recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Buckten (stacidomo). |


**Buckten** estas komunumo en la distrikto Sissach en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 689 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Buckten situas norde de la monto Hauenstein, kiu apartenas al la Ĵurasa Montaro, ĉe la bordo de la rivero *Homburgerbach*, alfluanto de Ergolz. La ĉefsetlejo etendiĝas en la valfundo laŭlonge de Homburgerbach kaj la kantona ĉefvojo n-ro 2 al la pasejo. La setlejkerno de Bukckten komplete kunkreskis kun la najbara vilaĝo Känerkinden. Al la komunumo korme apartenas en oriento al setlejoj Wannenweid kaj Wannenegg kaj en nordoriento Birch kaj Talweid.

Najbaraj komunumoj
------------------

Buckten limas en nordo al Rümlingen, en oriento al Häfelfingen, en sudo al Läufelfingen, en okciento al Känerkinden, kaj en nordokcidento al Wittinsburg.

Trafiko
-------

Buckten situas ĉe la malnova Hauensteinlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Sissach al Olten kaj estas servata en duonhora kadenco de la regionaj trajnlinioj S9 kaj S3.

La komunumo situas ĉe la vojo al la Suba Hauensteinpasejo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 troviĝas proksimume 6 kilometrojn okcidente en Diegten.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Buckten datiĝas el la jaro 1266 kiel *Butuchon*.

En mezepoko la vilaĝo unue apartenis al la senjorujo Frohburg kaj poste en la 13-a jarcento al la senjorujo Homburg, kiu en la jaro 1305 estis aĉetita de la episkopo de Bazelo kaj en la jaro 1400 transiris al la urbo Bazelo. Ĝis la Helveta Revolucioen la jaro 1798 la vilaĝo apartenis al la voktejo Homburg. Post la Bazela Kantondisiĝo la komunumo en la jaro 1833 fariĝis parto de la nova Kantono Bazelo Kampara.

Vidu ankaŭ
----------

* Buckten (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Buckten
* Buckten en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Buckten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bildoj
------

* Komunuma domoKomunuma domo
* Komunuma domoKomunuma domo
* VilaĝocentroVilaĝocentro
* VolgVolg
* Rigardo al la stacidoma stratoRigardo al la stacidoma strato

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Sissach |
| --- |
| SissachSissach Anwil  •  Böckten  •  Buckten  •  Buus  •  Diepflingen  •  Gelterkinden  •  Häfelfingen  •  Hemmiken  •  Itingen  •  Känerkinden  •  Kilchberg  •  Läufelfingen  •  Maisprach  •  Nusshof  •  Oltingen  •  Ormalingen  •  Rickenbach  •  Rothenfluh  •  Rümlingen  •  Rünenberg  •  Sissach  •  Tecknau  •  Tenniken  •  Thürnen  •  Wenslingen  •  Wintersingen  •  Wittinsburg  •  Zeglingen  •  Zunzgen | Sissach |

 |
**Anti-Lebanono** estas la okcident-civiliza nomo por **Orienta Lebanono** (arabe جبال لبنان الشرقية). Tiu sudokcidenten-nordorienten iranta montaro konstituas la limon inter Sirio kaj Libano. La landlimo estas principe difinita laŭlonge de la montaropintoj. Plejparte de la montaro troviĝas en Sirio.

Etimologio
----------

La nomo Anti-Lebanono devenas de la greka *Anti-Libanus*, en kiu la prefikso "anti" signifas ‘kontraŭe’.

Priskribo
---------

La montaro troviĝas oriente kaj paralele (kontraŭe) de Lebanono. Ĉe sia suda ekstremo ĝi ankaŭ troviĝas en Golanaj Altaĵoj. Okcidente troviĝas valoj kiuj disigas ĝin de Lebanono en centra Libano - Valo Bekaa norde kaj Rivero Hasbani sude. Oriente, en Sirio, troviĝas Orienta Altebenaĵo kiu ampleksas la urbon de Damasko. Anti-Lebanono proksimume longas 150 kilometrojn. Norde, ĝi etendiĝas gis preskaŭ la latitudo de la siria urbo de Homs. Sude, la montaro limtuŝas Golanajn Altaĵojn sed ĝi entenas la plej altajn pintojn de Monto Hermono (arabe: *Jabal el-Shaykh*), je 2 814 metroj, kaj Monto Talat-Musa, je 2 669 metroj. Tiuj pintoj estas neĝ-kovritaj dum multe de la jaro kaj situas ĉe la libana-siria landlimo.

Biogeografio
------------

La montaro situas en la ekoregiono de la sud-anatoliaj koniferaj kaj deciduaj montarbaroj.

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |

1. ↑  angle *Encyclopædia Britannica* : Anti-Lebanono
**Harry Conway "Bud" Fisher** (3a de Aprilo 1885 – 7 de Septembro 1954) estis usona bildliteraturisto kiu kreis *Mutt and Jeff*, nome la unua sukcesa ĉiutaga bildostrio en Usono.

Bud Fisher vidita de si mem.
Li kreis *A. Mutt*, bildostrio kiu estis pli bone konata laŭ ties posta titolo, *Mutt and Jeff*, la 15an de Novembro, 1907, en la prisportaj paĝoj de *San Francisco Chronicle*. Tiu rolulo estis aperinta antaŭe en prisportaj kartunoj fare de Fisher, sed tiam li estis sennoma.

*Mutt and Jeff* akiris tian popularecon ke Fisher, kiu rajtis postuli aŭtorrajton pri la roluloj, ricevis proponon por produkti ĝin por *San Francisco Examiner*, posedo de William Randolph Hearst. La translokiĝo al Hearst Corporation eksponis la strion al multaj novaj legantoj tra tuta Usono.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bud Fisher en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mr. Mutt and the Belmont Stakes Arkivigite je 2018-01-25 per la retarkivo Wayback Machine
* International Museum of the Horse


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 601996
* GND: 1049470664
* LCCN: n85387789
* VIAF: 50691127
* ISNI: 0000 0001 0970 7609
* ULAN: 500123827
* BIBSYS: 1492758307565
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kunigi | **Oni sugestas kunigi ĉi tiun artikolon kun Lingwo Internaciona di Antido.

---**
Bonvolu diskuti en la Diskuto. Nur ensalutintaj uzantoj povas aranĝi tion. |

**Antido** estas kaj kromnomo de René de Saussure, kaj nomo de projekto por reformi Esperanton de li.

de Saussure en 1907 adoptis la kromnomon *Antido* por kontraŭbatali Idon, tial la nomo *anti-* ("kontraŭ") + *ido*. Poste li faris proponon por ŝanĝoj al Esperanto, kaj, fine, en 1920, lian projekton oni nomis Antido. Antido estis lingvoprojekto pli proksima al "ortodoksa" Esperanto ol Ido. Li proponis ŝanĝon en ortografio kaj korelativa sistemo, foreston de akuzativo kaj kelkajn ŝanĝojn malpli gravajn en vortprovizo. 

