recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**La Vid y Barrios** [laBIdi BArjos] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Burgoso, kodo-421, regiono Kastilio kaj Leono (Hispanio), distrikto Ribera del Duero, en la jurisdikcio de Aranda de Duero. *La Vid y Barrios* signifas en la hispana *La vito kaj Kvartaloj*.

Geografio
---------

Ĝi havas areon de 37.58 km² kun 276 loĝantoj (2021). La municipo havas tri submunicipojn: nome Guma, Linares de La Vid kaj Zuzones.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Estis fervoja stacio funkcianta inter 1895 kaj 1985.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejoj, la monaĥejo kaj la akvorezervejo de Linares.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Diputación Provincial de Burgos - La Vid Arkivigite je 2007-03-10 per la retarkivo Wayback Machine
* Monaĥejo de La Vid Arkivigite je 2009-12-29 per la retarkivo Wayback Machine

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269733
* VIAF: 765152637847020220000
 |
**Lajos KROPF** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kropf Lajos** estis hungara historiisto, inĝeniero, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1903).

Lajos Kropf  naskiĝis la 18-an de aŭgusto 1852 en Pest (urbo). Li mortis la 13-an de junio 1939 en Hersham apud Londono.

Biografio
---------

Lajos Kropf frekventis gimnaziojn en urboj Pest kaj Esztergom, universitaton en Buda. Li diplomiĝis en 1873 kaj li ricevis la rangon leŭtenanto. Li eklaboris en Londono en diversaj firmaoj, ekde 1900 li laboris kiel individua inĝeniero. Li ankaŭ sendis raportojn al hungaraj gazetoj. Li esploris en Brita Muzeo, la rezultojn li same sendis al gazetoj. Li tradukis al la angla lingvo memuaron de Lajos Kossuth. Li studvojaĝis en kelke da landoj.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Folktales of the Magyars* (1889)
* *Észak-Amerika és Magyarország 1848 és 1849* (Nord-Ameriko kaj Hungario en 1848 kaj 1849, (1901)
* *Bánk bán az angol irodalomban* (Bánk (banuso) en la angla literaturo), (1904)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto
**Villaquirán de la Puebla** [biljakiRAN delaPŬEbla] estas loĝloko kaj municipo en la okcidento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la sudo de la komarko *Odra-Pisuerga*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 11,48 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 48 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 30 el 1991. 

Demografia evoluo| 1991 |  | 1996 |  | 2001 |  | 2004 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 79 |  | 78 |  | 65 |  | 57 |

Ĝi distas 45 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas iom oriente de Castrojeriz kaj nordokcidente de Los Balbases kaj de Villaquirán de los Infantes.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. 

Villaquirán de la Puebla formis parton de la *partido de Castrojeriz* en la kategorio de izolaj loĝlokoj, unu el dek kvar kiuj formis la komunumon *Intendencia de Burgos*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Mikaelo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775313
 |
**Villaprovedo** [biljaproBEdo] estas municipo en la nordo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles* kaj al la subkomarko Boedo-Ojeda. La loknomo *Villaprovedo* eble povas esti komprenata etimologie kiel Urbo ĉe Boedo, alude al la trafluanta rivero samnoma.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 26,42 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 52 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 200 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 64 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado ĉirkaŭ 996, sed la plej frua mencio estas de 1190. Per la registro *Becerro de Behetrías* (1361) oni scias, ke la loko apartenis al la monaĥejo de Santa María la Real de Vileña, fondita de la reĝino Urraca.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la gotika preĝejo de Sankta Sebastiano.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770958
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Griza kronogruo** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Gruoformaj *Gruiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Gruedoj *Gruidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Krongruoj *Balearica* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | *B. regulorum* |
|

 |
| Dunomo |
| ****Balearica regulorum****Bennett, 1834 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Vundebla** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Griza kronogruo  |

 |
| v • d • r |

La **Griza kronogruo** (*Balearica regulorum*) estas  birdo de la familio Gruedoj. Ĝi troviĝas en seka savano en Afriko sude de Saharo, kvankam ĝi nestas en iom pli malsekaj vivejoj. Tiu besto ne migras, tio estas, temas pri specio de loĝantaj birdoj.

Ekzistas du subspecioj. La orientafrika *B. r. gibericeps* (kresta kronogruo) troviĝas de orienta Demokratia Respubliko Kongo al Ugando, de kiu ĝi estas la nacia birdo, kaj de Kenjo ĝis orienta Sudafriko. Ĝi havas pli grandan areon de nuda ruĝa vizaĝhaŭto sur la blanka peceto ol la pli malgranda subspecio, *B. r. regulorum* (sudafrika kronogruo), kiu troviĝas ekde suda Angolo ĝis Sudafriko.

 *Balearica regulorum gibbericeps* MHNT
Tiu specio kaj la parenca nigrakrona gruo estas la nuraj gruoj kiuj povas supreniri arbojn, pro longa malantaŭa piedfingro kiu povas kapti branĉojn. Tiu kutimo, inter aliaj, estas kialo por kredi ke ili proksimas al similaj praaj membroj de la Gruoj.

La nesto estas platformo de herbo kaj aliaj plantoj en alta malseka regiono kun vegetaĵaro. La griza kronogruo donas inter 2-5 ovojn. Idoj pretas flugi post 56-100 tagoj.

La griza kronogruo estas proksimume 1 m alta kaj pezas 3,5 kg. Ĝia korpa plumaro estas plejparte griza. La flugiloj ankaŭ estas blankaj, sed havas plumojn kun vico de koloroj. La kapo havas kronon de rigidaj oraj plumoj. La flankoj de la vizaĝo estas blankaj, kaj ekzistas helruĝa plenblovebla gorĝosaketo. La gamboj estas nigraj. La virseksaj kaj inseksaj kronogruoj estas similaj, kvankam virseksuloj tendencas esti iomete pli grandaj. Junaj birdoj estas pli grizaj ol plenkreskaj, kun plumumita ledkolora vizaĝo. Kiel ĉiuj gruoj, ĝi manĝas insektojn, reptiliojn kaj malgrandajn mamulojn.

La griza kronogruo estas la nacia birdo de Ugando kaj ĝi aperas en la flago kaj blazono de la lando.

