recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Gronlanda baleno** |
| --- |
|  |
| 
Grandeco kompare kun tiu de meza homoGrandeco kompare kun tiu de meza homo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj ‘‘Animalia’’ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
| Subklaso: | Placentuloj *Eutheria* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Cetacoj *Cetacea* |
| Subordo: | Bartocetacoj *Mysticeti* |
|
|
|
|
|
| Familio: | Balenedoj *Balaenidae*Gray, 1821 |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Balaena*Gray, 1864 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ****Balaena mysticetus****Lineo, 1758 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Gronlanda baleno  |

 |
| v • d • r |

La **gronlanda baleno** (*Balaena mysticetus*) vivas nur en la Arkta Oceano. Lia koloro estas malhelblua ĝis nigra. Ĉe la malsupra makzelo estas blanka makulo kun nigraj punktoj kaj ĉe la ventro troviĝas blankaj aŭ grizaj linioj. Ĝi ne havas dorsan naĝilon.

Preskaŭ triono de la korpo estas la longeco de la kapo. Tio signifas, ke lia buŝo estas tre granda: ĝis 5 m longa, 4 m alta kaj 2,5 m larĝa. Sole la lango povas pezi 900 kg.

Plenkreskulaj maskloj povas esti 16 m longaj kaj atingas pezon inter 50 kaj 70 t. La femaloj kreskas pli grande. Ili povas atingi longecon de 18 m kaj pezon de 100 t. Novnaskitaj idoj havas longecon de ĉirkaŭ 4 m. La gronlanda baleno manĝas planktonon.

Poŝtmarko montranta patrinon kaj idon de Gronlanda baleno el Feroa Insularo.
La meza vivdaŭro estas 40 jaroj, sed kelkaj vivas multe pli longe. Per malnovaj harpunpecoj en korpoj de kaptitaj balenoj kaj aliaj metodoj oni eltrovis, ke unu gronlanda baleno atingis la aĝon de 211 jaroj .

Ekde la jaro 1931 la Ligo de Nacioj gardas la gronlandan balenon.

Fontoj
------

1. ↑   Bowhead Whales May Be the World's Oldest Mammals. Arkivita el la originalo je 2009-12-09. Alirita 2008-04-08.
2. ↑  Uralte Harpune in totem Wal gefunden (artikolo en SPIEGEL Online) (rigardata en la 13a de junio 2007)

* Gronlanda baleno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Gronlanda baleno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Gronlanda baleno en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Eklampsio** (de la greka vorto ἐκλάμπειν *eklámpein* „eklumi", ĉi tie en la senco de „subite ekaperi") laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV estas subite aperanta malsano ofta dum la lasta tempo de gravedeco aŭ tuj poste kaj karakterizata per konvulsiaj, epilepsiaj spasmoj kaj per *albuminurio*, do apero de albumino en la urino. La komenca fazo estas nomata *preeklampsio*.

Ofteco
------

La malsano trafas 0,028 ĝis 0,05 procentaĵojn el graveduloj (aŭ en alia vortumo aperas en 1 el 2000 ĝis 3500 gravedecoj). 80 procentaĵoj de la malsanuloj unuafoje naskas infanon. En gravedecoj de plurnaskitoj la malsano sesoble pli oftas ol en gravedecoj de unu infano. Ankaŭ gravedeca diabeto kaj precipe trodikeco estas aliaj riskofaktoroj por preeklampsio kaj eklampsio.

Simptomoj
---------

Kvankam la malsano aperas rapide, kutime estas iuj avertaj simptomoj anoncantaj la ekmalsaniĝon: Pacientoj kutime antaŭe havis preeklampsion karakterizitan per edemoj, apero de pli da proteino ol kutime en la urino (*proteinurio*), kaj arteria hipertensio.

Post tiuj avertaj simptomoj, aperas epilepsiaj konvulsioj kun aŭ sen perdo de konscio (antaŭ la nasko 38%, dum la nasko 18%, post la nasko 44%). Rektaj antaŭsignoj de tia atako povas esti rapida pliiĝo en sangopremo kun fortaj, kutime frontaj, kapdoloroj, neklara, nebula aŭ duobla vidado, eĉ dumtempa blindeco, kaj pluraj neŭrologiaj problemoj, kiel konfuzo, komato, fokusaj deficitoj de moviĝo, malfunkcio de la hepato kaj eble la renoj, naŭzo kaj vomado.

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |

* Kategorio Eklampsio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Organkomerco** signifas en ĉiutaga parolo tiun **kontraŭleĝan** komercon kun homaj korpoorganoj de vivantaj personoj. Ĝi celas organtransplantadon, ĉefe de renoj. Inter certaj kondiĉoj ekzistas ankaŭ komercado kun organoj de mortintoj, sed tio okazas plej ofte laŭleĝe, laŭ leĝoj, reguloj (komp. organbanko).

Male al la permesita organdonacado al parencoj aŭ proksimuloj, la kontraŭpreza donaco estas tute malpermesita en landoj de EU kaj en Usono, sed ekzistas similaj reguloj en la landoj de la tria mondo. 

En la 1980-aj jaroj aperis manko je organoj, kiu instigis mafion, la nigran komercadon de la organoj. Oni atendas 3 jarojn nun en 2006 je nova reno en Eŭropo.

Ofte okazas, ke mizeruloj de la malriĉaj landoj vendas sian renon (unu el la du) kontraŭ - por ili - relative bona prezo. La ekstraprofiton enpoŝigas la perantoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Quellensammlung von Roberto Rotondo
* organkomerco en Haitio
* organkomerco en Mozambiko[*rompita ligilo*]
* Organschmugglerring[*rompita ligilo*]
* Nieren für Brot - Organhandel in Brasilien[*rompita ligilo*]
* la monda organkomerco[*rompita ligilo*]
**Balconchán** [balkonĈAN] estas municipo de Hispanio, en la centro de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Balconchán estas municipa teritorio en la centro de la komarko Daroka Kamparo inter tiu de Daroko kaj tiuj de Used kaj de Santed. Ĝi estas sur la monteto San Quílez en la deklivaroj de la Iberia Sistemo sur la valo de la rivero Huerva.

La loĝloko Balconchán mem estas je 92 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 780 msm. Ĝi estas tute inter Daroca nordoriente kaj Orcajo nordokcidente.

Historio
--------

La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma de Langa* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Balconchán kie oni malaltiĝis ĝis nunaj nur 19 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj sed ĉefe vitejoj) kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo kun renesanca retablo, ermitejoj, kaj krucmonumentoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802494
 |
**Marpeso** - (helene Μάρπησσα, latine *Marpessa*) estis en la helena mitologio filino de aitolia reĝo Eŭeno kaj lia edzino Eŭena.

Idaso kaj Marpeso estas apartigataj de Zeŭso de Apolono. proks. 480 a.K. Agrigento
Ŝi edziniĝis al fortulo Idaso, filo de mesenia reĝo Afareo. Idaso devis pro ŝi batali kontraŭ ŝia patro en konkurso de jungitaroj. Se li malvenkus, li perdus la kapon. Sed Idaso por tiu ĉi okazo elpetis de sia patro, dio de maroj Pozidono, flugilhavan veturilon kaj per ĝi venkis. La reĝo Eŭeno ne povis toleri tiun ĉi humiligon, mortigis siajn ĉevalojn kaj poste ankaŭ sin mem.

