recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo VS en Ardon VS staras por la svisa Kantono Valezo. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Ardon**. |


---


**Ardon** estas komunumo en la distrikto Conthey en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 2772 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

La komunumo Ardon situas en la franclingva Suba Valezo kaj etendiĝas ĉe la norda flanko de la Valo de Rodano kaj etendiĝas al valo de Lizerne. Ardon estas vitejloko. La sudan komunumlimon formas la rivero Rodano. La komunumo konsistas el la vilaĝo Ardon kaj la setlejo Grand Gravier sude de la aŭtovojo. En sudo inter protektokanalo kaj Rodano formiĝis sur la flotebenjaxo arta insulo, kiu post la riverkorekto servas kiel agrikultura zono.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 20,35 km², de kiuj 29,0% estas kovritaj de arbaro, 20,8% servas por agrikulturo kaj 6,5% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Ardon limas en nordo al Conthey, en oriento al Vétroz, en sudo al Nendaz, kaj en okcidento al Chamoson.

Trafiko
-------

Tra Ardon pasas la kantona ĉefvojo n-ro 9 kaj la svisa aŭtovojo A9, kies plej proksima alveturejo situas unu kilometron okcidente de la komunumo en Riddes. Per stacidomo ĉe la tranjlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Laŭzano al Brigo la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Ardon datiĝas el 11-a jarcento kiel *Ardunum*. Sur la teritorio de la komunumo estis trovitaj objektoj el la La-Tène-epoko kaj la ruinoj de signifa romia bieno. De la 11-a jarcento ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Ardon estis parto de la Senjorujo Ardon-Chamoson. De 1798 Ardon-Chamoson apartenis al la Distrikto Martigny, kaj ek de tiam al la Distrikto Conthey. En la jaro 1819 Ardon kaj Chamoson formale disiĝis kaj estiĝis la hodiaŭa komunumo Ardon kaj Chamoson.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Ardon
* Ardon (stacidomo)

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Danielle Allet-Zwissig*: *Ardon* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-08-11)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ardon VS en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Ardon

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Ardon** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* La vitejoj de ArdonLa vitejoj de Ardon
* La ravino de LizerneLa ravino de Lizerne

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Conthey |
| --- |
| Ardon  •  Chamoson  •  Conthey  •  Nendaz  •  Vétroz |  |

 |
**Lucjan ŻELIGOWSKI** (17-an de oktobro 1865 en Njazviŝ, Belorusio, 9-an de julio 1947 en Londono) estis pola generalo, partorpenanto de la unua, dua mondmilitoj, pola-bolŝevika milito. Li estas konata kiel ŝtatestro de la efemera Respubliko de Centra Litovio.

Lucjan Żeligowski

Vivo
----

Post la sukcesa oficira lernejo, Żeligowski eksoldatis en 1885 en al rusa armeo kaj servis en la rusa-japana milito de 1904/05.

Post la februara revolucio de 1917, li agadis ĉefe je konstruo de pola armeo en Rusio. Poste li batalis kontraŭ la bolŝevikoj kun Denikin. En oktobro de 1918, li estis nomumita ĉefkomandanto pri ĉiu en Rusio batalantaj poloj. Post malvenko de Denikin kaj eko de la pola-boolŝevika milito, li retirirĝis al Besarabio. Tie li partoprenis en defendo de la rumanaj limoj. En aprilo de 1919, lia divizio retiriĝis al Pollando kie iĝis paro de la pola armeo.

Kiel persona amiko de Józef Piłsudski, Żeligowski baldaŭ iĝis generalo.

### En Litovio

En oktobro de 1920, Żeligowski okupis la 12-an de oktobro 1920 la urbon Vilno en Litovio. Sekvatage proklamis li la sendependan Respublikon de Centra Litovio kun ĉefurbo de Vilno. Li agadis kiel militara diktatoro, sed transdonis la potencon al elektita parlamento, kiu decidis tuj aliĝi al Pollando.

### 1921-1947

En tiu periodo, li oficiris en la pola armeo, iĝis tristela generalo, ekde ministro pri defendo (1925-26).

Li publikigis siajn memoraĵojn pri la pola-bolŝevika milito (*Wojna w roku 1920. Wspomnienia i rozważania* aperis en 1930), konstibuis per artikoloj al polaj gazetoj. Inter 1935 kaj 1939, li estis parlamentano.

Post malvenko de Pollando en 1939, li fuĝis al Francio, sed en 1940 plu en Londonon, de kie li hejmenvenis nur liaj restaĵoj.

* Lucjan Żeligowski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lucjan Żeligowski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 161176
* GND: 119541327
* LCCN: n91077666
* VIAF: 37728999
* ISNI: 0000000107798519
* SUDOC: 125360851
* BNF: 15618413g
* NKC: js2010616715
 |
**Arkesilao** (greke ***Ἀρκεσίλαος***, latine *Arcesilaus*;  316 - ‏241 a.K.) estis greka filozofo, fondinto de la meza Akademio de Platono en Ateno kaj unu el la posteuloj de Pirono, fondinto de la skeptikismo en la greka filozofio.

Vivo
----

Arkesilao estis naskiĝis en Pitana, Eolio, trejnita fare de la matematikisto Otolicus kaj poste edukita en Ateno fare de Teofrasto kaj Krantoro, kiuj igis iln en la Platonan Akademion. Li aliĝis al Polemon de Ateno kaj Krates de Ateno, de kiuj li heredis la estrecon de la akademio (skolarĥo, σχολάρχης) en 264 a.K.

Diogeno Laertio rakontas ke kiel lia posteulo Lacidio, li mortis kiel rezulto de eksceso de trinkado, sed la atestoj de konatoj kaj aliaj neas tiun version de lia mortorakonto, kaj estas konata ke li havis grandan respekton inter la popolo de ateno. Lia doktrino, la plej granda parto de kiu estis verŝajne inspirita per la verkadoj de aliaj, prezentas atakon kontraŭ la stoika skolo (φαντασία καταληπτική) laŭ kiu ekzistas certa vero kiu estas la dia kialo subtenanta la ordo en la universo. La opinio de Arkesilao estis gvidita per la elemento de skeptiko, kiu estas kaŝita en la lastatempaj verkaĵoj de Platono.

Li opiniis ke la potenco de intelekta kredo ne povus esti konsiderita valida, same kiel ĝi estas karakterizaĵo de kontraŭdira egaleco en kredoj. La necerteco de informoj ŝajnas egala al la konkludoj de la kaŭzo, kaj tial homo devas esti kontenta kun la probableco tiel ke ĝis servas kiel praktika gvidilo. "Ni scias nenion, eĉ ne nian nescion." Tial, la saĝulo devas kontentiĝi kun la agnostika aliro. Li uzis la instrumetodon de Sokrato kaj postlasis neniujn verkaĵojn. Liaj polemikoj inkludis sarkasman humuron kaj fruktodonajn ideojn.

