recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La klavoj estas la flavaj lamenoj. En realo la subaj partoj de ili troviĝas dum paŭza pozicio je diversaj altoj, pro tio la fermŝablono de la ŝlosilo ne dedukteblas. Krom tio la subrando de la klavoj devas esti konkava, kun la kaverno de la ŝlosilo kiel centro, tiel ke la klavoj ne plu movas kiam la ŝlosilo glitas laŭ ĝi.
Klavarseruro (en la suba parto).
Antikva klavarseruro kun sep klavoj
La **klavarseruro** estis en 1778 inventita de la anglo *Robert Barron*, kvardek jarojn pliposte la seruro estis plibonigita de lia samlandano *Jeremiah Chubb*. Ĝi anstataŭis la ĝis tiam uzatan protektatan seruron.

Fukciado
--------

La klavarseruron oni (mal)fermas per ŝlosilo kiu kongruas kun la seruro kaj havas bloketon kun diversaj noĉoj kiuj puŝas la klavojn en la ĝusta pozicio kaj tiel malblokas la riglilon.

La klavoj (plej ofte 3 aŭ 4) estas metalaj lamenoj, plej ofte el latuno, kun H-forma truo en la mezo. La subaj partoj de ili troviĝas dum paŭza pozicio je diversaj altoj. Ili povas movi supren kaj malsupren, plej ofte ĉirkaŭ ĉarnirpunkto. Tra la truo estas kamo kiu estas ligata kun la riglilo. En la paŭza pozicio tiu kamo troviĝas en unu el la supraj anguloj de la H-forma truo.

Kiam oni turnas la ŝlosilon en la seruro, la bloketo puŝas kelkajn klavojn iom pli kaj aliaj iom malpli supren. Se la ĝusta ŝlosilo estas uzata, la klavoj tiam precize havas la ĝustan pozicion, tiel ke la kamo de la riglilo povas movi tra la horizontala trabeto de la H al la alia flanko.

Samtempe kun la levo de la klavoj, parto de la bloketo de la ŝlosilo falas en triangulan noĉon en la riglilo (nevidebla sur la foto ĉar la klavaro kovras tiun parton). Je la plej alta punkto la riglilo estas (mal)fermŝovata per la ŝlosilo, se ĉiuj klavoj estas en la ĝusta pozicio.

* Kategorio Klavarseruro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri oktobro 2012 citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj.Specifu la daton: {{Sen fontoj|temo|monato jaro}}Bonvolu krei Kategorio:Senfontaj artikoloj pri oktobro 2012! |

**Kiropraktiko** aŭ **Ĥiropraktiko** estas kuracmetodo, kreita de kanadano Daniel David Palmer en 1895, kiu baziĝas sur la ideo ke erara pozicio de la vertebroj estas la kialo de malsanoj aŭ de doloroj pro nervopremo kaj ke kuracado eblas per manipulado de la kranio, de la vertebroj kaj de la pelvo en la bona pozicio. Ĝi estas uzata por la kuracado de funkciaj kaj neŭropsikologiaj perturboj de la korpo.

Parto de kiropraktiko estas bone akceptata de ĝenerala medicino, kiel formo de masaĝo por kuracado de kelkaj malsanoj, sed alternativa medicino ankaŭ uzas ĝin por kuraci malsanojn ne klare rilataj al vertebroj.

Plejparto de kiropraktikistoj vivas en Usono, kie alternativa uzo estas pli ofta. En aliaj landoj, la tekniko estas relative malofta. En Brazilo, ekzemple, ĝi ekzistas nur de 1995, kiel speco de fizioterapio.
**Kismányok** (kiŝmAnjok) estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, en Distrikto Bonyhád. Kis signifas malgranda kaj faras diferencon de la proksima Nagymányok (=granda mányok)

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.2721/18.4727
* Loĝantaro: 350
* Poŝtkodo: 7356
* Telefonprefikso: 74

Situo
-----

Kismányok situas sub piedoj de montaro Mecsek, fine de sakovojo el Nagymányok. Bonyhád troviĝas 8, Komló 23, Szekszárd 25 kilometrojn.

Historio
--------

Post la turka erao germanoj fondis la vilaĝon. Iliaj posteuloj estis deportitaj post la 2-a mondmilito al Germanio, dume alvenis rifuĝintaj hungaroj.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo omaĝe al Reĝino de Paco de 1989
* luterana preĝejo de 1790

Ĝemelkomunumo
-------------

* Rumanio Zetea, Rumanio

* Kategorio Kismányok en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Karsa Provinco** (ruse *Карсская область*) estis unu el la transkaŭkazaj gubernioj de la Rusa Imperio inter 1878 kaj 1917. Ĝia ĉefurbo estis en la urbo Kars, nuna Turkio. La gubernio limis kun la Otomana Imperio, Batuma Provinco, Tiflisa Gubernio, Erevana gubernio, kaj de 1883 al 1903 al la Kutaisa gubernio.

Historio
--------

Karsa Provinco estis kreita en 1878 de kelkaj el la teritorioj konkeritaj de Rusio al la Otomana Imperio kaj transdonita al Rusio per la Traktato de Sankta-Stefano (1878). La teritorio de la provinco antaŭe apartenis al la Otomana Karsa Ejaleto kaj al la provinco Samcĥo antaŭ 1845 kaj Erzurum Ejaleto post 1845.

Kun la enkadrigo de la regiono en la Rusa Imperio, granda parto (82 000 dum 1878-81, laŭ rusaj fontoj) de la loka islama (turka) loĝantaro foriris al Turkio. Anstataŭe, armenoj, kartveloj, kaj la rusoj (inkluzive de molokanismo kaj duĥoboraj religiaj malplimultoj) migris ĝis la lastatempe konkeritaj teritorioj de la aliaj transkaŭkazaj provincoj de Rusio.

Post la Oktobra Revolucio de 1917 kaj la disrompiĝo de Rusa Imperio, la teritorio de la Karsa Provinco estis kontrolita de la Armena Demokratia Respubliko kaj, en ĝia norda parto, de Kartvela Demokratia Respubliko. Tamen, Turkio baldaŭ reokupis la areon. La reintegrado de la plejmulto de la teritorio de antaŭa Karsa Provinco en la turka ŝtato estis oficiale konfirmita per la Traktato de Kars (1921).

* Kategorio Karsa Provinco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉefplaco de Kismaros
**Kismaros** [kiŝmaroŝ] (germane *Kleinmarosh*) estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest (departemento), en Distrikto Szob. Maros devenas el la latina Mures, signifanta komunumo laŭ akvobordo. Kis signifas malgranda kaj diferencas de Nagymaros, kiu signifas granda-maros.

Strato en Kismaros

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 12 km²
* Loĝantaro: 1870
* Poŝta kodo: 2623
* Telefonprefikso: 27

Geografio
---------

Kismaros situas inter montaro Börzsöny kaj maldekstra flanko de Danubo kun haveno, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Szob. Pramo funkcias al Kisoroszi. Ĝi kontaktiĝas kun Verőce (Pest).

