recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Smerekovo,** ukraine **Смереково,** hungare **Szemerekő** [semerekO] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Velikij Bereznij.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 48′ 07″ N 22° 38′ 13″ O﻿ / ﻿48.80194 °N, 22.63694 °O﻿ / 48.80194; 22.63694 (mapo)Koordinatoj: 48° 48′ 07″ N 22° 38′ 13″ O﻿ / ﻿48.80194 °N, 22.63694 °O﻿ / 48.80194; 22.63694 (mapo)
* Areo: 19 km²
* Alto super marnivelo: 486 m
* Loĝantaro: 380
* Poŝtkodo: 89044
* Telefonprefikso: 03135

Situo
-----

Smerekovo troviĝas de Zariĉevo (kun stacidomo) je 12, Velikij Bereznij je 29, Uĵhorodo je 48 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1582 en formo *"Szmrekova"*. En 1904 pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungaran loknomon Szemerekő. En 1910 vivis tie 496 loĝantoj, (478 rutenoj, 12 germanoj, 6 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Smerekovo/Szemerekő. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo
***Snapchat*** estas tujmesaĝilo kaj socia retejo, fondita en 2011 de Evan Spiegel, Bobby Murphy kaj Reggie Brown. Ĝi estas konata pro distingiloj, kiel ekzemple jenaj: Senditaj aŭ afiŝitaj bildoj kaj videaĵoj aŭtomate malaperas post certa tempo; ili estas fareblaj per diversaj "lensoj" (t. e. bildmodifiloj) kaj krome – antaŭ sendado aŭ afiŝado – provizeblaj per interalie teksto, muziko kaj etikedoj (ekzemple pri la loko). Bildojn kaj videaĵojn uzanto povas sendi al aliaj uzantoj kaj/aŭ afiŝi en "Story" (t. e. rakonto) kaj/aŭ en la "Snap Map" (t. e. momentfota mapo montranta neprecize la geografian lokon de uzanto). Plia funkcio estas tio, ke uzanto povas konversacii kun babilroboto surbaze de ChatGPT. Snapchat estas precipe populara ĉe junaj homoj. En la unua kvaronjaro de 2022 Snapchat havis 363 milionojn da ĉiutage aktivaj uzantoj tutmonde.

Referencoj
----------

1. ↑   24 Essential Snapchat Statistics You Need to Know in 2023. Alirita 2023-07-10.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Snapchat en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de Snapchat
* Artikolo "Per Snapchat informi pri Esperanto" en: Esperanto Gazeto N-ro 67
* Snap Map


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 828293
* LCCN: n2016036670
* VIAF: 1043146936676313780974
 |
**Sobatin,** ukraine kaj ruse **Собатин,** slovake **Sobatín,** hungare **Szombati** [sombati] estas ne memstara, malgranda vilaĝeto kaj Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto kaj municipo de Irŝava.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Irŝava en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 19′ 09″ N 22° 59′ 56″ O﻿ / ﻿48.31917 °N, 22.99889 °O﻿ / 48.31917; 22.99889 (mapo)Koordinatoj: 48° 19′ 09″ N 22° 59′ 56″ O﻿ / ﻿48.31917 °N, 22.99889 °O﻿ / 48.31917; 22.99889 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 257 m
* Loĝantaro: 790
* Poŝtkodo: 90100
* Telefonprefikso: + 380 3144
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Historio
--------

La historia hungara loknomo estis Szobatin, kiu pro la hungariga politiko baldaŭe ŝanĝiĝis al hungara nomo. Ĝis Traktato de Trianon Szombati apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Ilosva, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Sobatin. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

Komunumoj pri szombat (=sabato) en Hungara reĝlando
---------------------------------------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Alsószombatfalva | Bakonyszombathely | Kisszombat | Krassószombat |
| Magyarszombatfa | Muraszombat | Nagyszombat | Pórszombat |
| Rimaszombat | Szepesszombat | Szombatfa | Szombatfalva |
| Szombathely | Szombati | Szombatság | Zalaszombatfa |
**Santa Cruz Nundaco** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa Cruz Nundaco*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 379.

Geografio
---------

Santa Cruz Nundaco apartenas al la distrikto Tlaxiaco al kiuj apartenas entute 35 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2692 loĝantojn. El tiuj estis 1240 viroj kaj 1452 virinoj. La komunumo havas surfacon de 159,48 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2300 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2092 indiĝenoj. El tiuj 1720 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 1720 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa Cruz Nundaco Arkivigite je 2004-12-11 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Grupoj dancante sardanojn en Barcelono.
La **Sardano** estas danco en grupo kaj en cirklo, kiu danceblas en Katalunio kaj Andoro. La partoprenantoj prenas sin el la manoj laŭ paroj, tio estas paroj de viro kun virino siadekstre, tio estas alterna modelo de viro-virino-viro-virino. Pri longeco (amplekso) de sardano, estas sardanoj de 7 kaj de 10 "tirades", kiu havas markatajn strukturojn de danceroj "curts" (kurtaj) kaj "llargs" (longaj).

Oni dancas tiun dancon je muziko ludata de *cobla* (ventobando de 12 instrumentoj ludataj de 11 muzikistoj, el kiuj 4 instrumentoj estas ĉu tipaj katalunaj ĉu tipaj katalunaj variantoj.

Ĉar oni dancas la sardanon kiel cirklo de dancantoj kiuj prenas sin per la levataj manoj, kelkaj sugestis ke temas pri tre antikva danco, ĉu devena de Antikva Grekio al iberoj, aŭ simile. Sed plej verŝajne estas ke devenas el Sardio kaj ke strukturiĝis nur fine de la 19a jarcento meze de la renaskiĝo de la kataluna kulturo, kies simbolo ĝi estas.

Sardanoj plej popularaj
-----------------------

* *La Santa Espina*
* *Llevantina*
* *Vora el niu*
* *Aplec de tardor*
* *L'Empordà*
* *És la Moreneta*
* *Sóc un bon Català*

* Sardano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sardano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Serpento el la 19-a jarcento
**Serpento** estas historia muzikinstrumento. Temas pri la basinstrumento de la klarionfamilio, kiu do estas blovata per kaldronbuŝaĵo.

Ĉe orgeno povas ekzisti anĉvoĉo nome *serpento*, plejofte dispoziciita kiel 16'-voĉo en la pedalaro.

