recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Mapo de antikva Ĥalkidiko, montranta duoninsulon Pallene kaj Potidea en ties istmo.
**Potidea** aŭ **Potideo**; greke *Ποτίδαια*, *Potidaia*) estis kolonio fondita de korintanoj ĉirkaŭ 600 a.K. en la plej mallarĝa punkto de la duoninsulo Pallene, nome la plej okcidenta el la tri duoninsuloj de la suda pinto de Ĥalkidiko en norda Grekio.

Sieĝita de persoj en 479 a.K. la urbo estis savita de la plej antikve registrita cunamo en historio. Herodoto rakontas kiel la persaj atakantoj kiuj klopodis profiti malkutiman retiriĝon de akvo estis subite surprizitaj de "granda inundo-tajdo, pli alta, kiel lokanoj diris, ol ajna el multaj kiuj okazis antaŭe". En 2012 esploristoj el la Universitato de Aachen anoncis ke ili estis malkovrintaj pruvaron kiuj subtenas la rakonton de Herodoto kaj ke tiu areo estu inkludita inter grekaj regionoj kie povas okazi cunamoj.

Referencoj
----------

1. ↑  POTEIDAIA (Nea Poteidaia) Chalkidike, Greece, en The Princeton Encyclopedia of Classical Sites.
2. ↑  Smid, T. C.: "'Tsunamis' in Greek Literature", *Greece & Rome*, 2nd Ser. Vol. 17, No. 1 (Aprilo 1970), pp. 100-104 (102f.)
3. ↑  Herodoto, *The Histories*, 8.129
4. ↑  "Persian invaders of Greece 'did perish in tsunami'", *BBC News*, 22a de Aprilo 2012. Kontrolita 22a de Aprilo 2012.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Potidea en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* The Columbia Electronic Encyclopedia, 6a eld. 2012, Columbia University Press
* Greek Coinage of Potidaea

40° 12′ N 23° 20′ O﻿ / ﻿40.200 °N, 23.333 °O﻿ / 40.200; 23.333 (mapo)
**Garoua** estas metropolo en Kameruno. La urbo estas administra centro de la provinco nord-okcidenta (france *Nord-Ouest*, angle *Northwest*). La historia loknomo estas "Tikar".

Bazarado en Garoua

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 9° 18′ N, 13° 24′ O (mapo)9.313.4
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 573.685 en 2010
* Supermara alteco: 817 m
* Horzono: UTC + 1

Geografio
---------

Garoua situas en valo de rivero en norda parto de la lando.

Historio
--------

Garoua estis fondita en la 19-a jarcento, kiel fortikaĵo. En la 1870-aj jaroj koloniado de la germanoj okazis, dume estis ankaŭ komerca intereso de britoj. En 1902 stacidomo kaj aliaj militaj instalaĵoj estis kompletigitaj. Post la 1-a mondmilito ĉesis la germana esto.

Ekonomio
--------

Garoua estas grava komerca kaj agrikultura centroj. Oni okupiĝas precipe pri teksaĵoj.

Trafiko
-------

Garoua havas flughavenon kaj landovojojn al 4 direktoj.

Klimato
-------

En Garoua tropika klimato regas. La averaĝa temperaturo en Garoua estas 25 °C, kiu varias inter 19-41 °C. Jare pluvas po 99 mm. Inter majo-septembro pluvas, en la ceteraj monatoj tute ne aŭ apenaŭ pluvas.

Vidindaĵoj
----------

* en la proksimeco Naciaj parkoj funkcias

Famuloj
-------

* en la urbo naskiĝis Ahmadou Ahidjo

Fontoj
------

* Franca, germana kaj pola Vikipedioj

* Kategorio Garoua en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la Peloponezo vidita el la kosmo, kun la Istmo de Korinto supre dekstre
La **Istmo de Korinto** estas mallarĝa strio da grundo, kiu ligas la preskaŭinsulon Peloponezo kun la kontinenta parto de Grekio. Okcidente de tiu istmo troviĝas la Golfo de Korinto, kaj proksime de ĝi la urbo Korinto, laŭ kiu nomiĝas kaj la istmo kaj la golfo.

Ŝipoj dum la antikva epoko pasis la rokan istmon per tio, ke oni trenis ilin sur sledoj de unu marbordo al la alia. Jam dum la 7-a jarcento antaŭ Kristo la antikvaj grekoj provis konstrui kanalon, por faciligi tiun vojon, sed fine ĉesis la projekton sensukcese. Same rezignis la armeo de la Romia Imperio post pluraj provoj. Ekde la 19-a jarcento, ekzakte ekde la jaro 1893, finfine ekzistas tia kanalo, kiu tranĉas la istmon, kaj la ŝipa paso nun tute facilas (legu Korinta kanalo).

Vidu ankaŭ
----------

* Istmaj Ludoj

* Kategorio Istmo de Korinto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 205840
* GND: 4096929-0
* LCCN: sh92003490
* VIAF: 315942892
* BNF: 125132076
 |
la (supozebla) bankuvo de *Nestoro*, antikva reĝo de Piloso
**Piloso** (greke Πύλος, latinliterigite ofte *Pylos*) estas la nomo de du lokoj en la pejzaĝo Mesenio ĉe la sudokcidenta marbordo de la preskaŭinsulo Peloponezo en Grekio. En la pli malnova el la du lokoj troviĝas la restaĵoj de granda palaco el la mikena epoko. La dua loko famiĝis dum la klasika epoko de Antikva Grekio  pro la tiea venko de la armeo de la urbo Ateno super tiu de la konkuranta urbo Sparto dum la *Peloponeza Milito*. Krom la nomo *Πύλος*, greke por "pordego", la du lokoj ne havas komunaĵojn.

La antikva urbo el la mikenea epoko, kiu elfosiĝis fare de germanaj arkeologoj dum la jaro 1952, situas proksime de la hodiaŭa loĝloko *Ano Englianos* 9 kilometrojn de la golfeto de *Navarino*. La arkeologioj ĉi tie malkovris la ne defendocele fortigitan palacon de reĝo el la mikenea epoko. Ili donis al la ampleksaj palacaj ruinoj la nomon "palaco de Nestoro", laŭ la samnoma reganto super la legenda regno Piloso, kiun mencias la poeto Homero en sia eposo Iliado. Ĉu la ruinoj apud *Ano Englianos* estas la "Piloso" de Homero, ne sendube klaras: La germanaj arkeologoj klare pruvis, ke la loko havis la antikvan nomon "Pulos" kaj estis la ĉefurbo de granda regno, kiu kovris la tutan Mesenion, sed la topografiaj informoj de Homero en la verkoj Iliado kaj Odiseado pri la palaco de Nestoro pli korespondus al pli eta palaco proksime de la hodiaŭa laoĝloko *Kakovatos* en la pejzaĝo Trifilio tuj norde de Mesenio. Ĉiukaze la antikva regiona ĉefurbo ĉe la hodiaŭa *Ano Englianos* detruiĝis komence de la 12-a jarcento antaŭ Kristo kaj ne daŭre pluloĝiĝis. Post la 8-a jarcento homoj tute forlasis la lokon kaj ĝi forgesiĝis.

