recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mariusz Kamiński** (naskiĝis la 25-an de septembro 1965 en Sochaczew) – pola politikisto, aganto de kontraŭkomunista opozicio en la periodo de Pola Popola Respubliko, ekde 2006 ĝis 2009 ĉefo de Centra Kontraŭkorupta Ofico, parlamentano de Sejmo de la 3-a, 4-a, 5-a kaj 7-a kadenco.

Vivo
----

Diplomito de Historia Fakultato de Varsovia Universitato. En 1981 estis kondamnita al unujara restado en korektodomo kun kondiĉa prokrasto pro malhonorigo de Danko-Monumento al Ruĝa Armeo. Maje 1983 estis arestita pro aktiva rezisto dum manifestacio. Liberigita julie de la sama jaro kaj forigita de liceo. Ekde 1984 estis aktivulo de malkaŝa Sendependa Asocio de Studentoj.

En 1991 laboris en Departamento de Internaj Minacoj ĉe la Ofico de Nacia Sekureco, poste dungita en administrejo de la estraro de Regiono Mazovio de *Solidareco*, en Ĉefa Doganejo kaj en Pola Televido.

Kunkreinto de Fondaĵo "Pamiętamy" (Ni memoras) por memorigi Anatemitajn Soldatojn. En 1993 fondis kaj poste prezidis asocion Liga Republikańska (Respublikana Ligo). En parlamentaj balotoj en 1997 la unuan fojon iĝis parlamentano laŭ listo de tutpollanda Akcja Wyborcza Solidarność. En 2001 kaj 2005 denove gajnis mandaton kiel kandidato de Juro kaj Justeco en varsovia balotregiono.

En la jaroj 2001–2002 estis vicprezidanto de partio Przymierze Prawicy, poste kun ĝi aliĝis al Juro kaj Justeco (PiS), kie de 2004 ĝis 2006 plenumis devon de prezidanto de la varsovia regiono. Eniris registaron de Kazimierz Marcinkiewicz.

La 5-an de julio 2006 rezignis esti deputito. Venontan tagon estis nomumita prokuristo pri organizado de Centra Kontraŭkorupta Ofico, kies iniciatinto li estis. Ankaŭ rezignis pri membreco en PiS. La 3-an de aŭgusto 2006 ĉefministro Jarosław Kaczyński igis lin ĉefo de nova Centra Kontraŭkorupta Ofico.

La 6-an de oktobro 2009 prokuroro en Rzeszów prezentis al li riproĉojn pri transpaŝo de rajtoj. Pro pluaj akuzoj estis maldungita. La 20-an de junio 2012 Regiona Juĝejo en Varsovio neniigis la proceson kontraŭ li kaj liaj subuloj.

Januare 2011 denove eniris al Juro kaj Justeco, en la politikan komitaton. Ankaŭ iĝis prokuristo de la partio en la ĉefurbo. Dum parlamenta balotado samjare gajnis mandaton. La 26-an de novembro iĝis vicprezidanto de la partio.

Distingoj
---------

En 2010, pro eminentaj meritoj por demokratiaj ŝanĝoj en Pollando prezidento Lech Kaczyński distingis lin per Komandora Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta*.

Li ankaŭ ricevis la titolon "Homo de la Jaro" por 2007, atribuitan de *Gazeta Polska*.

* Kategorio Mariusz Kamiński en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **kalvaria kapelo Sankta Kruco,** origine hungare *Szent Kereszt-kápolna* estas sakrala konstruaĵo en urbo Zirc (Hungario). Foje oni nomas ĝin preĝejo.

Historio
--------

La kalvaria kapelo estis konstruita en 1895 sen turo, sed kune kun la 14 kalvariaj stacioj. En la sekvaj jaroj pluraj domoj, eĉ hospitalo konstruigis proksime, tial kapacito de la kapelo ne sufiĉis. En 1901 turo estis konstruita kaj la kapelo estis pligrandigita.

Kapelo
------

La kapelo situas sola en korto en la urbo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo reliefas. Tra la turo estas enirejo, pli supre granda kvadrata fenestro estas videbla. Super la fenestro la turo transformiĝas al sesangula. La navo finiĝas en rektangula absido, kiu estas malpli alta kaj larĝa, ol la navo. Ĉe anguloj de la kapelo duŝtupaj apogpilieroj konstruiĝis. Malantaŭ la ĉefaltaro estas 1,5 m alta kruco, kiu reprezentas la 12 staciojn, la morton de Jesuo sur la kruco.

Kalvario
--------

En la korto estas videblaj la kalvariaj stacioj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
*Estas ankaŭ Úvaly.*

Koordinatoj: 48° 44′ 37″ N 16° 42′ 09″ O﻿ / ﻿48.74361 °N, 16.70250 °O﻿ / 48.74361; 16.70250 (mapo)

**Úvaly** (germane *Garschönthal*) estas parto de urbo Valtice en distrikto Břeclav en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie 172 loĝantoj (2021) (kontraŭe al 732 dum popolnombrado en la jaro 1930).

Úvaly situas en katastra teritorio **Úvaly u Valtic** kun areo 9,65 km².

Historio
--------

La unua skribmenciio estas el la jaro 1269. Ekde la jaro 1466 ĝis pereo de patrimonia administrado Úvaly apartenis al valtica senjorujo de Liĥtenŝtejnidoj.

La devene malsupraaŭstria municipo loĝigita plejparte de germanoj (86 % en la jaro 1930) estis en la jaro 1920 kiel konsisto de Valticio rezignita al Ĉeĥoslovakio. En la intermilita periodo estis en trafiko brikfarejo kaj muelejo, agadis ĉi tie societo de volontula fajroestingistoj.

En la jaro 1945 estis al naciece germanaj posedantoj konfiskita la posedaĵo (temis pri pli ol 75 % da grundo kaj 83 % domoj en la municipo) kaj ili estis ellandigitaj. Nove venintaj loĝantoj (plejparte el ĉirkaŭaĵo de Břeclav) enloĝis sole netutan duonon de domoj, la resto estis poste forigita. La municipo, kiu en periodo de la ekzistado de fera kurteno troviĝis en limzono, estis destinita por elloĝigo, kiu fine ne estis realigita. En la jaro 1964 Úvaly estis alligita al la najbara Valtice.

Loĝantaro
---------

| Lokaj partoj | 1869 | 1880 | 1890 | 1900 | 1910 | 1921 | 1930 | 1950 | 1961 | 1970 | 1980 | 1991 | 2001 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nombro de loĝantoj | parto Úvaly | 522 | 598 | 650 | 706 | 657 | 702 | 732 | 367 | 277 | 256 | 184 | 142 | 142 | 138 |
| Nombro de domoj | parto Úvaly | 111 | 125 | 137 | 144 | 152 | 156 | 170 | 115 | 65 | 59 | 56 | 62 | 62 | 72 |
|

Memorindaĵoj
------------

* filia preĝejo de sankta Stanislav Kostka – klasicisma konstruaĵo kun turo
* statuo de sankta Kristoforo

Pluaj fotoj
-----------

* Vido al Úvaly el RajstnaVido al Úvaly el Rajstna
* Vido al ÚvalyVido al Úvaly

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Valtice (2) |
| --- |
| Úvaly ~ Valtice |

 |
**Renato Guttuso**, naskiĝis kiel **Aldo Renato Guttuso** (Bagheria, 26-an de decembro 1911 - Romo, 18-an de januaro 1987), estis itala pentristo kaj politikisto neĝuste aludata kiel reprezentanto de socialisma realismo, ĉefrolulo de la itala novrealisma pentrarto, kiu esprimis sin ĉe la artistoj de la *Nova Fronto de la artoj*. 

