recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

w1

La muzeo troviĝas en la domo sube je la maldekstra flanko.
La **Regionhistoria muzeo ĉe la suprenpasejo al la burgo** (germane: *Heimatmuseum im Burgstieg*) troviĝas en Treffurt, Rathausstraße nr 12.

Priskribo
---------

Flanka konstruaĵo de la historioza Trott-kortego gastigas ekde 1982 la regionhistorian muzeon de la urbo. Je la komenco de la 2000-aj jaroj la tuto restaŭritis ekstere kaj enhave. En la nuna elmontrado la urbo kun sia historio kaj siaj historioj denove plej gravas.

Kolektoj
--------

Oni estas memorigita pri famuloj el la urbo, pri la historio de la Burgo Normannstein, la metioj, la industrio. Ĉe la unuopaj temoj estas multo da objektoj; kelkaj eĉ datumas de la neolitiko. Gravas ankaŭ la dokumentadoj pri la mezepoka periodo koncerne la evoluon burgan-urban. Prezento de la urbo kaj de la fontoj de ĝia riĉeco de la 18-a ĝis la 20-a jarcentoj havas alian eminentan lokon.

En apartaj salonoj troviĝas atelieroj de ŝufaristoj, cigarfaristoj, linprilaboristoj, potfaristoj.

Menciindas ankaŭ sekcio pri la geologio de la Werra-valo kaj pri tradiciaj kostumoj el Treffurt kaj ĝiaj ĉirkaŭaĵoj.

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 161

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de la muzeo.[*rompita ligilo*] (germane)
La **Kastelo de Bodajk** (konata ankaŭ pri la iamaj posedantoj **Kastelo de Hochburg–Lamberg-Miske–Megyeri-Krausz-Grünfeld**) estas klasikisma historia monumento en Hungario, en urbo Bodajk.

Historio
--------

En tiu loko estis konstruita nobeldomo supozeble en la 17-a jarcento fare de familio *Hochburg*. En la postaj jarcentoj la heredintoj havis diversajn nomojn, tial estas la komplika nomoserio pli supre. Inter 1837 kaj 1839 familio *Miske* [miŝke] konstruis la nun videblan kastelon, sed la pli fruaj muroj parte estis uzitaj. Familio *Grünfeld* aĉetis la kastelon en 1893. Hungario ŝtatigis la konstruaĵon, en 1964 renoviĝo okazis. Ĝis la malfruaj 1990-aj jaroj turista hotelo funkciis tie, poste ĝi estas forvendita, tamen neniu profitas ĝin.

Parto de la kastelo

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa kastelo (grandparte kun keloj) situas sola en mezo de granda protektata parko. La konstruaĵo formas kuŝantan E-majusklon. Inter la mallongaj aloj meze situas rizalito (en la teretaĝo pilieroj, en la unua etaĝo kolonoj, plej supre timpano sen ornamaĵoj). En la alia flanko meze estas malgrandaj balkonoj, la plej supre ankaŭ tie estas timpano.

Fontoj
------

* hungare kun foto Arkivigite je 2016-04-26 per la retarkivo Wayback Machine
* fotoserio Arkivigite je 2016-03-06 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj

Aerfoto pri la kastelo

* Kategorio Kastelo de Bodajk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kastelo de Pusztazámor** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Barcza** [barca]) estas malgranda konstruaĵo en vilaĝo Pusztazámor.

Aerfoto pri kastelo de Pusztazámor

Historio
--------

Oni supozas, ke en tiu loko jam estis ia domo en la 18-a jarcento, ĉar arboj de la parko aĝas tiom. Ŝajnas, ke inter 1859 kaj 1877 estis konstruita kasteleto supozeble post malkonstruo de la pli frua domo. La nun videbla formo estiĝis inter 1884 kaj 1922 pro longaj trakonstruoj. Post la 2-a mondmilito la kastelo ŝtatiĝis, poste lernejo funkciis interne. Depost la socialismo privato aĉetis la kasteleton, poste ĝi estis rekonstruita, la kastelo rericevis la 19-jarcentan aspekton. Nun la konstruaĵo estas gastejo-hoteleto pri *Malnova Kverko* (origine "Öreg Tölgy").

Konstruaĵo
----------

La teretaĝa kastelo ekster la vilaĝo situas sola en tre granda parko. Ĝi formas 2 alojn en orto. En mezo de la ĉefalo rizalito estas videbla, tio estas la enirejo. Simila rizalito troviĝas ankaŭ en alia flanko de la alo. Interne 6 ĉambroj kun banĉambroj servas, kiuj estas konvenaj por gastigi ĉefe grupon.

Parko
-----

La bela protektita parko ne estis detruita dum la socialismo. La nomdonanto de la hoteleto estas kverko 25 metrojn alta kaj diagonala. Ankaŭ lago kun pavilono apartenas al la parko. La parko konsistas ĉefe el eskuloj, elaeagnoj, ulmoj, eŭropaj taksusoj, tilioj, platanoj, aceroj, piceoj.

Fontoj
------

* Arkivigite je 2016-04-26 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* hungare
* Arkivigite je 2016-06-03 per la retarkivo Wayback Machine hungare

* Kategorio Kastelo de Pusztazámor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
w1

Enirejo al la burga ruino *Schaumberg*. Elfositaj aĵoj de tie elmontratas en la muzeo en Schalkau.
La **Regionhistoria muzeo de Schalkau** (germane Heimatmuseum Schalkau) troviĝas en la iama tribunalo de la unua instanco de Schalkau, Rödentaler Straße nr 12.

Priskribo de la ejoj
--------------------

La muzeon gastigas la monumentprotektita domo ekde 1995. La historia muraro servis antaŭe ankaŭ kiel urbodomo, laboroficejo, lernejo kaj urba arkivejo.

La multo da objektoj elmontritaj rakontas pri la unuaj menicoj de setlado en Schalkau, la intimajn rilatojn al la burgo Schaumberg kaj al la ŝanĝantaj dinastioj.

La elmontro-salonoj permesas enrigardon en la ekonomian kaj kulturan evoluon de la regiono. Videblas i.a.:

* trovitaĵoj el tomboj
* dokumentoj kaj aktoj
* etaj privata memoriĝaĵoj de la lokuloj
* kamparana ĉambro kun ekipaĵo
* produktoj el la frua ludilfarada epoko
* belegaj skulptaĵoj el ligno
* modlitaĵoj kaj desegnoj de lernintoj kaj instruintoj de la en 1881 fondita fakaltlernejo
* tradiciaj kostumoj

Ekde 2000 trovas oni en la muzeo ankaŭ la plej novajn elfositaĵojn el la burgruino Schaumberg.

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 144

Eksteraj ligiloj
----------------

Informoj pri la muzeo kun bildoj.[*rompita ligilo*]
La **Kastelo de Rupprecht**  [rupreĥt] estas historia monumento, unu el la kasteloj en vilaĝo Sajtoskál, en Hungario.

