recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Aŭklanda Regiono** (maorie *Tāmaki Makaurau*) estas unu el la 16 novzelandaj regionoj, nomita laŭ la ĉefurbo Aŭklando, kiu estas la plej granda urba areo de Novzelando. La regiono enhavas la urban regionon de Aŭklando, pli malgrandajn urbojn kaj antaŭurbojn, kamparan areon, kaj la insulojn de la Golfo Hauraki. Enhavante 33% de la tutlandaj loĝantoj, ĝi havas la plej grandajn loĝantaron kaj ekonomion en la lando, sed la dua plej malgrandan tersurfacon.

Je la 1-a de novembro 2010, la Aŭklanda Regiono iĝis Unueca Aŭtoritato, administrita per la Aŭklanda Konsilio, anstataŭigante la ĝis tiamajn regionan konsilion kaj sep lokajn konsiliojn.

Geografio
---------

Verkolora bildo de la aŭklanda regiono, montrante Auckland kiel bruna areo maldekstren kaj la Golfo Hauraki dekstren.
Situas en la Norda Insulo, la regiono etendiĝas norde el la buŝo de la Golfo Kaipara, trans suda parto de la Duoninsulo Nordlanda, preter la Montoĉeno Waitakere kaj la Aŭklanda Istmo, kaj trans la malalta tero ĉirkau la golfo Manukau. Finas la regiono proksime al la buŝo da la rivero Waikato. Norde, ĝi estas regionlime kun la Regiono Nordlanda, kaj sude kun la Regiono Waikato. Ankaŭ enhavataj estas la insuloj de la Golfo Hauraki (tiuj insuloj nomiĝas: Browns, Granda Bariero, Kavaŭ, Malgranda Bariero, Motuihe, Motutapu, Pakatoa, Pakihi, Ponui, Rakino, Rangitoto, Rotoroa, Tarahiki, Tiritiri Matangi, Waiheke, Whanganui kaj la Insuloj Motukawao-j).

Historie, la Montaro Hunua kaj la apuda marbordo de la Marbranĉo Thames estis konsideritaj kiel parto de Aŭklando, sed translokiĝis al la najbara Regiono Waikato je la komenco de la unueca aŭtoritato en 2010.

Tersurface, krome de la Regiono Nelson, ĝi estas malpli granda ol la aliaj 15 regionoj kaj unuecaj aŭtoritatoj. La plej alta loko en la regiono estas la 722 metraj pinto de Monto Hauturu, sur Insulo Malgranda Bariero.

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑  McClure, Margaret (6 December 2007). "Auckland region - Landforms'". *Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand*.

* Kategorio Aŭklanda Regiono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 678983
* GND: 4523085-7
* LCCN: no2003120068
* VIAF: 149272110
 |
**Pasadena** estas grandurbo, antaŭurbo de Houston en Usono, en subŝtato Teksaso, en distrikto Harris. La urbego estas ankaŭ universitata urbo. 

Situo de Pasadena en Teksaso kaj en la distrikto

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 115 km²
* Loĝantaro: 149.013 (en 2010)
* Supermara alteco: 9 m
* Horzono: UTC-6h (en somero UTC-5h)
* Poŝtkodoj: 75501-75506
* Telefonkodoj: 713, 281, 832

Geografio
---------

Universitato en Pasadena
Pasadena situas sur la apudmara ebenaĵo en la suda landparto de Usono, en la sudorienta parto de Teksaso. La maro estas proksime. Apud la urbego navigebla kanalo funkcias.

Historio
--------

La plej frue indianoj vivis en tiu areo. La unuaj eŭropanoj estis hispanoj. En 1833 oni bredadis brutojn kaj ranĉo estis establita. En 1875 trajno ektrafikis, kiu foje-foje surveturis brutojn. En 1893 setlejoj formiĝis. Granda ŝtormo okazis en 1900, tial rifuĝintoj alvenis en tiun lokon. Oni komencis kulturi fragojn, alvenis ankaŭ japanoj, kiuj kultivis rizojn. En 1901 oni trovis nafton en la regiono, tial komenciĝis la industria evoluo. La "Johnson" Spaco-centro de NASA estis establita proksime de Pasadeno en 1963.

Ekonomio
--------

En Pasadena gravas la naftorafinado, petrolkemio, mara liverado, aerospaco kaj kuracado.

Trafiko
-------

Apud Pasadena aŭtoŝoseo kuras al Houston. En la urbo aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

Klimato
-------

Panoramo en Pasadena
En Pasadena la temperaturo averaĝe varias inter 16-27 °C. La varmo kulminas en julio kun 34 °C, la malvarmo kulminas en februaro. Inter novembro-marto foje frostas. Jare pluvas po 1372 mm, en ĉiuj monatoj pluvas. Plej ofte pluvas en junio, plej malofte februare. En 1915 granda ŝtormo detruis la urbon.

Vidindaĵoj
----------

* historia muzeo

Ĝemelurboj
----------

* Japanio Hadano, Japanio
* Sud-Koreio Buĉon, Sud-Koreio

Mapo pri Teksaso, kie estas trovebla Pasadena apud Houston

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Anglalingva Vikipedio
**Andornaktálya** (andornaktAja) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Eger.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 17  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.847/20.4166
* Loĝantaro: 2680
* Poŝtkodo: 3399
* Telefonprefikso: 36

Situo
-----

Andornaktálya situas sur ebenaĵo, (rande komenciĝas deklivoj de montaro Bükk), laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Putnok-Füzesabony. La lasta troviĝas 13, rando de Eger 1, Eger (centro) 8, Mezőkövesd 15 km-ojn.

Historio
--------

La vilaĝo naskiĝis en 1938 pro unuiĝo de vilaĝoj **Andornak** kaj **Kistálya**. La unua mencio pri Kistálya devenis el 1382, kies kampoj apartenis al subepiskopejo de Eger ĝis la 20-a jarcento. La loĝantoj dum la militoj trovis kaŝejojn en la apudaj kavernodomoj. En 1844 Petőfi pasis tempon en Andornak kaj verkis poemon. La vinvilaĝo apartenas al vinregiono de Eger.

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo omaĝe al Serpa Dipatrino
* klasikisma kastelo de Mocsáry (moĉAri), nun hejmo por handikapuloj
* serio da vinkeloj kaj kavernodomoj
**NÁDRAI Andor** (pro. na:drai) estis hungara pediatro naskita en Arado la 15-an de novembro 1904 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de majo 1965.