* Grizkrona gruo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Grizkrona gruo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Grizkrona gruo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Villanueva del Rebollar** [biljaNŬEba delreboLJAR] estas municipo en la sudokcidenta centro de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*. La loknomo *Villanueva del Rebollar* estas komprenebla etimologie kiel Nova Urbeto de la Kverkaro.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 16,56 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 68 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 200 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 36 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. En la 15-a jarcento la loĝloko estis parto de la senjorlando de Don Rodrigo Manrique, senmortigita de la fama poemo verkita de lia filo Jorge Manrique, nome *Coplas a la muerte de su padre*.​

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, kolombejoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772203
 |
Vido de Grodnau
Saliko en Grodnau
**Grodnau,** hungare **Grodnó** estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Mariasdorf.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 413 m
* Loĝantaro:
* Telefonprefikso:
* Poŝtkodo: 7433
* Aŭtokodo: OW
* 47° 22′ 30″ N 16° 15′ 45″ O﻿ / ﻿47.37500 °N, 16.26250 °O﻿ / 47.37500; 16.26250 (mapo)Koordinatoj: 47° 22′ 30″ N 16° 15′ 45″ O﻿ / ﻿47.37500 °N, 16.26250 °O﻿ / 47.37500; 16.26250 (mapo)

Situo
-----

Grodnau situas laŭ rojo. Oberwart troviĝas je 10, Mariasdorf je 2 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1388 en formo *"Kroghdnugh"*. En 1910 vivis en Grodnó 382 homoj (aŭstroj en majoritato, ciganoj en minoritato). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo de 1958

* Kategorio Grodnau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Politiko de cedoj** (ankaŭ **Appeasement**) signifas cedojn, kontentigon. Tiel ĉi estas nomata eksterlanda politiko, kies principo estas parta kontentigado de postulatoj de la alia flanko (cedoj) motivigita pro klopodo konservi la pacon kaj trankvilan evoluon.

Plej multe ĝi estis validigata antaŭ dua mondmilito de Francio kaj Granda Britio, por ke ili konservu la pacon kun Germanio.

Validigo de la politiko de cedoj
--------------------------------

### Berchtesgadena kunveno

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Berchtesgadenaj kondiĉoj.
### Munkena interkonsento

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Munkena interkonsento.
### Itala-etiopia milito

Itala armea ekspanzio en Etiopion. En novembro de 1935 la italaj taĉmentoj enpaŝis sen proklamo de milito sur teritorion de Etiopio. Ĝis majo de 1936 la lando estis priregita kaj estis kreita *Itala orienta Afriko*.

### Hispana Enlanda Milito

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Hispana Enlanda Milito.

Vidu ankaŭ
----------

* Détente
* Edward Frederick Lindley Wood, 1a Grafo de Halifakso
* Neville Chamberlain

* Kategorio Politiko de cedoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Bisse** [biŝe], germane **Bissing** estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós.

Kalvinana kirko en Bisse

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 14 km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.9087/18.2609
* Loĝantaro: 250
* Poŝtkodo: 7811
* Telefonprefikso: 72

Situo
-----

La vilaĝo situas sub monto nomata Tenkes [tenkeŝ] 408 m-ojn alta, fine de sakovojo. Bisse havas nur 3 stratojn. Siklós troviĝas 8, Harkány 9, Kozármisleny 17, Villány 19, Pécs 24, Bóly 26 km-ojn.

Historio
--------

Onidire komence peĉenegoj vivis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1290 laŭ tiama ortografio *"Bysse"*. Inter 1918-1921 la serboj okupis Bisse-n. Vilaĝservoj estas junulara klubo, biblioteko, migra poŝto.

Laŭ priskribo de Elek Fényes: Bisse estas hungara vilaĝo en departemento Baranya kun 350 kalvinanaj, 5 judaj loĝejoj. Estas kalvinana paroĥa preĝejo. La grundo estas unuklasa; vino, ligno sufiĉas. Terposedanto estas grafo Batthyány. Lasta poŝto funkcias en Siklós.

Vidindaĵoj
----------

* fundamente mezepoka kalvinana preĝejo (Bisse) de 1805
* katolika preĝdomo omaĝe al Rita de Cascia
* fiŝkaptista lago

Famuloj
-------

* En 1903 naskiĝis ministrestro Ferenc Nagy (politikisto)

* Kategorio Bisse en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lajos Kovács** [lajoŝ kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Lajos** estis hungara geologo, profesoro.

Lajos Kovács  naskiĝis la 14-an de junio 1908 en Csákvár. Li mortis la 24-an de junio 1978 en Miskolc.

Biografio
---------

Lajos Kovács doktoriĝis en 1931, poste en la sekva jaro li akiris pedagogian diplomon en Universitato de Debrecen. Inter 1930 kaj 1933 li instruis samloke aŭ en la apuda universitata instituto, poste en altlernejoj en Nyíregyháza kaj Debrecen. Li estis nomumita privata profesoro en 1944 en Universitato Horthy Miklós, poste institutestro inter 1945–1949, baldaŭ docento en kampuso en Sopron, fine universitata profesoro en Universitato de Miskolc (1966-1976). En 1958 li kandidatiĝis. Li multe okupiĝis pri geologiaj mapoj ĉefe pri Bakony, Mecsek, Montaro Villány.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az északi Bakony liászkorú Ammoniteszeinek monográfiája* (1941)
* *A Föld és az élet története* (1951) - studenta lernolibro
* *Magyarország regionális földtana* (1967) - studenta lernolibro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
**LANDERER Lajos** (naskiĝis la 1-an de majo 1800, mortis la 1-an de februaro 1854 en Peŝto) estis la plej konata membro de longhistoria presista familio Landerer el Bavario. Li estis posedanto kaj sukcesa gvidanto de presejoj de Bratislavo kaj Peŝto ekde 1824.

Al lia nomo estas ligita la presado de la hungara Nacia kanto (Nemzeti dal) kaj la Dekdu punktoj dum la revolucio de 1848.

Li enkondukis en Hungario la koloran presadon (1833) per la novimportitaj presmaŝinoj. Li kuraĝe partoprenis en la peŝta inundo de 1838 kaj pro tio oni distingis lin honora burĝo de Peŝto.

