recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**HÓRY András** (ho:ri andra:ŝ) estis hungara diplomato, politika verkisto naskita en Koloĵvaro la 5-an de januaro 1883 kaj mortinta en Vieno la 2-an de aprilo 1971.

Biografio
---------

András Hóry studis en la Universitato de Koloĵvaro kaj en Parizo, poste li enpaŝis la servon de eksteraj aferoj. Li estis sekretario de ambasado de Bukareŝto, en januaro- februaro de 1918 li partoprenis la pactraktadon de Bukareŝto, en 1919 li estis ambasada konsilanto, en jaroj 1927–34 komisiita ambasadoro en Romo kun reprezentado ankaŭ de Albanio, en jaroj 1934–36 li estis konstatanta anstataŭanto de ministro por eksteraj aferoj, en jaroj 1936–39 ambasadoro en Varsovio, poste senpera subulo de ministro por eksteraj aferoj. En 1940 li estis la komisiulo de registaro en la traktatoj hungaraj-rumanoj en Drobeta Turnu Severin. En 1945 li loksidiĝis en Vieno, poste li elmigris Usonon.

Verkoj
------

* *Románia termelési viszonyai* (Kolozsvár, 1913);
* *Romániai jegyzetek* (Bp. 1914);
* *A kulisszák mögött* (Wien, 1965);
* *A diplomáciai szolgálat* (Wien, 1965);
* *A kulisszák mögött. A második világháború előzményei, ami és ahogyan a valóságban történt* (Wien, 1965);
* *A turnu-severini m.–román tárgyalások története* (München, 1967).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 350728
* GND: 118887491
* LCCN: n89649270
* VIAF: 52100222
* ISNI: 0000 0001 1062 6400
* SUDOC: 076332780
* BNF: 10859520r
* NKC: js2018992348
 |
**Mimozo** estas salato, parto de la rusa kuirarto. Ĝi aperis en 1970-aj jaroj, kiam la ŝtato antaŭenigis fiŝaĵon kiel anstataŭaĵon de la mankanta viando, kaj rapide populariĝis, transformiĝante en preskaŭ nepran pladon de rusaj festoj, speciale por Novjaro. Sian nomon ĝi ŝuldas al la flava floro mimozo (*Acacia dealbata*), kies koloron memorigas la supra tavolo de la plado, ornamita de ovoflavoj.

Recepto
-------

Oni prenas la ingrediencojn en jenaj proporcioj: 2 terpomoj, 1 karoto, 200 gramoj da sardino, (salmo, gorbuŝo, tinuso aŭ alia fiŝaĵo, konservita en oleo), 6 ovoj, 150 gramoj da fromaĝo, 70 ĝis 100 gramoj da cepo, 100 gramoj da frostigita butero, kvarono aŭ duono da manpreno da aneto, 150 gramoj da majonezo.

Kuiri la terpomojn kaj karoton en iom salita akvo. La terpomojn raspi per grandtrua kuireja raspilo, karoton per la ettrua. Preni la fiŝaĵojn el la oleo, en kiu ili konserviĝis, forigi la grandajn ostojn kaj dispremi la karnon per forko. La ovojn kuiri (ne pli ol 10 minutojn post ekbolo, ĉar aliokaze la ovoflavoj griziĝos), malvarmigi, senŝeligi kaj apartigi la ovoblankojn disde la ovoflavojn. La ovoflavojn dispremi per forko. La ovoblankojn raspi per ettrua kuireja raspilo, same kiel fromaĝon. Ete dispecigi la aneton. La cepon necesas senŝeligi kaj raspi, poste brogi por forigi la akran guston.

Preparinte ĉiujn ingrediencojn necesas meti ilin en tavoloj unu post alia en la jena sinsekvo:

1. terpomoj;
2. karoto;
3. ovoblankoj;
4. fromaĝo;
5. fiŝaĵo;
6. 75% majonezo (distribui laŭ fiŝaĵo);
7. cepo;
8. duono de ovoflavoj;
9. 25% majonezo;
10. aneto;
11. butero (oni raspas ĝin rekte sur la centron de la salato kaj poste distribuas laŭ la surfaco);
12. duono de ovoflavoj (oni povas lasi ilin tra kribrilo rekte sur la salaton kaj egale distribui);
13. meti en fridujon por du horoj.

Oni metas ĝin surtable en vitraj teleroj por ke ĉiuj tavoloj videblu.

En la klasika versio haveblas naŭ tavoloj, la terpomoj kaj karotoj mankis, sed nun ili iĝis preskaŭ nepraĵo. Ekzistas pluraj modifoj, ekzemple iuj anstataŭ legomojn uzas kuiritan rizon.

Referencoj
----------

1. 1 2  Алексей Зимин (2018-12-28) Самый красивый цветок (ruse). Kommersant. Alirita 2020-01-08.
2. 1 2  Маша Рожкова (2019-11-22) Салат "Мимоза" по советскому ГОСТу 1968 года (ruse). Alirita 2020-01-08.
3. ↑   Салат "Мимоза" классический (ruse). Russian Food (2013-10-28). Alirita 2020-01-08.

* Kategorio Mimozo (salato) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Hermann Schmidt, ĉefurbestro erfurta
**Hermann SCHMIDT** (naskiĝinta en la 16-a de junio 1851 en Dedesdorf, mortinta en la 28-a de februaro 1921 en Erfurto) estis germana juristo kaj de 1885 ĝis 1919 ĉefurbestro de Erfurto.

Vivo kaj agadoj politikaj
-------------------------

Post la doktoriĝo Schmidt iĝis tribunala staĝanto en 1875, poste asesoro kaj en 1882 urboadvokato en Hildesheim. En 1890 li fariĝis vicurbestro de Halle (Saale).

#### Modernigo de Erfurto

En 1895 li elektitis ĉefurbestro de Erfurto. Li ĉefa celo estis la mondernigo de la urbo, kies nombro de loĝantoj kreskis dum lia estrado de 75000 al 130000. Tiurilate li similis iomete al sia antaŭulo Richard Breslau.

Ekzemploj por projektoj realigitaj dum lia regado: ŝtatigo de la gasujo, konstruo de la elektra centralo (1901) kaj de akvopuriga instalaĵo; instalo de nova centra brutbuĉejo; dek novaj lernejoj; pligrandigo de la ŝtataj klinikoj; konstruigo de la naĝejo *Dreibrunnenbad* kaj *Espachbad*; fondo de la erfurta urba biblioteko; establo de pluraj parkoj kaj verdaj zonoj (ekz. la Urba parko de Erfurto en 1908; enkorpigo de la vilaĝo Ilversgehofen en 1911; konstruigo de la nova Tombejo de Erfurto.

#### Administraciaj novigoj en Erfurto

Por sukcesi tiomon da novaj taskoj li pliampleksigis la administradon urban kaj kreis novajn oficejojn: porjunulara oficejo; direktorejo pri ĝardenado; arkiva direkcio; bibliotekestrejo. En 1912 li eknomis la nur 28-jaraĝan arthistoriiston Edwin Redslob direktoro de muzeo kaj komisiis la venontan jaron Henry van de Velde plani granddimensian muzeon. Ties realiĝo tre bedaŭrinde ne eblas pro la eksplodo de la Unua mondmilito. En 1914 Schmidt iniciatis la fondon de la Societo de erfurtaj muze-emuloj.

Danke al sia prudenta kaj ŝparema gvidado li kondukis la tutan administradon tra la malfacilaj tempoj de milito kaj la posta Novembra Revolucio kaj transdonis ĉion boneordigite al sia posteŭlo Bruno Mann.

Honoroj
-------

Omaĝe al Schmidt oni nomis straton en la kvartalo *Löberstadt* lau li.

Literaturo
----------

* Steffen Raßloff: *Die Oberbürgermeister der Stadt Erfurt seit 1872*. En: Stadt und Geschichte. Zeitschrift für Erfurt 35 (2007), p. 25-27.
* Mitteldeutsche Zeitung: Nekrologo en la 29-a de novembro 1921
* Thüringer Allgemeine Zeitung: Nekrologo en la 29-a de novembro 1921

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hermann Schmidt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri Schmidt ĉe *erfurt-web*.
**József Jekelfalussy** [jOĵef jekelfaluŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jekelfalussy József** estis hungara statistikisto, ekonomikisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1893).

József Jekelfalussy  naskiĝis la 9-an de oktobro 1849 en Hungara reĝlando, en Rimaszombat (nuntempa Rimavská Sobota en Slovakio). Li mortis la 12-an de februaro 1901 en Lontó (nuntempa Lontov en Slovakio).

Biografio
---------

József Jekelfalussy frekventis lernejojn en diversaj urboj de Supra Hungarujo, poste en 1869 li translokiĝis al Pest (urbo), kie li eklaboris en ministerio. Baldaŭe li samtempe frekventis universitaton pri juro. En 1871 la ministerio fondis Tutlandan Hungaran Reĝan Statistikan Oficejon, kie Jekelfalussy komencis labori. En 1879 li edziĝis. Post morto de Károly Keleti en 1892 li iĝis la gvidanto de la oficejo ĝis sia morto. Li redaktis statistikajn periodaĵojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Népünk hivatása és foglalkozása az 1880-ban végrehajtott számlálás szerint*, (1882)
* *Magyarország népességi statisztikája*, (1884)
* *Fogházaink állapota 1872–1886* (Stato de niaj malliberejoj inter 1872–1886), (1887)

Fontoj
------

* biografio hungare
* hungarlingva biografio

* Kategorio József Jekelfalussy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 443907
* GND: 1012882659
* LCCN: n2017074638
* VIAF: 171882069
* ISNI: 0000 0001 2081 3197
* SUDOC: 099596814
 |
**József Janszky** [jOĵef janski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Janszky József** estis hungara fizikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2007).

József Janszky  naskiĝis la 9-an de majo 1943 en Csorna.

Biografio
---------

József Janszky frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, universitaton en Moskvo. En 1986 li doktoriĝis el fiziko. Ekde 1998 li esploras en fizika instituto de MTA, post 2 jaroj li ankaŭ instruis en universitato en Pécs. Li okupiĝas precipe pri kristaloj kaj optiko.Li ricevis 6 premiojn inter 1990-2011.

Verkaro (elekto)
----------------

• *On a possibility of analysing the temporal characteristics of short light pulses*, (1977)
• *Many-photon processes with the participation of squeezed light*, (1987)
• *Atom de Broglie wave deflection by a single cavity mode in the few-photon limit: quantum prism.fields*, (1996)
• *Continous variable remote state preparation*, (2005)

Fontoj
------

* biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2015-05-09 per la retarkivo Wayback Machine
tipa pargeto (el mahagono)
**Pargeto** laŭ PIV estas luksa planko, konsistanta el simetrie kaj varie kunmetitaj tabuletoj el malmola kaj polurita ligno. Kutime ĝi konsistas el la ligno de foliarboj. La tabuletoj tiel segiĝas, ke la lignaj fibroj estas horizontalaj. Lignaj plankoj, en kiuj la arbaj kreskoringoj videblas, kies fibroj do estas vertikalaj, nomatas "ligna pavimo".

pentraĵo "La pargetaj rabotistoj" de Gustave Caillebotte, 1875
Pargeto konsideriĝas altvalora planka materialo. Pro la konsisto el etaj lignaj partoj ĝi - kontraŭe al planko el longaj lignaj bretoj - bezonas ebenan plankan fundamenton. Pro la natura materialo, pargeta planko iom reguligas la ĉambran klimaton: ĝi iom malvarmigas en kazo de troa aera varmo, iom varmigas en kazo de troa malvarmo, iom humidigas en kazo de troa aera sekeco kaj plisekigas en kazo de troa humideco. Pro sia sentrueco ĝi estas tre higiena planka materialo.

Etimologio
----------

En multaj naciaj lingvoj uziĝas vortoj, kiuj supozigus ke en Esperanto la planka materialo nomiĝus "parketo", kun sono "k" vortomeze. Jam dekomence oni tamen en Esperanto decidis iom variigi la ortografion kaj vortosonon, por ne krei konfuzon rilate al la koncepto "malgranda parko".

Laŭ Francisko Azorín **pargeto** estas *Luksa ligna pavimo, konsistanta el arte kunmetitaj tabuletoj.* Li indikas etimologion el la latina *spargo, spargito* (dividita, dismetita). Kaj li aldonas la terminojn *pargeti*, por pavimi per pargeto; kaj *pargetero*, por ĉiu el la tabuletoj de tia pavimo.

Ligno
-----

En Eŭropo, tradiciaj lignospecoj, kiuj uziĝas por la fabrikado de pargeto, estas acero, akacio, betulo, kaŝtanarbo, kverko, olivarbo, pomarbo, pirarbo, ulmo, kaj

* fago
* juglando
* ĉerizarbo
* frakseno

Ekster Eŭropo ankaŭ uziĝas eŭkalipto, mahagono, *Afzelia (Doussie), Bongossi/Azobe, Bubinga, Cabreuva, Jatoba, Kambala, Kosipo, Kotibe, Landa, Limbali, Louro vermelho, Merbau/Intsia bijuga, Mutenye, Peroba* kaj

* tektono
* palisandro
* *Zebrano*
* *Wenge/Panga-Panga*

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 159.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Pargeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Patan** (guĝarate પાટણ, IAST: *Pāṭaṇa* Pri tiu ĉi sono aŭskulti; hindie पाटण, kun la sama IAST-transskribo) estas urbego kaj municipo en okcidenta Barato, en subŝtato Guĝarato, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. La historiaj loknomoj estas *Anhilvad* kaj *Anhilpur*.

Teksmaŝino en Patan

Demografio
----------

Patan havis populacion de 171 614 en 2021 kun legopovo de 72%, kiu estas pli alta, ol la landa mezumo. La urbo atingis la internacian klasifikon urbego (pli granda, ol cent mil) en la 1990-aj jaroj.

Geografio
---------

Patan situas sur ebenaĵo en alteco 75 m. Mehsana troviĝas 39, Disa 44, Palanpur 47, Kalol 78, nova subŝtata ĉefurbo Gandinagaro 88, iama subŝtata ĉefurbo Ahmadabado 104, Mumbajo 548, tutlanda ĉefurbo Delhio 735, Kolkato 1665 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Patan estis establita en la 9-a jarcento kiel "Anahilapataka". Inter la 10-a kaj 13-a jarcentoj ĝi estis la ĉefurbo de dinastio. Dum regado de pluraj hinduaj kaj islamaj dinastioj ĝi prosperis kiel komerca urbo kaj regiona ĉefurbo. La urbo estis prirabita dufoje en la 1200-aj jaroj kaj detruita en 1298. Proksime de la ruinoj Patan estis reestablita kaj ĝi estis inter 1304-1411 sidejo de sultanlando, ankaŭ nova fortikaĵo estis konstruita. En 1411 la sultano movis la ĉefurbon al Ahmedabado. Patan estis parto de malgranda ŝtato ĝis la sendependeco de Hindio en 1947. Ekde 1960 ĝi apartenas al la nova subŝtato estis apartigita en Guĝarato kaj Maharaŝtro. Ekde la sendependiĝo en 1947 Patan apartenis al iama subŝtato Guĝarato.

Ekonomio
--------

Patan havas malgrandajn kaj mezgrandajn uzinojn, produktejojn. La loke teksitaj sarioj estas tutlande konataj. Tre gravas ankaŭ produktado de laktaĵoj.

Lingvoj
-------

En Patan la oficialaj lingvoj estas la guĝarata, hindia kaj la angla.

Religioj
--------

Hinduoj estas la plej granda religia komunumo de Patan kun 87%, krome muslimoj (iomete pli ol 11%), ĝainistoj (1%), iomete ankaŭ aliaj.

Eduko
-----

Patan havas universitaton kaj kelkajn altlernejojn.

Klimato
-------

Patan situas en savanoklimato kun tri sezonoj: somero, musono kaj vintro. La klimato estas ĝenerale seka kaj varma ekster la musonsezono. Ĝi estas agrabla en la vintraj tagoj kaj sufiĉe malvarmeta en la nokto dum decembro ĝis februaro. La sudokcidenta musono alportas humidan klimaton de meze de junio ĝis meze de septembro.

Trafiko
-------

Patan havas trairan fervojan linion. 6 ĉefvojoj kaj sola flankovojo kuras al la urbego. Ene ĉefe aŭtorikiŝoj kaj aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. La plej proksima flughaveno funkcias en Mehsana, sed en Ahmadabado internacia flughaveno funkcias.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj, precipe hinduaj
* fortikaĵo[*mankas fonto*]

Fontoj
------

* Kategorio Patan (Guĝarato) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 809784
* GND: 4376510-5
* VIAF: 236095598
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Eta blanka ŝterno** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ĥaradrioformaj *Charadriiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ŝternedoj *Sternidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Gygis *Gygis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Eta blanka ŝterno** '**Gygis microrhyncha'**Howard Saunders 1876 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| v • d • r |

La **Eta blanka ŝterno** (***Gygis microrhyncha***) estas marbirdo de la ŝternoj aŭ familio de Ŝternedoj, jam klasita foje ĉe la familio de Laredoj aŭ familio de mevoj. Ĝi troviĝas en tropika Pacifiko kaj nome ĉe Franca Polinezio kaj Kiribato.

Tiu ĉi specio foje estas konsiderata kiel unu el la kvar subspecioj de la Nigrokula blanka ŝterno nome la nomiga raso *G. alba alba*, *G. a. leucopes*, la Pacifika blanka ŝterno (*G. a. candida*) kaj la Eta blanka ŝterno aŭ **Feina blanka ŝterno** (*G. alba microrhyncha*) (sed oni ne devas konfuzi ĝin kun *la* Feina ŝterno, *Sternula nereis*).

Aspekto
-------

La **Eta blanka ŝterno** estas, kiel sugestas ĝia nomo, eta kaj eleganta **tutblanka ŝterno** kun **nigraj longa beko** (iomete suprenkurbita kaj blueca) **kaj grandaj okuloj** kun okulringoj. Ŝajne tiuj grandaj okuloj utilas kiel adaptiĝo al nokta manĝado aŭ almenaŭ krepuska, kiam la predoj supreniras al la surfaco. La vosto estas noĉoforma iomete forkoforma. Estas la ununura ŝterno aŭ noĉoŝterno entute blanka, tiom blanka ke dumfluge la flugiloj aspektas travideblaj. Ambaŭ seksoj estas similaj.

Kutimaro
--------

Tiu eleganta, svelta kaj milda sterno estas fama por **demeti la ovon sur eta truo inter branĉoj** sed sen nesto entute. Tiu agado malhelpas eventualan predanton ĉar la elektitaj branĉoj estas tro etaj por grimpontaj ratoj. Sekuraj el eventualaj predantoj, tamen la ovo estas endanĝerita de fortaj ventoj. Ambaŭ gepatroj kovas dum pli ol unu monato. La idoj havas disvolvigitajn piedojn por elteni sin ĉe la "nesto" kaj estas manĝigataj dum du monatoj.

Krome la specio estas tute sentima kaj permesas alproksimigon kaj eĉ tuŝado de homoj. 

La **Eta blanka ŝterno** manĝas etajn fiŝojn (foje saltintajn) kaj kalmarojn kiujn ĝi kaptas per plonĝado.

Referenco
---------

* BirdLife International 2004. Gygis microrhyncha[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.  24 Julio 2007.
**Paris Whitney HILTON** (\* 17-a de februaro 1981 en Novjorko, Usono) estas filino de Richard Hilton kaj Kathy Richards-Hilton, kiuj ambaŭ produktis televidajn seriojn kiel *The Fear Factor* aŭ veramuzon *The Good Life*. Paris havas pli junan fratinon Nicky kaj 2 pli junajn fratojn Baron kaj Conrad Hilton.

La praavo de Hilton, Conrad Hilton († 1979), fondis la hotelimperion en 1919 en Teksaso, en 2004 la imperio entenas ĉ. 3.000 hotelojn en 80 diversaj landoj. Paris kaj Nicky Hilton iam heredos la tutan Hilton-Imperion kaj tiel iĝos la plej riĉaj virinoj de la mondo.

Ŝi lernis en la Canterbury School en Connecticut, en la Buckley School en Sherman Oaks, Kalifornio kaj lastfoje en Dwight School en New York City. La lernadon ŝi finis 16-jaraĝa kaj jam 19-jaraĝa ŝi komencis publik-malferme la altsocian vivon.

Ŝi estis fotomodelo por modogazetoj kaj por kelkaj mododizajnistoj. Ŝi ankaŭ sukcesis kunludi en kelkaj ne tro konataj filmoj. Ŝi akiris sukceson nur kun la serio: *The Simple Life*, kie ŝi kun ŝia amikino Nicole Richie vizitis la urbetan Usonon. Ŝia rolo tie estis granda nacia kaj internacia sukceso. Ŝi elprovis sin kiel kantistino kun la debuta albumo Screwed. *Heiress Records*.

Ŝi kun ŝia fratino Nicky Hilton vivĝuas grandan lukson. Ŝi estas iomete narcisma, ekshibicia, ĉar ekz. ŝi permesis surretigi pornografian filmon pri sia seksumado kun Rick Salomon. Ŝi prenis el la profito procenton.

Paris Hilton malrespektis plurfoje trafikajn regulojn (ŝi kondukis eĉ ebrie), pro kio oni deprenis la stirpermesilon. Tamen ŝi poste stiris aŭtomobilon sen permesilo kaj sen lumo. Pro tio oni kondamnis ŝin je 45-taga restado en prizono en 2007, kion ŝi komencis plenumi ekde la 4-a de junio. Li jam liberiĝis la 7-an de junio pro medicina kialo kaj la restantan 40 tagojn li volis plenumi en hejmaresto, sed la juĝisto ekzamenis ŝian medicinan staton kaj revenigis ŝin en la prizonon.

Filmografio
-----------

* 2005: House of Wax, Paige Edwards.

Eksteraj ligiloj
----------------

* biografio
* Paris Hilton Lyrics[*rompita ligilo*]

  

* Paris Hilton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Paris Hilton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 33007
* GND: 135460468
* LCCN: n2004042174
* VIAF: 5186209
* ISNI: 0000 0001 1437 0887
* SUDOC: 087880792
* BNF: 14631623x
* MBA: 0d9ff9c7-394e-4228-93aa-c4afd4765324
* NLA: 40128670
* NDL: 01150516
* BIBSYS: 7027747
* NKC: js20060901025
* BNE: XX5124266
 |
**Etah,** hindie **एटा** estas urbego en norda Barato, en subŝtato Utar-Pradeŝo, en kantono de Aligarh, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo ekde la britaj tempoj.

Demografio
----------

En 2011 loĝantoj de Etah havis 131 023 kun legopovo 86%, kiu estas pli alta, ol la landa averaĝo.

Geografio
---------

Etah situas sur ebenaĵo sur averaĝa alteco de 170 m. super la marnivelo. Kasganĝ troviĝas 26, Ŝikohabad 51, Mainpuri 55, Hathras 62, Aligarh 67, Agra 75, Faruĥabad 94, Ŝahĝahanpur 129, Hardoj 149, tutlanda ĉefurbo Delhio 183, Kanpur 200, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 241, Kolkata kaj Mumbajo po 1126 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

En la antikvaj tempoj Etah estis nomita "Aintha". Historie ĝi estis centro de la Hindia ribelo de 1857.

Ekonomio
--------

Etah estas plejparte agrikultura, ĉar la grundo estas tre fekunda. La kamparanoj rikoltas po tri tri jare. La plej gravaj agrikulturaĵoj estas rizoj, tritikoj, hordeoj, maizoj kaj tabakoj.

Religioj
--------

En Etah la plej ofta religio estas la hinduismo (78%) kaj islamo (18%), iome ĝajnismo (3%), iomete aliaj.

Lingvoj
-------

La oficiala lingvo estas la hindia, sed estas uzataj ankaŭ la angla kaj la urdua.

Eduko
-----

En Etah la plej altnivela instruado okazas en altlernejoj.

Trafiko
-------

En Etah finiĝas aparta fervoja linio, kiu faras ligon al la landa reto ekde 1959. 4 ĉefvojoj kaj 3 flankovojoj kuras al la urbego.

Klimato
-------

Etah situas en humida subtropika klimato. Pli ofte pluvas pro la musono inter junio-septembro.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Miguel HERBERG** estas hispana filmisto. Li naskiĝis en 1943 en Madrido. Li studis en Madrido pri kinarto kaj fotado kun Pedro Mario Herrero. De 1962 ĝis 1964 li laboris en Hollywood kiel vic-reĝisoro kaj fotisto. De 1964 ĝis 1969 li studis en Parizo en Sorbonne filozofion kaj literaturon, kaj samurbe ĉe IDEC (*Hautes études cinématographiques*). Li laboras por ORTF, Organisation Radio Télévision Française, oficiala ŝtata elsendejo. Li kreas sian unuan filmon "In vino veritas". 

De 1969 ĝis 2000 li vivis kaj laboris en Romo. Li kunlaboris kun Roberto Rossellini kiel aktoro kaj asistanto. Li kunlaboris kun RAI, la ŝtata itala televido. Li fotis por la agentejo Gamma. Li vizitis diversajn mondopartojn kaj interesiĝis pri sociaj kaj politikaj temoj, kiuj nutras lian kreadon. Li kreis animaciajn filmojn kaj verkis librojn.

Ekde 2000 li vivas kaj laboras en Ĉinio en la kampo de animacio. Tie li komencas la laboron por la Kungfua Kunikleto kune kun Maximiliano Garcia.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 711181
* SUDOC: 111093686
 |
La **preĝejo Sankta Anna** estas romkatolika historia monumento en grandvilaĝo Algyő (Hungario).

Historio
--------

Laŭ eklezia fonto en tiu loko jam estis paroĥa kirko en 1100. Oni supozas, ke ĝi estis trakonstruita dum la mezepoko. Dum dominado de turkoj la loĝantoj estis kalvinanoj. En 1755 jam la denove katolika, gotika kirko estis plene trakonstruita laŭ baroko. En 1784 ĝi bruldetruiĝis, sed en la sama jardeko ĝi estis rekonstruita, en 1936 trakonstruita. La inundoj kaŭzis damaĝojn en 1810 kaj 1979. La orgeno ekfunkciis ĉirkaŭ 1870, ĝi estis renovigita en 1938 kaj 1968.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas en korto. En mezo de la fasado la turo plene reliefas, ankaŭ 2 pilieroj apogas la turon. La turopinto estas alta piramido. La enirejo estas tra la turo. La navo havas ankaŭ krucnavon. La absido estas plurlatera. 

Kermeso okazas en la 26-an de julio aŭ en la plej proksima dimanĉo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Miguel Skrobot** (Varsovio, 1873 - Curitiba, 20an de februaro 1912) estis brazila entreprenisto de pola origino..

Miguel Skrobot naskiĝis en 1873, en Varsovio, Pollando, al Jozefo Skrobot kaj Rozo Skrobot. Kiam li estis 18 li migris al Brazilo kaj ekloĝis en Curitiba kiel komercisto.

Li edziĝis kun Maria Pansardi, kiu naskiĝis en Tibagi (urbo de la Paraná) al italaj enmigrintoj, kaj ŝi naskis al li tri filojn. Li tenis vaporo fabrikon kie li laboris muelante kaj rostante kafo-fabojn sub la "Rio Branco" marko, lokita en la loko kie hodiaŭ staras la placo nomata *Praça Zacarias* (kvadrata lokita en la centro de Curitiba). Li ankaŭ posedis nutraĵvendejon proksime *Praça Tiradentes* (ankaŭ kvadrato en la centro de Curitiba, kie la urbo naskiĝis). Li mortis fruan morton, kiam li estis 39, la 20an de februaro 1912.

Referencoj
----------

1. ↑  Família SKROBOT - Colônia Muricy - Brasil Toczek portugale
2. ↑  ĵurnalo O Olho da Rua - 1911 edition Nacia Biblioteko de Braziloportugale
3. ↑  revuo Almanach do Paraná - 1910s Nacia Biblioteko de Brazilo portugale
**Eszter Tamási** [ester tamAŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tamási Eszter** estis hungara televidparolisto, aktoro, prezentisto.

Eszter Tamási naskiĝis la 20-an de aprilo 1938 en Mezőtúr, ŝi mortis la 16-an de decembro 1991 en Budapeŝto.

Eszter Tamási

Biografio
---------

Eszter Tamási vivis en Budapeŝto ekde 1955. Ŝi studis en privata aktorlernejo de Kálmán Rózsahegyi, dum por vivteni sin ŝi laboris en oficejo. Iom poste ŝi havis statuson en filma produktejo. En 1957 startis publika dissendo de la Hungara Televizio, oni trovis ŝin konvena kiel televizia parolisto kaj prezentisto. Ŝi laboris en la televizio (tiam sola en Hungario) ĝis 1991. Ŝi partoprenis en gravaj programoj. Ŝia sekreta amato estis Gyula Ortutay ekde 1959. Ŝi baldaŭe edziniĝis al iu kaj naskis filinon en 1965, iom poste ŝi divorcis. En 1990 ŝi malfermis butikon kun ŝia filino. Ŝi frue mortis pro tumoro. Ŝi ricevis kelkajn premiojn kaj ŝi estas postmorta "eterna membro de la televizio".

Ŝiaj kinaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------------

* Dolarpaĉjo (1956)
* *A Múmia közbeszól* (1967)

Ŝiaj televiziaj filmaj roloj (elekto)
-------------------------------------

* *Gombóc tündér* (1964)
* *Donaug'schichten* (germana serio, 1969)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto kaj video

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Eszter Tamási en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 743627
* VIAF: 121521727
* ISNI: 0000 0000 7967 7030
 |



* Portalo pri Biografio
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Miguel Wansing Lorrio** (naskiĝis en 2001, denaska parolanto kaj de la germana kaj la hispana) estas germana infana aktoro. Li unuafoje aktoris en epizodo de 2008 el la televida serio *"112 - Sie retten Dein Leben"* pri fajrobrigada aktivado, kaj tri jarojn pli poste publike revideblis en la filmoj *Die Könige der Straße* kaj *Nina Undercover - Agentin mit Kids* de 2011. Aparte li tamen konatiĝis per la porinfana kineja filmo *Hexe Lilli - Die Reise nach Mandolan*, filmita en somero 2009 kiam Miguel estis ok-jara, kaj kineje publikigita post intensa animaciigo nur du jarojn poste, en 2011. En la filmo li havis la rolon de *Leon*, la eta frato de la ĉefrolo *Lilli*. En unua volumo de la filma sukceso, filmo nomata *Hexe Lilli - Der Drache und das Magische Buch*, lian rolon havis la unu jaron pli aĝa kolego Sami Herzog.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Miguel Wansing Lorrio ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
Portreto (*Mission Pavie en Indochine*, ekzemplero de la heredkultura biblioteko de Gray)
**Auguste Pavie**, naskita en Dinan en 1847 kaj mortinta en 1925 en Thourie, en departemento Ille-et-Vilaine, estis esploristo, diplomato kaj franca altranga funkciulo.

Li studis en Guingamp kie liceo havas lian nomon. Komence, telegrafa oficisto en Koĉinĉino, li ligis Bangkokon al Phnom Penh per la telegrafo, li fariĝis esploristo, etnologo, fotisto de la bordoj de la riverego Mekongo, li fariĝis la unua vickonsulo de Francio en Luang Prabang (1886), poste en 1892, rezidento de Francio en Bangkoko. Li distingiĝis traktante kun Siamo (nun Tajlando) kaj akirante la agnoskon de la franca protektorato sur la alta Laoso, en 1893. Li sukcese trudis al Siamo forcedi la maldekstran bordon kaj la insulojn de la riverego Mekongo. Lia ĉefa verko estas en la dek dikaj volumoj da geografiaj, etnologiaj, beletraj kaj sociologiaj notoj de la Misio Pavie. En 1895, li fariĝis plenrajta ministro.

Fine de la 19-a jarcento, li fiksis kun Ĉinio la landlimojn de Laoso.

Li revenis en Parizo kaj edziĝis kvardekokjara kaj poste okupis sian tempon al la publikigo de siaj kolektaĵoj.

Lia lasta verko, "Je la konkero de la koroj" aperis en 1921, kun antaŭparolo de Georges Clemenceau. Li konsistigis bibliotekon kun dek-du mil volumoj, kiu estis aŭkcie vendita en Rennes en 1978 kun liaj arkivoj.

Verkaro
-------

* Auguste Pavie : *Mission Pavie en Indochine*, 1879-1895 (11 vols) Paris, Leroŭ, 1898-1919.
* Auguste Pavie : *A la conquête des coeurs: Le Pays des millions d'Eléphants*, Paris, Presses Universitaires de France, 1942.
* Auguste Pavie : *Contes populaires du Cambodge, du Laos et du Siam*, Paris: Ernest Leroŭ ed. 1903.
* Auguste Pavie :  *Passage du Mékong au Tonkin ( Cambodge, Laos, Vietnam ) 1887 / 1888*  , Paris, Editions Transboréal, 2006
* Auguste Pavie :  *Au pays du million d'éléphants ( Laos , Tonkin) 1887 / 1895*  , Paris, Editions Transboréal, 2006

Lia nomo estis donita al kargoŝipo de Maraj transportservoj:

* AUGUSTE PAVIE Arkivigite je 2009-11-25 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Francio |

* Kategorio Auguste Pavie en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 308937
* GND: 117690384
* LCCN: n88298394
* VIAF: 68963465
* ISNI: 0000 0001 2102 1095
* SUDOC: 029775590
* BNF: 12132761v
* RKD: 412953
 |
**Diego del Carpio** [Diego del Carpio] estas municipo en la okcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Piedrahíta, en la centro de la provinco. La loknomo *Diego del Carpio* estas komprenebla etimologie kiel kunmetaĵo de kunigo en 1976 de la municipoj Diego Álvaro kaj Carpio Medianero.​ 

Diego del Carpio en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.
Turo de la preĝejo de Diego Álvaro.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formita de la du menciitaj iamaj sendependaj municipoj, disaj ĉirkaŭ 2'8 km; ĝi okupas totalan areon de 33,81 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 117 loĝantojn. Ĝi perdis 400 loĝantojn el la 1980-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 68 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Alaraz (Salamanko), San Miguel de Serrezuela, Chagarcía Medianero (Salamanko), Pascualcobo, Martínez kaj Zapardiel de la Cañada.

Historio
--------

Estas restaĵoj de loĝado de epoko de visigotoj. Carpio Medianero kiel la najbaraj Horcajo Medianero kaj Chagarcía Medianero havas kromnomon "Medianero" (mezlima) ĉar iam estis ĉe la historia limo inter la regnoj Leono kaj Kastilio, nune inter la provincoj Salamanko kaj Avilo. La preĝejo de tiu loko datas de 1600 kaj havas romanikajn elementojn. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Carpio
* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762419
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Auguste CAPÉ** (kape), pseŭdonimo "Auguste Montrosier", naskiĝis la 4-an de julio 1868, mortis en 1916 dum la unua mondmilito, estis franca kapitano kaj Esperantisto, membro de la Lingva Komitato de 1905. 

Capé estis fervora propagandisto, faris multajn paroladojn, precipe dum sia restado en Alĝerio kaj tie fondis multajn grupojn, gvidis nombrajn kursojn. De 1904 li skribis artikolojn por Esperantaj gazetoj. La 7-an de aŭgusto 1904, en Kalezo (Calais), li prezidis kunvenon de Esperantistoj, kiu estis la "patrino" de niaj Universalaj Kongresoj (UK) komencintaj per la 1-a UK en apuda Bulonjo ĉe Maro en la posta jaro 1905. En la sama jaro 1905 li iniciatis la fondon de la gazeto *Alĝeria Stelo*. Capé krome fondis kaj direktis la ilustritan revuon *Tra La Mondo* (1905-1908). Li tradukis de François Coppée: Unua ĉapitro de miaj memorskriboj, 1905.

Referencoj
----------

1. ↑  Esperantista Dokumentaro, kajero 1, Paris aŭg. 1906, p. 21.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Libroj Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine de kaj pri Auguste Capé en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
* *Enciklopedio de Esperanto*/C en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
**Diego de Ordás**, konata ankaŭ kiel **Diego de Ordaz** aŭ **de Ordax**, naskiĝinta en Castroverde de Campos, aktuala provinco Zamora, en 1480, kaj mortinta en 1532 en Venezuelo, estis militisto, *konkistadoro*, *adelantado* kaj esploristor hispana.

Militkariero
------------

Li alvenis juna al Kubo kie servis estre de Diego de Velázquez, formis parton de la unuaj esploradoj al Kolombio kaj Panamo. Li aliĝis al Hernán Cortés por la ekspedicio kiun tiu organizis por la Konkero de Meksiko. La 25-an de marto de 1519, en la batalo de Centla, ĉe la rivero Grijalva, en Tabasko, kontraŭ la majaoj li ludis gravan partoprenon kaj estis unu al kiuj oni atribuis la venkon.

Li estis la unua eŭropano kiu ascendis al la pinto de la vulkano Popocatépetl akompane de du armekunuloj kio okazigis grandan impreson al la indiĝenaj akompanantoj de Cortés. Pro tio kaj militmeritoj, la imperiestro Karlo la 5-a donis al li pere de dekreto el 22a de oktobro 1525, la rajto posedi blazonon kun bildo de vulkano. Bernal Díaz del Castillo rakontas pri la ĝojo de la reveninta Ordás kaj ke li petia tian blazonon kiun tiam havis lia nevo en la Puebla.}}

Li partoprenis en la konkero de Tenoĉtitlano kun rango de kapitano. En la nokto de la hispana malvenko, nome la Trista Nokto, li estis vundita de la aztekaj militistoj. Post la hispanaj venkoj esploris la terojn de Oaxaca kaj Veracruz, kaj navigis laŭ la rivero Coatzacoalcos.

Li estis sendita al Hispanio en 1521 por prezenti en la hispana kortego la rakonton de la konkero de la Azteka Imperio kaj postuli por Cortés la nomumon de Guberniestro kaj Capitán General de la Nova Hispanio. Reveninte al Ameriko li esploris la riveron Orinoko.

Notoj
-----

1. ↑  Thomas, Hugh (1993) "La conquista de México" ĉap.19 "Otro nuevo mundo de grandes poblaciones y torres" ISBN 970-690-163-9
2. ↑  Díaz del Castillo, Bernal (1568) Historia verdadera de la conquista de la Nueva España cap. CLVIII pp-398 teksto ĉe la retejo Arkivigite je 2015-09-24 per la retarkivo Wayback Machine Cervantes Virtual.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Diego de Ordás en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio en angla


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 482980
* GND: 118916416
* LCCN: n85137868
* VIAF: 3269586
* ISNI: 0000 0000 2392 985X
* SUDOC: 069374325
* BNF: 14640297b
* NKC: pna2016916235
* BNE: XX1525836
 |
La **Urba Respubliko Mulhaŭzo** - germane *Stadtrepublik Mülhausen* - estis historia urbo-ŝtato de Okcidenta Eŭropo, kiu situis en la suda parto de la kultura regiono Alzaco, ĉirkaŭ la urbo Mulhaŭzo (germane *Mülhausen*, france *Mulhouse*). Ĝi ekestis el la statuso de libera regna urbo de la germanlingve dominita Sankta Romia Imperio, kaj adoptis respublikan reĝimon en 1347 per la elekto de la unua urbestro (alemane *Bürgrmoaschtr*, germane *Bürgermeister*). Ekde ĝia fondo en 1354, la urbo estis membro de la Ligo de Dek Urboj, ligo de dek liberaj urboj de la Sankta Romia Imperio de Germana Nacieco en Elzaso (hodiaŭ Alzaco). Ĝi estas devigita laŭgrade rompi rilatojn al la resto de Alzaco kaj armee ligiĝi al la Svisa konfederacio post la "Milito de la Ses Dinaroj" de 1466-1468. En tiu ŝlosila okazaĵo en la urba historio, la Ligo de Dek Urboj ne kapablis alfronti la armeojn de la nobelaro. En 1529 la Reformacio gvidis al kompleta kaj ekskluziva protestantismo en la urba respubliko. En 1746, ĝi iĝis pioniro en la industria revolucio. Sub milita premo de la postrevolucia najbara Franca Respubliko ĝi post voĉdono de la urbanaro la 15-an de marto 1798 estis aligita al la Francia Respubliko. Tiutempe Mulhaŭzo estis potenca kaj prospera industria urbo, motoro de la industria revolucio en Eŭropo.
**August von FLIGELY** (naskiĝinta la 26-an de septembro 1810 en Janów Lubelski, mortinta la 12-an de aprilo 1879 en Vieno) estis aŭstra oficiro kaj kartografo.

Vivo
----

Estante filo de kolonelo li frekventis la soldatan akademion en Wiener Neustadt kaj servis inter 1836 kaj 1852 kiel oficiro ĉe la loĝistika centro *(Generalquartiermeisterstab)* en Vieno (1848 majoro, 1857 generalmajoro, 1865 feldmarŝala leŭtenanto). En 1852 li nomumiĝis raportisto en la militdepartemento de la armea supera komandejo. En 1853 oni resendis lin al la loĝistikejo kie li ekestris la geografian instituton. Ĝin li gvidis ĝis 1872. 

Li ege antaŭenpuŝis la trianguladon kaj geodezian pritrakton de Hungarujo, Transilvanio kaj Valaĥio. Tamen li eĉ pli okupiĝis pri kreo de modernega speciala karto de la tuta Danuba Monarkio utiligante ĉiun datenojn ekde la ĵus en 1869 ordonita mezurado de ĉiuj teritorioj. Fligely plimodernigis la tutan sciencon kartografian per heliogravurado kaj fotografia kartoreproduktado. Por plibonigi la plastikan bildigon de la surfaco li enkondukis - laŭ la sistemo de Johann Georg Lehmann - aplikon de tavollinioj, kolorigo kaj meto de ombrostrekoj por rapida ekkono de la speco de la diversaj surfaceroj.

Sub lia estrado fariĝis la plejmulto de la malnovaj specialkartoj (1: 144 000) kaj de la novaj (1: 75 000) pri Bohemujo, Dalmatio kaj Hungarujo, krome la ĝeneralaj mapoj de Hungarujo, Transilvanio kaj Galicio (litografie), de Valaĥio kaj de Bohemujo (kuprogravure 1:288 000). Aldonendas mapoj de Adriatiko. 

Estante prezidanto de la Aŭstria Komisiono pri Internacia Geodezio kaj vicprezidanto de la Eŭropa Arkmezurada Komisiono li tre konatiĝis internacie inter la fakularo kaj engaĝiĝis ekde 1861 realigi multajn planojn de la menciitaj societoj.

Honoroj
-------

Por honori lin oni nomis por li Fligeli-kabon sur Rudolf-insulo kaj fjordon en Grenlando.

Fonto
-----

Oliwa, Godfried: "Fligely, August von". Ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 5 (1961), p. 247 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj ĉe ESBE
**Jiggs Whigham** (naskiĝis la 20-an de aŭgusto 1943 en Klevlando, Ohio; civitana nomo **Oliver Haydn Whigham la 3-a**) estas trombonisto, bandestro kaj altlerneja instruisto. Lian trombonludon karakterizas granda, varma sono kaj fleksiĝema frazigarto. Krom tio li estas „ unu el la plej spertaj orkestrestroj de la eŭropa [ĵaz]mondeto kaj – kiel pioniro en Germanujo – instituciulo rilate ĵazedukadon ĉe altlernejoj."

Vivo kaj verkado
----------------

Whigham lernis ekde la sepa vivojaro pianludon kaj harmonisciencon ĉe la Muzikinstituto je Klevlando. En la aĝo de dek jaroj li komencis trombonludi; jam dum sia lerneja tempo oni dungis lin por koncertoj kaj eĉ surdiskigoj. Jam en al aĝo de 17 jaroj li estis unua solotrombonisto de la okestro *Glenn Miller* sub Ray McKinley, du jarojn poste ĉe Stan Kenton. Krom tio li studis kompozicion Klevlando.

Post unujaraj dungitecoj en novjorkaj sonregistraj studioj kaj je brodvejaj muzikaloj li iris en 1965 al Germanujo kiel soloisto de la ĵazorkestro de Kurt Edelhagen ĉe WDR en Kolonjo. La unuan premion li ricevis en 1966 je la unua konkurso por moderna ĵazo en Vieno. Ekde la 1970-aj jaroj li muzikis kun *Rhythm Combination & Brass* de Peter Herbolzheimer. En 1976 ekestis unua albumo je propra nomo, *Hope* kun Niels-Henning Ørsted Pedersen kaj Grady Tate. En 1989 li verkis kun gastmuzikistoj kiel Bud Shank, George Cables, John Clayton kaj Jeff Hamilton la albumon *The Jiggs Up*. Ekde 1971 ĝis 1981 li laboris regule kun la bandego de George Gruntz.

En 1979 li fariĝis profesoro kaj estro de la ĵazfako de la Muzikaltlernejo je Kolonjo. Fine de la 1970-aj jaroj Jiggs Whigham formis kune kun trombonistoj Bill Watrous, Albert Mangelsdorff kaj Kai Winding la bandon *Trombone Summit*, kun kiu li en 1980 verkis por la germana diskeldonejo MPS albumon. En 1982 li kunlaboris kun la *WDR Big Band* kaj verkis la albumon *The Third Stone*, kun aranĝaĵoj de Bill Holman. Inter 1988 kaj 1992 li plurfoje koncertvojaĝis kun bando direktata de Bud Shank (*The Jiggs Up*, 1989). Ekde 1995 ĝis aŭtuno de 2006 Jiggs Whigham estis profesoro kaj estro de la fako popularmuziko ĉe la Altlernejo por Muziko „Hanns Eisler" je Berlino kaj ties filion Ĵazinstituto je Berlino. Ankaŭ li direktis ekde 1995 ĝis 2000 la bandegon de radiostacio RIAS. En 2007 kaj 2009 respektive li koncertis kun Bandego Berenbostel. Aktuale Whigham direktas la bandegon de BBC en Londono kaj – kune kun Niels Klein – la Ĵazorkestron de la Federacia Respubliko Germanujo.

Konsultlibraj notoj
-------------------

* Wolf Kampmann *Reclams Jazzlexikon* Stutgarto 2003; ISBN 3-15-010528-5
* Martin Kunzler: *Jazz-Lexikon.* volumo 2, Reinbek 2002, ISBN 3-499-16513-9


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jiggs Whigham en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de Whigham

Referencoj
----------

1. ↑  Martin Kunzler *Jazz-Lexikon*, p. 1473

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 393070
* GND: 131577751
* LCCN: n92039701
* VIAF: 56797950
* ISNI: 0000 0001 1444 9253
* SUDOC: 184444225
* BNF: 13901122z
* MBA: 4a0105ca-d18b-4cb5-8939-e6f2ebeef467
* NKC: xx0120671
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo ZH en Dielsdorf ZH staras por la svisa Kantono Zuriko. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Dielsdorf**. |


---

Pri la komunumo
---------------

**Dielsdorf** estas la ĉefkomunumo de la samnoma distrikto en la Kantono Zuriko, Svislando. La komunumo havis 5137 loĝantojn en 2006, kiu nombro kreskis al 5506 ĝis la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

La vilaĝo situas en valo de la orienta Ĵuraso je la suda flanko de la montoĉeno Lägern, malsupre de la historia urbeto Regensberg, kiu estis la historia ĉefloko de la distrikto. En Dielsdorf troviĝas la ĉevalkonkursejo Grossriet.

La komunuma teritorio etendiĝas sur areo de 5,86 km², de kiuj 1,58 km² estas kovritaj de arbaro, 2,06 km² servas por agrikulturo kaj 1,58 km² por setlejoj. La plej alta punkto de Dielsdorf situas sur alteco de 653 m s.m. sur la kresto de la monto Lägern, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 410 m s.m. ĉe la bordo de la rivereto Haslibach en la Marĉo de Neerach.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Dielsdorf limas en nordo al Steinmauer, en oriento al Niederhasli, en sudo al Buchs kaj en okcidento al la historia urbeto Regensberg.

Trafiko
-------

Dielsdorf situas ĉe la Wehntal-fervojo, sur kiu linio hodiaŭ duonhore en ambaŭ direktoj cirkulas trajnoj de la Zurika Trafik-Unio.

Historio
--------

Je ĉirkaŭ 500 post Kristo la alemana gvidanto Theodolf fondis por siajn anojn la setlejon *Theodolf-vilaĝo*. 861 Dielsdorf estis menciita sur dokumento de la abato de Sankt-Galo sub la nomo Theolvesthoruf. La dokumento hodiaŭ troveblas en la ŝtatarkivo de Sankt-Galo. Je proksimume 1100 kutimiĝis la hodiaŭa skribmaniero de la nomo. 1842 estis konstruita la strato al Zuriko kaj malfermitaj la poŝtoficejo kaj la poŝtkaleŝ-linio al Zuriko. 23 jarojn poste Dielsdorf estis konektita al la fervojreto. En la jaro 1871 Dielsdorf fariĝis la nova distriktĉefurbo anstataŭ la historia urbeto Regensberg, kiu sur la kresto de la Lägern estis nur malfacile atingebla.

Vidu ankaŭ
----------

* Distrikto Dielsdorf
* Dielsdorf (stacidomo)
* Aliaj lokoj kun la nomo Dielsdorf

Bildoj
------

* Ĉevalkonkursejo Grossriet</samll>Ĉevalkonkursejo Grossriet</samll>
* Stacidomo de DielsdorfStacidomo de Dielsdorf
* Dielsdorf kaj sur la kresto de la monto Lägern la urbeto RegensbergDielsdorf kaj sur la kresto de la monto Lägern la urbeto Regensberg
* Vilaĝeniro de Dielsdorf venante de NiederhasliVilaĝeniro de Dielsdorf venante de Niederhasli

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Dielsdorf

* Kategorio Dielsdorf ZH en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Dielsdorf |
| --- |
| Bachs • Boppelsen • Buchs ZH • Dällikon • Dänikon • **Dielsdorf** • Hüttikon • Neerach • Niederglatt • Niederhasli • Niederweningen • Oberglatt • Oberweningen • Otelfingen • Regensberg • Regensdorf • Rümlang • Schleinikon • Schöfflisdorf • Stadel ĉe Niederglatt • Steinmauer • Weiach |  |

 |
***Sejla Mun Super S La filmo*** (美少女戦士セーラームーンSuperS セーラー９戦士集結！ブラック・ドリーム・ホールの奇跡 [Biŝōĝo Senŝi Sērā Mūn Sūpāzu: Sērā Kjū Senŝi Ŝūkecu! Burakku Dorīmu Hōru no Kiseki], angle: *Sailor Moon SuperS: The Movie* aŭ *Pretty Soldier Sailor Moon SuperS: The 9 Sailor Soldiers Get Together! Miracle in the Black Dream Hole*) estas animea filmo bazita sur la mangao Sejla Mun de Takeuĉi Naoko. La filmo estas aldona animeo al la kvara anime-serio Sejla Mun Super S kun sendependa scenaro. Ĝi estas konata ankaŭ sub la titolo de angla-lingva dublado "*Sailor Moon Super S the Movie: Black Dream Hole*".

Rakonto
-------

En multaj urboj de la mondo komencis malaperi infanoj de certa aĝo. Ĉiuj infanoj de la urbo malaperas dum ununura nokto. Kiam venis vicon de Tokio, kie loĝas ĉefroluloj, evidentiĝis, ke infanoj estas hipnotigitaj per la kanto "Feo de tria horo" (三時の妖精 [Sanĝi no Jōsei]), ludanta per la fluto. Ili sekvas en ŝipo, kiu forflugas kun ili. Ĉibi-usa kaj ceteraj Sejla-batalistoj provas ĉesi feon, kiu ludas fluton, sed malsukcesas. Li forprenas infanojn kune kun Ĉibi-usa. Alia feo portas Sejla-batalistojn al la lando, kie flugas ŝipoj kun infanoj por savi Ĉibi-usa-n kaj ceterajn infanojn.

Roluloj
-------

Herooj de la filmo estas Sejla Mun, Sejla Markuri, Sejla Mars, Sejla Ĝupita, Sejla Vinas, Ĉibi-usa, Sejla Uranus, Sejla Neptjun, Sejla Pluto, Taksido Kamen, Luna, Artemis. Ili estas priskribitaj en la artikolo Listo de roluloj de "Sejla Mun".

Vidu ankaŭ
----------

* Sejla Mun
* Listo de roluloj de "Sejla Mun"
* Sejla Mun R La filmo
* Sejla Mun S La filmo
**Covaleda** [kobaLEda] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, nordokcidente de la provinco Sorio kaj en la *Komarko Pinares* (Komarko Pinaroj) en la nordokcidento de la provinco, angule kun Rioĥo kaj provinco Burgoso. Pro la dependo de la forsta ekonomio, pino estas en la maldekstra duono de la municipa blazono.

Geografio
---------

*Komarko Pinaroj* en la nordokcidento de la provinco Sorio.
Loko de Covaleda en la provinco Sorio.
Ponto de Soria.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 104,36 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 621 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 700 loĝantojn el la 1960-aj jaroj. 

Ĝi distas 46 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi limas norde kun la provinco Rioĥo; sude kun Salduero kaj Molinos de Duero; oriente kun Vinuesa; kaj okcidente kun Duruelo de la Sierra. La plej alta pinto de la teritorio estas ĉe Urbión (2228 m), kaj la rivero Douro trapasas la teritorion.

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Riberas del Río Duero y afluentes*, okupanta 86 hektarojn, nome 1 % de la teritorio, la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Sierras de Urbión y Cebollera*, okupanta 2 282 hektarojn, nome 22 % de la teritorio kaj la Birdoprotekta Areo ZEPA konata kiel *Sierra de Urbión*, okupanta 2 257 hektarojn, nome 22 % de la teritorio.

Historio
--------

Estas restaĵoj de antaŭromia loĝado. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Frua mencio en *Votos de Fernán Gónzalez* favore al la Monaĥejo de Suso estis de la jaro 939, kie oni instigas al la lokaj vilaĝoj donaci al tiu monaĥejo "po unu fromaĝon el ĉiu domo".​ En 1095 Cobaleta estis donita de la Grafoj de Lara, nome don Gonzalo Núñez kaj lia edzino doña Goda, al la Monaĥejo de Suso, laŭ la libro *Crónica de los príncipes de Asturias y Cantabria*.

Tradicia dediĉo estis forstado el pinoj kaj sekve ĉarkonstruado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado, manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, ermitejo, du pontoj, tradicia arkitekturo, riveraj segilejoj, glaĉeraj lagetoj, ok fontoj kaj proksimaj naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rRegiono de Pinares |
| --- |
| Abejar• Cabrejas del Pinar• Casarejos• Covaleda• Cubilla• Duruelo de la Sierra• Herrera de Soria• Molinos de Duero• Montenegro de Cameros• Muriel de la Fuente• Muriel Viejo• Navaleno• Salduero• San Leonardo de Yagüe• Talveila• Vadillo• Vinuesa |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351652
* VIAF: 316734230
 |