recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Je matematiko, **kompleta metrika spaco** estas metrika spaco kiu estas "kompleta", en la senco ke ĉiu "ekzistinda" limeso (t.e. tiu de koŝia vico) fakte ekzistas.

Difino
------

Metrika spaco {\displaystyle (M,d)} estas **kompleta**, se en ĝi ĉiu koŝia vico konverĝas (havas limeson).

Ekzemploj
---------

### Eŭklida spaco

La spaco de reeloj {\displaystyle \mathbb {R} } estas plena, kaj la norma konstruado de la reelaj nombroj engaĝas koŝiajn vicojn de racionalaj nombroj. Pli ĝenerale, la Eŭklida spaco {\displaystyle \mathbb {R} ^{n}} estas kompleta, kaj estas kompletigo de {\displaystyle \mathbb {Q} ^{n}}

### Kontraŭekzemplo: racionalaj nombroj

La racionalaj nombroj {\displaystyle \mathbb {Q} } estas ne plenaj (por la kutima distanco):
Estas vicoj de racionalaj nombroj kiu konverĝi (en {\displaystyle \mathbb {R} }) al neracionalaj nombroj; ĉi tiuj estas koŝiaj vicoj ne havantaj limigon en {\displaystyle \mathbb {Q} }.

Ekzemple:

* La vico difinita per *x0 = 1*, *xn+1* = (*xn* + 2/*xn*)/2 konsistas de racionalaj nombroj (1, 3/2, 17/12,...), kio estas klara de la difino; ĝi konverĝas al la neracionala nombro kvadrata radiko de du.
* La valoroj de la eksponenta funkcio *ex*, sinuso *sin(x)* kaj kosinuso *cos(x)*, estas malracionalaj por ĉiuj racionalaj *x≠0*, sed ĉiu el ili estas difinita kiel limigo de racionala vico kiu estas vico de partaj sumoj de la serio de Taylor.

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: komplet/a

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Complete metric space* en MathWorld.
Konteneraj kajoj de la Deurganckdoko, konekto kun la Skeldo, rigardate de la skelda ponto Lillo-Doel.
La **Deurganckdoko** estas doko en la antverpena haveno. Ĝi situas en la antverpena haveno, je la maldekstra riverbordo de la Skeldo, ĵus sude de la poldera vilaĝo Doel.

La doko estas sen kluzo rekte konektita kun la Norda Maro, pro kio la ŝipoj multe pli rapide povas ĝin atingi. Tio ja ankaŭ signigas ke la akvo en la doko estas sub influo de la tajdoj.

La Deurganckdoko povas facile akcepti pli ol 6.000.000 kontenerojn jare, kaj entute havas kajajn murojn de pli ol 5km. Estas la plej granda tajda doko en la tuta mondo. Ĉiu tria minuto kamiono devus forlasi la dokon kiam ĝi estos tute funkcianta.

La projekto kostis 634 milionoj da eŭroj; la duono pli ol oni origine planis. La doko estas nomita laŭ Deurganck, granda ŝanelo de la Skeldo kiu dividis Doel de Liefkenshoek kaj kuŝis en loko kie nun troviĝas la doko.

Intertempe jam ekzistas planoj por alia doko pli laŭflue ĉe la Skeldo: la Saeftingedoko.

Planoj kaj konstruo
-------------------

Konstruataj kajaj muroj de la Deurganckdoko. La kaja muro estas ĉirkaŭ 21m alta. La restanta grundo (maldekstre je la foto) post estos forigita de dragaĵo ŝipo.
La Deurganckdoko unuafoje aperis en planoj de la Administrado de Akvovojoj kaj Maro de la Flandra Regiono en 1995. Je la 20a de januaro 1998 la flandra registaro aprobis la konstruon de la doko kaj la laboroj ekis oktobre 1999. iom poste ekesti jura batalo inter la flandra registaro kaj la Agokomitato Doel 2020 kaj aliaj agogrupoj. Ĝis dufoje la planoj estis nuligitaj, ĉar la registaro faris procedurajn erarojn. Dum pluraj monatoj la projekto estis haltigita.

Por eviti novajn kondamnojn la flandra parlamento je la 14a de decembro 2001 aprobis la tiel nomatan "pronecesan dekreton": por la laboroj de la Deurganckdoko ne estas bezonata ŝanĝo je la lokaj reguloj kaj la permesilojn estas ratifitaj de la ministro por Publikaj Laboroj. Tiel ne plu eblis protesti ĉe la Ŝtata Konsilio. Post kiam ĉio laŭleĝe "enordiĝis", la laboroj estis pluigitaj je la 13a de aprilo 2002.

Je la 18a de februaro 2005 la unua akvo de la Skeldo enfluis la dokon. La solena malfermo okazis je la 6a de julio 2005. Je la 14a de septembro 2005 la unua parto de la doko estis malfermita por ciu ŝipa navigado kaj je la 19a de septembro la unua kontenera ŝipo tie elŝipigis siajn varojn.
La dekstraj konteneraj kajoj estos ekspluatataj de Hessenatie, filialo de PSA (Port of Singapore Authority), la orienta de P&O Ports Consortium.

Por ke la Deurganckdoko estu tute operacia, estas bezonata kromaj ankoraŭ kelkaj infrastrukturaj laboroj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Deurganckdoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retpaĝo[*rompita ligilo*]
Blazono de la fratio
Preĝadoloko en Wigratzbad La **Sacerdota Fratio Sankta Petro** (latine *Fraternitas Sacerdotalis Sancti Petri*, france *Fraternité sacerdotale Saint-Pierre*, germane *Petrusbruderschaft*) estas romkatolika societo de apostola vivo de klerikuloj kun papa aprobo.

Celoj
-----

Tia societo sen ordenaj promesoj laboras misie en la mondo. Tiu misio estas duparta:

* Klerigo kaj sanktigo de pastroj en la kadro de la tradicia liturgio laŭ la latina rito
* Animzorga agado de tiuj pastroj en la servo de la Eklezio

Historio
--------

La fratio fonditis en la 18.7.1988 en la Monaĥejo Hauterive fare de 12 klerikuloj kaj kelkaj anoj de porpastra seminario. Ili ne volis sekvi la komunumon de Marcel Lefebvre en la skismon. Nur mallongan tempon pli malfrue ili trovis, ankaŭ danke al la perado de la tiama kardenalo Joseph Ratzinger, novan patrujon en la bavara pilgrimloko Wigratzbad.

Tie ĉi troviĝas nuntempe la eŭropa seminario de la fratio, kiun konsistigas nuntempe ĉ. 200 pastroj kaj 110 seminarianoj ordinotaj. Inter la subtenantoj de tiu ĉi fratio estis la vaduza ĉefepiskopo Wolfgang Haas.

Literaturo
----------

Roland Scheulen: *Die Rechtsstellung der Priesterbruderschaft „St. Petrus". Eine kritische Untersuchung auf dem Hintergrund der geltenden Struktur und Disziplin der Lateinischen Kirche*; Essen: Ludgerus, 2001; ISBN 3-87497-233-X.

