recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Pri la komunumo
---------------

**Les Planchettes** estas komunumo en la distrikto La Chaux-de-Fonds en Kantono Neŭŝatelo, Svislando. Ĝi havis 227 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Le Planchettes situas nordokcidente de la urbo La Chaux-de-Fonds ĉe la limo al Francio, kiun formas en nordo kaj okcidento de la komunumo la rivero Doubs. La komunuma teritorio troviĝas sur la norda deklivo de la montoĉeno *Pouillerel*, kiu apartenas al la Neŭŝatela Ĵuraso. Sur la kresto de *Pouillerel* sur alteco de 1276 m s.m. en sudoriento de la komunumo situas la plej alta punkto de la komunuma teritorio. En okcidento de la komunumo la rivero Doubs estas barita al la Lago de Moron formita per murego Le Châtelot; ankoraŭ pli okcidente troviĝas la akvofalo Saut du Doubs. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Les Planchettes, la setlejo Grébille tute en oriento de la komunumo kaj Le Dazenet en nordoriento, kaj pluraj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,73 km², de kiuj 56,8% estas kovritaj de arbaro, 37,4% servas por agrikulturo kaj 3,0% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Les Planchettes limas en nordo al Grand'Combe-des-Bois (Francio), en oriento kaj sudoriento al La Chaux-de-Fonds, en sudo al Le Locle, en sudokcidento al Les Brenets, kaj en nordokcidento al Le Pissoux (Francio).

Trafiko
-------

Les Planchettes situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo estas alveturebla de La Chaux-de-Fonds. Per poŝtaŭtolinio al La Chaux-de-Fonds la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Les Planchettes datiĝas el la jaro 1455 kiel *Les Planchotes*. La loko estis verŝajne unuan fojon loĝita fare de setlistoj venintaj el Le Locle, La Sagne kaj Les Brenets. La komunumo estis fondita en la jaro 1812, kiel indikas la jarcifero en la blazono.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Dunvel Amélie Even*: *Les Planchettes* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-01-04)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Les Planchettes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Les Planchettes Arkivigite je 2009-04-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Les Planchettes en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Les Planchettes** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto La Chaux-de-Fonds |
| --- |
|  **La Chaux-de-Fonds** • La Sagne • Les Planchettes |  |

 |
**Лок,** serbe **Лок,** hungare **Sajkáslak** estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka, en municipo de Titel.

Lok troviĝas en (verda) Municipo Titel en Serbio
Mapo pri municipo Titel

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 30  km²
* Koordinatoj: 45°12′34″N 20°12'26″E
* Alto super marnivelo: 80 m
* Loĝantaro: 1250
* Poŝtkodo: 21248
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

Situo
-----

Lok situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, Danubo preterfluas.

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Bács-Bodrog, al distrikto de Titel, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Inter 1941-1944 la hungara armeo reokupis la regionon. En 2002 loĝis en Lok 1255 homoj, (864 serboj (69 %), 240 hungaroj, 27 jugoslavianoj, 18 ciganoj, 12 kroatoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

The Catholic Church
* ortodoksa serba preĝejo
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Reĝino de Rozario) de 1914, la turo 23 m-ojn altas

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Lok (Serbio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Vidu ankaŭ emajlo (dento)*

Irana metiaĵo
**Emajlo** estas vitrosimila diverskolora glazuro, per kiu oni kovras potojn, fajencon, porcelanon, metalon (oni nomas ankaŭ emajlo la tutan emajlokovritan artobjekton). Tia pasto vitriĝas sub la efiko de la temperaturo. La emajlo kovras ankaŭ la kolorojn, kiuj estas tiel nedifekteblaj, nefroteblaj.

Laŭ Francisko Azorín **Emajlo** estas *Vitrosimila fandaĵo per kiu oni kovras ceramikaĵojn, metalojn.* Kaj li indikas etimologion el greka *meldo* (fandi) el antikva germana *meltan, smelzan, schmelzen* kaj de tie la latina *smaltum*. Kaj li aldonas teknikan terminon **Emajli**, por kovri surfacon per emajlo.

Priskribo
---------

La bazaj materialoj de emajlo estas la [[silico]l, alumino, borata acido, plumba oksido, sodo (natria karbonato), kalko, silikata acido, argilo, diversaj metaloksidoj (el kiuj dependas la koloron), hidrogenfluorido, fosfata acido. Surbrula temperaturo estas 800-900 C. En la industrio oni uzas tion por kovri feraĵojn, kiuj devas elteni altan temperaturon (kuirejaj ujoj, kelkaj fornotipoj, fornotuboj, iloj) aŭ rustiĝon.

Oni nomas emajlofarbo tiujn kolorigaĵojn (aŭ lakojn), kiuj donas briletan surfacon.

La klozoneo estas speco de emajlo, en kiu la diversaj farboj estas entenataj en ĉeletoj, konsistantaj el maldikaj lamenetoj vertikale lutitaj sur la fono (ĉeleta emajlo).

Historio
--------

La emajliza metio aperis en la 3-a jarmilo a. K. en Egiptio (bela ekzemplo postrestis de broĉo (*pektoralo*) de faraono Senusert la 2-a. Poste oni ellaboris diversajn metodojn por aperigi bildetojn, rezistantajn al la temperaturo, mekanikaj damaĝoj.

Unu metodo estis, ke oni elformis sur la grundo diversmetode iun figuron, bildeton per lamenetoj aŭ per la emajlo mem kaj poste la tuton kovris per travidebla emajlo.

* ĉela emajlo (klozoneo) (ekzemplo:hungara reĝa krono)
* engravurita emajlo aperis dum la Romia epoko: oni gravuris la ornamaĵon en la materialo, poste plenigis tion per emajlo. La metodo refloras ekde la 11. jarcento.
* farbita emajlo

La farbita emajlo aperis fine de la 15-a j.c. (*Limoges*), la francoj malkovris en la 17-a jarcento la emajlo-farbadon sur blanka fono. Tio ebligis la ornamigon de metiaĵoj per koloraj bildetoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Glazuro
* Lako
* Vito

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 62.
2. ↑  Azorín, samloke.
**Begnins** estas komunumo en la distrikto Nyon en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 1 941 loĝantojn je la 31-a de decembro 2022.

Geografio
---------

La komunumo Begnins situas sur teraso ĉe la suda piedo de la Ĵurasa Montaro oriente de la valo de la rivero Serine, proksimume 6 kilometrojn norde de la distriktĉefurbo Nyon kaj 24 kilometrojn okcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano. De la komunuma teritorio oni havas belan vidon al la Lago Lemano kaj la Alpoj. La komunumo konsistas el la vilaĝo Begnins kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,78 km², de kiuj 15,4% estas kovritaj de arbaro, 69,9% servas por agrikulturo kaj 14,0% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Begnins limas en nordo al Burtigny, en oriento al Luins, en sudo al Gland, en sudokcidento al Vich, en nordokcidento al Bassins, kaj en nordnordokcidento en unu punkto al Le Vaud.

