recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Alfred Michaux
Michaux kun Zamenhof en poŝtkarto el ĉ. 1906, kun faksimila aŭtografo
Alfred Michaux en fotokarto el 1929
**Alfred MICHAUX** (miŝo), franco, advokato. Naskiĝis en la 5-a de julio 1859 en Clenleu (apud Boulogne-sur-Mer, Bulonjo ĉe Maro). Mortis 1937 en Boulogne.

Advokatestro en Bulonjo. Tre agema, prezidis societon por infanoj laŭleĝe punindaj; okupiĝas pri sportoj, ktp. Li studis kaj povis paroli la planlingvon „Neo-Latin" de E. Courtonne. Li estis varbita al Esperanto de Louis de Beaufront. La unua kongreso en Boulogne dum 1905 restos lia gloro. Li iniciatis, preparis kaj sukcesigis ĝin. En la 7-a de aŭgusto 1904 okazis en Calais kunveno de 120 Esperantistoj. Kelkaj proponis, ke tian feston oni rekomendu en la venontaj jaroj. Tiam Michaux ekkriis: „Nu, mi invitas vin la venontan jaron en Boulogne por vera, grava Esperantista Kongreso". Tiu historia frazo estas la fonto de niaj UK-j.

Dum la unua UK li gastigis L.L. Zamenhof. Lia praktika senco kuraĝigis la aŭtoron de la lingvo kaj efike helpis al la granda sukceso kaj al la decidoj alprenitaj. Michaux viciĝis inter la plej varmaj kaj agemaj propagandistoj de tiu epoko. Li faris sennombrajn paroladojn en Francujo kaj ankaŭ en Belgujo, Nederlando, Britujo: Li prezidis la Societon Internacian de Juristoj Esperantistaj. Li opiniis, ke en kelkaj medioj (ekz. kuracistoj) oni ne povas sukcesigi alian lingvon ol la latinan, kaj li proponis utiligi latinon simpligitan „Romanal". Tiu provo ne havis sukceson. Krom multaj artikoloj en francaj ĵurnaloj li verkis: Kun Paul Boulet:, Nouvelle methode pour apprendre seul l' Esperanto', 1905. ,Libera Evolucio aŭ Akademio', 1908. ,Catechisme de l' Esperanto'.

Li estis ano de Academia pro Interlingua.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Alfred Michaux en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Libroj kaj aliaj dokumentoj[*rompita ligilo*] de kaj pri Alfred Michaux en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Artikoloj de kaj pri Alfred Michaux en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)
* Nekrologo en revuo Esperanto (UEA) Majo 1937, p. 40.

Foto-poŝtkarto kun la tri aŭtoroj de la Esperantista Standardo
Letero de Zamenhof al Michaux (1905).

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 90562
* GND: 1104286440
* VIAF: 51146708205600841863
* ISNI: 0000 0004 6474 6119
* SUDOC: 193335727
* BNF: 10364906f
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
dekstra
**Alfred REDL** (n. 14-an de marto 1864, Lemberg, Galicio, Aŭstrio–Hungario – m. 25-an de majo 1913, Vieno, Aŭstrio) estis oficiro, de 1907 ĝis 1912 spionada gvidanto de la aŭstra-hungara komuna armeo, samtempe plej grava spiono de la Rusa Imperio en la Aŭstra-Hungara Imperio. Li estis samseksamulo.

Redl naskiĝis en malriĉa familio, sed vojaĝis multe kaj lernis la lingvojn. Lia kapableco kaj inteligenteco helpis lian antaŭeniron suir la oficira ranga ŝtupetaro. Lin apogis generalo Von Giesl, gvidanto de la militara sekretservo kaj je kies propono iĝis Redl en 1900 gvidanto de la kontraŭspiona agado.

Redl iĝis spiono de la rusoj en 1902 kaj dum 11 jaroj transdonis deĉifrilajn kodojn, koditajn dokumentojn, mapojn, fotojn, ordonojn, mobilizajn planojn kaj raportojn pri stato de la voja kaj fervoja reto de la monarĥio. Dumtempe li kreis falsajn raportojn pri siaj oficiraj kunlaborantoj kaj malalt-rangaj rusaj agentoj, tiel pruvante, ke li estas elstara kontraŭspiona gvidanto.

Von Gieslt en 1912 iĝis komandanto de praga 8-a korpuso, Redl akompanis lin kiel stabestro. Von Giesl-on sekvis kiel ĉefskoltisto Maximilian Ronge, kies letercenzuristoj kaptis du leterojn en marto de 1913. En ili estis granda sumo kaj nenio alia. Evidentiĝis, ke aŭ rusa aŭ franca spiona organizo sendis ilin. Ili ne retenis la leterojn, sed sekvis ilin kaj Redl anoncis sin por tiuj. Liaj kolegoj konsterniĝis, Redl konfesis ĉion kaj petis revolveron kaj iom da tempo. Li skribis mallongan leteron al sia frato kaj al Von Giesl, poste kappafis sin.

Lian vivon filmigis István Szabó en *Redl ezredes* (Kolonelo Redl, 1985).

* Kategorio Alfred Redl en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 163326
* GND: 118743716
* LCCN: n85174742
* VIAF: 84047502
* ISNI: 0000 0000 9451 1098
* SUDOC: 032532016
* BNF: 12354432p
* NKC: jn20000728549
 |
**SZILÁGYI Ferenc** (sila:dji) estis hungara historiisto, ĵurnalisto, ano korespondanta de la MTA (1833) naskita en Koloĵvaro la 14-an de aprilo 1797 kaj mortinta en Budapeŝto la 20-an de majo 1876. Li estis la filo de klasikfilologo Ferenc Szilágyi kaj la patro de historiisto Sándor Szilágyi.

Biografio
---------

Ferenc Szilágyi estis inter 1803 kaj 1815 instruisto de la reformita kolegio de Koloĵvaro. Li studis en la universitatoj de Vieno (1818 – 1820) kaj de Göttingen. Ekde 1821 li estis instruisto pri klasikfilogio en la reformita kolegio de Koloĵvaro. Ekde 1823 ĝis 1836 li redaktis la historiteman poŝlibron *Klio*. Inter 1841 kaj 1848 li estis la redaktoro de la registarpartia gazeto *Múlt és Jelen* (Estinto kaj Estanto). Ekde novembro de 1849 ĝis la fino de 1856 li redaktis la duonoficialan gazeton de la registaro (ĝis la fino 1852! kun titolo *Magyar Hírlap*, poste titolita *Budapesti Hírlap*).

Verkoj ĉefaj
------------

* *A Hóra-világ Erdélyben* (Pest, 1871);
* *Rajzok Erdély államéletéből a XVIII. században* (Bp. 1874).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Ferenc Szilágyi (historiisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 257368
* GND: 1051231868
* LCCN: no98062977
* VIAF: 49216042
* ISNI: 0000 0000 4675 3500
* BNF: 10656100z
 |
**Fulenbach** estas komunumo en la distrikto Olten en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 1 634 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Fulenbach situas en la sudoriento de la distrikto Olten ĉe la norda bordo de la rivero Aro. Al la komunumo Fulenbach apartenas krom la kerna vilaĝo Fulenbach mem la setlejoj Stadtacker, Ewigkeit kaj Färch.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,52 km², de kiuj 29,0% estas kovritaj de arbaro, 49,3% servas por agrikulturo kaj 17,0% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Fulenbach limas en nordo al Härkingen, en nordoriento al Boningen, en sudoriento kaj sudo aliflanke de Aro al Murgenthal (AG), en sudokcidento al Wolfwil, kaj en okcidento al Neuendorf.

Trafiko
-------

Tra Fulenbach pasas konekta vojo de Murgenthal al Härkingen. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio de Olten tra Wolfwil al Oensingen. La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas en distanco de proksimume 6 kilometroj nordokcidente en Oensingen kaj oriente en Rothrist, kaj al la svisa aŭtovojo A2 norde en Egerkingen.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Fulenbach datiĝas el la jaro 1260 kiel *Fulenbach*. Kie situas la hodiaŭa kvartalo Stadtacker dum mezepoko ekzistis la historia froburga urbeto Fridau, kiu en la jaro 1375 estis detruita de soldistoj de De Coucy. Fulenbach fariĝis en la jaro 1463 havaĵo de Soloturno. Ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Fulenbach apartenis al la voktejo Bechburg. Tiam ĝi dum la kvin jaroj de la Helvata Respubliko estis parto de la helveta distrikto Soloturno. Ek de 1803 Fulenbach apartenas al la distrikto Olten.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Urs Wiesli*: *Fulenbach* en *Historia Leksikono de Svislando* (2006-11-14)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fulenbach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Fulenbach

Bildoj
------

* Vilaĝeniro de Fulenbach venante de HärkingenVilaĝeniro de Fulenbach venante de Härkingen
* Vilaĝa stratoVilaĝa strato
* Malnova kampara domo en la vilaĝocentroMalnova kampara domo en la vilaĝocentro
* Kampara bienoKampara bieno
* Loĝdomo den FulenbachLoĝdomo den Fulenbach
* Kapeleto Mariahilf "Chäpeli"Kapeleto Mariahilf "Chäpeli"
* Kapeleto Mariahilf "Chäpeli"Kapeleto Mariahilf "Chäpeli"
* Aroponto de Murgenthal al FulenbachAroponto de Murgenthal al Fulenbach
* Reformita preĝejoReformita preĝejo

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Olten |
| --- |
| Boningen  •  Däniken  •  Dulliken  •  Eppenberg-Wöschnau  •  Fulenbach  •  Gretzenbach  •  Gunzgen  •  Hägendorf  •  Kappel  •  Olten  •  Rickenbach  •  Schönenwerd  •  Starrkirch-Wil  •  Walterswil  •  Wangen ĉe Olten |  |

 |
**Ferenc Szelényi** [selEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szelényi Ferenc** estis hungara agronomo, kuracisto, altlerneja instruisto, grundisto. Lia origina familia nomo estis *Frischmann* [friŝman] ĝis 1940.

Ferenc Szelényi naskiĝis la 4-an de septembro 1909 en Budapeŝto, li mortis la 18-an de majo 1991 en Debrecen.

Biografio
---------

Ferenc Szelényi maturiĝis en gimnazio de Eisenstadt, poste li akiris kirurgian diplomon en Universitato de Torino. Dum la studentaj jaroj li ricevis tuberkulozon pro sekcado de mortintoj en 1932. Post 3 jaroj li hejmenvenis kaj en Hungario la diplomo estis akceptita. Inter 1936-1940 li laboris en fakultato en Sopron kaj li interesiĝis pri produktado de rizoj, poste li laboris en agrikultura stacio en Sarkad. Li estis plibonigisto de rizoj. Dum la nazia erao (1944) li estis trudlaboristo, iom poste li kaŝiĝis, fine li ricevis svedan legitimilon. Inter 1945-1947 li estis kuracisto en Budapeŝto, poste li estis asistanto 2 jarojn en fakultato de Agronomia Universitato. Ekde 1949 en agronomia instituto en Debrecen. Li kandidatiĝis en 1952, doktoriĝis en 1988 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Inter 1953 kaj 1972 li estis katedrestro de Ekonomia Akademio (Debrecen). En 1960 li doktoriĝis en Agronomia Universitato de Gödöllő. Li pensiuliĝis en 1976, sed li partoprenis plu en la scienca esplora laboro.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az éghajlat és időjárás szerepe a rizstermesztés terén* (kunaŭtoro, 1940)
* *Laboratóriumi vizsgálati módszer a talajok levegő- és vízgazdálkodási adottságainak meghatározására* (1954)
* *A túlöntözés veszélyének kérdése a laboratóriumi vizsgálatok tükrében* (1957)
* *Mészkarbonátos ásványihumusztrágyák hatásmechanizmusának vizsgálata* (1967)
* *Versuche zur Isolierung und Züchtung von im Böden lebenden Mykobakterien: methodischer Beitrag* (kunaŭtoro, 1970)
* *Selektive Verhütung mykotischer Mischinfekte der Mykobakterien* (kunaŭtoro, 1982)
* *A talaj javításának, s egyes tulajdonságainak elméleti és gyakorlati kapcsolata* (tezoj de disertaĵo, 1988)

Memorigiloj
-----------

* strato en Debrecen

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2021-05-12 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 724812
 |
**Francisco Pradilla y ORTIZ** (Villanueva de Gállego (Zaragoza), 24-a de julio de 1848 – Madrido, 1-a de novembro de 1921) estis pentristo hispana specialigita en historiaj temoj.

Memportreto de Francisco Pradilla

Biografio
---------

Li lernis ĉe du pentristoj en Zaragozo. En 1863 li translokiĝis al Madrido, kie li studis la antivajn majstrojn. Li ricevis en 1874 stipendion por la Akademio de Hispanio en Romo ĉe Casto Plasencia, Jaime Morera kaj Alejandro Ferrant, kaj poste restis en Romo.

