recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Contamina en la komarko de Calatayud kaj en Aragono.
**Contamina** [kontaMIna] estas municipo de Hispanio, en la okcidento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Contamina estas municipa teritorio en okcidento de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas oriente de Cetina kaj lima kun nur du aliaj samkomarkaj municipoj, nome Alhama de Aragón kaj sude kun Ibdes.

La loĝloko Contamina mem estas je 97 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 669 msm en la Iberia Sistemo, borde de la rivero Jalón, protektita nordoriente de la Sierra de Cetina, kun altaĵoj de pli ol 850 m de altitudo. La suda bordo de la rivero Jalón havas la karakterajn trajtojn de la zono kun ravin-torentoj en iompostioma ascenso ĝis la montopinto nome Hoya del Moro (912 m), ĉe la Sierra de Solorio.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Nordokcidente:* Cetina | *Norde:* Alhama de Aragón | *Nodoriente:* Alhama de Aragón |
| *Okcidente*: Cetina |  | *Oriente:* Alhama de Aragón |
| *Sudokcidente:* Cetina | *Sude:* Jaraba | *Sudoriente:* Ibdes |

Historio
--------

La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento fare de Alfonso la 1-a. La plej frua teksto en kiu aperas la nomo de Contamina estas de 1206. La nomo Contamina devenas de la Latina CONDOMIN(I)A (kun-havaĵo). Contamina estis sur la *Camino Real*, reĝa vojo al Madrido, kaj en la Mezepoko ĝi estis la ejo por la ĉevalejoj de la poŝto. En 1361 la reĝo Petro la 4-a donis Contamina al Pedro Carrillo. En 1646 Contamina estis donita de la reĝo Filipo la 4-a al Juan Fernández de Heredia la senjoro de Cetina, kun la titolo de Grafo de Contamina. En la tagĵurnalo de Lady Holland la Grafo de Contamina estis menciita favore kiel apogo al la anglaj fortoj kontraŭ Napoleono dum la Milito de Hispana Sendependiĝo.​

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Contamina kie oni malaltiĝis el 252 en 1930 ĝis nunaj nur 33 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, Daroko, Calatayud kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la baroka preĝejo, kaj krucmonumento.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Contamina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Camino del Cid: Contamina
* Turismo Zaragoza: Contamina Arkivigite je 2016-10-31 per la retarkivo Wayback Machine
* En retejo *ver pueblos*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802989
 |
Duoninsulo en Contadora, ĉirkaŭata de malhelaj koralmakuloj.
**Contadora** [kontadOra] estas plej elstara insulo de la Perlinsuloj (en hispana: **Archipiélago de las Perlas** aŭ **Islas de las Perlas**) nome grupo de 100 aŭ pliaj insuloj (multaj malgrandaj kaj neloĝataj) je ĉirkaŭ 48 km ĉe la marbordo al Pacifiko de Panamo en la Golfo de Panamo.

**Contadora** estas konata pro siaj turismejoj, ŝajne iam uzita de hispanaj konkistadoroj kiel haltejo por kalkuli ŝiparon (aŭ havaĵojn aŭ perlojn) antaŭ ties resendo al Hispanio, kaj de tie la nomo (*contador* signifas "kalkulisto" en hispana). Contadora estas turismeja insulo, kie posedas multajn domojn riĉaj panamanoj. Estas ankaŭ granda hotelo kaj aliaj disponeblaj gastejoj. Plej el ties laboristoj loĝas en apuda Insulo Saboga. En 1979, la jam eksa Ŝaho de Irano dum mallonge ekziliĝis en Insulo Contadora. Enlandaj flugentreprenoj Air Panama kaj Aero Perlas realigas oftajn flugojn inter Panamurbo kaj Contadora, Insulo San Jose kaj Isla del Rey.

Koordinatoj: 8° 38′ N 79° 02′ U﻿ / ﻿8.633 °N, 79.033 °U﻿ / 8.633; -79.033 (mapo)
***Beiyanerpeton*** estas formortinta genro de salamandroidaj amfibioj konataj el fosilioj de fina Ĵurasio de okcidento de la provinco Ljaŭningo, Ĉinio. Ĝi enhavas unusolan specion, nome ***B. jianpingensis***.

Malkovro
--------

*Beiyanerpeton* estas konata el la holotipa specimeno PKUP V0601, nome preskaŭ kompleta kaj artiklita skeleto eksponita en ventra vido. Ankaŭ kelkaj sennombraj specimenoj, PKUP V0602-0606, referencas al *B. jianpingensis*, kaj konsistas el artiklitaj kraniaj kaj malantaŭkraniaj skeletoj.

Etimologio
----------

La genro *Beiyanerpeton* estis unuafoje priskribita kaj nomigita de Ke-Qin Gao kaj Neil H. Shubin en 2012, kaj la tipa specio estas *Beiyanerpeton jianpingensis*. La genra nomo estis derivita el la ĉinlingva "Beiyan" signife al la nordo de la Ŝtato Ĝan, kaj el la greka *herpeton*, "ruza, grimpa animalo". La specifa nomo honoras Jianping, nome kantona ĉefurbo kiu estas proksime al la tipa loko de *Beiyanerpeton*.

Referencoj
----------

1. 1 2  Ke-Qin Gao and Neil H. Shubin (2012). "Late Jurassic salamandroid from western Liaoning, China", *PNAS* **in press**. doi:10.1073/pnas.1009828109. 

[*rompita ligilo*]
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Lojto** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Aktinopterigoj *Actinopterygii* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Gadoformaj *Gadiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Lojtedoj *Lotidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Lota*** |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***L. lota*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Lota lota****Linnaeus, 1758 |
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Lojto  |

 |
| v • d • r |

Lojto, *Lota lota*

La (ordinara) **lojto** (*Lota lota*) estas manĝebla rabfiŝo el la ordo de gadoformaj kaj familio de lojtedoj, kiu longas 30-60 (60-80) cm, pezas 1-4 (5-8) kg. Ĝi demetas frajojn en novembro-decembro, en kiu tempo ĝi migras supren en la rivero por trovi sablan lokon. La femalo demetas ĉ. 300-400 mil frajojn en glatajn kavojn aŭ sur akvoplantojn. La fiŝido eloviĝas post 4 semajnoj. Ĝi predas nokte.

La lojto vivas en la tuta norda hemisfero ĝis Nord-Italio kiel suda disvastiĝa limo. Ĝi estas dolĉakva fiŝo, vivanta ĉefe en profundaj, rapidaj riveroj (sed ankaŭ en lagoj kiel Balatono).

Ĝi similas iomete al siluro.

* Lojto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lojto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Lojto en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Georg Karl Emil PETRI** (naskiĝinta en la 3-a de aprilo 1852 en Bouxwiller / Haut-Rhin /arondismento Altkirch, mortinta en la 11-a de decembro 1918 en Kehl) estis juristo, ŝtata sekretario kaj membro de la Reichstag-parlamento.

Vivo
----

Frekventinte la mezlernejon en lia naskiĝurbo, li aliris la altlernejon de Hajdelbergo kaj Strasburgo. Ekde 1879 li komencis labori kiel advokato en Strasburgo. Li estis membro de la Landa Komitato de Alzaco-Loreno (germane: *Landesausschuß des Reichslandes Elsaß-Lothringen*), de la Distrikta Komitato de Malalta Alzaco (germane: *Bezirkstag des Unter-Elsaß*) kaj de la direktorio de la Evangelia Eklezio en Strasburgo.

Dum anstataŭiga elekto de la 21-a de julio 1887 por la mortinta deputito Jacques Kablé li fariĝis parlamentano por la elektodistrikto "Alzaco-Loreno 8" en Berlino, kiun servon li plenumis ĝis 1893. Pro la helpo de alzacaj aŭtonomistoj li nur gaste duonoficiale membriĝis al la Nacia Liberala Partio. En la kanditatiĝo de 1893 lia aspirado fiaskis kontraŭ August Bebel.

En 1892 li estas vokita en la estraron de la strasburga Komunuma Kreditbanko *(Kommunalkreditbank)*. En 1898 li iĝis vicŝtatsekretario kaj estro de la ministeria sekcio por justico kaj edukado *(Unterstaatssekretär und Vorstand der Ministerialabteilung für Justiz und Kultus)* en Alzaco-Loreno. En la 1914-a jaro li devige demisiis pro insultkampanjo.

Notoj
-----

1. ↑   Laŭ tiu ĉi fidinda datenaro pri la deputitoj NE temas pri alia samnoma vilaĝo Bouxwiller en la departemento [[Bas-Rhin]] kiel proponas ekz. la germanlingva Vikipedio!. Arkivita el la originalo je 2015-11-02. Alirita 2015-10-06.
2. ↑  Specht, Fritz / Schwabe, Paul: *Die Reichstagswahlen von 1867 bis 1903. Eine Statistik der Reichstagswahlen nebst den Programmen der Parteien und einem Verzeichnis der gewählten Abgeordneten*, 2-a Berlino: Eldonejo Carl Heymann, 1904, p. 300 sekv.; komp. ankaŭ Reibel, Carl-Wilhelm: *Handbuch der Reichstagswahlen 1890-1918. Bündnisse, Ergebnisse, Kandidaten*. Zweiter Halbband. Düsseldorf: Droste Verlag, 2007, p. 1527-1531 (=Handbücher zur Geschichte des Parlamentarismus und der politischen Parteien, 15)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Emil Petri (politikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri Petri en la datenaro de Reichstag
**Danny THOMAS** (denaske **Amos Muzyad Yaqoob KAIROUZ**; 6a de januaro, 1912 – 6a de februaro, 1991) estis usona noktokluba komediisto, kantisto, aktoro, produktoro, kaj filantropo kies kariero daŭris kvin jardekojn. Li kreis kaj stelulis en unu el la plej sukcesaj kaj longdaŭraj Situaciaj komedioj en la historio de la usona televida kanalaro. Aldone al la gastoroloj de multaj el la komediaj, parolrondaj, kaj muzikaj varietaj programoj tiamaj, lia heredo inkludas vivodaŭran dediĉon al la financokolekto por bonfaraj organizoj.

La longdaŭra kariero de Thomas ekis per filmoj en 1947, ludante kun infana aktorino Margaret O'Brien en *The Unfinished Dance* (1947) kaj *Big City* (1948). Li poste stelulis en la longdaŭra televida situacia komedio *Make Room for Daddy* (konata ankaŭ kiel *The Danny Thomas Show*) (1953–1964), en kiu ŝi ludis la ĉefan rolon de Danny Williams. Li estis ankaŭ la fondinto de Esplorhospitalo St. Jude Children. Li estas la patro de Marlo Thomas, Terre Thomas, kaj Tony Thomas.

Notoj
-----

1. ↑   *Variety Obituaries*, 11 de februaro, 1991.

* Kategorio Danny Thomas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 646310
* GND: 11900562X
* LCCN: n83154867
* VIAF: 79407054
* ISNI: 0000 0000 7861 1603
* BNF: 177029129
* MBA: db13b277-86d6-4f23-bcaa-d83039c0f5a2
 |
**Károly Szuper** [kAroj super], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szuper Károly** estis hungara teatrestro, aktoro, reĝisoro.

Károly Szuper  naskiĝis la 28-an de majo 1821 en Kiskunhalas, li mortis la 18-an de septembro 1892 en Budapeŝto (laŭ aliaj fontoj la 30-an de novembro 1892.

Biografio
---------

Károly Szuper frekventis kalvinanan gimnazion en sia naskiĝurbo, jam tie li aranĝis teatraĵojn. En 1837 li ofte vizitis la teatron de Debrecen, en la sekva jaro jam en Pest (urbo). Li debutis kiel amatora aktoro en 1838 en sia naskiĝurbo. En la sekva jaro li jam havis statuson en Szabadka, poste li sekvis la migrantan trupon al diversaj urboj. Menciindas, ke en la jaroj 1842 kaj 1843 ankaŭ Sándor Petőfi apartenis al la sama trupo. Inter 1846-1880 li estis teatrestro, tamen kelkfoje mallongaj interrompoj okazis. Dum la Hungara revolucio de 1848 li estis reĝisoro en Kecskemét, kie li verkis, poste prezentis teatraĵon pri la revolucio. En 1849 li batalis por la revolucio ĝis la falo, poste li denove establis teatran trupon kun Mihály Szőllősy. Ekde 1880 li estis kasisto de la aktora societo. Li edziĝis kvarfoje, ĉiam al aktorinoj.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Victor Hugo: *Borgia Lucretia* - Gubetto
* Ede Szigligeti: *Nagyidai cigányok* - Csóri Ferke
* I. Szigeti: *Viola* - Peti

Liaj kontribuoj
---------------

* *A tömeges népfölkelés* - teatraĵo, 1848 en Kecskemét
* *Taglibro de Károly Szuper 1830-1850* (1889)

Elektitaj membroj de lia trupo
------------------------------

* József Keöd
* Imre Kőmíves
* Anna Lukács
* József Tamássy
* György Völgyi

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo SZ, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo SZ, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo
* 
* 
* germanlingva biografio

* Kategorio Károly Szuper en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 582238
* GND: 1051960053
* LCCN: n90701549
* VIAF: 55779616
* ISNI: 0000 0000 2932 7091
 |
**Emil Pop,** estis komence hungarlandana, poste rumana botanikisto, biografiisto, altlerneja instruisto, honora membro de Hungara Scienca Akademio (1973), membro de Rumana Akademio (koresponda en 1935, ordinara en 1955).

Emil Pop naskiĝis la 19 en Borosbocsárd (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Bucerdea Vinoasă en Rumanio), li mortis la 14-an de julio 1974 en Cluj (Rumanio).

Biografio
---------

Emil Pop maturiĝis en Brassó en 1915, poste li akiris bakalaŭron en universitato de Cluj en 1923. Li doktoriĝis samloke post kvin jaroj. Li ekinstruis en mezlernejo de Alba Iulia kaj en la universitata pedagogia seminario en Cluj. Jam ekde 1920 li aktivis en supera edukado, en 1922 li estis asistanto, post jardeko docento, baldaŭ li akiris pli altajn instruajn rangojn. Dum multaj jaroj li direktis sekcion pri biologio de la Rumana Akademio. Inter 1928 kaj 1966 li verkis pli ol 400 artikolojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* monografio pri turfejo (1960)
* biografioj pri rumanaj biologoj

Fontoj
------

* rumanlingva biografio
* rumanlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 665264
* GND: 117721018
* LCCN: n89625819
* VIAF: 18827219
* ISNI: 0000 0001 0875 9730
* SUDOC: 144538563
* NKC: uk2007312090
 |
**Suha ARAFAT** (en araba: سهى عرفات‎; denaske Suha Daud Taŭil (en araba: سهى داود الطويل‎) 17a de Julio 1963, Jerusalemo aŭ Nabluso) estas la vidvino de iama Prezidento de la Palestina aŭtonomio nome Jasir Arafat. 

Ŝi devenas el romkatolika aŭ grekortodoksa klera familio de Palestinanoj, lia patro estis negocisto kaj lia patrino estis konata aktivulino. Ŝi studis en Parizo, kie ŝi jam estis aktivulino de la lukto de palestinanoj kaj de la OLP. Ŝi konatuliĝis kun Arafat en la 1980-aj jaroj kaj ili sekrete geedziĝis la 17an de Julio 1990, kiam ŝi estis 27 kaj li estis 61. Tiam ŝi ekloĝis en Tunizio kaj konvertiĝis al islama Sunaismo, kion multaj konsideris falsa, same kiel aperis multaj klaĉoj kontraŭ ŝi, kio instigis ŝin al separiĝo, sed malsukcese. Ŝi akiris la tunizian ŝtatanecon, sed post la morto de Arafat, oni starigis proceson kontraŭ ŝi pro akuzo de koruptokomplicado, oni nuligis ŝian tunizian ŝtatanecon, kaj ekde tiam ŝi ekloĝis en Malto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 708354
* GND: 119357739
* LCCN: n95120091
* VIAF: 56726570
* ISNI: 0000 0000 6649 5481
* SUDOC: 034922040
* BNF: 12562281d
 |
La **Litova Soveta Socialisma Respubliko** aŭ mallonge **Litova SSR** (litove *Lietuvos Tarybų Socialistinė Respublika*, ruse *Литовская Советская Социалистическая Республика* [prononco "Li**tovs**kaja Sav**jets**kaja Sacialis**ti**ĉeskaja Ris**pu**blika"]) inter la jaroj 1940 kaj 1990 estis unia respubliko de la Unio de Sovetaj Socialismaj Respublikoj (Sovetunio).

Historio
--------

Jam inter februaro 1919 kaj julio 1920 ekzistis komuna "Litova-Belorusa Soveta Respubliko", kiu ankaŭ mallonge nomatis "Litbel". Tiu respubliko el la tereno de la hodiaŭa Litovio nur inkluzivis la teritorion ĉirkaŭ la urbo Vilno. Post subskribo de la pripaca traktato de 1920 inter Sovetunio kaj Litovio la litova teritorio redoniĝis al Litovio, sed rapide post tio konkerita de la armeo de Pollando (tial la demokratia respubliko Litovio inter la du mondmilitoj de la 20-a jarcento devis nomumi provizoran ĉefurbon, Kaŭno, ĉar la historia ĉefurbo Vilno estis kaj restis pole okupita, do ekster la ŝtataj limoj - pri la pola okupado vidu la artikolon "Centra Litovio").

Post la komenciĝo de la Dua Mondmilito la ruĝa armeo de Sovetunio konkeris tiun pole okupitan parton de Litovio, por laŭ la traktato de 1920 redoni ĝin al Litovio. Tiun paŝon tamen sekvis ultimato de Sovetunio al la registaro de Litovio submetiĝi al la politika linio de la stalinisma Sovetunio kaj permesi armean dominon de la ruĝa armeo en Litovio, al kiu la litova registaro - konsciante pri la armea supereco de la multe pli granda ŝtato Sovetunio - kontraŭvole devis cedi.

Post fiktiva baloto (oficiale kun partopreno de 99 procentoj el la loĝantoj) kreiĝis popola parlamento (litove *liaudies seimas*), kiu jesis al la propono de la litova gvida komunisto *Antanas Sniečkus* peti pri "akcepto" de Litovio kiel soveta respubliko.

Inter la jaroj 1941 ĝis 1945 tamen Litovio estis konkerita fare de la armeo de Nazia Germanio kaj apartenis al la imperia komisariejo *Ostland* (orienta lando) de Nazia Germanio. Sekve la ruĝa armeo rekonkeris la landon kaj oficiale plufunkciis la Litova SSR.

Dum 1988 en la Litova SSR ekestis amasaj protestoj kontraŭ la membreco de la lando en Sovetunio kaj favore al nacia resendependiĝo. La protestojn gvidis la sendependisma movado Sąjūdis. La 11-an de marto 1990 la provizora ŝtata parlamento (litove *Atkuriamasis Seimas*) anoncis la starigon de ŝtata sendependeco kaj suvereneco, kion la ŝtato Sovetunio oficiale nur agnoskis la 21-an de aŭgusto 1991. La parlamento ne formale anoncis la malaliĝon el Sovetunio, ĉar ĝi konsiderai (kaj konsideras) la "aliĝon" perforte devigan, kontraŭa al la internacia juro kaj tial malvalida. Litovio do el la hodiaŭ vidpunkto de la registaro de Litovio jure neniam apartenis al Sovetunio, ĉar ĝi estis armee konkerita kaj perforte aneksita.

La 31-an de aŭgusto 1993 la lastaj sovetuniaj soldatoj forlasis la Respublikon Litovio - la dato estas interesa tiurilate, ke formale la ŝtato Sovetunio jam ĉesis ekzisti la 26-an de decembro 1991 (sed la sekva ŝtato Rusio komence plutenis la strukturojn de la sovetunia armeo).

  

* Kategorio Litova Soveta Socialisma Respubliko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Daniël Lohues
**Daniël Lohues** (16-a de februaro 1971) estas nederlanda komponisto kaj kantisto.

Muzikaj grupoj kaj projektoj
----------------------------

Post ludi dum kelkaj jaroj en pluraj nederlandaj nederland- kaj anglalingvaj grupoj, Lohues fondis la grupon Skik en 1994. La nomo de tiu grupo signifas *plezuro* en la malalt-saksa regiona lingvo de la nederlanda provinco Drenthe. Skik produktis kompaktdiskojn en la malaltsaksa kaj nederlanda lingvoj kaj estas populara pro ambaŭ en la tuta Nederlando.

Printempe de 2003 Lohues fondis Lohues & the Louisiana Blues Club per kunlabori kun blusistoj en Usono kaj tiel rekordi novan kompaktdiskon. Lohues gajnis la Annie M.G. Schmidt-premion 2007 pro la plej bona nederlanda kanzono de la antaŭa jaro per la kanto Annelie.

Lohues ankaŭ verkis por aliaj nederlandaj kanzonistoj, kiel Jenny Arean, Guus Meeuwis, Freek de Jonge kaj Paul de Leeuw.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Daniël Lohues en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo Daniël Lohues Arkivigite je 2007-01-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Retejo Skik


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 200733
* GND: 120990893X
* VIAF: 286821729
* ISNI: 0000 0003 6900 415X
* MBA: c69f1010-d9bd-4a4b-a9e8-b893761bdbd7
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Litrumo** |
| --- |
|  |
| Lythrum hyssopifoliaLythrum hyssopifolia |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonuloj *Dicotyledones* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Mirtaloj *Myrtales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Litrumacoj *Lythraceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Litrumo *Lythrum* L. 1753 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Litrumo  |

 |
| v • d • r |

**Litrumo** (*Lythrum*) estas genro el familio Litrumacoj. Se oni inkluzivas *Peplis* L. ĝi entenas kvardekon da specioj en la tuta mondo. Temas pri herboj, foje kun ligneca bazo, kun purpuraj, rozaj aŭ blankaj floroj, aranĝitaj en verticiloj, kiuj formas ŝajnspikojn. La frukto estas multsema kapsulo.

Salikario, *Lythrum salicaria* L. estas la plej konata specio de tiu genro.
Siro **Arthur Henry McMahon** (naskiĝis la 28-an de novembro 1862, mortis en 1949) estis brita soldato kaj diplomato.

Henry McMahon naskiĝis kiel filo de brita generalo. Li vizitis la Imperial College en London, en 1885 soldatiĝis en la kolonia Hindia Armeo, poste ŝanĝis en 1890 al la brita hindia kolonia administrado.

Li mezuris kaj fiksis la limojn - je persa peto - inter 1896 kaj 1905 inter Baluĉio, Afganujo kaj Persa Reĝlando.

Ekde 1911 ĝis 1914 laboris li kiel eksterafera ministro de reĝoreprezentanto de Brita Hindio. En tiu posteno decidis li pri norda limo de Hindia Imperio kaj Ĉinio, Tibeto en la Konferenco de Ŝimla (1914). (legu McMahon-linio).

Oni transmetis lin en 1915 al Kairo, kie li laboris kiel posteulo de Lordo Kitchener, brita ĉefkomisaro en Egiptio. Li sekrete korespondis - en nomo de la brita registaro de Edward Grey - kun ŝerifo de Heĝas, Hussein ibn Ali. Ili interŝanĝis dek leterojn kiuj tuŝis la senpependecon de la **pure** arabaj landoj, se ili agadas kontraŭ Otomana Imperio. McMohan komprenis tiun pure-vorton ne al Palestino, kio kaŭzis konflikton kaj fiaskon de la korespondado. (legu pli Hussein-McMahon-korespondado) McMohan estis ŝanĝita en Egiptio en 1916 per la arabe parolanta Francis Reginald Wingate (1861 – 1953).

* Sykes-Picot-akordo
* Balfour-deklaro

Fontoj
------

* McMahon: *Seistan Past and Present*, Geogr. Journal, 1906, S. 209ff

* Kategorio Henry McMahon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 140636
* GND: 129646997
* LCCN: n83138210
* VIAF: 15854260
* ISNI: 0000 0000 6680 6454
 |
La **preĝejo Ĉiuj Sanktuloj** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Szentgotthárd, en urboparto *Rábakethely,* kiu estis memstara vilaĝo ĝis 1950.

Historio
--------

La romanika kirko en tiama vilaĝo *Kethely* [kethej] estis konstruita en la 12-a jarcento. La unua mencio okazis en 1183. En 1493 ĝi estis renovigita, sed la turkoj detruis ĝin, sed poste ĝi estis rekonstruita, samtempe parte gotikiĝis. Inter 1605 kaj 1677 Szentgotthárd ne havis preĝejon, tial la loĝantoj venis por mesoj al Kethely. En la 19-a jarcento ĝi estis renovigita kaj interne pentrita. En 1931 restaŭraj laboroj okazis. La orgeno estis farita en 1901, renovigita en 2006. En 2003 la preĝejo ekstere, post 3 jaroj la kalvario estis renovigitaj.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola sur monteto 256 metrojn alta. Ĉirkaŭ la preĝejo tombejo etendiĝas, ankaŭ golgoto estas videbla. La fasado estas simetria, la turo meze iomete reliefas. La turopinto estas piramida. La enirejo funkcias tra la turo. La absido estas plurlatera.

Kermeso okazas en la 1-an de novembro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 
* 
* 

La absido kaj sakristio

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Le Cap** estas duoninsulo kiu, kun tiuj de Granda Mikelono kaj Langlade, formas la insulon Mikelono, en la insularo Sankta-Piero kaj Mikelono.

Geografio
---------

La duoninsulo Le Cap, 6 km longa kaj ĉirkaŭ 1,5 km larĝa, formas la nordorientan parton de la insulo Mikelono. Ĝia kurba formo fermas la golfeton de Mikelono.

Ĝi situas norde de Granda Mikelono, al kiu ĝi estas ligita nur per istmo nomata "duno de Mikelono", la laguno *Grand Étang de Miquelon* apartigante la du duoninsulojn. Nordoriente de Le Cap, la duoninsulo finiĝas per kabo *Cap du Nid à l'Aigle*, ankaŭ ofte nomata "Kabo Mikelono".

El administra vidpunkto, duoninsulo Le Cap estas parto de la komunumo Miquelon-Langlade. Ĝi gastigas ĝian ĉefurbon kaj solan loĝlokon, la vilaĝon Miquelon kiu situas sur la sudorienta marbordo de la duoninsulo, ĉe la fundo de la golfeto Mikelono.

La lumturo de Cap-Blanc, konstruita en 1883 kaj listigita kiel Historia Monumento en 2012, situas sur la okcidenta marbordo de la duoninsulo.

Vidu ankaŭ
----------

* Sankta-Piero kaj Mikelono
* Mikelono
* Langlade (Sankta-Piero kaj Mikelono)
* Granda Mikelono

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Le Cap (Saint-Pierre-et-Miquelon) en la franca Vikipedio.*
Flago el la Brita Unio Faŝisma, konata kiel la «Unia Standardo».
La **fulmo kaj cirklo** estas politika simbolo uzata de pluraj organizaĵoj. Ĝi estis unuafoje uzata kaj popolarigita tutmonde far la **Brita Unio Faŝisma (BUF)**, kaj ĝi estis adaptigita en 1935. BUF origine uzis la *faskojn* kiel sian simbolon, unue ĉe nigra disko sur ora fundo, kaj poste kiel fulmon trapasante nigran fundon. La fulmo kaj cirklo estis desegnitaj kiel pli abstrakta portreto de la koncepto de la faskoj, aldonante la fulmon el la flago de 1933 ene de «cirklo de unueco», kaj la Britajn naciajn kolorojn, ruĝan, blankan kaj bluan.

La Usona Nacia Renasenca Partio poste elprenis la fulmon kaj cirklon kiel sian simbolon.

Singapore People's Action Party flagFlago de la Popola Ago-Partio de Singapuro, eltenita supre fare de apogantoj el la partio dum la 2011-a ĝenerala elektada kampajno.
La simbolo el la Singapura plej granda partio, Popola Ago-Partio estas komponita el ruĝa fulmo tra pli malgranda blua cirklo. La partio mem asertas ke ĉi tiu simbolo signifas la agadon ene de socia/rasa unueco, kune kun blanka fundo reprezentante purecon same je pensado kiel je agado. 

Simila simbolo estis uzata de *Blocco Studentesto*, junulara movado el Casa Pound Italia (CPI) en 2006.

En populara kulturo
-------------------

Parodioj kaj tradiciaj reprezentaĵoj de faŝismaj movadoj ankaŭ kunhavis figurojn similajn al tiuj el la fulmo kaj cirklo.

Flago de la Black Shorts
Je la ukronia-stila filmo *It Happened Here*, la fulmo kaj la cirklo estas uzata kiel simbolo de faŝisma pulĉinela registaro de Britio okupita de Nazioj.

Je televida adaptigo de la romanoj Jeeves, similega simbolo estas uzata de la «Blackshorts», politika grupo gvidita de Roderick Spode, rolulo kreita surbaze al Oswald Mosley, fondinto el la Brita Unio Faŝisma.

* Kategorio Fulmo kaj cirklo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Le Chambon-sur-Lignon** estas franca komunumo kun ĉ. 2600 loĝantoj en departemento Haute-Loire, kiu situas en Auvergne.

La hugenota urbeto en la centra masivo ĉe rivero Lignon estis konata pro siaj enormaj helpoj al la judoj, kiujn minacis la nazioj kaj la reĝimo de generalo Philippe Pétain.

Loko de la alfuĝo
-----------------

Ekde 1942, la loĝantoj akceptis - laŭ iniciato de la pastro André Trocmé, lia edzino Magda kaj aliaj civitanoj - judojn, kiujn minacis transportado al la neniiga lagero. La judoj estis kaŝitaj en la propraj loĝejoj, komunaj konstruaĵoj, kamparanaj kortoj, en la ĉirkaŭo. Se la patrolo de nazioj proksimiĝis, ĉiuj judoj devis fuĝi provincen. Se la patrolo estis for, la loĝantoj iris en la arbaron kaj kantis difinitan kanton, kiu montris por la judoj, ke la danĝero estas for. 

La loĝantoj certigis eĉ necesajn dokumentojn, manĝokuponojn kaj apogis eĉ la limtrapason al Svislando. Kelkaj loĝantoj estis arestitaj kiel Daniel Trocmè, kuzo de la pastro kaj kiu mortis en Majdanek.

En la ĉirkaŭo de Chambon-sur-Lignon travivis tiel 3000 ĝis 5000 personoj. En 1990, la registaro de Israelo rekonis la tutan regionon kiel „Justuloj inter la popoloj".

Personoj
--------

Inter la travivintoj estis la matematikisto Alexander Grothendieck.

Literaturo
----------

Philip Hallie: Lest innocent blood be shed: The story of the village of Le Chambon and how goodness happened

Eksteraj ligiloj
----------------

* la komunumo (fr)
Lago de Dobrovnik
**Dobrovnik**, hungare **Dobronak** estas vilaĝo kaj samtempe municipo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**.

Administre apartenas al Dobrovnik ankoraŭ 2 vilaĝoj. En la vilaĝo ankaŭ la hungara lingvo estas oficiala.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 174 m
* Loĝantaro: 940
* Poŝtkodo: 9223
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Dobrovnik situas sur mildaj deklivoj, laŭ la hungara landlimo, laŭ flankovojoj. Murska Sobota troviĝas 20, Lendava 13 km-ojn for.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1322, en 1334 la komunumo havis preĝejon, en 1389 ricevis la rangon kampurbo. Antaŭ la turkaj atakoj la urbeto estis pli granda, ol Lendava. Brikofarejo ekfunkciis ekde 1911. En 1910 loĝis tie 1478 da homoj, plejparte hungaroj, ankaŭ nun. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Alsólendva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj. En 1922 segila uzino, en 1935 vaporomuelejo ekfunkciis. Oni disdonis parcelojn el la grandbieno, sed la hungaroj ricevis nenion. En 1941 la Germana regno okupis la regionon, poste transdonis ĝin al Hungario, tial la vilaĝo ĝis 1945 estis parto de Hungario. En 1983 kulturdomo konstruiĝis.

En la vilaĝo dulingva lernejo funkcias.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo de 1796, en 1963 la turo pligrandiĝis
* artefarita lago 3 km-ojn for de la vilaĝo
* muzeo pri la vilaĝo

Famuloj
-------

En la iama Dobronak naskiĝis hungara jezuito, unua rektoro de Reĝa Universitato de Nagyszombat György Dobronoki.
Koordinatoj: 49° 22′ 04″ N 16° 57′ 44″ O﻿ / ﻿49.36778 °N, 16.96222 °O﻿ / 49.36778; 16.96222 (mapo)

Vido el fronta flanko
**Ferdinandsko** (germane: *Ferdinandsruhe*) estas devena baroka ĉasista kasteleto situanta nordokcidente de katastra teritorio Kotáry en Armea spaco Březina proksimume 5 km de municipo Podivice. Rilate al sia situo meze de la armea spaco ĝi estas al publiko nealirebla. Nuntempe ĝi estas en posedaĵo de Ministerio de defendo.

Historio
--------

La ĉasistan kasteleton lasis konstrui en vyškova senjorujo olomouca episkopo Ferdinand Julius Troyer z Troyersteinu en la jaro 1757, laŭ kiu ĝi estis ankaŭ nomita. Dum la tutaj 18-a kaj la 19-a jarcentoj ĝi servis kiel ĉasista sidejo de episkopoj kaj ĉefepiskopoj.

En la jaro 1935 ĝi estis komune kun la tuta arbara posedaĵo elaĉetita kaj transgvidita sub Ministerio de defendo de Ĉeĥa respubliko. Ekde la sama jaro ĝi servis kiel sidejo de administrantaro de la armea spaco. Antaŭ la jaro 1977 ĝi apartenis kun sia ĉirkaŭaĵo al katastra teritorio de municipo Podivice.

La kastelo estas ekde la jaro 2000 pro kaŭzo de bedaŭrinda stato (atako kontraŭ tegmenta trabaro fare de lignovora fungo ktp.) pli malpli neuzata. En la konstruaĵo okazis kelke da filmadoj de televidaj serioj Četnické humoresky kaj Příběhy železné opony (Okazintaĵoj de fera kurteno).
**BARNA Ferdinánd** estis hungara lingvisto, tradukisto, bibliotekisto, ano de la MTA naskita en Nagykároly la 23-an de majo 1825 kaj mortinta en Budapeŝto la 31-an de julio 1895.

Biografio
---------

Ferdinánd Barna pristudis en Nagyvárad filozofion, juron en Szatmárnémeti, Pest (urbo) kaj Pécs. Li pasigis unu jaron en Keszthely en *Georgikon*. En 1846 li faris advokatan ekzamenon. En 1848 li estis memvola soldato, pli poste advokato en Szatmár kaj Nagykároly. Ekde 1860 li estis helpkonservisto en nacia bilioteko OSZK, ekde 1870 titolita konservisto. Oni pensiggis lin en 1889. En 1868 oni komisiis lin por aranĝi la bibliotekon. Li faris tion laŭ la modelo de *Hof- und Staatsbibliothek* en Munkeno inter 1869–75. Li priokupiĝis la prahistoriojn, religiojn, lingvojn kaj literaturojn de la hungaroj kaj de la finnaj-ugraj popoloj. Li estis la unua tradukisto hungaren de la Kalevala (Pest, 1871). Li tradukis ankaŭ la verkon de Marzio Galeotto pri la hungara reĝo Matiaso la 1-a.

Verkoj ĉefaj
------------

* *A finn költészetről* (Bp. 1873);
* *A votják nép múltja és jelene* (Bp. 1885).

Literaturo
----------

* Bereczky László: B. F. (Könyvtáros, 1957. 5. sz.)

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Ferdinánd Barna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 252107
* LCCN: n92018476
* VIAF: 31985723
* ISNI: 0000 0000 7972 8715
* BNF: 103855703
 |
**Verda Stelo** estas nomo de ĥoro de Madrido, Hispanio, kreita de Pedro Vilaroig kaj Juan Carlos Ruiz Sierra en la jaro 1984, ene de Madrida Esperanto-Liceo, kun la celo krei novan koncepton de muzika ludado. 

La koruso komencis kanti en Esperanto, unue en malgrandaj esperantistaj kunvenoj kaj iom post iom etendante siajn ludadojn al pli ampleksa spaco. Ĝi riĉigis sian repertuaron per folkloro kaj klasikaĵoj en aliaj lingvoj, cele al aŭdaca kaj ampleksa formo de arta ludado.
La Korusa Asocio Verda Stelo oficiale stariĝis en Madrido la 12an Decembro 1985. Inter la celoj de la asocio estas: promocii inter siaj membroj la intereson por la internacia lingvo Esperanto kaj ĝia rilato kun la muziko kaj la folkloro kaj esti vehiklo de kultura interŝanĝo inter diversaj etnoj per la muziko kaj la lingvo Esperanto.

Okaze de la 78-a Universala Kongreso de Esperanto de 1993 ĝi prezentis, en la Muzika Palaco de Valencio, la kantaton en Esperanto *"La profil' de viaj spuroj"*, komponita surbaze de teksto de Miguel Fernández, fare de ĝia direktoro kaj fondinto Pedro Vilaroig, akompanata de la Simfonia Orkestro de Valencio. 

La koruso Verda Stelo estas membro de la Korusa Federacio de Madrido, partoprenante en ĝiaj aktivecoj ene kaj ekster la Madrida Komunumo (regiono).

En la jaro 1987 estiĝis la *Orkestro Verda Stelo*, kiu koncertis kaj akompanis la koruson dum kvin jaroj. Nuntempe la koruso, direktita de Laura Carballo, havas proksimume tridek gekantistojn kaj faras siajn kantoprovojn en la preĝejo *San Francisco el Grande* de Madrido; en tiu ĉi preĝejo ĝi partoprenis en kelkaj elsendoj de la Hispana Televido. Ĝia repertuaro en Esperanto estas multnombra, en kiu elstaras la "Ave Maria" komponita de Pedro Vilaroig.
**Asiriologio** estas fako de arkeologio, kiu studas civilizojn de Babilonaj kaj Asiriaj popoloj. La termino estas komuna kaj ampleksas ankaŭ studsferon de la kultura kaj historia esploro de la popoloj de Malgrand-Azio. Asiriologio, kiel scienco, originas de la deĉifrado de kojnoskribaj tekstoj, kiuj estis malkovritaj en Persepolo, rezidejo de Aĥemenidoj.

Ĝi estas parto de **Orientalistiko**, t.e. studo pri aziaj popoloj, lingvoj kaj kulturoj ("oriento" - laŭ eŭropcentrisma vidpunkto). La branĉoj de Asiriologio estas:

* Sumerologio
* Ĥuritologio
* Elamitologio
* Ugaritologio
* Hititologio

laŭ nomoj de koncernaj antikvaj popoloj kaj kulturoj.

* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Asiriologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2008-07-02 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* Arkivigite je 2019-05-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2005-02-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 220
* GND: 4142081-0
* LCCN: sh85008834
* BNF: 11979957x
* NDL: 00560390
* NKC: ph1040599
* BNE: XX476535
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Büssing AG** estis fondita fare de Heinrich Büssing en 1903 kiel „Heinrich Büssing, Specialfabrik für Motorlastwagen, Motoromnibusse und Motoren, Braunschweig, Elmstraße" kaj evoluis al plej granda ofertanto de omnibusoj kaj ŝarĝaŭtoj en Mez-Eŭropo, kun grava transmara eksporto. La omnibusoj de la entrepreno karakterizis precipe ekde la 1930-aj jaroj la urban trafikon en Mez-Eŭropo. La entreprenon aĉetis en 1971 firmao MAN.

Historio
--------

Heinrich Büssing fondis la entreprenon kun siaj du filoj en nefunkcianta lavejo. Ili jam konstruis omnibuson en ĉ. 1900 por dek personoj.

La en 1904 prezentita omnibuso por 12 personoj ektrafikis la 3-an de junio 1904, regule kun rapido de 30 km/h sur vojo Braunschweig–Wendeburg (12 ĈP). Tio estis la unua omnibusa linio de Germanio. Tiujare komenciĝis la seria produktado kaj eĉ eksporto al Britio. Ĝis la unua mondmilito, la plej granda omnibuso estis la 38-sideja duobla-ferdeka omnibuso por la berlina trafiko (ABOAG).

Dum la unua mondmilito, la entrepreno laboris por la militaj bezonoj, produktis transportajn veturilojn. Ekde 1926 malpliiĝis tipoj de la produktitaj omnibusoj, ŝarĝaŭtoj kaj komenciĝis flubenda produktado.

En 1929 oni prezentis triaksan omnibuson „Trambus", kie la motoro estis enkonstruita inter la antaŭa kaj posta aksoj, paralele al veturdirekto. Tiu konstrumetodo estis evoluigita de Büssing kaj estis markosigno ĝis 1971 por multaj veturiloj de la entrepreno.

Dum la ekonomia mondkrizo, la entrepreno aĉetis NAG, poste Franz Komnick und Söhne AG („Büssing-NAG Werk Ost").

La familia AG estis malfondita en 1943 kaj oni refondis kiel Kompanio kun limigita respondeco. Pro kreskantaj merkataj problemoj, la entrepreno ŝuldiĝis kaj aĉetis ĝin MAN en 1971.

* Büssing en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Büssing en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|   | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

En matematiko, oni solvas certajn ordinarajn diferencialajn ekvaciojn per uzo de **integralanta faktoro**. La integralanta faktoro estas funkcio elektita ĝuste tiel ke per ĝi eblas solvi la donitan ekvacion.

Konsideru ordinaran diferencialan ekvacion de formo

{\displaystyle y'+a(x)y=b(x)\quad \quad \quad (1)}
kie *y = y(x)* estas nekonata funkcio de *x*, kaj *a(x)* kaj *b(x)* estas donitaj funkcioj.

La maniero de integralanta faktoro laboras per transformigo de la maldekstra flanko enen la formon de derivaĵo de produto.

Konsideri funkcion *M(x)*. Oni multipliki ambaŭ flankojn de (1) je *M(x)*:

{\displaystyle M(x)y'+M(x)a(x)y=M(x)b(x)\quad \quad \quad (2)}
Necesas ke la maldekstra flanko estu en formo de derivaĵo de produto. Fakte, se alpreni ĉi tion la maldekstra flanko povas esti reordigita kiel

{\displaystyle (M(x)y)'=M(x)b(x)\quad \quad \quad (3)}
La maldekstra flanko povas esti integralita multe pli facile per la fundamenta teoremo de kalkulo,

{\displaystyle y(x)M(x)=\int b(x)M(x)\,dx+C}
kie *C* estas konstanto de integralado. Oni povas nun solvi por *y(x)*

{\displaystyle y(x)={\frac {\int b(x)M(x)\,dx+C}{M(x)}}}
Tamen, por eksplicita solvo por *y(x)* oni bezonas trovi esprimon por *M(x)*. Povas esti konkludite de (2) ke *M(x)* obeas diferencialan ekvacion

{\displaystyle M'(x)-a(x)M(x)=0\quad \quad \quad (4)\,}
Al preni *M(x)', dividu ambaŭ flankojn per* M(x)*:*

{\displaystyle {\frac {M'(x)}{M(x)}}-a(x)=0\quad \quad \quad (5)}
Ekvacio (5) estas nun en formo de logaritma derivaĵo. Solvo de (5) donas ke

{\displaystyle M(x)=e^{\int a(x)\,dx}}
Oni vidas ke multiplikante per *M(x)* kaj la propraĵo
{\displaystyle M'(x)=a(x)M(x)} estita esenca en solvado de ĉi tiu diferenciala ekvacio.
{\displaystyle M(x)} estas la **integralanta faktoro**. La nomo venas de la fakto ke ĝi estas integralo, kaj ĝi montras kiel *faktoro* en la ekvacio.

Ekzemplo
--------

Solvu la diferencialan ekvacion

{\displaystyle y'-{\frac {2y}{x}}=0}
Oni povas vidi ke en ĉi tiu okazo {\displaystyle a(x)={\frac {-2}{x}}}

{\displaystyle M(x)=e^{\int a(x)\,dx}}
{\displaystyle M(x)=e^{\int {\frac {-2}{x}}\,dx}}
{\displaystyle M(x)={\frac {1}{x^{2}}}}
Multiplikante ambaŭ flankojn per {\displaystyle M(x)} oni ricevas ke

{\displaystyle {\frac {y'}{x^{2}}}-{\frac {2y}{x^{3}}}=0}
{\displaystyle \left({\frac {y}{x^{2}}}\right)'=0}
aŭ

{\displaystyle {\frac {y}{x^{2}}}=C}
kiu donas ke

{\displaystyle y(x)=Cx^{2}}

Vidu ankaŭ
----------

* Maniero de variacio de parametroj
* Ekzemploj de diferencialaj ekvacioj
* Logaritma derivaĵo
* Produta regulo
* Akurata diferencialo
Minbaro de la Moskeo Molla Çelebi en Istanbulo.
Bildo montranta la minbaron de la Granda Moskeo de Kajruano (Moskeo de Ukba); tiu predikejo, la plej malnova en ekzistado, estas ankoraŭ en sia loko de origino (ĉe la preĝejo de la moskeo) kaj ĝi estas protektita de vitra panelo por konservi tiun valoran preĝoseĝo, en Kajruano, Tunizio.
Islama fakulo Ammar Nakŝavani predikante el *mimbaro* de moskeo de Dar es Salaam kiel parto de la ceremonioj de Ramadano.
La portoj de la minbaro de Saladino, komence de la 1900-aj jaroj. Tiu *minbaro* estis konstruita pro ordono de Nur al-Din, sed instalita de Saladino
**Minbaro** aŭ **minbar** (en araba منبر, latinigita ankaŭ kiel ***mimbar*** aŭ ***mimber***) estas predikejo en moskeo kie la imamo (preĝestro) staras por elsendi predikon (خطبة, *ĥutbah*) aŭ en *Husajnia* kie la paroland sidas kaj lekcias la kunsidon. La vorto estas deriva de araba radiko *n-b-r* ("altigi"); la araba pluralo estas ***manābir*** (en araba منابر).

Minbaroj similas al multaj predikejoj laŭ alteco kaj strukturo (en kelkaj preĝejoj uzitaj de legantoj de la Biblio), sed tiuj havas kaj funkcion kaj situacion pli simila al tiu de preĝeja librapogilo, kaj estas uzita anstataŭe de la ministro religia, nome la imamo, tipe por pli ampleksa gamo de legado kaj preĝado. La minbaro, kies dekorado estas kvazaŭ parto de la sunao, hacas kutima formon de tureto kun pinteca tegmento kaj ŝtuparo konduka al ĝi. Kontraste, la profeto Muhammed uzis nur platformon kun tri ŝtupoj. La minbaro situas dekstre de la mihrabo, nome la niĉo kiu indikas la direkton de la preĝado (tio estas al Mekko). La minbaro estas ankaŭ simbolo de aŭtoritato.

Notoj
-----

1. ↑  Andrew Petersen, *Dictionary of Islamic architecture*, Routledge, 1996, paĝo 191

Bibliografio
------------

* Lynette Singer (eld.): *The Minbar of Saladin. Reconstructing a Jewel of Islamic Art* (London: Thames & Hudson 2008).

* Kategorio Minbaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Muridke,** urdue مُرِيدكے estas urbego en provinco sudokcidenta Panĝabo (Pakistano), en kantono de Ŝejĥupura, kie ĝi estas sidejo de la samnoma distrikto.

Komerca kolegio en Muridke

Bazaj informoj
--------------

* areo: km²
* supermara alteco: 205 m
* loĝantaro: 166 652 (2017)
* horzono: UTC+ 5 (PKT)
* poŝtkodo:
* telefonkodo:

Geografio
---------

Muridke situas en la nordorienta parto de la lando en proksimeco de Lahoro.

Historio
--------

En Muridke en 1999 tri bomboj eksplodis mortigante homon kaj vundante 26 aliajn homojn.‎ En 2005 Muridke iĝis la ĉefsidejo de la ĵus kreita distrikto.

Ekonomio
--------

Muridke estas grava komerca urbego. La ekonomio plejparte dependas de Lahoro. En Muridke kolegio por komercistoj funkcias.

Loĝantaro
---------

Loĝantaro| 1961 | 1972 | 1981 | 1998 | 2010 | 2017 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 6 757 | 18 507 | 35 419 | 108 578 | 163 268 | 166 652 |

Trafiko
-------

Muridke situas laŭ la arteria fervojo Karaĉio-Peŝavaro. Longdistancaj ŝoseoj kuras al Lahoro, Guĝranvalo kaj Ŝejĥupura.

Klimato
-------

En Muridke la averaĝa temperaturo estas 24 °C. La jara precipitaĵo estas iom pli, ol 600 mm. En ĉiu monatoj pluvas, tamen en julio kaj aŭgusto pli ofte.

Fontoj
------

* WikiTrans
La **baziliko de la Sankta Koro** (franclingve *Basilique du Sacré-Cœur*) estas romkatolika baziliko kaj populara monumento de Parizo dediĉita al la Sankta Koro. Ĝi troviĝas en la 18-a arondismento, sur la supro de la monteto Montmartre, tio estas sur la plej alta loko de la franca ĉefurbo.

Historio
--------

La ideo konstrui preĝejon dediĉitan al la Sankta Koro aperis en Francio post la Franca-Prusa Milito de 1870. La arkitekto Paul Abadie desegnis la bazilikon post konkurso kontraŭ 77 aliaj arkitektistoj. Sed li mortis iomete post la eko de la konstruo, kaj tiu ĉi estis do daŭrigita de aliaj artistoj. La konstruado ekis en 1875 kaj finis nur en 1914 : la konsekrada ceremonio estis prokrastita ĝis la fino de la Unua mondmilito.

Stilo
-----

La ĝenerala stilo estas klare romia-bizanca, precipe pro la tipa kupolo. Sed multaj elementoj de la baziliko estas fakte influitaj de francaj naciistaj temoj : la portiko ekzemple entenas ĉevalajn statuojn de Johana de Arko aŭ Ludoviko la 9-a, ambaŭ en bronzo. La baziliko plie entenas ĝardenon, cele al meditado, kun fontano. La supro de la kupolo estas alirebla por la turistoj : tie ili povas ĝui spektindan vidaĵon de Parizo, direkte al sudo. La monumento estas malfermita ĉiutage de 6:30 a.m. ĝis 10:30 p.m.

Notoj
-----

1. ↑   Sacré-Cœur. Arkivita el la originalo je 2023-02-17. Alirita 2023-17-2.

Vidu ankaŭ
----------

* FUN Funikularo de Montmartre

Eksteraj ligiloj
----------------

* Baziliko de la Sankta Koro (Parizo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Baziliko de la Sankta Koro (Parizo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala TTT-ejo (france kaj angle)
* Historio de la baziliko Arkivigite je 2006-02-09 per la retarkivo Wayback Machine
Fruktosalato el ekzotaj fruktoj
Fruktosalato el fragoj, akvomelono, ananaso kaj vinberoj
**Fruktosalato** estas kutime preparita el dispecigitaj freŝaj fruktoj laŭsezonaj. Oni servas ĝin kiel deserton aŭ ĉefan pladon.

Tradicia eŭropa fruktosalato konsistas el ŝelitaj dispecigitaj pomoj, piroj, oranĝoj kaj bananoj. Sed ankaŭ vinberoj (prefere senkernaj), ananaso, mandarinoj ktp. povas esti aldonitaj.
Laŭguste oni dolĉigas fruktosalaton per sukero (blanka aŭ bruna), mielo aŭ pulvorigitaj folioj de stevia. Ankaŭ sekaj fruktoj kiel rosinoj, aveloj, migdaloj ktp. estas foje aldonitaj.

Fruktosalato konserviĝas nur mallonge, eĉ en fridujo, tial oni aldonas foje citronsukon.

Ekzotaj fruktosalatoj povas enteni papajon, gujavon, mangon, kokoson, kivon, figojn ktp.

Ankaŭ beroj kiel fragoj, framboj, mirteloj aŭ rubusberoj povas esti aldonitaj.

Fruktosalato iĝas festa kiam oni aldonas glaseton de rumo, konjako aŭ likvoron. Ankaŭ eblas aldoni saŭcon el kazeo aŭ aliaj freŝaj fromaĝoj, kremo, vanilo.

Fruktosalato aĉeteblas en skatoloj; tiam ĝi entenas ĉefe pomojn, pirojn, ĉerizojn, vinberojn kaj ananason. La sukera siropo ebligas la konservadon de tia fruktosalato.

* Kategorio Fruktosalato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Fruktoj
**Fruktismo** estas subaro de dieta veganismo, kiu konsistas el dieto tute aŭ ĉefe el fruktoj en la botanika senso, kaj eble nuksoj kaj semoj, sed sen bestaj produktoj. Fruktisma dieto altiras kritikojn pri sanproblemoj por tiuj, kiuj sekvas tiun vivmanieron.

Fruktismo povas esti adoptita pro diversaj kialoj, inkluzive de etikaj, religiaj, mediaj, kulturaj, ekonomiaj kaj sanigaj. Ekzistas pluraj variaĵoj de la dieto. Kelkaj homoj kun dieto konsistanta el 75% aŭ pli da fruktoj konsideras sin nur fruktomanĝantoj.

Fruktismo estas eĉ pli limiga ol veganismo aŭ kruda veganismo. Subteni ĉi tiun dieton dum longa periodo povas rezulti je danĝeraj mankoj, risko, ke multaj fruktomanĝantoj provas malhelpi per nutra testado kaj vitaminaj injektoj. La Saniga Programo de Universitato Kolumbio raportas, ke fruktista dieto povas kaŭzi mankojn de kalcio, proteinoj, fero, zinko, vitamino D, plej multaj B-vitaminoj (speciale B12) kaj nepraj acidaj grasoj.

Kvankam fruktoj provizas fonton de karbonhidratoj, ili havas tre malmulte da proteino, kaj ĉar proteinoj ne povas esti konservitaj en la korpo kiam grasoj kaj karbonhidratoj povas, fruktistoj bezonas zorgi ke ili konsumas sufiĉe da proteinoj tage. Kiam la korpo ne prenas sufiĉe da proteino, ĝi maltrafas aminajn acidojn, kiuj estas esencaj por krei korpajn proteinojn kiuj subtenas la kreskadon kaj konservadon de korpaj histoj. Konsumi altajn nivelojn de frukto ankaŭ kaŭzas riskon por tiuj, kiuj estas diabetaj aŭ antaŭ-diabetaj, pro la negativa efiko, ke la grandaj kvantoj de sukero en fruktoj havas sur sangaj sukeraj niveloj. Ĉi tiuj altaj niveloj de sukero signifas, ke fruktmanĝantoj havas altan riskon ĉe dentoj. Alia maltrankvilo, kiun prezentas fruktismo, estas ke, ĉar fruktoj facile digestiĝas, la korpo brulas tra manĝoj rapide, kaj denove malsatas baldaŭ post manĝado. Flanka efiko de la digestebleco estas, ke la korpo fekos pli ofte. Plie, la Sanprotekta Programo ĉe Kolumbio raportas, ke manĝaĵaj limigoj ĝenerale povas konduki al malsato, al kapricoj, manĝaĵaj obsedoj, sociaj perturboj kaj socia izoleco. La severaj dietaj restriktoj esencaj al fruktisma reĝimo ankaŭ portas la gravan riskon ekkaŭzi ortaksan nervon.

* Kategorio Fruktismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)