recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Charles BLISS** naskita kiel **Karl Kasiel BLITZ** (n. en 1897 en Ĉernivco - tiam Aŭstrio-Hungario, nun Ukrainio - mortis en 1985 en Sidnejo, Aŭstralio) estis kemia inĝeniero kaj semiotikisto, sed estas plej konata pro la kreado de la pasigrafion *Bliss*, senalfabeta skribo pere de simboloj, legebla en ĉiu lingvo.

Charles K. Bliss, arikivoj de Dachau (Arolsen).Charles K. Bliss, arikivoj de Dachau (Arolsen).
Li studis kemion, kaj laboris en patentoficejo. Li aŭtoris la pasigrafion *Bliss*. La unua nomo por ĉi tiu projekto estis "Monda Skribo", Charles Bliss interesiĝis pri la ĉinaj signoj, kiujn li opiniis ideogramoj, kaj lernis interpreti ilin. Ĉina instruisto klarigis al li, ke ĉinaj tekstoj en diversaj dialektoj estas legeblaj de homoj, kiuj ne povintus interkompreniĝi pere de paroloj. Inspirita de tio, li komencis disvolvi bildan lingvon, kiun li unue nomis "Monda verkado" sed poste *Semantografio*. Li publikigis la verkon *Internacia Semantografio: Nealfabeta Simbola Skribo legebla en ĉiuj lingvoj* en tri volumoj en 1949, sed la akcepto estis mojosa. Ekde 1965 ĝi trovis aplikon en multaj landoj, unue en Kanado, nome kiel komunikilo por handikapuloj kiuj ne kapablas regi ordinaran lingvon.

Li estis supervivanto de du naziaj koncentrejoj (Dachau kaj Buchenwald). Dum la dua mondmilito li ŝanĝis sian nomon al Charles BLISS kaj rifuĝis al Ŝanhajo. Li translokiĝis al Aŭstralio kaj akiris aŭstralian civitanecon.

Charles Bliss estis portretita en la aŭstralia-kanada filmo *Mr Symbol Man* de 1974.

Vidu ankaŭ
----------

Blisa skribo

Alice Herz-Sommer

Ekstera ligilo
--------------

Biografio en la angla pere de Wayback Machine

Blissymbolics Communication Foundation: www.blissymbolics.org/

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 41850
* GND: 122752910
* LCCN: n50016565
* VIAF: 18113602
* ISNI: 0000 0000 7864 6814
* NLA: 35019451
* BIBSYS: 90843336
 |



1. ↑  (en) *Timeline of Charles Bliss' Life*
2. ↑  (de) *Sozusagen!: Clemens J. Setz über Kunstsprachen und Sprachkünstler Arkivigite je 2021-07-20 per la retarkivo Wayback Machine*, apple podkasto
3. ↑  (en) *'Symbol Man' an ANU Fellow*, p.10, *The Canberra Times*, la 29-an de marto 1979,
**Vonyarcvashegy** (vonjarcvaŝhedj) estas grandvilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono Keszthely. Vashegy signifas feromonto.

Kapelo en Vonyarcvashegy
Elvidejo nomata Kitaibel en Vonyarcvashegy

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 14  km²
* Loĝantaro: 1900
* Poŝtkodo: 8314
* Telefonprefikso: 83

Situo
-----

La grandvilaĝo situas inter monto Keszthelyi kaj norda bordo de Balatono, laŭ ĉefvojo Balatonalmádi-Keszthely kaj fervojo Tapolca-Keszthely, la lasta estas proksime.

Historio
--------

Dum la hungara historio tie estis 2 vilaĝoj: Vonyarc kaj Vashegy, kiuj unuiĝs en 1850. Vonyarc estas menciita unuafoje en 1335. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Vashegy formiĝis post la turkoj, la unua mencio okazis en 1689. Vonyarcvashegy iĝis grandvilaĝo en 1960, krome estas vinvilaĝo. La komunumo prosperas el vinkulturo kaj fremdultrafiko.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵoj estas elvidejo nomata pri Pál Kitaibel, kapeloj omaĝe al Sankta Miĥaelo sur monteto Sankta Miĥaelo, krome en Vonyarc kaj en Vashegy troviĝas kapeloj.

Famuloj
-------

En Vonyarcvashegy mortis historiisto Béla Iványi.
**Wace** (n. ĉ. 1115, m. ĉ. 1183) estis anglo-normanda poeto.

Li naskiĝis en Jersey. En la *Roman de Rou* li diris ke li loĝis en Caen, Normandio. Li havis eklezian karieron, kaj fine iĝis kanoniko de Bayeux.

Liaj ĉefaj verkoj, en la normanda-franca lingvo, estas

* *Roman de Brut*, vers-historio de Britio
* *Roman de Rou*, vers-historio de la Dukoj de Normandio
* vesr-biografioj de Sankta Margareta kaj Sankta Nikolao.

La *Roman de Brut* estas bazita sur la latina *Historia Regum Britanniae* de Geoffrey de Monmouth. Inter aliajlegendoj ĝi priskribis la (legendan) fondon de Britio fare de Brutus de Trojo, kaj legendojn pri Reĝo Arturo. Estis Wace kiu unue menciis la Rondan Tablon kaj donis la nomon Excalibur al ties glavo. La verko popularis pro ke ĝi traktis Arturajn legendojn en la normanda, kaj estis la bazo de la longa angla aliteracia poemo *Brut* de Layamon.

Laŭ Layamon, estis la angla reĝo Henriko la 2-a kiu komisiis la *Roman de Rou*. Multe da la poemo traktis Vilhelmon la Konkerinton kaj la Normandan venkon de Anglio.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 267667
* GND: 118805827
* LCCN: n50019524
* VIAF: 102314637
* ISNI: 0000 0001 2283 6325
* LIBRIS: 200724
* SUDOC: 027191060
* BNF: 11928743d
* NLA: 35769719
* BIBSYS: 90046345
* NKC: jx20130219001
* BNE: XX1485328
 |
**Wacław Karłowicz**, pseŭdonomo pastro *Andrzej Bobola* (naskiĝis la 15-an de septembro 1907 en Łaś (Distrikto Makowski), mortis la 8-an de decembro 2007 en Varsovio) – pola katolika animzorganto, dum la morto la plej aĝa pola pastro, kapelano de la ribelo de Varsovio, prezidanto de Animzorgantoj de Pollando Batalanta, prelato, papa ĉambelano, Gardanto de Nacia Memoro. Filo de Józef kaj Aniela Ciszkowska.

Infanecon li pasigis en forstejo. Lia patro estis arbogardisto. Edukiĝis en la familio kun patriotaj tradicioj. En Pułtusk li finis gimnazion kaj animzorgan seminarion en Varsovio. La 31-an de januaro 1932 ordiniĝis. Poste instruis katekismon en lernejoj. Restadis en paroĥejoj de Babice, Kobyłka, Łowicz kaj en Varsovio.

Post eksplodo de la dua mondmilito defendis Varsovion. En lia hejmo ekzistis kontaktejo por kurieroj de Pola Subtera Ŝtato vojaĝantaj laŭ itinero Varsovio - Londono. Dum la ribelo de Varsovio kapelano de bataliono "Gustaw-Antoni". Kunkreis la plej grandan insurekcian malsanulejon dum bataloj en Malnova Urbo.