Konstruformo
------------

La tubo de serpento estas el ligno kaj serpentumita. Kiel je kurba klariono ĝi estas kungluita el du duonoj kaj tegita per ledo. Serpento havis origine ses fingrotruojn, alvenis dumpase de la tempo kelkaj pluaj truoj, kiuj estis servataj per klapoj. Estis ankaŭ produktitaj pli altaj registroj ĝis sopranserpento.

Ekzistis (franca) eklezia kaj poste (angla) armea konstruformo, kiu distingiĝis per pli densa konstruformo kaj metalpartoj. Intonacio kaj stabileco de la tonoj postulis altan lertecon.

Historio
--------

Laŭ la tradicio en 1590 iu kanoniko Guillaume en Auxerre inventis la serpenton. Laŭ la imagoj de la 16-a jarcento la sono de klariono estis tre proksima al tiu de la homa voĉo, kaj la uzado de serpento kiel akompaninstrumento por ĥormuziko estis lasta tradiciorestaĵo, kiu sin tenis ĝis en la 19-a jarcento.

La serpento restis longan tempon la ununura blovinstrumento kun sufiĉe da laŭteco por pli grandaj ensembloj kaj ĉambroj aŭ por liberaeraj prezentadoj. Georg Friedrich Händel postulis serpenton por sia *Artfajraĵo-muziko* kaj por sia *Akvomuziko*. Per la forta ŝanĝiĝo de la kantidealo en la 18-a jarcento ĝi ŝajne ne plu konvenis kun la homa voĉo. Hector Berlioz opiniis en *Traité d'instrumentation* (1844), ke ĝia „malvarma, abomena hurlado" maksimume taŭgas por la *Dies irae* de rekviemo. Tamen serpento kiel lasta instrumento el la klarionfamilio estis ankoraŭ uzata en katolika eklezia muziko kaj en orkestroj ĉefe de la franca kaj angla armemuzikoj ĝis meze de la 19-a jarcento.

Se en orkestropartituroj el la 19-a jarcento aperas la signaĵo „serpento" kiel baso de la latunaj blovinstrumentoj, ofte estas celata la pli moderna baskorno. Ĝin pli malfrue anstataŭis ofikleido kaj tubjo. En popolmuziko la serpento teniĝis kelkloke ĝis en la 20-a jarcento.

Moderna uzado
-------------

Filmkomponisto Bernard Herrmann uzis serpenton por la sontrako de *Journey to the Center of the Earth*, Jerry Goldsmith uzis ĝin por *Tora! Tora! Tora!* (1970). Fine de la 20-a jarcento Michel Godard malkovris la serpenton por la ĵazo. Nuntempe ĝi denove estas uzata en orkestroj kiel historia blovinstrumento.

Literaturo
----------

* Philip Bate: *Some Further Notes on Serpent Technology*, en: *The Galpin Society Journal*, vol. 32-an de majo 1979, p. 124–129

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Serpento (blovinstrumento) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Sonekzemploj[*rompita ligilo*] sur la svisa portalo *Serpentmakers*.
* Angla fakportalo kun multaj bildoj kaj aŭdekzemploj.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ĉi tiu artikolo estis redaktita tiel ke ĝi entenas tutan aŭ partan tradukon de « Serpent (Musik) » el la germanlingva Vikipedio. Rigardu la historion de la originala paĝo por vidi ties aŭtoroliston.  (Ĉi tiu noto koncernas la version 3588467 kaj sekvajn de ĉi tiu paĝo.) |
Larĝa riverborda panoramo en Serra
**Serra** estas urbego kaj municipo de la brazila subŝtato Espirito-Santo. Ĝi apartenas al urbaro de Vitória (Espirito-Santo). Serra havas kvin distriktojn kaj 118 kvartalojn. La loknomo signifas: montaro.

Bazaj informoj
--------------

Serra en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 409.324 (en 2010) .
* Supermara alteco: 301 m
* Areo: 553.254 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3 (ne estas somera tempo)
* 20° 07′ 44″ S 40° 18′ 28″ U﻿ / ﻿20.12889 °S, 40.30778 °U﻿ / -20.12889; -40.30778 (mapo)

Geografio
---------

Serra situas sur montetaro en sudorienta Brazilo en najbareco de Vitória. Belo Horizonte troviĝas 380, São Gonçalo 411, **Rio-de-Ĵanejro** 434, Nova Iguaçu 439, Guarulhos 744, San-Paŭlo (urbo) 755, Campinas 767, Salvador de Bahio 816, **Braziljo** 939, Goiânia 1021, Curitiba 1090, Maceió 1262, Recife 1463, Campo Grande 1494, Porto Alegre 1555, Natalo (Brazilo) 1686, Teresina 1694, São Luís 2004, Belém 2259, Manaus 2856 km.

Historio
--------

Ĉefvojo en Serra
Serra estis fondita en 1556, ĝi iĝis paroĥo en 1752, sed estis nur instalita en 1769. La vilaĝo urbiĝis en 1822. Memstara komunumo formiĝis en 1833. Liberiga movado de sklavoj komenciĝis en 1849. En la sekvaj jardekoj la kafoindustrio faris prosperon, kiu finiĝis pro la tutmonda ekonomia krizo en 1929. Inter 1921 kaj 1923 moderna vojo konstruiĝis al Vitória.

Ekonomio
--------

En Serra la ekonomio havis 2 fazojn. En la komenca fazo oni kultivis sukerkanojn, kafojn, cerealojn, rizojn, maizojn kaj oni produktis sukerojn, ĉokoladojn, brandojn, farunojn. En la 1950-aj jaroj oni grandparte kultivis ananasojn venditajn eĉ en Argentino.

Trafiko
-------

En Serra aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

Esperanto-movado
----------------

Tie estas gastiganto de Pasporta Servo.

Referencoj
----------

1. ↑  IBGE (2010).  Censo 2010 (HTML). Alirita 8 de aŭgusto 2011.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Serra (Espirito-Santo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de Espirito-Santo

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo

Fontoj
------

* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* portugala Vikipedio helpe de Guglo
**Serrada** [seRAda] estas municipo en la centro de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Vintero* (Tero de Vino, en hispana *Tierra del Vino*) en la sudokcidento de la provinco. 

