recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Le Mont-sur-Lausanne** (en Esperanto ankaŭ **La Monto super Laŭzano**) estas komunumo en la distrikto Laŭzano en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 6334 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Le Mont-sur-Lausanne situas ĉe la sudokcidenta deklivo de la montoĉeno Jorat en la Vaŭda Mezlando norde de Laŭzano. En la komunumo fontas la rivereto *Flon*. Al la komunumo apartenas la vilaĝoj Grand Mont kaj Petit Mont kaj la setlejoj La Clochatte, Les Planches, En Budron, La Naz, Longeraies, Etavez, kaj Penau, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,82 km², de kiuj 16,5% estas kovritaj de arbaro, 52,2% servas por agrikulturo kaj 30,0% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Le Mont-sur-Lausanne limas en nordo al Cugy, en oriento kaj sudo al Laŭzano, en sudoriento al Epalinges, en okcidento al Romanel-sur-Lausanne, kaj en nordokcidcento al la eksklavo Bel-Air de Laŭzano.

Trafiko
-------

Tra Le Mont-sur-Lausanne pasas la kantona ĉefvojo n-ro 150 de Laŭzano al Payerne. En sudo de la komunumo la svisa aŭtovojo A9 pasas tra ĝia teritorio, sur kiu situas la alveturejo Laŭzano-Blécherette. Pere de la lokaj busoj de Laŭzano la komunumo estas bone konektita al la publika trafikreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Le Mont-sur-Lausanne datiĝas el la jaro 1237 kiel *Monte super Lausannam*. En Le Châtelard estis trovitaj restaĵoj de rifuĝburgo, pri kies konstruepoko mankas informoj. Dum mezepoko Le Mont estis dividita al pluraj malgrandaj feŭdoj, kies koncedinto estis la episkopo de Laŭzano. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Le Mont-sur-Lausanne apartenis al la Voktejo Laŭzano, poste al la Distrikto Laŭzano.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *François Béboux*: *Le Mont-sur-Lausanne* en *Historia Leksikono de Svislando* (2008-11-27)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Le Mont-sur-Lausanne en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mont-sur-Lausanne.ch Oficiala retejo de la komunumo Le Mont-sur-Lausanne Arkivigite je 2013-08-08 per la retarkivo Wayback Machine

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Le Mont-sur-Lausanne** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Laŭzano |
| --- |
| Cheseaux-sur-Lausanne • Epalinges • Jouxtens-Mézery • **Laŭzano** • Le Mont-sur-Lausanne • Romanel-sur-Lausanne |  |

 |
**(162161) 1999 DK3** estas marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido.

Ĝi estis malkovrita la 18-an de februaro 1999 en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Orbito
------

Ĝi estas en orbita resonanco 1:5 kun Venuso.

Ĝia discentra, tre klinita orbito krucas tiujn de Marso kaj de la Tero ; ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de la Tero, sed ĝiaj ambaŭ nodoj estas proksimaj de la marsa orbito.

• Ĝia marsa MOID estas 0,14825 astronomia unuo (22,178 milionoj da km),  

• ĝia tera MOID estas 0,4456 astronomia unuo (66,656 milionoj da km).

• La 10-an de aŭgusto 1916 ĝi pasis al 0,44462 astronomia unuo (66,514 milionoj da km) de la Tero,  

• la 9-an de aŭgusto 2036 ĝi pasas al 0,45085 astronomia unuo (67,446 milionoj da km) de la Tero,  

• la 9-an de aŭgusto 2076 ĝi pasos al 0,45580 astronomia unuo (68,187 milionoj da km) de nia planedo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe la datumbazo de *NEODyS-2* angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

  


| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (162001–163000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| (162160) 1999 CR141 | **(162161) 1999 DK3** | (162162) 1999 DB7 |
**Ben Gardane** aŭ **Ben Guerdane** (arabe بنقردان, france *Ben Gardane*) estas marborda havenurbo en Tunizio. 

Avenuo Ben Guerdane

Geografio
---------

Ben Gardane situas sur ebenaĵo laŭ Minora Sirto de Mediteranea Maro.

Historio
--------

Supozeble fenicianoj fondis la urbon (aŭ pli frue berberoj), baldaŭe romianoj alvenis. Jam Plinio mencias la urbon, kie terkultivistoj laboradas helpe de abundaj akvoj. En la 7-a jarcento komenciĝis dominado de araboj, kiuj post la konkero menciis la urbomuron, citadelon kaj diversajn antikvajn konstruaĵojn. En 1881 komenciĝis dominado de francoj. Inter 1940-1943 germana kontrolo okazis, dume pro la bataladoj multe da domoj difektiĝis. Oni rekonstruis la urbon en 1945. En 1956 finiĝis la franca koloniado.

Ekonomio
--------

Ben Gardane estas grava komerca urbo, fiŝkaptado.

Klimato
-------

Ben Gardane situas en zono de la mediteranea klimato. La temperaturo varias inter 6 kaj 49 °C. Jare pluvas po 172 mm. Inter majo-aŭgusto mezurebla pluvo ne estas.

Trafiko
-------

Ben Gardane havas havenon, kaj vojojn al 4 direktoj.

Vidindaĵoj
----------

* plaĝo
* haveno
* moskeo

Fontoj
------

* Angla Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 834535
* LCCN: n2002052874
* VIAF: 137398903
 |
Konekto kun 6 stiftoj

dekstra
Firewire
**IEEE 1394** – (kurta nomo de *IEEE 1394 High Performance Serial Bus*) estas normo de rapidega seria buso oficialigita de IEEE.

Ekde komence la buson prezentis firmao Apple en 1986 kaj nomis ĝin FireWire. La firmao intencis, ke la buso anstataŭu la multekostan interfacon SCSI por komuti flankaparataron. Firmao Sony nomas la buson iLink. **IEEE 1394** estas rapidega seria buso funkcianta malsinkrone kaj realtempe, kio tre gravas por transdono de ciferecaj videoaj kaj sonaj datenoj. La buso estas vaste uzata por komuti neĉekomputilan aparataron (ekz. videokameraoj de normo DV).

Normo **IEEE 1394** priskribas du kategoriojn de busoj: kabloj kaj regiloj.
Buso de regilo estas paralela buso arboforma, konsistanta el pontoj kaj nodoj. 64-bita adreso konsistas el:

* 6-bita adreso **nod\_ID** (permesas adresi 63 nodojn – maksimuma kvanto de aparatoj komuteblaj al unu regilo).
* 10-bita **bus\_ID** (permesas munti ĝis 1023 pontojn).
* 48-bita adreso.

