recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
En aŭgusto 2002 inundo kaŭzita de pli ol semajno da kontinuaj pluvegoj detruis partojn de Eŭropo, mortigante dekojn, forpelante milojn kaj kaŭzante damaĝojn kun valoro de miliardoj da eŭroj en Aŭstrio, Bulgario, Ĉeĥio, Germanio, Hispanio, Hungario, Italio, Kroatio, Rumanio, Rusio, Slovakio kaj Ukrainio. La inundo havis grandon atendatan okazi proksimume unufoje jare. Senprecedencaj inundaj altecoj estis registritaj kaj almenaŭ 110 homoj mortis. En decembro 2002, totalaj taksoj pri ekonomiaj damaĝoj superis 15 miliardojn da eŭroj, el kiuj 15% estis asekuritaj.

Disvolviĝo de la inundoj
------------------------

Inundoj rezultis de la paŝo de du "ĝenovaj" malaltpremaj sistemoj (nomataj *Hanne* kaj *Ilse* fare de la Libera Universitato Berlino), kiuj alportis varman humidan aeron de Mediteraneo norden. Oni kredas, ke la efikoj de "El-Ninjo" eble kontribuis, kvankam aliaj malkonsentas. La inundoj iom post iom moviĝis orienten laŭ la Danubo. kvankam la damaĝoj en la grandaj urboj ĉe ĝiaj bordoj ne estis tiel severaj kiel en la lokoj trafitaj de la inundoj poste.

Kiam la pluvado moviĝis nordorienten al la Bohemia arbaro kaj al la fontaj areoj de la riveroj Elbo kaj Vultavo, la rezultoj estis katastrofaj akvoniveloj unue en la aŭstraj areoj Mühlviertel kaj Waldviertel kaj poste en Ĉeĥio, Turingio kaj Saksio. Pluraj vilaĝoj en Norda Bohemio, Turingio kaj Saksio estis pli-malpli detruitaj de riveroj, kiuj ŝanĝis siajn kursojn aŭ amase superfluis siajn bordojn.

La inundoj, kiuj trafis Eŭropon dum aŭgusto 2002, estis parto de pli granda sistemo, kiu ankaŭ influis Azion. Pluraj riveroj en la regiono, inkluzive de Vultavo, Elbo kaj Danubo atingis rekordajn maksimumojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Inundoj en okcidenta Eŭropo en julio de 2021

* Kategorio Eŭropaj inundoj de 2002 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Adiĝo** (itale *Adige*; germane *Etsch*; ladine *Adesc*; latine *Athesis*) estas rivero kun ĝia fonto en la Alpa regiono de Sudtirolo proksime de la itala limo kun Aŭstrio kaj Svislando. Je 410 kilometroj en longo, ĝi estas la dua plej longa rivero en Italio, post rivero Pado kiu longas 652 kilometrojn.

Fizika geografio
----------------

La akvokolekta areo de Adiĝo ampleksas 12.000 km². De tiuj 7.200 km² troviĝas en la provinco Bolzano-Bozen ene de kiu la rivero longas 140 km (1/3 de la tuta longo).

### Fonto

La riverfontoj troviĝas je altitudo de 1504 m proksime al la Reschenpasejo kiu kunligas Italion kaj Aŭstrion. Tuj post la fonto la rivero fluas tra la artefarita alpa lago Reschen. La lago estas konata pro la preĝeja turo kiu markas la lokon de la antaŭa vilaĝo de *Alt Graun* (Malnova Graun); ĝi estis evakuita kaj inundita en 1953 post la digo enfermante la fontojn estis finita.

### Venosta Valo

La Valo inter la Reschenpasejo kaj Merano nomiĝas Venosta Valo (*Vinschgau*). Tuj post la fonta lago la Adiĝo rapide malsupren fluas en suda direkto ĝis ĉ. 900 metroj de altitudo. Proksime de Glurns, enfluas la rivero Rom devenante de la svisa Val Müstair. De tie la Adiĝo fluas orienten, ĝis Merano, kie enfluas la rivero Passer (294 m). Inter la fonto kaj Merano pluraj hidroelektraj centraloj utiligas la energion de la akvo por produktado de elektra energio.

### Adiĝa Valo

Ek de Merano la Adiĝo malsuprenfluas pli malrapide kaj la valo estas plejparte pli larĝa. Ĝi direktiĝas pli malpli en suda direkto. Apud Bolzano enfluas la rivero Eisack.

Tuj post Salorno, kie la valo malvastiĝas, la rivero forlasas Sudtirolon, kaj enfluas Trentinon. Proksime de Trento, la Avisio, Noce, kaj Fersina riveroj enfluas. Sude de Rovereto la Adiĝo estas ligita per artefaritaj subtera kanalo al Garda-Lago por inundopreventado. Ĉe la limo inter Trentin kaj Veneto la Adiĝo trafluas la kluzon de Verono (59 m) kaj eniras la Padan Ebenaĵon.

### Ebena parto

La Adiĝo trafluas la urbon Verono kaj poste ĝi fluas malrapide en unue sudorienta, kaj fine orienta direkto tra la Pada Ebenaĵo. Post Legnago ĝi disiras en pliaj branĉoj (la plej grava branĉo atingas larĝon egala al 260 m) kiuj fluas en la Adriatikon en proksimeco de la urbo Chioggia.

Adiĝa valo, vido de Salorno norden

* Adiĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Adiĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 102526
* GND: 4015629-1
* LCCN: sh85000874
* VIAF: 233668530
* BNF: 17157861f
* NKC: ge369126
 |
Koordinatoj: 50° 38′ 52″ N 13° 44′ 09″ O﻿ / ﻿50.64778 °N, 13.73583 °O﻿ / 50.64778; 13.73583 (mapo)

**Staré Verneřice** (germane *Wernsdorf*) estas pereinta vilaĝo en Ĉeĥio, en Mosta baseno. Staré Verneřice estis parto de municipo Hrob en distrikto Teplice. Ĝi troviĝis proksimume 1,5 km sudoriente de Hrob. 

Staré Verneřice situis en katastra teritorio **Verneřice u Hrobu** kun areo 2,61 km². En la katastra teritorio Verneřice u Hrobu situas vilaĝo Verneřice.

Nomo
----

La nomo de vilaĝo estas derivita de persona nomo en signifo Vilaĝo de Vernher. En historiaj fontoj la nomo aperas en formoj: Wernhersdorf (1282, 1341), en Wensdorf (1611) kaj Wernsdorf (1787).

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1282. 

La vilaĝo pereis en la jaroj 1950–1960 pro kaŭzo de minado de bruna karbo. Norde de restaĵoj de la vilaĝo troviĝas inundigita minejo Otakar kaj oriente akva rezervujo Barbora.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Hrob (4) |
| --- |
| Hrob ~ Křižanov ~ Mlýny ~ Verneřice ~ pereinta vilaĝo Staré Verneřice |

 |
Koordinatoj: 49° 41′ 40″ N 18° 38′ 06″ O﻿ / ﻿49.69444 °N, 18.63500 °O﻿ / 49.69444; 18.63500 (mapo)

**Konská** (pole *Końska*, germane *Konskau*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Třinec en distrikto Frýdek-Místek. Ĝi troviĝas okcidente de Třinec. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 443 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 1 635 loĝantoj.

