recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gábor Ubrizsy** [ubriĵi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ubrizsy Gábor** estis hungara botanikisto, fungosciencisto, profesoro, instruisto, membro (korespondanta en 1965, ordinara en 1973) de Hungara Scienca Akademio.

Gábor Ubrizsy  naskiĝis la 23-an de septembro 1919 en Hungara reĝlando en Ungvár (nuntempa Uĵhorodo en Ukrainio). Li mortis la 25-an de majo 1973 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Ubrizsy frekventis universitaton en Debrecen inter 1937-1942. En la sekva jaro li laboris monatojn en instituto en tiam hungara urbo Kolozsvár, poste li revenis al Debrecen por instrui en mezlernejo. Li preskaŭ tuj soldatiĝis, baldaŭe li estis militkaptito. Inter 1946-1949 li instruis en mezlernejo en Szarvas, poste jam en universitato en Debrecen. Ekde 1964 li instruis en agronomia altlernejo. Li okupiĝis precipe pri fungoj, protektado de kereskaĵoj kaj ankaŭ pri medioprotektado. Li ricevis premion Kossuth en 1951, poste aliajn premiojn en 1964 kaj 1971.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A növényvédelem gyakorlati kézikönyve* (Praktika manlibro de la protektado de kereskaĵoj), (1951)
* *A növényvédelmi kutatás gyakorlati bevezetésre alkalmas legújabb eredményei* (1962)
* *Növényvédelmi enciklopédia I–II.* Kreskaĵprotektada enciklopedio), (1968)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2014-02-02 per la retarkivo Wayback Machine
La komencliteroj de la Fronto de Besta Liberigo (ALF) kun anarkiisma A-simbolo inkluzivita en la desegno.
**Anarkiismo kaj bestaj rajtoj** ofte estas ligitaj; la anarĥiisma filozofia kaj politika movado kelkmaniere konektiĝas al elementoj de la movado por besta liberiĝo. Multaj anarĥiistoj estas vegetaranoj aŭ veganoj kaj ludas gravan rolon en luktado kontraŭ perceptataj maljustoj kontraŭ bestoj. Ili kutime priskribas la lutkon por la liberigo de nehomaj bestoj kiel natura elkreso de la lukto por homa libereco.

Frua historio
-------------

Lev Tolstoj (1828-1910) estis vegetarano, pacisto, kaj kristana anarkiisto. En *Pri Civila Malobeo* li skribis "Viro povas vivi kaj sani sen mortigi bestojn por manĝaĵo; do, se li manĝas viandon, li partoprenas en mortigi bestojn nur pro sia apetito. Kaj agi tiel estas nemorala."

Rekta agado
-----------

Rekta agado, grava filozofia koncepto de anarkiismo, ankaŭ estas ofta en la movado por bestaj rajtoj. Grupoj kiel *Ĉesigu Bestokruelecon de Huntingdon* (angle *Stop Huntingdon Animal Cruelty* aŭ *SHAC*), Fronto de Besta Liberigo (angle *Animal Liberation Front* aŭ *ALF*), Milico por Bestaj Rajtoj (angle *Animal Rights Militia* aŭ *ARM*), kaj Justeca Departemento (angle *Justice Department*) uzas teknikojn de rekta agado, inkluzive de besta liberigo kaj detruo de posedaĵoj, kaj foje — en la kazo de Milico por Bestaj Rajtoj kaj Justeca Departemento — perforto kontraŭ homoj.

La sencentra kaj senestra strukturo de la Fronto de Besta Liberigo videblas kiel ekzemplo de anarkiista organizado.

Gravaj rolantoj kaj eventoj
---------------------------

Rod Coronado estas ekologia anarkiisto kaj estas neoficiala parolisto por la Fronto de Besta Liberigo kaj la Fronto de Tera Liberigo. Je la 28-a de februaro, 1992, Coronado brulige atakis esplorejojn ĉe la Universitato de la Ŝtato Miĉigano (MSU), kaj liberigis lutrelojn el farmo sur la lernejgrundo, ago pro la ALF, kaj pro tio Coronado poste estis konviktita.

En 1997, la redaktistoj de la magazino *Green Anarchist* (aŭ *Verda Anarkiisto*) kaj du britaj subtenantoj de la ALF estis akuzitaj pri konekto kun komploto inciti perforton, en tiu kiu eventuale nomiĝus la Proceso GANDALF.
**Gábor Tánczos** [tAncoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tánczos Gábor** estis hungara oficiro (generalo).

Gábor Tánczos en 1900
Gábor Tánczos
Gábor Tánczos  naskiĝis la 22-an de januaro 1872 en Budapeŝto, li mortis la 11-an de aŭgusto 1953 en Hajdúnánás.

Biografio
---------

Gábor Tánczos frekventis militan mezlernejon, ekde 1888 militan Akademion en Wiener Neustadt. En 1891 li atingis la rangon leŭtenanto. Post armeaj taskoj li denove lernis en militan altlernejon en Vieno inter 1894-1896. Li lernis ankaŭ lingvojn. En 1900 li iĝis kapitano. Ekde 1907 li ricevis diplomatiajn taskojn, li estis ataŝeo en pluraj balkanaj landoj. Dum la Hungara sovetrespubliko li emeritiĝis, poste en Kabineto Friedrich li estis provizora ministro pri eksteraj aferoj unu semajnon. En la 1920-aj jaroj li havis diversajn diplomatiajn taskojn, sed li denove estis aktiva soldato en altaj rangoj. Escepte en 1923 li estis subministro pri defendo. Ekde la malfruaj 1930-aj jaroj li vivis en plena retiriĝo. En la frua socialismo la ŝtato aprezis lin "malamiko de la popolo", tial li devis vivi plu en fora provinca urbo Hajdúdorog.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 561-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Gábor Tánczos (oficiro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**buŝmana belveneno** |
| --- |
|  |
| Acokanthera oppositifolia*Acokanthera oppositifolia* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Gencianaloj *Gentianales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | **Apocinacoj** *Apocynaceae* |
| Subfamilio: | *Rauvolfioideae* |
|
|
|
|
| Genro: | *Acokanthera* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Acokanthera oppositifolia***(Lam.) Codd |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri buŝmana belveneno  |

 |
| v • d • r |

La **buŝmana belveneno** (*Acokanthera oppositifolia*) estas plantospecio, kiu formas genron kun pliaj kvin specioj (inter ili *Acokanthera oblongifolia* kaj *Acokanthera schimperi*) en Arabio kaj la tropika orienta kaj suda Afriko.

Karakterizaĵo
-------------

La buŝmana belveneno estas ĉiamverda arbusto aŭ malgranda, ĝis 5 m alta arbo. La folioj estas eliptaj kaj brilverdaj kun abunda desegnaĵo. La de blankaj ĝis helrozaj floroj havas kvin florfoliojn, ili formas densan faskon kaj eligas dolĉan odoron. La karnecaj, prunosimilaj fruktoj estas ruĝe violaj.

