recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
"FII" - monogramo de Francisko Jozefo la 1-a de Aŭstrio-Hungario, latine *Franciscus Iosephus Imperator*, ene de medaliono en la Arthistoria Muzeo de Vieno
**Monogramo** laŭ PIV estas du aŭ pluraj literoj, precipe la komencliteroj de ies nomo, interplektitaj en desegnon. Origine la vorto signis unuopan literon, kutime la komenca litero de homo iumaniere notita sur objekto posedata de tiu persono. Pli poste la vorto ekpriskribis simbolon el du aŭ pluraj arte formigitaj literoj kunmetitaj al kvazaŭ unu signo. 

La plej ofta uzo de monotramo estas la interplektita videbligo de la komencaj literoj de la persona kaj familia nomoj kiel "nomsigno". Signo, kiu en la maniero de monogramo interligas ĉiujn elementojn de nomo, nomatas "kalogramo". 

Laŭ Francisko Azorín **monogramo** estas *Bildo, signo, formita per interplektitaj ĉefliteroj de nomo.* Li indikas etimologion el la greka *monos + gramma* (unusola cifero) kaj de tie la latina *monogramma*.

Historio
--------

monogramo de *Henriko la 3-a*, estro de la Sankta Romia Imperio: la imperiestro igis la monogramo subskribo, propramane aldonante la horizontalan strekon
Ekde Karolo la Granda tiuj grafikaj simboloj uziĝis en oficialaj dokumentoj de la mezepoko. En papaj dokumentoj ekde Leono la 9-a la saluto "bene valete" ("fartu bone" plurale) estas uzita kiel monogramo.

En la 19-a kaj komence de la 20-a jarcento ŝtofaĵoj, aparte litotukoj kaj mantukoj, estis signitaj per broditaj monogramoj, por eviti interŝanĝojn en profesiaj lavejoj kaj gladejoj.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝoj 142-143.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Monogramo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Monogramo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Montescheno** [monteSKEno] (piemonte *Montescheni*) estas komunumo en la provinco de Verbano-Cusio-Ossola, en la regiono Piemonto Italio. Tie loĝas (en 2005) 441 homoj.

Temas pri montara komunumo, konsistanta el pluraj disigitaj vilaĝetoj. Ĝi situas ĉe la komenco de la Valo Antrona.

La ĉefa ekonomia agado estas terkulturo; pro manko de aliaj stud- aŭ labor-eblecoj, la junularo emas elmigradi, kaj la komunuma loĝantaro plu kaj plu malkreskis dum la lastaj jardekoj.

Pro ĝia belega situo, Montescheno riĉas je somerdomoj; tamen, turismo ĝis nun ankoraŭ ne ekrolis ajnan rolon en la loka ekonomio.

Ĉiujare, je la tria julia dimanĉo, okazas en Montescheno tradicia ceremonio: temas pri la religia procesio *Autani* [aŭTAni], kiu laŭiras cirklan montaran padon longan proksimume 22 km. Oni ekiras je la 4-a matene kaj revenas je la 10-a vespere. La procesio naskiĝis dum la 17-a jarcento, kaj centoj da homoj ĉiujaxre partoprenas ĝin.

Montescheno kaj Esperanto
-------------------------

En majo 2009, kaj denove en majo 2010, en la urbo okazis junulara Esperanto-renkontiĝo organizita de Itala Esperantista Junularo: Montara Junulara Semajnfino. La okazaĵo okazis ambaŭfoje dum semajnfino, kaj estis partoprenita de ĉirkaŭ 15 homoj.

Frakcio Valeggia
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Musparuo** |
| --- |
|  |
| MusparuoMusparuo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Remizedoj *Remizidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Anthoscopus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***A. musculus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Anthoscopus musculus****(Hartlaub, 1882) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Musparuo  |

 |
| v • d • r |

La **Musparuo** aŭ Mussaknestulo (***Anthoscopus musculus***) kiuj karakteras pro konstruo de sakformaj nestoj pendantaj kaj el la genro *Anthoscopus* kiu karakteras pro konstruo de falsaj enirejoj en tiuj.

Aspekto
-------

Ĝi estas grizeca birdo, el kio devenas la nomo.

Teritorio kaj populacio
-----------------------

Tiu specio havas ampleksan teritorion en orienta Afriko nome en Etiopio, Kenjo, Somalio, Sudano, Tanzanio kaj Ugando, kun ĉirkaŭkalkulita teritorio tutmonda de ĉirkaŭ 550,000 km².

Habitato
--------

Ties natura habitato estas seka savano kaj subtropika aŭ tropika seka arbustejo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* **2008 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj**

Notoj
-----

1. ↑  name=bi
*Lachesis muta muta*
La **muta sonserpento** (**surukukuo**, arbusta majstro, latine *Lachesis muta*) estas surgrunde vivanta nokte aktiva serpento kiu vivas en montaroj de pluvarbaro de Sud-Ameriko. Ĝi apartenas al familio viperedoj, ordo skvamuloj.

La latina genronomo *Lachesis* estas nomata post la greka sorta diino Lachesis.

Ĝi mortigas malgrandajn mamulojn per venena mordo, post kiam ili longe insidas. Ĝi povas longi 2,5 m, kelkfoje eĉ ĝis 3,5 m kaj tiel ĝi estas la plej granda venena serpento. La venendentoj longas 35 mm.

La vostofino estas pinta kaj korniĝinta, antaxu tio troviĝas nombro de dornaj skvamovicoj. Simile al la sonserpentoj, vibras la vostofino ĉe ekscitiĝo. La koloriĝo de la supra flanko estas ruĝete flava kun longvicaj grandaj, nigrabrunaj lozanĝoj, en kiuj troviĝas du etaj, helaj makuloj. La suba korpoparto estas flaveta blanka; la kapo estas neregule makulita nigrabrune.

Strangeco estas, ke la ovodemetaj serpentoj longe kovas. Tio estas, ili forte defendas siajn kovejojn. La elkoviĝantaj serpentoj longas 30 cm kaj estas pli koloraj ol la plenkreskaj serpentoj.

Veneno
------

La muta sonserpento estas danĝera por la homo, sed la serpento evitas la konflikton kun la homo. Ĝia viando estas manĝebla, la veneno uzatas en Homeopatio kiel medicinaĵo.

La grandan efikon de la veneno malkovris unuafoje en 1828 la germana esploristo Branko Bayer. Li faris la unuajn eksperimentojn kun Lachesis, malsaniĝis pli poste je tre forta febro. Lachesis hodiaŭ uzatas kontraŭ kapdoloro.

Subpecioj
---------

* *Lachesis muta melanocephala* – sudokcidenta Kostariko
* *Lachesis muta muta* - Ekvadoro, Peruo kaj norda Brazilo
* *Lachesis muta rhombeata* - orienta Brazilo
* *Lachesis muta stenophrys* - malhele farbita en Panamo kaj Kostariko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Muta sonserpento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Muta sonserpento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Muta sonserpento en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* kelkaj fotoj Arkivigite je 2005-12-15 per la retarkivo Wayback Machine

Vidu ankaŭ
----------

* Napaj humidaj arbaroj
* Sistematiko de la serpentoj
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu-ĉi artikolo temas pri la komunumo Mutten en la svisa Kantono Grizono. Por aliaj signifoj vidu sub **Mutten (apartigilo)**.. |


---

Pri la komunumo
---------------

**Mutten** (en la romanĉa lingvo **Mut**) estas komunumo de la komunumaro Alvaschein kaj la distrikto Albulo en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 82 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Mutten estas valza komunumo meze en la romanĉlingva Grizono. Ĝi situas ĉe la norda deklivo de la monto *Muttnerhor* alte super la valo de la rivero Albulo. En nordoriento la komunuma teritorio atingas la bordon de la rivero. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Mutten mem la vilaĝetoj Stafel sur alteco de 1761 m s.m. kaj Obermutten sur alteco de 1863 m s.m. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,96 km², de kiuj 60,2% estas kovritaj de arbaro, 29,3 % servas por agrikulturo kaj 1,2% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Mutten limas en nordoriento al Vaz/Obervaz, en sudoriento al Stierva, en sudokcidento al Zillis-Reischen, kaj en nordokcidento al Sils en Domleschg.

Trafiko
-------

Mutten situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika transportreto Mutten estas konektita per poŝtaŭtolinio al Thusis.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Mutten datiĝas verŝajne el la jaro 1363 kiel *unz uff die Mutten*, tamen la aŭtentikeco de la dokumento ne certas. En la jaro 1549 menciiĝis Senjoro *Hans ab Mutten*. En la jaro 1851 Mutten estis la sola germanlingva komunumo en la romanĉlingva komunumaro Alvaschein. La konstruo de veturebla vojo en la jaro 1869 ebligis al la komunumo modestan turismon. En la jaro 1946 inscendio detruis grandan parton de la vilaĝeto Obermutten.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj signifoj de Mutten

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Jürg Simonett*: *Mutten* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-06-22)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Mutten
* Mutten en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Mutten** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Albulo |
| --- |
| 
**Alvaschein:** Alvaschein• Mon • Mutten • Stierva • Tiefencastel • Vaz/Obervaz

**Komunumaro Belfort:** Alvaneu • Brienz/Brinzauls • Lantsch/Lenz • Schmitten • Surava

**Komunumaro Bergün:** Bergün/Bravuogn • Filisur

**Komunumaro Surses:** Bivio • Cunter • Marmorera • Mulegns • Riom-Parsonz • Salouf • Savognin • Sur • Tinizong-Rona |  |

 |
Foto de 1972, kiam la zono de Johano-placo estis moderna loĝdomblokareo La **Militkaptitejo Johano-placo** (germane: *Kriegsgefangenenlager Johannesplatz*) troviĝis en la norda urbokvartalo Ilversgehofen en Erfurto, Germanio, inter 1914-1916. Ĝi nombriĝis inter la plej grandaj kaptitejoj por fremdaj soldatoj dum la Unua mondmilito en Germanlando.

La restoracio Am Franzosenlager

Historio
--------

Kvankam Erfurto estis tre for de la batalaj linioj kaj ne konas detruojn aŭ eĉ batalojn (la aviadila militado ankoraŭ tre maloftas tiam) ĝi ja havis gravan rolon por la staboj. Ĉar tie ĉi estis unu el la plej grandaj armilfabrikoj de la Germana Imperiestra Regno, publikaj ejoj devis esti alifunkciigitaj al lazaretoj kaj la malfermo de la nova Tombejo de Erfurto anticipitis - sen paroli pli la ĝeneralaj malpliboniĝintaj vivokondiĉoj.
Senpera rilato al la milito havas la Johanoplaco. Do ĝi ne nur gravas monumentprotektade pro la unua loĝdomblokzono de la urbo (ekde la 1960-aj jaroj) sed ankaŭ pro iama grandega militkaptitejo en teritorio kiu sterniĝis sur rektangula zono inter la stratoj hodiaŭaj Ammertalweg, Friedrich-Engels-Straße, Eislebener Straße kaj Magdeburger Allee. Jam dum la Francia-Prusia Milito oni tenadis surloke malliberigitajn soldatojn. Inter la jaroj 1914 kaj 1916 laboris tie ĉi maksimume 15.000 soldatoj rusaj, francaj, anglaj. Verŝajne ankaŭ pro la uzokontinuigo ekde venkita milito de 1870 sur sama loko tio konvinkis kelkajn erfurtanojn ke ankaŭ la nova milito estus glore finita.

Spuroj nunaj
------------

La historion militan de Johano-placo memoras nur unu konserviĝinta barako de sur la placo Postsportplatz. Malrektan indikon donas la en 1904 alinomita strato *Lagerstraße* inter Ilversgehofener Platz kaj Ammertalweg ("Lager" signifas en la germana lingvo "internigejon"). De 1912 ĝis 1950 Ammertalweg eĉ nomiĝis "Am Franzosenlager", kiun nomon havas ĝis nun gastejeto farbita en la tri koloroj de la flago de Francio. Sed interne regas tamen turingia kuirarto. Memorigtabulo pri la iama uzo ĝis nun mankas.

Fonto
-----

Artikolo interrete legebla, ĉerpita el la libro: Steffen Raßloff, 100 Denkmale in Erfurt. Geschichte und Geschichten. Mit Fotografien von Sascha Fromm (Thüringen Bibliothek. Bd. 11). Essen 2013

Eksteraj ligiloj
----------------

Hejmpaĝo de la restoracio *Ĉe la internigejo de francoj*
**Mustafa la 1-a** (17-a de oktobro 1592-20-a de januaro 1639) estis sultano de la Otomana Imperio dum du regoperiodoj, nome el 1617 ĝis 1618 kaj el 1622 ĝis 1623.

Pri tiu frato de Ahmed la 1-a, Mustafa, oni konas, ke li suferis intelektan malkapablon aŭ almenaŭ neŭrozon kaj tiel li estis nur instrumento uzita en la konspiroj interplektitaj en la fikunvenoj de la kortego de la Palaco Topkapi. Eble la akuzo de mensa malkapablo estis nur akskuzo por lia apartigo el povo. Dum la regado de lia frato Ahmed la 1-a, li estis enfermita en sia ĉambro, tipo de enkarcerigo kiu daŭris dum dek kvar jaroj kaj kiu estis ofte uzita laŭlonge de la otomana dinastio konata per la nomo *Altın kafes* («ora kaĝo»).

