recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kopio de la *Beagle 2*.
Procezitaj kunigita foto fare de la kamerao HiRISE en la sondilo *Mars Reconnaissance Orbiter* de NASA, kiu montras, ke *Beagle 2* sukcese surteriĝis kaj parte etendis siajn sunpanelojn
La ***Beagle 2*** estas malsukcesa brita surterigilo al Marso kiu estis transportita de la misio de la Eŭropa Kosma Agentejo de 2003 nome *Mars Express*. Ĝi estis planita por misio pri astrobiologio kiu devis esti esplorinta la pasintan vivon sur, kaj ĝis 1.5 metrojn sub, la surfaco de Marso.

Tiu kosmoveturilo estis sukcese deplojita fare de *Mars Express* la 19an de Decembro 2003 kaj estis planita por surterigo sur la surfaco de Marso la 25an de Decembro; tamen, kontakto ne estis ricevita en la esperita tempo de la surmarsigo. ESA deklaris la mision perdita en Februaro 2004, post nombraj klopodoj kontakti la kosmoveturilon.

La fato de la *Beagle 2* restis mistero ĝis Januaro 2015 kiam ĝi estis trovita sur la surfaco de Marso en serio de fotoj fare de fotilo de la *Mars Reconnaissance Orbiter* HiRISE de la NASA. La fotoj sugestas, ke ĝi surmarsigis enorde, sed du el la kvar sunpaneloj de la kosmoveturilo malsukcesis deplojiĝi, blokante la komunikantenojn de la kosmoveturilo.

La *Beagle 2* estis nonita laŭfter HMS *Beagle*, nome la ŝipo kiu veturigis la naturscienciston Charles Darwin en sia Ĉirkaŭnavigada monda vojaĝo.

Notoj
-----

1. ↑  Clark, Stuart, "Beagle 2 spacecraft found intact on surface of Mars after 11 years",  *The Guardian*, 17a de Januaro 2015.
2. ↑  Webster, Guy.  'Lost' 2003 Mars Lander Found by Mars Reconnaissance Orbiter. NASA (16a de Januaro 2015). Arkivita el la originalo je 2018-10-24. Alirita 16a de Januaro 2015.
3. ↑  "Mars Orbiter Spots Beagle 2, European Lander Missing Since 2003",  *The New York Times*, 16a de Januaro 2015.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Beagle 2 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* *Beagle 2* de ESA (2003 arkivo)
* *Beagle 2* de NASA (2004 arkivo)
* *Beagle 2* de BBC News
* *Mars Express* Operations de ESA


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 734326
* LCCN: n2004095849
 |
Tiu rezervejo estas grava loko por la Flavvanga platicerko
**Naturrezervejo Drak-Rokejo** (angle *Dragon Rocks*) estas 322 km² naturrezervejo sudoriente de la regiono Wheatbelt de Okcidenta Aŭstralio, je ĉirkaŭ 310 km oriente-sudoriente de Perto. Ĝi estas ĉirkaŭata de farma tereno. Ĝi estas listita en la ŝtata registro de areoj gravaj por raraj specioj de plantoj kaj animaloj.

Flaŭro kaj faŭno
----------------

Tiu rezervejo enhavas 28 diferencajn vegetalajn asociojn, kiaj makisoj, arbaroj, malioj kaj kwongan. La granda nombro de plantokomunumoj formas kompleksan mozaikon karakteran de la tritikarea vegetaĵaro. Ĝis 16 plantoj, inklude 13 eŭkaliptoj, estas endemiaj ĉu de la tritikarea regiono (Wheatbelt) aŭ de Okcidenta Aŭstralio. La rara *Grevillea involucrata* troviĝas en la rezervejo.

Tiu rezervejo estis identigita kiel Grava Birda Areo ĉar ĝi eltenas populaciojn de la endanĝerita Larĝbeka nigra kakatuo, Ocela nestamasulo, Flavvanga platicerko, Blubrusta maluro, Purpurbuŝa likenostomo kaj aliaj.

Referencoj
----------

1. 1 2  Australian Heritage Database.
2. ↑  Birdata.

### Eksteraj ligiloj

* IBA: Dragon Rocks. *Birdata*. Birds Australia. Alirita 2011-06-18.

```
Arkivigite je 2011-07-06 per la retarkivo Wayback Machine
```

* Dragon Rocks Nature Reserve. *Australian Heritage Database*. Department of Sustainability, Environment, Water, Population and Communities. Alirita 2011-06-18.

32° 45′ 00″ S 119° 02′ 15″ O﻿ / ﻿32.75000 °S, 119.03750 °O﻿ / -32.75000; 119.03750 (mapo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 464154
 |
**Perkomputila kompostado** — aŭ, laŭ la angla termino **perkomputila eldonado** (angle *Desktop publishing, DTP*) — estas la kompostado kaj enpaĝigo de dokumentoj per komputilo por presado. Plej ofte temas pri libroj, revuoj ktp.

Por perkomputila kompostado oni uzas specialan programaron, kiaj ekz-e la programoj *QuarkXPress* aŭ *Adobe InDesign*, kreitaj por tiu celo. Tiaj programoj ne anstataŭas tekstoredaktilojn kaj grafikajn programojn, sed estas uzataj por enpaĝigi enhavon kreitan per aliaj programoj: tekstojn, bildojn kaj fotojn.

Kiam materialo estas preta por publikigo, kutime oni kreas PDF-dosieron, kiun komercaj presistoj povas uzi por krei presbildojn.

Perkomputila eldonado ekestis en 1985, kuniginte la programaron Aldus Pagemaker, Apple Macintosh komputilo kaj Apple LaserWriter, por $7000 la unua lasera printilo kiu uzis la paĝopriskriban lingvon de Adobe Postscript, inkluzive de skaleblaj tiparoj en formato Type 1.

Programaro
----------

* Senpaga programaro:
	+ DocBook
	+ LaTeX
	+ LibreOffice
	+ Passepartout
	+ Scribus
	+ Troff
	+ Cenon

* Komerca programaro:
	+ Adobe FrameMaker
	+ Adobe InDesign
	+ Adobe PageMaker
	+ Apple Pages
	+ Microsoft Publisher
	+ PagePlus
	+ PageStream
	+ QuarkXPress
	+ Corel Ventura Publisher
	+ Calamus
Aviadil-modelo dum testo en ventotunelo.
**Ventotunelo** aŭ **ventokanalo** estas uzata por esplori, mezuri la aerodinamikajn proprecojn de la objektoj.

Ventotuneloj estas plej ofte uzataj por esploroj de aviadiloj kaj aŭtomobiloj. Dum oni celas ĉe aŭtoj nur la malgrandan ventoreziston, ĉe aviadiloj gravas ankaŭ aliaj faktoroj: ventorezisto, levoforto, surfaca profilo, stabileco, stirebleco ktp.  

Malofte oni esploras ankaŭ trajnojn (lokomotivojn) kaj ŝipojn, sed ankaŭ gravas la esploroj pri nubskrapuloj, kamentuboj. Oni ofte devas tute postkonstrui la ĉirkaŭaĵon por precize simuli la ventofluojn.

