recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sándor K. Keresztes** [ŝAndor ka keresteŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keresztes K. Sándor** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, arkitekto. Lia patro estis Sándor Keresztes (politikisto).

Sándor K. Keresztes en 2004
Sándor K. Keresztes  Arkivigite je 2013-03-28 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 31-an de aŭgusto 1944 en Hungario en Kolozsvár (nuntempa Cluj en Rumanio).

Biografio
---------

Sándor K. Keresztes maturiĝis en 1962 en Budapeŝto, poste li laboris 2 jarojn. Li plulernis en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto inter 1964 kaj 1969, kie li akiris ankaŭ plian diplomon en 1976. Li edziĝis en 1969, baldaŭ havanta 3 gefilojn. En 1969 li ricevis arkitektan postenon en Győr. En 1988 li aliĝis al nove fondita nekomunista partio. Li estis parlamenta deputito inter 1990 kaj 1994, li estis ministro pri medio inter 1990 kaj 1993 en Kabineto Antall. En 1995 li plene forlasis la politikon kaj ĝis la pensiuliĝo en 2013 li denove estis arkitekto.

Li ricevis 4 premiojn inter 2009 kaj 2014.

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto Arkivigite je 2013-03-28 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
La **Flughaveno Comiso** (IATA: **CIY**, ICAO: **LICB**), ankaŭ konata kiel ***Flughaveno Vincenzo Magliocco*** situas en Sicilio en la provinco Raguzo, 5 kilometrojn de Comiso kaj 15 kilometrojn de Raguzo. Inter 2005 kaj 2008 la flughaveno ne plu estis militista sed civila.

La flughaveno estis desegnita en 1920 sub la faŝisma reĝimo sed la laboroj por ĝia konstruo ne komenciĝis ĝis 1937 kaj estis finitaj en 1939. Ĝi estis nomata laŭ la generalo Vicenzo Magliocco de Palermo kiu mortis en la Etiopia milito en 1936. Dum la dua mondmilito ĝi estis bombardita kaj grave difektita de la aliancanoj la 26-an de majo kaj la 17-an de junio 1943, antaŭ ol alteriĝi proksime al la siciliaj strandoj. (Operaco Husky). Rekonstruita kaj pligrandigita post la milito, kun aŭtoveturejo el 1740 metrojn longa, la flughaveno estis remalfermita por regulaj flugoj. La flughaveno ankaŭ estis la bazo por la 41-a *Storm*  de Katanio ĝis 1973.

* Kategorio Flughaveno de Comiso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Klára Széles** [sEleŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Széles Klára** estas hungara literaturhistoriisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto. Ŝia edzo estis László Kolozsvári Papp.

Klára Széles naskiĝis la  17-an de aŭgusto 1936(nun 1936-08-17) en Paks.

Biografio
---------

Klára Széles maturiĝis en mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1954, poste ŝi studis 3 jarojn en Scienca Universitato de Szeged, tamen ŝi akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1959. Post la diplomo ŝi estis bibliotekisto, poste inter 1961-1969 ŝi estis instruisto, pli poste ŝi laboris en literatura instituto. Intertempe ŝi kandidatiĝis en 1972, ŝi doktoriĝis en 2002 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ekde 1988 ŝi estis ankaŭ docento en Universitato de Szeged. Ŝi ricevis premiojn inter 1981-2021.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Reviczky Gyula poétikája és az új magyar líra* (studo, 1976)
* *Vajda János* (studo, 1982)
* *A létté vált hiány. Esszék, tanulmányok mai irodalmunkról* (eseoj, 1995)
* *"Mit látsz egy íróasztalon?". Lászlóffy Aladár világa* (2007)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva membiografio
* datenoj kun foto
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 836326
* LCCN: n81147155
* VIAF: 4987685
* ISNI: 0000 0000 7831 4828
* SUDOC: 031266576
* BNF: 122514663
 |


* Portalo pri Biografio
**Sándor Keszthelyi** [ŝAndor kestheji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keszthelyi Sándor** estas hungara arkitekto, amatora astronomo.

Sándor Keszthelyi naskiĝis la 6-an de junio 1952 en Magyarszék

Biografio
---------

Sándor Keszthelyi maturiĝis en arkitekta mezlernejo en Pécs, poste li studis en Teknikuniversitato de Budapeŝto (1971-1977). Inter 1977-1981 li estis arkitekto en kooperativo en Gyöngyös, inter 1981-1988 en firmao en Pécsvárad. Intertempe en 1981 li akiris plian arkitektan diplomon en Universitato Reĝo Sankta Stefano. Ekde 1988 li havas neinstruan (arkitektan) postenon en Universitato Janus Pannonius.

Ekde 1967 li estas amatora astronomo, post 2 jaroj li aliĝis al amika rondo de astronomoj. Jam en Gyöngyös li gvidis klubon, poste en Pécs. En 1978 li komencis kolekti datenojn pri sunhorloĝoj. Li eldonis volumojn pri tio kaj fondis ankaŭ asocion. Li kolektas ankaŭ datenojn pri hungaraj astronomoj, sed li faras ankaŭ la kutimajn astronomiajn observojn. Li ricevis memormedalon en 2005. Li havas edzinon, kiu naskis 2 gefilojn en 1977 kaj 1978.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Magyar napóra-katalógus* (1983)
* *Régi magyarországi Leonida-záporok* (1999)
* *Régi Vénusz-átvonulások magyar szemmel* (2004)
* *Magyarországi középkori templomok tájolása* (2012)

Memorigiloj
-----------

* asteroido *318694 Keszthelyi* portas la nomon Keszthelyi

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva intervjuo kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-12-20. Alirita 2020-01-07.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 675991
 |
**Neizotropeco**  (malo de izotropeco) estas propreco per kiu determinita objekto, laŭ sia materia aŭ ties fizika aspekto, havas karakterizojn kiuj varias laŭ la konsiderita direkto.

Skizo de kosma fona adiado, neizotropaĵo evidentigata per la kosma observatorio WMAP.
Ekzemple, la radiado de anteno povas esti neizotropa se la kampo generita varias laŭ la direkto de disradiado; materialo povas esti neizotropa se ĝiaj fizikaj karakterizoj (elektra kaj termika konduktivecoj, optikaj proprecoj) aŭ ĝia mekanika aktiveco (rigideco, rezistanco, tenaceco...) estas malsama en laŭlonga kaj tranversa direkto. Iasence, neizotropeco karakterizas, rilate la direkton, kion la mishomogeno prezentas rilate la spacon.

En la materialoj ofte tiu propreco reflektas la atoman strukturon de la materialo mem; same kiel okazas ekzemple ĉe la kristaloj kaj rokoj, kie ĝi estigas la dependecon de la fizikaj proprecoj el la propagada orientado de la elastaj kampoj.

Plasma lampo skizanta la neizotropan naturon de plasmo, ĉi-kaze en la fenomeno de "filamentado".

Neizotropecoj de la kosma fona radiado
--------------------------------------

Malgraŭ sia kvazaŭa izotropeco, la fona kosma radiado kunhavas, ĉiukaze, malgrandajn neizotropaĵojn divideblajn en primarajn kaj sekundarajn.

* la primaraj neizotropaĵoj originiĝas el disiĝo (ankaŭ difuzo aŭ dispersiĝo, esperante); la fotonoj konservas la informojn pri la kondiĉoj en kiuj okazis la difuzo.
* la sekundaraj neizotropaĵoj estas, kiuj originiĝas dum la marŝado de la fotonoj el la surfaco de disiĝo kaj estas jenaj:
	+ komenca ISW
	+ fina ISW
	+ efiko Rees-Sciama
	+ efiko Vishniac
	+ gravita Lensado
	+ efiko Sunyaev-Zel'dovich.

