| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Krinanaso** |
| --- |
|  |
| Krinanaso, maskloKrinanaso, masklo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Anseroformaj *Anseriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Anasedoj *Anatidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Chenonetta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | *Ch. jubata* |
|

 |
| Dunomo |
| ****Chenonetta jubata****(Latham, 1816) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Krinanaso  |

 |
| v • d • r |

Ino
La **Aŭstralia arbaranaso** aŭ **Krinanaso** (*Chenonetta jubata*) estas anaso el la subfamilia grupo de Anasenoj troviĝanta tra multe de Aŭstralio.

Ĝi estas la ununura vivanta specio en la genro ***Chenonetta***.

Tradicie lokigita en la subfamilio de Anatenoj (plaŭdanasoj), ĝi povus fakte aparteni anstataŭe al la subfamilio de Tadornenoj (tadornoj).

La Ringanaso povus esti ties plej proksima vivanta parenco.

Taksonomio
----------

La nefluga specio de Novzelando nome *Chenonetta finschi* (Finŝa anaso) kiu supozite konstituis monotipan genron (*Euryanas*) estis fine konsiderata kiel apartenanta al *Chenonetta*. Ĝi iĝis formortinta antaŭ scientistoj povus akurate zorgi pri la novzelanda birdofaŭno, sed eble tiom malfrue kiom ĝis 1870 (baze sur informo pri nefluga ansero kaptata en Opotiki.)

Distribuado kaj habitato
------------------------

La Krinanaso estas disvastigata en Aŭstralio, inklude Tasmanion.

La Krinanaso troviĝas en herbejoj, malfermaj arbaroj, humidejoj, inunditaj paŝtejoj kaj laŭlonge de la marbordo ĉe insuletoj kaj golfetoj.

Ĝi estas komuna ankaŭ en farmoj kun akvorezervejoj, same kiel ĉe rizkampoj, forkanaloj kaj ĉe urbaj parkoj. Ili ofte troviĝantas ĉe pli profundaj lagoj maltaŭgaj por manĝo de aliaj akvobirdoj, sed ili preferas manĝi surtere.

Aspekto
-------

Ino (proksime) kaj masklo (iom pli malproksime)
Ino
Tiu anaso 45–51 cm longa aspektas kiel malgranda ansero, kaj manĝas ĉefe per paŝtado laŭ aroj.

Temas pri specio kun klara seksa duformismo. La masklo estas grizeca kun tre malhelbrunaj kapo kaj kolo kaj tre markate makuleca brusto. La flankoj estas helgrizaj, sed de proksime videblas fajnega grizblanka strieco. La beko estas nigreca kaj la kruroj malhelgrizaj.

La ino havas ne tiom malhelan kapon, blankecajn striojn super kaj sub la okulo kaj makulecajn subajn partojn. Ambaŭ seksoj havas grizajn flugilojn kun nigraj unuarangaj kaj blanka speguleto.

Junuloj similas al ino, sed estas pli helaj kaj kun pli strieca brusto.

### Simila specio

La Krinanaso povas esti distingata el la Nanansero, specio *Nettapus*, kiuj estas pli malgranda, havas tre klarajn vizaĝajn markojn kaj estas kutime vidata surakve. Fajfanasoj de la genro *Dendrocygna* havas pli longajn krurojn kaj kolojn, pli grandajn anasecajn bekojn kaj tendencas piediri pli rekte. Dumfluge la Aŭstralia arbaranaso estas la ununura anaso kun blankaj duarangaj kaj malhelaj flugilplintoj.

Kutimaro
--------

### Alvoko

La plej komuna alvoko estas laŭta, ascenda sono *gnaŭ*. La maskla alvoko estas pli mallonga kaj pli altatona ol ĉe inoj. Ankaŭ estas babileca *staccato* ĉe aroj.

### Flugo

La Krinanaso fluĝas malrapide kaj malalte tra la arboj kaze de ĝenado. Foje ĝi povas flugi rapide kaj lerte. Ĝi estas bonkvalita fluganto.

### Reproduktado

Patrino kun anasidoj
 *Chenonetta jubata* - MHNT
Krinanaso nestumas en arbokavaĵoj aŭ en nestoskatoloj super aŭ ĉe akvo. La nesto estas farata el amaso de lanugo. La ino demetas 9–11 kremoblankecajn ovojn, kiuj estas similaj al tiuj de la Mandarenanaso. La ino kovas dum la masklo staras kontrole. Kiam la anasidoj pretas elnestiĝi, la patrino flugas surgrunden kaj la anasidoj elsaltas surgrunden kaj sekvas siajn gepatrojn. Kiel ĉe la maskloj de Mandarenanasoj, ankaŭ tiuj maskloj zorgas siajn idojn deproksime kune kun siaj inoj.

