Mírzá Muḥammad-Qulí ĉ 1865
***Mírzá Muḥammad-Qulíy-i-Núrí*** (ĉ. 1837-1910) estis la fidela patroflanka duonfrato de *Bahá'u'lláh*, Profeto-Fondinto de la Bahaa Kredo. Kune kun *Mírzá Músá* *Áqáy-i-Kalím*, la plena frato de *Bahá'u'lláh*, li estis la sola filo de *Mírzá Buzurg*, kiu fariĝis bahaano. La aliaj parencoj de *Bahá'u'lláh* (krom Lia bofratino *Maryam* kaj onklo, *Mírzá Zaynu'l-Ábidín*) sekvis *Mírzá Yaḥyá* *Ṣubḥ-i-Azal* (ekz. '*Izziyih Khánum*, *Sulṭán Khánum*) aŭ restis ŝijaismaj islamanoj (ekz. *Mírzá Taqí*, *Ḥájí Mírzá Riḍá-Qulí*, *Nisá' Khánum*, *Ḥusníyyih Khánum*)

*Mírzá Muḥammad-Qulí* estis la filo de *Mírzá Buzurg* kaj de lia konkubino *Turkamáníyyih* edzinigita en 1806. Lia patro estis nobelo de la persa kortego kaj rekta praido de Yazdigird III, la lasta zaratuŝtrana ŝaho de la Persa imperio, kaj lasta ŝaho de la Sasanida dinastio. Tamen, la familio perdis siajn riĉaĵojn en la jaroj post la babaniĝo de *Bahá'u'lláh* en 1844. *Mírzá Buzurg* mortis kiam *Mírzá Muḥammad-Qulí* estis ankoraŭ juna kaj pro tio *Bahá'u'lláh* prizorgis kaj edukis lin. Cetere, *Bahá'u'lláh* ankaŭ vartis *Mírzá Yaḥyá* kiam li estis juna.

Ekziloj
-------

En aŭgusto 1852, la duonfrato de *Mírzá Muḥammad-Qulí*, *Mírzá Ḥusayn-`Alí-i-Núrí*, pli bone konata kiel *Bahá'u'lláh*, estis enprizonigita en la Síyáh-Chál (perse: la "Nigra Truo") de Teherano (*Ṭihrán*). Lia bofrato, la sekretario de la rusa legacio, petis la ŝahon liberigi Lin kaj post longaj strebadoj la ŝaho dekretis, ke *Bahá'u'lláh* kaj Sia familio estu ekzilitaj en Irakon.

Kune kun *Bahá'u'lláh* kaj *Mírzá Músá*, *Mírzá Muḥammad-Qulí* estis ekzilita en Irakon je la 12-a de januaro 1853. Ili atingis Bagdadon je la 8-a de aprilo 1853, post longa marŝo tra la fridaj montoj de norda Irano dum tre malvarma vintro.

Ili poste ekzile vojaĝis al Turkio (1863) kaj Palestino (nuna Israelo, 1868), kie *Mírzá Muḥammad-Qulí* suferis enkarcerigon en la Citadelo de Akko ('Akká) kune kun sia Frato dum du jaroj kaj poste en domenprizonado. Kiam *Bahá'u'lláh* loĝis en la Domego de Bahjí, Li ofte vizitis siajn fratojn *Mírzá Muḥammad-Qulí* kaj *Mírzá Músá*. Post lia liberiĝo de Akko, *Muḥammad-Qulí* kaj sia familio translokiĝis proksimen al la Maro de Galileo.

Familio
-------

*Mírzá Muḥammad-Qulí* verŝajne havis du edzinojn. La infanoj de lia unua edzino, *Khánum Ján*, estas:

1. *`Abdu'r-Ra'úf Bahá'í*, kiu havis tri infanojn: *Laṭífih Bahá'í*, *`Alí Bahá'í*, kaj *Farídih Bahá'í*.
2. *Dhikru'lláh Bahá'í*, kiu havis kvin infanojn: *Ḥusníyyih Bahá'í*, *Ḥasan Bahá'í*, *Faríd Bahá'í*, *Majíd Bahá'í*, kaj *Labíb Bahá'í*.
3. *Ishraqíyyih Bahá'í*.
4. *Munír Bahá'í*, kiu havis kvar infanojn: *Huvíyyih Bahá'í* (kiu havis filon, *Rúhí*), *Húríyyih Bahá'í* (kiu havis filon, *Bahá'u'd-Dín*), *Muḥammad Bahá'í* (kiu edziniĝis al sia kuzino, *Ḥusníyyih Bahá'í*) kaj *Suhayl Bahá'í*.
La infanoj de la dua edzino, *Nash'ih Khánum*, estas:

