recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nellore** estas metropolo, ankaŭ administra centro de distrikto en subŝtato Andra-Pradeŝo en suda-orienta Barato.

Panoramo en Nellore

Geografio
---------

Nellore etendiĝas sur la marborda ebenaĵo laŭ dekstra bordo de rivero sur averaĝa alteco de 18 m tre proksime al Bengala Golfo. Tiu golfo troviĝas 24, Kadapa (urbo) 121, Ĉenajo 150, Kurnul 260, subŝtata ĉefurbo Amaravatio 319, Bellari 336, Mumbajo 914, Kolkato 1269, ĉefurbo Delhio 1607 kilometrojn (aere) .

Stacidomo de Nellore

Demografio
----------

Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 547 621 loĝantoj sur areo de 149,02 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 3 675 loĝantoj/km² .

Historio
--------

Nellore estis praa urbo sub multe da dinastioj (ekzemple Aŝoko, Ĉola dinastio). Ekde la 18-a jarcento la britoj regis. Nellore havis gravan rolon en apero de la telugua lingvo kaj formado de Andra-Pradeŝo.

Ekonomio
--------

Inter la urbokerno kaj la golfo etendiĝas fekunda tero kun signifa agrikulturo. La urbo mem havas industrian zonon. Kelkaj produktoj: ŝuoj, baterioj.

Trafiko
-------

En Nellore mem oni uzas ofte aŭtajn rikiŝojn, por pli longaj distancoj aŭtobusojn. La metropolo havas trairan vojon kaj fervojon irantaj laŭ la marbordo, krome estas vojoj al la marbordo, respektive al interno de la lando. Grava ponto tra la rivero estas apartenaĵo de la urbo.

Religio
-------

La loĝantoj estas hinduoj (79%), islamanoj (19%), kristanoj 1,5% kaj aliaj.

Klimato
-------

Nellore havas tropikan maran klimaton kun musono kaj varmaj, humidaj someroj kaj mildaj vintroj. La averaĝa pluvo jare estas 1069 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen tre ofte inter julio-decembro. La temperaturo varias inter 25-34 °C.

Vidindaĵoj
----------

* temploj

Fontoj
------

* WikiTrans

* KolegioKolegio
* 
* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
**Arló** [arlO] estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Ózd. La slava orilu signifas aglo.

Apoteko de Arló

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 47 km²
* Loĝantaro: 3554
* Poŝtkodo: 3663
* Telefonprefikso: 48

Florvendejo de Arló

Situo
-----

La grandvilaĝo situas en valo, laŭ la ĉefvojo Bátonyterenye-Ózd, la lasta kaj Borsodnádasd estas proksime.

Historio
--------

La unua skriba mencio devenis el 1268. En la 17-a j.c. ciganoj alvenis, el ili konsistas duono de la loĝantaro. Historion de la grandvilaĝo determinas proksimeco de Ózd kaj Borsodnádasd. En 1927 pro la minado montoparto deglitis kaj ĝi baris rojon, sekve lago naskiĝis apud la komunumo, kiu nun estas feriejo.

Vidindaĵoj
----------

La ĉefaj vidindaĵoj estas la katolika preĝejo Sankta Mikaelo (Arló) kaj la menciita lago.

Ĝemelkomunumoj
--------------

* Slovakio Hnúšťa, Slovakio
* Rumanio Corund, Rumanio
* Slovakio Bretka, Slovakio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 226866
* GND: 4379790-8
* NKC: ge900138
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri pliarmigado de pluraj landoj. Por ekonomia fenomeno rigardu la paĝon Konkurenco. Por fenomeno en ekologio legu la artikolon Konkurado (biologio).* |

poŝtmarko pri la sovetunia nuklee pelita submarŝipo *Leninski Komsomol*
milita aviadilo *B-2* de la usona aer-armeo
usona prezidento Ronald Reagan, konvinkita armadkonkuristo
**Armadkonkuro** aŭ **konkura armado** estas pliarmigo de du malamikoj, el kiuj ambaŭ volas esti daŭre pli armitaj ol la malamiko. Ĉiu paŝo de pliarmigo de unu partio rezultigas ĉiam iom pli fortan paŝon de la dua partio kaj inverse, tiel ke la reciproka pliarmigo okazas kvazaŭ "aŭtomate" kaj konsumas grandan kvanton da resursoj, sen necese rezultigi militon kiu fine "konsumiĝus" la armilojn. Historia ekzemplo estas la armadkonkuro inter la mar-armeoj de Britio kaj la Germana Regno antaŭ la Unua Mondmilito.

Specife rimarkinda de teknologia evoluo estas la armadkonkuro per la paralela disvolviĝo inter ŝipaj kanonoj kaj marborda artilerio, kaj inter ŝipa artilerio kaj si mem, tra la jarcentoj en la gamo de reciproke pliigado de la pafadkapablo, kaj de la disvolviĝo de la manovraj kaj ŝirmaj kapabloj de la ŝipoj.

Post jaro 1945 grava uzo de ĉi tiu termino celas la konkuran armadon inter la dua militaj blokoj ĉirkaŭ Usono kaj Sovetunio dum la Malvarma Milito, por priskribi la penegojn de la superpotencoj produkti kreskantan stokon de nukleaj armiloj kaj disvolvi ilin de kreskanta distribuo kaj potenco. Carl Sagan priskribis tiun fenomenon kiel du homojn mallevitajn ĝis la kolo en benzina naĝejo, unu kun tri alumetoj kaj alia kun kvin. Tiu fenomeno de la Malvarma Milito finiĝis per la disfalo de Sovetunio dum la jaro 1991.

Ĉesigo
------

Ĉesigi armadkonkuro postulas konstrui fidon inter la partioj al la konkuro, kio estas paŝo ne facila. Por ilustri ĉi tiun malfacilon, oni uzas la dilemon de la malliberulo. Ĉiu lando havas du eblojn: pliigi sian defendan buĝeton aŭ interkonsenti kun sia rivalo por senarmigi. En ĉiu lando timas, ke ĝia rivalo malobservus la interkonsenton, do ĉiu el ili klinas direkte al plia armiliĝo, tiel akceli la armadkonkuro. Ĉiu lando ŝajnas agi racie, sed la rezulto estas evidente malracia.

Por fini la nuklean armilan armadkonkuro, intertraktadoj okazis inter Usono kaj Sovetunio celante redukti la stokon de misiloj kaj nukleaj armiloj de ĉiu el la du potencoj, kulminante per la subskribo de la interkonsento START.

Malsama maniero fini la armadkonkuro estus atingi situacion, kie unu el la partoprenantoj en la konkuro ne plu kapablas provizi rimedojn por daŭrigi la konkuron, kaj tial estas devigita halti. Iuj atribuas ĉi tiun rezulton al la Strategic Defense Initiative (Strategia Defenda Iniciato), aŭ pli bone konata kiel "Star Wars Project" (Stelmilito), kiu kaŭzis la disfalon de Sovetunio.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 130896
* GND: 4076878-8
* LCCN: sh85007355
* SUDOC: 028196988
* BNF: 13319290t
* NKC: ph990900
 |
Konstruaĵo el la 14-a jarcento en Gulbarga
kaj la samo interne
**Gulbarga** (kanare ಗುಲಬರ್ಗಾ) estas metropolo kaj universitata urbo (ekde 1980) en Barato, en subŝtato Karnatako.

