recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ferenc Kárteszi** [kArtesi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kárteszi Ferenc** estis hungara matematikisto, profesoro, instruisto.

Ferenc Kárteszi  naskiĝis la 13-an de februaro 1907 en Cegléd. Li mortis la 9-an de majo 1989 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Kárteszi akiris diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter helpe de stipendio. Post siaj studoj inter 1931 kaj 1940 li instruis en mezlernejo en Győr, dume li doktoriĝis en 1933, eĉ li esploris en Italio helpe de stipendio. Dum la 2-a mondmilito li estis komence soldato, poste militkaptito. Inter 1947 kaj 1977 li instruis en la menciita universitato, kie li estis katedrestro, foje dekano, inter 1958-1962 vicrektoro. Li pensiuliĝis en 1977. Li ricevis premion en 1962, li doktoriĝis en 1968. Plej ofte li okupiĝis pri geometrio.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Bevezetés az ábrázoló geometriába* (1950)
* *Ábrázoló geometria* (1957, 1976, 1978 (ankaŭ angle kaj itale))
* *Szemléletes geometria* (1966)
* *Appendix. A tér tudománya* (1973, 1977) - ĉefverko pri origina verko de János Bolyai
* *A matematika lélektana* (1986)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 546121
* LCCN: nr88008831
* VIAF: 91930642
* ISNI: 0000 0001 0924 5301
* SUDOC: 032206763
* BNF: 12328260q
* NLA: 35260596
* BIBSYS: 90503125
* NKC: xx0122823
 |
Haloa fenomeno en Ĉeĥio la 27-an de decembro 2009
Ekzemplo de haloaj fenomenoj
Ekzemplo de haloaj fenomenoj
Ekzemplo de haloaj fenomenoj
**Haloaj fenomenoj** mallongigite **Halooj** estas optikaj aperaĵoj, kiuj estiĝas pro repuŝo aŭ trairo de sunaj respektive pro lunaj radioj per etaj glaciaj kristaletoj en atmosfero. Por ke okazu al estiĝo de tiuj ĉi aperaĵoj, estas bezone, ke la kristaletoj de glacio havu formon de sesflanka tabeleto aŭ prismeto. Ni ekvidos la haloajn fenomenojn plej ofte, se la firmamenton el pli granda parto kovras nuboj de tipo cirusstratuso.

Historio
--------

Kial la unua priskribis kaj nomigis la haloajn fenomenojn Aristotelo jam en la 4-a jarcento antaŭ Kristo. La fizika klarigo de tiuj ĉi aperaĵoj devenas de René Descartes kaj la unuan kompletan teorion skribis plua franca fizikisto Edme Mariotte.

Diamanta polvo
--------------

Dum malvarmaj vintraj noktoj aŭ tagoj la haloaj fenomenoj povas estiĝi ankaŭ sur kristaletoj en la ĉetera tavolo de la atmosfero. Se la humideco estas sufiĉe alta kaj la temperaturo moviĝas sub la punkto de frosto, povas tro malvarmigitaj glutoj dum ĉeesto de kristaligaj kernoj transformiĝi en glaciajn kristaletojn kun formo de sesflanka koloneto aŭ tabuleto kaj kaŭzi tiel dum ĉeesto de lumo la haloajn fenomenojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉielarko
* Refrakto
* Reflekto
* Varianco

Vidu ankaŭ
----------

* Kunčice Display

Eksteraj ligiloj
----------------

* Enkonduko al haloaj fenomenoj

* Haloaj fenomenoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Haloaj fenomenoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Leopoldo Henrique KNOEDT** (naskiĝis en 1921, mortis la 25-an de julio 2000 en Lauro de Freitas) estis unu el la precipaj brazilaj esperantistoj, Honora Membro de Universala Esperanto-Asocio (UEA), fakdelegito pri tradukado kaj vortaroj, membro (1986-1995) de la Akademio de Esperanto. 

Liaj gepatroj estis aŭstroj kaj li denaske parolis la portugalan kaj la germanan lingvojn. Li ankaŭ tradukis el la angla kaj laboris ĉe kontoro de usona firmao en Brazilo.

Knoedt lernis Esperanton en 1955, tuj aliĝis al UEA kaj baldaŭ poste ekinstruis la lingvon universitate. Li tradukis la librojn *Elektitaj Poemoj* (Castro Alves), *La Luzidoj* (Luís Vaz de Camões), *A Raça Menina* (el *La Infana Raso* de William Auld), *La Balado de Prizono Reding* (Oscar Wilde), *La Morto de Kinkas Akvobleko* (Jorge Amado), Infero, la unuan libron de *La Dia Komedio* de Dante Alighieri, *Vivoj Sekaj* de Graciliano Ramos kaj plurajn aliajn. Lia voĉo aŭdeblas en la KD *La Korvo* (kun la muzikestro Flávio Fonseca). Je eduka kampo, li adaptis la Zagreban Metodon al la portugala. Pluraj verkoj kaj tradukoj de Knoedt atendas eldonon, i.a. *Amazonia Urno*.

Bibliografio
------------

* Knoedt, Leopoldo H. Minha vida de esperantista. En: Não só idealistas, mas realizadores. Rio de Janeiro 1995, p. 57-67 (aŭtobiografia skizo en la portugala).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Libroj de kaj pri Leopoldo Knoedt[*rompita ligilo*] en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Artikoloj de kaj pri Leopoldo Knoedt en Elektronika Bibliografio de Esperanto-Artikoloj (EBEA)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 17632
* GND: 130536598
* LCCN: nb2019002234
* VIAF: 99777026
* NKC: xx0080534
 |
**Pietro Antonio LOCATELLI** (3-a de septembro 1695 - 30-a de marto 1764) estis itala komponisto kaj violonisto.

Li naskiĝis en Bergamo en Italio. Li studis en Roma ĉe Giuseppe Valentina. Post kelkaj vojaĝoj tra Francio kaj Germanio li ekloĝis en 1729 en Amsterdam, kie li instruis violonoludadon kaj vendis italajn kordojn. Li ankaŭ gvidis la tiean *Collegium Musicum*, kiu konsistis el riĉaj muzikamatoroj kaj por kiu li ankaŭ komponis. 

La verkoj de Locatelli estas ĉefe por la violono, instrumento kiun li virtuoze ludis. Lia eble plej signifa publikaĵo estas la *Arte del violino*, opuso 3, kolekto da dek du konĉertoj kiu enhavas dudek kvar teĥnike komplikajn *capriccio*-jn - tiuj povus funkcii kiel etenditaj kadencoj, sed nuntempe kutime estas ludataj aparte de la konĉertoj. 

Krome li verkis sonatojn, triosonatojn, *concerti grossi* kaj aron da sonatoj por fluto. Locatelli pligrandigis la muzikistaron de la *concerto grosso* de triono, konsistanta el du violonoj kaj violonĉelo, ĝis kvinopo. La kvinopo konsistas el du violonoj, altviolono kaj violonĉelo.

Liaj fruaj komponaĵoj montras influojn de Arcangelo Corelli, kies lernanto li estis; lia posta stilo estas pli komparebla kun tiu de Antonio Vivaldi. Li estas samtempano de Jean-Marie Leclair, kun kiu li kune ludis i.a. en London kaj ĉe la kortumo de Kassel, kaj kiun li ankaŭ instruis dum restado de Leclair en Holando de 1738-1743. Laŭmite Leclair ludis "kiel anĝelo" kaj Locatelli "kiel diablo".

