recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Wolfram von Eschenbach** (vivdatoj baziĝas sur supozoj) naskiĝis inter 1160 kaj 1180 kaj mortis ĉirkaŭ en la jaro 1220. Li estis germana poeto kaj verkisto. Li skribis plurajn epopeojn de la mezepoka germana literaturo. Kiel amkantisto li ankaŭ kreis lirikajn verkojn.

Vivo
----

Kion ni kredas vivi el la vivo de Wolfram oni deduktis de lia propra verko kaj de eldiroj de samepokaj verkistoj. El lia propra nomo oni povas konkludi, ke li devenas el loko kun la nomo Eschenbach, nomo tamen sufiĉe ofta. Pro geografiaj alludoj el lia verko oni supozas, ke temas pri *Obereschenbach* en la hodiaŭa distrikto Ansbach, kiu nuntempe nomiĝas Wolframs-Eschenbach. Oni scias, ke Wolfram dum sia vivo servis ĉe diversaj nobelaj kortoj. Supozeble li dumtempe laboris por la Grafoj de Wertheim kaj la Sinjoroj von Dürn, al kiu apartenis la burgo *Wildenberg* en Kirchzell (5 kilometrojn sudokcidente de Amorbach) en la mezalta montaro Odenwald, kie Wolfram skribis parton de sia versa romano Parzival. Ankoraŭ perlaborante tiun-ĉi verkon li supozeble ekservis por la kampara grafo *Hermann la 1-a* de Turingio, kiu estis unu el la plej signifaj mecenoj de la germana literaturo de sia epoko.

Verko
-----

La plej fama verko de Wolfram von Eschenbach estas sendube Parzival, kiun oni konsideras kiel la plej grava epopeo de la tiama epoko. En Parzival Wolfram rakontas la vivon de naiva kavaliro, kiu fariĝis membro de la kavalira rondo de Reĝo Arturo kaj maturiĝis dum la serĉado de la Sankta Gralo.

En la rimpara rakonto *Willehalm* Wolfram rakontas la historion de la kristana sanktulo Vilhelmo de Akvitanio.

En la fragmento pri *Titurel*, kiu estas flanka historio de Parzival, li rakontas la amhistorion de Sigune kaj Schionatulander.

Krome verkis Wolfram naŭ amkantojn, al kiuj apartenas la kivn tagkantoj, kiuj reprezentas la kulminon de la literaturspeco de la amkanto.

Fontoj
------

La informoj baziĝas sur tradukoj de la artikolo en la germana vikipedio kaj la germana literaturhistorio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Wolfram von Eschenbach en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 246142
* GND: 118634933
* LCCN: n79104201
* VIAF: 12316649
* ISNI: 0000000120210118
* LIBRIS: 201067
* SUDOC: 027199312
* BNF: 11929364h
* BPN: 83227225
* MBA: 8c88281a-ea8d-430d-9c79-bd2ef80afcac
* NDL: 00461341
* BIBSYS: 90082347
* NKC: jn20000701979
* ICCU: CFIV086148
* BNE: XX988506
 |
***Deĥak - Revuo Ppor bona literaturo*** (en la hebrea: דְּחָק - כתב עת לספרות טובה) estas israela literatura revuo redaktita de Yehuda Vizan, traktanta larĝan gamon de temoj de poezio, prozo, dramo kaj judisma filozofio, artkritiko, arto kaj politika filozofio. "Deĥak" estas biblia vorto signifanta "streso", "puŝo", "krizo" aŭ "tempo de bezono".

La unua numero aperis en 2011 kaj estis akuzita de kritikantoj (kiel Menahem Ben), pro sia "Haskala" naturo, estanta tro "snoba kaj indulgema". Sed postaj numeroj estis laŭditaj de kritikantoj, kaj konservativaj (Makor Riŝon) kaj liberalaj (Haaretz, Yitzhak Laor), kiel eminenta literatura revuo de Israelo.

Inter ties konstantaj kontribuantoj estas multaj el la superregaj poetoj de Israelo, aŭtoroj, kleruloj, artistoj kaj tradukistoj.

La revuo eldonadas multajn intervjuojn kun rimarkindaj famuloj kiel: John Searle, Charles Simic, Hilary Putnam, Adam Zagajewski, Noam Chomsky, Nathan Zach, Luc Tuymans, Roger Scruton, Aharon Ŝabtaj, Charles Bernstein, Marjorie Perloff, Razmik Davoyan, Paul Muldoon, Richard Swinburne, Rae Armantrout, Dieter Henrich, Daniel Dennett, Richard Greene, Allen W. Wood, Michaël Borremans, Terry Pinkard, Nikolai Tolstoy, Peter Cole, Meir Wieseltier, Roger Kimball, Ya'akov Dorchin, Armen Darbinyan, Tobias Wolff, Tom Rockmore, Robert Stern, Christian Bök, Hrant Bagratyan, Timur Kibirov, Suzana Howe, Alain de Benoist, George Szirtes, Alice Oswald, Aleksandr Dugin, Christine Korsgaard, Alan Riach kaj aliaj.

*Deĥak* estas presita revuo. Pasintaj numeroj estas haveblaj enrete por libera legado (en la hebrea) ĉe la revua retejo. Apud la revuo funkcias malgranda gazetaro kiu eldonas hebrean kaj tradukitan poezion, dramon kaj kritikon.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2021-11-29. Alirita 2021-11-29.
3. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Renkontas la iconoclast de la poezia mondo de Israelo, intervjuo kun la redaktoro de Deĥak Yehuda Vizan, *Haaretz*, 31.8.2012
* *Deĥak* ĉe la Moderna hebrea Literaturo Bio-Bibliografia Leksikono


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746351
 |
**Nukus** (uzbeke, antaŭe en cirila alfabeto *Нукус*, tiel ankaŭ ruse, karakalpake **No'kis**, antaŭe en cirila alfabeto *Нөкис*) estas la ĉefurbo de la Aŭtonoma Respubliko Karakalpakio en Uzbekio. En la jaro 2005 la urbo havis 312 100. La loĝloko situas ĉe la dekstra bordo de la rivero Amudarjo, estas industria urbo, sed ankaŭ kultura centro kun universitato, pedegogia altlernejo kaj teatro.

Historio
--------

Nukus ekde sia fondiĝo la 1-an de aprilo 1932 estas la ĉefurbo de la Respubliko Karakalpakio. La urbo estis fondita, ĉar Toʻrtkoʻl, la malnova ĉefurbo, havis malfavoran situon kaj daŭre estis minacata per inundoj de la rivero Amudarjo - tial oni decidis investi pli bone en fondon de nov ĉefurbo ol en ripetajn kaj parte vanajn kontraŭinundajn protektokampanjojn de Toʻrtkoʻl.

Ankoraŭ en la 1960-aj jaroj Nukus estis floranta urbo en la nordo de la Uzbeka SSR, oazo en la dezerto, situanta borde de la lago Aralo kaj de la rivero Amudarjo, kiu pro la forta fluo havis la kromnomon "la rabia".

Ekde tiam la lago tre malgrandiĝis, for de la urbo, kaj la antaŭe impona riverego iĝis nur rojeto: Por havi sufiĉan akvon por la de Jozef Stalin ordonita kultivo de kotono, granda kvanto el la akvo de la riveroj Amudarjo kaj Sirdarjo estis forkondukita en sennombrajn kanaletojn, tiel ke multe maltro da rivera akvo atingas la lagon Aralo, kiu sekve pli kaj pli malaperas.

