recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kastorokaŭdo**, nome ***Castorocauda***, estas formortinta, duon-akveca, supraĵe kastoro-forma genro de dokodontaj Mamuloformaj kun nur unu specio, nome ***C. lutrasimilis***. Ĝi estas parto de la *Yanliao Biota*, trovita ĉe Daohugou en Interna Mongolio, Ĉinio, datitaj el la Meza ĝis la Fina Ĵurasio. Ĝi estis parto de eksploda radiado en Meza Ĵurasio de Mamuloformaj kiuj translokiĝis al diversaj habitatoj kaj niĉoj. Ties malkovro en 2006, kun la malkovro de aliaj raraj Mamuloformaj, malpravigis la antaŭan hipotezon de Mamuloformaj restantaj evolucie stagnantaj ĝis la formorto de la dinosaŭroj.

Kun pezo de ĉirkaŭkalkulitaj 500–800 g, *Castorocauda* estas la plej granda konata mamuloforma el la Ĵurasio. Ĝi estas la plej frua konata mamulformulo kun akvadapto aŭ felo. Ĝi estis adaptita ankaŭ por elfosado, kaj ties dentoj estas similaj al tiuj de fokoj kaj balenoj de Eoceno, kolektive sugestante, ke ĝi kondutis simile al la nuntempa ornitorinko kaj riveraj lutroj kaj manĝis ĉefe fiŝojn. Ĝi vivis en malseka, laŭsezona, malvarmeta medio de modera klimato – kiu eble havis averaĝan temperaturon ne superan al 15 °C – kun salamandroj, pterosaŭroj, birdecaj dinosaŭroj, kaj aliaj Mamuloformaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastorokaŭdo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kastorokaŭdo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Carnegie Museum
* Restoration of the Tiaojishan Formation


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730971
 |
Turo de la diablo, speciale granda durroka monto
 duroka monto proksime al Sedona, Arizono
Valo de la monumentoj, Arizono
imponaj durrokoj en Kapodekio, Turkio
Mezepoka fortikaĵo Kachaghakaberd, konstruita sur kalkŝtona durroko en Montara Karabaĥo, Turkio
rokoj formitaj de erozio proksime de Göreme, Turkio
**Durrokao**, **durroka monto** aŭ **malmolroka monto** estas elstara solmonto, kiu estas pli rezista (dura) kontraŭ veterdisfalo kaj erozio ol la ĉirkaŭanta roko aŭ pedro. Kvarcitoj, vulkanaj rokoj aŭ duraj (malmolaj) metamorfitoj povas esti durroka monto. Laŭ la diversaj formoj oni parolas pri aro da durrokaj montoj (grupoj, ĉenoj aŭ tutaj pejzaĝoj).

Ekzemploj troviĝas ĉirkaŭ la Ŝaba vulkano, sed la bazaltkonusoj en la Mezeŭropaj Mezmontaroj estas durrokaj montoj. Speciale granda eksemplero estas la Turo de la Diablo en Arizono, Usono.

Vidu ankaŭ
----------

* insulmonto
* Tablomonto
* Fungoroko
* balancanta roko

Literaturo
----------

* Dieter Richter: Allgemeine Geologie, tria eldono, de Gruyter Verlag, Berlin, Novjorko, 1985, p. 91, ISBN= 3-110-10416-4

* Kategorio Durroka monto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo SO en Kappel SO staras por la svisa Kantono Soloturno. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Kappel**.. |


---


**Kappel** estas komunumo en la distrikto Olten en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 2 923 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Kappel situas en la ebenaĵo de Dünnern ĉe la suda bordo de la rivero. La komunumo praktike kunkreskis kun Hägendorf aliflanke de Dünnern. En nordoriento de la komunumo situas la montoĉeno Born kun alteco de 720 m s.m. kiu disigas la ebenaĵon de Dünnern de la valo de Aro. Sur la okcidenta ŝultro de Born tronas de malproksime videble la kapelo de Kappel, kiu kvazaŭ estas la rekonilo de la komunumo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Kappel limas en nordo al Hägendorf, en nordoriento al Rickenbach, en okcidento al Wangen ĉe Olten, en sudokcidento al Olten, en sudo al Boningen, kaj en okcidento al Gunzgen.

Trafiko
-------

Tra Kappel pasas la kantona vojo nr-o 268.1 de Wangen ĉe Olten al Kestenholz. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per buslinio de Dulliken, tra Olten, Kappel, Gunzgen al Oensingen. Kvin minutojn piede de la vilaĝocentro aliflanke de Dünnern cetere situas la stacidomo de Hägendorf ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Olten al Soloturno. Norde de la komunumo pasas la svisa aŭtovojo A1. Tri kilometrojn okcidente situas la aŭtovojtriangulo de Härkingen. La plej proksima aŭtovojalveturo troviĝas en Egerkingen al svisa aŭtovojo A2 en distanco de 3 kilometroj nordokcidente de la vilaĝocentro.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Kappel datiĝas el la jaro 1260 kiel *Capella*. Dum mezepoko la Monaĥejo Sankt Urban posedis diversajn bienojn en Kappel, kiu apartenis al la froburga distrikto Fridau. Fridau estis en la jaro 1415 konkerita de Berno kaj Soloturno. Kadre de la divido de la Grafejo Buĥsgovio Kappel kune kun la distrikto Fridau fariĝis parto de Soloturno.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Kappel

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Urs Wiesli*: *Kappel SO* en *Historia Leksikono de Svislando* (2008-10-09)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kappel SO en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Kappel

Bildoj
------

* Preĝejo de KappelPreĝejo de Kappel
* Preĝejo internePreĝejo interne
* Malnova domo en la vilaĝocentroMalnova domo en la vilaĝocentro
* Rigardo suden de la preĝjoRigardo suden de la preĝjo

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Olten |
| --- |
| Boningen  •  Däniken  •  Dulliken  •  Eppenberg-Wöschnau  •  Fulenbach  •  Gretzenbach  •  Gunzgen  •  Hägendorf  •  Kappel  •  Olten  •  Rickenbach  •  Schönenwerd  •  Starrkirch-Wil  •  Walterswil  •  Wangen ĉe Olten |  |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

idealtipa kojnotombo Island (graflando Chorcaí)
La **kojnotombo de Carraig an Bhruinnteora** situas 1,5 km okcidente de Trá Mhór (Tramore) en la komunumparto Carraig an Bhruinnteora (Carrickavrantry) graflando Port Láirge en Irlando.
La kojnotombo de Carraig bhruinnteora (aŭ kojnotombo de Carrickavrantry) estas unu el du konservitaj kojnotomboj en Port Láirge (Waterford), La alia estas kojnotombo de Wedge tomb von Munmahoge. En Irlando estas konataj 505 kojnotomboj.Ili precipe toviĝas en la okcidenta duono de la insulo.

La tombo situas en arbuste kovranta parto de kampo, de kie eblas rigardi al la lago de Carraig an Bhruinnteora en la okcidento. La galerio de la tombo estas ĉ. 2,0 m longa kaj larĝas pli ol 1,0 m. Ĝi havas glatan kovroŝtononĉe la enira flanko. La plej granda kairno, kiu kovris la tombon, estas konservita .

Vidu ankaŭ
----------

* megalita instalaĥo en Irlando

Literaturo
----------

* Elizabeth Shee Twohig: *Irish Megalithic tombs*. Shire, Princes Risborough 1990, ISBN 0-7478-0094-4 (*Shire archaeology* 63).
* Jürgen E. Walkowitz: *Das Megalithsyndrom. Europäische Kultplätze der Steinzeit.* Beier & Beran, Langenweißbach 2003, ISBN 3-930036-70-3 (*Beiträge zur Ur- und Frühgeschichte Mitteleuropas*. 36).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2016-02-09 per la retarkivo Wayback Machine
* 

52.165161111111-7.1946083333333Koordinatoj: 52° 9′ 55″ N, 7° 11′ 41″ U (mapo)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Kapreolo** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Parhufuloj *Artiodactyla* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Cervedoj *Cervidae* |
| Subfamilio: | **Odocoilinae** |
|
|
|
|
| Genro: | ***Capreolus***Gray, 1821 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ****Capreolus capreolus****(Linnaeus, 1758) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Malplej zorgiga (LR/lc)** |
|
| Natura arealoNatura arealoNatura arealo |
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Kapreolo  |

 |
| v • d • r |

La **kapreolo** (*Capreolus capreolus*) estas svelta bestospecio el la cervedoj. Ĝia kapo estas mallonga, obtuze finiĝanta; la oreloj estas mezgrandaj, la okuloj grandaj, larmosako estas eta, la kolo longa, la korpotrunko forta, kruroj altaj kaj maldikaj. La hufoj estas malgrandaj, pintaj. La kornara bazo estas larĝa; ĉiu kornaro havas nur du branĉojn estantajn fortaj, raspaj. Nur viraj kapreoloj havas kornarojn. En la unua jaro la karpeolo havas nur senbranĉajn ostajn kornojn, en la dua jaro aperas ioma disiĝo en al korno, sed nur en la tria jaro aperas la perfekta, kutima kornaro. La vira kapreolo deĵetas siajn kornarojn en oktobro aŭ novembro, la novaj elkreskas en marto.

Tiu palearktisa specio estas disvastiĝinta en preskaŭ tuta Eŭropo kaj grandparto de Azio. Ĝi vivas ĝis 2400 m en la montaroj.

Ĝi vivas en falfoliaj arbaroj, sed ankaŭ en arbustaro inter agroj, paŝtejoj, herbejoj. Ĉiu kapreola individuo havas sian teritorion. Ili vivas somere ĉefe sola, sed vintre formas grupojn, kiujn gvidas ĉiam la plej maljuna kapreolino.

Kapreolido kun blankaj makuloj.
La pariĝa periodo daŭras de julio ĝis komenco de septembro, sed tion sekvas posta seksarda periodo de fine de septembro ĝis oktobro.

La kapreolino naskas en majo-junio unu aŭ du, malofte eĉ tri, makulitajn idojn. La kapreolidoj restas 10 monatojn en la familio, poste disiĝas, kaj en la 14-a monata iĝas sekse maturaj.

Ili manĝas vegetaĵojn, plantojn, ŝosojn, fruktojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Kapriolo
* Skandinavaj marbordaj koniferaroj

maldekstra

Eksteraj ligiloj
----------------

* sur Ipernity fotoj de Kapreoloj en kampoj de Ĉampanjo dum vintro
* kiam ili fuĝas makulo el blankaj haroj elstare videblas, tio estas intenca sigo pri danĝero


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |
Kloŝmerlo estas franca satira romano de Gabriel Chevallier, publikigita en 1934, kiu ricevis sukceson senprokrastan kaj daŭran, kun preskvanto je pluraj milionoj da ekzempleroj kaj tradukoj en dudek ses lingvojn.

Ĝi adaptiĝis en kino kaj televido. La loknomo, inventita de Gabriel Chevallier, hodiaŭ eniĝis en la ordinaran francan lingvon kaj estas uzata por indiki vilaĝon disŝiritan de burleskaj kvereloj.

Alia signo de sukceso : tiu ĝoja satiro estas tiel bonvena ke pluraj vilaĝoj postulas la honoron, ke ili estis la modelo de Kloŝmerlo en Boĵolezo... honoro kiu estis aljuĝita al la franca komunumo Vaux-en-Boĵolezo, kie Gabriel Chevallier mem inaŭguris, en Oktobro 1956, la plakon kiu atribuas lian nomon al la eksa grandplaco.

La romano
---------

La romano ekas kiam Barthélemy Piéchut, la urbestro de la komunumo Kloŝmerlo-en-Boĵolezo, malkaŝas al Ernest Tafardel, la instruisto, sian projekton : « Mi volas konstruigi publikan urinejon, Tafardel. […] Nu - diris li - pisejon ! »

Tiu konstruaĵo kiu celas pli certe konfuzigi la sinjorinan moŝton Alphonsine de Courtebiche, la paĥorestron Ponosse, la notarion Girodot kaj la reakciularon ol ebligi malpezigon al la vira enloĝantaro, estis starigita tute apud la preĝejo, kie zorge kaj konstante gvatas la olda fraŭlino Justine Putet.

Heraldiko
---------

maldekstra
La inventita urbo ricevis tiun "imagan blazonon", kiu legiĝas tiel:

* El arĝento kun publika urinejo el sinoplo surigita de sonorilo el gorĝo flanke akompanata de du merloj sin rigardantaj el sablo kun beko el gorĝo, starantaj sur la eksteraj randol de l' urinejo.

Tiu imaga blazono aludas al la centra malkonkordiga objekto, estas ankaŭ «laŭnoma blazono» pro la sonorilo (Fr:Cloche pr. *Kloŝ*) kaj Merlo (Fr:Merle) kiuj rebuse strikte redonas la nomon de l' vilaĝo, ne hazarde, cetere.
la regnoj de la suda Araba Duoninsulo ĉirkaŭ la jaro 100 antaŭ nia erao: La regna teritorio de Kataban estas kolorigita verde
**Kataban** (arabe مملكة قتبان, latinliterigata foje ankaŭ *Qataban*) estis antikva regno en la teritorio de la nuna ŝtato Jemeno. Ĝia centro estis en la valo *Bajhan*. Kiel iuj aliaj regnoj de la suda Araba Duoninsulo ĝi gajnis grandan riĉecon de la komerco de olibano kaj mirho, incensoj kiuj estas bruligataj ĉe altaroj. La ĉefurbo de Kataban estis nomita Timna kaj situis sur la komerca vojo kiu trapasis la aliajn reĝlandojn Hadramaut, Ŝeba kaj Ma'in. La ĉefa diaĵo de la katabananoj estis Amm, aŭ "onklo" kaj la popolo nomis sin la "infanoj de Amm".

Ĝi estis la plej elstara jemena regno en la dua duono de la unua jarmilo antaŭ nia erao, kiam ĝia reganto tenis la titolon de hegamonianto de Suda Arabio, Mukarrib (arabe مكرب, "unuiganto").

Bibliografio
------------

Bronza leono kun rajdanto farita per la katabananoj ĉirkaŭ 75-50 antaŭ nia erao
la reĝlando Kataban (helblue) nelonge antaŭ ĝia falo en la 2-a jarcento - inter Himjaro okcidente, Ŝeba norde kaj Hadramaut oriente
* Alessandro de Maigret: *Arabia Felix*, origine itale Milano, eldonejo Rusconi, 1996, angla traduko de *Rebecca Thompson*, Londono, eldonejo Stacey International, 2002. ISBN 1-900988-07-0 (itale respektive angle)
* Andrej Korotajev: *Ancient Yemen (Antikva Jemeno)*. Oksfordo: eldonejo Oxford University Press, 1995. ISBN 0-19-922237-1. (angle)
* Andrej Korotajev: *Социальная история Йемена* (socia historio de Jemeno). Moskvo, eldonejo *КомКнига* (KomKniga), 2006. (ruse)
* Andrej Korotajev: *Pre-Islamic Yemen (Antaŭ-islama Jemeno)*. Wiesbaden: eldonejo Harrassowitz, 1996. ISBN 3-447-03679-6.
* Andrej Korotajev: *Socio-Political Conflict in the Qatabanian Kingdom?* (Ĉu soci-politika konflikto en la katabana regno?) Proceedings of the Seminar for Arabian Studies 27 (1997): 141-158.

* Kategorio Kataban en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La rivero **Kapuas** (Indonezie: *Sungai Kapuas*) situas en Okcidenta Kalimantano. La rivero longas ĉirkaŭ 1 143 kilometrojn. Tial ĝi estas la plej longa rivero de Indonezio, kaj la plej grava rivero en la okcidenta parto de Borneo. Krome ĝi estas la plej longa rivero kiu fluas tra insulo.

La rivero fontas en la montaro de Kapuas Hulu apud la limo kun Sarawak, Malajzio, kaj fluas okcidenten. Ĝi enfluas en la Sudĉinan Maron ĉirkaŭ 20 km sude de la urbo Pontinak, Indonezio. La rivero drejnigas la vastan areon de la Lago Sentarum, vastan naturrezervejon de malsekejoj, dolĉakvaj lagoj, kaj portempe inunditaj arbaroj.

Navigebla tra plejmulto de ĝia longo, la rivero estas esenca transportad-koridoro en Okcidenta Kalimantano. Ĝi estas uzata por transporto de konstruligno ekde la landinterno, kaj por eniro al kontoroj laŭlonge de la rivero. Tiu ĉi havas unu ponton transe, apud Sanggau proksimume kvar cent kilometrojn ekde la enfluejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Sunda Lando


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Indonezio |

* Kategorio Kapuas (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Katalin Klafsky** [klafski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Klafsky Katalin** estis hungardevena germana operkantisto (soprano), primadono. Ŝia (tria) geedziĝa nomo estis **Katharina Klafsky-Lohse**.

Katalin Klafsky naskiĝis la 19-an de septembro 1855 en Mosonszentjános, ŝi mortis la 22-an de septembro 1896 en Hamburgo.

Biografio
---------

Katalin Klafsky en la aĝo de ok jam kantis en preĝeja koruso. Dekkvinjara ŝi iris al Sopron kaj baldaŭ al Vieno, kie ŝi estis servisto ĝis oni rimarkis ŝian voĉan kaj kantantan talenton. Ŝi ricevis kantolecionojn de en:Mathilde Marchesi ĝis 1875, dum ŝi kantis en opereja koruso, poste ŝi kantis en Salzburg. En la sekva jaro ŝi edziniĝis kaj sekvis la edzon al Lepsiko. Iom ŝi retiriĝis, sed pro fiasko de la geedziĝo poste ŝi denove kantis en Lepsiko, pli poste en Hamburgo kaj Bremeno, kie ŝi estis primadono ekde 1885. Ŝi kantis en Londono (1892) kaj Usono (1895). Oni aprezis ŝin la plej granda Wagner-interpretisto de ŝia tempo, la plej potenca "Leonore" de Fidelio. Ŝia tria edzo estis de:Otto Lohse.

Ŝia repertuaro (elekto)
-----------------------

* Ludwig van Beethoven: Fidelio — Leonora
* Vincenzo Bellini: Norma (opero) — titolrolo
* Giacomo Meyerbeer: *Robert le diable* — Alice
* Fromental Halévy: *La judino* — Recha
* Wolfgang Amadeus Mozart: Don Giovanni — Donna Anna
* Richard Wagner:
	+ Tannhäuser (opero) – Venus
	+ Tristano kaj Izoldo – Brangäne
	+ Die Walküre – Brünhilde
	+ Lohengrin – Ortrud

Memorigiloj
-----------

* marmora busto en operejo de Hamburg
* kratero en Venuso (planedo)
* memortabulo en Jánossomorja

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Katalin Klafsky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 786437
* GND: 116833041
* VIAF: 74613839
 |



* Portalo pri Biografio
Nord-koreaj militkaptitoj revenita al Norda Koreio dum la Korea Milito fare de Usono.
Interŝanĝo de militkaptituloj estas interkonsento inter oponanta flankoj en konflikto liberigi kaptitojn: militkaptitoj, spionoj, ostaĝoj, ktp. Foje, mortintaj korpoj estas interŝanĝitaj. 

Ankaŭ en pacaj cirkonstancoj ŝtatoj konsentas pri interŝanĝo de alinaciaj malliberuloj, kiel okazis en decembro 2022 kiam Usono pardonis kaj liberigis Viktor But, senditan al Rusio kadre de interŝanĝo kontraŭ la korbopilkisto Brittney Griner kiu estis arestita en Rusio pro la posedo de haŝiŝa oleo.

Ĝenevaj Konvencioj
------------------

Laŭ la konvencioj de Ĝenevo, kaptitoj kiuj ne *povas* kontribui al la milita peno pro malsano aŭ kriplaĵo estas rajtigita esti resendataj al ilia hejma lando. Tio estas ĉiaokaze de la nombro de kaptitoj sekve influita; la detenanta potenco ne povas rifuzi veran peton. 

Sub la Geneva Konvencio (1929), tio ĉi interŝanĝo estas diskutita de Artikoloj 68 al 74 kaj la aneksaĵo. Unu el la grandaj interŝanĝaj programoj estis organizita fare de la Internacia Ruĝa Kruco dum la Dua Mondmilito laŭ ĉi tiuj terminoj.  Laŭ la tria Geneva Konvencio de 1949, tiu estas de Artikoloj 109 al 117.

Dum la Dua Mondmilito en Jugoslavio okazis brutalan lukton inter la armitaj fortoj de la Tria Regno kaj la Jugoslavaj Partizanoj. Malgraŭ tio, la du flankoj regule negocis interŝanĝon de kaptitoj preskaŭ ekde la komenco de la milito. Sub eksterordinaraj cirkonstancoj, ĉi tiuj fruaj kontaktoj evoluis en formalan interŝanĝan konsenton, centrita sur la kreo de neŭtrala zono, eble la nura tia en okupita Eŭropo, kie kaptitoj estis regule interŝanĝita ĝis malfrua aprilo 1945. Tio operacio verŝajne savis plurajn milojn da vivoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Ekstradicio

Referencoj
----------

1. ↑  "Yielding Prisoners, Israel Receives 2 Dead Soldiers". *New York Times*. 17 July 2008. Retrieved 8 May 2018.
2. ↑  Libera Folio: "Rusio ricevas esperantiston kontraŭ korbopilkisto", 8a de decembro 2022
3. ↑  *Third Geneva Convention* . 1949 – via Wikisource.
4. ↑  "Former POW pays tribute to the French, Red Cross". New Jersey Jewish News. 18 November 2008. Archived from the original on 14 September 2013. Retrieved 8 May 2018.
5. ↑  Gaj Trifković, *"Making Deals with the Enemy: Partisan-German Contacts and Prisoner Exchanges in Yugoslavia, 1941–1945"* in: Global War Studies 01/2013; 10(2):6–37.

