recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Kradolf (stacidomo). |



**Kradolf-Schönenberg** estas komunumo de la distrikto Weinfelden (ĝis la 31-a de decembro 2010 de la distrikto Bischofszell) en Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 3215 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Kradolf-Schönenberg situas en la Turvalo ĉe la bordo de la rivero Turo inter Bischofszell kaj Weinfelden. La komunumo konsistas el la municipoj Buhwil, Neukirch ĉe Turo, Kradolf kaj Schönenberg.

Najbaraj komunumoj
------------------

Kradolf-Schönenberg limas en nordo al Sulgen, en oriento al Hohentannen, en sudoriento al Bischofszell, en sudo al Niederhelfenschwil (Kantono Sankt-Galo), en sudokcidento al Wuppenau, en okcidento al Schönholzerswilen kaj en nordokcidento al Bürglen.

Trafiko
-------

La municipo Kradolf disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Sankt-Galo tra Bischofszell al Weinfelden.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Buhwil kaj Schönenberg datiĝas el la jaro 838 kiel *Puabinwilare* respektive *Thuruftisdorf* kaj tiu de Kradolf el la jaro 883 kiel *Kralaff*. Neukirch ricevis sian nomon en la jaro 1555 post la konstruo de la nova preĝejo. Antaŭe ĝia nomo estis *Selyswyl* kaj pli frue en la 13-a jarcento *Eliswile*.

La hodiaŭa komunumo Kradolf-Schönenberg estis fondita en la jaro 1996 kadre de la komunuma reformo de Kantono Turgovio per kunigo de la vilaĝoj Kradolf, Schönenberg, Neukirch kaj Buhwil al nova politika komunumo.

Vidu ankaŭ
----------

* Kradolf (stacidomo)

* Kategorio Kradolf-Schönenberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Kradolf-Schönenberg
* Buhwil en la Historia Leksikono de Svislando

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Weinfelden |
| --- |
| Affeltrangen |
Amlikon-Bissegg • Berg • Birwinken • Bischofszell • Bürglen • Bussnang • Erlen • Hauptwil-Gottshaus • Hohentannen • Kradolf-Schönenberg • Märstetten • Schönholzerswilen • Sulgen • **Weinfelden** • Wigoltingen • Wuppenau • Zihlschlacht-Sitterdorf |  |

 |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la iama distrikto Bischofszell |
| --- |
| Amriswil  •  **Bischofszell**  •  Erlen  •  Hauptwil-Gottshaus  •  Hohentannen  •  Kradolf-Schönenberg  •  Sulgen  •  Zihlschlacht-Sitterdorf |  |

 |
**Kálmán Ghyczy** [gici], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ghyczy Kálmán** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *ghiczi*, *assai*, *ablanczkürthi*, lia frato estis Ignác Ghyczy.

Kálmán Ghyczy
Memortabulo pri Kálmán Ghyczy
Kálmán Ghyczy  naskiĝis la 12-an de februaro 1808 en Hungara reĝlando en Komárom (nuntempa Komárno en Slovakio). Li mortis la 28-an de februaro 1888 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kálmán Ghyczy akiris juran diplomon, en 1843 li iĝis parlamenta deputito. En la sekva jaro li estis subdepartemetestro. Dum la Hungara revolucio de 1848 li estis parlamentano, eĉ subministro en Kabineto Batthyány. Post falo de la revolucio li ne politikadis, nur ekde 1861. Inter 1874 kaj 1875 li estis ministro pri financo, kie li havis la taskon altigi la impostojn. Post la abdiko li estis prezidanto de la parlamento. Ekde 1885 li politikadis en la senato.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo de 1908, kiun la slovakoj detruis en 1945, pli nova fariĝis en 2003
* strato en Komárom

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj G, GY, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 4-a punkto)

* Kategorio Kálmán Ghyczy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 506269
* GND: 144045680
* VIAF: 170444351
* ISNI: 0000 0001 1923 3371
 |
*Ne konfuzu kun Kékesd!*

**Kéked** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Gönc. Kék signifas: blua (laŭ la onidiro la vilaĝo ricevis la nomon de fonto havanta bluecen koloron).

Ĉefvojo de Kéked
Panoramo en Kéked
Panoramo en Kéked

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13  km²
* Alto super marnivelo: 214 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.5456/21.3521
* Loĝantaro: 240
* Poŝtkodo: 3899
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Kéked situas en valo de rojo, Hernád preterfluas, laŭ la slovaka landlimo, laŭ flankovojoj. Gönc troviĝas 15, Miskolc 76 km-ojn.

Historio
--------

Kastelo de Kéked
La unua mencio devenis el 1297. Dum la historio estis du najbaraj vilaĝoj: Suba kaj Supra Kéked, kiuj unuiĝis en 1942. Ekde la 15-a jarcento en Suba Kéked oni profitis termalan fonton nomatan pri Matiaso la 1-a por banado kaj kuracado. Post Traktato de Trianon la vilaĝoj trovis sin apud la nova limo de Ĉeĥoslovakio. Ekde 2008 ankaŭ Slovakio apartenas al interna zono de Schengen, sekve la kontrolado ĉesis ĉe la limo. En Kéked migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika Preĝejo Sankta Triunuo (Kéked) el la 15-a jarcento, en 1729 barokiĝis
* kalvinana preĝejo
* gotika Kastelo de Kéked (aŭ de Melczer melcer) el la 15-a jarcento, baldaŭe renesanciĝis, nun hotelo
* termala (nun neuzata) banejo, la akvo estas 22 °C havanta sulfuron

* Kategorio Kéked en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kálmán Ihász** [ihAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ihász Kálmán** estis hungara futbalisto (defendisto), olimpiano, olimpika ĉampiono. Lia pli juna frato estis Gábor Ihász.

Kálmán Ihász naskiĝis la 6-an de marto 1941 en Budapeŝto, li mortis la 31-an de januaro 2019 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kálmán Ihász futbalis en junulara teamo de prestiĝa klubo en Angyalföld inter 1953 kaj 1958, poste en la plenkreska teamo ĝis 1973. Intertempe li akiris licencon pri tornisto kaj laboris en fabriko. Dum la aktiva futbala periodo li ludis 363-foje kun 19 goloj kaj li kvarfoje estis hungara ĉampiono. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1962–1969 27-foje. En la Somera Olimpiko 1964 lia nacia teamo ricevis ormedalon. Li akiris trejnistan diplomon, sed li neniam estis trejnisto. Depost 1973 li estis butikisto. Li havis edzinon.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva memorpaĝo kun fotoj
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Kálmán Ihász en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 798152
 |



* Portalo pri Biografio
**Kékkút** [kEkUt] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en Veszprém, en Distrikto Tapolca. La loknomo signifas: blua-puto

Centro kaj preĝejo de Kékkút
Karakteraj ŝtonoj apud Kékkút
Industriejo de Kékkút

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 4 km²
* Loĝantaro: 70
* Poŝtkodo: 8254
* Telefonprefikso: 87

Situo
-----

La vilaĝo situas en iama kratero, nun baseno nomata *Káli*, laŭ flankovojoj. Kővágóörs troviĝas 4 km-ojn for.

