recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Agalma
***Agalma: Rivista di Studi Culturali e di Estetica*** estas akademia revuo dediĉita al kulturaj studoj, estetiko kaj filozofio. Fondita en 2000 de la filozofo Mario Perniola kaj grupo de italaj kaj internaciaj intelektuloj, ĝi estas eldonita dufoje jare de la eldonisto Mimesis en Milano. La revuo, fondita kiel respondo al malkontento pri la nuntempa kultura kunteksto, estas kombinita kun la eksplorado de metodika alproksimiĝo pli lerta kaj fleksebla ol la tradicia, proponante sin kiel forumo por diskuto de teoriaj verkoj pri la rilato inter scio kaj potenco, iliaj kulturaj studoj, kaj estetiko.

La titolo de la gazeto respegulas ĝiajn intencojn, ĝian enhavon kaj ĝiajn gvid-liniojn. *Agalma*, antikva greka vorto, signifas: ornamaĵo, donaco, bildo. Tiu vorto, kun riĉa semantika graveco, enhavas ekonomia valoro, estetika aspekto kaj simbola povo. La unua parto de la dosiero estas de monografia karaktero, ligita al internaciaj konferencoj organizitaj de la Katedro de Estetiko en la Universitato "Tor Vergata" en Romo, kaj aliaj kulturaj institucioj. La aliaj sekcioj inkluzivas diskutojn, intervjuojn kaj recenzojn kovrantajn larĝan medion de demandoj pri filozofia pripensado, kaj okcidenta kaj ne-okcidentaj.

Eldonejo Personaro
------------------

Direktoro: Mario Perniola

Redaktanto: Angì Perniola

Co-redaktoro: Sarah F. Maclaren, Caterina Di Rienzo

Eldonejo komitato: Enea Bianchi, Anna Camaiti Hostert, Vittorio Castelnuovo, Antonello Colimberti, Giuliano Compagno, Pierre Dalla Vigna, Andrea De Santis, Milosh Fascetti, Aldo Marroni, Matteo Monaco, Fabrizio Scrivano, Isabella Vincentini

Sekretario: Federico De Donato

Internacia scienza komitato: Paolo Bartoloni (Galway) Giovanna Borradori (New York) Carlos Couto de Sequeira Costa (Lisbona) Paolo Fabbri (Venezia) Annateresa Fabris (San Paolo) Carsten Juhl (Copenaghen) Jorge Lonzano (Madrid) Robert Lumley (Londra) Annie Reniers Philippot (Bruxelles) Massimo Verdicchio (Edmonton)

Korespondantoj: Vania Baldi (Lisbona) René Capovin (Salon de Provence) Maria Teresa Ricci (Tours) Roberto Terrosi (Sendai)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo Agalma
**Celebrado de la 600-a datreveno de la Batalo de Grunwald** – solena memorigo de unu el mezepokaj bataloj, en kiu partoprenis unuigita pola-litova kavaliraro, farita en 2010.

En 2010 okazis la 600-a datreveno de la batalo apud vilaĝo Grunwald, en kiu armeo de la ordeno de germanaj kavaliroj estis venkita fare de unuigitaj polaj-litovaj fortoj. Lige al la celebro multe da ŝtataj kaj sociaj institucioj decidis memorigi tiun ĉi gravan eventon laŭ vidpunkto de la historio de Mez-Orienta Eŭropo.

La historia rekonstruado de la Batalo de Grunwald, la 17-an de julio 2010
La historia rekonstruado de la Batalo de Grunwald, la 17-an de julio 2010

Nacia Pola Banko
----------------

Nacia Pola Banko eldonis arĝentan moneron kun valoro de 10 zlotoj, nomitan Grandaj bataloj – Grunwald. Krom tio ĝi eldonis ankaŭ por kolektantoj, ĉi-foje rondan duzlotan moneron, nomitan Grandaj bataloj – Grunwald, Kłuszyn de alojo nordic gold.

Programo "Grunwald"
-------------------

Celoj de la programo "Grunwald" estis jenaj:

* montri geopolitikan signifon de unu el la plej grandaj bataloj de mezepoko
* substreki signifon de la batalo de Grunwald en historia proceso, kiu alkondukis al la Lublina unio
* montri rolon de la batalo en formigo de orienta direkto de la pola politiko en la 15-a jarcento fone de la kunteksto de tiutempaj geopolitikaj kondiĉoj
* priskribi kavalirecon kaj ties signifon por la nuntempa kulturo
* montri *Bogurodzica*, kiel ĉefverkon de la malnova pola lingvo kaj la unuan himnon de Pollando

Vidu ankaŭ
----------

* Batalo de Grunwald
* Grunwalda Monumento en Krakovo
* *La kruckavaliroj* (filmo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Celebrado de la 600-a datreveno de la Batalo de Grunwald en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Strona organizatorów widowiska "Bitwa pod Grunwaldem" Paĝo de la organizantoj de la spektaklo "Batalo de Grunwald"
Preĝejo, Ednam
**Ednam** estas malgranda vilaĝo ĉe Kelso en la areo de Skotaj Limoj de Skotlando.

Ties lokoj estas Stichill, Sprouston, Nenthorn, Eccles, Gordon, Greenlaw kaj la kastelo Floors. La vilaĝo estis iam en Roxburghshire. Ties nomo estas adapto de la anglosaksa "Edenham", t.e. la urbo ĉe la rojo Eden Water.

Ednam estas elstara pro asocioj kun kelkaj skotaj poetoj, ĉefe Henry Francis Lyte, verkisto de la himno *Abide With Me*; William Wright, John Gibson Smith kaj James Thomson, verkisto de *Rule Britannia*.

Aliaj homoj asociaj kun Ednam estas la bankisto William Purves kaj John 'Coocke' aŭ 'Cuke'- avo de la Kapitano Cook.

Eksteraj ligiloj
----------------

* RCAHMS registro de Ednam Arkivigite je 2012-03-28 per la retarkivo Wayback Machine
* Gazetteer for Scotland: Paroĥo Ednam
* Scottish Borders Council: Adopted Local Plan / Ednam Settlement Profile and Map Arkivigite je 2011-06-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Ednam lernejo Arkivigite je 2011-02-10 per la retarkivo Wayback Machine
* Church of Scotland: Paroĥo Kelso Norda kaj Ednam
* retejo de Ednam Arkivigite je 2005-12-29 per la retarkivo Wayback Machine

Koordinatoj: 55° 37′ 41″ N 2° 25′ 3″ U﻿ / ﻿55.62806 °N, 2.41750 °U﻿ / 55.62806; -2.41750 (mapo)
***Afrodito-festo ĉe Gnathaena*** (latine: *Aphrodisia apud Gnathaenam celebrata*) fariĝis je kostopago de la poeto Diphilus Sinopeus. Ĝin rakontis Maĥon en la dua duono de la 3-a jarcento A.K. en sia verko *Chriae*: li ĝenerale multon babilis pri la atena hetero Gnathaena kiun amis Diphilus. 

Tiaj festoj en honoro de Afrodito festiĝis ne malofte en domoj de Atenanoj. La detaloj estas konservitaj ĉe Ateneo el Naŭkrato (*Deipnosophistae*, 579e-580a):

Πρὸς τὴν Γνάθαιναν Δίφιλος κληθείς ποτε
ἐπὶ δεῖπνον, ὡς λέγουσι, τοῖς ᾿Αφροδισίοις,
τιμώμενος μάλιστα τῶν ἐρωμένων
(ἔλαθε δ' ὑπ' αὐτῆς ἐκτενῶς ἀγαπώμενος)
παρῆν ἔχων δύο Χῖα, Θάσια τέτταρα,
μύρον, στεφάνους, τραγήματ', ἔριφον, ταινίας,
ὄψον, μάγειρον, τὰ μετὰ ταῦτ' αὐλητρίδα.
Καὶ τῶν ἐραστῶν Συριακοῦ τινος ξένου
πέμψαντος αὐτῃ χιόνα σαπέρδην θ' ἕνα,
αἰσχυνομένη τὰ δῶρα μή τις καταμάθῃ
φυλαττομένη τε πόλυ μάλιστα Δίφιλον,
ὴ δῷ δίκην μετὰ ταῦτα κωμῳδουμένη,
τὀ μὲν τάριχος εἶπε ταχέως ἀποφέρειν
πρὸς τοὺς σπανίζειν ὁμολογουμένους ἁλῶν,
τὴν χιόνα δ' εἰς τὸν ἄκρατον ἐνσεῖσαι λάθρᾳ·
τῳ παιδί τ' ἐπέταξ' ἐγχέανθ' ὅσον δέκα
κυάθους προσενεγχεῖν Διφῖλῳ ποτήριον.
ὑπερηδέως δὲ τὴν κύλικ' ἐκπίων ἄφνω
καὶ τὸ παράδοξον καταπλαγεὶς ὁ Δίφιλος
«Νὴ τὴν ᾿Αθηνᾶν καὶ θεοὺς, ψυχρόν γ', ἔφη
Γνάθαιν', ἔχεις τὸν λάκκον ὁμολογουμένως.»
Ἣ δ' εἶπε «Τῶν σῶν δραμάτων γὰρ ἐπιμελῶς
εἰς αὐτὸν αἰεὶ τοὺς προλόγους ἐμβάλλομεν.»
Diphilus iam estis invitita al bankedo en la domo de la laŭdire belega Gnathaena. En la tago de la festo de Afrodito. Li estis viro super ŝiaj aliaj amantoj amata de ŝi, kvankam ŝi kaŝis sian flamon. Li venis tiel, kaj kunportis du kruĉojn da vino el Ĥio, kaj kvar, tute plenajn, el la insulo Thasos; ankaŭ parfumojn kaj kronojn, dolĉaĵojn kaj cervoĉasaĵon, kap-rubandon, fiŝon, kuiriston kaj inan flutiston. - Intertempe siria amiko sendis al ŝi iom da neĝo kaj skarabon. Hontante, ke iu aŭdu pri la donacoj kaj timante ke Diphilus povus trafi aliajn virojn kaj montri tiun ĉi situacion en unu lia komedio, ŝi portigis tuj la salitan fiŝon al tiuj kiuj antaŭe plendis pri nesalitaj manĝaĵoj. Koncerne la neĝon ŝi ordonis al sklavo kaŝan enmikson vinen. Kaj tiam ŝi plenigis vazojn per vino kiuj estis portotaj al Diphilus. Li volonte ricevis la trinkaĵon kaj eltrinkis ĉion ĝis la fundo. Mirante pri la bongusta malvarmeco, asertis li: De Ateno kaj de ĉiuj dioj vi ŝajne havas la rajton posedi bongustegan malvarman puton. Respondis ŝi: Jes, ĉar ni zorge enmetis tago post tago la prologojn de viaj teatraĵoj."
La tuto iel kompareblas al eventoj de Afrodito-festo ĉe reĝo Antigonus la 2-a Gonata, pri kiu rakontis la poeto Lynceus Samius.

Notoj
-----

1. ↑  Paul Stengel: "Aphrodisia 4" - ĉe *RE*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822202
 |
**Celeste Jeanne YARNALL** (26-an de julio 1944 - 7-a de oktobro 2018) estis usona aktorino ĉefe de la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj. Ŝi komencis sian karieron en televido antaŭ ol transdoni sin al kinfilmoj.

Ŝi komencis sian karieron kiel modelo kaj aktorante en televidaj reklamoj. Ŝi debutis en la kino en 1963 ĉe filmo *The Nutty Professor*. Yarn rolis la *Yeoman* (helpistino) Martha Landon en la epizodo The Apple de "Star Trek: The Original Series", kiu havis amaferon kun piloto Pavel Chekov (1967) kaj reaperos en *Star Trek: Of Gods and Men* en 2006. Ŝi igis la ĉefrolon de filmo *Eve* kaj rolis en filmo *Live a Little, Love a Little* de Elvis Presley ambaŭ en 1968. Ankaŭ en 1968 la National Association of Theatre Owners [Nacia Asocio de Teatro-Posedantoj] nomis ŝin "Plej Promesplena Nova Stelo" por 1968, kaj la Foreign Press Corps [Fremda Gazetara Asocio] nomis ŝin "Plej Fotogena Belaĵo de la Jaro". 

Ŝi aperis kiel "Scream Queen" kiu estas terurita de senkapa monstro en la filmo de 1971, *Beast of Blood* [Besto de Sango]. Samjare ŝi ĉefrolis la ĉefan vampiron en *The Velvet Vampire*, kiun Dave Kehr de Chicago Reader konsideris la plejbonan en sia tipo .

En 1998, Yarnall ŝi doktoriĝis pri nutradistiko ĉe Pacific Western University.

Referencoj
----------

1. ↑  "Celeste Yarnall parlayed ‘photogenic beauty’ into career as 1960s love interest and cult star".
2. ↑   The Velvet Vampire.

* Kategorio Celeste Yarnall en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 636226
* GND: 1168732727
* LCCN: n94105687
* VIAF: 66037533
* ISNI: 0000 0000 3923 1878
* NKC: kv2009496893
 |
En geometrio, formo (pluredro aŭ hiperpluredro aŭ kahelaro) estas **edro-transitiva** se ĝia simetria ago transitivas je ĝiaj edroj. Ĉi tio signifas ke estas nur unu speco de edroj en la objekto: se estas donitaj du edroj, ekzistas movo, turnado aŭ reflekto kiu bildigas unu edron en la alian, samtempe bildante la tutan objekton en sin mem.

