recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Serendipa Lago kaj Pigaj Anseroj
**Serendipa Rezervejo** aŭ en angla *Serendip Sanctuary* estas 227 ha protektita areo en Viktorio (Aŭstralio), ĉe la montetoj You Yangs kaj la urbo Lara, ĉirkaŭ 22 km norde de Geelong kaj 60 km sudokcidente de Melburno.

Origine uzita por farmado kaj aliaj celoj, ĝi estis aĉetita en 1959 de la subŝtata registaro de Viktorio por natura scienca studado kaj administrado de kaptivaj bestoj kaj bredado de specioj minacitaj en Viktorio, kiaj la Brolgogruo, la Piga ansero, la Aŭstralia otido, kaj la Aŭstralia trielo. La rezzervejo enhavas multajn diversajn tipojn de humidejoj kaj estas hejmo de multaj plantospecioj, kiaj la Rivera eŭkalipto, la genro *Eleocharis*, kaj diversaj herbotufoj. Serendipo nune fokuzas plie al media edukado pri flaŭro kaj faŭno de humidejoj kaj malferma herbejaj arbaroj de la vulkanaj Okcidentaj Ebenaĵoj de Viktorio. Ĝi malfermiĝis al publiko en 1991 kaj estas nune administrata de *Parks Victoria*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Serendipa Rezervejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Serendipa Rezervejo[*rompita ligilo*]
* Birdorabado en Serendipa Rezervejo

38° 00′ 18″ S 144° 24′ 40″ O﻿ / ﻿38.00500 °S, 144.41111 °O﻿ / -38.00500; 144.41111 (mapo)
**Kartkaptisto Sakura** (japane: カードキャプターさくら [Kādokjaputā Sakura], angle: *Cardcaptor Sakura*) estas mangao de la virina grupo CLAMP kaj samnoma animeo bazita sur la mangao. La mangao aperis en la por-knabina magazino *Nakayoshi* de eldonejo Kodansha ekde 1996 ĝis 2000, dum la animeo estis elsendita inter la jaroj 1998 kaj 2000.

La mangao publikiĝis unuafoje en majo 1996 en la monata ŝoĝoa magazino *Nakayoshi* ĝis sia fino, publikigita en junio 2000, post dek du volumoj (50 ĉapitroj). La rakonto de la mangao estis adaptita al animea serio fare de studio Madhouse. La animeo elsendiĝis en Japanio ekde la 7-a de aprilo 1998 ĝis la 21-a de marto 2000 en la televidkanalo NHK, post 70 epizodoj.

En 2016, la mangao celebris 20-jariĝon kaj neatendite CLAMP lanĉis daŭrigon de *Cardcaptor Sakura,* subtitolita *Clear Card Hen*, kun novaj ĉapitroj publikigitaj en *Nakayoshi*. La serio rakontas la novajn aventurojn de 13-jaraĝa Sakura. La animeo bazita sur ĉi tiu nova mangao esti lanĉita en januaro 2018.

Ĝi klasiĝas en la ĝenro *maho-ŝoĝo* (magia knabino).

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***
Ĉefrolulo Sakura Kinomoto estas 10-jaraĝa, lernanto de la kvara klaso de bazlernejo. Ŝi malfermis malnovan libron (vere kartujon) troviĝanta en la skribĉambro de sia patro, kaj akcidente malsigelis sorĉajn kartojn *Clow Card*, kiuj kaŭzas problemojn en la mondo. Por repreni la kartojn, per helpo de "la Defendanto de Sigelo" Cerberus (Kero), ŝi iĝis "kartkaptisto".

Ĉiurakonte sorĉkartoj kaŭzas problemojn en ŝia urbo. Sakura solvas problemojn per siaj propraj sorĉkartoj, kaj kaptas kartojn. Kaptitaj kartoj ebligas, ke ŝi uzu novan sorĉon. Ĉi tiu sistemo estas simila al tiu de tiamaj komputilaj ludoj (kiel ekzemple Pokémon aŭ Digimon).

Dum la rakonto progresas, aperas novaj personoj kiel la rivalo de Sakura, nome Shaoran Li, knabo el Honkongo kiu devenas de la sorĉisto Clow Reed —la kreinto de la kartoj—. Eĉ tiel, ili starigas amikecon kiu iom post iom transformiĝas en amon. Dume, Yukito Tsukishiro, amiko de la pliaĝa frato de Sakura, estas alia gardisto de kartoj kies vera aspekto estas simila al anĝelo nomata Yue.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kartkaptisto Sakura en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2018-07-18 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑
**Gaspar de Faria (1520-1576)** estis la 6-a episkopo de Angra do Heroismo, estinte regita la diocezon inter la 15-a de oktobro 1571 kaj 1576.

Biografio
---------

Gaspar de Faria estis filo de Sebastião de Faria kaj lia edzino Grácia Machado Carmona. Li estis sekulara klerikulo el la Ordino de Sankta Petro, doktoro je Sanktaj Kanonikoj en la Universitato de Koimbro, estinte en la dato de lia prezentado al la Episkopeco de Angra, ĝenerala vikario de la Ĉefespikopeco de Lisbono. Post konfirmado kiel episkopo de Angra, li ekoficis en siaj diocezoj en la jaro 1572. Inter siaj unuaj agadoj oni raportas pri kreado de vikariejoj kunrespondaj al la nunaj paroĥoj de Sankta Petro kaj Sankta Benedikto en la urbo Angra.

Li estis unu el la unuaj prelatoj el Angra kiu vizitis la insulojn apartenantajn al la diocezo, kie oni raportas ke li faris pontifikan meson en la Ĉefpreĝejo de Santa Sebastiano en la urbo "Ponta Delgada". Ankaŭ oni atribuas al li la kreadon ĉirkaŭ 1576 de la Paroĥo de Sankta Petro de la Ribeira Seca, en la antaŭurboj de la tiama vilao de la Ribeira Grande.

Estas novaĵoj pri la festado de la Solena Pontifika Meso en la paroĥa preĝejo de la Sankta Spirito de la paroĥo de Vila Nova en la Pentekosta tago, signo ke la Povoação do Ramo Grande jam estis en la 16-a jarcento la centro de la kulto al la Dia Sankta Spirito en la "Ilha Terceira".

Li mortis subite kiam li troviĝis en la Sidejo de la Angra. Li estis entombigita en tiu templo, ĉe la altaro de la Sankta Sakramento.

Literaturo
----------

* Catholic Hierarchy
* Diocezo de Angra

Vidu ankaŭ
----------

* Frei Thomé de Faria (1581-1628)
* Balthasar de Faria (m. 1584)

Referencoj
----------

1. ↑  Ilha Terceira estas unu el la naŭ insuloj de la Acoroj.
2. ↑   Escritores lusófonos. Arkivita el la originalo je 2021-10-23. Alirita 2021-10-14.

* Kategorio Gaspar de Faria en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 740893
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Weiach-Kaiserstuhl (stacidomo). |



**Weiach** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 993 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Weiach situas je la norda fino de la distrikto Dielsdorf, norde de la monto de Stadel. La nordan limon de la komunumo formas la rivero Rejno, je kies alia flanko situas Germanio.

Ekonomio
--------

En la 60-aj jaro la komunumo ĉefe vivis de la *Weiacher Kies AG*, kiu ekspluatis ŝtongruzon sur la teritorio de Weiach. Dum la konstruado de la svisa nacistratreto, tiu materialo estis tre bezonata, kio ebligis al Weiach periodon de prospero kaj riĉeco.

