recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Oberkirch |

Pri la komunumo
---------------

**Oberkirch** (prononcu *obəkirĥ*) estas komunumo en la distrikto Sursee en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 3422 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Oberkirch situas ĉe la elfluejo de la rivero Suro el la Lago de Sempach. En nordo ĝi komplete kunkreskis kun la distriktĉefurbo Sursee, al kies aglomeraĵo ĝi apartenas. Krom la ĉefvilaĝo mem al Oberkirch apartenas la setlejoj Dogelzwil, Kotten, Oberhof, Renzligen-Sennhof, Sankt-Margreto, Unterhof kaj Zellhüsli.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,11 km² (sen la lago), de kiuj 13,5% estas kovritaj de arbaro, 74,1% servas por agrikulturo kaj 12,1% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

Oberkirch limas en nordo al Sursee, aliflanke de la Lago de Sempach en nordoriento al Schenkon kaj en oriento al Eich, en
sudoriento al Nottwil, en sudo al Buttisholz, en sudokcidento al Grosswangen, kaj en nordokcidento al Mauensee.

Trafiko
-------

Oberkirch disponas pri stacidomo ce la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Lucerno al Olten, kaj tra la komunumo pasas ankaŭ la buslinio de Sursee al Wolhusen.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 troviĝas nordoriente en Sursee en distanco de proksimume 3 kilometroj de la vilaĝocentro.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Oberkirch datiĝas el la jaro 1036 en la latina lingvo kiel *Ecclesia superior*. En germana lingvo unuan fojon aperas la nomo *Obernkilch* en dokumento de la jaro 1052.

Dum mezepoko Oberkirch apartenis al la regno de la Grafoj de Lencburgo kaj poste de ties heredantoj la Grafoj de Kiburgo kaj fine la Habsburgoj. Post la Batalo de Sempach en la jaro 1386 la Habsburgoj perdis la regadon al Lucerno. La okcidenta parto de la komunumo ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 apartenis al la lucerna kamparvoktejo Ruswil, dum la orienta parto al la *Oficdistrikto Ei*, kiu estis subdistrikto de la *Mikaela Distrikto* de la Monaĥejo Beromünster. Dum la tempo de la Helveta Respubliko la unuigita komunumo apartenis al la helveta distrikto Sursee, kiu fariĝis en la jaro 1803 la distrikto Sursee de Kantono Lucerno.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Oberkirch
* Oberkirch LU (stacidomo)

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Profilo de la komunumo sur la kantona retejo
2. ↑  Fonto: *Waltraud Hörsch*: *Oberkirch (LU)* en la *Historia Leksikono de Svislando* (28.05.2009)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Oberkirch
* Profilo de la komunumo sur la kantona retejo
* Oberkirch en la Historia Leksikono de Svislando

| Distrikto Sursee |
| --- |
|  |  |
| Beromünster - Büron - Buttisholz - Eich - Geuensee - Grosswangen - Hildisrieden - Knutwil - Mauensee - Neudorf - Neuenkirch - Nottwil - Oberkirch - Pfeffikon - Rickenbach - Ruswil - Schenkon - Schlierbach - Sempach - Sursee - Triengen - Wolhusen

 Vikifontaro|}}* La vikipedia komunejo
- Kunlaboru en Commons **Komunejo** proponas multimediajn dosierojn al temo sub la gloso **Oberkirch**
 |
La **nuklea centralo Ignalina** troviĝas en la nordoriento de Litovio, proksime de la urbo Visaginas. Ĝi distancas proksimume 45 kilometrojn de la urbo Ignalina kaj situas rande de la subdistrikta komunumo Ignalina.

La nuklea centralo havas du atomreaktorojn ("blokojn") de la teknika tipo *RBMK-1500*. Tiuj blokoj povis produkti po 1500 megavatojn da elektro, per tiu nombro estas la plej potencaj atomreaktoroj tutmonde. Same kiel en la eksa nuklea centralo de Ĉernobilo en Ukrainio la nuklea fisio en tiuj reaktoroj estis kontrolata per grafito.

Dum la jaro 1987 la dua el origine tri planitaj reaktoroj ekproduktis elektron - pro la katastrofo de Ĉernobilo dum la antaŭa jaro 1986 oni ne finis la konstruadon de la tria reaktoro. En Ignalina tamen ne okazis iuj gravaj akcidentoj.

Origine la nuklea centralo provizis 80 procentojn de la elektro bezonata en Litovio. Okaze de la akcepto de Litovio kiel membroŝtato de la Eŭropa Unio oni pro riskokalkulo malŝaltis la unuan reaktoron dum printempo 2005. Laŭ la traktato pri aliĝo de Litovio al la Eŭropa Unio estis interkonsentite, dum 2009 ankaŭ malŝalti la duan reaktoron. Pro tiuj du decidoj la litova energia centralo Elektrėnai, kiu ĉerpas energion el oleo kaj gaso, ricevis pli grandan signifon. Litovio ricevis monkompenson de la Eŭropa Unio por finance helpi dum la ŝanĝo de energifontoj.

Kadre de la parlamenta baloto en Litovio la 12-an de oktobro 2008 okazis referendumo, kiu celis decidi pri ebla plilongigo de la funkciopermeso por la nuklea centralo. Laŭvorte la decidenda teksto estis: *"Pritariu, kad Ignalinos atominės elektrinės darbas būtų pratęstas iki techniškai saugių terminų, bet ne ilgiau, negu kol bus pastatyta nauja atominė elektrinė"* ("Mi voĉdonas por tio, ke la laboro de la atoma elektrejo Ignalina estu daŭrigata ĝis la fino de la teknike sekura tempo, sed ne pli longe, ol kiam estus starigita nova atoma elektrejo."). La referendumon nur partoprenis 48,8 procentoj de la balotorajtaj civitanoj, kaj sekve ĝi estas nevalida. La devigo plene malŝalti la nuklean centralon ĝis la fino de la jaro 2009 do ne ŝanĝiĝis.

Referencoj
----------

1. ↑  retejo de la nacia parlamento Seimas: teksto de la referendumo (litovlingve)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nuklea centralo Ignalina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* paĝoj de la nuklea centralo (litovaj)
* kritiko pri la sekureco de la nuklea centralo Ignalina (paĝoj germanaj)
**Nov-Gvineo** estas granda insulo, tuj norde de Aŭstralio. 

Kutime, oni rigardas Nov-Gvineon la dua plej granda insulo en la mondo post Gronlando, kaj la apudan Aŭstralion la plej malgranda kontinento.

Laŭ sciencaj teorioj, Nov-Gvineo estis geografia parto de la aŭstralia ĉeftero ĝis antaŭ ĉirkaŭ 7000 jaroj, kiam ekestis la markolo de Torres kaj dividis la insulon disde la kontinento.