Vidu ankaŭ
----------

* Una Voce
* Sacerdota Fratio de Sankta Pio la 10-a

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sacerdota fratio Sankta Petro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo internacia de la fratio
* Hejmpaĝo de la germanlingva sekcio
* Statistiko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 508871
* GND: 5051911-6
* VIAF: 163682492
* ISNI: 0000000112353012
* SUDOC: 050237470
* BNF: 135074038
 |
Verŝajna forkapto de fianĉino en Centrazio, ĉirkaŭ 1870
La **forkapto de la fianĉino**, ankaŭ nomata **geedziĝo per forkapto**, estas praktiko ripetita laŭlonge de la historio en la tuta mondo. Ĝi konsistas el la forkapto de ino fare de viro kun la intenco geedziĝi. Ĉi tiu praktiko daŭre ekzistas en landoj de Centrazio: Kirgizio, Kazaĥio, Uzbekio; Kaŭkazio: Kartvelio, Azerbajĝano, Dagestano,  Ĉeĉenio kaj Inguŝio (Rusio), kaj regionoj de Afriko: Ruando, Etiopio kaj Kenjo. Ankaŭ inter diversaj popoloj kiel la ciganoj en Eŭropo, la miaoj en Azio aŭ la tzeltaloj en Meksiko. En la plejmulto de la landoj la forkapto de la fianĉino estas konsiderata delikto kaj ne valida geedziĝmaniero. La forkapto ankaŭ povas inkluzivi la signifon fuĝi por geedziĝi sen gepatra konsento kaj eĉ paktitan geedziĝon. Specife en Kirgizio kaj Ĉeĉenio, eĉ se la leĝo kontraŭas ĝin la afero estas tolerata.

* Forkapto de la fianĉino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Forkapto de la fianĉino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nihon Ŝoki** (japane 日本書紀, eo. „Kroniko de Japanio en unuopaj verkoj") estas post Kojiki la dua plej malnova ankoraŭ ekzistanta historia verko de Japanio. Li estis kompletigita en 720 kaj estas la unu el la ses oficialaj imperiaj historioj (*Rikkokushi*). La libro estas verkita en klasika ĉina kaj dividita je 30 ĉapitroj (+ 1 volumo de geneologio, hodiaŭ perdita). Ĝi entenas kosmogonion (sagaon pri estiĝo de la mondo) kaj la genealogion de la antikvaj japanaj imperiestroj, kiu etendiĝas ĝis regado de imperiestrino Jitō (645–703). Ĝi ankaŭ enhavas citaĵojn el la ĉina *Kronikoj de la tri imperioj* kaj la korea *Paekche ki*, *Paekche pon'gi,* kaj *Paekche sinch'an*. La verko estas konata ankaŭ kiel **Nihongi** (japane 日本紀 eo. „Japana Kroniko").

Nihonŝoki: eldonaĵo el la periodo Azuĉi -Momoyama (1599)

Estiĝo
------

La aŭtoro de *Nihon Ŝoki* estis – laŭ antaŭparolo de la verko - princo Toneri (japane 舎人親王, 676–735), kiu hodiaŭ estas traktata kiel eldonanto. Li estis filo de imperiestro Temmu, kiu iniciatis la projekton por verki nacian kronikon laŭ ĉina stilo. Ĉar la kunverkado okazis jam sub regado de Fujiwara, la verko parte montras tendencan karaktron. Krom tio, sendube konstribuis al al projekto multaj aliaj aŭtoroj, eble eĉ ĉinoj kaj koreoj, same budhismaj monaĥoj, kio evidentas pro la diversaj stiloj kaj tre fragmenta karaktro de la verko.

*Nihon Ŝoki* baziĝas je diversaj fontoj. Ĝi estis verkitas laŭ ekzemploj de ĉinaj historiaj ekzemploj kaj citas multajn „verkojn", sed ne nomas pli precize la fontojn. Laŭdire, ĝi baziĝas je pli malnovaj historiaj verkoj kiel Tennōki kaj Kokki, kiuj estis verkataj en ĉ. 620, sed ne postrestis. Ambaŭ estis bruligitaj verŝajne en 645 en la Isŝi-konflikto (japane 乙巳の変) – kiu ĉesigis regadon de Soga-klano ĉe la korto. Ekde la Kamakura-epoko, la verko estas traktata kiel sankta teksto de la ŝintoismo.

Eldono el la Heian-epoko (794-1185)

Tradukoj
--------

La angla traduko de la verko okazis en 1896 fare de W. G. Aston kaj validas eĉ hodiaŭ kiel standarda traduko.

Vidu ankaŭ
----------

* 5082 Nihonsyoki

* Kategorio Nihon Ŝoki en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 403018
* GND: 4252178-6
* LCCN: n82031677
* VIAF: 179831715
* SUDOC: 030279364
* BNF: 12172935p
* NDL: 00644492
 |
**Hindaun**, laŭ (hindie **हिण्डौन**) estas urbego kaj municipo en Barato, en orienta parto de subŝtato Raĝastano, en distrikto de Karauli.

Vizitindaĵo ĉe Hindaun

Demografio
----------

Hindaun havis populacion de 105 690 en 2011 kun legopovo de 76,5%, kiu estas signife pli alta, ol la nacia averaĝo. Hindaun atingis la internacian kvalifikon urbego (pli, ol cent mil) en la malfuroaj 2000-aj jaroj.

Geografio
---------

Hindaun situas en najbareco de Aravali-montaro 235 metrojn super la marnivelo. Gangapur (Savai Madhopur) troviĝas 43, Bharatpur 70, Dholpur 85, Alŭaro 98, Morena 101, Agra 110, subŝtata ĉefurbo Ĝajpuro 124, Gvalior 129, Ŝivpuri 161, tutlanda ĉefurbo Delhio 210, Ĝodpur 402, Mumbajo 967, Kolkato 1236 kilometrojn (aere) .

Fortikaĵo de Hindaun

Historio
--------

En la mezepoko la areo apartenis al pluraj reĝlandoj, regnoj. Hindaun estas nomita post nomo de reganta reĝo. Post batalo en 1804 la britoj akiris la teritorion.

Ekonomio
--------

Hindaun estas centro de minado de grejsoj, krome tutmonde konata foiro pri grejsoj funkcias enurbe. Baze de tio la ŝtonindustrio floras. Templo de Delhio, Ĝajpuro, ktp estis faritaj el tiuj ŝtonoj. Kelkaj aliaj uzinoj funkcias en la urbo. La agrikultura branĉo produktas miliojn, maizojn, mustardojn, fabojn, nuksojn, grosojn, terpomojn kaj hordeojn.

Lingvoj
-------

En Hindaun la oficiala lingvo estas la hindia.

Religioj
--------

En Hindaun plejparto de la populacio estas hinduoj (80,5%), krome islamanoj (17%), ĝajnistoj (preskaŭ 2%), aliaj malpli 1%.

Eduko
-----

En Hindaun kelkaj signifaj institutoj funkcias. 

Akvujo

Klimato
-------

En Hindaun jare pluvas averaĝe po 248 mm. Inter junio-septembro ofte pluvas pro la musonoj, en la ceteraj monatoj nur apenaŭ pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 20-34 °C.

Trafiko
-------

Hindaun havas trairan fervojan linion inter Delhio-Mumbajo, krome 3 ĉefvojoj kaj 2 flankovojoj kuras al la urbego. Enurbe aŭtorikiŝoj kaj taksioj liveras la pasaĝerojn, ekster la urbo aŭtobusoj. Oftaj trafikiloj estas la bicikloj. La plej proksima flughaveno funkcias en Agra.

