recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Newport Folk Festivals logo.
La **Newport Folk Festivalo** estas usona ĉiujara popol-muzika festivalo en Newport, Rod-Insulo, kiu komenciĝis en julio 1959 kiel ekvivalento al la antaŭe establita *Newport Jazz Festival*. La festivalo ofte estas konsiderata unu el la unuaj modernaj muzikaj festivaloj en Usono kaj restas fokuso en la ĉiam kreskanta genro de "popola" muziko.

La Newport Folk Festival estis fondita en 1959 de George Wein, fondinto de la jam bone establita *Newport Jazz Festival*, kaj posedanto de Storyville, ĵaza klubo en Bostono. En 1958, Wein ekkonsciis pri la kreskanta movado pri revigliĝinta popolmuziko kaj komencis inviti popolajn artistojn kiel Odetta por prezenti dimanĉan posttagmezojn ĉe Storyville.

La inaŭgura festivalo kalkulis je Pete Seeger, Earl Scruggs, The Kingston Trio, John Jacob Niles, Sonny Terry kaj Brownie McGhee, Odetta, The New Lost City Ramblers, kaj pli. Eble la plej rimarkinda agado estis la surpriza debuto de la 18jaraĝa Joan Baez, kiu estis alportita kiel gasto de Bob Gibson.

La festivalo revenis en 1960 kaj estis vastigita por inkludi tri noktojn. La vicigo emfazis muzikan diversecon, rezervante prezentistojn el Afriko, Skotlando, Hispanio, Israelo kaj Irlando kune kun "tradiciaj" popolmuzikistoj kiel Pete Seeger, Ewan McColl, John Lee Hooker, Cisco Houston kaj Tommy Makem.

* Kategorio Newport Folk Festival en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ismail Hanija.
**Ismail ĤANIJA** (arabe إسماعيل هنية aŭ سماعيل عبد السلام أحمد هنية, *Ismail Abdassalam Aĥmad Ĥanija*; naskiĝis en 1962 en rifuĝejo aŝ-Ŝati en la Gaza-strio) inter marto 2006 kaj junio 2007 estis ĉefministro de la Palestina Aŭtonomia Areo. Li apartenas al politikaj gvidantoj de la palestina Hamas.

Liaj gepatroj devis fuĝi pro la araba-israela milito de 1948 en la rifuĝejon de aŝ-Ŝati ĉe Gaza-urbo. Li plenkreskis tie kun la familio, vizitis lernejon de la Unuiĝintaj Nacioj en Gaza kaj studis ĝis 1987 en la Islama Universitato de Gaza-urbo araban literaturon kaj tie kontaktiĝis kun la radikala sendependiĝa movado. Li estis arestita en 1987 kaj 1988 pro partopreno en la unua Intifado. Oni kondamnis lin en 1989 je trijara prizono kaj li estis deportita kun aliaj gvidantoj de Hamas al suda Libano.

Post sia reveno en 1993 li iĝis dekano de filozofia fakultato de la Islama Universitato. Li estis en 1997 buroĉefo de ŝejko Aĥmed Jasin, la spirita gvidanto de Hamas, kaj kontakta persono de Hamas al Palestina Aŭtonomia Instanco. Li – kiel akompananto – travivis la atencon kontraŭ Jasin en marto de 2004. Li estis elektita ĉefministro de la novelektita palestina parlamento.

Hanija havas dek tri infanojn.

* Kategorio Ismail Hanija en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 140555
* GND: 1148066233
* LCCN: n2012053229
* VIAF: 255729056
* ISNI: 0000 0003 7801 1423
 |
Mansako de la fama firmao Burberry,
**Moda akcesoraĵo** (**galanterio** estas aro da tiaj akcesoraĵoj) estas objekto, kiu kutime kontribuas, en sekundara maniero, al la kostumo de la portanto. La esprimo venis en uzon en la 19-a jarcento. Akcesoraĵoj ofte kompletigas kostumon kaj kutime estas elektataj por specife kompletigi la aspekton de la portanto.

Tipoj
-----

Modaj akcesoraĵoj povas esti loze klasifikitaj en du ĝeneralajn areojn: tiuj kiuj estas portitaj kaj tiuj kiuj estas vestitaj. Tradiciaj portitaj akcesoraĵoj inkludas monujojn kaj mansakojn, ventumilojn, sunombrelojn kaj ombrelojn, bastonojn, kaj ceremoniajn glavojn. Akcesoraĵoj kiuj estas vestitaj povas inkludi jakojn, botojn kaj ŝuojn, kravatojn, zonojn kaj rimenojn, ŝelkojn, gantojn, mufojn, juvelojn, brakhorloĝojn, skarpojn, ŝalojn, skarpojn, koltukojn, ŝtrumpetojn, kaj ŝtrumpojn.

Notoj
-----

* Kategorio Akcesoraĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  ReVo  galanterio en ReVo   Arkivigite je 2021-07-11 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑   (15 November 2010) *The Dictionary of Fashion History*. Berg. ISBN 978-1-84788-533-3.
**Nova Friburgo** (jen esperante kaj portugale, portugala prononco ˈnɔvɐ fɾiˈbuʁɡu, germane *Neufreiburg*, germana prononco nɔʏˈfʁaɪbʊʁk) estas municipo, grandurbo kaj katolika diocezo en la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio.

Bazaj informoj
--------------

Nova Friburgo en la subŝtato (ruĝe).
* Areo: 933 km²
* Supermara alteco: 846 m
* Loĝantaro: 184,786 en 2015
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* Poŝtkodo:
* Telefonkodo:
* Aŭtokodo: RJ

Geografio
---------

Urbomezo de Nova Friburgo
Nova Friburgo kuŝas en sudorienta parto de la lando en altebenaĵo laŭ rivero. Limoj de la municipo estas Bom Jardim (Rio-de-Ĵanejrio), Cachoeiras de Macacu, Casimiro de Abreu, Duas Barras, Macaé, Silva Jardim, Sumidouro, Teresópolis kaj Trajano de Morais. Nova Iguaçu troviĝas 109, **Rio-de-Ĵanejro** 101, Belo Horizonte 299, Guarulhos 431, San-Paŭlo (urbo) 441, Campinas 473, Curitiba 768, **Braziljo** 916, Goiânia 941, Salvador de Bahio 1117, Porto Alegre 1222, Campo Grande 1268, Maceió 1579, Recife 1780, Teresina 1911, Natalo (Brazilo) 1995, São Luís 2204, Belém 2403, Manaus 2846 km.

Historio
--------

Ĝis la 19-a jarcento en la nuna Nova Friburgo vivis indianoj. En 1818 laŭ reĝa dekreto alvenis el Friburgo svisaj familioj (resume 1 458 enmigrintoj). Tiu loko kun klimato kaj naturaj karakterizaĵoj estis similaj al tiuj en ilia lando. Nature la loko iĝis Nova Friburgo. Post kelkaj jaroj alvenis jam germanoj, italoj, portugaloj kaj aliaj popoloj. La unua trajno alvenis en 1872. Agrikulturo estis la bazo de ekonomia agado ĝis 1910, kiam la industriiĝo komenciĝis. La urbo estis trafita per inundo (eĉ la plej granda naturkatastrofo en la historio de Brazilo) en 2011, almenaŭ 820 homoj mortis. La loĝantaro restis sen trinkakvoj, elektroj, manĝaĵoj kaj gasoj.