Historio
--------

Origine la loko nomiĝis **Kőkút** (=ŝtona puto), ŝajnas, ĝi estis fonto. Minerala akvo, samtempe kuracakvo de la vilaĝo estas tutlande fama.

Pli frue romianoj kaj avaroj loĝis tie. La unua mencio devenis el 1338 jam en la misa formo *Kőkút*.

En Kékkút migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* postbaroka katolika preĝejo de 1760
* loĝdomo el la 18-a jarcento

Mineralakvoj
------------

Oni profitas mineralakvojn Theodora Kereki kaj Theodora Kékkúti.

Komunumoj pri *kút* (= puto) en Hungara reĝlando
------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bakonykúti | Cserkút | Feketekút | Forráskút | Hárskút | Hárskút | Hercegkút |
| Hidegkút | Kadarkút | Kardoskút | Kékkút | Kerkakutas | Keszőhidegkút | Kiskutas |
| Kőkút | Kutas | Kútfalva | Lókút | Mélykút | Nagykutas | Nagysomkút |
| Némethidegkút | Örménykút | Pesthidegkút | Salköveskút | Sókút | Sóskút | Székkutas |
| Széleskút | Szentistvánkút | Szentkút | Úrkút | Zalaköveskút |  |  |

* Kategorio Kékkút en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kálmán Kovács** [kovAcx], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Kálmán** estis hungara pentristo, grafikisto, altlerneja instruisto.

Geedza paro Kovács en 1972
Kálmán Kovács  naskiĝis 1927 en Mikušovce (distrikto Lučenec) (Ĉeĥoslovakio), li mortis la 22-an de januaro 2017 en Vieno.

Biografio
---------

Kálmán Kovács apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li studis en Hungara Belarta Altllernejo de Budapeŝto inter 1950-1956. Liaj plej gravaj instruistoj estis Valér Ferenczy, Pál Molnár C. kaj Nándor Lajos Varga. Li batalis dum la Hungara revolucio de 1956, post falo de la revolucio li rifuĝis al Vieno, li plulernis helpe de stipendio kaj akiris diplomon en belarta akademio de Vieno en 1962. Liaj plej gravaj instruistoj estis Friedensreich Hundertwasser, Oskar Kokoschka, Christian Ludwig Martin. Post la diplomo li longe studvojaĝis, poste li establis atelieron en Vieno. Ĝi estis samtempe centro de la rifuĝintaj hungaroj. Li verkis ankaŭ arthistoriajn studojn, ŝatis krei grafikaĵojn, instruis en altlernejo kaj redaktis-eldonis kontraŭkomunismajn periodaĵojn. En la fruaj 1980-aj jaroj li establis bildogalerion. Post falo de la socialismo li establis atelieron en Öttevény. En 1999 li estis nomumita docento en la Universitato de Okcidenta Hungario. Li ricevis hungarajn premiojn kaj li havis edzinon.

Pentraĵoj
---------

* vidu la malsuprajn bildojn!

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2020-08-15 per la retarkivo Wayback Machine

* 
* 
* 
* 
* 
* 

* Kategorio Kálmán Kovács (pentristo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613157
* VIAF: 164370937
 |
***Il Cortegiano*** estas traktaĵo verkita de Baldassarre Castiglione inter 1513 kaj 1524, poste korektita kaj publikigita definitive en 1528, tuj antaŭ lia morto. Baldassare inspiriĝis por *Il Cortigiano* el sia sperto kiel kortegano de la dukino Elisabetta Gonzaga en la kortego de Urbino. La libro prezentiĝas kiel dialogo en kvar libroj, el kiuj la tria parolas de la regularo por iĝi perfekta senjorino, dum la resto okupiĝas el iĝado en taŭga kortegano.

La verko resume, laŭ formo de dialogo, estas dividata en kvar libroj kaj priskribas la uzojn kaj kutimojn idealajn por esti perfekta kortegano.

La libro estis tuja sukceso kaj estis unu de la libroj plej venditaj en la 16a jarcento. Dum sia vizito al Italio Francisko la 1-a (Francio) legis ĝin ka tiom impresiĝis ke li faris ĝin tradukota en la franca. Li mendis diversajn kopiojn, kiujn li distribuis al siaj korteganoj. Li pensis, ke la libro priskribas sian idealan modelon de reĝa kortego, kaj li aplikis lin por la regado de sia propra kortego. Ankaŭ aliaj monarkoj influiĝis el tiu verko kaj el aliaj imitaĵoj.

Nuntempe *Il Cortegiano* restas portreto de la vivo de kortego renesanca. Pro tio ĝi estas konsiderata unu de la ĉefaj verkoj de la tuta Renesanco.

Eldonoj
-------

* B. Castiglione, *Il libro del Cortegiano*, presentazione di E. Bonora, commento di P. Zoccola, Mursia, Milano, 1972, pp. 360 pp. ISBN 88-425-1025-4.
* B. Castiglione, *Libro del cortegiano*, adattamento di A. Busi e C. Covito, 1 ed. Rizzoli, Milano, 1993, pp. 470 pp. ISBN 88-17-11046-9.

Bibliografio
------------

* Ettore Bonora "Baldassarre Castiglione e il Cortegiano" Storia della Letteratura Italiana, IV,Garzanti, Milano,1988
* Giulio Ferroni, Storia della letteratura italiana. Vol. II Dal Cinquecento al Settecento, Einaudi Scuola, Milano, 1991, cap. 4.4.5, ISBN 88-286-0074-8.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Italica - Rinascimento, Cento opere Arkivigite je 2009-10-12 per la retarkivo Wayback Machine Rai Educational
**Kóny** (kOnj) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. La loknomo signifas slave: ĉevalo, ankaŭ en la vilaĝoblazono estas ĉevalo.

Blazono de Kóny

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9144
* Telefonkodo: 96
* Areo: 29  km²
* Loĝantaro: 2610

Situo
-----

Kóny situas sur ebenaĵo laŭ ĉefvojo kaj fervojo inter Győr kaj Sopron. Pli norde troviĝas marĉa regiono, kiu apartenas al Nacia parko *Őrség* kaj **Hanság**. Csorna troviĝas 11, Győr 26, Mosonmagyaróvár 33 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1228. En 1641 privataj soldatoj de grandbienulo **Nádasdy** disrabis la vilaĝon.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵoj estas la romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Antonio el 1723, kapelo, skulptaĵoj pri Johano Nepomuka kaj Sankta Triunuo, fine fiŝkaptista lago.