Edro-transitivaj pluredroj povas esti priskribita per ilia edra konfiguro. Formo kiu estas edro-transitiva kaj havas regulajn verticojn estas ankaŭ latero-transitiva, tiam ĝi estas klasifikata kiel kvazaŭregula duala. Iu teoriistoj klasifikas ĉi tiujn figurojn figuras kiel vere kvazaŭregulaj ĉar ili komunigas la samajn simetriojn, sed ĉi tiu ne estas ĝenerale akceptata.

Pluredro kiu estas edro-transitiva havas dualan pluredran kiu estas vertico-transitiva. Ĉiuj katalanaj solidoj, dupiramidoj kaj kajtopluredroj estas edro-transitivaj. Ili estas la dualaj de vertico-transitivaj arĥimedaj solidoj, prismoj kaj kontraŭprismoj respektive. La platonaj solidoj, kiuj estas mem-dualaj aŭ dualaj al la aliaj platona solido, estas vertico-transitiva, latero-transitiva, kaj edro-transitiva. Pluredro kiu estas edro-transitiva kaj vertico-transitiva sed ne estas latero-transitiva estas klasifikata kiel nobla pluredro.

Vidu ankaŭ
----------

* Vertico-transitiva
* Latero-transitiva
* Ĉelo-transitiva

Referencoj
----------

* Peter R. Cromwell, *Pluredroj*, Cambridge University Press 1997, ISBN 9-521-55432-2, p. 367 Transitiveco

Eksteraj ligiloj
----------------

* George Olshevsky, *Izotopo* en *Glossary for Hyperspace*.
Davido Teniers la pli aĝa: Vilaĝa Festo
**David TENIERS la pli aĝa** (naskiĝis en 1582 en Antverpeno, mortis samurbe la 29-an de julio 1649), estis flandra pentristo.

Biografio
---------

Ricevinta sian unuan trejnadon en pentrarto de sia frato Juliaen, li studis sub Petro Paŭlo Rubens en Antverpeno, kaj poste sub Adam Elsheimer en Romo; Li iĝis membro de la Antverpena gildo de pentristoj en 1606.

Kvankam lia ambicio fojfoje gvidis lin provi sian kapablon en grandaj religiaj, historiaj kaj mitologiaj kunmetaĵoj, lia famo dependas ĉefe de liaj pejzaĝoj kaj pentraĵoj de kamparandrinkegado, de kermeso-scenoj kaj similaj, kiuj estas markitaj per sana sento de humuro, kaj kiuj ne estas malofte konfuzitaj kun la junularaj laboroj de lia filo Davido.

Ekzistas granda pentraĵo de la pli aĝa Teniers en la preĝejo de Sankta Paŭlo en Antverpeno, reprezentanta la *Verkoj de Karitato*. En la Viena Galerio estas kvar pejzaĝoj pentritaj de Teniers sub la influo de Elsheimer, kaj kvar malgrandaj mitologiaj temoj, inter ili *Vertumnus kaj Pomona*, kaj *Junono, Jupitero kaj Ioo*. La Nacia Galerio havas karakterizan scenon de vilaĝa vivo, *Ludantaj per buloj*, *Konversacio de tri viroj kaj virino*, kaj grandan *Roka Pejzaĝo*. Aliaj ekzemploj de lia laboro troveblas en la galerioj de Sankt-Petersburgo, Madrido, Bruselo, Munkeno, Dresdeno kaj Berlino (*La Tento de Sankta Antonio*).

Teniers ankaŭ atingis sukceson kiel pentraĵkomercisto, kaj partoprenis la foiron de Saint-Germain en Parizo en 1635, kun granda nombro da pentraĵoj de li kaj de siaj kvar filoj.

Vidu ankaŭ
----------

* David Teniers la pli juna
* David Teniers la 3-a
* David Teniers la 4-a

Referencoj
----------

1. ↑  Ĉi tiu artikolo estas bazita parte sur la *Encyclopaedia Britannica* (eldono de 1911), kiu nun estas publikaĵo.

* Kategorio David Teniers la pli aĝa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 437838
* GND: 138491690
* LCCN: nr98005478
* VIAF: 12574321 90025454, 12574321
* ISNI: 0000 0000 6656 6657
* SUDOC: 252858336
* BNF: 149531171
* BPN: 30709672
* ULAN: 500021174
* RKD: 76785
* BNE: XX5067246
 |
**Buenavista de Valdavia** [bŭenaBISta debalDAbja] estas municipo en la nordo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles*, pli precize al la subkomarko La Valdavia. La loknomo *Buenavista de Valdavia* estas komprenebla etimologie kiel Bona Rigardejo de Valdavia, alude al la subkomarko kaj ĉefe al la rivero Valdavia kiu trafluas la loĝlokon.

Geografio
---------

Iama preĝejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 81,64 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 308 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 330 loĝantojn el la jaro 1900, tio estas pli ol la nuna loĝantaro. Ĝi distas 88 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun la municipaj teritorioj de Barriosuso, Tabanera de Valdavia, La Puebla de Valdavia, Villaeles, Báscones de Ojeda, Ayuela, Polvorosa de Valdavia, Vega de Doña Olimpa, Valderrábano, Polvorosa de Valdavia kaj Revilla de Collazos. La municipa teritorio enhavas la jenajn submunicipojn: Arenillas de San Pelayo, Barriosuso, Polvorosa de Valdavia kaj Renedo de Valdavia.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. En 1224, la reĝo Fernando la 3-a de Kastilio kaj Rodrigo Rodríguez de Girón, grafo de Saldaña kaj Carrión, subskribis la Foruon de Agüero, kiu estis la frua nomo de la nuntempa Buenavista de Valdavia. La aktuala nomo datas de 1789.

En 1975 oni kunigis la iamajn municipojn Arenillas de San Pelayo, Buenavista de Valdavia kaj Renedo de Valdavia, kaj ĉefurbo de la novkreita municipo estis Buenavista de Valdavia.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejon, restaĵoj de la kastelo, blazondomo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770360
* VIAF: 316734121
 |
**Mártires de Tacubaya** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Mártires de Tacubaya*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 056.

Geografio
---------

**Mártires de Tacubaya** apartenas al la distrikto Jamiltepec al kiuj apartenas entute 24 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Costa, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. Jam la nomo en la hispana (costa = marbordo) diras ke tiu regiono estas relative proksime al la marbordo. Ĉiuj distriktoj de tiu regiono limas al la pacifiko. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1189 loĝantojn. El tiuj estis 566 viroj kaj 623 virinoj. La komunumo havas surfacon de 89.31 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 100 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 36 indiĝenoj. El tiuj 26 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 26 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mártires de Tacubaya Arkivigite je 2011-06-16 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**John Stanislaus Joyce** (4a de julio 1849 – 29a de decembro 1931) estis la patro de la verkisto James Joyce, kaj bone konata homo en Dublino. Li kreskiĝis en Cork, kie la patrina familio, supozate descenda el la heroa "Liberator" Daniel O'Connell, elstaris.

Post la patra morto en 1866, John Joyce heredis gravan propraĵon ĉe Cork, sed tuj poste li moviĝis al Dublino, kie li laboris kelkajn jarojn kiel sekretario de distilejo. La 5an de majo 1879, Joyce edziĝis al Mary "May" Murray. Kiel subtenanto de liberalaj kandidatoj en la ĝenerala balotado de 1880, Joyce ricevis postenon ĉe la Dublina *Custom House*.

En 1882, naskiĝis lia filo James, la unua el dek survivantaj gefiloj. Ties gefiloj laŭ la censo de 1901 estis (ligilo sube): James Augustine (aĝa 19 en 1901), Margaret Alice (17), John Stanislaus (16), Chales [sic] Patrick (14), George Alfred (13), Eileen (12), May Kathleen (11), Eva May (10), Florence (9) kaj Mabel (8). Dum la venontaj dek jaroj, Joyce grade perids sian propraĵon. Li devis elteni danke al helpo de la samsubtenantoj de politikisto Parnell. Je la poko de la morto de Parnell en 1891, Joyce estis elĉerpinta sian heredon kaj estis maldungita el la posteno ĉe *custom house*. Drinkado estis parto de la malfacilaj vivkondiĉoj. Lia edzino mortiĝis en 1903, sed spite sia mallerta hejmadministrado, li sukcesis supervivi ŝin 28 jarojn. Li mortiĝis 82jaraĝa, kio estis ege multe konsiderinte liajn cirkonstancojn.

El ĉiuj siaj gefiloj, Joyce bone rilatis nur al pli aĝa, James, kiu ĝuis la patran akompanon kaj kunhavis kelkajn el liaj trajtoj, kiaj la muzikista talento kaj malkapablo ĉe mono. John Joyce inspiris kelkajn rolulojn en la verkaro de lia filo, kiaj Simon Dedalus en *A Portrait of the Artist as a Young Man* kaj *Uliso*, Humphrey Chimpden Earwicker en *Finnegans Wake*, kaj la rakontista onklo en la rakontoj "The Sisters" kaj "Araby" en *Dubliners*.

Referencoj
----------

1. ↑  Jackson, J.W. kaj P. Costello (1998) *John Stanislaus Joyce: The Voluminous Life and Genius of James Joyce's Father*, Fourth Estate Ltd, U.K.
2. ↑   Ellmann, Richard, (1959) *James Joyce*. Oxford University Press, reviziita eldono 1982
3. ↑  Fintan Lane, ‘The Parnellite connection: Daniel John Hishon and the Joyces’, James Joyce Quarterly, vol. 37, no. 1 (1999), pp 225–8.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Censo de 1901 montrante Joyce loĝanta (kun sia familio inklude James) en Royal Terrace, Clontarf, Dublino
* Censo de 1911 montrante Joyce loĝanta kiel nekonstantulo, akompane de siaj du pli junaj filinoj Florence kaj Mabel Anna ĉe 20 Gardiner's Place, Dublino


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 486012
* GND: 120579766
* LCCN: n98009584
* VIAF: 74687404
* ISNI: 0000 0000 6684 2885
 |
**Buenavista** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparoj Cuatro Caminos kaj Pantano de Sta. Teresa. *Buenavista* estas tradukebla etimologie al *Bona Vidaĵo*. En 1910 la loĝloko ŝanĝis sian tradician nomon *Pocilgas* (Porkejoj) por la aktuala Buenavista.

Antikva preĝejo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Buenavista, Caloco, Coto de Don Luis, Cuatro Calzadas, Los Majadales, Terrados kaj Vaqueril, okupas totalan areon de 27,04 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 350 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 300 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Sed en la komenco de la 21-a jarcento pro la proksimeco al la provinca ĉefurbo kaj konstruado de novaj domaroj en Cuatro Calzadas la ĝenerala loĝantaro plialtiĝis al denove pli ol 300 loĝantoj kaj Cuatro Calzadas estas multe pli loĝata ol la kerna Buenavista.

Limas kun loĝlokoj norde kun Mozárbez; oriente kun Martinamor kaj Encinas de Arriba; sude kun Sieteiglesias de Tormes kaj Beleña; kaj okcidente kun Monterrubio de la Sierra kaj Morille. Ĝi distas 26 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753017
 |
dekstra

En Italio, krom la itala lingvo, multaj lokaj lingvoj parolatas, kiuj devenas de la latina, kiuj estas kutime nomataj dialektoj en Italio. Ĉi tiuj lingvoj estas ofte sufiĉe malsamaj de la itala en gramatiko, morfologio kaj vort-provizo, kaj ili estas kutime nur parte kompreneblaj por homoj de aliaj regionoj de Italio. Ili kutime havas neniun oficialan rekonon de la ŝtato, kaj estas uzataj nur en neformalaj situacioj. Ne ĉiuj tiuj lingvoj havas normigitan skrib-manieron.

La norma itala estas bazata sur la dialekto de Florenco. Ĝis la kvindekaj jaroj, nur bone instruitaj homoj kapablis paroli ĝin, dum la plej multo de la homoj nur parolis sian lokan dialekton. Pro la disvastigo de la televido, kiu ĉiam dissendas en la itala, kaj ĝenerala instruado en publikaj lernejoj, kie oni lernas nur en la itala, la plej multo de italoj nuntempe bone konas la norman italan. Nuntempe la uzo de la lokaj lingvoj fariĝas ĉiam pli limigita. Multaj junaj italoj nur parolas la norman italan, kutime kun loka akĉento aŭ uzante kelkajn lokajn eksprimojn, kaj homoj kiuj ankoraŭ parolas lokan lingvon kutime miksas ĝin kun la itala. La lokaj lingvoj estas pli uzataj de maljunuloj ol de junuloj, kaj pli en vilaĝoj ol en grandaj urboj. Oni ankaŭ pli parolas la lokajn lingvojn en la sudo de Italio ol en la nordo. Ĝenerale la lokaj lingvoj havas tre malaltan socian prestiĝon. Tamen la napola lingvo estas ofte uzata en kantoj kaj artaĵoj konataj en la tuta Italio, kaj en tiu kunteksto ĝi havas iom da prestiĝo.

Lingvistike, la italiaj lingvoj dividiĝas en du malsamaj grupoj: la gaŭlo-itala grupo, kiu inkluzivas la lingvojn de la nordo, kaj italo-dalmata grupo, kiu inkluzivas la lingvojn de la centro kaj la sudo. La norma itala apartenas al la dua kategorio. La lingvoj de la centro de Italio estas plej similaj al la norma itala. La plimulto de italoj tute ne konscias pri ĉi tiuj distingoj, kaj ne konsideras la lokajn lingvojn kiel verajn lingvojn, sed simple kiel dialektojn.

