recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***La kolonoj de la Tero*** (angle *The Pillars of the Earth*) estas historia romano de la brita aŭtoro Ken Follett, kun agado okazanta en Anglio dum la Mezepoko, specife en la 12-a jarcento, dum periodo de Interna milito nomita angla anarkio, inter la sinkado de la Blanka Ŝipo kaj la murdo de angla ĉefepiskopo Thomas Becket. Ĝi ankaŭ etosigas pilgriman vojaĝon al Santiago-de-Kompostelo tra Francio kaj Hispanio.

La romano priskribas la evoluon de gotika arkitekturo de ĝia antaŭulo, romanika arkitekturo, kaj la sortoŝanĝoj de la priorejo de Kingsbridge, kontraste al la fono de historiaj okazaĵoj kiuj tiutempaj. Kvankam Kingsbridge estas la nomo de vera angla urbo, la Kingsbridge menciita en la romano estas, fakte, fikcia loĝloko reprezentanto de la tipa angla urbo en kiu merkatoj estis establitaj tiutempe.

La aŭtoro surprizis per ĉi tiu romano ne nur siajn legantojn, avidajn de trileroj, sed ankaŭ siajn redaktantojn, pro ĝia enhavo kaj longeco (pli ol 1000 paĝoj). Ĝi estis eldonita en 1989, kaj fariĝis la plej granda vendaĵo de Follett.

La romano estis inkluzivita en la 33-a pozicio de la enketo farita de la BBC en 2003, kies celo estis trovi la plej estimatajn verkojn de brita literaturo. Krome, ĝi estis elektita en 2007 fare de la literatura klubo Oprah's Book Club. 

La dua parto, *Mondo senfina*, aperis la 9-an de oktobro 2007.
**Ekspreso** , estas unu el la projektoj de planligvo proponita de nov-hampŝira mezgrada instruisto Jacinto Javier Bowks de la Rosa (plumnomoj *Ilvi* kaj *Hyacinthus Xavier Hispalensis*) en 1996 (aliaj estas Auxilingua, Bitruskan, Dalid, Esperando, Europeano kaj Latineo). Ŝajnas ke Ekspreso estas la plej disvolvita el ĝia "frataro". La aŭtoro estas interlingvaisto kaj la ĉefa kontribuanto de interlingvaa vikipedio.

La nomo **Ekspreso** devenas de latina vorto "expressus", participo de "exprimere" (eksprimi, diri).

Ĝia moto estas "Ekspreso: La lingua pro la persona in haste" (Ekspreso la lingvo por la personoj en urĝeco). Simbolo de Ekspreso estas verda minuskla **e** aŭ kuranta homo. Estas ĉemizoj kaj ursetoj kaj aliaj varoj kiu oni povas aĉeti kun Ekspresa simboloj en elektronika "Boteka de Ekspreso". 

Alfabeto

a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

C, Q, W, X, Y estas uzataj nur por "fremdaj" vortoj.

Ekzemploj:

Patro nia: Pater de nos, ke esen in la selos, ke la nomino de vo esen sanktifiked, ke la regno de vo venien, ke la volunta de vo esen fakted superi la tera komi alsi in la selo. Donen ad nos hok dia la pane de kati dia, et perdonen ad nos la debitas de nos komi nos perdonen ad debitores de nos, et non dukten ad nos in temptesion, mai liberen ad nos de malo.

Tradukita citaĵo de Zamenhof: *la lingua internesional de la generesiones futuri no vaden poter eser si no uni lingua planifiked* ("lingvo internacia de la venontaj generacioj estos sole kaj nepre nur lingvo arta"). 

Ekspreso ŝajnas influita de Novial kvankam ĝia aŭtoro diras ke ĝi devenas el la Interlingvao. La projekto klasigeblas Eŭroklono, do naturalisma planlingvo bazita sur eŭropaj lingvoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Ekspreso* info @ LangMaker.com arkivigita laŭ stato de 2005
* ĉemizoj kun varbaj motivoj pri la projekto
**Amir Arsalan-e Namdar** (perse امیرارسلان نامدار) estas populara persa legendo kiu estis rakontita al Naser al-Din Ŝaho Kaĝaro, la ŝaho de Irano en la 19-a jarcento, (kvankam la legendo mem estas multe pli malnova) fare de rakontanto nomita al Mohammad Ali Naqib-al-Mamalek (میرزا محمدعلی نقیب الممالک). Mohammad neniam transskribis la poemon mem, sed la filino de la ŝaho, kiu ankaŭ amis la rakonton, poste transskribis kaj konservis ĝin por la historio.

La epopeo rakontas la aventurojn de ĝia protagonisto Arsalan. La rakonto komenciĝas per Banu (grafidino) de Roum (ankaŭ konata kiel Konstantinopolo, aŭ Istanbulo). Roum estis konkerita de eŭropaj invadantoj, kaj ĝia graveda Banu (grafidino) devis fuĝi por savi sian vivon. Ŝi edziĝis al egipta komercisto kaj naskis sian infanon, Arsalan. La komercisto postulas la infanon kiel posedaĵo. Poste, kompreneble, Arsalan aŭdas pri siaj reĝaj originoj kaj prenas ĝin en sia menso por repreni sian tronon.
Modifita versio estis ĉeftemo de la japana romano kaj animeserio La Heroa legendo de Arslan.
**László Bárdos** [lAslO bArdoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bárdos László** estis hungara ĵurnalisto, dramaturgo. Lia origina familia nomo estis *Berger*.

László Berger naskiĝis en Szalárd la 30-an de majo 1897, li mortis en Budapeŝto la 20-an de septembro 1960.

Kariero
-------

László Bárdos devenis el juda familio. Li laboris ĝis 1918 al Pesti Hírlap, ekde 1919 ĝis 1924 li estis kunlaboranto de gazeto *Szabadság* jam en Rumanio, poste ĝis 1935 redaktis la *Esti Lap* (Oradea). Ekde 1935 li redaktis la gazetojn *Nagyvárad* kaj *Nagyváradi Napló*. En 1944 li estis deportita. En 1945 li revenis en Rumanion ekde 1949 ĝis 1951 li estis dramaturgo de Teatro Hungara de Oradea. En 1951 li translokiĝis al Hungario kaj laboris ĉe la Hungara Radio en Budapeŝto kiel dramaturgo.

Verkoj
------

* *Dzsidáskapitány* (porjunulara romano, Bp. 1954);
* *Melkun Menyhért utazása* (porjunulara romano, Bp. 1956).

Memorigiloj
-----------

* lernejo en Tatabánya

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
* datenoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.



* Portalo pri Biografio
**Villanueva de Carazo** [biljaNŬEba dekaRAzo] estas loĝloko kaj municipo en la sudoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Sierra de la Demanda*.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Sierra de la Demanda, ruĝe, sudoriente.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 7,383 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 24 loĝantojn. Ĝi perdis 230 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. 

Ĝi distas 61 km de Burgoso, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. 

La abato Severo kaj lia patrino Paterna donacis al San Sebastián de Silos kaj al ties abato Velasco la monaĥejon de San Bartolomé de Villanueva de Carazo.

Okazis batalo proksime de la loĝloko dum la Unua Karlisma Milito, kun venko de la isabel-anoj.​

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 779798
 |
**KUBÁN Endre** (kuba:n) estis hungara, rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro, tradukisto naskita en Resicabánya la 8-an de septembro 1877 kaj mortinta en Temeŝvaro la 5-an de decembro 1957. Li estis la patro de ĵurnalisto, redaktoro, verkisto Endre Kubán.

Kariero
-------

Endre Kubán finis juron kaj li estis kunlaboranto de *Resicai Lapok*, poste de la *Krassó-Szörényi Lapok*, de 1913 interna kunlaboranto de la *Temesvári Hírlap*, en 1924 ĝia respondecredaktoro. Li redaktis teatran semajngazeton *Komédia* (1916-20) kaj la duonmonatan revuon *Gyerekújság* (1924-28). Li estis interna kunlaboranto de *Déli Hírlap*, resp. redaktro de 1925 ĝis sia pensiiĝo (1940). Li estis ano de Arany János Társaság de Temeŝvaro. Li tradukis poemojn de rumanaj poetoj (Eminescu, Romul Fabian, Aron Cotruş, Lucian Blaga).

Verkoj
------

* Kacagó kádenciák (humuraj poemoj, Tv. 1917);
* Kis emberek világa (poemoj de Kóró Pál, Tv. sen jaro);
* Megrontott élet (romano, Tv. 1932).

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 386187
* VIAF: 121485722
* ISNI: 0000 0000 7949 4138
 |
**Villanueva de la Condesa** [biljaNŬEba delakonDEsa] estas municipo en la nordo de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Campos* en la nordo de la provinco. *Villanueva de la Condesa* estas etimologie rilatebla al *Nova Vilaĝo de la Grafino*.

Villanueva de la Condesa en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Campos* de la provinco Valadolido, viole, norde.
Preĝejo de Sankta Petro, de la 16-a jarcento.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 11,37 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 58 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn el la 1950-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 76 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

La tereno konsistas el stepaj cerealkampoj, kie eblas trovi ekzemplerojn de stepobirdoj kiaj otidoj, *Tetrax tetrax* kaj *Otis tarda*, burinoj, *Burhinus oedicnemus*, pterokloj, cirkuoj ktp.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. Plej frua mencio de Villanueva de la Condesa estis de 1062, kiam dokumento referencas al la tiam "Villa Nova de Galindo Núñiz", unua konata nomo de la nuna Villanueva de la Condesa. En la libro *Becerro de las Behetrías*, en 1352, la loĝloko estis ene de la *Merindad de Carrión*, apartenanta al doña Inés Ramírez, filino de Diego Ramírez, gravulo de Leono dum la tumulta regotempo de Ferdinando la 4-a. Ferrán Alfonso de Zorita, lombardis en 1392 Villanueva de la Condesa al Ruy Ponce de León, tiam senjoro de Vega de Ruiponce kaj de Morales de Campos, en la sama komarko. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Petro, de la 16-a jarcento, kun mikso de gotika kaj mudeĥara stiloj. Sur monto de iama kastelo estas rigardejo kaj ene iamaj vinkeloj, nun distrejoj aŭ stokejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764359
 |
**Endre KUN** estis rumania hungara inĝeniero pri tekstilo, verkisto pri ekonomio. Li naskiĝis en Temeŝvaro la 21-an de marto 1908 kaj mortis ?. Li estis la pli aĝa frato de ekonomikisto János Kun.

Kariero
-------

Endre Kun diplomitiĝis en Mulhouse (1929). Li debutis en Francujo (1929-31), poste li laboris en tekstilfabriko Neumann de Arad (1932-35), pli poste en Bukareŝto (1936-45). De 1945 li estis ĝeneraldirektoro en Bukareŝto, gvidanto de teknika ĉefsekcio de malpeza ministerio.

Pligravaj studaĵoj en *Korunk*
------------------------------

* A textilipari műanyagok ma és holnap (1957/9); A Szovjetunió fogyasztási cikkeket gyártó iparának fejlődése (1959/3); Ökonometria, vagy a matematika alkalmazása a gazdasági elemzésben (1959/12); Közszükségleti javak termelése és életszínvonal (1960/8); Korszerű ruházkodás (1963/12); A termelés tudományos szervezése (1967/3).

Tradukaĵo
---------

* N. Vlăduţ-N. Florea: *A fonónő kézikönyve* (1980).

Fonto
-----

* RMIL Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
**Villanueva del Aceral** [biljaNŬEba delazeRAL] estas municipo en la nordo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco. 

Villanueva del Aceral en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 17,57 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 105 loĝantojn. Ĝi distas 62 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761835
 |
Grafo **Engelberto la 1-a de Mark** (mortinta la 16-an de novembro 1277 sur Kastelo Bredevoort) estis Grafo de Mark.

Vivo
----

Engelberto estis posteulo de sia patro Adolf la 1-a kiel Grafo de Mark. Ĉar lia frato Oto, kiu ĝis tiam estis estinta kanoniko en Lieĝo, post la morto de la patro repaŝis en la maleklezian staton, Engelberto devis transcedi al ĉi tiu kelkajn kastelojn kiel Altena kaj Blankenstein same kiel la poe apartenan landon. La minacontan dissplitigon de la posedaĵo evitis la morto de sen-ida Oto en 1262. Post tio Engelberto denove regis la tutan graflandon.

Mallongan tempon poste Engelberto eniĝis kun la samnoma ĉefepiskopo Engelberto la 2-a de Kolonjo en malpacon. Je tio ekestis aro da bataloj, kaj la trupoj senordigis la teritorion de la respektiva malamiko. En la jaro 1265 la kontraŭuloj repaciĝis.

Engelberto de Mark estis edzo en unua geedzeco kun Kunigunda de Blieskastel, en dua geedzeco kun Elizabeta de Falkenburg, nevino de la kolonja ĉefepiskopo. Tio sekurigis la pacon inter la du partioj.

Konfliktoj kun Kolonjo denove ekestis nur sub Erzbischof Sigfrido de Westerburg. Tiu ĉi provis elkonstrui sian influon en Rejnlando kaj Vestfalujo. Kontraŭ tio diversaj teritoriestroj – inter ili ankaŭ Engelberto – formis en 1277 aliancon sub gvidado de Simono de Paderborn.

Ankoraŭ en la sama jaro Engelberto estis surprize atakata kaj grave vundata dum vojaĝo fare de Hermano la 2-a de Lohn. Li mortis sur ties kastelo Bredevoort. Lia filo kaj posteulo, Graf Eberhardo la 1-a de Mark (mortinta en 1308), sieĝis kaj detruis la kastelon. Li transigis la kadavron de sia patro al Monaĥejo Cappenberg, kie ĉi tiu estis entombigata.

Literaturo
----------

* Wilhelm Crecelius: *Engelbert I. Graf von der Mark.* En: *Allgemeine Deutsche Biographie* (ADB). Band 6, Duncker & Humblot, Leipzig 1877, S. 125 f.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 567586
* GND: 137362595
* VIAF: 81563585
 |
**Villanuño de Valdavia** [biljaNUnjo debalDAbja] estas municipo en la centronordo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles* ene de la subkomarko Vega-Valdavia. La loknomo *Villanuño de Valdavia* povas esti komprenata etimologie kiel Urbo de Nuño (alude al iama posedanto Nuño Pérez de Lara) de Valdavia (alude al la subkomarko kaj al la trafluanta rivero Valdavia).

Geografio
---------

Baptujo de la preĝejo de Arenillas de Nuño Pérez.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 31,04 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 92 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 350 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 63 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio enhavas ankaŭ la submunicipon Arenillas de Nuño Pérez.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770948
 |
**Engelberto la 2-a de Mark** (mortinta la 18-an de julio 1328) estis grafo de Mark kaj per geedziĝo grafo de Aremberg.

Familio
-------

Li estis filo kaj heredanto de Grafo Eberhardo la 2-a. La 25-an de januaro 1299 li geedziĝis kun Meĥtilda de Aremberg (mortinta la 18-an de marto 1328), filino de Johano de Aremberg kaj Katarina de Jülich. Heredanto de Graflando Mark fariĝis la filo Adolfo. La Arenberga posedo iris al la filo Eberhardo.

Vivo
----

En 1299 Engelberto heredis Graflandon Arenberg (ankaŭ nomata Aremberg) de sia bopatro, kies linio 1299 en la vira gento estis estingiĝinta. Ekde 1308 li estis ankaŭ posteulo de sia patro kiel grafo de Mark kaj daŭrigis ties politikon. La plutenado de la marka potenco povis sukcesi tamen nur en konflikto kun la kolonja ĉefepiskopo Henriko la 2-a de Virneburg, kiu ankaŭ regis la najbaran duklandon Vestfalio, same kiel kun Episkopo Ludoviko la 2-a de Monastero. Tiu ĉi estis malliberigata en 1323 fare de la grafo kaj liberigata nur post pago de alta elaĉeta mono. Lige kun la tumultoj dum la tronkverelo inter Frederiko de Habsburgo kaj Ludoviko de Bavarujo Engelberto pretertempe alianciĝis kun la kolonja ĉefepiskopo, kiu subtenis Frederikon. Mallongan tempon poste la grafo tamen transpaŝis sur la flankon de la bavaro. Li enigis la ĉefepiskopon post tio tiel en premegon, ke tiu ĉi devis peti bartalhalton.

Grafo Engelberto la 2-a validas kiel antaŭeniganto de la evoluo de Bochum. Male al simpliga prezentaĵo li tamen ne donis la urbajn privilegiojn. La 8-an de junio 1321 li konfirmis sur Kastelo Blankenstein nur faktajn statojn sur la kampo de la kompetencoj de ŝoltisoj. Per heredodispartigo lia unuenaskinta filo Adolfo la 2-a de Mark fariĝis posteulo en Mark, en Arenberg tamen heredis lia dua filo Eberhardo la 1-a de Mark-Arenberg. Tiu ĉi fondis la linion *Mark-Arenberg* estingiĝinta en 1541 je la vira gento, kiu ekde tiam prezentis la grafojn de Mark je Arenberg.

Literaturo
----------

* Wilhelm Crecelius: *Engelbert II. (Graf von der Mark).* En: *Allgemeine Deutsche Biographie* (ADB). Band 6, Duncker & Humblot, Leipzig 1877, S. 126.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 567619
* GND: 13736265X
* VIAF: 81563635
 |
**Villanázar** [biljaNAzar] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Benavente y Los Valles, en la nordo de la provinco, sude de la Provinco Leono. *Villanázar* estas etimologie devena ĉu de *Vilaĝo de Nazareto*, nome aludo al nova nomo post la reloĝado aŭ de *Vilaĝo de Nazir* (kiel araba loĝloko). 