Lia patrino estis abĥazidevena sultanino. Ŝia nomo ne estas precize konata, sed ŝi estis populare konata per la nomo Halime aŭ Alime. 

En 1618 Mustafa estos elpostenigita favore de sia juna nevo Osman la 2-a, sed post la murdo de Osman en 1622 li rekuperis la tronon kaj pluis en la posteno dum alia jaro. Li estis finfine elpostenigita kaj sendita al la palaco Bajezido. Li mortos dek ses jarojn poste pro naturaj tialoj. Entute li estis malliberigita 34 jarojn el la 48 jaroj de sia vivo. Li estis entombigita en la korto de Hagia Sofia.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de osmanidaj imperiestroj

Notoj
-----

1. ↑   Baki Tezcan (2010). The Second Ottoman Empire: Political and Social Transformation in the Early Modern World. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 110–2. ISBN 978-0-521-51949-6.
2. ↑   Şefika Şule Erçetin (28a de Novembro 2016). Women Leaders in Chaotic Environments: Examinations of Leadership Using Complexity Theory. Springer. p. 80. ISBN 978-3-319-44758-2.

Bibliografio
------------

* Sidney Nettleton Fisher. "The foreign relations of Turkey (1481–1512)" (PDF). Utrecht University. Arkivita el la originala (PDF) en 2004-11-17. Konsultita la 11an de aŭgusto 2020.
* M. Çağatay Uluçay (1985). Padişahların kadınları ve kızları. Türk Tarih Kurumu.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698775
* GND: 1017599777
* LCCN: nr93002021
* VIAF: 265348924
* ISNI: 0000 0003 8228 6702
* SUDOC: 191211869
 |
**Mutualismo** signifas en la ekologio reciproke utilajn, avantaĝajn rilatojn (simbiozon) inter divers-speciaj organismoj. Ĝi estas necesa minimume por unu pro normala funkciigo de vivprocezoj, vivtenado. Plej konata estas la rilato inter la jukao kaj jukatineo, kiam la tineo polenigas la planton kaj demetas la ovojn en la ovarion. La elkoviĝintaj larvoj nutras sin per la grajnoj, sed ne voras ĉiujn.

La mutualismo evoluas plej ofte inter tre diversaj specioj, ekz inter la nitrogenligaj bakterioj kaj la papiliofloraj plantoj aŭ inter la bovo kaj la celulozmalkombinaj celulozoj en ties stomako. Ankaŭ la rilato inter la planta radiko kaj kelkaj fungoj povas esti mutualismo (mikorizo).

La termitoj kaj la flagelaj unuĉeluloj en ties intesta sistemo estas obligata mutualismo: ili ne povas ekzisti unu sen la alia.

pluaj ekzemploj

* rilato inter formiko kaj folilaŭso
* paguro kaj aktinio
* puriga simbiozo kiel ekz. ĉe krokodilgardanto, aŭ bufagoj, kiuj deprenas parazitojn de la bestoj.

La mutualismo estas malo al la parazitismo, ĉe kiu la interrilatoj estas avantaĝaj nur por unu partoprenanto, malavantaĝa por la alia.

* Kategorio Mutualismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Monostorpályi** [monoŝtorpAji] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en Distrikto Derecske. Monostor signifas abatejo, kies restaĵojn oni trovis.

Grenejoj en Monostorpályi

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 44 km²
* Loĝantaro: 2230
* Poŝtkodo: 4275
* Telefonprefikso: 52

Situo
-----

Monostorpályi situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Debrecen-Létavértes, la lasta estas proksime.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata dum la neolitiko. Antaŭ la hungaroj avaroj loĝis tie. Dum la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝo senhomiĝis. Pesto okazis en 1738. En 1826 ankaŭ nun videblaj grenejoj konstruiĝis. En 1919 la rumanoj okupis la regionon. La judoj estis forigitaj en 1944. En 1960 kolĥozoj Tritikospiko kaj Konstitucio formiĝis.

Ne menciita vidindaĵo estas la kalvinana preĝejo. Apud la vilaĝo monto Bónis (bOniŝ) 138 m-ojn alta troviĝas. Vilaĝservoj estas poŝto, apoteko, lernejo.

Famuloj
-------

En Monostorpályi naskiĝis fifama revoluciulo en 1849 Imre Hatvani.

Komunumoj pri *monostor* en Hungara reĝlando
--------------------------------------------

(Monostor signifas: abatejo.)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bátmonostor | Bégamonostor | Borsmonostor | Felsőgyerőmonostor | Kanizsamonostor |
| Magyargyerőmonostor | Monostor | Monostorpályi | Monostorszeg | Monostorszentgyörgy |
| Pélmonostor | Tomajmonostora |  |  |  |

* Kategorio Monostorpályi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Muzaffarnagar** (Pri tiu ĉi sono prononco, hindie मुज़फ्फरनगर) estas urbo kaj municipa ento en la barata ŝtato Utar-Pradeŝo. Ĵuse, la distrikto Muzaffarnagar estis inkludita en la Nacia Ĉefurba Regiono fare de la barata registaro. Ĝi estas la sidejo de la distrikto Muzaffarnagar. Multaj popularaj farmistestroj venas el MuzaffarNagar. Ĝi estas situanta mezvoje ĉe la Nacia Aŭtoŝoseo Delhio-Haridŭaro/Dehradun (nome NH 58), kaj la urbo estas ankaŭ bone konektita kun la nacia fervoja reto. La urbo estas situanta en la mezo de tre fekunda supra *doab* regiono Gango-Jamuna kaj estas tre proksima al la ŝtata ĉefurbo, kio faras ĝin unu el la plej disvolvigitaj kaj prosperaj urboj de Utar-Pradeŝo. La distrikto Muzaffarnagar estis inkludita en la areo de la Nacia Ĉefurba Regiono (NĈR) la 9an de junio 2015 kio malfermis novajn vojojn de disvolvigo por la urbo. Tiu urbo estas ankaŭ parto de la Industria Koridorprojekto Delhio-Mumbajo (IKPDM) kaj la Industria Koridoro Amricaro-Delhio-Kalkato (IKADK) kio malfermas oportunojn en la regiono.

**Muzaffarnagar** havis 392,451 loĝantojn en 2011

Famuloj
-------

* Douglas Gracey

Notoj
-----

1. ↑   "Provisional Population Totals, Census of India 2011; Cities having population 1 lakh and above" (pdf). Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. Alirita la 27an de Marto 2012.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Muzaffarnagar, Oficiala retejo
La **monteto Kalvario** estis la plej frua loĝtereno de Tata (Hungario). Oni povas ĉi tie viziti la naturprotektan teritorion, kiun la Landa Naturprotekta Ofico elformis sur la tereno de la malnova ŝtonminejo.