Aerfoto pri la kastelo de Sajtoskál
Aerfoto pri la kastelo de Sajtoskál
Kastelo de Sajtoskál

Historio
--------

En tiu loko estis teretaĝa nobeldomo. En 1863 ĝi estis trakonstruita al etaĝa kastelo. Ankaŭ la turo estis tiam konstruita. En 1921 unu tagon tranoktiĝis Karolo la 1-a (Aŭstrio) kun Zita de Bourbon-Parma antaŭ ol fari puĉon. Antaŭ tiu ĉi ĉambro estas videbla memortabulo pri la okazintaĵo. Depost la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon, la pli nova funkcio estis ekde 1950 loĝejo por gemaljunuloj. En 1958 la pli nova funkcio estis psikiatriejo kun 150 litoj.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa kastelo kun keloj situas sola en granda parko. La konstruaĵo sekvas la ĉefvojon ĝuste ĉe vojkliniĝo. La kastelo konsistas el 3 partoj. Ĝuste ĉe la vojkliniĝo estas la meza malgranda parto, al tio aliĝas du aloj. Unu el la aloj estas pli longa, tie etendiĝas la duetaĝa kvadrata kaj tre larĝa turo, kies supro granda teraso etendiĝas.

Parko
-----

En la parko troviĝas kelkaj aliaj servaj domoj. Proksime al la ĉefvojo memorkolono estas videbla pri falintoj de la 1-a mondmilito. En alia loko tombofosto altiĝas. La plena parko kun maloftaj arboj estas zorgata.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2017-03-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2017-03-03 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kastelo de Segesd** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Széchenyi** [sEĉEnji]) estas historia monumento en Hungario, en vilaĝo Segesd.

Aerfoto pri la kastelo de Segesd
Aerfoto pri la kastelo de Segesd

Historio
--------

La kastelo estis konstruita en 1901. Depost 1945 la ŝtato forprenis la kastelon (la samo okazis kun la ceteraj hungaraj kasteloj). En 1954 en la kastelo sociala laboro komenciĝis, tie vivas gemaljunuloj kun kuracada, flegada, kultura servoj. La kapacito estas 400 homoj.

Konstruaĵoj
-----------

La pluretaĝa konstruaĵo kun mansardo situas sola en parko. Formo de la kastelo estas komplika, tamen iomete ĝi formas U-majusklon kun tre mallongaj aloj. Interne restis origina ĉefe la ŝtuparejo, en la ĉambroj la internaj ornamaĵoj jam malaperis.

Parko
-----

La parko ankaŭ nun estas valora kaj belega, ĝi servas la maljunulojn. La grandaj arboj preskaŭ kovras la kastelon.

Fontoj
------

* Arkivigite je 2016-08-18 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto Arkivigite je 2016-08-17 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kastelo de Sellye** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Draskovich** [draŝkoviĉ]) estas historia monumento en Hungario, en urbo Sellye.

Kastelo de Sellye

Historio
--------

La baroka kastelo estis finkonstruita en la 18-a jarcento fare de familio Batthyány, sed pli frue estis tie kastelo en la 16-a jarcento. Ĝi estis donita al familio Draskovich pro geedziĝo. Pri la kastela historio dum la socialismo mankas informoj. Ekde nekonata jaro la kastelo estas agronomia lernejo kun internato, somere la liberaj lokoj servas la turismon.

Konstruaĵo
----------

Malantaŭa parto de la kastelo
La unuetaĝa konstruaĵo situas sola en korto, sed apude estas parko. Formo de la kastelo estas simpla briko. La fasado estas simetria, la meza parto iomete reliefas, al kiu ŝtupoj kuras. Plej meze estas la ornama ĉefenirejo. La malantaŭa parto estas iomete malsimetria, ĉar la 2 enirejoj ne estas la samaj.

Parko
-----

La parko estis kreinta en la 1760-aj jaroj. Ĝi estis protektita ekde 1965, ankaŭ valora arboreto, kiu enhavas 240 falfoliajn plantojn kaj 115 ĉiamverdojn. Intertempe oni metis 11 skulptaĵojn en la parkon. Inter la kreskaĵoj estas aparte menciindaj sequoioideae, balzama abio, abio kaj styphnolobium japonicum. La parko estas vizitebla.

Fontoj
------

* Arkivigite je 2021-05-03 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Nokta buso** estas buso speciale por porti festemulojn al sia hejmo. Noktaj busoj ekveturas post la lasta buso kiu veturas laŭ normalaj deĵorhoroj.

Tiaj busoj ne havas la samajn itinerojn kiel la buso aŭ tramo dumtage. Ĉar estas malpli da noktaj linioj, grandaj teritorioj estas servataj de noktaj busoj. La linionumero de nokta buso ofte komenciĝas per 'N'.

En plej multaj regionoj noktaj busoj veturas nur vendred- kaj sabatvespere.

En Belgio veturas noktaj busoj en la urboj Antverpeno, Loveno, Gento kaj Kortrejko. En la jaro 2004 precipe en Loveno la busoj estas tre sukcesaj. Pli ol 77.000 homoj uzis ilin.

Per la busoj la urbaj instancoj provas malpliigi la nombron de noktaj akcidentoj kaŭzitaj de alkoholo en la sango. Esploroj elmontris efektive ke 70% de la uzantoj de la busoj estas pli junaj ol 25 kaj la ĉefa kaŭzo por uzi la noktaj busoj estas havi la rajton drinki. 99,6% de la uzantoj de noktaj busoj estus kontentaj de la servo.

Multaj urboj kaj komunumoj disponigas noktajn busojn dum Silvestro.

La Genta nokta buso
-------------------

En Gento ekde la 7-a de februaro 2003 veturas senpagaj noktaj busoj. Je vendred- kaj sabatnokto ekas ses noktolinioj ĉiujn tri kvaronhorojn ekde la Genta urbocentro (Korenmarkt - grenobazaro).

En 2003 la projekto ricevis la premion 'Eurochallenge Award' de la International Road Transport Union (IRU). Pli frue dum tiu sama jaro la projekto ankaŭ estis honore menciita de la ĵurio de la nederlanda CVOV-trofeo, premio por renoviga publika transporto.

La Kortrejka nokta buso
-----------------------

En Kortrejko veturas ankaŭ senpagaj noktaj busoj, sed nur por gestudentoj kaj tre malofte.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Nokta buso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Busoj de Amsterdamo
* Noctilien en Parizo, Francio.
La **kastelo de Tompa** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Redl** estas romantikisma kastelo, nun psikiatriejo en urbo Tompa (Hungario).

Historio
--------

La barona familio Redl aĉetis tie bienon ekde 1780. La kastelo estis konstruita supozeble post la aĉeto. La unua mencio okazis en 1831. Inter 1861-1863 2 aloj estis alkonstruitaj laŭ planoj de Károly Gerster kaj Lipót Kauser (arkitekto). Inter 1893-1905 la kastelo denove estis pligrandigita, fine inter 1984-1986 renovigita. En la 20-a jarcento la posedantaj familioj estis *Nyéky* [njEki] kaj *Podmaniczky*, fine la hungara ŝtato mem pro la ŝtatiĝo. Ekde 1945 la kastelo estis hospitalo por vunditaj soldatoj, poste kazerno, oficejo, ekde 1957 psikiatriejo.

