recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La geedziĝo de Aoife kaj Striongbow (pentraĵo de Daniel Maclise)
**Richard de Clare (2-a grafo de Pembroke)** (ofte konata kiel **Strongbow** - **Fortarko** - n. 1130, m. la 20-an de aprilo 1176) estis angla nobelo kiu plej famas pro sia grava rolo dum la normanda invado de Irlando.

Gepatroj
--------

Richard de Clare estis filo de Gilbert de Clare (1-a grafo de Pembroke) kaj ties edzino Isabel de Beaumont. Li heredis la graflandon de Pembroke post la morto de sia patro en 1148.

Irlando
-------

En 1168 Dermot MacMurrough (irlande Turlain Mac Murchada), reĝo de Leinster, forpeliĝis de sia regno, kaj petis la helpon de Henriko la 2-a (Anglio). Tiu konsilis lin diskuti la aferon kun Richard de Clare, kiu konsentis subteni Dermot MacMurrough kontraŭ promeso de edzigo al ties filino Aoife kaj de la rajto heredi la tronon de Leinster. Li kunigis armeon kiu iris al Irlando estrate de Raymond FitzGerald (moknomita "Raymond le gros" - "Rajmondo la dika"), kaj kiu kaptis Wexford, Waterford kaj Dublinon. Aŭguston 1070 Richard de Clare aliris al sia armeo: la morgaŭon de la kapto de Waterford, li edziĝis al Aoife.

Henriko la 2-a timis ke liaj baronoj tro potencis kaj sendependiĝis en Irlando, kaj tial ordonis ke ili eliru de Irlando nepost Pasko 1171. Tamen majon 1171 mortis Dermot MacMurrough, kaj Richard de Clare asertis sian rajton heredi Leinster. Sekvis grandskala ribelo de la irlandanoj kaj Richard apenaŭ retenis Dublinon. Li rapidis al Anglio kie li petis la helpon de Henriko, kiu postulis ke li cedu ĉiujn siajn fortikaĵojn kaj bienojn en Irlando. Oktobron 1172 Henriko invadis Irlandon, kaj enmetis fidatajn gravulojn en preskaŭ ĉiujn gravajn lokojn. Richard de Clare retenis nur Kildare, kaj Henriko titolis sin "Lordo de Irlando".

En 1173 la filoj de Henriko ribelis en Francio. Richard de Clare ludis gravan rolon dum la subpremo de la ribelo, kaj rekompence Henriko restaŭris al li Leinster, kaj nomumis lin **Justiciar** (guberniestro) de Irlando. Tamen la irlandanoj daŭre ribelis. En 1174 Richard de Clare malvenkis en Connacht, sed lia ĉefa generalo Raymond Fitzgerald regajnis Leinster. Post plua ribelo en 1176 Raymond kaptis Limerick, sed tuj poste Richard de Clare mortis pro piedinfekto. Li entombiĝis en la katedralo de Dublino.

Idoj
----

Richard de Clare kaj lia edzino Aoife havis du idojn:

* Gilbert, kiu mortis en 1185
* Isabel, kiu edziĝis al Vilhelmo Marshal (1-a grafo de Pembroke)

* Kategorio Richard de Clare (2-a grafo de Pembroke) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 304407
* GND: 1049857356
* LCCN: n92097414
* VIAF: 43501837
* ISNI: 0000 0000 3120 0831
 |
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto Vinohradiv en Transkarpata provinco

Bazaj informoj
--------------

**Verbovec,** ukraine **Вербовець,** hungare **Verbőc,** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv.

* 48° 10′ 12″ N 22° 54′ 36″ O﻿ / ﻿48.17000 °N, 22.91000 °O﻿ / 48.17000; 22.91000 (mapo)Koordinatoj: 48° 10′ 12″ N 22° 54′ 36″ O﻿ / ﻿48.17000 °N, 22.91000 °O﻿ / 48.17000; 22.91000 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 122 m
* Loĝantaro: 1200
* Poŝtkodo: 90326
* Telefonprefikso: 3143
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Verbovec situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo kaj fervojeto preteriras. Vinohradiv troviĝas 15 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1251 en formo *Vrbeuch*. Ĝis 1920 Verbőc apartenis al Hungara reĝlando, al Ugocsa, al distrikto de Nagyszőlős, poste al Ĉeĥoslovakio. Verbőc rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La alveninta Ruĝa Armeo fine de 1944 deportis hungarojn al la gulago. Ekde 1945 Verbovec apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2001 loĝis en Verbovec 1206 da homoj, (1088 hungaroj).
Vilaĝservoj estas hungara lernejo, kulturdomo, vendejoj.

Vidindaĵo
---------

* kalvinana preĝejo

Fama nomportanto
----------------

* altrangulo kaj grava figuro el la 16-a jarcento Stefano Werbőczy
**Verónica FORQUÉ Vázquez-Vigo** (Madrido, 1a de decembro 1955 - Madrido, 13a de decembro 2021)​ estis hispana aktorino kaj reĝisorino, kiu ricevis kvar Goja-premiojn.

Ŝi elstaris pro sia partopreno en filmoj reĝisoritaj de Pedro Almodóvar kiel *¿Qué he hecho yo para merecer esto?* kaj Kika kaj pro sia laboro kun famaj reĝisoroj, inter ili Carlos Saura, Luis García Berlanga kaj Fernando Trueba. Krome ŝi estis elektita de Stanley Kubrick por la dublado en hispanan de la rolulo de Shelley Duvall en The Shining. Ŝi ĉefe laboris por kino kaj televido, sed Forqué mem foje asertis, ke ŝi ĉefe preferis labori en teatro.

Kariero
-------

ŝi ekkarieris en filmoj reĝisoritaj de sia patro José María Forqué komence de la 1970-aj jaroj, kaj iĝis aktorino de komedio dum la 1980-aj jaroj, kiam ŝi ricevis kelkajn Goja-premiojn. Ŝia granda elrompo en kinkariero okazis kiam Pedro Almodóvar faris ŝin la aminda Cristal de *¿Qué he hecho yo para merecer esto?* (1984). Ŝi laboris por Fernando Trueba en *Sé infiel y no mires con quién* kaj *El año de las luces*, pro kiu oni atribuis al ŝi sian unuan Goja-premion kiel duaranga aktorino.

Ŝia amikeco kun Fernando Colomo rezultis en du sukcesaj komedioj nome *Bajarse al moro* kaj *La vida alegre*, pro kiu oni atribuis al ŝi sian unuan Goja-premion kiel ĉefa aktorino; kaj samjare, (1988) oni atribuis al ŝi duan Goja-premion kiel duaranga aktorino pro *Moros y cristianos*, de Luis García Berlanga. 

Komence de la 1990-aj jaroj, ŝi eklaboris kun Manuel Gómez Pereira en la komedioj *Salsa rosa* kaj *¿Por qué lo llaman amor cuando quieren decir sexo?*, kunlaboro kiu ripetiĝis en 2005 per *Reinas*. En 1993, oni atribuis al ŝi sian kvaran Goja-premion kiel ĉefa aktorino en *Kika*, de Pedro Almodóvar, kun kiu ŝi estis laborinta antaŭe en *¿Qué he hecho yo para merecer esto?* kaj *Matador*.

Aliaj filmoj
------------

* Orquesta Club Virginia, 1992

Referencoj
----------

1. 1 2   «Hallan muerta a la actriz Verónica Forqué en su casa de Madrid». ELMUNDO. 13a de decembro 2021. Konsultita la 13an de decembro 2021.
2. ↑  «Verónica Forqué cumple 65 años: su trabajo, su matrimonio roto tras 33 años y la amistad con su hija». ELMUNDO. 1a de decembro 2020. Konsultita la 22an de septembro 2021.
3. ↑   Del Corral, Pedro. Los cuatro premios Goya que Verónica Forqué nunca fue a recoger. El Periódico de España, 13a de decembro 2021

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Verónica Forqué en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 823872
* GND: 137445415
* LCCN: nr00023800
* VIAF: 46601355
* ISNI: 0000 0001 1634 1262
* SUDOC: 059554347
* BNF: 14178199f
* BIBSYS: 1014156
* NKC: xx0167145
* BNE: XX1094630
 |
Großwinternheim en aŭgusto 2011
**Großwinternheim** (laŭ la malnova ortografio Groß-Winternheim) estas urboparto de la distrikturbo Ingelheim am Rhein en la distrikto Mainz-Bingen en Rejnlando-Palatinato. La vilaĝo estis en la mezepoko parto de la teritorio *Ingelheimer Grund* kaj estis kiel Ober-Ingelheim loĝloko de nobeloj kiuj iam estis la deĵorantoj de la imperiestra palaco de Ingelheim (Kaiserpfalz) en Nieder-Ingelheim. La iam sendependa komunumo iĝis 1972 parto de Ingelheim.

Geografio
---------

La urboparto situas je la suda rando de la urba teritorio ce la deklivo de la monto Mainzer Berg en la valo de la rivereto Selz, ĉ. Du kilometrojn sude de la urboparto Ober-Ingelheim. La alteco estas 120–160 m. Tra la urboparto fluas la rivereto Selz. Pli okcidente Großwinternheim situas ce la monto Westerberg. Ĉirkaŭ la vilaĝo kreskas vitoj.

### Evoluo de la loĝantonombro

|  |
| --- |
| **evoluo de la loĝantonombro** |
| Jahr | Einwohner |
| 1770 | 662 |
| 1830 | 796 |
| 1900 | 849 |
| 1998 | 1.307 |
| 2008 | 1.401 |

### Vidindaĵoj

* Katolika preĝejo Sankta Johannes EvangelistoKatolika preĝejo Sankta Johannes Evangelisto
* katedralo de la Selz-valo de sudo rigardatakatedralo de la Selz-valo de sudo rigardata

La evangelia preĝejo nomiĝas populare „katedralo de la Selzvalo"

Eksteraj ligiloj
----------------

* Gasse-Kerb
* Blickpunkt Ingelheim: Groß-Winternheim Arkivigite je 2015-12-19 per la retarkivo Wayback Machine (FLV; 430 MB)
* Geschichtliche Informationen zu Großwinternheim bei regionalgeschichte.net


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 579888
* GND: 4638370-0
 |
**Verĥnij Koropec,** ukraine **Верхній Коропець,** rutene **Вирьхньый Коропиць** [virĥnij koropic], ruse **Верхний Коропец** [verhnij koropec], slovake **Vyšný Koropec,** hungare **Felsőkerepec** [felŝOkerepec], germane **Oberschönborn** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve. Verĥnij, vyšný, felső kaj ober signifas: supra.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 25′ 58″ N 22° 47′ 05″ O﻿ / ﻿48.43278 °N, 22.78472 °O﻿ / 48.43278; 22.78472 (mapo)Koordinatoj: 48° 25′ 58″ N 22° 47′ 05″ O﻿ / ﻿48.43278 °N, 22.78472 °O﻿ / 48.43278; 22.78472 (mapo)
* Areo: 2 km²
* Alto super marnivelo: 139 m
* Loĝantaro: 1360
* Poŝtkodo: 89660
* Telefonprefikso: +380 3131

Situo
-----

Historio
--------

La vilaĝo fondiĝis proksimume en 1300. En 1910 vivis en Felsőkerepec 436 loĝantoj, (347 germanoj, 66 rutenoj kaj 22 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Nunkács, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Verĥnij Koropec. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* 2 lagoj

* Kategorio Verĥnij Koropec en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
politika programo de la partio
La iniciativo **Verda Agado Estonto** (germane *Grüne Aktion Zukunft*, GAZ), estis ekologia partio en Germanio, kiu ekzistis inter la jaroj 1978 kaj 1982. La partio fondiĝis laŭ iniciato de Herbert Gruhl, membro de la nacia parlamento Bundestag, kiu tre malkontentis pri la tiutempa ekologia politiko de la la kristandemokratia partio CDU, en kiu li ĝis tiam membris. Herbert Gruhl iĝis la prezidanto de la nova partio. Komence de la jaro 1980, la iniciativo partoprenis en la fondo de nacia ekologia partio La Verduloj, ekde 1990 nomata Alianco 90/La Verduloj. Jaron poste tamen la partio Verda Agado Estonto kaj ankaŭ Herbert Gruhl persone malmembriĝis el la nacia verda partio, kaj komence de la jaro 1982 la iniciativo "Verda Agado Estonto" estis transformigita al nova politika partio de la nomo Ekologie Demokratia Partio (*Ökologisch-Demokratische Partei*, ödp). Inter la jaroj 1982 kaj 1989 Herbert Gruhl ankaŭ estis ties unua prezidanto.

Pro la persono de Herbert Gruhl, la partio tuj post sia fondiĝo reprezentiĝis en la nacia parlamento Bundestag per unu parlamentano. Dek tagojn post la fondo de la nacia partio Verda Agado Estonto, fondiĝis landaj sekcioj en Bavario kaj Hesio, en septembro 1978 sekcio en Nordrejn-Vestfalio kaj en marto 1979 en Baden-Virtembergo. Fine de la jaro 1979 la partio havis proksimume 2000 membrojn. Ekzistis pluraj similinteresaj aliaj ekologiaj partietoj, kiuj ĉiuj en balotoj ne kolektis sufiĉe da voĉoj por iĝi signifa politika forto. Tial la iniciato en la Eŭropa Baloto de 1979 en Germanio kreis aliancon kun aliaj ekologiaj partioj, kiu ricevis 3,2 % de la voĉoj en Germanio kaj estis la antaŭmodelo por la komence de 1980 fondita nacia ekologia partio La Verduloj. En la Eŭropa Baloto de 1979, Herbert Gruhl kaj *Petra Kelly* estis gvidaj kandidatoj de la germania ekologia partia alianco.

Post la fondiĝo de la partio La Verduloj, la iniciativo Verda Agado Estonto formale restis sendependa partia branĉo, sed fakte spertis malplifortiĝon kompare al forte politike maldekstraj partianoj, kiuj laŭ Herbert Gruhl kaj siaj samideanoj malsufiĉe koncentriĝis pri fokuse ekologia politiko. Tial jam en marto 1980 la iniciativo Verda Agado Estonto kune kun verdulaj listoj el Ŝlesvigo-Holstinio kaj Bremeno kreis "laborgrupon pri ekologia partio en la partio La Verduloj", kiu estis speco de enpartia opozicio. En junio 1980 la tri verdaj grupiĝoj malmembriĝis el la partio La Verduloj. En januaro 1982 la iniciativo "Verda Agado Estonto" fine estis transformigita al nova politika partio de la nomo Ekologie Demokratia Partio (*Ökologisch-Demokratische Partei*, ödp).