Oni nur malofte (ĉe aŭtoj) povas stimuli per originalgrandaj objektoj, oni uzas plej ofte proporcie malgrandigitajn modelojn.

La ventotuneloj konsistas el unu aŭ pli da blovaparatoj (kiuj produktas la ventofluon), rektifilaj elementoj kaj ajuto, kiu devas zorgi pri plejeble samnivela, senturbulenta, bruo-malriĉa fluo. Pli ero de la ventokanalo estas la **mezurejo**, en kiu kolekiĝas la informoj.

La ventokanalo povas estis fermita (ili havas ringforman kanalon) aŭ malfermita (duflanka). Malaltaj temperaturoj kaj granda aerpremo povas estiĝi nur en fermita ventokanalo.

Ĉar la eksperimentoj en la ventokanaloj tro multe kostas, oni ofte simulas unuafoje per komputilaj programoj.

Historio
--------

La unuajn aer-rezistajn esplorojn faris Gustave Eiffel en la 1890-aj jaroj por mezuri la flureziston de la Eiffel-turo ĉe rektangulaj kaj ovalaj platoj. Li konstruis pli poste laboratorion kun malfermita ventotunelo sur champ de Mars, kiu havis fermitan mezurkabinon kaj aviadilan helicon por produkti la aerfluon.

Ĉar la malfermita tunelo havis la malavantaĝojn, ke la ensuĉita aero kunportis malpuraĵojn, humidon de la ekstera aero, Ludwig Prandtl evoluigis alian (fermitan) ventotunelan formon kaj konstruis ĝin en Göttingen. Ĝi cirkuligis la saman aeron, per blovaparato kaj ajuto.

Referencoj
----------

1. ↑  Wragg, David W..  (1973) *A Dictionary of Aviation*. Osprey. ISBN 9780850451634.

* Ventotunelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ventotunelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Perkáta** [perkAta] estas grandvilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Dunaújváros.

Kastelo de Győry
Kirko de Győry

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 75  km²
* Loĝantaro: 4170
* Poŝtkodo: 2431
* Telefonprefikso: 25

Geografio
---------

Perkáta situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo kaj ĉefvojo inter Dunaújváros kaj Székesfehérvár. Adony troviĝas 11, Dunaújváros 16, Székesfehérvár 34, Budapeŝto 60 km.

Historio
--------

Pli frue keltoj kaj romianoj loĝis tie. Pro la tatara invado la komunumo senhomiĝis, kumanoj refondis ĝin. La turkoj faris denove senhoma la komunumon, serboj refondis ĝin. Poste familio **Győry** (djOri) havis la bienojn, kiuj faris prosperon. Iliaj kastelo konstruiĝis en 1820.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika Preĝejo de Naskiĝo de Maria (Perkáta)
* kalvinana preĝejo
* kastelo de Győry

Famuloj
-------

En Perkáta naskiĝis zoologo Jenő Vángel.

* Kategorio Perkáta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Serba grekokatolika preĝejo Johano Baptisto** estas eklezia historia monumento en Hungario, en urbo Székesfehérvár.

Historio
--------

Dum dominado de turkoj alvenis serboj por servi la turkojn armee kaj komerce. Ili havis proprajn loĝkvartalon kun kirko en 1601. Post forpelo de turkoj (1688) la serboj restis kaj kontinue havis la preĝejon. En la 18-a jarcento ĝi estis kelkfoje trakonstruita. Laŭ dokumento en 1723 ĝi estis malstabila pro la argilaj-lignaj muroj renoviĝis, en 1756 turo estis konstruita. Inter 1770-1772 oni konstruis pli grandan preĝejon super la malnovan konstruaĵon, poste oni malkonstruis la superfluan malgrandan. La freskoj estis pentritaj en 1775 kaj 1776. La interna meblaro kompletiĝis en 1780. En 1831 la turo estis renovigita. En la 1980 plena renoviĝo okazis, tiu laboro ricevis premion "Europa Nostra" en 1989.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas en korto, tamen la fasado laŭ la trotuaro. La korto estas ĉirkaŭita per ŝtona barilo. La preĝejo havas enirejon ankaŭ flanke de la navo, tio estas la korta enirejo. En mezo de la simetria fasado la turo altiĝas, kies pinto estas ornamriĉa bulboforma. Malsupre la enirejo funkcias. La absido estas duonronda. Interne la plej okulfrapa vidindaĵo estas la ikonostazo. Laŭ la flankaj muroj estas seĝoj por la maljunuloj kaj malsanuloj, la ceteraj kreduloj staras. La orgeno funkcias en la galerio.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj Arkivigite je 2015-12-22 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto

* Kategorio Ortodoksa preĝejo Johano Baptisto (Székesfehérvár) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **preĝejo Sankta Mikaelo la Ĉefanĝelo** (serbe: Црква светог Архангела Михаила [crkva svetog arhangela mihaila], ankaŭ konata Preĝejo Poĵarevaĉka (serbe: Пожаревачка црква)) estas serba ortodoksa monumento historia en Hungario, en urbo Szentendre. La dua nomo venis de urbo en:Požarevac, el kiu venis multaj.

Historio
--------

La alvenintaj serbaj rifuĝintoj konstruis preĝejon apud lignan preĝejon ekde 1690. La ligna preĝejo konstruiĝis inter 1759–1763 kaj seme estis dediĉita al Sankta Mikaelo. La turo estis konstruita poste en 1794. En 1809 la inundo faris gravajn detruojn, tial oni renovigis la konstruaĵon inter 1815-1816. En 1838 denove inundo okazis, sed poste denova rekonstruado okazis. La lastaj renovigaj laboroj okazis en 2018.

Konstruaĵo
----------

La fasado estas simetria, meze la turo altiĝas. Tiu turo estas la plej malalta en Szentendre.La navo finiĝas en plurlatera absido.

La ikonostazo estas pli malnova, ol mem la preĝejo, ĉar la ikonostazo estis farita en 1742 en alia serba preĝejo en Szentendre.

La dorsa flanko de la preĝejo

Fontoj
------

*
La **Perlinsuloj** (hispane *Archipiélago de las Perlas* aŭ *Islas de las Perlas*) estas grupo de 100 aŭ pliaj insuloj (multaj malgrandaj kaj neloĝataj) je ĉirkaŭ 48 km ĉe la marbordo al Pacifiko de Panamo en la Golfo de Panamo.

Insuloj
-------

Plej elstara insulo estas Contadora, konata pro siaj turismejoj, ŝajne iam uzita de hispanaj konkistadoroj kiel haltejo por kalkuli ŝiparon (aŭ havaĵojn aŭ perlojn) antaŭ ties resendo al Hispanio, kaj de tie la nomo (*contador* signifas "kalkulisto" en hispana). Contadora estas turismeja insulo, kie posedas multajn domojn riĉaj panamanoj. Estas ankaŭ granda hotelo kaj aliaj disponeblaj gastejoj. Plej el ties laboristoj loĝas en apuda Insulo Saboga. En 1979, la jam eksa Ŝaho de Irano dum mallonge ekziliĝis en Insulo Contadora. Enlandaj flugentreprenoj Air Panama kaj Aero Perlas realigas oftajn flugojn inter Panamurbo kaj Contadora, Insulo San Jose kaj Isla del Rey.