Notoj
-----

1. ↑   Anizotropeco estas evitenda laŭ NPIV

Vidu ankaŭ
----------

* Neizotropeco magneta
* Neizotropeco fluoreska
* Ŝtonfiziko

* Kategorio Neizotropeco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Madiun** estas urbego en oriento flanko de la ĉefa insulo Javo en same nomata kantono Madiun, en provinco Orienta Javo en Indonezio. Madiun konsistas el 3 distriktoj.

Urbodomo

Geografio
---------

Madiun situas for de la maro en orienta parto de la insulo inter altak montoj ĉe la samnoma rivero Madiun. Surakarta troviĝas 77, Mojokerto (urbo) 103, Batu 114, Jogjakarto 128, Malang 129, Semarang 140, provinca ĉefurbo Surabajo 142, Probolinggo 188, Bandungo 438, tutlanda ĉefurbo Ĝakarto 542, Tangerang 563, Serang 616, Makassar 917, Palembang 909, Batam 1279, Pekanbaru 1438, Padango 1442, Medano 1894, Banda Aceh 2319 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Madiun same apartenis al influo de Nederlandaj Orienthindiaj Insuloj ĝis la japana okupo en 1942. Ribelo okazis en 1948 fare grandparte de komunistoj. Fine estis interkonsento kun senarmigo. Tamen grupo rifuzis ĝin, ili estis mortigitaj. Tio ekfunkciigis perfortan ribelon kaj estis proklamita "Soveta Respubliko de Indonezio". La ribelo estis subpremita fare de respublikanaj soldatoj. Miloj estis mortigitaj kaj 36,000 estis malliberigitaj. Statuso de Madiun estis levita en 2010.

Ekonomio
--------

Madiun estas agrikultura centro.

Trafiko
-------

Vojo en Madiun
Madiun situas inter ĉefvojo kaj fervojo Surabajo-Surakarta, krome estas grava vojo al la suda marbordo. Ankaŭ flughaveno funkcias.

Klimato
-------

Madiun havas tropikan klimaton (Am). En ĉiuj monatoj pluvas, resume jare 1912 mm. Inter junio-oktobro iomete malpli ofte pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 27 °C kaj varias inter 22-32 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

Religio
-------

Plimulto de Madiun estas islama, sed ankaŭ kirko funkcias.

Eduko
-----

Moskeo en Madiun
Madiun havas nur baz- kaj mezlernejojn.

Vividindaĵoj
------------

* moskeoj
* katolika kirko
* monumentoj

Fontoj
------

* WikiTrans

* MonumentoMonumento
* MonumentoMonumento
* StacidomoStacidomo
* KonstruaĵoKonstruaĵo
* VendejegoVendejego
* KirkoKirko
Elektra lokomotivo EMD AEM-7 de Amtrak trenante trajnon en Trenton, Nov-Ĵerzejo
Barata lokomotivo klaso WAP-5 trenante la Bopalan Ŝatabdi Ekspreson al Nov-Delhio.
Elektra lokomotiveto de Siemens, 1879
**Elektra lokomotivo** estas lokomotivo kiu uzas elektron el supertraka kontakta lineo, el kontaktrelo aŭ el entrajna energistokejo kiaj pilo aŭ fuelpilo. Elektraj lokomotivoj kun entrajnaj fuelenhavaj ĉefaj motoroj, kiaj dizelmotoroj aŭ gasturbinoj, estas klasitaj kiel dizel-elektraj aŭ gasturbin-elektraj lokomotivoj ĉar la elektra kombino generatoro/motoro servas nur kiel rapidumskatola sistemo. Elektro estas uzata por elimini fumon kaj profiti avantaĝon de la alta efiko de elektraj motoroj, sed la kosto de elektro signifas ke kutime nur pezaj liniioj povas esti elektrigitaj.

La elektra lokomotiva sistemo estas **tre kosta, sed tre bona** kaj havas tre grandan povon.
Oni povas doni hodiaŭ ĉirkaŭ nur 10 megavaton (13600 ĉevalpovo) pro elektra lokomotivo kun trajno, ĉar oni ne povas konstrui plej grandan supertrakan kontaktan lineon. Oni uzas ofte 4-4 duoblan -lokomotivojn aŭ 6-6 duoblan lokomotivojn por peza transporto.

La unua elektra lokomotiveto estis konstruita de Robert Davidson aŭ de Werner von Siemens (firmao Siemans & Halske) en la jaro 1879. Ĝi estis utiligita kiel amuza rajdilo.

Bibliografio
------------

* Haut, F.J.G..  (1952) *EARLY HISTORY OF THE ELECTRIC LOCOMOTIV*. Richard Tilling for the author.

* Haut, F.J.G..  (1987) *History of the Electric Locomotive*. A S Barnes & Co;.

* Haut, F.J.G..  (1981) *A HISTORY OF THE ELECTRIC LOCOMOTIVE. Volume 2*. A. S. Barnes;.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Elektra lokomotivo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Electric traction
* Electric engines Arkivigite je 2010-09-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Railroad tapping into wind and solar power Arkivigite je 2011-07-17 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 527805
* GND: 4014286-3
* LCCN: sh85041798
* BNF: 11953177g
* NDL: 00561339
* NKC: ph173810
* BNE: XX528070
 |
**São Miguel do Araguaia**, esperante **Sankta Mikaelo de Aragvajo**, estas municipo de la brazila subŝtato Gojaso, kiu enhavis 22 294 loĝantojn en 2010 .

Historio
--------

La regiono de Sankta Mikaelo ekis kreski en 1952, kun la alveno de José Pereira do Nascimento, Lonzorick Belém kaj Ovídio Martins de Souza, kiuj celis disvolvi agrikulturajn projektojn. Tiutempe la vilaĝo estis nomita de vojaĝantoj *Povoado da Ponta da Linha*, ĉar ĝi estis tie la fino de la vojo ankoraŭ.

La valoro de la fondo de la urbo estis donita al José Pereira do Nascimento, kiu fariĝis konata pro la praktiko de ŝamanismo kaj de spiritismo. La unuaj mizeraj trabfakaj domoj estis konstruitaj de homoj, kiuj ŝercis la sanigon por malsanoj de korpo aŭ de spirito sur la bordoj de la Sankta Mikaelo golfeto.

La fekundaj teroj apud la Aragvajo allogis koloniantoj el diversaj partoj de la lando, ĉefe de Minas-Ĝerajso, ankaŭ la stato distribuis la landojn sen bienuloj. Tiu rezultis en kresko de agrikultura produktado kaj la akcelita disvolviĝo de la regiono. Nur la 14-an de novembro, 1958, per ŝtata leĝo numero 2137, la vilaĝo estis rekonita de la ŝtato kiel urbo kaj oficiale nomiĝis São Mikaelo do Araguaia. La nomo estis elektita omaĝe de Sankta Mikaelo, la ĉefanĝelo, kaj asimilado de la nomo de la Aragvajo por ĝia proksimeco. La komunumo kreskis forte inter 1960 kaj 1963, kiam miloj da koloniantoj el diversaj regionoj venis al la urbo, kultivebligis arbarojn, formante vastajn kulturkampojn kaj paŝtejoj, kaj dum mallonga periodo la urbo estis konata kiel la rizo ĉefurbo de la ŝtato.

