recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Vintra sunsubiro en la Sonia Arbaro.
La **Sonia Arbaro** aŭ **Sonia Forsto** (nederlande *Zoniënwoud*, france *Forêt de Soignes*) estas arbaro de 4421 hektaroj en la sudorienta bordo de Bruselo, Belgio.

La arbaro kuŝas sur la flandraj municipoj Sint-Genesius-Rode, Hoeilaart, Overijse, kaj Tervuren, en la Brusela Ĉefurba Regiono, nome sur la dulingvaj municipoj Uccle/Ukkel, Watermael-Boitsfort/Watermaal-Bosvoorde, Auderghem/Audergem, kaj Woluwe-Saint-Pierre/Sint-Pieters-Woluwe, kaj sur la valonaj urboj La Hulpe kaj Waterloo. Tiele, ĝi etendiĝas sur ĉirkaŭ la tri Belgiaj Regionoj.

Ĝi estas administraciata de Flandrio (56%), de Brusel-ĉefurba Regiono (38%), kaj Valonio (6%). Estas kelkaj najbaraj eroj de privataj arbaroj kaj la *Kapucijnenbos*, nome "Kapucena Arbaro", kiu apartenas al la Reĝa Donaco. 

En 2017, la Sonia Arbaro estis enlistigita kiel Monda Heredaĵo de Unesko, kaj ĝi estas la nura Belgia komponanto de la multŝtata 'Malnovaj kaj prahistoriaj eŭropaj fagaj arbaroj (Unesko)'.

Notoj
-----

1. ↑  Konata ankaŭ kiel la **forsto** aŭ **arbaro de Soignies**, kaj se derive el la valona la **forsto** aŭ **arbaro de Soignes**.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sonia Arbaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Soniarbara Platformo (flandre kaj france)

50° 46′ N 4° 25′ O﻿ / ﻿50.767 °N, 4.417 °O﻿ / 50.767; 4.417 (mapo)
| Poeta narciso |
| --- |
| blanka narcisoblanka narcisoPoeta narciso (*Narcissus poeticus* 'Actaea') |
| **taksonomio** |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| *Domaino:* | Eŭkariotoj (*Eukaryota*) |
| *Regno:* | Plantoj (*Plantae*) |
| *Klaso:* | Vaskulaj plantoj (*Tracheophyta*) |
| *Klaso:* | Angiospermoj (*Angiospermae*) |
| *Klaso:* | Unukotiledonaj (*Liliopsida*) |
| *Ordo:* | Asparagaloj (*Asparagales*) |
| *Familio:* | Amarilidacoj (*Amaryllidaceae*) |
| *Genro:* | Narciso (*Narcissus*) |
| *Specio:* | Poeta narciso (*N. poeticus*) |

 |

**Poeta narciso** (*Narcissus poeticus*) estas plantospecio el la genro narciso, el la familio Amarilidacoj (Amaryllidaceae).

Priskribo
---------

La poetaj narcisoj estas bulbaj plantoj kaj kreskas 40 ĝis 50 cm alte, la folioj larĝas nur 5-8 mm. La floroj estas kreme blankaj kaj havas meze flav-ruĝan pluskorolon. La floroj staras unuope surtige kaj aperas ekde aprilo. La planto estas venena kaj entenas en la bulboj la alkaloidon narcisino kaj narcipoetino.

Nomo
----

La nomo narciso devenas de la greka verbo νάρκειν (*narkein*), kiu havas la signifon "narkoti" (komparu la vorton narkozo). La poetnarciso, kiu kreskas en Grekio, fakte elradias tre intensan kaj narkotigan odoron. La romianoj transprenis la grekan plantonomon en la latina formo *narcissus*. Ovidio en sia verko "Metamorfozoj" rakontis la legendon de la memenamiĝinta junulo Narciso, kiu estis transformita al la floro narciso. En sia libro Ovidio skizis la planton tiom detale, ke sendube eblas identigi la planton.

Kiam Carl von Linné kreis sian sistemon de plantonomoj, li konservis la nomon narciso. La vorton *narcissus poeticus* por la poeta narciso tamen nur post tio kreis la biologo *Matthias Lobelius*.

Disvastiĝo
----------

|  |
| --- |
| poeta narcisopoeta narcisopoeta narciso (*Narcissus poeticus*) |

Poetaj narcisoj estis alhejmigitaj originale en la Mediteranea areo, sed poste surmonde disvastiĝis ties kultivado. La planto ŝatas la kalkomalriĉan kaj humidan lokon kiel humidaj kampoj kaj marĉoj.

La planto kiel sovaĝa planto estas tre danĝerita kaj konvene al tio tre protektita.

Plimultiĝo
----------

La poeta narciso plimultiĝas vegetative per idbulboj.

Uzo
---

Poeta narciso estas – post flava narciso – la ekonomie plej gravaj narcisoj. Ĝi aperas ĉiujare en granda kvanto surmerkate kiel tranĉita floro el bedoj.

Referencoj
----------

1. ↑  PIV

* Poeta narciso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
David Blunkett en 2015
**David BLUNKETT** (naskiĝis la 6-an de junio 1947) estas parlamentano por la Brita Laborista Partio. Li estas denaska blindulo.

Blunkett naskiĝis en la urbego Sheffield en malriĉa familio ĉar lia patro mortis en industria akcidento. Li edukiĝis en specialaj lernejoj por blindaj infanoj en Sheffield kaj Shrewsbury. Liaj vivŝancoj ŝajnis limigitaj tamen li gajnis lokon ĉe la Universitato de Sheffield kaj fariĝis la plej unua elektita ano de la konsilantaro de la urbego kiam li havis 22 jarojn.
Li fariĝis tre bonkonata tra la lando kiel maldeskstrema konsilantara gvidanto en la 1980-aj jaroj kaj estis elektita al la Nacia Estrara Komitato de la Laborista Partio.

En 1987, dum nacia balotado li elektiĝis kiel parlamentano por la elektodistrikto Brightside en Sheffield. Li fariĝis la registara proparolanto pri loka administrado kaj en 1992 aliĝis al la opozicia paroministraro kun respondeco pri sanaferoj kaj en 1994 prenis respondecon pri edukadaj aferoj.
Li kombinas fervoron por reformado kun konservativa sinteno pri sociaj aferoj kaj fariĝis favorato de la nova ĉefo de la Laborista Partio, Tony Blair.

Post la grandega venko de la Laborista Partio en la nacia balotado en 1997 li fariĝis la unua blinda brita ministro kiel Ministro por Edukado kaj Laboro. Tio estis grava posteno en registaro kies ĉefministro Tony Blair priskribis siajn prioritatojn kiel "edukado, edukado, edukado" kaj samtempe promesis malgrandigi la nombron de infanoj en ĉiu klaso tra la lando.
Fakte, universitata edukado fariĝis la plej polemika afero por Blunkett ĉar li proponis ke studentoj pagu por instruado – tradicie tio estis senpaga.

En 2001 Blunkett promociiĝis kaj fariĝis Ministro pri Enlandaj Aferoj.
Enmigrado kaj azilpetantoj estis kaj restas gravaj problemoj por Blunkett kaj li proponis novajn leĝojn por limigi neleĝan enmigradon kaj la rajtojn de azilpetantoj. Li ankaŭ proponis enkonduki nacian indentigan karton. Ambaŭ aferoj provokis fortajn debatojn kaj kritikojn.

