recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Eble la historie plej fama surdblindulo estas la verkisto kaj aktivisto Helen Keller, fotita ĉi tie en 1904.
La **surdblindeco** ne signifikas necese, ke ĝia subjekto estas tute blinda kaj tute surda. Ankaŭ tiuj estas konsideritaj surdblindaj, kiuj ne povas kompensi unu senson per la alia. Do ĝi ne estas simple la kombinado de la audx- kaj la vidmalkapablo, kaj devas esti traktita kiel memstara malkapablo.

Kaŭzoj kaj tipoj
----------------

Ambaŭ malkapabloj povas esti partiaj. La surdblindeco povas esti kategorigita laŭ la tempo de la ekestado de la vid- kaj la aŭdmalkapablo. Tiuj statoj ne estas unuecaj. Se la vidmalkapablo estas frua, dominas la helpiloj por la vidmalkapabluloj. Se la aŭdmalkapablo estas frua, kaj la subjekto kreskis surde, dominas la surdkulturo kun signolingvo. La du faktoroj kune igas la vivon pli malfacilan, kaj la surdblindulo dependas de aliaj personoj.

La surdblindeco povas havi pli ol 70 kaŭzojn, el kiuj la Ushera sindromo estas la plej konata. En iuj kaŭzoj la intelekta malkapablo estas la tria faktoro. Se la infano ne estas intelekte malkapabla, ĝi povas ŝajni malpli inteligenta, ol li estas, ĉar el la kvin sensoj restis maksimume tri kapablaj, tiel li ricevas nur malpli informacion.

Helpiloj
--------

Se la vida malkapablo estas partia, la malkapablulo povas uzi lupeon, grandan ekranon, kaj grande skribitajn kaj presitajn tekstojn. Se la aŭda malkapablo estas partia, oni povas apliki aŭdilojn. Iuj surdblindaj infanoj havas CI-n; la scienco ne scias, ĉu tiu estas utila.

Komunikado
----------

La komunikado de la surdblinduloj estas ofta taktila. Ili uzas signolingvon, kaj signumas el brako kaj mano en brako kaj mano. Ankaŭ multa parollingvoj havas taktilan abocon, ekzemple la germana la Lormen. La stilo de la komunikado dependas de la vivhistorio: kiuj estis pli frue vidmalkapablaju, ol aŭdmalkapablaj, aŭ estas partia aŭdmalkapablo, tiuj parolas, la frue surdigitoj signumas, kaj malofte parolas. Kiuj frue igis surdblindaj, ofte falas el la sistemo, kaj restas senlingve.

Famuloj
-------

La plej konata surdblindulo estas Helen Keller, kiu naskigis kapable, sed malgajnis ŝian vidadon kaj aŭdon kiam estis 19 monata. La okazo estis nekonita malsano. Ŝi forgesis la lingvon, kiun nur post 4 jaroj povis komenci relerni.

La Nalaga'at (en esperanto signifante *Bonvolu Tuŝi*) estas teatra korporacio el surdblinduloj en Israelo. Ĉar ili estas rusdevenaj, ilia plej granda plimulto parolas nur la rusan signolingvon.

* Kategorio Surdblindeco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Cuernavaca** estas urbo de Meksiko, kiu funkcias kiel la ĉefurbo de la subŝtato Morelos.

Historio
--------

Diversaj indiĝenaj triboj vivis en la areo kie la urbo situas ekde la 12-a jarcento. Cuernavaca estis fondita iam ek de tiam ĝis la konkero de Meksiko fare de Hispanio en la 16-a jarcento. Sojle de la hispana konkero, Cuernavaca jam estis granda, riĉa kaj fortika urbo.

Malgraŭ ĝia grandeco kaj fortikaĵoj, hispanaj trupoj, sub la gvidado de Gonzalo de Sandoval (komandita de Hernán Cortés ), okupis Cuernavaca ĉirkaŭ la jaro 1520. La hispanoj komencis ekloĝi en Cuernavaca plurajn jarojn poste.

En 1824, post la Meksika Milito de Sendependeco, Meksiko estis dividita en subŝtatojn kaj Cuernavaca estis elektita por esti parto de subŝtato Estado de México. En 1834 Cuernavaca ricevis oficialan urbostatuson. En 1869 la ŝtato Morelos estis kreita, kaj Cuernavaca estis elektita por esti ĝia ĉefurbo.

Edukado
-------

Pluraj universitatoj kaj altlernejoj funkciigas en la urbo, inkluzive de la Aŭtonoma Universitato de la Ŝtato de Morelos.

Transportado
------------

Cuernavaca estas servata de la Internacia Flughaveno General Mariano Matamoros, kiu estas 16 kilometrojn for de la urbo.

Ĝemelaj Urboj
-------------

* Mineapolo, Minesoto
* Denvero (Koloradio)

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Cuernavaca** en Vikimedia Komunejo
Phractocephalus hemioliopterus (Tiergarten Schonbrunn).jpg*Phractocephalus hemioliopterus* (Tiergarten Schonbrunn)
**Katfiŝoj** (ordo **Siluroformaj**) estas diversa grupo de aktinopterigaj fiŝoj.

Priskribo
---------

La komuna nomo rilatas al ties elstaraj barbomustaĉoj, kiuj similas al kataj vibrisoj. Estas kirasŝirmaj tipoj kaj ankaŭ nudaj tipoj, kaj neniu havas skvamojn. Spite ties nomon, ne ĉiuj katfiŝoj havas elstarajn barbomustaĉojn; la membroj de la ordo de Siluroformaj difiniĝas pro karakteroj de la kranio kaj de la naĝoveziko.

La plej grandaj katfiŝoj povas atingi longon de 3m kaj eĉ pli (*Silurus glanis*, *Pangasius sanitwongsei*, *Pangasianodon gigas* ktp). Aliflanke, *Hoplomyzon papillatus*, *Otocinclus tapirape* kaj aliaj specioj estas longaj malpli ol 3cm.

Multaj katfiŝoj estas noktuloj, sed ne ĉiuj (ekzemple *Acanthicus* estas aktiva ankaŭ dum la tago).

Vivareo kaj vivmedio
--------------------

Estas katfiŝoj en ĉiuj kontinentoj, krom Antarkto. Ili estas pli abundaj en varmaj landoj.

Katfiŝoj plejparte vivas en riveroj kaj lagoj, nur malmultaj specioj estas maraj (ekzemple *Bagre marinus*).

Ekonomia gravo
--------------

*Pangasionodon hypophthalmus*, kutime nomata *Pangasius*, estas katfiŝo bredata en sudorienta Azio
Katfiŝoj estas de konsiderinda komerca gravo; multaj el la plej grandaj specioj estas bredataj (ekzemple *Pangasianodon hypophthalmus*) aŭ kaptataj por manĝo.

Multaj el la plej malgrandaj specioj, ĉefe de la genro *Corydoras*, estas gravaj en akvaria fiŝbredado.

