recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Petroglifo-la gravuraĵo plenigita.
La **petroglifoj de Valcamonica** (Camonica-valo) troviĝas en la Provinco Breŝo, Italio, kaj formas la plej grandan kolekton de prahistoriaj petroglifoj en la mondo. La kolekto estis rekonita de Unesco en 1979 kaj estis la unua rekonita Monda Heredaĵo de Italio. Unesko formale rekonis pli ol 140.000 figurojn kaj simbolojn, sed novaj malkovroj pliigis la nombron de katalogitaj petroglifoj al 200.000 kaj 300 000. La petroglifoj estas sur ĉiuj surfacoj de la valo, sed koncentriĝas en areoj de Darfo Boario Terme, Capo di Ponte, Nadro, Cimbergo kaj Paspardo.

### Karakterizaĵoj

Multaj el la petroglifoj estis faritaj dum ok mil jaroj antaŭ la ferepoko (1-a jarmilo antaŭ nia erao), do plej aĝaj petroglifoj tie estas de la 9-a jarmilo antaŭ nia erao, ankoraŭ en la mezolitiko, dum petroglifoj de la lasta periodo estas agoj de la popolo de *Camunni* citita de latinaj fontoj. La petroglifa tradicio ne finas abrupte. Gravuraĵoj estas identigitaj (kvankam en tre malgranda kvanto, ne komparebla kun la grandaj prahistoria aktiveco) de la romia periodo, mezepoko kaj estas eble eĉ de samtempuloj, ĝis la 19-a jarcento. La plej multaj el la petroglifoj estis faritaj uzante la "martellina"-teknikon kaj malpli multe estiĝis per grafitio.

La *Kamunia rozo*, elektita simbolo por Lombardio

* Kategorio Petroglifoj de Valcamonica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Poŝtmarko
**"Rusa militŝipo, f...!"** (ukraine *Російський військовий корабель, іди …!*; ruse *Русский военный корабль, иди …!*) estas poŝtmarko eldonita de la Ukraina Poŝtservo, Ukrpoŝta. Eldonita la 12an de aprilo 2022, ĝi festas okazaĵon dum la rusa invado de Ukrainio. Fine de februaro 2022, la batalŝipo Moskva kaj la patrolŝipo Vasili Bikov alproksimiĝis al la Serpentinsulo de Ukrainio en la Nigra Maro. Ukrainaj soldatoj sur la insulo rifuzis kapitulaci, respondante anstataŭe: "Rusa militŝipo, forfikiĝu."

La poŝtmarko prezentas desegnaĵon de ukraina soldato prezentanta la mezan fingron al batalŝipo. La speciala koverto akompananta la poŝtmarkon montras la skizon de Serpentinsulo. Tie, kaj sur la kongrua koverto, estas la komenco de la diraĵo, kiu fariĝis tre populara. La poŝtmarko haveblas en enlanda kaj eksterlanda versioj. La soldato, de kiu la mesaĝo kun la kruda respondo laŭdire venis, estas Roman Hrybov. Li kaj la estro de la Ukraina Poŝtservo, Ihor Smyljanskyj, subskribis la unuajn specialajn kovertojn kun la poŝtmarkoj ĉe la Kieva Ĉefa Poŝtoficejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Nigramara floto de Rusio

Fontoj
------

* Kategorio Rusa militŝipo, forfikiĝu (poŝtmarko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  Stinkefinger für die Russen: Ukrainische Post bringt neue Briefmarke heraus. En: rnd.de. 12an de aprilo 2022, laste vidita 14an de aprilo 2022.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766653
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Rüschlikon (stacidomo). |



**Rüschlikon** estas komunumo en la distrikto Horgen, Kantono Zuriko, Svislando. Je la 31-a de decembro 2007 ĝi havis 5056 loĝantojn.

Geografio
---------

Rüschlikon situas ĉe la bordo de la Lago de Zuriko inter Kilchberg ZH kaj Thalwil. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo mem la setlejoj Tracht, Röhrli kaj Nidelbad. La teritorio de la komunumo etendiĝas sura areo de 2,94 km², de kiuj 21,9% estas kovritaj de arbaro, 17,8% servas por agrikulturo, 45,5% por setlado; 14,05 estas trafiksurfaco kaj 0,9% akvejoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Rüschlikon limas en nordo al Kilchberg, en oriento aliflanke de la Lago de Zuriko al Küsnacht, en sudo al Thalwil, en sudokcidento al Langnau ĉe Albis, kaj en nordokcidento al Adliswil.

Trafiko
-------

Tra Rüschlikon pasas la trajnlinioj de Zuriko al Gotardo kaj de Zuriko al Koiro. La komunumo estas bone konektita per trajnoj kaj busoj al la reto de la Zurika Trafik-Unio, kaj estas ankaŭ aliro al la aŭtoŝoseo a3 de Zuriko al Koiro. Tra la teritorio de la komunumo pasas la svisa aŭtovojo A3, al kiu alveturo eblas 2 kilometron sude de la komunumo en Thalwil.

Historio
--------

Unuan pruvon pri setlado sur la teritorio de la komunumo estas tombmontetoj sur la moreno de Zimmerberg. El tiu epoko ankaŭ datas la nomo Rüschlikon, kies deveno estas alemana. Unua dokumenta mencio kiel *Ruochslinchon* kaj *Ruoslinchoven* datiĝas de la mezo de la 12-a jarcento. Dum mezepoko la bieno Rüschlikon apartenis al la Granda Monaĥejo en Zuriko. Ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Rüschlikon apartenis al la subvoktejo Thalwil-Kilchberg.

Referencoj
----------

1. ↑  Fonto: Statistikaj informoj pri la komunumo Rüschlikon

Vidu ankaŭ
----------

* Rüschlikon (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rüschlikon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Rüschlikon
* Rüschlikon en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Horgen |
| --- |
| Adliswil • Hirzel • Horgen • Hütten • Kilchberg • Langnau ĉe Albis • Oberrieden • Richterswil • Rüschlikon • Schönenberg • Thalwil • Wädenswil |  |

 |
rekonstruita slava rifuĝburgo Raddusch (Luzacio)
**Rifuĝburgo**  (aŭ **kamparana burgo**) estas burgsimila defendkonstruaĵo, plej ofte ĉirkaŭita de remparoj, kiu ne estis daŭre loĝata, sed servis al la loka loĝantaro kiel rifuĝejo en kazo de danĝero.

Historio
--------

supozebla fuĝurgo: burgo „Krimmelburg" en Elm kiel parto de la defendkonstruaĵo Reitling
En Eŭropo estis multaj remparinstalaĵoj (plej ofte kun diametro de pli ol 100 m) el la prahistoria tempo, kiuj servis supozeble kiel rifuĝburgo. De la romiaj verkistoj, interalie de Caesar oni konas *oppidum*, la rifuĝburgoj de la gaŭloj. Similajn konstruaĵojn de ringrempuroj konstruis ankaŭ la diversaj ĝermanaj kaj slavaj popoloj. La slavaj popoloj konstruis rifuĝburgojn eĉ ĝis la mezepoko. Tiaj instalaĵoj havas la nomon remparburgo. La konstruelementoj estas tero, sed ankaŭ ligno kaj ŝtonoj.

