| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Passiflora*** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Malpigialoj  *Malpighiales*  |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Pasifloracoj  *Passifloraceae*  |
|
|
|
|
|
| Genro: | Pasifloro *Passiflora* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
| L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Passiflora*  |

 |
| v • d • r |

La speciriĉa plantogenro de la **Pasifloroj** (*Passiflora*) apartenas al familio de la Pasifloracoj (*Passifloraceae*). La plej multaj de pli ol 530 specioj hejmiĝas en la neotropiso, sed ĉ. 20 specioj venis el la Paleotropiso.

Priskribo
---------

*Passiflora*-specioj estas plej ofte multjaraj herbaj aŭ lignigitaj plantoj. Nur unu specio estas unujara planto. Plej ofte ili kreskas kiel grimpplantoj. Tre malofte kiel vertikalaj arbustoj aŭ arboj. La foliakseloj havas ĉirojn. La alterne starantaj folioj havas malsamajn formojn. En la folitigoj troviĝas eksterfloraj nektarioj.

La plej okulfrapaj karakterizaĵo estas la belaj, radisimetriaj floroj, kiuj havas diametron de ĝis 18 cm. La perianto ofte havas brilantajn kolorojn. Ili estas ĉirkaŭitaj de 15 ĝis 50 fadenformaj staminodioj kiuj havas brilantajn kolorojn. Meze de floroj estras la generaj organoj (kvin fekundaj stamenoj kaj tri stigmoj) kiuj estas kunigitaj al tiel nomataj androginoforoj. 

La plantoj formas berojn nomitajn **pasifrukto** aŭ **grenadilbero** (Vd en NPIV).

Deveno kaj etimologio
---------------------

La plej multaj el la pli ol 530 *Passiflora*-specioj venis el Sudameriko kaj Mezameriko, ĝis suda Nordameriko, sed ĉirkaŭ 25 specioj venis el Aŭstralio (*Passiflora aurantia*, *Passiflora herbertiana* kaj *Passiflora cinnabarina*), Azio, Madagaskaro kaj la Galapagoj. La praloĝantoj de Ameriko uzis ilian kuracajn kaj ebriigan efikojn.

La termino *Passiflora* originas de la latinaj *passio* (pasiono) kaj *flora* (floro), ĉar en la floroj troviĝas multaj simboloj de la pasiono de Kristo (ekz. pri la Dornokrono).

Kelkaj specioj
--------------

Blua pasifloro (*Passiflora caerulea*)
Ekzistas pli ol 530 *Passiflora*-specioj. Ili malsamas rilate al la flora koloro (verda, blanka, rozea, purpura, ruĝa, lila, violkolora, ĉielblua gis malhelblua kaj nigra), koloro de la folioj kaj grandeco de la folioj (multaj verdecaj tonoj, ankaŭ makulitaj kaj plurkoloraj, formoj de la folioj kaj grandeco de la fruktoj (pluraj kilogramoj ĝis kelkaj gramoj). 

Per bredado aldoniĝis en la 20a jarcento pluraj centoj da hibridoj.

Konata kiel potplanto (ĉambroplanto) estas blua pasifloro (*Passiflora caerulea*) kaj *Passiflora* ×*violacea*, hibrido el *Passiflora caerulea* kun *Passiflora racemosa*

*Passiflora incarnata* estas grimpplanto kun maldikaj verdaj lignigitaj tigoj, tri ĝis kvin lobaj folioj kaj unuope starantaj floroj kun okulfrapa viol-blanka flanka korono. Ĝi kreskas ĝis 10 m kaj estas uzata en medicino, ĝi estas parenca al *Passiflora edulis*.

La plej konataj ruĝeflorantaj pasifloroj estas *Passiflora racemosa*, *Passiflora murucuja*, *Passiflora alata*, *Passiflora coccinea*, *Passiflora vitifolia* kaj *Passiflora piresii*.

La plej multaj specioj de pasifloroj hejmiĝis en la tropika kaj subtropika Sudameriko. Tri hejmiĝis en Nordameriko (*Passiflora affinis*, *Passiflora incarnata* kaj *Passiflora lutea*) pluraj en Azio, Aŭstralio kaj Oceanio. La nordamerikaj specioj kaj *Passiflora tucumanensis* kaj *Passiflora caerulea* estas iomete frostrezistaj. 

*Passiflora caerulea*, *Passiflora incarnata* kaj *Passiflora lutea* estas la plej frostrezistaj kaj povas elteni ĝis −15 °C.

Ĉiuj pasifloroj de la subgenro *Astrophea* (ekzemple *Passiflora lindeniana* kaj *Passiflora macrophylla*) ne estas grimpoplantoj, sed malgrandaj arboj.

Utilplantoj estas *Passiflora edulis*, *Passiflora quadrangularis* kaj *Passiflora ligularis*, kiuj produktas la konatajn fruktojn marakujo kaj grenadilo.

Sistematiko
-----------

La genro *Passiflora* estas dividita nuntempe en 22 aŭ 24 subgenroj (klasifikado laŭ Killip 1938) kun kvar subgenroj. La kvar monofitaj subgenroj laŭ Feuillet & MacDougal 2004 estas jenaj:

* Subgenro *Passiflora* L.: kun ĉ. 240 specioj i.a. *Passiflora caerulea*, *Passiflora incarnata*, *Passiflora edulis* f. *edulis*, *Passiflora edulis* f. *flavicarpa* kaj *Passiflora ligularis*.

Ili havas „tipajn" "pasifloroj-florojn kaj produktas plej ofte manĝeblajn ĝis bongustajn fruktojn (vidu *Passiflora edulis*).

* Subgenro *Decaloba* (DC.) RCHB.: la ĉ. 220 specioj de la subgenro *Decaloba* estas plej ofte relative malgrandaj kaj nerimarkindaj. Al tiu subgenro apartenas *Passiflora morifolia*, *Passiflora coriacea*, *Passiflora citrina* kaj *Passiflora sanguinolenta*. Iliaj floroj povas havi la kolorojn flavajn, ruĝajn, blankajn kaj helverdajn. Ofte la folioj havas marmorajn (blankajn kaj verdajn foliojn) ekzemple en *Passiflora trifasciata*.

* Subgenro *Astrophea* (DC.) MAST.: ĉ. 52 specioj.
* Subgenro *Deidamioides*(HARMS) KILLIP: 13 specioj.

* Passiflora ×belottii, hibrido de Passiflora alata kaj Passiflora caerulea*Passiflora* ×*belottii*, hibrido de *Passiflora alata* kaj *Passiflora caerulea*
* blua pasiflora (Passiflora caerulea), floro kun androginoforoblua pasiflora (*Passiflora caerulea*), floro kun androginoforo
* citronverda passifloro (Passiflora citrina)citronverda passifloro (*Passiflora citrina*)
* Passiflora alata*Passiflora alata*
* Passiflora incarnata*Passiflora incarnata*
* Passiflora kermesina*Passiflora kermesina*
* Passiflora morifolia*Passiflora morifolia*
* Passiflora picturata*Passiflora picturata*
* Passiflora kultivaro*Passiflora* kultivaro
* grapola pasifloro (Passiflora racemosa).grapola pasifloro (*Passiflora racemosa*).
* Passiflora sanguinolenta*Passiflora sanguinolenta*
* Passiflora serratifolia*Passiflora serratifolia*
* Passiflora vitifolia*Passiflora vitifolia*
* Passiflora coccinea*Passiflora coccinea*
* Passiflora holosericea*Passiflora holosericea*
* Passiflora loefgrenii*Passiflora loefgrenii*

Fruktoj
-------

La fruktoj estas beroj. La manĝeblaj fruktoj de la genro nomiĝas marakujo aŭ grenadilo. La fruktoj havas firman haŭton. La interno de la frukto gustas amare ĝis dolĉe. Ankaŭ ekstreme acidaj fruktoj ekzistas. Ili havas multe da vitamino C.

Oni distingas jenajn pasifruktojn:

* purpura grenadilo (*Passiflora edulis* f. *edulis*)
* dolĉa grenadilo (*Passiflora edulis* f. *flavicarpa*)
* flava grenadilo (*Passiflora ligularis*)
* banana pasifloro aŭ kurubo (*Passiflora tarminiana*, antaŭe: *Passiflora tripartita var. mollissima*)
* reĝa aŭ giganta granadilo (*Passiflora quadrangularis*)

* kompleta marakujokompleta marakujo
* tranĉita marakujotranĉita marakujo
* pasifrukto, flava marakujo, bruna marakujo (tranĉita)pasifrukto, flava marakujo, bruna marakujo (tranĉita)
* fruktoj de  Passiflora edulisfruktoj de *Passiflora edulis*
* dolĉa granadilo (Passiflora ligularis)dolĉa granadilo (*Passiflora ligularis*)
* sekigitaj, sterilaj fruktoj de Passiflora caerulea: tranĉitasekigitaj, sterilaj fruktoj de *Passiflora caerulea*: tranĉita
* sekigita, sterila frukto de Passiflora caerulea, grandeco  24 mmsekigita, sterila frukto de *Passiflora caerulea*, grandeco 24 mm

Enhavosubstancoj
----------------

Specioj de la genro *Passiflora* enhavas indol-alkaloidojn.

Krizino aŭ  **C15H10O4** estas flavonoido kun antioksidigaj proprecoj trovata en la mielo, propoliso, pasifloroj, *Passiflora incarnata* kaj tiel plu.

Naturkuracado
-------------

La specio *Passiflora incarnata* estas uzata en naturkuracado.

*Heliconius melpomene rosina* el la familio de la Helikonienoj

Literaturo
----------

* A. Katie Hansena, Lawrence E. Gilberta, Beryl B. Simpsona, Stephen R. Downieb, Armando C. Cervic, Robert K. Jansen: *Phylogenetic Relationships and Chromosome Number Evolution in Passiflora*, In: *Systematic Botany*, Volume 31 (1), 2006, S. 138–150. COI:10.1600/036364406775971769 (Abschnitte Beschreibung und Systematik)
* Bettina kaj Torsten Ulmer: *Passionsblumen*, Formosaverlag, Witten 1999
* Ellsworth Paine Killip: *The American species of Passifloraceae*, 1938.

Referencoj
----------

1. ↑  Gunther Franke (Hg.): *Nutzpflanzen der Tropen und Subtropen. Band 2: Spezieller Pflanzenbau*. Ulmer, Stuttgart 1994, S. 290f. ISBN 3-8252-1768-X

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pasifloro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Pasifloro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Pasifloro en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Steckbrief der Gattung. Arkivigite je 2007-05-09 per la retarkivo Wayback Machine (deutsch)
* A–Z der Nutzpflanzen. Arkivigite je 2014-08-22 per la retarkivo Wayback Machine
* *Passiflora Society*.
* Website mit weiterführenden Informationen zu verschiedenen *Passiflora*-Arten
* Einzelne Arten werden steckbriefartig vorgestellt.[*rompita ligilo*]
* viele Bilder verschiedener Passifloren – MSTN.
* Webseite mit Illustrationen/Gemälden und Erläuterungen zur Signaturenlehre der Passionsblumen.
* Fotos und Pflegehinweise zu den einzelnen Arten und Hybriden