Arkitekturo > Betono

**Ligento** de betono estas substanco kapabla ligi grajnojn de inertaj substancoj (volumenaĵoj); laŭ destino de betono oni distingas la ligentojn: morteraĵojn, mastikojn, gluojn, sintezajn plastojn, ligajn ceramikajn substancojn.

**Cemento** estas la plej fama ligento - hidraŭlika pulvoro, fabrikita en cementejo per muelado de cementa klinkero kaj de eventualaj ingrediencoj. 

**Portlanda cemento** estas fabrikita el portlanda silikata klinkero, al kiu estas permesate almiksi nur ingrediencon por reguli la solidiĝon (gipsoŝtonon k.s.). 

**Aluminata cemento** estas fabrikita per fajna muelado de aluminata klinkero; ĝi elstaras per alta komenca meĥanika firmeco. 

**Mikscemento** estas fabrikita per muelado de klinkero, alia hidraŭlike aktiva substanco (ŝlako, pozolano k.s.) kaj gipsoŝtono kiel regulilo de solidiĝo.

  

**Ŝlakportlanda cemento** estas silikata mikscemento kun altforna pulvorigita ŝlako kiel almiksaĵo (maks. 40 %)

**Altforna cemento** estas silikata mikscemento kun altforna pulvorigita ŝlako, kies enhavo estas inter 40 ĝis 80 % el la maso de cemento.

**Speciala cemento** estas destinita por iu speciala apliko; proprecoj de la cemento estas tiucele modifitaj. Ekzemploj:

**Ŝosea cemento** estas speciala cemento, kiu elstaras per malrapida solidiĝo kaj hardiĝo, malgrandaj volumenaj ŝanĝoj, alta rezisteco al tiro ĉe flekso kaj al efiko de frosto

**Valbaraĵa cemento** estas speciala cemento por konstrui masivajn baraĵojn; ĝi elstaras per produktado de malalta hidrata varmo.

**Ekspansia cemento** - speciala cemento dotita per ingrediencoj, kiuj kaŭzas, ke la cemento ĉe apliko pligrandigas sian volumenon kaj konservas ĝin.

  

**Rapidharda cemento** - speciala portlanda cemento kun altaj komencaj meĥanikaj firmecoj post unu kaj tri tagoj, respondaj al koncerna normo

**Blanka cemento** - speciala cemento, kiu en pulvora stato prezentas blankecon super 70 % BaSO4

**Kolora cemento** - speciala silikata cemento fabrikita el blanka portlanda cemento aŭ el mikscemento helpe de kolorigaj ingrediencoj

**Sakcemento** - cemento pakita kaj transportata en sakoj, kutime paperaj, po 50 kg aŭ malpli

**Loza cemento** - cemento transportata sen pakumo en specialaj transportiloj

**Klinkero** - duonprodukto estiĝanta per sintrado de cement-krudaĵo; ĝi povas esti silikata aŭ aluminata

**Cementa ŝlimo** - maldensa suspensio de cemento en akvo

**Cementa pasto** - kaĉe fluebla ĝis pasteca suspensio de cemento en akvo; ĝi estas konsistaĵo de betonmiksaĵo, speciale de ties etgrajna mortera parto

  

**Cementa ĝelo** - metastabila amorfa solida stato de la produkto de 
cement-hidratiĝo

**Cementa ŝtono** - kompakta rigida produkto de la hidratiĝo de cementa pasto

**Asfalto** - natura aŭ artefarita organika substanco bazita je hidrokarbidoj, ĉe certaj temperaturoj glueca, tirmola, tenaca kaj elasta; ĝi estas kapabla ligi la grajnojn de volumenaĵo kaj tiel konsistigi firman kaj elastan materialon

**Gipso** - pulvora ligento (morteraĵo) akirita per parta senakvigo de gipsoŝtono; diluita per akvo ĝi solidiĝas kaj hardiĝas

**Kalko** - pulvora aŭ pasteca ligento (morteraĵo), kiu estas estingita kalko - kalcia hidroksido, Ca(OH)2, en la formo de kalka pasto aŭ pulvoro; ĝi estas komponento precipe de morteroj

**Plasto** - sinteza rezino - makromolekula organika substanco, bazita sur hardeblaj polimeroj; ĝi estas uzata kiel ligento por plastbetonoj

  

**Morteraĵo** - ĉiu ero el la grupo de neorganikaj pulvoraj ligentoj, kiuj miksitaj kun akvo estas formeblaj kaj kapablaj ligi grajnecajn volumenaĵojn al kompakta firma tuto; ekzistas aeraj morteraĵoj (aera kalko, gipso, magnezia morteraĵo) kaj hidraŭlikaj morteraĵoj (hidraŭlika kalko, cemento)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.