Kreskejo
--------

*A. oppositifolia* kreskas ĉefe en meza Afriko kaj en partoj de orienta kaj suda Afriko. *A. oblongifolia* kaj *A. schimperi* kreskas ĉefe en Sud-Afriko.

Efikaĵoj
--------

La planto entenas kemiaĵojn, kiuj efikeas kiel veneno je la koro. Pri la venena efiko respondecas la pluraj kardenolidoj kiel Acovenosid A, B kaj C same Acolongoflorodis A kaj Glucoavenocosid B.

Apliko
------

*A. oppositofolia* kaj la parencaj specioj estas uzataj en Afriko tradicie kiel sagovenenoj. *A. oppositifolia*, pli frue ankaŭ *A. ouabaio*, entenas strofantinon, efikaĵon de orientafrika sagoveneno. Por koncentri tiun venenon, oni bolkuiris la foliojn, radikojn kaj lignon de la planto kaj intermiksis ĝin kun eŭforbia latekso aŭ akacia gumo kaj ŝmiris ĝin sur la sagopinton. Se tiel preparita sago trafis homon, la vundiĝo kondukis al morto en 15–20 minutoj. La ligno de *A. oppositifolia*  enhavas 1,1 % de la efikaĵo kardenolido, kiu estis uzata por plenumo de la Diaj juĝoj. 

En la tradicia medicino, la ekstraktaĵoj el la plantoj estas uzataj okaze de ventro kaj kapodoloro kaj eĉ por serpenta mordo. La pura strofantino estas uzebla ĉe akuta korhalto.

Krom tio, la plantovenenon uzas la longhara rato (granda ronĝulo) por ŝmiri per ĝi siajn fortajn harojn. To okazas per maĉado de la folioj kaj poste la besto ŝmiras la salikon sur la haron. Tio donas protekton kontrazŭ la atakantoj, sed la besto mem estas imuna kontraŭ la veneno.
**Gusztáv Liszkay** [gustAv liskai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Liszkay Gusztáv** estis hungara inĝeniero, profesoro. Li estis kune kun Antal Péch kreinto de la hungara faklingvo pri minejoj.

Gusztáv Liszkay  naskiĝis la 2-an de aŭgusto 1843 en Hungara reĝlando en Derencsény (nuntempa Drienčany en Slovakio). Li mortis la 3-an de junio 1889 en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio).

Biografio
---------

Gusztáv Liszkay akiris diplomon pri minejoj kaj metalurgio en Akademio de Selmec en 1866. Post siaj studoj li faris inĝenierajn laborojn en diversaj fandejoj en Banato. En 1871 li revenis al Selmecbánya, kie li havis postenon en direktorio de minado. Inter 1873 ĝis sia morto li instruis en la akademio.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Selmeczvidéki ásványok elõfordulásáról* (1876) - priskribo de la regionaj mineraloj
* *Iránytan* (1877) pionira hungarlingva verko pri administrado de minejoj
* *Bányatan* (1878) pionira lernolibro por ministoj
* *A saarbrückeni kőszénmedenczéről* (1885)
* Scholl C. F.: *A gépész kalauza* (1885)) - tradukaĵo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 88-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungare
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 108-a paĝo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gábor Várkonyi** [vArkonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Várkonyi Gábor** estis hungara reĝisoro, scenaristo, dramaturgo. Lia patro estis Zoltán Várkonyi, lia patrino estis Vera Szemere.

Gábor Várkonyi  naskiĝis la 20-an de julio 1947 en Budapeŝto, li mortis la 30-an de decembro 1994 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Várkonyi devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris filmistan diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1966, poste li estis aktoro en filmo. Li plulernis post la filma rolo en simila altlernejo en Moskvo, poste li akiris ankaŭ reĝisoran diplomon en la menciita altlernejo en Budapeŝto en 1973, fine li vojaĝis al Usono, kie li akiris plian filman-reĝisoran diplomon en Sirakuso en 1976. Hejmenveninta li laboris ĝismorte en la Hungara Televizio. Li estis tie reĝisoro de pli ol 40 filmoj. Li ricevis premion en 1983. Li havis edzinon ekde 1973, kiu naskis filon.

Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj
----------------------------

* *Gőzfürdő* (ankaŭ scenaristo, 1973)
* *Pesti emberek* (1983)
* *Kisváros* (serio 1-20, 1994)

Elektitaj scenarlibroj
----------------------

* *A vendég kockázata* (1984)
* *Várunk rám* (1992)

Elektitaj dramaturgaj laboroj
-----------------------------

* *Ügyes ügyek* (1975)
* *Randevú Budapesten* (1987)

Fontoj
------

* 
* hungarlingva biografio

* Kategorio Gábor Várkonyi (reĝisoro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***American Record Corporation*** (ARC, Usona Registrentrepreno), referencata ankaŭ kiel *American Record Company*, *American Recording Corporation*, aŭ (erare) kiel ARC Records, estis usona kompanio por sonregistrado. Ĝi rezultis el la kunigo en 1929 de tri kompanioj: nome Cameo Record Corporation (kiu posedis Cameo, Lincoln kaj Romeo Records), la Pathé Phonograph kaj Radio Corporation (kiu posedis Actuelle, Pathé, kaj Perfect), kaj la Plaza Music Company (kiu posedis Banner, Domino, Jewel, Oriole, kaj Regal).

Kvankam la produktoj de Plaza estis inkluditaj en la kunigo, la entrepreno Plaza mem ne estis, (ĝi formis Crown Records en 1930 kiel sendependa marko) kaj same la Scranton Button Company, la patra kompanio de Emerson Records (kaj la kompanio kiu faris registraĵojn por plej el tiuj markoj). Louis G. Sylvester, iama estro de la Scranton Button Company, iĝis la prezidanto de la nova kompanio, kun sidejo ĉe 1776 Broadway en Manhatano, Novjorko.

La heredo de ARC estas nune parto de Sony Music Entertainment.

Notoj
-----

1. ↑   "The 78rpm Home Page: Label Pictures". 78rpmrecord.com.  Alirita la 25an de Junio 2018.
2. ↑   Cox, Jim. American Radio Networks: A History. Google Books.  Alirita la 25an de Junio 2018.
3. ↑   Wolf, Charles; Lornell, Kip (1999). The Life and Legend of Leadbelly. New York: Da Capo Press. pp. 178, 198.
4. ↑   Sing Out! 21 (1971), p. 44.
5. ↑   Rye, Howard (2002). Barry Kernfeld, ed. The New Grove Dictionary of Jazz, vol. 1 (2nd ed.). New York: Grove's Dictionaries Inc. p. 49. ISBN 1561592846.
6. ↑   Komara, Edward (eld.) (2006). Encyclopedia of the Blues. Routledge.