Famuloj
-------

En Kóny naskiĝis:

* ĉefepiskopo István Fejérkövy
* inĝeniero Emil Klafszky
* politikisto Imre Pozsgay.

* Kategorio Kóny en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kálmán Kovács** [kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Kálmán** estas hungara futbalisto (avanulo), instruisto.

Kálmán Kovács naskiĝis la 11-an de septembro 1965 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kálmán Kovács futbalis en junulara teamo de Budapest Honvéd FC inter 1974-1983, poste jam en ties plenkreska futbalklubo inter 1983-1989, 1992, 1995 kaj 1998 en 185 matĉoj kun 69 goloj. En tiu periodo li estis hungara ĉampiono kvinfoje. Dum la interrompoj li ludis eksterlande, kie li estis kipra ĉampiono en 1996. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1985–1996 56-foje kun 19 goloj. Li estis victrejnisto mallonge. Lia civila profesio estis instruisto pri gimnastiko.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Kálmán Kovács (futbalisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800764
 |


* Portalo pri Biografio
**Ádám Lovich,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lovich Ádám** estis hungaria slovaka luterana pastro, instruisto, superintendanto.

Ádám Lovich naskiĝis la 21-an de decembro 1760 en Szilnic (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Liptovská Sielnica en Slovakio), li mortis la 8-an de decembro 1831 en Besztercebánya (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Banská Bystrica en Slovakio).

Biografio
---------

Ádám Lovich frekventis la necesajn lernejojn en pluraj urboj de Supra Hungarujo, poste li studis en Wittenberg kaj Lepsiko en 1784. Hejmenveninta li estis edukisto tri jarojn en Tállya, inter 1788-1790 li instruis en katolika gimnazio en Besztercebánya, poste li estis forigita. Tamen post jara paŭzo li estis elektita gimnaziestro, en 1795 luterana pastro de la urbo, en 1807 eklezia dekano, en 1815 superintendanto de la ministaj urboj. Pli frue en 1812 li partoprenis en fondo de slovaka scienca societo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Ratio institutionum scholae Neosoliensis...* (funebra parolado, 1792)
* *Pohřebni reč prižalostnem d. kripty...* (1804)
* *Letzte Predigt in dem baufälligen Bethause der evang. Gemeinde zu Neusohl...* (1807)
* *Ecclesiarum evangelicarum a. c. districtus montani senioribus, consenioribus...* (1815)
* *Ferialia piae memoriae dni Petri Balogh de Ócsa...* (1818)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo L, poste serĉu la nomon)
* germanlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 683983
* GND: 1019575484
* VIAF: 232488715
* ISNI: 0000 0003 6658 1314
 |
**Kálmán Pándy** [pAndi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pándy Kálmán** estis hungara kuracisto, neŭrologo, psikiatro.

Kálmán Pándy  naskiĝis la 14-an de oktobro 1868 en Ókígyós. Li mortis la 27-an de januaro 1945 en Szentistvántelep (ekstera parto de Budakalász).

Biografio
---------

Kálmán Pándy akiris kuracistan diplomon en Universitato Pázmány Péter en 1893. Post siaj studoj li eklaboris en la universitata psikiatria kliniko, sed interrompoj okazis pro eksterlandaj studvojaĝoj. Inter 1898 kaj 1905 li estis ĉefkuracisto en hospitalo de Gyula, poste li revenis al centra psikiatria hospitalo en Budapeŝto. En 1909 li estis nomumita privata profesoro. Inter 1911 kaj 1919 li estis hospitalestro en Nagyszeben, poste li establis privatan psikiatriejon. Li havis edzinon, kiu naskis filon.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Le méchanisme cortical des phénomènes reflexes* (1893)
* *A szeszes italokról és a nemibetegségekről* (1907)
* *Liquorfehérje-kimutatási módszer* (1910)

Memorigiloj
-----------

* memormedalo fondita 1986
* Hospitalo de Gyula havas la nomon Pándy Kálmán

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungare



* Kategorio Kálmán Pándy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kálmán TIHANYI** [tihanji], hungare **Tihanyi Kálmán** estis hungara inventisto, fizikisto kaj inĝeniero.

Li naskiĝis en la tiama Üzbég (nun Zbehy en Slovakio), en la 28-an de aprilo 1897, li mortis en Budapeŝto, en la 26-an de februaro 1947.

Li finis la lernejojn en Budapeŝto. En 1926 li patentis elektronikan televizion, kiu funkciis alimaniere, kiel la tiamaj aparatoj. Post 2 jaroj li etendis la inventon ankaŭ al Germanio, Britio, Francio kaj Usono. En 1931 oni produktis jam la inventon. En 1929 li okupiĝis pri infraruĝa kamerao por la anglaj bombardaj flugmaŝinoj. Inter 1935-1937 li pluevoluis la televizion. En 1939 li prezentis teorie la platan televizion, kiu estas pendebla sur muron. Inter 1940-1944 li okupiĝis pri aparato, kiu forigus la malutilajn insektojn. La ceteraj inventoj ĉesis pro la abrupta morto.

En 2001 UNESCO deklaris gravega dokumento pri patento de Tihanyi. Ekde 2005 estas hungara premio nomumita pri Tihanyi.

* Kategorio Kálmán Tihanyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 388205
* GND: 1077388276
* LCCN: no2019034821
* VIAF: 79144648306376703582
 |
**Kára** estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Tab.

Blazono de Kára

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5 km²
* Koordinatoj: 46° 37′ N 18° 01′ O﻿ / ﻿46.62 °N, 18.01 °O﻿ / 46.62; 18.01 (mapo)Koordinatoj: 46° 37′ N 18° 01′ O﻿ / ﻿46.62 °N, 18.01 °O﻿ / 46.62; 18.01 (mapo)
* Loĝantaro: 45
* Poŝtkodo: 7285
* Telefonprefikso: 84

Situo
-----

Kára situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Igal troviĝas 13, Tab 16, Tamási 25, Kaposvár 40, Pécs 91, Budapeŝto 147 nkm-ojn  Arkivigite je 2016-08-09 per la retarkivo Wayback Machine.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1138 en latina formo *"Villa Kara"*. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon, kiu rehomiĝis fine de la 18-a jarcento. Vilaĝservoj estas kulturdomo, migra poŝto.

Vidindaĵo
---------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Kristo de 1948

Fontoj
------

* 
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu

* Kategorio Kára en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kálmán BUDAY** (laŭ kutima hungara sinsekvo ***BUDAY Kálmán*** [budai]) (naskiĝis la 13-an de oktobro 1863 en Pécs, Hungario; mortis la 17-an de novembro 1937 en Budapeŝto, Hungario) estis hungara kuracisto, patologo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1931). Lia frato estis László Buday (statistikisto).