**Konská** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 8,43 km². En la katastra teritorio Konská situas ankaŭ Kanada.

Historio
--------

La unuaj posedantoj de municipo Konská, kiu situas 5 kilometrojn de Teŝino, estis teŝinaj princoj. En la jaroj 1570–1657 proprumis ĝin Sobkové z Kornic. Unu el membroj de tiu ĉi familio konstruis jam en la 17.a jarcento sur dekstra bordo de Olše malpli grandan barokan korton kun mastruma fonejo. Post Sobkidoj posedantoj de Konská ofte alternis. En la jaro 1791 aĉetis Konská-on de grefo František Wilczek z Dobré Zemice barono Jiří la 2-a Bees el Chrostina, landa administranto kaj prezidanto de regiona juĝejo en Teŝino. Kun sia edzono, grafino Maria Anna Viplarová el Ulšice, li havis tri filojn. Post lia morto en la jaro 1819 posedanto de Konská kaj Nebory fariĝis la meza el ili, Karolo la 1-a.

La devene memstara municipo Konská estis alligita al urbo Třinec en la jaro 1946. En la jaro 1939 municipo Konská havis 3935 loĝantojn, al la silezia nacieco tiam anoncis sin 2875, al la pola nacieco 645, al la ĉeĥa 90 kaj al la germana 305 loĝantoj. Situadis ĉi tie preĝejo de Ĉiuj sanktuloj, kiu estis pro disvastigado de ferfabriko Třinecké železárny en la jaro 1957 detruita.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 1 234 |
| 1880 | 1 590 |
| 1890 | 1 817 |
| 1900 | 2 107 |
| 1910 | 2 346 |
| 1921 | 1 630 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 2 666 |
| 1950 | 3 524 |
| 1961 | 3 142 |
| 1970 | 1 432 |
| 1980 | 1 468 |
| 1991 | 1 458 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 1 532 |
| 2011 | 1 575 |
| 2021 | 1 635 |

Signifaj naskiĝintoj
--------------------

* Jerzy Gabryś (1840–1906), evangelia pastro, paroĥestro en Jarosław kaj en Krakovo
* Jan Kubisz (1848–1929), pola pedagogo, poeto kaj nacia renaskiĝinto
* Józef Buzek (1873–1936), pola politikisto kaj statistikisto
* Paweł Kubisz (1907 – 1968) – pola verkisto kaj poeto kaj aktivisto de pola minoritato en Teŝinio
* Adam Wawrosz (1913 – 1971) – pola poeto, verkisto kaj nacia aktivisto

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de statuta urbo Třinec |
| --- |
| Dolní Líštná ~ Guty ~ Horní Líštná ~ Kanada ~ Karpentná ~ Kojkovice ~ Konská ~ Lyžbice ~ Nebory ~ Oldřichovice ~ Osůvky ~ Staré Město ~ Tyra |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |

**Konsisto de la Esperantistaro**. (Parolinte pri la movado post 1908): Tiu E-istaro ne estis plu unuforma, kiel tio eblis en la komenca periodo. Hector Hodler ĝuste traktis en la decembra No de gareto ,E' de la jaro 1913 la diversspececon de homoj aliĝintaj al E-movado, kiun partoprenis liavorte samtempe: „elementoj progresaj kaj idealistaj, homoj kun utopia pensmaniero, stranguloj maniuloj kaj aliflanke malkontentuloj, ambiciuloj aŭ simple amatoroj." Daŭris veni al la lingvo idealistoj kaj idealismanoj de pura speco. Multaj amatore ekinteresiĝintaj pri la lingvo, poste estis kaptitaj per la „ideo interna." Tiu unua parto de E-istoj estis sendube plej fortika kaj plej fidela por la lingvo. Tiuj personoj estis plej konstantaj legantoj, kunlaborantoj kaj abonantoj de la E-gazetaro. Ili estis aĉetantoj de la libroj. IIi estis la ĉefaj konservantoj de la lingvo. Al E venis jam ankaŭ aliaj personoj, celantaj tujan aŭ eventuale estontan bonuzon aŭ profiton per-E-an. Tiuj personoj, trovinte en E ion, kio ligis ilin al la lingvo, estis lojalaj, inertaj, kontraŭreformemaj. Ili formis la rezistan povon de la E-ista popolo. Tiu dua parto de E-istoj enhavis veran miksaĵon, respegulantan ĉiujn socitavolojn kaj tendencojn. Al ĝi apartenis filatelistoj korespondanto, utiligantoj de E por propagando de iuj alaj ideoj, entreprenistoj diversspecaj, eldonantoj de certa parto de ĉiujare naskiĝantaj kaj malaperantaj E-gazetoj ktp. Inter tiuj personoj troviĝis kandidatoj por organizi novajn societojn, tigojn, asociojn - ĉu naciajn, ĉu internaciajn. Ili ofte emis al bruaj titoloj kaj al brua agado. Ili ofte ellaboradis plej grandiozajn projektojn. Ili luktis inter si por gvidoroloj. Se personoj de tiu dua kategorio komencis disreviĝi en E, se ne estis por ili ligiloj ĉu ekonomiaj, ĉu moralaj, retenantaj ilin ĉe la lingvo, tiuokaze ili aŭ iris for el la movado, aŭ ekokupis sin pri rezonado, reformado lingva eksperimentado ktp. Por la praktika E-movado ili perdiĝis. Bonan ekzemplon tiurilatan prezentas R. de Saussure, ne sukcesinta en praktika uzigo de E inter la scienculoj, malsukcesinta en daŭrigo de la gazeto „Int. Scienca Revuo", kaj fine sin okupinta nur pri ellaboro de sennombraj diversaj reformo-projektoj. Ĉiuokaze la nombro de la restantoj ĉiam superis la nombron de la forirantoj. La E-istaro kreskis.
Ernest Drezen.
 Al ĉi tiuj ofte tre trafaj konstatoj cititaj el la Analiza Historio (p. 57) estu aldonata interesa statistiko. En 1928 Reuben Algot Tanquist akiris doktoran gradon ĉe la Universitato en Minnesota per disertacio, kies temo estis, kial oni lernas E-n. Alvenis 750 demandiloj kaj inter la kaŭzoj estis: internaciaj aferoj (pacafero, homa frateco ktp.) en 29, lingvistiko en 24, korespondado en 14, vojaĝo en 13, politika kaj religia propagando en 8, amuzo en 4, kolektado en 3, radio en 2, diversaĵoj en 3%-oj.
**Brutus Sárdy** [ŝArdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sárdy Brutus** estis hungara pentristo, restaŭristo.