Influita de la hobio de lia patro kaj vizitante la studion de la pentristo Domenico Quattrociocchi kaj ankaŭ la metiejon de la ĉar-pentristo Emilio Murdolo, la juna Renato ekde 13 jarojn komenciĝis kaj subskribis siajn pentraĵojn. Ili estis plejparte kopioj 19-jarcentaj siciliaj pejzaĝaj pentristoj sed ankaŭ francaj pentristoj kiel Millet aŭ nuntempaj artistoj kiel Carrà), sed originalaj portretoj ne mankis. Dum lia adoleskeco li ankaŭ komencis ĉeesti la studon de la futurisma pentristo Pippo Rizzo kaj la artaj rondoj de Palermo. En 1928 apenaŭ dek sep jarojn aĝa li partoprenis sian unuan kolektivan ekspozicion en Palermo.

Lia arto, ligita al ekspresionismo, ankaŭ estis karakterizita per forta socia devontigo, kiu ankaŭ kondukis lin al politika sperto kiel senatano de la Itala Komunista Partio por du mandatoj, dum la sekretariado de Enrico Berlinguer.

* Kategorio Renato Guttuso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 637381
* GND: 118699571
* LCCN: n50024220
* VIAF: 106962834
* ISNI: 0000 0001 1810 3196
* LIBRIS: 189007
* SUDOC: 027440036
* BNF: 12174459s
* ULAN: 500022749
* NLA: 35682228
* BIBSYS: 90227527
* RKD: 34755
* NKC: jn20010525443
* ICCU: CFIV003777
* BNE: XX1226744
 |
**Makula febro** estas febra akuta malsano kiu povas mortigi. Ĝi estas kaŭzita de bakterio *Rickettsia rickettsii* kaj transkontaĝiita de amerikaj traĥeuloj *Amblyomma cajennense* de la genro Iksodo.

Por kontaĝigi la homo, la iksodo bezonas resti 4-6 horojn en la homa haŭto. Post la kontaĝo, la kova periodo estas 2-14 tagoj (plej ofte 7 tagoj) en homo. Post tiu periodo, la malsano komencas subite kaj daŭras 2 aŭ 3 semajnoj kun febro, kapdoloro, frostotremoj ktp. En la tria aŭ kvara tago, foje aperas rozkoloraj makuloj sur haŭto, ĉirkaŭ pugnoj kaj mazeoloj, kaj de tie al tuta haŭto. Hemoragioj estas oftaj, post kelka tempo okazas rumpo de vejnoj kaj sangado. Ĉirkaŭ 20% de suferantoj mortas.

Ĝi povas okazi de Usono ĝis Brazilo kaj estas plej ofta en San-Paŭlio. En 2005 kaŭzis kelkaj mortojn en turismaj lokoj de Rio-de-Ĵanejrio kaj en San-Paŭlo.

Por eviti ĝin, oni devas eviti kontaktojn kun traĥeuloj kiuj estas tre oftaj en herbo kaj arbaretoj. Kiel la besteto bezonas kelkajn horojn por transkontaĝio, oni devas forigi ilin tuj kiam sentas ilin. Brazilanoj baniĝas nepre ĉiutage por kulturaj kialoj, ofte du aŭ tri foje dum tago, tio helpas la evitadon de malsano, sed multaj fremdaj turistoj ne havas tiun moron kaj pro tio faciligas la kontaĝon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Makula febro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Makula febro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* Arkivigite je 2013-10-18 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2006-04-27 per la retarkivo Wayback Machine
**Richard Stanley ROUD** (n. la 6-an de julio 1929 en Bostono - m. la 13-an de februaro 1989) estis usona filmverkisto kaj kunfondinto, kun Amos Vogel, de la Novjorka Film-Festivalo. Ĉe la NFF, li estis iama programdirektoro, kaj poste direktoro, de 1963 ĝis 1987.

Roud diplomiĝis ĉe la Universitato de Viskonsino en 1950, kaj post jaro en Parizo per Fulbright-stipendio, li entreprenis postdiploman studon ĉe la Universitato de Birmingham. En la 1950-aj jaroj, Roud fariĝis la londona korespondisto de la franca kingazeto *Cahiers du cinéma* (kinkajeroj). En la fruaj 1960-aj jaroj, li estis la direktoro de la Londona Filmfestivalo, kaj de 1963 ĝis 1969, li estis filmkritikisto por *The Guardian*, kaj lastatempe vaganta arta korespondisto por gazetoj. Li ankaŭ verkis jarajn raportojn de la Festivalo de Cannes kaj aliajn artikolojn por la brita *Sight and Sound*.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 641126
* GND: 1059079097
* LCCN: n79109914
* VIAF: 4942367
* ISNI: 0000 0001 1739 2555
* SUDOC: 028315340
* BNF: 12017666x
* NKC: mzk2012721651
 |
Wart-turo en Saalbach-Hinterglemm
**Wart-turo** (germane: *Wartturm*, laŭvorte *gvatturo*) troviĝas en Saalbach-Hinterglemm en Aŭstrio, je Turmgasse nr 35.

Historio
--------

Apartenis la turo al la grundregadujo de la Preĝejo Sanktaj Egidio kaj Marteno de Fusch an der Großglocknerstraße. El tio opiniatas ke la turo estis en posedado de la senjoroj de Goldegg kiuj donacis kaj fondis en la komenco de la 14-a jarcento ankaŭ aĵojn en Fusch. Servis ĝi kune kun aliaj defendkonstruaĵoj (monttrapasejo kaj reduto Spielberg; turo ĉe Mitteregg-bieno; Hennlab-trapasejo) por sekurigi la minenojn ĉe la supra parto de Saalach-rivero kaj kiel deponejo por minejoj de Pinzgau.

Arĥitekturo
-----------

Staras tiu ĉi turo nofde de la paroĥa kirko de Saalbach-Hinterglemm. Ĝi estas el masiva brikŝtonaro kun iama alirejo nur en la unua etaĝo. Nun la konstruaĵo alireblas ankaŭ tereteĝe. La fenestroj estas malsimetrie aranĝitaj kaj kelkaj el ili havas nazojn ĉe la supro. Hodiaŭ estas ene de tiu ĉi konstruaĵo trinkejo por dumtage skiintoj *Zum Turm*. En tuja proksimeco de la turo estas la regiona muzeo *(Heimathaus)* de Saalbach, farmejo el la 16-a jarcento, en kiu spekteblas antaŭ ĉio agrikulturaj iloj.