Oni devas distingi italiajn lingvojn de la ne-latinidaj lingvoj parolataj en kelkaj regionoj de Italio, ekzemple la germana, la slovena kaj la albana, kiuj estas rekonataj de la ŝtato kiel apartaj lingvoj.

* Lingvoj de Italio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lingvoj de Italio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ripo** estas ĉiu kurba osto aŭ kartilago, kiuj ĉirkaŭas la bruston de la homo aŭ aliaj bestoj.

Religie
-------

Dio kreis la unuan virinon el la ripo de la unua viro (Adamo); estis skribita en la Malnova Testamento.

Botanike
--------

Ripo aŭ nervuro estas elstara linio aŭ listelo de organo, precipe de folio, ĝenerale pli facile videbla sur la ekstera flanko de la limbo kaj de iaj fruktoj: folio estas karakterizata de la aranĝiĝo kaj dividiĝo de la ripoj en la limbo, ekzemple paralele ripa, plume ripa, mane ripa, stele ripa.

Proverbo
--------

Ekzistas proverboj pri ripo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Oni batas per vipo, por ke sentu la ripo.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Aŭ kuseno sub ripo, aŭ bato per vipo.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑  PIV
2. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2009-08-06.

* Kategorio Ripo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ripo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Gary Earl JOHNSON** (naskiĝis la 1-an de januaro 1953 en Minot, Norda Dakoto, Usono) estas usona politikisto kaj komercisto.

Li servis kiel la 29-a ŝtatestro de Nov-Meksiko de 1995 ĝis 2003, kiel membro de la Respublikana Partio. En 2011 (de aprilo ĝis decembro) li estis kandidato por la Respublikana nomumo por la usona prezidenta balotado de 2012, sed post malsukceso enlasiĝi en la kandidatajn debatojn, en decembro li ĉesis kandidati respublikane kaj anoncis sin kiel kandidato por la nomumo de la Libertariana Partio. Tiun nomumon li sukcese gajnis, kaj en la novembra balotado li kaj la vicprezidenta kandidato James P. Gray ricevis entute 0,99% el la voĉoj donitaj, do ĉ. 1,27 milionojn. Tio estis la plej sukcesa rezulto por usona minora partio en 2012, kaj la plej sukcesa rezulto por la Libertariana Partio en la tuta historio. En 2014 li fariĝis la firmaestro de Cannabis Sativa Inc. firmao bazita en Nevado, kiu celas vendi kuracajn kanabaĵojn. La 4-an de januaro 2016, Johnson rezignis pri sia posteno ĉe Cannabis Sativa Inc. kaj la 6-an de januaro li anoncis sin kandidato por la Libertariana nomumo por prezidento de Usono en la balotado de 2016.

Fontoj
------

Plejparte bazita sur la artikoloj en la anglalingva Vikipedio Gary Johnson kaj Gary Johnson presidential campaign, 2016

Referencoj
----------

1. ↑  Pratt, Timothy (5 majo 2012). "Libertarians nominate ex-Governor Gary Johnson for president". Reuters. angle
2. ↑   "Gary Johnson presidential campaign, 2016" ĉe Ballotpedia.org angle

* Kategorio Gary Johnson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 547898
* GND: 1199593699
* LCCN: no95004463
* VIAF: 63588414
 |
**Ágoston Rafael Tóth** [Agoŝton tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Ágoston Rafael** (ofte pli mallonge *Tóth Ágoston*)  Arkivigite je 2014-01-12 per la retarkivo Wayback Machine (naskiĝis la 24-an de oktobro 1812 en Marcali, mortis la 9-an de junio 1889 en Graz) estis hungara oficiro, inĝeniero, geografo, membro (korespondanta en 1871) de Hungara Scienca Akademio.

Ágoston Rafael Tóth
Memortabulo pri Ágoston (Rafael) Tóth

Biografio
---------

Ágoston Rafael Tóth lernis en militakademio en Vieno, poste li servis en armeo de Habsburgoj. Dum la hungara revolucio de 1848 li aliĝis al jam sendependa hungara armeo. Li batali precipe en Transilvanio ofte kun Józef Bem. Post falo de la liberecbatalo li estis kondamnita, helpe de amnestio li liberiĝis en 1856 kaj li laboris en diversaj bienoj. En 1867 li ricevis taskon en la ministerio, kie li okupiĝis precipe pri topografio kaj geografio por militistoj. Lia lasta rango estis kolonelo.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A helyszínrajz és földképkészítés történelme, elmélete és jelen állása* (1868)
* *A magyar katonai nevelés és a Ludoviceum felállításának ügye* (1869)

Memorigiloj
-----------

* geografia instituto de 1990
* strato en Budapeŝto
* busto en Marcali

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj T, TY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2014-01-12 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

* Kategorio Ágoston Rafael Tóth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 468039
* GND: 139169296
* LCCN: n88128304
* VIAF: 43392262
* ISNI: 0000 0000 7102 6604
 |
La terminoj "**Anarkio en Samaro**" aŭ "**Malordo en Samaro**" referencas al la periodo 861–870 en la historio de la Abasida Kaliflando, kiu estis markita de ekstrema interna nestabileco kaj violenta sukcedo de kvar kalifoj, kiuj iĝis pupoj en la manoj de povegaj rivalaj militgrupoj. La termino derivas el la tiama ĉefurbo kaj sidejo de la kalifa kortego, nome Samaro. Tiu "anarkio" ekis en 861, per la murdo de la kalifo al-Mutavakil fare de siaj turkaj gvardianoj. Lia sukcedanto, al-Muntasir, regis dum ses monatoj antaŭ sia morto, eble venenita de la turkaj militestroj. Li estis sukcedita de al-Musta'in. Dividoj ene de la turka militestraro ebligis al Musta'in foriri al Bagdado en 865 kun la subteno de kelkaj turkaj ĉefoj (Bugha la Juna kaj Ŭasif al-Turki) kaj la Tahiridoj, sed la resto de la turka armeo elektis novan kalifon en la persono de al-Mu'tazz kaj sieĝis Bagdadon, devigante al urba kapitulaco en 866. Musta'in estis ekzilita kaj ekzekutita. Mu'tazz estis kapabla kaj energiema, kaj klopodis kontroli la militestrojn kaj ekskludi la militistan el la civila administracio. Lia politiko estis rezistita, kaj en Julio 869 ankaŭ li estis elpostenigita kaj murdita. Ankaŭ lia sukcedanto, al-Muhtadi, klopodis refirmigi la kalifan aŭtoritaton, sed ankaŭ li estis murdita en Junio 870. Pro la morto de Muhtadi kaj la ascendo de al-Mu'tamid, la turka frakcio ĉirkaŭ Musa ibn Bugha, tre asocia kun la frato de Mu'tamid kaj regento al-Muvafak, iĝis hegemonia en la kalifa kortego, finante la "anarkion". Kvankam la Abasida Kaliflando kapablis starigi ioman rekuperon en la venontaj jardekoj, la probelmoj de la "Anarkio en Samaro" okazigis grandan kaj daŭran damaĝon en la strukturoj kaj prestiĝo de la Abasida centra registaro, kuraĝigante kaj faciligante separismajn kaj ribelemajn tendencojn en la kaliflandaj provincoj.