Biogeografie la insulo estas aparta ekoprovinco el la aŭstralazia ekozono laŭ la tipologio ellaborita de la Monda Natur-Fonduso (WWF).

La teritorio de Nov-Gvineo estas nuntempe dividita inter du landoj: la okcidenta parto apartenas al Indonezio, dum la orienta parto estas la memstara lando Papuo-Nov-Gvineo (monarkio kun la sama monarko kiel Britio).

Antaŭe, la nun indonezia parto estis nederlanda kolonio. La nordorienta parto de la insulo estis antaŭe germana kolonio, dum la sudorientan parton regis unue Britio kaj poste Aŭstralio. Post la unua mondmilito, Aŭstralio transprenis la regadon ankaŭ de la germana parto; en 1975, la tuta orienta parto de Nov-Gvineo sendependiĝis.

La okcidenta parto restis nederlanda, kiam sendependiĝis Indonezio en 1949, sed en 1962, post armita konflikto inter Indonezio kaj Nederlando, Nederlando cedis Okcidentan Nov-Gvineon al Indonezio sub premo de la UN kaj Usono.

Historio
--------

* Kampanjo de la Kokoda Vojo
* Kampanjo de Nov-Gvineo

Demografio
----------

Kanakoj.

Nov-Gvineo en Esperanto
-----------------------

* Kenneth G. Linton, *Kanako el Kananam*, The Esperanto Publishing Company, Rickmansworth, 1960, 200 p.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Nov-Gvineo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nov-Gvineo en ReVo

* Aŭstralia kontinento
* Dani
* Golfo de Papuo
* Papuo
* Papuo Barato
* Germana Novgvineo

Referencoj
----------

1. ↑  Jorge Camacho: *Romano pri amikiĝo kun kanakoj*, recenzo pri *Kanako el Kananam* de Kenneth G. Linton, nome aŭstraliano en Nov-Gvineo en 1944-1945. Beletra Almanako, nº 22, Mondial, Novjorko, Februaro 2014. paĝoj 127-128.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Indonezio |
Busto honora al Otto Lindblad.
**Otto Jonas LINDBLAD** (31 de Marto, 1809 – 26a de Januaro, 1864), estis sveda komponisto. Li estas fama ĉefe pro la muzikigo de *Kungssången*, nome la sveda reĝa himno.

Otto Lindblad estis la filo de pastoro. Li naskiĝis en Karlstorp kaj ĉeestis en gimnazio en Växjö. En 1829 li komencis akademiajn studojn en la Universitato de Lund. En Lund, li formis grupon kun A. E. Christernin kaj J. Meurling, kune kun kiuj li ludis kaj kantis tipon de tripartaj muzikpecoj. La grupo iĝis konata kiel "muzika trifolia bando". En 1836 li finis siajn studojn kaj tute dediĉis sian tempon al muziko. Du jarojn poste li formis la Asocion de Lund-Studentaj Kantistoj. La 5an de Decembro 1844 li prezentis la Reĝan Himnon por la unua fojo, je celebro por la reĝo Oskaro la 1-a.

En 1846 Lindblad entreprenis nacian turnenon kun la menciita *Lunds Studentsångförening*. La enspezo de la turneo estis uzota por studenta loĝado en Lund, sed la profito estis tro malgranda kaj ili sukcesis alporti hejmen nur 1500 *riksdaler*. Printempe de 1847 li enposteniĝis kiel pastoro kaj organisto en Mellby. Li edziĝis al Emma Andersson en 1855. Ties nura filo, nome filino, mortiĝis infane. Otto Lindblad mortiĝis en Norda Mellby je aĝo de 55 jaroj, post longa periodo de malsano.

Komponoj
--------

* "Trollhättan"
* "Längtan till landet" (pli bone konata kiel "Vintern rasat ut...")
* "Liten fågel"
* "Minnets temple"
* "Sångfåglarne"
* "Till konung Oscar I"
* "Ur Shakespeares Henrik III"
* "Ångbåtssång"
* "Kungssången" - Reĝa Himno

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 581700
* GND: 1073958663
* LCCN: n92117391
* VIAF: 31199280
* ISNI: 0000 0000 6387 3395
* LIBRIS: 226539
* SUDOC: 225584913
* BNF: 17341803z
* MBA: 4a9c48dd-8c2a-4a32-ad4e-fb99b2815f36
* BIBSYS: 42812
* ICCU: MUSV039049
 |
**Nuklea poro** estas granda proteina komplekso kiu transiras la nuklean tegaĵon, la membrano ĉirkaŭanta la eŭkariotan ĉelan nukleon. Estas ĉirkaŭ 3 000 nuklea-poraj kompleksoj sur la nuklea tegaxjo de animala ĉelo. Ili permesas la transportadon de akvo-solveblaj molekuloj trans la nuklea tegaĵo. Kvankam pli malgrandaj molekuloj simple difuzas tra la poroj, pli grandaj molekuloj povas esti rekonitaj per specifaj signalaj sinsekvoj kaj aktive transportitaj en aŭ ekster la nukleon (aktiva trasportado). Ĉiu el la ok proteinajn subelementoj ĉirkaŭantaj la efektivan poron (la eksteran ringon) elstarigas spokforman proteinon en la poran kanalon. La centro de la poro ofte enhavas ŝtopilan proteinon de ne jam konata strukturo.

   

Nuklea poro. Supra kaj flanka vido.  

(1) Nuklea tegaĵo. (2) Ekstera ringo. (3) Spokoj. (4) Ŝtopilo.  

La tuta pora komplekso havas diametron de ĉirkaŭ 150 milimetrojn.  

La efektiva poro estas ĉirkaŭ 10 nanometrojn larĝa.  

(Desegnaĵo baziĝas de ER-bildoj.)  

*Bildo de la servilo de Nupedia*

  



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Kategorio Nuklea poro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Barada rivero en Damasko ĉe la Kvarsezona Hotelo. La akvonivelo estas malkutime tre altnivela en tiu foto de la printempo de 2009.
La **Barada** (en araba: بردى / literume: Baradá) estas la ĉefa rivero de Damasko, ĉefurbo de Sirio.

Tra la arida altebena regiono kiu estas oriente de Damasko oazoj, rojoj kaj kelkaj minoraj riveroj kiuj elfluas en marĉoj kaj lagetoj kiuj havigas akvon por surloka irigacio. Plej grava el tiuj estas Barada, nome rivero kiu elfluas en la montaro Anti-Lebanono kaj disaperas en la dezerton. La rivero Barada fluas el reelfluejo de Ain al-Fiĝah, je ĉirkaŭ 27 km nordokcidente de Damasko en la montaro Anti-Lebanono, sed ties vera fonto estas la lago Barada, nome lageto kiu estas ankaŭ reelfluejo el ĉirkaŭ 8 km el Zabadani. La Barada descendas tra dekliva, mallarĝa kanjono nome "Rabŭe" antaŭ ĝi alvenas al Damasko, kie ĝi disdividiĝas en sep branĉoj kiuj irigacias la oazon de Ghuta (الغوطة), nome loko de Damasko. Finfine Ghuta atingis grandon de 370 kvadrataj kilometroj, kvankam jam en la 1980-aj jaroj, urba kresko ekanstataŭis agrikulturan uzon per loĝejoj kaj industrio. La rivero ankaŭ suferis pro sekego en la lastaj jardekoj, ĉefe pro malalta pluvokvanto kaj granda pliigo de la loĝantaro en la areo. Ĝi ankaŭ suferas el seriozaj polu-problemoj, speciale somere, kie apenaŭ estas fluo kaj malmulta akvo en la baseno.