La monteto Kalvario, maldekstre elvidejo, meze kapelo, dekstre akvoturo

Geologio
--------

La superaj tavoloj de la tersupraĵo tiel kuŝas unu sur la alia, kiel la paĝoj de giganta historilibro. Ĉiu paĝo enhavas la *vestaĵojn* de unu el la fazoj de la terhistorio.
Sur tiu ĉi tereno staras apika „atestanta muro", kiu estas regula sekco de la tavoloj demetiĝintaj unu super la alian. Ĉi tie eĉ la laika okulo klare povas ekvidi la limliniojn de la unuopaj geologiaj epokoj. Ekzemple: sur la preskaŭ blanka, tute milde grizblueta triasa tavolo kuŝas la pli-malpli dikaj tavoloj de la sekvaj eraoj: tiu de la ĵurasio, poste tiu de la kretaceo ktp.

Ĉi tie oni sukcesis malkovri groton longan je 20 kaj larĝan je 2 metroj nur en profundo je 5-6 metroj sub la surfaco, en kiu ankaŭ hodiaŭ ĉeestas la postsignoj de la fajrejo de la prahomo.

La monteto Kalvario

La Kapelo
---------

Sur la kalvaj rokoj de la malnova ŝtonminejo staras eta kapelo. Ĝi konstruiĝis sur la loko de iama preĝejo (1350), kiu kuŝis en ruinoj jam en la mezo de la 18-a jarcento. El ĉi tiuj ruinoj elformis Jakab Fellner la kapelon tiel, ke li restigis la sanktejon de la malnova preĝejo, kiu fermiĝas per tri flankoj de okangulo kun tri ogivaj (pintarkaj, gotikaj) fenestroj. La gotikajn fenestrojn de la sanktejo oni enmasonis en 1908, kiam la kapelo estis renovigata.

Sur la fasado de la kapelo oni vidas rokokajn vazojn. La nobla aspekto de la fasado kaj la firstotureto laŭdas la laboron de Fellner. La enirejon de la kapelo formas baroka pordegkadro. La bildo de la ĉefaltaro originas el la 18-a jarcento, la plafona fresko estas verko de Beder. La bazmuroj de la malnova preĝejo estis malkovritaj antaŭ kelkaj jaroj, kaj permesas konkludi, ke la preĝejo apartenis al la tipo de la tiel nomataj fortikaĵpreĝejoj.

Golgoto en Tata

La Golgoto
----------

Sur la monto en proksimeco de la kapelo situas impona golgoto. Ĝi estis farita ĉirkaŭ 1770 fare de Antal Schweiger. Ĉe piedo de kruco de Jesuo estas videbla Mario Magdaleno, flanke Sankta Maria kaj Sankta Johano la Evangeliisto.

Aliaj vidindaĵoj estas la elvidejo kaj iama akvoturo.

* Kategorio Monteto Kalvario (Tata) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ludoviko la 14-a kun lia armeo en Flandrio. Fone, la konkeritaj urboj
La **milito de Devolucio** estis milito inter la Francio de Ludoviko la 14-a kaj habsburga Hispanio ekde la 24-a de majo 1667 ĝis la 2-a de majo 1668. La bataloj ĉefe okazis en Hispana Nederlando. La milito de Devolucio ĉesiĝis per la traktato de Aachen, kiu konfirmis partan francan venkon.

Kaŭzoj
------

En 1665 mortis la onklo kaj bopatro de Ludoviko, Filipo la 4-a de Hispanio. Tiuokaze depostulis la franca reĝo la heredan rajton de sia edzino, Maria Teresa de Hispanio : li deziris akiri almenaŭ parton de la heredaĵo, precipe en Hispana Nederlando. Ludoviko la 14-a bazigis sian peton sur malnova kutimo de Brabanto, la rajto de « devolucio », laŭ kiu gefiloj el la unua edziĝo (eĉ filinoj) ĉiam havis superrangecon super la gefiloj de postaj edziĝoj (eĉ filoj): la unua filino de Filipo la 4-a (Maria Teresa) devis do superi lian unuan filon (el dua edziĝo), la novan reĝon Karlon la 2-a. Plie, tiu ĉi estis fakte nur juna kaj degenerita infano, kaj sia patrino Mariano de Aŭstrio devis plenumi regentadon. La regentino tuj forpuŝis la francan depostulon, kaj Ludoviko ekpretigis armeon : tiel komenciĝis la milito de Devolucio (1667-1668).

Disvolvado
----------

La militistaj reformoj faritaj de la reĝo estis jam preskaŭ finpretigitaj, kaj Ludoviko esperis do ankaŭ testi la bonefikecon de siaj novaj regimentoj. La plej moderna reformo estis la starigo de seninterrompa armeo : profesiaj militistoj, kiuj estis ĉiam disponeblaj, ricevis trejnadon, disciplinon kaj stabilan salajron. Tiu nova armeo da 70.000 militistoj invadis Hispanan Nederlandon kaj sekve aneksis Franĉ-Konteon. Hispanio ne havis sufiĉan tempon por reagi, kaj ne povis defendi. La venko de Francio ŝajnis kompleta, sed Nederlando, norde de Hispana Nederlando, je nun rigardis sin kiel minacita pro la proksima ĉeesto de la Francoj. 

Ekde 1668, Nederlando alianciĝis kun Anglio kaj Svedio kontraŭ Ludoviko la 14-a, por plirapidigi la finon de la milito. Dum la paca traktado en Aachen, la franca reĝo devis do malgravigi siajn kondiĉojn : laŭ la traktato de Aachen, Francio konservis grandan parton de okcidenta Hispana Nederlando, interalie dekdu fortigitaj urboj (inkluzive de Lille), sed redonis Franĉ-Konteon al Hispanio. Ludoviko la 14-a furioziĝis pri la malfideleco de Nederlando des pli, ke li antaŭe ĉiam helpis la Nederlandojn, ekzemple per militista interveno dum la Dua Angla-Nederlanda Milito en 1666. Tiu elrevigo tamen ne fuŝis la gravan feston *Grand Divertissement Royal* (« Granda Reĝa Amuzo ») en 1670, kiun la reĝo organizis por celebri sian triumfon.

Vidu ankaŭ
----------

* Ludoviko la 14-a (Francio)
*Dasymutilla* en sudokcidenta Usono.
**Mutiledoj**, *Mutillidae*, estas familio de pli ol 7000 specioj de vespoj kies senflugilaj inoj similas al grandaj, harhavaj formikoj. Ties komuna nomo *velurformikoj* referencas al ilia densa hartufo, kiu plej ofte estas brile skarlata aŭ oranĝkolora, sed multaj povas ankaŭ esti nigra, blanka, arĝent- aŭ or-kolora. Iliaj brilaj koloroj utilas kiel aposemataj signaloj. Ili estas konataj pro siaj tre dolorigaj pikiloj, (nome la pikilo de la specio *Dasymutilla klugii* estis klasita je 3 en la dolorindico de Schmidt kaj daŭras ĝis 30 minutoj), de tie la komuna nomo *bovomurdisto* aŭ *bovoformiko*. Tamen, mutiledoj ne estas agresemaj kaj pikas nur defende. Krome, la vera tokseco de ilia veneno estas multe pli malalta ol tiu de mielabeloj aŭ rikoltformikoj. Malkiel veraj formikoj, ili estas solemaj, kaj ne havas kompleksajn sociajn sistemojn.