Trafiko
-------

Tra Weiach pasas trajnlinio de la kompanio THURBO, kiu ligas Vinterturon tra Bülach kaj Eglisaŭ per la regiontrajnlinio S41 de la Zurika Trafik-Unio kun la germana urbo Waldshut. Per la poŝtaŭtolinio 515 Weiach estas konektita kun la Flughaveno Zuriko.

Historio
--------

Diversaj trovaĵoj pruvis, ke jam en la ŝtonepoko devis vivi homoj en Weiacht. Fundamentoj de du turoj de la Limes el la jaro 370 rememorigas la romian epokon. La unua dokumenta mencio de Weiach datiĝas de la jaro 1271 per la sribmaniero *Wiâch*. La supera jurisdikcio de Weiach transiris en la jaro 1424 al Zuriko. Zuriko estis en Weiach ĝis la jaro 1798 reprezentita per subvokto. Post la Helveta Revolucio
la komunumo estis atribuita al la distrikto Bülach. En la mediacia tempo en la jaro 1814 la komunumo estis transigita al la Prefektujo Regensburg el kiu poste fariĝis la distrikto Dielsdorf.

Aviadilkatastrofo de Alitalia
-----------------------------

La 14-an de novembro 1990 aviadilo de la modelo Douglas DC-9-32 de la itala flugkompanio Alitalia koliziis dum alteriĝalflugo la la kurejo 14 de la Flughaveno Zuriko en la teritorio *Surgen* je alteco de 520 m super la marnivelo kun la monto *Haggenberg*. Ĉiuj 46 pasaĝeroj kaj la aviadilpersonaro de la flugo AZ 404 mortis.

Vidu ankaŭ
----------

* Weiach-Kaiserstuhl (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Weiach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiale retejo de la komunumo Weiach

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Dielsdorf |
| --- |
| Bachs • Boppelsen • Buchs ZH • Dällikon • Dänikon • **Dielsdorf** • Hüttikon • Neerach • Niederglatt • Niederhasli • Niederweningen • Oberglatt • Oberweningen • Otelfingen • Regensberg • Regensdorf • Rümlang • Schleinikon • Schöfflisdorf • Stadel ĉe Niederglatt • Steinmauer • Weiach |  |

 |
**Katta Aŝula** (int. ankaŭ **Katta Ashula** (La Granda Kanto) estas tradicia kanto de la uzbeka Fergana Valo. Katta Aŝula estas parto de la identeco de pluraj loĝantoj en la valo, kie ankaŭ vivas taĝikoj, ujguroj kaj turkoj. Katta Aŝula apartenas ankaŭ al la kulturoj de Kirgizio, Taĝikio kaj Kazaĥio.

Katta Aŝula konsistas el kanto kaj instrumenta muziko, orienta poezio kaj sanktaj ritoj. Ĝi konsistas el multaj temoj kiel filozofio, teologio, konceptoj de la universo kaj naturo. Estas ankaŭ loko por improvizo.

Katta Aŝula estas transdonata buŝe de majstro al metilernanto de generacio al generacio. Estas minimume du kaj maksimume kvin kantistoj. La tradicio estas konservita vivanta ĉe festivaloj kaj konkursoj.

Unesko
------

Ekde 2009, Katta Aŝula estas listigita en la *Reprezenta listo pri la nemateria heredaĵo de la homaro* de Unesko. Ankaŭ la unikaj ejoj en Uzbekio kiel ekzemple Iĉon Kala (Ĥiva), la Samarkanda Vojkruciĝo de Kulturoj, la historiaj centroj Buĥaro kaj Ŝahrisabz, same kiel la okcidenta natura heredaĵo Tien-Shan estas inkluditaj en la listo de Monda Heredaĵo de Unesko.

Referencoj
----------

1. ↑  Youtube; film van Katta Ashula van UNESCO
Solido de Juliano la Apostato, 4-a jarcento.
Bizanca solido de Odoakro nome de la legitima imperiestro Zenono. Tiu monero atestas la formalan submetiĝon de Odoakro al Zenono.
**Solido** (latine SOLIDVS) estis Romia monero el 24-karata oro, pezinta ĉirkaŭ 4,5 ĝis 4,6 gramojn. En Bizanco ĝi estis plu uzata kaj eldonata sub la nomo *nomisma* (nomismo). Ekde la jaro 963 p.K. ĝi malpliboniĝis kaj aldone disfalis en du subspecojn, la pli pezan *histamenon nomisma* kaj la malpli pezan *tetarteron nomisma*. La posta variaĵo daŭre malplivaloriĝis per anstataŭado de la oro per kupro, ĝis la *tetarteron* iĝis pure kupra monero per la monreformo en 1092. La *histamenon*-subspecon tamen anstataŭis nova variaĵo *hyperpyron*, kiu pezis denove 4,5 g kiel la "originala" Romia solido, tamen havis "nur" ĉirkaŭ 20,5 karatan oron. La solido estis la modelo por la islama dinaro (kies nomo estis ankaŭ aplikata al la arĝenta dinaro pezanta ĉirkaŭ 1,5 g kaj kiu estis eldonita kiel kopio de la Romia denaro, vaste uzata en la oriento) kaj poste ankaŭ por veneciaj kaj aliaj norditalaj monerspecoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Aŭreo
* Bizancaj moneroj
* Denaro
* Dinaro
* Histamenon
* Miliaresion
* Nummi
* Stavraton
* Tarteron
* Tetarteron

* Solido (monero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Solido (monero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
"***Yesterday***" (laŭvorte "hieraŭ") estas anglalingva popmuzika kanto verkita de Paul McCartney en la jaro 1965. Ĝi aperis en la samjara albumo *Help!*.

Kvankam "***Yesterday***" estis verkita nur de Paul McCartney, oni kutime nomas la duopon Lennon/McCartney kiel aŭtorojn. Ĝi estis la unua kanto de Beatles kantata de membro de la grupo solostile kaj ankaŭ tiel registrita. La violona aranĝo devenis de la tiama produktisto George Martin. Fakte temas pli pri kanto klasikstila, ol pri kanzono.

"***Yesterday***" estas la plej ofte registrita kanto en la historio de popmuziko. La artikolo en *Guinness World Records* proponas pli ol 1600 postversiojn fare de tuta aro de tre diversstilaj kantistoj inklude de Marianne Faithfull, Tose Proeski, The Mamas and the Papas and Barry McGuire, The Seekers, Joan Baez, Donny Hathaway, Michael Bolton, Bob Dylan, Liberace, Frank Sinatra, Matt Monro, Elvis Presley, Ray Charles (1967), Marvin Gaye, Daffy Duck, Jan & Dean, The Sylvers, Wet Wet Wet, Plácido Domingo, The Head Shop, Billy Dean, En Vogue, Muslim Magomajev, kaj Boyz II Men.

En Esperanto aperis en 1981 solsoprana versio *Kredis mi* kantata de Alberta Casey, kiel la 5-a zono de flanko A de *San Diego vokas* (2:15), laŭ traduko de David Jordan.

Postaj tradukoj publikiĝis rete: i.a. "Hieraŭ ĵus" de Simono Pejno, "Bela tag’" de Harald Micheel, kaj "Hieraŭ mi" de Emanuele Rovere.

