recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nagykovácsi** [nadjkovAĉi], germane **Kowatsch** [kovatŝ] estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Budakeszi. La loknomo signifas: granda-forĝista. Dum la mezepoko reĝaj forĝistoj loĝis tie.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 14 km²
* Loĝantaro: 4840
* Poŝtkodo: 2094
* Telefonprefikso: 26

Geografio
---------

Nagykovácsi situas sur ebenaĵo kaj sur mildaj deklivoj havanta unusolan sakovojon el Budapeŝto. En la grandvilaĝo la budapeŝta loka aŭtobuso trafikas. La komunumo estas ĉirkaŭita de montoj, arbaroj.

Kirko en Nagykovácsi

Historio
--------

Oni trovis restaĵojn el la neolitiko, el la ferepoko, de la romianoj. La vilaĝo senhomiĝis dum la turka erao. Poste alvenis ŝvaboj. En 1946 la ŝvaboj estis forpelitaj al Germanio, dume alvenis forpelitaj hungaroj el Ĉeĥoslovakio. En 1956 okazis granda batalo. Post fino de la revolucio hungaroj rifuĝis tien, ĉar la loko (precipe la kastelo) estis defendebla. La Ruĝa Armeo atakis la vilaĝon ankaŭ per flugmaŝinoj. Fine la hungaroj trarompis la sieĝoringon kaj grandparte ili atingis Aŭstrion.

Vidindaĵoj estas Kastelo de Nagykovácsi kaj romkatolika Preĝejo de Ĉieliro de Maria (Nagykovácsi). Nuntempe la grandvilaĝo dikiĝas, ĉar oni aĉetas parcelojn sur la deklivoj.
Koordinatoj: 38° 53′ 24.8″ N 96° 0′ 8.7″ U﻿ / ﻿38.890222 °N, 96.002417 °U﻿ / 38.890222; -96.002417 (mapo)

La **Observatorio Farpoint** estas astronomia observatorio posedata de la Ligo de la Amatoraj Astronomoj de Nord-Orienta Kansaso (angle *Northeast Kansas Amateur Astronomers' League* : NEKAAL) 

Ĝi situiĝas sur la tereno de la *Mission Valley High School* en Eskridge (Kansaso, Usono), proksime de Auburn, 34 km sud-oriente de Topeka. Ĝia IAU-kodo estas **734**. Tie laboras la teamo de la *Farpoint Asteroid Search Team* (FAST), kiu malkovris pli ol 330 asteroidojn, el kiuj plurajn apud-terajn objektojn.

La NEKAAL ricevis stipendion de 56 000 $ de NASA por sia projekto de sekvo de apud-teraj objektoj, en la celo akiri kaj instali ĉe Farpoint la teleskopon de Pitt de la Universitato de Kansaso. Post renovigo, tiu teleskopo havas aperturo de 68,6 cm, longo de 2,80 m kaj maso de 725 kg.

La asteroido 23989 Farpoint  estis nomita en honoro de tiu observatorio.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  IAU-kodoj de la observatorioj
2. ↑  Stipendio helpos esploron pri asteroidoj ; el *cjonline.com* (angle)
3. ↑  Historia teleskopo de la Universitato de Kansaso ricevas novan aŭdacan postenon ; el *LJWorld.com* (angle)
4. ↑  *JPL Small-Body Database Browser* : 23989 Farpoint (1999 RF) (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Paĝaro de NEKAAL


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Astronomio |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Nigrakresta paruo** |
| --- |
|  |
| Nigrakresta paruoNigrakresta paruo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Paruedoj *Paridae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Baeolophus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***B. atricristatus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Baeolophus atricristatus****(Cassin, 1850) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
| Subspecioj |
| * *B. a. atricristatus*
* *B. a. paloduro*
* *B. a. sennetti*
 |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Nigrakresta paruo  |

 |
| v • d • r |

La **Nigrakresta paruo**, *Baeolophus atricristatus* (konata ankaŭ kiel **Meksika paruo**), estas eta kantobirdo de Nordameriko, specio de la familio de Paruedoj. Iam estis konsiderata kiel subspecio de la Dukolora paruo (*B. bicolor*), sed ĝi estas nuntempe agnoskata kiel separata specio. Ĝi estas indiĝena de suda Teksaso kaj Oklahomo en Usono kaj en centrorienta Meksiko kaj estis vidata norde kaj oriente tiom malproksime kiom ĝis St. Louis.

Tiu birdo havas, kiel la Dukolora paruo **ruĝecajn flankojn, grizajn suprajn partojn kaj blankan ventron**. Ankaŭ la vizaĝo estas blankeca kie ege kontrastas la malhela okulo kun malhela ringo. Kiel distingilo, ĉefe de la menciita Dukolora paruo, la masklo havas longan, **malhelan nigran kreston** kiu estas kutime erekta, dum la inkresto ne estas tiom malhela; tiu eco nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *atricristatus* signifas precize "havanta nigran kreston". Tiu specio estas komuna kia ajn abundas arboj, same se ili estas deciduaj, lignaj aŭ urbaj ombrarboj. Ties alvokoj esis priskribita kiel *peter, peter, peter* de angloparolantoj (pita, pita, pita) simila al tiu de la Dukolora paruo, sed iom pli mallonga. Ties dieto konsistas el beroj, nuksoj, araneoj, insektoj kaj insektovoj.

La Nigrakresta paruo nestumas en arbokavaĵoj, telefonfostoj, heĝoj kaj birdoskatoloj. La ino demetas 4 al 7 ovojn en marto aŭ aprilo, ili estas blankaj kun ruĝecbrunaj punktoj.

Referencoj
----------

* **Terres**, John K. & **National Audubon Society** (1991): *The Audubon Society Encyclopedia of North American Birds*. Wings Books, New York. Reprint of 1980 edition. ISBN 0-517-03288-0

Notoj
-----

1. ↑   43rd Supplement to the American Ornithologists' Union Check-list of North American Birds

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nigrakresta paruo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nigrakresta paruo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Fotoj de Nigrakresta paruo
Prunelo, kies nomo estas rekonebla en Nagykökényes
Nobeldomo en Nagykökényes
**Nagykökényes** (nadjkokEnjeŝ) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Hatvan. La vilaĝonomo signifas: granda-prunelejo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 17  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.7302/19.6012
* Loĝantaro: 630
* Poŝtkodo: 3012
* Telefonprefikso: 37

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Hatvan troviĝas 11, Pásztó 27, Gödöllő 29 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata dum la pratempoj. Dum la mezepoko la kampoj apartenis al subepiskopo, poste al la Osmana Imperio. En 1715 oni komputis en la vilaĝo 17 domomastrumojn. En 1854 granda incendio okazis. En 1873 pro ĥolero vilaĝanoj mortis. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, poŝto, interretejo.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika Preĝejo de Maria de la Neĝo (Nagykökényes)
* klasika kastelo de Dessewffy de 1820, nun lernejo

* Kategorio Nagykökényes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Robota Observatorio Calvin–Rehoboth** estas astronomia observatorio en Usono, disvolvita inter la Kolegio Calvin en Grand Rapids (Miĉigano) kaj la Kristana Lernejo de Rehoboth en Rehoboth (Nov-Meksiko). Ĝi konsistiĝas el du samaj teleskopoj, po unu en ĉiu kampuso. Studentoj de ambaǔ lernejoj uzas la teleskopojn kiel parto de siaj lernadoj. La komuna observatorio komencis funcii en 2004 kaj ĝia MPC kodo estas **G98**.