Antido ankaŭ estis nomata *Lingwo Internaciona di Antido*, *Antido 1* kaj *Nov-Esperanto*[*mankas fonto*].

Bibliografio
------------

Ĉiu skribita de Saussure.

* *"Antido": Nova formo de la Lingvo Internacia "Esperanto"* (Bern 1919) 84 pp.
* *Projekto de praktika skribo por la lingvo internacia de Antido*, Bern [ca. 1920]
* *Projekto de fonetika skribo por la lingvo internatsia de Antido*, Bern [ca. 1920]
* *Resumo de la teorio de Antido*, Saarbrücken, 1982 (editis Artur E. Iltis)

Vidu ankaŭ
----------

* Lingwo Internaciona di Antido
* Nov-Esperanto de Saussure, 1925
La **franciska teritoria registrado** (germane: *Franziszeische Landesaufnahme*) aŭ **dua teritoria registrado** estis la dua tutlanda projekto pri mapa registrado de la habsburga teritorio. Ĝi montras la staton inter ĉ. 1810 (post la fino de la Sankta Romia Imperio) kaj 1850 kaj estis nomita laŭ la unua aŭstra imperiestro Francisko la 1-a.

La skalo de la mapoj estas la sama kiel tiu de la jozefa teritoria registrado: ĉ. 1:28.800 (1 viena colo al 400 vienaj klaftoj). La maparo de la projekto konsistas el 2628 folioj kaj estas konservata en la milita sekcio de la ŝtata arĥivo de Aŭstrio. Male al la franciska katastro ĝi servis ne al impostaj, sed al armeaj celoj. Male al la jozefaj mapoj la franciskaj ne estis ŝtata sekreto: Ili estis publikigitaj en la reduktitaj skaloj 1:144.000 ("speciala mapo") kaj 1:288.000 ("ĝenerala karto"). 

La registrado okazis inter la jaroj 1806 kaj 1869; kelkaj detaloj, ekz. fervojoj, estis poste aldonitaj. La projekto estis la unua, kiu uzis trianguladon; ĝi okazis inter 1807 kaj 1829 kaj estis ripetita kun plibonigita tekniko ekde 1848. La diversaj landopartoj uzis proprajn trianguladajn sistemojn; pro tio la limaj mapoj ne tute kongruas inter si.

La mapoj uzas 11 kolorojn kaj ne enhavas nivelliniojn (izohipsojn), sed markas altaĵojn per malhela koloro (densa nigra haĉado). Tio foje ĝenas la legadon de tekstaj informoj sur la mapo.

Kiam la projekto finiĝis en 1869 (post la aŭstra-hungara interkonsento), la registrado de la hungaraj teritorioj kaj de Galicio ankoraŭ ne estis kompleta. Tial ne ekzistas "specialaj mapoj" de tiuj teritorioj, sed ja "ĝeneralaj mapoj".

* Kategorio Franciska teritoria registrado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tivadar DUKA,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Duka Tivadar** estis hungara kuracisto, oficiro, vojaĝisto, membro korespondanta (1863) (poste honora) (1900) de Hungara Scienca Akademio.

Tivadar Duka
Tivadar Duka  naskiĝis la 22-an de junio 1825 en Hungara reĝlando, en Dukafalva (nuntempa Dukovce en Slovakio). Li mortis la 5-an de majo 1908 en Anglio, en Bournemouth.

Biografio
---------

Tivadar Duka frekventis lernejon en Sárospatak, universitaton en Pest (urbo). En 1846 li iĝis advokato. Post 2 jaroj li partoprenis en liberecbatalo kontraŭ Habsburgojj, fine li sukcesis rifuĝi al Londono. Li plulernis en Londono por esti kuracisto, poste li akiris postenon en la brita armeo en Hindio. Li studis tiun kolonion kaj li sendis raportojn al hejmaj gazetoj (ekzemple Vasárnapi Újság), krome li sendis diversajn objektojn al Hungara Nacia Muzeo. Lia plej grava laboro estis kolektado de postlasaĵoj de Sándor Kőrösi Csoma. En 1874 li emeritiĝis.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A Gangesparti éghajlati bajokról* (1860)
* *Kossuth és Görgey* (Lajos Kossuth kaj Artúr Görgey) (1898)
* *Levelek a boer–angol háborúról* (1901)

Fontoj
------

* hungare
* biografio kun foto

* Kategorio Tivadar Duka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 431932
* GND: 1055293531
* LCCN: n98077071
* VIAF: 61533983
* ISNI: 0000 0000 8140 2319
* SUDOC: 077647750
* BNF: 10306979w
* NDL: 00687668
 |
**Pino del Río** [PIno delRIo] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles*. La loknomo *Pino del Río* povas esti komprenata etimologie kiel Pino de la Rivero, alude al la trafluanta rivero Carrión (iam abundis pinoj, nun ne). Tiukadre aperas en la blazono pino sur ruĝa fono super simbola rivera akvo.

Geografio
---------

Preĝejo de Sankta Petro.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19,75 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 54 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 200 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 81 km de Palencio, provinca ĉefurbo, kaj 18,5 km sude de Guardo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado meze de la 9-a jarcento ĝis komenco de la 10-a jc. En la registro *Becerro de las Presentaciones de León* (13-a ĝis 15-a jarcentoj) aperas mencio "Pinno".

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun fungokolektado (kelkajn jarojn), kelkaj malgrandaj industrioj kaj piedirado tra naturaj lokoj: fiŝkaptejoj, distrejo, lageto Valdeperal. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Sankta Petro, ermitejo Nido.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770719
 |
**Tivadar HUTH** [hut], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Huth Tivadar** estis hungara kuracisto, urologo, profesoro, parlamentano.

Tivadar Huth [*rompita ligilo*] naskiĝis la 19-an de septembro 1896 en Bonyhád. Li mortis la 16-an de junio 1962 en Pécs.

Biografio
---------

Tivadar Huth komencis studi en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1915, sed pro la 1-a mondmilito li akiris diplomon nur en 1925. Post siaj studoj li laboris en la universitata kliniko. En 1940 li estis nomumita privata profesoro en la menciita universitato. Inter 1945 kaj 1948 li estis vicklinikestro, poste (jam kiel ĉefkuracisto) li ricevis la taskon establi urologian klinikon en Pécs. En 1948 li estis nomumita ankaŭ katedrestro en Universitato de Pécs. En 1952 li kandidatiĝis, en la sama jaro li ricevis la rangon docento. En 1956 li estis nomumita universitata profesoro. Li estis rektoro inter 1957–1961, ankaŭ parlamenta deputito inter 1958–1962. Li ricevis unuafoje signifan premion.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az urogenitalis tuberculosis* (libro)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildo Arkivigite je 2015-04-25 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
*Vidu palio por la hinda lingvo.*
Miloj de spektantoj enspaci la Placo del Campo al kapacito sur la tago de la raso.
Le bandiere delle contrade davanti a un negozio di souvenir
Vido de la *Placo del Campo*, kie la Palio estas kuri
***Palio delle contrade*** [pAlio delle kontrade] estas ĉevalkurado okazante dufoje ĉiujare en itala urbo Sieno. Ĉevalo kaj rajdanto reprezentas unu el la deksep *contrade* ("kvartaloj") kaj vestas laŭ ties blazonoj.