En 1840 li kooperis kun Gusztáv Heckenast kaj tiel fondiĝsi la presejo *Landerer és Heckenast Nyomda*, kiu estis plej granda kaj rapidlabora presejo de Peŝto. Tie estis presita la gazeto Pesti Hírlap ekde 1841 ĝis 1849, ĝis malpermeso.

Oni akuzis - sen pruvaĵoj - lin je spionado, kunlaboro por la aŭstra kortego. Tion oni suspektis pro permeso de *Pesti Hírlap* kaj forigo de Lajos Kossuth en 1844 de la gazeto.

Fakte Kossuth pli poste kunlaboris kun Landerer kaj kiel financa ministro komisiis lin pri presado de Kossuth-monbiletoj. Landerer plenumis la taskon kaj dum la liberecbatalo ĉiam translokiĝis tien kien la registaro (Debrecen, Szeged, Arad, Lugos).

Post malvenko de la hungara liberecbatalo li kaŝfuĝis kelkajn jarojn, la presejon kaj entreprenon gvidis Gusztáv Heckenast. La presejo funkciis kon la origina nomo *Landerer és Heckenast* ĝis 1863, kiam ŝanĝis al entrepreno de Gusztáv Heckenast. En 1873 elkreskis el tiu entrepreno la Franklin Társulat.

En sia testamento li heredigis parton de sia mono al siaj laboristoj.

* Kategorio Lajos Landerer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 106490
* GND: 1017564906
* LCCN: nb2020006061
* VIAF: 5209161392920358480005
* ISNI: 0000 0000 7746 5560
* BNF: 16186070f
 |
Ĝenerala vivociklo de apikomplekso: 1-zigoto, 2-sporozoitoj, 3-merozoitoj, 4-gametocitoj.
**Apikompleksoj** (*Apicomplexa*) estas ampleksa grupo de protistoj ekskluzive endoparazitoj de animaloj, kun ĉirkaŭ 5000 specioj priskribitaj.​ Ĝi karakteriziĝas pro la ekzisto de organeto unika nomita *pinta komplekso*, nome adaptaĵo de la organismo kiu permesas la eniradon en la gastiganta ĉelo. Ili estas unuĉelaj, formas sporojn kaj ne havas movostrukturojn kiel flageloj aŭ pseŭdopodoj, escepte en kelkaj etapoj de la gametoj. Inter la malsanoj okazigitaj de tiuj organismoj estas la kokcidiozo, la malario kaj la babeziozo.

Sporozoito estas etapo de la vivociklo de parazito protozoa dum kiu tiu povas infekti novajn gastigantojn. La sporozoitoj formiĝas per sporogonio, kiu estas la multobla divido de sporo aŭ zigoto, el kiuj ĉiu fragmento okazigas po unu sporozoiton. Tio estas karaktero de multaj apikompleksoj.

Notoj
-----

1. ↑   Adl et al. 2012. The revised classification of eukaryotes. Journal of Eukaryotic Microbiology, 59(5), 429-514
2. ↑   Chapman, A. D. (2009). Numbers of living species in Australia and the world Arkivita la 28an de septembro 2015 en la Wayback Machine.
3. ↑   Ingraham, J. L. & Ingraham, C. A. (1998). Introducción a la microbiología. II (Vol. 2). Reverté.

* Kategorio Apikomplekso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Apikomplekso en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 726842
* NKC: ph920013
 |
**Lajos Litschauer** [lajoŝ liĉaŭer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Litschauer Lajos** estis hungara inĝeniero, profesoro, juristo.

Lajos Litschauer  naskiĝis la 13-an de aprilo 1858 en Hungara reĝlando en Nagyág (nuntempa Săcărâmb en Rumanio). Li mortis la 31-an de majo 1937 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Litschauer akiris inĝenieran diplomon en Akademio de Selmec, juran diplomon en Nagyvárad en 1882. Jam ekde 1880 li laboris en diversaj ŝtataj minejaj laborejoj. En 1887 li instruis en la menciita akademio, en 1894 li iĝis ankaŭ ĉefinĝeniero, en 1910 konsilisto pri minejoj. Inter 1911 kaj 1918 li laboris en ministerio pri financoj. Li longe redaktis gazeton pri minejoj kaj metalurgio.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Magyar bányajog kérdésekben és feleletekben* (1881)
* *A magyar viszonyokat teljesen felölelő magyar bányamíveléstan* (1890 – 94)
* *Ásványtan* (1898)
* *Kőzettan és őslénytan* (1899)
* *Középítéstan* (1909)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 109-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
**Bistricja** (ukraine *Бистриця*, hungare *Repede*) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve.

Bazaj informoj
--------------

* 48° 28′ 09″ N 22° 49′ 59″ O﻿ / ﻿48.46917 °N, 22.83306 °O﻿ / 48.46917; 22.83306 (mapo)Koordinatoj: 48° 28′ 09″ N 22° 49′ 59″ O﻿ / ﻿48.46917 °N, 22.83306 °O﻿ / 48.46917; 22.83306 (mapo)
* Areo: 0.8 km²
* Alto super marnivelo: 151 m
* Loĝantaro: 1080
* Poŝtkodo: 89645
* Telefonprefikso: 3131

Situo
-----

Bistricja situas fine de sakovojo.

Historio
--------

La vilaĝo fondiĝis en 1278. Post la mezepoko la regiono foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1910 loĝis en Repede 976 homoj, (787 rutenoj, 163 germanoj, 26 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Repede apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Bistricja/Repede. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
**Bister** estas komunumo en la distrikto Orienta Rarono en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 33 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Bister situas en Supra Valezo ĉe la suda valflanko. La rivero Rodano formas la nordan komunumlimon. La vilaĝo Bister mem situas proksimume 1 kilometron sude de la rivero sur la suda valflanko. Bister konsistas el la vilaĝo Bister kaj la setlejoj Bänna, Chrizacher kaj Egga, kaj kelkaj alpopaŝtejoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,84 km², de kiuj 39,7% estas kovritaj de arbaro, 17,6% servas por agrikulturo kaj 1,2% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Bister limas en okcidento kaj nordo al Mörel-Filet, en oriento al Grengiols, kaj en sudo al Termen.

