recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio
**Pistrjalovo** (ukraine *Пістрялово*, ruse *Пестрялово* (pestrjalovo), hungare *Pisztraháza*, slovake *Pistralová*) estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve.

Bazaj informoj
--------------

* 48° 22′ N, 22° 5′ O (mapo)48.3722.08
* Areo: 6  km²
* Alto super marnivelo: 136 m
* Loĝantaro: 770
* Poŝtkodo: 89673
* Telefonprefikso: 3131
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Pistrjalovo situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo. Mukaĉeve troviĝas 15 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1428 en formo *Pisztrángfalva*. Post la mezepoko la regiono foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. 

Lokatora konstruaĵo antaŭ la malkonstruo en PistrjalovoEn 1910 loĝis en Pisztraháza 730 da homoj, (rutenoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1920 Pisztraháza apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. Ekde 1945 Pestrjalovo apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 1984 oni komencis konstrui modernan lokatoran konstruaĵon, sed post 2003 oni malkonstruis ĝin.
Peter Paul and Mary, ĉ. 1968
Peter, Paul and Mary 1963
**Peter, Paul and Mary** (mallonge **PP&M**) estis triopo da usonaj muzikistoj. La membroj estis Peter Yarrow, Noel ("Paul") Stookey, kaj Mary Travers. Ili komencis sian karieron en 1961, kiam Albert Grossman rekrutis ilin post aŭdiciigado de multaj novjorkaj popolkantistoj. Ilia unua albuma gramofondisko, *Peter, Paul and Mary*, eldoniĝis en 1962 kaj tuj tutfuroris en Usono, laŭ la periodaĵo *Billboard Magazine* restante inter la 10 plej vendataj diskoj en Usono dum 10 monatoj, kaj tenante la unuan lokon dum sep semajnoj. Ĝi vendiĝis entute en pli ol du milionoj da ekzempleroj, kaj ricevis duoblan platinuman premion de RIAA.

PP&M koncertas en 2006
Inter la influoj al la muziko de "PP&M" estis Woody Guthrie, Pete Seeger, kaj The Weavers, kaj ili ankaŭ komponis kaj prezentis proprajn kantojn, el kiuj unu el la plej konataj estas "Puff the Magic Dragon", kiu aperis en Esperanto kiel "Puf', la drak' magia". Ili registris ankaŭ kantojn de Bob Dylan, kiuj al multaj aŭskultantoj pli plaĉis ol la registraĵoj de Dylan mem pro ties foje iom raŭka voĉo kontraste al la pli dolĉa harmonio de PP&M. La triopo koncertis kiel grupo ĝis ĉ. 1969. Inter 1970 kaj la somero de 1978 ili preskaŭ tute muzikis unuope, krom unu kuna koncerto en 1972 por subteni la prezidentan kampanjon de George McGovern. Post reunuiĝa koncerto somere de 1978, ili koncertis kune multajn fojojn ĝis la morto de Mary en 2009 en la aĝo 72-jara, pro sekvoj de leŭkemia kuracado.

Diskaro
-------

* 1962: Peter, Paul and Mary
* 1963: Moving
* 1963: In the Wind
* 1964: In Concert
* 1965: A Song Will Rise
* 1965: See What Tomorrow Brings
* 1966: The Peter, Paul & Mary Album
* 1967: Album 1700
* 1967: In Japan
* 1968: Late Again
* 1969: Peter, Paul and Mommy
* 1970: The Best of Peter, Paul and Mary: Ten Years Together
* 1978: Reunion
* 1983: Such Is Love
* 1986: No Easy Walk To Freedom
* 1988: A Holiday Celebration
* 1990: Flowers & Stones
* 1993: Peter, Paul and Mommy, Too
* 1995: PPM& (Lifelines)
* 1996: Lifelines Live
* 1998: Around The Campfire
* 1998: The Collection
* 1999: Songs of Conscience and Concern
* 2000: Don't Laugh at Me
* 2004: Carry It On
* 2004: In These Times
* 2008: The Solo Recordings (1971–1972)

Fonto
-----

La artikolo baziĝis sur la anglalingva Vikipedio.

* Kategorio Peter, Paul and Mary en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 552268
* GND: 5538275-7
* LCCN: nr89010408
* VIAF: 121287770
* ISNI: 0000 0001 2104 1715
* SUDOC: 08230209X
* BNF: 13905726z
* MBA: 3d621c94-2356-4532-ad52-79e0ef73e20c
* BIBSYS: 10046084
* NKC: xx0027872
 |
**Persefona** (el la greka *Περσεφόνη*, *kiu detruas la lumon*) estis alia nomo de Kora, *la knabino*, filino de Demetra, laŭ la helena mitologio. Ŝi estis la reĝino de la subtera mondo, edzino de Hadeso, la ĉiopova reĝo de la Inferoj.

*La reveno de Persefona*, fare de Frederic Leighton (1891).Persefono estis nomo de la epopea literaturo de la ionia Grekio. En aliaj dialektoj ŝi estis konata per aliaj nomoj, kiel *Periphóna*, *Perséfhassa* aŭ *Perséphatta*. Homero nomis ŝin Περσεφόνεια, *Persephoneia*. La romianoj konis ŝin per Prozerpino kaj, tiele, ŝi fariĝis, poste, emblema persono en Renesanco. Oni kredas ke tiu nomo ne apartenas al la hindo-eŭropa lingvo, sed estis adaptita al la greka el la indiĝena kulturo.

La forrabo de Persefona
-----------------------

*Forrabo de Prozerpino* de Rembrandt.
Persefona estis ankoraŭ juna kaj nomiĝis Kora, kiam ŝi estis forrabita de Hadeso, la mastro de la mortintoj, kiu venigis ŝin al la subtera regno kaj igi ŝin sia edzino. Sciinte pri tio, Demetra, ŝia patrino, afliktiĝis kaj, pro tio, forgesis sian taskon zorgi pri la tero, kaŭze de kio la tero sekiĝis kaj ne plu produktis nutraĵojn. Vidante ke la ordo de la naturo estis rompita, Zeŭso, ordonis al Hadeso revenigi la junulinon al sia patrino, sed la reĝo de la inferoj, ruze, persvadis ŝin manĝi semon el granato, kio malebligis al Persefona definitive eliri de la infero. Post longa interparolo, la du diaj fratoj alvenis al konsenton: ke Persefona restu trionon de la jaro kun Hadeso. Tiuj kvar monatoj de la jaro, dum kiuj Persefona restas en la subtera mondo reprezentas la sekajn kampojn de Grekio, en somero, antaŭ la alveno de la aŭtunaj pluvoj, kiuj kreskigas la plantojn. Aliflanke, la ok monatoj kiam la kampoj estas verdaj kaj la tero produktiva, reprezentas la reveno de de la diino. Nun ŝi estas Kora, ĉiam juna, kiel la grajno de tritiko, kiu mortis kaj renaskiĝis. Tiu alternado de morto kaj renaskiĝo reguligas la ciklon de la vegetaĵaro kaj de la tuta vivo sur la tero.
  


