recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kajthal,** hindie: **कैथल** estas historia urbego kaj municipo en nordokcidenta Barato, en nordokcidenta parto de subŝtato Harjano, en la samnoma distrikto, kies sidejo ĝi estas.

Placo kun vojo en Kajthal

Demografio
----------

En 2011 Kajthal vivis 144 915 da loĝantoj. La legoscio estis 79%.

Geografio
---------

Kajthal situas en montetaro en averaĝa alteco de 238 metrojn laŭ la marnivelo. Kurukŝetr troviĝas 52, Ĝind 55, Karnal 59, Patiala 61, Panipat 71, Hisar 97, Barnala 104, Panĉkula kaj subŝtata sidejo Ĉandigaro 111, Sirsa 135, tutlanda ĉefurbo Delhio 152, Mumbajo 1257, Kolkato 1438 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Laŭ la legendo la urbo estis fondita de epopea heroo Judiŝtiro. Ĝi ankaŭ estas konsiderita kiel naskiĝloko de la simia reĝo Hanumano. Ekde 1767 la sikoj regis, poste inter 1843-1947 Kajthal apartenis al la Brita Imperio kaj iĝis sidejo de distrikto en 1989.

Ekonomio
--------

En Kajthal kotonaj entreprenoj funkcias, krome oni produktas salpetrojn, metalajn objektojn. La ĉirkaŭaĵo kultivas tritikojn, rizojn, oleajn semojn, sukerkanojn kaj kotonojn.

Lingvoj
-------

En Kajthal la oficiala lingvo estas la hindia, al kiu aldoniĝis la angla kaj panĝaba lingvoj.

Religioj
--------

Laŭ religioj en Kajthal vivas plejparte hinduoj (96,5%), poste sikoj (2,5%), iomete ankaŭ aliaj.

Placo kun vojo
Maŭzoleo

Eduko
-----

En Kajthal la plej altnivela eduko okazas en pluraj universitatoj kaj altlernejoj.

Klimato
-------

Kajthal situas en duonarida klimato. Jare pluvas meze po 568 mm. En ĉiuj monatoj pluvas iomete, tamen pro la musono tre ofte en julio kaj aŭgusto. La jara averaĝa temperaturo estas 24,5 ℃.

Trafiko
-------

Kajthal havas trairan fervojan linion (kun 2 stacidomoj) inter Kurukŝetr kaj Ĝind. La urbego havas rondan vojon ĉirkaŭ Kajthal, al ĝi kuras 5 ĉefvojoj kaj sola flankovojo. La plej proksima flughaveno funkcias en Patiala.

Vidindaĵoj
----------

* fortikaĵo renovigita en 2016 kun multaj pordegoj faritaj de britoj, kiuj kontrolis la komercajn varojn
* islamaj tomboj de la 13-a jarcento
* pluraj preĝejoj
* religiaj hinduaj kaj islamaj lokoj
* maŭzoleo

Fontoj
------

* WikiTrans
* brita enciklopedio


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |

* Kategorio Kajthal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ernst OTTO** (naskiĝinta la 12-an de septembro 1891 en Schmölln, mortinta la 17-an de februaro 1941 en Windeck-Au) estis germana protestantisma teologo. Li gravis ene de la anoj de la Konfesanta Eklezio en Turingio.

Vivo
----

Studis Otto en Greifswald kaj Lepsiko teologion kaj fariĝis post la ordinacio en la 1920-a jaro helpa pastoro, poste paroĥestro en Altenburg. En 1927 li iĝis kunlaboranto, en 1929 estro de *Volksdienst*, ekleziula klerigorganizo en Turingio. En 1933 aniĝis li al *Pfarrernotbund*, poste al Konfesanta Eklezio. En 1934 Otto partoprenis ĉe *Bruderrat*, grupo de pastroj favorantaj kolegiajn gvidstrukturojn. En 1935 li membris ĉe Reichsbruderrat. Ĉar anoj de la Konfestanta Eklezio agnoskis lin kiel provizoran episkopon li povis ordini kelkajn teologojn, i.a. Helmut Gollwitzer. La saman jaron li iĝis membro ĉe la Konsilio de la evangelia-luterana eklezio de Germanujo.

Post kiam li rifuzis en 1937 fari monkolektojn por la naziemaj kristantoj organizitaj je *Deutsche Christen´, lia kariero estis interrompita. Post prediko en 1937 okaze de la Pento kaj preĝa tago li eĉ en prizonoj ne plu rajtis animzorganti. Ĉar fare de Gestapo estis riproĉite al li esti atakinta Alfred Rosenberg kaj diversajn gravajn politikistojn en kaŝa maniero. En 1939 Otto transloĝigis al Au en la regiono de Westerwald kie li iĝis gvidanto de la biblia hejmo* Hohengrete*. Post du jarojn da deĵoro tiea li forpasis.*

Verkoj (elekto)
---------------

* *Unter den ewigen Armen. Hundert Andachten*, Wuppertal 1939

Literaturo
----------

* Hannelore Braun, Gertraud Grünzinger: *Personenlexikon zum deutschen Protestantismus 1919–1949*. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2006, ISBN 3-525-55761-2; ISBN 978-3-525-55761-7, p. 191.
* Minnamari Helaseppä: *Die Lutherische Bekenntnisgemeinschaft und der Kampf um die Thüringer Evangelische Kirche 1933/34–1939 (=Schriften der Luther-Agricola-Gesellschaft, 38).* Luther-Agricola-Gesellschaft, Helsinki 2004, ISBN 951-9047-68-9.

Notoj
-----

1. ↑  Michael Weise: "Eisenachs Sonderstellung für die evangelische Kirche im Nationalsozialismus. Eine lokal- und kirchenhistorische Untersuchung." Ĉe: *Zeitschrift für Thüringische Geschichte* 77 (2023), p. 167–195, konkrete: p. 184.
2. ↑  "Ernst Otto und die innerkirchliche Opposition." Ĉe: Widerstand? Evangelische Christinnen und Christen im Nationalsozialismus (ekspozicio interreta).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855551
 |
**Kimberley** estas grandurbo en Sud-Afriko. Ĝi estas ĉefurbo de provinco Norda Kablando, krome anglikana kaj romkatolika diocezoj.

Mapo de Sud-Afriko, kie Kimberley situas meze

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 105 km²
* Loĝantaro: 191.194 (en 2012)
* Supermara alteco: 1184 m
* Horzono: UTC +2 h
* Poŝtkodo: 8300
* Telefonkodo: 053

Geografio
---------

Kimberley situas sur altebenaĵo en mezo de la lando. Bloemfontein troviĝas 146, Welkom 210, Johanesburgo 432, **Pretorio** 480, Port Elizabeth 587, Durbano 619, Richards Bay 715, Kaburbo 834 km.

Granda mineja kavo nomata Granda Truo en Kimberley

Historio
--------

En 1866 iu trovis en tiu loko brilan ŝtoneton (=diamanton). En 1871 kuiristo trovis pli grandan diamanton. Evidentiĝis, ke la loko estas trovejo de diamantoj, venis multe da homoj. Estis disputo pri la regiono, fine britoj akiris ĝin, kiel nova kolonio. La minejo havis la nomon **New Rush**, nederlande **Vooruitzigt**, fine pri ministro Lord *Kimberley*. En 1899 la buroj ne povis okupi la urbon. La plej granda minejo funkciis ĝis 1914.