Serrada en la provinco Valadolido.
La *Vintero* de la provinco Valadolido, oranĝe, sudokcidente.
La preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 24,19 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 111 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, sed ne tiom kiom okazis ĉe multaj loĝlokoj de la regiono, pro proksimeco al la provinca ĉefurbo. Ĝi distas 29 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado eble ĉirkaŭ la 9-a jarcento. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, kaj beto) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la baroka preĝejo de la 17-a jarcento.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765314
* VIAF: 316732936
 |
Sukulentosavano en la *sertão nordeste* en nordorienta Brazilo
Arbo en la Sertao
**Sertao** (portugale **Sertão**, prononcu serˈtɐ̃w̃) estas la nomo por duondezertaj pejzaĝoj en la internlando de Brazilo.

Naturo
------

En la centro kaj sudo de la lando ĝi estas surkreskata de arbosavano, La nordoriento estas arbedosavano intermiksita per foliarbo. La regionon karakterizas malmultegaj pluvoj, ofte okazas trosekecoj, la seka sezono sumiĝas je dek ĝis dek unu monatojn. La jaraj pluvoj atingas malpli ol 300 milimetrojn kaj atingas sian minimumon en Petrolina ĉe la rivero San-Francisko je 213 milimetroj. Nur al malmultaj bestoj kiel ekzemple formikomanĝuloj aŭ dazipoj sufiĉas la ĉi-regionaj vivkondiĉoj. En direkto al la Atlantiko troviĝas inter la Sertão kaj la arbarzono (atlantikaj arbaroj) kiel transira regiono la *agreste*, en la okcidento la transira regiono inter seka regiono kaj la pluvarbaroj de Amazonio *meio norte*.

Kulturo
-------

Malintensa bovobredo kaj grandbienoj superregas, je kio pro la sekaj grundoj po bovo bezonas 10 hektarojn por nutriĝo. De marto/aprilo ĝis novembro/decembro gregomigroj en la pli malsekajn montajn kaj montetajn regionojn estas kutimaj. Terkulturado nur dise eblas. Kelkaj fontoregionoj kaj akvokolektaj valaj regionoj formas relative fruktodonajn insulojn, la tiel nomatajn *brejos* [marĉoj], en kiuj koncentriĝas la etbienula loĝantaro kaj kiuj en la nordoriento konsistigas proksimume 18.000 kvadratajn kilometrojn. Proksimume 500.000 hektaroj estas akvumataj, proksimume 2,5 milionoj da hektaroj estus akvumeblaj.

La terposedan kaj socian strukturon karakterizas precipe en la nordoriento ekstremaj kontrastoj. Parte oni povas diri feŭdaj strukturoj aŭ eĉ sklaveco.

Kun la Sertão oni precipe asocias nordorientan Brazilon. Ĝi estigis varian popolarton, kiu povis transdaŭri en la regiono, longan tempon ne ĝenate de modernigoj. Al la plej elstaraj brazilaj romanoj apartenas *Os Sertões* (1902) de Euclides da Cunha, kiu rakontas la okazintaĵojn ĉirkaŭ la neniigo de la loĝloko Canudos, la milito de Canudos, kaj *Grande Sertão: Veredas* de João Guimarães Rosa (1956). La Música sertaneja (brazila kontreo) estas kulturprodukto de la Sertão en suda Brazilo.

La Kangasanoj
-------------

Kangasanoj estis membroj de vagantaj rabobandoj en la sertao. Plej eminenta kaj fama estro estis Virgulino Ferreira da Silva, nomata *Lampião* (lampo, lanterno) dum la 20-aj kaj 30-aj jaroj de la 20-a jarcento. Lia persono kaj bando estis gloraltigataj dumpase de la jardekoj. Ekestis komparoj kun Robin Hood, kiuj tamen ne estis akordigeblaj kun la realeco.

La historio de la Kangasanoj estis transigata en la kinofilmon "O Cangaceiro". Famiĝis ankaŭ la „himno" de la Kangasanoj, "Mulher Rendeira", ankoraŭ nuntempe kantata en la sertao.

Vidu ankaŭ
----------

* Caatinga
* João Guimarães Rosa
*Sobrarbe* en Aragono.
**Sobrarbe** estas komarko de la nordo de la Provinco Ŭesko, en nordo de la regiono Aragono, en Hispanio. Ĝia administracia ĉefurbo estas Boltaña (aragone *Boltanya*) dum la ĉefurbo por ekonomia disvolvigo estas Aínsa (aragone *L'Aínsa*).

La ekonomio estas bazita, ĉefe, iam sur agrikulturo kaj brutobredado kaj nun sur turismo. Ĉefaj altiraĵoj estas la montaraj pejzaĝoj de Pireneoj, piedirado, montogrimpado, natura observado ktp.

Krom la hispanan, oni parolas ankaŭ variaĵojn de aragona.

Municipoj
---------

Ĝi enhavas jenajn 19 municipojn:

Municipoj de *Sobrarbe*.

* Abizanda
* Aínsa-Sobrarbe
* Bárcabo
* Bielsa
* Boltaña
* Broto
* Fanlo
* Fiscal
* La Fueva
* Gistaín
* Labuerda
* Laspuña
* Palo
* Plan
* Puértolas
* El Pueyo de Araguás
* San Juan de Plan
* Tella-Sin
* Torla-Ordesa.

Geografio
---------

La valo Ordesa estas unu el plej famaj kaj vizitataj lokoj de la komarko.
Ĝi limas okcidente kun Alto Gállego, oriente kun Ribagorza kaj sude kun Somontano de Barbastro. Ĝi estas inter Ĉepireneo kaj Pireneoj. Ĝi enhavas grandajn arbarojn de miloj da hektaroj. Pro sia aparteco kaj la ĝenerala alurba migrado la komarko perdis grandan parton de la loĝantaro laŭlonge de la 20-a jarcento, nome el pli ol 22 000 loĝantoj komence de la jarcento ĝis malpli ol 7 000 loĝantoj fine de la jarcento; poste iom oni rekuperiĝis ĝis super la limo de la 7 000 loĝantoj ĉefe pro la montara turismo.