---

**Kora**, el la gr.Κόρη, *la junulino* aŭ *la juna fraŭlino*, laŭ la helena mitologio, estis filino de Demetra kaj Zeŭso kaj estas intime ligita al la mito de la patrino. Kora reprezentas la semon, la grajnon de tritiko kiu enterigita, mortas kaj reviviĝas. Forrabita de Hadeso aŭ Plutono, ŝi fariĝis Persefona, la reĝino de la inferoj. La tuta dramo de Demetra estas la senlaca priserĉo al la filino. Pro tiom da ploro kaj plendo de la patrino, la patro de la dioj konvinkis Hadeson liberigi la junulinon renkonte al sia nekonsolebla patrino, sed metis en ŝia buŝo, semon el granato, kiu malebligis la filinon de Demetra eliri definitive el la inferoj. Tiele Persefona devis resti kvar monatojn kun la edzo kaj ok monatojn kun la patrino.

Vidu ankaŭ
----------

* 26 Proserpina

* Kategorio Persefono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Populacia botelkolo sekvata de rekupero (supren) aŭ formorto (malsupren).
**Populacia botelkolo**, aŭ *genetika botelkolo*, estas akra malpliigo en la grando de populacio pro okazaĵoj en la medio (kiel malsategoj, tertremoj, inundoj, incendioj, malsanoj aŭ sekegoj) aŭ pro homa agado (kiel genocido). Tiuj okazaĵoj povas malpliigi la variadon en la genprovizo de populacio; tiel, pli malgranda populacio, kun pli malgranda genetika diverseco, pasas genojn al estontaj generacioj de idoj tra seksa reproduktado. Genetika diverseco restas malalta, pliiĝante nur kiam la genprovizo el alia populacio okazas aŭ tre malrapide pliiĝas nur kiam okazas hazardaj mutacioj laŭ la tempopaso. Tio rezultas en malpliigo en la fortikeco de la populacio kaj en ĝia kapablo adaptiĝi al kaj survivi mediajn ŝanĝojn por selektado, kiel klimata ŝanĝo aŭ ŝanĝo en disponeblaj rimedoj. Alternative, se survivantoj de botelkolo estas la individuoj kun la plej granda genetika bonfarto, la frekvenco de pli bonfartaj genoj ene de la genprovizo estas pliigita, kvankam la provizo mem estas malpliigita.

La genetika drivo okazigita de populacia botelkolo povas ŝanĝi la proporcian hazardan distribuadon de aleloj kaj eĉ konduki al perdo de aleloj. La ŝancoj por enkruciĝo kaj genetika homogeneco povas pliiĝi, eble konduke al enkruciĝa depresio. Ankaŭ pli malgranda populacigrando povas okazigi akumuladon de damaĝaj mutacioj.

Iomete diferenca formo de botelkolo povas okazi sed malgranda grupo iĝas reprodukte (ekz. geografie) separata el la ĉefa populacio, kiel pere de fondefiko, ekz. se kelkaj membroj de specio sukcese koloniigas novan izolatan insulon, aŭ el malgranda kaptivreproduktaj programoj kiel de animaloj en bestoĝardeno. Alternative, invadaj specioj povas suferi populacian botelkolon pere de fondefikoj kiam estas enkondukitan en sia invadoteritorio.

Populaciaj botelkoloj ludas gravan rolon en konserva biologio (prie la koncepto de "minimuma eltenebla populacigrando") kaj en la kunteksto de agrikulturo (biologia kaj plagokontrolo).

Notoj
-----

1. ↑   Lande, R. (1988). Genetics and demography in biological conservation. Science (Washington), 241(4872), 1455-1460.
2. ↑   Lynch, M. Conery, J. & Burger, R. (1995). Mutation accumulation and the extinction of small populations. The American Naturalist, 146(4), 489-518.
3. ↑   Lee, C. E. (2002). Evolutionary genetics of invasive species. Trends in ecology & evolution, 17(8), 386-391.
4. ↑   Hufbauer RA, Bogdanowicz SM, Harrison RG (February 2004). "The population genetics of a biological control introduction: mitochondrial DNA and microsatellie variation in native and introduced populations of Aphidus ervi, a parisitoid wasp". Molecular Ecology. 13 (2): 337–48. doi:10.1046/j.1365-294X.2003.02084.x. PMID 14717891.

* Kategorio Populacia botelkolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Phineas P. GAGE** (1823 – 21-an de majo 1860) laboris kiel labor-antaŭprepara dungito ĉe la usona fervoja kompanio ĉe Cavendish (Vermont) kaj suferis tie la 13-an de septembro 1848 gravan akcidenton. Li prembatis eksplodaĵon, kiu eksplodis kaj pafis ferstangon en/tra lian kranion. La ferstango longis 1,10 m, dikis 3 cm kaj estigis grandan vundan kanalon. La stango penetris sube de la maldekstra vanga osto kaj forlasis la kranion ĉe la supro. Dum kaj post la akcidento, Gage ne perdis konscion kaj eĉ poste kapablis paroli pri la akcidento. Li transvivis la akcidenton, la vundoj resaniĝis, li perdis nur la maldekstran okulon. 

Komputilkreita desegno pri la ferstango en la kranioLa akcidento de Phineas P. Gage estas grava por la neŭrosciencaj esploroj: laŭ informoj de la kuracisto, Dr. John D. Harlow, Gage post kelkaj semajnoj reakiris siajn antaŭajn intelektajn lingvo- kaj mov-kapablojn.[*mankas fonto*] Ŝanĝiĝis nur – post iom da tempo – okulfrape lia persona kondutado. La pripensema, amika kaj kvieta Gage iĝis infaneca, impulsa kaj nefidebla homo.

Phineas Gage mortis la 21-an de majo 1860. Lin trafis post la akcidento epilepsiaj atakoj, post akra spasma atako li perdis la konscion kaj ne rekonsciiĝis post serio de la pluaj spasmoj.

Oni eltombigis liajn restaĵojn en 1867. La kranio – kun la ferstango – estas videbla nun en la Muzeo de *Harvard Medical School*. La kranion skanis en 1994 Hanna Damasio en universitato de Iowa kaj simulis cerbon, kiu povis situi en tiu kranio. Danke al la truoj en la kranio oni povas konstati, kiuj cerboareoj estis damaĝitaj per la stango.

* Phineas Gage en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Phineas Gage en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269740
* GND: 12249475X
* LCCN: n99254098
* VIAF: 93149196467674791497
* ISNI: 0000 0000 1563 4488
 |
Monsinjoro **Basile HYPEAU** (mortinta en la 13-a de januaro 2003) estis franca benediktano kaj verkisto latinlingva kaj grava ano de la movado de Latinitas viva.

Vivo
----

Kiam li ricevis la pastran ordinacion en la 20-a de junio 1943 li estis monako en la abatejo En Calcat (Tarn).

Hypeau estis krome instruisto de la latina ĉe la cistercianoj sur la Insuloj de Lerino. Post kelkaj jaroj da enmonaĥeja vivo li fariĝis ermitulo proksime de la monaĥinejo de Jouques; por ĝi li faris animzorgadon. Nur la lastajn vivojarojn reiris li klostren.