Notoj
-----

1. ↑   Evans, David L.; Schmidt, Justin O. (1990). "Hymenopteran venoms: striving toward the ultimate defense against vertebrates". Insect Defenses: Adaptive Mechanisms and Strategies of Prey and Predators. SUNY Press. pp. 387–419. ISBN 978-0-88706-896-6. Alirita la 29an de februaro 2020.
2. ↑   Meyer, W.L. (1996). "Most Toxic Insect Venom". Book of Insect Records. University of Florida.
3. ↑  Hunt, J.H. (1999). "Trait mapping and salience in the evolution of eusocial vespid wasps" (PDF).[*rompita ligilo*] Evolution. 53 (1): 225–237. doi:10.1111/j.1558-5646.1999.tb05348.x. PMID 28565172.

* Kategorio Mutiledoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Mutiledoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Enirejo al la mezepoka sekcio de *Thüringer Museum*, ĉe la eksa monakejo de la Predikantoj. La **Muzeo Dominikana kirko** (germane: *Museum Predigerkirche*) troviĝas en Eisenach, Predigerplatz nr 2. Ĝi apartenas al la muzearo *Thüringer Museum Eisenach*.

Priskribo
---------

La ĉ. la jaro 1240 konsekrita Kirko de la predikantoj apud la padeto supren al la kastelo Wartburg estis la unua preĝejo de la lando estante en konekto kun kulto pri Elizabeto de Hungario. Ĝia historio estas tre ligita kun legendoj de la sanktulino. Post la Reformacio la monakejo iĝis lernejo kaj ankaŭ la kirko sekularigitis. Jam je la fino de la 19-a jarcento muzeo kun riĉa kolekto de mezepokaĵoj ekgastis surloke.

Kolektoj
--------

Ekde la fondo de la muzeo gravis la prezentado de sakralaj artopecoj el Turingio kaj el la najbaraj regionoj. Kun la fundamento, kiu estis elĉerpita el la Kolektaro de antikvaĵoj de Goeto, kaj la pli poste alvenintaj pecoj la nombro de la artaĵoj sumiĝas je ĉ. 300 ekzempleroj (de la 12-a ĝis 16-a jarcentoj): lignoskulptaĵoj, altaroj, retabloj, bildotabuloj, ŝtonskulptaĵoj. Ili originas el atelieroj de Erfurto, Saalfeld (Saale), Jena kaj Zeitz, sed ankaŭ el mezepokaj artocentroj de aliaj regionoj de Suda kaj Meza Germanio.

Plejofte temas pri anonimaj artistoj, sed ankaŭ pri gravaj disĉiploj de Tilman Riemschneider, kiel ekz. Hans Gottwald von Lohr. Elstaraj artaĵoj apudas pli modestajn atestilojn de simpla sed elkora popola pieco.

La elmontrejo etosoplena estas la romanikstila (en 1994 nove aranĝita) malsupra kirko. Tie ĉi videblas elekto el la kolektaro. Aldone okazadas nedaŭraj ekspozicioj pri specialaj temoj en konekto kun la landa kaj kultura historioj de Turingio.

Literaturo
----------

* Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 47
* *Das Thüringer Museum Eisenach. Sammlung zur Kunst- und Kulturgeschichte Thüringens*, Göttingen, 2000

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo Dominikana preĝejo (Eisenach) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Pri la muzeo sur la urba retpaĝaro. Arkivigite je 2014-09-29 per la retarkivo Wayback Machine
Muzeo El Greko
Ornama detalo de korto de Muzeo El Greko
Renesanca ornama detalo de Muzeo El Greko
Rekonstruo de renesanca aŭ mezepoka tegmenta domdetalo de Muzeo El Greko
La **Muzeo El Greko** estas fama monumento kaj interesa vidindaĵo en la urbo de Toledo, Hispanio. Temas pri domo-muzeo pensata de markizo Vega-Inclán kiel rekreaĵo de la hejmo de la artisto, nome fama pentristo El Greco, kiu perdiĝis antaŭ jarcentoj. Tiele oni prezentas manĝejon, salonon, kuirejon, korton ktp. Gastigas diversajn elstarajn pentraĵojn. Ĝi estis kreita en 1911 kaj por konservi pentraĵojn kaj por montri kiel eble vivis la pentristo, naskiĝinta en la insulo de Kreto, kaj greka li mem laŭnacie, sed vivante plej parton de sia profesia kaj arta vivo en Toledo.

Estis la domo de Samuel Levi, la juda trezoristo de multaj kristanaj nobeloj, kaj reĝoj; poste estis domo de kristanaj nobeloj, nome familio Mendoza kaj gedukoj Arjona. Supozeble la kavoj estis stokejo.

Ĝi havas duoblan intereson, nome pri figuro de pentristo kaj kiel iama nobeldomo. En la unua senco oni montras kaj pentraĵojn kaj klerigan informon pri la pentristo kaj lia pentrarto. En la dua senco estas apartaj anguloj, terasoj kaj ĝardenetoj kie eblas trankvile ripozi kaj sopiri la iamajn epokojn kaj oni povas ĝui la freŝecon de kavoj.

Ĝi konstruiĝis sur restoj de antikva domo kaj palaco de la Renesanco en la juda kvartalo de la urbo. Tiu loko estas proksime de la vera loko kie loĝis la pentristo, kies domo estis detruita de incendio. La intenco estis kolekti kaj konservi verkojn de El Greco, kies multaj verkoj ne ricevis atenton kaj suferis ruiniĝojn aŭ malbonaĵojn, dum aliaj estis senditaj eksterlande pro vendado.

Oni faris reformojn en 1921, 1950 kaj 1960, dum la lasta estis de 1990. Oni enmetis materialon pri la disĉiplo de El Greco, nome Ludoviko Tristano, kaj ĉar oni komprenas ke certe ne temas pri la domo de la pentristo, oni ŝanĝis la iaman nomon de domo-muzeo al nur Muzeo El Greko, en hispana oficiale *Museo del Greco*.

Famaj pentraĵoj kiuj montriĝas tie estas la jenaj:

* *El Apostolado* (La Apostoleco)
* *San Bernardino* (Sankta Bernardeno) (posedo de la Muzeo Prado; pruntita)
* *Vista y plano de Toledo* (Vidaĵo kaj mapo de Toledo)
* *El Redentor* (La Elaĉetanto).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Muzeo El Greko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Muzeo El Greko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la muzeo
* Adresaro de Muzeoj de Hispanio Arkivigite je 2011-11-05 per la retarkivo Wayback Machine
* Retejo de la Amikaro de la Muzeo de El Greco
Granda kastelo ŝvebanta super vilaĝo.
La **Muzeo Kastelo Ranis** (germane *Museum Burg Ranis*) estas regionhistoria muzeo en Ranis.

Priskribo
---------

La kastelo Ranis estas unu el malmultaj en origina stato kvazaŭ komplete konservitaj grandaj mezepokaj burgkompleksoj. Ĝia fondodato ne konatas. En la 12-a jarcento ĝi unuafoje menciitis kiel regna bieno de germanaj impereistroj kaj reĝoj.

Ekde 1956/57 ĝi gastigas regionhistorian muzeon. Krom la geologion koncernas la daŭra ekspozicio - verŝajne unikaĵo en muzeo - la tertremosciencon. Tion kaŭzis kaj ebligis grandstacio sismologia en trea proksimeco. Originalaj sismografoj ne nur registras la grandajn tertremojn sed ankaŭ la tremetojn faritajn de la tra la salonoj promentantaj vizitantoj.

Muzeaj sekcioj
--------------

Sekcio pri prahistorio dokumentadas la prahistorian esploradon en la regiono. La larĝa mallevaĵo ĉe la rivero Orla kaj ties randaj zonoj estas de longtempe setlitaj. La Ilsen-kaverno de sub la burgo nombriĝas inter la plej gravaj trovejoj de paleolitiko en Mezeŭropo.

La burgan historion dokumentas kirasoj kaj armiloj, kroniko kaj prezento de la historio de la konstruo de la burgo. Krome videblas kutlruhistoriaĵoj kaj pentrajoj, grafikaĵoj kaj skulptaĵoj de artistoj el la ĉirkaŭaĵo (19-a kaj 20-a jc).

Viziteblas ankaŭ la burga kelaro, la karcero en la t.n. Turo de malsato kaj kuirejo. De la belfrido povas oni ĝui belvidon ĝis la Turingia Arbaro.

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 130-131

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo Kastelo Ranis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la muzeo. Arkivigite je 2014-07-28 per la retarkivo Wayback Machine
* Kiel malhelpi la fermon de la muzeo pro troaj ŝuldoj de la komunumo.
* Novaj konceptoj por la ekspozicioj.
La kastelo kaj ĝia belega ĉirkaŭaĵo. La t.n. Salonego de la kavaliroj. La t.n. baroka Pompa salono.
La **Muzeo Kastelo Burgk** (germane *Museum Schloß Burgk*) troviĝas en Burgk.

Priskribo
---------

Muzea uzo de la kastelo komenciĝis jam en 1952 post kontraŭleĝa eksproprietigo. Pitoreske situante ĉe la supra Saale-rivero ĝi gastis ne nur la historiajn loĝadajn kaj gapajn salonojn kun altvalora inventaro sed fariĝis kultura centro de la tuta regiono. Tio ŝuldiĝas al ĝiaj (ne)daŭraj ekspozicioj (i.a. ankaŭ de moderna arto), al la koncertoj kaj al diversaj festoj. Remparoj impresaj ĉirkaŭas konstruaĵon estantan sub influoj de gotiko ĝis rokoko. La fasado estas tre modesta, tamen rava en la interno per diversaj elstaraĵoj. La harmonio inter arkitekturo kaj pejzaĝo ankaŭ fascinas kaj sorĉas.

La turo alirebla per penda ponto tra belega pordego kaj ĉirkaŭfermejo permesas belvidojn ravigajn. Proksime troviĝas ankaŭ altebenaĵa teraso kun pavilono kaj skulptaĵoj. La kastela komplekso ofte servis kiel kulisaro por filmoj. En la jaro 2005 faritis mezepoka rolludaro televida *(Abenteuer Mittelalter)*, kie libervoluloj devis vivi sub tiamaj vivokondiĉoj apartenante al diversaj sociaj klasoj.

Kolektoj
--------

Interne la eleganteco sobra de la Kavalira salono alternas kun reprezentanta loĝadkulturo de rokoko aŭ pompa ekipaĵo barokstila de la kastela kapelo kun Silbermann-orgeno.

Prezentatas en la loĝadĉambroj altvaloraj mebloj, vitraĵoj, pentraĵoj, vandtapiŝoj, trofeoj, armiloj i.a.; specialan atentigon meritas la kastela kuirejego kun la plej granda kamentubo de tuta Germanlando kaj kun mekanika rostaĵturnigilo.

Apartenas al la muzeo tri specialaj kolektoj en kunteksto kun la libroj: ekslibrisoj, biblioteko, artistaj libroj. La unue menciita kolekto nombriĝas al la pej granda de sia speco (ĉ. 75000 libromarkoj). La biblioteko dokumentas i.a. la historion de la dinastio de Reuß kaj de iliaj teritorioj, al kiuj apartenis ankaŭ la Kastelo Burgk.

Interesaj nedaŭraj ekspozicioj kompletigas la tuton.

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 36-37

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo Kastelo Burgk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la muzeo.
* Pri la en 2005 faritaj mezepokaj aventurrolludoj.
Vido al la burgo.
La **Muzeo Kastelo Creuzburg** (germane *Museum auf der Creuzburg*) Creuzburg, Germanujo, Michael-Praetorius-Platz nr 2. Grava restaŭriginto ĝia estis la entreprenisto Georg Kossenhaschen.

Priskribo de la konstruaĵo
--------------------------

Post fino de la plej gravaj laboroj rekonstruaj kaj restaŭradoj de sur la Kastelo Creuzburg en 1992 eblis malfermi muzeon.

La urbo Creuzburg ricevis la urbajn rajtojn en 1213, sed ĝi estas ankoraŭ multe pli aĝa. Laŭtradicie jam Sankta Bonifaco misiistis tie ĉi en la jaro 724 kaj starigis krucon sur la burgomonteto.

Okaze de la naskiĝo de Hermann la 2-a (1225, filo de Sankta Elizabeto) konstruitis la ponto sur la rivero Werra, kiu estas nuntempe la plej maljuna ponto de sia speco en tuta Germanio, norde de la rivero Main. Dummezepoke ĝi estas gravega trafiknodo komerca inter Turingio kaj Hesio. La Benediktanoj ankaŭ ĉeestis, ĉe kiuj gastis gravuloj (ekz. imperiestro Henriko la 4-a; Henriko la 5-a dum la geeziĝfesto ktp.)

Post la formorto de la dinastio de la Ludwingoj (1247) kaj la malunuigho de Turingio la graveco de la burgo perdiĝis.