Biografio
---------

Kálmán Buday akiris kuracistan diplomon en 1886 en Budapeŝto, poste li samloke eklaboris. En 1894 li studvojaĝis en eksterlandon, poste li ekinstruis en la Universitato Francisko Jozefo de Koloĵvaro. Inter 1913-1934 li instruis en universitato en Budapeŝto, poste li emeritiĝis. Li okupiĝis ĉefe pri tuberkulozo kaj malsanoj de pulmo. Unua li trovis certan bakterion, kiu estis nomata Buday.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Kórboncolástan* (1914)
* *A lymphogranuloma-sejtek szerkezetéről*
* *A vaslerakódások jelentősége a Banti-kóros lépdaganatokban*

Referencoj
----------

1. ↑  Magyar Életrajzi Lexikon

Fontoj
------

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Kálmán Buday en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Károly Wolff** [kAroj volf], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Wolff Károly András Péter** estis hungara ministeria oficisto, parlamenta deputito. Lia nobela antaŭnomo estis *németprónai* ekde 1915.

Wolff Károly naskiĝis la 3-an de oktobro 1874 en Érsekújvár (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Nové Zámky en Slovakio), li mortis la 22-an de julio 1936 en Csopak (Hungara reĝlando) (kelkaj fontoj mencias aliajn datenojn).

Biografio
---------

Wolff Károly studis en Reĝa Jura Akademio (Pozono), Reĝa Universitato de Budapeŝto, Lepsiko, Halle kaj Berlino. Post siaj studoj (1896) li estis subnotario province. En 1899 li akiris juĝistan diplomon, poste li havis postenon en la justicministerio. Inter 1901-1906 li laboris en la kortega oficejo en Vieno, poste en la komuna (aŭstra-hungara) ministerio pri eksteraj rilatoj. En 1909 li ricevis la titolon kortega kaj ministeria konsilisto. Dum la kalistefa revolucio lia tasko estis okupiĝi pri la reĝa havaĵo. Depost fiasko de la Hungara Sovetrespubliko li estis aktiva kristana kaj ŝovinisma politikisto, parlamentano (1922–1931). Li ricevis 2 ŝtatajn premiojn. Li edziĝis en 1898, lia edzino naskis 2 gefilojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Emlékkv. Zichy Nándor gr. szül. 100. évf-jára 1829-1929.* (1929)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Károly Wolff (politikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 710524
* VIAF: 13358895
 |
**Kálmán Dervarics** [dervariĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Dervarics Kálmán Elek** estis hungara juristo, instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *egyházasbükki* [edjhAzaŝbuki], lia pseŭdonimo estis *Veleméri*.

Kálmán Dervarics naskiĝis la 5-an de junio 1827 en Gutorfölde, li mortis la 30-an de marto 1904 en Alsólendva.

Biografio
---------

Kálmán Dervarics maturiĝis en gimnazio en Varasd, poste li studis en Jura Akademio (Győr) (ŝajnas, li na akiris diplomon). En 1847 li akiris postenon en la departementa administrado. Dum la hungara revolucio de 1848 li tuj aliĝis al la hungara taĉmento kun rango ĉefleŭtenanto. Lia taĉmento faris gravajn defendajn agojn, ekzemple ili dronigis pramon de armeo de Josip Jelačić. Post fiasko de la revolucio li havis malaltan postenon en la administracio, tamen iom poste li ne estis anstataŭigebla pro lingvoscioj pri kroata kaj slovena lingvoj. Inter 1861-1865 li estis notario en Alsólendva, poste li estis nobela subjuĝisto en Zalalövő, ekde 1868 li estis urba juĝisto en Alsólendva, poste en la sama urbo denove nobela subjuĝisto. Li ofte kontribuis en Vasárnapi Újság kaj en similaj gazetoj. Li pensiuliĝis en 1893. Li havis edzinon, kiu naskis kvin gefilojn inter 1873-1882.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Lyndva vára* (1854)
* *Történeti beszélyek* (1869)
* *Gróf Zrinyi Miklós a költő halála 1664-ben* (1881)
* *Alsó-Lendva s vidéke története* (manuskripto, sed estis ankaŭ prelego)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Kálmán Dervarics en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 698341
 |
**Kárász** [kArAs] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Komló. La loknomo signifas hungare: karaso.

Karaso, pri kiu nomiĝis vilaĝo Kárász
Blazono de Kárász

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 8 6 km²
* Loĝantaro: 390
* Poŝtkodo: 7333
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°16′02″N 18°19'05″E

Situo
-----

Kárász situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj, laŭ la fervoja linio Dombóvár-Baja. Komló troviĝas je 10 km-oj.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1325 laŭ tiama ortografio *"Karaz"*. Dum regado de la turkoj la komunumo senhomiĝis, sed poste tuj rehomiĝis.

En Kárász migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Elizabeto de Hungario ĉirkaŭ en 1300

Nomportantoj
------------

En telefonlibro de Budapeŝto familiaj nomoj Kárász listiĝas unu kolono.

Testvértelepülések
------------------

* Rumanio Ülke, Rumanio
* Germanio Pitten, Germanio
* Ukrainio Vari, Ukrainio

* Kategorio Kárász en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ekzempla 360-grada video en formato 360x180 kaj egalortangula.
**360-grada video** estas video en kiu ĉiu direkto estas registrata samtempe pere de ĉiudirekta kamerao aŭ kameraaro. Dum spektado sur normala plata spektilo, la spektanto povas regi la spektodirekton kiel ĉe panoramo. Ĝi ankaŭ povas esti spektata per spektilo aŭ projekciilaro aranĝita kiel sfero aŭ parto de sfero. Oni malkonsentas, ĉu 360-grada video estu priskribata kiel virtuala realeco.

Kreado
------

Iuj ĉiudirektaj kameraoj havas larĝangulajn lensojn sur la antaŭaj kaj malantaŭaj flankoj por faciligi registron de 360-grada video.
Oni kutime registras 360-gradan videon aŭ per speciala aranĝo de pluraj kameraoj, aŭ per tiucela kamerao kiu enhavas plurajn enfiksitajn lensojn, kaj filmante parte koincidajn angulojn samtempe. Per kunigado de bildoj, oni faras el la disaj registroj unu sferan videaĵon, kaj ĝustigas la kolorojn kaj kontraston de ĉiu bildo por ke ili estu koheraj kun la aliaj. Tiu prilaborado estas farata aŭ de la kamerao mem aŭ per specialaj programoj, kiuj povas analizi oftajn vidajn kaj aŭdajn registrojn kaj kunligi la signalojn de la diversaj kameraoj. Ĝenerale, la sola areo nespektebla estas la direkto al la apogilo de la kamerao.

Spektado
--------

Oni kutime spektas 360-gradajn filmojn per personaj komputiloj, moveblaj aparatoj kiel saĝtelefonoj, aŭ tiucelaj surkapaj spektiloj. Uzantoj povas panorami tra la filmo per klakado kaj trenado. Ĉe saĝtelefonoj, internaj sensiloj kiel la giroskopo ankaŭ povas esti uzataj por panorami laŭ la turno de la aparato. Profitante tiun konduton, stereoskop-aspektaj enfermaĵoj por saĝtelefonoj (kiel Google Cardboard kaj Samsung Gear VR) povas esti uzataj por spekti 360-gradajn videojn en enmerga formato simila al virtuala realeco. Oni spektas la spektilon de la telefono tra lensoj havataj ene de la enfermaĵo, malsame de surkapaĵoj por virtuala realeco, kiuj havas siajn propracelajn spektilojn.

Referencoj
----------

1. ↑   (2005-02-01) "Surround video: a multihead camera approach", *The Visual Computer* (en) **21** (1–2), p. 92–103. doi:10.1007/s00371-004-0273-z.
2. ↑  "Create Immersive Experiences",  *Rewind*. Kontrolita 2017-05-13. (en-gb)
3. ↑   10 things I wish I knew before shooting 360 video. CBS Interactive. Alirita 12-an de julio, 2016.
4. ↑  Maher, Michael.  How to Shoot, Edit, and Upload 360-Degree Videos. *The Beat* (2a de Oktobro 2015). Alirita 14-a de marto 2016.
5. ↑   (2015-03-13) "You Can Now Watch and Upload 360-Degree Videos on YouTube", *Wired*.  Alirita 12-an de julio 2016..
6. ↑   How 360 degree videos are shot. Alirita 31-an de majo, 2018.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2021-07-19. Alirita 2021-07-19.
7. ↑   Best VR headsets to buy in 2016, whatever your budget. Alirita 12-an de julio, 2016.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio 360-grada video en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* How do I make 360 videos? de BBC Academy
* A beginner’s guide to spatial audio in 360-degree video de NPR Training
* A guide to recording spatial audio for 360-degree video de NPR Training
**Kálmán Szentiványi** [sentivAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szentiványi Kálmán** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia origina familia nomo estis *Steiner* [ŝtejner] ĝis 1914.

Kálmán Steiner naskiĝis la 28-an de septembro 1883 en Veszprém (urbo), li mortis la 24-an de junio 1950 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kálmán Szentiványi devenis el juda familio. Li akiris aktoran diplometon en privata lernejo de Zoltán Horváth (aktoro) en 1904. Post 2 jaroj li apartenis al teatra kompanio de János Komjáthy en provinco, baldaŭ li ludis en kabaredoj. Li batalis en la 1-a mondmilito, poste li apartenis al Teatro Madách. Tamen li havis renomon en kabaredoj. Dum la 2-a mondmilito li havis rolojn nur en juda teatro. Li havis edzinon.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Jenő Huszka: *Bob herceg* - Pomponius
* Ferenc Lehár: *Drótostót* - Pfefferkorn
* Frigyes Karinthy: *Holnap reggel* - Lenci

Lia sola filma rolo
-------------------

* *Petőfi* (1922) - Jozefo Bem

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2022-01-29 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Kálmán Szentiványi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753851
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**Kamĉatka Regiono** (ruse *Камчатский край*; transliterumita: **Kamĉatkij kraj**) estas federacia subjekto en la Rusa Federacio. La plej granda parto de la teritorio de la regiono estas en la Kamĉatka Duoninsulo, kiu situas en la nordoriento de la for-orienta federacia regiono. La regiono estis establita la 1-an de julio 2007 kiel rezulto de la unuiĝo de la Kamĉatka provinco (Камчатская область) kaj Korjakio (Корякский автономный округ; kun ĝia ĉefurbo Palana).

Administre, la regiono estas dividita en 11 sub-distriktoj (Rajonoj) kaj tri urbaj areoj (Города краевого значая).

Geografio
---------

La regiono kuŝas en la Kamĉatka Duoninsulo (kaj la kontinenta parto norde de ĝi) kaj inkluzivas la insularoj Komandorskij kaj Karginskij, kiuj estas proksimaj al la ĉeftero. La regiono estas karakterizita per ampleksa vulkana agado - ekzistas proksimume 300 vulkanoj, el kiuj 29 estas aktivaj kaj estas deklaritaj de Unesko kiel Monda heredaĵo de Unesko, inkluzive de granda nombro da gejseroj. Kljuĉevskaja Sofka (alteco 4 750 m ) estas la plej alta aktiva vulkano en Eŭrazio.

Demografio
----------

La rusoj konsistigas ĉirkaŭ 78 % de la loĝantaro de la regiono, la ukrainoj – ĉirkaŭ 3,5 %, la indiĝenaj popoloj de la nordo – ĉirkaŭ 4 %. En la granda kaj urbo - Petropavlovsk-Kamĉatskij - loĝas ĉirkaŭ 181 mil loĝantoj, pli ol duono de la loĝantaro de la regiono.

La nombro de loĝantoj en la regiono konstante malpliiĝas, en 1991 estis 478 mil loĝantoj kompare kun 313 mil en 2021.

Ekonomio
--------

La ekonomio de la regiono baziĝas sur fiŝkaptado. Ankaŭ, la ĉefurbo de la regiono, Petropavlovsk-Kamĉatskij, estas grava havenurbo en la regiono.

Historio
--------

Estas pruvoj, ke rusaj kozakoj alvenis al Kamĉatko jam dum la 17-a jarcento. Skriba pruvo de tio estis perdita, sed ĝi estis revokita fare de pli postaj esploristoj. En la 1840-aj jaroj, ekzistis kelkaj rusaj fortikaĵoj en la areo. En 1737, scienca ekspedicio gvidita fare de Stefan Krashnnikov alvenis en la areo. La ekspedicio laboris dum kvar jaroj kaj publikigis ampleksan verkaĵon pri la geografio, geologio kaj flaŭro kaj faŭno de la regiono.

Vidu ankaŭ
----------

* Guberniestro de la Kamĉatka regiono

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kamĉatka regiono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Flago de Rusio
For-orienta federacia regiono de Rusio

Ĉefurbo: Vladivostoko 

Amura provinco • Ĉemara regiono • Ĉukotka aŭtonoma distrikto • Hebrea aŭtonomio • Ĥabarovska regiono • Jakutio • Kamĉatka regiono • Magadana provinco • Saĥalina provinco
**Kánya** [kAnja] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Tab. La loknomo signifas: milveno.

