recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Printempa primolo** |
| --- |
|  |
| Printempa primolo florantaPrintempa primolo floranta |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj ‘‘Plantae’’ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Erikaloj *Ericales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Primolacoj l loĝas*Primulaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Primolo *Primula* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Primula veris***L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Printempa primolo  |

 |
| v • d • r |

La **printempa primolo** (*Primula veris*) estas kuracplanto el la genro primolo, familio primolacoj.

La printempa primolo (*Primula veris*)
La ilustraĵo de la printempa primolo (*Primula veris*)
La disvastigo sur la terglobo de la printempa primolo (*Primula veris*)
Fruktoj kaj semoj de printempa primolo - Muzeo de Tuluzo
La radiko de la primolo estas riĉa je saponino (5-10%).

Oni kolektas ties tigbazon, foliojn, florojn kaj sekigas ilin. Oni uzas la plantopartojn kontraŭ tusado, ekzemple en formo de teo.

Priskribo
---------

*Primula veris* estas varia ĉiamverda aŭ duonĉiamverda plurjara planto kreskanta ĝis 25 cm alta kaj larĝa, kun rozeto da folioj 5–15 cm longaj kaj 2–6 cm larĝaj. La profundflavaj floroj estas produktitaj printempe, en aretoj da 10-30 floroj kune sur unu tigo] Ĉiu floro larĝas 9–15 mm. Ruĝaj kaj oranĝfloraj plantoj malofte aperas sed povas esti loke disvastigitaj en lokoj, kie koloraj primulaj hibridoj floras samtempe kun la indiĝenaj primoloj, ebligante krucpolenadon.

Manĝeblo
--------

Ĉiuj surteraj partoj uzeblas en salatoj, en patkukoj, aliaj bakitaj kukoj kaj en konfitaĵo. La floroj havas anizecan guston. Atentu: Iuj homoj estas alergiaj, do manĝu nur malmulton la unuan fojon. Eblas ankaŭ fari teon per ĝi.

Referencoj
----------

1. ↑  Vidu "Primolo" en Plurlingva nomaro de sovâgaj plantoj en Eŭropo - Bernhard Eichkorn - Eld. A. Gmeiner, 1988 - ISBN 9070074311, 9789070074319.
2. ↑   (2008) *RHS A-Z encyclopedia of garden plants (*Enciklopedio pri ĝardenaj plantoj*)* (angle). Unuiĝinta Reĝlando: Dorling Kindersley, p. 1136. ISBN 978-1405332965.

* Printempa primolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Printempa primolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Printempa primolo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Torre de Miguel Sesmero** (Turo de M.S.) estas vilaĝo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro. Ĝi enhavas 1,232 loĝantojn (2007).

Situo
-----

Ĝi troviĝas je 39 km sude de Badajoz, la ĉefurbo de la provinco, preskaŭ survoje al Jerez de los Caballeros aŭ al Zafra, krome ĝi estas sufiĉe proksime de la landlimo kun Portugalio.

Historio
--------

Oni diras, ke la nomo de la vilaĝo devenas el turo konstruita por la defendo dum la militoj kontraŭ Portugalio, kaj, poste pro tiaj konfliktoj, la vilaĝo senloĝiĝis. Krome oni diras, ke en la mezepoko, Don Miguel Pico trovis trezoron en la teroj de la vilaĝo, kaj ĉar li estis *sexmero* (disdividisto de teroj), oni nomigis tiel la vilaĝon. En 1531 la vilaĝo enhavis nur 332 loĝantojn.

La reala fondiĝo de la vilaĝo okazis en la 14a jarcento, ĉirkaŭ la jaro 1392 kaj tiam oni uzas la nomon de La Torre. Oni trovis dokumentojn kiuj konfirmas, ke la teroj de Torre de Miguel Sesmero apartenis al la Epsikolo de Badajoz.

En 1643, portugala armeo de la Duko de Obidos, volis sieĝi la urbon Badajoz, sed ili ne povis kaj decidis detrui kelkajn landlimajn vilaĝojn, inter kiuj **Torre de Miguel Sesmero**, do tiam pro la detruo kaj timo oni abandonis la vilaĝon.

La jura kondiĉo de vilaĝo estis akirita en 1635 kontraŭ la pago de 11.000 dukatoj al Filipo la 4-a kaj en 1465 unuigixs kune kun Almendral al Feŭdo de Feria pere de reĝa donaco.

En tiu ĉi vilaĝo estis komence de la 20a jarcento grava sidejo de laborista movado, ekzemple tie oni okazigis unu de la unuaj Laboristaj Kongresoj de Hispanio en 1902 kun la celo organizi kamparanajn strikojn.

La blazono estis aprobita la 27an de februaro de 1986.

Monumentoj
----------

Estas la Preĝejo de Nia Sinjorino de la Candelaria de la 16a jarcento, ermitejoj, tureto kiu formis parton de fortikaĵo, oelomuelejo de la 18a jarcento, kelkaj fontoj kaj la Kruco de Almendral de la 16a jarcento.

Gravuloj
--------

* Bartolomé Martínez Menacho, episkopo de Panamo kaj arkiepiskopo de Bogotá
* Bartolomé Torres Naharro, teatra aŭtoro de la Renesanco
* Juan Barjola, pentristo

Tradicioj
---------

* Ĉiu Kristnasko tiu vilaĝo celebras vivantan kripon surstrate.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de Torre de Miguel Sesmero
Portreto estas desegnaĵo, pentraĵo, foto, aŭ literatura priskribo prezentanta personon. Se la persono identas kun la aŭtoro oni parolas pri memportreto.

Romi-egipta funebra portreto de knabo.
Fota portreto de familio.
Laŭ Francisko Azorín **portreto** estas *Bildo prezentanta iun personon.* Li indikas etimologion el la latina *pro tractus* (antaŭen tirata). Kaj li aldonas la terminon *portreti* por fari portreton, krom terminojn por portretotipoj, nome perkrajona, fotografa, kaj olepentrita.

Proverbo
--------

Ekzistas proverbo pri portreto en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Li estas portreto de sia patro.* **"** |

 |

Vidu ankaŭ
----------

* Portretpentrarto

* Portreto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Portreto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Portreto en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

Referencoj
----------

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 171.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2009-03-08.
Portreto de Elisabetta Gonzaga
La ***Portreto de Elisabetta Gonzaga*** estas pentraĵo el ĉirkaŭ 1504, atribuita al la itala renesanca artisto Rafaelo kiuj estas ekspoziciita en la Galerio Uffizi, de Florenco, Italio.

Historio
--------

Tiutempaj fontoj jam parolas pri portreto de Elisabetta Gonzaga fare de Rafaelo.

Tiu pentraĵo estis ŝajne parto de la duka kolekto de Urbino, alportita al Florenco en 1635 kiel doto de Vittoria della Rovere. Ĝi estas menciita certe la unuan fojon en 1773, kiam ĝi estis transpasata el la Palazzo Pitti al la Uffizi. En inventaro de 1784 oni atribuis ĝin al la skolo de Giovanni Bellini, dum tiu de 1825 listigis ĝin kiel de Andrea Mantegna.

