recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|   | Ĉi tiu artikolo estas ankoraŭ nefinita. En la nuna formo ĝi ne donas plenan komprenon de la pritraktata objekto, ĉar mankas nepre bezonataj informoj. Revizitu la artikolon poste aŭ ĝin kompletigu (se viaj scioj tion ebligas). |

**Fluto fajfila** estas antikva tipo de fluto kiun oni blovas ĉe la fino. Ekzemploj troviĝas tutmonde kaj daŭre uziĝas hodiaŭe. Ĝi havas buŝaĵon kun mallarĝa konduktubo, nomata "ventjojo", kiu direktas la spiradon de la ludisto kontraŭ malmola rando, farante ĝin oscili. Poste la oscilanta aerkolumno eniris la boraĵon de la fluto, kiu funkcias kiel kamero resonanca, amplifante la sonon kaj difinante ĝian pitĉon.

Kiel la fluto fajfila funkcias
------------------------------

Kversekco de la buŝaĵo de fluto fajfila

Oni ludas la fluton fajfilan orte de la buŝo. La ludisto delikate tenas la finon de la buŝaĵo kun la lipoj kaj blovas en la muzikilon. Iuj flutoj fajfilaj havas lignan blokon (A) en la buŝaĵo, kiu direktas la spiradon de la ludisto laŭ konduktubo (B) nomata la "ventvojo". Aliaj havas ventvojon mulditan el plasto au metalo. Elirante tra la ventvojo, la spiro direktiĝas kontraŭ malmola rando (C) nomata la "labio", kiu devigas la aerkolumnon oscili. (La ventvojo formas la aerfluon kaj kondukas ĝin al la labion, do estas neniu bezono formi buŝtenon per la lipoj.) La plimulto da flutoj fajfilaj havas fingrotruojn por modifi la longecon de la aerkolumno kaj tiel modifi la tonalton de la produktata noto. Iuj havas glitantan ŝtopilon en la boraĵo por modifi la longecon de la aerkolumno. Aparta tipo de fluto fajfila sonas nur unu tonon. Kutime ludistoj de flutoj fajfilaj facile povas soni la duan kaj trian oktavojn per preterblovado, kiu ekscitas harmonojn en la boraĵo. Iuj muzikiloj dependas de ĉi tiu efiko. Havante tre mallarĝan boraĵon kaj nur tri, aŭ eĉ neniun, fingrotruojn, ili povas produkti plenan gamon per blovado de ĝiaj harmonoj altegaj.

Kelkaj flutoj fajfilaj
----------------------

|
|  |
|  |  |
| Stanfajfilo | Flaĝoleto |
|  |  |
| Okarino | Bekfluto |
|  |  |
| Ĉamkorno | Indianfluto |
|  |  |
| Fujaro | Fajfilo |

* Kategorio Fluto fajfila en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Avertosigno kontraŭ flusablo en Anglio
La **flusablo** estas koloido de akvo kaj sablo (aŭ argilo). PIV priskribas ĝin kiel *Fajnagrajna sablo, kiu fluas sub pezo, kaj kapablas engluti beston, homon aŭ boaton*.

Priskribo
---------

### Formado

Flusablo formiĝas en akve saturita, nekompakta sablo, kiam ĝi estas subite skuita. Kiam la akvo en la sablo ne povas fordreniĝi, ĝi likvigas la teron.

Flusablo povas formiĝi en nefluanta akvo aŭ en suprenfluanta akvo (ekz. en fonto). En tia flusablo, la fluforto agas kontraŭ gravito, tiel ke la sablaj partikloj ŝvebas en la akvo.

Tertremo povas krei la subitan skuon, kiu formas flusablon.

* Flusablo en Gronlando Flusablo en Gronlando
* Artefarita flusablo en muzeo en Kalkato, Barato Artefarita flusablo en muzeo en Kalkato, Barato
* Flusablo en Idaho, Usono Flusablo en Idaho, Usono

### Danĝero

 Homo en flusablo en Utaho, Usono
La denso de flusablo estas proksimume 2 g/cm3, pro la pezaj sablaj partikloj, pli densa ol la homa korpo (ĉ. 1 g/cm3). Tial, homoj ne povas alfundiĝi kaj droni en flusablo. Tamen, la flusablo povas malhelpi fortiron de membroj (brakoj, kruroj) en flusablo. Tial, homo kaptita en flusablo povas perei pro hipotermio, atako de sovaĝaj bestoj ktp.

Mencio en literaturo
--------------------

Fusabloj ofte aperas en fikcio, kiu troigas iliajn danĝerojn. Fusabloj estis speciale popularaj dum la 1960-aj jaroj.

Referencoj
----------

1. ↑   flu/sabl/o (esperante). *Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020*.
2. ↑  Engber, Daniel (2010-08-23). "Terra Infirma: The rise and fall of quicksand", *Slate* (en).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Flusablo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Bonn, Daniel.  Les sables mouvants (france). *Savoirs ENS*. École normale supérieure (2005-12-03).
* Long, Darrel G. F..  What is quicksand? (angle). Scientific American (2006-07-03).
**Cosolapa** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Cosolapa*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 021.

Geografio
---------

**Cosolapa** apartenas al la distrikto Tuxtepec al kiuj apartenas entute 14 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Papaloapan, kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca kaj havas limon kun la subŝtato Veracruz. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 14305 loĝantojn. El tiuj estis 6912 viroj kaj 7393 virinoj. La komunumo havas surfacon de 149.27 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 200 metroj super la marnivelo.

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 865 indiĝenoj. El tiuj 658 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 658 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj pri la komunumo[*rompita ligilo*] en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL (hispane)
La Geiseltal-muzeo, muzeo geologia kaj paleontologia en Halle
La **Geiseltal-muzeo** (germane *Geiseltalmuseum*) troviĝas en ejo en Halle kie estis iam la nova rezidejo de saksiaj suverenoj. Le ejojn farigis kardinalo Albrecht von Brandenburg. Sekve alia nomo de la konstruaĵo estas germanlingve *Neue Residenz*.

Historio
--------

Apud la Katedralo de Halle estas rezidejo novkonstruigita fare de la fama ekleziulo Albrecht. Li planis instali surloke katolikan universitaton kun kvar aloj kaj du etaĝoj. Sed la enkonduko de Reformacio en la urbo malevoluigis tiajn belajn kaj modernajn intencojn de art- kaj sciencŝatanta eminentulo.

Dum la 17-a jarcento la fortimpresaj ejoj servis al la kortego de la Elektoprinclando Saksio. Post la morto de duko Aŭgusto enstalitis surloke malsanulejo. Alikonstruadoj pormuzeaj dum la 19-a jarcento malfeliĉe detruis altvalorajn renesancstilajn elementojn.