La duan duelon pri la edzino okazigis Idaso kontraŭ dio Apolono, kiu pri Marpeso ankaŭ klopodis. La batalo estis malfacila kaj kiam ŝajnis, ke al Apolono jam ne sufiĉos fortoj, aliĝis al batalo Zeŭso, duelon haltigis kaj decidis, ke la edzon al si elektos Marpeso mem. Kaj ŝi preferis Idason, ĉar ŝi ne fidis je Apolona fideleco kaj stabileco.

Sed ŝia edzineco ne daŭris longe. Idaso pereis en plena forto dum duelo kun kuzo Polideŭko, trafis lin Zeŭsa fulmo.

El tiu edzineco restis al Marpeso filino Kleopatra, kiu pli poste fariĝis edzino de kalidona heroo Meleagro. Sed tiu pro volo de diinoj de sorto Moiroj mortis ankaŭ juna kaj oni diras, ke poste per sia propra mano mortis ankaŭ lia edzino kaj patrino.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Marpéssa en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* Kategorio Marpeso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Situo de la plej gravaj sumeraj urboj kaj la atingo de ĉi kulturo dum la frua dinastia periodo.
La **frua dinastia periodo** aŭ **pradinastia periodo de Mezopotamio** estas la nomoj kiujn ricevas la etapo en la historio de Mezopotamio inter la 30a (2900 a. K.) kaj la 25a jarcentoj (2334 a. K.): tio estas, dum la sumeria periodo. Ĝi estas markita de la kamparaj loĝantoj kiuj ekloĝis en la urboj; kio kreis kaj florigis novajn urbojn. Ekzistas malmultaj skribaĵoj de ĝia komenco, pro kio ĝia historio estas relative nekonata. Tamen, la tekstoj reaperas en la lastaj jarcentoj de la periodo, montrante ĝeneralaĵojn pri la militoj inter la urboj pro teritoriaj kvereloj.

Komence de tiu ĉi periodo pluraj ŝanĝiĝoj okazis en la pejzaĝo de Suba Mezopotamio; la riveraj kursadoj koncentriĝis, malpliiĝante la nombro de etaj riveroj kaj pliiĝante la akvokvanto de la plej grandaj. Tiu ĉi koncentriĝo de la riveraj kursadoj favorigis la kreskadon de la urboj situantaj ĉe la bordoj de la grandaj riveroj damaĝe al la aridaj regionoj. Tiu ĉi demografia movado estis grava precipe en Suba Mezopotamio. La apero de multnombraj rivalaj urboj donis finon al la supereco de Uruk, kiu regis en la regiono dum la antaŭaj jarcentoj, en la periodo konata kiel periodo de Uruk.

* Kategorio Frua Dinastia Periodo (Mezopotamio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 50° 42′ 26″ N 13° 39′ 50″ O﻿ / ﻿50.70722 °N, 13.66389 °O﻿ / 50.70722; 13.66389 (mapo)

**Oldříš** (germane *Ullersdorf*) estas nomo de la pereinta municipo en Ĉeĥio, en Ercmontaro, en distrikto Teplice. Oldříš troviĝis en monteto Oldřišský vrch (878) sude de municipo Moldava. Lavilaĝo havis domojn dissemitaj en vala ebenaĵo apud vojo el Nové Město kondukanta al hodiaŭ pereintaj vilaĝoj Pastviny, Mackov, Vilejšov kaj Fláje. En malnovaj gvidlibroj la municipo estas karakterizigata kiel komenco de montara promeno el stacidomo en Moldava kun freŝa aero, bona akvo kaj belega vido ĝis limregiona regiono. Vintre Oldříš estis centro de vintra refreŝigado.

Oldříš situis en katastra teritorio **Oldřiš u Moldavy** kun areo 2,49 km².

Historio
--------

En la jaro 1850 Oldříš fariĝis komune kun Pastviny domaro de municipo Moldava. Ĉiuj tri vilaĝoj havis en tiu ĉi jaro sume 1751 loĝantojn en 71 domoj. En la jaro 1885 estis en Oldříši 76 domoj kaj 386 germanaj loĝantoj. Fine de la 19-a jarcento Oldříš fariĝis memstara municipo.

Plimulto da loĝantoj estis de germana nacieco. Post ellandigo de germanoj la nombro de loĝantoj estis en Oldříš minimuma kaj kiel domaro ĝi estis alligita al Moldava. La vilaĝo iom post iom forloĝiĝis kaj la domoj estis en la 1950-aj jaroj egaligitaj kun la tero. Oldříš tial jam ne plu ekzistas, sur la loko de la eksa vilaĝo estas paŝtejoj por brutaro kaj ŝafoj el la moldava bieno.

Evoluo de nombro de loĝantoj
----------------------------

Evoluo de nombro de loĝantoj kaj domoj|  | 1869 | 1880 | 1890 | 1900 | 1910 | 1921 | 1930 | 1950 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Loĝantoj | 423 | 386 | 344 | 329 | 310 | 286 | 294 |. |
| Domoj | 77 | 74 | 60 | 57 | 61 | 60 | 60 | 23 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Moldava (2) + (2) |
| --- |
| Moldava ~ Nové Město ~ pereintaj vilaĝoj Oldříš ~ Pastviny |

 |
**Froukje Catharina Johanna JANSEN** (n. la la  5-an de oktobro 1976(nun 1976-10-05) (46‑jara) Hago), estas nederlanda prezentistino, aktorino kaj eks-artgimnastikistino.

Ŝi komencis sian karieron kiel artgimnastikistino, sed decidis iom post la gajno de la nederlanda ĉampioneco ne plu daŭrigi en la sporto. En 2001 ŝi fariĝis kunprezentistino de la junularprogramo 6pack (6paketo), kiu elsendiĝis ĉiutage dum la noktaj horoj de la televidstacioj SBS6 kaj Veronica.

Post kvar sezonoj ŝi opiniis ke la tempo venis por nova defio kaj ekde tiam ŝi estas aktorino. Ŝi rolis i.a. en la kurtfilmo 'Profs' (profesiuloj), elsendita de NPS.
Ŝi ankaŭ ekvojaĝis en 2006 por la verdula televidstacio LLiNK. Ŝi iris al Irano kaj montris antaŭ ĉio la aferojn, kiujn oni ne atendas de tiu lando. Fine de 2006 ŝi prezentis la programon *On a mission* (misiante) kune kun Art Rooijakkers por Net 5.

Ŝi prezentis la programon *LLinke Soep* (danĝera supo) por la televidstacio LLiNK. En tiu programo ŝi i.a. vizitis konatajn nederlandanojn por kontroli kiel "verdaj" ili estas. Ekde la nova sezono de 2008 ŝi ankaŭ prezentas la programon 3 op Reis (3 vojaĝante) kune kun Floortje Dessing kaj Sebastiaan Labrie

En 2008 ŝi kandidatiĝis por esti la plej amorveka vegetaranino de Nederlando sed ne elektiĝis.

Ekde la 2-a de junio 2009 Froukje prezentas por la VARA dum unu monato je ĉiu labortago *De zomer draait door* (La somero turniĝas pluen), somera varianto de la populara programo *De wereld draait door* (La mondo rotacias pluen aŭ La mondo freneziĝas). Ŝi faras tion kun Waldemar Torenstra kaj Art Rooijakkers. Torenstra kaj Rooijakkers alterne aperas, sed Jansen ĉiutage ĉeestas.