Trafiko
-------

Tra Begnins pasas la kantona ĉefvojo n-ro 125 de Gland al Arzier. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 3 kilometrojn sude de la komunumo apud Gland. Pere de la poŝtaŭtolinioj de Nyon la Gimel kaj de VD al Burtigny la komunumo estas konektita al la publika transportreto. Ĝis 1954 funkciis tramlinio inter Begnins kaj Gland.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Begnins datiĝas el la jaro 1145 jam per la aktuala formo *Begnins*. Sur la teritorio de la komunumo estis trovita tombokampo el la La-Tène-epoko kaj romia mejloŝtono el la 3-a jarcento. Dum mezepoko la jurisdikcio apartenis sinsekve al la senjoroj de Menthon, Rochefort, Cottens, Serraux-Dessus kaj Martheray. De la lastaj restis impona kastelo en Begnins. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Begnins apartenis al la Voktejo Nyon kaj ek de la Helveta Revolucio al la samnoma distrikto.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Germain Hausmann*: *Begnins* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-06-10)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Begnins en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Begnins

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Begnins** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Nyon |
| --- |
| Arnex-sur-Nyon • Arzier-Le Muids • Bassins • Begnins • Bogis-Bossey • Borex • Bursinel • Bursins • Burtigny • Chavannes-de-Bogis • Chavannes-des-Bois • Chéserex • Coinsins • Commugny • Coppet • Crans-près-Céligny • Crassier • Duillier • Dully • Essertines-sur-Rolle • Eysins • Founex • Genolier • Gilly • Gingins • Givrins • Gland • Grens • La Rippe • Le Vaud • Longirod • Luins • Marchissy • Mies • Mont-sur-Rolle • Nyon • Perroy • Prangins • Rolle • Saint-Cergue • Saint-George • Signy-Avenex • Tannay • Tartegnin • Trélex • Vich • Vinzel |  |

 |
La **Granda Kanalo de Alzaco** (france *Grand Canal d'Alsace*; germane *Rheinseitenkanal*) estas kanalo en Alzaco, oriente de Francio, kiu kanaligas parton de la akvo de la Supra Rejno. Ĝi estas ĉirkaŭ 50 km longa, inter Kembs kaj Vogelgrun, kaj havigas aliron al la regiono el la rivero Rejno, el Bazelo en Svisio, kaj la Norda Maro por ŝipoj de ĝis 1 350 Tm. La Granda Kanalo esras pli longa ol la Kanalo de Suezo kaj ebligas la navigadon de pli ol 30 000 ŝipoj jare inter Bazelo kaj Strasburgo.

La konstruado de la kanalo ekis en 1932 kaj kompletiĝis post la Dua Mondmilito, en 1959. La kanalo fluas grandparte pro la akvenhavo de la Supra Rejno el la origina fluejo, rapida kaj nenavigebla en tiu zono.

La Granda Kanalo produktas hidroelektron en Kembs, Ottmarsheim, Fessenheim kaj Vogelgrun, havigante elektron al unu de la plej industriigitaj regionoj de Francio, eĉ al Germanio. Krome, la kanalo havigas malvarmigan akvon por la atomcentralo de Fessenheim, anstataŭante la neceson de malvarmigaj turoj.

* Kategorio Granda Kanalo de Alzaco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Gran Canal de Alsacia en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 818244
* GND: 7586466-6
* VIAF: 3146153030205251768 240127636, 3146153030205251768
* BNF: 167141370
 |
En topologio, **homeomorfio** estas kontinua bijekcio kies inverso estas kontinua. Ekzisto de homeomorfio nomiĝas **homeomorfeco**; tio estas ekvivalentrilato, kaj la ĝusta koncepto de izomorfio inter topologiaj spacoj.

Difino
------

Se {\displaystyle X} kaj {\displaystyle Y} estas topologiaj spacoj, **homeomorfio** de {\displaystyle X} al {\displaystyle Y} estas kontinua funkcio {\displaystyle f\colon X\to Y}, kiu estas bijekcio, kaj kies inversa funkci lao {\displaystyle f^{-1}\colon Y\to X} estas ankaŭ kontinua funkcio.

Du topologiaj spacoj {\displaystyle X} kaj {\displaystyle Y} estas **homeomorfaj** (aŭ {\displaystyle X} estas **homeomorfa al** {\displaystyle Y}) se iu homeomorfio ekzistas de {\displaystyle X} al {\displaystyle Y}. Homeomorfeco estas ekvivalentrilato.

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: homeomorfio
2. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: homeomorf/a

Eksteraj ligiloj
----------------

* Homeomorfio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Homeomorfio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eric W. Weisstein, *Homeomorphism* en MathWorld.
* Homeomorphism (angle). *Encyclopedia of Mathematics*. Springer-Verlag, Eŭropa Matematika Societo.
**Lillian RUSSELL** (denaske Helen Louise Leonard; 4a de Decembro, 1860 aŭ 1861 – 6a de Junio, 1922), estis usona aktorino kaj kantistino. Ŝi iĝis unu el la plej famaj aktorinoj kaj kantistinoj de la fino de la 19-a kaj komenco de la 20-a jarcentoj, konata pro sia beleco kaj stilo, same kiel pro sia voĉo kaj lerteco en teatro. Oni povas konsideri ŝin kiel seksosimbolo kiam ankoraŭ ne populariĝis tiu koncepto.

En opero *Patience*, 1882.
Russell naskiĝis en Clinton, Iovao, sed edukiĝis en Ĉikago. Ŝiaj gepatroj separiĝis kiam ŝi estis 18-jaraĝa, kaj ŝi translokiĝis al Novjorko kun sia patrino. Ŝi ekludis profesie ĉirkaŭ 1879, kantante por Tony Pastor kaj ludante rolojn en komedia opero, inklude verkojn de Gilbert kaj Sullivan. Komponisto Edward Solomon kreis rolojn en kelkaj el siaj komediaj operoj por ŝi en Londono. En 1884, ili revenis al Novjorko kaj geedziĝis en 1885, sed en 1886, Solomon estis arestita pro bigamio. Dum multaj jaroj, ŝi estis la plej elstara kantistino de operetoj kaj de muzika teatro en Usono, ludante kontinue laŭlonge de la fino de la 19-a jarcento.

