recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**babako** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | dikotiledonuloj *dicotyledones* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | *Brassicales*  |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | *Karikacoj*  *Caricaceae*  |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Carica*  |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **C. inermis** |
|

 |
| Dunomo |
| ***‘’ Carica × heilbornii *var.* pentagona’’***(Heilborn) V.M.Badillo |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri babako  |

 |
| v • d • r |

La **montpapajo** aŭ **babako** estas frukto de (*Carica* × *heilbornii* var. *pentagona*)..Ĝi estas natura hibrido de la du specioj *Carica pubescens* kaj *Carica stipulata* el la genro kariko (*Carica*) en la familio Karikacoj (Caricaceae). Al la sama genro ankaŭ apartenas la Papajo.

Priskribo
---------

Babako kreskas kiel arbedo kun ĝis 1,5 m alta trunko. Ĝiaj fruktoj ŝajnas kiel partenokarpio. Ili estas verdaj, sensemaj kaj kukurbformaj beroj, kiuj pezas ĝis 2 kg.

Disvastigo
----------

Babako venas el la montaraj pluvarbaroj de Ekvadoro kaj Kolumbio. La planto nur toleras mallongajn frostfazoj ĉirkaŭ Null Grado Celsius. Hodiaŭ ĝi estas ankaŭ kultivata en Nov-Zelando.

Utiligado
---------

La frukto etas manĝebla, kaj la fruktkarno kaj la ŝelo. Babako jam estis kultivataj antaŭ la alveno de eŭropanoj en la sudaj altebenaĵoj de la Andoj.

### Enhavsubstancoj

La fruktoj estas riĉaj de Vitamino C kaj enhavas la digesthelpan enzimon Papaino.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Carica × heilbornii var. pentagona en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Carica × heilbornii var. pentagona en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Carica × heilbornii var. pentagona en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* www.agraria.org//www.agraria.org/coltivazioniarboree/babaco.htm

Alberi da frutto: Babaco| zugriff=2012-08-13|
**Certamen poeticum Hoeufftianum** (ankaŭ *Certamen Hoeufftianum*) estis siatempe la plej grava literaturpremio por latinlingvaj verkistoj kiun estis inicianta la nederlanda juristo kaj poeto Jacob Hendrik Hoeufft legace.

Ĝi okazis inter 1844 kaj 1978 antaŭ ĵurio de la Reĝa Nederlanda Akademio de Artoj kaj Sciencoj. 

La kontribuaĵoj estis sendendaj anonime (nur per moto distingite) kaj la juĝantoj *(iudicatores)* el ili elektis venkanton kaj aliajn laŭdindajn poetojn *(magnae laudis)*. La venkanto ricevis oran medalon de 250 gramoj kaj la rajton je verkpublikigo senkosta fare de la akademianoj. La aliaj laŭdendaj poetoj ankaŭ povis eldonigi siajn kontribuaĵojn kondiĉe ke ili rezignus pri plua anonimeco.

Hermann Weller el Germanujo partoprenis 23 fojojn: li venkis 13 fojojn kaj gajnis laŭdendan rangon dek fojojn. Giovanni Pascoli el Italujo ankaŭ 13 fojojn venkis kaj eĉ 15 fojojn kontribuis laŭdinde. Sed tiam li nur kvin fojojn senvualigis la anomimecon. Gravis inter la partoprenintaro krome la itala pedagogo Teodoro Ciresola.

Literaturo
----------

* Vito R. Giustiniani: *Neulateinische Dichtung in Italien 1850–1950*. Niemeyer, Tübingen 1979 (=Beihefte zur Zeitschrift für romanische Philologie, 173), p. 99–108
* Dirk Sacré: *"Et Batavi sudamus adhuc sudore Latino?" Het Certamen Hoeufftianum*. Ĉe: *Hermeneus*. Volumo 65, nr. 2, 1993, p. 120–124
* Jan Hendrik Waszink: *De poesi neolatina Batavorum deque certamine poetico Hoeufftiano*. Ĉe: Institutum Romanis studiis Provehendis (eld.): *Acta omnium gentium ac nationum conventus Latinis litteris linguaeque fovendis a die XIV ad diem XVIII mensis Aprilis a. MDCCCCLXVI Romae habiti*. Colombo, Romo 1968, p. 281–290
**Terminologio de Humphrey-Parkes** estas sistemo de nomenklaturo laŭ la plumaro de birdoj. Antauu la sistemo de la Terminologio de Humphrey-Parkes, la plumaro ne estis nomata laŭ la kredo ke ia plumaro estas reprodukta plumaro kaj alia ne. Tamen, ĉar tiu sistemo ne ĝuste funkcias, la nova Terminologio de Humphrey-Parkes estis ekuzata por korekti tiun eraron. 

Laŭ la Terminologio de Humphrey-Parkes, la ĉefa plumaro de plenkreskuloj, ĉefe kiam ĝi estis produltata per kompleta plumoŝanĝado, estas nomata baza plumaro. Ĉe plej parto de birdoj, la ne-reprodukta plumaro, kiu estas uzta pli longe ol la reprodukta plumaro, estas konata kiel baza plumaro. Ĉe birdoj kiuj plumoŝanĝas nur unufoje jare, la regula kaj nura plumaro estas konata kiel baza plumaro.

Ĉe kelkaj birdoj, parta plumoŝanĝo okazas antaŭ kiam la birdo reproduktiĝas. Tiu plumaro estas konata kiel la alternativa plumaro kaj estas ĝenerale kio estis iam konata kiel birda reprodukta plumaro. Se birdo produktas trian plumaro aldone al la baza kaj alternativa, ĝi estas konata kiel suplementa plumaro. Tiu plumaro troviĝas plej ofte ĉe birdoj de la genro *Lagopus*. La unika plumaro de junulo estas konata kiel junula plumaro.

Kiam la birdo estas plumoŝanĝanta, la ŝanĝoj estas konataj kiel antaŭjunula, antaŭbaza, antaŭalternativa, aŭ antaŭsuplementa plumoŝanĝoj, depende el tipo laŭ kiu okazas la ŝanĝo.

Ĉe birdoj kiuj ne komplete plumoŝanĝas al plena plenkreskula plumaro la unuan fojon, oni uzas nombrajn sistemojn por signifi je kiu plumaro oni estas. Ekzemple, por la unua fojo kiam birdo eniras en bazan plumaron, tiu estas konata kiel unua baza plumaro; la dus, dua baza plumaro. la nombroj falas post kiam la birdo akiras sian plenan plenkreskan plumaron.

Referencoj
----------

* Bonney, Rick; Rohrbaugh, Jr. Ronald (2004), *Handbook of Bird Biology* (Second ed.), Princeton, NJ: Princeton University Press, (ISBN 0-938-02762-X)
**Oktobro** (en la rusa : **Октябрь** ) estis literatura monata revuo kiu aperis en Sovetunio kaj sekve en Rusio post la Dissolvo de Sovetunio. Ĝi estis en cirkulado inter 1924 ĝis 2019. Krom *Novij Mir* kaj *Znamija* tiu-ĉi revuo estis eminenta kaj profunde enradikiĝita en la literaturan mondon de Rusio.

Historio
--------

La revuo estis kreita fare de grupo de verkistoj kaj poetoj nomitaj "Oktobro" (laŭ la Oktobra Revolucio) kaj formulis komunisman linion proksiman al la diktaĵoj de la Komunista Partio de Sovetunio. En siaj fruaj jaroj ĝi estis la organo de la Unuiĝo de Proletaj Verkistoj en Moskvo kaj poste apartenis al la Unio de Kreintoj de Sovetunio. Eĉ dum la malpli severa periodo, la degelo de Ĥruŝĉov, la revuo konservis rigidan stalinisman linion.

En la revuo interalie estis eldonitaj la verkoj de Sergej Jesenin, Vladimir Majakovskij, Miĥail Zoŝĉenko, Andrej Platonov, Arkadij Gajdar, Aleksandr Tverdovskij, Konstantin Paustovskij, Aleksej Nikolajeviĉ Tolstoj kaj Valentin Katajev. Poeziotradukoj ankaŭ estis publikigitaj, kiel ekzemple verkoj de Lion Feuchtwanger, Henri Barbusse, Romain Rolland, Theodore Dreiser, Martin Andersen Nexø, Heinrich Mann kaj pli, kiuj estis konataj pro sia socialisma mondrigardo.

Komencante en la 1970-aj jaroj, pli liberalaj verkoj ankaŭ estis publikigitaj, sed daŭre ene de la limoj de kio estis permesita laŭ la diktaĵoj de la partio. Tiel estis publikigitaj la verkoj de Anatolij Rybkov, Bela Aĥmadulina, Andrej Vozsanskij, Jevgenij Javtuŝenko kaj aliaj.

Dum la periodo de glasnosto, verkoj kiuj estis malpermesitaj en Sovet-Unio komencis esti publikigitaj en la revuo, kiel ekzemple "Vivo kaj Sorto" de Vasilij Grossman, kiu estis publikigita nur en 1988, kvankam ĝi estis skribita proksimume dudek jarojn antaŭe, aŭ la teatraĵo "Adamo kaj Evo" de Miĥail Bulgakov, kaj eĉ verkoj de disidentoj kiel Andrej Saĥarov, Anna Aĥmatova, Aleksandr Galiĉ kaj Anton Denikin. Verkoj de rusaj ekzilitoj, kiel ekzemple Vladimir Nabokov, Sergei Dovaltov kaj aliaj, ankaŭ estis publikigitaj tiutempe. En tiu tempo, eĉ antaŭ la disfalo de Sovet-Unio, la monata revuo iĝis la unua periodaĵo se temas pri ricevi registaran financadon sen enmiksiĝo en la enhavo kaj simbolis la epokon de perestrojko kaj sinesprimlibereco. Tiu difino estis kondukita al publika subtenletero en la revuo skribita fare de kelkaj intelektuloj, inkluzive de Dmitrij Liĥaĉov, Oleg Yeframov, Mark Zaĥarov kaj Alfred Schnittke.

Post la rompo de Sovetunio, la revuo daŭre aperis monate.

Enhavojn
--------

La revuo publikigas rakontojn en daŭrigoj, poemoj, recenzoj kaj kritiko de literaturo kaj kino. Ĉi tiu estas la plej grava revuo en la kampo de sovetia kinejo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri la revuo, en la retejo "Legejo".
* Elektitaj numeroj por referenco ekde 1924
* Numeroj por legado, de 1996
* Poezia vespero organizita de revuo, novembro 2016


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810409
 |
Afiŝo pri la proklamo de la Portugala Respubliko.
La **Oktobra Revolucio** estis puĉo kiu okazis en Portugalio la 5-an de oktobro 1910 en kiu la portugala monarkio kiu estis reganta la regnon dum okcent jaroj estis anstataŭigita per la Portugala Respubliko.

La submetiĝo de Portugalio al britaj koloniaj interesoj, la altaj elspezoj de la portugala reĝa familio, politika kaj socia malstabileco, la murdo de la Reĝo Karlo la 1-a kaj de lia posteulo Luís Filipe, Reĝa Princo de Portugalio, en 1908, la diktatoreco de ĉefministro João Franco, kaj la ŝajna malkapablo de la registaro adaptiĝi al la moderna epoko multe kontribuis al la neevitebla procezo de la erozio de la statuso de la portugala monarkio. Aliflanke, la Respublikana Partio sin prezentis kiel la sola partio, kiu proponas planon kapablan redoni al Portugalio la prestiĝon, kiun ĝi perdis, kaj gvidi la landon antaŭen.

Post kiam militfortoj rifuzis subpremi ĝeneraligitan ribelon la 3-an kaj 4-an de oktobro 1910 en kiu ĉirkaŭ du mil soldatoj kaj maristoj partoprenis, la Unua Portugala Respubliko estis deklarita je 09:00 de la balkono de la urbodomo de Lisbono. Post la puĉo, la provizora registaro gvidita fare de Teófilo Braga gvidis la landon ĝis la Konstitucio de 1911 estis aprobita. Sekvante la establado de la Unua Portugala Respubliko, la nacia himno, flago kaj valuto de Portugalio estis ŝanĝitaj.

Dum la puĉo, 37 homoj estis mortigitaj kaj dekoj estis vunditaj. Almenaŭ 14 el la vunditoj mortis en la sekvaj tagoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Oktobra revolucio en Portugalio 1910** en Vikimedia Komunejo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 747790
* LCCN: sh85105291
 |
**Natalie Louise MAINES** (naskiĝis la 14-an de oktobro, 1974 en Lubbock (Teksaso) estas usona kontrea muzikistino kaj kantoverkistino, kiu akiris sukcesojn en la sukcesa virina kontrea grupo, la Dixie Chicks.

Ŝi estas filino de kontrea muzikisto Lloyd Maines, edziniĝinta al aktoro Adrian Pasdar. Ili havas du infanojn.

Ŝi ekmuzikis en 1995, faris la unuan albumon en 1998.

En marto de 2003, Natalie Maines provokis muzikŝatantojn pro blasfemo je George W. Bush, ĉar li venas same el Teksaso. The Dixie Chicks estis post tio malinvitita, iliaj diskoj estis detruitaj publike. Post la eventoj - financa plago - ŝi senkulpigis sin. En majo de 2006 ŝi reprenis sian senkulpigon dirante, "I don't feel he [Bush] is owed any respect whatsever." (Mi ne sentas tiel, ke li (Bush) meritas  ajnan respekton). Ŝi poste esprimis sin, ke ŝi ne komprenas la patriotismon kiel ŝaton, amon de la tuta lando.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Natalie Maines en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Natalie Maines biografio Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 129461
* GND: 13581412X
* LCCN: n2001082273
* VIAF: 80267863
* ISNI: 0000 0001 1449 5284
* MBA: 4c47e18a-c034-4ab6-98a6-110e14b63965
* BIBSYS: 5082202
* NKC: osa2014807849
 |
**Nasz Dziennik** (Nia gazeto) - tutpollanda gazeto kun katolika-nacia ĉefaspekto eldonata en Varsovio.

En 1997 la eldonadon preparis estinta deputito Artur Zawisza. La gazeto ekzistas de la 29-a de januaro 1998 kies eldonkvanto egalas nun al 150 mil ekzempleroj. Prezentataj ĉapitroj: Pollando, Mondo, Kulturo, Penso estas armilo, Kredo de Patroj, Legantoj k.a.

Kunlaborantoj
-------------

Al kunlaborantoj apartenas i.a.:

* pastro profesoro Czesław Bartnik
* redaktoro inĝeniero Witold Michałowski
* profesoro Ryszard Bender, (Juro kaj Justeco)
* profesoro Jerzy Robert Nowak
* profesoro Bogusław Wolniewicz
* d-ro Józef Szaniawski
* profesoro Andrzej Nowak
* magistro Stanisław Michalkiewicz

Medalo *Milito pro Christo*
---------------------------

La 5-an de januaro 2008 Nasz Dziennik kune kun Radio Maryja kaj Telewizja Trwam estis honorigitaj per Medalo "Milito pro Christo" (Mi batalas por Kristo) - insigno atribuata de Militista Episkopejo de Pola Armeo pro senkompromisa defendo de la vero, popularigo de patriotaj sintenoj, popularigo de la instruado de Johano Paŭlo la 2-a, promocio de kulturo kaj tradicio de Pola Militistaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nasz Dziennik
* \*
**Al Kufra**, (arabe الكفرة, latinliterigo laŭ DMG al-Kufra), estas distrikto de Libio, en la sudoriento de la lando. La distrikta ĉefurbo estas Al Ĝaŭf (Al Jawf) en la teritorio de la Kufra-oazoj. Proksime de la distrikta ĉefurbo situas granda naftorafinejo.

Geografio
---------

distrikta areo antaŭ 2007
En la tuta distrikta teritorio en la jaro 2003 vivis 51 433 loĝantoj sur areo de tiutempe sume 483 510 km². Kadre de la administra reformo de 2006 norda strio doniĝis al la najbara distrikto Al Ŭahat.

Nuntempe la distrikto havas la sekvajn limojn al aliaj libiaj distriktoj:

* Murzuk - okcidente
* Al Ĝufra - nordokcidente
* Al Ŭahat - norde
* Al Butnan - nordoriente

Oriente la distrikto havas limon al Egiptio, en la sudoriento al Sudano kaj en la sudo al Ĉado.

Vidu ankaŭ
----------

* Arkenu-krateroj

Flago de Libio
Distriktoj de Libio ekde la jaro 2007

Bengazi |
Al Butnan |
Darna |
Al Ĝabal Al Aĥdar |
Al Ĝabal Al Garbi |
Al Ĝifara |
Al Ĝufra |
Gat |
Al Kufra |
Al Marĝ |
Misrata |
Al Murgub |
Murzuk |
Nalut |
An Nukat Al Ĥams |
Sabha |
Sirto |
Tripolo |
Uedo Al Haja |
Uedo Aŝ Ŝati |
Al Ŭahat |
Az Zaŭija
Asfalta finatoro laboranta.
**Finatoro** estas ŝosea maŝino destinita por prilaboro de betonmiksaĵo aŭ asfalto (surmeto, kompaktigo, ebenigo, surfaca glatigo).

Ekzistas finatoroj por betono aŭ asfalto por stratoj.

En 2015 finatoro laboris ĉe aŭtovojo apud Berlino kaj povis fari samtempe aŭtovojon de 15.50 metroj de larĝeco.

Priskribo
---------

La maŝino konsistas el:

* ujo kiu ricevas la materialon (asfalto, betono), verŝita de kamionoj
* stirkabino, kie la ŝoforo mastras la tutan maŝinon
* transporta bendo kiu portas la varojn en la aliaj partoj de la masîno
* ŝraŭbo
* ĉenbendo aŭ raŭpo por movigi la maŝinon
* tablo por ebeniĝo de la finata materialo.

Historio
--------

Laboratorio de Ĉikago volis krei maŝinojn por plirapidigi konstruojn de stratoj. Ili do serĉis firmaon por apliki
tion, kaj en 1934 Kompanio Barber-Greene kreis unuan finatoron. Ĝi estis patentita en Usono en 1938.

Fabrikantoj
-----------

* Ammann Group
* Bitelli
* Caterpillar
* Vögele
* Volvo
* Dynapac

Notoj
-----

1. ↑   Laù Terminaro de Betono kaj de Betonistaj Laboroj - 2016 -ref 119 Jan Werner

* Kategorio Finatoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730566
 |
**Károly ESCHER** [kAroj eŝer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Escher Károly** estis hungara fotisto, raportisto, kameraisto.

Károly Escher  naskiĝis la 22-an de oktobro 1890 en Szekszárd, li mortis la 16-an de februaro 1966 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Escher laboris post lernado ekde 1909 en diversaj fabrikoj en Budapeŝto kiel teknika desegnisto. En 1916 li aliĝis al filmista stabo kiel kameraisto. Dum velkado de la muta filmo en 1928 li iĝis fotisto kaj raportisto de signifaj hungaraj gazetoj.
En 1951 li reiris al sia unua profesio kaj li desegnis en ŝtata kontoro 2 jarojn, poste li pensiuliĝis. Li ricevis premion en Venecio en 1938, poste en 1964 premion de la internacia fotista asocio, fine en la sekva jaro signifan hungaran premion.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Bajor Gizi* (Gizi Bajor), (1958)
* *Riportfényképezés* (Raportofotado), (1959)
* *Escher olvasókönyv* (2012)

Elektitaj filmoj
----------------

* *Mackó úr kalandjai* (1920)
* *Masamód* (1920)
* *A Szerelem mindent legyöz* (1920)

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Milano (1934) - komune
* Budapeŝto (1965, 1978, 2010) - individue

Fontoj
------

* hungare
* hungare

* Kategorio Károly Escher en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 567370
* GND: 143937456
* LCCN: nb2012008862
* VIAF: 121438553
* ISNI: 0000 0001 1881 5572
* ULAN: 500655838
* RKD: 377114
 |
|  |  |
| --- | --- |
|   | **Oni sugestas kunigi ĉi tiun artikolon kun Architecture in Helsinki.

---**
Bonvolu diskuti en la Diskuto:Architecture in Helsinki. Nur ensalutintaj uzantoj povas aranĝi tion. |

***Fingers Crossed*** (*Fingroj Krucintaj*) estas albumo ellasita la 9-a de februaro, 2003 de la Aŭstralia grupo Architecture in Helsinki. Ĝi apartenas al la ĝenro sendependa roko, pli specife tŭi-popo. Ĝi estis sur la etiketo Trifekta, kaj daŭras je 37:21 minutoj, kaj estis produktita per Cameron Bird.

Kantaro
-------

1. "One Heavy February" – 0:59

2. "Souvenirs" – 2:26

3. "Imaginary Ordinary" – 2:17

4. "Scissor Paper Rock" – 2:30

5. "To and Fro" – 2:33

6. "Spring 2008" – 2:52

7. "The Owls Go" – 3:35

8. "Fumble" – 3:07

9. "Kindling" – 1:49

10. "It's Almost a Trap" – 2:22

11. "Like a Call" – 3:06

12. "Where You've Been Hiding" – 2:41

13. "City Calm Down" – 2:50

14. "Vanishing" – 4:13

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala grupa retpaĝo Arkivigite je 2012-07-25 per la retarkivo Wayback Machine
La **distrikto Annaberg** (germane *Landkreis Annaberg*) estis parto de la Respubliko Saksio, kiu estas federacia lando de Germanio. La distrikto ekzistis ĝis la 31-a de julio 2008. La 1-an de aŭgusto 2008 la iamaj distriktoj Annaberg, Aue-Schwarzenberg, Meza Ercmontaro kaj Stollberg kunfandiĝis al la nova distrikto Ercmontaro (*Erzgebirgskreis*).

La urbo Annaberg-Buchholz estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 438,17 km² fine de la jaro 2003 loĝis 88.225 homoj; do meznombre 194,5 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Saksio la koncerna nombro tiutempe estis 238, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la Distrikto Annaberg estas signita per **1**.
maldekstra
Najbaraj distriktoj estis oriente Mittlerer Erzgebirgskreis, okcidente Aue-Schwarzenberg kaj nordokcidente Stollberg. En la sudo limis la ĉeĥa regiono Karlovy Vary.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rSaksio |
| --- |
| Distriktoj | Bautzen • Erzgebirgskreis • Görlitz • Leipzig • Meißen • Mittelsachsen • Nordsachsen • Sächsische Schweiz-Osterzgebirge • Vogtlandkreis • Zwickau | Saksio |
| Eksterdistriktaj urboj | Chemnitz • Dresden • Leipzig |

 |
**Károly Dietz** [kAroj dic], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dietz Károly** estis hungara policestro, advokato, futbalisto, trejnisto, librotenisto.

Károly Dietz naskiĝis la 21-an de julio 1885 en Sopron, li mortis la 9-an de julio 1969 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Dietz maturiĝis en Budapeŝto, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto, sed dum lernado - kiel junulo - li estis ankaŭ futbalisto. Ekde 1909 li laboris en la policejo, dum la Kalistefa revolucio (1918) li gvidis la hungaran policon. En tiu periodo li arestis baldaŭajn gvidantojn de la Hungara Sovetrespubliko, tial li estis arestita dum la Sovetrespubliko (1919). Post fiasko de la Sovetrespubliko li estis librotenisto en entrepreno. En 1930 li doktoriĝis en Scienca Universitato Ferenc József, en la sekva jaro li malfermis advokatan kontoron en Budapeŝto. Inter 1934-1939 li estis trejnisto de la hungara nacia futbala teamo. Tiam okazis 41 matĉoj kun 19 venkoj, 13 malvenkoj kaj 9 egaloj. Aparte menciindaj arĝenta medalo en 1938 en la monda ĉampionado. Dum la nazia erao (1944) li estis deportita al Mauthausen, post la hejmenveno li denove estis advokato. Inter 1951-1953 li estis deportita al Bodrogkeresztúr (tiam la komunistoj ne permesis la loĝadon en la ĉefurbo al tiuj, kiuj estis "malamikoj de la popolo"). En 1953 li ricevis permeson vivi en Piliscsaba, kie li estis simpla laboristo. Li neniam ricevis premion, eĉ punojn, forprenon de emerita mono. Li havis edzinon, kiu naskis filinon.

Elektitaj libroj
----------------

* *A nyomozás alapelvei* (1918, kunaŭtoro)
* *Októbertől – augusztusig. Emlékirataim* (1920, memuaro)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako de majusklo D, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698401
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Granda mioto** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kiropteroj *Chiroptera* |
| Subordo: | Mikrokiropteroj *Microchiroptera* |
|
|
|
|
|
| Familio: | Miotedoj *Vespertilionidae* |
| Subfamilio: | *Vespertilioninae* |
|
|
|
|
| Genro: | Miotys |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ****Myotis myotis****(Borkhausen, 1797) |
|
|
|
|
|
| Naturaj loĝlokoj.Naturaj loĝlokoj.Naturaj loĝlokoj. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Granda mioto  |

 |
| v • d • r |

**Granda mioto** (latine: *Myotis myotis*) estas unu el la plej abundaj kaj la plej grandaj kiropteroj vivantaj en Ĉeĥio kaj kiu estas samtempe ankaŭ abunde disvastiĝinta en Eŭropo krom Skandinavio.

Karakteristiko
--------------

La kapo kun la korpo mezuras 6,5–8 cm; la vosto 4,8–6 cm; alteco 1,2–1,6 cm; antaŭkubuto 5,5–6,8 cm; maso 18–45 g, kio estas por komparo je iom pli granda alteco ol havas kamphirundo. Enverguro estas preskaŭ 37 cm. El la supra flanko la granda mioto estas plejparte grizbruna kaj el la suba flanko poste grizblanka. Ĝia hararo atingas nur mallongajn dimensiojn.

Trovo
-----

La granda mioto vivas en la naturo en kavernoj, sed ĝi kapablas akomodiĝi al kunvivo kun homo, kiam ĝi serĉas kaŝlokojn en subtegmentejoj de malnovaj domoj, en keloj kaj galerioj. En tempo de someraj monatoj femalo kreas kun la idoj multnombrajn koloniojn en lokoj, kie ne estas trablovo. Kelkaj kolonioj nombras preskaŭ 4000 unuopuloj. Ĝi travintrumas en subteraj spacoj unuope aŭ ankaŭ en multnombraj grupoj.

* Granda mioto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Granda mioto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Granda mioto en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
La vorto **Fordismo** rilatas al Henry Ford, kiu inventis la amasproduktadon kaj perfektigis la ĉenan labormetodon en la komenco de la unua mondmilito (1914). Li enkondukis tiujare la tagan salajron de 5 usonaj dolaroj por faklaboristoj (ĝis tiam 2,34), la okhoran labortagon, kvintagan laborsemajnon (ĝis tiam 6) do la kvardekhoran laborsemajnon. Li volis produkti la plej bonajn aŭtomobilojn per la plej bonaj laboristoj. Kvankam la financa mondo kritikis lin li ne dekliniĝis, sed ne permesis interbabili la laboristojn apud la rulbendo kaj kontraŭis eĉ la sindikatan movadon.

Li enkondukis multajn prezomalaltigajn teknikajn inventaĵojn, novan surmerkatigan metodon (re-venda ĉeno). Unue li aplikis tiun metodon en sia fabrikoj de aŭtomobiloj. Poste, la metodo disiĝis al tuta usona industrio. maldekstra

Henry Ford reinterpretis la taylorismon kaj kreis metodon, en kiu la homa fiziologio estis pli respektita kaj laboristoj ne estis plu rigardataj kiel mallaboruloj, sed devis ricevi monan stimulon al laboro. La komuna punkto de du sistemoj estas la celo kreskigi la produktadon danke al du precipoj: la divido de l' laboro en unu parto vertikala (separado inter konceptado kaj realigo) kaj en unu parto horizonta (partigo de taskoj), kaj l'apero de la ĉeno de muntaĵo (kaj do de l' laboro en ĉeno). La sekvoj de tiuj precipoj estis, do, la kresko de produktado kaj de la produktiveco, sed ankaŭ de kresko de la konsumado, malkresko de kustoj de produktado (per ŝparo de laborforto kaj areo de fabriko), malkvalitiigo de metia laboro, pli bona kontrolo de la administracio de l' laboro pli kaj pli ripeta kaj monotona, kaj standardizado de la produktoj. dekstra

La amasproduktado de la Fordismo estis unu el la kaŭzoj de l' Granda depresio. Sed, la Fordismo havis pli de avantaĝojn ol malavantaĝojn kaj travivis la Grandan Depresion kaj la Dua mondmilito ĝis la krizo de 1973. Post la apero de la ekonomika modelo de Fleksebla akumulo, la Fordismo ne povis resisti al novaj problemoj de produktado kaj estis anstataŭigita de **post-Fordismo** aŭ toyotismo.

Aldous Huxley en la romano **Brave New World** kritikis la fordismon. En la romano, Ford fariĝis dio de nova religio la *Fordismo*.

Vidu ankaŭ
----------

* Industriiĝo
* Produktoĉeno

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2006-08-13 per la retarkivo Wayback Machine Fordismo
* Arkivigite je 2005-12-14 per la retarkivo Wayback Machine Taylorismo (portugale)
**Károly Faller** [kAroj faler], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Faller Károly** estis hungara inĝeniero, profesoro. Lia patro estis Gusztáv Faller (1816).

Károly Faller  naskiĝis la 21-an de majo 1857 en Hungara reĝlando en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio). Li mortis la 30-an de majo 1913 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Faller frekventis mezlernejojn en sia naskiĝurbo kaj Kassa, poste minadan kaj arbaran akademion en Selmecbánya, kie li akiris inĝenieran diplomon en 1878. Post la diplomo li laboris en fandejo, sed pro soldatservo interrompo okazis. Inter 1882 kaj 1891 li instruis en la akademio, poste li denove laboris en diversaj fandejoj, fine li revenis al la akademio, kie li ĝismorte instruis, sed li estis ankaŭ katedrestro. Li estis la unua en Hungario, kiu okupiĝis serioze pri metalurgio de metaloj escepte la feron. En la 1910-aj jaroj li multe okupiĝis pri fandado de baŭksitoj. Li havis edzinon, kiu naskis 4 filojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A fémek olvasztásáról elektromos úton* (Pri fandado de metaloj helpe de elektro), (1885)
* *A fémkohászattan kézikönyve, 1-4* (Manlibro de la metalurgio), (1896–1904)
* *A kemény ólom mikrostruktúrája* (1905)
* *Fémkohászat* (Metalurgio), (1909)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2013-05-20 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
|  |  |
| --- | --- |
|  Vikiigenda | **Ĉi tiu artikolo ne estas ankoraŭ formatigita laŭ la stilogvido**.

---

Plibonigu la artikolon laŭ niaj konvencioj.Specificu la daton: {{Vikiigenda|temo|monato jaro}} |

La **Forgesujo** estas tute malheligita arestejo, kutime en formo de subtera mallibereja ĉelo kiel homgranda foso.

Tiu Arestmaniero jam estis uzita dum la frua nuntempo por puni deliktulon de moŝtofendo kaj kontraŭulojn de la registaro. Nur ekde la 20a jarcento ĝi estis ekuzita amase, ekzemple en la sovetaj Gulagoj kaj nazigermana KZ-oj, sed ankaŭ demokratioj kiel en Usono. En Aŭstrujo tiu arestmaniero ekzistis ĝis la 60aj jaroj.

Multe da diktaturoj kaj militregistraroj uzis la forgesejon kiel torturmaniero, je kio oni ne eblas aspekti korpa damaĝo ĉe la torturitulo (tiel nomita blanka torturo). Ĝi ankaŭ estas uzata por endoktronigado kaj cereba lavado.

la dilektulo estas devigite elteni adan malhelecon kaj tiel la optaj nervoj ekmalevoluas kaj animaj damaĝoj sekvos: deprimoj, halucinoj, senorientebleco, memorperturbecoj, nervaj kolapsoj, kontaktmalfacilecoj, konfuziteco, psiĥozo kaj ja ankaŭ blindiĝo eblas.
**Fria,** (malofte *Friguia* aŭ *Kimbo*) estas grandurbo en Gvineo.

Loko de Fria en Gvineo

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 10° 27′ N 13° 32′ U﻿ / ﻿10.450 °N, 13.533 °U﻿ / 10.450; -13.533 (mapo)Koordinatoj: 10° 27′ N 13° 32′ U﻿ / ﻿10.450 °N, 13.533 °U﻿ / 10.450; -13.533 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 148.557 en 2012
* Supermara alteco: m
* Horzono: UTC

Geografio
---------

Fria situas sur ebenaĵo laŭ rivero en la okcidenta parto de la lando. Konakrio troviĝas 160 km.

Historio
--------

Fria ligiĝas al baŭksito, kiun oni minadas kaj prilaboras aŭ rafinas en firmao *Kimbo-Fria* (nun jam *Rusal*). Tiu firmao estis la unua aluminia fabriko de Afriko.

Trafiko
-------

Fria havas flughavenon, pavimitan vojon al la ĉefurbo kaj finhaltejon de fervojo, kiu liveras baŭksiton al la marborda haveno.

Vidindaĵoj
----------

* kavernoj

Klimato
-------

En Fria tropika klimato regas. 2 sezonoj estas: la seka inter decembro-februaro kaj la pluva inter marto-novembro.

Fontoj
------

* Angla kaj franca Vikipedioj
Granda herbotufo.
La **Granda herbotufo** (en germana: *Das große Rasenstück*) estas akvarela pentraĵo de Albrecht Dürer. La pentraĵo estis kreita en la ateliero de Durero en Nurenbergo en 1503. Ĝi estas studo de ŝajne senorda grupo de naturaj plantoj, kiel taraksako kaj granda plantago. La verko estis konsiderita unu el la majstroverkoj de la realismaj naturaj verkoj de Durero.

La akvarelo montras grandan pecon de herboj. La variaj plantoj povas esti identigita kiel daktiliso, agrostiso, herbeja poo, lekanteto, taraksako, *Veronica chamaedrys*, granda plantago, *Cynoglossum* aŭ hundolango kaj akileo.

La pentraĵo montras grandan nivelon de realismo en sia portreto de naturaj objektoj. Kelkaj el la radikoj estis elprenitaj el la tero por ke ili estus klare montritaj al la rigardanto. La priskribo de la radikoj estas io trovebla ankaŭ en aliaj verkoj de Durero, kiel ĉe *Kavaliro, Morto kaj Diablo* (1513). La vegetaĵaro finas en pinto dekstre de la panelo, dum maldekstre ŝajne pluas senfine. La fono estis lasita blanke, kaj dekstre povas esti videbla klara linio kie finas la vegetaĵaro.

Notoj
-----

1. ↑  La verko estas foje referencata kiel *La granda peco de herbo*, aŭ *La granda tufo*.
2. 1 2  Lubbock, Tom, "Dürer, Albrecht: The Large Turf (1503)", *The Independent*, 2008-01-18. Kontrolita 2008-10-29.
3. ↑  Gombrich, p. 345.
4. ↑   (Winter 1972–1973) "Dürer's Scientific Side", *Art Journal* **32** (2), p. 163–171. doi:10.2307/775728.

* Kategorio Granda herbotufo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Eberhardt Károly** (Pápoc, la 27-an de januaro 1825 – Gecse, la 8-an de decembro 1906) estis hungara liberecbatala oficiro, itala generalo. Li komence (ekde 1845) soldatservis en la aŭstra armeo, en 1848-49 dumbatalis la hungaran liberecbatalon. Post la armil-kuŝigo ĉe Világos, li elmigris kaj veturis al Turkio, kie li servis kiel majoro en la damaskaj bataloj (1850), en la Krima milito (1853-56) (kun nomo Abdurraman). En 1859, en Italio li estis komandanto de bataliono de Hungaraj Legionoj. En 1860 li iĝis kolonelo de iu armeo de Garibaldi. Li enpaŝis en 1860-61 la italan reĝan armeon kaj pensioniĝis komence de la 1870-aj jaroj kiel generalo. Post tio li loĝis klkajn jarojn en Pistoia, poste hejmenveturis meze de la 1880-aj jaroj kaj vivis en la hungara vilaĝo Geĉe.

Li partoprenis en la batalo de Aspromonte kontraŭ Garibaldi (1862). Pro tio li ricevis la Soldatan Honorordenon de Savoya (pro tio en 1862 la komandantan krucon, pli frue en 1861 la kavaliran krucon). La batalo kontraŭ Garibaldi dolore kortuŝis lin ĝisvive kaj portis en si mem la moralan ŝarĝon.

En 1862-65 li batalis en Sicilio, en 1866 en la itala-aŭstra milito (kie onidire li savis la vivon de reĝido Umberto).

Pri liaj ordenoj, vivo oni ekspoziciis en 2005, en la Hungara Nacia Muzeo.


foto kaj hungara teksto Arkivigite je 2007-03-11 per la retarkivo Wayback Machine
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Granda niltavo** |
| --- |
|  |
| Granda niltavoGranda niltavo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Niltava* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***N. grandis*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Niltava grandis****(Blyth, 1842) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Granda niltavo  |

 |
| v • d • r |

La **Granda niltavo** (***Niltava grandis***) estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro *Niltava* kiu enhavas speciojn de tre bluaj maskloj ĉefe en la supraj partoj kun brunaj inoj.

La masklo de tiu specio estas **tre blua ĝenerale** kun pli grizaj subaj partoj, malhelgrizaj flugiloj kaj **nigraj vizaĝo kaj gorĝo**. Estas tre rimarkindaj brilaj **helbluaj areoj en krono, ŝultro, vosto kaj flanka kolumo**. La ino estas ĝenerale bruna, do temas pri evidenta kazo de seksa duformismo, sed ĉiukaze ili montras iomete la bluan flankokolumon.

Masklo ĉe Monteto Fraser, Malajzio 1997
Ĝi troviĝas en la tuta sudorienta Azio nome en Bangladeŝo, Butano, Kamboĝo, Ĉinio, Barato, Indonezio, Laoso, Malajzio, Birmo, Nepalo, Tajlando kaj Vjetnamio.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj montararbaroj.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Niltava grandis. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bildo ĉe ADW Arkivigite je 2011-11-17 per la retarkivo Wayback Machine
**Geoĵetono** (angle *geocoin*), ankaŭ nomata **geomonero** kaj **geomedal(et)o,** estas medaleca ludobjekto uzata en geokaŝado.

Ĝi povas esti persona objektoj uzata de geokaŝanto, lasata en kaŝujo por esti trovota kaj aliloken movota de alia ludanto. Geoĵetono estas kutime produktataj en malgrandaj kvantoj de kelkaj cent kaj servas plej ofte kiel kolektaĵoj (malpli ol 20% troviĝas en la kaŝujoj). La geoĵetonoj kutime havas unikan 6-ciferan numeron, kiu helpas spuri ilin rete ĉe la retejo geocaching.com. 

Preskaŭ ĉiu geomonero havas propran vinjeton (angle *icon*). Malkovrinte aŭ portinte certan geoĵetonon, la koncerna vinjeto aperas en la konto de la geokaŝanto. Tiel estadas reta kolektaĵo de la reale viditaj geoĵetonoj.

La unua geoĵetono aperis en 2001. Ĝi estas produktita de la geokaŝisto Moun10Bike. Nuntempe tiu ĵetono valoras pli ol USD 2000 por kolektantoj. Ĝis meze de 2011 ekzistis ĉirkaŭ 4600 diversaj specoj de geoĵetonoj (fine de la jaro 2009 ĉirkaŭ 3000), la alkresko estas ĉirkaŭ 2 ĝis 3 ĉiutage.

Ĉiu geoĵetono kutime publikiĝas en diversaj varioj/eldonoj (angle *editions*), t.e. en diversaj metalaj sufacoj (kiel oro (polurita aŭ ne), nikelo, nigra nikelo, arĝento, kupro ktp.) aŭ diversaj koloroj. Iuj eldonoj estas pli raraj ol aliaj kaj sekve pli serĉataj kaj pli kostaj.

La normala grandeco de geoĵetono estas inter 1,5 kaj 2 coloj. Pli malgrandaj nomiĝas mikroĵetonoj (ĉ. 1 colo = 25,4 mm) aŭ nanoĵetonoj (ĉ. ½ colo).

* Vikio pri geomoneroj (kun granda listo, angla)
* Vojskarabo

* Geoĵetono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Geoĵetono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Cotaxtla** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Cotaxtla. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 049.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 18821 loĝantojn. El tiuj estis 9188 viroj kaj 9633 virinoj. La komunumo havas surfacon de 659.7 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 50 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 24 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 40 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 18179 personoj. En la jaro 2000 temis pri 18920, do temis pri kresko / malkresko je 0.8 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 16783 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 62 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.37 % de la loĝantoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2006-11-29 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **geoteknika inĝenierado**, aŭ pli simple **geotekniko**, estas la branĉo de la geologia inĝenierado kaj de la konstruinĝenieriko kiu okupas sin pri la studo de la mekanikaj, hidraŭlikaj kaj inĝenieraj proprecoj de la materialoj devenaj el la geologia medio, aplikitaj al la vorkoj de konstruinĝenieriko. La geoteknik-inĝenieroj esploras la grundon kaj la rokojn sub la surfaco por determini siajn inĝenierajn proprecojn kaj decidi pri la fundamentoj necesaj por strukturoj kiaj konstruaĵoj, pontoj, akvobaraĵoj kaj hidroelektraj centraloj. La celo de tiu fako kondukas al agado en la ŝosea reto kiel la stabiligo de talusoj, dezajno kaj konstruado de tuneloj kaj ŝoseoj, dezajno kaj konstruado de ajna tipo de strukturo por reteno de la grundo kaj de la strukturo por eviti geologiajn riskojn ktp.

Bibliografio
------------

* Bates kaj Jackson, 1980, Glossary of Geology: American Geological Institute.
* Krynine kaj Judd, 1957, Principles of Engineering Geology and Geotechnics: McGraw-Hill, New York.
* Soygür, Ü. ve Mutlu, H. (2005) "Geoteknik-Jeoteknik Anlam Kargaşası ve Eksik Standartlar", Geoteknik Sempozyumu, Adana.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Geoteknika inĝenierado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Universidad Nacional de Colombia. Manual de Geología para Ingenieros(2003) Arkivigite je 2016-08-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Universidad Nacional de Colombia. Mecánica de los suelos(2002) Arkivigite je 2018-11-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 693270
* GND: 4156771-7
* LCCN: sh2013000289
* NKC: ph120545
 |
**László KALMÁR** [lAslO], hungare **Kalmár László** estis hungara matematikisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio.

Reliefo pri László Rédei, László Kalmár kaj Béla Szőkefalvi-Nagy
László Kalmár naskiĝis la 27-an de marto 1905 en Edde-Alsóbogát (tiutempe unueca vilaĝo). Li mortis la 2-an de aŭgusto 1976 en *Mátraháza* (nuntempa apartenaĵo de Gyöngyös).

Biografio
---------

László Kalmár frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li doktoriĝis en 1927. Poste tuj li eklaboris en universitato de Szeged, kie li laboris kun Frigyes Riesz kaj Alfréd Haar. En 1944 li estis preskaŭ deportita. Post la 2-a mondmilito li daŭris la instruadon ĝis la emeritiĝo en 1975. Ekde 1964 li uzis jam komputilon en la universitato. Li okupiĝis precipe pri analitiko kaj kibernetiko.

Li redaktis diversajn fakrevuojn, kie li verkis artikolojn ankaŭ france kaj angle. Li ricevis premion Kossuth en 1950, inter 1936-1976 ankaŭ aliajn premiojn.

Memorigiloj
-----------

* kibernetiko instituto en Szeged prenis la nomon "Kalmár László", same mezlernejo en Budapeŝto
* ĉiujara matematika konkurso por lernantoj
* memortabuloj en Szeged kaj Budapeŝto

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio László Kalmár (matematikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 417675
* GND: 1079573089
* LCCN: n85802693
* VIAF: 116894603
* ISNI: 0000 0000 8185 9044
* SUDOC: 083358528
* BNF: 114731891
* NKC: mzk2014816187
 |
31° 52′ 0″ N 35° 13′ 0″ O﻿ / ﻿31.86667 °N, 35.21667 °O﻿ / 31.86667; 35.21667 (mapo)Koordinatoj: 31° 52′ 0″ N 35° 13′ 0″ O﻿ / ﻿31.86667 °N, 35.21667 °O﻿ / 31.86667; 35.21667 (mapo)

Aeroporto de Jerusalém - 1969

**Flughaveno Jerusalemo** (**Flughaveno Atarot / Flughaveno Kalandia**) Estas malgranda flughaveno lokalizita inter Jerusalemo kaj Ramallah. Kiam ĝi malfermiĝis en 1920 ĝi estis la unua flughaveno en la Brita mandato Palestino. Ĝi estis fermita al civila trafiko ekde la fuĝo de la Dua Intifada en 2001.

De 1920 ĝis 1930, la flughaveno en Kalandia estis la nura flughaveno en la brita Mandato por Palestino. Estis uzita de la brita milita aŭtoritatoj kaj eminentaj gastoj katenitajn al Jerusalem. En 1931, la Deviga registaro eksproprietigis lando de la juda vilaĝo de Atarot por vastigi la flughavenon, en la procezo malkonstrui hejmoj kaj elradikigas frukto fruktoĝardenoj. En 1936, la flughaveno estis malfermita por regulaj flugoj. La vilaĝo de Atarot estis kaptita kaj detruita de la Jordanio Ian araba Legio dum la 1948 Araba-Israela Milito.

De 1948 ĝis la Sestaga Milito en junio 1967, la flughaveno estis sub jordania kontrolo, designado  *OJJR*. Sekvante la Ses Tago-Milito, la Jerusalem flughaveno estis integrigita en la Jerusalemo urbo urba areo kaj estis designado  *LLJR* .

Galéria
-------

* Аtarot Tombejo proksime de la "Flughaveno Jerusalemo"Аtarot Tombejo proksime de la "Flughaveno Jerusalemo"
* Dosiero:Atarot International..jpg
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Flughaveno Jerusalemo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Jerusalem Airport in lowshot website
**László Hunyadi** [lAslO hunjadi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hunyadi László** estis hungara geologo, geografo, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.

László Hunyadi naskiĝis la 22-an de marto 1936 en Pilis, li mortis la 30-an de septembro 2016.

Biografio
---------

László Hunyadi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1954, poste li akiris geologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1961. Post siaj la diplomo li laboris jaron en hidrogeologia firmao, inter 1962–1976 li instruis en geologia mezlernejo. Intertempe li akiris ankaŭ kartografian diplomon kaj doktoriĝis el geografio en 1966. Ekde 1971 li estis ankaŭ lektoro en Trafika Altlernejo. En 1975 li akiris arkitektan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto, poste li estis entreprenisto, inter 1981–1996 li instruis en franciskana gimnazio de Szentendre. En tiu periodo en 1985 li akiris plian diplomon en Katolika Universitato Péter Pázmány. Li kandidatiĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio en 1996. Ekde 1998 li instruis en Universitato de Miskolc. Li havis edzinon, kiu naskis filon.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Geológia* (studenta lernolibro, 1972)
* *A világ vallásföldrajza* (1993)
* *Csillagászati és általános természeti földrajz* (1994)
* *Általános társadalom- és gazdaságföldrajz* (1997)
* *Az emberiség vallásai az őskortól napjainkig* (1998)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2019-10-19 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 677487
 |
En geometrio, la **granda malantaŭe riproĉa dudek-dekduedro** estas nekonveksa unuforma pluredro, indeksita kiel U74.

Karteziaj koordinatoj
---------------------

Karteziaj koordinatoj por la verticoj de granda malantaŭe riproĉa dudek-dekduedro estas ĉiuj paraj permutoj de

(±2α, ±2, ±2β)
(±(α−βτ−1/τ), ±(α/τ+β−τ), ±(−ατ−β/τ−1))
(±(ατ−β/τ+1), ±(−α−βτ+1/τ), ±(−α/τ+β+τ))
(±(ατ−β/τ−1), ±(α+βτ+1/τ), ±(−α/τ+β−τ))
(±(α−βτ+1/τ), ±(−α/τ−β−τ), ±(−ατ−β/τ+1))
kun paraj kvantoj de plusoj, kie

α = ξ−1/ξ
β = −ξ/τ+1/τ2−1/(ξτ)
τ = (1+√5)/2 estas la ora proporcio
ξ estas la pli malgranda pozitiva reela solvaĵo al ξ3−2ξ=−1/τ, aŭ proksimume 0.3264046.
Preno de la neparaj permutoj de la pli supraj koordinatoj malinkluzive aŭ de neparaj kvantoj de plusoj donas la spegulitan varianton de la pluredro.

Vidu ankaŭ
----------

* Kombinaĵo de 2 grandaj malantaŭe riproĉaj dudek-dekduedroj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Granda malantaŭe riproĉa dudek-dekduedro* en MathWorld.
**Bas-Lieu** estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france *Hainaut* respektive flandre *Henegouwen*), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ] (okcidentflandre *Noorderdepartement*), en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). 

Fine de 2020 en la komunumo vivis 342 loĝantoj sur areo de 7,62 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 45 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Avesnes-sur-Helpe* (france *Arrondissement d'Avesnes-sur-Helpe*, nederlande *Arrondissement Avenne aan de Helpe*), kaj ekde marto 2015 al la samnoma kantono *Fourmies*.

Geografio
---------

Bas-Lieu estas vilaĝo lokita proksime al la urbeto Avesnes-sur-Helpe. Ĝi situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarberoj kaj etaj vilaĝoj. Bas-Lieu etendiĝas sur 7,62 km².

Vidindaĵoj
----------

Bas-Lieu notindas pro tio, ke ĝi ne havas tombejon. Tio estas raraĵo por franca komunumo, eĉ tre malgranda.

Administrado
------------

Bas-Lieu apartenas la kantono de Avesnes-sur-Helpe-Nord, kies ĉefurbo estas Avesnes-sur-Helpe. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Avesnes-sur-Helpe-Nord
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Bas les cœurs!** (*La korojn malalten!*) estas la unua romano, publikigita en 1889, de Georges Darien.   
  

Ĝi rakontas la francan malvenkon de 1871 fronte al Prusio kaj ĝiaj germanaj aliancanoj. La romano estas grand parte membiografia, ĉar la rakonto estas farita de juna knabo de burĝa familio en Versajlo, kaj baziĝas sur la memoraĵoj de George Darien mem.  

Ĝi ankaŭ rakontas la stultecon de la burĝaro, kaj ĉiujn ĝiajn kvalitojn: hipokritecon, avarecon, arogantecon, kovardecon, ktp. kaj ilian ĉefan agenton: mensogon. Mensogoj pri si mem, pri la aliuloj, pri sia situacio, pri amo, pri intencoj, ĉiam kaj ĉiel mensogas ili.  

Post la malvenko kontraŭ la germana armeo, la Versajla burĝaro fine povas venĝi sin per sanga venko kontraŭ la Pariza Komunumo.  
  

Legante tiun romanon, tiel modernan en sia stilo, oni rapide forgesas, ke temas pri 1871, kaj facile imagas la aferon en simila etoso post la franca malvenko kontraŭ la nazia Germanio en 1940.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Bas les cœurs!* en la franca


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810353
 |
**Cublac** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 1 534 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2004.

Geografio
---------

Cublac etendiĝas sur 20,18 km², kaj havis 1 534 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 76 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Cublac antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Marc Brut, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Cublac apartenas al la kantono de Larche, kies ĉefurbo estas Larche. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Larche