Historio
--------

En la 18-a jarcento germanoj fondis la vilaĝon. La unua mencio devenas el 1781. En 1945 la sovetoj forportis germandevenulojn al trudlaboro en Sovetunion. Inter 1976-1990 la komunumo kuniĝis al Verőce havanta la nomon **Verőcemaros**. La loĝantaro okupiĝis komence pri forstrumado, nuntempe frekventas labori al Vác.

La vilaĝo estas fama feriejo kaj ekskursejo. Vidindaĵo estas arbara fervojeto, kiu komence liveris arbojn, nuntempe turistojn.

Famuloj
-------

En Kismaros mortis Mátyás Esterházy.
Kartoj de Zener
**Kartaro de Zener** estas speciala kartaro, kiun oni uzis konduke de eksperimentoj pri ekster-sensa percepto (ESP), plej kutime klarvideco.

Kartaro de Zener estis kreita de J. B. Rhine kiel facila statistika, mezurebla, malambigua maniero kontroli ESP-ajn eksperimentojn laŭ scienca metodo. Rhine nomis la kartojn honore al sia kolego Karl Zener, pripercepta psikologo. D-ro Zener elektis la kvin bildojn, kiuj aperas en la kartoj. Kiam Kartaro de Zener estis kreita je 1920, ĝi miksitas mane, sed Rhine poste ŝanĝigis al maŝina miksado.

La kartaro konsistas el pako de 25 Zener-kartoj kun 5 kartoj de ĉiu bildo. La 5 bildoj fronte de la kartoj estas cirklo, kruco de samgrandaj linioj, 5-pinta stelo, kvadrato kaj trio de vertikalaj ondaj linioj. Orde, la kartoj estas cirklo, kruco, ondaj linioj, kvadrato kaj stelo (lau nombro de linioj uzataj).

En la baza ESP-eksperimento Zener-karta unu eksperimentulo, la "sendanto", prenas miksitan stakon da kartoj, rigardas la kartojn unu post la alia kaj koncentriĝas je ĉiu. En alia ĉambro dua eksperimentulo, la "ricevanto", provas diveni la kartojn. Ambaŭ notas la sinsekvon de la 25 simboloj. Poste oni komparas la listojn.

* Kategorio Kartaro de Zener en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **kartelo de Beltrán-Leyva** (hispane *Cártel de los Beltrán Leyva*) estas meksika drogokartelo kaj mafia organizaĵo fondita de kvin fratoj el la familio Beltrán Leyva: Marcos Arturo, Mario Alberto, Carlos, Alfredo kaj Héctor.

La kartelo respondecas pri neleĝa transporto kaj pluvendo de kokaino, produktado kaj pluvendo de mariĥuano kaj de heroino, mafia kontrolado de diversaj "koridoroj de drogotransporto". Krome ĝi engaĝiĝas pri kontrabandado de homoj, monlavado, ĉantaĝo, homforkapto, murdo kaj kontrabandado de armiloj.. La fratoj Beltrán Leyva, antaŭe alianciĝintaj kun la kartelo *Sinaloa*, laŭ stato de 2010 estas aliancanoj de la krima organizaĵo *Los Zetas*.

La 30-an de aŭgusto 2010, meksikaj potenculoj sciigis pri la aresto de la fifama "drogista barono" Edgar Valdez Villarreal laŭ kromnomo *La Barbie*, kiu ĝis komenco de la jaro 2010 estris la "taĉmenton de murdistoj Los Negros" en la drogista kartelo kaj tiam sendependiĝis por fondi sian propran kriman kartelon.

Notoj
-----

1. ↑   informo pri la kartelo de la 30-a de majo 2008 en la retejo de la usona ambasadejo en Meksiko (angle). Arkivita el la originalo je 2009-08-27. Alirita 2010-09-01.
2. ↑  informo de la 17-a de decembro 2009 el la retejo *BBC News* (same angle)
3. ↑  noto pri la aresto de la "drogobarono" Edgar Valdez, 31-a de aŭgusto 2010 same el la retejo *BBC News* (ankaŭ angle)

* Kategorio Kartelo de Beltrán-Leyva en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mongola Altebenaĵo** estas la parto de la Centrazia Altebenaĵo troviĝanta inter 87°40′-122°15′N kaj 37°46′-53°08′E kaj havanta areon de ĉirkaŭ 2 600 000 kvadrataj kilometroj. Ĝi estas limigata de Granda Ĥingan-Montaro en la oriento, Jin-Montaro en la sudo, Altajo en la okcidento, kaj Sojon- kaj Ĥentij-Montaroj en la nordo .. La altebenaĵo inkludas Gobion same kiel sekajn stepregionojn.

Ĝi havas altitudon de ĉirkaŭ 1 000 ĝis 1 500 metroj, kun la plej malalta punkto en Hulunbuir kaj la plej alta punkto en Altajo .
Politike, la altebenaĵo estas dividita inter Mongolujo, Ĉinujo kaj Rusujo. En Ĉinujo, partoj de Interna Mongolujo kaj Ŝinĝango aŭtonomaj regionoj troviĝas en la altebenaĵo. En Rusujo, la altebenaĵo estas parto de Burjatujo kaj suda Irkutska provinco.

Referencoj
----------

1. 1 2   (2009) "NDVI spatial pattern and its differentiation on the Mongolian Plateau", *Journal of Geographical Sciences* **19**, p. 405.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |

* Tarim-Baseno
* Taklamakano
* Lop Nor
**Kiszombor** [kiŝzombor] estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en Distrikto Makó.

Preĝejoj de Kiszombor
* Areo: 66  km²
* Loĝantaro: 4200
* Poŝtkodo: 6775
* Telefonprefikso: 62

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Mureş (rivero), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Szeged-Makó. La lasta troviĝas 5 km-ojn for. La vilaĝo havas limotrapasejon.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata dum la neolitiko, kuprepoko, bronzepoko, ferepoko, vivis tie iam famaj popoloj hunoj, gepidoj, avaroj. La unua mencio devenis el 1247 en formo *Zumbur*. Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) donacis rangon kampurbo al la komunumo. Antaŭ la longa turka erao restis nenio, nur rondpreĝejo. En 1647 hungaroj refondis la vilaĝon, sed la turkoj restis ĝis 1718 en la ĉirkaŭaĵo. En 1747 aldoniĝis baroka parto al la malgranda rondpreĝejo. Bierofaristo Matiaso Jozefo Oexel aĉetis la kampojn. Li konstruis paroĥon en 1787, en 1790 lernejon. Okazis ĥoleroj en 1831, 1836, 1873, incendio en 1874, incendio kaj inundo en 1877. En 1849 serbaj taĉmentoj faris incendion. Por fari diferencon de Sombor ekde 1857 la vilaĝo nomiĝas Kiszombor kaj ekhavis la rangon grandvilaĝo en 1895. Ligna ponto konstruiĝis en 1878, la fervojo atingis la komunumon en 1882. En 1918 la francoj kaj serboj okupis la regionon. Kolĥozoj nomataj "Nova Vivo" kaj Lenino formiĝis dum la socialismo.