* Kategorio Kaptitula interŝanĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 804462
* GND: 4212450-5
* NKC: ph590385
 |
**Klárafalva** [klArafalva] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en Distrikto Szeged. La loknomo devenas de patrono de la preĝejo Sankta Klara.

Blazono de Klárafalva
Preĝejo de Klárafalva

Bazaj informoj
--------------

* 46° 13′ 00″ N 20° 20′ 00″ O﻿ / ﻿46.21667 °N, 20.33333 °O﻿ / 46.21667; 20.33333 (mapo)Koordinatoj: 46° 13′ 00″ N 20° 20′ 00″ O﻿ / ﻿46.21667 °N, 20.33333 °O﻿ / 46.21667; 20.33333 (mapo)
* Areo: 9  km²
* Loĝantaro: 500
* Poŝtkodo: 6773
* Telefonprefikso: 62

Situo
-----

Klárafalva situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Maros, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Szeged-Makó. La lasta urbo troviĝas je 13, Szeged je 20 km-oj.

Historio
--------

Fine de la turka erao la regiono senhomiĝis. Poste farmoj formiĝis. La unua mencio devenis el 1488. En 1801 barono Francisko Gerliczy (gerlici) fondis biencentron.

La riverbordo apartenas al Nacia parko. En Klárafalva migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Kruco

* Kategorio Klárafalva en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Diamanta Brako** (ruse **Бриллиантовая рука**) estas sovetia komedia krimfilmo de 1968 reĝisorita de Leonid Gajdaj kaj ĉefrolita de Jurij Nikulin, Andrei Mironov kaj Anatoli Papanov. La filmo estas konsiderita unu el la plej sukcesaj filmoj en Sovetunio.

Intrigo
-------

La "estro" de la nigra merkato provas kontrabandi juvelojn kaj diamantojn el Turkio en Sovetunion kun la helpo de la mesaĝisto Gennady. Simeon, senkulpa edzo kaj patro de du infanoj, ekvelas por la unua fojo en sia vivo al Turkio. Dum la velado li amikigas Gennady. Promenante tra la stratoj de Istanbulo, Simeon deglitas kaj malbenas. La malbeno estas la signo al la bandanoj atendantaj en Istanbulo. Ili prenas Simeon al la "kliniko" kaj bandaĝas lian manon por enmeti la juvelojn kaj diamantojn en gipso. Kiam li revenas al Sovetunio, li rakontas al la polico kio okazis en Turkio. La polico utiligas Simeonon kiel allogilon por kapti la krimulojn. La plej granda parto de la intrigo rondiras ĉirkaŭ la malsamaj provoj de la du krimuloj Gennady kaj Lulik por repreni la juvelojn kaj diamantojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *La Diamanta Brako* (plena filmo en HD) ĉe YouTube (official upload by Mosfilm)
* Diamanta Brako ĉe AllMovie (angle)
* *Diamanta Brako*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* La Diamanta Brako (kun anglaj subtekstoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 832794
 |
La **Kleomenea milito** (-229 – -222) estis konflikto inter Sparto kaj ĝia aliancano, Eliso, kontraŭ la Aĥaja Ligo kaj Makedonio.

En 235 a.K. Kleomeneo la 3-a suriris la tronon de Sparto kaj komencis reform-programon cele al la restarigo de la tradicia sparta disciplino kaj al malfortigado de la eforoj. Kiam, en 229 a.K. la eforoj sendis Kleomeneon por konkeri urbeton ĉe la limo de Megalopolo, la Aĥaja Ligo deklaris militon. Responde, Kleomeneo invadis Aĥajon. Ĉe monto Liceo li venkis armeon estratan de Arato el Sikiono, kaj poste duan armeon apud Megalopolo. Dume, en enlanda politiko, li ordonis mortigi la eforojn. Li rapide, sinsekve forigis la aĥajajn soldatarojn el la urboj de Arkadio, antaŭ detrui alian aĥajan armeon ĉe Dimeo.

Frontante spartan superregadon de la Ligo, Arato devis peti helpon de Antigono la 3-a Dosono de Makedonio, por venki la spartanojn. Kleomeneo finfine invadis Aĥajon, kaptante kaj Korinton kaj Argon. Sed kiam Antigono alvenis en Peloponezon, Kleomeneo devis retiri sin al Lakonio. Li batalis la aĥajanojn kaj la makedonojn ĉe Selasio, sed ili forpelis la spartanojn. Kleomeneo fuĝis al la kortego de sia aliancano, Ptolemeo la 3-a de Egiptio, kaj tie fine sin mortigis.

* Kategorio Kleomenea milito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Datumoj scienco** (angle data science) estas interfaka areo dediĉita al la studo kaj analizo de ekonomiaj, financaj kaj sociaj datumoj, strukturitaj kaj nestrukturitaj, celante ĉerpi sciaron, detekti normojn kaj/aŭ akiri komprenojn por eblaj decidadoj. Datuma scienco kiel fako ekzistas ekde antaŭ 30 jaroj, sed ĝi akiris pli da eminenteco en la lastaj jaroj pro faktoroj kiel la apero kaj popularigado de grandaj datumbazoj kaj la disvolviĝo de areoj kiel maŝina lernado. Datumsciencistoj povas labori en la privata sektoro, ekzemple, transformante grandajn kvantojn da krudaj datumoj en komercajn informojn, helpante entreprenojn en decidado por atingi pli bonajn rezultojn aŭ en universitato kaj en la tria sektoro kiel interfakaj kvantaj esploristoj.

Ĉefaj programlingvoj uzataj
---------------------------

* R (programlingvo)
* Julia (programlingvo)
* Python (programlingvo)
* SQL (Strukturita Datumbaza Skemo)
* MongoDB (Senstruktura Datumbaza Normo)

* Kategorio Datuma scienco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La ***Kodekso Ríos*** estas pliampleksigitas traduko al la itala de manuskripto de la epoko de la hispana kolonia imperio, nome Kodekso Telleriano-Remensis, atribuita almenaŭ parte al Pedro de los Ríos, nome monaĥo de la dominikanoj kiu laboris en Oaxaca kaj Puebla inter 1547 kaj 1562. La *Kodekso Ríos* probable estis verkita kaj desegnita en Italio post 1566.

