recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Crans Montana** estas turisma centro kaj kuracloko, kiu konsistas el la kunkreskintaj komunumoj Chermignon, Icogne, Lens, Montana, Mollens und Randogne en la Distrikto Sierre, Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 16481 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La regiono Crans-Montana etendiĝas norde de la urbo Sierre ĝis al la kulminoj de la Bernaj Alpoj. La nordan limon de Crans-Montano estas la suda fino de la Plaine-Morte-Glaĉero, kiu estas ankaŭ la kantona limo inter Valezo kaj Berno.

Trafiko kaj turismo
-------------------

La ĉefa trafika vejno de la regiono Crans-Montana estas la ringoforma kantona ĉefvojo n-ro 210, kiu konektas ĉiujn komunumojn de la feria regiono kun la urbo Sierre. Okcidente kaj oriente de Sierre la kantona vojo estas per alveturejoj konektita al la svisa aŭtovojo A9. La publika transportreto baziĝas sur la mallarĝspura fervojlinio de Sierre al Montana kaj pluraj poŝtaŭtolinioj laŭlonge de la kantona ĉefvojo kaj inter la diversaj lokoj kaj komunumoj de la regiono. Krome al la loko kondukas funikularo ek de Sierre. En la regiono ekzistas pluraj aertelferoj, seĝotelferoj kaj skiliftoj. En vintro ekzistas skivoja reto de pli ol 160 kilometroj da longeco, dum en somero estas je dispono multnombraj migradopadoj. La skiregiono sur la Plaine-Morte-Glaĉero funkcias ankaŭ dum la someraj monatoj kaj alireblas de Crans-Montana pere de aertelfero. La regiono disponas pri golfludejo kaj tenishalo, kie regule okazas gravaj internaciaj konkursoj.

Historio
--------

La fondo de la turisma centro okazis en la jaro 1892 pere de la malfermo de la Hotelo du Parc fare de la sinjoroj Antille kaj Zufferey el Sierre. La vera fondinto tamen estis d-ro Theodor Stephani, kiu ek de la jaro 1897 sendis siajn malsanulojn al la altebenaĵo kun la multaj belaj lagetoj kaj pinaj arbaroj kaj malfermis en la jaro 1899 la sanigejon Beauregard.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Hugues Rey*: *Montana* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-08-27)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Crans-Montana en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala turisma retejo de la regiono Crans-Montana

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Crans-Montana** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Funikularo de Sierre al Crans-MontanaFunikularo de Sierre al Crans-Montana
* Golfludejo de Crans-MontanaGolfludejo de Crans-Montana
* LensLens
* Lago de la MoubraLago de la Moubra
En matematiko, **alterna serio** estas malfinia serio de formo

{\displaystyle \sum \_{n=0}^{\infty }(-1)^{n}\,a\_{n}}
kun *an ≥ 0* por ĉiuj *n* (aŭ *an ≤ 0* por ĉiuj *n*). Finia sumo de ĉi tiu speco estas **alterna sumo**. Alterna serio konverĝas se la termoj *an* konverĝas al 0 monotone. La eraro *E* de aproksimado de la alterna serio per ĝia parta sumo de *n* eroj estas ne pli granda ol la unua nesumigita ero:

*|E| < |an+1|*
Sufiĉa kondiĉo por ke la serio konverĝu estas ke ĝi konverĝas absolute. Sed ĉi tiu estas ofte tro forta kondiĉo, ĝi estas ne *necesa*. Ekzemple, la harmona serio

{\displaystyle \sum \_{n=0}^{\infty }{\frac {1}{n+1}}}
malkonverĝas, sed ĝia la alterna versio

{\displaystyle \sum \_{n=0}^{\infty }{\frac {(-1)^{n}}{n+1}}}
konverĝas al *log 2*.

Pli ofte donanta jesan rezulton provo por konverĝo de alterna serio estas alterna seria provo: se la vico *an* estas monotone malkreskanta kaj strebas al nulo, tiam la serio

{\displaystyle \sum \_{n=0}^{\infty }(-1)^{n}\,a\_{n}}
konverĝas.

**Pruvo**

Estu partaj sumoj

{\displaystyle s\_{n}=\sum \_{k=0}^{n}(-1)^{k}a\_{k}}
Se la vico *an* strebas al nulo kaj estas monotona malkreskanta (almenaŭ ekde certa *n*), eblas montri ke la vico de partaj sumoj estas koŝia vico. Alprenante ke *m<n*,

{\displaystyle {\begin{array}{rcl}\displaystyle \left|\sum \_{k=0}^{m}(-1)^{k}\,a\_{k}\,-\,\sum \_{k=0}^{n}\,(-1)^{k}\,a\_{k}\right|&=&\displaystyle \left|\sum \_{k=m+1}^{n}\,(-1)^{k}\,a\_{k}\right|=a\_{m+1}-a\_{m+2}+a\_{m+3}-a\_{m+4}+\cdots +a\_{n}\\\ \\&=&\displaystyle a\_{m+1}-(a\_{m+2}-a\_{m+3})-(a\_{m+4}-a\_{m+5})-\cdots -a\_{n}<a\_{m+1}\end{array}}}

(tio ke la vico estante monotona malkreskanta garantias ke {\displaystyle a\_{k}-a\_{k+1}>0}; noto ke formale oni bezonas enkalkuli ĉu *n* estas para aŭ nepara, sed ĉi tio ne ŝanĝas la ideon de la pruvo)

Ĉar {\displaystyle a\_{m+1}\rightarrow 0} kiam {\displaystyle m\rightarrow \infty }, la vico de partaj sumoj estas koŝia vico, kaj tiel la serio estas konverĝa. Pro tio ke la pritakso pli supre ne dependas de *n*, ĝi ankaŭ montras ke

{\displaystyle \left|\sum \_{k=0}^{\infty }(-1)^{k}\,a\_{k}\,-\,\sum \_{k=0}^{m}\,(-1)^{k}\,a\_{k}\right|<a\_{m+1}.}

Konverĝa alterna serio kiu ne konverĝas absolute estas ekzemplo de kondiĉa konverĝa serio. Tiam rimana seria teoremo aplikeblas al ĝia reordigoj.
**Alternatiba en Parizo.**
**Alternatiba** estas procezo de mobilizo de la socio fronte al la defio de la tutmonda varmiĝo.

Alternatiba Grenoble**Alternatiba en Grenoble**
En proksimume sesdeko da urboj en Francio kaj Eŭropo kie la festaj eventoj de Alternatiba efektiviĝis aŭ estas en procezo de konstruo, centoj da alternativoj estis prezentitaj kun la celo nutri la konscion kaj la kondutoŝanĝon.

Historio
--------

La unua Alternatiba, vilaĝo de la alternativoj, okazis en Bajono (Francio) la 5-an kaj 6-an de oktobro 2013, je la iniciato de la eŭska ekologia organizajo Bizi !, kiu sukcesis arigi  pli ol 12 000 personojn. Depost tiam jam okazis preskaŭ 100 foje la vilaĝo Alternatiba al kiuj partoprenis ĉ. 500 000 personoj. La celo estis,  alarmigi la homojn pri la riskoj de la klimata ŝanĝo kaj prezenti alternativojn kiuj permesas al ĉiu de ni, kontribui al la redukto de la forcejaj gasoj. La vizitantoj povis malkovri ke la solvoj por la klimata ŝango ekzistas kaj ke pere de ili konstrueblas pli justa, pli solidara, pli agrabla, kaj sekve pli dezirinda socio.

Ĉiu Alternativa vilaĝo organiziĝas en diversaj temospacoj en kiuj sin prezentas granda nombro de asocioj kun budoj kaj artaj aŭ edukaj atelieroj, konferencoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Altertour

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Alternatiba, vilaĝo de alternativoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* (franca kun kelkaj paĝoj en la angla, germana, hispana kaj esperanto) Alternatiba, oficiala retejo.
* (esperanto) Alternatiba, alvoko por prialternativa mondo-vilaĝo Arkivigite je 2017-01-17 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑  (hispana) Baiona, punto de partida para convencer de que la alternativa existe, Gara, la 4-an de oktobro 2013.
2. ↑  (franca) Alternatiba, où était la « grande presse » ? Politis, la 10-an de oktobro 2013.
3. ↑  (franca) Dossier de presse 2018 Arkivigite je 2017-10-19 per la retarkivo Wayback Machine, Alternatiba.
4. ↑  (franca) Olivier Nouaillas, 10 000 personnes réunies à Alternatiba contre le réchauffement climatique, *La Vie*, la 8-an de oktobro 2013.
**Barono Imre Ghillány** [gilAni] ?, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ghillány Imre** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano.

Imre Ghillány  naskiĝis la 28-an de julio 1860 en Hungara reĝlando en Frics (nuntempa Fričovce en Slovakio). Li mortis la 23-an de septembro 1922 en Sashalom (nuntempa urboparto de Budapeŝto).

Biografio
---------

Imre Ghillány frekventis universitaton en Budapeŝto, kie li akirisdiplomon pri juro, poste li okupiĝis pri sia bieno ekde 1882. Inter 1903 kaj 1905 li estis departementestro de Sáros. En 1910 li estis elektita parlamenta deputito. Post 2 jaroj li ricevis la titolon interna sekreta konsilisto. Inter 1913 kaj 1917 li estis ministro pri agrikulturo en Dua Kabineto István Tisza. Li estis ankaŭ membro de la senato. Post la 1-a mondmilito li apogis politikon de István Bethlen.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* paroladoj aperintaj ankaŭ en diversaj gazetoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj G, GY, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
**Imre Forgács** [forgAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Forgács Imre** estis hungara politikisto, ministro.

Imre Forgács  naskiĝis la 9-an de aprilo 1949 en Budapeŝto kaj mortis la 26-a de oktobro 2022.

Biografio
---------

Imre Forgács akiris diplomojn en Scienca Universitato pri Eötvös Loránd en 1974 kaj 1977. Post la unua diplomo li ekinstruis en la universitato, inter 1980 kaj 1985 li laboris en instituto de Hungara Socialista Laborista Partio, sed en la jaroj 1983 kaj 1984 li plulernis en Harvardo helpe de stipendio. Li ricevis ankaŭ partiajn taskojn kun postenoj (depost 1989 li apartenis al Hungara Socialista Partio). Ekde 1992 li ricevis jurajn taskojn en diversaj firmaoj aŭ taskojn en la ŝtata administrado. En 1994 li ricevis la instruan rangon titulara docento en Universitato Corvinus de Budapeŝto. Li iĝis katedrestro en 2001 en Kalvinana Universitato Gáspár Károli. En 2009 li ricevis signifan postenon en la ministerio, ekde la jarfino li estis ministro en Kabineto Bajnai.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Neokonzervatív fordulat az Egyesült Államokban* (1987)
* *Európaizálódik-e a közigazgatás?* (2008)
* *Mégsem éjjeliőr? Az európai kormányzás esélyei és a pénzügyi válság* (2009)
* *Globális Egyesült Államok? Utópia, vagy utolsó esély* (2013)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 523911
* LCCN: n87924653
* VIAF: 48298918
* ISNI: 0000 0000 3860 3940
 |
Puzzle
En matematiko, **alterna signa matrico** estas kvadrata matrico, ĉiu el eroj de kiu estas de unu el la tri eblaj valoroj 0, 1 kaj -1, tia ke sumo de ĉiu linio kaj kolumno estas 1 kaj la nenulaj elementoj en ĉiu linio kaj kolumno estas alternaj je la signo. Ĉi tiuj matricoj aperas se estas uzata kondenso de Dodgson por komputi determinanton. Ili estas ankaŭ proksime rilatantaj al la kvadrata glacia modelo de statistika mekaniko. Ili estis unue difinitaj de William Mills, David P. Robbins kaj Howard Rumsey en la antaŭa ĉirkaŭteksto. Ekzemple, la permutaj matricoj estas alternaj signaj matricoj.

Ekzemplo de alterna signa matrico:

{\displaystyle {\begin{bmatrix}0&0&1&0\\1&0&0&0\\0&1&-1&1\\0&0&1&0\end{bmatrix}}}
La *alterna signa matrica konjekto* statas ke kvanto de *n×n* alternaj signaj matricoj estas

{\displaystyle {\frac {1!4!7!\cdots (3n-2)!}{n!(n+1)!\cdots (2n-1)!}}}
La unua kiu pruvis ĉi tiun konjekton estis Doron Zeilberger en 1992. En 1995, Greg Kuperberg donis mallongan pruvon kiu uzas la ekvacion de Yang-Baxter, kaj determinantan formulon de Anatoli Izergin kaj Vladimir Korepin, aplikitan al la kvadrata glacia interpretado.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Alterna signa matrico en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Alterna signa matrico je MathWorld
* David M Bressoud. kaj James Propp. Kiel la alterna signa matrica konjekto estis solvita, *Rimarkoj de la amerika matematika socio*, 46 (1999), 637-646.
* Arkivigite je 2008-04-30 per la retarkivo Wayback Machine Greg Kuperberg, Alia pruvo de la alterna signa matrica konjekto, *Internacia matematika esploro (notoj)* (1996), 139-150.
* Doron Zeilberger, Pruvo de la alterna signa matrica konjekto, *Elektronika ĵurnalo de kombinatoriko* 3 (1996), R13.
* Doron Zeilberger, Pruvo de la rafinita alterna signa matrica konjekto, *Novjorka ĵurnalo de matematiko* 2 (1996), 59-68.
***Erdélyi Múzeum*** estas hungarlingva revuo pri la transilvania hungara kulturo aperanta en Kluĵo, Rumanio.