Ekde la jaro 1983 ne plu taŭgas por fiŝkaptado, kaj en 90 tagoj de la jaro ekzistas volvaj uraganoj sur la sekiĝinta eks-fundo de la lago.

Vidindaĵoj
----------

La Karakalpakia arta muzeo *Savitskij*, nomata laŭ ties eksa direktoro Savitskij - havas impresan kolekton de klasikaj rusiaj avangardaj artaĵoj de la 1920-aj, 1930-aj kaj 1940-aj jaroj - post tiu de la Rusa Muzeo en Sankt-Petersburgo la dua plej granda tutmonde. La loko de tiu signifa kolektaĵo, for de la plej grandaj eŭropaj kulturaj centroj, rigardeblas rezulto de la stalinisma kulturpolitiko, kiu sendis stalinisme "nepreferatajn" artistojn kaj siajn artaĵojn laŭeble "malproksimen". Danke al la saĝo de Savitskij kaj la geopolitike malcentra pozicio de la urbo Nukus tiuj verkaĵoj restis konservataj por la intersata publiko, kaj evitis neniigon.

En la ĉirkaŭaĵo de Nukus krome videblas multaj historiaj konstruaĵoj respektive ties ruinojn, interalie gigantajn burgojn, nomatajn *Kalas*.

* Kategorio Nukus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj pri la Karakalpakia arta muzeo *Savitskij* (angle)[*rompita ligilo*]

1. ↑   Число постоянных жителей в Республике Каракалпакстан на 1 января 2018 года. Arkivita el la originalo je 2019-03-21. Alirita 2018-08-21.
***Bus Stop*** (Bushaltejo) estas usona amafera komedia filmo de 1956 reĝisorita de Joshua Logan por 20th Century Fox, kie stelulis Marilyn Monroe, Don Murray, Arthur O'Connell, Betty Field, Eileen Heckart, Robert Bray kaj Hope Lange.

Malkiel ĉe plej el la fimoj de Monroe, *Bus Stop* estas tute nek komedio nek muzika, sed pli bone teatreca peco; ĝi estis la unua filmo kie ŝi aperis post esti studinta ĉe Actors Studio en Novjorko. Monroe tamen kantas unu kanton: "That Old Black Magic" de Harold Arlen kaj Johnny Mercer.

Don Murray kaj Marilyn Monroe
*Bus Stop* estis bazita sur du teatraĵoj de William Inge, nome *People in the Wind* kaj *Bus Stop.* La inspiro por la teatraĵo venis el popolo Inge trafita en Tonganoxie, Kansaso.

En la sezono 1961–62, ABC adaptis la teatraĵon kaj la filmon en televidserion samnoman, *Bus Stop* kie stelulas Marilyn Maxwell kiel posedanto de busstacio kaj ties restoracio. En la epizodo "Chérie" kiun tuj sekvis la filmon, nome *Tuesday Weld* plenumis la rolon de Marilyn Monroe, kaj Gary Lockwood aperis kiel Don Murray.

La filmo estis filmita en Idaho kaj Arizono.

Notoj
-----

1. ↑  www.broadway.tv artikolo, "William Inge’s Broadway Demons"
2. ↑  IMDb.com – *Bus Stop* – filmolokoj alirita 2008-04-28

* Kategorio Bus Stop en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 534535
* GND: 1271130823
 |
Parolanto antaŭ aro en la parko Zuccotti, la 17-a de septembro 2011**Occupy Wall Street**, en Esperanto "**Okupu Wall Street**", estas kontesta movado kontraŭ la krizo en Usono kaj kontraŭ kapitalismo, kiu havas akademian heredaĵon kiu ampleksas politikan sciencon, ekonomion kaj literaturon, sed kies organizaj principoj ŝuldiĝus al etnografio de Malagasio. Ĝi komencis tuj post la alvoko de la magazino Adbusters kaj de la grupo Anonymous por protesti kontraŭ Wall Street. En Eŭropoj ili nomas sin ankaŭ foje 'indignados', hispana por 'indignuloj', referencante al la verkoIndignez-vous*' (Indignu) de Stephane Hessel.*

Historio
--------

La 17-an de septembro 2011 okazis la unua tago de okupado de Wall Street. Ĉirkaŭ mil personoj ĉeestis.

La 1-an de oktobro la kontraŭantoj provis transiri tra la Broklina Ponto, sed la polico de Novjorko arestis 700 personojn.

Protesto la 14-an tago de la okupado

Famaj subtenantoj
-----------------

Famaj subtenantoj estas inter aliaj la verkisto kaj filmisto Michael Moore, la verkisto Salman Rushdie, Margaret Atwood, la lingvisto kaj pensulo Noam Chomsky kaj Radiohead.

*Rimarko* : Kvankam George Soros, filo de la esperantisto Teodoro Ŝvarc, en 2009 diris en gazetara opinio-artikolo, ke aĉetado de venenaj financaj havaĵoj, "provizus artefaritan vivsubtenon al bankoj kun konsiderinda kostoj por la impostpaganto, li rifuzis la akuzon ke li estas implektita en tiu protesta movado.

Literaturo
----------

Stéphane Hessel, Indignu (PDF)

Jean-Jacques M'U + esperantista tradukskipo (2012), *Ni, Indignuloj... okupu la mondon ! Nous, indignés...occupons le monde !*, 298 pp, ABC Editions, ISBN **:** 9782919539154 : multlingva kolekto de esprimoj kaj bazaj tekstoj de popularaj asembleoj de la eŭropa indignula movado tradukitaj en la francan kaj Esperanton, pridemandante tra la lingvo Esperanto la karakteron senliman de la komunikado de la "Indignuloj".

Eksteraj ligiloj
----------------

Indignula revolucia movado, Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT)(angla) Occupywallstreet.org[*rompita ligilo*]

(angla) Oficiala *Facebook*-paĝo

(angla) Oficiala retejo de la magazino *Adbusters*

(angla) *Occupy Together* ("okupu komune"), retforumo anglalingva de eventoj en aliaj mondaj urboj

(angla, subteksto en esperanto) Filmeto pri "Occupy Wall Street Arkivigite je 2018-12-31 per la retarkivo Wayback Machine"

Referencoj
----------

* Okupu Wall Street en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Okupu Wall Street en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