La loko el la klasika epoko de la Antikva Grekio situis en la roka antaŭmontaro ĉe la norda marbordo de la *Golfeto de Navarino*. La loko havas elstaran rolon en la kronikoj pri la *Peloponesa Milito* inter la armeo de la urbo Ateno kaj tiu de la konkuranta urbo Sparto dum la *Peloponeza Milito*. La atena armeo okupis la lokon kaj malliberigis spartan soldataron sur la apuda insulo *Sfakteria*. La malliberulojn oni transportis al Ateno. La zorgo de la spartanoj pri la malliberigitoj estis esenca kialo, subskribi la pacon de *Nikias* dum la jaro 421 antaŭ Kristo. Ĝis la jaro 409 antaŭ Kristo la atena armeo en Piloso havis garnizonon.

* Kategorio Piloso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 205835
* GND: 4103392-9
* LCCN: n88092554
* VIAF: 137309960
* SUDOC: 029454468
* BNF: 12107840r
 |
**Aba** estas industria kaj komerca urbo, episkopa rezidejo de anglikanoj, eĉ milionurbo en Niĝerio.

Strato en Aba
Mormonoj en Aba

Bazaj informoj
--------------

* 05° 07′ 01″ N 07° 22′ 01″ O﻿ / ﻿5.11694 °N, 7.36694 °O﻿ / 5.11694; 7.36694 (mapo)
* Areo: km²
* Supermara alteco: 159 m
* Loĝantaro: 1.736.361 en 2012
* Horzono: UTC +1
* Telefonkodo: 082

Geografio
---------

Aba situas en suda parto de Niĝerio laŭ rivero same tiel nomata Aba. Port Harcourt troviĝas je 50, Lagoso je 450 km.

Historio
--------

La britoj fondis tie kampurbon en la 19-a jarcento. En 1901 ankaŭ armea bazo kun poŝto formiĝis. Ekde 1915 trajno trafikas al Port Harcourt. En 1929 la virinoj faris ribelon. En 1967 dum la interna milito Aba iĝis provizora ĉefurbo. Fine de la 20-a jarcento en la proksimeco oni trovis nafton kaj gason.

Industrio
---------

En Aba oni produktas aŭ prilaboras cementon, teksaĵon, plaston, ŝuon kaj nutraĵojn.

Klimato
-------

Aba havas tropikan klimaton. La averaĝa temperaturo estas 23-26 °C. Jare pluvas 2398 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La pluvo kulminas en septembro, en decembro malkulminas.

Vidindaĵoj
----------

* anglikana katedralo omaĝe al Sankta Mikaelo el la 1920-aj jaroj
* romkatolika katedralo omaĝe al Sankta Johano
* moskeo nomata Hospitalo-Vojo

Fontoj
------

* 
*
**Tibor Kovács** [kovAĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kovács Tibor** estas hungara kemiisto, politikisto.

Tibor Kovács (politikisto) naskiĝis la 8-an de septembro 1952 en Sörekút (ekstera parto de Nyírtelek).

Biografio
---------

Tibor Kovács (politikisto) frekventis bazlernejon en Nyíregyháza, poste li maturiĝis en mezlernejo de Kazincbarcika, pli poste li akiris kemian diplomon en en:Petroleum-Gas University of Ploiești de Ploiești en 1977, fine plian diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Jam post la unua diplomo li eklaboris en olea centro de Leninváros ĝis 1994, poste li estis parlamentano. Li aliĝis al Hungara Socialista Laborista Partio en 1979, post jardeko en la Hungara Socialista Partio, ĝuste tiam fondita. Li politikadis komence loke, poste tutlande. Lia edzino naskis du filinojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio legebla pli malsupre
* datenoj kun foto Arkivigite je 2023-06-02 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 824022
 |



* Portalo pri Biografio
Koordinatoj: 00° 21′ 37″ S 42° 32′ 55″ O﻿ / ﻿0.36028 °S, 42.54861 °O﻿ / -0.36028; 42.54861 (mapo)

**Kismajo** aŭ **Kismaayo** (en somala Kismaayo, en araba كيسمايو, translitere Kīsmāyū) estas havena urbo en la regiono Jubbada Hoose de Somalio kaj la tria plej granda urbo de lalando (post Mogadiŝo kaj Hargejso. Ĝi situas tre sude je 528 km sudokcidente de Mogadiŝo, ĉe la buŝenfluo de la rivero Juba, kie ĝi enfluas en la Hinda Oceano kaj proksime de la landlimo kun Kenjo (je ĉirkaŭ 150 km). En 2008 la populacio estis kalkulita ĉirkaŭ 70,000.  Tamen en 1993, la populacio estis ĉirkaŭkalkulita je 170,000,. En 2002 estis 201,000. Malfacilo kalkuli pli precize la loĝantaron dependas de la nomadismo de granda parto de la populacio kaj de la ege ŝanĝanta situacio dum la Enlanda Somalia Milito.

Historio
--------

La urbo kaj la ĉirkaŭa regiono estis regita de zanzibaraj sultanoj en 1835. El 1875 al 1876, Kismajo estis okupita de Otomana Egiptio sub Isma'il Paŝa. Estis parto de Jubalando, kiu apartenis al la Brita Imperio, el julio de 1895, kiel parto de la *East Africa Company*. Julie de 1924 ĝi estis transdonita al Italio kiel parto de la kolonio de Jubalando (*Oltre Giuba*). En 1926, la areo estis enmetita en la kolonio de Italia Somalio, kaj iĝis ĉefurbo de la Juba provinco.

Dum la Somalia Enlanda Milito post la falo de Siad Barre Kismajo estis centro de multaj operacoj. En 1993 la Generalo Hersi Morgan sukcesis preni la povon spite la klopodojn de la internaciaj armeoj kiuj intervenis en la regiono. En 1998 li deklaris la sendependon de la regiono kiel Juba.

Tamen dum la unuaj jaroj de la 21a jarcento la luktoj ĉirkaŭ la urbo daŭris kaj en septembro de 2006 la urbon konkeris la Islamaj Kortumoj. Kiam armeo de Etiopio eniris en la landon por helpi la Federan Registaron, la IK forlasis Mogadiŝon kaj enfortigis en Kismajo, sed la etiopia armeo sekvis ĝis Kismajo kaj la IK forfuĝis al Kenjo, dum la urbon prenis la Transira Federa Registaro. Tamen poste la IK revenis al la regiono. Dum tiom da konfliktoj ne nur oni detruis gravajn lokojn de la urbo kaj la ekonomion de la regiono, sed ankaŭ okazis grandaj translokigojn de loĝantaro.

Klimato
-------

En Kismajo la temperaturo varias inter 23 kaj 32 'C. Jare pluvas po 230 mm. Mezurebla pluvo pluvas inter majo-junio pro la fora musono.

Referencoj
----------

1. ↑   Kismayu Travel Guide. Arkivita el la originalo je 2007-09-30. Alirita 2009-01-25.
2. ↑   Informations of Kismayu. Arkivita el la originalo je 2007-10-01. Alirita 2007-10-01.
3. ↑  N.Y. Times, U.S. Tells Clan's Forces to Leave Somali Port, February 24, 1993
4. ↑  Enyclopedia.com
5. ↑  Jubaland Facts

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kismaja retejo
* Kismaja Universitato Arkivigite je 2008-12-29 per la retarkivo Wayback Machine
* 1992 Mapo de Kismajo
* Mapo de Kismaja Distrikto[*rompita ligilo*]
**Suleja** estas grandurbo en Niĝera Ŝtato de Niĝerio. La historia loknomo estis **Abuja**, kiu ne estas identa kun la nuna ĉefurbo Abuĝo. Suleja estas administra centro de Suleja Emirlando.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 09° 11′ N 07° 11′ O﻿ / ﻿9.183 °N, 7.183 °O﻿ / 9.183; 7.183 (mapo)Koordinatoj: 09° 11′ N 07° 11′ O﻿ / ﻿9.183 °N, 7.183 °O﻿ / 9.183; 7.183 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 152.266 en 2012
* Supermara alteco: 430 m
* Horzono: UTC +1
* Poŝtkodo: 910...