Parto de ĝia teritorio estas okupata de la Natura Parko Sierra kaj Cañones de Guara kaj la Natura Monumento de la Pireneaj Glaĉeroj kaj la Nacia Parko *Ordesa y Monte Perdido* estas tute ene de la komarko.

La komarko kiel institucio
--------------------------

La leĝo de la komarkokreo estas la leĝo 5/2003 de la 26-a de februaro 2003. La komarko konstituiĝis en la 26-a de aprilo 2003.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

1. ↑   Ley de creación de la comarca de Sobrarbe. Arkivita el la originalo je 2023-03-19. Alirita 2023-03-16.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sobrarbe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala mapo en pdf
* Komarko Sobrarbe, en comarcaacomarca.com
* Komarkigo de Aragono, Sobrarbe
* Turismo de Sobrarbe
* Informo aktuala pri la komarko Arkivigite je 2020-10-20 per la retarkivo Wayback Machine
* Geologia Heredo de Sobrarbe

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Sobrarbe en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814891
* VIAF: 247859069
 |
**Socia ekologio** estas radikala filozofio, evoluigita de Elisée Reclus kaj revivigita de Murray Bookchin dum la 1960-aj jaroj. Ĝi pretendas, ke modernaj ekologiaj problemoj havas radikojn en profundaj sociaj problemoj, precipe en dominaj, hierarĥiaj politikaj kaj sociaj sistemoj. Ĉi tiuj rezultis je senkritika akcepto de la totala filozofio de "kresku-aŭ-mortu." Ĝi sugestas, ke individua agado kiel etika konsumismo estas senefika kontraŭ la problemo, kaj ke oni devas pripensi pli nuance etike, kaj partoprenu kolektivan agadon bazitan sur radikalaj demokrataj idealoj. La malsimpleco de rilatoj inter homoj kaj naturo estas emfazita, kune kun la graveco de establi sociajn strukturojn por pritrakti ĉi tion.

Socia ekologio estas, laŭ siaj ĉefaj porpledantoj, "kohera profunda kritiko de nunaj sociaj, politikaj, kaj kontraŭekologiaj tendencoj" kaj ankaŭ "rekonstrua, ekologia, komunuma, kaj etika vido de socio."

Vidu ankaŭ
----------

* Ekologia anarkiismo
* Por ekologia socio

* Kategorio Socia ekologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la epoko. Por la libro kaj filozofio "nova realismo", vd. Nova realismo. |

La pentraĵo *American Gothic* de Grant Wood.
**Socia realismo** (aliaj nomoj estas **nova objektivismo**, **nova realismo** aŭ simple **nov-objektivismo** kaj **nov-realismo**) estas la literatura, arta kaj arĥitektura epoko en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj. En Germanujo la epoko egalis al la tempo de la Vajmara Respubliko, do ĝi ĉirkaŭ egalas al la intermilita periodo.

Arto
----

La nocion *nova objektivismo* (origine germanlingve: *Neue Sachlichkeit*) kreis la artohistoriisto Gustav Friedrich Hartlaub komence de la 1920-aj jaroj. Ĝi uziĝis por la arta prezentado de la ekonomia stato kaj la socia realeco. Tial la arto iĝis malpli sentimentala, do la artistoj preferis neimpresajn bildojn kiel aĵpentraĵojn aŭ simplajn portretojn (bone konata ekzemplo por portreto el tiu epoko estas la pentraĵo *American Gothic*: vd. dekstre). Ekzemplaj artistoj de la nov-objektivismo estas Otto Dix, Christian Schad kaj George Grosz.

Literaturo
----------

La literatura epoko de la nova objektivismo estas precipe karakterizebla per sia vasta aro da ĝenroj kaj la objektiva stilo de la verkistoj. Interalie, la epika teatro evoluis, la ĵurnalista literaturo estis kreata kaj la historia romano kreiĝis. Bone konataj skribistoj de tiu epoko estas Bertolt Brecht, Mascha Kaléko, Erich Maria Remarque, Kurt Tucholsky, Anna Seghers kaj aliaj. Rimarkindas, ke multaj el tiuj aŭtoroj havas politike maldekstran orientiĝon aŭ almenaŭ estas preferantoj de demokratiaj ŝtatoformoj.

### Verkistoj

* Amarkant

Vidu ankaŭ
----------

* Socialisma realismo
* Realismo (arto)

Referencoj
----------

1. ↑  Walther, Dr. Lutz / Scriba, Dr. Arnulf: *Neue Sachlichkeit*. Deutsches Historisches Museum. Ligilo:. Vidita la 21-an de Julio 2013.

* Kategorio Socia realismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Tankoj en Meksikurbo la 28an de aŭgusto 1968.
La **sociaj protestoj de 1968** konsistigis tutmondan plialtigon de sociaj konfliktoj, ĉefe karakterizitaj de popolaj ribeloj kontraŭ militistaj kaj burokrataj elitoj, kiuj respondis per akrigado de politika subpremado.

En kapitalismaj landoj ĉi tiuj protestoj markis turnopunkton por la movado de civitanaj rajtoj en Usono, kiu produktis revoluciajn movadojn kiel la Nigra Pantero. En reago al la Tet-ofensivo, protestoj ankaŭ ekfunkciigis larĝan movadon kontraŭ la Vjetnama milito ĉie en Usono kaj eĉ en Londono, Parizo, Berlino kaj Romo. Amasaj socialismaj movadoj kreskis ne nur en Usono sed ankaŭ en plej multaj eŭropaj landoj. La plej spektakla elmontrado de ĉi tiuj estis la protestoj de majo 1968 en Francio, en kiuj studentoj ligis sin per sovaĝaj strikoj de ĝis dek milionoj da laboristoj, kaj dum kelkaj tagoj la movado ŝajnis kapabla renversi la registaron. En multaj aliaj kapitalismaj landoj, luktoj kontraŭ diktaturoj, ŝtata subpremo kaj koloniigo ankaŭ estis markitaj de protestoj en 1968, kiel la komenco de la Problemoj en Norda Irlando, la masakro de Tlatelolko en Meksikurbo, kaj la gerilo kontraŭ la militistoj kaj diktaturo en Brazilo.

En la socialismaj landoj estis ankaŭ protestoj kontraŭ manko de esprimlibereco kaj malobservo de aliaj civilaj rajtoj fare de la komunistaj burokrataj kaj militistaj elitoj. En Centra kaj Orienta Eŭropo ekzistis ĝeneralaj protestoj, kiuj kreskis, precipe en Praga Printempo en Ĉeĥoslovakio, en Varsovio, en Pollando kaj en Jugoslavio.