Geografio
---------

Gulbarga etendiĝas en centro de la lando. Hajderabado troviĝas 200, Bengaluro 623 km-ojn.

Historio
--------

En Gulbarga la historio komenciĝis en la 6-a jarcento, tiam diversaj dinastioj havis tiun lokon. Sultano nomumis la urbon en la 14-a jarcento, kiel ĉefurbo. De 1724 ĝis 1948 Gulbarga estis parto de Hajderabado-ŝtato.

Trafiko
-------

Gulbarga estas bone ligita fare de ĉefvojo kaj relo al Bengaluro, Mumbajo, Hajderabado kaj aliaj gravaj grandurboj. En la urbo rikiŝoj kaj aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

Klimato
-------

Gulbarga havas tropikan klimaton kun 3 sezonoj:

* somero (40-48 °C) inter februaro-junio
* musono (25-37 °C) ĝis septembro
* seka vintro (7-26 °C) ĝis januaro

Vidindaĵoj
----------

* konstruaĵo (fortikaĵo, interne moskeo) Jama Masjid kun 15 turoj el la 14-a jarcento
* moskeo Dargah
* diversaj preĝejoj, temploj
* maŭzoleo
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Drohobiĉ (stacidomo). |


**Drohobiĉ** aŭ **Drohobiĉo** (ukraine *Дрогобич*, pole *Drohobycz*, jide דראָביטש) estas urbo en okcidenta parto de Ukrainio, en la nuna Lviva provinco (ukraine *Львівська область*, *Lvivska oblast'*). Ĝi estis ĝis 1959 administra centro de la samnoma provinco. Laŭ la stato de 2021, en la urbo vivis 74 610 loĝantoj sur areo de 41 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 1 820 loĝantoj/km².

Drohobiĉo estis fama en la 11-12-aj jarcentoj pro la salminado. Ĝi estas ankaŭ hodiaŭ minurbo, oni minas tie nafton, tergason, kalisalon, magnezion. La urbo estis inter la du mondmilioj parto de Pollando, kie ĝi funkciis kiel naftocentro de Pollando.

La urbo havas naftorafinejon, maŝinindustrion kaj malpez-industriajn uzinojn. En la urbo funkcias Instrua Altlernejo. 

En la urbo naskiĝis Jurij Drohobiĉ (estas monumento al li), tie ĉi finis gimnazion poeto Ivan Franko. En tiu urbo kreadis unu el plej grandaj mondaj kaj polaj aŭtoroj - Bruno Schulz. Lia samgentano, la jud-pola Maurycy Gottlieb estis mondfama pentristo. 

En la urbo loĝis renoma ukraina Esperantisto, fotoartisto Vasil Stanoviĉ.

Dua Mondmilito
--------------

Post komenco de germana invado en Sovetunion funkciuloj de NKVD murdis en malliberejo ĉe str. Stryjska ne malpli ol kelkcent personojn (de 200 ĝis 500–600).

Dum la Dua Mondmilito germanoj establis geton kaj murdis plimulton de judaj loĝantoj. Unu el viktimoj estis Bruno Schulz.

1.12.1943: Germana polico pafmortigis apud Zdzianna, proksime al Drohobiĉ, 59 personojn

Vidu ankaŭ
----------

* Drohobiĉ (stacidomo)
* Listo de urboj en Ukrainio
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Bois-Colombes (stacidomo) kaj Bois-Colombes (pariza metrostacio). |


**Bois-Colombes** estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Hauts-de-Seine kaj en la Pariza Regiono.

Laŭ la stato de 2021 en la urbo vivis 29 765 loĝantoj, kiujn oni kutime nomigas *Bois-Colombiens,* kaj etendiĝas sur areo de 1,92 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 15 503 loĝantoj/km².

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

Bois-Colombes estis kreita en 1896, el la disiĝo de parto de la komunumo Colombes.

Ekonomio
--------

Bois-Colombes, lokita norde de la departemento Hauts-de-Seine estas urbo precipe dediĉita al loĝejoj. Krom la lokaj butikoj, iom similaj al tiuj de Asnières-sur-Seine, la ekonomia disvolviĝo estas relative malforta, ĉefe depost la foriro de la entrepreno Hispano-Suiza Arkivigite je 2016-05-29 per la retarkivo Wayback Machine.

Vidindaĵoj
----------

Ne ekzistas veraj monumentoj en Bois-Colombes, sed la urbdomo kaj la ĉirkaŭa areo estas vidindaj. La verda sonorilturo de la urbdomo, klare videbla, estas ofte uzata kiel gvido-punkto far la loĝantoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Hauts-de-Seine
* Listo de urboj de Francio
* Bois-Colombes (stacidomo)
* Bois-Colombes (pariza metrostacio)
* Bécon-les-Bruyères (pariza metrostacio)
* Les Vallées (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Kembriĝo |


**Kembriĝo** (angle *Cambridge*, [prononco "*KEJMbriĝ"*]), la sidejo de la Universitato de Kembriĝo, estas urbo en Anglio. 

Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 123 867 loĝantoj sur areo de 40,7 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 3 043 loĝantoj/km². Ĝi situas 80 kilometrojn norde de Londono, 

Jam de jarcentoj ĝi estas grava centro por scienco, lernado kaj esplorado; famaj sciencistoj, kiuj laboris kaj laboras en Kembriĝo inkluzivas Sir Isaac Newton, Charles Babbage, James Clerk Maxwell, James Watson Francis Crick, Sir Fred Hoyle, Sir Martin Rees, kaj Profesoro Stephen Hawking inter multaj aliaj. Pli lastatempe la urbo iĝis egale grava loko por komputika laboro. Multnombraj internaciaj komputikaj firmaoj havas sian britan oficejon en Kembriĝo, sed ĝi ankaŭ havas aron de propraj, lokaj firmaoj, ekz. ARM, fama kreanto de mikroprocesoroj.

La urbo havas tradicie altan nivelon de uzado de bicikla transporto, ĉefe pro sia universitato kaj pro la manko de gravaj montetoj.

Famuloj
-------

En Kembriĝo mortis hungardevena fizikisto Egon Orován.

Esperanto en Kembriĝo
---------------------

Lastatempe la antaŭa Kembriĝa Esperanto-Klubo dormetas, sed la Pasporta Servo daŭre havas du gastigantojn en Kembriĝo.

EdE-C

3-a Universala Kongreso 13 - 17-a de aŭgusto 1907, 1317 partoprenantoj el 35 landoj; provo de internacia monsistemo: spesmilo. Unuafoje ŝtata registaro (Belgio) reprezentis sin dum E-kongreso.

* situo de Kembriĝo en la provinco Cambridgeshiresituo de Kembriĝo en la provinco Cambridgeshire
* situo de la urbo (flava punkto) en Britiosituo de la urbo (flava punkto) en Britio
* la strato Sankta Triunuo kaj la ĉefa pordego de la Kolegio Sankta Johano kun la turo de la kolegia kapelo fonela strato Sankta Triunuo kaj la ĉefa pordego de la Kolegio Sankta Johano kun la turo de la kolegia kapelo fone
* la rivero Cam, la Klara Kolegio kaj la kapelo de la Reĝa Kolegio (dekstre)la rivero *Cam*, la Klara Kolegio kaj la kapelo de la Reĝa Kolegio (dekstre)

* Kembriĝo (Britio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kembriĝo (Britio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **golgota kapelo** estas historia monumento ekster urbo Bátaszék.