Trafiko
-------

Kimberley havas flughavenon, kiu estas la plej malnova en la lando. La urbo estas grava fervoja nodo. Linioj kuras al Kaburbo, Bocvano, Bloemfontein kaj okcidenta landparto. La centra ĉefa trafikvojo Kaburbo-Pretorio tuŝas la urbon, krome estas ĉefvojo al Bloemfontein.

Muzeo McGregor en Kimberley
Monumento de la 1-a mondmilito en Kimberley
Monumento pri sieĝo de Kimberley

Klimato
-------

Kimberley havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 11-26  ℃. Inter novembro-februaro la temperaturo foje atingas 40  ℃. Inter majo-oktobro foje frostas. Jare pluvas po 414 mm. La pluvo en februaro kulminas. Inter junio-aŭgusto apenaŭ pluvas.

Vidindaĵoj
----------

* Granda mineja kavo nomata Granda Truo, ankaŭ subĉiela muzeo
* monumentoj pri la angla-bura milito, la 1-a mondmilito laj ministoj
* biblioteko
* muzeo pri flugado
* memorejo pri koncentrejo dum la bura milito
* ĉevalskulptaĵo de Cecil Rhodes
* muzeo pri Sol Plaatje
* akvorezervujo kun flamengoj
* diversaj preĝejoj

Ĝemelurboj
----------

Nederlando Arnhem, Nederlando

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-05-10 per la retarkivo Wayback Machine
* loĝantaro
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

**Herbert BOYER** (n. Pensilvanio, 10a de julio 1936) estas usona biokemiisto kaj unu de la fondintoj de la unua kompanio de biotekniko Genentech.

Boyer en 1963 gradiĝis en biologio kaj kemio en la Universitato de Picburgo. Poste li laboris dum tri jaroj en la Universitato de Yale pri proteinoj kaj enzimoj.

Eke 1966 li iĝis helpoprofesoro en la Universitato de Kalifornio en San-Francisko, kie li laboris pri *Escherichia coli*. Kun con Stanley Norman Cohen, de la Universidad de Stanford y Paul Berg, desarrolló la técnica de ADN recombinante en células bacterianas en 1978, la primera síntesis de insulina producida.

En 1976 Boyer cofundó junto con el inversor financiero Robert Swanson, la compañía Genentech, donde económicamente utiliza su obra.

En 2004 Boyer fue galardonado con el Premio Shaw en ciencias de la vida y medicina.1​
**Avilo** (hispane *Ávila*) estas kastilia urbo en la aŭtonoma regiono de Kastilio kaj Leono, Hispanio. Tie loĝas ĉirkaŭ 40 000 homoj.

La urbo altas 1 127 metrojn super marnivelo, kaj estas ĉefe konata pro Sankta Tereza aŭ *Tereza el Avilo*, la karmelinana reformanto, kiu vivis tie.

Vidindaĵoj
----------

La centra parto de la urbo estas Monda Kulturheredaĵo de UNESKO de 1985.

La ĉefa tiea vidindaĵo estas la malnova Murego, kiu ankoraŭ ĉirkaŭas tiun malnovan parton. Ĝi posedas perimetron 2516 metrojn longan kun 9 monumentaj pordegoj. Ĝia konstruado komenciĝs en la 11-a jarcento, kaj estis poste ampleksigita dum Mezepoko.

Ankaŭ grava estas la Katedralo (12-a - 15-a jarcento). Ĝi montras komencan konstruon en la romanika stilo kaj finajn elementojn de gotiko. La ĝenerala aspekto memorigas fortikaĵon kvazaŭ aludo al la militista pasinteco de la urbo. Interne interesas la absida koridoro kaj monumenta retabla tombo de *El Tostado*.

En kapelo de Mosén Rubí videblas strangaj blazonoj kiuj kondukis al esoteraj interpretoj. Fakte en la urbo ege gravis la juda kvartalo kaj la propra katolika sanktulino Teresa estis de juda deveno. La preĝejo de Sankta Marteno montras turon mikse kaj romanikan kaj mudeĥaran kiel klopodo unuigi ambaŭ kulturojn, kaj same preĝejo de Sankta Maria de la Kapo.

Historio
--------

Historie estas romiaj restaĵoj (en orienta parto de la murego) oni uzis multajn romiajn elementojn kiuj ankoraŭ videblas ene de la mezepoka konstruaĵo. Dum epoko de araboj la urbo ne gravis kaj estis detruita ofte de la militoj inter kristanoj kaj islamanoj ekde la 8-a al la 11-a jarcentoj. Ĉirkaŭ la 12-a jarcento oni konstatas apero de tekstila industrio surbaze de lano el ŝafa bredado. La urbo suferis enlandan militon de la 14-a jarcento kaj Milito de Komunumoj en la 16-a jarcento, forpelon de islamanoj en 1609.

Provinco
--------

Avilo estas ĉefurbo de samnoma provinco. La ĉefaj urboj estas Arévalo, Arenas de San Pedro, Cebreros (naskiĝloko de la hispana politikisto Adolfo Suárez) kaj Adanero.

Bildaro
-------

* Nokta vido de la pordego de la preĝejo de Sankta Vincento.Nokta vido de la pordego de la preĝejo de Sankta Vincento.
* Ĉefa Placo de Ávila aŭ El Grande, kun la preĝejo de Sankta Petro fone.Ĉefa Placo de Ávila aŭ *El Grande*, kun la preĝejo de Sankta Petro fone.

Avilo kaj Esperanto
-------------------

Kongresanoj de la 70-a Hispana Kongreso de Esperanto okazinta en El Eskorial dum ekskurso ĉe la muregoj de Avilo.
Sen kutima agado de esperantistoj, la urbo estis facila celo de ekskursoj por esperantistoj el Madrido aŭ kongresanoj de tiu areo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Avilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Avilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala urba retejo de Avilo
* Porturisma retejo de Avilo
* Fotoj de Avilo
**Bothaville** estas grandurbo en Sudafriko, en Provinco Liberŝtato. Apudaĵo de la urbego estas **Kgotsong** aŭ *Khotsong*.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 34 km²
* Loĝantaro: 112.842 (en 2012)
* Supermara alteco: 1276 m
* Horzono: UTC +2 h
* Poŝtkodo: 9660
* Telefonkodo: 056

Geografio
---------

Bothaville situas sur altebenaĵo laŭ rivereto en la meza parto de la lando. Vanderbijlpark troviĝas 140, Soweto 174, Krugersdorp 181, Johanesburgo 195, Bloemfontein 201, **Pretorio** 245, Durbano 511, Port Elizabeth 741, Kaburbo 1070 km.

Historio
--------

Bothaville estis establita en 1891. Post 2 jaroj la loko prenis la nomon pri Theunis Louis Botha, kiu estis la origina posedanto de la bieno. Dum la brita-bura milito en la proksimeco batalo okazis en 1900. La urbeto ricevis municipostatuson en 1914.

Ekonomio
--------

Bothaville estas centro de maizokultivado. Krome oni okupiĝas pri tritikoj, arakidoj, sunfloroj, fine gravas bredado de ŝafoj. Ĉiujare oni aranĝas komercospektaklojn.