La plej granda estas Isla del Rey kaj aliaj estas Bolano, Buena Vista, Cana, Casaya, Chapera, Chitre, Cocos, Espiritu Santo, Galera, Gallo, Gilbraleon, Lampon, Marin, Mina, Mogo Mogo aŭ Pajaro, Pacheca, Pachequilla, Pedro Gonzalez, Puerco, San José, Señora, Vivenda, Vivienda kaj Viveros.

Marko sur bildo

 **Panamurbo**
 Kolonurbo
 *lago Gatuno*
 *lago Bajano*
 vulkano Baruo
**KOSTA-  
 RIKO**
**KOLOMBIO**
***ATLANTIKO***
***KARIBA MARO***
***GOLFO DE  
 PANAMO***
***PACIFIKO***
*Kojbo*
*Perlinsuloj*

* Kategorio Perlinsuloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **ortodoksa preĝejo Sankta Nikolao** estas historia monumento en Hungario, en urbo Gyöngyös.

Historio
--------

Dum dominado de turkoj vivis en Gyöngyös komercistoj, fakte ili estis grekoj, armenoj, serboj kaj aliaj. Depost la dominado ili parte restis, ili fondis komercistan kompanion en 1740. Ili ricevis permeson konstrui preĝdomon nur en 1784. Ĝi tamen iĝis kirko en 1809 kaj post 2 jaroj okazis la unua liturgio. En la 19-a jarcento paŝo post paŝo vizitantoj de la kirko malpliiĝis, eĉ fine jam ne estis pastro. Pro incendio la turo bruldetruiĝis en 1908. La rekonstruo okazis en 1946. Depost la 2-a mondmilito sporade jam estis eklezia vivo ĉe la kirko, kelkfoje eĉ pastro alvenis. Inter 1999-2001 kaj en 2005 signifaj renovigaj laboroj okazis. Nuntempe liturgioj okazas monate po unu.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas en korto kaj kontaktiĝas kun la korta alo de la paroĥo. Nekutime la enirejo funkcias el korto de la paroĥo, la preĝeja pordo troviĝas en flanko de la navo. Tamen tra la turo estas trairo el la paroĥa korto al la kirka korto. La kutima enirejo tra la turo neniam ekzistis. La absido estas duonronda. Baldaŭ oni konstruis loĝdomojn en la najbareco. Interne ĉe la turo estas galerio. La ikonostazo estas tre mankhava, kelkaj el la ikonoj en muzeo estas videblaj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 

* IkonoIkono
* ParoĥoParoĥo
* Strata enirejoStrata enirejo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Ortodoksa preĝejo Sankta Nikolao (Gyöngyös) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Perlostrigo** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Strigoformaj *Strigiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Strigedoj *Strigidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Glaucidium* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***G. perlatum*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Glaucidium perlatum****(Vieillot, 1817) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Perlostrigo  |

 |
| v • d • r |

La **Perlostrigo** (*Glaucidium perlatum*) estas malgranda strigo, tio estas birdospecio parto de pli granda grupo de noktaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj strigoj. La alia grupo estas la turstrigoj, nome Titonedoj.

Ĝi reproduktiĝas en Afriko sude de Saharo.

La Perlostrigo estas komuna kaj facile videbla birdo en malferma arbaro kaj savano. Ĝi nestumas en arba truo aŭ en neuzita nesto de libiedo, kie la ino demetas 2-4 ovojn.

La Perlostrigo estas eta (19 cm) kaj fortika, kun longa vosto. La supraj partoj estas tre brunaj, kaj rimarkinde punkitaj je blanko, de kie devenas la specifa nomo en la scienca latinlingva nomo kaj en kelkaj lingvoj, kiel esperanto, portugala aŭ la angla. La subaj partoj estas blankaj, striitaj je bruno. La vizaĝa disko estas blanka kaj la okuloj estas flavaj. Estas du makuloj en la nuko kiuj similaspektas kiel okuloj.

Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas pli palaj kun pli mallonga vosto. La flugo estas tre ondeca.

Tiu ĉi specio ofte ĉasas dumtage, kaj povas esti facile lokigita pro la etaj birdoj kiuj ĝenas ĝin kiam ĝi ripozas surarbe. Ĝi ĉasas varion de etaj predoj. La alvoko estas fajfa *tu-tu-tu-tu-tu-tu-tu*.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Glaucidium perlatum*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11 Majo 2006. Ne minacata
* *Birds of The Gambia* de Barlow, Wacher kaj Disley, ISBN 1-873403-32-1

Eksteraj ligiloj
----------------

* Filmoj de **Perlostrigo**[*rompita ligilo*] ĉe Interreta Birdokolekto
La **ortodoksa aŭ serba preĝejo Sankta Nikolao** estas historia monumento en urbo Szeged (Hungario).

Historio
--------

En la lasta periodo de la mezepoko serboj venis en Hungarion, ankaŭ en Szeged amase pro la turka minaco. Ili konstruis la nun videblan preĝejon inter 1773-1781, sed la interna parto estis plene preta en 1805. La inundo de la Tiso (1879) faris detruojn, sed poste plenaj renovigaj laboroj okazis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en la urbocentro. La fasado estas simetria, meze funkcias la enirejo (atingebla tuj el la trotuaro), la plej supre la kvadrata turo altiĝas. La absido estas plurangula. Interne la ikonostazo supozeble estas la plej bela en Hungario. Malantaŭ la ikonostazo situas la altaro, tial ĝi estas nevidebla. Interne aparte estas starlokoj por viroj kaj virinoj. Por la malsanuloj estas seĝoj laŭ la muro. Estas 2 tronoj, unu por la episkopo, la alia por Sankta Maria. La plafono havas freskojn.

La preĝejo estas hejmo ankaŭ por rumanoj, la hungaraj ortodoksuloj havas propran kapelon.

Fontoj
------

* hungare
* 
* hungare kun fotoj

* Malantaŭa parto de la preĝejoMalantaŭa parto de la preĝejo
* InternoInterno
* Trono por Sankta MariaTrono por Sankta Maria
* Sanga Sankta MariaSanga Sankta Maria
* Nigra MadonoNigra Madono
* Foto al la ortodoksa preĝejo el la najbara preĝejturoFoto al la ortodoksa preĝejo el la najbara preĝejturo

* Kategorio Ortodoksa preĝejo Sankta Nikolao (Szeged) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La esprimo **ovo de Kolumbo** celas simplan solvon por malfacila problemo. La rakonton pri la ovo de Kolumbo unuafoje registris la itala historiisto Girolamo Benzoni.