* Kategorio American Record Corporation en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gusztáv Merényi** [gustAv merenji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Merényi Gusztáv** estis hungara kuracisto, kuracisto pri internaj malsanoj, armea kuracisto, profesoro, oficiro. Lia origina familia nomo estis *Scholtz*.

Memortabulo pri Gusztáv Merényi
Gusztáv Merényi  naskiĝis la 18-an de septembro 1895 en Hungara reĝlando en Kassa (nuntempa Košice en Slovakio). Li mortis la 19-an de aŭgusto 1950 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gusztáv Merényi frekventis mezlernejon en Pozsony, poste li akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1920 helpe de armea stipendio. Post la diplomo li laboris en Budapeŝto kaj Berlino. En la 1930-aj jaroj li studvojaĝis al Germana Regno, Francio, Nederlando, Britio. En 1931 li estis spertulo pri pilotoj. Ekde 1936 li estis kuracista estro de la hungara aerarmeo. En 1938 li establis instituton pri ekzamenado de flugoj. En 1940 li aliĝis al sekreta rondo de Endre Bajcsy-Zsilinszky, ili provis batali kontraŭ la nazioj. En la sekva jaro li estis nomumita privata profesoro. En 1944 li jam kaŝiĝis. Post la 2-a mondmilito li estis hospitalestro de Ruĝa Kruco, poste li havis postenon en la defenda ministerio havanta altan rangon. En 1947 li studvojaĝis en Francio, post 2 jaroj li pensiuliĝis. En 1950 li estis false kondmnita je morto. Antaŭ la Hungara revolucio de 1956 li estis sekrete reentombigita, nur en 1990 oni nuligis la verdikton.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A légi betegségekről* (1930)
* *A repülés fiziológiája* (1931)
* *A repülés fontosabb élettani kérdései* (1935)

Memorigiloj
-----------

* hospitalo en Budapeŝto (1970)
* memortabulo en Budapeŝto (2006)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto



* Kategorio Gusztáv Merényi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gábor Tusnády** [tuŝnAdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tusnády Gábor** estas hungara matematikisto, profesoro, membro (korespondanta en 1995, ordinara en 2001) de Hungara Scienca Akademio.

Gábor Tusnády  naskiĝis la 21-an de decembro 1941 en Mátészalka.

Biografio
---------

Gábor Tusnády frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1959-1964, poste li restis samloke kiel helpinstruisto. En 1965 li eklaboris en matematika instituto. Li ankaŭ instruis en universitato de Debrecen inter 1995-1998, dume li profesoriĝis en 1996. Li doktoriĝis en 1994 antaŭ la akademio. Li partoprenas en redaktado de fakrevuo *Studia Scientiarum Mathematicarum Hungarica*. Li okupiĝis precipe pri probablokalkulo kaj entropio. Li ricevis 3 premiojn inter 1977-1998.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Information Sources with Different Cost Scales and the Principle of Conservation of Entropy* (1969)
* *On Sequences of „Pure Heads"* (1975)
* *Idősorok analízise* (1986)
* *Mutáció és szelekció* (1996)
* *Reconstruction of Kauffman networks applying trees* (2006)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
**American Lake** (angle = "Usona Lago" aŭ "Amerika Lago") estas lago en Lakewood (Vaŝingtonio) kaj Komuna Bazo Lewis-McChord. Du publikaj parkoj troviĝas ĉe la granda lago, American Lake North Park & Marina, kaj Harry Todd Park. Ambaŭ havas plaĝojn por naĝado, fiŝĉasado kaj piknikado. La unua havas ankaŭ boatan lanĉejon, kaj la alia havas tenisejon. Fiŝkaptado estas populara faraĵo ĉe American Lake. Bandita truto, ĉielarka truto, grandfaŭka labrako, roka labrako, laga salmo "kokanee", kaj flava perko estas la plej serĉataj specioj. La Vaŝingtonia Fako pri Fiŝoj kaj Sovaĝbestoj kontrolas la sanon de la fiŝaro kaj aldonas stokon laŭbezone. Ĉe la okcidenta bordo situas unu el la du kampusoj de la Veterana Sanzorga Sistemo de Puĝetio.

Citaĵoj
-------

1. ↑   Washington State Tourism. Arkivita el la originalo je 2010-08-21. Alirita 2012-04-01.
2. ↑  American Lake Vacation Info - Lakelubbers
3. ↑  VA Puget Sound Health Care System

Koordinatoj: 47° 07′ 48″ Nordo 122° 34′ 01″ Okcidento﻿ / ﻿47.130 °N, 122.567 °U﻿ / 47.130; -122.567 (mapo)

* Kategorio American Lake (Vaŝingtonio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jacobus Cornelius Kapteyn** (naskiĝis la 19-an de januaro 1851 en Barneveld, mortis la 18-an de junio 1922 en Amsterdam) estis nederlanda astronomo Li aktive studiis la Laktan vojon kaj, la unua, malkovris pruvojn de la rotacio de nia Galaksio.

Biografio
---------

Li studis, de 1868, matematikon kaj fizikon en la universitato de Utrecht. De 1875, li laboris dum tri jaroj en la Observatorio de Leiden kaj poste iĝis la unua profesoro pri astronomio kaj teoria mekaniko en la Regna Universitato de Groningen, kie li restis ĝis sia emeritiĝo en 1921.

Inter 1896 kaj 1900, ne povante uzi observatorion, li laboris sur fotoj faritaj de David Gill en observatorio de Kaburbo (Sud-Afriko), kaj verkis "*Cape Photographic Durchmusterung*", katalogon listantan la lokalizojn kaj videblajn magnitudojn de 454 875 steloj de la suda duonglobo. Dum tiu laboro, li malkovris en 1897 stelon kun plej rapida propra movo el la konataj steloj, kiun oni nomos la Kaptejna Stelo. Nur la Barnarda Stelo, malkovrita en 1916, estas pli rapida.

En 1904, studante la stelajn proprajn movojn, li rimarkis ke la steloj povis esti klasifikitaj en du "fluoj", moviĝantaj en kontraŭaj direktoj. Pli malfrue oni konstatis ke estas la unua pruvo de la rotacio de la Lakta Vojo, kiu kondukos al la malkovro de la diferenciala rotacio far de Bertil Lindblad kaj Jan Oort.

En 1906, li proponas projekton de studo pri la disdonado de la steloj en la Lakta Vojo, nombrante la stelojn en diversaj direktoj. Tiu studo uzis la mezuron de la videbla magnitudo, la spektran klason, la radiusan rapidon kaj la propran movon de la steloj en 206 regionoj. Tiu projekto estis la unua statistika studo en astronomio kaj neprigis la kunlaboradon de pli ol 40 observatorioj.

En lia verko *First attempt at a theory of the arrangement and motion of the sidereal system*, publikita en 1922, li priskribas la lensan formon de nia Galaksio, al kiu li donis grandon de 40 000 lumjaroj.