Trafiko
-------

Bothaville-on ne tuŝas gravaj ĉefvojoj, sed alvenas fervojo el Klerksdorp.

Klimato
-------

Bothaville havas subtropikan klimaton. La temperaturo varias averaĝe 11-22 ℃. En Januaro regas la plej alta varmo, en Julio la plej malalta varmo. Jare pluvas ĉ. 700 mm. Pluvo kulminas Januare kaj malkulminas Julie.

Fontoj
------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Bothaville en la angla Vikipedio.* 

* loĝantaro
* mapo, distancoj Arkivigite je 2022-04-04 per la retarkivo Wayback Machine
* mapo[*rompita ligilo*]
**Augusta** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Georgio, en distrikto Richmond. La urbego estas ankaŭ universitata urbo. 

Situo de Augusta en Georgio kaj en la distrikto

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 33° 28′ N 58° 30′ U﻿ / ﻿33.467 °N, 58.500 °U﻿ / 33.467; -58.500 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 196 494 (en 2011)
* Supermara alteco: 45 m
* Horzono: UTC-5h (en somero UTC-4h)
* Poŝtkodoj: 30901, 30904, 30906, 30907, 30909, 30912, 30815
* Telefonkodoj: 706, 752

Geografio
---------

Fora panoramo en Augusta
Augusta situas sur ebenaĵo laŭ dekstra bordo de navigebla rivero Savannah (kiu estas la subŝtata limo) en la sudorienta landparto de Usono, en la nordorienta parto de Georgio. Atlanta (Georgio) troviĝas 241 km.

Historio
--------

Laŭ la riverbordo la plej frue indianoj vivis, kiuj havis tie konvenan trapasejon tra la rivero. En 1737 laŭ la rivero el Savannah alvenis eŭropanoj, kiuj nomis tiun lokon Augusta honore al princino. Ĝi estis la dua subŝtata ĉefurbo inter 1785-1795.

Klimato
-------

Kulturcentro Sankta Koro en Augusta
Nubskrapuloj en Augusta
Baptista preĝejo en Augusta
Augusta situas en humida subtropika klimato. La temperaturo averaĝe varias inter 11-25 ℃. La varmo kulminas en junio kaj julio kun rekordo 42 ℃, inter oktobro-aprilo okazas eĉ frostoj. Jare pluvas po 1106 mm, en ĉiuj monatoj pluvas. Plej ofte pluvas junie, plej malofte en novembro.

Trafiko
-------

Augusta havas regionan flughavenon. Aŭtoŝoseo kuras tre proksime al Richmond kaj Atlanta. Estas trajnaj kontaktoj al Atlanta (Georgio) kaj Savannah.

Vidindaĵoj
----------

* diversaj preĝejoj

Famuloj
-------

* kantisto James Brown

Ĝemelurboj
----------

* Francio Biarritz, Francio
* Japanio Takarazuka, Japanio

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Anglalingva Vikipedio

Mapo pri Georgio, kie estas trovebla Augusta en la nordorienta parto de Georgio ĉe la subŝtata limo
Wiener Stadthalle, sidejo de la eldono en 2015. 
Måns Zelmerlöw venkis la konkurson per la kanto *Herooj*
La **60-a Eŭrovido-Kantokonkurso** okazis en la aŭstria urbo Vieno dum la 19-a,, 21-a kaj 23-a de majo 2015, post la venko de ties reprezentanto Conchita Wurst kiu atingis la unuan lokon en la konkurso pere de la kanto «Rise Like a Phoenix» en la eldono de 2014. Tiu ĉi estis la dua fojo kiam Aŭstrio organizis la festivalon, estante la lasta fojo en la jaro 1967. La aranĝo estis gvidata nur de virinoj: Mirjam Weichselbraun, Alice Tumler kaj Arabella Kiesbauer. La venkinto de la antaŭa eldono, Conchita Wurst, estis la gvidanto de la konektoj kun la tiel nomata «*Green room*»

En tiu ĉi eldono partoprenis 40 landoj. El tiuj ĉi landoj, 39 partoprenis kiel aktivaj membroj de la Eŭropa Unio de Radio kaj Televido. Kipro kaj Serbio revenis al la konkurso post unujara malĉeesto, samkiel Ĉeĥio post kvinjara foriro. Aliflanke, Ukrainio anoncis sian foriron el tiu ĉi eldono pro la ekonomiaj kaj politikaj problemoj de la lando. Kaj, pro la 60jariĝo de la muzikfestivalo, Aŭstralio estis ankaŭ invitita partopreni, unikaĵo en la historio de ĉi konkurso.

La moto de tiu ĉi eldono estas *Building Bridges* (‘Konstruante pontojn'). Laŭ la organizantoj tiu ĉi eldono, la moto volas reliefigi la unuecigan karakteron de la muziko, trans la landlimoj, kulturoj kaj lingvoj, kaj ankaŭ aludas al la praa celo de la konkurso, kio estis unuigi la landojn post la Dua mondmilito.

La 23an de majo Måns Zelmerlöw, reprezentinta Svedion per la kanto "Heroes", venkis en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2015 okazinta en Vieno, Aŭstrio.

* Kategorio Eŭrovido-Kantokonkurso 2015 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


| **Eŭrovido-Kantokonkurso** |
| --- |
| 1956 • 1957 • 1958 • 1959 • 1960 • 1961 • 1962 • 1963 • 1964 • 1965 • 1966 • 1967 • 1968 • 1969 • 1970 • 1971 • 1972 • 1973 • 1974 • 1975  1976 • 1977 • 1978 • 1979 • 1980 • 1981 • 1982 • 1983 • 1984 • 1985 • 1986 • 1987 • 1988 • 1989 • 1990 • 1991 • 1992 • 1993 • 1994 • 1995  1996 • 1997 • 1998 • 1999 • 2000 • 2001 • 2002 • 2003 • 2004 • 2005 • 2006 • 2007 • 2008 • 2009 • 2010 • 2011 • 2012 • 2013 • 2014 • 2015  2016 • 2017 • 2018 • 2019 • ~~2020~~ • 2021 • 2022 • 2023 |
| **Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso** |
| 2003 • 2004 • 2005 • 2006 • 2007 • 2008 • 2009 • 2010 • 2011 • 2012 • 2013 • 2014 • 2015 • 2016 • 2017 • 2018 • 2019 • 2020 • 2021 |
La **Kriketa Mondpokalo** (angle ***Cricket World Cup***, plennome kaj oficiale **ICC Men's Cricket World Cup** ) estas la mondĉampioneco por naciaj kriketteamoj, la plej granda ĉampioneco organizita en unutaga kriketo (50 overs). Ĝi estas la plej prestiĝa turniro por viraj naciaj teamoj en tiu ĉi sporto. Preskaŭ ĉiuj partoprenantaj teamoj reprezentas Brition kaj ĝiajn iamajn koloniojn. 

La okazaĵo estas organizita fare de la Internacia Kriketa Konsilio (ICC) unufoje ĉiujn kvar jarojn, inkluzive de kvalifikaj matĉoj ĝis la fina turniro. La turniro estas unu el la plej spektitaj sportaj eventoj en la mondo .