Preĝejo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Villanázar, Mózar de Valverde kaj Vecilla de Trasmonte, okupas totalan areon de 18,39 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 273 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 450 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 62 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Quiruelas de Vidriales, Santa Cristina de la Polvorosa, Micereces de Tera, Navianos de Valverde kaj Milles de la Polvorosa.

Estas atestaĵoj de prahistoria loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Graflando de Benavente.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755727
 |
**Villaquejida** [biljakeĤIda] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Esla-Campos*, en la sudoriento de la provinco.

Komarkoj de la provinco Leono; *Esla-Campos* sudoriente, oranĝece.
Preĝejo.
Horloĝturo de Villafer.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Villaquejida kaj Villafer, okupas totalan areon de 53,42 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 828 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 600 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 58 km de Leono, provinca ĉefurbo; trapasas la municipan teritorion la rivero Esla kaj ĝis kanalo. Ĝi limas kun La Antigua, Villamandos, Villaornate y Castro, Campazas, Matilla de Arzón (Zamora), Valderas, Cimanes de la Vega, Fuentes de Ropel (Zamora), San Cristóbal de Entreviñas (Zamora), kaj Valdescorriel (Zamora).

Historio
--------

Estas atestiloj el antaŭromia epoko kaj en Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759561
 |
**Vorstadtkrokodile** [**foa**ŝtatkrokodile] estas porinfana romano origine germanlingva de la verkisto Max von der Grün. La romano publikiĝis en 1976 kaj ankoraŭ nuntempe ofte legiĝas en lernejaj klasoj de Germanlingvio. Subtitolo de la romano estas „Eine Geschichte vom Aufpassen" - "historio pri atentado".

Enhavo
------

La "antaŭurbaj krokodiloj" - germanlingve "Vorstadtkrokodile" - estas infana bando, kiu akceptas novajn membrojn nur post paso de danĝera ekzameno pri kuraĝo. Kiam la 10-jaraĝa knabo Hannes kadre de tia ekzameno glitas en vivdanĝerigan situacion, preskaŭ ĉiuj ŝokitaj grupanoj fuĝas kaj nur la rapida ago de la knabino Maria, kiu vokas fajrobrigadon, savas lin. Pro la danĝera ago li estas punata per malpermeso eliri el la familia loĝejo, per malpermeso rigardi televidon kaj per similaj pedagogiaj agoj, tiel ke en la sekvaj tagoj li havas multan tempon rigardi el la loĝejaj fenestroj kaj paroli kun sia panjo - aparte pri la paralizita kaj rulseĝe moviĝanta samaĝulo Kurt, kiun li antaŭe neniam atentis. Li amikiĝas kun Kurt kaj ankaŭ volas membrigi lin en la infana grupo. La grupanoj komence ne pretas akcepti lin, ĝis ili ekscias ke li observis ŝteladon en la kvartalo. La grupanoj provas kaj sukcesas trovi la ŝtelintojn: Iom ili diskutas ĉu raporti la informon al la polico, ĉar unu el la ŝtelintoj estis la pli aĝa frato de grupano, sed fine ili tamen informas la policon kaj ricevas honorigan mondonacon.

Fono
----

Max von der Grün dediĉis la libron je sia paralizita filo Frank, kaj provis per la romano kontribui al pli bona integrigo de handikapitaj infanoj kiel Kurt kaj Frank en grupojn de nehandikapitaj infanoj.

Filmaj adaptoj
--------------

La filma adapto *Die Vorstadtkrokodile* de 1977 en la scenaro iom diferencas de la romano. Ekzemple la knabo Hannes ne saviĝas fare de la knabino Maria, sed fare de la handikapita knabo Kurt, kiu observis la ekzamenon pri kuraĝo kaj la akcidenton tra sia teleskopo kaj vokis fajrobrigadon. 

La kineja adapto de 2009 havis ankoraŭ kelkajn pliajn ŝanĝojn: ekzemple la paralizita knabo en ĝi nomiĝas Kai kaj la grupestro Olaf nomatas Olli. Ĝi publike montriĝis ekde la 26-a de marto 2009, kaj en 2010 kaj 2011 havis du daŭrigajn kinejajn filmojn.

Literaturo
----------

* Max von der Grün: *Vorstadtkrokodile*. eldonejo Bertelsmann, Munkeno 2002, ISBN 3570211886.
* Max von der Grün: *Vorstadtkrokodile*. Audionauten, Munkeno 2006, ISBN 3866043163, sonlibro.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Anna** aŭ **Ana Hradil** estis unu el la unuaj kroataj esperantistoj, el la t.n. ("Osijeka Kvinopo el 1889"). Ŝi naskiĝis la 19-an de januaro 1865 en Osijek. En la lernojaro 1877-78 ŝi frekventis la kvaran klason de la elementa lernejo, kaj poste 2 jarojn osijekan realan lernejon.

En 1889 ŝi vivis en Malsupra Urbo kaj aperis en la Adresaro de Zamenhof, same kiel ŝiaj fratinoj Augusta kaj Ema, kaj la amikinoj Marija Pilepić kaj Natalija Hergović. En 1890 ŝi edziniĝis al Viktor Krvarić, kiu, kvankam osijekano, jam vivis kaj laboris en Sarajevo. Bosnio tiutempe estis freŝe okupita de Aŭstrio-Hungario, kaj li laboris kiel ŝtata oficisto en la landa registaro de Bosnio. La filo Kamilo naskiĝis en 1894 en Sarajevo. Kamilo frekventis en 1905 elementan lernejon en Velika Kladuša (Bosnio) kaj poste oficiran (kadetan) lernejon en Maribor (Slovenio). En 1921 (jam en Jugoslavio) Viktor emeritiĝis en Sarajevo. Proksimume tiam Kamilo jam vivis en Osijek kun sia edzino Emilija Munk. Viktor en 1927 mortis en Osijek. Ana mortis en 1948 en Osijek pro pneŭmonio. Viktor estas (kaj verŝajne same poste Ana) entombigita en la tombejo "Sv. Ana" en Osijek, sed la tombo ne plu troviĝas.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 249785
 |
**Entento** signifas amikan kontrakton inter regnoj. 