Muzea uzo
---------

En 1934 inaŭguritis la *Geiseltal-muzeo* fare de universitatrektoro Johannes Weigelt en la iama kapelo kardinala en la norda alo de la Novaj rezidejo. Antaŭ ĉio admireblas belegaj fosiliaĵoj elfositaj en la ĉirkaŭaĵoj de Halle, kiam oni ekspluatis brunan karbon respektive kupran ercon. Tio fariĝis i.a. en la valo Geiseltal, mem nomdonanto por la muzeo. Oni povas rigardi enmuzee skeleton de praĉevalo el la epoko de eoceno, la plej maljuna ĉevalo en la mondo kies idoj estas la nunaj ĉevalaj specoj.

La interna korto estas ĝis hodiaŭ arkitekture imponega kaj memorigas onin pri la iama funkcio princa de la komplekso. En 2011 la muzeo tradiciforma fermitis kaj prizorgatas ekde 2015 de universitatanoj organizantaj fakgvidadojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Geiseltal-muzeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo muzea malnova
* Geiseltalmuzeaj kolektoj priskribitaj sur universitata retpaĝaro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 578372
* GND: 3012962-X
* LCCN: n88602307
* VIAF: 261779453
* NKC: ko2009219792
 |
**Gehuo** (革胡; pinjine: géhú) estas ĉina kordinstrumento inventita en 20-a jarcento far Ĉina muzikisto Jang Jusen (杨雨森, 1926-1980). Ĝi estas io en la mezo inter huĉjino kaj Eŭropa violonĉelo. La agordo de kordoj (de malalta al alta) por gehuo estas C-G-D-A, ĝuste same kiel por violonĉelo. Malsimile al aliaj huĉinoj, la ponto de instrumento ne tuŝas la serpentan haŭton, kiu kovras flankon de sonkesto. Ekzistas ankaŭ kontrabasa varianto de gehuo, kiu nomiĝas dijingehuo.

Gehuo estas ne tre praktika instrumento, kaj pro tio ĝi estas sufiĉe malofta eĉ en Ĉinio. Nun gehu-ludistoj estas troveblaj nur en Hongkongo kaj Tajvano, kaj eĉ tie oni pli ofte uzas violonĉelojn. Krome, ekzistas aliaj ĉinaj instrumentoj, kiuj povas roli kiel baso en arĉa orkestro, ekzemple laĵŭano (basa ĵŭano), lapao (basa pipao) kaj basa matoŭĉjino.

Ligoj
-----

* Gehu page Arkivigite je 2006-05-09 per la retarkivo Wayback Machine from Paul and Bernice Noll Website
* "Chinese Version of the Cello and Double Bass, by Brandon Voo
Ĉi tiu grandega statuo, staranta en parko ĉe usona vojo 169 en Garrison (Minesoto), salutas vizitantojn kaj promesas grandan fiŝkaptadon en Mille Lacs.
**Mille Lacs** (kvankam la vorto estis originale franca, la 's' estas prononcata en Minesoto), estas lago en la usona ŝtato Minesoto, situanta en la distriktoj Mille Lacs County, Aitkin County kaj Crow Wing County, norde de la metropola regiono de Minneapolis kaj Saint Paul. En la oĝibva lingvo la lago estas nomata *Misi-zaaga'iganiing* ("granda lago").

Geografio
=========

Je 207 kvadrataj mejloj (132.500 surfacaj akreoj), (536 km²), Mille Lacs estas la dua plej granda lago de Minesoto. Ĝia maksimuma profundo estas 42 futoj (13 m), dum multa de la ĉefa parto de la lago profundas inter 20 kaj 38 futoj (6 al 12 m). La norda duono enhavas la plejparton de la kotaj ebenaĵoj de la lago kaj la suda duono de la lago havas pli da gruzaj kaj rokaj baroj. Ĉiuj flankoj de la lago ofertas iun malprofundan rifo-supran fiŝkaptadon. Profundakvan fiŝkaptadon oni faras sur la suda profunda gruzo kaj rokoj kaj ankaŭ sur dekoj da kotaj ebenaĵoj en la norda duono de la lago. Borda fiŝkaptado diverstipa okazas ĉie ĉirkaŭ la lago. La trudherba linio estas je naŭ al dek futoj (274 al 305 cm).

  

Historio
--------

Arkeologoj indikas, ke ĝi estas unu el la plej fruaj lokoj de homa setlado en la ŝtato. La rivero Rum defluas de la lago Mille Lacs en la riveron Misisipo sude en Anoka (Minesoto). La ŝtata parko *Father Hennepin* kaj partoj de la indiana rezervejo Mille Lacs estas ĉe la lago. Sur fruaj francaj mapoj la lago estis ankaŭ sciata kiel *Lac Baude* aŭ *Minsisaugaigun*. En la dakotaa lingvo la lago estas sciata kiel *Mde Wakan* (Spirita/Mistika Lago).

Urboj sur Mille Lacs
--------------------

* Garrison
* Isle
* Malmo
* Vineland
* Wahkon
* Wealthwood

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mille Lacs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Turisma Retejo de la Regiono de Mille Lacs
* Mille Lacs Messenger (ĵurnalo)
**Árpád Fasang** [faŝang], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fasang Árpád** estis hungara pianisto, kultura diplomato. Lia patro estis Árpád Fasang (pli aĝa).

Memortabulo pri Árpád Fasang
Árpád Fasang  naskiĝis la 9-an de decembro 1942 en Orosháza, li mortis la 19-an de februaro 2008 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Árpád Fasang frekventis muzikan mezlernejon en Budapeŝto ekde 1957, poste li akiris diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1969. Post siaj studoj li akiris muzikan postenon en Hungara Radio, samtempe li kontribuis en muzikaj gazetoj, ekde 1974 li estis redaktoro de muzika revuo. Inter 1974-1977 li instruis en konservatorio en Finnlando. Hejmenveninta li koncertis, inter 1991 - 1994 li havis postenon en hungara frakcio de UNESCO, inter 2000 - 2004 li estis hungara ĉefdiplomato de UNESCO. Baldaŭ li havis postenojn en kulturaj societoj. Tiutempe li kontribuis ankaŭ france. Li ricevis 2 francajn ordenojn.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en preĝejo de Mátraszentimre-Galyatető

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 632505
* LCCN: no99010685
* VIAF: 89816826
* ISNI: 0000 0000 7979 6873
* SUDOC: 057566836
* BNF: 13207133v
* NKC: xx0159594
 |
**Árpád Fasang** [faŝang], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fasang Árpád** estis hungara komponisto, korusestro, muziklerneja kaj altlerneja instruisto. Lia filo estis Árpád Fasang (pli juna).