Manĝo
-----

La Krinanaso manĝas herbojn, trifoliojn kaj aliajn, kaj eventuale, insektojn. Ĝi estas rare vidata ĉe malferma akvo, preferente manĝi per plaŭdado en neprofundajn akvojn, aŭ en herbejoj kaj terkultivejoj.

### Protektado

Krinanaso estas disvastigata en siaj teritorioj. Tiu specio profitis el agrikultura disvolviĝo, pro la kreado de akvorezervejoj kaj lagetoj. Ĝi estas klasita kiel ĉasbirdo, kaj estas mortigata de ĉasistoj. Ĝi estas ankaŭ konsiderata kiel plago, ĉar ĝi damaĝas rikoltojn kaj paŝtejojn. Tamen tiu specio ne estas minacata, kaj ties nombroj estas stabilaj.

Variaj vidoj kaj plumaroj
-------------------------

* Familio en AŭstralioFamilio en Aŭstralio
* Profila vido de inoProfila vido de ino
* Profila vido de maskloProfila vido de masklo
* Anasidoj en Kings Park, Okcidenta AŭstralioAnasidoj en Kings Park, Okcidenta Aŭstralio
* Familio en KvinslandoFamilio en Kvinslando
* AnasidoAnasido

Referencoj
----------

1. ↑   (1996) "Molecular Relationships Within Australasian Waterfowl (Anseriformes)", *Australian Journal of Zoology* **44**, p. 47–58. doi:10.1071/ZO9960047.
2. ↑   (July 1999) "Phylogeny and Biogeography of Dabbling Ducks (Genus: *Anas*): A Comparison of Molecular and Morphological Evidence", *The Auk* **116**, p. 792–805.
3. ↑   (2002) "Relationships, adaptations, and habits of the extinct duck *'Euryanas' finschi*", *Notornis* **49**, p. 1–17. 

[*rompita ligilo*]
4. ↑  Tennyson, A.  (2006) *Extinct Birds of New Zealand*. Wellington: Te Papa Press. ISBN 978-0-909010-21-8.
5. 1 2 3  Pizzey, G. and Knight, F. (1997). Field Guide to the Birds of Australia. Angus and Robertson, Sydney.

* Madge, Steve & Burn, Hilary (1987): *Wildfowl : an identification guide to the ducks, geese and swans of the world*. Christopher Helm, London. ISBN 0-7470-2201-1

Marchant, S. kaj Higgins, P.J. (eds). 1993. Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic Birds. Vol 1B (Ratites to Ducks), Oxford University Press, Sidnejo.

Pizzey, G. kaj Knight, F. (1997). Field Guide to the Birds of Australia. Angus kaj Robertson, Sydney.

Simpson, K kaj Day, N. (1999). Field guide to the birds of Australia, 6th Edition. Penguin Books, Australia.

Handbook of the birds of the world, vol 1 by Josep del Hoyo-Andrew Elliot-Jordi Sargatal - Lynx Edicions - ISBN 8487334105

Guide De Canards, des oies et des cygnes – de Steve Madge - Delachaŭ kaj Niestlé - ISBN 2603013769

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Krinanaso** en Vikimedia Komunejo
* Australian Museum data sheet

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rBirdoj |
| --- |
| 
Regno: Animalo  •  Filumo: Ĥorduloj  •  Subfilumo: Vertebruloj  •  Infrafilumo: Makzeluloj  •  Superklaso: Tetrapodoj  •  Klaso: Birdoj |
| 

|  Birdoj laŭ ordoj *(alfabete)* |
| --- |
|  |
| 

|  |
| --- |
|  |
| Ordoj de | 

|  |
| --- |
| akcipitroformaj ~ anseroformaj ~ apodoformaj ~ cikonioformaj ~ falkoformaj ~ fenikopteroformaj ~ gavioformaj ~ gruoformaj ~ ĥaradrioformaj ~ kaprimulgoformaj ~ kokoformaj ~ kolomboformaj ~ koracioformaj ~ kukoloformaj ~ paseroformaj ~ pegoformaj ~ pelikanoformaj ~ podicipoformaj ~ procelarioformaj ~ psitakoformaj ~ pterokloformaj ~ sfeniskoformaj ~ strigoformaj ~ strutoformaj ~ tinamoformaj ~ trogonoformaj ~ trokiloformaj ~ turnicoformaj |

 |

 |

 |
| 
Rilataj artikoloj: Birdomigrado ~ Birdoprotektado ~ Birdnestoj ~ BirdkantoVidu ankaŭ: Dinosaŭraj birdoj |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |