recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
dekstra
**Aŭtrigonoj** estis antaŭromia tribo establiĝinta en la nordo de la Iberia duoninsulo, en la nuna Hispanio.

La unua mencio pri la aŭtrigonoj estis farita de Tito Livio, en la jaro 76 a. K. Strabono mencias ilin en sia libro *Geographika*, libro III, ĉap. 3, s. 7, sub la nomo *allótrigones*, eble adaptante la nomon al greka vorto pli familiara por li kiu volas diri 'fremduloj'.

Romiaj historiistoj kiel Pomponio Mela kaj Plinio la Maljuna situigas ilin en la nordo de la nuna provinco Burgoso (Briviesca), proksime de la romia ŝoseo, dum Plinio la Maljuna, ĉirkaŭ la jaro 77 p. K. citis «inter la dek urboj de la aŭtrigonoj *Tritium* (Monasterio de Rodilla) kaj *Virovesca* (Briviesca) kiel ĉefurbo de la aŭtrigonoj». Ptolomeo situigas ilin inter la riveroj Asón kaj Nervión kaj indikas ke ilia teritorio limis kun tiu de la karistioj oriente kaj kun tiu de la kantabroj okcidente. Rilataj popoloj estis ankaŭ amanoj, varduloj kaj morekanoj.

La aŭtrigonoj probable estis kelta popolo, la nomoj de iliaj urboj kiel *Uxama Barca* aŭ tiuj kun la finaĵoj *-briga* indikas keltan originon. Ankaŭ la hindeŭropaj toponimioj de la riveroj Nervión kaj Burzaco, la antroponimoj, la arkeologiaj spuroj, iloj, armiloj, ujoj, spuroj de la kastroj, loĝejoj, fortikaĵoj, enterig-sistemoj, kaj aliaj situigas ilin inter la kulture kelktaj popoloj, kvankam kun evidenta diferenco rilate al la keltiberoj.

* Kategorio Aŭtrigonoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La konkanoj (latine: *Concani*) vivis en nord-centra areo de praa Kantabrio.
La **konkanoj** estis kantabra tribo.

Ties ĉefurbo estis Concana, kiuj laŭ la geografo Ptolomeo estas ĉe sama meridiano al Juliobriga, tio estas, ĝi estis la plej norda urbo en la praa Kantabrio.

La nuna loko de la areo loĝata de konkanoj ne estas ankoraŭ konata. Laŭ kelkaj aŭtoroj, ties nomo estas rilata al loknomo *Santillana*, kaj tial ili konsideras ties loĝareon proksima al nuna Santillana del Mar. Laŭ aliaj, ties territorio estis eble en la nuna komarko Liébana, proksime al vilaĝo Congarna, konsiderante, ke Ptolomeo mislegis la mapon de Kantabrio, kiun li uzis dum sia historia registrado. Alia hipotezo estas, ke la nomo ankaŭ rilatas al kelt-devena *konerkanoj*, nomo de apuda gento loĝanta la valon de Cabuérniga.

La konkanoj militis kontraŭ Romio dum la Kantabraj militoj. Tiu ĉi gento estis menciita de romia Silius Italicus en registraĵoj sur la Punikaj Militoj. En la suba dokumento li skribis, ke oni akompanis Hanibalon dum Dua Punika Milito kaj jen Horacio kantas ebriiĝinte per ĉevala sango (oni miksis ĝin kun lakto kaj trinkis ĝis sveno dum militaj ritoj):

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Utcumque mecum vos eritis, libens
insanientem nauta Bosphorum
temptabo et urentis harenas
litoris Assyrii viator,
visam Britannos hospitibus feros
**et laetum equino sanguine Concanum**,
visam phaeretratos Gelonos
et Scythicum inviolatus amnem. **"** |
| — Horacio. Carm. III 4. v29-36 |

 |

Referencoj
----------

1. ↑  «Kiel longe vi estos kun mi, tiel mi volonte alfrontos frenezon navigi tra Bosforo, kaj, kiel marŝanto sur la ardega sablo de Asirio, mi vidos Britonojn, ferocajn al fremduloj, kaj **konkanon, amantan ĉevalan sangon**, kaj mi iros vidi la Gelonojn, portantajn sagujon kaj al rivero Skitio, senvunde.»
Ĥitanaj falkoĉasistoj.
Kara-Ĥitana Ĥanato ĉirkaŭ 1200.
**Ĥitanoj** (en ĉina: 契丹; en pijino: Qìdān, en malnovtjurka: 𐰶𐰃𐱃𐰪, latinigite: Qïtaŋ) estis nomada popolo el Nordorienta Azio kiu, el la 4a jarcento, loĝis en areo koresponda al partoj de nuntempaj Mongolio, Nordorienta Ĉinio kaj Rusia Fora Oriento.

Kiel pra-Mongoloj ili parolis la ĥitanan, kiu estis rilata al la mongola lingvaro kiel fratolingvo. Dum la Dinastio Liáo, ili dominis vastan areon de Siberio kaj nordan Ĉinion. Post la falo de la Dinastio Liáo en 1125 post la Jurĉena invado, multaj Ĥitanoj sekvis la grupon de Yelü Dashi okcidenten kaj establis la regnon de la Kara-Ĥitana Ĥanato, aŭ Okcidenta Dinastio Liáo, en Centra Azio, kiu daŭris kelkajn jardekojn antaŭ fali al la Mongola Imperio en 1218. Aliaj reĝimoj fonditaj de Ĥitanoj estis Norda Liao, Orienta Liao kaj Fina Liao en Ĉinio, same kiel la Kutlug-Ĥanida dinastio en Persio. Kelkaj Kirgizoj montras genetikan konekton kun la Ĥitanoj aŭ estas rektaj iliaj posteuloj.

Referencoj
----------

1. ↑   China's Liao Dynasty.
2. ↑   (2018) "Autosomal DIPs for population genetic structure and differentiation analyses of Chinese Xinjiang Kyrgyz ethnic group", *Scientific Reports* **8** (1), p. 11054. doi:10.1038/s41598-018-29010-8.

* Kategorio Ĥitanoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 676288
* LCCN: sh85072200
 |
Skisaltanto en Kalgario, Kanado
Kamil Stoch dum skisalto en Zakopane
**Skisaltado** estas sporto el la grupo de nordia skiado, kiu oficialas ekzemple dum la Vintraj Olimpiaj Ludoj: Sportistoj sur du skioj fikse ligitaj al la du ŝuoj subenglitas krutan neĝokovritan deklivan ebenaĵon, kiu fine maldekliviĝas kaj eĉ iom altiĝas, antaŭ ol finiĝi, tial ke la rapidiĝinta sportisto flugas tra la aero kaj provas laŭeble foren salti, antaŭ ol resurteriĝi sur pli larĝa neĝokovrita dekliva ebenaĵo, kiu laŭgrade maldekliviĝas por bremsi la sportiston. Spektantoj amasiĝas ĉirkaŭ la areo de la supozata surteriĝo, por spekti la spektaklan flugon kaj ĝian espereble senakcidentan finon. Skisalto kalkuliĝas laŭ sia distanco de la ekflugopunkto, se la skianto sukcesas surteriĝi sen tuŝi la grundon per io alia ol la du skioj.

La skisaltejo Holmenkollen apud Oslo en Norvegio
Kiel ĉiuj sportoj el la grupo de nordia skiado, ankaŭ la skisaltado unuafoje konkurse praktikiĝis en Norvegio. Ĝi estas sendependa sporto, sed ankaŭ - kune kun skikurado estas parto de la sporto nordia kombino.