Premioj
-------

En 1902 li estis premiata de la Ora Medalo de la Royal Astronomical Society, kaj li ricevis la James Craig Watson Medalon kaj la Bruce Medalon en 1913.

Lian nomon oni donis al:

* Kaptejna kratero sur Luno,
* Asteroido 818 Kapteynia,
* Kaptejna Stelo,
* Kapteyn Instituto pri Astronomio en la Regna Universitato de Groningen,
* Teleskopo Jacobus Kapteyn en la Observatorio de Roque de los Muchachos (La Palma)
* Unu strato de Groningen: *J.C. Kapteynlaan*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Jacobus Kapteyn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jacobus Kapteyn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* nederlande Professor Jacobus Cornelius Kapteyn
* angle La Kapteyn Instituto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 299933
* GND: 116053976
* LCCN: n86866134
* VIAF: 30277370
* ISNI: 0000 0000 8109 9786
* SUDOC: 085882615
* BNF: 14487021q
* BPN: 35298286
* NLA: 36001973
* BIBSYS: 9060798
 |
Grafo **Gusztáv Kálnoky** [gustAv kAlnoki], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Kálnoky Gusztáv Zsigmond** estis aŭstrohungara ministo, diplomato, aristokrato. Lia nobela antaŭnomo estis *kőröspataki*.

Gusztáv Kálnoky kaj Béni Kállay
Gusztáv Kálnoky naskiĝis la 29-an de decembro 1832 en Lettowitz (Aŭstra Imperio, Moravio, nuntempa Letovice en Ĉeĥio), li mortis la 13-an de februaro 1898 en Prödlitz (Aŭstrio-Hungario, nuntempa Brodek u Prostějova en Ĉeĥio).

Biografio
---------

Gusztáv Kálnoky komence estis profesia soldato, poste aŭstra diplomato ekde 1854 en Munkeno, Berlino kaj Londono. Li estis ambasadoro en Kopenhago (1874-1879) kaj Sanktpeterburgo (1880). Li estis komuna ministro pri eksteraj rilatoj de Aŭstrio-Hungario inter 1881-1895, poste li abdikis pro konflikto kun Dezső Bánffy. Resume la politiko de Kálnoky estis ĝenerale konservativa kaj sufiĉe sukcesa. Li ricevis premiojn en 1888 kaj 1895.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 3-a punkto)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gusztáv Kálnoky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 694762
* GND: 119130491
* LCCN: n94007298
* VIAF: 15573091
* ISNI: 0000 0000 3040 9414
* BNF: 113449483
 |
**Gusztáv Szelényi** [gustAv selEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szelényi Gusztáv** estis hungara zoologo, entomologo, universitata instruisto. Lia patro estis Ödön Szelényi, lia filo estis Iván Szelényi.

Gusztáv Szelényi  naskiĝis la 5-an de septembro 1904 en Hungara reĝlando en Késmárk (nuntempa Kežmarok en Slovakio), li mortis la 14-an de oktobro 1982 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gusztáv Szelényi frekventis kalvinanan gimnazion en Mezőtúr, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1927. Post 3 jaroj li doktoriĝis en Scienca Universitato István Tisza. Pli frue jam en 1926 li eklaboris en entomologia esplora instituto, kie post jaroj li atingis pli altajn postenojn. En 1940 li estis nomumita privata profesoro en Agrikultura Universitato. En 1950 li kandidatiĝis, en 1958 li doktoriĝis el biologio en Hungara Scienca Akademio. Li pensiuliĝis en 1968, tamen li poste laboris en muzeo, eĉ li instruis en Universitato Attila József. Li ricevis memormedalojn en 1968 kaj 1980.

Kontribuoj
----------

Li verkis pli ol 100 sciencajn artikolojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
**Cuichapa** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Cuichapa. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 052.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 10930 loĝantojn. El tiuj estis 5065 viroj kaj 5865 virinoj. La komunumo havas surfacon de 69.9 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 46 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 52 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 540 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 11047 personoj. En la jaro 2000 temis pri 10849, do temis pri kresko / malkresko je -0.36 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 9613 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 171 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 1.78 % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cuichapa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2007-06-26 per Archive.today


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Cuevas del Valle** [KŬEbas delBAlje] estas municipo en la sudo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Arenas de San Pedro kaj al la jurisdikcia teritorio de Arenas de San Pedro, en la sudo de la provinco. La loknomo *Cuevas del Valle* estas etimologie komprenebla kiel *Kavaĵoj de la Valo*.

Cuevas del Valle en la provinco Avilo.
Sonorilturo kaj monto Torozo fone.
Panoramo kaj Cuevas del Valle subsune malsupre.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 514 loĝantojn. Ĝi perdis 600 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 69 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun San Martín del Pimpollar, El Arenal, Villarejo del Valle kaj Mombeltrán. Cuevas del Valle estas en la Sierra de Gredos, en la valo de Tiétar je altitudo de 848 msm por la loĝloko kaj kun teritorio kiu gamas el 1983 m nordoriente, en la kerno de la Sierra de Gredos (La Fría), ĝis 630 m borde de la rivero Posaderas. Ĉar estas granda humideco la hegemonia arbo estas kaŝtanarbo, krom iom da pinoj.

Historio
--------

Plej verŝajne estis jam loĝado en epoko de Al Andalus. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Cuevas del Valle sendependiĝis disde Mombeltrán pere de titolo de *villa* (urbo) havigita de Karolo la 2-a la 27an de Julio 1695.​ 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (olivarboj, vitejoj, figarboj, legomoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado, fungokolektado). Vizitindaĵoj estas placo, antikvaj tomboj, festoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 763346
* VIAF: 316733700
 |
Ĉielarka Ponto nokte
La **Ĉielarka Ponto** (japane レ イ ン ボ ー ブ リ ッ ッ ジ) estas pendoponto trans la norda Golfo de Tokio, inter Ŝibuja en Minato, kaj la artefarita insulo Odaiba .

Konstrulaboroj sur la ponto komenciĝis en 1987 kaj finiĝis en 1993. La longo de la ponto estas 798 metroj. Ĝia oficiala nomo estas "Tokio konektanta ponto - Daiba vojo 11 de la Ŝoto Ŝoseo", sed ĝia nomo estas "Ĉielarka Ponto" donita al ĝi de la publiko. La bazkoloro de la turoj subtenantaj la ponton estas blanka, kiu estis elektita por krei ekvilibron kun la urbosilueto de centra Tokio, kiel vidite de Odaiba. Lampoj estas munitaj sur dratoj kiuj subtenas la ponton, kaj lumas ĉiunokte en tri malsamaj koloroj: ruĝa, blanka kaj verda. La energio necesa por funkciigi la lampojn estas akirita per suna energio kiu estas akumulita dum la tago.