Geografio
---------

Suleja situas sur malebenaĵo laŭ rivero en la meza sekcio de la lando.

Historio
--------

La tiama Abuja estis establita en la frua 19-a jarcento fare de la lasta haŭsa emiro. En 1902 la britoj okupis la urbon. Post jardekoj minado de stano komenciĝis en la apudaĵo. En 2011 en Suleja pluraj bombatakoj okazis, mortis 25 homoj.

Ekonomio
--------

En Suleja oni longe produktas ceramikaĵojn. Estas menciinda ankaŭ la teksaĵoj tinkturitaj per indigo. La loka komercado konsistas precipe el agrikulturaj produktoj.

Klimato
-------

Suleja havas tropikan klimaton. La averaĝa temperaturo estas 23-27 °C. La varmo en marto kulminas kaj en aŭgusto malkulminas. Jare pluvas 1208 mm. Inter majo-oktobro pli ofte pluvas.

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* 
* 
* Arkivigite je 2009-10-07 per la retarkivo Wayback Machine
*
**Centurion** estas grandurbo en provinco Gauteng, Sud-Afriko, situanta inter Pretorio kaj Johannesburg. La urbo havis la nomojn pli frue kiel Lyttelton, poste Verwoerdburg, nomita laŭ Hendrik Verwoerd, *arkitekto de la apartismo*. La neŭtrala nomo Centurion havas neniun signifon, kaj estis supozeble elektitaj fare de loĝantoj en 1995.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 239 km²
* Loĝantaro: 335.905 (en 2012)
* Supermara alteco: 1455 m
* Horzono: UTC +2 h
* Poŝtkodo: 0157

Geografio
---------

Centurion (Sud-Afriko) situas sur altebenaĵo laŭ rivero Hennops en la norda parto de la lando. **Pretorio** troviĝas 20, Johanesburgo kaj Benoni po 37, Durbano 523, Port Elizabeth 934, Kaburbo 1297 km.

Historio
--------

Centurion (Sud-Afriko) estis loĝata jam en la 13-a jarcento, kiam nigraj afrikanoj ekloĝis en tiu areo. Ili kultivis terojn, paŝtigis brutaron kaj elfandis feron. En 1841 eŭropanoj fondis tie bienon. Okazis batalo inter britoj kaj buroj en 1881, poste en 1901 la britoj establis en la proksimeco deportejon por virinoj kaj infanoj, el kiuj multe da buroj mortis. Oni koncedis al Centurion statuson en 1962 kiel Lyttelton. Ĝi estis formita per kombinado de la areoj de Doornkloof, Irene kaj Lyttelton. En 2000 oni forprenis la municipan statuson de la urbo.

Klimato
-------

Centurion (Sud-Afriko) havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias en somero inter 20-30 °C. Tio falas ĝis 5 °C en vintro. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas ĉ. 650-750 mm. La pluvo en novembro kulminas. Inter majo-aŭgusto apenaŭ pluvas.

Vidindaĵoj
----------

* monumento kaj muzeo pri aerbazo
* teatro

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-05-10 per la retarkivo Wayback Machine
* loĝantaro

Eksteraj ligiloj
----------------

* Google Map
* History of Centurion Arkivigite je 2006-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
* CenturioNet Arkivigite je 2006-08-26 per la retarkivo Wayback Machine
**Lokoja** [lokoĝa] aŭ *Lokaja* estas metropolo, ĉefurbo de subŝtato Kogi Ŝtato kaj diocezo en Niĝerio.

Mapo pri Lokoja en la subŝtato

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 07° 49′ N 06° 45′ O﻿ / ﻿7.817 °N, 6.750 °O﻿ / 7.817; 6.750 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 110 153 en 2012
* Supermara alteco: 88 m
* Horzono: UTC +1
* Poŝtkodo: 260...

Geografio
---------

Lokoja situas sur ebenaĵo ĉe kunfluejo de riveroj Niger kaj Benue en la meza sekcio de la lando.

Historio
--------

Dum miloj da jaroj oni loĝis ĉi tie. Britoj fondis la urbon mem por administra centro en 1841.

Ekonomio
--------

Lokoja estas centro de komercado por ĝia agroregiono.

Klimato
-------

Panoramo en Lokoja en 1911
Lokoja situas en tropika klimato. La averaĝa temperaturo varias inter 26 kaj 32 °C. Jare pluvas po 1143 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter majo-oktobro.

Trafiko
-------

El Lokoja ĉefvojoj kuras al Ilorin, Abuĝo kaj Beninurbo, krome estas malpli grava vojo al Otukpo. Por liverado de varoj ambaŭ riveroj estas profiteblaj.

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
*
**Kabwe** estas ĉefurbo de centra provinco de Respubliko Zambio kaj ties dua plej granda urbo kun 191.093 loĝantoj (taksado el 2006), en la aglomeraĵo 300.000. 

Kabwe situas 1.172 m alte kaj 130 km norde de Lusaka. Ĝi estas administra centro de la samnoma distrikto, kiu estas fakte egalas kun ties aglomeraĵo.

Ekonomio
--------

Kabwe sidas sur ercfluo kun plumboenteno de 20 %. La urbo estiĝis en 1902 kreskis en la 1930-aj jaroj ĉirkaŭ la novfonditaj lokaj uzinoj por plumbo kaj zinko, sed ankaŭ kadmio, mangano kaj vanadio. 

La urbo portis la nomon **Broken Hill** ĝis 1964, post la simila erc-trovejo en Aŭstralio. 

La minado kaŭzis gravan poluadon de la grundo kaj grundakvo, kio aperas en kropo de la lokuloj. 

En la proksima Mulungushi funkcias akvoelektrejo, kiu provizas per kurento la minejojn kaj la urbon.

Kabwe estas sidejo de la ĉefadministrado de la Zambia Rail kaj situas je linio Lusaka - Kitwe. 

La urbo estas bone provizita per asfaltaj vojoj, hoteloj, hospitaloj, lernejoj ks.

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* mapo

Vidu ankaŭ
----------

* Centra-zambezaj mjombaroj
**Paarl** estas grandurbo en Sud-Afriko, en provinco Okcidenta Kablando. La loknomo signifas perlon nederlande. Ĝi apartenas al la plej maljunaj eŭropaj setlejoj en la lando. La urbo estas parto de urbaro de Kablando.

Mapo de la Okcidenta Kablando, kie Paarl situas proksime de Kaburbo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 32 km²
* Loĝantaro: 200.341 (en 2012)
* Supermara alteco: 137-273 m
* Horzono: UTC +2 h

Geografio
---------

Paarl situas en baseno en la sudokcidenta parto de la lando. Kaburbo troviĝas 55, Port Elizabeth 612, Bloemfontein 856, Johanesburgo 1213, Durbano 1217, **Pretorio** 1263 km.