Lia unua grava pentraĵo estis *La forrabo de la sabeninoj* kaj en 1878 *Doña Juana la Loca*, danke al kiu li akiris honormedalon en la Nacia Ekspozicio de Belartoj (Hispanio) de 1878 kaj honormedalon en la Universala Ekspozicio de Parizo de 1878. Laŭ mendo de la Municipo de Zaragozo, realigis la pentraĵojn de *Alfonso la 1-a (Aragono)* kaj de *Alfonso la 10-a la Saĝulo*. Lia plej fama verko estas la *La rendición de Granada* (kapitulaco de Granado) (3,50 X 5,42 m) de 1882, kiu elstaras kaj pro pureco de karakteroj kaj pro vigleco de la reprezentado kaj la grando de la stilo. Tiu pentraĵo venkis kaj ricevis unuan premion en ekspozicio de Munĥeno de 1893. Aliaj verkoj de tiu aŭtoro ege interesaj estas la jenaj: *El suspiro del moro*, *La lección de Venus al amor*, kaj *Vendimia en las lagunas Pontinas*.

Krom tiuj tiom grandecaj komponaĵoj pri historiaj temoj, Pradilla faris aliajn pli malgrandajn verkojn pri ĉiutaga vivo de la popolo, kiaj tiuj de Fortuny.

Li estis Direktoro de la Reĝa Akademio de Hispanio en Romo.

Galerio de pentraĵoj
--------------------

|
|  |
| Kapitulaco de Granado (detalo), 1882. |

|
|  |
| *Doña Juana la Loca* (1877), de Francisco Pradilla. |

|
|  |
| *Bapto de la Princo Johano* (1910), de Francisco Pradilla. |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Francisco Pradilla en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Francisco Pradilla en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Francisco Pradilla y Ortiz Arkivigite je 2007-04-27 per la retarkivo Wayback Machine en la Gran Enciclopedia Aragonesa Arkivigite je 2007-04-27 per la retarkivo Wayback Machine
* Wifredo Rincón García, «Francisco Pradilla y la pintura de Historia», *Archivo español de arte*, tomo 59, n.º 235, Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC), 1986, págs. 291-303.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 350915
* GND: 118943456
* LCCN: n88016557
* VIAF: 64277956
* ISNI: 0000 0000 6639 5755
* SUDOC: 250258773
* BNF: 14966155h
* ULAN: 500022100
* RKD: 64637
* BNE: XX1722580
 |
Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro  

◄ |
9-a jarcento a.K. |
**8-a jarcento a.K.** |
7-a jarcento a.K. |
►  

◄ | 720-aj jaroj a.K. | 710-aj jaroj a.K. | **700-aj jaroj a.K.** | 690-aj jaroj a.K.  |
680-aj jaroj a.K.  |
►  

◄◄ | ◄  | -704  | -703  | -702  | **-701** |
-700 |
-699 |
-698 |
► |
►►



La jaro **701 a.K.** estis jaro de antaŭ la Julia kalendaro. En la Romia Imperio, ĝi estis konata kiel jaro 53 ekde la fondiĝo de Romo *("ab urbe condita")*. La nomigo 701 a.K. (antaŭ Kristo) por tiu jaro estis uzata ekde la frumezepoka periodo, kiam la kalendara epoko de *Anno Domini* (post Kristo) iĝis la hegemonia metodo en Eŭropo por nomigi la jarojn. Nun oni ofte pli neŭtrale nomas la jaron 701 antaŭ nia erao.

La reĝo Ĥizkija de Judujo, apogita de Egipto, ribelis kontraŭ la reĝo Sanĥerib de Asirio. Sanĥerib rabadis multajn urbojn kaj vilaĝojn de la Reĝlando de Judujo, kiel Tel Laĉiŝ, sed la Asiria sieĝo de Jerusalemo malsukcesis kiam 185 000 soldatoj mortis dum unu nokto.

Dum regado de reĝo Ĥizkija Jerusalemo estis (tiam jam multe pli granda) en la jaro 701 a. K. sieĝita fare de asiria soldataro. Sed Jerusalemo supervivis la sieĝadon (diference de nordizraela Samario, kiu estis en 722 a. K. konkerita), krom alia danke al Silua tunelo, kiu alkondukis akvon el fonto Giĥon troviĝanta ekster la urbo, en rezervujon Siloe interne de la remparoj.

Notoj
-----

1. ↑  2 Reĝoj 19:35
2. ↑  Miloš Bič. *Stopami dávných věků. Mezi Nilem a Tigridem*. 1. vyd. Praha: Vyšehrad, 1979. p. 100n.

Vidu ankaŭ
----------

* 8-a jarcento antaŭ nia erao
**Abha**, arabe **أبها** estas universitata urbego kaj ĉefurbo de Regiono Asiro en Sauda Arabio.

Universitato de Abha
Mapo pri Sauda Arabio, kie la ruĝa punkto estas Abha
Panoramo en Abha

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Supermara alteco: 2270 m
* Loĝantaro: 392,500
* Horzono: UTC+3 (ankaŭ somere)
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Koordinatoj: 18° 13′ 01″ N 42° 30′ 19″ O﻿ / ﻿18.21694 °N, 42.50528 °O﻿ / 18.21694; 42.50528 (mapo)

Geografio
---------

Abha situas en sudokcidenta parto de la lando sur altebenaĵo. Ĥamis Muŝajt troviĝas 27, Ruĝa Maro 80, Rijado 839 km .

Historio
--------

Vojo en Abha
Abha estis provinca aŭ familia ĉefurbo jam dum la Otomana regno. En 1920 la plena provinco aliĝis al la sendependa Sauda Arabio helpe de islama puritana grupo. La nuna universitato estis establita en 1999, sed kunfandanta el iamaj 2 universitatoj.

Trafiko
-------

Apud Abha regiona flughaveno funkcias ekde 1977 kun enlandaj kaj eksterlandaj flugoj. En la urbego granda busstacidomo funkcias. 4 ĉefvojoj kuras el Abha, unu el la vojoj kuras al Ĝido (aŭ marbordo) ekde 1979. En la urbego funikularo funkcias.

Klimato
-------

Panoramo en Abha
Stacio pri funikularo en Abha
La milda klimato de Abha (pro la alteco) igas ĝin populara turistloko por saudaraboj. En la jaro pluvas 218 mm, en ĉiuj monatoj iomete pluvetas. En Abha malofte mezuras temperaturojn pli altajn, ol 35 °C dum de la jaro. En 1983 la temperaturo escepte estis −2 °C.

Vidindaĵoj
----------

* malnova fortikaĵo
* muzeo
* palaco konstruita en 1927, nun estas muzeo pri lokaj artmetioj
* granda moskeo
* funikularo
* amuzparko
* nacia parko proksime
* festivalo de Abha

Fontoj
------

* WikiTrans
*
**József Árendás** [jOĵef ArendAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Árendás József** estas hungara pentristo, afiŝisto, altlerneja instruisto, membro de Hungara Arta Akademio (2009).

József Árendás  naskiĝis la 1-an de julio 1946 en Imeľ (Ĉeĥoslovakio).

Biografio
---------

József Árendás apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. En 1947 la familio Árendás estis translokigita al Hungario al Soltvadkert. La juna József frekventis mezlernejon en Tata (Hungario), poste li akiris grafikistan diplomon en Industriarta Altlernejo en 1972. Lia plej grava instruisto estis Pál Gerzson kaj György Konecsni. Jam pli frue en 1967 li debutis en ekspozicio. Post la diplomo li faris afiŝojn por filmoj ĝis 1989, ekde 1981 por teatroj. Inter 1987 kaj 1992 li instruis en la Industriarta Altlernejo. Li ricevis premiojn inter 1985-2011.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Budapeŝto (1979, 1992, 2005, 2006, 2010)
* Zalaegerszeg (1984, 1991, 2007)
* Tata (1985, 2000)
* Pécs (1988, 2004)
* Békéscsaba (2004)
* Baja (2012)

El grupaj ekspozicioj
---------------------

* Lahti (1974–1992)
* Budapeŝto (1975–1988, 1991, 1996, 1998, 2001-2011)
* Londono (1989)
* Hamburgo (1995)
* Székesfehérvár (2009, 2011)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2018-03-01 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto Arkivigite je 2018-03-01 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 604750
* VIAF: 121384672
* ISNI: 0000 0000 7919 6296
 |
**Francisco León** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo estas **Rivera el Viejo Carmen**. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07033.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6454 loĝantojn. El tiuj estis 3229 viroj kaj 3225 virinoj. La komunumo havas surfacon de 114 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 660 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2711 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1740 scipovis legi kaj skribi kaj 968 personoj estis analfabetoj. Do 64% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 36% estis analfabetoj.

5236 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 3367 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 64.30% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Francisco León Arkivigite je 2011-06-17 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Nikso** (*Plutono II*) estas natura satelito de la nanoplanedo Plutono. Ĝi estis malkovrita, kun la alia luno Hidro, dum junio 2005, per la kosmoteleskopo Hubble. La malkovrintan teamon konsistigis Hal A. Weaver, S. Alan Stern, Max J. Mutchler, Andrew J. Steffl, Marc W. Buie, William J. Merline, John R. Spencer, Eliot F. Young kaj Leslie A. Young.

Ĝia oficiala nomo devenas el tiu de Nikso, diino de la nokto kaj malhelo laŭ la helena mitologio, kaj ankaŭ patrino de Ĥarono. La nomo estis anoncita per la cirkularo 8723 de la Internacia Astronomia Unio, per kiu la luno ankaŭ estis oficiale numerita *Plutono II*. La inicialoj de Nikso kaj Hidro memorigas pri tiuj de la usona kosmoesplorilo New Horizons, kiu vizitos la sistemon de Plutono dum 2015.

Historio
--------

Nikso estis malkovrita en fotoj faritaj la 15-an kaj la 18-an de majo 2005; ilin malkovris, sendepende unu de la alia, Max J. Mutchler (la 15-an de junio 2005) kaj Andrew J. Steffl (la 15-an de aŭgusto 2005). La malkovro estis anoncita la 31-an de oktobro 2005, kaj la du lunoj ricevis la provizorajn nomojn *S/2005 P 1* (Hidro) kaj *S/2005 P 2* (Nikso).

Orbitaj ecoj
------------

La orbito de Nikso estas cirkla, kaj samebena al tiu de Ĥarono. Ĝia revolua periodo, 24,9 tagoj, estas preskaŭ kvarono de tiu de Ĥarono; la du kvantoj tamen malsamas je 2.7%, tiel ke ne eblas postuli aktivan resonancon.

Fizikaj ecoj
------------

Kvankam la diametro de la luno ne rekte mezureblas, ĝi supozeble valoras inter 46 kaj 137 kilometrojn, depende de la surfaca reflektiveco - ĉu simila al tiu de Ĥarono (35%), ĉu al tiu de la plej malhelaj kujperzonaj objektoj. Nikso ŝajnas esti malpli hela ol Hidro, kio supozigas, ke ĝi estas malpli granda.

En la malkovriga foto, Nikso estis 6300-oble malpli hela ol Plutono.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Astronomio |

* Kategorio Nikso (luno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Naturaj satelitoj de Plutono
**Francisco GUERRERO** [franzIsko gerEro] (Sevilo, 4-a de oktobro de 1528 – 8-a de novembro de 1599) estas kun Tomás Luis de Victoria kaj Cristóbal de Morales unu de la grandaj figuroj de la hispana religia muziko de la Renesanco kaj unu de la plej gravaj komponistoj hispanoj ĉiuepoke.

Biografio
---------

Li estis membro de la ĥoro de la katedralo de Sevilo kaj ricevis postenojn ankaŭ en Ĥaeno kaj Malago. Li veturis tra Hispanio kaj Portugalio, je la servo de la imperiestro Maksimiliano la 2-a kaj poste en Italion (1581-1582). Poste li veturis al Sankta Lando en 1589. Li estis kaptivigita fare de piratoj dum la revena veturo kaj devis pagi elaĉeton, kio estis komuna tiuepoke. Tiun epizodon li rakontis en la libro *El viage de Hierusalem* (La vojaĝo al Jerusalemo) publikita en 1590 kiu iĝis populara. Tamen li bankrotis pro elaĉeto.

Verkaro
-------

Li verkis multajn instrumentajn verkojn. Same li verkis pli da nereligiajn verkojn ol Victoria aŭ Morales. Multaj el ties verkoj populariĝis eĉ en katedraloj de Hispanameriko. kelkaj el liaj komponaĵoj kolektiĝis en la Cancionero de Medinaceli.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Francisco Guerrero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La teksto Viage de Hierusalem en la revuo elektronika Lemir


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 357621
* GND: 123626498
* LCCN: n80138259
* VIAF: 46901530
* ISNI: 0000 0000 7357 6861
* SUDOC: 035370009
* BNF: 13184827m
* MBA: 9d0671e3-2254-480b-a543-c37de339842f
* NKC: pna2007424642
* ICCU: CFIV026633
* BNE: XX955481
 |
Monda heredaĵo de UNESKO

La **Internacia Parko La Amistad** (hispane *Parque Internacional La Amistad*, signife Amikeco), antaŭe konata kiel **Nacia Parko La Amistad**, estas paca parko en Latin-Ameriko kun areo de 5.678,45 kvadrataj kilometroj, kontrolita de la landoj Kostariko (la protektitaj areoj nome *La Amistad Karibia* kaj *La Amistad Pacifika*) kaj Panamo. Ĉi tio, laŭ la rekomendo de Unesko, kiu inkludis ĝin en la liston de monda heredaĵo de Unesko.

La plej granda parto de la parkregiono estas en Kostariko kaj ĝi inkluzivas la montaron Talamanca. Ĝi estas preskaŭ neatingebla kaj parto de ĝi ankoraŭ ne estis esplorita. Ĉi tiu estas la plej granda naturrezervejo de centra ameriko kaj havas grandegan tropikan pluvarbaron kaj diversajn bestojn kaj plantojn, inkluzive de kvin specioj de felisedoj: montopumo, oceloto, margajo, jaguarundio kaj jaguaro; simioj, folivoroj, pekarioj (*Pecari*), tapiroj, 54 specioj de reptilioj, 76 specioj de amfibioj, 600 birdospecioj inkluzive de kecalo (*Pharomachrus*), kaj proksimume 7500 plantospecioj. 

Mapo de la naciaj parkoj de Panamo
Nationalpark bei Santa FeLa enirejo al la parko proksime al Santa Fe
La areo estas loĝata de tri indiĝenaj triboj.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de homaraj heredaĵoj en Panamo
* Ekoregiono Talamankaj montaraj arbaroj

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Internacia Parko la Amistad** en Vikimedia Komunejo
**Mandsaur,** aŭ *Mandsour,* laŭ (hindie **मंदसौर**) estas urbego kaj municipo en centra Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo, en kantono de Uĝĝen, en la samnoma distrikto Mandsaur, kie ĝi estas ties sidejo.

Digo ĉe Mandsaur

Demografio
----------

Mandsaur havis populacion de 141 667 en 2011 kun legopovo de 71%, kiu estas pli alta, ol la landa mezumo.

Geografio
---------

Mandsaur situas proksime al Raĝastano en malalta montaro 430 metrojn super la marnivelo laŭ rivero. Nagda troviĝas 77, Ratlam 82, kantona sidejo Uĝĝen 123, Ĉitorgar 101, Udaipur 150 (voje 180), Indaur 170, Guna 236, subŝtata ĉefurbo Bopalo 257 (voje 320), tutlanda ĉefurbo Delhio 551, Mumbajo 613, Kolkato 1368 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La aktuala urbo estis konata kiel Daŝapura en antikvaj tempoj. La hodiaŭa loknomo originis el 2 vilaĝoj, kiuj unuiĝis. Pluraj indiĝenaj dinastioj regis en tiu areo, baldaŭ islamaj regantoj, pli poste la mogoloj, inter 1818-1947 la britoj.

Ekonomio
--------

Mandsaur estas centro de manlaboroj, komerco kaj servoj, tamen menciindas la grifeloindustrio. La ĉirkaŭaĵo estas agrikultura zono, kie oni okupiĝas pri kotonoj, tritikoj, oleaj grenoj kaj opioj.

Lingvoj
-------

En Mandsaur la oficiala lingvo estas la hindia, krome uzas miksan lingvon.

Religioj
--------

En Mandsaur plejparto de la populacio estas hinduoj (76%), krome islamanoj (22%), ĝajnistoj (2%).

Eduko
-----

En Mandsaur la plej altnivela instruo okazas en instituto pri teknologio.

Trafiko
-------

Mandsaur havas trairan fervojan linion kaj 4 vojoj kuras al la urbego. El tio unu trairas ponton, same la fervojo.

Klimato
-------

Mandsaur havas humidan subtropikan klimaton laŭ Klimata klasifiko de Köppen (Cfa). Jare pluvas po 880 mm. Preskaŭ ĉiam dum la musono pluvas. La temperaturo averaĝe varias inter 19-32 °C.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj, precipe hinduaj temploj
* fortikaĵo konstruita inter 1405–1435

Fontoj
------

* WikiTrans
La **Internacia Premio José Martí** celas "progresigi kaj agnoski agadon de elstara merito laŭ la idealoj kaj spirito" de kuba sendependeca gvidanto, pensulo, kaj poeto José Martí". 

José Martí
Unesko donas la premion proksimume ĉiun kvaran jaron. La unua premio estis en 1995, cent jarojn post la morto de Martí. Krom la honoro, la premio ankaŭ donas monon (nuntempe USD $Ŝablono:Nombro) donitan de la registaro de Kubo.

Gajnantoj estas elektitaj laŭ la unuanima decido de sep juĝantoj – kvin "eminentaj personoj" nomumitaj de la Ĝenerala Direktoro de Unesko, alia eminenta persono elektita de la kuba registaro, kaj reprezentanto de la Ĝenerala Direktoro – el listo de kandidatoj kunmetitaj de membroŝtatoj de Unesko kaj de permesitaj ne-registaraj organizaĵoj. Individuoj, grupoj de homoj, kaj institutoj estas ĉiuj elekteblaj kiel kandidatoj.

Ricevintoj
----------

| Jaro | Ricevinto | Lando |
| --- | --- | --- |
| 2016 | Alfonso Herrera Franyutti |  Meksiko |
| 2013 | Frei Betto |  Brazilo |
| 2009 | Atilio Borón |  Argentino |
| 2005 | Hugo Chávez |  Venezuelo |
| 2003 | Pablo Gonzalez Casanova |  Meksiko |
| 1999 | Oswaldo Guayasamín |  Ekvadoro |
| Milagros Palma Guzmán |  Nikaragvo |
| Georges Anglade |  Haitio |
| 1995 | Celsa Albert Batista |  Dominika Respubliko |

Ligiloj
-------

* Oficiala retejo
La **Internacia Societo de Esperantistaj Juristoj** (ISEJ) estis fondita dum la Universala Kongreso (UK) en Ĝenevo en 1906. Ĝi havis jenajn celojn: krei internaciajn aferajn rilatojn inter juristoj per Esperanto, labori per Esperanto por la evoluo de la internacia kaj kompara juro, verki juran terminaron en Esperanto. 

Ĝis la unua mondmilito la societo kalkulis 160 membrojn. Gvidis ĝin prokuroro Degon, ĝenerala sekretario; prezidis ĝis minimume 1934 advokato Alfred Michaux el Boulogne-sur-Mer; ĝia organo estis "La Revuo". Dum la 17-a UK en Ĝenevo en 1925 estas elektita estraro en kiu oficis krom advokato Michaux advokato Józef Litauer el Varsovio kaj advokato Siegfried Liebeck el Berlino. Ĝenerala sekretario estis advokato Chapron el Le Mans, kiu ankaŭ gvidis la fakan kunvenon dum la UK en Romo en 1935. La societo havis siajn kunvenojn dum la UK. Aperis kelkaj jarlibroj de la societo kaj en 1932 germana-Esperanta jurista vortaro verkita de Siegfried Liebeck.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |

Vidu ankaŭ
----------

* Juristoj esperantistaj

Referencoj
----------

1. ↑  Enciklopedio de Esperanto - J
Koordinatoj: 49° 51′ 25″ N 17° 09′ 14″ O﻿ / ﻿49.85694 °N, 17.15389 °O﻿ / 49.85694; 17.15389 (mapo)

**Břevenec** (antaŭe *Hřbinec*, germane *Triibenz*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Šumvald. Ĝi troviĝas proksimume 3 km nordoriente de Šumvald. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 102 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 312 loĝantoj.

**Břevenec** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 6,15 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1338, kiam ĉi tie monaĥejo de dominikaninoj de Olomouc akiras pojaran pagon al preĝeja altaro. La vilaĝo apartenis ĝis la 15-a jarcento al varo de senjoroj el Šumvald, pli poste proprumis ĝin familioj de senjoroj el Zvole, senjoroj el Lichtenburk, senjoroj el Miličín. Post la tridekjara milito okazas alveno de koloniigistoj el germanaj landoj. La ĉeĥa unicipo Břevenec denove fariĝas post la 2-a mondmilito.

Memorindaĵoj
------------

* Kapelo de sankta Antonio de Padovo

Pluaj fotoj
-----------

* Břevenec, domoBřevenec, domo
* BřevenecBřevenec
* Břevenec, rojoBřevenec, rojo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Šumvald (2) |
| --- |
| Břevenec ~ Šumvald |

 |
**Okcidenta Valourbo,** angle **West Valley City** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Utaho, en Kantono Salt Lake. Ĝi estas antaŭurbo de Sallagurbo.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 40° 41′ N 111° 59′ U﻿ / ﻿40.683 °N, 111.983 °U﻿ / 40.683; -111.983 (mapo)
* Areo: 92 km²
* Loĝantaro: 129.480 (en 2010)
* Supermara alteco: 1312 m
* Horzono: UTC-7h (en somero UTC-6h)
* Poŝtkodoj:
* Telefonkodo: 385, 801

Geografio
---------

Preĝejo en Okcidenta Valourbo
Okcidenta Valourbo situas sur montaro en meza parto de Usono, en nordokcidenta parto de Utaho kaj en meza parto de la kantono. Sallagurbo troviĝas 11 km.

Historio
--------

La plej fruaj konataj loĝantoj de Okcidenta Valourbo estis indianaj triboj. En 1847 eŭropanoj alvenis kaj invadis tiun areon. Post 2 jaroj ankaŭ Lasttagaj sanktuloj alvenis. Irigaciaj sistemoj kaj agrikulturo estis evoluigitaj en la areo ekde 1881, dume 4 proksimaj vilaĝoj formiĝis. Ili unuiĝis en 1980 por iĝi grandurbo. En 2002 tie okazis la Vintraj Olimpikoj pri glacihokeo. Ekde 2011 oni konstruis urbocentron, kiu ĝis tiam mankis en la urbego.

Trafiko
-------

Loĝantoj de Okcidenta Valourbo uzas internacian flughavenon de Sallagurbo. En la urbego stacidomo funkcias. Estas bona voja kontakto kun Sallagurbo.

Sportejo en Okcidenta Valourbo

Klimato
-------

En Okcidenta Valourbo la averaĝa temperaturo estas en januaro estas -2 °C, la averaĝa temperaturo estas en julio estas 26 °C. Jare oni mezuras precipitaĵojn po 411 mm.

Ĝemelurboj
----------

* Tajvano Nantou, Tajvano
* Meksiko Tapachula, Meksiko

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo kreiĝis helpe de Guglo el la angla kaj nederlanda Vikipedioj
Pontida: tabulo rememoranta la ĵuron
La **Lega Lombarda** aŭ esperante Lombarda Ligo estis alianco formata la 7a de aprilo de 1167 en la abatejo de Pontida, formata de Milano, Lodi, Ferrara, Piacenza kaj Parma. Decembre 1167 kuniĝis kun la Lega Veronese kaj kun aliaj komunumoj, kio enmetis en la Ligo ĝis 26 (kaj poste 30) urbojn de norda Italio, inter kiuj Crema, Cremona, Mantova, Piacenza, Bergamo, Brescia, Milano, Bologna, Padova, Modena, Reggio nell'Emilia, Treviso, Venezia, Vercelli, Vicenza, Verona, Lodi kaj Parma.

La Ligon oni formis por kontraŭstari la reĝon Frederiko la 1-a de Hohenstaufen nomata "Il Barbarossa", imperiestro de la Sankta Romia Imperio, je ties klopodo etendi sian imperian influon en la regiono pada. Frederiko reklamis la kontrolon de la itala duoninsulo en la kunsido de Roncaglia (1158), kaj invadis ĝin en 1158 kaj en 1166. La Lega ĝuis la helpon de la papo Aleksandro la 3-a, ankaŭ deziranta kontraŭstari la imperian povon en Italio. La urbo de Alessandria, fondita en Piemonto de la Lega Lombarda, prenis sian nomon de la Papo kaj naskiĝis kiel kontraŭimperia fortikaĵo ĉe la markizlando de Monferrato, aliancano de Barbarossa.

En la Batalo de Legnano de 29a majo de 1176, Frederiko la 1-a estis venkita de la komunuma armeo, gvidata de la *condottiero* Alberto da Giussano. Post aliaj malvenkoj, la imperiestro akceptis militrompon dum ses jaroj de 1177 al 1183, ĝis la Traktato de Costanza, kie la padaj komunumoj akceptis fidelon al Imperio sed kun tuta loka jurpovo en siaj teritorioj.

La *Lega Lombarda* estis renovigata en 1198 kaj en 1208. En 1226, la Lega renovigis sian iaman prestiĝon tiam kontraŭ Frederiko la 2-a de Hohenstaufen kiu klopodos pliigi sian povon en Italio per la konkero de Vicenza kaj la Batalo de Cortenuova sull'Oglio, kiu kreis famon de lerta strategisto de la imperiestro, kiu malakceptis ĉiujn pacoferojn de la milananoj. Milano kaj aliaj kvin urboj rezistis kaj oktobre de 1238 devis rompi la sieĝon ĉe Brescia. Denove helpata de la Papo, la Lega Lombarda sukcesis kontraŭstari la klopodoj de Frederiko, kaj solviĝis en 1250 post la morto de la imperistro.