Konstruaĵo
----------

La kastelo situas sola apud Preĝejo Sankta Anna (Tompa) ĉe granda parko. Ĝi formas U-majusklon. La origina meza parto havas etaĝon, la aloj estas teretaĝaj. Inter la aloj kaj la origina parto po unu etaĝaj bastionoj altiĝas. Antaŭ la meza parto granda teraso situas.

Parko
-----

Apartenaĵo de la kastelo estis granda parko, kvazaŭ arboreto kreita en la 1860-aj jaroj. Ene pavoj vivas, krome kelkaj servaj domoj kaj elvidejo estas videblaj. La arboj estas kutimaj: kverkoj, fraksenoj, aceroj, Styphnolobium japonicum-oj, tilioj, en:Celtis occidentalis-oj, platanoj, taksusoj, arbaraj pinoj, en:Blue spruce-oj, abioj.

Referencoj
----------

1. ↑  Redl-kastély

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto Arkivigite je 2023-10-17 per la retarkivo Wayback Machine
* datenoj kun foto
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Sisikon (stacidomo). |



**Sisikon** estas komunumo en Kantono Urio, en Centra Svislando. Ĝi havis 369 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo Sisikon situas ĉe la orienta bordo de la bordo de la Lago de Urio. La vilaĝo situas sur la delto de la rivereto *Riemenstaldenbach*, kiu senakvigas la *Riemenstalden-Valon*, kies norda parto ankaŭ apartenas al la komunuma teritorio. En la sudo de la komunumo situas la vilaĝeto Tellen, kie ĉe la lagobordo troviĝas la roko plato *Tellsplatte* al kiu laŭ la dramo de Friedrich Schiller saltis Wilhelm Tell por liberigis sin el al boato de la habsburga vokto Gessler. Sur roko troviĝas hodiaŭ la tiel nomita *Tellskapelle* (Kapelo de Tell), kiel monumento por la dramo-figuro de Schiller.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Sisikon limas en nordo al Morschach (SZ), en nordoriento al Riemenstalden (SZ), en sudoriento al Bürglen, en sudo al Flüelen, aliflanke de la lago en sudokcidento al Bauen, kaj en nordokcidento al Seelisberg.

Trafiko
-------

La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la Gotardo-Linio Arth-Goldau al Tiĉino de la Svisaj Federaciaj Fervojoj. La komunumo ankaŭ atingeblas per la liniŝipoj sur la Kvarkantona Lago.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo Aksa Vojo, kiu kiel parto de la svisa nacia vojo N4 estas ligas la svisan aŭtovojon A4 kun la svisa aŭtovojo A2.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Sisikon datiĝas de la 4-a de marto 1173 kiel *Sysinchon* el protektoletero de la Abatejo Beromünster.

Sisikon ofte fariĝigis viktimo de naturkatastrofoj. La rivero Riemenstaldenbach regule kaŭzis inundojn. La 15-an de majo 1801 rokofalo al la Lago de Urio kaŭzis cunamon, kiu mortigis en la vilaĝo 14 homojn.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Teksto pri la historio de Sisikon en la retejo de la komunumo Arkivigite je 2021-01-22 per la retarkivo Wayback Machine

Vidu ankaŭ
----------

* Sisikon (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sisikon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Sisikon

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Sisikon** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Kapelo de TellKapelo de Tell
* Alp SpilauAlp Spilau
* Gitschen, monta haltejo de la aertelfero de ChäppelibergGitschen, monta haltejo de la aertelfero de Chäppeliberg
* Lidernen-KabanoLidernen-Kabano

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Urio |
| --- |
| TaŭroTaŭroAltdorf • Andermatt • Attinghausen • Bauen • Bürglen • Erstfeld • Flüelen • Göschenen • Gurtnellen • Hospental • Isenthal • Realp • Schattdorf • Seedorf • Seelisberg • Silenen • Sisikon • Spiringen • Unterschächen • Wassen | Klausen-PasejoKlausen-Pasejo |

 |
**Gil Vicente** (1465-1536) estis poeto kaj teatroverkisto naskiĝinta en Lisbono kun maturiĝo en la unua triono de la 16-a jarcento. Li verkis tiel majstre en la portugala kiel en la hispana lingvoj: oni konservas 44 teatro-verkojn el kiuj 15 en la portugala, 11 en la hispana kaj la ceteraj en ambaŭ lingvoj. Li kunlaboris en la verkado de la *Ĝenerala Kanzonaro* de García de Resende.

La poezio de Gil Vicente ricevis fortan influon de la tradicia kastilia liriko kaj de la antikvaj kanzonoj galega-portugalaj, kaj elstaras pro la simpleco, popularaj formoj kaj muzikemo de liaj esprimoj. Tiu stilo multe influos kelkajn jarcentojn poste en la tiama hispana poezio, speciale en la tiel nomata Generacio de 1927

Kiel teatroverkisto, li evoluis de la naivaj paŝtistaj esprimoformoj al tiuj pli kompleksaj de la socia satiro kaj al certa simbolisma teatro, kiel antaŭveninto al formuloj kaj temoj kiuj karakterizos tiun de Calderón de la Barca. Li fakte kreis la portugalan teatron, vrekis pli ol 40 teatraĵojn, en hispana aŭ portugala, pro kio li estis grava verkisto por ambaŭ lingvoj kaj literaturoj. Li havigis popularan portugalan enhavon al la drama dialogo kreita de Juan del Enzina. Li verkis teatraĵojn rilatajn al la mezepoka religieco, tragikomediojn de historia temaro kaj komedioj, kiuj montras la renesancan vivoĝojon.

Gil Vicente ankaŭ montris sian talenton kiel muziko-verkisto, li komponis muzikaĵojn pri sakra stilo, en kiuj enkondukis popularaj melodioj kaj polifoniaj kantoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gil Vicente en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Poemo de Gil Vicente tradukita al Esperanto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 138500
* GND: 118804383
* LCCN: n50025343
* VIAF: 9854778
* ISNI: 0000000122762549
* LIBRIS: 99698
* SUDOC: 086455087
* BNF: 119281861
* ULAN: 500327627
* MBA: 05bca286-d521-4862-99d9-1478a97073fb
* NLA: 35581053
* NDL: 00539634
* BIBSYS: 90317385
* NKC: kup20030000107052
* BNE: XX1640342
 |
Rolo de ruĝa tapiŝo, ĉi tie sur ŝtuparo, estas signo de bonvenon kaj de speciala gastamo kaj respekto al famuloj kaj valoruloj.
Prezidanto Barack Obama eliranta Air Force One sur ruĝa tapiŝo
ĉilia Prezidanto Sebastián Piñera alvenanta en Parizo en oktobro 2010
**Ruĝa tapiŝo** estas tapiŝo kiu estas ruĝa en koloro, kiu estas rolita honore al la gastoj ĉe la enirejo de festa evento, kaj precipe en honoro de VIP, ekzemple kiam ili eliras de la aviadilo.