Biografio
---------

Andor Nádrai diplomitiĝis en la Universitato de Budapeŝto en 1928 kaj li estis pediatro de infanmalsanulejo *Fehérkereszt*, de 1934 li alvenis la infanklinikon de la universitato de Peĉo. En 1936 li studvojaĝis Germanio. En 1940 li iĝis privatprofesoro. Je la komenco de jaroj 40-aj li estis ĉefkuracisto en Satmaro, poste sekciestro en malsanulejo de bulvardo Róbert Károly. De 1945 li denove laboris en la malsanulejo *Fehérkereszt*, poste en Ŝtata Malsanulejo de Magdolnaváros, de 1949 en Ŝtata Malsanulejo de vojo Kútvölgyi. De julio 1949 li estis ĉefkuracisto de 2-a Infankliniko de Budapeŝto, de 1954 li estis universitata docento de la 2-a Infankliniko. Lia esplorkampo estis la kormalsanoj de beboj kaj infanoj.

Verkoj
------

* *Die Elektrokardiographie im Kindesalter* (Ergebnisse der inn. Med. u. Kinderheilkunde, 1941);
* *Csecsemőgondozónők és gyermekápolónők tankönyve* (kun József Lukács Bp. 1955).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
Koordinatoj: 10° 12′ N 77° 28′ O﻿ / ﻿10.200 °N, 77.467 °O﻿ / 10.200; 77.467 (mapo)

**Palani-Montetoj** (tamile பழனி மலை) estas montara regiono en Tamilnado, subŝtato de Barato. Palani-Montetoj estas alorienta etendaĵo de Okcidentaj Ghatoj kiuj troviĝas paralelaj al la okcidenta marbordo de Barato. Palani-Montetoj limtuŝas la altajn Anamalaj-Montetoj okcidente, kaj etendiĝas orienten en la ebenaĵojn de Tamilnado, kovrante areon de 2 068 kvadrataj kilometroj. La plej alta parto de la montaro troviĝas en la sudokcidento, kaj atingas altitudojn de 1 800-2 500 metroj; la orienta parto de la montetaro havas altitudon de 1 000-1 500 metroj.
Ili ankaŭ gastigas unu el la relikvoj de la hindua dio Murugano, kiu estas adorata kiel la primara dio en Tamilnado.

Geografio
---------

La montaro troviĝas inter Kumbum-Valo en la sudo, kiu estas drenata per Vajgaj-Rivero kaj ĝiaj supraj alfluantoj, kaj la regiono Kongunadu en la nordo. La nordaj deklivoj estas drenataj fare de Ŝanmukha-Rivero, Nanganj-Rivero, kaj Kodavanar-Rivero, kiuj estas alfluantoj de Kaveri-Rivero. La montaro situas plejparte ene de Dindigul-Distrikto, krom en la okcidenta parto, kie ĝi formas la limon inter Dindigul-Distrikto kaj Theni-Distrikto en la sudo. La montetostacio de Kodaikanal situas en la suda centra parto de la montaro.

Ekoregionoj
-----------

Pitoreska pejzaĝo de Palani-Montetoj.
La pli malaltaj altitudoj de Palani-Montetoj, inter 250 kaj 1 000 m, estas parto de la ekoregiono sudokcident-ghataj humidaj deciduaj arbaroj. Super 1 000 m, la foliarbaro transiras al la ĉiamverdaj sudokcident-ghataj montaraj pluvarbaroj. En la plej altaj partoj de la areo, super 2 000 m , la montaraj pluvarbaroj transiras al *ŝola*-herbejomozaiko, konsistanta el frostrezistemaj montaraj herbejoj kaj arbustaroj alternataj kun arbareroj de kripla ŝola-kriplarbaro.

Konservado
----------

Palani-Montetoj estas nuntempe submetitaj al la kreskanta evoluopremo. La Konsilo pri Konservado de Palani-Montetoj, ne-registara organizaĵo kun ĉefa sidejo en Kodaikanal, estis fondata en 1985. En la fruaj 1990-aj jaroj la Tamilnada Arbara Agentejo (*Tamil Nadu Forest Department*) proponis al la tamilnada subŝtata registaro ke multe de la areo estu koncedita protektitan statuson kiel naturorifuĝejon aŭ Sovaĝejo kaj Nacia Parko Palani-Montetoj.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |

* angle Wildlife Conservation Group of Palani Hills
* angle Palni Hills Conservation Council
* angle "On the danger list", *Frontline*, August 2, 2003
* angle Palani Tourism Arkivigite je 2013-12-02 per la retarkivo Wayback Machine
**Andor Wellisch** [veliŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Wellisch Andor István** estis hungara arkitekto, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *vágvecsei*, lia familia nomo ŝanĝiĝis al **Vecsey** [veĉei] en 1946, lia patro estis Alfréd Wellisch.

Andor Wellisch naskiĝis la 14-an de februaro 1887 en Budapeŝto, li mortis la 6-an de marto 1956 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Andor Wellisch devenis el juda familio. La juna Andor jam frue lernis en ateliero de sia patro kaj li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1910. Inter 1910-1912 li laboris en Berlino kun en:Bruno Möhring kaj Oszkár Kaufmann. Hejmenveninta li transprenis atelieron de sia patro. Li ofte laboris en la ateliero kun Iván Vydarény. Li batalis dum la 1-a mondmilito en rango ĉefleŭtenanto. Li edziĝis en 1920, 2 filoj naskiĝis en 1921 kaj 1927. Iam li katolikiĝis.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* domo Staffenberg (trakonstruo, 1926)
* pluraj vilaoj, ludomoj kaj lernejoj
* minista kolonio

* Domo StaffenbergDomo Staffenberg
* Vilao el 1930Vilao el 1930
* VilaoVilao

Fontoj
------

* 
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Andor Wellisch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 692009
 |
**La Princino de Klevo** (france *La Princesse de Clèves*) estas historia romano de Marie-Madeleine de La Fayette (aŭ Madame de La Fayette). Ŝi publikigis ĝin anonime en 1678 je Parizo. Kiel verkinton oni suspektis komence kaj Franciskon de la Rochefoucauld, intima amiko de la aŭtorino, kiu energie malkonfesis aŭtorecon, kaj ankaŭ Johanon de Segrais, konatan literaturiston kaj pretertempan sekretarion de la aŭtorino.

Marie-Madeleine Pioche de la Vergne, devenanta el malpli altranga nobelaro kaj per geedzeco plirangiĝinta al Grafino de La Fayette, oftumis kiel akompantano kaj fidelulo de Henrieta Ana Stuart, edzino de la pli juna frato de Reĝo Ludoviko la 14-a de Francujo, la duko Filipo de Orleano, ĉe la reĝa kortego. Ŝi estis intime amika kun la ankaŭ verkanta, jansenisme stampita duko de La Rochefoucauld kaj de Madame de Sévigné,fama kiel leteraŭtorino. Per sia frue mortinta patro ŝi jam junaĝe estis akirinta aliron al afektitaj literaturaj salonoj siatempaj.

Roluloj
-------

### Ĉefaj roluloj

* La princesse de Clèves, aŭ Madame de Clèves (esperante La Princino de Klevo), unue Mademoiselle de Chartres
* Le duc (=la duko) de Nemours, aŭ Monsieur (=sinjoro) de Nemours: amanto de la Princino de Klevo
* Le prince de Clèves (esperante La Princo de Klevo): edzo de La Princino de Klevo

### Malĉefaj roluloj

* Madame (=sinjorino) de Chartres: ŝia patrino
* Le chevalier de Guise: kiu amas La Princino de Klevo
* Sancerre: amiko de la Princo de Klevo
* Madame de Tournon: amita per Sancerre kaj per Monsieur de Estouteville
* Le vidame de Chartres: onklo de la Princino de Klevo
* Madame de Thémines
* La reine Dauphine
* Madame de Martigues
* Spiono de la Princo de Klevo

Resumo
------

Kvar partoj komponas La Princino de Klevo.

  

### 1-a parto

  

### 2-a parto

  

### 3-a parto

  

### 4-a parto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio La Princino de Klevo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *La Princesse de Clèves* plenteksta en la franclingva Wikisource
* Régis Sauder:*‘La Princesse de Clèves’ aide ces élèves de ZEP à penser.* Telerama.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 568780
* GND: 4131572-8
* VIAF: 183440710
* SUDOC: 027514161
* BNF: 119537801
 |
En matematiko kaj ludoteorio, **bulgara ermitludo** estas hazarda kartludo.

En la ludo, pako de *N* kartoj estas dividita en kelkajn amasojn. Tiam por ĉiu amaso, ludanto (la sola) kun fiksita probablo *p* forprenas unu karton aŭ alie (kun probablo *1-p*) ne tuŝas la amason; la forprenitaj kartoj estas kolektataj kune kaj formas la novan amason; amasoj de nula amplekso estas ignoritaj.

Se *p=1*, la ludo estas sciata kiel **bulgara ermitludo** aŭ **determinisma bulgara ermitludo** kaj estis prezentita per Martin Gardner; la ĝenerala okazo kun *0<p<1* estas sciata kiel **hazarda bulgara ermitludo** aŭ **stokasta bulgara ermitludo**. Ĉi tiu estas finia nereduktebla markova ĉeno.

Se *N* estas triangula nombro (tio estas, *N=1+2+ ..+k* por iu *k*), do estas sciate ke determinisma bulgara ermitludo atingas stabilan konfiguron en kiu la ampleksoj de amasoj estas *1, 2, ... k*. Ĉi tiu stato estas atingata en ne pli ol *k2-k* movoj. Se *N* ne estas triangula nombro, stabila konfiguro ne ekzistas kaj limiga ciklo estas atingata.

En 2004, Serguei Popov montris ke stokasta Bulgara ermitludo pasigas plejparton de evolua tempo en la *malglate* triangula distribuo.

Referencoj
----------

* Serguei Popov (2005). "Random Bulgarian solitaire - Hazarda bulgara ermitludo", *Random Structures and Algorithms - Hazardaj Strukturoj kaj Algoritmoj* **27(3)**, p. 310–330. doi:10.1002/rsa.20076.
* Ethan Akin kaj Morton Davis (1985). "Bulgarian solitaire - Bulgara ermitludo", *American Mathematical Monthly* **92(4)**, p. 237–250.
**La Puebla de Albortón** [laPŬEbla dealborTON] estas municipo de Hispanio, en la nordokcidento de la komarko Belĉita Kampo kies ĉefurbo estas Belchite, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

La Puebla de Albortón estas municipa teritorio en la nordokcidento de la komarko Belĉita Kampo inter tiuj de Belchite kaj Valmadrid. La loĝloko estas je 42 km de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 483 msm. Ĝi estas tute inter Belchite sudoriente kaj Valmadrid nordokcidente laŭ lokaj ŝoseoj.

Historio
--------

La konkero de la areo el islamanoj estis farita en la 12-a jarcento. Plue restis grava majoritato de moriskoj, kiuj laboris por agrikulturo kaj lasis evidentan restaĵon en la loknomo; sed komence de la 17-a jarcento okazis la forpelo de la moriskoj el Hispanio, kio rezultis en krizo por la loko. 

Dum la Hispana Enlanda Milito en Aŭgusto 1937 okazis batalo en apuda Belchite en la kadro de la Ofensivo al Zaragozo.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en La Puebla de Albortón kie oni malaltiĝis ĝis nur nunaj 125 laŭlonge de la jarcento.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj) kaj ĉefe brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802065
* LCCN: n93025060
* VIAF: 132674604
 |
**La Puebla de Valdavia** [laPŬEbla debalDAbja] estas municipo en la nordo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles*, kaj pli precize al la subkomarko Vega-Valdavia. La loknomo *La Puebla de Valdavia* povas esti komprenata etimologie kiel Nova Vilaĝo (alude al reloĝado) de Valdavia (alude al la rivero Valdavia, alfluanto de Pisuerga, siavice alfluanto de Doŭro. Ĝi estas ĉe la Jakoba Vojo kiu ligis San Vicente de la Barquera kun Carrión de los Condes.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 29,50 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 92 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 500 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 86 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio enhavas ankaŭ la submunicipon El Barrio de la Puebla.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, ka ermitejoj kaj la muzeo de etnografio.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770629
* VIAF: 316736109
 |
Loko de la komarko *Andorra-Sierra de Arcos* en la nordoriento de la provinco Teruelo en sudo de Aragono.
***Andorra-Sierra de Arcos*** estas komarko de Aragono (Hispanio) en la nordoriento de la provinco Teruelo. Ties administracia ĉefurbo estas Andorra. Ĝi havas areon de 675,10 km² kaj populacion de 9 890 loĝantoj.

La komarko enhavas naŭ municipojn, ĉiuj el ili apartenantaj al la provinco Teruel kaj al la regiono Aragono. La plej grava kaj loĝata municipo de la komarko estas Andorra (7633 loĝ.).

Municipoj
---------

Municipoj de la komarko *Andorra-Sierra de Arcos*.
La komarko enhavas la jenajn naŭ municipojn:

* Alacón
* Alloza
* Andorra
* Ariño
* Crivillén
* Ejulve
* Estercuel
* Gargallo
* Oliete

Geografio
---------

La komarko limas norde kun *Bajo Martín*, okcidente kun *Cuencas Mineras*, sude kun *Maestrazgo* kaj oriente kun *Bajo Aragón*. La komarko estas konsiderata ofte parto de la Historia Malsupra Aragono.

Parto de ĝia teritorio estas okupita de la Natura Monumento *Órganos de Montoro* (Orgenoj de Montoro). Ĝi estas inter la municipaj teritorioj de Villarluengo kaj Ejulve, komarkoj Maestrazgo kaj Andorra-Sierra de Arcos, provinco Teruel. Ĝi havas areon de 187,60 ha. La altitudo gamas inter 800 msm en la rivero Guadalope kaj 1 183 en la Roko de la Orgenoj. La natura monumento kiel tio estis deklarita la 19an de Oktobro 2010. Ĝi estas ankaŭ Loko de Komunuma Gravo kaj Protektita birda areo.

