recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Clifford Leopold ALEXANDER Jr.** (21-a de septembro 1933 en Novjorko - 3-a de julio 2022) estis usona advokato, komercisto, kaj registaroficisto de Novjorko. Li estis la unua afrik-usonano kiu funkciis kiel ministro por armeo de Usono.

Vivo
----

En 1963, dum la regado de prezidanto John Fitzgerald Kennedy, Aleksandro estis vokita al Vaŝingtono por funkcii kiel oficiro pri eksterlandaj rilatoj de la kunlaborantaro por la usona Nacia Sekureckonsilio. Li poste funkciis kiel speciala konsilisto al Vicprezidanto Lyndon Johnson, kaj kiel jura oficiro vicpolicestro de la kunlaborantaro de la blanka domo de 1964 ĝis 1967. Ekde tiam ĝis 1969 li funkciis kiel prezidanto de la komitato por egalaj ŝancoj en dungado. Interalie li funkciis kiel la speciala reprezentanto de la prezidanto gvidinte la usonan delegacion al ceremonioj por marki la sendependecon de la Regno Svazilando en 1968.

Post la elekto de Respublikana Prezidanto Richard Nixon, li forlasis sian laboron en la federacia registaro kaj laboris kiel advokato en la vaŝingtona advokatfirmao "Arnold and Porter" de 1969 ĝis 1975. De 1972 ĝis 1976 li funkciis kiel televidnovaĵkomentisto. De 1973 ĝis 1974, li instruis juron en Universitato Harvard. En 1974 li kandidatiĝis malsukcese por la posteno de urbestro de Vaŝingtono. Li revenis al sia okupo pri juro kaj en 1975 li iĝis partnero en la advokatfirmao de Lippert, Bernard, McPherson kaj Hand.

Je la enoficiĝo de Jimmy Carter al la prezidanteco, Aleksandro revenis al registarservo. Dum la prezidanteco de Carter, de 1977 ĝis 1981, li funkciis kiel ministro por la armeo de Usono. En tiu posteno li estis la unua afrik-usonano se temas pri servi en tiu rolo. Dum lia ofico li temigis plibonigadon de la volontularmeo, emfazante programojn por plibonigi profesiismon kaj aljuĝante kontraktojn al minoritat-posedataj entreprenoj. Tio estis por konfirmi la federacian engaĝiĝon instigi diversecon.

En 1981, Aleksandro fondis la konsilantan firmaon Alexander & Co. Krome, li deĵoris pri la estraroj de pluraj naciaj entreprenoj kaj estis membro de la estraro de guberniestroj de la Novjorka Borso.

Komence de la 21-a jarcento, Aleksandro elstaris en sia opozicio al la politiko "Ne demandu, ne diru", kiun li postulis por ĝia abolicio de la Kongreso.

Familio
-------

Lia filino Elizabeth Alexander estas poeto kiu estis profesoro pri la angla en Universitato Yale. Ŝi estis petita verki kaj legi kanton por la inaŭguro de usona prezidento Barack Obama. 

Lia filo, Mark Alexander, estas la dekano de jurstudo ĉe la Universitato Villnova en Pensilvanio. Li ankaŭ funkciis kiel politika konsilisto al la balotkampanjoj de Bill Bradley, Ted Kennedy kaj prezidanto Obama.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Clifford Alexander Jr.** en Vikimedia Komunejo
* Clifford Alexander angle ĉe United States Army Military History Site
* "Estro-Viro". Ebony, junio 1977
* La buŝahistoriaj videoeltiraĵoj de Clifford Alexander ĉe La Nacia Vizia Gvidado-Projekto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 778391
* LCCN: n96030270
* VIAF: 16488281
 |
**Camarillas** [kamaRIljas] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la suda komarko Komunumo de Teruelo, kies komarka ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem, Teruelo.

Geografio
---------

La ruinigita preĝejo.
La kastelo.
Sanktejo de la Virgulino de la Kamparo.
Ĝi estas je 51 km norde de Teruelo, provinca ĉefurbo. Ĝi estas iom sudoriente de Galve, nordoriente de Aguilar del Alfambra kaj sudoriente de Aliaga.

La orografio de la municipo estas markita de la valo de rivero Pinilla (nomita ankaŭ Penilla kaj Camerón), alfluanto de la rivero Alfambra (ĝuste ĉe la kuniĝo ĝi formas gigantomarmitojn nomitajn loke *Calderetas*). La plej alta pinto estas Muela (1454 m). La loĝloko mem kuŝas je 1314 msm.​

Historio
--------

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema en la batalo de Cutanda. Sed eble la kristanoj perdis ĝin dum la krizo kiu sekvis la morton de Alfonso la 1-a. Nur dum la regado de Alfonso la 2-a de Aragono estis klara dominado fare de kristanoj. Dum la Mezepoko kaj la cetero de la Antikva Reĝimo, ĝis la provinca divido de 1833, ĝi estis tero de reĝlando, ene de la komunumo de domaroj de Teruelo en la *Sesma del Campo de Monteagudo*.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj), brutobredado (ŝafoj) kaj rura turismo. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre ankaŭ en Camarillas oni malaltiĝis ĝis nunaj 82 loĝantoj.

Vizitindaĵoj estas ruinigita preĝejo el kiu staras la sonorilturo, la kastelo kun neĝujo kaj primitiva preĝejo, blazondomoj, mezepoka akvedukto, du ermitejoj, el kiuj la Sanktejo de la Virgulino de la Kamparo konsistas el gotika kaj baroka konstruaĵoj plus mudeĥara sonorilturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

1. ↑   «Instituto Geográfico Nacional».. Arkivita el la originalo je 2021-04-18. Alirita 2022-10-05.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797586
 |
**BALOGH Ernő** estis rumania hungara geologo, grotesploristo naskita en Köröskisjenő la 24-an de julio 1882 kaj mortinta en Kluĵo la 11-an de julio 1969.

Biografio
---------

Ernő Balogh finis la universitaton en Koloĵvaro, unue li estis muzeologo, poste ekde 1906 asistanto de Gyula Szádeczky-Kardoss. En la unua mondmilito li falis militkaptitecon. Ekde 1919 li instruis en Gheorgheni, poste en Kluĵo en Marianum. En 1940 oni nomumis lin profesoro de la geologia katedro de la Universitato de Koloĵvaro. Ekde 1936 ĝis 1946 li estis prezidanto de la Sekcio pri Mineralogio kaj Petrologio de Erdélyi Múzeum, same de la Erdélyi Kárpát-Egyesület. En 1941 li estis redaktoro de revuo *Erdély*. Post 1944 li estis unu el fondintoj-organizintoj de la Bolyai Tudományegyetem kaj poste profesoro katedrestro. Li verkis 300 studaĵojn kaj artikolojn, kvin lernolibrojn por mezlernejoj.

