recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Citrono-papilio** |
| --- |
|  |
| Tutflava citronuloTutflava citronulo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Artropodoj *Arthropoda* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Insektoj *Insecta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Papilio *Lepidoptera* |
|
|
|
|
|
| Superfamilio: | Papilionoidea |
| Familio: | Pierisedoj |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Gonepteryx* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***R. rhamni*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Gonepteryx rhamni)****(Linnaeus, 1758) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Citrono-papilio  |

 |
| v • d • r |

**Gonepteryx rhamni** (konata kiel la citronkolora-papilio estas insekto de la familio Pieredoj. Ĝi loĝas tra la palearktika zono kaj ofte troviĝas tra Eŭropo, Azio kaj Nordafriko. [2] Tra granda parto de sia teritorio, ĝi estas la sola specio de sia genro, kaj tial estas simple loke konata kiel citronopapilio. Ĝi estas unu el la plej grandaj luzerno-papilioj.
La citronpapilio dependas de du specioj de ramnoj kiel gastigantaj plantoj por siaj larvoj; ĉi tio influas ĝian geografian teritorion kaj distribuon, ĉar ĉi tiuj plantoj ofte troviĝas en malsekregionoj. [3] La plenkreska citronpapilio vojaĝas al arbaraj areoj por pasigi sep monatojn travintrante. Printempe kiam iliaj gastigantaj plantoj formiĝis, ili revenas al la malsekregionoj por reproduktiĝi kaj demeti ovojn. [4] Kaj la larvaj kaj plenkreskaj formoj de la citronpapilio havas protektan kolorecon kaj konduton, kiuj malpliigas iliajn eblojn esti rekonataj kaj poste predataj. [5]

Priskribo
---------

La plenkreska citronpapilio havas seksan duformismon en sia flugila kolorigo: maskloj havas flavajn flugilojn kaj irizecon dum inoj havas verdecblankajn flugilojn kaj ne irizas. Ĉi tiu irizado estas influita de mediaj faktoroj. [2]

* Gonepteryx rhamni ♂*Gonepteryx rhamni* ♂
* Gonepteryx rhamni ♂  △*Gonepteryx rhamni* ♂ △
* Gonepteryx rhamni ♀*Gonepteryx rhamni* ♀
* Gonepteryx rhamni ♀ △*Gonepteryx rhamni* ♀ △

Vidu ankaŭ
----------

* Aŭroro-papilio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lepiforum e. V.
* www.schmetterling-raupe.de (germane)
* Moths and Butterflies of Europe and North Africa (angle)
* Naturkundliches Informationssystem Arkivigite je 2009-04-18 per la retarkivo Wayback Machine
* Fauna Europaea Arkivigite je 2016-03-16 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |
**Sobrado** [soBRAdo] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko El Bierzo, en la okcidento de la provinco. *Sobrado* estas etimologie rilatebla al *Subtegmentejo*, kiel aludo al iu alta konstruaĵo. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan, la leonan kaj ĉefe la galegan.

Komarkoj de la provinco Leono; El Bierzo plej okcidente, oranĝece.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Aguiar, Cabarcos, Cabeza de Campo, Cancela, Friera, Portela de Aguiar, Requejo, Sobrado kaj Sobredo, okupas totalan areon de 36,03 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 292 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 100 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 145 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Oencia, Corullón, Toral de los Vados, Carucedo kaj Rubiá (Oŭrenso).

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. En la jaroj tuj post la Hispana Enlanda Milito la tuta areo de El Bierzo estis rifuĝejo de kontraŭfrankisma gerilo kaj tial okazis oftaj konfliktoj de policaj civilgvardianoj kontraŭ gerilanoj kaj apogantoj.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (ĉefe vitejoj), brutobredado kaj ĉasado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado tra naturaj areoj).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 757704
 |
**Sobrio** estas komunumo de la Komunumaro Giornico kaj la Distrikto Leventina en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 78 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Sobrio situas sur teraso ĉe la orienta valflanko de Leventina alte super la valfundo ĉe la malnova gotarda vojo, la tiel nomita *strada alta*. La komunumo konsistas el la vilaĝo Sobrio (sur alteco de 1128 m s.m.) kaj la setlejoj Parnasco (sur alteco de 1039 m s.m.), Ronzano (sur alteco de 1116 m s.m.), Usc (sur alteco de 1472 m s.m.) kaj Cascine (sur alteco de 1642 m s.m.).

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,37 km², de kiuj 65,7% estas kovritaj de arbaro, 19,7% servas por agrikulturo kaj 3,4% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Sobrio limas en nordo al Acquarossa, en oriento al Serravalle, en sudo al Bodio, en sudokcidento al Giornico, kaj en nordokcidento al Faido.

Trafiko
-------

Sobrio situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. La ununura veturebla vojo al Sobrio estas saka vojo, kiu komenciĝas en Lavorgo. Pere de poŝtaŭtolinio de Sobrio al Lavorgo la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Sobrio datiĝas el la jaro 1225 kiel *Sourio*. Dum mezepoko Sobrio estis frakcio de la najbararo Giornico. En la jaro 2004 Sobrio en baloto malakceptis kuniĝon kun la komunumo Sobrio. Parto de la loĝantoj de Sobrio preferus kuniĝon kun la komunumoj de la suba Leventina, kvankam la unika veturebla vojo kondukas al Faido. Ke tia kuniĝo iam okazas, nuntempe malcertas.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Mario Fransioli*:  *Sobrio* en *Historia Leksikono de Svislando* (2011-11-30)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sobrio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Sobrio Arkivigite je 2006-08-19 per la retarkivo Wayback Machine

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Sobrio** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Leventina |
| --- |
|  **Komunumaro Airolo:** **Airolo**  •  Bedretto **Komunumaro Faido:** **Faido** **Komunumaro Giornico:** Bodio  •  **Giornico**  •  Personico  •  Pollegio  •  Sobrio **Komunumaro Quinto:** Dalpe  •  Prato (Leventina)  •  **Quinto** |  |

 |
**Sociala kredito** estas ekonomika ideologio kaj socia movado, kiu aperis komence de la 1920-aj jaroj. Ĝi origine estis ekonomika teorio ellaborita de la skotlanda inĝeniero Clifford Hugh Douglas en 1918. La esprimo "sociala kredito" devenis de lia deziro, ke la ĉefa celo de la mona sistemo ("kredito") estu la plibonigo de homa socio ("sociala").
La teorio estis subtenita de pluraj eminentaj ekonomikistoj, inkluzive de la Nobel-premiito Maurice Allais.

|  |  |
| --- | --- |
|  Malneŭtrala teksto | **Ĉi tiu artikolo pri ekonomio ne respektas neŭtralan vidpunkton**.

---

Konsideru do ĝian enhavon singardeme. Bonvolu diskuti en la diskutpaĝo por restarigi la neŭtralecon. Malneŭtralaj asertoj povas esti forigitaj. *(Aprilo 2023)*
 |

Principe la sociala kredito zorgas tiele, ke ĉiuj civitanoj de iu lando havu inter siaj manoj la tutan monon, kiu estas bezonata por aĉeti la tutajn varojn produktatajn de ili.

Tri kunligitaj eroj faras la socialan krediton:

1. mono kreata sen ŝuldo, nek interezo, per la nacia banko, laŭ la bezonoj de la produktado;
2. ĉiumonata dividendo al ĉiu civitano, dungita aŭ ne, de la naskiĝtago ĝis la morto;
3. repagita diskonto ĉe la detalkomerca prezaro, prezo-reguliga meĥanismo forprenanta spekulativajn profitojn en kazo de inflacio kaj repagi ilin al la loĝantaro en formo de subvenciitaj prezoj, se la tuta kosto de la disponeblaj varoj sur la merkato superas la disponeblan monon.

La sociala kredito tute ne bezonas naciigi la firmaojn, nek la bankojn: ĉiuj privataj aferoj senŝanĝe restas privataj.

Impostoj pri nemoveblaĵoj ne plu estas necesaj: la nacia banko pagas la konstruadon de stratoj, pontoj, hospitaloj, lernejoj, ktp... laŭ la kapableco de la nacia produktado en tiuj fakoj.

Samtempe inflacio kaj deflacio malaperas pro la mona ekvilibro daŭre garantiita de la repagita diskonto.

La senkondiĉa ĉiumonata dividendo forigas malriĉulecon: se la homo estas dungata kiel laboristo, li aldonas sian salajron al sia dividendo.

Ju pli la maŝinoj anstataŭas la homojn en la firmaoj, des pli la dividendo plialtiĝis por anstataŭi la perditan salajron.

Danke al la stabileco de la mono, la internacia komerco plifaciliĝas.

Oni kutime resumas ankaŭ la socialan krediton, kiel la kristanismo aplikata al la ekonomiko, aŭ kiel la ekonomika demokratio.

Vidu ankaŭ
----------

* Baza enspezo
* Kristana socialismo
* Kristana demokratio

Eksteraj ligiloj
----------------

angle ĉe  aŭ plurlingve ĉe
**Socioniko** (vortokunfando el *socio* kaj *tekniko*) estas pseŭdoscienca psikologia teorio pri la klasifiko de homaj temperamentoj, kiu dum la jaroj post 1970 evoluis fare de la litovino Aŭŝra Aŭgustináviĉute en la tiama Sovetunio. La sistemo baziĝas sur la ekkonoj de Karl Gustav Jung pri "psikologiaj tipoj" kaj la teorio de Zigmund Frojd pri konscio kaj subkonscio.

La kernaj ideoj, per kiuj Aŭgustináviĉute provas klarigi la tipologion de Jung, fine fontas de la pola psikologo Antoni Kepinski, kiu evoluigis teorion, laŭ kiu ĉiu homo estas sistemo, kiu interŝanĝas informojn kun sia medio, per tio ke li aŭ ŝi perceptas, prilaboras kaj elsendas ilin laŭ specifa programaro.

La sistemo similas al la usona teorio *MBTI* - kvankam ambaŭ sistemoj evoluis tute sendepende. En orienta kaj centra Eŭropo ĝi inter psikologoj kaj aliaj intelektuloj estas almenaŭ tiom konata kiom MBTI en Usono, kaj aparte dum la 80-aj kaj 90-aj jaroj de la 20-a jarcento ankaŭ multaj anoj de la Esperanto-kluboj ekzemple de Kaŭnaso kaj Vilno, sed ankaŭ de aliaj urboj en orienta kaj centra Eŭropo, ŝatis analizi siajn konatojn per tiu tipologia teorio.

La Internacia instituto pri Socioniko (IIS) Arkivigite je 2007-02-02 per la retarkivo Wayback Machine fondiĝis en 1991 kaj havas sian sidejon en Kievo, Ukrainio. Ĝia direktoro estas d-ro *Aleksandr Bukalov*.

Referencoj
----------

1. ↑  Mineev, V. V..  (2014) *Введение в историю и философию науки [Introduction to the history and philosophy of science]*, p. 84. ISBN 978-5-4458-7511-6. "The long list of pseudoscientific concepts today includes: theory of torsion fields, cold fusion projects, wave genetics, japhetic theory, the theory of "living matter", "new chronology", eugenics, dianetics, cryonics, socionics…".
2. ↑  Sergeev, A. G. (2017). "Синекдоха отвечания, или Защита гомеопатическая [Synecdoche of Answering, or Homeopatic Defence]", *В защиту науки [In defense of science]*, p. 90.  Alirita 2020-07-14.. "...there are dozens of true pseudosciences, such as astrology and palmistry, ESP and parapsychology, cryptobiology and bioenergetics, bioresonance and iridology, creationism and telegonia, UFOlogy and paleoastronautics, eniology and dianetics, numerology and socionics...".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Socioniko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* socioniko.net (esperante)
**Socoltenango** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Socoltenango. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07083.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 15885 loĝantojn. El tiuj estis 7804 viroj kaj 8081 virinoj. La komunumo havas surfacon de 775 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 880 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 9259 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 6312, do 68 % el ĉiuj, scipovis legi kaj skribi, kaj 2938 personoj respektive 32 % estis analfabetoj.

15171 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 1067 personoj respektive 7 % estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Socoltenango Arkivigite je 2011-05-17 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
sodakvujoj en Buenos Aires
**Sodakvo** estas specifa trinkaĵo, karbondioksid-plenigita akvo **sub premo**. Ĝi estis originale produktita kiel artefarita Selters-akvo per natria bikarbonato. 

Ĝin produktas en EU nur Hungario, sed krom EU ankaŭ aliaj landoj produktas similmetode la karbonatan akvon. La EU rekonis specifan produktan, vendan metodon, kiam la karbonata akvo estas vendata en sifona botelo, el kiu la interna premo (aŭ per gasujeto) elpelas la karbonatan acidon.

La sodakvo mem estas akvo, plenita per karbona dioksido je granda premo (kelkaj atmosferoj). Komence oni vendis la sodakvon en vitraj, poste en plastikaj boteloj, sed ekzistas ankaŭ t.n. sifonboteloj, kiuj entenas akvon kaj oni povas aldoni la premon kaj karbonan dioksidon per aparta, almuntenda patrono. Dum almuntado de la gasujeto, la akvo miksiĝas kun la karbona dioksido kaj venas sub premon. Oni verŝas la sodakvon per malfermo de valvo.

En la laborejoj oni uzas maŝinon, konsistanta el karbondioksida ŝtalbotelo kaj akvoaldona parto. En Hungario, leĝo ordonas devigan provizon de protekta trinkaĵo en laborejoj. 