Eksteraj ligiloj
----------------

* "la verda manifesto". Programo de la iniciato "Verda Agado Estonto" (germane, 1978) Arkivigite je 2007-09-28 per la retarkivo Wayback Machine
* protokolo de radioelsendo pri la fondo de la iniciativo (same germane) Arkivigite je 2007-09-28 per la retarkivo Wayback Machine
Motu Nui, kun la pli malgranda Motu Iti antaŭe kaj la izolata marstango de Motu Kau Kau inter ili kaj la vidanto. Vido el la pinto de 250 m marklifo ĉe Orongo.
La ***Tangata manu*** (*birdohomo*), estis la venkinto de tradicia konkurso en Rapa Nui (Paskinsulo). La rita ceremonio estis ĉiujara konkurso per kiu oni kolektis la unuan ovon de Fulga ŝterno *(manu tara)* en la sezono el la insuleto de Motu Nui, oni naĝis reen al Rapa Nui kaj oni grimpis la marklifon de Rano Kau al la klifpinta vilaĝo de Orongo. Tiu agado estis tre danĝera kaj aspirantoj foje estis atakataj kaj mortigitaj de ŝarkoj, dronis aŭ falis de la klifo. La venkinto ricevis honorojn kaj ceremoniojn kuj daŭris pli ol uno jaro.

La Birdohoma ceremonio estis nuligita de kristanaj misiistoj en la 1860-aj jaroj. La deveno kaj antikveco de la ritaro estas necertaj, kaj oni ne konas ankaŭ ĉu tiu ritaro anstataŭis la religion bazitan sur la Moai aŭ kunekzistis kun ĝi. Katherine Routledge povis kolekti la nomojn de 86 *Tangata manu*.

Petroglifoj sur rokoj ĉe Orongo. Make-make ĉebaze kaj du birdohomoj pli alte
* La holivuda filmo *Rapa Nui* havas version de la kurkonkurso, kvankam ene de malprava historia kunteksto.

Notoj
-----

1. ↑  The Mystery of Easter Island 1919 - Katherine Routledge ISBN 0-9328-1-3-48-8
**Verĥnij Ufalej** (ruse *Верхний Уфалей*) estas urbo en Ĉelabinska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 75406.

La urbo estis fondita en jaro 1761.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1940.

La interurba telefona kodo estas 35164, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 56°03' norde, longitudo 60°14' oriente.

La urbo estas sur orienta deklivo de meza Uralo ĉe rivero Ufalej (Уфалей) (kiu enenfluas en riveron Ufa (Уфа)).

En la urbo estas fervoja stacio.

En la jaro 1959 la urbo havis 36.9 mil loĝantojn, en 2002 estis ankoraŭ 34.4 mil.

* Kategorio Verĥnij Ufalej en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Webportal Verĥnij Ufalej Arkivigite je 2009-02-06 per la retarkivo Wayback Machine (ruse)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Verĥnja Hrabivnicja,** ukraine **Верхня Грабівниця,** hungare **Felsőgereben** [felŝgereben] estas malgranda, ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Volovec, en municipo de Pidpolozzja. Verĥnja kaj felső signifas: supra.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Volovec en Transkarpatio
Parto de fortikaĵo el la 2-a mondmilito

Bazaj informoj
--------------

* 48° 43′ 31″ N 22° 58′ 59″ O﻿ / ﻿48.72528 °N, 22.98306 °O﻿ / 48.72528; 22.98306 (mapo)Koordinatoj: 48° 43′ 31″ N 22° 58′ 59″ O﻿ / ﻿48.72528 °N, 22.98306 °O﻿ / 48.72528; 22.98306 (mapo)
* Areo: 1 km²
* Supermara alteco: 419 m
* Loĝantaro: 420
* Poŝtkodo: 89121
* Telefonprefikso: 03136

Situo
-----

Verĥnja Hrabivnicja situas laŭ rojo.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1543 en formo *"Rabonitza"*. En 1600 aldoniĝis al la loknomo *"Kis"* (=malgranda), en 1645 *"Felső"* (=supra). En 1904 pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis pli hungarecan nomon. En 1910 vivis en Felsőgereben 577 loĝantoj (321 rutenoj, 171 germanoj, 3 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Alsóverecke, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Verĥnja Hrabivnicja. Dum la 2-a mondmilito la hungaroj konstruis defendan fortikaĵoserion, kies centro funkciis en Felsőgereben. Ekde 1945 la vilaĝo apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* defenda fortikaĵo de hungaroj el la 2-a mondmilito
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

**Verĥnja Solotvina,** ukraine **Верхня Солотвина,** hungare **Felsőszlatina** [felŝOslatina] estas ne memstara malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo en municipo de Ĥudljovo.

* 48° 36′ 27″ N 22° 27′ 04″ O﻿ / ﻿48.60750 °N, 22.45111 °O﻿ / 48.60750; 22.45111 (mapo)Koordinatoj: 48° 36′ 27″ N 22° 27′ 04″ O﻿ / ﻿48.60750 °N, 22.45111 °O﻿ / 48.60750; 22.45111 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 300
* Poŝtkodo: 89415
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Verĥnja Solotvina situas sur deklivoj laŭ rojo.

Historio
--------

Supozeble la vilaĝo fondiĝis en 1710. Ĝis Traktato de Trianon Felsőszlatina apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto Szerednye, poste al Ĉeĥoslovakio. Dum la 2-a mondmilito Hungario okupis ankaŭ tiu ĉi vilaĝon kaj organizis aŭtonomion de rutenoj. Ekde 1945 Verĥnja Solotvina apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Verda pigo** |
| --- |
|  |
| Verda pigoVerda pigo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Korvedoj *Corvidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Cissa* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. chinensis*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Cissa chinensis****(Boddaert, 1783) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Verda pigo  |

 |
| v • d • r |

La **Verda pigo** (*Cissa chinensis*) estas specio de birdo de la familio de korvoj kaj pigoj aŭ *Korvedoj*. 

Ĝi estas ĉirkaŭ samgranda kiel la Eŭropa pigo aŭ iomete pli malgranda. Ĝi estas **ege verda**, iom pli hela sube, kaj havas **larĝan nigran strion** el la beko (tra la okuloj) al la nuko. La vosto estas tre longa kaj markita de blankaj pintoj. Tio ĉio ege kontrastas kun la **ruĝecaj senplumaj okulringoj, ruĝaj beko kaj gamboj**. La unuarangaj **flugilplumoj estas ruĝecgrenatoj** kaj tio markas la specion kiel unu el la plej rimarkindaj kaj distingaj membroj de la tuta familio.

Ĝi troviĝas el malalta Himalajo en nordorienta Barato laŭ larĝa sudorienta zono suben al centra Ĉinio, Malajzio, Sumatro kaj nordokcidenta Borneo en ĉiamverdaj arbaroj (inklude arbarojn de bambuo), klaraĵoj kaj arbustejoj.