Notoj kaj fontoj
----------------

1. ↑  Vikio Kantaro: Kredis mi. Kontrolita en 2013.01.26.
2. ↑  Vikio Kantaro: Hieraŭ ĵus. Kontrolita en 2013.01.26. Vd. ankaŭ arĥivitan retpaĝon de la tradukinto mem.
3. ↑  Vikio Kantaro: Bela tag’. Kontrolita en 2013.01.26.
4. ↑  YouTube: Hieraŭ mi.

* Kategorio Yesterday en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 363867
 |
Kapelo "Maria Nomo" de Weidlingbach 
**Weidlingbach** [Vajdlingbaĥ], signifas Weidling-rivereto, estas katastrala komunumo (loko) de la urba komunumo Klostronovburgo, germane *Klosterneuburg*, Urbo de la Interpopola Kompreniĝo, en la federacia lando Malsupra Aŭstrio. Poŝtkodo: 3400. Post la vilaĝestroj: Peter HAUSER, Fritz PETRICH, Andreas OTTAWA kaj Karlheinz ULDRYCH (ÖVP), ekde la 1-a de julio 2013 estas sinjorino Waltraud BALASKA (ÖVP), la unua virino kiel vilaĝestro en la historio de Klostronovburgo.Fine de septembro 2023 sinjorino Ursula Kohut (ÖVP) oficiale transprenis la administradon de Weidlingbach kaj Scheiblingstein.

La loko estis menciita la unuafojon kiel "Weydingbach" [Vajdingbaĥ] en la jaro 1366, tiam estis la loko arbarhakista setlejo, kiu ankoraŭ 1787 konsistis el malmultaj arbarhakistaj kabanoj.

Geografio
---------

Weidlingbach situas 5 km sudokcidente de Weidling sur plataĵo de Simonsberg, signifas Simons-monto, inter Steinriegel [Ŝtajnrigel]-strato kaj Sieveringer [Siveringer]-strato.

Vidindaĵo
---------

Kapelo "Maria Nomo" estas filio de la paroĥopreĝejo Weidling konstruita 1932 de la arkitekto Josef SCHÖMER [Ŝemer].

Scheiblingstein [Ŝajblingstajn]
-------------------------------

Al Weidlingbach apartenas la Viena Arbaro-setlejo je la nordokcidenta rando de Vieno, kiu kreiĝis el arbaraj kabanoj. Vidindaĵo estas la simpla kapelo "Sankta Huberto", kiu estis konstruita en la jaroj 1954 kaj 1955 kiel filio de la paroĥo Steinbach [Stajnbaĥ] ĉe Mauerbach [Maŭerbaĥ].

Bildaro
-------

* Kapelo "Maria Nomo" kun ŝtonreliefo, Kristo kun militistoKapelo "Maria Nomo" kun ŝtonreliefo, Kristo kun militisto
* Kapelo "Maria Nomo" de WeidlingbachKapelo "Maria Nomo" de Weidlingbach
* Domo de la fajrobrigado de WeidlingbachDomo de la fajrobrigado de Weidlingbach
* Simpla lokokapelo "Sankta Huberto" en ScheiblingsteinSimpla lokokapelo "Sankta Huberto" en Scheiblingstein

* Retejo de Klostronovburgo, germane

* Kategorio Weidlingbach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Yi I** (hangulo: 이이, hanja: 李珥) naskiĝis en 1536, mortis en 1584), konata sub pseŭdonomo **Yulgok** (hangulo: 율곡, hanja: 栗谷) – korea filozofo kaj sciencisto. Konsiderata la plej eminenta, post Yi Hwang, konfuceanisma pensulo de Koreio.

Vivo
----

Yulgok naskiĝis en apudmara urbo Gangneung en orienta Koreio. Lia patrino estis alte pritaksata artistino kaj poetino, Sin Saimdang, kiu certigis al la filo akuratecan edukon. Junaĝe li studis taoismon kaj budhismon, post morto de la patrino iris eĉ al monaĥejo en Kŭmgang Monto por iĝi monaĥo. En 1556 forlasis tamen budhismon favore al novkonfuceanismo. Post forlaso de la monaĥejo pasis oficistan ekzamenon komencante karieron en administrado.

Portreto de Yulgok sur la nuntempa sudkoreia monbileto de 5,000 ŭonoj 
Li kontraŭstaris laŭvortan interpretadon de klasikaj tekstoj substrekante monistan teorion, opozician al konvinkoj de Yi Hwang. Diferencigon inter principo kaj materiala forto reduktis al terminologia diferenco. Kiel pruvis, ili ambaŭ estas nedisigeble ligitaj – principo estas povo ebliganta movon al objektoj, materiala forto tamen moviĝas helpe de principo. Principo mem kapablas nenion krei, sed materiala forto estas ilo por manifestiĝo de la principo. Diferenco inter ili rezultas de la fakto, ke principo estas nelimigita kaj ĉieestanta, materiala forto tamen limigita kaj unudirekta. Koncerne moralon li emfazis signifon de la interna memperfektigado kaj eduko.

Vidu ankaŭ
----------

* Joseon-Dinastio
* Historio de Koreio

Bibliografio
------------

* Chung, Edward Y. J. (1995). *The Korean Neo-Confucianism of Yi Tʻoegye and Yi Yulgok: a Reappraisal of the 'Four-Seven Thesis' and its Practical Implications for Self-Cultivation*. Albany: State University of New York Press. ISBN 9780791422755; ISBN 9780791422762; OCLC 30594574

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bibliografio de verkoj de Yulgok (angle) sur la retsajto de Sven K. Herbers-Lee: "Korean Philosophers. A Selected Bibliography"
* Akademio Yulgok (nur koree) Arkivigite je 2017-10-01 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 577239
* GND: 118925806
* LCCN: n79150399
* VIAF: 42636926
* ISNI: 0000000083769974
* LIBRIS: 103039
* SUDOC: 105751669 106322133, 105751669
* BNF: 134901759
* NLA: 35749435
* NDL: 00751579
* BIBSYS: 1078972
* NKC: jx20070425009
* BNE: XX5137339
 |
**Tiruvaluvaro**, ofte konata kiel **Valuvaro**, estis fama tamila poeto kaj filozofo. Li estas plej konata pro verkado de *Tirukuralo*, kolekto de koploj pri etiko, politikaj kaj ekonomiaj aferoj, kaj amo. La teksto estas konsiderata la plej granda verko de la tamila literaturo kaj unu el la plej bonaj verkoj pri etiko kaj moraleco.

Granda parto el la informoj pri Valuvaro devenas el legendaj raportoj, kaj malmulte oni scias kun certeco pri lia familia fono, religia aparteno aŭ naskiĝloko. Li verŝajne loĝis en Maduraj kaj poste en la urbo Milaporo (najbaraĵo de la aktuala Ĉenajo), kaj lia florado estas datita diverse inter la 4-a jarcento a.K. ĝis 5-a jarcento p.K. surbaze de la tradiciaj raportoj kaj la lingvaj analizoj de liaj skribaĵoj, Maraimalai Adigal donas 31 aK kiel la naskiĝan jaron de Valuvaro.

Valuvaro laŭvorte influis ĉiun erudiciulon tra la epokoj ekde sia tempo pere de la etikaj, sociaj, politikaj, ekonomiaj, religiaj, filozofiaj kaj spiritaj sferoj. Ĉar oni konsideras, ke la vivo, kulturo kaj etiko de la tamiloj estas nur difinitaj laŭ la valoroj difinitaj de la literaturo Kural, la registaro kaj la homoj de la tamila gento same respektas Valuvaron kaj lian laboron kun plej granda respekto. Li ricevas multajn honorajn menciojn, kiel sanktulo, unua poeto, dia poeto, brahma kaj granda akademiano.