Referencoj
----------

1. ↑  Prononco de la nomo en la greka: ArkeSilao, (la akcento situas sur la tria silabo de la fino).
2. ↑  en la bildo estas supozataj profilportretoj de Karneado kaj Arkesilao

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Arkesilao** en Vikimedia Komunejo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767211
* GND: 119557592
* LCCN: nb2018024087
* VIAF: 268387245, 15159471, 305414994, 20153530874148700903 26144648228401087351, 268387245, 15159471, 305414994, 20153530874148700903
* ISNI: 0000000453259294
* SUDOC: 029405041
* BNE: XX1378501
 |
***Lola*** estas hispana filmo de 1986 reĝisorita de Bigas Luna, kaj ĉefrolulita de Ángela Molina, Patrick Bauchau, Féodor Atkine kaj Assumpta Serna.

Kiel kuriozaĵo, oni notu, ke tiu filmo estas la unua apero de Ariadna Gil, en tute mallongega rolo.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Lola, laboristino de ateliero de feltanado, decidas abandoni Mario, sian amanton, nome agresema ebriulo. Tuj ekkonas allongan francon nomitan Robert, kun kiu finfine geedziĝos kaj formos stabilan familion. Mario reaperas post jaroj kaj komplokigas la stabilon de ŝia nova vivo.​ 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Ángela Molina, Lola
* Patrick Bauchau, Robert
* Feodor Atkine, Mario
* Assumpta Serna, Silvia
* Carme Sansa, Janine
* Ariadna Gil

Eksteraj ligiloj
----------------

* en imdb

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Lola (película de 1986) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 860256
 |
**María Jesús LAMPREAVE Pérez**, konata kiel **Chus Lampreave** (Madrido, 11a de decembro 1930 - Almerio, 4a de aprilo 2016), estis hispana aktorino. 

Ŝi specialiĝis en roloj de duaranga aktorino. Ŝi partoprenis en pli ol sep dek filmoj kaj abunde en televido, por la plej gravaj reĝisoroj de la lando. 

Dekomence ŝi interesiĝis pri pentrarto, sed debutis en televido en 1958 kaj ekkarieris en kino kun Marco Ferreri en la filmoj, nun klasikaĵoj, *El pisito* kaj *El cochecito*, kaj kun Luis García Berlanga, *El verdugo* kaj la trilogio *Nacional*: *La escopeta nacional*, *Patrimonio nacional* kaj *Nacional III*, krom *Todos a la cárcel*. Aliaj filmoj de ĝis unua etapo estas *Mi querida señorita* kaj *El amor del capitán Brando* de Jaime de Armiñán. 

Ĉefaj sukcesoj venis en la 1980-aj jaroj kaj ĉefe kun la reĝisoro Pedro Almodóvar. Ŝi ne akceptis rolojn en *Pepi, Luci, Bom y otras chicas del montón* kaj en *Laberinto de pasiones*, sed ja tiun de *Entre tinieblas* (1983), kaj ekde tiam ŝi partoprenis en preskaŭ ĉiuj filmoj de Almodóvar: nome *¿Qué he hecho yo para merecer esto?* (1984), *Matador* (1986), *Mujeres al borde de un ataque de nervios* (1988), *La flor de mi secreto* (1995), *Hable con ella* (2002), *Volver* (2006), *Los abrazos rotos* (2009)... Kaj fakte ŝi estis la nura aktorino kiu laboris regule kun Almodóvar laŭlonge de lia filmaro.

Ŝi aktorinis ankaŭ por Fernando Trueba, en *Sé infiel y no mires con quién* (1985) kaj en *El año de las luces* (1986), per rolo kiu havigis al ŝi unuan el ses kandidatiĝoj al Goja-premio. Ŝi specialiĝis en roluloj de naivulino aŭ nesaĝulinoj, kaj sukcesis en *Espérame en el cielo* (Antonio Mercero, 1988). Revenis al kunlaboro kun Berlanga en *Moros y cristianos* (1987) kaj *Todos a la cárcel* (1994). 

Aliaj ŝiaj filmoj estas *Teresa de Jesús* (1984) de Josefina Molina, *Epílogo* de Gonzalo Suárez, *Amanece, que no es poco* (1988) de José Luis Cuerda, *Bajarse al moro* (1989) de Fernando Colomo, *Torrente, el brazo tonto de la ley* de Santiago Segura (1998), *Torrente 2, Misión en Marbella* (2000) kaj *El artista y la modelo* (2012) de Fernando Trueba.

Referencoj
----------

1. ↑   boe.es (17a de februaro 2001). «Real Decreto 159/2001, de 16 de febrero, por el que se concede la Medalla al Mérito en las Bellas Artes, en su categoría de oro, a las personas y entidades que se citan».
2. ↑  «Cine de la Flor (por Jaime de Armiñán): La Carbonerita». ABC. 19a de marto 1993. Konsultita la 2an de decembro 2012.
3. ↑  «Chus Lampreave, secundaria de lujo con muchas películas y pocas entrevistas». Huffington Post. Konsultita la 8an de aprilo 2016. «Fue la gran secundaria del cine español y lo curioso es que Chus Lampreave no quería ser actriz. Quería ser pintora y lo contó en diversas ocasiones.»​

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Chus Lampreave en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 823873
* GND: 173625177
* LCCN: no00096173
* VIAF: 46313860
* ISNI: 0000000043945240
* SUDOC: 118946331
* BNF: 141961087
* ICCU: UBOV980508
* BNE: XX1379225
 |
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

**Kirari Suleman Nagar,** (pli longe **Kirari**) estas urbego en Nordokcidenta Distrikto ĉe Delhio en Nacia Ĉefurba Regiono (Barato) en norda parto de Barato. Ĝi estas antaŭurbo kaj navedurbo.

Demografio
----------

Kirari Suleman Nagar en 2011 havis 283 211 da loĝantoj kun legopovo 80%, pli alta, ol la meza landa averaĝo.

Geografio
---------

De Kirari Suleman Nagar Bahadurgarh troviĝas 15, tutlanda ĉefurbo Delhio 17, Sonipat 33, Gaziabad 36, Rohtak 52, Mumbajo 1164, Kolkato 1322 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Kirari unue aperis oficiale sur la mapo en 1807 jam dum dominado de britoj. Ĝi apartenis al unio de princaj ŝtatoj inter 1947-1949, poste al Raĝastano. Ondoj de migrantoj precipe el Biharo venis en 1999 kaj 2020.

Lingvoj
-------

La oficialaj lingvoj estas la hindia kaj angla en Kirari Suleman Nagar, sed la denaskuloj parolas harjane.

Religio
-------

Hinduoj konsistigas la plimulton de la populacio kun pli ol 90%.

