recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
meteorito (ferometeorito)
**Meteorŝtono** (ankaŭ **aerŝtono**, **aerolito** aŭ **meteorito**) estas natura minerala fragmento, postrestaĵo de meteoroido, falinta sur la Teron el la spaco.

Kiam la meteoroido eniras la atmosferon, ĝi iĝas varma kaj luma pro la aerrezisto, tiel formante meteoron. Devenaj okjektoj de meteoritoj estas kutime asteroidoj, sed povas esti ankaŭ aliaj objektoj de Suna sistemo (Luno, Marso, lunoj de aliaj planedoj, ...) kaj eĉ objektoj ekstersunsistemaj. Meteoritoj devenataj de kometoj ne ekzistas - kometa materialo estas tro fragila por travivi fluon tra atmosfero (sed tio eblas se kometo estas granda).

Ĥondrito aŭ Kondrito estas nemetalaj meteoritoj (rokecaj) kiuj ne estis suferintaj procezojn de fuzio aŭ de diferencigo en la asteroidoj el kiuj ili devenas.

Trovejoj
--------

La meteorito Hoba.
Meteoritoj troveblas sur tuta Tero. Teorie ilia disvastiĝo estas egala tuttere. La plej bone troveblas feraj meteoritoj, ĉar ili estas nekutimaj je ĉirkaŭo do facile videblaj. Sekva kialo estas ke ili ne tiom erozias. Ĥondritoj estas postfale malpli rezistaj kaj facile disfalas dum pluvoj. Eĉ ili ofte similas al ĉirkaŭa rokoaro do malfacile troveblaj.

La plej fama trovejo de meteoritoj estas Antarkto, kie estas por ilia trovado perfektaj kondiĉoj. Glacio konservis meteoritojn kaj portis ilin al kelkaj lokoj. Kiam glacio degelas, montraigas meteoritojn kiuj per sia malhela koloro kontrastas al glacio.

Aliaj grandaj trovejoj estas dezertoj. Tie estas meteoritoj trovadataj per specialaj aŭtoj kiuj esploras ĉirkaŭon kaj serĉas malhelajn ŝtonojn. Ankaŭ tie ĉi ili estas bone videblaj.

Je 1751-05-26, brilege falis teren granda meteorŝtono apud la vilaĝo Hrašćanski-Trgovišće en norda Kroatio. Ĝi estas la unua science dokumentita, kaj ĝi nun ekspoziciiĝas en Zagreba mezeo.

Aliaj objektoj
--------------

Meteorito sur Marso
Pli ĝenerale, meteorŝtono povas fali sur la surfacon de ajna ĉiela korpo. Oni trovis meteorŝtonojn sur la Luno kaj sur Marso (multaj ferometeoritoj, eble unu ŝtono).

Meteoritoj
----------

* Hoba Meteorito

Vidu ankaŭ
----------

* alfrapa kratero
* bolido

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4 5  P. Christaller.  (1923) *Deutsch-Esperanto Wörterbuch*, p. 343. kapvorto "Meteorstein"

* Meteorŝtono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Meteorŝtono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉefa enirejo al la naturhistoria muzeo. La fama Reĝo de la ratoj. La **Muzeo Mauritianum** (germane *Naturkundliches Museum Mauritianum*) estas naturhistoria muzeo en Altenburg, Germanujo (Parkstraße nr 1).

Historio
--------

La kolektoj de tiu ĉi muzeo fonditis en 1817 fare de la societo *Naturforschende Gesellschaft des Osterlandes zu Altenburg*, kiu ĉefe informis pri la naturo de la regiono inter la riveroj Saale kaj Elbo. Membroj dum la 19-a jarcento pluse alportis siajn trezorojn, i.a. tre grandan de malofta ekzemplero de inter si noditaj vostoj de ratoj *(Altenburger Rattenkönig)* kaj kreis sciencan retaron per la publikigo kaj interŝango de fakaj skribitaĵoj (ekde 1837).

Omaĝe al la princido Moritz von Sachsen-Altenburg la komplekso nomitis latine *Mauritianum*. La nunan ejon planis arĥitekture Alfred Wanckel; realiiĝo estis en 1908.

Kolektoj
--------

Fokuso geologia estas grafolitoj de la mezgermana siluro kaj - pro la regiona minekspluato - borkernoj. Krome menciindas kolektoj de fosilioj el la brunkarba epoko de la suda Weißelster-mallevaĵo kiel ankaŭ el la glaciepoko.

La kolektoj pri herboj konsistas el florplantoj, muskoj, likenoj kaj fungoj el Centra Eŭropo. La kolektoj zoologiaj montras birdojn el la tuta mondo, mamulojn, insektojn, araneojn, vermojn kaj moluskojn de Eŭropo.

Informatas en la historia sekcio pri la fakuloj Friedrich Albert Fallou, Christian August von Gutbier, Bernhard von Cotta, Hanns Bruno Geinitz kaj Ernst Kirste (muzea estro ĝis 1954); pri la zoologoj Hermann Schlegel (Leiden), Alfred Edmund Brehm (ekspedicioj al Afriko), Christian Ludwig Brehm, Hugo Hildebrandt; pri la t.n. *altenburg-a kamparana ornitologo* Friedrich Schach.

Ekde la mezo de la 20-a jarcento alvenis ĉefe mamuloj (sub la gvidado de Horst Grosse, estro de 1954-1985), senvertebruloj kaj kreskaĵoj de multaj regionaj kolektistoj respektive de la muzee deĵorantoj mem. La muzeaj kuratoroj prizorgis daŭran ekspozicion pri la faŭno kaj flaŭro de Urba arbaro kiu troviĝis inter 1998 kaj 2009 ene de Bismarck-turo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mauritianum (Altenburg) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* informoj en municipa paĝaro
* informoj ĉe Turingia Muzea Retaro Arkivigite je 2019-02-02 per la retarkivo Wayback Machine
**Vasai-Virar** estas kuntirita, marhavena milionurbo en subŝtato Maharaŝtro en okcidenta Barato. Ĝi estas antaŭurbo de Mumbajo. Aparte Vasai estas katolika diocezo.

Panoramo en Vasai-Virar

Geografio
---------

Vasai-Virar situas laŭ la okcidenta marbordo de la lando sur la norda bordo de kanalo, parto de rivera estuaro. Subŝtata ĉefurbo Mumbajo troviĝas 51, Solapur 380, Nagpuro 680, Ĉenajo 1058, Delhio 1117, Kolkato 1651 kilometrojn (aere) .