Blazono de Kánya
Milveno, pri kiu nomiĝis Kánya

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 15 km²
* Koordinatoj: 46° 42′ N 18° 04′ O﻿ / ﻿46.70 °N, 18.07 °O﻿ / 46.70; 18.07 (mapo)Koordinatoj: 46° 42′ N 18° 04′ O﻿ / ﻿46.70 °N, 18.07 °O﻿ / 46.70; 18.07 (mapo)
* Loĝantaro: 470
* Poŝtkodo: 8667
* Telefonprefikso: 84

Situo
-----

Kánya situas sur deklivoj, laŭ flankovojoj. Tab troviĝas 6, Tamási 22, Igal 25, Balatonföldvár 27, Siófok 28, Igal 30 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1332. La turkoj okupis la vilaĝon en 1526.

En Kánya migra poŝto servas.

Vidindaĵo
---------

* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Reĝo Ladislao la 1-a (Hungario) de 1754

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.katolikus.hu

* Kategorio Kánya en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kübekháza** [kubekhAza] estas vilaĝo en Hungario en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en Distrikto Szeged. La loknomo signifas: domo de Kübek. Fridrich Kübeck estis respondeculo de tabakokulturoj en Habsburga Imperio.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 27  km²
* Loĝantaro: 1600
* Poŝtkodo: 6755
* Telefonprefikso: 62

Situo
-----

Monumento pri trilanda punkto en Beba Veche
Kübekháza situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ landlimoj serba kaj rumana sen limpasejoj.

Historio
--------

Fine de la turka erao la regiono senhomiĝis. Ŝvaboj fondis komunumon por kultivi tabakon en 1844. Katolika preĝejo konstruiĝis en 1853. Post la 1-a mondmilito la vilaĝo trovis sin ĉe la novaj ŝtatlimoj. Post la 2-a mondmilito parto de la germaneco estis deportita. En 1970 la inundo preskaŭ atingis la vilaĝon. Ekde 1999 oni aranĝas ĉiujare festivalon de operetoj. En 2006 tombeja kapelo omaĝe al Sankta Mikaelo konstruiĝis.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, dentokuracejo, infankuracejo, apoteko, familihelpa servo, biblioteko.

Famuloj
-------

En Kübekháza naskiĝis:

* aktoro Irén Bordán
* oraĵisto Mihály Balogh.

Trilanda punkto Kübekháza-Rabe-Beba Veche
-----------------------------------------

Ĝi naskiĝis post Traktato de Trianon.

* Kategorio Kübekháza en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kärcher** (aŭ **Kaercher**) estas germana familia nomo, devenanta el sudokcidenta Germanio.

Polvosuĉilo de Kärcher
**Alfred Kärcher GmbH & Co. KG.** estas tutmonde aganta entrepreno kun ĉefsidejo en Winnenden. La firmao Kärcher estas produktanto de purigaj aparatoj kaj kompletaj purigaj sistemoj.

La firmao Kärcher estis fondita en 1935 de Alfred Kärcher en Stuttgart-Bad Cannstatt. La entrepreno translokiĝis en 1939 al la nuna sidejo, Winnenden.

La kompanio ellaboris la unuan altpreman purigilon kun varmega akvo sub alta premo en 1950 kaj Kärcher eĉ hodiaŭ estas la plej konata reprezentanto de purigiloj de alta premo. Ĝi produktas ankaŭ vaporpurigilojn, polvosuĉilojn, plankopurigilojn kaj similajn domajn aparatojn.

Penetro en la ĉiutagan parolon
------------------------------

Purigi per Kärcher [kerĥer] signifas en la franca (*nettoyer au Kärcher*) „elsterkigi la porkejon" aŭ „precize purigi". La plej konata ekzemplo por tio estas la elparolo de franca ministro por internaj aferoj Nicolas Sarkozy: Li volis purigi la Parizan randurbon La Courneuve „per Kärcher". Tiun eldiron multaj partoprenantoj de Tumultoj en Francio en 2005 konsideris ofendo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala paĝaro

  

* Kategorio Kärcher en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Animita filmo de la Arkimeda ŝraŭbo (parto de la transpotita kvanto
Permane pelebla Arkimeda ŝraŭbo
**Arkimeda ŝraŭbo** aŭ **arkimeda helico** estas invento de Arkimedo en la 3-a jarcento a.K. per kiu oni povas transporti likvojn aŭ pulvorojn. Spiralforma helico estas muntita en tubo. La transporto estas la rezulto de turna movado de la helico en la tubo.

Ĝi funkcias efike en likvo ĝis angulo de 20⁰. Ĝi estis uzata en la antikvo (Romia imperio) por senakvigo de minejoj.

La cilindra tubo kaj la ŝraŭbo ne devas esti perfekte izolaj, la konstruaĵo estas efike funkciigebla, se la reen-filtriĝa likvokvanto ne superas la elĉerpitan likvokvanton. La likvo el la pli supra ŝraŭboparto filtriĝas en la pli suban ŝraŭboparton kaj denove en direkton de la transporto. Dum la transporto estiĝas ekvilibro inter la elĉerpita, refiltriĝanta (reglisanta), transportita kvanto.

Moderna Arkimeda ŝraŭbo ĉe la drenmaŝino de Kinderdijk. Foto: M.A. Wijngaarden
Simila konstruaĵo estas uzebla por produkti turn-energion per malsuprenfluo, ekzemple de rivera akvo. En tiu okazo la aparato funkcias kiel centralo.

Uzado
-----

* Por transporti (kaj/aŭ miksi) per ŝraŭba transportilo ŝuteblajn aŭ likvajn komponantojn.
* Por forigi boraĵojn disde borilo.
* En la viandomueliloj.
* En la ŝraŭbaj magazenoj de pafiloj.
* Kiel movilo de ajngrundaj aŭtoj (ŝraŭbaŭtoj).

* bona animado

* Arkimeda ŝraŭbo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Arkimeda ŝraŭbo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Károly Botvay** [kAroj botvai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Botvay Károly** estis hungara violonĉelisto, universitata instruisto. Lia samnoma patro estis Károly Botvay (arbarinĝeniero).

Károly Botvay  naskiĝis la 29-an de decembro 1932 en Sopron.