Memortabulo pri Brutus Sárdy
Brutus Sárdy  naskiĝis la 20-an de januaro 1892 en Perlasz (Hungara reĝlando, nuntempa Perlez en Serbio), li mortis la 28-an de septembro 1970 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Brutus Sárdy akiris diplomon en Reĝa Hungara Belarta Altlernejo, poste li batalis dum la 1-a mondmilito. Lia altlerneja ĉefinstruisto estis Tivadar Zemplényi. Li debutis en ekspozicio en 1918. En la 1930-aj jaroj li studvojaĝis al Italio. Inter 1933 kaj 1953 li estis restaŭristo en muzeo, poste li aranĝis eksterlande ekspoziciojn. En 1957 li estis nomumita ĉefrestaŭristo de Hungara Nacia Galerio. En 1959 li aranĝis ekspoziciojn en pluraj ĉinaj urboj kaj li ankaŭ instruis en ĉinaj artakademioj. Lia pentraĵo estis premiita en 1931, li pentradis plej ofte pejzaĝojn. En la lasta periodo lia filo helpis lin en restaŭraj laboroj.

Ekspozicioj
-----------

* Budapeŝto ekde 1918
* memorekspozicio en Hungara Nacia Galerio en 1975

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* *Havas táj* (1930)
* *Tél a hegyekben* (1931, premiita)
* *Őszi táj* (1939)
* *Eső előtt* (1942)
* *Kilátás a Péter-hegyre (1962)*

Elektitaj restaŭritaj pentraĵoj
-------------------------------

* Miklós Barabás: *Bittó Istvánné*
* Bertalan Székely: *V. László és Czillei*
* Mihály Munkácsy:
	+ *Honfoglalás*
	+ *Ecce homo*
* Pál Szinyei Merse: *Lilaruhás nő*

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Óbuda (2001)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildoj Arkivigite je 2018-08-11 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Brutus Sárdy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 616245
* GND: 133700267
* VIAF: 1209228
* ISNI: 0000 0000 2788 7589
* SUDOC: 178053872
* RKD: 331748
* NKC: mub2013765191
 |
**Bafina Insulo** (inuktituta: *ᕿᑭᖅᑖᓗᒃ, Qikiqtaaluk*, angle *Baffin Island*, france *Île de Baffin* estas insulo de la Kanada Arkta Insularo en Nunavuto. Ĝi estas la plej granda insulo de Kanado kaj kvina plej granda insulo de la mondo, kun surfaco de 507 451 km². Ĝi havas 11.000 loĝantojn (2004) kaj nomiĝas laŭ la brita esploristo William Baffin. La malnovaj norvegoj konis ĝin laŭ la nomo Helluland.

Geografio
---------

Satelita bildo de Bafina Insulo
La ĉef-"urbo" de Nunavuto, Iqaluit, troviĝas ĉe Golfeto Frobisher je la suda marbordo de Bafina Insulo.

Sude troviĝas la Hudsona Markolo, sur kies alia flanko estas Kebekio. Oriente estas la Davisa Markolo kaj la Bafina Golfo; aliflanke de ili estas Gronlando. Je la okcidento kaj nordo, Foksa Baseno, la Butia Golfo kaj Lankastra Markolo dividas Bafinan Insulon disde la resto de la Kanada Arkta Insularo.

Sur la insulo mem estas monta tereno, kun la plej alta monto Monto Blanche (2146 m). Alia grava monto estas Monto Asgard (2011 m) en la Nacia Parko Auyuittuq.

En la centro de la insulo oni trovas la Glaĉero Barnes, kiu retiriĝas depost la fruaj 60-aj jaroj.

Politiko
--------

Bafina Insulo estas parto de la Regiono Qikiqtaaluk de Nunavuto.

### Komunumoj (laŭ nombro de loĝantoj)  (2001)

|  |  |
| --- | --- |
| Ikaluito | 5,236 |
| Pangnirtung   | 1,243 |
| Pond Inlet | 1,220 |
| Clyde River | 785 |
| Arctic Bay | 646 |
| Kimmirut | 433 |

Aldone, la komunumoj Qikiqtarjuaq kaj Cape Dorset lokiĝas sur insuletoj apud Bafina Insulo.

Vidu ankaŭ
----------

* Franz Boas

* Kategorio Bafina Insulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 106195
* GND: 4069078-7
* VIAF: 237708384
* SUDOC: 179264974
* NKC: ge390217
 |
**Nicolae BĂLCESCU** [nikolaje bəlĉesku] (naskita la 29-an de junio 1819 en Bukareŝto, mortinta la 29-an de novembro 1852 en Palermo (Sicilio)) estis rumana historiisto, ĵurnalisto kaj revoluciulo. Li estas konsiderata la animo de la Valaĥia Revolucio de 1848.

Li prenis sian familian nomon ne, kiel tiutempe kutime, de sia patro (kiu nomiĝis *Petrescu*), sed de la patrino, kiu devenis el Bălceşti en la distrikto Vâlcea. Kiel gimnaziano ĉe la kolegio "S-ta Sava" en Bukareŝto, ek de 1832, li entuziasmiĝis pri historio. En 1832 li soldatiĝis en la Valaĥia Armeo. En 1840 li partoprenis en la konspiro de *Mitică Filipescu* kontraŭ la princo *Alexandru Ghica*; la konspiro fiaskis, kaj Bălcescu estis malliberigita en la monaĥejo *Mărgineni* por du jaroj.

Busto de Bălcescu en Palermo
Post sia liberiĝo li fondis la sekretan asocion *Frăţia* (frataro), kun karaktero framasonisma, kiu komplotis kontraŭ la princo *Gheorghe Bibescu*. Li vojaĝis al Francio kaj Italio, kie li studis historion. Ek de 1844 li estis redaktisto de la revuo *Magazin istoric pentru Dacia* (historia revuo por Dakio), kune kun August Treboniu. Same en 1844 aperis lia eseo *Puterea armată şi arta militară de la întemeierea Prinţipatului Valahiei şi până acum* (la batala forto kaj la milita arto ekde la kreo de la Valaĥia Princlando ĝis nun), en kiu li pledis por forta armeo kiel bazo de mem-regado.

En Francio li implikiĝis en la revolucio de februaro 1848; inspirite de tiu revolucio li revenis al Bukareŝto por partopreni en la revolucio de la 11-a de junio. Dum du tagoj li estis ministro kaj ŝtata sekretario de la provizora registaro revolucia. Kiel liberalulo li deziris proprietuligon de la kamparanoj kaj universalajn balotojn.

La osmanidaj aŭtoritatoj finis la revolucion kaj je la 13-a de septembro 1848 arestis Bălcescu. Li eskapis al Transilvanio, sed la habsburgaj aŭtoritatoj forpelis lin. En 1849 li en Bukareŝto provis trakti kun hungaraj revoluciuloj pri traktato rumania-hungaria.