Fontoj
------

* Bonner, Michael.  (2010) "The waning of empire, 861–945", *The New Cambridge History of Islam, Volume I: The Formation of the Islamic World, Sixth to Eleventh Centuries*. Cambridge University Press, p. 305–359. ISBN 978-0-521-83823-8.

* Gordon, Matthew.  (2001) *The breaking of a thousand swords: a history of the Turkish military of Samarra, A.H. 200–275/815–889 C.E.*. State University of New York Press, p. 90–104. ISBN 978-0-7914-4795-6.
* Kennedy, Hugh N..  (2004) *The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century*, ‑a eldono, Harlow, UK: Pearson Education Ltd. p. 169–175. ISBN 0-582-40525-4.
**Stevan S. ŽIVANOVIĆ (Balkanano, S.)** (naskiĝis 16an de novembro 1900 - mortis 20an de januaro 1938) estis serba kuracisto, esperantisto kaj vortaristo.

Živanović lernis Esperanton en 1919, propagandis la lingvon, gvidis kursojn kaj estis sekretario de Jugoslavia Esperanto-Ligo (JEL). Li kunlaboris per originalaĵoj en ekster- kaj enlandaj gazetoj. En 1922 aperis de li *La mizeruloj*, sociala rakonto. Li kontribuis al Esperanto-gazetaro per rakontoj kaj poemoj.

Lia **vortaro Esperanto-serbkroata** kun ĉirkaŭ 6.800 radikoj aperis en Beogrado en 1934 kaj postmilite tie estis senŝanĝe represita post lia morto en 1954. La trian plilarĝigitan eldonon kun ĉirkaŭ 9.400 radikoj prizorgis Marinko Ĝivoje. Ĝi aperis en 1959, 4a eldono kun suplemento de Ĝivoje en 1979, 5a kaj lasta en 1990. Ĉar ĝis nun ne estis verkita pli detala vortaro en tiu lingvo, Živanović kun Ĝivoje ĝis hodiaŭ restas la plej gravaj leksikografoj tiulingve.

Verkoj
------

* *La mizeruloj* (rakonto 1922)
* *Bela kaj Stela - unu akcidento kiaj okazas ĉie en la mondo* (rakonto 1925)
* *La diino de la maro* (rakonto 1926)
* *Serba ŝlosilo - Ključ esperanta* (1933)
* *Esperanta-serbokroata vortaro* (1934)
* *La sonorilo de Bled* (romano 1959).

Referencoj
----------

1. ↑  *Esperanto*, 15.02.1938

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informo pri lia morto en revuo Esperanto (UEA) Feb. 1938, p. 10.

  



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Águas Lindas de Goiás** estas brazila municipo kaj urbego de la subŝtato Gojaso. Ĝi estas konata pro la fakto, ke apartenas al la regiono ĉirkaŭ Federacia Distrikto. La urbego estas unu el la plej rapidaj kreskantaj urboj en Brazilo.

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 300,323 (en 2012)
* Supermara alteco: 1100 m
* Areo: 191.18 km²
* Telefonkodo: +55 61
* Poŝtkodo: 72910-000
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 15° 45′ 16″ S 48° 16′ 55″ U﻿ / ﻿15.75444 °S, 48.28194 °U﻿ / -15.75444; -48.28194 (mapo)

Geografio
---------

Mapo pri loko de Águas Lindas de Goiás
Águas Lindas de Goiás situas sur altebenaĵo en meza parto de la lando. La distanco al la subŝtata ĉefurbo Goiânia estas 193 km. La najbaraj municipoj estas Cocalzinho de Goiás, Santo Antônio do Descoberto, Padre Bernardo kaj Federacia Distrikto.

Historio
--------

Aguas Lindas de Goias pli frue estis konata Parque da Barragem. Post malfermo de la aŭtoŝoseo abrupta evoluo okazis. La rapida ekonomia kresko ankaŭ alportis multajn problemojn pri la sekureco. La ekzisto de Águas Lindas estas lastatempa, en 1997 formiĝis tiu municipo.

Ekonomio
--------

Panoramo de Águas Lindas de Goiás
Aguas Lindas de Goias havas neniujn gravajn industriojn, nur ekzistas malgrandaj komercaj entreprenoj, malgrandaj uzinoj pri meblaro, bicikloj, dolĉaĵoj kaj ludiloj.

Klimato
-------

La vetero en Aguas Lindas de Goias estas tropika kun alteco, kie estas du distingaj sezonoj: seka (de majo ĝis septembro) kaj pluva sezono (de oktobro ĝis aprilo). Dum la seka sezono, la relativa humido povas atingi malpli ol 20%. La averaĝa temperaturo estas 21.0 °C. Jare pluvas po 1488 mm.

Vidu ankaŭ
----------

Municipoj de Goiás

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de la Urbodomo
La monto **Ellerspring** apud Winterbach en la rejnlando-Palatinata distrikto Bad Kreuznach estas kun alteco de 657,5 m la plej alta monto en Soonwald, parto de la mezmontaro Hunsrück.

Geografio
---------

### Situo

La monto Ellerspring situas en nordokcidento de la distrikto Bad Kreuznachpreskaŭ en la centro de la naturparko Soonwald-Nahe. La monto estas sur la teritorio de la komunumo Winterbach. La vilaĝa preĝejo estas 4,6 km sudsudoriente de la montopinto. Ĉirkaŭ 1 km nordokcidente de la pinto situas je la rivereto Gräfenbach kaj fontas la rivereto Lametbach. Proksimas la vilaĝoj Argenthal, Riesweiler kaj Tiefenbach, Sargenroth kaj Mengerschied. Proksimas ankaŭ la vilaĝoj Spabrücken kaj Münchwald oriente kaj Gebroth sudsudoriente Winterbach kaj Ippenschied. Tie fontas sur alteco de 529 m super marnivelo la alfluanto Ellerbach de la Nahe, kiu donis la nomon al la monto. Iom nordoriente de la pinto situas la pinto *Ödesborner Höhe* (alteco 641,1 m) kun la la *Hölzenkopf* (alteco de 604,8 m). Sudsudorienta montosprono estas la *Odstein* (alteco de 51,0 m) kaj oriente *Steineberg* (alteco 563,0 m).

