recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Duobla dominanto** estas akordo, kiu laŭ funkcia teorio estas speciala formo de interdominanto al dominanto. La duobla dominanto do estas la dominanto de la dominanto. Ĝi staras sur la kvina ŝtupo de la maĵortonalo, kies gamnoto estas la kvina ŝtupo de elirtonalo.

Ekzemploj
* Toniko: C-maĵoro; dominanto: G-maĵoro; duobla dominanto: D-maĵoro

Ekzemploj: unue normala plenkadenco, due anstataŭ subdominanto la akordo sub la 2-a ŝtupo, trie anstataŭ subdominanto la **duobla dominanto**.

|  |  |
| --- | --- |
| Kadenco kun la ŝtupo 4 resp. 2 resp. DD | Pri tiu ĉi sono Aŭdekzemplo |

* Toniko: c-minoro; dominanto: G-maĵoro; duobla dominanto: D-maĵoro

Ekzemplo: Unue ormala plenkadenco, due anstataŭ subdominanto la akordo sub la 2-a ŝtupo, trie anstataŭ subdominanto la **duobla dominanto**.

|  |  |
| --- | --- |
| Kadenco kun la ŝtupoj 4 resp. 2 resp. DD | Pri tiu ĉi sono Aŭdekszemplo |

Ĉar dominanto (kaj per tio ankaŭ la inter dominanto kaj duobla dominanto) kutime estas maĵortrisono, la duobla dominanto uzas unu tonon ne gam-apartenan: La duobla dominanto e la tonalo C-maĵoro estas D- maĵoro kaj postulas *f♯*, kiun la C-maĵora gamo ne enhavas. Enestas pli orelfrapa: Jen la 2-a ŝtupo kutime estas diminuita akordo, do jam du tonoj estas alteraciendaj por rezultigi maĵorakordon. Tio signifas por la nomita ekzemplo: la tonoj de la 2-a ŝtupo c-minoro estas *d-f-a♭*; se oni formas duoblan dominanton, oni devas ŝanĝi *f* al *f♯* kaj *a♭* al *a*.

En la barokmuziko la duobla dominanto estis komence uzata malofte, sed je orelfrapaj lokoj. Ekde la vienklasika muziko ĝi estas akordo apartenanta firme al la kadenco. Ofte la akordoj aperas (ekzemple je ragtimoj aŭ en ĵazo) kun karakterizaj disonancoj. Ekzemple la dominanto ofte havas septon, kaj la duobla dominanto septon kaj naŭton. Tipa kadenco en C-maĵoro estas:

D7/9 → G7 → C

Referencoj
----------

1. ↑  CĈi tiu akordo ankaŭ estas komprenebla kiel subdominanto (kun manka kvinto) kaj aldonita sesto. Se oni ludas ĉi tiun akordon kun *D♭* anstataŭ *D*, oni ricevas la napola sestakordo.
**Népszava** (Nepsava ~ popolvoĉo) estas taga gazeto en Hungario, iama gazeto de socialdemokratoj.

La gazeton fondis, ekis en 1877 KÜLFÖLDI Viktor. En 1880 ĝi estis centra gazeto de la hungara Socialdemorata Partio, kiel posteulo de la **Munkás Heti Krónika** (Laborista Semajna Kroniko). Ĝi estas ekde 1905 taggazeto.

Redaktoroj estis inter 1898-1918 Ernő Garami, poste ĝis 1941 Béla Somogyi, Jakab Weltner, Illés Mónus, Árpád Szakasits.

Estis historia evento la kristnaska numero de la gazeto, en kiu aperis deklaro de la antifaŝisma unueca fronto. Post tio, la gvidantoj de la socialdemokrata partio forigis Árpád Szakasits-on kiel redaktoron. Post la faŝisma okupo de Hungario en 1944, oni malpermesis la gazeton, kiu aperis nur post la liberiĝo de la lando.

Ekde 1948, ĝi estis gazeto de la Tutlanda Konsilantaro de Sindikatoj. Inter 1956 kaj 1958 ĝi aperis sub nomo **Népakarat** [ne'pakarat] (Popol-volo).

La gazeto eĉ hodiaŭ (2005) gardas sian socialdemokratan vidpunkton.

Elektitaj kunlaborantoj
-----------------------

* Aladár Bálint
* Ervin Gyertyán
* Andor Halasi
* Sándor Jemnitz
* Gyula Kállai
* Anna Kéthly
* Vilmos Lázár (agronomo)
* András Mészáros (karikaturisto)
* Béla Reinitz
* Ervin Szabó
* Menyhért Tamás


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Népszava en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Tokipono: La lingvo de bono** (angle ***Toki Pona: The Language of Good***, tokipone ***lipu pu***) estas lernolibro pri Tokipono verkita de Sonja Lang, la kreinto de la lingvo. Ĝi estas eldonita en majo de 2014, ĉirkaŭ 13 jarojn post la enreta publikiĝo de la unua publika versio de la lingvo en 2001, kaj ĝi markas la finon de la aktiva konstruado de Tokipono. La originalo estas en la angla, kaj ekzistas tradukoj en la franca, la germana kaj Esperanto. La franca versio estas tradukita de Lang mem.

La libro enhavas 19 lecionojn pri Tokipono, kolekton de mallongaj tekstoj kaj proverboj, vortaron de vortoj, proponojn por nomoj de lokoj kaj lingvoj, kaj priskribojn de proponitaj sistemoj por skribi Tokiponon per logogramoj kaj por uzi Tokiponon per mansignoj. La logograma skribsistemo, unue enkondukita per ĉi tiu libro, iĝis vaste konata kaj uzata en Tokiponujo en la jaroj post tio.

Kvankam la libro formas la bazon de nuntempa Tokipono, Lang ne konsideras la libron kiel neŝanĝeble fundamenta por Tokipono. En sia dua publikiĝo, Toki Pona Dictionary, ŝi asertis, ke la unua libro estu vivanta dokumento, ĉar ankaŭ Tokipono estas vivanta lingvo. Tial ŝi inkluzivigis en la vortaron liston de klarigoj, korektoj kaj kritikoj pri la unua libro, kiuj sekvas kaj klarigas la uzadon de la lingvo pere de la komunumo.

Referencoj
----------

1. ↑  Lang, Sonja.  (2021) *Toki Pona Dictionary* (angle), p. 5–13. ISBN 9780978292362.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tokipono: La lingvo de bono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Tokipono: La lingvo de bono en Vikifontaro (Universala biblioteko)

* lipu pu, artikolo pri la libro en la tokipona vikia enciklopedio.
**Discogs**, mallongigo de *discographies* (diskografioj), estas la plej granda retejo/bazarejo kaj datumbazo kun informojn pri muzikaj registraĵoj, komercaj kaj nekomercaj. La datumbazo funkcias kiel vikio: uzantoj povas mem aldoni aŭ ŝanĝi la informojn. Senpaga registriĝo necesas por tio. Ĝi estis kreita en oktobro 2000 de Kevin Lewandowski (programisto kaj muzikamanto) kiel datumbazo de sia privata diskokolekto.

Entute pli ol 11 milionoj de publikigitaj diskoj, kompaktdiskoj kaj similaj troveblas en la datumbazo de ĉirkaŭ 6 100 000 artistoj kaj pli ol 1 300 000 diskoeldonejoj.