La ponto povas esti atingita piede per Tamachi Stacio (Orienta Japana Fervoja Kompanio ) aŭ per Ŝibuja-Poto Stacio ( Eurikamomi ).

Uzado
-----

La Ĉielarka Ponto inkluzivas tri transportvojojn sur siaj du niveloj. La supra nivelo portas la aŭtovojon, dum la subaĵo inkludas la eurikamomi, la piedirandan vojon, kaj parton de la tokia distrikta ŝoseo 482. Antaŭe, vojo 482 estis pagvojo, sed pro opozicio la paspago estis aboliciita. Bicikloj kaj malpezaj motorcikloj ne estas permesitaj sur la piedira vojo kaj ĝenerale sur la malsupra vojo. Simila malpermeso validas ankaŭ por motorcikloj ĝenerale.

 Panorama vido de la ponto

Vidu ankaŭ
----------

* Ponto Akaŝi-Kaikjō

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ĉielarka Ponto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ĉielarka Ponto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777820
 |
Blazono de la kardinalo Amato kiu faris la beatigon komisiite de papo Francisko
**Benedict DASWA** (naskita en la 16-a de junio 1946 en Mbahe / Provinco Limpopo, mortinta la 2-an de februaro 1990 samloke) estis sudafrika instruisto kaj lernejestro. Li mortis kiel martiro de kredo mortigite de bando de furiozigitoj, ĉar li rifuzis kunlabori kun ili kaj kunfinanci iliajn superstiĉojn. Lia martireco estis konfirmita en 2015, la beatigo okazis en la 13-a de septembro 2015 fare de la itala kardinalo Angelo Amato. Ĝi estis ankaŭ la unua beatigo de sudafrikano.

Vivo
----

Bakali Daswa, kiel estis lia naskiĝnomo, estis el la tribo de la Lemba-oj. Li okupiĝis pri la gregoj de sia familio kaj nur poste frekventis la bazlernejon. Post la morto de la patro li eĉ devis interrompi la studojn por perlabori la vivon de la familio.

Per amiko de Johanesburgo li konatiĝis kun katolikismo. Post du jaroj da katekisma instruado li ricevis la bapton kaj eknomiĝis Benedikto. Li iĝis membro aktiva en la paroĥejo. Li estis instruisto kaj katekisto kaj ŝatis precipe la laboron kun junuloj. Samtempe li engaĝiĝis pri familioj kun financaj problemoj. Li estis tre respektita en la komunumo loka, estante plena de honesteco, sincereco kaj integreco. Li ankaŭ antaŭenpuŝis la konstruon de la unua preĝejo en la regiono kaj iĝis lerneĵestro finfine.

Martiro
-------

En novembro 1989 tempestoj estis taksitaj de la lokanoj kiel puno de la dioj. En januaro 1990, okaze de novaj tempestegoj, la olduloj malferme deklaris ke ili estiĝis per magio. Tial ili postulis impostopagon de ĉiuj vilaĝanoj por sukcesa farado de la repaciĝritoj. Daswa ne pagis deklarante ke temis pri normala natura fenomeno. Pro tio oni verŝis sur lin akvon bolantan antaŭ murdi lin per ponardopikoj. Liaj lastaj vortoj estis: "Dio, akceptu mian spiriton en Viajn manojn!".

Notoj
-----

1. ↑  Pri la beatigo ĉe orf.at

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Benedict Daswa en la franca Vikipedio.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri Daswa kaj la beatigo, en la lingvo angla Arkivigite je 2015-09-18 per la retarkivo Wayback Machine
* Franclingva artikolo pri Daswa[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 533859
* GND: 1150436204
* VIAF: 7190151595786405470006
 |
**Koio** (helene **Κοῖος**, latine *Coeus* - komprenema) estis laŭ la pelasga mito pri kreado de la mondo filo de Eŭrinomo kaj Ofiono, Titano, al kiu estis kune kun Titanino Mnemozino disponigita planedo Merkuro. 

Laŭ Olimpia mito pri kreado de la mondo estis Koio unu el originaj Titanoj, filo de Urano kaj diino de la Tero Gaja. Supoze li estis Titano „de prudento".

Gaia fariĝis edzino de Urano, kiam li ekposedis mondon kaj kune naskigis dekdu posteulojn, Titanojn nomataj Okeano, Koio, Krio, Hiperiono, Japeto kaj Krono kaj Titaninojn nomataj Tejo, Reo, Mnemozino, Foiba, Temiso kaj Tetiso. 

Kun sia edzino kaj fratino Foiba Koio havis filinon Leto, kiu naskis al la plej alta dio Zeŭso ĝemelojn Apolonon kaj Artemison. Apolono fariĝis dio de la suno kaj lumo, Artemiso diino de ĉaso.

Koio partoprenis titanan ribelon kontraŭ Zeŭso kaj post Zeŭsa venko estis ĵetita en eternan mallumon de Tartaro.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Koios en la ĉeĥa Vikipedio.*
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Deinopedoj** |
| --- |
|  |
| Specio de la genro Deinopis kun araneretoSpecio de la genro *Deinopis* kun aranereto |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Artropodoj *Arthropoda* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Araneedoj *Arachnida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Araneuloj *Araneae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Familio  |
| *Deinopedoj ***Deinopidae****C. L. Koch, 1850 |
|
|
|
|
|
| Diverseco |
| 2 genroj, 61 specioj |
|  |
|
|
|
|
|
|
|
| Genroj |
| (latine) |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Deinopedoj  |

 |
| v • d • r |

**Deinopedoj** estas familio de araneuloj nome *Deinopidae* kiu konsistas el bastonecformaj araneoj kiuj konstruas malkutimajn araneretojn kiujn ili pendigas inter la antaŭaj kruroj. Kiam predo alproksimiĝas, la araneo etendas la reton du aŭ tri fojojn ties grandon kaj elpelas sin al la predo, interplektanta ĝin en la reto. Pro tio, ili estas nomataj ankaŭ **retlanĉaj araneoj**. Ties eksterordinara nokta vidkapablo adaptita al malantaŭaj mezaj okuloj permesas ilin lanĉi tiun reton super eblaj predaĵoj. Tiuj okuloj estas tiom grandaj kompare al la aliaj ses okuloj ke la araneo ŝajnas havi nur du okulojn.

La genro *Deinopis* estas la plej bone konata en tiu familio. Araneoj de tiu genro estas nomataj ankaŭ ogrovizaĝaj araneoj, pro imagita simileco inter ties aspekto kaj tiu de mitologia kreaĵo, nome ogro. Ili estas distribuataj preskaŭ tutmonde en tropikoj, el Aŭstralio al Afriko kaj Ameriko. En Florido, *Deinopis* ofte pendas supre al suben el silka linio sub sabal-palmoj dumtage. Ĝi aperas nokte por praktiki siam malkutiman predokaptan metodon de senvertebrulaj predoj. Ties okuloj kapablas arigas disponeblan lumon pli efike ol la okuloj de katoj kaj gufoj, kaj estas kapablaj fari tion spite la mankon de *tapetum lucidum*; anstataŭe, ĉiun nokton granda areo de lumsensiva membrano estas fabrikita ene de okuloj, kaj ĉar araneaj okuloj ne havas irisojn, ĝi estas rapide detruita denove krepuske.

La genro *Menneus* estas konata ankaŭ kiel "ĝib-araneo".

La tuta familio estas kribel-hava.

Genroj
------

* *Deinopis* Macleay, 1839 (en ĉiu kontinento, escepte Eŭropo kaj Antarkto)
* *Menneus* Simon, 1876 (Aŭstralio, Afriko)

Du genroj iame inkluditaj en tiu familio, *Avella* O. P-Cambridge, 1877 kaj *Avellopsis*  Purcell, 1904, estas nune lokataj en *Menneus*.

Referencoj
----------

1. ↑   How spiders see the world. Australian Museum (2015-10-30). Alirita 2016-09-07.
2. ↑  Coddington, J.A. & Levi, H.W. (1991). Systematics and Evolution of Spiders (Araneae). *Annu. Rev. Ecol. Syst.* 22:565-592
3. ↑  "Gen. *Menneus* Simon, 1876", *World Spider Catalog* (Natural History Museum Bern), retrieved 2015-09-28

Bibliografio
------------

* Kaston, B.J. (1953). How to Know the Spiders, Dubuque, Iowa.
* Jackman, John A. (1997). A Field Guide to Spiders & Scorpions of Texas. Gulf Publishing Company. Houston, Texas. p. 127.
**Kokardo** laŭ PIV estas 

1. insigno en formo de disketo aŭ banteto, kiun oni [ofte] portas ĉe la ĉapelo (ekzemploj estus la franca revolucia kokardo de 1789 aŭ la lega kokardo de la servistoj de la Brita Krono), kaj
2. banto el rubando, uzata inter virinoj kiel ornamo.

Ĝenerale kokardoj - laŭ la unua difino de la vorto - do estas "cirkla flago" aŭ "cirkla blazono", kaj reprezentas nacian ŝtaton, armeon aŭ specifan grupon organizitan.

En Francio, la kokardoj ludis grandan rolon dum la Franca revolucio de 1789: Komence la diversaj revoluciulaj grupoj havis diversajn kokardojn, sed rapide plejpopulariĝis la kokardo trikolora, kiu estas bildigita dekstre. Ĝin adoptis ankaŭ la franca reĝo Ludoviko la 16-a. Rapide la kokardo trikolora iĝis simbolo de franca patriotismo. Porti ĝin iĝis deviga la 8-an de julio 1792 por la viroj, la 21-an de septembro 1793 por la virinoj. Malobeo al tiu regulo sekvigis ok-tagan restadon en malliberejo. Kiel signo de kontraŭeco, la kontraŭ-revoluciuloj portis, aparte en la regionoj Bretonio kaj Vendeo, kokardon blankan - en la koloro de la franca reĝo. Post la mortigo de la diktatoriĝinta revoluciulo Robespierre, la ne-porto de la trikolora kokardo ne plu estis punata, kvankam teorie la porto daŭre restis deviga almenaŭ ĝis la jaro 1796.

La vorto kokardo - respektive la franclingva ekvivalento "cocarde" - de tiam estis ofte uzata de naciistoj aŭ respublikistoj francaj. La naciista verkisto *Maurice Barrès* ekzemple gvide redaktis ĵurnalon kun la titolo *"La Cocarde"*. Verkistojn kaj kanzonistojn, kiuj fine de la 19-a jarcento havis aparte naciisman elanon, oni nomis *"cocardiers"*, do "kokarduloj".

Ekde la komenco de la 20-a jarcento, la kokardoj estas esence uzataj por indiki la naciecon de armeaj aviadiloj: Malmultaj el tiuj "kokardoj" ne plu havas cirklan formon (ekzemple tiu de Estonio estas triangulo kaj tiu de Germanio estas speco de kruco), sed la granda plejmulto jes ja daŭre havas klasikan cirklan kokardoformon).

* Kategorio Kokardo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Notoj kaj fontoj
----------------

1. ↑  Albert Mathiez, *Les origines des cultes révolutionnaires, 1789-1792* ("La originoj de la kulturoj revoluciaj, 1789 ĝis 1792", eldonita dum 1904.
La **eŭropa ŝoseo 30** (Mallonge **E 30**) estas eŭropa ŝoseo, kiu inter okcidento kaj oriento kondukiĝas tra Eŭropo. Ĝia orienta parto estas la plej grava ŝosea ligo inter okcidenta Eŭropo kaj Rusio, kaj la parto en Pollando kaj orienta Germanio ankaŭ la plej grava ligo de la tri iom pli nordaj ŝtatoj en Baltio al okcidenta Eŭropo.

La E 30 en Irlando kondukiĝas de Cork al la marborda urbo Wexford, en Britio plu de Fishguard (Kimrio) tra Londono al la marborda urbo Felixstowe. En la kontinenta parto de Eŭropo ĝi plukondukiĝas de la havenurbo Hoek van Holland tra Hago, Utrecht, Hengelo, Osnabrück, Hanovro, Berlino, Poznano, Varsovio kaj Minsko al Moskvo kaj tiam sekvas la vojon de la rusia aŭtovojo M5 tra Samara kaj Ufa al Omsk.

La ebleco pluveturi sur la rusiaj ŝoseoj M51, M55, M58 kaj M60 igas la eŭropan ŝoseon prto de la transkontinenta urba konekto inter Cork ĉe la Atlantika Oceano kaj Vladivostoko ĉe la Pacifika Oceano. La suma longo de tiu konekto estas pli malpli 12 000 kilometroj, el kiuj 3 300 kilometroj estas la vojo Cork – Moskvo kaj 2.500 kilometroj la vojo Moskvo – Omsk.

En Britio, Nederlando kaj Germanio la ŝoseo havas la konstruan nivelon de aŭtovojo respektive aŭtoŝoseo kun ĉie almenaŭ du lenoj po direkto. En Pollando eblas vojaĝi aŭtovoje de la limo kun Germanio, tra Poznań, al Stryków apud Lodzo. Poste, direkte al la limo kun Belorusio jam ekzistas iuj ŝoseaj partoj je konstrua nivelo de aŭtovojo (kies paso kostas vojimposton). La resto de la ŝoseo ankoraŭ estas unu-lena po direkto kaj estas/estos trakonstruata al plia larĝo. En Belorusio la ŝoseo preskaŭ ĉie havas du lenoj po direkto, sed nacie ne estas nomata "aŭtovojo".