Kalvaria kapelo en Bátaszék

Historio
--------

Laŭvoje inter Bátaszék-Mohács (tamen proksime al Bátaszék) estis konstruita kapelo kun kalvario kaj po 3 krucoj kaj statuoj ĉirkaŭ 1730. Post jardekoj ĝi estis pligrandigita kaj konsekrita en 1762, poste denove pligrandigita. En 1776 la turo estis jam preta kaj samtempe oni metis la krucojn kaj la ĵus kreitajn statuojn en supron de la navo. En 1811 riĉa familio konstruis sian kripton sub la sakristion. Apud la kapelo iam estis domo de la zorganto, sed tiu domo jam ne ekzistas. La krucoj estis restaŭritaj en 1927, la statuoj en 1995. La kalvariaj stacioj estis renovigitaj kaj kompletigitaj kun reliefoj en la 1990-aj jaroj, la kapelo renoviĝis inter 1992-1995.

Konstruaĵo
----------

La kapelo situas sola escepte sur ebeno (ne sur monteto) laŭ vojo sur herbejo, sed heĝoj faras la limon. La fasado estas simetria, meze la kvarangula turo plene reliefas. Iam la turo havis 2 sonorilojn kaj la turo havas apartan enirejon. Malsupre estas ankaŭ niĉo, kie oni metis statuon pri Kristo. La ĉefnavo depost la turo estas arkoforma, sed ĝi finiĝas rekte. Ekzistas ankaŭ flankonavoj. Malantaŭe situas 3 enirejoj. La flankoj finiĝas po unu malfermaj ŝtuparejoj, kiuj kondukas al supro de la kapelo, tio estas la teraso.

Golgoto
-------

La golgoto estas videbla sur la teraso. Tio estas po 3 krucoj kaj statuoj pri Sankta Maria, Sankta Johano kaj Maria Magdala.

Kalvaria vojo
-------------

La kalvaria vojo situas apud la kapelo sur herbejo. La stacioj longe estis malplenaj, sed oni kreis reliefojn en la niĉojn.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
la centa strato *High Street*
Preĝejo de Sankta Mario
**Andover** estas urbo en Hampshire, Anglio. Ĝi enhavas ĉirkaŭ 52 mil loĝantojn.

Historio
--------

La unua mencio de Andover estis en 950 kiam la anglosaksa reĝo Edred konstruis dometon kie li loĝis dum ĉasado. En 962 Edgaro (Anglio) kunigis la anglosaksan parlamenton tie. Aelfheah de Canterbury aranĝis eklezian konsilion ĉe Andover por diskuti reformojn de la angla eklezio.

En 994 Olaf la 1-a (Norvegio) konfirmaciiĝis ĉe Andover, kun Ethelred la 2-a (Anglio) kiel baptopatro: tio estis inter la kondiĉoj de pacakordo inter la vikingoj kaj Ethelred: Olaf promesis neniam plu invadi Anglion, kaj reiris al Norvegio.

Laŭ la Domesday Book en 1086 Andover havis 107 virajn loĝantojn, kaj verŝajne entute estis ĉirkaŭ 500 loĝantoj. La Domesday Book registris dek unu akvo-muelejojn.

En 1175 Rikardo la 1-a (Anglio) vendis ĉarton al la loĝantoj de Andover, per kiu estiĝis gildo de komercistoj kiu regis la urbon. En 1201 Johano (Anglio) permesis ke la gildo (anstataŭ reĝaj oficistoj) kolektus reĝajn impostojn.

Gravaj incendioj okazis en 1141 kaj 1435.

Estis en Andover priorejo kaj hospitalo por lepruloj. Ili fermiĝis kiam Henriko la 8-a (Anglio) aboliciis la monaĥejojn.

Dum la 18-a jarcento Andover iĝis haltejo por diliĝencoj veturantaj de Londono al Salisbury kaj Exeter.

La paŭperejo-skandalo
---------------------

En 1846 estis granda skandalo. Parlamenta komitato enketis pri asertoj de malfaroj ĉe la paŭperejo. Estis eltrovate ke la estro de la paŭperejo, ĉefserĝento M'Dougal, estis ebriulo kiu malsatigadis kaj bategadis la paŭperojn. Multaj paŭperoj tiom malsatis ke ili manĝis forĵetaĵojn destinatajn por nutri porkojn. M'Dougal kaj sia filo seksatencis virinojn kaj kiel puno ŝlosis paŭperojn en la kadavrejo. M'Dougal maldungiĝis.

Industrioj
----------

Antaŭe estis ŝaf-foiro, kaj la ĉefaj industrioj estis la lan- kaj pergamen- industrioj. Hodiaŭ la brita Ministerio de Defendo estas grava dungisto.

* Kategorio Andover (Hampshire) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 282229
* GND: 4842320-8
* LCCN: n88676585
* VIAF: 158393255
 |
***La mokindaj preciozulinoj*** (france *Les Précieuses ridicules*) estas unuakta satiro de Molière en prozo. Ĝi celas la preciozulinojn, la spritegajn sinjorinojn, kiuj indulgis sin en viglajn konversaciojn, vortludojn kaj, unuvorte, *préciosité* (preciozeco). Ĝi estis adaptita en lirikan komedion kaj filmon.

Roluloj
-------

* La Grange — unu el la malakceptitaj svatantoj
* Du Croisy — la alia malakceptita svatanto
* Gorgibus — bona burĝo
* Magdelon — filino de Gorgibus kaj unu el la *mokindaj preciozulinoj*
* Cathos — nevino de Gorgibus kaj la alia el la *mokindaj preciozulinoj*
* Marotte — servistino de la *mokindaj preciozulinoj*
* Almanzor — lakeo de la *mokindaj preciozulinoj*
* "Marquis" de Mascarille — la ĉambristo de La Grange
* "Vicomte" de Jodelet — la ĉambristo de Du Croisy
* Du portistoj de portseĝo
* Najbaroj

Temo
----

Magdelon kaj Cathos estas la aspirantaj preciozulinoj, du junaj virinoj el la provincoj kiuj venis al Parizo serĉante amon kaj spritajn vortludojn.

Gorgibus, la patro de Magdelon kaj onklo de Cathos, decidas ke ili devus edziniĝi kun paro da elstare elekteblaj junaj viroj sed la du virinoj trovas la virojn nerafinitaj kaj ridindigas ilin. La viroj ĵuras venĝi kontraŭ la preciozulinoj.

Sur scenejon venas Mascarille, juna viro kiu ŝajnigas esti sofistika viro de la mondo. Magdelon enamiĝas al li. Denove sur la scenejon venas alia juna viro, Jodelet, al kiu Cathos enamiĝas.

Estas rivelite ke tiuj du viroj, Mascarille kaj Jodelet, estas trompantoj kies realaj identecoj estas kiel ĉambristoj de la unuaj du viroj kiuj estis malestimitaj kaj malaprobitaj.

Kiam la kurteno falas, Gorgibus kaj la preciozulinoj estas hontaj pro falo en la insidon. En la provincoj, la parizaj pretendoj de la fraŭlinoj altiris mokon, dum en Parizo, ilia ŝvelinta provinca naiveco kaj memestimo montriĝis ridindaj.

Esperanta traduko
-----------------

* *Mokindaj preciozulinoj, La*, Molière, IEI, Hago, 1958, tradukis A. Ribot.

Referencoj
----------

1. ↑  UEA-katalogo


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMolière |
| --- |
| 
* *Le Médecin volant*
* *L'Étourdi ou les Contretemps*
* *Les Précieuses ridicules*
* *Sganarelle ou le Cocu imaginaire*
* *L'École des maris*
* *L'École des femmes*
* *Edziĝo kontraŭvola*
* *Le Tartuffe ou l'Imposteur*
* *Dom Juan ou le Festin de Pierre*
* *L'Amour médecin*
* *La mizantropo*
* *Le Médecin malgré lui*
* *Amphitryon*
* *Georgo Dandin*
* *L’ Avarulo*
* *Monsieur de Pourceaugnac*
* *La Nobela Burĝo*
* *Psyché*
* *La friponaĵoj de Skapeno*
* *Kleraj virinoj*
* *La malsanulo pro imago*
 |

 |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 860811
 |
Kastelo Guildford
**Guildford** estas la ĉefurbo de Surrey, Anglio. Ĝi situas ambaŭflanke de Rivero Wey. 

Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 77 057 loĝantoj. En 2001, laŭ la tiujara censo, ĝi enhavis ĉirkaŭ 66 775 loĝantojn.

Historio
--------

Guildford verŝajne fondiĝis frue de la anglosaksa epoko. Ekde 978 situis reĝa monfarejo tie.

Kastelo Guildford konstruiĝis aŭ plifortiĝis dum la regado de Vilhelmo la 1-a (Anglio). Parto de la kastelo ruine videblas.

En 1995 eltroviĝis 12-jarcenta ĉambro kiu verŝajne estis la plej antikva restaĵo de eŭropa sinagogo.

En 1619 la ĉefepiskopo de Canterbury fondis almozdomojn kie ankoraŭ loĝas malriĉuloj.

En 1653 oni plinavigebligis Riveron Wey, kaj poste kanalo estis ligata al tiu rivero. Tio pliprosperigis la urbon.

De 1820 al 1868 okazis tumultoj la 5-an de novembro, kiam oni celebris la malsukceson de la pulva konspiro. Armitaj viroj kuniĝis tuj ekster la urbo, portante maskvestaĵojn; ili eniris la urbon kie ili venĝis sin kontraŭ tiuj kiuj malkontentigis ilin dum la antaŭa jaro per atakoj kontraŭ ili, difektigo de domoj kaj forpreno de posedaĵoj, kiujn ofte ili feste forbrulis.

Katedralo Guildford
En 1927 estiĝis la anglikana diocezo Guildford. La konstruadon de katedralo interrompis la dua mondmilito: ĝi fine konsekriĝis en 1961.

En 1974 anoj de la provizora irlanda respublika armeo bombe mortigis en Guildford kvar britajn soldatojn kaj unu civilulon. Kvar suspektitoj enkarceriĝis kaj estis fame konataj kiel la Kvaropo de Guildford ĉar ili protestis ke ili torturiĝis de policistoj kaj ke ili ne respondecis la atakon. Fine en 1989 tribunalo renversis ilian kulpigon kaj ili liberiĝis.

Artoj
-----

En Guildford situas:

* artgalerio, *Guildford House Gallery*
* Teatro Yvonne Arnaud, kiu nomiĝas laŭ franca aktorino kiu longe loĝis en la urbo

Ekonomio
--------

Multaj grandaj kompanioj havas oficejojn en Guildford, kaj estas ankaŭ pluraj fabrikoj.

* Guildford (Surrey) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Guildford (Surrey) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La antikva ponto de Huntingdon
**Huntingdon** estas urbo en Cambridgeshire, Anglio. Ĝi situas sur la norda bordo de la rivero Great Ouse. Iam ĝi estis la ĉefurbo de tiama graflando Huntingdonshire. Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 23 732 loĝantoj sur areo de 11,19 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 2 121 loĝantoj/km².

Historio
--------

Proksime al Huntingdon paleontologoj trovis restaĵojn de prahistoriaj homoj. La urbo mem estis fondata de la anglosaksoj kaj danoj. Ĝi enhavas mezepokan ponton. En 1205 ĝi ricevis ĉarton de Johano (Anglio).

Proksime al Huntingdon situas tri bazoj de la brita flugarmeo.

Lastatempe okazis gravaj protestoj kaj manifestacioj kontraŭ laboratorio kiu uzas bestojn por sciencaj eksperimentoj.

Inter la parlamentanoj elektitaj de Huntingdon estis Oliver Cromwell kaj John Major, kiu estis la brita ĉefministro de 1990 al 1997.

Hinchinbrooke House
-------------------

Dum la 11-a jarcento fondiĝis monaĥinejo, kie, post la abolicio de la monaĥejoj (1536-1539), evoluis en domegon, Hinchingbrooke House. Tiu poste iĝis lernejo kie studis Oliver Cromwell (kiu naskiĝis en Huntingdon en 1599) kaj Samuel Pepys. Laŭlegende la konstruaĵo kaj apuda ponto estas hantata de monaĥo kaj monaĥino kiu estis geamorantoj, kaj pro tio estis murdataj. En 2005 konstru-laboristoj rifuzis labori tie dum la nokto post kiam iuj el ili vidis la fantomon.

Kastelo
-------

En la urbo estas la loko de iama kastelo. La unua kastelo estis konstruata de la anglosaksoj. En 1068 pli forta ŝtona kastelo konstruiĝis por Vilhelmo la Konkerinto. Dum enlanda milito de la regado de Stefano (Anglio), Davido la 1-a (Skotlando) akiris la kastelon pro sia edziĝo al Maud (grafino de Huntingdon), kaj estis posedata de skotlandaj reĝoj ĝis 1173, kiam Henriko la 2-a (Anglio) kaptis kaj plejparte malkonstruis ĝin. Tamen la kapelo restis, kune kun pluraj partoj de la fortik[[aĵo. Dum la angla enlanda milito oni iom restaŭris la kastelon, kiu poste iĝis la]] malliberejo de Huntingdonshire. Dum iom da tempo ventomuelilo staris sur la kastela altaĵeto. Hodiaŭ neniuj restaĵoj videblas.
**Emilio MARTÍNEZ-LÁZARO Torre** (Madrido, 1945) estas kin-reĝisoro, produktoro kaj scenaristo ricevinto de la premioj Ora Urso de la Berlinale kaj la Ora *Biznaga* de la Malaga Kinfestivalo.

Li ekkarieris kiel kinkritikisto en gazetoj kiel *Griffith* kaj *Nuestro cine*. Poste li faris kurtojn. Kunreĝisorinte kun Francesc Bellmunt, Jaime Chávarri kaj José María Vallés sian unuan filmon, nome *Pasteles de sangre* (1971), li debutis per *Las palabras de Max* (1978) pro kio li ricevis la Oran Urson de la Festivalo de Berlino. En la 1980-aj jaroj li kunlaboris por televidaj serioj kaj en 1986 li revenis al kino per *Lulú de noche* kun Imanol Arias, Amparo Muñoz kaj Antonio Resines. 