La **Kora Entento** (nomata france **Entente cordiale**) estis subskribita la 8-an de aprilo 1904 inter Britio kaj Francio, kaj regulis la koloniajn demandojn, t.e. diversajn disputojn inter la du potencoj rilate al ilia influo kaj regivo en partoj de iliaj koloniaj imperioj inkluzive de Egiptio, Maroko, Madagaskaro, Kanado, Siamo kaj Afriko ĝenerale. La interkonsento signalis la finon de jarcentoj de malamikeco inter la du landoj. 

Tiuj interkonsentoj iĝis la bazo de la **Triopa Entento** kun la Rusa Imperio, kiam en 1908 kun la aniĝo de Rusio, la Kora Entento pligrandiĝis formante la Triopan Ententon. Tiu Triopa Entento estis la opozicio al la centraj potencoj en la unua mondmilito.

En 1920 formiĝis la **Malgranda Entento** inter Ĉeĥoslovakio, Jugoslavio kaj Rumanio kontraŭ Hungario.

Ankaŭ vidu
----------

* Balkana entento
* ententa invado de Rusio

Eksteraj ligiloj
----------------

* **(germane)**  Arkivigite je 2006-07-19 per la retarkivo Wayback Machine
**Villar de los Navarros** [biLJAR delosnaBAros] estas municipo de Hispanio, en la oriento de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Villar de los Navarros* estas etimologie komprenebla kiel *Vilaĝo de la Navaranoj*, alude al reloĝantoj.

Geografio
---------

Sonorilturo de la preĝejo.
Villar de los Navarros estas municipa teritorio en la oriento de la komarko Daroka Kamparo sude de tiu de Herrera de los Navarros, kie ambaŭ okupas la orientan pinton de la komarko. Ĝi estas sur la maldekstra bordo de la rivero Cámaras (alfluanto de la rivero Aguasvivas, kiu siavice estas alfluanto de Ebro), mezvoje inter Daroca kaj Belchite.

Post krucmonumento *Peirón de San Antonio*, survoje al Plenas kaj Moyuela, estas granda dolino ĉirkaŭ 100 m de diametro kaj ĉirkaŭ 30 de profundeco. 

La loĝloko Villar de los Navarros mem estas je 78 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 799 msm. Ĝi estas tute inter Herrera de los Navarros norde kaj Nogueras sude laŭ la regiona ŝoseo A-220.

Historio
--------

La konkero de la areo el islamanoj estis farita en la 12-a jarcento. 

Kadre de la Unua Karlisma Milito, la 24an de Aŭgusto 1837, okazis la Batalo de Villar de los Navarros, nome grava venko de la karlistoj, kiuj perdis ĉirkaŭ 400 homojn, sed perdigis samkvante al la isabel-isma flanko, kaj faris plu pli ol 400 vunditojn kaj pli ol 2 000 militprizonulojn. En la karlisma tendaro estris la armeon la tronpretendanto Carlos María Isidro de Borbón kun Vicente González Moreno, kiuj gastis en la propra Villar de los Navarros. Charles Lewis Gruneisen, ĵurnalisto de *Morning Post*, ĉe la karlisma tendaro sendis dupaĝan reportaĵon kiu estis publikigitaj post kelkaj tagoj, kaj nun foje konsiderata de historiistoj kiel la unua batalo de la historio rakontita de militĵurnalisto. Nuntempe lokanoj kaj fakuloj rekreas la batalon.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Villar de los Navarros kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 130 loĝantoj laŭlonge de la jarcento. Evidente elmigrado foriris al Zaragozo kaj Cariñena.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj sed ĉefe vitejoj) kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la tre mudeĥara preĝejo de Sankta Petro, du ermitejoj, krucmonumentoj (*peirones*), unuarka mezepoka ponto, neĝujo, arkeologia kuŝejo de setlejo de iberoj kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero Cámaras.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

1. ↑   Aragón, El Periódico de. «Villar de los Navarros: la batalla narrada por el primer corresponsal de guerra». *El Periódico de Aragón*. Konsultita la 22-11-22.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802358
* VIAF: 316734516
 |
**NYÁRÁDY Erasmus Gyula** (njaradi) estis rumanuja hungara botanikisto. Li naskiĝis en Nyárádtő la 7-an de aprilo 1881 kaj mortinta en Budapeŝto la 10-an de junio 1966. Li estis la patro de botanikisto Antal Nyárády

Biografio
---------

Erazmus Gyula Nyárády la malsuprajn klasojn de gimnazio finis en Marosvásárhely kaj li diplomitiĝis en la porinstruista instituto de Kolozsvár (1900), poste en *Tanárképző Főiskola* de Budapeŝto li akiris diplomon pri biologio-geografio (1904). Li instruis en gimnazio de Késmárk kaj publikis en *Botanikai Közlemények*, *Magyar Botanikai Lapok*. Li estis kunulaŭtoro de lernolibro *Természetrajz* (1909). Je lia peto oni translokigis lin en 1911 al Marosvásárhely. Ekde 1922 al invito de Alexandru Borza li iĝis la muzeologo de *La Botanika Ĝardeno de Cluj-Napoca*. Inter 1940 kaj 1944 aperis lia ĉefverko kun Rezső Soó en 9 kajeroj *Kolozsvár és környékének flórája* (Flaŭro de Koloĵvaro kaj ĝia ĉirkaŭaĵo). En 1942 oni pensiigis lin, sed li ne ĉesis sian laboron. En 1948 oni elektis lin ano de *Rumana Akademio* kaj oni komisiis lin pri la gvidado de laborkomunumo por esplori la flaŭron de Rumanio. Pli ol duono de la nombro de titolartikoloj en la 13 voluma *Flora R.P.R.-R.S.R* estis lia laboro. Li malkovris la genrojn *Triplopetalum genus* (1925) kaj *Pietrosia* (hodiaŭ *Andryla*) (1963), plue 119 novajn specojn, plurajn novajn subspecojn.