La gvidhundoj de Blunkett fariĝis konataj vizitantoj al la parlamentejo sed kutime lia blindeco ne estas rimarkinda afero.

* Kategorio David Blunkett en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 14737
* GND: 120184664
* LCCN: n96107098
* VIAF: 84253341
* ISNI: 0000 0001 1462 0890
* SUDOC: 075140942
* NLA: 35720167
* NDL: 00673400
* NKC: js20060901019
 |
**Baalo** estis ofta nomo de lokaj kaj komunaj dioj inter la okcident-aziaj popoloj. La kanaanidoj rigardis ĝin dio de la produktemo kaj plej alta moŝto de la panteono.

Baalo en la ŝemidaj lingvoj signifis *sinjoro*, *mastro*, *edzo*, sed oni uzis la vorton ankaŭ alisence (Baalo de la flugiloj).

dekstraBaalo estis ĝenerala dio de la produktemo, en tiu senco, lia titolo estis la Sinjoro de la Tero. Oni nomis ĝin ankaŭ Sinjoro de Pluvo kaj Roso (en Kanaano tiuj du precipitaĵoj tre gravis por la agroproduktemo).

En la ugaritaj tekstoj kaj en la hebrea Malnova testamento, **Baalo** estis Sinjoro de la tempesto, rajdanta sur la nuboj. En la fenicia lingvo, ĝi estis *Baal-Samem* (signifinte: Sinjoro de la Ĉieloj).

Priskribo de Baalo aperis unuafoje sur argilaj tabuloj el la mezo de la 2-a jarmilo a.K. elfositaj en norda Sirio.

Oni pensis, ke la produktemecon karakterizas 7-jaraj periodoj. Laŭ la kanaana mitologio, Baalo – dio de la vivo kaj produktemo – luktas daŭre kun Moto. Se venkis Baalo, sekvis sep jaroj da produktemaj jaroj, se venkis Mot, sekvis sep jaroj da malsato kaj sekeco.

**Baalo** popularis eĉ en Egiptio ekde ĉ. -1400 ĝis 1075 a.K. Laŭ efiko de la aramoj, kiuj elparolis ĝin *Bel*, la dio konatiĝis kiel *Belos* kaj oni identigis ĝin kun Zeŭso.

**Baalon** adoris diversaj komunumoj kiel lokan dion. Tion jam mencias eĉ la Malnova testamento.

En Izraelo oni adoris **Baalon**, kies nomo signifas "mastro", rivale al Javeo. Lian kulton promociis, ekzemple, Izebel, edzino de la reĝo Aĥabo de la norda regno.

La nomo Belzebubo estas misformo aperinta en la Biblio. Ĝi originale estis *Baal-Zebul* (Sinjoro de la Sideko), *Baal-Zebub* (Belzebubo) signifas "Sinjoro de la Muŝoj".

Tanit estis unu el la edzinoj de Baalo.

La ciklo
--------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Baal-ciklo.
La Baal-ciklo estas ugarita ciklo de rakontoj pri la kanaana dio Baalo (laŭvorte "Lordo"), ŝtorma dio asociita kun fekundeco. La teksto identas lin kiel la dion Hadad, la nordokcidenta ŝemida formo de Adado. Ili verkiĝas en la ugarita lingvo per kojnforma skribo sur serio de argilaj premaĵoj trovitaj en la 1920-aj jaroj en la *tello* de Ugarito (hodiaŭa Ras Ŝamra), kiu situis en la mediteranea marbordo de norda Sirio, kelkajn kilometrojn norde de la hodiaŭa urbo Latakio. La rakontoj inkludas *La mito de Baalo Alijan* kaj *La morto de Baalo*.

* Kategorio Baalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 101094
* GND: 118651366
* LCCN: no2020002712
* VIAF: 193713428
* SUDOC: 027403637
* NKC: jo2016908788
* BNE: XX5113315
 |
la vilaĝa kirko je Wartha
**Framskeleta kirko de Wartha'**(germane: *Fachwerkkirche Wartha*) estas monumentprotektita ejo (jam ekde 1979) en la urbokvartalo Wartha de Eisenach, Germanujo. Temas pri la plej malnova trabfakaĵkirko de Turingio - kaj ankaŭ pri la plej malgranda (grundmezuroj de 10 x 5,8 metroj).

Historio
--------

Laŭ la ciferoj sur la iama ventoflago ĝi starigitis en 1586. Kiam eksplodigitis la ponto trans Werra en la 1.4.1945 detruitis la plurajn jarcentojn aĝaj vitraloj de la kirko. Ilin anstataŭis ekde 1954 novaj buntaj.

Konstrumaniero
--------------

Stariĝo fariĝis kun armaturoj. Interne havas la rektangula halo kun unuetaĝaj galerioj (norda-/okcidentaflanke) ebenan plafonon. Atingas oni la galeriojn tra ŝtuparo en pergoloj alkonstruitaj norden. Meze de la interno estas ormanita pilastro el ligno kiu apogas la enmetitan trabon de la tegmentaro kaj la galerion.

Meblaro
-------

Datumas la okangla baptujo el la jaro 1587-a, la bronza sonorilo en la tegmentoturo ĉe la eosta flanko el la 16-a jarcento. Malantaŭ la altaro estas du ogivarkaj fenestroj el buntvitro kaj plumbo laŭ la stilo de artdekoro. Inter la fenestroj estas skulptita krucifikso el ligno el la 17-a jarcento. La en 1846 fare de la Knauf-oj konstruita orgeno (en klasikisma stilo) restaŭritis en 2000.

Banalaĵoj
---------

Maketo de ĝi spekteblas ĉe Mini-a-thür en Ruhla.

Referencoj
----------

1. ↑  EKMD-online

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Framskeleta preĝejo je Wartha en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hejmpaĝo
* broŝuro (2012) okaze de la Monumenta tago

50.99563888888910.205916666667Koordinatoj: 50° 59′ 44″ N, 10° 12′ 21″ O (mapo)
**Fernando GUILLÉN Gallego** (Barcelono, 27a de novembro 1932 - Madrido, 17a de januaro 2013) estis aktoro de kino, teatro, televido kaj dublado.

Biografio kaj kariero
---------------------

Li studis en Madrido kaj ekkarieris en teatro en universitata trupo, kun kiu ludis en *Tres sombreros de copa* (1952) de Miguel Mihura kaj *Escuadra hacia la muerte* (1953), de Alfonso Sastre, kun aliaj junuloj kiel Adolfo Marsillach, Agustín González kaj Juanjo Menéndez. Profesie ki ekkarieris en 1952 kun la kompanioj de Fernando Fernán Gómez kaj de Conchita Montes. Poste li formis propran kompanion kun sia edzino, nome la aktorino Gemma Cuervo, kun kie geedziĝis en 1960 kaj havis filojn nome la aktoroj Fernando kaj Cayetana, krom alia filino, nome Natalia.​ 

Krom en teatro li aktoris ankaŭ en televido kaj en kino, en kiu li debutis en 1953 per *Un día perdido*, de José María Forqué. Temn li karieris ĉefe en televido, debute fakte en ties komenco en Hispanio, en 1958, per la adaptaĵo de la verko *Pesadilla*, de William Irish, fare de Juan Guerrero Zamora. En la programo *Estudio 1* de TVE li ludis nombrajn teatraĵojn, same kiel en la programo *Novela*, plej ofte kun sia edzino Gemma Cuervo (*Levántate y lucha*, *Marie Curie* kaj *El fantasma de doña Juanita*, inter aliaj). Li laboris por famaj reĝisoroj kiel Adolfo Marsillach, Alberto González Vergel kaj Pilar Miró. Popularis lia partopreno en la adaptaĵo de la verko de José Zorrilla, *Don Juan Tenorio*, rolulo ludita ofte de aliaj aktoroj kiel Juan Diego kaj Carlos Larrañaga. En televido elstaris lia partopreno en serioj kiel *La saga de los Rius* (1976), *Los jinetes del alba* (1990) kaj *Motivos personales* (2004), kun Lydia Bosch kaj Concha Velasco. 