Árpád Fasang  naskiĝis la 30-an de junio 1912 en Krakovo (Aŭstrio-Hungario, nuntempe en Pollando), li mortis la 12-an de marto 2001 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Árpád Fasang akiris pedagogian kaj dirigentan diplomojn en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1939. Liaj plej gravaj instruistoj estis Albert Siklós kaj Jenő Ádám. Jam dum la studjaroj inter 1931 kaj 1941 li instruis en bazlernejo en Orosháza, poste pli ol jardekon en pedagogiaj institutoj en Szarvas, respektive en Sopron. En la lasta urbo li fondis koruson en 1948. En la jaroj 1953 kaj 1954 li estis muziklernejestro de Győr, poste li havis postenon en la eduka ministerio 4 jarojn. Inter 1958-1972 li estis muziklernejestro en Budapeŝto, sed inter 1959 kaj 1963 li prelegis ankaŭ en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Li estis korusestro en Orosháza (1934–1938) kaj Csepel (1958–1969). Li estis iniciatoro de popolkanta movado "Röpülj, páva". Li ricevis premiojn inter 1953 – 1985.

Elektitaj libroj
----------------

* *Jegyzet az ELTE népművelési szak "Zenei kultúra" tárgyához* (studenta lernolibro, 1965)
* *Ének-zene* (lernolibro, 1971)
* *Esztétika. Zeneművészeti ismeretek* (1979)
* *Bartók Béla Békés megyei gyűjtései. 260 népdal* (1981)

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* muzikaĵoj por korusoj
* muzikaĵoj por orgenoj
* ĉambraj muzikoj

Memorigiloj
-----------

* en Csepel (distrikto) muziklernejo portis la nomon Fasang Árpád en 2002, samtempe memortabulo estis metita

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 644280
* LCCN: n86048313
* VIAF: 117366904
* ISNI: 0000 0000 8328 5873
* NLA: 55087532
 |
**Árpád Eisert** [ejzert], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Eisert Árpád** estis hungara kuracisto, kirurgo pri koroj.

Árpád Eisert  naskiĝis la 23-an de februaro 1911 en Hungara reĝlando en Rozsnyó (nuntempa Rožňava en Slovakio). Li mortis la 13-an de septembro 1974 en Nyíregyháza.

Biografio
---------

Árpád Eisert akiris kuracistan diplomon en Universitato de Karolo en 1937, poste li laboris en diversaj hospitalo en Ĉeĥoslovakio. En 1947 pro la minoritata subpremo li translokiĝis al Hungario. Komence li laboris en Sátoraljaújhely, poste en inter Nyíregyháza. En 1951 li unuafoje en Hungario operaciis koroparton. Lia sekva laborejo estis kliniko en Pécs kiel adjunkto. En 1954 li revenis al Nyíregyháza. En la 1960-aj jaroj li partoprenis en establo de korokirurgado en Debrecen. En 1974 li estis nomumita titulara docento.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A portális hypertensio sebészi problémái* (1962)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio
**Prediko** estas literatura ĝenro, parolado per kiu oni komunikas al publiko verojn religiajn aŭ insistado en rekomendado de tio, kion oni kredas vera kaj bona. En Katolika Eklezio ĝis 1970 dirata de predikejo.

Predikisto kutime identigas personon kiu predikas aŭ faras predikojn aŭ homiliojn de religiaj temoj plej ofte al asembleo de personoj. Malplej oftaj estas predikistoj kiuj predikas surstrate, aŭ tiuj kies mesaĝo ne necese estas religia, sed kiuj predikas komponantojn kiaj el morala aŭ socia aŭ sociala vidpunktoj aŭ filozofio.

En Islamo
---------

La **Ĥutba** aŭ **Ĥutbah** (en araba: خطبة *khuṭbah*, turke *hutbe*) estas araba vorto kiu utilas kiel la unuaranga formala okazo por publika predikado en la tradicio de Islamo.

Konataj predikistoj
-------------------

* Tertuliano
* Johano Krizostomo
* Aŭgusteno de Hipono
* Gregorio de Nazianco
* Domingo de Guzmán
* Francisko el Asizo
* Marteno Lutero
* Johano Kalvino
* John Donne
* Jacques-Bénigne Bossuet
* John Wesley
* Billy Graham
* Piotr Skarga
* Antonio de Padovo

Proverboj pri predikado
-----------------------

Ekzistas pluraj proverboj pri prediko en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Eĉ kontraŭ pastra prediko troviĝas kritiko.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Fari al iu predikon pri moroj.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Li komprenas predikon, kiel bovo muzikon.* **"** |

 |

Literaturo
----------

* Willimon, William H. and Richard Lischer, eds. *Concise Encyclopedia of Preaching*. Louisville, Kentucky: Westminster John Knox Press, 1995. ISBN 0-664-21942-X

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-08-15.

Vidu ankaŭ
----------

* Surmonta Parolado
* Kerigmo
* Midraŝo
* teologio
* moralo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sermon Encyclopædia Britannica. 24 (11th ed.). 1911

* Kategorio Prediko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Prediko en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Damya Laoui** (n. en Braine-l'Alleud, Belgio, la 12-an de marto 1985) estas esploristino de flandra patrino kaj alĝeria patro kiu obtenis promesplenajn rezultojn en la esploro por trovi vakcinon kontraŭ metastazoj de tumoroj. Temas pri imunoterapio aŭ 'vakcino' kiu baziĝas sur la propraj korpoĉeloj. Laoui malkovris du specojn de ĉeloj kapablaj, sen ajna speco de modifoj, stimuli la imunsistemon por malrapidigi tumoran kreskon.

La revuo *'New Scientist* *Nederland*' honoris ŝin en 2018 kiel talentema sciencisto de la jaro. Harold de Vladar, membro de la ĵurio por la Konkurso de *Innovators Under 35 Eŭrope 2017*, laŭdas la laboron de Laoui kiel 'nemezurebla' kontribuo al la socio, kiu 'multege plibonigos la vivkvaliton de kancero-pacientoj kaj iliaj familioj'

Biografio
---------

Laoui diplomiĝis kiel biomedicina inĝeniero ĉe la Libera universitato de Bruselo (VUB) kaj doktoriĝis pri biomedicinaj sciencoj ĉe la sama universitato. Ŝi estis *visiting fellow* (alvojaĝanta esploristo) ĉe la *Swiss institute for Cancer Research* (svisa instituto por kancero-esplorado), *Ecole polytechnique fédérale de Lausanne* (EPFL) en Laŭzano .