La unua signifa jara konkurso pri skisaltado okazis dum la jaro 1879 sur la monto *Husebybakken* en Oslo (Norvegio). Ekde la jaro 1892 la jara konkurso transloĝis al nova skisaltejo sur la najbara monto Holmenkollen, kiu ĝis hodiaŭ estas la pilgrimejo de la nordia skiado kaj kies konkursoj pri skrisaltado daŭre estas inter la plej prestiĝaj de la mondo. Konkurso pri skisaltado ekde la unuaj Vintraj Olimpiaj Ludoj de la jaro 1924 estas inter la olimpiaj sportaj sportoj.

Famaj skisaltejoj
-----------------

Famaj skikonkursoj
------------------

* *Internationale Vierschanzentournee* de Oberstdorf, Garmisch-Partenkirchen, Innsbruck kaj Bischofshofen.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rOlimpikaj sportoj |
| --- |
| Someraj | 
Arkpafado • 
Atletiko • 
Badmintono • 
Bazopilkado/Softbalo • 
Biciklado (voja, traka, transterena biciklado, BMX liberstila, BMX vetkura) • 
Boksado • 
Hokeo • 
Flugpilkado (hala, plaĝa) • 
Futbalo • 
Gimnastiko (Arta gimnastiko, Ritma gimnastiko, Trampolina gimnastiko) • 
Golfo • 
Halterlevado • 
Ĵudo • 
Kajakado-Kanuado (mallongdistanca kurumo, slalomo) • 
Karateo • 
Korbopilkado • 
Lukto • 
Manpilkado • 
Moderna pentatlono • 
Naĝado (Sporta naĝado, Plonĝado, Sinkrona naĝado, Akvopilkado, Maratona naĝado) • 
Pafado • 
Rajdado • 
Remado • 
Rugbeo • 
Rultabulado • 
Skermo • 
Sporta grimpado • 
Surfado • 
Tabloteniso • 
Tekvondo • 
Teniso • 
Triatlono • 
Velado
 |
| Vintraj | 
Alpa skiado • 
Arta sketado • 
Biatlono • 
Bobado • 
Glacihokeo • 
Glitŝtonludo • 
Liberstila skiado • 
Neĝtabulado • 
Nordia kombino • 
Rapid-sketado • 
Skeletonado • 
Skikurado • 
Skisaltado • 
Sledado
 |

 |


* Skisaltado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Skisaltado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Ĉefministro de Kanado** (angle ***Prime Minister of Canada***, france ***Premier ministre du Canada***) estas la estro de la kanada registaro. Ĝi ofte estas la gvidanto de la politika partio kiu havas la plej multajn sidlokojn en la Kanada Ĉambro de la Deputitoj .

La nuna ĉefministro estas Justin Trudeau kiu enoficiĝis la 19-a de oktobro 2015. Li sukcedis Stephen Harper.

Mandato
-------

La oficperiodo de la ĉefministro ne estas fiksita. Nur en la okazo, ke opozicia partio sukcesas akiri plimulton de sidlokoj en la Ĉambro de la Deputitoj, la Ĉefministro devas eksiĝi. Perdi malkonfidan voĉdonon de la partio de la ĉefministro ankaŭ povas esti kialo por la ĉefministro decidi eksiĝi (post kio alia partio povas formi registaron), sed tio estas pli ofte la kazo ol la Parlamento dissolviĝis kaj baloto estas alvokata. Se opozicia partio iĝas la plej granda partio en mezperioda baloto, la aktuala partio kaj ĉefministro ankoraŭ havas la eblecon daŭrigi la nunan registaron. La aktuala Ĉefministro povas tiam vidi ĉu eblas formi koalicion kun alia partio aŭ daŭrigi kiel minoritata registaro, aŭ la Ĉefministro povas eksiĝi por ebligi novan registaron de la partio kiu sukcesis akiri la plej multajn sidlokojn.

La ĉefministro estas subtenita de la Oficejo de la Ĉefministro kaj gvidas la Reĝa Privata Konsilio. La ĉefministro ankaŭ elektas individuojn por nomumo kiel Ĝenerala Guberniestro (en la federala jurisdikcio) kaj leŭtenanta guberniestro (en la provincoj), tiel kiel al la Senato, Supera Tribunalo kaj aliaj federalaj tribunaloj kaj, kiel postulita sub leĝo, la estroj kaj direktoraro de diversaj kronaj kompanioj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kanada monarkio
* Guberniestro ĝenerala de Kanado
* Brita ĉefministro

Referencoj
----------

1. ↑  Brooks, Stephen.  (2007) *Canadian Democracy: An Introduction*, 5‑a eldono, Don Mills: Oxford University Press, p. [htt://archive.org/details/canadiandemocrac0006broo/e/233 233–234]. ISBN 978-0-19-543103-2.
2. ↑   Privy Council Office | The Canadian Encyclopedia. Alirita October 30, 2020.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala registara Retejo de la Oficejo de la Ĉefministro
* Ĉefministro de Kanado ĉe YouTube
* Biblioteko de Parlamento de Kanado
* Plej bonaj Ĉefministroj de Kanado: artikolo de *Maclean* de 2011


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 839752
* GND: 4399414-3
* VIAF: 246941382
 |
dekstra
Emblemo de S-Bahn en Aŭstrio
dekstra
Komparo de metroo kaj S-Bahn: Metroo-linioj ekzistas memstare kaj ne konektas vilaĝojn ĉirkaŭ urbo. S-Bahn linioj konektas vilaĝojn ĉirkaŭ urbo kaj krom tio ekzistas kutime kelkaj stacidomoj en urbcentro, inter kiuj povas vojaĝantoj uzi iu ajn linion de S-Bahn.
**S-Bahn** estas nomo de sistemo de urba kaj apudurba fervojo, kiu estas parto de apudurba kaj urba amasa transporto. Nomo S-Bahn estas uzata en germanlingvaj landoj. La nomo devenas de la germana lingvo kiel mallongigilo de **Stadtschnellbahn**  (*urba rapidfervojo*), **Stadtbahn** (*urba fervojo*) aŭ **Schnellbahn** (*rapidfervojo)*.

S-Bahn en Aŭstrio
-----------------

Nuntempe ekzistas 6 sistemoj S-Bahn.

* S-Bahn de Karintio
* S-Bahn de Salzburg
* S-Bahn de Stirio
* S-Bahn de Tirolo
* S-Bahn de Vieno: la plej granda kaj samtempe la plej malnova. Lanĉita en jaro 1964, sed maljam de jaro 2005 oni ekuzis nomon S-Bahn.
* S-Bahn de Vorarlbergo

Sistemoj similaj al S-Bahn en aliaj landoj
------------------------------------------

### Ĉeĥio

En Ĉeĥio ekzistas du regionaj sistemoj de apudurbaj trajnoj kun nomo Esko: en Moraviasilezia regiono kaj en Mezbohemia regiono. Linioj de trajnoj uzas markon S (personaj trajnoj) kaj R (por senhaltaj trajnoj kaj rapidtrajnoj). Tiu ĉi sistemo de markado estas uzata ankaŭ en Integrita trafika sistemo de la Sudmoravia regiono, sed la linioj ne havas oficialan nomon Esko.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio S-Bahn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Metroo
* RER de Francilio
* Ĉeurba fervojo

