recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Lakitelek** estas grandvilaĝo kun titolo vinvilaĝo kaj banloko en Hungario, en regiono **Suda Ebenaĵo**, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kecskemét. Telek signifas parcelo.

Aerfoto pri banloko Tőserdő

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 55 km²
* Loĝantaro: 4600
* Poŝtkodo: 6065
* Telefonprefikso: 76

Situo
-----

Lakitelek situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso kune kun ponto al Tiszaug, laŭ ĉefvojo Kecskemét-Békéscsaba, laŭ fervojo Kiskunfélegyháza-Szolnok, fine iam estis fervojo tra la Tiso al Kunszentmárton. Budapeŝto troviĝas 120 km-ojn for.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la kuprepoko, bronzepoko, ferepoko. Antaŭ la hungaroj keltoj, sarmatoj kaj avaroj vivis tie. Abatejo fondiĝis en 1075. Dum la turkoj la vilaĝo restis viva. Depost la 19-a jarcento pro la kanaligado la Tiso fluas iomete for de la grandvilaĝo, sed restis iama riverbranĉo, kiun la publiko nomas morta Tiso. En 1897 fervojo ekfunkciis el Kecskemét (jam malkonstruita), poste konstruiĝis la ceteraj fervojaj linioj. Preĝejoj katolika en 1927, kalvinana en 1929 konstruiĝis. Memstara vilaĝo formiĝis el farmoj en 1950. Dum la socialismo kolĥozo pri **Sparko** (=periodaĵo de Lenino) funkciis. La loĝantaro okupiĝas pri agrikulturo.

Ĉirkaŭaĵo de morta Tiso havanta la nomon **Tőserdő** estas Nacia parko, ene troviĝas termala banejo.

Lulilo de demokratio
--------------------

En 1987 en granda korto de instruisto pri hungara lingvo Aleksandro Lezsák faris grandan tendon, kien li invitis 150 da demokratoj. Ili fondis kvazaŭpartion MDF (=Madjara Demokrata Forumo), en 1990 ili venkis la parlamentan balotadon. Apud la grandvilaĝo ili konstruis popolan edukejon.

Mineralakvoj
------------

Oni profitas la mineralakvojn nomataj Aqua-Perla, Mineralis 305 kaj Kun-aqua
Aleksandr Puŝkin en la Imperia Liceo imperial de Carskoĝe Selo.
**Liceo** estas supera latina kaj filozofia mezlernejo en pluraj eŭropaj landoj. La lernantoj estas nomataj **liceanoj**.

Origine Liceo (greke Λύκειον, *Lykeikon*) estis agrabla ĝardeno ĉe Ateno, kie instruadis Aristotelo, sekve metafore ankaŭ la Aristotela skolo kaj filozofio.

Laŭ Francisko Azorín **liceo** estas *Mezgrada instruejo; gimnazio.* Li indikas etimologion el la greka *Lykos*, propra nomo de greka monto, sur kiu staris templo de Apolo Likejo kaj de tie la latina *liceum*.

La hodiaŭaj liceoj en Grekio
----------------------------

Laŭ la lerneja sistemo de Grekio eblas esti lernanto de liceo dum 3 jaroj post fino de la gimnazio. Sukcesa plenumo de la finaj tutgrekiaj ekzamenoj rajtigas je studado en la universitatoj de la lando. Antaŭ la ekzamenoj la lernanto devas plenigi formularon, en kiu necesas en listo de prioritatoj elekti la deziratajn universitatojn. Se la punktonombro de la ekzamena rezulto ne sufiĉas por la universitato de unua prioritato, oni kontrolas, ĉu eble ĝi sufiĉas por tiu de la dua aŭ tria prioritato.

La hodiaŭaj liceoj en aliaj landoj
----------------------------------

En Francio, Luksemburgio, Italio kaj Pollando gimnazioj, do antaŭ-universitataj mezlernejoj, kies fina ekzameno estas la abituro, nomiĝas *lycée* (france), *liceo* (itale) aŭ *liceum* (pole).

Ankaŭ en Turkio mezlernejo, kiu kvalifikigas por studado ĉe universitato, nomiĝas *lise*, kies origino estas la franca vorto *lycée*.

En Germanio la vorto liceo por lernejoj uziĝis ĝis la jaro 1945, sed kompreniĝis en diversaj kuntekstoj: en Bavario liceo estis teologia altlernejo, en Virtembergo estis lernejo, kiu kvalifikigis por posta lernado en gimnazio, kaj en Prusio estis gimnazio por knabinoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Pedagogio
* Mezlernejo

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 127.
2. ↑  Azorín, samloke.
Pri la komunumo
---------------

**Liesberg** estas komunumo en la distrikto Laufen en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 1196 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Liesberg situas en la orienta, supra parto de la Laufenvalo sude de la montetĉeno Blauen, ĉe la bordo de la rivero Birs.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Liesberg limas en nordo al Kleinlützel (Kantono Soloturno), en nordoriento al Röschenz, en oriento al Laufen, en sudoriento al Bärschwil (Kantono Soloturno), en sudo al Courroux (Kantono Ĵuraso), en okcidento al Soyhières (Kantono Ĵuraso), kaj en nordokcidento al Roggenburg.

Trafiko
-------

En la stacidomo de Liesberg, kiu situas ĉe la fervojlinio de Bazelo al Delemonto ek de 1993 ne plu haltas pasaĝeraj trajnoj, sed la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio kun la stacidomo de Laufen.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Liesberg datiĝas el la jaro 1281 kiel *Liesperch*.

En mezepoko en Liesberg apartenis al la Baronejo Zwingen, la regejo de la baronoj de Ramstein. Post ties formorto ĝi kun la baronejo transiris al la Princepiskopejo Bazelo, kies voktoj ĝin regis ĝis la Franca Revolucio en la jaro 1792. Liesberg nun fariĝis parto de la Raŭraĥa Respubliko kaj poste kun la Kantono Laufen estis integrita en la franca departemento Mont-Terrible. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la vilaĝon Liesberg al Kantono Berno. En la jaro 1994 ĝi kun la tuta distrikto Laufen aliĝis al Kantono Bazelo Kampara.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Liesberg
* Liesberg en la Historia Leksiko de Svislando

* Kategorio Liesberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Laufen |
| --- |
| LaufenBlauen  •  Brislach  •  Burg im Leimental  •  Dittingen  •  Duggingen  •  Grellingen  •  **Laufen**  •  Liesberg  •  Nenzlingen  •  Roggenburg  •  Röschenz  •  Wahlen  •  Zwingen | Laufen |

 |
* Koordinatoj: 50° 24′ N 14° 03′ O﻿ / ﻿50.400 °N, 14.050 °O﻿ / 50.400; 14.050 (mapo)

Ekstero
La **kastelo Libochovice** (Liboĥovice) estas kastelo en samnoma urbeto en Ĉeĥio en distrikto Litoměřice, regiono Ústí nad Labem.

