recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Universitato de Sudokcidentaj Asembleoj de Dio** (**Southwestern Assembly of God University**, akronime **SAGU**) estas privata kristana universitato situanta en Waxahachie, Teksaso, Usono, proksime de Dallas kaj Fort Worth. Ĝi estas akreditita de la Suda Universitato-Komisiono por Lernejoj kaj Kolegioj  kaj estas oficiale aprobita de la Asembleoj de Dio en Usono. 

La universitato ofertas bakalaŭrajn gradojn same kiel la Universitato de la Asembleoj de Dio ofertas bakalaŭrajn kaj magistrajn gradoj en teologiaj sciencoj kaj bibliaj kiuj estas direktitaj plejparte al kristanaj Ministerioj ĉirkaŭ la Lando.

En 2006, ekzistis 1,676 studentoj kaj 95 akademia kunlaborantaro en la universitato. La studoj estas ofertitaj ĝis majstra nivelo .

Historio
--------

La lernejo spuras siajn originojn al la fondo de la Sudokcidenta Biblia Lernejo en 1927 en Enid, Oklahomo fare de la Pastoro PC Nelson. Kunfandite kun Suda Centra Biblia Instituto en Fort Worth en 1941, en kiu tempo la nomo estis ŝanĝita al Southwestern Bible Institute. En 1943, la instituto proponita al sia nuna instalaĵo en Waxahachie, Teksaso. En decembro 1994, ĝi iĝis universitato.

Referencoj
----------

1. ↑  Pri SAGU Sagu.edu.
2. ↑  SACS COC listing Arkivigite je 2013-09-11 per la retarkivo Wayback Machine.
3. ↑  AG Colleges Arkivigite je 2013-01-22 per la retarkivo Wayback Machine.
4. ↑  Peterson's, *Peterson's Colleges in the South* , Peterson's Publishing, Usono, 2008, p. 193

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Oficiala atletika retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 833549
* LCCN: no96016299
* VIAF: 123456951
* ISNI: 0000 0000 9901 1623
 |
Lenin kiel sabatisto la 1-an de majo 1920, ĉe la Moskva Kremlo
**Komunista sabato** estis nepagita, memvola laboro en sabato, en la iamaj komunismaj landoj. La partoprenistojn de la komunista sabato oni nomis *subbotnik* ~ *sabatisto* (ne sabotisto!) komence en Rusio, poste en aliaj komunistaj rus-dependaj landoj.

Por partopreni tiun nepagitan movadon, laboron, la kompartio post malapero de la komunista eŭforio efektivigis socian premon kaj per promeso-minaco de ricevo-nericevo ontaj premioj (pli granda loĝejo, salajro, eksterlanda vojaĝo ks.).

La komunistaj sabatistoj estis menciitaj unuafoje en junio de 1919 en artikolo, verkita de Lenin. Li laŭdis tiujn laboristojn kiuj ofertis laborforton por antaŭenigi la projekton de la fervojo Moskvo-Kazanj.

Post la militoj, la ideo servis por rekonstruo de la lando. La komunistaj sabatoj ĉesis en la 1980-aj jaroj.

La esprimon uzas malofte en la iamaj socialismaj landoj ironie por la komunaj senpagaj laboroj de la asocioj (ekz kiam fiŝista asocio decidas purigi lagobordon semajnfine).

* Kategorio Komunista sabato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Giovanni BRANCA** (22a de Aprilo 1571 – 24a de Januaro 1645) estis itala inĝeniero kaj arkitekto, ĉefe memorita nuntempe pro tio kion kelkaj komentistoj konsideris frua vaporturbino. 

Branca naskiĝis la 22an de Aprilo 1571 en Sant'Angelo en Lizzola. El 1616 Branca estis dungita en la Sacra Casa (Sankta Domo de la Virgulino) en Loreto. Li iĝis civitano de Romo en 1622. Li mortis la 24an de Januaro 1645 en Loreto.

Li publikigis desegnojn de maŝinoj, pri kiuj li ne postulis esti la aŭtoro. La tiel nomita "vapormaŝino de Branca" aperis kiel la 25a plato en la verko *Le Machine*. Ĝi montras radon kun pecoj kvazaŭ padelrado, rotaciataj per vaporo produktita en fermita ujo kaj direktita al la pecoj tra tubo (kaj tial ĝi estus pli propre nomita vaporturbino). 

La verko de Branca nome *Manuale d’Architettura*, publikigita en 1629, estis praktika gvidilo por planado kaj konstruado kaj estas konsiderata la unua "poŝa" arkitektura manlibro. Ne klaras kiom influa estis la verko de Branca. Sed ekzemple oni scias ke Robert Hooke posedis ekzempleron de la verko de Branca. En 1789, Giuseppe Maria Soli de Modeno republikigis la verkon de Branca nome *Manuale d’Architettura*.

Referencoj
----------

1. ↑  "Facetation / george goodall". web.archive.org. Arkivita el la originalo en 2006-10-18. Alirita la 30an de Januaro, 2011.
2. ↑   McGee, Sarah (2000). *Bernini’s Books*. The Burlington Magazine. 142.1168: 442-448.
3. ↑   *Dizionario biografico universale*, Volumo 5, de Felice Scifoni, Publikigita de Davide Passagli, Florenco (1849); paĝo 123.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Giovanni Branca en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 834520
* GND: 100054463
* LCCN: n85243734
* VIAF: 36961179
* ISNI: 0000 0000 8034 5244, 0000 0000 8036 8315
* SUDOC: 068526008
* BNF: 121826472
* ULAN: 500070674
* NKC: ola2009522781
 |
Koordinatoj: 51° 02′ 34″ N 114° 02′ 22″ U﻿ / ﻿51.04278 °N, 114.03944 °U﻿ / 51.04278; -114.03944 (mapo)

Ponto kondukanta al Inglewood de la urbocentro
**Inglewood** estas kvartalo en centra Kalgario (Alberto, Kanado); ĝi centriĝas je 9-a Avenuo ĉirkaŭ kelkaj stratoj oriente de la rivero Elbow kaj la kalgaria urbocentro. En ĝi ankaŭ estas la Komerc-Reviviga Zono Inglewood.

La poŝtkodo por ĉi tiu regiono estas T2G.

Historio
--------

Inglewood estas la plej malnova kvartalo de Kalgario kaj ĝi situas tuj trans la rivero de la fortikaĵo Kalgario. La komunumo fondiĝis en 1875 post konstruiĝo de la fortikaĵo. Naŭa Avenuo (iam Avenuo Atlantic) verŝajne estis la unua ĉefstrato de la urbo. Hodiaŭ la kvartalo estas inter la plej modaj distriktoj por butikumado kaj artoj. Ĝi ankaŭ estas la hejmo de Birdorezervejo Inglewood, enurba rezervejo por la sovaĝa naturo. La komunumo ricevis la nomon Inglewood nur en 1911, kiam ĝi ricevis sian nomon laŭ proksima bieno fondita de Kol. James Walker. (Walker ankaŭ respondecis pri la konservado de la terenoj poste uzitaj por la birdorezervejo.)

Demografio
----------

En 2006 la kvartalo havis 3286 loĝantojn.

Loĝantoj de ĉi tiu komunumo havis mezan pofamilian enspezon de CA$47.040 en 2000, kaj 20,8% de ili estis malalt-enspezaj. En 2000, 12,7% de la loĝantoj estis enmigrintoj. 32,8% de la konstruaĵoj en Inglewood estis aŭ kundomaroj aŭ apartamentaroj, kaj 36,2% de la loĝspaco estis luita.

Allogaĵoj
---------

Inglewood havas en si (aŭ apudas) kelkajn turismajn cellokojn, inter ili fortikaĵo Calgary, la Kalgaria Zoo, kaj historia Deane House.

Pro tio ke Inglewood estas en regiono de sentema naturo, ĉe la kunfluejo de riveroj Elbow kaj Bow, ĝi ankaŭ estas la hejmo de kelkaj naturkonservejoj. Inter ili estas Birdorezervejo Ingelwood , Kreskej-Stacio Bow, kaj Frajejo Sam Livingston.

Referencoj
----------

1. ↑ . Alirita 2006-05-09.
2. ↑  Alberta Heritage. Inglewood Main Street Arkivigite je 2007-02-27 per la retarkivo Wayback Machine
3. ↑  Humber, Donna Mae.  (1994) *What's in a Name... Calgary? Volume II*. Calgary: Detselig Enterprises, p. 88. ISBN 1-55059-154-1.
4. ↑ . Alirita 2007-05-09.
5. ↑ . Alirita 2007-05-09.
6. ↑ . Alirita 2007-05-09.
7. ↑ . Alirita 2007-05-06.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Inglewood Community Association

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Urbocentro Orienta (Kalgario) | Bridgeland-Riversiderivero Bow | Industria Regiono MaylandRapidŝoseo Deerfoot |  |
| Victoria Park | North

West  **Inglewood**
 **East**

South | Albert Park/Radisson Heights |
| Ramsay | Industria Regiono Alyth
  | Southview |
**Kontaktalvoko** estas intencaj sonoj fare de multaj sociaj animaloj (kiaj ĉe kokidaro). Kontaktalvoko estas tre diferencaj el multaj aliaj tipoj de alvokoj (ekzemple, alarmalvokoj), ĉar Kontaktalvoko ne estas specifa signalo, kreita por komuniki ian specifan informon. Ĝi estas pli bne dirite miksaĵo de variaj sonoj, akompane al la grupa ĉiutaga agado (ekzemple, manĝado). Kontaktalvokoj estas uzataj por pluhavi aŭdan kontakton kun la membroj de la grupo. Kelkaj sociaj animalaj specioj komunikas la signalon por eventuala danĝero per haltigado de la Kontaktalvokoj, sen aparta uzado de alarmalvokoj. Charles Darwin verkis pri tio rilate al naturaj ĉevaloj kaj bovoj.

Laŭ specioj
-----------

### Ĉe homoj

Zumado estas konsiderata kiel ia Kontaktalvoko.

### Ĉe bestoj

Notoj
-----

1. ↑  Macedonia, J. (1986). Individuality in the contact call of the ring-tailed lemur (Lemur catta). *American Journal of Primatology*, 11, 163-179
2. ↑  Charles Darwin.  (2004) *The Descent of Men*. Londono: Penguin Books. pg. 123.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Geranio kolomba** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj plantoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Geranialoj *Geraniales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Geraniacoj *Geraniaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Geranio *Geranium* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Geranium columbinum***L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Geranio kolomba  |

 |
| v • d • r |

**La Geranio kolomba** (*Geranium columbinum*) estas specio el la familio Geraniacoj.

**Difino**

Tiu ĉi herbeja unujara planto meze atingas altecon de 15-30 centimetroj. La tigo, haroza, pli malpli rektas, foje horizontas kaj disbranĉiĝas. La folioj paras kaj preskaŭ kvinangulas. Ili estas dividitaj ĝis la petiolo en kvin aŭ sep partojn, ĉiu parto estante mem profunde ĉizita. Tial ili pensigas pri kolombaj piedoj. La floroj posedas aparte longan pedunklon. Ili estas purpur-rozkoloraj, 15 – 20 mm larĝaj, iliaj 5 petaloj longas same kiel la sepaloj / kun 10 stamenoj. La bekforma frukto longas 2-2,5 cm.

**Florado** : marto-septembro

**Loĝ- kaj kreskloko**  

Oni ĝin renkontas en aŭ rande de arbaroj, en heĝoj kaj rande de vojoj. Geranio kolomba emas kalkajn grundojn. Ĝi estas disvastigita en tuta Eŭropo ĝis la nordo de Irlando, en okcidenta Azio kaj en Nordafriko. Ĝi estis enkondukita ankaŭ en Nordan Amerikon.

* Kolomba geranio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kolomba geranio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kolomba geranio en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Vilmos Händel** [vilmoŝ hendel], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Händel Vilmos Pál** estis hungara luterana pastro, instruisto.

Vilmos Händel  Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 2-an de februaro 1837 en Hungara reĝlando en Szepesváralja (nuntempa Spišské Podhradie en Slovakio), li mortis la 26-an de decembro 1925 en Ĉeĥoslovakio en Banská Štiavnica.

Biografio
---------

Vilmos Händel lernis en Nyíregyháza, Miskolc kaj Eperjes.Post la ekzameno li estis familia edukisto unu jaron, ekde 1859 li plulernis laŭvice en universitatoj de Jena, Halle an der Saale, Berlino, Bonn, Göttingen, Heidelberg, Bazelo, Zuriko kaj Munkeno. En 1861 li hejmenvenis kaj li estis vicpastro en Miskolc. En la sekva jaro li iris al Selmecbánya, kie li longe ne nur estis pastro, sed ankaŭ instruisto. Li instruis en la luterana liceo ekzemple Kálmán Mikszáth-on. Post jaroj li estis eklezia ĉefnotario kaj li havis ankaŭ luteranajn postenojn. Depost Traktato de Trianon li ne rajtis instrui plu.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A keresztyén egyház története* (Historio de la kristana eklezio), (1877, 1878) - lernolibro
* *A nagyhonti egyházmegye községeinek rövid története* (1883–84)
* *A gyermek imái* (Preĝoj de la infano), (1890)
* *Verfassung der ev. christlichen Kirche augsb. Confession in Ungarn* (1893)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 80-a paĝo)
* hungarlingva biografio
Kontaktdanco aŭ kontaktimprovizado
**Kontaktdanco,** ankaŭ nomata **kontaktimprovizado**, estas danco-praktiko en kiu la kontaktpunktoj inter la partoprenantoj estas deirpunkto de esplorado tra improvizitaj movoj. Temas pri tre libera movoformo kiu konsistas el moderna danco, gimnastiko kaj luktosporto kaj kiu metas grandan emfazon sur komuna improvizado. Kontaktdanco povas esti praktikata kun du aŭ pli da partoprenantoj. Kontaktdanco estas konsiderata kiel speco de improvizita danco kaj estas unu el la plej konataj formoj de postmoderna danco.