Geografio
---------

Sankta Mikaelo de Aragvajo situas 483 km de Goiânia, la ŝtata ĉefurbo. Tri aŭtovojoj trairas tra la komunumo : BR 080, GO-164 kaj GO-244.
BR 080, antaŭe GO 244 en la sekcio kiu konektas Sanktan Mikaelon al la vilaĝo de Luiz Alves, iĝis parto de la BR 080. En 2009, por ĉi tiu nova sekcio oni faris tavolon de asfalto.

Ekonomio
--------

Ĝi situas sur la bordoj de la Aragvajo, tra la haveno de Luiz Alves, kun belaj kaj sola naturaj pejzaĝoj kaj superba rivero strandoj, San Mikaelo fari Araguaia estas la aliro punkto Bananal Insulo, la plej granda rivero insulo en la mondo. San Mikaelo fari Araguaia domo de la agrikulturo, brutobredado, turismo kaj komerco.

Muzika
------

Vilson Ferreira: kantisto Rotta 66
Muzike en São Miguel do Araguaia superreganta muzika ĝenro forró kaj Sertanejo Universitário, sed estas progresema muziko produktadon en ĝenroj roko kaj repo. Al bando el San Mikaelo fari Araguaia estas la bando Rotta 66 kiu miksas rokenrolo kun repo kaj aliaj varoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio São Miguel do Araguaia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de Gojaso

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo

Referencoj
----------

1. ↑  IBGE (2010).  Censo 2010 (HTML). Alirita 11 de oktobro 2011.
Hotelo kun blazono de Essen en 2005
**Hotelo Handelshof** estas renoma historia hotelo en la urbocentro de Essen. La sesetaĝa domo konstruita el ŝtalbetono estas protektata monumento ekde 1985. Ĝi troviĝas ĉe Willy-Brandt-Plaĉo kontraŭ la ĉefa stacidomo, je la komenciĝo de la aĉetumstrato *Kettwiger Straße*, kie komenciĝas la piedira zono de la urbocentro. Tion idikante staras sur la tegmento de la domo la devizo inter du blazonoj de Essen *Essen - die Einkaufsstadt* (Essen – la aĉetumurbo).

Historio
--------

Sur la loko de Handelshof en la mezepoko staris turo de la remparo de Essen malkonstruata en la 19-a jarcento. Fine de tiu jarcento tie troviĝis la hotelo *Zum Adler* ĉe la Riveretostrato, kiu pasis tie. La domon de Handelshof planis kaj konstruigis inter 1911 kaj 1912 la arĥitektoj Carl Moritz kaj Werner Stahl el Kolonjo. La hotelo malfermiĝis en 1913. Tiutempe en la proksimume 350 ĉambroj de la domo troviĝis krom la hotelo ankaŭ du restoracioj, kafejo, sukeraĵejo, kinejo same kiel pluraj vendejoj kaj oficejoj. Ĝin estris je la komenco la gepatroj de aktoro Heinz Rühmann naskiĝinta en Essen. Ŝildo sur la fasado memorigas pri tio.

En 1929 okazis brulego en la hotelo. Okaze de vizito de Mussolini je akompano de Hitler en Essen 1937 oni pendigis devizobendon kun la teksto *Bonvenon en la Armoforĝejo de la Regno* ĉe la hotelon. Dum la Dua Mondmilito aliancanaj bombatakoj grave difektis la domon, sed tiun ĉi oni riparis – male al multaj aliaj militdifektitaj – post 1945 sen gravaj ŝanĝoj. Nun la svisa restoracio-filiaro *Mövenpick* tenas Hotelon Handelshof.

* Hotelo Handelshof proks. 1915Hotelo Handelshof proks. 1915
* … kaj proks. 1929… kaj proks. 1929
* Okcidenta alo en 2013Okcidenta alo en 2013

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hotelo Handelshof en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝo de la hotelo Arkivigite je 2014-03-18 per la retarkivo Wayback Machine
* Raporto pri la vizito de Mussolini kun foto de flagornamita Handelshofes Arkivigite je 2012-09-14 per la retarkivo Wayback Machine
* Foto de la brulego de 1929 Arkivigite je 2014-12-27 per la retarkivo Wayback Machine
* Konstrua monumento Hotelo Handelshof Arkivigite je 2014-03-18 per la retarkivo Wayback Machine

51.4525037.01366Koordinatoj: 51° 27′ 9″ N, 7° 0′ 49,2″ O (mapo)
Diversaj rusaj mezurunuoj de la 18-a jarcento, muzeo de Sankt-Peterburgo.
La **stofo** (ruse *штоф*, ŝtof) estas rusa mezurunuo de volumeno, egalanta proksimume 1,23 litrojn.

Difino
------

La stofo estas mezurunuo de volumeno, uzita nur por likvoj, ne sekaĵoj. Ĝi estas parto de rusa sistemo de mezurunuoj. Ĝi egalas dekonon de sitelo (ruse *ведро́*, vedró) kaj dek glasojn (ruse *ча́рка*, ĉárka).

En la 11a de Oktobro, 1835, Petro la Granda, la caro de la Rusa Imperio, faris ukazon difinantan la rusajn mezurunuojn ekzakte laŭ la anglaj mezurunuoj. Post la Petra reformo, la sitelo estis ekzakte 750.57 kubaj coloj. Ekde 1930, la angla colo estas ekzakte 2,54 centimetroj; laŭ tiu difino, unu stofo estas ekzakte

1 stofo = 75,057 kubaj coloj = 75,057 · (2,54 cm)3 = 1 229,963 862 648 mililitroj = 1,229 963 862 648 litroj.
En 1924, la registaro de Sovetunio abolis la tradiciajn mezurunojn, anstataŭigante ĝin per la metra sistemo. Dum tiu transiĝo, la konverto uzita estis

1 stofo = 1,229 940 9 litroj.

Etimologio
----------

La rusa vorto штоф *ŝtof* devenas de la germana *Stoff* "materio, substanco, materialo".

En Esperanto, la stofo estas unu el la rusaj mezurunuoj en la vortaro de la *Fundamento de Esperanto* (kune kun la versto kaj la arŝino); la formo *ŝtofo*, pli proksima al la originala rusa formo, signifas ion alian, rekte pruntita el la germana.

Referencoj
----------

1. ↑   Russia: units of liquid capacity (angle). *Sizes.com*.
2. ↑  Shirokov, K.P. (1968). "Fifty years of the metric system in the USSR", *Measurement Techniques* (en) **11**, p. 1141–1146. doi:10.1007/BF00979093.
Pentraĵo montranta la vrakigon de la germana destrojero *Friedrich Eckoldt* fare de la brita *Sheffield* dum la Batalo de la Barenca maro.
La **Batalo de la Barenca maro** estis marbatalo de la Dua Mondmilito kiu okazis la 31an de decembro 1942 inter militŝipoj de la Germana Ŝiparmeo (*Kriegsmarine*) kaj Britaj ŝipoj kiuj estis protektintaj la konvojon JW 51B al Kola en Sovetunio. La agado okazis en la Barenca maro norde de Norda Kabo, Norvegio. La malsukceso de la germanaj atakantoj okazigi gravajn perdojn al la konvojo kolerigis Hitler, kiu ordonis, ke la Germana marbatala strategio koncentriĝu en la U-boata floto pli ol en surfacaj ŝipoj. La perdoj estis iom similaj en ambaŭ flankoj: unu perdita kaj unu damaĝita ŝipoj, plus unu minforigilo brita; dum ĉe homoj 250 mortoj el britoj kaj 330 el germanoj.