Verkoj
------

* *Marosvásárhely és környékén élő tavaszi és nyáreleji növények meghatározó könyve* (Mv. 1914).
* *Növénytan biológiai alapon*. Kv. 1922).
* *A Torda-hasadék*. Monografikus ismertetés, 1937.
* *A Torda-hasadék nevezetesebb látnivalójának rövid ismertetése*, 1938.
* *Flora şi vegetaţia Munţilor Retezat*, 1958.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon

Eksteraj ligiloj
----------------

* Váczy Kálmán - Bartha Sándor: *Nyárády Erazmus Gyula a természettudós*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 240734
* GND: 108979780X
* LCCN: n91005416
* VIAF: 68100522
* ISNI: 0000 0000 7904 7098
* SUDOC: 197879489
 |
Loko de la municipa teritorio de Villar del Pedroso en sia provinco
Loko de la provinco de Cáceres en Hispanio
**Villar del Pedroso** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

Loĝantoj
--------

Fonto en placo Demetrio Medina de Villar.
Preĝejo de Villar.
Urbodomo de Villar.
Kruco de Villar.
La loĝantoj nomiĝas *villarejos*. La censita populacio en 2009 estis de 673 loĝantoj.

Situo
-----

Villar del Pedroso estas situa en la orienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Ibores, je altitudo de 732 m; je 168 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 190 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 242 km². La municipa teritorio limas norde kun la rivero Taĵo, kiu separas ĝin el la provinco de Toledo. Ĝi havas submunicipon nome Navatrasierra, situa sude, en la Sierra de Altamira.

Klimato
-------

La klimato estas de tipo mediteranea. La pluvokvanto atingas jaran averaĝon de nur 474 mm. pro la situo de la teritorio kontraŭvento de la ĉefaj altaĵoj de la Villuercas. La plej pluva sezono estas vintro (171 mm.) kaj la plej seka somero (35 mm.) La mezaveraĝa jara temperaturo estas de 15,9 °C. La plej malvarma monato estas decembro, kun 7,2 °C kaj la plej varma julio, kun 26,1 °C.

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado.

Historio
--------

La areo estis loĝata jam antaŭ la alveno de la romianoj. Ekzistas en la ĉirkaŭo monumentoj de taŭroj realigataj en ŝtono, konataj kiel *Verracos*, kiu estis skulptitaj de popolo nomata vetonoj kiu vivis en la areo. Poste venis romianoj, visigotoj kaj mozaraboj.

Kiam la Regno de Kastilio konkeris la areon el la islamanoj, kolonoj petis al la reĝo Fernando la 3-a kromnome *La Sanktulo* la rajton reloĝigi la teritorion. Tion oni permesis al ili la 13an de januaro de 1249, kio povas esti konsiderata proksimuma fondodato de Villar del Pedroso.

Monumentoj
----------

Krom la jam menciataj *Verracos*, la ĉefa monumento estas la katolika preĝejo de Sankta Petro. Konstruita inter la 15a kaj 18a jarcentoj el granito. La interno konservas gravajn interesaĵojn, nome du retabloj: unu de la 18a jarcento ornamitaj per azuleĥoj el Talavera de la Reinakaj unu de la 17a jarcento kun kvin pentraĵoj de tiu epoko.

Famas la festoj de Karnavaloj.

* Villar del Pedroso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Villar del Pedroso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Villarejo** [biljaREĥo] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Nájera kaj precize en la okcidento de la regiono. La loknomo *Villarejo* estas etimologie komprenebla kiel diminutivo de la apuda municipo Villar de Torre, de kiu ĝi iel dependas.

La malgranda municipa teritorio de Villarejo, en la okcidento de la regiono.
Preĝejo.

Geografio
---------

Tiu municipo estas ĉe la supra fluejo de la rivero Tuerto en la Supra Rioĥo. Tiu valo havas ebenan terenon kaj estas bordita de diversaj niveloj de teraso kiuj staras ekde la valo ĝis tiuj montoj. 

Ĝi estas loĝloko kun komunikvojo nur laŭ la regiona ŝoseo LR-204 inter Villar de Torre oriente kaj Cirueña norde. Ĝi estas je pli ol 822 metroj super marnivelo je 44 km de Logronjo, provinca kaj regiona ĉefurbo.

Historio
--------

La plej frua dokumenta mencio datas de la jaro 1311, en privilegio havigita de Fernando la 4-a de Leono kaj Kastilio, konfirmita de lia filo Alfonso la 11-a de Kastilio en Burgoso la 10an de junio 1315. La loĝloko estis dekomence atribuita al la provinco Burgoso ĝis 1822 kaj 1833 kiam kreiĝis la Provinco Logronjo.

En la 1960-aj jaroj la elmigrado iris al enlandaj centroj, unue al Bilbao, Barcelono kaj Madrido, kaj en la 1970-aj jaroj al Logroño. El la 1950-aj jaroj oni malaltiĝis el 169 loĝantoj ĝis la nunaj 34.

Aktualo
-------

La bazo de la ekonomio estas agrikulturo (cerealoj kaj terpomoj) kaj forstado (fagoj kaj kverkoj). Lastatempe ekis rura turismo.

La loĝantaro estas tre maljuniĝinta. Vizitindaĵoj estas la preĝejo kaj ermitejo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796026
 |
**Villarejo de Órbigo** [biljaREĥo deORbigo] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi estas en la centro de la provinco en tradicia komarko Ribera del Órbigo ĉe la rivero Órbigo. *Villarejo de Órbigo* estas komprenata etimologie kiel "Vilaĝeto de la rivero Órbigo". 

Komarkoj de la provinco Leono; Ribera del Órbigo ne aperas, sed estas centre.
Preĝejo.
Preĝejo de Villoria.
Monaĥejo de Villoria.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Estébanez de la Calzada, Veguellina de Órbigo, Villarejo de Órbigo kaj Villoria de Órbigo, okupas totalan areon de 36,25 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 2 945 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 2 000 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 38 km de Leono, provinca ĉefurbo kaj limas kun San Justo de la Vega, Villares de Órbigo, Hospital de Órbigo, Bustillo del Páramo, Villazala, Valderrey kaj San Cristóbal de la Polantera.

