recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sport Club Internacional** ankaŭ konata sub la neoficiala nomo **Inter** estas futbalteamo de Brazilo, ĉampiono tutmonda de kluboj 2006, fondinta en 1909 en Porto Alegro, Suda Rio-Grando. Ĝiaj koloroj estas ruĝa kaj blanka.

Historio
--------

Fondita en 1909, ĝi gajnis la unuan titolon en 1913, la Urbo-Pokalon de Porto Alegro. Ĝian unuan pokalon de Suda Rio-Grando ĝi gajnis en 1927, ĝian unuan nacian en 1975.

### Ĉampiono Tutmonda

En 2006 ĝi fariĝis tutmonda ĉampiono de la kluboj de FIFA, venkinte kontraŭ la futbala klubo de Barcelona en la finalo.

Stadio
------

Ĝia stadio estas la *Stadio Rando-Rivero* (*Beira-Rio*, en la portugala), nomo originanta de ĝia proksimeco al la *Rivero Guaíba*. Ĝi estas la plej aĝa stadio de Suda Rio-Grando, favorata al soifo de Mond-Pokalo de 2014.

* Nomo Oficiala: Estádio José Pinheiro Borda (Rando-Rivero)
* Kapablo aktuala: 56.000 homoj (rekordo 106.554 homoj)

* Kategorio Sport Club Internacional en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ford Explorer de 1995–2001 kontruita sur strukturo de malpeza kamiono.
**Sporta Util-Veturilo** (SUV) estas klasigo de aŭtoj, ĝenerale tipo de kombinaŭto kun trajtoj de ajnagrunda aŭtomobilo kiel alteco kaj fortikeco, kaj disponebla kvar-rada stirado. Multaj SUV-oj estas konstruitaj sur malpezaj kamionaj strukturoj funkciigitaj kiel kombinaŭta veturilo, kaj kvankam dezajnita por esti uzata sur akraj surfacoj, plej ofte estas uzataj sur urbaj stratoj aŭ ŝoseoj. En ĵusa jaroj, en kelkaj landoj la termino SUV estis anstataŭanta terminojn kiel "Jeep" (Ĵipo) aŭ "Land-Rover" en la populara vortotrezoro kiel ĝenerala priskribo por malpezaj 4KT veturiloj.

Notoj
-----

1. ↑  "Difino de SUV". Merriam-Webster Dictionary. 2017-11-15. Alirita 2017-11-19. "an automobile similar to a station wagon but built on a light truck frame"
2. ↑  "Sport utility vehicle definition and meaning". Collins English Dictionary. Arkivita el la originalo en 2018-01-05. Alirita en 5a de aprilo 2019.
3. ↑   Glucksberg, Sam (2001). Understanding Figurative Language: From Metaphor to Idioms. Oxford University Press. p. 112. ISBN 9780198027126. Alirita la 5an de aprilo 2019.

* Sporta Util-Veturilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sporta Util-Veturilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la sprajilo el 1943
**Sprajilo** estas ŝprucilo, kiu konsistas el metala aŭ plasta botelo kaj kiu eligas sian fluidan enhavon en formo de ŝaŭmo aŭ ŝprucaĵo, etkvante.

La boteltipon fasonis usona ĥemiisto Lyle D. Goodhue kaj liaj kunlaborantoj en 1941 por disŝpruci vermicidojn kaj insekticidojn. Patentigo okazis en 1943. Oni uzas tiun ilon ekde tiam por diversaj uzoj: bonodorigo, laktokrema ŝaŭmo...

Partoj de la aerosola botelo estas la ekstera ujo, ventilo, merĝotubo kaj subprema, fluida gasa pelaĵo. La fluida produkto estas plej ofte miksita kun la pelgaso. Kiam la ventilo malfermiĝas, tiu miksaĵo moviĝas supren kaj forlasas la ventilon. La pelgaso vaporiĝas en la aeron kaj diserigas je fajnaj eroj la produkton.

Ĉe ŝaŭmaj produktoj, ekzemple razŝaŭmo, la pelgaso kaj la produkto aperas kune en formo de emulsio. Dum ellaso el la botelo, la likvaĵo vaporiĝas kaj ŝaŭmigas la miksaĵon.

Oni uzis kiel pelgason klorajn, fluorajn hidrokarbonojn, kiujn oni nomas ankaŭ freonoj. Tiuj estis malpermesitaj en 1978 en Usono pro ties damaĝaj efikoj al naturo. Sciencaj esploroj montris, ke la klor-fluoraj hidrokarbonoj en la stratosfero funkcias katalize por disigo de la ozonmolekuloj (O3). La malpermeso poste disvastiĝis al Eŭropo kaj aliaj landoj.

La usona kaj eŭropaj regnoj uzas post la malpermeso karbondioksidon kaj hidrokarbonojn kiel pelgasojn. Oni ankaŭ kreis aerosolajn botelojn, en kiuj la pelgaso estas aerpremo estigata per manmovata pumpileto.

* Kategorio Sprajilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Srbobran situas en la mapo en la verda munucipo
**Srbobran** (serbe *Србобран*, hungare *Szenttamás* aŭ *Bácsszenttamás*, germane *Thomasberg*) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka. La historia slava nomo estis *Sentomaš*. La serba vorto signifas: defendanta serbojn. Ankoraŭ 2 vilaĝoj apartenas al la municipo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 197  km²
* Loĝantaro: 13090
* Poŝtkodo: 21480
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: Ns

Situo
-----

Ortodoksa preĝejo de Srbobran
Srbobran situas sur ebenaĵo, laŭ kanalo Danubo-Tiso, laŭ ĉefvojoj Sombor-Kikinda kaj Subotica-Novi Sad.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1338 en formo *"Sentomas"*. Inter 1702-1750 serbaj soldatoj servis tie, kiu apartenis al limgarda zono. En 1848 tie komenciĝis konflikto inter serboj kaj hungaroj. La hungara armeo trifoje vane sieĝis la malgrandan fortikaĵon, nur poste sukcesis. En 1910 loĝis en Szenttamás 14 335 homoj, (7808 serboj, 6031 hungaroj, 430 germanoj). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario. En 1942 la judoj deportiĝis kaj okazis ankaŭ razio, kie oni murdis homojn, kiujn oni akuzis pri partizanado. Fine de 1944 serbaj partizanoj okupis la urbon kaj venĝe murdis hungarojn. En 2002 loĝis en Srbobran 13091 homoj, (serboj 7838 (60 %), hungaroj 3715 (28 %), jugoslavianoj 396 kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo de 1815, en 1886 pligrandiĝis
* ortodoksa preĝejo de 1808

Famuloj
-------

* en la urbo naskiĝis hungaraj verkistoj Nándor Gion kaj László Végel

Ponto tra la kanalo

* Kategorio Srbobran en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 255581
* GND: 4546631-2
* LCCN: n2007086242
* VIAF: 136264801
* BNF: 12287223b
 |
Koordinatoj: 45° 13′ 19″ N 19° 50′ 38″ O﻿ / ﻿45.22194 °N, 19.84389 °O﻿ / 45.22194; 19.84389 (mapo)

Vido al Sremska Kamenica
Preĝejo en Sremska Kamenica
**Sremska Kamenica,** (serbe *Сремска Каменица,* hungare *Kamanc,* germane *Kamenitz,* kroate *Srijemska Kamenica*) estas urboparto de Novi Sad (en urboparto de Petrovaradin) en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka en municipo de Petrovaradin. Ĝi estas konata per tio, ke ĉi tie agadis kaj mortis serba verkisto Jovan Jovanović Zmaj. Omaĝe de li tiama urbo portis nomon *Zmajeva Kamenica*.