1. *Vaḥíd Bahá'í*
2. *Kámil Bahá'í*
3. *Qudsíyyih Bahá'í*, kiu havis kvar infanojn: *Fawzí*, *Bihjat-Angíz*, *Shahd-Angíz* kaj *Ḥusayn*.
`Abdu'l-Bahá *`Abbás*, la nevo de *Mírzá Muḥammad-Qulí* kaj posteulo de *Bahá'u'lláh*, donis al la idoj de *Mírzá Muḥammad-Qulí* la rajton uzi la familian nomon *Bahá'í*. En Esperanto, *Bahá'í* tradukiĝas 'bahaano', sed kiel familia nomo, ĝi devas resti senŝanĝita. *Bahá* estas araba vorto kiu signifas splendoro, gloro aŭ lumo kaj la persa sufikso "í" indikas ke io apartenas al tio. "*Bahá'í*" (bahaano) estas sekvanto de *Bahá* (*Bahá'u'lláh*), kiu pli antaŭe estis nomita *Jináb-i-Bahá'* aŭ simple, *Bahá*).

En 1952, la nepoj de *Mírzá Muḥammad-Qulí* donacis sian heredaĵon en Galileo interŝanĝe por pli da lando ĉirkaŭ la Maŭzoleo de Bahá'u'lláh kiel donaco al la Kredo, kaj translokiĝis al diversaj landoj kiel bahaaj pioniroj.

Je la *18-a de oktobro* 1986, la Universala Domo de Justeco reenterigis la postrestaĵojn de *Mírzá Muḥammad-Qulí* kaj dekunu el sia familio al nova tombejo, kaj skribis ke "tiu ĉi historia evento... havas apartan signifon en la kroniko de la Afero de Bahá'u'lláh." (Messages 1963 to 1986, p. 698)

La membroj de la Familio Bahá'í plejparte ankoraŭ estas bahaanoj loĝas en Usono, Kanado, kaj arabaj landoj.

Rango kaj titoloj
-----------------

'*Abdu'l-Bahá* laŭdis *Mírzá Muḥammad-Qulí* kiel Lia "glora onklo" kaj "amema komfortanto".

En Sia Testamento, la *Kitábu-`Ahdí* (كتاب عهدي) (Libro de Mia Interligo), *Bahá'u'lláh* skribis: "Vi estas plue ordonitaj respekti la membrojn de la Sankta Familio, la Afnán kaj la parencaron." (Epistoloj de Bahá'u'lláh, p. 222-223) La *Afnán* (أَفْنَان) (kiu signifas "branĉetoj") estas parencoj de Báb. La Sankta Familio estas idoj de *Bahá'u'lláh*, konate kiel *Aghsán* (أَغْصَان) (kiu signifas "branĉoj"). La *Aghsán* plejparte fariĝis interlig-rompantoj, kaj *Shoghi Effendi* estis la lasta Aghsáno. La "parencoj" aŭ *muntasibín* (مُنْتَسِبِين) estas kelkfoje menciitaj, sed la terminon ne eksplikis *Bahá'u'lláh*.

Ĝi estas aparta kategorio, kaj verŝajne signifas la fidelaj fratoj de *Bahá'u'lláh* kaj siaj idoj. La idoj de *Mírzá Músá* ĉiuj fariĝis "interlig-rompantoj", do la familianoj *Bahá'í* estas la solaj restantoj de tiu ĉi kategorio. *`Abdu'l-Bahá* ankaŭ mencias la "parencaron" en Sia "Volo kaj Testamento".

Krom tio, ili ne havas apartan rolon aŭ rangon en la Bahaa Kredo kaj estas konsiderataj normalaj bahaanoj.

Fontoj
------

* Idoj de *Shahríyár-Ḥasan*
* H.M. Balyuzi, *Bahá'u'lláh* - The King of Glory (Oxford, 1980)
* The Bahá'í World - 1932-1934 (represita Wilmette, IL 1980)
* The Universal House of Justice, Messages 1963 to 1986
* Tablets of Bahá'u'lláh