Konstruaĵo

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* fortikaĵo
* kastelo

Fontoj
------

* WikiTrans
Transpasejo de ĉeĥa-aŭstra ŝtatlimo ĉe Valtice en Sudmoravia regiono
**Landlimo de Ĉeĥio kaj Aŭstrio** estas ŝtatlimo inter Ĉeĥio kaj Aŭstrio. Ĝi havas longecon 460,3 km kaj ĝi estas tel la 3-a plej longa limo de Ĉeĥio kaj la 3-a limo de Aŭstrio. El la oriento la limo komenciĝas sur kunfluejo de riveroj Moravo kaj Dijo, kio estas trilanda punkto de Ĉeĥio, Slovakio kaj Aŭstrio (Dija triangulo) kaj finiĝas sur Trilanda punkto en Šumava, kie ĝi najbaras kun Germanio. La limom kreas en regiono de Bohemio precipe montarriĉa tereno – Novohrada montaro kaj Šumava, en la moravia parto plejparte naturaj obstakloj ne ekzistas, la limo ĉi tie tre libere observas direkton de fluo de rivero Dijo.

Ĝis la jaro 1990 estis antaŭ la limoj kun Okcidenta Germanio kaj Aŭstrio lokigita la tn. limzono, kiu estis preskaŭ ellandigita kaj ĝi servis nur por sekurecaj celoj. Pli poste okazis ĝia revitaligo, renovigo de la fermitaj lokoj kaj ilia malfermo plejparte por turistoj (ekzemple en Šumava aŭ en Podyjí). Tiun ĉi limon eblas dank' al Traktato de Schengen, same kiel ĉiuj ĉeĥaj limoj, ekde la jaro 2007 libere transpaŝi, jam ekde la jaro 2004 la transiro estis simpligita dank' al membreco en EU.

Parto de teritorio de Vitorazio, la tn. Okcidenta Vitorazio *(hodiaŭ ankaŭ nomata Vitorazio)* kun areo 113 km² Ĉeĥoslovakio akiris de Aŭstrio la 31-an de julio 1920 surbaze de Traktato de Saint-Germain-en-Laye subskribita jam la 10-an de septembro 1919. La aŭstra parto de la teritorio en certan mezuron kongruas kun la teritorio de la moderna malsupraaŭstra distrikto Gmünd.

Rilataj artikoloj
-----------------

* Trojmezí (Šumava)
* Trojmezí (Dija triangulo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikolo pri ĉeĥa-aŭstra limo en periodo de la Unua respubliko de Ĉeĥoslovakio (zdeneksmida.cz)
* Artikolo pri ĉeĥa-aŭstra limo en periodo en la socialisma periodo (zdeneksmida.cz)
* Artikolo pri ĉeĥa-aŭstra limo en periodo post la jaro 1992 (zdeneksmida.cz)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rLandlimo de Ĉeĥio |
| --- |
| Aŭstrio Aŭstrio ~ Germanio Germanio ~ Pollando Pollando ~ Slovakio Slovakio |

 |
'**Haecceitas**, el la latina lingvo *"haec"* (tiu ĉi) kun la subintencitas *"res"* (aĵo), litere signifas "ĉi tiu aĵo" aŭ "esti individuigata", "esti determinata aĵo" aŭ "ĉi tiu kaj ne alia", aŭ "ĉi tie kaj nun" (hic et nunc) en tiu ĉi spaco-tempo. Ĉi tie haecceitas estas esperantigita per *"tiuĉieco".*

Haecceitas signas la limon trans kiu la racio ne kapablas esplori: la filozofio, nome la racio, sukcesas determini la individuecon kiel principon, sed ne sukcesas racie pli diri pri la unuopa aĵo.

Origino kaj evolucio de la koncepto haecceitas (tiuĉieco)
---------------------------------------------------------

La termino devenas el la skolastika medio, pliprecize el Duns Skoto kiu estis la unua uzanto de tiu vorto kaj priskribis ties nocion. La nocio estis diskutata kaj kritikata, sed ĝi provokis gravajn konsekvencojn ankaŭ en la kristana teologio

La vorto reaperas en verkoj de filozofoj de la 20-a jarcento de la ekzistadismaj skoloj. Iuj similigas al "Tuiĉieco" la germanan *Dasein* de Heidegger, kiu tamen en ĉi kazo ĝi ŝanĝiĝus al "esti" (en la mondo).

La moderna analiza filozofio alproprigas tiun vorton-koncepton, kiu tamen ĉi-kaze aludas al propraĵo en kiu oni vidas la identecon kun si mem.

Vidu ankaŭ
----------

* Individuigo
* Substanco
* Akcidento
* Esenco

Bibliografio
------------

* Deleuze, Gilles and Felix Guattari. 1991/1994. "What is Philosophy?". Trans. Hugh Tomlinson and Gregory Burchell. New York: Columbia University Press, 1994.

Referencoj
----------

1. ↑  Tamen iuj opinias pli korekte ke etimologie la vorto komponiĝas de "ecce" (jen) kaj la subintencita "res"
2. ↑  Le principe d'individuation (De principio individuationis), Vrin, 2005.
Karlo-Boromeo-kirko en Friedrichroda
Interno
La **Preĝejo Karlo Boromeo** (germane: *St. Karl Borromäus*) estas romkatolika kirko en Friedrichroda, Germanujo. Ĝin konsekris en la 28.8.1901 episkopo Wilhelm Schneider. Komence la komunumo dependis de Gotao ĝis ekmemstareco en 1912. Ekde 2012 ĝi estas filio de la Bonifaco-komunumo de Gotao ene de la Dekanujo Meiningen en la Episkopujo de Erfurto.

Priskribo
---------

Malfrugotika triptiko
La preĝejo ĉe August-Eckard-strato 2a starigitis ĉ. en 1901 laŭ novgotika konstrustilo. Ĝi havas ĥorejon enmetitan kun triflanka finiĝo kaj grandaj plumbvitraj fenestroj. Ili bildigas la naskiĝon kaj la la krucumiĝon de Jesuo Kristo kiel ankaŭ la elverŝon de la Sankta Spirito. La turo alkonstruitis ĉe la suduesta angulo kiu havas ardezan faldtegmenton kun pinta spajro. Meze de la ĥorejo estas malfrugotika triptiko el la 14-a jarcento kiu staris iam en la goslar-a Mario-kirko. Meze videblas la kronado de Mario kun la gesanktaj Katarino, Kristoforo, Bonifaco kaj Sebastiano ĉirkaŭe. Maldekstre kaj dekstre sur la flankaj aloj staras la dek du apostoloj sen Judaso sed kun Paŭlo de Tarso anstataŭe. La altaraj eksteraĵoj estas pentritaj.

Ekster tio troviĝas maldekstre de la orgena galerio la figuro de Sankta Bonifaco. Meze de la orgena galerio spekteblas la kirkopatrono Karlo Boromeo, aliflanke Elizabeto de Hungario.

La orgeno kun 11 registroj sur du klavaroj kun pedalo konstruitis en 1955 fare de la potsdam-a firmao Alexander Schuke. En la novfarita portovando de la triptiko estas nun la tabernaklo. La eŭkaristia lampo estas dekstre. Dum la lasta restaŭradlaboroj la altara zono novigitis. Apude estas predikejo; antaŭaltareje je la dekstra estas statuo de Sankta Jozefo kaj maldekstre de la Virgulino.