Trafiko
-------

Bister situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al Bister kondukas flanka vojo de Filet tra Bister al Grengiols. La komunumo ne disponas pri propra konekto al la publika transportreto. La haltejo Betten de la Matterhorn-Gotthard-Fervojo en la valfundo estas la plej proksima alirejo al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Bister datiĝas el la jaro 1374 kiel *Bystur*. Dum mezepoko Bister kaj Gyfris (la hodiaŭa vilaĝo Filet) formis kune kvartalon de la Dekonon Orienta Rarono. La du lokoj al si donis komunumajn statutojn en la jaro 1442. En la jaro 1684 la setlejo Bedle estis disigita de Bister kaj aldonita al Grengiols. Tiam Bister fariĝis la ĉefsetlejo de la hodiaŭa komunumo kaj donis sian nomon al la tuta monto. Ĝis la definitiva limdifino en la jaro 1818 Bister havis komunajn alpopaŝtejojn kaj arbarojn kun Mörel. En la 19-a jarcento multaj loĝantoj de Bister formigris al Ameriko. En la 20-a jarcento la malkresko de la loĝantaro daŭradis, la loĝantoj precipe translokiĝis al la komunumoj en la valo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Philipp Kalbermatter*: *Bister* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-06-02)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bister en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Bister

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Bister** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Orienta Rarono |
| --- |
| Bettmeralp (Betten  •  Martisberg)  •  Bister  •  Bitsch  •  Grengiols  •  **Mörel-Filet**  •  Riederalp |  |

 |
**Badin** (urdue بدین‎, sinde بدين‎) estas urbego en provinco Sindo (Pakistano), kie ĝi estas sidejo de la samnoma kantono. Badin estas la plej suda urbego de la lando. 

Parko kaj memorejo pri Benazir Bhutto en Badin

Bazaj informoj
--------------

* areo: km²
* supermara alteco: proksimume 10 m
* loĝantaro: 112,420 (2017)
* horzono: UTC+ 5 (PKT)
* poŝtkodo:
* telefonkodo:

Geografio
---------

Badin situas sur ebenaĵo en sudorienta Pakistano oriente de la Induso. Hajderabado (Pakistano) troviĝas 93, **Karaĉio** 189, Sukur 338, Kveta 644, Multano 668, Fajsalabado 860, Lahoro 938, Peŝavaro 1072, Rawalpindi 1074, **Islamabado** 1087 kilometrojn (aere) .

Historio kaj populacio
----------------------

Komence de tiu loko oni trovis ruinojn de malnova urbo. La nuna La urbo estis fondita en 1750. Inter 1843-1947 la teritorio apartenis al la Brita Imperio, poste la disigo kun sendependiĝo kaŭzis grandan migradon, ĝenerale la hinduoj foriris al la nova ŝtato Barato. La distrikto por Badin estis establita en la jaro 1975. 

Stacidomo de Badin

Loĝantaro| 1972 | 1981 | 1998 | 2017 |
| --- | --- | --- | --- |
| 21 939 | 23 657 | 62 843 | 112 420 |

Ekonomio
--------

La ekonomio de Badin baziĝas sur agrikultura produktado, la apudaĵo estas marĉa, fekunda. La ĉefa kultivaĵo estas rizoj, iomete tritikoj. En la urbo estas produktejo pri sukeroj, tial Badin ofte estas nomita "Sukero-Ŝtato". Ankaŭ muelejoj pri rizoj funkcias ĉe la stacidomo. La disvolviĝo de proksimaj petrolaj kaj naturaj gasaj kampoj komenciĝis meze de la 1990-aj jaroj.

Eduko
-----

En Badin kampuso funkcias. La kampuso disponigas instalaĵojn inkluzive de biblioteko, kolegio kaj laboratorio por komputado. La kolegio ofertas 4-jara bakalaŭroprogramojn en Business Administration, Komerco kaj Komputado, postbakalaŭra diplomo en Komputado kaj B.Ed. M. Ed. & MA (Eduko).

Mapo pri vojoj de Pakistano, kie estas videbla Badin
Mapo pri fervojoj de Pakistano, kie estas videbla Badin

Trafiko
-------

Al Badin kuras kvar vojoj, inter ili el Thatta kaj Hajderabado. La fervoja linio tie finiĝas el Hajderabado.

Klimato
-------

Badin situas en arida klimato (BWh) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. Tamen tio estas moderigita per brizo, kiu blovas dum ok monatoj de marto ĝis oktobro igante la varman veteron iom pli malvarmeta. Dum la musonperiodo la ĉielo estas nuba, sed ekzistas tre malmulte da precipitaĵo. La malvarma vetero en Badin komenciĝas en novembro, kiam okazas subita ŝanĝo de la humida brizo al la seka kaj malvarma nordorienta vento.

Vidindaĵoj
----------

* ruinoj en la proksimeco
* muzeo

Fontoj
------

* WikiTrans
* 
*
La Prezidento de la Respubliko estas elektata en la parlamento por 5 jaroj, tiu rolo estas nur reprezentanta, la vera potenco estas en la manoj de la parlamento. La ĉefministro (gvidanto de ministroj) elektas la ministrojn de la registaro kaj decidas pri iliaj demisioj.

La parlamento estas unukamera kun 386 parlamentanoj. La parlamentaj balotadoj sinsekvas ĉiun 4-an jaron laŭleĝe kaj la partioj devas atingi 5% por reprezantiĝi en la parlamento.  

La du partioj de la nun reganta koalicio en Hungario (ekde 2002) estas: Hungara Socialista Partio (hungare *Magyar Szocialista Párt*, mallong. *MSZP*, pron. emespe') kaj la Asocio de Liberaj Demokratoj(hungare *Szabad Demokraták Szövetsége* mallonge *SZDSZ* pron. esde'es)

angle pri la hungaraj partioj kaj ties historioj

La lando Hungario estas dividita al departementoj, kiuj estas

Bács-Kiskun, Baranya, Békés, Borsod-Abaúj-Zemplén, Csongrád, Fejér, Győr-Moson-Sopron, Hajdú-Bihar, Heves, Jász-Nagykun-Szolnok, Komárom-Esztergom, Nógrád, Pest, Somogy, Szabolcs-Szatmár-Bereg, Tolna, Vas, Veszprém kaj Zala. La ĉefurbo Budapeŝto estas mem departemento.  