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rS-Bahn-sistemoj en Germanio |
| --- |
| **S-Bahn-sistemoj:** | 
* Berlino
* Bremen
* Dresden
* Hamburgo
* Hannover
* Karlsruhe
* Leipzig-Halle
* Magdeburg
* München
* Nürnberg
* Rhein-Main
* Rhein-Neckar
* Rhein-Ruhr
* Rhein-Sieg
* Rostock
* Stuttgart
 | S-Bahn Logo |
| **planata:** | 
* Augsburg
* Mitteldeutschland
* Ulm/Neu-Ulm
 |
| **Vidu ankaŭ: U-Bahn-sistemoj en Germanio** |

 |
Membraj ŝtatoj subskribintaj:
- ﻿ Subskribita kaj ratifita

- ﻿ Subskribita sed ne ratifita

- ﻿ Nek subskribita nek ratifita

La **Internacia Pakto pri Civilaj kaj Politikaj Rajtoj** (IPCPR) estas multflanka ĝenerala traktato de internacia juro de homaj rajtoj kiu rekonas la civilajn kaj politikajn rajtojn kaj starigas mekanismojn por ĝia garantiado kaj protekto. Ĝi estis adoptita de la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj pere de la Rezolucio 2200A (XXI), de la 16-a de decembro 1966. Ĝi ekviglis la 23-an de marto 1976.

Laŭ artikolo 2 de la pakto, la subskribintaj ŝtatoj prenas la devon, rilate al ĉiu homo loĝanta en sia respektiva teritorio aŭ sub ĝia jurisdikcio, respekti kaj garantii la homajn rajtojn. Ĝia gvidantaro estas Komitato, konvencia organo el 1 sendependa spertulo elektita por kvarjara periodo. La celo estas kontroli la plenumadon de la Pakto fare de la ŝtatoj pere de periodaj raportoj de la ŝtatoj kiuj subskribis la Pakton; komisionon el 18 membroj kiuj devas pritaksi la raportojn kaj sendas ĝeneralajn observojn al la paktintoj.

La Pakto havas duan protokolojn; 1-a estas de indivudua pretendo pri malrespekto de rajtoj en Pakto, 2-a estas de forigo de la mortopuno.

Vidu ankaŭ
----------

* Bazaj rajtoj
* Komitato pri Homaj Rajtoj de Unuiĝintaj Nacioj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Internacia Pakto pri Civilaj kaj Politikaj Rajtoj Arkivigite je 2021-01-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Protokolo de la Pakto Arkivigite je 2010-03-28 per la retarkivo Wayback Machine
* Dua Protokolo kun celo forigi la mortpunon Arkivigite je 2012-02-05 per la retarkivo Wayback Machine
La **Ĉefurba distrikto** (hispane *Distrito Capital*) estas la ĉefurba Federacia Distrikto de la ŝtato Venezuelo. Ĝi havas areon de 433 kvadrataj kilometroj kaj nur konsistas el la municipo *Libertador*: tiu municipo inkluzivas proksimume kvinonon de la areo kaj trionon de la loĝantaro de la urbo Karakaso. Kiel Federacia Distrikto, do teritorio senpere ligata al la ŝtato, ne al subŝtata administra unuo, ĝi estas la loko de la Nacia Asembleo de Venezuelo kaj de pliaj tutŝtataj institucioj. La teritorio limas al la subŝtatoj *Vargas* kaj *Miranda*. 

Per la Konstitucio de Venezuelo de 1999 la ĉefurba distrikto perdis sian propran parlamenton kaj sian distriktestron. Kompense novorganiziĝis la teritorio de la urbo Karakaso (la "metropola distrikto Karakaso", hispane *Distrito Metropolitano de Caracas*). La urba administrantaro transprenis la administran potencon pri la ĉefurba distrikto kaj de kvar najbaraj municipoj de la subŝtato *Miranda*, kiuj do kune konsistigas la urbon Karakaso. La 13-an de aprilo 1999 la Nacia Asembleo ratifis leĝon pri la kreo de nova distrikta registaro.  Ekde tiam la ĉefurba distrikto do denove havas distriktestron, kiun persone nomumas la ŝtata prezidanto de Venezuelo. Eke de la 14-a de aprilo 2009 la postenon havas la politikistino *Jacqueline Faria Pineda*.

Referencoj
----------

1. ↑   hispanlingva artikolo *"Promulgada Ley Especial Sobre la Organización y Regimen del Distrito Capital"*, en la retejo *GloboVision*.. Arkivita el la originalo je 2014-03-12. Alirita 2014-03-11.
la 12-an de septembro 2004 oni festis la 100-jariĝon de la Genta tramo per procesio tra la urbo
La **Tramtransporto en Gento** estas provizata per la Flandra Transportkompanio 'De Lijn' en la urbo Gento, ĉefurbo de la belgia provinco Okcidenta Flandrio.

La tramtransporto en Gento konsistas el tri linioj (1, 21/22 kaj 4). Je la linioj 1 kaj 4 dum pli okupitaj periodoj de la tago veturas tramoj laŭ malpli longa trajekto.

  

Linioj

Linioj
------

|  |  |
| --- | --- |
|  **1**  | Flanders Expo – Sint-Pietersstation – Kouter – Korenmarkt – Rabot – Evergem Brielken |
|  **2**  | Zwijnaarde Bibliotheek – Sint-Pietersstation – Rozemarijnbrug – Kouter – Zuid – Melle Leeuw |
|  **4**  | Gent UZ – Krijgslaan – Sint-Pietersstation – Rozemarijnbrug – Rabot – Muidebrug – Korenmarkt – Zuid – Ledebergplein – Gentbrugge Moscou |

En 1904 ekveturis la unua elektra tramo de la firmao TEG (*Tramway Electriques de Gand*). En 1961 tiu ĉi estis sekvata de la MIVG (*Maatschappij voor Intercommunaal vervoer te Gent* – Kompanio por interkomunuma transporto en Gento). Ekde 1991 la 'Vlaamse Vervoermaatschappij' – la flandra kompanio por transporto – ekspluatas la urban transporton en Gento. Je la 12a de septembro 2004 oni festis la 100-jariĝon de la Genta tramo.

En la jaro 1993 linio 21 estis plilongigita ĝis *Melle Leeuw* kaj en 1999 la linioj 21/22 estis plilongigitaj de la stacidomo de Sankta Petro (Sint Pieters) ĝis la ponto de *Zwijnaarde*. Ekde aprilo 2005 linio 1 pluveturas ĝis *Flanders Expo*.

La tramreto nur taŭgas por tramoj, kiuj povas veturi en du direktojn (malkiel en Antverpeno).

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Tramtransporto en Gento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Genta trolebuso
* Tramtransporto
* De Lijn
* Listo de urboj kun tramtransporto

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Tramtransporto |

* Oficiala retejo (nederlande/france/germane/angle)
* UrbanRail.Net

tramo sur la kanala ponto *Vleeshuis*
| ← ṭāʾ ẓāʾ ʿayn → |
| --- |
| **Izolite** | **Fine** | **Interne** | **Komence** |
| ﻅ | ـﻆ | ـﻈ | ﻇ |

La **ẓāʾ** (arabe ﻇﺎء, *ẓāʾ*) estas la deksepa litero de la araba alfabeto. En la klasika araba reprezentas la fonemon /ðˁ/ aŭ /zˁ/. Tiele ĝi reprezentas sonon frikativan, alveolaran kaj voĉan.

En la abjad-numeraloj havas la valoron de 900, kvankam en Magrebo kutimas havi la valoron de 800.

Historio
--------

Ĝi estas unu de la ses literoj de la araba alfabeto kiuj aldoniĝis al la 22 hereditaj de la fenica alfabeto (la aliaj estas ṯāʾ, dāl, ḍād, ḏāl kaj ġayn) kaj ĝi estas, esence, varianto de la ṭāʾ.

