aŭdi lin kiel soloisto ekz. je la sonregistraĵo *Crazy words – crazy tune* de la orkestro de Marek Weber.

Briggs iris kelkajn jarojn poste al Francujo, kie li supriĝis al unu el la ĉefaj muzikistoj de la pariza ĵazmondeto, i.a. per siaj surdiskigoj por eldonejo Swing.

Li mortis en la aĝo de 92 jaroj en Parizo.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* Vivhistorio de Arthur Briggs Arkivigite je 2016-05-20 per la retarkivo Wayback Machine angle


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 366684
* GND: 118515330
* LCCN: n96034586
* VIAF: 71580326
* ISNI: 0000 0001 1474 6362
* BNF: 13925445t
* MBA: 7bad5ad3-0333-4661-9b26-44114adf5595
* BNE: XX1783254
 |
Soergel-domo vajmara
**Feodora-hejmo** (germane: *Feodoraheim*, *Feodorenheim* aŭ *Wolfgang-Soergel-Haus*) estas monumentprotektita konstruaĵo en Vajmaro, Germanujo.. Ĝi troviĝas proksimege norde de la Jakobo-kirko.

Historio
--------

Ĝi nomiĝis por granddukino Feodora de Saksio-Meiningen sub kies ŝirmo ĝi starigitis kiel suĉinfanejo. La de ŝi subtenata organizaĵo nomiĝis  *Patriotisches Institut für Frauenvereine*. Inaŭguro ĝia estis en la 11.4.1912 surloke de jam pere de Maria Pavlovna Romanova en 1857 konstruita infanvartejo.

Alikonstruo fariĝis en 1913 kaj poste la tuto iĝis porinfana kliniko.  La konstruplanon faris la arĥitekto August Lehrmann. Porsuĉfinanvartejo aliloke en Vajmaro situanta baldaŭ ankaŭ tien-ĉi lokigitis funkcionte ĝis 1926. Ekde la 1920-aj jaroj pli kaj pli malsanaj infanoj akceptitis pro ke la funkcio de la hejmo aliorientiĝis pli kaj pli. Tio necesis ankaŭ pligrandigo. Eoste alvenis refektorio, poste supre teraso kaj poste okcidenta alo kun aliaj ĉambroj por la porflegista trejnado.

Dum nazia tempo la vajmara hejmo laboris, laŭ komisio de la eŭgenika debilulekstermejo de Stadtroda, kiel intertempa hejmigstacio antaŭ plutransporto al Stadtroda. De tie multaj neniam plu revenis. En 1977 malfermitis moderna pediatria centro. Post Turniĝo instalitis ene ankau neporinfanaj medicinaj laborejoj.

Arĥitekturo
-----------

La domo bombade trafitis en la 9.2.1945. En 1949 rekomenciĝis profesia infanzorgado. La tegmento havas lukarnojn kun meza, elsaltanta kolonego kun vertikala akso je la portalo de la pluretaĝa domo. Ekde 2005 ĝi gastigas esploradstacion nome *Senckenberg-Institut (Quartärpaläontologie)*, kiu apartenas ekde 2000 al la Senckenberg-instituto frankfurta. Sur la portalo el travertino estas timpano kun reliefo pri virinoj kaj infanoj atestante la iaman uzon doman. Malsupre legeblas sur valorŝtala plakedo la nuna oficiala nomo *Wolfgang-Soergel-Haus*. Tio honoras la vajmaranon kaj paleontologon Wolfgang Soergel.

Notoj
-----

1. ↑   Monumentolisto, stato de 2019. Arkivita el la originalo je 2021-05-12. Alirita 2021-11-18.
2. ↑  "Feodoraheim", ĉe: Gitta Günther, Wolfram Huschke, Walter Steiner (eld.): Weimar. Lexikon zur Stadtgeschichte. Hermann Böhlaus Nachfolger, Weimar 1998, p. 117.
3. ↑  *Senckenberg Forschungsinstitut und Naturmuseum Frankfurt/M. – Quartärpaläontologie – Weimar*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Feodora-hejmo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Carolin Eberhardt: Pri Feodora-hejmo ĉe weimar-lese.de

50.98376511.32774Koordinatoj: 50° 59′ 2″ N, 11° 19′ 40″ O (mapo)
**Adjévi ADJE** (naskiĝis la 7-an de oktobro 1978 en Togolando). Estas togolanda esperantisto, eksa prezidanto de UTE (Unuiĝo Togolanda por Esperanto) kaj ekskunordiganto de la Afrika Komisiono de UEA. Diplomiĝis pri hotelmastrumado en 2007.

Esperanto
---------

Adjévi Adjé lernis Esperanton per koresponda kurso Ferez en 1998. Poste li membriĝis en la loka Esperanto-klubo UVA de Lomeo, instruis Esperanton kaj prelegis en diversaj afrikaj landoj (Togolando, Benino, Burkino, Malio).

Adjévi havis plurajn postenojn kiel sekretario (2002-2006) de Unuiĝo Togolando por Esperanto (UTE), komitatano A (2008-2010) de TEJO, komitatestro (2010-2012) kaj poste prezidanto (2012-2014) de UTE.

Li partoprenis kaj kunorganizis Esperanto-renkontiĝojn en Afriko kaj ekster ĝi: la Togolandaj Esperanto-Kongresoj (TEK), Afrikaj Kongresoj de Esperanto (AKE), AMO-seminarioj, la 73-a IJK okazinta en Aného, Togolando, la UK-oj (2008, 2016, 2018), ILEI-Kongresoj (2016, 2018). Li estas membro de la Afrika Komisiono de UEA de antaŭ dek jaroj el kiuj ses kiel kunordiganto.

Adjévi kontribuis per artikoloj en Esperanto al pluraj gazetoj. Li kunredaktis de 2000 ĝis 2014 la togolandan periodaĵon Alvoko. Li iniciatis kaj redaktis la bultenon Babilanto kaj ekde 2016 redaktas Esperanto en Afriko, la oficiala organo de la Afrika Komisiono de UEA.

Li estas membro en la Internacia Rajtigita Ekzamenantaro.

Adjévi verkis la libron *El togolanda saĝosako* el la eldonejo Monda Asembleo Socia en 2016.

Li ankaŭ verkis la libreton A*frikaj proverboj por la ‘internaciigo’ de nia lingvo*, 2015.

Distingoj
---------

* 2016: Diplomo pri Elstara Agado.

Referencoj
----------

1. ↑   laŭ gazetara komuniko de UEA
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2018-10-08. Alirita 2018-10-30.
8. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-10-12. Alirita 2018-10-30.
9. ↑  ADJE, Adjévi.  (2016) *El togolanda saĝosako* (esperante). MAS. ISBN 978-2-3696043-5.
10. ↑  Jean Codjo kaj Adjévi Adjé (Kanado, Togolando) pro longdaŭra agado por Afrika Esperanto-Movado
Organiza strukturo de Germanio
**Administra distriktaro** aŭ simple **distriktaro** estas unuo de la ŝtata administrado de Germanio, kiu ekzistas en kvar el la entute dek ses federaciaj landoj. En tiuj federaciaj landoj ĝi hierarkie troviĝas inter la nivelo de la regionaj distriktoj (germane: *Kreis* aŭ *Landkreis*) aŭ urboj sen aparteno al tia distrikto (eksterdistrikta urbo, germane: *kreisfreie Stadt*) unuflanke, kaj la nivelo de la federaciaj landoj aliflanke. La ideo do estas grupigi plurajn distriktojn kaj kune organizi iujn komunajn taskojn - tial la esperantlingva nomo. Germanlingve la administra unuo nomiĝas *Bezirk*, *Regierungsbezirk* aŭ *Verwaltungsbezirk*, depende de la federacia lando.

La distriktaro plejofte nomiĝas laŭ tiu urbo, kie estas ĝia sidejo. En Bavario la distriktaroj nomiĝas laŭ historiaj teritorioj.

En la sekvaj kvar federaciaj landoj ekzistas distriktaroj:

* Baden-Virtembergo - 4 distriktaroj: Freiburg, Karlsruhe, Stuttgart, Tübingen
* Bavario - 7 distriktaroj: Supra Bavario, Malsupra Bavario, Supra Frankonio, Meza Frankonio, Malsupra Frankonio, Supra Palatinato, Ŝvabio
* Hesio - 3 distriktaroj: Darmstadt, Gießen, Kassel
* Nordrejn-Vestfalio - 5 distriktaroj: Arnsberg, Detmold, Düsseldorf, Kolonjo, Münster  
Momente oni diskutas lasi nur du el tiuj kvin administraj unuoj, Kolonjo (Rejnlando) kaj Münster (Vestfalio), kaj el la restaj tri formigi novan unuon, kiu nomiĝu "distriktaro Rurregiono" (kun sidejo en Essen).