Ĝi estis atribuita al Rafaelo la unuan fojon en 1905. Oni atribuis ĝin ankaŭ al aliaj italaj pentristoj kaj ankaŭ al Albrecht Dürer.

Priskribo
---------

La virino portretita estas Elisabetta Gonzaga, edzino de Guidobaldo la 1-a de Urbino (la portreto estas nune ekspoziciata ĉe Uffizi apud la portreto de tiu lasta) kaj virino de literaturaj kaj artaj interesoj. Detaloj estas la nigra robo kun bronzkoloraj ornamoj ege kontrasta kun la blankeca haŭto, kaj la diademo kun bildo de skorpio ĉe la frunto.

Bibliografio
------------

* De Vecchi, Pierluigi (1975). *Raffaello*. Milan: Rizzoli.

* Kategorio Portreto de Elisabetta Gonzaga en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Prisma** estas finna superbazaro. La unua superbazaro de Prisma estis fondita en Seppälä en Jyväskylä en 1972. Ĝi estis malkonstruita en fino de 2010-aj jaroj, sed en Seppälä estis konstruita nova, pli granda Prisma-superbazaro. Nune estas 68 *Prisma*-bazaroj en 51 urboj. La malplej grandaj Prisma-superbazaroj havas vendoareon proksimume 4000 m², sed grandega Prisma en Kannelmäki en Helsinko 46 500. Prisma-superbazaroj estas hodiaŭe cetere Finnlando en Rusio kaj Estonio. Antaŭe ili estis ankaŭ en Latvio kaj Litovio. Prisma uzas ankaŭ nomon *perhemarket* (familibutikego).

*Prisma*-bazaroj
----------------

* Helsinki: Malmi Helsinki: Malmi
* Helsinki: Viikki Helsinki: Viikki
* Kuopio: Savilahti Kuopio: Savilahti
* Oulu: Limingantulli Oulu: Limingantulli
* Tampere: Koivistonkylä Tampere: Koivistonkylä
* Turku: Tampereentie Turku: Tampereentie
* Seinäjoki: Hyllykallio Seinäjoki: Hyllykallio
* Tallinn: Mustamäe Tallinn: Mustamäe


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730978
* LCCN: n99006430
 |
Novaj malnovstilaj domoj en Poundbury.
**Poundbury** estas nova urba ekstere de Dorchester en la gubernio de Dorset, Anglio. Ĝi estas eksperimenta urbo konstruita de premio-gajninta arkitekto Léon Krier. Ĝi estis planita kaj subtenita de reĝo Karlo la 3-a, tiam Princo de Kimrujo, sur kies terenoj (Duchy de Cornwall) ĝi estis konstruita. 

En 1988, la tiama princo Karlo komisiis la arkitekton kaj urboplaniston Léon Krier ellabori ampleksan planon por tio kio iĝus Poundbury. Krier sekvus la gvidliniojn skizitajn fare de Karlo la 3-a en sia libro *A vision of Britain* (Vizio de Britio), personan vizion pri arkitekturo. Poundbury havas plurajn ecojn karakterizajn por *New Urbanism*, kiel ekzemple malgrandskalaj kaj klare difinitaj urbaj spacoj. La stratreto serpentiĝas. Piedratrafiko estas prioritatita super motorveturiloj.

Fono
----

Strato kiu prioritatas piedirantrafikon super aŭtoj.Strato kiu prioritatas piedirantrafikon super aŭtoj.
La brita reĝo Karolo la 3-a delonge okupiĝas pri aferoj de urba planado kaj arkitekturo. En la libro *A vision of Britain* (1989) li kritikis modernisman konstruadon en Londono , kiun li kredas difektis la grandurbon. Li prezentis dek principojn kiuj devus esti sekvitaj en urboplanado, inkluzive de:

* Homa skalo. Konstruaĵoj kaj lokoj ne devas superforti aŭ fremdigi homojn.
* Konstruaĵoj devas esti individuaj, sed samtempe funkcii kune kun najbaraj konstruaĵoj.
* Privataj kaj publikaj lokoj devas esti klare distingeblaj, same kiel urbo kaj kamparo.
* La loĝantoj devas esti implikitaj en la dezajno.

Poundbury estas bazita sur novaj urbanismaj ideoj kiel prioritato al piedirantoj super aŭtotrafiko. La urbo estus plene finkonstruita en 2026. Ĉirkaŭ 6 000 homoj vivos ĉi tie.

La urbomodelo de Poundbury kaŭzis multajn imitaĵojn ĉie en la mondo, ekzemple en Ŝanhajo estis konstruita preciza kopio de ĝi.

Referencoj
----------

1. ↑  (en) "*A royal revolution: is Prince Charles's model village having the last laugh?*". The Guardian, la 27-an de oktobro 2016.
2. ↑  (en) "*Stephen Bayley: I'll show you a real carbuncle, Charles*". The Guardian, la 7-an de decembro 2008
**Kaboverdo** estis kolonio de la Portugala Imperio el la komenca setlejo de la Kaboverdaj Insuloj en 1462 ĝis la sendependeco de Kaboverdo en 1975.

Antaŭ la setlado fare de la portugaloj, Kaboverdo estis neloĝata.

Dum la Portugala Kolonia Milito, la luktado por la sendependeco de Portugala Gvineo ofte ligis la celon de liberigon de Gvineo Bisaŭa al la celo de liberigo en Kaboverdo. Ekzemple, en 1956, Amílcar kaj Luís Cabral fondis la partion Afrika Partio por la Sendependeco de Gvineo kaj Kaboverdo. Tamen, ne estis armita konflikto en Kaboverdo kaj laste la sendependeco por Kaboverdo rezultis el la negocado kun Portugalio.

Referencoj
----------

1. ↑  António Costa Pinto, "The transition to democracy and Portugal's decolonization", in Stewart Lloyd-Jones and António Costa Pinto (eds. 2003). *The Last Empire: Thirty Years of Portuguese Decolonization* (Intellect Books, ISBN 978-1-84150-109-3) pp. 22–24.

Vidu ankaŭ
----------

* Historio de Kaboverdo
* Kaboverdo

* Kategorio Portugala Kaboverdo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Priskribo estas pli malpli detala spegulo de io, ĉu persono ĉu sento ĉu pejzaĝo, precipe kiel enkonduko al rakonto, sed ne nur. Tio povas esti ĉefa konsisto de priskriba aŭ klariga verko, kiel eseo, nefikcia literaturo, ktp. Priskribo de persono okazas sen tempopaso aŭ ago; se tempo paŝas aŭ iu faras ion, jam temas pri rakonto.

La celo de la priskribo difinas ties tipon kaj multfoje ĝian metodon; plej oftaj estas:

* persono,
* aĵo,
* pejzaĝo,
* sento kaj
* ideoj.

Tre ofta kaj necesa estas priskribi **personon** kiel rolulon aŭ eĉ ĉefrolulon de posta agado. Tiukaze la priskribo povas esti ĉu fizika ĉu mensa. Unuakaze ĝi povas esti ĉu vizaĝa ĉu totala, eĉ privestaĵa.

