recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Rashid Ali al-Kaylani** (arabe رشيد عالي الكيلاني, prononcita  **Saajjad Raŝid Ali al-Gajlani**) estis filo de *Sayyad Abdul Wahhab al-Gillani* (n. 1892 m. 1965) kaj ĉefministro de Irako en tri periodoj:

1. 20-a de marto, 1933 – 29-a de oktobro, 1933
2. 31-a de marto, 1940 – 31-a de januaro, 1941
3. 3-a de aprilo, 1941 – 29-a de majo, 1941

Li estas plej ofte menciita, kiel tiu gvidanto, kiu venigis Irakon al influo de Germanio dum la Dua Mondmilito.

Li estis parenco al la unua ĉefministro de Irako, Abd ar-Rahman al-Hajdari al-Gillani. Rashid Ali al-Gajlani komencis karieron en 1924 en la unua registaro, gvidata de Jasin al-Haŝimi. La du homoj estis ardantaj arabaj naciistoj kaj kontraŭis la intervenon de la britoj en la internan politikon de la lando. Ili rifuzis la angl-irakan traktaton subskribita de registaro de Nuri as-Said en 1930 kaj formis siajn nacian partion Partio de la Nacia Frateco. Li servis kiel ĉefministro unuafoje ekde 1933.

Li venis en la 1930-aj jaroj sub influon de la porgermana muftio de Jeruŝalemo (Haj Amin al-Husseini). Li promesis en 1940 kiel ĉefministro al la germanoj apogi ilin per resursoj de la lando, la britoj forigis lin el la registaro per ekstera premo je la regento (31-an de januaro 1941). Li repotenciĝis la 3-an de aprilo - post fuĝo de Abdul Illah - kaj tuj sendis irakajn fortojn kontraŭ la aviadila bazo de la britoj en Habbanija. Tie komenciĝis la Angl-Iraka Milito.

Pro kontraŭatako de la britoj, Gajlani fuĝis al Berlino, poste en Saud-Arabion.

Gajlani revenis en Irako post faligo de la Monarkio en 1958. Li klopodis denove akiri la potencon, sed li fiaskis kaj estis juĝita je morto. Li pardonpetis kaj li povis forlasi Irakon.

* Kategorio Raŝid Ali al-Gajlani en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 137972
* GND: 118958496
* LCCN: n83127377
* VIAF: 37715944
* ISNI: 0000 0000 6676 6587
* SUDOC: 033214271
* BNF: 12410320s
 |
Poŝtmarko dediĉita al Aliya MoldagulovaPoŝtmarko dediĉita al Aliya Moldagulova
**Aliya Nurmuhametkyzy MOLDAGULOVA** (Kazaĥa: *Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова*; naskiĝis en Bulak, Kazaĥio, la 25-an de marto de 1925 kaj mortis en Novosokolniki, Pskova provinco, URSS, la 14-an de januaro de 1944) estis sovetia kaŝpafisto kaj heroo de Sovetunio.

Biografio
---------

### Civila vivo

Moldagulova perdis siajn gepatrojn dum sia infanaĝo kaj vivis kun sia onklo en Almato (Kazaĥa SSR). Antaŭ 1935 ŝi translokiĝis al Leningrado kie sia onklo estis rekrutita en Arme-transportan akademion. En aŭtuno de 1939 ŝi estis sendita al la orfejo, de kiu ŝi estis evakuita dum la Sieĝo de Leningrado en 1942 laŭ Ladoga Lago. La 1-an de oktobro el la sama jaro Moldagulova ricevis stipendion en Lernejo pri Teknika Aviado en Ribinsko.

### Milita kuro

Post studado tie dum tri monatoj ŝi petis eksiĝon por aliĝi al la Ruĝa Armeo. En majo 1943 ŝi estis rekrutita en virina trejnada lernejo kie ŝi estis trejnita kiel kaŝpafisto. En julio 1943 ŝi aliĝis al la 54-a pafada brigado kun siaj kunuloj. En januaro 1944 la brigado embuskis germanojn ĉe la fervojo Novosokolniki — Dno. Ŝi vidis ke mankas komandestro, do levis la taĉmenton al atako kun krio: «Por la Patrujo! Ni iru!» kaj la tuta bataliono saltis sur germanajn tranĉeojn. Aliya estis trafita de bombokanona eksplodo dum mana-al-korpa batalo, sed ŝi ricevis nur fragmenton sur ŝian manon. Malgraŭ la vundo, ŝi kuraĝe rebatis la malamikajn oficirojn, sed ŝi estis pafvundita denove kaj ĉi-foje la vundo estis mortiga. Ŝi mortis pro pafvundo tiun tagon. Moldagulova estis premiita de la Insigno Heroo de Sovetunio la 4-an de junio 1944 kaj Ordeno de Lenin. Ŝia tombo troviĝas en Monakovo, Pskovo.

Heredaĵo
--------

* La 9-an de majo 1995 kadre de la 50-a datreveno de la fino de la Dua Mondmilito, Kazaĥio emisiis poŝtmarkon dediĉitan al Aliya Moldagulova.
* En 1997 monumento honore al ŝi estis konstruita en la placo Astano en Almato.

Referencoj
----------

1. 1 2  "Молдагулова Алия Нурмухамбетовна". www.warheroes.ru.
2. ↑  "Aliya Moldagulova". September 26, 2012. Archived from the original on October 21, 2013.
3. ↑  Sakaida, Henry (2012-04-20). Heroines of the Soviet Union 1941–45. Bloomsbury Publishing. ISBN 9781780966922.
4. ↑  "Aliya Moldagulova stamp"
5. ↑  "Attractions of Almaty Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine".

* Kategorio Aliya Moldagulova en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 642987
* GND: 1152979043
* VIAF: 1014151965402300470005
 |
*Ĉi tie estas islanda nomo. Plejmulto de islandanoj ne havas familiajn nomojn. La lasta nomo de ĉi tiu persono estas patronomo. Mencii lin oni povas sub lia persona nomo Leifr.*

**Leifr Eiríksson** [lejvr EJri:ksson], modernislande **Leifur Eiríksson**, modernnorvege **Leiv Eiriksson**
(naskiĝis 973 en Islando, mortis 1020 en Gronlando)
estis norveg-islanda esploristo, konata kiel la unua eŭropano kiu alteriĝis en

la kontinenta parto de Nord-Ameriko.

Statuo de Leifr Eiríksson en SeattleFilo de la vikingo Eriko la ruĝa, Leifr naskiĝis en Islando, ĉar tien lia patro estis fuĝinta pro tio, ke li estis mortiginta viron en Norvegio. Tre scivolema, en sia infanaĝo Leifr multfoje preskaŭ mortis pro sia manko de singardo.

En 982 la familio estis devigata translokiĝi, ĉar Eiríkr estis forpelita de Islando. Li decidis ankoraŭ fuĝi okcidenten kun sia edzino, filino, kaj
filoj. Ili trovis Gronlandon kaj ekloĝis tie.

En 986 Leifr aŭdis, ke alia vikingo, Bjarni Herjólfsson, estis vidinta
kelkajn rokojn ie okcidente de Gronlando. Daŭre scivolema, li ekmiris, ĉu tio
eble povus esti nekonata lando. (Li fakte pravis, sed neniu sciis tion tiam.
La rokoj verŝajne estis la insulo Novlando.)