Ekonomio
--------

Orgenoj de Montoro.
La komarko estis tradicie minenhava, kun minoj de karbo (en variaĵo konata kiel lignito). Ekde komenco de la 20-a jarcento kun la disvolvigo de la minsektoro, la ekonomia aktiveco pri minado estis la ĉefa enspezofonto kune kun la termoelektra centralo de Endesa en Andorra. Gravas ankaŭ la nutrindustrio kaj aktiveco pro konstrumaterialoj.

Pri agrikulturo, la ekstremaj temperaturoj kaj la malmulta profundeco de la kultivebla grundo malhelpas la disvolvigon de tiu sektoro, limigitan al kultivoj sen irigacio. Pro tiu, tiu teritorio neniam havis fortan agrikulturon, tute duaranga kompare kun la minado.

Vidu ankaŭ
----------

* Andorra (apartigilo)
* Provinco Teruelo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Andorra-Sierra de Arcos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Komarko Andorra-Sierra de Arcos, en comarcaacomarca.com
* Komarkoj de Aragono, Andorra-Sierra de Arcos


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801218
* VIAF: 316734655
 |
**Sándor Kalecsinszky** [kaleĉinski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kalecsinszky Sándor** estis hungara kemiisto, geologo, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1902).

Sándor Kalecsinszky  naskiĝis la 27-an de februaro 1857 en Sátoraljaújhely. Li mortis la 1-an de junio 1911 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Kalecsinszky frekventis mezlernejon en tiam hungara urbo Ungvár (nuntempa Uĵhorodo en Ukrainio), poste universitaton en Budapeŝto. Li eklaboris samloke en la universitato sub gvidado de Károly Than. En 1883 li esploris en Heidelberg. Hejmenveninta li havis postenon en *Hungara Reĝa Geologia Instituto*, kie li ĝismorte laboris. Li okupiĝis precipe pri areoj pri karboj kaj argiloj, krome li okupiĝis pri salaj akvoj en Transilvanio. Li ricevis premion en 1906.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A magyar korona országainak megvizsgált agyagai és az agyagiparnál felhasználható egyéb anyagai* (1892)
* *A magyar korona országainak ásványszenei: Kőszenek, barnaszenek, lignitek, különös tekintettel chemiai összetételükre és gyakorlati fontosságukra* (1901)
* *Naptól felmelegedő sós tavak* (Salaj lagoj varmiĝantaj de Suno), (1904)

Fontoj
------

* biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero K kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* biografio hungare
La 19-an de aprilo de 1922 Egiptujo akiris la sendependecon kaj foriĝis de Britio. Fuad la 1-a - filo de ĥedivo (subreĝo) Ismail Paŝao - iĝis la reĝo.

Sed en la lando garnizonis plu britaj trupoj. Krom tio ricevis Britio en Egiptujo kaj en Sudano larĝajn intervenciajn rajtojn, kiuj limigis la eksterpolitikan sendependecon de la lando. Malgraŭ tio sukcesis la britoj trankviligi la egiptan patrujan movadon kaj la landon.

Kiam Fuad la 1-a 1936 mortis, sekvis lin lia 16-jara filo Faruk la 1-a.

Laŭ la alianca kontrakto de 26-a de aŭgusto de 1936, Britio rezignis pri kapitulaco en Egiptujo kaj retiris la trupojn ĝis al la zono de la Sueza Kanalo, sed sekuriginte la atakan rajton al al egipta transport- kaj komunikacia sistemo dum milito. Tiel estis denove okupita Egiptujo en la dua mondmilito kaj iĝis grava almarŝa areo dum la batalo kontraŭ la itala-germana trupoj en Libio.

En 1937 Egiptujo aniĝis en la Ligo de Nacioj.

En 1942 la britoj devigis la reĝon Faruk por forigi la registaron, kiu esprimis simpation al la aksa aliancano Italio kaj Germanio. Nur post 1946 forlasis la lastaj trupoj Egiptujon.

Egiptujo iĝis la 22-an de marto de 1945 kunfondanto de la Araba Ligo.

En la unua araba-israela milito en 1948, la egiptaj trupoj enmarŝis Israelon. Spite al la milita kaj financa helpo el Sauda Arabio kaj aliaj arabaj landoj, ili devis retiriĝi en 1949 kun gravaj perdoj.

En 1951 alprenis Faruk la 1-a la titolon "Reĝo de Egiptujo kaj Sudano". Pro la kreskanta koruptado kaj fimastrumado, Faruk estis forigita per puĉo gvidata de Nagib kaj Nasser la 23-an de julio 1952.

Regantoj
--------

* 1922–1936 Fuad la 1-a, reĝo de Egiptio
* 1936–1952 Faruk la 1-a, lia filo, reĝo de Egiptio, ekde 1951 reĝo de Egiptujo kaj Sudano

* Kategorio Egipta Reĝlando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Karuselo,** origine hungare *Körhinta* estas nigra-blanka filmo en Hungario.

La historio okazas en la frua periodo de la socialismo. En 1955 eĉ la pensado estis malpermesita kontraŭ ideo de la socialismo. Post jardekoj tiu filmo estas propagandilo por la kolĥozoj. Ĉe la filmoprodukto ariĝis kremo de la hungaraj filmistoj.

Rolantoj
--------

* Mari Törőcsik, Maria, filino de kamparano
* Imre Soós, kolĥozano
* Béla Barsy, ekskolĥozano, kamparano, patro de Maria
* Manyi Kiss, patrino de Maria
* Ádám Szirtes, terposedanto, teronajbaro de Béla Barsi
* Antal Farkas (aktoro), János Samu
* duarangaj rolantoj: József Juhász (aktoro), Flóra Kádár, Mária Kovács, László Kozák, János Makláry, Zoltán Makláry, László Misoga, Piri Peéry, Gellért Raksányi, Sándor Siménfalvy, Sándor Suka, Gyula Szabó (aktoro 1883) kaj aliaj

Historio
--------

La historio estis okazanta en 1955 en ia vilaĝo, kiam estis ebleco forlasi la kolĥozon. Patro de Maria forlasis la kolĥozon kaj faras planon: estu geedziĝo inter Maria kaj Ádám Szirtes, kiu estas teronajbaro. Sekve la 2 terpecoj unuiĝos ("parcelo kun parcelo edziĝas"). Maria konfesas al sia patro, ke ŝi amas la kolĥozanon (Imre Soós) kaj ŝi abomenas la teronajbaron (Ádám Szirtes). La patro terure koleriĝas...