En 1899, ŝi aliĝis al la kompanio *Weber and Fields' Music Hall*, kie ŝi stelulis dum kvin jaroj. Post 1904, ŝi ekhavis voĉajn malfacilaĵojn kaj ŝanĝiĝis al dramaj roloj. Ŝi poste revenis al muzikaj roloj en vodevilo kaj retiriĝis el ludado ĉirkaŭ 1919. Russell geedziĝis kvarfoje, sed ŝia plej longa rilato estis kun Diamond Jim Brady, kiu eltenis ŝian ekstravagancan vivostilon dum kvar jardekoj. En postaj jaroj, ŝi verkis gazetan kolumnon, defendis la virinan balotrajton, estis popula prelegantino, kaj kontribuis al la aprobado de la restrikta enmigra leĝo de 1924.

Literaturo
----------

* Brough, James H. *Miss Lillian Russell: A Novel Memoir* (NY: McGraw-Hill Companies, 1978) ISBN 0-07-008120-4
* Fields, Armond (2008). *Lillian Russell: A Biography of "America's Beauty"*. Jefferson: Mcfarland. ISBN 978-0-7864-3868-6.
* Morell, Parker. *Lillian Russell: The Era of Plush* (NY: Random House, 1940).
* O'Connor, Richard. *Duet in Diamonds: The Flamboyant Saga of Lillian Russell and Diamond Jim Brady in America's Gilded Age* (NY: Putnam, 1972).
* Schwartz, Donald, & Bowbeer, Anne. *Lillian Russell: A Bio-Bibliography* (Greenwood Publishing, 1997) ISBN 978-0-313-27764-1

* Kategorio Lillian Russell en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 811821
* GND: 116711132
* LCCN: n50051970
* VIAF: 40136982
* ISNI: 0000 0000 2297 7315, 0000 0003 6832 6958
* BNF: 16138821w
 |
**Louis Sclavis** (naskiĝis la 2-an de februaro 1953 en Liono, Francujo) estas franca klarnetisto, saksofonisto, komponisto kaj bandestro. Li ĝenerale estas rigardata kiel unu el la plej gravaj eŭropaj instrumentistoj, precipe de la basklarneto.

Vivo kaj verkado
----------------

Jam en la aĝo de 9 jaroj Louis Sclavis sekvis lecionojn pri klarnetludo kaj muzikis en loka blovmuzika bando, antaŭ ol li studis ĉe la konservatorio je Liono. Ekde 1975 ĝis 1988 li aliĝis al la liona muzikisto-kolektivo Association à la Recherche d'un Folklore Imaginaire (ARFI) kaj muzikis kun tiel renomaj ensembloj de la tiea medio kiel *Workshop de Lyon*, *Marvelous Band* aŭ *Marmite Infernale*.

En 1982 Louis Sclavis fondis sian unuan propran bandon nome *"Le Tour de France"* kun ses muzikistoj el tuta Francujo. En 1984 aperis lia unua soloalbumo titole *Clarinets*. Samjare li komencis multjaran sukcesan kunlaboron kun kontrabasisto Bruno Chevillon en kvaropo kun François Raulin kaj Christian Ville. Ĉi tiu ensemblo renomiĝis dum la sekvaj jaroj kiel demandata festivalbando. Samtempe li muzikis kun Jacques Di Donato kaj Armand Angster en la *Trio des Clarinettes*.

En 1987 li fondis la sepopon *Louis Sclavis Septet*, kiu ankaŭ koncertis je multaj festivaloj, ekz. je la Ĵazfestivalo de Grenoblo. Anglaj, germanaja kaj usonaj muzikistoj el la improvizmedio ekde la komenco apartenis al la kunmuzikantoj de Sclavis. La kunlaboron kun Chris McGregor, Peter Brötzmann, Evan Parker, Conny Bauer, Heinz Becker, John Lindberg, Michiel Braam, Oxley, Jean-Pierre Drouet, Andreas Willers aŭ Gabriele Hasler dokumentas multaj sondiskoj. Regule revenante li revivigas sian sukcesan triopon *Carnet des Routes* kun Henri Texier kaj Aldo Romano.

Louis Sclavis estas ekde la 1980-aj jaroj unu el la aktivaj kristaligantoj de la franca ĵazmondeto kune kun tiel renomaj muzikistoj kiel Bruno Chevillon, Marc Ducret, Michel Portal, Yves Robert, Michel Godard, Dominique Pifarély aŭ Jean-Louis Matinier. El arta kaj popola muzikoj Sclavis forĝas laŭ la koncepto de ARFI de "imaga popolmuziko" facile kapteblan muzikon, kiu kun ritma lerteco kaj ampleksas facilaniman serenecon kaj ankaŭ profundan melankolion.

Distingoj
---------

En 1988 Louis Sclavis ricevis la Premion Django Reinhardt, distingo, kiun ĉiujare ricevas la plej bona franca ĵazmuzikisto. En 1990 sekvis la *British Jazz Award*, kaj en 1996 li ricevis la *Nacian Muzik-Premion* de la franca kulturministrejo. Lia muzikalbumo *Ellington on the Air* ricevis en 1993 kiel plej bona franca ĵazalbumo la premion *Django d’Or*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Diskaro
* Publikaĵoj ĉe FMP
* Fotoj pri la triopo de Louis Sclavis el 2006


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* Kategorio Louis Sclavis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 394586
* GND: 134685628
* LCCN: no97024007
* VIAF: 66653020
* ISNI: 0000 0001 1446 7611
* SUDOC: 032035381
* BNF: 138995905
* MBA: d0c22d9b-fd30-4af1-b271-c8e6b566c978
* BIBSYS: 8019643
* NKC: xx0081287
 |
Lozeneco, Provinco Burgas
**Lozeneco** aŭ **Lozenets** (en bulgara Лозенец); ankaŭ *Lozenec*, *Lozenetz*) estas vilaĝo kaj ĉemara feriejo en la sudo de la marbordo de Bulgario al la Nigra Maro. Ĝi estas parto de la municipo de Carevo, Provinco Burgas, kaj kuŝas ĉe 42° 13′ N 27° 48′ O﻿ / ﻿42.217 °N, 27.800 °O﻿ / 42.217; 27.800 (mapo). Je 2012, ĝi havis 685 loĝantojn kaj la urbestrino estis Maria Vasileva.

Lozeneco estis fondita en 1924 de ĉirkaŭ 20 familioj da bulgaraj rifuĝintoj, origine el Orienta Trakio (ĉefe el Peneka kaj Malak Samokov) kiu estis dekomence setlitaj en Poturnak (Velika, suda Bulgario), sed moviĝis al la marbordo serĉe de pli bonaj vivkondiĉoj. Ili setlixgis en la areoj de Embeleco aŭ Ambelia, kie, laŭ la tradicio, estis la vinfarejoj de Carevo (aŭ eĉ ties plej malnova loko). La unuaj setlantoj vivtenis sin el la agrikulturo, brutobredado kaj lignoproduktado, kaj kelkaj el mara fiŝkaptado.