Infanĝardeno, lernejo kaj gimnazio funkcias en la grandvilaĝo.

Kastelo de Kiszombor

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika Preĝejo de Ĉieliro de Maria (Kiszombor) konsistanta el rotondo kaj aparta preĝejo
* klasikisma etaĝa grenejo de 1835
* klasikisma grenejo de 1840, nun muzeeto
* teretaĝa grenejo
* grenejo-nobeldomo de 1830, la teretaĝo estis loĝejo, la 1-a etaĝo estis grenejo
* klasikisma grenejo nomata pri Rónay de 1835, nun restoracio
* nobeldomo de Rónay
* kastelo de Rónay
* skulptaĵo pri Johano Nepomuka
* skulptaĵo pri Stefano la 1-a (Hungario)
* skulptaĵoj pri Petőfi kaj Lajos Kossuth de 1948

Famuloj
-------

* En Kiszombor naskiĝis farmaciisto András Háznagy.
* En Kiszombor mortis ministro Béla Tallián.

* Kategorio Kiszombor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kiscsehi** [kiŝĉehi] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Letenye. La loknomo signifas: malgranda-ĉeĥa. La nomo aludas pri ĉeĥaj enmigrintoj.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 11 km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.5213/16.6736
* Loĝantaro: 200
* Poŝtkodo: 8888
* Telefonprefikso: 93

Situo
-----

Kiscsehi situas en Montetaro Zala sur ties deklivoj, laŭ traira flankovojo. Letenye troviĝas 13, Lenti 19 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis unuafoje menciita en 1808. Post la 1-a mondmilito tie okazis la unua naftoesplorado de rest-Hungario. En la komunumo aŭtonomio de ciganoj funkcias kaj migra poŝto servas.

### Budafapuszta

La loko estis unuafoje menciita en 1310. En 1926 ĉaskastelo kun parko konstruiĝis. En la 1930-aj jaroj tie malkovris nafton kaj tergason. Arboreto ekfunkciis ekde 1959, kie kverko kun diagonalo 507 cm-ojn prezentiĝas. La malnova vilaĝo estas nuntempe ekstera parto de Kiscsehi.

Vidindaĵoj
----------

En rando de la vilaĝo troviĝas la alloga arboreto de Budafapuszta.

* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝino de Rozario (Dipatrino)

Komunumoj pri *cseh* (= ĉeĥo) en Hungara reĝlando
-------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Csehbánya | Cseherdős | Csehi | Csehimindszent | Csehipuszta |
| Drávacsehi | Egercsehi | Kiscsehi | Ordacsehi | Sümegcsehi |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kiscsehi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

memortabulo pri la unuaj provesploroj pri nafto, post la trianona pacdiktato Arkivigite je 2006-06-03 per la retarkivo Wayback Machine
Kizel
**Kizel** (ruse *Кизел*) estas urbo en Permja regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 57418.

La urbo estis fondita en fino de la 18-a jarcento.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1926.

La interurba telefona kodo estas 34255, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 59° 3′ N, 57° 39′ O (mapo)59.0557.65
 .

La urbo estas sur okcidenta deklivo de meza Uralo, ĉe rivero Kizel (Кизел) (baseno de rivero Kama (Кама)).

En la urbo estas fervoja stacio. La urbo estis fondita kiel loĝejo ĉe ferproduktanta uzino.

En jaro 1959 la urbo havis 60,7 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 23,8 mil loĝantojn.

Aliaj projektoj
---------------

* Kizel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kizel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Flago de Permja regiono
Urboj de Permja regiono

**Ĉefurbo**: Permjo

Aleksandrovsk |
Berezniki |
Ĉajkovskij |
Ĉerdinj |
Ĉermoz |
Ĉernuŝka |
Ĉusovoj |
Dobrjanka |
Gornozavodsk |
Gremjaĉinsk |
Gubaĥa |
Kizel |
Krasnokamsk |
Krasnoviŝersk |
Kudimkar 
Kungur |
Lisva |
Nitva |
Oĉjor |
Oĥansk |
Osa |
Solikamsk 
Usolje |
Vereŝĉagino
**Kisberény** [kiŝberEnj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Fonyód. Paro de Kisberény estas Nagyberény. Kis signifas: malgranda.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 8 km²
* Koordinatoj: 46° 38′ N 17° 40′ O﻿ / ﻿46.64 °N, 17.66 °O﻿ / 46.64; 17.66 (mapo)Koordinatoj: 46° 38′ N 17° 40′ O﻿ / ﻿46.64 °N, 17.66 °O﻿ / 46.64; 17.66 (mapo)
* Loĝantaro: 210
* Poŝtkodo: 8693
* Telefonprefikso: 85

Situo
-----

Kisberény situas sur ebenaĵo, fine de mallonga sakovojo. Lengyeltóti troviĝas 5, Fonyód kun Balatono 15, Balatonfenyves 20, Marcali 25, Igal 29, Kaposvár 39, Pécs 103, Budapeŝto 157 km-ojn  Arkivigite je 2016-09-11 per la retarkivo Wayback Machine.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1332 laŭ tiama hungara ortografio *"Beren"*. Vilaĝservoj - estas la municipa administracio kaj migra poŝto.

Vidindaĵo
---------

* romkatolika lerneja kapelo omaĝe al Sankta Katerino

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

* Kategorio Kisberény en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kissikátor** [kiŝikAtor] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Ózd.

Blazono de Kissikátor
Rondkapelo de Kissikátor

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10  km²
* Alto super marnivelo: 232 m
* Loĝantaro: 350[*kiam?*]
* Poŝtkodo: 3627
* Telefonprefikso: 48

Situo
-----

Kissikátor situas en valo, laŭ rojo nomata pri la proksima Hangony, laŭ la slovaka landlimo, fine de longa sakovojo el Ózd. La lasta troviĝas 11, Borsodnádasd 14, Miskolc 66 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1379. La vilaĝo senhomiĝis post la mezepoko pro la senĉesaj bataloj. Post Traktato de Trianon la komunumo trovis sin apud la nova landlimo de Ĉeĥoslovakio. Ekde 2008 ankaŭ Slovakio apartenas al interna zono de Schengen, sekve la kontrolado ĉesis ĉe la limo. Vilaĝservoj estas kulturdomo kaj migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika Rotondo Naskiĝo de Maria (Kissikátor) el la 12-a jarcento, en 1764 plejparte barokigita

Ĝemelkomunumo
-------------

Slovakio Gemerské Dechtáre, Slovakio
Riĉa kaj diversflanka estas **kartvela literaturo**. Ĝi havas tre longan historion, sed la plej malnova ĝis nun atingita verkaĵo estas datita de 4-a jarcento ... Tio estas hagiografia verko de Jakob Ĥucesi "**La martiro de Sankta Ŝuŝaniko**". Pro la senĉesaj invadoj kaj ruinigitaj militoj estas klarigebla tiu fakto, ke estas perdita multaj literaturaj monumentoj, des pli de antaŭkrista periodo.