Urboj laŭlonge de la ŝoseo E 30
-------------------------------

en Irlando:

* Cork
* Waterford
* Wexford

en Britio (Kimrio kaj Anglio):

* Fishguard
* Swansea
* Cardiff
* Newport
* Bristol
* Reading
* Londono
* Ipswich
* Felixstowe

en Nederlando (kiel naciaj aŭtovojoj A1, A28, A27, A12, A4 kaj N211):

* Hoek van Holland
* Den Haag (Hago)
* Utrecht
* Amersfoort
* Apeldoorn
* Deventer
* Almelo
* Hengelo

en Germanio (kiel naciaj aŭtovojoj A30, B61, A2, A10 kaj A12):

* Bad Bentheim
* Rheine
* Ibbenbüren
* Osnabrück
* Melle
* Bünde
* Löhne
* Bad Oeynhausen
* Rinteln
* Hanovro
* Lehrte
* Peine
* Braunschweig
* Helmstedt
* Magdeburg
* Brandenburg
* Potsdam
* Berlino
* Frankfurt (Odro)

en Pollando (kiel naciaj aŭtovojoj A2, S2 kaj DK2):

* Świebodzin
* Poznań
* Kutno
* Varsovio
* Siedlce

en Belorusio (kiel nacia rapidvojo M1):

* Bresto (Брэст)
* Kobrin (Кобрын)
* Baranaviĉi (Баранавічы)
* Minsko (Мінск)
* Barisaŭ (Барысаў)
* Orŝa (Орша)

en Rusio (kiel naciaj aŭtovojoj M1 kaj M5)

* Smolensk (Смоленск)
* Vjazma (Вязьма)
* Moĵajsk (Можайск)
* Moskvo (Москва)
* Kolomna (Коломна)
* Rjazan (Рязань)
* Penza (Пенза)
* Kuzneck (Кузнецк)
* Samara (Самара)
* Ufa Уфа
* Ĉelabinsk (Челябинск)
* Iŝim (Ишим)
* Omsk (Омск)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Eŭropa ŝoseo 30 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* aktuala eŭropa ŝosea mapo de la organizaĵo UNECE (angle kaj france, PDF-dosiero; 7 kB)
La **Flago de Nord-Koreio** estis adoptita la 8-an de septembro 1948 kiel la nacia flago. La ruĝa stelo de Komunismo povas esti vidata en ĉi tiu flago sur blanka disko. Nord-Koreio originale adoptis "taegeuk" post la sendependeco disde Japanio kun la simbolo de Jino kaj Jango en la sudkorea flago sed poste reviziis ĝin kaj pli proksime reflektas tiun de Sovetunio. La flago estis adoptita en 1948, kiam Nord-Koreio iĝis sendependa komunista ŝtato. La tradicia korea flago estis ruĝa, blanka, kaj blua. La lando retenis tiujn kolorojn (kun reganta ruĝo) kaj aldonis ruĝan stelon sur blanka disko. La disko memoras la Taegeuk trovitan sur la flago de Sud-Koreio, kaj reprezentas la principojn de naturo. La ruĝa strio esprimas revoluciajn tradiciojn. La ruĝa stelo estas por Komunismo. La du bluaj strioj signifas suverenecon, pacon kaj amikecon. La blanka strio simbolas purecon. La flago de Nord-Koreio iomete similas al la flagoj de Tajlando kaj Kostariko.

Ekzistas malmultaj aliaj konataj flagoj en uzo. Ekzistas flago por la armeo de la koreoj, same kiel siaj du subfakoj la aerarmeo kaj mararmeo.

* Kategorio Flago de Nord-Koreio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj flagoj en Azio |
| --- |
| Afganio • Armenio • Azerbajĝano • Bangladeŝo • Barato • Barejno • Birmo • Brunejo • Butano • Ĉinio • Filipinoj • Indonezio • Irako • Irano • Israelo • Japanio • Jemeno • Jordanio • Kamboĝo • Kartvelio • Kataro • Kazaĥio • Kirgizio • Kuvajto • Laoso • Libano • Malajzio • Maldivoj • Mongolio • Nepalo • Nord-Koreio • Omano • Orienta Timoro • Pakistano • Rusio • Sauda Arabio • Singapuro • Sirio • Srilanko • Sud-Koreio • Taĝikio • Tajlando • Turkmenio • Turkio • Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj • Uzbekio • Vjetnamio |
| **Flagoj de ŝtatoj limigite agnoskitaj**: Abĥazio • Montara Karabaĥo • Norda Kipro • Palestino • Sud-Osetio • Tajvano |
| 
Vidu ankaŭ: Flagoj de Afriko, Ameriko, Eŭropo, Oceanio, internaciaj organizaĵoj • Listo de naciaj flagoj • Listo de naciaj emblemoj |

 |
*Ski-dog* de Bombardier
Rusa motorcikloj de neĝo kun varmeta kabano
Dikfingra levilo de motorsledo kun ruĝa kriza butono
Konkurado de altaj saltoj per motorsledoj
La **neĝo-skotero** aŭ  **motorsledo** estas tiuj veturiloj, kiuj kapablas transporti unu-du personojn sur neĝvojoj. Ili estas direktitaj per skioj, la motorforton transdonas ĉeno al guma raŭpĉeno. La unuan motorsledon konstruis en 1922 Joseph-Armand Bombardier, nomata tiam „Ski-dog", kiu iĝis pro tipografia eraro „Ski-doo".

Motorsledojn uzas arbaristoj, boaco-bredistoj, sed oni ankaŭ uzas ilin kiel rapidajn trasportilojn sur neĝaj areoj aŭ nur simple por amuzado. Oni proponas ekzemple en Finnlando motorsledajn safariojn por la turistoj.

Tekniko
-------

Oni uzas ĉefe aer-malvarmumigitajn dutaktajn motorojn, en la lastaj jaroj aperis likvid- malvarmumigitaj kvartaktaj motoroj. La motora povumo etendiĝas de 30 kW ĝis 220 kW. La lastaj fortaj versioj estas uzataj en konkuroj de norda Ameriko kaj Eŭropo. 

La motora povumo transdoniĝas tra kojlorimena aŭtomatiko kun centrifuga kuplilo je meze aranĝita pelita raŭpĉeno el gumo. Oni direktas per la ŝtala skio (plej ofte kun plasta kovraĵo) kaj kun helpe de korpopezo-ŝanĝo. La pelado okazas ne per vindprenilo]] kiel ĉe motorradoj, sed per dikfingra levilo kiel ĉe kvadoj kaj ĉiuterena aŭtomobilo. Se la raŭpo blokiĝas, la glitado forte bremsiĝas. La raŭpo kaj la skio estas provizitaj per bufroj (puŝ-mildigiloj).

Ĉiuj veturiloj estas ekipitaj per sekureca ŝaltilo, temante pri ilo ligita kun la stirilo. Se tiu ligo rompiĝas, disiĝas, ktp, defalas la veturanto, la motoro aŭtomate malŝaltas.