Ekde 2010 ŝi estas kun-estraranino de la NatuurCollege (Naturkolegio), organizo kiu sin dediĉas al la rebonigo inter homo kaj naturo.

Ek de januaro 2014 ŝi prezentas la programon Clubgenoten (samklubanoj) por TV Gelderland.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Froukje Jansen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Imdb
* *Profs* je Cinema.nl
**Trako** estas plursignifa vorto. Ĝi povas signifi (laŭ PIV2005):

* Projekcio de la vojo de la gravita centro sur la teran surfacon (parolante pri aviadilo).
* Konstrukciaĵo, konsistanta el reloj, ŝpaloj kaj akcesoraĵoj, servanta kiel vojo kaj gvidilo por veturiloj. (vidu fervoja trako).
* Vojo sur magneta bendo aŭ datendisko, laŭ kiu signalo estas registrata.

Ankaŭ, koncerne elektoforezon, trako estas la vojo, laŭ kiu migras la elektroforeze disigitaĵoj kiel DNA, RNA... Por vicriveli DNA-n ekzemple, baze necesas 4 **migrotrakoj**.

Distingu inter trako kaj leno, pri ŝoseo. Dum trako estas parto de vojo, larĝa por iro de unu veturilo, leno aŭ koridoro estas parto de vojo, kiu estas asignita por unu ŝnuro aŭ vico de aŭtoj aŭ ceteraj veturiloj. Ĝi povas esti markita per trafiksigno. En landoj kun trafiko sur la dekstra flanko de strato ofte la plej dekstra koridoro utilas por publikaj transportoj ĉu busoj ĉu taksioj ktp. Tiukaze aliaj normalaj privataj veturiloj ne rajtas veturi sur tiaj lenoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Vd artilolon "trako" en ReVo

|  |  |
| --- | --- |
| Helppaĝo pri apartigiloj | **Ĉi tiu paĝo estas apartigilo: listo de artikoloj kun sama aŭ preskaŭ sama titolo.**
Se vi venis ĉi tien per ligilo en artikolo, bonvolu direkti tiun ligilon rekte al la celita paĝo. |
**Gandari** (en Sanskrito: गांधारी, laŭvorte "junulino el Gandaro") estas elstara rolulo de la hindia eposo Mahabarato. Ŝi estis princino de Gandaro kaj edzino de Dritaraŝtro, la blinda reĝo de Hastinapuro, kaj la patrino de cent filoj kaj unu filino. Ĉi tiuj filoj estis konataj kiel kaŭravoj. Durĝodano kaj Duŝasano estis iliaj unuaj filoj. Gandari uzis okulvindaĵojn por senti la doloron kiun ŝia edzo sentas. Ŝia frato Ŝakuno koleriĝis pro tio kaj ĵuris venĝi ŝin kontraŭ la kurua familio. Unu tagon, kiam Panduo ripozis en la arbaro, li aŭdis sonon de sovaĝa besto. Li pafis sagon en la direkto de la sono. Tamen la sago atingis la saĝulon Kindamo, kiu malbenis lin dirante, ke se li okupiĝus pri amorado, li mortus. Tial, Panduo retiriĝis al la arbaro kun siaj du edzinoj, kaj lia frato Dritaraŝtro regis poste, malgraŭ sia blindeco. 

Dosiero:Gandhari on throne.jpgGandari uzis okulvindaĵojn por senti la doloron kiun ŝia blinda edzo sentas.

Notoj
-----

1. ↑   Ganguli, Kisari Mohan. The Mahabharata of Krishna-Dwaipayana Vyasa Tradukita en anglan prozon fare de Kisari Mohan Ganguli. N.p.: n.p. n.d. Web.

* Kategorio Gandari en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 725825
 |
|  |
| --- |
| Laspia kreko (Krimeo)Laspia kreko (Krimeo)DMS |
| Situo de la Laspia kreko sur la mapo de Krimeo Koordinatoj: 44° 25′ 07″ N 33° 42′ 20″ O﻿ / ﻿44.418611111111 °N, 33.705555555556 °O﻿ / 44.418611111111; 33.705555555556 (mapo) |

Subsubiro en la Laspia kreko
Vidaĵo de la kreko
**Laspia kreko** (ruse *Бухта Ласпи*) estas unu el negrandaj krekoj de la Nigra maro ĉe la Suda bordo de Krimeo. Ĝi troviĝas okcidente de la loĝloko Foroso inter la kaboj Sariĉo kaj Ajo sur la teritorio de la Sebastopola municipo proksimume 30 km. for de Sebastopolo kaj 40 km. for de Jalto. La nomo de la kreko havas helenan devenon; laŭ unu el la versioj ĝi venas de la vorto "koto, malpuraĵo" (antaŭe la valo ĉirkaŭ la kreko havis multajn akvofontojn, kiuj "malpurigis" la krekon).

La kreko estas ŝirmita kontraŭ okcidentaj, nordaj kaj orientaj ventoj fare de kelkaj montoj, kiuj ĉirkaŭas ĝin: *Kuŝ-Kaja* (663 m.), *Kalaniĥ-Kaja* (625 m.) kaj *Ilja-monto* (739 m.) - ĉiuj apartenantaj al la Krimea montaro. La geografia situo de la kreko kreas unikan mikroklimaton, kiu ebligas la ekziston de kelkaj maloftaj kreskaĵoj de la subtropika flaŭro kaj kelkaj protektataj planto-specioj.

En la antikva kaj mezepoka tempo la kreko estis sufiĉe dense loĝata (oni trovis kelkajn spurojn de antikvaj homaj setlejoj kaj multajn restaĵojn de mezepokaj muroj, temploj kaj aliaj konstruaĵoj). La valo, ĉirkaŭanta la krekon, antaŭe riĉis je akvofontoj, tamen ili malpleniĝis post la tertremo en la jaro 1790, kio kaŭzis la senhomiĝon de la valo. Pro manko de oportunaj vojoj la Laspia valo dum longa tempo estis relative kaŝita kaj malmulte vizitata, ĝis oni konstruis la modernan aŭtoŝoseon Jalto-Sebastopolo en 1972.

Nuntempe apud la kreko troviĝas kelkaj ripozejoj (ankaŭ la porinfana). En la kreko funkcias
delfinejo. La kreko estas populara ripoz-loko kaj bela natura vidindaĵo, fama pro sia pura kaj diafana akvo. Unu el la plej bonaj punktoj por rigardi la krekon troviĝas ĉe la t.n. "roko de Garin-Miĥajlovskij", kiu troviĝas ĉe la Laspia montpasejo - la plej alta punkto de la ŝoseo Jalto-Sebastopolo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Laspia kreko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fotoj de la Laspia kreko[*rompita ligilo*]
* Panoramiaj fotoj de la kreko
* Pri la kreko (ruse) Arkivigite je 2010-09-20 per la retarkivo Wayback Machine
**Gandajika** (malofte *Ngandajika*) estas grandurbo kaj provinca ĉefurbo en Demokratia Respubliko Kongo (eksa Zairio).