Ĉar la meteologiaj kondiĉoj de Miĉigano malfavoras la vidan observadon, la komuna observatorio permesas, ke la studentoj de Calvin defore uzas la teleskopon de Rehoboth post esti ekzerciĝintaj per la lokala teleskopo.

La observatorio estis uzita por malkovri plurajn malgrandajn planedojn, inklude 145475 Rehoboth, nomita laǔ la Lernejo de Rehoboth kaj 134244 De Young nomita en honoro de *Mike De Young*, iama scienca instruisto ĉe la Lernejo de Rehoboth. Ambaǔ esti malkovritaj de Lawrence A. Molnar.

Malkovrita asteroidoj
---------------------

La malkovro de pli ol cento da asteroidoj estis senpere kreditita de Minor Planet Center al la Observatorio Calvin–Rehoboth sub nomo de *Calvin College* aǔ *Prairie School*.

|   Asteroidoj malkovritaj : 101, el kiuj : |
| --- |
| 152233 Van Till | 25-a de septembro 2005 |
| 167875 Kromminga | 2-a de marto 2005 |
| 188847 Rhipeus | 23-a de marto 2006 |
| 210425 Imogene | 10-a de januaro 2008 |
| 243320 Jackuipers | 24-a de septembro 2008 |
| 375005 Newsome | 26-a de marto 2007 |

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Kodoj de la Observatorioj (*Minor Planet Center*)
2. ↑  La Ĝemelaj Robotaj Teleskopoj de Calvin–Rehoboth, el *astrophysics data system* de *Smithsonian* Astrofizika Observatorio (angle)
3. ↑   MPC Alfabeta listo de asteroidaj malkovrintoj(angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Observatorio Calvin, el la paĝaro de la Kolegio Calvin
* angle Observatorioj, el la paĝaro de la Kristana Lernejo de Rehoboth Arkivigite je 2020-08-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Astronomio |


---

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Calvin–Rehoboth Observatory en la angla Vikipedio.*
***Nihon Supesugado Kjokaj*** aŭ *Japan Spaceguard Association* (anglaĵo por "Japana Asocio de Kosma Gvato"; japane: 日本スペースガード協会, *nihon supēsugādo kyōkai* aŭ **JSGA**); estas neprofitcela organizaĵo fondita la 20-an de oktobro 1996 bazita en Tokio (Japanio). Ĝia celo kongruas kun tiu de *The Spaceguard Foundation* kaj aliaj movadoj *Spaceguard*: nome protekti la teran medion kontraŭ katastrofa alfrapo de potence danĝera objekto per studoj kaj observoj pri la apud-teraj objektoj.

Ĝia formala statuso laŭ la japana juro estas "specifata ne-profita organizaĵo" (特定非営利活動法人).

La asocio funkciigas la *Spaceguard*-Centron de Bisei, situa proksime la urbo Bisei (gubernio Okajama). Krom la esploro pri terrenkontaj asteroidoj, tiu instalaĵo utilas por sekvi la kosmorubojn en la orbito de la Tero.

*Minor Planet Center* kreditas *Nihon Supesugado Kjokaj* pro la malkovro de la asteroido (21309) 1996 XH5 la 6-an de decembro 1996 elde la Observatorio Kiso.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Por la inaŭguro de la N.P.O. Arkivigite je 2015-09-24 per la retarkivo Wayback Machine (japane)
2. ↑  MPC alfabeta listo de la asteroidaj malkovrintoj(angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* japane angle Oficiala paĝaro de la Japan Spaceguard Association


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Astronomio |
Noktoklubo Felix en Berlino
**Noktoklubo** estas entrepreno gastiganta por komuna distro, kaj funkcias ĉefe en fermita halo je horoj de la malfrua nokto kaj semajnfine. Multaj kluboj havas ripetajn klubnoktojn en malsamaj semajnotagoj. Plej multaj kluboj fokusiĝas al aparta ĝenro aŭ sono por markaj efikoj.

Tiu tipo de distro estas forte asociita kun la liberala okcidenta kulturo. En multaj ne okcidentaj landoj tiuj entreprenoj estas laŭleĝe malpermesitaj kaj se okzistas devas esti kaŝitaj, kiel la Prohibicio dum la intermilita periodo en Usono. Je la komenco de la 21-a jarcento, inter la plej famaj estas en la ĉefurboj de eŭropo, kaj ankaŭ servas kiel allogaĵoj al, kutime junaj, eksterlandaj turistoj.

Akcepto al la klubo kutime implicas kotizon, kaj foje okazas selekcio ĉe la enirejo, kaj iuj noktoklubaj pordistoj, pli precize elĵetisto, ne enirigas homojn kun neformala vesto aŭ bandvesto kiel parto de vestregularo. Multaj noktokluboj funkciigas "gastliston", kiu permesas al iuj ĉeestantoj eniri la klubon senpage aŭ kun reduktita kotizo. Kutime fotiloj ankaŭ estas malpermesata, ĉar al la klientoj gravas sian privatecon kiam ili distriĝis aŭ eble estas kompromitaj.

Multaj noktokluboj brulege muzikumas, kaj inter la la oftaj kaj tipaj muzikstiloj estas elektronika muziko, trenco, hiphopo, dancmuziko kaj popmuziko, kiel en diskoteko. Sed ankaŭ povas esti pli trankvila kaj intima ĵazklubo. Tiuj kluboj estis sufiĉe gravaj en disvolviĝanta popola kulturo de usono en la 20-a jarcento.

La muziko povas esti prezentita vive aŭ miksita surbende de DJ, Diskĵokeo. Foje, ili ankaŭ inkluzivas starkomedio aŭ striptizon. La klubo ankaŭ havas dancejon, kutime situata en la centro, sur kiu vizitantoj dancas komune, kaj trinkejon, kiu provizas trinkaĵojn kaj manĝaĵojn, kutime kun aldona kosto.

Iuj noktokluboj estas fakte loko de erotika distro (kun gastigantinoj, putinoj aŭ kun striptizaj spektakloj), tiele ke tre ofte la termino *Noktoklubo* estas eŭfemismo por putinejo. Noktokluboj ĉefe troviĝas en pli grandaj urboj, sed pli porprostituaj seksumaj ejoj troviĝas ĉefe ĉe ŝoseoj, kie ili allogas ĉefe veturantojn kiaj kamionistoj aŭ aliaj, kiuj kompreneble veturas for de hejmo foje dumlonge.

Granda afero, kiu fontas de drinkado kaj drogmanio en noktokluboj, estas transportado. Privataj aŭtoj estas la plej elstara transportmaniero al kaj de noktokluboj, kaj la uzo de drogoj kaj alkoholo en noktokluboj laŭstatistikoj pliigas la nombron de riskaj kondutoj, kiel veturado sub la influo aŭ petveturado sub la influo. Parto de la veturantaj klientoj, malgraŭ trinki malpli ol ne-veturantaj klientoj, ankoraŭ observas, ke ili havas alkoholnivelojn super la laŭleĝa sojlo post nokto en noktoklubo.