Ekonomio
--------

Kolegio en Nova Friburgo
Fakultato en Nova Friburgo
En Nova Friburgo la plej gravaj okupiĝoj estas la subvestindustrio, metalurgia industrio, agrikulturo (floroj). Menciindas ankaŭ la turismo, kiel en Svislando.

Trafiko
-------

Nova Friburgo estas atingebla precipe per fervojo kaj ŝoseo de Niterói.

Klimato
-------

Nova Friburgo havas altebenaĵan tropikan klimaton kun freŝaj kaj sekaj vintroj kaj humidaj kaj mildaj someroj. La ĉiujara averaĝa temperaturo estas 19 °C.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo Johano Baptisto

Ĝemelurboj
----------

* Svislando Fribourg, Svislando

Vidu ankaŭ
----------

* Nova Friburgo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nova Friburgo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo
* portugale Asocio de Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio
* angle mapo, distancoj Arkivigite je 2016-08-06 per la retarkivo Wayback Machine
* angle
Pri la komunumo
---------------

**Obfelden** estas komunumo en la distrikto Affoltern, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 4465 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Obfelden situas ĉe la orienta bordo de la rivero Reuss en okcidente de la montoĉeno Albis.

Trafiko
-------

Per poŝtaŭtobusoj la komunumo estas konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

Historio
--------

Unuaj setlejoj en Obfelden jam datiĝas el la ŝtonepoko. Arkeologoj trovis sur la teritorio de la komunumo la faman ortrezoron de *Unterlunnern*, kiu hodiaŭ videblas en la Nacia Muzeo de Svislando en Zuriko.

El la kvin setlejoj *Toussen* (una skriba mencio 1325 kiel *Thunsen*), *Bickwil* (unua skriba mencio 1243 kiel *Bickwilare*), *Wolsen* (unua mencio 1311 kiel *Wolunsun*), *Oberlunnern* kaj *Unterlunnern* (antaŭe *Lundenrrun*) disvolviĝis iom post iom komunumo, kiu en mezepoko apertenis al Ottenbach. La 15-an de feburaro 1847 Obfelden fariĝis aŭtonoma politika komunumo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Obfelden

* Kategorio Obfelden en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Affoltern |
| --- |
| Aeugst ĉe Albis • **Affoltern ĉe Albis** • Bonstetten ZH • Hausen ĉe Albis • Hedingen • Kappel ĉe Albis • Knonau • Maschwanden • Mettmenstetten • Obfelden • Ottenbach ZH • Rifferswil • Stallikon • Wettswil ĉe Albis |  |

 |
**Konĝu** (koree 공주시, laŭ ĉinaj literoj **公州市**) estas universitata urbego en Sud-Koreio.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 940,71 km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 109,750 en 2017
* Horzono: UTC + 9
* Poŝtkodoj: 314010-314929
* Telefonkodo: (+82) 41
* 36° 27′ 20″ N 127° 07′ 29″ O﻿ / ﻿36.45556 °N, 127.12472 °O﻿ / 36.45556; 127.12472 (mapo)

Geografio
---------

Konĝu situas en la meza-okcidenta landparto en montara regiono.

Fortikaĵa enirejo en Konĝu
Laboratorio pri higieno de bestoj en Konĝu

Historio
--------

Konĝu antaŭ Kristo estis nomita Unĝin kaj estis ĉefurbo de regno. En 538 ĉesis la ĉefurba statuso, tamen ĝi restis grava centro ĝis 660. La nuna urbo naskiĝis en 1995. En 2004 estis proponita plano redoni la ĉefurban statuson (anstataŭ Seulo). Iom poste la Konstitucia Tribunalo juĝis ĝin kontraŭkonstitucia.

Trafiko
-------

Konĝu havas gravan fervojan stacidomon.

Klimato
-------

La najbaraj montoj protektas Konĝu de la nordaj ventoj, do la klimato ĉi tie estas iom pli varma, ol en aliaj urboj en la provinco. La meza somera temperaturo estas 23,3 °C, la meza vintra temperaturo estas ĉirkaŭ 1 °C.

Vidindaĵoj
----------

Stacidomo en Konĝu
* budhismaj heredaĵoj
* nacia muzeo (1972)
* fortikaĵo
* memorturo pri la revolucio

Ĝemelurboj
----------

* Azerio Gabele, Azerio (2015)
* Ĉina Popola Respubliko Ŝenjango, Ĉinio
* Japanio Nagomi, Japanio
* Japanio Jamaguĉi, Japanio
* Japanio Morijama, Japanio

Fontoj
------

* WikiTrans

* Memorejo pri la revolucioMemorejo pri la revolucio
* KampusoKampuso
* MuzeoMuzeo
En komputado, **objektema programado** estas projektada kaj programada paradigmo, kiu baziĝas sur la ideo krei programojn per kununuigo de rilataj datumoj kaj funkcioj ene de objektoj. Ĉiu objekto konsistas el siaj propraj datumoj kaj siaj funkcioj kiuj povas ŝanĝi la datumojn. La objektoj plej ofte reprezentas aferojn, kiujn la programo devas trakti, ekzemple: dokumentoj, personoj, bildoj, butonoj, ktp.

Objektema programado emfazas la jenajn konceptojn:

* Objektoj: unuo de la objektema programlingvo, kiu havas ambaŭ datumon por la objekto, kaj metodojn por atingi tiun datumon.
* Abstraktado: la ebleco plue utiligi metodojn kaj datumojn el similaj trajtoj de objektoj.
* Enkapsuligo: ĉiu objekto regas sian propran internan staton. Oni povas atingi datumon de objekto nur per ties metodoj.
* Homonimigo: objekto aŭ metodo povas respondi al mesaĝo plurvoje, depende de la tipo de la mesaĝo kaj la tipo de la objekto.
* Heredado: permesas objektojn esti organizataj hierarkie, tiel la "infanaj" objektoj heredas la datumon kaj metodojn de la "patraj" objektoj.

Ĉiu objekto nepre estas ekzemplero de minimume unu klaso. Ĉiu klaso prezentas eksplicitan koncepton, distingitan de aliaj klasoj, kaj ankaŭ datumtipon kun precize difinita interfaco. Oni ordinare traktas klasajn interfacojn kiel aro da mesaĝoj, kiuj eblas sendi al klasa ekzemplero (aŭ, alie, aro da metodoj, t.e. agoj, kiuj eblas plenumi kun ekzempleroj de la klaso).