La ceteron de sia vivo Bălcescu pasigis en ekzilo, precipe en Parizo kaj Sicilio. Li verkis sian plej gravan verkon *Românii supt Mihai-Voievod Viteazul* (rumanoj sub vojevodo Mikaelo la Brava). Li kunlaboris al la revuo *La Tribune des Peuples* (la tribuno de la popoloj), interalie kun Adam Mickiewicz. Franclingve li verkis *Question économique des Principautés Danubiennes* (ekonomika demando de la danubaj princlandoj).

Malsaniĝinta je tuberkulozo li mortis en 1852 en Palermo.

* Nicolae Bălcescu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nicolae Bălcescu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 106794
* GND: 118652060
* LCCN: n50017608
* VIAF: 27079532
* ISNI: 0000 0001 1023 0617
* SUDOC: 028431324
* BNF: 12026804w
* BIBSYS: 90708799
* NKC: ola2002151381
* ICCU: PALV032930
* BNE: XX843886
 |
**Hans MODROW** (27-a de januaro 1928 en Police-Jasienica — 11-a de februaro 2023) estis germana politikisto kaj ekonomikisto kaj estis de novembro 1989 ĝis aprilo 1990 ministroprezidanto de Germana Demokratia Respubliko (GDR).

Hans Modrow (1989)

Vivo
----

Modrow frekventis en 1952/53 la Altlernejon de Komsomolo en Moskvo kaj poste SED-partilernejon (1954-57) kiel ankaŭ la Altlernejon pri ekomomio (1958-61) en Berlino. En 1966 li doktoriĝis pri ekomonio. Lia politika kariero komenciĝis en 1949 ĉe Freie Deutsche Jugend, al kies centra konsilio li apartenis ekde 1953. Post rapida funkciulkariero li iĝis en 1967 ano de la Centra komitato de SED kaj transprenis en 1971 la estradon de la propagandosekcio. De 1973-89 Modrow estis partiestro de Dresdeno sed pro troa reformemo siaflanke - kontraŭe al la konservativismo de la partiĉefkomandejo - dum 15 jaroj ne plu avancigitis.

Dum la Turniĝo
--------------

Je la fino de la 1980-aj jaroj Modrow iĝis por kelkaj esperportanto por ŝanĝebla GDR. Tuj post la demisiigo de Erich Honecker li elektitis prezidanto de la Konsilantaro de ministroj kaj formis kune kun anoj de aliaj partioj de GDR transiran registaron ĝis la anticipitaj balotadoj por la parlamento Volkskammer de aprilo 1990.

Ĉe la "ronda tablo" Modrow serĉis kunlaboron kun ĉiuj sociaj fortoj kun la (naiva) celo gisfunde renovigi kaj ekonomie kaj politike la ŝtaton GDR. Ekde decembro 1989 li estis membro de la partiestraro de SED kaj ekde 1990 honora prezidanto de la posteula partio Partei des demokratischen Sozialismus (PDS). De 1990-94 li estis deputito de PDS en la tutgermana parlamento Bundestag.

Proceso kaj eŭropa kariero
--------------------------

En majo 1993 Modrow deklaritis de tribunalo kulpa pri manipulado de la rezultoj de la elektoj de majo 1989 (voĉdonitis tiam pri komunumaj politikistoj). Tamen li unue restis nepunota. Nur en aŭgusto 1995 kasacia plendo provokis ties kulpigon: li devis pagi monsumon certan kaj ricevis punon (je probacio) de 9 monatoj da mallibereco. Post la elektoj je Konsilio de Eŭropo de junio 1999 Modrow senditis kiel unu el ses sampartianoj al Bruselo. En 2004 li ne plu kandidatis.

Fonto
-----

Detsch, Roland: "Modrow, Hans", en: *Microsoft Encarta 2007 Enzyklopädie*, Microsoft Corporation, 2006 (DVD)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hans Modrow en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hans Modrow en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Hans Modrow en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Findbuch Dr. Hans Modrow (1990 bis 1994[*rompita ligilo*]
* Dossier zu Hans Modrow
* Porträt über Hans Modrow in Justament


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 523723
* GND: 118906925
* LCCN: n86820935
* VIAF: 24659479
* ISNI: 0000 0001 1046 4886
* SUDOC: 031373828
* BNF: 12260106c
* NDL: 00450250
* BIBSYS: 90519446
* BNE: XX5400835
 |
**István Magas** [iŝtvAn magaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Magas István** aŭ *Magas A. István* estas hungara akvopilkisto, olimpiano, ekonomikisto, altlerneja instruisto.

István Magas naskiĝis la 22-an de februaro 1952 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Magas maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1970, poste li akiris ekonomikan diplomon en Ekonomika Universitato Károly Marx en 1975. Post la diplomo li havis posteneton en la sama loko. Ekde 1984 li instruis en pluraj usonaj universitatoj ĝis 1992, poste li instruis en la ekonomika universitato en rango docento. Li kanditatiĝis ĉe Hungara Scienca Akademio en 1991, doktoriĝis en 2013. En la universitato li habilitiĝis en 2003. Lia edzino naskis 2 gefilojn. Li ricevis ŝtatan premion en 1983.

### Sporta kariero

István Magas ekde 1965 naĝis en centra lernejo, kiel junulo, li akiris kelkajn medalojn. Inter 1970-1984 li estis akvopilkisto en ĉefurba sportklubo, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1971-1980 117-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1972 kun arĝenta medalo, krome en eŭropa ĉampionumo li estis la unua en 1977.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* sporta dateno
* koncerna teksto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806731
* LCCN: n2011023096
* VIAF: 121386932
* ISNI: 0000 0001 1885 4379
 |



* Portalo pri Biografio
**István Manninger** [iŝtvAn maninger], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Manninger István** estis hungara agronomo.

István Manninger naskiĝis la 14-an de marto 1920 en Rácbóly, li mortis la 23-an de novembro 1990 en Martonvásár.

Biografio
---------

István Manninger akiris agronomian diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1942. Post la diplomo li eklaboris en genetika instituto en Budapeŝto, sed en 1944 li estis soldato, en la sekva jaro militkaptito. Pli poste li revenis al la instituto, kie li okupiĝis pri linoj kaj maizoj. En 1950 li estis translokita al eksperimenta instituto de Martonvásár. Li kandidatiĝis en 1963 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis ŝtatan premion en 1981.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Len, biológiai és nemesítési kutatások 1942-1959* (disertaĵo, 1963)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* Arkivigite je 2020-09-21 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 724237
* VIAF: 121379962
 |
**István Lipthay** [iŝtvAn liptai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lipthay István** estis hungara ministeria oficisto, subministro. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *lubellei kaj kisfaludi*.

István Lipthay naskiĝis la 28-an de novembro 1834 en Nagyendréd (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa vilaĝparto de Ondrejovce en Slovakio), li mortis la 17-an de junio 1908 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Lipthay akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Ekde 1856 li estis ŝtata oficisto, ekde 1867 li laboris en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario). En 1869 li ricevis la taskon okupiĝi pri bestaj higienoj, tial li studvojaĝis en Germanio. En 1878 li sukcese defendis la landon kontraŭ epidemio pri bovoj. Li multe helpis funkciadon de Veterinara Instituto de Budapeŝto. Li emeritiĝis en 1897. Li ricevis enlandajn kaj eksterlandajn medalojn, premiojn krome li havis la dignon ministeria konsilisto.