Literaturo
----------

* Friederike Zaisberger, Walter Schlegel: *Burgen und Schlösser in Salzburg. Pongau, Pinzgau, Lungau*, Birken-Reihe, Wien 1978, ISBN 3-85030-037-4

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Wart-turo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

47.3897412.63945988Koordinatoj: 47° 23′ 23″ N, 12° 38′ 22″ O (mapo)
**Antti Sakari SILTAVUORI** (nask. 20a de majo 1943 en Jakobstad) estas finna industria dezajnisto specialiĝanta pri peza industria dezajno. Li projektis interalie la arbaran traktoron de Valmet, prizorgajn ekipaĵojn por la flughaveno *Patria Vammanne*, kamionojn *Sisu* kaj la glacimaŝinon *Serv Ice*, sed aliflanke, kune kun sia edzino *Barbro Kulvik* (n. en 1942), li dezajnis meblojn. Siltavuori ankaŭ planis plurajn ekspoziciojn.

En la jaroj 1967-1985 Siltavuori estis la dezajnisto de *Oy Sisu Auto Ab* kaj en la jaroj 1985-1989 la direktoro de Kulvik & Siltavuori-dezajno Oy. Ekde 1989, li administris la industrian dezajnoficejon *Arch Design Oy*. Siltavuori kaj Kulvik kune redaktis librojn pri dezajno. En la jaroj 1969–1971, li estis la prezidanto de la *Teolliset foortilijat TKO-ry*, en la jaroj 1973–1991 membro de la estraro de la Finna Asocio de Arto kaj Dezajno, en la jaroj 1973–1986 membro de la redakcio de la publikaĵo Dezajno en Finnlando, en la jaroj 1983–1987 membro de la estraro de la Internacia Konsilio de Societoj de Industria Dezajno.

En 1999, Kulvik kaj Siltavuori kune ricevis la kulturan premion de la Finna-Sveda Kultura Fonduso. 2001 ili estis la unua paro se temas pri dividi la titolon de Industria Dezajnisto de la Jaro. Siltavuori ricevis kroman ŝtatan artistpension en 2021.

Siltavuori dezajnis ankaŭ plurajn teknikajn produktojn kiuj estis sur ekrano ĉe la ekspozicioj de la Dezajno-Muzeo en 2001-2002.

En februaro 2012, Siltavuori estis la kuratoro de la ekspozicio de Tapio Wirkkala organizita en Kristiansand.

Siltavuori kaj Kulvik geedziĝis en 1967, kaj ili havas du filinojn. Ili diris, ke kvankam ili estas kaj geedza paro kaj laborista paro, ili klare diferencas kiel dezajnistoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 831968
* ISNI: 0000 0004 8449 2419
 |
**Wasureenu Majo no Monogatari** (忘れえぬ魔女の物語 *[ŭasureenu maĝo no monogatari]*; esperantigita: *La rakonto pri la neforgesebla sorĉistino*) estas mangailustrita romano verkita de Usa Naruharu kaj ilustrita de Kamo Kamen. Ĝi estis eldonita de Softbank Creative ekde 2021 kaj akiris la 12-an "GA Bunko" premion.

Estas ankaŭ samnoma mangaa adaptaĵo, ilustrita de Yamadashura.

Rakonto
-------

La rakonto komencas kun grava malkaŝo: la tempo ne fluas kiel oni kredas, ĉiu tago ripetiĝas plurfoje (kvinfoje, mezume) kun kelkaj malsamoj, poste unu el la okazintaj tagoj estas elektita kiel la "vera" kaj la aliaj estu forviŝitaj. Normale, oni povas memori nur la "elektitajn" tagojn sed estas fraŭlino kiu havas la eblecon forgesi nenion, inkluzive de la "ne-ekzistendajn" tagojn: la ĉefrolulino Aizawa Ayaka. Pro la tedo kaŭzata el ŝia superebleco, la menso de Ayaka aĝas pli rapide ol ŝia korpo kaj ŝi apatiiĝis pri la mondo, ĝis la mistera renkontiĝo kun la nova samklasano Inaba Michiru.

Roluloj
-------

**AIZAWA Ayaka** (**相沢 綾香** [aizaŭa ajaka])

La ĉefrolulino. Pro ŝia ebleco (kiun ŝi konsideras malbeno) ŝia menso aĝas pli rapide ol sia korpo kaj fariĝis cinika kaj apatiema.

**INABA Michiru** (**稲葉 未散** [inaba miĉiru])

Samklasano de Ayaka. Ŝi estas tre afabla kaj populara kaj sentas misteran allogon je Ayaka.

**MINASE Yuuka** (**水瀬 優花** [minase jūka])

La perversema kuzino de Ayaka. Ŝi prizorgas Ayaka por ŝiaj gepatroj, sed ofte ekĝenas ŝin.

**HAMANO Aria** (**浜野 アリア** [hamano aria])

Infantempa konato kaj kolego de Ayaka. Ŝi estas tre fiera artisto kaj sentas rivalecon je Ayaka.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

Referencoj
----------

1. ↑   (Japane)
2. ↑   (Japane)
**Siro** **Walter McLennan CITRINE la 1-a Barono de Wembley** (naskiĝis la 22-an de aŭgusto 1887 en Liverpool, mortis la 22-an de januaro 1983, Brixham, Devon) estis angla sidikatestro, ĉefsekretario de Trades Union Congress (TUC) ekde 1926 ĝis 1946.

Citrine naskiĝis en laborista familio, li eklaboris kiel elektristo kaj agadis en la liverpoola organizo de la sindikato de la elektristoj. Li estis inter 1914 kaj 1920 Mersey-distrikta sekretario de la Elektroindustria Sindikato, en 1920 vicsekretario de Elektroindustria Sindikato, kvar jarojn poste vic-ĉefsekretario de TUC. Li estis prezidanto de la Internacia Sindikata Asocio (International Federation of Trade Unions; 1928–45) kaj prezidanto de la Sindikata Mondasocio (World Federation of Trade Unions; (1945–46). Ekde 1947 ĝis 1957, li estis unua prezidanto de la angla Centra Elektra Instanco.

Citrine estis lerta organizanto, konservativa, kontraŭkomunista persono.

Li ricevis la titolon kiel kavaliron en 1935 kaj en 1946 pajran rangon (barono).

Verkoj
------

* *The Trade Union Movement of Great Britain* (1926)
* *I Search for the Truth in Russia* (1936)
* *My American Diary* (1941)
* *Men and Work* (1964)
* *Two Careers* (1967).
**Rhodes REASON** (1930 - 2014) estis usona aktoro, kiu aperis, dum sia 40-a jara kariero, en ĉirkaŭ 250 roloj en televido, kino, kaj teatro. Li estis frato de Rex Reason kaj bofrato de Sanita Pelkey.

Li komencis sian karieron 18-jaraĝa per teatraĵo Romeo kaj Julieto. Televidan karieron li ekis per *Stars Over Hollywood* en 1951 kaj en la sama jaro li partoprenis mallongan britan kinfilmon *Jack Sterling: White Hunter*.

Dum 1950-aj jaroj li partoprenis televidaĵojn kiel TV Reader's Digest, *Tales of the Texas Rangers*, Maverick kaj *Philip Marlowe*, kaj kinfilmojn Lady Godiva of Coventry, Tension at Table Rock, Flight to Hong Kong, The Desperados Are in Town, Voodoo Island, The Big Fisherman, Yellowstone Kelly, inter aliajn. Ofte en filmoj de sia junaĝo, li aperis kiel belulo, foje en kostumoj de bano.