Ekzemploj de objektemaj programlingvoj
--------------------------------------

Historio de Objektema programado de algolo, fortrano kaj LISP ĝis C#.
* Ada
* C++
* C#
* D
* Java
* Python
* Smalltalk
* Ruby

* Kategorio Objektema programado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Partopreno en la Konvencio pri Biologiaj Armiloj 

|  |  |
| --- | --- |
| 
██ Subskribis kaj ratifis
██ Konsentis aŭ alvenis
██ Neagnoskita stato, aganta pere de traktato
 | 
██ Nur subskribis
██ Ne-subskribinto
 |

La *Konvencio pri la Malpermeso de la Evoluado, Produktado kaj Provizo de Bakteriologiaj (Biologiaj) kaj Toksaj Armiloj kaj pri ilia Detruo* (kutime konata kiel la **Konvencio pri Biologiaj Armiloj**, mallongigo: **KBA** (aŭ **BWC** laŭ angla siglo) aŭ **Konvencio pri Biologiaj kaj Toksaj Armiloj**, mallongigo:**BTWC**) estis la unua plurpartia senarmiĝa traktato malpermesanta la produktadon de tuta kategorio de armiloj. Ĝi estis la rezulto de longedaŭraj penoj de la internacia komunumo establi novan instrumenton kiu suplementus la Ĝenevan Protokolon de 1925.

La KBA estis malfermita por subskribo la 10-an de aprilo 1972 kaj ekfunkciis de la 26-a de marto 1975 kiam dudek du registaroj deponis siajn instrumentojn de ratifado. Nuntempe estas 185 ŝtatoj kiuj engaĝiĝas pri la malpermeso de la evoluigado, produktado kaj provizado de biologia kaj toksaj armiloj. Tamen, la manko de ajna formala konfirmo de la reĝimo por monitori ĝian observadon limigis la efikecon de la Konvencio.

Vidu ankaŭ
----------

* Armilo de amasa detruo
* Konvencio pri Kemiaj Armiloj

Eksteraj ligiloj
----------------

* La retejo de la Konvencio pri Biologiaj Armiloj
* Neoficiala retejo de la Konvecnio pri Biologiaj kaj Toksaj Armiloj Arkivigite je 2008-04-10 per la retarkivo Wayback Machine
* Teksto de la Traktato Arkivigite je 2011-10-04 per la retarkivo Wayback Machine ĉe la Centro por Mondo en Ekvilibro
* Plena Teksto de la Konvencio Arkivigite je 2010-12-29 per la retarkivo Wayback Machine
* Usono rifuzas kontrolon en la retejo de *Le Monde Diplomatique en Esperanto*
Situo de Obrovac en Serbio (en la verda municipo).
Romkatolika preĝejo en Obrovac
Ortodoksa preĝejo en Obrovac
**Obrovac,** serbe **Обровац,** germane **Obrowatz** aŭ *Oberndorf,* hungare **Boróc** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka en municipo de Baĉka Palanka.

Bazaj informoj
--------------

* Alto super marnivelo: 82 m
* Areo: 30 km²
* Loĝantaro: 3170
* Poŝtkodo: 21423
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

Situo
-----

Obrovac situas sur ebenaĵo laŭ traira flankovojo.

Historio
--------

Alvenintoj el Dalmatio fondis la vilaĝon en 1308. Post la turka erao germanoj kaj serboj alvenis tien. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Boróc 2930 homoj (1843 germanoj (63%)). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. Post la 2-a mondmilito la germanoj depoeriĝis. En 2002 loĝis en Obrovac 3177 homoj, (serboj 2870 (90%), ciganoj 133, hungaroj 27, jugoslavianoj 20, kroatoj 19, slovakoj 8 kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Episkopo Sankta Fernando de 1884, en 1923 renoviĝis, la turo estas 46 m-ojn alta
* ortodoksa preĝejo
Ekzemplo de printempa neĝofandado en Peñalara (Hispanio). La supra bildo estas de la 30a de aprilo kaj la malsupra de la 9 de junio.
**Neĝofando** aŭ **neĝofandado** estas la fandado de neĝo kaj de frostejoj, kiel konsekvenco de la pliiĝo de la temperaturo en la printempo. Tiam la neĝofandado povas liberigi enormajn volumenojn de akvo kiu frostiĝis dum la vintro; tiel kreskiĝas la akvokvanto de la riveroj, eventuale ĝis okazigi inundojn, ĉefe se pluvas sur la akvokolekta baseno de la rivero. En la plej malvarmaj regionoj, la procezo povas akriĝi pro la fragmentado de la frostotavolo kiu kovras la akvon de lagoj kaj akvofluejoj. La glacipecegoj povas amasiĝi ĝis la ekstremo formi barieron, kiu se rompiĝas povas okazi detruegan tajdon; tiel foje oni uzas eksplodaĵojn por rompi tiun barieron kaj eviti la eventualan detruegon. Foje la fandado okazas frue en la supra fluejo de rivero, kio kontribuas al la nivelaj plialtigoj.

La kaŭzoj kiuj okazigas nekutiman fandadon (pliampleksan) rilatas al homa aktiveco. Pro tiuj, ekis elĉerpigo de la ozona tavolo, kio pliigas la ultraviolan radiadon kaj sekve la tutmondan varmiĝon (pliiĝo laŭlonge de la tempo de la averaĝa temperaturo kaj de la atmosfero de la Tero kaj de la oceanoj). Aliflanke la homa agado povas influi ankaŭ pere de la senarbarigo, la uzado de fosiliaj brulaĵoj, la transporto kaj la industria agado, ĉar tio ĉio povas helpi la neĝofandadon, ĉar tio ĉio pliigas la produktadon de gasoj de forceja efiko.

Vidu ankaŭ
----------

* Drenado
* Fandakvo
* Libera akvo
* Ligita akvo
* Neĝofandado
* Surfaca fluado

Eksteraj ligiloj
----------------

* "January Thaw: Winter Cold Relief"
* "January Thaw" Arkivigite je 2016-09-18 per la retarkivo Wayback Machine *The Canadian Encyclopedia*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 705382
* LCCN: sh85134518
* BNF: 119832641
 |
Neĝokanono dum funkcio

**Neĝokanono** (neĝoproduktilo) estas populara nomo de teknika instalaĵo, per kiu oni produktas neĝon. la aparato entenas la sekvajn ĉefpartojn: *akvorezervujo, pumpilo, kompresoro, akvo- /aero-/elektroalkondukoj, neĝoproduktilo.*

La neĝo estiĝas kiam akvo trairas konvenan ventilon kaj la apuda aerfluo kaj la malvarma ĉirkaŭo transformas la akvon al .

Proprecoj de la teknike produktita neĝo dependas je formo de la neĝokristalo, la temperaturo kaj akvoenteno de la likvo. La formon de la kritalo donas la kunefiko de la temperaturo, la aera humideco kaj eĉ la aerpremo.

La arta neĝo havas kugloformon kaj grandon de 30-350 mikrometroj, pezon de 300-500 kg/m³, dum la novneĝo heksagonalan formon kaj grandon de 50-100 mikrometroj, pezon de 10-80 kg/m³. Tiuj diferencoj montriĝas eĉ en la albedo kaj varmokunkonduka kapablo.