Historio
--------

Sub ĉi tiu titolo aperis inter 1814 kaj 1818 la unua hungara kultura revuo en 10 volumoj redaktite de Gábor Döbrentei. Al ĝiaj kunlaborantoj apartenis Ferenc Kazinczy, Dániel Berzsenyi, Ferenc Kölcsey, János Kis, Mihály Vitkovics, Pál Szemere, István Horváth. Tiu lasta aperis en 1974 kaj originale estis la bulteno de la prezidantaro kaj de la unua faksekcio de la Erdélyi Múzeum-Egyesület sub redaktado de lingvisto kaj historiisto Henrik Finály. Ĝi ĉesis en 1917 kaj reaperis en 1930 sub redaktado de Lajos György, de 1941 de Attila Szabó T. ĝis 1947, kiam denove ĉesis. En 1990 ĝi denove reaperis. Ĝiaj respondecredaktoroj estis Samu Benkő, Elek Csetri kaj Árpád Antal, de 1999 Gyöngy Kovács Kiss.

En la revuo aperis ekzemple poemoj de Endre Tóth (poeto).

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝo de revuo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Bima** (indonezie *Kota Bima*) estas marhavena urbego en la insulo Sumbavo (kie Bima estas la plej granda), geografie en Malgrandaj Sundaj Insuloj, administra regiono sudorientaj insuloj (Indonezio), en provinco Okcidentaj sudorientaj insuloj en Indonezio. Bima konsistas el 5 distriktoj. 

Panoramo de Bima

Geografio
---------

Bima situas en la nordorienta marbordo de insulo ĉe orienta marbordo de granda golfo, sed la suda marbordo ne estas tro for. Provinca ĉefurbo Mataram troviĝas 285, Denpasar 381, Kupango 564, Kendari 671, Surabajo 672, Balikpapan 839, Paluo 865, Jogjakarto 921, Semarang 929, Ambon 1181, Bandungo 1235, Manado 1310, ĉefurbo Ĝakarto 1336, Pontianak 1408, Bandar Lampung 1523, Sorong 1635, Palembang 1662, Batam 1951, Pekanbaru 2163, Jayapura 2526, Medano 2600, Banda Aceh 3032 kilometrojn (aere) .

Ŝipo en la haveno

Historio
--------

Bima iam estis unu el la kvar sultanlandoj sur la insulo Sumbavo. De 1620 ĝis 1958 ĝi estis ĉefurbo de la Bima Sultanlando. Depost la kolonia nederlanda erao inter 1942-1945 japana dominado okazis.

Ekonomio
--------

Bima havas varian ekonomion, kiu konsistas el servoj, agronomio, hejma industrio, turismo. La urbego havas komercan zonon.

Religio
-------

Plimulto de la loĝantaro en Bima estas islamanoj (97.38%), la resto estas protestanta (0.89%), katolikaj kristanoj (0.62%), hinduoj kaj budhanoj.

Flughaveno de Bima

Trafiko
-------

Bima estas ligita per 2 provincaj urboj, kie aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. La haveno kaj flughaveno estas viglaj.

Klimato
-------

Bima havas tropikan savanan klimaton (Aw). En ĉiuj monatoj pluvas, resume jare 1147 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed inter majo-oktobro nur malofte. La averaĝa jara temperaturo estas 25 °C kaj varias inter 25-31 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

Vididindaĵoj
------------

* moskeoj
* kirkoj
* iama sultana palaco, ene muzeo
* plaĝoj

Ĝemelurboj
----------

* Malajzio Alor Setar, Malajzio

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Indonezio |
La **Granda Insulo de Fajrolando** (hispane *Isla Grande de Tierra del Fuego*, aŭ simple *Tierra del Fuego*, do **Fajrolando** laŭ traduko aŭ **Fuegio** laŭ adapto, estas situanta en plej suda pinto de Sudameriko, kontinento el kiu ĝi estas separata de la Magelana Markolo. Estas, laŭ areo, la 29a plej granda insulo en la mondo kaj la plej granda, kun multa diferenco, el la insuloj de la gran arkipelago Fajrolando.

Geografio
---------

Ĝi estas limigita sude de la Kanalo Beagle, oriente de la Atlantiko kaj okcidente de la Pacifiko. Tiu insulo estas kunapartenaĵo de Argentino kaj Ĉilio, al kiuj korespondas la orienta kaj okcidenta partol, respektive. Tiele 18 507,3 km² apartenas al Argentino kun 38,57 % de la totalo dum 29 484,7 km² apartenas al Ĉilio kun 61,43 % el la totalo de la areo de la insulo. La argentina parto de la insulo korespondas al la Provinco de Fajrolando, Antarkto kaj Insuloj de Suda Atlantiko, kies ĉefurbo estas la urbo Ushuaia. La ĉilia sektoro de la insulo korespondas majoritate al la Provinco Fuegio, apartenanta al la regiono Magallanes y de la Antártica Chilena. La ĉefurbo de tiu provinco estas Porvenir. La resto de la ĉilia sektoro de la insulo korespondas al parto de la Provinco Antártica Chilena, apartenanta ankaŭ al la sama regiono.

La retejo de la Instituto Geográfico Nacional atribuas al Kabo San Pío la fakton esti la punkto plej suda de la teritorio argentina supermara kun fakta suvereneco; tamen, la retejo de la Subsekretario de Katastro de Fajrolando maekas, ke punta Falsa 55° 03′ 34″ S 66° 26′ 29″ O﻿ / ﻿55.05944 °S, 66.44139 °O﻿ / -55.05944; 66.44139 (mapo) kaj la islote Blanco 55° 03′ 51″ S 66° 33′ 06″ O﻿ / ﻿55.06417 °S, 66.55167 °O﻿ / -55.06417; 66.55167 (mapo) troviĝas plej sude ol la kabo San Pío.

Demografio
----------

La insulo havas pli ol 130 mil loĝantoj distribuitaj jene:

| Sektoro | Loĝantaro | Denseco |
| --- | --- | --- |
| TDF Argentina | 126 998 | 6,86 |
| TDF Ĉilia | 6 904 | 0,20 |
| **Totalo** | **133 902** |  |

La loĝantaro en argentina teritorio estas majoritata pro la sukcesaj argentinaj planoj por turismo kaj industrio cele al setlado de loĝantaro kaj evitado ke ĝi iĝu "dezerta" insulo, kia tiu de la ĉilia sektoro. Pro eraroj de la Censo de 2010 eble la argentina sektoro havas pli ol 180 mil loĝantoj.

La ĉefaj setlejoj estas la jenaj:

* Río Grande (Argentino): 66 475 loĝantoj (2010).
* Ushuaia (Argentino): 56 593 loĝantoj (2010).
* Porvenir (Ĉilio): 5.078 loĝantoj (2002).
* Tolhuin (Argentino): 2 626 loĝantoj (2010).
* Cerro Sombrero (Ĉilio): 687 loĝantoj (2002)
* Puerto Almanza (Argentino): 100 loĝantoj (2010)

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉona lingvaro
* Selknamoj

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Granda Insulo de Fajrolando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Novaĵoj de *Tierra del Fuego* Arkivigite je 2013-05-21 per la retarkivo Wayback Machine
Strukturo de bakteriofago
**Bakteriofaĝo** aŭ pli ĝusta nomo **bakteriofago** estas bakteria viruso. La plej uzata estas la bakteriofago λ. Ĝia dufadena linia DNA longa ĉirkaŭ 50kbp-jn, havas kunteniĝantajn finaĵojn (sinsekvoj *kos*), kiuj ebligas al ĝi cirkliĝi en la infektita bakterio. La bakteriofaĝa DNA estas envolvita en proteina ŝelo. Dum ĝi infektas bakterion, la bakteriofaĝa partiklo fiksiĝas ekstere de la bakterio kaj tiam injektas sian DNA-molekulon en la internon de la bakteria ĉelo. La enzima maŝinaro de la bakterio estas tiam uzata por transskribi kaj traduki proteinojn kodatajn de la DNA de la bakteriofaĝo λ, precipe polipeptidojn, el kiuj konsistas ties proteina ŝeln. La bakteriofaga DNA ankaŭ replikiĝas multajn fojojn. La DNA-molekuloj nove sintezitaj estas enigitaj en novajn bakteriofagajn ŝelojn en la bakteria ĉelo. Oni tiam parolas pri virionoj. Poste, la bakteria ĉelo dissolviĝas kaj tiel liberigas milojn da faĝaj partikloj identaj kun la bakteriofaĝo, kiu infektis la bakterion. Tiuj novaj bakteriofaĝoj siavice infektas najbarajn bakteriojn.

La avantaĝo de bakteriofaga vehiklo kompare kun plasmida vehiklo estas ke ties DNA akceptas pli grandan DNA-fragmenton de ekstera origino (20kb averaĝe kontraŭ 4kb por plasmido). Tamen, pro la longeco de DNA, estas pli malfacile manipuli ĝin envitre.

Praktike, oni uzas bakteriofagojn kiel vehiklojn por konstrui kDNAajn aŭ genomajn bankojn. Kiam interesaj klonoj estas lokalizitaj, oni purigas bakteriofagan DNA-on kaj la insertaĵoj ekstraktitaj estas integritaj en plasmidan vehiklon pro manipula facileco. Oni parolas tiam pri sub-klonado. Pli simple, tiu sub-klonado povas esti farata ankaŭ per PĈR.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bakteriofago en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Monato Arkivigite je 2018-04-19 per la retarkivo Wayback Machine
* EPĈ Arkivigite je 2004-11-29 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 80620
* GND: 4125508-2
* LCCN: sh85010874
* BNF: 119790710
* NKC: ph761302
 |
**Bakonyszombathely** (bakonjsombathej) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza Transdanubio**, en departemento Komárom-Esztergom, en subregiono de Kisbér. Bakony estas nomo de monto, szombathely signifas sabatoloko (ĉiusabate okazis bazarado).

Panoramo de Bakonyszombathely

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 37  km²
* Loĝantaro: 1500
* Poŝtkodo: 2884
* Telefonprefikso: 34

Situo
-----

La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ iama fervojo Pápa-Kisbér.

Historio
--------

La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko, baldaŭe avaroj alvenis. Pri la vilaĝo la unua skribita postsigno troviĝas el 1358. La turkoj faris senhoma la vilaĝon en 1529. En 1636 familio Esterházy ekhavis la kampojn. Hungaroj kaj germanoj refondis la vilaĝon. Okazis incendio en 1792. La loĝantaro okupiĝis pri agrokulturo, bredado kaj en la proksimeco pri minado. Dum la dua mondmilito okazis grandaj bataloj. En 1949 bieno de Esterházy iĝis ŝtata bieno.

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo de 1762
* luterana templo de 1739
* skulptaĵo pri Johano Nepomuka
* parko de bieno de Esterházy

Komunumoj pri szombat (=sabato) en Hungara reĝlando
---------------------------------------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Alsószombatfalva | Bakonyszombathely | Kisszombat | Krassószombat |
| Magyarszombatfa | Muraszombat | Nagyszombat | Pórszombat |
| Rimaszombat | Szepesszombat | Szombatfa | Szombatfalva |
| Szombathely | Szombati | Szombatság | Zalaszombatfa |

* Kategorio Bakonyszombathely en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Granda Kazino Sardinero** estas kazino en la urbo Santandero (norda Hispanio). Ĝi situas en la kvartalo El Sardinero, ĉe la Kantabra Maro.

Historio
--------

En 1870, oni inaŭguris pli fruan kazinon, kiu daŭre gastigis plurajn festojn, en kiuj partoprenis diversaj reĝoj, kiel Amadeo la 1-a, Alfonso la 13-a aŭ Viktoria Eŭgena de Batenbergo, samkiel hispanaj kaj eksterlandaj nobeloj.

Oni konstruis kaj inaŭguris la nunan kazinon en 1916, laŭ projekto de la arĥitekturisto Eloy Martínez del Valle. Komence, oni ludis ruleton kaj bakaraton kaj ankaŭ organizis balojn, festojn, teatron, muzikalojn aŭ operojn. Post la Hispana Enlanda Milito la kazino estis tre malaktiva. De la fino de milito ĝis 1978 oni uzis nur la teatrejon kiel kinejon.

La 1-an de decembro 1978 oni remalfermis la kazinon kiel vetludejon, post reformado laŭ desegno de la arĥitekturisto Ricardo Lorenzo, kiu konservis la novklasikan stilon kun secesia influo.

Nun en la kazino estas vetludejo, ejo de aŭtomatoj, restoracio, tri manĝejoj, du trinkejoj, kafejo, festejo kaj ekspoziciejo pri arto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Granda Kazino Sardinero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la kazino
**Collombey-Muraz** estas komunumo en la distrikto Monthey en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 7564 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Collombey-Muraz situas en Suba Valezo ĉe la okcidenta bordo de la rivero Rodano en la ebenaĵo de la delto, kiun la rivero formas ĉe la alfluo al Lago Lemano. Interne de la komunuma teritorio situas tri eksklavoj de la komunumo Monthey. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Collombey-le-Grand, Collombey-le-Petit, Muraz kaj Illarsaz.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 29,81 km², de kiuj 36,6% estas kovritaj de arbaro, 40,4% servas por agrikulturo kaj 12,5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Collombey-Muraz limas en nordo al Vionnaz, en nordnordoriento al Vouvry, en oriento al Aigle (VD), en sudoriento al Ollon (VD), en sudsudoriento al Monthey, en sudo al Troistorrents, kaj en okcidento al Châtel (Francio).