Verkoj
------

* Opus 1 - 1721: 12 *concerti grossi*
* Opus 2 - 1732: 12 sonatoj por fluto kaj *basso continuo*
* Opus 3 - 1733: L’Arte del violino – 12 violonkonĉertoj kaj 24 *capricci* por violonsolo
* Opus 4 - 1735: 6 uverturoj kun 6 *concerti grossi*
* Opus 5 - 1736: 6 triosonatoj
* Opus 6 - 1737: 12 sonatoj por violono kaj kun *basso continuo*
* Opus 7 - 1741: 6 *concerti grossi*
* Opus 8 - 1744: 6 violonsonatoj kaj 4 triosonatoj
* Opus 9 - 1762: 6 *concerti grossi*

Krome Locatelli verkis unuopajn sonatojn por ĉelo, fluto kaj violono.

* Kategorio Pietro Locatelli en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 48724
* GND: 118780220
* LCCN: n80144600
* VIAF: 5107818
* ISNI: 0000 0001 2118 8127
* LIBRIS: 210325
* SUDOC: 056598793
* BNF: 136189874
* MBA: 8dc575fe-7a0d-435b-8fb7-9c76ea8eb109
* NDL: 01030800
* NKC: jn19990005144
* ICCU: LO1V134192
* BNE: XX1046548
 |
**Leopoldo PEÑARROJA Torrejón** (Vall de Uxó, Castellón, 24-an de junio de 1954) estas hispana historiisto kiu atingis ian konatecon en la akademiaj medioj per la publikigo de la verko *El mozárabe de Valencia*, kies polemika ĉefa tezo estis la ekzisto de baza lingva kontinueco inter la antaŭrekonkera latinida lingvo (aŭ *mozaraba*) kaj la valencia, kiuj ne konsistigus rektan derivadon de la kataluna lingvo.

Li estas diplomita pri Filozofio kaj Beletroj de la Universitato de Valencio, doktoriĝis pri Historio en la Universitato de Zaragozo kaj estas akademiano de la RACV. Li estas membro de la Hispana Societo de Lingvistiko. De decembro 1985 ĝis junio 2004 li estis membro de la Valencia Konsilantaro de Kulturo laŭ propono de la Popola Partio kaj la Valencia Unio.

Li laboris pri temoj rilataj al la hispana mozaraba, kaj pli specife pri ĝia parolado en la teritorioj de la iama Krono de Aragono. Li estas la aŭtoro de pli ol cent artikoloj pri historiaj kaj filologiaj temoj, rilatante precipe al areoj kiel Historia Gramatiko, Mozaraba Dialektologio, Valencia Toponimio, primitiva kaj post-islama kristanismo kaj maŭra Valencio.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796057
* GND: 1056720328
* LCCN: n85384533
* VIAF: 71410543
* ISNI: 0000 0000 8150 8359
* SUDOC: 028782038
* BNF: 120546948
* BIBSYS: 90658514
* BNE: XX1078597
 |
**Ferenc Kunics** [kuniĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kunics Ferenc** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro, bibliotekisto. Liaj familiaj nomvariantoj estis *Kunits, Kunich*.

Verko de Ferenc Kunics
Ferenc Kunics  naskiĝis la 8-an de aŭgusto 1697 en Hungara reĝlando en Németciklény (nuntempa Eisenzicken en Aŭstrio). Li mortis la 26-an de oktobro 1763 en Sopron.

Biografio
---------

Ferenc Kunics aliĝis al la jezuitoj en 1714. Li studis filozofion (komprenu sciencojn) en Vieno, teologion en Graz. Li akiris diplomojn en ambaŭ lokoj. Post siaj studoj li instruis en Kolozsvár (1730), en Jezuita Universitato de Nagyszombat (1733-1737), Kassa (1738-1741, en la lasta jaro li estis rektoro), Buda (1745), denove Nagyszombat, kie li estis rektoro (1748/49–1751/52) , Eger (1751), denove Nagyszombat (1755), denove Kassa (1759-1761). En la sekva jaro li emeritiĝis, tamen li estis bibliotekisto en Sopron.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Epistolae heroum sacrae et profanae* (1732) *Vidu la bildon!*
* *Monumentum gratitudinis res gestas virorum, quorum singulari beneficio stat...* (1738)
* *Regulae juris canonici auditoribus oblatae ...* (1741)
* *Szedecziás, Keserves játék, melyet magyar nyelven szerzett* (1753) - tradukita dramo prezentita en Eger

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**Leopold SCHLAF** (ŝlaf) estis fondinto de la Germana Laborista Esperanto-Asocio en 1910. En aŭgusto de la sama jaro, li fondis la revuon "Der Arbeiter-Esperantist" (La Laboristo Esperantisto), kiel organon de la menciita Ligo. Li nomumis sin prezidanto, kaj prokrastis la okazigon de kongreso de la asocio.

Fine, en aprilo 1911 okazis kongreso en Lejpcigo, kies unua punkto estis analizo de la konduto de Schlaf. Li ne sukcesis defendi sin je la akuzoj de aŭtokratismo kaj agado defende al propraj ekonomiaj interesoj, kaj estis eksigata.

Laŭ la libro "Laborista esperanta movado antaŭ la Mondmilito", de G. P. de Bruin, "Schlaf estis bona oratoro kaj propagandisto. Li faris paroladojn en multaj urboj antaŭ granda publiko kaj vekis intereson por esperanto ĉe multaj laboristoj. Kelkaj grupoj povis post lia parolado komenci kursojn kun 75 kaj eĉ kun 200 partoprenantoj... Nur estas bedaŭrinde ke Schlaf tro atentis sian propran monujon".

Schlaf fariĝis sekretario de la Propaganda Ligo "Parkurbo Esperanto" en 1912. Tiun postenon li okupis unu jaron.

Li verkis poŝvortaron Esperanto-germana kaj germana-Esperanta (1910, 1911). 

  



| Enciklopedio de Esperanto | Enciklopedio de Esperanto | Flago de Esperanto
Ĉi tiu teksto estas prenita el la Enciklopedio de Esperanto 1934. Vi povas plibonigi ĝin per vikiigo kaj aktualigo de la enhavo. Kiam la origina teksto estos sufiĉe vikiigita kaj aktualigita, forigu ĉi tiun kadron, kaj anstataŭe enmetu la ŝablonon *EdE* en la artikolon. | Enciklopedio de Esperanto | Enciklopedio de Esperanto |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **L. Schlaf**, germano, komercisto. Propagandis inter laboristoj, eldonis gazeton „Arbeiter Esperantist", 1910 kaj verkis lernolibron. Starigis Laboristan Esperantistan Ligon. Estis eksigata el la movado pro profitcela agado en 1911. |



|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
La **1 FC Kaiserslautern** (mallonga: 1. FCK aŭ FCK) estas germana futbala sportklubo el Kaiserslautern, Germanio.