* Kategorio Tiravaluvaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 638234
* GND: 119082314
* LCCN: n79079617
* VIAF: 13589570
* ISNI: 0000 0001 1946 7880
* SUDOC: 030911869
* BNF: 12223288q
* NDL: 00458826
* NKC: jo2012718338
 |
"Tomiris mergas la kapon de la kadavro de la reĝo Ciro la Granda en ujo kun sango" de Alexander Zick
**Tomiris** (6-a jarcento a.K.), reĝino de la masagetoj, skita popolo formita el konfederacio de triboj el Centra Azio, oriente de la Kaspia Maro, en partoj de la nunaj modernaj ŝtatoj Turkmenio, Afganio, okcidente de Uzbekio, kaj sude de Kazaĥio.

Laŭ la greka historiisto Herodoto, la persa reĝo Ciro la Granda volis geedziĝi kun ŝi, sed estinte malakceptita de ŝi, li decidis invadi ŝian landon. Post la unua batalo, la armeo de la masagetoj ebriiĝis unu nokton kaj la persoj tion profitis por malliberigi la filon de la reĝino Espargapises kaj grandan nombron da trupoj. Por venĝi tion ĉi kaj la memmortigon de Espargapises, Tomiris venkis la reĝon de la persoj kaj ĉar Ciru mortis en la batalo ŝi plenigis felsakon da sango, kaj mergiĝinte en la interno la kapo de la reĝo, ŝi ekkriis: «Nun, laŭ mia minaco, mi satigos vin je sango!» (Hdt 1.214). Tiu fama okazintaĵo iĝis temo por Rubens en pentraĵo konservita en la Belarta Muzeo de Bostono.

Verŝajne ŝi fondis urbon ĉe la marbordo de Rumanio, kiu portis ŝian nomon *Tomis* aŭ *Tomi*, la nuna Konstanco, kie estis ekzilita la poeto Ovidio. La nomo Tomiris en la klasika literaturo iĝis simbolo de militista ino kune al aliaj historiaj inoj: Zenobia, Hipsikratea kaj Kamila. Historia komedio de la Hispana ora epoko estas dediĉita al ŝi: *«La venko de Tomiris»*.

* Kategorio Tomiris en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 557071
* GND: 131724576
* VIAF: 52829500, 71147266805835481447 309816464, 52829500, 71147266805835481447
* ULAN: 500355353
 |
**Konsultlibro** aŭ **referenca libro** estas libro, kiu estas uzata por ĝisfunda lernado kaj esplorado, kaj baziĝas sur profesieco kaj profunda esplorlaboro, kutime de tre specifa temo..Ĝia deklarita celo estas provizi precizajn informojn pri reala temo. Per tio la libro diferencas de ĝenerala fikcio kaj de nefikcia literaturo. 

Konsultlibro kutime dependas de kolekto de informoj kolektitaj por la celo verki la libron, disertaĵon, teorion, personan sperton, proksiman ekzamenon, biografiojn kaj enciklopediojn, same kiel pensojn kaj ideojn.

Referenca literaturo inkluzivas diversajn librojn: profesiaj libroj, lernolibroj, konsultlibroj kaj konsultlibroj.

La referenca literaturo postulas esploradon kaj profundan verkadon, ekzamenon de frua materialo verkita en la sama kampo, fidon je fruaj datumoj kun emfazo de profesia selektiveco, enhavformulon, poluradon kaj resumon. La konsultlibroj estas kutime aranĝitaj en ĉapitroj, kie la ordo estas kontinua kaj asocieca laŭ elpensado, kronologio, geografia evoluo kaj similaj. La konsultlibroj inkluzivas ankaŭ profesian kaj detalan indekson.

Konsultlibro povas inkludi multajn malsamajn temojn, kaj de natursciencoj, kaj teoriaj kaj precizaj, kiel ekzemple fiziko, psikologio, filozofio, retoriko kaj biografio. Ekzistas ankaŭ "Konsultlibro pri Esperantaj bibliotekoj kaj muzeoj".

La celgrupo por kiu la libro estas celita, estas kio determinas la naturon de la verko kaj la enhavon. Konsultlibro povas esti destinita kaj por la akademia lernejo kaj la ĝenerala publiko. Akademia kaj profesia verko implikas provizi multajn referencojn kaj rilati al bibliografioj, alta profesia dialekto kaj aliĝo al sekaj faktoj. Kontraste, verkado destinita al la ĝenerala publiko estas reduktita en komentoj kaj referencoj, uzas pli popularan ĵargonon, kaj estas varia en klasikaj kaj pli intuitaj ekzemploj kaj eĉ iom da fikcio.

Referencoj
----------

1. ↑  (eo) Marinko Gjivoje, *Konsultlibro pri Esperantaj bibliotekoj kaj muzeoj - referenclibro*, Eld. Gabrielli, p. 24, Ascoli Piceno, 1980.

Vidu ankaŭ
----------

* Referencverko

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Konsultlibro** en Vikimedia Komunejo
Tomislav sur jugoslavia poŝtmarko, 1940
okcidenta Balkanio en la jaro 925-a
**Tomislav**, lasta duko kaj unua reĝo de la kroatoj (latine *Tamisclaus rex Croatorum*), inter 910 kaj 928 posteulis (eble kiel filo) la princon Mutimir el la dinastio Trpimirović.

Vivo
----

Tuj post enoficiĝo Tomislav sukcese turnis sin kontraŭ la hungaroj kiuj ĵus (en 895) panonian Kroation etendonte sian potencon ĝis Dravo. Post tio Tomislav devis trakti la vastiĝon de la bulgaroj sub ilia caro Simeono la Granda.

Kiam la bizanca imperiestro Romano la 1-a kontaktis papon Johano la 10-a pri helpodono kontraŭ la bulgaroj estis perata de Romo alianco inter la bizancanoj kaj la kroatoj.

Bizanco tiam metis en la manojn de Tomislav la kontrolon kaj administradon pri bizancaj dalmtiaj urboj kaj insuloj kaj aljuĝis al li la titolon de "Patricius". Samtempe la patriarko de Konstantinopolo Nikolao rezignis pri sia jurisdikcio super la tieaj regionoj. Krome la tuto religipolitike transdonitis al la katolikoj (923). Sekve Simeon okupis Serbion en 924, kies princo Zaharija Pribislav fuĝis al Kroatio.

Siatempe Tomislav evoluigis nekutime fortan militpotencon, pri kiu la bizanca imperiestro Konstantino la 7-a raportis en la verko *De administrando imperio*. Supozeble en tiu tempo Tomislav mem eknomis sin *reĝo de la kroatoj*. Tamen ne klaras de kiu kaj kie (kampo de Duvno?) li estis kronita. En 925 kaj 928 okazis en Split eklezia sinodo, kiu decidis deklari la Arkidiocezon de Split la metropolo de tuta Kroatio (kiel heredaĵo de Salona) kaj subigi la dalmatajn diocezojn, inkluzive de la kroata diocezo de Nin apud Zadar (kiu estis fondita nur en 864 kun privilegio pri uzo de la malnovslava lingvo liturgie!). Tion forte kontraŭbatalis ekz. episkopo Gregoro (Grgur Ninski); la tuta konflikto boletis fakte ĝis fino de la nacia dinastio kaj hungariĝo (1102). En 926 Tomislav sukcesis denove venki la bulgarojn sub la generalo de Simeon Alogobotur.