En 1947 kune kun aliaj milit-pastroj organizis neformalan asocion Pastroj - estintaj animzorgantoj de Batalanta Pollando kaj estis ties vicprezidanto. En la periodo de Pola Popola Respubliko organizis paroĥejon en varsovia kvartalo Gocławek, kie vivis kiel paroĥestro. En 1979 kune kun Stefan Melak fondis Konspiran Komitaton de Katin. Li iniciatis en 1981konstruon de la unua en Pollando monumento al viktimoj de la murdo en Katin en Tombejo Powązki en Varsovio. Ĝis 1989 aranĝis patriotajn diservojn, celebratajn dum ribel-datrevenoj kaj naciaj festoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Novaj honoraj civitanoj de Varsovio; Wirtualna Polska, 13.06.2006


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 422113
* LCCN: no96021079
* VIAF: 166271153
* ISNI: 0000 0001 1375 4934
* SUDOC: 203969197
 |
**KÓS András** (ko:ŝ) estis hungara skulptisto en Rumanio naskita la 4-an de novembro 1914 en Stana kaj mortis la 11-an de junio 2010 en Kluĵo. Li estas la filo de Károly Kós, pli juna frato de Balázs Kós, pli aĝa frato de Zsófia Koós kaj Károly Kós.

Biografio
---------

András Kós kiel infano verkis fabelojn, ilustris kaj presigis ilin en la laborejo de sia patro. Li pristudis desegnon en Timişoara inter 1934 kaj 1938. Post reveno de la militkaptiteco en 1948 li fariĝis teatrodekoraciisto en Cluj-Napoca. De 1950 ĝis 1980 li estis profesoro en la Artaltlernejo Ion Andreescu en Cluj-Napoca. En 1990 en Cluj-Napoca kaj 1991 en Szentendre, Hungario li havis retrospetivajn ekspoziciojn.

Libroj
------

Li verkis la de si mem ilustritan verkon sub titolo *Élet és rajz* (Vivo kaj desegno) aperinta en 2004.

Individuaj ekspozicioj
----------------------

* 1967 • Bukarest
* 1969 • Kolozsvár
* 1979, 1990 • Képzőművészeti Galéria, Kolozsvár
* 1991 • Szentendrei Galéria

Publikplacaj kreaĵoj
--------------------

* Monumento de kamparanribelo Antal Budai Nagy- (ŝtono, reliefo, 1957, Bobâlna).

Bibliografio
------------

* Németh Júlia: *Kós András*, Mentor Kiadó, 2002.

Fonto
-----

* Artportal.hu

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio András Kós en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* In memoriam


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 80321
* GND: 128497009
* LCCN: n92029060
* VIAF: 13962060
* ISNI: 0000 0000 7870 2601
 |
deklivo de Vorgebirge apud Alfter
**Vorgebirge** , aŭ esperantigite **antaŭmontaro**, estas estas longa, malalta altaĵo en la germana federacia lando Nordrejn-Vestfalio, kiu estas la okcidenta limo de la Kölner Bucht. Ĝi situas inter Kolonjo kaj Bonn en la distrikto Rhein-Erft kaj la distrikto Rhein-Sieg.

La Vorgebirge estas parto de la altaĵo Ville. Ĝi estas la deklivo de la „Ville" al la rejna ebenaĵo inter Bonn-Duisdorf kaj Hürth-Kendenich. En antaŭaj tempoj la esprimoj „Ville" kaj „Vorgebirge" estas sinonimoj.

Specialaĵo de la Vorgebirges estas la dika sedimenta tavolo el pervente transportita Leŭso el la kvaternaro,kiu estas tre fekunda. En la regiono estas multaj agroj kun legomoj kaj fruktoj. Ĉi tie la fruktkultivisto Otto Schmitz-Hübsch fondis la unuan fruktbienon en Germanujo en la jaro 1896. La regiono ankaŭ estas unu el la plej grandaj kultivregionoj por asparago en Germanujo ( → asparago el Bornheim).

Ĉe au en la Vorgebirge situas la komunumoj Alfter, Bornheim kaj Brühl.

Rigardo de la Vorgebirge direkte al la Rejno
--------------------------------------------

* 
* 
* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* listo de la regionoj en Nordrejn-Vestfalio
* Voreifel

Eksteraj ligiloj
----------------

* Das Vorgebirge Arkivigite je 2014-12-10 per la retarkivo Wayback Machine auf den Seiten des Naturparks Rheinland

50.7558333333336.9119444444444Koordinatoj: 50° 45′ N, 6° 55′ O (mapo)
**Wacław Krzyżanowski** (naskiĝis la 3-an de februaro 1923 en Zarzecz Łukowski apud Łuków, mortis la 10-an de oktobro 2014 en Koszalin) – pola juristo, akuzisto, kolonelo de Popola Pola Soldataro.

Vivo
----

Wacław Krzyżanowski partoprenis batalon de Lenino (proksime al Horki, 60 km de Katin).

De oktobro 1945 ĝis januaro 1946 aŭskultanto de Centra Lernejo de Ministerio pri Publika Sekureco en Lodzo. De januaro 1946 ĝis majo 1950 estis enketa oficiro de Armea Akuzistaro Regiona en Gdańsk.

En 1946 estis helpa akuzisto en la montra proceso de Danuta Siedzikówna (pseŭdonomo „Inka"). Tiutempe li postulis por neplenkreska (17-jara) akuzatino mortpunon. Samtage de la kondamno de Siedzikówna li ankaŭ faris akuzaktojn, en kiuj postulis mortpunon por du aliaj junuloj: Heinz Baumann, 19-jara germano el Gdańsk, kiu en arbaro trovis armilon kaj ĉasis kapreolon (verdikto plenumita la 9-an de septembro 1946) kaj 16-jaran Benedykt Wyszecki, kiu post malkovro ĉe li kelke da rustiĝintaj pafiloj sen kulaso kaj municio deklaris, ke li kolektis ilin sur kampoj por militludi. Tiukaze la juĝejo ne konsentis kun postulo de la akuzisto, konsiderinte, ke la juĝato krimis pro facilanimo kaj kondamnis lin al 7 jaroj de mallibero.

En armea justico de Pola Popola Respubliko li laboris ĝis 1976, plurfoje distingata kaj premiata.

Li estis la unua akuzisto, kiun Instituto pri Nacia Memoro akuzis pri partopreno en komunista justica murdo. Li estis senkulpigita en juĝejo de la 1-a kaj 2-a instancoj (2001). Dum la proceso konstatis, ke stalinisma leĝosistemo havis kriman karakteron. Verŝajne li kontribuis al morto de pluraj senkulpaj personoj, apogante siajn riproĉojn per falsaj kaj absurdaj akuzoj. Laŭ laŭleĝa decido de Oficej-Gvidanto pri Ekssoldatoj kaj Personoj Persekutataj estis senigita de ekssoldataj privilegioj.

Entombigita kun armea honora asisto la 13-an de oktobro 2014 sur Komunuma Tombejo en Koszalin.