Estas menciinda 2 rotacioj en la filmo, ambaŭ estas longe videblaj:

* Mari kaj Imre sidas sur ĉenseĝa karuselo kaj ili longe ĝuas la turnadon.
* En balo ili dancas longe spite la rivalon

La historio nature finiĝas laŭ gusto de la komunistoj.

La prezento okazis en 1956 kaj poste tiu filmo apartenas al la gravaj hungaraj filmoj.

Fontoj
------

* hungare
* hungare
**Sándor Kolossváry** [koloĵvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kolossváry Sándor** estis hungara katolika pastro, predikisto, mecenato, membro honora de Hungara Sciencula Akademio (1831).

Sándor Kolossváry  naskiĝis la 20-an de marto 1775 en Pápa. Li mortis la 6-an de decembro 1842 en Veszprém (urbo).

Biografio
---------

Sándor Kolossváry frekventis gimnaziojn en urboj Sopron kaj Veszprém, poste li lernis filozofion teologion en Pozsony. En 1798 li pastriĝis en Győr, poste li instruis en Veszprém inter 1798-1804, poste li estis pastro en Nagykapornak. Baldaŭe li posteniĝis en diversaj lokoj havanta pli altajn pastrajn rangojn. Li estis ankaŭ juĝisto, krome li partoprenis en la parlamento inter 1825–1827. Li apogis finance ekzemple la edukadon, hospitalon de Veszprém, Akademion.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Kolossváry Sándor egyházi beszédei I–II.* (Predikaĵoj de S. Kolossváry), (1843–1844)
* *Kolossváry Sándor még eddig ki nem adott egyházi beszédei* (Ĝis tiam ne eldonitaj predikaĵoj de S. Kolossváry), (1875)
* preparo de *Nagy magyar szókönyv* (=Granda hungara vortaro) kune kun aliaj

Fontoj
------

* biografio hungare
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
***Bulgara Esperantisto*** estas la trimonata organo de la Bulgara Esperanto-Asocio (BEA), fondita en 1919; formato 24,5 x 16 centimetroj en ~25-paĝaj kajeroj. Redaktoro estas s-ro Georgi Mihalkov. Adreso por korespondado: ĉe BEA - P.K. 66, 1000 Sofio, Bulgario.

Enhavo
------

En la revuo aperas raportoj kaj anoncoj pri Esperanto-aranĝoj kaj -ekskursoj en la lando kaj apudaj landoj. Estas ankaŭ menciitaj lokaj ĵurnaloj, kiuj parolis pri Esperanto.

Troviĝas resumoj de aparte legindaj artikoloj el aliaj Esperanto-gazetoj kiel *La Ondo de Esperanto*, *Libera Folio* aŭ *Heroldo de Esperanto*.

Meze de la revuo estas 4-paĝa kolora foto-raporto de grupoj, kiuj ĉu estas honoraj membroj ĉu partoprenis en Kongresoj.

Fine estas kelkliniaj recenzoj de esperantaj libroj, anoncoj en la Bulgara pri venontaj Esperanto-aranĝoj kaj la rubriko "Ni kondolencas" pri forpasintaj homoj.

la titolpaĝa aspekto en 1984, kia ĝi aspektis plurajn jarojn fine de la komunisma epoko de Bulgario

Historio
--------

En sia longa ekzistoperiodo ekde 1919 ĝis la dua mondmilito kaj post plurjara postmilita paŭzo denove ĝis nun, la gazeto havis multajn redaktistojn, interalie Asen Grigorov kaj Zahari Zahariev, kaj inter la jaroj 1931 kaj 1933 Simeon St. Ĥesapĉiev.

En 1980 aperis la 50-a jarkolekto, en 2005 sekve la 75-a.

Eksteraj ligiloj
----------------

* "Esperanto-gazetoj tra la tuta mondo: Orienta Eŭropo„ ĉe YouTube
* Jarkolektoj de Bulgara Esperantisto en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperanto-Muzeo
* Informoj pri Esperanto kaj la bulgara Esperanto-movado Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
* Bulgara Esperantisto ĉe BitArkivo

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**KIBÉDI VARGA Sándor** (germane **Alexander Varga von Kibéd;**) estis hungara filozofo kaj psikologo naskita la 18-an de marto 1902 en Szentgerice, Hungario kaj mortinta la 17-an de junio 1986 en Munkeno, Germanio. Li estis patro de poeto, literaturhistoriisto Áron Kibédi Varga.

Biografio
---------

Siajn filozofiajn studojn Kibédi Varga faris en Budapest, Berlin, Jena kaj Heidelberg. Li doktoriĝis en 1924. En 1929 li estis privatprofesoro en Szeged. Lia fakkampo estis la konteorio kaj kaj la ĝenarala valorteorio. Inter 1929 kaj 1941 li estis bibliotekisto de MTA. En Universitato Budapeŝto en 1931 li estis privatprofesoro, en 1937 ordinara profesoro. Li estis ĉefsekretario de la *Magyar-Német Társaság* (Hungara-Germana Asocio). En 1941–44 li estis ministerikonsilanto. Li forlasis Hungarujon en la lasta periodo de la milito. Ekde 1946 li prelegis filozofion en universitato de München. En 1951 li ricevis la titolon eksterordinara profesoro. Ekde 1959 li estis profesoro de filozofio en katedro de la pedagogia universitato. Inter 1955 kaj 1977 li estis komendoro de la hungara sekcio de la Ordeno de Johanitoj. En Hungarujo aperis pluraj el liaj verkoj. Dum elmigrado li publikis nur en la germana lingvo.

Verkoj ĉefaj
------------

* *Einführung in die Erkenntnislehre, Die Grundrichtungen und die Grenzen der Erkenntnis der Wahrheit* (München 1953, en korea lingvo: 1965);
* *Macht und Ohnmacht der Vernunft, Zur Einführung in die Philosophie Kants* (München 1967);
* *Erklärung der Grundbegriffe von Kant's Kritik der reinen Vernunft* (samloke 1971);
* *Geschichtliche Einführung in die Grundbegriffe der Philosophie - Der Ursprung der Europäischen Philosophie* (samloke 1977);
* *A szellem hatalma* (samloke 1980);
* *Die Philosophie der Neuzeit, Die grossen Denker Europas* (samloke 1980).

Fonto
-----

* Nyugati magyar irodalmi lexikon és bibliográfia


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 247307
* GND: 104314397
* VIAF: 37348855
* ISNI: 0000 0001 1055 5171
* SUDOC: 118822241
* BNF: 127764370
 |
**Albert Miller,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Miller Albert** estis hungara-aŭstra inĝeniero, akademia instruisto. Lia nobela nomo laŭ germana sistemo estis *Albert Miller von Hauenfels*.

Albert Miller  naskiĝis la 6-an de februaro 1818 en Tápiószele, li mortis la 5-an de novembro 1897 en Leoben.