Ĝi estis fondita en la jaro 1900.
La ŝercnomo de la klubo estas *la ruĝaj diabloj* aŭ *Betze* (laŭ la monteto *Betzenberg* [BEcnberk], kiu leviĝas 50 metrojn super la urbocentro kaj sur kiu situas la stadiono kaj pliaj ĉirkaŭaj sportejoj). La futbalteamo FCK ludas nun en la dua futbala klaso de Germanio.
La klubo en novembro 2022 havis 22460 membrojn, kompare al 18055 ekzakte dek jaroj pli frue (novembro 2012).
Krom de la futbalo sekcio la klubo havas ankaŭ ankoraŭ aliajn sekciojn kiel korbopilkado, boksado, manpilkado, hokeo, atletiko, kuro kaj triatlono.
La teamo ludas en la stadiono nomata *Fritz-Walter-Stadion* nomita al la FCK-ludanto Fritz Walter, kiu gajnis la mondpokalon en 1954.
1 FC Kaiserslautern venkis kvar germanajn ĉampionadojn en futbalo kaj du DFB-pokalojn.

* Kategorio 1. FC Kaiserslautern en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 429216
* GND: 2069254-7
* LCCN: nr2007002687
* VIAF: 131826978
 |
**Ica** [ika] estas urbego, diocezo kaj universitata urbo en suda Peruo. Ĝi estas ĉefurbo de Departemento Ika.

Mapo pri urboj en Peruo, kie estas trovebla Ica en őroksimeco de la oceano

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 219,856
* Supermara alteco: 406 m
* Areo: km²
* Telefonkodo: 56
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC – 5 (ankaŭ somere)
* 14° 04′ 00″ S 75° 44′ 00″ U﻿ / ﻿14.06667 °S, 75.73333 °U﻿ / -14.06667; -75.73333 (mapo)

Geografio
---------

Ica situas ĉe la samnoma rivero Ica en rando de Atacama. Pacifiko troviĝas 48, Huancayo (urbo) 229, Limo 266, Callao 271, Cusco 409, Arequipa 519, Chimbote 637, Pucallpa 646, Tacna 731, Trujillo (Peruo) 754, Chiclayo 928, Iquitos 1180 km.

Historio
--------

Katedralo en Ica
Ica dum nokto
La areo estis longe loĝita fare de ŝanĝiĝantaj kulturoj de indiĝenaj popoloj, la lasta estis Inkaa Imperio. Hispanoj fondis proksiman vilaĝon en 1563 kiel ’’Villa de Valverde’’. Post 6 jarojn tertremo detruis la domojn, tial apude oni fondis similan komunumon, tio estas la nuna Ica, Ĝi estis oficiale nomita Sankta Ĵeromo de Ica en 1640. La universitato estis establita en la urbo en 1961, Granda tertremo damaĝis la urbon en 2007. Komence 17 homoj mortis, poste 70, kiam preĝejo kolapsis.

Ekonomio
--------

La regiono de Ica estas delonge konata pro kultivado kaj prilaborado de kotonoj kaj vinberoj.

Trafiko
-------

Ica povas esti atingita de Limo fare de la Tut-Amerika Ŝoseo. Alia grava vojo kuras al la oceana haveno.

Klimato
-------

Ica kuŝas en seka, dezerta klimato. Jare pluvas resume kelkaj mm. La temperaturoj estas varmaj dum la someraj monatoj (decembro – marto) kaj preskaŭ sama varmo regas ankaŭ dum la ceteraj monatoj.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo
* regiona muzeo (teksaĵojm ceramikaĵoj)

Fontoj
------

* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* 
* angle
* mapo, distancoj Arkivigite je 2022-04-05 per la retarkivo Wayback Machine
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Bluokula grundokolombo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Columbina *Columbina* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Bluokula grundokolombo** '**Columbina cyanopis'**(Pelzeln 1870) |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Bluokula grundokolombo  |

 |
| v • d • r |

La **bluokula kolombo** aŭ **bluokula grundokolombo** (*Columbina cyanopis*) estas rara kolombospecio en Brazilo. Ĝi estas klasifikita al genro *Columbina*, al subfamilio Amerikaj grundokolomboj.

Priskribo
---------

La plenkreska bluokula kolombo havas grandon de 15,5 ĝis 17 cm. Tiel ĝi estas nur iomete pli granda ol la diamanta kolombo, cetere ĝia vosto estas iomete pli mallonga kaj pli fore stumpita. La kapo, kolo, brusto kaj flugiloj estas ruste brunaj. La mantelo kaj la resta suba parto etas helbrunaj. La gorĝo kaj pugo estas blankecaj. La flugiloj havas malhel-bluajn makuletojn. La eksteraj flugil-plumoj estas malhelbrunaj, la vosto estas nigreca, la subaj flugilkovriloj estas kaŝtanbrunaj, la irisoj estas bluaj kaj ĉirkaŭitaj de griza okulringo, kio nomigas la specion. La beko estas nigra kun griza bazo. La piedoj estas rozkoloraj. La inoj estas pli malpezaj ol la maskloj.

Konduto
-------

La bluokula kolombo estas apenaŭ esplorita. Ĝi hejmas en Cerrado-stepo. Foje okazis observoj sur post-rikoltitaj rizkampoj. La bluokula kolombo estas teritorio-ligita kaj aperas unuope aŭ duope (en paro).

Statuso
-------

En la jaroj de 1823 ĝis 1825, Josef Natterer kaptis la unuajn kvin ekzemplerojn en Mato-Groso. En 1904 okazis denova observado en São Paulo. Pluaj dokumentitaj observoj okazis en 1940 kaj 1941, kaim oni kolektis du ekzemplerojn en Goiás. Ĉiuj postaj observoj ne estis konfirmitaj, ĝis 2016, kiam ornitologo Rafael Bessa povis foti ĝin en 2015. Li poste laboris 11 monatojn - kun grupo de fakuloj - por konfirmi la observon. Oni konfirmis observon de ĝis 12 ekzemplerojn ie en ŝtato Minas Gerais post 75 jaroj de malapero.

La plej grava danĝero por la birdo estas la transformado de la Cerrado-stepo al eŭkalipto-plantejo kaj al paŝtejo. BirdLife International kalkulas la birdaron je 50 -250 ekzempleroj.

Referencoj
----------

1. ↑  *Noticias* , "Aves y naturaleza", nº 21, 2016, paĝo 44.

### Eksteraj ligiloj

* hungare kun foto
**Sándor HORÁNYI** [ŝAndor horAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horányi Sándor** estas hungara ĵazgitaristo, muziklerneja kaj altlerneja instruisto.

Sándor Horányi naskiĝis la 4-an de septembro 1957 en Szentendre.

Biografio
---------

Sándor Horányi maturiĝis en 1975 en sia naskiĝurbo, poste li studis en teknika altlernejo (1980), pli poste li studis ĵazon en muzikarta mezlernejo (1983), fine li akiris diplomojn BA kaj MA en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Pli frue en 1982 li ricevis muzikistan statuson, li aliĝis al ĵazorkestro de Tamás Berki kaj inter 1982-1996 li instruis en muziklernejo en Budapeŝto. Inter 1994-2008 li estis membro de kvarteto de Aladár Pege kaj ili koncertis ankaŭ eksterlande kaj partoprenis festivalojn. En 1996 li ekinstruis en arta lernejo de Pomáz, ekde 1990 en muzikarta mezlernejo en Budapeŝto, samtempe en la Muzikarta Altlernejo. Li aliĝis ankaŭ al ĵazorkestro de Imre Kőszegi, krome li havas longan amikecon kun István ef Zámbó, ili registris sondiskon en 2014. Horányi ricevis premion en 2013.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Géza Fehér

Vidu ankaŭ
----------

* Horányi aŭdebla

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 653804
 |
La produktado industria en 2005.
La **Duaranga sektoro** (**industria sektoro** aŭ **sekundara sektoro**) estas la aro de aktivecoj, kiuj implicas la transformon de nutraĵoj kaj primaraj materioj tra la plej diversaj produktemaj procezoj. Ili kutime inkludas en ĉi tiu sektoro diversajn fakojn kiaj la jenaj: siderurgio, la mekanikaj industrioj, la kemio, la tekstilindustrio, la produktado de konsumvaroj, la komputika aparataro, la industrioj de bazo ktp. La konstruo kutime estas kalkulata aparte, ĉar ĝia graveco al li asignas propran enton.