Lia kontribuo
-------------

* *Az ország valamennyi törvényhatóságánál teljesített állategészségügyi felülvizsgálat eredménye* (1888)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 3-a punkto)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo L, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 715321
 |
Katolika Preĝejo de Alto São Luís.
**Alto São Luís** estas vilaĝo de la municipo de Conceição de Ipanema, Minas-Ĝerajso, Brazilo.

Historio
--------

La popolado de Alto São Luís komenciĝis poste la jaro 1910. En la komenco de la 20-a jarcento la regiono apartenis al la subŝtato de Espírito Santo. En 1920, Maurílio kaj Deustiver aĉetis bienon kaj komenciĝis la kultivadon de paŝtejo.

Faktoj de la historio
---------------------

1920: La unuaj personoj kiuj loĝis en la vilaĝo estis Maurílio kaj Deustiver.

1930: La kafokulturado komenciĝis en Alto São Luís.

1932: Rosalino kaj Margarida komenciĝis kultivadojn de la paŝtejo.

1955: Organizo de la komunumo katolika.

1960: Konstruado de la vojo inter Alto São Luís kaj Chalé.

1964: João Floriano de Assis malfermis la unuan vendejon de nutraĵoj.

1963: La Lernejo José Bonifácio estis kreita.

1990: Komenciĝo de la kultivado de eŭkaliptoj.

Notoj
-----

1. ↑   VALIM, Lenita Rodrigues. Fragmento do quadro histórico: Alto São Luís. Projeto de Pesquisa Escolar.Conceição de Ipanema: 2010.
**La Aldehuela** [laldeŬEla] estas municipo en la sudokcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de El Barco de Ávila-Piedrahíta kaj al la jurisdikcia teritorio de Piedrahíta, en la sudokcidento de la provinco. La loknomo *La Aldehuela* estas komprenebla etimologie kiel *La Domareto*. 

La Aldehuela en la provinco Avilo.
Preĝejo.
Brutotrinkujo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de La Aldehuela, plus 3 kromaj loĝlokoj nome Los Molinos, Las Navas kaj El Rehoyo, plus tri iamaj loĝlokoj, nun senhomaj, nome Solanas del Carrascal, Las Solanillas kaj El Hito. 

Ĝi okupas totalan areon de 17,15 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 147 loĝantojn. Ĝi perdis 450 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 74 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun La Horcajada, Hoyorredondo, Santiago del Collado, Santa María de los Caballeros, Aldeanueva de Santa Cruz kaj Avellaneda. Ĝi estas sur la norda deklivaro de la Sierra de Villafranca sur la valo de la rojo Caballeruelo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. La municipo estis integrita en la Senjorlando de Valdecorneja la 27an de Februaro 1444 kun la nomo de Aldehuela de Sancho Benito. Ĉirkaŭ 1497 oni atingis ioman aŭtonomecon. En La Aldehuela naskiĝis en 1527 Fernando de Toledo – kiu estos Superulo de la Ordeno de Malto–, ekstergeedza filo de Fernando Álvarez de Toledo, 3a Duko de Alba, kaj de loka muelistino. Tio estos referencita de Lope de Vega en lia komedio *La Aldehuela.* 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj ĉefe brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762594
 |
**Altomünster** estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Dachau kaj en la distriktaro Supra Bavario de la federacia lando Bavario. Fine de decembro 2019 la komunumo havis 7 960 loĝantojn.

La bazareja komunumo Altomünster konsistas el la sidejo (ankaŭ alfabete la unua) kaj 47 pliaj setlejoj:
Altomünster, Arnberg, Asbach, Breitenau, Deutenhofen, Erlach, Erlau, Freistetten, Haag, Halmsried, Hohenried, Hohenzell, Humersberg, Hutgraben, Irchenbrunn, Kiemertshofen, Lauterbach, Lichtenberg, Maisbrunn, Obererlach, Oberndorf, Oberschröttenloh, Oberzeitlbach, Ottelsburg, Ottmarshausen, Pfaffenhofen, Pipinsried, Plixenried, Radenzhofen, Rametsried, Randelsried, Reichertshausen, Röckersberg, Rudersberg, Ruppertskirchen, Schauerschorn, Schielach, Schloßberg, Schmarnzell, Schmelchen, Sengenried, Stumpfenbach, Teufelsberg, Thalhausen, Übelmanna, Unterzeitlbach, Wollomoos kaj Xyger.

la monaĥeja kirko
En Altomünster troviĝas monaĥinejo pri la sveda sanktulino Sankta Birgita, unu el nur du tiaj en Germanio. La blazono de Altomünster montras la legendan abaton Alto, tenantan preĝejon, sub kiu estas ora ŝildo kun lilio.

La precipa tervoja ligilo de Altomünster estas la distrikta vojo DAH 2, kiu ligas ĝin al la ŝtataj vojoj St 2050 oriente (ĉe Langenpettenbach) kaj 2047 okcidente. De 1913 ekzistas fervoja linio al Dachau; en 2014 ĝi estis elektrigita. Ĉiuhore alvenas kaj reiras unu aŭ du trajnoj.

Nagyvenyim-Placo

Ĝemelkomunumoj
--------------

* Hungario Nagyvenyim, Hungario (de 1994)

Laŭ sia hungara ĝemela komunumo Altomünster nomis placeton en la centro.

Urboamikecoj:

* Vadstena (Svedio): Tie estis la patra (fondinta) monaĥejo de tiu de Altomünster.
* Tscherms (Italio): Tie la monaĥejo de Altomünster iam havis posedaĵojn, interalie vitejojn.

* Kategorio Altomünster en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rurbaj kaj neurbaj komunumoj en la distrikto Dachau |
| --- |
| Altomünster | Bergkirchen | Dachau | Erdweg | Haimhausen | Hebertshausen | Hilgertshausen-Tandern | Karlsfeld | Markt Indersdorf | Odelzhausen | Petershausen | Pfaffenhofen  | Röhrmoos | Schwabhausen | Sulzemoos | Vierkirchen | Weichs | Blazono de la distrikto Dachau |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 168331
* GND: 4085079-1
* VIAF: 9827150325559910090007 139695971, 9827150325559910090007
* BNF: 12134990g
* NKC: ge627102
 |
**La Eŭropa Patent-Organizaĵo** estis fondita en 1973. Ĝi konsistas el la Eŭropa Patent-Oficejo (EPO), kiu atribuas kaj administras la eŭropajn patentojn, kaj administra konsilio, kiu kontrolas la funkciadon de la oficejo.

La organizaĵo estas sendependa de Eŭropa Unio kaj EPO ne estas EU-instanco. Tamen, la Eŭropa Komisiono havas observanton en la estraro kaj estas invitata al kunvenoj.