Agado inter amikoj de la viva latina lingvo
-------------------------------------------

Li apartenis al la partoprenintoj de fama kongreso en Avignon en 1956, la *Viventis linguae Latinae causa conventus universus* (startiga internacia kongreso pri la latina uzota kiel moderna lingvo). Krome li regule ĉeestis la kunvenojn *Feriae Latinae* de la Fondaĵo Latinitas kiam Clément Desessard (kun)organizis ilin en Suda Franclando.

Li multe da artikoloj skribis por la latinlingva fakgazeto *Vita Latina*. Krome li helpis al Desessard publikigi la furoran lernolibron *Le latin sans peine* en la franca lingvolernada serio *Assimil*.

Referencoj
----------

1. ↑  Pri lia vivo kp.: Diana Licoppe, "Inter eximios latinitatis vivae fautores: Basilius Hypeau". Ĉe: *Melissa*, n° 18/1987, p. 4-5; krome kp.: Guy Licoppe, "In memoriam". Ĉe: *Melissa*, n° 112/2003, p.16.
2. ↑  "Saint-Benoît et Sainte-Scholastique à Dourgne dans le Tarn et en Afrique occidentale 1845-2015.", p. 204
3. ↑  Frère Toussaint: "À propos de l’érémitisme.", 1.6.2021

Eksteraj ligiloj
----------------

* paĝaro de la abatejo En Calcat (kie Hypeau frokulis)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 500938
 |
**Populara Unueco (UP)**, aŭ Populara Unueco por Socialismo, estas brazila politika partio fondita la 16-a de junio 2016, kiu akiris sian registradon la 10-a de decembro 2019.

La partio estas ligita al movadoj kiuj agas por defendo de populara loĝado kaj defendas la ŝtatigon de la banka sistemo, la socian kontrolon de ĉiuj monopoloj kaj kapitalismaj konsorcioj kaj la Produktadrimedoj en la strategiaj sektoroj de la ekonomio kaj Agrara Reformo.

La Statuto de la partio estis publikigita la 3-a de septembro 2014 subskribita de ĝia prezidanto Leonardo Péricles. Ĝi havas kiel simbolon tri levitajn pugnojn, kiuj simbolas unuecon de agado kaj demokratian centralismon, sur nigra aŭ blanka fono, sur kiu estas skribitaj la nomo kaj akronimo de la organizo (UP).

La nomo de la organizo estas inspirita de la maldekstrema partia koalicio formita por la ĉilia prezidant-elekto en 1970, sub la gvidado de Salvador Allende.

Ekde 2014, la Populara Unueco akiris iom post iom enmeton en studentajn kaj sindikatajn rondojn, akirante nacian esprimon kontraŭ la registaro de Michel Temer kaj la kandidato en la Prezidantaj elektoj de 2018 en Brazilo, Jair Bolsonaro.

Ĝia unua Kongreso okazis en Bel-Horizonto, la 23-a kaj 24-a de marto 2019, kaj havis la temon: "Partio de malriĉuloj, kun malriĉuloj kaj por malriĉuloj". La 10-a de decembro 2019, la Konsilio aprobis la registradon de la partio kaj donis la numeron 80 por voĉdoni ĉe la urnoj. En junio 2020, la partio havis 1.116 membrojn

Ideologio
---------

Nacia Prezidanto de la UP, Leonardo Pericles.
La partio defendas socialismajn idealojn kaj venkon de kapitalismo, kontraŭbatalante internacian financan kapitalon kaj la plej riĉajn. Laŭ ĝia prezidanto, Leonardo Péricles:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** La UP proponas esti poluso, kiu kontribuu al la reorganizado de la maldekstro inter la malriĉuloj per revolucia programo, sed kiu samtempe dialogu kun la homoj. Kiun ni devas batali? Internacia financa kapitalo kaj la tre riĉaj, la klasoj regantaj en Brazilo, kiuj portas rasismon, aŭtoritarismon kaj precipe la kontraŭ-malriĉan politikon, kiu igas Brazilon dependa, humiligita kaj prirabita ekde la periodo de sklaveco.  **"** |

 |

Pozicioj
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Fino de polico | Yes |
| Juĝo, aresto kaj konfisko de la posedaĵo de ĉiuj koruptaj | Yes |
| Garantio de deca loĝejo, kloakigo kaj rubujo por ĉiuj brazilaj familioj | Yes |
| Senpaga garantio de publika sano por ĉiuj | Yes |
| Rajtoj de Indiĝenoj | Yes |
| Defendo kaj protekto de la medio kaj naturo | Yes |
| Senpaga publika edukado por ĉiuj kaj je ĉiuj niveloj | Yes |
| Egalaj rajtoj | Yes |
| Landa reformo | Yes |
| Privatigo | No |

Referencoj
----------

1. ↑   TSE. Arkivita el la originalo je 2020-07-31. Alirita 2020-08-02.
2. ↑  TSE aprova criação da Unidade Popular, o 33º partido político no país
3. ↑  Folha
4. ↑  Sintietfal
5. ↑  Counter fire
6. ↑   TSE. Arkivita el la originalo je 2019-05-09. Alirita 2020-08-02.
7. ↑  TSE oficializa e Brasil ganha novo partido político: o Unidade Popular (UP), de esquerda e socialista.
8. ↑  Marxists

* Kategorio Populara Unueco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Demades** (greke: *Δημάδης*; naskiĝinta ĉ. 380 a.K. mortinta ĉ. 319) estis antikva greka oratoro kaj politikisto en Ateno.

Demades estis talenta, sprita, brilega kaj sagaca retorikisto malgraŭ ke mankis al li profesia trejniĝo. Tamen konata estis ankaŭ lia senskrupuleco kaj subaĉetiĝemo. Originante el malalta socia klaso li laboris eĉ kiel remisto. Baldaŭ poste li iĝis rivalo de Demosteno. Kaptite ĉe Keroneo en la jaro 338 de la makedonoj li gajnis la bonvolon de reĝo Filipo. 

Je ties plaĉo Demades sukcese peris bonajn rilatojn inter la makedonoj kaj la atenanoj. De tiam Demades gravegis politikiste en Ateno kvankam li antaŭ neniu kaŝis siajn makedonajn financantojn.

Li estis murdita de makedono, kiam sendis lin la atenanoj en 319 al Antipatro por atingi la finon de la makedona okupado en Muniĥia. Kassandros, filo de Antipatro, estis la komisiinto de la mortigo de Demades kaj de ties filo Demeas post kiam li lernis el kaŝe legitaj epistoloj pri perfidaj planoj de Demades kontraŭ Antipatro. 

Demades flegis spontane paroli; surpaperigitaj paroladoj de li ŝajne ne ekzistis.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 4. Leipzig 1906, p. 622-623 (tie ĉi interrete)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 837734
* GND: 102368732
* LCCN: nr2006014535
* VIAF: 123158790734538852492, 300159474193027661969, 33160789583902681030, 1995159474212727661719, 589159234112703370846 281686459, 123158790734538852492, 300159474193027661969, 33160789583902681030, 1995159474212727661719, 589159234112703370846
* ISNI: 0000 0003 8849 4617
* LIBRIS: 304176
* SUDOC: 074071564
* BNF: 13775025s
* BIBSYS: 95001184
* ICCU: SBLV280013
* BNE: XX1248554
 |
La **Persona Identiga Numero (PIN)** estas sekreta numero, per kiu oni povas pruvi identecon al maŝino. En la ĉiutaga lingvo oni uzas la nocion *PIN-kodo* aŭ PIN-numero.