Oni planas organizi tiujn ĉi mezgrandajn administrajn unuojn de Hungario al 5-8 pli grandaj regionoj, tiel celanta pli bonefike akiri monon el Bruselo.

Historio
--------

### Administrado

En 1920 okazis la Trianona Packontrakto, kiu prenis de Hungario multan teritorion. La politikistoj tiam ne agnoskis por longtempo la novajn limojn. Tiel restis ankaŭ la departementa administra sistemo.

Ili planis reformi la departementan sistemon (1949, 1956, 1971) sed tiuj ne realiĝis, oni ne elformis novajn administrajn unuojn en Hungario.

En 1971 aperis leĝo pri la t.n. plan-ekonomiaj regionoj (tiam oni dividis la landon je 6 partoj, nuntempe elformiĝis el tiuj 7- aperis Mez-Trans-Danubio), sed tiuj ne iĝis administraj regionoj.

* Kategorio Politiko de Hungario en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Politiko de Hungario en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
**Badr Soultan** (arabe: بدر سلطان, tamazigte : ⴱⴰⴷⵔ ⵙⵍⵟⴰⵏ; lia vera nomo estas **Badr Zakraoui,** naskiĝis la 2-an de majo 1985 en أحفير - Ahfir) estas populara maroka kantisto kaj kantaŭtoro kies muzikstilo estas konsiderata 'romantika'. Li interpretas ankaŭ religiajn kantojn disvastigitaj en la marokaj amaskomunikiloj dum la vesperoj de la Ramadano. 

En 2007, li ricevis la premion por la plej bona juna maroka kantisto. Badr Soultan ankaŭ kunlaboris kun multaj famaj marokaj kaj arabaj kantistoj. 

Li partoprenis en multaj muzikfestivaloj kaj televidaj elsendoj, ekzemple en la populara programo *Taghrida* de la maroka tv-ĉeno Al Aoula, en formo de muzika intervjuspektaklo, kiu malfermas siajn pordojn al reprezentantoj de la nuntempa maroka populara muziko. Badr Soultan ankaŭ aperis en la pintaj muzikaj furorlistoj de Maroko. La muziko de Badr Soultan akiris popularecon ne nur en Maroko sed ankaŭ inter la maroka diasporo tutmonde. Li laboris kun pluraj bonfaraj asocioj favore al handikapuloj.

Kantaro (elekto)
----------------

Liaj kantoj ofte tuŝas temojn de amo, rilatoj, kaj socialaferoj, resonante kun aŭskultantoj. Lia muziko ofte asimilas elementojn de tradiciaj marokaj melodioj kun modernaj sonoj, kreante unikan miksaĵon kiu allogas larĝan spektantaron.

* Manich Manna
* Ki Ndir Ntoub
* Ha Mhayni
* Nawdi Kiki
* Rah li Rah (Kio malaperis, malaperis)
* La Tgoulich La (Ne diru ne)

Referencoj
----------

1. ↑  (fr) Salama Guisser, *Intitulé «Soubhanaka Allah» : Un premier single religieux pour Badr Soultan*, Aujourd'hui le Maroc, la 15-an de majo 2020.
2. ↑  (ar) Maha El-Fateiri, "جديد بدر سلطان "تمنيت" يبلغ مليون مشاهدة على "يوتيوب", Bladna24, la 22-an de februaro 2023

Eksteraj ligiloj
----------------

Badr Soultan, Facebook

Manich Manna, YouTube
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

**Petrivka,** ukraine **Петрівка,** hungare **Kiseszeny** [kiŝesenj] aŭ *Szernyehát* [sernjehAt] estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo.

* 48° 24′ 00″ N 22° 18′ 43″ O﻿ / ﻿48.40000 °N, 22.31194 °O﻿ / 48.40000; 22.31194 (mapo)Koordinatoj: 48° 24′ 00″ N 22° 18′ 43″ O﻿ / ﻿48.40000 °N, 22.31194 °O﻿ / 48.40000; 22.31194 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 410
* Poŝtkodo: 89461
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Petrivka situas sur ebenaĵo.

Historio
--------

La hungaraj gentoj setlis ekde 895. Post la mezepoko la loko foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. Rutenoj fondis ls vilaĝon post Traktato de Trianon por esti tie ankaŭ nehungara komunumo inter la puraj hungaraj vilaĝoj. Kiseszeny rehungariĝis inter 1938-1945 laŭ unua Arbitracio de Vieno. La vilaĝo apartenis al Tisaaŝvanj. Ekde 1945 Petrivka apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2001 vivis en Petrivka 415 homoj, plejparte ukrainoj kaj 11 hungaroj.

Vidindaĵoj
----------
Politika mapo montranta Hindujon, Ĉinujon kaj la sudaziajn landojn
La politiko "rigardu orienten" aŭ "look east" en la angla origine estis politiko iniciita en Barato en 1991 kaj indikis strategian movon de la barata pespektivo al la mondo. Ĝi estiĝis kaj evoluiĝis sub la registaro de la ĉefministro P.V. Narasimha Rao kaj strikte sekvita de la sekvaj registaroj de Atal Behari Vajpayee kaj Manmohan Singh.

Laŭ Sunanda K. Datta-Ray, aŭtoro de la nura librolonga esploro de tiu politiko, *en:Looking East to Look West: Lee Kuan Yew's Mission India (Rigardi orienten por rigardi okcidenten)*, Rao priskribis la politikon kiel nur la unua etapo de strategio por favori ekonomikan kaj sekurecan kunlaboron kun Usono. Tamen *rigardi orienten* memfiniĝis, ĉefe pro la ministro Lee Kuan Yew.

Kiel diris la ĉefministro Manmohan Singh: la politiko "rigardu orienten" ne estas nur ekstera ekonomia politiko; ĝi estas ankaŭ strategia movo de la vido de Barato al la mondo kaj de la loko de Barato en tutmonde evoluanta ekonomio.