Pentraĵo de Tlalok, en paĝo 20R de Kodekso Rios.
La manuskripto centriĝas en la kulturo Toltekoj kaj Ĉiĉimekoj en la Valo Tehuakano (aktuale Puebla kaj Oaxaca). Ĝi divideblas en sep sekcioj nome la jenaj:

* Tradicioj kaj kosmogologiaj kaj mitologiaj kun enfazo al la kvar epokoj.
* Bilda kalendaro, aŭ *tonalámatl*, por la *Tonalpohualli*, nome la sankta jaro de 260 tagoj komuna en la kalendaroj de Mezameriko.
* Tabelo de kalendaroj por la jaroj 1558 al 1619, sen desegnoj.
* Kalendaro de festivalo de 18 monatoj, kun la desegnoj de la dioj de ĉiu periodo.
* Tradiciaj ceremonioj, kun portretoj de Indianoj.
* Bildaj kronikoj de la jaroj 1195 al 1549 komence de la migrado de Ĉikomoztoc kovrante la lastajn okazintaĵojn en la Valo de Meksiko.
* La glifoj de la jaroj 1556 al 1562, sen desegnoj nek teksto.

En tiu kodekso aperas prezento kiu ebligis lokigi la etoson de diversaj dioj kaj la simbologion de la koloroj rilate al la kosmaj spacoj; estas en tiuj regionoj estritaj de la blanka, la nigra aŭ verdnigra, la ruĝa, la flava kaj la blua kie ĉiu astro trairas specifan ĉielan vojon.

La *Kodekso Ríos* konsistas en 101 paĝoj de eŭropa papero, faldita akordione. Ĝi troviĝas en la Vatikana Biblioteko, (Romo) kaj pro tio ĝi estas konata ankaŭ kiel *Kodekso Vatikana A*, *Codex Vaticanus A*, aŭ *Codex Vaticanus 3738*.

* Kodekso Ríos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kodekso Ríos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 588609
* GND: 4258121-7
* LCCN: n96083324
* VIAF: 178722917
 |
Kleist-turo, restoj
**Kleist-turo** (pole: *Wieża Kleista*, germane: *Frankfurter Kleistturm*) estis nun nur ruinfundamente ankoraŭ videbla turero en Słubice, Pollando, kiu starigitis financite per sociaj rimedoj kaj voluntulaj donacoj inter 1891 kaj 1892 sur la 60 metrojn alta Judenberg-monto en la frankfurta kvartalo Dammvorstadt, kie troviĝas hodiaŭ ripozumparko. Proksimas ankaŭ la historie gravega Juda tombejo de Słubice.

Historio
--------

Estis la ideo konstrui ĝin je honoro de la grava prusa armeano kaj poeto Ewald Christian von Kleist kiu mortvunditis dum batalo en proksima Kunowice en 1759. Ĉe la piedo de la turo troviĝis restoracio "Kleisthöhe" kun apudaj kafoklaĉtabloj kaj ligna pendolilo. Supre flago nacia flirtadis plejtempe. Post 1927, post malfermo de la tramlinio 2 atinganta la stadionon kaj la Kleist-turon, la nombro de la vizitantaj senteble kreskis. Disde la turopinto estis belvedero impona i.a. je la Ostmark-stadiono (hodiaŭ ĝi nomiĝas SOSiR-stadiono). La turon eksplodigis retiriĝantaj soldatoj de Wehrmacht uestenmarŝonte.

Hodiaŭ la turo estas apenaŭ rekoneblas. Kelkaj aktivuloj ŝatus ties rekonstruon kaj tio eĉ en strategiplano por la periodo de inter 2007 kaj 2013 jam aperis. La urba konsilantaro oficiale jesis tion en la jaro 2008-a. Sed post protestoj de kelkaj urbanoj unu konsiliano deklaris ke la tuto restu prefere nura simbola memorigloko. En junio 2012 alvenis en kadro de projekto *Pado al historiaj lokoj de Słubice* almenaŭ informtabulo proksime de la stationo. En 2014 tamen anoncitis la investon de 6 milionoj da zlotoj por la turkonstruo kaj en 2017 prezentitis bildigoj prie klarigantaj ke nova turo arkitekture malsimilus de la originalo (altece, loke). Sekve temus pri afero tute nova, ne pri restraŭrotaĵo. En marto 2018 subsignitis kontrakto pri financadpartopreno.

Malkonsento pri tura rekonstruo estis kaj ĉe kelkaj civitanoj kaj ĉe kelkaj politikistoj pro nekompreno de tioma elspezo. Gravis endebate ankaŭ ke Kleist estis ne nur poeto sed ankaŭ prusa oficiro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Słubice24.pl, Roland Semik: Wnętrze i otoczenie wieży Kleista na starych fotografiach (06.05.2013)
* Słubice24.pl, Roland Semik: Odbudowa wieży Kleista (01.02.2010)
* Pri la novkonstruo de turo malhistoria ĉe moz.de, 2016 Arkivigite je 2019-10-29 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Kleist-turo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Katalin Lőrinc** [lOrinc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lőrinc Katalin** estas hungara dancisto, koreografo, ĵurnalisto, altlerneja instruisto. Ŝia patro estis György Lőrincz (baletisto), ŝia patrino Zsuzsa Merényi, ŝia dua edzo János Eifert, ŝia filino Lili Walters.

Katalin Lőrinc naskiĝis la 26-an de septembro 1957 en Budapeŝto.

Katalin Lőrinc en 1996

Biografio
---------

Katalin Lőrinc akiris diplomon en Ŝtata Baleta Instituto en 1977, poste ŝi studis jaron en fr:École Mudra. Ŝi estis dancisto de en:Cullberg Ballet inter 1978–1981, sed ŝi ankaŭ studis en en:London Contemporary Dance School. Inter 1981–1984 ŝi estis baletisto-dancisto de Nacia Teatro (Pécs), poste 3 jarojn en *Tanztheater Wien*, inter 1988-1997 ŝi ne ligiĝis al teatra trupo.

Ŝi instruis ekzemple en de:Konservatorium der Stadt Luxemburg (1989–1991), en la menciita instituto (jam levita al altlernejo) (1997–2008), ekde 2015 jam kiel universitata instruito, en dancista mezlernejo en Győr (2001–2006), en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) (2010–2015). Ŝi dancis en Teatro Petőfi (Veszprém) (1992–1997), ŝi akiris ĵurnalistan diplomon en 1997, ŝi akiris sciencan gradon DLA en 2014. Ŝi estis tre aktiva en la internacia danca vivo kaj ŝi ofte kontribuis en revuoj. Ŝi ricevis 3 premiojn inter 1997-2019. Ŝi edziniĝis dufoje pro vidviniĝo, ŝi naskis filinon en 1991.

Dancaj roloj (elekto)
---------------------

* *&Echó* (2006)
* *Honvágy* (2012)
* *Mérgezett almák* (2016)

Ŝiaj koreografiaĵoj (elekto)
----------------------------

* Gyula Illyés: *Kiegyezés* (1983)
* Péter Nádas: *Átjáró* (1995)
* Karl Kraus: *Az emberiség végnapjai* (1997)
* Ernő Szép: *Lila ákác* (2019)

Ŝiaj libroj (elekto)
--------------------

* *Martha Graham nyomában* (2007, tralaborita 2011)
* *A test mint szöveg* (2018)

Ŝiaj elektitaj disĉiploj
------------------------

* Lajos Péter Túri

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Katalin Lőrinc en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 745513
* LCCN: n97840624
* VIAF: 38669474
 |



* Portalo pri Biografio
F/A-18E „kaptas" per kaptohokoj la kaptokablon
F/A-18E en kaptokablo post alferdekiĝo
**Kaptokablo** estas kablaj kaptiloj, por haltigi aviadilojn sur kurta distanco. Oni uzas tiun sistemon ĉe aviadilaj ŝipoj kun sistemoj CATOBAR (*Catapult Assisted Take Off But Arrested Recovery*= katapulta deiĝo, kapta aliĝo) kaj STOBAR (*Short Take Off But Arrested Recovery*=etvoja deiĝo, kapta aliĝo) same sur militistaj aviaj dromoj kiel akuta landiga sistemo.