En la sekvaj kvar federaciaj landoj oni dum la lastaj jaroj malinventis la distriktarojn:

* 1999 Rejnland-Palatinato
* 2003 Saksio-Anhalto
* 2004 Malsupra Saksio
* 2012 Saksio

Laŭ la nuna stato do en 12 el la 16 federaciaj landoj la nivelo *"Bezirke"* ne ekzistas, kaj la sola administra unuo inter "komunumo" respektive "urbo" kaj la "federacia lando" estas la *"Landkreis"* respektive *"kreisfreie Stadt"*.

En tiuj federaciaj landoj, kie ili ekzistas, la distriktaroj formale estas instrumentoj de la administrado de la federacia lando, kiuj loke realigas iujn landajn politikajn decidojn, projektojn aŭ leĝojn. La distriktaroj politike do ne estas memstaraj, kaj ne ekzistas elektata parlamento. Distriktara prezidento (germane *Regierungspräsident*) estas nomumata de la federacia lando.

* Kategorio Administra distriktaro (Germanio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Broderio kaj sonorilfontano en la Granda ĝardeno
La**ĝardenoj de Herrenhausen** aŭ **Herrenhäuser Gärten** en la germana urbo Hanovro konsistas el Granda ĝardeno, montara ĝardeno (Berggarten), la Georga ĝardeno (Georgengarten) kaj la velfa ĝardeno (Welfengarten).

La *Granda ĝardeno*  en Herrenhausen, urboparto de Hanovro em Germanujo estas unu el la plej famaj barokĝardenoj en Eŭropo. Ĝi estas la historia kerno de la ĝardenoj de Herrenhausen. La *montara ĝardeno* (Bergarten evoluiĝis de legomĝardeno al Botanika ĝardeno. La iama plantdomo kun pluvarbaro hodiaŭ estas akvario. La *Georga ĝardeno* (Georgengarten) situas oriente de la Granda ĝardeno. Ĝi kaj la *velfa ĝardeno* (Welfengarten) estas ĝardenoj en la stilo de la anglaj peizaĝĝardenoj.

Granda ĝardeno
--------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Granda ĝardeno (Hanovro).

Historio
--------

historia karto de 1763
Granda ĝardeno fotita el la aero: ĉe la supra rando la ĝardena teatro, malfone la laborinnto
templa aleo
granda fontano
Hodiaŭ en la ĝardeno troviĝas i.a. artaĵoj de la artistino Niki de Saint Phalle.

* Galeria konstruaĵo en la Granda ĝardenoGaleria konstruaĵo en la Granda ĝardeno
* puto kun malgranda fontanoputo kun malgranda fontano
* angula pavilono ĉe la akvofosaĵo de Louis Remy de la Fosseangula pavilono ĉe la akvofosaĵo de Louis Remy de la Fosse
* detalo de broderiodetalo de broderio

Montara ĝardeno
---------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Montara ĝardeno.
Ĝi estas unu el la plej maljuna el la botanikaj ĝardenoj en Germanujo. Hodiaŭ tie kreskas i.a. ĉ. 11000 orkideoj.

* bibliotekobiblioteko
* akvario en la Montara ĝardenoakvario en la Montara ĝardeno

Georga ĝardeno
--------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Georga ĝardeno (Hanovro).
* Herrenhäuser AlleeHerrenhäuser Allee
* Leibniz-templo en la Georga ĝardeno.Leibniz-templo en la Georga ĝardeno.

Velfa ĝardeno
-------------

la Velfa Kastelo hodiaŭ: sidejo de la Universitato de Hanovro
 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Velfa ĝardeno.

* Ĝardenoj de Herrenhausen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ĝardenoj de Herrenhausen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 612557
* GND: 1049346084
* LCCN: sh98003255
* VIAF: 304911474 149949094, 304911474
 |
**Ipolytölgyes** (ipojtoldjeŝ) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Szob. Tölgyes signifas kverkaro, Ipoly estas hungara nomo de Ipel.