Ekde la 1960-aj jaroj, kaj nacia kaj internacia ĉemara turismo radikale ŝanĝis la aspekton de Lozeneco kaj la laborokupadon de la lokanoj. Nune la vilaĝo estas prospera turismejo.

Referencoj
----------

* Rajčevski, Stojan.  (2001) "Lozenec", *Krajbrežna Strandža: Toponimi i hidronimi*. Sofia: Universitetsko izdatelstvo "Sv. Kliment Ohridski", p. 44–45. ISBN 954-07-1541-5.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lozeneco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Centra Strando de Lozeneco
* Retejo pri Lozeneco kaj ferio Arkivigite je 2014-10-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Retejo pri Lozeneco Arkivigite je 2010-07-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Lozeneco, alinome Saint Tropez de Bulgario Arkivigite je 2008-06-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Hoteli lozenec
Ludovikina turo en Kleinkochberg
**Ludovikina turo** (germane *Luisenturm*) estas masonita belvidoturo en Germanujo ĉe la Goeto-migradopado (Vajmaro-Großkochberg) starante sur la 515 metrojn alta Hummelsberg-monto ĉe Kleinkochberg (kvartalo de Uhlstädt-Kirchhasel), ĉe la suda deklivo de la Ilm-Saale-tavolo. Ĝi estas 16 kilometrojn for suden de Blankenhain starigite en 1864. Belvido de ĝi atingas eĉ la Saale-valon, la Saale-Ilm-tavolon ĝis Frankonia Arbaro kaj Turingia Arbaro. Ĉe bonaj veterkondiĉoj videblas eĉ Brocken. Alteco ĝia estas de 18 metroj kaj ĝi havas 78 ŝtupojn. Temas pri la plej alta loko de la menciita aventurpado, kaj samtempe ankaŭ de la komunumo Uhlstädt-Kirchhasel.

Historio
--------

Starigitis la turo je honoro de la nepino de Charlotte von Stein, Luise von Stein (1804-1864) fare de la edzo, riĉa brito nome James Patrick von Parry kiu financis ankaŭ Kastelon Hirschhügel. Memortabulo memorigas onin je la donacinto. La turo mem havas stilajn elementojn de malfrua romantiko kiuj ankoraŭ pligrandiĝis per la granda krenela muro ĉirkaŭanta la turon kaj ŝajniganta karakteron de burgo mezepoka. Supre de la enirejo videblas la blazono de Parry, kiu nobeliĝis en Vajmaro. Laŭdire estis tiu ĉi loko la de Luise plej ŝatata ĝenerale. Nerekte la turo ankaŭ servas je la memoro kaj de Charlotte von Stein kaj de Goeto, kun kiu Parry flegis oftajn kontaktojn.

Intertempe minacis kaduko tura. Por malhelpi tion kolektiĝis en 1979 amikoj de Ludovikina turo *Freundeskreis Luisenturm* el Kleinkochberg kaj la najbaraj komunumoj. En 2006 eblis restaŭro de la tuta muraro sen iu subvencio publika.

Literaturo
----------

* Hartmut Stabe: *Türme im Großherzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach. Entdecken – Besuchen – Erwandern.* Weimardruck, Weimar 2005, ISBN 3-930687-47-X, p. 45–62.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ludovikina turo (Kleinkochberg) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* Luisenturm ĉe Jutubo

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Kanceliero ŝtata Friedrich von Müller skribis pri tetrinkado de Parry jene: "Parry und viele Engländer tranken den Tee im Salon. Milder Abend." Ĉe: *Goethes Gespräche Biedermannsche Ausgabe*, Bd. 3/2: Gespräche der Jahre 1825–1821, eldonis Wolfgang Herwig, München 1998, p. 420.
4. ↑
5. ↑
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Loza |

**Loza** (ankaŭ slovake), ukraine kaj ruse **Лозa,** hungare **Füzesmező** [fuzeŝmezO] estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Irŝava.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Irŝava en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 17′ 53″ N 23° 03′ 23″ O﻿ / ﻿48.29806 °N, 23.05639 °O﻿ / 48.29806; 23.05639 (mapo)Koordinatoj: 48° 17′ 53″ N 23° 03′ 23″ O﻿ / ﻿48.29806 °N, 23.05639 °O﻿ / 48.29806; 23.05639 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 147 m
* Loĝantaro: 1240
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: + 380 3144
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Historio
--------

La origina hungara loknomo estis *"Lóza"*, kiu baldaŭe ŝanĝiĝis pro la hungariga politiko al Füzesmező. En 1910 vivis tie 846 loĝantoj, (660 hungaroj, 185 rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Ilosva, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Loza. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* Kategorio Loza (Transkarpata provinco) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Hornby GNR Class J13 modelo.
Simpla makettrajno el la serio DRG 80 de firmao Märklin
**Ludiltrajno** estas ludilo kiu reprezentas trajnon. Ĝi distingas el makettrajno pro emfazo al malalta kosto kaj daŭreblo, pli ol al skalmodelo. Ludiltrajno povas esti tiom simpla kiel pelludilo kiu eĉ ne iras sur reloj, aŭ ĝi povas esti funkciigata per risort-funkciigo aŭ per piloj. Multaj el la nuntempaj makettrajnoj povas esti ankaŭ konsiderataj ludiloj, ĉar ili ne estas strikte skalproduktitaj profite al fortikeco taŭga por infanoj el fabrikado.

Vidu ankaŭ
----------

* Trajnoj Hornby

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ludiltrajno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mallonga historio de ludiltrajnoj, de Train Collectors Society (UK) Arkivigite je 2013-10-28 per la retarkivo Wayback Machine
* *50th Christmas For Electric Trains*, de Alden Armagnac, Decembro 1950, Popular Science

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-03-03. Alirita 2015-11-29.

* Schievelbein, D (2007) "MarX Trains and Toys Guide : The Toy King Louis Marx". eBay Guide
**Litago** [liTAgo] estas municipo de Hispanio, en la suda parto de la komarko *Tarazona y el Moncayo* kies ĉefurbo estas Tarazona, en la okcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Litago estas municipa teritorio en la suda parto de la komarko *Tarazona y el Moncayo*, kie ĝi okupas teritorion kiu limas totale kun Lituénigo, Trasmoz, Añón de Moncayo, Alcalá de Moncayo kaj Vera de Moncayo. Parto de ĝia teritorio estas okupita de la Natura Parko Moncayo.

La loĝloko Litago mem estas je 86 km nordokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 16 km de Tarazona, komarka ĉefurbo. Ĝi estas sur 781 msm.