Pro la honora armea asisto dum la enteriga funebra ceremonio de Wacław Krzyżanowski, ĉefo de MON (Ministerio pri nacia defendo) Tomasz Siemoniak tuj demisiis de la postenoj ĉefkomandanton kaj komandanton de la garnizono Koszalin.
**Véménd** [vEmEnd], kroate **Vemen** aŭ *Vimen* estas vilaĝo en Hungario, en regiono *Suda* Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Mohács.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 32 6 km²
* Loĝantaro: 1530
* Poŝtkodo: 7726
* Telefonprefikso: 69
* Koordinatoj: 46°09′25″N 18°36'58″E

Situo
-----

Véménd situas sur mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo, laŭ aŭtovojo **M6** Budapeŝto-Bóly, laŭ iama fervojo Pécs-Bátaszék, kiu funkciis inter 1911-1997. Mohács troviĝas 15 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. Ankaŭ keltoj vivis tie. La unua skriba mencio devenis el 1332 en formo *"Emon"*. La komunumo senhomiĝis post la mezepoko dum la dominado fare de la turkoj. En 1690 sudslavoj refondis la vilaĝon, en 1748 germanoj alvenis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En 1930 vivis en Véménd 243 hungaroj, 2130 germanoj, 5 serboj, en 1970 1195 germanoj, 1127 hungaroj. Post la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis al Germanio, dume alvenis deportitaj hungaroj el Ĉeĥoslovakio kaj Jugoslavio. En 2001 la germanoj estis 22 %, ciganoj 9 %.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1796
* fabriko pri ferobetono
* ĉasista domo

* Kategorio Véménd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **antioĥia rito** aŭ **siria-okcidenta rito** estas liturgia rito disvolviĝints kaj pratikita en la Patriarka Eklezio de Antioĥio. Ankaŭ pro geografia proksimeco, ĝi tre ligita al tiu de Jerusalemo, Laŭ Ignaco el Antioĥio la unua liturgia lingvo uzita estis la antikva greka.  

Tiu antioĥia rito baziĝas sur la Liturgio de Sankta Jakobo.

Ĝi trairis diversajn evoluiĝojn, en la 4-a kaj jarcentoj por esti fine tradukita al la Siria lingvo. Intertemp la Eklezio, aparte en Oriento, estis renverse fortrenita de la kristologiaj disputoj kaj la Patriarkato de Antioĥia sekvis la monofizitan pozicion. La araba konkero kreskigis tiun deigon el aliaj eklezioj, poste parte mildigita de la bizanca konkero de la 10-a jarcento per la deigo de tiuj kiuj sekvis *la reĝon* diritajn Melkitoj (kiuj praktikis riton ege pli bizanceman) kaj la liturgion de la Siria Ortodoksa Eklezio.

Eklezioj
--------

Laŭlonge de la kuro de la jarcentoj okazis realproksimiĝo de la siria eklezio al katolikismo kaj nun ekzistas eklezioj kiuj agnoskiĝas en la ortodoksa eklezio kaj eklezioj kiuj, kvankam sekvante la antioĥian riton, agnoskas la universalan unuarangecon de la papo. Jen listo kun distingoj:

* Eklezioj de liturgia antioĥia rito:
	+ Siria Ortodoksa Eklezio
	+ Ortodoksa Malanka Eklezio
	+ Ortodoksaj Malankaj Eklezioj
	+ Katolika Malanka Eklezio
	+ Maronita eklezio
	+ Katolika siria eklezio
	+ Katolika siria malanka Eklezio
	+ Katolika Grek-Melkita eklezio

Vidu ankaŭ
----------

* Bizanca rito
* Roma rito
* Aleksandria rito
* Moraraba rito
* Latina Eklezio

eksteraj ligilioj
-----------------

* Liturgia Syro-Orthodoxa Arkivigite je 2010-12-04 per la retarkivo Wayback Machine (Aŭdeo)
* Liturgia Syro-Orthodoxa Arkivigite je 2015-02-22 per la retarkivo Wayback Machine (Video).

Literaturo
----------

* Katolikaj enciklopedioj:
	+ Enciclopedia\_Cattolica
	+ Cathopedia
	+ Catholic\_Encyclopedia

Notoj
-----

1. ↑  La kvar patriarkaj orientaj eklezioj estis: Pariarkolando de Jerusalemo, Patriarkolando de Antioĥio. Patriarkolando de Aleksandrio kaj Patriarkolando de Konstantinopolo
Manovrostacio en Vorhalle
Stacidomo Vorhalle
**Vorhalle** estas la nomo de urboparto de la eksterdistrikta grandurbo Hagen en la orienta Ruhr-Regiono (Germanujo), kiu la 1-an de aŭgusto 1929 estis enligata en la urban komunumon. En 2013 Vorhalle havis 10.017 loĝantojn.

La komunumo evoluis el la samnoma bienetaro en la paroĥo Hagen. La plej aĝaj mencioj devenas el la 15-a jarcento.
En Vorhalle troviĝas ekde 1910 krom tio Stacidomo Hagen-Vorhalle, hodiaŭ la plej grava manovrostacio por la Ruhr-Regiono kaj unu el la plej grandaj en Germanujo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vorhalle (Hagen) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Forumo Vorhalle Arkivigite je 2016-05-29 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑  Stephanie Reekers: Die Gebietsentwicklung der Kreise und Gemeinden Westfalens 1817–1967. Aschendorff, Monastero Vestfalujo 1977, ISBN 3-402-05875-8, p. 291.
2. ↑   *Bevölkerung in den Hagener Bezirken 2013*. Urbo Hagen.. Arkivita el la originalo je 2014-06-06. Alirita 2016-09-12.

51.389577.435Koordinatoj: 51° 23′ N, 7° 26′ O (mapo)
La ringremparo **Vorkastell** estas fortikaĵo opidumo sur la samnoma kvarcito-sprono en la mezarbaro Schwarzwälder Hochwald sude de Börfink, sur la teritorio de Buhlenberg, en la okcidenta parto de la distrikto Birkenfeld, supre de la profunde entranĉita valo de la rivereto Traunbach. En la ĉirkaŭejo ekzistas pluraj similaj keltaj fortikaĵoj: la multe pli granda ringremparo de Otzenhausen sur la vidalvide situanta Dollberg, pli malgrandaj sur la najbara Ringkopf apud Allenbach kaj la Wildenburg apud Kempfeld. La monto situas en la Nacia parko Hunsrück-Hochwald.

oficiala altaĵtabulo ĉe Vorkastell

La remparo kaj ĝia signifo
--------------------------

La ringremparo Vorkastell estas restaĵoj de kelta setlejo sur altaĵo, konstruita de la Treveroj, supozeble en la tempo inter la 5a kaj 3a jarcento a. K. Ĝi servis al la popolo kiel fuĝburgo por homoj kaj dombestoj. La ringmuro el kvarcitaj migraj ŝtonoj havas ovalan formon (ĉ. 80 m x 120 m) kaj havas areon de ĉirkaŭ unu hektaron.

Vidu ankaŭ
----------

* listo de montoj en Rejnlando-Palatinato
* listo de montoj de la Palatinata arbaro

Referencoj
----------

1. ↑  Infotafel Geologie Vorkastell
**Apaĉa Licenco** (angle *Apache License*) estas libera permesilo de programaro farita de Apaĉa Programaĵa Fondaĵo (angle *Apache Software Foundation*) por fiksi regulojn pri kiel la programaro kiun ili kreis povas esti uzata de aliaj. Iuj el ĉi tiuj reguloj temas ne nur pri uzado de la programaro, sed ankaŭ pri ŝanĝoj al la programaro. Ĉiuj programoj kaj projektoj de Apaĉa Programaĵa Fondaĵo, kiel la Retservilo Apache, uzas ĉi tiun permesilon. Iuj programaroj, kiuj ne estas faritaj de Apaĉa Programaĵa Fondaĵo, ankaŭ uzas ĉi tiun permesilon prefere ol provi krei alian specon de permesilo memstare.

En majo 2004, Google diris ke 25,8 procentoj de softvarprojektoj gastigitaj sur Google Developers uzis tiun permesilon.

Sinsekvaj versioj
-----------------

* Version 1.0 – La unua Apaĉa Licenco.
* Version 1.1 – Aprobita de Apaĉa Programaĵa Fondaĵo en 2000.
* Version 2.0 – La nuna versio, versio 2.0 estis aprobita en 2004. Ĉi tiu versio estis farita por esti facile uzebla de projektoj ekster la Apaĉa Programaĵa Fondaĵo.

Referencoj
----------

1. ↑   Apache License, Version 2.0. *The GNU Project*. Free Software Foundation. Alirita Aprilo 9, 2011.
2. 1 2 3 4   Licenses. Apache Software Foundation. Alirita Aprilo 9, 2011.
3. ↑   Standing Against License Proliferation. *Open Source at Google*. Alirita Aprilo 9, 2011.

Vidu ankaŭ
----------

* APL (apartigilo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Apache Licenses (angle)
**Vértesszőlős** (vErteŝsOlOŝ) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono **Norda** Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en subregiono de Tatabánya. Vértes estas nomo de la monto, szőlős signifas vinberejo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 17  km²
* Loĝantaro: 2700
* Poŝtkodo: 2837
* Telefonprefikso: 34

Situo
-----

La vilaĝo situas sur deklivoj de Vértes, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Vieno inter Tata kaj Tatabánya. La lasta troviĝas 2,5 km-ojn, Tata 4,5 km-ojn for.

Historio
--------

La komunumo havas mondofamon pri "Samu", tio estas fantazia nomo de prahomo, kies restaĵoj troviĝis ĉe la vilaĝo. En Vértesszőlős antaŭ la hungaroj avaroj loĝadis. La unua mencio devenis el 1244. La turkoj suferigis la loĝantaron, poste slovakoj kreskigis la loĝantojn.

Vidindaĵoj
----------

* postbaroka katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Beata Etdamo) de 1792, post 1878 ĝi renoviĝis kaj pligrandiĝis pro incendio, la turo estas 36 m-ojn alta
* tombeja kapelo omaĝe al "Elaĉetinto" de 1903
* paroĥo de 1866

Ĝemelkomunumoj
--------------

* Germanio Muhr am See, Germanio
* Slovakio Turany, Slovakio
* Slovakio Dvory nad Žitavou, Slovakio

* Kategorio Vértesszőlős en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ohne Maulkorb** (laŭvorte: *Sen muzelingo*) estis porjunula germanlingva televidmagazino de ORF kiu elsenditis el Vieno inter la 9.4.1967 kaj 1987.

Priskribo
---------

Ĝia titolo estis programo: elpensitis la tuto kiel diskutadelsendo en la studio sed la temaro etendiĝis ankaŭ je aktualaj dokumentadoj pri politiko kaj kulturo. Koncerne la porjunulajn aferojn la serio ĉiam rekte tuŝis la pridiskutiton. Jam je la komenco de la 1980-aj jaroj ekzemple la diskĵokea fenomeno en Novjorko malkovritis kaj priesploritis. 

En la elsendo parolatis pri temoj kiel dom-okupantoj, Krontraŭzwentendorfanoj (en Zwentendorf fariĝu la unua aŭstria atomcentralo; la finkonstruita centralo neniam ekfunkciis pro perplebiscita negativa voĉdonado) kaj pri politika provokemaj artistoj.

Jen tiama skandalo: la alta kvoto da lonĝaruloj kiuj rajtis prezenti sin kaj sian opinion! Tie ĉi ekzistis priartistaj portretoj (ekz. *20 horoj kun Patti Smith*), longaj eltiraĵoj el koncertoj (ekz. Ian Anderson de Jethro Tull aŭ Frank Zappa en Vieno respektive la grupo Kinks 1978 en la vienaj Sofiaj salonoj, la *Hard-Rain-koncerto* de Bob Dylan en Fort Collins en 1976, *Anarchos* de *Drahdiwaberl*); poste venis ankaŭ modernaj videaj filmetoj kaj filmoj ne sekvantaj komune akceptitajn tendencojn.

Moderigistoj
------------

Moderigis la elsendon i.a. la redaktoroj Rudi Dolezal, Hannes Rossacher, Ernst A. Grandits, Vera Russwurm, Helmut Frodl, Werner Fitzthum, Karin Resetarits (tiam ankoraŭ sub la fraŭlina nomo *Müller*), ties posta edzo Peter Resetarits (1981–1987) kaj Martina Rupp (ekde 1985). Inter 1981 kaj 1985 redaktadis ankaŭ Harald Sicheritz.

Posteula elsendo estis *X-Large* pri kiu responsis ekde 1987 Barbara Stöckl poste Christian Clerici kaj Arabella Kiesbauer.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri la elsendo ĉe IMDb.

* Pri la elsendo ene de disertacio, p. 5[*rompita ligilo*]
* Informoj pri la elsendo
Koordinatoj: 47° 53′ 36″ N 3° 56′ 39″ O﻿ / ﻿47.89333 °N, 3.94417 °O﻿ / 47.89333; 3.94417 (mapo)

**Vézinnes** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 166 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2007.

Geografio
---------

Vézinnes etendiĝas sur 6.3 km², kaj havis 166 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 26 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Claude Chaise, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Vézinnes apartenas al la kantono de Tonnerre, kies ĉefurbo estas Tonnerre. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Tonnerre
**Omnésio** estas planlingvo proponita de Jordan KAY en 2003. La projekto klasigeblas Eŭroklono, do naturalisma planlingvo bazita sur eŭropaj lingvoj.

Gramatiko
=========

Alfabeto kaj prononco
---------------------

La alfabeto de Omnésio estas: A, B, C, CH, D, E, F, G, GH, I, J, K, L, M, N, O, P, R, S, T, U, V, X, Y, Z. Malsame al Esperanto:

* C sonas /k/ antaŭ a, o, u kaj /s/ antaŭ e kaj i;
* CC sonas /ĉ/;
* CH sonas /k/;
* G sonas /g/ antaŭ a, o, u kaj /ĝ/ antaŭ e kaj i;
* GH sonas /g/;

Vokaloj povas esti longaj aŭ mallongaj.

Oni uzas la tildon kiel en la portugala lingvo: ã = an; õ = on.

La forta silabo estas ĉiam la antaŭlasta.

Ekzemplo
========

Babela turo (Genezo 11: 1-9):

11:1 Lai omna tera teneó una lingua cõ fali uniformi. 2 Chuando lai persone migrarõ d'eil esto, alarõ a valla ent la tera de Shinaar et sem posarõ ibo. 3 Eli dichterõ à eloceteri, "Veni, forma nos late et lã igna." Tenerõ late d'utiri cha cementi et bituma du mortero. 4 Dichterõ, "Veni, forma nos o urbo et o turo dechi culma alchansarea eil cello. Face nos o nomo, anche ne nos dispercirenos sup'eil facio de lai tera." 5 Deo decendereó du videri eil urbo et eil turo ch'eil fili d'eil viro abe formaido. 6 Deo dichtereó, "Eli sent una personesa, omna teneindo lai mesma lingua, et iso eis lai prima chosa che faceichent! Ho nilo che faceichent serea inelograrebla du eli! 7 Veni, decende nos et confundi li fala, anche una persona intelegerea lai fala do cetero. 8 De iso loco, Deo lõ dispercireó sup'eil facio de lai tera, et terminarõ de formari eil urbo. 9 Lõ apeloa Babel, chia iseto fa'eil loco unede Deo confundeó lai lingua de lai tera. Fae de ibo che Deo dispercireó eil homoso sup'eil facio de lai tera.

