recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Boris Jakovleviĉ Engelson** (jida nomo **Berko Jankelev Engelson**; 1881 – 02.02.1908) estis grava rusia anarkiisto kaj revoluciulo.

Biografio
---------

Berko Engelson naskiĝis ĉ. 1881 en Minsko en familio de juda vendisto. En 1900 li komencis politikan aktivecon kaj aliĝis al Bund, la juda social-demokratia organizaĵo. Baldaŭ pro reprezalio elmigris en Parizon, kie en januaro 1902 aliĝis al anarki-komunistoj kaj membriĝis en *Eksterlanda grupo de rusaj anarkiistoj*. En 1902-1903 estis unu el kreantoj de la *Revolucia librejo* - la librejo de anarkiista literaturo por parolantoj de rusa lingvo en Parizo. En junio 1904 instigis kreon de eldona grupo *Anarkio*, en kiu partoprenis multaj gravaj anarkiistoj. En la presejo de la grupo eldoniĝis granda kvanto de agita kaj propaganda literaturo, kiu disvastiĝis en Rusio kaj inter rus-parolantaj elmigrintoj. Ekde julio 1904 Engelson ankaŭ estis redaktisto en elmigrinta ĵurnalo *Pano kaj Libero* («Хлеб и воля»).

En printempo 1905 Boris Engelson kontraŭleĝe revenis en Rusion kaj organizis kontraŭleĝan eldonejon en Riga. Entute estas eldonitaj ĉ. 10 eldonoj, inkluzive verkoj de Miĥail Bakunin, Petro Kropotkin kaj Jean Grave.

En majo 1905 Engelson venis al Bjalistoko, kie kunlaboris kun loka grupo de anarki-komunistoj kaj retenis konektojn kun anarkiistaj grupoj de Riga. En propra loĝejo li organizis kontraŭleĝan eldonejon de eldona grupo *Anarkio*, kie eldonis flugfoliojn kaj gazeton de sama nomo. 20.09.1905 li estis arestita en tiu ĉi eldonejo. Dum aresto li provis ĵeti bombon al policistoj, sed ĝi ne eksplodis. Li estis akuzata je kontraŭleĝa eldonado kaj posedo de eksplodaĵoj, sed la detaloj de ĉi tiu juĝo de konserviĝis en arkivoj.

La sekva mencio pri Boris Engelson aperas 20.09.1905, kiam li eskapis el prizono kaj revenis al Riga. Tie li iĝis unu el plej gravaj aktivuloj kaj estroj de anarki-komunista grupo *Internacio* («Интернационал») kaj iĝis konata kiel sukcesa agitisto.

Baldaŭ li elmigris en Ĝenevoj, poste en Londonon. Havis fortajn konektojn kun anarkiistaj grupoj de Nord-Orkcidento de Rusio. En tiu periodo li iĝis apoganto de grupo *Nigra flago*, kiu plejparte kredis je revolucio per teroro. En 1907 Engelson revenis al Rusio, kreis anarki-komunistan grupon en Minsko kaj organizis eldonejon *Senestreco* («Безвластие»). Samtempe li partoprenis en multaj militaj agoj.

En majo 1907 li ree elmigris en Parizon kaj poste en Ĝenevon. En sia loĝejo li organizis diskutejon por anarkiistoj de diferaj grupoj. En septembro 1907 revenis en Bjalistoko, kie planis organizi tut-Rusian anarkiistan kunvenon. En fino de novembro 1907 la polico arestis lin - laŭ diferaj informoj aŭ en Bjalistoko, aŭ en Minsko. Li rezistis dum aresto kaj estis dufoje vundita.

En decembro 1907 Haja Budjanskaja, edzino de Boris Engelson, kaj lia amiko I.Dubinskij el Kieva anarki-komunista grupo provis liberigi lin, sed ambaŭ iĝis arestitaj. En januaro 1908 la juĝo de Vilno kondamnis Engelson por mortpuno. Li estas pendumita 02.02.1908.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 254724
 |
**Muntenio** (konata ankaŭ kiel **Granda Valaĥio**) estas historia provinco de Rumanio, kutime konsiderata Valaĥio mem (*Muntenia*, *Țara Românească*, kaj la apenaŭ uzata *Valahia* estas sinonimoj en la rumana). Ĝi situas inter Danubo (sude kaj oriente), Karpatoj (branĉo de Sudaj Karpatoj) kaj Moldavio (ambaŭ norde), kaj la rivero Olt okcidente. Tiu ĉi rivero estas la limo inter Muntenio kaj Oltenio (aŭ *Malgranda Valaĥio*). Parto de la tradicia limo inter Valaĥio/Muntenio kaj Moldavio estis formata de la riveroj Milcov kaj Siret.

Geografio
---------

Kantonoj enhavataj de Muntenio.
Constantin Lecca: "Moldavoj kaj Muntenianoj iĝas fratoj"
Muntenio inkludas dek kantonojn entute:

* Brăila
* Buzău
* Călărași
* Argeș
* Dâmbovița
* Giurgiu
* Ialomița
* Ilfov
* Prahova
* Teleorman

kaj partojn de tri aliaj:

* Vrancea (suda parto)
* Vâlcea (orienta parto)
* Olt (orienta parto)

La ĉefurbo de Rumanio, nome Bukaresto, situas en Muntenio. Aliaj gravaj urboj estas la jenaj:

* Brăila
* Buzău
* Pitești
* Ploiești
* Târgoviște

Notoj
-----

1. ↑  "The Muntenia Region" Arkivigite je 2011-09-30 per la retarkivo Wayback Machine. Rest Romania SRL. Konsultita la 12an de januaro 2010.

* Kategorio Muntenio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Penészlek** [pene:slek] estas vilaĝo en Hungario, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en subregiono de Nyírbátor.

Situo
-----

Penészlek situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo (sen trapasejo), apud la rumana limo. Nyíregyháza troviĝas 67 km-ojn.

Historio
--------

Oni malkovris ĉe la vilaĝo tergason en 2006, kiu povos kovri eĉ bezonon de la tuta departemento je tergaso.

La vilaĝo unuafoje land-konatiĝis en Hungario, kiam la verkisto Antal Végh skribis eseon, sociografion pri la lokanoj. Tiu aperis en la periodaĵo valóság, en 1968 sub titolo Állóvíz (Staranta akvo). Laŭ la sociografio, la Cinema 64' amatora filmstudio faris dokumentaran filmon pri la vilaĝo sub titolo *Valóság síppal dobbal, avagy tűzön vízen át*. József Darvas verkis dramon kun titolo *A térképen nem található*, prezentitan en 1969, kun granda sukceso.