Vidu ankaŭ
----------

* Diskoteko
* Dancejo
* Max's Kansas City

* Noktoklubo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Noktoklubo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nagyrév** [nadjrEv] estas malgranda vilaĝo en meza Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en subregiono de Kunszentmárton. La loknomo signifas hungare: granda pramo.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 46° 56′ 31″ N 20° 08′ 57″ O﻿ / ﻿46.94194 °N, 20.14917 °O﻿ / 46.94194; 20.14917 (mapo)Koordinatoj: 46° 56′ 31″ N 20° 08′ 57″ O﻿ / ﻿46.94194 °N, 20.14917 °O﻿ / 46.94194; 20.14917 (mapo)
* Poŝtkodo: 5463
* Telefonkodo: 56
* Areo: 30 km²
* Loĝantaro: 850

Situo
-----

Nagyrév situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Tiso.

Historio
--------

Oni trovis spurojn eĉ el la bronzepoko. Nagyrév situas en angulo (duoninsulo), kiun formas Tiso kaj la enverŝa Körös. Pro la oftaj inundoj nur sporade loĝis ĉi tie. Post la turka epoko restis nenio el la vilaĝo.

La vilaĝo havas tutlandan, sed tristan konatecon. Inter la Mondomilitoj maljunulino instruis aliajn, kiamaniere povas akiri arsenon el muŝokaptila papero. En la vilaĝo ofte mortis maljunuloj, kiuj jam ne povis labori kaj evidente ili ne havis pensiulan salajron. La malbona okazintaĵo ankaŭ nun vivas en la animoj.

* Kategorio Nagyrév en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **nikabo** (arabe ‏نقاب‎, translit. DMG: *niqāb*; turke *peçe*) estas vualo por la vizaĝo portata de kelkaj islamaj virinoj. Ili portas ĝin kun ĉadoro, ĉarŝafo aŭ kun alia, plej ofte nigra vesto. 

Virino kun nikabo en UAE.
Pli precize, la nikabo kaŝas preskaŭ la tutan vizaĝon, kiel la burko, sed lasas almenaŭ videblaj la okulojn. Tiu okulareo povas esti ĉu iom pli malferma ĉu iom pli fermita. Plej ofte, la nikabo estas tute nigra.

Historio
--------

La nikabo originas el la kulturo de la beduenoj sur la araba duoninsulo. Tie jam en antaŭislama tempo viroj kaj virinoj uzis tukojn por protekti sin kontraŭ sablo kaj suno.

Disvastiĝo
----------

La nikabo estas tradicie disvastigita antaŭ ĉio sur la araba duoninsulo. Ekzemple en Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj (UAE), Saud-Arabio kaj en Jemeno la plimulto de la virinoj portas vizaĝan vualon. Sed ankaŭ en Egiptio, Sirio, Jordanio, Irako kiel en la plej multaj nordafrikaj kaj proksimorientaj landoj, la nikabo progresas.

Fundamentistaj pravigoj
-----------------------

Fundamentismaj islamanoj pravigas la vestpreskribojn per citaĵoj el la Korano kaj ties klarigoj el pli „fruaj fontoj de la islamo" kiel tiuj de Ibn Kathir kaj At-Tabarī. Tie ili vidas la pruvojn por la portado de la nikabo.

Teksto el la korano
-------------------

En la korano, dulingva araba-esperanto, eld. TK Kopenhago 1970, estas skribita en ĉapitro ('surao') 24 An-Nur-32 : "Kaj diru al la kredantinoj, ke ili mallevu sian rigardon, kaj gardu sian ĉastecon, kaj ke ili ne montru siajn ĉarmojn, krom tio, kio devas esti videbla, kaj ke ili kovru per siaj vestaĵoj la bruston." Sekvas listigo, por sciigi, kiuj membroj de la familio rajtas...

Malpermesoj de nikabo
---------------------

En Tunizio, la nikabo estas malpermesata. En Egiptio, la nikabo en universitatoj estas pridiskutata. En Turkio, la nikabo en lernejoj kaj universitatoj estas malpermesata, sed la malpermeso de la islama kaptuko valida dum jardekoj estis aboliciita en 2008, kaj de tiam la jura situacio ne klaras. En Francujo, ekzistas malpermeso por lernantinoj kaj studentinoj porti iun ajn islaman kaptukon (do evidente supervestan vualon, kiel burkon aŭ nikabon) en klasĉambroj kaj sur la lerneja areo; pli ĝenerale, leĝo, eldonita je la 11-a de aprilo 2011, malpermesas al iu ajn kaŝi tielmaniere sian tutan vizaĝon sur iu ajn publika areo.

Vidu ankaŭ
----------

* Burko (islamo)
* Hiĝabo
* Ĉadoro

* Nikabo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nikabo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nokturno** estas formo ekestinta dum la epoko de la baroko, kiu ne estas difinita laŭ okupado kaj kompona strukturo. Tiutempe la nomo *nokturno* parte kongruas kun tiu de la serenado. Nokturnoj establiĝis kiel distra muziko ĉe nobelodomoj, estis antaŭrange okupita per instrumentoj, sed povis enhavi ankaŭ voĉkantajn elementojn.

Laŭ nuntempa percepto nokturnoj estas karakterpecoj por piano, kies inventinto oni rigardas la irlandan komponiston John Field. Specialan gravecon akiris la 21 nokturnoj de Frédéric Chopin, kiuj laŭ sia strukturo nur malofte egalas la bildon de nokturno kiel iom malrapida kaj trankvila pianopeco, sed enhavas grandan variecon de esprimeblecoj. Al ĉi tiuj imagoj pli bone korespondas la same popularaj *Liebesträume* de Franz Liszt, kiuj tamen postulas altan teknikan spertecon kaj lertecon.

Nokturnojn por piano krome komponis i.a. Aleksandr Skrjabin, Erik Satie (sub fort influo de Chopin), Gabriel Fauré kaj Sergej Rachmaninoff. Claude Debussy komponis kadre de la impresionismo denove nokturnojn por orkestro kaj ĥoro, kaj ankaŭ en la pop-muziko aperas nokturnoj. Volker David Kirchner komponis konĉertaĵo por vjolo kaj orkestro sub la germana tradudo en la titolo: *Nachtstück (Varianten über eine wagnersche Akkordverbindung)*.

Literaturo
----------

* Ulrich Michels: *dtv-Atlas Musik Band 2. Musikgeschichte vom Barock bis zur Gegenwart.* dtv/Bärenreiter, München/Kassel 2003, ISBN 3-423-03023-2

* Kategorio Nokturno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 34° 18′ 06″ N 117° 59′ 53″ U﻿ / ﻿34.30167 °N, 117.99806 °U﻿ / 34.30167; -117.99806 (mapo)

La **Observatorio *Stony Ridge*** estas astronomia observatorio situanta en la areo tiel nomata *Stony Ridge* de la nacia forsto Angeles en la kantono Los-Anĝeleso, Kalifornio, Usono. Ĝi estas adminitrata de asocio de amatoraj astronomoj kaj ĝia MPC kodo estas **671**.