Historio
--------

La kontaktdanco estis disvolvita en Usono ene de la 1970-aj jaroj fare de grupo de dancistoj, gvidataj de Steve Paxton kaj Nancy Stark Smith. Multaj nuntempaj koreografoj ankaŭ uzas kontaktimprovizadon kiel elemento en siaj kreaĵoj, lasante tutan liberecon al la kreivo de la dancistoj. La partoprenantoj ofte havas intensan fluosperton. Kontaktdanco ankaŭ facile dsivastiĝis kiel socia dancfenomeno en formo de improvizitaj kunvenoj (en anglalingva ĵargono nomata *Jam*) en parkoj ktp, pro malalta barilo: plejparte sufiĉas ludema kaj esplorema menso kaj korpo en bona formo. Ekde 1976 ekzistas la internacia faka revuo *Contact Quarterly.* En kontaktdanco oni kutimas, almenaŭ parte, rezigni je muzika akompanado, ĉar ĝi deflankigas la koncentriĝon kaj ĉar ĝi havas influon sur la movo-improvizado. Ekzistas ankaŭ en la anglalingva vikipedio listo de ĉiujaraj festivaloj de kontaktdanco.

Vidu ankaŭ
----------

* Parkuro
* Postmoderna danco

Eksteraj ligiloj
----------------

* contactimprov.com – Informoj, novaĵoj, diskutoj, internacia kalendaro.

* contactimprov.net – Informoj pri la grupoj kaj sesioj tra la tuta mondo.
* Contact Improvisation OPAL Photo Galerie Arkivigite je 2010-05-09 per la retarkivo Wayback Machine [archive]
* Listo laŭlanda por kontakto, kursoj ktp [archive]

Literaturo
----------

* Novack, C, J. (1990) *Sharing the Dance: Contact Improvisation and American Culture*. University of Wisconsin Press. ISBN 0-299-12444-4
* Pallant, C. (2006) *Contact Improvisation: An Introduction to a Vitalizing Dance Form*. McFarland & Company, Inc. ISBN 0-7864-2647-0
* Tufnell, M. and Vaughan, D. (1999) *Body Space Image : Notes Toward Improvision and Performance*. Princeton Book Co. ISBN 1-85273-041-2

Referencoj
----------

1. ↑  (germana) Was ist CI - Contactimprovisation Arkivigite je 2016-03-11 per la retarkivo Wayback Machine (kio estas CI)
2. ↑  (germana)  ContactImpro Köln: *Was ist ContactImprovisation?* Arkivigite je 2016-06-29 per la retarkivo Wayback Machine kio estas kontaktimprovizado) *"Dort gibt es Paare aller Art, Trios, acrobatische Hebungen und entspannte Bodenelemente, Tänze zu jeder Art von Musik oder sogar ganz ohne Musik."*, konsultita la 27-an februaro 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 581931
* GND: 4393000-1
 |
Krono de la Regno de Pollando, 1635
La teritorio de la Krono de la Regno de Pollando kaj Grandprinclando Litovio (Litvo), dum la jaroj 1619–1622, post la armistico (batalhalto) en **Deulino** (Dywilin), vidata sur la nunaj limoj de la landoj en Eŭropo.
  
**Legendo:**
- ﻿ Krono de la Regno de Pollando, 1635

- ﻿ Duklando Prusio – feŭdo de la Krono de la Regno de Pollando

- ﻿ Grandprinclando Litovio (Litvo)

- ﻿ Livonio – la teritoriaj posedaĵoj de la Krono de la Regno de Pollando kaj Grandprinclando Litovio (Litvo)

- ﻿ Kurlando – feŭdo de la Krono de la Regno de Pollando

La **Krono de la Regno de Pollando** (en pola *Korona Królestwa Polskiego*, en Latino *Corona Regni Poloniae*), aŭ simple **la Krono**, estas la komuna nomo por la historiaj (sed nekonsoliditaj) mezepokaj teritoriaj posedoj de la Reĝo de Pollando, inklude Pollandon mem.

Historio
--------

Tiu regno estis tradicie datita el ĉirkaŭ 966, kiam Mjeŝko la 1-a kaj sia pagana slava regno aliĝis al la kristana Eŭropo, tiele finante la procezon de kreado de la ŝtato Pollando startinte de sia prauloj Polanoj de la dinastio de Piastoj, kaj fine lia plej aĝa filo kaj sukcedanto princo Boleslao la 1-a, iĝis la unua kronita reĝo de Pollando en 1025.

Politiko
--------

Geografio
---------

Provincoj
---------

Referencoj
----------

* Jan Herburt, *Statuta Regni Poloniae: in ordinem alphabeti digesta,* Cracoviae (Kraków) 1563.
* Jan Dąbrowski, *Korona Królestwa Polskiego w XIV wieku:studium z dziejów rozwoju polskiej monarchii stanowej,* Zakład im. Ossolińskich, 1956.
* Stanisław Szczur, *Historia Polski Średniowiecze* (History of Poland - Middle Ages), Wydawnictwo Literackie 2002, ISBN 83-08-03272-9
ekzemplo de kronogramo el Burgenlando
**Kronogramo** (greke: *χρονόγραμμα*; laŭvorte *tempo-enskribo*) estas (ofte) latinlingva frazo en kiu aperantaj romiaj ciferoj sume malkaŝas gravan jardaton.

Tiudate io grava okazis. Ekzemple la jaro de la masakro de la Sankta-Bartolomea tago estas ene de la jenaj voroj: *LVtetIa Mater natos sVos De Vora VIt* = 1572 (nome M = 1000, D = 500, L = 50, kvarfoje V = 20, dufoje I = 2). Tia verso nomiĝas *kronostiĥo* (tempindika verso) aŭ *eteostiĥo* (jarindika verso). La termino *kronodistiĥo* aplikatas kiam distiĥo enhavas la jardaton, ekz. pri la Packontrakto de Hubertusburg por fini la Sepjaran militon (1763): *Aspera beLLa sILent: reDIIt bona gratIa paCIs. / O sI parta foret seMper In orbe qVIes!.*

Por plifaciligi memoron intertempe rimo uzatas aŭ la okazo facile kunligeblas al jam konataj esprimoj. Ekzemple la latina enskribo sur la kruco de Jesuo *Ies Vs nazaren Vs reX IVDaeor VM* havas en si la kombinon 1532; tiujare en Nurenbergo faritis interkonfesia religia paco.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 4. Leipzig 1906, p. 128 (tie ĉi interrete)

* Kategorio Kronogramo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Manĉa fromaĝo.
La **Kuirarto de Kastilio-Manĉo** enhavas kutimojn kuirartajn, tradiciojn kaj pladojn kiuj oftas en tio konata nuntempe kiel Kastilio-Manĉo. Temas pri kuirarto simpla kaj facila, de malriĉa deveno kaj el paŝtistoj, konata internacie ĉar kelkaj el tiamaj pladoj aperas en la disvastigata verko *Don Kiĥoto de la Manĉo*. Ĝi distingiĝas disde la kuirarto kastili-leona pro la forta influo kaj de la kuirarto andaluza najbara geografie kaj de la kuirarto alandalusa historie.

Ingrediencoj
------------

Produktoj kastili-manĉaj.
Kelkaj produktoj estas tre konataj en la Hispana kuirarto pro ties populareco ekde antaŭ multa tempo. Krome estas specifaj produktoj kiaj la mielo de la Alcarria aŭ la safrano de Manĉo.

### Fruktoj kaj legomoj

* Melongenoj de Almagro

### Viandoj kaj fiŝoj

* Koĉifrito
* Karkamuzo

### Aliaj

* Manĉa fromaĝo
* Vinoj

Diversaj pladoj
---------------

* Atascaburras
* Manĉa kaldereto
* Duelos y quebrantos
* Gazpaĉo
* Pisto

### Dolĉaĵoj

* Dolĉa rizo
* Fritita lakto

* Kategorio Kuirarto de Kastilio-Manĉo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Aurél Török,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Török Aurél** (origine *Ponori Thewrewk Aurél*) estis hungara kuracisto, profesoro, antropologo, membro (korespondanta en 1892) de Hungara Scienca Akademio. Lia patro estis József Thewrewk, liaj fratoj estis Árpád Thewrewk kaj Emil Ponori Thewrewk, lia nepo estis Aurél Ponori Thewrewk.

Aurél Török  naskiĝis la 13-an de februaro 1842 en Hungario en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la 1-an de septembro 1912 en Ĝenevo.

Biografio
---------

Aurél Török frekventis universitatojn en Pest (urbo) kaj Vieno. En 1863 li eklaboris en instituto en Pest apud Jenő Jendrassik. Em 1869 li estis nomita privata profesoro en Universitato Kolozsvár, kie li interesiĝis pri antropologio. En la 1880-aj jaroj li studis-esploris antropologion kaj li fondis antropologian instituton en Budapeŝto (kune kun antropologia muzeo), fine li instruis en Universitato de Budapeŝto (li estis rektoro en 1907. Praktike li fondis tiu ĉi sciencobranĉon en Hungario, li ekzamenis ekzemple kranion kaj aliajn ostojn de Béla la 3-a (Hungario), Emeriko Thököly, Francisko Rákóczi la 2-a. Li ricevis premion en 1898.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Az izomidegek végződése* (1866)
* *Ueber den Bau der Nervenfaser* (1872)
* *A betegségek uralma a föld népe közt* (1884)
* *Grundzüge einer systematischen Kraniometrie* (1890)
* *Adatok az Árpádok testereklyéinek embertani búvárlatához* (1894)
* *A Lombroso-féle bűnügyi embertan alapeszméjéről* (1906)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj T, TY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

* Kategorio Aurél Török en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 468383
* GND: 1119459044
* LCCN: nb2009011229
* VIAF: 34446415
* ISNI: 0000 0000 7828 7188
* SUDOC: 181984199
* BNF: 104208056
 |
Skema reprezento de kolizio de kontinentoj, plattektona situacio kiu povas konduki al montariĝo. Tektona plato estas parto de la litosfero (2), de kiu la terkrusto (1) estas parto. La maldekstra plato ŝoviĝas sub la dekstran kaj konsistis el oceana krusto (4) kaj kontinenta krusto (1), antaŭ ol la unua pro subdukcio subŝoviĝis en la astenosferon (3). Post tio ekestis kontinenta kolizio, dum kiu la krusto dikiĝis kaj la montaro (5) ekestis. Je (6) formiĝas plataĵo.
La **kontinenta kolizio** estas procezo de la Platotektoniko per kiu du kontinentaj tektonaj platoj kontaktiĝas pro la tektonaj fortoj kiuj pelas ilin. Ĝenerale la tektonaj platoj konsistas el oceanaj kaj kontinentaj regionoj kaj la kontinenta kolizio okazas kiam la oceana parto de plato subdukcias totale sub la alia. La kontinenta kolizio povas tiam rezulti en subdukcio de unu kontinento sub alia, kvankam la grando de tiu tipo de subdukcio (nome la kvanto de kilometroj de subdukcia plato) ne estas komparebla al tio kio okazas ĉe oceanaj platoj. La kontinenta kolizio rezultas en montariĝo pere de la amasigo de materialo de la terkrusto. La plej parto de la Alpa Orogenezo, kiu formis la montarojn de Pireneoj, Alpoj, Karpatoj, Zagros kaj Himalajo inter aliaj, rezultis el la kolizio inter Afriko kaj Eŭropo kaj inter Hindio kaj Azio dum la lastaj 60 milionoj da jaroj.

La kontinenta kolizio estas fenomeno kiu okazas laŭlonge de tempoperiodoj de dekoj al centoj de milionoj de jaroj.

Tiu fenomeno estis observita ĝis nun nur en la planedo Tero.

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* Artimeva, I. (2011) (angle). *The Lithosphere: An Interdisciplinary Approach*. Cambridge University Press.
**Bob BARKER** (la 12an de decembro 1923 - la 26-an de aŭgusto 2023) estis usona televidgastiganto.

Vivo
----

Barker estis naskita en Darrington, Vaŝingtonio kaj kreskis sur la Rezervejo Rosebud situanta en Suda Dakoto. 

Lia patrino estis instruisto kaj post la morto de lia patro, lia familio translokiĝis al Misurio. Li funkciis kiel ĉasaviadisto en la Usona Mararmeo dum Dua Mondmilito.

En 1950 li translokiĝis al Kalifornio, kie li komencis sian karieron kiel prezentisto, diplomiĝis pri ekonomiko kaj elsendis radioprogramon dum 6 jaroj.

En 1956, li gastigis por la unua fojo televidekspozicion nomitan "Truth or Consequences" kaj gvidis la produktadon ĝis 1975.

Li famiĝis pro gastigado de 1972 ĝis 2007 de la televida programo *The Price is Right*. Krome, li aranĝis la konkursojn Fraŭlino Usono kaj Fraŭlino Universo de 1967 ĝis 1987. Barker, kiu estis konata kiel vegetarano kaj aktivulo por bestaj rajtoj, aŭdis en 1988 ke peltmantelo estis inkluzivita kiel parto de la premioj donitaj al la gajnintoj de la beleckonkursoj kaj apelaciis al la administrado de organizaĵo kun peto nuligi tion. Post ricevado de rifuzo, li retiriĝis de la spektaklo.

Li partoprenis kiel aktoro en la televidserialo *Bonanza* kaj partoprenis en rolon kiel si mem en diversaj televidproduktadoj.

Dum sia longa kaj sukcesa kariero Barker gajnis 15 Premiojn Emmy, el kiuj 12 premioj por gastigado.

En 1999 al li estis premiita Lifetime Achievement Emmy.

Krome, la Guinness-libro de rekordoj nomis Barker la plej malavara gastiganto en televidhistorio, distribuinte premiojn en laŭtaksa kvanto de pli ol 200 milionoj USD .

Referencoj
----------

1. ↑   Birthday boy Bob Barker fast facts (December 12, 2019). Alirita August 8, 2020.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bob Barker ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Bob Barker ĉe Akademio de Televidaj Artoj & Sciencoj
* Bob Barker at The Interviews: An Oral History of Television
* The DJ&T Foundation Online Center. Arkivita el la originalo je May 30, 2013.



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 834427
* LCCN: n95019467
* VIAF: 46005869
* ISNI: 0000 0000 3591 8728
 |
Alegorio de la akiro de Rejnlando fare de Prusujo, litografio el la 19a jarcento: dioj simbolantaj Prusujon kaj Rejnlandon omaĝas la brandenburgiajn-prusajn geelektoprincojn Johano Sigismundo kaj Ana de Prusujo, nepino de Vilhelmo de Jülich-Kleve-Berg.
La **Kontrakto de Ksanteno** de la 12a de novembro 1614 prezentis por la heredokonflikto pri Jülich-Kleve daŭranta ekde 1609 inter elektoprinco Johano Sigismundo de Brandenburgio kaj duko Volfgango Vilhelmo de Palatinato-Neuburg provizoran kaj supraĵan solvon.

La heredaĵo estis dispartigata, je kio la elektoprinco de Brandenburgio ricevis Duklandon Kleve, Graflandon Mark kaj Graflandon Ravensberg, dum kiam la duko de Palatinato-Neuburg ricevis Duklandon Jülich kaj Duklandon Berg.

Ĉar en la regionoj koncernataj de la heredkonflikto ekzistis malsamaj konfesiaj apartenecoj, la konflikto estis atentiginta la grandpotencojn en Eŭropo. La kontrakto, intertraktita en Ksanteno povis komence eviti konflikton inter tiuj ĉi je la antaŭvespero de la Tridekjara Milito. Krom tio konnte Brandenburgio-Prusujo povis plifortigi per la teritoria akiraĵo sian pozicion en okcidenta Germanujo.

51.6619756.452687Koordinatoj: 51° 39′ 43″ N, 6° 27′ 10″ O (mapo)
Nikita Ĥruŝĉov (dekstre) kun Richard Nixon (1959)
La **kuireja debato** estas nomo de nekutima debato inter Richard Nixon kaj Nikita Ĥruŝĉov antaŭ ekspozicia kuirejo la 24-an de julio 1959.

Dum vizito de internacia ekspozicio en Moskvo la tiamaj vicprezidanto de Usono Nixon kaj sovetia ministroprezidanto Ĥruŝĉov debatis antaŭ filmantaj televidkameraoj pri avantaĝoj kaj malavantaĝoj de komunismo kaj kapitalismo.

Nixon promesis al Ĥruŝĉov, ke ĉiu lia vorto dirita tie ĉi estos sen cenzuro elsendata en usonaj televidelsendoj. Samtempe Ĥruŝĉov tenis tiel forte, en sia aparta farmaniero, la manon de Nixon, ke tiu ĉi ne povis liberigi sin el la manpremo.

La kuireja debato spegulas la malvarman militon je persona nivelo.

Bibliografio
------------

* Andreas Möller: *Die "Küchendebatte". Nixon und Chruschtschow im Wettstreit der Ideologien.* 2003 (gazeta teksto en "Geschichte lernen" Nr. 94)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sonregistraĵo de la kurieja debato ĉe youtube.com (angle)
* Artikolo ĉe Spiegel.de (germane)
**Péter Pór,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Pór Péter** estis hungara publikigisto, literaturhistoriisto, altlerneja instruisto.

Péter Pór naskiĝis la  24-an de septembro 1940(nun 1940-09-24) en Clermont-Ferrand (Francio)?.

Biografio
---------

La hungaraj gepatroj vivis en Francio dum naskiĝo de Péter Pór, estas fonto, ke li naskiĝis en Parizo. La familio revenis al Hungario en 1947, kie la juna Péter estis edukita. Li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös, poste li laboris en literaturhistoria instituto. En 1979 li disidis, ĉar lia kandidatiĝo estis malpermesita. Unue li faris ĉiuspecajn laborojn en Vieno, poste li instruis en de:Universität Siegen (1979-1983) kaj fr:Université de Lorraine (1983-1985). Li havis publikigistan statuson en Nacia centrejo pri scienca esploro inter 1985 kaj 2005, poste li pensiuliĝis kaj vivis en Mont-Saint-Aignan. Intertempe li doktoriĝis en 1983 en Siegen. Lia hungara edzino naskis 2 gefilojn. Li ricevis hungaran premion en 2010.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Konzervatív reformtörekvések a századforduló irodalmában Justh Zsigmond és Czóbel Minka népiessége* (1971)
* *Epochenstil Plädoyer für einen umstrittenen Begriff* (1982)
* *„Bruchstellen seines immensen Stoffes". Zur Poetik von Rilkes „Neue Gedichte"* (1997)
* *Léted felirata. Válogatott tanulmányok* (2002)
* *Tornyok és tárnák. Tanulmányok a költői teremtés alakzatairól* (2013)
* *Utolsó útitársak. Költők, esztéták* (2022)

Fontoj
------

* intervjuo
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio
* intervjuo kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   WikiData
2. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 834432
* GND: 110222180
* LCCN: n85043752
* VIAF: 22157022
* ISNI: 0000 0001 0778 4125
* SUDOC: 028468554
* BNF: 12029828m
* NLA: 35522833
* BIBSYS: 90407460
* NKC: jn20030602001
 |



* Portalo pri Biografio
Flago de la Eŭropa Unio
Laŭ la komunumaj traktatoj ĉiu eŭropa Komunumo (nome la Eŭropa Komunumo, la Eŭropa Komunumo pri Atomenergio kaj la eksa Eŭropa Komunumo pri Karbo kaj Ŝtalo) havas la internacian personecon, kaj do povas negoci kaj subskribi internaciajn kontraktojn, kiuj ligas ne nur la Komunumojn sed ankaŭ la membroŝtatojn.

Komunuma proceduro por kontraktado
----------------------------------

La kontrakta proceduro de la Komunumoj disvoliĝas laŭ tri ŝtupoj.

Unue, la proceduron povas iniciati nur la Eŭropa Komisiono, kiu prezentas al la Konsilio de Eŭropa Unio proponon por malfermo de negoco. Tiun negocan komencon permesas nur la Konsilio.

Due, negocas la Eŭropa Komisiono ekskluzive, sed kadre de preskriboj adresitaj de la Konsilio al ĝi. Se la Komisiono ne observas la Konsiliajn preskribojn, ĝi povus rekomenci la negocon surbaze de tiuj preskriboj.

Trie kaj fine, povas konkludi la kontrakton nur la Konsilio, kiu estas la sola institucio rajtanta respondumigi la Komunumojn en la internaciaj rilatoj. Post la deviga konsulto de la Eŭropa Parlamento, la Konsilio povas alpreni la kontraktoprojekton prezentitan de la Komisiono. La kontrakton subskribas la Konsilia prezidanto nome de la koncerna Komunumo.

Enigo de la kontrakto en la eŭropunian jurordon
-----------------------------------------------

La artikolo 300 de la traktato pri Eŭropa Komunumo agnokas la devigan efikon de la internaciaj kontraktoj de la Komunumoj: ili *"devigas la Komunumajn instituciojn kaj la membroŝtatojn"*.

Tiuj kontraktoj eniĝas en la eŭropunian jurordon ekde siaj efektiviĝoj, kiuj dependas de la reguloj de la publika internacia juro (plejofte okaze de la interŝanĝo de la ratifaktoj).

Demando koncernas la rangon, kiun havas la internaciaj kontraktoj en la eŭropunia norma hierarkio. La respondo estas, ke tiuj kontraktoj estas samrangaj kiel la origina juro. Tio signifas, ke la internaciaj kontraktoj superas la derivitan juron.