Referencoj
----------

1. ↑  Corriente, Federico.  (1980) "Lección 1.ª: Fonología", *Gramática árabe* (hispane). Madrido: Instituto hispano-árabe de cultura. Ministerio de Cultura, p. 19–2. ISBN 84-7472-017-6.
2. ↑  Corriente, Federico.  (1980) "Lección 3.ª: Grafonomía", *Gramática árabe* (hispane). Madrido: Instituto hispano-árabe de cultura. Ministerio de Cultura, p. 41–51. ISBN 84-7472-017-6.
La **Germana Medicina Asocio** (germane ***Arbeitsgemeinschaft der deutschen Ärztekammern eV***, mallonge **Bundesärztekammer** (signifante Federacia Medicina Ĉambro), akornime **BÄK**), estas la tegmenta organizaĵo por medicina memregado. Ĝia celo estas la profesia reprezentado de ĉiuj kuracistoj en Germanio. Efektive, ĝi reprezentas la 17 germanaj medicinaj asocioj (medicinaj kameroj) kaj 388 201 kuracistojn (2003).

La Asocio de Germanaj Medicinaj Asocioj ne estas kamero aŭ alia korporacio laŭ publika juro, sed prefere neregistrita asocio sen propra jura kapablo. La sidejo de la Federacia Medicina Asocio estas Berlino (en la distrikto Charlottenburg).

Kiel laborgrupo de la 17 germanaj medicinaj asocioj, la BÄK estas asocio de korporacioj laŭ publika juro. Ĝi subtenas la ŝtatajn medicinajn asociojn, samtempe nerekte plenumante jurajn taskojn. Krome, la Germana Medicina Asocio ankaŭ akiris rektajn jurajn taskojn, ekzemple en la kunteksto de kvalita certigo, transfuzo aŭ transplanta medicino.

Historio
--------

La Germana Medicina Asocio estis fondita en 1872 kiel *Deutscher Ärztevereinsbund*. En 1935, la organizaĵo estis anstataŭigita per *la Reichsärztekammer* (Nacia Medicina Ĉambro). En 1946, la agadoj de la Nacia Medicina Kamero estis rekomencitaj sub la nomo *Arbeitsgemeinschaft westdeutscher Ärztekammern*, kiu poste estis nomita la Federacia Medicina Kamero.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* http://www.baek.de Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 849059
* GND: 2006347-7
* LCCN: n81143912
* VIAF: 123649299
* ISNI: 0000000110868477
* NKC: ko2002151737 ko2002151738, ko2002151737
 |
| ← wāw yāʾ ø → |
| --- |
| **Izolite** | **Fine** | **Interne** | **Komence** |
| ﻱ | ـﻲ | ـﻴ | ﻳ |

La **yāʾ** (arabe ﻳﺎء, *yāʾ*) estas la dudekoka kaj lasta litero de la araba alfabeto. En la klasika araba reprezentas la fonemon /j/ aŭ /i:/. Tiele ĝi reprezentas sonon frikativan, palatalan kaj voĉan.

En la abjad-numeraloj havas la valoron de 10.

Ortografia uzado
----------------

KIam la *yāʾ* utilas de tenilo al hamza perdas siajn dus punktojn, kaj eknomiĝas tiu simbolo yāʾ hamza (ئ). Tio okazas kiam la hamza estas antaŭata aŭ sekvata de /i/ aŭ antaŭata de /j/. Ekz.: بِئَر, biʾar, «puto»; أَفْئِدة, ʾafʾida, «koroj»; سُئِل, suʾil, «oni demandis al li»; مِئُون, miʾūn, «centoj»; رَئِس, raʾis, «prezidanto».

Referencoj
----------

1. ↑  Corriente, Federico.  (1980) "Lección 1.ª: Fonología", *Gramática árabe* (hispane). Madrido: Instituto hispano-árabe de cultura. Ministerio de Cultura, p. 19–2. ISBN 84-7472-017-6.
2. 1 2  Corriente, Federico.  (1980) "Lección 3.ª: Grafonomía", *Gramática árabe* (hispane). Madrido: Instituto hispano-árabe de cultura. Ministerio de Cultura, p. 41–51. ISBN 84-7472-017-6.
Vendistino de metiartoj
Insuloj en Puno, Peruo.
Chipaya - mapa etnia
Indigenous woman of Peru showing her traditional textiles
Ethno-photographies d'indiens Uros et Chipayas vers 1901, collectées et proposées en 1946 par Alfred Métraux au Bulletin de la Smithsonian Institution (Bureau of American Ethnology). Traduction du texte d'accompagnement : "Planche 117. — Indiens Uru et Chipaya. - En haut (à gauche) : un Uru fabriquant un tapis. - En haut (à droite): un Chipaya debout. En bas (à gauche): un Uru tenant un filet de pêche. En bas (à droite): un Uru assis. (Courtesy Alfred Metraux.) ".
La **Uruoj** estas popolo kiu vivas sur la - per pajlo faritaj - insuloj sur la Titikaka lago, en la regiono Puno en Peruo. La Uruoj origine konstruis la artefaritajn insulojn por eskapi de la Inkaoj. La Inkaoj superregis en tiu tempo la firmteron. Hodiaŭ la Uruoj fakte fariĝis turisma allogaĵo.

La insuloj, hispane ankaŭ nomiĝas *islas flotantes* (flosantaj insuloj), estas farataj de la abunde kreskantaj junkoj. Ĉiufoje oni aldonas novajn junkojn sur la malnovaj, tiel la insuloj pluekzistas kaj ne forputros.

La insuloj konsistas el akvoplanto nomata totoro (*Schoenoplectus californicus ssp. Tatora*, kano-simila planto), kies kanoj estas sekigitaj kaj aspektas kiel pajlo. Krom la daŭra konstruado de la insuloj, ĉi tiu planto estas uzata de la insulanoj por manĝo, por trakti kapdolorojn, por konstrui siajn domojn (situantajn sur la insuloj) kaj iliajn boatojn kaj por fari diversajn artefaktojn.

Nuntempe vivas ankoraŭ proksimume 3000 posteuloj de la Uruoj, kvankam nur ĉirkaŭ cent de ili ankoraŭ vivas sur la insuloj kaj prizorgas ilin. La plejmulto foriris al la firmtero, kie iliaj infanoj povas iri al la lernejo. La Uruoj ankaŭ enterigas iliajn mortintojn sur la firmtero.

Ili komercas kun la Ajmaroj sur la firmtero kaj intermiksiĝis kun ili pro kio ekestis kruciĝoj de ambaŭ etnoj. Kelkaj 'forlasis' la lingvon de la Uruoj por la Ajmara.

Sur la pli grandaj insuloj loĝas proksimume 10 familiojn, dum sur la pli malgrandaj, ĉirkaŭ 30 metrojn larĝaj, nur estas loko por 2 aŭ 3 familioj.

La lokaj loĝantoj fiŝkaptas, ĉasas birdojn kaj paŝtas brutaron sur la insuletoj. Oni kuiras sur fajroj metitaj sur amaseto da ŝtonoj.

Tipaj ankaŭ estas la boatoj faritaj el sekigitaj junkoj, ofte en belegaj formoj finlaboritaj.