Biografio
---------

Károly Botvay jam atingis la unuan lokon en muzika konkurso en kategorio violonĉelisto. Li studis en la Muzikakademio inter 1950 kaj 1959, liaj plej gravaj instruistoj estis Ede Banda, Leó Weiner kaj András Mihály. Inter 1957-1994 li apartenis al orkestro de la Budapeŝta Ŝtata Operejo, kie li atingis la rangon ĉefviolonĉelisto en 1963. En la sekvaj jardekoj li apartenis al diversaj orkestretoj, inter ili la plej menciinda estas Arĉa Kvaropo Bartók inter 1957-1977. Ekde 1983 li estis asistanto en Muzika Universitato Ferenc Liszt, inter 1989-1997 docento, poste profesoro. En 2002 li pensiuliĝis, sed li instruis plu. Li ricevis premiojn inter 1948 kaj 2007, en 1970 premion Kossuth kiel membro de Arĉa Kvaropo Bartók.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto

* Kategorio Károly Botvay (violonĉelisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kőszegdoroszló** [kOsegdoroslO] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Kőszeg. La loknomo germane estas **Deisdorf**.

Luterana preĝejo de Kőszegdoroszló
Katolika preĝejo de Kőszegdoroszló
Ĉefstrato de Kőszegdoroszló

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9725
* Telefonkodo: 94
* Areo: 10  km²
* Loĝantaro: 250

Geografio
---------

Kőszegdoroszló situas laŭ rojo inter Cák kaj Lukácsháza. Distancoj de Kőszegdoroszló: Kőszeg 9, Szombathely 17, Budapeŝto 226 km.

Historio
--------

Kőszegdoroszló estis loĝata dum la ferepoko. En la romia epoko tie oni kultivis vinberojn. Dum la hungaroj la komunumo apartenis foje al familioj Németújvár, foje Garay, foje Esterházy. La loĝantaro grandparte elektis la luteranan religion.

En Kőszegdoroszló migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo de Marteno de Tours (Kőszegdoroszló)

* Kategorio Kőszegdoroszló en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**KÁNTORNÉ** [ka:ntorne:] *Engelhardt Anna* estis edzino de komikaktoro Gerzson Kántor. Ŝi naskiĝis en 1791 en Sibio kaj mortis la 28-an de februaro 1854 en Marosvásárhely.

Biografio
---------

La gepatra lingvo de Kántorné estis la germana. Ŝi komencis sian karieron en 1809 kaj ĝis 1847 ŝi estis vagantaktorino. Ŝiaj ĉefaj stacioj estis Debrecen, Nagyvárad, Székesfehérvár, Kassa, Pozono kaj la Fortikaĵteatro de Buda. Ŝia lasta ludo estis en 1851, depost kiam ŝi estis kasistino de la teatro de Marosvásárhely. Ŝiaj roloj estis tragikaj dum sia tuta kariero.

Pli gravaj roloj
----------------

* Sappho (Grillparzer);
* Erzsébet (Schiller: Stuart Mária);
* Gertrudis (Katona J.:
* Bánk bán, az ősbem.-n is);
* Octavia (Kotzebue);
* Ilka, Szécsi Mária (Kisfaludy K.);
* Bátori Mária (Soden-Dugonics A.).

Fontoj
------

* Magyar Színházművészeti Lexikon


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kántorné en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rita Montaner** estas la artista nomo de Rita Aurelia Fulceda Montaner y Facenda (\*Guanabacoa, 20an de aŭgusto 1900 - † Havano, 17an de aprilo 1958). Ankaŭ konata kiel *La Unika*, estis unu el la plej brilaj kubaj artistinoj, ŝi laboris en teatro, radio, kino kaj la televido atingante rimarkindan sukceson kaj naciskale kaj internaciskale.

Rita estis filino de blankulo kaj de mulatino, kreskis en miksita etoso de eŭropa kaj afrika kulturoj. Ŝi komencis lerni pianludadon en la Muziklernenjo Peyrellade, kie ŝi ricevis la Ormedalon kun nur 13 jaroj. Ŝi finis siajn studojn pri kantado, pinaludado kaj armonio en 1917. Post la fino de la studoj sin dediĉis al kantado kvankam multaj personoj diris ŝin ke ŝi povus havi brilan estonton pro la pianludado.

Rita Montaner en 1923

Ŝi estis la unua ina voĉo de la kuba radio. Kundividis la scenejon kun prestiĝaj artistoj kaj kubaj kaj internaciaj. Kelkaj el la plej elstaraj tekstistoj de la epoko speciale verkis partiturojn por ŝi, kiel ekzemplo estas Gonzalo Roig per la muzikaĵo "Cecilia Valdés", Moisés Simons per "El manisero", Eliseo Grenet per "Ay Mamá Inés", Ernesto Lecuona per "El cafetal", Gilberto S. Valdés per "Ogguere" inter aliaj. Ŝia arto trairis multajn lokojn de la mondo kiel Usono kaj Eŭropo.

Vojaĝis al Parizo kie prezentis sin en la Teatro Olimpia en 1928 kaj poste estas dungita por anstataŭi la aktorinon Raquel Meller en Palace. Krome, ŝi partoprenis la spektaklon de la vedeto Josephine Baker. Post mallonga paŭzo en Kubo, vojaĝis al Usono por kanti en Wonder Bar de M. Jolson.

En la jaro 1935 ĉefrolis spektaklon kreita de Gilberto Valdés en la Ĉefteatro de la Komedio. En tiu teatrejo mem ŝi interpretis temojn kiel "Sangre Africana", "Bembo", "Tambó "kaj "Oggere". Poste ŝi aktoris en la filmo "Romance en el Palmar". Samjare estas elektita kiel Reĝino de la Radio. Aliaj filmoj kie ŝi aktoris estas "María la O" en 1949 kaj "La Única" en 1954. Kantis en la kabaredo Mulgoba kun la artisto Bola de Nieve, kaj poste en Tropikano dum naŭ jaroj.

Ŝia plej disvolviĝo estis kiel lirika kantistino kun granda lerteco kiu iris ekde Mamá Inés en 1927, ĝis La Medium kaj El teléfono, de la itala Gian Carlo Menotti interpretitaj de ŝi en 1955. Krom aktorino rimarkindas sian delikatan stilon en kanzonoj kiel "Canción azul" kaj "Siboney", verkitaj de Lecuona, kiujn ŝi surbendigis en 1928. Forpasis pro kancero.

Postmorta Omaĝo
---------------

Rita Montaner aperas kiel unu el la ĉefaj ĉefroluloj en la romano *La isla de los amores infinitos* (La insulo de la senfinaj amoj) (Grijalbo, 2006), de la kuba verkistino Daína Chaviano.

* Kategorio Rita Montaner en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 275629
* GND: 105738559X
* LCCN: n85379261
* VIAF: 45766438
* ISNI: 0000 0000 5937 2563
* SUDOC: 16607618X
* MBA: 708da90d-631e-4fbc-aab0-435faffded80
* BNE: XX1503228
 |
**Károly Dávid** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dávid Károly** estis hungara arkitekto. Lia frato estis Gyula Dávid (komponisto).