Referencoj
----------

1. ↑   (1988) "Land, Water, and Climate", *Syria: a country study*. Federal Research Division, Library of Congress.

 Noto: teksto ne havas permanentan URL. Kliku "Land, Water, and Climate" ligile.
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2017-10-19. Alirita 2022-01-08.

* Kategorio Barada en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Otto Ludwig Paul August SCKELL** (naskiĝinta la 17-an de januaro 1861 en Ettersburg, mortinta la 18-an de aprilo 1948 en Vajmaro) estis germana ĝardenisto deĵorante je la parko de Muskau antaŭ ol iĝi kortega ĝardenisto kaj inspektisto de ĉiuj parkoj de la granddukujo Saksio-Vajmaro-Eisenach. Multaj liaj familianoj famis kiel pentristoj kaj hortikulturistoj; Otto Ludwig estis la filo de Julius Otto Franz Friedrich Sckell kaj nepo de Johann Christian Sckell.

Vivo kaj agadoj
---------------

Post trejniĝo en Potsdam li asistantis kaj laboris en Bad Muskau kaj Bohemujo. Plurajn jardekojn post la morto de Johann Wolfgang von Goethe transprenis li la kontrolon de ties ĝardenoj: de 1890 Sckell fariĝis posteulo de Hermann Jäger en Eisenach kaj Wilhelmsthal, ekde 1900 en Vajmaro kaj Ettersburg. De decembro 1905 li ekresponsis pri ĉiuj parkoj kaj ĝardenoj de la duklando. En 1926 posteulis li ĝardeninspektistec Julius Hartwig. Kreiĝis en 1919 la pozicio de ŝtata ĝardeninspektoro kiel centra kunordigejo por la koncernitaj aĵoj en nove kreita lando Turingio; Sckell ĉi-funkcie agis ĝis 1928.

Atingoj
-------

Sub Sckell multaj parkoj turingiaj estis riparitaj kaj historie priesploritaj. La goetaj ĝardenoj daŭre estis flegataj kaj grandaj ŝangoj estis evitataj: kaj pro pieco antaŭ Goethe kaj pro manko de monrimedoj. 

Je Ilm-parko iĝis la unuaj modernigoj post 1850 fare de Eduard Petzold kiujn Sckell daŭrigis. La graveco de Sckell kuŝis en moderna instituciigo de flegado de historiaj ĝardenaj kompleksoj. Pro siaj meritoj ricevis li en 1902 de Saksio la ordenon *Albertus-Kreuz*.

Verkoj
------

* *Erinnerungen an Alt-Belvedere*, ca. 1900.
* *200 Jahre Belvedere. Ein Rückblick auf seine Entwicklung unter besonderer Berücksichtigung seiner Gartenkunst*, Weimar: Selbstverlag, 1928.

Literatur
---------

* Karl Lohmeyer: Stammtafel *Die Sckell*, in: *Südwestdeutsche Gärten des Barock und der Romantik mit ihren in- und ausländischen Vorbildern nach dem Arbeitsmaterial der saarländischen und pfälzischen Hofgärtnerfamilie der Koellner*, (Saarbrücker Abhandlungen zur südwestdeutschen Kunst und Kultur, Bd. 1), Saarbrücken, 1937, p. 16.
* Gert Gröning, Joachim Wolschke-Bulmahn: *Grüne Biographien. Biographisches Handbuch zur Landschaftsarchitektur des 20. Jahrhunderts in Deutschland*, Berlin: Patzer, 1997, p. 360. ISBN 3-87617-089-3.
* *Die Gartenwelt*, Jg. 32, 1928, H. 27, p. 380, kol. 2.
* *Die Gartenkunst*, Jg. 4, 1902, H. 6, p. 120, kol. 2.
* *Die Gartenkunst*, Jg. 2, 1900, H. 3, p. 60, ko;. 2.

Notoj
-----

1. ↑  mortoregistro StA Weimar, nr. 540/1948
2. ↑  *Die Gartenkunst*, Jg. 4, 1902, H. 6, p. 120, kol. 2.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 835978
* GND: 1143702751
* VIAF: 8213151051840033530002
 |
Kovro de la 1791-eldono de la *Originalaj Rakontoj el la Reala Vivo* (desegnita fare de William Blake)
***Originalaj Rakontoj el la Reala Vivo, kun Konversacioj kalkulitaj por reguligi la Afektojn, kaj Formi la Menson laŭ Vereco kaj Boneco*** (anglalingve *Original Stories from Real Life with Conversations calculated to Regulate the Affections, and Form the Mind to Truth and Goodness*), publikigita en 1788, estas la ununura porinfana verko de la feminista verkistino Mary Wollstonecraft (1759-1797). Unue eldonigita de Joseph Johnson, la libro denove eldoniĝis en 1791, kun desegnaĵoj fare de William Blake. Ĝi estis sekve represita plurfoje ĝis 1820.

La *Originalaj Rakontoj* temas pri la edukado de du junaj knabinoj, Mary kaj Caroline (nomitaj tiel laŭ du veraj edukatinoj de Wollstonecraft), fare de bonkora kaj patrina persono, Sinjorino Mason. La knabinoj, kiuj suferas pro manko de edukado, alvenas al S-ino Mason kun multaj kulpoj, ekzemple avareco aŭ malmodesteco. S-ino Mason, danke al sia propra ekzemplo, per siaj rakontoj kaj vivspertoj, kuracas la knabinojn el iliaj malperfektaĵoj, kaj donas al ili la deziron esti virtaj.

Tiu libro ĉefe priskribas la forlason de la infanaj malbonaĵoj antaŭ fariĝi raciema, kompatema plenkreskulo. Tra la tuta teksto, Mary Wollstonecraft emfazas la neceson de bona ekvilibro inter racio kaj kompato : tio fariĝis tipa de ŝiaj verkoj, kaj precipe reaperis en *Pravigo de la Rajtoj de Virino* (1792).