Vojo dum pluvo en Vasai-Virar

Historio
--------

En antikvaj tempoj urbo *Sopara* situis en la nuna loko de Vasai-Virar apartenanta al princlando, poste imperio. Arkeologoj trovis pruvojn pri praa budhana havenurbo ĉi tie en 1882. Laŭ ĉizitaj surskriboj Sopara estis ĉefurbo de princlando dum 250 jaroj, ankaŭ flora komerca kaj religia centro. En la 13-a kaj 14-a jarcentoj ĝi apartenis alterne al hinduaj kaj islamaj regantoj. En 1428 oni deklaris sendependecon de la Delhia Sultanlando. En la sekva jarcento la portugaloj konstruis fortikaĵon ĉe Vasai por defendi siajn koloniojn de la islamaj regantoj. Sub la portugaloj la haveno de Vasai reakiris sian signifon. Tamen en 1739 la regiono estis invadita fare de hindaj trupoj, poste en 1818 ĝi venis sub britan kontrolon. Ĝis la 1970-aj jaroj Vasai restis agrikultura regiono, poste alvenis la industrio. En 2010 la Vasai-Virar municipa korporacio estis establita.

Trafiko
-------

En Vasai-Virar tre gravas la fervojo kaj la marhaveno.

Demografio
----------

La loĝantaro de Vasai-Virar estis 1,221,233 en 2011.

Klimato
-------

Vasai-Virar situas en zono de tropika klimato (Köppen: Oh). 80% de totala pluvokvanto okazas inter junio kaj oktobro, resume jare averaĝe pluvas 2327 mm. La averaĝa jara temperaturo estas 27 °C kaj varias inter 22-31 °C.

Katedralo

Vidindaĵoj
----------

* katedralo kaj aliaj kirkoj
* fortikaĵo de portugaloj

Fontoj
------

* WikiTrans

* FortikaĵoFortikaĵo
* KirkoKirko
* KirkoKirko
* Aŭtobusa stacidomoAŭtobusa stacidomo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri distrikto de Madrido. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Latina (apartigilo).* |

**Latina** estas la nomo de la distrikto apartenanta al la urbo Madrido, Hispanio. Oni ne devas konfuzi ĝin kun la Kvartalo La Latina en la distrikto de Centro ankaŭ en Madrido. En la nuntempo kaj je certa grado pro tiu koincido, la termino estas multe pli administra ol populara, kiu identigas tiun ĉi distrikton per la nomoj de ĝiaj kvartaloj: Campamento, Aluche, Lucero, ktp 

Distrikta Municipa Konsilio de Latina
Preĝejo al Sankta Kristino. Paseo de Extremadura, 32. Konstruita de Jesús María Repulles y Vargas inter la jaroj 1904 kaj 1906.

Historio
--------

La nomo de la distrikto estas omaĝo al *La Latina*, nomo per kiu estis konata Doña Beatriz Galindo, intima amikino de Izabela la 1-a (Kastilio) kaj je ŝia honoro estis starigita monumento en la *Puerta del Ángel* (Pordo de la Anĝelo).

La origino de la distrikto devenas de la administra disdivido de Madrido, okazigita en 1845, per kiu establiĝas 10 distriktoj inter ili **La Latina**.

Edukado
-------

En la distrikto de Latina, estas 38 infanvartejoj (7 publikaj kaj 31 privataj), 20 publikaj bazlernejoj, 8 mezlernejoj kaj 22 privataj mezlernejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Aluche (stacidomo)
* Las Águilas (stacidomo)
* Maestra Justa Freire-Polideportivo Aluche (stacidomo)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

***Crónica del pueblo en armas (historias para niños)*** (Kroniko de la popolo en armoj (porinfanaj historioj)) estas unu el la fruaj libroj de la hispana verkisto Ramón J. Sender publikigita en 1936, en sia epoko antaŭ 1939, tio estas la fino de la Hispana Enlanda Milito, kiam fakte startis la ekzilo de la aŭtoro en Amerikon.

Ĝi estas kun *Míster Witt en el Cantón* (1936), *Primera de Acero* (1937) kaj *Contraataque* (1937) unu el kvar verkoj inspiritaj de kaj verkitaj dum la Hispana Enlanda Milito (el kiuj *Míster Witt en el Cantón* verkita ĵus antaŭe sed tute montranta similan internan konflikton). 

*Crónica del pueblo en armas* estas speco de lernolibro por infanoj pri la startinta milito.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La enhavo de la verko estas la historio de la antaŭaĵoj de la milito el perspektivo de dialektika materiismo. Tamen la tradiciaj konceptoj (posedantoj de produktorimedoj kontraŭ laboristoj) konvertiĝas en posedantoj kontraŭ popolo, kio estas pli svaga termino. Pri la kampo de posedantoj, Sender inkludas reĝon, nobelaron kaj eklezion. Tia kontraŭstaro estas sekvata ekde historiaj tempoj, ĉiam per tro partiisma rigardo. Eĉ iamaj invadantoj estas favore traktataj kompare kun klerikaro.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Referencoj
----------

1. ↑  Ramón J. Sender, *Crónica del pueblo en armas (historias para niños)*, Madrid-Valencia, Ediciones Españolas, 1936; Elizabeth Espadas, *A lo largo de una escritura. Ramón J. Sender. Guía bibliográfica*. Instituto de Estudios Altoaragoneses, Huesca, 2002. ISBN = 84-8127-126-8 p. 45.

Vidu ankaŭ
----------

* Hispana Enlanda Milito

Bibliografio
------------

* Elizabeth Espadas, *A lo largo de una escritura. Ramón J. Sender. Guía bibliográfica*. Instituto de Estudios Altoaragoneses, Huesca, 2002. ISBN = 84-8127-126-8

Eksteraj ligiloj
----------------

* Verkoj de Ramón J. Sender en Instituto de Estudios Altoaragoneses

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 856868
 |
La **fenomenologio** (en greka lingvo *phainomenon* = „videblaĵo, fenomeno"; *logos* = „parolo, instruo") estas branĉo de la filozofio, kiu studas fenomenojn , tio estas rekte ekkonitajn realaĵojn en kontrasto al tio kion produktas la homa intelekto. La evoluon de la fenomenologio grave influis Immanuel Kant, Hegelo, Franz Brentano, Edmund Husserl, Maurice Merleau-Ponty, Max Scheler kaj Martin Heidegger.