Eblas kunkomuti ĝis 16 kablojn po 4,5 m, kio sume estas 72 m – maksimuma longeco de kablo.
La buso permesas «varman» al-forkonektadon (sen malŝalto de komputilo) kaj tujan aŭtomatan sindeĉifron de komutanta aparato. **IEEE 1394** permesas elektronutron de komutataj aparatoj (+8-40 V, 1,5 A, 60 W). Laŭ varianto de la normo **IEEE 1394a-2000** rapideco de la buso povas esti 100, 200 kaj 400 Mb dum sekundo. Ekzistas multaj ĝustigoj kaj normoj rilataj al **IEEE 1394**: Mikrosofta UPnP kaj OpenHCI, DPP, PWG, HAVi, RBC, IP/1394, Device Bay k. a. Laŭ **IEEE 1394-1995** estas uzata 6-stifta kablo kun elektronutraj konduktiloj. En **IEEE 1394a-2000** estis normigita plimalgranda 4-stifta ŝtopoparo sen elektronutraj konduktiloj.

vidu ankaŭ
----------

* USB

Eksteraj ligiloj
----------------

* IEEE 1394 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio IEEE 1394 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2006-09-25 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* Arkivigite je 2006-02-17 per la retarkivo Wayback Machine
*
Oni nomas **Nord-Afriko** areon de la kontinento Afriko, kiu situas norde de la dezerto Saharo. Ĝi entenas la Magreb-ŝtatojn kaj Egiption kaj laŭ kelkaj difinoj ankaŭ Sudanon.

La kontaktoj inter Nord-Afriko kaj Nigra Afriko estas baritaj pro la granda dezerto, la komerco okazas ĉefe preter la Orienta kaj Okcidenta bordo de la kontinento kaj tra la Nilo. Tiu estis ankaŭ konkera linio de islamo.

La plimulto de la Nord-Afrikanoj estas aŭ islamkredantaj araboj aŭ berberoj (aŭ menciinde koptoj, kristanoj).

Kelkaj Nord-Afrikaj landoj kiel Egiptio ofte estas alkalkulataj kiel landoj de Mez-oriento.

Ŝtatoj de Nord-Afriko
---------------------

* Egiptio
* Alĝerio
* Libio
* Maroko
* Sudano
* Tunizio
* Okcident-Saharo

Oni kelkfoje taksas Etiopion, Eritreon kaj Maŭritanion al tiu regiono. Sed kutime oni taksas Eritreon kaj Etiopion Orient-Afrika kaj Maŭritanion kiel Okcident-Afrika ŝtato.

Historio
--------

Origine loĝis en granda parto de Nord-Afriko nigruloj, kiel la rokaj pentraĵoj de Saharo tion montras; sed ili migris suden, orienten, okcidenten pro elsekiĝo de la Saharo.

La vera historio de Nord-Afriko komenciĝas per historio de Antikva Egiptio, kaj kunligita kun historio de Kartago kaj la konkeroj de la Romia imperio. Menciindas ankaŭ la vandaloj kaj kelkaj aliaj popoloj kiuj dum popolmigrado tra Ĝibraltaro alvenis en Nord-Afrikon kaj tie setlis.

Post 632, morto de profeto Mahometo, venis Nord-Afriko sub islaman influon.

En la malfrua mezepoko, la regiono subjugiĝis - krom Maroko - al la Osmana Imperio. Post la 19-a jarcento la teritorio iĝis koloniigita fare de Francio, Britio, Hispanio kaj Italio.

Bildgalerio
-----------

* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* North of Africa Arkivigite je 2010-01-13 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Nord-Afriko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nord-Afriko en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
* Nord-Afriko en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
* Nord-Afriko en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)
**Demeter** estas protektita varomarko, kiu garantias produkton laŭ la antropozofiaj principoj de la biodinamika agrikulturo.

La nomo devenas de la greka diino Demeter.

La uzo de la Demeter-varomarko estas kontrolita jam de sia kreado. Rajtas uzi ĝin nur kontraktpartneroj, kiuj dum la tuta kreskig- kaj prilaboradoproceso respektas la postulojn de la Demeter-ligo. Tiuj postuloj superas ĉiajn ŝtatajn postulojn rilate al ekologia agrikulturo.

Bazo de la biodinamika agrikulturo, kaj do ankaŭ de la Demeter-entreprenoj estas la antropozofio, kreita de Rudolf Steiner ekde 1924.
Ĝi konsideris, ne nur la materiajn substancojn kaj fizikajn procedojn de la naturo, sed ankaŭ supersencajn kosmajn fortojn. La antaŭenigo de harmonio inter homoj, aliaj bestoj, plantoj, tero kaj kosmo estas la centra ideo. La produktado de sanaj kaj sanigaj nutraĵoj ne estas celo, sed konsekvenco.

Posedas en Germanio kaj en multaj aliaj landoj la markon Demeter la *„Forschungsring für Biologisch-Dynamische Wirtschaftsweise"* (esplorringo pri biodinamika ekonomio), kiu estas la plej malnova organizaĵo pri biodinamika kaj ekologia agrikulturo en Germanio.

La produktaro de Demeter konsistas el pli ol 3.500 nutraĵoj, kosmetikaĵoj kaj modaj artikloj, kiuj estas vendataj ĉefe en ekologiaj vendejoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Demeter (varomarko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala TTT-ejo de Demeter
* www.forschungsring.de - esplorringo pri biodinamika ekonomio
* www.lebendigeerde.de - gazeto "vivanta tero"
* Biodinamika agrikulturo Arkivigite je 2007-11-28 per la retarkivo Wayback Machine
**Lajos Evva** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Evva Lajos** estis hungara teatrestro, tradukisto.

Lajos Evva  naskiĝis la 17-an de aŭgusto 1851 en Kétfegyvernek (Hungara reĝlando, nuntempa Zbrojníky en Slovakio), li mortis la 12-an de oktobro 1912 (laŭ aliaj informoj la mortotago estas la 12-a) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Evva frekventis mezlernejon en Szatmár, poste li akiris pedagogian diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1870. Inter 1871-1873 li laboris en biblioteko de Hungara Nacia Muzeo, poste li estis familia edukisto, fine memserva soldato. Ekde 1875 li havis diversajn postenojn en Népszínház, komence li estis skribisto, poste sekretario, baldaŭ dramaturgo kaj reĝisoro, fine inter 1881 kaj 1897 teatrestro. Tiu erao estis la glora epoko de la teatro. En 1897 li estis unu el la fondintoj de Teatro Magyar.

Li ofte tradukis teatraĵojn kaj verkis kritikojn. Li edziĝis en 1879.

Elektitaj tradukaĵoj
--------------------

* Scribe:
	+ *A csodálatos orvosság* (romano, 1872)
	+ *Carlo Broschi* (romano, 1872)
* diversaj operetoj, teatraĵoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo E, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Lajos Evva en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lajos Mátis** [lajoŝ mAtiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mátis Lajos** estis hungara arkitekto, urbanizisto.