Malfermita en 1957, ĝi povis fieri havi la plej grandan teleskopon (de 76 cm) inter la amatoraj observatorioj de Kalifornio kaj verŝajne de Usono.

Ĝia avangarda instrumentaro permesis, ke ĝi asociiĝis al kunlaboraj projektoj kun profesiaj observatorioj. Komence de la 1960-aj jaroj, ĝi kontribuis al la kartografio de la luna surfaco, kiu utilis por elekti la alterigan lokon de la misioj Apollo.

Intrumentaro
------------

* Teleskopo de 76 cm (30 coloj) de tipo *Newton/Cassegrain*
* Teleskopo de 30 cm (12 coloj) de tipo *Cassegrain*
* Ŝargkuplitaj fotiloj

Arbara incendio de 2009
-----------------------

Dum la somero 2009, la observatorio estis minacita de la granda arbara incendio tiel nomata "*Station Fire*", sed, krom ekstera necesejo brulita, suferis nur malgravan damaĝon.

Malkovritaj asteroidoj
----------------------

|   Asteroidoj malkovritaj : 2 |
| --- |
| 144633 Georgecarroll | 26-a de marto 2004 |
| 327030 Alanmaclure | 12-a de septembro 2004 |

Minor Planet Center kreditas la Observatorion *Stony Ridge* de la malkovro de 2 asteroidoj en 2004.

La asteroido 10168 Stony Ridge, malkovrita de John E. Rogers kaj Jack B. Child, estis nomita en honoro de la teamo de la observatorio..

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Kodoj de la Observatorioj (*Minor Planet Center*)
2. 1 2  Dua sud-kalifornia observatorio en danĝero, de Kelly Beatty, el *Sky & Telescope* ; 2-a de septembro 2009 (angle)
3. ↑  Projekto de Luna Mapado (LMP), el la paĝaro de la Observatorio Stony Ridge (angle)
4. ↑  Du Observatorioj Savitaj el Arbara Incendio, de Kelly Beatty, el *Sky & Telescope* ; 8-a de septembro 2009 (angle)
5. ↑   MPC Alfabeta listo de asteroidaj matelescolointoj(angle)
6. ↑  JPL Small-Body Database Browser : 10168 Stony Ridge (1995 CN) (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Observatorio Stony Ridge, oficiala paĝaro
* angle Pieda marŝado ĝis la Observatorio Stony Ridge, video el You Tube ; 21-a de oktobro 2017


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Astronomio |



---

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Stony Ridge Observatory en la angla Vikipedio.*
**Nombra akso** (aŭ **nombrakso**, **nombra linio**) estas rekto, sur kiu oni difinis direkton (nomatan *la pozitiva direkto*), punkton *origino* {\displaystyle O}, respondan al 0 (nulo) kaj la *skalon* (kutime indikatan per alia punkto responda al la pozicio de 1).

Sekve de tio al ĉiu reelo {\displaystyle r} respondas ekzakte unu punkto {\displaystyle P} de la akso, tia ke la vektoro {\displaystyle OP} estas direktita laŭ la pozitiva direkto, se {\displaystyle r>0}, en la kontraŭa direkto, se {\displaystyle r<0}, aŭ estas la punkto {\displaystyle O}, se {\displaystyle r=0}; kaj la longo de la vektoro estas la absoluta valoro {\displaystyle |r|}.

**Nombra akso** kun aparte indikitaj nombroj e, π kaj {\displaystyle {\sqrt {2}}} (kvadrata radiko de 2)
La nombran akson oni ofte uzas por bildigi la aron de ĉiuj reeloj {\displaystyle \mathbb {R} } kaj por desegni grafikaĵojn de funkcioj. Oni ankaŭ bildigas intervalojn per rektosegmentoj de la nombrakso.

* Kategorio Nombra akso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nagyveleg** (nadjveleg) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Mór. Nagy signifas: granda.

Nagyveleg en la departemento kaj en Hungario

Bazaj informoj
--------------

Blazono de Nagyveleg
* Areo: 13 km²
* koordinatoj: 47° 21′ 31″ N 18° 6′ 33″ O﻿ / ﻿47.35861 °N, 18.10917 °O﻿ / 47.35861; 18.10917 (mapo)Koordinatoj: 47° 21′ 31″ N 18° 6′ 33″ O﻿ / ﻿47.35861 °N, 18.10917 °O﻿ / 47.35861; 18.10917 (mapo)
* Loĝantaro: 720
* Poŝtkodo: 8065
* Telefonprefikso: 22

Situo
-----

Nagyveleg situas inter montaroj Bakony kaj Vértes, fine de sakovojo el Mór. Tiu urbo troviĝas je 8 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1230. La turkoj faris senhoma la vilaĝon, en 1746 slovakoj kaj hungaroj refondis ĝin. En 1784 luterana sentura preĝejo konstruiĝis, la turo 36 m-ojn alta alkonstruiĝis en 1936. En 1796 incendio okazis. En 1948 kolĥozo pri **Libereco** formiĝis.

Apud la vilaĝo ofte okazas aŭtokonkursoj.

Famuloj
-------

En la iama Velegh naskiĝis:

* luterana pastro Károly Taubner
* Sándor Kovács (luterana episkopo).

* Kategorio Nagyveleg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nagyút** [nadjUt] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Füzesabony. La loknomo signifas: granda-vojo.

Preĝejo de Nagyút
Lernejo de Nagyút
Vilaĝdomo (oficejo) de Nagyút

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 19  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.7211/20.175
* Loĝantaro: 760
* Poŝtkodo: 3357
* Telefonprefikso: 36

Situo
-----

Nagyút situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo el Kál, laŭ fervojo Budapeŝto-Miskolc, aŭtoŝoseo M3 en la sama direkto preteriras. Heves (urbo) troviĝas 20, Füzesabony 22, Gyöngyös 24, Eger kaj Parád po 30 km-ojn.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj sarmatoj kaj avaroj vivis tie. La unua mencio devenis el 1301 en formo "*Noguth*". La turkoj faris senhoma la vilaĝon, poste 4 biencentroj funkciis ĉi tie. Inter la 2 mondmilitoj la ŝtato formis modelan vilaĝon. Vilaĝservoj estas kulturdomo, poŝto.

Vidindaĵo
---------

* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Vendelo de 1953

Famuloj
-------

En la aŭtoŝoseo ĉe Nagyút mortis drumisto András Mohay.

Fontoj
------

* [*rompita ligilo*]

* Kategorio Nagyút en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Por la zoologia nomenklaturo, ***nomen dubium*** (latina esprimo por "dubinda nomo", plurale ***nomina dubia***) estas scienca nomo kiu estas de nekonata aŭ de dubinda valido aŭ apliko.

Notu ke en botanika nomenklaturo la esprimo *nomen dubium* ne havas statuson, kvankam ĝi estas neformale uzata por nomoj kies apliko iĝis konfuziga. En tiu senco tamen, ties sinonimo ***nomen ambiguum*** estas de pli ofta uzado. En botaniko, tiaj nomoj povas esti proponataj por forĵeto.