Ĝenerale oni povas preskaŭ egaligi tiun sektoron kun la industrio.

Sube estas listo de landoj laŭ la industria produktado en 2010 (MEP). Kalkulo montriĝas en milionoj de usonaj dolaroj.

| Rango | Lando | Produktado en reala valoro |
| --- | --- | --- |
| *—* | Mondo | *19,313,147* |
| *—* | Eŭropa Unio | *4,070,558* |
| 1 | Usono | 3,239,374 |
| 2 | Ĉinio | 2,756,903 |
| 3 | Japanio | 1,359,259 |
| 4 | Germanio | 921,749 |
| 5 | Brazilo | 560,204 |
| 6 | Rusio | 539,149 |
| 7 | Italio | 519,944 |
| 8 | Britio | 489,945 |
| 9 | Francio | 477,767 |
| 10 | Kanado | 413,975 |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Postindustria socio
* Unuaranga sektoro
* Triaranga sektoro
* Hipotezo de la tri sektoroj
* Kvararanga sektoro

* Kategorio Duaranga sektoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Dubaja Urbocentro**, en angla *Downtown Dubai*, iam konata kiel *Downtown Burj Dubai*, en araba داون تاون دبي, estas grand-skala, miks-cela disvolviga komplekso ankoraŭ disvolvigata en Dubajo, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj. Ĝi estas hejmo de kelkaj el la plej grandaj kaj gravaj mejloŝtonaj lokoj kiel Burĝ Ĥalifa, Dubai Mall, kaj la Dubaja Fontano. Ĝi kovras areon de 2 kvadrataj kilometroj, je ĉirkaŭkalkulita kosto de 20 mil milionoj da usonaj dolaroj (73 mil milionoj da emirlandaj dirhamoj) je finkompletigo kaj je 2017, havis 13,201 loĝantojn.

Burĝ Ĥalifa dominanta la nuboskrapularon de Dubaja Urbocentro, Dubajo, 2015.
Tiu areo estas laŭlonge de la Avenuo Ŝejĥo Zajed, tra Alŭasl, nome komunumo en la nordokcidento de Dubajo. Ĝi limas sude kun la Business Bay kaj nordoriente kun la Financcentra Ŝoseo, kiu apartigas ĝin el Zabil Dua kaj Komerca Centro Dua.

Araba loka malaltnivela stilo de arkitekturo estas en la Malnova Urbo, dum altnivelaj nuntempaj kontruaĵoj dominas la ceteron de la areo. Dubaja Urbocentro proponas ampleksan gamon de altnivelaj hoteloj kiel Address Downtown, Vida Downtown, Al Manzil Downtown, same kiel de distrejoj kiel luksega araba bazaro, nome Suk Al Bahar kaj 3.5 km-longan strion de restoracioj kaj kafejoj sur la Bulvardo Ŝejĥo Mohammad bin Raŝid. Suk Al Bahar havas ĉirkaŭ 100 vendejojn kaj ĉirkaŭ 20 restoraciojn, kafejojn kaj vendejarojn apudajn al la Dubaja Fontano.

Notoj
-----

1. ↑   Lonsway, Brian. "Mall: Very Large. Center of Now. Fast." The Dubai Mall. Singapore: DP Architects 2012.
2. ↑  "Population In Dubai, UAE". Alirita la 11an de jlio 2019.
3. ↑   Souk Al Bahar In Downtown Dubai.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistriktoj de Bur Dubajo en Dubajo |
| --- |
| Alaŭir ~ Albada ~ Albarŝa ~ Alĝafilija ~ Alhamrija ~ Alhudajba ~ Alĝadaf ~ Alkarama ~ Alkefaf ~ Alkoz ~ Almanara ~ Almarkada ~ Alsafa ~ Alsatŭa ~ Alsufuh ~ Alsuk Alkabir ~ Alŝindaga ~ Alŭasl ~ Arabaj Ranĉoj ~ Bu Kadra ~ Emirlandaj Montetoj ~ Ĝumejra ~ Komerca Centro Unua ~ Komerca Centro Dua ~ Manĥul ~ Nad Aŝŝeba ~ Ras Alĥor ~ Ras Alĥor Industria Areo ~ Said Haveno ~ Ud Meta ~ Um Aŝŝif ~ Um Hurair ~ Um Sukejm ~ Zabil |

 |

* Dubaja Urbocentro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Dubaja Urbocentro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tsujigiri** (japane 辻斬り aŭ 辻斬 *tsuji-giri*, laŭlitere "vojkruciĝmortigo")  estas japana esprimo por praktiko kiam samurajo, post ricevado de nova japana glavo aŭ evoluigado de nova militanta stilo aŭ armilo, testas ĝian efikecon atakante homan kontraŭulon, kutime hazardan sendefendan preterpasanton, en multaj kazoj la atako okazis dumnokte. La personoj kiuj praktikis tsujigiri ankaŭ estas referitaj kiel *tsujigiri*.

En la Mezepoko, la esprimo rilatis al tradiciaj dueloj inter bushi , sed en la Epoko Sengoku (1467-1600), ĝeneraligita anarkio igis ĝin degradi en arbitran murdon, permesita fare de la senbrida potenco de la bushi. Baldaŭ post ordo estis reestigita, la Edo-registaro malpermesis la praktikon en 1602. Leĝrompintoj ricevus mortpunon. La nura fakta okazaĵo kie tre granda nombro da homoj estis sendistinge mortigita en la Edo-periodo estis la Yoshihara diboĉadmortigo ((1696) 吉原百人斬), kiam riĉa sinjoro nomita Yoshihara havis psikozan konvulsion kaj mortigis dekduojn da prostituitinoj per japana glavo. Li estis traktita fare de aŭtoritatoj kiel diboĉadmurdinto kaj juĝita al morto. Poste, Kabuk teatraĵo estis farita koncerne la okazaĵon.

Filozofia rilato
----------------

La praktiko de tsujigiri estis citita en la filozofia debato super morala relativismo, precipe fare de Mary Midgley en ties laboro *Can't We Make Moral Judgements?* (1989).

Referencoj
----------

1. 1 2  つじぎり 【辻斬り】 国語辞書 - エキサイト辞書 Arkivigite je 2015-11-18 per la retarkivo Wayback Machine japane
2. ↑  Mitamura, Engyo. Edo banashi shūsei. Vol. 1. 1956. japane
3. ↑  Midgley, Mary. *Can't We Make Moral Judgements?* Bristol Press 1989. ISBN 1-85399-166-X
**Gimnotoj** aŭ **Gimnotedoj** aŭ familio de **Gymnotidae** estas fiŝoj kiu troviĝas nur en nesala akvo de Centrameriko kaj de Sudameriko. Ĉiuj posedas organojn adaptatajn al uzado de bioelektro. Ili nomiĝas ankaŭ **tranĉilfiŝoj** aŭ **elektraj angiloj**.