Tiu birdo serĉas manĝon kaj surgrunde kaj en arboj, kaj prenas grandan proporcion de animalaj predoj kiel multaj senvertebruloj, etaj reptilioj, mamuloj kaj birdidoj kaj ovoj. Ili manĝas ankaŭ viandon el ĵus mortigitaj kadavraĵoj.

La neston konstruas en arboj, grandaj arbustoj kaj ofte en branĉarego de diversaj grimpaj vitoj. La ino kutime demetas 4 al 6 ovojn.

La voĉo estas tre varia sed ofte akra *piip-piip*. Ili ofte faras ankaŭ fajfadojn kaj babilemajn voĉojn.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Cissa chinensis*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 12a Majo 2006. Malplej zorgiga
**Miklós Szabó** [miklOŝ sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Miklós** estas hungara arkeologo, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (2001).

Miklós Szabó  naskiĝis la 3-an de julio 1940 en Szombathely.

Biografio
---------

Miklós Szabó frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste universitaton en Budapeŝto inter 1958-1963. Li doktoriĝis en 1965 en la sama universitato. Post la diplomo li eklaboris en Hungara Nacia Muzeo, post 3 jaroj en la Arthistoria Muzeo ĝis 1987. Li doktoriĝis antaŭ la akademio en 1987. Ekde 1973 li ankaŭ instruis en universitato de Budapeŝto, kie li iĝis katedrestro kaj profesoro en 1989, fine eĉ rektoro. Li ofte estis gastoprofesoro en Francio. Li okupiĝas precipe pri la ferepoko, keltoj, pragrekoj, etruskoj, tial li partoprenis en arkeologiaj esploroj en Grekio kaj Francio. Li havas edzinon, kiu naskis 3 filojn. Li ricevis hungarajn kaj francajn memormedalojn, premiojn, inter ili aparte menciinda Honora Legio en 2001.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Kelták nyomában Magyarországon* (1971)
* *Les Celtes en Pannonie* (1988)
* *Archaic Terracottas of Boeotia* (1994)
* *A keleti kelták* (La orientaj keltoj), (2005)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 462479
* GND: 1027732798
* LCCN: n81144247
* VIAF: 9853988
* ISNI: 0000 0001 1946 5439
* SUDOC: 027152987
* BNF: 119258538
* ORCID: 0000-0002-8319-8088
* NLA: 35537065
* BIBSYS: 90912374
* NKC: mzk2013775527
* ICCU: SBLV275619
 |
La **malnova urbodomo de Debrecen** estas impona historia monumento en Debrecen, laŭ la ĉefvojo.

La malnova urbodomo en Debrecen

Historio
--------

La unua urbodomo estis konstruita en 1531 en la sama loko. Post jaroj ĝi ofte estis trakonstruita aŭ renovigita. En 1802 incendio, en 1834 skismo okazis, kiu kaŭzis damaĝojn. La pli nova, nun videbla urbodomo finiĝis en 1844 (la konstruado okazis en pluraj etapoj). En la frua 1849 Lajos Kossuth kun la Tutlanda Patrujdefenda Komisiono loĝis en la konstruaĵo, krome ankaŭ la hungara krono estis tie. En 1888 signifa trakonstruo okazis: la malfermaj arkadoj iĝis fermaj, el la prizono oni faris kontorojn. En 1916 estis konstruita traira ponto al la najbara imposta oficejo, kiun oni nomumis ĝin "ponto de la suspiroj".

Mankas informoj pri tio, kiam konstruiĝis la nova urbodomo.

Konstruaĵo
----------

Meza parto de la malnova urbodomo
La unuetaĝa klasikisma konstruaĵo situas inter 3 stratoj kaj la urba ĉefvojo, ĝi formas brikon. La fasado (kiu rigardas al la ĉefvojo) estas simetria, meze troviĝas la ĉefenirejo malantaŭ la 5 malfermaj arkadoj, kiu estas portiko. Pli supre en la unua etaĝo troviĝas la ornama ĉambrego, pli supre ekstere estas timpano, kies mezo estas blazono de la urbo. Tiu blazono estas la sola ornamaĵo en la plena fasado. La urbodomo havas internan korton, kie oni aranĝas somere subĉielajn teatraĵojn. En la domego laŭ la ĉefvojo butikoj funkcias.

Fontoj
------

* hungare kun foto Arkivigite je 2017-08-27 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto Arkivigite je 2015-05-06 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj

* Kategorio Malnova urbodomo de Debrecen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri muziko. Por teknika termino rigardu la paĝon Modulado (tekniko).* |

En muzikteorio, la vorto **modulado** signifas la preparitan transiron de *unu* tonalo al *alia*. Moduladojn oni ekkonas en notoj pro la apero de akcidencoj tipaj por certa tonalo dum la paso de muzikaĵo.

Se la celtonalo estas atingita, oni parolas pri *vera modulado*, alikaze de *vaganta*. Vico da moduladoj okazantaj unu tuj post la alia – kun aŭ sen fiksigo de dumtempaj tonalaj centroj – oni nomas *moduladoĉeno*.

Se okazas la tonalŝanĝo sen preparaj aŭ transiraj paŝoj, oni tion ne nomas modulado, sed puŝado. Modulado, kiu aperas sen fina kadenco kaj ne elkondukas el la komenca tonalo, nomiĝas flankenirado.

Skemo de modulado
-----------------

Komence oni fiksas la elirtonalon, aŭ per kadenco aŭ per simpla harmonia paŝo dominanto-toniko. Sekvas la esenca modula paso, la transiro al celtonalo. *Vera modulado* finfine firmigas la celtonalon.

Literaturo
----------

* Doris Geller: *Modulationslehre*, Breitkopf und Härtel, Wiesbaden 2002, ISBN 3-7651-0368-3
* Michael Dachs, Paul Söhner: *Harmonielehre Band I.* 16. Auflage. Kösel, München 2005, ISBN 3-466-30013-4
* Michael Dachs, Paul Söhner: *Harmonielehre Band II.* 10. Auflage. Kösel, München 2005, ISBN 3-466-30014-2

Vidu ankaŭ
----------

* Harmoniscienco
* Kvintociklo

* Kategorio Modulado (muziko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Hohner-buŝharmoniko „Chromonica"
Forró-muzikisto ludas Hohner-akordionon „Erica"
**Hohner Musikinstrumente GmbH & Co. KG** estas firmaoj en Trossingen (Germanujo), kiu produktas muzikinstrumentojn. Fondita en 1857 fare de Matthias Hohner (1833-1902), la entrepreno havis sian plej sukcesan epokon en la unua duono de la 20-a jarcento. Hohner estas aparte konata pro anĉinstrumentoj kiel buŝharmonikoj, sed ankaŭ akordionoj, bekflutoj, gitaroj kaj blovklavaroj inventintaj de Hohner en 1957.
Krome la firmao produktis aliajn muzikinstrumentojn kaj inter 1968 kaj 1976 dumtempe ankaŭ komputilojn. Dum la 60-aj kaj 70-dekaj jaroj Hohner ankaŭ produktis elektronikajn orgenojn; tiujn ankaŭ uzis profesiaj bandoj, ekz. John Paul Jones (basisto de Led Zeppelin, respondeca por uzado de klavarinstrumentoj).