Historio
--------

Estas atestaĵoj de antaŭromiaj setlejoj de Bronzepoko poste uzataj de romia loĝado rilata al la orminado; en Mezepoko okazis reloĝado. Frua mencio estas de 1154. Ĝi apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. 

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (cerealoj, maizo, beto, luzerno), brutobredado, ĉasado, fiŝkaptado kaj forstado de poploj. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, preĝejoj, piedirado, karnavalo).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761074
* VIAF: 316734838
 |
**Villarepos** (malnonva germanlingva nomo: **Ruppertswil**) estas komunumo en la Lagodistrikto en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 543 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Villarepos situas proksimume 5 kilometrojn sude de la Lago de Morato ĉe la bordo de la rivereto Chandon, alfluanto de la Lago de Morato. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Villarepos kaj Chandossel kaj la vilaĝeto Plan, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,76 km², de kiuj 33,6% estas kovritaj de arbaro, 57,6% servas por agrikulturo kaj 8,0% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Villarepos limas en nordo al Faoug (VD), en nordnordokcidento al la berna eksklavo Clavaleyres (BE), en nordokcidento al Courgevaux, en okcidento al Courlevon, en sudokcidento al Wallenried, en sudo al Misery-Courtion, kaj en okcidento al Avenches (VD).

Trafiko
-------

La komunumo Villarepos situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas pere de flankaj vojoj de Faoug, Clavaleyres, Wallenried kaj Avenches. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas proksimume 4 kilometrojn okcidente apud Avenches. Al la publika transportreto Villarepos estas konektita per la buslinio de Friburgo al Domdidier.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Villarepos datiĝas el la jaro 1332 kiel *Villarepot*. Ĉe la okcidenta komunumlimo troveblas restaĵoj de la urbomuro de la romia urbo Aventicum kaj ekzistas ankaŭ restaĵoj de romia akvokundukilo sur la komunuma teritorio. Ĝis 1331 Villarepos apartenis al la Senjorujo Avenches, kaj poste ĝis la aĉeto fare de Friburgo en la jaro 1502 ĝi estis havaĵo de la familio de Avenches. Sub friburga regado ĝi apartenis al la Voktejo Montagny. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 ĝi apartenis al la helveta distrikto Avences kaj poste ĝis 1848 al la distrikto Friburgo. Surbaze de la nova konstitucio de 1848 ĝi estis atribuita al la friburga Lagodistrikto.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Marianne Rolle*: *Villarepos* en *Historia Leksikono de Svislando* (2011-09-26)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Villarepos

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Villarepos** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Vilaĝeniro de ChandosselVilaĝeniro de Chandossel
* Kapelo Sankt-Sebastiano en ChandosselKapelo Sankt-Sebastiano en Chandossel
* Interno de la Kapelo Sankt-Sebastiano en ChandosselInterno de la Kapelo Sankt-Sebastiano en Chandossel

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Lagodistrikto |
| --- |
| Barberêche • Bas-Vully • Büchslen • Courgevaux • Courlevon • Courtepin • Cressier • Fräschels • Galmiz • Gempenach • Greng • Gurmels • Haut-Vully • Jeuss • Kerzers • Kleinbösingen • Lurtigen • Meyriez • Misery-Courtion • Muntelier • Morato • Ried ĉe Kerzers • Salvenach • Ulmiz • Villarepos • Wallenried |  |

 |
**Aubazines** - jen france, historie ankaŭ *Aubazine* sen fina "s", okcitane respektive gaskone *Obasina* - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Corrèze*, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de 2020 en la komunumo vivis 873 loĝantoj sur areo de 14,1 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 62 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Brive-la-Gaillarde kaj al la kantono *Midi Corrézien / Migdia de Corresa*. 

La teritorio havas komunan limon kun Le Chastang, Cornil, Dampniat, Palazinges kaj Saint-Hilaire-Peyroux.

Geografio
---------

Aubazines situas en kampara, maldense loĝata pejzaĝo en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Aubazines antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono Beynat, malfondita en marto 2015
* Aubazine - Saint-Hilaire (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Aubazines
**Villarroya** [biljaROĝa] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la sudorienta Komarko de Arnedo, ene de la komarkaro Malsupra Rioĥo, en la orienta triono de la regiono laŭ vertikala divido (orient-okcidente). Kun nur 5 loĝantoj, ĝi estas la malplej loĝata municipo en la regiono.

La municipa teritorio de Villarroya, en la sudoriento de la regiono.

Geografio
---------

Villarroya estas en montara areo. Villarroya estas tre aparta loĝloko kiu havas komunikadon laŭ la regiona ŝoseo LR-123, kiu komunikas norde kun Arnedo kaj sudoriente kun Grávalos. Krome la plej apuda municipo estas Muro de Aguas okcidente laŭ la LR-487.

Historio
--------

Preĝejo.
Urbodomo.
La rura elmigrado okazis ĝenerale en multaj apudaj loĝlokoj laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj estis terura ĉe Villarroya, kie oni malaltiĝis el 425 ĝis nunaj 5. La elmigrado okazis ĉefe en la 1960-aj jaroj pro la fermo de la karbominado. 

Tiukadre la municipo iĝis novaĵoj ekde 2008 kiam la voĉdonantoj en la ĝenerala balotadoj interkonsentas voĉdoni tuj je la malfermo de la voĉdonado kaj tiel la municipo estas la unua kiuj fermas ĝin, nome post unu minuto ekde 2015 kun rekordo en 2019 post nur 32 sekundoj. Tiel la voĉdonkontrolistoj ne bezonas perdi la tutan tagon.

La urbestro estis la sama ekde 1979 ĝis 2019, do dum kvardek jaroj.

Aktualo
-------

Estis nur 5 loĝantoj censitaj en 2021 kaj plej verŝajne Villarroya estas la municipo kun malplej da loĝantoj en la tuta Hispanio.