Eksteraj ligiloj
----------------

*
**Esperanto-vortaristo** estas leksikografo, kiu verkis Esperanto-vortaron. Unuopajn Esperanto-vortaristojn listigas la kategorio "Esperanto-vortaristoj" (vd. ligilon malsupre). 

Pro la specifa situacio de Esperanto plej multaj Esperanto-vortaristoj historie estis kaj hodiaŭ ankoraŭ estas **nefakuloj** pri leksikografio. Konata escepto estas ekzemple la germana profesoro pri indonezia lingvo Erich-Dieter Krause, kiu verkis la plej ampleksajn vortarojn germana-Esperanto (2007) kaj Esperanto-germana (1999). 

Plej multaj Esperanto-vortaristoj en la pasinteco estis kaj nuntempe ankoraŭ estas **viroj**. Inter la plej konataj virinaj Esperanto-vortaristoj ekzemple estas Adriana J. Middelkoop (vortaroj nederlanda-Esperanto kaj Esperanto-nederlanda, 1-a eld. 1971) kaj Ilona Koutny (ĉefredaktorino de hungara-Esperanta vortaro, 1996).

Ĉar verkado de vortaro ofte daŭras multajn jarojn kaj postulas grandan lingvan sperton, plej multaj Esperanto-vortaristoj elpaŝis per siaj vortaroj en siaj **maljunaj** jaroj. Sed ankaŭ tiurilate estas esceptoj. La plej konata eble estas la aŭstro Eugen Wüster, kiu verkis la kernon de sia Enciklopedia Vortaro Esperanta-Germana kiel 20- ĝis 22-jara studento. La germano Eckhard Bick, elmigrinta al Danlando, publikigis sian danan vortaron en la aĝo de 32-jaroj.

Laŭ la **profesio** de Esperanto-vortaristoj la situacio tre varias. Troveblas instruistoj (ekzemple Atanas D. Atanasov, Paul Bennemann, Émile Grosjean-Maupin, Boris Kolker k.a.), teologoj (Jan Filip), homoj kun pri-literaturaj profesioj (Gaston Waringhien), tradukistoj (Fernando de Diego) aŭ ĵurnalistoj (Joseph Rhodes), sed ankaŭ multaj teknikistoj kaj inĝenieroj (Rüdiger Eichholz, Ottó Haszpra k.a.). André Albault kaj L.L. Zamenhof estis okul-kuracistoj, Montagu Christie Butler muzikisto, Eduardo Kozyra bestokuracisto (redaktoro kaj kompilanto de Esperanta-angla-pola, angla-Esperanta kaj pola-Esperanta vortaroj, 2014) (, ).

Foje **kolektivo** kompilas vortaron. Ekzemplo estas Redakta Komisiono de Esperanto-Japana Vortaro de Japana Esperanto-Instituto, gvidita de Konisi Gaku kaj Gotoo Hitosi. Ĝi fondiĝis en 1990 kaj eldonis la vortaron en 2006.

Fontoj
------

La plej kompleta bibliografio pri Esperanto-vortaroj, aperintaj inter 1887 kaj 2002 estas verkita de Edward Ockey kaj Geoffrey Sutton kaj konsultebla Arkivigite je 2014-01-07 per la retarkivo Wayback Machine en la retejo de Universala Esperanto-Asocio. 

1. ↑  La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/07/pollando-3/
2. ↑
3. ↑
**Víctor Gutiérrez Santiago** (naskiĝis en Madrido, Hispanio, la 6-an de marto 1991) estas hispana akvopilkisto, membro de la nacia hispana teamo. En 2016 li publike elŝrankiĝis.

Li komencis ludi akvopilkadon ĉe naĝklubo La Latina antaŭ 8 jaroj. Kun 16 jaroj, li eniris la Sportan Altan Produktivan Centron de Madrido, kie li komencis kombini sian evoluon kiel atleto kun la akademia trejnado. En la aĝo de 18, li aliĝis al la madrida klubo Real Canoe Natación Club subskribanta sian unuan kontrakton kiel profesiulo. Ekde 2016 li estas la teama kapitano. Li aktivas en la bua pozicio. Li estis dualokulo en la Copa del Rey kaj la Hispana Superpokalo en 2013.

Li havas la titolojn sub-ĉampiono de Eŭropo sub 18 jaroj, sub-ĉampiono de la mondo sub 20 jaroj, kaj estis la plej bona gol-enpafanto de la Hispana Selekto de Honoro dum la sezonoj 2016/17 kaj 2017/18. Li estis internacia en multaj okazoj, pli ol 70, kun la hispana akvopilka teamo de Hispanio

Li havas duoblan diplomon pri ĵurnalismo kaj aŭdovida komunikado de la Universitato Reĝo Johano Karlo. Li publikigis sian samseksemon en intervjuo de la revuo Shangay Express, fariĝante la unua elita sportisto en teamo kiu malferme kaj malkaŝe elŝrankiĝis kaj iĝis videbla, instigita de la respondeco iĝi ekzemplo kaj referenco pro la pluraj homofobiaj atakoj en Madrido.

Lia laboro kiel GLAT-a aktivisto en la mondo de sportoj, donis plurajn premiojn en multaj okazoj. Kelkaj el la plej elstaraj distingoj estas la Premio Diverseco en Sportoj en la dua eldono de la Premio Alan Touring aŭ la Premio Sports Visibility koncedita de Madrid Diversa, inter aliaj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 641484
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la filozofia koncepto optimismo. Pri la porinfana velŝipo optimisto vidu apartan artikolon. |

**Optimismo** (de la latina vorto *optimum*, „la plej bona") origine estas la kredo vivi en "la plej bona el ĉiuj eblaj mondoj", vortumo ofte uzita en la filozofiaj diskutoj de la 17-a jarcento - origine do temas pri jeso al la mondo kaj al la vivo. Nuntempe la vorto kutime komprenatas iom malpli forte, nome ke optimismo simple estas la kredo pri pozitiva fino de certa evento, eĉ se la nuntempa stato pli donas indikojn ke negativa fino probablus. La mala sinteno de optimismo estas la pesimismo.

La plej multaj religioj, aparte la monoteismaj substrekas la esperon pri bona fino, pri liberiĝo kaj pri venko de morto kaj sufero. Moderna variaĵo estas la kredo pri progreso de la filozofia epoko klerismo.

Tute malreligia formo de optimismo estas observebla en la mondaj borsoj: la spekulado pri altiĝantaj akciaj kurzoj. Kiu investas en la atendo de tiel altiĝantaj kurzoj, apartenas al la "taŭroj" aŭ france "Haussiers", dum la pesimistoj, kiuj prognozas malaltiĝantajn kurzojn kaj investas laŭ tiu atendo, nomiĝas "ursoj" aus france "Baissiers".