En kino li partoprenis regule ĉefe ekde la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj, elstare en *Mujeres al borde de un ataque de nervios* (1988) kaj *Todo sobre mi madre* (1998), ambaŭ de Pedro Almodóvar. Krom por Almodóvar, Guillén laboris ankaŭ por José María Forqué, Eloy de la Iglesia, Pedro Lazaga, Fernando Fernán Gómez, Imanol Uribe kaj Gonzalo Suárez, inter aliaj.

Kelkaj filmoj
-------------
Foto el 1913 de la katedralo
Vido de la katedralo el Rockefeller Center (Majo 2006)
Detalo de la katedrala fasado (Septembro 2006)
Detalo de la katedrala enirejo (Oktobro 2007)
Vido de la katedralo el tra la Kvina Avenuo, kun la bronza statuo de Lee Lawrie de Atlaso dekstre (Marto 2005)
La **Katedralo Sankta Patriko** aŭ en angla *The Cathedral of St. Patrick* (plej ofte nomita *St. Patrick's Cathedral*) estas novgotika romkatolika katedrala preĝejo en Usono kaj elstara rekonilo de Novjorko.

Ĝi estas la sidejo de la Ĉefepiskopeco de la romkatolika Arkidiocezo de Novjorko, kaj paroĥopreĝejo, situanta ĉe la orienta flanko de la Kvina Avenuo inter la 50a kaj la 51a Stratoj en Meza Manhatano, Novjorko, Novjorkio, rekte tra la strato el la Rockefeller Center kaj specife antaŭ la Atlasa statuo.

Plinovigo
---------

Laŭ la *Catholic News Service* (CNS, Katolika Novaĵservo) kaj la *Catholic News Agency* (CNA, Katolika Novaĵagentejo), la kardinalo Timothy Michael Dolan, fama Ĉefepiskopo de Novjorko, anoncis antaŭ ĉeestado de la urba parado dum la Tago de Sankta Patriko 2012 ke la katedralo suferos amasan kvinjaran, trifazan, plinovigon kontraŭ 175 milionoj da dolaroj pro diseriĝo de brikoj, mishejtado, kaj acida pluvo kaj poluado kiu formanĝis la marmoron el Tuckahoe el la 135-jaraĝa preĝejo. Donacintoj el la Ĉefepiskopeco kaj la Patronoj de la Katedralo jam kunigis 45 milionojn por la unua fazo, komence fine de Marto. Tio inkludas reparadon, restaŭradon, kaj purigadon de la fulgokovrita ekstero, kaj etendan purigadon de la eksteraj kaj internaj surfacoj de la makulitaj vitraĵoj. La katedralo restos malferma dum la plinovigaj verkoj kaj funkcios dum mesoj laŭ la katedrala rektoro, Monsinjoro Robert T. Ritchie. Ĉe Decembro 2014, la tuta plinovigo estis ĉirkaŭ dutrione kompleta.

Referencoj
----------

1. ↑  Restoring St. Patrick's Cathedral to cost $175 million, take five years. Arkivigite je 2012-07-26 per la retarkivo Wayback Machine Catholic News Service. 19a de Marto, 2012. Konsultita la 4an de Septembro, 2012
2. ↑  Cardinals launch drive to restore St. Patrick’s Cathedral. Catholic News Service. 20a de Marto, 2012. Konsultita la 4an de Septembro, 2012.
3. ↑

Bibliografio
------------

* Farley, John Murphy. (1908). History of St. Patrick's Cathedral Society for the propagation of the faith.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Katedralo Sankta Patriko (Novjorko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo: Katedralo Sankta Patriko (Novjorko)
* Virtuala vizito al la St. Katedralo Sankta Patriko (Novjorko)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 522400
* GND: 7720505-4
* LCCN: n79138672
* VIAF: 130177572
 |
**Konferenco de grandambasadoroj**, plennome **Konferenco de grandambasadoroj de ĉefaj aliancanaj kaj asociitaj potencoj** (angle *Conference of Ambassadors of the Principal Allied and Associated Powers*, france *Conférence des Ambassadeurs des principales puissances alliées et associées*) estis interaliancana organo de Entento post finigo de la unua mondmilito. Ĝi estis kreita en Parizo por celoj de konferenco en Spa. Pli poste ĝi estis *de facto* enmembrigita en Ligon de Nacioj kiel unu el ties gvidantaj organoj. La konferencon de grandambasadoroj kreis reprezentantoj de Usono, Brita imperio, Francio, Italio kaj Japanio. La konferenco de grandambasadoroj decidis diversajn teritoriajn disputojn, precipe de Pollando (inkluzive de ĉeĥoslovaka-pola disputo je Teŝinio kaj pola-litova diskuto je Vilensko kaj oblasto Suvalek). La konferenco de grandambasadoroj finis sian agadon en la jaro 1931.

* Kategorio Konferenco de grandambasadoroj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Konferenco de grandambasadoroj en Vikifontaro (Universala biblioteko)
La **Internacia Tago por Toleremo** estas ĉiujara internacia tago deklarita de Unesko en 1995 por konsciigi la publikon pri la danĝeroj de maltoleremo. Ĝi okazas je la 16a de novembro.

Ĉiujn duan jaron, la Premio Madanjeet Singh de Unesko por la progresigo de toleremo kaj senperforto anonciĝas je la Internacia Tago por Toleremo.

Konferencoj kaj festoj
----------------------

Ĉiujare oni organizas diversajn konferencojn kaj festojn por la Internacia Tago por Toleremo. Inter ili, "Desegnofilma Festo de Universala Toleremo" en Drammen, Norvegio, kiu organizis Internacian Desegnofilman Feston en 2013.

En Bangladeŝo oni festas la tagon per Kunveno de Paco. Laboratorio Preneur kaj la EMK-Centro organizas ĝin. La konferenco estas platformo por paroli kaj interŝanĝi pri la problemojn de la lando pri aferoj kiel paco, toleremo, falsaj novaĵoj, surreta sekureco, kaj malamo.