Multajn jarojn poste, dum vojaĝo al sia "patrujo" Norvegio, Leifr iĝis kristano
kaj ekhavis novan filozofion pri la vivo. Li komencis kredi, ke homoj devus
fari bonon kaj ne mortigi unu la alian. Kiam li revenis al Gronlando, li
aĉetis la boaton de Bjarni Herjólfsson kaj ekiris okcidenten por esplori la
landon kiun Bjarni estis vidinta. Tio plej verŝajne estis en la jaro 1000.

Post kvintaga marvojaĝo Leifr kaj liaj maristoj trovis teron. Ili alvenis al
lokoj preskaŭ sen vivaĵoj, konsistantaj ĉefe el rokoj, sablo kaj tundro.
Verŝajne tio estis Baffin Island kaj Labradoro.
Ili velis suden de tie kaj iom post iom trovis pli mildan klimaton.
Tie ili kontruis domojn kaj restis ĝis la sekva jaro.
Laŭ kelkaj rakontoj, ilia germana sklavo Tyrkir
rekonis tie la vinberplanton, kiu kreskis ankaŭ en Germanio.
Leifr decidis nomi la novan landon Vinlando. Li revenis al Gronlando
kaj raportis pri sia vojaĝo al lando kun multe da arbaroj, fiŝoj, birdoj,
plantoj kaj bestoj. Post tio pluraj vikingoj provis ekloĝi en
Vinlando, sed ili estis ĉiam atakitaj de indianoj, kaj pro tio
Vinlando neniam iĝis vera norvega kolonio.

La vikingoj priskribis post siaj vizitoj al Vinlando plurajn plantojn kaj
bestojn kiuj ekzistas nur en Ameriko. Laŭ kelkaj teorioj, vikingoj velis
suden ĝis Sudameriko (ĉar kelkaj el la priskribitaj plantoj sonas kiel
sudamerikaj kreskaĵoj), sed nur en Novlando oni estas trovinta pruvon ke ili
fakte ekloĝis: En 1960, Helge Ingstad trovis tie restaĵojn de vikingaj domoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Leifr Eiríksson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Leifr Eiríksson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* 
* 

  

* 
*
**Seiichi Miyake** (1926–1982) estis japana inventisto. Li estas konata pro la tiel nomata "palpebla pavimo" (ankaŭ "Tenji ŝtonoj") por ne aŭ ne bone vidantaj homoj piedirantaj sur publikaj vojoj. Oni povas palpi la signojn per bastono aŭ per la piedoj; ankaŭ hundoj por blinduloj intertempe komprenas la signojn

La inventado de palpeblaj brikoj
--------------------------------

En 1965 Seiichi Miyake uzis sian monon por krei palpeblajn pavim-ŝtonojn. Ili ekzistas en du ĉefaj tipoj, unu kun elstarantaj duonglobetoj, la alia kun palpeblaj paralelaj strioj. La cirkloj indikas danĝeron kaj la strioj informas, ke oni povas sekure antaŭeniri.

Du jarojn poste, la 18an de marto 1967, en la urbo Okajama (okcidenta Japanio) oni la unuan fojon instalis tiun ĉi inventaĵon por vide handikapitaj homoj.

Honorigo
--------

La 18an de marto, 2019, Google Doodle honoris lin per bildo kun flavaj pavimŝtonoj kun punktoj kaj strioj.

Referencoj
----------

1. ↑  Welt, 18-a de marto 2019; kontrolita tiutage
2. ↑  cnet, "Google Doodle pays tribute to Japanese inventor Seiichi Miyake", 17-a de marto 2019; kontrolita la 18-an de marto 2019
3. ↑  Google-Doodle

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 634956
* VIAF: 254471891
* NDL: 00623516
 |
La **Seimas** [prononco *Sejmas*] estas la parlamento de Litovio. Ĝi havas 141 membrojn, kiuj estas elektataj por periodo de 4 jaroj. Proksimume duono el ili (71) estas individue elektitaj, la aliaj (70) elektiĝas per nacia baloto laŭ sistemo de proporcia reprezentado kaj partiaj listoj. Por ke ĝi rajtu je reprezentiĝo en la parlamento Seimas, partio devas atingi almenaŭ 5 procentojn de la entutaj voĉdonoj, kaj unio de pluraj partioj almenaŭ 7 procentojn de la entutaj voĉdonoj. La 12-an de oktobro 2008 finiĝis la baloto por la parlamenta periodo de 2008 ĝis 2012.

Etimologio
----------

La vorto "Seimas" etimologie rilatas al la pola vorto Sejm, la nomo de unu el la du branĉoj de la parlamento de Pollando, kaj al la latva vorto Saeima, kiu estas la nomo de la parlamento de Latvio.

La parlamenta konstruaĵo
------------------------

La parlamenta konstruaĵo (litove *Seimo Rūmai*) en Vilnius estis konstruita fare de la arkitektoj *Robertas Stasėnas, Algimantas* kaj *Vytautas Nasvytis*.

Vidu ankaŭ
----------

La 12-an de oktobro 2008 en Litovio okazis balotoj por la nacia parlamento: pri tio vidu apartan artikolon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* paĝoj pri la parlamento Seimas (en la litova, angla, ĉina, franca, germana kaj rusa lingvoj)
Metiaj sekaj kolbasoj en superbazaro en la nederlanda provinco Drenthe
Diversaj sekaj kolbasoj
Seka kolbaso el Groningen
**Seka kolbaso** estas regiona manĝaĵo, ĉe kiu la kolbaso post plenigado estas pendata por sekiĝi.

La gusto diferencas depende de la uzitaj spicoj. Kariofilo estas la plej uzata. Ĉiu buĉisto havas siajn proprajn sekretojn. 
seka kolbaso plej ofte estas prezentata kiel manĝeto ĉe glaseto da ŝnapso aŭ kiel rapidmanĝeto (tapo). La kolbaso ankaŭ estas kuirita, kvankam oni asertas ke la kolbaso pro tio perdas sian karakteron. Seka kolbaso hodiaŭ ankaŭ estas populara kiel ingredienco en krudmanĝaĵaj salatoj.

Seka kolbaso en Nederlando
--------------------------

En Nederlando sekaj kolbasoj ĉefe estas farataj en la norda parto de la lando (Groningen, Frislando, Drenthe kaj Overijssel). En certaj afrikaj landoj, kiel Sud-Afriko, koloniistoj kunportis la sekajn kolbasojn pro ĝia longa konservodaŭro. En Sud-Afriko seka kolbaso (afrikanse: *droëwors*) ankoraŭ daŭre estas tre populara. 

Peco de seka kolbaso
Tranĉita sekalpano kiu fakte enhavas mikson de tritikfaruno, kio faras, ke la ĝenerala aspekto ne estas tiom malhela. Germana pano *Mischbrot* (Kasseler).
**Sekalpano** estas tipo de pano farita el la faruno de sekalo, kiu post bakado montras pli malhelan paninternon ol la tritikpano. En la aktualo ĝi estas kutime komercita kun mikso de aliaj farunoj cele al plibonigo de ties gustoproprecoj.