Vidindaĵoj
----------

* greko-katolika preĝejo

Famuloj
-------

En Penészlek naskiĝis aktoro Mátyás Usztics.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala paĝo
**Eterna septembro** estas uzreta slanga esprimo, kiu priskribas tempon ekde septembro 1993. Esprimo intencas, ke senĉesa (eterna) alveno de novaj uzantoj (t.n. *newbies*) malaltigas nivelon de diskuto en interreto. La senĉesa alveno komenciĝis ĝuste en septembro 1993.

Fono
----

Uzreto komence estis uzata kaj administrata en universitatoj en USA, kie estis kutimo, ke novaj studentoj komencis uzi retejon de universitato ekde 1-a de septembro. Kutime novaj studentoj bezonis ĉirkaŭ 1 monaton (ĝuste septembro) por alkutimiĝi al retiketo.

En 1993 jaro firmao AOL donis aliron al Uzreto al ĉiuj siaj klientoj. Por multaj veteranoj de Uzneto, novaj uzantoj (t.n. angle: "AOLers") estis pli malbone preparitaj al lerno de retikedo al studentoj. Ĉi tiu situacio estis kaŭzita parte pro tio, ke AOL ne klarigis al siaj klientoj, ke nove malkovrita forumejo ne estas parto de AOL-servoj, kaj parte pro tio ke grandeco de fenomeno estis pli granda ol antaŭe.

Ekde tiam, rapida kresko de populareco de Interreto portis sentranĉitan torenton de novaj uzantoj. Do de vidpunkto de Uzretaj uzantoj "septembra" alveno de novaj uzantoj ne finiĝis. La esprimo estis uzita unuan fojon de Dave Fischer la 26-an de januaro 1994, kiu en letero al alt.folklore.computers skribis: "It's moot now. September 1993 will go down in net.history as the September that never ended."

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rUsenet |
| --- |
| Historio | Eterna septembro (1993) |
| Terminologio | Alispecano • Dilemo de Warnock • Gantopupo (Interreto) • Interreta trolo • Leĝo de Godwin • Novaĵgrupo |
| Protokoloj kaj teĥnikoj | 64-uma kodoprezento • NNTP |
| 
Ĉi tiu listo estas malkompleta. |

 |

* Kategorio Eterna septembro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Boris Vladimiroviĉ Ioganson** (ruse *Борис Владимирович Иогансон*, naskiĝis la 13-an de julio[jul.]/ 25-an de julio 1893[greg.], mortis la 25-an de februaro 1973) estis pentristo de Rusio.

Biografio
---------

Ioganson naskiĝis en Moskvo. La svedaj prauloj de lia patro rusigis la familian nomon "Johanson"" en "Ioganson." Ioganson ĉeestis la Moskvan Lernejon de Arto kaj studis ĉe Nikolaj Kasatkin kaj Sergej Maljutin. Li estis membro de la Societo de Junaj Artistoj, kie li polemikis por kompleta transiro de rusia arto al Konstruktivismo. Li tuj abandonis tiu partion kaj entreprenis stablan pentrarton. En 1922, li helpis fondi la AĤRR, kaj subite transiris al la regno de Socialisma Realismo. La verko de Ioganson estis inspirita de tiu de Repin, tio estas montrante iajn trajtojn de Impresionismo, kaj estis ofte rakonta laŭnature. Eble lia plej bone konata verko estis "Pridemandado de komunistoj" peco tute reprezenta de Socialisma Realismo sed kun tiklaj elementoj de Romantismo, aldone al espluatado de kelkaj elementoj de Futurismo. Ia sento de teatreco estas en liaj pentraĵoj, probable pro liaj studoj de teatra desegno kun Korovin.

Disĉiploj
---------

Kelkaj gradigitoj de la Instituo pri Pentrarto, Skulptarto kaj Arkitekturo Ilja Repin de Leningrado, studis en la **Ateliero Boris Ioganson** (1930-1950-aj jaroj): nome Aleksej Eriomin, Nikolai Baskakov, Valerij Vatenin, Nina Veselova, Maja Kopiceva, Oleg Lomakin, Valentina Monaĥova, Nikolai Muĥo, Anatoli Nenartoviĉ, Miĥail Natareviĉ, Semion Rotnickij, Miĥail Trufanov, Juri Tulin, kaj Feliks Lemberskij.

Bibliografio
------------

* *Sergei V. Ivanov. Unknown Socialist Realism. The Leningrad School.* - Saint Petersburg: NP-Print, 2007. - p. 447. ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5-901724-21-7.

Referencoj
----------

* *A History of Russian Painting, Alan Bird*
* *Sergey V. Ivanov. The Leningrad School of painting. Historical outline*.

* Kategorio Boris Ioganson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 555451
* GND: 118712268
* LCCN: n83033275
* VIAF: 42113418
* ISNI: 0000 0001 1059 2554
* SUDOC: 140852662
* BNF: 14969788v
* ULAN: 500003470
* BIBSYS: 90251096
* RKD: 41094
* NKC: jx20051027006
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Muntelier-Löwenberg (stacidomo). |



**Muntelier** (malnova franclingva nomo **Montelier**) estas komunumo en la Lagodistrikto en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 928 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Muntelier situas ĉe la orienta bordo de la Lago de Morato nordoriente de la urbo Morato. La komunumo konsistas el la vilaĝo Muntelier kaj la setlejo Löwenberg.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,13 km², de kiuj 33,6% estas kovritaj de arbaro, 25,5% servas por agrikulturo kaj 36,3% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Muntelier limas en nordo kaj oriento al Galmiz, en sudo al Morato, kaj en okcidento al la Lago de Morato.

Trafiko
-------

En Muntelier kruciĝas la kantonaj ĉefvojoj n-ro 1, 22 kaj 182. Sude de la komunumo situas la alveturejo Morato-Nordo al la svisa aŭtovojo A1. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Kerzers al Morato.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Muntelier datiĝas el la jaro 1270 kiel *Es Montelliers*. Dum la ĵurasa akvejkorekto estis trovitaj restaĵoj de surfostaj konstruaĵoj el la neolitiko, la bronzepoko kaj la kulturo de Horgen. Estis trovitaj teksaĵoj, ornamaĵoj kaj laboriloj. Dum mezepoko Muntelier apartenis al la Senjorujo Morato. Dum la Burgonjaj Militoj en la jaro 1475 Meyriez kune kun Morato estis konkerita de Friburgo kaj Berno fariĝis komuna havaĵo de la du urboj. Okaze de la Helveta Revolucio de 1798 Muntelier fariĝis parto de Kantono Friburgo kaj estis surbaze de la konstitucio de 1848 atribuita al la Lagodistrikto.