Vidu ankaŭ
----------

* Alianco de Civilizoj
* Interkultura dialogo
* La demando pri raso

Eksteraj ligoj
--------------

* Internacia Tago por Toleremo
* Deklaro de la Principoj de Toleremo

Referencoj
----------

1. ↑  "International Universal Tolerance Cartoon Festival" Arkivigite je 2013-12-22 per la retarkivo Wayback Machine, Universal Tolerance Organization, 2013. ()
2. ↑   Peace Summit 5 – Peace Summit (en-US). Alirita 2019-11-15.[*rompita ligilo*]

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo International Day for Tolerance en la angla Vikipedio.*
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Hrádek |

Koordinatoj: 50° 11′ 33″ N 12° 32′ 02″ O﻿ / ﻿50.19250 °N, 12.53389 °O﻿ / 50.19250; 12.53389 (mapo)

**Hrádek** (germane *Pürgles*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Krajková, troviĝanta en distrikto Sokolov. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km sude de Krajková. Estas ĉi tie registritaj 5 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 22 loĝantoj.

Konsisto de la vilaĝo estas ankaŭ teritorio de la eksa domaro Markvarec (germane *Marklesgrün*), kiu situis apud ŝoseo el Krajková ĝis Hrádek. La domaro pereis en la jaro 1956.

Hrádek situas en katastra teritorio **Hrádek u Krajkové** kun areo 4,02 km². En la katastra teritorio Hrádek u Krajkové situas ankaŭ Anenská Ves. Hrádek situas ankaŭ en katastra teritorio **Markvarec u Krajkové** kun areo 2,17 km².

Naturrilatoj
------------

Hrádek etendiĝas sur deklivoj de cismontaro de Ercmontaro sinkantaj direkte al Sokolova baseno. Komune kun ĉirkaŭaj domaroj ĝi situas sur mikaj ardezoj de ercmontara fundamento. Tra la vilaĝo trafluas rojo Dolinský potok.

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1300. Post la jaro 1945 okazis deviga ellandigo de la germana loĝantaro kaj la nombro de loĝantoj de la vilaĝo karakterize reduktiĝis. Plimulto de domoj estis deŝirita kaj la restintaj modernigitaj. El la devena plejparte trabfaka popola arkitekturo nenion konserviĝis.

En la jaro 1953 Hrádek fariĝis loka parto de Krajková.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 416 |
| 1880 | 410 |
| 1890 | 352 |
| 1900 | 400 |
| 1910 | 444 |
| 1921 | 447 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 475 |
| 1950 | 106 |
| 1961 | 101 |
| 1970 | 62 |
| 1980 | 25 |
| 1991 | 5 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 5 |
| 2011 | 8 |
| 2021 | 22 |

Pluaj fotoj
-----------

* HrádekHrádek
* HrádekHrádek
* HrádekHrádek
* HrádekHrádek
* HrádekHrádek
* Eksa domaro MarkvarecEksa domaro Markvarec

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Krajková (7) |
| --- |
| Anenská Ves ~ Bernov ~ Dolina ~ Hrádek ~ Krajková ~ Květná ~ Libnov |

 |
**Fakahina**, aŭ **Kaīna**, estas eta atolo en la okcidento de la Tuamotuoj en Franca Polinezio. La plej proksima insulo estas la atolo Fangatau kiu situas 72 km al la okcident-nord-okcidento.

Fakahina longas 9 km kaj ĝi maksimume larĝas 6,3 km. Ĝi havas terareon de 8 km2 kaj laguno de 20 km2. Ne estas konekto inter la laguno kaj la oceano.

Fakahina havis en 2012 155 loĝantojn. La ĉefvilaĝo estas Tarione.

Historio
--------

La antikva Ma'ohi popolo uzis la atolon kiel loko por oferadoj.

La unua registrita eŭropano kiu venis al Fakahina estis Otto von Kotzebue, velveturinte en servo de la rusaj caroj, en 1824. La atolo aperas kiel "Predpriati" en kelkaj mapoj.

Parto de la populacio de Fakahina estis translokita al Puka-Puka por labori en la produktado de kopro.

Estas regiona flughaveno en Fakahina inaŭgurita en 1985.

Administracio
-------------

Fakahina apartenas al la komunumo **Fangatau**, kiu konsistas el Fangatau kaj **Fakahina**.

Referencoj
----------

1. ↑   (1899) "Names of the Paumotu Islands, with the old names so far as they are known.", *Journal of the Polynesian Society* **8** (4), p. 264–268.  Alirita 7-a de januaro 2015..

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fakahina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Listo de atoloj (france)
* Oceanpunktoj
* Historio Arkivigite je 2008-05-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Ma'ohi popolo
* Fakahina flughaveno
Anglalingva mapo de la Denvera Bestoĝardeno
**Denvera Bestoĝardeno** aŭ en angla *Denver Zoo* estas instalaĵo de 32 ha situanta en la Urba Parko de Denvero (Koloradio), Usono. Fondita en 1896, ĝi apartenas al la urbo kaj kantono Denver kaj ricevas financon parte de *Scientific and Cultural Facilities District* (SCFD). Ĝi estis la plej populara paga allogaĵo en la Denvera metropolita areo en 2005.

Ĝi startis kun la donado de orfa Amerika nigra urso. Kun la konstruo de la *Bear Mountain* (Ursomonto), ĝi iĝis la unua bestoĝardeno en Usono kiu uzis naturmediajn ejojn pli ol kaĝoj kun kradoj. Ĝi etendis tiun koncepton pere de la *Primate Panorama* (simia pejzaĝo) kun malfermaj areoj por simioj, kaj la *Predator Ridge* (predomonto), kiu havas tri separatajn areojn tra kiuj animaloj rotacias por ke la koincidaj orodoj havigu median pliriĉigon. La *Toyota Elephant Passage* (kiu malfermis la 1an de Junio 2012) estas dividita en kvin areoj por rotacii variajn speciojn.

La **Denvera Bestoĝardeno** estas agnoskita de la (usona) Association of Zoos and Aquariums (AZA) kaj estas ankaŭ membro de *World Association of Zoos and Aquariums* (WAZA). En 2009, ĝi atingis kvalitan kodon ISO 14001. La Zoo malfermiĝas ĉiutage je 10:00 a.m.

Notoj
-----

1. ↑  Kelley, Joanne, "Destination: Denver (Record number of overnight visitors came to city in 2005)", *Rocky Mountain News*, 21an de Junio, 2006, paĝo 1B. Kontrolita 3an de Junio, 2012.

 Arkivigite je 2014-06-11 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2014-06-11. Alirita 2014-02-08.
2. ↑   History. *denverzoo.org*. Denver Zoological Society. Arkivita el la originalo je 2009-12-31. Alirita 1a Februaro 2010.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2009-12-31. Alirita 2014-02-08.
3. ↑   Denver Zoo. Arkivita el la originalo je 2022-10-25. Alirita 2022-10-25.

Bibliografio
------------

* Etter, Carolyn & Don (1995). *The Denver Zoo: a Centennial History*. Boulder, Colorado: Roberts Rinehart Publishers. ISBN 9781570980398.

* Kategorio Denvera Bestoĝardeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 470321
* LCCN: n96009416
* VIAF: 149996545
* ISNI: 0000 0001 0078 6419
 |
La **Sanktaluisa Bestoĝardeno** aŭ en angla **Saint Louis Zoological Park**, komune konata kiel **St. Louis Zoo**, estas bestoĝardeno en *Forest Park* (*arbarparko*) ĉe Sankta Luiso, Misurio, Usono. Ĝi estas agnoskata kiel ĉefa bestoĝardeno laŭ animala administrado, priserĉado, konservado, kaj edukado. La bestoĝardeno estas agnoskita de la Association of Zoos and Aquariums (AZA). La eniro estas senpaga baze sur publika subvencio el kultura instanco nome *Metropolitan Zoological Park and Museum District*; nur kelkaj partoj estas pagaj. Speciala ero estas la trajno *Zooline Railroad*, malgranda trajno por pasaĝeroj kiuj ĉirkaŭas la bestoĝardenon, haltinte ĉe la plej popularaj allogaĵoj. Sanktaluisa Bestoĝardeno estas malfermita ĉiutage de 9:00 a.m. ĝis 5:00 p.m. Dinoroarus estas unu el la nuraj ekspoziciaĵoj en la Zoo kiu postulas enirpagon.