Historio
--------

La araboj okupis la lokon dum jarcentoj. La konkero de Tarazona fare de Alfonso la 1-a en 1119 sugestas, ke plej verŝajne ankaŭ Litago estis konkerita de kristanoj samjare. La loĝantaro post la kristana konkero restis grandparte de mudeĥaroj kaj poste de moriskoj, kies forpelo rezultos en enorma demografia kaj ekonomia krizo.

Ĉirkaŭ la 12-a jarcento, aperis la unuaj informoj pri la kastelo de Litago kiu havis du turojn, kiam Alfonso la 2-a en 1191 donis ĝin al Miguel Valamazano, kun la loĝloko, kaj tiu du jarojn poste li donis ĝin al la Monaĥejo de Veruela, kio estis aprobita de Jakobo la 1-a en 1247 kaj Jakobo la 2-a en 1303. ​Ĉirkaŭ la 13-a jarcento, oni konstruis proksime de la kastelo la romanikan preĝejon de la *Asunción de Nuestra Señora*, kies sonorilturo eble estas ties ĉefturo. La lastaj informoj pri la kastelo datas de komenco de 1475. Ĉirkaŭ la 14-a jarcento, la preĝejo estis reformita per aldono de kapeletoj.

En 1610 la islamdevena loĝantaro estis definitive forpelita, kio rezultis en la forigo de centoj da moriskoj el la valo, nome ekonomia kaj demografia krizo, kaj ĝi ne rekuperiĝis de tio ĝis la 18-a aŭ 19-a jarcentoj. En la 19-a jarcento, estis kvar ermitejoj.

Litago demografie kreskiĝis nur ekde la dua duono de la 19-a jarcento, sed poste tamen preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj ankaŭ en Litago oni malaltiĝis ĝis nunaj 194 loĝantoj.

Ekonomio
--------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (olivarboj, migdalarboj, fruktoĝardenoj kaj cerealoj) brutobredado (ŝafoj, abelbredado), forstado kaj sekva nutrindustrio (vino, oleo), krom ekstera dungado. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo; du turoj; kastelo kaj Natura Parko Moncayo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Litago en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807561
 |
**Ludoviko la 1-a** (ĉ.  1304 – 26a de Aŭgusto 1346, reganto 1322–1346) estis Grafo de Flandrio, Nevers kaj Rethel.

Historio
--------

Li estis filo de Ludoviko la 1-a, Grafo de Nevers, kaj de Johanino, Grafino de Rethel, kaj nepo de Roberto la 3-a de Flandrio. Li sukcedis sian patron kiel grafo de Nevers kaj sian avon kiel grafo de Flandrio en 1322. Li heredis la graflandon de Rethel el sia patrino.

En 1320 Ludoviko edziĝis al Margareta, dua filino de la reĝo Filipo la 5-a de Francio kaj de Johanino, kiu iĝos poste Grafino de Burgonjo kaj de Artois en 1361. Tiu geedza alianco faris lin rompi la kontraŭ-Francian politikon de sia avo Roberto la 3-a kaj pra-avo Gwijde.

Liaj pro-Franciaj politikoj kaj troa impostado okazigis ribelon en 1323. Komece per serio de disaj ruraj insurekcioj, la Kamparana Ribelo akriĝis en plena ribelo kiu dominis la publikajn aferojn en Flandrio dum preskaŭ kvin jaroj ĝis 1328. La ribeluloj, estritaj de Nicolaas Zannekin, konkeris la urbojn Nieuwpoort, Veurne, Ieper kaj Kortrijk. En Kortrijk, Zannekin kapablis kapti la grafon Ludovikon mem. En 1325 la reĝo de Francio, Karlo la 4-a intervenis por ke Ludoviko estu liberigita el kaptiteco en Februaro 1326 kaj oni subskribis la *Pacon de Arques*. Tiu pactraktato ne multa daŭris kaj tuj reiĝis malamikeco kio devigis la grafon fuĝi al Francio. Ludoviko kapablis konvinki sian novan senjoron Filipo la 6-a de Francio veni helpe kaj Zannekin kaj liaj sekvantoj estis definitive venkitaj de la Franca reĝa armeo en la Batalo de Cassel (1328).

Kiam la Centjara milito startis, Ludoviko restis en sia pro-Francia politiko, kvankam lia graflando estis ekonomie dependa el Anglio. Lia agado rezultis en angla bojkoto de la lankomerco kiu siavice rezultis en nova insurekcio sub Jacob van Artevelde. En 1339 la grafo devis fuĝi kaj neniam revenis. Ludoviko estis mortigita en la Batalo de Crécy en 1346.

Notoj
-----

1. ↑  David M Nicholas, *Medieval Flanders*, (Taylor & Francis, 1992), 442.
2. 1 2  William H. TeBrake, *A Plague of Insurrection: Popular Politics and Peasant Revolt in Flanders, 1323-1328*, (University of Pennsylvania Press, 1993), 47.
3. ↑  David Nicolle, *Crécy 1346: Triumph of the Longbow*, (Osprey, 2000), 13-14.

* Kategorio Ludoviko la 1-a (Flandrio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 621718
* GND: 124234550
* VIAF: 72321716
* ISNI: 0000 0000 1493 0808
* BPN: 06702352
 |
William Tyndale, antaŭ estis bruligita, kriante "Sinjoro, malfermu la okulojn al la reĝo de Anglio", aperinta en unu el la unuaj eldonoj de la *Libro de la martiroj*.
**La libro de la martiroj**, verkita de Johano Fokso kaj unuafoje eldonita de Johano Day en 1563, kun multaj aliaj postaj eldonoj faritaj de la sama eldoninto, estas priskribo de la persekutoj al la protestantoj, ĉefe en Anglio, kaj al aliaj grupoj de antaŭaj jarcentoj kiuj estas konsideritaj de Fokso kaj aliaj liaj samtempuloj, kiaj Johano Bale, kiel pioniroj de la protestanta reformo en Anglio.

Kvankam la verkaĵo estas konata kiel "La libro de Fokso pri la martiroj", ĝia titolo anglalingve estas *Actes and Monuments of these Latter and Perillous Days, touching Matters of the Church*. Ĝi estas originale ilustrita per multaj surlignaj gravuraĵoj.

La unua parto priskribas la unuajn kristanajn martirojn, rakontas pri la mezepoka eklezio, inkluzive de la Inkvizicio, kaj historio de la viklifanoj (*Wycliffite*) de la «Lollard»-movado (Fokso atribuis tiun nomon *Wycliffe* al la personoj kiuj laŭ li estis "la matena stelo" de la protestanta reformo). La dua parto rakontas pri la regadoj de Henriko la 8-a kaj Eduardo la 6-a, kaj pri la tria regado de Maria la 1-a.