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 807 m
* Loĝantaro: 146.217 en 2012
* Horzono: UTC + 2
* 06° 45′ 00″ S 23° 58′ 00″ O﻿ / ﻿6.75000 °S, 23.96667 °O﻿ / -6.75000; 23.96667 (mapo)Koordinatoj: 06° 45′ 00″ S 23° 58′ 00″ O﻿ / ﻿6.75000 °S, 23.96667 °O﻿ / -6.75000; 23.96667 (mapo)

Geografio
---------

Gandajika situas en montetaro en la meza (iomete suda) landparto. Mwene-Ditu troviĝas 62, Mbuji-Mayi 77, Lubumbashi 669, Kinŝaso 996 km.

Historio
--------

En Gandajika kaj en la proksimaj komunumoj epidemio pri ĥolero okazis en 2002, kiu daŭris duonjaron. Alvenis Ruĝa Kruco kaj similaj organizaĵoj por helpi al la lokaj kuracistoj.

Trafiko
-------

Gandajika havas flughavenon. Vojoj kuras el la urbo al Mbuji-Mayi kaj Kabinda, krome estas 2 vojoj al aliaj direktoj.

Klimato
-------

Gandajika situas en la tropika zono. La averaĝa temperaturo varias inter 23 kaj 28 °C. Jare pluvas ĉ. 1400 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La pluvo kulminas en novembro kaj malkulminas en julio.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* 
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-02-24 per la retarkivo Wayback Machine
**Gangnam Style** (Hangul: 강남 스타일; esperante: Stilo Gangnam) estas kanto de la sudkorea kantisto PSY. La kanto estis eldonita la 15-an de julio 2012, kiel la unua unuopaĵo de lia sesa albumo *PSY 6 (Six Rules), Part 1*. La kanto kaj ties dancmovoj, vidataj en la filmaj prezentoj interalie en la kanalo Jutubo, iĝis tre ŝatataj internacie, aparte inter infanoj, kiuj entuziasmas kopii novajn modojn, kaj kreskigis la internacian konatecon de la urbodistrikto Gangnam. La muzika stilo, esence repo, konsideratas esti parto de la ĝenro K-popo, mallonge por «korea popmuziko».

Premioj
-------


| Jaro | Premioj | Nomumita muzika verko | Kategorio | rezulto |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2012 | MTV Europe Music Awards 2012 |  Gangnam Style  | Plej bona video |  venkinto  |

Referencoj
----------

1. ↑  hispane

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gangnam Style en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* PSY - GANGNAM STYLE (강남스타일) M/V
**Lastoĉka** (ruse ***Ласточка***, Hirundo) estas altrapida trajno kiu baziĝas sur platformo de Siemens Desiro por la Rusaj fervojoj. Elektrotrajno **ES1** funkcias per alterna kaj kontinua kurentoj kaj **ES2G** / **ES2GP** per kontinua kurento ("G" = "urba", "P" = "premium").

Prenante la rusan nomon por la rapide moviĝanta birdo, la hirundo, la Lastoĉka estas desegnita por havigi altrapidan servon eĉ ene de la veteraj ekstremoj spertitaj en multaj partoj de Rusujo. La grandrapida trajno Lastoĉka kovras multajn celojn. Ĝi havas multnombrajn itinerojn kunligantajn gravajn rusajn urbojn, inkluzive de Moskvo kun Niĵnij Novgorod, Sankt-Peterburgo kun Petrozavodsk, kaj la fama ferieja regiono Soĉi. En decembro 2009, la Sapsan estis en servo, iĝante la unua rusa altrapida trajno. Veturante inter Sankt-Peterburgo kaj Moskvo, la servo de ĉi tiu elektra mirindaĵo de Siemens tranĉis la landan vojaĝtempon de nokto ĝis ĉirkaŭ 4 horoj, igante ĝin konkurenciva laŭtempa irado de urbocentro ĝis urbocentro per aera vojaĝo (sen la asociitaj problemoj). Jaron poste, Alstom, produktita de la franca trajnkompanio Alstom, eniris servon, ofertante altrapidan fervojon inter Helsinko en najbara Finnlando kaj ambaŭ Moskvo kaj Sankt-Peterburgo. La 23an de januaro, Siemens plibonigis sian superregadon de la disvolviĝo de rusa altrapida fervojo kun dua granda novigado kreita specife por rusaj fervojoj, la elektra malpeza trajno Lastoĉka RUS, pli konata kiel la Lastoĉka.

Bildgalerio
-----------

* ES2G - StirejoES2G - Stirejo
* ES2G - InternoES2G - Interno
* Vladimir Putin kaj Sergej Sobjanin en Lastoĉka ĉe inaŭguro de Centra ringo de MoskvoVladimir Putin kaj Sergej Sobjanin en Lastoĉka ĉe inaŭguro de Centra ringo de Moskvo
* ES2G en LuĵnikiES2G en *Luĵniki*
* ES2G en KoptevoES2G en *Koptevo*

Referencoj
----------

1. ↑  "About Desiro High-Speed Train, Russian Railways (English)", *Vanda Armanta*, 11.05.2020.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio ES «Lastochka» en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Elektra motortrajno
* Desiro de Siemens
* Rusaj fervojoj
* Centra ringo de Moskvo
**Reŭmatismo** estas infekta malsano, kiu trafas ĝenerale junajn plenkreskulojn (pleje 20-30 jarajn) kun antaŭdispozicio. Oni devas klare distingi ĝin disde artrito, artrozo, reŭmatosimila artrito kaj aliaj diversspecaj artikaj afekcioj. Ties prodromoj (antaŭsignoj), kiuj daŭras 8-15 tagojn, konsistas ofte el angino, febro kaj diareo. Poste aperas la artikaj simptomoj: ambaŭflankaj grandaj artikoj de la supraj kaj malsupraj membroj estas pleje trafitaj. La doloro estas akrega kaj la plej eta movo aŭ premo intensigas ĝin. Tial la paciento kuŝas senmove surdorse kaj tenas siajn membrojn duonfleksitaj. La moviĝemo estas karakterizaĵo de tiu doloro, kiu rapide pasas de unu artiko al alia kun akompano de ŝvelo, ruĝeco kaj plialtiĝo de la loka temperaturo. La facio de la paciento (la specifa aspekto de ties vizaĝo) estas karakteriza: pala (tiu malsano intense anemias), angora, malvigla; li febras kaj abunde ŝvitas. La krizo daŭras ordinare 10-12 tagojn, sed tiu daŭro tre varias. Recidivoj oftas. La reŭmatisma febro - kiel tekstas konata medicina aforismo - lekas la artikojn kaj mordas la koron. Tio signifas, ke ĝi ne postlasas artikajn lezojn, sed kaŭzas tre ofte korajn komplikaĵojn (endokardiiton kaj perikardiiton), sen menciado de aliaj (cerba, pleŭra, okula). Kompleta enlita ripozo estas nepre necesa dum la tuta daŭro de la malsano.

Vidu ankaŭ
----------

* Artrito
* George Frederic Still

Eksteraj ligiloj
----------------

* informo pri infana malsano



  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |
**Puconci**, hungare **Battyánd** estas vilaĝo kaj samtempe municipo en Slovenio. Administre apartenas al Puconci 23 vilaĝoj. Ĝis 1888 la oficiala hungara nomo estis **Puczincz**, poste omaĝe al familio Batthyány (batjAnji) la vilaĝo prenis la novan nomon.

La jenaj vilaĝoj apartenas al la municipo: Beznovci, Bodonci, Bokrači, Brezovci, Dankovci, Dolina, Gorica, Kuštanovci, Lemerje, Mačkovci, Moščanci, Otovci, Pečarovci, Poznanovci, Predanovci, Prosečka vas, Puževci, Strukovci, Šalamenci, Vadarci, Vaneča, Zenkovci

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5  km²
* Alto super marnivelo: 206 m
* Loĝantaro: 650
* Poŝtkodo:
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

Situo
-----

La vilaĝo situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Hungario-Murska Sobota. La lasta troviĝas 5 km-ojn.

Historio
--------

En 1910 loĝis tie 511 da homoj (slovenoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1920 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat. En 1941 la germana armeo okupis la municipon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio.

Vidindaĵo
---------

* kastelo de Batthyány
* luterana preĝejo de 1784
Ganga ŝarko.
Arealo
La **Ganga ŝarko** (*Glyphis gangeticus*) estas draste endanĝerita specio de Karĉarineda ŝarko kiu troviĝas en la riveroj Gango (Padmo) kaj Bramaputro de Bangladeŝo kaj Barato. Ĝi estas ofte konfuzita kun la pli ofta Taŭrŝarko (*Carcharhinus leucas*), kiu vivas ankaŭ ĉe Gango kaj estas foje referencata erare kiel Ganga ŝarko. Malkiel taŭrŝarkoj, kiuj bezonas migri al salakvejoj por reproduktiĝi, la specioj de la genro *Glyphis* estas veraj riverŝarkoj. Tiu genro estas nune konsiderata kiel enhavanta tri ĵusajn speciojn; genetika pruvaro montris, ke kaj la Bornea riverŝarko (G. fowlerae) kaj la Iravadia riverŝarko (G. siamensis) estu konsiderataj kiel sinonimoj de la Ganga ŝarko, kio etendus la teritorion de la specio al Pakistano, Birmo, Borneo kaj Javo. La specio restas malbone konata kaj tre rara.

Notoj
-----

1. ↑   Compagno, L. J. V. (1997). "Threatened fishes of the world: Glyphis gangeticus (Muller & Henle, 1839) (Carcharnidae)". Environmental Biology of Fishes. 49 (4): 400. doi:10.1023/a:1007358922066.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ganga ŝarko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ganga ŝarko en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Fish base. *Glyphis gangeticus*
* Global Biodiversity Information Facility (GBIF): *Glyphis gangeticus*
* IUCN SSC Shark Specialist Group
**Belogradĉik** (prononco [ˌbɛɫoɡrɐˈtʃik]; bulgare Белоградчик) estas urbeto en nordokcidenta Bulgario. Ĝi situas en la oblasto Vidin, kaj estas ties dua plej granda urbo laŭ nombro de loĝantoj. La urbonomo venas de  *Belo = blanka* kaj *Grad = burgo* (hodiaŭa signifo estas: *urbo*). La nomo signifas *blanka burgo* kaj respegulas la aspekton de fortikaĵo. La urbo situas ĉ. 180 km nordokcidente de Sofio, 70 km nordokcidente de Montana, 50 km sudokcidente de Vidin. La sekva fervoja aliĝejo troviĝas 12 km sudokcidente ĉe Oreŝez.

Geografio
---------

La urbo situas je 520 m super marnivelo inter la montaraj etendaĵoj de Veneza kaj Vedernik. En la ĉirkaŭo de la urbo troviĝas ĉ. 10 km longa kaj 2 km larĝa roka areo kun pli ol 200 malgrandaj rokturoj el ruĝaj konglomerata rokaĵo.

Panorama foto pri la rokoj ĉe Belogradĉik, dum vesperiĝa lumo

Vidindaĵoj
----------

Fortikaĵo Kaleto
* Fortikaĵo Kaleto, la fortikaĵo troviĝas en sudokcidento de la urbo (Kale estas la truka vorto por fortikaĵo)
* Natura muzeo, situas sudoriente, ioemete ekster la loko
* kaverno Magura, 2,5 km longa
* Historia muzeo, en domo de familio Panovi (konstrua memoriĝajo el 1810)
* Observatorio kun unu el la plej grandaj lornoj en Bulgario
* Preĝejo St. Georgo, konstruita en 1868

Historio
--------

La romia imperio konstruis tie jam en la 1-a jarcento fortikaĵon en la rokoj. Tiun detruis, rekonstruis plurfoje Bizancio, bulgaroj kaj turkoj. La urbon ĉe piedoj de la fortikaĵo mencias dokumento unuafoje en 1454. La hodiaŭ fortikaĵon pret-konstruis en 1850 la turka reganto sultano Abdülmecit la 1-a. La mizeriga ekspluatado de la loka loĝantaro kondukis en la sama jaro al kamparana ribelo, kiun venkis la turkoj. En la hodiaŭa epoko, Belogradĉik evoluas pli kaj pli al turisma centro. Ekde la sesdekaj jaroj de la 20-a jarcento, la ĉirkaŭaj rokoj evoluis al populara grimpadejo.

* Kategorio Belogradĉik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gandhidham**, laŭ guĝarata lingvo **ગાંધીધામ,** laŭ hindia lingvo **गांधीधाम**, estas urbego kaj municipo en okcidenta Barato, en subŝtato Guĝarato, en Distrikto Katĉ. La urbego estis estis planita kaj nomita laŭ Mahatma Gandhi, la patro de hindia nacio.

Salutarko

Demografio
----------

Gandhidham havis populacion de 406 000 en 2021 kun legopovo 72,9%, kiu estas pli alta, ol la landa mezumo.

Geografio
---------

Gandhidham situas sur ebenaĵo proksime al la maro 26 metrojn super la marnivelo. La maro (haveno Kandla) troviĝas 11, distrikta sidejo Buĝ 51, Ĝamnagar 67, Morbi 77, Raĝkot 109, Patan (Guĝarato) 222, iama subŝtata ĉefurbo Ahmedabado 252, nova subŝtata ĉefurbo Gandhinagaro 258, Nadiad 282, Mumbajo 534, tutlanda ĉefurbo Delhio 941, Kolkato 1869 kilometrojn (aere) .

Vojo en Gandhidham

Historio
--------

Gandhidham dum la kolonia erao estis urbeto *Sardarganĝ*. Dum naskiĝo de Barato en 1947 la loĝantoj voĉdone decidis aparteni al Barato, poste multe da homoj alvenis al la alia nova najbara ŝtato Pakistano. Por akcepti ilin oni fondis planitan urbon fare de de:Otto Königsberger kaj kun helpo de la loka maharaĝo. La fundamenta ŝtono de la urbo estis metita kun la benoj de Gandhi en 1947. Granda ŝtormo kaŭzis damaĝojn en 1998, poste en 2001 sismo okazis. La tertremo mortigis preskaŭ 20 mil da homoj, 160 mil estis vunditaj.

Ekonomio
--------

Gandhidham estas ekonomia centro de la Distrikto Katĉ. Ĉe la proksima marbordo oni establis havenon *Kandla*, ĉar la proksima Karaĉio apartenis al Pakistano. Kandla iĝis primara haveno de Barato kun liberkomerca zono. Kandla helpas ekonomion de Gandhidham. En 2015 oni deklaris, ke Gandhidham estos unu el la cent inteligentaj urboj en Barato.