Klimato
-------

Kirari Suleman Nagar situas en stepa klimato, tio estas laŭ klimata klasifiko de Köppen BSh kun influo de musono. La meza ĉiujara temperaturo estas 25 °C kaj varias inter 18-34 °C. Jare pluvas meze preskaŭ 500 mm, en ĉiuj monatoj pluvas iomete, sed ofte en julio kaj aŭgusto.

Trafiko
-------

Vojoj de Kirari Suleman Nagar jam kunplektiĝas kun Delhio. Ekzistas ankaŭ fervoja ligilo. La plej proksima flughaveno funkcias en Delhio.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans
Monero de 40.000 saharaj pesetoj rememoraj de la rilatoj Venezuelo-Okcidenta Saharo kun la figuro de El Uali.
**Al-Ŭali Mustafa Sajjid** (arabe الوالي مصطفى سيد, *al-Ŭālī Muṣṭafā Sajjid*), en eŭropa historiografio ofte konata kiel **El Uali Mustafa Sajed** aŭ mallonge **El Uali** aŭ **Luali** (naskiĝis en 1948 aŭ 1950, mortis en 1976), estis revoluciulo kaj naciisma estro de la saharanoj, fondinto kaj dua Ĝenerala Sekretario de la Fronto Polisario kaj unua Prezidento de la Araba Demokratia Sahara Respubliko (ADSR).

Biografio
---------

Dekomence bedueno, pro familiaj problemoj, li devis setliĝi en Tan-Tan kaj studi juron en Maroko. Poste li veturis tra Eŭropo. Li kuniĝis al aliaj ribelemaj saharanoj kaj fine de la 1960-aj kaj komence de la 1970-aj jaroj ili fondis diversajn ĝermajn organizojn kiuj kunfluis en la Fronto Polisario. Li suferis la malhumanan militagadon de la invada maroka armeo fine de 1975 kaj komence de 1976 oni kreis la ŝtatan ĝermon de la Araba Demokratia Sahara Respubliko, kies unua prezidento li estis. El Uali mortiĝis dum gerila agado revenante el atako kontraŭ Nuakŝoto, en Maŭritanio, kiu estis unu el la invadintaj ŝtatoj de Okcidenta Saharo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio El-Uali Mustafa Sajid en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Paĝaro de la Fronto Polisario, hispanlingve Arkivigite je 2011-07-20 per la retarkivo Wayback Machine
* Noticias: El Uali Mustafa Sayed: el ejemplo de la fuerza de la juventud Arkivigite je 2015-05-09 per la retarkivo Wayback Machine hispanlingva artikolo de Jorge Alejandro Suárez Saponaro, alirita la 19a de aprilo 2015
* Intervjuo de gazeto Cambio 16 kun El Uali Mustafa Sajed la 8a de Decembro 1975. 13/06/2012, alirita la 19a de aprilo 2015 Arkivigite je 2016-03-07 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 522461
* GND: 126408708X
* LCCN: n79127468
* VIAF: 52972522
 |
**Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj** (**EBEA**) estais elektronika bibliografio kiu registris proksimume 8000 gazetajn artikolojn. Pliaj 7000 estas prilaborataj kaj sekvos iom post iom; la artikoloj publikiĝis en diversaj gazetoj, en Esperanto aŭ naciaj lingvoj, ekde la jaro 1890 ĝis hodiaŭ. Temoj estas diversaj aspektoj de Esperanto, ĝiaj historio, movado kaj komunumo, specife interalie:

* terminologio
* etimologio
* frazeologio
* gramatiko
* instruado kaj pedagogiko
* denaskismo
* biografioj de konataj Esperanto-parolantoj
* historio de Esperanto-organizoj
* kongresoj

Apenaŭ aperas literaturo kaj poezio, malmultas ĝenerale scienca literaturo en Esperanto, escepte pri interlingvistiko (GIL).

Ne enestas libroj (monografioj). Tiuj estas troveblaj ekz. en la datumaro de la Aŭstria Nacia Biblioteko en Vieno.

Ekde proksimume 2022 la **publika** interreta serĉilo pri la bibliografio bedaŭrinde **ne plu funkcias**, do la datumaro, kiu sendube ankoraŭ ekzistas en iuj komputiloj kaj serviloj, ne plu estas publike alirebla (tial la precipa ekstera ligilo sube nur montras la serĉilon, sed per ĝi ne eblas serĉi ion). 

Detalan priskribon (en la germana lingvo!) de la Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj **(**EBEA) oni trovas ĉe la germana Societo pri Interlingvistiko (GIL).

Eksteraj ligiloj
----------------

* EBEA (jen arkivigite la stato de aprilo 2022)
* Bernhard Pabst: artikolo en retejo de la Societo pri interlingvistiko (germane *Gesellschaft für Interlinguistik* GIL) Arkivigite je 2005-04-05 per la retarkivo Wayback Machine (germane)
**Armand CAUMONT** (ĉ. 1842-1925) estis svisa esperantisto, profesoro (instruisto) en Lausanne.

Li esperantistiĝis antaŭ la unua mondmilito, kunlaboris kun Friedrich Uhlmann kiel esperantista redaktoro de Monda Poŝto, dum la unua mondmilito li kontribuis al la revuo *Esperanto* per artikoloj kaj helpis tiel al la jam malsaneta Hector Hodler.

Lia plej grava verko estas esperantigo de la romano *For la Batalilojn!* de Bertha von Suttner en la jaro 1914, kiun li prezentas en riĉa kaj tamen klara kaj facile legebla lingvo - neniaj lingvaj eksperimentoj deturnas la atenton de la leganto for de la enhavo de la libro kaj agado de la herooj, kies militaj suferoj estas draste priskribitaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Armand Caumont en Vikifontaro (Universala biblioteko)

* Nekrologo de Caumont en Esperanto : revuo internacia : oficiala organo de Universala Esperanto Asocio. Jaro 21, no 10=302 (Oktobro 1925)
* Nekrologo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 329331
* GND: 116477733
* VIAF: 65050639
* ISNI: 0000000017173814
* NKC: xx0236772
 |
Armaĵo de kavaliro.
Armaĵo por Gustavo Vasa farita de Kunz Lochner, ĉirkaŭ 1540 (*Livrustkammaren*).
**Armaĵo** estas fortika vestaĵo, kiu ŝirmu kontraŭ vundiĝo kaj efikoj de armiloj. Armaĵoj, faritaj el diversaj materialoj kaj laŭ diversaj manieroj, estas uzataj de jarmiloj. La armaĵoj kutimaj en la eŭropa mezepoko konsistis el metalaj platetoj aŭ ringoj, kovrantaj bruston, kolon, brakojn, krurojn kaj dorson.