Károly Dávid naskiĝis la 8-an de marto 1903 en Budapeŝto, li mortis la 30-an de novembro 1973 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Dávid devenis el arkitekta dinastio. Li maturiĝis en kalvinana gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li longe estis studento, fine li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1931. Post la diplomo li studvojaĝis al Aŭstrio, Italio, Danio, Nederlando, en 1932 li laboris en ateliero de Le Corbusier. Hejmenveninta li tuj kontaktiĝis kun junaj modernaj arkitektoj. En 1933 li establis propran arkitektan atelieron kaj kreis planon por propra vilao. Poste li faris planojn ankaŭ eksterlande. Dum la socialismo (1948-) li estis atelierestro en ŝtata firmao (privataj firmaoj ne ekzistis). Li ricevis premion Kossuth en 1954 kaj postmortan premion en 2010. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* propra vilao (1932–1933, neniiĝis dum la 2-a mondmilito)
* flughaveno de Budapeŝto (1939–1948)
* stadiono en Zugló (1948–1953, ĉefarkitekto; malkonstruita en 2016)
* kulturdomo en Hegyvidék (1950–1954)
* kulturdomo en Újbuda (1951)
* banejo en Szentes (1958)
* naĝejoj en Eger (1960) kaj Szeged (1970)
* pluraj monumentoj (parte malkonstruitaj)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* György Vadász

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* kulturdomo en Hegyvidékkulturdomo en Hegyvidék
* stadiono en Zuglóstadiono en Zugló
* flughaveno de Budapeŝtoflughaveno de Budapeŝto
* akcepta halo de la flughavenoakcepta halo de la flughaveno

* Kategorio Károly Dávid en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 685698
* VIAF: 96585315
* ULAN: 500122574
 |
La **Internacia Muzika Konsilio** (angle: **International Music Council** aŭ mallonge **IMC**) estis kreita en 1949 kiel konsila organizaĵo de UNESKO rilate al muziko. Ĝia sidejo ĉe UNESKO en Parizo, Francio, kie ĝi funkcias kiel sendependa internacia ne-registara organizaĵo. Ties unua celo estas faciligi la internacia evoluigon kaj antaŭenigon de muzikokreado.

La IMC nuntempe konsistas de 76 naciaj komitatoj, 34 internacie agnsokatajn organizaĵojn kaj 35 individuoj kaj honoraj membroj, kiuj estas invititaj el eminentaj prezentistoj, komponistoj kaj edukistoj. Ĝi estas reprezentata de regionaj konsilioj en Eŭropo, Afriko, la araba mondo, Ameriko kaj Azio, Aŭstralazio kaj Oceanio. Ilia tasko estas evoluigi kaj subteni programojn specife adaptitajn al la bezonoj de la IMC- membroj kaj partneroj en ilia regiono. Tra ĉi tiuj konsilioj kaj membroj, la IMC havas ligojn al pli ol 1000 organizajoj tutmonde rilate al muziko.

Unu el la bone kantaj kaj regulaj aktivecoj de la IMC estas ties ĉiujara Internacia Rostrum de Komponistoj, foruma kiu proponas al reprezentantoj de elsendiloj la ŝancon interŝanĝi kaj diskonigi muzikaĵojn de nuntempa klasika muziko.

Referencoj
----------

1. ↑  IMC at UNESCO

Ekstera ligilo
--------------

La retejo de la IMC

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 728941
* GND: 1007998-1
* LCCN: n50074261
* VIAF: 157761852
* ISNI: 0000 0001 2370 0438
* SUDOC: 032553781
* BNF: 123045845
* NKC: ko2012710501
* BNE: XX83524
 |
**ELEKES Károly** (elekeŝ) estas rumanuja hungara grafikisto, skulptisto, pentristo baskita en Cristuru Secuiesc la 19-an de julio 1951.

Biografio
---------

Károly Elekes pristudis grafikon inter 1971-1975 en Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo kun László Feszt, Ioachim Nica. Inter 1975-1984 li estis ano de la *Ligo de Rumanaj Belartistoj* kaj de "35-ös Műhely"; inter 1979-1984 li estis unu el fondantoj kaj organizantoj de *MAMŰ* (Marosvásárhelyi Műhely). Li translokiĝis Hungarujon en 1984. En 1987 li studvojaĝis en Italujo; inter 1990-1994 li estis unu el la fondintoj de la *Grupo Pantenon* [kun Sándor Krizbai kaj Árpád Nagy Pika. En 1991, 1997 li studvojaĝis en Usono. Li vivas en Budapeŝto.

Premioj, distingoj
------------------

1986: Ĉefpremio de Fővárosi Tanács Fődíja, Stúdió '86; 1988: Premio de la Szegedi Nyári Tárlat díja, A Szegedi MKM-premio, Szegedi Táblaképfestészeti Biennálé; 1993: Fiatal Képzőművészek Stúdiója Egyesület-premio, Nagykőrösi Grafikai Tárlat; 1994: Fiatal Képzőművészek Stúdiója Egyesület-premio, Stúdió '94; 1998: Munkácsy-premio; Csohány-Kálmán-premio.

Fonto
-----

* Artportalo.hu
**Károly Baumann** [kAroj baŭman], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Baumann Károly** estis hungara kantisto, komikisto. Lia origina familia nomo estis *Grünbaum*. Lia konata filino estis Erzsi Kőmíves.

Károly Baumann en 1905
Károly Baumann  naskiĝis la 29-an de oktobro 1871 en Pest (urbo), li mortis la 22-an de oktobro 1920 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Baumann frue iĝis presisto, sed tiutempe li estis amatora kantisto en scenejo de la presistoj. Li aĝis 14, kiam li debutis en kabaredo kun sukcesoj. Li daŭris la kantadojn en pluraj kabaredoj, sed ofte li ricevis ankaŭ prozajn rolojn. Komence li kantadis germane, sed estis li, kiu enkondukis la kantadon hungare en la kabaredoj. Li estis la aktuala plej signifa kantisto. En la someraj periodoj li faris turneojn kaj kantadis en provincaj urboj. En 1911 lia laringo malsaniĝis, poste li kantadis nur iomete. En la sekva jaro li establis kafejon, sed finance tio ne portis sukcesojn. Li kantis por gramofondiskoj, kiuj estis aŭdeblaj dum mutaj filmoj. Inter 1913 kaj 1920 li havis malgrandajn rolojn. Li ricevis oran medalon en 1905. Li havis edzinon, kiu naskis 5 gefilojn.

Elektitaj roloj
---------------

* Armin - Rosenzweig: *Chaim Katz vom Stefansplatz* - Haschel
* Gyula Deák: *Fosztóka* - Bodra Marci

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* "Sherlock Holmes" (konata ankaŭ eksterlande)
* "Péter, a csodamajom"

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
* angle
* 
* 

* Kategorio Károly Baumann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)