Blazono de Ipolytölgyes
Fora panoramo de Ipolytölgyes
Katolika preĝejo de Ipolytölgyes

Bazaj informoj
--------------

* 47° 55′ 24″ N 18° 52′ 38″ O﻿ / ﻿47.92333 °N, 18.87722 °O﻿ / 47.92333; 18.87722 (mapo)Koordinatoj: 47° 55′ 24″ N 18° 52′ 38″ O﻿ / ﻿47.92333 °N, 18.87722 °O﻿ / 47.92333; 18.87722 (mapo)
* Areo: 14 km²
* Loĝantaro: 460
* Poŝtkodo: 2633
* Telefonprefikso: 27

Situo
-----

Ipolytölgyes situas inter montaro Börzsöny [borĵonj] kaj rivero Ipel, laŭ traira flankovojo, for de ĉefvojo kaj fervojo.

Historio
--------

La unua skriba mencio okazis en 1225. La komunumo ne senhomiĝis dum la turka erao. Ĝis 1908 la oficiala nomo estis la pli mallonga Tölgyes. En 1920 la komunumo trovis sin ĉe la nova landlimo. En Ipolytölgyes migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵo estas la romkatolika preĝejo. Apud la vilaĝo fiŝkaptista lago troviĝas.

Famuloj
-------

En la iama Tölgyes naskiĝis jezuito Miklós Ormándy.
La ekonomian terminon **areoproduktiveco**, aŭ **area produktiveco**, oni uzas en podetala komerco kaj en agrikulturo. Ĝi mezuras la kvocenton de enspezo, vendosumo aŭ spezo laŭ la uzata areo.

Areproduktiveco en la komerco
-----------------------------

En la podetala komerco oni difinas la **areproduktivecon** kutime kiel vendosumo po m² magazena areo je jaro. Kvankam ofte uzata en la komerco la esprimo ne estas preciza. Pli precize estus paroli pri **area povumo**.

La area povumo dependas forte de la situo de la vendejo kaj la ekonomibranĉo. En industriaj landoj la longjara evoluo montras pli fortan kreskon de la vendeja areo ol la vendosumo. Tial la area povumo aŭ arepoduktiveco sinkas. Ekzemple en Germanio la areproduktiveco de 3.300 eŭroj en 2009 sinkis al 2.900 eŭroj en 2010.

### Areproduktiveco en agrikulturo

La termino **areoproduktiveco** signifas en agrikulturo la rikoltita kvanto pro certa areo - ĝenerale oni indikas la rikoltaĵon en decitunoj je hektaro. 
La areproktiveco estas altigebla ekzemple per uzo de sterkaĵoj, irigacio, drenado, altrikoltaj bredaĵoj aŭ nitrogenkolektantaj plantoj, ekzemple lupenoj dum la novalo. Ĉe intense uzataj agrikulturaj areoj la areproduktivecon garantias ĉefe la alterna kultivado. Pro unuflanka mastrumado (monokulturoj) rapide estiĝas grava malkresko de la rikolokvanto.

La areprouktiveco havas firman rilaton al laborproduktiveco.
**Ĝelib al-Ŝujak** (angle *Jleeb Al-Shuyoukh*, arabe جليب الشيوخ estas urbego, municipo en emirlando Kuvajto, en Farvanija gubernio. La grandurbo apartenas al urbaro de Kuvajturbo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 8,14 km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 312,443 en 2015
* Horzono: UTC +3
* Telefonkodo:
* 29° 16′ N, 47° 56′ O (mapo)29.26666666666747.933333333333

Geografio
---------

Ĝelib al-Ŝujak situas en interno de la lando, tamen la Persa Golfo troviĝas nur 5 kilometrojn. La urbego estas la plej proksima urbo al la Kuvajta Internacia Flughaveno (malpli, ol 5 km).

Historio
--------

En 1990 Irako okupis la urbon, sed la sekva jaro internacia armeo reokupis ĝin. Ĝelib al-Ŝujak estas plejparte loĝata de enmigrantaj laboristoj el suda Azio kaj arabaj landoj, precipe el Egipto kaj Sirio.

Eduko
-----

Ekzistas pluraj lernejoj en Ĝelib al-Ŝujak (hinda, araba, pakistana).

Trafiko
-------

En Ĝelib al-Ŝujak aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. La urbego estas ligataj per aŭtovojoj al la ceteraj proksimaj komunumoj.