En 2005 la retejo pligrandiĝis per interreta bazarejo, kie vendistoj povas vendi nur sonilojn (diskojn, kompaktdiskojn, ktp.), kiuj estas en la datumbazo.

La serviloj de Discogs estas gastigitaj sub la domajna nomo **discogs.com** de *Zink Media, Inc.* sur datumbaza servilo en la usona urbo Portlando. La domajna nomo discogs.com estis registrita en oktobro 2000. Unu monaton poste Discogs estis lanĉita.

Referencoj
----------

1. ↑  (en) *Discogs: Database and Marketplace for Music on Vinyl, CD, Cassette and More*.
2. ↑  (en) Lewandowski, Kevin, *Discogs: Bootstrapped, Profitable & Proud*, la 1-an de februaro 2013.
3. ↑  (en) Informoj pri la retejo de Discogs, Who is.
4. ↑  (en) Carnes, Richard, *Discogs: Vinyl revolution*, Resident Advisor, la 26-an de marto 2010.

Vidu ankaŭ
----------

* Last.fm
* Muzaiko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Discogs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* (en) Oficiala retejo
* (de) David Garber, *Wie Discogs die wichtigste Plattenbörse der Welt wurde*, Vice, la 21-an de aprilo 2017
**Meklenburgo** aŭ **Meklenburgio**, germane *Mecklenburg*, estas regiono en la nordoriento de Germanio. Ĝi estas la okcidenta kaj pli granda parto de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. La alia parto estas Antaŭpomerio.

Landopartoj
-----------

En la historio Meklenburgo estis plurfoje dividita en kelkajn pli malgrandajn landopartojn, kiuj estis unuopaj membro-ŝtatoj de la Sankta Romia Imperio. De 1701 ĝis 1918 ĝi konsistis el la du duklandoj (pli poste grandduklandoj) *Mecklenburg-Strelitz* kaj *Mecklenburg-Schwerin*.

### Meklenburgo-Schwerin

**Meklenburgo-Schwerin**, germane *Mecklenburg-Schwerin* [meklenburk ŝveRI:N], estis la pli granda, centra landoparto de Meklenburgo.

* 1701-1815 duklando
* 1815-1918 grandduklando
* 1918-1933 respubliko

Ekde 1871 ĝi estis membroŝtato de la Germana Regno.

### Meklenburgo-Strelitz

**Meklenburgo-Strelitz**, germane *Mecklenburg-Strelitz* [meklenburk ŜTRE:lic], estis la dua landoparto de Meklenburgo. Ĝi konsistis el du geografie disaj partoj, ambaŭflanke de la pli granda Meklenburgo-Schwerin.

* 1701-1815 duklando
* 1815-1918 grandduklando
* 1918-1933 respubliko

Ekde 1871 ankaŭ ĝi estis membroŝtato de la Germana Regno.

### Reunuigo

La 1-an de januaro 1934, la du landopartoj estis (re-)unuigitaj ene de Nazia Germanio al unusola lando **Meklenburgo**.

Meklenburga dinastio
--------------------

La **meklenburga dinastio**, germane *Haus Mecklenburg* aŭ *Obodriten*, estis slav-devena, germana dinastio kiu dum entute 787 jaroj - de 1131 ĝis 1918 - preskaŭ seninterrompe regis Meklenburgon. Tradicie ĉiuj anoj de la dinastio, ĉu regantaj aŭ ne, havis la denaskan titolon "duko de Meklenburgo", respektive "dukino de Meklenburgo".

Vidu ankaŭ
----------

* Meklenburga golfo de la Balta Maro
* Kategorio: Dukoj de Meklenburgo

Galerio
-------

* flago de Meklenburgoflago de Meklenburgo
* Mapo de Meklenburgo en 1803Mapo de Meklenburgo en 1803

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Meklenburgo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio

Notoj
-----

1. ↑  Tiel la formo ĉe Zamenhof kaj en la vortaroj Esperanto-germana (1999) kaj germana-Esperanto (2007) de Erich-Dieter Krause.
2. ↑  Tiel la formo en PIV (2005), kiun i.a. uzas la "Landa Asocio de Meklenburgio-Antaŭpomerio" de Germana Esperanto-Asocio.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 26470
* GND: 4038197-3
* LCCN: sh85082786 n82210300, sh85082786
* VIAF: 26148995739059750290
* LIBRIS: 153693
* NKC: ge129993
 |
La **preĝejo Sankta Mikaelo** estas sakrala historia monumento en urbo Nagymányok (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio okazis pri kirko kaj paroĥo en Nagymányok en 1333. Dum dominado de turkoj la kirko ruiniĝis, ĉirkaŭ 1700 la loĝantoj kalvinaniĝis. La restintaj katolikoj eklezie apartenis al la proksimaj vilaĝoj. La paroĥo estis refondita en 1735. Katolikaj germanoj alvenis en la 18-a jarcento, ili konstruis preĝejon inter 1781-1783. Post jarcento la kirko estis plene renovigita, freskoj estis pentritaj. La orgeno estis kreita en 1822, trakonstruita en 1926. En 1933 Ferenc Kopp faris la kristalajn fenestrojn.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto ĉe stratangulo. La fasado estas simetria, meze malsupre la enirejo funkcias. pli supre de fenestroj estas videblaj, plej supre la kvadrata la kvadrata turo altiĝas kun cepa turpinto. Antaŭ la kirko ŝtona kruco estas videbla. La ĉefaltara bildo estis pentrita en 1787 fare de Johann Meidinger.

Kermeso okazas en la 29-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Emeriteja preĝejo Sankta Anna** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Győr. Hungare oni konas ĝin "magyar ispita" (hungara emeritejo), ĉar proksime estis simila konstruaĵo "német ispita" (hungara emeritejo).

La emeritejo

Historio
--------

György Széchényi aĉetis apude de tiu loko domon por gemaljunuloj en 1666. Baldaŭ ankaŭ la anguldomo estis aĉetita, la domo estis malkonstruita kaj inter 1730 kaj 1735 estis konstruita la nun videbla baroka preĝejo. Origine ĝi estis dediĉita al Elizabeto de Hungario, la altara bildo prezentis Elizabeton, kiu estis hungara sanktulino, defendanto de la malsanuloj kaj handikapuloj. En 1876 la kirko estis renovigita, krome el 2 rondfenestroj oni faris unu rondfenestron, pli grandan. La mebloj kaj predikejo origine gardas la barokon. En 1997 la preĝejo estis restaŭrita.

Preĝejo
-------

3 trotuaroj limas la preĝejon, la kvara lameno kontaktiĝas kun domoj. La fasado estas simetria, meze funkcias la enirejo, apude estas du niĉoj kun skulptaĵoj pri Sankta Maria kun bebo kaj Sankta Floriano. En la sekva lemeno estas nur 2 arkaj fenestroj, en la tria lameno sola rondfenestro. La turo altiĝas ĉe la kvara lameno maldekstre de la sanktejo. En tiu parto inter la preĝejo kaj domoj 2 kortoj situas, ambaŭ kun arkadoj laŭ la itala renesanco.

La ĉefaltaro estis farita en 1744, la predikejo proksimume en 1800. La maldekstra Elizabeto-altaro restis origina, la bildo pri Elizabeto estis pentrita en 1740. Apude situas skulptaĵoj pri Johano Nepomuko kaj Sankta Nikolao.

Kermeso okazas en la 26-an de julio.

Emeritejo
---------

Origine la aĉetita domo estas malfrua renesanco, sed en la 1720-aj jaroj ĝi parte barokiĝis.En 1724 ankaŭ la najbara domo estis aĉetita kaj oni faris krociĝon de la domoj. La domo funkciis kiel emeritejo ĝis fino de la 1-a mondmilito. Dum la socialismo ĝi estis loĝdomo. Ekde 1995 ĝi estas ekspoziciejo pri pentraĵoj.

Laŭ la fasado en la unua etaĝo estas granda ferma balkono kun 2 fenestroj estas videblaj. La enirejo funkcias dekstre, ĝuste apud la preĝejo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj[*rompita ligilo*]
* hungare kun fotoj
* 
* Arkivigite je 2018-09-12 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Katedralo de Ely
La **Katedralo de Ely** (plena angla nomo: *The Cathedral Church of the Holy and Undivided Trinity of Ely* = la katedrala kirko de la sankta kaj nedividita triunuo de Ely) estas la precipa kirko de la episkopujo de Ely en Cambridgeshire (Anglio).
Ĝi estas la rezidejo de la episkopo de Ely.

En la regiono ĝi nomiĝas "la ŝipo de la torfejo" pro sia formo elstara el la ĉirkaŭa plata kaj malseka pejzaĝo (nomata angle *The Fens* = "torfejo").

Historio
--------

### Antaŭaj konstruaĵoj

La unuan kristanisman konstruaĵon tiulokan fondis *Etheldreda*, filino de la anglo-saksa reĝo de *East Anglia*, naskita en 630 en *Exning* ĉe *Newmarket*.
Ŝi akiris la terenojn de sia unua edzo *Tondberct*, estro de la Sudaj Girvianoj, kaj post sia dua edzeco ŝi tie en 673 fondis kaj mastrumis monaĥinejon.
Post ŝia morto oni konstruis al ŝi relikvokeston en la tiea saksa kirko.
La monaĥinejo kaj granda parto de la urbo Ely estis detruitaj en la dana invado komenciĝintaj en 869/70.

Episkopo *Athelwold* de Winchester en 970 tie konstruis novan, benediktanan monaĥejon. Post kiam en 1109 la episkopujo Ely estis kreita el parto de la episkopujo Lincoln, la monaĥeja kirko iĝis katedralo.

Vidu ankaŭ
----------

* Katedralo

* Kategorio Katedralo de Ely en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Orhara simio** |
| --- |
|  |
| Orhara simio de ĈinioOrhara simio de Ĉinio |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
| Domanio: | Eŭkariotoj *Eukaryota* |
|
|
| Regno: | Bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Primatoj *Primates* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Cerkopitekedoj *Cercopithecidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Rhinopithecus |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Rhinopithecus roxellana***Milne-Edwards, 1870 |
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Orhara simio  |

 |
| v • d • r |

La **orhara simio** (*Rhinopithecus roxellana*) el la ordo de primatoj kaj familio de cerkopitekedoj aŭ kolobidedoj vivas en okcidenta kaj norda Siĉŭan-provinco, sudorienta Gansu-provinco, suda Ŝenŝji-provinco kaj nordokcidenta Hubej-provinco, en Ĉinio. Ĝi estas bela kaj rara besto. Ĝi havas elstaran muzelon, rondan kapon, mallongajn orelojn, lazuran vizaĝon kaj supren leviĝantajn naztruojn. Ambaŭflanke de la supra lipo de plenkreska virsimio estas tuberaĵo. La simio surhavas ore brilantajn longajn kaj maldikajn harojn. La abdomena hararo estas iom mallonga kaj havas helan koloron, kaj la dorsa hararo estas longa. Tiu de iu virsimio longas eĉ 50 centimetrojn.

La orharaj simioj vivas sur altaj montoj kun densaj arboj kaj arbetoj 1 500-3 400 metrojn super la marnivelo. Ili agas sur arboj kaj malofte malsupreniras. Iliaj antaŭaj membroj lertas en grimpado kaj la malantaŭaj en saltado. Sur branĉoj de arboj ili facile saltas 3-4 metrojn. La orharaj simioj vivas vagan vivon. Dum vagado ofte dekkelkaj el kelkcent formas gregon, kiun gvidas plenkreska kaj sperta virsimio. La ĉefo estas elektita en luktobatalo. La orharaj simioj plej ŝatas manĝi foliojn de plantoj, ŝosojn, berojn kaj florojn, kaj ankaŭ semojn kaj arboŝelojn kaj birdetojn, birdavojn kaj fungojn. Ordinare en printempo simiino naskas, ĝi tre amzorgas sian idon kaj ankaŭ la virsimio protektas la idon. Estas interese, ke kelkiam virsimio kaj simiino brakumas unu la alian sidante, kaj ilia ido tiam varmigas sin en ilia sino.

La orhara simio estas rara, protektata besto de Ĉinio

Referencoj
----------

1. ↑  Orharaj simioj en Yunnan de Ĉinio

* Orhara simio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Orhara simio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Orhara simio en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
La **teatrejo de Hildburghausen** (germane *Stadttheater Hildburghausen*) situas ĉe Werra kaj rande de la urboparko de Hildburghausen en Turingio. Temas pri unu el la plej malnovaj ĝis hodiaŭ funkciantaj teatrejoj de Germanujo.

Historio
--------

La Urba teatrej starigitis en 1721 unue verŝajne kiel balejo fare de duko Ernesto Frederiko la 1-a (Saksio-Hildburghausen). Ĝia alikonstruiĝo je teatro faritis en 1755 sub la regado de duko Ernesto Frederiko la 3-a. Instalitis surloke en 1765 aktora seminario - do temas pri la plej malnova poraktora lernejo de Germanujo. En 1784 teatro oficiale inaŭguritis fare de duko Frederiko (Saksio-Altenburg); alikonstruon kaj restaŭradon de la tuto oni faris ankaŭ en 1890/91. Nova renovigo okazis inter 1976 kaj 1978 kaj denove post Turniĝo inter 2004 kaj 2008. Ekde oktobro 2008 revenis la surlokaj spektakloj.

La eta duklando Sachsen-Hildburghausen kompletigis kvazaŭ la starigon de kastelo kaj de granda kastelparko per starigo de balejo kaj skermadejo. Liberaeraj teatraĵoj prezentitis jam antaŭe en la t.n. *Heĝa teatro* en la baroka ĝardeno dume vintre oni aktorumis en la kastela salonego.

Dum la 18-a kaj 19-a jarcento gastis multaj konataj trupoj tie ĉi, eĉ el Franclando kaj Italujo. Dum la 18-a jarcento estis senpaga aliro por ĉiuj al ĉiuj spektakloj. Bedaŭrinde ŝatitis de la banaŭza plejmulto nur la baletoj tiel ke lia duka moŝto mem kutimis trairi antaŭ ludoj ĝardenojn kaj kampojn por peli la civitanojn al la teatraĵoj.