Vidu ankaŭ
----------

* **Mary Wollstonecraft**
**Nukunonu**, iam konata kiel *Nukunono*, estas atolo de la insularo Tokelao, dependaĵo de Nov-Zelando. Ĝi estas meze de la arkipelago kaj havas loĝantaron de malpli ol 400 loĝantoj. La atolo estas ĉirkaŭ 5 km larĝa kaj ĉirkaŭ 12 km longa. Estas setlejo en la insulo Nukunono sudoriente, kiu same estas nomata Nukunono, kaj alia apude nome insuleto Motusaga aŭ Motuhaga. La ĉirkaŭo de la laguno estas sen koralo kaj tial ŝipoj povas veni tra la markolo inter ambaŭ insuloj, sed ne estas taŭgaj elŝipejoj. 

La insulanoj dependas el produktado de kokosoj, pandano, kaj marbestoj. Trinkakvo estas malabunda; oni aligis akvostokejoj al la konstruado de domoj por kolekti pluvakvon el la tegmentoj. Estas hotelo kaj ripozejo. 

Ĉirkaŭ 60 ha el la orienta parto de la atolo estis deklaritaj kiel Grava Birdareo fare de BirdLife International ĉar la loko eltenas reproduktajn koloniojn de brunaj, nigraj kaj blankaj ŝternoj, kun ĉirkaŭ 20 000 reproduktaj paroj ĉirkaŭkalkulitaj en 2011.

Notoj
-----

1. ↑   Nukunonu. BirdLife International (2021). Alirita 7a de Marto 2021.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 749698
* VIAF: 315127997
 |
Pri la komunumo
---------------

**Oberstammheim** estas komunumo en la distrikto Andelfingen, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1069 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Oberstammheim situas je la piedo de la monto *Stammerberg* kaj formas kun la komunumoj Unterstammheim kaj Waltalingen la valon *Stammertal*. En sudo al la komunumo ankaŭ apartenas parto de la vilaĝo Wilen ĉe Neunforn, kies alia duono apartenas al la turgovia komunumo Neunforn. Oberstammheim en nordo, oriento kaj sudo limas al Kantono Turgovio kaj nur okcidente estas konektita kun la cetera Kantono Zuriko.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Oberstammheim limas en nordo al Wagenhausen (TG), en sudoriento al Hüttwilen (TG), en sudo al Neunforn (TG), en sudokcidento al Waltalingen, kaj en nordokcidento al Unterstammheim.

Trafiko
-------

Oberstammheim situas for de la gravaj trafikvojoj, tamen ĝi estas bone atingebla per publika kaj privata trafiko. Tra la komunumo kondukas la poŝtaŭtobuslinio de Fraŭenfeld al Andelfingen, per kiu la komunumo estas ligita kun la Zurika Trafik-Unio kaj ankaŭ la svisa aŭtovojo A4 estas facile atingebla en distanco de proksimume kvin kilometroj okcidente.

Historio
--------

Unua dokumenta mencio de *Stammhaim* okazis en donacletero de la jaro 761, per kiu la Monaĥejo Sankt-Galo ricevas la posedaĵojn de Isanhard en Stammheim. Pri *Oberstammheim* mem la unua mencio datiĝas el la jaro 879, kiam la posta imperiestro Karolo la 3-a donacis el sia krona havaĵo ĉe Oberstammheim grandan bienon ankaŭ la la Monaĥejo Sankt-Galo. La sankt-gala abato sur tiu bieno konstruis preĝejeton por siaj kamparanoj. En la jaro 1464 Oberstammheim estis akirita de la urbo Zuriko.

Vidindaĵoj
----------

* Reformita kapelo de la Sankta Gallus kun mezepokaj freskoj
* Gastejo Hirschen
* Malnova kancilerio
* Malnova vinpremilo kaj forĝejo
* Historiaj faktrabdomoj en la malnova vilaĝokerno

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Oberstammheim Arkivigite je 2005-12-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Oberstammheim en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Oberstammheim** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* La vilaĝo vidita de la monteto supre de la kapeloLa vilaĝo vidita de la monteto supre de la kapelo
* Vilaĝa strato den OberstammheimVilaĝa strato den Oberstammheim
* Gallus-KapeloGallus-Kapelo
* Mezepokaj freskoj interne de la kapeloMezepokaj freskoj interne de la kapelo
* Gastejo HirschenGastejo Hirschen
* Komunuma domoKomunuma domo
* Forĝejo, malnova vinpremiloForĝejo, malnova vinpremilo

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Andelfingen |
| --- |
| Adlikon • **Andelfingen** • Benken ZH • Berg ĉe Irchel • Buch ĉe Irchel • Dachsen • Dorf ZH • Feuerthalen • Flaach • Flurlingen • Henggart • Humlikon • Kleinandelfingen • Laufen-Uhwiesen • Marthalen • Oberstammheim • Ossingen • Rejnaŭo ZH • Thalheim ĉe Turo • Trüllikon • Truttikon • Unterstammheim • Volken • Waltalingen |  |

 |
pendventra porko
**Vjetnama pend-ventra porko** apartenas al domporka raso, kiu estis elbredita en Sud-Orienta Azio el eŭrazia apro.

Ĝi estas plej ofte griznigra besto kun dika kaj falteta haŭto. La kapo estas relative mallonga kaj portas malgrandajn starantajn orelojn. Kompare al korpoalto, (ŝultroalto virporko: 50 cm; porkino: 40 cm, pezo virporko: 60-70 kg, porkino: 50-60 kg) la bestoj estas relative longaj. La nomo de la porko venas el la fakto, ke la ventro de la besto preskaŭ frotas la grundon. 

En Eŭropo, la raso aperis kun la malfermo de la bestoĝardeno de Budapeŝto en 1866. 

Pro la sociala emo de la besto kaj ties relative malgranda korpomaso, la besto iĝis en la 2000-aj jaroj ŝatata dorlotbesto (ekz. ĉe George Clooney, kies porko mortis en 2006).

Eksteraj ligiloj
----------------

* fotogalerio[*rompita ligilo*]

* Pendventra porko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Pendventra porko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pendventra porko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Pendventra porko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Pendventra porko en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



  


|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri biologio citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Septembro 2014)* |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Kolumbarbulo** |
| --- |
|  |
| KolumbarbuloKolumbarbulo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pegoformaj *Piciformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Megalaimedoj *Megalaimidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Psilopogon* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. pyrolophus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Psilopogon pyrolophus****(Müller,S, 1836) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Kolumbarbulo  |

 |
| v • d • r |

La **Kolumbarbulo** (***Psilopogon pyrolophus***) estas birdospecio de la familio de Aziaj barbuloj aŭ Megalaimedoj. La barbuloj estas grupo de preskaŭpaserinaj birdoj kun tutmonda tropika distribuado. Ili ricevas tiun familian nomon pro la bridoj aŭ harecplumoj kiuj ĉirkaŭas iliajn fortikajn bekojn. Tiu ĉi specio estas monotipa (ununura specio) ene de la genro ***Psilopogon***.

Temas pri birdo ĝenerale **verdeca**, pli hela kaj flaveca en brusto kaj ventro ol en pli malhelverdaj flugiloj, dorso, femuroj kaj vosto. Ili montras ege rimarkindan **buntan kapon** kun multaj diverskoloraj partoj, nome **nigreca kolumo** el la supra brusto al la nuko, kio nomigas la specion. Sur ĝi antaŭe estas mallarĝa **flava gorĝostrio** kiu markas la **helverdan mentonon** kaj la **helgrizajn vangojn**. Ĉirkaŭ la okuloj estas ĝis naŭ diferenckoloraj partoj, kiuj vere buntigas tiun parton: nome la nigreca nukoparto de la kolumo sekvas antaŭen al la frunto, sed tiu sekvo interrompiĝas inter la frunto kaj la krono per horizontala helgriza strio kiu iras de **helverda brovo** al la kontraŭa. La nigra areo de la frunto sekvas suben inter la beko kaj la okuloj ĉirkaŭante la bekobazon; krome ĉirkaŭ la malhelgrenatkolora okuliriso estas grizeca okulringo kie elstaras **flava marko** supre kaj **blanka marko** sube. La kruroj estas grizecaj kaj la beko eburkolora, sed kun griza ringo en la duono kaj montrante klare la bridoplumojn.

Tiu ĉi specio troviĝas en Indonezio, Malajzio kaj Tajlando. Ilia natura habitato estas la subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montetoj.

Registrita en monteto Fraser, Malajzio, aŭgusto 1994

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Psilopogon pyrolophus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 27a de julio 2007.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ĉi tiu artikolo legita ĉe YouTube

* Kategorio Kolumbarbulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kolumbarbulo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Kategorio Kolumbarbulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kolumbarbulo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Barono Ottó Schwartzer** [otO ŝvarcer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schwartzer Ottó** estis hungara psikiatro, neŭrologo, profesoro, membro de senato. Lia nobela antaŭnomo estis *babarci*. Lia patro estis Ferenc Schwartzer.

Ottó Schwartzer  naskiĝis la 22-an de decembro 1853 en Buda. Li mortis la 21-an de oktobro 1913 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ottó Schwartzer akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1877. Post siaj studoj li studvojaĝis eksterlande unu jaron, poste li eklaboris en privata psikiatriejo. Li gvidis ĝin inter 1878 kaj 1910. En 1885 li ekinstruis en la menciita universitato kiel privata profesoro. En 1897 li ricevis altan postenon en la hungara Ruĝa Kruco, post 2 jaroj li gvidis ĝin. En 1905 li estis membro de la senato, post 5 jaroj li baroniĝis. Li ricevis (ne nur hungarajn) premiojn kaj medalojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Die Bewusstlosigkeitszustände als Strafausschliessungsgründe* (1878)
* *Valami az idegességről* (1886)
* *Az elmebetegek jogvédelme* (1895)
* *Das ungarische Rote Kreuz* (1904)
* *A gyermek lelki világából* (1907)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


* Kategorio Ottó Schwartzer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nun** aŭ esperantige kiel **Nuno** estas la «praoceano» en la egipta mitologio, komuna elemento en ĉiuj kosmogonioj de la Antikva Egiptio. La termino *Nun* estas tiu uzata en la malfrua periodo, la plej arkaika formo estas *Nuu*.

Nun estas konsiderata bonfara dio, kelkfoje reprezentita kun homa formo aŭ kun kapo de rano (Hermopolo) kronata kun du altaj plumoj aŭ kun sia hieroglifa nomo surkape.

Naunet kaj NunNun estis komprenata kiel "koncepto"; estas la komuna komenco en ĉiuj kosmogonioj, la unua abstrakta substano, la kaosa elemento kiu enhavas la potencialon de la vivo, simboligita kiel kaosaj praakvoj kiuj krovis la tutan universon.

En la komenco, antaŭ la kreado, nur ekzistis Nun (sed ĝi «ne ekzistas»), estas senviva oceano, senlima, cirkaŭata de plena mallumo, kiu ne estas la nokto, ĉar ĝi ankoraŭ ne estis kreita. La egiptaj sacerdotoj por priskribi tiun ĉi staton, nombris tiun senekzistan.

El Nun estiĝas spontane la vivo kiel demiurgo kiu nur pensas. 
Sekve la demiurgo ekparolas kaj disiĝas de la *Nun* kiu konvertiĝas en la «praoceano». Ankoraŭ ĝi ne ekzistas kaj sekve, ne povas vidi tion kio okazas. Tiam la Demiurgo komentas al *Nun* la okazantaĵoj; la rakonto de la Demiurgo okazigante la respondon kaj la vekiĝon de la *Nun*, estas la origino de la parolo kaj la dialogo.

En tiu momento la Demiurgo moviĝas kaj estas la komenco de la Kreado. Ĉar la Demiurgo kaj la *Nun* vere ne estis parto de la Kreado.

Oni kredis ke, post la kreado, la akvoj de Nun ĉirkaŭis la Teron, kaj Nun iĝis la respondeculo je la jara inundo de Nilo, kaj de la subteraj akvoj kiuj difinis la limojn inter la mondo de vivintoj kaj tiu de la mortintoj.

Nun, kiel diigita koncepto posedas spiriton kiu estas la Suno.

### Kulto

Nun, kiel praelemento neniam havis adorejojn nek festoj estis celebritaj je ĝia honoro. La sanktaj lagoj de la teologiaj centroj estis la bildo de tiu ĉi praa oceano kaj la loko kie ritoj estis celebritaj pere de simbolaj lavadoj.

Nun estas bildigita en preskaŭ ĉiuj egiptaj sanktejoj, sur la muroj de la temploj. En tomboj kaj papirusoj ĝi aperas tre ofte, identigita kun unu el la noktaj horoj.
**Objective-C**, ofte nomata mallongige **Obj-C**, estas objektema komputillingvo implementita kiel etendaĵo de C. Ĝi uziĝis plejparte ĉe la Mac OS X operaciumo kaj la GNUstep programaro, t.e. softvaro kiu uzas la OpenStep strukturon. Obj-C estis antaŭe la ĉefa lingvo uzata por la operaciumo NeXTSTEP, el kiu venis la OpenStep regularo. Nuntempe Obj-C plu vivas kiel la ĉefa lingvo en Mac OS X kaj GNUstep, ambaŭ OpenStep-bazitaj sistemoj.

Priskribo
---------

Objective-C estas tre "maldika" nivelo sur C. Fakte, ĝi havas nur iujn ŝanĝojn de sintakso (por objektemaj espmrimiloj) kaj ĉirkaŭ deko de novaj terminoj. Tial, C-sciantaj povas lerni la lingvon tre rapide.

### Mesaĝoj

La ĉefa aldono de sintakso estas la mesaĝoj, kiu estas bazita sur Smalltalk.