En kazo de *nomen dubium* povus esti neebla determini ĉu specimeno apartenas al tiu grupo aŭ ne. Tio povas okazi se la origina tiposerio (t. e. holotipo, izotipoj, sintipoj, kaj paratipoj) estas perdita aŭ detruita. La zoologiaj kaj botanikaj kodoj permesas novan tipan specimenon, aŭ novtipo, elekteble.

Nomo povas esti konsiderata *nomen dubium* ankaŭ se ties nomoportanta tipo estas fragmenta aŭ ne havas gravajn diagnozajn karakterojn (ofte kaze de specioj konataj nur el fosilioj). Por konservi stabilecon de nomoj, la Internacia Kodo de Zoologia Nomenklaturo permesas novan tipospecimenon, aŭ novtipo, elektebla por *nomen dubium* en tiu kazo.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Nikolaj BORISOV** estis sovetiano, ruso kaj esperantlingva verkisto. Li naskiĝis en la 11-a de oktobro 1889. Aŭtoro de la fama filmromano "Ukrazio" (pri la epoko de civil-milito en Ukrainio 1919) kaj de la teksto por opero "Ferenĝi", multfoje prezentita en operteatroj de Ĥarkiv, Odeso, Tiflis, Taŝkent kaj aliaj urboj de Sovetunio. Malnova Esperantisto. Ankoraŭ en 1914 en Odeso aperis lia unua libro en Esperanto Intima parolad', poezio de ego-futuristoj, unika dokumento de futurismo en Esperanto. En 1931 aperis ukrainlingve lia romano Kvint, verkita en stilo de aventur-detektiva filmromano, laŭ materialo de internacia laborista Esperanto-korespondado. La romano vigle agitas por Esperanto kaj rekomendas la aŭtoron kiel majstron de interesa temo. En Esperanto li verkis originalan novelaron La hundo de Lia Majesteco k. a. En 1931 Borisov estis ĉefiniciatinio de IAREV. Ekzekutita en 1937 dum la granda purigo.

Notoj
-----

1. ↑  Pri la fino de IAREV[*rompita ligilo*], SAT Kulturo

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
Unua paĝo de la Nomokanono de Sankta Sava, manuskripto, 1262
**Nomokanono** (en greka Νομοκανών, Nomokanōn; el la greka *nomos* - leĝo kaj *kanon* - regulo) estas kolekto de eklezia juro, konsistanta el elementoj kaj el la civila juro kaj el la kanona juro.

Bizancaj nomokanonoj
--------------------

Kolektoj de tiu tipo troviĝas nur en la orienta juro. La Greka Eklezio havas du ĉefajn nomokanonajn kolektojn.

La unua nomokanono, en la 6a jarcento, estas atribuita, sen absoluta certeco, al Johano Skolastiko, kies kanonojn ĝi uzas kaj kompletigas.

La dua nomokanono datas el la regno de la bizanca imperiestro Heraklio (610–641), je kies epoko la latina estis anstataŭita de la greka kiel oficiala lingvo de la imperiaj leĝoj. Ĝi estis farita per fandado de la *Collectio tripartita* (nome kolekto de Justiniana imperia juro) kaj de *Kanona sintagma* (ekleziaj kanonoj). Poste, tiu kolekto estus konata kiel **Nomokanono en 14 titoloj**.

Referencoj
----------

* Slavoj en Kristanio
* The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century

* Kategorio Nomokanono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Nadia Comăneci dum la Olimpikoj en Monrealo 1976
Nadia Comăneci en 2010
Nadia Comăneci en 2011
**Nadia Elena Comaneci** (rumane Comăneci /ko.mə'neʧʲ/; naskiĝis je la 12-a de novembro, 1961) kaj estas rumana gimnasto, gajninto de kvin oraj olimpiaj medaloj. Ŝi estis la unua gimnasto, kiu ricevis perfektan poentaron je dek dum iu ajn olimpia evento. Ŝi estas unua el la plej konataj gimnastoj en la mondo kaj oni diras, ke ŝi kaj Olga Korbut, faris la sporton populara tra la mondo.

Junaĝo
------

Comaneci naskiĝis en Oneşti, Rumanio, filino de Gheorghe kaj Ştefania-Alexandrina. Ŝia graveda patrino rigardis rusan filmon kies heroino nomiĝis Nadja. Tiel ŝi decidis nomi sian filinon ankaŭ Nadia. Comaneci havas ankaŭ pli junan fraton, kiu nomiĝas Adrian.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Despre Nadia Comăneci în Jurnalul Naţional[*rompita ligilo*]
* Bios at romanian-gymnastics.com
* nadiacomaneci.com Arkivigite je 2021-01-27 per la retarkivo Wayback Machine Neoficiala Nadia Comaneci fanretejo
* Perfect 10 performance in 1976 Olympics[*rompita ligilo*] (Google Video)
* Comaneci still amazed by 1976 feat Arkivigite je 2012-07-17 per la retarkivo Wayback Machine, artikolo en *Sports Illustrated* retejo
* List of competitive results at Gymn Forum[*rompita ligilo*]
* Kio okazis al Nadia Comaneci? Arkivigite je 2009-08-16 per la retarkivo Wayback Machine

Nadia Comăneci en 1977

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 221079
* GND: 119080990
* LCCN: n50031920
* VIAF: 38161161
* ISNI: 0000 0000 8117 4651
* SUDOC: 088551024
* BNF: 177242666
* NDL: 00436414
* NKC: js20061027004
* BNE: XX1230050
 |
**Najerilla** [naĥeRIlja] estas rivero de la norda Hispanio, alfluanto de la rivero Ebro, kiu elfluas ĉe Canales de la Sierra kaj alfluas ĉe Torremontalbo, trapasinte la teritorion de la regiono Rioĥo de sudo norden. Estas la rivero de plej granda longo kaj akvenhavo de tiu regiono, malantaŭ Ebro, kaj unu de la du ĉefaj riveroj de la komarko Supra Rioĥo.

Naskiĝinta ĉe Canales de la Sierra, en sia unua sektoro, ĝi ricevas ankaŭ la nomon de rivero Canales, ĝis ĉe Villavelayo ricevas akvojn de la rivero Neila, kaj post unu kilometro nutras la akvorezervejon de Mansilla, kiu liveras trinkakvon kaj irigacion al granda parto de la valo, pere de la kanalo de Najerilla ambaŭborde. La rivero Neila venas de la samnoma municipo, Neila. El la akvorezervejo trapasas municipojn Mansilla de la Sierra, Anguiano, Bobadilla, Baños de Río Tobía, Camprovín, Arenzana de Abajo, Nájera, Uruñuela, Hormilleja, San Asensio kaj Cenicero, antaŭ alflui al la dekstra bordo de Ebro ĉe Torremontalbo.​

La supra fluejo de la baseno de la rivero Najerilla, ĝis Anguiano, estas inkludita en la Zono de speciala konservado establita de la Eŭropa Unio, nome Reto Natura 2000. En montara naturo la rivero ricevas akvon de multaj alfluantoj nome ĉe la maldekstra bordo Canales, Gatón (kaj ĝia alfluanto Mostajares), Cambrones, Calamantío, Valvanera, Tobía, Riocoja, Cárdenas, kaj Tuerto; dum ĉe la dekstra bordo estas Río Frío, Neila, Portilla, Urbión (kaj ĝiaj alfluantoj Viniegra kaj Ventrosa), Brieva (kaj ĝia alfluanto Berrinche), Roñas, Pedroso, Ledesma, Yuso kaj Yalde (kaj ĝia alfluanto San Andrés).