La sodakvo estas tre ŝatata en Hungario por maldensigi vinon aŭ malsoifigi sin. Ĝia signifo lastatempe ŝrumpiĝis pro disvastiĝo de la mineralakvoj. 

La produkton de sodakvo malkovris Ányos Jedlik en 1828, kiu uzis dum la produktado sodon.

Ĉar la sodakvo ne aperas en la nutraĵa leĝaro de la Eŭropa Unio, Hungario atingis - kelkajn tagojn antaŭ la aliĝo en 2004 kaj post trijara procedo de la Sodakvo-produktistoj -, ke la sodakvo aperu kiel hungaraĵo en la hungara nutraĵa leĝaro (*Codex Alimentarius Hungaricus*) kaj pri kies produktado validu specifaj hungaraj antaŭskriboj. Sen tiu leĝomodifo kaj interkonsento, oni ne rajtintus plu produkti la sodakvon.

En Hungario produktas en 2006 ĝin ĉ. 1500 sodakvaj uzinoj. 

  

* sodakvo iĝis hungarikumo - paĝo de Hungara Patenta Ofico[*rompita ligilo*]
* alia[*rompita ligilo*]
* oficiala paĝaro pri sodakvo, ties produktado ks. pruvante ke temas specifa hungaraĵo kaj tiel ĝi estas produktebla krom la EU-reguloj, laŭ specifaj hungaraj antaŭskriboj Arkivigite je 2007-03-16 per la retarkivo Wayback Machine
* mineralakvo kun karbondioksido aŭ mineralkakvo kun gaso
**Socia kompetento** konsistas el sociaj, emociaj, kognaj, kaj kondutaj kapabloj bezonataj por sukcesa socia adaptiĝo. Ekzemploj de socia kompetento estas kapablo preni la perspektivon de aliulo pri situacio, aŭ apliki lernaĵojn el pasintaj spertoj al ŝanĝo en socia interagado.

Socia kompetento estas la fundamento, sur kiu homoj konstruas normojn pri socia interagado kaj perceptojn pri la propra konduto. Oni ofte inkludas en ĝia difino sociajn kapablojn kaj interpersonan komunikadon. kaj ĝi rilatas al sociaj kondutoj.

Modeloj
-------

Fruaj modeloj de socia kompetento reliefigas la rolon de kunteksto kaj situacidependo en la operaciigo de kompetento. Ili permesas la organizadon kaj unuigon de la diversaj kapabloj, kondutoj, kaj kognoj rilataj al socia kompetento. Dum tutecaj difinoj temas pri la ĝeneralaj celoj de kompetento, kelkaj modeloj atentas rekte al la procezoj kiuj laŭteorie subtenas ĝin. Tiuj procezaj modeloj rilatas al specifaj kuntekstoj kaj provas identigi pli specifajn celojn kaj esencajn taskojn rilatajn al socia kompetento. Aliaj modeloj substrekas la ofte malatentatan distingon inter socia kompetento kaj la indikiloj (t.e. specifaj kapabloj) per kiuj oni taksas ĝin.

Referencoj
----------

1. 1 2  Semrud-Clikeman, M..  (2007) *Social competence in children*. New York, NY: Springer Science+Business Media.
2. ↑   (2015-10-10) "Inclusive education and social competence development", *Hungarian Educational Research Journal*. doi:10.14413/herj.2015.01.04.
3. 1 2 3   (1969) C. Spielberger: *Current topics in clinical and community psychology*. New York: Academic, p. 151–96.
4. ↑   (1994) "A review and reformulation of social information-processing mechanisms in children's social adjustment", *Psychological Bulletin* **115**, p. 74–101. doi:10.1037/0033-2909.115.1.74.
5. ↑   (1990) T.P. Gullota, G.R. Adams & R. Montemayor: *The development of social competence in adolescence*. Beverly Hills, CA: Sage, p. 245–64.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 838660
 |
Sofito subkornica en domo de Norda Florido, Usono. En tiu ekzemplo la sofito havas truetojn por aerumigi la subtegmenton kaj utilas por pendi el ĝi lampojn.
**Sofito** en arkitekturo estas termino uzata por priskribi eksteron aŭ internon de arkitektura elemento; ĝenerale ĝi signifas la subaĵon de ajna konstruelemento. Por ekzemple strukturo kiu plenigas la spacon inter la plafono kaj la pinto de skatoloj muntitaj sur muro estas nomata sofito, kiel la materialo kiu konektas eksteran muron al la rando de tegmento sub la kornico.

Etimologio
----------

*Sofito* derivas el france *soffite*, formita kiel plafono; kaj rekte el *suffictus* por *suffixus*, latine *suffigere*, fiksita sube). Laŭ Francisko Azorín **sofito** estas *Malsupra faco de elstara arkitektura elemento.* Li indikas saman etimologion el la latina *sub-fixus, suffixus, suffictus* (suba fiksaĵo).

Sofitoj en hejmoj kaj oficejoj
------------------------------

En arkitekturo, sofito priskribas la subaĵon de ajna konstruelemento.

Ekzemploj de sofitoj povas esti jenaj:

* la subaĵo de arko aŭ arkitravo (subtenita de pilieroj aŭ kolonoj)
* la subaĵo de ŝtupareca spaco, sub la klasika entablemento
* la subaĵo de projekcia kornico, aŭ flanko de kameno
* la subaĵo de plafono kiu plenigas la spacon sub la kuirejaj ŝranketoj, ĉe la angulo de plafono kaj muro
* la subaĵo de oficeja plafono kie la plakoj (ĝenerale gipsaj) pendas
* la eksponita subaĵo de ajna ekstera elstaraĵo de sekcio de tegmento
* la muro sur kiu oni metas laŭtparolilojn en registreja studio
* la skatolejo por munti aerumilon por kuirejo sub dekliva aŭ alta plafono

Referencoj
----------

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 187.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑   Range Hood Installation Under Sloped / High Ceiling. *Futuro Futuro*. Alirita 15a de Novembro 2012.

Vidu ankaŭ
----------

* Alero

* Kategorio Sofito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **sogda lingvo** estas inter la iranaj lingvoj de la antikva epoko. Ĝi estis, kiel montras ĝia nomo, lingvo de la lando konita dum antikveco, ekde la jaro 500, eble 1000 antaŭ nia erao, kiel Sogdio, kies ĉefurbo estis *Afrasiab* aŭ *Marakanda*, nuntempe Samarkando. Nun tiu regiono estas plejparte en Uzbekio. La ĝis nun konserviĝintaj skribitaj dokumentoj en la sogda lingvo estis skribitaj en la 8-a jarcento p. K. Tiam Sogdio estis potenca reĝlando, kaj la sogda lingvo estis siaspeca lingvafrankao sur la Silka Vojo.