Gravaj filozofoj, kiuj multe skribis pri optimismo, estis Gottfried Wilhelm Leibniz, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Albert Schweitzer, meze de la 20-a jarcento la kritika optimiso Ernst Bloch kaj fine la psikologo Martin Seligman, laŭ kiu optimista vivosinteno estas lernebla.

* Kategorio Optimismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Optimismo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Heidi GOES** (naskiĝis la 15-an de marto 1976 en Oostende) estas flandra esperantistino.

Goes esperantistiĝis en 1990. Ŝi loĝas en Bruĝo, kie ŝi estas sekretario de la loka klubo Paco kaj Justeco. De 2004 ŝi estis estrarano kaj de 2007 ĝis marto 2010 prezidantino de la Flandra Esperantista Junulara Asocio. 

En 2007 aperis ĉe UEA ŝia 86-paĝa libro *Afero de Espero* pri la historio de la Esperanto-movado en Afriko. 

Goes estis Ĝenerala Sekretario de Tutmonda Esperantista Vegetarana Asocio de la UK en 2008 ĝis la UK en 2015, kaj ĝia prezidanto ekde 2019. Ŝi estas veganino. 

En oktobro 2009 aperis la indonezia ŝlosilo, *Kunci Esperanto*, kunlaboro inter Heidi Goes kaj Bobby Mulyadi.

En novembro 2009 ŝi entreprenis instruvojaĝon tra Indonezio, instruis Esperanton al preskaŭ 500 indonezianoj. Dume ankaŭ esploris pri la historio de la E-movado en Indonezio, kontaktante pionirojn aŭ iliajn posteulojn. Ŝi faris same ankaŭ en septembro-oktobro 2010, kaj junio-julio 2012. En decembro 2012 ŝi vojaĝis al Indonezio por propagandi la Indonezian Esperanto-Kongreson okazontan en aprilo 2013, parolante interalie kun ĵurnalistoj kaj esperantistoj. Antaŭ tiu kongreso, en marto 2013, ŝi por la unua fojo vizitis Orientan Timoron kaj rezulte de tio, ĉeestis en Bogor ankaŭ du orienttimoraj radio-ĵurnalistoj. En aŭgusto-septembro 2014 kaj decembro 2016 ŝi disvastigis Esperanton en Orienta Timoro. En 2018 UEA aperigis ŝian 287-paĝan libron *Movadaj insuletoj. Vivo kaj agado de esperantistoj en Indonezio*, kun po ĉapitro pri Singapuro kaj Malajzio.

Kontribuis al *En la mondon venis nova lingvo*, festlibro por Ulrich Lins kaj al *Gvidilo al la 17 Celoj por Daŭripova Evoluigo de Unuiĝintaj Nacioj* redaktita de Humphrey Tonkin.

  

Ekde la komenco Heidi Goes estas unu el la ĵurianoj por INKO, Internacia Novelo-Konkurso de Bobelarto.

Distingoj
---------

**2011: Diplomo pri Elstara Agado**

**2019: Premio Deguĉi**

Per decido de la Estraro de UEA dum UK en Lahti, Premio Deguĉi de la jaro 2019 estas aljuĝita al Heidi Goes. Per tiu premio UEA celas rekoni ŝian kuraĝon, entuziasmon kaj sindonemon samkiel ŝian profundan esperon pri la kampo de Edukado kaj ŝian admirindan esploremon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Recenzo pri *Afero de espero* Arkivigite je 2009-01-03 per la retarkivo Wayback Machine en la Ondo de Esperanto 10/2007
* Blogo pri la instruvojaĝo tra Indonezio
* indonezia ŝlosilo en la katalogo de UEA
* Facebook-paĝo por indoneziaj esperantistoj
* Esperanto en Indonezio Arkivigite je 2013-03-08 per la retarkivo Wayback Machine
* Indonezia Esperanto-Kongreso Arkivigite je 2016-04-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Esperanto en Orienta Timoro Arkivigite je 2015-03-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Heidi Goes en la Panteono de edukado.net
* Intervjuo kun Heidi Goes pri Esperanto en Indonezio (YouTube)

Referencoj
----------



1. ↑  Gazetara Komuniko de UEA, n-ro 693: Premio Deguĉi 2019 al Heidi Goes, la 28-a de julio 2019 esperante
Katedralo Sankta Gregorio de Narek, sidejo de la diocezo.
**Diocezo de Armavir** (armene : Արմավիրի թեմ *Armaviri tem* ), estas diocezo de la Armena Apostola Eklezio kovranta la provincon Armavir de Armenio. La nomo devenas de la historia urbo Armavir, kiu servis kiel ĉefurbo de la praa Armena Reĝlando inter 331 kaj 210 a.K. 

La diocezo estis oficiale fondita la 30an de majo 1996, fare de la Katolikoso Garegino la 1-a. La sidejo de la diocezo estas la Katedralo Sankta Gregorio de Narek en la urbo Armavir.  Episkopo Sion Adamjan estas nuntempe la primaso de la diocezo, servante ekde 2001.

Historio
--------

Estante hejmo de multaj el la plej gravaj preĝejoj kaj monaĥejoj de la Armena Apostola Eklezio, la teritorio de Armavir estis la spirita centro de la armena nacio. Laŭlonge de la historio, la teritorio estis reguligita de pluraj diocezoj de la Armena Eklezio, inkluzive de la diocezo Amberd, Hovhannavank kaj Bĵni.

La teritorio restis aktiva religia centro de la armena eklezio kun la inaŭguro de multaj preĝejoj kaj monaĥejaj kompleksoj dum la mezepoka periodo. Dum la 7-a jarcento, la preĝejoj Sankta Ripsime, Sankta Gajane, Zvartnoc kaj Targmanĉac estis konstruitaj.

Post la sendependeco de Armenio, la Diocezo de Armavir estis oficiale fondita per encikliko eldonita de katolikoso Garegino la 1-a, la 30an de majo 1996. La preĝejo de Sankta Dipatrino de Eĉmiadzin funkciis kiel la sidejo de la diocezo ĝis 2014, kiam ĝi estis translokigita al la nove konstruita preĝejo Sankta Gregorio de Narek en la urbo Armavir.

Nuntempe la diocezo havas 26 preĝejojn sub sia jurisdikcio,  dum la Katedralo de Eĉhmiadzin kaj la preĝejoj Sankta Ripsime, Sankta Gajane, Ŝoghakat kaj la Preĝejo Sanktaj Ĉefanĝeloj estas sub la rekta regado de la Patrina Seĝo de Sankta Eĉmiadzin.