Literaturo
----------

* *Dehio-Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler, Thüringen.* Deutscher Kunstverlag, München/Berlin 2003, ISBN 3-422-03095-6.

Notoj
-----

1. ↑  Dekreto pri dekanujara novordigo en la Episkopujo erfurta
2. ↑  Priorgenaj informoj

Notoj
-----

* Kategorio Preĝejo Sankta Karlo Boromeo (Friedrichroda) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo[*rompita ligilo*]

50.8576510.56738Koordinatoj: 50° 51′ 28″ N, 10° 34′ 3″ O (mapo)
**Aldehuela de Jerte** ("domareto") estas municipo de Hispanio, en la provinco Kacereso *(Cáceres)* kaj la regiono Ekstremaduro. La municipan nomon respegulas la blazono, kiu bildigas olivarban branĉon. Laŭ la stato de 2023 en la municipo vivis 362 loĝantoj sur areo de 11 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 33 loĝantoj/km². La loĝantoj nomiĝas *aldeanos*.

Situo
-----

Aldehuela de Jerte estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Valo de Alagón spite la mencion pri la rivero Jerte, sed ties trapaso okazas sude kaj riversube de Plasencia kaj pro tio kam oni ne konsideras tiun areon kiel Valo de Jerte, je altitudo de 265 m; je 100 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 160 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 11,76 km².

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado.

Limoj de la municipa temino
---------------------------

Aldehuela de Jerte limas kun:

* Carcaboso nordoriente.
* Galisteo okcidente, sude kaj nordokcidente.
* Plasencia oriente (ĉe Pradochano).

Historio
--------

Aldehuela de Jerte estis fondita en la 13a jarcento kiel domaro depende de Galisteo. Aldehuela emancipiĝis kiel municipo en 1837, kun la resto de la vilaĝoj de tiu senjorlando.

Demografio
----------

|  |
| --- |
| **Demografia evoluo de Aldehuela de Jerte inter 2001 kaj 2007**
 |
| **2001** | **2002** | **2003** | **2004** | **2005** | **2006** | **2007**
 |
| 373 | 367 | 359 | 352 | 348 | 345 | 350 |

Preĝejo de San Blas
-------------------

Preĝejo de San Blas
La Preĝejo de San Blas troviĝas en la Placo kaj estis konstruita en la jarcentoj 17a kaj 18a. La preĝejo estas malgranda kaj konstruita el ŝtono. En la interno ĝi havas unusolan navon kun rektangula tegmento sur kupolo. La sonorilturo estas aneksita al la kupolo kaj dividiĝas en du partoj, la suba el ŝtono kaj el briko la supra, ĉio kalkigita. En la interno estas skulptaĵo de la Virgulino de la Anzino, de la 15a aŭ 16a jarcento kaj kruco el ligno de la 17a jarcento.

Festoj
------

En Aldehuela de Jerte celebriĝas la jenaj festoj:

* Sankta Blaso (3a de februaro)
* Sankta Antonio (13a de junio)
La **Muzeo de Civilizacioj de Eŭropo kaj Mediteraneo** (france ***Musée des Civilizations de l'Europe et de la Méditerranée***, akronime **MuCEM**) situas en la Malnova Haveno de Marsejlo. Ĝi estis malfermita la 7-an de junio 2013 , okaze de la nomumo de Marsejlo kiel Eŭropa Kultura Ĉefurbo por 2013. 

La muzeo estas popolviva muzeo kun fokuso sur Eŭropo kaj la mediteranea areo kaj havas totalan areon de ĉirkaŭ 40,000 m². Ĝi transprenis la kolektojn de la 2005 fermita *Musée national des Arts et Traditions populaires* en Parizo kaj ankaŭ partoj de la kolektoj de la *Musée de l'Homme*  .

Lokoj
-----

La muzeo estis konstruita por 190 milionoj da eŭroj fare de la franca arkitekto Rudy Ricciotti. *MuCEM* situas sur la *Esplanade du J4*, artefarita duoninsulo je la piedo de la Malnova Haveno. La historia Fort Saint-Jean estas atingebla per piedira piedvojo. Apud la *MuCEM* troviĝas la Vilao Méditerranée.

La muzeokonstruaĵo estas kuba kaj glazura. Du flankoj turniĝantaj al la havenakvo estas provizitaj per ret-simila konkreta konstruo. Vizitantoj povas piediri sur subĉielan turneon inter la konstruaĵo kaj la konkreta reto.

De la tegmento de la konstruaĵo, piedira piedvojo kondukas trans la havenbasenon al Fort Saint-Jean .

Ekspozicioj
-----------

La muzeo estis malfermita la 4-an de junio 2013 fare de prezidanto François Hollande kaj malfermita al publiko la 7-an de junio. La konstanta ekspozicio, *Galerie de la Méditerranée*, montras la transiron al agrikulturo, la inventon de religioj kaj la naskiĝon de la klera kaj engaĝiĝita civitano. 

Okazis ankaŭ du specialaj ekspozicioj: *Le Noir et Le Bleu* (La Nigro kaj la Bluo) kaj *Au Bazar du Genre* (Ĉe la Bazaro de la Sekso). Ili prezentis la historion de Mediteraneo laŭ la kontrasto inter eŭropa kaj afrika vivo, same kiel la rolo de virinoj kaj sekseco en la regiono.

Galerio
-------

* La muzea konstruaĵoLa muzea konstruaĵo
* Piedira enira vojoPiedira enira vojo
* Detalo de la konstruaĵkoverto sur la akvoflankojDetalo de la konstruaĵkoverto sur la akvoflankoj

Filmo
-----

* *La MuCEM - Nova muzeo por Marsejlo.* Dokumentario, Francio, 2013, 54 min. verkita kaj reĝisorita de: Samuel Lajus, produktado: arte Francio, 13 Produktadoj, MuCEM, sinoptiko Arkivigite je 2015-12-22 per la retarkivo Wayback Machine de ARTE.

Referencoj
----------

1. ↑   Ouverture au public du MuCEM, la nouvelle muse de Marseille (france) (2013-06-06). Alirita 2023-05-08.
2. ↑  Report in *France 24*, 4 June 2013, accessed 4 June 2013
3. ↑   WINNER: COUNCIL OF EUROPE MUSEUM PRIZE (2019). Alirita 12 October 2019.
4. ↑ .  Le Mucem enregistre plus de 1,2 million de visiteurs en 2017 (fr-FR) (2018-01-09). Alirita 2023-05-08.
5. ↑   Le Mucem, une forte attractivité touristique (france) (2016-05-12). Alirita 2023-05-08.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855206
* GND: 5552464-3
* LCCN: nr2003016385
* VIAF: 151565428
* ISNI: 0000000123239928
* SUDOC: 088717372
* BNF: 14463484b
* NKC: xx0264205
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Evionnaz (stacidomo). |



**Evionnaz** estas komunumo en la distrikto Saint-Maurice en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 1120 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

La komunumo Evionnaz situas en la franclingva Suba Valezo. La komunumo etendiĝas de la ebenaĵo de Rodano en oriento ĝis la montoĉeno de la *Dents du Midi* en okcidento. En la sudo parto de la komunumo situas sur alteco de 1925 m s.m. la baraĵlago Lago de Salanfe. La komunumo konsistas el la vilaĝo Evionnaz kaj la vilaĝetoj La Balmaz kaj La Rasse.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 47,99 km², de kiuj 18,6% estas kovritaj de arbaro, 11,3% servas por agrikulturo kaj 2,2% por setlado. Pli ol du trionoj de la komunuma teritorio konsistas el altmontara dezerto kaj glaĉeroj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Evionnaz limas en nordo al Val-d'Illiez, en nordoriento al Saint-Maurice, en oriento al Collonges, en orientsudoriento al Dorénaz, en sudoriento al Vernayaz, en sudo alo Salvan, en sudokcidento al Sixt-Fer-à-Cheval (Francio), kaj en nordokcidento al Champéry.

Trafiko
-------

Tra Evionnaz pasas en la Rodanebenaĵo la kantona ĉefvojo n-ro 9, kiu sur la komunuma teritorio kongruas kun la kantona ĉefvojo n-ro 21, kaj la svisa aŭtovojo A9, kies plej proksima alveturejo Lavey-les-Bains situas 2 kilometrojn norde de la komunumo sur la teritorio de Saint-Maurice.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Evionnaz datiĝas el la jaro 1263 kiel *Eviona*. De mezepoko ĝis 1822 Evionnaz apartenis al la grandkomunumo Saint-Maurice, kies historian sorton ĝi dividis. La komunumo Evionnaz estis fondita en la jaro 1822 post disiĝo de Saint-Maurice. La disiĝo jure definitiviĝis en 1842.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Bernard Monnet*: *Evionnaz* en *Historia Leksikono de Svislando* (2003-07-15)

Vidu ankaŭ
----------

* Evionnaz (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Evionnaz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Evionnaz

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Evionnaz** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Komunuma domoKomunuma domo
* Fabriko de BASF en EvionnazFabriko de BASF en Evionnaz

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Saint-Maurice |
| --- |
| Collonges  •  Dorénaz  •  Evionnaz  •  Finhaut  •  Massongex  •  **Saint-Maurice**  •  Salvan  •  Vernayaz  •  Vérossaz |  |

 |
**Telewizja Republika**, TV Republika (Televido Respubliko) – pola televida stacio, kies ĉefredaktoro estas Tomasz Sakiewicz. La televidkanalo estas ricevebla pere de satelito, Interreto kaj surtere en la sistemo DVB-T (Katowice kun proksimaj ĉirkaŭaĵoj), kaj ankaŭ en sistemo DVB-T2 (Varsovio, Vroclavo kaj ties ĉirkaŭaĵoj). De 2022 la kanalo disaŭdigas dum 24 horoj tage.

Historio kaj kreintoj
---------------------

Kreado de televido daŭris de 2012. Sidejo de la posedanto kaj de la stacio estas Varsovio. La stacion estris de la komenco Telewizja Niezależna Spółka Akcyjna, kies prezidanto iĝis Piotr Barełkowski. Anstataŭantoj de la estraro estis Bronisław Wildstein kaj Tomasz Sakiewicz, kaj en la kontrola konsilio de la kompanio troviĝis Anita Gargas, Katarzyna Gójska Cezary Gmyz, Piotr Kwiecień, Rafał Ziemkiewicz. Fonda kapitalo egalis al 100 mil zlotoj, pripagata en ¼.

De la 21-a de decembro 2023 estas elsendata programo sub la nomo "Jedziemy. Michał Rachoń" (Ni veturu. Michał Rachoń), kiu antaŭnelonge ekzistis en likvidita TVP INFO sub la nomo "#Jedziemy".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala paĝo
* Televido Respubliko ĉe YouTube
* Portalo Niezależna
***Phloeodes diabolicus*** (iam ***Nosoderma diabolicum***, (ebla) komuna nomo: diabla ferplata skarabo), estas skarabo de la familio *Zopheridae*. Ĝi estas indiĝena en la Kalifornia Flaŭra Provinco en usona federacia ŝtato de Kalifornio kaj meksika federacia subŝtato Baja California, kie ĝi vivas je fungoj kreskantaj sub arboŝelo. Ĝi ne estas flugkapabla kaj havas vivdaŭron de ok jaroj, kompare al vivdaŭro de semajnoj aŭ monatoj de tipaj skaraboj.

Tiu ĉi skarabo estas konata pro ties fortikeco. Ĝiaj dikaj, dense tavoligitaj kaj interligaj elitroj, ligitaj al la ventra kutiklo per kompleksaj lateralaj subtenaj strukturoj, kapablas elteni maksimuman forton de 149 neŭtonoj, proksimume egala al la forto penita de 15 kilogramoj, ĉ. 39.000-obla de la mempezo.

Karakterizaĵoj
--------------

La skaraboj atingas longon de 16 ĝis 22 milimetroj. La dorsa koloro varias de helbruna al malhelgriza. Malgrandaj kremaj, oraj kaj nigraj makuloj elstaras sur la elitroj. La plimulto de la surfaco estas kovrita per kitinigitaj elkreskaĵoj, la ĥetoj (setoj). Kelkaj mildaj depresioj estas plenigitaj kun nigraj, foliformaj ĥetoj (setoj). La randzonoj de la elitroj estas firme ligitaj al la flankoj, igante la beston nekapablaj flugi. La antaŭtorako estas pli longa ol larĝa, plej larĝa en la mezo, pli mallarĝa en la bazo, kaj kun elstaraj, lobaj lateralaj anguloj. La skarabo iĝis konata al pli larĝa publiko de sciencistoj en 1866 per artikolo de angla entomologo Francis Polkinghorne Pascoe en la *Journal of Entomology*.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Helene WOLFF** estis germana juda instruisto, plej konata en Esperantujo pro siaj tradukoj el la germana de La Hirundlibro, kaj La Okuloj de la Eterna Frato.

Biografio
---------

Helene Wolff naskiĝis en 1889 en la germana urbeto Kleve. Ŝia patro, Max Wolff, estis veterinaro. Ŝi studis en la loka protestanta liceo en Kleve, kaj studis pedagogion en la Comenius-Instituto, Bonno. Poste ŝi laboris en judaj kaj protestantaj lernejoj, ĝis 1935. Pro la daŭra persekuto de judoj en Nazia Germanio, ŝi foriris el la lando en 1939 kun sia aĝa patro, kaj sia fratino. Unue la familio loĝis en Londono, kie la patro mortis. Poste, en 1941, la du fratinoj Wolff elmigris al Usono. Helene loĝis en San-Francisko ĝis sia morto en 1955.

Esperanta kaj paca agado
------------------------

Helene Wolff estis aktiva ano de la Germana Esperanto-Asocio ĝis tiam, kiam la naziuloj devigis "nearjulojn" forlasi la Asocion. Ŝia traduko de la Hirundlibro estis eldonita en 1924, kaj tiu de la Okuloj de la Eterna Frato en 1932. Ŝi partoprenis je la 20-a, 24a, kaj 25-a UK-oj. Malgraŭ la malpermeso, ŝi partoprenis je Esperanto-kunveno en Duseldorfo en 1936, pro kio ŝi estis "protekte" arestita. Poste, loĝante en San-Francisko, ŝi partoprenis je loka Esperanto-asocio, kaj estis menciita en la loka jarlibro de 1954. Ekde 1918, Helene Wolff ankaŭ estis ano de la Virina Internacia Ligo por Paco kaj Libereco.