La familio havas 33 akceptatajn speciojn en 2 genroj.

Estas noktulaj fiŝoj de trankvilaj akvoj de profundaj riveroj. En netrankvilaj akvoj ili povas vundiĝi unu la alian.

Elektroprodukto
---------------

Matura gimnoto povas esti ĉirkaŭ 2 m longa kaj pezi 20 kg. En la korpo estas organo elektroprodukta: kiam io ekscitas la fiŝon, tiu organo produktas elektron, nome tensio de 500 voltoj kun kurento de duonampero, kio sufiĉas por lumigi lampon. En la klaso de fiŝoj estas ankaŭ aliaj specioj de aliaj familioj kiuj produktas elektron, kiaj la siluro de Afrikoak ja la torpedo de Atlantiko.

Iam oni pensis ke tiu adapto kaj kutimo estis armilo por forpeli eventualajn predantojn aŭ predi mem, sed postaj studoj pruvis, ke tio utilas ankaŭ por navigokontrolo, ĉar la elektraj organoj povas sendi signalojn kiun alia kapa organo ricevas por kontroli ne nur predojn kaj predantojn, sed ankaŭ barojn aŭ ion ajn survoje.

Referencoj
----------

1. 1 2  FishBase family, Gymnotidae, aprilo, 2007.
2. ↑   *Fishes of the World*, Nelson, Joseph, S. John Wiley & Sons, Inc. 2006, ISBN 0-471-25031-7.
3. ↑  Ĉen Ŝjaŭji, *Aventuro de Ĉasisteto dum Ekspediciado*, Ĉina Esperanto-Eldonejo, Pekino, 1988. Esperantigis Hŭang Fengĝu; ilustris Hu Hŭanĵan. paĝo 24. Temas ne pri scienca verko, sed pri populariga, ĉiukaze uzebla kaj citebla.
4. ↑  Ĉen Ŝjaŭji, 1988. paĝo 24.

* Kategorio Gimnoto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Gimnoto en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Aleksandro** (greke *Αλέξανδρος*), filo de Eropo de Linkestis, estis indiĝena de distrikto de Supra Macedonio nome Linkestis, el kio li estis kutime nomita *Aleksandro de Linkestis* aŭ **Aleksandro Linkestes**. Justino faras la raran eraron nomi lin frato de Aleksandro, dum en aliaj lokoj li uzas la ĝustan esprimon.

Li estis samtempulo de Filipo la 3-a (Macedonio) kaj de Aleksandro la Granda. Li havis du fratojn, nome Heromenes kaj Arabeo; ĉiuj tri estis sub suspekto pri ia partopreno en la murdo de Filipo la 2-a (Macedonio), en 336 a.K. Aleksandro la Granda, post sia ascendo, mortigis ĉiujn kiuj partoprenis en la murdo, kaj Aleksandro la Linkesta estis la nura kiu ricevis pardonon, ĉar ankaŭ estis la unua kiu omaĝis Aleksandron la Grandan kiel reĝo. Sed la reĝo Aleksandro ne nur pardonis lin, sed ankaŭ eĉ faris lin sia amiko kaj plialtigis lin al altaj honoroj: li ricevis la komandon de armeo en Trakio, kaj poste ricevis la komandon de la Tesalia kavalerio. Tiele li akompanis Aleksandron al lia orienta ekspedicio. En 334 a.K. kiam Aleksandro estis ĉe Faselis, li ricevis informon ke la Linkesta havis sekretan korespondadon kun la reĝo Dario la 3-a (Persio), kaj ke oni promesis al li grandan monkvanton, por ke li murdu Aleksandron. La leterportanto el Dario estis kaptita de Parmenio kaj portita antaŭ Aleksandro, kaj tiele la perfido estis konsiderata pruvita. Sed Aleksandro la Granda, timante krei malamikecon ĉe Antipatro, la regento de Macedonio, kies filino estis edzino de Aleksandro Linkestes, kvankam ricevis konsilon mortigi tiun, tion ne faris kaj nur elpostenigis lin kaj tenis lin areste. Tiele li devis iri ĉirkaŭ tri jarojn kun la armeo en Azio, ĝis 330 a.K. kiam, Filotas estis ekzekutita pro simila krimo, kaj la Macedonianoj petis ke ankaŭ Aleksandro Linkestes estu simile juĝita kaj punita. Aleksandro la Granda akceptis, kaj ĉar la perfidinto ne povis senkulpigi sin, li estis mortigita ĉe Aleksandrio Proftazia, nome ĉefurbo de Drangianio.

La celo de tiu perfido estis probable akiri posedon de la trono de Macedonio, kiu antaŭ la regado de Amintas la 3-a (Macedonio) estis dum tempo apartenanta al lia familio.

Referencoj
----------

1. ↑   "Alexander Lyncestes", *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*.
2. ↑  Justino, xi. 2
3. ↑  Justino, xi. 7, xii. 14
4. ↑  Ariano, *Anabasis Alexandri* 25
5. ↑  Kinto Kurtio Rufo, vii. 1
6. ↑  Justino, xi. 2
7. ↑  Kinto Kurtio Rufo, viii. 1
8. ↑  Justino, xii. 14
9. ↑  Diodoro Sicila, xvii. 32, 80

Eksteraj ligiloj
----------------

* pothos.org Arkivigite je 2011-05-14 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 574880
 |
**Duarte LOBO** (naskiĝis ĉirkaŭ 1565, mortis la 24-an de septembro 1646) estis portugala komponisto de la malfrua renesanco kaj de la frua baroko.

Duarte Lobo

Biografio
---------

Oni nur malmultan scias pri lia vivo. Verŝajne li naskiĝis en Alcáçovas aŭ en Lisbono, kaj oni scias, ke li estas lernanto de Manuel Mendes en Évora. Supozeble lia unua laborposteno estis la de „kapelmajstro" en la katedralo de Évora; en 1594 li iĝis *kapelmajstro* en Lisbono. Li instruis muzikon en la kolegio de la monaĥejo *Claustro da Sé* en Lisbono, kie li restis ĝis 1639. Poste li direktis en la ĉefurbo la kapelon de la *Seminário de São Bartolomeu*. Li subskribis siajn verkojn per la latinigita formo de sia nomo; *Eduardus Lupus*.

Graveco
-------

Li estis la plej fama komponisto de sia epoko en Portugalio. Kune kun Filipe de Magalhães, Manuel Cardoso, kaj la reĝo Johano la 4-a li estas konsiderata kiel unu el la muzikistoj de la „ora epoko" de la portugala polifonio.
Kvankam li vivis je la sojlo de la renesanca al la baroka epoko, li skribis - samkiel Manuel Cardoso - muzikon esence en la stilo kaj tekniko de la renesanca kontrapunkto, kiel tiu de la polifonio de Palestrina, kiel oni supozus de komponisto vivanta en regiono izolata de la novigaĵoj muzikaj de Italio kaj Germanio. Li publikis ses volumojn de sakrala muziko, inkluzive mesojn, responsoriojn, antifonojn, magnifikatojn kaj motetojn.