Temas pri pano kiu posedas altan gradon de nutro-fibro kaj estas nuntempe tre populara. Iam ĝi estis konsiderata en plej da landoj kiel pano por malriĉuloj.​ Ĝi estas karakterizata per forta gusto kaj per la kapablo resti manĝebla dum pli longaj tempoperiodoj ol la tritikpano.​

La panoj faritaj el sekalfaruno posedas malpli da enhavo de gluteno kaj tio faras, ke ili stariĝas malpli dum la fermentado ol la panoj faritaj el tritikfaruno. Pro tio ili aspektas "pli densaj". Ties faruno post bakado montras pli malhelan paninternon. Kelkaj receptoj aldonas koriandron (tipa ingredienco de la rusa pano), cinamomon, karvion.​ Unu de la karakteroj kiuj diferencas la panojn el tritikfaruno disde la panoj de sekalfaruno estas la amelazo; ŝajne la amelazo de la sekalo estas pli stabila je altaj temperaturoj ol ĝia partnero ĉe la tritiko. La strukturo de la sekalfaruno estas komponita el ameloj kaj pentozoj. La foresto de gluteno faras, ke la strukturo de la pasto ne retenas la karbonan dioksidon elsenditan per la fermentado.​ Tial oni konstatas diferencon ankaŭ en la gusto: la sekalfaruno estas iom pli amara, kaj pro tio foje oni mildigas tiun guston pere de spicoj (rusa spicpano), pere de la aldono de cinamomo, ktp.

Tipoj
-----

* *Knäckebröd*

Notoj
-----

1. ↑   Goody, Jack. "Cooking, cuisine, and class: A study in comparative sociology". Cambridge & New York. 1982
2. ↑  «El pan de centeno, propiedades y características.». Konsultita la 17an de Januaro 2022.
3. ↑   Wayne Gisslen, (1999), "Professional Baking"
4. ↑   Wing, Daniel, kaj Alan Scott, *The Bread Builders*. White River Junction, VT: Chelsea Green Publishing, 1999.

* Kategorio Sekalpano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 751970
* GND: 4619331-5
 |
Pluraj sekigitaj fruktoj
Kaŝtanoj.
Sunflor-semoj.
La **sekigitaj fruktoj** estas tiel nomataj ĉar ili ĉiuj havas komunaĵon: en ilia natura konsisto (sen homa interveno) ili havas malpli ol 50% da akvo.
Temas pri tre energidonaj nutraĵoj, riĉaj je grasoj, proteinoj, kaj ankaŭ oligoelementoj. Laŭ la speco de sekigita frukto, ili ankaŭ povas aldoni grandan kvanton da vitaminoj (precipe B-vitaminoj) aŭ grasaj acidoj omego 3.

Tipoj de sekigitaj fruktoj
--------------------------

Eblas distingi du grandajn grupojn el sekigitaj fruktoj:

* Tiuj kiuj estas ĉirkaŭataj de *malmola ŝelo*, kiel la migdalo, la nukso aŭ la pistako.
* la venantaj el **sekigitaj fruktoj**, kiaj la sekvinberoj, la sekigitaj prunoj, la sekigitaj persikoj, abrikotoj, daktiloj, ktp.

Uzoj
----

### Kuirarto

Oftas la uzado de la sekigitaj fruktoj en la Kuirarto, simpla ekzemplo estas la uzado en la salatoj akompanantaj la legomojn (en kelkaj landoj oni nomas ilin neformale «ŝtono») kaj la aperitivoj servataj en kelkaj lokoj. La supoj de la persa kuirarto kaj la aromaj desertoj de la araba kuirarto.

### Medicino

La proprecoj kaj nutriciaj konsistaĵoj kiuj ili posedas igas ilin utilaj iloj por la preventa medicino.

Sano
----

La sekigitaj fruktoj estas riĉaj je kelkaj elementoj konvenaj por la sano, ekzemple, ili ĉiuj enhavas aprezindajn kvantojn da vitamino E, kiu havas kontraŭoksidajn proprecojn. Ili enhavas la plejparton el la vitaminoj B, ĉiuj ĉi vitaminoj plus la kvanto de nepraj mineralaj saloj en metaloj kiaj la fosforo, la magnezio, la kupro, la fero, ktp. igas ilin tre taŭgaj nutraĵoj por vegetaranoj kaj veganoj kiu ne konsumas bestodevenajn produktojn.

Kelkaj metaloj kiel la seleno kaj la zinko de la akaĵuo kaj la brazila nukso helpas la viran fekundecon, ĉar oni observis malaltan produktadon de spermatozooj ligitaj al dietoj kun malmulte el ĉi metaloj.

La enhavo de kalcio igas ilin en kelkaj kazoj anstataŭaĵoj de la bovina lakto, ĉefe por homoj kiuj suferas je netolereco de laktozo aŭ estas veganaj. La konsumo de sekigitaj fruktoj helpas preventi la ostoporozon.

La sekigitaj fruktoj kun pli da kalcio estas la migdaloj (240 mg/100 g) la brazila nukso (170 mg/100 g) kaj la avelo (140 mg/100 g).
La ***Geheimes Conseil*** aŭ ***Geheimes Consilium*** (proksimume "Sekreta konsilio" aŭ "Konfidata konsilio", vidu pli sube) estis politika institucio en Vajmaro en la frua moderna epoko. Ĝi estis la plej alta aŭtoritato, rekte subigita al lia duka moŝto. Al ĝi estis siavice subigitaj ĉiuj aliaj aŭtoritatoj. Iasence, ĝi formis la registaran centron en la duklando Saksio-Vajmaro-Eisenach.

Funkcio
-------

La vorto *geheim* en nuna germana lingvo signifas nur "sekreta", "konfidenca". Tamen en la tiama tempo ĝi havis ankaŭ alian signifon, hodiaŭ perditan, de "konfidata", "fidata". La anoj de la konsilio ne estis *sekretaj*, sed estis *konfidataj konsilistoj* – homoj al kiuj la regnestro fidis konsili lin pri ŝtataferoj. Ne nur en Vajmaro, sed ankaŭ en pluraj aliaj ŝtatoj ekzistis tia "Konfidata konsilio". Ĝiaj membroj havis la titolon *Geheimrat*, "konfidata konsilisto", inter ili la plej fama *Geheimrat* de ĉiuj, Goethe.

En ĉi tiuj kunvenoj ne nur ĉiuj gravaj politikaj decidoj en la ŝtato estis faritaj, sed ankaŭ rezolucioj estis pasigitaj, kiuj kondukis interalie eĉ al la (ne)ekzekuto de gravaj krimintoj. Konata ĉi tie estas ekz-e la tragika kazo de Johanna Catharina Höhn, kiu estis ekzekutita pro infanmurdo. La kazo, en victurno eniris literaturon kiel la Gretchen-tragedio en Faŭsto de Johann Wolfgang von Goethe. Interesas ankaŭ la historio pri infanmurdo de Catharina Elisabetha Warz.

La plej konata membro de la konsilio de privataj konsilistoj estis Goethe mem. La rendevuejo de 1743 ĝis 1803 estis en la okcidenta alo de la Ruĝa Kastelo. Tiu ĉi rondo estis kreita en 1756 fare de duko Ernesto Aŭgusto la 2-a (Saksio-Vajmaro-Eisenach). Mallongdaŭraj, similaj institucioj malposte ekzistis jam de 1743.

Konataj anoj
------------

* Heinrich von Bünau (1697–1762), politikisto kaj historiisto
* Johann Poppo von Greiner (1708–1772), supera observanto de Anna-Amalia-biblioteko kaj bibliotekisto
* Johann Wolfgang Goethe (1749–1832), poeto, politikisto kaj naturesploristo
* Christian Friedrich Schnauß (1722–1797), politikisto
* Jakob Friedrich von Fritsch (1731–1814), politikisto saksia
* Wilhelm von Wolzogen (1762–1809), sekreta konsilisto
* Christian Gottlob von Voigt (1743–1819), sekreta konsilisto

Literaturo
----------

* Volker Wahl (eld.): *Das geheime Consilium von Sachsen-Weimar-Eisenach in Goethes erstem Weimarer Jahrzehnt 1776–1786*, prilaboris Uwe Jens Wandel kaj Volker Wahl, Böhlau, Wien-Köln-Weimar 2014.
* Volker Wahl: *Die Geheime Ratsstube im Roten Schloss zu Weimar Der Versammlungsort des Geheimen Consiliums zwischen 1743 und 1803*. Arkivigite je 2022-02-08 per la retarkivo Wayback Machine Ĉe: Weimar – Jena: Die große Stadt 6/1 (2013), p. 6-21.

Referencoj
----------

1. ↑  GfdS - legite 2022-02-19

Eksteraj ligiloj
----------------

* Landesarchiv
Sirfedoj pariĝantaj dumfluge.
**Seksa reproduktado**, aŭ **seksa reproduktiĝo**, estas biologia procedo, dum kiu estiĝas nova organismo per unuiĝo de seksa ĉelo kutime de du organismoj (escepte de unu).

La seksa reproduktado havas do minimume du fazojn: produkton de seksaj ĉeloj kaj ties unuiĝon (la t.n. fekundigon). Alie inter la produkton de la seksaj ĉeloj kaj ties unuiĝon povas esti enmetita ankoraŭ la t.n. gametofito. Post la fekundigo povas sekvi ankoraŭ ia formo de zorgo pri idaro (mamula gravedeco, gardado de idoj, nutrado de idaro, nutrigado de fekundiga ovo per patrina kreskaĵo...).

Avantaĝo de la seksa reproduktado estas diverseco de la estiĝinta idaro, kiu estas grava el du motivoj. Ĝi parte ebligas al unuopuloj de la sama specio ekdiferencigi siajn vivpretendojn en diversa medio, do ili teorie ne bezonas tiom konkurenci unu al la alia kaj ili povas okupi pli ampleksan (ekologian) niĉon, parte (kaj tio estas eble ankoraŭ pli grava) ĝi kaŭzas, ke unuopaj unuopuloj de diversa populacio reagas al la samaj faktoroj de la medio diverse. Estas ekzemple nur minimuma ŝanco, ke troviĝus patogeno, rilate al kiu estos specife sentema la tuta populacio (diference de populacio de klonoj, kie tio povas okazi tute facile). Malavantaĝo de la seksa reproduktado estas ties relative malalta efektiveco kaj rapideco (kompare kun neseksa reproduktado).

Referencoj
----------

1. ↑  *Reproduktiĝi* en vortaro.net

Vidu ankaŭ
----------

* Reproduktado
* Vegetala reproduktado
* Neseksa reproduktado
* Mejozo
* Gametofito
* Fekundigo
* Zorgo pri idaro
* Reproduktado (biologio)
* Reprodukta laboro

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rFiziologio kaj endokrinologio de reproduktado de homo |
| --- |
| Anatomio kaj fiziologio | Reprodukta sistemo (vira, virina) |
| Menstrua ciklo | menstruo • folikula fazo • ovolado • lutea fazo |
| Gametogenezo | spermatogenezo (spermatogonio, spermatocito, spermatido, spermoĉelo) • oogenezo (oogonio, oocito, ootido, ovoĉelo) • embria ĉelo (gonocito, gameto) |
| Sekseco | homa sekskonduto • koito • erektiĝo • ejakulo (spermo) • orgasmo • fekundigo / fekundeco • masturbado • gravedeco • postnaska tempo |
| Vivo | prenata evoluo • seksa dimorfismo • seksa diferencigo • pubereco (menarĥo, adrenarĥo) • klimaktero (menopaŭzo, andropaŭzo) |
| Reprodukta teknologio | asistita reproduktado • klonado • embria testo • embria transfero • genetika inĝenierarto • hormona kuracado • preimplanta genetika diagnostiko • kontraŭkoncipilo • ensemigo • fekundigo en provtubo |

 |
Seksobutiko en Walker's Court, Soho, Londono.
Seksobutikoj en Boulevard de Clichy, Parizo.
**Seksobutiko**, **seksbutiko**, **seksaĵvendejo** aŭ **seksaĵbutiko**, eble *erotika vendejo* aŭ *seksilvendejo*, estas vendejo kie oni vendas produktojn rilatajn al seksa aŭ erotika distrado por plenkreskuloj, kiel vibriloj, ekscitvestoj, alitipaj vestoj, pornografio, kaj aliaj rilataj produktoj. La unua seksbutiko en la mondo estis malfermita en 1962 fare de Beate Uhse AG en Flensburg, Okcidenta Germanio, kaj nun estas seksbutikoj en multaj landoj kaj rete. Seksobutikoj estas parto de la seksa ekonomia sektoro kun striptizejoj, bordeloj ktp. En plej landaj juroj, seksbutikoj estas regulataj pere de la leĝaro, plej ofte kun aliro malpermesita al minoritatuloj, kies aĝo dependas el la loka leĝaro. Kelkaj juroj rekte malpermesas kaj la seksbutikojn mem kaj la varojn kiujn oni vendas tie. En kelkaj juroj kiuj ja permesas ĝin, ili povas ankaŭ montri pornografiajn filmojn en privataj filmobudoj, aŭ havas privatajn striptizojn aŭ rigardospektaklojn. Ankaŭ povas esti ligita kinejo. Estas ankaŭ multaj interretaj seksbutikoj el kiuj oni vendas varion de varoj por plenkreskuloj, kiel seksoludiloj, pornografiaj gazetoj, pornografiaj filmoj, fetiĉaĵoj ktp. Tiuj tipoj de vendejoj estas ofte preferataj de klientoj ĉar ili havas malpli da publiko kaj iliaj varoj povas esti postuzataj ene de la komforto de hejmo. Ties diskreteco estas ankaŭ altiraj por kelkaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Ruĝluma areo
* Striptizejo

Notoj
-----

1. ↑   Kashmira Gander (15a de marto 2017). "Par Femme: The Coolest Women's Sex Shop on the Internet". The Independent. Alirita la 15an de septembro 2019.

* Seksobutiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Seksobutiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Prezento de la tridimensia strukturo de la proteino mioglobino. Alfa-helicoj estas montritaj kolore, kaj hazarda bobeno blank-kolore. Ne videblas beta-lamenojn en tiu ĉi ekzemplo. Tiu ĉi proteino estis la unua, kies sekundara strukturo estis malkovrita danke al ikso-radia kristalografio.
La **sekundara strukturo** estas la tridimensia aranĝo de *lokaj partoj* de grandaj molekuloj (kutime proteino aŭ nuklea acido). Oni emfazas, ke temas pri lokaj partoj, pro tio ke la preciza pozicio de ĉiuj atomoj de molekulo en la tri-dimensia spaco ne estus la sekundara, sed la terciara strukturo.

Se la sola struktura trajto de proteinoj estus la aminoacida sinsekvo (primara strukturo), la molekuloj konsistus el longaj ĉenoj volviĝintaj en hazardajn formojn. Eksperimentoj montras ke ne estas tiel. En la medio, proteinoj faldiĝas spontane, kun sinsekvoj de hidrofobaj aminoacidoj turniĝintaj interne kaj vicoj de hidrofilaj aminoacidoj turniĝintaj ekstere. La interno, la kerno de globecaj akvo-solveblaj proteinoj estas ĉiam hidrofobia kaj la ekstero estas ĉiam hidrofila - hidrofoba kerno kaj hidrofila surfaco. Tio ĉi okazas, ĉar formiĝas regulaj sekundaraj strukturoj. Membran-proteinoj (proteinoj kiuj lokiĝas en biologiaj membranoj) havas prefere hidrofobajn aminoacidoj apud la membran-surfaco, ĉar membranoj esence konstituiĝas de gras-acidoj (do la hidrofobaj regionoj alproksimiĝas).

Struktur-elementoj
------------------

La plejparto da proteinoj en sia natura stato estas tenata en difinitaj formoj (sekundaraj strukturoj) per hidrogen-ligoj inter la amidaj hidrogenoj kaj la karboksilaj oksigenoj de la polipeptida ĉefĉeno.

Tiel, formiĝas diversaj sekundaraj strukturelementoj kiel:

* **alfa-helicoj**, volviĝo de la polipeptida ĉeno en spiralan aranĝiĝon.
* **beta-lamenoj**, du polipeptidaj ĉenoj flanke ligitaj per kvin aŭ pli hidrogen-ligoj, tiel ke la rezulto similas al lameno.
* **kolagen-helicoj**, tri polipeptidaj ĉenoj tre stabile ligitaj de perioda sinsekvo de aminoacidoj (kutime glicino-prolino-hidroksiprolino). Ĝi troveblas en kolageno.

La hidrogen-liga naturo de sekundaraj proteinaj strukturoj signifas ke tiaj strukturoj estas relative facile disrompeblaj pro ŝanĝoj de pH, temperaturo, aŭ koncentrecoj de solvaĵo aŭ salo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kabsch W, Sander C (2004). "Dictionary of protein secondary structure: Pattern recognition of hydrogen-bonded and geometrical features", *Wiley* **22**, p. 2577 – 2637. doi:10.1002/bip.360221211.  (anglalingve)
*La Anĝeluso* estis vendita de Millet por 1 000 frankoj en 1865, sed nur 14 jarojn post la morto de Millet en 1889 ĝi estis vendita de la kuprokomercisto Secrétan por 553 000 frankoj.
**Sekvorajto**, en franca *Droit de suite*, estas rajto garantiita al artistoj aŭ iliaj heredantoj, en kelkaj jurisdikcioj (ekzemple en Francio), ricevi monon el la revendo de iliaj verkoj. Tio kontrastas kun aliaj praktikoj kiel la usona unuavenda doktrino, laŭ kiu artistoj ne havas rajton kontroli aŭ profiti el postaj vendoj.

La sekvorajto estis unuafoje proponita en Eŭropo ĉirkaŭ 1893, reage al pliigo en la gravo de la Salono, la fino de la privata patrono, kaj la defendo de la interesoj de la "malsatanta artisto". Multaj artistoj, kaj iliaj familioj, suferis pro militoj kaj malriĉo, kaj la sekvorajto estis rimedo solvi sociajn malfacilaĵojn.

Laŭ Renaud Donnedieu de Vabres, la *droit de suite* estis kreita en Francio post la vendo de la pentraĵo de Millet de 1858, nome "Anĝeluso", en 1889 al Eugène Secrétan. La posedanto de la pentraĵo faris grandan profiton el tiu vendo, dum la familio de la artisto vivis malriĉe.

Notoj
-----

1. ↑  Assemblée nationale Alirita la 9an de majo 2020.
**Semjénháza** [ŝemjEnhAza], kroate **Pustara** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Letenye.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5 km²
* Loĝantaro: 700
* Poŝtkodo: 8862
* Telefonprefikso: 93
* Koordinatoj: 46°23′51″N 16°50'47″E

Situo
-----

Semjénháza situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Letenye troviĝas 12, Nagykanizsa 16, Csurgó 30 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la kuprepoko. La unua skriba mencio devenis pri la vilaĝo el 1373 en formo *"Semyenfeulde"*. En la 16-a jarcento la vilaĝo trovis sin en fronto inter Osmana Imperio kaj Habsburga Imperio, tial la turkoj bruldetruis ĝin en 1548. La rehomiĝo en 1723 okazis. En 1945 oni disdonis parcelojn el la grandbieno al 115 malriĉaj vilaĝanoj. En 1960 Semjénháza ricevis la titolon "Kooperativa Vilaĝo". Vilaĝservoj estas aŭtonomio de kroatoj, lernejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1999
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj
* sonorilostablo
**Semois** (*Simwès* en la valona lingvo; *Sesbach* en la germana; kaj skribita kiel "Semoy" en Francio) estas rivero fluanta de Ardenoj en Belgio kaj Francio al la rivero Mozo.

La fonto de *Semois* estas ĉe Arlon en la belga provinco Luksemburgo, proksime al la ŝtatlimo kun la Granddukejo Luksemburgo. Fluinta en okcidenta direkto, ĝi eniras Francion trapasinte la belgan vilaĝon Bohan-sur-Semois kaj aliĝas la riveron Mozo dekon da kilometroj poste ĉe Monthermé. La totala longeco de la rivero estas 210 km.

Lokoj sur la bordoj de *Semois* estas Chiny, Florenville, Herbeumont, Bouillon (inkluzivanta la belajn ĉeriverajn vilaĝojn Dohan, Rochehaut kaj Poupehan), kaj Vresse-sur-Semois (ĉiuj en Belgio).

La nomo estas de ĝermana deveno kaj deriviĝas de la vortoj *sach* (punkto, tranĉilo) kaj *mari* (akvo, rivereto), kaj tiel signifanta la "rivereton kun (ŝtonoj kiel) tranĉilo-punktoj". Frue skribitaj formoj estis Sesomirs (664), Sesmarus (950), Sesmoys (1104) kaj Semoir (1244).

La rivero donis sian nomon al diversaj tabakospecoj kreskigataj en la regiono.