La rakonto pri la ovo de Kolumbo estas jena:

Dum festmanĝo kiun oni donacis al Kristoforo Kolumbo post kiam li revenis el Ameriko en 1493, kardinalo Mendoza riproĉis lin, ke fakte estis tre facila por malkovri la "Novan Mondon". La kardinalo diris, ke ankaŭ li mem povus fari tion. Tiam Kolumbo petis al la ĉeestantoj preni ovon kaj starigi ĝin sur la pinto. La ĉeestantoj klopodis, sed neniu sukcesis kaj oni konsideris tion neebla. Tiam Kolumbo mem prenis ovon kaj forte frapis ĝian pinton al la tablo. La pinto kaviĝis kaj pro tio la ovo rekte stariĝis. Sekve li diris: *"La diferenco, sinjoroj, estas ke ankaŭ vi ja povus fari tion, sed nur mi ĝin reale faris."*
La rakonto verŝajne ne estas historie pravigebla. Kolumbo mem ne sciis ke li malkovris la Novan Mondon.

La monumento en Sant Antoni de Portmany, dediĉita al la ovo de Kolumbo

Sciindaĵoj
----------

* En la urbeto Sant Antoni de Portmany sur Ibizo (Balearoj) Hispanio estas statuo dediĉita al la ovo de Kolumbo.
* La ovo de Kolumbo ankaŭ estis la nomo de invento de Nikola Tesla, nome Tesla Kolumba Ovo.
**Perpetua kaj Feliĉita** (Latine: Perpetua & Felicitas) estas du martirinoj, kiuj pro sia fido mortis la 7-an de marto 203 en Kartago.

la martira morto de Perpetua kaj Feliĉita
-----------------------------------------

Vibia Perpetua estis juna virino de nobela familio. Ŝia patro estis pagano, sed la patrino kaj du fratoj konvertiĝis al kristanismo. Perpetua mem kaj alia frato estis kateĥumenoj, t.e. ili estis prepariĝantaj por esti baptitaj. Perpetua estis nuptita kun viro el bona familio, kaj ilia infano estis ankoraŭ suĉinfano, kiam Perpetua je 22-jaraĝo fariĝis viktimo de l' persekutado de imperiestro Septimio Severo kontraŭ la kristanoj.

Kune kun ŝi estis arestitaj kvar aliaj personoj: ŝia sklavino Feliĉita, kiu estis fine de sia gravedeco, alia sklavo nomata Revokato kaj du liberaj viroj, Saturnino kaj Sekundulo. Ilia amiko kaj instruisto Saturo libervole aldoniĝis al ĉi grupeto.

Postrestas al ni priskribo de Perpetua pri la periodo en la prizono: kiel la patro klopodas por konvinki ŝin nei sian fidon por tiel liberiĝi; sed la estontaj martiroj ne lasas sin forlogi - ili eĉ konvertas gardiston al ilia religio. En kaptiteco Feliĉita naskas sian filinon, kiun adoptas alia kristanino el Kartago. Feliĉita estis ege timinta, ke la naskiĝo okazos tro malfrue por povi samtempe trapasi la martiriĝon (gravedulinon oni ne rajtis mortigi antaŭ ol naskiĝos la - ja senkulpa - infano.).
En sia "taglibro" Perpetua ankaŭ rakontas pri kvar vizioj, kiujn ŝi ricevis dum sia kaptiteco, kaj unu vizion de Saturo. Tio estas inter la plej fruaj tekstoj de kristanaj vizioj, ĝenro kiu pli famiĝas dum Mezepoko.

La 7an de marto oni enigis la martirojn en la arenon, kie ili devis batali por sia vivo kontraŭ sovaĝaj bestoj: la viroj kontraŭ apro, urso kaj leopardo, la virinoj kontraŭ sovaĝa bovino. Sed la bestoj ne sukcesas mortigi ilin. Fine oni senkapigas ilin per glavo.

Ili estis entombigitaj en Kartago, kaj samloke pli poste oni konstruis bazilikon memore je Perpetua kaj Feliĉita.

La Pasiono de Perpetua kaj Feliĉita
-----------------------------------

Konserviĝis al ni la "Passio sanctarum Perpetuae et Felicitatis" (Esperanto-traduko aperis ĉe VoKo). Longan tempon oni supozis, ke verkis ĝin Tertuliano, sed intertempe fakuloj atingis la konvinkon, ke temas pri aŭtentaj tekstoj de Perpetua mem kune kun kelkaj klarigaj aldonaĵoj de anonima aŭtoro. Estas sufiĉe malofta afero, ke virino tiutempe mem verkis; tio faras ĉi martirakton des pli speciala. Estas unu el la plej fruaj kristanaj tekstoj verkita de virino.

La romkatolika eklezio festas ilian tagon je la 7a de marto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 137516
 |
**Ovolado** estas kreviĝo de la maturiĝinta Graaf-folikulino, post kiam la maturiĝinta ovoĉelo (ovum) liberiĝas el la ovario. la ovolado estas antaŭkondiĉo por fekundiĝo. En kelkaj bestoj (seksa, ovolada ciklo), tio okazas nur unufoje en jaro, ĉe aliaj bestoj senregule, aŭ regule plurfoje. Ĉe vertebruloj ovolado okazas dum la periodo de seksardo.

Ĉe la homo
----------

Ĉe la homo la ovolado okazas inter du menstruoj meze, po 28 tagoj.

Kiam la folikulino maturiĝos, ĝi eligos sufiĉe da oestradiolo por ekstarti akutan liberigadon de luteiga hormono (LH). En la 28-taga ciklo tiu ĉi LH ondo komenciĝas ĉirkaŭ la 12-a tago de la ciklo kaj ĝi povas daŭri 48 horojn. Per la liberigo de LH la ovolo maturiĝos kaj ĝi malplifortigos la murojn de folikulino en la ovario. Tiu ĉi procezo kondukas al la ovolado: per la liberigado de nun jam la maturiĝinta ovolo, kio estas la plej granda ĉelo de la korpo (mezproksime 0,5 mm). Kiu el la du ovarioj – ĉu la maldekstra aŭ la dekstra – ovoladas, ŝajnas esti hazarda; estas nenia dekstra-maldekstra koordino. La ovodukto bezonas kroĉi la ovolon kaj doni spacon al fekundigo. Karakterize klara kaj filamena mukozaĵo montranta elastecon evoluos en la cerviko kaj ĝi estas preparita akcepti spermojn el seksa kuniĝo. Kelkaj virinoj havas dum la ovolado karakterizan doloron nomata "doloro en la mezo", kiu daŭras kelke da horoj. Multe da virinoj perceptas vaginajn ŝanĝojn kaj ŝanĝojn de cervika filameno dum la ovolado, precipe se ili kontrolas sin pro signoj de fekundeco. La nefekundigita ovolo dismetiĝos.

Vidu ankaŭ
----------

* Anovulado

Referencoj
----------

1. ↑  estre | enciclopedia.cat [Konsulto: la 31-an de majo 2023].

* Kategorio Ovolado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Tibicen linnei*
**Cikadoj** estas insektoj el la subordo de la ordo hemipteroj. Tiuj virinsektoj kapablas eligi akran, vibran sonon (ĉirpado).

*Cicada* estas la genro de hemipteroj, el kiu originas la vorto "cikado", pli ĝenerale uzata.