Lajos Mátis naskiĝis la 31-an de julio 1936 en Középiszkáz (laŭ alia informo en Felsőiszkáz), li mortis la 17-an de aŭgusto 2011 en Szombathely.

Biografio
---------

Lajos Mátis frekventis konstruteknikan mezlernejon en Budapeŝto (1950-1955), poste li akiris arkitekturan diplomon en Konstrua Trafika Teknikuniversitato en 1960. Post la diplomo li laboris 3 jardekojn en konstrua ŝtata entrepreno en Szombathely. Intertempe li studvojaĝis en Italio kaj Kubo. Depost la socialismo (1990) li laboris private aŭ en propra firmao. Li ricevis premiojn inter 1973-2008.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* kulturdomo en Celldömölk
* kinejo en Szombathely (1974)
* bildgalerio en Szombathely (1979)
* loĝdomoj en Szombathely
* pliaj domoj en kuracbanejo en Bük

* Kinejo en SzombathelyKinejo en Szombathely
* Bildgalerio en SzombathelyBildgalerio en Szombathely
* Kineja enirejoKineja enirejo

Elektitaj urboplanadoj
----------------------

* pluraj loĝkvartaloj en Szombathely
* urboplanadoj en Répcelak, Bük kaj Sárvár

Ekspozicio
----------

* Szombathely (2010)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Lajos Mátis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 689559
 |
**KŐröstetétlen** (kOroŝtetEtlen) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza Hungario**, en departemento Pest, en subregiono Cegléd.

* Areo:33 km²
* Loĝantaro:900
* Poŝtkodo: 2745
* Telefonprefikso: 53

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Urboj Cegléd, Szolnok kaj Abony estas proksime.

La vilaĝo estis loĝata dum la bronzepoko. La komunumo senhomiĝis pro la kumana atako en 1091, poste pro la tatara invado, fine pro la turkoj. Komence de la socialisma erao kolĥozoj Dózsa kaj Kossuth formiĝis, ekde 1958 Ruĝa Stelo. En 1949 vilaĝdomo konstruiĝis. Ĝis 1950 la loko apartenis al Nagykőrös, estis tie nur kelke da farmoj. Ĝis 1975 la setlejo estis sendependa vilaĝo, poste kunvilaĝo kun Jászkarajenő ĝis 1991. Nuntempe estas denove sendependa vilaĝo.

Apud la vilaĝo situas holmo, laŭ la onidiro tion faris la alvenintaj hungaroj en 895. Post 1000 jaroj oni metis obeliskon sur la pinton. Poeto János Arany vizitis la farmon kaj vidis la holmon.

* Kategorio Kőröstetétlen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lajos Bolba** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bolba Lajos** estis hungara dirigento, redaktoro, gimnazia kaj altlerneja instruisto.

Lajos Bolba  naskiĝis la 2-an de aŭgusto 1931 en Kežmarok (Ĉeĥoslovakio), li mortis la 29-an de januaro 2018.

Biografio
---------

Lajos Bolba apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li frekventis lernejojn precipe en Bratislavo. En 1945 li rifuĝis al Hungario pro molestadoj de la hungareco. Li daŭris la lernadon en gimnazio en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1951. Post siaj studoj li instruis en gimnazio, poste li estis kulturdomestro, en 1959 li ricevis postenon en la Hungara Radio, kie li longe redaktis muzikajn programojn. Li estis ankaŭ dirigento de Teatro József Attila dum 2 jardekoj, li faris similajn laborojn ekzemple en Operetoteatro (Budapeŝto), Teatro Madách, eĉ li instruis en Teatra kaj Filma Altlernejo. Li pensiuliĝis en 1991, tamen poste li estis lernejestro kaj li havis postenon en Hungara Televizio. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Lajos Bolba en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 642011
* LCCN: no2017146206
* VIAF: 163187327
* ISNI: 0000 0001 1208 4318
 |
La **Historia Centro de Tesaloniko** estis establigita de la Urba Konsilio de Tesaloniko, la plej granda urbo en norda Grekio, en 1983 kaj okupis siajn nunajn sidejojn (la donaco de Anastasios kaj Ioulia Billis) en Ipodromiou Kvadrato ekde 1995.

La celo de la Centro estas kolekti, savi, registri kaj konservi presitan, skribitan kaj aŭdio-vidan materialon rilatantan al la historio de la urbo kaj de pli larĝa areo de Tesaloniko. Ĝi ankaŭ antaŭenigas kaj faciligas historian esploron rilatanta al Tesaloniko kaj serĉas al leviĝado de la intereso de fremduloj por la moderna urbo kaj ĝia historia pasinteco. Ĝi estas regita de Konsila Komitato komponita de distingindaj scienculoj.

La Centro konservis la Urban Arkivon klasifikanta ĝin kaj ankaŭ akiris nombron de privataj arkivoj post donaco aŭ aĉeto. Ĝi konstruis ankaŭ historian bibliotekon, konsistanta 4,000 librojn, 3,000 fotojn, 5,000 poŝtkartojn, afiŝojn, vidkasedojn kaj historiajn mapojn.

Ĝi eldonas sian esploran laboron per periodaj ekspozicioj ilustrantaj la historian kontinuecon de Tesaloniko kaj de la pli larĝa areo de Makedonio, organizas konferencojn kaj prelegan serion kaj gastigantajn eventojn organizitajn de aliaj institucioj kun rilataj interesoj. La Historia Centro ankaŭ produktas sciencan revuon sub la titolo *Thessaloniki*, enhavanta originalajn sciencajn artikolojn kaj librojn pri Tesaloniko kaj ĝia historio.

La Centro celas transformi la urbajn arkivojn en elektronika formo, farante ilin pli alirebla al esploristoj kaj ligi ilin kun la  Interreto por ke informo kaj scio pri la historio de Tesaloniko estu alirebla al pli larĝa publiko.

* 
* Interna vido 1 Interna vido 1
* Interna vido 2 Interna vido 2

Fonto
-----

* *La originala versio de ĉi tiu artikolo estis prenita de la* *responda artikolo* *ĉe la* **Muzeoj de Makedonia** retejo, komisiita de la makedona Heredaĵa fundamento, skribita de Vlasis Vlasidis kaj *eldonita* *sub* *CC-BY-SA-3.0* *licenco*.
* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Thessaloniki History Centre en la angla Vikipedio.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Historia Centro de Tesaloniko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
Restoracio De Paalkoepel (Scholten, 1908) je la Meerweg de Paterswolde al Haren (suda flanko).
Muelejo De Helper
La **Lago de Paterswolde** (nederlande: *Paterswoldse meer* aŭ *Paterswoldermeer*) estas lago sudokcidente de la urbo Groningen sur la limo de la provincoj Groningen kaj Drenthe.