Vidu ankaŭ
----------

* Antarkta neĝa krozilo de 1940

* Kategorio Motorsledo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **flago de Norda Dakoto** (subŝtato en Usono) estas preskaŭ kopiaĵo de la flago uzita de la kontingentoj de la ŝtato dum la Uson-filipina milito. Ĝi estis aprobita de la Parlamenta Asembleo de Norda Dakoto la 3-an de marto 1911. En la jaro 1943 la oficiala flago egaliĝis al la origna flago, kiu troviĝas en la "Centro de la Heredaĵoj de Norda Dakoto" en Bismarck.

La flago de Norda Dakoto konsistas el blua kampo kun bordo el flavaj franĝoj el 6,35 centimetroj larĝaj. En la centro de la flago aperas aglo kun disfladiĝintaj flugiloj kaj malferma beko. La maldekstra piedo de la aglo portas faskon el sagoj kaj la dekstra, branĉon de olivarbo kun tri olivoj. Sur la brusto de la aglo estas ŝildo kun la supra parto blua kaj la malsupra kun sep ruĝaj radioj kaj ses blankaj kiuj situas alterne. Tra la malferma beko de la aglo pasas ruĝa pergamino kun frazo en latino *E Pluribus Unum* (El multaj unu) kaj sub ĝi alia kun la nomo de la ŝtato *North Dakota* (*Norda Dakoto*). Super la pergamino aperas dek tri kvinpintaj steloj, kun leviĝanta suno.
Koordinatoj: 48° 25′ 24″ N 21° 48′ 59″ O﻿ / ﻿48.42333 °N, 21.81639 °O﻿ / 48.42333; 21.81639 (mapo)

**Nová Vieska pri Bodrogu,** (hungare **Kisújlak**) nun apartenas al Somotor en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. La historia slovaka nomo estis **Malý Ujlak**.

Situo
-----

Nová Vieska pri Bodrogu situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Bodrog. Kráľovský Chlmec troviĝas 14 km.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1337 en formo *"Wylak"*. Tiam la kampoj apartenis al fortikaĵo de Zemplen. En 1416 la vilaĝo ricevis rajton pri bazarado. En 1910 loĝis en Kisújlak 198 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Kisújlak apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Királyhelmec, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Kisújlak rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 1964 Nová Vieska pri Bodrogu aliĝis al Somotor.

Vidindaĵo
---------

* katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino el la 19-a jarcento, en 1968 renovigita

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Somotor (3) |
| --- |
| Nová Vieska pri Bodrogu ~ Somotor ~ Véč |

 |
La **flago de Palestino** baziĝas sur la flago de la araba ribelo, kaj kutimas reprezenti la palestinanojn (ekde 1964), kaj la Palestinan Administradon (Palestina Aŭtoritato), krom la ideon de Palestino mem por ties diversaj politikaj konceptoj.

La flago estas trikoloro konsistanta el nigra, blanka kaj verda (koloroj de tutarabismo), kun ruĝa izocela triangulo ĉe la hisflanko. La flago estas preskaŭ identa al tiu de la partio Baazo, kaj tre simila al la flago de Jordanio, kaj al la flago de Okcidenta Saharo, ĉiuj inspiritaj de la Araba Ribelo kontraŭ Otomana Imperio (1916-1918). La flago de la Araba Ribelo havis la saman grafikan formon, sed la koloroj estis aranĝitaj alimaniere.

La originoj de la flago estas la temo de disputo kaj mitologio. En unu versio, la koloroj estis elektitaj de la araba naciisma Literatura Klubo en Konstantinopolo en 1909.

Alia versio kredas ke ĝi apartenas al la Juna Araba Socio, formita en Parizo en 1911. Ankoraŭ alia versio estas ke la flago estis dizajnita de Sir Mark Sykes.

La 18-an de oktobro 1948, la flago de la Araba Ribelo estis adoptita de la Palestina Registaro, kaj estis agnoskita poste de la Araba Ligo kiel la flago de Palestino. Modifita versio estis oficiale adoptita kiel la flago de la palestinanoj fare de la Organizaĵo por Liberigo de Palestino (PLO) en 1964. La 15-an de novembro 1988 la OLP adoptis la flagon kiel flagon de la Ŝtato Palestino.

* Kategorio Flago de Palestino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj flagoj en Azio |
| --- |
| Afganio • Armenio • Azerbajĝano • Bangladeŝo • Barato • Barejno • Birmo • Brunejo • Butano • Ĉinio • Filipinoj • Indonezio • Irako • Irano • Israelo • Japanio • Jemeno • Jordanio • Kamboĝo • Kartvelio • Kataro • Kazaĥio • Kirgizio • Kuvajto • Laoso • Libano • Malajzio • Maldivoj • Mongolio • Nepalo • Nord-Koreio • Omano • Orienta Timoro • Pakistano • Rusio • Sauda Arabio • Singapuro • Sirio • Srilanko • Sud-Koreio • Taĝikio • Tajlando • Turkmenio • Turkio • Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj • Uzbekio • Vjetnamio |
| **Flagoj de ŝtatoj limigite agnoskitaj**: Abĥazio • Montara Karabaĥo • Norda Kipro • Palestino • Sud-Osetio • Tajvano |
| 
Vidu ankaŭ: Flagoj de Afriko, Ameriko, Eŭropo, Oceanio, internaciaj organizaĵoj • Listo de naciaj flagoj • Listo de naciaj emblemoj |

 |
La **Estonia kantofestivalo** (estone: *üldlaulupidu*) estas evento kiu okazas ĉiun kvinan jaron dum julio en la urbo Talino, la ĉefurbo de Estonio. La lasta festivalo okazis dum 2004, la venonta estos dum 2009. Nuntempe la festivaloj okazas en la Talina kantofestivalejo.

Historio
--------

La tradicio de la kantofestivalo naskiĝis paralele al la estona nacia vekiĝo. La unua nacia kantofestivalo okazis en Tartu dum la somero de la jaro 1869. Gvida organizanto de la unua kantofestivalo estis Johann Voldemar Jannsen. Dum la unuaj tri festivaloj nur partoprenis viraj korusoj kaj blovinstrumentaj orkestroj. 822 kantantoj ka 56 orkestranoj partoprenis la unuan festivalon. Ekde la kvara evento, ankaŭ sekse miksitaj korusoj partoprenis. Ekde la ses festivalo dum la jaro 1896, la evento translokiĝis al Talino.

Dum la jaro 1947, pro ordono de la sovetuniaj regantoj, la tekstoj estis strikte limigitaj. Pro la permeso ankaŭ de knabaj kaj geknabaj korusoj la partoprenantaro kreskis al 25 000 ĝis 30 000 homoj. Dancaj noktoj, kiuj komenciĝis dum 1947, iĝis antaŭŝtupo de la postaj naciaj dancaj festivaloj akomanantaj la kantofestivalon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Estonia kantofestivalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficialaj retaj paĝoj