Klimato
-------

Ĝelib al-Ŝujak situas en tropika dezerta klimato. Jare pluvas iom pli, ol 100 mm.

Fontoj
------

* WikiTrans
La **Mediteraneo-Mjoso-Zono** estas geologia rompiĝzono aŭ faŭlto en la kontinenta terkrusto, kiu etendas tra Eŭropo de la Mediteraneo trans Marsejlo, tra la Malaltebenaĵo de la supra Rejno ĝis la Mjosa Lago en suda Norvegio; la zono havas longecon de 2.000 km.

La terminon **Mediteraneo-Mjoso-Zono** (germane *Mittelmeer-Mjösen-Zone*) kreis ĉirk. la jaro 1930 la germana geologo Hans Stille. Unuopaj elementoj de la rifto estas la valo de la Rodano, la Bresse-grabeno, la suprarejna grabeno kaj la Baseno de Majenco. Ĉi tie la rifto dividiĝas en nordorienta kaj nordokcidenta branĉoj. Al la nordokcidenta branĉo apartenas la malsupra rejna buĥto kaj la grabeno de la malsupra Rejno. La alia branĉo estas Wetterau, la baseno de Gießen, la baseno de Amöneburg , la Neustädter Sattel, la Westhessische Senke, la Leinegraben, Kategato, Oslo-fjordo kaj la Mjosa-lago en Norvegio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Morphologisches Leitbild Niederrhein*, Merkblatt 41, LUA NRW Essen, 2003, Abschnitt 2.2 Arkivigite je 2015-05-18 per la retarkivo Wayback Machine (PDF-Datei; 1,83 MB)
**Duonpatro** estas ne-biologia vira patro edziĝinta al antaŭekzistinta patrino. Duonpatrino estas ne-biologia virina patrino edziĝinta al antaŭekzistinta patro.

Bo-duonpatro estas la duonpatro de la edz(in)o.

Kvankam malpli ofta en literaturo ol la malicaj duonpatrinoj, estas ankaŭ kazoj de malicaj duonpatroj, kiel en ferakontoj. En fikcio, malicaj duonpatroj estas Claudius en Hamlet (kvankam lia rolo kiel onklo estas pli emfazita), Walter Parks Thatcher en Citizen Kane (kvankam tio estas disoutata), Murdstone en David Copperfield de Charles Dickens, la Reĝo el la filmo *Radio Flyer*, kaj Gozaburo Kaiba (kiu adoptis Seto kaj Mokuba Kaiba) el *Yu-Gi-Oh!*, same kiel la filmo *The Stepfather* (La duonpatro). La filmo *Sucker Punch* montras sekse perforta duonpatro.

En sia opero La Cenerentola, Gioacchino Rossini invertis la rakonton de Cindrulino por montri la protagonistinon subpremata de sia duonpatro.

Notoj
-----

1. ↑  "clubhouses". Arkivita el la originalo la 22an de Januaro, 2014. Alirita la 11a de Januaro, 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 723419
 |
Parroquia de San Antonio de Padua en Huatusco.jpg
**Huatusco** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Huatusco de Chicuellar. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 071.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 49081 loĝantojn. El tiuj estis 23456 viroj kaj 25625 virinoj. La komunumo havas surfacon de 212.2 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 19 gradoj kaj 9 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 58 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 1300 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 41008 personoj. En la jaro 2000 temis pri 46477, do temis pri kresko / malkresko je 2.54 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 40457 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 226 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.56 % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2007-05-18 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Huatusco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Duonpatrino** estas ne-biologia virina patrino edziĝinta al antaŭekzistinta patro. Duonpatro estas ne-biologia vira patro edziĝinta al antaŭekzistinta patrino.

Bo-duonpatrino estas la duonpatrino de la edz(in)o.

En iamaj tempoj duonpatrinoj estis ofta institucio, pro la alta proporcio de mortindico de virinoj dum la nasko kaj la neceso por la vidva patro ekhavi novan edzinon kiu zorgu pri la filoj, nome duonpatrino. Aktuale, okazas alia ŝanĝo pro la proliferado de divorcoj, nome okazas kunvivado de la gefiloj de la duonpatrino kun tiuj de la biologia patrino. La nova familio estas nomata nuntempe rekonstituita familio.