1. ↑  (angla) Dan Berrett, Movement's principles arise from scholarship on anarchy, The Chronical of Higher Education, la 16-an de oktobro 2011, alirite la 1-an de januaro 2018.
2. ↑  (angla) Mark Egan, Michelle Nichols, *Who's behind the Wall Street protests?*, Reuters, la 14-a,n de oktobro 2011, alirite la 31-an de decembro 2018.
3. ↑  (franca) *Nous, indignés...occupons le monde !,* ABC Editions,
4. ↑  (franca) *Nous, indignés...occupons le monde ![*rompita ligilo*],* recenzo, Furet du Nord,
***Tristana*** estas filmo de 1970 de la reĝisoro Luis Buñuel. Ĝi estas bazita sur la samnoma romano de Benito Pérez Galdós. Ĝi estis kandidata al Oskar-premio, kaj ricevis plurajn aliajn premiojn.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La agado okazas en Toledo. Post la morto de siaj gepatroj, Tristana estas atribuita al don Lope, kaduka donjuano kies epoko jam forpasis dum li estas nekapabla akcepti tion; tamen Lope seksallogas ŝin kaj Tristana iĝas lia amatino ekde la 19-jaraĝo ĝis la 21-jaraĝo, sed ŝi, konsiderata de li mem kiel kaj filino kaj edzino, petas al li permeson por studi muzikon kaj arton cele al sendependiĝo. Tiukadre Tristana enamiĝas al Horacio, pentristo kiu korespondas sian amon, kaj ŝi iras vivi kun li al Madrido. Tristana suferas kanceron en la genuo kaj sekve oni amputas al ŝi kruron. Horacio seninteresiĝas kaj Tristana revenas al Toledo kaj edziniĝas al don Lope. Tiu malsaniĝas, kaj viktimo de nokta krizo, alvokas Tristana por ke ŝi helpi lin. Tristana ŝajnigas, ke ŝi telefonas doktoron sed malfermas la fenestron dum neĝofalo, kio akcelas lian morton.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Diferencoj kun la romano
------------------------

En la romano la fino ne estas tiom tragedia. Tristana ja edziniĝas al don Lope pro konveno kaj ŝi indiferentas, rezignas pri sia iama aspiro al libereco kaj eĉ trafas novan dediĉon: kukobakado. Kvankam la aŭtoro ripetas, ke eble ili estas feliĉaj, tio estas nur probablo. En la filmo tio tute ne eblas: Tristana rankoras kaj reakiras sian liberecon lasante don Lope mortiĝi pro malvarmo, malferminte la fenestron dum neĝoŝtormo.

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Catherine Deneuve - Tristana
* Fernando Rey - Don Lope Garrido
* Franco Nero - Horacio
* Lola Gaos - Saturna
* Antonio Casas - Don Cosme
* Jesús Fernández - Saturno
* Denise Menace - Armanda
* Vicente Solar - Don Ambrosio
* José Calvo - Sonorilisto
* Fernando Cebrián - Do. Miquis
* Antonio Ferrandis - aĉetanto
* José María Caffarel - Don Zenón

Komentoj
--------

*Tristana*, *Nazarín* kaj *Halma* (Viridiana en la filmo) estas la tri romanoj de Benito Pérez Galdós kiujn Buñuel adaptis al kino. Tiun filmon delonge celis Buñuel kaj ripete oni devis prokrasti. Estis fakte du aliaj klopodoj: unu en Meksiko en 1952, kun Ernesto Alonso kaj Silvia Pinal, kaj alia en 1962, fare de Rocío Dúrcal aix Stefania Sandrelli. La finfina filmo rezultis en reveno al Hispanio, por dua kaj lasta fojo, de Luis Buñuel, post la skandalo, kiun la diktaturo faris, pro Viridiana.

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Tristana (película) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 848135
 |
historie (flave) kaj nuntempe (oranĝe) germanidaj lingvaj insuloj en nordorienta Italio
**Cimbra lingvo** estas mezaltgermanida dialektaro de kelkaj montaraj vilaĝoj en la italaj provincoj Trentio, Verono, Beluno, kaj Viĉenco. Parolita respektive parolata de la cimbroj, enmigrintaj tien plej verŝajne el Bavario ĉirkaŭ la jaro 1100, ĝi konservas multajn elementojn de la mezaltgermana kaj malnovaltgermana lingvo (bavara), ne uzatajn en la  nuntempa (novalt)germana. Scio nek de ĉi-lasta nek de moderna bavara dialekto sufiĉas por kompreni la cimbran - ankaŭ pro leksikaj kaj gramatikaj influoj el la ĉirkaŭa itala (dialekto), krome de iama alemana influeto.

La parolantaro tre malmultiĝis en la 19a kaj 20a jarcento. Sub la itala faŝismo estis malpermesata ĝia uzo.

Nuntempe la unusola komunumo kies kvazaŭ tuta loĝantaro (ĉirkaŭ 300) ĉiutage flue parolas la cimbran estas Luzerno (itale: *Luserna*, cimbre/germane: *Lusern*). Dum la lastaj jaroj viglas agadoj por prosperigi la tiean varianton. Normigatas la ortografio kaj gramatiko. Komence de la jaro 2006 ekzistas la cimbralingva semajna televida elsendo *"Zimbar Earde"*.

Simila al la cimbra sed aparte traktata estas la fersinvala lingvo parolata en la Fersinvalo (fersinvale: *Bersntol*), Trentio.

La cimbra lingvo kaj historio ne samas de la Sudtirolo germanlingva. Cetere, lingvaj, historiaj kaj genetikaj esploroj malindikas, ke la cimbroj devenas de la antikva kimbra popolo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cimbra lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Dokumentazionszentrum Lusern dokumentada centro de Luzerno en la cimbra, itala kaj germana lingvoj
* Zimbar Earde elsendoj *Zimbar Earde* en *TCA TrentinoTV*
* Dar Foldjo oficiala informilo de la komunumo Luzerno eldonata dufoje jare en la itala, germana kaj cimbra lingvoj
* Lingvokurso por komencantoj kun instrulingvoj germana kaj angla, verkita fare de Remigius Geiser.
* Interesegaj kaj ampleksaj retpaĝoj pri la cimbra kulturo kun multo da ligiloj; trilingva.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 318060
* GND: 4067789-8
* LCCN: sh2002001717
* BNF: 11999206h
 |
Koordinatoj: 32° 42′ 07″ N 35° 18′ 12″ O﻿ / ﻿32.70194 °N, 35.30333 °O﻿ / 32.70194; 35.30333 (mapo)

**Nazareto** aŭ **Nazaret** (hebree נצרת; arabe الناصرة an-Nāṣira) estas urbo en la norda regiono de Israelo en la historia Galileo. Ekde la mezepoko loĝis tie ĉefe arabaj kristanoj.

Kune kun la apuda urbo **Nazaret Illit** (נצרת עילית, *Supera Nazareto*) Nazareto havis ĉirkaŭ 120.000 loĝantoj en 2005. En Nazerat Illit loĝas ĉefe judoj kaj en Nazareto ĉefe islamanoj kaj kristanoj.

Nazareto havas specifan signifon, ĉar oni rigardas ĝin probabla naskiĝloko de Jesuo, laŭ kelkaj historiistoj kaj elstaraj ekzegezistoj eĉ el kristana flanko, kiuj atribuas la elekton de Betlehemo kiel naskiĝloko elpensitan de la unua kristanoj por apliki al Jesuo la profetaĵo de Miĥa kaj lin ligis al la opiniataj Davidaj renomo kaj bonŝancaro.

Ĉar en la antikveco neniu antaŭkristana dokumento parolas kaj aludas vilaĝon "Nazareto", kreiĝis emo inter kelke da bibliesploristoj ke Nazareto estis elpensita por igi pli laŭvera la surkruca skribaĵo de Pilato: NAZORAIOS tradukita "Nazarenus = NAZARETANO" anstataŭ "NAZOREO" aŭ por pravigi "nazareno" per kiu Jesuo estis nomata en novtestamentaj dokumentoj. Sed oni kontraŭopinias ke troas la mencioj en la evangeliaj sinoptikoj por tion indukti: fakte la vorto "Nazarth" aperas en Luko 1,26 (loko de la Anunciacio), 2,4 (vilaĝo de kie ekiras la Jesua familio), 2,39 (kien revenis post la puriĝo el la templo), 2,51 (kie Jesuo kreskis), en Mateo 2,21 (kie la Jesua familio iras loĝi reveninte el Egiptujo); en Marko 1,9 (de kie Jesuo eliras por ekbapti kaj baptiĝi, 4,13 (de kie Jesuo eliras por komenci predikadon); La tri sinoptikoj, krome, sammaniere rakontas la malsukceson de predikanta Jesuo en Nazareto. En Johano (1,45) Natanaelo montras malŝaton por la vilaĝo Nazareto.