Lingvoj
-------

La oficiala lingvo de Muntelier estas la germana, kiun parolis okaze de la popolnombrado de la jaro 2000 86,75 de la loĝantaro, dum 7,9% parolis la francan.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Hermann Schöpfer* kaj *Denis Ramseyer*: *Muntelier* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-11-19)

vidu ankaŭ
----------

* Muntelier-Löwenberg (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muntelier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Muntelier

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Muntelier** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Lagodistrikto |
| --- |
| Barberêche • Bas-Vully • Büchslen • Courgevaux • Courlevon • Courtepin • Cressier • Fräschels • Galmiz • Gempenach • Greng • Gurmels • Haut-Vully • Jeuss • Kerzers • Kleinbösingen • Lurtigen • Meyriez • Misery-Courtion • Muntelier • Morato • Ried ĉe Kerzers • Salvenach • Ulmiz • Villarepos • Wallenried |  |

 |
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri urbo. Por informoj pri festivalo, vidu la artikolon Roskilde-festivalo.

Monda heredaĵo de UNESKO

**Roskilde** estas urbo en Danio, regiono Sjælland, kiu situas ĉirkaŭ 30 km okcidente de ĉefurbo Kopenhago. Ĝi havas 45 824 loĝantojn (2008) kaj areon de 80,74 km².

Ĝiaj koordinatoj estas 55,64° N / 12,09° E. Ĝi situas marnivele ĉe Roskilde-fjordo, kiu pli norde ligiĝas kun la mara golfo Kategato.

Historio
--------

Roskilde estis fondita en 998. Ĝis la reformacio en 1536 ĝi estis sidejo de la episkopoj de Zelando, ĝis la 14-a jarcento ĝi estis rezidejo de la reĝoj de Danio.

En 1658 oni kontraktis la Pacon de Roskilde, per kiu finiĝis la milito inter Danio-Norvegio unuflanke kaj Svedio aliflanke.

En 1972 Roskilde ricevis universitaton.

Vidindaĵoj
----------

La gotika katedralo de Roskilde de 1995 estas Monda Kulturheredaĵo de UNESKO. Ĝia konstruado komenciĝis en la 11-a jarcento. En la katedralo estas la tomboj de 39 danaj gereĝoj.

En la urbo troviĝas muzeo de vikingaj ŝipoj, kies restaĵoj estis trovitaj subakve kaj restaŭritaj.

De 1971 okazas la ĉiujara muzika Festivalo de Roskilde. Ĝi daŭras tri tagojn kaj okazas ĉirkaŭ la ŝanĝo de junio al julio. Ekde 2007 la Dana Esperantista Junulara Organizo okazigas "laborfeston" dum la festivalo – tio estas senkosta Esperanto-renkontiĝo, ĉe kiu la partoprenantoj kunlaboras en la organizado de la festivalo (ĉe budo, ĉe kiuj festivalanoj redonas siajn trinkujojn kontraŭ mono).

Bildaro
-------

* Roskilde-Festivalo 2003Roskilde-Festivalo 2003
* Katedralo de Roskilde, okcidenta fasadoKatedralo de Roskilde, okcidenta fasado
* Katedralo, vido de malantaŭeKatedralo, vido de malantaŭe
* Katedralo de Roskilde, flanka vidoKatedralo de Roskilde, flanka vido

Eksteraj ligiloj
----------------

* Roskilde en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Roskilde en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Komunuma retejo Arkivigite je 2011-07-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Viking-ŝipa muzeo
* Turisma retejo
* Roskilde-Festivalo

Flago de Danio
Komunumoj de la regiono Sjælland

Faxe |
Greve |
Guldborgsund |
Holbæk |
Kalundborg |
Køge |
Lejre |
Lolland |
Næstved |
Odsherred |
Ringsted |
Roskilde |
Slagelse |
Solrød |
Sorø |
Stevns |
Vordingborg
**László Réczi** [lAslO rEci], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Réczi László** estis hungara luktisto, dufoja olimpiano, mondĉampiono, advokato, politikisto.

László Réczi naskiĝis la 14-an de julio 1947 en Kiskunfélegyháza.

Biografio
---------

László Réczi akiris seruristan licencon, poste maturiĝis en teknika mezlernejo kun maŝinista licenco, fine advokatan diplomon en 1983 en Scienca Universitato Attila József. Ekde 1985 li estis advokato. Depost fino de la socialismo li politikadis en la municipo, en 1994 li estis elektita suburbestro. Li edziĝis en 1970, gefiloj naskiĝis en 1973 kaj 1977. Li ricevis premiojn inter 1972-1996.

### Sporta kariero

László Réczi komence estis tablotenisisto, poste luktisto en sia naskiĝurbo. Li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1970-1980. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1972 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1976 sen medalo, sed en mondĉampionumo li estis la unua en 1977 en klasik-stila luktado.

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto
* hungarlingva biografio kun fotoj
* datenoj angle

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 817272
 |



* Portalo pri Biografio
Sofono de lavujo
**Sifono** estas aparato konsistanta el u-forma tubo kun neegalaj brakoj, per kiu oni transverŝas fluaĵojn de alta al malalta loko tra iu baraĵo. Ĝi funkcias teorie eĉ en vakuo kaj baziĝas je la gravito kaj koheraj fortoj inter la fluidaĵo en la tubo. Multaj aŭtoroj akcentas ankaŭ gravecon de atmosfera premo je kohera forto inter la akvomolekuloj. Oni sukcesis jam superi altodistancon de ĉ. 10 m, kun akvo.

Laŭ Francisko Azorín **sifono** estas *Tubo kurbigita, dubranĉa; konstruaĵo similforma. Botelo kun tia tubo.* Li indikas etimologion el la greka *sifon* (sifono) kaj de tie la latina *sipho, siphonis*.

Sifono estas ankaŭ speciala botelo destinita por enteni kaj laŭvole ellasi per propra gaspremo gasan akvon. (sodakvo).

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 183.
2. ↑  Azorín, samloke.

Galerio
-------

* Tubosifono.  
ruĝa: defluiga tubo kun gasoj; blua: akvo
* Botelosifono
* Maniero de funkciado
* Sifono por sodakvo

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Sifono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Sifono (biologio)
Unuageneracia Kindle
Plej nova Kindle
**Amazon Kindle** estas programara kaj aparatara platformo evoluigita de Amazon.com por la interpreto kaj montrado de e-libroj kaj aliaj ciferecaj amaskomunikiloj. Multaj aparatoj, inkluzive "Kindle", "Kindle Touch", "Kindle DX" kaj "Kindle Fire" apogas tiun platformon. Programoj por Kindle ekzistas por Androido, Vindozo, iPhone OS, BlackBerry kaj Mac OS X. La unua Kindle lanĉiĝis en Usono la 19-an de novembro 2007.

La Kindle (krom la Kindle Fire) utiligas ekranon kun elektronika papero de la marko E Ink. Ĝi elŝutas enhavon pere de la Whispernet-reto de Amazon. Kelkaj Kindloj uzas la reton de AT&T, kiu disponigas internacian sendratan aliron, multaj uzas wifi.

Enhavo
------

Uzantoj povas elŝuti enhavon de Amazon kaj de kelkaj aliaj provizantoj en la proprieta formo AZW aŭ ŝarĝenhavon en diversaj formoj de komputilo per simple retpoŝtigado de Doc, TXT kaj PDF-dosieroj al sia propra Kindle-retpoŝtadreso. La aparato vendiĝas kun *New Oxford American Dictionary, the Oxford Dictionary of English, Lo Zingarelli Vocabolario della Lingua Italiana, le Dictionnaire français de définitions, el Diccionario de la lengua española* kaj *Duden Deutsches Universalwörterbuch*. Kindle ankaŭ enhavas plurajn liberajn eksperimentajn ecojn inkluzive de baza TTT-legilo. Uzantoj ankaŭ povas ludi muzikon de MP3-dosieroj en la fono.

### Kondiĉoj kaj povoj de Amazon.com

La uzokondiĉoj malpermesas transdoni Amazon-librojn al alia uzanto aŭ malsama speco de aparato.

En julio de 2009 Amazon.com forviŝis el la aparatoj de aĉetintoj (kaj eklegintoj) kopiojn de libroj "La Besto-Farmo" kaj "1984" de George Orwell kaj redonis al ili la aĉetmonon. La kialo estis malobservo de kopirajto: la publikiginto, kiu metis ilin en la katalogon, ne havis licencon por tio en Usono, kie la libroj ne estis publika havaĵo. Oni komparis tion kun enhavo de la romano "1984" mem, en kiu la registaro konstante kaj plene falsadas kaj reverkadis la historion. Poste reprezentanto de Amazon diris, ke la sistemo estas ŝanĝita por ke aŭtomata forviŝo ne plu okazu.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

Vidu ankaŭ
----------

* Recenzo pri Amazon Kindle en *Monato*

* Amazon Kindle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Amazon Kindle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ambattur** (tamile அம்பத்தூர்) estas urbego en distrikto de Ĉenajo, en subŝtato Tamilnado en sudaorienta Barato. Ĝi apartenas al urbaro de Ĉenajo.

Lago de Ambattur

Geografio
---------

Ambattur situas tute apud Ĉenajo sen marbordo. Tiu menciita urbo (ankaŭ subŝtata ĉefurbo) troviĝas nur 6, Tirupatio 99, Salem (Barato) 271, Bengaluro 281, Mumbajo 1020, Kolkato 1364, tutlanda ĉefurbo Delhio 1754 kilometrojn (aere) .

Kirko en Ambattur

Demografio
----------

En 2011 Ambattur havis 466,205 da loĝantoj. En la 1970-aj jaroj Ambattur atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil), nun ĝi estas preskaŭ metropolo.

Historio
--------

Ambattur origine estis vilaĝo kun grandaj agrikulturaj bienoj. Baldaŭ ĝi transformiĝis al industria zono, kie oni produktis aŭtojn kaj biciklojn. Pro la industrio alvenis amase homoj. Dum la inundoj en 2015 en Ambattur la situo ne estis tiel danĝera, ol en la najbara Ĉenajo.

Ekonomio
--------

La ekonomio de Ambattur estas plejparte industria, kiu komenciĝis en 1964. Nuntempe oni produktas eĉ tankojn, krome ekzistas tekstilaj produktoj fare de virinoj.

Religio
-------

La ĉefa religio en Ambattur estas hinduismo (86,53%), poste islamo (3,68%) kaj kristanoj (8.95%).

Eduko
-----

En Ambattur pluraj kolegioj funkcias, la pli gravaj edukejoj troviĝas en Ĉenajo.

Stacidomo en Ambattur

Trafiko
-------

Ambattur estas bone ligita voje kaj fervoje al Ĉenajo. Estas 2 stacidomoj: por pasaĝeroj respektive por varoj. Enurbe kaj al Ĉenajo kune kun ties urbaro aŭtobusoj trafikas. La flughaveno funkcias ĉe Ĉenajo.

Klimato
-------

Ambattur havas savanoklimaton laŭ klimata klasifiko de Köppen kun musono. Averaĝe pluvas jare po 1383 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen en la dua duonjaro pli ofte. La averaĝa temperaturo estas 29 °C kaj varias inter 24-33 °C.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* pluraj specioj de birdoj loĝas ĉirkaŭ Ambattur

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
La **aleksandria rito** estas la liturgia rito uzita de la Ortodoksa Kopta Eklezio de Aleksandrio, la Eritrea Ortodoksa Tevahedo Eklezio kaj la Ortodoksa Tevahedo Eklezio de Etiopio, same kiel por la tri korespondaj Orientaj katolikaj eklezioj.

La Dia liturgio de la aleksandria rito enhavas elementojn de las liturgioj de la Sanktuloj Sankta Marko la evangeliisto (kiu tradicie estas konsiderata la unua episkopo de Aleksandrio), Bazilo la Granda, Cirilo la Granda kaj Gregorio de Nazianco. La Liturgio de Sankta Cirilo estas traduko al kopta lingvo el la greka de la Liturgio de Sankta Marko.

La aleksandria rito estas subgrupigita en du ritoj: nome la kopta kaj la Ge'ez. La kopta rito estas origina de Egipto kaj tradicie uzas la koptan lingvon kun kelkaj frazoj en greka. Ĝi estas uzata en la Ortodoksa Kopta Eklezio kaj en la Katolika Kopta Eklezio. La araba kaj ankaŭ kelkaj aliaj modernaj lingvoj (inklude la anglan) estis uzataj. La rito Ge'ez estas origina el Etiopio kaj Eritreo kaj uzas la lingvon de Ge'ez. Ĝi estas uzata en kvar paralelaj eklezioj, nome la Eritrea Ortodoksa Tevahedo Eklezio, la Ortodoksa Tevahedo Eklezio de Etiopio, la Katolika Eklezio de Etiopio kaj la Eritrea Katolika Eklezio.

Ĝi estas uzata resume de kristanoj, kaj katolikaj kaj separitaj, de Egiptio kaj de Etiopio. Ĝi estas nomata ankaŭ **kopta rito**.

Notoj
-----

1. ↑  «Eastern and Oriental Catholic Directory: Alexandrian Rite». Arkivita el la originalo la 14an de Oktobro 2017. Konsultita la 17an de Decembro 2020.

Eksteraj ligiloj
----------------

* kopta rito
* oficiala retejo de la Ortodoksa Kopta Eklezio en Meksiko
Motorŝipo ***Aleksandr Suvorov*** estas kruiza rivera ŝipo de la tipo 92-106 nomita omaĝe al Aleksandr Suvorov. Konstruita en Komárno (Ĉeĥoslovakio, nun Slovakio) en 1979, ĝi estis uzata por ripozcelaj kruizoj laŭ riveroj de eŭropa Rusio. En 1983 la ŝipo famiĝis pro katastrofo kun multaj viktimoj.