73° 15′ Nordo 29° 00′ Oriento﻿ / ﻿73.25 °N, 29 °O﻿ / 73.25; 29 (mapo)Koordinatoj: 73° 15′ Nordo 29° 00′ Oriento﻿ / ﻿73.25 °N, 29 °O﻿ / 73.25; 29 (mapo)

Ŝablono:Dua Mondmilito
Skizo de 1884 de la tunelo, fare de Charles Warren kaj Claude Reignier Conder, montranta la tunelon same kiel la Puton de Warren, la rezervujon Siloe kaj la Fonton de la Virgulino.
La **Silua Tunelo** aŭ **Siloam Tunelo** (en hebrea נִקְבַּת הַשִּׁלֹחַ, *Nikbat HaShiloah*), konata ankaŭ kiel **Ĥizkija-tunelo**, estas akvokanalo kiu estis elfosita sub la Urbo de Davido, nome en la nuna araba kvartalo Siluan en orienta Jerusalemo, en antikvaj epokoj. Ties populara nomo Ĥizkija-tunelo rilatas al la plej komuna hipotezo, ke ĝi estis konstruita dum la regado de Ĥizkija de la Reĝlando de Judujo (fino de 8-a kaj komenco de 7-a jarcento a.K.) kaj korespondas al la "akvovorkoj" menciitaj en 2:Reĝoj:20:20 Arkivigite je 2020-10-27 per la retarkivo Wayback Machine en la Hebrea Biblio. Laŭ la Biblio, la reĝo Ĥizkija preparis Jerusalemon por eviti sieĝon fare de asiria soldataro. Sed Jerusalemo supervivis la sieĝadon (diference de nordizraela Samario, kiu estis en 722 a. K. konkerita), krom alia danke al la **Silua tunelo**, kiu alkondukis akvon el fonto Giĥon troviĝanta ekster la urbo, en rezervujon Siloe interne de la remparoj.

la antikva tunelo de Jerusalemo, tradicie nomata Ĥizkija-tunelo, en 2010
Subteno por la datigo en la periodo de Ĥizkija derivas ne nur el la Biblia teksto kiu priskribas la konstruadon de tunelo sed ankaŭ al datigo per radikarbono de organika materialo trovita en la origina gipsoŝirmaĵo. Tamen, tiuj datoj estis pridubitaj en 2011 pere de novaj elfosaĵoj kiuj sugestis pli fruan originon fine de la 9-a aŭ komence de la 8-a jarcento a.K.

La tunelo kondukas el la fonto Gihon al la Rezervujo Siloe.

Referencoj
----------

1. 1 2  Robb Andrew Young.  (2012) *Hezekiah in History and Tradition*. Koninlijke Brill, p. 35, 48–50.
2. ↑  Miloš Bič. *Stopami dávných věků. Mezi Nilem a Tigridem*. 1. vyd. Praha: Vyšehrad, 1979. p. 100n.
3. ↑   (2006) "Tunnel engineering in the Iron Age: Geoarchaeology of the Siloam Tunnel, Jerusalem", *Journal of Archaeological Science* **33** (2), p. 227–237. doi:10.1016/j.jas.2005.07.018.
4. ↑  Ronny Reich kaj Eli Shukron (2011). "The date of the Siloam Tunnel reconsidered". Tel Aviv. 38: 147–157.
5. ↑  Alon De Groot and Fadida Atalya (2011). "The Pottery Assemblage from the Rock-Cut Pool near the Gihon Spring". Tel Aviv. 38: 158–166.
6. ↑  Image of exit
7. ↑  Holy Land Photos
8. ↑  Image

Koordinatoj: 31° 46′ 20″ Nordo 35° 14′ 08″ Oriento﻿ / ﻿31.772358 °N, 35.235673 °O﻿ / 31.772358; 35.235673 (mapo)

* Kategorio Silua tunelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 708072
 |
**Defendo de Vilno** – militaj operacioj de militfortoj en la tagoj de la 18-a ĝis la 19-a de septembro 1939 dum la sovetia invado en Pollandon, ligitaj al defendo de la urbo antaŭ Ruĝa Armeo. Rezulto de la pakto Ribbentrop-Molotov.

Genezo
------

Vilno antaŭ la Dua Mondmilito estis unu el la la plej fortaj militistaj centroj en nord-orienta parto de Pollando kaj la sesa laŭ grandeco urbo de Pollando. Organize la urbo apartenis al komandejo kun la sidejo en Grodno, fronte de kiu staris brigada generalo. Post la germana invado en Pollandon militistaj unuoj laŭ mobilizaj planoj forlasis la urbon. Post eksplodo de la milito komandejo de Fortikaĵa Areo „Wilno" entreprenis laboron ligitan al defendo de la urbo. Antaŭtage de la soveta atako troviĝis ĉirkaŭ 14 mil soldatoj kaj volontuloj, sed nur ĉirkaŭ 6,5 mil estis armitaj. La 18-an de septembro matene formiĝis studenta bataliono. Entute estis ĉirkaŭ 10 batalionoj kun 14-16 kanonoj kaj dekkelkaj maŝinpafiloj.

Bataloj
-------

La 18-an de septembro komandanto de Belorusa Fronto ordonis konkeri Vilnon pere de 2 batalgrupoj el la 3-a kaj 11-a armeoj. Tamen pro granda distanco de la grupoj (ĉ. 80 km), malfacilaĵoj kun brulmterialo por tankoj kaj veturiloj la termino estis ŝanĝita por mateno de la 19-a de septembro. La soveta flanko perdis dum la bataloj – laŭ propraj fontoj – 13 mortigitaj kaj 24 vunditaj soldatoj kaj oficiroj, 5 tankoj BT-7 detruitaj kaj 1 kirasita aŭtomobilo kun 3 damaĝitaj. Plej verŝajne la perdoj de rusoj estis pli grandaj.

Resumo
------

La pola flanko ne utiligis plene eblecojn de la defendo. Mankis dinamika komandado, kiu permesus defendi sin dum kelkaj tagoj. Aliflanke la sovetaj fortoj estis tiom potencaj, ke la defendo povus havi nur simbolan karakteron, kiel la posta defendo de Grodno.

Bibliografio
------------

* Czesław Grzelak, *Wilno-Grodno-Kodziowce 1939*, Warszawa 2002
* Czesław Grzelak, *Wilno 1939*, Warszawa 1993
* Lech Iwanowski, *Wilnianie we wrześniu 1939 r.: prolog epopei* (Vilnanoj septembre 1939. Prologo de la epopeo), Bydgoszcz 2000

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Defendo de Vilno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rusa agreso
La Leono de Keroneo.
**Ĥeroneo** aŭ **Keroneo** aŭ **Chaeronea**; greke *Χαιρώνεια*, *Chaironeia*, [kʰai̯rɔ̌ːneːa|anc]) estas vilaĝo kaj iama municipo en Beotio, Grekio, situa ĉirkaŭ 80 km oriente de Delfo. Ekde reformo de loka regado de 2011 ĝi estas parto de la municipo Lebadea, el kiu ĝi estas submunicipo. Tiu municipo havas areon de 111.445 km2, dum la komunumo 26.995 km2. Estas 1,382 loĝantoj (2011). Ĝi situas ĉe la monto Turion kaj en la valo de la rivero Kifisos, nordokcidente de Tebo.