Objektemaj programoj konzistas de *objektoj* intersendantaj *mesaĝojn* -- t.e. invitojn ruli kelkajn *metodojn*. En Objective-C mesaĝoj aspektas jene:

```
 [objekto metodo]

```

Ekzemple:

```
 cxenLongo = [@"Saluton mondo" length]; // sendu mesaĝon "rulu metodon length" al la ĉeno "Saluton mondo"

```

Mesaĝoj povas enskatoliĝi kaj aldoniĝi parametrojn malantaŭ dupunktoj, ekzemple 

```
 [rezulto setFloatValue: [kvanto floatValue]\*[kurzo floatValue]];

```

### Klasoj

Por krei siajn proprajn tipojn de objektoj oni devas priskribi ilin en *klasoj*. Oni priskribas klasojn per du partoj: la interfaca kaj la realiga. La interfaca parto enhavas priskribon pri stato de objekto de la klaso kaj ĝiaj kapabloj -- t.e. ĝiaj variabloj kaj metodoj. La sintakso estas la jena:

```
 @interface lumilo : Object {
 BOOL lumas; // statuso 
 }
 - (BOOL) lumas; // kapablo: respondu, ĉu ŝaltita
 - agorduLumas: (BOOL) novaStato;
 - init; // agordu komencan staton
 @end

```

La parto *implementation* (realigo) eksplikas, kiel la kapabloj efektiviĝu. Tie, oni skribas la kodon de la metodoj, per la jena sintakso:

```
 @implementation lumilo
 - (BOOL) lumas {
 return lumas; // redonu variablon (vivas en alia nomspaco ol metodoj)
 }
 - agorduLumas: (BOOL) novaStato {
 lumas = novaStato;
 return self; // ĉi tio permesas ĉeni la vokojn al la metodoj
 }
 - init {
 return [self agorduLumas: NO];
 }
 @end

```

Objektoj konstruiĝas tiam, kiam oni sendas la mesaĝon *alloc* al la klaso. Klasoj ankaŭ estas objektoj kun metodoj. La metodon *init* oni alvokas por agordi la komencan staton. Konklude la supre difinita klaso povas uziĝi jene:

```
 #include <stdio.h> // uzu norman C-an en/eligon en la ekzemplo
 int main ()
 {
 id objekto; // id signifikas "iu objekto"
 objekto = [[[lumilo alloc] init] agorduLumas: YES]; // komplexa ĉeno de vokoj al metodoj
 printf ("La lumilo \"objekto\" %s.", [objekto lumas]?"lumas":"malhelas"); 
 }

```

Eksteraj ligiloj
----------------

* The Objective-C Programming Language (*angle*)
* Arkivigite je 2006-02-09 per la retarkivo Wayback Machine (*angle*)
* Kurso por komencantoj pri Objective-C Arkivigite je 2006-02-12 per la retarkivo Wayback Machine (*angle*)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Monteta blua muŝkaptulo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Cyornis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. banyumas*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Cyornis banyumas****(Horsfield, 1821) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| v • d • r |

La **Monteta blua muŝkaptulo** (***Cyornis banyumas***) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro *Cyornis* aŭ de Bluaj muŝkaptuloj kiu laŭnome enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj.

Ĝi troviĝas en Bangladeŝo, Brunejo, Kamboĝo, Ĉinio, Barato, Indonezio, Laoso, Malajzio, Birmo, Nepalo, Tajlando kaj Vjetnamio.

Monteto Fraser, Malajzio, Sept 1997
La masklo de tiu specio estas **tre blua supre**, kun pli brilaj **helbluaj frunto kaj ŝultroj**; la vizaĝo ĉirkaŭ la okuloj ĝis la beko estas iom nigreca, la flugiloj iom malhelbrunaj kaj la vosto blua ekstere kaj iom pli bruneca interne. La gorĝo estas flavoranĝa kaj la **brusto tre oranĝa**, dum la ventro estas blankeca. La ino estas bruna supre, sed havas ankaŭ la oranĝan brustareon; ĉe inoj estas videbla hela okulringo. Temas pri klara kazo de seksa duformismo.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Cyornis banyumas. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

* Kategorio Monteta blua muŝkaptulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


* Monteta blua muŝkaptulo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Unua kortega operejo de Gottfried Semper
Carl August Richter: La kortegoteatrejo de Semper
La **Neues Königliches Hoftheater Dresden** (eo: **Nova Reĝa Kortegoteatrejo je Dresdeno**) estis la antaŭanta domo de la nuna „Semper-Operejo", kiu servis inter 1841 kaj 1869 kiel domo por opero kaj teatro en la saksa ĉefurbo Dresdeno.

Historio
--------

Ekde 1838 ĝis 1841 arĥitekto Gottfried Semper konstruis kiel postsekva domo de la ĝistiama kortegoteatrejo imponegan operejon, la „Novan Reĝan Kortegoteatron". La 13-an de aprilo 1841 la domo solene malfermiĝis per la uverturo *Jubelouvertüre* de Carl Maria von Weber kaj per la dramo *Torquato Tasso* de Johann Wolfgang von Goethe.

En la sekvaj jaroj tie Richard Wagner estis kapelmajstro kaj faris en ĉi tiu domo, interalie kun Wilhelmine Schröder-Devrient kaj Joseph Tichatschek, diversajn unuajn prezentadojn de siaj muzikdramo: *Rienzi*, *Der Fliegende Holländer* kaj *Tannhäuser*.

La ronda domo laŭ formoj de la itala frurenesanco estis glorata kiel unu el la plej belaj teatrejoj en Eŭropo. La 21-an de septembro 1869 ĉi tiu teatrejo plene ruiniĝis je bruleo pro malatentemo je riparlaboroj.

Ligoj ekesteren
---------------

* Historio de la domo Arkivigite je 2007-09-28 per la retarkivo Wayback Machine
* Pri la historio[*rompita ligilo*]
* La brulego de 1869

* Kategorio Nova Reĝa Kortegoteatrejo je Dresdeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Agosti enpostenigante kiel membro de la *Junta Militar*.
**Orlando Ramón AGOSTI** (San Andrés de Giles, provinco Bonaero, 22-a de aŭgusto de 1924 – Bonaero, 7-a de oktobro de 1997) estis militisto argentina, elpostenigita kaj juĝata kiel kulpulo de krimoj kontraŭ la homeco, integrinto de la unua militista stabanaro de la memproklamita *Proceso de Reorganización Nacional*, nome diktaturo kiu regis *de facto* en Argentino el 1976 al 1983 post la puĉo kiu elpostenigis la prezidentinon María Estela Martínez de Perón.

La 24-an de marto de 1976, kun la generalleŭtenanto de la Armeo Jorge Rafael Videla kaj la admiralo Emilio Eduardo Massera de la Mararmeo okazigis la puĉo. Malhele malantaŭ siaj kunuloj en la *Junta*, li estis la malplej respondeca pri la agadoj de regado, kaj ĉefe pri la kontraŭleĝa subpremado. La 25-a de januaro de 1979 Orlando Agosti retiriĝis. Lialoke oni nomumis la brigadgeneralon Omar Domingo Rubens Graffigna, kiu ekestris ĉe la Aerarmeo.

Notoj
-----

1. 1 2  La Nación: Murió el ex Brigadier Orlando R. Agosti[*rompita ligilo*]
2. ↑   Efemérides Aeronáuticas del mes de enero. Arkivita el la originalo je 2015-09-24. Alirita 2014-04-08.
3. ↑  Clarín: Murió Orlando Ramón Agosti Arkivigite je 2014-04-09 per la retarkivo Wayback Machine

Vidu ankaŭ
----------

* Puĉo en Argentino de 1976


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 477114
* LCCN: no98072782
* VIAF: 63626312
* ISNI: 0000 0000 4182 4584
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Cekropio** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantae |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Magnoliopsida |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Rosales |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Urticaceae |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Cecropia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. glaziovi*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Cecropia glaziovi****Löftling |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Cekropio  |

 |
| v • d • r |

**Cekropio** estas genro de proksimume 25 arbaj specioj de la familio Urticaceae kaj genra nomo de tiuj specioj. Cekropioj troviĝas en tropika Ameriko, precipe en Sudameriko.

La Cekropioj estas unuarangaj arboj de la atlantika aŭ de la amazona arbaro kaj vivas proksimume apenaŭ 20 jaroj. Post tiu periodo, kiam la arbaro jam kreskis, ili estas antaŭigitaj de aliaj pli grandaj arboj. Krome ilia rolo kiel "fermilo" de la arbaraj maldensaĵoj, la Cekropioj vivas en simbiozo kun formikoj de la genro Azteca kaj iliaj fruktoj estas manĝaĵo al pluraj estuloj de la arbaroj. Iliaj folioj estas manĝaĵo de la Blankabrusta bradipo *Bradypus tridactylus*.

Al la arbaraj popoloj la cekropia ŝelo estas krudaĵo por fadenoj, retoj kaj hamakoj.

Malhela jakuo sur branĉo de Blanka cekropio *Cecropia hololeuca* en Brazilo

* Cekropio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Cekropio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Cekropio en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
dekstra
**Nova vino** aŭ **plumblanka vino** estas ankoraŭ ne preta vino, el blankaj aŭ ruĝaj vinberoj premita vinbersuko, kies alkohola fermentado ĵus komenciĝis kaj kiu ankoraŭ havas la giston, do ankoraŭ ne estas filtrita. La ankoraŭ ne filtrita vino ne estas klara kaj aspektas laktoblanke. Tial la nomo „plumblanka vino".

Ekzistas diversaj nomoj por la nova vino. En Germanio oni distingas inter **Federweißer** (el blankaj vinberoj) kaj **Federroter** (el ruĝaj vinberoj). En Aŭstrio oni diras **Sturm** kaj por la blanka kaj por la ruĝa specoj. En sudokcidenta Germanio, la germanlingvaj partoj de Svisio kaj en Sudtirolo ĝi nomiĝas **Suser** aŭ **Sauser**, en Hesio **Rauscher** kaj en Palatinato ofte **Najer Woi** („nova vino") aŭ **Bitzler**. En Frankonio oni diras por la ankoraŭ dolĉa vino **Bremser**. En Italio ĝi nomiĝas *vino nuovo* („nova vino"). En Ĉeĥio oni diras *burčák*. En Luksemburgo ĝi nomiĝas *Fiederweissen*.

juna ruĝa vino

Farado
------

### Vitvarioj

Precipe en frua aŭtuno la nova vino estas farata el frue maturiĝantaj vitvarioj, ekzemple el Bacchus, Ortega aŭ Siegerrebe. Poste oni povas uzi ĉiun vitvarion por fari plumblankan vinon.

### Fermentado

Vinbersuko komencas rapide fermenti pro la naturaj kaj aldonitaj gistoj. Dum la fermentado la sukero (glukozo kaj fruktozo) el la beroj transformiĝas en alkoholon kaj karbonacidon. Ofte oni faras „novan vinon" nur el vinberoj kiuj ne taŭgas por fari altkvalitajn kaj stokeblajn vinojn kun predikato.

Surmerkatigo
------------

Atentu: ne kuŝigu la botelon!"
apudstrata vendo de nova vino en plastaj kanistroj
Ekde alkoholenhavo de 4 % oni povas vendi la novan vinon. Ĝi plufermentas ĝis la plej granda parto de la sukero estas transformita al alkoholo. Tiam ĝia alkoholenhavo estas ĉ. 11 procentoj.

Ĝuo
---

Nova vino kaj cepa kuko
Laŭ la tradicio oni manĝas cepan kukon trinkante novan vinon.

Referencoj
----------


* Kategorio Nova vino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Novaj Teritorioj** (angle *New Territories* kaj ĉine 新界) estas unu el la tri ĉefaj regionoj de Honkongo, kun la Honkonga Insulo kaj la Kaŭluna Duoninsulo. Ili formas ĝis 86.2% el la honkonga teritorio, kaj enhavas ĉirkaŭ duonon de la populacio de Honkongo. Historie, ĝi estas la regiono priskribita en la Konvencio por la Etendo de la Honkonga Teritorio de 1898. Laŭ tiu traktato, la teritorioj enhavas la ĉefan areon norde de Boundary Street de la Kaŭluna Duoninsulo kaj sude de la rivero Ŝam Ĉun (kiu estas la limo inter Honkongo kaj Kontinenta Ĉinio), same kiel ĉirkaŭ aliajn 200 apudajn insulojn, kiel la insuloj Lantau, Lamma, Ĉeung Ĉau, kaj Peng Ĉau en la teritorio de Honkongo.

Poste, post Nova Kaŭluno estis difinita el la areo inter Boundary Street kaj la Kaŭlunaj teritorioj kiuj etendas el Lai Ĉi Kok ĝis Lei Ĝue Mun, la etendo de la urbaj areoj de Kaŭluno, nome Nova Kaŭluno estis iom post iom urbigita kaj absorbita en Kaŭluno.

Butterfly Bay en Novaj Teritorioj.
La Novaj Teritorioj nune enhavas nur ĉefteron norde de la Kaŭlunaj teritorioj kaj sude de la rivero Ŝam Ĉun, kaj la apudajn insulojn. Tio estas areo de 952 km². Tamen, Nova Kaŭluno restis statute parto de Novaj Teritorioj anstataŭ de Kaŭluno.