Grave, ankaŭ por Hildburghausen, estis la regado de la teatremega duko Georgo la 2-a (Saksio-Meiningen): de tiam datumas ankaŭ la belega interno nuna. Max Reger, kiu aktivis ĉefe en Meiningen, fondis en Hildburghauen teatroĥoron, dirigentadis kaj muzikpedagogadis. En la 20-a jarcento la teĥniko teatra kaj la sidlokoj iel eksmodis. Post la Dua mondmilito tre ofte gastis en Hildburghausen la trupo teatra de la Teatro je Meiningen.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Teatro je Hildburghausen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo
* Theatersteine Arkivigite je 2010-09-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Paĝaro de la Teatra societo hildburghausen-a Arkivigite je 2021-07-14 per la retarkivo Wayback Machine
*Por la matematika koncepto, vidu la paĝon konveksa koverto.*
Koverto
**Koverto** estas ebena papera saketo por enenmeti en ĝin paperaĵojn kaj dokumentojn. Kovertojn oni uzas por sendado per papera poŝto aŭ simple por konservi malgrandajn paperaĵojn.

Koverto ankaŭ havas kovrilon, kiun oni povas faldi kaj alglui, tial ke ne eblos elŝovi enhavon sen tranĉi aŭ ŝiri la koverton.

Por sendi per poŝto oni devas alglui al la koverto poŝtmarkojn kaj surskribi adresojn. Eblas aĉeti kovertojn ankaŭ jam kun printita poŝtmarko. Ĝi kostas pli multon, ĉar pagante kontraŭ ĉi tia koverto oni samtempe pagas kontraŭ poŝta servo, kiu povas sendi ĉi tiun koverton sen aldona pago. Sed tia koverto kun printita poŝtmarko ofte taŭgas nur por sendi leteron en la lando, por sendi eksterlanden oni devas malgraŭe alglui ordinarajn poŝtmarkojn.

Dimensioj de kovertoj
---------------------

La plej grandaj kovertoj estas malmulte pli grandaj ol A4 (210\*297 mm), do en tiuj kovertoj eblas enenŝovi paperojn de dimensio A4 sen faldado.

Estadas ankaŭ diversaj malpli grandaj kovertoj. Dimensioj de tiaj kovertoj aperis historie kaj havas diversajn tradiciojn.
**Ŝanhaja Turo** (ĉine 上海 中心 大廈, pinjine: Shànghǎi Zhōngxīn Dàshà) estas nubskrapulo en la distrikto Pudong de Ŝanhajo. Ĝi estis inaŭgurita en 2015 kaj ekde tiam estas la plej alta konstruaĵo en Ĉinio kaj la dua plej alta konstruaĵo en la mondo post Burĝ Ĥalifa en Dubajo.

La alteco de la konstruaĵo estas 632 metroj, kiuj estas dividita en 128 etaĝojn kun totala areo de 380 000 kvadrataj metroj. Konstruado komenciĝis en 2008 kaj estis kompletigita en 2015. La bazo de la turo estas larĝa kaj ĝi iĝas pli mallarĝa kun alteco. La formo de la konstruaĵo estas rotacia, simila al tiu de la kurbiĝema torso turo en Svedio, sed kontraste la flankoj de la Ŝanhaja turo estas rondetaj kaj kovritaj per klara vitro. La konstruaĵo estis dezajnita fare de la Arkitekta kaj Inĝeniera oficejo Gensler, kiu ankaŭ dezajnis la Jin Mao kaj la apudan Mondan Financan Centron en Ŝanhajo. La tordaĵo, la rondetaj profilanguloj kaj la reduktita etaĝa spaco havas inĝenieristiksignifon - la dezajno helpas la turo elteni la uraganajn ventojn kiuj estas oftaj en la areo. 

Antaŭ la konstruado de la turo, la turmodelo estis enkondukita en bildigan (simulacian) sistemon kiu imitas la fortojn kiuj agos sur ĝi en realeco. La konkludo estis ke la plej bona tordaĵo por ventorezisto estus 120-grada rotacio de la unua etaĝo ĝis la lasta etaĝo, kaj ke la plankgrandeco de la supra etaĝo estus reduktita al nur 55% de la areo de la plej malsupra etaĝo.

Post kompletigo de la skeletkonstruo en aŭgusto 2013, la Ŝanhaja Turo iĝis la plej alta strukturo en Ĉinio, prenante la titolon de la Kantona Turo en Kantono. La Ŝanhaja Turo povus perdi la titolon de la plej alta konstruaĵo en Ĉinio al la Ŝanhaja ĉiela urba konstruaĵo, kiu altiĝos ĝis 838 metroj (ĝia konstruado estas antaŭvidita fini en 2021).

Galerio
-------

* 
* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Ŝanhaja Turo** en Vikimedia Komunejo

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777834
* LCCN: sh2017004285
 |
**Nemeo** estas fama greka urbo proksime de la istmo de Korinto, en la antikva Argolando, en Peloponezo.

Ruinoj de la templo
-------------------

La istmo de Korinto
La ruinoj de la templo de Zeŭso
Dediĉita al Zeŭso, kvar jarcentojn antaŭ Kristo, la templo montras ok kolonojn restarigitajn.

La fama leono
-------------

Heraklo mortigis la leonon, kiu terurigis la loĝantojn de la valo de Nemeo. Tio okazis, kiam li plenumis la unuan el la dek du laboroj por Eŭristeo, reĝo de Tirinto.

La nemeaj ludoj
---------------

Survoje al Nemeo,, Heraklo estis gastigata ĉe malriĉa terkulturisto nomata Molorĥos. La gastiganto pretiĝis mortigi virŝafon por la bankedo. Tiam Heraklo petis de li, ke li atendu tridek tagojn. Post tiu tempo, ili povos manĝi ĝin kune. Se li ne revenos akurate, Molorĥos oferos ĝin al la dioj. Kiam estis pasigita la tempo, Molorĥos estis tuj buĉonta la beston, kiam li vidis Heraklon portante surdorse la felon de la leono. Tiun tagon Heraklo dediĉis al la dio Zeŭso. La Nemeaj Ludoj estis organizataj kiel datreveno de tiu okazaĵo.

Hodiaŭ estas videbla la stadio, kie estas reorganizitaj la ludoj.

Referencoj
==========

1. ↑  *La mythologie grecque et romaine*, Catherine Salles, Ed. Hachette 2003

* Kategorio Nemeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 342248
* GND: 4252031-9
* LCCN: sh89002297
* VIAF: 315130244 137607428, 315130244
* BNF: 12240309j
 |
*Her Majesty's Theatre* dum la incendio de 1867
*Her Majesty's Theatre* dum septembro 2005
**His Majesty's Theatre** – en Esperanto laŭvorte "majestulina teatro" – estas teatro kaj teatrejo en Londono. Ĝi troviĝas ĉe la placo *Haymarket* ("fojnomerkato") en la urbodistrikto *West End* ("okcidenta fino").