EPO ricevas 123 000 petojn por eŭropa patento jare kaj atribuas 30 000. Ĝi estas financata per kotizoj de la patent-petantoj. La oficialaj laborlingvoj estas angla, franca kaj germana. Kvankam eblas deponi peton en oficiala lingvo de ŝtato subskribinta la Eŭropan Patent-Konvencion, traduko al unu el la tri oficialaj lingvoj necesas. Post atribuo de la patento, necesas traduko al la oficialaj lingvoj de la membro-ŝtatoj en kiuj la patento estu valida.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala TTT de Eŭropa Patent-Organizaĵo - angla, franca, germana

Referencoj
----------

1. ↑  *Monato*, internacia magazino sendependa, numero 2000/11, paĝo 11: *Eŭropa Patent-Organizaĵo* verkita de Roland Rotsaert.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 10538
* GND: 2052312-9
* LCCN: nr98026121
* VIAF: 137873017
* ISNI: 0000 0000 9381 1531
* NKC: kn20091105001
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Hans Michael MAITZEN** [hans MIĥael MAJcen] (naskiĝis la 28-an de marto 1943 en Graz) estas aŭstria astronomo.

Post elementa lernejo (1949-1953) kaj klasika gimnazio (1953-1961) en Graz li ekstudis astronomion, matematikon kaj fizikon en la Universitato de Graz (1961-1967). Li finis la studadon per doktoriĝo pri astronomio je 1967-07-14. Jam dum la studado (1964-1967) li estis scienca asistanto en la Instituto por Astronomio ĉe Universitato de Graz. Post tio li estis scienca asistanto ĉe la Instituto pri Astronomio de Universitato de Bochum de 1969 ĝis 1976. 1976-1985 li estis scienca asistanto en Instituto pri Astronomio ĉe la Universitato de Vieno. En marto 1980 Maitzen tie habilitiĝis pri astronomio. Ekde 1985 li estas scienca supera konsilisto en tiu instituto. Ekde 1986 li estas reprezentanto de la aŭstra astronomaro por la rilatoj kun "Eŭropa Suda Observatorio" (ESO). En marto 1989 li ricevis la titolon "Eksterordinara universitata profesoro" flanke de la federacia prezidento de Aŭstrio.

Maitzen ekzemple evoluigis filtril-fotan metodon por malkovri "kemie apartajn magnetstelojn", kiu detektas karakterizan breĉon en la radiado de tiaj steloj ĉirkaŭ ondolongo de 520 nm.

Maitzen estas ankaŭ profesoro de AIS kaj kontribuis al multaj el ties studadsesioj. Plurajn jarojn li estis AIS-senatano, ekde 2012 ĝia prezidanto.

Maitzen estas aktiva esperantisto. De 1968 al 1969 li estis prezidanto de TEJO. Jam multfoje li organize aŭ enhave kontribuis al la Internacia Kongresa Universitato de UEA.
En Vieno li grave kontribuas al la kultura Esperanto-vivo, ekzemple per la internacia scienca simpozio "Esperanto 100-jara" en 1987 kaj per seminario okaze de la Eŭropa Jaro de Lingvoj en 2001.
Li kunlaboris pri astronomio en la dua eldono de PIV. Maitzen estas la ĉefreprezentanto de UEA ĉe la Viena oficejo de Unuiĝintaj Nacioj (UN) ekde 2012. En la UK 2013 en Rejkjaviko, pro siaj aktivadoj, precipe pro la reprezentado de UEA ĉe UN en Vieno, li estis honorigita per la Diplomo pri Elstara Agado de UEA.

(Parto el la ĉi-supraj informoj venas el la Internacia Sciencista Dokumentaro de AIS.)

Referencoj
----------

1. ↑  artikolo pri la Diplomoj pri Elstara Agado de UEA atribuitaj en 2013, en la retejo *Libera Folio*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Verkoj de kaj pri Hans Michael Maitzen Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine




Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Monda heredaĵo de UNESKO

La **Tombo de Askia**, en Gao, Malio, estas rigardata, kiel la tombo de Askia Mohammad la 1-a, unu el la plej gravaj imperiestroj de la Imperio Songhai. Ĝi estis konstruita ĉe la fino de la 15-a jarcento kaj estas elektita al Monda heredaĵo de Unesko.

Unesko priskribas la tombon, kiel bonan ekzemplon de la monumentaj adobaj tradicioj de la okcidentafrika Sahelo. La komplekso inkludas la piramidan tombon, du moskeojn, tombejon kaj kunsidejon. Ĝi altas 17 metrojn, tiel ĝi estas la plej granda antaŭ-kolonia arkitektura monumento en la regiono. Ĝi estas la unua ekzemplo de islama arkitektura stilo, kiu poste ĝeneraliĝis en la regiono.

La relative lastatempaj modifoj al la ejo inkludis la grandigon de la moskeaj konstruaĵoj en la 1960-aj jaroj kaj mez-1970-aj jaroj, kaj la konstruado (1999) de muro ĉirkaŭ la ejo. Ĝi ankaŭ estis regule reŝmirigita ĝenerale en sia historio, procezo esenca al la konservado kaj riparo de adobaj strukturoj. Elektro estis aldonita en la fruaj 2000-aj jaroj, ebilagnte uton de plafonaj ventumiloj, lumoj kaj laŭtparolilo sur la pinto.

Askia estas uzata regule kiel moskeo kaj publike posedata kultura centro por la urbo de Gao. La ejo kaj bufra areo ĉirkaŭ ĝi estas protektitaj per kaj naciaj kaj lokaj leĝoj.

Historio
--------

Askia Mohammed estis la unua Askia-imperiestro kaj tre grandigis la Imperion Songhai. Kiel pia islamano, li sentis sin deviga fari sian pilgrimadon al Mekao, el kiu li revenis en 1495. Li kunportis reen la materialojn por fari sian tombon; ĉio el la adobo kaj ligno venis de Mekao. La karavano laŭdire konsistis el "miloj da kameloj". Ĝi estis strukturita kiel domo, kun pluraj ĉambroj kaj trairejoj kaj estis sigelita, kiam Askia Mohammed mortis.

Askia Mohammed estas la sola persono, kiun oni entombigis en la tombon, sed pluraj aliaj Askia-j estas entombigitaj en la korto.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tombo de Askia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 397110
 |
**Roussac** estas loĝloko kaj eksa franca komunumo, kiu ekde la 1-a de januaro 2019 apartenas al nova komunumo Saint-Pardoux-le-Lac. Ĝi situas en la departemento *Haute-Vienne*, en la administra regiono Nova Akvitanio, historie en la regiono Limoĝio. Fine de 2018 en la loko vivis 453 loĝantoj.