Ĉi tiu tapiŝo estas la origino de la esprimo "roli ruĝan tapiŝon", kiu signifas: doni grandan respekton.

La kutimo verŝajne originis en antikveco. En la teatraĵo Agamemnono, estas priskribite kiel la edzino de la samnoma historie ĉefrolulo Agamemnono petas al li piediri sur ruĝa tapiŝo kaj ne sur la grundo, io kiu vekos la koleron de la dioj kontraŭ li - ĉar ruĝa tapiŝo estas konsiderata, en lumo de la malofteco de la ruĝa koloro, destinita nur por la dioj. En mezepoka Eŭropo oni rolis tapiŝon honore al gravaj gastoj, por ke ili ne tretu sur la malvarman plankon; Kaj ĉar ruĝa estis valora koloro, ĝi simbolis la plej honoran gastamon.

La termino estas precipe konata en la kunteksto de la Oscar-ceremonio, kie okazas longa kaj rigora elsendo, kiun oni ofte nomas "sur la ruĝa tapiŝo", en kiu la vestaĵoj de la famuloj alvenantaj por la ceremonio, kiuj promenas la ruĝan tapiŝon. ĉe la enirejo de la konstruaĵo kie ĝi estas elsendita, estas fotitaj, intervjuitaj kaj iliaj vestaĵoj estas ekzamenitaj.

* Kategorio Ruĝa tapiŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 832752
 |
**Meksiko-Tlatelolko** aŭ simple **Tlatelolko** (en nahuatla: tlāltelol[ol]co , ‘teraso aŭ teramaso rondigita’)? estis urbo fondita des tlatelolkoj, nome tribo de aztekoj kiu separiĝis disde la tenoĉkoj, fondintoj de Meksiko-Tenoĉtitlano. Meksiko-Tlatelolko estis situa sur insuleto norde de tiu urbo ene de la Lago Tekskoko. Tie troviĝis la plej grava *tiangi* (bazaro) de la regiono — kaj fakte de tuta Mezameriko — kie oni komercigis ĉiajn varojn kaj lokajn kaj el plej apartaj areoj.

Restaoĵ de la ĉefa templo.
De la antikva urbo staras nuntempe nur restaĵoj de kelkaj konstruaĵoj kiuj konstituas tion kio aktuale estas konata kiel arkeologia zono de Tlatelolko. La urbo estis rabita kaj duondetruita de la konkistadoroj, kiuj uzis la ŝtonojn de la iamaj konstruaĵoj por konstrui la templon de Santiago sur la restaĵoj de la antikvaj antaŭhispanaj *teokali*.

La bazaro de Tlatelolko estis vizitata de Hernán Cortés antaŭ la milito de konkero. En tiu loko okazis la lasta kaj decidiga batalo kontraŭ la aztekoj la 13an de aŭgusto 1521, kiam la venkita Kuaŭhtemok devis kapitulaci antaŭ Korteso. La kronikisto Bernal Díaz del Castillo priskribis la masakron de aztekoj tiel: "...ese día fue tan sangriento que era imposible caminar por el lugar debido a la cantidad de cadáveres apilados» (tiu tagon estis tiom sangelverŝa ke estis neebla piediri tra la loko pro la granda kvanto da amasigitaj kadavroj). Oni ĉirkaŭkalkulas, ke pli ol 40.000 indiĝenoj estis murditaj tiun tagon.

* Kategorio Meksiko-Tlatelolko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
La ***Sisteme Ordigita Vortaro*** (***SOV***), de la itala aŭtoro Michele Mariano, prezentas novan, laŭteman aranĝon de PIV 1970 pere de tabeloj, en horizontala grandformato de 526 paĝoj. Ĝin eldonis Lina Gabrielli en 1986, en la kolekto "Plejado" - Scienca eldon-serio 3. 

Ĝi baziĝas sur Mariano, Michele 1980 : *Esperanto-vortaro per Temo-tabeloj*, Lina Gabrielli, Ascoli Piceno, 142 p. — 22x30 cm. Serio: Plejado - Scienca eldon-serio 1 kun ĉ. 5000 vortoj laŭteme aranĝitaj kaj kun alfabeta indekso. Tia aranĝo estas aparte helpa por trovi similsencajn vortojn kaj varii la stilon, vd. la specimenon.

Specimeno (kapvorto "ridi")
---------------------------

ridi – satiro, sardona, sarkasmo, moki, pikema – ŝerci, malserioza, petoli, rikani, blagi, gajigisto, joviala, fola, bonhumorigi, karikaturo, travestii, parodii (plus mal-vortoj) .

Fono kaj recenzoj
-----------------

* 1978: Mariano, Michele. Esencaj ideoj pri projekto por novtipe laŭtema vortaro. En: Scienca Revuo 1978:3, p. 135-142.
* 1980: Kordylewski, Leszek. En: Heroldo de Esperanto 1980:8.
* 1981: Waringhien, G. Helpo de granda valoro. En: Esperanto [UEA] 1981:10, p. 171-172.

Unua Represo Ascoli Piceno: Gabrielli (Marto) 1982, 142 p. — 100 ekz.

Referencoj
----------

1. ↑  Bernhard Pabst 2015 : *Berlina Komentita Bibliografio de Vortaroj kaj Terminaroj en Esperanto 1887-2014*, Berlino

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Lingvo |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |

* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
Vido de la Palaco de Belartoj el la rigardejo de la Torre Latinoamericana.
La **Palaco de Belartoj** aŭ en hispana **Palacio de Bellas Artes**, situanta en la Historia Centro de Meksikurbo, estas la maksimuma hejmo de la esprimado de la meksika kulturo, konsiderata la plej grava muzikteatrejo de Meksiko, kaj la plej grava centro dediĉita al la belartoj en ĉiuj ties manifestacioj. La UNESKO deklaris ĝin arta monumento en 1987.

Ties konstruado estis mendita precize de la meksika prezidento Porfirio Díaz fine de lia regotempo, okaze de la celebro de la Centjarigo de la Sendependigo de Meksiko. Ĝi dependas el la Nacia Instituto de Belartoj (INBA).

Krom elstaraj kantadoj de Maria Callas, aperis sur tiu scenejo Zubin Mehta, Luciano Pavarotti, Plácido Domingo, Teresa Berganza, Mstislav Rostropoviĉ kaj Rudolf Nurejev, inter aliaj kaj same la grandaj orkestroj de la tuta mondo kiaj la Novjorka Filharmonio, Los-Anĝelesa Filharmonia Orkestro ktp.

19° 26′ 5.7″ N 99° 8′ 28.8″ U﻿ / ﻿19.434917 °N, 99.141333 °U﻿ / 19.434917; -99.141333 (mapo)

* Palaco de Belartoj (Meksikurbo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Palaco de Belartoj (Meksikurbo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 487204
* VIAF: 313191360 154680487, 313191360
* SUDOC: 107952335
* BNF: 13901906x
* NKC: ko2017957087
 |
**Papeeto** (tahitie: *Pape’ete*) estas franca komunumo kaj la ĉefurbo de la transmara teritorio Franca Polinezio. Ĝi estas la plej granda urbo de la insulo Tahitio. La havenurbeto Papeeto kun 26 017 loĝantoj kaj 105 128 loĝantoj en la kunurbaĵo, situas ĉe la nordokcidenta bordo de la insulo. La urbo havas areo de 17,4 km2 kaj popoldenson de 1 495 loĝ./km2.

Situo de Papeeto (ruĝe) en Tahitio
La haveno situas en aperturo en la rifo. Ne multe rememorigas pri la kolonia urbo; la ĉinaj lignaj domoj, la francaj vilaoj kaj aliaj koloniaj konstruaĵoj ofte estas anstataŭigitaj per betonaj apartementaroj. Ekde la 1960-aj jaroj precipe landinternen aperis novkonstruaĵoj. Oni parolas tahitie; ofte estas protestanta (54%) aŭ romkatolika (30%). Oni ankoraŭ pagas per la CFP-franko sed baldaŭ per la eŭro. La flughaveno Faaa situas kvin kilometrojn de Papeeto. La nomo *Pape’ete* signifas *Akvo el la korbo*. La biero kiu estas farata en Papeeto nomiĝas Hinano.

Historio
--------

Antaŭ 1820 Papeeto estis ne pli ol marĉo kun kelke da kabanoj de loĝantoj. Sed en 1820 aktivuloj de la Londona Misiista Societo decidis ekloĝi tie. Reĝino Pomaré decidis de tempo al tempo ankaŭ loĝi tie. Ŝi faris ĉefurbon el ĝi kaj jam baldaŭ pli hompleniĝis en la havenurbo. En 1830 La haveno fariĝis dumvoja haltejo por balenĉasistoj, vaporŝipoj kaj kargoŝipoj. Kaj ankaŭ kompanioj establis sin ĉe la haveno.

En 1842 Tahitio fariĝis franca protektorato kaj du jarojn pliposte la duono de la urbo estis detruita de granda incendio. En 1904 parto de la urbo estis forviŝita pro ŝtormfluso. En 1914, la komenco de la Unua Mondmilito, Papeeto estis bombardita de du germanaj krozoŝipoj. Ekonomia krizo furiozis ĝis en 1964 ĝi fariĝis mararmea kaj aerarmea bazo kaj oni establis centron por nuklea esplorado. La lastaj dekadoj Papeeto havis rapidan kreskon de la popolo, interalie pro 35 000 novuloj el Francio.

Kvartaloj de Papeeto
--------------------

* Manuhoe
* Tipaerui
* Vallée de la Mission
* Vaininiore
* Vallée Sainte-Amélie
* Tarahoi
* Mamao
* Paofai
* Puea
* Taunoa
* Patutoa
* Orovini

Vidindaĵoj
----------

* Foiro de Pirae
* Tombejo de Uranie
* Paofai-templo
* Muzeo de Nigra-Perlo
* Bugenvilea-parko
* Domo de reĝino Marau
* Katedralo de Belvédere

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

Referencoj
----------

1. ↑  Australian & New Zealand to Esperanto Arkivigite je 2013-09-26 per la retarkivo Wayback Machine Nov-Zelanda Esperanto-Asocio

* Papeeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Papeeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
pentofaranto dum la *Via Crucis* en Iztapalapa, Meksik-urbo
Simon de Kireno
La **via crucis** (latine), **kalvaria vojo** aŭ **vojo de la kruco** respektive **kruca vojo** estas kristana formo de preĝo. Ĝi estas medito pri la pasiono kaj krucumado de Jesuo Kristo, populara en la okcidentaj katolikaj eklezioj (la anglikana kaj la romkatolika).

Post la kristaniĝo de la Romia imperio, kristanoj faris pilgrimadojn al Jerusalemo, la urbo, kie Jesuo mortis. Post la krucmilitoj en la mezepoko, tia pilgrimado repopulariĝis. Pilgrimuloj vizitis Jerusalemon, kaj speciale la 14 lokojn (aŭ "staciojn"), kie okazis laŭtradicie eventoj de la pasiono.

Sed kiam malfaciliĝis por okcidenteŭropaj kristanoj iri al Jerusalemo, ili metis en siajn preĝejojn staciojn (bildojn de la 14 eventoj), kaj tiel la vojo de la kruco, kia ni konas ĝin hodiaŭ, naskiĝis. Por fari la vojon de la kruco, oni (sole aŭ en grupo, speciale dum vendredoj de la karesmo), iras de stacio al stacio, kaj meditas sur ĉiu el ili, unu post la alia. Neniuj "oficialaj" meditoj ekzistas por tio, sed ekzistas multaj preĝoj, el kiuj la sacerdoto povas strukturi ĉiun vojon. La plej popularaj estas la preĝoj de Sankta Alfonso Maria de Liguori.

Jen la 14 stacioj de la tradicia Vojo de la Kruco.

1. Pilato kondamnas Jesuon al la morto.
2. Jesuo ricevas la krucon.
3. Jesuo falas la unuan fojon.
4. Jesuo rekonas sian Sanktan Patrinon.
5. Oni metas la krucon sur Simonon de Kireno.
6. Sankta Veroniko viŝas la frunton de Jesuo.
7. Jesuo falas la duan fojon.
8. Jesuo parolas al la virinoj de Jerusalemo.
9. Jesuo falas la trian fojon.
10. Jesuon oni malvestas.
11. Jesuon oni najlas al la kruco.
12. Jesuo mortas sur la kruco.
13. La Patrino de Jesuo ricevas lian korpon.
14. Jesuon oni metas en la tombon.

Vidu ankaŭ
----------

* Granda vendredo
* Koloseo
* *Via Dolorosa*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Via crucis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Via crucis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kalvaria vojo : La 14 stacioj, la praktiko (esperantlingve) Arkivigite je 2008-02-24 per la retarkivo Wayback Machine Esperantlingvaj preĝtekstoj de la kalvaria vojo troviĝas en la libro ADORU, n-ro 020.
***La ciudad de los prodigios*** (La urbo de mirindaĵoj) estas hispana filmo de 1998 reĝisorita de Mario Camus. Ĝi estas bazita sur la samnoma romano *La ciudad de los prodigios* de Eduardo Mendoza.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La agado okazas en la urbo Barcelono inter la universalaj ekspozicioj de 1888 kaj 1929, kiam la urbo bolis pro politikaj kaj sindikataj konfliktoj, dum entreprena pafado unuflanke kaj anarkiismo aliflanke rezultis en teruro kaj malfacilaĵoj. La filmo montras la spektaklan soci-ekonomia ascendo de Onofre, ambicia kaj senskrupula junulo, kiu alvenas al Barcelono, serĉe de laboroportunoj. Tie li ekkonas Delfina, anarkiistino kiu helpas lin vivteni sin. Sed iom post iom li eniras en la etoso de mafiuloj, altfinancoj kaj nemoveblaĵa spekulado. Li ne dubas elimini rivalojn. Planita edziĝo al la filino de lia estro, helpos lin en lia ascendo. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geoktoraro kaj roluloj
----------------------

* Olivier Martínez, Onofre Bouvila
* Emma Suárez, Delfina
* François Marthouret, Braulio
* Héctor Colomé, Alexandre Canals
* Francesc Garrido, Joan Sicart
* Tony Isbert, Odón Mostaza
* Joaquín Díaz, Humbert Figa
* Ramón Langa, Markizo de Ut
* Lluis Homar, Patro de Onofre
* Montserrat Carulla, Micaela Castro
* Marián Aguilera, Marián Aguilera
* Alberto San Juan, Pablo
* José María Sanz "Loquillo", Efrén Castells
* Amparo Moreno, Doña Diana María
* Hermann Bonnín
* Dafnis Balduz
* Vicente Gil

Eksteraj ligiloj
----------------

* en imdb

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 862383
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo La ciudad de los prodigios (película) en la hispana Vikipedio.*
La pastro **Henry Baker TRISTRAM** (11a Majo 1822 - 8a Marto 1906) estis angla religiulo, biblia studento, veturanto kaj ornitologo.