Verkoj
------

* *A Dragán-völgy Kecskés- és Bulzur-patak közötti részének geológiai viszonyai* (doktordisertacio), 1906;
* *A Kolozsvár, Kajántó és Torda környéki bitumenes meszek és azok ásványai*. Múzeumi Füzetek, Kv. 1911);
* *A Meziádi barlang térképe*. Nv. 1931);
* *Cseppkővilág* (1969).

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon
**Ernő Czóbel** [ernO cObel], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Czóbel Ernő** estis hungara politikisto, altlerneja instruisto, framasono ekde 1915. Liaj familiaj nomvariantoj kun nehungaraj ortografioj estis *Czobel, Žóbel, Zobel*. Lia frato estis Béla Czóbel, lia edzino Sarolta Lányi kaj ilia filino estis Anna Czóbel.

Ernő Czóbel naskiĝis la 16-an de oktobro 1886 en Budapeŝto, li mortis la 17-an de julio 1953 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ernő Czóbel devenis el juda familio. Li maturiĝis akiris pedagogian diplomon kun doktoriĝo en Scienca Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1911. Pli frue jam li estis membro de Hungarlandana Socialdemokrata Partio. Post la diplomo li ekinstruis en lernejo, krome li kontribuis politikajn artikolojn. Dum la Hungara Sovetrespubliko li batalis, krome li havis plurajn postenojn. Post fiasko de la respubliko li estis kondamnita je prizono, sed en 1922 li liberiĝis en Soveta Rusio kiel ŝanĝita arestito. En Moskvo li laboris en instituta biblioteko, krome li instruis en universitato. Pro falsaj pretekstoj li estis deportita 9 jarojn, li liberiĝis en 1945, hejmenvenis post 2 jaroj. En Budapeŝto li laboris en eldonejo, krome li instruis en universitato. Li edziĝis en 1915, lia edzino naskis en post 3 jaroj. Li ricevis hungaran ŝtatan premion en 1951.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Heltai Gáspár dialógusa a részegségről és tobzódásról* (1911)
* *Berzeviczy Gergely javaslata a kontinens vámuniójáról* (1916)
* *Zur Geschichte des Kommunistenbundes* (1925)
* *Karl Marx, Chronik seines Lebens in einzeldaten* (1934)
* *Engels politikai tevékenységének fő szakaszai* (1954)
* *Marx és a magyar proletariátus* (1958)
* *Czóbel Ernő válogatott írásai* (1963)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑    hungara loĝio
2. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 826235
* GND: 127251448
* LCCN: no2010146481
* VIAF: 14907378
* ISNI: 0000 0000 8094 2276
* SUDOC: 067068723
* BNF: 130791563
 |



* Portalo pri Biografio
**Manciles** [manZIles] estas loĝloko kaj municipo en la okcidento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la oriento de la komarko *Odra-Pisuerga*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 6,58 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 22 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 30 el 1991. 

Demografia evoluo| 1991 |  | 1996 |  | 2001 |  | 2004 |  | 2013 |  | 2018 |  | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 50 |  | 49 |  | 41 |  | 35 |  | 20 |  | 22 |  | 22 |

Ĝi distas 32 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj limas kun Susinos del Páramo, Tobar, Pedrosa del Páramo kaj Villorejo.

Historio
--------

Urbodomo.
Preĝejo de Sankta Andreo.
Tradicia kolombejo.
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. 

Manciles formis parton de la *partido de Castrojeriz* en la kategorio de izolaj loĝlokoj, unu el dek kvar kiuj formis la komunumon *Intendencia de Burgos*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774766
 |
**Camaleño** [kamaLEnjo] estas municipo en la aŭtonoma komunumo Kantabrio (Hispanio). Ĝi situas en la historia komarko Liébana, ĉe la montaro Picos de Europa. En ĝi estas la Monaĥejo de Sankta Toribio de Liébana, kristana prilgrimejo.

Geografio
---------

Camaleño ene de Kantabrio.
Ties najbaraj municipoj estas: sude Vega de Liébana, oriente Potes, norde kaj oriente Cillorigo de Liébana, nordokcidente Cabrales (Asturio) kaj okcidente Posada de Valdelón kaj Boca de Huérgano en provinco Leono.

La municipo situas ene de la montaro Picos de Europa kaj tra ĝi fluas la rivero Deva.

Ekonomio
--------

La ĉefan ekonomian rolon ludas brutobredado kaj agrikulturo, sed ankaŭ kreskanta serva sektoro pro la granda nombro de vizitantoj de la Nacia Parko Picos de Europa. En la municipo estas la telfero de Fuente Dé, kiu veturigas vizitantojn 700 m superen al monta pinto.

En Camaleño oni produktas fromaĝon konatan kiel quesuco de Liébana (fromaĝeto el Liébana) kaj lokan drinkaĵon *orujo*, kiu estas brando el rekremento de teo kultivata en altaj montpasejoj de Picos de Europa.

Kulturo
-------

En Camaleño estas la Monaĥejo de Sankta Toribio de Liébana, unu el la kvin sanktaj lokoj de Kristanismo kaj populara pilgrimejo. En ĝi estas la plej granda parto de la kruco de Jesuo, kio estas reprezentata en la municipa lbazono, laŭ la Romkatolika Eklezio.

Vilaĝoj
-------

La municipo ampleksas 33 vilaĝojn. Preskaŭ duono el ili havas malpli ol 20 loĝantoj. La municipa registaro estas en la samnoma vilaĝo Camaleño, ĉeborde de la rivero Deva, je alteco 380 super la marnivelo.
**Ernő Baloghy** [ernO balogi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Baloghy Ernő** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, advokato, ĵurnalisto.

Ernő Baloghy  naskiĝis la 8-an de novembro 1867 en Vieno. Li mortis en 1943 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ernő Baloghy frekventis universitatojn en sia naskiĝurbo, Berlino, Parizo inter Oksfordo, fine li akiris juran diplomon en Budapeŝto. Li eklaboris kiel advokato en Zombor en 1890. Li estis elektita parlamenta deputito en 1906, sed tiutempe li estis ankaŭ ĵurnalisto. En 1910 li ricevis mandaton, tial li denove estis advokato. En 1917 li iĝis ĉefdepartementestro de Bács-Bodrog. Dum la Kalistefa revolucio en 1919 li estis ministro pri nutro. Post abdiko de Kabineto Berinkey li denove estis advokato.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A magyar kultúra és a nemzetiségiek* (La hungara kulturo kaj la minoritatoj), (1908)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la paĝoj 75 kaj 76 Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
**Anders Erikson Sparrman** (27-a de februaro 1748, Tensta, Uppland – 9-a de aŭgusto 1820) estis sveda naturalisto, aboliciisto kaj sekvanto de Carl Linnaeus.

Sparrman estis la filo de pastro. Naŭjaraĝa li eniris en la Universitato de Upsalo, kie ekis medicinan studadon 14jaraĝa kaj iĝante unu el la elstaraj lernantoj el Linnaeus. En 1765 li ekveturis al Ĉinio kiel ŝipa kuracisto, revenante post du jaroj kaj priskribante animalojn kaj plantojn kiujn li trovis. En tiu ŝipveturo li trafis Carl Gustaf Ekeberg.

