**Añués** (ankaŭ *Kastelo Añués*) estas neloĝata areo en Aragono, apartenanta al la municipo de Sos del Rey Católico, tre proksima al la limo kun la historia regiono Navaro.  Ĝi situas en provinco Zaragozo, en la komarko Cinco Villas.

Loknomo
-------

En 1098 ĝi aperas en dokumentoj kun la nomoj "Anivessem" kaj "Anoisse" en la listo de havaĵoj donitaj al la abato Raimundo por la konsekro de la monaĥejo de Leyre.

Geografio
---------

La senhomigita areo de Añués situas je 42º 31' norda latitudo kaj je 1º 17' orienta longitudo, kun alteco de 530 metroj, ĉe la piedo de la Sierra "Peña", sur ĝia norda deklivo kaj tre proksime al granda arbaro, nomata "El Chaparral".

Historio
--------

Añués estas en "profunde romiigita areo, tre proksima al gravaj romiaj setlejoj", proksime de la romia vojo, kiu ligis "Cesaraugusta" (Zaragozo) kun "Pompaelo" (Pamplono).  En la jaro 880, Añués apartenis al la monaĥejo de Leyre, per donaco de la navara reĝo García Íñiguez. 

En 1136 ĝi apartenis al la Reĝlando Aragono, kaj tiam fortikaĵlaboroj estis aranĝitaj en antaŭvido de navaraj invadoj. 

Ĝis la jaro 1305, ĝi restis posedaĵo de la monaĥejo Leyre, kiam la monaĥoj eksiĝis favore al reĝo Jakobo la 2-a de Aragono, kontraŭ patronado de la preĝejo "La Real". En 1473 la reĝo Johano la 2-a de Aragono transdonis ĝin kiel regitaĵo al Juan Ortiz, en dankemo pro lia helpo dum la enlanda milito en Navaro, sed la loko ade perdis gravecon. La vilaĝo "Añués" senhomiĝis fine de la 16-a jarcento. Estas dokumentite, ke ĝi estis senhoma en la jaro 1610. 

Ĝiaj lastaj posedantoj estis tiuj de la familio "Añués" ĝis la "Konfisko de Mendizábal" (1836-37). Ĝi estis poste akirita en 1840 fare de la familio "Bonafonte", en kies proprieto ankoraŭ daŭras.

Monumentoj
----------

**\* Kastelo "Añués":** La kastelo estas fortikaĵo konstruita sur malgranda elstaraĵo sur la deklivo de la monto "Chaparral". Ĝi estis gardoturo super la najbara regno Navaro.  
Ĝi konsistas el kvadrata turo konstruita per masonaĵo, proksimume 4 metrojn sur ĉiu flanko, pintata per kreneloj kaj sagofendoj sur siaj muroj. La turo estas proksimume 12 m alta.  Ene estas helikforma ŝtuparo por aliri la terason. Ĝia alirpordo estas duonronda arko. Ĝi komunikis kun la romanika preĝejo, kiu estis alkroĉita. 

**\* Preĝejo "San Pedro" (Sankta Petro):** La romanika preĝejo estas kanone orientita. Ĝia konstruo datiĝas de la lastaj jaroj de la 12-a jarcento kaj la unuaj jaroj de la 13-a. Ĝi konservas la okcidentan muron, preskaŭ ĉion el la suda muro kun la sakristio kaj kelkaj el la piedoj de la norda muro.  Ĉi tiu preĝejo, dediĉita al Sankta Petro, komunikis kun la kastelo, al kiu ĝi estis alkroĉita. Ĝi havas duonrondan absidon kaj rektangulan navon je ĉirkaŭ 18 je 6 metroj. Nuntempe la preĝejo perdis sian tegmenton, kvankam ĝi konservas la komencojn de la volbo, kun pinta barelo kaj plifortigita per tri transversaj arkoj.

Estas menciinde
---------------

Ĝi estas konsiderata unu el la plej malnovaj kasteloj en la provinco de Zaragozo, kun la grandaj ŝtonoj kiuj konsistigas ĝin.  Proksime de la nuna turo troviĝas bazo el grandaj ŝtonoj kun malmulte da laboro, de kio devis esti alia granda turo, dokumentita en la jaro 880, certe detruita en unu el la islamaj atakoj, ĉar tiu, kiu ekzistas apud la romanika preĝejo, ne ŝajnas esti tiel malnova. 

Estas tiuj, kiuj kredas, ke tiuj grandaj neregulaj kaj malbone prilaboritaj ŝtonoj el antaŭa turo, metitaj laŭpeze, eble apartenis al islama turo.

Vidu ankaŭ
----------

* Aragona regioneto Cinco Villas.

Referencoj
----------

1. ↑
2. 1 2
3. 1 2
4. 1 2
5. ↑  [*rompita ligilo*]
6. ↑
7. ↑  Guitart Aparicio, Cristobal: Castillos de Aragón. Zaragoza, Librería General, 1986, vol. III, pp. 151-152
8. ↑
9. 1 2   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2021-09-22. Alirita 2023-01-02.
10. ↑
11. ↑
12. ↑
13. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------



* Turo de Añués.
* GR1: Turo de Añués - Ponto de Montañana.
* Aera vojaĝo ekde Sos ĝis Añués kaj reen.
* Sportvojo de Sos al Añués.
* Cirkla sportvojo de Añués al pinto de montaro "Peña".
* Dolmeno de Arás (ankaŭ nomita de Añués).

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807124
 |