La teatro havas tradicion, kiu ampleksas plurajn konstruaĵojn kaj nomŝanĝojn. Origine konstruite laŭ planoj de la arkitekto *John Vanbrugh*, ĝi malfermiĝis la 9-an de aprilo 1705 sub la nomo *Queen's Theatre* ("reĝina teatro"). Post kiam Georgo la 1-a dum la jaro 1714 iĝis reĝo de Britio, la nomo adaptiĝis al la formo *King's Theatre* ("reĝa teatro"). En la konstruaĵo premieris la plej multaj operoj de la komponisto Georg Friedrich Händel, precipe dum la tempo de la "opera akademio" de 1719 ĝis 1728, por kiu ankaŭ komponis ankaŭ *Giovanni Battista Bononcini* kaj *Attilio Ariosti*. Kiam *Johann Jacob Heidegger* estis komerca direktoro de la teatro, li ankaŭ organizigis maskobalojn.

Dum la jaro 1789 la konstruaĵo detruiĝis kadre de incendio. Nova konstruaĵo planita de la arkitekto *Michael Novosielski* inaŭgusriĝis dum marto 1791. Inter la muzikaj direktoroj de tiu epoko menciindas la fama kaj ekstravaganca harfisto *Nicolas Bochsa* (1789-1856), kiu havis tiun funkcion inter 1827 kaj 1833. Dum la jaro 1837 enkondukiĝis la nomo *Her Majesty's Theatre*, kiu en la kazo de viraj regantoj ŝanĝiĝis al *His Majesty's Theatre*. Post nova incendio dum 1867 kaj rekonstruo laŭ la planoj de *Charles Lee* fine la teatrejo malkonstruiĝis. La nuntempa konstruaĵo estis planita de *Charles John Phipps* kaj inaŭgurita la 28-an de aprilo 1897. Nuntempe ĝi uziĝas precipe por prezentoj de muzikaj teatraĵoj.

Ekde la 9-a de oktobro 1986 ĉiutage prezentiĝas la muzika teatraĵo *The Phantom of the Opera* ("La fantomo de la opero").

* Kategorio His Majesty's Theatre en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Das Gebäude des Badischen Staatstheaters Karlsruhe am Ettlinger Tor
La **Badisches Staatstheater Karlsruhe** (eo: **Badena Ŝtata Teatro je Karlsruhe**) estas plurfaka teatro en Karlsruhe. Ĝi entenas operon, baleton kaj teatron. Aligita al la teatro estas la orkestro *Badische Staatskapelle Karlsruhe* kaj la ĥoro *Badischer Staatsopernchor|Badische Staatsopernchor*. La domo estas ĉefa okazejo de la ĉiujara Händel-Festivalo je Karlsruhe. Ĉefintendanto estas ekde 2011 Peter Spuhler. Kiel unu el du ŝtataj teatroj la Badena Ŝtata Teatro estas tenata fare de la federaciero Baden-Virtembergo. La urbo Karlsruhe kontribuas duonon de la bezonataj subvencioj.

Referencoj
----------

1. ↑  Ministrejo por scienco, esploro kaj arto de Baden-Virtembergo: *Staatstheater* Arkivigite je 2012-07-12 per Archive.today, vokita la 23-an de decembro 2012

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Badena Ŝtata Teatro je Karlsruhe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Badisches Staatstheater Karlsruhe
* Subtenanto-societo de la Badisches Staatstheaters


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 423433
* GND: 2005692-8
* LCCN: n83237279
* VIAF: 137250142
* ISNI: 000000012364240X
* NKC: kn20040112005
 |
**Parnaíba** estas municipo, grandurbo de la brazila subŝtato Piaŭio.

Bazaj informoj
--------------

Parnaíba en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 149,803 (2015)
* Supermara alteco: 5 m
* Areo: 435,564 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3
* 02° 54′ 18″ S 41° 46′ 37″ U﻿ / ﻿2.90500 °S, 41.77694 °U﻿ / -2.90500; -41.77694 (mapo)

Geografio
---------

Municipo Parnaíba situas laŭ la Rivero Parnaíba kaj laŭ la Atlantiko en nordorienta parto de la lando. Distancoj de urbego Parnaíba al la malferma Atlantiko estas 14, Teresina 268, São Luís 280, Belém 763, Natalo (Brazilo) 794, Recife 952, Maceió 1006, Salvador de Bahio 1176, **Braziljo** 1582, Goiânia 1736, Belo Horizonte 1906, Manaus 2027, Nova Iguaçu 2215, **Rio-de-Ĵanejro** 2229,Campinas 2296, Guarulhos 2343, San-Paŭlo (urbo) 2352, Campo Grande 2397, Curitiba 2628, Porto Alegre 3176 km.

Historio
--------

Angla domo en Parnaíba
Parnaíba estis fondita en 1761 kaj ĝi urbiĝis en 1884.

Ekonomio
--------

Ekonomio de Parnaíba konsistas el komerco, turismo, industrio (produktado de manĝaĵoj, parfumoj), agrikulturo (vaksoj, kokosoj, kotonoj, ledoj). En 2009 Parnaíba estis konsiderita la plej dinamika grandurbo en la subŝtato.

Klimato
-------

Parnaíba situas en tropika klimato. Jare pluvas po 1596 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ofte inter januaro-majo, inter aŭgusto-oktobro apenaŭ pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 23 °C.

Trafiko
-------

Parnaíba havas internacian flughavenon. La grandurbo estas atingebla ankaŭ akve kaj voje.

Vidindaĵoj
----------

* teatro
* historiaj konstruaĵoj
* plaĝo Pedra do-Salo

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo
* angle mapo, distancoj
* angle
***Cool World*** estas usona animacia komedia trilera filmo de 1992 reĝisorita de Ralph Bakshi kaj verkita de Michael Grais kaj Mark Victor. En ĝi stelulas Kim Basinger, Gabriel Byrne kaj Brad Pitt, kaj ĝi rakontas la historion de kartunisto kiu trovas sin mem en la kartuneca universo, kiun li kredas, ke li kreis, sed ekzistis delonge. En tiu mondo, li estas alllogita de unu el liaj roluloj, "femme fatale" kiu deziras esti homa.

Sekvante la sukceson de *Who Framed Roger Rabbit* (1988) kaj sian propran profesian reaperon en televido fine de la 1980-aj jaroj, Bakshi planis ĝin kiel realaga animacia hororfilmo. Li portis la ideon al Paramount Pictures, kaj li mem engaĝiĝis por la reĝisorado; ĝi estis lia unua filmo en preskaŭ unu jardeko.

La filmo malsukcesis pri kritiko kaj pri biletvendado, sed iĝis kultofilmo.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La ekzistado de Jack Deebs (Gabriel Byrne), fama desegnisto de la BD Cool World, neatenduta ŝanĝiĝas: ofte, la realo vanuiĝas por transporti lin en universon elirintan el sian imagopovon. Tiukadre, li estas altirita de la rev-estaĵo Holli Would (Kim Basinger), dum la detektivo Franck Harris ([[Brad Pitt[[), same prizonulo de tiu universo delira, ludas tipan rolon. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Gabriel Byrne kiel Jack Deebs
* Brad Pitt kiel Frank Harris
* Kim Basinger kiel Holli Would
* Deirdre O'Connell kiel Isabelle Malley
* Michele Abrams kiel Jennifer Malley, filino de Isabelle
* Janni Brenn-Lowen kiel Agatha Rose Harris, patrino de Frank
* Frank Sinatra Jr. kiel si mem

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Cool World en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* en imdb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857151
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Cool World en la angla Vikipedio.*
**Blenio** (**Bregn** en dialekto de Tiĉino, elparolata *Blenjo*) estas la ununura komunumo de la Komunumaro Olivone en la Distrikto Blenio en Kantono Tiĉino. La sidejo de la komunuma administracio estas Olivone.