Tristram naskiĝis en la pastrejo de Eglingham, ĉe Alnwick, Northumberland, kaj studis ĉe Lernejo Durham kaj Lincoln College, Oxford. En 1846 li iĝis prasto, sed li suferis pro tuberkulozo kaj deviĝis vivi ekstere. Li estis sekretario de la guberniestro de Bermudo el 1847 al 1849. Li esploris la dezerton de Saharo kaj en 1858 vizitis Palestinon, revenante tien en 1863 kaj 1872, kaj dividante sian tempon inter natura historio kaj bibliaj lokoj. En 1881 li veturis denove al Palestino, Libano, Mezopotamio kaj Armenio. Li veturis ankaŭ al Japanio por viziti sian filinon, Katherine Alice Salvin Tristram Arkivigite je 2008-07-23 per la retarkivo Wayback Machine (1858–1948), kiu estis misiisto kaj instruistino en Osako, Japanio, kie la fama inlernejo Eklezia Misia Societo (Church Missionary Society, CMS) malfermiĝis en 1879, kaj disvolvigis ties gvidon el 1888 al 1925.

Edward Bartlett (1836–1908) kiu estis angla ornitologo, (filo de Abraham Dee Bartlett, akompanis al Henry Baker Tristram al Palestino en 1863–1864.

Tristram estis fondinto kaj origina membro de la British Ornithologists' Union, kaj membro de la Reĝa Societo de Londono en 1868. Lia veturado kaj kontaktoj permesis lin arigi etendan kolekton de birdohaŭtaĵoj, kiun li vendis poste al la World Museum Liverpool.

Tristrama verkoj inkludas tiujn de *The Great Sahara* (1860), *The Land of Israel, a Journal of Travels with Reference to Its Physical History* (1865), *The Natural History of the Bible* (1867), *The Daughters of Syria* (1872), *Land of Moab* (1874), *Pathways of Palestine* (1882), *The Fauna and Flora of Palestine* (1884), *Eastern Customs in Bible Lands* (1894) kaj *Rambles in Japan* (1895).

Multaj birdoj ricevis lian nomon ekzemple la Tristrama sturno, Atlassilvio aŭ Tristrama silvio, Tristrama pego kaj Tristrama petrelo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Henry Baker Tristram en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Henry Baker Tristram en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 1865: *The land of Israel: Travels in Palestine.*
* 1873: *The land of Moab; travels and discoveries on the east side of the Dead sea and the Jordan*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 325007
* GND: 11763641X
* LCCN: n85050482
* VIAF: 8170422
* ISNI: 0000000080878104
* SUDOC: 076673278
* BNF: 12735969x
* NLA: 36005736
* NDL: 00981552
 |
La **Kastelo Ajkay-Nagy de Uraiújfalu** estas unu el la kasteloj en Hungario, en vilaĝo Uraiújfalu. Ĝi estas la plej impona konstruaĵo de la vilaĝo.

Kastelo Ajkay-Nagy en Uraiújfalu

Historio
--------

La baroka kastelo estis konstruita en nekonata jaro, informoj mencias plurajn datenojn. En la 1890-aj jaroj la kastelo estis trakonstruita laŭ eklektiko. Depost la 2-a mondmilito ŝtatiĝo okazis, alivorte la ŝtato forprenis ĝin. Ekde 1949 la uzanto estis la ŝtata agrikultura entrepreno de Bábolna. Inter 1977-1980 la kastelo renoviĝis. La posedanto ankaŭ nun estas entrepreno de Bábolna, en la kastelo havas lokon oficejo, en la vilaĝo la entrepreno okupiĝas pri bredado de kokinoj.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa teretaĝa kastelo kun mansardo kaj keloj situas sola en mezo de parko. La fasado estas malsimetria, flanke bastionturo altiĝas.

Parko
-----

La parko estis kreita same en nekonata tempo. Ĝi estas ankaŭ nun zorgata. En la parko troviĝas 12 diversaj Pinopsidoj kaj 25 falfoliaj plantoj.

Fontoj
------

* hungare kun foto Arkivigite je 2019-03-26 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-10-18 per la retarkivo Wayback Machine
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kastelo de Deszk** (konata ankaŭ pri la iama posedanto *Gerliczy* [gerlici] estas historia monumento, nuntempa hospitalo en vilaĝo Deszk.

Aerfoto pri kastelo en Deszk
La iama manĝoĉambro
La iama ĉefĉambro

Historio
--------

La familio Gerliczy aĉetis la plenan vilaĝan bienon en 1804. La teretaĝa kastelo mem estis konstruita en 1884. La ŝtato aĉetis la kastelon en 1929 kaj en la sekva jaro sanatorio por geinfanoj ekfunkciis. En 1919 kaj 1942 la kastelo estis pligrandigita kun po unu etaĝoj. Dum la 2-a mondmilito la kastelo estis trafita per kugloj, poste en la netuŝita parto judaj infanoj trovis lokon. En 1948 la posedanta ministerio pri sano deklaris la kastelon hospitalo por malsanuloj pri tuberkulozoj kaj la plena kastelo estis renovigita. En 1980 oni konstruis novan pavilonon kun 140 litoj. Resume la hospitalo havis 270 litojn. En 1995 ankaŭ medicina katedro de Scienca Universitato de Szeged profitas la hospitalon.

Konstruaĵo
----------

La kastelo kun mansardoj situas en granda parko. La fasado estas simetria, meze troviĝas la ĉefenirejo kun portiko, kiun kolonoj tenas. En supro de la portiko teraso etendiĝas. Ambaŭ finoj de la fasado iomete reliefas. Interne pro la oftaj trakonstruoj la aspekto estas hospitala.

Parko
-----

La parko en fino de la 19-a jarcento
En la impona parko en 1910 10 ĝardenistoj laboris kun helpantoj. En la parko situas artefarita lago kun insulo kaj kavo. Inter la arboj (plej ofte kverkoj) kreskiĝas ankaŭ eksterlandaj arboj. Nature la parko estas protektata kaj ĝi helpas resaniĝon de la malsanuloj. Apartenaĵo de la parko estas ankaŭ kelkaj aliaj domoj eĉ la katolika preĝejo.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* [*rompita ligilo*]
* hungare kun foto
* hungare kun foto Arkivigite je 2017-08-13 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2013-06-02 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kastelo de Deszk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kastelo de Kéthely** (konata ankaŭ pri la iama posedanto Kastelo de *Hunyadi* [hunjadi]) estas historia monumento en Hungario, en vilaĝo Kéthely.

Kastelo de Kéthely
Kastelo de Kéthely

Historio
--------

La familio Hunyadi ekhavis la bienon en Kéthely en 1733. La nuna okcidenta baroka alo de la kastelo konstruiĝis en 1760, la orienta alo kun la fasado inter 1912-1920 jam en novbaroka stilo. Dum la 2-a mondmilito la kastelo estis hospitalo por vunditoj, poste interne stalo kaj deponejo pri tritikoj estis. En 1951 municipo de Budapeŝto profitis la kastelon, samtempe la kastelo renoviĝis. Interne 300 handikapuloj vivis, ili zorgis ankaŭ pri la bieno. Ekde 1956 malsanuloj pri mensomalsanoj vivis en la kastelo. En 1986 granda incendio okazis, poste nur 120 malsanuloj vivis en la kastelo. Inter 1989-2006 ankaŭ ili trovis lokon en la vilaĝo, la kastelo plene malpleniĝis, la baldaŭa sorto estas nekonata, eĉ senespera.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa kastelo, en unu el la aloj kun mansardoj situas sola en ekstera parto de la vilaĝo en parko. Ĝi formas U-majusklon. La konstruaĵo preskaŭ estas simetria, nur inter ambaŭ aloj estas iomete diferencoj. La interna parto estas jam plene ruina. En la fasado la meza parto reliefas, tie etendiĝas malferma arkado, kiun duoble 4 kolonoj tenas.

Parko
-----

La parko estas protektata, kie kreskiĝas ekzemple abioj, ĉinaj paŭlovnioj, platanoj, tilioj, fagoj.

Fontoj
------

* hungare kun foto Arkivigite je 2017-12-16 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2017-12-16 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kastelo de Peresznye** (konata ankaŭ pri la iamaj posedantoj *Kastelo de Széchenyi-Esterházy–Trauttmannsdorf–Berchtold* [sEĉEnji-esterhAzi]) estas historia monumento en Hungario, en vilaĝo Peresznye. Tamen estas duboj pri kelkaj el la iamaj posedantoj. Kelkaj opinias, ke familio Széchenyi neniam estis tie posedanto.

Fasado de la kastelo en Peresznye
Aerfoto pri kastelo de Peresznye

Historio
--------

Historio de la kastelo estas nebula. Pli frue estis tie kastelo, sed en la 18-a jarcento familio Esterházy (?) plene trakonstruis ĝin. En 1866 grafo Trauttmannsdorf aĉetis la kastelon. Pro geedziĝo la nova posedanto estis familio Berchtold (fonto mencias trakonstruon en 1880) ĝis la ŝtatiĝo depost la 2-a mondmilito. La ŝtato daŭre profitas ĝin kiel domo de gemaljunuloj.

Ŝtuparejo en la arkadoj

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa konstruaĵo kun mansardo situas en mezo de la parko, aleo kuras al la kastelo. La konstruaĵo formas H-majusklon, sed la aloj estas neregulaj, simetrio estas nur en la malantaŭa flanko. En mezo de la fasado supre granda timpano (arkitekturo) etendiĝas, sub la timpano estas 4 arkadoj. En la arkado ambaŭflanke kuras ŝtuparejo kun balustrado kun ornamaj balustroj. En la malantaŭa fasado estas pli malgranda timpano, kiun 6 kolonoj tenas. Interne ofte la ĉambroj havas stukojn.

Aleo al la kastelo
Blazono de la kastelo

Parko
-----

Nuntempe strato tranĉas la parkon. En proksimeco de la kastelo la parko similas al ornama ĝardeno kun baroka skulptaĵo el la 18-a jarcento, la alia parto estas pejzaĝa parko. En 1985 oni deklaris protektata imponan platanon (Platanus occienditalis). Menciindas ankaŭ diversaj pinoj, morusoj, eskuloj. En la pejzaĝa parko troviĝas artefarita lago kun insulo. En 2014 oni kreis en la parko sportejo kun ludiloj por infanoj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-11-28 per la retarkivo Wayback Machine

* Parto de la kasteloParto de la kastelo
* La lasta grafo de la kasteloLa lasta grafo de la kastelo
* Ornamaĵoj en la parkoOrnamaĵoj en la parko
* Ornamaĵo en la parkoOrnamaĵo en la parko
* Benko en la parkoBenko en la parko
* Floroj en la parkoFloroj en la parko
* La parko vintreLa parko vintre
* La lagoLa lago
* La protektata platanoLa protektata platano
* La insuloLa insulo
* La sportejoLa sportejo

* Kategorio Kastelo de Peresznye en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kastelo de Rábasebes** (konata ankaŭ pri la iama posedanto *Kastelo de Széchenyi* [sEĉEnji]) estas impona konstruaĵo en vilaĝo Rábasebes (Hungario). La kastelo mem estas la ĉefa vidindaĵo en la vilaĝo, tamen ĝi ne estas deklarita historia monumento.

Aerfoto pri kastelo de Rábasebes

Historio
--------

La familio Széchenyi konstruis tiu ĉi kastelon inter 1903 kaj 1905 fare de aŭstra arkitekto Josef Franz Engel. Baldaŭ la kastelo havis plurajn posedantojn, fine post la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon (same la ceterajn kastelojn). Dum la socialismo interne funkciis administrejo de kolĥozo, kuracejo, biblioteko, somera infanvartejo, municipa administrejo, poste negocistoj trakonstruis la kastelon kaj aranĝis feriejon, kiu bankrotiĝis. Eĉ la pli novaj negocistoj ne povis fari stabila la buĝeton. Aktuale en 2016 la kastelo ne funkcias.

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa kastelo kun mansardoj situas sola en parko en rando de la vilaĝo laŭ Rába. La konstruaĵo formas U-majusklon. La fasado estas simetria, la meza kaj ambaŭ flankaj anguloj iomete reliefas. La ĉefa enirejo troviĝas denove meze inter la 2 aloj. Interne post la trakonstruo 22 kompletaj ĉambroj troviĝas.

Parko
-----

Antaŭ konstruado de la kastelo en tiu loko estis arbaro kun kverkoj, fraksenoj, ulmoj. Dum kreado de la parko definitivaj arboj estis hakitaj kaj poploj kaj platanoj estis plantitaj. Post la 1-a mondmilito oni plantis ankaŭ kaŝtanojn, salikojn, acerojn, eĉ neeŭropajn arbojn. Inter la arboj kreskas avelujoj kaj aliaj arbustoj. La parko estas protektata ĉefe pro tio, ĉar inter la herboj kreskaj neĝboruloj kaj aliaj maloftaj floroj.

Fontoj
------

* Arkivigite je 2017-04-09 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* Arkivigite je 2016-04-27 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **kulturo de Hongkongo** plej bone povas esti priskribita kiel fondaĵo kiu komencis kun Ĉinio kaj fariĝis pli influita de brita koloniismo. Post la transigo de suvereneco al la Popola Respubliko de Ĉinio en 1997, Hongkongo daŭrigas evoluigi propran identecon.

Kultura identeco
----------------

Centkvindek jaroj de regado kiel disa brita kolonio, samkiel politika apartigo de la resto de Ĉinio rezultis en unika loka identeco. Elementoj de tradicia ĉina kulturo kombinata al britaj okcidentaj influoj donis formon al ĉiu aspekto de la urbo Hongkongo en rilato al leĝoj, politiko, edukado, lingvoj, manĝaĵoj kaj la pensmaniero. Tial multaj homoj en Hongkongo estas fieraj pri ilia kulturo kaj ĝenerale nomas sin mem "hongkonguloj" aŭ "hongkongĉinoj", por distingi sin mem de la ĉinoj en kontinenta Ĉinio (kiu evoluigis sendepende).

Socia
-----

Tradiciaj ĉinaj valoroj kiel "*familia solidareco*", "*ĝentileco*" kaj "*savi sian vizaĝon*" portas signifan pezon en la mensoj de la homoj.

Lingvoj
-------

Kvankam la kantona (粵語/廣東話/廣州話/廣府話/白話) ne estas unu el la hongkongaj indiĝenaj lingvoj, ĝi estas la plej ĝenerale parolata lingvo en Hongkongo nuntempe. Ekde la transigo de suvereneco en 1997, la registaro adoptis la dulingvan kaj trilingvan politikojn (兩文三語 liǎng-wén sān-yǔ), sub kies principojn la ĉina kaj la angla lingvoj ambaŭ devas esti agnoskataj kiel oficialaj lingvoj, la kantona ricevis agnoskon kiel fakta oficiala ĉina lingvo kaj ke ankaŭ la uzo de la mandarenan (普通話/現代標準漢語/國語) estas akceptata.

Vidu ankaŭ
----------

* Leisure and Cultural Services Department
* Hong Kong cultural policy
* Hong Kong Kids phenomenon
* Lion Rock Spirit
* Literature of Hong Kong
* Museums in Hong Kong
* Villain hitting
* Chinese culture:
	+ Chinese mythology
	+ Mahjong culture

Plia legado
-----------

* Chan, Ka-yan kaj Jennifer Kwok. "Endanĝerigita Hong Kong Kulturoj kaj Dialekta Arkivigite je 2020-04-26 per la retarkivo Wayback Machine" (Arkivo). *Varsity.* Lernejo de Ĵurnalismo kaj Komunikado ĉe la ĉina Universitato de Hong Kong, novembro 2010. Eldoni 117. P. 40-43.
* Cheung, Kwok-pendita Stephen (張國雄). "Tradicia folksongs en urba fikso: studo de Hakka Shange en Tai Po, Hong Kong" (Arkivo). Universitato de Hong Kong, 2004. - Informo

* Kategorio Kulturo de Hongkongo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Matadi** estas grandurbo en la Demokratia Respubliko Kongo kaj la ĉefurbo de la provinco Centra Kongo (antaŭe provinco Bas-Kongo).provinco Bas Kongo, najbara al la limo kun Angolo kiu situas al kelkaj kilometroj de Matadi. Ĝi estas ankaŭ la ĉefa marhaveno de la Demokratia Respubliko Kongo. Ĝi estas la lasta navigebla punkto antaŭ la rapidfluoj kiuj faras la kongan riveron netrafikebla por longa distanco kontraŭflue. Ĝi estis fondita fare de Henry Morton Stanley en 1879.

La loknomo 'Matadi' signifas ŝtonon laŭ la loka konga lingvo. Matadi funkcias kiel grava importejo kaj eksportejo por la tuta nacio. Ĉefaj eksportaĵoj estas kafo kaj konstruligno. La ŝtata fiŝkaptista kompanio "Pemarza" uzas la havenon por provizi fiŝon al Kinŝaso.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj:
* Areo: 110 km² (40 sq mi)
* Loĝantaro: 306.053 en 2012
* Supermara alteco: 125 m
* Horzono: UTC +1 (somere UTC + 2)

Geografio
---------

Matadi situas sur montetaro laŭ landlimo de Angolo, laŭ maldekstra bordo de Kongo (rivero) (de la maro ĝis tiu punkto estas daŭre navigebla la rivero) en la okcidenta sekcio de la lando. Boma situas 44, la maro 148, Kinŝaso 265, Kikwit 601, Lubumbashi 1672 km.

Haveno de Matadi

Historio
--------

Portugaloj atingis tiun lokon ŝipe en 1485. Matadi estis fondita fare de Henry Morton Stanley en 1879. Baldaŭe la urbo iĝis komercocentro, grava transportonabo. Dum la jaroj de la Dua Afrika Milito en aŭgusto 1998, Matadi estis kaptita dum la atako Cabarere, operacio dum kiu ribelemaj tutsioj gviditaj de kolonelo James Cabarere provis kapti la kongan ĉefurbon Kinŝaso.

Infrastrukturo
--------------

Matadi havas flughavenon, gravan riveran havenon kaj ponton norden. Ŝipoj trafikas al Boma, trajnoj al Kinŝaso. Ĉefvojoj kuras al Boma kaj Kinŝaso, estas malpli gravaj vojoj norden kaj suden al Angolo.

Konstruita en 1983 sub la direkto de japanaj inĝenieroj, la Ponto Mata kiu transiras la Kongan Riveron kaj disponigas vojon aliron al Boma kaj al la Inga hidroelektra centralo. Ĉi tiu estas la nura ponto laŭ la tuta suba kaj meza fluoj de la grandega Konga Rivero. Tial, fluo de aŭtoj de nordokcidenta Afriko al ĝia suda parto pasas tra Matadi.

Fervojo linio ligas la urbon Matadi kun Kinŝaso (366 km), sed ĉi tie ĝi finiĝas, ne atingante la oceanan marbordon.

Klimato
-------

Rapidfluoj (Yellala)
Matadi havas tropikan klimaton. Jare pluvas po 1010 mm, inter junio-septembro ne pluvas, la pluvo kulminas en aprilo. La temperaturo varias inter 20-34  °C. En marto estas la plej alta temperaturo, la plej malalta en julio.

Panoramo de Matadi
Rivero Kongo ĉe Matadi

Vidindaĵoj
----------

* Ponto Mata, pendoponto 722 metrojn longa, konstruita en 1983
* monumento sur monteto
* diversaj kavernoj konataj kiel rokoj Diogo Cão
* rapdifluoj de Jelala en la proksimeco de la urbo

Referencoj
----------

1. ↑  (en) *Congo (Dem. Rep.): largest cities and towns and statistics of their population*, World Gazetteer

* Tiu ĉi artikolo estas parta aŭ tuta traduko el la samtema artikolo en la angla kaj hungara vikipedioj.

Ponto ĉe Matadi