Aerfoto pri Paarl

Historio
--------

La Nederlanda Orienthinda Kompanio sub gvidado establis komercejon pri viandaĵoj kun afrikanoj en tiu loko en 1657. La nederlandanoj ekvidis gigantan granitan rokon, kiu brilis en la suno post pluvego, tial ili nomis la lokon diamanto kaj perlo-monto. Baldaŭe la diamanto forgesiĝis, nur perlo restis por nomi la urbon. En 1688 francoj alvenis kaj fondis bienojn en la regiono, dume ili forprenis akvon de la afrikanoj. La eŭropanoj okupiĝis precipe pri vinkulturo. En 1990 Nelson Mandela tie finis la malliberejajn jarojn, kiu daŭris 27 jarojn.

Ekonomio
--------

La fama granito ĉe Paarl
Paarl estas centro de agrikultura regiono. Oni produktaj fruktojn, sed la plej grava estas la vino.

Trafiko
-------

El Paarl kuras ĉefvojoj al Kaburbo kaj Bloemfontein, krome fervojoj al Kaburbo kaj Port Elizabeth.

Vidindaĵoj
----------

* lingvo-muzeo
* monumento
* memorejo pri Nelson Mandela
* perlo-monto (la unua surgrimpado okazis en 1969)
* kooperativo-domo de vinkultivistoj

Famuloj
-------

* Elsa Joubert, verkistino

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-05-10 per la retarkivo Wayback Machine
* loĝantaro

Monumento en Paarl
Kooperativo-domo de vinkultivistoj en Paarl

* Kategorio Paarl en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 415160
* GND: 4631775-2
* LCCN: n80037870
* VIAF: 242743238
 |
Koordinatoj: 27° 59′ 07″ S 153° 23′ 31″ O﻿ / ﻿27.98528 °S, 153.39194 °O﻿ / -27.98528; 153.39194 (mapo)

Renesanca etvendejo
Juvelaj Turoj vidataj de Mezkoridoro de Capri
Ora Marbordo
La konstruaĵo *Q1* havas nuntempe la plej altan spajron de la mondo
**Ora Marbordo** (angle ***Gold Coast***) estas urbo kaj loka rega areo en la sudorienta angulo de ŝtato Kvinslando de Aŭstralio. Dum la jaro 2005 ĝi havis 554,628 loĝantojn: per tiu nombro ĝi estas la dua plej granda urbo de la ŝtato kaj la sesa plej granda en tuta Aŭstralio.

Vidindaĵoj
----------

La urbo konatas pro sia sunoplena subtropika klimato, larĝaj plaĝoj popularaj por surfado, multaj urbaj kanaloj, urba silueto dominita de altaj oficejaj turdomoj kaj vasta gamo da aktivaĵoj por turistoj.

**Sea World** (Marmondo) estas marmamula parko, oceanario, kaj amuzparko kiu inkludas rajdadon, animalajn montrojn kaj aliajn allogojn, kaj helpas konservadon pere de edukado kaj savado kaj rehabilitado de malsanaj, vunditaj aŭ orfaj bestoj.

Panoramo de la urbocentro je oktobro 2011

Vidu ankaŭ
----------

* Ora Marbordo

Referencoj
----------

1. ↑  Australian & New Zealand to Esperanto Arkivigite je 2013-09-26 per la retarkivo Wayback Machine Nov-Zelanda Esperanto-Asocio

* Ora Marbordo (Aŭstralio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ora Marbordo (Aŭstralio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Larĝa panoramo en San Nicolás de los Arroyos

**San Nicolás de los Arroyos** (kutime mallonge **San Nicolás**) estas urbego, diocezo kaj grava haveno en Argentino en Provinco Bonaero.

Kirko en San Nicolás de los Arroyos

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 137 967 en 2001
* Supermara alteco: 17 m
* Horzono: UTC-3h
* Poŝtkodo: B 2900
* Telefonkodo: +54 336

Geografio
---------

Teatro en San Nicolás
San Nicolás situas sur ebenaĵo laŭ Parano dumvoje inter Bonaero kaj Rosario. Tiu lasta urbo troviĝas 59, Bonaero 200, Quilmes 238, La Plata 275, Mar del Plata 573, San Miguel de Tucumán 869, Saltaurbo 1076 km.

Historio
--------

San Nicolás estis fondita en 1748 honore al Sankta Nikolao. Ĝi estis deklarita urbo en 1819. San Nicolás foje estas nomita "Urbo de María" pro registritaj aperoj de Sankta Maria portanta la infanon Jesuo en la 1980-aj jaroj.

Klimato
-------

San Nicolás situas en subtropika klimato, kie jare pluvas po 1029 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, en marto plej ofte, en aŭgusto malplej ofte. La averaĝa temperaturo varias inter 11-25 °C. La varmo kulminas en januaro, malkulminas en julio.

Katedralo en San Nicolás

Trafiko
-------

San Nicolás havas aŭtovojan kontakton kun Rosario kaj Bonaero. Gravas la haveno, krome estas ankaŭ fervojo. En la urbo aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo kaj aliaj kirkoj
* teatro

Fontoj
------

* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* hispana Vikipedio helpe de Guglo
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-04-29 per la retarkivo Wayback Machine angle
* vetero
**Gweru** estas urbego, provinca ĉefurbo kaj universitata urbo en Zimbabvo.

Horloĝa turo de Gweru pli proksime

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 19° 25′ S 29° 50′ O﻿ / ﻿19.417 °S, 29.833 °O﻿ / -19.417; 29.833 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 141.816 en 2010
* Supermara alteco:1420 m
* Horzono: UTC + 1

Geografio
---------

Gweru situas sur altebenaĵo, en la meza sekcio de la lando. La urbo estas 164 km de Bulawayo, 183 km de Masvingo, 471 km de Beitbridge kaj 275 km de Harareo.

Historio
--------

**Gwelo** estis fondita en 1894 fare de la britoj kaj post 4 jaroj jam borso funkciis en la urbeto. La unua trajno alvenis en 1902. Gwelo iĝis municipo en 1914 kaj atingis urborangon en 1971. La loknomo ŝanĝiĝis de Gwelo al **Gweru** en 1982.

Vidindaĵoj
----------

* Armea Muzeo
* horloĝa turo

Klimato
-------

En Gweru la temperaturo varias inter 5 kaj 29 °C. La malvarmaj monatoj daŭras inter junio-aŭgusto, la varmaj inter septembro-aprilo. Jare pluvas po 673 mm. Multe pluvas inter decembro-februaro, inter julio-aŭgusto ne pluvas.

Trafiko
-------

Gweru havas flughavenon. La urbo estas trafiknodo de fervojoj kaj vojoj.

Partneraj urboj
---------------

* Unuiĝinta Reĝlando (Britio) Basildon, Britio
* Usono Birmingham (Alabamo), Usono
* Namibio Cumebo, Namibio

Fontoj
------

* Angla kaj nederlanda Vikipedioj
***Tranvía a la Malvarrosa*** (Tramo al Malvarrosa) estas hispana drama filmo de 1996, reĝisorita de José Luis García Sánchez, verkita de Rafael Azcona kun bazo sur romano de 1994 de Manuel Vicent. Ĝi estis ĉefrolulita de Liberto Rabal kaj Ariadna Gil.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Starte en 1957, la intrigo temas pri historio de maturiĝo kaj seksa vekiĝo de Manuel, knabo de urbeto kiu translokiĝas al la provinca ĉefurbo, nome Valencio, por studi juron. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Ariadna Gil kiel La China
* Liberto Rabal kiel Manuel
* Juan Luis Galiardo kiel Arsenio
* Antonio Resines kiel Semo
* Vicente Parra kiel pastro Cáceres
* Fernando Fernán Gómez kiel Corts Grau

Eksteraj ligiloj
----------------

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Tramway to Malvarrosa en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 860193
 |
**Amna Suleiman** (naskiĝinta en 1988) estas instruistino kaj aktivistino por virina biciklado en Gaza-urbo. Depost 2016 ŝi gvidas la solan virinan biciklado-klubon en Gaza-urbo.