Fotaro
------

* 
* 
* 
* 

* Kategorio Uruoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉefaj etnaj grupoj en Pakistano, Afganio kaj ĉirkaŭaj areoj, 1980. Baluĉoj estas en roza areo.
Aro de baloĉaj viroj
La baloĉa flago
**Baluĉoj** aŭ **beluĉoj** (baluĉe: بلوچ‎) estas popolo kiu loĝas ĉefe en la regiono Baluĉio ĉefe de sudoriento de la Irana Altebenaĵo en Pakistano, Irano, kaj Afganio, same kiel en la Araba Duoninsulo.

la precipa vivregiono de la baluĉoj en Irano jen **brune**
Ili parolas ĉefe baluĉan lingvon, nome branĉo de nordokcidentaj iranaj lingvoj, kaj estas irana popolo. Ĉirkaŭ 50% el la totala loĝantaro de Baluĉoj loĝas en Baluĉistano, nome okcidenta provinco de Pakistano; 40% el Baluĉoj setlas en Sindo; kaj grava nombro de baluĉoj en Panĝabo de Pakistano. Ili formas preskaŭ 3.6% el la Pakistana loĝantaro, ĉirkaŭ 2% el la loĝantaro de Irano (1,5 milionoj) kaj ĉirkaŭ 2% el la loĝantaro de Afganio.

Referencoj
----------

1. ↑  Blood, Peter, eld. "Baloch". *Pakistan: A Country Study*. Washington: GPO for the Library of Congress, 1995.
2. ↑  Central Intelligence Agency (2013). "The World Factbook: Ethnic Groups".  Arkivigite je 2014-06-25 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 17-an de septembro 2016.

Bibliografio
------------

* Dashti, Naseer (2012), *The Baloch and Balochistan: A Historical Account from the Beginning to the Fall of the Baloch State*, Trafford Publishing, pp. 33–, (ISBN 978-1-4669-5896-8),

* Kategorio Baluĉoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Transkarpata provinco en Ukrainio

Bazaj informoj
--------------

**Ĉepa,** ukraine **Чепа,** hungare **Csepe** (ĉepe) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv. Ankoraŭ 2 vilaĝoj apartenas al la municipo.

* 48° 4′ 12″ N 23° 1′ 12″ O﻿ / ﻿48.07000 °N, 23.02000 °O﻿ / 48.07000; 23.02000 (mapo)Koordinatoj: 48° 4′ 12″ N 23° 1′ 12″ O﻿ / ﻿48.07000 °N, 23.02000 °O﻿ / 48.07000; 23.02000 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 127 m
* Loĝantaro: 1940
* Poŝtkodo: 90361
* Telefonprefikso: 3143
* Aŭtokodo:

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1320 en formo *Theluk*. En 1910 loĝis en Csepe 965 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Csepe apartenis al Hungara reĝlando, al Ugocsa, al distrikto de Halmi, poste al Ĉeĥoslovakio. Csepe rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Ĉepa apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2001 loĝis en Ĉepa 1943 da homoj, (1110 hungaroj).

Vilaĝservoj estas ukraina lernejo, bierofarejo.

Vidindaĵo
---------

* ekde 1697 kalvinana preĝejo de ĉ. 1480, kelkfoje renovigita

* Kategorio Ĉepa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉerevicj situas en la mapo en la verda municipo
Serba preĝejo de Ĉerevicj
**Ĉerevicj,** serbe **Черевић,** slave **Čerević,** hungare **Cserög** aŭ *Cserőg* [ĉerog], germane **Scherewitz** [ŝerevic] estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en Srem (regiono), en distrikto **Suda** Baĉka, en municipo de Beoĉin.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 32  km²
* Alto super marnivelo: 121 m
* Loĝantaro: 2820
* Poŝtkodo: 21311
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

Situo
-----

Ĉerevicj situas laŭ dekstra bordo de Danubo. Novi Sad troviĝas 24 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio pri la fortikaĵo devenis el 1333, kiun la turkoj detruis en 1526. Dum la turkoj la loko estis urbo. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis, kie tie okupiĝis pri vinkulturo. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Habsburga Imperio, al Szerém, al distrikto de Újlak. Post la 1-a mondmilito la loko apartenis al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 2002 loĝis en Ĉerevicj 2826 homoj, (serboj 2288 (81 %), kroatoj 169, jugoslavianoj 88, slovakoj 66, hungaroj 52, germanoj 11, rusoj kaj ukrainoj po 6 kaj aliaj).

Vidindaĵo
---------

* ortodoksa preĝejo

* Kategorio Ĉerevicj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Independence Day Parade - Flickr - Kerri-Jo (200).jpgMezazia turkmena junulo en tradicia vesto rajdanta ĉevalon de tipo aĥalteko
La **turkmenoj** estas la plej granda etno de la ŝtato Turkmenio, eksa sovetia respubliko en Centra Azio. Ilia lingvo, la turkmena, estas parenca al aliaj tjurkaj lingvoj.

Grandaj malplimultoj de turkmenoj ankaŭ vivas en Rusio (33.500), Azerbajĝano, Taĝikio (20.487), Uzbekio (121.578) kaj en Irano (2 milionoj, el ili ĉirkaŭ 800.000 etnaj turkmenoj en norda Irano), nordokcidenta Afganio (ĉirkaŭ 400.000 en la provincoj Faryag kaj Baghlan). Signifaj turkmenaj malplimultoj ankaŭ ekzistas en nordokcidenta Irako (ĉ. 300.000), en norda Sirio kaj eta malplimulto en Jordanio. Proksimume 150.000 turkmenoj ankaŭ vivas en la anatolia parto de Turkio.

La turkmenoj de Turkmenio parolas kaj la turkmenan kaj rusan lingvojn la ĉefa kredo de turkmenoj estas islamo kaj poste la ortodoksa kristanismo.

Vidu ankaŭ
----------

* Turkmena kuirarto

* Kategorio Turkmenoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Bone konservita ripa areo en afluanto al Lago Erie.
**Ĉerivera areo**, Ĉerivera zono, Riverborda areo, Riverborda zono aŭ **Riparia areo** estas la interspaco inter tero kaj rivero aŭ rojo. **Riparia** estas ankaŭ la scienca termino (nomenklaturo) por unu el la 15 teraj biomoj de la Tero. Plantohabitatoj kaj komunumoj laŭlonge de la riverbordoj estas nomataj riparia vegetaĵaro, karaktera pro akvoplantoj. Ripariaj zonoj estas gravaj en ekologio, media administrado, kaj konstruinĝenieriko pro ties grava rolo en grundokonservado, ties biotopa biodiverseco, kaj pro la influo kiun ili faras super faŭno kaj akvaj ekosistemoj, inklude herbejojn, arbarojn, humidejojn aŭ eĉ ne-vegetalaj. 

La vorto "riparia" estas termino devena el latina *ripa*, signife riverbordo. La riparia estas grava ekologiero de humidejo ĉar ĝi permesas certan vidaĵon de ties sano.

* Ĉeriveraj areoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ĉeriveraj areoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
Ingus nők Ingusföld déli részén, Kekki mellettInguŝvirinoj en suda Inguŝio , proksime de Kekki
**Inguŝoj** estas popolo en Norda Kaŭkazio, ĉefa loĝantaro de rusia respubliko Inguŝio. La plimulto de la inguŝoj estas islamanoj kaj parolas la inguŝan lingvon, kiu estas proksima parenco de la najbara ĉeĉena lingvo.