La nomo devenas de la urbo Nájera, trapasata de la rivero. Ĝi estas riĉa je trutoj, kaj tiukadre fakte estas regionposedata fiŝbredejo ĉe Brieva de Cameros kaj alia privata ĉe Bobadilla. La rivero estas unu de la ĉefaj riveroj en la regiono por la praktiko de slalomo (kajakado-kanuado). La sektoro sub Viniegra de Abajo estas scenejo de tiucela klasika ĉiujara koncentro. Oni praktikas tiun sporton ankaŭ en ties alfluanto Urbión. La valo enhavas ampleksajn poplejojn, fruktoĝardenojn kaj vitejojn.

Notoj
-----

1. ↑  «El valle del Najerilla». Arkivigite je 2022-03-03 per la retarkivo Wayback Machine Retejo Ayuntamiento de Anguiano. Alirita la 15an de Septembro 2022.

* Kategorio Najerilla en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795687
 |
**Obuasi** estas grandurbo kaj diocezo en Ganao.

Fervoja mapo de Ganao, kie la nesignita Obuasi situas laŭ fervojo inter Kumasi kaj Takoradi

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 06° 12′ N 01° 41′ U﻿ / ﻿6.200 °N, 1.683 °U﻿ / 6.200; -1.683 (mapo)Koordinatoj: 06° 12′ N 01° 41′ U﻿ / ﻿6.200 °N, 1.683 °U﻿ / 6.200; -1.683 (mapo)
* Areo: 162 km²
* Loĝantaro: 175.043 en 2012
* Supermara alteco: 280 m
* Horzono: UTC + 1
* Telefonkodo: +233 (582)

Geografio
---------

Obuasi situas sur mildaj deklivoj en suda sekcio de la lando.

Historio
--------

En la 17-a jarcento (aŭ pli frue) en tiu loko oni okupiĝis pri minado de oro.

Ekonomio
--------

Obuasi estas ankaŭ nun centro de la orominado, kie estas grava intereso de Sud-Afriko.

Trafiko
-------

Obuasi havas trairan fervojon inter Kumasi kaj Sekondi-Takoradi. La urbo havas 3 ĉefvojojn al diversaj urboj.

Klimato
-------

Obuasi situas en zono de tropika savana klimato, kie la averaĝa temperaturo estas milda. La pluvo sufiĉas por la agrikulturo.

Ĝemelurboj
----------

* Usono Riverside (Kalifornio) Usono 2008

Fontoj
------

* Angla, kroata kaj pola Vikipedioj
* mapo
**Nikolaj Ivanoviĉ JEĴOV** (n. 1895, Sankt-Peterburgo, Rusio – m. post januaro 1939), sovetia komunista funkciulo; gvidanto de soveta sekreta polico NKVD inter 1936 kaj 1938 kaj tiel li direktis la plej sangajn, kruelajn stalinajn purigojn.

Junaĝo de Jeĵov estas preskaŭ nekonata. Li havis altecon de 150 cm kaj lamis, tial li ricevis la moknomon "nano", poste "la sanga nano". Li aliĝis al la komunista partio en marto de 1917 kaj servis kiel politika komisaro en la Ruĝa Armeo. En 1927 li laboris jam en la Centra Komitato, en 1933 en la novkreita Puriga Komitato, kiu ekskludis pli ol 1 milionon da homoj el la kompartio.

En 1934 oni elektis lin plenjura ano de la Centra Komitato, en oktobro de 1937 li iĝis help-membro de la Politburoo.

Li transprenis la gvidadon de NKVD la 26-an de septembro 1936 kaj en tiu funkcio efektivigis tiujn krimojn, kiujn oni citas kiel epoko *jeĵovsĉina*. Oni murdis partianojn, partiajn gvidantojn, poste simplajn civitanojn. La 27-an de aŭgusto 1937 Nikolaj Jeĵov, la popolkomisaro pri internaj aferoj publikigis ordonon de NKVD n-ro 00485 pri la genocida operaco kontraū poloj en Sovetunio. La kontraŭpolaj ordonoj n-roj 00447 kaj 00485 rezultis mortigon 111 091 da poloj, kaj 28 744 da poloj malliberigitaj en koncentrejoj nur pro tio ke ili estis poloj, do tiuj ciferoj plurfoje superantaj la viktimojn de la Masakro de Katin dum la Dua Mondmilito. Somere de 1938 eĉ Jeĵov iĝis suspektinda por Stalin, tiel funkcion de Jeĵov transprenis Lavrentij Berija. Post januaro de 1939, Jeĵov malaperis, mortpafita februare 1940.

Respondeca ankaŭ pri murdado de pluraj esperantistoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Pola operaco de NKVD


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 121531
* GND: 119495465
* LCCN: nr95041600
* VIAF: 77126867
* ISNI: 0000 0001 2140 5953
* LIBRIS: 223550
* SUDOC: 077250141
* BNF: 16642530n 14583816j, 16642530n
* NKC: jo2004213435
* BNE: XX5459820
 |
**Nonny de la Peña** estas usona ĵurnalistino, entreprenistino, dokumenta filmistino kaj konata kiel la baptopatrino de la virtuala realeco by Forbes ĉar ŝi estas unu el la plej influaj pioniroj en tiu medio kaj volas instigi homojn pli facile alpaŝi kreadon de filmetoj en VR helpe de krea platformo uzante la VR-apon *Reach* kiu kvazaŭ estas kombino de volumetra YouTube kaj volumetra iMovie. Ŝiaj multaj dokumentaj filmoj kiel "*Hunger in Los Angeles*", "*After Solitary*", "*Project Syria*", "*Use of Force*" aŭ "*Greenland melting*" kiuj estas dokumentaj filmoj en virtuala realeco kaj helpis formi novan formon de ĵurnalismo konata kiel *immersive journalism (merga ĵurnalismo),* kiu estas estas speco de ĵurnalismo en kiu teknologioj de 3D kaj virtuala realeco kreas la efikon esti en la kerno de specifa loko, priskribita en novaĵoj, raportoj aŭ dokumentaj filmoj. Ĝi permesas al la spektantaro vidi kaj aŭdi ĉion el ĉeestanta perspektivo alirante virtualan version de la loko kie objektoj, homoj, sonoj kaj sentoj estas fidele rekreitaj kun la celo krei empatian engaĝiĝon ĉe la spekantaro. Tial ŝi ankaŭ estis enplektita en la VR-instalaĵo de Lena Herzog: *Last Whispers: An Immersive Oratorio*. Ŝi estas membro de la direktoraro de BAFTA virtuala realeco. Nonny de la Peña gajnis multajn premiojn.