Memorigo
--------

La 20-an de Aprilo 2018 en ŝia naskiĝloko de Kleve, oni instalis stumbligan ŝtoneton por memorigi Helene Wolff, ŝian patron Max kaj ŝian fratinon Elfriede.

Piednotoj
---------

1. ↑
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2021-07-23. Alirita 2021-07-23.
3. ↑
4. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2021-07-23. Alirita 2021-07-23.
5. ↑   Arkivigite je 2021-07-23 per la retarkivo Wayback Machine[]
6. ↑
7. ↑
8. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2021-07-23. Alirita 2021-07-23.
9. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 733276
 |
rigardo de la okcidenta rivera bordo al la roko
maldekstre burgo Katz, fone la roko Loreley
panoramo
kanta melodio de 1837 pri la poemo de Heinrich Heine
***Loreley*** (germana prononco Ŝablono:LoreLAJ, nomata ankaŭ ***Lorelei*** aŭ, en Esperanto, **Lorelejo**) estas roko super la rivero Rejno. Ĝi troviĝas apud Sankt Goarshausen en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato, inter Majenco kaj Koblenz. Ĝia alteco estas 132 m super la nivelo de la rivero.

Laŭ malnova legendo, sur la roko sidas belega niksino, kiu per sia kantado allogas la ŝipistojn kaj pereigas ilin.

La roko famiĝis pro poemo de Heinrich Heine el la jaro 1824. De tiu ĉi poemo (kiu ekde 1837 vaste konatiĝis ankaŭ kiel kanto - vidu sube maldekstre) ekzistas almenaŭ 20 diversaj tradukoj en Esperanto (i.a. de Zamenhof en Fundamenta Krestomatio).

Sed la unua poemo verkita pri la legendo estis (1802) tiu de Clemens Brentano. Poste, ankaŭ la franca poeto Guillaume Apollinaire verkis poemon pri tio.

> 
> **Lorelej’**
> 
> 
> 
> Ne scias mi, kial mi estas  
> 
> Malgaja en la kor’.  
> 
> Antikva fabelo restas  
> 
> Por ĉiam en mia memor’.  
> 
> 
> 
> 
> Vespero jam ekmalheliĝas,  
> 
> Fluadas la Rejn’ en trankvil’,  
> 
> La supro de l’ monto lumiĝas  
> 
> En vespersuna bril’.  
> 
> 
> 
> 
> Belega knabino jen tronas  
> 
> Kun ora juvelar’,   
> 
> La belan vizaĝon kronas   
> 
> Mirinde la ora harar’.   
> 
> 
> 
> 
> Ŝi uzas kombilon el oro   
> 
> Kaj dume kantas ŝi.   
> 
> Mirige tuŝas al koro   
> 
> Sorĉiga la melodi’.   
> 
> 
> 
> 
> Kaj sopiregon eksentas   
> 
> Ŝipisto dum sia vetur’;   
> 
> Rifaron li ne priatentas,   
> 
> Al monto rigardas li nur.   
> 
> 
> 
> 
> Mi kredas, ke dronos finfine   
> 
> Ŝipisto kun sia boat’,   
> 
> Kaj tion kaŭzis feine   
> 
> La Loreleja kantad’.   
> 
> 
> 
> 
> *Heinrich Heine el la jaro 1824, tradukita de Leopold Elb (mortinta en 1912), kun postaj modifoj*
> 
> 
> 

Koordinatoj: 50° 08′ 22″ N 7° 43′ 44″ O﻿ / ﻿50.13944 °N, 7.72889 °O﻿ / 50.13944; 7.72889 (mapo)

Literaturo
----------

* Inge Simon, Karl Heinz Schaeffer: Die Loreley. Dichtung, Wahrheit, Legende? Ellaboraĵo por uzo dum la Esperanto-Kurso por progresintoj en Aalen. Kun i.a. 15 versioj de la fama poemo de Heinrich Heine en Esperanto - [Aalen]: Eld. Esperanto-Grupo Aalen (EGA), [2007]. - 8 p.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝo kun 3 esperantaj tradukoj de la poemo Loreley
* La Lore Lay de Brentano
* La Loreley de Apollinaire

Vidu ankaŭ
----------

* Loreley en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Loreley en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 165 Lorelejo (asteroido)
*Kabarett Niedermair* en Vieno kie okazis en 2019 la premiero de kabaredarta programo de Lacković.
**Malarina** (vere *Марина Лацковић/Marina Lacković*; naskiĝinta en 1990 en Serbujo) estas serba-aŭstra kabaredistino kaj studentino pri literaturoj.

Vivo
----

Estante infanĝardenanino ŝi venis al Tirolo kien la patro (masonisto) kaj la patrino (gastronomifaklaboristino) sekvis la avinon kiu estis estinta gastlaboristino jam pli frue. La junulajn jarojn ŝi pasigis en Innsbruck kaj en 2011 ŝi transloĝiĝis Vienon. Tie ŝi komencis studon pri kompara literaturscienco kaj eklaboris ĉe la interreta paĝaro de ORF.

En 2019 kuraĝigis ŝin Denice Bourbon de *Politically Correct Comedy Club* (PCCC) mem prezenti sin scenejе. La unuaj eventoj kun ŝi estis ĉe *Werkstätten- und Kulturhaus* (WUK) en Vieno. La pseŭdonimon *Malarina* inspirigis al ŝi epizodo de la (ofte kortuŝa) socia reportadserio *Alltagsgeschichten* de Elizabeth T. Spira. Fine de 2019 ŝi ĝuis la individuan kabaredejan premieron kun la titolo *Serben sterben langsam*: tion ŝi prezentis i.a. ĉe *Kabarett Niedermair* kaj en la kadro de *ORF-Sommerkabarett* (2022). Por la soloo ŝi ricevis apogpremion de *Österreichischer Kabarettpreis*.

Komence de 2021 ŝi por la unua fojo anis en la kviza teamo de *Was gibt es Neues?*.

Televide ŝi spekteblis i.a. ĉe la elsendoj *Vereinsheim Schwabing* kaj *Schlachthof* de Bavara Radio kaj *Pratersterne* de ORF. Septembre de 2021 ŝi partoprenis la vienan festivalon *Donauinselfest* (Kulturbühne) kaj en februaro 2022 ŝi ĵurianis ĉe la alternativa kantokonkurso *Protestsongcontest*. En 2023 gajnis ŝi la renomitegan premion de Salzburger Stier.

Ŝia unua gepatra lingvo ne estas la serba sed la rumana (minoritato de la vlakoj).

Referencoj
----------

1. ↑  Stefan Weiss: "Austroserbin Malarina: Mit dem Oberschwabo auf drei letzte Bier". - Ĉe: *Der Standard*, 13.10.2021
2. ↑  Mathias Ziegler: "Dann sollen sie es halt Ethno nennen". - Ĉe: *Wiener Zeitung*, 22.2.2022
3. ↑  "Über mich"
4. ↑  "PCCC\* - Vienna's First Queer Comedy Club"
5. ↑  "Furchtbar, dass ich Djokovic kritisiere!"
6. ↑  "Zehnmal ORF-„Sommerkabarett" mit Athanasiadis, Mittermeier, Malarina, Rubey, Kulis und Co."
7. ↑  "Österreichischer Kabarettpreis 2022 geht an Josef Hader"
8. ↑  "Stefano Bernardin begrüßt zum ersten „Kabarett Spieleabend""
9. ↑  "Das war der Protestsongcontest 2022". - Ĉe: orf.at, 13.2.2022
10. ↑  "Salzburger Stier 2023 an Malarina". - Ĉe: orf.at, 7.11.2022

Eksteraj ligiloj
----------------

* hejmpaĝo
* ĉe la datenaro IMDb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 824364
 |
**Arthur FITGER** (naskiĝinta la 4-an de oktobro 1840 en Delmenhorst, mortinta la 28-an de junio 1909 en Bremen-Horn) estis germana pentristo kaj poeto.