Sendube mezepoka Kroatio atingis sub Tomislavo la pinton de sia potenco. Malpost la stacidomo de Zagrebo staras imponega statuo de Tomislav, kiun kreis la skulptisto Robert Frangeš-Mihanović.

Literaturo
----------

* Rudolf Horvat: *Povijest Hrvatske I. od najstarijeg doba do godine 1657.*, Zagreb 1924
* Nada Klaić: *Povijest Hrvata u ranom srednjem vijeku*, Zagreb 1975
* Ivo Goldstein: *Hrvatski rani srednji vijek*, Novi Liber, Zagreb 1995, ISBN 953-6045-02-8
* Ivica Radoš: Hrvatske kontroverze, Zagreb, 2014, p. 117–147

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tomislav en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Stjena Srkulj: "Hrvatska Povijest u 25 karata" Arkivigite je 2012-12-20 per la retarkivo Wayback Machine (recenzo)
**Kontraktismo** estas termino en filozofio kiu rilatas kaj al familio de politikaj teorioj de la tradicio de socia kontrakto (kiam uzite en tiu signifo, la esprimo estas ĝenerala esprimo por ĉiuj teorioj de sociaj traktatoj, kiuj inkluzivas kontraktismo),  aŭ al la moralfilozofio evoluigita en la lastaj jaroj fare de T.M. Scanlon, en lia verko *What We Wee to Each Other* (eldonita en 1998). 

Estas du manieroj pensi pri kontraktismo: larĝa (ĝenerala) kaj malvasta (specifa). Larĝe, kontraktismo estas la ideo ke moralo venas de interkonsentoj inter homoj. Observi viajn promesojn estas bona kaj malobservi ilin estas malbona. Malvaste, kontraktismo estas aro de ideoj de filozofo T.M. Scanlon de Harvard.

Scanlon diras en sia eseo ke la ago pripensi kaj rezoni ĉu ago estas bona aŭ malbona (bona pensado) estas same grava kiel eltrovi ĉu ĝi estas bona aŭ malbona. Tio estas, demandi la ĝustan demandon en la ĝusta maniero estas same grava kiel trovi la respondon. La kontraktismo de Scanlon diras ke ago estas morale malbona se ĝi *ne* povas esti klarigita kiel bona al alia homo. 

Elstaraj teoriistoj pri la temo de socia kontrakto en la historio de politika pensado inkluzivas Hugo Grotius (1625), Thomas Hobbes (1651), Samuel Pufendorf (1673), John Locke (1689), Jean-Jacques Rousseau (1762) kaj Immanuel Kant (1797); Kaj plej lastatempe, John Rawls (1971), David Gauthier (1986) kaj Philip Petit (1997).

Referencoj
----------

1. 1 2 3  Stanford Encyclopedia of Philosophy, Contractualism

Literaturo
----------

* Ashford, Elizabeth and Mulgan, Tim. 2007. 'Contractualism'. In Edward N. Zalta (ed.), *Stanford Encyclopedia of Philosophy* (accessed October 2007).
* Cudd, Ann. 2007. 'Contractarianism'. In Edward N. Zalta (ed.), *The Stanford Encyclopedia of Philosophy*. (Summer 2007 Edition).
* Scanlon, T. M. 1998. *What We Owe to Each Other*. Cambridge, Massachusetts
* Scanlon, T. M. 2003. *The Difficulty of Tolerance: Essays in Political Philosophy*. Cambridge University Press

Vidu ankaŭ
----------

* Socia kontrakto
* Moralo
* Deontologio
**Transportes Generales Comes** estas entrepreno de transporto por pasaĝeroj en busoj starigita en la provinco Kadizo, Andaluzio, Hispanio.

Comes proponas servojn de busoj inter Kadizo kaj la resto de municipoj de la provinco, same kiel kun aliaj provincaj ĉefurboj de Andaluzio kiaj Sevilo, Malago, Granado kaj Almerio, kaj kun la Regiono Murcio.

Ĝi havas ankaŭ koncesiojn pri granda nombro de metropolaj vojoj en la konsorcioj de la Golfo de Kadizo kaj de la Kampo de Ĝibraltaro.

La socia sidejo de la entrepreno troviĝas en Kadizo kaj disponas el stacioj por busoj en Kadizo kaj Algeciras.

Historio
--------

La entrepreno ekfunkciis en 1927, kiam ricevis la koncesion de la vojo Kadizo-La Línea de la Concepción. Multajn jarojn poste, nome en 1971, tiu entrepreno atingis la rajtojn por la vojo Kadizo-Alcalá de los Gazules. De tiam, la entrepreno kreskis laŭ koncesioj kaj laŭ klientoj ĝis la aktualo.

Servoj
------

Aktuale la entrepreno proponas transporton de pasaĝeroj en la jenaj itineroj:

### Interurbaj kaj meze kaj longe distance

* Algatocín - Jubrique
* Algatocín - La Línea
* Algeciras - Algatocín
* Algeciras - Ronda
* Cádiz - Algeciras - La Línea
* Cádiz - Algeciras - Málaga
* Cádiz - Granada - Almería
* Cádiz - Granada - Murcia - Cartagena
* Cádiz - Conil - Vejer - Barbate - Zahara de los Atunes - Atlanterra
* Cádiz - Medina-Sidonia - Paterna de Rivera- Benalup - Alcalá de los Gazules
* Cádiz - Ronda
* Cádiz - Sevilla
* La Línea - Sevilla
* Rota - Algeciras
* Sevilla - Atlanterra
* Sevilla - Rota

Notoj
-----

1. ↑  Razón social[*rompita ligilo*]
2. ↑  ¿Quiénes somos?[*rompita ligilo*]
3. ↑   Nuestra historia. Arkivita el la originalo je 2014-07-09. Alirita 2014-05-09.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retjo de la entrepreno
* Mapo de la unua koncesio de la entrepreno, Cádiz-Algeciras-La Línea, funkcianta en la aktualo Arkivigite je 2014-05-13 per la retarkivo Wayback Machine
La **korsika lingvo** *(a lingua corsa)* estas latinida lingvo nun parolata en la insulo Korsiko, kiun Francio entenas. La lingvo, kiu havas ĉ. 400.000 parolantojn, montras similecojn kun la sarda lingvo kaj la lingvo de Toskanio. Ĝi viglas en tiu insulo, kie ĝi kunvivas kun la franca lingvo, kaj iom en la nordo de Sardio. Malgraŭ la fakto ke la korsika popolo tre ligiĝas kun la lingvo, ĝi estas laŭ Unesko malaperiĝanta. Ĝi estas dividebla en du malsamajn dialektojn : la *cismonticu* (alinome *cismontano*, "ĉiflanke de la montoj"), en la nordo (la departemento Haute-Corse) kaj simile al la toskana lingvo, kaj la *pumuntincu* (alinome *oltramontano*), en la sudo, kaj logike pli proksima el la sarda lingvo.

La lingvo estas evidente la plej bona rimedo por malkovri la korsikan kulturon. La korsika estas cetere tre riĉa en proverboj kaj kantoj.

Specimeno
---------

Patro Nia (PATER NOSTRU)

Pater nostru chì stai in i celi,  
ch'ellu sia santificatu u to nome;  
ch'ellu venghi u to regnu;  
ch'ella sia fatta a to vuluntà,  
in celu cum'è in terra.  
U pane chì ci abbisogna, dà ci lu oghje,  
è togli ci i nostri debbiti,  
cum'è no l'avemu tolti à quelli chì ci devianu.  
È ùn ci purtà micca ver di a tentazione,  
ma franca ci da u male.  
Ame.