Historio
--------

Tiu urbo famiĝis por la historio ĉar estis scenejo de bataloj decidaj por la estonteco de Ateno. Unue en la jaro en la jaro 338 a. K. inter Filipo la 2-a (Makedonio) kaj la unuigitaj armeoj de la urboj Tebo kaj Ateno; poste jam en la 1-a jarcento a.K. okazis en Keroneo la lasta de la bataloj inter la romia armeo estrata de Sulao kaj la reĝo de Ponto Eŭksino, Mitridato la 4-a.

Referencoj
----------

1. ↑  Frank H. Vizetelly, *A Desk-Book of Twenty-five Thousand Words Frequently Mispronounced* (New York and London: Funk & Wagnalls, 1917), p. 252.
2. ↑  Kallikratis law Arkivigite je 2017-04-27 per la retarkivo Wayback Machine Greece Ministry of Interior greke
3. ↑   Population & housing census 2001 (incl. area and average elevation) (greke). National Statistical Service of Greece. Arkivita el la originalo je 2015-09-21.
Plano de la operaco Ichi-Go
**Operaco Ichi-Go** (japane: 一号作戦, *ichi-gō sakusen*, „operaco numero 1"; ĉine: 豫湘桂會戰, 豫湘桂会战, Yù Xīang Guì Huìzhàn, batalo ĉe Henano-Hunano-Guanĝi) estis grandskala operaco de la japana imperia armeo en Ĉinujo en la jaro 1944.

Celoj
-----

La suboperacoj realiĝis en la provincoj Henano, Hunano kaj Guanĝi kaj celis krei surteran ligon inter la de japanoj okupita parto de Ĉinujo kaj la franca Hindoĉinujo kaj neniigi flughavenoj uzataj de la usona aerarmeo en suda Ĉinujo. En la japana oni nomas la operacon ankaŭ *Tairiku Datsū Sakusen* (大陸打通作戦), t.e. operaco por traigo de la kontinento.

Operacoj Ko-Go kaj To-Go
------------------------

En la unua fazo, la operaco Ko-Go (コ号作戦, *ko-go sakusen*, aŭ 京漢作戦, *keikan sakusen*, t.e. operaco de la ĉina ĉefurbo), devis sekurigi la fervojon inter Pekino kaj Wuhan sur la teritorio de la provinco Henano en aprilo 1944 por malfermi provizadlinion al la dua fazo.

En la dua fazo, la operacoj To-Go (ト号作戦, *to-go sakusen*, aŭ 湘桂作戦, *Shōkei sakusen*, t.e. operaco Hunano-Guanĝi) 1, 2 kaj 3, devis venigi japanajn trupojn tra la provincoj Hunano kaj Guanĝi ĝis la landlimo de Hindoĉinujo kaj Hongkongo kaj neniigi usonajn flughavenojn.

Por tiuj operacoj, trupoj de la armeo de Guandong, aliaj trupoj el norda Ĉinujo kaj el Japanujo estis uzataj, entute 17 divizioj kun ĉ. 400.000 viroj.
Tiel la operaco estis la plej granda de la japana armeo en la dua japana-ĉina milito.

Utilo de la operaco
-------------------

Kvankam la taktikaj celoj de la operacoj estis pli-malpli atingitaj en decembro 1944, la operaco evidentiĝis kiel preskaŭ senvalora. Tiel Usono uzis la bazojn gajnitajn sur la Marianoj por aeratakoj kontraŭ Japanujo. Per aeratakoj kontraŭ la de japanoj okupitaj fervojlinioj en Ĉinujo Usono sukcesis grave ĝeni ilin.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Operaco Iĉi-Go en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Operaco Iĉi-Go en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* China Defensive 4 July 1942 - 4 May 1945
La futbalklubo **Dinamo Kievo** (ukraine *Динамо* aŭ plennome ukraine *Футбольний Клуб Динамо Київ*, prononco laŭ sistemo IFA [dɨnamo kɨjiʋ̥ ]) estas ukraina profesia futbalklubo bazita en Kievo. Fondita en 1927 kiel parto de la sovetunia Sporta Societo Dinamo, la unua vira teamo de la klubo konkuras en la Ukraina Unua Ligo de futbalo kaj neniam ĝis nun perdis sian rajton konkuri tie. La hejma stadiono estas la Nacia Sporta Komplekso Olimpijskij, kiu havas kapaciton de 70 050 sidlokoj por spektantoj. Dinamo nedisputeble estas la plej populara futbalklubo de Ukrainio.

Ekde 1936 Dinamo elspezis sian tutan historion en la supera futbala ligo de Sovetiuno kaj poste Ukrainio. Ĝia plej sukcesa periodo estas ligita kun *Valerij Lobanovskij* (ukraine *Валерій Лобановський*), kiu kondukis la unuan viran teamon de la klubo al multnombraj naciaj kaj eŭropaj titoloj. Dinamo Kiev iĝis la sola sovetunia klubo ekster Moskvo, kiu sukcesis venki la hegemonion de moskvaj kluboj en la futbala Supera Ligo (ruse *Высшая лига*) de Sovetunio. La matĉoj inter la viraj teamoj de al gvidaj ligaj kluboj Spartak Moskvo kaj Dinamo Kiev fariĝis la plej ekscitigaj futbalmatĉoj en Sovetunio. Ekde fine de 1960 la klubo preskaŭ ĉiujare (kun kelkaj paŭzoj) partoprenas en la kontinentaj turniroj de la eŭropa konfederacio UEFA.

Referencoj
----------

1. ↑  anglalingva artikolo "baloto: 40 procentaĵoj de ukrainoj konsideras sin futbalsubtenantoj", Interfaks Ukrainio, la 27-an de aŭgusto 2013 angle

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dinamo Kievo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo ukraine, angle kaj ruse

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion FC Dynamo Kyiv** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 484956
* GND: 10167706-6
* LCCN: no2002109085
* VIAF: 123004119
 |
Plano de la Operaco Seelöwe
La **Operaco Marleono** (Operaco Marleono, germane **Unternehmen Seelöwe**) estis invada plano de la nazia Germanio kontraŭ Britio dum la Dua Mondmilito.

La planado komenciĝis post sukcesa okupado de Francio, en junio de 1940. La planadon partoprenis diversaj germanaj strategistoj, kiuj havis diversajn prioritatojn, pri loko, tempo kaj detaloj. Por sukcese efektivigi la planon, oni devis akiri superecon de la germanaj aerfortoj.

Ĉar ne okazis interkonsento inter la landaj kaj mararmeaj, aerarmeaj fortoj, Hitler envolviĝis kaj decidis pri la sekvaj:

* La 9-a armeo startas en havenoj de Le Havre kaj Boulogne kaj surbordiĝas en areo inter Bognor kaj Eastbourne
* La 16-a armeo startas en havenoj Calais, Dunkirko, Ostende, Antverpeno kaj Roterdamo kaj surbordiĝas en areo inter Eastbourne kaj Dover, ambaŭ armeoj sub komandado de generalfeldmarŝalo Gerd von Rundstedt
* La 6-a armeo restas en Cherbourg sub komandado de generalfeldmarŝalo Wilhelm Ritter von Leeb.