Fokso daŭre kompilis materialojn por ampleksigi la verkaĵon dum sia tuta vivo, realigante tri reviziitajn eldonojn. Post la finpretigado de la dua (1570), la anglikana eklezio ordonis ke ĉiu katedralo devas posedi ekzempleron de tiu libro.

* Kategorio Libro de la martiroj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 327735
* NKC: aun2006372852
 |
Busto de nekonato, laŭaserte tiu de Sulao, Gliptoteko de Munkeno (inv. 309)
**Lucio Kornelio SULAO** (latinlingve *Lucius Cornelius Sulla*) (naskiĝis en 138 a.K. mortis ĉe Kumo en 78 a.K.) estis romia politikisto kaj generalo.

Lia kariero ekis en -105 en Afriko. Tiel kiel legato, li direktis la malpublikajn traktadojn kiuj ebligis lian generalon Kajon Marion venki Jugurton de Numidio. Poste, li asertis sian pozicion gajnante sukcesojn dum la invadoj kimbraj kaj teŭtonaj (de -105 al -101) kaj dum la socia milito (de -91 al -89). Iĝinte grava persono de romia politiko, li konkuris kontraŭ Mario kiu defendis la movadon de la demagogaj popolistoj (*populares*). Sulao aliĝis al la partio de la senata konservativa aristokrataro (latine *optimates*).

Konsulo en -88, li estris venkan militon kontraŭ Mitridato, reĝo de Ponto (*Pontus*), por regi la multajn grekajn urbojn en Malgrand-Azio, romia provinco ekde -129. Konflikto okazis por decidigi kiu direktos la unuan militon kontraŭ Mitridato. Sulao iris eĉ al Romo kun siaj rotoj por malebligi la nomumadon de Mario kiu estis favorata de la plebo sed ne de la senato.

Ree en Italio post la paco de Dardano en -85 kaj la reorganizado de la provinco Asia, li kun siaj aprobantoj devis fronti la aprobantojn de Mario kiuj ekregiĝis dum sia foresto. Post la unua interna milito en -81, dank'al venko de Sulaanoj, li estis nomumata ĉiama diktatoro. Li prenis tiam la kromnomon *Felix* (bonŝanca) kaj iniciis proskribadojn kiuj kondukis al la mortoj de multaj gravaj romanoj. Li restaŭris la potencon de la roma Senato en -79, esperante savi la aristokratan Respublikon, kaj limigis la potencon de la plebaj tribunoj, kiuj liaopinie ofte misuzis siajn rajtojn.

En -81, li igis Alerion, en Korsiko, romia kolonio. En -80, li igis ankaŭ Pompejon romian kolonion nomatan *Colonia Veneria Cornelia Pompeii*: la romiaj koloniistoj anstataŭis tiam la eks-loĝantojn forpelantajn el iliaj domoj.

Post tiaj reformoj, en -80, li emeritiĝis el la politiko. Li mortis du jaroj poste.

Vidu ankaŭ
----------

* *Lucio Silla*, estas itallingva serioza opero triakta komponita de Wolfgang Amadeus Mozart pri la figuro de Sulao.

* Lucio Kornelio Sulao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lucio Kornelio Sulao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 80382
* GND: 11864260X
* LCCN: n83212399
* VIAF: 34148996046159752716, 1733159478183427990000, 50610588, 23151776814818012329, 13145424162186790064 84037378, 34148996046159752716, 1733159478183427990000, 50610588, 23151776814818012329, 13145424162186790064
* ISNI: 0000 0001 0761 0985, 0000 0001 0064 8745
* LIBRIS: 262364
* SUDOC: 028159624
* BNF: 12005009r
* NLA: 49284436
* BIBSYS: 90236000
* NKC: jx20101122014
* BNE: XX1121979
 |
**Lovászi** [lova:si] estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Lenti. La nomo de la vilaĝo (~ĉevalisto) aludas al pri frua ĉevalobredado.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10nbsp;km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.547/16.562
* Loĝantaro: 1300
* Poŝtkodo: 8878
* Telefonprefikso: 92

Situo
-----

La vilaĝo situas sur mildaj deklivoj, inter rojo nomata Kerka kaj Slovenio, laŭ traira flankovojo. Lenti troviĝas 11, Letenye 22 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1322 en formo "Louazi" kaj tiam menciiĝas ankaŭ najbara vilaĝo *Kutfej*. Turnopunkto estis en vivo de la vilaĝo la malkovro de nafto kaj tergaso en 1940. Tio alportis infrastrukturan evoluon kaj apogon de la loka kulturo, sporta rondo, se ne paroli pri la impona loĝkvartalo. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj vilaĝanoj el la grandbieno. Dum la historio pli ofte estis inundoj, la lasta okazis en 1951. La naftoekspluato kulminis en la 1960-aj jaroj, kiam laboris pli ol 400 borputoj sur la naftokampo. Lovászi estis tiutempe centro de la naftoindustria administra centro, la fakuloj de tie ekiris al novaj malkovroj. Poste la centro translokiĝis. Al la vilaĝo aliĝis en 1964 la najbara *Kútfej*. Ekde 2008 ankaŭ Slovenio apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas ie ajn trapasebla senkontrole.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kulturdomo, kuracejo, dentokuracejo, apoteko, gastejo, restoracio, vendejoj.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al (Serpa) Dipatrino el la 19-a jarcento
* kapelo en vilaĝparto Kútfej
* ligna sonorilostablo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lovászi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hejma paĝo de Lovászi
Liberigo de Sankta Petro
La ***Liberigo de Sankta Petro*** estas fresko nome surmura pentraĵo fare de la itala renesanca artisto Rafaelo kaj lia helpanto Giulio Romano. Ĝi estis pentrita en 1514 kiel parto de la mendo al Rafaelo por dekori per freskoj la ĉambrojn kiuj estas nune konataj kiel *Stanze di Raffaello*, en la Vatikana Palaco en Vatikano. Ĝi situantas ĉe la *Stanza di Eliodoro*, kiu estas nomata laŭ *La forpelo de Heliodoro el la Templo*. Tiu pentraĵo montras kiel Sankta Petro estis liberigita el la karcero de Herodo fare de anĝelo, kiel estas priskribita en Agoj 12. Ĝi estas teknike suprapordo, probable la plej majesta iam pentrita.

Tiu fresko montras tri scenojn en simetria ekvilibro formita de ŝajnaj arkitekturo kaj ŝtuparoj. En la centro la anĝelo vekas Petron, kaj dekstre gvidas lin pasi pretere la dormantaj gvardioj. Maldekstre gvardio ŝajne notis la lumon generitan de anĝelo kaj vekas kamaradon, indikante la mirakle lumigitan ĉelon. Tio aldonas dramecon al la trankvila eliro de Petro dekstre.

Bildaro
-------

* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Liberigo de Sankta Petro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* The Vatican: spirit and art of Christian Rome, el The Metropolitan Museum of Art Libraries (rete disponebla kiel PDF)
**Lotario** (HWV 26) estas opero en tri aktoj de la germana komponisto Georg Friedrich Händel.

Historio
--------

Post la nuligo de la *Royal Academy of Music* (angle por «reĝa akademio de muziko») en meza 1728, Händel kaj Johann Jacob Heidegger starigis novan operakademion. En februaro 1729 Händel vojaĝis en Italion por varbi novajn, pli malmultkostajn kantistoj. Sed li ankaŭ volis ekkoni novaĵoj de la itala muzikvivo, ĉar li laste vizitis tie antaŭ dek jaroj. Inter aliaj li trovis la kantistino Anna Maria Strada, sed ne sukcesis varbi faman, italan kantiston Farinelli.

Fine de junio li revenis al Londono kaj komencis la unuan verkon por la nova operakademio: La skribado de Lotario finiĝis la 16-a de novembro. La teksto de Giacomo Rossi, kiu historie bazas sur la konkuro pri la imperata moŝto inter Otto I kaj Berengar II, ricevis la nomon «Lotario» (kiu asocias kun la nomo Otto).
La praprezento okazis je la dua decembro de 1729. Pliaj naŭ prezentoj sekvis, sed ŝajne apenaŭ entuziasmigis la spektantaro.

Personoj
--------

* Adelaide: Anna Maria Strada (Soprana kantistino)
* Lotario: Antonio Maria Bernacchi (kastrita Alda virkantisto)
* Berengario: Annibale Pio Fabri, nomita «Balino» (Tenora virkantisto)
* Matilde, Edzino de Berengar: Antonia Maria Merighi (Alda Kantistino)
* Idelberto, Filo de Berengar: Francesca Bertolli (Alda Kantisto)
* Clodomiro, generalo: Johann Gottfried Riemschneider (Basa virkantisto)

Literaturo
----------

* Albert Scheibler: *Sämtliche 53 Bühnenwerke des Georg Friedrich Händel*, ISBN 3-928010-05-0 (germanlingve)

* Kategorio Lotario en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Ludovik-Insularo** estas serio da dek pli grandaj vulkaninsuloj ofte borderitaj per koralaj rifoj, kaj 90 pli malgrandaj koralinsuloj kiuj situas 200 km sudorienton da Novgvineo, etendas tra pli ol 160 km kaj estas dissemitaj en oceanareo de 26 000 km² inter Salomona Maro en la nordo kaj Korala Maro en la sudo. La entuta tersupraĵa regiono de la insuloj sumiĝas je proksimume 1 790 km², kun Vanatinajo estante la plej granda.

Sideja-Insulo kaj Basilaki-Insulo troviĝas plej proksimaj al Novgvineo, dum Misima-Insulo, Vanatinajo, kaj Rosel-Insulo situas pli oriente.

La insularo estas dividita en la lok-nivel-registarajn areojn Kamparan Ludovik-Insularon (okcidenta parto, kun Misima-Insulo), kaj Jalevambon (okcidenta parto, kun Rosel-Insulo kaj Vanatinajo). La lok-nivel-registaraj areoj estas parto de Samaraj-Murua, distrikto de la Provinco Golfeto Milne. La sidloko de Kampara Ludovik-Insularo estas Bvagaojo sur Misima-Insulo, la loĝantarcentro de la insularo.

Insuloj
-------

Ludovik-Insularo konsistas el la jenaj insularetoj kaj insuloj :

* Bonvulŭar-Insuloj (East, Hastings, Strathord islands)
* Kavados-Ĉeno (Bagaman, Hemenahei, Kuwanak, Motorina, Panatinane, Panawina Islands)
* Daloloja-Insulareto (Auriora, Conflict Group, Lunn Islands)
* Debojne-Insuloj (Panaeati, Panapompom Islands)
* Renard-Insuloj
* Misima-Insulo
* Rosel-Insulo
* Vanatinajo (ankaŭ nomita Tagula-Insulo, aŭ Sudorienta Insulo - *Sudest*)
* Jejna-Insulo

Historio
--------

La insuloj estis verŝajne observitaj de Luis Váez de Torres en 1606, sed malajaj kaj ĉinaj maristoj eble vizitis la insulojn pli frue. Louis Antoine de Bougainville nomis ilin en 1768 laŭ Ludoviko la 15-a, reĝo de Francujo. La insularo ankaŭ estis vizitita de admiralo Bruni d' Entrecasteaux en 1793 kaj de kapitano Owen Stanley en 1849. En 1942 apude okazis la Batalo de Korala Maro, post japana okupado en la sama jaro.

Ludovik-insularaj pluvarbaroj
-----------------------------

La insuloj havas humidan tropikan klimaton, kaj estas plejparte kovritaj kun tropikaj humidaj foliarbaroj. La Ludovik-insularaj pluvarbaroj konstituas apartan ekoregionon, kaj estas hejmo al kelkaj endemiaj specioj, inkluzive de pluraj endemiaj arbospecioj ( en la genroj pandano, diospiro, kaj hopeo, same kiel kvin endemiaj ranospecioj, du endemiaj lacertulospecioj, kaj kvin endemiaj birdospecioj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ludovik-Insularo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Informoj kaj konsiloj por jaĥtoj kaj vojaĝantoj kiuj vizitas la Ludovik-Insularon. Arkivigite je 2012-12-08 per Archive.today


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |
**Lorenzo Pucci** (18a de aŭgusto 1458 – 16a de septembro 1531) estis itala kardinalo kaj episkopo de la familio Pucci de Florenco. Ankaŭ lia frato Roberto Pucci kaj lia nevo Antonio Pucci estis kardinaloj.

Li estis profesoro pri juro en la Universitato de Pizo kaj poste episkopo de Pistoia en 1509 kaj de Melfi el 1513 ĝis 1528 kaj partoprenis en la Kvina Laterana koncilio.

La papo Leono la 10-a faris lin kardinalo en la 23a de septembro 1513 (en la titolo *Santi Quattro Coronati*) kaj elektis lin kiel lia persona sekretario, laŭ kio li estis sendita al kelkaj ambasadoraj misioj, speciale al Florenco. Poste li plenumis dum jardekoj diversajn altajn postenojn en la Katolika Eklezio. Li estis patrono de artoj, ĉefe de Mikelanĝelo kaj Rafaelo, kaj en 1520 oni dediĉis al li la eldonon de la verko de Erasmo nome *Verkoj de Sankta Cipriano*.

Dum la papeco de Hadriano la 6-a, Pucci estis akuzita je fraŭdo en konekto kun la vendo de indulgencoj, sed li evitis punon pro la interveno de la kardinalo Giulio Medici, kiu post sia elekto al papeco en 1523 kiel papo Klemento la 7-a liberigis Pucci el la akuzoj. Post la Disrabado de Romo (1527), Pucci estis unu el la plej ardaj defendantoj de la tuja rekonkero de Florenco el respublikaj ribeluloj. Li poste servis kiel kardinal-episkopo de Albano (1524) kaj de Palestrina (1524–1531).

Li mortis en Romo la 16an de septembro 1531, tuj post la sieĝo de Florenco kiu definitive remetis la Medici-ojn en la povo de Florenco.

Notoj
-----

1. ↑   Miranda, Salvador. "PUCCI, Lorenzo (1458-1531)".The Cardinals of the Holy Roman Church. Florida International University. Alirita la 5an de junio 2020.
2. ↑  Catholic Hierarchy – Palestrina Alirita la 5an de junio 2020.

Bibliografio
------------

* Gregorovius, Ferdinand (1904). Lucretia Borgia, according to original documents and correspondence of her day (tria eld.). New York: Appleton. pp. 65–70.

* Kategorio Lorenzo Pucci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 693612
* GND: 122966945
* LCCN: n2020025110
* VIAF: 37813554
* ISNI: 0000 0000 1636 8433
* SUDOC: 150139330
 |
Glazurprovaĵoj.
Ĉina bovlo, Norda Dinastio Song, 11a aŭ 12a jarcento, porcelana ceramiko kun celadona **glazuro**.
**Glazuro** estas maldika vitreca tavolo metita sur tegoloj, brikoj, kaheloj, kaj aliaj bakitaj materialoj por protekti aŭ ornami ilin. Per glazurado argilaĵo fariĝas malpli pora, tial ĝi taŭgas por konservi likvon en ĝi. La glazuro per kiu objekto estas glazurita, oni faras el diversaj kemiaj materialoj en pulvora formo. La kvanto de certa pulvoro povas ŝanĝi la koloron de la glazuro.

Laŭ Francisko Azorín **glazuro** estas *Rapide malmoliĝanta fandaĵo per kiu oni kovras diversajn objektojn por fari ilin pli fortikaj, pli belaj, pli glataj, pli brilaj.* Li indikas etimologion el latina *glacies* (glacio), kaj li aldonas terminon **glazuri**, por kovri per glazuro.

Vidu ankaŭ
----------

* Emajlo
* Vitro

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 82.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Glazuro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Uerdingen linio: *ich* ("Mi") kaj *ik* izogloso
**Suda Germanio** (germane *Süddeutschland*) estas la nomo por la sudaj partoj de la Federacia Respubliko Germanio, kutime konsiderata la federaciaj ŝtatoj Bavario kaj Baden-Virtembergo same kiel la plej suda parto de Hesio. Krome, la areoj sude de Frankfurto ĉe Majno, Palatinato kaj Sarlando ankaŭ estas ofte konsideritaj parto de suda Germanio. Sarlando, Rejnlando-Palatinato, Baden-Virtembergo kaj suda Hesio konsistigas Sudokcidentan Germanion. Munkeno, Stutgarto kaj Nurenbergo estas gravaj sudgermanaj komercaj kaj industriaj urboj.

La regiono inkluzivas la areojn en kiu supragermanaj dialektoj estas parolitaj, kiu historie inkluzivis la duklandoj de Bavario kaj Ŝvabio (Nuntempe Bavario, Baden-Virtembergo kaj la suda parto de Hesio kaj Rejnlando-Palatinato kiu estis parto de la Duklando de Frankonia).

Germanlingvaj Svislando, Aŭstrio, Liĥtenŝtejno, Alzaco kaj Sudtirolo estas historie, kulture kaj lingve asociitaj kun la regiono.

Vidu ankaŭ
----------

* Norda Germanio
* Centra Germania (geografio), Centra Germanio (kultura areo)
* Okcidenta Germanio, Orienta Germanio
* Weißwurstäquator
* Supragermanaj dialektoj
* Alemana lingvo
* Austro-Bavariaj dialektoj
**298 *Baptistina*** estas asteroido de la asteroida ĉefzono.

Malkovro
--------

Ĝin malkovris la 9-an de septembro de 1890 Auguste Charlois elde la observatorio de Nico.

Nomo
----

La deveno de ĝia nomo estas nekonata.

Ecoj
----

*Baptistina* rivoluas en distanco de 2,0474 (perihelio) ĝis 2,481 (afelio) astronomiaj unuoj dum 3,4065 jaroj ĉirkaŭ la Suno. La rivoluvojo estas 6,2847° al la ekliptiko, la vojdiscentreco estas 0,0957.

*Baptistina* havas la diametron de ĉirkaŭ 21 km kaj apartenas al la karbon-kondritaj asteroidoj. Ĝi estas la ĉefa ano de la Baptistina familio al kiu ĝi donis sian nomon.

Kolizia teorio
--------------

Samvoje rivoluas pluraj malgrandaj objektoj kun la samaj proprecoj. Tio kondukis al teorio, ke *Baptistina* koliziis kun alia asteroido. Laŭ komputila simulado en Usono rezultis, ke plej verŝajne okazis la kolozio antaŭ ĉirkaŭ 160 milionoj da jaroj. *Baptistina* tiutempe estis 170 kilometrojn granda kaj koliziis kun 60-kilometrojn granda asteroido. Tiam estiĝis pli ol 100.000 romperoj kun grando pli ol 1 kilometro. Samtempe estiĝis ĉirkaŭ 300 eroj kun pli ol 10-kilometra diametro. Ĉ. 2 procentojn fortiris la gravita forto de Marso kaj Jupitero.

Ĝi devas respondeci plej verŝajne pro la meteora alfrapo antaŭ 65 milionoj da jaroj pro formorto de la dinosaŭroj. Ankaŭ la karakteriza kratero Tycho sur Luno (sude) kun probablo de 70 % estas ligita al tiu asteroido.

La asteroido kies alfrapo markus la transiron inter la Kretaceo kaj Terciaro, kaj estigus la amasformorton de la dinosaŭrojn estas foje tiel nomata "*Alfrapilo K/T*".

Literaturo
----------

* William F. Bottke et al.: „An asteroid breakup 160 Myr ago as the probable source of the K/T impactor", in: *Nature* Bd. 449, Jg. 2007, S. 48-53. COI:10.1038/nature06070

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  New Constraints on the Asteroid 298 Baptistina, the Alleged Family Member of the K/T Impactor (*Novaj trudoj al la asteroido 298 Baptistina, familiano de la asertita "alfrapilo K/T"*) (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio 298 Baptistina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (1 - 1000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| *297 Caecilia* | **298 *Baptistina*** | *299 Thora* |