recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Konrád Beöthy** [bOti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Beöthy Konrád** estis hungara kuracisto, profesoro.

Konrád Beöthy  naskiĝis la 9-an de aprilo 1898 en Gyapoly [djapoj] (loko nun jam netrovebla). Li mortis la 5-an de julio 1958 en Pécs.

Biografio
---------

Konrád Beöthy lernis en Universitato Francisko Jozefo de Koloĵvaro, sed la diplomon li akiris jam en Universitato de Pécs, fine li plulernis en Vieno kaj Glasgow. Ekde 1925 li laboris en medicina instituto en Pécs. Inter 1927 kaj 1930 li laboris eksterlande en diversaj tribunaloj. En 1931 li estis nomumita privata profesoro en Universitato de Pécs, en 1938 eksterordinara profesoro. Dum la 2-a mondmilito li laboris en Norda Transilvanio (tiam apartenanta al Hungario). En 1948 li atingis la instruan rangon publika ordinara profesoro en Pécs. En 1952 li kandidatiĝis. Li estis tiutempe la plej konata tribunala eksperto.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A vér alkoholtartalmának meghatározása*
* *Az orvosi bizonyítványoktól* (1936)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 46-a paĝo) Arkivigite je 2015-05-08 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
En matematiko, **difinita dulineara funkcio** estas dulineara funkcio *B* tia ke *B(x, x)* havas la saman signon (pozitivan aŭ negativan) por ĉiu nenula *x*.

Simile, **duondifinita dulineara funkcio** estas dulineara funkcio *B* tia ke *B(x, x)* havas la saman signon (pozitivan aŭ negativan) aŭ estas nula por ĉiu *x* (ĉi tie jan ne bezonatas postili ke *x* estas nenula).

Ĉi tie *x* estas vektoro de reelaj nombroj aŭ kompleksaj nombroj.

Ankaŭ, ĉi tie *B* estas hermita formo, kio estas ke *B(x, y)* estas kompleksa konjugito de *B(y, x)*; alie, *B(x, x)* ne estus reela nombro.

Tiel:

*B* estas **pozitive difinita** se *B(x, x) > 0* por ĉiu nenula *x*.
*B* estas **pozitive duondifinita** se *B(x, x) ≥ 0* por ĉiu *x*.
*B* estas **negative difinita** se *B(x, x) < 0* por ĉiu nenula *x*.
*B* estas **negative duondifinita** se *B(x, x) ≤ 0* por ĉiu *x*.
Se *B(x, x)* prenas ambaŭ pozitivajn kaj negativajn valorojn do ĝi estas **nedifinita**.

Rilatantaj nocioj
-----------------

Por donita hermita dulineara funkcio *B*, la funkcio

*Q(x)=B(x, x)*
estas kvadrata formo. La difinoj de difiniteco de *B* respektivas al difinoj de difiniteco de *Q*.

Kvadrata matrico estas pozitive difinita matrico se

*xTAx > 0* por ĉiu nenula vektoro *x*.

Ekzemplo
--------

Por 2-dimensiaj reelaj *x=(x1, x2)* kaj *y=(y1, y2)* estu

*B(x, y)=ax1y1 + bx2y2*
kie *a* kaj *b* estas konstantoj. Tiam:

Se *a>0* kaj *b>0* do *B* estas pozitive difinita.
Se *a≥0* kaj *b≥0* do *B* estas pozitive duondifinita.
Se *a<0* kaj *b<0* do *B* estas negative difinita.
Se *a≤0* kaj *b≤0* do *B* estas negative duondifinita.
Se *a* kaj *b* estas de malsamaj signoj do *B* estas nedifinita.
Claude Lorrain, *Marhaveno kun la vilao Mediĉoj*, 1638
**Merkantilismo** estas ekonomia teorio kiu precipe prosperis en Eŭropo ekde la 16-a jarcento ĝis la mezo de la 18-a jarcento. La merkantilismaj teoriistoj subtenas ekonomian disvolviĝon kaj riĉigon de la nacioj per ekstera komerco, kiu ebligas pozitivan komercbilancon. La ŝtato havas gravegan rolon laŭ tiu koncepto, ĉar ĝi devas initiati protektistan politikon (precipe altajn dogantarifojn) kaj subteni eksportojn kiel eble plej forte.

La merkantilista doktrino estis unu el la plej frutempaj ekonomiaj skoloj. Ĝi simbolas la finon de la supereco de la kristanisma opinio pri ekonomio, heredita el Aristotelo kaj Platono, kiuj kondamnis ekcesan amason da bienoj aŭ pruntodonojn. Merkantilismo logike aperis je periodo, kiam la reĝoj deziris multan oron. Adam Smith, kiu severe kritikis merkantilismon en *La Riĉo de Nacioj*, donis al ĝi la kromnomon "ekonomio en la servo de la Princo".

Vidu ankaŭ
----------

* Komerca revolucio
* Kapitalismo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 125890
* GND: 4038722-7
* LCCN: sh85083742
* BNF: 119620237
* NDL: 00575145
* NKC: ph122762
 |
***Post Lucía*** (originala hispanlingva titolo: Después de Lucía) estas meksika filmo (dramo), kiun reĝisoris Michel Franco. En majo 2012 ĝi ricevis premion ĉe la Festivalo de Cannes en la sekcio Certa Rigardo. La premiera prezento en Meksiko okazis vendrede je la 19-a de oktobro 2012.

Historio
--------

La historio priskribas la rilaton inter Roberto (Hernán Mendoza) kaj sia 17-jara filino Alejandra (Tessa Ía). Roberto estas deprimita pro la perdo de sia edzino ĉe trafikakcidento kaj decidas foriri de Puerto Vallarta kaj translokiĝi al la urbo de Meksiko. Alejandra volas helpi al sia patro, sed en la nova lernejo de Alejandra la situacio estas malfacilega: Ŝi fariĝas viktimo de lerneja persekuto kaj de ĉikanado flanke de la novaj kunlernejanoj. Ŝi decidas esti forta "prenante" la rolon de la patrino kaj diras nenion al la patro por protekti lin.

Reĝisorado
----------

La reĝisoro de la filmo estis Michel Franco.