Geografio
---------

La komunumo Blenio konsistas el la supra parto de la Valo de Blenio kaj limas en nordo al Kantono Grizono. Sur ĝia teritorio situas la fonto de la rivero Brenno. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Aquila, Campo (Blenio), Ghirone, Olivone kaj Torre.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 416, kiu kondukas de Disentis en sudo trans la Lukomagno-Pasejo, kies kulmino situas sur la norda komunumlimo, al Biasca en nordo. Pere de poŝtaŭtolinio de Disentis al Biasca la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La komunumo Blenio estigis en 22-a de oktobro 2006 el la unio de la komunumoj Aquila (2000: 487 loĝantoj), Campo Blenio (2000: 68 loĝantoj), Ghirone (2000: 44 loĝantoj), Olivone (2000: 845 loĝantoj) kaj Torre (2000: 282 loĝantoj).

Sporto
------

En la komunumo troviĝas skiurada sportejo en loko Campra.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Blenio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Blenio

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Blenio** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Blenio |
| --- |
|  **Komunumaro Acquarossa:** **Acquarossa** **Komunumaro Malvaglia:** **Serravalle** **Komunumaro Olivone:** **Blenio** |  |

 |
**Zsolt Demetrovics** [ĵolt demetroviĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Demetrovics Zsolt** estas hungara psikologo, adiktologo, altlerneja instruisto, koresponda membro de la Hungara Scienca Akademio (2022). Lia patro estis János Demetrovics.

Zsolt Demetrovics naskiĝis la  14-an de novembro 1971(nun 1971-11-14) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zsolt Demetrovics maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1990. Li akiris psikologian kaj kulturantropologian diplomojn en gradoj MSc en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1998, dum inter 1995-1999 li esploris en instituto. En 1999 li malfermis privatan psikologian kuracejon, kie li laboris ĝis 2005, krome li laboris en alia instituto inter 2001-2010. Li ankaŭ estis asistanto en Universitato Loránd Eötvös (2001-2006), poste lektoro (2006-2010), pli poste docento, dum li doktoriĝis (Ph.D.) en la universitato en 2006, lia habilitiĝo okazis en 2010. Li doktoriĝis (DSc) en 2014 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li estis levita katedrestro en 2006 kaj institutestro en 2011. Lia edzino naskis 4 gefilojn inter 2002-2013. Li ricevis premiojn inter 2001-2023, stipendiojn inter 2008-2011 kaj 2012-2015.

Elektitaj libroj
----------------

* *Drog, család, személyiség. Különböző típusú drogok használatának személyiségpszichológiai és családi háttere.* (2007)
* *Droghasználat Magyarország táncos szórakozóhelyein.* (2001)
* *Drogproblémák kezelésével foglalkozó budapesti intézmények helyzetének és nyújtott szolgáltatásainak felmérése.* (kunaŭtoro, 1997)

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare (legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 856696
 |



* Portalo pri Biografio
La urba grenejo en decembro de 2007.
La **Kornhofspeicher** esta iama grenejo en la urbokerno de Erfurto, situanta inter la stratoj *Große Ackerhofgasse* kaj *Moritzstraße*.

Priskribo
---------

Ĝi estas unu el la plej bone konservitaj malfrumezepokaj grenejoj kaj unu el la plej gravaj historiaj neekleziaj konstruaĵoj en la turingia ĉefurbo. Ĝi estis starigita inter 1465-67 sur la eksa juda tombejo  laŭkomisie de la urba konsilantaro kaj servis de tiam kiel magazeno. La fondaĵo *Deutsche Stiftung Denkmalschutz* subtenis ties restaŭradon finance.

La konstruaĵo estas trietaĝa. La tegmentaro supra estas originale konservita. Ĝi estas longa je 83 m kaj larĝa je 25 m sur surfaco de 1800 kvadratmetroj kaj kun 21 fenestraj sektoroj.

Konstruo
--------

Jam ek de 1354 la urbo Erfurto havis je dispono urban grenejon, kiu troviĝis proksime al la Preĝejo Sankta Nikolao sur areo kiun posedis la Johanitoj. Oni supozas ke krome estis estinta ankoraŭ alia grenejo.

Dum la 15-a jarcento Erfurto havis ekonomian ekfloron kaj la enhavokapacito de la ejoj ne plu sufiĉis por sekurigi la manĝigon de la loĝantaro dumkrize. Sekve la konsilistoj decidis en 1465 konstruigi novan grenejon kaj elektis la iaman judan tombejon.

Hodiaŭa uzo
-----------

Longan tempon la eksa grenejo estis senfunkcia kaj pluraj ideoj pri bona utiligo forĵetitis. Finfine privatulo aĉetis la tuton, kiu planis ŝanĝi ĝin en parkejon kun 90 parklokoj, dume ekstere la aspekto restus. En 2009 scienculoj malkovris ke la konstruo estis infestita de lignovermoj; tion oni forigis en 2010. Poste komenciĝis en printempo de 2013 la planita alikonstruo al parkejo, kion ankoraŭ malfruigis kvereloj inter investinto kaj apudloĝantoj koncerne la aliron al la malsubaj etaĝoj.

Subnotoj
--------

1. ↑  Steffen Raßloff: Geschichte der Stadt Erfurt. Sutton Verlag, Erfurt 2012, ISBN 978-3-95400-044-9, p. 36
2. ↑  Pri la subtenobjekto sur la fondaĵa retpaĝaro.[*rompita ligilo*]
3. ↑  Stefan Oehmig: Zur Getreide- und Brotversorgung der Stadt Erfurt. In: Ulman Weiß (Hrsg.): Erfurt 742-1992. Böhlau Verlag, Weimar 1992, ISBN 3-7400-0806-7, p. 205
4. ↑  [*rompita ligilo*]
5. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-05-22. Alirita 2013-12-17.

* Kategorio Grenejo de Erfurto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Dóra Reglődi** [reglOdi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Reglődi Dóra** estas hungara anatomo, altlerneja instruisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2022).

Dóra Reglődi naskiĝis la  7-an de junio 1969(nun 1969-06-07) en Pécs.

Biografio
---------

Dóra Reglődi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, sed ŝi maturiĝis angle en Triest en 1988, poste ŝi akiris anatomian diplomon en Universitato Janus Pannonius en 1994. Post la diplomo ŝi esploris en la universitata instituto, sed en la jaroj 1998 kaj 1999 en Universitato Tulane. Ŝi doktoriĝis (Ph.D.) en Universitato de Pécs en 2000, ŝi doktoriĝis (DSc) en 2011 antaŭ la Scienca Akademio. Intertempe ŝia instrua rango atingis la plej gravan: profesoro en 2007, krome ŝi estis institutestro kaj vicdekano. Ŝi edziniĝis kaj naskis filinon; ŝi ricevis plurajn premiojn. Resume ŝi parolis 5 lingvojn (ankaŭ angle, germane, france, hispane).