Lingvoj
-------

En Gandhidham la oficialaj lingvoj estas la guĝarata kaj la angla.

Religioj
--------

En Gandhidham plejparto de la populacio estas hinduoj.

Eduko
-----

En Gandhidham la plej altnivela instruado okazas en institutoj kaj kolegioj.

Stacidomo

Trafiko
-------

Al Gandhidham kuras tri fervojaj linioj, krome venas de marhaveno Kandla. 4 ĉefvojoj kuras al la urbego, krome venas de la marhaveno. La urbego havas flughavenon, sed flugoj okazas ĝenerale nur al Ahmedabado.

Klimato
-------

Gandhidham situas en arida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (BWh). La someroj estas varmaj kaj sekaj kaj ofte la temperaturo tuŝas 45 °C. En vintroj ĝi falas ĝis 3 °C. La averaĝa temperaturo estas 26 °C kaj varias 19-34 °C. Inter junio kaj septembro pro la musonoj pluvas, en la ceteraj monatoj apenaŭ aŭ tre malofte pluvas. Jare averaĝe pluvas po 375 mm.

Vidindaĵoj
----------

* hinduaj preĝejoj
* statuoj

Fontoj
------

* WikiTrans


* StatuoStatuo
* SalutarkoSalutarko
* MemorejoMemorejo
Vidaĵo de Greymouth
**Greymouth** prononce en angla [ˈɡreɪmaʊθ] estas la plej granda urbo de la Okcidenta Marbordo de la Suda Insulo de Novzelando, kaj sidejo de la Konsilantaro de la Distrikto Grey. La populacio de la tuta Distrikto Grey estas 13,850 kiu formas la 42 % de la populacio de la Distrikto Grey. La urba areo de Greymouth havas ĉirkaŭkalkulatan populacion de 10,000 (junio de 2010). La Distrikta Konsilantaro esperas kreskon de 1.5 % jare inter 2006 kaj 2016.

La urbo situas je la enfluo de la Rivero Grey, en mallarĝa marborda ebenaĵo ĉe la deklivaro de la Sudaj Alpoj. Dum klara vetero videblas la monto Aoraki sude el proksimaĵoj de la urbo. La enfluo de la rivero dividas la urbon en tri areojn: Blaketown, ĉe la riverenfluo en la suda bordo; Karoro sudoriente, separata el Blaketown per serio de malgrandaj estuaraj lagoj; kaj Cobden, iam separata urbo, en la rivera norda bordo.

* Greymouth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Greymouth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Notoj
-----

1. ↑  Key assumptions... Arkivigite je 2009-03-04 per la retarkivo Wayback Machine (el 'Long Term Community Outcomes Plan: 2006-2016', korektita Junio de 2007)
**Ganeŝo** (sanskrite गणेश, *Gaṇeśa*; Pri tiu ĉi sono aŭdu) estas unu el la dioj plej konataj el la hindaj gedioj. Ĝia bildo troveblas en ĉiuj lokoj de Barato kaj ĝi estas inter la plej adorataj gedioj. Ĝia kultado estas amplekse disvastigita kaj etendiĝas laŭlonge de Barato kaj ankaŭ en la religioj budhismo kaj jainismo. Kvankam ĝi estas konata sub diversaj aspektoj, la elefantokapo estas la plej ofta distingitaĵo. Ĝi estas ofte adorata kiel Vigneŝo aŭ Vignesuaro, *la foriganto de baroj*. Patrono de la artoj kaj sciencoj kaj gvidanto de la intelekto kaj saĝeco.

Statuo de Ganeŝo de la 13a jc.Oni preĝas al ĝi komence de la ritoj kaj ceremonioj religiaj kaj ĝi estas alvokata kiel Patrono de la Skribaĵoj dum legado de sanktaj tekstoj kaj skribosesioj. Pluraj tekstoj rakontas anekdotojn pri ĝia mitologia naskiĝo kaj klarigas ĝian aspekton.

Ganeŝo estiĝis definitiva dio inter la 4a kaj la 5a jarcentoj a.K. dum la regado de la Gupta imperio, kvankam ĝi heredis karakterizaĵojn de antaŭaj vedaj dioj. Ĝia populareco rapide kreskis kaj en la 9a jc. p.K. ĝi estis inkluzivigita inter la 5 plej gravaj gedioj de smartismo (ortodoksa brahmana hindua religio).

La ĉefaj skriboj dediĉataj al Ganeŝo estas *Ganapati Atarvaŝirŝo*, la *Ganeŝa Purano* kaj la *Mudgala Purano*.

* Kategorio Ganeŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **kantono Bohain-en-Vermandois** (france *canton de Bohain-en-Vermandois*) estas franca balotdistrikto en la departemento Aisne kaj en la regiono Hauts-de-France. La kantono konsistas el 31 komunumoj. Ĝi havas entute 22 043 loĝantojn laŭ oficiala censo plenumita en 2019. Ĝia centraliza oficejo situas en Bohain-en-Vermandois.

Francaj kantonoj ĉefe utilas kiel bazaj balotareoj por la elektado de la membroj de departementaj konsilioj.

Komunumoj
---------

Apartenas al la kantono Bohain-en-Vermandois la jenaj 31 francaj komunumoj :

* Aubencheul-aux-Bois
* Beaurevoir
* Becquigny
* Bellenglise
* Bellicourt
* **Bohain-en-Vermandois**
* Bony
* Brancourt-le-Grand
* Le Catelet
* Croix-Fonsomme
* Estrées
* Étaves-et-Bocquiaux
* Fontaine-Uterte
* Fresnoy-le-Grand
* Gouy
* Hargicourt
* Lehaucourt
* Joncourt
* Lempire
* Levergies
* Magny-la-Fosse
* Montbrehain
* Montigny-en-Arrouaise
* Nauroy
* Prémont
* Ramicourt
* Seboncourt
* Sequehart
* Serain
* Vendhuile
* Villeret

Historio
--------

Nova kantona organizado de la departemento Ain validiĝis okaze de la departementa baloto de marto 2015, kaj estis difinita de dekreto de la 13-a de februaro 2014. La departementaj konsilantoj estas, eke de tiu baloto, elektataj per duvica plurnoma majoritata balotsistemo.

La elektantoj de ĉiu kantono elektas du membrojn de malsama sekso, kiuj prezentas sin kiel binomon. La departementaj konsilantoj estas elektitaj por sesjara mandato.

En la departemento Aisne, pro la reformo la nombro da kantonoj malgrandiĝis de 42 al 21. La nuna kantono Bohain-en-Vermandois estis kreita per aldono de komunumoj de la eksaj kantonoj Catelet (18 komunumoj). La kantono plene situas ene de la arondismento Saint-Quentin.