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de montoj en Rejnlando-Palatinato

Eksteraj ligiloj
----------------

* Infos u. a. zur *Ellerspring* Arkivigite je 2012-03-17 per la retarkivo Wayback Machine (privata paĝo)

Referencoj
----------
**Pierre Vago** [pier], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj origine **Vágó Péter** estis hungardevena franca arkitekto, urbanizisto, altlerneja instruisto. Lia patro estis József Vágó.

Universitato de Lillo fare de Vago
Péter Vágó naskiĝis la 30-an de aŭgusto 1910 en Budapeŝto, li mortis la 27-an de januaro 2002 en Noisy-sur-École (Francio) (aliaj fontoj konas aliajn datenojn!).

Biografio
---------

Pierre Vago post falo de la Hungara Sovetrespubliko rifuĝis kun sia patro al Romo. La juna Vago maturiĝis en Romo, poste li akiris arkitekturan diplomon en en:École Spéciale d'Architecture en 1932. Liaj plej gravaj instruistoj estis Auguste Perret kaj en:Henri Prost. Dum la studentaj jaroj li jam redaktis arkitekturan revuon, li estis redakto ĝis 1975. En 1930 li debutis, kiel fakverkisto pri arkitekturo. Post la diplomo li fondis internacian arkitekturan asocion kaj aranĝis kunvenojn. Dum la 2-a mondmilito li estis aktiva en la rezisto, poste li ricevis ordenon de Charles de Gaulle. Li partoprenis en la postmilitaj rekonstruaj laboroj. De 1957 ĝis sia morto li instruis en altlernejo. Vago estis propagandanto de franc-germana repaciĝpolitiko. Li projektis ankaŭ eksterlande. Li ricevis nehungarajn premiojn, el kio elstaras la franca Honora legio.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* loĝkolonioj en Arles, Marsejlo, Le Mans
* lernejoj en Tarascon (Bouches-du-Rhône), Arles, Parizo, Marsejlo, Le Mans
* bankoj Alĝero, Tunizo
* kliniko en Tuluzo
* preĝejoj en Vanves, Arles, Marsejlo, Le Mans, Lourdes
* vendejo en Alĝero (1959)
* biblioteko en Bonn
* universitato en Lillo

Elektitaj urboplanadoj
----------------------

* Bouches-du-Rhône, Arles, Tarascon, Le Mans

Fontoj
------

* anglalingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 691740
* GND: 134206215
* LCCN: n82263730
* VIAF: 75217859
* ISNI: 0000 0000 7837 7001
* SUDOC: 052623572
* BNF: 135696026
* ULAN: 500058617
* BIBSYS: 99048236
* RKD: 241714
 |
**Ellington at Newport** estas ĵaza muzikalbumo de Duke Ellington, kiu surbendiĝis en la nokto de la 7-a al la 8-a de julio 1956 je la Newport Jazz Festival en Newport (Rod-Insulo) kaj je postsekva studioregistrado la 9-an de julio kaj kiun publikigis Columbia Records. En 1999 aperis pliampleksigita kaj priverkita eldono de la sonregistraĵo surbaze de remalkovritaj sonbedoj de la registraĵo de Voĉo de Usono.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Antaŭhistorio de la prezentado je Newport
-----------------------------------------

Post kiam la Orkestro Duke Ellington komence de la 1950-aj jaroj per la supreniĝo de bibopo kaj malpasia ĵazo estis perdinta konsiderindan popularecon, ĝi festis sur la njuporta ĵazfestivalo julion de 1956 triumfan, furioze festatan revenon; nur malmultajn semajnojn post ĝia prezentado eldono de revuo *Time* ĝian bildon sur la titolpaĝo. La artikolo de Time, aparta omaĝo al Ellington, jam longe antaŭe planita, ricevis tamen per la sukceso de Ellington en Newport kroman aktualecon, metis tamen Ellington antaŭ la koncerto sub premon. Duke Ellington povis – dum kiam aliaj bandegoj en la 1950-aj jaroj devis ĉesi – restigi vivanta sian orkestron. Tio eblis al li ĉefe pro la enspezoj el la aŭtorrajtoj de siaj multaj komponaĵoj.

La titoloj
----------

Titolo de la originala albumo: Duke Ellington: *Ellington at Newport*

Faco A

Newport Jazz Festival Suite (Ellington/Strayhorn)
1. Festival Junction 10:08
2. Blues to Be There 8:05
3. Newport Up 5:33
Faco B

1. Jeep’s Blues 5:12 (Ellington/Hodges)
2. Diminuendo and Crescendo in Blue 14:37 (Ellington)
### Titoloj de la kompleta lumdiska eldono de 1999

* *Ellington at Newport (Complete)* (Columbia Records / Legacy C2K 64932, duobla lumdisko)
	+ Koncertregistraĵoj (7-an kaj 8-an de julio 1956)
		1. Star Spangled Banner (Key/Smith)
		2. Black and Tan Fantasy (Ellington/Mills)
		3. Tea for Two (Caesar/Youmans)
		4. Take the 'A' Train (Strayhorn)
		5. Newport Festival Suite (Ellington/Strayhorn)
		6. Sophisticated Lady (Ellington/Mills/Parish)
		7. Day In Day Out (Bloom/Mercer)
		8. Diminuendo and Crescendo in Blue (Ellington)
		9. I Got it Bad and That Ain’t Good (Ellington/Webster)
		10. Jeep’s Blues (Ellington/Hodges)
		11. Tulip or Turnip (Ellington/George)
		12. Skin Deep (Bellson)
		13. Mood Indigo (Ellington)
	+ Studioregistraĵo de la 9-a de julio 1956):
		1. I Got it Bad and That Ain’t Good (Ellington/Webster)
		2. Newport Festival Suite (Ellington/Strayhorn)
		3. Jeep’s Blues (Ellington/Hodges)

Fonto
-----

* Arrigo Polillo: *Jazz. Geschichte und Persönlichkeiten der afro-amerikanischen Musik*. Beltz, Weinheim 2005, ISBN 3-407-77756-6

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2010-03-11 per la retarkivo Wayback Machine
*

Rimarkoj
--------

1. ↑  Komparu Polillo, p. 373.
2. ↑   eldono de la 20-a de aŭgusto 1956.
3. ↑  Ellington pri tio estis intervjuata aprilon en Lasvegaso.
**Pierre Joseph Vincent XAMBEU** (katalune *Pere Josep Vicenç Xambeu i Avillach*, naskiĝis la 10-an de februaro 1837 en Prado, Pyrénées-Orientales, mortis la 9-an de junio 1917 samloke) estis franca oficiro kaj entomologo, kiun aparte interesis la skaraboj kaj iliaj larvaj stadioj.