Historio
--------

Kaŭkazaj etnoj. En la centro de la mapo, en citronflavo, inguŝio.
La historio de la inguŝoj estas forte interligita kun tiu de la ĉeĉenoj. La prauloj de ambaŭ popoloj estis triboj konataj kiel naĥoj, unuafoje menciita en armeniaj fontoj de la 7-a jarcento. Ili vivis origine en la Kaŭkaza montaro. Ili eksetlis en nord-kaŭkazia malalatebenaĵoj en la 15-a kaj 16-a jarcentoj. Dum fino de la 16-a jarcento, plimulto de la popolo islamiĝis, kvankam kristanismo kun paganaj elementoj estis praktikata inter inguŝoj ĝis la 19-a jarcento inkluzive. La triboj disiĝis en al 18-a jc. al la nuna ĉeĉena kaj inguŝa popoloj.

Inguŝoj venis sub rusan potencon en 1810. Oni akuzis ilin dum la Dua mondmilito je kunlaboro kun la nazioj kaj ĉiuj inguŝoj estis en 1944 urĝe deportitaj al Centra Azio, multaj mortis dum la deportado. Ili estis rehabilitaj en la 1950-aj jaroj, post morto de [[Stalin], ]kaj rajtis hejmenveni en 1957.

En la jaro 1992 okazis armita konflikto inter inguŝoj kaj osetoj, rezulte de kiu inguŝoj de Nord-Osetio devis forlasi siajn hejmojn kaj fuĝi al Inguŝio, probable pli ol mil personoj estis mortigitaj de ambaŭ flankoj. Ĝis nun ne ĉiuj inguŝaj rifuĝintoj sukcesis reveni, tion forte malrapidigas tensio inter la du etnoj, ankaŭ rezulte de la Beslana tragedio (2004), kie plejmulto de teroristoj estis etnaj inguŝoj dum plejmulto de la viktimoj — etnaj osetoj.

* Kategorio Inguŝoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Kaŭkazio |
Kirko Klüschen Hagis
Altaro kirka
Porvira pilgrimo de 2007
**Klüschen Hagis** (laŭvorte: *Ermita kabaneto de Hageno*) troviĝas apud Wachstedt (Germanujo) ĉe la piedo de la Schloßberg-monteto kun la kaduka Burgo Gleichenstein. Temas pri idilieca romkatolika pilgrimkirko ene de la arbaro Westerwald estante sub la patroneco de la Vizito de Maria.

Historio
--------

Tie ĉi, die ankaŭ estis la fontoj por la provizado de Burgo Gleichenstein per akvo, lokiĝis iam la vilaĝo Neuenhagen enloĝate en 1358 de 22 familioj. Post la forlaso de la vilaĝo restis ja la preĝejo kie je la komenco de kontraŭreformacio en la regiono Eichsfeld setlis ĉirkaŭ la jaro 1575 ermito nome Klaus Schuster. Dum la Tridekjara milito detruiĝis kaj la kirko kaj la ermitejeto dum akraj bataloj pro la akiro de Burgo Gleichenstein. Nur ŝtona ambono kun la jardato 1614, kiu videblas ĉi-tage ĉe la ekstero en la sudeosta angulo, restis kiel testilo de la antaŭula preĝejo.

Inter 1768 kaj 1771 la vokto gleichenstein-a Peter Anton Jordans konstruigis ja ĝis nun ekzistantan preĝejon barokan post kiam Hagis ja estis ekde 1652 propra paroĥujo kaj pilgrimado al la pietato datumanta el la mezo de la 15-a jarcento reekgravis. La malfrugotika kultaĵo de post 1450 en kesto el la malfrua 17-a jarcento eble originas de la neniigita kirko de Neuenhagen. Alia versio estas ke temus pri artaĵo el la Mario-kirko en Mühlhausen. Ekde 2004 la bildo estas instalita en la novbaroka fasado de la ĉefaltaro. Ĝi montras la Dolorplenan patrinon kun la mortinta Jesuo en sino sia sidante sur benko. Ĝi estas veneradcelo de pilgrimantoj al kies animzorgado deĵoris ĝis 1820 eĉ propra pastro.

Moderna pilgrimado surloka
--------------------------

Apud la tradiciaj pilgrimadoj gravis ekde 1957, tempo de komunisma diktaturo en Turingio, porvira pilgrimado ĉiujara en la festo de la Ĉieliro de Jesuo. Al tiaj pilgrimadoj venis multaj miloj da viroj el GDR, Hesio kaj Malsupra Saksio; pro la ŝatego kaj la amasoj de partoprenintoj temis ankaŭ pri tikla (religi)politika afero dum komunismaj tempoj.

Aliaj gravaj pilgrimoj fariĝas julie en tradiciaj kostumoj, septembre fare de pensiuloj, aŭguste fare fideluloj venantaj disde Magdeburg.

Literaturo
----------

* Michael Mott: "Die Kinder nannten ihn Pirat. Prälat Ernst Göller aus Fulda (1906-1996) hat sich in schwerer Zeit große Verdienste um die Männerseelsorge im thüringischen Eichsfeld erworben". En: *Fuldaer Zeitung*, 10.9.2008, p. 10 (serio: Fuldaer Köpfe).
* Referat Erwachsenenseelsorge (eld.): *1957-1997 40 Jahre Männerwallfahrt zum Klüschen Hagis.* Heiligenstadt o. J. (1996).
* Referat Erwachsenenseelsorge Heiligenstadt (eld.): *Männerwallfahrt zum Klüschen Hagis 1957-2006.* Sondershausen 2006
* Anne Aschenbach: *Männerwallfahrten zum Klüschen Hagis – eine Untersuchung zur Wallfahrtsgeschichte des Eichsfeldes in der Zeit der DDR.* Nepresita bakalaŭriĝa laboraĵo ĉe la Universitato de Erfurto, Erfurt 2004.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Klüschen Hagis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Historio kaj vidindaĵoj tieaj
* Aktuala pilgrimadplano
* Perpieda pilgrimado magdeburga

51.29226410.217473Koordinatoj: 51° 17′ 32″ N, 10° 13′ 3″ O (mapo)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Pedro Pablo LAMAS DÍAZ** (naskiĝis la 18-an de oktobro 1929 kaj mortis en 2014) estis honora membro de UEA kaj de Kuba Esperanto-Asocio. 

Li esperantistiĝis en 1962, kiam li estis gimnazia instruisto pri ekonomiko. Li fondis la unuan Esperanto-grupon en sia provinco kaj lerte eluzis la rimedojn de radio-elsendoj, revuoj, instruado, personaj intervenoj ĉe Ministerio pri Edukado k.s por disvastigi intereson kaj scion pri la lingvo tra sesdekaj kaj sepdekaj jaroj. Kune kun Raúl Juárez Sedeño li estas ĝenerale konsiderata kiel „patro" de la hodiaŭa forta kuba movado kaj kunfondinto de Kuba Esperanto-Asocio. De 1971 ĝis 1984 li rolis kiel UEA-peranto por Kubo, kunlaboris kun ILEI kaj flegis la disvastiĝantan movadon en sia provinco. Li posedis imponan kolekton de Esperanto-libroj, kiuj estis je dispono de seriozaj studantoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 44592
 |
Kartveloj
La **kartveloj** estas popolo, ĉefloĝantoj de Kartvelio (3,787 mln). en Rusia Federacio 130,7 mil (1992). Totala kvanto: 4,14 mln.

**Nomo**: m: (ქართველები) kartvelebi; en:Georgians; fr:Georgiens; ru:Грузины (gruzini); tr:Gürcüler. Esperantaj alinomoj - georgoj, gruzoj.

**Etnografiaj grupoj**: aĝarianoj, gurianoj, imeretianoj, kartlianoj, kaĥetianoj, ĥevsuroj, megreloj, svanoj, lazoj, ĝavaĥoj, mesĥoj k.a.