Katastrofo en 1983
------------------

La 5-an de junio 1983, navigante la itineron inter Rostov-na-Donu kaj Moskvo, je 22:45 la ŝipo eniris ne la ĝustan arkon de la Uljanovska ponto trans Volgo kaj tuŝis la konstruaĵon. Rezulte de la albatiĝo la tuta supra ferdeko kun la fumtuboj kaj kinejo estis detruita. En la momento de la albatiĝo la ŝipo navigis kun rapideco ĉ. 25 km/h kaj laŭ inercio ankoraŭ navigis 300 metrojn plu.

Ankaŭ la ponto estis serioze damaĝita. La parto de fervojo super la arko estis movita je 40 centimetroj flanken, rezulte de kio devojiĝis 11 vagonoj de la kargotrajno, kiu tiutempe iris laŭ la ponto kun rapideco ĉ. 70 km/h. Parto de la vagono renversiĝis, ŝutante la kargon (lignon, karbonon kaj grenon) ankaŭ sur la ŝipon.

Laŭ diversaj datumoj en la katastrofo pereis de 176 ĝis 600 homoj. Necertecon pri la nombro kaŭzas la fakto, ke la kruizŝipo estis troŝarĝita, inter la pasaĝeroj certe estis neregistritaj ripozantoj, i. a. parencoj de la navigistaro. La granda kvanto de viktimoj estas klarigebla per la fakto, ke vespere multaj ripozantoj estis en dancejo kaj kinejo en la supra ferdeko.

Multajn vunditojn oni sukcesis savi dank’ al bone organizita savoperacio. Helpis ankaŭ la fakto, ke samtempe ne preteriris aliaj ŝipoj: tiel saviĝis tiuj, kiuj saltis en la akvon ĉe la albatiĝo kontraŭ la ponto.

Kialoj de la katastrofo
-----------------------

Inter la kialoj de la katastrofo oni nomis:

* Malatentemon de la navigisto kaj la stiristo.
* Mankon de signalaj lumoj sur la ponto en la malluma tempo.
* Aspekton de fervojista budo, kiu nokte povis ŝajni signo de trairebla arko.

Sorto de la ŝipo
----------------

La ŝipo estis rekonstruita kaj daŭre funkcias kiel kruizŝipo por 316 pasaĝeroj.

La 30-an de majo 2008 okazis akcidento pri la ŝipo en kluzo de la kanalo inter riveroj Moskvo kaj Volgo. En la kluzo la ŝipo tuŝis muron de la kluzo, rezulte de kio rompiĝis ĝia stirsistemo; la ŝipo ne povis daŭrigi la vojaĝon kaj estis sendita al riparado. La pasaĝeroj revenis en Moskvon per busoj.

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2009-07-24. Alirita 2008-08-18.

* Kategorio Aleksandr Suvorov (ŝipo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Cuerámaro** estas komunumo en la meksika subŝtato Guanajuato. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Cuerámaro*.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 23960 enloĝantojn. El tiuj estas 11072 viroj kaj 12888 virinoj. La komunumo havas surfacon de 254,85 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1720 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 742.2 milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 20° 38′ norda latitudo kaj 100° 40′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 22319 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 46 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,21 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

15683 enloĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 13106 alfabetoj kaj 2563 analfabetoj. Do 16,34% de la enloĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Cuerámaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2007-11-12 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Ĥatango-Viluja naftogasa provinco** estas naftogasa provinco, kiu okupas teritorion de Tajmirio kaj centran parton de Jakutio (Rusio). Ĝia areo superas 800 mil km².

Strukturo
---------

Tektonike la provinco estas ligita al la Viluja sineklizo kaj la Jenisejo-Ĥatanga kaj Antaŭverĥojanska perikratonaj fleksejoj de la Siberia kratono. Sud-okcidente ĝi estas limigita de la Anabara kaj Nepo-Botuoba anteklizoj. En la Jenisejo-Anabara (nord-okcidenta) parto de la provinco troviĝas grandaj sublatitudaj strukturoj: la Tanamo-Maloĥeta, Rasoĥina, Balaĥina megamuroj, dividitaj per la Turova, Boganida kaj aliaj megafleksejoj. Surfaco de la arĥaiko-bajkala fundamento sinkas ĝis 15 km en la okcidenta kaj ĝis 8 km en la orienta partoj de la Jenisejo-Ĥatanga fleksejo, en kies okcidenta parto dominas mezozoikaj sedimentaĵoj, dum en la orienta parto — tiuj de la supra paleozoiko kaj mezozoiko.

La Leno-Viluja (sud-orienta) parto de la provinco havas du ĉefajn tektonajn zonojn: la Viluja sineklizo kaj Antaŭverĥojanska randofleksejo. Dikeco de la sedimenta sekco superas 10 mil metrojn (plejparte temas pri supera paleozoiko (permio) — mezozoiko. 

En la provinco estas kelkaj naftogasaj distriktoj: la Jenisejo-Ĥatanga, Anabaro-Ĥatanga, Leno-Anabara, Antaŭverĥojanska, Viluja. Ĉiuj distriktoj (krom la Viluja) estas ligitaj al segmentoj de la Ĥatango-Antaŭverĥojanska sistemo de fleksejoj, ekstera parto de kiuj estas kovrita per surŝovaĵoj de orogenezoj de paleozoidoj (Tajmiro) kaj mezozoidoj (la Verĥojana antiklinorio).

La sedimenta kapoto konsistas el evaporito-terrigeno-karbonataj malfru-antaŭkambriaj, paleozoikaj kaj ĉefe terrigenaj mezozoiko-kenozoikaj sedimentaĵoj. Oni povas klasifiki ene de ĝi kelkajn naftogasajn kompleksojn. Industrie gravaj amasiĝoj rilatas ĉefe al tergaso kaj estas ligitaj al terrigenaj formacio de la permia, triasa, ĵurasia kaj kretacea naftogasaj kompleksoj.

Gaso kaj nafto
--------------

Sistema geologia prospektado komenciĝis fine de la 1940-aj. La unua estis malkovrita Sud-Tigjana gasonafta minejo (1948). Poste estis malkovritaj la Ust-Viluja (1956), Niĵneĥeta (1965), Zimneje kaj Mesojaĥa (1966), Ĝangoda (1967) kaj aliaj minejoj. Entute en la provinco oni malkovris pli ol 20 hidrokarbonajn minejojn, plejparto de kiuj koncentriĝas en la okcidenta parto de la Jenisejo-Ĥatanga kaj Viluja naftogasaj distriktoj. La minejoj estas ligitaj al antiklinalaj strukturoj kaj litologie ekranitaj kaptujoj.

Komencaj sumaj resursoj de tergaso estas taksitaj je 12 trilionoj da kubaj metroj. La resursoj estas ankoraŭ malmulte esploritaj, ilia esploriteco varias de 2,6 % (Tajmirio) ĝis 12,3 %(Jakutio).

Elminigado de gaso okazas malgrandskale por gasliverado al Norilska industria regiono kaj la urboj Jakutsko kaj Mirnij.