Suleiman naskiĝis en Damasko, Sirio kaj transloĝiĝis al la urbo Gaza en 1990. Ekde 2016 ŝi loĝis en la Jabalia-Kampadejo, palestina rifuĝinta tendaro situante 3 kilometrojn (1.9 mi) norde de Ĝabalija, kie ŝi volontulas en loka orfejo, instruante la Koranon kaj biciklas kun loka grupo de virinoj.

Rolo en virina biciklado
------------------------

En la regiono kie Amna Suleiman biciklas, nome la Gaza-strio, estas la kutimo ke virinoj ne plu biciklu post la aĝo de pubereco. Suleiman komencis bicikladon en 2015 pro kialoj de sano kaj memorigi sin al la pli bonaj tempoj de ŝia infanaĝo. Baldaŭ poste, ŝi kreis kion oni konsideras esti la unua virina biciklado-klubo en Gaza-urbo sub la regado de la partio Hamas.

Virina partopreno en sportoj estis limigita en la Gaza-strio ekde kiam la partio Hamas revenis al la povo. Laŭ Ahmad Muheisin, oficialulo en la ministeria oficejo por la junularo kaj sportoj en Gaza, virina biciklado estas konsiderata kiel "malobservo" de la valoroj en Gaza. Kelkaj rimarkis ke estis pli kutima por virinoj bicikli en Gaza antaŭ la mezo de la 1980-aj jaroj.

Suleiman luktas por ke virinoj daŭre biciklu post pubereco. Ŝi estis citita en la *New York Times* dirante ke junaj virinoj en Gaza devus insisti je siaj estontaj edzoj ke ili permesu ke bicikli estu kondiĉo al ilia geedziĝo. En 2016 ŝi estis portretita fare de BBC News kiel parto de ilia serio BBC 100 Virinoj. Ŝi diras ke ŝi esperas ke unu tago virinoj povos bicikli sen honto kaj malaprobo .

Vidu ankaŭ
----------

Wadjda (ar : وجدة), la verda biciklo, saudarabia & germana dramofilmo.

Referencoj
----------

1. ↑   Al Waheidi, Majd & Hadid, Diaa, "In Gaza, Bicycles Are a Battleground for Women Who Dare to Ride, New York Times, la 22-an de februaro 2016.angle
2. ↑  100 Women 2016: The woman defying Gaza's biking 'ban'*, la 26-an de novembro 2016. angle*
3. ↑   In Gaza, Bicycles Are a Battleground for Women Who Dare to Ride New York Times, 22 februaro 2016 angle
4. ↑  [ Citaĵo el artikolo en BBC News angle
5. ↑   *Amna Suleiman and her bicycle* (Amna Suleiman kaj ŝia biciklo), Girl Museum, la 21-an de decembro 2016. angle

* Kategorio Amna Suleiman en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 629993
 |
**Oruro** estas grandurbo, municipo kaj diocezo en Bolivio. Ĝi estas administra centro de Oruro.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 17° 58′ S, 67° 4′ U (mapo)-17.966666666667-67.066666666667
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 243.151 (en 2013)
* Supermara alteco: 3720 m
* Horzono: UTC-4h
* Poŝtkodo:
* Telefonkodo:

Geografio
---------

Mapo pri Bolivio, kie estas videbla Oruro en meza (iom okcidenta) parto de la lando
Oruro situas en montaro en la meza kaj okcidenta partoj de Bolivio. Cochabamba (urbo) troviĝas 125, La-Pazo 196, Potosí (urbo) 231, Sukro 232, Trinidad (Bolivio) 425, Tarija (urbo) 466 km.

Historio
--------

La tiama **Real Villa de San Felipe de Austria** fondiĝis en 1606 pro la proksimaj minejoj pri arĝentoj. La loknomo estis prenita de la hispana reĝo, sed la indiĝenaj triboj uzis la loknomon **Uru-Ururo**, kiun baldaŭe la hispanoj transprenis. En 1789 aperis *Virgulino de la Candelaria*. La arĝentoj elĉerpiĝis, sed en la 19-a jarcento oni minadis stanojn, fine ankaŭ tio elĉerpiĝis. Pro la ĉiujaraj karnavaloj la turismo evoluis.

Klimato
-------

En Oruro la averaĝa temperaturo varias inter 4-19 °C. La varmo kulminas en januaro averaĝe 25 °C. La malvarmo kulminas en junio averaĝe -9 °C. Jare oni mezuras precipitaĵojn po 360 mm. La pluvo kulminas en januaro.

Trafiko
-------

El Oruro ĉefvojoj kuras al La-Pazo, Ĉilio, Sukro kaj Cochabamba.

Famuloj
-------

* pentristo Alejandro Mario Yllanes

Ĝemelurboj
----------

* Argentino Santa Cruz (Argentino), Argentino
* Ĉilio Copiapó, Ĉilio
* Ĉilio Arica, Ĉilio
* Ĉilio Iquique, Ĉilio
* Peruo Punjo, Peruo
* Usono Sallagurbo, Usono

Fontoj
------

* 
* Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
Larĝa panoramo en LondrinaLarĝa panoramo en Londrina

**Londrina** estas municipo, metropolo, universitata urbo kaj ĉefdiocezo de la brazila subŝtato Paranao. Londrina estas ankaŭ centro de urbaro, kies membroj estas Cambé, Ibiporã, Sertanópolis, Bela Vista do Paraíso, Jataizinho, Rolândia, kaj Tamarana; resume loĝas en la urbaro 818.300. La metropolo estis nomumita pri britaj entreprenistoj, kiuj lanĉis fervojajn stacidomojn en la regiono por moderigi la transportadon.

Flago de Londrina
Blazono de Londrina

Bazaj informoj
--------------

En la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 537.566 en 2013
* Supermara alteco: 610 m
* Areo: 1651 km²
* Telefonkodo: +55 43
* Poŝtkodo: 86000-000
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 23° 18′ 36″ S 51° 09′ 46″ U﻿ / ﻿23.31000 °S, 51.16278 °U﻿ / -23.31000; -51.16278 (mapo)

Geografio
---------

Urbomeza panoramo en Londrina
Vojo en Londrina
Londrina situas sur altebenaĵo en suda parto de la lando. Curitiba troviĝas 304, Campinas 418, San-Paŭlo (urbo) 463, Guarulhos 472, Campo Grande 478, Porto Alegre 749, Goiânia 764, Nova Iguaçu 791, **Rio-de-Ĵanejro** 811, São Gonçalo 833, Belo Horizonte 836, **Braziljo** 902, Salvador de Bahio 1759, Teresina 2215, Maceió 2234, Recife 2425, São Luís 2428, Manaus 2440, Belém 2447, Natalo (Brazilo) 2590 km.

Historio
--------

Londrina estis origine fondita fare de britoj, japanoj kaj germanoj en 1930. Ĝi rapide iĝis la komerca, politika, kaj kultura centroj de la subŝtato.