---

Noto: La neefektiviĝinta Eŭropa Konstitucio agnoskas la internacian personecon nur al Eŭropa Unio; la Komunumoj ne plu havus ĝin.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Juro |
**Kaligramo** estas teksto, foje eĉ simpla vorto aŭ frazo, kutime en poezio en kiu oni uzas laŭvole la **bildan aŭ desegnan disponigon** de la literoj, la vortoj, la tipografio aŭ la kaligrafio por klopodi respeguli aŭ helpi iamaniere la signifon de la poemo.

Fama avangarda poeto franca Guillaume Apollinaire estis la plej konata kreinto de kaligramoj, ekmodiginte ilin komence de la 20a jarcento, nome en la epoko inter la du mondaj militoj.

Krome estas multaj ekzemploj de kaligramoj en tre diversaj antikvaj kulturoj, kiel la hinda, la helengreka aŭ la bizanca. Oni ne forgesu la gravecon de la kaligrafio en la islama arto kaj ankaŭ en la poezio.

La hispana literaturo povas kalkuli inter siaj verkistoj kelkajn aŭtorojn de kaligramoj, inter aliaj, la meksikia Juan José Tablada, la kuba Guillermo Cabrera Infante aŭ la katalunaj Joan Salvat-Papasseit kaj Joan Brossa. Tamen la plej influa aŭtoro de kaligramoj estis Guillermo de Torre ankaŭ teoriisto kaj kritikisto de la avangardaj verkistoj kaj unu el la plej viglaj avangardaj agantoj en la epoko antaŭa de la intercivitana milito. Pro tio oni povus diri, ke la vivo de kaligramo pli-malpli estas ligata al la viglo de la avangardaj epokoj, inter la du mondaj militoj en Eŭropo, antaŭ 1939 en Hispanio.

* Kategorio Kaligramo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kiel **kontratenoro** (el la Latina: *contratenor*; ankaŭ: **aldo**) oni nomas kantiston, kiu kantas en alda aŭ eĉ soprana-registro helpe de kapvoĉa resp. falsetotekniko plifortigata per brustresonanco.

Ekzistas provoj diferencigi inter kontratenoro kaj kontralto (ekz. laŭ la uzataj partoj de brusta kaj kapa resonancoj), sed la kantistoj havas tian altan individuecon, ke tia diferencigo ŝajnas dubinda. La nomo "kontralto" pli rilatas al la registro, la esprimo „kontratenoro" al la uzata tekniko.

En la Angla kantotradicio kontratenoroj estas pli oftaj ol en kontinenta Eŭropo. Do estis Brito, nome Alfred Deller, kiu mondvaste rekonatigis tiun kantoteknikon ekde la 1940-aj jaroj. Per la ensembla kantado de la King's Singers inkluziva du kontratenorojn tiaj voĉoj ĝenerale iĝis popularaj.

Kontratenoroj estas enmetataj en la malnova muziko speciale en la kadro de la historiema koncertado kiel interpretoj de ĉirilataj partioj – ankaŭ de tiuj, kiujn iam postulis kastritojn.

Post kiam en la 19-a jarcento tiu voĉfako tute ne plu ekzistis (anstataŭe nur la eventuala falseto kiel komika efiko), kontratenoroj nun en la nuntempa klasika muziko rolas en la opero refoje en la ensemblo aŭ kiel solistoj. Ekzemploj el la 20-a jarcento estas *A Midsummer Night's Dream* (Oberon) de Benjamin Britten kaj *Lear* (Edgar) de Aribert Reimann.

Variaĵo de la kontratenoro estas la **Haute-Contre** postulata en Franca barokmuziko, kiu tamen estus nur specialspeco de ege alta Tenor.

* Kategorio Kontratenoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sándor Hevesi** [ŝAndor heveŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Hevesi Sándor** estis hungara arkitekto.

Sándor Hevesi naskiĝis la  23-an de julio 1902(nun 1902-07-23) en Eger, li mortis la 11-an de aprilo 1985 en Eger.

Biografio
---------

Sándor Hevesi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1920, poste li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Universitato palatino József en 1926. Post la diplomo li laboris 2 jarojn en ateliero de Gyula Wälder (arkitekto), pli poste li havis arkitekturan postenon en municipo de Eger. En 1929 li estis levita ĉefarkitekto, en 1940 nomita "eterna ĉefarkitekto". Li kreis planojn pri signifaj novaj konstruaĵoj en la urbo, ankaŭ sakralajn domojn en diocezo de Eger. Depost la 2-a mondmilito li gvidis la urban rekonstruadon, poste li okupiĝis ankaŭ pri historiaj monumentoj. Ekde 1950 li laboris en la urba ŝtata entrepreno. Li amatore filmis la faritajn domojn, tio estas jam nuntempe urba trezoro. Lia edzino naskis 2 filinojn.

Elektitaj planoj
----------------

* Preĝejo Patrono de Hungaroj (Tiszacsege)
* loĝkvartalo en Eger ĉe strato Hadnagy
* restaŭrado de Preĝejo de Senmakula Koncipiĝo (Eger)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun video
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2021-11-27 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 832741
 |


* Portalo pri Biografio
Kroso
La iama sendependa lando Biafro kun situo de la Kroso
**Kroso** aŭ **Kros-Rivero** (angle : *Cross river*) estas la precipa rivero en sudorienta Niĝerio. Ĝi donis sian nomon al subŝtato Kroso. La rivero naskiĝas en Kameruno.

Priskribo
---------

Kvankam nelonga laŭ afrikaj normoj, nur 289 kilometrojn, sia akvokolekta areo havas altan precipitaĵon kaj ĝi estiĝas tre larĝa. Dum siaj lastaj 80 km al la maro ĝi fluas tra marĉa pluvarbaro kun multnombraj riveretoj kaj konstituas riverdelton apud sia kunfluo kun Kalabaro-rivero , ĉirkaŭ 20 km larĝa kaj 50 km longa inter la urboj de Orono je la okcidenta riverbordo kaj de Kalabaro je la orienta riverbordo, pli ol 30 km ekde la maro. La riverdelto elfluas en larĝan estuaron kiun ĝi samhavas kun kelkaj pli malgrandaj riveroj. Ĉe sia elfluejo en la Atlantika Oceano la estuaro larĝas 24 km. La orienta flanko de la estuaro troviĝas en la najbara lando, Kameruno.

La Krosa subŝtato estas ligita al sia fratina subŝtato Akva-ibomo (angle : *Akwa Ibom*). La distanco inter la urboj Orono kaj Kalabaro estas 21 km boate kaj ĉirkaŭ 200 km voje. La loĝantaro de la pli malalta Kroso tradicie uzas akvan transporton kaj Kalabaro longdaŭre havis gravan marhavenon, situanta je la samnoma Kalabaro-Rivero ĉirkaŭ 10 km ekde ĝia kunfluo kun Kros-Rivero kaj ĉirkaŭ 55 km ekde la maro. Unu ponto super la Kroso situas sur aŭtovojo de Ikomo-Kalabaro kaj estas signita kiel grava realigo de la Registaro de Yakubu Gowon, la tria ŝtatprezidanto de Niĝerio, kiam ĝi estas finpretigita en 1975.