Biografio
---------

Albert Miller frekventis gimnazion en Kremsmünster, poste li akiris diplomon en Akademio de Selmec en 1840. Post siaj studoj li laboris en aŭstriaj salominejoj. En 1847 li ekinstruis en la akademio. Pro la Hungara revolucio de 1848 li forlasis la landon kaj li instruis plu en Leoben. En 1855 li inventis 2 geodeziajn mezurilojn. En 1872 li pensiuliĝis.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Die höhere Marscheidekunst* (1868)
* *Die Gezertze der Kometen* (1875)
* *Die Daulfunctionen und ihre Integration* (1880)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 121-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* germane
* germane


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 568530
* GND: 128458011
* LCCN: no2014126749
* VIAF: 62600503
* ISNI: 0000 0000 5544 892X
* SUDOC: 200297325
* NKC: mzk2008473315
 |
**József Pál Király** [jOĵef kirAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Király József Pál** estis hungara pedagogo. Lia plej signifa filo estis Ernő Király (instruisto).

József Pál Király  naskiĝis la 20-an de januaro 1810 en Nyíregyháza, li mortis la 26-an de aprilo 1887 en Hungara reĝlando en Kismarton (nuntempa Eisenstadt en Aŭstrio).

Biografio
---------

József Pál Király lernis en sia naskiĝurbo, Eperjes, Pozsony kaj Vieno. En la lasta urbo li interrompis la teologion kaj li vojaĝis al diversaj landoj de Eŭropo. Post siaj studoj li estis familia edukisto 8 jarojn. En 1842 li ekinstruis en liceo de Selmecbánya. Post jaroj li estis liceestro, sed li estis ankaŭ privata profesoro en Akademio de Selmec. En 1845 li edziĝis, baldaŭ li havis 6 gefilojn. En 1853 li estis nomumita gimnaziestro en Sopron. Inter 1856-1858 li vojaĝis en Eŭropo, kie li kolektis monon por estonta lernejo por instruistoj. Li meritis la titolon "almozpetulo de la nacio". En 1858 la menciita lernejo ekfunkciis, en la sekva jaro li estis ties direktoro. En 1883 li pensiuliĝis, samtempe li ricevis reĝan premion.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Epigrammata nova* (1843)
* *Erinnerungen* (1866)
* *Szózat a magyarhoni szabadkőművesek nagypáholyához* (1877)
* *Visszhangok* (1886) - membiografio (restis en manuskripto)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 99-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
**Parád** (parAd) estas grandvilaĝo kaj kuracbanloko en Hungario en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Pétervására.

Parád el supro

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 37  km²
* Alto super marnivelo: 200-250 m
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9236/20.0177 (Parádfürdő)
* Loĝantaro: 2150
* Poŝtkodo: 3240 (Parádfürdő 3244)
* Telefonprefikso: 36

Situo
-----

La grandvilaĝo situas en norda flanko de iam vulkana montaro Mátra, en valo de rojo Tarna, laŭ ĉefvojo Gyöngyös-Eger. La komunumo havas 3 partojn: setlejo **Parád**, feriejo **Parádfürdő** (=banejo) kaj uzino **Parádóhuta**. Pétervására troviĝas 15, Bátonyterenye kaj Gyöngyös po 21 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1549. Francisko Rákóczi la 2-a fondis uzinon pri vitro en 1708, kiu ankaŭ nun funkcias. Oni trovis diversajn kuracakvojn en 1813 (inter alie sulfuran kaj alunan). Baze de tio ekfunkciis uzino pri aluno en 1778 kaj hospitalo en 1898, dume konstruiĝis hotelo omaĝe al reĝino Habsburgo Elizabeta en 1893 kaj novrenesanca kastelo Károlyi (kAroji) en 1882. Oni profitas mineralakvon "Parádi".

Vidindaĵoj estas katolika preĝejo omaĝe al Sankta Ottilia el 1768, stalo, ene estas muzeo pri koĉeroj, fine muzeo pri kuracakvoj.

Famuloj
-------

En Parád mortis:

* juristo Károly Vajkay
* librobindisto Nándor Gottermayer.

* Kategorio Parád en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Parád en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)
Skemo de estiĝo de kaldero.
Lago en kaldero de vulkano Pinatubo sur Filipinoj.
**Kaldero** (el la hispana *caldera*, signifanta "kaldrono") estas vulkana formacio, kreita pro trafalo de la muroj de vulkano.

La estiĝo de kaldero estas plej ofte ekstartita per malplenigo de magma kameno sub la vulkano, kio estas ofte kaŭzita per granda erupcio. La muroj de magma kameno ne kapablas porti premon de superbazaj mineraloj kaj tiuj ĉi (iam en unu fojo, alifoje iom post iom) deŝoviĝos en la internon de vulkano, kreante trafalejon proksime de ronda profilo, ofte kelke da centoj de metroj profunda. Iam kaldero estiĝas ankaŭ pro forta eksplodo, kiam la tuta supraĵo de vulkano estas forĵetita, eventuale ankaŭ per erozia agado. La unuopaj mekanismoj ankaŭ povas kombini sin.

Danĝeraj estas eksplodemaj erupcioj (ekz. erupcio de vulkano Krakatoa en la jaro 1883 aŭ Pinatubo en 1991), kiam la kaldero estas plenigita de diversaj vulkanoklastoj, kio kaŭzos plialtigon de premo de la vulkanaj gasoj, ke okazas neniiga eksplodo, ofte kun tutplaneda sekvo. Neskribita regulo parolas, ke ju pli granda estas la diametro de kaldero, des pli neniiga la erupcio estas.

El la neniigaj eksplodoj en pli antaŭa historio de Tero estas interesa eksplodo de vulkano Santorino en Egea Maro. Kelkaj teorioj klarigas per ĝi dek egiptajn batojn priskribataj en Biblio, eventuale ili konsideras ĝin kiel reskribon de pereo de Atlantido de Platono.

Eksplodo de kaldero en Yellowstone antaŭ 650.000 jaroj kovris duonon de surfaco de Nord-Ameriko per dumetra tavolo de cindro kaj elsputis proksimume 1000 km3 da materialo.

La plej granda erupcio en kvaternaro okazis antaŭ 75.000 jaroj en Indonezio. Ĝi elsputis en atmosferon proksimume 2800 km3 da materialo kaj postlasis post si lagon Toba. Fine de la jaro 1990 arkeologo Stanley Ambrose elparolis konjekton, ke la sekvanta malvarmiĝo kaŭzis grandan malkreskon de homa populacio.

Absolute la plej granda dokumentita eksplodo okazis antaŭ 27,8 milionoj da jaroj en Koloradio - volumeno proksimume 5000 km3 da elsputita materialo.

Kelkaj kalderoj (ekz. kaldero de vulkano Kilauea sur Havajo) estas neeksplodemaj kaj ili estadas plenigitaj per lafa lago.