Bibliografio
------------

* Luigi Tosti, *Storia della Lega lombarda*, Tip. dell'Abbazia di Montecassino, Ivi 1848.

Vidu ankaŭ
----------

* Pontida
* Ĵuro de Pontida
* Batalo de Legnano
* Frederiko la 1-a (Sankta Romia Imperio)
* Sankta Romia Imperio
* Frederiko la 2-a (Sankta Romia Imperio)

* Kategorio Lombarda Ligo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Peraleda de San Román** (Pirarbejo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

Loĝantoj
--------

La loĝantoj nomiĝas *peraleos*. La censita populacio en 2008 estis de 309 loĝantoj.

Situo
-----

Peraleda de San Román estas situa en la centra parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Campo Arañuelo, je altitudo de 470 m; je 153 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 193 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 62 km².

Historio
--------

Estas prahomaj restaĵoj de la epoko de ĥalkolitiko (Navaluenga). Troviĝis steleoj de la epoko de Romia Imperio kaj restos de minado de kupro kaj plumbo, krom ŝtonminejoj de kalko porla monumentoj de *Augustobriga* (Talavera la Vieja). En la 11-a jarcento dum la epoko de Al-Andalus estis loĝantaro de mozaraboj, kiuj setligis la kulton al Sankta Romano de la nomo.

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo de Sankta Johano Baptisto.
* Preĝejo de Sankta Romano, pli malnova kaj apenaŭ konservata.
* Preĝejo de La Poveda, ankaŭ apenaŭ konservata.
* Natura ĉirkaŭaĵo.
**Hornillos de Cerrato** [orNIljos dezeRAto] estas municipo en la sudoriento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *El Cerrato*. La loknomo *Hornillos de Cerrato* estas etimologie komprenebla kiel Fornetoj de Cerrato, alude al la komarkonomo.

Geografio
---------

Ruinoj de la kastelo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 35,36 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 143 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 240 loĝantojn el la 1900-aj jaroj. Ĝi distas 29 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. En 1507 la reĝino Johanino de Kastilio, nomita «la frenezulino» (1479-1555), tria filino de la Katolikaj Gereĝoj, paradis kun la kadavro de sia edzo Filipo tra la teroj de la loĝlokoj, kaj tranoktis en la kastelo, survoje al Tordesillas.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la ruinoj de la kastelo, la preĝejo de Sankta Mikaelo, la ermitejo, gipsaj elfosejoj ktp. Ventogeneratoroj estas helpo al la loka ekonomio kaj malhelpo al la naturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772601
* VIAF: 316734306
 |
**Mesentea** (hungare: **Kismindszent** [kiŝmindsent], germane: **Allerheiligen**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Alba Iulia. Administre ĝi apartenas al Galda de Jos.

Loĝantaro
---------

En 1910 Kismindszent havis 257 loĝantojn (rumanoj); en 1992 216 (rumanoj).

Historio
--------

Ĝia unua mencio skribe estas en 1303. Ĝis 1919 Kismindszent apartenis al Hungario, al Alsó-Fehér.

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1-18. 1993-2004, Budapest.

Komunumoj pri *Ĉiuj Sanktuloj* en Hungara reĝlando
--------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bogádmindszent | Csehimindszent | Csíkmindszent | Csonkamindszent | Érmindszent |
| Jászómindszent | Kassamindszent | Kismindszent | Ladomérmindszent | Mátramindszent |
| Mindszent | Mindszentgodisa | Mindszentkálla | Pinkamindszent | Szepesmindszent |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Popolnombrado 2002
* Mapo de distrikto
* Administracia mapo de distrikto Arkivigite je 2006-08-22 per la retarkivo Wayback Machine
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Okcidenta kronokolombo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Goura* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***G. cristata*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Goura cristata****(Pallas, 1764) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Vundebla** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Okcidenta kronokolombo  |

 |
| v • d • r |

La **Okcidenta kronokolombo**, *Goura cristata* estas birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas turtojn kaj kolombojn. Temas pri granda kolombo kiuj loĝas en la malaltaj pluvarbaroj de Nov-Gvineo, de grando kiel de meleagro aŭ ĉirkaŭ 75 cm longa, blugriza aŭ **malhelblua** kun tre eleganta **blua punta kresto** surkape kaj malhelbluaj (preskaŭ nigraj) maskoplumoj ĉirkaŭ siaj okuloj kiuj montras ankaŭ ruĝan okulringon. Ambaŭ seksoj estas preskaŭ similaj, sed maskloj estas pli grandaj ol inoj.

Kun sia proksimaj kaj tre similaj parencoj, nome la Viktoria kronokolombo kaj la Suda kronokolombo, ĝi estas unu el la plej grandaj kaj plej belaj membroj de la familio de Kolombedoj. La Okcidenta kronokolombo troviĝas kaj estas endemismo de malaltaj pluvarbaroj de la Papua provinco de Indonezio ĉe Nov-Gvineo; la aliaj specioj de kronokolomboj loĝas diferencajn regionojn de la insulo. La dieto konsistas ĉefe el fruktoj kaj semoj.

Ĉasata kiel manĝaĵo aŭ pro siaj plumoj, ĝi restas kiel komuna birdo nur en malproksimegaj areoj. Pro la pliiĝanta mediperdo, limigita teritorio kaj troa ĉasado en kelkaj areoj, la Okcidenta kronokolombo estas konsiderata kiel Vundebla en la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Ĝi estas listita en la Apendico 2 de CITES.

Bildaro
-------

*

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Goura cristata*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 10 Majo 2006. vundebla

Eksteraj ligiloj
----------------

* Okcidenta kronokolombo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Okcidenta kronokolombo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Okcidenta kronokolombo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* ARKive - bildoj kaj filmoj de la Okcidenta kronokolombo *(Goura cristata)* Arkivigite je 2006-05-06 per la retarkivo Wayback Machine
* BirdLife Specidatumbazo Arkivigite je 2009-01-03 per la retarkivo Wayback Machine
* IUCN Ruĝa Listo Arkivigite je 2004-09-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Ruĝa Datumlibro Arkivigite je 2006-10-13 per la retarkivo Wayback Machine
grimphalpaĵo (spalio) por la verdiĝo de la fasado
**Grimphelpaĵo** estas konstruaĵo el metalo, ligno aŭ plasto, kiu ebligas al grimpplanto kreski laŭ sia specio alten kaj ankaŭ flanken. Grimphelpaĵo estas konstruaj elementoj en ĝardeno aŭ ĉe dommuroj (fasadverdiĝado).

Materialo
---------

Grimphelpaĵo povas esti el metalaj, lignaj aŭ plastaj profiloj, dratoj aŭ ŝnuroj aŭ el kombinaĵo de la diversaj materialoj. Gravas, ke la materialoj taŭgas por grimpado de la grimpkantoj. Ili estu daŭrigebla kaj donu al la planto certan suptenon grimpi.
Metaloj kun alta varmkonduko kaj/aŭ planttoksikaj oksidancoj ne taŭgas por esti grimphelpaĵo.

Konstruaĵo
----------

grimpknstruaĵo en etĝardeno
grimpkonstruaĵo por grimantaj kaj disetendgrimpantaj plantoj (vinberujo kaj rozoj)
Oni devas observi la postulojn de la grimpantaj plantoj rilate ilia grimptekniko. La diametro de la bastonoj aŭ latoj estu malpli grandaj ol la aktiva longeco de la ĉiro de la planto.

* Grimpplantoj bezonas pli aŭ malpli maldikaj ŝnuroj aŭ bastonoj (vinberujo, Klematido ktp.). Por la plej multaj grimpplantoj taŭgas profildiametron de maksimume ĉ. 2 cm. Latoj havu profilamplekson de < 7 cm.
* grimpplantoj (ekzemple visterio, celastro, fazeolo) volviĝas plej bone ĉe rondaj bastonoj ĝis dikeco de ĉ. 5 cm.
* disetendgrimpantoj ( ekzemple rozo, rubuso) bezonas kver-kaj horizontalaj bastonoj/ ŝnuroj, ĉar ili per la ŝosoj aletendiĝas kaj ofte fiksiĝas aldone per pikiloj (kontrauhokoj)

Historio
--------

Klasikaj grimpkrado havas ortangula strukturo kaj estas el ligno. Ornamitaj grimpkradoj aperis ekde la fino de la 19a jarcento ĉe multaj agrikulturaj konstruaĵoj kaj loĝkonstruaĵoj. Ili similas anl la hodiaŭaj spalirkonstruaĵoj en la alpa regiono.

Vidu ankaŭ
----------

* pergolo
* spaliro
* disetendgrimpanto

Literaturo
----------

* Manfred Köhler: *Fassaden- und Dachbegrünung*. Ulmer, 1993, ISBN 3-8001-5064-6
* FLL: *Richtlinie zur Planung, Ausführung und Pflege von Fassadenbegrünungen mit Kletterpflanzen*. Bonn, 2000 Bezug + Info Arkivigite je 2007-09-28 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Grimphelpaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pri la komunumo
---------------

**Hornussen** estas komunumo en la distrikto Laufenburg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 885 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Preĝejo de Hornussen
La vilaĝo Hornussen situas ĉe la bordo de la rivero Sissle kaj estas ĉirkaŭita de montetoj de la Tavola Ĵuraso.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,27 km², de kiuj 2,90 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,82 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 650 m s.m. sur la kulmino de la monto *Frickberg*, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 360 m s.m. borde de la rivero Sissle ĉe la norda komunumlimo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Hornussen limas en nordo al Kaisten, en nordoriento al Laufenburg kaj Elfingen, en oriento al Bözen, en sudoriento al Zeihen, en sudo al Ueken, kaj en okcidento al Frick.

Trafiko
-------

Hornussen estas konektita al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio de Frich al Brugg.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 3 de Bazelo tra la Bötzber-Pasejo al Zuriko. Rekte norde de la vilaĝo pasas la svisa aŭtovojo A3, kies plej proksima alveturejo troviĝas okcidento de la vilaĝocentro en Frick.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Hornussen datiĝas el la jaro 1281 kiel *Hornescon*.

En mezepoko Hornussen estis senjora bieno de la Monaĥejo Säkingen. La landaj regantoj estis la Grafoj de Habsburgo-Laufenburg kaj poste la ĉeflinio de la Habsburgoj. Post la Milito de Waldshut en la jaro 1468 la Habsburgoj pandigis la tutan Frick-Valon al Burgonjo, sed post la burgonja malvenko dum la Burgonjaj Militoj kontraŭ la Svisa Ĵurkomunumo, la regiono en 1477 revenis sub la kontrolon de la Habsburgoj. En la jaro 1680la Habsburgoj pandigis siajn rajtojn pri Hornussen, Niederzeihen, Stein, Hellikon kaj Zuzgen al la Monaĥejo Säkingen. Nur okdek jarojn poste en la jaro 1740 la Habsburgoj povis reaĉeti la pandon kontrauu la prezo de 15000 guldenoj.

En la jaro 1797 la francoj okupis la regionon. Ek de tiam la Frick-Valo formis francan protektoraĵon, kiu en la jaro 1802 estis integrita kiel Kantono Frick-Valo al la Helveta Respubliko kaj en la jaro 1803 fariĝis parto de Kantono Argovio, kaj Hornussen estiĝis komunumo de la argovia distrikto Laufenburg.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Hornussen Arkivigite je 2001-07-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Hornussen en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Hornussen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Laufenburg |
| --- |
| Eiken • Frick • Gansingen • Gipf-Oberfrick • Herznach • Hornussen • Kaisten • **Laufenburg** (Sulz) - Mettauertal • Münchwilen • Oberhof • Oeschgen • Schwaderloch • Sisseln • Ueken • Wittnau • Wölflinswil • Zeihen |  |

 |
Koordinatoj: 48° 08′ 20″ N 3° 42′ 23″ O﻿ / ﻿48.13889 °N, 3.70639 °O﻿ / 48.13889; 3.70639 (mapo)

**Bœurs-en-Othe** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 293 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Bœurs-en-Othe etendiĝas sur 22.3 km², kaj havis 293 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 13 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Françoise Givaudin, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Bœurs-en-Othe apartenas al la kantono de Cerisiers, kies ĉefurbo estas Cerisiers. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Cerisiers
La nova **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Hódmezővásárhely.

Historio
--------

La dua kalvinana preĝejo de Hódmezővásárhely konstruiĝis post permeso de Jozefo la 2-a en la 1790-aj jaroj. La unua meso okazis en 1796.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola. En mezo de la fasado estas la turo, sube la ornama ĉefenirejo estas. Flanke de la navo troviĝas la alia enirejo. La pinto de la turo estas bulboforma, pli malsupre observejo (rondbalkono) troviĝas por la fajrobrigado. Sur la ekstera muro oni metis memortabulon pri iama kantoro. Interne laŭ la kutimoj oni konstruis 2 galeriojn. En la preĝejo oni gardas arĝentan ciborion faritan en 1761.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare Arkivigite je 2013-06-03 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kalvinana nova kirko (Hódmezővásárhely) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)