En Eŭropo troviĝas ĉ. 3100 neĝokanonoj kaj tiuj uzas en jaro kaj je hektaro unu milionon da litroj da akvo kaj elektron de 260.000 kWh. Tiu akvokvanto do mankas vintre el la rojoj, riveretoj, el kiuj oni prenas tiujn.

Historio
--------

La baza principo estis hazarde malkovrita en la 1940-aj jaroj, kiam oni esploris en Kanado glaciiĝon de ajutoj en ventokanalo.

La unua premaera neĝokanono estis produktita en 1950 kaj patentita en 1954. Alden Hanson anoncis patentigon en 1958 helican neĝokanonon (akceptita en 1961). La patentigo de la lanca neĝoproduktilo okazis en 1970 fare de Herman K. Dupré, tiel oni noimas tiun ankaŭ HDK-instalaĵo.

* Neĝokanono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Neĝokanono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 230554
 |
**Novales** [noBAles] (en aragona Nobals aŭ Novals) estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la sudo de la komarko *Hoya de Huesca* (kies ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem nome Ŭesko) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas en la sudo de la komarko *Hoya de Huesca*. Ĝi estas ĉe la valo de la rivero Guatizalema sude de la provinca kaj komarka ĉefurbo. La municipa teritorio limas kun tiuj de Sesa, Albero Alto kaj Argavieso.

La loĝloko Novales mem (464 msm) estas je 16 km sudoriente de Huesca inter Sesa sude kaj Argavieso norde.

Historio
--------

Plej frua mezepoka mencio estas de 4a de decembro 1097, per citaĵo al "Fortunio Garcez de Balle in Novales". 

La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Novales akrigita pro la detruo de la milito: oni malaltiĝis el 460 loĝantoj en 1920 ĝis nunaj 155 loĝantoj (2022).

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (migdaloj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj kaj bovoj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejo, la ermitejo, kaj ekstere naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

1. ↑  (Ubieto Arteta, Colección diplomática de Pedro I, núm. 41, p. 269)

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Novales en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813767
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Mikso | **Oni proponas alinomi la artikolon «Neĝtabulkrucado» al «Neĝtabulkroso».****Kialo:** konforme al jam ekzistantaj motokroso, biciklokroso, ĉar ĉi tie estas neniu rilato kun iu ajn kruco

---

Se vi konsentas aŭ kontraŭas la proponon, bonvolu skribi viajn argumentojn sur la diskutan paĝon. |

Neĝtabulkrucado
**Neĝtabulkrucado** estas neĝtabulada konkurso je kiu grupo de minimume kvar konkursantoj per neĝtabuloj paralele subenveturas konkursan vojon. Kutime startas po kvar neĝtabulistoj samtempe kaj du el ili kvalifikiĝas por la venonta rondo en elimina sistemo. Se do 32 personoj partoprenas konkurson, okazas inkluzive la finalo kvar rondoj.

Oni startas paralele el startejo. La konkursvojo kutime estas tremallarĝa kun obstakloj kaj diversaj malfacilaĵoj (saltejoj, kurvoj, malaltiĝoj, ŝtupoj mallarĝiĝoj, ktp.) kaj estas diversaj deklivanguloj, tiel ke la partoprenantaj sportistoj devas montri siajn veturkapablojn.

Pro la mallarĝaj konkursvojoj kolizioj inter la konkursantoj ne maloftas, kaj la veturistoj tial devas porti protekto-helmojn kun mentonprotekto kaj aliajn protektilojn.

Ekde 2006 en Torino la sporto apartenas al la oficiala programo de la Vintraj Olimpikoj.

* Kategorio Neĝtabulkrucado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ksenona arkolampo de 15 kW uzita en IMAX kinprojekciada sistemo.
Hidrarga arkolampo el fluoreska mikroskopo.
**Arkolampo** aŭ **arkampolo** estas lampo (ampolo) kiu produktas lumon pere de elektra arko (nomita ankaŭ voltaeca arko). La karbona arkolumo, kiu konsistas el arko inter karbonaj elektrodoj en aero, inventita de Humphry Davy komence de la 1800-aj jaroj, estis la unua praktika elektra lumo. Ĝi estis amplekse uzita komence de la 1870-aj jaroj por lumigo de stratoj kaj grandaj konstruaĵoj ĝis ĝi estis superigita de la inkandeska lampo komence de la 20a jarcento. Ĝi estas plue uzata en pli specialaj aplikoj kie necesas lumpunkto kun alta intenseco, kia serĉolumo aŭ kinprojekciilo ĝis post la Dua Mondmilito. La karbona arkolampo estas nuntempe eksmoda.

Notoj
-----

1. 1 2 .  Arc Lamps. *Resources*. [Edison Tech Center ] website, Schenectady, Novjorko (2013). Alirita 22a de Novembro, 2014.

* Arkampolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Arkampolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 512299
* GND: 4146217-8
* LCCN: sh85041760
* NDL: 00563323
 |
Policano haltigas Gandhi (1913).
**Neperforta rezisto**, **neperforta lukto**, **neperforta malobeo**, **neperforta agado**, **neperforta aktiveco** aŭ **pacema rezistado** estas taktiko de protesto rilata kun la civila malobeo kiu celas la sukceson de politika, socia kaj kultura ŝanĝo sen neceso uzi perforton kiel politika armilo.

En la praktiko uzas simbolajn protestojn kaj agojn de ne-kunlaborado en politikaj kaj ekonomiaj areoj.

Ĝenerale, la koncepto de neperforto celas kondutojn nekutimajn en la vivmanieroj kaj moroj de la loĝantaro. Ĝi konsistas en provoko de atentaltiro pere de surprizo. Estas maniero plifirmigi la malkonsenton pere de praktiko, kiu estas konsiderata eksterleĝa kaj uzas agojn de neago (oni malakceptas realigi agadojn socie akceptitaj aŭ devigaj pro leĝo aŭ regularo); agojn de rekta agado (male oni faras agadojn kontraŭ la kutimo aŭ rekte malpermesitajn); aŭ kombinon de ambaŭ.

Notoj
-----

1. ↑  «Noviolencia para generar cambios sociales». Alirita la 2an de majo 2020.
2. ↑   Pozo, Alejandro (2015). El diccionario de la guerra, la paz y el desarme. Icaria. p. 31.

Vidu ankaŭ
----------

* Anarki-pacismo
* Asertiveco
* Bojkoto
* Civila malobeo
* Civitana rezistado
* Civila malobeo
* Humanisma psikologio, Socia psikologio
* Konscienca obĵeto
* Senperforto, Senperforta komunikado
* *Satyagraha*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 690251
* LCCN: sh85098528
* NKC: ph135602
 |
Neĝtabulo kun bindaĵoj
**Neĝtabulo** aŭ **neĝbreto** (angle *snowboard*) estas vintra sportilo per kiu oni veturas sur neĝo suben al deklivo. Male ol skiado oni nur uzas unu tabulon.