**Aĵoj** priskibataj povas esti tre diversaj, kiel mebloj, utilaĵoj, vestaĵoj, pentraĵoj, ktp. Tio povas rilati al bazaj aŭ centraj aĵoj laŭ la agado aŭ tute superfluaj, kiel povas konveni en literaturo.

Ankaŭ **pejzaĝoj** povas esti tre diversaj, ekzemple urba aŭ kampara, mara aŭ havena, loĝata aŭ senhoma. Unuakaze povas temi pri priskribo de hejmo, tiukaze ĉu nur ekstera ĉu ankaŭ interna. Tiukaze povas temi pri ĉambro kie okazos agado: tio oftas en realisma romano.

**Sentoj** kaj **ideoj** povas esti diversaj, laŭ la persono, kiu povas esti ankaŭ rakontisto.

Kutime priskriboj, ekzemple en romano, estas ne puraj sed miksitaj. Oni vidu ekzemple de *Vojaĝo al Kazohinio* de Sandor Szathmari tiun priskribon, kie aperas kune pejzaĝo, bestoj, sentoj, personoj, ktp. Oni konstatu ankaŭ, ke la tempo estas haltigita dume.

"La aero estis varmeta kaj ŝarĝita per odoroj. La Luno majeste leviĝis el la ondoj kaj rompiĝinte sur tiuj en mil pecojn, ĝi dancis la dancon de la nimfoj. La maro kun sia eterna muĝo karesis la bordon kaj sur la rokoj, dividiĝinte en mil perletojn, refalis, kiel fea vualo. Malproksime la akvo luladis strangajn birdojn kaj la grilo ĉirpis sub longbuklaj arboj. Mian koron plenplenigis la ebria sopiro, la volo al la vivo, dum la hinoj senvorte promenadis solaj, sidis, aŭ kuŝis, eĉ rigardon ne ĵetante al la disvolviĝinta poezio de la naturo.

* Kategorio Priskribo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**mameja sapoto** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonuloj  *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | *Ericales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Sapotacoj (Sapotaceae) |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Pouteria* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Pouteria sapota***(Jacq.) H.E.Moore & Stearn 1967 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri mameja sapoto  |

 |
| v • d • r |

**Pouteria sapota** aŭ **mameja sapoto** aŭ **granda sapoto** estas planto el la familio de Sapotacoj (Sapotaceae). Ĝi estas ĉiamverda aŭ dum la sekaj sezonoj folifala, ĝis 40 m alta arbo kun rekta ĝis 1 m larĝa trunko, dikaj branĉoj kaj densa krono. Arboŝelo, folioj kaj nematura frukto enhavas gluan laktosukon, kiu incitas la mukozon. La folitigoj estas 2–5 cm longaj. La alternesidaj folioj staras je la pintoj de la branĉoj kaj estas kalvaj, inverse ovoformaj, milde pintaj, je la supra flanko kalvaj kaj je la malsupra brunaj kaj 10-40 x 4–16 cm grandaj. La malgrandaj blankaj aŭ palflavaj duseksaj floroj kreskas sesope ĝis dekduope sur mallonga tigo ĉe foliakseloj, kie la folioj deiĝis, sur junaj branĉoj. Ordinara la arbo portas fruktojn post ok aŭ dek jaroj.

La fruktoj estas rondaj aŭ ovalaj, ĝis 23 x 8 cm grandaj kaj 230 g ĝis 2,3 kg pezaj. La 1,5 mm dika scelo estas bruna, ledra kaj malglata. La fruktkarno estas en matura stato salmkolora ĝis ruĝa, suka, mola, odoras dolĉe kaj havas karamelan guston.. La fruktoj enhavas unu (kelkfoje ĝis kvar) kaŝtanbrunajn semojn kiuj estas malmolaj, brile brunaj kaj ĝis 10 x 3 cm grandaj. La kerno estas rostite manĝebla. La fruktoj estas manĝeblaj per kuleron. Ankaŭ eblas fari ĵeleon, marmeladon aŭ glaciaĵon el la frukto.

Mameja sapota estas indiĝena en la sudo de Meksiko ĝis Nikaragvo kaj estas kultivata ankaŭ en Sudameriko kaj en Karibio. Ĝi estas ankaŭ kultivata en Sudorienta Azio, precipe en Filipinoj.

folioj
fruktoj sur arbo en usona botanika Ĝardeno United States Botanic Garden

Literaturo
----------

* *Tropische Früchte*; Bernd Nowak & Bettina Schulz; BLV (1998); ISBN 3-405-15168-6
	+ Nederlandse vertaling: *Tropische vruchten*; Tirion (1999); ISBN 90-5210-339-9
* *Farbatlas Exotische Früchte: Obst und Gemüse der Tropen und Subtropen*; Rolf Blancke; Verlag Eugen Ulmer (2000); ISBN 3-8001-3520-5
* *Farbatlas Pflanzen der Karibik und Mittelamerikas*; Rolf Blancke; Verlag Eugen Ulmer (1999); ISBN 3-8001-3512-4
* Morton, J. 1987. *Sapote*. p. 398–402. In: *Fruits of warm climates*. Julia F. Morton, Miami, FL.
* Sapote (*Pouteria sapota*), in: *Neglected Crops: 1492 from a Different Perspective*. 1994. J.E. Hernándo Bermejo and J. León (eds.). *Plant Production and Protection Series* No. 26. FAO, Rome, Italy. p. 103-109.
|  |
| --- |
| € |

**La eŭro (EUR aŭ €)** estas la komuna monunuo por 18 el la 28 landoj de la Eŭropa Unio, inkluzive de Portugalio, kaj de 4 nemembraj ŝtatetoj ene de la Eŭropa Unio. La **moneroj** kaj monbiletoj ekuziĝis je la 1-a de januaro 2002, sed la presa (stampa) jaro foje montras sin tiel frue kiel 1999, kiam la monunuo oficiale ekestis kaj oni ekproduktis la monerojn. La portugalajn eŭro-monerojn produktigas la Imprensa Nacional – Casa da Moeda, Lisbono, INCM.

Ĉiuj moneroj havas flankon komunan, kiu montras la valuton de la monero, kaj ĉiu lando, kiu partoprenas la eŭron, havas proprajn desegnaĵojn sur la alia flanko de la moneroj. Ĉi tiuj varias, ekde ĉiam sama desegnaĵo (ekzemple Estonio kaj Irlando) aŭ simpla montro de la monarĥo (ekzemple Belgio kaj Nederlando) ĝis tute malsama desegnaĵo ĉe ĉiu monero (ekzemple Grekio kaj Italio). Tamen, ĉiuj moneroj iel montras 12 stelojn ankaŭ sur tiu flanko.