Kolektoj
--------

En la turodomo montratas dokumentoj el pli ol 800 jaroj da historioj urba kaj burga kiel ankaŭ elfositaĵoj el la prahistorio kaj la mezepoko. La elizabetaj ĉambro honoras Sanktan Elizabeton, kiu tre ŝatis restadi tie ĉi kaj laŭdire preferis tiun ĉi burgon al la fama Wartburg. Ŝi naskis la filon Hermann tie ĉi en 1225. Ĝi estas la ununura salono konserviĝinta el la epoko de romaniko.

Alia elmontra sekcio estas dediĉita al la prezentado de la kasteloj de la turingiaj landgrafoj.

La Michael-Praetorius-salono en la norda pavilono estas farita por Michael Praetorius, famega filo de la urbo, komponisto kaj muziksciencisto.

En la iama oficejo estas ankoraŭ aliaj salonoj kiuj pretas por la gastigado de ĉiam novaj nedaŭraj ekspozicioj; krome regionhistoria sekcio kun ĉ. 700 objektoj el la ĉiutaga vivo alproksimigas al oni la vivokondiĉojn el la 19-a kaj la 20-a jarcentoj.

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 38

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo Kastelo Creuzburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Hejmpaĝo de la muzeo.
La suda renesancstila kastelo kun la muzeo.
La **Muzeo Kasteloj Dornburg** (germane *Museum Dornburger Schlösser*) troviĝas surmonte en Dornburg (Saale).

Priskribo de la loko
--------------------

En Dornburg estas super la valo de la rivero Saale en reciproka proksimeco tri kasteloj el diversaj stilaj epokoj. Ili formas unikan ensemblon kaj por Germanlando kaj por tuta Eŭropo. Kun ili estas ligitaj la nomoj de eminentuloj historiaj kaj kulturaj. 

La unua mencio estis en 937 en dokumento de imperiestro Oto la 1-a.Goeto restadis tie ĉi plurfoje (inter 1776-1831). 

* La norda ***Malnova kastelo*** estas miksaĵo inter la arkitekturstiloj romanika, malfrugotika, renesanca, baroka. La nuntempa konstruaĵo estas el la jaro 1451 kaj uzatas fare de la Friedrich-Schiller-Universitato Jena kiel kunvenejo.

* La ***Meza kastelo*** (alia nomo: *Rokoka kastelo*) nombriĝas inter la plej konataj verkoj de la turingia arkitekto Gottfried Heinrich Krohne, kiu tre orientiĝis pri la forma lingvo de Matthäus Daniel Pöppelmann. Ĝi konstruitis de 1736-47 sub la regado de *Ernst August la 1-a (Sachsen-Weimar-Eisenach)*. Tiu plezurkastelo kombinas ĉarme kaj rave la arkitekuron kun la ĉirkaŭanta pejzaĝo: ĝi estas unuetaĝa kaj larĝa ĉe la antaŭa flanko, sed svelta kaj trietaĝa de la vala flanko. Dum vintro 1818/19 kunvenis tie ĉi la asembleo de la grandduklando.

Muzeaj partoj
-------------

En la Meza kastelo videblas en la manĝosalono kaj la apudaj kabinetoj porcelanaĵoj kaj fajenco el Ĉinio, Meißen kaj Delft. Ekde 1776 ĝi estis loĝejo ankaŭ por Goeto, kiam li estis en oficiala misio tie ĉi, en lia rolo kiel oficisto. 

Tamen estas la goeta kastelo en la pli mallarĝa senco la renesancstila ***Suda kastelo***. Ĝi konstruitis kiel landposedanta bieno en la unua duono de la 16-a jarcento, alikonstruitis ĉ. la jaro 1600 kaj aĉetitis fare de la grandduko Carl August en 1824. Post ties morto Goeto elektis ĝin kiel someran rifuĝejon por malĉeesti la deprimigajn funebrajn ceremoniojn kaj retrovi kreivecon kaj internan trankvilon. La de Goeto uzita Montara salono *(Bergstube)* kaj du aliaj salonoj memoras tiujn restadojn.

La apuda Kamena salono *(Kaminzimmer)* estis en uzo fare de la dukaj familianoj; ĝi estas kun vanda tegaĵo (de poste) kaj marketraĵoj altvaloraj el la iama Urba kastelo de Jena. 

La du laste menciitajn kastelojn unuigas barokstila ĝardeno kun belaj verdaj laŭbaj latkradoj. Alvalen oni kultivas vinberabedojn. Pejzaĝa ĝardeno enkadras la kastelan ensemblon.

Literaturo
----------

* Kategorio Muzeo Kasteloj Dornburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 41-42

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de la muzeo.
Nova fasado de la Macro, pentrita-farbita laŭ la venka projekto de Martín Agüero
La **Muzeo de Nuntempa Arto de Rosario** aŭ en hispana **Museo de Arte Contemporáneo de Rosario (MACRo)** estas museo de arto situanta en la urbo Rosario, Argentino. Administrade ĝi dependas el la Municipa Muzeo de Belarto Juan B. Castagnino. Ĝi troviĝas ĉe kuniĝo de la Bulvardo Oroño kaj la rivero Paranao kie iam estis grenejo de zono havena de la urbo nomata *Silo Davis*. La konstruaĵo estis projektita de Ermete de Lorenzi (1900-1971), unu el ĉefaj arkitektoj de Rosario de la 20a jarcento.

La instituco emfazas la konservadon, dokumentadon kaj katalogadon de sia havaĵo, en la helpo al arto rosaria kaj por la aligo de nuntempaj verkoj de la plej diversaj regionoj de la lando, pere de plano de akiro tiucele. Ties havaĵo estas nuntempe la plej grava kolekto de nuntempa arto en Argentino, kun verkoj de artistoj kiaj Nicola Constantino, Marcos López, Marta Minujín, Marcelo Pombo, León Ferrari kaj de grupoj kiaj Tucumán Arde, inter aliaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de la MACRo Arkivigite je 2005-10-18 per la retarkivo Wayback Machine
* Retejo de la Museo Castagnino Arkivigite je 2011-08-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Virtuala itinero tra la Museo MACRo Arkivigite je 2007-11-26 per la retarkivo Wayback Machine
* Virtuala itinero tra la Museo Castagnino Arkivigite je 2008-01-12 per la retarkivo Wayback Machine

Notoj
-----

Koordinatoj: 32° 55′ 49″ S 60° 39′ 03″ U﻿ / ﻿32.93028 °S, 60.65083 °U﻿ / -32.93028; -60.65083 (mapo)
Ene de la muzeo. La **Muzeo pri bierfarado** (germane: *Brauereimuseum*) troviĝas en Altenburg, Germanujo.