Ekzemple: Sangruĝa cikado (*Tibicina haematodes*)

En la orienta Usono kaj Kanado ekzistas speco de cikado vulgare nomata kiel cikla cikado (*Magicicada septemdecim*). En la grundo atendas miliardoj da larvoj (populare nomitaj "nimfoj"). Tiam, iun tagon, ili ĉiuj elfosas, eliras el sia subtera kovejo, alkroĉiĝas al arbo aŭ al iu alia objekto kaj el la eksterskeleto aperas la plenkreska cikado. Ili formas grandegajn svarmojn, kaj faras surdigan bruon. Pro tiu kutimo, la lokaj setlantoj identigis ilin kun la akrido, kvankam ekzistas neniu rilato inter tiuj du specioj de insektoj. La plenkreskulo restos viva dum kvin ĝis sep semajnoj, dum kiuj ĝi reproduktiĝos. La naskiĝantaj larvoj revenos al la loko de kie venis iliaj gepatroj, subteran, kie ili atendos multajn jarojn, ĝis la ĝusta momento por komenci plian ciklon de 13 aŭ 17 jaroj

Diversaj manieroj de insekta ĉirpado
------------------------------------

* per la elitroj,
* per frotado de la malantaŭaj kruroj,
* per membrano antaŭ sonorkesto.

Listo de specioj
----------------

Familio **cikadedoj** (*Cicadidae*)
Genro *Graptopsaltria* Olecikado
mediteranea cikado *Cicade plebeja*
monta cikado *Cicadetta montana*
deksepjara cikado *Magicicada septemdecim*
ŝelo-cikado *Platypleura kaempferi*
masko-cikado; kranio-cikado *Tosena seebohmi*
familio **jasedoj** (nanaj cikadoj) *Jassidae*
verda cikado *Jassus lanio*
ruĝa-blua cikado *Graphocephala coccinea*
orel-cikado *Tettigella viridis*
rozo-cikado *Typhlocyba rosae*
familio **cerkopisedoj** (ŝaŭmo-cikadoj) *Cercopidae*
sango-cikado *Cercopis vulnerata*
ŝaŭmo-cikado *Philaenus spumarius*
familio. **psiledoj** (folio-puloj) *Psyllidae*
pomo-cikado; pomo-pulo *Psylla mali*
kverka folio-pulo *Psyllopsis fraxini*
familio **fulgoredoj** (lanterno-cikadoj) *Fulgoridae*
ruĝanaza lanterno-cikado *Fulgora candelaria*
Eŭropa, pinta lanterno-cikado *Dictyophara europaea*
Surinama, araĥida lanterno-cikado; araĥido-kapa cikado *Lanternaria phosphorica*
segila lanterno-cikado; segilo-cikado *Phricus serratus*
familio **membrakedoj** (kasko-cikadoj) *Membracidae*
globeta kasko-cikado *Bocydium globulare*
ĵetila kasko-cikado *Sonsophorus balista*
tenila kasko-cikado *Heteronotus abbreviatus*
dorna kasko-cikado *Umbonia spinosa*
(Eŭropa) dorno-cikado *Centrotus cornutus*
Plie en Usono ekzistas la **magicikadedoj**, karakterizitaj per ilia vivociklo de aŭ 13 aŭ 17 jaroj, fine de kiu ĉiuj la cikadoj de unu specio samtempe eliras teron, geiĝas kaj mortas; tiam povas esti miliardoj da ili en sama loko; ĉefe en Usonaj ŝtatoj Indiana, Ohio kaj Kentucky.

* Kategorio Cikado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Cikado en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 20192
* GND: 4190823-5
* LCCN: sh85061775
* NKC: ph520041
 |
Netuŝita ovoŝelo de blanka ovo de kokino.
Ovoŝelo de bruna ovo de kokino.
**Ovoŝelo**, aŭ **ovokonko**, estas la ekstera durkovro de ovo kaj de kelkaj formoj de ovoj kun mildaj eksteraj kovroj. Ĝi estas formata el karbonato kaj fosfato de kalcio kaj magnezio.

Diverseco
---------

Kelkaj aliaj koloroj de kokinovoj.
### Insektovoj

Insektoj kaj aliaj artropodoj demetas (ellasas) varion de stiloj kaj formoj de ovoj. Iuj ovoj havas gelatena aŭ haŭto-simila kovraĵoj, aliaj havas malmolajn ovoŝelojn. Molaj ovoŝeloj enhavas plejparte proteinon.

### Fiŝoj, amfibioj kaj reptiliaj ovoj

Fiŝoj kaj amfibioj ĝenerale demetas ovojn, kiuj estas ĉirkaŭataj de eksterembrionaj membranoj, sed disvolvigas ŝelojn, nek molajn nek durajn, ĉirkaŭ tiuj membranoj.

### Birdovoj

Bruna kokinovo kun neregula kalciiĝo
La birdovo havas fekundigitan (aŭ, en la kazo de kelkaj birdoj [kiaj kokinoj] eble nefekundigitaj) ovoĉelon (gameton, foje nomata ĝermo) situanta ĉe la ovoflava surfaco, ĉirkaŭata de la albumeno (aŭ ovoblanko). La albumeno siavice estas ĉirkaŭata de du ŝelmembranoj (interna kaj ekstera membranoj) kaj poste la ovoŝelo.

### Ovodento

Eloviĝantaj birdoj, amfibioj kaj ovodemetaj reptilioj havas ovodenton uzatan por malfermi elirejon en la malmola ovoŝelo.

Notoj
-----

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-12-08. Alirita 2012-07-16.
2. ↑

Bibliografio
------------

* (2006) "*The evolution of egg colour and patterning in birds* (Evoluo de la koloro kaj koloraranĝo pri birdovoj)", *Biological Reviews* **81** (3), p. 383–406. doi:[[doi:10.1017%2FS1464793106007044+%28%5B%5Bangla+lingvo%7C%3Cspan+style%3D%22color%3Agrey%3B%22%3Eangle%3C%2Fspan%3E%5D%5D%29|10.1017/S1464793106007044 (angle)]].

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ovoŝelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ovoŝelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fosiliaj ovoŝeloj


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |
Persono kiu trapasas ozonterapion
Laŭ la Plena Ilustrita Vortaro (PIV, 2005) **ozonterapio** estas "terapio per miksaĵo el oksigeno kaj ozono".

En la germanlingva vikipedia artikolo estas asertite:

"Oni nomas ‘ozonterapio’ plurajn kontestatajn procedojn de la alternativa medicino, ĉe kiuj oni uzas la gason ozono (triatoma molekulo de oksigeno, O3). La desinfekta, antisepsa efiko de ozono estas konsiderata science pruvita, sed pri specifaj kurac-efikoj mankas science kontroleblaj pruvoj."