Grandparte ili ne havis turojn, parte ili havis tursimilajn konstruaĵojn (rigardu artikolon burgo Bennigs). Ankaŭ dum mezepoko la lokaj kamparanoj konstruis similajn burgojn. Ili protektis la lokanojn kontraŭ marodantaj militbandoj. La tiel nomataj kamparanaj burgoj malsimilas al la burgoj de la nobelol. Ofte ili nur estas terremparoj kun lignaj palisadoj sur altaĵo, kiu taŭgas por defendi sin.

Ankaŭ la mezepokaj defendkirkoj kaj kirkburgoj servis kiel rifuĝburgoj. Ili estas vilaĝaj kirkoj, sed en tempo de minaco la vilaĝanoj fuĝis tien. La muro de la kirka korto, kiu servis kiel tombejo, ricevis formon de defendmuro kaj la preĝeja turo havis defendfunkcion.

Rifuĝburgoj en Germanio
-----------------------

* Allersburg apud Loiperstätt, inter Dorfen kaj Velden (Vils)
* Amelungsburg (Weserbergland)
* Amöneburg (Heslando)
* Babilonie (Wiehengebirge)
* Barenburg apud Eldagsen
* Borlinghausen
* Büraburg (Heslando)
* Bumannsburg in Bergkamen
* Döben
* Dünsberg (Heslando)
* Eresburg
* Eringaburg
* Eirings- aŭ Iringsburg sude de Bad Kissingen
* Grotenburg (Teutoburger Wald)
* Heidenlöcher (Palatinato) apud Deidesheim
* Heidenschanze apud Sievern
* Herlingsburg apud Schieder-Schwalenberg
* Hohensyburg en Dortmund-Syburg
* Hünenburg (apud Hedemünden)
* Hünenburg apud Bielefeld
* Isenburg
* Jansburg apud Coesfeld en Münsterland
* malfruromia altaĵfortikaĵo Katzenberg apud Mayen
* Kukesburg
* Mettermich (Rhön)
* Plößnitz
* Reitlingsbefestigungen
* Ringgenburg (Schmalegg)
* Ringramparo Venne en la arbaro Kottenforst apud Bonn
* Robisch, Dohna
* Sachsenberg
* Skidroburg en Schieder-Schwalenberg
* Tönsberg (Teutoburger Wald)
* Tüddern
* remparmonto de Groß Fredenwalde en Uckermark
* Wartberg (Heilbronn)
* Wittekindsburg apud Porta Westfalica

Rifuĝburgoj en Aŭstrio
----------------------

* fuĝburgo apud Duel
* Burgo Kreuzen apud Bad Kreuzen (Supra Aŭstrio)
**Bigoteco**, aŭ bigotismo, el kiu bigoto aŭ bigotulo (piaĉulo bonlingvisme), koncernas (en Italio) religiecajn praktikojn pli eksteraspekte praktikitajn ol interne sentitajn. Se en religiaj praktikoj iu kondutas strange aŭ neoportune aŭ afektdevote, tiu jam eniris bigotismon. Tiu psika kondiĉo, tial, rekte kontraŭas al devoteco kaj karakteriziĝas per io nereligia aŭ banaliganta religion. Foje ĝi estas asimilita al io troeca, tial bigoteco identiĝus kun tro da religiemo. Tamen religiemo similas al sano: samekiel rilate sanon neniu fartas tro bone, tiel ankaŭ rilate devotecon neniu povas ekscesi pro tro da religiemo, ĉiu male povas devii el vera religieco per strangaĵoj kaj superstiĉoj aŭ sensencaĵoj aŭ maloportunaĵoj: tial ne konfuzenda bigotismo kun tro da religiemo aŭ devoteco.

Se al bigoteco aldoniĝas ŝajnigo kaj trompa aŭ vanta afektado por akiri estimon de virtulo, tiam bigoteco konkretiĝas al hipokriteco. 

Foje per bigotismo oni kvalifikas personon nur pro lia fideleco al siaj kredo aŭ laŭnorma praktikado. Ĉi-kaze la vorto estas erare uzata kaj, foje, eĉ ŝateca. 
Bona literatura figuro de ulino trafita de bigotismo emerĝas en "La Gefianĉoj" (ĉapitro 37) de Alessandro Manzoni en Donna Prassede (Damo Prassede), kiu religipretekste kaj senrajte kaj senprudente invadas la alies vivon per malprudentaj kaj hazardaj juĝoj kaj konsiloj nur ŝajne moralaj, nome moralismecaj.

En pentraĵoj kaj literuraĵoj figuro de bigotulo priskribiĝas la frato de la perdita filo (vidu la verkon de Rembranto "Reveno de Perdita Filo"). Sed, eĉ pli efike tiu ulo enkarnas egoiston.

Foje estas indikata kiel emblemo de bigotismo Simono la Magiisto (Apost 8, V 9-25). Sed tiu ulo konkretigas pli la figuron de hipokritulo kaj profitanto de religio ol de afekciito je bigotismo.

Proverbo
--------

Ekzistas proverbo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof kiu rilatas al bigoteco:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *En buŝo Biblio, en koro malpio.* **"** |

 |

Literaturo
----------

"La Gefianĉoj" (*I Promessi Sposi*) elitaligita de Battista Cadei, FEI, 2006

Vidi ankaŭ
----------

* Devotismo
* Pieco

Referencoj
----------

1. ↑  Lernu Arkivigite je 2011-12-25 per la retarkivo Wayback Machine
**József Koller** [jOĵef], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Koller József** estis hungara pastro, monaĥo, altlerneja instruisto. Lia familia nomvarianto estis *Kohler*.

József Koller naskiĝis la  14-an de decembro 1703(nun 1703-12-14) en Magyaróvár (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa urboparto de Mosonmagyaróvár en Hungario), li mortis la 3-an de septembro 1766 en Gutenbrunn (Aŭstra Imperio, nun en Aŭstrio).

ĉefverko de József Koller

Biografio
---------

József Koller lernis en kolegio en Sopron, poste li aliĝis al la jezuitoj en Vieno en 1719. Post jaroj li finis pedagogian altlernejon en Leoben kaj inter 1723-1725 li studis filozofion en Graz, pli poste li instruis jaron en Jezuita Universitato de Nagyszombat. Li studis teologion Vieno, kie li pastriĝis en 1733. En la sekva jaro li denove instruis en la Jezuita Universitato, poste inter 1736–1738 li instruis en Vieno, dum en 1737 li monaĥiĝis. Inter 1739–1741 li denove instruis en la Jezuita Universitato, en 1743 li estis seminariestro en Nagyszombat, pli poste li instruis en Budao (urbo). Inter 1746–1750 li estis hungarlingva konfesanto de Baziliko Sankta Petro. Hejmenveninta li estis seminariestro ekzemple en Győr kaj Pozono. Menciindas, ke li mortis dum diservo en Gutenbrunn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Imago heroum, qui de cognatis prosopiis Pálfi de Erdőd et Erdődi de Monyorókerék...* (1729)
* *Cerographia Hungariae, seu notitia de insignibus, et sigillis regni Mariano-Apostolici, Compendiô data, ...* (1734)
* *Fasti Austriae* (1736)
* *Laudatio funebris Guidoboldi Starrhemberg* (1737)
* *Panegyricus S. Jo. Franc. Regis in ejus Apotheosi* (1738)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare legebla pli malsupre
* legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon

Referencoj
----------



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 841831
 |


* Portalo pri Biografio
**Eckart von PERNEGG** (naskiĝinta en la 14-a jarcento, mortinta la 18-an de decembro 1399) estis inter 1393 kaj 1399 episkopo de Chiemsee.

Vivo
----

Originante el la dinastio de la senjoroj de Pernegg (branĉo aŭ de la Gudakar-idoj el Steyr respektive de la Otakar-idoj el Chiemgau, li estis kapitulano de la katedralo de Salcburgo kaj almenaŭ post 1368 katedrala kustodo. 

Dum la Granda okcidenta skismo li favoris papon Urbano la 6-a en Romo, kontraŭe al la salcburga arkiepiskopo Pilgrim von Puchheim kiu apogis la kontraŭpapon Klemento la 7-a en Avinjono. Post kiam arkiepiskopo Pilgrim estis kaptito dum la Milito de la urboj (1387-1389) laŭ ordono de duko Frederiko (Bavario) (nome en la monaĥejo de Raitenhaslach), Eckart aniĝis al la opozicia sekcio de la kapitulanoj fuĝintaj al Burghausen. Post la liberiĝo de la ĉefepiskopo, Eckart submetis sin al Pilgrim por ne plu suferi anatemon. 

Pilgrim nomumis Eckart, post la morto de Georg von Neuberg, nova episkopo de la diocezo de Chiemsee. En 1398 papo Bonifaco la 9-a sendis al li kiel vikarion Engelmar Chrel. Malantaŭ la morto de Eckart jaron poste, Chrel iĝis ties posteulo.

Literaturo
----------

* Manfred Heim: "Eckart von Pernegg († 1389)". Ĉe: Erwin Gatz: *Die Bischöfe des Heiligen Römischen Reiches 1198 bis 1448*. ISBN 3-428-10303-3, p. 132–133

Notoj
-----

1. ↑  Laŭ Gatz; kp. la bibliografion.

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 841835
 |
**Rigi** estas montmasivo en la Alpoj en centra Svislando. Ĝia plej alta pinto havas altecon de 1797,5 m s.m. kaj situas sur la limo de la kantonoj Ŝvico kaj Lucerno.

monto Rigi tridimensie

Nomo
----

La nomo **Rigi** kiu en la germana lingvo estas uzata nekutime por montoj kun feminina artikolo (*die Rigi*) devenas de la vorto *Rigine*, kiu estis vorto por la geologiaj kuŝoj, kiuj bone videblas ĉe la norda flanko de la mono. Por la turisma reklamo de la 19-a jarcento oni disvastigis la legendon, ke Rigi estas mallongigo de la latina esprimo *Regina montium* (*Reĝino de la montoj*).

Geografio
---------

Rigi situas inter la Kvarkantona Lago en sudo kaj okcidento, la Lago de Zugo en nordoriento kaj la Lago de Lauerz en la sudorienta flanko. La montmasivo estas tre impresa, ĉar ĝi leviĝas de ĉiuj flankoj de 400 metroj s.m. al preskaŭ 1800 m s.m. kaj tiel formas impresan pinton, kiu ofertas mirindan rondvidon al la tuta Svisa Mezlando ĝis la Nigra Arbaro en nordo, la Ĵurasa montaro en nordokcidento, la Antaŭalpoj en oriento kaj la Alpa Ĉeno en sudo.

Geologio
--------

Geologie Rigi fakte kun escepto de la kalkŝtona teraso de *Hochflue* ne apartenas al la Alpoj sed al la subalpina molaso. Ĝi do efektive estas parto de la Antaŭalpoj respektive de la Svisa Mezlando. La ŝtonmaterialo kunpremita el diversaj materialoj estas nomata konglomeraĵo.

Turismo
-------

Rigi estas ŝatata ekskurscelo por turistoj el la tuta mondo. Sur la montmasivo troviĝas diversaj hoteloj kaj kuraclokoj. Ekzistas multaj eblecoj por migradi en somero kaj skiadi kaj neĝtabulado en vintro.

Trafiko
-------

Trajno de la Vitznau-Rigi-Fervojo ĉe *Rigi Kaltbad*
De ambaŭ flanko al Rigi kondukas dentoradofervojoj, krome ekzistas aertelfero. La monto do estas bonege atingebla de ĉiuj flankoj krom nordo.

La Vitznau-Rigi-Fervojo, konstruita de Niklaus Riggenbach laŭ sia franca patento n-ro 59625 de 1863 kaj inaŭgurita en 1871, kiu kondukas de la suda flanko de Vitznau en Kantono Lucerno al la kulmino estas la unua dentoradofervojo de Eŭropa.

De la orienta flanko la Arth-Rigi-Fervojo malfermita en la jaro 1875 kondukas supren de Arth en Kantono Ŝvico.

Ankaŭ ekzistas de la okcidenta flanko aertelfero de Weggis ĝis Rigi Kaltbad.

* Kategorio Rigi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la Rigifervojoj
* Retejo de la Hotelo Rigi Kulm
* Retejo de Hotelo Felchlin, tre historia, tre malnova hotelo, hodiaŭ nur por grupoj
**Coraline Ada EHMKE** estas programar-disvolvisto aganta lige kun malfermitaj fontoj loĝanta en Ĉikago, Ilinojso. Ŝi komencis sian karieron kiel reteja disvolvisto en 1994 kaj laboris en diversaj industrioj, inkluzive inĝenierarton, konsiladon, edukadon, reklamadon, sansistemon, kaj infrastrukturon de programar-disvolvado.

Ehmke kaj komunumoj
-------------------

Ŝi estas konata pro sia verkado en Ruby kaj en 2016 gajnis la premion Ruby Hero ĉe RailsConf, kongreso pri disvolvado per Ruby on Rails. Ŝi estas konata ankaŭ pro siaj laboro kaj aktiveco por socia justeco, kreo de Interligo de Kontribuantoj, kaj antaŭenigo de la ĝenerala alpreno de kondutkodoj por malfermitfontaj projektoj kaj komunumoj.

Oni fojfoje parolas pri ŝi kiel pri proponanto de malfermita programaro, tamen ŝi kritikas programaran liberecon kaj alvokas al akcepto de permesiloj, direktitaj kontraŭ agoj tute senrilataj al programaro. Ŝi fondis retpaĝaron kun difino de "etika permesilo", por "etika malfermitkoda programaro", sciante, ke la difino kontraŭas al la ideoj pri libera kaj malfermitkoda programaro. Tia permesilo devas malpermesi uzon al ĉiuj personoj el almenaŭ unu el la tri listigitaj grupoj; unu el tiuj grupoj estas tiuj, kiuj rekte aŭ nerekte igas iun per forto, aprobo aŭ kuraĝigo malobservi la Universalan Deklaracion pri homaj rajtoj; alia grupo temas pri malobservo de laborleĝaro laŭ iu organizo; kaj la tria temas pri investo al io, kio laŭ certa organizaĵo de UN malhelpis al respondo al tutmonda varmiĝo.

Kelkaj personoj ligitaj al Open Source Initiative, kvankam esprimas partan kunsenton kun ŝi, opinias, ke tiaj permesiloj ne nur estas malliberaj, sed tre malprobable povus atingi sian celon, ekzemple ĉar malbono kaj malutilo, pri kiuj ŝi parolas rekte aŭ en permesiloj, ne estas precize kaj universale difinebla, kaj rajtojn malobservas ofte registaroj mem, kiuj difinas la leĝan signifon de malbono; krom tio, por puni malobservantojn de homaj rajtoj ne bone taŭgus kopirajta juĝejo.
Kontraŭ la argumentoj pri malkonformo de ŝiaj permesiloj al la difinoj, ŝi postulas ŝanĝi la difinojn; por tio ŝi provis elektiĝi en la direktoraron de Open Source Initiative.

Referencoj
----------

1. ↑  Bruce Perens Sorry, Ms. Ehmke, The "Hippocratic License" Can’t Work. Alirita 4 сент 2020.
2. ↑  Bruce Perens Invasion of The Ethical Licenses. Alirita 4 сент 2020.
3. ↑  Bruce Perens What Comes After Open Source, p. 43:27-46:25. filmdosiero ĉe Youtube / Google.
4. ↑  Andrew C. Oliver Should open source be ethical?. *InfoWorld*. IDG Communications, Inc.. Alirita 6 сент 2020.
emblemo
La **Rusia Olimpika Komitato** (ruse *Олимпийский комитет России*, latinliterigo *Olimpijskij Komitet Rossii*, OKR) estas neprofitdona organizaĵo, kiu funkcias kiel la Nacia Olimpika Komitato (NOK) de Rusio. Kiel NOK, la Rusia Olimpika Komitato celas subteni rusiajn atletojn, sporton en Rusio kaj organizi tiujn Olimpikajn Ludojn, kiuj okazas en Rusio. La komitato origine fondiĝis en 1911 kadre de la Rusia Imperio, sed jam tri jarojn poste erupciis la unua Mondmilito, sed jaroj poste okazis la oktobra revolucio kaj la komitato jam estis malfondita.

juna dungitino varbas por la vintra Olimpiko 2014 en la somera Olimpiko 2012
Nur en 1952 en Moskvo fondiĝis Sovetunia Olimpika Komitato (Национальный Олимпийский комитет Союза Советских Социалистических Республик – НОК СССР), kiam la ŝtataj regantoj komprenis ke per sportaj sukcesoj eblas subkomprenigi superecon en la malvarma Milito - komenciĝis erao de forta subteno de sportado en la ŝtato, en la servo de registara propagando, sed ĉiukaze la sukcesoj grandis, kaj iasenca kulmino estis la somera Olimpiko 1980 en Moskvo.

Post disiĝo de Sovetunio fine de 1991, en 1992 refondiĝis Rusia Olimpika Komitato. Ĝi interalie okazigis la vintran Olimpikon 2014 en Soĉio kaj krome plusendis grandajn delegaciojn al ĉiuj olimpikoj, ĝis en decembro 2017, la Rusa Olimpika Komitato estis suspendita fare de la Internacia Olimpika Komitato (IOK) pro ĝia partopreno en ŝtata subvenciita dopa programo. La 28-an de februaro 2018, post fino de doptestaj kontroloj por rusaj atletoj kiuj partoprenis la Vintran Olimpikon 2018, la IOK reinstalis la Rusian Olimpikan Komitaton, malgraŭ du malsukcesaj drogtestoj. La 9-an de decembro 2019, la Monda Kontraŭdopa Agentejo malpermesis Rusion de ĉiuj internaciaj sportoj dum kvar jaroj post kiam ĝi trovis ke datumoj provizitaj de la Rusa Kontraŭdopa Agentejo estis manipulitaj de rusaj aŭtoritatoj kun celo protekti atletojn implikitajn en ĝia ŝtate subvenciita dopa skemo.

emblemo de la olimpiko 2020

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo (ruse) Arkivigite je 2012-02-24 per la retarkivo Wayback Machine
* paĝo en la retejo de Internacia Olimpika Komitato (angle kaj france)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rEŭropaj Olimpikaj Komitatoj (EOK) |
| --- |
| 
Albanio • 
Andoro • 
Armenio • 
Aŭstrio • 
Azerbajĝano • 
Belorusio • 
Belgio • 
Bosnio kaj Hercegovino • 
Britio • 
Bulgario • 
Ĉeĥio • 
Danio • 
Estonio • 
Finnlando • 
Francio • 
Germanio • 
Grekio • 
Hispanio • 
Hungario • 
Islando • 
Irlando • 
Israelo • 
Italio • 
Kartvelio • 
Kipro • 
Kroatio • 
Latvio • 
Liĥtenŝtejno • 
Litovio • 
Luksemburgo • 
Makedonio • 
Malto • 
Moldavio • 
Monako • 
Montenegro • 
Nederlando • 
Norvegio • 
Pollando • 
Portugalio • 
Rumanio • 
Rusio • 
San-Marino • 
Serbio • 
Slovakio • 
Slovenio • 
Svedio • 
Svislando • 
Turkio • 
Ukrainio
  |

 |
La **Meksika Komunisma Partio** aŭ en hispana origine **Partido Comunista Mexicano** (**PCM**) de tendenco marksisma-leninisma, estis politika partio historia de Meksiko, kiu ekzistis oficiale inter 1919 kaj 1981, kun klopodoj por rekonstruiĝi de 1981 al 2006, kaj laŭleĝe el 1979. Estis grava komunisma partio el la 1920-aj jaroj al la 1940-aj jaroj. En tiu epoko apartenis al ĝi artistoj kaj intelektuloj kiaj Diego Rivera, David Siqueiros, Frida Kahlo ktp.

La PCM estis la historia partio de la meksika maldekstro, kaj laŭlonge de sia historio suferis disigojn, reunuigojn, pasadojn al kontraŭleĝeco, malpura milito kaj doktrinaj ŝanĝoj. Post la malapero de la partio, kelkaj membroj pasis al la Socialisma Unuigita Partio de Meksiko kaj de tie al la Partio de la Demokratia Revolucio.

Bibliografio
------------

* Carr, Barry (1996). La izquierda mexicana a través del siglo XX. México: Era. 968-411-387-0.
* Jeifets Lazar, Jeifets Víctor, Huber Peter (2004). Internacional comunista y América Latina, 1919-1943 : diccionario biográfico. Moscu: Instituto de Latinoamérica; Ginebra: Institute des Recheurches du Communisme.
* Meyer, Lorenzo (1978). Historia de la revolución mexicana, 1928-1934: El conflicto social y los gobiernos del maximato. México: El Colegio de México. 968-12-0084-5.
**Rusia Universitato de la Amikeco inter Popoloj** (ruse *Российский университет дружбы народов* [rasijskij universitét druĵbi narodov]; sigle ruse *РУДН*, laŭlitere RUDN) estas publika universitato en Moskvo klasifikita kiel unu el la plej bonkvalitaj universitatoj en Rusio.

Komence, dum la Malvarma Milito, la celo de la universitato estis helpi landojn de la Tria Mondo, ĉefe en Afriko kaj Azio, kiuj ĵus akiris sian sendependecon, por trejni estontajn gvidantojn. Instrui la komunisman ideologion tute konformis al la programo de la Malvarma Milito.

De 1961 ĝis 1992 la universitato havis la aldonan nomon de Patrice Lumumba. La universitato estas ankoraŭ ofte nomata "Lumumba Universitato".

RUDN kaj Esperanto
------------------

La 14-an de novembro 2014 en Rusia Universitato de Amikeco inter Popoloj (RUDN) dum kunsido de Scienca Konsilio estis akceptitaj du studprogramoj por instruado de Esperanto kaj la 19-an de novembro 2014 laŭ specialaj ordonoj ili estis oficiale validigitaj. Ĉar RUDN estas ŝtata universitato de federacia nivelo kun rajto de memdifino de la studprogramoj, tiuj ĉi programoj iĝis aŭtomate tutrusiaj kaj atestiloj de la sukcesintoj estas agnoskataj tra tuta Rusio kaj en dekoj da landoj, kiuj havas specialajn edukadajn kontraktojn kaj interkonsentojn kun Rusio. Dum jam 6 jaroj diversnivelajn diplomojn de RUDN pri kono de Esperanto ricevis 70 personoj.

Referencoj
----------

1. ↑  (en) "*Voices from Russia's Cold War 'friendship' university*", *BBC News*, la 6-an de februaro 2010.
2. ↑  (eo) [uea-membroj] Sukceso de Esperanto-kursoj en RUDN-universitato, la 29-an de decembro 2020

* Kategorio Rusia Universitato de Amikeco inter Popoloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 712021
* GND: 5155834-8
* LCCN: no94012479
* VIAF: 145428528 141011415, 145428528
* ISNI: 0000 0004 0645 517X
* SUDOC: 083296123
* NKC: ko2008457726 ko2008457725, ko2008457726
 |
Antikva klasika riglilo.
**Riglilo** estas fortika metala stangeto, kies enŝovo en truon aŭ specialan ingon malhelpas la malfermon aŭ movon de pordo, fenestro, kovrilo de kofro ktp.

Laŭ Francisko Azorín **riglilo** estas *Stango ŝovebla inter kramporingoj por fermi pordon aŭ fenestron.* Li indikas etimologion el la latina *regula* (regulilo). Kaj li aldonas la terminon *rigli* por senmovebligi pordon, fenestron, k. c. per riglilo.

Ĝi konsistas plej ofte el movebla stangeto, kiu estas fiksita sur la bordo de la fermota tabulo, kaj hoko, kiu estas fiksita sur la kadro aŭ sur frata tabulo de la pordo, fenestro, krado ktp. Kelkaj disponas ankaŭ el sekura kroma fermilo kiu malhelpas la postan removon de la stangeto, fare de strangulo, pere de fiksado per seruro, kroma hoko ktp.

Tiu tipo de fermilo derivis el longa historio fakte de la komenco de la Bronzepoko, kiam jam ekzistis prarigliloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kontraŭpanika riglilo

Notoj
-----

1. ↑   PIV  Alirita la 12an de Decembro 2017.
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 178.
3. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Riglilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **menŝevikoj** estis anoj de la revolucia Socialdemokrata Laborpartio de Rusio (SDLPR).

Ĝi estiĝis post kverelo de Julius Martov (en 1903 gvidanto de la menŝevikoj) kaj Lenin en 1903 dum la dua tago de kongreso de la Socialdemokrata Laborista Partio de Rusio (SDLPR) en Londono. Lenin volis pli malgrandan partion, kies anoj estu ĉiuj revoluciuloj, apogataj far multaj simpatiantoj. Martov volis male grandan partion kun multaj aktivistoj.

Dum la dua partikongresa tago de la SDLPR okazis fendo. Kvankam multaj partianoj apogis la proponon de Martov, formis ili nur malplimulton en la partia gvidantaro. Pro tio ili nomiĝis menŝevikoj (el la rusa *menŝinstvo* - malplimultulo). La sekvantoj de Lenin formis la pli radikalan partion de bolŝevikoj.

Konata simpatianto de la menŝevismo estis Lev Trockij, kiu daŭre provis peri inter la du frakcioj.

En la rusia revolucio de 1905 la menŝevikoj transprenis gvidan rolon. Krom tio, ili estis tre aktivaj ĉe fondo de sindikatoj kaj sovetoj, sed la bolŝevikoj de Lenin havis pli grandan sukceson. Bazo por tio estis la senkompromisa kaj radikala opinio de Lenin dum la unua mondmilito. La militaj malvenkoj de la cara reĝimo kaj la kreskanta mizero de la popolo fortigis ekde 1917 la pensojn pri revolucio. La menŝevikoj male al tio ne estis pretaj por tuja ŝanĝo. Kvankam ankaŭ la menŝevikoj volis la enkondukon de la komunismo, ili volis unue realigi sufiĉajn reformojn.

En 1917, la konataj komunistoj kiel Lev Trockij kaj Aleksandra Kollontaj aniĝis al la bolŝevikoj. La menŝevikoj estis pli poste malpermesitaj fare de la Komunista partio kiel aliaj opoziciaj partioj.

La sendependa Kartvelio inter 1918-1921 havis menŝevikan registaron.

Menŝevikoj
----------

* Julius Martov
* Georgij Pleĥanov
* Vera Zasuliĉ

Estroj de la menŝevikoj en Stokholmo, Svedio, en majo 1917. Pavel Akselrod, Julius Martov kaj Aleksander Martinov.

* Kategorio Menŝeviko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Lothar Rendulic
**Lothar RENDULIC** (naskiĝinta la 23-an de novembro 1887 en Wiener Neustadt — mortinta la 18-a de januaro 1971 en Eferding) estis oficiro de la germana Wehrmacht dum la dua mondmilito.

Rendulic naskiĝis en Wiener Neustadt (Aŭstrio) en kroata familio. En 1910 li unuiĝis al aŭstria-hungaria armeo kaj partoprenis en la unua mondmilito.

En 1923 li unuiĝis al naziisma partio de Aŭstrio, kaj partoprenis en la diplomatiaj korpoj kaj poste okupiĝis kiel militisto en Londono kaj Parizo inter 1933 kaj 1935, sed li retiriĝis en 1936 ĉar li estis multan tempon aniĝinta al partio.

En 1938 il estis sendata ree al Wehrmacht kiel komandanto en la Balkanojn, poste en Norvegion.

Pro la atakoj dum la milito en Jugoslavio kaj Finnlando, Rendulic estis prizonata dum 20 jaroj, tamen estis liberigita en 1951.

Post tio Rendulic skribis plurajn librojn ĝis sia morto en Eferding, kiam li estis 83-jaraĝa.

* Kategorio Lothar Rendulic en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 343691
* GND: 12941381X
* LCCN: nr97021143
* VIAF: 70007990
* ISNI: 0000 0001 1069 6556
 |
**Rœulx**  estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france *Hainaut* respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ] (okcidentflandre *Noorderdepartement*), en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de 2020 en la komunumo vivis 3 798 loĝantoj sur areo de 4,02 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 945 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Valenciennes* (france *Arrondissement de Valenciennes* respektive okcidentflandre *Arroundissement Valencyn*), kaj al la kantono *Denain*. 

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *roeulxois(es)*.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Lourches (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rœulx en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
La **Demokratia Labora Partio de Litovio** (litove: *Lietuvos demokratinė darbo partija* or LDDP) estis socialisma respektive laŭ sia memkompreno socialdemokratia partio en Litovio, kiu dum decembro 1990 ekestis el la antaŭa Komunisma Partio de Litovio, la origine litovia branĉo de la Komunisma Partio de Sovetunio. La partio estis gvidata fare de Algirdas Brazauskas, la unua elektita prezidento de la resendependiĝinta Litovio. Pro la elektiĝo de Brazauskas kiel prezidento, li devis ĉesi ĉiujn aktivecojn en politikaj partioj; sekve *Adolfas Šleževičius* iĝis gvidanto de la partio kaj samtempe ĉefministro de Litovio. Post kiam Šleževičius estis akuzita pri korupteco, li estis anstataŭigita per *Česlovas Juršėnas*.

Dum la balotoj por la nacia parlamento Seimas de 1996, la partio atingis proksimume 9,5 procentojn de la voĉoj kaj rajtis sendi 10 parlamentanojn. Dum 1998 Algirdas Brazauskas decidis ne rekandidatiĝi kiel prezidento de Litovio kaj sekve rajtis refariĝi partia gvidanto. Dum la balotoj de 2000, la partio LDDP formis koalicion kun tria aliaj partioj (la koalicio nomiĝis laŭ Algirdas Brazauskas), kaj gajnis plejmulton de la voĉcoj. Sekvajare, dum januaro 2001 la reforma postkomunisma partio LDDP fuziis kun la jam dum 1896 fondita, sed dum 2001 multe malpli granda, origina "Socialdemokratia Partio de Litovio", kaj la unuiĝinta partio tenis la historian nomon Socialdemokratia Partio de Litovio *(Lietuvos Socialinė Demokratinė Partija/LSDP)*. Dum julio 2001 la tiama konvervativa-liberala registara koalicio sub la gvido de Rolandas Paksas post malmultaj monatoj da regado sekve de akuzoj pri korupteco perdis la plimulton en la nacia parlamento, kaj la sekva koalicio de la Socialdemokratia Partio kun la "Nova Unio de Socialliberaluloj" (Naujoji Sąjunga (Socialliberalai)) sub parlamenta prezidanto Artūras Paulauskas regis per klara parlamenta plimulto kaj profitis de tre favora ekonomia evoluo de la lando, kaj laste la aliĝo de Litovio al la okcidenta armea ligo NATO kaj al la Eŭropa Unio dum printempo 2004.
La ***Rigvedo*** (sanskrite ऋग्वेद, *Ṛgveda*, "Laŭd-vero") estas la plej frua el la kvar sanktaj skriboj de hinduismo, kiujn oni nomas la *Vedoj*. Ĝi konsistas el 1,017-1,028 himnoj (el kiuj multaj celas diversajn oferajn ritojn). Ilin entenas dek libroj, nomitaj *Mandaloj*. Tiu ĉi longa kolekto da mallongaj himnoj estas plejparte dediĉita al laŭdado pri la dioj. Tamen, ĝi enhavas ankaŭ disajn aludetojn al historiaj eventoj, precipe la luktado inter la fruaj vedaj popoloj (nomataj la Arjoj kaj iliaj malamikoj, la Dasoj. La nomoj de gedioj troveblaj en Rigvedo troviĝas ankaŭ ĉe multaj aliaj hindeŭrope parolantaj popoloj. Tio ĉi montras la antikvecon de la teksto. Elstaras interne de Rigvedo la gedioj Agnio, Dyaus Pitar, Indro, Prithivi Mater, Viŝnuo; ankaŭ la sankta Somo. *Rigvedo* finiĝis ĝis la jaro -1500. (*de Mary Pat Fishser*)

Friedrich Max Müller, la unua notinda eŭropano studinta la Vedojn, rigardis Rigvedon kiel la solan "efektivan" Vedon; li argumentis, ke la aliaj (precipe Jaĝurvedo kaj Samavedo) estis apenaŭ pli ol ellaboraĵoj, parafrazoj kaj citadoj de ĝia teksto. Ĉi tial la baza teksto de Rigvedo estas aparte interesa el kaj historia kaj religia vidpunktoj. Ĝi registras tre fruan etapon en la evoluado de hinduismo, foje nomata la "veda" aŭ "arja" stadio de la religio, kiu havas intimajn ligojn al la antaŭzaratuŝtra religio de Persujo. Oni opinias ke kaj la Zoroastrismo kaj la veda hinduismo disvolviĝis el komuna antaŭa religia kulturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Veda Sanskrito

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rigvedo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2011-11-03 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Jogo |
| Portala ikono | Portalo pri Hinduismo |
**Società Sportiva Dilettantistica Acireale Calcio 1946** estas itala futbalklubo, bazita en Acireale, grandurbo de 67,000 loĝantoj 18 km fore de Katanio en Sicilio. La klubo nuntempe ludas en Serie D sed ĝi foruzis la plej grandan parton de ilia historio en Serie C, kvankam ili ludis por du sezonoj en Serie B.

Historio
--------

### Fundamento

La radikoj de la klubo povas esti spuritaj reen al antaŭa klubo en la grandurbo, de de kies cindro la nuna enkarniĝo ekstaris; la pli maljuna klubo en la grandurbo ludis inter 1928 kaj 1935.

La klubo estis fondita en 1946 kiel A.C. Acireale, farante ĝian debuton en Serie C.

La teamo atingis sian kulminon en 1992/1993 kiam, post kiam longa periodo ludis en Serie C1, C2 kaj D, la teamo, trejnita fare de Giuseppe Papadopulo, surprize akiris sian unuan promocion al Serie B. Dum sia unua Serie B-sezono en 1993/1994, Acireale evitis malavancon post venki en finalo kontraŭ Pisa Calcio pro punoj. Sed, en sia venonta sezono, Acireale ne povis ripeti sian atingon, kaj estis forigitaj al Serie C1. Acireale sinsekve ludis sinsekve kvar sezonojn en Serie C2, periodo kiu finiĝis en 2003 post estado antaŭenigita dum finaloj. Tamen, post seniluziiga Serie C1-sezono en 2005/2006, finiĝis kun malavanco al Serie C2, Acireale falis pro financaj problemoj.

### La refundamento

Nova posedaĵo aligis la klubon kiel Acireale Calcio al la Promozione regiona ligo, la 7-a nivelo en la itala futballigsistemo. En sia unua Promozione-sezono, la klubo volonte gajnis sian ligrondon estante tiel antaŭenigita al Eccellenza. La klubo estis renomita al la nuna nominala valoro en aŭgusto 2007, kaj partoprenis al la Sicilia Grupo B de Eccellenza en 2007-2008, akiri la antaŭenigon en la sezono 2009-10 al Serie D, kie nuntempe ludas.

Famaj iamaj ludantoj
--------------------

* Alessandro Zamperini
* Davide Bombardini
* Arturo Di Napoli
* Walter Mazzarri
* Paolo Orlandoni
* Nicola Pavarini
* Gaetano Vasari

Famaj iamaj manaĝeroj
---------------------

* Walter Mazzarri
* Giuseppe Papadopulo
* Francesco Scoglio

* Kategorio S.S.D. Acireale Calcio 1946 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Rik Battaglia kiel Rollins en filmo pri Winnetou
**Rik Battaglia** (Riccardo Battaglia) naskiĝis la 18-an de februaro 1927 en itala urbo Corbola (Rovigo). Li elkreskis en mizeraj rilatoj. Li neniam ekkonis sian patron, la patrinon li vidadis nur malofte. Pri lia edukado zorgis nur lia avino kaj onklino. Li trabatis sin tra la vivo en diversaj porokazaj okupoj, li laboris kiel rivera ŝipisto kaj kiel la 17-a jara li gvidis ŝarĝŝipon al Korfuo, e Istanbulon kaj ĝis Nigra maro. Kiam li laboris kiel laboristo en drinkejo en Milano, ekvidis lin reĝisoro Mario Soldati kaj li proponis al li ĉefan rolon en filmo *Die Frau vom Fluss* sur flanko de Sophia Loren. La filmo solenis grandean sukceson kaj ekstartis al Rik brilan aktoran karieron. Li ricevis aktoran klerecon en roma Centro Sperimentale di Cinematografia kaj antaŭ kamerao li venis ĉefe en "sandalaj" filmoj, kiel estis ekz. *Hannibal* aŭ *Julius Cäsar, der Tyran von Rom*. En 1957 li akiras rolon en ermana filmo *Liane, die weiße Sklavin*, kie li rolis surflanke de Marion Michael.

En 1963 Artur Brauner kontraktis lin por sia vesterno Old Shatterhand, sed rompo en lia kariero venas en 1964, kiam li akiras ĉefan rolon de malbonulo en orientala okazintaĵo *Ĵut*. Sekvas pluaj filmoj de May kiel *La trezoro de aztekoj* kaj *Piramido de dio de suno* (ambaŭ en 1965). Li fariĝas baza aktoro de ondo de la filmoj de May kaj en 1965 li kontrakte devligas sin al Horst Wendlandt al grava parto Rollins, murdisto de Winnetou, en filmo Winnetou III. Fine li rolis ankaŭ ĉe la tria el prodecentoj de filmoj de May de la 60-aj jaroj, ĉe fratoj Georg kaj Franz Marischka-oj - en filmo *La trezoro de inkaoj* (1966). Iom disigitan impreson lasis lia prezentiĝo en malfrua vesterno Old Firehand (1966): unufoje en sia filma prezento en filmoj de May Bataglia staris je flanko de bono - por fanuloj absolute neakceptebla. En fina filmo de winnetoua serio *Winnetou kaj Old Shatterhand en Valo de morto* (1968) li jan denove kreis rolon de malbonulo Murdock.

En plua periodo de sia vivo li ricevis rolojn en diversaj spageti-vesternoj kaj en filmaj adaptoj de Jack London. Li estis videbla ankaŭ en filmo de Sergio Leone *Todesmelodie* (1971) kaj li rolis ankaŭ surflanke de Terence Hill en filmo *Nobody ist der größte* (1975). En la 70-aj  kaj la 80-aj jaroj li estis aperanta en duavicaj mafiaj filmoj kaj li suferis en tikliĝemaj seks-filmoj. Al la simpatia kaj la eminenta aktoro, kiu nun vivas kun la edzino en Romo, estis en la jaro 1995 donita prezo **Scharlih**, kio estas la plej malnova kaj la plej fama aprezo kunigita kun nomo de Karl May. 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 125008
* GND: 143802674
* LCCN: no2007028891
* VIAF: 37104857
* ISNI: 0000 0001 1621 7034
* SUDOC: 250826968
* BNF: 13930579d
* NKC: xx0209004
* BNE: XX1593037
 |
**Saas-Balen** estas komunumo en la distrikto Vispo en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 418 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Saas-Balen situas en Supra Valezo en la mezo de la Valo de Saas, kiun trafluas la rivero Saaservispa. Sur la komunuma teritorio situas en okcidento la Balfin-Glaĉero kaj Bider-Glaĉero, kiuj estas konektitaj kun Ried-Glaĉero, kaj en oriento la Gruben-Glaĉero. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Saas-Balen kaj Bidermatten, kaj la setlejoj Niederguet, Meiggerli, Brend, Rittmal kaj Tewaldji.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 30,18 km², de kiuj 21,3% estas kovritaj de arbaro, 10,8% servas por agrikulturo kaj 1,3% por setlado. Du trionoj de la komunuma teritorio Estas kovritaj de altmontara dezerto kaj de glaĉeroj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Saas-Balen limas en nordo al Eisten, en oriento al Sempiono, en sudoriento al Saas-Grund, en sudokcidento al Saas-Fee, kaj en okcidento al Sankt Niklaus.

Trafiko
-------

Tra Saas-Balen pasas la kantona ĉefvojo n-ro 212, kiu kondukas de Vispo al la Saaser-Valo. Per de la poŝtaŭtolinio de Saas-Grund al Vispo la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Saas-Balen datiĝas el la jaro 1304 kielo *Baln*. Sur la teritorio de Saas-Balen estis trovita hakilo el la neolitiko. Dum mezepoko Saas-Balen apartenis al la grandkomunumo Saas, kiu estis parto de la Majorujo Vispo. Saas en la jaro 1392 estis dividita al kvar kvartaloj, kiuj estas la hodiaŭaj kvar komunumoj de la Saas-Valo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Paul Martone*: *Saas-Balen* en *Historia Leksikono de Svislando* (2011-02-09)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Saas-Balen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Saas-Balen

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Saas Balen** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Saas-BalenSaas-Balen

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Vispo |
| --- |
| Baltschieder  •  Eisten  •  Embd  •  Grächen  •  Lalden  •  Randa  •  Saas-Almagell  •  Saas-Balen  •  Saas-Fee  •  Saas-Grund  •  Sankt Niklaus  •  Stalden  •  Staldenried  •  Täsch  •  Törbel  •  Vispo  •  Visperterminen  •  Zeneggen  •  Zermatt |  |

 |
**Russikon** estas komunumo en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 3849 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Komunuma domo de Russikon
Russikon situas sur la akvodislimo inter la valoj de la riveroj Kempt kaj Töss ĉe la konekta vojo inter Fehraltorf kaj Turbenthal en monteta kamparo. La komunumo konsistas el la vilaĝoj *Russikon*, *Rumlikon* kaj *Madetswil* kaj la setlejoj *Sennhof*, *Wilhof*, *Gündisau*, *Ludetswil* kaj *Bläsimühle*.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Russikon limas en nordo al Weisslingen, en oriento al Wildberg, en sudo al Pfäffikon, en okcidento al Fehraltorf, kaj en nordokcidento al Illnau-Effretikon.

