Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La **108-a Universala Kongreso de Esperanto** (UK) okazis inter la 29-a de julio kaj la 5-a de aŭgusto 2023 en Torino, Italio. 

La kongresejo estis la ĉefsidejo de la Teknologia Universitato de Torino.

La Loka Kongresa Komitato konsistis el Michela Lipari, Luigi Fraccaroli, Tina Raciti, Francesco Amerio, Paola Nigrelli, Alessandro Amerio, Daniele Pesce, Debora Rossetti, Alessandro Perna, Pier Luigi Cinquantini, Giuseppe Di Donfrancesco kaj Emanuele Regano kun kunlaborado de Thomas Bormann (Kongresa temo), Fabrizio Pennacchietti (IKU) kaj Davide Astori (IKU). Ĉeestis kaj aktivulis la estraro kaj la oficistaro de UEA, plus la Kongresa Fako, komponita de Dorota Rodzianko, Peter Baláž, Sonja Zaretskaia kaj Linda La Nepveu.

banderolo de la kongreso
salono Zamenhof
Movada Foiro en la korto Bourlot kaj enirejo en la kongresejon
disdono de premioj de la Belartaj Konkursoj de UEA
La Kongresa Kuriero nomiĝis "La Taŭra Voĉo". Kiel lastatempe okazas, en la unua vespero dum Movada Foiro pli ol cent diversaj asocioj montris siajn projektojn, agadojn kaj celojn al la kongresanaro.

Enhavo
------

La Kongresa Temo estis "Enmigrado, kunfluo de homaj valoroj". Tiukadre okazis prelegoj kaj debatoj pri torinaj NRO-oj (Gianfranco Cattai), klimatatŝanĝo, militoj kaj mizero (Giuliano Turone kaj Thomas Bormann), biologio de migrado (Judith Jackson), kartografio de migrado (Pascal Dubourg Glatigny, Catherine Goussef kaj Javier Alcalde) kaj migrado kaj integriĝo (diversaj partoprenantoj).

La **Kleriga Lundo** konsistis el 15 prelegoj aŭ aktivaĵoj, nome:

* François Lo Jacomo, Kiun rolon havu la Esperanto-movado pri ĝemelaj urboj?
* Maria Butan, Pejzaĝoj, kiuj influas nin.
* Mirejo Grosjean, Aikido.
* Sylvain Lelarge, La cent paŝoj.
* Rakoen Maertens, La psikologio de falsaj novaĵoj.
* István Szabolcs, Esperanto kaj la heksametroj.
* Paraŝkeva-Eva Bojaĝieva, Metabola rolo de iuj elementoj.
* Bernhard Tuider, La Esperantomuzeo kaj la Kolekto por Planlingvoj de la ANB.
* Katalin Kovats, KER-iga lundo.
* Humphrey Tonkin, Kio farendas?
* Manuela Ronco, Filmoj kaj serioj kun fortaj inaj karakteroj.
* Thierry Spanjaard, Metromapoj, esplorenda universo!
* Renée Triolle, La fratoj Lumière: inventistoj kaj aferistoj.
* Kristin Tytgat, Belgio, babilado kaj internacia komunikado.
* Zsófia Kóródy kaj Peter Zilvar, La movada rolo de Esperanto-Centroj - modelo Herzberg.

Dum la **Tago de la Lernado** oni prelegis pri diversaj spertoj en Svisio (Mireille Grosjean kaj Monika Molnar), Hispanio (Vicente Manzano-Arrondo el Viko, Katalunio), Kanado (Zdravka Metz), Francio (Renée Triolle kaj Monique Arnaud), Pollando (Grażyna Szubryczyńska), Burundo (Aimé-Patrick Manirakiza).

La programa formato **Scienca kafejo** okazis marde kaj ĵaŭde kaj prezentis la sekvajn prelegojn:

* Peter Baláž, Robotoj alvenas – aŭtomatigo, artefarita intelekto kaj la minaco de la senlabora estonteco
* Jouko Lindstedt, Gustaf John Ramstedt (1873–1950) kaj liaj memoraĵoj el Azio
* Orlando E. Raola, Fizikaj kaj kemiaj karakterizoj de gemoj: kie scienco kaj arto renkontiĝas
* Ermanno Tarracchini, Ni reprenu pedagogion: De la pedagogio ĝis la neŭropedagogio tra etim-epistemologia kritiko de la sciencoj de la psiko
* Bernhard Tuider, La arkivo de Universala Esperanto-Asocio
* Maria Butan, La Atendo – lernenda leciono
* Chris Dawson, Nuntempaj projektoj kaj ŝancoj de mondregeco
* Denis Eckert, La unuaj manlibroj kaj vortaroj de la Esperanto-movado (1887-1892) kaj iliaj aŭtoroj
* Ĵoel Fontaine, La danĝera lumo. Klarigoj kaj konsiloj
* François Lo Jacomo, La matematikaj kalkuliloj

La Internacia Kongresa Universitato havigis prelegojn pri kvantuma fiziko (Jesper Lykke Jacobsen), Kikongo-lingvareto kaj Kabindo (Heidi Goes), lingvaj pejzaĝoj (Gabriel Labrie), ekstertera vivo (Amri Wandel), Marjorie Boulton kaj Koriolano (Humphrey Tonkin), Academia pro Interlingua (Vera Barandovska-Frank), lingvaj reguleco kaj nereguleco (Grant Goodall), klimata ŝanĝo (So Gilsu) kaj La DNA de Esperanto (Fabrizio Pennacchietti). 

prelego pri itala literaturo fare de Nicola Ruggiero
Dum la "Esperantologia Konferenco" oni prelegis pri interlingvistiko (Jouko Lindstedt), semiologio (Klaus Schubert), epistemologio ĉe studado de Esperanto (Eric Macpherson Bailón), Homera leksikono (Nicola Ruggiero), universitato, "Neakceptebla lingvo – la poŝta cenzuro de korespondaĵoj en Esperanto kaj aliaj lingvoj tra la 20-a jarcento" (James Rezende Piton), Esperanto en Ĉinio, arkivoj ktp.