Vidu ankaŭ
----------

* Kantonoj de Aisne
* Komunumoj de Aisne

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKantonoj de Aisne |
| --- |
| Ekde 2014*(21 kantonoj)* | 
* Bohain-en-Vermandois
* Château-Thierry
* Chauny
* Essômes-sur-Marne
* Fère-en-Tardenois
* Guise
* Hirson
* Laon-1
* Laon-2
* Marle
* Ribemont
* Saint-Quentin-1
* Saint-Quentin-2
* Saint-Quentin-3
* Soissons-1
* Soissons-2
* Tergnier
* Vervins
* Vic-sur-Aisne
* Villeneuve-sur-Aisne
* Villers-Cotterêts
 |  |

 |
Detalo de la kapo
vivteritorioj
Umante en la savano
La **Grevia zebro** (*Equus grevyi*), konata ankaŭ kiel *imperia zebro*, estas la plej granda nunvivanta natura ekvedo kaj la plej granda kaj plej endanĝerita el la tri specioj de zebro, dum la aliaj du estas la Stepa zebro kaj la Monta zebro. Nomita laŭ Jules Grévy, ĝi estas la nura vivanta membro de la subgenro *Dolichohippus*. La **Grevia zebro** troviĝas en Kenjo kaj Etiopio. Kompare kun aliaj zebroj, ĝi estas alta, havas grandajn orelojn, kaj ties strioj estas pli mallarĝaj.

La **Grevia zebro** loĝas en duon-aridaj herbejoj kie ili manĝas herbojn, legomojn, kaj plukopaŝtaĵojn; ili povas survivi ĝis kvin tagoj sen akvo. Ili diferencas el aliaj zebraj specioj je tio ke ili ne vivas en haremoj kaj havas malmultajn longdaŭrajn sociajn ligojn. Maskla teritoriemo kaj rilataro patrino–zebrido formas la bazon de la socia sistemo de la Grevia zebro. Tiu zebro estas konsiderata endanĝerita. Ties populacio malpliiĝis el 15,000 al 3,000 ekde la 1970-aj jaroj. Tamen, ĉe 2008 la populacio estas stabila.

Priskribo
---------

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Grevia zebro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Grevia zebro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Grevia zebro en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* "Wildlife Grévy's Zebra" – summary from the African Wildlife Foundation
* Images and footage of Grévy's zebra Arkivigite je 2006-05-09 per la retarkivo Wayback Machine from ARKive.org
* "To Catch a Zebra" Arkivigite je 2021-02-14 per la retarkivo Wayback Machine by Brian Jackman – story of catching endangered Grévy's zebra for relocation
* "Why are the Grevy's Zebras in Trouble?" Arkivigite je 2016-12-02 per la retarkivo Wayback Machine – Rich Blundell reports from Kenya
* Grevy's Zebra Trust – a Kenyan organization dedicated to preserving the Grévy's zebra
**György VUKÁN** [djordj], hungare **Vukán György** estis hungara ĵazpianisto kaj komponisto.

György Vukán naskiĝis la 21-an de aŭgusto 1941 en Budapeŝto, li mortis la 12-an de aŭgusto 2013 en Gárdony.

Biografio
---------

György Vukán frekventis gimnazion en Szombathely, muzikartan altlernejon en Budapeŝto, sed li akiris diplomon pri dentokuracado en 1964. Li eklaboris, kiel dentokuracisto, dume ofte li koncertadis, kie li prezentas ĵazon. Li roladis en tuta Eŭropo, Usono kaj Japanio. Li kune ludis ekzemple kun Philly Joe Jones, Clifford Jordan, Linda Hopkins, Aladár Pege. Kiel dentokuracisto, li havis gravan licenson kaj li verkis ankaŭ libron pri muziko. Li ankaŭ instruis inter 1965-1980 en muzika mezlernejo. Li ricevis premion Kossuth en 2012, pli frue ekde 1957 ankaŭ aliajn premiojn.

Liaj komponaĵoj (elekto)
------------------------

* *Derby* - baleto
* *Missa Ad Dominum Jesus Christum* - meso (1998)
* *Atlanta, Georgina (Black Advent)* - opero (1996)
* *Jazz Sekt* - baleto (2001)
* filma muzikaĵo de La atestanto
* diversaj ĵazaj muzikaĵoj

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Tamás Berki
* Magdi Bódy

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hompaĝo

* Kategorio György Vukán en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 410359
* GND: 14041164X
* LCCN: no2008162656
* VIAF: 34284623
* ISNI: 0000 0000 7847 5867
* SUDOC: 134933192
* BNF: 155209834
* MBA: dcaaedc0-82e3-4fda-bf12-b4696a320f83
 |
**Tas-Jurjaĥa minejo** estas la naftogasokondensata minejo kiu situas en Jakutio (Rusio), 75 km sud-okcidente de la urbo Mirnij kaj estas parto de la Leno-Tungusa naftogasa provinco. Ĝi estis malkovrita en 1981.

Geologio
--------

La minejo estas ligita al la samnoma antiklinalo de la Mirnij-elstaraĵo ene de la nord-orienta parto de la Nepo-Botuoba anteklizo de la Siberia kratono. Ĝia grandeco estas (19-23) x (35-38) km, amplitudo 35-40 m. Sekco de la minejo konsistas el la terigenaj, karbonataj, halogenaj rokaĵoj de kvaternaro, ĵurasio, kambrio kaj ediakaro, kies komuna malkovrita dikeco estas 2067 m. Industrian signifon havas la terigenaj kolektujoj de la (de malsupre supren) talaĥa kaj botuoba horizontoj de ediakaro. 

En la talaĥa horizonto efikaj gasohavaj tavoloj estas dikaj 3,4-13 m, poreco 14-16%, gasosatureco 56-63%, tavolpremo 13,9-14,1 MPa. En la gasa parto botuoba horizonto efikaj gasohavaj tavoloj dikas 1 ĝis 21,6 m, poreco 10-14%, gasosatureco 85-88%, tavolpremo 14,1 MPa. En la naftoparto efika dikeco ne superas 13,5 m, poreco 8-14%, naftosatureco 76-96%.

Konsisto de la gaso: metano 79,9-86,2%, etano 4,3-7,4%, propano 1,5-2,5%, butano 0,7-0,9%, pentano kaj superaj hidrokarbonoj 0,7-0,8%, azoto kaj heliumo 0,5-0,6%, karbonduoksido 6,1-7,9%.

En 2002 la gaskapacito estis taksita je 102,7 miliardoj da kubaj metroj kaj la gaselminigado sumis je 0,1 miliardoj da kubaj metroj.

Literaturo
----------

* Пантелеев, Г. Ф..  [2004] Р. И. Вяхирев: *Тас-Юряхское месторождение // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 428. ISBN 5-85270-327-3.
Situo de Gretna Green
**Gretna Green** estas vilaĝo en Skotlando, en la regionoj Dumfries kaj Galloway, en distrikto Eskdale, norde de la Sark-rivero, kiu rivero formas internan limon inter Skotlando kaj Britio. La loko famiĝis kiel vojaĝcelo de la junaj anglaj amantoj, dezirantaj rapide geedziĝi.

En la loko okazis en 1915 fervoja akcidento, postulante 227 viktimojn.

Geedziĝo de fremdlandanoj (aŭ Historio de la malsamaj geedziĝaj leĝoj inter anglio kaj skotlando)
-------------------------------------------------------------------------------------------------

Pro la ŝanĝo de la anglaj leĝoj en 1754, ĉiuj kiuj volis rapide geedziĝi, devis veturi en Skotlandon, ĉar laŭ la skotaj leĝoj, oni devis esprimi la geediĝan deziron nur antaŭ atestantoj, ne necesis aprobo de la eble rigoraj gepatroj.