Ekonomio
--------

Pli frue oni okupiĝis pri kafoj, tritikoj, maizoj, kotonoj, faboj, rizoj, sukerkanoj, arakidoj, sojfaboj, poste en la urbo oni okupiĝas pri prilaborado de agrikulturaĵoj. Ne menciita industria okupiĝo estas kreo de tekstiloj. Menciindas la komerca kaj serva sektoroj.

Klimato
-------

Londrina situas en humida subtropika klimato. La averaĝa temperaturo estas 21 °C. Averaĝe pluvas jare po 1633 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed en julio kaj aŭgusto iomete pli malofte pluvas, en decembro kaj januaro pli ofte pluvas.

Trafiko
-------

Vido al la katedralo en Londrina
Vido al Londrina
Londrina havas flughavenon, aŭtovojon al la marbordo, fine estas konektita per fervojo kun São Paulo oriente, kun la ŝtata ĉefurbo Curitiba kaj la atlantika haveno Paranaguá.

Vidindaĵoj
----------

* moderna katedralo

Ĝemelurboj
----------

* Japanio Niŝinomija, Japanio
* Japanio Nago, Japanio
* Portugalio Guimarães, Portugalio
* Italio Modena, Italio
* Nikaragvo León (Nikaragvo), Nikaragvo
* Popola Respubliko Ĉinio Ĉĵencjan, Ĉinio
* Usono Toledo (Ohio), Usono

Referencoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Londrina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Londrina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de Paranao

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo
* portugale Asocio de Municipoj de Paranao
* angle
* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-09-30 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 373097
* GND: 4036307-7
* LCCN: n81047824
* VIAF: 129013374
* SUDOC: 028182340
* BNF: 12006904r
 |
**Luziânia** estas municipo, diocezo kaj grandurbo de la brazila subŝtato Gojaso. La loknomo devenas de portugala formo de Lucia el Sirakuzo aŭ "Sankta Lucio".

Bazaj informoj
--------------

Luziânia en la subŝtato (ruĝe)
* Loĝantaro: 194,039 (en 2014)
* Supermara alteco: 930 m
* Areo: 3961 km²
* Telefonkodo: +55 61
* Poŝtkodo: 72800-000
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 16° 15′ 10″ S 47° 57′ 00″ U﻿ / ﻿16.25278 °S, 47.95000 °U﻿ / -16.25278; -47.95000 (mapo)

Geografio
---------

Luziânia situas en altebenaĵo laŭ rivero en suda kaj meza partoj de la lando. Goiânia troviĝas 196 km.

Historio
--------

Panoramo de Luziânia
Aerpanoramo de Luziânia
Oroserĉantoj fondis Luziânia-n en 1746. Iu trovis oron laŭ la rivero, la famo altiris tiom da homoj, ke en malpli ol unu jaro la tendaro havis pli ol 10.000 personoj. La unua meso okazis en 1746 kun 6.000 ministoj. En 1758 la tiama "Camp de Santa Luzia" ricevis statuson eklezia distrikto. Tiam miloj da nigraj sklavoj laboris en la minejoj. Depost la ora febro en la malfrua 18-a jarcento la ministoj komencis translokiĝi al la bienoj, dediĉante sin al agrikulturo kaj brutobredado. La urbeto iĝis dormema malgranda agrikultura urbeto. En tiu loko okazis la lasta mortpuno de sklavo en 1861. Santa Luzia ricevis pli altajn statusojn en 1833 kaj 1867, fine la hodiaŭa loknomo estas uzata de 1943. Depost fondo de Braziljo loĝantar-eksplodo okazis.

Ekonomio
--------

En la municipo oni kultivas sojfabojn, fabojn, terpomojn, rizojn, kotonojn, maizojn, tomatojn, fruktojn, legomojn. Menciindas bredado de brutoj kaj kokoj.

Trafiko
-------

Luziânia havas interŝtatan ŝoseon al Braziljo.

Klimato
-------

Konferencejo de Luziânia
Luziânia situas en tropika zono, kiun forte influas la montara regiono.

Vidindaĵoj
----------

* kirko Sankta Francisko el Asizo

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Gojaso

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Luziânia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* portugale Oficiala paĝo
* mapo

Referencoj
----------
Larĝa foto pri kampuso de São Caetano do Sul
**São Caetano do Sul** (loke sufiĉas *São Caetano*) estas municipo kaj universitata urbego de la brazila subŝtato San-Paŭlio. Ĝi apartenas al urbaro de San-Paŭlo (urbo), same al São Paulo (mikroregiono).

São Caetano en la subŝtato (ruĝe, tamen apenaŭ videbla).

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 158,024 (en 2015)
* Supermara alteco: 744 m
* Areo: 15 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 23° 37′ 23″ S 46° 33′ 04″ U﻿ / ﻿23.62306 °S, 46.55111 °U﻿ / -23.62306; -46.55111 (mapo)

Geografio
---------

São Caetano do Sul situas sur altebenaĵo en sudorienta parto de la lando. La najbaraj municipoj estas Santo André, São Bernardo do Campo kaj *San-Paŭlo (urbo)*. Tiu ĉ lasta urbo troviĝas 9, la ĵus menciita São Bernardo do Campo 11, Guarulhos 15, Atlantiko 70, Campinas 94, Nova Iguaçu 332, Curitiba 338, **Rio-de-Ĵanejro** 349, Belo Horizonte 492, Goiânia 821, Porto Alegre 850, **Braziljo** 881, Campo Grande 901, Salvador de Bahio 1454, Maceió 1931, Teresina 2098, Recife 2130, Natalo (Brazilo) 2325, São Luís 2358, Belém 2472, Manaus 2699 km.

Panoramo en São Caetano do Sul
Rivero en São Caetano do Sul

Historio
--------

São Caetano do Sul estis fondita en 1631 fare de benediktanoj. La iama vilaĝo fariĝis sidejo de la komunumo en 1948. Dum la longa historio precipe alvenis italoj, hispanoj, portugaloj, germanoj kaj japanoj.

Ekonomio
--------

São Caetano do Sul formas kun la najbaraj municipoj Santo **A**ndré kaj São **B**ernardo do Campo industrian zonon "ABC" (aŭtoj, kamionoj, teksaĵoj, aparatoj, kemiaĵoj, farmaciaĵoj).

Klimato
-------

São Caetano situas en humida subtropika klimato. Jare pluvas 1361 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed inter oktobro kaj marto pli ofte, ol en la ceteraj monatoj. La averaĝa jara temperaturo estas 18 °C, en januaro kaj februaro estas 21 °C, en junio kaj julio nur 15 °C.

Trafiko
-------

En São Caetano aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn, sed funkcias ankaŭ navedotrajno. La plej proksima flughaveno funkcias en San-Paŭlo.

Kirko en São Caetano do Sul
Avenuo en São Caetano do Sul

Ĝemelurboj
----------

* Italio Vittorio Veneto, Italio
* Italio Thiene, Italio
* Italio Iglesias, Italio

Referencoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio São Caetano do Sul en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de San-Paŭlio

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo
* portugale Asocio de Municipoj de San-Paŭlio
* angle mapo, distancoj Arkivigite je 2016-10-06 per la retarkivo Wayback Machine
* angle
Larĝa panoramo pri Teresópolis

Teresopolis,Vista da Pedra do Sino
**Teresópolis** estas municipo kaj grandurbo en la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio.