Referencoj
----------

1. ↑   Looking East to Look West: Lee Kuan ... - Google Books. Books.google.co.in (1965-08-09). Alirita 2010-09-03.
Petrinja troviĝas en la plej malhela departemento
Parko kaj preĝejo en Petrinja
**Petrinja,** serbe **Петриња** estas urbo en Kroatio. Ankoraŭ 54 komunumoj apartenas al la municipo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 42 km²
* Supermara alteco: 106 m
* Loĝantaro en la municipo: 23 410, en la urbo: 13 800
* Poŝtkodo: 44 250
* Telefonprefikso: 44
* Aŭtokodo:

Situo
-----

Petrinja situas sur ebenaĵo, laŭ Kupa, laŭ ĉefvojoj al Sisak Zagrebo kaj Bosnio. Sisak troviĝas 13, laĉefurbo 60 km-ojn.

Historio
--------

Pli frue romianoj vivis tie. En la 8-a jarcento kroatoj alvenis. La unua skriba mencio pri la loko devenis el 1240. Post la mezepoko la urbeto situis en fronto de Osmana Imperio kaj Habsburga Imperio. Inter 1809-1813j la francoj okupis la komunumon. Ĝis Traktato de Trianon Petrinja apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al Zágráb (reĝa departemento), kie distriktejo estis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1995 al Kroatio. Inter 1991-1995 la tuta regiono apartenis al batelejo inter serboj kaj kroatoj.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo omaĝe al Sankta Laŭrenco
* monumento pri falintoj inter 1991-5
**Danilovo** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Ĥust.

48° 8′ 51″ N 23° 27′ 31″ O﻿ / ﻿48.14750 °N, 23.45861 °O﻿ / 48.14750; 23.45861 (mapo)Koordinatoj: 48° 8′ 51″ N 23° 27′ 31″ O﻿ / ﻿48.14750 °N, 23.45861 °O﻿ / 48.14750; 23.45861 (mapo)

Situo
-----

Danilovo situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj.

Historio
--------

La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1390. En 1910 vivis en Husztsófalva 888 loĝantoj, (545 rutenoj, 259 germanoj, 84 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Huszt, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio kun ĉefurbo de la proksima Ĥust. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Danilovo. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* grekokatolika ligna preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1779

* Kategorio Danilovo (Ĥust) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La ĉefa konstruaĵo de la gimnazio. Malantaŭa konstruaĵo lernejera. La **Albert-Schweitzer-gimnazio** estas mezlernejo el la urbokvartalo Rieth (Erfurto). Ĝi nomitis laŭ Albert Schweitzer, germana teologo kaj kuracisto. Ĝi havas apartan sekcion natursciencan, sed estas ankaŭ tute normala, publika gimnazio.

Specialiga branĉo
-----------------

Simila kroma, specialiga branĉo ekzistas ankoraŭ ĉe du aliaj mezlernejoj en Turingio, nome en Ilmenau (Goethe-lernejo) kaj Jena (Carl-Zeiss-gimnazio).

Tiun sekcion natursciencan la lernantoj rajtas viziti de la 9-a klasŝtupo ĝis la abiturienta ekzameno (12-a klasŝtupo). Ĉe tiu ĉi lernejero oni havas po 36 lernantojn por aĝogrupo. Tute estas sekve nur 140 gelernantoj kiujn prizorgas ĉ. 20 fakinstruistoj: tia kvante perfekta rilato garantias plej eble altan efikon.

### Specialigo

Intencitas specialigo en la fakoj matematiko, fiziko, biologio, kemio kaj informadiko. Nombro de la horoj natursciencaj estas - danke al propra horartabulo - pli alta ol tiu ĉe nespecialaj gimnazio. Matematikon instruas doktoroj pri matematiko, kio pluse kontribuas al la alta faka kvaliteco.

Krome estas projektfazoj: en ĉiu lerneja jaro la lernantoj planas projekton, kiun ili mem prezentu kaj kandidatigu konkursen. Tiel memstareco en agado kaj pensado pozitive evoluiĝas.

Trejnado pri retoriko ankaŭ ofertatas, por ke la lernejanoj lernu prezenti sin kaj siajn konojn bone kaj lerte. Krome ekzistas la ebleco frekventi kurson de la angla por progresintoj, kio permesas atingi la ricevon de la internacie agnoskita lingvodiplomo *Cambridge Certificate in Advanced Engliŝ*.

### Internulejo

Eblas dumsemajne loĝi en hejmo apud la lernejo. Danke al subteno publika la kostoj malaltas. Dum la semajnfinoj la lernantoj reveturas ĉe siajn familiojn.

Bonkonataj lernintoj
--------------------

* Yvonne Catterfeld (\* 1979)
* Peter Metz (\* 1984)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Albert-Schweitzer-gimnazio (Erfurt) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la gimnazio.
* Hejmpaĝo de la specialiga branĉo ene de la gimnazio.
**Abdul-Rahim Sārbān** (perse عبدالرحیم ساربان), konata simple kiel **Sarban**, estis afgana kantisto (1930 – 2a de Aprilo, 1993)

Maskiĝinta en Kabulo, Afganio, estas konata pro sia unika voĉo kaj muzika stilo kiun neniu alia kantisto de Afganio kapablis imiti. La kantoj de Sarban ne havas rivalon por sia elekto de poezio, origine de kompona kaj afekta orkestrado. Konata kiel Frank Sinatra el Afganio, li estis la unua afgana artisto kiu rompiĝis el la ĉefaj muzikaj formoj en Afganio tiamaj, nome la hindia inspirita el pura klasika tradicio (ekzempole de Ustad Sarahang, Ustad Rahim Baĥŝ kaj aliaj), kaj la 'mohali' (regiona kaj popola) muzikaj tradicioj ekzemple de Paŝtoa muziko, *logari*, *kataĥani*, *karsak* ktp. En partnereco kun la legenda komponitso Salim Sarmast, la muziko de Sarban ege aligis elementojn, ritmojn kaj orkestraĵojn de okcidentaj muzikaj tradicioj de ĵazo kaj de "Belle Chanson." Liaj kantoj *Ahesta Bero*, *Ĥorŝide Man*, *Aj Sarban*, *Dar Damane Sahra*, *Bija ke Borem ba Mazar*, *Moŝke Taza Mebarad* kaj multaj aliaj gamas inter la plej altaj en la afgana muzika repertorio kaj estas admirita pro sia profundo, rafineco, kaj beleco. Fama en Afganio, Sarban estas agnoskita ankaŭ en aliaj persa-parolantaj landoj kiaj Irano kaj Taĝikio, kie li koncertis pinte de sia kariero. Li kantis kaj en paŝtoa kaj en daria. Li foriris el Afganio dum la landaj malfacilaĵoj, li loĝis en Pakistano kie li mortiĝis malriĉa. Dekdu jarojn post lia morto, liaj restaĵoj estis portitaj reen al Afganio por reentombigo.