Kirasoj estis la partoj de armaĵoj kiuj kovris bruston kaj dorson. Kasko aŭ helmo kovris kapon. Bracelo estis la parto de lamenoj kiu utilis por ŝirmi la suprajn membrojn, el la ŝultro ĝis la mano. Kaj ŝildoj kutime ne estis rigardataj kiel partoj de armaĵoj. En aliaj epokoj kaj mondregionoj armaĵoj konsistis ankaŭ el ligna aŭ leda armaĵoj. Armaĵoj ekzistis ankaŭ por ĉevaloj, elefantoj, hundoj kaj aliaj bestoj uzataj en batalo.

*Kiraso* devenas de la franca *cuirasse*, litere *ledaĵo*, kiu nur poste signifis ankaŭ metalajn ŝirmilojn. Laŭ Francisko Azorín **kiraso** estas *Metala, foje leda armaĵo ŝirmanta la bruston k. la dorson, ofte arte prilaborita. Armaĵo, protektilo de io.* Li indikas etimologion el la latina *coratia*, el *corium* (ledo).

Plata armaĵo estas historia tipo de personkorpa armaĵo farita el platoj da bronzo, fero aŭ ŝtalo, kulminata en la ikona armaĵa vestaro tute ŝirmanta la portanton. Kvankam estas fruaj antaŭaĵoj kiel la Rom-epoka "lorica segmentata", la kompleta plata armaĵo disvolviĝis en Eŭropo dum la fino de la Mezepoko, speciale en la kunteksto de la Centjara Milito, el la platomantelo vestita sur la maŝkuto dum la 14a jarcento.

Bildaro
-------

* Kiraso el lignaj platoj kaj bastonetoj de la tlingit-indianoj.Kiraso el lignaj platoj kaj bastonetoj de la tlingit-indianoj.
* Leda armaĵo de japana samurajo.Leda armaĵo de japana samurajo.
* Plata armaĵo en la muzeo Zwinger en DresdenoPlata armaĵo en la muzeo *Zwinger* en Dresdeno
* Armaĵoj en muzeo en GrazArmaĵoj en muzeo en Graz
* Ĉevala armaĵo en la Muzeo pri Arthistorio en VienoĈevala armaĵo en la Muzeo pri Arthistorio en Vieno
* Hunda armaĵo de batalhundo el la 17-a jc. en la muzeo de la kastelo WartburgHunda armaĵo de batalhundo el la 17-a jc. en la muzeo de la kastelo Wartburg

Vidu ankaŭ
----------

* Armaturo
* Maŝkuto
* Peza infanterio
* Peza kavalerio

Referencoj
----------

1. ↑  PIV  Alirita la 22an de Aprilo 2017
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 111.
3. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Armaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 129494
* GND: 4130512-7
* LCCN: sh91001223
* BNF: 12266187n
* NKC: ph123669
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Escholzmatt (stacidomo). |



**Escholzmatt** estis ĝis la fino de 2012 komunumo en la distrikto Entlebuch en kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 3141 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 ĝi estis kunigita kun Marbach al la nova komunumo Escholzmatt-Marbach.

Geografio
---------

Preĝejo de Wiggen
Dürrenbach
Escholzmatt situas en la okcidento de la regiono Entlebuch kaj estas parto de la UNESKO-biosfero. La komunumo situas sur la akvodislimo inter Ilfis, alfluanto de Emme kaj *Weissemme*, fontrivero de Eta Emme. Al la komunumo Escholzmatt apartenas krom la ĉefvilaĝo Escholzmatt mem la vilaĝoj kaj setlejoj Lehn, Feldmoos, Wiggen, Dürrenbach.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Escholzmatt limas en nordokocideto al Trub (Kantono Berno), en nordo al Romoos, en nordoriento al Schüpfheim, en sudoriento al Flühli, kaj en sudokcidento al Marbach.

Trafiko
-------

Eschlozmatt situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Berno al Lucerno kaj ĉe la paralela kantona ĉefvojo.

Historio
--------

La novgotika pastra preĝejo Sankt-Jakobo en Escholzmatt. Maldekstre sur la bildo rekonelbas la memorŝtono pri Christian Schybi.
La unua dokumenta mencio de Escholzmatt datiĝas el la jaro 1160 kiel *Askolvismatte*.

En mezepoko Escholzmatt apartenis al la Habsburgoj. Ĉar la habsburga vokto provokis la malamon de la popolo, la voktejo Entlebuch en la jaro 1385 kontraktis eternan ligon kun la urbo Lucerno. La lucernanoj tamen fariĝis nur la novaj mastroj en Entlebuch, kio kaŭzis diversajn ribeladon kontraŭ Lucerno. En la Kamparana Milito en la jaro 1653 Christian Schybi de Escholzmatt estis la gvidantoj de la ribeloj. Post la malvenko de la kamparanoj Schybi estis ekzekutita. Memorŝtono antaŭ la preĝejo ankoraŭ hodiaŭ memorigas pri tiu evento.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 Eschlolzmatt estis kunigita kun Marbach al la nova komunumo Escholzmatt-Marbach kaj do ĉesis ekzisti kiel memstara komunumo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Escholzmatt
*Anton Kottmann*: *Escholzmatt* en *Historia Leksikono de Svislando* (2006-01-16)]

Vidu ankaŭ
----------

* Escholzmatt (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Escholzmatt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Escholzmatt Arkivigite je 2007-01-06 per la retarkivo Wayback Machine

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Escholzmatt** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Elektodistrikto Entlebuch |
| --- |
| Doppleschwand  •  Entlebuch  •  Escholzmatt-Marbach (Escholzmatt •  Marbach)  •  Flühli  •  Hasle  •  Romoos  •  **Schüpfheim**  •  Werthenstein  •  Wolhusen |  |

 |
**Edmund BARTON** (naskiĝis la 18-an de januaro 1849, mortis la 7-an de januaro 1920) estis la unua ĉefministro de Aŭstralio kaj fondinta juĝisto de la Alta Kortumo de Aŭstralio.

Biografio
---------

### Juneco

Edmund Barton naskiĝis kiel la plej juna el la naŭ gefiloj de William kaj Mary Louise Barton. Lia patro estis la unua borsisto de Sydney. 7-jaraĝa li eniris la lernejon *Fort Street High School*, 10-jaraĝa la *Sydney Grammar School*. En 1865 li ekstudis ĉe la Universitato de Sidnejo. En la jaro 1868 li bakalaŭriĝis kaj du jarojn poste, 21-jaraĝa magistriĝis.

### Advokato

Ekde 1868 Edmund Barton laboris ankaŭ en advokatokancelerio. Fine de la jaro 1871 li estis akceptita kiel advokato ĉe altaj juĝejoj. Dum la 1870-aj jaroj li laboris kiel advokato.

Laŭ konsilo de konato, George Reid, la posta 4-a ĉefministro de Aŭstralio, li aliĝis al diskutklubo de altlernejo, kie estis pridiskutitaj multaj sociaj kaj ekonomipolitikaj aferoj. Tie li spertiĝis pri retoriko.

Edmund Barton edziĝis la 28-an de decembro 1877 al Jane Mason Ross en Newcastle. Ili havis entute kvar filojn, Edmund Alfred (1879), Wilfrid (1880), Arnold Hubert (1884); Oswald (1888) kaj du filinojn, Jean Alice (1882) kaj Leila Stephanie (1892).

### Politikisto

Meze de la 1870-aj jaroj Edmund Barton ekis politikistan vojon. Post du vanaj provoj en la jaroj 1876 kaj 1877 li fine elektiĝis en 1879 al la kolonia parlamento de Novsudkimrio. Krom portempaj paŭzoj li laboris ĝis 1900 kiel deputito de diversaj balotkantonoj en la parlamento. En 1882 nur 33-jaraĝa li iĝis parlamentparolisto kaj konservis tiun oficon ĝis 1887.

Komence de la 1890-aj jaroj lia politika vidpunkto ŝanĝiĝis, de la *Free Trade Party* (FT) sub George Reid li transiris al *Protectionist Party* (PROT), kiun li reprezentis ekde 1891 kiel kandidato dum balotoj.

Edmund Barton estis unu el la ĉefaj jesuloj de la kreado de aŭstralia federacio. Kiel delegito de la kolonio Novsudkimrio li partoprenis vigle la konstitucidonajn kunsidojn de la jaroj 1890 kaj 1891, 1897 kaj 1898. En marto 1900 li gvidis delegacion al Londono por ĉeesti la validigon de la *Commonwealth of Australia Constitution Bill*, kiu enhavis la konstituan tekston, fare de la brita parlamento.

Framasonismo
------------

Preskaŭ triono de la anoj de la aŭstralia parlamento estis framasonoj. Edmund Barton estis ano de la *Australia Lodge of Harmony No. 556* kaj estis inicita la 3-an de marto 1878. La 9-an de junio 1880 li fariĝis *Senior Deacon* de la framasona loĝio. Tiu loĝio iĝis en 1888 la *numero 5* kun starigo de la *Unuiĝinta grandloĝio de Novsudkimrio*.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de ĉefministroj de Aŭstralio

Referencoj
----------

1. ↑  William R. Denslow, Harry S. Truman: *10,000 Famous Freemasons from A to J, Part One*. Kessinger Publishing, ISBN 1-4179-7578-4.

* Edmund Barton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Edmund Barton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 209857
* GND: 1069962260
* LCCN: n2001035001
* VIAF: 75658770
* ISNI: 000000006394128X
* SUDOC: 05662204X
* NLA: 35651910
 |
**Armeo de amantoj** estas sveda dancmuzika muzikgrupo kiu funkcis inter 1987 - 1996 kaj poste reunuiĝis plurfoje por mallongaj periodoj (en 2001, en 2007 kaj 2009).

Historio
--------

La nomo de la bando devenas de la nomo de dokumenta filmo fare de Rosa von Praunheim, germana samseksema aktivulo *Armee der Liebenden aŭ Révolte der Perversen* (Armeo de amantoj kaj la ribelo de la pervertoj), kies scenaro estas bazita sur la speciala karaktero de la Bataliono de Tebo.

La ĉefa triopo estis Alexander Bard, Jean-Pierre Barda kaj Camilla Henemark (konata kiel La Camilla). Bard verkis la melodiojn. La bando eldonis kvar muzikalbumoj, plurajn kompilaĵojn kaj 20 filmetojn. La grupo ĝuis grandegan sukceson en Eŭropo, precipe en la 1990-aj jaroj.

Kune kun la malpeza muzika stilo, la bando estis konata por sia unika kostumoj, la modaj prezentoj de siaj membroj, kaj provoka Kampa stilon, kiel estis elmontrita en iliaj marketigaj filmetoj.

Diskografio
-----------

* 1990 - *Disco Extravaganza*
* 1991 - *Massive Luxury Overdose* (publikigita en 1992 en speciala versio por la amerika merkato)
* 1993 - *The Gods of Earth and Heaven*
* 1994 - *Glory, Glamour and Gold*
* 1995 - Les Greatest Hits (publikigita en 1996 en speciala versio por la angla merkato)
* 2001 - *Le Grand Docu-Soap* (La albumo estis akompanita per remiksaĵdisko nomita Le Remixed Docu-Soap kiu poste estis vendita aparte en la rusa merkato)

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Army of Lovers** en Vikimedia Komunejo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752419
* GND: 16034328-8
* LCCN: n91122385
* VIAF: 158438914
* ISNI: 0000000121140668
* BNF: 13945914b
* MBA: 868eb0cb-c33f-4484-bc5c-48ad1147e9da
 |
**Arthur BATUT** estis franca fotisto, pioniro de aera fotado. Li naskiĝis en Castres (Tarn) la 9-an de februaro 1846, kaj mortis la 19-a de Januaro 1918 en Labruguière (Tarn).

Li unue inventis *tipan portreton*, per kombinado de pluraj portretfotoj de homoj el sama grupo (urbo, lando) en unu sola portreto kaj tiel montri la ĝeneralajn vizaĝtrajtoj de tiu homgrupo.

Poste li ekhavis la ideon uzi kajton por foti el aero. Li ekipis kajton, konstruitan de li mem, per fotilo aŭtomate funkciigita per brulado de tindra meĉo. Li tiel sukcesis fari sian unuan aerfoton en la printempo de 1888.  

La 1-an de aprilo 1907 li ankaŭ sukcesis fari la unuan aeran stereofoton.

Aervidaĵo de Labruguière, fotita la 29-an de marto 1889.  

Rimarku la kajtoŝnuron, kiu ligas la kajton al la fotisto.

* Kategorio Arthur Batut en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813713
* GND: 121718255
* LCCN: n86828802
* VIAF: 49258658
* ISNI: 0000000027058297
* SUDOC: 059087110
* BNF: 12124927h
* RKD: 376357
* BNE: XX1541533
 |
**Arnac-Pompadour** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 1 284 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

La urbeto famiĝis pro sia hipodromo.

Geografio
---------

Arnac-Pompadour etendiĝas sur 15,09 km², kaj havis 1 284 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 85 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Arnac-Pompadour antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Michel Reillier, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Arnac-Pompadour apartenas al la kantono de Lubersac, kies ĉefurbo estas Lubersac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Lubersac
* Pompadour (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Arnac-Pompadour


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 308131
* GND: 7563229-9
* VIAF: 245443869
* BNF: 15249647h
 |
*Das Vesperbrot*, 1890
**Arthur LANGHAMMER** (naskiĝinta la 6-an de julio 1854 en Lützen, mortinta la 4-an de julio 1901 en Dachau) estis germana ilustristo kaj pentristo. Filino lia estis la verkistino Margot Boger-Langhammer.