Poste tiu lingvo malaperis, forpuŝita de la persa kaj la tjurkaj lingvoj. Restintaj parolantoj de multe evoluiĝinta sogda lingvo ankoraŭ vivas en Taĝikio — la lingvo de ili parolata estas konata kiel jagnoba, aŭ nov-sogda.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sogda lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* plena gramatiko de la sogda lingvo (angle) Arkivigite je 2006-09-07 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Sohrai** estas festo de la popoloj *Santal* kaj tiuj de la barataj ŝtatoj Ĝarkando, Biharo, Orisa, Ĉatisgaro kaj okcidenta Bengalio. Ĝi estas brutara adorfesto kaj estas festita dum oktobro-novembro (en Ranĉio, alilingve  राँची, রাঁচি, رانچی), decembro–januaro (en Dumka).

En kaj ĉirkaŭ Chatra, Koderma, Dumka kaj Hazaribag, unu el la distriktoj de Ĝarkando (centra Barato), virinoj praktikas ritecan, indiĝenan artformon kiu apartenas al la plej antikvaj formoj de murpentrado, dum Diŭali kaj aliaj festivaloj.

Arto por pli da rajtoj
----------------------

Sohrai (rikolto) samkiel Khovar (nupto) estas tradiciaj artformoj de la barata ŝtato Ĝarkhando praktikataj de virinoj kiuj purigadis siajn domojn kaj ornamas siajn murojn pere de murprentraĵoj de "sohrai"-artoj. Ilia artotradicia retroveblis plejparte en kavernoj, sed la kolorriĉaj murpentraĵoj estis unue uzataj al domoj kun kotaj muroj kaj nuntempe eĉ al stacidomoj kiel en Hazaribagh kaj Jamshedpur, ŝtataj konstruaĵoj kaj aviadilejoj. Por tiuj artistinoj tia laboro kreis ian senton de identeco kaj redonis memkonfidon kaj ilia arto pruvas ke ili apartenas al indiĝena kulturo de Barato, kvankam Sohrai nun estas konata kiel la ŝtata arto de Ĝarkhando. 

Bhelwara SohraiBhelwara Sohrai.
Ĉi tiu Sohrai arta formo estas kutime ĉu monokroma ĉu buntkolora. La virinoj metas sur la muro tavolon de blanka koto (*dudhi matti)* kaj dum la tavolo estas ankoraŭ malseka, ili desegnas kun iliaj fingropintoj sur ĝi. Ilia desegnaro konsistas el bestoj, floroj, fruktoj kaj diversaj aliaj naturo-inspiritaj motivoj. Krom la blanka koto, ili uzas ankaŭ por kolorigi jenajn kotkolorojn: nigra koto (*kali matti*), ruĝa koto (*geru*), kaj flava koto (*pila matti*). Sohrai-artistoj estas spontaneaj en ilia desegnado, kvankam minimuma antaŭplanado estas evidenta. La kanvasoj estas inter 3,66 x 5,5 m (12 x 18 ft). La desegnoj kutime fontas el la memoro de la artisto kaj estas pleje influataj de la la propra sperto de la artistoj kaj ilia interrilatado kun naturo. Ĉi tiu formo de arto estas derivita de la studo de naturo

Dum Divalo kaj aliaj festivaloj ili volas montri siajn artajn talentojn kaj esprimojn. Ĉiujare post kiam la festo finas, la artaĵoj kaj skizoj kreitaj dum ĉi tiu tempo estas forigataj.

Referencoj
----------

1. ↑  Noto : Santal : ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ (hinda: सांथाल, bengala: সাঁওতাল, translit. *shãotāl*, nepala: सतार/सन्थाल, translit. *satār/santhāl) :* unu el la plej grandaj etnoj de la prahinda loĝantaro (Adivasi)
2. 1 2 3  "Khovar and Sohrai": The Marriage and Harvest Art, Handicraft Global, la 11-a novembro 2017.
3. ↑  1949-, Singh, Ajit Kumar,.  (1997) *Land use, environment and economic growth in India*. MD Publ. ISBN 8175330252. OCLC 313224070.
4. ↑  *Alankrita Anand*, Painting a New Story: Sohrai Art in Jharkhand, Global Voices, la 8-a de decembro 2017.
5. 1 2  Painting a New Story: Sohrai Art in Jharkhand, Videovolonteers.org

Vidu ankaŭ
----------

* Murpentraĵo
* Murpentraĵego Rieth
* Kaverno Altamira
* Groto Lascaux

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tribal Women Artists Cooperative (TWAC)
* Video: Murals of Hazaribagh\_The Khovar and the Sohrai
**Sojmi** ukraine **Сойми,** hungare **Vizköz** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Miĵgirja.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Miĵgirja en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 34′ 20″ N 23° 27′ 39″ O﻿ / ﻿48.57222 °N, 23.46083 °O﻿ / 48.57222; 23.46083 (mapo)Koordinatoj: 48° 34′ 20″ N 23° 27′ 39″ O﻿ / ﻿48.57222 °N, 23.46083 °O﻿ / 48.57222; 23.46083 (mapo)
* Areo:  km²
* Supermara alteco: 496 m
* Loĝantaro: 1060
* Poŝtkodo: 90033
* Telefonprefikso: 03146

Situo
-----

Sojmi situas en montaro en kunfluejo de 2 rojoj.

Historio
--------

Fonto en Sojmi
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1410. En 1910 vivis en Vízköz 547 loĝantoj, (459 rutenoj, 87 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Sojmi. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* sanatorio "Verĥovina"
* ligna preĝejo
* mineralakvo "Sojminska"
* amatora muzeo "Kampara domo"
* banloko

Fontoj
------

* Hungarlingva kaj ukrainlingva Vikipedioj
**Sokodé** estas la dua plej granda grandurbo de Togolando. Ĝi estas multetna kaj multi-religia urbo, administra kaj komerca centroj por la ĉirkaŭaj agrikulturaj areoj.

Mapo pri Togolando, kie estas trovebla ankaŭ Sokodé
Panoramo en Sokodé
Loĝkvartalo en Sokodé

Bazaj informoj
--------------

* koordinatoj: 08° 59′ N 01° 08′ O﻿ / ﻿8.983 °N, 1.133 °O﻿ / 8.983; 1.133 (mapo)
* loĝantaro: 117.800 en 2007
* Telefonkodo:
* Supermara alteco: 387 m
* Horzono: UTC

Situo
-----

Sokodé situas sur malebenaĵo en la centra parto de la lando. Lomeo troviĝas 339 km.

Historio
--------

Ekde la mezepoko Sokodé estis grava urbeto por komercistoj kaj metiistoj. Ankaŭ Islamo konkeris la regionon. Germanaj konkerintoj alvenis fine de la 19-a jarcento, kiujn la francoj sekvis. En la urbo estas neniu industrio. Oni okupiĝas pri komercado kaj artmetioj. Agrikulturistoj kultivas en la periferio ĉefe maizojn, maniokojn, piprojn kaj fabojn. En la proksimeco estas gregoj de bovinoj.