Aliaj reprezentantoj de fenomenologio
-------------------------------------

* Dietrich von Hildebrand
* Roman Ingarden
* Emmanuel Levinas
* Jan Patočka
* Johano Paŭlo la 2-a
* Paul Ricoeur
* Jean-Paul Sartre
* Edith Stein
* Józef Tischner

Vidu ankaŭ
----------

* ekzistadismo
* fenomeno
* hermeneŭtiko
* noumeno
* persono
* Poststrukturismo
* strukturismo
* suspendo de juĝo

* Kategorio Fenomenologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 21937
* GND: 4045660-2
* LCCN: sh85100683
* BNF: 11933094c
* NDL: 00562409
* NKC: ph114531
 |
Pecetoj el tabuletoj kun skribo Linia A (Akrotiri)
La skribo **Linia A** estas – krom la kreta hieroglifa skribo – unu el la du skribosistemoj de minoa kulturo de Kreto. Ĝi estis uzata de la 17-a ĝis la 15-a jarcentoj a.K. kaj oni povis deĉifri nur ete. El ĝi evoluis la skribo linia skribo B same kiel la kipro-minoa skribo. Ĉar Linia B estas silabskribo, oni supozas, ke ankaŭ Linia A estas same silabskribo.

Linia-A-teksto sur la interno de taso
La nomo "linia" devenas de la fakto, ke la skribo konsistas el strekoj de konstanta larĝo, ne el kojnoj.

Priskribo
---------

Oni konas ĉ 70. silabsignojn, 100 signojn kun vort-signifo, kiuj estas parte kombinitaj kun silabsignoj tiel ili estas pli bone identigeblaj. Ekzistas ankaŭ diversaj numeraj signoj.

Kvankam la minoa lingvo, en kiu la skribo estis verkita, estas nekonata ĝis nun kaj eĉ ne parencigebla al konataj lingvoj, oni povas diveni la signifon de kelkaj silabaj signoj, pro ilia simileco al linia skribo B.

La granda nombro de la logogramaj signoj ebligas la entenan deĉifron de la ekzistantaj tekstoj. Oni supozas, ke la trovitaj argilaj tabuletoj entenas informojn por la administrado, mastrumado. Plimulto de la tekstoj estas evidente listoj, ĉe kelkaj, kiuj entenas la t.n. trinkaĵ-oferan formulon, temas verŝajne pri dediĉaj enskribaĵoj; longaj tekstoj tute mankas.

Por la skribado sur argilo, la linia skribo kun simboloj estas apenaŭ uzebla. Oni tial supozas, ke oni skribadis ĉefe sur aliaj, ne longrezistaj materialoj kiaj papiruso aŭ pergameno. La argilaj tabuletoj estis verŝajne notadaj kartoj, kiujn oni konservis nur por mallonga tempo. Ili konserviĝis, ĉar brulkatastrofo konservis ilin.

Literaturo
----------

* Louis Godart, Jean-Pierre Olivier: *Recueil des inscriptions en Linéaire A.* (Études Crétoises 21) 5 volumoj. Librairie Orientaliste Paul Geuthner, Paris 1976–1985

Eksteraj ligiloj
----------------

* Linear A Homepage (Teksta korpuso en fonetika skribo, bibliografio Arkivigite je 2017-09-17 per la retarkivo Wayback Machine angle
* Alte Schriften – Alte Kulturen, Linear A, u.a. TrueType-Font germane
* Isolierte Sprachen: Linear A und B Arkivigite je 2012-03-26 per la retarkivo Wayback Machine germane

* Kategorio Linia skribo A en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Zoltán Zsolt Nagy** [ĵolt nadj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Nagy Zoltán Zsolt** estis hungara okulkuracisto, altlerneja instruisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2022).

Zoltán Zsolt Nagy naskiĝis la  29-an de septembro 1961(nun 1961-09-29) en Gyula.

Biografio
---------

Zoltán Zsolt Nagy akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato Albert Szent-Györgyi en 1986. Li laboris ekde 1992 en la universitata kliniko en Budapeŝto, dum li doktoriĝis (Ph.D.) en Universitato Semmelweis (1997), lia habilitiĝo okazis en 2003, en la sekva jaro li doktoriĝis (DSc) antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ekde 1992 li faris pli, ol kvardek mil da okulkirurgiaĵoj, inter ili estis pioniraj kirurgiaĵoj, krome li estis ankaŭ dekano kaj katedrestro. Li ricevis premiojn inter 1984-2021.

Lia libroj
----------

* *Szemünk világa* (1996)

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* biografio hungare kun foto (legebla pli malsupre)
* biografio hungare kun foto (legebla pli malsupre)
* biografio angle kun foto
* datenoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 856633
 |


* Portalo pri Biografio
La **Progresema Konservativa Partio de Kanado**, en angla **Progressive Conservative Party of Canada** kaj en franca **Parti progressiste-conservateur du Canada**) (**PC**) (1942–2003) estis kanada federala politika partio kun centro-dekstra sinteno pri ekonomiaj aferoj kaj, post la 1970-aj jaroj, centrisma sinteno pri sociaj aferoj.

La partio startis kiel Konservisma Partio en 1867, kaj iĝis la unua reganta partio en Kanado sub regado de Sir John A. Macdonald, kaj dum jaroj ĝi estis ĉu la reganta partio aŭ la plej granda opozicia partio. La partio ŝanĝis sian nomon al Progresema Konservativa Partio de Kanado fine de la jaro 1942. En 2003, la partia membraro voĉdonis por dissolvi la partion kaj aliĝi al la nova Konservisma Partio de Kanado formita de membroj de Kanada Alianco.

Unu membro de la Senato de Kanado kiu kontraŭis tiun merĝon poste sidis kiel "Sendependa Progresema Konservativulo". La konservativaj partioj en plej kanadaj provincoj ankoraŭ uzas la nomon de Progresema Konservativa. Kelkaj iamaj membroj formisa novan organizon Progresema Kanada Partio, kiu allogis nur marĝenan eltenon.

Bibliografio
------------

* Perlin, George C. *The Tory Syndrome: Leadership Politics in the Progressive Conservative Party*. Montréal, Qué.: McGill-Queen's University Press, 1980. ISBN 0-7735-0350-1

* Kategorio Progresema Konservativa Partio de Kanado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Unisfero, 2007

La **parko *Flushing Meadows*** (aŭ simple ***Flushing Meadows***) estas parko en la norda Queens, Novjorko. Ĝi estas 1.255 akreojn granda (5 km²) kaj tial la plej granda parko en Queens. Ĝi estis konstruita por la internacia ekspozicio 1939/1940 kaj gastigis ankaŭ la internacian ekspozicion 1964/65. Ĝi famiĝas internacie pro la tenis-turniro *US Open*, kio okazas en la parko.

Antaŭe la 1930-aj jaroj la regiono estis marĉo. La parko havas du lagojn, *Meadow* kaj *Willow*, kiu per la rivero *Flushing* enfluas en la Long-Island-Sound. De 1946 ĝis 1950 la kunvenoj de Unuiĝintaj Nacioj okazis en la parko.

En la parko troviĝas la *nacia teniscentro USTA Billie Jean King* kaj la stadio *Arthur Ashe*, kie okazas la US Open. Ankaŭ la basbalteamo *New York Mets* havas sian stadion en la parko.

Aliaj konstruaĵoj en la parko estas la teatrejo *Queens*, la *Novjorka salono de sciencoj*, la *artmuzeo Queens*, glaciglitejo kaj diversaj aliaj sportejoj.

De la internacia ekspozicio en 1964 restas nur la *Unisfero*, speco de grandega globo, kaj la forlasita *Novjorka ŝtata pavilono*. La aliaj konstruaĵoj estis malkonstruitaj, ĉar neniu alia uzcelo estis trovita.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Flushing Meadows–Corona Park en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Flushing Meadows–Corona Park en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* TTT-ejo pri la monda ekspozicio en 1964 en Flushing Meadows
* TTT-ejo de la "New York Department of Parks and Recreation" Arkivigite je 2008-09-28 per la retarkivo Wayback Machine
dekstra
Pri **Televido en Francio**, la unuaj televidkanaloj estis ŝtataj kanaloj ("Radiodiffusion Française", poste "Radiodiffusion-Télévision Française", poste "Office de Radiodiffusion-Télévision Française"). La malfermo de novaj kanaloj en 1984 por privataj kanaloj kaj la privatigo de TF1 en 1987 ebligis la aperon de komercaj kanaloj financitaj per reklamado, post la liberaj radioj aperintaj en 1981. En februaro 2021, 207 kanaloj estas rajtigitaj, kontraktitaj aŭ deklaritaj al la Supera Konsilio pri Aŭdvido por nacia elsendo en metropola Francio. Ili dispartiĝas jene: 31 kanaloj rajtigitaj en Tera Cifereca Televido, 117 aprobitaj kanaloj kaj 59 deklaritaj kanaloj.

Televidkanaloj
--------------

Tera Cifereca Televido| Kanalo | Nomo | Logoo |
| --- | --- | --- |
| 1 | TF1 |  |
| 2 | France 2 |  |
| 3 | France 3 |  |
| 4 | Canal+ |  |
| 5 | France 5 |  |
| 6 | M6 |  |
| 7 | ARTE |  |
| 8 | C8 |  |
| 9 | W9 |  |
| 10 | TMC |  |
| 11 | TFX |  |
| 12 | NRJ 12 |  |
| 13 | LCP-Public Sénat |  |
| 14 | France 4 |  |
| 15 | BFM TV |  |
| 16 | CNews |  |
| 17 | CStar |  |
| 18 | Gulli |  |
| 19 |  |  |
| 20 | TF1 Séries Films |  |
| 21 | L'Équipe |  |
| 22 | 6ter |  |
| 23 | RMC Story |  |
| 24 | RMC Découverte |  |
| 25 | Chérie 25 |  |
| 26 | LCI |  |
| 27 | France Info |  |

Referencoj
----------

1. ↑   www.csa.fr:  Guide des chaînes 2020 - CSA - Conseil supérieur de l’audiovisuel (france). Alirita 2020-05-16.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Televido en Francio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Televido |

* France Télévisions
* Supera Konsilio pri Aŭdvido (Francio)
La **Kastelo de Ikervár** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Batthány** [bathAnji]) estas historia monumento en Hungario, en meza parto de vilaĝo Ikervár.

Aerfoto pri kastelo de Ikervár
Aerfoto pri kastelo de Ikervár

Historio
--------

La bienoj de Ikervár apartenis al familio Batthyány ekde 1789. La baroka kastelo (aŭ burgo) estis konstruita fare de József Batthyány. En tiu kastelo estis infano Lajos Batthyány, li tie edziĝis en 1834. En 1847 la konstruaĵo estis trakonstruita laŭ plano de Miklós Ybl. Post falo de la Hungara revolucio de 1848 la Habsburgoj forprenis la kastelon, sed en 1860 la familio reaĉetis ĝin. En fino de la 19-a jarcento la kastelo denove trakonstruiĝis. En 1913 la familio ŝuldiĝis, la kastelo estis vendita. Oni profitis la kastelon orfejo por knaboj. Ekde la 2000-aj jaroj la kastelo ne estas uzata.

Konstruaĵo
----------

La trietaĝa konstruaĵo situas en mezo de parko laŭ Rába. La kastelo havas flankan domegon kaj inter ili ligan konstruaĵon. La fasado estas simetria, se oni ne vidas la flankan domegon.

Skulptaĵo pri Batthány en la kastela parko

Parko
-----

La parko estas protektata, kie estas videblaj memorarboj pri Lajos Batthyány kaj Lajos Kossuth. En 1913 Jenő Bory kreis skulptaĵon pri Lajos Batthyány.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj

* Kategorio Kastelo de Ikervár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la "James-Bond-roko" Khao Tapu meze antaŭ la insulo Khao Phingan
La tropika insulo **Khao Phingan** aŭ **Ko Phingan** en la sudokcidento de Tajlando kun proksima pingla roko mondfamiĝis kiel "James-Bond-Insulo". La insulo kun verde plantokovritaj rokaj klifoj de pli ol 300 metroj, kiuj plenas je grotoj, apartenas al la nacia parko *Phang Nga*, en la oriento de la samnoma duoninsulo kaj provinco *Phang Nga* de Tajlando. La insulo samkiel la resta golfeto Phang Nga kun bizaraj kalkoŝtonaj rokoj kaj smaragde verda maro dum la lastaj 100 milionoj da jaroj formiĝis fare de venta kaj pluva erozio, per la mara fluo kaj per tektonikaj movoj inter la eŭrazia kaj la aŭstralia platoj. Rekte antaŭ la insulo situas neloĝata malvasta pingloroko kun la nomo Khao Tapu, kies formo aparte karakteriza.

Dum la jaro 1974 la aktoro Roger Moore en la rolo de la brita sekreta agento James Bond en la kineja filmo "The Man with the Golden Gun" antaŭ la impona insula kuliso.

La insulo ĉe la okcidenta marbordo de Tajlando ne miksendas kun la pli granda insulo *Phangan* ĉe la orienta marbordo de Tajlando en la *Golfo de Tajlando*.

* Kategorio Khao Phingan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pri la komunumo
---------------

 **Waltenschwil** estas urbo
komunumo en la distrikto Muri de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 2386 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La rivereto Bünz en Waltenschwil
Waltenschwil situas ĉe la bordo de la rivero Bünz en la nordo de la distrikto Muri. Al Waltenschwil apartenas ankaŭ la vilaĝo Büelisacher, kiu sitas 1,5 km nordokcidente de la ĉefvilaĝo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Waltenschwil limas en nordo al Wohlen, en nordoriento al Bremgarten, en oriento al Hermetschwil-Staffeln, en sudoriento al Bünzen, en sudo al Boswil, en sudokcidento al Kallern, kaj en okcidneto al Büttikon.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Lencburgo al Sins. La komunumo estas konektita al la publika trafikreto per la poŝtaŭtolinio de Muri al Wohlen.

Historio
--------

Pastra preghejo Sankt-Nikolao
Historia puto apud la vilaĝa muzeo en Waltenschwil
La unua dokumenta mencio de Waltenschwil datiĝas el la jaro 1085 kiel *Waltiswil*.

Kiam la Svisa Ĵurkomunumo konkeris en la jaro 1415 Argovion, ili atribuis Bünzen al la voktejo Hermetschwil en la *Libera Distrikto*, kiu estis komuna servuto de la tiamaj membroj de la Ĵurkomunumo, dum Büelisacher apartenis al la voktejo Boswil. Post la liberigo de Argovio de la ĵurkomunuma servuto fare de la francaj trupoj en la jaro 1798 la vilaĝo dum la mallonga tempo de la Helveta Revolucio apartenis al Kantono Baden. Büelisacher kontraŭ la volo de la loĝantaro estis sub la helveta reĝimo aligita al la komunumo Waltenschwil. En 1803 Waltenschwil fariĝis parto de la distrikto Muri de Kantono Argovio. Ĝis la du vilaĝoj Büelisacher kaj Waltenschwil vere fariĝis unueco daŭris ankoraŭ duona jarcento. En 1825 la loĝantoj de Waltenschwil faris impostostrikon por substreki sian malkontenon kun la komunuma administrado.

Vidu ankaŭ
----------

* Wohlen Fulenbach (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Waltenschwil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Waltenschwil** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* Oficiala retejo de la komunumo Waltenschwil

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Muri |
| --- |
| Abtwil • Aristau • Auw • Beinwil (Freiamt) • Besenbüren • Bettwil • Boswil • Bünzen • Buttwil • Dietwil • Geltwil • Kallern • Merenschwand (Benzenschwil) • Mühlau • Muri • Oberrüti • Rottenschwil • Sins • Waltenschwil |  |

 |
**Grafo Lajos Batthyány** [lajos batjAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj plena nomo **Batthyány Lajos István László Antal Géza** estis hungara guberniestro, politikisto, parlamentano, departementestro. Lia nobela antaŭnomo estis *németújvári*, lia avo estis la samnoma Lajos Batthyány, lia filo estis Gyula Batthyány.

Lajos Batthyány  Arkivigite je 2021-12-05 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 27-an de julio 1860 en Egyed, li mortis la 27-an de decembro 1951 en Polgárdi.

Biografio
---------

Lajos Batthyány frekventis katolikan gimnazion en Győrszentmárton, poste li studis jurojn en Reĝa Universitato de Budapeŝto, Berlino, Parizo. En 1881 li estis nomumita ataŝeo. En la sekva jaro li edziĝis (baldaŭ li havis 2 gefilojn), poste li laboris en sia bieno en Ikervár. En 1883 li estis nomumita departementestro, li tre multe strebis por moderniĝo de Győr. Inter 1892 kaj 1896 li estis guberniestro de Fiume, kiu estis tiam ekstera parto de Hungara reĝlando. Li estis parlamenta deputito inter 1896–1918. Li ricevis la titolojn imperiestra kaj reĝa ĉambelano kaj vera interna sekreta konsilisto. Depost la 1-a mondmilito li forlasis la politikon, sed li restis senatano. En 1951 li estis deportita el Budapeŝto. En 2013 reentombigo okazis en Polgárdi.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* 

* Kategorio Lajos Batthyány (guberniestro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Bukan** شارۆچکه‌ی بۆکان (kurde ankaŭ **Bokan**) estas universitata urbego en Provinco Okcidenta Azerbajĝano en Nord-Okcidenta Irano. Ĝi estas ankaŭ ĉefurbo de la samnoma distrikto. La loĝantoj plejparte estas kurdoj.

filma impreseto

Bazaj informoj
--------------

* Supermara alteco: 1,365 m
* Loĝantaro: 193,501 en 57,000 familioj en 2017
* Horzono: UTC + 3:30; somere UTC + 4:30
* Telefonkodo: (+98) 44-462

Geografio
---------

Bukan situas en Zagros-montaro inter neĝaj montoj laŭ rivero. La provinca ĉefurbo Urmijo situas en distanco de 184 kilometroj.

Historio
--------

Bukan estis centro de civilizo antaŭ proksimume 3000 jaroj. En 1976 ĝi havis 20,579 loĝantojn. Malgraŭ ĝia malgrandeco, ĝi estas politike kaj kulture grava por la regiono, ĉar ĝi estas sufiĉe riĉa kaj enhavas famajn religiajn kolegiojn. La loĝantoj de Bukan partoprenis en la revolucio en Irano en 1979, kaj poste partoprenis la movadon por kurda aŭtonomeco.

Ekonomio
--------

En Bukan uzino produktas cementojn. La urbonajbareco estas grava agrikultura loko. Oni kultivas tritikojn, hordeojn, cerealojn, sukerbetojn, tabakojn, krome ekzistas bredado.

Trafiko
-------

Al Bukan kuras 4 ĉefvojoj el Sakezo, Zanĝano (urbo), Miandoab kaj Urmijo.

Vidindaĵoj
----------

* fortikaĵo

Fontoj
------

* interalie WikiTrans

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (perse)

* UniversitatoUniversitato
* Uzino pri cementojUzino pri cementoj
* parko Saheliparko *Saheli*

* Kategorio Bukan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Larĝa panoramo de Bukan
La **Kastelo de Bük** (konata ankaŭ pri la iamaj posedantoj *Kastelo de Felsőbüki Nagy* [felsObuki nadj] aŭ *Kastelo de Szapáry* [sapAri] estas historia monumento en Hungario, en urbo Bük.

Fasado de la kastelo en Bük
Aerfoto pri kastelo de Bük

Historio
--------

Pli frue estis tie nobeldomo el la 16-a jarcento, en 1696 ĝi estis barokigita kaj trakonstruita. El la 4 angulturoj restis nur unu. En la frua 19-a jarcento Pál Felsőbüki Nagy faris diversajn ŝanĝojn en la kastelo. Baldaŭ la novaj posedantoj estis diversaj familioj, ekde 1925 familio Szapáry. En 1949 la ŝtato forprenis la kastelon, poste ĝi estis oficejo de kolĥozo, ekde la 1960-aj jaroj hotelo. En 1994 la kastelo ne estis uzata, baldaŭ iu aĉetis ĝin.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa konstruaĵo kun mansardo situas sola en mezo de la urbo en parko. La konstruaĵo estas malsimetria. La kastelo havas 14 ĉambrojn, la ĉefĉambro estas ornamitaj la stukoj kaj reliefaj bildoj.

Parko
-----

Laŭ la historiaj priskriboj estis en la parko rojo kun fiŝlago, ili jam malaperis. Nuntempe strato tranĉas la parkon. La restinta parko estas protektata.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* 
* hungare kun foto Arkivigite je 2016-11-25 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Odiseo** – helene Όδυσσεύς, latine Ulisses – estas la nomo de la ĉefrolulo de la eposo "Odiseado", fare de Homero.

Laŭ la Odiseado, (Greke: *Odusseias*), Uliso dum la renkonto kun Polifemo prezentis sin kiel *Udejs*, "Neniu" (la sonsimileco inter la vortoj kutime malaperas en tradukoj); la latina vorto por "neniu" estas *Nemo*, kiel Jules Verne nomis la kapitanon en Dudek mil leŭgoj sub la maro.

  

"Uliso" estas ankaŭ la fama kaj polemika libro de irlanda verkisto James Joyce. Unue ĝi estis tiel revolucia kaj ŝokanta ke oni bruligis tiujn eldonojn en Novjorko kaj malpermesis enprenadon de ili al Anglujo. Uliso estas hodiaŭ fama kiel granda verko de monda literaturo- laŭ multuloj la plej granda. Ĝi estas miniaturo de unu tago de homo, Leopoldo Bloom. Ĝi estas ankaŭ karikaturo de Uliso de Homero.

* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* 1143 Odiseo

* Kategorio Odiseo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Uerkheim** estas komunumo en la distrikto Zofingo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1285 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo Uerkheim situas en la mezo de la valo de la rivero Uerke, alfluanto de la rivero Suro. En la vilaĝa centro disbanĉiĝas pliaj flankvaloj. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Uerkheim mem la kvar vilaĝoj Hinterwiltal, Linden, Neudorf kaj Waldgraben.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,09 km², de kiuj 2,86 km² estas kovritaj de arbaro, kaj 0,79 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto e la komunumo situas sur alteco de 663 m s.m. kaj la plej malalta punkto je 448 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Uerke.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Uerkheim limas en nordokcidento al Safenwil, en nordo al Kölliken, en nordoriento al Holziken, en oriento al Schöftland, en sudoriento al Staffelbach, en sudo al Bottenwil, kaj en okcidento al Zofingo.

Trafiko
-------

Uerkheim sitas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika trafikreto la komunumo estas ligita per loka buslinio de Zofingo, kiun funkciigas la Svisaj Federaciaj Fervojoj.

La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas proksimue 4 kilometrojn nordoriente en Kölliken.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Uerkheim datiĝas el la jaro 893 kiel *Urtihun*.

En mezepoko la jurisdikcio pri Uerkheim apartenis al la Grafoj de Lencburgo kaj ek de 1173 al la Grafoj de Kiburgo kaj post ties formorto al la Habsburgoj. En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion kaj Uerkheim falis sub berna servuteco. En la jaro 1458 la urbo Soloturno akiris la malaltan jurisdikcion pri Uerkheim. Berno nun decidis unuigi la tutan povon pri la regiono en unu mano kaj akiris ĉiujn rajtojn en la jaro 1460. Uerkheim nun estis atribuita al la subvoktejo Safenwil de la berna voktejo Lencburgo. Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion, Safenwil fariĝis parto de la distrikto Zofingo en la nove kreita Kantono Argovio.

La registaroj de Uerkheim kaj Zofingo planis kunigon de la du komunumoj kun efiko je la 1-a de januaro 2011. Ĉar la popolo de la Kantono Argovio malakceptis la argovian komunumreformon, la du komunumoj nun devas restudi financajn sekvojn de la kuniĝo. La kuniĝo tial eblas nun plej frue je la 1-a de januaro 2014.

Fontindikoj
-----------

1. ↑  Gazetarkomunikaĵo de la komunumaj kaj urbaj aŭtoritaoj de Uerkheim kaj Zofingo (germanlingva PDF-dokumento[*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Uerkheim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Uerkheim

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Zofingo |
| --- |
| Arburgo • Attelwil • Bottenwil • Brittnau • Kirchleerau • Kölliken • Moosleerau • Murgenthal • Oftringen • Reitnau • Rothrist • Safenwil • Staffelbach • Strengelbach • Uerkheim • Vordemwald • Wiliberg • **Zofingo** |  |

 |
La **paroĥa preĝejo Metamorfozo de Kristo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Vép.

Historio
--------

La unua ligna kirko kun 2 turoj en tiu loko estis konstruita supozeble en la 12-a aŭ 13-a jarcento, la patrono estis apostolo Sankta Andreo. La unua dateno venis el 1298. La loĝantoj iĝis luteranoj depost 1550, la katolika rearanĝo okazis en 1683. La preĝejpatrono ŝanĝiĝis al Metamorfozo de Kristo en 1734. La kirko estis malkonstruita kaj pli nova estis konstruita jam kun sola turo en 1774. 2 flankonavoj estis konstruitaj en 1848, kapelo en 1898. La orgeno estis farita en 1850, trakonstruita en 1929. Ankaŭ en 1929 la preĝejo plene renoviĝis. En 1962 kaj 1978 ekstere, en 1996 plene la preĝejo estis renovigita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola ĉe vojkruciĝo en korto, kie estas krom la kirko kelkaj monumentoj. La fasado estas simetria, meze la turo altiĝas. La enirado povas okazi tra la turo. Krom la enirejo estas po unu niĉoj en la fasado. La navo finiĝas en duonronda absido, kiu kontaktiĝas kun la sakristio kaj la menciita kapelo.

Interne sur la muroj dominas la floraj motivoj.

Kermeso okazas en la 6-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun bildoserio
* foj hungare kun fotoj
* hungare kun foto Arkivigite je 2019-04-02 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun video
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* 
* 
* La altaroLa altaro
* La preĝejo interneLa preĝejo interne
* AerfotoAerfoto
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Schlattingen (stacidomo). |



**Basadingen-Schlattingen** estas komunumo de la distrikto Frauenfeld (ĝis la 31-a de decembro 2010 de la distrikto Diessenhofen) de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 1 679 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro modeste kreskis al 1 685 ĝis la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Schlattingen situas sude de la urbeto Diessenhofen en monteta kamparo inter la valoj de Rejno kaj Turo. Basadingen-Schlattingen konsistas el la municipoj Basadingen kaj Schlattingen.