Ekzistas liberstilaj (*Freestyle*), liberveturaj (*Freeride*), karvaj (*Carving*) kaj konkursaj (*Race*) neĝtabuloj. La longeco de neĝtabulo estas preskaŭ 1,4 ĝis 1,8 metroj kaj la kerno konsistas el ligno, ŝaŭmaĵo aŭ aluminio. Novaj teknologioj uzas ankaŭ karbonon, vitrofibrojn kaj similajn materialojn, kiuj havas pli da firmeco.

Nun neĝtabuletoj fariĝas ankaŭ por infanoj. Je la suba flanko estas substanco, kiu plibonigas la akcepton de vakso kaj la glitecon. La taliaj tabuloj havas ŝtalajn randojn por ebligi halton sur malmolaj kurejoj kaj kurboveturon. Je la supra flanko muntiĝas du neĝtabulbindaĵoj por fiksi la neĝtabulŝuojn.

Neĝtabulsportoj
---------------

La neĝtabulado ekdisvatiĝis en la 1980-aj jaroj kiel konkurenca sporto al la klasika skiado. Ekzistas hodiaŭ diversaj olimpikaj neĝtabul-disciplinoj kiel ekzemple liberstilo kaj neĝtabulkrucado.

* Neĝtabulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Neĝtabulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Surfotabulo
* Rultabulo
* Skiado
* Duontubo
* Skilifto
* Neĝtabulado
**Gábor Boros** [boroŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Boros Gábor** estas hungara historiisto, altlerneja instruisto.

Gábor Boros (filozofihistoriisto) naskiĝis la  13-an de julio 1959(nun 1959-07-13) en Tata (Hungario).

Biografio
---------

Gábor Boros (filozofihistoriisto) akiris an diplomon (MSc) en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1984, poste li havis stipendion 3 jarojn, pli poste inter 1987-2020 li instruis en la universitato. Li estis vicdekano (2015-2018), krome li instruis ankaŭ en Pezindustria Teknika Universitato inter 1994-1997 kaj inter 2001-2011 en Scienca Universitato de Szeged. En 1999 kaj 2000 li havis stipendiojn en Berlino kaj Wolfenbüttel. Li estis levita universitata instruisto en 2006. Ekde 2018 li estis profesoro kaj katedrestro en Kalvinana Universitato Gáspár Károli. Li kandidatiĝis (CSc) en 1989, li doktoriĝis (DSc) en 2003 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en 1999. Li edziĝis en 1982, poste filo naskiĝis. Li ricevis plian stipendion inter 1997-2000, premiojn en 2018 kaj 2019.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A spinozai etika rekonstrukciója* (disertaĵo, 1989)
* *Heilsfragment. Rekonstruktion der Spinozanischen Ethik* (1990)
* *A mozgástörvényektől Isten értelmi szeretetéig. A morális univerzum kitágulása a mechanikai filozófiában* (disertaĵo, 2003)
* *Gottfried Wilhelm Leibniz gyakorlati filozófiája.* (2009)
* *The Culture of Love in China and Europe* (2019)
* *Georg Misch és az önéletírás* (2021)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 839842
 |



* Portalo pri Biografio
Koordinatoj: 43° 59′ 27″ N 102° 7′ 51″ U﻿ / ﻿43.99083 °N, 102.13083 °U﻿ / 43.99083; -102.13083 (mapo)

La **Observatorio de Badlands** estas astronomia observatorio en Quinn (Suda Dakoto, Usono). Ĝi ŝuldas sian nomon al la proksima Nacia Parko Badlands (Nacia Parko de Badlandoj). Ĝia MPC kodo estas **918**..

Ĝi estis establita en 2000 de la usona astronomo Ron Dyvig asociata kun la Kolegio pri Optikaj Sciencoj kaj la Observatorio Steward de la Universitato de Arizono.

Ron Dyvig, kiu estis engaĝiĝinta en konstruo de teleskopoj kiel esplora teknikisto ĉe la Universitato de Arizono, decidis krei sian propran instrumenton : Neŭtona teleskopo de 26 coloj (66 cm). En komenco de 1998, li aĉetis eksan malsanulejon en Quinn (Suda Dakoto) kiun li transformis en observatorio helpe de la Astronomia Societo de la Nigraj Montetoj (*Black Hills Astronomical Society*). Malgraǔ incendio en fino de 1998, la teleskopo de 16 coloj estis instalita en la observatorion en februaro 2000 kaj vidis sian unuan lumonjn la 27-an de majo 2000.

Kiam la Observatorio de Badlands malfermiĝis, la urbo Quinn instalis kovrilojn sur la stratolampojn por malgrandigi la luman poluon.

Malkovritaj asteroidoj
----------------------

| Asteroidoj malkovritaj : 8 |
| --- |
| (82361) 2001 MV6 | 23-a de junio 2001 |
| (134973) 2001 FA  | 16-a de marto 2001 |
| (160882) 2001 PC29 | 15-a de aŭgusto 2001 |
| (208349) 2001 RX10 | 11-a de septembro 2001 |
| (220245) 2002 XR45 | 10-a de decembro 2002 |
| (222433) 2001 QB | 16-a de aŭgusto 2001 |
| (241780) 2001 OK | 17-a de julio 2001 |
| (252591) 2001 XO1 | 9-a de decembro 2001 |

*Minor Planet Center* kreditas senpere al la Observatorio de Badlands la malkovron de 8 asteroidoj inter 2001 kaj 2002.

En novembro 2016, entute 25 numerotitaj asteroidoj estis malkovritaj elde la Observatorio de Badlands far'de pluraj astronomoj (krom R. Dyvig mem), kiel la itala amatora astronomo Fabrizio Tozzi, kiu malkovris la asteroidon (315495) 2008 AQ3 uzinte defore la Observatorion de Badlands per Interreto en 2008.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Kodoj de la Observatorioj (*Minor Planet Center*)
2. ↑  *Black Hills Astronomical Society*, Rapid City, Suda Dakoto, Usono (angle)
3. ↑  Historio de la Observatorio, el la paĝaro de la Observatorio de Badlands Arkivigite je 2020-02-21 per la retarkivo Wayback Machine(angle)
4. ↑  Observatorio de 25000 $ helpas sciencistojn sekvi asteroidojn, Arkivo de *Voice of America* ; 27-a de oktobro 2009(angle)
5. ↑  MPC alfabeta listo de asteroidaj malkovrintoj (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Observatorio de Badlands ; Oficiala paĝaro Arkivigite je 2007-12-26 per la retarkivo Wayback Machine
* angle Observatorio de Badlands ; Mapo de Klara Ĉielo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Astronomio |


---

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Badlands Observatory en la angla Vikipedio.*
*Twentysix Gasoline Stations*, 1963 de Ed Ruscha.
Manpentrita kovrilpaĝo de Blake por *Songs of Innocence and of Experience*. Tiu versio de la kovrilpaĝo estas el Kopio Z nuntempe tenita de la Kongresa Biblioteko.

**Artista libro** estas artverko kiu uzas la formon de la libro. Ili estas ofte publikigitaj en malgrandaj kaj multekostaj eldonoj, kvankam ili estas foje produktitaj kiel unuopaj objektoj. Artistaj libroj estis uzitaj laŭ ampleksa gamo de formoj, kiaj volvolibroj, faldeblaj broŝuroj, koncertinoj aŭ izolaj aĵoj enhavataj en libro. Artistoj estis aktivaj en presarto kaj libroproduktado dum jarcentoj, sed la artista libro estas ĉefe formo de la fino de la 20a jarcento kun radikoj en la pli fruaj avangardaj movadoj, kiaj Dada, Konstruktivismo, Futurismo, kaj Fluxus.

Referencoj
----------

1. ↑   Songs of Innocence and of Experience, copy Z, object 1 (Bentley 1, Erdman 1, Keynes 1) "General Title Page". William Blake Archive. Alirita 26a de Septembro, 2013.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Artista libro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Off Book: Book Art – filmeto produktita el Off Book


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 542055
* GND: 4229053-3
* LCCN: sh85008302
* BNF: 133186675
* NKC: ph767231
* BNE: XX4576691
 |
Novi Itebej troviĝas en (verda) Municipo Ĵitiŝte en Serbio
Mapo pri municipo Ĵitiŝte
Preĝejo de Novi Itebej
**Novi Itebej,** serbe **Нови Итебеј,** hungare **Magyarittabé** [madjaritabE] aŭ *Alsóittabé* (=Suba-Ittabé) estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Ĵitiŝte.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 22  km²
* Koordinatoj: 45°33′20″N 20°41'24″E
* Alto super marnivelo: 77 m
* Loĝantaro: 1310
* Poŝtkodo: 23236
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

Situo
-----

Novi Itebej situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, inter Bega kaj Kanalo Bega, proksime de la rumana landlimo. Srpski Itebej troviĝas nur 100 metrojn, Zrenjanin 37 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1219 laŭ tiama hungara ortografio *"Withubu"*. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. Hungaroj rehomigis ĝin ekde 1786. Pro ĥolero vilaĝanoj mortis en 1831 kaj en 1849. La vilaĝo apartenis ĝis Traktato de Trianon al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Párdány, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Novi Itebej 1315 homoj, (1077 hungaroj (82 %), 103 serboj, 54 ciganoj, 16 jugoslavianoj, 4 kroatoj, 3 germanoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1866
* skulptaĵo pri Lajos Kossuth de 1904

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Novi Itebej en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Talsi** (latve, germane historie ankaŭ *Talsen*, livone *Tālsa*) estas urbo en la okcidento de Latvio, en la regiono Kuronio (latve *Kurzeme*). La urbo havas 12.931 loĝantojn kaj estas la centro de samnoma distrikto.

Historio
--------

Talsi unuafoje dokumente menciiĝis dum la 13-a jarcento fare de la perforte kristanigaj kaj koloniigaj baltiaj krucmilitoj de la germanlingvaj kavaliraj Germana kaj Livonia Ordenoj. Tamen ĝis la 20-a jarcento la loko restis sen eksterregiona signifo. Dum tiuj jarcentoj la loko estis malgranda merkatejo en la germane regita Duklando Kuronio. La ĉefa enspezofonto estis minado kaj fandado de fero.

Dum la 19-a jarcento komenciĝis alfabetiga kampanjo kaj la unuaj rus- kaj germanlingvaj lernejoj malfermiĝis. Dum la jaro 1917 Tarsi ricevis urborajtojn. La urbo tiumomente havis proksimume 4000 loĝantojn, 12 procentoj el ili estis judoj. Ekzistis urbeta kultura vivo kun koncertoj kaj teatroprezentoj. Dum la Dua Mondmilito sub la okupado de Nazia Germanio la plej multaj lokaj judoj, kiel ĉie en nazie okupitaj partoj de Eŭropo, estis forportitaj kaj grandparte murditaj.

Dum la jaroj de sovetunia okupado oni unue penis pri ioma zorgado pri la medio kaj konstruis plurajn parkojn en la urbeto. Dum la jaro 1965 la Latva SSR decidis en la urbo konstrui fabrikon pri fandado de fero – tiu fabriko en kulminaj tempoj dungis 350 homojn kaj eksportis siajn produktojn en la tutan Sovetunion kaj eĉ ĝis Britio kaj Mongolio. La nova prospero permesis la konstruon de sovetuniaj kinejo, hotelo, administra centro kaj aŭtoparkejo.

Post la resendependiĝo de Latvio la urbo aparte profitas pro la refortiĝo de turismo en la regiono Kuronio.

Gefiloj
-------

* Intars Busulis, kantisto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Talsi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo de la urbo (en la latva, angla, germana kaj rusa)
Situo de Neštin en Serbio (en la verda municipo).
Panoramo de Neštin
**Neštin,** serbe **Нештин,** hungare **Nyest** [njest] estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka en municipo de Baĉka Palanka.

Bazaj informoj
--------------

* Alto super marnivelo: 135 m
* Areo: 34 km²
* Loĝantaro: 900
* Poŝtkodo: 21314
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

Situo
-----

Neštin situas laŭ dekstra bordo de Danubo. Ilok troviĝas 5 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko. Baldaŭe keltoj vivis tie, poste la romianoj havis tie fortikaĵon. Antaŭ la hungaroj avaroj loĝis tie. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1323. En la 16-a jarcento la komunumo apartenis al la Osmana Imperio, poste serboj alvenis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nyest 1648 homoj (serboj en majoritato, hungaroj kaj kroatoj en minoritato). Ĝis fine de la 1-a mondmilito Nyest apartenis al Hungario, al Szerém, al distrikto de Újlak, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio (dum la 2-a mondmilito al Kroatio). En 2002 loĝis en Neštin 900 homoj, (689 serboj (77%), 86 kroatoj, 56 slovakoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo omaĝe al Kosmaso kaj Damiano de 1759

* Kategorio Neŝtin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Novi Karlovci,** serbe **Нови Карловци,** hungare **Újkarlóca** estas granda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Inĝija. Novi, Нови kaj Új signifas: nova. 

Loko de la municipo en Serbio

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 55  km²
* Koordinatoj: 45°04′29″N 20°10'22″E
* Supermara alteco: 104 m
* Loĝantaro: 3036 en 2002
* Poŝtkodo: 22322
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: IN

Geografio
---------

Novi Karlovci etendiĝas laŭ traira flankovojo, sed ĉefvojo estas proksime.

Mapo pri municipo Inĝija
Preĝejo de Novi Karlovci

Historio
--------

La loko apartenis laŭvice al Hungara reĝlando, al Osmana Imperio, al Habsburga Imperio, al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 2002 loĝis en Novi Karlovci 2897 serboj (95 %), 21 ciganoj, 17 kroatoj, 12 slovakoj kaj aliaj.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara kaj serba Vikipedioj
* Mapo pri Novi Karlovci
Koordinatoj: 26° 11′ 03″ S 28° 04′ 27″ O﻿ / ﻿26.18417 °S, 28.07417 °O﻿ / -26.18417; 28.07417 (mapo)

La **Observatorio de la Unio** (angle *Union Observatory*) estis astronomia observatorio en Johanesburgo (Sud-Afriko). Ĝia MPC-kodo estas **078**. La kavartalo, kie ĝi estis establita ricevis la nomon "*Observatory*".

Ĝi estis fame konata pro la bona kompetenco de ties direktoroj, la esploro pri asteroidoj kaj la malkovro de Proksima Centaŭro (1915).

Ĝi estis fermita pro luma poluo en 1971 -1972.

Tiame, la sud-afrika registaro decidis grupi la tutan astronomian esploron en unu organizaĵo : la Sud-Afrika Astronomia Observatorio (angle *South African Astronomical Observatory* aŭ SAAO) en Kaburbo kun observa stacio en Sutherland (Norda Kablando), kien la ĉefaj instrumentoj, kiel tiuj de la Observatorio Radcliffe en Pretorio estis transportitaj.

La Observatorio de la Unio ricevis plurajn nomojn

* *Transvaal Meteorological Department* (1903 – 1909)
* *Transvaal Observatory* (1909 – 1912)
* *Union Observatory* (1912 – 1961)
* *Republic Observatory* (1961 – 1971)

Ĝiaj direktoroj estis 

* Robert Innes 1903 – 1927
* Harry Edwin Wood 1927 – 1941
* Willem Hendrik van den Bos 1941 – 1956
* William Stephen Finsen 1957 – 1965
* Jan Hers 1965 – 1971

En 2003, la "*South Afican Agency for Science and Technology Advancement*" (SAASTA) akiris la Observatorion de la Unio en 2003 kaj renovigis tiun ejon por aranĝi plurfakan interaktivan edukan instalaĵo de eduko pri astronomio kaj inĝenierarto, kiu malfermis al la publiko en 2008.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Kodoj de la Observatorioj (*Minor Planet Center*)
2. ↑  *Republic Observatory* ; el la paĝaro de *Astronomical Society of Southern Africa* (angle)
3. ↑  Renaskiĝo de la Observatorio de la Unio, el la paĝaro de la SAASTA (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle La Observatorio jubileas siajn 100 jarojn ; el *Joburg", oficiala TTT-ejo de Johanesburgo ; 6-a de oktobro 2003* Arkivigite je 2016-06-12 per la retarkivo Wayback Machine
* angle *The Union Observatory, Johannesburg*; el *Nature* 21-a de junio 1941


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Astronomio |
La **Neŭtona leĝo pri universala gravito** asertas ke ajnaj du korpoj en la Universo altiras unu la alian per forto kiu estas rekte proporcia al la produkto de ties masoj kaj inverse proporcia al la kvadrato de la distanco inter ili. Tiu estas ĝenerala fizika leĝo derivita el la empiria observado kiun Isaac Newton nomigis induktado. Ĝi estas parto de klasika mekaniko kaj estis formulita en la verko de Newton nome *Principia Mathematica* ("nome la *Principia*"), unuafoje publikigita en la 5a de julio 1687. (Kiam la libro de Newton estis prezentita en 1686 al la Royal Society, Robert Hooke faris plendon ke Newton estis akirinta la inversan kvadraton de la leĝo el li.)

Formulado
---------

Sen konsidero de masoj kaj de distancoj, la du fortoj de reciproka altiro inter la du sferoj de malsama grandeco egalas je modulo.
Konsideru du masojn {\displaystyle m\_{1}} kaj {\displaystyle m\_{1}} kun distanco {\displaystyle r} inter ili, ĉiu el ili estas submetita al altira forto, kies la valoro estas donita per la jena formulo:

{\displaystyle F\_{g}={\frac {\mathrm {G} \,m\_{1}m\_{2}}{r^{2}}}\ ,}
kie 
{\displaystyle \mathrm {G} } estas la gravita konstanto, G ≈ 6,67384 · 10−11
N · m2 · kg−2 laŭ CODATA.

En Esperanto
------------

Carlos Spínola en *Veturado tra la interplaneda spaco* prezentas la sciencon, sur kiu baziĝas la movo en la spaco for de la tera surfaco. La amaskomunikiloj sufiĉe ofte parolas nun pri sendo de navigiloj al aliaj planedoj, satelitoj kaj apartaj lokoj en la sunsistemo por astronomiaj observado kaj esplorado, eĉ pri homaj vojaĝoj al Luno, Marso ktp. Sed la kutima sperto veturi sur Tero, eĉ aviadile, ne same funkcias en la spaco. Eblas profiti de la energio de la astroj mem. Por tion kompreni, necesas klarigi la signifon de la neŭtonaj leĝoj de la movo kaj de la universala gravito, kiuj gvidas la trajektoriojn de la falantaj kaj lanĉitaj objektoj sur la tera surfaco aŭ de la astroj en la sunsistemo. Per la neŭtonaj leĝoj eblas facile kalkuli la eskap-rapidon bezonatan por eliri de la tera surfaco aŭ de iu alia konata astro. La diversaj eblaj orbitoj en nia tera puto kaj iliaj trajtoj estos klarigitaj.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Isaac Newton: *In experimentalphilosophy particular propositions are inferred from the phenomena and afterwards rendered general by induction* (En eksperimenta filozofio apartaj proponoj estas forigitaj de la fenomenoj kaj poste rehanilititaj kiel ĝeneralaj fare de indukto): "Principia Mathematica", Book 3, General Scholium, ĉe p. 392 en Volume 2 de la angla traduko de Andrew Motte publikigita en 1729.
2. ↑   CODATA rekomenditaj valoroj (angle). National Institute of Standards and Technology. Alirita 2012-01-11.
3. ↑  Carlos Spínola, *Veturado tra la interplaneda spaco*. En IKU-libro de 2020, pp. 77-92.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĝenerala teorio de relativeco
* Gravito
* Leĝoj de Kepler
* Leĝoj de Newton pri movo
* Neŭtona pendolo
* Galilejo
* Koperniko
* Newton

Eksteraj ligiloj
----------------

* Feather & Hammer Drop on Moon ĉe YouTube
* Newton‘s Law of Universal Gravitation Javascript calculator Arkivigite je 2009-08-17 per la retarkivo Wayback Machine
Občina Pivka
Pivka-stacidomo
**Občina Pivka** (Slovenian Občina Pivka, germana Gemeinde Sankt Peter in der Krain) estas unu el 212 komunumoj en Slovenujo. Ĝi situas en regiono Primorsko-Notranjska. La municipo konsistas el 29 komunumoj kovrante areon de 223,3 km². Komence de 2017 tie loĝis 6 073 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Pivka.

Komunumoj
---------

La komunumo konsistas el la sekvaj 29 vilaĝoj:

Buje, Dolnja Košana, Drskovče, Čepno, Gornja Košana, Gradec, Juršče, Kal, Klenik, Mala Pristava, Nadanje selo, Narin, Neverke, Nova Sušica, Palčje, Parje, Petelinje, **Pivka**, Ribnica, Selce, Slovenska vas, Stara Sušica, Suhorje, Šilentabor, Šmihel, Trnje, Velika Pristava, Volče, Zagorje.