Klimato
-------

Sokodé etendiĝas en la tropika klimato. La pluva sezono daŭras inter aprilo ĝis oktobro, la ceteraj monatoj estas iom sekaj. Jare pluvas ĉ. 1350 mm. La averaĝa temperaturo estas 26 °C.

Trafiko
-------

Sokodé havas flughavenon kaj vojojn al ĉiuj direktoj.

Vidindaĵoj
----------

* Malnova Granda Moskeo

Fontoj
------

* Angla Vikipedio

* Kategorio Sokodé en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sokorópátka** (ŝokorOpAtka) estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Tét. **Sokoró** estas monteta regiono inter Győr kaj montaro Bakony.

Blazono de Sokorópátka
Fino de la arbaro en Sokorópátka

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9112
* Telefonkodo: 96
* Areo: 17  km²
* Loĝantaro: 1050
* Koordinatoj: 47°28′60″N 17°42'00″E

Situo
-----

Sokorópátka situas for de fervojo, ĉefvojo kaj rivero, laŭ flankovojoj. Pannonhalma troviĝas 10, Tét 17, Győr 27, Budapeŝto 127 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1258. En 1959 kolĥozo formiĝis. Vilaĝservoj estas kulturdomo, kuracejo.

Vidindaĵoj
----------

La komunumo havas romkatolikan preĝejon omaĝe al Dipatrino de Hungaroj de 1913.

Famuloj
-------

En Sokorópátka naskiĝis kaj mortis ministro István Szabó Sokorópátkai.

Ĝemelkomunumo
-------------

* Slovenio Orechová Potôň, Slovakio

* Kategorio Sokorópátka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
germana aluminia plato, identigilo, dividita
La **soldata identigilo** aŭ **soldatmarko** estas identigilo, enkondukita laŭ la Ĝeneva traktato, por identigi mortintajn aŭ vundiĝintajn soldatojn. Ĝi havas ĝenerale la grandon de ĉ. 3×4 cm, formon de plato kaj materialon de aluminio aŭ ŝtalo. Multaj el ili estas dividitaj kaj ambaŭparte aperas personaj datenoj de la soldato. 

Pro la malfacileco identigi korptranĉitajn viktimojn de batalo dum milito, diskoj en armeaj ŝuoj estis aldonitaj al la identiga disko sur la kolo. 

La frazo "de mia ladskatolo oni faris vian diskon" estas uzata de veteranoj por emfazi ilian maljunecon en la oreloj de pli junaj soldatoj.

Frue Historio
-------------

La produktado de identigaj diskoj komenciĝis kiel privata iniciato dum la Usona Enlanda Milito, kaj la diskoj estis el kupro aŭ plumbo. Novjorka loĝanto nomata John F. Kennedy aliris la Usonan Armeon en 1862 kun oferto eldoni diskojn al ĉiuj soldatoj, sed estis rifuzita. Ordo eldoni identigajn diskojn, faritajn el aluminio, estis donita de la Usona Armeo fine de 1906. En 1916, oni ordonis, ke ĉiu soldato ricevos du samaj identigajn diskojn, unu el kiuj estus prenita de lia korpo en la evento de lia morto. 

La unua enkonduko de la soldata identigilo okazis en la germana armeo, dum la franca-germana milito de 1870. Ĝi havis la moknomon de *hundomarko*, ĉar la hundoj de Berlino estis same ekipitaj per similaĵoj, je ordono de la imperiestro.

Laŭ kelkaj naciaj armeoj
------------------------

La hungara soldata identigilo estas pretigita el fajrorezista ŝtalo, en grando de 25×35 mm, kiu entenas la *personan numeron, sangan grupon* de la soldato kaj surskribaĵon *HUNGARIA*. Hodiaŭ oni jam ne dividas la platon je du partoj, sed tuj disdonas du platojn, sed tiujn en Hungario nur tiam, se la soldato partoprenas en internacia misio.
Ludilsoldatoj 54mm grandaj fare de Imperial Productions de Novzelando.
**Soldatludilo** aŭ **Ludilsoldato** estas ludilo aŭ ankaŭ statueto kiu reprezentas dekomence soldaton sed ankaŭ similajn homajn figurojn. La termino aplikiĝas al priskriboj de uniformita militista personaro el ĉiaj epokoj, kaj inkludas kavalirojn, vakerojn, piratojn, samurajojn kaj aliajn similaĵojn kiuj implicu militrilatajn temojn, ĉefe se estus modaj, fajrestingistoj, policanoj, *ninja*, hom-monstroj, sciencfikciuloj ktp. Ludilsoldatoj varias el simplaj ludaĵoj al tre realismaj kaj detalaj modeloj. Tiuj lastaj estas de pli ĵusa disvolviĝo kaj estas foje nomataj *modelfiguroj* por distingi ilin el la tradiciaj ludilsoldatoj. Ankaŭ pli grandskalaj ludiloj tiaj kiaj pupoj kaj aktivfiguroj povas veni en militistaj uniformoj, sed ili ne estas ĝenerale konsiderataj ludilsoldatoj.

Soldatludilo estas faritaj el ĉiaj tipoj de materialo, sed la plej ofta amasproduktitaj varioj estas metalaj kaj plastaj. Estas multaj diferencaj tipoj de ludilsoldatoj, kiaj stansoldatoj aŭ fandometalaj muldofiguroj, kompozitaj figuroj, kaj plastaj armeanoj. Metalaj soldatludiloj estis tradicie vendataj en serioj; plastaj figuroj estis venditaj en ludilvendejoj individue en Britio kaj en Eŭropo kaj en grandaj enskatoligitaj serioj en Usono kaj aliaj landoj. Kolekteblaj figuroj estas ofte vendataj individue.

Soldatludiloj de la epoko de la Unua Mondmilito.
Britains estas entrepreno kiu fabrikas ludilojn inter kiuj famas ties metalaj mulditaj soldatludiloj. La varomarko W. Britain de ludiloj kaj kolekteblaj soldatoj derivis el entrepreno fondita de William Britain Jr. nome brita fabrikanto de ludiloj, kiuj en 1893 inventis la procezon de fandomuldado en plumbo, kaj revoluciigis la produktadon de ludilsoldatoj. La entrepreno tuj iĝis la ĉefa industrio, kaj estis imitata de multaj aliaj entreprenoj, kiaj Hanks Bros. kaj John Hill and Co. Ekde tiam en kelkaj lingvoj oni parolas pri *plumbosoldatoj* aŭ *stansoldatoj*.

Soldatludiloj iĝis tre populara aĵo en la tuta mondo kaj ili povas aperi en ĉiaj kulturoj kiel elemento ofta en hejmoj kie loĝas infanoj, bazlernejoj (spite la moderna pacisma tendenco kontraŭ militinstruaj aĵoj), ludejoj, parkoj ktp.