La kvartaloj estas *Aquila* (Aglo), *Bruco* (Raŭpo), *Chiocciola* (Heliko), *Civetta* (Strigo), *Drago* (Drako), *Giraffa* (Ĝirafo), *Istrice* (Histriko), *Leocorno* (Unukorno), *Lupa* (Lupino), *Nicchio* (Ŝelo), *Oca* (Ansero), *Onda* (Ondo), *Pantera* (Pantero), *Selva* (Arbaro), *Tartuca* (Testudo), *Torre* (Turo) kaj *Valdimontone* (Virŝafo).

Ambaŭ kuradoj okazas je la 2-a de julio (*Palio di Provenzano*) kaj la 16-a de aŭgusto (*Palio dell'Assunta*), kaj konsistas de nur 10 ĉevaloj, kio limigas la nombron da kunkonkursantaj kvartaloj.

Oni kuras trifoje ĉirkaŭ placo *Piazza del Campo*, kies rando estas kovrita per pluraj centimetroj da tero por la okazaĵo.
Rajdantoj (*fantini*) rajdas sen selo.
En la ekolinio estas loko por nur 9 ĉevaloj.
La 10-a (*rincorsa*) restas post la ceteraj 9.
Loka oficialulo *Mossiere* signalas ekon, post kontroli, ke ĉiu cevalo situas en ĝusta loko.
Tiam, per mekanismo, li forprenas eko-ŝnuron *canapo*.

La kurado estas danĝera kaj pluraj rajdantoj kaj ĉevaloj mortis.
Rajdantoj rajtas vipi ne nur siajn ĉevaloj, sed ankaŭ ĝeni la ceterajn ĉevalojn kaj rajdantojn.
Venkas la ĉevalon kiu unue transiras la finlinion kun sendifektaj kapornamoj.
Ne necesas, ke rajdantoj finu.
Ofte ili ne povas.

La premio estas *palio* standardo el pentrita silko.
Rapide kaj entuziasme, la venkanto ricevas palion.
Dum monatoj la venkanta kvartaloj festos.
La malvenkantoj de pripaliaj veto ofte ŝuldas fari publike amuzigaĵoj.

Antaŭ la kurado, ofte mezepokkostumitaj *alfieri* (flagoĵonglistoj) paradas.

Malgraŭ la oftaj denoncoj, ne estas seriozaj pruvoj, ke ĉevaloj kuras drogite.
Oni suspektas pli pri korupto de rajdantoj.

La urbo kaj speciale ĉefe *Piazza del Campo* pleniĝas per sienanoj kaj vizitantoj.
Plej komforte oni spektas per televido.

Vidu ankaŭ
----------

* Archive of the Palio di Siena
* ilpaliodisiena... visto dal web, blog.
* florenca piedpilko, alia mezepoka sporto en Italio.

* Kategorio Palio (Sieno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lidón** [liDON] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la suda komarko Komunumo de Teruelo, kies komarka ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem, Teruelo. Ŝajne la loknomo *Lidón* deriviĝis el "litonero", loka nomo de la arbo *Celtis australis*, kio povus rezulti en Celtidejo aŭ Urtikarbejo; tiukadre aperas branĉeto de tiu arbo en la municipa blazono.

Geografio
---------

Ĝi estas je 51 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. Ĝi estas nordokcidente de Visiedo kaj nordoriente de Argente tra kiuj oni povas komuniki kun la cetero de la komarko.

Historio
--------

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema en la batalo de Cutanda. Sed eble la kristanoj perdis ĝin dum la krizo kiu sekvis la morton de Alfonso la 1-a. Nur dum la regado de Alfonso la 2-a de Aragono estis klara dominado fare de kristanoj. 

Ĝi estis domaro de la mezepoka Komunumo de Teruelo kaj, poste, teritorio de la familioj Marzo kaj Marqués de Cañada, kio lasis restaĵojn en la arkitektura heredo.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre ankaŭ en Lidón oni malaltiĝis ĝis nunaj 54 loĝantoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797535
 |
**Tivadar Margó,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Margó Tivadar,** serbe **Теодор Марго** [teodor margo], greke **Θεοδώρος Μάρκου** estis hungara-serba-greka kuracisto (kirurgo kaj akuŝisto), zoologo, profesoro, membro (korespondanta en 1860, ordinara en 1870, honora en 1891) de Hungara Scienca Akademio. Malofte lia nomo aperis en formoj *Markovics aŭ Marku*.

Memortabulo de Tivadar Margó
Tivadar Margó  naskiĝis la 5-an de marto 1816 en Pest (urbo). Li mortis la 5-an de septembro 1896 apud Pestszentlőrinc.

Biografio
---------

Tivadar Margó frekventis gimnazion kaj universitaton en sia naskiĝurbo, poste li plulernis en Vieno. Li komencis kuracadi en Vieno, sed baldaŭe li hejmenvenis por instrui en la universitato. Inter 1845-1853 li ankaŭ kuracadis serbojn en urbo Pest, dume en 1848 li aliĝis al la hungara armeo kiel kuracisto. En 1858 li esploris 2 jarojn en Vieno, poste li instruis en instituto de Universitato Kolozsvár. Post 2 jaroj li denove instruis en Pest, kie li estis dekano dufoje, rektoro en 1879. Li okupiĝis ankaŭ pri zoologio.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Morbi lethales in clinico medico Pestiensi. Annis scholasticis 1828. et 1839* (1840)
* *Anatomisch-physiologische Untersuchungen an den Leichen von zwei Hingerichteten* (1851)
* *A tudományos állattan kézikönyve, I.* (Manlibro de la scienca bestkuracado), (1868)
* *Charles Darwin és az állatvilág* (Charles Darwin kaj la bestaro), (1868)
* *A magyar gyógyszerészkönyv* (La hungara farmacia libro), (1871)
* *A zoológia és az orvosi tudományok* (La zoologio kaj la medicinaj studoj), (1892)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo kaj strato en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

* Kategorio Tivadar Margó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 452025
* GND: 117544930
* LCCN: no2013095865
* VIAF: 121487760
* ISNI: 0000 0001 2284 5969
 |
**Lidérc** (hungara vorto por inkubo) estis hungara esksperimenta aer-aera raketo kontraŭ bombaviadiloj, evoluigita en Hungario. Ĝi eksplodis helpe de la 4 enkonstruitaj sentemaj mikrofonoj je la maksimuma motorbruo de la aviadiloj.

La raketo mem longis 1430 mm, havis la maksimuman diametron de 295 cm, pezis 130 kg. La mantelon formis ŝtaltubo dika 3–4 mm. En la tubo oni lokigis termit-aldonaĵon por kreskigi la eksplodan forton. Tiu ekbrulis super 800 Celsiusoj kaj la Fe2O3+(BaO) transformiĝis al Al2O3+BaO, formante splitaĵojn.