Blazono de Teresópolis
Flago de Teresópolis

Bazaj informoj
--------------

Teresópolis en la subŝtato (ruĝe).
* Areo: 771 km²
* Supermara alteco: 871 m
* Loĝantaro: 175,060 en 2015
* Horzono: UTC -3
* Poŝtkodo:
* Telefonkodo:
* Aŭtokodo: RJ
* 22° 24′ 43″ S 42° 57′ 57″ U﻿ / ﻿22.41194 °S, 42.96583 °U﻿ / -22.41194; -42.96583 (mapo)Koordinatoj: 22° 24′ 43″ S 42° 57′ 57″ U﻿ / ﻿22.41194 °S, 42.96583 °U﻿ / -22.41194; -42.96583 (mapo)

Geografio
---------

Kirko Sankta Antonio en Teresópolis
Teresópolis kuŝas en sudorienta parto de la lando en montaro. Ankaŭ parto de nacia parko troviĝas en la municipo. Limoj de la municipo estas Cachoeiras de Macacu, Guapimirim, Nova Friburgo, Petrópolis, São José do Vale do Rio Preto, Sapucaia (Rio-de-Ĵanejrio) kaj Sumidouro. La municipo estas ĉirkaŭita de arbaroj kaj montopintoj, tial Teresópolis estas konata kiel nacia ĉefurbo de la montogrimpado. La plej famaj pintoj estas "Pinto Pedra do Sino" - 2263 metrojn alta, la plej konata estas "Dedo de Nossa Senhora" 1320 metrojn alta. Rio-de-Ĵanejro troviĝas 58, Nova Iguaçu 60, Belo Horizonte 297, Guarulhos 381, San-Paŭlo (urbo) 392, Campinas 424, Curitiba 718, **Braziljo** 903, Goiânia 919, Salvador de Bahio 1152, Porto Alegre 1177, Campo Grande 1224, Maceió 1618, Recife 1818, Teresina 1930, Natalo (Brazilo) 2031, São Luís 2220, Belém 2408, Manaus 2828 km.

Historio
--------

Ĝis alveno de la portugaloj en la nuna Teresópolis vivis indianoj, poste komenciĝis agrikulturo de sukerkanoj. En 1855 fondiĝis vilaĝo, kiu estis nomita Freguesia de Santo Antonio de Paquequer. En 1891 la vilaĝo iĝis municipo, samtempe ĝi prenis la hodiaŭan nomon. La nomdonanto estis la brazila imperiestrino. En januaro de 2011 dum la plena tago pluvis, kiu kaŭzis serion de inundoj kaj terglitoj. Pli ol 400 homoj mortis kaj miloj perdis siajn domojn. Tio estis la plej malbona veter-rilata tragedio en la brazila historio.

Ekonomio
--------

Teresópolis estas grava feriejo de Brazilo. En la urbego estas produktataj mebloj kaj vestoj, en la municipo oni kultivas fruktojn kaj legomojn.

Klimato
-------

Teresópolis havas altebenaĵan tropikan klimaton kun relative malvarmaj kaj sekaj vintroj kaj mildaj kaj malsekaj someroj. La ĉiujara averaĝa temperaturo varias inter 12-21 °C. Jare pluvas 1880 mm, en ĉiuj monatoj pluvas.

Teresópolis havas unu el la plej mildaj klimatoj en Brazilo, tio estas la kialo tie establi ĉefan trejnejon de la brazilaj futbalistoj.

Ĝemelurboj
----------

* Brazilo Rio-de-Ĵanejro, Brazilo

Referencoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Teresópolis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo
* portugale Asocio de Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio
* angle mapo, distancoj[*rompita ligilo*]
* angle

Prefektejo de Teresópolis
**Amono** (ankaŭ **Amon**, **Amun**, **Amen**, **Amana**; egipte *jmn*, rekonstruita kiel /jaˈmaːnuw/ (malnovegipte kaj frumezegipte) → /ʔaˈmaːnəʔ/ (mezegipte) → /ʔaˈmoːn/ (malfruegipte), kopte Ⲁⲙⲟⲩⲛ, Amoun; malnovgreke Ἄμμων *Ámmōn*; fenice: 𐤀𐤌𐤍, latinliterigita: *ʾmn*) estis grava antikva egipta diaĵo kiu aperas kiel membro de la Ogdoado, la okopo de ĉefaj dioj de Ĥmun aŭ greke *Ερμούπολις*, Hermópolis. Amono estis atestita ekde la Malnova Regno kune kun sia edzino *Amunet* (pli poste en la kojnea greka *Αμαυνι, Amanui*). Kun la 11-a dinastio (ĉ. la 21-a jarcento a.K.), Amono pliiĝis al la pozicio de patrona diaĵo de Tebo anstataŭigante Montu.

Fine de da 18-a jarcento a.K. ĉiam pli graviĝis la enmarŝintaj *Heka Ĥasut* (greke Ύκουσσώς, *Hikussos*, latinigite *Hyksos*), grupoj de ŝemidaj enmigrintoj, kiuj inter la jaroj 1719 kaj 1692 antaŭ Kristo invadis Egiption kaj armee estis tre sukcesaj pro uzo de la novaj militiloj ĉevaloj, batalĉaroj kaj pafarkoj. La *Heka Ĥasut* komence okupis la orientan Nildelton, deklaris la urbon *Avaris* (egipte *Hut-waret*, greke Αὔαρις) sian ĉefurbon, iom post iom konkeris pli da teritorio, ĝis ili kontrolis la tutan Suban Egiption kaj konsistigis la dekkvinan dinastion. Kiam en la 16-a jarcento a.K. Tebo kun sia armeo ribelis kontraŭ la *Heka Ĥasut* kaj kun la regado de la faraono Amosis la 1-a, Amono akiris nacian gravecon, esprimitan en sia kunfandiĝo kun la Suna dio, Reo, kiel **Amon-Reo** (respektive *Amon-Re*, alternative literumita *Amon-Rao* aŭ *Amon-Ra*). Li tiam konsideriĝis la reĝo de la dioj, kaj li retenis ĉefan gravecon en la egipta panteono ĉie en la Nova Regno (kun la escepto de la "Atonisma herezo" sub Aĥnatono).

Referencoj
----------

1. ↑  David Warburton, *Architecture, Power, and Religion: Hatshepsut, Amun and Karnak in Context*, "Arkitekturo, potenco kaj religio: Hatŝepsut, Amono kaj Karnako en kunteksto", 2012, p. 211 (ISBN 9783643902351) (angle)

* Kategorio Amono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 56592
* LCCN: no2014023319
* VIAF: 306390671
* SUDOC: 027398722
 |
Orienta vido de la lago
La **Lago Stimfalio** aŭ **Lago Stimfalo** (en greka: *Λίμνη Στυμφαλία* - pron. "*Límnē Stymphalía*") estas situanta en la nordorienta parto de Peloponezo, en Korintio. Ĝi estas areo de humidejoj, populara farmareo. Kutime la areo ĉirkaŭ la lago estas tre seka. Dum iaj veterkondiĉoj miloj da malgrandaj verdaj ranoj kaŝiĝas en la marĉa herbejo el la akvaj serpentoj. Tiuj ranoj apenaŭ videblas inter herbo ĝis kiam preskaŭ oni piediras sur ili, kaj ili saltas kutime sur alia saltinta rano. La areo estas riĉa en birdoj, amfibioj kaj plantoj. Ankaŭ alia naturo, kiaj mustelojs, videblas.