Historio
--------

La kaptokablan teknikon inventis Hugh Robinson kaj estis uzata fare de Eugene Ely dum lia unua algrundiĝo sur ŝipo USS Pennsylvania, la 18-an de januaro 1911. Tiu frua sistemo uzis kablojn tra pulioj, finiĝintaj en pezoj, keil sablosako.

La unua uzo de pli moderna kaptokabla tekniko okazis sur brita aviadila ŝipo HMS Courageous en junio de 1931. Ekde tiam, oni ekipis ĉiujn aviadilajn ŝipojn per tiu tekniko.

Moderna uzo
-----------

La modernaj aviadilaj ŝipoj uzas ĝis 4 kablojn, larĝajn 12 m kaj ligitaj al hidraŭla sistemo, agordata al alvenanta aviadilo. La alevnanta aviadilo eligas kaptohokon, kiu kroĉas la ŝipajn kablojn.

La katokablo bremsas en 2 sek. 30 tunojn peza aviadilo, de 240 km/h je 0 km/h − tiam la aviadilo ankoraŭ rulas 96 m. Surbaze de la enorma streĉo je la kablo, la kaptokablo estas uzata je maks. 100 alferdekiĝoj. La tuta kaptosistemo estas kalibrita je vivdaŭro de 54.000 alferdekiĝoj.

Akcidentoj
----------

En 2005, dum alveno de F/A-18F SuperHornet, disiĝis la kaptokablo kaj vundis kelkajn dekajn helpistojn.

Referencoj
----------

1. ↑  Wragg, David W..  (1973) *A Dictionary of Aviation*. Osprey. ISBN 9780850451634.

* Kategorio Kaptokablo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kodoprezento** estas maniero plukodi datumon, koditan per iu kodo, uzante alian kodon, pli konvenan por datumtransmeto aŭ alia celo. Rezulte la datumo estas kodita per kompono de kodoj. Ekz-e oni ofte uzas UTF-8 por transmeti aŭ konservi tekstojn koditajn en Unikodo:

| signo | kodo | kodoprezento (UTF-8) |
| --- | --- | --- |
| 'a' | 97 | 0x61 = 97 |
| 'ĉ' | 265 | (0xC4 0x89) |
| '†' | 8224 | (0xE2 0x80 0xA0) |

Ĉi tie Unikodo ĵetas signojn en pozitivajn entjerojn; sed por oportunigi la datumtransmeton kaj tekstotraktadon, oni *prezentas* tiujn entjerojn per unu aŭ pluraj bajtoj. Interalie, ĉiuj signoj de Askio (kia 'a' en la tabelo) estas prezentataj per 1 bajto kies valoro egalas al kodnumero de la signo; sed la ĉapelitaj literoj de Esperanto havas kodnumerojn pli grandajn ol 127 — kaj eĉ pli grandajn ol 256 — kaj ne estas prezenteblaj per 1 bajto; UTF-8 disponigas algoritmon por prezenti iliajn valorojn per 2 bajtoj. Tamen pli grandaj kodnumeroj povas postuli 3 aŭ eĉ 4 bajtojn.

Simile la egalsigna askiigo estas kodoprezento ebliganta prezenti 8-bitajn kodojn per printeblaj 7-bitaj bajtoj;
la 64-uma kodoprezento ebligas prezenti duumajn datumojn per 64 printeblaj «ciferoj» askiaj.

* Kategorio Kodoprezento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Katalogo de Libera Programaro** estas projekto de la Fondumo por Libera Programaro. Ĝi katalogas liberajn komputilajn programojn, kiuj uzeblas de liberaj operaciumoj—precipe GNU kaj Linukso. La katalogitaj projektoj ofte ankaŭ uzeblas de iuj aliaj operaciumo. Antaŭe Unesko kundirektis la projekton.

Malkiel kelkaj aliaj katalogoj, kiuj pririlatas liberan programaron, laborantoj de Katalogo de Libera Programaro konfirmas la licencojn de enlistigitaj programoj.

Oni estas uzinta la katalogon por taksi la disdonadon de libera programaro, ekzemple malkovrante en septembro 2002 "1550 listero, el kiuj 1363 (87.9%) uzis la licencon GPL, 103 (6.6%) uzis la licencon LGPL, 32 (2.0%) uzis licencon BSD aŭ BSD-similan, 29 (1.9%) uzis la artecan licencon, 5 (0.3%) uzis la licencon MIT". Je septembro 2009, la katalogo enlistigis 6000 pakaĵojn, kaj 6500 pakaĵojn je oktobro 2011 kiam la nove ĝisdatigita katalogo komencis. Ĉiuj enlistigitaj pakaĵoj estas "liberaj por iu ajn komputila uzanto elŝuti, uzi, kaj interŝanĝi. Ĉiu listero estas kontrolita kaj elprovita ... do uzantoj scias, ke iu ajn programo, kiun ili trovas en la katalogo, estas vere libera programo ... kun libera dokumentaro kaj sen proprietaj postuloj".

En septembro 2011, oni reefektivigis la katalogon kiel vikio, uzante MediaVikio kaj la etendaĵo Semantika MediaVikio, por permesi al uzantoj rekte aldoni kaj modifi la enhavojn.

Referencoj
----------

1. ↑  Inter la publikaj katalogoj pri libera programaro, ekzemple, Kim, E. E. (2003). An Introduction to Open Source Communities Arkivigite je 2005-03-05 per la retarkivo Wayback Machine mencias SourceForge kaj Freshmeat: 

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Tri gravaj datumbazoj de libera programaro estas haveblaj en la interreto hodiaŭ: la Katalogo GNU de Libera Programaro (), SourceForge (), kaj Freshmeat (). **"** |

 |
2. ↑  Wheeler D. A. (2011). Make Your Open Source Software GPL-Compatible. Or Else. Arkivigite je 2002-04-23 per la retarkivo Wayback Machine. Eldonita 2002-05-06, reviziita 2011-04-26. La artikolo rimarkis, ke: 

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** La FSF preferas la licencon GPL, do la statistiko de FSF povas havi biason pri la elcentoj de GPL-a programaro, kiun ĝi enlistigas, sed la katalogo ankoraŭ donas fortan aldonan pruvaĵon, ke GPL estas vaste uzata licenco por FLOSS. **"** |

 |
3. ↑  Free Software Foundation re-launches its Free Software Directory, with over 6500 programs listed (press release), Josh Gay, 29 septembro 2011

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Free Software Directory en la angla Vikipedio.*
La **kataluna malfermo** estas duonfermita ŝaka malfermo. Ĝi estas karakterizita per la tri movoj (en Algebra notado):

**1.d4 Ĉf6**
**2.c4 e6**
**3.g3**
La komenca ideo konsistas el la flanketo sur la reĝa flanko. Ĉi tiu malfermo estis kreita de la pola ŝakludanto Tartakower en turniro okazinta en la kataluna urbo Sitges en la 1920-aj jaroj.