Ĝi apartenas al la plej valoraj frubarokaj konstruaĵoj en la tuta lando. Naskiĝloko de la ĉeĥa sciencisto kaj klerulo Jan Evangelista Purkyně.

Historio
--------

La kastelo estis konstruita laŭ ideo de grafo Gundakar el Dittrichstein. La grafo decidis konstrui grandan kastelon. La laboron komencis en jaro 1682 itala konstrumastro Antonio della Porta, kiu ankaŭ gvidis konstruadon de kastelo en Roudnice nad Labem. Rezulto estis masiva, neregula ortangulo kun oblikva flanko de ĉefa fasado direkte al rivero Ohře.
Tereza, filino de Josefo Dittrichstein, edziniĝis en jaro 1848 al Johano Frederiko Herberstein kaj alportis la kastelon kun ĉirkaŭaĵo kiel doto.

Priskribo de la kastelo
-----------------------

Interno
Orienta flanko de duetaĝa konstruaĵo direkte al parko konsistas el balkono kaj monumenta ŝtuparo. Norda fasado direkte al urboplaco malvastiĝas pro gotika kapelo. En ĉi tiu fasado ankaŭ troviĝas kastela portalo (enirejo) ornamita supre per blazono de Dittrichstein. Atentemon meritas interna ekipaĵo de la kastelo. Korton kaj parkon kunligas "sala terena" (duonkovrita ĝardeno), kies nekutima ornamo konsistas el plastikaj strioj kun maraj animaloj kaj brilantaj maraj konkoj. Ĉi tiu volbo estas verŝajne artverko de italaj artistoj Jacob Tencallo kaj Giuseppe Mattoni. Pentraĵoj de amoretoj en volbaj areoj devenas el la 18-a jarcento, kiam oni finkonstruis la plej grandan ĉambregon de la tuta kastelo, salonon de Saturno. En ĝi troviĝas granda kameno, kies kornicon portas du figuroj de nigruloj. Dekoracion de la kameno artverkis Jan Brokoff, patro de Ferdinand Maxmilián Brokoff. Super la kamena kornico troviĝas stuka figuro de dio Saturno kun amoretoj. La artverko verŝajne devenas de kunlaborantoj de konstrumastro Antonio della Porta. Italdevenaj stukoj kaj mitologiaj alegoriaj pentraĵoj estas troveblaj ankaŭ en la pluaj ĉambregoj.

Atentemon meritas ankaŭ unika baroka forno, farita el bluaj kaj blankaj ornamitaj kaheloj en jaro 1685. Ĝin pretigis majstro George Fischer el Dresden. El la plua ekipaĵo elstaras kopiitaj pentraĵoj de itala pentristo Jacob Bassan, kies originaloj fariĝis dekoracio de fama kolekto de imperiestro Rudolfo la 2-a en praga burgo. Pluaj pentraĵoj estas kopiitaj artverkoj de Tintoretto, Tizian, Veronese, Rubens kaj aliaj pentristoj. En la kastelo troviĝas ankaŭ multaj gobelinoj (murtapiŝoj), ceramikaĵoj kaj ĉinaj porcelanaĵoj.

Kastela parko
-------------

maldekstra
Ĝi estis fondita en jaro 1683 en franca stilo. Unua ĝardena konstruaĵo estis oranĝerio en jaro 1685. Oni utiligis ĝin por kultivado de ekzotaj plantoj. En la parko troviĝas 4 fontanoj el jaro 1689. En orienta direkto la parko kontinuas per fruktoĝardeno kaj fazanejo. En la ĝardeno oni kultivis ankaŭ formitajn fruktarbojn. La formado tie okazis unuafoje en Ĉeĥio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝaro

* Kategorio Libochovice (kastelo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Situo en la laguno
**Lido**, plenanome **Lido di Venezia**, estas insulo, kiu disigas la Lagunon de Venecio disde la Adriatiko. Ĝia longo estas ĉ. 12 km.

Ĝi estas nur 200 – 400 metrojn larĝa, kun iom pli larĝaj finaĵoj, kaj etendiĝas inter la koordinatoj 45° 25′ 59″ N 12° 23′ 24″ O﻿ / ﻿45.43306 °N, 12.39000 °O﻿ / 45.43306; 12.39000 (mapo) kaj 45° 20′ 21″ N 12° 19′ 12″ O﻿ / ﻿45.33917 °N, 12.32000 °O﻿ / 45.33917; 12.32000 (mapo).

Okcidente ĉe ĝia norda fino situas ŝiphaltejo *Lido San Nicolò*, kun ligoj al Venecio kaj Punta Sabbioni. Ĉe la suda ekstrema fino situas vilaĝo *Alberoni*, de kie iras boatoj al *Santa Maria del Mare* sur la najbara insulo Pellestrina.

La setlejoj sur la insulo estas (de nordo) *San Clemente*, *Lido*, *Poveglia*, *Malamocco* kaj *Alberoni*. Malamocco (malamOko) iam estis uzata ankaŭ kiel nomo de la insulo.

La plaĝo
--------

La orienta bordo de Lido, ekstera al la laguno, posedas belegan plaĝon, kiu ŝuldas sian famon al naturaj dunoj el delikata sablo kaj al marakvo pura kaj trankvila pro du protektaj digoj, nomataj San Nicolò kaj Alberoni. Ili ankaŭ ŝirmas, aliflanke, la veturejojn de la ŝipoj irantaj de kaj al la haveno de Venecio. Multaj pliaj muroj dividas la plaĝon al banejoj.

* Lido de Venecio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lido de Venecio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Leĝoj Jim Crow** aŭ **Jim-Crow-leĝoj** estis ŝtataj kaj lokaj leĝoj enkondukitaj en la sudaj usonaj federaciaj ŝtatoj en la malfrua 19-a kaj frua 20-a jarcento, kiuj devigis rasan segregacion. La nomo, epiteto "Jim Crow" estas pejorativa esprimo por afrik-usonano, uzita komence por rasisma priskribo de afro-amerika fikciulo en laborkanto. Tiuj leĝoj restis validaj ĝis la 1960-aj jaroj. Formalaj kaj neformalaj segregaciaj politikoj ĉeestis en aliaj lokoj de Usono ankaŭ, eĉ se pluraj ŝtatoj ekster la sudŝtatoj malpermesis diskriminacion en publikaj ejoj kaj dum voĉdonado. La leĝoj estis leĝdonitaj fare de blankaj Sud-Demokrat-dominitaj ŝtatoj, por senrajtigi kaj forigi politikajn kaj ekonomiajn gajnojn faritajn fare de afrik-usonanoj dum la Rekonstrua Epoko.

Praktike, la Jim-Crow-leĝoj postulis rasapartigon en ĉiuj publikaj instalaĵoj en la statoj de la antaŭaj Konfederaciitaj Ŝtatoj de Ameriko kaj en kelkaj aliaj, komenciĝante en la 1870-aj jaroj. Leĝoj Jim Crow estis konfirmitaj en 1896 en la kazo (juĝ-decido) de Plessy vs. Ferguson, en kiu la Supera Kortumo de Usono deklaris leĝan doktrinon "aparta, sed egala" koncerne instalaĵojn por afrik-usonanoj. Aldone, publika eduko estis esence apartigita ekde sia establado en la plej granda parto de la sudaj ŝtatoj de Usono post la Usona civita milito en 1861-1865. Kvankam en teorio, la "egala" apartiga doktrino estis valida por publikaj instalaĵoj kaj transportado ankaŭ, sed instalaĵoj por afrik-usonanoj estis konstante malalt-nivelaj kaj subfinancitaj komparite al instalaĵoj por blankaj usonanoj; kelkfoje, ekzistis neniuj instalaĵoj por la afrik-usonana komunumo entute.

Fore al egaleco, la leĝoj Jim Crow instituciigis ekonomiajn, edukajn, politikajn kaj sociajn malavantaĝojn kaj duaklasan civitanecon por la plej multaj afrik-usonanoj vivantaj en Usono. Post kiam la National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) estis fondita en 1909, ĝi iĝis engaĝita en daŭranta publika protesto kaj kampanjoj kontraŭ la Jim-Crow-leĝoj, kaj la tielnomita "aparta, sed egala" doktrino. En 1954, apartigo de publikaj lernejoj (ŝtat-apogitaj) estis deklarita kontraŭkonstitucia fare de la Usona Supera Kortumo en la grava kazo *Brown v. Board of Education*. En kelkaj ŝtatoj, daŭris multajn jarojn por akceptigi tiun decidon, dum la Warren-Kortumo daŭre decidis kontraŭ leĝoj Jim Crow en aliaj kazoj, kiel ekzemple *Heart of Atlanta Motel, Inc. v. United States* (1964). Ĝenerale, la pliaj Jim-Crow-leĝoj estis renversitaj fare de la *Civil Rights Act* de 1964 kaj de *Voting Rights Act* de 1965.

* Kategorio Leĝoj Jim Crow en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820101
* LCCN: sh85001962
 |
Israelaj trupoj en suda Libano (1982).
La **Milito de Libano de 1982**, nomita de Israelo «Operaco Paco al Galileo» kaj konata ankaŭ kiel **Unua Milito de Libano**, estis armita konflikto kiu ekis la 6an de junio 1982 kiam la Israelaj Defendaj Fortoj invadis la sudon de Libano kun la celo forpeli la OLP for de tiu lando. La registaro de Israelo ordonis la invadon kiel reago al klopodo atenci kontraŭ la israela ambasadoro en Unuiĝinta Reĝlando, Ŝlomo Argov, fare de la grupo de Abu Nidal.

La milito pluis el la 6a de junio 1982 ĝis la 22a de junio 1985 (do daŭris 3 jarojn kaj 16 tagojn). La israela armeo estis pli ol duoble granda ol la kombinitaj fortoj de palestinanoj, sirianoj kaj libananoj, kaj havis trioble pliajn tankojn ol la araboj. La dekomenca venko taktike estis de israelanoj (pli ol 25 000 mortoj de araboj, el kiuj multaj civiluloj, dum malpli ol milo da israelanoj, laŭ iliaj fontoj), sed finfine rezultis en strategia malvenko, ĉar oni ne atingis la celojn. Ja Israelo sukcesis atingi la forpelon de la OLP el Libano, sed malsukcesis pluteni la intencitan aliancon de israelanoj kun libanaj kristanoj, pliiĝis la influo de Sirio en Libano kaj pluis la konflikto en la sudo de Libano.

Dum la konflikto la israela armeo sukceis alveni ĝis Beirut, kiu estis sieĝita kaj bombardita dum du monatoj, ĝis la OLP akceptis foriri el la urbo. Helpis la israelanojn libankristanaj milicoj de la falanga partio, ĉefe de Maronitoj, kiuj la 16an de septembro 1982 eniris en la kvartaloj de rifuĝintoj kaj murdegis ĉirkaŭ 3 500 palestinanojn (ĉefe civiluloj) en la urbo (vidu artikolon Masakro de Sabra kaj Ŝatila).

Vidu ankaŭ
----------

* Araba-israela konflikto
* Libana interna milito
* Israela-Libana konflikto de 2006

Notoj
-----

1. ↑   CNN.com (ed.). Beirut Palestinians recall «Sabra, Shatila massacre». Konsultita la 9an de februaro 2019.]

Bibliografio
------------

* Avraham Sela, *Arab-Israeli Conflict*, The Continuum Political Encyclopedia of the Middle East, Novjorko 2002.
* Ahron Bregman, *Israel's Wars: A History Since 1947*, Routledge Londono 2002. ​ISBN 0-415-28716-2​.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Libana milito de 1982 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Libana milito de 1982 en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Fotoj kaj informoj el la libana milito
**Lamia Makaddam** (naskiĝis en 1971 en Sousse) estas tunizia-nederlanda poetino kaj tradukistino.

Makaddam studis la araban lingvon kaj literaturon en la Universitato de Sousse. Post siaj studoj ŝi migris al Nederlando. Ŝi publikigis tri volumojn de poezio en la araba. Ŝia laboro estis tradukita en la nederlandan, la anglan, la francan kaj la kurdan. En 2000 Makaddam gajnis la Literaturan Premion El Hizjra.

Ŝi tradukis la nederlandlingvajn romanojn *Jij Zeg het* de Connie Palmen kaj *Malva* de Hagar Peeters en la araban.

Poemkolekto
-----------

* *Je zult me vinden in elk woord dat ik schrijf (Vi trovos min en ĉiu vorto, kiun mi skribas)*, tradukita el la araba de Abdelkader Benali kaj Lamia Makaddam. Amsterdamo: eldonejo Jurgen Maas (2020)

Tradukoj
--------

* Araba traduko de *Jij zegt het* de Connie Palmen (2016)
* Araba traduko de *Malva* de Hagar Peeters (2018)

Referencoj
----------

1. ↑  ‘Ik leefde van 5 euro per dag, omdat ik geen uit­kering wilde aanvragen’, *volkskrant.nl*, 8 juni 2020
Solidareca konferenco de LabourStart en Tbiliso, 2023.
**LabourStart** estas retejo de novaĵoj kaj kampanjoj de la internacia sindikata laborista movado. Ĝi kolektas novaĵojn pri laboristaj aferoj kaj sindikataj aferoj el la tuta mondo kaj afiŝas liĝiloj al ili. La novaĵoj estas ordigitaj kaj laŭ landoj kaj lokoj - kaj laŭ lingvoj.

Ĝi formas retajn kampanjojn pri la rajtoj de laboristoj tra la mondo - ĉefe la rajto eksindikatiĝi, la rajto por sekurecaj laborkondiĉoj, la rajtoj de virinoj en laborejoj kaj pri laboristorganizantoj kiuj estis arestitaj en pluraj landoj. La kanpanjoj estas tradukataj al plurajn lingvojn, inkluzive al Esperanto.

La retejo havas 638 000 vizitantojn permonate (en februaro 2012) kaj estas pli ol 960 voluntuloj kiuj kolektas la novaĵoj al ĝi.

Ĝi estis fondita en 1998 de la jud-angla aktivulo Eric Lee.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio LabourStart en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La esperanta versio de la retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 835214
 |
*Spite informon en la informkesto la preciza naskiĝdato estas elpensita!*

**Lilla Bodor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bodor Lilla** estas hungara pentristo.

Malgranda ateliero pentrita de Lilla Bodor
Lilla Bodor  Arkivigite je 2018-02-26 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis en 1979 en Dunaújváros.

Biografio
---------

Lilla Bodor frekventis artan gimnazion en Székesfehérvár, poste ŝi akiris diplomon en Hungara Belarta Universitato en 2007. Interrompe en 2006 ŝi studis en Edinburgh helpe de stipendio. Ekde 2001 ŝi ekspozicias. Ŝia tekniko estas eksterordinara, la artisto prezentas la spacojn tra konveksa spegulo, kiun ŝi pentras kun fantazio. Ŝiaj pentraĵoj ofte estas rondaj. Ŝi ricevis premion en 2007.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* 2001 Hatvan (debuto)
* 2002, 2005, 2008, 2010 Budapeŝto
* 2006 Dunaújváros
* 2008 Hódmezővásárhely

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Önarckép
* Nagy szoba kis nővel 2009
* Kis műterem 2007
* Paolina Carapina érkezése 2010

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio
* pentraĵoj Arkivigite je 2018-02-26 per la retarkivo Wayback Machine

* Nagy szoba kis nővelNagy szoba kis nővel
* Paolina Carapina érkezésePaolina Carapina érkezése

* Kategorio Lilla Bodor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 604335
 |
**Lajos Csuha** [lajoŝ ĉuha], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csuha Lajos** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, muzikalkantisto, komponisto, gitaristo. Lia filino estis Bori Csuha.

Lajos Csuha  naskiĝis la 26-an de julio 1947 en Himesháza.

Biografio
---------

Lajos Csuha frekventis industrian mezlernejon, poste li soldatiĝis. Tiutempe li estis ravita de la tutmondaj kaj hungaraj gitaristoj, post la civiliĝo li eklaboris en fabriko, kie li estis ano en la fabrika amatora teatro, krome li aliĝis al ŝlagrorkestroj. Li muzikadis inter 1968 kaj 1980 en diversaj sukcesaj ŝlagrorkestroj. En 1975 li ricevis rolojn en Operetoteatro (Budapeŝto). En 1980 li partoprenis en fondo de muzikala teatro, kie li ankaŭ komponadis. Pro malstabileco de la teatro la membroj aliĝis al la Operetoteatro. Li ofte estas ankaŭ voĉoaktoro. Li ricevis premion en 2008. Li havas edzinon, kiu naskis filinon.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Jesus Christ Superstar - titolrolo (unue en Hungario en Budapeŝto, 1972)
* *Evita* - Dolan (unue en Hungario en Budapeŝto, 1980)
* *Sztárcsinálók* - apostolo Petro
* Romeo kaj Julieta - Capulet (opereta versio)
* Somermeznokta sonĝo - Vackor (opereta versio)

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Kisváros* (televizia serio, 1998–2000)
* *Argo* (2004)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto
* videoj kaj biografio
* roloj
* voĉoaktoraj roloj

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Lajos Csuha en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 642688
 |
En ruĝa la *Liga de los Pueblos Libres* en 1815 kiel parto de la Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata.
La **Liga Federal** (Federa Ligo), konata ankaŭ kiel **Liga de los Pueblos Libres** (Ligo de la Liberaj Popoloj) aŭ **Unión de los Pueblos Libres** (Unio de la Liberaj Popoloj), estis konfederacio de provincoj aliancitaj ene de la Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata. Ĝi estis estrita de José Gervasio Artigas, guberniestro de la Orienta Provinco (parto el kiu nuntempe estas la Orienta Respubliko Urugvajo), kiu akceptis la titolon *protector de los pueblos libres* (Protektanto de la Liberaj Popoloj).

La Ligo estis konstituita de la provincoj Kordobo, Corrientes, Entre Ríos, Orienta, Santa Fe kaj la lokoj de Misiones. Oni konsideru por kompreni la tiaman grandon de tiu ento, ke tiam – inter 1814 kaj 1820 – la teritorio de la Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata el kiu la aktuala Argentino estas historia pluaĵo, enhavis malpli ol dek kvar provincoj.

Notoj
-----

1. ↑  Deklaro, rajtoj kaj garantioj Arkivigite je 2011-06-04 per la retarkivo Wayback Machine (laŭ la Konstitucio).
2. ↑   Oficiala ligilo al la Artikolo 35a de la *Constitución Nacional Argentina* kie oni proklamas, ke Argentino havas tri oficialajn nomojn: Respubliko Argentino, Konfederacio Argentina kaj Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata, plus la oficiala kaj protokola nomo *Nación Argentina*

* Kategorio Liga Federal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lalueza** [laLŬEza] estas municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko *Monegros* (kies ĉefurbo estas Sariñena) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas en la nordo de la komarko *Monegros*, norde de la teritorio de Lanaja, okcidente de Capdesaso kaj oriente de Grañén; kaj norde de la depresio de Ebro sur la dekstra bordo de la rivero Flumen.

La loĝloko Lalueza (285 msm) estas je 35 km de Huesko, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio estas komunikata trans la rivero laŭ la ŝoseo A-1213 kun Sariñena sudoriente kaj kun Grañén nordokcidente, kaj de ĉi flanko laŭ loka ŝoseo kun Lanaja. La municipo enhavas ankaŭ la loĝlokojn Marcén kaj San Lorenzo del Flumen.

Historio
--------

La araboj loĝis en la areo kaj ili lasis agrikulturan reton kaj ankaŭ loknomojn. Ekde la falo de la Kaliflando de Kordovo en 1010, la areo ekdependis de Zaragozo, Ilerdo aŭ Ŭesko, depende de la povo de la koncerna tajfo. Tiuepoke oni atingis favoran konsideron por la islamanoj kiuj restis, regotaj per sia propra juro. La forpelo de la moriskoj de 1610 rezultis en grava krizo en la loka ekonomio. Dum ĉirkaŭ ok jarcentoj la moriskoj estis grava parto de la loĝantaro, esenca ekonomie en agrikulturo kaj artmetioj. En la teritorio de Marcén estas la arkeologia kuŝejo Las Cias kun restaĵoj de kvartalo de islamaj metiistoj kaj eĉ kun moskeo, inter aliaj trovitaĵoj. Tiu kuŝejo estis lastatempe studita kaj interpretita muzee. Marcén konservas ankaŭ romanikan preĝejon de la 16-a jarcento ununava kun plurlatera absido.

La preĝejo de San Lorenzo del Flumen.
La areo estis konkerita de kristanoj ĉirkaŭ la 11-a jarcento.

La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito.

En la 1950-aj jaroj oni konstruis novan loĝlokon San Lorenzo del Flumen, kiu estis inaŭgurita en 1963. Tie ekloĝis kamparanoj de aliaj areoj kaj precize de montaraj nordaj lokoj inunditaj de akvorezervejoj.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Lalueza: oni malaltiĝis ĝis nunaj 888 loĝantoj (2022).

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj, migdaloj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj kaj bovoj) al natura, kultura kaj rura turismo.

Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejoj de Lalueza kaj de Marcén, ties arkeologia kuŝejo, la bordoj de la rivero Flumen kaj aliaj naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Ed. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lalueza en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810332
 |
**Ligetfalva,** germane **Haintal** estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Keszthely. La loknomo signifas: vilaĝo de bosko.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5 km²
* Loĝantaro: 56
* Poŝtkodo: 8782
* Telefonprefikso: 83
* Koordinatoj: 46°49′31″N 17°03'38″E

Situo
-----

Ligetfalva situas en Montetaro Zala sur mildaj deklivoj, fine de 1 km-ojn longa sakovojo el ĉefvojo Keszthely-Zalaegerszeg. Hévíz troviĝas 13, Pacsa 15, Zalaszentgrót 16, Keszthely 18, Zalaegerszeg 20, Balatonszentgyörgy 28 kilometrojn.

Historio
--------

Ĝis 1950 la loknomo estis **Zalanémetfalu** (=Zala-germana-vilaĝo). En Ligetfalva migra poŝto servas. La municipa administracio en Zalacsány funkcias.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika kapelo omaĝe al (Granda) Sankta Tereza el la 20-a jarcento konstruita el kampanilo

Fontoj
------

* Arkivigite je 2017-03-13 per la retarkivo Wayback Machine
* 

* Kategorio Ligetfalva en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pri la komunumo
---------------

 **Leutwil** estas komunumo en la distrikto Kulm de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 735 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo situas sur altebenaĵo inter flanka moreno de la glaciepoka Reuss-Glaĉero, kiu disigas ĝin de la valo *Seetal* en oriento, kaj la monteta ĉeno *Homberg*, kiu disigas ĝin de la valo de la rivero Wyna en okcidento. Al la komunumo apartenas ankaŭ la vilaĝeto Wampfle, kiu male al la resto de la komunumo jam situas en la Wyna-Valo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Leutwil limas en nordokcidento al Dürrenäsch, en nordoriento al Boniswil, en sudoriento al Birrwil, kaj en sudokcidento al Zetzwil.

Trafiko
-------

Leutwil situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Ĝi estas konektita al la publika trafikreto pere de la buslinio de Teufenthal tra Seengen al Lencburgo.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 estas Araŭo-Oriento, kiu troviĝas proksimume 9 kilometrojn norde de la vilaĝocentro.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Leutwil datiĝas el la jaro 1273 kiel *Lutwile*.

En mezepoko en Leutwil unue regis la Grafoj de Lencburgo, ilin sekvis en la jaro 1773 la Grafoj de Kiburgo kaj en la jaro 1264 ties heredantoj, la Habsburgoj. En ties nomoj la habsburgaj vasaloj, la Senjoroj de Trostburg kaj ek de 1326 la Senjoroj de Liebegg plenumigis la malaltan jurisdikcion en la loko.

En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion kaj Leutwil fariĝis nun parto de la berna regejo, nome de Berna Argovio. La senjoreco Trostburg jam en la jaro 1346 transiris al la Senjoroj de Rinach kaj en la jaro 1486 al la Senjoroj de Hallwyl. Ili bendis sian havaĵon en Leutwil en la jaro 1616 al la urbo Brugg. Ĉar Berno tamen ne toleris la potencokreskon de Brugg, ĝi transprenis la jurisdikcion rekte kaj kreis la tribunaldistrikton Trostburg, kiu estis subvoktejo de la voktejo Lencburgo.

Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion, Leutwil fariĝis komunumo de la distrikto Kulm en la nove fondita Kantono Argovio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Leutwil
* Leutwil en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Leutwil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bildoj
------

* LernejoLernejo
* PreĝejoPreĝejo
* Mezepokaj freskoj en la preĝejoMezepokaj freskoj en la preĝejo
* Vilaĝeniro de LeutwilVilaĝeniro de Leutwil

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Kulm |
| --- |
| Beinwil ĉe la lago • Birrwil • Burg • Dürrenäsch • Gontenschwil • Holziken • Leimbach • Leutwil • Menziken • Oberkulm • Reinach • Schlossrued • Schmiedrued • Schöftland • Teufenthal • **Unterkulm** • Zetzwil |  |

 |
**Libertas** (en latina *Libereco*) estis romia diino kaj personigo de libereco.

 Denaro (42 a.K.) stampigita de Kasio Longino kaj de Publio Kornelio Lentulo, montrante kronitan kapon de **Libertas**, kun ofera kruĉo kaj *lituus* spirala simbolo en la reversoLa fikciaj roluloj aŭ simboloj (alegorioj) Columbia de Usono kaj Marianne de Francio, la Statuo de Libereco en Novjorko kaj multaj aliaj roluloj kaj konceptoj de la moderna epoko estis kreitaj, kaj estas vidataj, kiel personigo de *Libertas* (libereco). 

Libertas sur la dorso de 20 svisaj rappenojLa romia diino *Libertas* estis adorita jam en la epoko de la dua milito kontraŭ Kartago en templo starigita sur la Aventino fare de la patro de Tiberio Grako. Ankaŭ statuo en ŝia honoro estis starigita de Klodio sur la loko de la domo de Cicerono post ties detruo. Tiu figuro havas ian similon al la diaĵo *Sol Invictus* (venka suno), de la fino de la Romia Respubliko nome sundio kaj la krono ofte asociita kun tiu diino ofte aperas en modernaj priskriboj de Libereco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Libertas (diino) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* David Hackett Fischer, Liberty and freedom (2005) The many faces of Miss Liberty
Monumento al Liang Shanbo kaj Zhu Yingtai situanta en parko proksima al la tombo de Julieta kaj Romeo en Verono
La **legendo de Liang Shanbo kaj Zhu Yingtai** estas tragika amhistorio inter Liang Shanbo kaj Zhu Yingtai. La legendo naskiĝis en la urbo Ningbo kaj estas unu el la kvar plej famaj legendoj en Ĉinio. La malfeliĉa paro estas konata ankaŭ kiel Romeo kaj Julieta de Oriento.