Oni bezonis por tio:

* 168 pramŝipojn (ĉ. 700.000 BRT)
* 1910 platŝipoj
* 419 trenŝipoj kaj fiŝboatoj
* 1600 motorboatoj

Hitler mem havis skeptikon pri la entrepreno kaj ne uzis premon por efektivigi ĝin. Tion helpis, ke la germanoj ne sukcesis akiri la deziratan aersuperecon. Tiel la landa kaj mararmeo trudis la respondecon al la aerarmeo. Oni ŝovis la invadan daton al la 15-a de septembro de 1940, poste 6 kaj pli poste 3 tagojn, fine al nedifinita dato.

Hitler ordonis jam komence de 1942 la Atlantikan muron por obstakli la atendantan invadon de la anglo-usonaj trupoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Dua Mondmilito
* Batalo de Britio
* Planita invado de Unuiĝinta Reĝlando fare de Napoleono

* Kategorio Operaco Marleono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Fikciulo** estas iu persono kiu aperas en fikcia verko. Pli precize, fikciulo estas la persono aŭ konscia entito, kies ekziston en la mondo de tiu verko ni imagas. Krom homoj, fikciuloj povas esti eksterteruloj, bestoj, dioj aŭ, foje, senvivaj objektoj. Fikciuloj estas preskaŭ ĉiam la ĉefaĵo de fikciaj tekstoj, precipe romanoj kaj teatraĵoj. Estas fakte malfacile imagi romanon aŭ teatraĵon sen fikciuloj, kvankam oni jam klopodis pri tiaj tekstoj (*Finnegans Wake* de James Joyce estas unu el la plej famaj ekzemploj). En poezio preskaŭ ĉiam ĉeestas ia fikciulo, sed ofte nure en la formo de la rakontanto aŭ imagata aŭskultanto.

Ankaŭ temas pri nehomaj kaj tute imagitaj vivaĵoj, ekzemple ovodemetanta lanhava laktanta porkino.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de fikciuloj
* Rolulo

* Kategorio Fikciulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 72317
* GND: 4306746-3
* LCCN: sh99004183
* BNF: 12045551r
* NDL: 01070215
* NKC: ph120178
 |
Damaĝo okazigitaj de germana bombardado en Pireo la 7an de Aprilo 1941.
La greka fronto en la 15-a de aprilo 1941.
La **batalo de Grekio** aŭ **Operaco Marita** estis la invado de la Reĝlando Grekio fare de la fortoj de la Akso dum la Dua Mondmilito en kiu ili batalis kontraŭ la aliancanoj (Grekio kaj la Komunumo de Nacioj). La batalo de Grekio ekis en la 28-a de Oktobro de 1940 pere de la invado de Grekio fare de la faŝisma Italio kaj finiĝis per la falo de Kalamata, en Peloponezo, en la 28-a de Aprilo 1941. Per la batalo de Kreto kaj kelkaj aliaj ŝipbataloj, la batalo de Grekio formas parton de la operaciejoj de la Egea Maro de la Kampanjo de Balkanio.

Italio invadis Grekion en la 28-a de Oktobro 1940 el Albanio, lando kiu estis jam okupaciita en aprilo 1939. Tamen, la greka armeo montris, ke ĝi estas kapabla rezisti kaj eĉ kontraŭataki, devigante la italan armeon al la retiriĝo. Meze de Decembro, la grekoj, siavice, okupis kvaronon de Albanio. En Marto 1941, nova itala ofensivo malsukcesis, finante tiel la italajn aspirojn.

En la 6-a de aprilo 1941, Germanio invadis Grekion el Bulgario, cele al havigo de pli da sekureco al sia suda flanko. La greka armeo, pli malforta kaj pro homoj kaj pro ekipaĵoj, estis venkegita, kaj Ateno falis en la 27-a de Aprilo 1941, dum la Komunumo de Nacioj sukcesis evakui ĉirkaŭ kvindek mil soldatojn. Post la fino de la batalo de Grekio, la lando estis dividita en tri zonoj de okupacio, inter Germanio, Bulgario kaj Italio, ĝis la retiriĝo de la germanaj trupoj en Oktobro 1944.

La batalo de Grekio esta konsiderata de kelkaj historiistoj kiel definitiva batalo en la paŝado de la Dua Mondmilito, ĉar la invado de Grekio malebligis interkonsenton inter Hitler kaj Stalin por determini siajn respektivajn influsferojn.

Notoj
-----

1. ↑  Creveld, p. 65
2. ↑  Keegan, p. 144

Bibliografio
------------

* Creveld, Martin van (1974). «Prelude to Disaster: The British Decision to Aid Greece, 1940- 41». Journal of Contemporary History 9 (3): 65-92.
* Creveld, Martin van (1973). *Hitler's Strategy 1940-1941: The Balkan Clue*. Cambridge University Press. p. 264. ISBN 9780521201438.
* Keegan, John (2005). *The Second World War*. Non-Classics (represo). New York: Penguin Books. ISBN 978-0-14-303573-2.

* Batalo de Grekio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Batalo de Grekio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 745254
* NKC: ph541858
 |
Ĉefenirejo de la Strandbanejo Klostronovburgo:
Strandbanejo de Klostronovburgo (germane: *Strandbad Klosterneuburg*) estas banejo en la urbo Klostronovburgo, Aŭstrio.

Okaze de la 100-jariĝo de la Strandbanejo Klostronovburgo estis la 23-an de julio 2013 inaŭgurita — antaŭ la enirejo de la banejo — la Pado de Historioj – Strandbanejo kun 5 tabuloj, kiuj konigas la historion de la Strandbanejo Klostronovburgo.

* Antaŭ la ĉefenirejoAntaŭ la ĉefenirejo
* ĈefplacoĈefplaco
* Baseno por naĝantojBaseno por naĝantoj
* Baseno por nenaĝantojBaseno por nenaĝantoj
* AkvoglitejoAkvoglitejo
* Baseno por etinfanojBaseno por etinfanoj
* Historiaj loĝkabinojHistoriaj loĝkabinoj
* Ponteto por boatojPonteto por boatoj
* Malnova DanuboMalnova Danubo
* InfanludejoInfanludejo
* Grimpskafaldo por infanojGrimpskafaldo por infanoj
* Boatoj por luiBoatoj por lui
* Infana ludiloInfana ludilo
* RestoracioRestoracio
* La vendejoLa vendejo
* PilkoludejoPilkoludejo
* SablostrandoSablostrando
* TenisejoTenisejo
* La bankabano 132La bankabano 132
**Ahvazo** (perse اهواز) estas metropolo, universitata urbo kaj regiona ĉefurbo de Irano. La rivero Karun, kiu pasas la sudokcidenton de Irano ankaŭ pasas inter Ahvazo kaj dividas urbon en du partoj kaj tre beligas la urbon. La proksimaj urboj de Ahvazo estas Masĝed Solejman, Dezful, Andimeŝk, Ŝuŝtar, Ŝuŝ, Ramhormoz, Haftgel, Ize, Baghmalek, Behbahan, Mahŝahr, Ŝadegan, Ĥoramŝahr, Susangerd, Hovejze kaj Bustan. Ahvazo de la jaro 1977 havas la plej grandan loĝantaron kompare al aliaj urboj de la regiono. Antaŭe Abadano havis la plej grandan parton de la loĝantaro de la regiono. Ahvazo nun estas unu el la plej gravaj urboj de Irano kaj kontaktigas gravajn urbojn de la regiono kiel Abadano , Ĥoramŝahr ktp kun aliaj urboj de Irano.

Ponto de Ahvazo dumnokte

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 135 km²
* Supermara alteco: 17 m
* Loĝantaro: 841.145 en 2006
* Horzono: UTC + 3:30
* Poŝtkodo: 61xxx
* Telefonkodo: 611

Situo
-----

Ahvazo lokiĝas en ebenaĵo laŭ rivero Karun. Laŭ la dekstra bordo la administra kaj industria centroj etendiĝas, laŭ la maldekstra bordo precipe loĝdomoj konstruiĝis. Abadano troviĝas 120 km-ojn.

Historio
--------

La plej frue la loko nomiĝis *Tareiana*. Tie estis grava vojo de persoj. En la jaro 640 araboj invadis la urbon. Dum la mezepoko oni kultivis precipe sukerkanon, kiun helpis la digoj kaj kanaloj. En la 13-a kaj 14-a jarcentoj pro la atakado de mongoloj la urbo reevoluis al nura vilaĝo. Fine de la 19-a jarcento fervojo kaj laŭ la rivero haveno konstruiĝis. Ili portis eblecon de komercado. Jam en la 20-a jarcento en la proksimeco oni trovis nafton kaj Ahvazo forte evoluis. Dum la iraka-irana milito (1980-1988) la urbo estis proksima al la frontolinioj kaj suferis malbone dum la milito. En 2005 bombardadoj okazis. En 1989 ŝtalinstalaĵo konstruiĝis.

Abu Nuŭas aŭ *Abu Nuvas* (arabe: أبو نواس, Abū Nuvās, aŭ الحسن بن هانئ الحكمي الدمشقي, al-Hasan ibn Hani' al-Hakami ad-Dimaschqi, al-Ḥasan b. Hāniʾ al-Ḥakamī ad-Dimašqī; naskiĝis ĉirkaŭ 747–762 en Ahvaz al araba patro kaj persa patrino; mortis ĉirkaŭ 813–815 en Bagdado) estis elstara poeto de la frua abasida epoko (750–835).

Klimato
-------

Ahvazo havas longajn, varmajn somerojn kaj mildajn, mallongajn vintrojn. Vintre la temperaturo falas ĝis frostopunkto. La pluvokvanto estas nur jare po 200 mm.

Trafiko
-------

Ahvazo havas internacian flughavenon. Aŭtovojoj estas al Esfahano kaj Ŝirazo. En la urbo metroo trafikas, kiu estas 23 km-ojn longa kaj havas 24 staciojn.

Manĝaĵoj
--------

Kabab baĥtijari, Emgeŝet (rizo kun fiŝaĵo, kiun oni kuiras per ia sekita sala fiŝo), maraj manĝaĵoj kiujn oni kuiras per fiŝo kiel Ghalye-mahi, Mahi sobur, Haŝu ktp.

Bildaro
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* Metroo de Ahvazo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ahvazo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (perse/angle)
**Lajos Ujváry** [lajoŝ ujvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ujváry Lajos** estis hungara pentristo, instruisto.

Memortabulo pri Lajos Ujváry
Lajos Ujváry  naskiĝis la 26-an de februaro 1925 en Kaposvár, li mortis la 22-an de marto 2006 en Budapeŝto (la fontaj datenoj estas malsamaj!).

Biografio
---------

Lajos Ujváry frekventis katolikajn gimnaziojn en Veszprém (urbo) kaj Dombóvár, poste li estis trudlaboristo en Sovetunio. Fine li akiris diplomon en Reĝa Belarta Akademio en 1951. Liaj plej gravaj instruistoj estis István Szőnyi kaj Bertalan Pór. Inter 1952 kaj 1985 li instruis en la belarta gimnazio en Budapeŝto, poste li pensiuliĝis. En tiu periodo li pentradis pejzaĝojn kaj kamparanajn vivojn. Li ricevis signifan premion en 2005.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Budapeŝto (1953, 1960, 1983, 1990, 1999)
* Szekszárd (1962, 1976)
* Dombóvár (1977, 1980, 1988)
* Simontornya (2000)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Budapeŝto (1974, sekpentraĵo)
* Hőgyész (1979, sekpentraĵo en geedziĝa halo)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Tibor Bráda

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Újbuda
* konstanta ekspozicio en Hőgyész ekde 2005

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Lajos Ujváry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 618770
 |
En la itala komunumo Marzabotto, 20 km sude de Bolonjo, inter la 29-a de septembro kaj la 1-a de oktobro 1944 okazis masakro fare de germanaj nazioj.

La Masakro okazis fine de la Dua Mondmilito, pli ol jaron post la kapitulaco de (suda) Italio, kiam la Itala Socialrespubliko en la nordo estis sub forta influo de Germanio.
Trupoj de la 16-a tanka divizio de SS kaj de la germana armeo detruis la urbeton kaj la ĉirkaŭaĵon kaj mortigis pli ol 800 civilulojn (ankaŭ pli altaj nombroj estas menciataj). Inter tiuj preskaŭ ne estis batalpretaj viroj. La masakro estis reprezalio pro la agado de la partizanaro *Stella Rossa* (ruĝa stelo).

Dekomence oni diris, eĉ per tribunalaj sentencoj, ke la masakritoj estis 1830; sed historiistoj (vidu malsupran bibibliografion)dokumente malpliigis la nombron. Ili ekzakte estis 770 ("kiuj estas jam multaj"), inter kiuj 216 infanoj kaj kvin pastroj kiuj volis restadi kun sia popolo.

La krima masakro dum multaj jaroj streĉis la rilatojn inter Italio kaj Germanio. Persona atestanto, pastro Dario Zanini, pri evento en sia memoroj rakontas ja jes pri la barbaraĵoj, sed ankaŭ pri malprudentaĵoj de la partizanaj grupoj, kiuj ne povis, aŭ ne volis, defendi la civilulojn post la atakoj kontraŭ la germanoj; kaj ke ne estis inteligenta ago mortigi la tutan delegacion senditan de la okupantoj por proponi militpaŭzon.

En Marzabotto nun ekzistas historia parko *Monte Sole* (sunmonto) kun memorigejoj kaj rondira itinero de ĉ. 4 km.
"Pac-Lernejo *Campi a quattro voci*" (kvarvoĉaj kampoj) aranĝas kunvenojn por junuloj el Italio, Germanio, Israelo kaj Palestino, por montri, ke eblas interkompreno malgraŭ kruelegaj historiaj krimoj.

La estro de la masakro, SS-majoro (*Sturmbannführer*) Walter REDER, en 1951 estis kondamnita al tutviva mallibero, sed liberigita pro indulgo en januaro 1985, pro peto de la aŭstra registaro. Armea generalo Max SIMON estis kondamnita al morto, sed indulgita en 1954.

Je la 17-a de aprilo 2002 la germana prezidento Johannes Rau en ĉeesto de la itala prezidento Carlo Azeglio Ciampi, publike deklaris:

> 
> "Ne estas facile trovi en tiu ĉi loko, antaŭ vi, vortojn adekvatajn al tia hororo.
> Hororo tiel malfacile esprimebla per vortoj. Kiam mi pensas pri la infanoj kaj la patrinoj, pri la virinoj kaj la tutaj familioj, viktimoj de la ekstermo de tiu tago, min trairas profunda sento de doloro kaj honto. Mi riverencas antaŭ la mortintoj."
> 
> 
>

Bibliografioj
-------------

*Il massacro: Guerra ai civili a Monte Sole, il Mulino, 2008.* Du universitataj docentoj pri nuntempa historio prezentas la lastajn dokumentojn montrantajn la gravecon de la okazintaĵo.