Referencoj
----------

1. ↑  (en) Knoepp, Lilly. "*Forget Oculus Rift, Meet the godmother of VR*". Forbes.
2. 1 2  (en) Whitney Spencer, *Sundance 2019: The Empathy of Virtual Reality*, Rogertebert.com, la 5-an de februaro 2019.
3. ↑  (en) Novigoj en AI alportas bonajn kaj malbonajn novaĵojn por indiĝenaj kaj minoritataj lingvoj, Rising Voces, la 25-an de majo 2019.

Vidu ankaŭ
----------

Virtuala realeco

3D spacoj

Eksteraj ligiloj
----------------

(en) Lena Herzog ĉe UNESKO: Enkonduko kaj prezentado de la LAST WHISPERS, VIMEO

(en) VR-platformo Reach, filmeto
Ŝtalnajlo
Ŝtalnajloj
**Najlo** estas stifto el metalo aŭ ligno (unu ekstremo formas pinton, la dua estas platigita), kiun oni batas per martelo tra unu objekto en duan por fikse kunligi ambaŭ. Plej ofte tiuj objektoj konsistas el ligno aŭ lignoenhavaj materialoj.

Laŭ Francisko Azorín **najlo** estas *Akrepinta, metala, maldika peco por kunfiksi aŭ pendigi ebjekton.* Li indikas etimologion el la antikva germana *naeglian, naegel* (najlo). Kaj li aldonas la terminojn *najli*, por fiksi traigante per najlo; *najrtirilo*, ilo por eligi najlojn.

Historio
--------

La najloj estis uzataj de la homo jam en la romia periodo. Ĝis la 18-a jarcento ili estis manfaritaj. Ĝis la komenco de la 17-a jarcento ekzistis profesiuloj, kies tasko estis tranĉi ferajn ingotojn al la ĝusta grandeco, kaj aliaj profesiuloj, kies tasko estis fari la akran randon kaj la "najlokapon" por la najloj. En 1590, akvomuelejoj jam estis uzitaj por prilaborado de la feroestis en Anglio. Ĉi tiuj akvomueliloj prilaboris la ferajn ingotojn al la taŭga grandeco, do mana laboro estis postulata nur en la stadio de preparado de la "najlokapo" kaj preparado de la akra fino.

En la 19-a jarcento, kadre de la Industria Revolucio, komenciĝis la produktado de najloj per maŝinoj. Samtempe oni daŭrigis kun la mana produktado de najloj sed tiu iom post iom paliĝis ĝis ĝi ĉesis fine de tiu jarcento. La najloj produktitaj de maŝino estis tranĉitaj el metala tabulo kaj estis nomitaj: Tranĉitaj najloj. Tiuj ĉi najloj ankaŭ estis nomitaj kvadrataj najloj pro ĝia geometria tranĉo. Hodiaŭ ĉi tiuj najloj ne estas tiel oftaj kiel en la pasinteco, kaj ili estas uzataj por historiaj restarigoj kaj verkoj, kiuj postulas altan fortikecon kaj daŭrigeblon.

Oni produktas la najlojn el metaldrato per malvarma formado. Oni faris en la pasinto la najlojn per forĝado, tiuj najloj havas kvareĝan formon. Nun oni faras najlojn per forĝado nur por hufferoj.

Tipoj
-----

Vi povas klasifiki najlojn laŭ la materialo, el kiu ili estas faritaj:

* Ordinaraj ŝtalaj najloj - uzataj en lignaĵejo (kaj speciale en tegmentoj).
* Neoksidebla ŝtalo najloj.
* Kupraj najloj - ne estas oftaj hodiaŭ sed ili estis konsiderataj en antikvaj tempoj kiel ne-rustaj najloj kaj tial ili estis uzitaj en ŝipkonstruado.
* Najloj de aluminio.

La najloj estas kutime estas klasifikitak kaj karakterizitaj per precizigante ilian longon kaj diametron. Ekzemple, 5X32 najlo estas 5 milimetra diametro kaj 32 milimetra longa najlo.

Vidu ankaŭ
----------

* nito
* ŝraŭbo
* pivoto

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 148.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Najlo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Najlo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Občina Jesenice** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en la Regiono Gorenjska. La municipo konsistas el 13 komunumoj kovrante areon de 75,8 km². Komence de 2018 tie loĝis 20759 homoj. Administra centro de la municipo estas la urbo Jesenice.

Loko, priskribo
---------------

Občina Jesenice
En la direkto de la nordokcidento tra la teritorio fluas la rivero Sava Dolinka. En la sama tempo, la A2 / E61 aŭtovojo same kiel la fervoja linio de Aŭstrio ĝis Ljubljano prizorgas laŭ ĝi.

La rivervalo estas la alteco de proksimume 540-590 metroj. Kune la limo kun Aŭstrio, sed estas ĉirkaŭ 1550-2100 metroj.

La apudaj municipoj estas:

Občina Žirovnica en la oriento, Občina Bled en la sudoriento, Občina Gorje sude, Občina Kranjska Gora en la okcidento. En la nordo kaj nordoriento en la altaj montoj tra la ŝtata limo kun Aŭstrio.


Ĉirkaŭ **Občina Jesenice**|  | Aŭstrio | Aŭstrio |
|  Kranjska Gora | Občina Jesenice |  Žirovnica |
|  |  Gorje |  Bled |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 13 vilaĝoj:

Blejska Dobrava, Hrušica, Javorniški Rovt, **Jesenice**, Kočna, Koroška Bela, Lipce, Planina pod Golico, Plavški Rovt, Podkočna, Potoki, Prihodi, Slovenski Javornik

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Jesenice en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
**Nonsan** (koree 논산시, laŭ ĉinaj literoj **論山市**) estas universitata urbego en Sud-Koreio. La loknomo signifas: rizejoj-montoj.

Domego en Nonsan

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 554,82 km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 136,389 en 2017
* Horzono: UTC + 9
* Poŝtkodoj:
* Telefonkodo: (+82) 41
* 36° 12′ 14″ N 127° 05′ 05″ O﻿ / ﻿36.20389 °N, 127.08472 °O﻿ / 36.20389; 127.08472 (mapo)

Geografio
---------

Nonsan situas en la meza-okcidenta landparto. Rivereto trafluas la urbegon. Seulo troviĝas 152 km. 

Konstruaĵo en Nonsan
Stacio pri fragoj en Nonsan

Historio
--------

Nonsan pli frue estis nomita Nolmoi, kun la signifo krepusko. La fervoja stacidomo estis konstruita en 1911. La moderna grandurbo Nonsan estis establita en 1914, tiam kvar distriktoj estis unuigitaj.

Ekonomio
--------

Nonsan estas agrikultura urbego, la rizoj estas la plej grava kultivaĵo. Aliaj gravaj kultivaĵoj inkludas fragojn, ginsengojn, brasikojn, akvomelonojn, pirojn. Pluraj universitatoj funkcias en la urbego. Apud la urbego granda armea bazo funkcias.

Trafiko
-------

Nonsan havas fervojan stacidomon kaj aŭtoŝoseon. Multe da stratoj havas biciklajn vojojn.

Vizitindaĵoj
------------

Stacidomo en Nonsan
Akvujo en Nonsan
* muzeo
* budha skulptaĵo
* katolika preĝejo
* Frago-Festivalo

Ĝemelurboj
----------

* Ĉina Popola Respubliko Ĝjinĝou, Ĉinio
* Ĉina Popola Respubliko Ĝjining, Ĉinio
* Ĉina Popola Respubliko Langfang, Ĉinio
* Japanio Gotemba, Japanio

Fontoj
------

* WikiTrans
* oficiala paĝo

* Historia muzeoHistoria muzeo
* Katolika preĝejoKatolika preĝejo
* Katolika armea preĝejoKatolika armea preĝejo
* Granda budhisma sanktejoGranda budhisma sanktejo
*
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Norberto DÍAZ GUEVARA** (naskiĝis la  19-an de februaro 1959(nun 1959-02-19) en Sancti Spíritus, Kubo) estas kuba elektronika inĝeniero kaj esperantisto. Konatiĝis kun Esperanto en 1985, instruisto en pluraj niveloj, redaktoro de la bulteno Jajabo kaj iam de la Revuo Avanco, Esperanto.cu ka. Li estas redaktoro de la rubriko "Moderna vivo", de la gazeto Monato. Norberto estas tradukisto ĉe la eldonejo Monda Asembleo Socia (MAS). Li partoprenis en multaj naciaj kaj internaciaj aranĝoj kiel la Kuba Esperanto-Renkontiĝo (KERo), la Nacia Kongreso de KEA, la 95-a UK en Havano 2010, ka.

Referencoj
----------

1. ↑   (2018-01) *Kongresa libro\_9-a Tut-Amerika Kongreso de Esperanto* (PDF) (esperante), Havano, Kubo: Kuba Esperanto-Asocio. ISBN 978-2-36960-118-0.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Norberto Díaz Guevara ĉe Telegram

* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Esperanto

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803438
 |
**Nakhonpathon,** (ankaŭ *Nakhon Pathon* aŭ nur **Pathon**) taje **นครปฐม** estas universitata urbego, provinca kaj distrikta ĉefurbo en centra-okcidenta Tajlando. La historia nomo estis *Nakhon Ĉajsi*. 

Vojo en Nakhonpathon
Palaco en Nakhonpathon
Kampuso en Nakhonpathon

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 20  km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 120,657 (2000); 78 599 (2015)
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: (+66) 34
* Horzono: UTC+7 (ankaŭ somere)
* 13° 49′ 14″ N 100° 03′ 45″ O﻿ / ﻿13.82056 °N, 100.06250 °O﻿ / 13.82056; 100.06250 (mapo)Koordinatoj: 13° 49′ 14″ N 100° 03′ 45″ O﻿ / ﻿13.82056 °N, 100.06250 °O﻿ / 13.82056; 100.06250 (mapo)

Situo
-----

Nakhonpathon situas en okcidenta-centra landoparto sur ebenaĵo. Antaŭ 2000 jaroj ĉi tie estis marbordo, sed la proksima rivero portis konstante ŝlimojn kaj nun la margolfo estas for. Bankoko troviĝas je 48 km-oj .

Historio
--------

Fakultato en Nakhonpathon
Nakhonpathon estas unu el la plej malnovaj urboj en Tajlando. Laŭ legendo reĝo Aŝoko sendis misiistojn en la urbon. El tiu urbo la budhismo etendiĝis en Siamo. La urbo estas malnova religia centro.

Ekonomio
--------

Nakhonpathon estas regiono de sukerkanokulturo ekde 18-a jarcento. Nuntempe oni profitas la sukeron fuelo. La urbo havis muelilojn por pretigi sukerojn, la ĉefoj estis ĉinoj. Nun Nakhonpathon estas ankaŭ prospera komerca centro. Oni okupiĝas ankaŭ pri rizoj, porkoj, kokosoj, ili estas merkataj en la proksima Bankoko.

Trafiko
-------

Nakhonpathon kuŝas tie, kie 2 ĉefŝoseoj konverĝas el okcidento kaj sudo al Bankoko. La urbo havas ankaŭ fervojan kontakton al Bankoko kaj Malajzio.

Klimato
-------

Nakhonpathon troviĝas en la tropika klimato. Estas varmo dum la tuta jaro, ne estas rimarkindaj sezonaj diferencoj (tamen aprilo-majo estas iomete pli varma ol decembro-januaro). La malseka sezono (majo-oktobro) kaj seka (meze de novembro - la fino de aprilo) estas perceptebla.

Stupao en Nakhonpathon

Vidindaĵoj
----------

* la plej granda budhisma stupao de la mondo, 127 metrojn alta
* staranta Budho 8 metrojn alta
* klostro), kiu estas malfermita al virinoj eksterlandaj
* reĝa palaco, nun kolegio

Fontoj
------

* WikiTrans
*
Termohalina cirkulado
**Oceanografio** (ankaŭ nomata **oceanologio** aŭ **mara scienco**) estas la studo pri la oceanoj de la tero kaj iliaj interligitaj ekosistemoj kaj kemiaj kaj fizikaj procesoj. Estas kvin ĉefaj fakoj en la scienco:

1. Mara geologio, inkluzive de tektoniko kaj alia studado pri la oceana fundo.
2. Fizika oceanografio, kiu traktas la fizikajn ecojn de la oceano (kiel ĝian temperaturo-salecan strukturon kaj fluojn).
3. Kemia oceanografio - la studo pri la kemio de la oceano.
4. Biologia oceanografio - ankaŭ kelkfoje konsiderita parto de mara biologio, kiu estas la studo pri la flaŭro kaj faŭno de la oceano.
5. Meteologia oceanografio, kiu traktas tion, kiel la atmosfero kaj la oceano interagas.

Oni povas diri, ke la komenco de oceanografio kiel aparta scienco estis en 1872, kiam Charles Wyville Thomson kaj John Murray ekiris kun la Ekspedicio Challenger (1872-1876). Estis ĉirkaŭ tiu tempo, kiam diversaj nacioj decidis, ke - ĉar ili multe uzis la oceanoj komerce - ili devus investi pluan agadon en la scienca studado de la oceanoj. Diversaj nacioj, privataj homoj kaj institucioj dissendis ekspediciojn kaj oni kreis instituciojn dediĉitajn al la studo de oceanografio.

La unua monda organizo de oceanografio, la *International Council for the Exploration of the Sea (ICES)* (vd. *angle*) (Internacia Konsilio por la Esplorado de la Maro), kreiĝis la 22-an de julio 1902 aŭ 1901(?), en Kopenhago, Danio.

Oceanografiaj Institucioj
-------------------------

* Interregistara Oceanografia Komisiono
* Institucio de Oceanografio Scripps (angle 'Scripps Institution of Oceanography')
* Oceanografia Institucio en Woods Hole (angle 'Woods Hole Oceanographic Institution')
* Southampton-a Oceanografia Centro (angle 'Southampton Oceanography Centre')

Oceanografoj
------------

* Veerabhadran Ramanathan

Bildaro
-------

* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* Meteologio
* Cunamo