* Kategorio Sociaj protestoj de 1968 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Santa Cruz Tacahua** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa Cruz Tacahua*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 382.

Geografio
---------

Santa Cruz Tacahua apartenas al la distrikto Tlaxiaco al kiuj apartenas entute 35 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1141 loĝantojn. El tiuj estis 534 viroj kaj 607 virinoj. La komunumo havas surfacon de 98,24 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1740 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 484 indiĝenoj. El tiuj 400 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 400 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa Cruz Tacahua Arkivigite je 2005-10-02 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Santa Marina del Rey** [santamaRIna delREJ] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi estas en la centro de la provinco en tradicia komarko Ribera del Órbigo ĉe la rivero Órbigo. *Santa Marina del Rey* estas komprenata etimologie kiel "Sankta Marina de la Reĝo", alude al la kunfluejo de la riveroj Luna kaj Omaña kio kreas la riveron Órbigo, reprezentata en la blazono kiel majuskla Y. 

Komarkoj de la provinco Leono; Ribera del Órbigo ne aperas, sed estas centre.
Retablo de la preĝejo de Villamor de Órbigo.
Río Órbigo.
La Manga de Villamor de Órbigo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj San Martín del Camino, Santa Marina del Rey, Sardonedo, Villamor de Órbigo (en la foto de la tabelo) kaj Villavante, okupas totalan areon de 45,61 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 848 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 2 000 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 30 km de Leono, provinca ĉefurbo. 

Ĝi limas kun Sardonedo, Celadilla del Páramo, Villamor de Órbigo, Benavides, Palazuelo de Órbigo kaj Gavilanes.

Historio
--------

Estas atestaĵoj de romia loĝado rilata al la orminado; en Mezepoko okazis reloĝado fare de mozaraboj kaj en San Martín del Camino fare de francoj. Ĝi apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. 

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo, brutobredado, ĉasado, fiŝkaptado de trutoj kaj forstado de poploj. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, preĝejoj, piedirado, karnavalo).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761004
* VIAF: 316733725
 |
**Sardent** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 801 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Sardent etendiĝas sur 41,11 km², kaj havis 801 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 19 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Sardent situas je alteco de 680 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Sardent apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Thierry Gaillard, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Lokaj famuloj
-------------

Claude Chabrol, franca filmreĝisoro, pasis parton de sia junaĝo en Sardent. Ankaŭ tie li filmis sian unuan verkon, titolitan *Le Beau Serge*.

Administrado
------------

Sardent apartenas al la kantono de Pontarion, kies ĉefurbo estas Pontarion. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Pontarion
La **setla zono** (ruse *Черта оседлости*) estas historia esprimo pri tiu areo, sur kiu la judoj rajtis setli ene de la Rusia Imperio. Tiu areo estas grandparte iama parto de Pollando-Litovio, tiam okcidenta rando de la rusa imperio. Ĝin konsistigis okcidentaj rusaj gubernioj, kreitaj post dispartigoj de Pollando-Litovio, ankaŭ sud-okcidentaj gubernioj apud la Nigra Maro.

Historio
--------

La setliĝan zonon starigis carino Katerina la 2-a per ukazo el la 23-a de decembro 1791, dezirante haltigi migradon de polaj judoj sur indiĝenajn rusajn teritoriojn. Ĉiuj judoj estis per tio ekziligitaj de Rusio.

La carino diris, ke la judoj rajtas vivi, labori nur sur difinitaj areoj. La deklaro ankaŭ difinis administre la judajn getojn. La ellason modifis en 1835 Nikolao la 1-a de Rusio kaj eldonis permesojn por pluaj specifaj distriktoj, reguligi mem la setlon de la judoj.

Ĝis fino de la 19-a jarcento, ĝis ĉ. 90 % de la rusaj kaj polaj judoj vivis en segregitaj setlejoj. Fine de la 19-a jarcento temis pri preskaŭ kvin milionoj da homoj, proksimume 12 procentaĵoj de la tuta loĝantaro de la teritorio. Aleksandro la 2-a de Rusio mildigis kelkajn antaŭskribojn. Post tio, precipe la riĉaj judoj rajtis liberiĝi el la setlejaj, laboraj devoj. 

Aleksandro la 3-a (1881-1894) denove limigis movliberecon de la judoj en la majaj leĝoj. La leĝoj estis eksterleĝigitaj de la Portempa Registaro de Rusio post venko de la rusa februara revolucio de 1917.

Post okupo de la iama setla zono fare de la armeo de Nazia Germanio en 1941, la judoj estis neniigitaj en la naziisma genocido nomata holokaŭsto.

Signifo
-------

Tia senprecedenca koncentriĝo de la juda loĝantaro sur difinita teritorio, dum samtempa malpermeso de ĝia migrado al vilaĝoj, kaŭzis kreskon de naciecaj kaj konfesiaj antagonismoj en troloĝataj urbetoj de la antaŭa Respubliko de Ambaŭ Nacioj. En natura maniero tio kaŭzis mizeron kaj senton de daŭranta minaco, ĉar laŭvicaj ondoj de la migrado de judoj el orientaj gubernioj, t.e. de litoviaj judoj al Kongresa Pollando (kiam rusoj malgrandigis la setlan zonon), kaŭzis eksplodon de nekonata pli frue kontraŭjudismo. Verŝajne tia esti celo de rusaj regopovoj, kiuj volis frme malfortigi la volon de rezisto flanke de poloj kaj judoj, per artefarita estigo de la pola-juda antagonismo.

Vidu ankaŭ
----------

* Geto
* Juda kvartalo
* Kontraŭpolismo
* Majaj leĝoj
* Pogromo
* Ŝtejtel

Eksteraj ligiloj
----------------

* Jewish Communities in the Pale of Settlement kun la mapo
La ***Sociedad Argentina de Escritores*** (SADE, argentina societo de verkistoj) etas asocio kiu aligas la plej gravajn verkistojn de Argentino, kaj konstituas profesian kaj kulturan institucion kun centra sidejo en Bonaero kaj pli ol aliaj tra 50 filioj distribuitaj en la tuta lando, kiel ĉe Kordobo kaj Katamarko.