Galerio
-------

* Sankta Resurekto, GeghakertSankta Resurekto, Geghakert
* Sankta Dipatrino, EĉmiadzinSankta Dipatrino, Eĉmiadzin
* *Sankta Resurekto, Parakar\*Sankta Resurekto, Parakar
* Sankta Dipatrino, Ajgeŝat (Eĉmiadzin)Sankta Dipatrino, Ajgeŝat (Eĉmiadzin)
* Sankta Dipatrino, SardarapatSankta Dipatrino, Sardarapat
* Sankta Dipatrino, BambakaŝatSankta Dipatrino, Bambakaŝat
* Sankta Savinto, MusalerSankta Savinto, Musaler
* Sankta Lazaro, MecamoroSankta Lazaro, Mecamoro
* Sankta Ana, AghavnatunSankta Ana, Aghavnatun
* sankta Dipatrino, Ŝahumjansankta Dipatrino, Ŝahumjan
* Katedralo Sankta Gregorio de Narek, ArmavirKatedralo Sankta Gregorio de Narek, Armavir

Neaktivaj aŭ ruinigitaj preĝejoj kaj monaĥejoj
----------------------------------------------

* Zvartnoco, Eĉmiadzin, 652
* Targmanĉac, Ajgeŝat (Eĉmiadzin), 6a-7a jarcentoj

* Zvartnoc, 652Zvartnoc, 652
* Targmanĉac, 6a-7a jarcentojTargmanĉac, 6a-7a jarcentoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Preĝejoj de la Diocezo de Armavir

Piednotoj
---------

1. ↑   Արմավիրի թեմ. Diocezo de Armavir. Arkivita el la originalo je 2014-01-01. Alirita 2020-09-15.
2. ↑  Վերաբացվեց Արմավիրի Մարզի Այգեշատ գյուղի Սուրբ Գևորգ եկեղեցին
3. ↑   Kirkoj de Armavira regiono. Arkivita el la originalo je 2019-09-12. Alirita 2020-09-15.
4. ↑   Churches of the Diocese of Armavir. Arkivita el la originalo je 2019-09-12. Alirita 2020-09-15.
**Dora DIAMANT** (Dwojra Diament, ankaŭ Dymant) (4a de Marto 1898 – 15a de Aŭgusto 1952) estas plej bone memorita kiel amantino de la ĉeĥa verkisto Franz Kafka kaj la persono kiu tenis kelkajn el liaj lastaj verkoj ĝis ili estis konfiskitaj de la Gestapo en 1933. Tiu reteno fariĝis kontraŭ la deziron de Kafka, kiu petis tuj antaŭ sia morto, ke ili estu detruitaj. Aliaj tekstoj pasis al amiko Max Brod.

Dum la inflacia jaro 1923 Kafka post aliaj malsukcesaj amrilatoj, konatiĝis en la baltmara kuracloko Graal-Müritz kun Dora Diamant. En septembro 1923 ili translokiĝis al Berlino kaj planis geedziĝon, kio malsukcesis unue pro la rezisto de la patro de Diamant kaj poste pro la sanstato de Kafka. Post kiam li retiriĝis en aprilo 1924 malsanege al privata malsanulejo en la vilaĝo Kierling apud Klosterneuburg, lin tie flegis ĝis lia morto la 3-an de junio 1924 la senrimeda Dora, kiu dependis de la materia subteno de la familio kaj konatularo de Kafka.

Post la morto de Kafka, ŝi fariĝis aktorino, poste komunisto, fuĝis el Nazia Germanio al Sovetunio, sed poste ŝi suferis la grandan purigon de 1937 fare de Josif Stalin. Poste ŝi trovis viveblon en Britio.

Bibliografio
------------

* Diamant, K: Kafka's Last Love: The Mystery of Dora Diamant; Pub: Basic Books, 2003 ISBN 0-465-01550-6
* Murray, N. Kafka; Pub: Yale University Press, 2004.
* Kumpfmüller, Michael: The Glory of Life, Publ. Haus Publishing (unuafoje publikigita en 2011), 15a de Marto, 2015.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709701
* GND: 120560240
* VIAF: 9206924
* ISNI: 0000 0000 8034 4129
* SUDOC: 112356516
* BNF: 151063903
* NKC: jo2010563060
 |



1. ↑  Reiner Stach: *Kafka. Die Jahre der Erkenntnis*. Poŝlibra versio, Fischer, Frankfurto ĉe Mejno 2011, P. 601ks.
Pri la komunumo
---------------

 **Wald**  estas komunumo en Kantono Apencelo Ekstera, Svislando. Ĝi havis 854 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Wald situas sur suna teraso en la Apencela Vorderland inter Trogen kaj Heiden sur alteco de preskaŭ 1000 m s.m. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 1128 m s.m. sur la monteto *Chozeren*, dum la plej malalta punkto troviĝas ĉe la bordo de la rivereto *Moosbach* sur alteco de 750 m s.m.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Wald limas en nordokcidento al Rehetobel, en nordoriento al Heiden, en sudoriento al Oberegg (AI), kaj en sudokcidento al Trogen.

Trafiko
-------

Tra Wald pasas la kantona ĉefvojo de Trogen al Heiden, sur kiu cirkulas poŝtaŭtolinio, kiu konektas la komunumon al la publika transportreto.

Historio
--------

Wald fariĝis memstara komunumo en la jaro 1686 pro la konstruo de propra preĝejo kaj la disiĝo de Trogen sekve de tio.

Ĝis la mezo de la 20-a jarcento la loĝantaro de Wald ĉefe vivis de agrikulturo kaj brodado. Temis pri kamparanoj kun malgrandaj bienoj, kiuj apud la agrikulturo en siaj hejmoj brodis. Pro la krizo de la brodada industrio en la dua duono de la 20-a jarcento multaj homoj en Wald perdis sian ekonomian bazon kaj la loĝantaro forte malkreskis. En la 1980-aj jaroj la komunumo denove kreskis ĉefe pro konstruo de unufamiliaj domoj dank al la disponigo de favorprezaj konstruterenoj. Tiujn novoaj domojn ĉefe loĝas homoj, kiuj laboras en la proksima urbo Sankt-Galo.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Wald.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Artikolo pri la historio de Wald en la komunuma retejo Arkivigite je 2011-02-18 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Wald AR en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de Wald Arkivigite je 2011-02-18 per la retarkivo Wayback Machine

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Wald** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Apencelo Ekstera |
| --- |
| UrsoUrsoBühler • Gais • Grub • Heiden • Herisau • Hundwil • Lutzenberg • Rehetobel • Reute • Schönengrund • Schwellbrunn • Speicher • Stein • Teufen • Trogen • Urnäsch • Wald • Waldstatt • Walzenhausen • Wolfhalden | Speicher-VögelinseggSpeicher-Vögelinsegg |

 |
**Hidraŭlika fendado**, **hidraŭlika rompado** aŭ **hidraŭlika frakasado** (angle *hydraulic fracturing* aŭ angle *fracking*, el kio **hidrofrakturado** aŭ **frakado**) estas metodo por ekspluati precipe tergason aŭ nafton el rokoj, per profunda borado kaj enpremado de kemiaĵoj. 

Ĉar oni uzas tre povegajn sistemojn atingi grandajn profundaĵojn, tuj post la apero de tiaj ekspluatadaj metodoj, aperis kritikaro, ke ĝi povas esti ege danĝera por la medio: nome poluado, okazigo de tertremetoj ekzemple en Hispanio (en Ĥaeno kaj Granado) aŭ teraj malstabilecoj ktp. En kelkaj regionoj jam ekis kontraŭstaroj por haltigi tiun nesufiĉe pruvitajn metodojn, ekzemple en Santandero en norda Hispanio aŭ en Britio kie la Tribunalo de Preston verdiktis malliberigan punon kontraŭ manifestaciantoj, normale rezervita al la plej gravaj krimuloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Premnafto
* Skistogaso

Eksteraj ligiloj
----------------

* Frakasado igos Usonon energio-sendependa en Monato, julio 2013.

Referencoj
----------

* Kategorio Hidraŭlika fendado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



1. ↑  Charlotte Threipland, Tri homoj enkarcerigitaj post pacama civila protesto en Anglio Arkivigite je 2019-07-15 per la retarkivo Wayback Machine, Vrede vzw, la 14-an de Marto 2019, alirite la 15-an de Julio 2019.
**Völcsej** [volĉej] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron.