La fuelo estis plenigita en meze lokiganta dua ŝtaltubo. La pelaĵo estis 15-20 ekzempleroj el senfuma pulvostango, kiuj estis lokigitaj en tuboj longaj 1000 mm kaj havanta la diametron de 30 mm.

La konusa raketonazo entenis la rezonad-sentilon (Károly Pulváry), la eksplodigilon kaj la eksplodan kapon el trotilo (5–8 kg).

Oni komence evoluigis la raketon en Csepel, poste en Diósgyőr. Oni atingis per ĝi atingopovon de 8 km (oktobro de 1944). Ĝi estis uzata nur ekde novembro de 1944 kontraŭ la sovetaj tankoj ĉe Csepel kaj kelkfoje aliloke (oni produktis nur 40-50 kaj oni povis nur tiujn foruzi).

Dum ĝia eksplodo aperis bluverda lumo kaj granda fumo. Kvankam oni evoluigis kiel aer-aeran raketon, oni neniam uzis ĝin tiucele pro ties malperfektaĵoj.

vidu ankaŭ
----------

* RS-82 soveta raketo
* Wr. 41 germana raketo (15 cm)
* Wr. 41 germana raketo (21 cm)
* 43.M
* 44.M kirasrompa raketo
* Arkivigite je 2008-01-10 per la retarkivo Wayback Machine
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri *Elisha Harold Gray*. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Gray.
**Elisha GRAY** estis usonano, elektroinĝeniero, fondinto de Okcidenta Elektra Industri-Firmao.

Biografio
---------

Gray naskiĝis en la 2-a de aŭgusto 1835 en Barnesville (Ohio). Liaj gepatroj estis kvakeroj. Li frue interesiĝis pri elektroniko kaj lernis diversajn metiojn. En 1865 li inventis relajson por telegrafo, post 2 jaroj li jam havis ankaŭ la patenton. Poste li translokiĝis al Cleveland, baldaŭe en Ĉikagon. En 1870 Gray evoluigis literoskriban telegrafon. En 1874 li publikigis "konatajn melodiojn tra telegrafodrato". Poste li inventis la telefonon, sed per minutoj li malfruiĝis, kaj Alexander Graham Bell ricevis la tiaman gloron. Dum la vivo li havis 70 patentojn. Li mortis en la 21-an de januaro 1901.

* Elisha Gray en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Elisha Gray en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 327172
* GND: 117553999
* LCCN: n92112564
* VIAF: 77096582
* ISNI: 0000 0000 3700 4911
 |
**Doktoro Wötzel** estis kuracisto en la urbo Chemnitz, kiu famiĝis en jaro 1804 post publikado de lia libro "Realaj aperadoj de mia edzino post ŝia morto", per kiu li opiniis esti definitive pruvinta postmortan transvivon.

La faktoj raportitaj en la libro:   

Kelkajn semajnojn post morto de sia edzino, Doktoro Karl WÖTZEL (prononcu: vöcel) sensis fortan venton, kirliĝantan ĉirkaŭ li, kvankam ĉiuj pordoj kaj fenestroj estis fermitaj. La lumigilo malflamiĝis mem, kaj li ekvidis sian edzinon ridetanta je li dirante: "Karl ... mi estas senmorta .... ni revidos nin". Kaj la aperaĵo forfandiĝis.   

La doktoro estis samtempe ĝojega kaj dubema, pensante "eble mi faras el miaj deziroj realaĵojn, tio estis halucino". Sed alian tagon la aperaĵo denove revenis, sed tiufoje lia hundo Baldur ĉeestis, kaj jen ĝi iris al la revenantino kaj ekturniĝadis kaj saltadis ĉirkaŭ ŝi eligante ĝojbleketojn. Pro tio Doktoro WÖTZEL konkludis, ke la apero estis ne subjektiva sed objektiva, do reala.

Li estis atakita de pluraj, kaj mokita de Wieland en "Enthauesia".
En 1805 li publikigis en Leipzig duan libron pri tiu temo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 25661
 |
**Uĵi/Ĵoojoo-Esperanto-Rondo** estas grupo de esperantistoj, kiuj loĝas en la urboj Uĵi kaj Ĵoojoo. La du urboj troviĝas sude de Kioto, Japanio.

### Historio

La rondo estis fondita en la 18-a de septembro, 1967, kiel Uĵi-Esperanto-Rondo.  

Delonge aktivis Kioto-Rjokuseikai (京都緑星会, nuna Kioto-Esperanto-Societo). La societo intencis disvastigi la movadon ankaŭ en la najbara urbo Uĵi. Por tio kelkaj el la membroj fondis novan rondon. Ĝi lanĉis elementan kurson tuj post la fondiĝo.  

Ne nur en la urbo Ŭji, sed ankaŭ en la urbo Ĵoojoo ĝi okazigis elementajn kursojn kaj ekspoziciojn. En 1996 ĝi ŝanĝis sian nomon kaj fariĝis Uĵi-Ĵoojoo-Esperanto-Rondo por pli efike agadi en ambaŭ urboj.

### Organoj

"Verda Teo": kelkdek-paĝa broŝuro, eldonata 3-4 fojojn en jaro. Nun la numero atingis 108. (februaro 2014)

"Aromo de Teo": monata informilo 1-2 paĝa. Nun la numero atingis 345. (aprilo 2014)

### Membroj

Ĝi havas 16 menbrojn. (majo, 2014)

### Kunvenoj

Du kunvenoj regule okazas.

(1) En ĉiu mardo, 19:00-21:00, Minami-Uji Komunuma Centro

(2) En la 2-a kaj 4-a ĵaŭdo ĉiumonate, 10:00-12:00, Uji Kouminkan

Eksteraj ligiloj
----------------

* Turismaj informoj pri la urbo Uĵi
Fonto inpira: 

**Dokumento sacerdota**  (*P* komencas letera de la germana "priester-Presbyter") estas, laŭ la sekvatoj de tiu biblia kritika teorio, unu la la kvar fontoj de la nuna Pentetateŭko laŭ la Hipotezo dokumenta. Oni opinias ke tiu fonto reirigus al epoko proksima al falo de la [[Izraela reĝlando de la Nordo. Aliaj antaŭaj sciencaj teorioj volus ke la sacerdota dokumentaro datiĝus al epoko postekzila. 

La alia tri fontoj laŭ la subtenantoj de Hipotezo dokumenta teksta kritika teorio estas: Elohista dokumento, Javista dokumento kaj Readoma dokumento.