Bildoj de la naciaj flankoj de la portugalaj eŭro-moneroj
---------------------------------------------------------


| Eŭro-moneroj |
| --- |
| Eŭrozono |
|  Aŭstrio
 Belgio
 Estonio
 Finnlando
 Francio
 Germanio
 Grekio
 Hispanio
 Irlando
 Italio
 Kipro
 Latvio (ekde januaro 2014)
 Litovio (ekde januaro 2015)
 Luksemburgo
 Malto
 Nederlando
 Portugalio
 Slovakio
 Slovenio |
| Landoj ekster EU kun propraj eŭro-moneroj |
|  Andoro (moneroj ekde 2014)
 Monako
 San-Marino
 Vatikanurbo |
| Ontaj membroj de la Eŭrozono |
|  Bulgario
 Ĉeĥio
 Hungario
 Pollando
 Rumanio |

La **portugalaj eŭromoneroj** havas tri malsamajn desegnojn, fare de *Vitor Manuel Fernandes dos Santos*, unu por ĉiu el la tri monero-serioj (ruĝaj, or-koloraj, kaj arĝent-orkoloraj). Tamen ĉiuj enhavas reĝan sigelon ene de cirklo de sep kasteloj kaj kvin ŝildoj kun la kvin vundomarkoj de Kristo kaj la vorto "Portugal".

**Naciaj flankoj**| 0,01 € | 0,02 € | 0,05 € |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| La reĝa sigelo de 1134. |
| 0,10 € | 0,20 € | 0,50 € |
|  |  |  |
| La reĝa sigelo de 1142. |
| 1,00 € | 2,00 € | 2 € ĉirkaŭo |
|  |  | La ĉirkaŭaj literaĵoj montrasla sep kastelojn kaj kvin ŝildojnsame kiel sur la nacia flanko. |
| La reĝa sigelo de 1144. |   |

Vidu ankaŭ la paĝojn pri
------------------------

* bildoj de komunaj flankoj de eŭro-moneroj
* la komuna valuto Eŭro
* la antaŭa nacia valuto portugala eskudo

Eksteraj ligiloj
----------------

* paĝoj de la Eŭropa Centra Banko en Frankfurto-ĉe-Majno
* paĝoj de la nacia banko *Banco de Portugal*

  

* Portugalaj eŭro-moneroj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Portugalaj eŭro-moneroj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Universitato de Esvatinio** (aŭ UNESWA; antaŭe konata kiel la **Universitato de Swaziland** aŭ **UNISWA**) estas la nacia universitato de Eswatinio .

Historio
--------

La Universitato de Svazilando formiĝis de la Universitato de Bocvano, Lesoto kaj Svazilando (*UBLS*) formale konata kiel la Universitato de Basutoland, Bechuanaland kaj Svazilando (*UBBS*) kiu estis bazita en Lesoto inter 1964 ĝis 1975. Ĉi tiu universitato siavice evoluis el la Katolika Universitato-Kolegio Pius la 12-a en Lesoto.

Studo (1970) rekomendis la kreadon de sendependaj kampusoj en ĉiuj tri landoj. Ĉi tiu studo estis akceptita de ĉiuj registaroj.

La fakultato de Agrikulturo estis inaŭgurita fare de reĝo Sobhuza la 2-a la 8-an de septembro 1973 , daŭre parto de la UBLS.

En oktobro 1975 la kampuso estis retirita de UBLS kaj establita kiel la Universitato de Lesoto. Ĉi tiu fakto devigis la starigon de la *Universitato de Bocvano kaj Svazilando* en 1976 , kvankam la aŭtoritatoj de la du landoj lanĉis planon por pliigi la nombron de studentoj por pravigi poste la kreon de du sendependaj institucioj. Tiu ĉi disiĝo finfine ekvalidis en junio 1982.

La universitato estis kreita kun kapitala kontribuo fare de Britio, Kanado, la Anglo-American Corporation de Usono kaj la svazia registaro en Kwaluseni, Manzini. Ĝi nuntempe havas tri kampusojn.

Kampusoj
--------

* Kwaluseni Kampuso: Situante sur Manzini -vojo.
* Luyengo Kampuso: fakultato de Agrikulturo.
* Mbabane Kampuso: fakultato de Sansciencoj.

Fakultatoj
----------

* fakultato de Agrikulturo, en Luyengo
* fakultato de Komerco
* fakultato de Edukado
* fakultato de Sansciencoj, en Mbabano
* fakultato de Homa Scienco
* fakultato de Scienco
* fakultato de Sociaj Sciencoj

Referencoj
----------

1. ↑   University of Swaziland. Alirita 31 August 2015.
2. ↑ .  About UNISWA. UNISWA. Arkivita el la originalo je 2013-12-16. Alirita 29 January 2014.

Eksteraj ligiloj
----------------

* (angle) University of Swaziland
* (angle) The library at the University of Swaziland
* Fratina lernejo:   Taipei Kuraca Universitato Arkivigite je 2019-07-19 per la retarkivo Wayback Machine Tajvano


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 836661
* LCCN: n82232390
* VIAF: 134845684
* ISNI: 0000 0001 2289 8200
 |
Bildstrio fare Daumier de 1866, *L’Equilibre Européen*, reprezentanta la potenc-ekvilibron dum soldatoj de diversaj nacioj balancas la teron per bajonetoj
La teorio de **Povekvilibro** aŭ **Ekvilibro de potenco** en internaciaj rilatoj sugestas, ke la landa sekureco estas plibonigita, kiam la militista kapablo estas distribuita tiel, ke neniu ŝtato estas sufiĉe forta por domini super la aliaj. Se unu ŝtato iĝas multe pli forta ol aliaj, la teorio antaŭdiras ke ĝi profitos avantaĝon el ĝia forto kaj atakos pli malfortajn najbarojn, kio havigas stimulon al tiuj, kiuj sentas sin minacataj al unuigo en defenda koalicio. Kelkaj realismuloj opinias, ke tio estus pli stabila, ĉar agreso aperus nealloga kaj estus evitata, se estas ekvilibro de povo inter la rivalaj koalicioj.

Notoj
-----

* Povekvilibro en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

1. ↑  Wragg, David W..  (1973) *A Dictionary of Aviation*. Osprey. ISBN 9780850451634.
2. ↑  Kegley, Charles W.; Wittkopf, Eugene R. (2005), World Politics: Trends and Transformation (10a eld.), p. 503
Mondomapo de Kantino (1502), plej antikva portugala navigmapo konata, kiu montras la rezultojn de la veturoj de Vasco da Gama al Hindio; de Kristoforo Kolumbo en Centrameriko; de Gaspar Corte-Real al Novtero; kaj de Pedro Alvares Cabral al Brazilo. La mapo montras ankaŭ la meridianon de la Traktato de Tordesillas (Biblioteko Estense de la Universitato de Modeno).
La **portugalaj malkovroj** estis serio de marvojoj kaj esploradoj faritaj de portugaloj inter 1418 kaj 1543. Tiuj malkovroj rezultis en la etendo de Portugalio kaj estis esenca kontribuo por skizi la mondomapon; tiuj malkovroj estis instigitaj de la militisma sperto de la *Reconquista* kontraŭ islamanoj en la Iberia Duoninsulo kaj la klopodo serĉi alternativajn komercvojojn ekster la Mediteranea Maro. Kvankam kun antaŭaĵoj en la regado de Dinis (1279) kaj en la ekspedicioj al la insuloj Kanarioj de la epoko de Alfonso la 4-a, estas el la konkero de Ceŭto fare de ekspedicio organizita de Johano la 1-a—, kiam Portugalio ekigis la nacian projekton de la sistema oceana navigado, kio estas konata kiel «portugalaj malkovroj». Post la *Reconquista*, la spirito de konkero kaj kristanigo de la islamaj popoloj pluis. La portugaloj iris poste al Nordafriko, de kie estis venintaj la maŭroj kiuj invadis Iberion kaj setliĝis en tiu lando. Portugalio ne maskis sian ekonomian intereson, ĉar ankaŭ estis el Nordafriko de kie devenis la specioj, grandvalora varo pro la barakto por alporti ilin al Eŭropo. Avancante iom post iom laŭlonge de la afrikaj marbordoj de Atlantiko, ili alvenis al la Kabo de Bona Espero kaj eniris en la Hindan Oceanon cele al serĉo de la alternativaj komercvojoj ekster la Mediteraneo. Ili alvenis al Hindio en 1498, kaj, samtempe esploris Sudan Atlantikon kaj elŝipiĝis sur la marbordoj de Brazilo en 1500, kaj navigante ĝis Orienta Azio, ili alvenis al Ĉinio en 1513 kaj al Japanio en 1543.