La Novaj Teritorioj estis luitaj el King-dinastia Ĉinio al Unuiĝinta Reĝlando en 1898 por 99 jaroj en la Dua Konvencio de Pekino (Konvencio por la Etendo de la Honkonga Teritorio). Post la forpaso de la luado, suvereneco estis transigita al la Popola Respubliko Ĉinio en 1997, kun la teritorioj de Honkonga Insulo kaj Kaŭluna Duoninsulo ceditaj de la Dinastio Qing.

En 2011, la loĝantaro de la Novaj Teritorioj estis registrita en 3,691,093 kun loĝdenseco de 3,801 por kvadrata kilometro.

22° 24′ 25″ Nordo 114° 07′ 19″ Oriento﻿ / ﻿22.407 °N, 114.122 °O﻿ / 22.407; 114.122 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  "New Territories (region, Hong Kong, China)". Encyclopædia Britannica. britannica.com. Alirita la 12an de septembro 2020.
2. ↑  "2011 Population Census Fact Sheet Hong Kong". Arkivigite je 2020-08-12 per la retarkivo Wayback Machine Census2011.gov.hk. Alirita la 12an de septembro 2020.
3. ↑   Cox, Wendell. "The Evolving Human Form: Hong Kong". Newgeography.com. Alirita la 12an de septembro 2020.

Bibliografio
------------

* Hill, R. D. Kathy Ng, and Tse Pui Wan. "The Suburbanization of Rural Villages in the New Territories, Hong Kong." Arkivigite je 2016-04-02 per la retarkivo Wayback Machine (Working Paper No. 38) University of Hong Kong Centre of Urban Studies & Urban Planning (CUSUP, 城市研究及城市規劃中心). Aprilo 1989.
* Lee, Ho Yin; DiStefano, Lynne Delehanty (2002). A Tale of Two Villages: The Story of Changing Village Life in the New Territories. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-592859-4.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Novaj Teritorioj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


* Kategorio Novaj Teritorioj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* New Territories en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)

* Lease of the New Territories
* Lease of the New Territories
* Cap 1 Sched 5A - Area of the New Territories


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 700994
* GND: 4838274-7
* VIAF: 172865886
 |
**Obornjaĉa,** serbe **Оборњача,** slave **Obornjača,** hungare **Völgypart** [voldjpart] estas malgranda vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Norda** Baĉka, en municipo de Ada.

Obornjaĉa troviĝas en (verda) Municipo Ada en Serbio
Mapo pri municipo Ada

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 24  km²
* Koordinatoj: 45°46′13″N 19°53'17″E
* Alto super marnivelo: 108 m
* Loĝantaro: 380
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: KI

Situo
-----

Obornjaĉa situas sur ebenaĵo (tamen iomete pli alte, ol la ĉirkaŭaĵo), laŭ flankovojoj. Ada troviĝas 25 km-ojn.

Historio
--------

En la 1920-aj jaroj la loko famiĝis, kiel bazarejo. Ankaŭ domoj konstruiĝis kaj naskiĝis nova malgranda vilaĝo, kiu apartenis al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Inter 1941-1944 la hungara armeo reokupis la vilaĝon. En 2002 loĝis en Obornjaĉa 389 homoj, (363 hungaroj (93 %), 14 serboj, 4 jugoslavianoj kaj aliaj). Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, vendejo, kuracejo.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝino de Ĉielo de 1969
* ventomuelejo (nun muzeo)
* 2 fiŝlagoj

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ormana tamarino** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Primatoj *Primates* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kalitriksedoj *Callitrichidae* |
| Subfamilio: | *Callitrichinae* |
|
|
|
|
| Genro: | Saguinus |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | Ormana tamarino |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ormana tamarino  |

 |
| v • d • r |

*Saguinus midas*
La **ormana tamarino** (*Saguinus midas*) estas primata specio el genro de tamarinoj, kiu apartenas al ungegaj simioj (*Callitrichidae*). Ĝi vivas en norda Sudameriko kaj apartenas al la plej konataj reprezentantoj de sia genro.

Priskribo
---------

La felo de la ormana tamarino estas malhel-bruna aŭ nigra, nomdonantaj estas la ruĝ-flavkoloraj antaŭaj kaj postaj kruraj manpartoj. La malhela vizaĝo estas senhara, la grandaj oreloj elstaras el la felo. La besto kreskas de 20 ĝis 28 cm kaj atingas korpomason de 475 gr.. La vosto estas pli longa ol la korpo.

Vivareo
-------

Tiu neotropisa specio vivas en norda Brazilo, Gujano, Surinamo kaj Franca Gujano. Ĝi vivas en arbaroj, sur arboj. La arbohakado minacas ilian vivareon.

Vivmaniero
----------

La besto aktivas - kiel ĉiuj ungegaj simioj - tage. Ili vivas en grupoj de kvar ĝis 15, kelkfoje eĉ ĝis 20 simioj. La grupon gvidas dominanta ino.

La ormana tamarino estas ĉiuvoranto, precipe manĝas fruktojn, insektojn kaj lignosukon.

La dominanta ina tamarino pariĝas kun ĉiu virbesto de la grupo (poliandrio). La gravediĝa periodo daŭras 140-170 tagojn post kio naskiĝas plej ofte ĝemeloj. La prizorgado, edukado de la idoj estas tasko de la virbestoj, kiuj portas la idojn kaj eĉ al inbesto por mamsuĉado. La idoj iĝas memstaraj post 2-3 monatoj, seksmaturaj post 16-20 monatoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |

* Ormana tamarino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ormana tamarino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ormana tamarino en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Ormana tamarino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ormana tamarino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ormana tamarino en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Ornithology** estas ĵaz-komponaĵo de Benny Harris kaj Charlie Parker el 1946. 

La peco baziĝas sur la ĵaza normkanto *How High the Moon* same kiel sur propra soloo de Parker, kiun li estis improvizinta je la komponaĵo *The Jumpin’ Blues* de Jay McShann. La komponaĵo apartenas al la klasika repertuaro de bibopo, kaj nur Parker surdiskigis ĝin en la tempo de 1946 ĝis 1954 pli ol dek kvar fojojn.

Ankaŭ Anthony Braxton, Sheila Jordan, Bireli Lagrene, Red Mitchell, Gerry Mulligan, Oscar Peterson, Dave Pike, Bud Powell, Tony Scott, Archie Shepp, Sonny Stitt kaj George Wallington surdiskigis la pecon *Ornithology*.

Literaturo
----------

* Carlo Bohländer, Karl-Heinz Holler & Christian Pfarr: *Reclams Jazzführer*; Reclam, Stuttgart, 1990
* Peter Niklas Wilson & Ulfert Goeman: *Charlie Parker*, Oreos, Schaftlach, 1988

Referencoj
----------

1. ↑  Unua sonregistraĵo: februaron-marton 1946 en klubejo *Finale* (Losanĝeleso). Sondisko: *Bird With Miles And Dizzy*, Queen). Lasta sonregistraĵo: 24-an de januaro 1954 en Bostono (Sondisko: *New Bird*, Phoenix Jazz)