Vidu ankaŭ
----------

* Naftogasa provinco

Referencoj
----------

1. ↑  Силантьев, Ю. Б..  [2004] Р. И. Вяхирев: *Хатангско-Вилюйская нефтегазоносная провинция // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 481–482. ISBN 5-85270-327-3.
La **Mino Bingham Canyon** aŭ **Mino de Kanjono Bingham**, en angla origine **Bingham Canyon Mine**, plej ofte konata kiel **Kennecott Copper Mine** inter lokanoj, estas instalaĵaro de subĉiela minado kiu ekstraktas grandan kuŝejon el porfira kupro sudokcidente de Sallagurbo, Utaho, Usono, ĉe la Montoj Oquirrh. La mino estas posedo de Rio Tinto Group, internacia minada kaj minesplora kompanio kun sidejo en Britio kaj nomo el areo en sudokcidenta Hispanio kie komencis ties funkciado. La kupra agado en la mino Bingham Canyon estas admiistrata pere de la entrepreno *Kennecott Utah Copper Corporation* kiu funkciigas la minon, koncentrigan fabrikon, fandejon, kaj rafinejon. La mino estis produktanta ekde 1906, kaj ĝi rezultis en la kreado de subĉiela minejo ĉirkaŭ 0.6 mejlojn (0.97 km) profunda, 2.5 mejlojn (4 km) larĝa, kaj kovranta 1,900 akreojn (770 ha). Ĝi estis deklarita Nacia Historia Loko en 1966 laŭ la nomo **Bingham Canyon Open Pit Copper Mine**. La mino suferis amasan tergliton en Aprilo 2013 kaj pli malgrandan gliton en Septembro 2013.

Panoramo de la minoj de *Utah Copper Company* kaj de *Boston Consolidated Mining Company* en 1907.

Notoj
-----

1. ↑   Kennecott Copper Mine recovering faster than predicted. The Salt Lake Tribune. Alirita 28a de Aprilo 2015.
2. ↑  "Bingham Canyon Open Pit Copper Mine". National Historic Landmark summary listing. National Park Service.  Arkivigite je 2009-03-23 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 2008-07-12.
3. ↑  Second landslide hits Rio's Bingham Canyon mine, 100 workers evacuated 16a de Septembro 2013

Referencoj
----------

Ĝenerala
* Broŝuro de Kennecott Utah Copper Mine (distribuita al vizitantoj), date Septembro 2004.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mino Bingham Canyon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kennecott's Home Page
* 2005 Expansions
* To Move A Mountain: A History of Mining and Railroads in Bingham Canyon
* Photo gallery
* Geology, mining and ore processing at Bingham
* Kennecott Copper Mine Utah Teacher Guide Arkivigite je 2018-11-13 per la retarkivo Wayback Machine
* Visiting the mine
* Panoramic View of the Bingham Canyon Mine Arkivigite je 2013-06-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Photos of the 2013 landslide
Ĥaroĉa ĥarano.
La **Ĥarano** aŭ **Ĥaranao** (hispane *jarana*) estas multaj kordinstrumentoj de Meksiko. Ĉiuj tipoj estas specoj de gitaroj.

Ĥaroĉa ĥarano
-------------

Ĥaroĉa ĥarano, rekintaj ĥaranoj kaj leonina ĥarano.
**Ĥaroĉa ĥarano** (hispane *jarana jarocha*) havas ok kordojn en kvin kordoĥoroj. La tonoj estas G3, C4 C4, E4 E3, A3 A3, G3.

Rekinta ĥarano
--------------

**Rekinta ĥarano** (hispane *requinto jarocha aŭ jarana requinto*) havas kvar aŭ kvin kordojn en kvar aŭ kvin kordoĥoroj.

Leonina ĥarano
--------------

**Leonina ĥarano** (hispane *leona aŭ jarana leona*) havas kvar kordojn en kvar aŭ kvin kordoĥoroj. Ĝi estas basa ĥarano. La tonoj estas G2, A2, D3, G3.

Hŭasteka ĥarano
---------------

Hŭasteka ĥarano
**Hŭasteka ĥarano** (hispane *jarana huasteca*) havas kvin kordojn en kvin kordoĥoroj. La tonoj estas G3, B3, D4, F#4, A4.

Referencoj
----------

1. ↑   Datumbazo de kordinstrumentoj.
2. ↑
3. ↑  David Whitmer, 2005,
CD Traditional Music from Mexico: Son Jarocho de Tlacotalpan (ARCMusic EUCD1966)
4. ↑   (1988) *Atlas Cultural de México. Música.*. México: Grupo Editorial Planeta. ISBN 968-406-121-8.
5. ↑
**Mihály Pósfai** [mihAj pOŝfai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pósfai Mihály** estas hungara mineralogo, profesoro, membro korespondanta (2010), ordinara (2016) de Hungara Scienca Akademio.

Mihály Pósfai  Arkivigite je 2013-11-04 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 19-an de aprilo 1963 en Szombathely.

Biografio
---------

Mihály Pósfai frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste universitaton en Budapeŝto. Li ricevis diplomon el geologio en 1987, poste li ricevis postenon samloke en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Baldaŭe li plulernis kaj akiris PhD en 1992. En la 1990-aj jaroj li dufoje havis universitatajn postenojn en Usono. Li doktoriĝis (DSc) en 2004 antaŭ la akademio. Nuntempe li instruas en universitato en Veszprém (urbo). Li ricevis premiojn inter 1987-2010.

Verkaro (elekto)
----------------

* *STACKING DISORDER IN THE ZNS FROM GYONGYOSOROSZI* (1988)
* *Structural relationship between pyrite and marcasite* (1996)
* *Does antigorite really contain 4- and 8-membered rings of tetrahedra?* (2006)
* *Growth defects and epitaxy in Fe3O4 and γ-Fe2O3 nanocrystals* (2013)

Fontoj
------

* hompaĝo kun foto angle
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2013-11-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Preĝejo flanke en Hejőbába
Preĝejo fronte en Hejőbába
Panoramo al preĝejo en Hejőbába
**Hejőbába** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Tiszaújváros.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 19  km²
* Alto super marnivelo: 95 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9113/20.9468
* Loĝantaro: 1940
* Poŝtkodo: 3593
* Telefonprefikso: 49

Situo
-----

Hejőbába situas sur ebenaĵo, laŭ rojo nomata Hejő, laŭ flankovojoj, laŭ iama fervojo Miskolc-Mezőcsát. Tiszaújváros troviĝas 11, Miskolc 23 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1234 en formo *"Baba"*. En 1544 la turkoj detruis la vilaĝon, poste ĝi apartenis al la Osmana Imperio sed ne senhomiĝis. Post liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la komunumo senhomiĝis. En 1852 incendio okazis. Ekde 2007 la fervojo ne liveras pasaĝerojn. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Venka Dipatrino (Virga Maria) de 1941
* kalvinana preĝejo de 1911
* monumento pri falintoj
* nobeldomo

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* 

* Kategorio Hejőbába en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mihály Simai** [mihAj ŝimai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Simai Mihály** estas hungara ekonomikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1985).