Trafiko
-------

Tra Collombey-Muraz pasas la kantona ĉefvojo n-ro 21 de Saint-Maurice al Savojo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovjo A9 situas en distanco de 1 km de la komunuma centro alflanke de Rodano apud Saint-Triphon. Pere de stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Saint-Maurice al Saint-Gingolph la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Ekonomio
--------

La komunumo estas grava industricentro. En Collombey situas unu el la du svisaj naftorafinejoj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Collombey-Muraz datiĝas el la jaro 1263 kiel *Columberio*. Apud Barmaz en la 19-a jarcento estis trovitaj tomboj el neolitiko el la 4-a jarmilo antaxu Kristo. En la jaro 1972 sub la preĝejo de Muraz estis malkovrita romia bieno. Dum frua mezepoko Collombey-Muraz apartenis al la Priorejo Lutry. En la jaro 1246 ĝi estis akirita de la Abatejo Sankt-Maŭrico. En la jaro 1536 la Valezaj Dekonoj konkeris la komunumon kaj atribuis ĝin al la Voktejo Monthey, kies historian sorton ĝi ek de tiam dividis.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Muraz
* Collombey (stacidomo)
* Collombey-Village (stacidomo)
* Corbier (stacidomo)
* Vionnaz (stacidomo)

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Bernard Monnet*: *Collombey-Muraz* en *Historia Leksikono de Svislando* (2006-10-10)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Collombey-Muraz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Collombey-Muraz[*rompita ligilo*]

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Collombey-Muraz** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Monthey |
| --- |
| Champéry  •  Collombey-Muraz  •  **Monthey**  •  Port-Valais  •  Saint-Gingolph  •  Troistorrents  •  Val-d'Illiez  •  Vionnaz  •  Vouvry |  |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 445527
* GND: 4242400-8
* VIAF: 148329259
* SUDOC: 260774774
* BNF: 12131962h
 |
Neĝokovritaj montopintoj de Granda Kaŭkazo.
**Granda Kaŭkazo** (en rusa Большой Кавказ; en azerbajĝana Böyük Qafqaz; en kazaĥa დიდი კავკასიონი), foje tradukita kiel "Ĉefa Kaŭkazo") estas la ĉefa montaro de Kaŭkazo.

**Granda Kaŭkazo** havas longon pli ol 1100 km, larĝon ĝis 180 km. Ĝian akson konsistigas Ĉefa aŭ Akvodivida Montoĉeno kaj Flanka Montoĉeno, kiujn akompanas multaj laŭlongaj kaj laŭlarĝaj montoj kun alteco 4000-5000 m. La plej alta monto estas Elbruso kun 5 642 m s. m. ĝi estas konsiderata ankaŭ la plej alta monto de Eŭropo. Grandan Kaŭkazon oni dividas en tri partoj: okcidenta — de marzono ĝis Elbruso, centra — inter montoj Elbruso kaj Kazbek, orienta — orienten de Kazbek. Ĝi havas gravan modernan glaciadon — areo ĉ. 1430 km.

Granda Kaŭkazo estas ofte konsiderata la natura limo inter Azio kaj Eŭropo (la alia malofte renkontata en literaturo limo estas pli norde, en Kuma-Maniĉa valo).

Tiu montaro estas tradicie separata en tri partoj:

* **Okcidenta Kaŭkazo**, el Nigra Maro al Monto Elbruso
* **Centra Kaŭkazo**, el Monto Elbruso al Monto Kazbeko
* **Orienta Kaŭkazo**, el Monto Kazbeko al la Kaspia Maro

Vidu ankaŭ
----------

* Malgranda Kaŭkazo

* Kategorio Granda Kaŭkazo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Acetona peroksido
**Acetona peroksido** (konata ankaŭ kiel **APEX** aŭ **TATP**) estas grandeksploda materialo, kiu eksplodas je bato de inica eksplodaĵo.

Kiel plimulto de la organikaj peroksidoj, ankaŭ la acetona peroksido estas instabila kaj povas disfali kaj forte eksplodi je bato, varmo.

Oni dividas tipojn de dimera, trimera kaj tetramera acetona peroksido, kiu formiĝas inter diversaj cirkonstancoj (ekz. en dependeco de uzata katalizatoro).

Ĉiu acetona peroksido estas eksplodegema kaj tiel tre danĝera materialo. Teroristoj uzis tiujn onidire en la Londona flughaveno de 2006.

Estiĝo
------

*Trimera* acetona peroksido (degelpunkto 97 – 131,5 °C) estiĝas per aldono de hidrogena peroksido je acetono en ĉeesto de maldensigita acido kiel katalizatoro:

{\displaystyle \mathrm {3\;C\_{3}H\_{6}O+3\;H\_{2}O\_{2}\longrightarrow C\_{9}H\_{18}O\_{6}+3\;H\_{2}O} .}

Historio
--------

La acetonan peroksidon neintence malkovris en 1895 Richard Wolffenstein en la Teknika Altlernejo de Berlino.

* Kategorio Acetona peroksido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ernő Csizmadia** [ĉizmadia], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csizmadia Ernő** estis hungara agrara ekonomikisto, altlernejaj instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1979). Lia edzino estis Ernőné Csizmadia Magda Székely.

Ernő Csizmadia  naskiĝis la 10-an de februaro 1924 en vilaĝo *Behynce* en Ĉeĥoslovakio (nuntempa ekstera urboparto de Tornaľa en Slovakio). Li mortis la 14-an de novembro 1984 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ernő Csizmadia devenis el la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li studis en Hungara Ekonomia Universitato en Budapeŝto, poste li ekinstruis en agrara universitato en Gödöllő. Ekde 1968 li havis postenon en la menciita ekonomia universitato en Budapeŝto, ekde 1979 li estis rektoro (pli frue dekano). Krome li estis partiano havanta altajn postenojn en la unusola partio. Li okupiĝis precipe pri kooperativoj (aŭ kolĥozoj), pri agrar-industriaj evoluoj.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Két út – két világ* (Du vojoj - du mondoj) (1962)
* *Gazdasági koncepciónk és az élelmiszergazdaság* (1970)
* *Socialist Agriculture in Hungary* (1977)
* *Az MSZMP agrárpolitikája és a magyar mezőgazdaság* (1984)

Fontoj
------

* biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero C,CS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Ernő Csizmadia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 430582
* GND: 128049804
* LCCN: n84185527
* VIAF: 30577566
* ISNI: 0000 0000 8214 4462
* BNF: 16551103f
* BIBSYS: 97052379
* NKC: mzk2014813576
 |
**Pli malprava ol malpravo**, priskribita de Michael Shermer kiel **la aksiomo de Asimov**, estas eraro diskutita en libro de eseoj de Isaac Asimov, *La Relativeco de Malpravo.* Diraĵo, kiu traktas du erarojn kiel egalajn, estas *pli malprava ol malpravo* kiam unu el la eraroj estas klare pli malprava ol la alia. Kiel Asimov vortumis ĝin: 

|  |
| --- |
|  |
|  | 

|  |
| --- |
| **„** Kiam oni kredis, ke la Tero estas plata, oni malpravis. Kiam oni kredis, ke la Tero estas sfera, oni malpravis. Sed se vi pensas, ke la kredo, ke la Tero estas sfera, estas ĝuste tiom malprava ol la kredo, ke la Tero estas plata, tiam via vidpunkto estas pli malprava ol la kombino de ambaŭ. **"** |

 |

Asimov klarigas ke scienco estas kaj progresa kaj akumula. Eĉ kvankam sciencaj teorioj estas poste pruvitaj kiel malpravaj, la grado de ilia malpraveco malpliiĝas kun tempo dum ili estas modifataj responde al la eraroj de la pasinteco. Ekzemple, datumo kolektita per satelita mezuro montras, kun alta nivelo de precizeco, kiel la formo de la Tero malsamas ol perfekta sfero.

