recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Mapo de komarkoj en la provinco Albaceto. *Sierra del Segura* estas sudokcidente verde.
*Sierra del Segura* en la regiono.
**Sierra del Segura**, aŭ pli bone dirite *Mancomunidad de Municipios de la Sierra del Segura*, tio estas "Municiparo de la Montaro de la rivero Segura", estas hispana municiparo (komarko) de la sudokcidento de la provinco Albacete, en la regiono Kastilio-Manĉo. Ĝi enhavas municipojn apartenantaj al la Sierra de Alcaraz geografie; (nome Ayna, Bogarra, Elche de la Sierra (parte), Molinicos, Paterna del Madera, kaj Riópar) kaj la iamajn *villas* de la *Encomienda de Segura* de la Ordeno de Santiago; (nome Férez, Letur, Liétor, Nerpio, Socovos, Yeste, kaj aliajn submunicipojn de Elche de la Sierra). La municipoj kiuj kunformas la municiparon estas konsiderataj plej ofte kiel eroj de komarko klare diferencita kaj unuigita en la aktualo en la diversaj katalogoj de turismo. 

Temas pri montara areo, markita nur pro la fluo de la rivero Segura, kaj ĉefe de ties alfluantoj (nome la rivero Mundo kaj la minoraj fluoj de la riveroj Madera, Taibilla kaj Tus), kun iliaj akvorezervejoj (Cenajo, Talave kaj Fuensanta). Pro geografiaj, demografiaj kaj parte historiaj trajtoj oni povus rilatigi tiun komarkon kun la municipoj murciaj Moratalla kaj Caravaca de la Cruz, same kiel kun la komarko de la Provinco Ĥaeno nome Sierra de Segura. 

La malfacilo de komunikvojoj kaj la rara industriiĝo okazigis fortan elmigradon ekde la 1950-aj jaroj, kiu nuntempe iom malpliiĝis ĝis preskaŭ stabiligo en kelkaj okazoj, sed ĉiam sub tiuj de la mezo de la 20a jarcento.

Tiel, en 2005, nun du municipoj klare superas la 2000 loĝantojn (nome Elche de la Sierra kaj Yeste) kaj la averaĝo estas de po 1646 loĝantoj por municipa ento; en 1950, ĉiuj escepte Paterna superis tiun ciferon kaj la averaĝo estis de po 4404 loĝantoj. En la periodo 1991–2005, nur Riópar pliigis sian loĝantaron (+15%); Elche de la Sierra, Férez kaj Socovos stabiliĝis, kaj la cetero descendis. Are, la Sierra del Segura perdis 41% de siaj loĝantoj ekde 1900; 63%, se oni enkalkulas ekde 1950; kaj 10%, ekde 1991.

Tamen, tio ebligis konvenan konservadon de la naturaj lokoj kaj de la historiaj kernoj de la vilaĝoj, kio siavice permesis ke nune la ĉefa ekonomia enspezofonto de la zono estas la rura turismo.

Municipoj
---------

Bonveniga afiŝo de la **Sierra del Segura** en Riópar.

| Municipoj | Loĝantaro | Areo | Denseco |
| --- | --- | --- | --- |
| Elche de la Sierra | 3761 | 239,49 | 15,93 |
| Yeste | 2869 | 511,22 | 5,8 |
| Socovos | 1832 | 138,61 | 13,57 |
| Riópar | 1448 | 80,92 | 18,25 |
| Nerpio | 1362 | 435,78 | 3,18 |
| Liétor | 1321 | 311,57 | 4,29 |
| Letur | 987 | 263,56 | 3,86 |
| Bogarra | 947 | 166,01 | 5,75 |
| Molinicos | 917 | 143,59 | 6,47 |
| Ayna | 717 | 146,81 | 4,9 |
| Férez | 705 | 126,14 | 5,7 |
| Paterna del Madera | 378 | 112,34 | 3,43 |

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Albacete
Siesta dormo en hamako; pentraĵo de Gustave Courbet, 1844
**Siesto** estas dormeto en la frua posttagmezo, ofte post la tagmanĝo, kutima en varmaj regionoj. Varma klimato kaj granda tagmanĝo estas faktoroj kiu koincidas kun la moderna distrubo de siestado.

Siesto estas historie oftaj en la mezmara regiono kaj Sudeŭropo, Mezoriento, kontinenta Ĉinio kaj la barata subkontinento. Ĝi estas malnova tradicio en Hispanio, kaj tra hispana influo, en la grandparto de Latin-Ameriko. Historie ankaŭ oftis en Rusio.

La nomo siesto venas de la latina *sexta,* ’la sesa horo ekde tagiĝo, tagmezo’. Antaŭ kelkaj jaroj oni opiniis, ke la siesto estis malbona kutimo de mallaboremaj popoloj.[*mankas fonto*] Studoj montras konfliktajn resultojn pri la sanefiko de siesto, sed kelkaj indikas, ke ĝi eble havas bonan sanefikon por la kardiovaskula sistemo. Tiuj efikoj eble rilatas al malpliigita kardiovaskula streĉo pro la ripozo. Tamen, restas malcertoj pri kunfaktoroj, kaj kion vere donas la efikon – ekze. frua fizika aktiveco, anticipado de la ripozo, klina pozicio, la ripozo mem, aŭ iu alia. En Andaluzio ĉi tiun kutimon oni neniam forgesis kaj ĝi estas rapide adoptata de tiuj foraj vizitantoj post ol ekkoni ĝin.

Malavantaĝo de la siesto estas, ke la laboro daŭras ĝis vespero pro la posttagmanĝa ripozo. Ĉar la laboristoj alvenas vespere, ili apenaŭ havas tempon por la familio.

En la epoko de la temperatur-kontrolitaj laborejoj, la kutimo de siesto retiriĝas. La hispana registaro malpermesis en ŝtataj oficejoj la sieston ekde januaro de 2006.

Camilo José Cela, hispana nobelpremita verkisto diris ke la siesto estas la *ibera jogo* (kvankam Portugalio tamen ne ĝenerale praktikas sieston). Ĉi tiu verkisto estis granda ŝatanto de la siesto; li ankaŭ diris ke ĉi tiun kutimon oni devis fari tute bone, por kio oni devas unue preĝi la Patronian, kaj poste uzi dormveston kaj pisujon.

Vidu ankaŭ
----------

* Sonĝo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Siesto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Siesta Industrio en Eŭropo – artikolo en *Time Magazine* angle


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Siete Iglesias de Trabancos** [SJEte iGLEsJas deTraBANkos] estas municipo en la sudokcidento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Vintero* (Tero de Vino, en hispana *Tierra del Vino*) en la sudokcidento de la provinco. *Siete Iglesias de Trabancos* estas komprenebla etimologie kiel *Sep preĝejoj de Trabankos* alude al la rivero Trabancos kiu trairas la teritorion survoje al Doŭro.

Siete Iglesias de Trabancos en la provinco Valadolido.
La *Vintero* de la provinco Valadolido, oranĝe, sudokcidente.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 63,2 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 427 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. Ĝi distas 58 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun municipoj Castronuño, Pollos, Nava del Rey kaj Alaejos. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj trapasata de la rivero Trabancos.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado eble ĉirkaŭ la 9-a jarcento. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, kaj beto) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejoj kaj restaĵoj de du iamaj kasteloj, nome de Eván de Arriba (supre) kaj de Eván de Abajo (malsupre).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765319
* VIAF: 316734691
 |
Pierre-Joseph Proudhon stampis por la unua fojo la terminon en sia verko *Qu'est-ce que la propriété?*.
Friedrich Engels prilaboris tiun terminon en sia verko *Die Entwicklung des Sozialismus von der Utopie zur Wissenschaft*.
**Scienca socialismo** estas esprimo stampita de Pierre-Joseph Proudhon en ties verko *Qu'est-ce que la propriété? ou Recherche sur le principe du Droit et du Gouvernment*, kiu referencas al socio regata per scienca registaro, tio estas, suvereneco bazita sur la racio, anstataŭ sur la nura volo.

Kvankam la termino "socialismo" signifas specife kombinon de politika scienco kaj ekonomiko, ĝi estas aplikebla ankaŭ al pli ampleksa areo de la scienco, kiu gamas inter la nuntempa sociologio kaj la homaj sciencoj. 

La distingo de la scienca socialismo ekis en la 19-a jarcento fare de Karl Marx kaj Friedrich Engels, nomita "viva socialismo" marksista. Tiu ideologio rompis el la utopiaj socialistoj, ĉar tiuj ne indikis en la praktiko kiel batali kontraŭ la kapitalismo, sed ili agnoskis la gravon de la kritika analizo de la politika kaj ekonomia realo de la kapitalismo dum la industria revolucio. La nomata utopia socialismo referencas al tiuj formoj de socialismo planitaj antaŭ Marx publikigis sian sciencan metodologion (historia materiismo). 

Scienca komunismo (kiel sinonimo de scienca socialismo) estas unu el la tri konsistigaj partoj de marksismo, esploranta socian movadon, strebantan al likvido de kapitalismo kaj al konstruo de komunisma socio. Scienca komunismo montras realan, bazitan sur scienco vojon al likvido de *ekspluatado de homo fare de homo* kaj al enkonduko de nova, sen kapitalismaj kontraŭecoj, organizo de la socio, pri kiu revis adeptoj de Utopia socialismo (nome Owen, Saint-Simon, Fourier).

Kiel parto de marksismo, scienca komunismo apogiĝas al konkludoj de du aliaj ĝiaj partoj — marksismaj filozofio kaj politika ekonomio. Speciale grandan signifon por scienca komunismo havas la teorio de klasbatalo kaj la teorio de plusvaloro.

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** ...neeviteblon de transformiĝo de la kapitalisma socio en la socialisman Markso deduktas tute kaj senescepte el la ekonomia leĝo de moviĝo de la moderna socio. Kolektivigo de laboro, en miloj da formoj iranta antaŭen ĉiam pli kaj pli rapide... — jen la ĉefa materia bazo de la neevitebla veno de socialismo. La intelekta kaj morala motoro, la fizika plenumanto de tiu transformiĝo estas la proletaro, edukata de kapitalismo mem. Ĝia batalo kontraŭ la burĝaro, manifestiĝante en diversaj kaj ĉiam pli enhavriĉaj formoj, neeviteble iĝas politika batalo, direktita al konkero de politika potenco fare de la proletaro ("diktatoreco de la proletaro"). Kolektivigo de produktado ne povas ne kaŭzi transiron de produktadaj rimedoj en proprieton de la socio... Grandega kresko de rendimento de laboro, redukto de labortago, anstataŭigo de restaĵoj, ruinoj de eta, primitiva, diserigita produktado per kolektiva perfektigita laboro — jen rektaj konsekvencoj de tiu transiro. **"** |
| — V. I. Lenino. "Karolo Markso (Mallonga biografia eseo kun prezento de marksismo)". |

 |

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 733047
 |
**Sangarrén** [sangaREN] estas municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko *Monegros* (kies ĉefurbo estas Sariñena) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas en la nordo de la komarko *Monegros*, norde de la teritorio de Barbués, oriente de Tardienta kaj okcidente de tiu de Albero Bajo; kaj norde de la depresio de Ebro borde de la rivero Flumen.

La loĝloko Sangarrén (379 msm) estas je 13 km de Huesko, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio estas komunikata per la ŝoseo A-1212 kun Barbués sude kaj kun Huesca norde.

Historio
--------

Strato kaj preĝejo.
La araboj loĝis en la areo kaj ili lasis agrikulturan reton kaj ankaŭ loknomojn. Ekde la falo de la Kaliflando de Kordovo en 1010, la areo ekdependis de Zaragozo, Ilerdo aŭ Ŭesko, depende de la povo de la koncerna tajfo. Tiuepoke oni atingis favoran konsideron por la islamanoj kiuj restis, regotaj per sia propra juro. La forpelo de la moriskoj de 1610 rezultis en grava krizo en la loka ekonomio. Dum ĉirkaŭ ok jarcentoj la moriskoj estis grava parto de la loĝantaro, esenca ekonomie en agrikulturo kaj artmetioj. 

La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Sangarrén: oni malaltiĝis ĝis nunaj 219 loĝantoj (2022), spite proksimecon al la provinca ĉefurbo.

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj, migdaloj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj kaj bovoj) al natura, kultura kaj rura turismo. 

Ĉefa vidindaĵo estas la preĝejo; la kastelo; kaj naturaj lokoj ĉe la rivero.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Ed. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sangarrén en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810296
* VIAF: 316734886
 |
La **sankta gralo** estas fama vazo el la legendo pri la reĝo Arturo. La unua mencio troveblis fine de la 12-a jarcento en la mezepoka literaturo. Laŭ la legendo, la gralo estis la kaliko, el kiu Jesuo kaj liaj disĉiploj trinkis vinon dum la Lasta Vespermanĝo antaŭ la morto de Jesuo per krucumado, kaj poste entenis la sangon de Jesuo prenitan ĉe la kruco.

La sankta gralo, Arthur Rackham, 1917

Etimologio
----------

La deveno de la vorto *gralo* ne estas tute klara: plejverŝajne ĝi devenas de la okcitana vorto *grazal*, malnovfrance *graal* 'ujo, vazo', kiu verŝajne etimologie devenas de la greka *kratér* (miksujo) tra la latina *cratalis/gradalis*. La malnovhispana vorto *grial* kaj la malnovportugala *gral* estis kutimaj nomoj por *pistujo* aŭ *pistujforma trinkujo*.

Vidu ankaŭ
----------



* Reĝo Arturo
* Artura legendo
* Parzival

Eksteraj ligiloj
----------------

* Perceval kaj la serĉado de la gralo
* graal.be: diversaj difinoj de la gralo
* wiki pri gralo
* La serĉado de la sankta gralo kaj imago
* Gralo ĉe Religiologiques, UQAM, Montréal. Georges Bertin[*rompita ligilo*]
* La gralo en la arkivoj de la mezepoka literaturo[*rompita ligilo*]
* Legendoj pri la gralo
Johannes Brahms proks. 1866
**Ein deutsches Requiem** [Germana rekviemo], op. 45, estas la titolo de verko por sopran- kaj baritonsolistoj, ĥoro kaj orkestro de la germana komponisto Johannes Brahms.
La originala ensemblo konsistas el 2 flutoj, fluteto, 2 hobojoj, 2 klarnetoj, 2 fagotoj, kontrafagoto ad libitum, 4 kornoj, 2 trumpetoj, 3 trombonoj, tubjo – timbaloj – harpo (2 harpoj) – arĉinstrumentoj, orgeno ad libitum, solo-soprano, solo-Baritono kaj kvarvoĉa ĥoro.

Ĝenro kaj tekstoselekto
-----------------------

Johannes Brahms nomis sian verkon „Ein deutsches Requiem" [Germana rekviemo]. Je rekviemo oni komprenas kutime la liturgion de la mortintomeso de la katolika eklezio resp. eklezimuzikajn komponaĵojn por la memoro al mortinto. Brahms, alkreskinta en evangela-luterana Hamburgo, orientiĝis je la selekto de siaj tekstoj tamen ne je la tradicia kanono de la rekviemo kiel mortintomeso, sed selektis el tekstoj de la Malnova kaj Nova Testamentoj laŭ la versio de la biblio de Lutero precipe tiajn, en kiu la *konsolo de la postrestintaj* staras en la centro. Brahms montris je tio interalie eksternorman konon de la bibliaj tekstoj kaj psalmoj; li formis sian *Deutsches Requiem* ne kiel funebran muzikon, sed kiel konsolon por tiuj, „Kiuj estas plorantaj", do precipe kiel muzikon portatan de seriozo, digno kaj espero por la vivantoj. La peco de Brahms pro tio ne celas kontentigi la eklezimuzikan genron rekviemo; laŭ ĝia strukturo – ĉefe laŭ la ensemblo – oni pli bone povus nomi ĝin oratorio, je kio mankas la drama komponanto. En la teksta sinsekvo ĝi pli vere alligiĝas al la evangela moteto de pli fruaj epokoj. De ekzakta kategoriigo en muzikan genron la verko sin evitas, simile al *Mesio* de Händel, kun kiu ĝi havas komune ankaŭ la tekstselekton pri la releviĝo de la mortintoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ein deutsches Requiem en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ein deutsches Requiem en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ein deutsches Requiem: Liberaj muziknotoj por elŝuti de International Music Score Library Project.
* Ein deutsches Requiem: MIDI/MP3-dosiero, kun ekzercdosieroj por ĥorkantistoj
* Ein deutsches Requiem ĉe Brahmsinstitut de la Muzikaltlernejo je Lübeck
* Filmeto pri kompleta prezentado


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 438199
* GND: 300024975
* LCCN: n84157807
* VIAF: 306402664
* BNF: 139089476
 |
Filino Aleksandra kaj patro Leo Tolstoj en 1910
**Fondumo Tolstoj** (angle *Tolstoy Foundation* ruse *Толстовский фонд*) estas senprofitcela, filantropia institucio funkcianta ekde la 15-a de aprilo 1939 en Valley Cottage, kantono Rockland, Nov-Jorkio, Usono. Ĝin establis Aleksandra Tolstaja (plej juna filino de Leo Tolstoj) kaj ŝia amikino Tatiana Schaufuss, kiuj ambaŭ militservis en la Rusa armeo dum la Unua mondmilito kiel flegistinoj.

La misio de la funduso estis helpo al enmigrintoj de rusa origino por veni al Usono kaj adaptiĝi por tieaj vivkondiĉoj. Inter ceteraj mecenatoj estis multaj elstaraj reprezentantoj de la rusaj kulturo kaj scienco, kiel ekzemple komponisto Sergej Rachmaninoff, konstruisto de aviadiloj Igor Sikorski, piloto Boris Sergievski k.a. kiuj grave monoferis por ĝi.

Komence la fondumo ne havis propran oficejon necesan por fruktodona laboro. Serĉante ĝin la amikinoj en 1941 konatiĝis kun malsana s-rino *Reed*, kiu decidis okazigi sian malavaran kontribuon por realigo de noblaj, filantropaj celoj kaj fakte donacis (reale vendis kontraŭ simbola prezo 1$) sian bienon (Reed Farm) en la vilaĝo Valley Cottage, Nov-Jorkio, kies areo okupis 70,0 akreojn (ĉ. 28,4 hektarojn).

Sufiĉe granda farmobieno helpis al multaj rusaj rifuĝintoj dum la Dua mondmilito kaj poste trovi sian lokon en la usona socio. Tie estis hejmo por orfoj kaj infanoj, kies gepatroj estis devigitaj provizore forlasi ĝin serĉante laborejon. En la bieno estis ankaŭ somera tendaro por infanoj, kiu ekzistis ĝis 1968. Tiam en la loko de la tendaro estis konstruita kadukulejo funkcianta ĝis hodiaŭ.

La honora prezidanto de la Tolstoj fondumo estis la 31-a prezidento de Usono Herbert C. Hoover, kiu ekde ĝia establo en 1939 ĝis sia morto en 1964 multe kontribuis por ĝia fruktodona funkciado.

Komence de la 21-a jarcento oni kalkulis, ke la fondumo diversgrade helpis al 500.000 personoj kaj eĉ savis vivojn de multaj mizeruloj, senhejmuloj ktp.

* Fondumo Tolstoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* ttt-ejo de la fondumo angle
* Arkivigite je 2017-09-06 per la retarkivo Wayback Machine kroniko de la fondumo ruse
* Tolstoj biblioteko en Germanio (filio de Tolstoj fondumo) germane ruse
* vivdatoj de Aleksandra Tolstaja kaj testamento de Leo Tolstoj, kiu heredigis siajn verkojn al la filino
* koncerto por gekadukuloj (video)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Pekina brasiko** |
| --- |
|  |
| Pekina brasikoPekina brasiko |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Brasikaloj *Brassicales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Brasikacoj *Brassicaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Brasiko** *Brassica* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio |
| Pekina brasiko *brassica rapa* var. *pekinensis*
Vidu tekston |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Pekina brasiko  |

 |
| v • d • r |

**Pekina brasiko**, **ĉina brasiko** aŭ **Pecajo** (*brassica rapa* var. *pekinensis* sinonimoj: *brassica pekinensis*, *brassica campestris*) estas planto kiu apartenas al la kruciferacoj (*cruciferae*) aŭ brasikacoj (*brassicaceae*). Ĝi estas rapide kreskanta brasiko, kiu devenas el Orient-Azio. La brasiko estas grandskale kultivata en Ĉinio (apud Pekino), Japanio, Nord- kaj Sud-Koreio kaj Tajvano.

Pekina brasiko havas foliojn kun larĝaj nervuroj.

Nomoj
-----

La tipo de tiu brasiko havas kelkaj nomojn laŭ la devena lingvo.

* mandarene - 大白菜 *dà bái cài*, "granda blanka legomo"
* kantone - 大白菜 *daai6 baak6 coi3* aŭ 黃芽白 *wong4 ngaa4 baak6*, "flava burĝono blanka"
* japane - 白菜 *hakusai*, "blanka legomo" aŭ 菜っ葉 *nappa*, "folia legomo"

Laŭe, la legomo okcident-eŭrope estus konata kiel "*Bok Choy*" aŭ "*Pachoy*" tra la kantona, "*Nappa*-brasiko" tra la japana, aŭ "pekina brasiko" aŭ "ĉina brasiko" tra ajnaj azianoj.

Uzado
-----

Pekina brasiko ne havas brasikan guston kaj oni povas ĝin manĝi krude aŭ kuirita. La gusto estas plejbona kiam la brasiko estas mordpreta kuirita (aldenta) kion oni jam atingas post kuirado de 10 minutoj. Ankaŭ kirlofritita en uoko ĝi havas tre bonan guston.
En fridujo oni povas konservi la brasikon ĝis 2 semajnoj eĉ kiam ĝi estas tranĉita en du partoj.

En Koreio ĝi estas ĉefingredienco de la nacia manĝaĵo kimĉio.

Nutra valoro
------------

100 gramoj da freŝa brasiko:

|  |  |
| --- | --- |
| Energio | 81 kĴ |
| Karbonhidrato | 2,5 g |
| Proteino | 1 g |
| Graso | 0,0 g |
| Vitamino C | 10 mg |
| Vitamino B1 | 0,03 mg |
| Vitamino B2 | 0,04 mg |
| Kalcio | 125 mg |
| Fero | 0,5 mg |

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉinia brasiko
* Kirlofritita pekina brasiko kun akaĵuoj (recepto)

* Kategorio Pekina brasiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Pekina brasiko en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Scott Edward Parazynski** (naskiĝis la 28-an de julio 1961 en Little Rock) – usona kosmonaŭto poldevena, kuracisto.

Skizo de biografio
------------------

Flugoj en la eksterteron: 3–14 de novembro 1994 (kosmopramo Atlantis, misio STS-66), 26-a de septembro – 6-a de oktobro 1997 (Atlantis, STS-86), 29-a de oktobro – 7-a de novembro 1998 (kosmopramo Discovery, STS-95) kaj 19-a de aprilo – 1-a de majo 2001 (kosmopramo Endeavour, STS-100). La kvinan flugon eksterteren realigis kiel skipano de la misio STS-120, kiu ekspediciis per Discovery al Internacia Kosmostacio oktobre 2007. Okaze de tio kunportis distingilon de la pola skadro je la nomo al Tadeusz Kościuszko batalanta en la pola-ukraina milito kaj la pola-bolŝevika milito kun usonaj volontuloj.

En la ekstertero pasigis sume 57 tagojn, 15 horojn kaj 34 minutojn. Kvinfoje forlasis la kosmopramon kaj tiurilate estas unu el la plej spertaj kosmonaŭtoj.

Parazynski laŭ edukiteco estas kuracisto, spertulo pri kosma medicino. En tiu ĉi rolo akompanis en 1998 al la 77-jara tiutempe John Glenn dum lia dua flugo eksterteren. Por Parazynski tio estis eksterordinara ekspedicio, ĉar kiel infano en sia ĉambro fiksis sur muro afiŝojn kun la portreto de Glenn – pioniro de skipaj orbitaj flugoj.

Unu el hobio de Parazynski estas grimpado. Li akiris ĉiujn 59 montopintojn super alteco de 4200 m en Koloradio, kaj ankaŭ montgrimpis al la plej alta pinto de ambaŭ Amerikoj – Akonkagvo (6962 m super la marnivelo). En majo 2008 dum grimpado al la plej alta mondopinto Ĉomolungmo li devis retiriĝi pro grava lezo de la dorso. La pinton konkeris jaron pli poste (la 20-an de majo) kiel la unua kosmonaŭto en la historio.

Elektitaj distingoj kaj premioj
-------------------------------

* NASA Space Flight Medal (1994, 1997, 1998, 2001, 2008)
* NASA Exceptional Service Medal (1998, 1999)
* NASA Distinguished Service Medal (2002, 2009)
* Premio de Lowell Thomas (2008)
* Eniro al la Arkansas Aviation Hall of Fame (2008)
* Oficira Kruco de la Merit-Ordeno de Pola Respubliko (2013) – la distingilo atribuita de prezidento Bronisław Komorowski
* Honora doktoreco de Militista Teknika Akadmio en Varsovio (2013)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Scott Parazynski's personal webpage Arkivigite je 2017-07-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Biografio en la paĝo de NASA
* Biografia noto en la paĝo de Spacefacts
* Joanna Gulbińska, Intervjuo kun Scott Parazynski, en: Opinia - Internetowy Magazyn Kulturalny

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 589776
* LCCN: no2017100650
* VIAF: 59151776766118010876
 |
**Kemal KILIÇDAROĞLU** (IPA: [keˈmal kɯˌlɯt͡ʃdaˈɾoːlu] (naskiĝis la 17-an de decembro 1948 en vilaĝo Ballıca en provinco Tunceli, orienta Turkio) estas turka politikisto kaj opzozicia gvidanto por la prezidenta baloto en 2023.

Politika kariero
----------------

Kılıçdaroğlu estis elektita partiestro de la respublikana popola partio (turke: *Cumhuriyet Halk Partisi,* mallonge CHP) ekde la 22-a de majo 2010. Li estas la parlamentano por Istanbulo ekde 2002. Li estis ankaŭ nomumita fare de la CHP por la oficejo de urbestro de Istanbulo en la baltoj de 2009 kaj ricevis 36.8% de la voĉdono en la balotoj.

maldekstra
Kılıçdaroğlu estas la komuna kandidato de la sespartia opozicia alianco "Tablo de Ses" (*Millet İttifakı*) por la prezidenta balotado de 2023 kontraŭ turka prezidento Recep Tayyip Erdoğan. Ekrem İmamoğlu, eks-urbestro de Istanbulo kaj Mansur Yavaş, urbestro de Ankaro, sciigis ilian subtenon por la kandidateco de Kılıçdaroğlu.

Kılıçdaroğlu estis elektita kiel la vicprezidanto de la Socialista Internacio la 31-an de aŭgusto 2012.

### Partio CHP

La CHP estas partio kiu donas grandan gravecon al la principoj de Atatürk. Sub partiestro Kılıçdaroğlu, la CHP profilas sin kiel centro-maldekstra, social-demokrata partio. Krome, la CHP serĉas altiri novajn balotantgrupojn rekrutante eminentajn progresemajn intelektulojn al la plej altaj niveloj de la partio. La elekto de Kılıçdaroğlu estis vidita en Turkio kaj eksterlande kiel signalo ke la CHP, kiu lastatempe altiris atenton ĉefe pro sia naciisma retoriko, revenis al vere maldekstrema kaj socialdemokrata politiko.

Persone
-------

Lia patro de Kemal Kılıçdaroğlu estis inter la miloj da kurdoj (kirmanc, kurmanc) kiuj partoprenis la malsukcesan Dersim-ribelon.

La familio estis origine nomiĝis Karabulut, sed ĉar preskaŭ ĉiuj en la vilaĝo havis la familian nomon Karabulut, en la 1950-aj jaroj lia patro ŝanĝis al la familia nomo Kılıçdaroğlu.

Referencoj
----------

1. ↑  (nl) Kılıçdaroğlu nova CHP-partiestro, Turks.nl, la 22-an de majo 2010.
2. ↑  (tr) Parlamentano Kemal Kılıçdaroğlu, *tbmm.gov.tr*​​,
3. ↑  (tr) *İBB Başkanı İmamoğlu: Her CHP'linin adayı Kılıçdaroğlu'dur*, *NTV*
4. ↑  (tr) *Mansur Yavaş'tan Kemal Kılıçdaroğlu'na adaylık desteği*, *NTV*
5. ↑  (en) *XXIV Congress of the Socialist International, Cape Town*, 2010, Socialistinternational.com

* Kemal Kılıçdaroğlu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kemal Kılıçdaroğlu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------

Ekrem İmamoğlu

Eksteraj ligiloj
----------------

turke) Persona retejo de Kemal Kılıçdaroğlu Arkivigite je 2016-01-09 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 425679
* GND: 1021412147
* LCCN: n98951696
* VIAF: 239283419
* ISNI: 0000 0003 6961 1283
 |
***Sebastiane*** estas latin-lingva brita historia filmo de 1976, reĝisorita de Derek Jarman kaj Paul Humfress kaj verkita de Jarman, Humfress kaj James Whaley. Ĝi rakontas la okazaĵojn de la vivo de Sankta Sebastiano, inklude lian ikonan martirecon per sagopafado. La filmo, kiu celas publikon pere de gejerotiko, estis polemika kaj pro tiu erotismo por samseksemuloj en la rilatoj inter soldatoj kaj prf la dialogo tute en Latino.

Enhavo
------

Sebastiano estas soldato de la persona gvardio de la imperiestro Diokleciano, kiu estas ekzilita pro defendo al seksperfortita junulo. Kvankam oni prezentas lin kiel prakristano (3-a jc), li fakte estas adoranto de Apolono kaj klopodas konvinki siajn kompanojn al tio kaj al pacismo. La komandanto, obseda je li, klopodas perforti lin kaj finifne ordonas lian ekzekuton, ĉar li malakceptis defendi per armiloj la interesojn de la Romia Imperio.

Geaktoroj kaj roluloj
---------------------

* Barney James kiel Severus
* Neil Kennedy kiel Maximus
* Leonardo Treviglio kiel Sebastian
* Richard Warwick kiel Justin
* Donald Dunham kiel Claudius
* Daevid Finbar kiel Julian
* Ken Hicks kiel Adrian
* Lindsay Kemp kiel Dancisto
* Steffano Massari kiel Marius
* Janusz Romanov kiel Antonio
* Gerald Incandela kiel Leopardulo
* Robert Medley kiel imperiestro Diokleciano

Inter la gastoj de la imperiestro estas elstaruloj kiel Peter Hinwood, Nell Campbell, kaj Patricia Quinn (ĉiuj el Rocky Horror Picture Show), Jordan, Philip Sayer, Charlotte Barnes, Nicholas de Jongh, Duggie Fields, Christopher Hobbs, Andrew Logan, kaj Johnny Rozsa.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sebastiane en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* *Sebastiane*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* Jim's Reviews: Jarman's Sebastiane Arkivigite je 2014-04-08 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 719332
 |
**Sebastián de Belalcázar** (Belalcázar, 1480 - Kartageno (Kolombio), 1551) estis hispana *konkeranto* dum la esploro de Ameriko.

Ŝajne li alvenis al Ameriko en unu el la vojaĝoj de Kristoforo Kolumbo kaj en 1514 li akompanis guberniestron Pedrarias Dávila al Darién, en nuna Panamo.

En 1524 li partoprenis la konkeron de Nikaragvo kaj estis urbestro de la urbo de Leono.

Li poste kunlaboris kun Francisco Pizarro, kaj en 1533 li konkeris la nunan urbon de Kito, kaj fondis la urbojn de Guajakilo, Ampudia, Kalio, Popajano kaj Neiva, inter aliaj. En 1539, li eniris en Bogoton.

En 1541 li estis nomumita guberniestro de teritorio nun apartenanta al Kolombio kaj Ekvadoro. Li partoprenis diversajn luktojn kun aliaj konkerantoj, kaj post unu el la murdoj kiujn li ordonis, li estis mortkondamnita, sed forpasis de malsano antaŭ ol li suferis la ekzekuton.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2007-04-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2006-02-17 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 44845
* GND: 119020408
* LCCN: n85225670
* VIAF: 50026501
* ISNI: 0000 0000 6629 9659
* BNF: 124642106
* BNE: XX852597
 |
**Vasilij Vasiljeviĉ DOKUĈAJEV** (ruse *Василий Васильевич Докучаев*) naskiĝis la 1-an de marto n.s. 1846 en vilaĝo *Miljukovo*, Smolenska gubernio, Rusia Imperio, mortis la 8-an de novembro 1903 en Sankt Peterburgo. Li estis granda rusa sciencisto, kies ĉefa fako estis grundoesploro de la eŭropa parto de tiama Rusio. Li ankaŭ estas konsiderata kiel fondinto de pedologio.

Biografio
---------

Li elkreskis en familio de paroĥestro *Vasilij Sergejeviĉ Dokuĉajev* kune kun du fratoj kaj kvar fratinoj. Kiam li aĝis 11 jarojn la patro venigis lin en klerikan lernejon situantan en Vjazma urbo. Poste li sukcese finis klerikan seminarion, kio rajtigis rangon de pastro de Rusa Ortodoksa Eklezio.

En 1867 Dokuĉajev abrupte ŝanĝis sian klerikan karieron kaj venis en la fizika-matematikan fakultaton de la Peterburga universitato, kiun li finis en 1871 kiel mineralogiisto. Li interesiĝis ĉefe pri kvaternaraj sedimentoj kaj grundoj de la eŭropa parto de Rusio. 

Inter jaroj 1871 kaj 1877 li multe vojaĝis en centra kaj norda Rusio, suda Finnlando, kie li studis geologiajn strukturojn kaj geomorfologian agadon de riveroj.

En 1882 li akceptis proponon de gubernia ĉefurbo Niĵnij Novgorod esplori geologiajn kaj grundajn kondiĉojn de la regiono. Rezultojn li publikigis en dekkvarvoluma laboraĵo *Klasifikado de grundoj en regiono de Niĵnij Novgorod*, kiu ankaŭ enhavis pedologian kaj geologian mapojn.

En 1883 en laboro *Rusia humtero* li priskribas ĝian spacan disvastiĝon, konsiston, strukturon, pedogenezon kaj klasifikadon.

Saman esploradon Dokuĉajev okazigis en Poltava gubernio en 1888 - 1894 kaj priskribis ĝin en deksesvoluma verko. 

Ekde 1883 li estis doktoro pri mineralogio de Sankt Peterburga universitato.

Lastajn vivjarojn la sciencisto multe suferis pro neŭrozo, kiu mortigis lin la 8-an de novembro 1903. Vasilij Dokuĉajev estas sepultita en *Smolenska lutera tombejo* en Sankt Peterburgo apud lia edzino *Anna Jegorovna Dokuĉajeva-Sinkler* (1846-1897).

* Vasilij Vasiljeviĉ Dokuĉajev en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Vasilij Vasiljeviĉ Dokuĉajev en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Memoro
------

portas lian nomon:

* Sciencaj universitatoj pri grundoesploro en Moskvo, en Voroneĵa provinco (Rusio), en Ĥarkov (Ukrainio);
* Centra muzeo en Sankt Peterburgo;
* Kelkaj loĝlokoj en Rusio kaj en eksaj respublikoj de Sovetunio;
* Multaj stratoj kaj stratetoj;
* monumento en Puŝkin (urbo), Rusio
* Ekde 1946 ekzistas prestiĝa orita medalo de Akademio de Sciencoj de Sovetunio pro elstaraj laboroj en ĉi-fako;

Eksteraj ligiloj
----------------

* biografio kaj fotoj ruse
* lia busto en moskva muzeo de la natura historio ruse
* Arkivigite je 2013-12-09 per la retarkivo Wayback Machine muzeo en Sankt Peterburgo ruse


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 408787
* GND: 119415097
* LCCN: n80148907
* VIAF: 55457179
* ISNI: 0000 0001 0974 4012
* SUDOC: 152209158
* NKC: jn20000700416
 |
**Jean MICHEL** (naskiĝis la 14-an de junio 1908 en Vuillecin, mortis la 27-an de aprilo 1944 en Lons-le-Saunier; vera nomo Jean-Marie-Vital Michel) estis franca kirurgo. Li estis kirurgo ĉe la malsanulejo de Lons-le-Saunier. Gestapo torturis lin kaj mortigis lin la 27-an de aprilo 1944 ĉar li kuracis vundintojn el franca rezistado. 

Interalie li kuracis kaj helpakuŝis Lucie Aubrac kiam, kun ŝia edzo Raymond Aubrac, ili haltis en la departemento Jura, finnovembre 1943 ĝis februaro 1944.
Oni retrovis lian kadavron la 27-an de aprilo 1944 en la arbaro de Pannessières, kelkajn kilometrojn norde de Lons-le-Saunier.

Omaĝoj
------

Prezidento Vincent Auriol donis al li, postmorte, na Croix de guerre kaj kavalierigis lin en Honora Legio la 5-an de novembro 1950.

Okaze de la trideka datreveno de lia morto, la 27-an de aprilo 1974, la nova liceo en la urbo ricevis lian nomon. Por omaĝofesto Raymond Aubrac ĉeestis en tiu liceo la 21-an kaj 22-an de aprilo 2008.

Fontoj en la franca lingvo
--------------------------

* André Besson, "Une Poignée de braves : épisodes de la Résistance franc-comtoise, 1940-1944" eldonita de Les Nouvelles éditions jurassiennes (1965).
**Wall Street** wol strit Pri tiu ĉi sono aŭskulti (aŭ esperantigebla al *murstrato*) estas strato en Novjorko, sur insulo Manhatano, en la centro de la tiel nomata *financa kvartalo*. Ĉe ĝia numero 11 troviĝas la novjorka akcia borso New York Stock Exchange, konsiderata la plej grava de la mondo. La nomo de la strato iĝis sinonimo de tiu borso.

En la 17-a jarcento la strato markis la nordan randon de la nederlanda setlejo Nov-Amsterdamo. Je tiu rando staris de 1652 muro el traboj kaj ŝtonoj, kiu donis al la strato la nomon. La britoj, kiuj en 1664 konkeris la setlejon, en 1699 detruis la muron, sed la nomo restis.

Ĉe numero 26 de la strato estas la "Federacia Halo" *(Federal Hall)*, kiu en 1789/90 estis sidejo de la Usona Kongreso.

Vidu ankaŭ
----------

* Borsa Katastrofo de 1929

* Wall Street en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Wall Street en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Wall Street en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 134538
* GND: 1086261925 4122710-4, 1086261925
* LCCN: sh85144918
* VIAF: 315942872
* BNF: 120192560
* NDL: 00628259
* NKC: ge517871
 |
La monto **Cerro Chaltén** aŭ **Cerro Fitzroy** estas granita monto de 3.406 metroj da alteco en la argentinaj kaj ĉiliaj Andoj de Suda Ameriko. Ĝi estas unu el la ĉefaj turismaj altiraĵoj en la Nacia Parto *Los Glaciares* (La glaĉeroj).

Historio
--------

En la lingvo de la originaj loĝantoj de la regiono, la Tehuelĉe-indianoj, la monto nomiĝis "Ĉal**ten'**" (laŭ hispana ortografio Chaltén) - "vulkano" (tamen ne temas pri vulkano). Nuntempe la plej proksima vilaĝo havas la nomon El Chaltén. El tiu vilaĝo eblas grimpe proksimiĝi al la montego laŭ pluraj grimpaj vojoj en unutagaj ekskursoj.

Laŭ moderna geografia scienco, la monton malkovris dum 1877 la grimpisto *Perito Moreno*, kiu nomis la rokegon laŭ la komandanto de la esplora ŝipo "Beagle" de la esploristo Charles Darwin: *Robert FitzRoy*.

Dum la jaro 1951 franca grupo de grimpistoj sub la gvido de *Lionel Terray* kaj kun la partoprenantoj *Jacques Poincenot, Guido Magnone, M.A. Azena, R. Ferlet, Lliboutry, Depasse, Strouvé* kaj la argentinano *Francisco Ibáñez* provis unuafoje grimpi la monton.

Unue la ekspedicio estis sensukcesa: unue la sperta grimpisto Pioncenot dronis dum paso de monta rivero, kaj poste la unuaj provoj grimpe proksimiĝi al la montopinto montriĝis tre malfacilaj. Nur la 2an de februaro 1952 la grimpistoj Terray kaj Magnone sukcesis atingi la montopinton.
La 16an de januaro 1986 la aŭstro *Thomas Bubendorfer* kiel unua sukcesis sole grimpi la monton.

Pro sia formo kaj la ekstremaj, neantaŭkalkuleblaj veterokondiĉoj ankoraŭ hodiaŭ la monto kalkuliĝas kiel ekstreme malfacile grimpebla. Eĉ la konata kaj tre sperta montogrimpisto *Reinhold Messner* jam malsukcesis.

La ekzakta limo inter la ŝtatoj Ĉilio kaj Argentino en la regiono de la *Cerro Chaltén* norde kaj la *Cerro Daudet* sude estas dum multaj jardekoj disputata inter la du ŝtatoj. Komisiono dum la jaro 1998 decidis prokrasti la definitivan difinon de la limo, kaj nur konsenti ke la *Cerro Chaltén* norde kaj la *Cerro Daudet* sude troviĝu rekte sur la limo-linio.

Fotaro
------

* 
* 
* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* Lago Dezerto

Bibliografio
------------

* Alfaro, Hugo 1961 : La konkero de Fitz-Roy, *Geografia Revuo*, 4(4), 13-14

Eksteraj ligiloj
----------------

* Cerro Chaltén en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Cerro Chaltén en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* informoj por grimpistoj (paĝoj anglaj) Arkivigite je 2006-06-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Fotoj (paĝoj germanaj)
* historio de la unua grimpado (paĝoj germanaj)
Sankta EŭstaĥoLa preĝejo Saint-Eustache, kun sia nefinita turo maldekstre.
La **preĝejo Saint-Eustache** aŭ **Sankta Eŭstaĥo de Parizo** (france *St-Eustache de Paris*) validas kiel la plej eminenta preĝejo de Parizo el la 16-a jarcento kaj kiel unua, kiu montras motivojn el la antikvo. Ĝi troviĝas ĉe la Strato Rambuteau en la 1-a arondismento de Parizo kaj estis la preĝejo de la komercistoj de la najbara foirejo, de la haloj de Parizo (nuntempe surkonstruita per la Forumo de la Haloj). Sankta Eŭstaĥo estas konsekrita al la frukristanisma martiro Eŭstaĥo, patrona sanktulo de la ĉastistoj, kaj estas la lasta pariza eklezia konstruaĵo laŭ gotika arĥitekturo; ĝi jam ekkonigas la spiriton de komenciĝa renesanco.

Historio
--------

René Benoist, paroĥestro de Saint-Eustache en 1569, akiris influon tiel grandan sur la paroĥanoj, ke li estis kromnomita la « papo de Les Halles ». En 1578, li redaktis petleteron, cele al obteni monhelpon por finpretigi sian preĝejon : tiu ĉi, komencita en 1532, ne estis finita. Kvankam tio ebligis la konstruon de novaj partoj, restas ankoraŭ ĝis hodiaŭ nefinita turo, kies konstruado haltiĝis en 1624.

Ene de la preĝejo, oni povas trovi unu el la du konitaj versioj de la *Disĉiploj de Emmaüs*, far Petro Paŭlo Rubens.

Franclingvaj verkoj
-------------------

* *Du Bastiment des Temples Materiels, pour l'exercice et profession de la religion, a l'honneur, gloire, & exaltation du tres-hault & tres-sainct, nom du Dieu vivant, tou-puissant & eternel. A Tres-Chrestienne Princesse, Catherine de Médicis, mere du Roy, & à tous autres Paroissiens de sainct Eustache à Paris*. Par M. René Benoist Angevin, Docteur &…. À Paris chez Nicolas Chesneau 1578.
* Les orgues de Paris, Béatrice de Andia, Jean-Louis Coignet, Michel le Moël ; Ed. Action artisitique de la Ville de Paris.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Preĝejo Saint-Eustache (Parizo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Preĝejo Saint-Eustache (Parizo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* TTT-ejo de la preĝejo
* Église Saint-Eustache. datumbazo Mérimée, franca ministerio pri kulturo.
* Oficiala retpaĝo
Unu el multaj koridoroj de la katakomboj en Jihlava
La t.n. Lumanta koridoro
La **katakomboj en Jihlava** estas homfarita aro da koridoroj subteraj, kiuj ligas multajn kelojn de la urbocentro.

La katakomboj certe aĝas plurajn jarcentojn; perdiĝis ĉia informo pri iliaj origina celo.
Kvankam la urbo Jihlava estis fama pri minado de ercoj, estas preskaŭ certe, ke la katakomboj ne estis kreitaj pro ercminado.
Estas hipotezoj, ke temas simple pri subteraj proviz-tenejoj, sed tio ne klarigus la interligitecon.
Ankaŭ hipotezoj pri defendaj aŭ kanalizaciaj celoj ne estas pruveblaj, kvankam certas, ke parto de la koridoroj servis ankaŭ por forfluigi akvon.

La koridoroj havas suman longon de 25 km kaj areon de 50.000 m², el kio videblas, ke la mezuma larĝo estas du metroj; mankas vere larĝaj ejoj.
Ekzistas tri etaĝoj, el kiuj la unua (supra) konsistas el la domaj keloj kaj probable devenas el la 14-a jarcento.
Sub ĝi estas dua etaĝo, en profundo de 4 ĝis 8 metroj, kaj tria, en profundo de 8 ĝis 14 metroj, ambaŭ verŝajne konstruitaj en la 16-a jarcento.

La katakomboj estas somere viziteblaj por turistoj.
Oni montras interalie la "lumantan koridoron", kies muroj lumineskas post malŝalto de la lumo.
Pri la origino de tiu luminesko oni simile multe hipotezis kiel pri la katakomboj mem; estas teorioj pri natura radioaktiveco kaj eĉ pri fosforo venanta el la korpoj de monaĥoj tie entombigitaj.
Plej probable, tamen, oni pentris la murojn per lumineska farbo, kiam dum la Dua mondmilito oni uzis le ejon kiel bunkron.
Kemia analizo de la lumineskaĵo montris, ke temas pri zinka kaj baria sulfido.

Asocio de jihlavanoj, nomita *Jihlavský Netopýr* (jihlava vesperto) okupiĝas honorofice pri la esplorado kaj zorgado de la katakomboj, kiuj estas iusence unu el la simboloj de la urbo.
Ankaŭ diskodancejo en la urbocentro nomiĝas *Netopýr*.

* Katakomboj en Jihlava en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Katakomboj en Jihlava en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Sieĝo de Antverpeno** (nederlande *Beleg van Antwerpen*, france *Siège d'Anvers*, germane *Belagerung von Antwerpen*) estis batalo inter la fortoj de la Germana unuflanke kaj la Belgia, Brita kaj Franca armeoj aliflanke ĉirkaŭ la fortikita urbo Antverpeno dum la Unua Mondmilito. Germanaj trupoj sieĝis la soldataron de Belgia fortiktrupoj, la Belgian Kamparmeon kaj la 63an Britan Divizion de la Reĝa mararmeo en la areo de Antverpeno, post la Germana invado de Belgio en Aŭgusto 1914. La urbo, kiu estis ringigita per fortikaĵoj konataj kiel Nacia *Reduit*, estis sieĝata sude kaj oriente fare de Germanaj fortoj. La Belgiaj fortoj de Antverpeno faris tri elirojn fine de Septembro kaj komenco de Oktobro, kiuj interrompis la Germanajn planojn sendi trupojn al Francio, kie necesis plifortigoj por kontraŭigi la elanon de la Francaj armeoj kaj de la Britia Ekspedicia Forto (BEF).

Germana bombardado de la Belgiaj fortifikaĵoj per peza kaj super-peza artilerio ekis la 28an de Septembro. La Belgia soldataro ne havis esperon de venko sen helpo kaj spite la alvenon de la Brita Divizio de la Reĝa mararmeo kiu komencis la 3an de Oktobro, la Germanoj eniris en la ekstera ringo de fortikaĵoj. Kiam la Germana antaŭeniro ekpremis koridoron el la okcidento de la urbo laŭlonge de la limo al la marbordo, laŭ kiu la Belgoj de Antverpeno estis en kontakto kun la cetero de la neokupita Belgio, la Belgia Kamparmeo ekretiriĝis okcidenten al la marbordo. La 9an de Oktobro, la restinta soldataro kapitulacis, la Germanoj okupis la urbon kaj kelkaj Britaj kaj Belgaj trupoj fuĝis al Nederlando norden kaj estis amasmalliberigitaj dum la daŭro de la milito. La Belgaj trupoj el Antverpeno retiriĝis al la rivero Yser, apud la Franca limo kaj fosis tranĉeojn por komenci la defendon de la lasta neokupita parto de Belgio kaj luktis en la Batalo de Yser kontraŭ la Germana 4a Armeo en Oktobro kaj Novembro 1914. La Belga Armeo tenis la areon ĝis la fino de 1918, kiam ĝi partoprenis en la Alianca liberigo de Belgio.
Dum la **Sieĝo de Ĝenovo** (6a de Aprilo – 4a de Junio 1800) la Aŭstrianoj sieĝis kaj kaptis Ĝenovon. Tamen, tiu estis pirha venko ĉar la pli malgranda trupoj de Francoj en Ĝenovo estre de André Masséna estis reteninta sufiĉe trupojn de Aŭstrio kio permesis al Napoleono venki en la Batalo de Marengo kaj superi la Aŭstrianojn.

Dekomence la Francoj havis ĉirkaŭ 60,000 soldatojn, sed pro malsano ili estis limigitaj al ĉirkaŭ 36,000 lukteblaj homoj. la Aŭstria komandanto Melas havis ĉirkaŭ 120,000 soldatojn disponeblaj en Italio. Post unuaj kunfrontoj, spite la kuraĝo de la Francoj komanditaj de Suchet kaj Soult, Ĝenovo tuj estis tranĉita el ekstera helpo kaj ĉirkaŭ la 6a de Aprilo la Francoj estis ĉirkaŭitaj ne nur tere, sed ankaŭ mare kie situis forta ŝiparo de Britio.

Dum la monatoj Aprilo kaj Majo diversaj bataloj sekvis per kiuj la Francoj kuraĝe rezistis ĝis komence de Junio la situacio ene de la urbo estis nehumana kaj ili devis retiriĝi.

* Kategorio Sieĝo de Ĝenovo (1800) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sigurður Eggerz**  (naskiĝis la 1-an de marto 1875, mortis la 16-an de novembro 1945) estis islanda juristo kaj politikisto, Islandministro, ĉefministro kaj financministro.

Sigurður estis parlamentano de la malnova Sendependecpartio, kaj elektiĝis Islandministro kiam Hannes Hafstein rezignis post la parlamentelektado en 1914. Sigurður rezignis kiam la dana reĝo ne konsentis la islandan postulon pri pli granda sendependeco de la islanda parlamento.

Poste Sigurður estis financministro en la unua registaro de Jón Magnússon kaj ĉefministro.

Kiam la malnova Sendependecpartio malfondiĝis la plejparto de la partianoj fondis la mallongtempan Konservativan Partion (1923). Sigurður tiam estis unu de la fondintoj de la Liberala partio. Ambaŭ partioj kuniĝis en la nova Sendependecpartio en 1929, kies parlamentano Sigurður estis ĝis 1931.

Sigurður estis bofilo de Islandministro Kristján Jónsson.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala paĝo de la islanda parlamento (islande)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 277620
* LCCN: nr97006811
* VIAF: 34361029
* ISNI: 0000 0000 5297 633X
 |
**Akvofalo Siklawa** *(pole: **Wielka Siklawa )*** troviĝas en la norda parto de montaro Altaj Tatroj, en la malgrandopolio oriente de urbo Zakopane sur torento Roztoka sur la teritorio de Tatra nacia parko. Akvofalo falas tra sojlo de Staviarska muro, kiu apartenas Valo de kvin polaj lagoj kaj Valo roztoka) per du aŭ tri branĉoj, laŭ nivelo de akvo en lago Granda pola lago super ĝi. La kliniĝo de sojlo estas proksimume 35° kaj ĝia alteco estas 64-70m. Tio estas la plej granda akvofalo en Tatroj sed ne la plej alta.

La plej bele ĝi aspektas dum suna tago, kiu venas post pluva tago. Ĉirkaŭ ĝi kreiĝas buntkoloraj ĉielarkoj.
Akvofalo estis celo de turistoj, jam de komenco de 19-a jarcento. Ofte estas objekto de poetoj kaj pentristoj por ilia kreado.

Aliro
-----

 - Sur verdmarkita turista piedvojo de akvofalo de Mickievicz ĝis Valo de kvin polaj lagoj laŭ la torento Roztoka tra Valo Roztoka (2 horoj).

Siklawa sur Stawiarska muro kaj suba parto de valo Dolina Pięciu Stawów Polskich

Vidu ankaŭ
----------

Listo de polaj akvofaloj