Geografio
---------

Roussac etendiĝas sur 24,18 km², kaj havis 463 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 19 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Haute-Vienne, en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

Historio
--------

La departemento Haute-Vienne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Roussac antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Corinne Chocat, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Roussac apartenas al la kantono de Nantiat, kies ĉefurbo estas Nantiat. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Bellac, unu el la tri arondismentoj de la departemento Haute-Vienne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Haute-Vienne
* Kantono de Nantiat
La **Socialista Revolucia Partio** aliaj nomoj estas **Partio de socialistoj-revoluciistoj** (ruse *Партия социалистов-революционеров*) estis partio en Rusio, kiu estiĝis fine de 1901/komence de 1902 per unuiĝo de la narodnik-grupoj kaj -grupetoj. Gvidantoj estis interalie Viktor Ĉernov (partia gvidanto), Nikolaj Avksentjev, Abram Goc, Jekaterina Breŝko-Breŝkovskaja, Boris Savinkov, Jevno Azef. La eldonaĵo de la partio estis "Delo Naroda".

La partio agadis ĝis 1917 malpermesita - krom en 1906/07, kiam ĝi estis reprezentita en la 1-a kaj 2-a Ŝtata Dumao. La membroj de la partio venis el la mezriĉaj kamparanoj, laboristoj kaj burĝoj. La socialrevoluciistoj reprezentis la maldekstran flankon de la burĝaj demokratoj.

Ili preferis la individuan teroron (kontraŭ al la amasmovadoj, protestoj) por ŝanĝo de la cara aŭtokratio. Pro tio ili fondis en 1902 la Socialrevolucian Batalorganizon sub gvido de Grigorij Gerŝuni kaj Jevno Azef, kiuj efektivigis multajn atencojn je caraj oficistoj (plej konate Vjaĉeslav Pleve kaj grandprinco Sergej Aleksandroviĉ). En jaro de 1908, la batalorganizo estis detruita post malkovro, ke Azef estas polica spiono.

La programo de la partio postulis establon de demokratia respubliko, kun kutimaj postuloj pri enkonduko de la ĝenerala balotrajto, liberecon por parolo, eldonaĵoj, kunvenoj, asociofondoj. Ili volis ankaŭ disdividon de eklezio kaj ŝtato, ĝeneralan instruon, abdikon de la armeaj gvidantoj, okhoran laboron ktp. Ili rifuzis diktaturon, preferon de la proletoj, tiel la partio ŝpaltis inter la dekstraj kaj maldektsraj socialrevoluciistoj en 1917.

Post la februara revolucio de 1917, la partio aktiviĝis kaj en majo de 1917, ili havis 500.000 membrojn, tiel ĝi estis la plej granda partio en Rusio. Kun la menŝevikoj, la partio havis gvidantran rolon en plimulto de la sovetoj, de julio ĝis aŭgusto de 1917. La dekstra flanko de la partio partoprenis la burĝan provizoran registaron post la aprila krizo.

La membroj de la maldekstra flanko formis - post la oktobra revolucio - partion de la Maldekstraj Socialrevoluciistoj kaj de decembro ĝis marto de 1918 (packontrakto de Brest-Litovsk) partoprenis en la nova registaro de la bolŝevikoj.

La dekstra partio ricevis en elektoj por la konstitucia asembleo de novembro 1917 pli ol 50 %, danke al la kamparanoj. La bolŝevikoj malfondis la asembleon kaj en la elektoj de junio 1918 ne permesis partoprenon de la partio. Pro tiuj eventoj komenciĝis armila batalo inter la bolŝevikoj kaj la socialrevoluciistoj, kiu pintiĝis la 30-an de aŭgusto je pripafo de la petrograda Ĉeka-ĉefo Moisej Urickij kaj atenco je Lenin. La bolŝevikoj reagis je tio la 5-an de septembro per la dekreto "Ruĝa teroro".

Post la venko de la bolŝevikoj en la Rusia enlanda milito, la partio pli kaj pli malfortiĝis kaj disfalis ĝis 1923. La gvidantoj elmigris aŭ estis arestitaj.

Gravaj membroj
--------------

* Ŝ. An-Ski

* Kategorio Socialista Revolucia Partio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Monopanglosse** aŭ **Monopanglotte** (*unu lingvo por ĉiuj* en malbona greka) estas planlingvo proponita de advokato kaj politikisto Paulin Gagne (1808-1876) en Parizo 1843 kaj reprezentita en 1858.

La lingvo enhavas vortojn el 20 lingvoj (germana, angla, araba, indostana, itala, latino, madagaskara, persa, pola, portugala, rusa, sanskrito, sveda kaj turka), laŭ la graveco de popoloj kiuj ilin parolas aŭ parolis. En Monopanglotte, la verbo estas ĉiam en infinitivo, ĉar la aŭtoro tiu tempo donas pli klarecon kaj forton al parolado. La lingvo ne havas deklinacion, ĉiuj adjektivoj estas viraj, oni faras la pluralon per -s. Ĉiu litero havas unu sonon, kaj oni uzu la francan alfabeton.

Krom la lingvo, la aŭtoro proponis ankaŭ la proclamadon de unu *arkipontifico* kaj de unu *archimonarko* krom la detruon de la *spirisatanismo*, de la kulturo de tritiko kaj de vinberoj.

La lingvo havis unu bultenon: *L’Unité, "journal universel et pantoglotte, organe de l’archi-congrès de l’unité universelle, religeuse, littéraire, scientifique"*, kiun la aŭtoro mem eldonis ĉirkaŭ 1855-1870. Dum la milito de Alĝerio en 1867 L'Unité publikis la projekton pri la *Filantropofagio*, laŭ tio, homoj devas oferi sian korpon kiel manĝaĝo al afrikaj malsatuloj. Oni metu tri krucojn en la *Place de la Concorde* en Parizo, kiel voluntuloj iru sinoferi kaj morti antaŭ la publika adorado kaj ilia karnon estu distranĉata kaj manĝata de malsatuloj. Le Figaro, Le Pays, Le Nain jaune kaj aliaj grandaj ĵurnaloj republikigis la artikolon, tio faris la aŭtoron kaj la lingvon kuriozaĵojn dum kelkaj tagoj.

La aŭtoro restis kelkan tempon en mensa malsanulejo antaŭ morti, kaj estas unu el kazoj studataj de Michel Foucault por montri la historian arbitrecon de la koncepto pri frenezeco.

Patro nia:

Notre père / Aschar ajah antar diaus, / sos onoma esse sanctificare ! / sos reynado arribar, / sos ville esse gara over / earth almost antar diaus ; / date, segadnya, / notre chlèb Godzienny ; / ghafar notre Gunah, / almost mâ ghafar bè mard / ascher turkk-malatsak / anfangnirian tchi / kieou-ngo-menn iun hion-ngo. / Amen.

Bibliografio
------------

GAGNE, Paulin.  