Li ekveturis al Kabo de Bona Espero Januare de 1772 por preni postenon kiel mentoro. Kiam James Cook alvenis tie poste en la jaro komence de sia dua vojaĝo, Sparrman iĝis naturalista helpanto de Johann kaj Georg Forster. Post la vojaĝo li revenis al Kaburbo en julio 1775 kaj praktikis medicinon, elspezante sufiĉe por financi veturadon interne.

En 1776 li revenis al Svedio, kie oni atribuis al li honoran doktorigon dum foresto. Li estis ankaŭ elektita membro de la Reĝa Akademio de Sciencoj de Svedio en 1777. Li iĝis zorganto de la naturhistoriaj kolektoj de la Akademio de Sciencoj en 1780, Profesoro de natura historio kaj farmakologio en 1781 kaj konsilanto de la Collegium Medicum en 1790. En 1787 li partoprenis en ekspedicio al Okcidenta Afriko, sed tio ne estis sukcesa.

Sparrman publikis kelkajn verkojn, el kiuj la plej bone konata estas lia rakonto de liaj veturadoj en Suda Afriko kaj kun Cook, publikita kiel *Resa till Goda Hopps-Udden, södra Polkretsen och omkring Jordklotet, samt Till Hottentott- och Caffer-Landen Åren 1772-1776* (1789). Li publikis ankaŭ *Catalogue of the Museum Carlsonianum* (1786–89), kie li priskribis multajn el la specimenoj kiujn li estis kolektita en Suda Afriko kaj en Suda Pacifiko, kelkaj el kiuj estis novaj al scienco. Li publikis ankaŭ *Svensk Ornithologie* (Ornitologio de Svedio) en 1806.

La asteroido 16646 Sparrman portas sian nomon. La sveda romanisto Per Wästberg verkis biografian romanon pri Sparrman kiu estis publikita en angla en 2010, laŭ la titolo *The Journey of Anders Sparrman*. Anders Erikson Sparrman estis ankaŭ botanikisto kaj aboliciisto.

Referencoj
----------

* Walters, M. 2003, *A Concise History of Ornithology*, Yale University Press. ISBN 0-300-09073-0

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Anders Sparrman en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Taxonix Arkivigite je 2013-02-12 per Archive.today ligoj el Museum Carlsonianum kaj al aliaj verkoj rete
* Linnean Society of London



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 418341
* GND: 124759289
* LCCN: n50021229
* VIAF: 74793877
* ISNI: 0000 0000 8155 4662
* LIBRIS: 170559
* SUDOC: 034613692
* BNF: 125351441
* NKC: mzk2009533283
* BNE: XX1763910
 |
Ceramika pastorulo kun teniloj.
Lignaj stangaj pastoruloj.
Stri-ŝablona pastorulo uzata por fari norvegajn patkukojn *lefse*.
Botelo uzata kiel pastorulo.

* Kategorio Pastorulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

**Pastorulo**, **rulknedilo**, **pastplatigilo** estas cilindroforma kuirilo uzata por formi kaj platigi paston, ofte sur knedotablo. PIV uzas la vorton "rulpremilo". Ekzistas du bazaj formoj de pastorulo: kun kaj sen teniloj ĉe ambaŭ ekstremoj de la cilindro. Diversaj pastoruloj taŭgas por plenumado de iom diversaj taskoj en kuirado.

Tipoj
-----

* **pastorulo kun teniloj** konsistas el dika kaj peza rulo el diversaj materialoj kun diametro de ĉ. 7-10 cm kun pli maldikaj teniloj ĉe la ekstremoj de la rulo. Oni uzas ĝin tenante la tenilon kaj puŝante la pastorulon sur pasto bulon. Tenilojn kutime havas okcident-kulturaj kaj eŭropaj pastoruloj.
* **stangoforma pastorulo** estas ligna kun diametro de ĉ. 2-3 cm. Oni uzas ĝin rulante la stangon per manplato. La stango povas havi egalan diametron en ĉiu loko, aŭ povas mallarĝiĝi ĉe la ekstremoj por pli facila kontrolo de la platigata pasto. Plejparto de franctipaj, aziaj kaj turkaj pastoruloj estas stangoforma.
* **ŝablona pastorulo** havas neplatan strukturon formantan la paston por specialaj panoj aŭ kukoj.

Materialoj
----------

Pastoruloj havas diversajn grandecojn, formojn kaj estas produktataj el diversaj materialoj, ekz. vitro, ligno, bakelito, kupro, plasto, marmoro, rustorezista ŝtalo, silikono, aluminio, latuno, ceramiko. Kelkaj estas kavaj kaj plenigeblaj per varma aŭ malvarma akvo por pli bona rulado. Marmorajn pastorulojn oni ofte malvarmigas en fridujo por ke la pasto konservu malaltan temperaturon dum rulado.

Pastorulo en kulturo
--------------------

En populara kulturo, ekz. en ŝercoj kaj komiksoj, nervoza edzino (dommastrino) uzas pastorulon kiel armilon.

Referencoj
----------

1. ↑  André Andrieu, *Dictionnaire pratique*, p. 479 (difino de *pastrulo*) (ISBN 2-9508809-3-2)
2. ↑  *pasto-rulo* ĉe: Rüdiger Eichholz. *Esperanta Bildvortaro*, p. 187. (ISBN 0-919186-32-7)
3. ↑  Jerzy Wałaszek, Esperanta-pola vortaro
4. ↑  angle *Rolling Pin Of Doom* ĉe tvtropes.org
**TNT** estas hungara muzikgrupo, kiu fondiĝis somere de 1994. Ili unuafoje prezentiĝis sur la elekta disko „Napszúrás" (elp. pansu’ra’ŝ ~ sunfrapo ) somere de 1996. La disko enhavis elektitajn kantojn de diversaj grupoj kaj inter ili la unuan kanton de TNT: „Bakancsdal" (elp. bakanĉdal ~soldatboteta kanto ).

La veran trarompon signifis la debuta albumo „Bomba" (e-e Bombo), el kiu kelkaj kantoj iĝis ŝlagero. Decembre de 1997, la grupo povis transpreni la – post 25 000 venditaj ekzempleroj – oran diskon. Oktobre de 1998 aperis la dua albumo kun titolo „Bumm, Bumm".

La unua viva diskoprezenta koncerto okazis la 22-an de majo en Budapeŝto, en SOTE (Medicina Universitato), kie la grupo transprenis la duan ordiskon. En 2000, la grupo ricevis la premion Ora Ĝirafo de MAHASZ en la kategorio „La danco-albumo de la jaro". Dumtempe la dua albumo iĝis platina disko. 