Hodiaŭ Nazareto estas unu el la plej gravaj pilgrimejoj de la sankta lando. Tie, kie staris la domo de Maria kaj kien venis la anĝelo, nun leviĝas katolika baziliko 20-jarcenta, kies nomo estas Baziliko de la Anunciacio. Ĝi portas la surskribon *Hic verbum caro factum est* - *Tie ĉi la vorto iĝis karno*.

Konataj lokanoj
---------------

* Azmi Bishara, israel-araba politikisto

Ĝemelaj urboj
-------------

Nazareto:

* Neubrandenburg, Germanio

Nazaret-Illit:

* Klagenfurt, Aŭstrio
* Leverkusen, Germanio (ekde 1980)
* Alba Iulia, Rumanio
* Ĉernivco, Ukraino
* Győr, Hungario
* Kikinda, Serbio
* Kołobrzeg, Pollando
* Saint-Étienne, Francio
* Tucumán, Argentino

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nazareto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nazareto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* retejo de Nazareto (angle) Arkivigite je 2006-08-15 per la retarkivo Wayback Machine
* retejo de Nazaret-Illit (angle) Arkivigite je 2014-07-14 per la retarkivo Wayback Machine

Flago de Israelo
Distriktoj de Israelo

Norda distrikto |
Ĥajfo |
Centra distrikto |
Tel-Avivo |
Jerusalemo |
Suda distrikto

 

1. ↑  la urbonomo el la hebrea ankaŭ foje transskribiĝas al latinaj literoj *Nazerat* aŭ *Naz'rat*, kaj foje aldoniĝas fina litero *h* - la origina hebrea vorto נצרת havas nur la konsonantojn NCRT (C = TS, ne Z), la vokaloj ne skribe fiksiĝas
Vahan Mamikonjan
**Sasanida Armenio**, ankaŭ konata kiel **Persa Armenio** kaj **Persarmenio** (armene : Պարսկահայաստան - *Parskahajastan*), povas aŭ rilati al la periodoj kiam Armenio (mezperse: *Armin*) estis sub la superregado de la Sasanida Imperio, aŭ specife al la partoj de Armenio sub ĝia regado kiel ekzemple post la sekcio de 387 kiam partoj de okcidenta Armenio estis integritaj en la Orientromia imperio dum la cetero de Armenio iĝis parto de la sasanida teritorio konservante sian ekzistantan reĝlandon ĝis 428.

En 428, armenaj nobeluloj petis al Bahram la 5-a la eksigon de Artaŝo la 4-a (ĉ. 422);  Bahram la 5-a (ĉ. 420-438) aboliciis la Reĝlandon Armenio kaj nomumis Veh Mihr Ŝapur kiel *marzpan* (guberniestro de lima provinco, "margrafo") de la lando, kiu markis la komencon de nova epoko konata kiel la *Marzpanata periodo* ( armene: Մարզպանական Հայաստան - *Marzpanakan Hajastan*), periodo kiam *marzpanoj*, nomumitaj fare de la sasanida imperiestro, regis orientan Armenion, kontraste al la okcidenta bizanca Armenio kiu estis regata de pluraj princoj, kaj poste regantoj, sub bizanca superregado. La periodo de tiuj marzpanoj finiĝis kun la araba konkero de Armenio en la 7-a jarcento, kiam la Armena emirlando estis establita. Laŭ pritaksoj, ĉirkaŭ tri milionoj da armenoj estis sub la influo de la sasanidaj *marzpanoj* dum tiu periodo.

La *marzpano* estis investita kun supera potenco, eĉ postulante mortkondamnojn; sed li ne povis ĝeni la multjarajn privilegiojn de la armenaj *naĥararoj*. La lando entute ĝuis konsiderindan aŭtonomecon. La oficejo de *Hazarapet* , responda al tiu de ministro pri internaj aferoj, publikaj laboroj kaj financoj, estis plejparte konfidita al armeno, dum la posteno de *Sparapet* (ĉefkomandanto) estis nur konfidita al armeno. Ĉiu *naĥararo*havis sian propran armeon, laŭ la amplekso de sia regado. La "Nacia Kavalerio" aŭ "Reĝa Forto" estis sub la ĉefkomandanto. La impostistoj ĉiuj estis armenoj. La tribunaloj de justeco kaj la lernejoj estis direktitaj de la armena pastraro. Plurfoje armena *naĥararo* fariĝis *Marzpano*, same kiel Vahan Mamikonjan en 485 post ribela periodo kontraŭ la irananoj.

Tri fojojn dum la marzpana periodo, iranaj reĝoj lanĉis persekutojn kontraŭ kristanismo en Armenio. La irananoj toleris la inventon de la armena alfabeto kaj la fondon de lernejoj, pensante, ke ĉi tiuj instigos la spiritan disiĝon de Armenio disde la bizancanoj, sed male, la nova kultura movado inter la armenoj montriĝis favora al pli proksimaj rilatoj kun Bizanco.

Referencoj
----------

1. ↑  *Introduction to Christian Caucasian History:II: States and Dynasties of the Formative Period*, Cyril Toumanoff, **Traditio**, Vol. 17, 1961, Fordham University, 6.
2. ↑  Yeremyan, Suren. *«Մարզպանական Հայաստան»* (*Marzpan Armenia*). Armena Soveta Enciklopedio. vol. vii. Erevano: Armena Akademio de Sciencoj, 1981, pp. 313-315.
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri lingvo citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Decembro 2016)* |

**Negro** (de hispana aŭ portugala *negro* "nigra, nigrahaŭtulo", siavice de Latina *niger* "nigra") estas homo de la t.n. nigra raso, kun haŭto de kafobruna ĝis helbruna, sinonime: nigrulo. Kelkaj[*kiuj?*] konsideras la vorton *negro* pli rasisma ol la vorton *nigrulo*, sed tradicie la vorto estis tute senproblema, kaj ankaŭ nuntempe multaj preferas la vorton *negro* al la vorto *nigrulo*, ĉar por ili nigrulo ne estas nigra, sed kolorhaŭta.

En iuj eŭropaj lingvoj, iuj el la antaŭe kutimaj vortoj por nomi homojn de tiu ĉi raso intertempe iĝis konsiderataj rasismaj: evidente, pro deziro signali la ŝanĝon en la pensmaniero per ŝanĝo al lingvo. Simile okazis en Esperanto: La vorto *negro* origine estis la kutima vorto, kaj nur post la Dua Mondmilito iuj komencis anstataŭigi ĝin per la vorto *nigrulo*. Tamen kelkaj daŭre uzas la vorton *negro*.

Vidu ankaŭ
----------

* Nigrulo
* Homaj rasoj
* Rasismo en Esperantujo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Unuetaĝa Usono ĉirkaŭ 44 "Negroj""

* Kategorio Negro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Negro en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



1. ↑  Plena Ilustrita Vortaro, 2020, La reta PIV
La valso **Züricher Vielliebchen-Walzer** estas unu el la malmultaj pianopecoj deRichard Wagner. Li komponis la pecon en 1854 dum sia plurjara en Zuriko. Ĝi ekestis okaze de vizito de Marie Luckemeyer (1838–1872), fratino de Mathilde Wesendonck, la amikino de Wagner. Por ŝi Wagner komponis la mallongan romantisman pecon, kiu per sia stilo memoras iomete al la Moments musicaux de Franz Schubert. La valso supozeble publikiĝis en 1902. La valso estas komponita en E♭-maĵoro kaj havas 34 taktojn. La ludodaŭro estas depende de la rapideco proksimume unu kaj duona minutojn. Kiel instrukcio Wagner notis sub la titolo: «Tiel gaje kiel eble, sed kun pasia mit leidenschaftlichem deco». La peco havas la verknumeron WWV 88.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Züricher Vielliebchen-Walzer: Liberaj muziknotoj por elŝuti de International Music Score Library Project.
* Notoj de la valso Arkivigite je 2016-04-05 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑  www.allmusic.com
2. ↑  www.klassika.info
**Ádám Fitter,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fitter Ádám** estis hungara pastro, monaĥo, misiisto, profesoro.

Ádám Fitter
Ádám Fitter  naskiĝis la 8-an de februaro 1679 en Hungara reĝlando en Hrussó (nuntempa Hrušovo en Slovakio). Li mortis la 11-an de novembro 1741 en Szentgyörgy (nuntempa Svätý Jur en Slovakio).

Biografio
---------

Ádám Fitter komence estis luterano, sed li katolikiĝis, eĉ li aliĝis al la jezuitoj en 1696. Li akiris filozofian kaj teologian diplomojn en Jezuita Universitato de Nagyszombat. Li instruis en diversaj lokoj, poste en Kolozsvár (1715), Kassa, fine en la Reĝa Universitato. Inter 1733 kaj 1736 li estis rektoro. Li longe estis misiisto en Transilvanio, kie li akiris 400 ortodoksajn pastrojn por la katolikismo.

Unusola publikaĵo
-----------------

* *Carolus I. superatis aemulis Hungariae rex electus* (1712) - dramo pri Karolo la 1-a (Hungario)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


* Kategorio Ádám Fitter en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Vidu ankaŭ:* Egipto (mitologio)
**Egiptuso** (en la helena **Αἴγυπτος**, latine *Aegyptus*) estas en la helena mitologio filo de egiptia reĝo Belo kaj lia edzino Anĥinoa. Egiptuso estis reĝo en Egiptio.

Liaj fratoj estis Danao, kiu regis en Libio kaj pli poste en urbo Argo. La tria estis Cefeo, reĝo de Etiopio, patro de Andromedo.

Egiptuso kaj Danao estis ĝemeloj, inter ili dividis ilia patro la regnon tiel, ke Egiptuso regis en Egiptio kaj Danao en Libio. Tuj post morto de sia patro la fratoj ekkverelis pri la heredaĵo. Egiptuso havis kvindek filojn kaj tiujn li volis kiel gesto de repaciĝo edziĝi al kvindek filinoj de Danao. Sed nek la filinoj, nek ilia patro deziris subiĝi al lia volo. Egiptuso deklaris al la frato militon.

Danao konstruigis ŝipon kaj kun ĉiuj filinoj sekrete forveturis en Grekujon. En Argo ili estis kompleze akceptitaj kaj estis al ili prezentita rifuĝejo. Ĉe bordoj de la Grekio baldaŭ ankrigis ankaŭ ŝipo de Egiptuso. Tiu venkis reĝan armeon kaj kun siaj filoj devigis Danaon, ke li edziniĝu siajn filinojn al ili. Danao ŝajne ne estis kontraŭ, sed tuj al siaj filinoj ordonis, ke ili siajn edzojn dum la nupta nokto murdu. La filinoj sian patron obeis, precize dirite kvardek naŭ da ili estis obeemaj. Tiu lasta, la plej juna el ili, Hipermnestro sian fianĉon ekamis kaj la patron ne obeis. La savinto estis la plej juna filo de Egiptuso Linkeo. Tiu pli poste fariĝis sekvanto sur la reĝa trono en Argo. Liaj posteuloj tenis longe sian potencon en Argo kaj multaj famiĝis kiel notindaj prezentantoj de heroaj grekoj.

Legendo rakontas, ke ĉiujn kapojn de Egiptaj filoj estis ĵetitaj en riveron Lerno, kiu de tiam havas ĝuste tiom da fontoj.
Danaidinoj estis punitaj el volo de hadesa juĝa konsilistaro. Ili devas por eterne portadi en frakasitaj kruĉoj akvon kaj verŝi ĝin en senfundajn barelojn.

Laŭ Egiptusa nomo Grekoj devenigis nomon de la lando, kiun akceptis ankaŭ romianoj. Tiu ĉi nomo konserviĝis ĝis nuna tempo. Sed nek tiun ĉi miton, nek nomon de la lando egiptoj ne konis kaj ne uzadis. Por sian landon ili uzis aliajn nomojn.

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Aigyptos en la ĉeĥa Vikipedio.*
La **Women's Freedom League** (*Virina ligo por libereco*) aŭ **WFL** estis brita organizaĵo kiu kampanjis por virinbalotrajto kaj egaleco inter viroj kaj virinoj.

La ligo fondiĝis en 1907 post malkonkordo en la Women's Social and Political Union (*Socia kaj politika unio de virinoj* aŭ *WSPU*). La fonditoj de la WSPU, Emmeline Pankhurst kaj Christabel Pankhurst celis malkunvoki la ĉiujaran kongreson kaj estri la organizaĵon nure kun mem-nomumita komitato. Sep dek membroj forlasis la WSPU, notinde Teresa Billington-Greig, Charlotte Despard, Elizabeth How-Martyn, Dora Marsden, Helena Normanton, kaj Margaret Nevinson, kaj fondis la WFL.

La ligo estis, kiel la WSPU, militema organizaĵo kiu volonte rompis leĝojn: pli ol 100 WFL-membroj estis malliberigitaj. Tamen, malkiel la WSPU, WFL estis tute senperfortema. WFL kontraŭis vandalismon kontraŭ nepublika propraĵo kaj aparte kontraŭis la WSPU kampanjon de krimbruligo. Anstataŭe, la ligo protestis per impostrezisto, nekompletigado de popolnombraj dokumentoj kaj senperfortemaj manifestacioj. Ekzemple, WFL-membroj sin enĉenigis en la brita parlamentejo, la House of Commons.

Kiam la Unua Mondmilito komenciĝis en 1914, la pacista WFL (ankoraŭ malkiel la WSPU) ne apogis la militon kaj ne laboris kun la registaro. Ĝi paŭzis virinbalotrajtistan aktivadon por fari homhelpan laboron, sed rekomencis en 1916.

En 1918, kiam virinoj unue povis voĉdoni kaj kandidati en balotado, WFL-membroj Despard, How-Martyn kaj Emily Phipps memstare kandidatis por parlamenta membreco. Kiel ĉiuj pacistaj kandidatoj en tiu balotado, ili malsukcesis. Poste, ili daŭris la virinrajtan aktivadon, aparte pri egala laborpago kaj egalaj moralaĵoj.

Kvankam nuntempe malpli fama ol la WSPU, la WFL tamen havis pli da membroj. La WSPU neniam havis pli ol ĉ. 2,000 membrojn, kaj la WFL havis pli ol 4,000. Ankaŭ la ligo pli longe daŭris: la WSPU estis dissolvita en 1917, kaj la WFL en 1961.

Notoj
-----

Ĉi tiu artikolo estas bazita sur ĝia angla versio.

Vidu ankaŭ:

* Arkivigite je 2010-05-29 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Women's Freedom League en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Wondelgem** (surfaco 5,82 km²) estas ekde la fusio kun Gento unu el la komunumoj de la 13 aliĝintaj komunumoj kaj nombras 11.897 enloĝantojn (2003). Wondelgem situas okcidente de la centro de Gento, sude de la najbara komunumo Evergem kaj norde de la Genta komunumo Mariakerke.

En Wondelgem estas du preĝejoj. En la kvartalo Westergem estas la malgranda preĝejo de Sankta Godeliva. La pli granda preĝejo de Sankta Katarina troviĝas ĉe la "Vroonstalledries", malgranda arbaro, centre de Wondelgem.

La nomoj "Wondelgem" kaj "Vroonstalle" estas ĝermanaj kaj reiras ĝis la tempo de la merovingoj. Ili estas menciataj unuafoje en dokumento je la 5-a de majo de 996.

Trafluas Wondelgem du akvofluoj: la Lieve, rivero kiu dum la mezepoko estis tre grava por Gent. Alia akvofluo estas la "Ringvaart", sur kiu ŝipoj de la Skeldo povas surveturi la kanalon Gent–Terneuzen en Langerbrugge. En Wondelgem laŭlonge de la Ringvaart kelkaj grandaj entreprenoj havas sian sidejon. Ĝi estas do grava por la komunumeto.

Publika transporto en Wondelgem
-------------------------------

La stacidomo de Wondelgem
La stacidomo de Wondelgem malfermiĝis en 1861 kaj situas ĉe linio 58;
Gent–Eeklo. La trajno de Gento Sankta Petro al Eeklo, aŭ inverse, estas la sola pasaĝera trajno, kiu haltas en Woldelgem.

Laŭ esploroj en la jaro 2005, la stacidomo de Wondelgem estas la plej malbona stacidomo de la provinco Okcidenta Flandrio. La NMBS tial promesis prioritate renovigi ĝin.

Krom trajno ankaŭ tramo pasas en Wondelgem. La tramlinio 1 rekte portos vin ĉu al Flanders Expo laŭ la stacidomo de Gento Sankta Petro, ĉu al Evergem.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝejo pri Wondelgem Arkivigite je 2005-08-02 per la retarkivo Wayback Machine
**Ádám Horváth** ([AdAm horvAt]; naskiĝis la 18-an de novembro 1861, en Kecskemét, mortis la 16-an de septembro 1915, en Budapeŝto) estis hungara juristo, politikisto, profesoro kaj ĵurnalisto. Lia patro estis János Horváth (kuracisto).

Biografio
---------

Ádám Horváth frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Nagykőrös, poste li studis juron en Kecskemét kaj Budapeŝto. Li estis ankaŭ memservanta soldato, poste li akiris juran diplomon en 1884. Post siaj studoj li estis komencanta juristo en Budapeŝto 2 jarojn. En 1886 li ekinstruis en la jura akademio de Kecskemét, krome li komencis politikadi. En la sama jaro li duelis kaj li vundiĝis pro pafo. En 1887 li estis elektita parlamenta deputito, tial li interrompis la instruadon. Li estis elektita dufoje parlamentano en la ordinaraj periodoj. En 1902 li forlasis la politikon kaj li estis nomumita ĉefprokuroro de Kecskemét. Li abdikis post 3 jaroj kaj li vivtenis sin el ĵurnalismo en Budapeŝto.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Mit olvas a kecskeméti köznép?* (1883)
* *Egy divatos betegség* (1888) - prelego

Referencoj
----------

1. ↑

hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
Édith Piaf.
***Non, je ne regrette rien*** estas franca kanto komponita en 1956, rekonata pro la interpreto de la tutmonde fama kantistino Édith Piaf la 10-an de novembro 1960. La teksto estis verkita de Michel Vaucaire, la muziko komponita de Charles Dumont kaj ĝia titolo tradukeblas kiel "Ne, mi bedaŭras nenion".

Piaf dediĉis ĝian interpreton al la Franca Fremdula Legio. En la momento kiam ŝi ekkantis kaj surbendigis la kanton, Francio troviĝis en militista konflikto, la Alĝeria Milito de Sendependeco (1956-1962), kaj la legio, kiu premis por ŝtatpuĉo kontraŭ la civila registaro de Alĝerio altrudita de De Gaulle, la Fremdula Legio adoptis la kanton kiam la rezistado estis rompita en aprilo 1961.

Interpretoj
-----------

La kanto estis interpretita poste de diversaj artistoj kaj estis uzita de Bad Boys Blue, Johnny Hallyday, Tina Arena, Isabelle Boulay, Dalida (en itala kaj en hispana lingvoj), Raphael, Estela Raval, Vicky Leandros (en germana lingvo), Les Garçons Bouchers, Garou, Patricia Kaas, Mireille Mathieu, Marc Lavoine, Nicole Martin, Amy Diamond, la franca regea grupo Danakil, en la turniro de 2009, Julie Pietri, Elena Roger, Rammstein, Marie-Chantal Toupin, In-Grid, Natasha Saint-Pier, Cássia Eller, Javiera Mena, inter aliaj. Ĝi estis la muzikaĵo kiu metis finon al la biografia filmo pri Piaf, *"La vivo rozkolora"* kies ĉefrolulo estis Marion Cotillard kaj kiu gajnis la Oskar-premion pro ĝi en 2007.

Referencoj
----------

1. ↑  Interpreto de la kanto
2. ↑  Cooke, James J. (1990). *Alexander Harrison, Challenging de Gaulle: The O.A.S. and the Counterrevolution in Algeria, 1954–1962*. The International Journal of African Historical Studies. Boston: Boston University African Studies Center.
3. ↑  Porch, Douglas (1991). *The French Foreign Legion: A Complete History*. London: Macmillan. ISBN 0-333-43427-7

Eksteraj ligiloj
----------------

* «Non, je ne regrette rien» interpretita de Édith Piaf, en la arĥivoj de la Institut national de l'audiovisuel, 1960
* Esperanta traduko[*rompita ligilo*]
**Alexander Lee Eusebio** (koree: 알렉산더 리 유세비오, fakte **Aleksander**), pli konata kiel **Alexander** (알렉산더) aŭ **Xander** (naskiĝis la 29-an de julio 1988 en Honkongo) estas korea kantisto portugal-ĉin-devena, repisto kaj prezentisto.

Kelkfoje aperis en radiaj disaŭdigaĵoj kaj amuzaj programoj en la korea televido. Krome estis manekeno por kelke da projektistoj de modo, interalie por la fama korea Lee Sang Bong. Provante siajn fortojn kiel aktoro, prezentiĝis en korea serio *Immortal Masterpiece*, por kiu surbendigis la kanton *Kimchi Song*. Gaste aperis ankaŭ en God’s Quiz, sezono 3. Aktuale laboras kiel soloa voĉisto.

Prezentiĝoj
-----------

Alexander famiĝis kiel membro de k-popa knaba muzikgrupo U-KISS. Post ties forlaso spektaklis en Honkongo per „When Alexander Met You..." aŭguste 2011, kie unuafoje ekkantis „Bad Girl" dum sia privata rekonto kun fervoraj subtenantoj. Malgraŭ promocio de la evento limigita nur al sociaj amaskomunikiloj, ĉefe Tvitero kaj Facebook venis aŭskultantoj de la tuta mondo.

Decembre 2011 dum la aranĝo Akasaka Blitz aperis en Tokio kaj en Kuala Lumpur, en Malajzio, kie prezentis sian debutan unuopaĵon „I Just" kune kun „Oh! Baby", kaj „그남자 (That Man)".

En Singapuro julie 2012 okazis renkonto „Specially for Xanderettes", kie ekkantis interalie la kanton „김치송 (Kimĉio Song)".

Privata vivo
------------

Adoleskiĝis en Makao, studis komunikadon en Kalifornio. Nun loĝas en Seulo. Lia patro Anthony Eusebio estas duone ĉino, duone portugalo kaj lia patrino Chungmi Lee estas koreino. Li havas pli aĝan fratinon Victoria. Sian antaŭnomon ricevis post sia avo, Alejandro, hispan-filipindevena. Alexander estas kristano, engaĝita en la 3rd Wave Music, sudkorea kristana eldonejo.

Konata de sia kapablo paroli en 7 lingvoj: angla, kantona, mandarena, korea, japana, hispana kaj portugala. Kun la fratino lernas la francan.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo Arkivigite je 2012-07-05 per la retarkivo Wayback Machine
* retejo de Xanderettes


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 589799
* MBA: bdc7f09b-df59-411d-a238-f8e96658cb8d
 |
**Ádám Marosi** [maroŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Marosi Ádám** estas hungara moderna pentatlonisto, skermisto, trifoja olimpiano, trifoja mondĉampiono.

Ádám Marosi naskiĝis la 26-an de julio 1984 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ádám Marosi estis moderna pentatlonisto, ankaŭ skermisto en 2 ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara pentatlona ĉampiono 11-foje inter 2003-2013 unuoble, teame aŭ stafete, hungara skerma ĉampiono en 2013. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2012, Hungario en la Somera Olimpiko 2016 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2020 kun bronza medalo (unuoble en 2012), krome en mondĉampionumoj li estis la unua trifoje en en 2009 kaj 2011 unuoble, teame kaj stafete. Li venkis ankaŭ en eŭropaj ĉampionumoj same trifoje en 2004, 2010 kaj 2011. Li ricevis signifan ŝtatan premion en 2012.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 815398
 |



* Portalo pri Biografio
Promocia foto de Kennedy por la televida serio *Sarge*, 1971
Kennedy kiel Bumper Morgan en *The Blue Knight*, 1976
**George Harris KENNEDY, Jr.** (la 18-an de februaro 1925 - la 28-an de februaro 2016 ) estis usona aktoro kiu gajnis Oskaron.

Kariero
-------

En 1963, li partoprenis en la filmo *Detective by Necessity* kune kun Danny Kaye kaj Telly Savalas. En 1965 li partoprenis en la filmo *Miraĝo* kune kun Gregory Peck.

En 1967 li gajnis Oskaron pro sia rolo kiel duaranga aktoro en la filmo *Luko, la Malvarmetmanulo* apud Paul Newman. En 1968 li ludis en la filmo *Boston Strangler (filmo)* kune kun Henry Fonda.

En la 1970-aj jaroj, Kennedy iĝis preskaŭ-stelulo kaj gajnis grandajn rolojn kaj kreskantan respekton. Tamen, en la 1980-aj jaroj lia kariero komencis malkreski kaj li revenis por ludi serion de ĉefroloj en ne ĝuste pintaj filmoj, inkluzive en televido. Kennedy estas la patro de du adoptfilinoj.

Li ankaŭ partoprenis en la filmserio la *The Gun Dies Laughing*. Aktorinte en kvar aviadaj katastrofaj filmoj, la unua el kiuj estis la furoraĵo *Flughaveno*. En 1978 li partoprenis en la filmoj *Death on the Nile* kaj *General on the crosshairs*.

En la televidserio *Dallas* li rolis kiel Carter McKay, naftomagnato kiu igas JR Ewing en sukcesa fraŭdo vendi sian parton en la familia firmao "Ewing Oil" al sia malamiko Cliff Barnes.

En 1990 li faris gastan aperon en la sudkorea filmo *Mayumi*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* George Kennedy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio George Kennedy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* George Kennedy ĉe Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813506
* GND: 131659006
* LCCN: no2007035781
* VIAF: 106983364
* ISNI: 0000000118847195
* LIBRIS: 393996
* SUDOC: 074710605
* BNF: 13895934t
* NKC: xx0211081
* ICCU: RAVV240125
* BNE: XX1166581
 |
**Ádám Somorjai** [ŝomorjai], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Somorjai Ádám Árpád** estas hungara katolika pastro, benediktana monaĥo, mezlerneja kaj altlerneja instruisto. Lia monaĥa nomo estas Ádám ekde 1974.

Ádám Somorjai naskiĝis la 13-an de aŭgusto 1952 en Esztergom.

Biografio
---------

Ádám Somorjai maturiĝis en franciskana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1970, poste li vivis en Pollando, kie li lernis la polan lingvon. Hejmenveninta li estis tradukisto en fabriko. En la jaro 1972 li estis soldato, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1980. Li interrompis la studentajn jarojn kaj li aliĝis al la benediktanoj en 1974 kaj ekde 1976 li studis ankaŭ en Teologia Akademio. Li pastriĝis en 1980, poste li estis gimnazia instruisto en Győr 4 jarojn. Inter 1984-1986 li plustudis, fine doktoriĝis en Romo. Inter 1986–1993 li instruis en teologia altlernejo kaj ankaŭ en gimnazio en Pannonhalma. Ekde 1988 li okupiĝis ankaŭ pri libroeldonoj. Inter 1993 kaj 2017 li vivis en Vatikano, kie li ricevis taskojn, ekzemple inter 2000-2007 li estis arkivisto. Li ricevis hungaran premion en 2005.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A makariosz/szimeoni iratok* (1995)
* *A magyarországi szerzetesrendek apostoli vizitációja, 1927-1935* (2008)
* *Kelemen Krizosztom pannonhalmi főapát emigrációs évei, 1947-1950 : különös tekintettel a Magyar Bencés Kongregáció jogfejlődésére* (2014)
* *Menedékben. Amerikai diplomaták Mindszenty bíborosról 1957-1970.* (kunaŭtoro, 2019)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 682008
* SUDOC: 152356606
 |
**Márton Lengyel** [lendjel], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Lengyel Márton János** estis hungara ekonomikisto, altlerneja instruisto, fremdultrafikisto, esperantisto.