En la sekva jardeko, Reason laboris ĉe televidserioj Bronco, Laramie, The Rifleman, Perry Mason, Daniel Boone, The Time Tunnel, The Big Valley, The Lucy Show kaj Star Trek kaj filmoj kiel A Fever in the Blood kaj la japana Kingu Kongu no gyakushû. 

Poste, en la 1970-aj jaroj li partoprenis televidaĵojn Mission: Impossible, *Here's Lucy*, The Manhunter, inter aliajn kaj filmon *Cat Murkil and the Silks* (1976). 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 636924
* LCCN: n86075528
* VIAF: 75334518
* ISNI: 0000 0000 7826 5122
* BNF: 14219370f
* NKC: xx0181817
* BNE: XX4835981
 |
morto de Granda Piedo
Fine de la 1880-aj jaroj la areo de la indianaj rezervejoj malgrandiĝis kaj la siuaj indianoj malsatis. Ili akceptis religiajn instruojn de Wovoka, kiu promesis rericevon de la praaj teritorioj kaj bizonaroj, se ili prezentas certajn ritojn kaj dancojn. La spirit-danco (legu tie) – kiu promesis foriron de blankuloj – donis kaŭzon por interveni. Post la armea interveno la rezerveja polico arestis, poste murdis tribestron Sidanta Taŭro (1890. 12. 15.). Post tio kelkcent siuaj indianoj forlasis la rezervejon Pine Ridge kaj je gvido de tribestro Grandpiedo kapitulacis nokte la 28-an de decembro, sen batalo. Pro miskompreno okazis interbatalo kaj la soldatoj pafis inter la indianojn kaj murdis eĉ fuĝantojn. Printempe la soldatoj revenis kaj amas-entombigis 144 indianajn kadavrojn, inter ili 44 virinojn kaj 16 infanojn. Mortis ankaŭ ĉ. 25–30 soldatoj.

Bildaro
-------

* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Masakro de Wounded Knee en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2012-01-17 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* Arkivigite je 2007-12-09 per la retarkivo Wayback Machine
*
**Walter SCHWIMMER** (n. la 16-an de junio 1942 en Vieno) estas aŭstra juristo kaj politikisto. Ekde la jaro 1971 li estis membro de la Nacia Konsilio de Aŭstrio, kaj inter la jaroj 1999 kaj 2004 ĝenerala sekretario de la Konsilio de Eŭropo.

Walter Schwimmer estas filo de bakisto kaj de vendistino. Post la abituro li studis juron en la universitato de Vieno, kie li doktoriĝis dum 1964. Poste li estis juristo en la aŭstria sindikato de privataj dungitoj, poste en la aŭstria ligo de laboristoj kaj dungitoj. Dum la jaro 1979 li iĝis gvida dungilo de la regiona malsanasekuro de Vieno, kaj de 1984 ĝis 1999 estis ĝis ĝenerala direktoro.

Ekde la universitata studo li estas membro de la konservativa Aŭstria Popola Partio, kaj reprezentis la partion kiel parlamentano de la Nacia Konsilio de Aŭstrio ekde la unua elektiĝo dum 1971.

Ekde la jaro 1991 li estis membro de la aŭtra delegacio en la parlamenta kunveno de Konsilio de Eŭropo, kaĵ ekde 1996 estis prezidanto de la frakcio de la Eŭropa Popola Partio kaj vicprezidanto de la kunveno. Dum junio 1999 la parlamenta kunveno elektis lin posteulo de la svedo Daniel Tarschys por la posteno de ĝenerala sekretario de la Konsilio de Eŭropo. La 22-an de junio li rezulte de la sekva elekto transdonis la postenon al la brito Terry Davis.

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj pri la politikisto en la retejo de la aŭstria parlamento (en la germana)[*rompita ligilo*]
* informoj pri la politikisto en la retejo de la aŭstria parlamento (jen en la itala)
* Informoj pri Walter Schwimmer en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rĜeneralaj sekretarioj de la Konsilio de Eŭropo |
| --- |
| Jacques Camille Paris |
Léon Marchal |
Lodovico Benvenuti |
Peter Smithers |
Lujo Tončić-Sorinj |
Georg Kahn-Ackermann |
Franz Karasek |
Marcelino Oreja Aguirre |
Cathérine Lalumière |
Daniel Tarschys |
Walter Schwimmer |
Terry Davis | emblemo de la Konsilio de Eŭropo |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 262566
* GND: 122954394
* LCCN: n88036944
* VIAF: 69221052
* ISNI: 0000 0000 3932 8717
* SUDOC: 067742521
* BNF: 150774859
* BIBSYS: 5088668
 |
La **Renkontiĝo de Calais** okazita en Calais, Francio en la 7-a de aŭgusto 1904 estas la unua grava Esperanto-kunveno. 

Komence de la 20-a jarcento, Esperanto estis preskaŭ nur skriba lingvo: oni ĝin malmulte parolis. Parolaj kontaktoj inter diversnacianoj uzantaj tiun lingvon estis rigardataj kiel io eksterordinara, kiu nepre altiris la atenton de la gazetaro. Post la sukcesa vizito de du rusaj kaj unu sveda esperantistoj al Francio, la esperantista grupo en Le Havre decidis mem provi la paroleblecon de Esperanto. En somero 1903, ĝi invitis kelkajn anglajn kaj unu ĉeĥan esperantiston al publikaj kunsidoj, en Esperanto.

La sukceso entuziasmigis la grupon kaj stimulis alian marbordan grupon, el Calais, en aŭgusto 1904, okazigi kongreseton en Calais kun apogo de esperantistaro de ĉemara angla urbo Dover. La renkontiĝo okazis utiligante kuradon de la aŭtomobilaj boatoj, organizitan de la Aŭtomobila Klubo de Francio.

La inviton akceptis pli ol 120 Esperantistoj (laŭ Edmond Privat 200, laŭ UEA-Jarlibro 1932, 180) plejparte de Britujo kaj Francujo krome Auguste Capé el Alger Stavenhagen el Berlin, M. Seynaeve el Courtrai (Belgujo) kaj Eduard Kühnl el Praha. La kunvenon prezidis kapitano Capé. 

En tiu renkontiĝo, la advokato Alfred Michaux oficiale invitis la kongreson en Bulonjo-ĉe-Maro, por la jaro 1905, kiu estos la unua Universala Kongreso de Esperanto. Laŭdire, kiam oni, en la fino de laboroj, rekomendis la okazo de aliaj internaciaj renkontiĝos en venontaj jaroj, Michaux ekkriis: „Nu, mi invitas vin la venontan jaron en Boulogne por vera, grava Esperantista Kongreso".

La 20-an horon la partoprenantoj per vaporŝipo "La Nord" vojaĝis al Dover, kie la Esperantistoj akceptis la gastojn entuziasme. Oni disiĝis nur je la 11-a vespere (23-a horo), kiam la gastoj forvojaĝis sur la sama ŝipo: En ambaŭ urboj de la festo okazis oficialaj akceptoj de la urbestraroj, bankedoj kun festparoloj ktp.