Loko, priskribo
---------------

La teritorio de la komunumo longiĝas de okcidento al oriento, kun alteco de ĉirkaŭ 350 m en la okcidento ĝis preskaŭ 1250 m en la oriento. Ĉirkaŭ la mezo de la komunumo etendiĝas Pivška valo, kiu de sudo al nordo fluas rivero Pivka karsto mergo.

Apudaj municipoj estas:
en la norda Občina Postojna, en la nordorienta Občina Cerknica, en la oriento Občina Loška dolina, en la suda Občina Ilirska Bistrica kaj en la okcidenta Občina Divača.

#### Transporto

Pivšskou valo etendiĝas de nordo al sudo Highway No.6, indikante Illirské Bystrica kaj poste al Kroatio.
En la sama direkto, la fervojo kondukas. En la vilaĝo de Pivka estas turnpunkto okcidente, al la urbo Sežana.

* Kategorio Občina Pivka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Domo de Musikverein, 2006, kie okazas la Novjara koncerto de la vienaj filharmonikistoj.
La **Novjara koncerto de la vienaj filharmonikistoj** (en germana, *Das Neujahrskonzert der Wiener Philharmoniker*) de la Filharmonia Orkestro de Vieno estas koncerto kiu okazas ĉiujare en la mateno de la 1-a de januaro en la Granda Salono aŭ Ora Salono (Große Saal aŭ Goldener Saal) de la *Musikverein* de Vieno, Aŭstrio. Ĝi estas transmitita tutmonde por eventuala aŭskultantaro ĉirkaŭkalkulita en 1000 milionoj de personoj en 54 landoj. Ĉiujare la sama programo estas ludata ankaŭ la 30an de decembro ("ĝenerala trejnado") kaj la 31an de decembro kiel "Koncerto de Sankta Silvestro" (*Sylvesterkonzert*).

La muziko estas, plejparte, el la familio Strauss (Johann Strauß (patro), Johann Strauß (filo), Josef Strauss kaj Eduard Strauss).

La koncerto ĉiam finas per variaj aldonaĵoj post la ĉefa programo (kiuj ne estas inkluditaj en la programo). La muzikistoj tiam deziras kolektive feliĉan Novjaron (*Prosit Neujahr*), kaj finas per la valso de *la Blua Danubo* de Johann Strauss filo, sekvita de la *Radecki-marŝo*, de Johann Strauss patro. Dum tiu lasta verko, la aŭskultantaro plaŭdas ritme kaj la dirigento rigardas al ĝi por direktori ĝin, dum momentoj, anstataŭ la orkestron.

* Kategorio Novjara koncerto de la vienaj filharmonikistoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ŝablono:Informkesto insulo/zorgado/Bildo mankasKoordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.fŜablono:Informkesto insulo/zorgado/areo mankas

**Insulo Kendwa** (svahile *Kisiwa cha Kendwa*) estas protektita, neloĝata insulo en la Maro de Zanj sub la Marrezervejo Daresalamo (DMRS) kun statuso IUCN kategorio II situanta ene de Distrikto Kigamboni de Regiono Daresalamo en Tanzanio. La insula rezervejo mezuras ĉirkaŭ 5,30 km². Insulo Sinda estas en la oriento de la insulo, Insuloj Makatumbi estas en la nordo, kaj la subsdistrikto Kigamboni de Distrikto Kigamboni estas en la okcidento. La insulo estas hejmo de endanĝerigitaj kokoskraboj.

Vidu ankaŭ
----------

* Maro de Zanj
* Marrezervejo Daresalamo

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTanzanio Naciaj parkoj de Tanzanio |
| --- |
| Naciaj parkoj | 
* Arusha
* Gombe Stream
* Golfo Jozani Chwaka
* Katavi
* Kilimanĝaro
* Kitulo
* Lago Manyara
* Montoj Mahale
* Mikumi
* Mkomazi
* Ruaha
* Insulo Rubondo
* Saadani
* Insulo Saanane
* Serengeti
* Tarangire
* Montoj Udzungwa
* Rivero Ugalla
 |
| Rezervejoj | 
* Amani
* Biharamulo
* Grumeti
* Mpanga-Kipengere
* Ngorongoro
* Rungwa
* Selous
* Uwanda
 |
| Mar -parkoj kaj -rezervejoj | 
* Daresalamo
	+ Bongoyo
	+ Mbudya
	+ Pangavini
	+ Fungu Yasini
* Insulo Mafia
* Insulo Maziwi
* Marparko Mnazi Bay Ruvuma Estuaro
 |

 |
**Nia Damo de Baŭno** (france ***Notre-Dame de Beaune***) estas romanika baziliko en Baŭno en Burgonjo (Francujo). La ĥorejo estas partie gotika kaj ankaŭ la portala antaŭhalo. La sonorilejo estas renesanca.

Arĥitekturo
-----------

Nia Damo estas granda preĝejo kun tuta longo de 65 metroj (sen la antaŭ portalo). La meznavo atingas alton de 18,50 metroj kaj larĝo de 7 metroj. Estas ses naveroj. La volboalto en la ĥorejo estas 26 metroj. Ĝi havas transversan navon, ĥorĉirkaŭirejo kun absidokapelaro. Super la navokruciĝo estas kupolo apogita sur volbaj pontetoj. Murskemo de la laŭlonga navo estas trietaĝa kiel la preĝejo Cluny III de la abatejo de Klunizo.

Ekipaĵo
-------

### Vitraloj

La vitralo de sankta Francisko de Sales kun Jeanne de Chantal en la Hospicoj de Bono estas farita de Émile Thibaut kaj datiĝas ĉirkaŭ de 1865..

### Ĥorejseĝaro kaj predikejo

La ligna ĥorejseĝaro enhavas 30 seĝojn.

La predikejo datiĝas el la 17-a jarcento kaj devenas de la karmela monaĥejo.

### Pentraĵoj

Oni vidas pentraĵon, kiu devenas de la minima monaĥejo, farita de Guillaume Perrier en 1635. Ĝi montras sanktan Francisko de Paola kaj Ana de Bretonio kaj sube ŝia edzo Ludoviko la 12-a.

Notoj
-----

1. ↑  Volbaj pontetoj : tiuj volbaj pontetoj ebligis ligon de kvar-angula strukturo al ok-angula strukturo.
2. ↑  Laŭ Joseph Delissey la reĝo estas Ludoviko la 13-a kaj la reĝino Anna de Aŭstrio.

Referencoj
----------

1. ↑   (1999) *Les vitraux de la basilique Notre-Dame de Beaune*. Eldonejo de Patrimoine.
2. ↑   (1997) *La collégiale Notre-Dame de Beaune*. Eldonejo de Patrimoine.
3. ↑  Joseph Délissey.  (1941) *Le vieux Beaune*. presejo Girard.

* Kategorio Nia Damo de Baŭno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)