Maje de 2000 aperis – kaj kiu same iĝis platena disko – la tria albumo „Három" (elp. ha’rom = tri). 

Komence de decembro de 2001, TNT prezentis alistilan, akustikan koncertan diskon kun titolo „Másképpen" (~Alifoje), kiu forproksimiĝis de la pop-danca stilo kaj donuis frandaĵon por la fiduloj kaj la muzika mondo. La albumo superis ĉiun ĝistiaman sukceson kaj iĝis duobla platena disko. 

La grupo malfondiĝis en 2005 .

* Dobrády Ákos (simple Ákos elp. A’koŝ)
* Zuber Krisztián
Melanezio
La **Orient-melaneziaj Insuloj**, ankaŭ konataj kiel **Salomon-vanuatu-bismarkaj humidaj arbaroj**, estas biogeografia regiono notinde pro siaj unikaj flaŭro kaj faŭno kaj specia riĉeco. La regiono estas proklamita kiel biodiverseco-riĉaĵejon fare de la organizaĵo Naturprotekto Internacie, kaj kiel unu el la elstaraj tutmondaj 200-regionoj de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Kiel difinita de Naturprotekta Internacie, la riĉaĵejo troviĝas oriente kaj nordoriente de Novgvineo kaj ampleksas iujn 1 600 insulojn kun tersupraĵa areo de preskaŭ 100 000 km², inkluzive de Bismarkoj, Insuloj Admiraleco, Salomonoj, kaj la insuloj de Vanuatuo. Ŝtate, la riĉaĵej inkluzivas partojn de Papuo-Novgvineo (Bismarkoj, Insuloj Admiraleco, Buginvil-Insulon, kaj ĉiujn salomonajn kaj vanuatuajn insulojn.

Tiu riĉaĵejo ampleksas kvin ekoregionojn kiuj konstituas la nordorientan parton de la aŭstralazia ekozono. La Orient-melaneziaj Insuloj havas multajn plantojn kaj iujn bestojn kies prauloj originis de la najbaraj Novgvineo kaj Novkaledonio, sed diferencas de tiuj insuloj pro tio ke ili neniam estis ligataj al iu ajn kontinento.

Ekoregionoj de la Orient-melaneziaj Insuloj
-------------------------------------------

* Malaltaĵaj pluvarbaroj de Insuloj Admiraleco (ne inkludita en la tutmondaj 200-unuo; Papuo-Novgvineo )
* Novbritaj kaj novirlandaj malaltaĵaj pluvarbaroj (Papuo-Novgvineo)
* Novbritaj kaj novirlandaj montaraj pluvarbaroj (Papuo-Novgvineo)
* Salomonaj pluvarbaroj (Papuo-Novgvineo, Salomonoj)
* Vanuatuaj pluvarbaroj (Salomonoj, Vanuatuo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Orient-melaneziaj Insuloj (Naturprotekto Internacie)
* angle Tutmondaj 200; numero 016 : Salomon-vanuatu-bismarkaj humidaj arbaroj (WWF) Arkivigite je 2012-10-15 per la retarkivo Wayback Machine



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |
**Orienta Ahmedpur** (urdue احمدپور شرقیہ estas urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), en kantono de Bahavalpur, kie ĝi estas sidejo de samnoma distrikto.

Sultana tombo en Orienta Ahmedpur

Bazaj informoj
--------------

* loĝantaro: 133 369 (2017, )
* horzono: UTC+ 5
* poŝtkodo: 63350
* telefonkodo: 06222
* Supermara alteco: 105 m

Geografio
---------

Orienta Ahmedpur situas en orienta-centra parto de la lando sur ebenaĵo proksime de dezerto. Bahavalpur troviĝas 49, Sukur (Pakistano) 286, Fajsalabado 308, Lahoro 400, Ravalpindio 524, Islamabado 537, Peŝavaro 541, Karaĉio 636 km-ojn (aere) .

Historio
--------

En 2017 en Orienta Ahmedpur signifa katastrofo okazis: en renversita kamiono pro hazarda eksplodo mortis multe da homoj.

Ekonomio
--------

En Orienta Ahmedpur la ĉinoj planas konstrui 3 nukleajn reakciujojn, samtempe la turkoj konstruos hospitalon.

Loĝantaro
---------

Loĝantaro| 1972 | 1981 | 1998 | 2017 |
| --- | --- | --- | --- |
| 43 312 | 56 979 | 96 415 | 133 369 |

Pordo al la sultana tombo
Produktejo de brikoj en Orienta Ahmedpur
La populacio de la urbo kreskis preskaŭ trioble inter 1972 kaj 2017. Inter 1998 kaj 2017 la meza jara kresko estis 1,7%, signife malpli, ol la nacia mezumo (2,4%).

Klimato
-------

Orienta Ahmedpur havas varman-sekan klimaton. La averaĝa jara temperaturo estas 25 °C, somere foje kun 40 °C. Vintre neniam frostas. Jare pluvas po 249 mm, en ĉiuj monatoj pluvas simbole, sed en septembro la musono portas 62 milimetrojn.

Vidindaĵoj
----------

* tombo de sultano

Fontoj
------

* WikiTrans
Andezino: plagioklaza feldspato.
**Andezino** hodiaŭ ne plu estas konsiderata memstara mineralo, sed estas mineralmiksaĵo el albito kaj anortito en la grupo de la feldspatoj kaj la mineralklaso de la silikatoj. Andezito estas petrofaranta tektosilikato kun la ĝenerala sumoformulo (Na,Ca)Al(Si,Al)3O8, kiu en la triklina kristalsistemo kristaliĝas kaj ĉefe evoluigas masajn agregaĵojn.

Sian nomon andezino ricevis pro sia unua trovejo, la sudamerikaj Andoj.

Variaĵoj
--------

* belmorito - roza-blanka koloro, bluece iriza

Formiĝo kaj trovejoj
--------------------

Andezino formiĝas magme en andezitoj kaj dioritoj. Simile ĝi formiĝas metamorfe en gnejsoj kaj migmatitoj.

Andezino: neogena andezito.
Trovejoj estas interalie Bodenmais en Germanio, la Esterelmontaro en Francio, Adamello en Italio kaj la Andoj en Sudameriko

Historio
--------

Uzo
---

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de mineraloj
* Sistematiko de la mineraloj

Literaturo
----------

* Edition Dörfler: *Mineralien Enzyklopädie*, Nebel Verlag, ISBN 3-89555-076-0 (germanlingva)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Andezino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mineralienatlas - Andesin kaj Belomorit (germanlingvaj)
* Webmineral - Andesine (anglalingva)
* MinDat - Andesine (anglalingva)
Mapo de la komarkoj de Burgoso. *Comarca del Ebro* nordoriente en du sektoroj.
La ***comarca del Ebro*** aŭ ***comarca del Valle del Ebro*** (Komarko de (la valo de) Ebro) estas komarko de la provinco Burgoso en la regiono Kastilio kaj Leono (Hispanio). Ĝi estas nordoriente de la provinco kaj estas trafluata de nordokcidento sudorienten fare de la rivero Ebro. La Montoj Obarenes separas la valon disde la komarko La Bureba okcidente kaj ties ĉefurbo estas Miranda de Ebro. Tiu komarko havas 41 000 loĝantojn proksimume. Apartenas al tiu komarko la Enklavo de Treviño. La sierra de Cantabria, la montoj de Vitorio kaj la montoj Obarenes estas ties naturaj limoj. Estas komarko riĉa je forstado kun ekonomio esence industria. Menciindas ankaŭ la graveco de la vojkrucejoj inter la Centra Altebenaĵo, la valo de Ebro kaj Eŭskio al Francio, kio faras ĝin grava komunikejo kaj ŝosee kaj fervoje.