Malmultaj pintaj mondklasaj ludantoj regule ludis la katalunan, kvankam multaj interesiĝis pri ĝi. Unu el la plej memoritaj tempoj okazis kiam en Londono, en 1983, Garry Kasparov kaj Viktor Korĉnoj uzis ĝin regule en sia alfrontado en la duonfinalo de kandidatoj survoje al decido, kiu defios Anatoly Karpov por la titolo de mondĉampiono. En tute5 el la 11 ludoj havis tiun malfermon.

La esprimo venas de la turniro organizita en 1929 en Barcelono, kadre de la Universala Ekspozicio, kiam Tartakower estis petita krei novan variaĵon omaĝe al la unika historio de ŝako en Katalunio.

Tamen ĝi estis uzita kelkajn fojojn antaŭ ol Tartakower uzis ĝin en la turniro. Sen iri tro malproksime, ĉe la ludo Réti-Leonhardt de 1928 en Berlino, preskaŭ identa komenca interŝanĝo estis farita.

La kataluna malfermo (ECO E00-E09) estas unu el la plej bonaj manieroj ludi fermitan malfermon. Ĝi konsistas el la flanketo de la kuriero sur g2, sendepende de ĉu nigro ludas 1... d5 aŭ 1... Ĉf6. Tial eble pli ĝustas nomi ĝin kataluna sistemo, kvankam la oficiala nomo estas kataluna malfermo. Tamen Ĉf6 kaj d5 devas esti farataj en iu aŭ alia punkto.

La historio de la kataluna malfermo estas konata: Okaze de la Internacia Ekspozicio de 1929, okazinta en Barcelono, estis organizita internacia ŝakturniro, kiun partoprenis plej multaj el la tiamaj grandaj ludantoj. Unu el ĝiaj organizantoj, Francesc Armengol volis ke okazu malfermo aŭ defendo en ŝako, kiu povus esti nomata kataluna. Tiel li alvokis konkurson por ke iu ŝakludanto elpensu novan malfermon. La konkurson gajnis la pola GM Savielly Tartákover, kiu enpoŝigis la tiutempajn 150 pesetojn.

La fundamenta ideo estas ataki la centron kaj la daman flankon per la flanketo de la helĉela kuriero. La malavantaĝo estas ekde de la tria movo nigro scias, kion blanko ludos kaj agas kontraŭ ĝi. Ĝi estis ludita de pluraj grandaj majstroj.

Ĉefa linio
----------

La malfermo **1.d4 Ĉf6 2.c4 e6 3.g3** kaj kutime daŭrigas **3... d5 4.Kg2** kaj poste::

4. .. Ke7 5.Ĉf3 0-0 6.0-0 Ĉbd7
7.Ĉc3 c6 8.Dd3
7.Dc2 c6
8.Td1 b6 9.a4
8.b3 b6 9.Td1 Kb7 10.Ĉc3 b5
8.Ĉbd2 b6 9.b3 a5 10.Kb2 Ka6
**4. .. dxc4**
**5.Da4+** Ĉbd7 6.Dxc4 a6 7.Dc2
**5.Ĉf3** Ke7

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de ŝakaj malfermoj
* Malfermita malfermo
* Fermita malfermo
* Duonfermita malfermo
* Duonmalfermita malfermo
* Neregula malfermo
* Flanka malfermo
**Kogna neŭroscienco** estas akademia fako kiu okupiĝas pri la scienca studo de la biologiaj mekanismoj kuŝantaj sub la kogno, kun specifa fokuso al la neŭraj subtavoloj de la mensaj procezoj kaj ties kondutaj manifestaĵoj.​ Ĝi pridemandas kiel la psikologiaj kaj kognaj funkcioj estas produktitaj de la nerva sistemo.​ La kogna neŭroscienco estas branĉo kaj de la psikologio kaj de la neŭroscienco, unuigante kaj interkonektante kun variaj subfakoj kiaj la neŭropsikologio, la kogna psikologio, psikobiologio kaj la neŭrobiologio. Antaŭ la alveno de la funkcia magneta resonanca bildigo, tiu branĉo de la scienco estis nomita "kogna psikobiologio". La sciencistoj kiuj dediĉas sin al tiu areo normale havas/faras studojn kun bazo sur la eksperimenta psikologio aŭ la neŭrobiologio, sed ili povas deveni ankaŭ el variaj fakoj, kiaj la psikiatrio, neŭrologio, psikologio, fiziko, matematiko, lingvistiko, kaj filozofio, aŭ especialiĝis ekzemple ĉe la neŭropsikiatrio.​

Vidu ankaŭ
----------

* Neŭropedagogio

Notoj
-----

1. ↑   «La importancia de la neurociencia cognitiva». BAE Negocios. Konsultita la 19an de novembro 2019.
2. ↑  «Neurociencia Cognitiva - 2019». www.fmv-uba.org.ar. Konsultita la 19an de novembro 2019.
3. ↑  «Pósters 2018 – Asociación Neuropsiquiátrica Argentina». Konsultita la 19an de novembro 2019.

* Kategorio Kogna neŭroscienco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800750
* GND: 7666103-9
* LCCN: sh91005166
* BNF: 12315836k
 |
Klimatogramo de la flughaveno de Sevilo.
La termino **klimatogramo** aplikeblas al variaj metodoj uzitaj por montri grafike la klimaton de difinita loko, inter kiuj jenas:

* Grafikaĵo pri temperaturo kaj pluvo sen difinita skalo.​
* Termoizopletoj, nome grafikaĵo kiu montras la temperaturojn ĉiutagajn laŭlonge de la jaro.
* Grafikaĵo konata kiel diagramo Walter-Lieth kiu montras la temperaturon kaj la precipitaĵojn en skalo de 1:2.
* Montro de temperaturo kaj precipitaĵoj en grafikaĵoj apudaj, sed apartaj.

Aktuale oni aplikas tre ofte la Diagramon de Walter-Lieth en kiu oni montras la averaĝan temperaturon kaj la pluvkvantojn falintajn en ĉiu monato de la jaro laŭlonge de la dek du monatoj en la studita loko observitajn en longa tmepoperiodo kaj laŭ skalo de 1:2, tio estas 10 °C oni montras je la sama alteco kiel 20 mm de pluvo. Al tio oni aldonas aliajn geografiajn datumojn kaj la jaran sumon de la precipitaĵoj kun la jara averaĝo de la temperaturo. La difinita skalo de 1:2 ebligas konstati ĉu la studata zono havas aridan, malsekan aŭ tre malsekan klimaton. Tiu tipo de diagramo estas nomata *diagramo de Walter-Lieth* aŭ *diagramo umbrotermika*.