Vidu ankaŭ
----------

* vulkana kratero

* Kaldero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kaldero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**József Rötth** [jOĵef rot], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rötth József** estis hungara juristo, profesoro, parlamentano, bienulo. Lia nobela antaŭnomo estis *réthei*.

József Rötth  naskiĝis la 6-an de decembro 1779 en Hungara reĝlando en Komárom (nuntempa Komárno en Slovakio). Li mortis la 9-an de majo 1831 en Pest (urbo).

Biografio
---------

József Rötth akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Li estis advokato en urbo Pest, krome li havis postenon en grafa familio Károlyi. En 1826 li estis elektita parlamenta deputito en Csongrád (reĝa departemento). Li instruis en la menciita universitato, eĉ li estis rektoro en la studjaro 1828. Foje li estis juĝisto, foje prokuroro.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Propositiones ex universo jure ecclesiastico et ungarico quas in reg. Scient. Universitate ungar. publice propugnandas suscepit...* (1800)
* *Sermo inaug...* (1829)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero R, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografieto
* bildo Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
**Les Usses** (prononcu : [Le**züs**]) estas franca rivero, maldekstra alfluanto de Rodano, kiu fluas en departemento Haute-Savoie.

Ĝi fontas apud la vilaĝo *Le Verney* ĉe la monteto *Le crêt de la Gouette* (komunumo de Arbusigny), sur la suda deklivo de monto Salève.

Ĝi poste fluas sud-okcidenten, tra aŭ preter la komunumojn de Le Sappey, Menthonnex-en-Bornes, Vovray-en-Bornes, Villy-le-Bouveret, Groisy, ricevante la akvon de multaj rojoj kaj torentoj.

Inter Cruseilles kaj Villy-le-Pelloux, ĝi turnas nord-okcidenten, preterpasas Allonzier-la-Caille, Copponex kaj, inter Cernex kaj Cercier, direktiĝas sud-okcidenten al Marlioz.

Inter Contamine-Sarzin kaj Sallenôves ĝi ricevas la akvon de rojo *Les Petites Usses*, kaj inter Musièges kaj Chilly alfluas al ĝi rojo *Le Fornant*.

De Frangy, ĝi fluas okcidenten, ĝis Chessenaz; poste ĝi turnas sud-okcidenten inter Vanzy, Usinens kaj Desingy, kaj alfluas Rodanon inter Bassy kaj Seyssel (Haute-Savoie).

**Les Usses** estas torenta rivero, ĝia meza trafluo tre varias. De 5,58 m³/s (en februaro) ĝi povas fali al 0,23 m³/s en aŭgusto, kaj eĉ 0,166 m³/s dum sekeco. Male, en periodo de ŝvela akvo, oni mezuris debiton de 220 m³/s.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Les Usses en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* pri *Les Usses*, fiŝkapta vidpunkto. (france) [*rompita ligilo*]
**Ivan Maksimenko**, (plennome **Ivan Kiriloviĉ Maksimenko**, ukraine *Іван Кирилович Максименко*) (naskiĝis la  23-an de februaro 1907(nun 1907-02-23) en Miĥajlivka, mortis la 31-an de majo 1976 en Kievo) estis sciencisto-agronomo, genetikulo, doktoro pri biologiaj sciencoj, profesoro, membro de la Akademio de Sciencoj de Turkmena SSR (ekde 1959), Heroo de Socialisma Laboro.

Biografio
---------

Li naskiĝis la  23-an de februaro 1907(nun 1907-02-23) en la vilaĝo Miĥajlivka (nuna Distrikto Kamjanka Ĉerkasa provinco).

Li ricevis sian elementan edukadon en Ukrainio, poste studis en Taŝkento kaj laboris en Turkmenio.

En la lastaj jaroj li vivis kaj mortis en Kijivo. Li estas entombigita en Tombejo Bajkove (areo № 33).

Esploraj agadoj
---------------

La ĉefaj areoj de esploro estis elekto de semoj en produktado de kotono. Li malkovris la modelojn de heredaj ŝanĝoj de kotonplantoj en fora hibridiĝo kaj evoluigis metodojn por akceli la elektan procezon. Li ricevis kelkajn fajngrajnajn variojn kun kompakta kutimo de la arbusto, karakterizitaj de altaj rendimentoj, frumaturaj kaj bonaj teknologiaj kvalitoj de la fibro. Unuafoje en Sovetunio li kultivis variaĵojn de kotono kun nature tinkturita fibro, kiu estis strategia krudmaterialo dum la Germana-Sovetia Milito (kamuflado el natura kotono de brunaj kaj verdaj koloroj ne rekoneblaj el aero). Li estis aŭtoro de valoraj varioj de fajn-fibra kotono.

Distingoj
---------

Honorita Laboristo de Scienco de la Turkmena SSR, Honora Agronomo de la TSSR. Heroo de Socialisma Laboro (1965; por altaj atingoj en kultivado de novaj varioj de kotono). Al li estis premiitaj tri Ordenoj de Ruĝa Standardo.

Referencoj
----------

1. ↑   Громадське об'єднання «Поступ». Arkivita el la originalo je 29 majo 2014. Alirita 26 oktobro 2012.
2. ↑  Особистості Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine ruse
3. ↑  Сайт Кам'янки

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Максименко Іван Кирилович en la ukraina Vikipedio.* 

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 760850
* GND: 119081237
* VIAF: 40180562
 |
La **Kalvinana kirko** estas religia monumento historia en Hungario, en vilaĝo Túristvándi.

Historio
--------

En Túristvándi (la tiam katolika) gotika preĝejo estis konstruita en la 1470-aj jaroj aŭ iomete poste. Ĝi estis longe ankaŭ tombejo de la lokaj bienuloj. La loĝantaro sekvis la kalvinana eklezion ekde la 1580-aj jaroj, ili akiris la kirkon kaj malkonstruis la kvadratan sakristion. En 1770 granda incendio okazis, la renoviĝo daŭrus 8 jarojn. Tiam oni faris la novan pentritan kasonan plafonon. La galerio - kiun 2 kolonoj tenas - estis farita en 1811, ties balustrado estis pentrita tre ornamriĉa. Inter 1858 kaj 1876 oni konstruis la turon. Apud la kirko iam estis sonorilostablo, sed ĝi estis forvendita en 1858. En 1970 la inundo atingis ankaŭ la kirkon.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en korto. En mezo de la fasado la turo reliefas, tie funkcias la enirejo. La absido estas oklatera kaj apogaj pilieroj apogas ĝin. Interne triumfarko disigas la navon kaj la sanktejon.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-11-16 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-11-16 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* hungare kun foto Arkivigite je 2016-11-17 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Chembong** estas malgranda vilaĝo en la distrikto de Rembau, Negeri-Sembilano, Malajzio.

Historio
--------

La bieno nomita *Chembong Estate* estas loĝita fare de plejparte baratanoj. Ili laboras kiel kaŭĉukaj kultivistoj kaj kelkaj estas normalaj laboristoj. 