Maupertuis, fondinto de la Berlina Akademio de Frederiko la 2a, montris en la 18a jarcento, ke la tero estis iomete platigita ĉe la polusoj. 

Shermer diras ke esti pli malprava ol malpravo estas efektive pli malbona ol esti *eĉ ne malprava* (tio estas, nemalpruvebla).

Laŭ John Jenkins, kiu recenzis *La Relativecon de Malpravo*, la titola eseo de la libro de Asimov estas io, "kion mi pensas grava kaj por kompreni la pensadon de Asimov pri scienco, kaj por armi sin kontraŭ la neevitebla kontraŭscienca atako, kiun oni ofte aŭdas – [ke] teorioj estas ĉiam preparaj kaj scienco vere ne 'scias' ion ajn".
**Collinsville** estas vilaĝo en la usona ŝtato Alabamo de Usono. Ĝi apartenas al distrikto *DeKalb* kaj al *Gadsden* urbara areo.

Mapo pri situo de Collinsville en Alabamo

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 34° 16′ N 85° 51′ U﻿ / ﻿34.267 °N, 85.850 °U﻿ / 34.267; -85.850 (mapo)Koordinatoj: 34° 16′ N 85° 51′ U﻿ / ﻿34.267 °N, 85.850 °U﻿ / 34.267; -85.850 (mapo)
* Areo: 9 km²
* Loĝantaro: 1983 (en 2010)
* Supermara alteco: 214 m
* Horzono: UTC-6h (en somero UTC-5h)
* Poŝtkodo: 35961
* Telefonkodo: 256

Interna parto de Collinsville

Geografio
---------

Collinsville situas en la Apalaĉa montaro en la suda parto de Usono, en la nordorienta parto de Alabamo. Memphis troviĝas 398, Ĉikago 858, Novjorko 1267, Los Angeles 2968 km.

Historio
--------

Collinsville fondiĝis en la mezaj 1800-aj jaroj, kaj prenis sian nomon de unu el la fondintoj, Alfred Collins.

Trafiko
-------

Collinsville situas apud ĉefvojo Birmingham (Alabamo)-Chattanooga (Tenesio).

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Collinsville (Alabamo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ernő Dániel,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dániel Ernő** estis hungara-usona pianisto, dirigento, altlerneja instruisto.

Ernő Dániel  naskiĝis la 6-an de majo 1918 en Budapeŝto, li mortis la 27-an de septembro 1977 en Santa Barbara (Kalifornio).

Biografio
---------

Ernő Dániel estis mirinfano. Li diplomiĝis kun la plej altaj honoroj en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1941. En 1938 li ricevis stipendion pro recitalo de verko de Ferenc Liszt. Liaj plej gravaj instruistoj estis komence Emánuel Hegyi, poste Ernő Dohnányi kaj Leó Weiner. Intertempe en 1939 li studis en Romo de Alfredo Casella. Inter 1941 kaj 1948 li instruis en la Muzikarta Altlernejo, sed li ankaŭ koncertis kaj enlande kaj en Eŭropo. Dum la 2-a mondmilito li akiris plian ŝtatsciencan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány. En 1949 li migris al Usono kaj instruis jardekon en Wichita Falls, poste en Santa Barbara. Li ankaŭ faris koncertojn en Usono, krome ekde 1952 li dirigentis orkestron de Wichita Falls. Ekde 1960 li faris la samojn en Santa Barbara. En 1973 li estis elektita honora membro de Societo Ferenc Liszt en Budapeŝto. En Usono li estis disvastiganto de la hungara muziko. Li havis edzinon, kiu naskis dufoje.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Van Cliburn
* Todd Crow
* Erzsébet Tusa

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 634256
* LCCN: no2007058010
* VIAF: 8639164120365610470002
 |
**István Cserháti** [iŝtvAn ĉerhAti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Cserháti István** estis hungara kuracisto, profesoro, kuracisto pri internaj malsanoj.

István Cserháti  naskiĝis la 24-an de oktobro 1930 en ekstera parto de Etes. Li mortis la 23-an de januaro 1986 en Szeged.

Biografio
---------

István Cserháti frekventis gimnazion en Salgótarján, poste li akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Szeged en 1955. Ĝis 1960 li laboris en la universitata kliniko, dum li akiris fakdiplomojn pri internaj malsanoj en 1959, pri hematologio en 1980. Pli frue en 1957 li aliĝis al Hungara Socialista Laborista Partio. Li esploris en Dubna en la jaroj 1967 kaj 1968 helpe de stipendio. Li estis nomumita docento en 1970, post 3 jaroj katedrestro klinikestro. Li kandidatiĝis en 1967, li doktoriĝis en 1980. Inter 1976 kaj 1982 li estis vicrektoro, en la jaroj 1984 kaj 1985 rektoro. Ekde 1985 li havis altan postenon ankaŭ en la unusola partio.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A thrombocytopoeticus-serm-ténye¬ző kísérletes vizsgálata* (1980)

Memorigiloj
-----------

* reliefa memortabulo en Szeged (1988)  Arkivigite je 2012-06-11 per la retarkivo Wayback Machine

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**István CsALA** [iŝtvAn ĉala], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csala István** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano.

István Csala  naskiĝis la 2-an de novembro 1899 en Cegléd. Li mortis la 21-an de marto 1987 en Cegléd.

Biografio
---------

István Csala frekventis bazlernejon, poste kurson pri agrikulturo. Ekde 1917 li estis soldato, en la sekva jaro militkaptito en Italio. Hejmenveninta li estis soldato en armeo de Miklós Horthy ĝis 1921, poste li laboris parte en la familia bieneto, parte en luita bieno, parte en kooperativo pri laktaĵoj. En 1931 li aliĝis al Etbienula Partio. Inter 1942 kaj 1944 li denove estis soldato. En la malfrua 1944 li estis elektita deputito de Provizora Nacia Asembleo, en la sekva jaro li estis elektita parlamenta deputito (denove li elektiĝis en 1947). En la jaroj 1948 kaj 1949 li estis ministro pri agrikulturo en Kabineto Dobi duonjaron, poste li ricevis diversajn ŝtatajn kaj politikajn postenojn. En la frua 1956 li laboris hejme en la kolĥozo, kiu post monatoj ĉesis pro Hungara revolucio de 1956. En 1959 li denove aliĝis al la nova kolĥozo (aŭ kooperativo), kie li estis kolĥozestro inter 1964-1968, poste li pensiuliĝis.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj C, CS, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Bassersdorf (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Bassersdorf** estas urbo en la distrikto Bülach, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 10'470 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

La urbo situas en la mezo inter Vinterturo kaj Zuriko en proksimeco de la Flughaveno Zuriko, kiu hodiaŭ estas por ĝiaj loĝantoj ĉefa dunganto. Ek de 1931 ankaŭ la municipo Baltenswil, kiu antaŭe estis aŭtonoma komunumo apartenas al Bassersdorf.

Trafiko
-------

Bassersdorf situas ĉe trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko tra Kloten al Vinterturo kaj estas tiel trajne kaj per diversaj poŝtaŭtobuslinioj bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

Historio
--------

La unua certigita dokumenta mencio de Bassersdorf datiĝas el la jaro 1155 Bazzelstorf. En dokumentlibro de la Monaĥejo Einsiedeln ekzistas noto sen dato kaj trovebla dokumento pri donaco de bieno en Bassersdorf, kiu povas dati de 1010, ĝia dato tamen malcertas. Unua certigita skriba mencio tamen datiĝas de donacdokumente de la Nobela Gerung al la Monaĥejo Sankt-Martino sur la Zurika Monto de la 15-a de novembro 1155. Dum la mezepoko ĝis la jaro 1414 la habsburganoj kaj togenburganoj posedis la jurisdikcion pri Bassersdorf. Kun la akiro de la Grafejo Kiburgo flanke de la urbo de Zuriko la regado pri Bassersdorf transiris al Zuriko. Dum la erao de la Helveta Respubliko inter 1798 kaj Bassersdorf fariĝis dum mallonga tempo ĉefurbo de propra distrikto. Poste ĝi estis integrita al la distrikto Bülach. En 1931 la tiama komunumo Baltenswil estis integrita al la komunumo Bassersdorf.

Aviadilkatastrofo de Crossair en la jaro 2001
---------------------------------------------

La 24-an de novembro 2001 la aviadilo de la marko *Ĵumbolino* kun la flugnumero Crossair 3597 survojis de la Flughaveno Berlino-Tegel al la Flughaveno Zuriko, kiam ĝi je la alteriĝalflugo frakasiĝis sur la planko de la arbaro apud Bassersdorf kaj bruliĝis. 24 homoj mortis dum la katastrofo. Ĉefkialo de la akcidento estis la neatento de la minimuma flugalteco por la elektita alflugvojo malgraŭ sufiĉe bona vido. Ĉe la falo mortis ĉefe la homoj, sidantaj en la antaŭaj vicoj, inter kiuj ankaŭ la uson-germana kantistino Melanie Thornton kaj du de la tri membroj de la muzikgrupo Passion Fruit.

Vidu ankaŭ
----------

* Bassersdorf (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Bassersdorf
* Bassersdorf en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Bassersdorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Bülach |
| --- |
| Bachenbülach • Bassersdorf • **Bülach** • Dietlikon • Eglisau • Embrach • Freienstein-Teufen • Glattfelden • Hochfelden • Höri • Hüntwangen • Kloten • Lufingen • Nürensdorf • Oberembrach • Opfikon-Glattbrugg • Rafz • Rorbas • Wallisellen • Wasterkingen • Wil • Winkel |  |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 233570
* GND: 4533080-3
* LCCN: n85285191
* VIAF: 132597565
 |
BMW Isetta 300
la interno de la Isetta
BMW Isetta dum la IAA 2009
La **Isetta** estas la markonomo de la plej konata 'bobelaŭto' kiu unue estis produktita de la itala firmao 'Iso SpA' de Renzo Rivolta.

La Isetta estas nano-aŭto kiu karakterizas pro la unuopa pordo je la fronto kaj eta ŝpurlarĝo malantaŭe.

La materialmalabundo post la Dua Mondmilito kaŭzis grandan popularecon de kompaktaj aŭtoj, ofte kun tri radoj.
Estis bezono al kovrita transporto sed oni ankoraŭ ne estis multpostulema al bagaĝospaco aŭ sekureco.
La Isetta kaj ankaŭ la Messerschmitt montris futurismajn formojn per la kajuteca karoserio kaj konveksaj fenestroj.

Post la Dua Mondmilito ankaŭ BMW malrapide ekproduktis aŭtomobilojn, sed la modeloj 501 kaj 502 estis tro multekostaj kaj ekskluzivaj por atingi altajn vendonombrojn. La publiko bezonis pageblajn aŭtojn, kaj BMW rekonis tiun niĉomerkaton.

En Torino la teknikistoj vidis la *Avantgarde Isetta-n* de Iso. La speciala nekonvencia koncepto okulfrapis, sed BMW vidis eblojn en tiu aŭtomobilo. La dutakta motoro simple povis esti anstataŭigita per 250kc-motociklomotoro kun 12 ĉp kaj aliaj optikaj kaj teknikaj detaloj estis plibonigitaj. En unika koncepto oni metis la pordon je la fronto, pro kio la stirilo kaj la instrumentpanelo malfermiĝis eksteren. La ŝoforo kaj ties pasaĝero fakte povis enpromeni la aŭton.

En 1955 oni montris la BMW Isetta-n al la gazetaro kaj ĝi estis bone akceptita de la publiko. En tiu jaro oni konstruis 13 000 ekzemplerojn, kaj en Germanio en 1957 oni vendis preskaŭ 40 000 ekzemplerojn. Kune kun la Goggomobil Isetta estis tre sukcesplena aŭto en tiu kategorio. En 1962 oni haltigis la produktadon ĉe BMW, tiam oni konstruis pli ol 160 000 ekzemplerojn.

* Kategorio BMW Isetta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pasuruan** estas urbego en oriento flanko de la ĉefa insulo Javo en same nomata kantono Pasuruan, en provinco Orienta Javo en Indonezio. Ĝi estas ĉirkaŭita, sed administre aparta de la kantono. Pasuruan konsistas el 4 distriktoj.

Rezidejo

Geografio
---------

Pasuruan situas laŭ la norda marbordo de la insulo. Probolinggo troviĝas 36, provinca ĉefurbo Surabajo 47, Malang 48, Batu 50, Mojokerto (urbo) 56, Surakarta 231, Jogjakarto 281, Semarang 284, Bandungo 589, tutlanda ĉefurbo Ĝakarto 691, Tangerang 712, Serang 765, Makassar 772, Palembang 1040, Batam 1385, Pekanbaru 1562, Padango 1577, Medano 2013, Banda Aceh 2442 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Pasuruan same apartenis al influo de Nederlandaj Orienthindiaj Insuloj ĝis la japana okupo en 1942.