En la retejo de la Brazila Asocio pri Ozonterapio troviĝas la sekvaj informoj pri la historio:

"La gaso ozono estis malkovrita en 1840 de la germana esploristo Dr-o Christian Friedrich Schoenbein, kiu perceptis apartan odoron, kiam oksigeno estis submetita al elektra malŝarĝo; ĉar tio okazis ĉiam, li nomis la gason "ozein", kiu en la greka signifas "tio, kio odoras". En 1857 la fizikisto Dr-o Werner von Siemens disvolvis la Generatoron de Altfrekvenco, kiu estigas ozonon pere de elektraj malŝarĝoj en oksigenaj atomoj.
La kuraca ozonterapio estas uzata ekde la 19-a jarcento. La unuaj studoj estis faritaj en Germanio. Komence la terapio estis uzata por lukti kontraŭ la agado de bakterioj sur la homa haŭto. Dum la 1-a Mondmilito (1914-1918) germanaj kaj anglaj kuracistoj uzis ozonon por trakti vundojn de soldatoj."

Pri la uzo de tiu terapio oni asertas en la sama retejo:

"Nuntempe la Ozonterapio estas agnoskita de la sansistemoj de Germanio, Svisio, Aŭstrio, Italio, Kubo, Ukranio, Rusio, Grekio, Izraelo, Egiptio kaj Aŭstralio, kaj ĝi estas uzata en 13 subŝtatoj de Usono [...]. En la plejmulto de tiuj landoj la san-asekuro pagas la ozonterapiajn traktadojn. [...]
En Eŭropo ĉirkaŭ 15.000 kuracistoj uzas tiun metodon nuntempe. En Germanio ĉiujare estas farataj 7 milionoj da tiaj terapioj. En la 1980-aj jaroj la Germana Kuraca Societo pri Ozonterapio mendis studon por taksi la sendanĝerecon de la ozonterapio. En la esploro partoprenis 344 kuracistoj (praktikantoj de la terapio) kaj 384.775 malsanuloj, kaj estis farataj 5.579.238 traktadoj. Nur en 40 okazoj oni perceptis malgravajn kromefikojn, tiel ke la ozonterapio estas ekde tiam konsiderata unu el la plej sekuraj kuracmetodoj."

Laŭ la Brazila Asocio pri Ozonterapio la medicina ozono povas esti uzata i.a. en la traktado de:

Problemoj de sangocirkulado

Kelkaj malsanoj kaj kondiĉoj de maljunuloj

Malsanoj kaŭzitaj de virusoj, ekzemple hepatito, herpeto kaj zostero

Infektitaj aŭ inflamitaj vundoj kiuj malfacile cikatriĝas; ekzemple [diverstipaj] ulceroj ĉe la kruroj [...], risko de gangreno

Kojlitoj kaj aliaj kronikaj intestaj inflamoj

Brulvundoj

Herniaj, lumbalgio

Artikaj doloroj kaŭzitaj de kronikaj inflamaj malsanoj
**Personico** estas komunumo de la Komunumaro Giornico kaj la Distrikto Leventina en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 349 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Personico situas ĉe la okcidenta flanko de la suba Valo Leventina, ĉe la okcidenta bordo de la rivero Tiĉino. La komunumo konsistas el la vilaĝo Personico kaj la setlejoj Grotti sude de la vilaĝo kaj Baseria sur la deklivo sudokcidente de la vilaĝo sur alteco de 616 m s.m. kaj diversaj alpopaŝtejaj setlejoj. Al la komunuma teritorio apartenas du flankaj valoj de Leventina, nome *Val Nedro* kaj *Val d'Ambra*. Ĉe la elirejo de la Valo de Ambra situas malgranda baraĵlago.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 39,04 km², de kiuj 62,9% estas kovritaj de arbaro, 5,0% servas por agrikulturo kaj 1,5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Personico limas en nordo al Bodio, en nordoriento al Pollegio, en oriento al Biasca, en sudo al Iragna, en sudokcidento al Lavertezzo, en okcidento al Frasco, kaj en nordokcidento al Giornico.

Trafiko
-------

Tra la teritorio de Personico pasas en nordo la svisa aŭtovojo A2, kies plej proksima alveturejo situas proksimume 4 kilometrojn sudoriente apud Biasca. Al la komunumo kondukas sole saka vojo, kiu komenciĝas ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 2 en Bodio. Pere de buslinio al la stacidomo de Bodio la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Personico datiĝas el la jaro 1227 *Prexonego*. Dum mezepoko Personico apartenis al la Najbararo Giornico, kiu jure ekzistis ĝis la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803. Tiam ĝi fariĝis komunumo de la nove fondita Kantono Tiĉino.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Mario Fransioli*:  *Personico* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-03-31)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Personico en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Personico

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Personico** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Leventina |
| --- |
|  **Komunumaro Airolo:** **Airolo**  •  Bedretto **Komunumaro Faido:** **Faido** **Komunumaro Giornico:** Bodio  •  **Giornico**  •  Personico  •  Pollegio  •  Sobrio **Komunumaro Quinto:** Dalpe  •  Prato (Leventina)  •  **Quinto** |  |

 |
Petrík, la dua persono de maldekstre, en Parizo en 2010
**Pavol PETRÍK** (naskiĝis la 11-an de aprilo 1973 en Lipany) estas slovaka tradukisto, korektisto kaj redaktoro.

Familio: gepatroj Mária Petríková, Pavol Petrík, fratinoj Darina (1964) kaj Alena (1968). Petrík vivas nun en Pečovská Nová Ves.

Li studis en la gimnazio de Sabinov kaj studis ĉe la filozofia fakultato de la universitato de Prešov la anglan lingvon (bakalaŭro). Li laboras kiel tradukisto kaj korektisto pri la angla lingvo kaj Esperanto. Inter liaj hobioj estas: legado, historio, turismado, muziko, filmoj, biciklado kaj vojaĝado.

Agadoj Esperantuje
------------------

Pri Esperanto li okupiĝas ekde 1993. C1-ekzameno farita dum SES en Nitra 2014. En 2003 li kunfondis Slovakian Esperantan Junularon (SKEJ). Li estas prezidanto de la slovaka sekcio de IKUE, prezidanto de la internacia klubo de AEH, membro de UEA kaj SKEF, redaktoro de Esperantisto Slovaka. Li partoprenis multajn IKUE-kongresojn kaj ekumenajn kongresojn, katolikajn Esperanto-tendarojn, Bibliajn Tagojn, SES, TER/TEK. En 2002 li estis premiita por la engaĝiĝo ĉe la junulara sekcio de IKUE. Li sukcese kunorganizis la IKUE-kongreson en Nitro.

Li tradukis verkon de Aleksander Korĵenkov, nome *La vivo de Zamenhof* (2011) kaj libron de Marian Repka *Ni ne estas senpovaj* (2003). Li kuntradukis libron de Marcel Drlík *La ĉeĥa kuracisto en la koro de Afriko* (2006). Li skribas artikolojn pri Esperanto-aranĝoj por la gazetoj Dio Benu, Espero Katolika, Esperantisto Slovaka kaj aliaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Petrík rakontanta gazetartikole pri la 17-a Katolika Esperanto-Tendaro, 1998 Arkivigite je 2021-05-16 per la retarkivo Wayback Machine

Notoj
-----

1. ↑  ekz. por la projekto "Interkultura kaj plurlingva dialogo per neŭtrala lingvo inter eŭropaj lernejoj"

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 564612
* GND: 1136154256
* VIAF: 4700149919439306650005
* ISNI: 0000 0004 2284 4095
* NKC: jo20211127191
 |
**Pertes de l'Ain (Perdoj de Ain)** estas la nomo de vidinda loko ĉe Bourg-de-Sirod. Tie rivero Ain enprofundiĝas sin en tre mallarĝa gorĝo (ĝi larĝas 2 metroj , longas 100 metroj kaj profundas de 12 ĝis 15 metroj ). Ĝi malaperas subroken dum 15 metroj. Poste ĝi reaperas en baseno kaj akvofalo (17 metroj larĝas). La loko staras en Ĵuraso (montaro),en la franca departemento Jura en regiono Burgonjo-Franĉ-Konteo.