* Semois en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Semois en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 274587
* GND: 4355537-8
* VIAF: 235648690
* BNF: 11986510n
 |
Semomaŝino.
**Semomaŝino** estas agrikultura aparato kiu metas semojn engrunden kaj poste kovras ilin. La semomaŝino metas la semojn je egalaj distancoj kaj plej taŭgaj profundoj, sekurigante ke semoj restu kovritaj per grundo kaj oni evitas ke ili estu manĝataj de birdoj ekzemple. Antaŭ la enkonduko de la semomaŝino, ofta praktiko estis planti semojn permane. Krom multekosta, tia plantado estis tre malpreciza kaj kondukis al malĝusta distribuado de semoj, konduke siavice al malalta produktiveco. Jethro Tull estas plej amplekse konsiderita kiel inventinto de la semomaŝino, kvankam multe pli frue sumeranoj uzis unusoltuban semomaŝinon, kaj la ĉinoj uzis mult-tuban semomaŝinon. La uzado de semomaŝino povas plibonigi la proporcion de rikolto je naŭ fojojn maksimume. Mallonge, la semomaŝino povas esti priskribita kiel moderna agrikultura plibonigo uzata por planti semojn.

Referencoj
----------

1. ↑  
Temple, Robert.  (1986) *The Genius of China: 3000 years of science, discovery and invention*. New York: Simon and Schuster.

Literaturo
----------

* *The Genius of China*, Robert Temple, ISBN
* History Channel, *Where Did It Come From?* Episode: "Ancient China: Agriculture"

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tiscali encyclopedia article on seed drills Arkivigite je 2006-07-09 per la retarkivo Wayback Machine
* Conservation tillage Arkivigite je 2008-06-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Zero Tillage seed drilling in Pakistan
senarba strio en arbara areo
**Senarba strio** estas en la arbaristiko breĉo en arbaro kie neniu arbo kreskas. la senarba strio estas signife pli longa ol larĝa, per tio ĝi estas distingebla de senarbejo. Ĝi povas esti natura aŭ artefarita.

Estiĝo kaj funkcio
------------------

La senarba strio povas ekesti per malplantado, se la arboj estis faligitaj laŭlonge de la breĉo fare de la forsto. Natura kialo povas esti ŝtormo aŭ tornado, kiu faligas la arbojn sur longa distanco. Senarba strio iras preskaŭ ĉiam rektlinie. Ofte ĝi troviĝas kiel limo inter forstaj areoj, kiuj estas plantitaj kun diversaj arbospecioj.
La limo inter la du germanaj ŝtatoj ankoraŭ estas rekonebla per senarbara strio.

Tra senarba strio ne nepre devas iri vojon, ekzemple haŭlovojo, ofte senarbaj strioj oni hakas por superteraj linioj, vojoj kaj stratoj, ankaŭ por aertelferoj estas hakita senarbaj strioj. Krome larĝaj senarbaj strioj povas eviti la disvastiĝon de arbarincendioj, la t.n. kontraŭbrulaj strioj.

senarbaj strioj en la „Hofoldinger Forst" sur mapo de 1875-77

Vidu ankaŭ
----------

* kontraŭbrula strio

Referencoj
----------


* Kategorio Senarba strio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Preĝejo Sankta Gajane en Eĉmiadzin
Interno de la preĝejo al Sankta Gajane
**Sankta Gajane** estis « romia » virgulino martirigita kun siaj samreligianinoj en la jaro en 301 en Armenujo. Kune kun Sankta Gregorio la Iluminanto kaj Sankta Ripsime, Gajane estas unu el la tri plej reprezentitaj sanktuloj de la Armena Apostola Eklezio

Biografio
---------

Agathange estas la ĉefa historia fonto pri la historio de Gajane, Ripsime kaj la aliaj 40 samreligianoj, konataj kiel virgulinoj romiaj sed pli verŝajne originaj el unu el la orientaj provincoj de la Imperio. Laŭ la tradicio, la romia imperiestro Diokleciano profunde enamiĝis pro la beleco de Ripsime, okazigante la fuĝon al Armenujo de la abatino Gajane kaj de la aliaj virgulinoj inkluzive de Ripsime; la armena reĝo Tiridates la 3-a ankaŭ enamiĝis je Ripsime, kaj pro ŝia malakcepto, li mortigis ŝin en la jaro 301. Tre problable la armena reĝo mortigis ilin post la denuncado de la provincestro el kie fuĝis la virgulinoj. Gajane estis torturita kaj senkapigita.

Ĉiam laŭ Agathange, la reĝo transformiĝis en apro ĝis lia propra kristaniĝo pere de la sanktulo Gregorio la Iluminanto. Laŭ la tradicio Kristo aperis al la sanktulo kaj indikis la lokon kie la virgulino estis martirigita, kie Gregorio konstruigis *maŭzoleon*, detruita en la 7-a jarcento kaj anstataŭita de la nuna preĝejo Sankta Gajane en Eĉmiadzin.

Kulto
-----

Gajane kaj siaj samreligianinoj estis la unuaj kristanaj martiroj (almenaŭ la konataj) de Armenio. Ŝia kultado disvolviĝis ĉefe ekde la 7-a jarcento, per la rimarkinda konstruado de pluraj religiaj konstruaĵoj longe de Vagharchapat, kiel ekzemple Varagavank.

Sakta Gajane estas memorigata (kune kun la aliaj martiroj) 8 semajnojn post Pasko (Armena Apostola Eklezio, kaj la 29-a de septembro la Romkatolika Eklezio.
***Sankta Georgo mortigas la drakon*** ( serbe : *Свети Георгије убива аждаху*) estas serba filmo pri la Unua mondmilito reĝisorita de Srđan Dragojević aperinta en septembro de 2008.

Kun buĝeto je 5 milionoj da eŭroj, ĝi estas la plej kosta filmo en la historio de la serba filmproduktado. Ĉar ĝi estas konsiderata nacie grava de la serba registaro kaj de la Serba Respubliko, ambaŭ ŝtatoj provizis la plej granda parton de la bezonata mono.

Resumo
------

La filmo komenciĝas en batalo de la Unua balkana milito kontraŭ la Otomana Imperio en 1912 kaj finiĝas kun la batalo de Cero en 1914, mallonge post la eko de la Unua mondmilito kaj kiu estis la unua venko de la aliancanoj. La filmo precipe rakontas aferon okazantan en vilaĝo situanta ĉe rivero Savo je la landlimo inter Serbio kaj Aŭstrio-Hungario.

La loĝantaro estas dividita inter viroj militkapablaj eblaj rekrutoj por la armeo kaj invalidoj kaj veteranoj de la du antaŭaj balkanaj militoj. Kvankam ĉiuj kunloĝas en la sama vilaĝo, ia malamikemo persistas inter ambaŭ grupoj kiuj tre malmulte intermiksiĝas.

La centra temo de la filmo estas la amtriangulo inter Đorđe la ĝendarmo de la vilaĝo, lia edzino Katarina kaj la juna militkriplulo Gavrilo kiu amindumis al Katarina antaŭ sia foriro al milito kaj perdo de sia brako. Kvankam intertempe Katarina edziĝis al Đorđe, ŝi plu havas amosenton al Gavrilo.