En la 1990-aj jaroj li plue reĝisoris kinfilmojn. En 2002, *El otro lado de la cama* iĝis la plej biletvenda hispana filmo de la jaro.​ En 2007 li premieris *Las 13 rosas*, kiu atingis 14 nomumojn al Goja-premioj, sed ricevis nur kvar tiajn premiojn, el kiuj la majoritato pri teknikaj aferoj.​ En 2014, li reĝisoris amuzan *Ocho apellidos vascos* (ok eŭskaj familinomoj), ĝis nun la plej biletvenda hispana filmo.

Filmoj
------

* Miamor perdido (2018)
* Ocho apellidos catalanes (2015)
* Ocho apellidos vascos (2014)
* La montaña rusa (2012)
* Las 13 rosas (2007)
* Los 2 lados de la cama (2005)
* El otro lado de la cama (2002)
* La voz de su amo (2000)
* Carreteras secundarias (1997)
* Los peores años de nuestra vida (1994)
* Amo tu cama rica (1991)
* El juego más divertido (1988)
* Lulú de noche (1985)
* Sus años dorados (1980)
* Las palabras de Max (1978)
* Pastel de sangre (1971)

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Emilio Martínez-Lázaro en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 825317
* GND: 124767222
* LCCN: nr99023589
* VIAF: 25545542
* ISNI: 0000000120226718
* SUDOC: 097901067
* BNF: 16519984k
* ICCU: UBOV771435
* BNE: XX1021434
 |
***El columpio*** (La balancilo) estas hispana kurto de 1992 reĝisorita de Álvaro Fernández Armero, kaj ĉefrolulita de Coque Malla Ariadna Gil. Ĝi estis sekvita de longa filmo nome *Todo es mentira*.

Tiu kurto ricevis kelkajn premiojn.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Junulo kaj junulino atendas la metroon sur la kajo de stacio, tiam senhoma. Ili estas solaj kaj neniu el ili decidas elrompi la konversacion. Tamen ili sendas rigardojn unu al la alia, kaj kvankan oni neniam parolas oni aŭdas iliajn monologojn en kiuj aperas tio kion ili sentas, kvankam ili faras tion kion ili ne pensas. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Coque Malla
* Ariadna Gil

Eksteraj ligiloj
----------------

* en imdb

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo El columpio (película) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 860210
 |
La sep montetoj de Romo
La monteto **Eskvilino** (latine *mons Esquilinus*, itale *colle Esquilino*) estas unu el la sep montetoj de Romo. La 65 metrojn alta monteto sterniĝas de la roma ĉefstacidomo *Termini* direkten al la Koloseo. Eskvilino estas ne nur monteto, sed ankaŭ kvartalo de Romo, kiu havas, post *Trastevere* la plej grandan loĝantaron.

Historio
--------

Dum la imperio la supera parto de la monteto estis tre ŝatata loĝkvartalo, en la malsupra parto troviĝis la misfama Subura-kvartalo.

La orienta parto de la respublikana murego de Romo, la *serviana muro* trairis la Ekvilinon. En tiu muro troviĝis la pordego Pordo Eskvilino.

Sur altiĝo de la Eskvilino, la Colle Oppio, troviĝis la loĝejo de la romia imperiestro Nero, la Domus Aurea. Nuntempe troviĝas tie la baziliko de la patriarko Santa Maria Maggiore kaj aliaj preĝejoj. La plej famaj inter ili estas *San Pietro in Vincoli* kaj *Santa Prassede*.

Trovaĵoj
--------

En la jaro 1506 oni retrovis la Laokoon-grupo sur la Eskvilino.

En la jaro 1781 la marmora kopio de Diskobolos trovita sur la Eskvilino estis identigita de Carlo Fea kiel devena de la bronza originalo de Myron.

Statuo de nuda virino trovita en la jaro 1874 en la imperiaj ĝardenoj sur la Eskvilino estas nomata la "Venuso de la Eskvilino".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eskvilino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Eskvilino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Il rione Esquilino[*rompita ligilo*] (itale)

41° 53' 44" N, 12° 29' 48" O Mapo
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

La **sinagogo** en Barcs estas neuzita konstruaĵo de la urbo.

Historio
--------

De la 1860-aj jaroj la judaj loĝantoj de Barcs festis siajn feriojn en najbara Virovitica, ĉar mankis preĝdomo loke. Ekde 1883 oni luis domon, kie estis establitaj judaj bazlernejo kaj preĝhalo. En 1892 la domo estis donacita al la juda grupo. Post jaroj domo de la kapacito ne sufiĉis, tial lernejo en 1895, impona sinagogo post 4 jaroj estis konstruita. La prototipo de la sinagogo estis la sinagogo de Leopoldstadt. Ĝi estis uzata laŭkutime ĝis la holokaŭsto, poste la konstruaĵo estis prirabita, eĉ la mondomilito faris difektojn. Pli poste ĝi estis forlasita. En 1967 la loka komerca kooperativo aĉetis kaj establis ĝin al vendejo pri mebloj. Post jardekoj la konstruaĵo - inda je pli bona sorto - estis denove neuzita kaj malplena. Ĉirkaŭ 2016 la urbo aĉetis la iaman sinagogon.

Konstruaĵo (laŭ origina stato)
------------------------------

La sinagogo situis en korto laŭ strato. La fasado estas simetria, meze estis la ĉefenirejo. La tabeloj de Moseo, kiuj staris sur supro de la fasado, post la neuzado estis metitaj en la judan tombejon.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* informoj kun foto
**Nakuru** estas grandurbo, provinca ĉefurbo, grava universitata urbo kaj diocezo en Kenjo.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 00° 18′ S 36° 04′ O﻿ / ﻿0.300 °S, 36.067 °O﻿ / -0.300; 36.067 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 276 000 en 2005
* Supermara alteco: 1 952 m
* Horzono: UTC + 3
* Telefonkodo: 051

Geografio
---------

Nakuru situas sur altebenaĵo en la meza sekcio de la lando. Kericho etendiĝas 100 km.

Historio
--------

Nakuru estis loĝata jam dum la prahistorio laŭ la arkeologiaj trovaĵoj. Britoj fondis la vilaĝon dum la kolonia epoko. Ekde 1896 la fervojo trafikas. Nakuru ricevis urbetostatuson en 1904 kaj iĝis municipo en 1952.

Nakuru

Ekonomio
--------

La agrikulturo, produktado kaj turismo estas gravaj en Nakuru. En la ĉirkaŭaj kampoj oni kultivas kafojn, tritikojn, hordeojn, maizojn, kaj fabojn. El ili oni produktas ekzemple farunojn kaj nepre menciinda estas la laktoproduktado.

Trafiko
-------

Nakuru havas 3 trajnajn kontaktojn al Najrobio kaj aliaj 2 urboj. La ĉefvojoj ofte sekvas la fervojajn liniojn.