Bildaro
-------

* AinAin
* travertinejotravertinejo
* basenobaseno
* travertinejotravertinejo
* gorĝo krutagorĝo kruta
* gorĝogorĝo
* rok-amasegorok-amasego
* Elektra centralo de [[Bourg-de-Sirod]] far EDF, Electricité de FranceElektra centralo de Bourg-de-Sirod far EDF, Electricité de France

Geografia kunteksto
-------------------

Ain fontas sub formo de reelfluejo, funde de valo (en la franca: Combe, apud Nozeroy, sude de la vilaĝoj Conte (Ĵuraso) kaj La Favière je la altitudo de 680 m. Li trairas 190 km tra Ĵuraso antaŭ ĵeti sin en Rodano ĉe Saint-Maurice-de-Gourdans apud Liono.

Geologia formado
----------------

Estis 10 milionoj da jaroj dum Mioceno, 10 km alvale de sia fonto Ain enprofundiĝas sin en rokfendeto inter la altebenaĵo de Nozeroy kaj la altebenaĵo de Champagnole. Le rivero fosis subrokan galerion, kiu estis mallarĝa (malpli ol 2 metroj). Tiu mallarĝa parto iĝis la perdoj kaj situas antaŭ la nunaj malnovaj forĝejo de Bourg-de-Sirod.

Jarmilojn post jarmiloj erozio detruis la tegmenton de la galerio. De tiu evento nun videblas amasego da kalko-rokoj. Aliajn rokojn la riveraltiĝoj forpuŝis.Ain kiel montara rivero havas tre malsamaj akvo-kvantojn laŭ la sezonoj.

Historio
--------

Ekde la 14a jarcento akvoenergio funkcigas forĝejon ĝis 1920. Poste oni konstruis elektrejon.

Piedmigrado
-----------

Ekirante el la malnova forĝejo de Bourg-de-Sirod, cirkla pado trairas arbare kaj permesas malkovri la perdojn.

Esperantio
----------

Esperantistoj piedmigradis sabaton, la 21an de aŭgusto 2021 kadre de internacia staĝo organizita en Métabief.

Vidu ankaŭ
----------

* Parc naturel régional du Haut-Jura
* Gorĝo (geografio)
* Gorges de la Lemme
* Ĵuraso (montaro) Geologia temposkalo
*Pri la aliaj signifoj de OSA rigardu en OSA.*

---

**Osa** (ruse *Оса*) estas urbo en Permja regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 57240501.

La urbo estis fondita en jaro 1591.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1737.

La interurba telefona kodo estas 34291, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 57° 17′ N 55° 27′ O﻿ / ﻿57.283 °N, 55.450 °O﻿ / 57.283; 55.450 (mapo)Koordinatoj: 57° 17′ N 55° 27′ O﻿ / ﻿57.283 °N, 55.450 °O﻿ / 57.283; 55.450 (mapo).

La urbo estas apud meza Uralo de okcidento, sur maldekstra bordo de rivero Kama (Кама), apud enenfluo en ĝin de rivero Tulva (Тулва).

En jaro 1959 la urbo havis 12,7 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 23,5 mil loĝantojn.

Flago de Permja regiono
Urboj de Permja regiono

**Ĉefurbo**: Permjo

Aleksandrovsk |
Berezniki |
Ĉajkovskij |
Ĉerdinj |
Ĉermoz |
Ĉernuŝka |
Ĉusovoj |
Dobrjanka |
Gornozavodsk |
Gremjaĉinsk |
Gubaĥa |
Kizel |
Krasnokamsk |
Krasnoviŝersk |
Kudimkar 
Kungur |
Lisva |
Nitva |
Oĉjor |
Oĥansk |
Osa |
Solikamsk 
Usolje |
Vereŝĉagino
Montaro Sankta Francisko, vidita tie ĉi ekde Monto Nob-Lik (angle *Knob Lick Mountain*) estas la elmetita koro de Ozark-Altebenaĵo.
Ozark-Altebenaĵo kaj ĝiaj primaraj fiziografiaj regionoj.
Altitudo-mapo de Ozark-Altebenaĵo.
**Ozark-Altebenaĵo** estas fiziografia kaj geologia altebenaĵoregiono de centra Usono. Ĝi kovras multe de la suda duono de Misurio kaj ampleksan parton de nordokcidenta kaj nordcentra Arkansaso. La regiono ankaŭ etendas okcidenten en nordorientan Oklahomon kaj ekstrem-sudorientan Kansason. La arbarkovritaj montetoj de sudokcidenta Ilinojso, kvankam ofte nomitaj "Ilinojsaj Ozarkoj", estas ĝenerale ne konsideritaj kiel parto de la vera Ozark-Altebenaĵo.

Kvankam ofte nomita **Ozark-Montaro**, la regiono estas fakte alta kaj profunde tratranĉita altebenaĵo. Geologie, la areo estas larĝa kupolo ĉirkaŭ Monto Sankta Francisko. La Ozark-altebenaĵa areo, kovranta preskaŭ 122 000 kvadratajn kilometrojn, estas sendube la plej ampleksa altaĵa regiono inter Apalaĉaj Montoj kaj Roka Montaro. Kune, Ozark-Altebenaĵo kaj Ŭaŝita-Montaro konstituas areon konatan kiel Usonajn Landinternajn Altaĵojn, kaj estas foje konsideritaj kolektive. Ekzemple, la ekoregiono nomita ozark-altebenaĵaj arbaroj inkludas Ŭaŝita-Montaron, kvankam Arkansaso-Valo kaj Ŭaŝita-Montaro, ambaŭ sude de Boston-Montaro, ne estas kutime konsideritaj kiel partoj de Ozark-Altebenaĵo.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Nordameriko |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |

* Kategorio Ozark-Altebenaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ilustraĵo de Botticelli de *Inferno* de Dante montras malsincerajn flatulojn kaj sikofantoj enekskrementiĝas en la dua fosaĵo de la oka cirklo.
**Sikofanto** estis (en la antikva Ateno) la moka indiko por viro, kiu - por riĉigi sin aŭ por sendanĝerigi politikajn rivalojn - misuzis la rajton de ĉiu Atena civitano akuzi kuncivitanon ĉe juĝejo. La Greka vorto συκοφάντης origine signifis *figojmontranto* , t.e. persono, kiu konigas ŝteliston de relative senvaloraj varoj: "Jen, li forkaptas figojn!". Antikvatempe oni klarige diris, ke foje estis malpermesite eksporti Atikajn figojn; kaj kiam montriĝis ke oni kontrabandas pri figoj, oni starigis kontrolistojn - jen la figomontrantoj.