La ceremonion gvidis en la vilaĝo plej ofte la loka forĝisto. La loko de la geedziĝoj estis la dogandomo aŭ la drinkejo, post 1826 la Gretna Hall (vilaĝdomo). En la dogandomo geedziĝis ĉiujare ĉ. 200 paroj.

Ekde 1856, leĝo postulis, ke minimume unu el la geedziĝontoj restadu antaŭ la nupto 21 tagojn en Skotlando. La nova skota geedziĝa leĝo de 1939 antaŭskribis, ke ekde la 1-a de julio 1940, ĉiun ceremonion oni devas aranĝi antaŭ eklezia pastro aŭ notario. La junaj geedziĝontoj do plu vizitis la lokon, ĉar en Skotlando necesis la gepatra aprobo nur sub 16 jaroj, dum en aliaj partoj de Britio sub 21. La geedziĝa leĝo de 1969 unuecigis tiun aĝlimon je 18 jaroj. Kvankam la geedziĝo en Gretna Green jure perdis la gravecon, sed restis la graveco pro la romantiko, tiel eĉ hodiaŭ oni vizitas la lokon por geedziĝi.

* Kategorio Gretna Green en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Giuoco Piano** *malrapida ludo* el la itala (ECO C50, C53-C54) estas unu el la Malfermadoj de la reĝa peono en ŝako. Malgraŭ sia nomo ĝi ebligas vivajn kaj taktikajn ludojn. Siaj strategiaj ideoj estas klaraj: ataki la peonon f7, la sola defendita de la Reĝo, malfermita centro kaj kontrolo de la diagonalo a2-g8. La nigraj siaflanke klopodas same agi, ili atakas f2 kaj klopodas fari d5 kaj ataki la kurieron c4 kiel eble plej baldaŭ.

Post karakterizaj unuaj movoj

1. **e4 e5**
2. **Ĉf3 Ĉc6**
3. **Kc4 Kc5**

La Blankoj havas diversaj eblojn por daŭrigi:

* **b4 Gambito Evans**
* **c3**
* **0-0**
* **d3**

Gambito Evans
-------------

**Gambito Evans**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | a | b | c | d | e | f | g | h |  |
| 8 | a8 | b8 | c8 | d8 | e8 | f8 | g8 | h8 | 8 |
| 7 | a7 | b7 | c7 | d7 | e7 | f7 | g7 | h7 | 7 |
| 6 | a6 | b6 | c6 | d6 | e6 | f6 | g6 | h6 | 6 |
| 5 | a5 | b5 | c5 | d5 | e5 | f5 | g5 | h5 | 5 |
| 4 | a4 | b4 | c4 | d4 | e4 | f4 | g4 | h4 | 4 |
| 3 | a3 | b3 | c3 | d3 | e3 | f3 | g3 | h3 | 3 |
| 2 | a2 | b2 | c2 | d2 | e2 | f2 | g2 | h2 | 2 |
| 1 | a1 | b1 | c1 | d1 | e1 | f1 | g1 | h1 | 1 |
|  | a | b | c | d | e | f | g | h |  |

 |
| Pozicio post la 7a movo |

Tiu malfermo aperis por la unua fojo, ludita en la jardeko 1820 far la brita kapitano W.D.Evans. Ĝi nun estas ekstermoda sed ĝi reaperis lastatempe, ludataj far Kasparov i.a.

* **4. b4 !**

Ĝi ebligas per b4, forpuŝi la nigran kurieron el la fako c5. Nura solvo por la nigroj: kapti la peonon b4.  

La sekvo povas tiel daŭrigi:

* **4. .. Kxb4**
* **5. c3 Ka5**
* **6. d4 exd4**
* **7. 0-0**

En tiu pozicio, la Blankoj perdis du -eĉ tri - peonojn, sed danke al bona disvolviĝo, ili povas facile ataki la nigran reĝon.
**György Vedres** [djordj vedreŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vedres György** estis hungara arkitekto, urbanizisto, altlerneja instruisto.

György Vedres naskiĝis la 13-an de oktobro 1934 en Budapeŝto, li mortis la 22-an de januaro 1987 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Vedres akiris arkitekturan diplomon en Konstrua kaj Trafika Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1958. Post siaj studoj li laboris en la ĉefurba konstrua entrepreno, kie post jaroj li atingis pli altajn postenojn. De 1960 ĝismorte li ankaŭ instruis en la teknikuniversitato en rango docento. Interrompe en la jaroj 1966 kaj 1967 li laboris en ĉefurba laborejo de Londono. En 1985 li emeritiĝis supozeble pro malsano. Li ricevis arkitekturan premion en 1981. Lia plej grava verko estas formado de internurbo de Budapeŝto, tiel, ke li unuigis la malnovajn stilojn kun la moderno. Li postlasis edzinon.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* pluraj loĝdomoj en Budapeŝto
* internurbo de Budapeŝto (trakonstruoj, 1970-1976)
* pluraj vendejoj en Budapeŝto (1975-1980)
* domo pri oficejo kaj vendejo (Budapeŝto, 1984)

Elektitaj artikoloj
-------------------

* *Budapest, Kálvin téri városkapu beépítése* (1970)
* *Gyáli úti kórház* (kun Gyula Rimanóczy (1932 - 1992), 1972)
* *Budapest belvárosának rekonstrukciója* (1982)

Memorigiloj
-----------

* premio "Vedres György" fondita en 2013

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 691847
 |
**Giuseppe FARINA** ([ĜuZEPpe FaRIna], (*Nino*) ; naskiĝis la 30-an de oktobro 1906 en Torino, mortis la 30-an de junio 1966 en Chambéry) estis itala aŭtosportisto kaj piloto de Formulo 1.

GiuseppeFarina.jpgGiuseppeFarina
"Nina" Farina estis doktoro pri ekonomiko kaj nevo de la mondfama aŭto-dezajnisto Battista Farina *(Pininfarina).* Li ekis sian karieron en 1933 kun aŭto de firmao Alfa Romeo; en 1936 li fariĝis membro de la Alfa-Romeo-teamo. Kontraŭ la fortaj konkurantaj de Mercedes-Benz kaj Auto-Union li ne akiris Grandajn Premiojn, sed li venkis en kelkaj konkursoj de pli malfortaj aŭtoj (france *voiturettes*).

Post la dua mondmilito li konkursis per privata Maserati kaj venkis en la Granda Premio de Monako 1948. Ekde 1950 li, Luigi Fagioli kaj Juan Manuel Fangio membris en la teamo de Alfa Romeo; oni parolis pri la *teamo de la tri grandaj F-oj.* En 1950 li fariĝis la unua ĉampiono de la (tiam nova) Formulo 1. La lastan fojon li venkis en la Granda Premio de Germanio en 1953, havante 47 jarojn. En 1956 li finis sian karieron. Poste li laboris kiel aŭto-vendisto, kiel stir-instruisto kaj kiel aŭto-dezajnisto ĉe sia onklo.

Li mortis pro kolizio kun masto apud publika strato.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Giuseppe Farina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Chicane F1 - Giuseppe Farina Arkivigite je 2006-06-29 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 54477
* GND: 1208169556
* LCCN: no2018073467
* VIAF: 7853152865754204940001
* ISNI: 0000 0004 9934 4793
 |