| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Turkia korilo** |
| --- |
|  |
| Turkia korilo en la natura kreskejo en la subadriaj sudorientaj Dinaraj AlpojTurkia korilo en la natura kreskejo en la subadriaj sudorientaj Dinaraj Alpoj |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Fagaloj *Fagales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Betulacoj *Betulacoj* |
| Subfamilio: | *Coryloideae* |
|
|
|
|
| Genro: | korilo *Corylus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | Turkia korilo *Corylus colurna* |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Turkia korilo  |

 |
| v • d • r |

La **turkia korilo** aŭ **turkia avelarbo** (*Corylus colurna*) estas plantospecio el la genro *Corylus* (avelarboj) ene de la familio Betulacoj (*Betulaceae*). Ĝia natura disvastigejo estas de sudorienta Eŭropo kaj Malgrandazio trans suda Kaŭkazio kaj Kaŭkazio ĝis Himalajo.

Priskribo
---------

matura, jam faliĝinta fruktaro de arbo de la arba korilo
La turkia korilo kreskas kiel somerverda arbo kaj atingas alton ĝis 20 m. La planto formas tigon kaj piramidforman arbokronon. La alternestarantaj kaj duliniaj folioj havas tigon. La folioplato estas korforma, pinta kaj loba kaj duoble segiltenta.

La fruktoj staras dense kune kaj ĉirkaŭita de nur iom pli longa involukron. Ili kreskas en malsupra Aŭstrio, Hungarujo kaj en Banato en arbararoj. La nuksoj estas pli malgrandaj kaj pli malmolaj, ol la aliaj specioj. Kompare al la ordinara korilo (*Corylus avellana*) tiu specio havas iom pli malgrandajn nuksojn. La kromosomnombro estas 2n = 28.

Bildaro
-------

* branĉeto kun tigaj folioj kaj fruktarobranĉeto kun tigaj folioj kaj fruktaro
* fruktojfruktoj
* maturaj fruktojmaturaj fruktoj
* arboŝelo de malnova arboarboŝelo de malnova arbo

Devenado
--------

La Turkia korilo kreskas nature en sudorienta Eŭropo ĝis norda Irano. Ĝi bone kreskas en socioj de arbaroj de *Quercus pubescens*. 

ĉe la natura kreskejo en „monta miksarbo kun blanka abio" en Orjen, Montenegro
Turkia korilo kiel apudstrata arbo

Uzado
-----

La nuksoj estas manĝeblaj kaj volonte estas uzataj por baki (nuksa kuko). Ili havas agrable mildan guston.
La ligno estas helbruna kaj taŭgas por fari meblojn kiaj skulptaĵojn. 

Por la fortikeco kaj la maldika kresko la Turkia korilo estas uzata kiel stratarbo.

Vidu ankaŭ
----------

* Turkia korilo en la remparoj de Bremeno

Literaturo
----------

* R. Alteheld: *Die Baumhasel (*Corylus colurna *L.): Monographie einer Baumart*. In: Werner Koch (Hrsg.): *Baumkunde, Band 1*. IHW-Verlag, Eching 1996, ISBN 3-930167-15-8.
* T. Pauls: *Die Baumhasel (*Corylus colurna *L.) - mehr als ein Alleebaum*. In: *Mitteilungen der Deutschen Dendrologischen Gesellschaft* 91 (2006): S. 191–199, ISSN 0070-3958.
* Die Baumhasel auf *waldwissen.net*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Turkia korilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Turkia korilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Turkia korilo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* **Corylus colurna L. Baum-Hasel*.* W: *FloraWeb.de.* germane
* Thomas Meyer: Datenblatt mit Bestimmungsschlüssel und Fotos bei *Flora-de: Flora von Deutschland* (alter Name der Webseite: *Blumen in Schwaben*)
* Bochumer Botanischer Verein e. V.: *Unterschiede zwischen Gemeiner Hasel, Lambertshasel und Baumhasel*