Decidoj
-------

La kongreso diskutis la demandojn: 

1. Pri la akcento tonika; oni alprenis la decidon: "Ni devas ĝuste konservi la tonikan akcenton; la profesoroj devas insisti pri la utileco de tiu regulo".
2. Pri la ortografio de la personaj kaj urbaj nomoj.
3. Pri Esperantista signeto; oni decidis: "La signo de la rekono por la E-istoj, kiun oni rekomendas por la kunvenoj k. c. estas la verda kvinpinta stelo".
**WeWork** estas usona publika firmao, kontrolita de SoftBank, kiu provizas servojn de oficejoj kaj flekseblaj laborspacoj al entreprenistoj, noventreprenoj kaj entreprenoj de ĉiuj grandecoj kaj tipoj, inkluzive de entreprenaj kompanioj kaj korporacioj, kiuj konsistigas pli ol 50 procentojn de la klientoj de WeWork. La firmao estis fondita en 2010 kaj ĝiaj oficejoj situas en Novjorko en Usono. Aktuale en 2021, la firmao havas 774 kompleksojn por luo en 38 landoj.

Historio
--------

En majo 2008, Adam Neumann kaj Miguel McKelvey (kiu fondis GreenDesk, "verdan kunlaboran laborspacon" en Broklino. En 2010, Neumann kaj McKelvey vendis la komercon kaj establis la unuan branĉon de WeWork en la Soho-najbareco de Novjorko. Investantoj en la kompanio inkluzivas JP Morgan Chase, Goldman Sachs kaj pli.

La 9-an de marto 2016, la kompanio anoncis la enspezadon de 430 milionoj da dolaroj, kun valortakso de ĉirkaŭ 16 miliardoj da dolaroj. 

En februaro 2017 sciiĝis, ke la investa korporacio SoftBank investas 4 miliardojn da dolaroj en la kompanio, laŭ taksa valoro de ĉirkaŭ 20 miliardoj da dolaroj .

Por plia legado
---------------

* Wiedeman, Reeves.  (20 October 2020) *Billion Dollar Loser: The Epic Rise and Fall of WeWork: A Sunday Times Book of the Year* (angle). Hodder & Stoughton. ISBN 978-1-5293-8506-9.

* Brown, Eliot.  (22 July 2021) *The Cult of We: WeWork and the Great Start-Up Delusion* (angle). HarperCollins Publishers. ISBN 978-0-00-838941-3.

Referencoj
----------

1. ↑   WeWork: Now a $5 Billion Co-Working Startup, Wall Street Journal
2. ↑  WeWork gives alternative to working at home with swanky buildings across NYC, Daily News
3. ↑  Inside The Phenomenal Rise Of WeWork, Forbes
4. ↑  "SoftBank to Boost Stake in WeWork in Deal That Cuts Most Ties With Neumann",  *The Wall Street Journal*, October 22, 2019.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 835529
 |
**Walter ULLMANN** estas germana esperantisto kaj samtempe aktivulo de la ksenofobia partio "Die Republikaner". Li naskiĝis en 1939 en Töppeles (nuntempe Teplička, Ĉeĥio) kaj estas emerita fervoja oficisto.

De 1989 ĝis 2000 li estis prezidanto de Esperanto-Societo Frankfurto. Poste li estis ĝia vicprezidanto, ĝis kiam en junio 2004 li demisiis. Li daŭre estas delegito de UEA en Friedberg kaj aktivas ankaŭ en la fervojista Esperanto-movado (IFEF).

Jam ĉirkaŭ la jaro 1990 esperantistoj el la regiono de Frankfurto vidis lian foton sur balotaj afiŝoj kaj lian nomon sur listoj de kandidatoj de la partio Die Republikaner. Okaze de la balotoj por la germana parlamento Bundestag en 1998, 2002, 2005 kaj 2009 lia nomo aperis en la rete publikigita listo de kandidatoj. Krome li kandidatis en la landaj balotoj de Hesio en 2008 kaj akiris en sia balotdistriko 0,7 % de la voĉoj.

Walter Ullmann tamen ĉiam strikte dividis sian agadon por Esperanto kaj por sia partio. La frankfurtaj esperantistoj (kies ĉefaj aktivuloj ĉiam sciis pri lia agado por politika partio, kies celoj parte kontraŭas tiujn de la esperanta movado) entute 6-foje elektis lin prezidanto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Prezento de Walter Ullmann[*rompita ligilo*] kiel kandidato de la *Republikaner* en la heslandaj balotoj de 2008 germane
**Walter Winchell** (naskiĝinta la 7-an de aprilo 1897, mortinta la 20-an de februaro 1972) estis usona ĵurnalisto kaj radiokomentisto de klaĉaj programoj.

Li ekkarieris en teatra trupo de varieteoj nome "Newsboys Sextet". Li ekis al ĵurnalismo per enmeto de recenzoj pri la ludado de tiu trupo en gazeto kiaj *Evening Graphic* en 1924 kaj estis dungita la 10an de junio 1929 fare de *New York Daily Mirror* kie li fine iĝis aŭtoro de sia unua klaĉa kolumno, titolita *On-Broadway*. Li uzis sian danĝerajn informojn el fidindaj fontoj por premi famulojn kaj eĉ por ĉantaĝi ilin iel.

Lia gazeta kolumno estis vendita en ĉirkaŭ 2,000 gazetoj tutmonde, kaj estis legita de ĉirkaŭ 50 milionoj da personoj ĉiutage el la 1920-aj jaroj ĝis la komenco de la 1960-aj jaroj.

Referencoj
----------

1. ↑  Obituary *Variety*, 23a de Februar0, 1972, paĝo 71.
2. ↑   The Age of Winchell (2001). Alirita 19a de Februaro, 2015.
3. ↑  Walter Winchell (1897–1972) – Find A Grave Memorial

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 536158
* GND: 119350963
* LCCN: n80086237
* VIAF: 52497127
* ISNI: 0000 0000 6677 5715
* BNF: 17097737z
* MBA: eb1a56cd-8599-4498-ba4e-223e3d1b1e53
* NLA: 64451601
* BNE: XX5717131
 |
**Wegenstetten** estas komunumo en la distrikto Rheinfelden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1094 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo Wegenstetten situas meze en la Tavola Ĵuraso en la Möhlin-Valo, kiun trafluas la rivereto *Möhlinbach*.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 712 km², de kiuj 2,39 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,59 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 718 m s.m. sur la monteto *Ruebhalde*, dum la plej malalta punkto de la komunumo situas sur alteco de 425 m s.m. ĉe la bordo de Möhlinbach.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Wegenstetten limas en nordokcidento al Hellikon, en nordoriento al Schupfart, en sudoriento al Wittnau, en sudokcidento al Rothenfluh (Kantono Bazelo Kampara), kaj en okcidento al Hemmiken.

Trafiko
-------

La komunumo estas konektita al la publika transportreto per tri poŝtaŭtolinioj, kiuj komenciĝas respektive finas en ĝi kaj kiondukas al Gelterkinden, tra Zeiningen al Möhlin, kaj tra Mumpf al Möhlin.

Kvankam la komunumo situas flanke de la ĉefaj trafikvojoj ĝi estas bone atingebla. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A3 situas nordoriente en Eiken en distanco de proksimume 5 kilometroj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Wegenstetten datiĝas el la jaro 1246 kiel *Wegosteton*.