Vidindaĵoj
----------

* proksime Lago Nakuru kune kun Nacia parko
* proksime muzeeto pri arkeologiaj trovaĵoj

Ĝemelurboj
----------

Usono East Orange, Usono

Lago Nakuru

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* Mapo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 398471
* GND: 4041181-3
* LCCN: n79091229
* VIAF: 127830945
* NKC: ge1036401
 |
***Di Di Hollywood*** estas hispana drama filmo de 2010 reĝisorita de Bigas Luna kaj ĉefrolulita de Elsa Pataky, Paul Sculfor kaj Luis Hacha. La filmo premieris la 15an de oktobro 2010. La titolo de la filmo estas omaĝo al la franca aktorino, Brigitte Bardot, kiu estis konata ankaŭ kiel "B.B."​

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Temas pri la historio de aktorino kaj ŝia deziro sukcesi en Holivudo, la mekko de kino. Ŝia nomo estas Diana Díaz (DiDi), junulino kiu revas iĝis stelulino, kaj estas preta al ĉio por atingi tion ... ajnapreze. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Elsa Pataky ... Di Di
* Peter Coyote ... Michael Stein
* Paul Sculfor ... Steve Richards
* Giovanna Zacarías ... Nora
* Luis Hacha ... Robert
* Flora Martínez ... María
* Jean-Marie Juan ... David
* Leonardo García Vale ... Aldo
* Ben Temple ... Richard Low

Eksteraj ligiloj
----------------

* en imdb

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo DiDi Hollywood en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 860340
 |
**Balázs Orosz** [balAĵ oros], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Orosz Balázs** estis hungara advokato.

Balázs Orosz naskiĝis la 13-an de januaro 1944 (laŭ alia informo la naskiĝdato estas la 14-a) en Budapeŝto, li mortis la 15-an de majo 2001 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Balázs Orosz maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1968. Post la diplomo li estis jura konsilisto en ŝtata entrepreno 6 jarojn, poste idividua advokato. Li partoprenis en la plej konataj aferoj, lia elokventa stilo ravis la juristojn. Li ricevis premiojn en 1991 kaj 1999. Li frue mortis pro malsano.

Memorigiloj
-----------

* jura oratora konkurso prenis la nomon "Orosz Balázs"

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto Arkivigite je 2022-05-07 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 713948
 |
**Kenitro** aŭ Kenitra (en araba, **القنيطرة Al-Qunaytra**, prononce **Al-Qnītra** laŭ parolmaniero) estas grandurbo kaj universitata urbo de Maroko, inter 1932-1956 konata kiel **Port-Lyautey**. Ĝi estas havenurbo laŭ la rivero Sebu. Ĝi estas ĉefurbo de la regiono de Gharb-Chrarda-Béni Hssen.

Mapo pri Maroko, kie Kenitro estas trovebla apud Rabato

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 34° 15′ N 06° 35′ U﻿ / ﻿34.250 °N, 6.583 °U﻿ / 34.250; -6.583 (mapo)Koordinatoj: 34° 15′ N 06° 35′ U﻿ / ﻿34.250 °N, 6.583 °U﻿ / 34.250; -6.583 (mapo)
* Areo: 650 km²
* Loĝantaro: 418.222 en 2012
* Supermara alteco: 26 m
* Telefonkodo: +212-16
* Poŝtkodo: 14 000
* Horzono: UTC, somere UTC + 1

Geografio
---------

Kenitro situas sur ebenaĵo en la nordokcidenta sekcio de la lando.

Usona aviadila bazo en Kenitro

Historio
--------

La fenicoj okupis la marbordon, ilia ruino situas 10 km de Kenitro. Laŭ traktato en 1912 la francoj protektis la urbon kontraŭ la berberaj ribelantoj. Poste la francoj konstruis havenon ĉe buŝo de la rivero, kiu iĝis la plej bona enlanda haveno en Maroko. La urbo famis pri subtera akvokonduktilo, kiu estis detruita en 1928. En 1942 la urbo estis grava mararmea bazo de Usono. Baldaŭe la usonanoj fondis ankaŭ aviadilan bazon, kiu estis fermita en 1991.

Trafiko
-------

Kenitro havas 2 stacidomojn. La ĉefvojoj al la aliaj urboj sekvas ĝenerale la fervojajn liniojn.

Mapo pri fervoja reto de Maroko, kie estas signita Kenitro

Klimato
-------

Kenitro situas en Mediteranea klimato. La temperaturo somere superas eĉ 40  °C kaj tiam tre malofte pluvas. Jare pluvas po 555 mm. En novembro kaj decembro pluvas po 100 mm, dume tre malofte la temperaturo falas sub frostopunkto.

Ĝemelurboj
----------

* Tunizio Hammam Lif, Tunizio 1982
* Portugalio Tavira, Portugalio
* Turkio Konya, Turkio

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
**Omagh** (oni eldiras 'oma', irlandlingve An Ómaigh, kiu signifas "la Sankta Kamparo") estas la ĉefa kaj plej granda urbo en la graflando Tyrone en Nord-Irlando. 

Laŭ tradicio ĝi estas antikva centro sed la modernan urbon oni fondis en 1610 kaj ĝi fariĝis graflanda ĉefurbo nur en 1768. Ĝi situas kie kuniĝas la riveroj Drumragh kaj Camowen por fariĝi la rivero Strule. Ĝi estas la administra centro por la Distrikto Omagh. Loĝas en la urbo mem pli ol 22,000 kaj en la cetera distrikto proksimume 30,000. Ĝi ankaŭ havas la edukadan administrejon *Western Education and Library Board* (Okcidenta Administracio por Edukado kaj Bibliotekoj), kiu respondecas pri lernejoj kaj bibliotekoj en kvin distriktoj, nome Derry, Fermanagh, Limavady, Omagh kaj Strabane. 

La plej elstaraj konstruaĵoj estas la katolika preĝejo Sankta Koro (1893-1899) kies du malsamaltaj turoj estas videblaj longe for, la klasikstila juĝejo (1810), la nove konstruitaj Artcentro (2007) kaj Kolegio por Plua Edukado (2006). La sola ĝemela urbo de Omagh estas L'Haÿ-les-Roses, sude de Parizo, Francio.

Esperanto-movado
----------------

Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.
**Warri** estas milionurbo en Niĝerio pli precize en ties Delta Ŝtato.

Bazaj informoj
--------------

* 05° 31′ 00″ N 05° 45′ 00″ O﻿ / ﻿5.51667 °N, 5.75000 °O﻿ / 5.51667; 5.75000 (mapo)Koordinatoj: 05° 31′ 00″ N 05° 45′ 00″ O﻿ / ﻿5.51667 °N, 5.75000 °O﻿ / 5.51667; 5.75000 (mapo)
* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 1.014.403 en 2012
* Horzono: UTC +1
* Telefonkodo:

Geografio
---------

Warri situas en suda parto de Niĝerio laŭ navigebla rivero same tiel nomata Warri. La maro estas ne tro for.

Historio
--------

En Warri portugalaj misiistoj alvenis en la 15-a jarcento. Poste ĝi funkciis kiel la bazo por portugalaj kaj nederlandaj sklavistoj. Poste la urbo estis grava enlanda haveno de komercado pri palmooleo kaj aliaj varoj. Komence de la 20-a jarcento la britoj nomumis la urbon provinca ĉefsidejo. Ekde la 1960-aj jaroj pro la nafto Warri ekprosperis. La unusola universitato okupiĝas pri nafto.

Trafiko
-------

En Warri flughaveno kaj stacidomo funkcias. Por aŭtoj la kontakto estas bona.

Ekonomio
--------

En Warri rafinejo funkcias, sed estas ankaŭ prilaborado de ŝtalo, vitro, ceramikaĵoj kaj cemento. En la urbo estas bazo de Mararmeo.