Mihály Simai  naskiĝis la 4-an de aprilo 1930 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mihály Simai frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1948-1952, poste li iĝis samloke helpinstruisto. En 1954 li edziĝis baldaŭe havanta filinon. En 1957 li doktoriĝis, krome li plulernis en Parizo kaj Ĝenevo. Li profesoriĝis en 1971 en Universitato Marx Károly, kie baldaŭe li estis ankaŭ katedrestro. Same en 1971 li doktoriĝis antaŭ la akademio. Li partoprenis ankaŭ en fondo de ekonomia esplora instituto, krome li partoprenis en laboroj de diversaj filioj de UNO. Li okupiĝas precipe pri la tutmonda ekonomio, sed plej ofte pri la kapitalismaj landoj. Li ricevis eksterlandan kaj 3 hungarajn premiojn inter 1975-2007.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Tőkekivitel a jelenkori kapitalizmusban* (1962)
* *Az Egyesült Államok a 200. évforduló előtt* (Usono antaŭ la ducentjara datreveno), (1974)
* *International Technology Transfer and Economic Development in the Late 20th Century* (1984)
* *A világgazdaság a XXI. század forgatagában: új trendek és stratégiák* (2007)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Mihály Simai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 461183
* GND: 170101819
* LCCN: n50032538
* VIAF: 32068351
* ISNI: 0000 0001 0885 0200
* SUDOC: 032229658
* BNF: 12330076t
* NKC: jx20071020014
 |
**Mihály Szalay** [mihAj salai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szalay Mihály** estis hungara agronomo, iĥtiologo, altlerneja instruisto.

Mihály Szalay naskiĝis la 9-an de septembro 1920 en Veszprém (urbo), li mortis la 1-an de decembro 1974 en Szarvas.

Biografio
---------

Mihály Szalay akiris agronomian diplomon en Ekonomia Akademio en 1941, poste li estis asistanto en la sama loko. En la studjaro 1942 li estis lektoro en simila edukejo en tiam hungara urbo Kolozsvár. En 1943 li ekstudis en veterinara fakultato de Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József, sed en la sekva jaro li soldatiĝis, inter 1945-1947 li estis militkaptito en Sovetunio. En 1949 li akiris ankaŭ bestokuracistan diplomon. Inter 1950-1953 li laboris en fiŝobreda stacio en Szarvas, inter 1953-1957 li okupiĝis pri fiŝkaptado en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario), fine li estis gvidanto de la stacio en Szarvas ĝismorte. Intertempe li instruis en la Veterinara Universitato de Budapeŝto ekde 1967 ĝis sia morto.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Haltenyésztés az öntözéses vidékek halastavaiban és rizsföldjein* (1954)
* *A halak és a halak betegségei* (studenta lernolibro, 1961)
* *Tógazdasági pecsenyekacsa-nevelés* (1964)

Memorigiloj
-----------

* busto en Szarvas (1986)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2018-03-22 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 716060
 |
Flanka vido de kranio de reĝa kobro montranta la venentransportajn kojndentojn.
**Elapedoj** aŭ en latina scienca nomo *Elapidae*, el antikva greka: ἔλλοψ éllops "mar-fiŝo") estas familio de serpentoj karakterizitaj per siaj konstante staraj kojndentoj en la antaŭo de la buŝo. Plej granda parto de elapedoj estas venenaj, kun la escepto de la genro *Emydocephalus*. Multaj membroj de tiu familio montras minacan memmontron avancante kaj elstarigante koletendon. Elapedoj estas endemiaj de tropikaj kaj subtropikaj mondoregionoj tra la tuta mondo, kaj havas surterajn formojn en Azio, Aŭstralio, Afriko, kaj Ameriko kaj marformojn en Pacifiko kaj Hinda Oceanoj. Membroj de tiu familio havas ampleksan gamon de grandoj, el la 18 cm *Drysdalia coronoides* ĝis la 5.85 m reĝa kobro (*Ophiophagus hannah*). Plej granda nombro de specioj havas neŭrotoksan veneno kiu estas kanaligita tra la kavaj kojndentoj, kaj kelkaj specioj enhavas ankaŭ aliajn toksajn komponantojn en variaj proporcioj. La familio inkludas 55 genrojn kun ĉirkaŭ 360 specioj kaj ĉirkaŭ 170 subspecioj.

Subfamilioj
-----------

* Kaliofienoj, *Calliophiinae*
* Mikrurenoj, *Micrurinae*
* Bungarenoj, *Bungarinae*
* Hidrofienoj, *Hydrophiinae*

Genroj
------

* *Naja*
* *Elapsoidea*

Notoj
-----

1. ↑  "Definition of 'elapid'". dictionary.com. ALirita en 2009-07-13.

* Elapedoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Elapedoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Elapedoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 812473
* GND: 7535807-4
* LCCN: sh85041501
* BNF: 12565976g
 |
**Mihály Sebestyén** [mihAj ŝebeŝtjEn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sebestyén Mihály** estis hungara aktoro, bonvivanto, teatrestro, altlerneja instruisto. Lia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Stern Miksa*, liaj fratoj estis Géza Sebestyén (aktoro) kaj Jenő Sebestyén (aktoro).

Miksa Stern naskiĝis la 2-an de marto 1893 en Budapeŝto, li mortis la 2-an de novembro 1977 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mihály Sebestyén devenis el juda familio. Li akiris aktoran diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1915. Li komencis sian aktoran karieron en Teatro de Miskolc, inter 1916-1918 li ludis en Temeŝvaro. Li apartenis al Teatro Magyar (1919–1922), inter 1926-1939 li estis teatrestro de Teatro de Miskolc, poste pro la kontraŭjudaj leĝoj li estis neglektita. Post la 2-a mondmilito li vivtenis sin el forvendadoj de siaj kolektitaj libroj, inter 1951–1963 li instruis en la akademio (tiam jam levita altlernejo). Li edziĝis en 1925.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 749333
 |




* Portalo pri Biografio
***El siglo de las luces*** (la lumiga jarcento) estas romano de Alejo Carpentier.

Tiu ĉi romano ekas kaj pluas per senfinaj priskriboj de ĉio: nombradoj, ripetado de gerundioj, koloroj, odoroj, ktp. Oni bezonas detale montri la ĉirkaŭon kaj oni aŭdas ties muzikon. Super tiu fono oni rakontas kiel alvenas la **revoluciajn ideojn al la francaj Antiloj** inter la 18a kaj la 19a jarcentoj.

En domo de riĉa vendisto loĝas siaj du kreolaj orfaj gefiloj Carlos kaj Sofía kaj la nevo Esteban. Ili ĝuas la abundon kaj solecon kiam alvenas ĉe ili la revoluciulo Victor Hugues kiu alportas la revolucian idearon. Sofía kaj Esteban foriras kun li, sed ŝi revenos dum Esteban restos por vidi kiel disvolviĝas revolucio.

