Panoramo vido de Astraĥano (2009)Panoramo vido de Astraĥano (2009)

Koordinatoj: 46° 20′ 00″ N 48° 01′ 00″ O﻿ / ﻿46.33333 °N, 48.01667 °O﻿ / 46.33333; 48.01667 (mapo)

**Astraĥano** (ruse *Астрахань* elparolata kiel [Astraĥanj]) estas ĉefurbo de Astraĥana provinco en Rusio. Ĝi estas tutmonde konata kiel ĉefurbo de la kaviaro kaj ĝia regiono profitas de multnombraj gasrimedoj ekspluatataj de Gazprom, la ĉefa regiona dunganto. En la urbo situas ankaŭ la ĉefsidejo de la kaspia floto de la rusa mararmeo. En Astrajĥano troviĝas unu el la plej malnovaj teatrejoj de Ruslando. Ĝi ankaŭ havas ses moskeoj inter kiuj la nigra moskeo kiu estis la moskeo de la silkvojaj komercistoj el Buĥaro.

La urbo situas ĉe la volga delto, je ĉirkaŭ 100 km de la kaspian (maron, lagon). Pro ĉi tiu loko Astraĥano havas gravan riveran kaj maran havenon. Astrakhan estas plej konata pro ĝia kaviaro. En la urbo estas flughaveno (Narimanovo) kaj fervoja stacio.

Kiel komerca centro inter Eŭropo, Oriento kaj Kaŭkazo, Astraĥano ĉiam estis relative prospera. Ĝia nuna ekonomia signifo ĝi dankas al la granda ĉeesto de fiŝoj en la rivero, precipe sturgo (acipensiredoj) bona por produktado de kaviaro, kaj aliro al la kaspia maro lige kun nafto-produktado. La haveno estas la due plej granda en Rusio, mezurita per la volumo de vartrafiko.

La urbo havis 295,8 mil loĝantojn en jaro 1959, 504,5 mil en 2002 kaj 530 863 loĝantoj en 2014

Historio
--------

Astraĥan estis grava transirejo de la Silka Vojo (parte direkte al Tbiliso kaj Erzurum). Astraĥano estis de 1466 ĝis 1556 la ĉefurbo de mongola kanato (regno).

Dum 17 monatoj inter la jaroj 1670 - 1671 Astraĥan estis sub la influo de Stepan Razin kaj liaj kozakoj. Komence de la sekva jarcento, Petro la Granda ebligis ŝipkonstruejon kaj fris de Astraĥano la bazon por siaj malamikecoj kontraŭ Persio. Poste en la jarcento, Katarina la 2-a aljuĝis gravajn industriajn rajtojn al la urbo.

Esperanto en Astraĥano
----------------------

Esperantistoj en Astraĥano aktivis dum 1910-aj jaroj. Astraĥana societo de esperantistoj eldonis ruslingvajn varbilojn en 1913 kaj 1914 jaroj.

Personecoj
----------

Ilya Ulyanov (1831-1886), instruisto pri matematiko kaj fiziko, patro de Lenin

Waldemar Feifer | de (\* 1983), germana-rusa filmregisoro

Vidu ankaŭ
----------

* Tramtransporto en Astraĥano

Eksteraj ligiloj
----------------

* Astraĥano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Astraĥano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Oficiala retejo (ruse)

Vetero en Astraĥano Arkivigite je 2014-07-14 per la retarkivo Wayback Machine (en Esperanto, angle)

*Russland von Oben* (Ruslando de supre), dokumentfilmo, ZDF

Bildgalerio
-----------

* Astraĥano en la 17-a jarcento.Astraĥano en la 17-a jarcento.
* Unu el la astraĥanaj kremlaj katedraloj.Unu el la astraĥanaj kremlaj katedraloj.
* Ruĝa moskeoRuĝa moskeo
* La nova muzikteatrejoLa nova muzikteatrejo
* Blanka moskeoBlanka moskeo
* StacidomoStacidomo

Referencoj
----------

1. ↑  PIV
2. ↑  Esperanta-rusa vortaro de Bokarev
3. ↑  Rusa-Esperanta kaj Esperanta-rusa vortaroj de Kondratjev
  

Flago de Astraĥanja provinco
Administra divido de Astraĥana provinco

**Ĉefurbo**: Astraĥano

**Urbaj distriktoj**:
Aĥtubinsk |
Astraĥano |
Znamensk 

**Municipaj distriktoj**:
Aĥtubinska |
Ĉernojara |
Ĉevolga |
Jenotajevka |
Ĥarabala |
Ikrjana |
Kamizjaka |
Krasnojara |
Limana |
Narimanova |
Volodarska 

 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rRusio Havenoj en Rusio |
| --- |
| Azova Maro | 
* Azov
* Kavkaz
* Rostov-na-Donu
* Taganrog
* Temrjuk
* Jejsko
 |
| Balta Maro | 
* Baltijsk
* Kaliningrado
* Primorsk
* Sankt-Peterburgo
	+ Granda haveno de Sankt-Peterburgo
	+ Pasaĝera haveno de Sankt-Peterburgo
* Ust-Luga
* Viborg
* Visock
 |
| Barenca Maro | 
* Murmansko
* Narjan-Mar
* Severomorsk
* Varandej
 |
| Beringa Maro | 
* Anadir
* Providenija
 |
| Nigra Maro | 
* Anapa
* Feodosija1
* Kerĉo1
* Novoozerno1
* Novorosijsk
* Sebastopolo1
* Soĉi
* Taman
* Jalto1
* Eŭpatorio1
 |
| Kaspia Maro | 
* Astraĥano
* Maĥaĉkalao
* Olja
 |
| Orientsiberia Maro | 
* Ĉerskij
* Pevek
 |
| Japana Maro | 
* Ĥolmsk
* Naĥodka (Vostoĉnij)
* Posjet
* Sovetskaja Gavanj
* Slavjanka
* Vanino
* Vladivostoko
* Zarubino
 |
| Karaa Maro | 
* Dikson
* Dudinka
* Igarka
 |
| Lapteva Maro | 
* Ĥatanga
* Tiksi
 |
| Pacifika Oceano | 
* Petropavlovsk-Kamĉatskij
 |
| Oĥotska Maro | 
* Korsakov
* Magadan
* Moskalvo
* Nikolajevsko-ĉe-Amuro
* Oĥotsk
* Poronajsk
 |
| Blanka Maro | 
* Arĥangelsko
* Severodvinsk
* Vitino
 |
| * 1 - Pridisputita krimea teritorio
 |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 53354
* GND: 4334369-7
* LCCN: n82115502
* VIAF: 131374146
* SUDOC: 094641145
* BNF: 15077567n
* NKC: ge134031
* BNE: XX6104886
 |