La plej ofta uzo de PIN-kodoj estas la identigo ĉe monaŭtomato. Tie oni devas tajpi, aldoni kvarciferan numeron por akiri propran monon. La sekreta pin-kodo malebligas por fremdaj personoj eltiri monon el la aŭtomato ekz. ĉe perdo de la plasta banka karto.

Ankaŭ necesas pin-kodo por la interreta banko. Per la PIN kaj la konto-datumoj oni rajtas aliri sian konton, spekti la kontostaton kaj la lastajn librotenadojn.

PIN-numeroj uzatas ankaŭ por enŝalti poŝtelefonojn aŭ uzi telefonojn por propra celo en la laborejo (tiukaze la identiga numero povas esti pli longa).

En komputika terminologio PIN-kodo estas speciala formo de pasvorto, kiu konsistas nur el ciferoj.
Por firmigi la protekton oni kutime permesas nur du sinsekvajn malsukcesajn provojn pri la PIN-kodo; tria malsukceso blokas la karton, konton, telefonon ktp.

Ĉe magnetkarto tamen eblas eviti tiun blokad-mekanismon per reskribo de la antaŭa informo sur la magnetstrion.

* Kategorio Persona identiga numero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Personeca tipo** aŭ **personec-tipo** rilatas al la psikologia klasifiko de malsamaj specoj de individuoj. Personec-tipoj foje estas distingitaj de personecaj trajtoj, kun ĉi-lasta termino enkarnigante pli malgrandan grupiĝon de kondutismaj tendencoj. Tipoj foje laŭdire implikas kvalitajn diferencojn inter homoj, dum trajtoj eble estos konstruitaj kiel kvantaj diferencoj. Laŭ teorio de tipoj, ekzemple, introvertaj kaj kromvertaj estas du ĝisfunde malsamaj kategorioj de homoj. Laŭ trajtoteorioj, introversio kaj kromversio estas parto de kontinua dimensio, kun multaj homoj en la mezo.

Klinike efikaj personecaj tipologioj
------------------------------------

Efikaj personecaj tipologioj rivelas kaj pliigas scion kaj komprenon de individuoj, kontraste al malpliigado de scio kaj kompreno kiel okazas pri stereotipoj. Efikaj tipologioj ankaŭ permesas ke pliigita kapablo antaŭdirus klinike signifajn informojn pri homoj kaj evoluigi efikajn terapiajn strategiojn. Ekzistas ampleksa literaturo en la temo de klasifikado de la diversaj specoj de homa temperamento kaj same ampleksa literaturo pri personecaj trajtoj aŭ domenoj. Tiuj klasifiksistemoj provas priskribi normalan temperamenton kaj personecon kaj emfazi la superregajn ecojn de malsama temperamento kaj personec-tipoj; ili estas plejparte la kampo de la disciplino de psikologio. Personecaj malsanoj, aliflanke, reflektas la laboron de psikiatrio, medicina specialaĵo, kaj estas malsan-orientitaj. Ili estas konfidencaj en la Diagnoza kaj Statistika Manlibro (DSM) produkto de la Usona Psikiatria Asocio.

Ekzemploj de tipologioj de personeco
------------------------------------

* Socioniko
* MBTI
* Eneagramo

Referencoj
----------

1. ↑  Bernstein, Penner, Clarke-Stewart, & Roy (2008). *Psychology*, 8th edition. Boston, MA: Houghton Mifflin Company.
2. ↑  Totton and Jacobs.  (2001) *Character and Personality Types*. Philadelphia, PA: Open University Press.
3. ↑  Flaskerud, Jacquelyn H.*Issues in Mental Health Nursing*, Vol 33(9), Sep, 2012. pp. 631-634.

Bibliografio
------------

* Jung, C.G. ([1921] 1971). *Psychological Types*, Collected Works, Volume 6, Princeton, N.J.: Princeton University Press. ISBN 0-691-01813-8.
* Jung, C.G. (1966). *Two Essays on Analytical Psychology*, Collected Works, Volume 7, Princeton, N.J.: Princeton University Press. ISBN 0-691-01782-4.
* Jung, C.G. ([1961] 1989). *Memories, Dreams, Reflections*, New York, N.Y.: Vantage Books. ISBN 0-679-72395-1.
**Pham Doan Trang** (naskiĝis en 1978 en Hanojo) estas vjetnama aŭtoro, bloganto, ĵurnalisto, eldonisto kaj aktivistino pri demokratio. En 2017 la ĉeĥia homrajta organizaĵo *Člověk v tísni* ("homo en bezono") honorigis ŝin per la premion *Homo Homini*, "pro elstara ĵurnalisma laboro, kiu grave kontribuas al la protekto de homaj rajtoj kaj disvastiĝo de demokratiaj valoroj en Vjetnamujo, kaj al ekzempla kuraĝo." Ŝi verkis plurajn publikaĵojn kaj estas unu el la fondintoj de la retejo *Luat Khoa revuo* kiel sendependa ĵurnalisma formo en Vjetnamio.

*People in Need* nomis ŝin "unu el la gvidaj personecoj de la nuntempa vjetnama malkonsento".

Malgraŭ konstanta timigado, ŝian Facebook-paĝon spektas 40.000 homoj, kaj ŝia blogo "Taglibro de Juro" (*Luat Khoa Tap Ch* i) legas 20.000 homojn tage. 

Samjare (2017) ŝi publikigis sian naŭan libron "Politiko por ĉiuj" (*Chính Trị Bình Dân*), kiu ne rajtis esti publikigita, sed estas havebla en la interreto. La aŭtoro ekde tiam estis punita per hejma aresto kaj devis rifuĝi en malproksima loko. 

La 18-an de majo 2021, la germana PEN-Klubo nomis Pham Doan Trang honora membro de ĉi tiu organizaĵo kaj postulis ŝian tujan liberigon.

Verkaro
-------

* *Populara politiko*
* *Senperforta rezisto*
* *Manlibro pri Prizona Terkultivado*
* *Politiko de Polica Ŝtato*
* *Kiel fari diferencon*
* *Krimo devas esti punita*
* *Raporto Dong Tam*

Referencoj
----------

1. ↑  (en) *RFA: Vietnamese Activist Blogger Placed Under House Arrest in Hanoi*, la 26-an de februaro 2018)
2. ↑  (en) *Reporters Without Borders: Well-known Vietnamese journalist hounded, facing imminent arrest*, la 27-an de februaro 2018.
3. 1 2  (en) People in Need: The Homo Homini Prize for 2017 will be awarded to a persecuted Vietnamese blogger , la 13-an de februaro 2018.
4. ↑  (en) Porter Anderson, *Vietnamese Publishing House Co-Founder* Arrested Ahead of Frankfurt Appearance, publishingperspectives.com.
5. ↑  (en) RFA: Vjetnama aktivulino kaj blogantino metita sub domaresto en Hanojo. Radio Free Asia, la 26-an de februao 2018.