Klimato
-------

Warri troviĝas inter tropika pluvarbaro kaj marĉo, kie la klimato estas ekvatora. Estas nur 2 sezonoj: pluvsezono kaj seka sezono. La seka sezono daŭras de novembro ĝis aprilo. Jare pluvas ĉ. 2500 mm.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo

Esperanto
---------

En la urbo la 23an de aprilo 1906 naskiĝis:

* inĝ. Kola Ajayi, esperantisto kaj aktoro el Niĝerio kiu esperantiĝis en nla jaro 1931 danke al fratoj Fethke en Bydgoszcz / Polujo kaj depost 1932 prelegis en Esperanto pri Afriko, ĉefe pri kulturo, religio, moroj kaj kutimoj de siaj samlandanoj en i.a. en Polujo, Ĉeĥoslovakujo kaj Jugoslavujo.

Fontoj
------

*
Monaĥejo Einsiedeln je sankta vendredo 2005
La **Monaĥejo Einsiedeln** estas abatejo de la benediktanoj en la urbo Einsiedeln, Kantono Ŝvico. La monaĥejo estas signifa stacio sur la Jakobpilgrimvojo kaj mem celo de multnombraj pilgrimantoj. La Nigra Virgulino Maria de Einsiedeln en la en la Grackapelo estas allogejo por pilgrimantoj kaj turistoj. La monaĥa komunumo konsistas el pli ol 80 membroj. La Monaĥejo ne formas parton de diocezo, sed posedas la statuson de teritoriabatejo.

Fratina Monaĥejo Fahr
---------------------

La benediktana Monĥinejo Fahr apud Dietikon apartenas ankaŭ al la Monaĥejo Einsiedeln, tiel la abato de Einsiedeln ankaŭ estas la abato de la Monaĥinejo Fahr. Tiuj du monaĥejoj estas en la tuta mondo la lasta duobla monaĥejo de la Benediktanoj.

Historio
--------

En la jaro 835 la benediktano Meinrad de la insulo Reichenau retiriĝis kiel emerito al la loko, kie hodiaŭ situas la monaĥejo (la germana vorot Einsiedler signifas en Esperanto emerito). Al Meinrad sekvis aliaj emeritoj. En la jaro 934 la emeritoj estis kunigitaj per la nobela pastro Eberhard el Strasburgo al benediktana monaĥejo. Oto la 1-a konfirmis la fondon de la monaĥejo en la jaro 947 kaj donacis al ĝi samtempe laŭ la kutimo tiama bienojn kaj terenojn. Samtempe li garantiis la la abatejo la liberan elekton de siaj abatoj kaj imunecon.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumo Einsiedeln
* Pilgrima Baziliko omaĝe al Dipatrino en Máriaremete

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de la Monaĥejo Einsiedeln
* Retejo de la Abateja Lernejo Einsiedeln

* Kategorio Monaĥejo Einsiedeln en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Plymouth** estas kaj urbego kaj unuara instanco en la angla regiono Sudokcidenta Anglio, inter la graflandoj de Devon kaj Kornvalo. 

Laŭ la stato de 2016 en la urbo vivis 267 918 loĝantoj sur areo de 79,29 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 3 379 loĝantoj/km².

La urbo estas konstruita inter la buŝoj de la riveroj Plym kaj Tamar, ĉe la suda marbordo de Anglio.

Historio
--------

La historio de Plymouth komencas en la bronzepoko, ĉe la apuda *Mount Batten*, kie ostoj kaj artefaritaĵoj de la fruaj loĝantoj troviĝis. Poste, la romianoj uzis la lokon kiel komerclokon. Dum la renesanco, Plymouth servis kiel grava haveno por esploristoj irantaj Amerikon kaj Azion, inkluzive de Francis Drake. En 1588 ĉi tie el la haveno ekvojis la brita militŝiparo por batali kontraŭ la tielnomata Nevenkebla Mararmeo de Hispanio. Poste, dum la 18-a jarcento kaj poste, ĝia rolo kiel milita haveno kreskis; jam de 1733 la dokoj dungis ĉirkaŭ 3000 homojn. Krome, oni eksportis stanon el la minejoj de la ĉirkaŭaĵo. Dum la 19-a kaj 20-a jarcentoj, Plymouth plukreskis, iĝante grava loko por la fervojo kaj industrioj pri fuelgaso kaj kemio. Dum la 20-a jarcento, multe de la urbocentro estis detruita pere de bombardado far Germanio dum la dua mondmilito.

Esperanto en Plymouth
---------------------

Tie estas „Tri-Urba Esperanto-Grupo" ekde 1908, la aliaj du urboj aluditaj estas la najbaraj Devonport kaj *East Stonehouse*. En 1919 la tri urboj kuniĝis, fine de 1928 ekestante la moderna urbo Plymouth. La Esperanto-grupo estis inter la tute unuaj en Britio, kun Londono kaj Edinburgo, kaj tiam konsideriĝis "provinca asocio". Ĉefa fondinto de la grupo estis la pionira esperantisto Ernest Edward Yelland el Devonport.

Plymouth estas naskiĝurbo de Ralph Eliot.

Ĝemelurboj
----------

Plymouth estas ĝemelurba kun la jenaj:

* Francio Bresto / Brest, Bretonio, Francio (ekde 1963)
* Pollando Gdinio / Gdynia, Pomerio, Pollando (ekde 1976)
* Rusio Novorossijsk, Krasnodara regiono, Rusio (ekde 1990)
* Hispanio San Sebastián, Eŭskio, Hispanio (ekde 1990)
* Usono Plymouth, Masaĉuseco, Usono (ekde 2001)

Kaj havas ligojn kun:

* Ganao Sekondi-Takoradi, Okcidenta Regiono, Ganao

kaj edukan kaj ekonomian kunlaboron kun:

* Popola Respubliko Ĉinio Kaŝing, Ĝeĝjango, Ĉinio (ekde 2006)

Vidu ankaŭ
----------

* Loka regado kaj administrado en Britio

* Plymouth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Plymouth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rpli larĝaj urboj kaj iuj vilaĝoj en la graflando Devono |
| --- |
| Barnstaple • Brixham • Bideford • Clovelly • Dartmouth • Exeter • Exmouth • Newton Abbot • Paignton • Plymouth (kun Devonport) • Sidmouth • Tavistock • Teignmouth • Tiverton • Torquay | flago de Devono |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 12404
* GND: 4255050-6
* LCCN: n80097355
* VIAF: 145415800
* NKC: ge1087213
 |
**Sokoto** estas universitata urbo kaj ĉefurbo de subŝtato Sokoto Ŝtato same tiel nomata Sokoto en Niĝerio.

Palaco de sultano en Sokoto

Bazaj informoj
--------------

* 13° 4′ N, 5° 13′ O (mapo)13.0666666666675.2166666666667
* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 358 857 en 2012
* Horzono: UTC +1
* Telefonkodo:

Geografio
---------

Sokoto situas en nordokcidenta angulo de Niĝerio laŭ rivero same tiel nomata Sokoto.

Historio
--------

En Sokoto renkontiĝo de du veziroj okazis en 1804. Post 5 jaroj oficiale limgardejo fondiĝis. Baldaŭe prospera urbo formiĝis. En 1818 jam kompleta defenda muro altiĝis. Ĉirkaŭ la urbo kaliflando etendiĝis jam ekde 1809, kiun la britoj okupis en 1903. La kaliflando tamen havis iom aŭtonomion. Ekde 1967 Sokoto iĝis la ĉefsidejo kaj daŭre estas centro de islama lernado. En 1975 universitato fondiĝis.