La Gagne-Monopanglotte ou Langue unique et universelle formée de la réunion radical et substantielle de toutes les langues mères  

Paris, Rousset 1843.
**Villagonzalo de Tormes** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo. *Villagonzalo de Tormes* estas tradukebla etimologie al *Vilaĝo de Gonzalo*, nome loĝestro kaj aludo al rivero Tormes.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Carpio-Bernardo, Castañeda, Matacán, Valdesantiago kaj Villagonzalo de Tormes, okupas totalan areon de 25,56 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 115 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 250 loĝantojn ekde la 1980-aj jaroj pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. En ties teritorio estas la Flughaveno de Salamanca-Matacán. 

Limas kun loĝlokoj Sepulcro-Hilario, Tamames, Tejeda y Segoyuela, Puebla de Yeltes, Navarredonda de la Rinconada, El Cabaco, Cereceda de la Sierra kaj La Bastida. Ĝi distas 20 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 14-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753508
* VIAF: 316735693
 |
La **trigonometria (sinusa kaj kosinusa) Furiera transformo** estas formo de la Furiera transformo, uzanta trigonometriajn funkciojn (la sinuson kaj la kosinuson) anstataŭ kompleksaj nombroj.

Integro
-------

### Sinusa Furiera transformo

Sinusa Furiera transformo {\displaystyle {\hat {f}}^{s}} aŭ {\displaystyle {\mathcal {F}}\_{s}(f)} de funkcio {\displaystyle f(t)} egalas

{\displaystyle 2\int \limits \_{-\infty }^{\infty }f(t)\sin \,{2\pi \nu t}\,dt.},
kie
{\displaystyle t} — tempo;
{\displaystyle \nu } — frekvenco de vibrado.
La funkcio {\displaystyle f(t)} estas malpara funkcio laŭ {\displaystyle \nu }, tio estas

^ {\displaystyle {\hat {f}}^{s}(\nu )=-{\hat {f}}^{s}(-\nu )\;\;\;\;\forall \nu }.
### Kosinusa Furiera transformo

Kosinusa Furiera transformo {\displaystyle {\hat {f}}^{c}} aŭ {\displaystyle {\mathcal {F}}\_{c}(f)} de funkcio {\displaystyle f(t)} egalas

{\displaystyle 2\int \limits \_{-\infty }^{\infty }f(t)\cos \,{2\pi \nu t}\,dt.}
kie
{\displaystyle t} — tempo;
{\displaystyle \nu } — frekvenco de vibraro.
La funkcio {\displaystyle f(t)} estas para laŭ {\displaystyle \nu }, tio estas
{\displaystyle {\hat {f}}^{s}(\nu )={\hat {f}}^{s}(-\nu )\;\;\;\;\forall \nu }.

Inversaj sinusa kaj kosinusa Furieraj transformoj
-------------------------------------------------

Origina funkcio {\displaystyle f(t)} eltrovas laŭ formulo

{\displaystyle f(t)=\int \_{0}^{\infty }{\hat {f}}^{c}\cos(2\pi \nu t)d\nu +\int \_{0}^{\infty }{\hat {f}}^{s}\sin(2\pi \nu t)d\nu .}
Uzas la furmulo por adicio por kosinuso, sciiĝi

{\displaystyle {\frac {\pi }{2}}(f(x+0)+f(x-0))=\int \_{0}^{\infty }\int \_{-\infty }^{\infty }\cos \omega (t-x)f(t)dtd\omega ,},
kie
{\displaystyle f(x+0)} kaj {\displaystyle f(x-0)} estas dekstra kaj maldekstre limeto respektive.
Se funkcio {\displaystyle f(t)} estas para, tiam la ero de formulo kun sinuso turniĝi en nul; se {\displaystyle f(t)} estas malpara, tiam kosinuso neniiĝas.

Kompleksa Furiera transformo
----------------------------

Ofte uzas kampleksa formo de la Furiera transformo:

{\displaystyle {\hat {f}}(\nu )=\int \limits \_{-\infty }^{\infty }f(t)e^{-2\pi i\nu t}\,dt.}
Uzas formulo de Eŭlera, sciiĝi, ke

{\displaystyle {\hat {f}}(\nu )=\int \limits \_{-\infty }^{\infty }f(t)(\cos \,{2\pi \nu t}-i\,\sin {2\pi \nu t})\,dt=\int \limits \_{-\infty }^{\infty }f(t)\cos \,{2\pi \nu t}\,dt-i\int \limits \_{-\infty }^{\infty }f(t)\sin \,{2\pi \nu t}\,dt={\frac {1}{2}}{\hat {f}}^{c}(\nu )-{\frac {i}{2}}{\hat {f}}^{s}(\nu ).}

Literaturo
----------

* Whittaker, Edmund, and James Watson, *A Course in Modern Analysis*, Fourth Edition, Cambridge Univ. Press, 1927, стр. 189, 211
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Grupo de esperantistoj antaŭ Esperantista Centra Librejo en Parizo, majo 1925. La unua maldekstre: Salomon Kornfeld
Malantaŭa paĝo de *Proverbaro Esperanta*, 1925.
**Esperantista Centra Librejo** (ECL), france *Librairie centrale espérantiste* (LCE), estis grava Esperanto-librejo kaj -eldonejo en Parizo, kiu aperigis i.a. reeldonojn de la *Fundamento de Esperanto* (1905) kaj la unuajn eldonojn de la tri unuaj volumoj de *Fabeloj de Andersen* en traduko de L.L. Zamenhof (1923, 1926 kaj 1932).

ECL fondiĝis post la unua mondmilito (1914-1918) laŭ iniciato de generalo Sebert. Ĝi estis anonima societo kun variebla kapitalo kaj akcioj po 25 frankoj francaj. La nova entrepreno tuj aĉetis la grandan librostokon de Hachette, kiu ĉesigis la Esperanto-fakon jam unu jaron antaŭ la mondmilito, aĉetis stoketojn ankaŭ de aliaj librejoj kaj komencis la eldonon de francaj vortaroj kaj gramatikoj elĉerpitaj. Ĝia komenca kapitalo de 45.600 francaj frankoj en 1920 kreskis ĝis 85.575 en 1933 kaj la venditaj libroj, en 1920 en valoro de 21.930 frankoj, atingis en 1933 144.678 frankojn. Tamen ambaŭ ciferoj ne estas tro altaj, se oni konsideras la duman senvaloriĝon de la franca franko (1922-1926), kvankam la librejo havis ĉiujn Zamenhof-verkojn eldonitajn, kune proksimume 80 diversajn verkojn, kaj instalis ankaŭ vendadon de fremdaj eldonaĵoj.

Komence ECL havis la saman adreson kiel la Esperantista Centra Oficejo (ECO), same fondita laŭ iniciato de Sebert, en *51 rue de Clichy, Paris (9e)*. Post la morto de Sebert, de okt. 1931 ECL troviĝis en la librocentro de Parizo (*rue de Sevres*).

Post la dua mondmilito ECL eldonis i.a. la unuan eldonon de la vortaro Esperanto-franca de Gaston Waringhien (1957).

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio:Eldonaĵoj de Esperantista Centra Librejo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Esperantista Centra Librejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |

* *Enciklopedio de Esperanto*/E en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).