En mezepoko la Grafoj de Homberg-Thierstein kaj poste iliaj heredantoj la Habsburgoj, regis pri Wegenstetten. Post la Milito de Waldshut en la jaro 1468 la Habsburgoj pandigis la tutan Frick-Valon al Burgonjo, sed post la burgonja malvenko dum la Burgonjaj Militoj kontraŭ la Svisa Ĵurkomunumo, la regiono revenis sub la kontrolon de la Habsburgoj, kiuj pluregis tie ĝis la jaro 1797, kiam la francoj okupis la regionon. Ek de tiam la Frick-Valo formis francan protektoraĵon, kiu en la jaro 1802 estis integrita kiel Kantono Frick-Valo al la Helveta Respubliko kaj en la jaro 1803 fariĝis parto de Kantono Argovio, kaj Wegenstetten estiĝis komunumo de la argovia distrikto Rheinfelden.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Wegenstetten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Wegenstetten

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Rheinfelden |
| --- |
| Hellikon • Kaiseraugst • Magden • Möhlin • Mumpf • Obermumpf • Olsberg • **Rheinfelden** • Schupfart • Stein • Wallbach • Wegenstetten • Zeiningen • Zuzgen |  |

 |
**Wanda Szyksznian** [vanda ŝikŝknjan?], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szyksznian Wanda** estis hungara grafikisto, afiŝisto, altlerneja instruisto.

Wanda Szyksznian  naskiĝis la 26-an de aprilo 1948 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Patro de Wanda Szyksznian estis polo. Ŝi abiturientis en industriarta mezlernejo en 1967 en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Belarta Altlernejo en 1971. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis György Konecsni kaj Aurél Bernáth. Wanda jam en 1968 debutis, kiel lerta grafikisto kreinta kovrilpaĝon pri muzikdisko por Illés (rokgrupo). Post siaj studoj ŝi fariĝis sukcesa sendependa grafika desegnisto. Ŝi kreis multajn filmajn kaj komercajn afiŝojn por konataj kompanioj. En 2000 ŝi ekinstruis en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Post 5 jaroj ŝi ricevis la instruan rangon docento. Ŝi ricevis premiojn inter 1972-2010.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Budapeŝto (1978, 1981, 1997, 2001, 2010)
* Debrecen (1985)
* Szigliget (1995)
* Stuttgart (1995-1998)
* Szentendre (1999)
* Berlino (2000)
* Szombathely (2018)

Ŝia libro
---------

Ŝia membiografia libro aperis en 1998.

Elektitaj kolaĝoj
-----------------

* Kentaur
* Hölgy egyszarvúval

Elektitaj afiŝoj
----------------

* Politoys - Rubik kocka, 1981
* Kenyér és cigaretta, 1975
* A vidéki lány, 1982
* Biztosítás – Biztonság, 1975
* A kenguru, 1976
* Hugó, a víziló, 1975

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-01-26 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

* Wanda SzyksznianWanda Szyksznian
* Wanda SzyksznianWanda Szyksznian

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-01-26. Alirita 2019-01-26.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 630494
* VIAF: 102161507
* ISNI: 0000 0000 7215 6080
 |
Rajdanto kaj hundaro ekirante por la ĉaso
**Vulpoĉasado** estis angla nobelula sporto, efektivigita rajdante en arbaro, sur kampo kaj pelante la vulpojn per ĉashundoj. Oni supozas, ke ĝi aperis en la 15-a jarcento en Anglio, kaj ties formoj, ritoj perfektiĝis en la 19-a jarcento laŭ agado de ĉasmajstro Hugo Meynell kaj iĝis amuziĝo de la supra socitavolo de Anglio.

La metodo, ekipaĵoj dum la ĉasado estas tradiciaj. La vulpoĉasadon gvidas la ĉef-ĉasmajstro, oni nomumas ĉiujn aliajn „liaj gastoj". Lia plej grava helpisto estas la hundar-direkta "ĉasfraŭlo" kaj ankaŭ 2-3 "skurĝantaj ĉasfraŭloj". La hundaro estas 30–40-membra.

La ĉef-ĉasmajstro tenas en la mano fortsonan blovkornon. Laŭ liaj instrukcioj, la ĉashundoj ekflaras la vulpospurojn. Se ili kaptas la flaron, lau laŭta krio de ĉef-ĉasmajstro („tali-ho’’") komenciĝas la vera ĉaspelado. Fine de la pelado, la vulpo estas murdita, ĝia korpo estas ĵetita al la hundoj, dum ties voston, krurojn kaj kapon disdonas la ĉef-ĉasmajstro al tiuj, kiu – laŭ lia takso – akiris diversajn meritojn dum la pelado.

La vesto de la ĉef-ĉasmajstro, la hundar-direkta kaj la skurĝaj ĉasfraŭloj estas plej ofte skarlatruĝa mantelo, blanka kravato (aŭ silka ŝalo) kaj nigra velura ĉapo. La akompanantaro surmetas nigrajn vestojn, dum la ĉefnobeluloj ofte kolorajn.

La vulpoĉasado floris ĉefe antaŭ la unua mondmilito, poste malfaciligis tion la disiĝo de bienegoj al malpli grandaj bienoj, protektitaj kun pikdrato. Gravis ankaŭ la agado de bestoprotektaj movadoj kontraŭ la vulpoĉasado. Tio kondukis al malpermeso de la vulpoĉasado en Britio en 2004.

Oni aranĝis vulpoĉasadojn en Aglio, en partoj de Kimrio, Skotlando, sed ankaŭ en Usono, Kanado, Nov-Zelando kaj Aŭstralio.

* Kategorio Vulpoĉasado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Okcidenta Haveno Wanne, tenaĵo de WHE
Lokomotivo 25 de WHE en la okcidenta haveno
**Wanne-Herner Eisenbahn und Hafen GmbH** (WHE) estas fervoj- kaj haventenanta entrepreno el Herne. La entrepreno estas posedaĵo de la urbo Herne

Ekde sia fondado la entrepreno tenas la havenojn Wanne-Oriento kaj Wanne-Okcientoj, kiuj troviĝas je la kontraŭaj bordoj de la Rejn-Herne-Kanalo. Ili havas kune 720 metrojn da ŝarĝobordo, sur kiuj en la jaro 2010 proks. 0,32 milionoj tunoj estis transŝarĝataj. Por la transŝarĝado havas WHE gruojn kun ŝarĝkapablo de 12 tunoj, transŝarĝoinstalaĵon por seka ŝutvaro, turstokejaron por filtrocindro kaj profundostokejon. Ĉe la okcidenta haveno troviĝas krom amasvara transŝarĝado ankaŭ la vartrafikocentron *Emscher* kun stacio de kombinita trafiko.

Krom tio WHE tenas la vartransporton sur entute 34 kilometroj da propraj fervojoj kaj trafikas kelkrilate sur la fervojreto de la germana fervojentrepreno Deutsche Bahn. Por tio ĝi havas (stato en 2010) ok dizelajn lokomotivojn, krom tio ĝi ludas laŭokaze pluajn lokomotivojn. La transportado en la jaro 2010 sumiĝis je proksimume 5 milionoj tunoj, je kio la plej granda parto koncernas karbo- kaj kestegotransportojn, krom tio WHE servas ankaŭ al *Evonik Degussa* en Herne same kiel diversajn pli malgrandajn firmaojn sur la haventereno. La remizo trovi.gas ankaŭ en la okcidenta haveno.