Post disvastigo de kristanismo en Kartvelio estis necesa traduki kartvelen sanktan libron kaj sendube en la unua duono de kvina jarcento aperis unua versio de Evangelio. Kio koncernas al Biblio, ĝia perfekta traduko estas datita de sesa jarcento. Religia soifo, kiu de 5-a jarcento ornamis landon per sennombraj preĝejoj kaj monaĥejoj, disŝiris landlimojn kaj enpenetris Bizantian imperion. Inter la plej konataj fremdlande situantaj monaĥejoj menciindas Monaĥejo de Sankta Kruco en Jerusalemo (Israelo), Monaĥejo de Sankta Ketevano en Sinaja monto (Egipto) kaj Monaĥejo de Iverianoj en Atona monto (Grekio).

Kartvela literaturo enhave estis ne nur religia. Ĝi havas ankaŭ bonegajn specimenojn de poezio kaj prozo. Nacia literaturo sian apogon atingis en 11-12 jarcentoj. Tiu periodo estas konsiderinda kiel Ora epoko. Ĝuste en tiu tempo, dum regado de Reĝino Tamar, vivis kaj agadis fama poeto Ŝota Rustaveli. Civilizo de feŭda Kartvelio baziĝas sur tri kolonoj - **Evangelio**, "**La kavaliro en la panterfelo**" kaj "**Kronikoj de Kartli**". La unua el ili servis al firmigo de nacia kredo, la poemo de Ŝota Rustaveli simbolis senmortecon de la popolo kaj la tria - fariĝis unu el fundamentoj de nacia konscio kaj unueco.

De mezjarcentoj kartvela literaturo ĉirkaŭkaptis ĉiujn genrojn. Ĝi trapasis primitivan kaj klasikan periodojn, al kiuj sekvis nova kaj modernaj epokoj. La plej konataj verkistoj estis:

* Ŝota Rustaveli
* Sulĥan-Saba Orbeliani
* David Guramiŝvili
* Ilia Ĉavĉavadze
* Akaki Cereteli
* Nikoloz Barataŝvili
* Vaĵa-Pŝavela
* Konstantine Gamsaĥurdia
* Galaktion Tabidze,

kies verkaĵoj estas tradukitaj en multaj lingvoj de la mondo. Ekzistas ankaŭ tradukaĵoj en Esperanto.

* Kategorio Kartvela literaturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kartvela literaturo en Vikifontaro (Universala biblioteko)



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kartvela literaturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Baktria kamelo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Parhufuloj *Artiodactyla* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kameledoj *Camelidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Kamelo *Camelus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. bactrianus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Camelus bactrianus****Linnaeus, 1758 |
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Baktria kamelo  |

 |
| v • d • r |

La **baktria kamelo** (*Camelus bactrianus*) el la ordo de parhufuloj kaj familio de kameledoj sin trovas en la regiono de Tarim-baseno de Ŝinĝango ĝis Tsajdam-baseno de Ĉinghajo de Ĉinio kaj oriente ĝis Mongolio. La nomo devenas de la antikva historia regiono Baktrio. Ĝi kun du ĝiboj sur la dorso havas malgrandan kapon, longan kolon, longajn krurojn kaj parhufajn piedojn. La ĝiboj de la sovaĝa baktria kamelo, nome Natura baktria kamelo, estas malpli grandaj ol tiuj de la aldomigita, ĝia korpo longa, kaj ĝia hararo mallonga. La kamelo havas densajn okulharojn kaj la naztruoj havas valvon, pro tio ĝi taŭgas por vivi en dezertoj. Ĝi estas nomata boato de dezerto. Frue antaŭ 800 a. K. ĝi estis jam dresita.

La naturaj kameloj vivas unuope, pare aŭ 4-6-ope. La kamelo estas varm-malvarm-eltena kaj povas ne trinki longan tempon. Sed unufoje ĝi povas trinki 57 litrojn da akvo. Ĝi manĝas preskaŭ ĉiujn vegetajojn kreskantajn en dezertoj kaj duonsekaj regionoj.

Kvankam la kamelo povas konservi akvon en la korpo, tamen ne tre multe. La ĝiboj estas konservujo de graso por ĝi. Kiam la kamelo bone sin nutras, iliaj ĝiboj estas rekte starantaj kaj rondaj. Sed kiam mankas al ili nutraĵoj, iliaj ĝiboj malleviĝas kvazaŭ malplena sako. La kameloj estas timemaj kaj moviĝas malrapide, sed en la pariĝa tempo ili fariĝas danĝeraj. Post kiam kamelino gravedas 370-440 tagojn, ĝi naskas unu idon, kiu maturiĝas post 3-4 jaroj.

La natura baktria kamelo estas la prapatro de la aldomigita kamelo. Ĝia nombro estas tre malgranda. En la pasinteco oni opiniis, ke ĝi jam neniiĝis en la tero. Sed en la 1950-aj jaroj ĝi estis retrovita. Laŭdire, nur Ĉinio bredas unu sovaĝan kamelon en zoologia ĝardeno (1987). Tio plene montras rarecon de la sovaĝkamelo.

Vidu ankaŭ
----------

* Mongolaj-manĉuraj herbejoj

* Baktria kamelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Baktria kamelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Baktria kamelo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |
**Kiszsidány** [kiŝĵidAnj] estas malgranda vilaĝo en Hungario en en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Kőszeg. La loknomo germane estas **Roggendorf**, kroate **Lukindroff**.

Ĉefstrato kun parko en Kiszsidány
Katolika preĝejo en Kiszsidány

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5 km²
* Loĝantaro: 110
* Poŝtkodo: 9733
* Telefonprefikso: 94

Situo
-----

Kiszsidány situas laŭ la traira flankovojo inter Kőszeg kaj Csepreg.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1225 en latina formo *Terra Sydan*. Dum la mezepoko tera fortikaĵeto estis konstruita, iom da parto estas videbla ankaŭ nun. La vilaĝo trovis sin en 1919 apud la nova landlimo de Aŭstrio. Proksimume en 1947 fer-kurteno konstruiĝis. La vilaĝo ne povis evolui. En 1989 nuliĝis la fer-kurteno, oni trovis tie netuŝitan arbaron dum 40 jaroj. La loĝantaro estas precipe germanlingva.

En Kiszsidány migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

Ĉe la komunumo troviĝas restaĵo de mezepoka terfortikaĵo. Kiszsidány havas katolikan preĝejon pri **Nomo** de Dipatrino (Maria) kaj luteranan sonorilostablon.

* Kategorio Kiszsidány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kisjakabfalva** [kiŝjakabfalva], germane **Jackfall** estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós. La loknomo signifas: vilaĝo de malgranda Jakobo.

Kirko en Kisjakabfalva

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7 km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.8944/18.4376
* Loĝantaro: 120
* Poŝtkodo: 7773
* Telefonprefikso: 72

Situo
-----

Kisjakabfalva situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo. Villány troviĝas 5, Siklós 14, Kozármisleny 22, Mohács 27 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1400 en formo *"Zent Jacabfalua"* (=Sankta Jakobovilaĝo). Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. Baldaŭe sudslavoj kaj germanoj refondis la komunumon. Inter 1918-1921 la serboj okupis Kisjakabfalva-n. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de germanoj, junulara klubo, fiŝkaptista gastejo, migra poŝto.

Vidindaĵo
---------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1833
* monumento pri falintoj

* Kategorio Kisjakabfalva en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Inigo Jones**, (15-a de julio 1573 en Smithfield (Londono); 21-a de junio 1652 en Londono) estis angla arkitekto, scenaranĝisto kaj kostumisto. Li estis la unua, kiu portis la arktekturon de la renesanco al Britio.

La arkitekto
------------

La domo de la reĝino Queen’s House en Greenwich
Projekto por teatro de Inigo Jones
Jones estis unu el la unuaj angloj, kiuj studis arktekturon en Italio. Li faris du vojaĝojn, la unua de 1598 ĝis 1603 kaj la dua de 1613 ĝis 1614. Dum tiuj vojaĝoj li konatiĝis kun la romia arkitekturo de Vitruvio kaj la renesanca arkitekturo. Li aparte studis la librojn de Andrea Palladio *I quattro libri dell'architettura*.

Inter la plej famaj konstruaĵoj de Jones estas la Queen’s House en Greenwich (1616) kaj la Banqueting House en Whitehall (1619) .

El urboplanada vidpunkto tre grava projekto estis tiu de Covent Garden (1631), kie li intencis realigi placon laŭ la modelo de la granda placo en Livorno, Italio. Tiu projekto ege influis postajn projektojn de londonaj placoj.

La scenaranĝisto kaj kostumisto
-------------------------------

Jones okupiĝis ankaŭ kun sukceso en la kampo de scenaranĝado. Li desegnis scenejojn kaj kostumojn por multaj teatraĵoj de Ben Jonson.

Bibliografio
------------

* Hart, Vaughan. *Art and Magic in the Court of the Stuarts.* London, Routledge, 1994.
* Leapman, Michael. *Inigo: The Troubled Life of Inigo Jones, Architect of the English Renaissance.* London, Headline Book Publishing, 2003.
* Pagnini, Caterina. "Costantino De' Servi, Architetto scenografo fiorentino alla corte d'Inghilterra. Firenze, SEF, 2006

Vidu ankaŭ
----------

* Paladianismo

* Kategorio Inigo Jones en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 498678
* GND: 118776371
* LCCN: n79045469
* VIAF: 66475425
* ISNI: 0000 0001 2137 1968
* LIBRIS: 191901
* SUDOC: 02730874X
* BNF: 11937918q
* ULAN: 500014160
* NLA: 35252392
* BIBSYS: 90072987
* RKD: 42548
* NKC: xx0156611
* BNE: XX982476
 |
**Kisigmánd** (kiŝigmAnd) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Komárom. Kis signifas malgranda, kiu faras diferencon de Nagyigmánd.

Blazono de Kisigmánd

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13  km²
* Loĝantaro: 500
* Poŝtkodo: 2948
* Telefonprefikso: 34

Geografio
---------

Kisigmánd situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Komárom-Kisbér kaj aŭtoŝoseo M1 Budapeŝto-Vieno preteriras. Troviĝas Komárom 15 km-ojn for.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1440 en formo **Kyswygman**. En la 11-a jarcento familio Wigman havis la bienojn, verŝajne tio estas la sama en la vilaĝnomo *igmánd*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon en 1543. Kalvinanaj hungaroj refondis ĝin en la 17-a jarcento, ilia eklezio formiĝis en 1796. Dum la militiro de armeo de Napoleono en 1809 apud la vilaĝo konstruiĝis remparo. En 1848 malgranda komunumo **Szentmihály** (sentmihAj) aliĝis al Kisigmánd. Szentmihály aperis en dokumentoj en 1292 en formo *villa Schentmihal*. Tiutempe ĝi estis pli granda ol Kisigmánd, sed la turkoj faris ĝin senhoma.

Kisigmánd en 1926 akiris la rangon grandvilaĝo. En 1938 impona vilaĝdomo konstruiĝis. Kisigmánd, Csém kaj Nagyigmánd en 1971 formis komunumon, kies lasta estis la centro. La disiĝo okazis en 1990, sed Kisigmánd ne havas lernejon kaj infanĝardenon. Vilaĝservoj estas sportejo kaj junulara klubo. La loĝantaro okupiĝas pri agrikulturo, aparte menciinda estas bredado de porkoj kaj bovoj.

En Kisigmánd migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* katolika kapelo de 1823
* postbaroka kalvinana preĝejo de 1796, turo aldoniĝis en 1914
* nobeldomo de Milkovich (milkoviĉ)
* kastelo de Ghyczy (gici) el la 19-a jarcento

Famuloj
-------

En Kisigmánd naskiĝis ministro Jenő Ghyczy.

* Kategorio Kisigmánd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
panorama foto de suprepanorama foto de supre

La **Londona Okulo** (angle ***London Eye***) estis kun alto de 135 m, la plej granda spektoradego de la mondo, ĝis apero de la "Singapore Flyer", kiu altas 25 m pli. La Londona Okulo staras en Londono ĉe la suda bordo de Tamizo, sed do en la centro. Ĝi estis planita fare de arkitektoj David Marks kaj Julia Barfield kunlabore al British Airways, kaj malfermita por la publiko nur - pro teknikaj problemoj - en marto de 2000. La konstruaĵo kostis 45 milionojn da britaj pundoj.

La okulo de Londono havas 32 modernajn kapsulojn, en kiuj ĝi havas ĝis 25 personoj lokon. La rado turniĝas kun rapideco de 0,26 m/s kaj bezonas por tio (por unu rondo) 30 minutojn. Se la cirkonstancoj estas optimumaj, oni povas vidi de la gigantrado ĝis malproksimo de 40 km kaj tiel oni povas ĝui belegan bildon pri la londonaj vidindaĵoj. Dum la tuta funkcio - de mateno ĝis vespero - turniĝas la rado, ne haltas, ĉar la vizitantoj havas sufiĉan tempon por el/enkapsuliĝi pro la malalta rapideco.

La Londona Okulo estas la plej vizitita atrakcio de Londono kaj gastigas ĉiutage ĉ. 15.000 vizitantojn. Ĝi permesas - pro la preskaŭ tute vitra kapsulo - enorman panoramon pri Londono kaj eĉ oni povas vidi la Kastelon Windsor.

La enirprezo estas 12,5 britaj pundoj, okaze de reta aĉeto kostas je 10 % malpli.

La turnakson kaj la apogilojn de la gigantrado liveris la maŝinkonstrua firmao Škoda.

Eksteraj ligiloj
----------------

* www.londoneye.com ĉiuj informoj, malferma tempo, prezoj, fotoj angle

* fotita en somero 2004fotita en somero 2004
* ene de kapsuloene de kapsulo
* fotita en januaro 2006fotita en januaro 2006

* Londona Okulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Londona Okulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Kermeso. |

Mantelo tinkturita per kirmeso.
**Kirmeso** estas ruĝa tinkturo, farita el la insekto *Kermes vermilio*.

Priskribo
---------

La insekto *Kermes vermilio* estas hemiptero, indiĝena al la Mediteraneo, kaj trinkas la sukon de la kirmesa kverko (*Quercus coccifera*). La inoj de tiu insekto estas speciale ruĝaj.

La tinkturo kirmeso estas farita el la sekigitaj, pulvorigitaj korpoj de la inaj *Kermes vermilio*. Kirmeso fiksiĝas bone sur silko kaj lano, kaj produktas brilan ruĝon.

Historio
--------

Kirmeso estis uzita almenaŭ ekde la neolitiko en Eŭropo: kirmeso estis malkovrita en neolitika arkeologia loko en Adaouste, Francio.:230–231

La nomo *kirmeso* devenas de la persa قِرمِز *qermez*, de la pra-hind-irana *\*kŕ̥miš* "vermo".

La antikvaj helenoj kaj romianoj multe uzadis kirmeson kiel sia ĉefa ruĝa tinkturo (la koĉenilo, indiĝena en Ameriko, ne estis konata). Kirmeso restis vaste uzata dum la Mezepoko kaj la Renesanco en Eŭropo; la tinkturejoj de Italio kaj Sicilio famis pro luksaj silkaj kirmesaĵoj. La kirmeso estis ankaŭ uzita kune kun blua tinkturo por nigroj, grizoj, purpuroj ktp.

Post la konkero kaj koloniado de la Azteka Imperio en 1521, Eŭropanoj malkovris la koĉenilon, kiu faris pli fortan ruĝon ol kirmeso. Tial, post la 16-a jarcento, kirmeso malpopulariĝis en Eŭropo.

Referencoj
----------

1. ↑  Jenkins, David.  (2003) *The Cambridge History of Western Textiles* (angle). ISBN 0521341078.
2. ↑  "Ruĝa tinkturo, devenanta el sp. de koĉulo (Kermococcus vermilio), parazitanta sur kverkoj, precipe la ⁓kverko." en PIV, NPIV Alirita la 19an de oktobro 2020.
3. ↑  Barber, E. J. W..  (1991) *Prehistoric Textiles* (angle). ISBN 0-691-00224-X.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kirmeso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Restantaj disigitaj habitatoj de la afrika elefanto
Somera (ruĝa) kaj vintra arealo de la Nigramantela mevo
**Habitato** (el la latino *habitat*, "ĝi loĝas" ; esperante **vivejo** ) estas ekologia aŭ vivmedia areo kie vivas aparta best- aŭ plantspecio. Ĝi estas la natura medio en kiu organismo restadas, aŭ la fizika medio kiu influas populacion de specio kaj estas uzata de tiu ĉi.

La termino "populacio de specio" preferindas al tiu de "organismo", ĉar kvankam eblas priskribi la habitaton de unu sola bruna urso, oni fakte neniam trovas apartan aŭ individuan urson, sed grupigon de brunaj ursoj kiu entenas reproduktiĝantan populacion kaj okupas certan biogeografian areon. Plie, tiu ĉi habitato povus diferenci de tiu de alia grupo aŭ populacio de brunaj ursoj vivante aliloke. Do estas nek la specio nek la individuo por kioj oni tipe uzu la terminon "habitato".  

Alia difino de habitato estas : la loko - ankaŭ nomata ekologia spaco kie (populacio) de specio vivas. Oni komparu kun la *adreso* kie oni trovus tiun ĉi populacion de specio kiam oni serĉus ĝin.    

Oni ne konfuzu la nociojn habitato kaj biotopo. Ekzemple : en la biotopo arbaro, la grundsurfaco estas la habitato de la onisko ; troglodito vivas en pluraj biotopoj kiel arbaro, duno, marĉo kaj urbĝardeno.

**Mikrohabitato** estas fizika situo kie vivas tre malgrandaj kreitaĵoj. Ekzemple : unu sola folio de arbo povas esti mikrohabitato de certa populacio de bestetoj. **Mikrovivmedio** estas la apudaj ĉirkaŭaĵoj kaj aliaj fizikaj faktoroj de individua planto aŭ besto en ĝia habitato.

Homa habitato
-------------

Homa habitato estas la medio en kiu homaj estaĵoj vivas, laboras, ludas kaj moviĝas. Ĝi ne sole estas restadejo - domo - sed la sumo de ĉiuj faktoroj kiuj konstituas la tutan vivmedion, kiel urboj, landoj, kaj lernejoj.

Referencoj
----------

1. ↑   Nys, Rudy J.V. 1987 : Ecologie-Theorie en Praktijk. *Stichting Leefmilieu VZW*, Antwerpen, ISBN 90-289-0763-7, 360 pp (p.89-90) nederlande
2. ↑   Nys, Rudy J.V. 1987 , (p.90)

Literaturo
----------

* Clements, Frederic E. and Victor E. Shelford. 1939. *Bio-ecology*. John Wiley & Sons, New York. 425 pp. angle

Vidu ankaŭ
----------

* Arealo
* Biomo
* Biotopo
* Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
* Habito
* Planta komunumo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Habitato (ekologio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Interactive Coastal Habitat Mural Arkivigite je 2009-06-19 per la retarkivo Wayback Machine from University of Deleware College of Marine and Earth Studies Arkivigite je 2009-06-20 per la retarkivo Wayback Machine angle
**Királyegyháza** [kirAjedjhAza] estas unuigita vilaĝo en Hungario, en regiono *Suda* Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Szentlőrinc. La loknomo signifas: eklezio de reĝo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 23  km²
* Loĝantaro: 1040
* Poŝtkodo: 7953
* Telefonprefikso: 73

Situo
-----

Királyegyháza situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ nefunkcianta fervojo Sellye–Szentlőrinc. La lasta urbo troviĝas 6, Szigetvár 18, Sellye 21, Pécs 28 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la kuprepoko. La nuna vilaĝo naskiĝis en 1940, tiam unuiĝis **Vásárosszentgál** [vAŝAroŝsentgAl] kaj **Magyarszentiván** [madjarsentivAn]. La lasta vilaĝo menciiĝis unuafoje en 1274 en latina formo *"S. Johannis"* (=Sankta Johano). En la 14-a jarcento tiu vilaĝo havis la titolon kampurbo. Post la mezepoko la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio, tamen ne senhomiĝis.