Ĝi estis fondita en 1928 de Leopoldo Lugones (ĝia unua prezidanto kaj por kies honoro oni celebras ĉiujare la tagon de la verkisto en Argentino), Horacio Quiroga, Jorge Luis Borges, Baldomero Fernández Moreno kaj Ricardo Rojas, inter aliaj verkistoj. Krom ili integris ĝian unuan estraron Samuel Glusberg, Manuel Gálvez, Rafael Alberto Arrieta, Enrique Banchs, Leónidas Barletta, Arturo Capdevila, Nicolás Coronado, Roberto Gache, Alberto Gerchunoff, Arturo Giménez Pastor, Roberto F. Giusti, Víctor Juan Guillot, Enrique Larreta, Roberto Ledesma, Carlos Alberto Leumann, Ezequiel Martínez Estrada, Álvaro Melián Lafinur, Félix Lima kaj Pedro Miguel Obligado. Ĝia biblioteko estis fondita de Miguel Alfredo Olivera.

Notoj
-----

1. ↑   «Reseña Histórica»  Konsultita la 1an de Januaro 2018.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri **la urbo Soest en Germanio**. Pri la samnoma komunumo en Nederlando rigardu sub Soest (Nederlando) |

**Soest** [zoːst], ĉefurbo de la samnoma distrikto, estas urbo en la federacia lando Nordrejn-Vestfalio de Germanio. Ĝi situas ĉirkaŭ 50 km oriente de Dortmund sur la fekunda grundo de la pejzaĝo *Soester Börde*. Fine de la jaro 2013 la urbo havis 46,700 loĝantojn.

Historio
--------

Soest aĝas jam pli ol 1000 jarojn kaj estis unu el la plej gravaj urboj de Hanso en la mezepoko. En la kulmina tempo de la mezepoko ĝi estis la dua plej granda urbo de Germanio post Köln (Kolonjo).

Grandan signifon la urbo atingis kiel centro de *Soester Börde*, regiono kun tre fekunda tero, kiel loko de salo-produktado kaj prilaborado de fero, sed ĉefe kiel grava komerca urbo, kies kontaktoj etendiĝis ĝis ekz. Novgorod en Rusio.
La urbo konatiĝis ankaŭ pro la Soest-a urborajto, kiu influis multajn urbojn, en modifita formo ĝis en la baltmaran regionon.

La Malpaco de Soest estis venĝokonflikto en la jaroj 1444 ĝis 1449. La urbo Soest defendis je tio sian liberecon kontraŭ Ĉefepiskopo Ditriĥo de Kolonjo (1414–1463), kiu provis reinstali sian regecon.

Vidindaĵoj
----------

Malgraŭ gravaj detruoj dum Dua Mondmilito la urbo ankoraŭ disponas pri multaj vidindaĵoj. Ekzistas ekzemple ankoraŭ tri kvaronoj de la **urba muro kaj remparo**, sed nur unu el origine dek pordegoj (**Osthofentor**). En la urbocentro ĉirkaŭ 600 domoj estas protektitaj monumentoj. Aparte vidindaj i.a. estas la "**Haus zur Rose**" kaj la **Pilgrim-domo**, la plej malnova gastejo de Vestfalio. La plej gravaj preĝejoj estas la **katedralo St. Patrokli** kaj la **preĝejo St. Petri**. Krome estas la protestanta preĝejo Sankta Maria de la Herbejo (Soest).

La probable plej malnova bakejo kiu ankoraŭ produktas pumperniklon, estis fondita en 1570 de Jörgen Haverlanth en Soest.

Famuloj
-------

* Karl Schwier, fotisto kaj eldonisto
* Otto Modersohn

Partneraj urboj
---------------

* Bangor en Kimrio / Britio
* Guérard en Francio
* Herzberg (Elster) en Germanio
* Kampen en Nederlando
* Sárospatak en Hungario
* Soest (Nederlando) en Nederlando
* Strzelce Opolskie en Pollando
* Visby en Svedio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala paĝo de Soest (germanlingva)
* Bakejo Haverland (germanlingva) Arkivigite je 2013-08-18 per la retarkivo Wayback Machine

  

* Rigardo al SoestRigardo al Soest
* La katedralo de Sankta PatrokliLa katedralo de Sankta Patrokli
* La trabfaka domo "Zur Rose"La trabfaka domo "Zur Rose"
* La turo "Osthofentor" de la iama urbomuroLa turo "Osthofentor" de la iama urbomuro
* Bakejo HaverlandBakejo Haverland
* Soest WiesenkircheSoest Wiesenkirche
* Soest-OstönnenSoest-Ostönnen

* Soest en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Soest en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 124784
* GND: 4055374-7
* LCCN: n82050860
* VIAF: 312805267
* NKC: ge671242
 |
Mapo de la Armena Imperio de Tigrano la Granda
**Sofeno** (armene Ծոփք, Copʿkʿ, antikve-greke *Σωφηνή*, Sōphēnē) estis provinco de la Armena reĝlando kaj de la Romia Imperio, situanta en la sudokcidento de la regno. Ĝi nuntempe troviĝas en sudorienta Turkio. 

La regiono kie troviĝis Sofeno estis parto de Urarto en la 8-a kaj 7-a jarcentoj a.K. Post unuigado de la regiono kun lia regno en la frua 700 a.K. reĝo Argiŝto la 1-a translokigis multajn el ĝiaj loĝantoj al sia lastatempe finkonstruita urbo Erebuno (nuntempa Erevano). Ĉirkaŭ 600 a.K. Sofeno iĝis parto de la Armena reĝlando de la Orontidoj.

Laŭ la verko *Aŝĥaracuyc* de Anania Ŝirakaci ("Monda Atlaso," 7-a jarcento), Tsopk (Sofeno) estis la dua inter la 15 provincoj de Granda Armenio. Ĝi konsistis el 8 kantonoj (gavaroj):

* Ĥordzjano
* Haŝtjanko
* Pagnatuno
* Balahovito
* Copko (Ŝahunjaco)
* Andzito
* Degiko
* Gavreko (Goreko).

Post la kampanjoj de Aleksandro la Granda en 330 a.K. kaj la posta kolapso de la Aĥemenida dinastio, Sofeno restis parto de la lastatempe memstara regno de Granda Armenio. En la frua 200 a.K. sub la instigo de Seleŭkio, kiu provis malfortigi la armenan regnon, Sofeno, disiĝis de Granda Armenio, formante la Sofenan Reĝlandon. La regno estis administrita de branĉa familio de la orontidoj. Sofeno poste disiĝis de la reĝlando Sofeno-Kommaĝeno, formanta memstaran regnon. 

Ĉirkaŭ la jaro 200 a.K. en lia provo por finfine subigi Armenion, la seleŭka reĝo Antioko la 3-a konkeris kaj Grandan Armenion kaj Sofenon, instalante la armenajn generalojn Artaksias la 1-a kaj Zariadro kiel guberniestroj respektive en ĉiu regno. Post la malvenkon de Antioko kontraŭ la romianoj dum la batalo de Magnezio en 190 a.K. kaj Zareho kaj Artaŝo deklaris sin sendependaj reĝoj. Zareho kaj liaj posteuloj administris la regnon Sofeno ĝis ĝi estis reunuigita kun Granda Armenio fare de Tigrano la Granda en la 9-a jardeko a.K.

Pompeo donis Sofenon al Tigrano, post venkado de sia patro Tigrano la Granda. Sofeno poste iĝis parto de la Romia Imperio, kaj estis transformita en provincon de la Romia Imperio. La ĉefurbo estis Amido (nuna Diyarbakır). Ĉirkaŭ la jaro 54 a.K, la provinco estis regita de Sohaemus de Emesa.

En 530, Sofeno estis inkludita en la regiono de Armenio.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rHistoriaj regionoj de Armenio |
| --- |
| Aghdzink | Ajrarato | Arano | Arcaĥo | Ĝavaĥo | Korĉajko | Sofeno | Turuberano | Utiko | Sjuniko |

 |
**Sociala anarĥiismo** aŭ **sociala** **anarkiismo** estas multenhava termino uzata por distingi inter la du vastaj tipoj de anarkiismo - la alia estas individuisma anarkiismo. Dum individuismaj anarkiismoformoj emfazas personan aŭtonomecon kaj la racian naturon de homoj, sociala anarkiismo vidas "individuisman liberecon kiel koncepte konektitan al sociala egaleco, kaj emfazas komunumon kaj reciprokan helpon". Sociala anarkiismo estas uzata por specife priskribi anarkiismajn tendencojn ene de anarkiismo, kiuj multe emfazas la komunumisman kaj kunlaborademan partojn de anarkiisma teorio kaj praktiko. Sociala anarkiismo inkluzivas anarki-kolektivismon, anarki-komunismon, libertarianisman socialismon, anarki-sindikatismon, kaj socian ekologion, interalie.

En Usono, la termino "sociala anarkiismo" estas uzata de la rondo, kiu eldonas la revuon *Sociala Anarkiismo* (*Social Anarchism*), kaj estas porpledita fare de Murray Bookchin. Bookchin karakterizis socialan anarkiismon kiel "politike maldekstran", priparolante la "grandan tradicion de homa solidareco kaj kredon je la kapablo de homeco," internaciismon, la demokratan spiriton, kontraŭmilitarismon, kaj racian sekularismon. Tamen, religiaj anarkiistoj kaj religiaj maldekstristoj ĝenerale kontraŭas la ligon inter maldekstrismo kaj "racia sekularismo," precipe pro la potencaj maldekstraj religioj movadoj kiel la Teologio de la Liberigo kaj la Usona movado por civilaj rajtoj. Sociala anarkiismo celas "liberan asociadon de homoj kunvivantaj kaj kunlaborantaj en liberaj komunumoj."

* Kategorio Sociala anarkiismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sofija,** ukraine, rutene kaj ruse **Софія,** hungare **Zsófiafalva** [ĵOfiafalva], germane **Sophiendorf,** slovake **Zofija** estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Mukaĉeve, en municipo de Zubivka.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 23′ 29″ N 22° 49′ 34″ O﻿ / ﻿48.39139 °N, 22.82611 °O﻿ / 48.39139; 22.82611 (mapo)Koordinatoj: 48° 23′ 29″ N 22° 49′ 34″ O﻿ / ﻿48.39139 °N, 22.82611 °O﻿ / 48.39139; 22.82611 (mapo)
* Areo: 1.3 km²
* Alto super marnivelo: 157 m
* Loĝantaro: 380
* Poŝtkodo: 89664
* Telefonprefikso: +380 3131
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon Zsófiafalva apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Sofija. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
*"Sojo" alidirektas ĉi tien. Por la Esperanto-vegana kafejo en Tokio, vidu la paĝon SOJO.*

Sojsaŭco
**Sojsaŭco** estas saŭco farita per fermentado de sojfaboj, grenoj, kaj aliaj ingrediencoj. Oni ofte uzas ĝin en aziaj kuir-artoj.

Vortodeveno
-----------

Laŭ PIV "sojo" signifas "Densa bruna aroma likvo, preparita el sojfaboj, k uzata kiel saŭco aŭ spicaĵo en kuirado." Do, oni principe ne devas aldoni la vorton "saŭco" kiel "sojsaŭco" aŭ "soja saŭco". 

Budhismaj monaĥoj el Ĉinio enkondukis sojsaŭcon en Japanion en la 7a jarcento, kie ĝi estas konata kiel *shōyu* (醤油). Poste, oni enkondukis la vorton al Eŭropo tra la hispana *soya*.

Jen kaj jen oni trovas la radikon **soj-** kiel mallongigo de "sojfabo", ekzemple en "sojlakto" aŭ "soja lakto".

Variaĵoj
--------

### Japana sojsaŭco

* *Tamari* - malnova maniero en la epoko Edo.
* *Koikuchi* - kutima saŭco uzata kun suŝio, saŝimio ktp.
* *Usukuchi* - iomete malforta koloro. Ofte uzata en la Kansaja regiono por udonoj.
* *Shiro* - lit. "blanka". Flava koloro.

### Aliaj regionoj

* *Ganjang* - korea sojsaŭco.
* *Kecap manis* - indonezia (dolĉa) sojsaŭco.

* "*Tamari*" - Senglutena sojsaŭco vendita de la firmao Kikkoman en Eŭropo, Usono ktp sed ne en Japanio.

Vidu ankaŭ
----------

* Misoo

* Ĉina sojsaŭcoĈina sojsaŭco
* Japana sojsaŭcoJapana sojsaŭco
* Sojsaŭco el ReunioSojsaŭco el Reunio
* Indonezia dolĉa sojsaŭco (Kecap manis)Indonezia dolĉa sojsaŭco (Kecap manis)

Referencoj
----------

1. ↑  Wilson, Kathy (2010). *Biotechnology and genetic engineering*. New York: Facts on File. p. 90. ISBN 978-0-8160-7784-7.angle
2. ↑  "Shoyu". Dictionary.com.angle
**Sokol** (ruse *Сокол*) estas urbo en Vologda provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 19420.

La urbo havas statuson de urbo ekde jaro 1932.

La interurba telefona kodo estas 81733, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 59° 28′ N 40° 07′ O﻿ / ﻿59.467 °N, 40.117 °O﻿ / 59.467; 40.117 (mapo)Koordinatoj: 59° 28′ N 40° 07′ O﻿ / ﻿59.467 °N, 40.117 °O﻿ / 59.467; 40.117 (mapo).

La urbo estas ĉe rivero Suĥona (Сухона).

En la urbo estas fervoja stacio Suĥona (Сухона).

Traduko de nomo de la urbo estas "falko".

En jaro 1959 la urbo havis 41,7 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 43 mil loĝantojn.

Flago de Vologda provinco
Urboj de Vologda provinco

**Ĉefurbo**: Vologda

Babajevo |
Belozersk |
Ĉerepovec |
Grjazovec |
Ĥarovsk |
Kadnikov |
Kirillov |
Krasavino |
Nikolsk |
Sokol |
Totjma |
Ustjuĵna |
Velikij Ustjug |
Vitegra
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**pseŭdolulo** |
| --- |
|  |
| malgranda semplanto , kelkaj monatoj aĝajmalgranda semplanto , kelkaj monatoj aĝaj |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj, *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Solanaloj, *Solanales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Solanacoj, *Solanaceae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | *S. pseudolulo* |
|

 |
| Dunomo |
| ****Solanum pseudolulo****HEISLER |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri pseŭdolulo  |

 |
| v • d • r |

***Solanum pseudolulo*** aŭ  **pseŭdolulo** estas subtropika  multjara planto de nordokcidenta Sudameriko. La *pseŭdolulo* estas granda herba planto kun korformaj folioj. La planto estas konata en sia hejmlando ankaŭ laŭ la nomo *luluo de perro*. Kvankam ĝi havas manĝeblajn fruktojn, ĝi multobliĝas kiel herba specio en mezaj altecoj de Kolombio kaj Ekvadoro. La frukto estas rigardata kompare kun la vera luluo kiel malplivalora. Male al la luluo, la pseŭdoluluo bezonas pli sunĝuajn kreskejojn.

La frukto estas granda bero, kiu estas en nematura stato verda kaj poste flava aŭ flave oranĝa. La oranĝkolora aŭ flava fruktokarno enhavas malgrandajn semojn. La specio valoras esti esplorata kiel agrikultura fruktoplanto.

Taksologio
----------

Ene de la genro *Solanum* la specio *Solanum pseudolulo* estas parto de la grupo „Leptostemonum". Ene de tiu grupo *S. pseudolulo* apartenas al la „Lasiocarpa"-grupo. Aliaj specioj de tiu grupo estas: *Solanum candidum*, *Solanum hyporhodium*, *Solanum lasiocarpum*, *Solanum felinum*, *Solanum quitoense*, *Solanum repandum* kaj *Solanum vestissimum*. Kelkaj de tiu specioj havas pikilojn kaj tre similan foliformon; multaj havas manĝeblajn fruktojn; hibridoj inter la specioj eblas.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Taxonomie
* Naranjilla
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio
**Solomonovo,** ukraine **Соломоново,** hungare **Tiszasalamon** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo. En ambaŭ lingvoj oni rekonas la nomon Solomono.

Bazaj informoj
--------------

* 48° 25′ 50″ N 22° 09′ 50″ O﻿ / ﻿48.43056 °N, 22.16389 °O﻿ / 48.43056; 22.16389 (mapo)Koordinatoj: 48° 25′ 50″ N 22° 09′ 50″ O﻿ / ﻿48.43056 °N, 22.16389 °O﻿ / 48.43056; 22.16389 (mapo)
* Areo: 6  km²
* Alto super marnivelo: 102–107 m
* Loĝantaro: 1380
* Poŝtkodo: 89460
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

Solomonovo

Situo
-----

Solomonovo situas sur ebenaĵo, ĉe la trilanda punkto de Ukrainio, inter riveroj Tiso kaj Latorica, laŭ ĉefvojo Ĉop-Záhony, laŭ fervojo Ĉop-Čierna nad Tisou.

Historio
--------

Oni trovis tie tombojn de la alvenintaj hungaroj el la 9-a jarcento. La unua mencio devenis el 1337. Post la mezepoko foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1890 loĝis en Tiszasalamon 807 da homoj, (769 hungaroj, 30 germanoj, 5 rutenoj, 3 slovakoj). Ĝis 1920 Tiszasalamon apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagykapos, poste al Ĉeĥoslovakio. Tiszasalamon rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La alveninta Ruĝa Armeo fine de 1944 deportis hungarojn al la gulago. En 1945 ankaŭ tiu vilaĝo apartenas al 30 vilaĝoj, kiuj aldoniĝis al Karpata Ukrainio. Ekde 1945 Solomonovo apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2007 loĝis en Solomonovo 1342 da homoj, (70% hungaroj, 29 Ukrainoj,). Nuntempe apud Solomonovo libera industria zono, fabrikoj de Škoda, Volkswagen kaj pri parkedo funkcias.

Trilanda punkto Záhony-Malé Trakany-Solomonovo
----------------------------------------------

Nova landlimo naskiĝis post 1920 inter la supraj komunumoj. Post la 2-a mondmilito naskiĝis la trilanda punkto. Precipe dum la socialismo la triopo prosperis pro la limpasejoj.

Vidindaĵo
---------

* kalvinana preĝejo de 1903, en 2003 renoviĝis, la turo estas 32 m-ojn alta