Estas dek unu municipoj, nome la jenaj: Altable, Ameyugo, Bozoó, Bugedo, Condado de Treviño, Encío, La Puebla de Arganzón, Miranda de Ebro, Pancorbo, Santa Gadea del Cid kaj Valluércanes.

* Kategorio Comarca del Ebro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772995
 |
Pri la komunumo
---------------

**Mandach** (prononcu *mandaĥ*, en Esperanto ankaŭ **Mandaĥo**) estas komunumo en la distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 310 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Mandach situas meze en la Tavola Ĵuraso kaj estas ĉirkaŭita komplete de montetoj. Ĝin senakvigas rivereto, kiu fluas suden al la rivero Aro.

La tereno de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,54 km², de kiuj 1,47 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,35 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 638 m s.m. sur la kresto de *Rotberg*, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 430 m s.m. ĉe la norda komunumlimo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Mandach limas en nordo al Leuggern, en oriento al Böttstein, en sudo al Villigen, kaj en okcidento al Mettauertal.

Trafiko
-------

Mandach estas konektita al la publika transportreto per poŝtaŭtolinio de Döttingen al Leuggern. La komunumo situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj, kaj atingeblas nur per malgrandaj flankaj vojoj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Mandach datiĝas el la jaro 1218 kiel *Mandacho*.

Dum mezepoko la senjoroj de Mandach estis la nobeloj de *Wessenberg*, kies kastelo situis sur la limo al Hottwil. La landaj regantoj estis la Habsburgoj.

En la jaro 1316 la Habsburgoj pro monmanko pandigis la vilaĝojn Mandach kaj Hottwil al la Senjoroj de Wessenberg, kiuj akiris tiam ankaŭ la altan jurisdikcion kaj tiel disponis pri praktike aŭtonoma kaj suverena regneto. Dum la Milito de Waldshut en la jaro 1468 la bernanoj okupis la Senjorejon Wessenberg kaj atribuis ĝin al ilia servuta regiono Berna Argovio. Mandach nun apartenis al la tribunaldistrikto Wessenberg de la voktejo Schenkenberg.

En aprilo 1798 eksplodis la Helveta Revolucio kaj kun helpo de francaj trupoj Argovio estis liberigita de la ĵurkomunuma servuteco. Mandach fariĝis nun komunumo de la nove fondita Kantono Argovio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Mandach
* Mandach en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Mandach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Brugg |
| --- |
| Auenstein • Birr • Birrhard • **Brugg** • Bözberg (Oberbözberg • Linn • Gallenkirch • Unterbözberg) • Bözen • Effingen • Elfingen • Habsburgo • Hausen • Lupfig • Mandach • Mönthal • Mülligen • Oberflachs • Remigen • Riniken • Rüfenach • Scherz • Schinznach-Bad • Schinznach-Dorf • Thalheim • Veltheim • Villigen • Villnachern • Windisch |  |

 |
**Karancskeszi** [karanĉkesi] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Salgótarján.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 32  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.1619/19.7054
* Loĝantaro: 1940
* Poŝtkodo: 3183
* Telefonprefikso: 32

Situo
-----

Karancskeszi situas sub monto nomata Karancs 720 m-ojn alta, laŭ rojo, la slovaka landlimo preteriras, laŭ traira flankovojo. Salgótarján troviĝas 13, Szécsény 20, Bátonyterenye 26 km-ojn. Ekde 2008 ambaŭ ŝtatoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas trairebla principe senkontrole.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri Karancskeszi de 1227. Ŝajnas, la vilaĝo prenis sian nomon de figuro "Kesze" (kese), kiun ne miskomprenu kun hungara gentonomo "Keszi". Dum la turkoj la vilaĝo restis viva. En 1831 kaj en 1873 ĥoleroj okazis. Post Traktato de Trianon Karancskeszi trovis sin apud al la nova landlimo. Inter 1923-1950 apud la vilaĝo karbominejo funkciis.

Vilaĝservoj estas lernejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* katolika Preĝejo Sankta Mikaelo (Karancskeszi) el la 13-a jarcento, en 1775 trakonstruita
* nobeldomo de Prónay [prOnai] de 1796

Famuloj
-------

En Karancskeszi naskiĝis Zoltán Mészáros (kemiisto).
**Tumakuru,** laŭ kanara lingvo **ತುಮಕೂರು** estas urbego, sidejo de la samnoma distrikto Tumakuru en subŝtato Karnatako en sudokcidenta Barato. La loknomo estis **Tumkur** ĝis 2014.

Salutarko en Tumakuru (maldekstre)

Geografio
---------

Tumakuru situas sur altebenaĵo en alteco 835 metrojn de la marnivelo. Subŝtata ĉefurbo Bengaluro troviĝas 66, Majsuro 125, Davangere 177, Ŝivamogga 178, Mangaloro kun la marbordo 250, Mumbajo 774, Kolkato 1571, tutlanda ĉefurbo Delhio 1700 kilometrojn (aere) .

Demografio
----------

En 2011 populacio de Tumakuru estis 305 821. La legopovo estas 75%.

Historio
--------

En Tumakuru pluraj dinastioj regis dum la historio. La urba municipo estis establita en 1916 kaj la urbokorporacio en 2010 aldonante 22 vilaĝojn.

Ekonomio
--------

La ekonomio de Tumkur estas industria, sed ĝia ĉirkaŭaĵo estas agrikultura. Oni kultivas nuksojn, rizojn, kokosojn. La industrio konsistas el signifa nutraĵprilaborado kaj produktado de helikopteroj.

Eduko kaj lingvoj
-----------------

En Tumakuru la plej altnivela eduko okazas en la universitato, teknologia instituto kaj medicina altlernejo.

La plej ofta lingvo en 2011 estis la kanara lingvo (kiel oficiala lingvo).

Trafiko
-------

Tumakuru fervoje estas atingebla laŭ linio inter Ŝivamogga kaj Bengaluro. Ala la urbego 5 vojoj kuras el ĉiuj direktoj. La plej proksima flughaveno funkcias en Bengaluro.