La negativaj konotacioj aŭ bildoj de patrino devenas el la ferakontoj en kiuj duonpatrinoj kaj bopatrinoj ludas malicajn rolojn ĉefe kiel detruantoj de la familiaj harmonio kaj bonfarto, roloj malaj al tiu de la patrino. Kontraste ne oftas en literaturo kaj cetera fikcio la apero de malica duonpatro, ekzemple en ferakontoj, kiel por ekzemplo en "La diablo de la tri orharoj".

Eble la plej fame konata ferakonto en kiu protagonistino estas mistraktata de duonpatrino (kaj de duonfratinoj) estas Cindrulino.

Notoj
-----


* Kategorio Duonpatrino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 723424
 |
**Mondcivitana flago**
**Mondcivitana insigno**
**Mondcivitano** nomas sin homo, kiu ligas sian identecon ĉefe al la tuta homaro, malpli al ekz. la aparteneco al certa nacio. Temas pri ideo simila al tiu de kosmopolitismo. En tiu senco eble la unua al ni konata famulo, kiu esprimiĝis en tiu senco, estis la greka filozofo Sokrato, kiu laŭsence diris: *"Mi estas civitano, ne nur de Ateno, ne nur de Greklando, sed ankaŭ de la mondo."*

Nuntempe la precipaj celoj de la mondcivitanoj estas

* Kreado kaj gardado de daŭra paco sur la tero, t.e. solvado de diferencoj sen perforto
* Gardado de la vivo, de la trezoroj de la tero en respondeco por la sekvontaj generacioj

Por atingi tiujn celojn, mondcivitanoj multflanke agadas por starigi tutmondajn leĝojn, kiuj donos al la individuoj kaj popoloj garantiojn por ilia vivteno, sekureco, libereco, per balotelektoj al Konstitucia Asembleo de la Popoloj.

Internaciaj mondcivitanaj instancoj
-----------------------------------

### Asocio de mondcivitanoj

La **Asocio de mondcivitanoj** (angle: *Association of World Citizens (AWC)*) laboras en 50 landoj. Internacie *AWC* (sidejo en San Francisko) kunlaboras kun la Unuiĝintaj Nacioj kaj ties suborganizoj. La respondeculino ĉe UN en Vieno estas s-ino *Ingrid Schittich*, dum en Novjorko d-rino *Lisinka Ulatovska* reprezentas la organizon, kaj en Ĝenevo la ĉefreprezentanto estas la eksa profesoro kaj nuna asocia prezidanto René Wadlow. Plue, ĉiun kvaran jaron estas organizataj konferencoj sub koncernaj temoj kun internacia partoprenantaro. La baza dokumento estas la "Manifesto por la vivo".

### Registrocentro

*Registrolibro de la Mondcivitanoj*.

La **Registrocentro de mondcivitanoj** kaj la Mondcivitana subregistro Esperantista havas sian sidejon samloke en Parizo. La jarlibro de UEA enhavas indikon pri "Moncivitanismo", ekzakte pri la Esperantista Internacia Centro de la Civitanoj de la Mondo (EICM). La Centro kolektas aliĝilojn kaj listigas ilin. Pri pluaj agadoj legu sub www.recim.org

La agado **naciskale** estas organizata de unuopaj grupoj kaj (parte memstaraj) asocioj kaj fondaĵoj.