Ĉefstrato de Völcsej
Preĝejo de Völcsej

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9462
* Telefonkodo: 99
* Areo: 9  km²
* Loĝantaro: 410
* Koordinatoj: 47°29′54″N 16°45'60″E

Situo
-----

Völcsej situas laŭ la flankovojo inter Fertőszentmiklós kaj Kőszeg, la ĉefvojo Sopron-Balatono kaj fervojo Sopron-Szombathely estas ne tro for. Arbaro ĉirkaŭas la vilaĝon. Kőszeg troviĝas 26, Sopron 27, Kapuvár 28 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio devenis el 1281. En 1710 pro pesto multaj mortis. En 1955 2 kolĥozoj formiĝis.

En Völcsej migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵo estas la romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario) kaj skulptaĵoj pri Sankta Floriano kaj Johano Nepomuka.

Famuloj
-------

En Völcsej naskiĝis politikisto Bálint Czupy.

* Kategorio Völcsej en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Edinakovci** (makedone Единаковци) estas vilaĝo en Opština Demir Hisar en Norda Makedonio. En 2002 vivis tie 338 loĝantoj, kaj laŭ la censo de septembro 2021 estis ankoraŭ 228.

Loko, priskribo
---------------

La vilaĝo situas proksimume 7 km nordoriente de Demir Hisar. La alteco estas ĉirkaŭ 610 - 1220 m.

La areo de la vilaĝo estas ĉirkaŭ 8,9 km².

La Nigra Rivero (Črna Reka) fluas tra la centra parto de la vilaĝo, de okcidento al oriento.

En la sama direkto trairas la vilaĝon ankaŭ la fervoja linio kaj la regiona vojo R2339, kiuj kuras de Demir Hisar al Prilep.

Loĝantaro
---------

Laŭ la censo de 2002, ĉiuj loĝantoj estis makedonoj.

La loĝantoj de la vilaĝo estas dungitaj en agrikulturo en besta kaj plantproduktado.

Agrikulturo fokusiĝas ĉefe al kultivado de tabako kaj paprikoj, poste al ŝafoj, bovinoj, kokaĵoj, ktp. En la vilaĝo troviĝas ankaŭ tritika farunmuelilo.

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Единаковци en la makedona Vikipedio.* 

* Kategorio Edinakovci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  loĝantaro de la Respubliko de Norda Makedonio laŭ etna alligiteco, laŭ setlejo, censo de septembro 2021 (makedone kaj angle)
2. ↑  bildo de la tritika farunmuelilo
*Vidu ankaŭ artikolon Lenna pri komunumo en Italio.*

---

**Lenna** aŭ *Lena* estas unu el la plej popularaj testbildoj uzataj en la cifereca bildprilaboro. Ĝi bone servas kiel testobjekto, ĉar ĝi konsistas kaj el grandaj unukoloraj surfacoj kaj el multaj detaloj.

La foto unuafoje aperis en la rubriko *fraŭlino de la monato* de la magazino *Playboy* en novembro 1972. Modelo estis la svedino *Lena Söderberg*, kiun la redaktoroj nomis *Lenna Sjööblom*. Naskiĝinte en 1951, ŝi intertempe estas edziniĝinta kaj patrino de tri idoj. Ŝi eksciis pri sia rilato al la komputiko nur en 1997, kiam oni invitis ŝin al scienca konferenco.

En julio de 1973 *Aleksandr Savĉuk* uzis la ilustraĵon por prezenti grafikajn teknologiojn. Nun la foto estas defakta normo por testi algoritmojn de grafikaj programoj. La revuo *Playboy* eksciis pri la ekspluatado nur en 1991, post la apero de *Lenna* sur kovrilo de revuo *Optical Engineering*. Nun *Playboy* fieras pri sia rolo en komputiko.

Kiel testbildon oni uzas nur fragmenton de la magazina foto, la originalo mezuras 512 x 512 px kaj 768 kB. Ĝi troviĝas en la foto-datumbazo de la *Signal and Image Processing Institute* de la Universitato de Suda Kalifornio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lenna (testbildo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* la kompleta origina bildo
**Pasquale Scimeca** (Aliminusa, la 1-an de februaro 1956) estas itala reĝisoro kaj instruisto. Post mezlernejo li translokiĝis al Florenco. Ĉi tie li diplomiĝis pri literaturo fakiĝinte pri nuntempa historio. Li laboras kiel instruisto pri literaturo kaj historio.

En 1989 li fondis la sendependan kunlaboran film-produktejon Arbash Film. Li verkis kaj reĝisoris la unuan filmon en 16 mm, *La donzelletta*, kiu partoprenis en la *Bellaria Film Festival*.

En 1992 li faris *Un sogno perso*, kiu partoprenis la *Taormina Film Fest*.

En 1993 li reĝisoris la unuan filmon de 35-mm *Il giorno di san Sebastiano* prezentita ĉe la Venecia Internacia Filmfestivalo, en la sekcio *Ŝranko de itala kinarto*. La filmo gajnis la Or-Globon de la eksterlanda gazetaro kiel Plej bona unua filmo.

Inter 1994 kaj 1995 li faris dokumentfilmojn: *Nel tana del lupo*, kiu ricevis specialan mencion ĉe la tria revizio de la dokumenta Premio Libero Bizzarri de San Benedetto del Tronto, *L'altra Sicilia* kaj *Paolo Borsellino*.

En 1997 *I briganti di Zabut* akiris la specialan mencion ĉe la Taormina Film Fest kaj gajnis la grandan premion de la ĵurio ĉe la Storie di Cinema-festivalo en Grosseto, ekspozicio dediĉita al la skriptoj de unuafojaj reĝisoroj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 636922
* GND: 1154469379
* LCCN: no2008110067
* VIAF: 90385332
* ISNI: 0000 0001 1937 4393
* SUDOC: 158276299
* ICCU: UBOV574396
 |
**Vrhovljan,** germane **Ober Sankt Martin,** hungare **Ormos** [ormoŝ] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje (provinco), en municipo de Sveti Martin na Muri.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 330
* Poŝtkodo: 40 313
* Aŭtokodo: ČK
* Telefonprefikso: +385 040
* 46° 31′ 37″ N 16° 22′ 30″ O﻿ / ﻿46.52694 °N, 16.37500 °O﻿ / 46.52694; 16.37500 (mapo)Koordinatoj: 46° 31′ 37″ N 16° 22′ 30″ O﻿ / ﻿46.52694 °N, 16.37500 °O﻿ / 46.52694; 16.37500 (mapo)

Loknomo
-------

La historiaj hungaraj loknomoj estis similaj, ol la kroata: *Vorhoblyan*, *Verhovlán*, *Vertholán*. Fine de la 19-a jarcento pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis tute novan hungarecan loknomon.

Situo
-----

Vrhovljan situas laŭ dekstra bordo de Muro (rivero). Sveti Martin na Muri troviĝas je 0.5, Čakovec je 20 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1478. La kampoj longe apartenis al estroj de Čakovec. En 1910 vivis tie 195 homoj, plejparte kroatoj. Ĝis Traktato de Trianon Vrhovljan apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Čakovec, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, poste denove de Jugoslavio kaj ekde 1991 de Kroatio.

Vidindaĵoj
----------

* kapelo