Elektitaj kontribuoj (ĉiam kunaŭtoro)
-------------------------------------

* *Coexistence of serotonin and FMRFamide-like immunoreactivities in the nervous system of the earthworm, Lumbricus terrestris.* (1996)
* *Effects of pituitary adenylate cyclase activating polipeptide in oxidative stress-induced apoptosis of cardiomyocytes* (2006)
* *Pituitary Adenylate Cyclase Activating Polypeptide — PACAP Cham* (redaktaĵo, 2016)
* *Role of endocrine PACAP in age-related diseases* (2023)

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video

Fontoj
------

* datanoj kun foto
* prezento kun foto (legebla pli malsupre)
* biografio hungare (legebla plej malsupre)
* biografio angle

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857177
 |


* Portalo pri Biografio
**The Mind** (angle *The Mind* — *"La Menso"*) estas koopera kartludo de *Wolfgang Warsch*, publikigita en 2018. Ĝi estis unu el tri kandidatoj por premio Spiel des Jahres (Ludo de la jaro) en 2018.

Reguloj
-------

*The Mind* estas koopera ludo, tio signifas, ke teamo (de 2 ĝis 4 homoj) kunlabore agas kontraŭ la ludo. Al la ludantoj estas disdonataj kartoj kun numeroj de 1 ĝis 100. La celo estas elmeti la kartojn laŭorde sen komunikado inter la ludantoj. Neniuj sekretaj signaloj kaj aludoj pri siaj kartoj estas permesataj. Ne ekzistas sinsekvo de ludantoj: en ajna momento tiu, kiu opinias, ke havas minimuman karton, rajtas elmeti ĝin al la tablo. Se evidentiĝas eraro, t. e. iu havas malpli grandan karton, ol la elmetita — la ludo paŭzas, ĉiuj tiaj kartoj estu elmetitaj, kaj la ludantoj perdas unu "vivon". Post tio la ludo daŭras. Se ĉiuj ludantoj elmetis siajn kartojn, la nivelo estas trapasita, kaj ili trafas la sekvan nivelon.

En la unua nivelo ĉiu ludanto ricevas po unu karto, en la dua — po du, ktp. La celo de la ludo estas trapasi 12 nivelojn por 2 ludantoj, 10 nivelojn por 3 ludantoj, kaj 8 nivelojn por 4 ludantoj.

En la komenco teamo havas tiom da "vivoj", kiom da ludantoj estas. Po unu plia "vivo" oni ricevas post la trapaso de la 3-a, 6-a kaj 9-a niveloj. Se la teamo ne plu havas "vivojn", ĝi malgajnas.

La teamo havas eblecon uzi specialan karton "ŝurikeno". Se iu ludanto deziras uzi ŝurikenon, li aŭ ŝi levas manon. Se ĉiuj ludantoj konsentas uzi ŝurikenon, ĉiu montras kaj flankenmetas sian plej malgrandan karton. Poste la ludo daŭras per kutima maniero. Komence la teamo havas unu ŝurikenon. Po unu plia ŝurikeno oni ricevas post la trapaso de la 2-a, 5-a kaj 8-a niveloj.
**Ĉikago** (aŭ *kvar-disdona briĝo*)

estas varianto de la kartludo briĝo
(apud *robrobriĝo* kaj *turnirbriĝo*).
Ĉikagon oni ludas kvarope,
sed anstataŭ robro (kun nedifinita daŭro)
oni ludas simple kvar disdonojn
laŭ la sekva modelo.

```
 1. Disdonas nordo;     vundeblaj: neniu.
 2. Disdonas oriento;   vundeblaj: nordo-sudo.
 3. Disdonas sudo;      vundeblaj: oriento-okcidento.
 4. Disdonas okcidento; vundeblaj: ambaŭ flankoj.

```

Se aŭkcio komencas de kvar pasoj,
la disdoninto disdonas denove.

Ekzistas kelkaj sistemoj por determini
la gajninton en Ĉikago.
Kutime oni kalkulas poentojn kiel en turnirbriĝo,
do por ĉiu disdono aparte,
sendepende de la antaŭaj,
kun 50-poenta premio pro partrezulto
kaj 300- aŭ 500-poenta (depende de vundebleco)
premio pro partio, gajnita per unu disdono.

Fine oni povas simple sumigi la rezultojn
de la 4 (aŭ 8, 12 ktp) disdonoj.

Alia metodo estas sumigi ne la rezultojn,
sed *internaciajn matĉpoentojn* (IMP).
Por tio post ĉiu disdono oni kalkulas
la forton de ambaŭ flankoj en honorpoentoj:
4 pro ĉiu aso,
3 pro ĉiu reĝo,
2 pro ĉiu damo,
1 pro ĉiu fanto.
La forto de la pli forta flanko
kaj ĝia vundebleco determinas
la "celrezulton",
aŭ "atendatan rezulton",
laŭ la sekva tabelo.

```
Honorpoentoj         Celrezulto
               Nevundeble   Vundeble
   20                 0          0
   21                50         50
   22                70         70
   23               110        110
   24               200        290
   25               300        440
   26               350        520
   27               400        600
   28               430        630
   29               460        660
   30               490        690
   31               600        900
   32               700       1050
   33               900       1350
   34              1000       1500
   35              1100       1650
   36              1200       1800
   37              1300       1950
   38              1300       1950
   39              1300       1950
   40              1300       1950

```

La diferenco de la reala rezulto
de la pli forta flanko
(iufoje la rezulto povas esti negativa)
kaj la "celrezulto"
determinas, kiu flanko
ricevas IMPojn kaj kiom da ili.
Por tio oni uzas la saman tabelon,
kiel en turnirbriĝo.

```
 Poentdiferenco  IMPoj
   0 -   10        0
  20 -   40     1
  50 -   80     2
  90 -  120     3
 130 -  160     4
 170 -  210     5
 220 -  260     6
 270 -  310     7
 320 -  360    8
 370 -  420     9
 430 -  490    10
 500 -  590    11
 600 -  740    12
 750 -  890    13
 900 - 1090    14
1100 - 1290    15
1300 - 1490    16
1500 - 1740    17
1750 - 1990    18
2000 - 2240    19
2250 - 2490    20
2500 - 2990    21
3000 - 3490    22
3500 - 3990    23
4000 aŭ pli       24

```
dekstra
**Quarto** - prononco [KVARto] aŭ [KŬARto], esperante foje nomata "Kvartoo" (vidu la eksteran ligilon sube) - estas strategia tabulludo por du ludantoj. Ĝin verkis la svisa matematikisto *Blaise Müller*. La ludo estis unue eldonita en 1991. Estas diversaj versioj de diversaj eldonejoj, ekzemple kun lignaj aŭ plastaj pecoj.

La kvadrata tabulo havas 16 lokojn (4x4). Estas 16 pecoj, kaj ĉiu havas kvar ecojn:

1. alteco (alta aŭ malalta)
2. koloro (ekz, nigra aŭ blanka)
3. formo (kvadrata aŭ cirkla)
4. solideco (sen aŭ kun truo)

Laŭvice, ludanto elektas pecon, kiun devas meti la alia ludanto sur tabulon. Tiu gajnas kiu kreas vicon de kvar pecoj kun iu komuna eco (ekz, ĉiuj kvar estas altaj, aŭ ĉiuj kvar estas blankaj, ktp).