### Mondserva institucio

La **Mondserva institucio** (angle: World Service Authority) estis kreita en 1954 de Garry Davis, usonano kiu en 1948 publike rezignis pri lia nacia civitaneco kaj deklaris sin la *Unua Civitano de la Mondo*. La Mondserva institucio, kiu estas la administra branĉo de la *Monda Registaro de Mondcivitanoj*, ankaŭ kreita de Davis, printas kaj vendas mondajn pasportojn, kiuj tamen malofte estas akceptataj de naciaj institucioj kiel vojaĝodokumentoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Gary Davis
* Parzival' (artisto)
* Kosmopolitismo
* Homaranismo
* Monda Pasporto
* Mondfederistoj
* Sennaciismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* (Esperanto) Oficiala paĝo de la Registrocentro de mondcivitanoj
* (Esperanto, angla, franca), interjvuo kun angla instruistino pri kial ŝi sentas sin mondcivitano.
* (angla) Oficiala paĝo de Association of World Citizens
* (germana Oficiala paĝo de la germana branĉo de AWC
* (angla) Oficiala paĝo de la asocio *WFM-Germany e.V.*
* (angla) Interjvuo kun aziaj politikistoj pri mondcivitaneco kaj lingvoj
Sarkofago dirita de sankta Kasiano en abatejo de Sankta Viktoro en Marsejlo.
**Duonpelagianismo** aŭ **Semipelagianismo** estas teologia teorio kies formulado reiras al Sankta Kasiano el Marsejlo (ĉirkaŭ 360 - 435), Vincento el Lerino (mortinta antaŭ 450) kaj al aliaj monaĥoj de sudo de Francio. Laŭ ili, la homaj estuloj cele de sia savo povas/devas plenumi siainiciate la unuan paŝon en la direkto de Dio, nome ili kapablas tion fari per siaj homaj fortoj sen la helpo de la dia graco, kiu intervenas nur poste en dua momento.

Tiu doktrino provas precizigi, laŭ nova maniero, la rolon de la graco kaj de la libera volo en la homo vokita al la savo, nome la rolon de Dio kaj de la homo.

Ili akceptas ja jes ke la graco nepras por la savo (malsame ol pelagianismo), sed aliras specon de "semipelagianismo" opone al la radika pozicio de monergismo (efikas nur la graco) kaj de antaŭdestinismo, kontraŭ la pozicioj subtenitaj de Aŭgusteno de Hipono kaj ties skolo. Duonpelagianismo estis formale kondamnita en la Dua koncilio de Orange de 529, sed refloris epoke de humanismo, renesanco kaj klerismo [1] kaj reviviĝas ofte tie kaj tie en la kristana mondo, en kiu oni emas allasi ke la homa esto povas. cele de la savo, profiti de sia aŭtonoma volo kaj de siaj kapabloj veraj aŭ imagitaj, eventuale stimulitaj kaj ĉiukaze integritaj de la dia graco. Kutime temas pri nekonscia – kaj do nepeka – eraro.

Malamikoj de pelagianismo kaj semipelagianismo sin lokigis Luteranismo kaj la klasika Kalvinismo, eĉ ili – almenaŭ pasintajn epokojn - ili pri tiu teologia eraro akuzas la katolikan kaj ortodoksan ekleziojn.

Arminianesimo distingiĝas kaj el duonpelagianismo kaj el klasika Kalvinismo kaj oni povas ĝin taksi kvazaŭ formulado "intera" de la du doktrinoj: kun duonpelagianismo ĝi kundividas la enfazon pri la homa responso de "kunlaborado" kun la Dia Graco; Arminianismo, male, malkorformiĝas al kalvinismo kiam tiu asertas ke esta Dio, en sia libera iniciato kaj suvereneco, kiu movas la unuan paŝon en la homo, por al li liveri Sian Gracon.

Kaj la Katolika Eklezio kaj tiu Ortodoksa rifuzas kaj pelagianianismon kaj duonpelagianismon.

Notoj
-----

1. ↑  Semipelagianismo allasas impreson ke la la homo savas sian aŭtonomion kaj liberan iniciaton eĉ rilate Dion. Sed la donaco de Dio – la dia vivo en la homo – estas tiel malsama – supernatura - ke nur Dio povas ĝin doni kaj realigi se la homo ĝin akceptas kaj kunlaboras. Vidu: Dia Graco.

Vidu ankaŭ
----------

* Pelagianismo
* Aŭgustenismo
* Sola gratia

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eresie.it-Semi-Pelagianesimo

Bibliografio
------------

* J. Pohle, *Semipelagianism*, in *The Catholic Encyclopedia*, Éd. Robert Appleton Company, New York, 1912.
* Noël Duval, Jacques Fontaine, Paul-Albert Février, Jean-Charles Picard et Guy Barruol, *Naissance des arts chrétiens*, Éd. Ministère de la Culture/Imprimerie Nationale, Paris, 1991, (ISBN 2110811145)
* Paul-Albert Février, *Saints fondateurs et traditions hagiographiques* in *Le peuple des saints. Croyances et dévotions en Provence et Comtat Venaissin des origines à la fin du Moyen Âge*, Académie de Vaucluse, / Éd. Aubanel, Avignon, 1987, ISBN 2906908002.