La unua skriba mencio pri *Vásárosszentgál* devenis el 1292 laŭ tiama hungara ortografio *"Zenthgal"*. Ankaŭ tiu vilaĝo estis bazarejo en la 14-a jarcento. Fine de la turka erao la vilaĝanos rifuĝiis. La rehomiĝo en la 18-a jarcento okazis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis ambaŭ vilaĝojn. En 2009 fabriko pri cemento konstruiĝas. La kruda materio alvenos el Bükkösd.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika komuna preĝejo omaĝe al Reĝo Kristo de 1806

* Kategorio Királyegyháza en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kasivelaŭno** (*Cassivellaunus*) estis brita tribestro, kiu regis norde de Tamizio. Kiam la romia imperiestro Cezaro atakis Britanion en 54 a.K. en sia dua militiro, li aliancis kun la najbaraj triboj kontraŭ la romianoj. La alianco elektis lin ceftribestro.

Caesar sciigas en sia libro *De Bello Gallico*, ke Kasivelaŭno antaŭe daŭrigis konstantan militon je la najbaraj triboj kaj venkis ilin, subigis eĉ reĝon de la tribo Trinovantes - plej gravan tribon tiutempe en Britanio -, kies filo Mandubracius fuĝis al Galio al Cezaro .

Li obstine batalis kontraŭ Cezaro, sed ne povis haltigi trairon de la Tamizo. Post kiam lia atako je la romia militŝiparo malsukcesis, li plu batalis el la arbaroj. Post subiĝo de kvin triboj, Cezaro konkeris ĉefurbon de Kasivelaŭno, kiu devis subiĝi al packontrakto kaj doni garantiajn personojn.

Post la malvenko, Mandubracius rericevis la reĝlandon de la Trinovantes kaj Kasivelaŭno rezignis pri ties ankoraŭfoja atako. Cezaro reiris al Galio.

* Kategorio Kasivelaŭno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 377732
 |
**Kisdorog** [kiŝdorog] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Tolna, Distrikto Bonyhád.

Panoramo de Kisdorog

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 20  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.3885/18.4985
* Loĝantaro: 860
* Poŝtkodo: 7159
* Telefonprefikso: 74

Situo
-----

Kisdorog situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj.

Historio
--------

Kisdorog estis loĝata dum la bronzepoko, poste keltoj kaj romianoj alvenis. La unua mencio devenis el 1334. Post la turka erao germanoj fondis la vilaĝon. Iliaj posteuloj estis deportitaj post la 2-a mondmilito al Germanio, dume alvenis rifuĝintaj hungaroj. Kisdorog famas pri bredado de bovoj.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno.

Vidindaĵoj
----------

* katolika klasikisma preĝejo omaĝe al Sankta Laŭrenco kune kun paroĥo el la 18-a jarcento
* kastelo de Dőry (dOri) de 1790
* kripto de familio Dőry

Famuloj
-------

En Kisdorog naskiĝis Mihály Mayer (episkopo).

* Kategorio Kisdorog en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Loko de Kisii, okcidente de Kenjo
Kisii vidita el Getembe
**Kisii** (nomita ankaŭ Bosongo aŭ Getembe) estas urbo en sudokcidenta Kenjo. Ĝi estas la ĉefa urba kaj komerca centro en la Alta Teroj Gusii, ĉefurbo de la Distrikto Kisii, kiu estas parto de la Sudo de Provinco Nyanza. La municipo Kisii havas ĉirkaŭ 200,000 loĝantojn, laŭ la ĉirkaŭkalkuloj de 2012. Pluse, ĝi havas grandan dependan metropola loĝantaron de ĉirkaŭ 100,000 loĝantoj, laŭ la nacia censo de 2009. Kisii estis la ĉefurbo de la Distrikto Kisii antaŭ ties disigo por krei la distriktojn Njamira norde kaj Guĉa sude. Poste per la aprobo de la nova Kenja Konstitucio en 27a de Aŭgusto, 2010, la distrikto Guĉa estis re-sorbita reen en la Kantono Kisii; dum la distrikto Njamira estis renomigita Kantono Njamira.

Nuntempe, temas pri vigla urbo kiu estas hejmo al negocoj, organizoj, edukaj institucioj kaj registaraj agentejoj. La municipo Kisii kuŝas ĉe la centro de okcidenta Kenjo, ĉe turisma itinero kiu enhavas la areojn de Tabaka Soapstone Carvings, Ĉasrezervejo Maasai Mara, Ĉasrezervejo Valo Lambwe kaj la tuta baseno de la Lago Viktorio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2014-05-19 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* Ekegusii language
* Kisii website neoficiala privata retejo
* Kisii town & Kenya Arkivigite je 2020-04-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2012-03-22 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 
* 
* Kisii population stats Arkivigite je 2011-07-28 per la retarkivo Wayback Machine
* The Standard[*rompita ligilo*]
**Kispáli** [kiŝpAli] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, Distrikto Zalaegerszeg. Kispál signifas: malgranda-Paŭlo. Paro de tiu vilaĝo estas Nagypáli.

Blazono de Kispáli

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5 km²
* Loĝantaro: 250
* Poŝtkodo: 8912
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°54′26″N 16°49'41″E

Situo
-----

Kispáli situas sur mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo kontaktiĝanta kun Nagypáli. Zalaegerszeg troviĝas 11, Vasvár 19, Zalaszentgrót 24, Körmend 25, Pacsa 30 km-ojn. La vilaĝeto havas solan straton.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1305. En 1929 lernejo estis konstruita, kie ĉambro servas por mesoj. Laŭ la popolnombrado en 2001 vivis en Kispáli 225 homoj (ĉiuj hungaroj). Vilaĝservo estas migra poŝto, la municipa administracio funkcias en Nagypáli.

Vidindaĵoj
----------

* lerneja kapelo

Fontoj
------

* 

* Kategorio Kispáli en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Otomanarmeaj artileriistoj, 1788.
**Kanonaj Imperioj** aŭ **Pulvaj Imperioj** estas termino uzita por priskribi la islamajn Otomanan, Safavidan kaj Mogolajn imperiojn. Ĉiu el tiuj tri imperioj havis konsiderindan militan sukceson uzante la ĵus disvolvigitajn pafilojn, ĉefe kanonojn kaj malgrandajn armilojn, dum la daŭro de ties imperioj.

La koncepto Hodgson-McNeill
---------------------------

Mogolarmeaj artileriistoj dum la regado de Akbar.
Tiu frazo estis stampita de Marshall G.S. Hodgson kaj sia kolego William H. McNeill ĉe la Universitato de Ĉikago. Hodgson uzis la esprimon en la titolo de la Libro 5 ("The Second Flowering: The Empires of Gunpowder Times") de sia tre influa tri-voluma verko, *The Venture of Islam*. Hodgson konsideris la pulvajn armilojn kiel ŝlosilo por la "militpatronitaj ŝtatoj de Malfrua Meza Periodo" kiu anstataŭis la nestabilajn, geografie limigitajn konfederaciojn de Tjurkaj klanoj kiuj hegemoniis dum la post-mongola epoko.

