Gargojlo sur katedralo Sacre Coeur, Parizo (akvo-kanalo bone videbla)
**Gargojloj** (laŭ la franca lingvo; vd. malsupren) aŭ **akvosputiloj** (laŭ la germana *Wasserspeier*) estas finaĵoj de akvo-defluilo, kondukantaj akvon foren de la tegmentaj defluiloj, ofte timige skulptitaj por forpeli la demonojn for de preĝejoj. Trans ĝia simbola signifo, ĝi estas nun aparte ŝatita kiel arkitektura kuriozaĵo.

Priskribo
---------

Gargojloj de la Katedralo de Sieno.
La funkcio de gargojlo estas forkonduki pluvakvon laŭeble for de la konstruaĵa fundamento. Laŭ PIV *gargojlo* estas *Elstaranta kanaleto, ofte skulptita en formo de vomanta besto aŭ homo, el kiu la akvo de tegmentoj falas eksteren, distance de la muroj*. Kaj de tie oni markas sinonimojn defluilo, vomtubo.

La nomo devenas la franca *gargouille*, origine signifanta gorĝo, komparu la latinajn *gurgulio*, *gula*, kaj similaj vortoj derivataj de la radiko *gar* = gluti, reprezenti la sonon de akvo. Laŭ Francisko Azorín *gargojlo* aŭ *gargolo* (!) estas *Elstaranta tegmenta kanaleto.* Li indikas etimologion el latina *gargula* (gorĝo).

Plej ofte, Gargojloj estas figuraĵoj groteskaj. Sanktan Romanon ("Romain") (631-641), la eksan kancelieron de Clotaire la 2-a, oni igis episkopo de Rouen. Malnova legendo de tie rakontas pri kiel li liberigis la regionon ĉirkaŭ Rouen de monstro nomata *Gargouille*.

La esprimo *Gargojlo* pli precipe aplikatas pri mezepokaj verkaĵoj, sed similaj troviĝas en ĉiuj epokoj. En Egiptio estas gargojloj por elĵeti la akvon uzatan dum la lavo de sanktaj kruĉoj; en helenaj temploj, la akvo de la tegmento fluis tra la buŝoj de leonoj. En Pompejo, granda kvanto da gargojloj terakotaj estis trovataj, formitaj laŭ la formo de diversaj bestoj.

Ĥimeroj
-------

*Notre Dame*, Parizo: *Galerie des Chimières* (ne gargojlo)
Gargojloj sen akvoforgvidaĵo - do, pli ĝuste ĥimeroj - estis uzataj kiel dekoraĵoj en konstruaĵoj de la 19-a kaj 20-a jarcentoj en urboj kiel Novjorko (kie famas la aluminaj gargojloj sur la Chrysler Building), Ĉikago ktp. La ĥimero de Notre Dame **ne** estas gargojlo, nur imagu kiel ĝi kapablu forfluigi akvon. La misuzo de la vorto (anstataŭ ĥimero, monstro, drako) estas anglismo.

Bildogalerio
------------

* Himeji Castle, JapanioHimeji Castle, Japanio
* Oostende, BelgioOostende, Belgio
* Świerklaniec, PollandoŚwierklaniec, Pollando
* Vroclavo, PollandoVroclavo, Pollando
* Konstanz, GermanioKonstanz, Germanio
* Nevers, FrancioNevers, Francio
* Alcobaça, PortugalioAlcobaça, Portugalio
* ItalioItalio

Vidu ankaŭ
----------

* Arkitekturo
* Mezepoko
* Ĥimero
* Ĥimero (arkitekturo)

Notoj
-----

1. ↑  PIV  Alirita la 22an de Decembro 2017.
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 81.
3. ↑  Azorín, samloke.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gargojlo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Multaj bildoj de monstroj, inter ili ankaŭ veraj gargojloj Arkivigite je 2006-02-08 per la retarkivo Wayback Machine
* en:Randall's Lost New York City  Arkivigite je 2008-10-28 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* El ŝtontajlora metiejo