Karakterizoj de la sacerdota dokumento
--------------------------------------

Kritikistoj de la teksto insistas ke la sacerdota fonto estas larĝeinvadanta ĉe la origino de la libro de Levidoj. Fonto P estiĝas kaj estigas la vidpunkton de la pastraro kaj de Aaron, kaj ĉiam substrekas la ĉeeston de tiu lasta kiam Moseo plenumas ion je laŭordone de Dio, kaj kooperas tiel ke la bona efikiĝo de la mirakloj ŝuldeblas kaj al unua kaj al la alia. P emus, foje, malpliiĝi la kapablon de Moseo plenumi siajn funkciojn de reganto: ekzemple, precizigante ke li estis tiom ŝanĝita post la ricevo de la Dekalogo ke neniu povus lin rigardi: *(Eliro 34,29-35)*
*29 Kiam Moseo estis malsupreniranta de la monto Sinaj kaj la du tabeloj de atesto estis en la manoj de Moseo dum lia malsuprenirado de la monto, Moseo ne sciis, ke la haŭto de lia vizaĝo lumradiis pro tio, ke li parolis kun Li. 30 Kaj Aaron kaj ĉiuj Izraelidoj ekvidis Moseon, kaj jen la haŭto de lia vizaĝo lumradias;* **kaj ili timis alproksimiĝi al li.**"

P rekoneblas pro ripetado de listoj, pro longaj kaj komplikaj interrompoj de la rakonto, pro priskriboj senemociaj kaj pro literatura kavalitoj tre febla. P mencias Dion sub la terminoj de *Elohim* aŭ *Shadday aŭ El Shaddai*, kaj Lin pritraktas kiel estulon transcendan kaj foran, kiu agas nur pere de la pastroj, malsame ol kion faras la javista dokumento. En la sacerdota fonto, se Dio estas justa, Li estas ankaŭ senkompatema (malsame en aliaj fontoj), kaj punkorektas per punoj brutalaj kaj senpiecaj kiam liaj leĝoj estas neobeataj: okazas ke masakro de 12.000 personoj pro la simpla motivo ke oni kritikis. P-aj tekstoj, laŭ juĝo de spertuloj, estas aparte senelenganta kaj facile individueblaj,

Vidu ankaŭ
----------

* Elohisto
* Hipotezo dokumenta
* Torao
* Kodo de sankteco
* Javisto

Bibliografio
------------

• Van Seters, John (2004). The Pentateuch: a social-science commentary. Continuum International Publishing Group.

* Van Seters, John ‘’The Pentateuch". In Steven L. McKenzie, Matt Patrick Graham. The Hebrew Bible today: an introduction to critical issues. Westminster John Knox Press, (1998).
* Stackert, Jeffrey Rewriting the Torah: literary revision in Deuteronomy and the holiness code. Mohr Siebeck, 2009.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Sacerdota dokumento sur wikisource
La **salvo en Salgótarján** okazis en 1956 en la hungara minista urbo. Ankaŭ pri tio mankas veraj datenoj, estas nur pluraj rememoroj.

Historio
--------

En mezo de novembro de 1956 la komunistoj jam firmis la potencon, la revoluciuloj jam vivis kaŝe, plej ofte nur la laboristoj aranĝis strikojn. Tiutempe okazis fifama diro de György Marosán: **De hodiaŭ ni pafos!** Ankaŭ la soldatoj ricevis novan ordonon, laŭ tio kontraŭ homamaso jam ne devas pafi al la aero, poste al la tero, fine al la piedoj, sed tuj al la homaj korpoj mem.

En 8-an de decembro 2 laboristoj estis arestitaj, pro tio homoj komencis ariĝi en la ĉefplaco de Salgótarján antaŭ la policejo. Post horoj ili jam estis kvarmilope. Laŭ kelkaj rememoroj estas suspekto, ke sekretaj policanoj varbis homojn al la policejo en uzinoj kaj najbaraj vilaĝoj. La homoj laŭte postulis liberiĝon de ambaŭ laboristoj, poste eĉ hejmenvenon de Ruĝa Armeo (tiam absolute neleĝaj en Hungario).

Ŝajnas, iu eksplodis sonogranedon (kaŭzas nur sonon), poste tuj komenciĝis la salvo. Laŭ policanoj iu pafis el la amaso, kiu fizike malfacile estas farebla, ĉar la pafanto povas nur tiel pafi, ke la pafilo estas super la kapoj. Alvenis pafoj el la proksima tanko. La cirkostancoj restis nebula. La placo estas malebenaĵa, tial ricevis kuglon kaj tuj mortis homo, kiu en sia kelo prenis brulbriketon, sed restis kuglon ankaŭ simpla piediranto. Estis multe da mortintoj kaj vunditoj, preciza dateno mankas. Laŭ taksoj la mortintoj estis malpli ol cent, la vunditoj estis pli ol cent. La komenca hospitalo ekaŭdis la pafadon, poste la kuracistoj tuj komencis prepariĝi. La komunistoj raportis parton da mortintoj en la proksimajn komunumojn, por ne esti okulfrapa multe da mortintoj en Salgótarján.

Post la salvo la loka sovetia armeestro deklaris malpermeson de ĉiuj trafikoj en la urbo. La menciitaj 2 laboristoj estis murditaj. Okazis akuzoj kontraŭ 21 laboristoj, sed plejparte ili jam disidis. Depost fino de la socialismo oni kondamnis 3 iamajn policanojn.

Memorigiloj
-----------

* depost la socialismo la menciita placo prenis la nomon 8-a de decembro
* memortabuloj pri la okazintaĵo
* dokumenta filmo farita en 2006

Fontoj
------

* 
* 
*
**Neharparo**, **Neharpar**, **Neharpar Faridabad** aŭ **Granda Faridabad** referencas al nove disvolvigitaj sektoroj 66 al 89 en Faridabad, Harjano, Barato. Sektoroj 66 al 74 estas industriaj areoj dum sektoroj 75 al 89 estas loĝejsektoroj. Tiu areo estas nun disvolvigata, kaj tiele ĝi disponas el ampleksaj ŝoseoj, altaj konstruaĵoj, vendejaroj, edukaj institucioj, sansistemaj kaj komercaj centroj. Faridabad havas grandan kvanton de centra financo pro la Jaŭaharlal Nehru Nacia Urborenoviga Misio. Nombraj infrastrukturaj iniciatoj estas jam kompletigitaj kaj multaj pliaj estas survoje kio havigos plibonigitan konekteblon al Granda Faridabad kiu estas ne nur limigita al formiĝanta Delhi-Faridabad Metroo sed ankaŭ konekteblon al Granda Noida pere de du novaj pontoj super la rivero Jamuna unu kiel parto de planita FNG (Faridabad-Noida-Ghaziabad Ekspresvojo, etendo de Faridabad Konektoŝoseo ĝis DND Konektejo ĉe Maharani Bagh, Delhi tra Kalindi Kunj Konektoprojekto kaj pliampleksigo de la Nacia Aŭtoŝoseo 2 konata kiel Mathura Ŝoseo. 

Granda Faridabad havas nombrajn geografiajn, infrastrukturajn, kaj ekonomiajn avantaĝojn.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Zastávka (apartigilo) |

Koordinatoj: 50° 21′ 08″ N 17° 00′ 48″ O﻿ / ﻿50.35222 °N, 17.01333 °O﻿ / 50.35222; 17.01333 (mapo)

**Zastávka** (germane *Stillstand*) estas eksvilaĝeto proksime de vilaĝo Uhelná.

La nomo venas de tio, ke en pasinteco oni malpermesis konstrui ion ajn en tiu ĉi regiono, en la ĉeĥa haltigita konstruaĵo (zastavena stavba). Pri la regiono de tiu ĉi vilaĝeto estis kverelo inter episkopoj de Vroclavo, kiuj posedis la vilaĝon Uhelná, kaj najbaraj aristokratoj de Maltitz, kiuj posedis bienon Vlčice. Kiam oni solvis la disputon, la episkopo fondis ĉi tie en jaro 1735 vilaĝeton. Grundo ja estis taŭga nur por paŝtado de brutaro kaj loĝantoj devis havi dungajn laborojn. Mankis ankaŭ trinkejo. En jaro 1836 ĉi tie estis 12 domoj, en jaroj 1900 kaj 1930 11. Post ellandigo de germanoj el Ĉeĥoslovakio en jaroj 1945-1946 oni ne sukcesis en tiun ĉi izolitan vilaĝon sen granda ekonomia potencialo venigi novajn homojn. En kvindekaj jaroj la vilaĝo estis komplete sola kaj en jaro 1963 laŭofice nuligita. Domojn detruis soldatojn.

Ekologoj kaj Zastávka
---------------------

En la 2000-aj jaroj pri la loko ekzorgis membroj de Hnutí Brontosaurus, aĉetis areon sub la vilaĝeto kaj komencis zorgi pri pomarboj, kiuj restis post Germanoj. Kiel pasis la tempo, oni aĉetis du ruldomojn por ke ili povu tranokti ĉi tie. Poste venis ideo riĉigi la vilaĝeton per ekologiaj konstruaĵoj. Hodiaŭ jam estas konstruita unua domo, kiu havas nomon "Hobitejo" (ĉeĥe Hobitín) kun verda tegmento.

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Zastávka (Uhelná) en la ĉeĥa Vikipedio.* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Uhelná (6) |
| --- |
| Červený Důl ~ Dolní Fořt ~ Horní Fořt ~ Hraničky ~ Nové Vilémovice ~ Uhelná ~ Zastávka (*pereinta vilaĝo*) |

 |
La **doksiciklino** estas antibiotiko de la grupo de la tetraciklinoj kiu evitas la kreskon kaj propagadon de la bakterioj kaj Gram-pozitivaj (+) kaj Gram-negativaj (-).
Ĝi estas uzata en la trajtado kontraŭ pneŭmonio kaj aliaj infektoj kiel la Boreliozo Lyme, la akneo, la rozazo, la periodonta malsano kaj la malario. Ĝi estis komercigita en prezentaĵoj de 40, 50, 100 kaj 200 mg sub la markoj Oracea, Vibradoxil kaj Vibramicina.

Oftaj duarangaj efikoj estas diareo, naŭzo, vomado, iritiĝo, alta risko de sunbrulaĵoj. Se oni uzas dum la gravedo aŭ en beboj ĝi povas rezulti en problemoj permanentaj ĉe la dentoj inklude kolorŝanĝojn. Ties uzado dum la mamnutrado estas probable sekura. La doksiciklino estas antibiotiko de ampleksa gamo de la klaso de tetraciklinoj. Kiel ĉe aliaj agentoj tiuklasaj mortigas bakteriojn kaj protozoojn inhibante ties produktadon de proteinoj.

La doksiciklino estis patentita en 1957 kaj estis lanĉita por komerca uzado en 1967. Ĝi estas en la listo de esencaj medikamentoj de la Monda Organizaĵo pri Sano, nome la plej gravaj medikamentoj de baza neceso en sansistemo. La doksiciklino estas disponebla kiel ĝenerala rimedo kaj ĝenerale ĝi estas malmultekosta. La kosto pogranda en la disvolvigita mondo estas inter 0,01 kaj 0,04 usonaj dolaroj por dozunuo.

Notoj
-----

1. 1 2 3 4  «Uses for Doxycycline Calcium» (en angla). Drugs.com. Konsultita la 29an de majo 2021.
2. ↑   Nelson, ML; Levy, SB (decembro 2011). «The history of the tetracyclines.». Annals of the New York Academy of Sciences 1241: 17-32. PMID 22191524. doi:10.1111/j.1749-6632.2011.06354.x.
3. ↑   Fischer, Janos; Ganellin, C. Robin (2006). Analogue-based Drug Discovery (en angla). John Wiley & Sons. p. 489. ISBN 9783527607495.
4. ↑   Corey, E.J. (2013). Drug discovery practices, processes, and perspectives. Hoboken, N.J.: John Wiley & Sons. p. 406. ISBN 9781118354469.
5. ↑  «WHO Model List of Essential Medicines» (PDF). World Health Organization. Aprilo 2015. Konsultita la 29an de Majo 2021.
6. ↑   Hamilton, Richard J. (2011). Tarascon pharmacopoeia (2011 library ed. 2011 ed. 12a eldono). Sudbury, MA: Jones & Bartlett Learning. p. 79. ISBN 9781449600679.

Bibliografio
------------

* Guía de terapéutica antimicrobiana 2008. Mensa J, Gatell J Mª, Azanza J R, et al. Elsevier Doyma. 2008. ISBN 978-84-458-1813-8.
* Goodman & Gilman. Las bases farmacológicas de la Terapéutica. Brunton L, Parker K. 2006. ISBN 970-10-5739-2.
* Antibiotic essentials. Cunha BA. Physicians´Press 2007.

* Kategorio Doksiciklino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 726894
 |
**Willem OLTMANS** (la 10-a de junio 1925 - la 30-a de septembro 2004) estis nederlanda ĵurnalisto.

Oltmans naskiĝis kiel filo de kininofabrikisto. Li kreskis en Bosch en Duin, kaj havis saman guvernistinon kiel reĝino Beatrix. Oltmans studis ĉe Universitato Nijenrode kaj Yale-universitato. En 1953 li eklaboris en eksterlanda redakcio de Algemeen Handelsblad, kaj transiris al United Press en 1954. Sekvan jaron li iĝis korespondisto en Romo por De Telegraaf.

Kontraŭ la volo de la nederlanda registaro li intervjuis la indonezian prezidenton Soekarno. Sekve li iris al Indonezio, kie li pledis en 1957 por la transdono de Nederlanda Nov-Gvineo al Indonezio. Pro tio oni ekkonsideris lin ŝtatperfidulon en Nederlando. Oltmans translokiĝis al Usono. Onidire li influis prezidenton John F. Kennedy por eviti ke Nederlando ekmilitos kontraŭ Indonezio pro Nov-Gvineo. Post tio, ministro de eksterlandaj aferoj Joseph Luns malhelpis lin ĉiamaniere en lia profesio.

Dum jaroj li procesis kontraŭ la Nederlanda Ŝtato. Finfine li venkis; en 2000 oni aljughis al li ok milionojn guldenojn kiel kompenso por la domaĝo kiun faris la Ŝtato al li.