Situo
-----

Sremska Kamenica situas laŭ dekstra bordo de Danubo sur deklivoj de monto Fruška Gora geografie apartenanta al Srem.

Historio
--------

En la 4-a jarcento romianoj, ekde la 10-a jarcento hungaroj vivis tie. La unua mencio pri la loko devenis el 1223 en formo *"Camencz"*. Tiutempe la tuta regiono famis pri elstara vino. En la 15-a jarcento tiu loko estis centro de hungaraj husanoj, kion la katolika eklezio komencis draste forigi. Fine la husanoj forfuĝis. En 1408 Kamanc iĝis kampurbo. Fine de la 15-a jarcento la turkoj jam estis en la proksimeco, sekve daŭre alvenis serbaj rifuĝintoj. En 1526 la turkoj okupis la urbeton, kiun la Habsburgoj nur en la komenco de la 18-a jarcento povis akiri. Ĝis 1918 ĝi apartenis al Habsburga Imperio, al Szerém, poste al la baldaŭa Jugoslavio. En 2002 loĝis en Sremska Kamenica 11 205 homoj, (8806 serboj, 561 kroatoj, 358 jugoslavianoj, 256 hungaroj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* serba preĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino
St. Jacobi.
Preĝejo **Sankta Jakobo** estas unu el kvin ĉefpreĝejoj de Hamburgo. Malgraŭ multaj ŝanĝoj dumpase de la historio kaj amasaj detruoj dum la dua mondmilito la preĝejo estas unu el la malmultaj konserviĝintaj mezepokaj konstruaĵoj en la urbocentro.

Arp-Schnitger-Orgel

Orgeno
------

La fama Arp-Schnitger-orgeno el 1693 sur la okcidenta balkono estas kun siaj 60 registroj kaj ĉ. 4.000 fajfiloj la plej granda konserviĝinta baroka orgeno en norda Eŭropo. Ekde 1989 ĝi estis defundamente restaŭrita. Ekde sia solena reinaŭgurado paskon 1993 ĝi estas ĉiudimanĉe aŭdebla en la diservoj.

Por la posteno de unua orgenisto de St.Jacobi komence de la 188-a jarcento ankaŭ kandidatiĝis Johann Sebastian Bach, kiu tamen pro financaj kaŭzoj estis rifuzita far la parokestraro. Post tio Bach iris al Lepsiko.

Literaturo
----------

* Stefan Kleineschulte: *St. Jacobi in Hamburg - mehr als eine Kirche des Mittelalters*. In: *Mittelalter in Hamburg: Kunstförderer, Burgen, Kirchen, Künstler und Kunstwerke*. Hrsg. von Volker Plagemann. Dölling und Galitz, Hamburg 2000.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* 
* Hamburger Abendblatt, 1. Februar 1969 zu Blitzableiter und Turmwächter "Wer weiß, wie oft ihn der Blitz schon traf"[*rompita ligilo*]

* Kategorio St.-Jacobi-preĝejo (Hamburgo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 321849
* GND: 4312579-7
* LCCN: n83204805
* VIAF: 158040494
 |
La **Viadukto de Millau** (france *viaduc de Millau*) estas ponto en Francio. Ĝi estis inaŭgurita la 14-an de decembro en 2004 kun ĉeesto de franca prezidento Jacques Chirac. Ĝi estas la plej alta kablostreĉita (staja pendponto) de la mondo.

Situo
-----

La ponto situas survoje de la aŭtovojo A75 de Parizo al Barcelono inter Clermont-Ferrand kaj Béziers proksime al la franca urbo Millau. Ĝi transarkas la valon de Tarn. Antaŭ la pont-inaŭguro, la Tarn-valo estis ĉiam aŭtoŝtopita dum la ferioj.

Plano
-----

La finan planon desegnis la brita arĥitekto Sir Norman Foster. Li gajnis en 1996 la internacian konkurson. La envalaj laboroj komenciĝis en oktobro de 2001.

Realigo
-------

Komence de 2004 el sudo
La planon realigis la firmagrupo Eiffage, kies fondinto estis Gustave Eiffel, konstruisto de la Eiffel-turo. Eiffage pagas 400 milionojn da eŭroj por konstruo de la ponto kaj tiel akiras rajton pagigi vojmonon  pro uzo de la ponto dum 75 jaroj, post kiam tiu venos al ŝtata posedo. Oni uzis dum la pontokonstruo specialajn ŝtalajn lamenegojn, kiujn produktis ŝtalfandejo en Saarland.

Teĥnikaj indikoj
----------------

La ponto estas 2 460 m longa kaj la plej alta punkto de la veturvojo altas 245 m.

La 7 betonpilieroj entenas 85 000 m3 da betono kaj oni uzis 205 000 tunojn da betono por la apogaj pilieroj. La veturvojo mem konstruiĝis el ŝtalo pro masoproblemoj. Kvankam tiu konstruaĵo pezas nur 10-one kompare al simila konstruaĵo el betono, ĉiu ŝtalsegmento kun longo de 351 m kaj larĝo de 32 m havas mason de 36 000 tunoj, el kiu la nur 7 cm dika vojsurfaco konsistas el 9 000 tunoj da asfalto. La tuta ponto havas deklivecon de 3 %. La ponto rezistas ventegojn de ĝis 250 km/h. Oni testis en novembro de 2004 la ŝarĝoeltenan kapablon de la ponto. Tiam surveturis la ponton 28 ŝarĝautoj kun ŝtongruzo kaj kun tuta maso de 900 tunoj. La ponto fleksiĝis 60 cm kiel antaŭkalkulite.

Kostoj
------

La kostoj de la konstruaĵo estis ĉ. 400 milionojn da €. La konstruo bezonis 2,2 milionojn da laborhoroj.

Panoramo

* Viadukto de Millau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Viadukto de Millau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Ĉi tiu artikolo temas pri la kapvesto. Por aliaj signifoj de la vorto vidu Ĉapelo (apartigilo).*
Ĉapeloj
Felta vakerĉapelo
**Ĉapelo** estas kapvesto el diversaj pli-malpli malmolaj materialoj kun randaĵo.

La uzo de kapvesto dependas ĝenerale de modo. La ĉapelo en multaj kulturrondoj simbolas, reprezentas socialan staton aŭ apartenon al ia grupo. La ĉapelon surmetas inoj kaj viroj, la junuloj apenaŭ. Ĝi estis, pli frue en la historio, namlhavebla vesto ekster domo.

La vera funkcio de ĉapelo estis la protekto kontraŭ malvarmego aŭ varmego. Hodiaŭ oni uzas tiucele ofte ĉapon, kaptukon aŭ ŝildan ĉapon (basbalan ĉapon).

La ĉapelo perdis sian signifon ekde la 1950-aj jaroj kiel ĝenerala kapvesto, same malaperis la ligitaj ĉapelfaristoj, ĉapelvendejoj, ĉapelskatoloj.

Partoj de vira ĉapelo: ĉapel-verto (supra parto), pren-kaveto (eble), ĉapelrubando, randaĵo, ĉapelranda bordero. Pliaj eblaj partoj de virina ĉapelo: ornamaĵoj kiel pluma duonkufo, duonlonga vualo, pinglo, sativo, birdoplumoj,

Inter la internacie konataj ĉapelportintoj, oni trovas la britan reĝinon Elizabeta la 2-a, kaj la svedan reĝinon Silvia.

Konata "ĉapelevento" estas la ĉevalkonkuro sur la reĝa ĉevalkonkura vego (PIV Supl.) en Ascot, ĉe kiu la ina publiko rivalas kun fantaziriĉaj ĉapelaj kreaĵoj. La viroj surportas plej ofte gravuan cilindron (cilindran ĉapelon, bulĉapelon) al la evento.

Oni distingas interalie:

* feltĉapelo
* ŝtofa ĉapelo
* ramia (basta) ĉapelo
* artista (kalabria) ĉapelo; mola larĝranda ĉapelo
* velura ĉapelo (el leporharoj)
* vira ĉapelo
* hispana ĉapelo; larĝranda ĉapelo
* pajla ĉapelo, panama ĉapelo estas tre aeratralasa somera ĉapelo, kanotĉapelo
* sombrero kun tre larĝa randaĵo
* trilbio ĉasista ĉapelo
* borsalino eleganta ĉapelo
* cilindra ĉapelo
	+ klakĉapelo estas alta cilindra ĉapelo, kiun oni povas platigi dank al interna risorto
* dupinta ĉapelo
* tripinta ĉapelo
* funebra ĉapelo
* plaĝo-ĉapelo = bast-fibra ĉapelo
* bulĉapelo (aŭ malofte "melonforma ĉapelo") estas felta, rigida ĉapelo kun ronda konveksa formo
* vakerĉapelo, ĉapelo kutime portata de vakeroj.

Vidu ankaŭ
----------

* ĉapo
* kaskedo
* ĉapo kun viziero

  

* Ĉapelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ĉapelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Aladár Schleicher** [ŝlejĥer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schleicher Aladár** estis hungara inĝeniero, kemiisto, profesoro.

Aladár Schleicher  Arkivigite je 2016-09-24 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 12-an de julio 1880 en Zagyvapálfalva (nuntempa urboparto de Salgótarján), li mortis la 28-an de septembro 1962 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Aladár Schleicher studis en Akademio de Selmec inter 1899 kaj 1902. Post dujara ekzercado li akiris diplomon, poste li estis asistanto samloke 2 jarojn. Ekde 1906 li havis postenon en metalurgia oficejo en Budapeŝto. En 1910 li doktoriĝis el kemio en Reĝa Universitato de Budapeŝto, eĉ en la sekva jaro li plulernis ankaŭ en Teknologia Altlernejo en Charlottenburg. Dum la 1-a mondmilito li estis laboratoriestro en Vieno, poste oficejestro en Budapeŝto. Ekde 1922 li parte estis privata inĝeniero, parte li instruis en altlernejo en Sopron, same ankaŭ en Reĝa Teknikuniversitato palatino József. En 1932 li estis nomumita publika ordinara profesoro. Dum la 2-a mondmilito kaj poste li estis eksperto en la industria ministerio. Li instruis ĝis 1950, li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio post 2 jaroj. Li okupiĝis ĉefe pri metaloj kaj alojoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Néhány fémsulfid magatartása káliumcyanid oldatban* (1903)
* *A cyánsav hydrolytos bomlásáról és erősségéről* (1910) - disertaĵo
* *A metallografia alapfogalmai* (1917)
* *Adatok a hazai nikkelkohászat és a losonci nikkelkohó történetéhez* (1947)
* *A sárgaréz késő középkori feldolgozása és a dróthúzás kezdete Magyarországon* (1953)
* *A kislődi vashámor története (Nyersvastermelés bauxitos elegyből a XVIII. században)* (1957)
* *Római kori kemencék és leletek Tokodról* (1960)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 156-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* Arkivigite je 2016-09-24 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Tri ŝipoj de Sam**| *Bismarck* |
| HMS *Cossack* |
| HMS *Ark Royal* |

**Nesubakvigebla Sam**, konata ankaŭ kiel *Oscar* (iam skribata *Oskar*) estis virkato, kiu estis ŝipmaskoto de sume tri ŝipoj, unu apartenanta al Kriegsmarine kaj du apartenantaj al Royal Navy, kiu supervivis subakvigon de ĉiuj tri ŝipoj.

Deĵoro
------

### *Bismarck*

La nigrablanka virkato devene apartenis al nekonata maristo de ŝipanaro de Bismarck. Ĝi estis sur ferdeko, kiam la ŝipo la 18-an de majo 1941 eknavigaciis al sia ununura operaco *Ekzercado sur Rejno* (kaŝnomo por germana provo je trarompo al Atlantiko kaj rompo de britaj provizigaj vojoj). Bismarck estis subakvigita la 27-an de majo kaj el ties garnizono nombranta 2.200 viroj savis sin nur 115 maristoj. Kelke da horoj post la subakvigo de la ŝipo la virkato, flosanta sur peco de lignotabulo, estis trovita kaj eltirita fare de brita torpedoŝipo *HMS Cossack* (kiu krom Sam savis neniun alian). Nesciante, kia estis ĝia devena nomo, la garnizono nomis ĝin Sam.

### *HMS Cossack*

Sam pasigis sur la ferdeko de *Cossack* kelke da monatoj en konvoja deĵoro en Mediteraneo kaj en norda Atlantiko. La 24-an de oktobro 1941 *Cossack* estis grave damaĝita per torpedo el germana submarŝipo *U-563* survoje el Ĝibraltaro ĝis Britio. La garnizonon prenis sur la ferdekon torpedoŝipo *HMS Legion* kaj post pro malbona vetero malsukcesa provo haŭli la torpeditan ŝipon reen ĝis Ĝibraltaro *Cossack* subakviĝis la 27-an de oktobro okcidente de bazejo. Eksplodo de torpedo kostis la vivon de 159 maristoj, sed Sam denove supervivis.

### *HMS Ark Royal*

Poste la virkato, tiutempe nomita jam **Nesubakvigebla Sam**, "alikomandita" al ferdeko de HMS Ark Royal (pro ironio de sorto sur la ferdekon ĝuste de tiu ŝipo, kiu pro decida mezuro kontribuis al neniigo de *Bismarck*). Sed eĉ ne tie ĉi en la rolo de maskoto Sam ne ricevis trankvilon. La aviadila ŝipo estis dum reveno el Malto ankaŭ torpedita, tiam de submarŝipo *U-81*, la 14-an de novembro 1941. Eĉ tiu ĉi ŝipo post trapenetro de granda kvanto de akvo en ŝipfuzelaĝon subakviĝis 30 mejlojn de Ĝibraltaro dum provo alhaŭli ĝin reen al bazejo. Danke al tio, ke ĝi estis subakviĝanta tre malrapide, savis sin ĉiuj anoj de garnizono krom unu. Sam estis trovita per motorboato, kiel ĝi estas tenanta sur peco de ligna tabulo, "nevundita, sed tre koleriĝinta". Pri la frakasiĝintoj zorgis torpedoŝipoj *HMS Lightning* kaj *HMS Legion* (la ŝipo, kiu jam antaŭe savis la frakasiĝintojn el *Cossack*). *Lightning* estis subakvigita en la jaro 1942 kaj *Legion* en la jaro 1943.

Foriro en emeriton
------------------

Royal Navy ne intencis plu riski kaj Sam trovis novan hejmon en loĝejo de guberniestro de Ĝibraltaro. De tie ĝi poste transloĝiĝis en maristan domon en Belfast, kie ĝi travivis finon de la milito. Sam mortis en la jaro 1955.

Pastelan portreton de Sam (nomita "Oskar, virkato de Bismarck") de Georgina Shaw-Baker havas en posedaĵo *Nacia marista muzeo* en Greenwich.
pordego de la kolegia korto *Canterbury*
**St John's College** - *Kolegio Sankta Johano*, angla prononco [sejnt ĜONZ KOleĝ] - estas kolegio de la Universitato de Oksfordo. Laŭdire la kolegio estas la plej riĉa el la Oksfordaj kolegioj.

Lo kolegio estis fondata en 1555 de Kavaliro Thomas White, riĉa komercisto kies koro entombiĝis en la kolegia kapelo. Tiu deziris krei fonton de romkatolikaj ekleziuloj por subteni la klopodojn de Reĝino Maria la 1-a restaŭri la romkatolokismon en Anglio. Li akiris konstruaĵojn posedintajn de la antaŭa cistercia Kolegio de Sankta Bernardo. Li ankaŭ fondis gravan privatan lernejon, Merchant Taylor's School, kun kiu ĝis la malfrua dudeka jarcento la kolegio havis fortajn ligojn.

Dum la regno de Elizabeto la 1-a (Anglio) estis prelegoj en retoriko, dialektiko kaj la antikva greka lingvo, sed (pro politikaj kialoj) ne en teologio. Tamen dum pluraj jarcentoj, multaj el la studentoj iĝis anglikanaj pastroj.

Inter la personoj kiuj studis aŭ instruis en la kolegio estas Ĉefepiskopo William Laud kaj la patro kaj fratoj de la romanisto Jane Austen.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

la fasado de la kolegia ĉefenirejo

* Kategorio St John's College (Oksfordo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
tipa ligna, movebla velboata stabiligilo
en skemo de la olimpika konkursa boatoklaso 470 aparte bone videblas la stabiligilo sube, kiun tra fendo meze de la boato eblas tiri supren
En la metio pri konstruo de velŝipoj kaj sekve ankaŭ en velado **stabiligilo** – en la angla nomata *centreboard*, do "centra breto", en la germana kaj pluraj aliaj lingvoj, ekzemple la bulgara, litova kaj rusa *Schwert*, do "glavo" – estas breto el ŝtalo, ligno aŭ vitrofibro-fortigita plasto sub la ŝipa trunko, instalita paralele al la veturdirekto. 

La breto povas esti fikse instalita ĉe la ŝipa subo, aŭ metita en ŝipocentran mallarĝan keston, tial ke ŝipano povas levi aŭ mallevi ĝin. Celo de la stabiligilo, kiel la vorto indikas, estas stabiligi la ŝipan direkton: se velŝipo veturas per vento, kiu venas ekzemple dedekstre kaj kies energion la velo(j) transformas al rapido antaŭen, sen stabiligilo la boato (ju pli malgranda la subakva aŭ karena surfaco, despli forte) aldone al la vela moviĝo antaŭen ankaŭ rekte de la vento ŝoviĝus flanken, do en tiu-ĉi ekzemplo maldekstren – tian flankenpuŝiĝon malhelpu la stabiligilo. Ankaŭ velaj katamaranoj, do boatoj kun du trunkoj, povas havi stabiligilon.

Krom la ĉefa tipo, la ŝipocentra stabiligilo, ekzistas flankaj stabiligilo sub la ŝipa trunko kaj - kiel ekzemple montras la bildo de historia kargoŝipo maldekstre - ankaŭ flanke de ĝi.

Kontraste al ŝipdirekta stabiligilo, **kilo** estas nepre fiksa, pli larĝa kaj multe pli peza plej suba, peza trabego de ŝipa trunko aŭ aldonaĵo sub ĝi, kiu havas la funkcion malplialtigi la gravitocentron de la ŝipo, por ke ĝi estu pli stabila en la akvo - kilo do malpliigas la ŝanceliĝon de la ŝipo kaj rezulte malhelpas sinkadon, sed ĝi aliflanke igas la ŝipon pli peza kaj malpli rapida. Ekzistas kombinoj el la du funkcioj, nomeblaj "moveblaj kiloj" aŭ "stabiligilo-kiloj", kiuj kaj atentas pri aparta pezo kaj pri stabiligo de la vojdirekto, kaj estas moveblaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fotoj pri instalo kaj uzo de "movebla kilo" Arkivigite je 2007-09-28 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
| flanka stabiligilo de la historia kargoŝipo "Hermann" | la same historia fiŝista ŝipo "Jonas", ankaŭ kun (jen supren tirita) flanka stabiligilo |
**Stabenberg**estas la nomo de 496,0 m alta monto de la Haardt,mezmontara ĉeno laŭlonge de la orienta rando de la Palatinata arbaro. Ĝi situas sur la teritorio de la sendistrikta urbo Neustadt ĉe la vinstrato apud Königsbach ĉe la vinstrato en Rejnlando-Palatinato. Sur la monto estas elrigardejo.

Geografio
---------

La monto situas en la Biosfera rezervejo Palatinata Arbaro – Nordaj Vogezoj, en la Naturparko Pfälzerwald kaj en la meza arto de la mezmontaro Haardt. Ĝi pinto estas ĉ. 2 km nordokcidente de Königsbach ĉe la vinstrato, urboparto de Neustadt ĉe vinstrato, 2,4 km nordnordokcidente de la Neustadt-a urboparto Gimmeldingen, 4 km okcidentsudokcidente de la urbo Deidesheim kaj 3,5 km nordoriente de la kounumo Lindenberg. Sudokcidente ĝis sude de la monto preterfluas la rivereto Mußbach, norde la „Weinbach"; kaj je la orienta flanko la *Zeiselbachquelle*.

Hisrorio
--------

Post kiam en la 1790aj jaroj francaj revoluciaj trupoj kune kun la maldekstra Rejna bordo ankaŭ konkeris Palatinaton, la konkerintoj uzis la monton Stabenberg por transsendo de optikaj informoj. (Vidu ĉi tie optika telegrafio)

elrigardejo de 1904

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de montoj en Rejnlando-Palatinato

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Stabenberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------
**Stacio Waterloo** estas unu el la gravegaj stacioj de Londono, ĉar tie kruciĝas gravaj trajn- kaj metro-linioj. Ĝi situas en la sudo de la urbokerno, ĵus sude de rivero Tamizo. La nomon ĝi ricevis laŭ la batalo de Waterloo.

Fakte *Waterloo-stacio* estas staciaro: 

* trajnstacio - **Waterloo central station**
* stacio de rapidtrajnoj "Eurostar" - **Waterloo International**
* trajnstacio **Waterloo East**
* metrostacio de griza, nigra kaj bruna linioj - **Waterloo**

En 2005 62,388 milionoj da pasaĝeroj uzis la stacion de en-Britiaj trajnoj, kaj 68,427 milionoj da pasaĝeroj la metro-stacion.

**Situo:** 51° 30′ 9″ N 0° 6′ 47″ U﻿ / ﻿51.50250 °N, 0.11306 °U﻿ / 51.50250; -0.11306 (mapo)

Ĉefstacio Waterloo ("Waterloo central station")
-----------------------------------------------

Tiu kapostacio estis inaŭgurita la 11-an de julio 1848 de "London and South Western Railway" (L&SWR) por trajnoj al la sudokcidento de Britio. 
Ĝi estas prikantata de rokbando The Kinks : "Waterloo Sunset", 1967.

Internacia stacio de Eurostar ("Waterloo International")
--------------------------------------------------------

Stacidomo Waterloo International
Inter 1994 kaj 2007 trafikis la trajnoj al Belgio kaj Francio tra la Manika Tunelo. En decembro 2007 la internacia servo translokiĝis al stacidomo St Pancras por uzi novan rapidan linion por internaciaj trajnoj. La internacia stacidomo ĉe Waterloo nun estas neuzita, kvankam estas planoj uzi ĝin por lokaj trajnoj.

Waterloo East
-------------

**Waterloo East** estas memstara najbara stacio por trajnoj al la sudoriento de Britio kaj al Kent.

Metro-stacio
------------

Metro-liniaro de Londono
Ĉi tie trafikas metrooj de linioj "Bakerloo Line", "Jubilee Line", "Northern Line" kaj "Waterloo & City Line".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Stacidomo Waterloo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj de *Network Rail*
* Horaro kaj vojaĝinformoj de *National Rail*
* Eniro de metrostacio *Bakerloo Line*, 1925[*rompita ligilo*]
* Metrostacidomo post rekonstruado, 1964[*rompita ligilo*]
* Centra stacio, 1925[*rompita ligilo*]
La **Stacidomo de Kaposvár** estas historia monumento en Hungario en urbo Kaposvár.

Historio
--------

La unua fervoja linio – kiu trairis Kaposvár – estis konstruita en 1872. Digna stacidomo estis konstruita en la jaroj 1898 kaj 1899 laŭ planado de Ferenc Pfaff. Menciindas, ke 2 aliaj stacidomoj de Ferenc Pfaff estis konstruitaj en aliaj urboj de Hungara reĝlando. Ekde 1894 atingis la stacidomon ankaŭ trajnoj el Felsőmocsolád, post 2 jaroj el Fonyód, en 1900 el Szigetvár, post 5 jaroj el Barcs. La lastaj 2 trajnoj kuris ĝis la 1970-aj jaroj. Usonaj aviadiloj bombardis la stacidomon en 1944. En 1997 kaj 2015 la konstruaĵo plene renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

La stacidomo situas laŭ placo, kie trafikas ankaŭ multe da aŭtobusoj. La stacidoma konstruaĵo estas parte unuetaĝa, parte teretaĝa. En la etaĝo troviĝas loĝejoj por fervojistoj. En mezo de la fasado estas la ĉefenirejo. En la stacidomo ankaŭ poŝto funkcias.

Stacidomo de Kaposvár kun la reloj
La stacidomo funkcias laŭ trairanta sistemo. Resume estas uzataj 9 reloj.

Fontoj
------

* oficiala paĝo[*rompita ligilo*] hungare
* hungare
* hungare kun multe da fotoj
La **Stacidomo de Szeged** estas impona fervoja konstruaĵo en Hungario en urbo Szeged, kie ĝi estas la ĉefa stacidomo.

Historio
--------

La unua trajno alvenis en 1854, sed tiam oni ne konstruis indan stacion. Post jaroj la fervoja linio kuris plu ĝis la suda Danubo, ponto tra Tiso apud Szeged funkciis ĝis 1944. La nun videbla stacidomo estis konstruita en 1902 laŭ projekto de Ferenc Pfaff. Antaŭ la stacidomo trafika nodo kreiĝis, nun tramoj kaj aŭtobusoj liveras plu la pasaĝerojn. En 1944 la stacidomo estis bombardita. Renoviĝoj okazis en 1964 kaj 2006.

La stacidomo funkcias teorie laŭ trairanta sistemo, tamen praktike ĝi akceptas vagonarojn el Budapeŝto kaj Békéscsaba, tre malofte kuras vagonaro al la alia direkto al Serbio. En la 2000-aj jaroj estas volo rekonstrui la linion al Banato.

* Mezo de la stacidomoMezo de la stacidomo
* Parto de la stacidomoParto de la stacidomo
* Interna parto de la stacidomoInterna parto de la stacidomo
* Interna parto de la stacidomoInterna parto de la stacidomo
* Ŝtuparejo de la stacidomo, ĝi retis orina spite la trakonstruojnŜtuparejo de la stacidomo, ĝi retis orina spite la trakonstruojn

Fontoj
------

* oficiala paĝo hungare[*rompita ligilo*]
* hungare kun foto
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare kun fotoj
La **Ribelo de Krakovo** estis planita sed neniam realigita ribelo fare de la Pola Rezistado kontraŭ la germana okupacio de la urbo Krakovo dum la Dua Mondmilito.

La somero de 1944 estis agita momento por la Pola Enlanda Armeo (*Armia Krajowa*) – nome plej granda sekreta organizo de la German-okupita Pollando. La Ruĝa Armeo estis klare pelante la *Wehrmacht* reen okcidenten, kaj la stabanaro de AK decidis lanĉi la 
Operacon Tempeston (*Plano Burza*): nome serio de lokaj ribeloj, kies celoj estis kapti la kontrolon de urboj kaj areoj kie la germanaj fortoj estis preparante siajn defendojn kontraŭ la soveta Ruĝa Armeo, por ke la polaj sekretaj civilaj aŭtoritatoj povu enpoviĝi antaŭ la alveno de la sovetoj. En diversaj urboj tiaj ribeloj okazis, sed ne en Krakovo. Oni indikis diversajn tialojn, inter kiuj manko de armiloj, forta germana soldataro ĉar Krakocvo estis ĉefurbo de la Ĝenerala Gubernio, momenta halto de la Ruĝa Armeo, ostaĝigo de junuloj fare de la Gestapo kaj opozicio de la episkopo.

Ŝablono:Dua Mondmilito
**Dániel Tersztyánszky** [terstjAnski], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Tersztyánszky Dániel** estis hungara bibliotekisto, arkivisto, juĝisto. Lia nobela antaŭnomo estis *nádasi* [nAdaŝi], liaj familiaj nomvariantoj estis *Trsztyánszky, Tersztyenszky, Trsztyénszky*.

Dániel Tersztyánszky baptiĝis la  30-an de januaro 1730(nun 1730-01-30) en Korompa (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Krompach en Slovakio), li mortis la 29-an de oktobro 1800 en Budao (urbo) (nun urboparto de Budapeŝto).

Biografio
---------

Dániel Tersztyánszky maturiĝis en Pozono (1755), poste li studis en Altorf (1761), Erlangen kaj Stutgarto. Post siaj studoj li estis bibliotekisto en Vieno, krome li aranĝis grupon de hungaroj, kiuj estis fideluloj de la imperiestro. Inter 1765–1774 li estis proparolisto de ministoj en Supra Hungarujo, inter 1771 – 1776 li redaktis gazeton *Allergnädigst Privilegirte Anzeigen*, krome en 1774 li estis arkivisto. En la jaroj 1779 kaj 1790 li havis postenon en Pozono, poste li estis juĝisto en Budao ĝis la pensiuliĝo en 1799.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Specimen Juris Germanici de aditione hereditatis cui de modo adquirendi hereditatem...* (1759)
* *Ratio educationis totiusque rei literatiae per regnum Hungariae et provintias eidem adnexas* (1777, 4-a eldono: 1828)
* *Allegorische Ode über das Leben und den Tod der grossen Theresia* (1780)
* *Ad Inclytos Status et ordines Regni Hungariae fundamenta et motiva...* (1790)

Fontoj
------

* biografio hungare kun bildo
* biografio hungare
* biografio hungare legebla post klako al majuskloj T, TY, poste serĉu la nomon

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 843578
 |



* Portalo pri Biografio
**Sinlabajos** [sinlaBAĥos] estas municipo en la nordo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco. 

Sinlabajos en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.
Ermitejo de *Cristo de los Remedios*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 20,07 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 141 loĝantojn. Ĝi perdis 360 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 63 km de Avilo, provinca ĉefurbo, kaj 137 km de Madrido, ŝtata ĉefurbo.

Ĝi limas kun Tiñosillos, Pedro-Rodríguez, Cabizuela, San Pascual kaj Pajares de Adaja.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Estas preĝejo de San Pelayo (16-a jarcento) kaj ermitejo de *Cristo de los Remedios*. Camilo José Cela en sia verko *Judíos, moros y cristianos* rakontas veturadon tra teroj de Segovio kaj Avilo, inter 1946 kaj 1952, kaj mencias Sinlabajos. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761782
 |
dekstra
**Sinoplo** estas la heraldika **verdo**, unu koloro el la grupo de la farboj*.*

Kia ajn estas la verda nuanco, ĝi estu intensa koloro, same kiel la aliaj *farboj* (gorĝo, lazuro, sablo), por bone kontrasti kun la helaj *koloroj* de la metaloj (oro kaj arĝento).
Ĝi malofte uziĝas, kaj ankoraŭ pli malofte kiel kampo, verŝajne pro sia malfrua apero el oriento.
Oni ĝin bildigas per oblikvaj haĉoj kiam koloroj ne disponeblas.

Deveno
------

Sinoplo referencas al la tradicia anglo-normanda terminaro (franclingve *sinople*) kiu prae estis *ruĝo* (pro la ruĝa tero de urbo *Sinopo*) kaj ŝanĝiĝis meze de l' 14a jarcento, al verdo sen certa kialo. La plej kredinda hipotezo estas ke la verdon, kiu aperis sufiĉe malfrue, oni tutsimple nomis "*vert*" (kiu estas la komuna franca nomo de tiu koloro), sed ke tio kreis konfuzon kun "*vair*" (vajro) kiu franclingve prononciĝas same (kvazaŭ /ver/). Sinoplo tiam preskaŭ ne plu uziĝis (ruĝo iĝis "*gueules*" france kaj "*gules*" angle) kaj reuziĝis verdiĝante... Angle "*vert*" kaj "*vair*" ne prononciĝas same, kio klarigus kial "*vert*" plu restas por "verdo" kaj ke "*sinople*" tute malaperis.
  

* Kategorio Sinoplo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sintaj,** ĉine **邢台** / **邢臺** aŭ **邢台** estas metropolo en Ĉinio. La municipo administras ankaŭ la proksimajn urbojn kaj distriktojn.

Geografio
---------

Sintaj etendiĝas en la centra-norda parto de la lando.

Historio
--------

Sintaj estas la plej malnova durbo en Norda Ĉinio, eĉ ĝi funkciis, kiel ĉefurbo, poste prefektejo. Diversaj dinastioj ragadis tie. En 1966 tertremo okazis.

Ekonomio
--------

Sintaj estas la plej grava bazo por krudmaterialoj, precipe karboj en Norda Ĉinio. La urbo havas ankaŭ elektrocentralon.

Klimato
-------

Sintaj havas kontinentan klimaton iomete kun influo de musono. Jare pluvas po 493 mm. En ĉiuj monatoj pluvetas aŭ neĝetas, sed nur en julio kaj aŭgusto pluvas, kio ne sufiĉas. Foje pulvoŝtormoj okazas. Inter junio-aŭgusto la temperaturo atingas la 30 °C. Inter decembro-februaro frostas.

Trafiko
-------

Sintaj estas nodo de ĉefvojoj kaj fervojoj.

Vidindaĵoj
----------

* muzeo

Fontoj
------

* Angla Vikipedio

Muzeo en Sintaj

* Sintaj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sintaj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Grafikaĵoj de funkcioj *y*(*x*)= sin(*x*) kaj *y*(*x*)= cos(*x*) sur dekarta supraĵo estas sinusoido.
**Sinusoido** estas ebena kurbo, difinita en ortangulaj koordinatoj per ekvacio

{\displaystyle y=a+b\sin(cx+d),}
Ankaŭ la grafikaĵo de ekvacio

{\displaystyle y=a+b\cos(cx+d)\ ,}
nomiĝas sinusoido. Ĉi tiu grafikaĵo estas la sama kurbo, nur ŝovita je {\displaystyle \pi /2} en negativa direkto laŭ akso *x*. Por tio la termino "**kosinusoido**" ne aperas en literaturo ĉar estas superflua.

En menciitaj formuloj **a, b, c, d** estas konstantoj:

* **a** estas deŝovo de la grafikaĵo laŭ akso *y*. Ju pli granda estas **a**, des pli alta estas la grafikaĵo;
* **b** estas streĉo de la grafikaĵo laŭ akso *y*. Ju pli estas **b**, des pli granda estas la amplitudo de sinusoido;
* **с** estas streĉo de la grafikaĵo laŭ akso *x*. Ĉe pligrandigpo de **c** pligrandigas la frekvenco de oscilado;
* **d** estas deŝovo de la grafikaĵo lau akso *x*. Pligrandigo de **d** deŝovas la grafikaĵon en negativa direkto laŭ akso *x*.

Sinusoida ŝanĝo de iu valoro nomiĝas harmona oscilado. Ekzistas multegaj ekzemploj de oscilaj procedoj kiel balanco de pendolo, sonaj ondoj ktp. Sinusoido estas ankaŭ projekciaĵo de ŝraŭba linio sur ebenon, ekzemple projekciaĵo de torditaj dratoj.

La sinusoido povas interkrucigi rektan linion en senfina aro de punktoj. Ekzemple, la grafikaĵo de funkcio {\displaystyle y=\sin x} interkrucigas la rekton {\displaystyle y=0} en punktoj kun koordinatoj {\displaystyle (\pi k,0);k\in \mathbb {Z} }).

* Kategorio Sinusoido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sinĝino** (en la germana lingvo **Sense** kaj en la franca lingvo **Singine**) estas rivero en la Antaŭalpoj en Svislando. Ĝi estas alfluanto de Sarino, kiu siavice alfluas al Aro. Sinĝino estas limrivero inter la kantonoj Berno kaj Friburgo. Laŭ la rivero nomiĝas unu el la sep friburgaj distriktoj, nome la distrikto Sinĝino, kies orientan kaj nordan limo la rivero formas.

Fonto
-----

Sense naskiĝas el du fontriveroj, kiuj kunfluas en Zollhaus. De oriento alfluas *Malvarma Sinĝino* (en la germana lingvo *Kalte Sense*), kiu fontas sub la Gurnigelpasejo je alteco de proksimume 1600 m s.m. kaj tiam trafluas Sangernboden por kuniĝi tiam kun la alia fontrivero alfluanta el nordo, nome la *Varma Sinĝino* (en la germana lingvo *Warme Sense*), kiu fontas el la lago Schwarzsee je alteco de 1046 m s.m.

Fluvojo
-------

La rivero tiam fluas norden laŭ la limo de la komunumo Guggisberg, kiu ankaŭ estas la kantona limo inter Berno kaj Friburgo preter la lokoj Plaffeien, Oberschrot kaj Zumholz por tiam pasi tra profunda ravino ŝatata inter kanuistoj kaj banantoj.

En Mittelhäusern alfluas al Sense ĝia ĉefa flankrivero Schwarzwasser. Du kilometrojn post la alfluo de Schwarzwasser Sense turniĝas okcidenten kaj post pliaj 10 kilometroj alfluas je alteco de 480 m s.m. en Laupen al Sarino.

Ĉar dum fulmotrondroj la akvokvanto de la rivero povas subite rapide kreski, restado ĉe la riverbordo je malcerta vetero danĝeras.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sinĝino en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Sinĝino** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Vidukto ĉe la kunfluejo de Sinĝino kaj SchwarzwasserVidukto ĉe la kunfluejo de Sinĝino kaj Schwarzwasser
* Sinĝino apud Wünnewil-FlamattSinĝino apud Wünnewil-Flamatt
* Doganejo Flamatt en Sensebrücke apud la riverbordo de SinĝinoDoganejo Flamatt en Sensebrücke apud la riverbordo de Sinĝino
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Siringo** |
| --- |
|  |
| Syringa vulgaris floranta*Syringa vulgaris* floranta |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj ‘‘Plantae’’ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Lamialoj *Lamiales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Oleacoj *Oleaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Siringo** *Syringa*Mill. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| Ĉ. 20 specioj; vidu tekston |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Siringo  |

 |
| v • d • r |

**Siringo** (*Syringa* el oleacoj) estas arbedo kultivata por siaj bonodoraj infloreskoj (komponitaj grapoloj nomitaj tirsoj), kies koloro estas ĝenerale violkolora (malhela kaj malva aŭ hela kaj pli blueca) aŭ blanka. Siringoj floras dum majo, kaj la odoro estas elstare intensa kaj rava; ĝi estas kutime uzata en konsistigo de parfumoj.

Tiu planto devenas konjekteble el Persio. Ĝiaj eŭropaj nomoj montras tion: france: *lilas*, angle: *lilac*, el araba *lilak*, kaj tiu ĉi el la persa *nilak* = blueca, el *nil* = blua. Laŭ PIV la vorto ***lilako*** aludas al siringo, pli speciale al la ornamaj specioj kaj hibridoj (ekz. Ĉinia siringo kaj ordinara siringo).

**Beletre** siringo estis ofte temo de tradiciaj kanzonoj, poemoj ktp.

Ekzemplaj specioj: ordinara siringo (*Syringa vulgaris*) kaj Persia siringo (*Syringa persica*) estas naturaj hibridoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Siringo en vortaro.net
2. ↑  ordinara siringo en vortaro.net

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Lila
* 1104 Siringo

* Siringo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Siringo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Siringo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Sisera** aŭ **Sisara** estis generalo de la armeo de *Iabin*, reĝo de *Cazor*, kiu estis venkita de Barak kaj Debora.

"Ĝaelo frapis Siseran, kaj lin mortigis" (de James Tissot) en la kolekto de Jewish Museum (New York).

En la libro de juĝistoj
-----------------------

Laŭ la libro de juĝistoj Iabin opresis izraelidojn ekde 20 jaroj. Debora instigis por ke Barak ataku Siseran, junan generalon de la malamika reĝo, kiu disponis pri 900 militĉaroj kaj regis la teritorion de Karmelo ĝis la lago de Galileo, monacanta, do ,izoli la nordajn tribojn el la cetera Izraelo.

Sub impulso de Debora tiuj triboj aliĝis al la koalicio kontraŭ Sisera. Laatalo okazis surpiede de la Monto Tabor, el kiu malsupreniris la armeo gvidita de Barak. La armeo de Sisera estis dekumita ĉe la torento Gison kaj la kondotiero forfuĝis, tutsole, direktiĝante al la tendaro de Kenita Ĥeber kiu loĝis ne multe fore de Kades kiun li konis kiel fidelan al sia reĝo. Li estis gastigita de Jael, edzino de Ĥeber, kaj sin lasis pervadi al ripozo sub ŝia tendo.

Dum la junulo dormis, Jael, armita per rungo kaj martelo, al li traboris la tempion. Poste ŝi iris renkonten al Barak al li sciigante ke lia malamiko ne plu povos noci. La kantiko de Debora rememorigas la malvenkon de Sisera kaj celebras Jaelon: laŭ tiu rakonta teksto ŝi estus mortiginta Siseran viglan kaj piedstarantan. En la konkluda parto estas donita voĉo al la angoroj de la patrino de la juna Sisera, kiu tamen ankoraŭ ne informiĝis pri kio jam okazinta.

Postaj tekstoj
--------------

Laŭ la Libroj de Samuelo la tiutempa opreso suferita de izraelidoj estis punkorekto pro ilia malfideleco. La psalmisto preĝpetas ke la Sinjoro sintenu kun la malamikoj de Izraelo laŭ la maniero uzita kontraŭ Sisera ĉe la "torento Kison".

La figuro de Sisera en la arto
------------------------------

Okazis precipe en la 16-a kaj 17-a jarcentoj kaj la epizodo de la mortigo de Sisara spertis grandan fortunon en arta kampo. Inter la artaj plej famaj plenumantoj, meritas estis memorigitaj Artemisia Gentileschi, Palma la plej Juna, Gregorio Lazzarini kaj Mattia Preti. En la verko de Gentileschi, Sisara havas sengracian vizaĝon, dum la aliaj pentristoj alestigas en la juna kondotiro brilon kaj fizikan belstaturon: de ĉiuj tamen estas prezentitaj barboriĉe.

La historio pri Stsera estis muziktia de la bavara komponisto Johann Simon Mayr en 1793 kaj reprezentata kiel oratorio en venecia preĝejo.

Aliaj projektoj
---------------

KOMUNA pri Sisera

Vidu ankaŭ
----------

* Barak
* Biblia Debora
* Jael
* Bibliaj juĝistoj
**Sisertj** (ruse *Сысерть*) estas urbo en Sverdlovska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 65241501.

La urbo estis fondita en jaro 1732 kiel loĝejo dum konstruado de karbonferproduktanta kaj ferproduktanta uzino (ekzistis ĝis 1932).

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1946.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Sisertskij Zavod (Sisertskij Uzino, Сысертский Завод) ĝis 1932.

La interurba telefona kodo estas 34374, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 56° 30′ N 60° 49′ O﻿ / ﻿56.500 °N, 60.817 °O﻿ / 56.500; 60.817 (mapo)Koordinatoj: 56° 30′ N 60° 49′ O﻿ / ﻿56.500 °N, 60.817 °O﻿ / 56.500; 60.817 (mapo).

La urbo estas sur orienta deklivo de meza Uralo, ĉe rivero Sisertj (Сысерть) (kiu dedekstre enenfluas en riveron Isetj (Исеть), baseno de rivero Obj).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 19,6 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 22,2 mil loĝantojn.

  

* Kategorio Sisertj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Sissach (distrikto) kaj Sissach (stacidomo). |


**Sissach** estas komunumo en la distrikto Sissach en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 6130 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo Sissach situas inter arbaraj montetoj en la valo de la rivero Ergolz proksimume 15 kilometrojn sudoriente de la urbo Bazelo kaj norde de la Ĵurasa Montaro.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo limas en nordo al Nusshof kaj Wintersingen, en oriento al Rickenbach kaj Böckten, en sudoriento al Thürnen, en sudo al Zunzgen, en okcidento al Itingen, kaj en nordokcidento al Hersberg kaj Lausen.

Trafiko
-------

Sisach situas ĉe la fervojlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj tra la Hauensteintunelo de Bazelo al Olten respektive Araŭo. Estas rektaj regionrapidtrajnkonektoj al Bazelo, Olten, Araŭo kaj Zuriko kaj krome regionaj trajnoj al Bazelo kun halto ĉiuloko. De Sissach diversaj bus- kaj poŝtaŭtolinioj kondukas al la ĉirkaŭaj vilaĝoj.

Sissach disponas pri propra aliro al la nacia aŭtoŝoseo A2 de Bazelo tra Lucerno al Tiĉino. Tra Sissach ankaŭ kondukas la ĉefstrato n-ro 2 de Liestal tra la Suba Hauensteinpasejo al Olten.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Sissach datiĝas el la jaro 1226 kiel *Sissaho*.

Estis trovitaj en Sissach setlejspuroj el la neolitiko kaj la bronzepoko kaj ankaŭ restaĵoj de romia bieno.

En la jaroj 1461 kaj 1465 la urbo Bazelo akiris la posedaĵon kaj la jurisdikcion pri la vilaĝo Sissach.

Por la malfermo de la fervojlinio en la jaro 1855 en Sissach komenciĝis la ekonomia progreso.

Vidu ankaŭ
----------

* Distrikto Sissach
* Sissach (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Sissach

* Kategorio Sissach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Sissach |
| --- |
| SissachSissach Anwil  •  Böckten  •  Buckten  •  Buus  •  Diepflingen  •  Gelterkinden  •  Häfelfingen  •  Hemmiken  •  Itingen  •  Känerkinden  •  Kilchberg  •  Läufelfingen  •  Maisprach  •  Nusshof  •  Oltingen  •  Ormalingen  •  Rickenbach  •  Rothenfluh  •  Rümlingen  •  Rünenberg  •  Sissach  •  Tecknau  •  Tenniken  •  Thürnen  •  Wenslingen  •  Wintersingen  •  Wittinsburg  •  Zeglingen  •  Zunzgen | Sissach |

 |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 282962
* GND: 4118679-5
* LCCN: nr91038162
* VIAF: 154044295
* SUDOC: 142540579
* BNF: 12077028z
 |
La **Sistemo pri Integrigo de Centra Ameriko** (hispane *Sistema de la Integración Centroamericana* mallongigite **SICA**) estas internacia organizaĵo de pluraj ŝtatoj en Centra Ameriko. Ĝi fondiĝis la 13-an de decembro 1991 fare de la ŝtatoj Gvatemalo, Honduro, Kostariko, Panamo kaj Salvadoro per subskribo de la protokolo de Tegucigalpa. La organizaĵo estas posteulo de la antaŭa Organizaĵo de Ŝtatoj de Centra Ameriko (hispane *Organización de Estados Centroamericanos*, mallongigite ODECA), kiu funkciis inter la jaroj 1951 kaj 1991).

La sistemo evoluis en konsidero de la ĝisnunaj spertoj pri la unuiĝo kaj kunlaboriĝo de la regiono, atentante ties historion.

Sur tiu bazo difiniĝis prioritata celo: la integrigo de Centra Ameriko al kreo de regiono de paco, de libero, de demokratio kaj de (socia, kultura, ekonomia kaj mediprotekta) evoluo, baze de reciproka respekto, protekto kaj atento de la homaj rajtoj.

Membroŝtatoj
------------

plenaj kaj asociigite ligitaj membroŝtatoj
### Plenaj membroj

* Belizo
* Kostariko
* Salvadoro
* Gvatemalo
* Honduro
* Nikaragvo
* Panamo

### Asociigite ligitaj membroj

* Dominika Respubliko

### Observantoj

* Meksiko
* Hispanio
* Tajvano
* Ĉilio (ekde la 27-a de junio 2008)
* Germanio (ekde la 27-a de junio 2008)

Pinta kunveno decembre 2008
---------------------------

En pinta kunveno decembre 2008 la ŝtatoj de centra Ameriko interkonsentis enkondukon de komuna valuto, de komuna mezamerika pasporto kaj de komuna 41-punkta ekonomia plano cele al pli bona reago al la tutmonda ekonomia krizo ekde 2007. Interalie instaliĝu regiona helpa fondaĵo por la ekonomiaj sektoroj agrikultura, serva kaj komerca. La ŝtataj reprezentantoj en la pinta kunveno anoncis unuecigon de la leĝoj pri enmigrado, eduko kaj sekureco.

Vidu ankaŭ
----------

* Merkosudo

Referencoj
----------

1. ↑  artikolo *"Zentralamerikas Länder einigen sich auf Einheitswährung"* ("Landoj de centra Ameriko interkonsentas pri unueca valuto", germanlingve) el la aŭstria gazeto "Der Standard", la 6-an de decembro #2008

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Sistema de la Integración Centroamericana*, oficiala retejo (hispane)