Esploro
-------

Damya Laoui esploras la mekanismojn per kiuj certaj ĉeloj povas influi la imunsistemon por bremsi kanceran progresadon. Tiuj ĉeloj aŭ la molekuloj kiujn ili produktas povas tiam esti utiligataj kiel bazo por la evoluo de novaj (kombinaj) imunoterapioj. Ekzemple, la teamo de Laoui evoluigis kontraŭkanceran vakcinon bazitan sur la proprakorpaj tumor-derivataj ĉeloj.

Disvastigo de scioj kaj egalaj ŝancoj
-------------------------------------

Laoui volas instigi gejunulojn elekti STEM-studojn. Ŝi precipe volas doni al gejunuloj kun migranta fono pli da memfido por komenci universitatajn studojn kaj instigi (junajn) virinojn disvolvi sciencan karieron.

Referencoj
----------

1. ↑  (nl) Rik Van Puymbroek, ‘*Wat ik niet begrijp, vind ik leuk Arkivigite je 2022-01-06 per la retarkivo Wayback Machine*', De Tijd, la 18-an de juliio 2020
2. ↑  (nl) De morgen, p. 7, la 18-an de junio 2018.
3. 1 2  (en) Laura Crespo, *Developing new immunotherapies based on dendritic cells to win the battle against cancer*, innovators under 35, MIT Technology Review, 2017
4. ↑  (nl) *Damya Laoui: Ik heb nog niets gedaan*, Zwijgen is geen optie
5. ↑  (en) Prof. Dr. ir. Damya LAOUI, VUB
6. ↑  (nl) Damya Laoui, Newscientist.nl
7. ↑  (nl) Damya Laoui | *expertendatabank.be*.
|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 567343
* LCCN: n89606093
* VIAF: 6535507
* ISNI: 0000 0001 1020 5104
* SUDOC: 157988562
* NKC: xx0117564
* BNE: XX1027942
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Dan MAXWELL** (1936) estas esperantisto. Li estas magistro kaj doktoro pri Lingviko. Li instruis lingvikon kaj anglan en universitatoj de Germanio. Li esploris pri perkomputila tradukado en la nederlanda firmao B50, por projekto kiu klopodis uzi Esperanton kiel pontolingvon. Li aktivis por la Tutmonda Asocio pri Kibernetiko, Informadiko kaj Scienco (TAKIS) kaj en Esperanta Ŝakligo Internacia (EŜLI).

Li partoprenis en kolektiva verko *La arto labori kune* per artikolo *La lingvobariero kaj la rimedoj por superi ĝin*.

Verkoj
------

* *Unification Dependency Grammar*, 1995

Referencoj
----------

1. ↑  *La arto labori kune – Festlibro por Humphrey Tonkin*, Roterdamo, 2010, UEA (ISBN 978-92-9017-113-3). paĝo 96.
2. ↑  *La arto labori kune – Festlibro por Humphrey Tonkin*, Roterdamo, 2010, UEA (ISBN 978-92-9017-113-3). paĝoj 85-96.
**Dampniat** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 648 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2007.

La vilaĝo estas trafluata de la rivero Rouanne.

Geografio
---------

Dampniat etendiĝas sur 15,38 km², kaj havis 648 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 42 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Dampniat antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Pierre Bernardie, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Dampniat apartenas al la kantono de Malemort-sur-Corrèze, kies ĉefurbo estas Malemort-sur-Corrèze. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Lubersac
**Alonso del Arco** (Madrido, 1635 – samloke, 1704) estis pentristo de stilo de baroko hispana apartenanta al la madrida skolo de fino de la 17a jarcento. El inter la nombra grupo de pentristoj kiuj koincidis labore en Madrido dum la regado de Karlo la 2-a konsideritaj *duarangaj*, Alonso del Arco estas, sendube, unu el la plej signifaj kaj de personeco plej markata, kun abunda verkaro sed de neregula kvalito.

*Santa Teresa*, oleo sur tolaĵo (103 x 83 cm), Madrido, Muzeo Lázaro Galdiano.Surda denaske kaj disĉiplo de Antonio de Pereda, li estis konata en la epoko kiel «el sordillo de Pereda» (la surdeto de Pereda), ekverkis kopiante la komponojn de lia majstro el kiu li tuje distanciĝis, interesiĝante por la solvoj de la plej moderna barokismo.

Bibliografio
------------

* Palomino, Antonio (1988). El museo pictórico y escala óptica III. El parnaso español pintoresco laureado. Madrid: Aguilar S.A. de Ediciones. ISBN 84-03-88005-7.
* Pérez Sánchez, Alfonso E. (1992). Pintura barroca en España. 1600–1750. Madrid: Ediciones Cátedra. ISBN 84-376-0994-1.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Alonso del Arco en la retejo de la Muzeo Prado.

* Una *Inmaculada* de Del Arco en la Muzeo de la Foiroj de Medina del Campo.

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 404319
* GND: 123214602
* VIAF: 96538192
* ULAN: 500115405
* RKD: 2300
* BNE: XX1518242
 |
**Károly BUND** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bund Károly** estis hungara inĝeniero pri arbaroj.

Károly Bund
Károly Bund  naskiĝis la 4-an de junio 1869 en Hungara reĝlando en Besztercebánya (nuntempa Banská Bystrica en Slovakio). Li mortis la 16-an de majo 1931 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Bund akiris diplomon en akademio pri minejoj kaj arbaroj en Selmecbánya en 1891. Post siaj studoj li estis arbaristo en la sama urbo 3 jarojn. Li eklaboris en la ministerio pri agrikulturo en 1894. Inter 1900 kaj 1931 li estis sekretario de Tutlanda Arbarista Societo, poste li pensiuliĝis en rango ministeria konsilisto. Li longe redaktis "Erdészeti Lapok" (=Arbaristaj Folioj). Li multe okupiĝis pri la arbaraj leĝoj.

En 1906 li ricevis premion. Li havis edzinon sen infanoj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Erdei fák növekvési erélyének átöröklődése* (1895)
* *Az ipolyvölgyi erdőirtásokról. 1–2.* (1907)
* *Magyarország erdészete* (1914)
* *Az erdő földadója* (1922)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 542126
 |
**Károly Bertalan** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bertalan Károly** estis hungara geologo, instruisto, kavernisto, bibliografo.

Károly Bertalan  naskiĝis la 13-an de novembro 1914 en Veszprém (urbo). Li mortis la 27-an de aŭgusto 1978 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Bertalan frekventis piaristan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter. En 1938 li doktoriĝis. Post siaj studoj li instruis en faklernejo, krome li estis geologia eksperto. Dum la 2-a mondmilito li estis soldato, post militkaptisto. Li hejmenvenis en 1946 kaj li instruis plu. En 1949 li laboris en karbominejo. Inter 1950 kaj 1978 li laboris en geologia instituto, li esploris kavernojn kaj baŭksitojn en Bakony. Li multe okupiĝis pri priskriboj de kavernoj kaj bibliografioj de kavernistoj. Li ricevis memormedalon pri Ottó Herman en 1964.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A Bakony barlangjai* (1935)
* *A Mátyáshegyi-barlang... új felmérése* (1943)
* *A kétszázmillió éves Budapest* (Budapeŝto aĝis jarojn ducent-miliono), (1947)
* *Notize speleologiche dall' Ungheria* (1956)
* *Karst- und Höhlensedimente in der ungarischen Geochronologie* (1961)
* *Date record on the history of Hungarian speleological research* (1977)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
**László Miklós Füzesy** [lAslO miklOŝ fuzeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Füzesy László Miklós** estis hungara geologo.

László Miklós Füzesy  naskiĝis la 4-an de novembro 1928 en Szeged. Li mortis la 6-an de novembro 1987 en Kanado en Regina.

Biografio
---------

László Miklós Füzesy akiris geologian diplomon en Scienca Universitato Eötvös Loránd en 1953. Post siaj studoj li instruis en Universitato de Miskolc nur jaron, poste li havis postenojn en minejo de Komló kaj ministerio pri peza industrio. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li migris al Saskaĉevano. Tie li ricevis geologian postenon, kiun li interrompis (inter 1967-1969 li plulernis en Kambriĝo). En 1987 li pensiuliĝis. Li okupiĝis pri geologiaĵoj de Saskaĉevano.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Problem in the correlation of Mississippian strata in southeastern Saskatchewan* (1960)
* *Future oil seen for (rare Williston pay…* (1975)
* *Geology of the Deadwood (Cambrian), Meadow Lake and Winnipegosis (Devonian) Formations in west-central Saskatchewan*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**László Mester** [lAslO meŝter], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mester László** estis hungara oficisto, parlamenta deputito, urbestro.

László Mester naskiĝis la 24-an de septembro 1946 en Kispest.

Biografio
---------

László Mester maturiĝis en Budapeŝto. Post la dujara soldatservo en 1967 li eklaboris en la ĉefurba flughaveno. Li frekventis koncernan kurson, poste li estis surtera direktanto de flugmaŝinoj. Li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Janus Pannonius en 1983. Depost fino de la socialismo (1990) li estis oficisto en pluraj precipe ŝtataj laborejoj.

Jam en 1975 li membriĝis en la (tiam unusola) Hungara Socialista Laborista Partio, en 1989 li estis fondinta membro de Hungara Socialista Partio. Post siaj studoj li aliĝis al Pestszentlőrinc-Pestszentimre. Ekde 1994 li estis urbestro de Pestszentlőrinc-Pestszentimre, inter 2002–2010 li estis parlamentano. Lia edzino naskis filinon.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704812
* VIAF: 165557800
* ISNI: 0000 0001 1337 1685
 |
**László Miskolczi** [lAslO miŝkolci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Miskolczi László** estis hungara pentristo, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.

László Miskolczi  naskiĝis la 16-an de oktobro 1923 en Hajdúszoboszló, li mortis la 7-an de julio 1988 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Miskolczi frekventis bazlernejon loke, en 1943 li akiris pedagogian diplometon en kolegio de Debrecen, poste diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1949. Liaj plej gravaj instruistoj estis Gyula Rudnay kaj István Szőnyi. Post siaj studoj li estis asistanto de István Szőnyi. Inter 1952 kaj 1983 li instruis en la belarta gimnazio, poste li pensiuliĝis. Dum la aktivaj jaroj li ankaŭ pentradis, ekspoziciis kaj studvojaĝis en Vienon, Parizon kaj Italion. Inter 1956-1959 li havis stipendion, li ricevis la unuan premion en 1957, la lastan postmorte. Li havis edzinon.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Budapeŝto (1956, 1961, 1973, 1982, 1988, 1997)
* Hajdúszoboszló (1989-1996)
* Zebegény (1991)
* Debrecen (1996)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Moskvo (1957)
* Venecia Bienalo (1960)
* Budapeŝto (1983)
* Hódmezővásárhely (1988)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Csendélet (1948)
* Reggeli hangulat (1957, premiita)
* portretoj pri Béla Bartók, László Németh, Zoltán Kodály, Sándor Petőfi, László Benjámin
* Magányos ló
* Őrszem
* Tüntetők

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Ferenc Cakó
* Andreas Papachristos

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614291
 |
**Cernavodă** [ĉernavodǝ] estas urbo en la rumana distrikto Constanța.

La nuna rumana nomo deriviĝas de la bulgara nomo *Черна вода* (kun tre simila prononco), kiu signifas "nigra akvo". En antikveco la urbo havis la grekan nomon *Ἀξιούπολις* [aksjupolis]; ĝi estis fondita de grekaj koloniistoj en la kvara jarcento a. n. e.

Ĉe Cernavodă la Kanalo Danubo-Nigra Maro debranĉiĝas de Danubo.

Inter 1890 kaj 1895 la inĝeniero Anghel Saligny tie konstruis fervojan ponton super Danubo, kiu ankoraŭ ekzistas kaj estas registrita kiel teĥnika monumento. Kiam oni testis la ponton per vagonoj plenŝarĝitaj per rokoj, Saligny estis en boato sub la ponto por demonstri sian fidon je ĝia stabileco. En 1987 oni apude konstruis novan ponton, kaj la malnova ne plu estas uzata. Ankaŭ aŭtovojan ponton (A2) oni konstruis apude.

* La urbocentro kaj la kanaloLa urbocentro kaj la kanalo
* Anghel-Saligny-PontoAnghel-Saligny-Ponto
* La urba blazonoLa urba blazono

* Cernavodă en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Cernavodă en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Hans Breuer, ĉ. 1910
**Hans BREUER** (naskiĝinta la 30-an de aprilo 1883 en Kabelsketal-Gröbers, mortinta la 20-an de aprilo 1918 en Merles-sur-Loison/ Meuse) estis germana kuracisto kaj popolkantkolektisto.

Vivo
----

Estante filo de komercisto li ekkonis danke al instruisto ĉe la gimnazio de Steglitz la kvaliton de malnovaj germanaj popolkantoj. Post studo de medicino li ekdeĵoris en 1913 en Gräfenroda. Post militeksplodo en 1914 li volonte pretis sendiĝi je fronto kaj mortis dum flegadservo en lazareto milita pro atako. En 1907 li aniĝis je Wandervogel kie li ja gravis. Unu lia intenco estis plibonigi la kantotalentojn ene de la wandervogel-anaro pro ke laŭ li multo en la kantaro tradicia germana fakte kongruus je la idealoj de la junulara movado. Sekve estiĝis en 1907/08 en la rondo de la heidelbergaj Pachanten-grupo la verko *Der Zupfgeigenhansl*. Breuer mem jam en Steglitz estis estinta membro ĉe alia Pachanten-grupo kiu ekde 1901 nomiĝis ankaŭ *Wandervogel*.

Laŭ Rudolf Mirbst (1948) Breuer ne gravis (kantolibrorilate) kiel persono sed nur kiel simbolo. Lia verko jam en la jaro 1940-a havis eldonokvanton de 903.000 ekzempleroj en sia 164-a eldono. En 1913 li edzinigis (en Hejdelbergo) Elisabeth Riegler kiu mortis en 1917. Ilia filo nomiĝis Hans-Wolfgang (1917-1935).

Literaturo
----------

* M. Pohl: *Erinnerungen an Hans Breuer*, ĉe: Singgemeinde 4/1928, p. 76-78
* K. Gofferje: *Von Hans Breuer und dem Zupfgeigenhansl*, Singgemeinde 5/1929, p. 116-119;
* *Erinnerung und Vermächtnis, Ein Gedenkbüchlein um Hans Breuer*, 1932, = Denkmale und Freundesdank, Buche
* Ch. Ziegler: ;;Das Volkslied im Wandervogel*, Göttingen 1950 (disertacio)*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hans Breuer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio longa, fare de la Hejdelberga historisocieto

Notoj
-----

1. ↑  Laŭvorte *Pachanten* aŭ *Bacchanten*signifas *vagantojn*.

Fonto
-----

Heiske, Wilhelm, "Breuer, Hans" ĉe: Neue Deutsche Biographie 2 (1955), p. 606 (tie ĉi interrete)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Hedera orobanko** |
| --- |
|  |
| Orobanche hederae*Orobanche hederae* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Verdukotiledonoj Eudicots |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Lamialoj *Lamiales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Orobankacoj *Orobanchaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Orobanko** *Orobanche*L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | *Orobanche hederae*, Duby, 1828 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Hedera orobanko  |

 |
| v • d • r |

**Hedera orobanko** (*Orobanche hederae* Duby, 1828) estas planto el la familio Orobankacoj kaj genro Orobanko, kiu parazitas hederon.

Priskribo
---------

Tiu ĉi planto altas je 15 ĝis 40 – 50 cm. La tigo cilindroforma (iom anguleta) rektas (sen disbranĉiĝo) kaj plilarĝas ĉe la bazo. La folioj reduktiĝas al skvamoj triangule lancformaj longaj je 13 – 20 mm, larĝaj je 4 – 6 mm. La infloresko havas formon de spiko kun brakteoj triangule lancformaj. La spiko longas je 14 – 18 cm kaj larĝas je 2 – 2,5 cm. La floroj, kiuj longas je 10 – 20 mm, estas dulipaj kun kvinparta korolo kaj suba brakteo. La petala tubo flavetas kun iom da violkoloro. La florado okazas de aprilo ĝis junio.

Por ĝermi la semoj bezonas la radikojn de hedero, aliokaze la juna planto rapide degeneras.

Kreskloko
---------

Ĝi kreskas en granda parto de Eŭropo krom oriente de la kontinento kaj Skandinavio. Oni trovas ĝin ankaŭ en Anatolio, Transkaŭkazio kaj Magrebo.

Pro sia necesa ligo al hedero ĝi aperas en parkoj, ĝardenoj, sportaj terenoj, kaj veprejoj, en grundo kalka sed ankaŭ silica, meze malseka. Ĝin oni renkontas ekde la mara nivelo ĝis alteco de ĉirkaŭ 800 m.

* Hedera orobanko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hedera orobanko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Hedera orobanko en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Hedvig Hidas** [hidaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hidas Hedvig** estis hungara baletisto, koreografo, altlerneja instruisto. Ŝia origina familia nomo estis *Bruckner*.

Hedvig Hidas  naskiĝis la 6-an de decembro 1915 en Budapeŝto, ŝi mortis la 17-an de januaro 2011 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Hedvig Hidas devenis el juda kaj parte aŭstra familio. Ŝi komencis lerni baleton en lernejo de Budapeŝta Ŝtata Operejo en 1922, post 7 jaros ŝi ricevis stipendion. En 1932 ŝi iĝis plenrajta baletisto. Ekde 1939 pro la kontraŭjudaj leĝoj ŝi ricevis rolojn mur antaŭ juda publiko. En 1942 ŝi edziniĝis, dum la nazia erao ŝi devis kaŝiĝi. Post la 2-a mondmilito ŝi naskis jam duafoje, poste ŝi frekventis kurson pri baletpedagogio. En 1950 ŝi ekinstruis en la ĵus fondita Ŝtata Baleta Instituto. Inter 1959–1973 ŝi gvidis dancan trupon de Operetoteatro (Budapeŝto), kie ŝi estis ankaŭ koreografo. Inter 1962-1972 ŝi estis institutestro, ŝi instruis kontinue ĝis la emeritiĝo en 1980. Ŝi ricevis 4 premiojn inter 1965-1995.

Elektitaj roloj
---------------

* Jan Ciepliński: *Sába királynője* - ĉefrolo
* Rezső Brada: *A szent fáklya* - Coppélia
* Ede Brada: *Babatündér* - ĉefrolo

Elektitaj koreografaĵoj
-----------------------

* Claude Debussy: *Arabeszk*
* Emil Petrovics: *Két világ*
* Ottorino Respighi: *Róma kútjai*
* Camille Saint-Saëns: *Danse macabre*

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Mária Bérczes
* Richárd Bogár

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2015-07-06 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**Hans AAS** (naskiĝis la 22-an de septembro 1880 en Tromsø, mortis la 5-an de aŭgusto 1960) estis norvega sindikatisto kaj esperantisto.

Aas aliĝis sian unuan sindikaton en 1906, kaj prezidis la sindikaton *Norsk bokbinder- og kartonnasjearbeiderforbund* inter 1914 kaj 1930. Li malaliĝis la Laboristan Partion (AP) kaj aliĝis la Komunista Partio de Norvegio (NKP) en 1923 kaj poste administris la ĵurnalon *Arbeidet*. Aas estis sekretariarano de la Norvega Federacio de Sindikatoj (LO) de 1920 ĝis 1923 kaj de 1927 kaj 1929. Aas kune kun Elias Volan estis komunista malplimulto en LO, sed ili estis anstataŭitaj en 1929.

Politike, Aas estis municipa konsilanto de Aker (iama municipo apud Oslo) kaj prezidanto de AP-distrikto en Oslo. Dum siaj komunistaj jaroj li estis ano de la politburoo. Aas ankaŭ estis motoro en la Norvega Asocio de Laboristaj Esper­antistoj. Hans Aas mortis en 1960.

Referencoj
----------

1. ↑   "Aas, Hans", *Arbeidernes Leksikon*.
2. ↑  Maurseth, Per.  (1987) *Gjennom kriser til makt 1920-1935* (norvege). Oslo: Tiden, p. 546. ISBN 8210027530.
3. ↑  Lorenz, Einhart.  (1983) *Det er ingen sak å få partiet lite: NKP 1923-1931* (norvege). Oslo: Pax, p. 297. ISBN 8253012551.
4. ↑  Maurseth, Per.  (1987) *Gjennom kriser til makt 1920-1935* (norvege). Oslo: Tiden, p. 522. ISBN 8210027530.
5. ↑  Maurseth, Per.  (1987) *Gjennom kriser til makt 1920-1935* (norvege). Oslo: Tiden, p. 616. ISBN 8210027530.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 659289
 |
**Jenin** (laŭ angla transskribo) aŭ **Ĵenin** (Pri tiu ĉi sono aŭskulti, laŭ elparolo), origine arabe **جنين**, estas palestina urbo en Cisjordanio, kun kelkaj dekoj da miloj da loĝantoj. Ĝi enhavas kvartalon nomata "rifuĝeja kampo", kie vivas multaj devenantoj de arabaj rifuĝintoj kiuj devis forlasi Israelon en 1948.

Post la milito de 1948, la regiono estis konkerita de Jordanio, kaj post la milito de 1967 (Sestaga milito), ĝi transpasis al Israelo. En 1996, la Israelanoj transdonis la urbon al la Palestina Nacia Aŭtoritato de Jaser Arafat. La urbo rapide fariĝis centro de aktivaĵoj por la plej ekstremaj Palestinaj rezist-grupoj, sen ke la autoritatoj sukcesu haltigi tion.
En aprilo 2002 Jenin kaptis la atenton de la mondo, dum la pinto de la intifado, kiam la Israela armeo eniris la urbon kun la intencon aresti multajn militantojn. Estis akra batalo, kaj la rezulto estis la morto de pli ol 50 palestinanoj, kiuj ofte estis civiluloj, kaj pli ol 20 Israelaj soldatoj. Tamen konfliktoj pluis.

La 4an de Marto 2023 kadre de pli ĝeneralaj kontraŭstaroj atako de israelaj fortoj en Jenin rezultis en morto de ses palestinanoj. 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 31837
* GND: 4363108-3
* LCCN: n98067283
* VIAF: 130365398
 |
**Hilario González Iñiguez** (naskiĝinta la 24-an de januaro 1920 en Havano; mortinta la 3-an de oktobro 1999 samurbe) estis kuba komponisto, pianisto, muzikpedagogo kaj muziksciencisto.

Kariero
-------

Hilario González estis pianolernanto de Jascha Fischermann kaj studis ĉe José Ardévol. Sian studon ĉe la konservatorio de Havano li finis en 1936. Li skribis muzikrecezojn por la gazetoj *El País*, *Gaceta del Caribe* kaj *El Mundo y Hoy*. En 1942 li apartenis al la fondintoj de la *Grupo Renovación Musical*. En 1944 li ricevis la Nacian Premio de Muziko por sia unua suito laŭ kubaj kantoj.

Ekde 1947 ĝis 1960 González vivis en Venezuelo. Tie li daŭrigis sian edukiĝon ĉe Vicente Emilio Sojo kaj estis profesoro por pianludo ĉe la *Escuela Preparatoria de Música*. Ekde 1950 ĝis 1958 li estis direktisto de la *Teatro Nacional Popular* kaj muzika estro de la *Teatro Ateneo* en Karakaso. En 1960 li partoprenis kiel ĥordirektisto la solenaĵojn por la 150-a datreveno de la sendependiĝo de Venezuelo en Karakaso.

Post sia reveno al Kubo li laboris en la sekcio por radio, kinofilmo kaj televido de la *Dirección de Cultura*. Ekde 1961 ĝis 1965 li estis pianoprofesoro ĉe la Konservatorio Amadeo Roldán kaj ĉe la *Seminario de Música Popular*. Por la *Instituto Cubano de Amistad con los Pueblos* li organizis diversajn kongresojn, i.a. lulturkongreson en Havano je 1968. Ekde 1970 li laboris por la Museo Nacional de la Música.

Kiel juĝantarano li kunlaboris je junularaj konkursoj de la *Instituto Cubano de Radio y Televisión* kaj de la *Unión Nacional de Escritores y Artistas*. En 1979 li ricevis la unuan premion por ĥormuziko dum muzikkonkurso de la kulturministrejo per la kantato *Los zapaticos de rosa*. Por la muziko pri *La aprendiz de bruja* de Alejo Carpentier li ricevis en 1986 la *Premion Covarrubias* de la verkista kaj artista ligo de Kubo. Finfine li estis distingata per la nacia premio pri kulturo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 524876
* GND: 1057518352
* LCCN: n83056902
* VIAF: 119672452
* ISNI: 0000 0001 1580 6814
* BNE: XX1774279
 |
**MAO Zifu** (ĉine 毛自赋; naskiĝinta en 1963) estas ĉina esperantisto kaj Esperanto-verkisto, unu el la plej gravaj nuntempaj poetoj en Esperanto.

En julio 1984 li diplomitiĝis en la fakultato pri matematiko de la Hunan'a Normala Universitato (1980-84). Septembre de la sama jaro li ekinstruis matematikon kaj komputikon en la Changde'a Informoprojekta Lernejo. En 1985, dudek-du-jara, li paraliziĝis pro trafik-akcidento. De tiam li instruas matematikon, komputikon kaj bazan anglan lingvon al lernejanoj por vivoteno kaj tempopasigo, kaj uzante Esperanton, kiun li eklernis en 1986. Li estas multjara kunlaboranto de la magazino *Monato*. Pluraj kolegoj kaj recenzantoj tre alte taksas la valoron de la poemoj de Mao. Ili impresas per granda vario de formoj kaj temoj. Troveblas eŭropidaj trokeoj, hajkecaj versoj laŭ japana inspiro, rimoj kaj liberaj versoj. Inter la temaj impulsoj mankas nek grekaj mitoj nek la hindua filozofio.(Komparu kun Marc van Oostendorp: "Mao Zifu" en La Ondo de Esperanto 2012/12, p. 16).