Najbaraj komunumoj
------------------

La najbaraj komunumoj de Basadingen-Schlattingen estas en nordo la urbeto Diessenhofen, en okcidento Schlatt, en sudo Truttikon kaj Waltalingen (ambaŭ Kantono Zuriko) kaj en okcidento Unterstammheim (Kantono Zuriko).

Trafiko
-------

Schlatt situas ĉe la trajnlinio de Ŝafhaŭzo al Stein ĉe Rejno.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Basadingen datiĝas el la jaro 761 kiel *Pasnandingas*. Schlattingen estis menciita la unua fojon 23-an de aprilo 897 kiel *Slatingaro* ankaŭ sur donacdokumento al Monaĥejo Sankt-Galo. En mezepoko diversaj monaĥejoj inter kiuj Monaĥejo Sankt-Galo kaj Monaĥejo Rejnaŭo estis bienposedantoj en Basadingen kaj Schlattingen.

La hodiaŭa komunumo estiĝis 1999 per la kunfandigo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Basadingen kaj Schlattingen.

Vidu ankaŭ
----------

* Schlattingen (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Basadingen-Schlattingen
* Basadingen en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Basadingen-Schlattingen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Frauenfeld |
| --- |
| Basadingen-Schlattingen • Berlingen • Diessenhofen • Eschenz • Felben-Wellhausen • Frauenfeld • Gachnang • Herdern • Homburg • Hüttlingen • Hüttwilen • Mammern • Matzingen • Müllheim • Neunforn • Pfyn • Schlatt • Steckborn • Stettfurt • Thundorf • Uesslingen-Buch • Wagenhausen • Warth-Weiningen |  |

 |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la iama distrikto Diessenhofen |
| --- |
| Basadingen-Schlattingen • **Diessenhofen** • Schlatt |  |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Urnäsch (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

 **Urnäsch**  estas komunumo en Kantono Apencelo Ekstera, Svislando. Ĝi havis 2259 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Urnäsch estas kun areo de 48,23 km² laŭ teritorio la plej granda komunumo de la kantono Apencelo Ekstera. La komunumo sitas inter Apencelo kaj Herisau ĉe la bordo de la samnoma rivereto. Al la komunumo apartenas multnobraj malgrandaj setlejoj kaj vilaĝetoj, el inter kiuj Grünau, Schönau, Färchen kaj Zürchersmühle.

Najbaraj komunumoj
------------------

Urnäsch limas en nordo al Waldstatt, en oriento al Hundwil, en sudo al Nesslau-Krummenau (SG), en sudokcidento al Hemberg (SG), en okcidento al Schönengrund, kaj en nordokcidento al Schwellbrunn.

Trafiko
-------

Stacidomo de Urnäsch
Urnäsch disponas pri stacidomo de la mallarĝŝpura trama trajnlinio de la Apencelaj Fervojoj de Sankt-Galo al Apencelo. Poŝtaŭtolinio kondukas de Urnäsch tra Schwägalp al Nesslau. Alia poŝtaŭtolinio kondukas orienten al Hemberg. Sur Schwägalp situas tamen sur teritorio de la najbara komunumo Hundwil la vala haltejo de la Säntis-Aertelfero.

En Urnäsch estas la orienta elirpunkto de la pasejvojo tra Schwägalp al Malnov-Sankt-Johano en Togenburgo, nome la kantona ĉefvojo 462, kaj tra ĝi pasas ankaŭ la kantona ĉefvojo 448 al Apencelo.

Historio
--------

Unua dokumenta mencio de la rivero Urnäsch datiĝas jam el la 9-a jarcento kiel *Urnasca*. La setlejo Färchen estis menciita la unuan fojon jam en la jaro 831 en donacodokumento kiel *Farrichun*. Dum mezepoko Urnäsch estis unue parto de la distrikto Herisau kaj poste de la distrikto Hundwil. En la jaro 1417 Urnäsch fariĝis memstara komunumo post la konstruo de la preĝejo en la jaro 1414. En la jaro 1525 Urnäsch aliĝis al la reformacio, kaj tial dum la landa divido en la jaro 1597 fariĝis parto de Apencelo Ekstera.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Teksto pri la historio de Urnäsch sur la komunuma retejo Arkivigite je 2011-05-15 per la retarkivo Wayback Machine

Vidu ankaŭ
----------

* Urnäsch (stacidomo)
* Zürchersmühle (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Urnäsch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de Urnäsch

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Urnäsch** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Apencelo Ekstera |
| --- |
| UrsoUrsoBühler • Gais • Grub • Heiden • Herisau • Hundwil • Lutzenberg • Rehetobel • Reute • Schönengrund • Schwellbrunn • Speicher • Stein • Teufen • Trogen • Urnäsch • Wald • Waldstatt • Walzenhausen • Wolfhalden | Speicher-VögelinseggSpeicher-Vögelinsegg |

 |
**Echarlens** estas komunumo en la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 734 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Echarlens situas en la Friburga Mezlando ĉe la okcidenta bordo de la Lago de Grejerco, norde de la urbo Bulle kaj proksimume 15 kilometrojn sude de la kantonĉefurbo Friburgo. Tra la komunumo fluas la rojo *Sionge*, alfluanto de la Lago de Grejerco. Oriente de Bocherens situas marĉo kun pluraj malgrandaj lagetoj. La komunumo konsistas el la vilaĝo Echarlens kaj la vilaĝetoj Bocherens, Champotey, Montmelley, Fontanoux kaj Outre Pont.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,63 km², de kiuj 13,6% estas kovritaj de arbaro, 74,7% servas por agrikulturo kaj 9,5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Echarlens limas en nordo al Marsens, en oriento aliflanke de la Lago de Grejerco al Corbières, en sudo al Morlon, en sudokcidento al Bulle, kaj en okcidento al Riaz.