Klimato
-------

En Tumakuru jare pluvas averaĝe po 810 mm. Inter junio-oktobro pli ofte pluvas, inter januaro kaj marto apenaŭ pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 30 °C.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans

* LernejoLernejo
* MoskeoMoskeo
* Scienca kampusoScienca kampuso
* Universitata bibliotekoUniversitata biblioteko


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
**Friedrich Louis Wilhelm BOCK** (naskiĝinta en la 28-a de aprilo 1846 en Großbreitenbach, mortinta la 22-an de junio 1931 en Bad Sulza) estis germana socialdemokrato kaj sindikatisto.

Malfermkunsido de Reichstag en 1928 - Bock kiel la plej maljuna deputito estis ties prezidanto sidanta en la seĝo centra.

Vivo
----

La filo de laboristo frekventis la bazlernejon en la naskiĝurbo kaj trejnitis poste kiel ŝufaristo en Arnstadt. Kiam la 23 jara Bock venis kiel submajstro post plurajn jarojn daŭrinta profesia vojaĝo en printempo 1869 al Gotha li familiarigis la 15-20 membrojn de la surloka laborista klerigsocieto kun la novaj ideoj el la laborista movado. Ankoraŭ la saman jaron li partoprenis la unuan (fondo)kongreson de SDAP en Eisenach kaj iĝis unu el ties plej entuziasmaj aktivuloj. Kulmino de la socialdemokratia movado estis la unuiĝproceso inter la frakcioj de August Bebel kaj Ferdinando Lasalo dum 22.-27.5.1875 en la gastejo Tivoli.

La socialdemokratoj de Gotha poste faris grandajn sukcesojn en siaj agadoj. Tie ĉi eldonitis fare de Bock ekde 1875 la centrala organo sindikata *Der Wecker* kaj ekde 1877 - por la socialdemokratoj de la Duklando Gotha - la gazeton *Gothaer Volksfreund*. Malgraŭ la de Otto von Bismarck faritaj kontraŭsocialistaj leĝoj Bock povis fariĝi en 1884 la unua deputito socialdemokratia originanta el la Duklando Saksio-Coburg-Gotha ĉe Reichstag (institucio). La mandaton li havis ĝis 1907 kaj regajnis en 1912.

Unua mondmilito
---------------

Ĉe la eksplodo de la Unua mondmilito Bock vane reklamis inter la sampartianoj por la racio konservi pacon kaj estis kontraŭ la cedon de pormilitaj kreditoj. En aprilo 1917 Bock estis kunfondinto de la movado de la *Nedependaj socialdemokratoj* (USPD) estantaj malfavoraj al la milito. Inter ili Bock apartenis al la malradikala alo kaj strikte rifuzis kunfandiĝon kun la komunistoj.

Dum Novembra revolucio Bock estis membro de la komisiitoj de la popolo. Dum parolado en la 9.11.1918 sur la Ĉefa bazaro de Gotha li favorigis demisiigon de la dukon kaj kreon de la lando Turingio.

Honore al li oni nomis straton en la nordo de Gotha.

Literaturo
----------

* Wilhelm Heinz Schröder: *Sozialdemokratische Parlamentarier in den Deutschen Reichs- und Landtagen 1867 - 1933. Biographien, Chronik und Wahldokumentation. Ein Handbuch.* Düsseldorf 1995, ISBN 3-7700-5192-0, S. 375f.
* Helge Matthiesen: *Zwei Radikalisierungen - Bürgertum und Arbeiterbewegung in Gotha 1918-1923.* In: *Geschichte und Gesellschaft.* Heft 1, 1995. S. 32–62.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Wilhelm Bock en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Wilhelm Bock en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* 125 jaroj socialdemokratio en Germanujo Arkivigite je 2007-09-28 per la retarkivo Wayback Machine
* Eta biografio Arkivigite je 2015-02-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Superrigardo pri la agadoj en Gotha inter 1918-1920


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 513933
* GND: 124302157
* VIAF: 30467371
* ISNI: 0000 0000 5541 157X
* NKC: skuk0000131
 |
Ice-T, neoficiala praulo de krimulrepo
50 Cent, unu el la komerce plej sukcesaj krimulrepistoj
**Krimulrepo** aŭ **krimbandorepo** (laŭ la anglalingva ***gangsta-rap***) estas ĝenro de repmuziko, kiu estas perfortoglora kaj (intertempe) kliŝe priskribas la vivmedion de krimbandano. Hiphopo ekestis en la nigrulaj kvartaloj de usonaj grandurboj, kaj tial la nunaj sociaj problemoj kiel drogismo kaj perforto estis de komence grava ero de la kantoteksto. En fruaj fazoj de hiphopo oni akceptis la tekstojn tre kritike kaj distancite, ankaŭ ĉar la enhavoj kiel soŭlo-produktaĵoj de la 1970-aj jaroj jam sinanoncis kaj ne estis komprenataj. Krimulrepo tamen koncentriĝas nure sur tiun kriman kampon de la vivo kaj gloras je tio la unuopajn aspektojn kiel drogokomercon, prostituistecon, murdon kaj maljustecon. La stilo, en kies deklamkanto kutime karakterizan rolon ludas maldeca lingvaĵo, estas la ĝis nun komerce plej sukcesa subĝenro de hiphopo kaj fine de la 1990-aj jaroj la reganta hiphopa subĝenro. Nur ekde la nova jarmilo multaj aktivuloj sin forturnis de krimulrepo kaj enigis pli fortajn erojn de ordibnara popularmuziko, same kiel ili provis formi pri si pli familiotaŭgan imagon.

Krimulrepistoj
--------------

* Ice Cube

Literaturo
----------

* Wilfried Ferchhoff 2007: *Jugend und Jugendkulturen im 21. Jahrhundert: Lebensformen und Lebensstile*, VS Verlag
* Wolfgang Karrer, Ingrid Kerkhoff, Thomas Fuchs 1996: *Rap*, Argument Verlag
* Vladimir Bogdanov et al. 2003: *All Music Guide to Hip-hop: The Definitive Guide to Rap & Hip-hop*, Backbeat Books
* Jeff Chang 2005: *Can't Stop, Won't Stop: The History of the Hip Hop Generation*, St. Martin's Press
Koordinatoj: 49° 18′ 32″ N 16° 36′ 42″ O﻿ / ﻿49.30889 °N, 16.61167 °O﻿ / 49.30889; 16.61167 (mapo)

**Kripto de Liĥtenŝtejnidoj** (ĉeĥe: *Hrobka Lichtenštejnů*) en Vranov u Brna troviĝas en kripto de preĝejo de Naskiĝo de Virgulino Maria, kiu estas konsisto de konvento de paŭlanoj "Aula Virginis", kiu estas protektita kiel kultura memorindaĵo de Ĉeĥio. La preĝejo estas signifa mariana pilgrima loko en Moravio. La familia kripto de Liĥtenŝtejnidoj estas ununura sepultejo de regantoj de unu ŝtato, kiu troviĝas sur la teritorio de fremda ŝtato. Sume estas ĉi tie sepultitaj ĉiuj 14 regintaj princoj el Liĥenŝtejno de Karlo la 1-a (1569–1627) ĝis Francisko la 1-a (1853–1938) kaj pluaj 48 membroj de ilia plej proksima familio. La lasta 62-a funebro ĉi tie okazis en la jaro 1992, kiam ĉi tie laŭ propra peto estis sepultita princino Maria Benedikta el Liĥtenŝtejno, la onklino de princo Francisko Jozefo la 2-a, kiu estis sepultita en la jaro 1989 en Vaduzo.