La dana verkisto Hans Christian Andersen famigis sian rakonton *Den Standhaftige Tinsoldat* (La brava stansoldato) kun soldatludilo kiel ĉefrolulo.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Soldatludilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Antiques View - artikolo de *New York Times*
* Anne S. K. Brown Military Collection, Brown University Library - kolekto de ĉirkaŭ 6,000 miniaturaj soldatludiloj
* Chicago Toy Soldier Show - ĉiujara spektaklo en Usono
* Arkivigite je 2015-11-20 per la retarkivo Wayback Machine Retejo de Plastic Warrior Magazine
*Solen' prezentante "Meluzina"*
**Solen'**  (*Solène* laŭ franca ortografio) estas la artistnomo de **Sylvie GASPARD** (naskiĝis la 5-an de marto 1955; mortis la 12-an de oktobro 2000 en Cardaillac), esperantlingva aktorino, reĝisorino kaj verkistino el Francio.

Kiel filino de blindaj geesperantistoj (Iginio Gaspard kaj Jeanine) Solen' jam en sia infanaĝo vizitis diversajn Esperanto-renkontiĝojn kaj spertis la riĉan Esperanto-kulturon en sia hejmurbo Parizo. Jam kiel 15-jarulino ŝi fervore gvidis teatran grupon en la lernejo. En 1976 ŝi eksubtenis la Teatron Esperanto de Parizo (TESPA) per aktorado, okupado pri dekoroj, kostumoj, son- kaj lumtekniko kaj reĝisorado. Ekde 1978 ŝi ankaŭ aktivis en la Esperanta kabaredo La ruza kruĉo kaj redaktadis la teatran gazeton *Kulisoj internaciaj*.

En 1980 Solen' forlasis Parizon. Kune kun Arno Lagrange ŝi fondis la teatron La Krizalido, kiu prezentadis dulingve: france kaj Esperante. Ŝia lasta prezentaĵo estis *Lasu neĝon fali*, kiun ŝi - jam tre malsana - prezentis en julio 2000 dum KAFE. Ŝia tre originala tombo kun ligna memorigilo  estas en Cardaillac (Lot, Francio).

### Famaj teatraĵoj, en kiuj ŝi partoprenis

* kun *TESPA*:
	+ Andromaka (de Jean Racine)
	+ La justuloj (de Albert Camus)
	+ La kalva kantistino (de Eugène Ionesco)
	+ La fatomaŝino (de Jean Cocteau)

* Kun *La Krizalido*:
	+ Ĉu Dio bojas? / Dieu aboie-t-il ? (de François Boyer)
	+ La evento / L'événement (de Guy Foissy)
	+ Soleco / Solitude (de Emilija Lapenna)
	+ La forlasitino/ La délaissée (de Max Maurey)
	+ La Amanto/ L'Amant (de Harold Pinter)
	+ La plezuro disiĝi / Le plaisir de rompre (de Jules Renard)
	+ Meluzina / Mélusine (verkita de Solen')
	+ Lasu neĝon fali / Laissez tomber la neige! (de Pierrette Dupoyer)

### Notoj

1. ↑  Bildo de la tombo de Solen' en Kardajak'

### Eksteraj ligiloj

* Solen'
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Villaviciosa (apartigilo) kaj Villaviciosa (Asturio). |

**Solosancho** [soloSANĉo] estas municipo en la centro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. La loknomo *Solosancho* rilatas al Sanĉo, kiel iama reloĝanto.

Solosancho en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.
Rivero Adaja ĉe la Ponto *de los Cobos*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de Solosancho, Baterna, Robledillo kaj Villaviciosa; ĝi okupas totalan areon de 54,4 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 815 loĝantojn. Ĝi perdis 1 300 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 25 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun La Torre, Muñogalindo, Santa María del Arroyo, Padiernos, Niharra, Sotalbo, La Hija de Dios kaj Sotalbo. Tra la teritorio fluas la rivero Adaja, precize laŭ la Valo Amblés norde, kaj la montaro Baldíos estas sude, antaŭ la montaro Paramera.

Historio
--------

Estas restaĵoj de antaŭromia loĝado kiel la granitaj "verracos" (el kiuj unu aperas simbole en la blazono sur verda fono) kaj la kastrumo Ulaca [uLAka] de Vetonoj (Bronzepoko), kun ĉefa trajto la nomita "altaro", nome ŝtuparo en rokego, kaj varmobanejo, sanktejo kaj ŝtonminejoj.

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. La preĝejo de Solosancho estas de la 16-a jarcento. La Kastelo de Villaviciosa estas de la 14-a al 15-a jarcentoj. Fama trajto estas la Ponto Kobos kiu ekzistis el romiaj tempoj, sed la aktuala estas de la 1970-aj jaroj.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Bildaro
-------

* La "Altaro" de Ulaca.La "Altaro" de Ulaca.
* Kastrumo de Ulaca.Kastrumo de Ulaca.
* Varmobanejo de Ulaca.Varmobanejo de Ulaca.
* La Kastelo de Villaviciosa.La Kastelo de Villaviciosa.
* Verraco de Villaviciosa el Ulaca.*Verraco* de Villaviciosa el Ulaca.
* Verraco de Solosancho el Ulaca.*Verraco* de Solosancho el Ulaca.
* Baterna.Baterna.
* Robledillo.Robledillo.
* Villaviciosa.Villaviciosa.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762398
 |
La **distrikto Soloturno** estas administra unuo de Kantono Soloturno. Ĝi havis 16 163 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefloko estas la samnoma urbo Soloturno.

Historio kaj signifo
--------------------

la distriktoj de Kantono Soloturno servis ek de la 19-a jarcento kiel elektrodistrikto por la kantona parlamento kaj samtempe kiel tribunalejoj. Ili plejparte estas identaj kun la iamaj voktejoj de la malnova reĝimo, kaj akiris surbaze de longa tradicio certan kulturan aŭtonomion. La soloturna urba distrikto estas aparta kazo, ĉar ĝi estis la historia regocentro kaj tial neniam kamparvoktejo. Eĉ post la liberala revolucio de 1830 la distrikto Soloturno konservis certajn privilegiojn. Ĝi havis ekzemple pli da seĝoj en la kantona parlamento ol ĝi devintus havi kompare al la nombro da loĝantoj (klasa balotrajto). La principo unu homo unu voĉo realiĝis nur fine de la 19-a jarcento. Kadre de la malgrandigo de la kantona konsilio al 100 seĝoj, la distriktoj perdis sian funkcion kiel elektodistriktoj. Tiun rolon nun havas la superdistriktoj (germane *Amteien*), kiuj konsistas el po du distriktoj. Soloturno formas superdistrikton respektive elektodistrikton kun la distrikto Lebern.