Familioj
--------

* Bagredoj
* Lorikariedoj
* Moĉokedoj
* Plotosedoj
* Siluredoj
* Sisoredoj, *Sisoridae*, en kiu genro *Glyptothorax*

Vidu ankaŭ
----------

* Rivero Kaketao

Notoj
-----

1. 1 2 3  Animal World
2. ↑  K.Wong (2001).  How Nocturnal Catfish Stalk Their Prey (angle). *Scientific American*. Alirita 2018-07-01.
3. ↑   Acanthicus adonis (angle). *Planetcatfish* (2013). Alirita 2018-07-01.

* Kategorio Katfiŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Katfiŝo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Partoprenantoj de maldekstro dekstren: Ba Maw, Zhang Jinghui, Wang Jingwei, Hideki Tojo, Wan Waithayakon, José P. Laurel, Subhas Chandra Bose.
La **Konferenco de la Granda Orientazio** (大東亜会議 Dai Tōa Kaigi) estis internacia pintokunveno okazinta en Tokio (Japanio) la 5an kaj 6an de novembro 1943, en kiu Japanio akceptis la ŝtatestrojn de la diversaj membroj de la Zono de Kunprospero de Orientazio, nome la pupaj registaroj aŭ registaroj en ekzilo de Ĉinio (Nankino), Manĉukuo, Filipinoj, Birmo, Hindio kaj Tajlando. Koreio kaj Tajvano ne estis invititaj, ĉar ili delonge estis aneksitaj en la Japana Imperio kaj oni ne konsideris ilin sendependeblaj landoj. Oni invitis ankaŭ nek kamboĝanojn nek vjetnamojn por ne kolerigi la francojn de la Reĝimo de Vichy.

La kunsido nomiĝis ankaŭ Konferenco de Tokio. La Konferenco apenaŭ pritraktis gravajn temojn, ĉar dekomence ĝi estis planita kiel simpla propagandilo, por bildigi la tutaziajn intencojn de la Japana Imperio kaj por elstarigi sian rolon kiel "liberiginto" de Azio rilate al la koloniismo fare de Okcidento.

Vidu ankaŭ
----------

* Tutaziismo

Bibliografio
------------

* Lebra, Joyce C. (1975). Japan's Greater East Asia Co-Prosperity Sphere in World War II: Selected Readings and Documents. Oxford University Press,.
* Smith, Ralph (1975). Changing Visions of East Asia, 1943-93: Transformations and Continuities. Routledge. ISBN 0415381401.

* Kategorio Konferenco de la Granda Orientazio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Aviadiloj Consolidated B-24 Liberator en formacio.
Modelo de tajlanda Nakajima Ki-43.
Bankoko estis bombita de la Aliancanoj ofte dum la Dua Mondmilito. Ĝi estis celo ankaŭ de la unua batalmisio de la Boeing B-29 Superfortress en junio 1944.

Aliancanaj bombatakoj al la ĉefurbo de Tajlando ekis eĉ antaŭ la lando deklaris militon, ĉar la Japana Imperio estis uzanta la landon kiel baza areo por siaj invadoj kaj de Malajzio kaj de Birmo, kun netutvolonta konsento de la registaro de Tajlando post la sukcesa invado fare de Japanio de la sudorientazia lando la 8an de decembro 1941. La unua aeratako okzis la 7an de januaro 1942, Kiam aviadiloj de la Royal Air Force (RAF) flugantaj el Ranguno, atakis militajn celojn en la urbo.

Post Ranguno falis al la japanoj la 7an de marto, pezaj bombaviadiloj, kiel britaj kaj usonaj "Consolidated B-24 Liberator", kun bazo en Hindio kaj Ĉinio, atakis celojn en Tajlando. La aeratakoj estis faritaj ĉar Bankoko tiam estis jam komandocentro por la japanoj en la fronto de Sudorienta Azio. La bombaviadiloj de la RAF kaj de la USAAF faris la atakojn kiel parto de la Pacifikaj kampanjoj. La bomboj frapis instalaĵojn uzitajn de la okupaciantaj japanaj militistoj, sed la atakoj intencis ankaŭ premi la registaron de la tajlanda militista fortulo Plaek Pibulsongkram por ke tiu abandonu sian nepopularan aliancon kun Imperia Japanio. La ĉefaj celoj estis la ĵus finkompletigita Haveno de Bankoko kaj la Tajlanda fervoja sistemo. Atakoj fare de RAF, USAAF, kaj de aliaj Aliancanaj aerfortoj pluis pli intense el Hindio, kaj post la liberigo de Ranguno la 3an de majo 1945, el Ranguno ĝis la fino de la milito en aŭgusto tiun jaron.

Notoj
-----

1. ↑  RAF hits Bangkok, *Evening Post*, Volume CXXXIII, Issue 7, 9a de januaro 1942, P. 5
2. ↑   Burma - Air Operations, Jan 1st to May 22, 1942, Air-Vice-Marshal D. F. Stevenson's report
3. ↑  Jap oil refinery destroyed, *The Canberra Times*, 28a de novembro 1942, p. 2
4. ↑  Support from Siam, *Evening Post*, Volume CXXXV, Issue 3, 5a de januaro 1943, Page 5
**Szabadegyháza** (sabadedjhAza) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza** Transdanubio, en departemento Fejér, en subregiono de Adony. La nomo estas hungare libera-eklezio.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 42  km²
* Loĝantaro: 2230
* Poŝtkodo: 2432
* Telefonprefikso: 25

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo inter Budapeŝto kaj Pécs, ĉefvojo inter Székesfehérvár kaj Dunaújváros preteriras.

Historio
--------

Pli frue loĝis tie avaroj kaj romianoj. En la mezepoko estis tie nur farmo, apartenanta al Sárosd. En 1926 la loko memstariĝis kun la nomo Szolgaegyháza (=servista-eklezio). En 1948 la setlejo ricevis la nunan nomon.

La vilaĝego havas novan arboreton. Lernantoj laboradas tie, dume lernas biologion. Krom la foraj arboj estas prezentataj ankaŭ hungarlandaj arboj, eĉ ĉiuj fruktoarboj.

Poŝtadreso: 2432 Szabadegyháza, Felszabadulás u. 63-65.
Telefono: 25/509-527; 25/509-537; 25/478-250

* Kategorio Szabadegyháza en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szalánta** [salAnta], kroate **Salanta** estas unuigita vilaĝo en Hungario, en regiono *Suda* Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Pécs.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 17  km²
* Loĝantaro: 1250
* Poŝtkodo: 7811
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 45°56′54″N 18°14'15″E

Situo
-----

Szalánta situas sur deklivoj, laŭ ĉefvojo Pécs-Kroatio. Urboj Kozármisleny troviĝas je 12, Harkány 13, Siklós 14, Pécs 18, Villány 23, Szentlőrinc 26, Bóly 27 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri Szalánta devenis el 1192 laŭ tiama hungara ortografio *"Zolounta"*, pri *Németi* el 1240 en formo *"Nemti"*. En la 17-a jarcento bosnoj alvenis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝojn. En 1977 ambaŭ vilaĝoj unuiĝis. En 2001 vivis en Szalánta 55 % hungaroj, 32 % kroatoj, serboj kaj germanoj po 2 %-oj. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika malfrubaroka paroĥa preĝejo omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario) de 1804 en vilaĝparto Németi
* romkatolika kapelo omaĝe al Koro de Jesuo de 1904

Ĝemelkomunumo
-------------

* Kroatio Strizivojna, Kroatio

* Kategorio Szalánta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Larĝa panoramo de Szarvaskő
**Szarvaskő** [sarvaŝkO] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Eger. La loknomo signifas: cervo-ŝtono.

Strato en Szarvaskő
Vido el la preĝejturo al Szarvaskő
Katolika preĝejo de Szarvaskő

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8987/20.3774
* Loĝantaro: 340
* Poŝtkodo: 3323
* Telefonprefikso: 36

Situo
-----

Szarvaskő situas sur malebenaĵo, en valo de rojo nomata Eger, laŭ ĉefvojo Eger-Ózd, laŭ fervojo Füzesabony-Putnok. Eger troviĝas 10, Bélapátfalva kaj Mezőkövesd po 22 km-ojn.

Historio
--------

Ŝajnas, Szarvaskő estis laŭvoja doganprena loko ekde la 12-a jarcento. Supozeble la fortikaĵo konstruiĝis post la tataroj en 1241. Ĝis 1945 la kampoj apartenis al episkopejo de Eger. La historia vilaĝnomo estis *Püspökváralja* (= subaĵo de fortikaĵo de episkopo).

En Szarvaskő migra poŝto servas.

Vidindaĵo
---------

* ruinaĵo de la fortikaĵo
* katolika preĝejo

* Kategorio Szarvaskő en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **pola nacia teamo de futbalo** estas la oficiala vira futbalista teamo de la eŭropa lando Pollando. La teamo havis sian plej sukcesan tempon dum la 1970-aj jaroj, kiam fakuloj nombris ĝin inter la pintaj mondaj teamoj. Sian unuan internacian matĉon la teamo havis dum la jaro 1921 kontraŭ la hungara nacia teamo de futbalo.

Laŭ la stato de 2012, la trejnisto de la teamo estas Waldemar Fornalik, la entute plej multajn golojn (48) atingis  *Włodzimierz Lubański* kaj la plej multajn internaciajn matĉojn (102) kadre de la pola teamo partoprenis la futbalisto Michał Żewłakow.

Historio
--------

La pola futbalista asocio (PZPN) fondiĝis dum la jaro 1919 baldaŭ post la fondo de la pola respubliko Pollando sekve de la pripaca konferenco de Versailles. Dum la jaro 1923 la asocio aliĝis al la monda federacio FIFA kaj ekde tiam havas oficialan nacian teamon. La pola teamo ĝis nun sep-foje partoprenis en turniroj pri la Futbala Mondpokalo, kaj havis sian plej sukcesan fazon dum la 1970-aj jaroj. Plej kulmina venko estis gajno de la ora medalo dum la Somera Olimpiko 1972 en Munkeno. Du jarojn pli poste, dum 1974, la teamo dum la Futbala Mondpokalo 1974 atingis la trian lokon kaj povis ripeti tion dum la monda turniro de la jaro 1982 en Hispanio. Dum la Somera Olimpiko 1976 en Montrealo kaj la Somera Olimpiko 1992 en Barcelono aldoniĝis du pliaj arĝentaj medaloj.

Kontraste dum multaj jaroj malsukcesis la kvalifikiĝo pri la Eŭropa Futbal-Ĉampionado – eĉ dum la sukcesaj 1970-aj jaroj nenio pola teamo sukcesis en la kvalifikigaj matĉoj. Unuafoje dum la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008 sukcesis partopreno. En la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012 la pola teamo samkiel la ukraina aŭtomate partoprenis, ĉar la du landoj estis la gastigantoj de la sporta evento kaj laŭtradicie la teamoj de la gastiganta lando partoprenas sen kvalifikiĝo.

Pollando, 2018

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Pola nacia teamo de futbalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* pzpn.pl
* 90minut.pl

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPola nacia teamo    Flago de Pollando    Futbala Mondpokalo 2022 |
| --- |
| 
* 1 Szczęsny
* 2 Cash
* 3 Jędrzejczyk
* 4 Wieteska
* 5 Bednarek
* 6 Bielik
* 7 Milik
* 8 D. Szymański
* 9 Lewandowski (teamestro)
* 10 Krychowiak
* 11 Grosicki
* 12 Skorupski
* 13 Kamiński
* 14 Kiwior
* 15 Glik
* 16 Świderski
* 17 Żurkowski
* 18 Bereszyński
* 19 S. Szymański
* 20 Zieliński
* 21 Zalewski
* 22 Grabara
* 23 Piątek
* 24 Frankowski
* 25 Gumny
* 26 Skóraś
* Trejnisto Michniewicz
 | Flago de Pollando |

 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La ĉefa ejo.
Emblemo de Stadtbrauerei.
Urba spektakla halo malantaŭ la bierfarejo.
**Stadtbrauerei Arnstadt** estas modernega bierfarejo kun malnova tradicio situante oriente de la urbocentro de Arnstadt, Germanujo.

Biero en Arnstadt
-----------------

La unua mencio pri bierfarado en Arnstadt estis en 1404 sur fakturo de la benediktaninoj de la Supra monaĥejo. Jam 22 jarojn poste estis dokumentite pri 11 homoj kun rajto je bierfarado.

Post la akiro de la unua urba bierfarejo en 1438 tiu metio senbride kreskis. En la 17-a jc oni nombris ne malpli ol 130 bierfarejoj-gastejoj kun la rajto de enverŝado. La produktato de tritika biero - kiun laŭdire inventis urbestro Nicolas Fischer en la 1617-a jaro - igis Arnstadt bierfarada centro en Meza Germanujo.

Unuiĝintaj bierfarejoj kaj modernigo
------------------------------------

Per la unuiĝo de bierfarejo-gastejoj estiĝis en la 1866-a jaro la Bierfarejo *Felsenkeller* ekzakte tie, kie nun estas *Stadtbrauerei*. Ĝis 1992 do faritis la bongustaj Felsenkeller- bieroj, kiujn ŝatis ne nur la arnstadt-anoj.

Post ampleksaj renogivoj oni remalfermis en 1997 la bierfarejon en Arnstadt. Ekde tiam faritis i.a. nefiltrataj bieroj laŭ tradicioj metiaj. Por la bierfarado oni uzas bonegan akvon el propra fonto. Nuntempe faratas jenaj kvin bierspecoj: Arnstädter UrStoff, Arnstädter UrTyp, Arnstädter UrBock, Arnstädter Schwarzbier (ne en boteloj havebla), Arnstädter UrWeizen.

La domo
-------

Sur la moderna komplekso troviĝas krom la bierfarejo ankaŭ moderna hotelo kaj restoracio. Eblas partopreni rondgvidadon kaj admiri la historiajn bierkaldronojn. Malantaŭ la bierfarejo troviĝas la **Urba halo** *(Stadthalle)*.

Vidu ankaŭ
----------

* Vom Bier zur Bratwurst
* Bierfarejo Bahlsen

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Stadtbrauerei Arnstadt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la bierfarejo-hotelo.
Larĝa panoramo de Szebény
**Szebény** [sebEnj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Mohács.

Blazono de Szebény
Preĝejo de Szebény

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 14 6 km²
* Plej alta punkto super marnivelo: 257 m
* Loĝantaro: 460
* Poŝtkodo: 7725
* Telefonprefikso: 69
* Koordinatoj: 46°07′53″N 18°35'11″E

Situo
-----

Szebény situas sur mildaj deklivoj, fine de sakovojo, aŭtovojo **M6** Budapeŝto-Bóly preteriras. Pécs aere troviĝas 30 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. Antaŭ la hungaroj, romianoj kaj avaroj vivis tie. La unua skriba mencio pri Szebény devenis dum regado de Stefano la 1-a (Hungario). Szebény situis en arbaro, tial ĝi restis viva dum la turkoj. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis ambaŭ vilaĝojn. En 2008 en telefonlibro de Budapeŝto troviĝis 38 personoj havantaj familiajn nomojn Szebényi.

En Szebény migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo kun paroĥo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario) de 1775
* romkatolika kapelo omaĝe al Neĝa Dipatrino de 1827 apud la tombejo
* fiŝkaptista lago
* kverko supozeble 600 jara
* serio da vinkeloj

* Kategorio Szebény en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szemenye** [semenje] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Vasvár.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 12 km²
* Loĝantaro: 328  Arkivigite je 2016-08-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Poŝtkodo: 9685
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 47°06′07″N 16°54'53″E

Situo
-----

Szemenye situas laŭ la ĉefvojo inter Veszprém kaj Vasvár. La lasta urbo troviĝas 13, Sárvár 21, Zalaszentgrót 26, Szombathely 28, Budapeŝto 189 kilometrojn [*rompita ligilo*]. La komunumo estas ĉirkaŭita per arbaro aŭ vitejo.

Historio
--------

Pli frue romianoj loĝis tie. La unua skriba mencio devenis el 1217. Dum la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝo senhomiĝis, poste germanoj estis refondintoj.

En Szemenye migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

La vilaĝo havas romkatolikan preĝejon omaĝe al Sankta Vendelo el 1932.

Famaj nomportantoj
------------------

* Bálint Szemenyei

* Kategorio Szemenye en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kiel stako funkcias (*push* — surstakigu, *pop* — elstakigu)
**Stako** estas datumstrukturo tia, ke tiajn anojn oni atingas laŭvice, kaj legas ilin en la ordo inversa rilate al tiu, en kiu ili estis registritaj (tial oni ankaŭ nomas stakon **inversvica memoro** (angle LIFO, *Last In — First Out* t.e. «laste enirinta unue eliras»). Plej ofte oni komparas stakon kun stako da teleroj: oni povas preni nur la teleron, kiu estas sure, kaj nur suren ankaŭ meti teleron.

Stako kutime disponigas jenajn funkciojn: *surstakigu* (aŭ *metu*), *elstakigu* (aŭ *prenu*), *montru* (sen forigi) kaj *alto* (kiom da eroj estas en la stako). Vd realigon de tiuj funkcioj en la artikolo «Malloka variablo».

Oni ofte uzas stakojn en komputiloj. Ekzemple, en programo: kiam subprogramo estas vokota, la kuranta adreso metiĝas sur la vokstakon, kaj la subprogramo komenciĝas. Kaj kiam subprogramo finiĝas, necesas reveni tien, de kie la subprogramo estis vokita — por tio oni prenas la revenadreson de sur la vokstako kaj iras laŭ ĝi. La vokstako (ankaŭ nomata **plenumstako**) estas grava parto de plimulto da modernaj procesoroj. Altnivelaj programlingvoj uzas stakon ankaŭ por transdoni la parametrojn al la vokata subprogramo.

Piednotoj
---------

1. ↑  Komputada Leksikono, NPIV.
2. ↑  Komputada Leksikono.
3. ↑  NPIV

* Kategorio Stako (komputado) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szemere** (semere) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Encs. La vilaĝnomo devenas de historia familio, en 2008 en telefonlibro de Budapeŝto listiĝas 37 da abonuloj havantaj la nomon Szemere.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 26  km²
* Alto super marnivelo: 215 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4653/21.1035
* Loĝantaro: 390
* Poŝtkodo: 3866
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Szemere situas en valo de rojo, laŭ la slovaka landlimo, laŭ flankovojoj. Slovakio troviĝas 5, Gönc 16, Encs 19, Miskolc 51 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis de 1213. La vilaĝo neniiĝis pro la husanoj kaj ceteraj militadoj en 1489. Post Traktato de Trianon la vilaĝo trovis sin apud la nova limo de Ĉeĥoslovakio. Ekde 2008 ankaŭ Slovakio apartenas al interna zono de Schengen, sekve la kontrolado ĉesis ĉe la limo. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo
* kalvinana preĝejo
* kastelo de Pallavicini de 1647, en la 19-a jarcento klasikismiĝis, nun infanĝardeno

* Kategorio Szemere en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szendrőlád** [sendrOlAd] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény.

Aerfoto pri Szendrőlád

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 18  km²
* Alto super marnivelo: 143 m
* Loĝantaro: 1830
* Poŝtkodo: 3751
* Telefonprefikso: 48

Situo
-----

Szendrőlád situas sur mildaj deklivoj, laŭ ĉefvojo Sajószentpéter-Turňa nad Bodvou, laŭ fervojo Tornanádaska-Miskolc. Miskolc troviĝas 30 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el la 13-a jarcento. En la 16-a jarcento la turkoj detruis la vilaĝon. Tiutempe estis tie ankaŭ fortikaĵo. En 1896 la trajno ekfunkciis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Nomo de Dipatrino de 1773, en 1834 pligrandiĝis kaj klasikismiĝis
* kalvinana preĝejo
* statuo de Johano Nepomuka el la 19-a jarcento

Famuloj
-------

En Szendrőlád naskiĝis aktoro László Borsovai Lengyel.

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.gyaloglo.hu

* Kategorio Szendrőlád en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Reklamfolio de 1963 promocianta surfmuzikistojn.
**Surfmuziko** (aŭ en angla *surf music*, *surf rock*, *surf pop*, aŭ *surf guitar*) estas ĝenro de rok-muziko asocia kun la subkulturo de surfado, precize ĉe Suda Kalifornio.

Historio
--------

Ĝi estis speciale populara el 1958 ĝis 1964 en du ĉefaj formoj. La unua estas **instrumenta surfmuziko**, distingita per reson-fortaj elektraj gitaroj luditaj por alvoki la sonon de eksplodantaj marondoj, ege pioniere de Dick Dale kaj *the Del-Tones*. La dua estas **voĉa surfmuziko**, kiu prenis elementojn de la origina surfsono kaj aldonis voĉajn harmoniojn, movado estrita ĉefe de the Beach Boys.

The Beach Boys ludantaj "I Get Around" en 1964.
Dick Dale disvolvigis la surfstilon el instrumenta rokmuziko, al kiu li aldonis influojn de Mezoriento kaj de Meksiko, fortan resonadon kaj rapide alternan gitarplukadon. Lia sukcesa "Let's Go Trippin'", en 1961, lanĉis la surfmuzikan frenezecon, inspirante multajn aliajn sekvi tiun modon. La ĝenro atingis tutlandan eksponon kiam ĝi estis reprezentita per kantobandoj kiel *the Beach Boys* kaj *Jan and Dean*.

Referencoj
----------

1. ↑  Blair 2015, pp. 7, 49, 119.
2. ↑   Surf.
3. ↑  P. Romanowski, *The New Rolling Stone Encyclopedia of Rock & Roll: Completely Revised and Updated* (Simon & Schuster, New York, 2a eld. rev. 1995), p. 973.
4. ↑  Blair 2015, pp. 7, 49.

Bibliografio
------------

* Blair, John (1985). The Illustrated Discography of Surf Music, 1961–1965 (2nd ed.). Pierian Press.
* Blair, John (2015). Southern California Surf Music, 1960-1966. Arcadia Publishing. ISBN 978-1-4671-3320-3.
* Bogdanov, Vladimir; Woodstra, Chris; Erlewine, Stephen Thomas, eds. (2002). All Music Guide to Rock: The Definitive Guide to Rock, Pop, and Soul. Backbeat Books. ISBN 978-0-87930-653-3.
* Breitenstein, Jeff. Ultimate Hot Rod Dictionary: A-Bombs to Zoomies. MotorBooks International. ISBN 978-1-61059-235-2.
* Cooley, Timothy J. (2014). Surfing About Music. University of California Press. ISBN 978-0-520-95721-3.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Surf music en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822139
* GND: 4435680-8
 |
**Szilárd Sződy** [silArd sOdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sződy Szilárd** estis hungara skulptisto, medalisto, bazlerneja kaj altlerneja instruisto.

Simbolo pri Przemyśl (1931, Budapeŝto) fare de Szilárd Sződy
Szilárd Sződy  naskiĝis la 27-an de aprilo 1878 en Nagykáta, li mortis la 24-an de februaro 1939 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Szilárd Sződy studis en Tutlanda Reĝa Industriarta Lernejo inter 1894-1898. Post la diplomo li studvojaĝis al Romo, Florenco, Padovo kaj Venecio, kie li pentradis akvarelojn. Hejmenveninta li ekspoziciis kaj instruis en Budapeŝto. En 1914 li batalis en Przemyśl, en la sekva jaro ankaŭ li estis militkaptito en Siberio. Kiel ĉefleŭtenanto li povis pentradi, krei medalojn. Inter 1921 kaj 1928 li instruis en pedagogia altlernejo en Budapeŝto, inter 1927-1938 li estis pedagogia inspektoro. Li kreis statuojn, monumentojn, tombomonumentojn, reliefojn, medalojn.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Budapeŝto (1904, 1919)
* Arthalo Budapeŝto (1918)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Simbolo pri viandoSimbolo pri viando
* Ornama reliefoOrnama reliefo
* Ornama reliefoOrnama reliefo
* Ceramika hungara blazonoCeramika hungara blazono
* MemortabuloMemortabulo
* Tivadar PuskásTivadar Puskás
* Charles DarwinCharles Darwin
* Monumento pri Jenő KvassayMonumento pri Jenő Kvassay
* TombomonumentoTombomonumento
* TombomonumentoTombomonumento
* TombomonumentoTombomonumento
* TombomonumentoTombomonumento

Elektitaj etaj artaĵoj
----------------------

* Dante Alighieri, Imre Madách, Ignác Martinovics (medaloj)
* *Levente lövész jelvény,* *Fehérház 1919. Aug. 6.* (insignoj)
* László Ravasz (plateto)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Szilárd Sződy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 625756
* GND: 1051358671
* VIAF: 308720036
 |
**Szmul Mordechaj ZYGIELBOJM**, pseŭdonomo Artur (jide: ‏שמואל זיגלבוים‎; naskiĝis la 21-an de februaro 1895 en Varsovio aŭ Borowica (distrikto Krasnostawski), mortis la 12-an de majo 1943 en Londono) – politikisto de Bundo, ĝenerala sekretario de la Juda Sekcio de Centra Komisiono de Sindikatoj, redaktoro de revuo "Arbeter Fragen" (jide ‏אַרבעטער פֿראַגן‎), municipa konsilano de Varsovio kaj Lodzo. De 1942 membro de Nacia Konsilio de Pollando en Londono. 

Konsilia membro ĉe la pola ekzila registaro en Londono, kies vastaj raportoj pri la germana holokaŭsto de judoj en okupata Pollando direktitaj al Monda Juda Kongreso, Usona Juda Kongreso kaj leteroj al la usona prezidento Franklin D. Roosevelt restis sen reagoj.

Vivo
----

**Fruaj jaroj**

Gepatroj de Ŝmul estis Józef kaj Hena Pinkier. Li estis unu el deko da gefratoj, i.a. frato de Reuven Zygielbaum. Por eviti mizeron estis devigita komenci laboron en fabriko jam en la aĝo de 10 jaroj. Poste, kiam estis jam edziĝinta kaj havis du infanojn, komencis labori kiel metiisto, okupiĝanta pri farado de gantoj. De junaĝo li montris strebon al scio, diligente edukiĝante, dum mallonga tempo supervenkante la povran infanaĝon. En Chełm eniris al Bundo, en kiu montriĝis liaj organizaj kaj oratoraj talentoj. Rapide estis elektita al centra komitato de la partio.

Dokumentaj filmoj
-----------------

* *Śmierć Zygielbojma* (Morto de Zygielbojm), dokumenta filmo el 2000 pri historio de la agado de Szmul Zygielbojm, provanta movigi konsciencon de la mondo rilate al holokaŭsto. Scenaristino kaj reĝisoro Dżamila Ankiewicz,
* *Mur* (Muro), dokumenta filmo el 2001 pri biografio de Artur Szmul Zygielbojm. Scenaristo kaj reĝisoro Mieczysław Wazacz.

Distingoj
---------

En 1998 Szmul Zygielbojm estis postmorte distingita per Komandora Kruco kun Stelo de la Ordeno *Polonia Restituta*.