Literaturo
----------

* Berghoff, Hartmut: *Zwischen Kleinstadt und Weltmarkt: Hohner und die Harmonika 1857-1961*; Ferdinand Schöningh, Paderborn 1997 ISBN 3-506-70785-X

Referencoj
----------

1. ↑  Computer vom „Bläslemacher" Die Zeit vom 11. August 1972
2. ↑  Nixdorf übernimmt Mehrheit bei Hohner GDC[*rompita ligilo*] Computerwoche vom 3. Dezember 1976

Eksteraj ligiloj
----------------

* 

* Kategorio Matth. Hohner AG en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

La **Tria Simfonio en E♭-maĵoro**, Op. 29 de Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij, estis verkita en 1875. Li ekverkis ĝin en la bieno de Vladimir Ŝilovskij en Ussovo la 5an de Junio kaj finis ĝin la 1an de Aŭgusto en Verbovka. Dediĉita al Ŝilovskij, tiu verko estas unika inter la simfonioj de Ĉajkovskij dutiale: ĝi estas la nura el liaj sep simfonioj (inklude la nenombritan Manfred Simfonion) en maĵora kleo (senkalkulante la nefinita Simfonion en E♭-maĵoro); kaj estas la nura kiu enhavas kvin movimentojn (aldona *Alla tedesca* movimento okazas inter la malferma movimento kaj la malrapida movimento).

La simfonio premieris en Moskvo la 19an de Novembro 1875, dirigentita de Nikolai Rubinstein, en la unua koncerto de la sezono de la Rusa Muzika Societo. Ĝi havis sian premieron de Sankt-Peterburgo en la 24an de Januaro 1876, dirigentita de Eduard Nápravník. Ĝia unua luddo ekster Rusio okazis en la 8a de Februaro 1879, je koncerto de la Novjorka Filharmonio.
Verda saŭco
La **verda saŭco** estas malvarma herba saŭco, kiun oni ofte manĝas kun kuirita viando aŭ fiŝo, malmole boligitaj ovoj kaj kuiritaj terpomoj. Krom herboj ĝi plej ofte entenas ankaŭ oleon kaj ovojn respektive majonezon. Variaĵoj de la saŭco ekzistas en diversaj landoj: en Germanio precipe en Frankfurto ĉe Majno, kie oni aparte fieras pri ĝi, en Italio kiel "Salsa verde", en Francio kiel "Sauce verte".

Historio
--------

Variaĵojn de la verda saŭco oni konas en Eŭropo jam ekde 2000 jaroj. La romianoj alporis ĝin el Okcidenta Azio. La germana variaĵo en skriba formo unuafoje menciiĝas en la jaro 1860, en kuirlibro de Wilhelmine Rührig eldonita en Frankfurto ĉe Majno.

### Frankfurta verda saŭco

Frankfurta verda saŭco
Al la frankfurta verda saŭco (dialekte "Grie Soß", prononcu "gri zos") tradicie apartenas almenaŭ sep herboj: borago, cerefolio, kreso, petroselo, pimpinelo, okzalo kaj ŝenoprazo.
Ofte ankoraŭ aldonatas levistiko, aneto, meliso, bazilio kaj drakunkolo.

Jen recepto (iom netradicia, ĉar kun ajlo):

Bezonatas 5 malmole boligitaj ovoj, kvaron-taso da oliva oleo, 1 te-kulero da drakunkola mustardo, okon-litro da jogurto, okon-litro da laktokremo, la suko de duona citrono, unu bulbero da ajlo, malgrandigata, eta kukumo marinita en vinagro, malgrandigata, po 1 te-kulero da ĉiuj 12 specoj el la supre menciataj herboj, fajne malgrandigataj, unu te-kulero da sukero, iom da salo kaj blanka pipro.
Oni boligu la ovojn dum 10 minutoj, senŝeligu kaj duonigu ilin. La ovoblankon endas malgrandigi. El la citrona suko, jogurto, la ovoflavo, oleo kaj mustardo fariĝu saŭco. La ovoblankon, la malgrandigitajn herbojn kaj cepon, ajlon kaj marinitan kukumon aldonu. Kontrolu la guston, kiam vi aldonas sukeron, salon kaj blankan pipron. Fine aldoniĝas la laktokremo.

### Itala "Salsa verde"

En la itala kuirarto estas multaj malvarmaj herbosaŭcoj, el kiuj la plej konata estas la "Pesto". La saŭco nomata 'verda', nome *Salsa verde* el norda Italio, kiun oni servas tradicie kun "Bollito misto", tre similas al la Frankfurta variaĵo, eĉ se oni uzas aliajn herbojn, interalie majoranon kaj aldonas kaporojn. Kompareblas la saŭco *Bagnetto verde*, kiu plisolidiĝas per kuirita ovoflavo kaj paneroj, el herboj tamen plej ofte nur entenas petroselon.

### Franca "Sauce verte"

La franca *Sauce verte* estas tia majonezo, kiu miksatas kun malgrandigataj herboj kiel petroselo, drakunkolo, cerefolio, kreso, pimpinelo kaj ŝenoprazo. Ĝi ofte entenas ankaŭ ajlon.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Verda saŭco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kokbeko
* Ruĝa saŭco
Milana Konservatorio
La **Milana Konservatorio** (*Conservatorio di musica "Giuseppe Verdi" di Milano*) estas Konservatorio en Milano, Italio.

Historio
--------

La konservatorio estis establita pere de reĝa dekreto de 1807 en Milano, ĉefurbo de la Napoleona Reĝlando Italio. Ĝi malfermiĝis la venontan jaron ĉe la klostro de la baroka preĝejo de Santa Maria della Passione. Estis dekomence 18 anoj, inklude studentojn de ambaŭ seksoj. Nuntempe estas la plej granda institucio de muzika instruado en Italio.

Lernantoj
---------

En sia 200-jara historio, la konservatorio edukis kelkajn el plej elstaraj muzikistoj kaj dirigentoj de Italio, kiaj Fausto Romitelli, Oscar Bianchi, Luca Francesconi, Stefano Gervasoni, Marco Stroppa, Giacomo Puccini, Alfredo Piatti, Arrigo Boito, Giovanni Bottesini, Alfredo Catalani, Riccardo Chailly, Amelita Galli-Curci, Vittorio Giannini, Bruno Maderna, Pietro Mascagni, Gian Carlo Menotti, Francisco Mignone, Riccardo Muti, Kurken Alemshah, Italo Montemezzi, Feliciano Strepponi, Alceo Galliera, Arturo Benedetti Michelangeli, Giuseppe Andaloro, Mario Nascimbene, Maurizio Pollini, Ludovico Einaudi, Antonino Fogliani, Vittorio Parisi, Riccardo Sinigaglia, kaj Claudio Abbado. Aliaj elstaraj studentoj estas la komponisto Margrit Zimmermann kaj la kantisto Florin Cezar Ouatu. Inter pasintaj profesoroj estas la bone konata voĉinstruistoj Francesco Lamperti kaj lia filo Giovanni Battista Lamperti. Inter elstaraj profesoroj de la Milana Konservatorio estas Giorgio Battistelli, Franco Donatoni, Lorenzo Ferrero, Riccardo Muti, Enrico Polo, Amilcare Ponchielli, kaj Salvatore Quasimodo.

Notoj
-----

1. ↑   (1) *Presentazione*, Conservatorio "Giuseppe Verdi" di Milano, Oktobro 2011,

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Milana Konservatorio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Milana Konservatorio, oficiala retejo Arkivigite je 2015-12-04 per la retarkivo Wayback Machine itale
* Touring club italiano (1998), "Il conservatorio di musica Giuseppe Verdi", *Milano*, Guida d’Italia, Touring Editore, p. 337, (ISBN 978-88-365-1249-2),
* Liceo Musicale itale


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 531797
* GND: 1014733-0
* LCCN: n83033405
* VIAF: 137598742
* ISNI: 0000 0001 2166 5093
* BNF: 15507400h
* NKC: xx0075261
 |
La **Forch-Fervojo** (pron. *forĥ*), mallonge **FB** laŭ la germana nomo *Forchbahn*, estas fervojo respektive regiona tramo kun metra ŝpuro, kiu trafikas inter Zürich Stadelhofen kaj Esslingen en Svislando.

Nomo
----

La nomon la fervojlinio ricevis de la samnomaj montpasejo kaj municipo je 676 m super marnivelo inter la Lago de Zuriko kaj la lago Greifensee, kiun la Forch-Fervojo je proksimume la duono de sia vojo trapasas.

Historio
--------

La Forch-Fervojo estis malfermita la 27-an de novembro 1912 kaj anstataŭis aŭtobuslinion, kiu ekzistis ek de la jaro 1905. Ek de sia malfermiĝo la Forch-Fervojo firme kunlaboris kun la Zurikaj Trafikentreprenoj, kun kiu ĝi per komunaj direktado kaj kompanigvidado estis ligita. Nun la Forch-Fervojo kiel regiontrajnlinio S18 estas integrita al la reto kaj sistemo de la Zurika Trafik-Unio. Origine en Esslingen la Forch-Fervojo estis konektita kun la Uster-Oetwil-Fervojo, kiu ĉesis funkcii en la jaro 1949.

  

Trajno de Forchbahn (Stadler Be 4/6) ĉe Kreuzplatz

Linio
-----

La tuta lini-longeco estas proksimume 16 km, de kiuj 13 km de Rehalp al Esslingen apartenas al la Forch-Fervoj-Kompanio kaj la ceteraj 3 km al la Zurikaj Trafikentreprenoj. Sur la linio troviĝas du tuneloj kun longecoj de 280 kaj de 1750 metroj. La vojo inter *Rehalp* kaj *Neue Forch* disponas pri du trakoj kaj trafikeblas en direktoŝanĝa reĝimo. La fervojo funkcias per 1200-volta kontinua kurento. La parto de la Zurikaj Trafikentreprenoj, kiu apartenas al la zurika tramreto, estas kiel ĉiuj zurikaj tramlinioj dutraka kaj funkcias per 600-volta kontinua kurento. Tiu parto principe funkcias en unudirekta reĝimo.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de fervojaj kompanioj en Svislando
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Forch-Fervojo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de la Forch-Fervojkompanio
* Haltejoj de Forch-Fervojo

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rForch-Fervojo (S18) |
| --- |
| VBZ | 
* Zürich Stadelhofen
* Kreuzplatz
* Hegibachplatz
* Balgrist
* Rehalp
 |
| FB | 
* Waldburg
* Spital Zollikerberg
* Zollikerberg
* Waltikon
* Zumikon
* Maiacher
* Neue Forch
* Forch
* Scheuren
* Neuhaus
* Hinteregg
* Egg
* Langwies
* Emmat
* Esslingen
 |
| centra |
|  |

 |
**Tramtransporto en Zuriko** (germane *Strassenbahn Zürich*) (nomita *Züri Tram* en Svislando) estas la ĉefa publiktransporta provizanto en la svisa urbo Zuriko. Ĝi estis malfermita en 1882 kiel normalŝpura ĉevaltira fervojo kaj kelkajn jarojn poste la ŝpuro estis ŝanĝita. La de tiam metroŝpura reto nun estas servita per 18 linioj.

La transportentreprenoj respondecaj por tramoperacioj estas Verkehrsbetriebe Zürich (VBZ), *Verkehrsbetriebe Glattal* (VBG), Aargau Verkehr (AVA) kaj Forchbahn (FB), kiuj estas integritaj al la Zürcher Verkehrsverbund (ZVV). La Forchbahn-linio estas oficiale parto de la Zurika S-Bahn reto kiel S18.

La akumulita longo de la tramlinioj estis 122,7 kilometroj en 2018, kaj la totala trakolongo kun funkciigaj trakoj estis 168 kilometroj. Ĉiujare, 202,6 milionoj da pasaĝeroj estas transportitaj.

  

Mapo

Vidu ankaŭ
----------



* Tramtransporto
* Zuriko
* Zurikaj Trafikentreprenoj
* Zurika Trafik-Unio
* Aargau Verkehr
* Forch-Fervojo
* Listo de urboj kun tramtransporto

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Tramtransporto |

* Oficiala retejo (VBZ) (germane/angle)
* UrbanRail.Net
**Robert Reuven Stiller** (naskiĝis la 25-an de januaro 1928 en Varsovio -- 10-an de decembro 2016) – estis pola tradukisto, verkisto, lingvosciencisto kaj poligloto.

Vivo
----

Robert Stiller naskiĝis en familio de polaj judoj. Sian infanaĝon pasigis en Belorusio, la germanan okupadon en Varsovio. Soldato de Pola Enlanda Armeo. En 1947 forlasis katolikismon, en kiu estis edukita. Eniris al Pola Socialisma Partio (PPS). Laboris en la armeo. En 1952 finis studojn de la pola lingvo, studis ankaŭ slavistikon, ĵurnalismon kaj skandinavistikon en Rejkjaviko.

Krom tradukoj li estas aŭtoro de kelkaj libroj, eseoj lingvosciencaj kaj teatraĵoj. Kunkreinto de juda reformita komunumo kaj populariganto de la renaskiĝo de reformita judismo en Pollando. En la jaroj 60-aj kaj 70-aj publikigis kun pseŭdonomoj. Aŭtoro de la libro *Semantyka zbrodni* (Semantiko de la krimo) pri komunisma propagando rilate al la Masakro de Katin.

En la jaroj 80-aj kaj 90-aj de la 20-a jarcento kune kun filozofo kaj tradukisto Jerzy Prokopiuk kontribuis pri esoteriko por la revuo "Mój Świat" (Mia Mondo) publikigante serion da artikoloj pri magio, ankaŭ kunredaktis revuon "Gnosis".

En 2005 kandidatis al Pola Sejmo el la partio de Janusz Korwin-Mikke. Longe kunlaboris kun la Muzeo pri Azio kaj Pacifiko en Varsovio.

Elektitaj tradukoj
------------------

* Vladimir Nabokov (*Lolita* kaj *Pala fajro*)
* Anthony Burgess (5 verkoj)
* Lewis Carroll (4 verkoj, en tio *La aventuroj de Alico en Mirlando*)
* Ian Fleming (12 verkoj)
* Frank Norris (1 verko)
* Esther Vilar (2 verkoj)
* Bertolt Brecht (2 verkoj)

Mitologioj de la mondo: 

* *Beowulf* – okjarcenta verko de nekonata aŭtoro de malnovangla literaturo
* *Gilgameŝ* (parafrazo kaj kompilaĵo surbaze de diverslingvaj tradukoj, ĉefe rusaj)
* La kanto de la Nibelungoj - kompilaĵo de alireblaj kompletaj germanlingvaj versioj de la rakonto kaj ties variaĵoj en Poezia Eddo kaj Proza Eddo, kaj de aliaj verkoj.

Antologioj 

* Antologio de malaja literaturo
* Strofoj pri la bestoj
* Versaĵoj pri la amo

Tradukoj de Stiller (ekz. prozo de Burgess) markas alligitaj artikoloj pri la aŭtora lingvaĵo, neologismoj, dialektoj kaj pri laboro de la tradukinto.

Propra kreado
-------------

* Fabeloj (indoneziaj, malajaj, skandinaviaj kun grafika prilaboro de Andrzej Strumiłło
* Eseoj kaj felietonoj

- *Semantyka zbrodni* (Semantiko de la krimo) – vasta, logika-lingva analizo de protesta notaĵo sendita de registaro de Sovetunio lige al malkovro de amasaj tomboj de polaj oficiroj en Katin (sub pseŭdonomo Tomasz Harasiuk)

- *Żydowskie Abecadło* (Juda aboco), 2011 – pri polaj artistoj juddevenaj

* Poezio

Bibliografio
------------

* Magdalena Prokopowicz (redaktistino), *Żydzi polscy. Historie niezwykłe* (Polaj judoj. Eksterordinaraj historioj), Demart, Warszawa 2010, p. 316-317

Eksteraj ligiloj
----------------

* Intervjuo kun Robert Stiller Arkivigite je 2015-04-26 per la retarkivo Wayback Machine
**Robert STILLINGTON** (n. 1420, m. majon 1491) estis episkopo de Bath kaj Wells kaj lordo-kaneceliero de Anglio.

En 1460 li nomumiĝis Gardisto de la Privata Sigelo de la reĝo, kaj li retenis tiun postenon ĝis 1467. La 30-an de oktobro 1465 li nomumiĝis episkopo de Bath kaj Wells, kaj konsekriĝis la 16-an de marto 1466. La 20-an de junio 1467 Eduardo la 4-a nomumis lin lordo-kanceliero: li perdis tiun postenon la 29-an de septembro 1470, kiam Henriko la 6-a regajnis la tronon, sed renomumiĝis kiam Henriko denove detroniĝis la sekvantan jaron, kaj retenis la postenon ĝis la 18-an de junio 1473.

En 1478 plurajn semajnojn li malliberiĝis, ŝajne pro ligo al Georgo Plantaĝeneto (duko de Clarence).

Laŭ iuj raportoj - ekzemple de la franca historiisto Philippe de Commines - Robert Stillington estis la pastro kiu atestis antaŭ la estonta Rikardo la 3-a (Anglio) ke li estris riton per kiu Eduardo kaj Eleanor Talbot eniris edziĝkontrakton. Tiu atesto okazigis la detronigon de Eduardo la 5-a kiel nelegitimulo kaj la surtronigon de Rikardo la 3-a. Post kiam Henriko la 7-a gajnis la tronon, li malliberigis Robert Stillington, eble pro tiu atesto.

En 1487, post sia liberigo, Robert Stillington subtenis la pretendon de la fraŭdulo Lambert Simnel al la angla trono. Denove li malliberiĝis, ĉifoje dum la resto de sia vivo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 298027
* LCCN: nr92004093
* VIAF: 2328559
* ISNI: 0000 0000 6144 9638
 |
**Robert William SERVICE** (naskiĝis la 16-an de januaro 1874 en Preston, Anglujo; mortis la 11-an de septembro 1958 en Lancieux, Francujo) estis kanada poeto kaj novelisto, konata kiel la *bardo de la Jukono*.

Vivo
----

Li studis en la universitato de Glasgovo kaj elmigris en 1897 al Kanado, kie li perlaboris sian vivon per laboretoj en Whitehorse kaj en Jukonio.
Lia fama balado *The Shooting of Dan McGrew* (La pafmortigo de Dan McGrew) aperis ankaŭ en *The songs of a sourdough* (Kantoj de fermentaĵo; 1907). Li celebris la krudan vivmanieron ĉe la Klondike en la *Balado de Ĉiĉako* (1909) kaj en la novelo *The Trail of `98* (La pado de '98; 1910).

Service iĝis militraportisto en 1912 kaj stiris ambulancon dum la unua mondmilito. Tiuj spertoj estis bazo de la rimoj de *Red Cross Man* (La ulo de ruĝa kruco; 1916). La ceteron de sia vivo, inkluzive la duan monmiliton li pasigis en Francujo kaj Montekarlo.

Liaj postaj verkoj ne atingis tiom da famo ol la unuaj. Lia aŭtobiografio eldoniĝis dufoje: *Ploughman of the Moon* (Lunplugisto; 1945) kaj *Harper of Heaven* (Ĉielharpisto; 1948).

En Dawson lia kabano iĝis turisma vidindaĵo.

Li aperis kiel fikcia versio de si mem en la filmo *The Spoilers* en kiu stelulis Marlene Dietrich kaj John Wayne.

Verkoj
------

* *The Shooting of Dan McGrew and other poems*, ISBN 0-88839-224-9, 1989 Hancock House - Balladen
* *The Cremation of Sam McGee and other poems*, ISBN 0-88839-223-0, 1989 Hancock House - Balladen

* Robert W. Service en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Robert W. Service en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 297652
* GND: 119298384
* LCCN: n80060393
* VIAF: 69290
* ISNI: 0000 0001 1584 0123
* SUDOC: 031469698
* BNF: 122679695
* MBA: 77a04df6-bdc1-4429-b81d-7cc4ed2a2a3f
* NLA: 35793647
* BIBSYS: 90102646
* NKC: mub2015894550
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Anthony M. Taylor** aŭ **Anthony Taylor** (naskiĝis en Los-Anĝeleso, Kalifornio) estas usona aktoro kaj produktoro, konata pro la filmo *Incubus* (1966).

Aktoro
------

* 1948: *La mariée est folle*: Knabo (nekreditita)
* 1951: *Bon sang ne peut mentir*: Ekstra (nekreditita)
* 1952: *Mademoiselle Gagne-Tout*: Nedeterminita dua rolo (nekreditita)
* 1953: *Stalag 17*: Malgranda parto (nekreditita)

Produktoro
----------

* 1966: *Incubus*

Tiu filmo post kelkaj tre sukcesaj prezentadoj pro eraro aŭ akcidento estis komplete detruita en iu laboratorio. La produktisto Anthony M. Taylor dum 30 jaroj vane serĉis restintan ekzempleron kaj en 1996 li fine eksciis pri unu lasta kopio en la arkivo de la *Cinémathèque Française* en Parizo. El tiu ĉi li per senlaca laboro sukcesis restarigi la filmon, tiel ke ĝi nun aĉeteblas kiel sufiĉe bonkvalita vidbendo kaj viddisko.