Historio
--------

La Kriketa Mondpokala trofeo.
La teamgvidantoj de la teamoj kiuj partoprenis la 2007-datita monda pokalo
La unua Monda Pokalo estis okazigita en 1975, kaj dek unu ĉampionecoj poste okazis, la plej lastatempaj en Anglio kaj Kimrio en 2019. Aŭstralio havas la plej multajn titolojn. 

La teamoj de Karibio kaj Barato iĝis mondĉampionoj dufoje, kaj la teamoj de Pakistano kaj Srilanko iĝis ĉampionoj unufoje ĉiu. 

Simila turniro por virinaj naciaj teamoj estas okazigita ekde 1973.

Ekde 2007 ankaŭ okazis mondĉampiona turniro en formato Twenty20 kun la T20-Monda Pokalo de la ICC Men.

Referencoj
----------

1. ↑   ICC Men's Cricket World Cup 2019 shatters audience records. International Cricket Council. Alirita 12 April 2021.
2. ↑   World Cup Overview. cricketworldcup.com. Arkivita el la originalo je 2007-01-24. Alirita 2007-01-29.
3. ↑  ICC Cricket World Cup: About (el Retarkivo {{{1}}}) – International Cricket Council.
4. ↑   Cricket World Cup 2015 3rd Most Watched Sports Event In The World. Total Sportek (2015-01-11). Arkivita el la originalo je 2015-03-25. Alirita 2015-03-17.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo of the ICC Cricket World Cup
* Oficiala retejo of ICC


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855959
* LCCN: n2005013573
* VIAF: 235696070
 |
**Sándor Lombardini** [ŝAndor], slovake kaj kun plena nomo **Alexander Franciscus Joseph Lombardini,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lombardini Sándor** estis hungaria advokato, instruisto, apartenanta al la slovakaj patriotoj. Lia patro estis italo.

Sándor Lombardini naskiĝis la 10-an de aprilo 1851 en Bicsa (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Bytča en Slovakio), li mortis la 26-an de aprilo 1897 en Zsolna (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Žilina en Slovakio).

Biografio
---------

Sándor Lombardini maturiĝis en gimnazio en Esztergom en 1869, poste li studis juron en Reĝa Jura Akademio (Pozono), fine li doktoriĝis en 1872 en Reĝa Universitato de Pest. Post siaj studoj li komencis sian juran karieron en juĝejo de Buda. Iom poste li akiris advokatan diplomon, poste li laboris jam en juĝejo de Zsolna kiel subnotario, sed fine li malfermis advokatan atelieron. Li kontribuis en provincaj gazetoj hungare kaj slovake, li finance subtenis la slovakan gazetaron. En 1896 li konfesis tiun veron, ke kelkaj liaj verkoj estas plagiatoj.GYATT

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Stručný dejepis slobodného mesta Žiliny* (1874)
* *Még valami a régi időkből* (1879)
* *Az örökösöknek az örökhagyó adósságai miatt elmarasztalása kérdéséhez* (1884)
* *Palatín gróf Ďuro Thurzo z Betlenoviec* (1898)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo L, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Sándor Lombardini en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 702563
* GND: 139724060
* LCCN: no2011080719
* VIAF: 102578453
* ISNI: 0000000119383839
* NKC: jx20091207004
 |
**Enikő Németh T.** [enikO nEmet tE], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Németh T. Enikő** estas hungara lingvisto, altlerneja instruisto, membro de Academia Europea (2021), koresponda membro de la Hungara Scienca Akademio (2022). Ŝia pli plena geedziĝa nomo estis *Bibokné Németh-Tóth Enikő*, konata ankaŭ *Bibok Károlyné* aŭ pli simple *Bibokné*.

Enikő Németh T. naskiĝis la  15-an de septembro 1964(nun 1964-09-15) en Celldömölk.

Biografio
---------

Enikő Németh T. maturiĝis en gimnazio en 1982, poste ŝi akiris pedagogian-lingvistan diplomon (MSc) en Scienca Universitato Attila József en 1987. Post la diplomo ŝi laboris helpe de stipendio 3 jarojn samloke. Inter 1990-1992 ŝi estis asistanto, inter 1992-1997 lektoro, poste docento, eĉ inter 1913-2021 katedrestro. Ŝi kandidatiĝis (CSc) en , li doktoriĝis (DSc) en antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en. Li edziĝis en 1971. Li ricevis premiojn inter 1948-1998.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

*

Fontoj
------

* biografio angle kun foto
* datenoj kun foto
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 856637
 |


* Portalo pri Biografio
La **kalvinana preĝejo de Pálháza** estas sakrala konstruaĵo en urbo Pálháza (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio pri kalvinanoj en Pálháza okazis en 1770, tiam la kalvinanoj eklezie apartenis al Füzérkajata. Tiutempe la diservoj okazis en privataj loĝejoj. Inter 1811-1988 la kalvinanoj apartenis al Füzérradvány, poste Pálháza akiris paroĥan rajton. La preĝejo mem estis konstruita en 1826. Dum la sekvaj jardekoj kelkaj riparoj, trakonstruoj okazis. Inter 1908-1911 la kirko estis plene trakonstruita, la lasta renoviga laboro okazis en 1991.

Konstruaĵo
----------

La simpla preĝejo situas sola en korto, kie ankaŭ monumento estas videbla. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La turpinto estas piramida, en la turo 2 sonoriloj loĝas. La enirejo funkcias tra la turo, super la enirejo ronda fenestro estas videbla. Interne la galerio estis farita el ligno.

Fontoj
------

* oficiala paĝo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Belorusa Soveta Socialisma Respubliko** (ruse Белорусская Советская Социалистическая Республика, beloruse Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка) estis unu el la kvar membroj fondintoj de Sovetunio en 1922, kune kun la SSR Ukrainio, la Transkaŭkaza Federacia Soveta Socialisma Respubliko kaj la SFSR Rusio.
Ĝi troviĝis en la okcidenta zono de Sovetio kun la grupo de orient-eŭropaj sovetaj respublikoj kaj ĝia ĉefurbo estis Minsko. Ĝi estis findita je la 1-a de januaro 1919.

BSSR estis membro fondinto de Unuiĝintaj Nacioj kaj membro de sep Specialigitaj institucioj de Unuiĝintaj Nacioj. Krom la Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko kaj Ukraina Soveta Socialisma Respubliko estis unu el tri Respublikoj de Sovetunio estantaj subjekto de internacia juro.

Demografio
----------

Naciecoj (laŭ soveta popolnombrado el 1959):

* Belorusoj – 81,0%
* Rusoj – 8,2%
* Poloj – 6,7%
* Judoj – 1,9%
* Ukrainoj – 1,7%
* aliaj – 0,5%

Grandaj urboj:

* Vicebsko
* Gomel
* Mahiljoŭ
* Grodno
* Bresto
* Babrujsk

Historio
--------

Sekve de la ĥaoso de la Unua Mondmilito kaj la Oktobra Revolucio, la 25-an de marto 1918 okazis proklamo de belorusia sendependeco disde Rusio. Sed la sendependa Belorusa Popola Respubliko daŭris malpli ol jaron. Iom post iom ankaŭ en Belorusio realiĝis bolŝevisma revolucio. La 1-an de januaro 1919 en Smolensko estis proklamita Belorusia Unia Socialisma Respubliko kaj la 5-an de januaro 1919´la Ruĝa armeo de Sovetunio konkeris Minskon. Duafoje Belorusa soveta socialisma respubliko estis proklamita la 31-an de julio 1920, kaj la 30-an de decembro 1922 la respubliko aliĝis al Sovetunio, kies parto ĝi restis ĝis la jaro 1991.

La 14-an de novembro 1939 prezidiumo de la Supera Soveto de Belorusa Soveta Socialisma Respubliko dekretis pri enkorpigo de Okcidenta Belorusio (parto de la polaj Orientaj Limregionoj).

Julie 1990 BSSR proklamis deklaracion de suvereneco. La 8-an de decembro 1991 en vilaĝo Viskuli apud Bresto ĉe Okcidenta Bugo okazis dissolvo de Sovetunio surbaze de interkonsento de Białowieża, en la Arbaro de Białowieża, BSSR ĉesis ekzisti, transformiĝis al sendependa Belorusio.

Vidu ankaŭ
----------

* Pola-bolŝevika milito
* Dissolvo de Sovetunio
* Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj
* Stanislaŭ Ŝuŝkeviĉ

Literaturo
----------

* Edmund Osmańczyk, *Encyklopedia ONZ i stosunków międzynarodowych*. Wiedza Powszechna, Varsovio 1982, p. 64, 94. ISBN 83-214-0092-2

* Kategorio Belorusa Soveta Socialisma Respubliko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 227143
* GND: 1009143-9
* LCCN: n81008409
* VIAF: 148288172
* NLA: 36330662
 |
**Edward Henry HARRIMAN**, (nask. 25-an de februaro 1848, Hempstead, Novjorkio, Usono – mortis la 9-an de septembro 1909, apud Turner, Novjorkio) estis usona riĉulo kaj fervoja entreprenisto. Li estis unu el la gvidantaj fevojkonstruistoj kaj evoluigistoj en la usona Okcidento, fine de la 19-a jarcento.

Li estis junaĝe jam oficisto de brokerejo de Novjorko, sed li povis aĉeti propran borsan membrecon en 1870. Li komencis la fervojan karieron ĉe *Illinois Central*, en gvidantaj pozicioj. Lia karierego komenciĝis en 1898 per tio, ke li sukcesis formi sindikaton kun banko Kuhn, Loeb & Co. por aĉeto de Union Pacific Railroad Company (Unuiĝinta Pacifika Fervoja Kompanio), kiu tiam estis sub bankroto. Post kiam li savis je *Union Pacific* de la fiasko, li ekuzis sian pozicion subkontroligi alian fervojan linion (1901) la Southern Pacific. Li samjare (1901) malsukcesis en konkuro por Northern Pacific kontraŭ James J. Hill kaj tio kaŭzis gravan financan krizon en Wall Street. Laŭ kalkuloj, je lia morto en 1909, Harriman havis influon je fervoja linio de 100.000 km.

Oni ofte kritikis liajn merkatajn metodojn, plej akre faris tion prezidento Theodore Roosevelt en 1907.

* Kategorio E. H. Harriman en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 136308
* GND: 119305305
* LCCN: n80107315
* VIAF: 818725
* ISNI: 0000000066744628
* SUDOC: 066938708
* BNF: 13743169k
* NKC: mub2016906754
 |
Larĝa panoramo en BarrieLarĝa panoramo en Barrie

**Barrie** [beri] estas grandurbo en la suda parto de la provinco Ontario en Kanado. Laŭ stato de la jaro 2021 en Barrie vivis 147 829 loĝantoj sur areo de 76,99 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 1 920 loĝantoj/km². La urbo estas parto de la metropola regiono Granda Toronto kaj la ena ringo de la Ora Hufumo. Ĝi situas borde de la Lago Simcoe.

Lago Simcoe, kie estas videbla ankaŭ Barrie en la okcidenta bordo

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 44° 24′ N 79° 40′ U﻿ / ﻿44.400 °N, 79.667 °U﻿ / 44.400; -79.667 (mapo)
* Areo: 172 km²
* Loĝantaro: 136.063 (en 2011)
* Supermara alteco: 252 m
* Horzono: UTC-5h, en somero UTC-4
* Poŝtkodo: L4M-L4N
* Telefonkodoj: 705, 249

Historio
--------

Panoramo en Barrie
La unua mencio de tiu loko okazis en 1812, ĉar la loko estis grava milita bazo de la britoj, krome apude kuris grava komercista vojo. La urbo estis nomita en 1833 laŭ *Sir Robert Barrie*, kiu estis oficiro de la brita mararmeo. Post 4 jaroj la loko ricevis la statuson urbeto, en 1853 jam urbo. Baldaŭe la urbo mem ankaŭ estis la fina celloko de la rifuĝintaj sklavoj el Usono. Antaŭ 1869 Barrie estis distriktkonsilia loko kun populacio 3,000. En 1977 privata aviadilo trafis televidan turon mortigante ĉiujn kvin sur la aviadilo kaj detruante la turon kaj antenon. La nova turo estis rekonstruita en 1978. En 1985 tornado frapis Barrie. Ĝi estis unu el la plej furiozaj kaj plej mortigaj tornadoj en kanada historio. Granda eksplodo okazis en restoracio 2007, la konstruaĵo kolapsis.

Geografio
---------

Barrie situas ĉirkaŭ 90 km norde de Toronto.

Urbodomo en Barrie

Klimato
-------

Barrie havas humidan kontinentan klimaton (Köppen-klimatoklasifiko Dfb) kun varmaj, humidaj someroj kaj malvarmaj vintroj. En la vintromonatoj la proksimeco al la Grandaj Lagoj moderigas vintrotemperaturojn, sed ankaŭ rezultigas signifan neĝadon. La tutjara precipitaĵo estas 938 mm. Rekorda varmo okazis en aŭgusto kun 36  ℃, la rekorda malvarmo okazis en januaro kun -35  ℃.

Ĝemelurboj
----------

* Zweibrücken Germanio
* Murajama Japanio
* Tajĝou (Ĝjangsuo) Ĉinio

Fontoj
------

* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
**György Wéber** [djordj vEber], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Wéber György** estas hungara kirurgo pri angioj, altlerneja instruisto.

György Wéber naskiĝis la  3-an de novembro 1953(nun 1953-11-03) en Pécsudvard.