Vidu ankaŭ
----------

* Reuven Zygielbaum
* Ryszard Siwiec
* Jan Palach
* Walenty Badylak

Eksteraj ligiloj
----------------

* Niecodziennik Biblioteczny, Pamięci Szmula Zygielbojma  Arkivigite je 2011-09-17 per la retarkivo Wayback Machine Memore al Ŝmul Zygielbojm
* Szmul Zygielbojm, List pożegnalny  Ŝmul Zygielbojm, *Adiaŭa letero*
* Szmul Zygielbojm, *Nie zapomnimy, nie wybaczymy*  Ni nek forgesos, nek pardonos
* Adam Pragier, Śmierć Zygielbojma, 1968 Adam Pragier, *Morto de Zygielbojm*, 1968


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 681430
* GND: 119205599
* LCCN: n81079790
* VIAF: 59889251
* ISNI: 0000 0000 6678 0231
* LIBRIS: 230041
 |
**Stanisław Karczewski** (naskiĝis la 14-an de novembro 1955 en Varsovio) – pola politikisto, kirurgo. De 2005 senatano de la 6-a ĝis 9-a kadencoj, en la jaroj 2011–2015 vicmarŝalo de Senato de la 8-a kadenco, de 2015 marŝalo de Senato de la 9-a kadenco.

Vivo
----

En 1981 finis studojn ĉe la Dua Kuracista Fakultato de Medicina Akademio en Varsovio, poste akiris specialiĝon de la dua grado pri ĝenerala kirurgio. De 1981 engaĝita en regiona malsanulejo en Nowe Miasto nad Pilicą. Interalie estis direktoro kaj poste sekciestro en sia profesio.

En la jaroj 1998–2002 kunsidis en konsilio de distrikto Grójecki, kaj de 2002 ĝis 2005 estis konsiliano de Mazovia Sejmeto.

En parlamentaj balotoj al Sejmo en 2005 estis elektita senatano de la 6-a kadenco el la listo de Rajto kaj Justeco en Radom-regiono.

Distingoj
---------

* Medalo "pro helpo al poloj Orient-teritorie" (2017, atribuita de la Asocio de Deportitoj de Pola Respubliko)

Bibliografio
------------

* Biogram na stronie Senatu (VII kadencja) Biografio en la paĝo de Senato (la 7-a kadenco)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Stanisław Karczewski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Stanisław Karczewski – strona prywatna Stanisław Karczewski - privata paĝo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 623609
* VIAF: 317287657
 |
**Surulere** estas loĝeja kaj komerca areo en la kontinenta parto de Lagoso en Lagosa Ŝtato, Niĝerio, kun areo de 23 km². Laŭ la lasta popolnombrado en la jaro 2006, estis 503 975 loĝantoj, kun loĝdenseco de 21 864 loĝantoj por kvadrata kilometro. Tiu loka distrikto limas kun Jaba, Muŝin kaj Ebute-Meta.

Multaj muzikistoj, artistoj, famuloj kaj gravuloj loĝas aŭ laboras en la distrikto. Estis kinstudioj en Surulere ekde la fino de la 1980-aj jaroj ĝis la 1990-aj jaroj. Tie estis sidejo de ĉiumonataj gazetoj *Newbreed* kaj *President*, fonditaj de Chief Chris Okolie, ĝis komenco de la 1990-aj jaroj. La konkurenco por Plej Bela Junulino en Niĝerio MBGN okazis en la Nacia Arto Teatro en 1988. En 2018, internacia sportmarko Nike Inc kunlaboris kun Wizkid por reklami sportvestojn por kultura apero de Surulere kaj Lagoso entute.

La muzikfilmeto de Beyoncé nome "Key to the Kingdom" el Black is King estis filmita en la Surulere Nacia Arto Teatro elstare en siaj malfermaj scenoj. 

Teslim Balogun Stadiono apud Nacia Stadiono.

Notoj
-----

1. ↑   Lagos State (Nigeria); Ministry of Information, Culture, Youth & Sports; Public Information Department; Lagos State (Nigeria); Ministry of Information and Culture; Public Information Department (1992). Our town series. Lagos: The Dept. OCLC 37372024.
2. ↑  "Nike and Wizkid Celebrate Surulere, Lagos, Nigeria". Nike News. Alirita la 20an de Marto 2021.
3. ↑  "Pictures: Wizkid Collaborates With Nike For Starboy Jersey". The Guardian Nigeria. 27a de Aŭgusto 2018. Alirita la 20an de Marto 2021.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 718957
* GND: 6139442-7
* VIAF: 156682476
 |
**Szurdokpüspöki** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó. Szurdok signifas: kanjono, püspök: episkopo.

Preĝejo en Szurdokpüspöki

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 27  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8576/19.6951
* Loĝantaro: 1940
* Poŝtkodo: 3064
* Telefonprefikso: 32

Situo
-----

Szurdokpüspöki situas sur en strikta valo, laŭ Zagyva, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Hatvan-Salgótarján. Pásztó troviĝas 9, Bátonyterenye 22, Hatvan 26 km-ojn.

Historio
--------

La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1004. Tiam Stefano la 1-a (Hungario) donacis la komunumon al episkopo de Eger. Baldaŭe la kampoj apartenis al diversaj nobelaj familioj. Dum la turkoj la vilaĝo preskaŭ senhomiĝis. En 1926 memstara apuda vilaĝo Zagyvaszentjakab unuiĝis kun Szurdokpüspöki. Apude ŝtonominejo longe funkciis. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kulturdomo, kuracejo, poŝto, hotelo, 2 kluboj por gemaljunuloj.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco de 1769, la turo estas 22 m-ojn alta
* romkatolika preĝejo omaĝe al apostolo Sankta Jakobo de 1906
* serio da vinkeloj
* monumento de mil jaroj de 1996

Famuloj
-------

* en Szurdokpüspöki naskiĝis:
	+ operkantisto György Radnai
	+ pentristo Kata Kalivoda

Komunumoj pri *püspök* (=episkopo) en Hungara reĝlando
------------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Pozsonypüspöki | Püspökfalu | Püspökhatvan | Püspökladány | Püspökmolnári |
| Püspökszilágy | Sajópüspöki | Szurdokpüspöki | Tiszapüspöki |  |
|

* Kategorio Szurdokpüspöki en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Stanisław Lubieniecki
**Stanisław Lubieniecki** el la pola nobela dinastio *Rola*, pseŭdonomoj *Christianus Thimoteus*, *Brutus* (naskiĝis la 23-an de aŭgusto 1623 en Raków (distrikto Kielce), mortis la 18-an de majo 1675 en Hamburgo) estis pola astronomo, historiisto kaj verkisto, ankaŭ religiulo postulanta neniigon de la edikto pri ekziligo de pola religia komunumo Kalvin-devena. Lia nomo en anglalingvaj skribaĵoj aperas ankaŭ kiel Lubiniezky aŭ Lubyenyetsky.

Vivo
----

Li studis en Rakova Akademio (Gymnasium Bonarum Artium), kaj post ties malfondo en 1638 daŭrigis lernadon en Kisielin (Volina provinco). En 1644 forveturis al Toruń, kie lernis private. Ĝuante eklezian stipendion li plu edukiĝis en Francio kaj Nederlando, en la jaroj 1646-1650.

En 1646 enskribiĝis al universitato en Orleano, post jaro translokiĝis al kalvinisma altlernejo en Saumur, poste studentiĝis en katolika universitato en Angers. En Parizo iĝis religia komunumano. En 1649 eniris al la universitato en Leiden, kie parolis kun Kartezio pri movo de la Tero. Iom poste revenis al Pollando. En 1654 iĝis ministro de sia komunumo en Czarkowy (distrikto Busko). Dum la sveda diluvo oktobre 1655 iris fronte de la komunumaj delegitoj al la reĝo de Svedio Karolo la 10-a Gustavo por plendi pri reakiro de konfesia libereco. En Krakovo fuĝis sub la protekto de sveda garnizono. Post kapitulaco de la urbo septembre 1657 iris al Sveda Pomerio. Tie li okupiĝis pri verkado de teologiaj skribaĵoj, kiujn akre atakis luteranoj. En 1658 estis ekziligita fare de la Pola Sejmo. Lia nova protektanto iĝis reĝo de Danio Frederiko la 3-a.

Lia disertaĵo el la jaroj 1666-1668 titolita *Theatrum cometicum...* estis presita en la jaroj 1667/1668 en Amsterdamo. Ĝi estas la plej granda 17-jarcenta verko pri kometoj, ankoraŭ ĝis nun utiligata kiel fonto de valoraj sciencaj informoj. Ĝi priskribas ĉ. 600 kometojn, ĉiujn, kiujn oni vidis en la ĉielo depost la Biblia diluvo ĝis 1665. Unu el alfrapaj krateroj estis nomita, omaĝe al la astronomo, laŭ lia nomo: Lubieniecki.

Poste li ekloĝis en Hamburgo, kie li senĉese estis atakita de luteranaj klerikoj. Laŭ unu versio Stanisław Lubieniecki estis venenigita kun du filinoj pro nesingardemo de servistino, kiu kuiris al ili nutraĵon en ujo, kie pli frue oni fandis hidrargon. Oni tamen ne povas ekskludi tion, ke li estis murdita laŭ rekomendo de luteranaj klerikoj, ĝenataj de lia restado en Hamburgo. Post morto lia korpo ripozis en katedrala tombejo en Altona apud Hamburgo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 531933
* GND: 119357100
* LCCN: n85049103
* VIAF: 22346871
* ISNI: 0000 0001 2123 9254
* SUDOC: 148419313
* BNF: 14064490t
* NLA: 35705911
* RKD: 485272
* NKC: mzk2009510098
* ICCU: BVEV067765
 |
**Szárász** [sArAs], germane **Sarasposten,** kroate **Sras** estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Komló.

Strato en Szárász
Blazono de Szárász

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6 6 km²
* Loĝantaro: 34
* Poŝtkodo: 7184
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°20′53″N 18°22'23″E

Situo
-----

Szárász situas sur deklivoj, fine de longa sakovojo.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis en la 1330-aj jaroj. En 1380 ĝi skribiĝis laŭ la tiama hungara ortografio *"Zaraz"*. Dum la turka erao la vilaĝo ne senhomiĝis. En 1712 germanoj pligrandigis la loĝantaron. En 1910 vivis en Szárász 294 homoj, (44 hungaroj, 250 germanoj). Post la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis al Germanio, dume alvenis deportitaj hungaroj.

En Szárász migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Ignaco Lojola de 1824

* Kategorio Szárász en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Staniŝiĉ situas en la mapo en la verda munucipo
Ortodoksa preĝejo de Staniŝiĉ
Katolika preĝejo de Staniŝiĉ

Bazaj informoj
--------------

**Staniŝiĉ** (staniŝitj), serbe **Станишић,** slave **Stanišić** hungare **Őrszállás,** germane **Donauwachenheim** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Okcidenta** Baĉka, en municipo de Sombor. Historiaj nomoj estis germane: Steinsitz, Tannenschütz, Wachenheim, Tanaschitz, Stanischitz, Stanischitsch, hungare: Örs, Bathteremhelye, Sztanesity, Sztanisity, Sztanisics

* Alto super marnivelo: 90-105 m
* Loĝantaro: 4800
* Poŝtkodo: 25284
* Telefonprefikso: 25
* Aŭtokodo: SO

Situo
-----

Staniŝiĉ situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Sombor troviĝas 22 km-ojn for.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. La unua mencio devenis el 1339 en formo *Wrs*. Post la turka erao alvenis serboj kaj ŝvaboj fondintaj 2 apudajn vilaĝojn. Alvenis ankaŭ hungaroj kaj slovakoj. En 1811 la du vilaĝoj unuiĝis, kies nomo estis Sztanisics, ekde 1904 Őrszállás. En 1910 loĝis en Őrszállás 7086 da homoj, (germanoj 5206 (73 %), hungaroj 1266 (18 %), serboj 557 (8 %) kaj aliaj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, al distrikto de Zombor, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario. En 2002 loĝis en Staniŝiĉ 4808 da homoj, (serboj 3511 (73 %), kroatoj 367 (8 %), hungaroj 363 (8 %), jugoslavianoj 140 (3 %) kaj aliaj).

Vilaĝservoj estas lernejo, poŝto, biblioteko.

Vidindaĵoj
----------

* ortodoksa preĝejo de 1772
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta nomo de Dipatrino de 1815, la turo estas 47 m-ojn alta, en 1961 renoviĝis
* katolika tombeja kapelo, renoviĝis en 2006

* Kategorio Staniŝiĉ en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szászberek** (sasberek) estas malgranda vilaĝo en meza Hungario, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok. kun 940 da loĝantoj. La nomo signifas hungare: saksa marĉaĵo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 39  km²
* Loĝantaro: 940
* Poŝtkodo: 5053
* Telefonprefikso: 56

Situo
-----

Szászberek situas laŭ maldekstra bordo de Zagyva inter Jászladány kaj Újszász voje kaj fervoje.

Historio
--------

La komunumo ricevis rangon opidumo en la 15-a jarcento. Sekve la turkan okupadon ĝi senhomiĝis kaj iĝis denove vilaĝo en 1949. En la bieno Kohner estis fama bestobredado. Nuntempe oni produktas akumulatorojn.

Vidindaĵoj
----------

Moderna preĝejo de 2000

Komunumoj pri *szász* (= sakso) en Hungara reĝlando
---------------------------------------------------

Iam tie loĝadis saksoj.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Beregszász | Szászalmád | Szászapátfalva | Szászberek | Szászbogács | Szászbongárd |
| Szászbuda | Szászbudak | Szászcsanád | Szászfenes | Szászhermány | Szászkézd |
| Szászlekence | Szásznádas | Szászrégen | Szászsebes | Szásztyukos | Szászvár |
| Szászváros | Újszász |  |  |  |  |

* Kategorio Szászberek en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szászfa** [sAsfa], germane **Sachsendorf** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Szikszó. La loknomo signifas: saksa-vilaĝ'.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 12  km²
* Alto super marnivelo: 205 m
* Loĝantaro: 180
* Poŝtkodo: 3821
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Szászfa situas sur deklivoj, laŭ flankovojoj. Szendrő troviĝas 22, [[Encs gg 25, Edelény kaj Gönc po 30, Miskolc 52 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1351 laŭ tiama ortografio *"Zazfa"*. Post la mezepoko la komunumo apartenis al la Osmana Imperio, tamen restis daŭre loĝata. En Szászfa migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika kapelo omaĝe al (Granda) Dipatrino
* grekokatolika kapelo omaĝe al (Eta) Dipatrino
* kalvinana preĝejo de 1780
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

* Kategorio Szászfa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szászvár** [sAsVAr] estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Komló. En la loknomo szász estas sakso, vár estas fortikaĵo.

Aerfoto al la preĝejo en Szászvár

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 21 km²
* Loĝantaro: 2650
* Poŝtkodo: 7349
* Telefonprefikso: 72

Situo
-----

La grandvilaĝo situas ĉe norda piedo de montaro Mecsek, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Dombóvár-Bátaszék, Bonyhád estas proksime.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua skriba mencio devenis el 1334. En mezo de la mezepoko ĝi estis kampurbo kaj havis fortikaĵon kaj monaĥejon. La turkoj okupis ĝin en 1543 kaj iĝis grava urbo. La Habsburgoj en 1686 reokupis la fortikaĵon. Katolika baroka preĝejo konstruiĝis en 1779. Inter 1811-1995 oni minis nigran karbonon, krome estis ankaŭ ŝtonminado. Inter 1975-1991 la apuda vilaĝo Máza aliĝis havanta komunan nomon **Mázaszászvár**.

En la grandvilaĝo aŭtonomioj de germanoj kaj ciganoj funkcias. Apud la komunumo fiŝkaptista lago troviĝas.

Vidindaĵoj
----------

* Romkatolika preĝejo de Ĉieliro de Maria (Szászvár)

Famuloj
-------

En Szászvár naskiĝis kriminologo József Gödöny.

Komunumoj pri *szász* (= sakso) en Hungara reĝlando
---------------------------------------------------

Iam tie loĝadis saksoj.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Beregszász | Szászalmád | Szászapátfalva | Szászberek | Szászbogács | Szászbongárd |
| Szászbuda | Szászbudak | Szászcsanád | Szászfenes | Szászhermány | Szászkézd |
| Szászlekence | Szásznádas | Szászrégen | Szászsebes | Szásztyukos | Szászvár |
| Szászváros | Újszász |  |  |  |  |

* Kategorio Szászvár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**D-ro Stanley J. DRAKE** (1916 - la 2-an de Decembro 2011, en Atlanto, Georgio), honora membro de Esperanto-USA.

Li esperantistiĝis en la 1970-aj jaroj kaj tre vigle aktivis post sia emeritiĝo kiel prezidanto de Fort Lauderdale University en Florido, ĉeestante plurajn Universalajn Kongresojn kaj multajn regionajn kaj landajn kongresojn, kelkajn el kiuj li helpis organizi. Li instruis Esperanton en universitataj kaj neformalaj kursoj diversloke kaj ankaŭ informadis pri Esperanto. En la 1990-aj jaroj, artikolo pri la spertoj d-ro Drake en Esperantujo aperis en diversaj ĵurnaloj en multaj partoj de Usono kaj interesis multajn homojn pri la lingvo.

Li membris en Universala Esperanto-Asocio, kelkaj landaj asocioj, Esperanto-Societo de la Karolinoj kaj Virginio (kiun li helpis organizi), Amerika Asocio de Esperanto-Instruistoj, kaj Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj.

En 1978 li fondis la Internacian Societon de Amikeco kaj Bonvolo kaj servis multajn jarojn kiel ties ĝenerala sekretario kaj poste prezidanto.

Ekster la Esperanto-movado, d-ro Drake instruis en pluraj universitatoj kaj en 1968 fondis Amerikan Asocion de Prezidantoj de Sendependaj Kolegioj kaj Universitatoj. Ses kolegioj kaj universitatoj nomis lin honoriga doktoro, kaj la 10-an de Majo 1973 Senatano Lawton Chiles laŭdis lin pro lia laboro en la kampo de la usona alta edukado. Li kaj lia edzino Virginia multe vojaĝis tra la tuta mondo.

Eksteraj ligiloj
----------------

UE2011:6 Nekrologo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 733034
 |
**Szólád** [sOlAd] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Balatonföldvár.

Vinkeloj en Szólád

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.7883/17.8390
* Areo: 20 km²
* Loĝantaro: 610
* Poŝtkodo: 8625
* Telefonprefikso: 84

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo kaj sur rande sur deklivoj, laŭ traira flankovojo. Balatono troviĝas 4, Balatonföldvár 10, Tab 20, Lengyeltóti 25, Siófok 27, Fonyód 28 km-ojn.

Historio
--------

La vilaĝanoj okupiĝas precipe pri vinkulturo. En 1999 la vinokeloj ricevis premiojn pri Eŭropo kaj Henry Ford. Vilaĝservoj estas kuracejo, dentokuracejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1896
* romkatolika kapelo omaĝe al Johano Nepomuka de 1782
* memorparko
* vico da vinokeloj
* monumentoj pri falintoj dum la mondmilitoj
* elvidejo
* fiŝkaptista lago

* Kategorio Szólád en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sándor Varga** [ŝAndor], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Varga Sándor** estis hungara politikisto, arkivisto.

Sándor Varga (politikisto) naskiĝis la  6-an de novembro 1942(nun 1942-11-06) en Hetény (Hungara reĝlando, nuntempa Chotín en Slovakio) (laŭ alia informo la naskiĝloko estis la najbara Komárom).

Biografio
---------

Sándor Varga (politikisto) maturiĝis en gimnazio en Komárno en 1959, poste li studis pedagogion en Nitro, fine li akiris diplomon en Universitato Komenio en Bratislavo en 1966. Li partoprenis en la Praga Printempo kaj ankaŭ li establis hungaran junularan movadon en Ĉeĥoslovakio, kie li havis postenon. Inter 1971–1993 li laboris en arkivo de Bratislavo, sed interrompe en 1990 li estis vickabintestro de Slovakio. Intertempe li doktoriĝis en 1975. Inter 1995–2005 li laboris en fondaĵo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Začiatky a rozšírenie telegrafu na Slovensku 1847-1886* (1977)
* *Csehszlovákiai magyar ifjúsági klubmozgalom az 1960-as években* (1990)
* A Csemadok (kunaŭtoro, 2004)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio angle kun foto legebla pli malsupre
* intervjuo kaj biografio hungare kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 843913
 |



* Portalo pri Biografio