Ekonomio
--------

Agrikulturaj produktoj de Pasuruan estas sukerkanoj, teoj kaj tabakoj.

Trafiko
-------

Ĉinostila tradicia orienta pordego por tombejo de la ĉina komunumo
Pasuruan situas inter ĉefvojo kaj fervojo Surabajo-Probolinggo, krome estas rektaj vojoj al Mojokerto kaj Malang. Estas marhaveno, sed pri tio mankas informoj kaj bildoj. La plej proksima flughaveno funkcias en Surabajo.

Klimato
-------

Pasuruan havas tropikan musonan klimaton (Aw). En ĉiuj monatoj pluvas, resume jare 1311 mm. Inter majo-novembro iomete malpli ofte pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 27 °C kaj varias inter 21-32 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

Religio
-------

Plimulto de Pasuruan estas islama, sed ankaŭ kirko funkcias.

Eduko
-----

Pasuruan havas nur baz- kaj mezlernejojn.

Vividindaĵoj
------------

* moskeoj
* katolika kirko

Fontoj
------

* WikiTrans

* MoskeoMoskeo
* KirkoKirko
la nocio **Pastoralo** (lat.: *pastor* = „paŝtisto") signifas en la muziko

* pleje trivoĉa muzikformo de la mezepoka sakrala muziko
* operĝenro ĉefe de la 17-a kaj 18-a jarcentoj, kiu evoluis el la paŝtistoteatraĵo en teatron, en kies agado troviĝas kamparaj, kontemplaj motivoj, ekz. la muziko de paŝtistoj sur ŝalmo aŭ idiliaj amhistorioj,
* pastoralo en instrumenta muziko (vd. supren)
* kaj aparte la 6-a simfonio de Beethoven.

Instrumenta pastoralo
---------------------

La instrumenta pastoralo estis ofta ĝenro en la epoko de baroko – kiel memstara komponaĵo, pli ofte tamen kiel unuopa movimento, ekz. en konĉerto.

La ĝenro devenas de la kristnaska muzikado de la *Pifferari*, italaj paŝtistoj, kiu dum la kristnaska tempo en Romo muzikis antaŭ bildoj de Dipatrino. Pastoraloj plejofte estas en 12/8-takto kaj tipe komponitaj en la tonalo F-maĵoro. Karakterize estas ankaŭ pedaltonoj, do longaj bastonoj kiel aludo je la paŝtistaj muzikiloj sakŝalmo kaj vjelo. Tiajn komponaĵojn oni nomas „pastoralo", „siĉiliano" aŭ „pifa", je kio la titolo *„siĉiliano"* kutime ligiĝas kun punktita baza ritmo.

Instrumentaj pastoraloj troviĝas ankaŭ en la verkoj de multaj barokaj komponistoj. Famaj ekzemploj estas:

* Finalmovimento de konĉerto op. 6 n-ro 8 (g-minora) de Arcangelo Corelli kun la subtitolo *fatto per la notte di Natale* („por la kristnaska nokto").
* La instrumenta enkonduko al la 2-a parto de la kristnask-oratorio de Johann Sebastian Bach; jam Albert Schweitzer jen vidis – certe ne malprave – la muzikadon de la paŝtistoj kun la anĝeloj.
* La *pifa* (12-a movimento) en la oratorio Messias de Georg Friedrich Händel.
* La finalmovimento de la printempo-konĉerto el *La printempo* de La kvar sezonoj de Antonio Vivaldi ne estas tipa pastoralo, sed klare tiun-ĉi aludas.

Krome menciendas konĉertmovimentoj de Giuseppe Manfredini kaj Francesco Geminiani. Ankaŭ Johann Sebastian Bach verkis memstaran pastoralon kiel orgenpeco (BWV 590); la verko interese estas kvarmovimenta, sed nur la unua movimento klare surmontras la priskribitajn ecojn. Ankaŭ en la epoko post la baroko troviĝas komponaĵoj en la pastorala stilo, ekzemple ĉe Sigfrid Karg-Elert (2 pecoj por violono kaj orgeno op. 48b) aŭ Max Reger (dek du pecoj op. 59).


|  |  |
| --- | --- |
|  | Ĉi tiu artikolo estis redaktita tiel ke ĝi entenas tutan aŭ partan tradukon de « Pastorale » el la germanlingva Vikipedio. Rigardu la historion de la originala paĝo por vidi ties aŭtoroliston.  (Ĉi tiu noto koncernas la version 3207087 kaj sekvajn de ĉi tiu paĝo.) |
***La interna milito en Francio*** estis verkita de Karlo Markso (originale: Karl Marx) kiel prelego al la Ĝenerala Konsilantaro de la Internacio, kun la celo distribui al la laboristoj de ĉiuj landoj klaran komprenon de la karaktero kaj de la tutmonda signifo de la heroa lukto de la Parizaj Komunumanoj kaj ilia historia sperto, de kiu lernindas. La libro vaste cirkulis antaŭ 1872, kaj estis tradukita en plurajn lingvojn kaj publikiĝis tra Eŭropo kaj Usono.

Publikiĝo
---------

*La interna milito en Francio*-n originale eldonigis Markso kiel nur tria prelego al la Ĝenerala Konsilantaro de la Internacio, apartigitan en kvar ĉapitrojn. En 1891, je la 20-a datreveno de la Pariza Komunumo, Friedrich Engels kunmetis novan kolekton de la verko. Engels decidis inkluzivigi la unuajn du prelegojn, kiujn faris Markso al la Internacio--tiel provizante aldonan historian fonon al la Interna Milito de la rakonto de Markso pri la franca-prusa milito (julio ĝis septembro, 1870).

Ĝi aperis en Esperanto tradukita fare de Vilhelmo Lutermano:

* Karlo Markso: La interna milito en Francio, tradukis Vilhelmo Lutermano, Novjorko: Mondial, 2005, 137 paĝoj.

Teoriaj Konsekvencoj
--------------------

Por Markso, la historio de la Pariza Komunumo igis lin rekonsideri la signifon de iuj el siaj pli fruaj skribaĵoj. En pli malfrua antaŭparolo al la Komunista Manifesto, Markso skribis, ke *"neniu speciala akcento estas metita sur la revoluciaj agoj proponitaj ĉe la fino de la 2-a Sekcio. Tiu frazaro estus, en multaj konsideroj, tre malsame dirita hodiaŭ."* Estas en tiu pli frua frazaro, kiu klopodis montri la procezon de laborista fortpreno de ŝtata povo. Post la eldono de *La interna milito en Francio*, *"Unu afero precipe estis pruvita per la Komunumo, i.a. ke 'la laborista klaso ne povas simple preni pretfaritan ŝtatan maŝinaĵon, kaj utiligi ĝin por siaj propraj celoj.'"*

Fonto
-----

Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio la 25-an de decembro, 2006.