Vidu ankaŭ
----------

* Vjetnamio
Engraulis ringens.jpgEngraulis ringens
La **Perua anĉoveto** (*Engraulis ringens*) estas fiŝo de la familio de anĉovoj nome Engraŭledoj. Ĝi estas pelaga fiŝo de sudorienta Pacifika Oceano, kaj estas regule kaptata ĉe la marbordoj de Peruo, kaj Ĉilio. Ili vivas ĝis 4 jaroj, atingas 20 cm, sed oni kaptas ilin jam nur post 6 monatoj kiam ili estis kreskintaj ĝis ĉirkaŭ 8 cm. Dekomence oni supozis, ke tiu anĉoveto manĝas ĉefe fitoplanktonon, malgrandan zooplanktonon, kaj larvojn. Tamen ĵusaj studoj montris, ke la anĉoveto akiras plejmulto de ĝia energio el zooplanktono kaj makrozooplanktono (Espinoza & Bertrand 2008, Espinoza et al. 2009). Ili manĝas ĉefe eŭfaŭsiedojn kaj grandajn kopepodojn.

Post periodo de abundo fine de la 1960-aj jaroj, la populacio estis draste malpliiĝinta dum la okazintaĵoj de 1972 pro El Niño, kiam varma akvo fluis super la malvarma Humboldta Marfluo, kaj malaltigis la profundon de la termoklino. Manĝoriĉaj akvoj malaperis kaj la produktado de fitoplanktono malpliiĝis, kio lasis la anĉoveton kun malabunda manĝoresurso.

Ekde mezo de la 1980-aj jaroj, la **Perua anĉoveto** iĝis denove tre abunda, kun nunaj kaptoniveloj kompareblaj al tiuj de la 1960-aj jaroj.
Hispana kuponkajero de porciumado de 1945 (post la Hispana Enlanda Milito.
**Porcium(ad)o** estas la atribuado fare de la registaro de limigitaj resursoj kaj konsumaĵoj, ekonomia fenomeno ĝenerale aplikita dum militoj, malsategoj kaj similaj situacioj de landa krizostato.

La porciumado de produkto cele al ties uzado malpermesas specifan uzadon ĉe produktoj kiel la benzino, neuzebla por distraj veturoj kaj nur por vojaĝoj rilataj kun laboro. La porciumado, okazigita pro la malabundo de konsuma varo, estas praktikata por ekzemplo, kiam ne estas sufiĉa manĝaĵaro por kontentigi la postulojn kaj oni elektas distribuadon en limigitaj kvantoj. La porciumado farita pro la kosto de la varoj, limigas la monkvanton kiun la konsumantoj povas elspezi por akiri bazajn produktojn kiuj estas malfacile normaligeblaj, kiel ĉe la vesto. En la porciumado per poentoj oni atribuas poentaron al ĉiu varo, kaj oni atribuas specifan kvanton de poentoj al ĉiu konsumanto en formo de kuponoj, kiuj estas elsenditaj kvazaŭ ili estu mono por ke ili estu interŝanĝitaj kontraŭ la porciumitaj varoj.

Kiel rezulto, en ekonomia politiko tiutipa, ĝenerale la konsumantoj tendencas ŝpari sian monon aŭ investas ĝin en Trezor-obligacioj, profite al ŝtato, kaj la kapitalo ne estas elspezita, ne estas uzata por akiri nenecesajn varojn aŭ en aĉtado ĉe la nigra merkato.

Vidu ankaŭ
----------

* Konsumo
* Malsatego

* Kategorio Porciumado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 751658
* NKC: ph626343
 |
**Kaĵani** ( makedono: Кажани) estas vilaĝo en alteco de 903 m en sudokcidenta Makedonio, en la regiono Pelagon de la Opština Bitola. En 2002, ĝi havis 75 loĝantojn.

Loko, priskribo
---------------

La vilaĝo situas sur ambaŭ bordoj de la rivero Šemnica. Alteco estas 840 - 1950 m.
La areo de la vilaĝo estas ĉirkaŭ 7,77 km².
La suda parto de la vilaĝo situas en la Pelister Nacia Parko. 

Tra la vilaĝo pasas la ĉefŝoseo A3/E65, kiu ligas la urbon Bitola en la oriento kun la urbo Resen en la okcidento.

Demografio
----------

Laŭ la popolnombrado de 2002, la vilaĝo kalkulis:

* Makedonoj: 59
* Ciganoj: 2
* Albanoj: 13
* Aliaj: 1

Vidu ankaŭ
----------

### Internaj ligiloj

* Bitola

Pluaj fotoj
-----------

* Kažani - restoraciobutiko kaj municipa oficejoKažani - restoraciobutiko kaj municipa oficejo
* Kažani - polica sidejoKažani - polica sidejo
* Kažani - vido al la vilaĝo GjavatoKažani - vido al la vilaĝo Gjavato
* Kažani - abelbredadoKažani - abelbredado

### Eksteraj ligiloj

* (en makedona lingvo)
|  |
| --- |
| **Pervalka (Neringa)** |
| blazono de Neringa | situo en Litovio |

**Pervalka** (germane: *Perwelk*) estas vilaĝo sur la Kurona Duoninsulo en Litovio.

La vilaĝo situas centre sur la litovia parto de la duoninsulo kaj apartenas al la urba komunumo Neringa. Havante nur 40 konstantajn loĝantojn, ĝi estas la plej eta loĝoloko de Neringa, sed kiel en ĉiuj lokoj de la duoninsulo la nombro de loĝantoj draste plialtiĝas dum la somero - pro feriantoj, sed ankaŭ pro sezonaj dungitoj, kies laboro rilatas al la turismo. La impreso de la vilaĝo tre karakteriĝas per pitoreskaj, origine fiŝistaj lignaj domoj, el kiuj multaj dum la somero estas feriodomoj; la ĝis nun nemultaj novaj konstruaĵoj grandparte enhavas feriajn loĝejojn. La loĝoloko situas 18 kilometrojn norde de Nida kaj 34 kilometrojn sude de Klaipėda, ĉe la "golfeto de Pervalka" de la kurona laguno. Okcidente ĝi ĉirkauiĝas per duonringo da grandaj sablodunoj. Oni supozas, ke la nomo de la vilaĝo devenas de la litova vorto *"pervilkti"* (treni de ie ien) kaj aludas al trenado de fiŝboatoj trans la golfeto al la bordo. Pervalka - samkiel la 5 kilometrojn fora vilaĝo Preila - fondiĝis dum la jaro 1844 fare de loĝintoj de la antaŭaj vilaĝoj *Nagliai* kaj *Karvaičiai*, kiuj malaperis sub gigantaj migrantaj dunoj.

  
  

* Jen iujJen iuj
* tradiciajtradiciaj
* lignodomojlignodomoj
* en Pervalkaen Pervalka

  
  

la laguna flanko de Pervalkala laguna flanko de Pervalka
Opština Karpoš
**Opština Karpoš** estas unu el la 10 komunumoj, kiuj konsistigas la ĉefurbon Skopje.Tamen, ĝi ankaŭ estas unu el la 80 komunumoj en Norda Makedonio.En 2002 vivis 59.666 loĝantoj.