La sinsekvaj etapoj de tiu iompostioma esplorado, koloniigo kaj foje konkerado, estis Nordafriko, insulo Madeira, insuloj Azoroj, okcidenta marbordo de Afriko, pasejo de Atlantiko al Hinda Oceano. alveno al Hindio, al Brazilo kaj koloniigo de la Portugala Imperio.

Vidu ankaŭ
----------

* Monda Ekspozicio de 1998
* *Padrão*

* Kategorio Portugalaj malkovroj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 710794
* LCCN: sh85105259
 |
Koordinatoj: 49° 40′ 13″ N 17° 26′ 11″ O﻿ / ﻿49.67028 °N, 17.43639 °O﻿ / 49.67028; 17.43639 (mapo)

**Hrubá Voda** (germane *Grosswasser*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Hlubočky en distrikto Olomouc. Vivas ĉi tie 301 loĝantoj (2021).

**Hrubá Voda** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 15,98 km².

Historio
--------

Hrubá Voda estis fondita en la 17-a jarcento fare de Metropolita kapitulo en Olomouc kaj sekve enloĝigita de germanaj dometistoj el norda Moravio. Ĝi etendiĝas en montoriĉa tereno de montaro Nízký Jeseník sur ambaŭ deklivoj de plilongigita valo de rivero Bystřice proksimume 3,5 km na nordoriente de Hlubočky. En la jaro 1861 komencis komercisto kaj fabrikisto I. C. Machanek kaj grandkomercisto Balthazar kavaliro von Szäbel el Olomouc en Hrubá Voda kun minado de ardezo. Memstara romkatolika konfesanta administrado por municipoj Hlubočky, Hrubá Voda kaj Mariánské Údolí estis establita en Hlubočky en la jaro 1912.

Grandan parton de la municipo okupis arbaraj reviroj de Metropolita kapitulo en Olomouc. Bazojn de turisme alloga valo metis jam fine de la 19-a jarcento olomouca sekcio de Moraviasilezia sudetia montara asocio (Mährisch-Schlesischer Sudetengebirgsverein) helpe de ambaŭ direktoro de ferfabrikoj Moravia Max Machanek en Mariánské Údolí kaj najlofabriko Oswald Machanek en Hlubočky, kiam ĉi tie estiĝadis la unuaj turismaj vojoj kaj ekde la jaro 1907 ankaŭ restadejoj de vintraj sportoj.

Al komunuma lernejo kun germana instrulingvo aldoniĝis en la jaro 1929 ĉeĥa minoritata lernejo. En la jaro 1848 la municipo fariĝis konsisto de distrikto Olomouc, en la jaroj 1938-1945 konsisto de Imperia regiono Sudetio. Municipo Hrubá Voda falis al juĝeja distrikto Libavá-Město. Post postmilita forŝovo de loka germana loĝantaro estis en la municipo unue lasitaj germanaj fakaj laboristoj el la ardezaj minejoj, kiuj devis novaj domaristojn instrui en rompado de la ardezo.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 325 |
| 1880 | 343 |
| 1890 | 417 |
| 1900 | 410 |
| 1910 | 405 |
| 1921 | 421 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 466 |
| 1950 | 423 |
| 1961 | 448 |
| 1970 | 446 |
| 1980 | 394 |
| 1991 | 333 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 308 |
| 2011 | 281 |
| 2021 | 301 |

Pluaj fotoj
-----------

* HoteloHotelo
* Bobada vojoBobada vojo
* Fervoja stacioFervoja stacio
* Muelejo Smilovský mlýnMuelejo Smilovský mlýn
* Kapelo en arbaro malantaŭ muelejo Smilovský mlýnKapelo en arbaro malantaŭ muelejo Smilovský mlýn
* Vido en valon de Bystřička el monteto super la vilaĝoVido en valon de Bystřička el monteto super la vilaĝo
* Fervojlinio inter stacio Hrubá Voda - Smilov kaj la unua smilova tuneloFervojlinio inter stacio Hrubá Voda - Smilov kaj la unua smilova tunelo
* Ĉirkaŭaĵo de Hrubá VodaĈirkaŭaĵo de Hrubá Voda

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Hlubočky (4) |
| --- |
| Hlubočky ~ Hrubá Voda ~ Mariánské Údolí ~ Posluchov |

 |
**Micmacs** (***Micmacs à tire-larigot***) estas franca filmo de 2009 reĝisorita fare de Jean-Pierre Jeunet, verkita de Jeunet kaj Gilles Adrien kaj protagonistigita de Dany Boon, André Dussollier, Jean-Pierre Marielle, Yolande Moreau, Omar Sy kaj Dominique Pinon. La filmo laŭstile estas rilata kun antaŭaj kaj postaj filmoj de Jeunet, nome *Delicatessen*, *La cité des enfants perdus* kaj *Amélie*.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Fine de la 1970-jaroj. En Saharo okazas eksplodo de mino kiam franca soldato klopodas por malmunti ĝin. Tiumomente, en Francio, sonoras telefono en iu hejmo kaj Bazil, tiam naŭ-jaraĝa, vidas, ke lia patrino ploras.

Tridek jarojn poste, Bazil ricevas akcidente kuglon en sia kapo, sed li survivas, kvankam kun la kuglo ankoraŭ en lia kranio. Bazil perdas sian laborpostenon kaj iĝas senhejmulo. Grupo de ĉifonistoj decidas adopti lin: Remington, nigrulo kiu, praktike parolas nur per proverboj; Calculette, kiu kapablas ĉion tujtuje ĝustege kalkuli; Fracasse, kiu superis la tutmondan rekordon de kuglulo; Placard, kiu survivis al gilotino; Caoutchouc, sintordistino; Petit Pierre, kiu fabrikas aŭtomatojn, kaj, finfine, Tambouille, la kuiristino kiu adoptis ĉiujn membrojn de la grupo.