Sed post kelkaj jaroj reen ili ŝanĝiĝis supre el landoflanko. Sed ekzistas nur kelkaj familioj daŭre restante. Laborante en eleisokampo. La registarplano evoluigis la Chembong Biendomon en certaj kriterioj sen ĝenado de la originaleco de naturoj. Ekzistas SRIMAHAMARIAMMAN-templo flanke proksime de la ĉefa ŝoseo altirantan la hinduan popolon kiu iras por labori ĉiun tagon. 

*Chembong Estate* estas tre populara vilaĝo ekde 1970-aj jaroj por sia futbalo. Ekzistis multaj lokaj ludantoj kiuj reprezentas ŝtaton kaj kelkajn klubojn. Ĉiun jaron la loka templo SRIMAHAMARIAMMAN havas ĉiujaran datrevenon kaj ĉiujn homojn kiuj postlasis la bienon komence de la 1990-aj jaroj partoprenos kaj festos ĝin laŭ tre paca maniero.

Geografio-Loko
--------------

Demografio
----------

Edukado
-------

* Sekolah Menengah Teknik (Pertanian) Lela Maharaja Chembong de Dato.

Esperanto kaj Chembong
----------------------

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------
**Cheick Modibo Diarra** (1952) estas malia astrofizikisto, komercisto kaj politikisto. De la 17-a de Aprilo ĝis la 11-a de Decembro 2012 Diarra gvidis provizoran registaron en Malio.

Biografio
---------

Diarra naskiĝis en Nioro du Sahel kaj estas bofilo de la iama malia prezidento Moussa Traoré. Li studis matematikon, fizikon kaj analizan mekanikon ĉe la Universitato Pierre kaj Marie Curie en Parizo. Poste, li akiris mastrogradon en kosmofluga inĝenierarto kaj doktoriĝis en mekanika inĝenierarto ĉe Universitato Howard en Washington D. C. Li estis dungita de la Jet Propulsion Laboratory de Caltech, kie li laboris por diversaj programoj de NASA. Li poste fariĝis la edukdirektoro por la *Marsa Esplorprogramo* de NASA. Diarra, ankaŭ laboris por Microsoft kaj akiris la Usonan civitanecon.

En 1999 NASA permesis al Diarra labori partatempe por ke li povu okupiĝi pri la disvolviĝo de la edukado en Afriko. Tiucele li fondis la *Pathfinder Foundation (Skolta Fondumo)*. En 2002 li prenis "sabbatical leave" por krei esploran laboratorion por sunenergio en Bamako. La antaŭaj du jaroj Diarra jam estis *goodwill ambassador* por UNESKO. En 2002 kaj 2003, li denove estis prezidanto de la African Virtual University (Afrika Virtuala Universitato) en Kenjo. De 2006 ĝis la fino de 2011, li estis la prezidanto de Microsoft por Afriko.

Vidu ankaŭ
----------

Studplano (i.a. por Afriko)

Referencoj
----------

1. ↑  Mireille Grosjean, Muzaiko, la 21-an de junio 2018.

* Kategorio Cheick Modibo Diarra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614015
* GND: 1248487265
* LCCN: n00040836
* VIAF: 17402568
* ISNI: 0000 0000 2243 381X
* SUDOC: 055743714
* BNF: 13750577s
* NKC: xx0159895
 |
**Karl Friedrich von Dacheröden** (naskiĝinta la 22-an de aprilo 1732 en Halberstadt, mortinta la 20-an de novembro 1809 en Erfurto) estis germana juristo. 

La loĝdomo de la Dacheröden-oj en Erfurto

Vivo
----

Imitante la patron li iĝis prusia administracia oficisto kaj iĝis je la aĝo de 21 jaroj landa deputito en la magdeburga parto de la Duklando Mansfeld. En la 23.6.1763 li nomumitis ĉambra prezidanto en Minden salajrite per 1600 regnaj taleroj. Li daŭre kritikitis pro la neliverado de materialoj por la adresa kalendaro de la Duklando Minden. En 1765 oni akuzis lin de malbona trakto de anglaj kambioj dum la Sepjara milito. Dachröden plendadis pri la la ekonomion malhelpanta praktiko de t.n. *akcizoj* (nedirektaj, enlandaj impostoj) kaj modernigis la justicon kio ne plaĉis al ĉiuj. Liaj jarraportoj ofte kritikitis ankaŭ.

Kiam la reĝo Frederiko la 2-a (Prusio) maldungis la ĉambrestron Dacheröden en Minden - ŝajne pro malprecizaj finkalkuladoj - farante lin direktoro de la ĉambro de la Nova Markio (nuntempe *Nowa Marchia* en Pollando), Dacheröden simple rifuzis ekdeĵori ĉe la nova laborloko. Li prefere retiriĝis al siaj bienoj proksime de Erfurto, estante en ŝuldoj. Li alvenis en Erfurto la saman tempon kiel lia amiko Karl Theodor von Dalberg. En Erfurto respondecis pri la edukado de la infanoj de Dacheröden la ĵurnalisto kaj pedagogo Rudolph Zacharias Becker kaj certa franca guvernistino. Poste Becker iris al la lernejo Philanthropinum al Dessau varbite fare de la lernejestro Johann Bernhard Basedow.

Akademiano erfurta
------------------

Dacheröden do eksetlis kun la edzino Ernestina Friderica von Hopffgarten kaj la infanoj en la centro de la urbo en la nuna Kulturforumo Dacheröden. Li ŝatis ofte kaj ade gastigi eminentulojn ĉe si, ekz. Goethe, la fratojn Humboldt, Schiller, Wieland, Herder.

Post kiam Dacheröden estis multajn jarojn simpla membro de Akademie gemeinnütziger Wissenschaften li iĝis ties direktoro en 1778. Post la transpreno de la majenca guberniestreco fare de Dalberg kaj la republikigo de la akademia gazeto, Dacheröden iĝis cenzuristo por la prezentitaj historiaj kaj jursciencaj artikoloj en 1781. Krome li mem verkis multe kaj faris prelegojn. Poste oni elektis lin prezidanto de la akademio, en 1785. Li estis la posteulo de Hieronymus Friedrich Schorch.

Li estis heredinta de la avino la kavalirbienon Langensalza-Grumbach. Tiun li vendis en la 16.3.1785 en Burgörner al Johann Gottlob von Dachröden.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Karl Friedrich von Dacheröden en la germana Vikipedio.*

Literaturo
----------

Ilse Foerst-Crato: "Karl Friedrich von Dacheröden", en: *Mitteilungen des Mindener Geschichtsvereins*, Jahrgang 49 (1977), p. 131–136.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 551472
* GND: 122375157
* VIAF: 20561982
* ISNI: 0000 0000 1584 5146
* NKC: ola2014821457
 |