Vivo
----

*Der getreue Ekkehard*
Fitger ekstudis en 1858 ĉe la Akademio de Munkeno antaŭ liaj estadoj en Antverpeno (ekde 1861) kaj Parizo. Inter 1863 kaj 1865 li estis en Romo, poste alterne en Vieno kaj Berlino. Ekde 1869 li transloĝiĝis el Bremeno.

Liaj pentraĵoj estas dekoraj kaj monumentalaj apartentante je granda parto al la fantaziaĵoj. Gaja friso infana pri korpaj funkcioj kaj la friso *Die Nacht und ihr Gefolge* (ambaŭ en kastelo en Orientfrislando) menciindas el lia unua kreiva periodo. En Bremeno li plibeligis la Remberto-kirkon (per bildigoj de la erarinta filo kaj de la bona samariano), la ŝipan domon kaj la regnan poŝtejon. Famiĝis lia bildo *Barbarossas Erwachen* kiun inspiris la milita jaro 1870; en 1875 li komisiitis ornami per vandpentraĵoj la kelon de la urbodomo. En 1883 kaj 1884 li realigis maletajn vandaĵojn en la Artohalo hamburga, poste en Bremeno la bildigojn de la sep virtoj kompatemaj por Ruten-konvento, 14 bildojn por la refektorio de la kastelo de la duko de Saksio-Meiningen en Altenstein, frison pri importado kaj eksportato por la borso bremena (de longeco de 72 metroj), pentraĵojn por la vaporŝipo "Kaiser Wilhelm I." de Norddeutscher Lloyd. Sekvis laboroj por la reprezentiga salonego de kastelo en Oldenburg, por la artsocieta ejo de Bremeno, por diversaj privatuloj en Bremeno kaj Hamburgo. Por la Katedralo de Bremeno li donacis eĉ du bildojn pri la adorado de la saĝuloj kaj la elkrucigo de Jesuo.

Graveco kaj verkisteco
----------------------

Fitger, orientiĝinte pri Peter von Cornelius kaj Bonaventura Genelli, poste aliĝis al la moderna kolorema movado konkurencante al Hans Makart; fine li tamean preferis denove pli heljan bildojn.

Kiel verkisto li ankaŭ furoris. Ofte surscenigitis liaj dramoj »Adalbert von Bremen« (Oldenburg 1873), »Die Hexe« (Oldenburg 1878), »Von Gottes Gnaden« (tria eldono, Oldenburg 1895), »Die Rosen von Tyburn« (Oldenburg 1888), »San Marcos Tochter« (Oldenburg 1902). Por la Bremena porartista societo li verkis diversajn festivalaĵojn (»Albrecht Dürer«, »Johann Kepler« und »Michelangelo«) kaj la etan epopean poemon »Roland und die Rose« (1871). Plej gravis liaj freŝ-tonaj poeziaj antologioj »Fahrendes Volk« (kvara eldono, Oldenburg 1894) kaj »Winternächte« (tria eldono, Oldenburg 1887). Sekvis ankoraŭ »Jean Meslier« (Leipzig 1894) kaj la poemoj »Requiem aeternam dona ei« (Leipzig 1894). Li ankaŭ eldonis tradukaĵoj de la byron-a »Marino Faliero« kaj de la augier-a »Philiberte« (Oldenburg 1886, 1888).

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 6. Leipzig 1906, p. 633 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arthur Fitger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Verkoj ĉe Projekt-Gutenberg
* Ligiloj ĉe DDB
* Alvoko fondi Fitger-societon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 717282
* GND: 118691511
* LCCN: no93030292
* VIAF: 10640265
* ISNI: 0000000066750024
* SUDOC: 244430284
* ULAN: 500058055
* MBA: cfb6f7e2-070f-44af-8e97-2317f9915cb1
* RKD: 217748
* NKC: xx0058760
 |
**Pálné Veres** [vereŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo (tio estas ŝia geedza nomo) **Veres Pálné,** laŭ ŝia origina nomo (hungarsinsekve) **Beniczky Hermin** estis hungara feministo. Ŝiaj nobelaj antaŭnomoj estis *benicei kaj micsinyei* [miĉinjei].

Pálné Veres
Memortabulo pri Pálné Veres
Beniczky Hermin  naskiĝis la 13-an de decembro 1815 en Lázi, ŝi mortis la 28-an de septembro 1895 en Váchartyán.

Biografio
---------

Beniczky Hermin post orfiĝo estis edukita en pluraj familioj. En 1939 ŝi edziniĝis, post 2 jaroj ŝi naskis en Vanyarc. La geedza nobela paro havis viglajn kontaktojn kun figuroj (ekzemple Imre Madách, Pál Szontágh). En 1855 Pálné Veres iris al Pest (urbo) por akiri elstaran edukadon al sia filino, ŝi spertis, ke la fraŭlinoj ne havas lerni tiel, kiel la viroj. Ekde 1865 ŝi iniciatis movadon por la ina edukado. Post 4 jaroj ŝi instalis lernejon por fraŭlinoj. En 1880 mortis ŝia sola nepo, post 2 jaroj memore al la nepo ŝi instalis propran lernejon. En 1893 ŝi ricevis premion. Ŝi ĝismorte strebis por la virina edukado.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Felhívás a nőkhöz* (Manifesto al la virinoj), (1865)
* *Buzdító szózat*

Memorigiloj
-----------

* strato, gimnazio kaj memortabulo en Budapeŝto
* strato en Balassagyarmat
* lernejo en Vanyarc

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2013-12-29 per la retarkivo Wayback Machine
* 

* Kategorio Pálné Veres en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 565875
* GND: 122109473
* LCCN: nb2004010799
* VIAF: 20554883
* ISNI: 0000000037692435
* BNF: 14475435t
 |
**Pál Jakucs** [jakuĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jakucs Pál** estis hungara botanikisto, ekologo, biologo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1987). Lia frato estis László Jakucs.

Pál Jakucs  naskiĝis la 23-an de junio 1928 en Sarkad. Li mortis la 17-an de oktobro 2000 en Debrecen.