Post la eko de la Unua mondmilito, ĉiuj batalkapablaj viroj estas mobilizitaj. Postrestas nur la virinoj, la infanoj, la invalidoj kaj la maljunuloj. Rapide ekkuras klaĉoj pri la intencoj de la invalidoj kiuj emus profiti el la situacio por alproksimiĝi al la edzinoj kaj fratinoj de la mobilizitaj viroj. Klaĉoj atingas la militfronton kie edzoj kaj fratoj kolerbolas. Por eviti ribeladon, oficiroj decidas mobilizi invalidojn kaj sendi ilin fronten.

Pri la filmo
------------

La filmo baziĝas sur la tre populara samnoma teatraĵo verkita en 1986 de Dušan Kovačević kiu ankaŭ verkis la scenaron de la filmo. La plenvera afero estis rakontita al Dušan Kovačević de lia avo Cvetko Kovačević.

La reĝisoro Srđan Dragojević planis realigi la filmon en 1998 kaj poste en 2001 sed devis dufoje rezigni pro manko de monrimedoj.

La serba radio-televido  dissendis sesepizodan televidan serion inspiritan de la filmo fine de 2008 kadre de 90-jara jubileado de la fino de la Unua mondmilito.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. 1 2  Srđan Dragojević *(serbe: Срђан Драгојевић)*
2. ↑  Unua balkana milito
3. ↑  batalo de Cero *(serbe: Церска битка)*
4. ↑  Dušan Kovačević *(serbe: Душан Ковачевић)*
5. ↑  serba radio-televido *(serbe: Радио-телевизија Србије)*


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Filmo |
*Sankta Hieronimo en sia studejo*.
**Sankta Hieronimo en sia studejo** (en germana: *Der heilige Hieronymus im Gehäus*) estas gravuraĵo de 1514 fare de la germana artisto Albrecht Dürer. Sankta Hieronimo estas montrita sidanta ĉe sia skribotablo, koncentrita en laboro. La tablo, sur kies angulo staras kruco, estas tipa de la Renesanco. Imagebla linio el la kapo de Hieronimo pasanta tra la kruco alvenus al kranio sur la fenestrorando, kvazaŭ kontrastante morton kaj Resurekton. La leono en antaŭfono estas parto de la tradicia ikonaro de Sankta Hieronimo, kaj proksime estas dormanta hundo, animalo ofte trovebla en la verkoj de Durero, simboligante fidelecon. Ambaŭ kreitaĵoj estas parto de la historio de Hieronimo en la Ora Legendo (ĉirkaŭ 1260), kiu enhavas fantaziemajn hagiografiojn de sanktuloj.

*Sankta Hieronimo en sia studejo* estas ofte konsiderata kiel parto de grupo de tri gravuraĵoj de Durero (nome liaj *Meisterstiche*), el kiuj la aliaj estus la bone konataj Kavaliro, Morto kaj Diablo (1513) kaj *Melankolio 1a* (1514). Kune ili estis viditaj kiel reprezentantaj la tri sferojn de aktiveco agnoskitaj en mezepoko: *Kavaliro, Morto kaj Diablo* apartenus al la morala sfero kaj al la "aktiva vivo"; *Melankolio 1a* reprezentus la intelektan sferon; kaj *Sankta Hieronimo* la teologian kaj kontempleman vivon.

* Kategorio Sankta Hieronimo en sia studejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sankta Severo** povas aludi al:

* Severo de Avranches (mortis proksimume en 690)
* Severo de Barcelono, ankaŭ nomata Severo de Romo (mortis proksimume en 304)
* Severo de Napolo
* Severo el Raveno, episkopo de Raveno (mortis proksimume en 348)
* Severo de Reims, episkopo de Reims
* Sulpicio Severo
* Severo el Antioĥio (mortis proksimume en 518)

Krome ekzistas interalie Sankta Severino el Kolonjo, Sankta Severino el Noricum kaj Sankta Severeno el Parizo plus papo Severeno (kiu laŭ ĝisnuna enketo ne estis sanktigita, sed tamen ekzemple la origine katolika, nun luterana kirko *St. Severinus und Jacobus* de la nordgermania komunumo Wangerland havas lian patronecon, kaj uzas adjektivon "sankta", kvazaŭ li estus). Ĉar Severeno (latine Severinus) estas nur noma variaĵo de Severo, tute eblas ke la sanktaj Severenoj ankaŭ titoliĝu "Severo".

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio:Kirkoj sub patroneco de Sankta Severo


|  |  |
| --- | --- |
| Helppaĝo pri apartigiloj | **Ĉi tiu paĝo estas apartigilo: listo de artikoloj kun sama aŭ preskaŭ sama titolo.**
Se vi venis ĉi tien per ligilo en artikolo, bonvolu direkti tiun ligilon rekte al la celita paĝo. |
Oriente el la Blua Ponto en la Lago de la Sanktajakoba Parko.
**Sanktajakoba Parko** aŭ angle origine kaj oficiale *St. James's Park* estas 23 ha parko de Westminster, Centra Londono - nome la plej malnova el la Reĝaj Parkoj de Londono. Tiu parko kuŝas ĉe la plej suda pinto de la areo Sanktajakoba, kiu ricevis sian nomon el kontraŭlepra malsanulejo dediĉita al Sankta Jakobo.

Geografia loko
--------------

La **Sanktajakoba Parko** estas limigita de la Palaco Buckingham okcidente, The Mall kaj Sanktajakoba Palaco norde, Horse Guards oriente, kaj Birdcage Walk sude.

La parko havas malgrandan lagon, nome lago de Sanktajakoba Parko, kun du insuloj, nome West Island (okcidenta), kaj Duck Island (anasa), kiu ricevas sian nomon el la laga kolekto de akvobirdoj. Tii inkludas loĝantan kolonion de Blanka pelikano, kiu estis simbolo de la parko ekde la unua donaco de birdoj el ambasadoro de Rusio en 1664.

Referencoj
----------

1. ↑   St. James’s Park. Royalparks.org.uk. Alirita 2011-12-05.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2010-05-16. Alirita 2012-12-29.
2. ↑   St. James's Park - History. Arkivita el la originalo je 2009-01-06. Alirita 2012-12-29.

Eksteraj ligiloj
----------------

* St. James's Park Arkivigite je 2011-05-05 per la retarkivo Wayback Machine RoyalParks.gov
Ĉefa sidejo de la Monda Organizaĵo pri Sano en Ĝenevo, Svisio.
**Sanpolitiko** povas esti difinita kiel "decidoj, planoj, kaj agadoj kuj estas entreprenita por atingi specifan sanzorgadajn celojn ene de socio." laŭ la Monda Organizaĵo pri Sano, klara sanpolitiko povas atingi la jenon: ĝi difinas vidon por la futuro; ĝi markas prioritatojn kaj la esperitajn rolojn de diferencaj grupoj; kaj ĝi konstruas interkonsentojn kaj informas la homojn.

Estas multaj kategorioj de sanpolitikoj, kiaj persona sanzorgada politiko, farmacia politiko, kaj politikoj rilataj al la publika sano kiaj vakcina politiko, tabakkontrola politiko aŭ defendo de la mamnutrado. Ili povas kovri temojn pri financado kaj disponeblo de sanzorgo, aliro al zorgo, kvalito de la zorgo, kaj sanegaleco.

Referencoj
----------

1. 1 2  Monda Organizaĵo pri Sano. *Health Policy*, alirita la 22an de marto 2011.
2. ↑  Harvard School of Public Health, Department of Health Policy and Management *About Health Care Policy* Arkivigite je 2011-05-14 per la retarkivo Wayback Machine, alirita la 25an de marto 2011.

Literaturo
----------

* Morrisey, Michael A. (2008), David R. Henderson (eld.), ed. *Health Care* (2nd ed.), Indianapolis: Library of Economics and Liberty, (ISBN 978-0865976658), OCLC 237794267,

Vidu ankaŭ
----------

* Monda sano
* Publika sano

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sanpolitiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Alliance for Health Policy and Systems Research
* *Health Policy and Planning* ĵurnalo
* Centre for History in Public Health, London School of Hygiene and Tropical Medicine
La 11-a jarcenta sanskrita manuskripto de la Devi Māhātmya sur palmfolio, Biharo aŭ Nepalo.
La plej fruaj verkoj de Hindia literaturo estis parole transmitita. **Sanskrita literaturo** ekis per la parola literaturo de Rigvedo nome kolekto de sanktaj himnoj datitaj el la periodo de 1500–1200 a.K. La sanskritaj eposoj *Ramajano* kaj *Mahabharata* aperis ĉirkaŭ la fino de la unua jarmilo a.K. Klasika sanskrita literaturo disvolviĝis rapide dum la unuaj kelkaj jarcentoj de la unua jarmilo a.K.

La Hindia literatura produktado vidis malfruan floradon en la 11a jarcento antaŭ sia malpliiĝo post la jaro 1100, pro la islama konkero de Hindio, pro la detruo de antikvaj sidejoj de lernado kiaj la universitatoj ĉe Taksila kaj Nalando. Estas nuntempaj klopodoj al revivigo de Sanskrito, per eventoj kiaj la *Tutbarata Sanskrita Festivalo* (ekde 2002).

Pro ties etenda uzado en religia literaturo, ĉefe en Hinduismo, kaj la fakto ke plej modernaj barataj lingvoj estis rekte derivitaj el aŭ forte influitaj de Sanskrito, ties lingvo kaj literaturo estas de granda gravo por la kulturo de Barato simile al tiu de Latino por la kulturo de Eŭropo. Iome el la Sanskrita literaturo kiel la Joga-Sutroj de Patanĝali kaj la Upaniŝadoj estis tradukitaj en araban kaj en persan, ĉefe pro la agado de la imperiestro Akbar. Ankaŭ la Panĉatantra estis tradukita en persan.

Verkoj
------

* Rigvedo
* Harivamsa
* Ramajano
* Mahabharata
* Upaniŝadoj
* Panĉatantra
* Joga-Sutroj
* Kamasutro

Verkistoj
---------

* Kalidaso
* Patanĝali

Referencoj
----------

1. ↑  Narayanrao, H.L.. "A Brief on Indian Literature and Languages", *Journal of Education and Practice* **2** (3), p. 46.
2. ↑  P. 228 The *Sufis of Britain: an exploration of Muslim identity*
3. ↑  P. 7 *Panchatantra — Five Strategies: Collection of animal fables complied before ...*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sanskrita literaturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Indian Literature on Indohistory Arkivigite je 2019-08-10 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* South Asian Canonical Texts[*rompita ligilo*]
* Bhas - Longest Poem on Indian Constitution set World Record
* GRETIL: Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages a cumulative register of the numerous download sites for electronic texts in Indian languages.
* Sanskrit Wikibooks
* TITUS Indica
* Sanskrit Literature
* Vedabase.net: Vaishnava literatures with word for word translations from Sanskrit to English.
* Oficiala retejo Arkivigite je 2019-07-07 per la retarkivo Wayback Machine de la Clay Sanskrit Library, publikiganto de klasika hindia literaturo
* Sanskrit Documents Collection: Documents in ITX format of Upanishads, Stotras etc. and a metasite with links to translations, dictionaries, tutorials, tools and other Sanskrit resources.
Parto el Codex Sinaiticus: dua ĉapitro de libro de Ester
La **Codex Sinaiticus** [kodeks sinaitikus] (**Sinaja kodekso**) estas kodekso el la Sinaja duoninsulo, el la 4-a jarcento post Kristo. Ĝi estas grandlitera, greklingva Biblio-manuskripto. La kodekso entenas grandan parton de la Malnova Testamento kaj senmanke la Novan Testamenton. Krom tiuj, troviĝas en ĝi du verkoj de aliaj prakristanoj: Letero de Barnabaso kaj parto de verko Paŝtisto de Hermaso. La kodekso apartenas al la aleksandra tekstotipo. Ĝi estas la plej bona kaj kompleta tekstoatestanto de la Biblio, iom pli juna ol la Codex Vaticanus. La kodeksa signo en la fakliteraturo estas **א** aŭ **S**, **01**.

Ĝi konsistas el 346 1/2 folioj (papiruso-paĝoj), kies grando estas 38,1x 33,7-35,6 cm. Oni skribis la literojn per bruna inko, en kvar kolonoj sur ĉiu paĝo. Unu kolono konsistas el 48 vicoj, 12-16 literoj po vico. La skriba tipo de la teksto estas *scriptio continua* (kontinua skribo). Laŭ Tischendorf, la teksto estas manuskripto de 4 personoj, kiujn korektis 7 korektoroj.

Oni konservas paĝojn en Leipzig, Sankt-Peterburgo kaj Londono, en la British Museum.

Historio
--------

La kodekson malkovris Constantin von Tischendorf (1815-1874), universitata profesoro de Leipzig en 1844, en la klostro Sankta Katarina, sur la Sinaja duoninsulo. Oni transdonis por li 43 foliojn kaj li donacis tiujn por la saksa reĝo Frideriko Aŭgusto la 2-a. Li poste publikigis ilin sub nomo *Codex Friderico-Augustanus*. 

Li vizitis duafoje la klostron en 1853. Tiam li trovis du mallongajn partojn el la Genezo (unua libro de Moseo). Li hejmenvenis triafoje en 1859 je komisio de Aleksandro la 2-a (rusa caro). Je la foriro, li montris la ĝuste tiam aperantan Septuaginta-eldonaĵon. La prizorgisto de la klostro nun montris la nekonatajn paĝojn de la *Codex Sinaiticus*. Tischendorf sukcesis akiri tiujn kaj donacis ilin al Aleksandro la 2-a. Tischendorf publikigis en 1862 per fakssimila preso la tutan tekston de la kodekso. La British Museum aĉetis la kodekson en 1933 de Sovetunio je 100 000 fontoj.

Oni trovis en 1975 - post murfalo - pluajn erojn de la kodekso. La British Library sciigis en printempo de 2005, ke ĝi volas ciferigi paĝojn de la kodekso. La laboro daŭros supozeble ĝis 2010. Nun (julion 2009)la tuta kodekso estas, ciferita, unuigite spektebla ĉe www.codexsinaiticus.net

Vidu ankaŭ
----------

* Codex Alexandrinus

Eksteraj ligiloj
----------------

* Codex Sinaiticus
* sur paĝo de Earlham College
* Arkivigite je 2008-06-11 per la retarkivo Wayback Machine Spekteblaj folioj de la tuta teksto

* Kategorio Sinaja kodekso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)