Vidu ankaŭ
----------

* Akbar

Notoj
-----

1. ↑  Charles T. Evans.  The Gunpowder Empires. Northern Virginia Community College. Alirita 28a de Decembro 2010.
2. ↑  Marshall G. S. Hodgson, *The Venture of Islam: Conscience and History in a World Civilization* (Chicago: University of Chicago Press, 1974) ("Hodgson").
**Kisdombegyház** (kiŝdombedjhAz) estas vilaĝo en Hungario, en departemento Békés, en subregiono de Mezőkovácsháza. La loknomo signifas: malgranda-holmo-eklezio.

Blazono de Kisdombegyház

Bazaj informoj
--------------

46° 22′ 12″ N 21° 06′ 00″ O﻿ / ﻿46.37000 °N, 21.10000 °O﻿ / 46.37000; 21.10000 (mapo)Koordinatoj: 46° 22′ 12″ N 21° 06′ 00″ O﻿ / ﻿46.37000 °N, 21.10000 °O﻿ / 46.37000; 21.10000 (mapo)

* Areo: 13 km²
* Loĝantaro: 590
* Poŝtkodo: 5837
* Telefonprefikso: 68

Situo
-----

Kisdombegyház situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero.

Historio
--------

La turkoj faris senhoma la regionon. Poste farmoj formiĝis. En 1819 oni fondis 3 vilaĝojn apude: Dombegyház, Magyardombegyház kaj Kisdombegyház. Ili iĝis sendependaj depost 1990. La loĝantaro okupiĝas pri terkultivo kaj bestbredado.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, poŝto, preĝejo, sportejo, kuracejo.

* Kategorio Kisdombegyház en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kaspar Glatz** (ankaŭ *Casparus Glatius, Glacius*; naskiĝinta en Rieden am Forggensee, mortinta la 15-an de septembro 1551 sur la bieno Siedelhof en Orlamünde) estis germana teologo.

Vivo
----

Nenio konatas pri lia frua vivo. En 1523 li venis al Wittenberg kaj la saman jaron aŭ unu jaron poste li doktoriĝis pri teologio. Ŝajne li ankaŭ prelegadis en Wittenberg. Mallonge pli malfrue oni sendis lin al Orlamünde kies komunumo estis en kontaktoj kun la arkidiakonujo de Kastelkirko wittenberga: la arkidiakono enspezis monon sed devis zorgi pri la vikarieco en Orlamünde. Post kiam Karlstadt kiu mem vikariis devis forlasi la postenon Glatz nomumitis lia posteulo en la 27.8.1524. Alveno lia kaj ekdeĵoro estis en la dua duono de oktobro 1524.

Tiutempe Marteno Lutero pensis edzinigi Katarina von Bora al li, sed ŝi rifuzis. En Orlamünde la situacio ne estis facile por Glatz parte pro la estintaj teologiaj kvereloj de kaj pri Karlstadt parte pro la grandaj sumoj donotaj al Wittenberg. En 1536 li pro la daŭrantaj tributpagadoj maldungiĝis sed revenis post morto de la posteulo Liborius en 1539.

Kiel pastoro li subskribis kune kun Nikolaus von Amsdorf kaj Justus Menius en 1548 la skribaĵon *Der Prediger der Jungen Herrn, Johann Friderichen, Hertzogen zu Sachssen etc. Sönen, Christlich Bedencken auf das Interim* kritikante la t.n. Aŭgsburgan provizoraĵon koncerne konfesiojn en la Regno.

Fonto
-----

"Glatz, Kaspar", ĉe: Allgemeine Deutsche Biographie, herausgegeben von der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, Band 9 (1879), p. 220–221, (tie ĉi interrete)
**Kjaĥta** (ruse *Кяхта*) estas urbo en Burjatio en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 81233501.

La urbo estis fondita en jaro 1934 de kunigo de urbo Troickosavsk (Троицкосавск) (fondita en 1727 kiel fortikaĵo) kaj loĝejo Kjaĥta (Кяхта) (fondita en 1728).

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1934.

La interurba telefona kodo estas 30142, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 5 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 50° 21′ N 106° 27′ O﻿ / ﻿50.350 °N, 106.450 °O﻿ / 50.350; 106.450 (mapo)Koordinatoj: 50° 21′ N 106° 27′ O﻿ / ﻿50.350 °N, 106.450 °O﻿ / 50.350; 106.450 (mapo).

La urbo estas ĉe limo de Mongolio ĉe rivero Kjaĥta (Кяхта).

En jaro 1959 la urbo havis 10,3 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 18,4 mil loĝantojn.

Flago de Burjatio
Urboj de Burjatio

**Ĉefurbo**: Ulan-Ude

Babuŝkin |
Gusinoozjorsk |
Kjaĥta |
Severobajkalsk |
Zakamensk

Esperantistoj
-------------

* Beligto Gereloviĉ
**King Edward Point** - eventuale esperantigebla al *Reĝo-Eduardo-Punkto* - nun estas la administra sidejo de la Brita Transmara Teritorio de Sud-Georgio kaj la Sud-Sandviĉinsuloj kaj situas sur terlango ĉe la sub-Antarkta insulo Sud-Georgio, sur kiu troviĝas samnoma esplorstacio. Ĝi ricevis la nomon de la brita reĝo Eduardo la 7-a komence de la 20-a jarcento.

Loko
----

*King Edward Point* situas sur la norda marbordo de Sud-Georgio 900 metrojn oriente (670 metroj linia distanco) de la antaŭa balenkapta setlejo Grytviken en *King Edward Cove*, branĉo de la orienta golfeto *Cumberland*. La konstruaĵoj de la esplorstacio, konstruita sur roka grundo, estas ĉirkaŭ tri metrojn super la marnivelo.

Esplorstacio
------------

Pro la forta plimultiĝo en balenkaptaj agadoj, la brita registaro konstruis la esplordomon *Discovery House* en 1925 por esplori kiel kontraŭagi [[trofiŝkaptado]n]. Krome, studoj pri lokaj birdoj kaj fokaj populacioj estis faritaj. La 1-an de januaro 1950, la *Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS)* transprenis la esplorstacion dum du jaroj. Ekde la 13-a de novembro 1969, la FIDS, kiu poste estis renomita *British Antarctic Survey* (BAS), rekomencis laboron. La 3-an de aprilo 1982 ĝi estis fermita de la argentinaj trupoj okupantaj la insulon dum la Falklanda milito kaj tiam estis orfigita dum preskaŭ 20 jaroj. Ekde la 22-a de marto 2001, ĝis 44 BAS-esploristoj laboras en King Edward Point somere kaj averaĝe 12 vintre.

Modernaj laboratorioj por esploroj pri fiŝkaptado nun ekzistas en du unuetaĝaj konstruaĵoj, la *James Cook Laboratory* kaj *Everson House*.

Notoj
-----

1. ↑  King Edward Point ĉe retejo de la *British Antarctic Survey* (angle)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770416
* LCCN: no2015119720
* VIAF: 317285305
 |