Referencoj
----------

1. ↑
2. 1 2   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-02-09. Alirita 2013-09-30.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de la entrepreno
* Hejmpaĝo de CTH
* Hejmpaĝo de ETZ
**François de Malherbe** [fʁɑ̃swa də malɛʁb] (naskiĝis en 1555 en Caen, mortis la 16-an de oktobro 1628 en Parizo) estis franca poeto, kritikisto, kaj tradukisto.

Biografieto
-----------

### Oficiala poeto

Naskiĝinta en Caen, en protestanta familio, François de Malherbe rezignis pri la reformita religio kaj komencis vizitadi la kortegon de Henriko la 3-a, kie li debutis en poezio. Tamen, li ĝuis malfruan sukceson, kaj nur ĉirkaŭ la aĝo de kvindek jaroj, vizitinte la juran medion de Aix-en-Provence, li iris al Parizo kaj akiris la protekton de la Gardisto de la Sigeloj, kaj poste la favoron de la reĝo. Oficiala poeto ekde 1605, li specialiĝis pri la celebrado de la korteganoj, ĝenro kiun li inaŭguris per *Ode au roy Henry le grand* (Odo al reĝo Henriko la Granda, 1596) kaj *Ode de bienvenue à la reine Marie de Médicis* (Odo de Bonveno al Reĝino Maria de Mediĉo, 1600).

### Poezia idealo

La loko de François de Malherbe en la historio de la literaturo rezultis tiom el lia agado kiel "komentisto" kiom el lia agado kiel poeto. Fakte, se li havis la ŝancon ilustri sian literaturan versteorion en siaj propraj verkoj, li elmontris siajn principojn de la poezia idealo antaŭ ĉio per severa analizo de la sekularaj poemoj de Philippe Desportes (*Commentaire sur Desportes*, 1606). Male al la doktrino de la poetoj de la Plejado, kiuj influis lin en liaj debutoj (*les Larmes de saint Pierre*, 1587) kaj por kiuj "invento" estis la unua el la virtoj, François de Malherbe defendis "metiartan" koncepton de poezio, kiu esence zorgis pri la rigoro kaj pureco de formo: li invitis la poeton esprimi nur eternajn temojn, konsideratajn kiel tiom da pretekstoj por zorgema uzado de rimoj kaj ritmoj, kies harmonio povas veni nur el perfekta ordo (*Imitation du psaume Lauda anima mea Dominum*, 1627).

### Nacia poezio kaj nova lingvo

Samtempe, li militis favore al nacia poezio supozeble komprenata "de la kroĉistoj de Port-au-foin", tio estas de la plej humilaj regatoj de la reĝo. Poeto gramatikisto, li volis doni novan lingvon al la nova jarcento, priskribante sin mem kiel "tirano de vortoj kaj silaboj", kiu celis fiksi la francan lingvon en ĝia perfekteco kaj kiu, fakte, konsekris la regadon de klareco kaj simpleco, kiuj fariĝis la ĉefaj valoroj de la klasika literaturo. Liaj poemoj, plej multaj el kiuj estis publikigitaj en kolektivaj verkoj, estis kunigitaj en volumoj nur post lia morto (*les Œuvres de François Malherbe*, posth. 1630).

Vidu ankaŭ
----------

* Lycée Malherbe
* Stade Malherbe Caen

Fonto
-----

* Biografieto en retejo de Lycée Malherbe, Caen

* François de Malherbe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio François de Malherbe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795744
* GND: 11873038X
* LCCN: n50044323
* VIAF: 46831035
* ISNI: 0000 0001 1060 6733
* LIBRIS: 262140
* SUDOC: 032192878
* BNF: 12327103c
* MBA: b28e8319-216b-4d33-87a3-0321bdaef776
* NLA: 35720178
* BIBSYS: 90596337
* NKC: jn19990005339
* ICCU: MILV105023
* BNE: XX1214642
 |
**Vučja Gomila,** hungare **Zsidahegy** [ĵidahedj] estas malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurske, en Občina Moravske Toplice.

Municipo Moravske Toplice en Slovenio, kie Vučja Gomila troviĝas

Bazaj 10informoj
----------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 264 m
* Koordinatoj: 46° 42′ N 16° 13′ O﻿ / ﻿46.700 °N, 16.217 °O﻿ / 46.700; 16.217 (mapo)Koordinatoj: 46° 42′ N 16° 13′ O﻿ / ﻿46.700 °N, 16.217 °O﻿ / 46.700; 16.217 (mapo)
* Loĝantaro: 330
* Poŝtkodo: 9208
* Aŭtokodo: MS

Situo
-----

Vučja Gomila situas laŭ flanka vojoj.

Historio
--------

Dum la hungara regado oni nombris en Zsidahegy 155 domojn kaj 755 homojn. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. En 1943, 1984 kaj en 2008 vilaĝaj festegoj okazis.

Fontoj
------

* slovena Vikipedio
* w.vasidigikonyvtar.hu
* w.ms.sik.si
* w.geopedia.si
**Gyula Sályi** [djula ŝAji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sályi Gyula** estis hungara bestkuracisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1962).

Gyula Sályi  naskiĝis la 2-an de marto 1903 en Békéscsaba. Li mortis la 13-an de oktobro 1982 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Sályi akiris diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1926, poste tuj li eklaboris en la bestkuracista instituto. En 1928 li doktoriĝis en la universitato. En 1935 li ekinstruis kiel privata profesoro, ekde 1941 kiel ordinara profesoro. En 1951 li estis nomita dekano, inter 1958-1963 rektoro. En 1952 li doktoriĝis antaŭ la akademio. En 1965 li pensiuliĝis. Li okupiĝis pri infektaj bestmalsanoj. Li ricevis premion Kossuth en 1955, memormedalon en 1964.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Állatorvosi általános kórtan* (1959, 1961) - studenta lernolibro
* *Háziállatok részletes kórbonctana* (1954, 1965) - studenta lernolibro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2013-07-04 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Laura "Laila" Annikki Kinnunen** (naskiĝis la 8-an de novembro 1939 en Kampara komunumo de Helsinko, nuntempa Vantaa, mortis la 26-an de oktobro 2000 en Heinävesi) estis finna kantisto. Ŝi estis unu el plej popularaj finnaj inaj kantistoj de 1950-aj kaj 1960-aj jaroj kaj reprezentis Finnlandon en Eŭrovido-Kantokonkurso de la jaro 1961, kiam Finnlando partoprenis la konkurson la unuan fojon.

Ŝi vivis sian infanaĝon en Svedio kiel militinfano el la dua mondmilito, kaj revenis en Finnlandon 10-jaraĝa. Ŝia unua albumo estis publikigita en la jaro 1957 kaj estis sukceso, kaj tiel ŝi daŭrigis publikigi muzikon ekde la jaro 1980. Ŝiaj aliaj sukcesaj klasikaĵoj en 1950-aj jaroj estis inter aliaj "Illalla, illalla", "Kellä kulta, sillä onni", "Kuume", "Marina", "Jazzbasilli" kaj "Pieni kukkanen"]. En 1960-aj jaroj Kinnunen fariĝis multflanka kantisto, kiu konis kaj povis multajn kantostilojn. Kinnunen aperis ankaŭ en filmoj *Suuri sävelparaati* (1959), *Iskelmäkaruselli pyörii* (1960), *Nuoruus vauhdissa* (1961), *Lauantaileikit* (1963). Ekde la 1970-aj jaroj ŝi havis gravan problemon pro alkoholismo.