Legendo
-------

La legendo de Liang Shanbo kaj Zhu Yingtai venas de la tempo de la orienta Ĝin dinastio (265-420).

Zhu Yingtai estis la naŭa filo kaj ununura filino de la riĉa familio Zhu en Shangyu, Zhejiang. Ĉar al virinoj tiutempe ne estas permesite viziti altlernejon Zhu konvinkis sian patron permesi al ŝi viziti lernejon ŝajnigante esti viro. Dum la vojaĝo al Hangzhou, ŝi renkontas Liang Shanbo, kiu estas studema junulo el malriĉa familio. Ili interparolas kaj tuj sentas grandan proksimecon inter si.

Ili studis kune dum la sekvantaj tri jaroj kaj Zhu pli kaj pli enamiĝis je Liang, kiu tamen ne malkovris la veran identecon de Zhu. Ankaŭ kiam Liang akompanis Zhu je ŝia hejmvojaĝo li ne rimarkis, ke ŝi estas virino vire vestita. Nur plurajn monatojn poste, kiam Liang faris viziton al Zhu li konstatis, ke Zhu estas bela virino kaj li enamiĝis. Ili ambaŭ pasie amas unu la alian kaj volas stari kune ĝis la morto.

Kiam Liang petis edzigi ŝin, li eksciis, ke la familio jam estis aranĝinta geedziĝon de Zhu kun riĉa viro nomata Ma Wencai. Pro tio la koro de Liang rompiĝis, li malsaniĝis kaj mortiĝis.

Je la tago de la geedziĝo Zhu vojaĝis per boato al sia estonta edzo Ma. Kiam la boato preterpasis la lokon kie troviĝas la tombo de Liang, fortega vento malpermesis la antaŭeniron. Zhu iris al la tombo kaj petis, ke ĝi malfermiĝu. Subite la tombo malfermiĝis kaj Zhu saltis en ĝin por unuiĝi kun sia amata Liang. Poste du papilioj aperis kaj kune forflugis el la tombo.

* Kategorio Legendo de Liang Shanbo kaj Zhu Yingtai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lewis Thompson PRESTON** (5a de Aŭgusto, 1926 – 4a de Majo, 1995) estuis usona bankisto. Li estis Prezidanto de la Monda Banko el Septembro 1991 ĝis sia morto en Majo 1995.

Li gradiĝis en la Harvarda Universitato per gradigo en historio en 1951, kaj estis iam kapitano de la hokea teamo de Harvard.

Preston laboris por J.P. Morgan & Co. kaj ties filio Morgan Guaranty Trust Company dum kvardek jaroj. Lia unua grava kontribuo al la kompanio okazis meze de la 1960-aj jatoj kiam li konvinkis la kompanion uzi komercon en la ĵis formita merkato de la eŭrodolaro kiel fonto de mondispono; tiu movo ege plibonigis la prosperecon de la kompanio. En 1968 li estis nomumita vicprezidanto zorge de la internacia banko, kaj estante li en tiu posteno ĉirkaŭ duono de la enspezoj de la kompanio venis el la internacia bankosektoro en la 1970-aj jaroj. Post ok jaroj en tiu posteno li iĝis vicprezidanto de la stabanaro de direktoroj en 1976, kaj poste prezidanto de la stabanaro en 1978.

Notoj
-----

1. 1 2 3 4 5   David Binder (6a de Majo, 1995). "Lewis T. Preston, 68, Dies; Led World Bank Into 90's". The New York Times. p. 11.
2. ↑   Richard Pearson (5a de Majo, 1995). "LEWIS T. PRESTON DIES AT 68". The Washington Post.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 740608
* GND: 11947932X
* LCCN: no93035927
* VIAF: 32142826
* ISNI: 0000 0001 1440 9067
* SUDOC: 071343156
* BNF: 13323531w
 |
**Leányvár** (leAnjvAr), germane **Leinwar** estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza Transdanubio**, en departemento Komárom-Esztergom, en subregiono de Dorog. La nomo signifas fraŭlinofortikaĵo.

Blazono de Leányvár

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7  km²
* Loĝantaro: 1650
* Poŝtkodo: 2518
* Telefonprefikso: 33

Geografio
---------

La vilaĝo situas sur deklivoj de Pilis (montaro), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Dorog. La lasta troviĝas 6 km-ojn for.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata dum la romianoj. La unua mencio devenis el 1270. Iam fortikaĵo konstruiĝis kaj ankaŭ klostro por abatinoj en la 13-a jarcento. Post jarcentoj ambaŭ iĝis kvazaŭ unueca, tial la vilaĝnomo "fraŭlinofortikaĵo". La turkoj faris senhoma la vilaĝon, poste germanoj refondis ĝin. En 1946 parto de la germaneco estis deportita al Germanio.

Vidindaĵo estas klasikisma katolika preĝejo omaĝe al Elizabeto de Hungario de 1823.

* Kategorio Leányvár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lajos MILLER** [lajoŝ], hungare **Miller Lajos,** Esperante **Ludoviko Miller** estas hungara operokantisto (baritono). Lia unua edzino estis Zsuzsanna Dobránszky.

Lajos Miller naskiĝis la 23-an de januaro 1940 en Szombathely.

Biografio
---------

Lajos Miller frekventis muzikakademion en Budapeŝto, poste li komencis sian karieron en Budapeŝta Ŝtata Operejo. Baldaŭe li kantadis en Italio, Vieno, Novjorko, Houston, Bonaero kaj ankaŭ en aliaj lokoj, dume li atingis premion en konkurso en Parizo en 1974. Li baldaŭe revenis al Budapeŝta Ŝtata Operejo. Li ricevis premion Kossuth en 1980, kaj ankaŭ aliajn premiojn.

Lia repertuaro (elekto)
-----------------------

* Gaetano Donizetti: *Don Pasquale* - Malatesta
* Ferenc Erkel: *Bánk bán* (Banuso Bánk) - titolrolo
* Giuseppe Verdi: *Un balo in Maschera* (Maskobalo) - René; *Macbeth* - titolrolo; Traviata – Giorgio Germont
* Richard Wagner: Tannhäuser - Wolfram
* Gioacchino Rossini: La barbiro de Sevilo – Figaro

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
**Leopoldo NOBILI** (5an de Julio 1784 en Trassilico (Toskanio) - 22an de Aŭgusto 1835 en Florenco, estis itala fizikisto kiu inventis nombrajn instrumentojn ŝlosilajn por esplorado de termodinamiko kaj elektrokemio.

Li studis en la Militakademio de Modena, kaj iĝis oficiro de artilerio. Li ricevis la ordenon de la *Légion d'honneur* pro sia servo en la invado de Rusio fare de Napoleono.

Skemo de la galvanometro de Nobili.
En 1825 li disvolvis la astatikan galvanometron. Li laboris kun Macedonio Melloni por la termomultobligilo, nome kombinaĵo de termopilo kaj galvanometro, antaŭ esti nomumita profesoro pri fiziko en la *Reale Museo di Fisica e Storia Naturale* (Reĝa Muzeo de Fiziko kaj Natura Historio) en Florenco kie li laboris kun Vincenzo Antinori pri elektromagneta indukto. Oni atribuis al li la malkovron de la nomitaj 'Ringoj de Nobili', nome alojsolvo de kupro kaj arĝento per elektrolizo kaj zinko.

Verkoj
------

* (1819) *Introduzione alla meccanica della materia* (itale). Milano: Paolo Emilio Giusti.
* (1824) *Questioni sul magnetismo* (itale). Milano: eredi Soliani.

* Leopoldo Nobili en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Leopoldo Nobili en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 798662
* GND: 117586153
* LCCN: n85256170
* VIAF: 10627289
* ISNI: 0000 0001 0855 1024
* SUDOC: 133841499
* BNF: 12043895q
* BIBSYS: 2024700
* ICCU: LIAV154040
 |
**Lajos Serly** [lajoŝ ŝerli], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Serly Lajos** estis hungara-usonana komponisto, dirigento, instruisto.

Lajos Serly  naskiĝis la 19-an de marto 1855 en Pozsony aŭ Losonc (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempe ambaŭ urboj Bratislavo kaj Lučenec en Slovakio, li mortis la 1-an de februaro 1939 en Novjorko.

Orkestro-koruso de Lajos Serly en 1896

Biografio
---------

Lajos Serly frekventis gimnaziojn en pluraj urboj, samtempe faklernejon pri ledisto. Li iĝis ano de gildo 1868, li maturiĝis en 1875. Li studis muzikon de Robert Volkmann en Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio, poste en simila akademio en Vieno de Franz Krenn. Li debutis kiel dirigento en teatro de Klagenfurt. Iam poste li hejmenvenis kaj aliĝis al teatra trupo de Andor Sztupa, li dirigentis en pluraj (tiam hungaraj) urboj. En 1880 li estis orkestrestro en Berlino, post la hejmenveno li laboris en Kolzsvár, fine li estis dirigento de Népszínház inter 1882–1885. Li fondis novan teatron, sed tio bankrotiĝis. Li elmigris al Londono en 1898, al Usono en 1905. Li aliĝis al hungara teatra trupo en Novjorko kiel komponisto kaj dirigento. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn, inter ili estis menciinda Tibor Serly. Li verkis kelkajn artikolojn sub nomoj Arion, Losonczi Lajos, r... l... kaj ...i...s.

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* A tót leány
* Cigány Panna
* Ingyenélők
* Csókon szerzett vőlegény
* Titilla hadnagy

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun desegnaĵo
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-06-27. Alirita 2019-06-27.

* Kategorio Lajos Serly en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 648737
* GND: 1019648562
* VIAF: 161806151
* ISNI: 0000 0001 1133 5787
* BNF: 16425785f
 |
**Lepsény** (lepŝEnj) estas grandvilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, Distrikto Enying.

Blazono de Lepsény
Aerfoto pri Lepsény

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 39  km²
* Loĝantaro: 3210
* Poŝtkodo: 8132
* Telefonprefikso: 22

Geografio
---------

La grandvilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo Budapeŝto-suda Balatono, laŭ malnova ĉefvojo Budapeŝto-Balatono, aŭtoŝoseo M7 inter Budapeŝto-Balatono preteriras. Enying troviĝas 11, Székesfehérvár 27, Budapeŝto 87 km.

Historio
--------

La unua mencio pri Lepsény okazis en 1226 en formo "Vepsin". Jam tiutempe oni kultivis vinon. En 1381 ĝi ricevis statuson kampurbo. Dum dominado de turkoj ĝi senhomiĝis kaj rehomiĝis en 1622. En 1861 la fervojo atingis la urbeton. Kolĥozo formiĝis en 1948.

La komunumo havas katolikan kaj kalvinanan preĝejojn, krome estas nobeldomo de Nádasdy (nadaŝdi).

Famuloj
-------

En Lepsény naskiĝis Jenő Kovács (kemiisto) kaj Lajos Kozma (operkantisto).

* Kategorio Lepsény en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**154932 *Sviderskiene*** estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la 12-an de oktobro 2004 de la litovaj astronomoj Kazimieras Černis kaj Justas Zdanavičius elde la Observatorio de Molėtai (Molėtai, Litovio).

Ĝi estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero, do estas ano de la Hilda grupo.

Ĝia discentra orbito iom interne proksimiĝas tiun de Jupitero, ĝia jupitera MOID estas 0,450114 astronomia unuo, tie estas 67,336 milionoj da km ; pro tio ĝi povus esti rigardita kiel jupiterrenkonta asteroido. Tamen, ĝia orbita resonanco 3:2 kun Jupitero tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo.

Nomo
----

Ĝia nomo honoras la litovan astronominon Zinaida Sviderskienė, kiu laboris en la kampo de la stela fotometrio kaj estis direktorino de la Universitata Planetario de Vilno dum 1992-1997. Aŭtorino de kvar libroj pri populara astronomio kaj de multenombraj sciencaj artikoloj, ši estas ankaŭ konata kiel kosma artistino, kiu pentris pri astronomiaj temoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (154001–155000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| (154931) 2004 TQ1 | **154932 *Sviderskiene*** | (154933) 2004 TP23 |
**Levente SZÖRÉNYI** [sorEnji], laŭ hungare kutima sinsekvo **Szörényi Levente (Bálint)** estas hungara ŝlagromuzikisto (kantisto, gitaristo kaj komponisto). Li estas fondinto de ŝlagrorkestro *Fonográf*. Lia filo estas Örs Szörényi, lia iama edzino estis Zsuzsa Kovács.

Levente Szörényi naskiĝis la 26-an de aprilo 1945 en Gmunden, en Aŭstrio.

Biografio
---------

Levente Szörényi vivis en Aŭstrio duonjaron, poste la tuta familio hejmenvenis al Budapeŝto. Parenco en Francio apogis ilin, Levente aĉetis gitaron el tiu mono. Komence li lernis pianludon, violonludon kaj kantadon, poste gitarludon, dume li frekventis gimnazion. En la fruaj 1960-aj jaroj startis la muzika kariero. Li aliĝis al bando *Illés*, kie li konatiĝis kun aliaj jam sukcesaj muzikistoj, inter ili kun Zsuzsa Koncz. La bando venkis en 1968 en konkurso de Hungara Televizio. En 1974 li fondis propran bandon *Fonográf*. Li apartenis al la plej famaj hungaraj ŝlagristoj, li ofte koncertadis, komponis (ankaŭ muzikon por filmoj), li kunlaboris ankaŭ kun Kati Kovács. En 1996 en koncerto li adiaŭis de la publiko, kiu tamen ne estis la lasta. Ekde 1994 li okupiĝas pri vinkulturo. Li havis edzinon, kiu naskis filon. Li ricevis premion Kossuth kune kun bando Illés en 2000, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

Liaj komponaĵoj
---------------

* rokenrolaj oratorioj
* rokenrolaj operoj
* 24 muzikaĵoj por filmoj inter 1986-1975

Diskografio (elekto)
--------------------

* kun orkestro Fonográf
* kiel solulo
* kune kun Kati Kovács, Márta Sebestyén, Zsuzsa Koncz, Andrea Rost

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Levente Szörényi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 410667
* GND: 132465078
* LCCN: n82014299
* VIAF: 30874607
* ISNI: 0000 0000 7902 4590
* BNF: 147777469
* MBA: db331d74-1886-4a95-826b-79d8926e75db
 |
**Leggia** estas komunumo de la komunumaro Roveredo kaj la distrikto Moësa en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 131 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Leggia situas en la Valo de Mesoko ĉe la bordo de la rivero Moësa proksimume en la mezo inter Roveredo kaj Mesoko. Krom la vilaĝo okicdente de la rivero al la komunumo apartenas la setlejo Tec ĉe la orienta bordo de Moësa. Sur roko sude de Tec situas la kapelo San Remig, kiu dum mezepoko estis pilgrimejo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Leggia limas en nordo kaj oriento al Cama, en sudo al Grono, en okcidento je unu punkto al Santa Maria in Calanca, kaj en nordokcidento al Verdabbio.

Trafiko
-------

San-Bernardino-Pasejo estas grava nord-sud-konekto de Svislando, tra kiu kondukas per tunelo la svisa aŭtovojo A13 kaj super la pasejkulmino la kantona ĉefvojo n-ro 13, kiuj ambaŭ pasas tra Lostallo. Ĝis 1972 tra la komunumo pasis ankaŭ la fervojlinio al Belinzono al Mesoko. Nun la konekto al la publikatransportreto funkcias per poŝtaŭtolinio de Disentis trans San-Bernardino-Pasejo al Biasca.

Lingvoj
-------

Ĉefa kaj sola oficiala lingvo en Leggia estas la itala.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Leggia datiĝas el la jaro 1295 kiel *de Legia*. La komunumo Leggia apartenis al la vikariato kaj la la flago de Roveredo. Surbaze de la administracia reformo de Kantono Grizono de 1851 Leggia fariĝis komunumo de la komunumaro Roveredo en la tiam kreita distrikto Moësa. Sude de Grono sur la orienta flanko de Moësa malfermiĝas la Valo de Leggia, kiun la komunumo en la jaro 1775 pro altaj ŝuldoj devis cedi kun ĉiuj alpopaŝtejoj al la familio a Marca de Mesoko. Tio kondukis al konfliktoj kun la familio a Marca, kiu povis estis solvita nur en la jaro 1858.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Cesare Santi*: *Leggia* en *Historia Leksikono de Svislando* (2007-07-30)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Leggia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Leggia
* Leggia en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Leggia** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Moësa |
| --- |
| 
**Komunumaro Calanca:** **Arvigo**  •  Braggio  •  Buseno  •  Castaneda  •  Cauco  •  Rossa  •  Santa Maria in Calanca  •  Selma

**Komunumaro Mesoko:** Lostallo  •  **Mesoko**  •  Soazza

**Komunumaro Roveredo:** Cama  •  Grono  •  Leggia  •  **Roveredo**  •  San Vittore  •  Verdabbio |  |

 |
**Leopold Löw** [lOv], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lőw Lipót,** hebree **יהודה לייב לעף** estis hungaria ĉeĥdevena ĉefrabeno. Lia origina nomo estis *Júda Leib Löw*, liaj plej konataj filoj estis Immánuel Lőw, Sámuel Lőw, Tóbiás Lőw kaj Vilmos Lőw.

Busto pri Lipót Lőw
Lipót Lőw naskiĝis la 22-an de majo 1811 en Černá Hora (Moravio, Aŭstra Imperio), li mortis la 13-an de oktobro 1875 en Szeged (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario.

Biografio
---------

Lipót Lőw lernis komence talmudon en pluraj urboj, poste li studis en Reĝa Universitato de Pest kaj Universitato de Vieno. En 1835 li akiris rabenan diplomon, poste li instruis kaj hungariĝis. Ekde 1841 li estis rabeno de Nagykanizsa, inter 1846-1850 en Pápa. Tiam li estis apoganto de la hungara revolucio de 1848, tial li estis poste kondamnita 2 monatojn. Liberiĝanta li estis ĉefrabeno de Szeged ĝismorte. Estis li, kiu la unua predikis hungarlingve. Pro vidviĝo li edziĝis dufoje, ambaŭ edzinoj naskis sepfoje.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* Graphische Requisiten und Erzeugnisse bei den Juden (1870)
* Die Lebensalter in der jüdischen Litteratur (1875)
* Zsidó erő (1868)
* Zsinagógai beszédek (1870)

Memorigiloj
-----------

* busto en Szeged

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Leopold Löw en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 702032
* GND: 137219504
* LCCN: n80137651
* VIAF: 27441675
* ISNI: 0000 0000 7819 8185
* SUDOC: 202971260
* NLA: 35314311
* NKC: zmp2016927537
 |
**Lajos Szűcs** [lajoŝ sUĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szűcs Lajos** estas hungara parlamenta deputito.

Lajos Szűcs naskiĝis la 15-an de septembro 1964 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Szűcs maturiĝis en telefonia mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1982, poste li akiris pedagogian diplomon en Altlernejo Károly Eszterházy en 1992 laŭ koresponda lernado. Li akiris plian diplomon en Altlernejo pri Publikaj Servoj en 1998, fine li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2008. Pli frue en 1990 li ricevis postenon en urba municipo de Ócsa. En 1993 li fondis grupon de Fidesz en la sama urbo. Ekde 1998 li estas parlamentano. Lia edzino naskis 2 filinojn.

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Lajos Szűcs (politikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 708832
* LCCN: n85250221
* VIAF: 70378479
* ISNI: 0000 0000 2561 0500
 |