En 1991 Oltmans rolis akcesore kiel barono George DE MOHRENSCHILDT en *JFK*, filmo de usona reĝisoro Oliver Stone pri la murdo de prezidento Kennedy. Oltmans supozis ke De Mohrenschildt sciis pli pri la murdo kaj intervjuis lin plurfoje antaŭ ol De Mohrenschildt - eble laŭ oficiala versio - sin mortigis.

Oltmans verkis dekon da libroj, kaj ekde sia naŭa jaraĝo verkis taglibron, kiu eldoniĝos komplete en 76 volumoj. Ĝis sia morto Oltmans, flambojanta persono, restis aktive kiel ĵurnalisto, taglibristo kaj komentisto.

* Kategorio Willem Oltmans en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 27087
* GND: 120266571
* LCCN: n79125787
* VIAF: 52972270
* ISNI: 0000 0001 1444 1921
* SUDOC: 069301689
* BPN: 73794919
* NKC: vse2012690149
 |
Ne konfuzu kun Dokumenta filmo

---

**Dokumentado** laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas substantivigo de la verbo *dokumenti*, kiu signifas "provizi per dokumento" aŭ "pruvi per dokumento".. Temas do pri skriba fiksado, ordigo kaj disponigo de informoj por posta plia utiligo.

Celo de dokumentado estas, ebligi kaj faciligi la trovadon de daŭre fiksitaj, arkivigitaj, informoj. Periloj de tiaj informoj povas esti libroj, artikoloj el publikaĵoj aŭ kromaj presaĵoj, sed ankaŭ komputaj dosieroj, bildaj aŭ sonaj dosieroj, filmoj aŭ similaĵoj.

La ordigo kaj disponigo de dokumentitaj informoj estas inter la esencaj taskoj de bibliotekoj kaj aliaj dokumentadaj institucioj. Bibliografiaj kaj arkivaj fontoj priskribiĝas kaj ordiĝas interalie per "katalogigo", do la la ordigo de dokumentaj unuoj en biblioteka katalogo. Tia ordigo kutime sekvas difinitajn bibliotekarajn regularojn.

La per dokumentado akiritaj informoj pri objekto nomatas meta-datenoj.

Notoj
-----

1. ↑  mencio en Reta Vortaro
En analitiko, **topologia vektora spaco** estas vektora spaco ekipita per topologio kiu kongruas kun la vektorspaca strukturo (t.e. adicio kaj skalara multipliko estas kontinuaj).

Difino
------

Supozu ke {\displaystyle \mathbb {K} \in \{\mathbb {R} ,\mathbb {C} \}} estas la korpo de aŭ la reeloj aŭ la kompleksaj nombroj. **Topologia vektora spaco** super {\displaystyle \mathbb {K} } konsistas el la ĉi-suba dateno:

* Vektora spaco {\displaystyle V} super {\displaystyle \mathbb {K} }
* topologio sur {\displaystyle V}

La dateno devas plenumi la ĉi-subajn aksiomojn:

* (Kontinueco de adicio) La adicia bildigo {\displaystyle (+)\colon V\times V\to V} estas kontinua bildigo.
* (Kontinueco de adicio) La skalarproduta bildigo {\displaystyle (\cdot )\colon \mathbb {K} \times V\to V} estas kontinua bildigo.

Ekzemploj
---------

Ĉiu normigita vektora spaco estas nature topologia vektora spaco, per la topologio difinita de la metriko difinita de la normo. Specife, ĉiu banaĥa spaco kaj hilberta spaco estas topologia vektora spaco.

Freŝea spaco estas ekzemplo de topologia vektora spaco, kiu ne estas normigita.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Topological vector space* en MathWorld.
Portalo:Juro > Eŭropunia juro > Kontrakta juro > Kontraktoj inter membroŝtatoj kaj eksteraj ŝtatoj

---

La internaciaj kontraktoj inter eŭropuniaj membroŝtatoj kaj eksteraj ŝtatoj povas esti eŭropuniaj jurfontoj, kondiĉe ke tiuj interkonsentoj estu akordigeblaj kun la celoj kaj postuloj de la eŭropuniaj originaj traktatoj.

La membriĝo de la ŝtatoj al Eŭropa Unio ne senigas ilin je iliaj internaciaj kontraktipovoj.

Oni distingu du situaciojn:

1. La internacia kontrakto *antaŭas* la membriĝon de la ŝtato al Eŭropa Unio;
2. La internacia kontrakto *postas* la membriĝon de la ŝtato al Eŭropa Unio.

Kontraktoj faritaj antaŭ membriĝo al Eŭropa Unio
------------------------------------------------

La membroŝtatoj havis diplomatian agadon antaŭ siaj aniĝoj al Eŭropa Unio.

La artikolo 307 de la traktato pri Eŭropa Komunumo antaŭvidas, ke *"la rajtoj kaj devoj el konvencioj konkluditaj* [...] *antaŭ la membriĝa dato* [...] *ne estas modifitaj de la dispozicioj de ĉi tiu traktato."* Tion motivas la volo certigi la rajtojn de la eksteraj ŝtatoj, kiuj ligis sin kun la membroŝtatoj, kaj kiuj do estus povintaj postuli la plenumon de la kontraktaj devigoj.

Eŭropa Unio taksas sin neligita per tiuj membroŝtataj kontraktoj kun la eksteraj ŝtatoj. Ekzemple:

* La Ĝenerala Interkonsento pri Dogantarifoj kaj Komerco (*General Agreement on Tariffs and Trade*, GATT) estis subskrita en 1948. Ĉiuj membroŝtatoj jam aliĝis al ĝi, kaj jam kontraktis pri komerco antaŭ 1957. Nu Eŭropa Unio (precipe Eŭropa Komunumo) neniam taksis sin ligita per tiuj interkonsentoj kaj kontraktoj.
* Ĉiuj membroŝtatoj aliĝis al la Eŭropa Konvencio pri Homaj Rajtoj kaj Fundamentaj Liberecoj alprenita en 1950 kadre de la Konsilio de Eŭropo. Sed Eŭropa Unio neniam taksis sin ligita al tiu Konvencio, kvankam ĝi agnoskas ĉiujn rajtojn kaj liberecojn priskribitajn de la Eŭropa Konvencio.

Krome Eŭropa Unio neniel malhelpu la membroŝtatojn plenumi siajn kontraktoj. Tiun devon asertis la Justica Kortumo de Eŭropaj Komunumoj en 1977.

Konforme al la artikolo 307 de la traktato, *"se tiuj konvencioj ne estas akordigeblaj kun* [la traktato]*, la koncernaj membroŝtato(j) uzu ĉiujn taŭgajn rimedojn por forigi la konstatitajn malakordoj"*.

Kontraktoj faritaj post membriĝo al Eŭropa Unio
-----------------------------------------------

Tiaj traktatoj estas faritaj laŭ la klasika diplomatia proceduro, t.e. tiu antaŭvidita de ĉiu ŝtata konstitucio.