Memkompreneble pri la gastiganta lando Italio oni okazigis tre riĉenhavajn prelegojn pri opero (Aldo Grassini, Maria Montessori (Paola Nigrelli), etruskoj (Pier Luigi Cinquantini), lingva kompono de Italio (Fabrizio Pennacchietti), kaj itala literaturo (Nicola Ruggiero).

Aliaj aktivaĵoj estis la disdonado de premioj en la Belartaj Konkursoj, kurso pri la itala lingvo (Davide Astori), la Oratora Konkurso, KER-ekzamenoj, kaj ĝeneraltemaj prelegoj kiel pri interkultura trejnado (Duncan Charters), programo Erasmus, origamio (Larysa Osadchuk kaj Alain Delmotte), "kaj Biblioteko Hodler.

Rondo Amuze gvidata de Amira Chun

Distrado
--------

Kiel kutime oni dediĉis merkredon al Tuttagaj Ekskursoj, dum oni organizis ankaŭ aliajn duontagajn ekskursojn laŭlonge de la semajno, jen en la ĉirkaŭaĵon, jen en la urbo mem. Kiel kutime, okazis Nacia Vespero (dimanĉe) kaj Internacia Arta Vespero (vendrede). Inter koncertoj menciindas tiuj de Birda Flut-Triopo, Kimo, Kajto, Mikaelo Bronŝtejn, Georgo Handzlik, jOmO, Ĵomart kaj Nataŝa, Kjara kaj Abel Massiala.

Se temas pri teatro oni prezentis la ludojn "Mi diros al vi sekrete..." de Georgo Handzlik kaj Saša Pilipović, "Ludoj kun diablo kaj reĝo" de Teatro DOMA el Svytavy, kaj "Doktoro Esperanto" de Mario Migliucci.

Bildaro
-------

|  |  |
| --- | --- |
| prelego pri Konrad Lorenz | koncerto de Ĵomart kaj Nataŝa |

|  |  |
| --- | --- |
| koncerto de M. Bronŝtein kaj G. Handzlik | Programero pri Zamenhof |

Vidu ankaŭ
----------

* Universala Kongreso de Esperanto
* IJK 2023

Referencoj
----------

1. ↑  *108-a Universala Kongreso de Esperanto. Kongresa Libro*. La kongresejo, paĝo 9.**
2. ↑  *108-a Universala Kongreso de Esperanto. Kongresa Libro*. Loka Kongresa Komitato, paĝo 8.**
3. 1 2  filmeto pri la dsdono de BK-premioj de 2023 - Branĉo Prozo (esperante)
4. ↑  *108-a Universala Kongreso de Esperanto. Kongresa Libro*. paĝoj 39-41.
5. ↑  *La Taŭra Voĉo*, nº 3, p. 1.
6. ↑  *108-a Universala Kongreso de Esperanto. Kongresa Libro*. paĝoj 44-48.
7. ↑  *108-a Universala Kongreso de Esperanto. Kongresa Libro*. paĝoj 51-52.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio UK 2023 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Itala Esperanto-Federacio: 108-a Universala Kongreso de Esperanto (esperante/itale)
* oficiala paĝo de la kongresa sekretariejo en la retejo *Facebook* (esperante)
* Kongresa Libro (esperante). Alirita 2023-07-29.
* filma prezento de la solena inaŭguro komence de la kongreso en Jutubo (esperante)
* kaj resume: 17-minuta dokumenta filmo pri la kongreso same en Jutubo (esperante)]
* UEA kongresos en Torino, Nord-okcidenta Italio, en 2023 - gazetara komuniko de la 18-a de decembro 2020 (esperante).
* samtema anonco el decembro 2020 pri la decido okazigi la kongreson en Torino de la regiona turisma institucio (itale)
* artikolo pri la kongreso de la 27-a de julio 2023 en la gazeto *La Stampa* (kun granda bildo de flago kaj kongresanoj ... de la IJK!, itale)

  



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Esperanta Flago | Universalaj Kongresoj | Esperanta Flago |
| 1905-1915 • 1920-1939 • 1940-1980 • 1981-2010 |
| Florenco 2006 • Jokohamo 2007 • Roterdamo 2008 • Bjalistoko 2009 • Havano 2010 |
| Kopenhago 2011 • Hanojo 2012 • Rejkjaviko 2013 • Bonaero 2014 • Lillo 2015 |
| Nitro 2016 • Seulo 2017 • Lisbono 2018 • Lahti 2019 • kronvirusa pandemio |
|  kronvirusa pandemio • Montrealo 2022 • Torino 2023 • Aruŝo 2024 • |