Iam, hazarde, Bazil trafas la sidejojn de la du armilfabrikoj. Li memoras la simbolojn de la armiloj kiuj estis la kaŭzoj de lia akcidento kaj de la morto de lia patro, kaj kun helpo de siaj novaj amikoj, Bazil klopodas pagigi tiujn du grandajn entreprenojn pro la damaĝo kiujn ili faras. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Dany Boon : Bazil
* André Dussollier : Nicolas Thibault de Fenouillet, PDG de *Arsenaux d'Aubervilliers*
* Nicolas Marié : François Marconi, PDG de *La Vigilante de l'Armement*
* Julie Ferrier : Môme Caoutchouc
* Dominique Pinon : Théodore-Henri de Montreuil, nome «Fracasse»
* Jean-Pierre Marielle : Placard
* Yolande Moreau : Tambouille / Mama Chow
* Agathe Natanson : Gardanĝelo
* Michel Crémadès : Petit Pierre
* Omar Sy : Remington
* Marie-Julie Baup : Calculette
* Urbain Cancelier : Urbain, gardisto de Marconi
* Patrick Paroux : Gerbaud
* Jean-Pierre Becker : Libarski

Referencoj
----------

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Micmacs en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 841110
 |
La **provinco Luanda** estas unu el 18 administraj unuoj, kiuj dividas la ŝtaton Angolo en sudokcidenta Afriko. Ĝi kovras areon de 2257 kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de 2006 havis 1 823 282 loĝantojn. Administra centro de la provinco estas la urbo Luando, la nacia ĉefurbo de Angolo. Laŭ areo temas pri la plej malgranda provinco de Angolo: ĝi situas en la okcidento de la lando, borde de la Atlantika Oceano.

Pli grandaj urboj en la provinco estas interalie Cacuaco, Viana, Cazenga, Ingombota, Kilamba Kiaxe, Maianga, Rangel, Samba kaj Sambizanga. Ĉefa etno en la provinco estas la ambundoj.

Ekde administra reorganizado de 2014 la malnova provinco Luanda aldone ricevis grandan antaŭan sudan parton de la provinco Bengo, sude de la rivero Kvanzo (Cuanza), tiel ke ambaŭ provincoj nun laŭ areoj proksimume samgrandas. La provincaj mapoj en Vikipedio ankoraŭ ne montras tiun novan situacion, sed la de ekstere enplektita ŝanĝebla mapo tute sube de la informkesto jes jam grize montras la areo de la tuta nova provinco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (portugale)

Vidu ankaŭ
----------

* Nacia parko Kissama

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rProvincoj de Angolo |
| --- |
| Bengo  •  Benguela  •  Bié  •  Kabindo (Cabinda)  •  Cuando Cubango  •  Cuanza Norte  •  Cuanza Sul  •  Cunene  •  Huambo  •  Huíla  •  Luanda  •  Lunda Norte  •  Lunda Sul  •  Malanje  •  Moxico  •  Namibe  •  Uíge  •  Zaire |  |

 |
Privata biblioteko de Charles Edward Brock.
Parto de la biblioteko de la pola filozofo kaj liberpensulo Andrzej Nowicki en Varsovio kun sekcioj nomitaj en la ĉina - foti Ivonna Nowicka
**Privata biblioteko** estas biblioteko sub la zorgo de privata posedanto, kompare al tiu de publika institucio, kaj kutime establita nur por ties uzado fare de malgranda nombro de personoj, aŭ eĉ de unusola persono. Kiel ĉe publikaj bibliotekoj, kelkaj personoj uzas ekslibrisojn - ĉu markoj, algluaĵoj aŭ gravuraĵoj - por montri al posedon de la aĵoj apartenantaj al la biblioteko. Kelkaj personoj vendas siajn privatajn bibliotekojn al stablitaj institucioj kiaj la Kongresa Biblioteko, aŭ, plej ofte, heredigas ilin post sia morto, pere de testamento.

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* Geddes-Brown, Leslie. *Books Do Furnish a Room*. London: Merrell, 2009. ISBN 1-85894491-0
* Hayes, Kevin J. and Wolf, Edwin. *The Library of Benjamin Franklin*. Philadelphia : American Philosophical Society/Library Co. of Philadelphia, 2006. ISBN 0871692570
* Houston, George W. *Inside Roman Libraries: Book Collections and their Management in Antiquity*. Chapel Hill : The University of North Carolina Press, 2014, ISBN 1469617803
Urba parko dum postsomero
**Postsomero** estas favora por la homo periodo de aŭtuno sur la norda duonglobo. Ĝi daŭras dum varmaj kaj sekaj tagoj post sufiĉa malvarmiĝo.

Laŭ la meteologio postsomero estas periodo de stabila kontraŭciklona vetero de aŭtuno, kiam nokta malvarmigado de grundo kaj aero ankoraŭ ne estas tro rapida, kaj taga varmigo, kvankam sentebla, sed ne atingas la staton, kiun oni perceptus varmega.

Tempo de la komenco kaj daŭro de la favoraj tagoj de postsomero estas diversaj.

Ĉi tiun periodon de aŭtuno la orientaj kaj okcidenaj slavoj nomas "virina somero", kaj en ripozlokoj de pli sudaj latitudoj "velura sezono". Ĉe la sudaj slavoj (Bulgario kaj Serbio) ĝi nomiĝas "cigana somero". En la germanalingvaj landoj oni nomas ĝin "maljunulina somero", en Norda Ameriko "indiana somero", en Italio "somero de Sankta Marteno". En Francio ĉi tiu periodo tradicie nomiĝis "somero de Sankta Denizo", sed en la lastaj jardekoj, pro la vasta populareco de la samnoma kanto de Jozefo Dassin (Joe Dassin), pli ofte oni uzas la laŭvortan tradukon de la nordamerika nomo.

Vidu ankaŭ
----------

* Klimato
* Sezono

* Kategorio Postsomero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **preĝejo Maria, la patrino de la eklezio** (hungare Mária az egyház anyja) estas sakrala konstruaĵo en Vaja (Hungario).

Historio
--------

En nuna areo de Vaja estis 2 kirkoj dum la mezepoko. Ili neniiĝis pro la baldaŭaj kontraŭturkaj militoj. En la 16-a jarcento la loĝantoj iĝis kalvinanoj. La sporadaj katolikoj havis lernejan kapelon ekde la 18-a jarcento, ili longe apartenis eklezie al Baktalórántháza, sed nuntempe en Pusztadobos. La kirko videbla nun estis konstruita inter 1983-1988. Post la konstruo ankaŭ la grek-katolikoj uzis ĝin, sed post jaroj ankaŭ ili konstruis propran didomon.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en korto ĉe 2 stratrenkontiĝo, la stratoj formas akutan angulon. La konstruaĵo sekvas la akutan angulon. La fasado estas simetria. Meze antaŭĉambro reliefas, poste kvadrata sonorilturo altiĝas, kies orta angulo rigardas al la akuta angulo. Antaŭe Krucifikso estas videbla. La turpinto estas simpla piramido. La ĉefnavo havas po unu flankonavojn. Interne la flugila altaro estis pentrita de Erzsébet Udvardi.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun foto

La flankonavo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Mayabeque oranĝkolore
**Provinco Mayabeque** estas la nomo de unu el la 15 provincoj de la Respubliko Kubo. La 1-a de aŭgusto 2010 la Nacia Asembleo de la Kuba Popola Potenco, konsentis modifi la Leĝon N-ro 1304 de la 3-a de julio 1976, aprobante kreadon de la provincio Mayabeque per dispartigado de la Provinco Havano en du novajn provincojn. La nomo de la provinco venas de la rivero Mayabeque kaj de la samnoma strando en la suda marbordo. La ĉefurbo estas San José de las Lajas.