Trafiko
-------

En Sokoto preskaŭ mankas aŭtobusoj kaj taksioj. Plej ofte oni trafikas per mopedoj. Flughaveno enlanda troviĝas je 10 km-oj.

Industrio
---------

La loĝantaro okupiĝas precipe pri agrikulturo, iomete pri fiŝkaptado. Oni produktas maizon, rizon, terpomon, maniokon, fabon, tritiko, kotonon kaj legomon. En 2008 oni komencis plani cementouzinon.

Klimato
-------

En Sokoto jare pluvas po 733 mm, (precipe en aŭgusto, iomete inter julio-septembro). Tiam la aero estas tre vapora. La temperaturo atingas 45 °C-ojn en aprilo. En decembro kaj en januaro estas nur 15 °C. Tiam ofte okazas polvoŝtormoj, la aero estas tre seka.

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
*
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Poschiavo (stacidomo). |



**Poschiavo** (prononcu: poskjAvo; en Esperanto ankaŭ **Poskiavo**; en la germana kaj romanĉa lingvoj **Puschlav**, prononcita *puŝlaf*) estas politika komunumo en sudo de Grizono (Svislando). Ĝia teritroio kongruas kun tiu de la samnoma komunumaro. Kune kun la najbara komunumo Brusio ĝi konsistigas la distrikton Bernino. Ĝi estas unu el la tri itallingvaj valoj de la kantono Grizono.

Geografio
---------

Poschiavo situas je la suda flanko de la Alpoĉeno ĉe rivereto Poschiavino, kiu ĉe Tirano fluas en riveron Adda. Tute supre norde en la valo situas la Palü-Glaĉero.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Posciavo limas en nordnordoriento al Livigno (Italio), en nordoriento al Valdidentro (Italio), en oriento al Grosio (Italio), en sudoriento al Grosotto (Italio), en sudo al Brusio, en sudokcidento al Chiuro (Italio), en okcidento al Lanzada (Italio), kaj en nordokcidento al Pontresino.

Trafiko
-------

Fervoje ĝi situas inter Tirano kaj Sankta Maŭrico ĉe linio de la Retia Fervojo, kiu ek de la 7-a de julio 2008 estas monda kulturheredaĵo de UNESKO. Tra la komunumo kondukas la vojo al Berninopasejo, kiu estas la unika konekto de Poschiavo kun cetera Svislando.

Lingvoj
-------

La ĉefa lingvo de Poschiavo estas la itala. Parolata estas lombarda dialekto. Laŭ la popolnombrado de 2000 90,45% parolis la italan, 7,91% la germanan, kaj 0,43% la romanĉan.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Poschiavo datiĝas el la jaro 824 kiel *Posclave*. Jam en la 12-a jarcento Poschiavo disponis pri politika organizaĵo. En la 12-a kaj 13-a jarcento la valo estis sub la regado de la nobela familio *Matsch-Venosta*. En la jaro 1851 Brusio sendependiĝis de la komunumo Poschiavo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Arno Lanfranchi*: *Poschiavo (komunumo)* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-09-29)

Vidu ankaŭ
----------

* Poschiavo (stacidomo)
* Alp Grüm (stacidomo)
* Cadera (stacidomo)
* Cavaglia (stacidomo)
* Le Prese (stacidomo)
* Li Curt (stacidomo)
* Miralago (stacidomo)
* Ospizio Bernina (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Poschiavo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Poschiavo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Poschiavo
* Poschiavo en la Historia Leksikono de Svislando

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Poschiavo** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Palaco Bassus-Mengotti en PoschiavoPalaco Bassus-Mengotti en Poschiavo

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Bernino |
| --- |
| 
**Komunumaro Poschiavo:** **Poschiavo**

**Komunumaro Brusio:** **Brusio** |  |

 |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 273395
* GND: 4103236-6
* VIAF: 137280393
* NKC: ge436772
 |
*Ne miskomprenu la jenajn urbojn Ikirun, Ikire kaj Ikare, ĉiuj en Niĝerio!*

**Ikare** aŭ **Ikare-Akoko** estas grandurbo en Niĝerio.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 07° 31′ N 05° 45′ O﻿ / ﻿7.517 °N, 5.750 °O﻿ / 7.517; 5.750 (mapo)Koordinatoj: 07° 31′ N 05° 45′ O﻿ / ﻿7.517 °N, 5.750 °O﻿ / 7.517; 5.750 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 156.080 en 2012
* Supermara alteco: 460 m
* Horzono: UTC +1
* Poŝtkodo: 342...

Geografio
---------

Ikare situas en montetaro en la sudokcidenta sekcio de la lando. Ado Ekiti troviĝas 60, Akure 100 km.

Historio
--------

En tereno de Ikare-Akoko en la 16-a jarcento Portugalio komencis eksporti sklavojn. En la 19-a jarcento la britoj dominis, sed venis ankaŭ islama kulturo.

Ekonomio
--------

Ikare estas komercopunkto por la produktado de kakaoj, maniokoj, maizoj, kukurboj, rizoj, tabakoj kaj kotonoj en la ĉirkaŭa regiono.

Trafiko
-------

El Ikare kuras 5 vojoj, ekzemple al Owo.

Klimato
-------

Ikare havas tropikan klimaton. La averaĝa temperaturo estas 24-28 °C. Jare pluvas 1470 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte en julio.

Vidindaĵoj
----------

* diversaj festivaloj
* moskeoj

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* 
* 
* Arkivigite je 2009-10-07 per la retarkivo Wayback Machine
*
Foiroplaco
**St Neots** estas urbo en Cambridgeshire, Anglio. Ĝi situas apud la rivero Great Ouse.

Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 31 165 loĝantoj, kaj en 2001, laŭ la tiujara censo, ĝi enhavis ĉirkaŭ 26,350 loĝantojn.

La urbo nomiĝis laŭ Sankta Neot (m. ĉ. 870) kies restaĵoj estis portata al la priorejo de St Neots. Pro vikingaj disraboj dum la malfrua 10-a jarcento, la ostoj estis portempe sendataj al Lincolnshire por plisekurigi ilin, sed ili relokiĝis en la priorejo nepost 1020.

En 1081 Anselmo de Canterbury anstataŭis la anglosaksajn monaĥojn per monaĥoj el Abatejo Bec, kaj la priorejo iĝis benediktana fondaĵo. Ĉar la priorejo estis dependaĵo de franca abatejo, de tempo al tempo, dum militoj inter Francio kaj Anglio, anglaj reĝoj konfiskis ĝiajn bienojn kaj enspezojn. En 1409 ĝi sendependiĝis de Bec. Ĝi aboliciiĝis en 1539, kaj poste tute malkonstruiĝis.

Ĉirkaŭ 1140 konstruiĝis kastelo sen reĝa permeso: post ĉirkaŭ 15 jaroj Henriko la 2-a ordonis ĝian detruon.

En 1348 St Neots ege suferis pro la nigra morto: mortis pli ol triono de la loĝantoj.

En 1648, dum la angla enlanda milito, okazis bataleto dum kiu parlamentaj batalistoj surprizis, kaj plejparte kaptis, ĉirkaŭ 300 subtenantojn de Karlo la 1-a.