La areo estis menciata en Greka mitologio, pro la birdoj de Stimfalo, kiuj infestis la Arkadiajn arbarojn ĉe la lago. Formortigi ilin estis la sesa laboro de Heraklo.

Referencoj
----------

1. 1 2 3   *"BirdLife IBA Factsheet: GR117 Lake Stymphalia", BirdLife International 2005 BirdLife's online World Bird Database: the site for bird conservation. Version 2.0. Cambridge, UK: BirdLife International*, 2005, retrieved 2007-04-04

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* Arkivigite je 2007-07-04 per la retarkivo Wayback Machine
* 

37° 51′ 04″ N 22° 27′ 40″ O﻿ / ﻿37.85111 °N, 22.46111 °O﻿ / 37.85111; 22.46111 (mapo)
**Puerto Montt** estas urbego, havenurbo, ĉefdiocezo, universitata urbo en suda Ĉilio, en regiono Los Lagos. Ĝi estas ankaŭ regiona kaj provinca ĉefurboj, krome ĝi estas konsiderita la "ĉefurbo" de ĉilia Patagonio.

Mapo pri Ĉilio, kie estas trovebla Puerto Montt en la suda landparto

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 218,858 en 2012
* Supermara alteco: 14 m
* Areo: 1673 km²
* Telefonkodo: 56 + 65
* Poŝtkodo: 54800000
* Horzono: UTC – 4 (somere UTC – 3)
* 41° 28′ 00″ S 72° 56′ 00″ U﻿ / ﻿41.46667 °S, 72.93333 °U﻿ / -41.46667; -72.93333 (mapo)

Geografio
---------

Puerto Montt situas apud golfo de Pacifiko. Temuco troviĝas en distanco de 306 km, Koncepciono estas 516 km for, Talcahuano 529, Rancagua (Ĉilio) 835,
**Santiago de Ĉilio** 914, Valparaiso 944, Viña del Mar 950, Punta Arenas 1308, Antofagasta (urbo) 1996, Iquique 2379 kaj Arica 2569 km.

Historio
--------

Origine tiu loko estis kovrita per densa arbaro. En 1851 ekspedicio alvenis por fari vojon, sed ili konstruis ankaŭ domojn. Puerto Montt mem estis fondita post 2 jaroj, la loknomo venis de aktuala prezidanto Manuel Montt, kiu tiutempe allogis germanojn vivi tie ĉi. En 1969 malriĉuloj okupis lokojn por konstrui domojn. Post tagoj 250 policanoj atakis ilin, ĉiuj ĵuskonstruitaj hejmoj estis bruligitaj kaj 8 domokupantoj estis mortpafitaj.

Panoramo en Puerto Montt
Urbodomo de Puerto Montt

Ekonomio
--------

Ekonomio de Puerto Montt estas bazita sur agrikulturo, brutaro, fiŝkaptado de salmoj kaj lignaĵindustrio.

Trafiko
-------

Puerto Montt havas signifan havenon kaj flughavenon. El la urbego kuras vojoj al nordo kaj sudo.

Klimato
-------

Puerto Montt havas malsekan oceanan klimaton kun abunda pluvokvanto. Jare pluvas po 1765 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa temperaturo estas 10 °C. Frostoj estas tre maloftaj, la ĉefaj frostaj monatoj estas inter aprilo kaj oktobro. Inter januaro-aprilo foje mezuris eĉ 30 °C.

Vidindaĵoj
----------

Katolika kirko en Puerto Montt
Panoramo en Puerto Montt
* teatro
* kirkoj

Ĝemelurboj
----------

* Argentino Puerto Madryn, Argentino
* Hispanio Atapuerca (Burgos), Hispanio
* Popola Respubliko Ĉinio Cindao, Ĉinio
* Kanado Kebeko, Kanado

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Puerto Montt Arkivigite je 2011-05-03 per la retarkivo Wayback Machine hispane
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-10-22 per la retarkivo Wayback Machine
* angle
**Antofagasta** aŭ **Antofagasto** estas havenurbo, universitata urbo kaj episkopejo en norda Ĉilio, je ĉirkaŭ 700 mejloj norde de Santiago. Estas la ĉefurbo kaj de Antofagasta Provinco kaj Antofagasta Regiono. En Ĉilio ĝi estas konata ’’Perlo de la Nordo’’ por sia historia kaj ekonomia graveco.

Mapo pri Ĉilio, kie estas trovebla Antofagasta en la norda landparto

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 345,420 en 2012
* Supermara alteco: 240 m
* Areo: 30,718.1 km²
* Telefonkodo: +56 73
* Poŝtkodo: 3580000
* Horzono: UTC – 4 (somere UTC – 3)
* 23° 39′ 00″ S 70° 24′ 00″ U﻿ / ﻿23.65000 °S, 70.40000 °U﻿ / -23.65000; -70.40000 (mapo)

Geografio
---------

Antofagasta situas laŭ la marborda ebenaĵo ĉe Atacama. Viña del Mar troviĝas 1047, Valparaiso 1052, Santiago de Ĉilio 1090, Koncepciono 1448, Punta Arenas 328 km.

Historio
--------

Panoramo en Antofagasta
Horloĝturo kaj katedralo en Antofagasta
Oni trovis nitraton en 1866, tio faris la lokon tuj signifa areo. La regiono ĝis 1879 apartenis al Bolivio. Komence la haveno havis la nomon ’’La Chimba’’, en 1872, ’’Puerto Mayor’’, fine Antofagasta. En 1879 Ĉilio okupis la plenan regionon. En 1905 rekompence Ĉilio konstruis fervojon inter Antofagasta kaj Bolivio, kiun nature Bolivio profitis. En 1991 sismo okazis. Post la 1-a mondmilito prezoj de la nitrato falis, sekve la loĝantaro malpliiĝis.

Ekonomio
--------

Ekonomio de Antofagasto estas plejparte bazita sur minado de kuproj, nitratoj kaj jodoj, sulfuroj, krome menciindas rafinado kaj ŝipfarado.

Trafiko
-------

Antofagasto havas vojojn al nordo, sudo kaj interno de la lando. Ĝi estas ligita per fervojo al la minoj, Bolivio kaj Argentino. La urbego havas internaciajn flughavenon kaj havenon.

Klimato
-------

Antofagasto situas en dezerta klimato kun abunda nubeco. La temperaturo estas stabila por la plej granda parto de la jaro. La meza jara temperaturo estas 17 °C. La plej malvarma monato estas julio (12 °C). Jare pluvas resume nur 4 mm. Tamen okazis inundoj en 1925, 1930, 1940, 1982, 1987, 1991.

Ĝemelurboj
----------

* Usono Corvallis, Usono
* Kroatio Split, Kroatio
* Popola Respubliko Ĉinio Tongling, Ĉinio
* Ekvadoro Ibarra, Ekvadoro
* Ekvadoro Ambato, Ekvadoro
* Venezuelo Maracaibo, Venezuelo
* Grekio Volos, Grekio
* Bolivio Potosí (urbo), Bolivio

Vendejego en Antofagasta

Fontoj
------

* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* angle

* Antofagasta (urbo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Antofagasta (urbo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 123665
* GND: 4472501-2
* LCCN: n79086811
* VIAF: 146569688
* NKC: ge502099
 |