Do malkiel multaj ludoj, estas komuna pecaro, anstataŭ propraj pecaroj por ĉiuj ludantoj.

Estas varia regulo, ke oni ankaŭ gajnas per kreo de kvadrato (2x2) de kvar pecoj kun iu komuna eco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Quarto (ludo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Esperanta reta versio "Kvartoo" (arkivigite)
* *BoardGameGeek*: recenzoj, bildoj, ktp pri Quarto (angle)

Vidu ankaŭ
----------

* Quarto (Italio)
Komputila versio de Crokinole
**Crokinole** (KROkinol) estas tabulludo por du ĝis kvar ludantoj. Estas po 12 nigraj kaj blankaj cilindraj lignaj ludpecoj. Ĉiu ludanto dum sia vico frapas ludpecon per sia fingro, tiel ke ĝi glitas sur ronda surfaco el polurita ligno, kies diametro estas ĉ. 68 cm.

Meze de la ludsurfaco estas malprofunda truo, kiun ĉirkaŭas tri samcentraj ringoj. La truo valoras je 20 poentoj, kaj la ringoj valoras je 15, 10, kaj 5 poentoj respektive. 8 fostetoj ĉirkaŭas la 15-poentan ringon. Ĉirkaŭ la ludsurfaco estas areo, en kiun falas la ludpecoj kiam ili forpuŝiĝas de la ludsurfaco. La reguloj iom varias, sed ĉiam oni devas per sia ludpeco tuŝi ludpecon de sia kontraŭulo, se estas tia sur la ludsurfaco.

La historio de crokinole estas plejparte nekonata. Ŝajnas ke la ludo inventiĝis en Kanado antaŭ almenaŭ 125 jaroj. Nun ĝi estas ludata ĉefe en Kanado, sed iomete komencas disvastiĝi. Ĉiujare okazas granda turniro en Tavistock, Kanado, kiun foje partoprenas eĉ eksterlandanoj.

**Eksteraj ligoj**

* Kelkaj fotoj Arkivigite je 2006-07-11 per la retarkivo Wayback Machine de la ludo
* Anglalingva retejo pri crokinole

* Kategorio Crokinole en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Trivial Pursuit.jpgTrivial Pursuit tabulludo
**Triviala Sekvado** estas tabulludo kie la progreso estas determinita laŭ la kapablo de la ludanto respondi al demandoj pri ĝenerala scio aŭ populara kulturo. Scott Abbott, sporta redaktoro de la ĵurnalo Canadian Press kaj Chris Haney, fotisto de la revuo Montreal Gazette, evoluigis la koncepton en decembro 1979; ilia ludo estis lanĉita al la merkato du jarojn poste.

En Nordameriko, la luda populareco atingis la pinton en 1984, kiam pli ol 20 milionoj da ludoj estis venditaj. La rajtoj de la ludo estis aĉetitaj de Parker Brothers (nun parto de Hasbro) en 1988. Ĝis 2004 preskaŭ 88 milionoj da ludoj estis venditaj en 26 landoj kaj 17 lingvoj.

La demando-kartoj estas organizita laŭ ses temoj respektive al ses koloroj de la tabulaj ĉeloj.

La trivial-tabulo kaj la reguloj.
---------------------------------

Soldato en ludo kun ĉiuj ses kojnoj alkroĉitaj al ĝi
La trivial-tabulo konsistas el ĉeloj aranĝitaj laŭ ses-radiusa rado. Ĉiu ĉelo estas kolorigita laŭ demandaj tipoj, kun unu speciala ĉelo de ĉiu koloro ĉe la konekto de la radiusoj kun la rado.

La ludantoj komencas en la centro de la rado. Unue ludas kiu atingas plej altan nombron per la ĵetkubo. La ludantoj, laŭvice, maldekstren, ludas ĵetkubon kaj movas iliajn ludpecojn tiom da ĉeloj kiom indikas la ĵetkubo, en la direkto kiun ili elektis.

Post la movo de la ludpeco, la (mal)dekstra najbaro prenas la unuan karton kaj legas la respektivan demandon al la ĉelkoloro de la lastmovita ludpeco. Post la respondo li metas tiun karton sub la kartaro.

Se la ludanto respondas ĝuste, li aŭ ŝi povas ludi denove. Krome, se la ĉelo estas unu el tiuj specialaj ĉeloj ĉe interkruciĝo de la radiusoj kun la rado, la ludanto estas ankaŭ premiita per "sesona torto aŭ fromaĝo" (60 grada cirkla sektoro aŭ cirkla sesono) laŭ la koloro de la interkruciĝa ĉelo, se li ne jam posedas ĝin. Se la ludanto respondas neĝuste, la ludo iras al la sekvonta maldekstra ludanto.

La ludo daŭras ĝis iu ludanto plenumas torton per ĉiuj ses koloroj kaj atingas denove la starpunkton, kaj ĝuste tiam la aliaj ludantoj elektas koloron kaj legas la demandon de la koncerna kategorio; la ludanto devas respondi ĉi tiun finan demandon ĝuste por gajni la ludon. Se la ludanto ne ĝuste respondas, la ludo daŭras ĝis iu ajn ludanto tion faras.

La ludo ankaŭ povas esti teama ludo kie kelkaj ludantoj estas reprezentitaj de unu ludpeco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Triviala sekvado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oni devas membriĝi kaj tiam povas elŝuti tabulon, kartojn ktp.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Stratego (apartigilo) |

**Stratego** estas tabulludo ludebla de du ludantoj uzante 10×10 tabulon kaj 80 ludpecojn. Unu ludanto uzas la bluajn ludpecojn, kaj la alia uzas la ruĝajn ludpecojn. La lud-pecaroj estas sama, kun nombroj de 1 al 9 kaj kelkaj specialaj pecoj. La pecoj havas bildon kaj nombron sur nur unu flanko de la peco, tiel ĉi-tiu informo povas esti kaŝita de la kontraŭanto. La celo de la ludo estas trovi kaj kapti la Flag-pecon de via kontraŭanto.

Ludantoj havas 33 moveblajn pecojn:

* 1 Marŝalo
* 1 Generalo
* 2 Koloneloj
* 3 Majoroj
* 4 Kapitanoj
* 4 Leŭtenantoj
* 4 Serĝentoj
* 5 Ministoj
* 8 Skoltoj
* 1 Spiono

Kaj 7 nemoveblajn pecojn:

* 1 Flago
* 6 Bomboj

La moveblaj pecoj estas rangitaj de 1 (Marŝalo) al 9 (Skolto). La malaltaj nombroj estas pli forta. La Spiono (markita kun "S") estas speciala peco kiu povas nur kapti la Marŝalon de la kontraŭanto.

Historio
--------

La ludo estis eldonita originale el Nederlando en 1960,
sed ĝi originis el ludo nomita "*L'attaque*", kiu aperis en Eŭropo antaŭ la Unua mondmilito.

* Kategorio Stratego (ludo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)