Loko, priskribo
---------------

Opština Karpoš situas en la regiono Skopje, en la centra parto de Skopje. Ĝia areo estas 105 km².

La norda parto de la vilaĝo fluas tra la rivero Vardar. Estas alteco de ĉirkaŭ 250 m super marnivelo. Estas ampleksa civila konstruo en ĉi tiu parto, inkluzive de lernejoj, parkoj kaj aliaj instalaĵoj.
La suda parto, aliflanke, leviĝas en la montaron Vodno. La plej alta punkto estas la monto Krstovar (1066 m).

Opština konsistas el 16 urbaj distriktoj:

Karpoš 1, Karpoš 2, Karpoš 3, Karpoš 4, Vlae 1, Vlae 2, Taftalidze, Kozle, Ždanec, Trnodol, Gorno Nerezi, Dolno Nerezi, Gorno Vodno, Dolno Vodno, Zlokukjani, Bardovci.

maldekstra
Najbaraj municipoj estas:

Opština Čučer-Sandevo en la nordo, Opština Butel en nordoriento, Opština Čair, Opština Centar kaj Opština Kisela Voda en la oriento, Opština Sopište en la sudo, Opština Saraj kaj Opština Gorče Petrov en okcidento.


Ĉirkaŭ **Opština Karpoš**|  |  Čučer-Sandevo |  Butel |
|  Saraj,  Gorče Petrov | Opština Karpoš |  Čair,  Centar,  Kisela Voda |
|  |  Sopište |  |

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Општина Карпош en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:
Kreta *pithos* kun ŝnur-okuloj el la 15-a jarcento aK, Knossos
La ***pithos*** (greke πίθος *Pithos*), pluralo ***pithoi*** (πίθοι ***pithoi*** ), estas granda rezervujo de antikvo, ekzemple, por vino, oleo kaj cerealoj, kiuj estis produktitaj tra la Mediteranea kultura areo, precipe sur la insuloj de la Egea Maro kaj Kreto. La produktado de tiaj ĝis homgrandaj vazoj aŭ kruĉoj postulis specialan lertecon de la potisto.

Pithos estas granda (foje eĉ pli ol homo-alta), dikmura, ventra rezervujo el argilo, simila al amforo, sed plej ofte kun plata fundo, kiu ofte havas transport-okulojn en la supra duono. Oni tiris tra tiuj ŝnurojn, tiel la pithos iĝis movebla. Ties surfaco povas esti glata aŭ desegnita en malsamaj koloroj kaj strukture arita. Kolore ekizas *pithoi* de flavgriza, sablokolora, bruna ĝis ruĝ-okra. La pentrita pithoi de la Minoa civilizo (Kamares-stilo) montras fiŝojn.

Pithoi estis ankaŭ uzita en funebro (infana skeleto de Kritsa), sed la ĉefa estis rezervado en ili olivoleo, akvo, mielo, salo kaj greno.

* Kategorio Pithos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pordašinci**, hungare **Kisfalu** estas tre malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika subregiono **Pomurska**, en municipo de Moravske Toplice.

Municipo Moravske Toplice en Slovenio, kie Pordašinci troviĝas

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 2  km²
* Alto super marnivelo: 217 m
* Koordinatoj: 46° 43′ N 16° 20′ O﻿ / ﻿46.717 °N, 16.333 °O﻿ / 46.717; 16.333 (mapo)Koordinatoj: 46° 43′ N 16° 20′ O﻿ / ﻿46.717 °N, 16.333 °O﻿ / 46.717; 16.333 (mapo)
* Loĝantaro: 50
* Poŝtkodo: 9207
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Pordašinci situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ la hungara landlimo, laŭ flankovojoj. Ĉe la hungara flanko troviĝas Velemér.

Historio
--------

Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. Depost 2007 Slovenio kaj Hungario apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj ne estas gardataj, ili estas trapaseblaj senkontrole ie ajn.

Fontoj
------

* slovena Vikipedio
* w.ms.sik.si
* w.geopedia.si

* Kategorio Pordašinci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ŝtona Domo** (germane *Steinernes Haus*) estas mezepoka ŝtonkonstruaĵo de judoj en konstrukomplekso de Haus Zum Großen Paradies und Esel (Benediktsplatz 1) en Erfurto, Germanujo. Escepta nombro da esencaj strukturoj estis konservita de ĝia konstruo ĉirkaŭ 1250. Ekde septembro 2023 ĝi estas monda heredaĵo de Unesko.

Priskribo
---------

Benediktsplatz 1, Erfurto: suda parto de la Ŝtona Domo
Tie tri dom(de)oj de malsamaj estiĝdatoj povas spektiĝi: la unua duonligna, la dua kun malglate gipsita masonaĵo, la tria pli moderna. Konkrete temas pri la jenaj interesaj arkitekturaĵoj: portaloj je la du ĉefaj etaĝoj, trabplafono, okcidenta fasado, origina ŝtupa gablo kaj tegmentlignaĵoj.

La konservita meblaro de la ĉambro de la supra etaĝo estas unika en Eŭropo, kun ogiva lumniĉo kun kamentubeto, apenaŭ ŝanĝitaj eksteraj muroj kun incizitaj juntoj kaj kolora ligna trabplafono, kies traboj povas esti datitaj al 1241/42.

La plafonaj tabuloj estas unuforme ornamitaj kun radmotivo, dum la traboj havas malsaman ornamadon.

La t.n. *Ŝtona Domo* ja estas elstara ekzemplo de sekulara konstrukulturo el la frua mezepoko. La tuto povas esti atribuita al judaj posedantoj minimume ekde la fino de la 13-a jarcento.

Esploroj
--------

La bazaj laboroj domesploradaj komenciĝis en aprilo 2015. La dujara projekto estis financita de la Germana Esplora Fondaĵo (DFG) kaj sub la gvido dela konstruesploristoj Barbara Perlich (Berlino) kaj Christoph Merzenich (Erfurto).

Planatas ke ĉiuj mezepokaj judaj tomboŝtonoj de la mezepoka juda tombejo estos elmontritaj en la montra deponejo en la kelo de tiu ĉi domo. La kelo ĝis nun nur ene de gvidata vizito povas esti atingita.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ŝtona Domo (Erfurto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* informoj sur la urba retpaĝaro

Notoj
-----

1. ↑  "Erfurt erhält Weltkulturerbe-Titel der Unesco." - Ĉe: MDR, 17.9.2023



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Pordegejo ĉe Erfurt-strato, Vajmaro
La **Pordegejo ĉe Erfurt-strato** (germane: *Torhaus an der Erfurter Straße*) en Vajmaro, Germanujo, konstruitis inter 1822 kaj 1824 laŭ planoj de Clemens Wenzeslaus Coudray kiel doganejo. Antaŭula ejo *Erfurter Tor* estinte parto de la ĉirkaŭfortikaĵo troviĝis ĉe la flanko de la nuna Heinrich-Heine-strato.