Referencoj
----------

1. ↑   Farhad Darya website: Bringing Sarban's remains from Pakistan to Afghanistan. Arkivita el la originalo je 2013-11-02. Alirita 2016-09-28.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 569167
* LCCN: n2012222439
* VIAF: 286648285
* ISNI: 0000 0003 9257 7298
 |
**Andor Balogh** [balog], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balogh Andor** estis hungara stenografisto, juristo, ĵurnalisto.

Andor Balogh naskiĝis la 5-an de septembro 1846 en Sókút (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Soľ en Slovakio), li mortis la 13-an de majo 1887 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Andor Balogh maturiĝis en Eperjes, poste li akiris juran diplomon en Luterana Jura Akademio (Eperjes). Li finlernis ankaŭ stenografion, poste li gvidis stenografian kurson por studentoj. En 1866 li venis al Pest (urbo) kaj trovis juran laboron ĉe advokato, iom poste li ankaŭ studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto. En 1868 li advokatiĝis, tamen li estis poste stenografo en la parlamento. Li instruis stenografion en diversaj lokoj, eĉ en la menciita universitato kaj li eldonis lernolibrojn pri stenografio. Ekde 1874 li kontribuis en gazetoj. Li frue mortis pro akuta malsano.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A magyar gyorsirás rendszere* (sistemo de la hungara stenografio, 1875)
* *Válaszom Markovits Ivánnak* (1875)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697047
 |
**Bretó** [breTO] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Benavente y Los Valles, en la nordo de la provinco, sude de la Provinco Leono.

Antaŭromia muelilo trovita en Bretó.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 21,69 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 160 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 550 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 53 km de Zamoro, provinca ĉefurbo.

Estas atestantoj de prahistoria loĝado; plej antikvaj mencioj estas de la 10-a jarcento kaj alia de la 12-a mencias apartenon al la epoko de visigotoj. Post la batalo de Polvorosa en Mezepoko okazis reloĝado kaj poste apartenis al la monaĥejo de Moreruela kaj poste al la Graflando de Benavente.

Agrikulturo (produktado de vino) kaj brutobredado estas la tradiciaj enspezofontoj. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755257
 |
**Vlastimil BLAŽEK** (naskiĝis 1911 - mortis la 3-an de aprilo 1996) estis honora prezidanto de la Esperanto-klubo en Olomouc (Ĉeĥio), aktivulo dum duona jarcento.

Li eldonis sep numerojn de "Informilo Haná-Jeseníky" (1946) en Olomouc, kie li grave aktivis. Nome, post la dua mondmilito la renovigita Esperanto-Asocio en ČSR por pliaktivigi agadon de unuopaj regionoj elektis 19 regionajn perantojn. En la regiono de Olomouc estis nomita en ĉi tiun funkcion elprovita aktivulo de Esperanto-klubo en Olomouc Vlastimil Blažek. Li kun entuziasmo ekprenis la novan funkcion. Por pli bona kontakto kun esperantistoj li ekeldonadis informbultenon kun nomo Informilo Haná - Jeseníky. La 15-an de decembro 1946 li kunvokis unuan kunvenon de esperantistoj el regiono Olomouc. Krom tio li plue laboris en funkcio de propaganda referento de Esperanto-klubo en Olomouc direktiĝante speciale al kontakto kun gazetoj. Dum sia funkciado li sukcesis atingi publikigon de 398 komunikoj kaj artikoloj pri Esperanto en tiamaj kvar tagĵurnaloj de Olomouc.

Li ankaŭ kunlaboris kun Josef Řebíček pri la traduko de internaciaj konvencioj pri fervojtrafiko - ili transdonis la novan tradukon al hungara fervojministerio, kiu tiam tre apogis la penadon je akcepto de Esperanto kiel interkomprenigilo por fervojlaborantoj en la tuta mondo.

Vlastimil Blažek sukcesis eldoni bildkartojn okaze de la 50-a datreveno de Esperanto-arbo kun Esperanto-memorŝtono en parko de Smetana kaj de strato ricevinta la nomon de D-ro L. L. Zamenhof.
**Vlamertinge** estas vilaĝo en la belga provinco Okcidenta Flandrio kaj de la urbo Ipro. La vilaĝo centra de Vlamertinge situas ekster la urba centro de Ipro, laŭ la ĉefa ŝoseo N38 al la proksima urbo Poperingo.

Krom la urba centro de Ipro mem, Vlamertinge estas la plej granda vilaĝo de Ipro. En la okcidento de Vlamertinge, laŭ la vojo al Poperinge, estas Brandhoek.

Historio
--------

La plej fruaj datumoj pri Vlamertinge datiĝas de mezepoko. En 857 kapelo estis konstruita en Vlamertinge. En 970 Ypres estis detruita kaj la kapelo de Vlamertinge bruliĝis. La plej malnova dokumento, konata ĝis nun, kiu inkludas la nomon Flambertenges, estas akto de la jaro 1066. Laŭ ĝi iris al Lille Baudouin, grafo de Flandrio, lia edzino Adela kaj ilia filo Baudouin; per tiu akto oni donis varojn al la preĝejo kaj la pastraro de Sint-Pieters en Lille. Ĉi tiuj varoj estis inter aliaj dekono lokalizita en Elverdinge kaj ankaŭ dekono lokita en Vlamertinge: "In territorio Furnensi, in villa Elverzenges, decinam unam; Flambertenges decinam similiter unam ".

Sub la Antikva Reĝimo Vlamertinge estis gloro de Veurne-Ambacht kun 22 malantaŭe kaj suferis multe de la sieĝoj de proksima Ypres.

Etimologio
----------

Vlamertinge venus de Flambert (nomo) + inga (filo, posteulo de (genitivo)) + heim (domicile). La plej malnovaj konataj literumoj de la aktuala Vlamertinge estas: Flembertenges (1066), Flamertingha (1123), Flambertinghes (1142), Flamertinge (1154), Flamertinga (1185), Flamertinghe (1200), Flambertengues (1202), Flamertinghes (1238), Flamertinges (1269), Vlamertinghe (1272), Vlamertinghes (1275), Flamertenghe (1275), Vlamertincghe (1280), ktp.

Geografio
---------

Vlamertinge estas 17 metrojn super marnivelo. La komunumo ankaŭ limas al Ypres en la Oriento, Voormezele en la Sudoriento, Kemmel kaj Dikkebus en la Sudo, Reningelst en la Sudokcidento, Poperinge en la Okcidento, Elverdinge en la Nordo kaj Brielen en la Nordoriento.

Demografiaj disvolviĝoj
-----------------------

De 1487 ĝis 1697 oni vidas grandan malkreskon en la loĝantaro de Vlamertinge. La plej plaĉa ekspliko por tio estus la Okdekjara Milito en Nederlando. Dum la Unua Mondmilito oni vidas, ke la loĝantaro denove forte malkreskis. Ĉi tio estas ĉar proksima Ipro, kiu estis tiam fronto, estis forte bombita kaj Vlamertinge ankaŭ suferis multajn de ĉi tiuj bombadoj.

Vidindaĵoj
----------

* La preĝejo de Sankta Vedastus
* La antaŭa urbodomo de Vlamertinge de 1922, en nov-Flandra renesanca stilo
* La Kastelo de Vlamertinge aŭ Kastelo de la Parko estis konstruita en 1857-1858 laŭ ordono de la Vicgrafo Pierre-Gustave du Parc, laŭ dezajno de Joseph Schadde.
* En Vlamertinge estas kelkaj britaj militaj tombejoj de la Unua Mondmilito:
	+ Brandhoek Military Cemetery
	+ Red Farm Military Cemetery
	+ Vlamertinghe Military Cemetery
	+ Vlamertinghe New Military Cemetery
	+ Railway Chateau Cemetery
	+ Divisional Cemetery
	+ Brandhoek New Military Cemetery
	+ Brandhoek New Military Cemetery No.3
	+ Hop Store Cemetery
**Andor Bálint,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bálint Andor** estis hungara biologo, genetikisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Büchler* [buĥler].

Andor Bálint naskiĝis la 21-an de majo 1920 en Tiszavárkony, li mortis la 16-an de majo 2006 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Andor Bálint frekventis bazlernejon en Szentmártonkáta, li maturiĝis en gimnazio en Jászberény en 1938, pli poste li studis en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József, kiun la trudlaboro interrompis. Fine li akiris diplomon en 1946. Li plulernis en Agrarscienca Universitato en la studjaro 1946, kie li akiris plian diplomon pri genetiko en 1947. Post siaj studoj li laboris en esplora instituto en Budapeŝto. Li doktoriĝis en la Agrarscienca Universitato en 1948, en la sekva jaro li akiris plian pedagogian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány. Inter 1949 kaj 1954 li havis postenon en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario), intertempe li kandidatiĝis en 1952. Li estis nomumita vicrektoro kaj katedrestro en 1953. Inter 1954-1985 li estis katedrestro en kampuso en Gödöllő. Li doktoriĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio en 1969. En 1990 li emeritiĝis, tamen li instruis plu ĝismorte. Li ricevis premiojn inter 1972-2006. Li havis edzinon, sed en 1985 li vidviĝis.

Liaj disertaĵoj
---------------

* *Túlfejlődés diploid és tetraploid paradicsomhibridekben és a heterózis elmélete* (1948)
* *A kukoricanemesítés egyes elméleti, módszertani kérdései* (1969)

Elektitaj libroj
----------------

* *Kertészeti növénynemesítéstan. Bevezetés a növénynemesítésbe.* (studenta lernolibro, 1951)
* *Öröklés és származástan alapjai* (1964, poste plurfoje, ankaŭ hispane en 1981)
* *A mezőgazdasági növények nemesítése* (studenta lernolibro, 1966, 1976)
* *A növénynemesítés alapjai* (studenta lernolibro, 1967)
* *A gazdasági növények produkció genetikája* (1977, angle en 1984)

Elektitaj artikoloj
-------------------

* *Adatok a kukorica szelektív termékenyüléséhez* (1958)
* *A heterózis elméleti kérdései* (1962)
* *Gazdasági növényeink produkciógenetikája* (1977)
* *Physiological Genetics of Agricultural Crops* (1984)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 672642
* GND: 128053712
* LCCN: n50017225
* VIAF: 91243337
* ISNI: 0000 0001 0997 4897
* NLA: 35012740
* NKC: ola2004219863
 |
**CSIBY Andor** [ĉibi] estis rumanuja hungara ĵurnalisto kaj redaktoro naskita en Ditró la 4-an de februaro 1888 kaj mortinta en Miercurea Ciuc la 29-an de oktobro 1960.

Biografio
---------

Andor Csiby faris sian abiturientan ekzamenon en 1905 en Erzsébetváros, poste li pristudis juron en Kolozsvár. Ekde 1910 li laboris kiel juristo, ekde 1914 kiel urbkonsilanto en Gyergyószentmiklós. Li estis kunlaboranto de la ĵurnaloj Csíki Lapok, Gyergyó, Keleti Újság kaj Székely Szó. Inter 1934 kaj 1936 li redaktis la gazeton Gyergyói Lapok. En 1939 li partoprenis la organizadon de vagantkunvenoj de Erdélyi Múzeum-Egyesület. Li estis la unua gvidanto de la Muzeo Tarisznyás Márton de Gheorgheni establita en 1952. Li publikigis gravajn lokhistoriajn verkojn.

Verkoj
------

* *Gyilkostó-Lacul Roșu klimatikus gyógyhely monográfiája és kalauza* (Brassó, 1937);
* *Borszék-Borsec gyógyfürdő és klimatikus gyógyhely monográfiája* (Brassó, 1937);
* *Valea Strâmbă-i Gyergyótekerőpataki „sugó" cseppkőbarlang leírása* (Gyergyószentmiklós, 193 8);
* *A székely közbirtokossági vagyonok eredete… (Gyergyószentmiklós, 1939).*

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.