Muziko
------

Aŭdeblis kanto en la korsika (*O Generale*) dum la *Eurovision minorities languages 2022**.*

* Kategorio Korsika lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Korsika lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Vikipedio en la 
korsika lingvo (Reta enciklopedio)

* Korsikaj proverboj ĉe Vikicitaro (korsike, france, angle)
* Korsika akademio
* ADECEC: A cultura corsa nant'à u Web
* a lingua corsa adatta à e nove tecnulugie (korsike)
* Vortareto Korsika-Itala
* Etnologa dosiero pri la korsika (angle)

maldekstra

Vidu ankaŭ
----------

* Lingvistiko
* Listo de lingvoj
* Lingva familio

Referencoj
----------


1. ↑  *Eŭrovido de la minoritataj lingvoj* estas reta kantkonkurso specife por kantoj en regionaj dialektoj aŭ lingvoj, planlingvoj kaj kreolaj lingvoj tra la mondo.
2. ↑  Voce Ventu, *O Generale*, kanto dum *Eurovision Minorities Languages 2022*, la Eŭrovida kantkonkurso por minoritataj lingvoj, planlingvoj kaj kreolaj lingvo, YouTube.
La du terasoj de la tumulo.

**Monk's Mound** (en esperanto **Tumulo de la Monaĥo**), estas la plej granda tumulo situanta en la nordo de Mezameriko. Ĉi tiu monteto estis starigita en la centro mem de la indiana popolo de la regiono Cahokia. Ĝi estis enlistigita kiel monda heredaĵo de Unesko.

La teritorio de Cahokia etendiĝis en la sudokcidento de la subŝtato Ilinojso, proksime al la urbo Sankta Luiso kaj en la najbara subŝtato Misurio.

La loko *Tumuloj de Cahokia*, je 13 km oriente de Sankta Luiso en Ilinojso, reprezentas la plej grandan antaŭkolumban loĝlokon norde de Meksiko. Ĝi estis loĝata precipe dum la Misisipo-kulturo (800-1400), periodo kiam ĝi ampleksiĝis sur 1600 hektaroj kaj havis 120 tumulojn aŭ templojn.

La Tumulo de la Monaĥo situas proksime de la urbo Collinsville en Ilinojso. La monteto mezuras 30 metrojn alte, 291 metrojn longe kaj 236 metrojn larĝe. Tiu ĉi piramida monumento estas same granda ĉe la bazo kiel la piramido de Keopso en Egiptio ekaj estas pli larĝa ol la piramido de la Suno de Teotiŭakano en Meksiko. Ĝi troviĝas en centra placo el 25 hektaroj.

Male al la egipta piramidoj, tiu ĉi tumulo kvarnivela finiĝas supre per teraso en la pinto. Kun la tempo, la monteto, konstruita el koto kaj arguilo, akumulis grandan kvanton da pluvakvo kiu fine detruis la supran parton kie la akvo estis akumulita.

La tumulo estis starigita en la 10a jarcento ĉirkaŭ la jaroj 900-950 dum la Misisipo-kulturo. La arkeologiaj restaĵoj pruvis ke la monteto estis pli malgranda komence kaj ke ĝi estis plialtigita dum la 12a jarcento.

* Kategorio Tumulo de la Monaĥoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Kroniko de Nabonido**, ankaŭ konata kiel Kiro-Nabonido apartenas al la tiel konataj Mezopotamiaj kronikoj (Kronikoj de Asirio kaj Kronikoj de Babilono), realigita kiel la ceteraj, sur argilaj tabuletoj, skribitaj en akada kojnoforma skribo.

Temas pri funebra steleo de la lasta babilona reĝo, konservita en la Brita Muzeo, apartenanta al la babilonaj kaj persaj fontoj antikvaj, kiu rakontas kiel en la 6a jaro de Nabonido, Nabu-na’id (550-549), a.K. la reĝo Iŝtumegu (Astjago) «kunvokis siajn trupojn kaj marŝis kontraŭ Ciro de Anŝano, por batali. La armeo de Iŝtumegu renversiĝis kontraŭ li kaj liveris lin enĉenigita al Ciro. Ciro marŝis kontraŭ la lando de Agamtanu; alpropiĝis je la reĝa loĝejo, prenis arĝenton, oron kaj aliajn valoraĵoj de la lando kaj portis ilin al Anŝano».

Eksteraj ligiloj
----------------

* Cyrus takes Babylon: the Nabonidus chronicle Arkivigite je 2016-12-08 per la retarkivo Wayback Machine
* Nabonido


1. ↑  Ciropedia, Ksenofono, Eldono de Rosa A. Santiago Álvarez, Ed. Akal/Klasika, paĝo. 26. enreta versio de Google Books, konsultita 24/04/2014
La **Fondaĵo Pluvarbaro** (angle ***Rainforest Foundation Fund***) estas bonfara fondaĵo fondita en 1987 kaj dediĉita al tirado de atento al pluvarbaroj kaj defendante la rajtojn de indiĝenaj loĝantaroj vivantaj tie.

Ĝiaj kampanjoj kaj projektoj estas evoluigitaj kunlabore kun lokaj komunumoj kaj NRO-oj kiuj reprezentas la indiĝenan loĝantaron. La fondaĵo havas tri partnerajn organizaĵojn en Britio, Usono kaj Norvegio.

Historio
--------

Ĉefo Raoni kaj Sting en París en 1989.
La Fondaĵo estis origine kreita en 1989 sub la nomo Rainforest Foundation International fare de Jean-Pierre Dutilleux , Sting kaj lia edzino, Trudie Styler, post kiam ĉefo Raoni, gvidanto de la popolo Kayapó de Brazilo, faris personan peton por ilia helpo por protekti la terenoj kaj kulturo de lia komunumo .

Post tia sukceso, la Fondaĵo vastigis la horizontojn de siaj agadoj al tutmonda skalo. Ekde 1993, helpo estis disponigita kaj en Sudameriko, Afriko kaj Sudorienta Azio. De tiam la organizaĵo financis projektojn, kiuj protektis entute 11 milionojn da hektaroj tra la tuta planedo.

Filozofio
---------

La Rainforest Foundation celas: "subteni indiĝenajn popolojn kaj tradiciajn loĝantarojn en iliaj klopodoj protekti sian medion kaj plenumi iliajn rajtojn." La Fondaĵo "garantias la universalecon, nedivideblecon kaj interdependecon de ĉiuj homaj rajtoj" *,* kaj opinias ke media degenero malobservas la homajn rajtojn al vivo, sano kaj kulturo.

Laŭ la internacia komunumo, indiĝenaj popoloj estas portantoj de serio de specifaj rajtoj kaj ankaŭ estas viktimoj de unikaj formoj de diskriminacio tra la historio. Malgraŭ tio, la Fondaĵo Pluvarbaro asertas, ke ĝia laboro estas motivita de la diferencoj inter la deklaroj de registaroj en la internacia forumo kaj la agoj faritaj en siaj propraj landoj.  Ekzemple, la organizaĵo elmontris la polemikon pri la digo Belo Monte en Brazilo.

Referencoj
----------

1. ↑   Sting Issues Statement On Amazon Fires: "This Is Criminal Negligence On A Global Scale" (2019-08-27). Alirita 2020-07-09.

Vidu ankaŭ
----------

* Senarbarigo
* Indiĝenaj popoloj
* Media Programo de UN


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 848059
 |
**Vilhelmo la 2-a** (Palermo, 1153 - Palermo, la 11-an de novembro 1189), nomata "la Bona", estis reĝo de Sicilio kaj Napolo de 1166 ĝis 1189.

Vilhelmo havis nur dek tri jarojn kiam lia patro Vilhelmo la 1-a mortis, do li estis sub la regenteco de sia patrino Margarita de Navaro ĝis 1171. La reĝlando Sicilio venis al malĝoja periodo de internaj luktoj pro serio de disputoj inter la nobelaro, la pastraro kaj la popolo, probable akcentita de la karaktero de Vilhelmo la 1-a, ankaŭ nomata "la Malbona". Tuj kiam li plenkreskis, Vilhelmo la 2-a estis kronita Reĝo de Sicilio kun la subteno de Walter of the Will (italigita kiel Gualtiero Offamilio), ĉefepiskopo de Palermo, la pastraro kaj la aristokrataro. De Vilhelmo la 2-a, koncerne al lia patro, la kronikistoj tiuepokaj akcentis, krom la beleco, la korekto en la ekzerco de liaj funkcioj kaj la respekto por la leĝoj kaj la personoj, pro kio li ricevis la kromnomon *La Bona*. Dum lia regado estiĝis periodo de relativa stabileco kaj ĉesigo de internaj problemoj.

Vilhelmo geedziĝis en Palermo, la 13an de februaro 1177, kun Johana Plantagenet (1165-1199), filino de Henriko la 2-a de Anglio kaj Eleonora de Akvitanio kaj fratino de Rikardo la 1-a. De ĉi tiu kuniĝo naskiĝis Boemondo, Duko de Apulio, kiu mortis tre junaĝe.

Dum lia regado, krom interna stabileco, elstaras ekstera eksterlanda politiko kaj forta diplomatio. Havante en lia favoro la Papon kaj sekrete aliancon kun la lombardaj urboj li povis defendi sin kontraŭ la komuna malamiko, Frederiko Barbarosa. En 1174 kaj 1175 li faris traktatojn kun Ĝenovo kaj Venecio kaj lia geedziĝo kun Johana de Anglio igis lin havi bonan pozicion en eŭropa politiko.

En julio de 1177, li sendis delegacion al la ĉefepiskopo Romualdo de Salerno kaj grafo Roĝero de Andrio subskribi la Traktaton de Venecio kun la imperiestro. Por certigi pacon, li sankciis la geedziĝon de sia onklino Konstanca, filino de Roĝero la 2-a, kun Henriko, filo de Frederiko.

La regado de Vilhelmo estis speciale fekunda pri arto en Sicilio. Inter la projektoj kiujn li efektivigis meritas mencii: la katedralo de la benediktana monaĥejo de Monrealo (farita kun la konsento de papo Lucio la 3-a) kaj la abatejo de Sankta Maria de Maniace (laŭ peto de sia patrino Margareta). Ankaŭ la grandioza konstruado de la palaco Zisa, kiun komencis lia antaŭulo kaj finiĝis sub lia regado.

Kiam li estis mortonta, ne havis rektan idaron, li heredigis sian onklinon Konstanca la 1-a de Sicilio kaj devigis la kavalirojn ĵuri lojalecon, akceptante surprizite la geedziĝon de tiu kun Henriko la 6-a de la Sankta Roma Imperio, filo de Frederiko Barbarosa.

Vilhelmo estas enterigita en maŭzoleo en la Katedralo de Monrealo.

* Kategorio Vilhelmo la 2-a (Sicilio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 636774
* GND: 118807382
* LCCN: n86143320
* VIAF: 298353378
* ISNI: 0000000116832256
* SUDOC: 030871425
* BNF: 12220026w
 |
La preĝeja ruino
La ruino de la protestantisma **Widen-preĝejo** (germane: *Widenkirche*) troviĝas en la urbo Weida en Germanio estante unu el la plej gravaj vidindaĵoj urbaj.

Historio
--------

Widen-preĝejo evoluis el kapelo estinte la paroĥuja kirko de la malnova parto de Weida sub la patroneco de la Virgulino. Ekde 1193 posedis la tuton monakejo Mildenfurth. En dokumento de papo Gregorio la 9-a menciitis la preĝejo en la jaro 1230-a. Tie temis pri malkonstruo de antaŭromanikaĵo kaj novkonstruo de romanikstila ejo. En 1350 fariĝis novkonstruo laŭ gotika modo.

En la jaro 1504 detruis fajrego la preĝejon post kio fariĝis provizora rekonstruo. Fakte la ejo uzitgis ĝis 1527 liturgie, sed jam en la jaro 1554 la preĝejo taksitis kadukega. Post Reformacio tiu ĉi kirko ne plu bezonitis ĉar paroĥuja kirko intertempe iĝis la eksa franciskana. Tamen konserviĝis ĉiam - ĝis hodiaŭ - la sonorilaro. Incendio de 1633 helpis plie malkonstrui ĝin kiel ankaŭ tertremo de la 17.3.1789. En 1811 la ĝemelturo forigitis kaj en 1902 la sakristio remalkovritis. En 1934 la lasta fresko el la t.n. Mario-ciklo translokitis fare de italaj specialistoj en la paroĥujan Mario-kirkon. En 1958 la fenestroj sakristiaj savitis kaj la kampanilo ricevis novan tegmenton. Unu jaron poste la preĝejo eksa iĝis memorloko por viktimoj militaj. Por la historia sonorilaro faritis en 1990 aparta instalaĵo kaj la turo kiel ankaŭ la fenestroj denove restaŭritis. En somero 2002 startis la okazigo de ekleziaj kaj artistaj spektakloj surloke.

Notoj
-----

1. ↑  Historio de Widen-preĝejo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Widen-preĝejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo paroĥuja protestantisma

50.77063312.061666Koordinatoj: 50° 46′ 14″ N, 12° 3′ 42″ O (mapo)
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

**Yui** (naskiĝis la 26-an de marto 1987) estas japana kantistino.

Biografio
---------

Dum sia infanaĝo Yui planis poste fariĝi kantisto. Ŝi antaŭe regule verkis poezion kaj poste ŝi decidis finfine nur 15jaraĝa dediĉi sian vivon al muziko. 

Laŭ sia propra rakonto ŝi prenis la tre gravan decidon sekvi la muzikon de Avril Lavigne, Influita kiel ili admiris ilian Skills kaj tio estis ilia multe pli malnova ol sin, grupo de strato Muzikistoj, konsilis ŝin al muziklernejo viziti, post ŝi demandis al ili kion ili devas fari por fariĝi muzikisto. 

En la aĝo de 16 jaroj Yui kunigis privata muziklernejo en Fukuoka.Tie ŝi renkontis profesia kantojn, kaj ŝi komencis gitaro lerni ludi. Ekde ili havis tempon por praktiki ĉefe en la nokto, vi havas la koleron de multaj najbaroj, do ŝi decidis nokte kun ŝi Bicikla al Najbaraj maŝino disko ĝin en rizo kampo sola kaj netuŝitaj ekzerco povas. La video muzika por lia single debut "It's Happy Line", kiu aperis nur du jarojn post la eventoj, ankaŭ estis mortpafita en la rizon kampo. Yui faris vin unua publika apero mallonga tempo poste, kiam ŝi en strato agado de iuj de liaj lernejkamaradojn en la kanto Goodbye al vi - per Michelle Branch transprenis la gitaro kaj fono vokalo. Iom poste ili kunvenis por la unua fojo por vivi sola en domo kaj ludis tie antaŭ iliaj unuaj el - skribita kanto por Kial Min. Ŝi ankaŭ diris ke ŝi estis tre streĉas dum la tuta aspekto, sed poste liberigita kaj sentis feliĉa. Kaj ili komencis aperi regule kiel strato muzikisto. La muziklernejo en Fukuoka estas ankoraŭ grava parto de ŝia vivo ekde ŝi lernis ne nur muziko sed ankaŭ la gravaj aĵoj en vivo, kiel post lia debut en la ĵurnalo en lia retejo Komencita.

Diskaro
-------

### Albamo

2006 From me to you

2007 Can't buy my love

2008 I loved yesterday

2008 My short stories

2010 Holidays in the sun

2011 How crazy your love

### Unuopaĵoj

* Feel my soul
* Tomorrow's way
* Life
* Tokyo
* Good bye days
* I Remember You
* RolLing Star
* Che.r.ry
* My Generation / Understand
* Love & Truth
* Namidairo
* Summer Song
* Again
* It’s all too much / Never say die
* Gloria
* to Mother
* Rain
* It’s My Life / Your Heaven
* Hello – Paradise Kiss
* Green a live
* Fight

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala leteraro

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 395036
* VIAF: 295033446
* ISNI: 0000 0003 9972 9784
* MBA: 80d1d7e0-fdab-4009-8375-54bd63d74c0e
* NDL: 001114243
 |
**Yum! Brands, Inc.** (foje simple nomita **Yum**!, antaŭe (ĝis 2002) **Tricon Global Restaurants, Inc.**) estas usona transnacia rapida manĝaĵo kompanio. Yum! funkcias la markojn KFC, Pizza Hut, Taco Bell kaj The Habit Burger Grill, escepte en Ĉinio, kie la markojestas funkcigitaj de aparta firmao, Yum Ĉinio. Yum! antaŭe ankaŭ posedis Longe John Silver's kaj A&W Restoracioj.

La administra firmao estis fondita en 1997 kiam ili estis disigitaj de PepsiCo. Pro ĝia iama statuso kiel dividaĵo de PepsiCo, la firmao havas eternan kontrakton por la liverado de Pepsi.

Bazita en Louisville, Kentukio, Yum! estas unu el plej grandaj firmaoj de rapidmanĝejaj restoracioj en la mondo. En 2016, Yum! havis 43,617 restoraciojn, inkluzive de 2,859 kiuj estis firmao-posedita kaj 40 758 kiuk estis franĉizoj, en 135 nacioj kaj teritorioj tutmonde .

Emblemo de Tricon
Ĝia moto estas *Mondo kun pli da yum!* (angle *A world with more yum!*). Yum (esperanta translitero *Jam*) estas usonangla slanga termino kiu signifas la sono de kontentiĝo de gusto de la manĝaĵo.

En 2010, Yum Brands havis 37,214 restoraciojn ĉirkaŭ la mondo kaj vendon en 2009 egalrilatanta al SEK 81 miliardoj, ĉar komparo McDonald's dum la sama periodo havis vendon egalrilatantan al SEK 170 miliardoj.

Referencoj
----------

1. ↑  "PEPSICO TO SPIN OFF RESTAURANTS",  *Chicago Tribune*, January 24, 1997.
2. ↑   Yum! Brands 2016 10-K. yum.com. Arkivita el la originalo je April 5, 2017. Alirita June 19, 2017.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 838510
* GND: 16165157-4
* LCCN: no2004025064
* VIAF: 145768029
* ISNI: 0000 0001 2111 3360
* NDL: 01191146
 |
La **Naciisma Partio de Kantabrio** (hispane *Partido Nacionalista de Cantabria* kaj mallongige **PNC**) estis politika partio aktiva en la aŭtonoma komunumo Kantabrio (norda Hispanio) inter 1988 kaj 1994. Ties ideologio estis rilata al kantabrismo kaj konservismo.

La PNC kreiĝis per skismo en la Regionisma Partio de Kantabrio (PRC), en komenco de 1988. Post regiona baloto en 1987, PRC ekhavis 5 parlamentanojn en la Regiona Asembleo de Kantabrio, kaj du registojn en la loka registaro de la regiona ĉefurbo Santandero. Post malkonsento inter partianoj, la du partianoj en Santandero (Miguel Pérez Bustamante kaj Ángel Díaz Ocejo) kaj unu en la regiona parlamento (Esteban Solana Lavín), forlasis la partion kaj kreis novan, tio estas, PNCn. Sekve, pluraj politikistoj aliĝis al ĝi (ekzemple, la regionisma registo José Antonio Solar en la urbodomo de municipo Santoña, kiu permesis ekregon de Popola Partio post mocio pri deklaro de nekonfido je la urbesto de PSOE).

Dum la resta ofic-periodo, la naciisma parlamentano estis decida je la regebleco de Kantabrio, ĉar li apogis la prezidenton Juan Hormaechea, kune de la 19 parlamentanoj de Popola Alianco.

En la sekvaj regiona kaj municipa balotoj de 1991, la Naciisma Partio de Kantabrio havis 0,21% el voĉdonoj kaj tial ties ununura parlamentano eliris el la regiona parlamento. Pro la malbona rezulto de tiu ĉi baloto kaj de tiu okazinta en 1993, la partio malvigliĝis kaj malaperis.

Balotaj rezultoj
----------------

* Baloto de la Parlamento de Kantabrio de 1991: 623 voĉdonoj (0,21%) - sen parlamentano.
* Baloto de municipoj de Kantabrio de 1991: 503 voĉdonoj (0,17%) - sen ano en lokaj registaroj.
* Ĝenerala baloto de Hispanio de 1993: 383 voĉdonoj (0,12%) - sen parlamentano.

Vidu ankaŭ
----------

* Kantabrismo
* Politiko de Kantabrio

Referencoj
----------

1. ↑  El PRC ratifica la expulsión de cuatro destacados militantes
2. ↑  "Hormaechea compareció en el juicio de compra de políticos". *ABC* 9-1-1990, p.26
3. ↑  Los partidarios de Mancha dicen que ya cuentan con la mayoría de votos para el congreso de AP
**Sankta Telesforo** kvankam naskiĝis en Romo, estis grekdevena. Li estis la 7-a papo, laŭtradicie, kaj regis inter 125 kaj 136 kaj estas sanktulo de romia kaj greka ortodoksa eklezioj. Dum lia papperiodo, dum la regado de imperiestroj Hadriano kaj Antonino ne estis persekutado al kristanoj, sed estis internaj disputoj en la kristanaro.

La verkisto Sankta Ireneo de Liono diris ke Telesforo suferis martirecon. En la Romia Martirologio lia festo okazas la 2-an de januaro kaj la greka eklezio festas ĝin la 22-an de februaro.

La tradicio de noktomezaj mesoj en Kristnasko, la festado de Pasko en dimanĉoj, la konservado de sep-semajna Karesmo antaŭ Pasko kaj la kantado de la Gloria estas kutime atribuitaj al lia papado, sed kelkaj historiistoj dubas ke tiaj atribuoj estas precizaj.

| Antaŭe: | Papo | Poste: |
| --- | --- | --- |
| Siksto la 1-a | ĉ. 125 – ĉ. 136 | Higeno |

* Kategorio Telesforo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 77924
* GND: 119222752
* LCCN: nb2007022959
* VIAF: 21672405
* ISNI: 000000004305523X
* NKC: xx0025217
 |