Detaloj
-------

La unuetaĝa klasikisma konstruaĵo kun meza gablo kaj du senkanelaj antaŭ-enirejniĉoj (kun groptegmento) situas inter la stratoj *Erfurter Straße* kaj *Hoffmann-von-Fallersleben-Straße*. La fasado estas trompiga. Supre de la duonrondaj fenestroj ĉe la supra etaĝo videblas tipe klasikisma vanddekoracio kun korinta spajro kaj glavo. Pli malsupre estas grandduka blazono kaj la urboblazono vajmara. Supre de la kolonoj kja la arkitravo estas triglifo-friso. Ĝi referencas al modeloj de la dorika ordo. Simila pordego faritis de Coudray en 1822 apud Marioplaco - sed senkolona. 

Ekde 1887 la ejo ĉe *Pordego erfurta* estis haltejo ĉe la fervojlinio en la direkto de Kranichfeld tra Berka-stacidomo. Pro plendoj pri tro da bruo enurba forigitis la reloj post 1908; antaŭe ili servis ankaŭ por la materialtransporto dum la novkonstruo de Germana Ŝtata Teatrejo. Poste ĝi estis haltejo tramvoja, policejo, vojaĝagentejo. Restaŭradoj iĝis en 2009/10 per monoj de privata investanto.

La ejo estas memkompreneble monumentprotektotaĵo.

Banalaĵoj
---------

Pri tiu ĉi pordegejo verkis romanon Helga Dreher.

Notoj
-----

1. ↑  Rolf Bothe: *Coudray 1775–1845. Ein deutscher Architekt des Klassizismus.* Köln/ Weimar/ Wien 2013, p. 416-417 ISBN 978-3-412-20871-4
2. ↑  Christiane Weber: "Investor restauriert Coudrays Torhaus in Weimar",, TA, 19.11.2009
3. ↑   Arkivigite je 2020-09-18 per la retarkivo Wayback Machine *Denkmalliste der kreisfreien Stadt Weimar mit den Ortsteilen Ehringsdorf, Gaberndorf, Gelmeroda, Legefeld (einschließlich Holzdorf), Niedergrunstedt, Oberweimar, Possendorf, Süßenborn, Taubach, Tiefurt, Tröbsdorf*. Stato: 15.12.2017.
4. ↑  Helga Dreher: *Das Torhaus.* Bertuch Verlag, Weimar 2010, ISBN 978-3-937601-76-2.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pordegejo ĉe Erfurter Straße en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Das Erfurter Tor.* Ĉe: Annette Seemann: *Goethes Orte in Weimar.* Suhrkamp Verlag, 2019, ISBN 978-3-458-76432-8. (books.google.de)
* architektur-bildarchiv.de
* geo.viaregia.org[*rompita ligilo*]
* weimar-lese.de

  

50.97959611.322863Koordinatoj: 50° 58′ 47″ N, 11° 19′ 22″ O (mapo)
Pordego blankenburga kun la Hiltmann-domo dekstre La **Urbopordego blankenburga** (germane: *Blankenburger Tor*) nombriĝas inter la ne malmultaj restintaj pordegoj de Saalfeld, Germanio.

Historio
--------

La unua mencio endokumenta estis jam en 1372. La tre ofta mencio ĝia ŝuldiĝas al grava situo post la malnova antaŭurbo *Breite Gasse* kun malsanulejo kaj la Marteno-kapelo kaj publika banejo.

Ĉirkaŭ la jaro 1500 la pordego havis kvadratan turon kun mallarĝa ogivarka transpasejo kaj tri supraj etaĝoj kun groptegmento. Maldekstre de la antaŭpordego troviĝis granda blazona ŝtono (hodiaŭ enmuzea). En la jaroj 1726/27 okazis parta novkonstruo, kiam oni forigis la du suprajn etaĝojn kaj supredonis barokan konstruaĵon en formo de bulba kupolo kun pinto. Tamen konserviĝis ĉe la flanko de la kampoj gotika ŝajnigarko kaj herso-fundamentoj.

Pliaj alikonstruoj estis en 1738/39, 1827 kaj 1862: pro novaj postuloj trafikaj la transpasejo iĝis rondarka kaj aldonitis pilastroj. Tiam ankaŭ la restaĵoj de la iama antaŭpordego malaperis. En 1892 malkonstruitis faktraba domo domo estante transversa je la strato. En 1965 traboritis transpasejeto por piedirantoj (nuntempe parto de butiko).

Komerca vojo
------------

Tra Saalfeld kondukis la malnova komercvojego inter Lepsiko kaj Nürnberg, trans la Pordego supra kaj la Pordego blankenburga. Doganrajtojn akiris la urbon jam en 1458. Ĉe la pordego troviĝas la Domo Hiltmann (germane: *Hiltmannhaus*; strato Blankenburger Straße 18). Ties unua mencio estis en 1485 (posedis ĝin i.a. la urbestro Nicolaus Leutenberger); en 1549 ĝi ricevis la nunan aspekton, en 1928/29 duan novan etaĝon.

Fonto
-----

Informtabuloj en la urbo.

* Kategorio Pordego blankenburga en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pianino
**Pianeto** (it.: *pianino* „malgranda piano") estas la nomo por la nuntempe ĝenerale konata, rekte staranta piano. Alia nomo do estas **starpiano** aŭ laŭ la priskribo de la formo **kestopiano**

La pianeto estis inventita ĉirkaŭ 1840; ĝi estas plisimpligita formo de la ankaŭ rekte staranta, pli pompa liropianego. Pro la malpli granda spacobezono kompare kun pianego kaj tablopiano ĝi konkeris al si daŭre ĝis nun sian lokon en la hejma sfero.

Pianeto kutime disponas pri la kompleta tonamplekso de 7¼ oktavoj (subkontra A–c5); konstruspecoj kun malpli granda tonamplekso tamen ankaŭ ekzistas. Speciala formo estas pianeto kun subklavara mekaniko, foje ankaŭ nomata *jaĥtopiano*, kiu estas konstruita aparte kompakta, ekz. havas nur 6½ oktavojn kaj foje estas ekipita per faldebla klavaro. Tiaj instrumentoj kun konstrugrando de malpli ol metro havas, kiel jam la nomo klarigas, sian mekanikon sub la klavaro. Esence malavantaĝa ĉe tiu konstrumaniero estas la problema vartado, ĉar nur la el- kaj reenkonstruado de la mekaniko estas multoble pli temporaba ol ĉe la kutima konstrumaniero, je kiu la mekaniko staras super la klavaro. 

La baziĝantan konstruprincipon de vertikale pasantaj kordoj oni jam aplikis en la 16-a jarcento ĉe klavocitro kaj arĉpiano.

Konstrugrandoj kaj mezuroj
--------------------------

**Larĝeco:** 140–155 cm

**Diko:** 50–60 cm

**Alteco:** „malgrandpianeto" ĝis ĉirkaŭ 110 cm, „koncertpianeto" ekde ĉirkaŭ 130 cm. La kutima alteco de pianeto estas ĉirkaŭ 130 cm. Pli altaj instrumentoj havas pli grandan resonancplankan areon kaj pli longajn baskordojn, kaj ambaŭ favorigas pli bonan sonon.

**Pezo:** 175–300 kg
**Pius ZINGERLE** (naskiĝinte la 17-an de marto 1801 en Meran, mortinta la 10-an de januaro 1881 en Mals-Burgeis) estis aŭstra orientalisto kaj benediktano.

Vivo
----

Post studado de filozofio en Meran, filozofio kaj de teologio en Innsbruck, li aliĝis al la benediktanoj ĉe Marienberg (en Burgeis) en 1820. Solenajn promesojn li faris en la 20.10.1822. Ordino pastra ighis en la 4.4.1824. Kun la escepto de ses jaroj (1824-27 kaj 1837-39), dum kiuj li estis helppastro en Platt kaj en Sankt Martin (Valo Passeier) li estis profesoro, ekde 1852 ankaŭ direktoro en la gimnazio de Meran. Lau invito de papo Pio la 9-a li iĝis profesoro pri orientaj lingvoj ĉe la Universitato 'Sapienza' de Romo en marto 1862. En Romo li ankaŭ estis konsulanto de la kuria propagando-sekcio pri orientaj aferoj kaj sekretario de la Vatikana librejo.

Estante nekapabla alkutimigi sin al la romia klimato, li revenis al Marienberg en 1865, kie li fariĝis vicabato kaj teologiprofesoro. Li havis profundegan scion pri la lingvoj hebrea, araba kaj persa kaj famighis kiel fakulo de la siria lingvo. Li ankaŭ tradukis la verkojn de Sankta Efraimo.

Verkoj (elekto)
---------------

* "Echte Akten heiliger Martyrer des Morgenlandes", (Innsbruck, 1836)
* "Ausgewählte Schriften des heiligen Ephräm" (Innsbruck, 1837)
* "Ephräm's Reden wider die Ketzer", volumo de "Sämtliche Werke der heiligen Väter" (Kempten, 1859)
* "Harfenklänge vom Libanon" (Innsbruck, 1840)
* "Festkränze aus Libanon's Garten" (Dillingen, 1846)
* "Marien-Rosen aus Damaskus" (Innsbruck, 1853)
* "Leben und Wirken des heiligen Simeon Stylites" (Innsbruck, 1855)
* "Monumenta Syriaca ex romanis codd. collecta" (Innsbruck, 1869)
* "Chrestomathia Syriaca cum indice vocabularum" (Romo, 1871)
* "Lexicon Syriacum in usum Chrestomathiae" (Romo, 1873).

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Pius Zingerle en la angla Vikipedio.* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 583838
* GND: 117004588
* LCCN: nr2006012156
* VIAF: 40144641
* ISNI: 0000 0001 1250 4562
* SUDOC: 221404767
* BNF: 106264485
* NKC: jn20020726368
 |
Pordisto de hotelo.
Armeitaj kaj uniformaj pordegistoj ĉe la Vatikano.
**Pordisto** estas la persono kiu en hotelo, palaco, kastelo, muzeo, oficiala oficejo, loĝejaro aŭ similaj konstruaĵoj plenumas difinitajn servojn ĉe la enirejo de tiuj.

Inter la funkcioj kaj devoj de pordistoj estas la jenaj: porti valizojn ĝis la lifto, alvoki taksion por la uzantoj aŭ helpi maljunulojn aŭ malkapablulojn ĉe eniro aŭ eliro de aŭto. La pordisto kolektas foje la poŝton, avertas la uzantojn pri la alveno de aŭtoj, vizitantoj aŭ pakaĵoj. Foje kiel ĝentilaĵo, li malfermas la pordon de la konstruaĵo je la eniro aŭ eliro de personoj.

La pordisto ankaŭ povas plenumi servojn de sekureco de la konstruaĵoj evitante la eniron de personoj ĉu nerajtigitaj aŭ nedezirataj kaj foje eĉ pelante supozatajn konfliktigajn personojn.

En modernaj tempoj pordegistoj foje faras la laboron de korpogardisto, sed anstataŭ gardi apartan homon ili gardas retejon aŭ kongreson. Pordogardistoj en kluboj ordigas la vicon de vizitontoj de kluboj kaj decidas kiu eniros kaj kiu ne, estas foje nomataj elektistoj.

Historio
--------

En iuj landoj, kie la rolo de pordogardisto en la reĝa kortego estis por la nobeloj, kaj la pozicio mem estis por la titolo de nobelaro. Pordogardistoj ankaŭ estas ofte metitaj en hotelojn, kie ili bonvenigas alvenantajn aŭ eksiĝintajn gastojn, helpas ilin alvoki valizportistojn kaj taksiistojn kaj teni eksteren nedeziratajn vizitantojn. En Eŭropo estis simila rolo en plurdomoj.

Post la Oktobra Revolucio, rusaj nobeluloj kaj militaj oficiroj, neprofesiaj, kiuj fuĝis al Centra kaj Okcidenta Eŭropo, estis dungitaj kiel pordegaj gardistoj en hoteloj kaj ilia plenumo de rusaj ministeriaj uniformoj estis allogo por hotelgastoj, kiuj ĝuis servon de aristokratoj.

Regulacio
---------

En pruntepreno, la termino "pordogardisto" ankaŭ rilatas al persono respondeca pri la integreco aŭ taŭga funkciado de aparta institucio aŭ korpo, kiun li aŭ ŝi reprezentas, kutime ne por funkcii laŭ la fizika senco, sed por funkcii kaj konduti laŭ la konceptaj principoj ke la institucion reprezentas kaj kontraŭ damaĝo kaj eksteraj interesoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Pordotelefono
* Pordego
* Gardisto
* Elĵetisto
* Sentinelo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pordisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* funkcioj (angle)
* Ejemplo de convenio de empleados de fincas urbanas (hispane)
La **reskripto** (*Rescriptum principis*) estis unu el la *fontoj* de la romia juro. Praktike temis pri respondo al problemo, koncernanta jurajn aferojn, adresita al la imperiestro flanke de privatulo aŭ de publika funkciulo. La opinio, almetita funde de la postulo, fariĝis "ŝtata" kaj ĝenerala "jura fonto".

Ĝenerale en ĝi estis entenata la klaŭzo *Si vera sunt ea quae complexa es* ("Se estas veraj la asertoj kiujn vi resumis"). Do la reskripto fariĝis aplikebla, kaj jura fonto, nur se la skribitaĵoj estos konstatitaj veraj.

Ekleziaj reskriptoj
-------------------

En la Dokumentoj de la katolika eklezio oni nomas **eklezia reskripto** (reskripto = latine: *re-scribere*  = **skribi denove** ), ankaŭ la apostolan leteron. La ekleziaj reskriboj, fakte, povas esti elemetitaj de diversaj aŭtoritatoj, de la suvereno papo, la Kongregacioj de la Roma Kurio, de episkopo kaj ĝenerala aŭ episkopa vikario.

La *reskriptoj de jutico* havas objekto decidojn rilate al proceso aŭ al kontestado prezentita al la Apostola Seĝo; la *reskriptoj de graco* koncernas la favorojn allasitajn al la petanto.

La eklezia reskripto povas ankaŭ koincidi kun la papa privilegio, ekzemple kiam per ĝi la apostola seĝo permesas al katolika sacerdoto forlasi la pastran staton (en kiu tamen ne estas nuligita la ricevita ordina sakramento).

Vidu ankaŭ
----------

* Apostola instigo
* Apostola brevo
* Kanona juro
* Apostola letero

* Kategorio Eklezia reskripto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)