Vivo
----

Pierre Vincent Xambeu naskiĝis en 1837 en la norda kataluna urbo de Prado, filo de Josep Xambeu kaj Elisabet Avillach. Dek-okjaraĝe li aliĝis al la franca armeo, kie li servis ĝis 1887 kaj atingis la rangon de kapitano.

Kiel entomologo Xambeu traktis ĉefe la metamorfozon de la skaraboj. Li ankaŭ verkis faŭnoliston por la regiono ĉirkaŭ sia hejmkomunumo Ria kaj alian pri la insektoj de la departemento Pyrénées-Orientales. Li ankaŭ malkovris plurajn novajn speciojn, interalie la skorpion *Belisario xambeui*, dediĉnomita por li en 1879 de Eugène Simon. Li estis unu el la plej famaj entomologoj de sia epoko. Lia vasta kolekto de longkornaj skaraboj el la tuta mondo estis unue prenita de la entomologo Maurice Pic en sian kolekton, kaj venis post ties morto al la Muséum National d'Histoire Naturelle en Parizo.

Premioj
-------

Xambeu iĝis kavaliro de la Legio de Honoro en 1876. La Entomologia Societo de Francio aljuĝis al Xambeu 1899 la prestiĝan Premion Jean Dollfus pro lia plurvoluma verko pri la kutimoj kaj metamorfozoj de insektoj.

Dediĉnomoj (elekto)
-------------------

*Belisarius xambeui* (Simon, 1879), skorpio de Pireneoj;  

*Isereus xambeui* (Argod-Vallon, 1885), skarabo de la familio Leiodidae;  

*Ploiaria xambeui* (Montaxidono, 1885, cimo de la familio Reduviidae;  

*Tychobythinus xambeui xambeui* (Guillebeau, 1888), mallong-flugila birdo;  

*Arachnophaga (Parasolindenia) xambeui* (Giard, 1900), kupra vespo;  

*Eupelmus xambeui* (Giard, 1900), kupra vespo;

Elektitaj eldonaĵoj
-------------------

Xambeu publikigis pli ol 50 entomologiajn referaĵojn, plejparte kiel eseojn en entomologiaj revuoj. Li aperis kiel aŭtoro sub la nomoj Pierre Xambeu, Vincent Xambeu kaj Kapitano Xambeu.

Vincent Xambeu: *Moeurs et métamorphoses des insectes. 17 volumoj. Caen, Lyon, Parizo k. a. 1892-1915.*
Vincent Xambeu: *Catalogue de la faune des environs de Ria. Notes explicatives.* Ria, 1901.  

Vincent Xambeu: *Faune entomologique des Pyrénées-Orientales*. Moulins, 1903–1908.

Notoj
-----

1. 1 2  Eduard Vives i Noguera: *Naturalistes dels Països Catalans dedicats a l’estudi dels coleòpters*. In: *Butlletí de la Institució Catalana d'Història Natural* 2010–2011, Band 76, S. 47-69, Digitalisat  reta PDF, 1,0 MB.
2. 1 2  *XAMBEU Pierre-Joseph-Vincent*, Website des Comité des travaux historiques et scientifiques, abgerufen am 25. Dezember 2017.
**Aluna Sagita Gutawa** - naskiĝis la  11-an de aŭgusto 1993(nun 1993-08-11) (29‑jara) estas kantistino kaj artistino de Indonezio. Ŝi estas la filino de la komponisto Erwin Gutawa.

Kvankam komence estis studinta piano, Gita poste ŝanĝis al voĉo. Ŝia talento estis malkovrita en 2004 kiam ŝi praktikis kantarton, tiam demandis al dueto kun "ADA Band". Post la publikigo de dueta albumo *Ĉielo Amo* en 2005, kiu vendis pli ol 800.000 ekzemplerojn, Gita estis proponita de "Sony Muziko Indonezio" por registri albumon kiel solisto. La sukceso de ŝia unua soloa albumo, titolita *Gita Gutawa (albumo )*, kaŭzais multajn proponojn al ŝi. Post la publikigo de sia unua albumo, ŝi naskis du albumojn, nome *Harmoni Cinta* en 2009 kaj religian albumon *Balado* sekve en 2010. Kiel aktorino, ŝi ĉefrolis en du sapoperoj, nome *Teach Me Amo* kaj *Teach Amo Again*. Gita ankaŭ kontribuis al la voĉo en la animacia filmo *Sonĝo*, kaj komencis sian filman agadon debutante en la filmo *Love in Perth* en 2010.

Kun personeco saĝa, Dian Kuswandini de *La Jakarta Post* bildigas Gita kiel knabino "dolĉa, kiel kotondolĉaĵoj kaj varma kiel kiso". Gita ricevis plurajn premiojn, inkluzive de Best Komencantoj en "Indonezio Music Award" 2008. Ŝi ankaŭ gajnis la 6an Internacian Nilinfanan Kantofestivalon ĉe Kairo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo (angle) Arkivigite je 2014-01-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Agnes Monica en Twitter
* [*rompita ligilo*] en IMDb

* Kategorio Gita Gutawa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 464695
* LCCN: no2011135821
* VIAF: 187047596
* ISNI: 0000 0001 3878 5980
* MBA: a3fd9b88-9284-4127-868f-c903f470af30
 |
*Ĉi tie estas islanda nomo. Plejmulto de islandanoj ne havas familiajn nomojn. La lasta nomo de ĉi tiu persono estas patronomo. Mencii ŝin oni povas sub ŝia persona nomo Jóhanna.*
Yohanna
**Jóhanna Guðrún Jónsdóttir** (naskiĝis la 16-an de oktobro 1990 en Kopenhago, Danio) estas islanda kantistino pli konata per ŝia artista nomo **Yohanna**.

Ŝi estis elektita en 2009 por la reprezentado de Islandio en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2009 okazinta en Moskvo, Rusio. Ŝi atingis la duan pozicion per la kanto "Is it true?". Ĉi tiu kanto estis originale kantata en la angla sed Yohanna poste kantis ŝin en aliaj lingvoj sub aliaj nomo kiel en la hispana *Si te vas*, aŭ en la franca *Si tu sais*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jóhanna Guðrún Jónsdóttir en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retpaĝo en en MySpace
* Vizaĝlibro (persona)
* Jutubo
* Tvitero (persona)
* Oficiala Popa Retpaĝo Arkivigite je 2013-06-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Britaa Oficiala Retpaĝo Arkivigite je 2009-06-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Video de *Is It True?*
* Klubo de hispanlingvaj sekvantoj Español
* Yohanna.Ucoz.Ru


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 313186
* VIAF: 178567306
* ISNI: 0000 0003 6456 6399
* MBA: fa8b5232-a53a-4e6f-add9-fa0677811d9d
* BIBSYS: 10049672
* NKC: xx0140984
 |