Victor Hugues alportas de insulo en insulon kune la **liberigan leĝaron kun gilotino**. Esteban vidas ke revolucio alportas ankaŭ teroron. Kiam li povos, forlasos tian vivon kaj revenos kun Sofía kaj poste ambaŭ iras al Madrido, kie ili mortiĝas ĉe stratbatalo kontraŭ la franca armeo, kiel en pentraĵo de Goya, nomata La tria de majo en Madrido. Fakte la titoloj de tiaj pentraĵoj utiliĝis por ĉapitrigo de la romanon. Je la fino ŝajnas, ke la vivo eniras en la arto.

La rakonto traktas la ciklan naturon de kontrolo, detruo kaj evoluo dum revolucio. Stile, ĝi enhavas elementojn de ekzistadismo kaj magia realismo, kaj ĝi spegulas la streĉitecon inter Eŭropo kaj Latin-Ameriko trovita en multaj el la aliaj verkoj de Carpentier.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Koordinatoj: 49° 50′ 06″ N 18° 17′ 34″ O﻿ / ﻿49.83500 °N, 18.29278 °O﻿ / 49.83500; 18.29278 (mapo)

**Ostrava muzeo** havas sidejon sur Placo de Masaryk en konstruaĵo de ostrava Malnova urbodomo. Historie la unua ostrava muzeo estiĝis jam en la jaro 1872 en Silezia Ostrava. Ties fondinto estis Karel Jaromír Bukovanský. En 1904 estiĝis ĉifoje en Moravia Ostrava kun subteno de tiama germana gvidantaro "Industrie- und Gewerbe Museum" kaj samtempe ankaŭ ĉeĥa "Industria kaj vivtenistara muzeo". Post estiĝo de Ĉeĥoslovakio okazis unuigo de ĉiuj tri muzeoj en unu organizon. Tiu devene havis sidejon en konstruaĵo de malnova poŝtoficejo, sed tiun ekprenis en la jaro 1924 oficejoj de la urbo. Tial ĝis la jaro 1931 la kolektoj estis dumtempe metitaj en konstruaĵo de la eksa urbodomo de Mariánské Hory. Post finigo de konstruado de Nova urbodomo la muzeo estis la 4-an de oktobro 1931 solene malfermita en Malnova urbodomo. La 2-an de aŭgusto 1993 ĝi fariĝis posedaĵo de la statuta urbo Ostrava. La kolektejaj fondusoj nuntempe faras pli ol milionon da objektoj de granda historia valoro. La muzeo krom aktualaj ekspozicioj proponas ankaŭ daŭrajn ekspoziciojn. Ekde la jaro 2005 okazis ampleksa rekonstruo, kiu finis la 28-an de aprilo 2005.

Vidu ankaŭ
----------

* Ostrava astronomia horloĝo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala ttt-paĝaro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 290485
* LCCN: n2014059721
* VIAF: 140023711
* NKC: kn20010709319
 |
**Datapoint 2200** estis "inteligenta" terminalo de firmao Computer Terminal Corporation (CTC). Por la terminalo CTC inventis 8-bitan arkitekturon de procesoro kaj kun firmao Intel provis realigi la arkitekturon. Dum kunlaboro la procesoro titoliĝis 1201. En jaro 1970 CTC lasis la projekton kaj 1201 ricevis la komercan nomon Intel 8008. Finfine CTC finkonstruis terminalon Datapoint 2200 surbaze de Intel 8008. En iu senco eblas diri, ke Datapoint 2200 estis unua persona komputilo baziĝinta sur Intel-procesoro. Datapoint 2200 havis unukoloran (verda-nigra) tekstan ekranon de 12 linioj po 80 simboloj. Klavaro kaj ekrano estis kunmuntitaj en saman korpon. En la korpon estis muntitaj du kasediloj por magnetbendaj datenportiloj. 

Speciale por la terminalo estis verkitaj du programlingvoj – *Databus* kaj *Datashare*. Al Datapoint 2200 eblis konekti eksteran diskilon por 8-colaj unuflankaj magnetaj diskedoj. Se dum laboro de programo okazis eraro, la terminalo finis laboron. Tiuokaze ĝin necesis forŝalti, denove ŝovi kasedan datenportilon kaj reŝalti.
**El Libro de piedra** (esperante *La Ŝtona Libro*) estas meksika supensa kaj drama filmo de 1969 reĝisorita de Carlos Enrique Taboada, kreinto de filmoj de sama ĝenro.

Rakonto
-------

Julia Septién (Marga López), bona kaj kompetenta instruistino, estas dungita de sinjoro Eugenio Ruvalcaba (Joaquín Cordero), reedziĝita negocisto, kiu konfidas al ŝi la edukadon kaj zorgon de lia eta filino Silvia (Lucy Buj). Silvia, kiu estas eta infanino ŝajne normala kaj sana, havas amikon nomitan Hugo. Julia rimarkigas al sinjoro Ruvalcaba, ke la kompanio de Hugo bonfaras al lia filino. Tamen, li klarigas al ŝi, ke Hugo reale ne ekzistas.

Silvia reale ĝuas tiel la klasojn disdonatajn de sia instruistino, kiel ludi ĉe lageto apud ŝia domego, kie troviĝas statuo de infano tenanta libron siamane, el kiu rezultas Hugo. Post iuj tagoj, la obsedo de Silvia pro Hugo ŝanĝas ŝian konduton kaj ŝian rilatmanieron kun siaj familianoj, speciale kun ŝia duonpatrino Mariana (Norma Lazareno) al kiu ŝi farigas sorĉon. La instruistino eksciis pri ĉio kio okazas ĉirkaŭ Silvia kaj intencas komuniki ĝin al ŝia baptopatro Carlos (Aldo Monti), kiu ekkredas ĝin, kaj poste al la patro vane.

Tra la paso de l' tempo, okazas serio da misfortunoj kiuj afektas ĉiujn en la familio eĉ al Silvia; situacio kiu malboniĝas kiam la patro, sinjoro Ruvalcaba, decidas liberigi lian familion de la statuo. Ekde ĉi-momento, la realeco kaj la sorto de Silvia turniĝas tragedie kaj neinversigeble, aferoj kiujn ŝia patro lamentas profunde kaj elkore.

Rolantaro
---------

* Marga López - Julia Septién.
* Joaquín Cordero - Eugenio Ruvalcaba.
* Norma Lazareno - Mariana Ruvalcaba.
* Aldo Monti - Carlos.
* Lucy Buj - Silvia Ruvalcaba.
* Jorge Pablo Carrillo - Hugo.

Filmejo
-------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Filmo |

La lokaro de filmado troviĝas en Meksikurbo kaj en Ŝtato de Meksiko.