**Origino**. La plej granda kaŭkazlingva popolo - kartveloj - formiĝis el antikvaj aborigenaj triboj loĝantaj sur nuntempa teritorio de Kartvelio. En ĝia konsisto eniris ankaŭ parto de ĥaldeanoj (urartanoj). Organa parto de kartvela nacio estas svanoj, megreloj kaj lazoj. La lastaj plimulte loĝas ekster Kartvelio, en nuntempa Turkio. Kartveloj konsistas de multaj etnografiaj grupoj. En centra provinco loĝas kartlianoj, kiuj donis la nomon al tuta lando - Sakartvelo.

**Lingvo kaj vero**. Lingvo: kartvela, apartenas al Kaŭkazia Familio. Kredantoj: precipe ortodoksuloj, malgranda parto - katolikoj. Kartveloj loĝantaj en Turkio, Irano kaj Azerbajĝano estas muzulmanoj.

**Nacia kostumo**. Ĉiu etnografia provinco estas karakterizata de sia tipo de nacia kostumo, sed ili havis komunajn trajtojn. Tradicia vira kostumo konsistis el Aĥaluĥi (katuna aŭ silka ĉemizo) kaj Ĉoĥa (longa lana vesto super ĝi). Surkape surmetadis diversspecajn ĉapelojn. Plej konataj estas grizkolora svana kaj nigra kaĥetia ĉapeletoj. La grava atributo de la vestaĵo estis Ĥanĝali (ponardo). Naciajn kostumojn nun oni ne portas. Iliaj uzantoj estas nur kolektivoj de kantaj kaj dancensembloj.

En Esperanto
------------

El la Kartvela lingvo aperis en Esperanta traduko **La kavaliro en panterfelo** de Ŝota Rustaveli - trad. Zurab Makaŝvili; eld. "Sabĉota Sakartvelo" en Tbiliso, 1989; 344 paĝoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kartvela ribelo de Teselo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Kaŭkazio |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 2194
* GND: 4092826-3
* LCCN: sh85054256
* BNF: 11971243c
* NKC: ph558980
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kartveloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kartveloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ĉernogorsk** (ruse *Черногорск*) estas urbo en Ĥakasio en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 95415.

La urbo estis fondita en jaro 1936.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1936.

La interurba telefona kodo estas 39031, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 4 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 53° 49′ N 91° 17′ O﻿ / ﻿53.817 °N, 91.283 °O﻿ / 53.817; 91.283 (mapo)Koordinatoj: 53° 49′ N 91° 17′ O﻿ / ﻿53.817 °N, 91.283 °O﻿ / 53.817; 91.283 (mapo).

En la urbo estas fervoja stacio Ĉernogorskije Kopi (Nigro-montaj Minejoj, Черногорские Копи).

Traduko de nomo de la urbo estas "(io) nigro-monta".

En jaro 1959 la urbo havis 51,1 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 73,1 mil loĝantojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* La vetero en Ĉernogorsk esperante

Flago de Ĥakasio
Urboj de Ĥakasio

**Ĉefurbo**: Abakan

Abakan |
Abaza |
Ĉernogorsk |
Sajanogorsk |
Sorsk
Koordinatoj: 11° 33′ 00″ N 92° 15′ 00″ O﻿ / ﻿11.55000 °N, 92.25000 °O﻿ / 11.55000; 92.25000 (mapo)

La **sentinelanoj** loĝas en la Nord-Sentinela Insulo, kiu apartenas al la insulgrupo de la Andamanoj en la barata unioteritorio Andamanoj kaj Nikobaroj.

La indiĝena etno sentinelezoj apartenas al homtipo, kiun oni ofte nomas negrito. Ilia ekzakta nombro estas nekonata. Taksoj parolas pri 50 ĝis 400 homoj, sed tiuj nombroj ne havas konkretan statistikan bazon. 

En la pasinteco plurfoje okazis provoj, daŭre kontakti la sentinelezojn, sed ili ne kondukis al permanenta sukceso. La anglo M.V.Portman en 1880 unuafoje albordiĝis sur la insulo, sed ties loĝantoj fuĝis en la ĝangalon. Li deportis kelkajn plenkreskulojn, sed ili post kelkaj tagoj malsaniĝis kaj mortis. Deportitajn infanojn oni retransportis kun donacoj. Poste oni plu nur ĉirkaŭveturis la insulon kaj filmis el la distanco, kiel ekzemple Heinrich Harrer kaj la hindo Singh Raghubir, kiu en 1975 produktis sensacian fotoserion. Oni provis antaŭ ĉio per donacoj, kiel ekzemple kokosnuksoj, konstrui komunikadon. Tiujn provojn oni ĉesis en 1997. Speciala malfacilaĵo konsistas en la interkompreniĝo, ĉar eĉ la plej proksime situantaj najbaraj etnoj, kiel ekzemple la ongeoj, kiuj povus servi kiel ligilo, ne plu posedas sufiĉe da komuna vortprovizo por interkompreniĝo. Hodiaŭ la sentinelezoj reagas al ĉiu provo ekkontakti ilin per salvo de verdire danĝeraj sagoj. Post la cunamo sekve de la submara tertremo la 26-an de decembro 2004 antaŭ Sumatro vehementa sagohajlo al helikoptero estis la unua vivosigno post la katastrofo.

La barata registaro alproprigis al si ekde malmultaj jaroj politikon, al neniu plu permesi ŝiri la sentinelezojn el ilia memelektita izoliteco.

Vidu ankaŭ
----------

* Ongeoj
* Ĝarvoj
* Andamananoj

Literaturo
----------

* Raghubir Singh:*The Last Andaman islanders*. National Geographic Magazine 148(1):32-37. 1975
* Raghubir Singh: *Der Kampf ums Überleben.* GEO Erstausgabe: S. 8-24.

Eksteraj ligiloj
----------------

* anglalingva artikolo pri la sentinelezoj Arkivigite je 2007-05-28 per la retarkivo Wayback Machine
La IMEC-turo kaj la IMEC-kampuso en Loveno, Belgio.
**IMEC** (de **I**nteruniversitata **M**ikro-**E**lektronika **C**entro**)** estas sendependa esplorcentro en la kampo de mikroelektroniko, nanoteknologio, artefarita inteligenteco, dezajnigaj metodoj kaj teknologioj por ICT-sistemoj. Imec ekestis en 1984 rezulte de programo starigita siatempe de la flandra registaro kiu volis fortigi la mikroelektronikan industrion en Flandrio. En tiu tempo ĝi daŭre estis nomata la Interuniversitata Mikro-Elektronika Centro, mallongigita kiel IMEC. Ekde 2016, la plena nomo ne plu estas uzata kaj estas konservita kiel "IMEC". Temis pri grava investo ĉe la kampuso de la Katolika Universitato de Loveno (KU Leuven), sed kun la partopreno de esplorgrupoj de aliaj flandraj universitatoj. Dume, IMEC havas esplorinterkonsentojn kun universitatoj kaj elektronikaj kompanioj tutmonde. 

IMEC havas pli ol 4 500 dungitojn el la tuta mondo, pintaj sciencistoj kaj fakuloj en diversaj esplorfakoj, interalie en la kampoj de sunpaneloj, Ĝi ankaŭ havas oficejojn en Gento, Antverpeno, Genk, Eindhoven (Nederlando), Hsinchu(Tajvano), Ŝanhajo (Ĉinio) kaj Bengaluro (Barato) kun reprezentantoj en San-Francisko (Usono) kaj Tokio.