Trafiko
-------

Tra la komunumo kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 12 kaj la svisa aŭtovojo A12, kies plej proksima alveturejo situas 1 kilometron sude de la komunumo apud Bulle. Krome konekta vojo de Corbières al Riaz kun ponto trans la lago de Grejerco pasas tra la komunumo. Per diversaj buslinioj de la entrepreno Transporto Publika Friburga la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Echarlens datiĝas el la jaro 855 kiel *Escarlingus*. Dum mezepoko Echarlens apartenis al la Senjorujo Everdes. La ruinoj de la senjoroj de Everdes ankoraŭ nuntempe videblas. En La jaro 1475 Echarlens fariĝis havaĵo de la urba ŝtato Friburgo. Ĝis 1547 Echarlanes restis sidejo de kastlano de Everdes, tiam ĝi fariĝis parto de la friburga Voktejo Everdes respektive Everdes-Vuippens. Okaze de la Helveta Revolucio de 1798 ĝi estis atribuita al la distrikto Bulle, kiu surbaze de la nova kantona konstitucio en la jaro 1848 estis integrita al la distrikto Grejerco.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Alain-Jacques Czouz-Tornare*: *Echarlens* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-07-23)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Echarlens en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Echarlens

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Echarlens** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Grejerco |
| --- |
| Bas-Intyamon • Botterens • Broc • Bulle • Châtel ĉe Montsalvens • Corbières • Crésuz • Echarlens • Grandvillard • Grejerco • Hauteville • Haut-Intyamon • Jaun • La Roche • Le Pâquier • Marsens • Morlon • Pont-en-Ogoz • Pont-la-Ville • Riaz • Sâles • Sorens • Val-de-Charmey (Cerniat • Charmey) • Vaulruz • Vuadens |  |

 |
Griotoj
**Acida ĉerizo**, aŭ **grioto**, estas la ruĝa frukto de *Prunus cerasus*, nomata ankaŭ **ĉerizprunuso**. Ĝi tre similas al ĉerizo aŭ pli precize al dolĉa ĉerizo. La frukto estas drupo, en la fruktokarno kuŝas unu kerno kun diametro de ĉirkaŭ 0,5 cm.

Acidaj ĉerizoj kaj floroj de *Prunus cerasus*
Floroj
La acida ĉerizo apartenas al plantoj, al angiospermoj, al dukotiledonoj, al rozacoj.

La acida ĉerizo uzatas krude aŭ kiel kompoto, marmelado, konfitaĵo, sekigita frukto, suko, likvoro kaj vino.

Rikoltejoj de acida ĉerizo

Produktado de acida ĉerizo en la mondo
--------------------------------------

|  |
| --- |
| **Produkto en tunoj (2005).** |
| Rusio | Rusio | 235 000,00 | 20 % |
| Turkio | Turkio | 140 000,00 | 12 % |
| Pollando | Pollando | 138 000,00 | 12 % |
| Ukrainio | Ukrainio | 120 000,00 | 10 % |
| Serbio | Serbio | 116 000,00 | 10 % |
| Usono | Usono | 98 000,00 | 9 % |
| Germanio | Germanio | 80 000,00 | 7 % |
| Irano | Irano | 51 000,00 | 4 % |
| Hungario | Hungario | 48 082,00 | 4 % |
| Kartvelio | Kartvelio | 20 027,00 | 2 % |
| Aliaj landoj |  | 105 740,00 | 9 % |
| **sume** |  | **1 151 849,00** | 100 % |

* Acida ĉerizo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Acida ĉerizo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Acida ĉerizo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
homa aŭriklo ĉe la orelo
La **aŭriklo** - latine auricula - estas en la lingvaĵo de anatomio

1. la ekstera parto de la orelo, kaj
2. kava apendico supre de ĉiu kora atrio.

La **aŭriklo** estas en la lingvaĵo de Botaniko

1. alpendaĵo aŭriklo lokiĝinta ĉe la bazo de la limbo.

Ĉi-page unuavice temas pri la unua signifo de la vorto, ekstera parto de la orelo:

Ĝenerale
--------

La aŭrikloj de homoj estas formitaj tre individuece: ekzistas aŭrikloj etaj kaj grandaj, dikaj kaj maldikaj, proksimaj kaj malproksimaj de la kapo. La moveblon de la aŭrikloj direktigas la aŭriklaj muskoloj (latine *musculi auriculares*), kiuj tamen ĉe la homoj estas tre reduktitaj.

la unuopaj eroj (notitaj angle) de la homa aŭriklo
En la scienco pri esploro de krimoj ektistis provoj, laŭ la formo de la aŭriklo, la individuaj "valoj" kaj "montoj", rekonigi homojn. La aŭriklo fakte estas simile individueca kiel la fingroprintaĵo.

Ne subtaksindas, ke la formo kaj grandeco de la aŭrikloj ankaŭ por la estetika suma impreso de la vizaĝo al rigardanto havas grandan signifon.

Akustike la altaĵoj kaj malaltaĵoj de la aŭriklo estas filtra sistemo. Laŭ la direkto, el kiu sono trafas la orelon, malsamaj filtroj aplikiĝas: tiel ĉiu direkto ricevas sian karakterizan sonkoloron. Tiun la aŭda sistemo de la homo uzas por distingi sonojn venintajn de antaŭe, malantaŭe, supre aŭ sube (por la distingo, ĉu sono venis de maldekstre aŭ dekstre, aparte gravas la informo, ĉu ĝi pli lautas en la maldekstra aŭ dekstra orelo).

La aŭrikla lobo
---------------

La pendanta suba parto de la aŭriklo nomatas lobo (latine *lobulus auriculae*). Ĝi havas la funkcion de resonkorpo. La aŭrikla lobo ne estas aparte sentema kaj tial ofte uzatas por medicina elpreno de malgrandaj kvantoj de sango por sekvaj laboratoriaj esploroj.

Homaj aŭriklaj loboj povas estis libere pendantaj aŭ esti alkreskintaj al la kapo. Alkreskiĝintaj loboj estas genetike recesivaj, libere pendantaj estas genetike dominaj. La dominaj, liberaj aŭriklaj loboj en la homaro aperas duoble ofte kiom la alkreskiĝintaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Aŭriklo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* anatomio de la aŭriklo - dinamike movigita en la interaktiva medicina leksikono "Flexikon" (germane)
Urbodomo de Koslado
**Koslado** (hispane: Coslada) estas municipo de la orienta parto de la Madrida Regiono, Hispanio. Koslado troviĝas en Corredor del Henares, kun 11,7 km² kaj ĉirkaŭ 90.000 loĝantoj. Kvankam ĝi estas la plej dense loĝata municipo de la Madrida Regiono, ankaŭ ĝi elstaras inter la unuaj rilate al verdaj zonoj po loĝanto. Escepte de la orienta limo kun San Fernando de Henares ĝi preskaŭ estas ĉirkaŭata de la municipo Madrido, ĉefurbo de Hispanio. La proksimeco de Koslado disde Madrido enkadrigas la urbon en la ĉefurba influo. Tamen, Koslado estas sendependa urbo kun propraj tiaspecaj institucioj.

Vidu ankaŭ
----------

* Barrio del Puerto (metroo de Madrido)
* Coslada Central (metroo de Madrido)
* Hospital del Henares (metroo de Madrido)
* La Rambla (metroo de Madrido)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Koslado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Urbodomo de Koslado Arkivigite je 2014-12-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Asocioj en Koslado