La Atena leĝaro ne konis la oficon de ŝtata akuzisto por komenci procesojn kontraŭ krimuloj. Se iu krimis, kaj se tio iun ĝenis, tiu lasta komencu proceson.

La leĝofaristo Solono verdiktis, ke ĉiu civitano rajtas akuzi iun ajn civitanon pro krimo. Eventuala financa gajno estos minimume parte por la (ja prava) akuzinto. Meze de la 5-a jc a.Kr. tio kondukis al misuzo: kelkaj homoj ekvidis bonan metodon relative facile "perlabori" monon: oni iun akuzis, kaj por provi eskapi la ĝenon de la ofte longedaŭra proceso, tiu pagis al la akuzinto, por ke ĉi tiu nuligu la akuzon. Tio estis la *sikofantoj*. 

Ĉar en la demokrata Ateno neniu povis antaŭvidi la rezulton de proceso (ankaŭ juĝistojn kaj ĵurianojn oni elektis lotumade), multaj prefere pagis ol atendi ... 

Ĉar multaj riĉaj civitanoj fariĝis viktimoj, tio grave helpis la kontraŭ-demokratian oligarĥian opozicion. Dum la diktatoreco de la "Tridek" multaj famaj sikofantoj estis mortkondamnitaj.
**Osan** (koree 오산시, laŭ ĉinaj literoj **烏山市**) estas universitata urbego en nordokcidenta Sud-Koreio.

Urbodomo de Osan

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 42,76 km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 203,059 (2006)
* Poŝtkodoj:
* Telefonprefikso:
* Horzono: UTC+9
* 37° 08′ 42″ N 127° 04′ 10″ O﻿ / ﻿37.14500 °N, 127.06944 °O﻿ / 37.14500; 127.06944 (mapo)

Geografio
---------

Osan situas nordokcidente plejparte sur ebenaĵo. Suvon troviĝas 13, Pjongtek 18, Seulo 47 km. 

Librejo en Osan

Historio
--------

Ĉe la fortikaĵo batalo okazis inter koreoj kaj japanoj en 1593. Laŭ la legendo dum sieĝo de la fortikaĵo la japanoj kredis, ke la defendantoj kapitulacios pro la limigita akvo. Tiam la defendantoj alkondukis plurajn ĉevalojn sur la monteton kaj "lavis" ilin kun blanka rizo. La japanoj, kiuj rigardis ĉi tiun proceduron de malproksime, konsideris, ke la defendantoj havas sufiĉan akvon por rezisti kaj retiriĝis.

Osan aperis en la nuna nomo en 1914 sub japana rego kiel parto de Suvon. La loknomo estis prenita de loka rivereto Osanĉeon. Pli frue antaŭ la japana okupo la loknomo estis 鰲山 kun la signifo "mol-senŝeligita testuda monto". Pro la komplekseco de la 鰲 ("o") karaktero la japanoj ŝanĝis la nomon al 烏山, kun la signifo "Korvo monto." La urbo estis sceno de granda batalo kun dum la Korea milito en 1950. Administra unuo kun la statuso de urbo Osan iĝis la 1-an de januaro 1989.

Ekonomio
--------

Osan estas unu el la centroj de la juvela industrio de la lando. Ekde la 1970-aj jaroj ĉi tiu industrio spertis rapidan evoluon en Osan. La loka ekonomio estas apogita kun agrikulturaj kaj industriaj entreprenoj. Osan nun estas grava transporta centro.

Altlernejo en Osan

Klimato
-------

La klimato de Osan estas tre simila al tiuj de Suvon, Pjongtek kaj Seulo.

Trafiko
-------

Tra Osan transiras Ŝoseo 1, konektante Seulon kaj Pusanon. La urbego havas grandan metrostacion en koro de Osan. Ekzistas ankaŭ aŭtobusa stacio plej proksime al la metrostacio.

Poŝtejo de Osan
Kampuso en Osan

Vidindaĵoj
----------

* sanktejo fondita en 1792
* monumento pri la korea milito en 1955
* merkato unu el la plej grandaj kaj plej malnovaj en la lando - la unua mencio pri la merkato en okazis en 1792 funkcianta ankaŭ nun
* aera bazo de Usona Aera Forto (8 km for)

Ĝemelurboj
----------

* Japanio Hidaka, Japanio
* Ĉina Popola Respubliko Urumĉio, Ĉinio
* Usono Killeen, Usono
* Usono Miamo, Usono
* Irano Kazvin, Irano

Fontoj
------

* WikiTrans
Historia grandiĝo de EU kaj la antaŭaj organizoj.
**Pax Europaea** (esperante "eŭropa paco", de la historia Pax Romana), estas la periodo de relativa paco travivita de Nordio kaj Okcidenta Eŭropo (inkluzive de Grekio kaj Turkio) en la periodo sekvanta Duan Mondmiliton, ofte asociita ĉefe kun la kreado de la Eŭropa Unio (EU) kaj ĝiaj antaŭuloj. Post la Malvarma Milito tiu paco estis etendita al la plej granda parto de Centra kaj Orienta Eŭropo, kun la plej grava escepto de la antaŭa Jugoslavio (1990-aj jaroj).

Transatlantika kunlaboro kaj eŭropa integriĝo estis dezajnitaj por konservi la delikatan pacon kiu estis kreita en Eŭropo. Kun la kontinento konstante en milito dum la pasintaj jarcentoj, la kreado de la Eŭropa Komunumo en la 1950-aj jaroj integris siajn membrojn laŭ tia mezuro ke milito inter ili estus malebla. Tiuj komunumoj, kaj aliaj organizoj inkluzive de NATO kovri la plej grandan parton el Okcidenteŭropo, Norda kaj Suda Eŭropo. Kvankam Orienta Eŭropo restis sub soveta influo, ili ankaŭ travivis nur malmulte da konflikto, kun la escepto de interna subpremo, ĝis la 1990-aj jaroj kiam serio de militoj en Jugoslavio krevis kiam la lando disiĝis. La EU-strukturoj estis kritikataj ke ĝia malkapablo malhelpus la konflikton, kvankam la zono nun estas ene de sia sfero de vastigo.

La EU nun konsistas el 27 landoj kaj havas la plej grandan parton el Orienta Eŭropo serĉante membrecon (dek orientaj eŭropaj landoj aligitajn dum la 2000-aj jaroj). Plue, la plej multaj landoj en Okcidenteŭropo kiuj restas ekster ĝi estas ligitaj al la EU per ekonomiaj interkonsentoj kaj traktatoj kiel ekzemple la Eŭropa Ekonomia Areo. Ene de la zono de integriĝo, ekzistis neniu konflikto ekde 1945, igante ĝin la plej longa periodo de paco en Okcidenta Eŭropo ekde Pax Romana.

Vidu ankaŭ
----------

* *Pax Americana*
* *Pax Romana*
* Islama Orepoko
* Mongola Paco
* *Pax Ottomana*

* Kategorio Pax Europaea en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 350894
 |