En julio 2023, dum vizito de Ursula von der Leyen, prezidanto de la Eŭropa Komisiono, estis anoncite ke la Eŭropa Unio kaj Flandrio investos 1,5 miliardojn da eŭroj en la kompanio por signife pliigi ico-produktadan kapaciton en Eŭropo por redukti la dependecon de Azio.

Vidu ankaŭ
----------

ASML

Eksteraj ligiloj
----------------

Oficiala retejo de Imec.beŜablono:Appendix


1. ↑  (nl) Pieter Van Nuffel, *Imec presenteert succesvolle jaarresultaten*, gazetara komuniko de IMEC, la 30-an de aprilo 2021.
2. ↑  (nl) *Europese Unie en Vlaanderen investeren 1,5 miljard euro in technologiebedrijf Imec*, De Standaard, la 7-an de julio 2023. Arkivite de la originalo la 12-an de julio 2023.
Ĉevalbremso en la blazono de Ense
Ĉevalbremso en la blazono de Essen-Karnap
**Ĉevalbremso** aŭ **nazobremso** estas laborilo por fari ĉevalojn je traktado fare de la bestkuracisto aŭ aliaj personoj malsentema kontraŭ doloroj. Ĝi servas por la obeigo de ĉevaloj, aparte je la hufoferado.

Nazobremso konsistas el tenilo, plejparte el ligno, kun je ĝi fiksita ŝnurmaŝo. La maŝon oni metas ĉirkaŭ la supra lipo de la ĉevalo kaj tordas ĝin per la tenilo. La malforta kontuzo de la supra lipo rezultanta el tio kaŭzas en la cerbo de la ĉevalo al la elverŝado de endorfinoj kaj per tio al la subpremo de doloroj.

Alia konstruformo konsistas plene el metalo kaj similas laŭ aspekto grandan, temajlecan nuksrompilon.

En la Heraldiko
---------------

La nazobremso eniris kiel „ĉevalbremso" ankaŭ en kelkajn blazonojn. Ĝi estas prezentata en la heraldiko kiel ordinara figuro en la eblaj heraldikaj koloroj, je kio nigro, oro kaj arĝento superpezas. Ofte la bildo aperas en blazonoj de Orienta Prusujo, Pomerio kaj Norda Germanujo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĉevalbremso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Rossbremsen, Heraldik-Wiki – Blazonoj kaj informoj* Arkivigite je 2013-12-15 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑  Esther Hierholzer: Endokrinologische Veränderungen unter Belastung beim Pferd – Eine Literaturstudie. Tierärztliche Hochschule, Hannover 2004, S. 119 PDF; 1,18 MB
2. ↑  Gert Oswald: *Lexikon der Heraldik.* VEB Bibliographisches Institut, Leipzig 1984.
Ĉevalveturilo donita por disveturigado de biero, Vyškov, ĉirkaŭ la jaro 1900
Ĉevalveturilo en Bulgario, 1988
Transporto dde personoj en agrikulturo, Germana Demokratia Respubliko, proksimume en 1955
**Ĉevalveturilo** estas fare de ĉevaloj tirata duaksa tirata veturilo por transporto de ŝarĝoj aŭ personoj. En Eŭropo estis fare de brutaro tirataj veturiloj anstataŭigataj jam en už mezepoko per ĉevalveturiloj. En suda Afriko estis kontraŭe al tio oksaj veturiloj ankoraŭ fine de la 19-a jarcento grava transporta rimedo. En landoj de la tria mondo estas ĉaroj kaj veturiloj tirataj de ĉevaloj ĝis hodiaŭ vaste disvastigitaj kasj oni uzas ilin precipe en agrikulturo. Laŭ nombro de enjungitaj ĉevaloj ĝi povis esti nomita ankaŭ la veturilo mem, ekzemple "rusa trojko". Pli simpla versio de la ĉevaloj tirata unuaksa veturilo estas ĉaro aŭ kaleŝa baroŭĥo.

La ĉevalveturilo diferenciĝas de kaleŝo ĉefe per tio, ke ĝi ne havas risortaron kaj ĝi ne estas kovrita. Longan tempon la ĉevalveturiloj estis faritaj permane fare de metiistoj nomitaj ĉarfaristoj.

* Kategorio Ĉevalveturilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Carmel. |

Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

**Carmel-by-the-Sea** - en Esperanto nomebla *Karmelo-ĉe-la-Maro* - estas urbeto en Usono, en subŝtato Kalifornio, en la kantono Monterey. Ĝi estas administra kaj agrikultura centroj de la kantono kaj la plej granda municipo de la kantono. *Salinas* signifas en la hispana origine *Salejoj* aŭ pli precize *Salproduktejoj*.

Historio
--------

La plej frue indiĝenaj indianoj vivis en tiu areo. En la 18-a jarcento hispanoj akiris la kampojn por paŝtadi brutojn. Usono okupis la tutan regionon en 1850. En 1854 ekfunkciis poŝto, kiu iĝis ĝermo de la urbo. Stratoj estis videblaj en 1867, en la sekva jaro jam la fervojo alvenis. Alvenis multe da ĉinoj, kiuj faris el la marĉaj kampoj produktivan kamparon; oni komencis kulturi eĉ vinberojn. La apudaĵo famas pri kultivado de artiŝokoj, sed oni kultivadas ankaŭ aliajn legomojn.

Klimato
-------

Karmelo-ĉe-la-Maro situas en mediteranea klimatozono. La averaĝa temperaturo varias inter 9-20 °C, en septembro averaĝe estas 24 °C, en decembro kaj januaro averaĝe estas 5 °C. Neĝo estas ekstreme malofta en la urbego. La aerkvalito estas tre pura.

Famuloj
-------

* en Salinas mortis:
	+ Saul Alinsky

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo] (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 851131
 |
La **Ĉeĥa-Slovaka Ortodoksa Eklezio** (*Ĉeĥoslovaka Ortodoksa Eklezio* ĝis 1993) estas unu el la aŭtokefalaj eklezioj de la ortodoksa komunio. 

Ĝi fondiĝis en 1921, kiam Matěj Pavlik (konata eklezie kiel Gorazdo) estis ordinita episkopo de la malgranda ortodoksa komunumo de Ĉeĥoslovakio, ĉefe konsistinta el skismanoj venintaj el la romkatolika eklezio aŭ de orientaj katolikaj eklezioj. En la komenco ĝi dependis de la Serba Ortodoksa Eklezio, sed en la jaro 1923 la Patriarko de Konstantinopolo koncedis la memstarecon. Poste, parto de la sekvantoj de Pavlik disiĝis kaj kreis protestantan eklezion.

Dum la Dua Mondmilito, ĝi suferis la nazian subpremadon, kaj estis ekzekutitaj multaj pastroj. Pavlik mem estis ekzekutita akuzita je rifuĝigado de la murdistoj de la nazianoj Reinhard Heydrich. Pavlik estis sanktigita kiel Sankta Gorazdo, de la Ĉeĥoslovaka Eklezio en 1987.

La patriarkato de Moskvo koncedis la memstarecon al ĝi en 1950 kaj la Patriarko de Konstantinopolo konfirmis ĝin en 1998. Post la divido de Ĉeĥoslovakio, en 1993, la Eklezio dividiĝis en du metropolitaj provincoj sed kunvenante en sama sinodo. Inter ambaŭ ili nur havas ĉ. 75 000 kredantojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala cheĥa retpaĝo
* Oficiala slovaka retpaĝo