Priskribo
---------

La lago inkluzive la Hoornsemeer estas 270 ha granda. Je la orienta flanko la lago estas konektita per la kluzo la *Nijveensterkolk* kun la kanalo Hoornsediep, restaĵo de la Drentsche Aa, kaj per tio al la Noord-Willemskanaal. Sur la digeto flanke de la Hoornsediep, la *Hoornsedijk*, situas parto de la Pieterpad. Je la suda flanko la lago estas limigita per la *Meerweg*, la vojo de Haren al Paterswolde. Sude de tio situas la lago Friese Veen (Frisa torfomarĉo).

Sur la orienta bordo de la lago situas ekde 1971 la poldermuelejo *De Helper* (La helpanto) el 1863.

Kvankam la lago estas nomita laŭ la vilaĝo Paterswolde, ĝi grandparte situas en la komunumo Haren.

* La lago vidata ekde la nordoriento (2009)La lago vidata ekde la nordoriento (2009)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Meerschap Paterswolde

* Kategorio Lago de Paterswolde en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**István Pap (Bilkei)** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pap István (Bilkei)** aŭ *Bilkei Pap István* estis hungara kalvinana pastro, altlerneja instruisto.

István Pap  naskiĝis la 18-an de septembro 1865 en Bonyhád, li mortis la 13-an de julio 1943 en Dunaszentgyörgy.

Biografio
---------

István Pap studis en Kalvinana Akademio de Budapeŝto (1882–1886), poste en simila altlernejo en Edinburgo (1886–1888). Hejmenveninta li estis vikario, en 1891 ordinara pastro en Mórágy, en la sekva jaro en Újsóvé. Inter 1905 kaj 1935 li instruis en la menciita akademio (samtempe li estis katedrestro), poste li pensiuliĝis. Inter 1913-1919 li partoprenis en radaktado de memorlibro pri Kalvino.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A rendi és áldozó papság fejlődése a három első században.* (1904)
* *Emlékezés Miltonról.* (1909)
* *A belmisszió hősei.* (1912)
* *Baksay Sándor.* (1917)

Fontoj
------

* Arkivigite je 2020-08-02 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 679477
* GND: 1025026918
* VIAF: 252523315
 |
**Lajoskomárom** (lajoŝkomArom) estas grandvilaĝo en Hungario en regiono **Meza** Transdanubio, en departemento Fejér, en subregiono de Enying. Lajos estas hungare Ludoviko, komarom slave: moskitejo. En la loknomo Lajos devenas de la fondinto Lajos Batthyány.

Blazono de Lajoskomárom

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 76  km²
* Loĝantaro: 2330
* Poŝtkodo: 8136
* Telefonprefikso: 25

Situo
-----

La grandvilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo.

Historio
--------

Ĝis la 18-a jarcento loko de Lajoskomárom estis arbaro. Familio **Batthyány** (batjAnji) komencis fondi setlejon ekde 1803. Alvenis germanoj kaj slovakoj. En 1879 oni faris lagon.

Vidindaĵoj
----------

En 1822 luterana preĝejo konstruiĝis, kies turo estas 30 m-ojn alta. Poste en 1901 romkatolika, en 1912 kalvinana temploj konstruiĝis. Fine estas rigardenda la vinkeloj.

Famuloj
-------

En Lajoskomárom naskiĝis luterana episkopo János Szemerei.

* Kategorio Lajoskomárom en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Vidu ankaŭ artikolon Borno (Italio) pri komunumo en Italio.*

---

Malsamaj klemoj, de maldekstre al dekstre: Polietena klemo, ŝraŭba klemo, klemlineo sur relo, klemlineo, traira klembloko, trairaj klemoj, finaj klemoj
DIN-klemo
Plurpolusa klemo
**Klemo**, aŭ **borno**, estas fiksebla kaj malfiksebla unucirkvita kontaktopeco uzata por interkonektigi konduktilon al iu elektra aparato.

Estas klasika tipo de klemo, sed je ĉi tiu nocio oni komprenas ankaŭ ĉiun unucirkvitan punkton de konekto de elektra aparato kun la eksteraj cirkvitoj.

En elektraj skemoj oni desegnas klemojn kiel estas montrite en bildo:

Desegnaĵo de borno en elektraj skemoj

* 1 - mem klemo;
* 2 - kuniga linio.

Klasika tipo de borno estas montrita en bildo:

Borno

* 1 - ingo por enenŝovi konektilon de la antaŭo;
* 2 - turnanta malkondukta tigo, ĝi estas ŝraŭbingo;
* 3 - konduktaj premiloj;
* 4 - ŝraŭbo;
* 5 - trueto por enenŝovi draton de la flanko;
* 6 - malkondukta fundamento;
* 7 - aparato, sur kiu estas muntita la klemo;
* 8 - konektaĵo de la borno kun ena cirkvito de la aparato.

Pozicioj 1, 4, 8, kaj dekstra el pozicioj 3 estas faritaj kiel unu metala detalo.
Pozicio 2 kaj maldekstra el pozicioj 3 estas kunigitaj kaj ilin eblas kune ŝraŭbi je la ŝraŭbo 4.

Diametro de la klemo kutime estas ĉirkaŭ 1 cm, por konektilo de diametro 4 mm (ekz. *bananoklemo*).

Oni povas enenŝovi specialan konektilon de la antaŭo en ingon 1. Ankaŭ oni povas enenŝovi draton en trueton 5 aŭ volvi draton ĉirkaŭ ŝraŭbo 4, kaj poste ĝisŝraŭbi tigon 2, tiam premiloj 3 konektos la draton kun la klemo.

En la aparato, klemo estas konektita kun ena cirkvito.

Klemo estas uzata en elektroteĥniko por relealigi konekton inter du dratoj kaj/aŭ kabloj. Vico de klemoj nomiĝas *klemolineo* (vidu bildon).

Vidu ankaŭ
----------

* Kontaktilo
* Konektilo
* Ŝtopilo (elektro)

* Kategorio Klemo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Teologia Ĉefepiskopa Altlernejo en Veszprém** estas katolika edukejo por estontaj pastroj en hungara urbo Veszprém.

Moderna kampuso de la altlernejo

Historio
--------

Episkopo János Volkra fondis seminarion dediĉitan al Sankta Anna en 1711. La episkopo ne trovis malplenan konstruaĵon, tial la instruado komenciĝis en la piarista lernejo. Inter 1721-1745 ne okazis edukado, la refondon faris episkopo Márton Bíró. En 1952 la ŝtato malpermesis la seminarion, la studentoj povis lerni plu en aliaj seminarioj. Depost la socialismo episkopo József Szendi establis la altlernejon kun 2 fakultatoj. Komence inter 1991-1994 la altlernejo funkciis en kampuso de Universitato de Panonio, poste la ŝtato donacis 2 iamajn komunismajn domegojn. Inter 1993-2001 funkciis ankaŭ fakultato pri religia muziko, ekde 1995 nova fakultato pri sociala laboristo komenciĝis.

Edukado
-------

* BA-diplomo: pastroj, kaj socialaj laboristoj
* MA-diplomo: teologia instruisto

La altlernejo havas kampuson ankaŭ en Kaposvár, krome ekzistas ankaŭ korespondanta lernado.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Societo Vajda János**, origine hungare **Vajda János Társaság** estis tia literatura societo en Budapeŝto inter 1926-1952, kiu estis senpolitika societo.

Poeto János Vajda

Historio
--------

La societo fondiĝis en 1926 kaj ĝi prenis la nomon de poeto János Vajda. Dekomence la societo eldonis librojn, aranĝis prelegojn kaj memorkunsidojn. La plej gravaj prelegantoj estis László Cs. Szabó, Géza Féja, László Németh, Mózes Rubinyi, Aladár Schöpflin, Sándor Sík, Antal Szerb, Józsi Jenő Tersánszky, Sándor Weöres. Pro la 2-a mondmilito la societo ne funkciis inter 1944-1946, poste en 1952 ĝi aliĝis al la Hungara Literaturhistoria Societo, do praktike ĝi ĉesis.

Membraro (elekto)
-----------------

Spite la celon de la societo la membroj estis precipe politike maldekstruloj.


|  |  |
| --- | --- |
| 
* **Mihály Babits**
* Marcell Benedek
* Gábor Devecseri
* Oszkár Gellért
* Anna Hajnal
* Gyula Illyés
* Zoltán Jékely
* **Attila József**
* **Frigyes Karinthy**
* **Dezső Kosztolányi**
* **Zsigmond Móricz**

 | 
* Gyula Ortutay
* László Passuth
* **Miklós Radnóti**
* Aladár Schöpflin
* Lőrinc Szabó
* Antal Szerb
* János Vaszary
* Sándor Weöres
* Zoltán Zelk
* Lajos Zilahy

 |

Fontoj
------

* hungare
* hungare
**ISO 15924**, *Kodoj por reprezenti nomojn de skriboj*, difinas du arojn de kodoj por certaj skribsistemoj.

Ĉiu skribo ricevas kaj unu kvarliteran kaj unu ciferan kodon. La unua litero de la litera kodo estas majuskla; la ceteraj, minusklaj.

Skribo estas difinita kiel "aro da grafikaj signoj uzataj por la skriba formo de unu aŭ pluraj lingvoj".
Do skriboj (ankoraŭ) ne uzataj "por la skriba formo de unu aŭ pluraj lingvoj" estas eksplicite ekskludataj.

Se eble la kodoj deriviĝas de ISO 639-2 kiam la nomo de la skribo koincidas kun la angla nomo de lingvo ĝin uzanta
(ekz. angle Gujarātī — en ISO 639-2, guj; en ISO 15924, Gujr), preferante ISO 639-2/B anstataŭ la kutime preferatan ISO 639-2/T.

ISO 15924 povas esti uzata, simile kiel ISO 3166, aldone al ISO 639, ekzemple en marklingvoj kiaj
HTML kaj XML por helpi al kroziloj eltrovi tiparon. Tiel eblas ekzemple diferencigi inter
serba skribita per cirila (srp-Cyrl) aŭ latina (srp-Latn) skribo,
aŭ marki latinigon kiel tian.

Administrado
------------

ISO komisiis al la Unikodo-konsorcio registri la skribokodojn por la normo — kvankam *tiuj* kodoj **ne estas** parto de la Unikodo-normo.
En 2004, la konsorcio komisiis al Michael Everson la taskon de registristo.

Kodoj por skriboj
-----------------

### Numeraj intervaloj

```
000-099 hieroglifaj kaj kojnoformaj skriboj
100-199 alfabetaj skriboj maldekstren
200-299 alfabetaj skriboj dekstren
300-399 alfabet-silabaj skriboj
400-499 silabaj skriboj
500-599 ideogramaj skriboj
600-699 nemalĉifritaj skriboj
700-799 (ne asignitaj)
800-899 (ne asignitaj)
900-999 privata uzo, aliasoj, specialaj kodoj
```

### Specialaj kodoj

```
Zxxx || 997 || Kodo por neskribataj lingvoj 
Zyyy || 998 || Kodo por skribo nedifinita 
Zzzz || 999 || Kodo por skribo sen kodo
```

Qaaa-Qabx estas 50 kodoj por privata uzo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* ISO 15924 Registration Authority (Unikodo)
* Oficialaj listoj de kodoj laŭ ISO 15924
**Lajos Müller** [lajoŝ muler], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Müller Lajos** estis hungara katolika pastro, jezuita monaĥo, seminaria instruisto.

Libro de Lajos Müller
Lajos Müller naskiĝis la 22-an de julio 1874 en Dunaföldvár, li mortis la 27-an de marto 1945 en Szeged.

Biografio
---------

Lajos Müller maturiĝis en eklezia gimnazio en Pécs, ekde 1892 li studis teologion en seminario en la sama urbo. Li pastriĝis en 1896, poste li estis pastro en diversaj lokoj de suda Transdanubio. En 1903 li aliĝis al la jezuitoj. En la sekvaj jaroj li estis aŭ edukisto, aŭ pastro-predikisto, aŭ li plustudis (Pozsony 1908, Innsbruck 1910, Sankt Andrä (Karintio) 1916). Li iĝis ordinara jezuito en 1918, poste li edukis en seminarioj de Trnava (1919), Szeged (1921), Érd (1922). De 1931 ĝismorte li estis seminariestro en Szeged. Li ricevis tifon dum vizitado de militkaptitejo, poste li mortis. Li verkis multajn ekleziajn verkojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Ima és hivatás* (1912, 1937)
* *Lehet-e a keresztény ember szociáldemokrata?* (1921)
* *Az Atya hív téged* (1930)
* *Harmatozzatok egek!* (1939)
* *A Jézus Szíve-tiszteletének története* (1944)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Lajos Müller (jezuito) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 681446
* GND: 12788744X
* VIAF: 241156563629923242621 10881394, 241156563629923242621
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Februaro 2011)* |

**Vitspeco** estas tipo de vito karakterizata per propraj apartaĵoj, kiuj fizike vidiĝas: la formo de folioj kaj de grapoloj, la koloro de la maturaj vinberoj, la konsisto de la vinberoj, ktp.

Laŭ botaniko la vitspecoj estas rasoj, tio estas varioj konsistantaj el genetike malsamaj individuoj kun proksima karaktero. La vitspecoj ne estas varioj de vito.

Inter la diversaj vitspecoj distingeblas vinaj vitspecoj, por la produktado de vino, la manĝeblaj vitspecoj, por la produktado de manĝebla uvo kaj la baztrunkaj vitspecoj, por konsistigi la radikan parton rezistantan kontraŭ filoksero, por greftaĵo. Tamen okazas vinproduktado per manĝebla uvo kaj inverse manĝado de vina uvo. Ekzemple, ĉaselaso estas manĝebla uvo en Moissacsed estas ankaŭ uzata por produkti vinon en Svislando kaj en la kantono Evian.

En la mondo estas ĉirkaŭ 9 500 kultivataj vitspecoj, kiuj estas ofte konataj per multaj nomoj. La studado kaj la priskribo de la vitspecoj kaj de ties karakterizaĵoj nomigas ampelografio (de la greka *ἄμπελος*, la vito).

*Vitis vinifera*, ĉefa specio de origino
----------------------------------------

Kvankam ekzistas vitspecoj devenantaj de diversaj varioj, eĉ de malsamaj specioj, la specio *Vitis vinifera* estas tiu, kiu liveras la vitspecojn plej uzatajn en vitkultivado pro la kvalito de la vinoj, kies produktadon ĝi ebligas.

### Aliaj

* Kaberneo
* Merloto
* Pinoto
* Silvaner
* Negroamaro

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Alain Reynier, *Manuel de viticulture* Tec&Doc, 9-a édition, 2003, paĝo, (ISBN 2-7430-0626-9)
2. ↑  Fiche INAO Chasselas de Moissac

Vidu ankaŭ
----------

* Vitspeco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Vitspeco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Vitspeco en la Vikivortaro (Universala vortaro)

### Bibliografio

* france Pierre Galet, *Dictionnaire encyclopédique des cépages*  Hachette Livre, 1. eldono 2000 (ISBN 2-0123633-18)
* {{{1}}} Oz Clarke kaj Margaret Rand, *Guide des cépages*, Gallimard, Parizo, Francio, 2005, 320 paĝoj, (ISBN 978-2742416431)
* france Jancis Robinson, *Le Livre des cépages*, Hachette, Parizo Francio, 1991, 279 paĝoj, (ISBN 2-01-013691-8)

### Vidu ankaŭ

* Uvo
* Vito
* Vitejo
* Vino

### Eksteraj ligiloj

* france Konataj, malpli konataj kaj malaperantaj vitspecoj
* france 350 vitspecoj Arkivigite je 2015-08-12 per la retarkivo Wayback Machine



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri vino |
La **Nordokcidenta Pasejo** estas -ankaŭ historie fama - marvojo apud nordaj partoj, inter insuloj de Kanado sur la Glacia maro, kiu interligas la Atlantikon kaj la Pacifikon. La trovo de la pasejo estis longtempe grava celo de la esploraj ŝipistoj.

La pasejo troviĝas 800 km norde de la norda poluscirklo kaj 2000 km-ojn sude de la Norda Poluso. La pasejo longas inter insuloj de Kanado tra 1450 km tra maraj kanloj kaj terkoloj. La pasejo komenciĝas norde de la Baffin-insulo kaj finiĝas en la Beaufort-maro.

La unua ekspedicio por trovi la pasejon okazis jam en 1497 (Giovanni Caboto), provis ĝin trovi ankaŭ Jacques Cartier, Francis Drake, Martin Frobisher, James Cook, sed sensukcese. Mortis dum la esploro Humphrey Gilbert (1583) dum reveturo, Henry Hudsont kaj lia filo (1611) dum esploro la ribelantaj matrosoj lasis ilin en boato.

La spertoj pri la pasejo malrapide kolektiĝis helpe al maraj esploroj de John Davis, William Baffin, John Ross, William Parry, Frederick William Beechey, George Back, Richard Collinson, teraj ekspedicioj de Henry Kelsey, Samuel Hearne, Alexander Mackenzie.

La **Kanalo Parry** (aŭ **Markolo Parry**, en angla *Parry Channel*) estas natura akvovojo tra la centra Kanada arkta insularo. Ties orientaj du trionoj kuŝas ĉe la teritorio de Nunavuto, dum ties okcidenta triono (okcidente de la meridiano 110a Okcidente) kuŝas en la Nordokcidentaj Teritorioj. Ĝi itineras oriente okcidenten, konektante la akvojn de la Bafina Golfo en la oriento kun tiuj de la Beaufort-maro okcidente. Ties orienta pinto estas la nura praktika enirejo al la Nordokcidenta pasejo.

La plej grandan perdon suferis la esploroj, kiam en 1845 malaperis du ŝipoj de la brita Reĝlando (Erebus kaj Terror, gvidanta de John Franklin kaj 129 personoj). Ilin serĉis Robert McClure de okcidento, sed kaptis ĝin la glacio por du jaroj (liberiĝis en 1854).

Adolf Erik Nordenskiöld estis la unua persono (kiel gvidanto de sveda-rusa ekspedicio), kiu sukcesis en 1878–79 trapasi la pasejon. La fina konkero de la pasejo estas ligita al norvega polusesploristo Roald Amundsen, kiu en 1906 sukcese traŝipis la pasejon. La veturo daŭris tri jarojn kun la ŝipo Gjöa (Gjøa) (47-tuna, trakonstruita haringĉasa ŝipo). La unua traveturo ene de unu sezono okazis en 1944, kiam Henry A. Larsen, kanada serĝento trapasis per skuno.

En 2007, la Eŭropa Kosma Agentejo (ESA) anoncis, ke laŭ satelitaj bildoj, la Pasejo estas unuafoje tute senglacia pro tutmonda varmiĝo. La ESA observas per satelitoj la Pasejon ekde 1978. Laŭ la informado de ESA, dum la lastaj dek jaroj malpliiĝis la glaciaro kun averaĝe jare 100.000 kvadrataj kilometroj, sed en 2007 okazis grandega malpliiĝo kun 1 milionoj da kv. k. en, tiel la Pasejo estis tute traŝipebla.

Vidu ankaŭ
----------

* Tartupaluk

* Kategorio Nordokcidenta Pasejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tana-skribo** aŭ **Thaana** estas la moderna skribsistemo uzata por lingvo *divehi*, la oficiala lingvo de la Maldivoj. La tana skribo havas trajtojn kaj de abugido (speco de silaboj) kaj de alfabeto (ĉiuj vokaloj estas skribataj). La konsonantoj estas derivataj de arabaj ciferoj kaj la vokaloj de interpunkciaj markoj indikas arabajn vokalojn. La ortografio estas ĉefe fonema.

maldekstra
Komence, nur sorĉistoj kutimis skribi la skribon. Poste, maldivaj akademianoj, kiuj havis ĉiujn konojn pri magio, vidis la avantaĝojn de verkado en ĉi tiu simpligita, sekreta skribo kaj tiel la tana skribo estis poste akceptita por ĉiutaga uzado.