Maje de 1997 li posedis sian propran komputilon, sekve sin dediĉas ĉefe al desegnado de retpaĝoj privataj aŭ komercaj kaj traktado de bildoj movaj aŭ senmovaj.

Por li, Esperanto restas pan' spirita.

En la UK 2013 en Rejkjaviko li pro sia kontribuo al la originala Esperanto-poezio estis honorata per la Diplomo pri Elstara Arta Agado de UEA.

Ekde 2022 li estas membro de la Akademio de Esperanto.

Premioj
-------

Jenajn premiojn li gajnis:

* en 1995, Nova Talento de la Belartaj Konkursoj de UEA
* en 1997, premio Grabowski
* en 1999, literatura premio de ĈEL

Verkoj
------

### Prozo

* Novelo aperis en "Tempo fuĝas" (1995).
* Eseo aperis en "Lingva arto" (1999).
* Noveloj kaj ciklo \ FONTO n-ro 280(2004/4), la Speciala Numero.
* amoro sen oro (noveloj, prozaĵoj... 2009, eld. anteo, pdf).
* taglibro de anteo 2009 - 2011 (noveloj, prozaĵoj, poemoj... 2011, eld. anteo, pdf).

### Poemaroj

* Ŝanĝado (1997, eld *La Kancerkliniko*)
* Kantoj de Anteo (2006, eld. *Mondial*)
* metaforoj senapostrofaj (2014, eld. anteo, pdf)

### Tradukoj

La Espera Vojo Verkita de Chen Haosu (2009, eld *Ĉina Fremdlingva Eldonejo*)

### Aliaj

Kontribuis al BA1, BA2...

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mao Zifu, ĉe OLE.
* "Poeto Mao Zifu: la neniam venkebla venkito" (prelego de Miguel Fernández)
* "vivo kun drasta kontrasto de mao zifu" k.a. (ĉinlingva eseo de Hu Guozhu)
* poemoj, noveloj, recenzoj k.a. de Mao Zifu
* Verkoj de kaj pri Mao Zifu[*rompita ligilo*] en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
* metaforoj senapostrofaj / pdf elŝutebla

Referencoj
----------

1. ↑  artikolo pri la Diplomoj pri Elstara Agado de UEA atribuitaj en 2013, en la retejo *Libera Folio*
2. ↑   membrolisto de la Akademio laŭ stato< de marto 2022
3. ↑  Peter Browne, Kantoj de Anteo (Mao Zifu), paĝo 23, La Gazeto, n-ro 134.
*Ekzistas ankaŭ Dlouhá Stráň.*

Koordinatoj: 50° 04′ 16″ N 17° 09′ 25″ O﻿ / ﻿50.07111 °N, 17.15694 °O﻿ / 50.07111; 17.15694 (mapo)

**Dlouhé stráně** estas monto en Ĉeĥio, kun alteco 1353 m la plej alta monto de Desenská hornatina, de montaro Hrubý Jeseník. La pinto troviĝas 4 km sudoriente de Kouty nad Desnou kaj 5,5 km okcidente de sia patrina montopinto Praděd.

Pinto de Dlouhé stráně kun digo de la supra rezervujo kaj kun Praděd en fono

Pumprezerva akvoenergia centralo
--------------------------------

Sur la pinto troviĝas supra rezervujo de Pumprezerva akvoenergia centralo Dlouhé stráně de kompanio ČEZ. Temas pri la plej efika akva elektrejo en Ĉeĥio – ties instalita povumo estas 2 × 325 MW.

Alveno
------

La pinto de Dlouhé stráně estas alirebla aŭ sur ŝoseo de suba rezervujo de la pumprezerva akvoenergia centralo aŭ sur ruĝe ruĝa turisma marko markita vojo el Kouty nad Desnou, kiun eblas tre mallongigi per uzo de telfero al Medvědí hora, de kiu la pinto malproksimiĝas netutaj 3 km.

Fotoj
-----

* Dlouhé stráněDlouhé stráně
* Dlouhé stráněDlouhé stráně
* Dlouhé stráněDlouhé stráně
* Dlouhé stráněDlouhé stráně

Eksteraj ligiloj
----------------

* Dlouhé stráně na Tisicovky.cz
La **Konstitucio de Bonaero** aŭ en hispana **Constitución de la Ciudad de Buenos Aires** estas la fundamenta regulo de la aŭtonoma urbo Bonaero, Argentino, aprobita en 1996, laŭ la enhavo en la reformo de la Konstitucio de la Argentina Nacio realigita en 1994.

Historio
--------

La jura statuso de la urbo Bonaero estis historie pekuliara; pro granda loĝantaro kaj ekonomia povo el la haveno, la plej aktiva kaj grava de la lando, kaj enorma politika influo. En 1853, la aprobo de la Argentina Konstitucio konsideris konvena separi ĝin disde la provinco  por lokigi ĝin sub administrado federala, kiel sidejo de la ŝtataj povoj. Post jardekoj de konfliktoj nur en 1888 okazis la Federigo de Bonaero.

Pere de la artikolo 129 inkludita en la reformo de la Argentina Konstitucio de 1994, la urbo akiris pli grandan aŭtonomecon kiu permesis redakton de propra konstitucio kaj havo de aŭtonoma registaro. La 21a de decembro de 1995 la Ŝtata Kongreso aprobis la Leĝon 24.620, nome Leĝo Snopek, kiu permesis la elekton de ĉefministro kaj de 60 reprezentantoj kiuj redaktos la *Estatuto Organizativo* (organiza statuto).

La unua elekto estis realigataj la 30an de junio de 1996, kaj venkis la duopo Fernando de la Rúa - Enrique Olivera.

Bibliografio
------------

* Gil Domínguez, Andrés (1997). Constitución de la Ciudad Autónoma de Buenos Aires: un recorrido crítico. Buenos Aires, Argentina. ISBN 950-23-0667-8.
* Quiroga Lavié, Humberto (1996). Constitución de la Ciudad de Buenos Aires comentada. Buenos Aires, Argentina. ISBN 950-727-109-0.
* Ferreyra, Raúl Gustavo (1997). La Constitución de la Ciudad Autónoma de Buenos Aires. Buenos Aires, Argentina. ISBN 950-14-0962-7.
* Colautti, Carlos (1996). Constitución de la Ciudad Autónoma de Buenos Aires. Buenos Aires, Argentina. ISBN 950-679-191-0.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kompleta teksto de la Konstitucio de Bonaero