Komunumoj de la distrikto Soloturno
-----------------------------------

La distrikto fakte teritorie kongruas kaj konsistas nur el sia ĉefurbo Soloturno:


| Blazono | Nomo | Loĝantoj(2010-12-31) | Areoen km² | Komunumkodo |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Soloturno | **Soloturno** | 16163 | 6,29 | 2601 |
|
| **Totale** | 1 | 16163 | 6,29 | 0211 |

Referencoj
----------

1. ↑  Tiu-ĉi paragrafo baziĝas sur la koncerna teksto en la germanlingva vikipedio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Soloturno (distrikto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri la distrikto Gösgen en la retejo de la kantono Arkivigite je 2014-03-06 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistriktoj de Kantono Soloturno |
| --- |
| Bucheggberg • Dorneck • Gäu • Gösgen • Lebern • Olten • Soloturno • Thal • Thierstein • Wasseramt |  |

 |
**Sir Charles LYELL** (naskiĝis la 14-an de novembro 1797, mortis la 22-an de februaro 1875) de Britio estis la plej grava geologo de la 19-a jarcento.

Dum la Dua vojaĝo de la Beagle Darvino legis la libron de Charles Lyell pri la tero, *Principles of Geology,* kiu profunde influis lin, kaj studis la plantojn kaj bestojn de Sudameriko. Li miris kaj pensis pri la granda varieco de vivo, kiun li renkontis—precipe en la insuloj de Galapagoj, kie ĉiu insulo havas sian propran specon de testudo, fringo kaj marigvano. Darvino pensis pri la varieco laŭ la ideoj de Lyell. Lyell diris ke la nuna Tero estas la sama kiel la antikva Tero: la kaŭzoj kiuj formis la teron, ankoraŭ agas nun, iom post iom, daŭre kaj malrapide tra la epokoj. Kiel rivero formas sian vojon. Ĉi tiu estas la skolo de unuformismo, kontraŭa al la katastrofismo. Tiel laŭ Lyell, se vivo evoluis antaŭe, ĝi ankoraŭ evoluas nun, kvankam tre malrapide kaj per malgrandaj paŝoj. 

Li iĝis honora membro de Hungara Scienca Akademio en 1861.

* Charles Lyell en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Charles Lyell en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 29920
* GND: 118575538
* LCCN: n82000959
* VIAF: 68999334
* ISNI: 0000 0001 2281 3369
* SUDOC: 033715459
* BNF: 12327353g
* NLA: 35714557
* NDL: 00768989
* BIBSYS: 90179941
* NKC: jn20020102063
* ICCU: UFIV044674
* BNE: XX1349488
 |
D-rino **Gesine LÖTZSCH** (ŝi naskiĝis je la 7-a de aŭgusto 1961 en Berlino) estas germana politikistino. Ŝi estas doktoro de filologio, esperantistomo, edzino de prof. d-ro Ronald Lötzsch kaj patrino de du infanoj.

Biografio
---------

Post abiturienta ekzameno Gesine Lötzsch studis de 1980 ĝis 1985 pedagogion en Humboldt-Universitato en Berlino. En 1985 ŝi diplomiĝis kiel pedagogo de la fakoj angla kaj germana. Poste ĝis 1988 ŝi plenumis esplorstudon en la sama universitato. Ekde 1987 ŝi aldone studis en Nederlando. En la jaro 1988 ŝi akiris la titolon doktoro de la filologio (*dr. phil.*). La disertacio traktis tradukon de la biblio.

Gesine LÖTZSCH estas scienca kunlaboranto en la berlina Humboldt-Universitato, kvankam kiel parlamentano ekde januaro 1991 en forpermeso.

De 1989 ĝis 1990 Lötzsch estis membro de la parlamento de la urbodistrikto (germane: *Bezirksverordnetenversammlung*) Berlin-Lichtenberg, de majo ĝis decembro 1990 de la parlamento de la orienta parto de Berlino (*Stadtverordnetenversammlung*).

De 1991 ĝis 1993 ŝi estis estrarano de PDS (Partio de Demokrata Socialismo) en la urbo Berlino kaj prezidis la distriktan asocion Berlin-Lichtenberg.

Inter la jaroj 1991 kaj 2002 Gesine Lötzsch kiel ano de PDS estis membro de la (freŝe unuigita) berlina parlamento (*Abgeordnetenhaus*), kie ŝi ankaŭ prezidis la PDS-frakcion (de 1991 ĝis 1993) kaj la komisionon pri eŭropaj kaj federaciaj aferoj kaj amaskomunikiloj (de 1996 ĝis 2002).

Ekde oktobro 2002 Gesine Lötzsch estas membro de la germana parlamento (*Bundestag*). Kiel kandidato de PDS ŝi gajnis rektan mandaton, ricevinte 39,6 procentojn de la voĉoj en la balotdistrikto 87 (Berlin-Lichtenberg). 

Ekde novembro 2005 ŝi estas vicprezidanto de la frakcio de *Linkspartei*, poste *Die Linke*, kaj gvidas la frakcian laboro-rondon pri regiona-, struktura politikoj, Orienta Germanio, buĝeto kaj natura medio. Krome ŝi estas frakcia komisiito en la buĝeta komisiono de la federacia parlamento (*Bundestag*) Ekde septembro ŝi estas ankaŭ membro en la defenda komisiono. Gesine Lötzsch estis ĉiam elektita rekte de la elekto-distrikto Berlin-Lichtenberg. En la federaciaj elektoj de la jaro 2005 ŝi atingis 42,9 % de la voĉoj (porpersonaj, la tiel nomataj unuaj voĉoj), en la elektoj de la jaro 2009 eĉ 47,5 %.

Je la 15-a de majo 2010 post la prezidanto de la partio *Die Linke* Lothar Bisky ŝi elektiĝis kun 92,8 % de la voĉoj kiel unu de la du prezidantoj de la partio *Die Linke* (apud Klaus Ernst). Ŝi retiriĝis de tiu posteno je la 10-a de aprilo 2012 pro malsano de sia edzo.

D-rino Gesine Lötzsch estas membro de Gesellschaft für Interlinguistik (GIL).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Gesine Lötzsch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Gesine Lötzsch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* persona retejo kun politikaj kaj berlinaj novaĵoj *(germane)*
* Gesellschaft für Interlinguistik (GIL) *(germane, angle)*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 30147
* GND: 111800072
* LCCN: nb2013021767
* VIAF: 42472466
* ISNI: 0000 0000 0768 3941
 |
Kirko en Niedergrunstedt La **Kirko Santa Maŭrico** (germane: *Kirche zum Hl. Mauritius*) troviĝas en Niedergrunstedt, urbokvartalo de Vajmaro, Germanio. Apude troviĝas ateliero pentrista.

Historio
--------

La kerno de la sude de Vajmaro, en la Kirschbach-valo, troviĝanta vilaĝo Niedergrunstedt formatas de la Maŭrico-kirko, la parte ankoraŭ de ekleziuloj uzata paroĥestra domo, la bierfarejo, la bakejo kaj la iama lernejo.