Transliterado de la nomo
------------------------

HCP Bell, la unua serioza esploristo de maldivaj dokumentoj, skribis la nomon *tahnaa* kiel *Tāna*. Tamen, kun la enkonduko de la latina transliterumado en la mezaj 1970-aj jaroj, ĝi estis literumita Thaana.

Unikodo
-------

Tana estis aldonita al la normo Unikodo en septembro 1999, kun la eldono de la versio 3.0. La Unikodo-bloko por tio estas U+0780–U+07BF .

Vidu ankaŭ
----------

* Historio de la alfabeto

Notoj kaj referencoj
--------------------

Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la samtitola artikolo en la afrikansa, je la 23-an de julio 2018.

1. ↑  Xavier Romero-Frias, *La Maldivaj Insuloj, Studo de la Populara Kulturo de Antikva Oceana Reĝlando*. ISBN 84-7254-801-5

* Kategorio Tana-skribo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Joakim KALINKA,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kalinka Joakim** estis hungaria slovaka luterana pastro, superintendanto. Liaj personaj nomvariantoj estis *Joachim kaj Joákim*.

Joakim Kalinka naskiĝis ĉirkaŭ 1602 en Rozemberga (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Ružomberok en Slovakio), li mortis la 17-an de junio 1678 en Zittau (Saksio).

Biografio
---------

Joakim Kalinka naskiĝis en luterana slovaka familio kaj li ricevis edukojn en pluraj lernejoj de Supra Hungarujo. Post siaj studoj li nelonge estis kantoro, poste li hejmenvenis kaj estis lernejestro kaj diakono. Ekde 1637 li estis pastoro tri jardekojn en Illava. En tiu periodo en 1646 li estis elektita superintendanto. Li laboris tre fervore, tial la katolika eklezio ekde 1671 ne toleris liajn agojn. Post 2 jaroj li devis vivi ekzile en Saksio aŭ Prusio. Li havis edzinon.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Lemma Funereum...* (funebra parolado, 1637)
* *Panegyricus* (1638)
* *Verus Mundus Veré piae & mundae Matronae To gest...* (funebra parolado, 1648)
* *Disputatio de Ieiunio...* (sen eldonjaro)
* *A Tranoscius, Cythara Sanctorum* (1736)
* pluraj manuskriptoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2020-10-26 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 683688
* GND: 1044433132
* VIAF: 84602832
* ISNI: 0000 0000 5821 6008
* NKC: mzk2005266442
 |
Lahara fluo sur deklivo de vulkano Monto Saint Helens el erupcio en marto de 1982.
**Laharo** (termino devenas el Indonezio) estas akompana aperaĵo dum kelkaj vulkanaj erupcioj. Laharo estas kreita el miksaĵo de vulkana cindro kaj akvo.

Kaŭzoj de estiĝo de laharo estas jenaj:

* Degeligo de neĝa aŭ glacia kovraĵo de la vulkano dum la erupcio
* Plialtigo de pluvoj, eventuale elverŝo de lageto troviĝanta en la proksimeco de la erupcianta vulkano

Laharoj estas tre danĝera aperaĵo (eble pli danĝeraj ol fluanta lafo) pro ilia granda moveblemo (kelke da dekoj da metroj dum sekundo). Unu el la plej malnovaj katastrofoj okazis en la jaro 79 dum erupcio de vulkano Vezuvio, kiam estis per laharo trafita urbo Herculaneum. Lasta granda katastrofo okazis en 1985 en Kolombio, kiam urbo Armero estis sepultita sub 8 m tavolo de laharo, kiu superis distancon pli ol 40 km de erupcianta vulkano Nevado del Ruiz.

Kelkaj sidejo troviĝantaj en la proksimeco de vulkanoj kun verŝajna apero de laharoj (ekz. Rainier en Usono aŭ Ruapehu sur Nov-Zelando) havas tralaboritan sistemon de ĝustatempa averto antaŭ proksimiĝanta laharo.

* Kategorio Laharo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Péter Csíkszentmihályi** [ĉIksentmihAji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csíkszentmihályi Péter** estis hungara arkitekto pri internaj spacoj, altlerneja instruisto.

Péter Csíkszentmihályi  naskiĝis la 11-an de septembro 1941 en Budapeŝto kaj mortis la 1-an de aŭgusto 2023.

Biografio
---------

Péter Csíkszentmihályi lernis de József Somogyi en industriarta mezlernejo, poste li akiris diplomon en la Industriarta Altlernejo. Lia ĉefinstruisto estis Miklós Borsos. Baldaŭ li akiris sciencan gradon DLA. Li instruis en Universitato de Okcidenta Hungario kiel katedrestro en rango docento. Inter 1991 kaj 1993 li estis rektoro de la Industriarta Altlernejo, kie li ricevis la titolon *doctor honoris causa*.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Judit Láng
* Péter Rainer

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto Arkivigite je 2013-11-10 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 622414
 |
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

**Lalovo,** ukraine kaj ruse **Лаловo,** hungare **Beregleányfalva,** slovake **Lalová** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve. Ankoraŭ unu vilaĝo apartenas al la municipo.

* 48° 2′ 24″ N 22° 48′ 36″ O﻿ / ﻿48.04000 °N, 22.81000 °O﻿ / 48.04000; 22.81000 (mapo)Koordinatoj: 48° 2′ 24″ N 22° 48′ 36″ O﻿ / ﻿48.04000 °N, 22.81000 °O﻿ / 48.04000; 22.81000 (mapo)
* Areo: 2  km²
* Alto super marnivelo: 129 m
* Loĝantaro: 960
* Poŝtkodo: 89664
* Telefonprefikso: 3131
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Lalovo situas sur rande de ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Ĥust-Mukaĉeve. La lasta troviĝas 8 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1465. Longe estis 2 apudaj vilaĝoj Németleányfalva kaj Oroszleányfalva, kiuj fine unuiĝis. Post la mezepoko la regiono foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1566 la tataroj detruis la vilaĝon. En la 17-a jarcento germanoj alvenis. En 1910 loĝis en Beregleányfalva 776 da homoj, rutenoj en majoritato, germanoj en minoritato. Ĝis 1920 Beregleányfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris sendependan respublikon. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Lalovo. Ekde 1945 Lalovo apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Dum la socialismo la katolika preĝejo estis malkonstruita. Nuntempe loĝas en Lalovo ukrainoj, rutenoj kaj germanoj.

* Kategorio Lalovo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lajos Gádoros** [lajoŝ gAdoroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gádoros Lajos** estis hungara arkitekto, arkitekto pri internaj spacoj, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Gonda*.

Lajos Gonda naskiĝis la 23-an de junio 1910 en Pesterzsébet, li mortis la 11-an de marto 1991 en Budapeŝto.

Lajos Gádoros (meze)
Lajos Gádoros hejme

Biografio
---------

Lajos Gádoros studis en Reĝa Industriarta Lernejo (1926-1929) en Budapeŝto, poste en teknika altlernejo en Stuttgart (1929-1930) kaj arta akademio en Düsseldorf. Liaj plej gravaj instruistoj estis en Hungario Gyula Kaesz kaj Károly Weichinger. Hejmenveninta en 1933 komence li planis meblojn, poste li estis arkitekto ĉe Lajos Kozma (arkitekto), ekde 1935 ĉe Gyula Kaesz, fine post jaroj li sendependiĝis. Dum la 2-a mondmilito li estis soldato, fine militkaptito. Post la milito li havis postenon en la ĉefurba municipo, dum la socialismo en ŝtataj oficejoj. Li ekinstruis en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1960, kie li estis katedrestro inter 1966-1974. Intertempe en 1962 li kandidatiĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio. Li pensiuliĝis en 1980. Li ricevis belgan kaj tri hungarajn premiojn inter 1953-1984.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* vilao en Hegyvidék (1935-1936)
* iama ministerio pri intenaj aferoj (kunarkitekto, 1947-1951)
* studio por voĉoaktoroj (kunarkitekto, 1952-1954)
* pavilono por mondekspozicio en Bruselo (1958)
* Erzsébet-ponto (kunarkitekto, 1961-1964)

Elektitaj libroj
----------------

* *A korszerű lakás térszükséglete és berendezése* (1946)
* *A lakás berendezése és méretezése* (1956)
* *Középületek tervezése* (1978)

Elektitaj artikoloj
-------------------

* *A Pauler-utcai telektömbök beépítése* (1947)
* *Brüsszeli világkiállítás 1958* (1959)
* *Pécsi Orvostudományi Egyetem Klinikai Főépülete* (1967)
* *A brüsszeli világkiállítás magyar pavilonjáról* (1988)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Lajos Gádoros en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 686125
* LCCN: n79132900
* VIAF: 20970176
* ISNI: 0000 0000 7986 1890
 |
**KD-ROM** estas pre-presita optika kompakta disko kiu enhavas memoron. La anglalingva kaj internacieva nomo *CD-ROM* estas akronimo kiu signifas "**Compact Disc Read-Only Memory**" (kompakta disko kiu legas nur memoron). Komputiloj povas legi KD-ROMojn, sed ne povas verki al KD-ROMoj kiuj estas ne verkeblaj aŭ forviŝeblaj.

Ĝis la mezo de la 2000-aj jaroj, KD-ROMoj estis populare uzataj por distribui programaron por komputiloj kaj videoludiloj. Kelkaj KDoj, nomitaj *enhanced CD*, enhavas kaj komputilajn informarojn kaj aŭdion kaj tio lasta estas kapabla esti ludita de KD-ludilo, dum la informo estas uzebla nur de komputilo (kiel ISO 9660 format PC CD-ROMs).

La *Yellow Book* (Flava Libro) estas la teknika standardo kiu difinas la formaton de KD-ROMoj. Unu el serio de la ĉielarkaj libroj *Rainbow Books* kiu enhavas la teknikajn specifigojn por ĉiaj KD formatoj, nome la *Yellow Book*, kreita de Sony kaj Philips en 1988, estis la unua etendo de Compact Disc Digital Audio. Ĝi adaptis la formaton por teni ajnan formon de cifereca informaro.

Notoj
-----

1. ↑   CD Yellow Book Standards. Alirita 2015-11-16.

* Kategorio KD-ROM en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Clichy-sous-Bois. |

**Clichy** [kliŝi] aŭ **Clichy-la-Garenne** estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Hauts-de-Seine kaj en la regiono Francilio, proksime al Nanterre. Clichy havas proksimume 57 000 loĝantojn, kiujn oni kutime nomigas *Clichois* aŭ *Clichiens* en la franca lingvo.

Oni devas ne konfuzi Clichy kun Clichy-sous-Bois, alia ĉirkaŭurbo en Seine-Saint-Denis.

Geografio
---------

Clichy havas limojn kun la komunumoj Levallois-Perret sudokcidente, Parizo sudoriente, Saint-Ouen nordoriente, sed ankaŭ kun la rivero Sejno nordokcidente (fronte al Asnières-sur-Seine, lokita ĉe la alia bordo).

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

En 1788, Clichy perdis unu trionon de sia teritorio pro decido de la franca reĝo Ludoviko la 16-a, kiu volis pligrandigi la teritorion de Parizo.

En 1930, Clichy akiris sian nuntempan teritorion post la detruo de la parizaj ĉirkaŭmuroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Hauts-de-Seine
* Listo de urboj de Francio
* Clichy - Levallois (stacidomo)
* Mairie de Clichy (pariza metrostacio)
* Metroo-viadukto de Clichy

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
Ŝtofaj ornamajoj
**Lambrekino** estas peco da ŝtofo, kun festona rando ornamita per franĝoj, brodadoj, puntoj, galonoj, kvastoj, pendita per stango, kiu utilas por ornami supraĵon de fenestro aŭ randon de baldakeno.

Supre de teatra scenejo, estis ŝtofa lambrekino, nune anstataŭigita per metala aŭ legna plato imitante pecon da ŝtofo.

En arkitekturo
--------------

En arkitekturo, lambrekinoj estas eksteraj ornamaĵoj el ligno aŭ metalo, sub tegmento aŭ supre de fenestro, pli malpli imitantaj ŝtofajn lambrekinojn.

* Lambrekino supre de la scenejo de Operejo Garnier, ParizoLambrekino supre de la scenejo de Operejo Garnier, Parizo
* Lambrekinoj ĉe domo de Saint-Denis de la Réunion.Lambrekinoj ĉe domo de Saint-Denis de la Réunion.
* Lambrekino de fenestro en Valence (Francio)Lambrekino de fenestro en Valence (Francio)
* lambrekinoj sub tegmento, domo en Sainte-Sévère (Indre), Franciolambrekinoj sub tegmento, domo en Sainte-Sévère (Indre), Francio

En heraldiko
------------

En heraldiko, lambrekino (oni foje trovas "*lambrekeno*") estas vualo aŭ rubandoj kiu kovras la kaskon kaj malsupreniras ĝis la ŝildo. Laŭ Francisko Azorín **lambrekeno** estas *Heraldike, peco de tuko flirtanta de la kasko al la ŝildo, uzata ek de 1300j. Lamena detranĉaĵo uzata orname kiel pendantaĵo.* Li indikas etimologion el la antikva germana *lappen* (ĉifono).

* simpla lambrekinosimpla lambrekino
* Lambrekino tranĉita en rubandojLambrekino tranĉita en rubandoj
* Lambrekino kun formo de foliojLambrekino kun formo de folioj
* Lambrekino en folio de akantoLambrekino en folio de akanto

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 125.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Lambrekino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)