**Julia GSCHNITZER** (naskiĝinta la 21-an de januaro 1931 en Innsbruck, mortinta la 28-an de junio 2023 en Elsbethen) estis aŭstra aktorino.

Vivo
----

Post karierokomenco ĉe Tirola Landa Teatro en sia naskiĝurbo ŝi aktoris inter 1960 kaj 1990 en Vieno ĉe *Volkstheater*, poste ĝis 1994 en Salcburgo ĉe *Salzburger Landestheater*. Pli malfrue ŝi liberprofesiulis por radifionio, filmarto, televido kaj teatroj kaj en Aŭstrujo kaj en Germanujo.

Publike ŝi konatiĝis al multaj en la rolo de Franziska Jägerstätter en la filmo *Der Fall Jägerstätter* de Axel Corti kaj en la rolo de Alte Nanne ĉe *Die Siebtelbauern* de Stefan Ruzowitzky (reĝisorado de Reinhard Schwabenitzky). Ekde 1983 dungis ŝin regule Julian Roman Pölsler: ekz. en 2004/05 por la rolo de Leni Wallner ĉe patruja filmo de Peter Sämann, *Im Tal des Schweigens*, aŭ por la rolo de Agnes en la serio de Stephanus Domanig, *Raunacht*.

Felix Mitterer verkis nur por ŝi *Mein Ungeheuer*, kies premiero estis en la 2000-a jaro okaze de la festivalo *Tiroler Volksschauspiele*. En 2004 surscenigis Ruth Drexel je Telfs la verkon *Arsenik und Spitzenkragele* kun kantataj eroj kaj Gschnitzer estis unu de du fratinoj. En 2006 Gschnitzer videblis kun Klaus Rohrmoser (reĝisorado: Judith Keller) en la achternbusch-a verko *Ella*.

En 2001 Gschnitzer ĉefrolulis en la bernhard-a teatraĵo *Am Ziel*, kaj en aŭtuno 2002 ŝi estis *Beauty Queen* ĉe la Urba teatro de Bruneck. En 2004 ŝi estis Olga ĉe *Tschechows Drei Schwestern* kaj en 2005 oni admiris ŝin ĉe *Yerma* (Federico García Lorca). Gschnitzer en 2005 ĉefrolulis en Bozen ĉe la teatrejo *Vereinigte Bühnen* en *Fleisch* de Felix Mitterer, krome spekteblis ŝi ĉe la teatraĵoj *Die Frau im Auto* kaj *Die Mondfinsternis*.

Salcburge ĉe *Schauspielhaus Salzburg* ŝi estis patrino bizara en la komedio *8 Frauen* de Robert Thomas. En novembro 2009 ŝi estis Frau Mispl ĉe la nestroy-a verko *Umsonst!* kaj en somero 2013 ŝi unuafoje partoprenis ĉe la Festivalo de Salcburgo en la rolo de la patrino en al teatraĵo *Jedermann*.

Anoncis ŝi la elscenejan retiriĝon en aŭgusto 2016. La plej lasta sinprezentiĝo sceneja estis tamen en aŭgusto 2017 en la teatraĵo *Else* de Josef Tal kiu okazis en la salcburga sinagogo.. En 2017/18 ŝi per video aperis en la goeta *Faŭsto* en Innsbruck, ĉe *Tiroler Landestheater*.

Filmaro (elekto)
----------------

* 1971: Der Fall Jägerstätter (televido)
* 1975: Tatort: Urlaubsmord (televido-serio)
* 1975: Totstellen – Der Sohn eines Landarbeiters wird Bauarbeiter und baut sich ein Haus
* 1976: Jakob der Letzte (televido-filmo laŭ romano de Peter Rosegger)
* 1976: Ein echter Wiener geht nicht unter (televido)
* 1984: Malambo
* 1994: Du bringst mich noch um
* 1996: Stockinger – Unschuldslämmer
* 1998: Die Siebtelbauern
* 2001: Blumen für Polt (televido)
* 2003: Tatort: Tödliche Souvenirs (televido-serio)
* 2003: Hierankl
* 2004–2008: Im Tal des Schweigens (4 epizodoj)
* 2007: 3 Zimmer. Küche. Tod.
* 2008: Tatort: Granit (televido-serio)
* 2008: März
* 2009: Gletscherblut (televido)
* 2012: Die Wand
* 2013: Paradies 505. Ein Niederbayernkrimi
* 2014: Der stille Berg
* 2015: Luis Trenker – Der schmale Grat der Wahrheit
* 2016: Landkrimi – Sommernachtsmord (televido)
* 2017: Wir töten Stella
* 2020: Letzter Kirtag (televido)
* 2021: Letzter Gipfel (televido)
* 2022: Letzte Bootsfahrt (televido)

Honoroj kaj premioj
-------------------

* Silbernes Ehrenzeichen für Verdienste um das Land Wien
* Karl-Skraup-Preis
* Ehrenzeichen des Landes Tirol
* titoligo je *Kammerschauspieler*, Vieno 1989
* 1989: Ehrenmedaille der Bundeshauptstadt Wien (arĝente)
* 2010: Ehrenzeichen für Verdienste um das Land Wien (ore)
* 2014: Tiroler Landespreis für Kunst

Referencoj
----------

1. ↑  "Julia Gschnitzer ist tot: Tiroler Schauspielstar und Mundl-Legende"
2. ↑  Joachim Leitner: "Die Grande Dame des Tiroler Theaters ist tot: Trauer um Julia Gschnitzer". - Ĉe: TT, 30.6.2023
3. ↑  "Buhlschaft hört schon wieder auf". - Ĉe: orf.at, 30.8.2016
4. ↑  "Museum der Moderne: Josef Tal Hommage an Else Lasker-Schüler"
5. ↑  "Landespreis für Kunst an Julia Gschnitzer" - Ĉe: orf.at, 14.4.2014

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Julia Gschnitzer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* filmoj ĉe IMDb
* filmoj ĉe Filmportal
* etbiografio
* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Julia Gschnitzer en la germana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 826926
* GND: 1061379396
* LCCN: no2018073229
* VIAF: 311616696
 |