La urbo aĉetis la unuan montraĵon, nome la Flugokaĝo, el la *Smithsonian Institution* post la Sanktaluisa Ekspozicio de 1904: post la starigo de la bestoĝardeno, oni aldonis novajn montrojn, areojn kaj konstruaĵojn dum jardekoj por plibonigi la zorgadon de animaloj, la gamo de animaloj kaj habitatoj montritaj, same kiel la edukadon kaj interpretadon.

38° 38′ 06″ Nordo 90° 17′ 24″ Okcidento﻿ / ﻿38.635 °N, 90.290 °U﻿ / 38.635; -90.290 (mapo)Koordinatoj: 38° 38′ 06″ Nordo 90° 17′ 24″ Okcidento﻿ / ﻿38.635 °N, 90.290 °U﻿ / 38.635; -90.290 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑   Saint Louis Zoo in St. Louis, Missouri. Arkivita el la originalo je 2022-07-31. Alirita 2022-08-7.
2. ↑   Saint Louis Zoo. Arkivita el la originalo je 2022-12-5. Alirita 2022-12-5.

* Kategorio Sanktaluisa Bestoĝardeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En la supra mapo pri la lingvodisdivido ĉirkaŭ la Norda Maro dum la jaro 900, la ruĝa kaj oranĝa koloroj estas la okcidenta kaj orienta varioj de la norena lingvo, violkoloras la gotlanda lingvo, flavas la anglosaksa en Britio, kaj inter la verdaj areoj estas la restaj varioj de la ĝermana lingvo, kun multe da saksa kaj marborde iom la frisa lingvoj en hodiaŭa norda Germanio kaj Nederlando. Krome bluas la krimee gota lingvo
La **gotlanda lingvo** (svede *gutamål* aŭ *gutniska*) estas la origina lingvo de la provinco Gotlando, nun en Svedio (antaŭe en Danio, antaŭ tio pli-malpli memstara); ĝi influis la gotlandan dialekton de la sveda lingvo (svede *gotländska*). Ĝi apartenas al la nordĝermana lingvaro, kun ioma parenceco al la orientĝermana lingvaro.

En la mezepoko, du tekstoj estis verkitaj en la gotlanda lingvo: Gotlanda leĝo kaj Gotlanda sagao; de la lasta ekzistas esperanta traduko farita de Gunnar Gällmo (Al-fab-et-o 2005).

Nuntempe la lingvo estas parolata de malmultaj homoj, precipe en la suda parto de la ĉefinsulo kaj en la dua insulo de la provinco Gotlando, Fårö, kiu havas tre apartan dialekton.

La flegadon de la nuna gotlanda lingvo prizorgas Gutamålsgillet, kun dulingva retpaĝo (gotlande kaj svede) ĉe <>.

Ĝis hodiaŭ, oni verkadas beletron (kaj poezion kaj prozon) en la gotlanda lingvo. La plej fama gotlandlingva poeto de la 20-a jarcento estis Gustaf Larsson (1893-1985), kies gotlandlingvaj poemoj (li verkis ankaŭ svede) aperis en *Gutniska dikter*, unua eldono 1961.
\_NOTOC\_

Lingvaj ekzemploj
-----------------

### Mezepoka lingvo

El Gotlanda sagao:

Gutland hitti fyrsti maþr þan sum þieluar hit. þa war gutland so eluist at þet daghum sanc Oc natum war uppj. En þann maþr quam fyrsti eldi a land Oc siþan sanc þet aldri.
(Gotlandon trovis unue viro, kiu nomiĝis Thjelvar.
Tiam Gotlando estis tiel sorĉita, ke ĝi tage sinkis
kaj nokte estis supre. Sed tiu viro unue portis fajron
al la lando, kaj poste ĝi neniam sinkis.)

### Nuna lingvo

El popolkanto:

Haile garden har ja säupe upp
u så hä lille kuddustumpu.
Av henne har ja int mair igen
än bärre hånni u rumpu.
(La tutan bienon mi fordrinkis  

kaj la bovineton.  

De ŝi, mi ne plu havas pli  

ol la kornojn kaj voston.)

### Patro Nia

Tradukita en 1742 de Jacob Toftén:

Oe Fadur, Du sum jäst i himmelij,
kume dit reike näste uss;
warde dein wilo sum i himmelij, så ukså pa jordene.
De dagliga braud gif us i dag,
uk fyrilat uss ora skulda,
sum wörr fyrilatum daim, sum uss skulduga järo.
Uk laid aij uss in i fristelse,
men heldur freia uss fra deij aumba.
Fyr reike jär ditt, uk makti, uk herlighaiti, ifra nu, uk i aiwiga teida.
Amen.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* 
*
**Oszkár Sashegyi** [oskAr ŝaŝhedji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Sashegyi Oszkár** estis hungara arkivisto, historiisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Kranczly* [krancli] ĝis 1938.

Oszkár Kranczly naskiĝis la  5-an de marto 1915(nun 1915-03-05) en Budapeŝto, li mortis la 25-an de oktobro 1994 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Oszkár Sashegyi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1933, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1938, en la sekva jaro filozofian diplomon. Post la unua diplomo li instruis en gimnazio, poste li estis stipendiulo en Vieno, pli poste inter 1941–1943 li laboris en Tutlanda Biblioteko Széchényi. Li soldatiĝis, poste li estis militkaptito inter 1943-1945. Hejmenveninta li estis tuj sendita al hungara instituto en Vieno. En 1948 la ofico ĉesis, hejmenveninta li estis arkivisto en la Hungara Tutlanda Arkivo ĝis la emeritiĝo en 1978 (ekde 1968 kiel vicarkivestro). Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1970, li doktoriĝis (DSc) en 1994 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ankaŭ estis docento en la universitato (1978–1994). Li ricevis 3 premiojn inter 1963-1994.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Német felvilágosodás és magyar censura. 1800–1830.* (ankaŭ disertaĵo, 1938)
* *I. Ferenc nyomdapolitikája* (1943)
* *A szovjet levéltárügy történetének és szervezetének áttekintése* (kunaŭtoro, 1951)
* *A jobbágyfelszabadítás végrehajtását szabályozó 1849. évi „Oktatás a föld népéhez."* (1957)
* *Zensur und Geistesfreiheit unter Joseph II. Beitrag zur Kulturgeschichte der Habsburgischen Länder* (monografio germane, 1958)
* *Az abszolutizmuskori levéltár* (monografio kaj disertaĵo, 1965)
* *A Magyar Országos Levéltár térképeinek katalógusa. I–III.* (kunaŭtoro, 1976–1979)
* *Levéltári ismeretek kézikönyve* (manlibro, kunaŭtoro, 1980)
* *Széchenyi döblingi művei* (ankaŭ disertaĵo, 1992).

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare
* datenoj hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 843477
 |



* Portalo pri Biografio
La **Unua amasa transporto al koncentrejo Aŭŝvico** estis transporto de malliberuloj el punejo en Tarnów, kiu la 14-an de junio 1940 estis direktita de germanaj okupantoj al ĵus malfermita koncentrejo Auschwitz /Aŭŝvico.

La envagonigo de la malliberuloj en Tarnów, tio estas 728 poloj inter kiuj estis kelkaj polaj judoj kaj tuj direktitaj de germanaj okupantoj al ĵus malfermita koncentrejo Auschwitz / Aŭŝvico, la 14-an de junio 1940
Enirejo de la koncentrejo de Auschwitz (Aŭŝvico) kun la pordega superskribaĵo: Arbeit macht frei (la traduko: *Laboro liberigas*)
Malliberuloj alveturigitaj de Tarnów ne estis la unuaj setligitoj en la koncentrejo — antaŭ ili alvenis germanaj krimuloj el KL Sachsenhausen, kiujn en la nombro 30 oni direktis al Aŭŝvico en majo 1940, por ke ili plenumu tie la rolon de funkciaj enprizonigitoj. La Tarnova transporto estis tamen la unua kun amasa karaktero. En ĝi estis 728 viroj, el kiuj la decidan plimulton formis polaj politikaj malliberuloj. La Duan Mondmiliton travivis 137 malliberuloj el la uua transporto.

Genezo
------

De la unuaj tagoj de la milito germanoj okazigis amasajn arestojn sur la okupataj polaj teritorioj. Surbaze de pli frue pretigitaj listoj oni arestis reprezentantojn de la pola intelektularo kun klerikoj, personojn "malamike rilatantajn al germanoj", kaj ankaŭ judojn. Rezulte, jam post kelkaj monatoj de la invado en Pollandon la antaŭmilitaj malliberejoj kaj arestejoj — precipe en Supra Silezio, Zagłębie Dąbrowskie kaj Ĝenerala Gubernio — estis preskaŭ tute plenigitaj. En tia situacio en la oficejo de Supera Komandanto de SS kaj Polico en Vroclavo oni lanĉis projekton de la nova koncentrejo, destinita unuafoje al poloj (decembro 1939). Oni proponis, ke la koncentrejo estu establita sur la tereno de antaŭmilita pola artileria kazerno en Oświęcim (du monatojn pli frue la urbo estis aneksita de la Nazia Germanio kaj enkorpigita en la konsiston de t.n. silezia provinco).

Interesaĵo
----------

Kun la unua transporto venis ankaŭ negranda grupo de polaj judoj kiuj malsukcesis trairi al formiĝanta pola armeo en Francio - veturante tra Krakovo ili ekvidis stacidomon dekoritan per flagoj kaj svastikoj kaj ekaŭdis pri okupado de Parizo, kaj surloke eksciis, ke ili venis ne al sanatorio, sed al la koncentrejo, de kie oni foriras pere de kamentubo, ke judoj vivos ne pli longe ol du semajnojn, pastroj unu monaton, kaj la resto - tri monatojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Józef Stós
* Eksterordinara Ekstermiga Agado
* Nacia Memor-Tago pri Viktimoj de Germanaj Naziaj Koncentrejoj kaj Ekstermejoj

Bibliografio
------------

* Danuta Czech, *Kalendarz wydarzeń w KL Auschwitz* (Kalendaro de eventoj en la koncentrejo Aŭŝvico), Wydawnictwo Państwowego Muzeum w Oświęcimiu-Brzezince, Oświęcim 1992 ISBN 83-85047-04-2.
* Wiesław Kielar: *Anus Mundi. Wspomnienia oświęcimskie* (Anus mundi. Rememoroj de Oświęcim). Wydawnictwo Literackie, Krakovo 1976.
* Marcin Kołodziejczyk, *Kolejność przeżywania* (Laŭvico de travivado). "Polityka". n-ro 24 (2760), 2010-06-12.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pierwszy Transport do KL Auschwitz Unua transporto al Aŭŝvico, chsro.pl
**Sulz** estas iama komunumo kaj ek de la 1-a de januaro parto de la komunumo Laufenburg en la Distrikto Laufenburg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1132 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. Kun efiko de la 1-a de januaro 2010 la antaŭa komunumo Sulz fariĝis parto de la distriktĉefurbo Laufenburg.

Geografio
---------

Sulz situas ĉe la norda deklivo de la monto Schienberg, kies kresto kun alteco de 692 m s.m. estas la plej alta punkto de la iama komunumo, kaj la suda bordo de la rivero Rejno, kie troviĝas kun 300 m s.m. la plej malalta punkto de la komunumo. La areo de la iama komunumo kun escepto de la bieno Rheinsulz kongruas kun la valo de la rivereto Sulzbach, kiu fontas sur la monto Schienberg kaj alfluas al Rejno.
Al la eksa komunumo apartenas ankaŭ la setlejo Nussbaumen.

Trafiko
-------

La vilaĝo Sulz estas konektita per poŝtaŭtolinio kun la svisa urbeto Laufenburg. La fervojlinio de Laufenburg al Koblenz ek de 1993 por la persontransporto estis fermita kaj funkcias nur ankoraŭ por vartransporto.

Historio
--------

La unua skriba mencio de Sulz datiĝas el la jaro 1260 en dokumento el la jaro 1260, kies protektvoktoj estis la Habsburgoj. La Sulzvalo en mezepoko formis landkomunuman korton de la monaĵejo, el kiu estiĝis al 23-an de septembro 1710 la komunumo Sulz. Post la konkero de la Frick-Valo fare de la francaj revolucitrupoj fine de la 18-a jarcento Sulz formis parton de franca protektejo, kiu en la jaro 1802 kiel Kantono Frick estis integrita al la Helveta Respubliko kaj en la jaro 1803 fariĝis parto de Kantono Argovio. Fine de 2009 la Sulz ĉesis ekzisti kiel aŭtonoma komunumo kaj fariĝis parto de la urbo Laufenburg.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Sulz

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Dominik Sauerländer*: *Sulz (AG)* en *Historia Leksikono de Svislando* (2012-07-30)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sulz AG en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Sulz

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Sulz** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Laufenburg |
| --- |
| Eiken • Frick • Gansingen • Gipf-Oberfrick • Herznach • Hornussen • Kaisten • **Laufenburg** (Sulz) - Mettauertal • Münchwilen • Oberhof • Oeschgen • Schwaderloch • Sisseln • Ueken • Wittnau • Wölflinswil • Zeihen |  |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Sumapaz. |

**Sumapaz** estas rivero en la departemento Kundinamarko, Kolombio. Ĝia nomo rilatas al ĝia elfluejo en la Paramo de Sumapaz, nome unu el plej grandaj laŭ etendo de la mondo, situa en rura areo de Bogoto.​ Ĝi estas unu el la ĉefaj alfluantoj de la rivero Magdalena en la supra parto de ĝia baseno.​ Iam ĝi estis konata kiel rivero Fusagasugá. Ĝi havas 200 km de longo,​ kaj kun ĝiaj alfluantoj: Sumapaz, Gobernador, Bejucal, San Juan, Negro, Guavio, Batán, Juan Viejo, Corrales, Bosque, Colorado, Barroblanco, Subia aŭ Chocho, Panche kaj Pagüey, ĉiuj ili escepte la lasta elfluas en la Paramo de Sumapaz kaj de San Fortunato.​ La valo de Fusagasugá elstaras pro sia klimato kaj la montoj kiuj ĉirkaŭas ĝin.​ Tie ekzistis la lageto de Fusagasugá de 100 km², kiu probable elbordiĝis al la Valo de Melgar.​

Ĝi trafluas la municipojn Cabrera, Venecia, Pandi, Icononzo, Nilo, Melgar kaj Ricaurte, kaj en tiuj lastaj kvin ĝi utilas kiel natura limo inter la departementoj Tolima kaj Kundinamarko.

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 31an de Januaro 2018.
2. ↑
3. ↑  *... represa de rocas en el curso inferior del río Fusagasugá, nombre que adopta el Sumapaz desde la confluencia con el Chocho y el Cuja. La aclaración se podrá esperar de las investigaciones tectónicas. Estas demuestran que la región de ...*
4. ↑  Pérez, 1863, p. 116.
5. ↑  Pérez, 1863, p. 142.
6. ↑  Pérez, 1863, p. 143.

Literaturo
----------

* Pérez, Felipe (1863). Jeografia fisica i politica de los Estados Unidos de Colombia: Las jeografías de los estados del Tolima, Cundinamarca, Boyacá, Santander, Bolívar i el Magdalena. Bogotá: Imprenta de la Nación.  Alirita la 31an de Januaro 2018.
Larĝa foto pri marbordo ĉe Sungai Petani

**Sungai Petani,** ĉine **双溪大年**, tamile **சுங்கை பட்டாணி** estas universitata urbego en Malajzio, en subŝtato Kedaho. Mallongigo de la urbego estas SP.

Banko en Sungai Petani
Vendejo en Sungai Petani
Interno de templo en Sungai Petani

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 171.676 (nur la urbo mem en 2010)
* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Horzono: UTC + 8 (ankaŭ somere)
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo: 08xxx
* Aŭtokodo:
* 05° 39′ 00″ N 100° 30′ 00″ O﻿ / ﻿5.65000 °N, 100.50000 °O﻿ / 5.65000; 100.50000 (mapo)

Geografio
---------

Sungai Petani troviĝas en nordokcidenta Malajzio. Ĝi situas proksimume 55 km sude de Alor Setar, (la ĉefurbo de Kedaho), 33 km nordoriente de George Town la (ĉefurbo de la najbara subŝtato de Penango), Kuala-Lumpuro 309 km. Proksima urbeto Sungai Lalang situas nur 5 km. Sungai Petani apartenas al urbaro de Penango.

Vojparto en Sungai Petani

Historio
--------

Sungai Petani ankoraŭ estis malgranda urbo en la 1960-aj jaroj, poste paŝo post paŝo evoluoj okazis. Ekde la 1990-aj jaroj japana kaj aliaj internaciaj firmaoj investis en la pezan industrion. Sungai Petani ricevis municipan statuson en 2008.

Ekonomio
--------

Sungai Petani havas vastan skalon pri industrio (semikonduktaĵoj, televidoj, tuboj, tekstiloj, lignaĵoj). Gravas ankaŭ la komercado.

Trafiko
-------

Horloĝa turo en Sungai Petani
La fervoja linio de Singapuro al Tajlando kondukas rekte tra Sungai Petani. La plej proksima flughaveno funkcias en Alor Setar. Ĉefvojo laŭ tuŝas Sungai Petani, krome kuras alia ĉefvojo al interno de la lando. Estas ankaŭ mara trafiko. Interne aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

Vidindaĵoj
----------

* temploj
* horloĝa turo

Fontoj
------

* WikiTrans
Sur planedo kiel la Tero, la "astronomia" tago estas pli mallonga ol suntago. Al unua momento, Suno kaj malproksima stelo situas fronte el lokaĵo sur la Tero (ruĝa punkto). Al dua momento, la planedo turniĝis unufoje ĉirkaŭ si mem kaj la malproksima stelo situas denove fronte la lokaĵo (1 → 2 = Astronomia tago). Sed iom da tempo restas antaŭ ol la suno estu denove fronte (1 → 3= Suntago).
La **suntempo** aŭ **vera tempo** estas tempkalkulado bazita laŭ la suna pozicio en ĉielo.

Ŝajna suntempo
--------------

La ŝajna suntempo baziĝas sur la ŝajna suntago. La ŝajna suntago varias tra la jaro, kaj la efektoj de la variaĵoj produkas 16-minutajn sezonajn dekliniĝojn el la signifa suntago. Estas du kialoj de la varioj de la ŝajna suntago:

* Aksa dekliniĝo laŭ la ekliptiko
* Formo de la Tera orbito

Pro tio, la tagoj estas pli mallongaj en marto kaj septembro ol en junio kaj decembro.

Longeco de ŝajna suntago (1998)| Dato | Daŭreco en signifa suntempo |
| --- | --- |
| 11-a de februaro | 24 horoj |
| 26-a de marto | 24 horoj − 18.1 sekundoj |
| 14-a de majo | 24 horoj |
| 19-a de junio | 24 horoj + 13.1 sekundoj |
| 26-a de julio | 24 horoj |
| 16-a de septembro | 24 horoj − 21.3 sekundoj |
| 3-a de novembro | 24 horoj |
| 22-a de decembro | 24 horoj + 29.9 sekundoj |

Referencoj
----------

1. ↑  Noto: Traduko de *sidereal*. Traduku pli ĝuste, se vi povas.
2. ↑  Jean Meeus (1997), *Mathematical astronomy morsels* (Richmond, VA: Willmann-Bell) 346. ISBN 0-943396-51-4.
Flanko kun oraj elementoj.
Flanko sen spuroj je oraj elementoj.
La **sunĉaro de Trundholm** (dane *Solvognen*) estas objekto de la malfrua Skandinava bronzepoko eltrovita en Danio, kiu estas interpretita kiel la suno trenita de ĉevalino, kio povus havi ian rilaton kun elementoj de la malfrua skandinava mitologio trovitaj en la fontoj de la 13-a jarcento. En la nuntempo ĝi apartenas al la kolekto de la Dana Nacia Muzeo en Kopenhago. Ĝi datiĝas el la jaro 1300 a.K..

La kamparano Frederik Willumsen trovis ĝin la 7-an de septembro 1902 kiam unuafoje pasigis sian plugilon tra la aluvia grundo de la loĝloko Trundholm, en la regiono Sjælland, Danio. Portis ĝin hejmen kaj permesis sian filon ludi per la ĉevalo, kredante ke la bildo estis nura malnova ludilo. La sunĉaro. tamen, jam estis damaĝita ekde la Bronzepoko, kiam plejverŝajne ĝi estis en la marĉo kiel oferdono. En 1998, per metaldetektilo troviĝis pliaj fragmentoj de la ses radoj.

La sunĉaro de Trundholm estas bronza kaj ora statuo kiu konsistas el 25centimetra disko, kun alteco de 59 cm. La ĉevala elemento sin trovas sur strukturo el kvar radoj. Sub la disko ankaŭ estas radoj ligitaj al la cetero de la objekto. Ĉiuj radoj havas kvar radiusojn.
Konstruado el superadobo
**Superadobo** estas formo de tersaka konstruado, evoluigata de irana arkitekto Nader Khalili. Tiu tekniko uzas runde teksitajn sakojn aŭ tubsakojn, kiujn oni metas nunu sur la alian, formante firman murstrukturon el tiuj. Ĝi estas malmultekoste uzebla por rifuĝejaj loĝejoj.

Oni povas formi el tiu tekniko rektajn kaj kurbajn konstruaĵojn, kupolon, plej ofte formante abelujan formon. Oni konektas la sakojn per pikdratoj. Oni povas kombini la tersakajn konstrumaterialojn kun aliaj materialoj (ŝtalbetono, briko). Lateksaĵa materialo devas esti el UV-rezista materialo aŭ kovri la konstruaĵon ene de 300 horoj per kovraĵo (ekz. okaze de uzo de polipropileno).

Historio
--------

La teknikon evoluigis Nader Khalili en 1984 je peto de NASA por konstrui loĝejojn sur la Marso kaj Luno. Li tiam volis uzis ŝirfermilon por la konekto de la sakoj.

Kritiko
-------

* ĝi uzas multajn laborhorojn por la konstruado
* neforta rezisteco al tertremo, pro kio oni devas ofte fortigi la kontraŭojn
* nesufiĉe varmoizolo (ĝi estas bone uzebla nur en la varmegaj regionoj)
Sidejo de STF
La **Supera Tribunalo de** **Brazilo** (portugale *Supremo Tribunal Federal*, mallongigo **STF**), estas la plej alta instanco de la brazila juĝistaro, kaj ĝi ĉefe respondecas pri gardado de la Konstitucio, kiel difinite en artikolo 102 de la Respublika Konstitucio.

STF konsistas el dek unu ministroj, ĉiuj denaskaj brazilanoj, elektitaj inter civitanoj aĝantaj pli ol 35 kaj malpli ol 65 jaroj, kun rimarkinda jura scio kaj senmakula reputacio, kaj nomumitaj de la Prezidanto de la Respubliko, post aprobo de la elekto fare de la absoluta plimulto de la Federacia Senato.

La Plenasembleo, la Grupoj kaj la Prezidanto estas la organoj de la Kortumo. La Prezidanto kaj Vicprezidanto estas elektitaj de la tribunala Plenasembleo, inter la ministroj, kaj havas dujaran mandaton. Ĉiu el la du Grupoj konsistas el kvin ministroj kaj estras la plej maljuna inter siaj membroj, por periodo de unu jaro, malpermesante ĝian renomumadon, ĝis ĉiuj ĝiaj membroj ekzercos la prezidantecon.

La prezidanto de STF estas ankaŭ la prezidanto de Conselho Nacional de Justiça (Nacia Konsilantaro de Justico).

Referencoj
----------

1. ↑  Institucia informpaĝo sur la retejo de STF portugale

Vidu ankaŭ
----------

Brazila Konstitucio de 1988

Eksteraj ligiloj
----------------

Oficiala retejo de STF Arkivigite je 2021-05-09 per la retarkivo Wayback Machine portugale
Usono mararmea F/A-18E fluganta je rapido proksima al la sona rapido
Usona mararmeo F/A-18 proksimiĝanta la sonan barilon. La blanka haloo estas formita per densigitaj akvaj gutoj kiu rezultas el aera premo ĉirkaŭ la aviadilo. 
1. Subsona   
 2. Maĥo 1   
 3. Supersona rapido   
 4. Skua ondo

**Supersona rapido** estas la rapideco de objektoj, kiuj moviĝas pli rapide ol sono en la sama medio.

En la aero la supersona rapideco estas sub normalaj kondiĉoj (aero je 15 °C) 343 m/s, kio egalas al ĉirkaŭ 1235 km/h. La rapideco de objekto en aero, relativa al la sonrapideco en tiu sama medio estas ankaŭ indikata per sendimensia maĥo-nombro. Tiel signifas "maĥo 1" la movon kun sonrapideco; "maĥo 2" tiun kun duobla sonrapideco, ktp.

La maĥo-numero ne estas rapidecunuo, sed temas pri la kvociento rezultanta el la divido de la fluorapideco per la sonrapideco (temperaturodependa).

Vidu ankaŭ
----------

* sonbariero
* rapido de sono

Notoj
-----

1. ↑  APOD: 2007 19-a de aŭgusto - Sona Bumo
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2007-10-29. Alirita 2009-05-14.

Eksteraj ligiloj
----------------

*
Vido el la Baikal-Amura Fervoja ponto super la Supra Angara ĉe Novi Uojan.
La **Supra Angara** (ruse *Верхняя Ангара*, *Verĥnjaja Angara*; en burjata Дээдэ Ангар, *Deede Angar*) estas rivero en Siberio norde de la lago Bajkalo. Ĝi estas 320 km longa kaj ekfluas nordoriente de la lago Bajkalo, fluas sudokcidente tra Burjatio kaj finfine en la lago. Ĝi estas parte navigebla. La Baikal-Amura Fervojo iras laŭlonge de la norda flanko de la rivero nordoriente ĝis ties valo, trapasante inter Anamakit kaj Novi Uojan kaj trapasas la riveron duan fojon kontraŭflue rekte al la montoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Angara, iam konata kiel Malsupra Angara aŭ Supra Tunguska

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑   Wikimapia proksimuma loko de la baseno

Eksteraj ligiloj
----------------

* "Upper and Lower Angara", Encyclopædia Britannica, 9th ed. Vol. II, New York: Charles Scribner's Sons, 1878, p. 26.  Aliritala 1an de Septembro 2017.

Koordinatoj: 55° 44′ 30″ Nordo 109° 53′ 31″ Oriento﻿ / ﻿55.7417 °N, 109.892 °O﻿ / 55.7417; 109.892 (mapo)
Kuirstovo hejtanta per karbo   
(19-a jarcento).
**Stovo** estas fermebla aparato el fandfero, fajenco ktp, en kiu la varmo estas produkata per brulado de ligno, karbo, mazuto aŭ gaso, uzata por hejti ĉambron aŭ/kaj kuiri manĝaĵojn. Ĝi povas esti movebla, fiksa, konstante brula stovo. La tipoj servantaj ankaŭ por kuirado, estis malaltaj.

La stovejo estis ĉambro, konstante hejtata per stovo, restoloko de la familio.

Stovejo
-------

**Stovejo** estis ĉambro, konstante hejtata per stovo, restoloko de la familio.

En la longaj kamparanaj domoj, la stovejo estis centro de la homa kunekzisto kaj multfoje eĉ la religia centro de la domo. Gravecon de la stovejo montras, ke plimulto de la kulturoj en la antaŭkristanaj epokoj havis diinojn, kiuj respondecis pri la stovejo. La greka Hestia aŭ la romia Vesta estas elstaraj ekzemploj por tio.

Kuirstovo aŭ fornelo
--------------------

Kuirstovo (fornelo) servas por kuirado de manĝajoj. Tipoj estas dividitaj laŭ la uzata energio:

* karbostovo
* gasostovo
* elektrostovo (indukcia stovo).

Tipoj de stovoj
---------------

* Lignobuleta stovo

Vidu ankaŭ
----------

* Stovo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Stovo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kameno
* Kuirforno
* Forno

* Gisa stovo
* Gaskuirplato
* Stovfabrikado en Senegalo
* Stovo en sud-germana kamparandomo