Kroso konstituas limon inter du ekoregionoj apartenante al biomo de la tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj : la kros-niĝeraj transiraj arbaroj kiuj troviĝas okcidente de la rivero, inter Kroso kaj Niĝero kaj la marbordaj arbaroj de Kroso-Sanago-Bioko, kiuj troviĝas al oriente inter Kroso kaj Sanago, tiu ĉi estanta rivero de Kameruno.

Flaŭro kaj faŭno
----------------

* Krosrivera gorilo

Vidu ankaŭ
----------

* Krosrivera Ŝtato

Referencoj
----------

1. ↑  angle Maritime Organisation of West and Central Africa, Nigeria Arkivigite je 2010-05-05 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kroso (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Afriko |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |

* angle Ekoregiono AT0106 : Kros-Niĝeraj transiraj arbaroj (WWF)
* angle Ekoregiono AT0107 : Marbordaj arbaroj de Kroso-Sanago-Bioko (WWF)
**Kukujevci,** serbe **Кукујевци** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Ŝid.

Loko de la municipo en Serbio

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 33  km²
* Koordinatoj: 45°04′08″N 19°20'16″E
* Supermara alteco: 93 m
* Loĝantaro: 2252 en 2002
* Poŝtkodo: 22224
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: ŠI

Geografio
---------

Kukujevci situas apud aŭtovojo Zagrebo-Beogrado.

Historio
--------

La plej frue romianoj vivis tie. Post la mezepoko la loko longe apartenis al Osmana Imperio. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. Antaŭ disfalo de Jugoslavio plejperte kroatoj vivis en la vilaĝo. En 2002 loĝis en Kukujevci 2106 serboj (93,5 %), 72 kroatoj (3 %), 11 jugoslavianoj, 5 slovakoj, 2 hungaroj kaj aliaj.

Vidindaĵoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* Mapo pri Kukujevci

* Kategorio Kukujevci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ödön Kovács** [odon kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Ödön** estis hungara kalvinana teologo, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *székelykeresztúri* [sEkejkerestUri], lia frato estis Albert Kovács (teologo).

Ödön Kovács naskiĝis la 4-an de februaro 1844 en Mezőbánd (Transilvanio, Habsburga Imperio, nuntempa Band (Mureș) en Rumanio), li mortis la 16-an de majo 1895 en Nagyenyed (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Aiud en Rumanio).

Biografio
---------

Ödön Kovács maturiĝis en gimnazio en Marosvásárhely, poste li studis juron kaj teologion en la sama urbo, pli poste nur teologion en Nagyenyed. En la studjaro 1865 li instruis en kolegio, poste li studis en Utrecht (1866–1868) kaj Leiden (1868–1869), kie li doktoriĝis en 1869. Hejmenveninta li ĝismorte instruis en la kalvinana teologia akademio. En 1881 li partoprenis en la kalvinana sinodo en Debrecen. Li multe kontribuis en religiaj eldonaĵoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Theol. mozgalmak Hollandban* (1867)
* *Het protestantisme in Hongarije gedurende de laatste twintig Jaren* (disertaĵo, 1869, 1875)
* *A theologia helyzete az egyetemen* (1871)
* *A vallásbölcsészet kézikönyve* (2 volumoj, 1877-1878)
* *A keresztyén egyház a IV. V. VI. századokban* (tradukaĵo, 1880)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2020-10-27 per la retarkivo Wayback Machine
* germanlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 680643
* GND: 1018224017
* VIAF: 220717454
 |
|  |
| --- |
| KRUCIFIKSO DE LONDONO DE ANTONELLO EL MESINO |
| Krucifikso de Antonello el Mesino (Londono). |
| artisto = **Antonello el Mesino** |
| arto = **pentraĵo** |
| tekniko = **oleo-pentraĵo sur tilia tabulo** |
| dato = **1475** |
| alto = **41,9** |
| lardo = **25,4** |
| nacio = **Italio** |
| konservita = **Nacia Galerio de Londono** |
| Krucifikso de Antonello el Mesino (Antverepeno). |

La **Krucifikso** estas oleo-pentraĵo sur tilia ligna tabulo en dimensioj de 41,9x25,4 cm, de Antonello el Mesino, datita je 1475 ka konservata en la Nacia Galerio de Londono.

Priskribo kaj stilo
-------------------

La verko estas subskribita kaj datita *1475 / Antonellus Messaneus / me pinxit* (Antonello el Mesino min pentris) sur la kartuŝo kiu troviĝas sur la ŝajna malsupera ligna kornico. La trankvila komponaĵo estas konstruita en ora proporcio kaj montras *Kriston en kruco* sur la fono de fora pejzaĝo konstruita laŭ punkto-fuĝo mallevita, dum sube troviĝas du dolorantoj, Maria kaj Sankta Johano la Evangeliisto, kiuj silente kontemplas la scenon. Plifore videblas la Tri Mariaj.

La ikonografia tipo reiras al flandraj ekzemploj, ankaŭ en la traktado de la pejzaĝo, kiu milde lontane malintensiĝas en la lazurecaj koloroj de la montetoj ĉirkaŭataj de malklareco. La markaj linioj de la lagaj akvoj distancigas la figuron de Kristo, kies okuloj fiksas la rigardon sur la cirklo formita de la Virgulino kaj de la apostolo johano.

En la sama jaro Antonello pentris la version de krucifikso, la Krucifikso de Anteverpeno, dimensie pligrandan, kie tamen plievidentas la adheron al la norda modelo, kun personoj pli aktivaj en la sceno kaj kun uzo de la detaloj pli akurataj kaj, iamaniere, pli distrintaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Pentrarto
* Mesino
* Krucumo
* Krucumita Kristo en arto
* Krucifikso

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Krucifikso de Antonello el Mesina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Priskribilo en la oficiala reto de la Muzeo
**Ödön Horváth** [odon horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horváth Ödön** estis hungara juĝisto, altlerneja instruisto.

Ödön Horváth naskiĝis la 19-an de marto 1862 en Huszt (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Ĥust en Ukrainio), li mortis la 20-an de novembro 1919 (laŭ alia informo la mortotago estas la 21-a) en Budapeŝto (Hungara reĝlando).

Biografio
---------

Ödön Horváth maturiĝis en luterana liceo en Máramarossziget en 1879, poste li akiris juran diplomon en Luterana Jura Akademio (Eperjes) en 1883. Liaj plej gravaj instruistoj estis Albert Berzeviczy kaj András Vandrák. En la sekva jaro li doktoriĝis en Universitato Ferenc József (Kolozsvár). Inter 1883-1902 li instruis en la menciita akademio, inter 1895–1919 en la menciita universitato jam en instrua rango privata profesoro. En 1886 li estis dekano en la akademio, post 3 jaroj li akiris advokatan diplomon en Budapeŝto. Inter 1903–1916 li estis ankaŭ juĝisto en Budapeŝto, poste li emeritiĝis. Li havis edzinon.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az eperjesi ág. ev. coll. jogakadémia múltja és jelene rövid vonásokban* (1886)
* *A vallás mint a politikai jogok gyakorlásának alapfeltétele* (monografio, 1894)
* *A Vezúvon* (vojaĝpriskribo, 1898; germane: 1902)
* *Dunajecz* (romano, 1899)
* *Jogakadémiák és jogi vizsgálatok* (1903)
* *A gabonabehozatali jegyek meghonosításáról* (1915)
* *Bredeczky Sámuel élete* [monografio, 1924, 1925)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2020-10-27 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 24-a punkto)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 700501
* LCCN: nb2013005694
* ISNI: 0000 0000 7949 3338
 |
La **Kontraŭgambito Falkbeer** estas la plej efika maniero batali kontraŭ la Reĝa gambito (ECO C31-C32). Ĝi estas variaĵo de la malakceptita reĝa gambito, sed la strategiaj aliroj estas tute malsamaj, do ĝi meritas apartan artikolon.

Unue la strategiaj celoj de reĝa gambito estas tute malhelpitaj de la jenaj faktoj: nek la kolono f estas malfermita, nek forta movebla centro estas formita. Krome post movo 3... e4, la evoluo de blanko fariĝas tre malfacila: ĝiaj pecoj malrapide aperas kaj malhelpas. Tamen kaj kun ĝusta ludado -kiun blanko devas scii se ĝi intencas ludi la Reĝan gambiton- blanko povas superi la problemojn kaj atingi ekvilibran pozicion.

Ĉefa linio
----------

**1.e4 e5**
**2.f4 d5**
1.e4 e5 2.f4 d5 **3.exd5** ĉefa linio
1.e4 e5 2.f4 d5 3.exd5 **e4**
1.e4 e5 2.f4 d5 3.exd5 e4 4.Ĉc3
1.e4 e5 2.f4 d5 3.exd5 e4 4.Kb5+
1.e4 e5 2.f4 d5 3.exd5 e4 4.d3
1.e4 e5 2.f4 d5 3.exd5 e4 4.d3 Ĉf6 5.Ĉc3 Kb4 6.Kd2 e3
1.e4 e5 2.f4 d5 3.exd5 e4 4.d3 Ĉf6 5.dxe4
1.e4 e5 2.f4 d5 3.exd5 e4 4.d3 Ĉf6 5.dxe4 Ĉxe4 6.Ĉf3 Kc5 7.De2 Kf2+ 8.Rd1 Dxd5+ 9.Ĉfd2
1.e4 e5 2.f4 d5 3.exd5 e4 4.d3 Ĉf6 5.dxe4 Ĉxe4 6.Ĉf3 Kc5 7.De2 Kf5
1.e4 e5 2.f4 d5 3.exd5 e4 4.d3 Ĉf6 5.dxe4 Ĉxe4 6.Ĉf3 Kc5 7.De2 Kf5 8.g4 0-0
1.e4 e5 2.f4 d5 3.exd5 e4 4.d3 Ĉf6 5.dxe4 Ĉxe4 6.De2
1.e4 e5 2.f4 d5 3.exd5 e4 4.d3 Ĉf6 5.dxe4 Ĉxe4 6.De2 Dxd5 7.Ĉd2 f5 8.g4
1.e4 e5 2.f4 d5 3.exd5 e4 4.d3 Ĉf6 5.Ĉd2
1.e4 e5 2.f4 d5 3.exd5 e4 4.d3 Ĉf6 5.De2
1.e4 e5 2.f4 d5 3.exd5 c6
1.e4 e5 2.f4 d5 3.Ĉc3

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de ŝakaj malfermoj
* Malfermita malfermo
* Fermita malfermo
* Duonfermita malfermo
* Duonmalfermita malfermo
* Neregula malfermo
* Flanka malfermo
**Aglomeraĵo de Obninsk** estas urba metropola regiono norde de Kaluga provinco. Ĝi konsistas el kelkaj urboj proksimaj unu al la alia kaj enhavas pli ol 200 mil loĝantojn. Centro de la aglomeraĵo estas Obninsk.

Urboj de la aglomeraĵo:

| Nomo de urbo | Jaro de fondo | Areo (hektaroj, en 2009) | Loĝantaro (loĝantoj, en 2010) |
| --- | --- | --- | --- |
| Obninsk | 1946 | 4297 | 105595 |
| Malojaroslavec | 1402 | 1808 | 30638 |
| Balabanovo | 1584 | 1446 | 23533 |
| Ĵukov | 1656 | 2000 | 12637 |
| Borovsk | 1358 | 1044 | 11684 |
| Jermolino | 2008 | 724 | 10179 |
| Belousovo | 2004 | 227 | 8827 |
| Entute |  | 11546 | 203093 |

Borovsk, Malojaroslavec, Ĵukov, Balabanovo estas antikvaj setlejoj ekzistantaj ekde la mezepoko.

Obninsk estas moderna scienca urbo kaj urbo de la unua nuklea centralo en la mondo.

Jermolino kaj Belousovo estas malgrandaj novaj urboj (akceptis urban statuson en la 21-a jarcento).

Ĵukov, Borovsk kaj Malojaroslavec estas centroj de administraj distriktoj; Obninsk estas aparta urbo de Kaluga provinco.
**Kula** (serbe *Кула*, hungare *Kúla*, germane *Wolfsburg*) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto *Okcidenta* Baĉka. Ankoraŭ 6 vilaĝoj apartenas al la municipo.

Kula situas en la mapo en la verda municipo
Ortodoksa preĝejo de Kula
Katolika preĝejo de Kula

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 19 300[*kiam?*]
* Poŝtkodo: 25230
* Telefonprefikso: +381 25

Situo
-----

Kula situas sur ebenaĵo, laŭ ambaŭ bordoj de kanalo Danubo-Tiso-Danubo, laŭ ĉefvojo Senta-Bečej.

Historio
--------

La komunumo estis fondita de turkoj, kiuj okupis la regionon en la 16-a jarcento. Ili konstruis burgon, kiu signifas turke *kula*. Iom poste serboj setlis apude. La kristana armeo venkis la turkojn en 1686, la regiono iĝis limgarda zono apartenanta al la Habsburga Imperio. Tiutempe alvenis ankaŭ hungaroj, germanoj, slovakoj kaj aliaj. Fine de la 18-a j.c. la kanalo ekfunkciis, sekve la marĉoj malaperis. post jarcento la fervojo atingis la urbon. En 1910 loĝis 9125 da homoj (3679 hungaroj, 2510 serboj, 2425 germanoj, 456 ukrainanoj). Ĝis 1920 la loko apartenis al Bács-Bodrog, kie estis distriktejo. En 1918 taĉmentoj de SHS (=Serba-Kroata-Slovena Reĝlando) okupis la urbon kaj kun okupitaj regionoj de Pécs, Baja kaj aliaj ili proklamis respublikon. Ekde 1920 ĝi apartenis al SHS, ekde 1929 kiel Jugoslavio. Inter 1941-1944 la hungara armeo okupis la urbon. En 1942 la serbaj partizanoj suferigis la loĝantaron. Responde la hungara armeo faris regionan razion, kie murdis serbojn. La ĉefaj raziantoj estis tuj enkarcerigitaj. La serbaj partizanoj venĝis tion kaj en 1944 ili murdis 500 da hungaroj kaj germanoj.

En 2002 loĝis 19 304 da homoj (9623 serboj, 2738 hungaroj, 1125 ukrainanoj, 725 rutenoj, 322 kroatoj).

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵoj estas preĝejoj ortodoksa kaj katolika omaĝe al martiro Sankta Georgo.

Famuloj
-------

En Kula naskiĝis hungara pentristo Károly Jakobey.