Vivo
----

Estante filo de distrikta tribunalsekretarioo li frekventis inter 1872 kaj 1875 la akademion en Lepsiko. Inter 1876 kaj 1882 studis li ĉe la munkena akademio estante dischiplo de F. Barth, Ludwig von Löfftz kaj Ludwig von Diez. Komence li estis ilustranto por al popularegaj periodaĵoj "Vom Fels zum Meer", "Fliegende Blätter" kaj eldonoj de romanoj de Friedrich Wilhelm Hackländer. Liaj vojaĝoj Italujon en 1882/83 peris al li modelojn por verko de Carl von Lützow, *Kunstschätze in Italien*. Pli kaj pli li interesiĝsi pri pentrado kaj, kromvoje per la skolo de Glasgow aŭ la artkomercanto Wilhelm Uhde, li trovis propran stilon.

Liaj komencoj kiel faranto de olepentraĵoj estis iel neelegantaj kaj la surkolorado per tera, bruna efekto ege diferenciĝis de pli impresionismaj kolegoj el Dachau. Nur malrapide liaj komponaĵoj iĝis pli helaj kaj la kolormeto pli fajna. Preferis Langhammer pentri kamparajn karakterojn kiuj kun la pejzaĝo kunfandiĝas. La sociala realismo ekklaris en bildaj temoj pri rikoltantaj geviroj (*Vesperbrod*, 1891). La du verkoj *Heimkehrende Schnitterin am Mittag* kaj *Am Abend* estas belaj ekzemloj por atmosfera, viva prezentomaniero. La eco de lia talento sin malkaŝas en seriozeco kaj pezeco verkaj. Ju pli li evoluas des pli severe li taksis siajn proprajn kreitaĵojn. Ĉe unu lia ĉefa verko *Kommunikantinnen* (Munkeno, Bayerische Staatsgem.-Sammlungen) la blankaj knabinoj procesfarantaj kun brulantaj kandeloj forgesigas onin pri ĉio materia ĉar la realo iĝas mistika kaj stranga lumado.

Sendube estis Langhammer elstara reprezentanto de la artista kolonio Dachau je la fino de la 19-a jarcento.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arthur Langhammer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Artur Roeßler: "Arthur Langhammer. Ein Dachauer Meistermaler." - Ĉe: *Wiener Zeitung* (anekso *Wiener Abendpost*), 9.2.1905, p. 8-9</ref>

Fonto
-----

Diem, Eugen, "Langhammer, Artur". Ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 13 (1982), p. 599 (tie ĉi interrete)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857687
* GND: 118569503
* VIAF: 27863433
* ISNI: 0000000110480421
* ULAN: 500026886
* RKD: 47971
* NKC: mzk2011621951
* ICCU: IEIV123814
 |
**Luis CUENCA García** (Navalmoral de la Mata, provinco Cáceres, 6a de decembro 1921 - Madrido, 21a de januaro 2004) esits hispana aktoro.​

Biografio kaj kariero
---------------------

Li devenas el familio de aktoroj kaj kreskiĝis en tiu etoso. Post la Hispana Enlanda Milito li specialiĝis en spektakloj de varieteoj, ĉefe por la impresario Matías Colsada kaj la kantistino Tania Doris.

En el kino li debutis en 1957 per varietea filmo *Quiéreme con música*, de Ignacio F. Iquino. Li estis ĉefe komedia aktoro kaj lia kariero koncentriĝis ĉefe en liaj lastaj jaroj kaj en duarangaj roloj. Ĉefaj filmoj estis jenaj: *Perras callejeras* (1985), de José Antonio de la Loma, *Suspiros de España y Portugal* (1995), *La buena vida* (1996), de David Trueba, pro kiu li ricevis Goya-premion, *Airbag* (1997), de Juanma Bajo Ulloa, *La hora de los valientes* (1998) de Antonio Mercero, *Torrente, el brazo tonto de la ley* (1998), de Santiago Segura, *Obra maestra* (2000), denove kun Trueba, kaj *Di que sí* (2004), de Juan Calvo.

Eksteraj ligiloj
----------------

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Luis Cuenca en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 844126
* GND: 12991147X
* LCCN: no2007146961
* VIAF: 15862135
* ISNI: 0000000045573006
* SUDOC: 182082431
 |
**Sándor Dankó** [ŝAndor dankO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dankó Sándor** estis hungara juristo, juĝisto, amatora astronomo.

Sándor Dankó  Arkivigite je 2013-07-29 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 31-an de julio 1922 en Ártánd. Li mortis en 1995 en Szolnok.

Biografio
---------

Sándor Dankó frekventis mezlernejojn en Debrecen kaj Karcag, poste li akiris juran diplomon en Universitato de Debrecen, li doktoriĝis en 1944. Post siaj studoj li tuj soldatiĝis, poste li estis militkaptito. Li povis reveni nur en 1948. Post la juĝista fakdiplomo en 1951 li estis nomumita juĝisto en Szolnok. Dum la Hungara revolucio de 1956 li apogis la revolucion. En 1961 li eklaboris kiel juristo en fabriko en Tiszaszederkény. Dum libertempoj li okupiĝis konstante pri astronomio, eĉ li ricevis memormedalon en 1978. Li disvastigis la astronomion al simplaj homoj.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
bildo de la resurektinta Kristo en la kadavrejo de Lofer, 1977
**Albert BIRKLE** (naskiĝinta la 21-an de aprilo 1900 en Charlottenburg, mortinta la 29-an de januaro 1986 en Salcburgo) estis germana kaj aŭstra pentristo kaj desegnisto. Lia avo Gustav Bregenzer kaj la patro Carl Birkle ankaŭ artistis.

Vivo
----

Albert trejniĝis dekoraciisto en la patra ateliero kie oni specialiĝis pri ornamado de fasadoj, muroj kaj plafonoj en kasteloj, preĝejoj kaj reprezentaj konstruaĵoj. Inter 1919 kaj 1924 (post soldatado) li studis en Berlino (ĉefe ĉe Arthur Kampf) evoluigonte propran stilon, esprimriĉan kaj objektivecan. Liaj temoj plejparte estas solaj, mistikaj pejzaĝoj, tipaj berlinaĵoj (ekz. el tavernoj), portretoj kaj - jam tiam - religiaĵoj. Kun aliaj artistoj li engaĝiĝis sociale (ekz. subsignante maldekstrajn manifestojn kaj elfarante socialkritikajn bildojn). En 1923 li iĝis membro de la Berlina secesio. Studvojaĝoj kondukis tra tuta Germanujo, sed ankaŭ al Aŭstrujo, Svisujo, Italujo, Polujo, danujo, Norvegujo kaj Francujo.

En 1927 Birkle havis sian unuan ekspozicion en Berlino, kiu estis tre sukcesa. Li decidis malakcepti oferton pri profesoreco ĉe la Reĝa Artodomo de Kenigsbergo preferante labori kiel libera artisto kaj dediĉi sin al sia multnombraj taskoj en la areo de preĝeja pentrado: ĉi-prie li intertempe specialiĝis. Timante la potencakiron de la nazioj li translokiĝis Salcburgon en 1932, kion faciligis senavara financado fare de kolektisto M. Neumann el Turingio. Malgraŭ la rajto reprezenti oficiale Germanujon okaze de la Venecia Bienalo en 1936, oni jaron poste klasifikis lian verkaron objektoj de degenerita arto. Sekve oni forigis liajn aferojn el la publika spaco. Kompletan deĵormalpermeson por Birkle malhelpis Josef Thorak. Li soldatis en 1939 kaj 1944/45; intertempe li verkis por kazernoj kaj bildigis militajn temojn. 

En 1946 li fariĝis aŭstra ŝtatano. Post la Dua mondmilito li plej ofte kreis religiajn aferojn ekz. por preĝejoj. Multis, krom diafanaj vitraj aĵoj, portretoj kaj pejzaĝoj. Multaj havas ian magian realismon.

Literaturo
----------

* Egon Rieble: *Revolte und Vision. Zum Schaffen von Albert Birkle*. Ĉe: Bildende Kunst, Berlin, 11/1965, p. 609–610

* Rudolf Pfefferkorn: *Albert Birkle. Leben und Werk.* Hamburg 1983.
* Nikolaus Schaffer: *Albert Birkle.* Ekspozicikatalogo. Eldonis Museum Carolino Augusteum (=Monographische Reihe zur Salzburger Kunst, 20), Salzburg 2001.
* Erich Schneider: *Albert Birkle: (1900–1986). De profundis – Aus der Tiefe.* Ekspozikatalogo. Schweinfurt 1990.

Eksteraj ligiloj
----------------


* radifonia portreto (1980)
* bildoj ĉe ArtNet
* SalzburgWiki
***Arne, la ĉefido*** estas infana romano de Leif Nordenstorm, eldonita en 2005. La rakonto pri kelkaj amikoj el la vikinga tempo celas junajn legantojn kaj ĉiujn ŝatantojn de suspenso.
La rakonto estas fikcia, sed realisma. Eble okazis io simila al la okazintaĵo en la libro. Vikingoj el Svedio kaj el ceteraj Nordiaj landoj vojaĝis ekde ĉirkaŭ 800 p.K. kaj dum 250 jaroj poste al fremdaj landoj en vojaĝoj kiuj estis kombinaĵo de komercaj vojaĝoj, rabado kaj elmigrado. Tiu ĉi parto de la ferepoko en Nordio tial nomiĝas la vikinga epoko.
 Ansgar kaj Vitmar estas historiaj personoj. En la jaro 829 ili vojaĝis kiel misiistoj al la tiam pagana Svedio. La celo estis la urbeto Birka, proksima al la nuna Stokholmo. Kroniko rakontas ke duonvoje ilin atakis piratoj kaj post tio ili devis piediri al Birka. La kroniko ankaŭ rakontas ke en Svedio ili renkontis plurajn kristanajn kaptitojn.
 Scienca fakto estas ankaŭ ke la transiro de praskandinava religio al kristanismo okazis malrapide dum pluraj generacioj. Ĉirkaŭ tiuj ĉi historiaj faktoj kreiĝis la rakontoj pri Arne kaj la aliaj homoj en ĉemara vilaĝo en Svedio.
 La libron eldonis KAVA-PECH. En la Belartaj konkursoj 2006 ĝi estis premiita per la premio "Infanlibro de la jaro".

Tradukoj
--------

* *I Arne, ilay zanaky ny sefo*. Traduko en la malagasan de Falimanana Rafanomezantsoa.
* *Arne, syn náčelníka*. Traduko en la ĉeĥan de Oldřich Arnošt Fischer.
* *Arneja, vikingu i vogël.* Traduko en la albanan de Juri Andoni

Eksteraj ligiloj
----------------

* recenzoj (ĉe OLE)
* KAVA-PECH Arkivigite je 2007-03-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" *LibraryThing*
La **Kastelo Bejczy** [bejci] estas unu el la historiaj monumentoj en vilaĝo Meggyeskovácsi.

Kastelo Bejczy en Meggyeskovácsi

Historio
--------

Laŭ la stilo tiu ĉi kastelo estis konstruita en la dua duono de la 19-a jarcento. Pri la historio mankas informoj sed verŝajne tio ne diferencis de la ceteraj hungaraj kasteloj. Supozeble komence de la socialismo la kastelo iĝis ŝtata posedaĵo. Laŭ la tiamaj kutimoj pluraj familioj vivis dum la socialismo, poste la kastelo estis vendita. Nuntempe laŭ la informoj hungardevena aktorino kun germana edzo vivas en la kastelo aktuale en la 2000-aj jaroj. Laŭ la ekstera vido kaj la kastelo, kaj la parko estas zorgata.

Konstruaĵo
----------

La kastelo situas sola en mezo de granda parko. La fasado estas malsimetria. Ĉirkaŭ meze duetaĝa cilindra turobastiono altiĝas. Maldekstre teretaĝa, dekstre unuetaĝa alo etendiĝas. Malantaŭ la bastiono pluraj pli malgrandaj aloj etendiĝas.

Parko
-----

La privata parko estas nevizitebla, tial informoj ne ekzistas. En la parko estas videbla kapelo (supozeble konstruita ĉirkaŭ 1880) kaj aliaj iamaj servaj domoj. En la parko arboj kreskas tre dense.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare Lakások, Bejczy-kastély és kápolna (Apartamentoj, Kastelo Bejczy kaj kapelo)
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

**Sangre de amor correspondido** (Sango de korespondita amo) estas la sepa romano de la argentina verkisto Manuel Puig, publikigita en 1982.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La novela narra la historia de una pareja de adolescentes brasileños. Es probablemente su obra más compleja y difícil de leer. Si en las tres novelas anteriores Puig había recurrido a la construcción de una voz ficcional (Molina, Ana, Ramírez) que se contrapone o complementa a una real (Valentín, Pozzi, Larry), en esta obra la voz real (Josemar, el joven) es reconstruida a través de un narrador externo que utiliza el estilo indirecto libre, pero es apenas contradicha por la voz ficcional, que la interroga, la contradice y pone en duda algunos detalles. Puig se inspiró en el relato de un albañil que trabajó en una de sus casas en Río de Janeiro, sobre cuya historia escribió la novela.1​2​ 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859406
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Sangre de amor correspondido en la hispana Vikipedio.*
Bildo de Artemiso (dekstre) kaj Apolono (maldekstre) de 5-a jarcento a.K.
**Artemiso** aŭ **Artemisa** (antikve-greke *Ᾰ̓́ρτεμῐς*, *Ártemis* [ártemis], Micen-greke 𐀀𐀳𐀖𐀵 *A-te-mi-to*) estas en la helena mitologio la virga diino de la ĉaso kaj unu el la 12 ĉefaj grekaj dioj, unu el la plej populara inter la grekoj.