Referencoj
----------

1. ↑  How to make a Climograph
2. ↑  Diagramoj de Walter-Lieth por ajna loko de la Tero fare de la Teknologia universitato Dresdeno.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Klimatogramo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Klimatogramo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Diagramoj de Walter-Lieth por ajna loko de la Tero fare de la Teknologia universitato Dresdeno]
* Kreado de klimatogramoj en Excel

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Climograma en la hispana Vikipedio.*
**Margit Madarász** [madarAs], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Madarász Margit Laura** estis hungara tenisisto. Ŝia nobela antaŭnomo estis *nemeskisfaludi* [nemeŝkiŝfaludi], ŝia patro estis Gyula Madarász, ŝia avo estis Antal Ligeti, ŝiaj geedziĝaj nomoj estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Kunz Pálné* [kunc] kaj *Thuróczy Károlyné* [turOci kArojnE].

Margit Madarász naskiĝis la  23-an de aŭgusto 1884(nun 1884-08-23) en Budapeŝto, ŝi mortis la 15-an de februaro 1959 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Margit Madarász apartenis al signifa sportklubo en sia naskiĝurbo inter 1901-1908. Ŝi unue venkis turniron en sia aĝo 17. Ŝi estis hungara nacia ĉampiono en 1903 kaj 1904. Ŝi venkis en la germana ĉampioneco en 1907 kaj 1908 en Hamburgo, en la samaj jaroj ankaŭ en Budapeŝto en internaciaj ĉampionecoj. Ŝi kvalifikiĝis al Somera Olimpiko 1908, tamen ŝi ne konkuris, sed ŝi retiriĝis kaj edziniĝis. Ŝi edziniĝis dufoje, unue en 1908, sed ŝi vidviniĝis en 1915, en la dua fojo en 1916, sed ŝi denove vidviniĝis en 1947.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 832806
 |



* Portalo pri Biografio
Katharina von Bora, 1526. Pentraĵo de Lucas Cranach la Maljuna
**Katarina von BORA** (naskiĝis la 29-an de januaro 1499 en Neukieritzsch-Lippendorf, mortis la 20-an de decembro 1552 en Torgau) estis saksia nobelino kaj eksmonaĥino. La 13-an de junio 1525 ŝi edziniĝis kun la germana reformisto Marteno Lutero. Ili havis ses gefilojn: Johano, Elizabeta, Magdalena, Martino, Paŭlo kaj Margareta. La familio loĝis en eks-monaĥejo.

Vivo
----

Katarina estis verŝajne la filino de Hans Bora kaj Anna (fraŭline: *Haubitz*). Jam tre frue ŝi venis en la Monakinejon Nimbischen apud Grimma. De tie ŝi fuĝis la 4-an de aprilo 1523 kun aliaj ok monakinoj post la studado de skribitaĵoj de Marteno Lutero. Li proklamis en ili ke kontraŭvola monakado ne validus.

En Wittenberg ŝi trovis loĝadon ĉe la urba sekretario kaj posta urbestro Philipp Reichenbach. Luteron ŝi edzigis la 13-an de junio 1525. Post ties morto (1546) ŝi forlasis la urbon sed revenis en 1548. Batalante kontraŭ nutraĵproblemoj ŝi restis samloke, ĝis la eksplodo de epidemia malsano irigis ŝin kun al infanoj al Torgau. Tie ŝi mortis post monatoj malmultaj. Ŝia tomboŝtono videblas en la belega Mario-kirko de Torgau.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, vol 3. Leipzig 1905, p. 216 (tie ĉi interrete)

* Katarina von Bora en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Katarina von Bora en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 188897
* GND: 118575430
* LCCN: n79072930
* VIAF: 42630064
* ISNI: 0000 0000 8223 509X
* LIBRIS: 263393
* SUDOC: 030839025
* BNF: 122174374
* BPN: 23765894
* BIBSYS: 90749734
* NKC: xx0214195
 |
**Katarzyna Wanda Antonina PISKORSKA** (naskiĝis la 2-an de marto 1937 en Varsovio, mortis la 10-an de aprilo 2010 en Smolensk) estis skolta gvidantino, pola artistino-skulptistino kaj projektantino de medaloj.

Vivo
----

Katarzyna Piskorska estis filino de Tomasz kaj Maria Podgórska, kiuj havis du filinojn. Ŝi perdis la patron en la aĝo de 2 jaroj, kiam li estis internigita en Starobilsk, kaj poste pafmortigita en Ĥarkovo.

Dum la ribelo de Varsovio loĝis kun la patrino ĉe la str. Nowy Zjazd 3. Post detruo de la domo translokiĝis al domo de siaj geavoj en la Vilao de Podgórski ĉe la str. Powsińska.

Post falo de la insurekcio ŝi devis iri al Konstancin, kaj poste translokiĝis al Zabrze kie lernis. Post reveno al Varsovio en 1948 daŭrigis lernadon en la kvartalo Sadyba. Abiturientiĝis en 1956 finante Liceon pri Belartoj.

En 1956 sukcesis ekzamenojn ĉe Fakultato de Skulptarto de la Akademio de Belartoj en Varsovio kaj ĉe Biologia Fakultato de la Varsovia Universitato, tamen pro politikaj kaŭzoj estis forigita de ambaŭ lokoj. Ŝi nur povis resti libera aŭskultantino ĉe la Belarta Akademio kaj fine de la jaro ricevis studentan indekson. La fakultaton finis ĉe profesoro Franciszek Strynkiewicz en 1962 kaj eklaboris en kelkaj lernejoj kiel instruistino pri plastikaj artoj. En 1980 pro politikaj kaŭzoj estis maldungita.

Ŝi pereis en la katastrofo de pola aviadilo Tu-154M en Smolensk la 10-an de aprilo 2010.

Skoltismo kaj sendependiga agado
--------------------------------

Kiel filino de skoltestroj de la naskiĝo estis edukata en la spirito de amo por la Patrujo kaj de la skoltaj valoroj. En loĝejo de ŝiaj gepatroj helpis al la patrino, kiu agis kadre de la Konsilantaro por Helpo al Judoj. En ŝia domo kaŝiĝis judoj. Dum la varsovia ribelo zorgis pri vunditoj kaj kudris rimenojn por pafiloj.

En 1947 estis akceptita al skolta taĉmento. Samjare partoprenis skoltan tendaron en Zakopane.
En 1959 iĝis skolta gvidantino. En 1961 ĉesis sian agadon en skolta movado pro politikaj ŝanĝoj ene de ĝi. Ekde la 13-a de decembro 1981 helpis al Solidareco. En ŝia domo funkciis printilo por samizdata agado kaj kaŝiĝis aktivuloj de subtera solidareca agado.

Ekspozicioj
-----------

Ŝi partoprenis en pli ol 120 tutpollandaj kaj internaciaj ekspozicioj de kreado, i.a. en:

* Arezzo
* Venecio
* Turino
* Bolonjo
* Bulgario (1966)
* Parizo (1967)
* Helsinko 1967)
* Stokholmo 1967)
* Perugia (1967)
* Moskvo (1970)
* Berlino (1971)
* Kubo (1971)
* Sofio (1971)
* Hispanio (1973
* Hungario (1983)
* Oksfordo (1990)
* Nebikon (Svislando) (1990)

* Kategorio Katarzyna Piskorska en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)