Biografio
---------

Pál Jakucs frekventis gimnazion kaj universitaton en Debrecen. Li lernis multe de Rezső Soó. Inter 1951-1966 li laboris en Budapeŝto en muzeo, poste en instituto. Dum la botanikaj esploradoj li unuafoje profitis en Hungario la aerofotojn. En 1971 li ekinstruis en universitato de Debrecen, kie li estis katedrestro inter 1979-1998, poste li emeritiĝis. Li longe redaktis fakrevuon *Acta Botanica*. Li ricevis 3 premiojn kaj memormedalon.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Mátra* (1955)
* *Nouveau classement cénologique des bois de chênes xérothermes [Quercetea pubescenti-petraeae cl. nova] de l’Europe* (1960)
* *Dynamische Verbindung der Wälder und Rasen: Quantitative und qualitative Untersuchungen über die synökologischen, phytozönologischen und strukturellen Verhältnisse der Waldsäume* (1972)
* *Ecology of an oak forest in Hungary: Results of "Síkfőkút project": Structure, primary production and mineral cycling* (1985) (kune kun aliaj)

Fontoj
------

* biografio kun foto
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Halina KOMAR** (n. en 1937, m. 13-an de februaro 2023) estis pola turisma organizantino kaj esperantistino (ekde 1981), ŝi instruis kaj disvastigis Esperanton, fondis kaj gvidis la turisman entreprenon Korlando (1989-2004) kaj centron de interkultura edukado en Nowy Sącz, iniciatis Esperanto-kunvenojn kadre de la ekonomiaj forumoj en Krynica-Zdrój kaj multkulturan vilaĝon Esperanto en la festivalo Przystanek Woodstock / Pol’and’Rock, okupiĝis pri pluraj edukaj kaj kulturaj projektoj ligitaj al Esperanto, (kun)organizis esperantistajn renkontiĝojn kaj kongresojn, kaj estis prezidanto de Pola Esperanto-Asocio inter 2007-2011. Ŝi estis reprezentanto en Pollando de Eŭropa Esperanto-Unio el Bruselo kaj membro de la Aŭtonoma Registaro de la Universitato de la Tria Aĝo de Nowy Sącz. En 2017 Halina Komar ricevis Diplomon pri Elstara Agado de Universala Esperanto-Asocio (UEA).

Vidu ankaŭ
----------

* Ekonomia Forumo de Krynica

Referencoj
----------

1. ↑  (pl) *Nowy Sącz: nie żyje Halina Komar. Kochała i upowszechniała język esperanto*, Sądeczanin, la 15-an de februaro 2023.
2. ↑  Ni funebras kaj kondolencas Halina Komar, La Ondo de Esperanto, p. 40, n-ro 1, 2023

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822866
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Dido (apartigilo) |

**Dido** (**Dido Florian Cloude De Bounevial Armstrong**) estas brita kantistino, komponistino kaj produktistino. Ŝi naskiĝis la 25-an de decembro 1971 en Londono.

Biografio
---------

**Dido** estas naskiĝinta la 25-an decembro 1971 en Londono. Ŝia patrino, Clair, estas franca poeto kaj ŝia patro estas irlanda eldonisto. Kiam ŝi havis 6 jarojn frekventis la Guildhall School of Music, Londono. Kiam ŝi havis 10 jarojn, Dido lernis ludi pianon kaj violonon. Kiel adoleskanto ŝi lernis ludi gitaron.

En 1995, Dido rekordis *demo tracks* de ŝia kantoj kaj sendis iliojn en Network Mannagment. Tiuj ĉi kantoj ellasiti ĉar demo album "Odds & Ends". Ankaŭ en 1995, Dido ekis kunlabori kun britia bando Faithless en ilian unuan albumon "Reverence". Dido estis unuo de aŭtoroj kaj kantistino en kanton "Flowerstand Man". En 1997 Dido rekontis produktisto de usona muzika eldonejo "Artista" kaj ekis laboron en ŝian unuan albumon. En 1997, Dido kunlaboris kun Faithlessdenove en ilia duan albumon "Sunday 8PM" en kantojn "Postcards" kaj "Hem of His Garment". En 1999, en Usono ellasiti unuan albumon de Dido nomiti "No Angel". Unue, album ne estis multe sukcese, sed en 2000 ŝi kunlaboris kun Eminem en lian kanton "Stan" kaj "No Angel" aspektigis unu de plej sucese albumojn de mundo.

Diskografio
-----------

**Albumoj**

Odds & Ends - 1995
No Angel - 1999/2001
Life for Rent - 2003

**Singloj**

Here With Me - 2000
Thankyou - 2001
Hunter - 2001
All You Want - 2001
Don't Think of Me (Usona promo CD) - 2002
One Step Too Far (kun Faithless)
White Flag - 2003
Life for Rent - 2003
Don't Leave Home - 2004
Stoned (Promo CD) - 2004
Sand in My Shoes - 2004

**DVD**

Live at Brixton Academy - 2005

* Kategorio Dido (kantistino) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 135824
* GND: 124905676
* LCCN: no2002082198
* VIAF: 746145857876623020121 5132623, 746145857876623020121
* ISNI: 0000000055155844
* SUDOC: 078070376
* BNF: 140379177
* MBA: d1353a0c-26fb-4318-a116-defde9c7c9ad
* NLA: 57437327
* BIBSYS: 4000028
* NKC: ola2002152446
* ICCU: DDSV138322
* BNE: XX4716499
 |
**Pierre FAUCHARD** (2a de Januaro 1679 – 21a de Marto 1761) estis franca kuracisto, konsiderata la "patro de moderna dentokuracado".

Fauchard iĝis konata kiel la "patro de la moderna dentokuracado". Spite al la limigoj de la primitivaj kirurgaj instrumentoj dum la fino de la 17-a kaj komenco de la 18-a jarcentoj, Fauchard estis tre lerta kirurgo kiu faris rimarkindajn improvizaĵojn al dentokuracaj instrumentoj, ofte adaptante ilojn el horloĝistoj, juvelistoj kaj eĉ barbiroj, kiuj laŭ li povus esti utilaj en dentokuracado. Li enkondukis plombadon kiel traktado kontraŭ karioj. Li asertis, ke suker-derivitaj acidoj kiel tartara acido estis responsaj pro la apero de karioj, kaj ankaŭ sugestis, ke tumoroj ĉirkaŭ la dentoj kaj ĉe la gingivoj povus aperi en la plej fruaj stadioj de karioj.

Fauchard estis la pioniro de la prostodontiko aŭ dental reordigado, kaj li inventis multajn metodojn por anstatŭi perditajn dentojn. Li sugestis, ke anstataŭaĵoj povus esti faritaj el ĉizitaj blokoj de eburo aŭ osto. Li ankaŭ enkondukis la uzadon de dentobremsiloj, dekomence fabrikitaj el oro; li malkovris, ke la dentopozicion oni povas korekti, ĉar la dentoj sekvas la modelon de la instalitaj kabloj. Vaksigitajn fadenojn el lino aŭ silko kutime oni uzis por plifortigi la bremsilojn. Liaj kontribuoj al la mondo de la dentokuraca scienco konsistas ĉefe el lia publikiĝaĵo de 1728 nome *Le chirurgien dentiste* (La dentista kirurugo). En la franclingva teksto estis inkluditaj "baza buŝa anatomio kaj funkciado, dentokonstruado, kaj variaj operaciaj kaj restaŭradaj teknikoj, kaj efektive apartigita dentokuracado disde la pli ampleksa kategorio de kirurgio".

Post Fauchard, la studado de dentokuracado rapide etendiĝis.

Referencoj
----------

1. 1 2  André Besombes.  (1993) *Pierre Fauchard (1678–1761): The First Dental Surgeon, His Work, His Actuality*. Pierre Fauchard Academy.
2. 1 2  Bernhard Wolf Weinberger.  (1941) *Pierre Fauchard, Surgeon-dentist: A Brief Account of the Beginning of Modern Dentistry, the First Dental Textbook, and Professional Life Two Hundred Years Ago*. Pierre Fauchard Academy.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 867358
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Pierre Fauchard en la hispana Vikipedio.*