Ŝia filino estas finna kantisto Milana Mišić.

* Kategorio Laila Kinnunen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pri la komunumo
---------------

**Wartau** estas komunumo en la elektodistrikto Werdenberg, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 4987 loĝantojn je la 31-a de decembro 2006.

Geografio
---------

Wartau situas en la Sankt-Gala Rejnvalo inter la monto Gonzen en okcidento unuflanke kaj aliflanke en oriento la bordo de la rivero Rejno, kiu estas la landlimo kun la princlando Liĥtenŝtejno. En nordo la komunumo limas al Sevelen kaj en sudo kaj oriento al la elektodistrikto Sarganslando. La komunumo konsistas el la vilaĝoj **Weite** (poŝtkodo: 9476), **Fontnas** (poŝtkodo: 9476), **Trübbach** (poŝtkodo: 9477),
**Azmoos** (poŝtkodo: 9478), **Malans** (poŝtkodo: 9479) **Oberschan** (poŝtkodo: 9479) kaj **Gretschins** (poŝtkodo: 9479). Krome al la komunumo apartenas la setlejoj **Plattis**, **Murris** kaj **Matug**.

Trafiko
-------

La municipoj Weite kaj Trübbach posedas stacidomon ĉe la trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Buchs SG al Sargans. La ceteraj municipoj atingeblas per poŝtaŭtobusoj kaj loka buso de Liĥtenstejno. Tra la komunumo ankaŭ pasas la nacia aŭtoŝoseo A13.

Historio
--------

Arkeologaj trovaĵoj de semmaterialo pruvis, ke sur la teritorio de Wartau jam en la jaro 6000 antaŭ Kristo ekzistis kamparanoj, kiuj konis agrikulturon. Tiuj trovaĵoj el la meza ŝtonepoko apartenas al la plej malnovaj spuroj pri agrikulturo en Svislando. Komence de la 14-a jarcento eksetlis sur la teritorio de la komunumo valzoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Weite (stacidomo)
* Trübbach (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Wartau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Wartau

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Wartau** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la elektodistrikto Werdenberg |
| --- |
| Buchs SG • Gams • Grabs • Sennwald • Sevelen SG • Wartau |  |

 |
En kemio la **norma stato** de sistemo estas tiu stato elektita por referenco laŭ konveno.
IUTAK rekomendas uzi tri statojn:

* Por gasa fazo la norma stato estas tiu (hipoteza) stato de la pura gasa substanco je la norma premo 100 000 Pa, supozante idealan konduton.
* Por pura fazo, aŭ miksaĵo, aŭ solvanto en likva aŭ solida fazo, ĝi estas la stato de pura substanco en likva aŭ solida fazo je norma premo 100 000 Pa. Por solvitaĵo ĝi estas la (hipoteza) stato de solvitaĵo je la norma 1 mol/kg, norma premo 100 000 Pa, aŭ norma koncentriteco 1 mol/dm3 kaj konforma al infinite dilua konduto.
* Por pura substanco la koncepto de norma stato rilatas al la substanco en difinita agregostato je difinita sed arbitre elektita norma premo.

Malgraŭ ke la pli komuna temperaturo konsiderata en norma stato estu 298,15 K, (25 °C). la angla mallongigo *STP* (*Standard Temperature and Pressure*), ofte uzata por raporti gasajn volumenojn, referas al norma temperaturo 273,15 K (0 °C) kaj norma premo 100 000 Pa.; notu tamen ke pri fluometroj ĝi ofte referas al temperaturo 298,15 K, (25 °C).

Por specifa substanco, la norma stato estas la referenco por ĝiaj termodinamikaj atributoj, ekzemple entalpio, entropio, libera energio de Gibbs kaj multaj aliaj. La norma entalpiŝanĝo de formiĝo por specifa elemento en ties norma stato estas 0.

Historio
--------

Ĝis 1982 IUTAK rekomendis ke oni uzu kiel norman premon 101,325 kPa (1 atmosfero). 

Diversaj industrioj uzas aliajn referencajn statojn. La elekto estas arbitra, kaj oni emas uzi tion kiu estas konvena.

Referencoj
----------

1. ↑   IUPAC Gold Book, Standard state
2. ↑   IUPAC Gold Book, STP
**Ketokorpoj** (aŭ **ketomaterioj**) estas kemiaj kombinaĵoj produktitaj per ketogenezo en la mitokondrioj de la ĉeloj de la hepato. Ties funkcio estas havigi energion al la cerbo.

La uzado de ketokorpoj kiel energio estas fiziologia, natura situacio. Ĝi estas konata kiel nutroketozo.

En la diabeto *mellitus tipo 1*, oni povas akumuli troan kvanton de ketokorpoj en la sango, kio rezultos en diabeta ketoacidozo.

La kemiaj kombinaĵoj estas la Aceto-acetata acido (acetoacetato) kaj la acido Betahidroksibutirato (β-hidroksibutirato); unu parto de la acetoacetato suferas senkarboksiligon neenziman kio rezultas en acetono (negrava kvanto en normalaj kondiĉoj); la du unuaj estas acidoj kaj la tria estas ketono.

Tipoj de ketokorpoj
-------------------

La tri ketokorpoj estas la jenaj:

* Acetoacetato, kiu, se ne estas oksidigita utile por akiri energion, estas la fonto de la aliaj du jenaj ketokorpoj.
* Acetono, kiu ne estas uzata kiel fonto de energio, sed estas elsendita aŭ ekskreciita kiel forĵetaĵo.
* Betahidroksibutirato, kiu ne estas teknike cetono laŭ la nomenklaturo IUPAK.

Notoj
-----

1. ↑  Devlin, T. M. 2004. *Bioquímica*, 4ª edición. Reverté, Barcelona. ISBN 84-291-7208-4

* Kategorio Ketokorpo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697404
 |
**TWAS**, tiel nomata pro la siglo de la antaŭa nomo *Third World Academy of Sciences* (*Akademio de Sciencoj Triamonda*) kaj nun oficiale konata kiel **TWAS, la akademio de sciencoj por la evoluiĝanta mondo**, estas merito-bazita scienca akademio unuiganta 1 000 sciencistojn en ĉ. 70 landoj.

Ĝia ĉefa celo estas antaŭenigi sciencan kapablon kaj plejbonecon por daŭrigebla evoluado en evolulandoj. Ĝia sidejo troviĝas en la sidejo de la Internacia Centro Abdus Salam por Teoria Fiziko (ICTP) en Triesto, Italio.

TWAS estis fondita en 1983 sub la gvido de la lasta Nobelpremiito Abdus Salam de Pakistano, de grupo de distingindaj sciencistoj kiuj estis determinitaj fari ion pri la malĝoja stato de scienca esploro en evolulandoj.

La organizo estas ĉefe financita de Unesko. La organizo okazigas internaciajn konferencojn, donas esplorajn stipendiojn kaj diversajn premiojn. La prezidanto de la organizo ekde 2018 estas la sudana reprezento, matematikisto Mohamed H.A. Hassan. Ekde 1985, la organizo donis jarajn premiojn de 15.000 dolaroj al sciencistoj el evolulandoj.

Eksteraj ligiloj
----------------



* Oficiala retejo