La ekonomio estis bazata ĉefe sur la agrikulturo kaj brutobredado. Krome estas rura turismo. 

Vizitindaĵoj estas la preĝejo, la ermitejo, kaj naturaj lokoj, iknitoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----

1. ↑  Los ocho vecinos de Villarroya baten su récord y votan en 32 segundos en 20minutos

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797011
 |
**Villarroya del Campo** [biljaROĝa delKAMpo] estas municipo de Hispanio, en la centro de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Villarroya del Campo* estas etimologie komprenebla kiel *Ruĝa Vilaĝo de la Kamparo*.

Geografio
---------

Villarroya del Campo estas municipa teritorio en la centro de la komarko Daroka Kamparo, kie ĝi limas el nordo laŭhorloĝe kun Mainar, Villarreal de Huerva, Villadoz, Romanos, Nombrevilla, Daroca kaj Retascón.

La loĝloko Villarroya del Campo mem estas je 75 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 900 msm, inter Villadoz kaj Villarreal de Huerva norde ĉe la aŭtovojo *Autovía Mudéjar*, kiu komunikas kun Cariñena kaj Zaragozo kaj Romanos (sude, sed ankaŭ ĉe la aŭtovojo) kaj Retascón okcidente.

Historio
--------

Oni trovis restaĵojn de setlejo de keltiberoj en la teritorio. 

La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento fare de Alfonso la 1-a. Inter la 12-a kaj la 13-a jarcentoj oni markis la limojn de la municipa teritorio. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma del Campo de Gallocanta* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838. Ekde 1835 Villarroya eknomiĝis Villarroya del Campo, aktuala nomo, por diferenci sin el aliaj loĝlokoj samnomaj (ekde tiam Villarroya de los Pinares kaj Villarroya de la Sierra). En 1845 la loĝloko Villarroya del Campo estis deklarita submunicipo de Villadoz, ĉar tiam ĝi ne atingis minimumon de 150 loĝantoj; sed ĝi sendependiĝis meze de la 20-a jarcento.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Villarroya del Campo kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 89 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo de la 17-a jarcento kun granda retablo (31 tabuloj), krucmonumento, forno kaj ermitejo. El tria preĝejo restas nur kelkaj ŝtonoj. Estas interesaj naturaj lokoj en la apudeco.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Villarroya del Campo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802688
* VIAF: 4647153954924205680001
 |
***Azg*** (armene: Ազգ, "Nacio") estas ĉiutaga gazeto publikigita en Erevano, Armenio ekde 1991. Ĝia fondinto kaj ĉefredaktoro estis la veterana liban-naskita aktivulo Hakob Avedikjan kiu en la 1980-aj jaroj estis ĉefredaktoro de la gazeto Zartonk de la armena partio Ramgavar en Libano.

Azg estis elstara dum la 1990-aj jaroj. Eldonita de la Partio Demokrata Liberala Armenio (Ramkavar-Azatakan), financata de la armena diaspora partio ĝia cirkulado regule superis 30.000 antaŭ 1993, kiu pliiĝis al 42.000 la sekvan jaron. Laŭ Edik Baghdasarjan, Azg funkciis kiel "bona lernejo por multaj ĵurnalistoj" dum ĉi tiu periodo.

En 1996, la gazeto estis provizore suspendita de la registaro de Levon Ter-Petrosjan. Ĝia oficejo estis prirabita, kaj redaktistoj kaj ĵurnalistoj estis batitaj. La posedo de la gazeto estis transdonita al lastatempe dividita proregistara filio de la Ramkavar-Partio nomita Misio de la Ramgavar-Azatakan-Partio, kiu estis formita post disiĝo en la vicoj de la opozicio Ramgavar-Azatakan-Partio. La fondintoj de "Azg", kiuj ankaŭ posedas kaj eldonas la gazeton, sekve trovis sin tute fortranĉitaj de la gazeto. Ankaŭ la Ministerio ordonis al la ŝtata presejo Parberakan ĉesi presi Azg ĝis novaĵo de la registaro. La 27an de aprilo 1996, nova ok-paĝa gazeto, uzanta la nomon kaj emblemon de Azg, estis presita de Parberakan, sed sen la partopreno de Azg-redaktistoj, kiuj disiĝis de la nova versio.

Post la eksiĝo de Ter-Petrosjan kiel prezidanto, la gazeto subtenis Robert Koĉarjan, kiu fariĝis prezidanto en 1998. En 1999, ĝi estis priskribita kiel la "plej aŭtoritata tagĵurnalo" de Armenio. La eldonkvanto de Azg malsupreniris al 10 000 ekzempleroj kaj poste al nur 3 000.

Ekde 1999 Azg estis havebla interrete diversfoje en ses lingvoj:armena, rusa, angla, turka, araba kaj persa. Azg ankaŭ publikigis periodan kulturan aldonon nomatan Azg-Mŝakujt (armene Ազգ-Մշակույթ).

Referencoj
----------

1. ↑   Azg. Yerevan Press Club. Arkivita el la originalo je 1a de septembro 2014. Alirita 1a de septembro 2014.
2. ↑  "Old Ramgavars join forces in Armenia",  '**The Armenian Reporter'**, la 2-an de julio 2009. Kontrolita 3a de aŭgusto 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 703772
 |
**Villasila de Valdavia** [biljaSIla debalDAbja] estas municipo en la centronordo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles* en la subkomarko Vega-Valdavia.

Geografio
---------

Villamelendro de Valdavia.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 30,25 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 64 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 260 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 68 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio enhavas ankaŭ la submunicipon Villamelendro de Valdavia kaj la nune senhomejon Cardeñosa, kun frua mencio en 1175.

Ĉefa rivero estas Valdavia.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Plej frua mencio estas de 1175. En 1180, Alfonso la 8-a de Kastilio havigis foruon al Villasila kaj al Villamelendro en Carrión de los Condes, kio estis konfirmita en marto 1255 fare de la reĝo Alfonso la 10-a de Kastilio en Aguilar de Campoo.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770979
 |