Vidu ankaŭ
----------

* Incubus
* Blade: Trinity

Eksteraj ligiloj
----------------

* Anthony M. Taylor ĉe Interreta filma datumbazo (angle)

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 673240
 |
**Andrea Motis** (Barcelono, 9 majo 1995) estas kataluna trumpetisto, saksofonisto kaj ĵazkantisto.

Kariero
-------

Ŝi muzikis kiel trumpetisto kun profesoro Toni Gallard kiam ŝi estis sepjara ĉe la Urba Lernejo de Muziko de Sant Andreu, en la kvartalo de Sant Andreu de Barcelono.

En 2007, kiam ŝi havis nur dek du jarojn, ŝi komencis kunlabori kun la Sant Andreu Jazz Band, gvidata de la muzika instruisto kaj muzikisto Joan Chamorro, kiu ankaŭ instruis lin saksofono. Ŝi partoprenis en multnombraj koncertoj en la kataluna kaj internacia ĵazcirkvito.

Andrea Motis estas kataluna trumpetisto.
Pro ŝia ĝusteco, multnombraj amaskomunikiloj intervjuis ŝin aŭ skribis recenzojn pri ŝiaj muzikaj agadoj.

Ŝi studis ĉe la muzika mezlernejo IEA Oriol Martorell. En 2010 aperis ŝia unua albumo, albumo pri ĵazaj normoj, kiun ŝi registris kiel solkantisto kiam ŝi nur havis dek kvar jarojn rajtigis: *Joan Chamorro prezentas Andrea Motis*, kun Josep Roig Boada kiel sonteknikisto redaktita de *Temps Record*.

Andrea Motis kaj la Joan Chamorro Kvinteto.
Ŝi estis invitita artisto, la 20an de julio 2011 ĉe *Quincy Jones & The Global Gumbo All Stars*, en la Peralada Festivalo.

En 2012 ŝi publikigis sian duan albumon: *Feeling Good*, kiun ŝi poste prezentis ĉe la ĉambro *Olimpya* de Parizo kaj en Anglio.

En 2013 ŝi registris san trian vivan albumon ĉe la ĉambro *Jamboree* de Barcelono, la 13an kaj 14an de aprilo kun Scott Hamilton.

La 1an de decembro de 2013, la *Big Band* premieris en la ĉambro Pau Casals de la Aŭditoro de Barcelono, en la kadro de la 45a Internacia Festivalo de Barcelono, kun 15 el la plej bonaj ĵazaj solistoj en la lando, ĉi tiu formacio estas registrita en ŝia kvara albumo: *Motis Chamorro Big Band*. Fine de marto de 2016, ŝi registris albumon kun la registra kompanio *Impulse Records*.

Referencoj
----------

1. ↑  Martorell, Núria.  El Periódico:  Andrea Motis, tota una jazz woman (katalune) (17/03/2012). Alirita 21/08/2016.
2. ↑  Lladó, Albert.  La Vanguardia:  Andrea Motis, o el jazz nacido en Sant Andreu (hispane) (17/01/2010).
3. ↑   BTV:  "Joan Chamorro presenta Andrea Motis", un disc de jazz i col·laboració (katalune) (15/2/2011).
4. ↑   Ara Cultura:  Quincy Jones convida Andrea Motis a Peralada (katalune) (21/08/2016).
5. ↑  "Andrea Motis & Joan Chamorro Quintet publiquen 'Live at Jamboree'. El saxofonista nord-americà Scott Hamilton col·labora al disc", 29/11/2013. Kontrolita 21/08/2016. (katalune)
6. ↑   Andrea Motis i Joan Chamorro Big Band a l'Auditori de Barcelona 1 de desembre de 2013 (katalune) (01/12/2013). Arkivita el la originalo je 2020-11-24. Alirita 2020-08-15.
7. ↑   Andrea Motis i Joan Chamorro graven a Nova York amb el segell Impulse! (katalune) (21/08/2016).

* Kategorio Andrea Motis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698889
* GND: 1128441128
* VIAF: 220882332
* ISNI: 0000 0003 6106 8044
* SUDOC: 244074070
* BNF: 17124229z
* MBA: 572a2e29-9f60-4b88-926f-69a299dd1b1f
* BNE: XX5155431
 |
**Rodolphe TÖPFFER** (aŭ **Toepffer**) estas franclingva sviso, naskiĝis en 1799 en Ĝenevo kaj mortis en 1846 samloke. Li estis desegnisto, instruisto kaj verkisto. Lia famo baziĝas sur lia invento de la bildhistorioj (bildliteraturo).

Vivo kaj verkoj
---------------

Filo de pentristo, ankaŭ li volis iĝi pentristo, sed ne povis kaŭze de okulmalsano.

En 1820 li komencis instrui la latinan kaj la grekan en privata lernejo.

Li edziĝis en 1823. Dank’ al la doto de sia edzino li fondis en 1825 pensionaton por knaboj, en kiu li aplikis la pedagogiajn ideojn de Jean-Jacques Rousseau. Kun la knaboj li faris i.a. vojaĝojn – ofte piede –, kiujn li priskribis en sia verko *Voyages en zig-zag* (Zigzagaj vojaĝoj).

En 1832 li ricevis la katedron pri Retoriko kaj Literaturo ĉe la Akademio de Ĝenevo.

Dum sia libera tempo li ŝatis desegni karikaturajn bildhistoriojn, kiujn li publikigis post instigo de amikoj. Li karikaturis la kutimojn de la tiel nomata bona socio (*Histoire de Monsieur Jabot)*, la instruajn metodojn (*Monsieur Crépin*), la sciencistojn (*Voyages et aventures du Dr Festus*) kaj la politikistojn (*Histoire d’Albert, Monsieur Pencil*). Per tiuj bildhistorioj Töpffer iĝis la pioniro de la komiksoj. Bildhistoriojn li ne nur verkis, sed pri ili li ankaŭ skribis teoriajn eseojn.

Krome li verkis teatraĵojn, novelojn, romanojn kaj multajn vojaĝrakontojn.

(Tiuj informoj baziĝas sur la artikoloj en la germanlingva kaj iomete en la franclingva Vikipedio.)

En Esperanto aperis
-------------------

* Ĉapitroj el la *Aventuroj de D-ro Festus.* Tradukis Edmond Privat. En: *Esperanto* 1927, paĝoj 74–75 kaj 99.
* *La lago de Gers.* En: *Svisa Antologio,* paĝo 380.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rodolphe Töpffer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La pioniro Töpffer ĉe Esperanto Retradio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 571880
* GND: 118623141
* LCCN: n82142410
* VIAF: 32003599
* ISNI: 0000 0001 2126 6383
* LIBRIS: 258606
* SUDOC: 027165582
* BNF: 11926815z
* ULAN: 500007716
* NLA: 36537907
* NDL: 00475890
* BIBSYS: 90922821
* RKD: 77881
* NKC: jn20030228001
* ICCU: LO1V033488
* BNE: XX1454024 XX1454460, XX1454024
 |