Trafiko
-------

Trafikcirklo de Russikon
La komunumo Russikon estas konektita al la publika trafikreto per la regionaj buslinoj 825 kaj 832 de la Zurik-Oberlandaj Trafikentrepronoj kun Fehraltorf respektive Pfäffikon.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas proksimume 8 kilometrojn norde en Kempttal.

Historio
--------

Ĉefstrato de Russikon
La unua dokumenta mencio de Russikon datiĝas supozeble jam el la jaro 775 kiel *Ruadgisinchova*, sed ne estas tute certigite, ke en tiu mencio efektive temis pri Russikon; la unua certa mencio datiĝas el la jaro 1247 kiel *Rusinchon*.
Russikon estis, kiel la nomo indikas, alemana fondaĵo kaj en mezepoko kiel la plej multaj komunumoj en la ĉirkaŭaĵo posedaĵo de la Monaĥejo Sankt-Galo kaj fariĝis post pluraj ŝanĝiĝoj de posedantoj (Kiburgoj, Habsburgoj) finfine en la 15-a jarcento havaĵo de la urbo Zuriko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Russikon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Russikon
* Russikon en la Historia Leksikono de Svislando

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Pfäffikon |
| --- |
| Bauma • Fehraltorf • Hittnau • Illnau-Effretikon - Kiburgo - Lindau ZH - **Pfäffikon ZH** - Russikon - Sternenberg - Weisslingen - Wila - Wildberg ZH |  |

 |
**Shiyali Ramamrita Ranganathan** (tamile: சியலி ராமாமிருத ரங்கநாதன், transliterumo: ciyali rāmāmiruta raṅkanātaṉ) naskiĝis la 9-an de aŭgusto 1892 en vilaĝo Shiyali (Tamilnado]], mortis la 27-an de septembro 1972 en Bengaluro) – barata matematikisto kaj bibliotekisto. Plej bone konata kiel kreinto de la kvin leĝoj de Ranganathan rilatantajn al laboro de bibliotekisto. S.R. Ranganathan estas konsiderata patro de la barata bibliotekscienco.

Edukado
-------

Ranganathan, naskita en Suda Barato, finis Kristanan Kolegion en Madraso kun la titolo Magistro (*Master of Arts*), kaj poste komencis enspezi por licenco  de instruisto. Instruon de principoj de matematiko li traktis kiel sia viva celo. Li estis merita laboranto de matematikaj institutoj kiel universitatoj en Mangaloro, Koimbatore kaj Madraso. Kiel doktoro pri matematiko publikigis antaŭ ĉio laboraĵojn pri historio de matematiko. Lia scienca kontribuo al teorio de bibliotekscienco estis honorigita per premio atribuata de la registaro de Barato

Kvin leĝoj de Ranganathan
-------------------------

Shiyali Ramamrita Ranganathan eldonis en 1931 libron sub la titolo *Five Laws of Library Science*, en kiu li donis 5 leĝojn, laŭ li la plej gravajn en profesio de bibliotekisto. Ili estas:

1. *Libroj servas por utilo*

2. *Donu al ĉiu leganto adekvatan por li libron*

3. *Ĉiu libro havas sian leganton*

4. *Ŝparu tempon de leganto*

5. *Biblioteko estas evoluanta organismo*

Eksteraj ligiloj
----------------

* surbendigo de la voĉo de Ranganathan la teksto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 491637
* GND: 118950290
* LCCN: n50053919
* VIAF: 49268668
* ISNI: 0000 0001 2131 9756
* LIBRIS: 215790
* SUDOC: 030362032
* BNF: 121792839
* ULAN: 500372797
* NLA: 35441784
* NDL: 00453684
* BIBSYS: 90359762
* NKC: js20030722001
* ICCU: SBLV009315
* BNE: XX963260
 |
*Ricotta salata*
La **rikoto** (el la itala **ricotta** kaj ĝi el la latina *recocta*, ‘rekuirita’), estas fromaĝo farata el dua procezado de la selakto produktita kiel derivaĵo en la ellaborado de fromaĝoj el mola pasto. Rikoto estas blanka, mildogusta, malmola kaj granuleca, kaj estas grava elemento de la itala kuirarto uzata en desertoj kaj salaj pladoj. Ĝi estas unu el la tradiciaj farĉaĵoj de pastaĵoj.

La produktado de rikoto estas tutitala sed la plej disvastigita versio estas la sicilia, sed aliaj grandaj produktistoj estas Kalabrio kaj Sardio.

Unu el la freŝaj specoj de rikoto - *Ricotta Romana* - estas produktata de ŝafa lakto, plejparte en la periodo inter novembro kaj junio. Ĝi estas protektita de Eŭropunia regularo pri Protektita Deven-nomado.

Referencoj
----------

1. ↑   Formaggi tipici italiani: Ricotta Romana DOP (itale). Agraria.org – Istruzione Agraria online.
2. ↑   Official Journal of the European Union (angle). European Commission: Agriculture and Rural Development (2004-02-04). Alirita 2023-03-12.

* Kategorio Rikoto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Tufa fraterkulo** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ĥaradrioformaj *Charadriiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Aŭkedoj *Alcidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Fraterkulo *Fratercula* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***F. cirrhata*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Fratercula cirrhata****(Pallas, 1769) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Tufa fraterkulo  |

 |
| v • d • r |

**Tufa fraterkulo** (*Fratercula cirrhata*) estas mara birdo, kiu larĝas ĉirkaŭ 30 centimetron kaj pezas ĉirkaŭ kvar trionoj de kilogramo. Ĝi estas plejparte **nigra**, sed kun blankaj ventro kaj vizaĝa makulo. Ĝi havas grandan bekon kaj **du flavajn tufojn** kape dum la reprodukta sezono.

Tufa fraterkulo troviĝas en la tuta norda Pacifiko. Origine tiu ĉi birdo nestis tiom sude kiel suda Kalifornio kaj kelkaj aroj ankoraŭ restas ĉirkaŭ norda Kalifornio. Ĝi preskaŭ nur nutras sin per fiŝoj, kiujn ĝi kaptas subakviĝante.

La plejmulto da tiuj ĉi birdoj travintras mare.

Reproduktado
------------

La reproduktado okazas sur izolaj insuloj: pli ol 25,000 paroj estis registrita en unu aro ĉe la marbordo de Brita Kolumbio. La nesto kutime estas kaverno, sed kelkfoje fendeto inter rokoj estas uzata anstataŭ. Unu ovo estas kutime demetita en junio kaj kovata de ambaŭ gepatraj birdoj dum 45 tagoj. Post 40 ĝis 55 forflugas la ido unuafoje el la nesto.

Nutraj lokoj troviĝas mare malproksime de la nestoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Atlantika fraterkulo *F. arctica*
* Korna fraterkulo *F. corniculata*

  

* Tufa fraterkulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Tufa fraterkulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Tufa fraterkulo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)