Lia muziko estas ege atraktiva, kun forto esprimplena, kiu utiligas karakterizaĵojn ritmajn kaj harmoniajn el la portugala lingvo.

Liajn verkojn, ĉiujn eldonitajn en Antverpeno (de Christoffel Plantijn, 1602-1639) kaj en Lisbono (*Craesbeck, 1607*), oni trovas disperse en diversaj urbo (Coimbra, Évora, Vila Viçosa, Valladolid, Sevilla, Munkeno, Londono kaj Vieno).

Verkoj (elekto)
---------------

* 1603 -*Officium Defunctorum*
* 1605 -*Cantica Beatae Virginis* (16 *Magnificat* a quatro vozes)
* 1621 -*Liber Missarum I*
* 1639 -*Liber Missarum II*

* Kategorio Duarte Lobo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 181843
* GND: 118821024
* LCCN: n85098951
* VIAF: 87553403
* ISNI: 0000 0000 8161 8566
* SUDOC: 13240950X
* BNF: 13896734h
* MBA: 15b2df78-6a9a-4aa5-860d-d0d4bdcef05e
* NDL: 01040701
* BNE: XX1771604
 |
Monda mapo de la takso de malliberuloj per 100,000 da civitanoj laŭ lando
**Malliberejo** aŭ **prizono** estas loko, kie homoj loĝas enŝlosite. Kutime ili perdis parton de siaj personaj liberecoj ĉar ili krimis. Ilia socio enŝlosas ilin en malliberejo, ĉar ĝi provas unuflanke certigi ke la koncerna krimulo ne povu denove krimi, kaj aliflanke ĝi provas malkuraĝigi aliajn homojn krimi.

Kutime malliberejo estas konstruaĵo kun alta muro ĉirkaŭ ĝi, kaj kun multaj ĉeloj interne, en kiuj la malliberuloj loĝas.

Mallibereja loĝantaro en la mondo
---------------------------------

Pli ol naŭ milionoj da homoj estas malliberigitaj tutmonde. La prizonularo kreskis signife en la 1990-aj jaroj en procezo de privateco de tiu ĉi servo.

La lando kun la plej granda nombro da malliberuloj estas Usono - pli ol 2,5 milionoj da malliberuloj. Kvankam la usona loĝantaro konsistigas nur 5% de la monda loĝantaro, la usona jura sistemo respondecas pri malliberigo de 25% de la mondaj malliberigitoj. Usono okupas la duan post Ruando en la procento de la loĝantaro malpermesita en malliberejoj - en Usono 701 el 100.000 homoj. En Ruando, en 2002, pli ol 100.000 homoj estis arestitaj pro suspekto de partopreno en genocido de 1994.

Rusio kaj Ĉinio havis malliberejan loĝantaron de pli ol miliono da homoj en 2002. Estas neniuj informoj pri ĉi tiu afero pri Nord-Koreio. [3]

Britio havis 73 000 malliberuloj en 2003, dum Francio kaj Germanio havas similajn nombrojn.

Tipoj
-----

* Militprizono
* Prizonkolonio

Bildaro
-------

* Prizono en policejo de Munkeno.Prizono en policejo de Munkeno.
* Prizono en Morrow County (Ohio).Prizono en *Morrow County* (Ohio).
* Ĉefa prizono en Vroclavo.Ĉefa prizono en Vroclavo.
* Malliberejo de Abu Ghraib.Malliberejo de Abu Ghraib.

Vidu ankaŭ
----------

* Enprizonigo
* Michel Foucault
* Karcero
* *Midnight Express*

Bibliografio
------------

* esperante César Barros Leal. Enprizonigo: krepusko de erao. Fortaleza, 2002. 151 p. — ISBN 8575290843

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Malliberejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Malliberejo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Stanislavo Belov (2015-02-22) Enprizonigo: krepuska, sed interesa (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2018-09-23. Alirita 2018-09-23. *(recenzo pri la libro «Enprizonigo: krepusko de erao»)*
* Stanislavo Belov (2018-08-08) "Mi sidis en ĉeloj de NKVD…" (rememoroj de malliberulino) (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2018-08-11. Alirita 2018-08-11.

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 58944
* GND: 4071628-4
* LCCN: sh2002006523
* BNF: 13318425p
* NDL: 00565362
* NKC: ph127394
* BNE: XX4355124
 |
Palaco de magnata familio **Radziwiłł** en Zegrze (vilaĝo)
**Zegrze (vilaĝo)** (prononcu: Zegĵe) estas vilaĝo en Pollando, en Mazovio, en distrikto Legionowski, en Serock-komunumo, situanta ĉe la **Zegrze-lago**.

Ĝis la jaro 1954 estis Zegrze komunumo. Dum la jaroj 1975–1998 la vilaĝo administracie apartenis al la Varsovia Vojevodio. Najbaraj vilaĝoj: **Nieporęt** kaj **Jadwisin**.

Tra tuta Zegrze trairas kvarlena la landa vojo n-ro 61.

En Zegrze funkcias la Centro de Eduk-komunikado kaj Informadiko.

La suda Zegrze, militista kvartalo
Zegrze-lago
La moderna garnizon-preĝejo de Sankta Ĉefanĝelo Gabrielo en Zegrze
Ponto en Zegrze (vilaĝo) ĉe la Zegrze-lago, 2003
La moderna garnizon-preĝejo de Sankta Ĉefanĝelo Gabrielo en Zegrze
La iama la Granda Fertikaĵo "Ordon", nun estas la posedaĵo de la Pola Nacia Banko por konstrui tie la trezorejon, do tie oni metos la rezervojn de Pola Nacia Banko kaj krome estos tie estos la Komputil-centro
La iama Malgranda Fertikaĵo "Karlinek" (en kiu stis municejo), nun jaĥt-klubejo
Suda Zegrze, la kazern-konstruaĵoj el la fino de 19-a jc
Zegrze-lago
Kazerno en Zegrze

Historio
--------

Zegrze estas la foir-vilaĝo ĉe la rivero Narew (nun ĉe la Zegrze-lago post la konstruo de digo en vilaĝo Dębe) jam de la 12-a jarcento kaj menciita en historio en la 24-a jarcento. Ĝis la 17-a jarcento nomita **Zgierz**, kio en la malnova pola lingvo signifis travadejo. Komence la vilaĝo estis la posedaĵo de familio **Strumiłło-Zgierski**, kaj de la mezo de 17-a jarcento apartenis al familio **Krasiński**, kaj de la jaro 1862 ĝi estis posedaĵo de magnata familio **Radziwiłł**. Poste aĉetita de la rusa registaro por konstrui tie la fortikaĵon kiu de la nordo helpu la **Varsovian Fortikaĵ-regionon**: **Fortikaĵo Modlin** kaj **Fortikajo Varsovio** kaj kiel la tria elemento: Fortikaĵo Zegrze**.**

Post la Dua Mondmilito, la 13-an de junio 1963 oficiale oni malfermis plaĝon en Zegrze kiu fariĝis la loko por libertempaj ferioj de varsovianoj. Tie troviĝas la ĉasista palaco el 19-a jarcento (nun la **Hotelo Palaco en Zegrze**) kaj kazino. Turisme valora estas la fortikaĵoj: la Granda Fortikaĵo "Ordon" kaj la Malgranda Fortikaĵo "Karlinek" (vidu la apudajn fotojn).

Nun la Granda Fortikaĵo "Ordon" estas posedaĵo de la Pola Nacia Banko por konstrui tie la trezorejon, do tie oni metos la rezervojn de Pola Nacia Banko kaj tie estos la komputil-centro.

En Zegrze estas la garnizona paroĥejo de Sankta Ĉefanĝelo Gabrielo kun moderna preĝejo (vidu du apudajn fotojn).
La ĉefa trajto de la **alfa-helico** estas la volviĝo de la polipeptida ĉeno en spiralan aranĝiĝon, tiel ke hidrogen-ligoj de la speco

```
                \       /
                 N-H:O=C
                /       \
```

povas formiĝi inter grupoj N-H kaj C=O, kiuj estas tri aŭ kvar
aminoacidajn unuojn disaj (averaĝe 3,6 restaĵojn/volviĝo de spiralo).

Plejparto da proteinoj havas helicajn regionojn de diversaj longoj, intermiksitaj kun regionoj de hazarda volvaĵo.

Alfa-helicoj en proteinoj troviĝas kiam sekvo de reziduoj havas la paro de anguloj fi/psi kiu pli malpli egalas -60º/-50º.

En globecaj proteinoj alfa-helicoj konsistas de 4 aŭ 5 ĝis ĉirkaŭ 40 reziduoj, sed la averaĝa longo estas 10 reziduoj (3 volviĝoj).
Malkiel DNA kies bazoj direktas H-ligojn al la kerno/interno de la duobla helico kaj fosfat-grupoj ekstere, alfa-helicoj en proteinoj havas H-ligojn direktitaj al la reziduo en la sama pozicio de alia volviĝo (unuope supren kaj malsupren) kaj la flankajn-grupojn direktitaj al la ekstero de la helico.

Pro tiu direkto de la flank-grupoj al la ekstero de alfa-helicoj, kiam alfa-helico havas sian surfacon direktita al akvaĵaj solvaĵoj, la reziduoj estas averaĝe hidrofilaj kaj kiam la surfaco direktigas al ne-akvaĵaj solvaĵoj (ekz-e membranoj), la aminoacidoj estas averaĝe hidrofobaj.

Ĝenerale, alanino (Ala, A), glutamato (Glu, G), leŭcino (Leu, L), kaj metionino (Met, M) estas bonaj stabiligaj aminoacidoj por alfa-helicoj, malkiel prolino (Pro, P), glicino (Gly, G), tirozino (Tyr, T), kaj serino (Ser, S), kiuj estas malbonaj.

* 
* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Alfa-helico en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2006-02-27 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2012-07-16 per la retarkivo Wayback Machine
**La plej grava belgo**, nederlande *De grootste Belg*, estis televida programo kiun elsendis en la jaro 2005 la nederlandlingva televida stacio Canvas kune kun la radistacio Radio 1. La finalon oni elsendis la 1-an de decembro.

Samtempe kun la elekto de la plej grava belgo far la flandraj amaskomunikiloj, samspeca elekto okazis ĉe la franclingva kaj germanlingva elsendantoj. Tiel do oni povis elekti entute tri plej gravaj belgoj.

**Patro Damiano** en Flandrio elektiĝis kiel gajninto. En Valonio oni elektis la kantiston **Jacques Brel**.

La dek plej gravaj belgoj
-------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| **Flandrio**1. Patro Damiano
2. Paul Janssen
3. Eddy Merckx
4. Ambiorix
5. Adolf Daens
6. Andreas Vesalius
7. Jacques Brel
8. Gerardus Mercator
9. Petro Paŭlo Rubens
10. Hendrik Conscience
 | **Valonio**1. Jacques Brel
2. Reĝo Baldueno la 1-a
3. Patro Damiano
4. Eddy Merckx
5. Zuster Emmanuelle
6. José VAN DAM
7. Benoît Poelvoorde
8. Hergé
9. René Magritte
10. Georges Simenon
 |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝo de La plej grava belgo[*rompita ligilo*] (en la nederlanda)
La termino **malmaraj evolulandoj** aŭ angle *landlocked developing countries* (LLDC) signas sociekonomikan ŝtatan statuson difinitan per la Unuiĝintaj Nacioj, kiun laŭ stato de majo 2006 havas tutmonde 31 evolulandoj sen marbordo, do sen maraliro.

Granda parto de la malmaraj evolulandoj pro manko de marhavenoj havas problemojn bone transporti siajn varojn eksterlanden kaj tial malpli sukcese konkurencas en la tutmondaj merkatoj. La paso de eble pluraj aliaj ŝtatoj kaj de pli-ol-proporcie altaj distancoj aŭ de malfacile paseblaj vojoj ĝis atingo de haveno, nesufiĉaj infrastrukturaj kondiĉoj kaj parte neefika transporta sistemo kvazaŭeksplode grandigas la transportkostojn. Sekvas malaltaj kvotoj de ekonomia kresko - pri tio atestas la fakto ke inter la 31 malmaraj evolulandoj estas 16 el la malplej evoluigitaj landoj laŭ difino de la Unuiĝintaj Nacioj.

Landoj sen maraliro en Eŭropo kontraŭe havas la avantaĝon esti ĉirkaŭataj per ekonomike kompare fortaj ŝtatoj, tiel ke ili malpli dependas de mara interŝtata komerco, kaj krome la distanco al la plej facile atingebla eksterlanda marhaveno de tiom grandas kiom por malmaraj evolulandoj en Afriko kaj parte en Azio. La distanco al la plej proksima marhaveno povas esti pluraj miloj da kilometroj: Kazaĥio per distanco de 3750 kilometroj al la plej proksima marhaveno havas plej longan vojon, dum el [[Afganio], Ĉado, Nigero, Zambio kaj Zimbabvo estas vojo de proksimume 2000 kilometroj. La plej multaj el la malplej evoluigitaj landoj laŭ difino de la Unuiĝintaj Nacioj estas ĉirkaŭataj per aliaj same ekonomike malfortaj ŝtatoj, kio ne nur signifas malpli da malmara komerco inter tiuj landoj, sed ankaŭ malpli bonan transportan infrastrukturon por plusendado de varoj.

Komune kun la malplej evoluigitaj landoj (LDC) kaj la insuletaj evolulandoj (angle *small island developing states*, SIDS), la malmaraj evolulandoj ekde la jaro 2001 estas reprezentataj per alta reprezentanto de la oficejo OHRLLS (*"Office of the High Representative for Least Developed Countries, Landlocked Developing Countries and Small Island Developing States"*, oficejo de la alta reprezentanto por malplej evoluigitaj landoj, malmaraj evolulandoj kaj insuletaj evolulandoj). Sekve de rezolucio de la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj tiu oficejo instaliĝis ĉe la sidejo de la internacia organizaĵo en Novjorko, por helpi en la kunordigo de diversaj projektoj kaj programoj subtenaj al tiuj landaroj.

Aktualaj malmaraj evolulandoj
-----------------------------

| Eŭropo | Azio | Afriko |
| --- | --- | --- |
|  |  Nord-Makedonio |  |  Laoso\* |  |  Malavio\* |
|  Moldavio |  Mongolio |  Malio\* |
| Sudameriko |  Nepalo\* |  Niĝero\* |
|  |  Bolivio |  Taĝikio |  Ruando\* |
|  Paragvajo |  Turkmenio |  Zambio\* |
| Azio |  Uzbekio |  Zimbabvo |
|  |  Afganio\* | Afriko |  Svazilando |
|  Armenio |  |  Etiopio\* |  Ĉado\* |
|  Azerbajĝano |  Bocvano |  Ugando\* |
|  Butano\* |  Birmo\* |  Centr-Afrika Respubliko\* |
|  Kazaĥio |  Burundo\* | \*samtempe en la kategorio de LDC (malplej evoluigitaj landoj) |
|  Kirgizio |  Lesoto\* |
|

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo de la Unuiĝintaj Nacioj pri la malmaraj evolulandoj (angle)
Premo de halterego
**Halterego** aŭ **longhaltero** estas granda haltero por levi pezon ĉe halterlevado. La stango de la malmuntebla halterego havas ĉe la finoj mufojn por fiksi pezon, konsistanta el diversmasaj halterdiskoj kaj fiksiloj.

Olimpikaj halteregoj
--------------------

### Vira halterego

La stango de la olimpika halterego havas mason de 20 kg, longon de 220 cm kaj diametron de 28 mm, ĉe tio la finoj de la stango, sur kiun oni surmetas halterdiskojn, havas diametron de 50 mm. Ŝarĝo kombiniĝas el sortimento de la laŭnormaj, kovritaj de kaŭĉuko diskoj 450 mm en diametro, kun maso de 25, 20, 15 aŭ 10 kg (respektive de ruĝa, blua, flava kaj verda koloroj), kaj la malgrandaj diskoj kun maso de 5, 2.5, 1.25, 1, 0.5 kaj 0.25 kg. Ĉe fortolevado estas uzataj la diskoj kun maso de 50 kg. Maso de la laŭnorma fiksilo estas 2.5 kg.

### Virina halterego

La virina olimpika halterego similas al tiu de la vira, sed ĝia stango estas malpli longa – 2.05 m, malpli peza – 15 kg kaj havas malpli grandan diametron – 25 mm. La virina halterego ne havas entranĉetojn en la mezo de la stango, ĉar la entranĉetoj en la mezo ekzistis por plenumi movojn per unu mano, kiuj nuntempe ne uzatas.

Laŭnorma halterego
------------------

La stango de la laŭnorma halterego havas diametron de 25 mm laŭ la tuta longo kaj mason de 20 kg. Kiel ŝarĝo uzatas la halterdiskoj kun maso de 20, 15, 10, 5, 2.5, 1, 1.25, 0.75 kg kaj aliaj, depende de produktisto de instalaĵo.

Halterego kun EZ-stango
-----------------------

En kelkaj okazoj uzatas halterego kun la kurba stango, ankaŭ nomata EZ-stango. Tia halterego ofte uzatas por ekzerci bicepsojn.

Halterego kun T-stango
----------------------

Ankaŭ ekzistas halterego kun la stango en formo de la litero T. Sur la malsupra fino de tia stango oni fiksas ŝarĝon.

Vidu ankaŭ
----------

* Haltero
* Halterlevo

* Kategorio Halterego en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
3-kvadratoj
En matematiko, **3-kvadrato** estas plurkvadrato de ordo 3, kio estas plurlatero en la ebeno el tri egale ampleksaj kvadratoj koneksaj je latero al latero. Se turnadoj kaj reflektoj estas ne konsideritaj kiel generantaj malsamaj formojn, estas nur du malsamaj **liberaj** 3-kvadratoj: "I" kaj "L" (la "L" formo estas ankaŭ nomata kiel "V").

Pro tio ke ambaŭ liberaj 3-kvadratoj havas reflektan simetrion, ili estas ankaŭ la nuraj eblaj 2 **unuflankaj** 3-kvadratoj (3-kvadratoj kun reflektoj konsiderataj kiel malsamaj). Se ankaŭ turnoj estas konsiderataj kiel malsamaj, estas 6 **fiksitaj** 3-kvadratoj: du I kaj kvar L formoj. Ili povas esti ricevitaj per turno de I-formo je 90° kaj per turno de L-formo je 90°, 180° kaj 270°.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Interaga 3-kvadrata enigmo Arkivigite je 2015-07-21 per la retarkivo Wayback Machine je Kolegio Amherst
* 3-kvadrata enigmo je tranĉi-la-nodon
* Indukta pruvo de 3-kvadrata teoremo de Golomb je tranĉi-la-nodon
* Redelmeier, D. Hugh  (1981). Counting polyominoes: yet another attack - Kalkulo de plurkvadratoj: ankoraŭ alia atako. Discrete Mathematics - Diskreta Matematiko **36** 191–203. COI:10.1016/0012-365X(81)90237-5.
* Eric W. Weisstein, *3-kvadrato* en MathWorld.

Vidu ankaŭ
----------

* 3-kvadrato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio 3-kvadrato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Dindori,** laŭ (hindie **डिंडोरी**), antaŭe konata kiel *Ramgarh* estas urbego en centra Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo.

Narmado ĉe Dindori

Demografio
----------

Dindori havis populacion de 163 500 en 2011 kun legopovo de 71%, kiu estas pli alta, ol la landa mezumo.

Geografio
---------

Dindori situas en montaro laŭ rivero Narmado 640 metrojn super la marnivelo. Katni troviĝas 113, Ĝabalpur 120, Seoni 146, Bilaspur 150, Singrauli 214, Ambikapur 218, subŝtata ĉefurbo Bopalo 375, Indaur 536, tutlanda ĉefurbo Delhio 741, Kolkato 749, Mumbajo 964 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Dindori estis deklarita distrikta sidejo en nekonata tempo.

Lingvoj
-------

En Dindori la oficiala lingvo estas la hindia, krome oni ofte uzas la anglan lingvon.

Religioj
--------

En Dindori plejparto de la populacio estas hinduoj.

Trafiko
-------

Dindori ne havas frervojan linion sed kelkaj gravaj vojoj atingas la urbegon. La plej proksima flughaveno funkcias en Ĝabalpur.

Vidindaĵoj
----------

Dindori havas historiajn kaj spiritajn lokojn.

Fontoj
------

* WikiTrans
**Preĝejo Sankta Margareta de Hungario** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en la distrikto Angyalföld.

Historio
--------

La preĝejo konstruiĝis en la 1930-aj jaroj, sed pro malaltaj financaj apogoj la interna parto daŭre pretiĝis en la sekva jardeko. La ekstera formo imitas ruinan preĝejon de Zsámbék. En 1945 la preĝejo havis nur malgrandajn ruinojn. Inter 1988-1994 la preĝejo plene renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo imitas premonstratan preĝejon de Zsámbék. La konstruaĵo situas sola ĉe granda placo. La fasado estas simetria, meze estas la enirejo, pli supre granda fenestrorozo situas. En la 2 flankoj po unu kvadrataj turoj kun piramidaj pintoj estas videblaj. La preĝejo tre imitas la mezepokan romanikan stilon.

Antaŭ la preĝejo ĉe la placo estas haltejo por metroo. Kermeso okazas en la 18-an de januaro.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare

* La enirejoLa enirejo
* La ĉefaltaroLa ĉefaltaro
* Ujo por la sanktita akvoUjo por la sanktita akvo

* Kategorio Preĝejo Sankta Margareta (Angyalföld) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)