Atributoj
---------

Ŝia arbo estas la cipreso. Ŝia astro estas la luno. Ŝia favorata urbo estas Efezo.

### Ĉasistino

Oni ofte bildigis ŝin kiel juna virino en cervledaj vestoj, kaj kun arko kaj arĝentaj sagoj en la manoj. Kiel la ĉasistino-diino, ŝia atributoj estis la pafarko, la sago, la ora ĉaro, la ĉashundoj, la ĉasataj cervoj, kaj aliaj ĉasaĵoj: urso, apro, kaj numido.

### Akuŝistino

Alia rolo de Artemiso estas la diino de akuŝo, laŭ la arketipo de la patrino-diino. Virinoj preĝis al Artemiso por helpo pri gravediĝo kaj akuŝo.

Mitoj
-----

Artemiso kaj Apolono estas ĝemelaj gefiloj de Zeŭso kaj Letoa. Kiel Apolono estis la dio de la suno, do Artemiso estis la diino de la luno. Ŝi komplementis Apolonon.

Artemiso kaj la giganto Oriono pasigis multan tempon kune, kaj Apolono ne ŝatis tion. Tial Apolono petis Artemison pruvi ŝian arkpafadan lertecon. Ŝi devis trafi malproksiman celon, kiu flosis en la maro. Artemiso estis bona arkisto, kaj ŝi trafis la celon. Ĝi estis la kapo de Oriono. Ŝi mortigis sian bonan ĉaskamaradon, kies konstelacio nun estas en la ĉielo.

En multaj mitoj, Artemiso gardas sian virgecon tre ĵaluze, unufoje transforminte viron, kiu vidis ŝin sen vesto, en cervon.

Kulto
-----

Artemiso estis alpreĝata tra la helena mondo. La centro de ŝia kulto estis en Efezo, kie staris ŝia Templo, unu el la sep mirindaĵoj de la antikva mondo, kiun mencias la *Agoj de la Apostoloj*. Ĝin prirabis la gotoj en 268 p.K. Oni ne scias precize kiam en la 5a jarcento la kristanaj aŭtoritatoj ordonis ĝian fermon.

Krom Efezo, grava kulto de Artemiso ekzistis en Deloso (kie ŝi estis naskita) kaj en Sparto.

Rilato kun Diana
----------------

La romianoj nomis ŝin latinlingve Diana, kies kulto kunfandis kun la greka kulto de Artemiso.

Notoj
-----

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: Artemis/o
2. ↑  Laŭ Francisko Azorín **Artemisa** estas *Greka diino, fratino de Apolono, simbolo de ĉasteco, reprezentita ofte de la artistoj per ĉasistino kun cervo.* En Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 22.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Artemiso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 105 Artemiso
* Templo de Diana
* Programo Artemis


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 169
* GND: 118504509
* LCCN: no2014110560
* VIAF: 94964164
* SUDOC: 027852652
* NKC: xx0314406
 |
**Sergei Vladimiroviĉ BODROV** (en rusa: Сергей Владимирович Бодров; Ĥabarovsko, 28a de junio 1948) estas rusa produktoro, scearisto kaj reĝisoro, de burjata deveno. Li estas la patro de la jam mortinta aktoro kaj reĝisoro Sergei Bodrov, filo (1971-2002). 

Li studis en la Federacia Ŝtata Kininstituto en Moskvo, kie li lernis la metion de scenaristo. Kiel reĝisoro, li atingis prestiĝon internacie en 1996 pere de sia filmo *La montarprizonulo* (en rusa: Kavkazskij plennik),​ bazita sur la rakonto *La prizonulo de Kaŭkazo* de Lev Tolstoj per kiu li ricevis la Premion Nika (nome la plej grava de la rusaj kinpremioj). La filmo estis kandidato al la plej bona alilingva filmo en la Oskar-premioj kaj al la Oraj Globoj de 1997.

Kiel scenaristo, ŝi partoprenis en nombraj verkoj, inte tiuj kiuj elstaras Orient-Okcidento (1999) de Régis Wargnier, filmo kandidata al la Oskar-premio al la plej bona alilingva filmo (2000) en kiu ludis lia filo Sergei Bodrov (1971-2002) kun internacia geaktoraro en kiu estis ankaŭ Catherine Deneuve kaj Sandrine Bonnaire.

Eksteraj ligiloj
----------------


* en IMDb
* Culturebase Ŝablono:In lang
* en kino-teatr.ru

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Serguéi Bodrov (padre) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 860305
 |
***Las ovejas no pierden el tren*** (La ŝafoj ne maltrafas la trajnon) estas hispana komedia filmo premierita la 30an de januaro 2015 en Hispanio. Ĝi estis verkita kaj reĝisorita de Álvaro Fernández Armero kaj protagonistigita de Inma Cuesta, Raúl Arévalo, Candela Peña, Irene Escolar kaj Alberto San Juan. La filmo interplektigas la malfacilajn vivojn de nefeliĉaj parigitaj aŭ ne parigitaj personoj kun la malfacilo vivi en kamparo aŭ en aliaj vivaj malfacilaĵoj (maljuneco, nefekundeco ktp.).

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Luisa (Inma Cuesta) kaj Alberto (Raúl Arévalo) estas geedzoj kiuj translokiĝis al kampara vilaĝo kun sia filo. Alberto estas verkisto suferanta je verkoblokado kaj Luisa estas moda desegnistino, kaj ambaŭ vivas malfacile. Juan (Alberto San Juan), frato de Alberto, estas 45-jaraĝa ĵurnalisto kies koramikino estas dudekjarulino Natalia (Irene Escolar), sed li ne kapablas kongrui kun la junula ŝia vivo. Aliflanke Sara (Candela Peña), fratino de Luisa, estas virino kiu amikiĝis kun multaj viroj sed ne kapablis edziniĝi ĝis ŝi ekkonis Paco [PAko] (Jorge Bosch), kiu ne same deziras. La patrino de Luisa kaj Sara nome Marisa (Kiti Mánver) estas mistera separiĝinta maturulino.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

| Aktoro | Rolulo |
| --- | --- |
| Inma Cuesta | Luisa |
| Raúl Arévalo | Alberto |
| Candela Peña | Sara |
| Irene Escolar | Natalia |
| Alberto San Juan | Juan |
| Jorge Bosch | Paco |
| Kiti Mánver | Marisa |
| Pepo Oliva | Manolo |
| Miguel Rellán | Rodrigo |
| Petra Martínez | Isabel |
| Pilar Castro | Paula |

Eksteraj ligiloj
----------------

* en IMDB

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Las ovejas no pierden el tren en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 847133
 |