Biografio
---------

György Wéber akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Pécs en 1978, kirurgian kaj angiokururgian diplomojn jam en Universitato Semmelweis (1982, 1985). Li instruis en Pécs (asistanto 1983, lektoro 1990, docento 1996, profesoro 2003-). Li kandidatiĝis (CSc) kun Ph.D. en 1992 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en Pécs en 1997. Inter 2007-2010 li estis insitutestro en Pécs, poste en Budapeŝto. Lia edzino naskis 2 gefilojn en 1977 kaj 1980. Li ricevis 3 premiojn inter 1978-2017.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Intraluminal prosthesis: new conception in arterial reconstruction.* (kunaŭtoro, 1986)
* *Validation of Doppler measurement of pressure gradients across peripheral model artery stenosis.* (kunaŭtoro, 1992)
* *Kedvezőbb műtéti eredmények „onlay" hálóval,mint „sublay" helyzetben beültetettel - Varrattal ...* (kunaŭtoro, 2010)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* membiografio hungare
* datenoj hungare kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855810
 |



* Portalo pri Biografio
Ne konfuzenda kun la (**antikva**) hebrea lingvo

**Moderna hebrea lingvo** (hebree עברית חדשה, *ivrít ḥadašá[h]*, litere: "moderna hebrea" aŭ "**novhebrea lingvo**"), ankaŭ konata kiel **israela hebrea,** kiun parolantoj ĝenerale simple nomas **ivrit** (עברית), estas la plej parolata lingvo en Israelo kaj la sola oficiala norma lingvo. Ĝi estiĝis pro la planita plua evoluo kaj ekspansio de la antikva kaj meza (rabena) hebrea. Ĝia enkonduko estas la sola sukcesa provo ĝis nun revivigi sanktan lingvon kaj lingve evoluigi ĝin al moderna normlingvo. Ĝi estas skribita per la hebrea alfabeto.

La 'ivrita' aŭ moderna hebrea lingvo estas la norma formo de la antikva hebrea lingvo parolata nuntempe. Parolita en antikvaj tempoj, la antikva hebrea lingvo, apartentanta al la kanaana lingvaro de la ŝemida lingvaro, estis anstataŭita kiel la juda idiomo de la okcidenta dialekto de la aramea komence de la tria jarcenta a.K, kvankam ĝi daŭre estis uzata kiel liturgia kaj literatura lingvo. Ĝi estis revivigita kiel parolata lingvo en la 19-a kaj 20-a jarcentoj kaj estas la oficiala lingvo de Israelo. De la kanaana lingvaro, la moderna hebrea estas la sola lingvo parolata hodiaŭ.

Moderna hebreo estas parolita de pri naŭ miliono da homoj, kalkulanta indiĝenon, flua kaj ne-fluaj parolantoj. Plejparto de la parolantoj estas civitanoj de Israelo: ĉirkaŭ kvin milionoj estas israelanoj kiuj parolas la modernan hebrean kiel ilia denaska lingvo, 1,5 miliono estas enmigrintoj al Israelo, 1,5 miliono estas arabaj civitanoj de Israelo, kies unua lingvo estas kutime la araba kaj duona miliono estas elmigritaj israelanoj aŭ diasporaj judoj vivantaj ekster Israelo.

La organizo kiu oficiale direktas la evoluadon de la moderna hebrea lingvo, sub la leĝo de la israela ŝtato, estas la Akademio de la hebrea Lingvo.

Bibliografio
------------

(en) Norman Berdichevsky, *Modern Hebrew: The Past and Future of a Revitalized Language*  (Moderna hebrea: La pasinteco kaj estonteco de revigligita lingvo), 2014, 240 p. eld. McFarland, ISBN-13: 978-0786494927, ISBN-10: 0786494921

Referencoj
----------

1. ↑  Terminologio "Ivrita": En la hebrea lingvouzo, **Ivrit** signifas la hebrean, t.e. kaj la antikvan hebrean kaj la modernan hebrean, sen distingo inter la du. Aliflanke en nombro de aliaj lingvoj, ekzemple la germana Ivrit ĉiam signifas la modernan hebrean.
2. ↑  (en) Huehnergard, John; Pat-El, Na'ama (2019). *The Semitic Languages*. Routledge. p. 571. ISBN 9780429655388
3. ↑  (en) Klein, Zeev, "*A million and a half Israelis struggle with Hebrew*". Israel Hayom, la 18-an de marto 2013. Arkivita de la originalo, la 4-an de novembro 2013.
4. ↑  (en) Nachman Gur; Behadrey Haredim. "*Kometz Aleph– Au• How many Hebrew speakers are there in the world?*". Arkivita de la originalo, la 4-an de novembro 2013.
5. ↑  (en) *Modern Hebrew: The Past and Future of aRevitalized Language*, Academia
6. ↑  (en) *Modern Hebrew: The Past and Future of a Revitalized Language*, produktinformo

Vidu ankaŭ
----------

Aravrit (skribo)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Vsevolod Pavloviĉ IVANOV** - estas konata sovetia esperantisto. Naskiĝis en 1900 en Odeso kaj mortis dum stalinaj reprezalioj la 24an de novembro 1937. Verkis en Esperanto kaj havis plumnomon **L.Ivn**.

Profesie li estis instruisto pri historio en mezlernejo. Li esperantistiĝis en 1916. Li kunlaboris al SAT-organoj per poemoj, kaj estis intima amiko de Miĥalski, kiu dediĉis al li plurajn poemojn. Poste li ankaŭ estis aktiva en IAREV.

Mikaelo Bronŝtejn, post rigardo al verkoj pri esperanta literaturo, nome tiuj de Josip Pleadin, Geoffrey Sutton, kaj Carlo Minnaja kaj Giorgio Silfer, detektas mankojn en la epoko de intermilita Sovetunio, komprenebla pro malfacilo de aliro al arkivoj tiuepokaj. Por iom plenigi la truon, li sekvas la historiojn de du gravaj esperantistoj, nome la belorusa Dimitri Sneĵko (kiu post kelkaj jaroj de aresto, liberiĝis, sed ŝajne forlasis Esperanton) kaj Vsevolod Ivanov (kiu estis mortpafita, sed kies verko restis kaj tute ne estis kontraŭsoveta, kiel oni asertis).

Li estis arestita en la 1-a de aŭgusto 1937 kaj mortpafita la 23-an de novembro 1937.

Verkoj
------

* Ruĝo kaj Blanko, novelaro, SAT, 1926

Rete legeblaj poemoj
--------------------

* Laboristino Arkivigite je 2021-12-14 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑  Mikaelo Bronŝtejn: *Sortoj frakasitaj*. Beletra Almanako (27), oktobro 2016. pp. 113-126.
2. ↑  Иванов Всеволод Павлович (1900)

Literaturo
----------

* Bronŝtejn, Mikaelo.  [2017] ""...pri iu Mark Twain, kies bonhumoro estas fariĝinta vipanta satiro"", *Sortoj frakasitaj* (esperante). Moskvo: Impeto. ISBN 978-5-7161-0299-6.
Butontruo.
**Butontruo** estas la truo farita en ĉemizo, jako, mantelo aŭ simila vestaĵo por facile butoni (agrafi) ĝin pasigante tra tiu butonon. La paro formita per butono kaj butontruo estas tre tradicia tipo de fermilo ĉe vestaĵoj.

La butontruoj estas fendoj farataj en la parto mala al la loko de la butono tiel ke pasigante tiun tra la butontruo kaj restigante ĝin je tiu kontraŭ flanko, la vestaĵo restas fermita kaj fiksita. Por ke la butontruoj ne disiĝu, oni kompletigas ilin per plifortigoj ĉu el tolo aŭ ple ofte el fadeno, ĉefe dika fadeno kaj maŝinkudrite por eviti fadendisiĝon kaj helpi pli elegantan rezulton.

Foje butontruo havas nur aŭ plie ornaman celon ĉu en brodado ĉu kiel la butontruo de roverso en jakoj kaj kostumoj, kiu laŭmode utilas por bori tra ĝi insignon, floron ktp.