*Don Dario Zanini,* Atestoj de senpova spektanto de la masakro (Ĵurnalo Avvenire 2/6/09, paĝo 25, kaj diversloke, diverstempe,diverslibre).[*rompita ligilo*]

* Kategorio Masakro de Marzabotto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Stratangulo.
**Stratangulo** (kaj foje simple nur angulo) en urboj estas la loko kie du linioj aŭ surfacoj renkontiĝas en angulo. En la urba medio temas pri la fino de dombloko, nome stratokruciĝo.

Por la trafiko ili estas zorgigaj lokoj, kie renkontiĝas ankaŭ diversvojaj irantoj ĉu per piede ĉu per veturiloj; ĉar la angulo malhelpas la vidon de la venantoj laŭ la alia strato, povas okazi kolizio. La konstruo de la trotuaroj en tiuj lokoj devas esti zorgita: konvenas meti plilarĝigon, mildigon de la misnivelo rilate al la veturila vojo, kaj trafiksignalojn, ekzemple avertiloj kaj indikiloj. Laŭ la trafikaj reguloj, plej ofte oni ne rajtas lasi aŭton en tiuj lokoj, por ne malhelpi la trairadon. Foje tie estas stri-pasejoj kaj trafiklumoj.

Ankaŭ la konstruado de la domoj de la anguloj estas ofte diferenca el tiu de la cetero de la dombloko, ĉar ĝi finas kiel pinto, kun fasadoj duflankaj, anstataŭ unuflankaj. La dekoracio de stratangulo povas esti iom pli prilaborita ol tiu de la cetero de la dombloko.

* Kategorio Stratangulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Statuo de Libereco** (hungare ***Szabadság-szobor***; IFA ˈsɒbɒtt͡ʃaːɡ ˈsobor) estas monumento situanta sur monteto Gellert en Budapeŝto, Hungario. La statuo festas tiujn kiuj oferis siajn vivojn por la sendependeco, libereco, pliboneco kaj prospero de Hungario.

Priskribo
---------

La 14 m alta bronza statuo staras sur 26 m alta bazo kaj tenas palmfolion. La statuo estas akompanita per du malgrandaj statuoj metitaj sur la flankojn de la bazo.

Dank' al ĝia alta situo super monteto Gellert, la statuo estas elstara trajto de la Budapeŝta pejzaĝo .

Historio
--------

La statuo super Budapeŝto vespere
La bazo sur kiu situas la statuo estis starigita sur Gellert-monteto, kiu altiĝas 250 metrojn super la grandurbo, de Miklós Horthy, kun la celo meti statuon sur ĝin memore al lia filo, István Horthy, kiu mortis en aviadila akcidento en la Orienta Fronto. Laŭ la origina dezajno, la statuo sur la bazo laŭsupoze estis en la formo de infano.

En 1947, monumento de pluraj statuoj estis metita sur la bazon, festante la liberigon de Hungario en la Dua Mondmilito en oktobro 1944, fare de la Ruĝa Armeo. La statuo estis desegnita de la hungara skulptisto kaj artisto Zygmund Kisflödi Strobel.

La originala enskribo

A FELSZABADÍTÓ

SZOVJET HŐSÖK

EMLÉKÉRE

A HÁLÁS MAGYAR NÉP

1945

kiu povas esti tradukita kiel "Memore al la herooj de la Sovetia Liberiga Konsilio, establita de la dankemaj hungaroj en 1945 ". Origine ekzistis du pliaj statuoj en la monumento, kiuj estis proponitaj al la Parko Memora, subĉiela muzeo kiu inkludas Malvarmilitajn skulptaĵojn situantajn en Budapeŝto.

Je la piedo de la monumento, sur memortabulo estis skribitaj la nomoj de la sovetiaj komandantoj, oficiroj kaj soldatoj, "kiuj donis sian vivon por la liberigo de la urbo".

La monumento estis nomita la "Liberiga Statuo", la "Monumento de Libereco" aŭ la "Monumento de la Paco".

Dum la hungara ribelo en 1956, la monumento estis difektita en kelkaj el siaj partoj.

Post la transiro en 1989 de komunista al demokrata regado, la surskribo sur la monumento estis ŝanĝita al:

MINDAZOK EMLÉKÉRE

AKIK

ÉLETÜKET ÁLDOZTÁK

MAGYARORSZÁG

FÜGGETLENSÉGÉÉRT,

SZABADSÁGÁÉRT

ÉS BOLDOGULÁSÁÉRT

Tradukite el la hungara: "Memore al ĉiuj, kiuj oferis sian vivon por la sendependeco, libereco kaj prospero de Hungario"

Referencoj
----------

1. ↑   Szabadság-szobor, Budapest, Budapest, XI. kerület (English: Statue of Liberty, Budapest, Budapest, XI. district) (2012-05-31). Arkivita el la originalo je 2012-05-31. Alirita 2019-05-30.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 833052
 |
**László Nádasdy** [lAslO nAdaŝdi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Nádasdy László** estis hungara grafo, pastro, monaĥo, vikario, episkopo. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *nádasdi kaj fogarasföldi,* lia patro estis Francisko Nádasdy (politikisto), lia patrino estis Anna Julianna Nádasdy.

László Nádasdy naskiĝis en 1662 en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la 25-an de novembro 1729 (laŭ alia informo la 14-an de februaro 1730) en Pozono.

Biografio
---------

László Nádasdy lernis en jezuita gimnazio de Graz, en 1677 li aliĝis al la paŭlanoj. Li studis teologion kaj filozofion, poste en 1688 li estis vikario en Pápa, en la sekva jaro prioro en Nagyszombat, inter 1690-1701 vikario en Sátoraljaújhely. En 1710 li estis nomita episkopo en Szeged, kie li reestablis la diocezon. En tiu periodo li havis konfliktojn. Li estis entombigita en sk:Kostol a kláštor svätej Alžbety (Bratislava).

Fontoj
------

* biografio hungare legebla pli malsupre
* datenoj angle

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 843779
 |



* Portalo pri Biografio
**Statusa simbolo** estas plejbelaĵo kio estas simbolo por la socia statuso kiun persono aŭ organizo posedas aŭ aspiras. Preskaŭ ĉio taŭgas por esti statusa simbolo, kondiĉe ke ĝi estas neatingebla por la amaso. Speciale la statusa simbolo servas por distingiĝi en la propra grupo aŭ pli malaltaj grupoj en la socia tavoliĝo.

Statusa simbolo havas la primaran intencon esti bone observebla. Se iu havas multajn botelojn da vino kiel statusa simbolo, li aŭ ŝi ne stokas ilin en vinkelo, sed intence en plena vido en la loĝoĉambro tiel ke ĉiu povas vidi ilin.

Ekzemploj
---------

Eĉ por reĝoj kaj pint-industriuloj tro multekosta: Bugatti Royale Coupé Napoléon Tipo 41, nun statusa simbolo de la franca ŝtato, i.a. uzita dum la malfermo de la Manikotunelo
Brakhorloĝo Rolex.
* diplomoj kaj atestiloj
* ordenoj
* aŭtoj
* trofeoj
* vidigaj artoj
* brakhorloĝoj (Rolex estas bona ekzemplo)
* virinoj
* juveloj
* ekzotika dombesto, aŭ multekosta purrasa hundo aŭ -kato
* televido kaj soninstalaĵo
* markovestaĵo
* libroŝranko
* pafilo
* nemoveblaĵo
* jakto
* ĉasado