La surmonteta halokirko konstruiĝis inter 1726-29 kun enkorpigo de la malfrugotika uesta turo. Novkonstruo iĝis necesa post incendio de 1707 kiam detruitis pli ol 40 domoj. Ĝi datumas de la 15-a jarcento sed rivevis novan spajron. La internon beligas baroka pentraĵaro kun bibliaj motivoj, i.a. ĉiela herbaro surplafone. Artisto estis Johann Ernst Rentsch la Juna. La kirkon porĉiamigas ankaŭ la artisto Lyonel Feininger per multaj grafikaĵoj. En letero al Alfred Kubin li skribis en 1913: "La vilaĝoj, pli ol cento da vilaĝoj, en la ĉirkaŭaĵo estas belegaj. Ekzistas kirkoj en solecaj vilaĝaĉoj kiuj farigis la plej mistikajn travivaĵojn al mi, t.n. kulturhomo."

La orgeno estis kreita en 1876 fare de Karl August Witzmann el Stadtilm. La tri sonoriloj estas de 1920 kaj 1922.

Pentristogrupa renkontiĝloko
----------------------------

La tuj apuda lernejo funkcie ĉesis en 1975, post Turniĝo ĝi ĝuis restaŭradon. Surloke la artosocieto *Kunstverein Hofatelier e.V.* instalis taŭgegan atelieron por grupo artista internacie konata. Ankaŭ ekspozicioj okazas tie ĉi, atelierfestoj, laborrondoj, projektoj kun lernantoj. Nuntempe estas surloke ankaŭ kafejo. Oni malgraŭ la idilieco de la loko aliloke rekomencis en 1990, nome pli en la centro de Vajmaro, proksime de la loĝdomo de Goeto.

Literaturo
----------

* Hartmut Ellrich: *Die schönsten Kirchen Thüringens.* Leipzig 2007, ISBN 978-3-374-02504-6, p. 84-85
* Viola-Bianka Kießling: *Königin der Instrumente. Ein Orgel-Führer durch die Region Weimar und Weimarer Land.* Eldonis Landratsamt Weimarer Land, Fagott-Orgelverlag, Friedrichshafen 2007, ISBN 978-3-00-021071-6.
* Viola-Bianka Kießling: *Himmlische Instrumente. Ein Glocken-Führer durch die Region Weimar und Weimarer Land.* Eldonis Landratsamt Weimarer Land kaj Kirchenkreis Apolda-Buttstädt, Weimar/Apolda 2012
* Rainer Müller: *Mittelalterliche Dorfkirchen in Thüringen, dargestellt anhand des Gebiets des ehem. Archidiakonats St. Marien zu Erfurt.* (Arbeitsheft des Thüringer Landesamtes für Denkmalpflege, N.F. 2) Erfurt 2001, Katalog der Kirchen p. 97.
* Sabine Neubert: *Kirchen in und um Weimar.* Teil 1, Weimar 1991, ISBN 978-3-86160-030-5, p. 125-126

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Maŭrico (Niedergrunstedt) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri la kirko sur eklezia retpaĝaro
* Hejmpaĝo de la artistoj Arkivigite je 2015-10-20 per la retarkivo Wayback Machine
***Gotteslob*** [eo: Diolaŭdo] estas la titolo de la unua komuna eklezia preĝaro kaj kantaro el 1975 por ĉiuj germanlingvaj katolikaj episkopujoj escepte tiujn por Svisujo kaj Liĥtenŝtejno. Ĝi enhavas tekstojn kaj kantojn por la liturgio kaj por la unu- aŭ multopa preĝado de la kredantoj.

Malfermita *Gotteslob*Ekde 1963 "Gotteslob" ekestis sekve de la liturgia reformo de la Dua Vatikana Koncilio, por ebligi al germanlingvaj kredantoj aktivan partoprenon en ĉiu germanlingva regiono. Per ĝi oni ankaŭ celis partan harmoniigon kun la kantaĵaro de la evangelaj eklezioj, kio plifaciligu kaj pliriĉigu la formadon de ekumenaj diservoj.

Ekde 2004 la Germana Liturgia Instituto elverkis novan preĝokantaron, kiu ankaŭ nomiĝos *Gotteslob* kaj aperos adventon 2013. La unua eldono sumiĝos proks. 3,6 milionojn da ekzempleroj, kiujn eldonos la katolika Biblia Instituto je Ŝtutgarto.

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivigite je 2013-08-11 per la retarkivo Wayback Machine DBK: Neues Gotteslob kommt im Advent 2013, 10-an de decembro 2012

Literaturo
----------

* Hermann Kurzke: *Das Einheitsgesangbuch* Gotteslob *(1975–2008) und seine Vorgeschichte*. In: Dominik Fugger/Andreas Scheidgen (eldonintoj): *Geschichte des katholischen Gesangbuchs*, Tübingen 2008, pj. 51–64; ISBN 978-3-7720-8265-8.
* Hermann Kurzke, Andrea Neuhaus (eldonintoj): *Gotteslob-Revision. Probleme, Prozesse und Perspektiven einer Gesangbuchreform*, Tübingen 2003. ISBN 3-7720-2919-1

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gotteslob en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Gotteslob* en liederdatenbank.de


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 448170
* GND: 1053625650
* VIAF: 315534432
 |
Kastelo Horst vidate de nordokcidento
**Kastelo Horst**, ankaŭ nomata *Fortikaĵo Horst*, estas iama kavalira sidejo ĉe la norda riverbordo de la Ruhr alte super la rivero en la urboparto Horst de Essen-Steele. Kiel konstruarta kaj arĥeologia monumento ĝi substaras la monumentoprotektadon.

Honorloko
---------

Sude de Kastelo Horst troviĝas honorloko laŭ formo de ringo el ŝtonkolonoj. Ĝin starigis ĝis novembro de 1934 la nazioj laŭ iniciato de militkrimulo Oskar von Watters memore al la liberkorpusanoj, taĉmentoj de Reichswehr kaj polico same kiel la ekstreme dekstremaj bandoj nome loĝanto-defendantaroj, mortintaj ekde 1918 ĝis 1920 je la frakaso de la Ruhr-ribelo. Tiuj batalis tiutempe kontraŭ revoluciemaj laboristoj.

La terpecon donacis la entreprenisto Wilhelm Vogelsang el Essen. La tiama nazia labortrupo Reichsarbeitsdienst rompis la bezonatan Ruhr-sabloŝtonon el la najbara ŝtonminejo Silberkuhle. Apoge sur Stonehenge, tiam tre nekonata en Germanujo la honorloko havas cirkloformon. Nun la placo estas memorejo por la viktimoj de la naziismo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kastelo Horst (Essen) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kastelo Horst (Essen) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Priskribo de Kastelo Horst sur privata retpaĝo
* Eltiraĵo el la monumentlisto de la urbo Essen[*rompita ligilo*]