La principo estas, ke la eŭropunia juro superas tiujn post-membriĝajn kontraktojn. Konsekvence:

* Ĉia internacia kontrakto de membroŝtato, kiu celus demandon el la ekskluziva agosfero de Eŭropa Unio (ekz. la doganimpostojn), estus aŭtomate nevalida;
* Tiaj kontraktoj estu akordigeblaj kun la eŭropuniaj devigoj. Nekaze, la Eŭropa Komisiono kondamnigos per la Justica Kortumo de Eŭropaj Komunumoj la koncernajn membroŝtatojn pro ŝtata malobservo de la eŭropunia juro.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Juro |
*Echinococcus multilocularis*.
La **tenio de la vulpo** (*Echinococcus multilocularis*) estas specio de cestodo de la ordo *Cyclophyllidea*, kiu, kiel *Echinococcus granulosus*, okazigas la malsanon konatan kiel hidatidozo aŭ hidatida kiston en multaj mamuloj, kiel ronĝuloj kaj homoj.

Diference de *E. granulosus*, *E. multilocularis* produktas malgrandajn alveolajn kistojn (kio okazigas multilokulan infekton) kiu estas etendebla per metastazo al diversaj organoj. Kiam tiuj kistoj estas englutitaj fare de kanisedoj, normale pro konsumado de infektitaj ronĝuloj, okazas intesta infekto en la kanisedo.

La plenkreskaj vermoj produktas ovojn kaj proglotidojn kiuj estas lasitaj eksteren kun la fekaĵoj. Krome, tiuj proglotidoj estas kapablaj trapasi la anuson aktive. La ronĝuloj estas la peraj gastigantoj plej ofte, sed la homo povas infektiĝi konsumante hazarde ovojn aŭ proglotidojn.

* Kategorio Echinococcus multilocularis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Echinococcus multilocularis en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697884
* GND: 4290099-2
* NKC: ph136949
 |
Lippstadt
**Anton Praetorius**  (n. 1560 en Germanio en Lippstadt, m. la 6-an de decembro 1613 en Laudenbach (Bergstraße)) estis germana pastro, reformita teologo.

Vivo
----

 bruligo de sorĉistino
Praetorius estis rektoro de la latinlernejo en Kamen/Vestfalio, kie lia edzino Maria 1586 naskis ilian filon Johannes.

 la barelego en la kastelo de Heidelberg
Anton Praetorius estiĝis la unua reformita pastro en la urbo Dittelsheim, kie li 1595 verkis latine la plej malnovan priskribon de la unua barelego en la kastelo de Heidelberg. 1596, li estiĝis la princa kortuma predikisto en Birstein (ĉe Frankfurto ĉe Majno).

Protestis kontraŭ la torturo
----------------------------

 titolpaĝo de la raporto de 1602
1597 la princo nonumis lin membro de la kortumo ĉe sorĉistina proceso. Praetorius protestis kontraŭ la torturado de la akuzitaj virinoj.

Birstein sorĉistino proceso 1597
Li atingis la finiĝon de la proceso kaj ke la virino estis liberigita. Tio estas la unusola konata kazo, ke sacerdoto dum la proceso postulis la finon de la terura turmentado – kaj havis sukceson.

Praetorius perdis sian postenon de kortuma predikisto kaj estiĝis 1598 pastro en Laudenbach (Bergstraße). Je pseudonimo de lia filo Johannes Scultetus li publikigis 1598 la libron „Detala raporto pri sorĉado kaj sorĉistoj" kontraŭ sorĉomanio kaj torturo. 1602 li havis la kuraĝon aperigi la duan eldonon de la „Detala raporto" je sia propra nomo kiel autoro. 1613 aperis la tria eldono kun persona prologo. 1629 nekonatoj aperigis kvaran eldonon de la "Raporto pri sorĉado kaj sorĉistoj".

Laudenbach domo de la pastro
La germana pastro Anton Praetorius batalis kontraŭ sorĉistaj procesoj kaj torturo kaj aperigis 1598 libron kontraŭ persekuto de sorĉistinoj.

Verkoj de Praetorius
--------------------

* Vas Heidelbergense, Heidelberg, (pri la barelego en la kastelo de heidelberg) oktobro 1595
* Gründlicher Bericht von Zauberey und Zauberern. Per joannem Scultetum Westphalocamensem [Johannes Scultetus estas pseudonimo de Antor Praetorius], 1598 (libro kontraŭ persekuto de sorĉistinoj kaj kontraŭ torturo
* Gründlicher Bericht von Zauberey und Zauberern: kurtz und ordentlich erkläret durch Antonium Praetorium 1602.
* Novaj eldonoj 1613 kaj 1629
* De Sacrosanctis Sacramentis novi foederis Jesu Christi 1602 (Sakramentenlehre)

Literaturo
----------

* Hartmut Hegeler: Anton Praetorius, Kämpfer gegen Hexenprozesse und Folter. Unna 2002, ISBN 3-9808969-4-3 (Historia biografio pri Anton Praetorius, batalanto kontraŭ procesoj kontraŭ sorĉistinoj kaj torturo)

* Hartmut Hegeler und Stefan Wiltschko: Anton Praetorius und das 1. Große Fass von Heidelberg. Unna 2003, ISBN 3-9808969-0-0 (Pri la barelego en Heildeberg)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Datumoj kaj literaturo pri Anton Praetorius

* Arkivigite je 2006-05-15 per la retarkivo Wayback Machine Anton Praetorius kaj la unua barelogo en la kastelo de Heidelberg

* Germana origina teksto de la raporto de Praetorius 1613

* Kategorio Anton Praetorius en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 248377
* GND: 124018661
* LCCN: nr2001050386
* VIAF: 63940441
* ISNI: 0000 0001 1971 0553
 |
**Zoltán Király** [kirAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Király Zoltán** estas hungara agronomo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1982).

Zoltán Király  naskiĝis la 15-an de novembro 1925 en Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, en Beĉej.

Biografio
---------

Zoltán Király apartenis al la hungara minoritato. Li frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1944-1948, poste li eklaboris en diversaj institutoj. En 1964 li edziĝis baldaŭe havanta 2 gefilojn. En 1967 li doktoriĝis antaŭ MTA. Baldaŭe li estis direktoro de instituto pri plantaĵoj en Budapeŝto. Ekde 1993 li esploras, krome jam pli frue komencis instrui en 3 universitatoj. En universitato de Gödöllő li estis ankaŭ katedrestro ĝis la emeritiĝo. Li longe estis ĉefredaktoro de fakrevuo *Acta Phytopathologica et Entomologica Hungarica*. Li okupiĝas precipe pri malsanoj de la kreskaĵoj. Li ricevis 3 premiojn kaj oran medalon ekde 1972.

Verkaro (elekto)
----------------

* *The Biochemistry and Physiology of Infectious Plant Disease* (1967)
* *A növényi betegségellenállóság élettana* (1969)
* *Current Topics in Plant Pathology* (1977)
* *The Biochemistry and Physiology of Plant Disease* (1986)
* *Molecular Plant Biology* (2007)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-03-06 per la retarkivo Wayback Machine