Rolantoj
--------

* Tessa Ía (Alejandra)
* Hernán Mendoza (Roberto)
* Gonzalo Vega Sisto
* Tamara Yazbek Bernal
* Paloma Cervantes
* Juan Carlos Barranco
* Francisco Rueda
* Diego Canales

### Protagonistino: Tessa Ía

La ĉefrolistino estas Tessa Ía González Norvind, kiu reprezentas al Alejandra, la knabino kiu estas la viktimo de lerneja persekuto. Temas pri la filino de la meksika aktorino Nailea Norvind, Tessa Ía antaŭe aktoris en la meksika filmo "Fajro" *Fajro* (hispanlingve: "Fuego", reĝisorita de Guillermo Arriaga Jordán

### Pri Hernán Mendoza

Hernán Mendoza, kiu reprezentas al Roberto, la patro de Alejandra, laboris por la televido kaj en diversaj filmoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Después de Lucía*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* Retpaĝo de la filmo en Facebook (hispane)
* Oficiala retpaĝo de la filmo Arkivigite je 2019-11-06 per la retarkivo Wayback Machine (hispane)
Internacia maro estas la areoj montritaj en malhelbluo en ĉi tiu mapo, t.e. ekster eksklusivaj ekonomiaj zonoj kiuj estas markitaj en helbluo.
Atlantika Oceano – la ĉefa zono de mara transportado en la 15a ĝis la 20a–jarcentoj.
Mapo montranta la partiojn de la Barcelona Konvencio.
**Internacia maro** aŭ **internaciaj akvoj** (latine *mare liberum*) estas akvejo kiu estas ekster la teritoriaj akvoj de iu lando, kaj inkluzivas areojn de oceanoj, maroj kaj riveroj. Ŝipoj kaj aliaj akvoveturiloj navigantaj en internaciaj akvoj estas kutime sub la jurisdikcio de la mara flago kiun ili metas.

La ideo de internaciaj akvoj unue estis formulita de la nederlanda juristo Hugo Grotius (1583-1645), en sia libro *Mare Liberum* publikigita en 1633. Laŭ lia propono, la maro estu internacia teritorio kaj ĉiuj nacioj de la mondo povus navigi kaj komerci en ĝi. Ĉi tiu ideo de Grotius venis fone de la furioza rivaleco inter la Brita imperio kaj la Nederlanda Imperio en kontrolo de la maraj komercaj vojoj en la mondo, rivaleco kiu kondukis al la Anglaj-nederlandaj militoj en la 17-a jarcento.

Gruotius: "... do la maro ne povas iel fariĝi la privata posedaĵo de iu ajn, ĉar la naturo ne nur permesas, sed ordonas komunan uzon de ĝi."

Simila ideo estis adoptita por la ekstertero, por kiu estis determinite ke lando ne povas postuli posedon de iu areo en la spaco aŭ sur planedo.

Referencoj
----------

1. ↑  Hugo Grotius, Mare Liberum, Crossroads, 2007;5:102-111.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bibliography on Water Resources and International Law Peace Palace Library
* The GEF International Waters Resource Centre (GEF IWRC)
* The Integrated Management of Transboundary Waters in Europe (TransCat)
* The International Water Law Project
* The International Water Resources Association (IWRA)
* Food and Agriculture Organization
	+ Ocean Atlas
	+ Transboundary Marine Protected Areas (MPAs) article
	+ OneFish fisheries research portal
	+ Regional Fisheries Bodies Arkivigite je 2008-05-14 per la retarkivo Wayback Machine of the World portal
	+ Fishing Zeal
* The UNDP-GEF article describing international waters from which this article has been adapted.
* UNEP freshwater thematic portal on transboundary watersArkivigite je 2007-03-31 per la retarkivo Wayback Machine
* UNESCO thematic portals for oceansArkivigite je 2006-07-11 per la retarkivo Wayback Machine, water, coasts and small islands
* WaterWiki: A new Wiki-based on-line knowledge map and collaboration tool for water-practitioners in the Europe and CIS region


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813509
* GND: 4246788-3
 |
***Flying Padre*** estas blank-nigra dokumenta kurta filmo de 1951. Ĝi estas la dua kurta filmo reĝisorita de Stanley Kubrick. La filmo estas naŭ-minuta longa kaj estis finkompletita tuj post Kubrick finis sian unuan filmon por RKO, nome la kurta filmo *Day of the Fight* (Luktotago, 1951). La filmo dokumentas la Reverendon Fred Stadtmueller, kiu flugveturas ĉirkaŭ 4 000 mejlojn por viziti siajn 11 preĝejojn. La filmo estis origine nomota "Sky Pilot", ĵargona termino por pastro. Dum la daŭro de la filmo, la pastro realigas funebran servon, admonas knabon kiu estis fitraktanta knabinon, kaj faras urĝan flugon por helpi malsanan patrinon kaj bebon en ambulanco. Kelkaj el la montroj de kaj el la aviadilo en *Flying Padre* revenis poste en *2001: A Space Odyssey* (1968) kaj la montroj de la spacŝipo, kaj serio de detalaj montroj de vizaĝoj de personoj partoprenantaj en la funebro estis plej verŝajne inspiritaj de la filmoj de Sergei Eisenstein nome *Kirasŝipo Potjomkin* (1925) kaj *Ivano la Terura* (1944/1958).

Notoj
-----

1. ↑  Baxter, John (1997). Stanley Kubrick: A Biography. HarperCollins. ISBN 978-0-00-638445-8. p. 39.
2. ↑  Duncan, Paul (2003). Stanley Kubrick: The Complete Films. Taschen GmbH. ISBN 978-3-8365-2775-0. p. 25.
3. ↑  En Jutubo

Bibliografio
------------

* Gelmis, Joseph. The Film Director as Superstar. New York: Doubleday, 1970. ISBN 978-0-38502-229-3.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 717977
 |
**Flussgraben** en partoj ankaŭ kun la nomoj **Altenbach, Krebsbach/Kropsbach, Mühlbachgraben** kaj **Schlaggraben**, estas 22 km longa rivereto. Ĝi estas dekstra alfluanto de la rojo Speyerbach Rejnlando-Palatinato.

Geografio
---------

### Fonto

La Flussgraben fontas kiel *Kropsbach* en la orienta parto de la Palatinata Arbaro, de Haardt sur alteco de 460 m. La tiel nomata *Kirch-fonto*, aŭ *Kirch-puto*, troviĝas en arbaro de la komunumo St. Martin kaj je la orienta flanko de la 617 m alta monto Schafkopf.

### Riveriro kaj alfluantoj

Dum la unuaj kilometroj la Flussgraben fluas tra vitejoj. Ĝin alfluas de maldekstre rojon el *Wolsel-fonto* kaj tingas St. Martin. Malsupre de St. Martin la rojo turniĝas orienten, elfluas en Maikammer la montetan pejzaĝon kaj daŭrigas sian vojon al Kirrweiler, kie ĝi enfluas la basenon Schlossweiher. Apud la enfluejo de sia dekstra alfluanto *Riedgraben* ĝi fluas en Vorderpfalz. En la okcidento de la rejna altebenaĵo ĝi trafluas la urbopartojn de Neustadt-aj urbopartoj nome Duttweiler kaj Geinsheim. Malsupre de Geinsheim alfluas la 14,2 km longa Hartgraben kaj poste alfluas ĝia plej akvohava alfluanto, la 23 km longa Wiesgraben, kiu nomiĝas apud sia fonto *Triefenbach*.

### Enfluejo

Flussgrabenenfluas ĉe la okcidenta rando de la komunumo Hanhofen sur alteco de 107 m de dekstre en la Speyerbach.

Referencoj
----------
Puerto Banús, Marbella.
Puerto Marina en Benalmádena
**Costa del Sol**, *Marbordo de la Suno* en la hispana, estas la marborda areo en Andaluzio, kie gravas turisma industrio.

Ĝi kunigas pli ol 150 km da marbordo ĉe la mediteranea bordo.

Ekde jardeko 1950a, tie disvolviĝis ĉiaj servoj por internacia turismo, kiuj provokis grandan ekonomian kaj loĝantaran pligrandiĝon. Ĝi estas turisma celo por multaj eŭropanoj kaj alilokuloj.

Ĝi kunhavas du urbokampajn areojn: *Costa del Sol Occidental* kaj *Costa del Sol Oriental*, je ambaŭ flankoj (okcidenta kaj orienta) de la urbo Malago, ĉefurbo de ambaŭ kaj de la samnoma provinco.

Urboj kaj vilaĝoj
-----------------

Foto de Sierra Bermeja al Estepona.
La *Costa del Sol* kunigas la sekvantajn municipojn, listigitaj de oriento al okcidento:

* Nerja
* Torrox
* Algarrobo
* Vélez-Málaga
* Rincón de la Victoria
* Málaga
* Torremolinos
* Benalmádena
* Fuengirola
* Mijas
* Marbella
* Estepona
* Casares
* Manilva
* San Pedro Alcántara, submunicipo de Marbella

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Costa del Sol en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Turisma Paĝo de Costa del Sol


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 223516
* GND: 4010616-0
* LCCN: sh85033204
* VIAF: 122963015
* SUDOC: 027723372
* BNF: 11970514c
* NKC: ge494713
 |
Simila temo: 

**Mistero de la kredo** en kristanismo estas religia koncepto kiu aludas al vero revelaciita konstituanta la kristanan kredon. Tiu esprimo jam troviĝas en la greko de la 1 Timoteo 3, 9: *τὸ μυστήριον τῆς πίστεως* = mistero de la kredo, (latine "misteriun fidei). Du precipe elstaras, kiel fundamentaj por kristanoj , tiu de la Unueco kaj triunueco de Dio kaj la enkarniĝo de la Difilo, kiuj siavice kuntrenas multajn similaĵojn kiujn la historio fiksis, kiel memorandaĵojn, en dogmoj kiel, ekzemple, la Kristan ĉeeston en la Eŭkaristio .

En Katolikismo, fakte, kun grandega amplekso kaj diversmaniere ankaŭ en aliaj kristanaj konfesioj, aliaj veroj dogmaj aldoniĝas al tiuj fundamentaj, por ĉiuj kune formas la amplekson de la Kristana Doktrino, eĉ en siaj diversaj substrekoj kaj facetoj: estas la kazo, ekzemple, de la Mariaj dogmoj, aŭ de la sanktiga efiko de la sakramentoj.

En tiu kunteksto la termino *mistero* ne plu tenas la kurantan signifon pri temo nekomprenebla aŭ nekonebla aŭ deduktebla per la sola racio, aŭ de fenomeno pri kiu oni ne kapablas trovi la kaŭzon kaj la eksplikon. Ĝi havas, male, la signifon de *manifestiĝo de Dio al la homoj*, por ilin igi partoprenaj de sia graco kaj de sia vivo. Kiel dia ago, eĉ en tiu kazo mistero signifita staras super la komprenigaj potencoj de la racio ĉar neniu homo povas atingi scion plenan kaj elĉerpan pri Dio; sed ne estas kontraŭ la racio, kiu, male, subtenita kaj iluminita de la revelacio, konsentas al la homo analogian kaj senperan scion pri la mistero de Dio.

Kiel komplemento de la du signifoj de la vorto "Mistero" (1 vero revelaciita sed ne komprenebla de la racio, 2 vero revelaciita sed iumaniere komprenebla per la racio) citendas la fama, erare atribuita al Tertuliano, eldiro mi kredas ĉar ĝi absurdas kiu funde signifas: se mi kredas ion pruveblan de la racio tio okazas nur surbaze de la revelacio. Aldonendas ke por katolikismo ne proponendas kredago fundita sur fideismo.

Notoj
-----

1. ↑  Ĉiuj kristanaj eklezioj rekonis kiel siajn distingitajn verojn, tiuj du misteroj, kiel transcendajn la homan racion kaj karakterizantajn kristanismon. Vidu: Monda Konsilio de Eklezioj.
2. ↑  Vidu la encikliko de Paŭlo la 6-a "Misterium Fidei".

Vidu ankaŭ
----------

* Fideismo
* Revelacio
* Racio
* kristanaj dogmoj
**Abraham Darby**, poste nomita **Abraham Darby la Aĝa**, nune foje konata por ordokonveno kiel **Abraham Darby la 1-a** (14a de aprilo 1678 – 8ade marto 1717), estis la unua kaj ple bone konata el kelkaj homoj samnomaj. Naskiĝintaj en angla kvakera familio kiu ludis gravan rolon en la Industria Revolucio, Darby disvolvigis metodon produkti krudferon en altforno uzanta energion el koakso pli ol el karbo. Tio estis grava paŝo antaŭen en la produktado de fero kiel krudmaterialo por la Industria Revolucio.

Altforno de Darby, nune parto de la Fermuzeo Coalbrookdale.
Kiam la malaperantaj arbaroj jam ne kovris la bezonon je lignokarbo, estis evoluigita la koakso fare de Abraham Darby kiel alternativa bazmaterialo por la feroproduktado. Tiu ŝanĝo kun la eltrovo de la vapormaŝino signifis la komencon de la industria revolucio.

* Kategorio Abraham Darby la 1-a en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 674063
* GND: 1089109113
* VIAF: 173675934
* ISNI: 0000 0001 2371 6296
* ULAN: 500271439
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Klenová |

Koordinatoj: 49° 19′ 55″ N 13° 13′ 43″ O﻿ / ﻿49.33194 °N, 13.22861 °O﻿ / 49.33194; 13.22861 (mapo)

**Burgo kaj kastelo Klenová** troviĝas en municipo Klenová, 13 km okcidente de urbo Klatovy, en Regiono Plzeň, proksimume 2 kilometroj de Janovice nad Úhlavou.

La unua mencio pri la burgo devenas el la jaro 1287. La burgo tiutempe gardis komercan padon el Železná Ruda ĝis Bavario. En la 14-a kaj la 15-a jarcento estiĝis palaco kaj el la 16-a jarcento devenas renesanca alo. En la jaro 1564 ĉi tie naskiĝis Kryštof Harant z Polžic a Bezdružic. Ekde la 17-a jarcento la burgo malfloras. En la dua duono de la 19-a jarcento estis al la mezepoka buirgo Klenová alkonstruita nobgotika kastelo kaj komplekso de pluaj konstruaĵoj kaj mastrumkonstruaĵoj (grenejo, vilao, kapelo de sankta Felikso, bieno). En la 20-a jarcento, ĝis la jaro 1951 posedantino de la burgo estis pentristino Vilma Vrbová-Kotrbová. Poste la burgo fariĝis posedaĵo de la ĉeĥoslovaka ŝtato.

Ekde la jaro 1963 ties spaco kaj ĉirkaŭaĵ estas eluzata kiel artista galerio.

Fotografioj
-----------

* Vido al burga turoVido al burga turo
* Areo de la burgoAreo de la burgo
* La burga internoLa burga interno
* Kastelo KlenováKastelo Klenová
* Elaviadila vidoElaviadila vido
**Kleopatra de Ponto** (naskiĝis en la jaro 110 a.K.) estis la pontusa edzino de Tigrano la Granda kaj filino de Mitridato la 6-a de Ponto.
Ŝi geedziĝis kun Tigranes en 94 a.K. firmigante la aliancon inter Ponto kaj Armenio. En la tempo, Tigrano estis kvardek sep jarojn dum ŝi estis nur dekses jara. Ŝi ludis decidan rolon en la vivo de Tigrano kaj ĉiuj el Armenio. Tigrano kaj Kleopatra havis tri filojn. La plej maljuna estis nomita Zariadro kaj la plej juna Tigrano; la nomo de la meza frato estas nekonata.

Male al Mitridato, Tigrano havis malsaman eksteran politikon rilate al la Romia Respubliko bazita sur siaj interesoj kaj li poste subskribis traktaton kun Romo post la Batalo de Artaŝato, kiel rezulto de tio, Kleopatra, sub la influo de sia patro, instigis iliajn filojn perfidi Tigranon. La filoj provis malsukcese preni la tronon de Tigrano: Zariadro kaj lia pli juna frato estis ekzekutitaj de Tigrano.

En 66 a.K. Pompeo la Granda kaptis la pli junan Tigrano kaj prenis lin al Romo kiel ostaĝo. Tigrano poste eskapis en 58 a.K. kun helpo de Publio Klodio Pulkero. Kleopatra eskapiĝis ĉe sia patro kaj vivis la reston de ŝia vivo en Ponto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 366522
 |
Ĉielarka Flago
Geja Fiero de Rejkjaviko en 2004
Geja Fiero en Milano, junio 2003
**La Internacia Tago de GLAT-a Fiero** (gejoj, lesbaninoj, ambaŭseksemuloj kaj transgenruloj), ankaŭ konata kiel **Tago de la Geja Fiero** aŭ simple **Geja Fiero** (en la angla, gay pride) estas serio de eventoj kiu ĉiujare estas celebritaj de samseksemaj kolektivoj antaŭ la publiko por instigi al toleremo kaj egaleco de gejoj, lesbaninoj, ambaŭseksemuloj kaj transgenruloj. Tiu ĉi festo estas celebrata ĉirkaŭ la 28-an de junio aŭ la unuan sabaton post la 28-a de junio, memore al la ekribeloj kaj manifestacioj en Stonewall (Novjorko, Usono, 1969), kiu markas la komencon por la samseksema emancipiĝo kaj libereco. En kelkaj landoj la dato povas ŝanĝiĝi se ĝi koincidas kun aliaj datoj tre gravaj por la regiono (amasaj eventoj, politikaj balotadoj aŭ simile).

La baza nocio de "geja fiero" diras ke neniu homo devas honti pro lia/ŝia estmaniero, senkonsidere de la sekso aŭ seksa orientiĝo. La elektita termino "fiero", venas de la angla lingvo kaj el filologia vidpunkto ĝia traduko pli korekta devus esti "digneco".

La celebrado okazas ĉefe per kolorumitaj "fieraj marŝadoj" (en la angla *pride parades*, en la franca *marches des fiertés*, en la hispana *marcha del orgullo*) kiuj koncidas en la norda hemisferio, kun la alveno de la somero. La simboloj de la geja fiero (la ĉielarka flago kaj la rozkolora triangulo), estas amase portitaj dum la festoj. En la celebraĵoj partoprenas GLAT-ajn grupojn kiuj protestas aŭ petas pli da respekton por ili laŭ iliaj vivkondiĉoj en la respektiva lando.

Opozicio
--------

Ene de la geja komunumo kelkaj malakceptas la nocion de la geja fiero ĉar ili perceptas en ĝi egan emfazon pri la seksa orientiĝo kiu ne estas grave konsiderata kaj manko de diskretemo, modesteco kaj submetiĝo al tio kio povus damaĝi la publikan moralon, religiajn kredojn, eĉ inkluzive de la propra afero pri emancipiĝo kaj agnoskado de la samseksemaj rajtoj. Tamen ili proponas eviti tian ekstravagancan aktivismon per diskursoj kontraŭ la diskriminacio al GLAT-oj per la komunaj ideoj de la publiko. Aliaj kritikistoj vidas la nocion de la geja fiero kiel ofendo al la identeco de ĉiu unuopulo, ĉar ĉiu persono - inkluzive de ĉiu gejo - vivas la sen neceso identigi sin kun tiu determinita stereotipo.

Landoj
------

### Kartvelio

Provo de loka GLAT-komunumo okazigi en julio 2019 Gejan Fieron en Tbiliso (Kartvelio) alfrontis fortan kontraŭstaron de ortodoksaj organizaĵoj, kiuj aranĝis protestajn manifestaciojn kaj minacis perforte ĉesigi iujn ajn tiajn provojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Samseksema liberiga movado
* Madrida Geja Fiero
* Tel-Aviva Parado

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fotoraporto pri *Geja Fiero* en Stokholmo. 2011 esperante

* Kategorio Geja Fiero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Geja Fiero en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
la unua israela teamo, en la Somera Olimpiko 1952 en Helsinko
**Israelaj sportistoj** unue en 1952 partoprenis **olimpikon** - ekde tiam oficiala israela teamo partoprenas la somerajn olimpikojn, kaj ne maltrafis eventon ekde tiam, krom en la Somera Olimpiko 1980, kiam la teamo aliĝis al bojkoto de la ludoj en protesto pri la invado de armeaj unuoj Sovetunio je Afganion fine de 1979. En vintraj olimpikoj malgrandaj israelaj teamoj ankaŭ partoprenas ekde 1994, sed ĝis nun ne akiris medalon. Tamen en la someraj olimpikoj la teamoj ne estas sensukcesaj: ĝis inkluzive la olimpiko de 2020, pro la kronvirusa pandemio prokrastita el somero 2021, la teamo sume atingis  3 orajn,  1 arĝentajn kaj  9 bronzajn medalojn. Fine ĝi havis la **82**-an rangon inter ĉiuj partoprenintaj teamoj.

La Israela Olimpika Komitato kunordigas la teamojn - la organizaĵo estis kreita en 1933 kaj rekonita de la Internacia Olimpika Komitato en 1952, ĝustatempe por ke israelateamo ankoraŭ povis havi sian debuton en la Somera Olimpiko 1952 en Helsinko. 

ormedalinto Gal Fridman kaj bronzmedalinto Arik Ze'evi post la somera Olimpiko 2004

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo (hebree, iom ankaŭ angle)

Vidu ankaŭ
----------

* Suma medaltabelo de ĉiuj olimpikoj

* Kategorio Israelo en la Olimpikoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  

la olimpika kaj paralimpika israelaj teamoj, antaŭ la somera Olimpiko 2020
**Issoudun-Létrieix** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 277 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Issoudun-Létrieix etendiĝas sur 26,43 km², kaj havis 277 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 10 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Issoudun-Létrieix situas je alteco de 598 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Issoudun-Létrieix apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Dominique Latour, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Issoudun-Létrieix apartenas al la kantono de Chénérailles, kies ĉefurbo estas Chénérailles. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Issoudun-Létrieix ne estu konfuzita kun la urbo Issoudun en la departemento Indre.
* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Chénérailles
**Lajos Papp** [lajoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Papp Lajos** estis hungara sportpafisto, trifoja olimpiano, mondĉampiono.

Lajos Papp naskiĝis la 8-an de aprilo 1944 en Debrecen, li mortis la 31-an de oktobro 1993 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Papp akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1978. 

### Sporta kariero

Lajos Papp estis sportpafisto en sia naskiĝurbo, ekde 1965 en ĉefurba sportklubo. Li estis membro de la hungara nacia teamo inter 1965-1979. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1968, Hungario en la Somera Olimpiko 1972, Hungario en la Somera Olimpiko 1976 kun bronza medalo (1972), krome en mondĉampionumo li estis la unua en 1970. Ekde 1978 li estis inspektoro en la hungara sportpafista asocio.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* rezultoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820989
 |



* Portalo pri Biografio
**Lajos Parlagi** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Parlagi Lajos** estis hungara aktoro, teatrestro. Lia familia nomvarianto estis *Parlaghy* [parlagi].

Lajos Parlagi ,  naskiĝis la 5-an de januaro 1877 en Szentes, li mortis en 1944 en la nazia koncentrejo Auschwitz (Aŭŝvico), (Nazia Germanio).

Biografio
---------

Lajos Parlagi lernis aktoradon en privataj aktorlernejoj de Zoltán Horváth (aktoro) kaj Szidi Rákosi, poste li aliĝis al Teatro Magyar. Baldaŭ li estis membro de teatra trupo de Jenő Janovics, kie en la fina periodo li estis anstataŭanto de Janovics [janoviĉ]. Inter 1921 kaj 1924 jam dum dominado de rumanoj li estis teatrestro de Ŝtata Teatro Szigligeti Társulat de Oradea. Li estis akuzita pro iredentismo, tial li abdikis kaj kun iu li fondis kinejon, kie malofte li prezentis ankaŭ spektaklojn. Inter 1928-1933 li denove estis teatrestro en Oradea, poste li estis victeatrestro en Cluj. Li havis edzinon, kiu naskis filinon en 1910. Li mortis en 1944 en koncentrejo Auschwitz (Aŭŝvico), (Nazia Germanio).

Lia sola filma rolo
-------------------

* *Az utolsó éjszaka* (1917) - kelnero

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**Helpo al sinhelpo** aŭ **helpo al memhelpo** estas koncepto, kiu ebligu suferantaj homoj (ekzemple malriĉeco malriĉuloj aŭ pacientoj) superi siajn malfacilaĵojn surbaze de siaj propraj fortoj.

Helpo al sinhelpo en evolua kunlaboro
-------------------------------------

Jan en la antikva epoko saĝuloj konsciis pri la utilo de helpo al sinhelpo, kiel montras malnova ĉina proverbo (foje atribuata, en diversaj versioj, al Konfuceo aŭ Laozio):

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Donu al malsantanto fiŝon, kaj li satiĝas unufoje. Instruu al li fiŝkapti, kaj li neniam plu malsatos. **"** |

 |

La koncepto trovis akcepton kun la estiĝo de moderna evolua helpo en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj. Jam en 1967, Stefan Maul skribis en Espero Katolika: "la plej bona evoluhelpo ĉiam estas helpo al memhelpo". 

Lige kun tiu koncepto, oni komencis - precipe post la 1990-aj jaroj - paroli pri evolua kunlaboro anstataŭ evolua helpo. Evolua kunlaboro celas ebligi al homoj vivteni sin mem (ekzemple helpe de mikrokreditoj). Oni komencis ankaŭ eduki indiĝenajn evoluhelpantojn.

Referencoj
----------

1. ↑  Espero Katolika 4/1967
**Brügglen** estas iama komunumo kaj ek de la 1-a de januaro 2014 parto de la nova komunumo Buchegg en la Distrikto Bucheggberg en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 205 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Brüggeln situas en Svisa Mezlando sur la dorso de la arbara montoĉeno Bucheggberg inter la Valo de Bibern en nordo kaj la Valo Mülital en sudo, proksimume 8 kilometrojn sudokcidente de kantonĉefurbo Soloturno. La iama komunumo konsistas el la vilaĝo Brügglen kaj la setlejoj Bluemenrüti oriente de ĝi, Hinteregg en la nordo de la komunumo kaj la bieno Glänggen en nordoriento. La teritorio de la iama komunumo etendiĝis sur areo de 1,70 km², de kiuj 40% estas kovritaj de arbaro, 55% servas por agrikulturo kaj 5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La iama komunumo Brüggeln limis en nordo al Lüterkofen-Ichertswil, en nordoriento al Küttigkofen, en sudoriento al Kyburg-Buchegg, en sudo al Aetingen, en sudokcidento al Mühledorf, kaj en nordokcidento al Tscheppach.

Trafiko
-------

La iama komunumo Brügglen situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra ĝi pasas konekta vojo de Bätterkinden al Mühledorf. Al la publika transportreto la iama komunumo estas konektita per la poŝtaŭtolinio de la stacidomo Lohn-Lüterkofen al Schnottwil kaj per la taksibuso Bucheggberg. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A5 troviĝas proksimume 8 kilometrojn norde apud Soloturno.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Brügglen datiĝas el la jaro 1249 kiel *Bruglon*. Dum mezepoko Brügglen apartenis al la Senjorujo Buchegg, kiu estis parto de la kampargrafejo Etburgonjo kaj fariĝis en la jaro 1391 havaĵo de la urbo Soloturno. Ĝis 1798 la malalta jurisdikcio apartenis al la soloturna tribunalo de Aetingen, dum la supera jurisdikcio apartenis al la berna kampartribunalo Zollikofen. 

Kun efiko de la 1-a de januaro 2014 la iamaj komunumoj Aetigkofen, Aetingen, Bibern, Brügglen, Gossliwil, Hessigkofen, Küttigkofen, Kyburg-Buchegg, Mühledorf kaj Tscheppach estis kunigitaj al la nova komunumo Buchegg.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 4-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Peter Lätt*: *Brügglen* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-09-01)
3. ↑  Retejo de la nova komunumo Buchegg

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Brügglen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Brügglen
* Brügglen en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Brügglen** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Bucheggberg |
| --- |
| Buchegg (Aetigkofen  •  Aetingen  •  Bibern  •  Brügglen  •  Gossliwil  •  Hessigkofen  •  Küttigkofen  •  Kyburg-Buchegg  •  **Mühledorf**  •  Tscheppach)  •  Biezwil  •  Lüsslingen-Nennigkofen (Lüsslingen  •  Nennigkofen)  •  Lüterkofen-Ichertswil  •  Lüterswil-Gächliwil  •  Messen (Balm ĉe Messen  •  Brunnenthal  •  Oberramsern)  •  Schnottwil  •  Unterramsern |  |

 |
Pri la komunumo
---------------

**Brünisried** estas komunumo en la distrikto Sinĝino en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 640 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Brünisried situas en la Friburgaj Antaŭalpoj sur terena teraso supre kaj okcidente de la valo de la rivero Sinĝino, al kiu la komunuma teritorio estas senakvigita pere de la rojo *Grabenbach*. En oriento la komunuma teritorio etendiĝas ĝis al la akvokolekta baseno de la rivero Galtera. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Brünsiried (sur alteco de 876 m s.m.) la vilaĝetoj Berg (sur alteco de 933 m s.m.), Menzisberg (sur alteco de 930 m s.m.) kaj Holzgassa (sur alteco de 850 m s.m.), kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,25 km², de kiuj 19,1% estas kovritaj de arbaro, 72,3% servas por agrikulturo kaj 8,3% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Brünisried limas en nordo al Alterswil, en oriento al Zumholf, en sudo al Plaffeien, en okcidento al Rechthalten, kaj en nordnordokcidento al Sankt-Urso.

Trafiko
-------

En oriento tra la komunuma teritorio kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 177 de Tafers al Plaffeien, kiu tamen pasas flanke de la vilaĝoj de la komunumo. De la kantona ĉefvojo kondukas la vojo n-ro 3130 tra la vilaĝo al Rechthalten. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 troviĝas en Düdingen proksimume 12 kilometrojn nordokcidente de la komunumo. Per la buslinio de Friburgo tra Tafers al Plaffeien kaj la lago Schwarzsee la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Brünisried datiĝas el la jaro 1294 kiel *Brunisriet*. Kiel parto de la paroĥo Rechthalten Brünisried apartenis de 1445 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 al la Malnova Kamparo de Friburgo. En la jaro 1832 Brünisried konstituiĝis kiel aparta komunumo en la Germana distrikto de Friburgo. Surbaze de la nova konstitucio de 1848 ĝi estis atribuita al la nove kreita distrikto Sinĝino.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Jean-François Steiert*: *Brünisried* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-08-26)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Brünisried en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Bünisried

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Brünisried** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Sinĝino |
| --- |
| Alterswil • Bösingen • Brünisried • Düdingen • Giffers • Heitenried • Oberschrot • Plaffeien • Plasselb • Rechthalten • Schmitten • Sankt-Antoni • Sankt-Silvestro • Sankt-Urso • Tafers • Tentlingen • Ueberstorf • Wünnewil-Flamatt • Zumholz |  |

 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***La Nigra Spartako***  estas novelo originale verkita en Esperanto fare de Geraldo Mattos.

La verko aperis 76-paĝe en la jaro 1955 en Kuritibo, eldonita de Esperantista Libro-Instituto. Dua, 56-paĝa eldono estas realigita de Fonto el Ŝapekoo, en 1986.

Enhavo
------

La novelo havas kiel scenejon brazilan kolonian periodon. La proza stilo intence intertekstumas kun tiu de historia kroniko, laŭ la tradicio, kiu en la romantikismo de Brazilo inaŭguris José de Alencar [ĵuze' alenkar']. Tamen Alencar, pro siatempaj kuntekstaj kialoj, nur reliefigis en siaj historiaj romanoj la koloniistan portugalanon kaj la brazilan indiĝenon, ne la nigran sklavon. Do *La Nigra Spartako* plenigas la ĝenerale preterlasitan temon pri la tragedio de la amaso da homoj perforte forŝiritaj de Afriko, la makulo de la brazila sklaveco, kiu finiĝis nur en la jaro 1888. La heroo estas la nigra reĝo Kam Golo, kiu provis starigi afrikan vilaĝan regneton en brazila teritorio. La projekto de Kam Golo fiaskas, detruita de la sklavisma perforto, laŭ kiu nigra libera komunumo, la tiel nomata kilombo, ne estas ebla. Sed novaj generacioj sekvus la imitindan afrikan reĝon.

Referencoj
----------

1. ↑   tiele literumita ĉe Sutton, Geoffrey 2008 : *Original Literature of Esperanto*, Mondial, New York, paĝo 283, ISBN 978 1 59569 090 6

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |

* *La Nigra Spartako* ĉe libroservo de UEA
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
***La Nuksrompilo*** (*Щелкунчик* — *Ŝĉelkunĉik* en la rusa) estas baleto kun du aktoj, tri bildoj kaj 15 scenoj, unuafoje prezentita de la 6-a ĝis la 18-a de decembro 1892 en la Mariinskij-Teatro de Sankt-Peterburgo, sub la gvido de Riccardo Drigo kaj kun koregrafio de Lev Ivanov.

La Valso de la Neĝeroj (fino de la Akto Unua)La libreto de Ivan Vsevoloĵski kaj Marius Petipa inspiriĝas per la versio de Alexandre Dumas (patro) de mirfabelo de Hoffmann : *Nußknacker und Mausekönig* (*La Nuksrompilo kaj la reĝo de la musoj* en la germana). La muziko, konfidita al Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij kaj komponita de februaro 1891 ĝis marto 1892, estas sendube unu el la hodiaŭ plej popularaj baletmuzikoj kaj unu el la plej ŝatataj verkoj de Ĉajkovskij, eĉ se tiu, tro modesta, ne volis kredi ke *La Nuksrompilo* iam ajn fariĝos sukcesoplena.

Intriga Resumo
--------------

La baleto rakontas la magian, romantikan  historion pri *Klara* kaj ŝia pupo Nuksorompilo, donacita de ŝia onklo-magiisto, okaze de kristnaska familia festo. Ŝia frato ekĵaluzas, prenas ĝin de la fratino kaj jen rompas ĝin. Ŝi prenas sian difektitan pupon kaj dormigas ĝin ĉe sia brusto — kaj ankaŭ ŝi endormiĝas. Klara do eksonĝas. Unue  ŝi trovas grandajn ratojn en la ĉambro, grandaj arboj anstataŭis la meblojn, ekfuriozas batalo inter soldatoj kaj ratoj. La Nuksorompilo transformiĝas en belan princon, kiu kondukas la knabinon al la Regno de Neĝo.

La dua akto komenciĝas per belegaj dancoj, interalie la famega, kortuŝa Valso de Floroj. Malfermiĝas la Regno de Dolĉaĵoj, kaj sin prezentas homoj el pluraj landoj, kun siaj apartaj trajtoj: hispanoj, araboj, ĉinoj, rusoj. Alvenas la flutistoj. La spektaklo entuziasme viglas! Ripetiĝas la Valso de Floroj. La kulmino okazas per dancado de paro — La Suker-Feino kaj la Princo. Sorĉe fermiĝas la mirinda promenado en magia regno. Subite, Klara "vekiĝas", kaj ekkonscias, ke ĉio estis nenio alia ol sonĝo... Ĉu fakte nur sonĝo?

Akcepto kaj tradicio
--------------------

Piotr Ilich Tchaikovsky verkis tri baletojn, kiuj faras ĝis nun grandan sukceson. "La Nuksorompilo" fariĝis la kristnaska tradicio. Ĉiuj grandaj dancgrupoj tra la mondo prezentas ĝin ĉiujare, kaj la publiko ĉiam varme aplaŭdas. 

"La Nuksorompilo" estas grandioza himno al la fantazio, perfekte taŭga por la Kristnasko. Ĝi estas konkreta pruvo, ke fantazio kaj imagemo ne estas propra nur al la infana menso. Ĉiu homo povas trovi en ĝi nutron al siaj sentoj. La ideala beleco, eĉ se ne atingebla, signifas aspiron al Belo kaj Bono. Tchaikovsky estis eble unu el la plej talentaj verkistoj de baletoj kaj aliaj romantikaj muzikaĵoj. Alia rava verko lia, La "Lago de Cignoj", estas eble la plej konata baleto en la tuta historio de muziko. Oni konsideras lin la plej populara rusa komponisto ĝis nun.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sovetia animacia filmo *La Nuksrompilo* (1973) laŭ la baleto de Ĉajkovskij (Esperante)

* Kategorio La Nuksrompilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 255282
* GND: 300033729
* VIAF: 185085524
* LIBRIS: 173925
 |
**ISO 639-3** estas internacia normo por lingvaj kodoj. Kelkajn lingvokodojn oni nomas **makrolingvoj**. Ili kovras aŭ sufiĉe malsimilajn dialektojn, aŭ reton da tre similaj lingvoj. Estas 56 lingvoj de ISO 639-2 kiujn oni nomas makrolingvoj en ISO 639-3. Oni ekuzas la kategorion de makrolingvoj en la 16a eldono de Ethnologue.

Kelkaj makrolingvoj ne havis unuopajn lingvojn laŭ la difino de 639-3 en ISO 639-2, ekz. 'ara'. Aliaj, kiel 'nor' havis du unuopajn partojn (nno, nob) jam en 639-2. Tio signifas, ke kelkaj lingvoj (ekz. 'arb') kiujn laŭ ISO 639-2 oni konsideris dialektoj de unu lingvo ('ara') nun laŭ ISO 639-3 en kelkaj kuntekstoj estas konsiderataj unuopaj, distingeblaj lingvoj. Tiu ĉi estas provo trakti variaĵojn kiuj povas esti lingve distingeblaj, sed estas traktataj de la parolantoj kiel formoj de la sama lingvo, ekz. en kazoj de la diglosio. Ekzemple:

* Genra araba, 639-2
* Norma araba, 639-3

La tuta listo de makrolingvoj aperas en la retejo de SIL internacia.

* Makrolingvo en la Vikivortaro (Universala vortaro)

Referencoj
----------

1. ↑   Scope of denotation for language identifiers. SIL internacia.
2. ↑  Lewis, M. Paul, ed. 2009. Ethnologue. Dallas: SIL internacia
3. ↑   Documentation for ISO 639 identifier: ara. SIL internacia.
4. ↑   Documentation for ISO 639 identifier: arb. SIL internacia.
5. ↑   ISO 639-3 Macrolanguage Mappings. SIL internacia.
**Migueláñez** [migeLAnjez] estas municipo en la okcidento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Campiña Segoviana*. La loknomo *Migueláñez* estas etimologie komprenebla kiel Miguel de Juan, alude al iama loĝanto. 

Migueláñez en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19,22 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 129 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 70 el la 1991. 

Ĝi distas 39 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Nava de la Asunción, Navas de Oro, Bernardos, Domingo García kaj Santa María la Real de Nieva. La plej proksimaj municipoj estas Bernardos kaj Domingo García, ambaŭ proksimume je po unu km disde Migueláñez.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo kaj la ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767622
* VIAF: 316736263
 |
**Fresselines** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 671 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

La komunumo situas ĉe la kuniĝo de la riveroj Petite Creuse kaj Creuse.

Geografio
---------

Fresselines etendiĝas sur 30,78 km², kaj havis 671 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 22 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Fresselines situas je alteco de 366 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Fresselines apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-Claude Dugenest, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

La preĝejo *Saint-Julien de Brioude* (ekkonstruita en la 12-a jarcento) entenas plurajn interesajn statuojn. Ĉe la ekstera fasado estas bronza medaliono fare de Auguste Rodin.

Administrado
------------

Fresselines apartenas al la kantono de Dun-le-Palestel, kies ĉefurbo estas Dun-le-Palestel. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Dun-le-Palestel
**Mourioux-Vieilleville** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 569 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Mourioux-Vieilleville etendiĝas sur 25,2 km², kaj havis 569 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 22 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Mourioux-Vieilleville situas je alteco de 516 metroj.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Mourioux-Vieilleville apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Alain Delattre, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Mourioux-Vieilleville apartenas al la kantono de Bénévent-l'Abbaye, kies ĉefurbo estas Bénévent-l'Abbaye. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Bénévent-l'Abbaye
* Vieilleville (stacidomo)
**Victor Harbor** (Viktorhaveno) estas urbo de la marbordo de Duoninsulo Fleurieu, je ĉirkaŭ 80 km sude de Adelajdo, Suda Aŭstralio. La urbo estas la plej granda setlejo sur la duoninsulo, kun ekonomio bazita sur agrikulturo, fiŝkaptado kaj variaj industrioj. Ĝi estas ankaŭ populara turisma loko, kio pligrandigas la urban populacion dum la someraj ferioj. Ĉefa allogo estas la apuda Insulo Granita kie eblas vidi etan populacion de Blua pingveneto.

Historio
--------

Apuda pejzaĝo de Victor Harbor
Antaŭ la eŭropa setlado, la loko estis loĝita fare de indiĝena tribo. La golfeto sur kiu situas la urbo estis malkovrita de Matthew Flinders en 1802. En 1837, ŝipo de la Brita Reĝa Mararmeo, HMS Victor, albordiĝis tie kaj ĝia kapitano nomis la lokon laŭ ŝi. Ĉirkaŭ la sama tempo, du balenkaptaj stacioj estis establitaj en la areo. Balengrasaĵo estis tiam la unua eksporta industrio de Sudaŭstralio. La urbo estis establita en 1863 sub la nomo de **Port Victor** kaj balenĉasado okazis en la areo ĝis 1872. En 1921 la nomo de la urbo estis ŝanĝita de **Port Victor** al **Victor Harbor**, por eviti konfuzon kun la urbo Port Victoria kiu estas 160 km nordokcidente de Victor Harbor. Kvankam en la angla la vorto **harbour** estas literumita kun la litero **u**, la nomo de la urbo estas skribita **Victor Harbor**, sen la litero **u**. Tio literumado estas trovita en la nomoj de aliaj lokoj en Sudaŭstralio pro historia eraro de la Surveyor General de Sudaŭstralio. Kontraste la nomo de la fervoja stacidomo de la urbo estas literumita ĝuste.

Turismo
-------

Populara altiro por turistoj en Victor Harbor estas Granita Insulo, kiu estas ligita al la ĉeftero per mallarĝa piedira ponto kaj laŭ kiu veturas kaleŝo vojaĝanta sur relo kaj tirata de ĉevalo. Ĝis antaŭ nelonge, la insulo estis la vivejo de granda kolonio de junaj pingvenoj. La pingvenoj pasigus la nokton sur la insulo kaj matene ili eliris por ĉasi fiŝojn kaj reveni ĉe sunsubiro. En 2012 estis nur sep individuoj sur la insulo kaj la suspekto estas ke la fenomeno rilatas al la reproduktado de la forstera arktocefalo.

Alia altiro estas malnova vaportrajno vojaĝanta sur fervojo sur historia itinero kiu estas la unua fervoja linio en Aŭstralio.

Inter la monatoj da junio kaj septembro, baleno-observado ankaŭ estas altiro. aŭstralaj balenoj venas marborden por reproduktado kaj naskosezono. La South Australian Marine Mammal Center situas en Victor Harbor kaj disponigas informojn pri ŝancoj de baleno-observado. Krome, ekzistas granda amuzparko kaj ekzistas akvosportoj kaj fiŝkaptaj agadoj en la areo.

Referencoj
----------

* Charles R. Hodge, *Guide-book to Victor Harbour (the miniature Naples of Australia) and the South Coast*, Adelaide: The Advertiser, 1930, OCLC 37077169.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Urbo Victor Harbor
* Steamranger Turisma Fervojo
* Suda Aŭstralio Centra
* Turismo Suda Aŭstralio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 460455
* LCCN: n85046921
* VIAF: 167423981
 |