Fermosistemo per butonoj laŭlonge de la 20-a jarcento estis iom post iom anstataŭita per aliaj pli modernaj sistemoj kiel zipo, lapfermilo ktp.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855818
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Ojal en la hispana Vikipedio.*
urboplano de Johannes Wolf, 1559
Ĝis hodiaŭ troviĝas en Vajmaro, Germanujo, kelkaj restaĵoj de la ĉirkaŭfortikaĵo urba.

Historio
--------

La mezepoka faro de rempararo ŝajne komenciĝis en la 13-a jarcento ĉe *Buro Hornstein*. Unue temis pri lignaj palisadoj de ties konusformaj finiĝoj havas sian nomon la nunaj geografiaj punktoj *Kegeltor*, *Kegelplatz* kaj *Kegelbrücke*. En la kuro de la 17-a jarcento evoluiis el Hornstein-kastelo *Wilhelmsburg* kaj post la incendio de 1774 la Urba kastelo en sia nuna aspekto.

La ĉirkaŭfortikaĵo fariĝis ringe ekstere de Jakoba antaŭurbo. La fina etendiĝo estis atingita nur en la 14-a jarcento kaj alikonstruoj okazis ĝis la mezo de la 16-a jarcento. Ĝi kondukis disde [kasse-turo (Vajmaro)|Kasse-turo]] tra Goethe-placo, Wieland-strato, Schiller-strato kaj Puschkin-strato ĝis la biblioteka turo. Post la urbomuro troviĝas ŝtonzono de inter 8 kaj 10 metroj dikeco kiel defendilo; ĝin oni uzis en pactempoj ĝardene. La Biblioteka turo, kiu estiĝis en 1435, estas la plej malnova ŝtona parto pri kiu oni posedas dokumentojn. 

La plejan parton de la ĉirkaŭfortikaĵo oni neniigis post la Sepjara miilto. Du turoj de la kaj malmultaj restoj muraj konserviĝis ĉe *Graben*, dume la aliaj brikoj permesis konstrui novajn domojn. Ankaŭ la foso ĉirkaŭinta la murarono estis surŝutita. Ĉiuokaze, la tuto tiutempe ne plu sufiĉus al sieĝo per modernaj armiloj.

La turoj estis alikonstruitaj kaj havas nun la nomojn Kasse-turo kaj Urboturo. Ĉi-lasta servas kiel deponejo por Biblioteko Dukino Anna Amalia. Nur ĉe *Graben* ankoraŭ videblas parto duonronda kiu estis iam eble gvatturo. Eroj de la norda muraro konserviĝis.

Sur urboplano de 1559 de la topografo kaj urbestro Johannes Wolf bonege distingeblas la malnova ringomuro kun turoj kaj pordegoj. La pordegoj bedaŭrinde nur stratnome postvivis, ekz. ĉe *Kegeltor*, *Jakobstor* kaj *Frauentor*. Por la konstruo oni uzis lokajn ŝtonspecojn, ekz. kalkŝtonon.

* Ŝablono:Anker restinta urbomuraro
* ĉe Grabenĉe Graben
* ĉe Graben je la komenco de Karl-stratoĉe Graben je la komenco de Karl-strato
* Kasse-turoKasse-turo
* Biblioteka aŭ Urba turoBiblioteka aŭ Urba turo

Chiuj menciitaj partoj figuras sur oficiala listo de protektotaĵoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj ĉe Burgenwelt.org

50.98194444444411.326111111111Koordinatoj: 50° 58′ 55″ N, 11° 19′ 34″ O (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  Art. *Stadtbefestigung*, ĉe: Gitta Günther, Wolfram Huschke, Walter Steiner (eld.): *Weimar. Lexikon zur Stadtgeschichte*, Hermann Böhlaus Nachfolger, Weimar 1998, p. 417.
2. ↑  Annette Seemann: *Weimar. Eine Kulturgeschichte.* Ch. Beck, München 2012, ISBN 978-3-406-63030-9, p. 71-72
3. ↑  Art. *Stadttore*, ĉe: Günther (1998) p. 425
4. ↑  Hannelore Henze, Ilse-Sibylle Stapff: *Streifzüge durch das alte Weimar.* Weimar 2004, p. 85 ss.
La **preĝejo Ĉieliro de Maria** estas sakrala historia monumento en urbo Komárom, en urboparto Szőny, kiu estis longe memstara vilaĝo.

Historio
--------

La unua mencio pri kirko en Szőny okazis en 1332. La loĝantoj prenis la kalvinismon en 1627. La malgranda katolika grupo refondiĝis en 1741, la malnova kirko detruiĝis pro sismo en 1763. La nun videbla baroka preĝejo estis konstruita inter 1774-1777. La orgeno estis kreita en 1781, trakonstruita en 1850 kaj renovigita en 1988. Dum la hungara revolucio de 1848 la kirko estis pafita per kanonoj, la inundo en 1895 atingis la kirkon. La konstruaĵo estis renovigita en 1891, 1958 kaj 1971. La murpentraĵoj estis pentritaj en 1973.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola laŭ la ĉefstrato en korto, kie ankaŭ la paroĥejo etendiĝas. La simetria fasado kontaktiĝas rekte kun la trotuaro. Sur la fasado la turo plene reliefas. La ĉefenirejo troviĝas tra la turo. La navo finiĝas en rektangula absido (same alta, sed iomete pli mallarĝa) kaj kontaktiĝas kun sakristio kaj lernoĉambro. Interne ĉe la turo galerio etendiĝas. La ĉefaltara bildo prezentas Ĉieliron de Maria. La interno havas ankaŭ flankaltarojn. Aparte menciindas la ornamriĉa predikejo.

Kermeso okazas la 15-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto Arkivigite je 2021-03-06 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La ĉefenirejo
Nicolette Sheridan en *Desperate Housewives*
**Nicolette Sheridan** (nask. 21-a de novembro 1963 en Worthing, Sussex, Britio) estas angla aktorino, kiu estas verŝajne plej konata pro sia rolo kiel "Paige Matheson" en la ĉeftempa ĉentelefilmo *Knots Landing* de 1986 ĝis 1993. En 1990 ŝi estis premiita *Soap Opera Digest* Award pro "Elstara Gvida Aktoro: Ĉeftempo" pri ŝia ludo; sekvan jaron ŝi gajnis en kategorio "Outstanding Heroine: Prime Time". Tiutempe ŝi aperis kiel **Nicollette Sheridan**.

Ŝi ludis en la filmo *Beverly Hills Ninja* en 1997 kun Chris Farley.

Ŝi momente ludas rolon de Edie Britt en la TV-serio Desperate Housewives.

Laŭ la stato de 2023 ŝi vivas en la protektita urbeto Hidden Hills, iom pli ol 40 kilometrojn nordokcidente de la urbocentro de Los-Anĝeleso kaj de Holivudo, kun multaj same socie konataj najbaroj.

* Kategorio Nicollette Sheridan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 33628
* GND: 141976616
* LCCN: no2004051497
* VIAF: 68641627
* ISNI: 0000000114471979
* SUDOC: 12406227X
* BNF: 14226855d
* MBA: 93ad722f-a025-4153-9738-660692943ff1
* BIBSYS: 6090761
* BNE: XX1306961
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas sakrala historia monumento (deklarita en 1999) en urbo Komárom (Hungario).

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon la kalvinanoj havis kalvinanajn diservojn en la norda urboparto, kiu apartenis poste al Ĉeĥoslovakio. Tial la suda parto havis diservojn en la loka lernejo. La memstara kalvinana grupo formiĝis en 1924. Oni akiris areon, kie oni konstruis la kirkon en 1927. Apude situas la paroĥo (jam pli frue konstruita) kaj kunvena domo. La orgeno estis kreita en 1940 kaj renovigita en 1958.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola, la fasado estas simetria kaj rekte atingas la trotuaron. Meze la kvadrata turo altiĝas inter 2 ĝemelaj turoj, sed ilia alto atingas nur la navoalton. La granda ĉefenirejo funkcias tra la meza turo. Super la ĉefenirejo same granda granda rozvitralo videblas. La turpinto estas piramida.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun foto
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La ĉefenirejo
**Dominanto** nomiĝas la kvinto de tonalo samkiel la akordo baziĝanta sur ĝi" (Hugo Riemann). La nocio signifas en la muzika funkciteorio trisono, kies toniko situas kvinton super la toniko de la ĉeftonalo, la toniko. En la ŝtupoteorio tiu laŭas la akordon de la kvina ŝtupo.

Kiel dominanto oni kutime nomas akordon, kies ekapero anoncas la tonikon. Jean-Philippe Rameau, rigardata kiel fondinto de la funkciteorio, eltrovis, ke akordoj preparantaj aliajn akordojn plejofte situas kvinton super aŭ kvarton sub la celakordo. Li nomis la preparan akordon *dominanto*.

Pli poste oni uzis la nocion nur por la akordo, kiu preparas tonikan akordon de la ĉeftonalo. En maĵora gamo ĉi tiu akordo same estas maĵorakordo, kies tercio kiel karakteriza bazotono gvidas en la tonikon. En minoro la gvida tono ne estas gamero, tamen oni ofte metas ĝin je la uzado kiel dominanto (harmonia minoro) – tiam la dominantakordo ankaŭ je minor-toniko estas maĵorakordo. Se oni ne uzas la gvidan tonon, oni parolas klarige pri „minora dominanto".

Dominanto povas krom sia funkcio kiel preparilo de akordoj en la ĉeftonalo ankaŭ gvidi (moduli) en alian tonalon. Se ĉi tio okazas, oni nomas la akordon interdominanto (aŭ duobla dominanto) kaj markas ĝin per sago super la *D* por dominanto. Ekzemple: je intencita ŝanĝo de C-maĵoro al G-maĵoro ist G-maĵoro estas la dominanta tonalo de C-maĵoro, sed por ŝanĝo de tonalo oni bezonas moduladon; la interdominanto D-maĵoro estas favora, ĉar ĝi estas dominanto de la celtonalo G-maĵoro.

Per aldonado de la septimo ekestas dominanta septakordo.

Vid ankaŭ
---------

* Akordo (muziko)
* Dominanta septakordo
* Dominanta septnaŭta akordo
* Gamo
* Funkciteorio
* Tonaleco
**Kadenco** (de lat.-it.: *cadere* = fali) estas en muziko sinsekvo de akordoj rilatigita sur bazotonalo (toniko). Diference al ajna akordsinsekvo (progresio) kadenco estas kutime sinsekvo de gamopropraj akordoj, kiu baziĝas sur ĉerta intervala ŝablono.

En la harmoniscienco kadenco estas sinsekvo de akordgrupo (sonogrupoj) de toniko (baza sono, trankvilpozicio) al toniko. Se la dominantfunkcio (finturno) estas (harmonia, metrika aŭ tonala) stato mala al la trankvilpozicio, ĉiu kadenco do komencas en trankvilpozicio kaj etendiĝas ĝis la venonta trankvilpozicio. Kio okazas intere, plejofte estos difinenda (laŭ la klasika muzikteorio) kiel „mala al la trankvilpozicio". Por la unuopaj voĉoj ene de la sonoj ekzistas aldone kontrapunktaj reguloj, kiel ili estas kondukendaj al la venonta akordo. La Pri tiu ĉi sono vera kadenco estas la plej grava. Ĝi enkondukas la epokon de harmonie koncipita muziko kaj montriĝas je ties fino kiel plej stabila kaj vivipova faktoro. En la malfruromantisma muziko, en kiu la toniko jam dum longaj strekoj estas forlasita, ĝia modelo tamen ankoraŭ estas klare ekkonebla en la interligo de akordoparoj.

Fina kadenco
------------

Formoj
------

Kontrapunkto
------------

Historiaĵoj
-----------

Kontrapunkta normo
------------------

Akompanado de kantoj
--------------------

Muzikteorio
-----------

Literaturo
----------

* Lars Ulrich Abraham, *Harmonielehre. Der homophone Satz*, 2 Bde. Laaber Verlag, ISBN 3-872-52044-X (vormals Musikverlag Hans Gerig, Köln 1969, erschienen)
* Diether de la Motte *Harmonielehre*, dtv, München 2004, ISBN 3-423-30166-X

Vidu ankaŭ
----------

* Kadenco (konĉerto)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Harmonielehre der Kadenz Arkivigite je 2010-11-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Beispiel einer Kadenz als Musikstück
* Die Stimmführung in der Kadenz
* Online-Tutorial zur Kadenz (musiktheorie-aktuell.de)

Fontoj
------

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
|  | Ĉi tiu artikolo estis redaktita tiel ke ĝi entenas tutan aŭ partan tradukon de « Kadenz (Harmonielehre) » el la germanlingva Vikipedio. Rigardu la historion de la originala paĝo por vidi ties aŭtoroliston.  (Ĉi tiu noto koncernas la version 3382958 kaj sekvajn de ĉi tiu paĝo.) |
**Interdominantoj** (ankaŭ **duarangaj dominantoj** aŭ **preteraj dominantoj**) estas akordoj kun dominanta karaktero, kiuj dissolvas en sonon malsaman al toniko.

Oni uzas ilin por enkonduki moduladon aŭ flankeniron, sed ili ankaŭ povas aperi por nur mallonga momento, do sen gravaj konsekvencoj. Ĉar interdominantoj ne estas nure formeblaj per gam-apartena materialo de la bazotonalo, ĉiam necesas uzo de alteraciiloj. Por mildigi la fremcecon de ĉi tiuj sonoj en la harmonia kunteksto kaj samtempe substreki ilian efikon, ĉi tiu interdominantoj ofte aperas kiel dominantaj septakordoj (vidu ankaŭ: karakteriza disonanco). Ofte ili eliĝas kromate el la antaŭa sono, kio siaflanke garantias interligitecon.

Speciala kazoj estas la duobla dominanto kaj duobla subdominanto.

Ekzemploj
---------

en C-maĵoro

|  |  | Inter- dominante |
| --- | --- | --- |
| **Akordoj** | C | A7 | d | G7 | C |
| **Funkcioj** | T | (D7) | Sp | D7 | T |

Interdominantoj estas skribitaj inter krampoj laŭ skribmaniero de la funkcia teorio kaj rilatas kun la venonta funkcio.

* Kategorio Interdominanto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)