Priskribo
---------

Bierfarado havas tradicion sufiĉe longan en Altenburg. Jam *Henriko la 3-a (Meißen)* , markigrafo de Turingio permesis al la urbo en la jaro 1256-a donace elverŝi bieron ene de la urbomuroj. Nenombreblaj subteraj bierkeloj (nomitaj *Höhler* aŭ *Tonnen*) atestas en la sekva tempo apartan entuziasmon de bierfarado. En la regiono ankaŭ estiĝis multaj bierfarejoj, kiuj bedaŭrinde ne konserviĝis. Tio ankoraŭ plivalorigas tian dokumentadan lokon, por profunde esplori malnovajn tradiciojn kaj klarigi ilin al la publiko.

La altenburg-a bierfarejo *Altenburger Brauerei GmbH* kaj la amikara rondo *Freunde der Brautradition des Altenburger Landes e.V.* en tiu ĉi devo unuiĝis kaj fondis biermuzeon, kiu inaŭguritis en la 9-a de junio 2002.

Kolektoj
--------

En kvin elmontraj salonoj de la iama bierfarejestra vilao el la Periodo de spekulanto-kompanioj, kiu zorge kaj ĝisfunde restaŭritis, la vizitanto trovos aferojn samtempe ilustrajn kaj informoplenajn. La rondirado gvidas onin antaŭe al la krudaĵoj de bona biero: malto, lupolo, gisto, akvo. Filmo pri bierfarado kompletigas je la fino la tuton. Oni lernas i.a. ke Leĝo de pureco ekzistis jam antaŭ 1516 ...

Aliaj stacioj estas la historio de la altenburg-a bierfarejo de ĝia fondiĝo en la 1871-a jaro ĝis hodiaŭ. La per bildoj ilustrita historio kaj la teknikaj iloj de la iama bierfarejo *Actien- und Riebeck-Brauerei* donas interesajn enrigardojn en iamajn produktadan teknikojn. Post antaŭa sinanonco eblas por grupoj viziti ankaŭ la hodiaŭan bierfarejon kaj gustumi la hodiaŭajn bierajn specojn.

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 14

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo pri bierfarado (Altenburg) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Pri la muzeo sur la retpaĝaro de la bierfarejo.
**Muzika teatro** estas unu el la tri klasikaj kategorioj de teatro, la aliaj estas "parola teatro" (komedio, dramo, tragedio), kaj "danca teatro" (baleto). Eblas miksiĝoj inter tiuj tri kategorioj. Al la kategorio de muzika teatro do apartenas ĉiuj formoj de scenejaj prezentoj, kiuj ligas draman enhavon (esprimata en moviĝo kaj lingvaĵo) kun muziko. En la angla lingvo oni kontraste ofte komprenas la ekvivalentan vorton *Musical Theatre* kiel kategorio, kiu ekskluzivas la teatran formon opero kaj nur konsideras la aliajn, "malpli seriozajn" formojn de muzika teatro. Tamen malfacilas la subjektiva divido al "pli aŭ malpliseriozaj" formoj de prezento, kaj rekomendindas (laŭ la kompreno nediskutata ekzemple en la germana aŭ nederlanda lingvoj) la inkluzivo de

* opero,
* opereto (aparte populara dum la 19-a jarcento),
* kabarede karakterizita muzika teatro kaj
* muzikalo (aparte populara dum la 20-a jarcento).

Ĉiuj kvar subkategorioj, kiuj ekestis en la ordo de la supra listigo, ekestis proksimume du jarmilojn poste la ekesto de la "parola teatro" de la antikva epoko. La bazajn prezentajn teknikojn de la antikva "parola teatro", plivastigite je novaj muzikaj stiloj, la unuopaj genroj de muzika teatro transprenis. 

En Hispanio estis ege populara dum la unuaj jardekoj de la 20a jarcento la subĝenro nome zarzuelo kie teatraĵoj miksas kantajn kaj parolajn scenojn ĉefe pri tipa vivo de tiamaj madridanoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* germanlingva tema retejo "Musiktheater" Arkivigite je 2012-06-18 per la retarkivo Wayback Machine
Uzbeka "dutar"-ludisto.
Uzbeka popol-roka bando Yalla estis populara en tuta Sovetunio en 1970-aj kaj 1980-aj jaroj. Tie en poŝtmarko de 2021 de Uzbekio.
La **muziko de Uzbekio** montras diversajn influojn kiujn ricevis la lando. Ĝi estas tre simila al la muziko de Mezoriento kaj estas karaktera per komplikaj ritmoj kaj metrikoj. Pro la longa historio de muziko en la lando kaj la granda vario de muzikaj stiloj kaj muzikinstrumentoj, Uzbekio estas ofte konsiderita kiel unu el plej muzike diversaj landoj en Centra Azio.

La muziko de tio kio estas nuntempe Uzbekio havas tre longan kaj riĉan historion. Oni supozas, ke *ŝaŝmakam*, centrazia klasikmuzika stilo, aperis en la urboj Buĥaro kaj Samarkando fine de la 16-a jarcento. La termino "ŝaŝmakam" estas tradukebla kiel "ses makam-oj" kaj referencas al la strukturo de muziko kun ses sekcioj en diferencaj muzikaj manieroj, simila al la klasika tradicia muziko de Persio. Intermezoj de parolata poezio de Sufiismo interrompas la muzikon, tipe komence je malalta registro kaj laŭgrade ascendanta al klimakso antaŭ trankviliĝo reen al la dekomenca tono.

Sovetunia poŝtmarko montranta muzikinstrumentojn tipaj de Uzbekio.
Tipaj uzbekaj muzikinstrumentoj estas dutar, rubabo, tanbur, tar, udo, kemenĉeo, ĉang (kordinstrumentoj), karnaj, naj, zurna (blovinstrumentoj) kaj daf, tamburoj, kaj nakara (perkutado).

Post Uzbekio akiris sendependecon el Sovetunio komence de la 1990-aj jaroj, publika intereso revivis en la tradicia uzbeka muziko. Nuntempe la uzbekaj televido kaj radio regule ludas tradician muzikon.

Notoj
-----

1. ↑   Fierman, William. "Uzbekistan." Microsoft Student 2009 [DVD]. Redmond, WA: Microsoft Corporation, 2008
2. ↑   Levin, Theodore. "Uzbekistan". National Geographic. Arkivita el la originalo la 29an de Januaro 2013. Alirita la 29an de Oktobro 2021.
3. ↑   Broughton, Simon; Razia Sultanova (2000). "Bards of the Golden Road". En Simon Broughton; Mark Ellingham; James McConnachie; Orla Duane (eld.). World Music, Vol. 2: Latin & North America, Caribbean, India, Asia and Pacific. Penguin Books. pp. 24–31. ISBN 1-85828-636-0.
4. ↑   Mamadjanova, Elnora (2016). *Traditional Music of the Uzbeks*. Tashkent: Extremum Press.

* Kategorio Muziko de Uzbekio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 742567
 |