La malaperinta pronvinco Havano estis la sola provinco kiu ne havis ĉefurbon en la teritorio, kaj la institucioj troviĝis en la landa ĉefurbo, mem aparta provinco kun 19 municipoj. Ĝi ankaŭ estis la plej rapide kreskanta provinco en la periodo 1998-2008 (6,5%). 

Nun la provinco Mayabeque estas la plej malgranda (3,732.73 km²) escepte de la ĉefurbo Havano kaj tiu kiu havas malpli da loĝantoj. Ĝia ĉefurbo ankaŭ estas la provinca ĉefurbo plej malgranda. Ĝi limas oriente kun Matanzas, sude kun la Golfo de Batabanó, norde kun la Florida Markolo kaj Havano kaj okcidente kun la nova Provinco Artemisa.

Municipoj de la nova provinco
-----------------------------

Mapo de la Provinco Mayabeque
Katolika preĝejo de San José de las Lajas

| Municipo | km² | Loĝantaro | Loĝ/km² |
| --- | --- | --- | --- |
| Bejucal | 116,36 | 26.966 | 231,7 |
| **San José de las Lajas** | 592,67 | 74.186 | 125,2 |
| Jaruco | 275,9 | 25.135 | 91,1 |
| Santa Cruz del Norte | 379,38 | 34.216 | 90,2 |
| Madruga | 459,58 | 29.805 | 64,9 |
| Nueva Paz | 522,8 | 25.471 | 48,7 |
| San Nicolás de Bari | 228,86 | 20.695 | 90,4 |
| Güines | 433,09 | 67.919 | 156,8 |
| Melena del Sur | 233,56 | 20.646 | 88,4 |
| Batabanó | 263,43 | 26.944 | 102,3 |
| Quivicán | 227,1 | 29.463 | 129,7 |
| **Sume** | **3.732,73** | **381.446** | **102,2** |

La plej loĝataj urboj estas Güines (42 000 loĝ.) kaj San José de las Lajas (37 000 loĝ.)
**Potenca popmuziko** (en angla *power pop* aŭ *powerpop*) estas formo de pop-roka muziko bazita sur la frua muziko de bandoj kiel the Who, the Beatles, the Beach Boys, kaj the Byrds. Ĝi tipe enhavas melodiajn altiraĵojn, voĉajn harmoniojn, energian ludmanieron, kaj spritan muzikon nutritan de emo al deziro, nostalgio, despero, aŭ mempovigo. La sonstilo estas ĉefe enradikigita en pop kaj rok tradicioj de komencaj al mezaj 1960-aj jaroj, kvankam kelkaj artistoj foje venis el postaj stiloj kiel punko, nova ondo, glam-roko, *pub rock*, *college rock* kaj novpsikedelo.

Origine en la 1960-aj jaroj, potenca popmuziko disvolviĝis ĉefe inter usonaj muzikistoj kiuj maturiĝis dum la Brita Invado. Multaj el tiuj junaj muzikistoj deziris reteni la "adoleskan senkulpecon" de "pop" kaj ribelis kontraŭ pli novaj formoj de rok-muziko kiuj estis kosnideritaj pretendemaj kaj neatigeblaj. La termino estis stampita en 1967 de la gitaristo kaj kantoverkisto de the Who Pete Townshend por priskribi la muzikstilon de sia bando. Tamen, potenca popmuziko estis pli amplekse identigita kun postas inciatoj de la 1970-aj jaroj kiuj klopodis por revivivigi Beatles-an pop-stilon.

Publikigoj de la komencaj 1970-aj jaroj fare de Badfinger, Raspberries kaj Todd Rundgren estas foje konsiderataj kiel plifirmigantoj de la potenca popmuziko en rekonebla ĝenro. Potenca popmuziko atingis komercan pinton dum la starigo de punko kaj de nova ondo fine de la 1970-aj jaroj, kun Cheap Trick, the Knack, the Romantics, Nick Lowe, Dave Edmunds kaj Dwight Twilley inter tiuj kiuj ĝuis plej grandan sukceson. Post malsukceso kaj de publiko kaj de kritiko de la plej grava verko de la ĝenro nom "My Sharona" (The Knack, 1979), la diskeldonejoj ĝenerale ĉesis kontrakti kun grupoj de potenca popmuziko, kaj plej granda parto de la bandoj de la 1970-aj jaroj disbandiĝis komence de la 1980-aj jaroj.

Referencoj
----------

1. ↑  Borack 2007, p. 8.
2. ↑   Power Pop Guide: A Brief History of Power Pop (4a de Marto, 2022). Alirita 23a de Majo, 2022.
3. ↑   "Power Pop". AllMusic. Arkivita el la originalo la 19an de Septembro, 2012. Alirita la 26an de Novembro, 2012.
4. ↑   Murray, Noel (11a de Oktobro, 2012). "A beginners' guide to the heyday of power-pop, 1972-1986". The A.V. Club. Arkivita el la originalo la 20an de Januaro, 2016. Alirita la 16an de Januaro, 2016.

Bibliografio
------------

* Borack, John M. (2007). Shake Some Action: The Ultimate Power Pop Guide. Not Lame Recordings. ISBN 978-0979771408.
* Cateforis, Theo (2011). Are We Not New Wave: Modern Pop at the Turn of the 1980s. University of Michigan Press. doi:10.3998/mpub.152565. ISBN 978-0-472-03470-3.
* Rockwell, John (30a de Decembro, 1979). "Disco vs. Rock and Industry Ills Made the Year Dramatic". The New York Times.
* Sharp, Ken; Sulpy, Doug (1997). Power Pop: Conversations with the Power Pop Elite.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Power pop en la angla Vikipedio.*

* Kategorio Potenca popmuziko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821994
 |
**Privina Glava,** serbe **Привина Глава** estas malgranda vilaĝeto en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Ŝid.

Loko de la municipo en Serbio

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13  km²
* Koordinatoj: 45°08′17″N 19°17'25″E
* Supermara alteco: 183 m
* Loĝantaro: 221 en 2002
* Poŝtkodo: 22257
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: ŠI

Geografio
---------

Privina Glava situas fine de sakovojo sur deklivoj de Fruŝka Gora. Ŝid troviĝas 5 km.

Historio
--------

Dum la mezepoko monaĥejo fondiĝis en tiu loko, kiun la turkoj menciis en 1566. Baldaŭe la monaĥejo detruiĝis, kaj nova preĝejo konstruiĝis inter 1741-1760. La nova monaĥejo konstruiĝis inter 1753-1771. La apuda fonto estas pilgrimejo. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 2002 loĝis en Privina Glava 201 serboj, 7 rutenoj, 4 kroatoj, po 2 jugoslavianoj kaj hungaroj kaj aliaj.

Vidindaĵoj
----------

* monaĥejo
* ortodoksa preĝejo havanta 41 ikonojn faritajn en 1747, la freskoj fariĝis en 1791

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* Mapo pri Privina Glava

* Kategorio Privina Glava en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
situo de la provinco en Angolo
La **provinco Moxico** [prononco "moŝiko"] estas unu el 18 administraj unuoj, kiuj dividas la ŝtaton Angolo en sudokcidenta Afriko, laŭ teritorio la plej granda. Ĝi kovras areon de 223 023 kvadrataj kilometroj kaj laŭ takso pri la stato de 2006 havis proksimume 230 000 loĝantojn. Administra centro de la provinco estas la urbo Luena. La teritorio situas en la oriento de la lando, borde nordoriente de la Demokratia Respubliko Kongo, nomata Kongo Kinŝasa, kaj sudoriente de Zambio.

En la provinco en 2002 mortpafiĝis la rebela UNITA-gvidanto Jonas Savimbi, kaj per tio finiĝis enlanda milito de Angolo, kiu daŭris la antaŭajn 27 jarojn. Li entombiĝis en la vilaĝo Lucusse, sub arbo ĉe kiu li mortiĝis. Ĉefa etno en la provinco estas la gangeloj en la provinca centro kaj la malpli multnombre la ĉokveoj en la flankaj okcidento kaj oriento de la provinca areo. En la provinca teritorio cetere ankaŭ situas la Nacia Parko Cameia.

Vidu ankaŭ
----------

* Nacia parko Cameia

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rProvincoj de Angolo |
| --- |
| Bengo  •  Benguela  •  Bié  •  Kabindo (Cabinda)  •  Cuando Cubango  •  Cuanza Norte  •  Cuanza Sul  •  Cunene  •  Huambo  •  Huíla  •  Luanda  •  Lunda Norte  •  Lunda Sul  •  Malanje  •  Moxico  •  Namibe  •  Uíge  •  Zaire |  |

 |

* Kategorio Provinco Moxico en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**József Csákós** [jOĵef ĉAkOŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Csákós József János** estis hungara-ĉeĥoslovakiana oficisto, arkivisto. Lia origina nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Krailsheim József János*.

József Csákós naskiĝis la  27-an de septembro 1883(nun 1883-09-27) en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la 20-an de februaro 1957 en Bratislavo (Ĉeĥoslovakio, nun en Slovakio).

Biografio
---------

József Csákós frue orfiĝis, poste familio Csákós adaptis lin. Li akiris gravuristan licencon, sed li ne maturiĝis en sia naskiĝurbo. Li estis simpla oficisto en la urba administrado, poste inter 1910-1922 li laboris en la urba muzeo. Dum la muzea periodo li partoprenis en arkeologiaj laboroj, krome li kolektis artaĵojn kaj etnografiaĵojn. En 1920 li ricevis ĉeĥoslovakian ŝtatanecon. Pro sanaj problemoj li estis arkivisto parte en emerita statuso inter 1922-1945. En 1945 lia loĝejo estis forprenita, eĉ li ne ricevis la emeritan salajron pro hungara aŭ germana deveno. Tre malofte li ankaŭ pentradis. Li edziĝis dufoje pro vidviĝo en 1921 kaj 1941, idoj neniam naskiĝis. Li kontribuis hungare, slovake kaj germane.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Bratislavskí záhradníci* (1929)
* *Fünfzig Jahre Pressburger Kunstverein* (1934)
* *Biedermeier kori művészet Pozsonyban* (1940)
* *Rákóczi és Rákócziné találkozása 1706-ban*

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 840714
 |



* Portalo pri Biografio
**Pozuelo de Tábara** [poZŬElo deTAbara] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Tábara, en la centro de la provinco. *Pozuelo de Tábara* estas etimologie tradukebla al *Puteto de Tábara*.

Municipoj de la komarko Tierra de Tábara en la centro de la provinco Zamoro.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 25,69 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 155 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 400 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 42 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. 

Estas atestaĵoj de prahistoria loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado en 1371. Ĝi apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, vinkeloj, ponto, kolombejoj, piedirado, rolulo "El Tafarrón" en karnavalo).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 756167
 |
**ProSieben** [pro **zibn**] aŭ **Pro7** estas privata televida entrepreno, kiu produktas plenan germanlingvan televidan programon en samnoma televida kanalo "ProSieben": pro parte apartaj programoj por Aŭstrio kaj Svislando - vidu sube - eblus diri ke fakte temas pri tri kanaloj, kies programo tamen dum la plejparto de la tago identas. La kanala programo aparte konatiĝis pro la dissendo de televidaj filmoj, parte aparte produktitaj por la kanal(ar)o. Sidejo de la entrepreno estas la loko Unterföhring proksime de Munkeno.

*ProSieben* ekde la jaro 2000 kune kun la televidaj entreprenoj *SAT.1*, *kabel eins* kaj multaj pliaj, pli etaj televidaj entreprenoj konsistigas la konzernon *ProSiebenSat.1 Media AG*, akcia kompanio plejparte en posedo de la kompanio Lavena Holding, duono posedata de la investaj entreprenoj Permira kaj KKR.

En Aŭstrio kaj Svislando dum partoj de la tago elsendiĝas apartaj landaj programoj, kaj la televida programo tiutempe dissendita en la ĉefa kanalo germania do en tiuj kanaloj ne videblas.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio ProSieben en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo de ProSieben
* oficiala retejo de la konzerno ProSiebenSat.1 Media AG
La publika parko distingiĝas de alitipa parko per la konstruita pejzaĝo kaj vegetalaro. La uzo de rimarkindaj vegetalaj specioj fremdaj, kelkfoje ekzotaj, estas unu el ĝiaj karakterizoj.   

La ĝardeno Massey de Tarbes enhavas linion de ĉinaj palmoj (*Trachycarpus fortunei*).
**Publika ĝardeno** estas terspaco **ĉirkaŭbarita, pejzaĝa kaj plantita** destinita al promenado aŭ al plezuro de la publiko.

Historio
--------

### La originoj

Ĝis la 17-a jarcento, la utilaj aŭ plezuraj ĝardenoj, restis la privilegio de la bonhavaj klasoj. Nur iuj privilegiitoj, abatejoj kaj aristokratoj posedis tiajn ĝardenojn. Tiuj privataj ĝardenoj iom post iom malfermiĝis sed malrapide kaj al limigita publiko.  

Ne povante aliri ilin, la loĝantaro promenis sin apud la remparoj kaj kuniĝis ĉe la pordegoj de la urboj, sur la spacoj neokstrukciita de herbejoj kaj ebenaĵoj.

En la 17-a jarcento, la urboj malfermiĝis. La monarkio zenitis. La arkitekturo kaj la aranĝado de ĝardenoj estis la signo de reĝa montrodeziro.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  la unuaj ĝardenoj malfermitaj al ĉiuj aperis, kiaj tiuj de la kastelo de Versajlo aŭ de Champs-Élysées en Francio.Historique des jardins de Paris.[*rompita ligilo*]

* Kategorio Publika ĝardeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Hortipedio |