Verde: membroj de G5.
maldektra
**G5 sahelo**, mallongigite **G5S** aŭ **G5**,
estas institucia kadro por regionaj
kunordigo, evoluo kaj sekureco, kreita
la 16-an de februaro 2014.
Sahelo estas klimata spaco de nedifinitaj
limoj, kiuj iras de Atlantiko ĝis
la Ruĝa Maro, zono situanta sude de
Saharo, 5 400 kilometrojn longa, kiu
transiras de la sahara arideco ĝis la
savano. Kutime la sekeco, la malriĉeco
kaj la forgeso pri la ŝtatoj tuŝis la historion
de tiu regiono kaj trafis en perforton,
terorismajn grupojn kaj suferantan
ekonomion. Ĝis nun tiu zono
ne havis ununuran voĉon por defendi
siajn interesojn, sed tio nun ekŝanĝiĝis.

"G5 Sahelo" naskiĝis en februaro 2014 kiel
superregiona grupo, celanta ĉefe la sekurecon,
impulsita de la prezidentoj
de Maŭritanio, Mohamed Ould Abdel Aziz, kaj Niĝero, Mahamadou Issoufou; nun ĝi onsistas el kvin ŝtatoj de Sahelo: Burkino,
Ĉado, Malio, Maŭritanio kaj Niĝero (Vd la noton).
La aganta prezidanto estas
la Prezidento de Maŭritanio kaj la
grupo havas la sidejon en la ĉefurbo
Nuakŝoto, kaj la Sekretario estas s-ro
Najim Elhadj Mohamed el Niĝero,
elektita la 19-an de decembro 2014 en
eksterordinara pintkunveno de la organizaĵo.

Internacie agnoskita organizaĵo
-------------------------------

Pro la forto de la radikala ĝihadismo
en ĉi tiu regiono kaj la danĝero
de interregionaj konfliktoj, tuj oni
pripensis krei militforton kapablan
respondi al tiu giganta defio. Pro tio,
helpate de Francujo ĝi aperas kiel politika
kaj ekonomia kontraŭpezo en Sahelo
al la franca milita operaco "Barkhane".
Garantiita unuaflanke de Francujo,
kiu sukcesis atingi historian apogan
rezolucion de la Sekureca Konsilio de la Unuiĝintaj Nacioj (UN), kaj poste kun
la kunlaboro de Germanujo, kun kiu
impulsiĝs la "Alianco por Sahelo" (12
landoj, kiuj financas evoluigajn projektojn
en tiu Sahela zono). G5 Sahelo,
iom post iom, laboras en projektoj pri
infrastrukturoj, transporto, energio,
akvaj resursoj, nutra sekureco kaj eĉ
adaptado al la klimatŝanĝo.
En majo 2015 okazis la dua kunsido
de Ministroj de G5 Sahelo, en Niĝero
kun la aldona partopreno de la
Ministroj pri internaj aferoj de Francujo
kaj Hispanujo, kie oni debatis pri la ĝihadisma
terorismo kaj la homa trafiko.
Samjare, la 21-an de novembro Nĝameno (ĉefurbo de Ĉado)
akceptis la novan pintkunsidon de
ŝtatprezidantoj de G5 Sahelo, kie, post
la atako al la hotelo Radisson de Bamako (ĉefurbo de Malio),
ili interkonsentis krei komunan militforton
kaj eviti, ke junuloj el Sahelo
partoprenu en danĝeraj organizaĵoj kiel
Boko Haram. Kvankam la komuna
militforto ne efektiviĝis tiam, en 2017
Francujo petis de la Sekureca Konsilio
de UN la devigan aprobon de tiu forto, kaj oni antaŭvidis buĝeton de 400
milionoj da eŭroj. Eŭropa Unio, siaflanke,
apogis tiun monhelpon. La 2-an de julio 2017, la pintkunveno okazis en
Bamako kaj tie oni lanĉis oficiale la
transliman militforton.
La 6-an de decembro 2018, Maŭritanio
estis la sidejo de la nova versio
de G5. Tie oni jam parolis certe pri sekureco,
sed ankaŭ pri aliaj kernaj temoj
por la regiono, nome, lukto kontraŭ la
malriĉeco, klimatŝanĝo, malproksimaj
vilaĝoj kaj manko de ebloj por la junularo.
Ŝajnas, ke la arĥitekturo de tiu
ŝanĝo de direkto en tiu organizaĵo devenis de ĝia Konstanta Sekretario, sperta
niĝera diplomato s-ro Mamam Sambo
Sidikou, kiu estis ambasadoro
en Usono kaj okupis gravajn postenojn
en UNICEF, *Save the Children* (Savu la infanojn) kaj en
pacaj misioj de UN en diversaj afrikaj landoj.
Kiel dirite, Eŭropa Unio apogas
firme tiun organizaĵon, ĉefe pro la
grava migrada fenomeno al Eŭropo,
kies itineroj trapasas ĝuste la grizajn
zonojn de Sahelo. Pro tio Eŭropa Unio
proponis, ke G5 estu sia "speciala partnero".

Ŝtatmembroj
-----------

| Lando | Alirdato |
| --- | --- |
| Burkino Burkino | 16-a de februaro 2014 |
| Ĉado Ĉado | 16-a de februaro 2014 |
| Malio Malio | 16-a de februaro 2014 |
| Maŭritanio Maŭritanio | 16-a de februaro 2014 |
| Niĝero Niĝero | 16-a de februaro 2014 |

Referencoj
----------

1. ↑   *Communiqué final du Sommet des Chefs d’État du G5 du Sahel : Création d'un cadre institutionnel de coordination et de suivi de la coopération régionale dénommé G5 du Sahel* (france). Le Sahel. Arkivita el la originalo je 2017-12-10. Alirita 9a de januaror 2015.
2. ↑   *Opération Barkhane : visite de M. Manuel Valls, Premier Ministre* (Operaco Barkhane, vizito de la franca ĉefministro Manuel Valls) (france). *Ministère français de la Défense* (26a de novembro 2014). Alirita 9a de januaro 2015.
3. ↑   *G5 au Sahel : Macron lance la force conjointe antijihadiste - France 24* (france). France 24 (1a de julio 2017). Alirita 2a de julio 2017.

Fonto
-----

Ĉi tiu artikolo grandparte baziĝas sur la artikolo de Rafaela Urueña el la Revuo Esperanto de aprilo 2019, paĝo 94.

Noto
----

Ne konfuzu Niĝeron kun Niĝerio, malgraŭ ke ambaŭ landoj havas la saman riveron, Niĝero, trafluantan ilin (de kiu ili havas preskaŭ similan nomon), la unua havas neniun limon situan ĉe la rando de maro, dum la dua havas la delton de Niĝero ĉe la Gvinea golfo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio G5 Sahelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* G5 Sahelo en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)

* Oficiala retejo (france)