Márton Lengyel naskiĝis la  14-an de aŭgusto 1940(nun 1940-08-14) en Budapeŝto, li mortis la 10-an de majo 2015 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Márton Lengyel maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1958, poste li akiris diplomon en Universitato Károly Marx en 1963. Post la diplomo li laboris en entrepreno, ekde 1968 ĝismorte la havis postenojn en la turismo. Inter 1980-1985 li studis en politika altlernejo, inter 1986-1990 li laboris en la fremdultrafika mondorganizaĵo en Madrido, inter 1990-2001 li estis docento en la menciita universitato. En UK 1983 lia teatraĵo prezentiĝis. Li edziĝis en 1982. Li ricevis premiojn inter 1992-2015.

Elektitaj libroj
----------------

* *A turizmus információrendszere* (1970)
* *Tourism Master Plans* (1985)
* *Dimensiones del Tourismo* (1990)
* *A turizmus általános elmélete* (1992, 1994, 2004)
* *Magyarország csatlakozása az Európai Unióhoz – Turizmusstratégia* (1999)
* *TDM működési kézikönyv* (2008)

Liaj teatraĵoj
--------------

* *Ön látta már a próféta lábnyomát?* (1981)
* *Betonterápia* (1985)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 849257
 |



* Portalo pri Biografio
**Ádám Szentpétery** [sentpEteri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szentpétery Ádám** estas slovaka pentristo, restaŭristo, altlerneja instruisto kun hungara deveno.

Mozaiko fare de Ádám Szentpétery
Ádám Szentpétery  naskiĝis la 24-an de februaro 1956 en Rožňava.

Biografio
---------

Ádám Szentpétery apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio, poste en Slovakio. Li abiturientis en arta mezlernejo en Košice en 1975, poste li akiris diplomon en Akademio de Belartoj en Bratislavo en 1982. Post la diplomo li instruas en pluraj lernejoj. En la studjaro 1990 li instruis en la industriarta mezlernejo en Košice, poste en la sama urbo, sed jam en universitato. En 2004 li atingis la rangon docento, en la sekva jaro li estis nomumita katedrestro. Nuntempe Szentpétery vivas kaj laboras en Rožňava kaj Košice. En liaj pentraĵoj estas geometriaĵoj, ekde 1993 li emfazis la simetrion. Li ricevis premiojn inter 1982-2007, la lasta estis grava hungara premio.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Poprad (1992)
* Miskolc, Budapeŝto (1995)
* Prago (1998)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Košice (1989, 2000)
* Parizo (1990)
* Budapeŝto (1991, 1997, 2007)
* Munkeno (1998)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2018-08-30. Alirita 2018-08-30.

* Adam Szentpétery - instagram


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617644
* GND: 123159717
* VIAF: 8287724
* ISNI: 0000 0000 8355 2273
* NKC: jo2010586301
 |
Nijisanji-Liver Tsukino Mito, ekzemplo de virtuala jutubisto
**Virtuala jutubisto** (バーチャルユーチューバー, *bācharu yūchūbā*?), aŭ **VTuber** (ブイチューバー, *buichūbā*?) estas enreta artisto, tipe japanlingva jutubisto kaj/aŭ tujelsendfluisto, kiu estas reprezentata de (kutime animeo-inspirita) diĝita avataro produktita per komputilaj grafikaĵoj kiel Live2D.

La 13-an de junio 2011, Briti-loĝanta japana videoblogisto Ami Yamato alŝutis sian unuan filmeton, kiu prezentis animacian, virtualan avataron parolantan al la kamerao. En 2015, Mattel komencis alŝuti filmetojn de Pupo Barbie kiel adoleska videoblogisto al YouTube. Tiam, en fino de 2016, Kizuna AI, konsiderata kiel la unua VTuber, faris sian debuton ĉe YouTube, ne nur uzante la terminon "Virtuala YouTuber" por la unua fojo sed kreante kaj popularigante ĝin. Dublita de Nozomi Kasuga, Kizuna AI kreis senton de "vera intimo" kun fervoruloj dum ŝi estis respondema al iliaj demandoj. Post dek monatoj, ŝi havis pli ol du milionojn da abonantoj kaj poste fariĝis kultura ambasadoro por la Japania Nacia Turisma Organizo. La subita populareco de AI incitis VTuber-an tendencon; post du kaj duono da monatoj, la nombro de aktivaj VTuber-oj pligrandiĝis duoble, nome de 2000 al 4000. De ĉi tiuj, Kaguya Luna kaj Mirai Akari sekvis AI kiel la due kaj trie plej popularaj VTuber-oj, kun 750 000 kaj 625 000 abonantoj respektive. Nekomiya Hinata, alia frua VTuber, akiris sekvantaron de 500 000 en ses monatoj. En oktobro 2018, la apero de Kizuna AI sur NHKa spektaĵo intervjuanta japanajn ricevintojn de la Nobel-premio incitis polemikon koncerne al la prezentado de virinoj en japana kulturo.

Taksado kaj tendencoj
---------------------

VTuber-oj estas respondecaj je aro da eksperimentoj kaj iliaj aktivecoj inkluzivas komunikadon, videoludadon, kantadon kaj dancadon. Ili specialiĝas je produktado de originalaj kantoj kaj havas fortajn ligojn al muziko. Pluraj firmaoj ankaŭ kreas ligojn inter VTuber-oj kaj la muzika industrio per fondado de muzikeldonejo, tenanta tujajn VR-koncertojn.

Referencoj
----------

1. ↑   Ami Yamato 13a de junio 2011.
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Otmazgin & Ben-Ari 2020.
5. ↑

* Kategorio Virtuala jutubisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ágfalva** estas vilaĝo en Hungario en regiono **Okcidenta Transdanubio** en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono **Sopron-Fertőd**. Ŝajnas, la vilaĝnomo estas misa traduko de la germana vilaĝdomo **Agendorf**.

* Poŝtkodo: 9423
* Areo: 13  km²
* Loĝantaro: 1950.
* Telefonprefikso: 99

Situo
-----

La komunumo situas laŭ la fervojo inter Sopron kaj Aŭstrio, estas ankaŭ fervoja trapasejo. Flankovoje Sopron estas facile alirebla.

Historio
--------

Post disiĝo de Aŭstrio-Hungario en 1918 mallarĝa koridoro de Okcidenta Hungario aldoniĝis al Aŭstrio. Aŭstroj malrapide komencis okupi la koridoron, sed en 1921 en vilaĝo **Ágfalva** bataleto okazis inter aŭstroj kaj hungaraj memservantoj. La aŭstroj retiriĝis, la hungaroj fondis bonusujon **Lajta** kaj proklamis sendependecon en Oberwart (hungare **Felsőőr**). La efemera landeto uzis eĉ apartan poŝtmarkon. Fine en 1921 okazis plebiscito en Sopron kaj en kelke da najbaraj vilaĝoj. Rezulte Sopron kaj la proksimeco restis hungara (ankaŭ **Ágfalva**), la ceteraj koridorpartoj (tie ne estis plebiscito) iĝis aŭstra, bonusujo **Lajta** ĉesis. Ágfalva tiel iĝis limotrapasejo.

En 1945 la germanoj estis pelitaj al Germanio kaj konstruiĝis Fera Kurteno. La vilaĝo vivis en kvaranteno. En 1989 la fera kurteno ĉesis unuafoje ĝuste en ĉirkaŭaĵo de Sopron.

La vilaĝo havas du barokajn preĝejojn, katolikan kaj luteranan.

* Kategorio Ágfalva en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)