Pluaj fotoj
-----------

* Interno de la kriptoInterno de la kripto
**Comapa** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Comapa. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 043.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 16870 loĝantojn. El tiuj estis 8500 viroj kaj 8370 virinoj. La komunumo havas surfacon de 320 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 19 gradoj kaj 10 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 53 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 1040 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 14274 personoj. En la jaro 2000 temis pri 17094, do temis pri kresko / malkresko je 3.67 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 14879 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 17 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.11 % de la loĝantoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2006-11-17 per la retarkivo Wayback Machine
**Colón** estas unu el la 18 komunumoj de la meksika subŝtato Querétaro, kiu situas en la centro parto de Meksiko, ĉirkaŭ 200 kilometroj nordokcidente de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Colón*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 22005.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 51625 loĝantojn. El tiuj estis 25496 viroj kaj 26129 virinoj. La komunumo havas surfacon de 764,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1900 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 40421 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 135 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,33 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Colón Arkivigite je 2007-05-10 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

**Eliane Elias** (naskiĝis la 19-an de marto 1960 en San-Paŭlo) estas brazila pianistino, komponistino kaj kantistino.

Vivo kaj verkado
----------------

En la aĝo de ses jaroj ŝi eklernis pianludon: Ŝia patrino estis klasikmuzika pianistino kun emo pri ĵazo. Post kiam ŝi jam en la aĝo de 12 jaroj komencis verki transskribaĵojn de ĵazpianistoj kaj en la aĝo de 15 mem instruis ĉe la muziklernejo, je kiu ŝi ankaŭ lernis, ŝi komencis je la aĝo de 17 jaroj prezenti memkomponitajn ĵazpecojn. Ŝi vojaĝis kun la gitaristoj Toquinho kaj Vinícius de Moraes. Dum vojaĝo tra Eŭropo 1981 Eddie Gómez konvinkis ŝin dum ripozado en Parizo, ke ŝi iru al Novjorko. Post albumo kun la bando *Steps Ahead* kaj unu kun sia tiama edzo Randy Brecker, nomita laŭ ilia komuna filino *Amanda*, ŝi komencis en 1986 verki mem kiel bandestro kun propraj ensembloj. Post kelkaj sukcesaj albumoj (inkluzive dueton kun Herbie Hancock) en 1989 ŝi komencis kanti por la albumo *Eliane Elias Plays Jobim*, kion ŝi ekde tiam daŭrigas ankaŭ tre sukcese. Jam sur siaj unuaj diskoj je propra nomo ŝia profilo estas klare ekkonebla per tute memstarara aranĝaĵoj de normkantoj. En 1994 ŝi kunverkis la omaĝan albumon de Joe Henderson, *Double Rainbow: The Music of Antonio Carlos Jobim*.

Ŝi estas edzino de basisto Marc Johnson, kun kiu ŝi ankaŭ muzikas en propra triopo.

Albumo de Bob Brookmeyer kun ŝiaj komponaĵoj (*Impulsive!*), muzikitaj de la ĵazorkestro de la Dana Radio, ricevis en 2001 Gremion.

Diskoj
------

* 1990: *Eliane Elias Plays Jobim*  (kun kanto de Elias)
* 1990: *So Far So Close*
* 1991: *A Long Story*
* 1992: *Fantasia*
* 1993: *Paulistana*
* 1995: *Cross Currents*
* 1995: *Best of*
* 1995: *Solos and Duets* (kun Herbie Hancock, Grammy Nomination)
* 1997: *The Three Americas*
* 1998: *Sings Jobim*
* 2000: *Everything I Love*
* 2001: *Impulsive!*
* 2001: *The Best of Eliane Elias, Vol. 1: Originals*
* 2002: *Kissed By Nature*
* 2003: *Timeless Eliane Elias*
* 2003: *Brazilian Classics*
* 2004: *Giants of Jazz: Eliane Elias*
* 2004: *Dreamer*
* 2005: *Sings & Plays*
* 2006: *Around the City*
* 2007: *Something For You - Eliane Elias Sings & Plays Bill Evans*
* 2008: *Bossa Nova Stories*
* 2010: *Eliane Elias Plays (Live)*
* 2011: *Light My Fire*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo
* Eliane Elias en la retpaĝaro de jazzzeitung.de


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 392760
* GND: 134625919
* LCCN: nr90005206
* VIAF: 37104370
* ISNI: 0000 0001 2128 3706
* SUDOC: 086950037
* BNF: 139270158
* MBA: 9974cbc1-6a00-4a97-8a36-e4a25bfe0293
* BIBSYS: 5056226
* NKC: xx0141562
 |
**Elihu THOMSON** (naskiĝis la  29-an de marto 1853(nun 1853-03-29) en Manchester (Anglio), mortis la 13-an de marto 1937 en Swampscott (Masaĉuseco)) estis brita, usona inĝeniero, inventisto kaj entreprenisto. Naskiĝinta en Manchester (Anglio), kune kun sia familio li translokiĝis al Filadelfio (Pensilvanio, Usono) en 1858. Thomson studis ĉe "Central High School of Philadelphia", kie li diplomiĝis en 1870. Post diplomiĝo, li fariĝis instruisto, kaj en 1876, en la aĝo de dudek tri, li fariĝis estro de la ĥemia katedro. En 1877, li komencis esploradon en la kampo de rezistanca veldado, disvolvis metodon de steba veldado kaj enkondukis ĝin en la industrion.

Thomson fondis la "Thomson-Houston Electric Company". Aldone al rezistancaj veldmaŝinoj, li disvolvis projektojn por arkolumaj sistemoj, transformatoroj. En 1892, la "Thomson-Houston Electric Company" kunfandiĝis kun la "Edison General Electric Company" por iĝi la "General Electric Company".

Vidu ankaŭ
----------

* Frank J. Sprague
* Sprague-Thomson

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Elihu Thomson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Elihu Thomson Papers (angle)

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 656329
* GND: 11911030X
* LCCN: n81070743
* VIAF: 57399022
* ISNI: 0000 0000 6677 8166
* SUDOC: 034888187
* BNF: 12559292j
* NKC: stk2008428710
 |
Legomoj farĉitaj per haketita viando.
La **kuirarto de la Otomana Imperio** estas la tipa gastronomio de la Otomana Imperio, kiu ekde la 15-a jarcento disvastiĝis tra tri kontinentoj (Eŭropo, Azio kaj Afriko) kaj vivis plej bone dum la 16-a kaj 17-a jarcentoj. En la 1920-aj jaroj la Otomana Imperio malaperis kaj estis anstataŭita de la Respubliko Turkio. Oni konsideras, ke otomana kuirarto estas antaŭulo de la nuntempa kuirarto de Turkio.

Ĝi estis tre influita de la teritorioj kaj loĝantaroj kiujn ĝi inkludis, precipe heredanto de la persa kuirarto kaj bizanca kuirarto, samtempe kiel la aro de ĉiuj arab-romiaj kuirartoj. La kuirarto de Orienta Eŭropo kaj Okcidenta Eŭropo ankaŭ influis, kie ĝi estis lanĉita tra Al-Andalus. Naciaj kuirartoj influitaj de la otomana kuirarto inkluzivas tiujn de Armenio, Bulgario, Serbio, Kroatio, Rumanio, Makedonio, Moldavio, Pollando, Rusio, Grekio, Turkio, Libano, Palestino, Magrebo, Proksima Oriento kaj eĉ multaj landoj de Centrazio kaj Kaŭkazio.

Ĝi estas konata pro ponto-karakterizaĵoj inter la persa, araba kaj barata kuirartoj, kaj oni povas diri, ke ĝi estas inter la kuirartoj de mediteranea origino, ne nur pro la geografia pozicio de la lando, sed ankaŭ komune kun aliaj kuirartoj ĉirkaŭaj, en ĝi superregas legomojn kaj oleon en plej multaj el iliaj manĝaĵoj.

* Kategorio Otomana kuirarto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Enya** estas irlanda kantistino kaj pianistino. Enya estas fonetika transskribo de ŝia propra nomo en la anglan lingvon el gaela kelta lingvo, t.e. en la irlandan lingvon. Ŝian nomon oni poste skribas en la angla **Enya Brennan** kaj ŝia vera nomo sonas **Eithne Ní Bhraonáin**, gaele, la vorteto "Ní" signifikas "filino de", do ĝi signifas "Eithne filino de Braonán". Ŝi ankaŭ estas konata pro ŝia kantado en fikcia lingvo.

Biografio
---------

Enya naskiĝis la 17-an de majo de 1961 en vilaĝo Gaoth Dobhair en Graflando Donegal en nordokcidento de Irlando.
Enya estas la sesa en naŭ gefratoj: Marie, Ciarán, Pól, Deirdre, Léon, Bartley, Olive kaj Brídín. Kune kun la fratoj Pól, Ciarán, Moya Brennan kaj la ĝemelaj onkloj Noel kaj Padraig Duggan, ŝi formis la ensemblon *An Clann as Dobhar* poste ***Clannad***. Post sia foriro ŝi akceptis proponon de BBC kaj verkis muzikon al serialo *Celts*.

En 1982 ŝi kuniĝis kun Nicky kaj lia edzino Roman Ryan kun la intenco de komponi muzikon por filmoj. Enya komponis du kanzonojn kiujn ŝi mem kantis: **The Frog Prince** kaj **Dreams**, sed la aliaj kanzonoj verkitaj de Enya estis kantitaj de aliaj kantistoj.
En 1987 ŝi lanĉis sian unuan albumon **ENYA**, kiu donis rekonon al ŝi en Britio kaj Usono kie ĝi gajnis platinan diskon.

Internacia Sukceso
------------------

La internacian sukceson ŝi atingis per la albumo **Watermark**, kiu eniris la merkaton en 1988. Entute la disko gajnis 15 platinajn diskojn en Britio, Usono kaj Aŭstralio.
En 1989 surbendigas, "**6 Tracks**", kiun ŝi modifiis en 1998 por memorigi la 10an datrevenon de ŝia unua albumo. Pli malfrue surbendigas **Oíche Chiún**, kiu popularigas tiun kanzonon (Paca Nokto) en la irlanda.

Multlingva kantado kaj fikcilingvo
----------------------------------

Ŝi jam kantis en 10 lingvoj (2017). Tekstojn ŝi grandparte kantas kaj en la angla, la irlandagaela kaj latine, sed ankaŭ jam en la franca, japana, hispana, kimra kaj la la fikciaj lingvoj Sindara kvenja kaj Loxian.

Diskografio
-----------

Ŝiaj kantoj eliras el irlanda folkloro kaj parte partoprenas en ili ankaŭ Nicky Ryan.

### Albumoj

1. *Enya* (1987) 1m sales
2. *Watermark* US#25 (1988) 10m sales
3. *Shepherd Moons* US#17 (1991) 11m sales
4. *The Celts* (1992) 6.7m sales
5. *The Memory of Trees* US#9 (1995) 9.8m sales
6. *Paint the Sky with Stars* US#30 (1997) 10m sales
7. *A Day Without Rain* US#2 (2000) 15m sales
8. *Amarantine* US#6 (2005; expanded edition released 2006) 6.2m sales
9. *And Winter Came… US#8 UK#6 (2008)*
10. *The Very Best of Enya* (2009)

Vidu ankaŭ
----------

Listo de multlingvaj muzikgrupoj kaj kantistoj

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. 1 2 3 4 5 6   Billboard Album Rankings - Enya. Arkivita el la originalo je 2007-09-22. Alirita 2007-09-22.

* Kategorio Enya en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 52923
* GND: 122920929
* LCCN: n91122258
* VIAF: 116294507
* ISNI: 0000 0001 1455 634X
* SUDOC: 13449279X
* BNF: 13926509g
* MBA: 4967c0a1-b9f3-465e-8440-4598fd9fc33c
* NLA: 45137026
* BIBSYS: 6072772
* NKC: xx0003988
* ICCU: RAVV098948
* BNE: XX1381070
 |
La unua paŝo por brogi verdajn fabojn.
Freŝe brogitaj pistakoj por posta kuirado de deserto.
Brogitaj migdaloj.
**Brogado** estas procezo utila en kuirarto. Laŭ PIV brogi estas trempi en, aŭ surverŝi per bolanta akvo ekzemple brogi kokidon, por pli facile ĝin senplumigi. Ankaŭ estas ĵeti en bolantan akvon viandon aŭ legomojn, por ilin pretigi al posta kuirado aŭ depreni de ili ian akrecon. Por eviti damaĝon, oni devas skui la brogujon kaj tuj post la brogado enmeti la manĝaĵon en malvarma aŭ eĉ frostigita akvo por haltigi la procezon de kuirado, kiu eble poste daŭros per alia metodo. Brogado utilas ankaŭ por pli facile elpreni ŝelon de kelkaj legomoj, kiaj ĉe migdaloj, tomatoj ktp.

Referencoj
----------

* Desrossier, NW, *The technology of food preservation*, The AVI Publishing Company, 1965, p. 150-151

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Brogado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kiel brogi migdalojn ĉe about.com Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine