recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sir Rowland Hill**, FRS (3a de decembro 1795 – 27a de aŭgusto 1879) estis angla instruisto, inventisto kaj sociala reformisto. Li kampanjis por kompleta reformo de la poŝta sistemo, bazita sur la koncepto de Uniforma Pencopoŝto kaj ties solvo per antaŭpago, faciligante sekuran, rapidan kaj malmultekostan transigon de leteroj. Hill poste servis kiel registara poŝta funkciulo, kaj kutime oni konsideras lin kiel kreinto de la bazaj konceptoj de moderna poŝta servo, inklude la inventon de la poŝtmarko.

Hill supozis, ke se leteroj estus pli malmultekoste sendeblaj, homoj, inklude la pli malriĉajn klasojn, ili estus sendantajn pliajn, kaj tiel tio okazigos eventuale pliigon de profito. Proponante alglueblan poŝtmarkon por indiki jam faritan antaŭpagon de la sendaĵo – el kiuj la unua estis la "Penny Black" (nome penca nigraĵo) – en 1840, la unua jaro de la "Penny Post", la nombro de leteroj senditaj en Britio pli ol duobliĝis. Post 10 jaroj, ili denove duobliĝis. Post tri jaroj poŝtmarkoj estis enkondukitaj en Svisio kaj Brazilo, iom poste en Usono, kaj ĉirkaŭ 1860, ili estis jam en 90 landoj.

Notoj
-----

1. ↑   (1910) "HILL, SIR ROWLAND (1795-1879)", *The Encyclopaedia Britannica; A Dictionary of Arts, Sciences, Literature and General Information*, 11‑a eldono **XIII (HARMONY to HURSTMONCEUAX)**, At the University Press, p. [htt://archive.org/details/encyclodiabrit13chisrich/e/465 465]–466.
2. 1 2 3  "The Penny Post revolutionary who transformed how we send letters". Kontrolita 14a de aŭgusto 2019.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704290
* GND: 118809105
* LCCN: n84186720
* VIAF: 32793081
* ISNI: 0000 0000 8370 3553
* SUDOC: 030603773
* BNF: 121985641
* NLA: 35668383
* NDL: 00468364
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ruĝecgorĝa muŝkaptulo** |
| --- |
|  |
| Ruĝecgorĝa muŝkaptulo, maskloRuĝecgorĝa muŝkaptulo, masklo
Ruĝecgorĝa muŝkaptulo, inoRuĝecgorĝa muŝkaptulo, ino |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Ficedula* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***F. strophiata*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Ficedula strophiata****(Hodgson, 1837) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ruĝecgorĝa muŝkaptulo  |

 |
| v • d • r |

La **Ruĝecgorĝa muŝkaptulo** (***Ficedula strophiata***) estas paserina birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj genro de Ficeduloj indiĝena de sudorienta Azio. 

Ĝi troviĝas en Bangladeŝo, Butano, Ĉinio, Hongkongo, Barato, Laoso, Birmo, Nepalo, Tajlando kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj.

La masklo de tiu specio havas **verdecbrunajn kronon kaj dorson kaj malhelbluajn vizaĝon kaj bruston** inter kiuj elstaras **ruĝoranĝa malgranda makulo en gorĝo** kio nomigas la specion ĉar estas klara distingilo. Estas blanka superokula strio el la beko al antaŭokulo, kiu estas pli rimarkinda en kelkaj ekzempleroj. La flugiloj estas malhelbrunaj kun malhelbluaj nuancoj borde. La ventro estas helgriza kaj la vosto malhelblua kiel la vizaĝo.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Ficedula strophiata[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.
**Revilla del Campo** [reBIlja delKAMpo] estas loĝloko kaj municipo en la centro de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Alfoz de Burgos*.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Alfoz de Burgos, centre kaj malhelverde.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 39,04 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 106 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. 

Demografia evoluo| 1991 |  | 1996 |  | 2001 |  | 2004 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 139 |  | 140 |  | 107 |  | 132 |

Ĝi distas 24 km de Burgoso, provinca ĉefurbo. La municipo enhavas ankaŭ la loĝlokon Quintanalara [kintanaLAra] (en la foto de la tabelo) en la sudo de la teritorio.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775655
* VIAF: 316735738
 |
**Remolinos** [remoLInos] estas municipo de Hispanio, en la nordorienta parto de la komarko *Ribera Alta del Ebro* kies ĉefurbo estas Alagón, en la nordocentro de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Remolinos* estas etimologie komprenebla kiel *Akvokirloj* alude al tiuj de la meandroj de la rivero Ebro.

Geografio
---------

Remolinos.
Remolinos estas municipa teritorio en la nordorienta parto de la komarko *Ribera Alta del Ebro*, kie ĝi okupas teritorion inter Pradilla de Ebro norde kaj Torres de Berrellén oriente, iom norde de la rivero Ebro, fakte de ties meandroj, sur la norda (maldekstra) bordo. La rivero Ebro suferas fortan osciladon inter malaltaj kaj altaj niveloj kiam okazas pluvsezono foje koincide kun degelado; tio rezultas en inundoj. Sude de la municipa teritorio estas la Aŭtovojo *Vasco-Aragonesa* (AP-68) kaj la Aŭtoŝoseo *Autovía del Ebro* (A-68) inter Alagón kaj Mallén. Krome nordokcidente de la loĝloko estas Tauste kaj sudoriente Alagón laŭ la ŝoseo A-126.

La loĝloko Remolinos mem estas je 34 km nordokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo. Ĝi estas sur 228 msm ĉe la rivero Ebro.

Historio
--------

Kastelo de Pola, Remolinos.
La araboj lasis irigacian reton kaj havis defendokastelon Pola. La konkero de Zaragoza fare de Alfonso la 1-a en 1119 ebligis, ke ankaŭ Remolinos estis konkerita de kristanoj ĉirkaŭ tiu jaro. 

Remolinos demografie kreskiĝis precipe ekde la dua duono de la 19-a jarcento, ĉefe pro la epidemio de filoksero en Francio, fekundeco de la valo kaj instalo de industrio. Sed poste tamen multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj ankaŭ en Remolinos oni malaltiĝis ĝis nunaj 1 035 loĝantoj.

Ekonomio
--------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (ĉefe de irigacio: ĉefe cepoj, luzerno, maizo ktp.) brutobredado (ŝafoj, bovoj, porkoj), kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vino), krom ekstera dungado. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Ĉirkaŭ 34 % de la laboristaro laboras en industrio ekster la loko, ĉefe kiel salajruloj, kaj precipe en Opel España en Figueruelas.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Remolinos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808054
 |
Manifestacianoj batalantaj kontraŭ registaraj trupoj sur la Sendependeca placo en Kievo la 18-an de februaro 2014
La **Revolucio de Digno** (ukraine *Революція гідності*, latiliterigite *Revoliucija hidnosti*), ankaŭ konata kiel la **Majdana Revolucio**, okazis en Ukrainio en februaro 2014 ĉe la fino de la **Eŭromajdano-protestoj**, kiam mortigaj kolizioj inter manifestacianoj kaj la sekurecaj taĉmentoj en la ukraina ĉefurbo Kievo kulminis per la elpelo de elektita ukrainia prezidanto Viktor Janukoviĉ kaj la demisiigo de la ukraina registaro de ĉefministro Mikola Azarov.

En novembro 2013, ondo de grandskalaj protestoj (konataj kiel Eŭromajdano) erupciis en respondo al la subita decido de prezidanto Janukoviĉ ne subskribi asociigan kaj liberkomercan interkonsenton kun la Eŭropa Unio (EU), anstataŭe elektante pli proksimajn ligojn al Rusio kaj la Eŭrazia Ekonomia Unio. La ukraina parlamento Verĥovna Rada kun grandega plimulto aprobis fini la interkonsenton kun EU. La registaro de Rusio faris premon sur Ukrainion por malakcepti ĝin. Tiuj protestoj daŭris dum monatoj kaj ilia amplekso larĝiĝis, kun alvokoj por la eksiĝo de Janukoviĉ kaj la tiutempa ukraina registaro de ĉefministro Mikola Azarov. Manifestacianoj kontraŭbatalis tion, kion ili vidis kiel ĝeneraligita registara korupto kaj povomisuzo, la influon de ukrainaj komercaj oligarkoj, polica brutaleco kaj malobservo de homaj rajtoj en Ukrainio. Lontraŭprotestaj leĝoj nutris plian koleron. Granda, barikadita protesta tendaro okupis la Sendependecan placon (Majdan Nezaleĵnosti) en centra Kievo.

En januaro kaj februaro 2014, kolizioj en Kievo inter manifestacianoj kaj la speciala polica unuo Berkut rezultigis la mortojn de 108 manifestacianoj kaj 13 policistoj, kaj la vundiĝon de multaj aliaj. La unuaj manifestacianoj estis mortigitaj en furiozaj kolizioj kun la polico la 19-an ĝis 22-an de januaro. Sekve de tio, manifestacianoj okupis registarajn konstruaĵojn ĉie en la lando. La plej mortigaj kolizioj okazis la 18–an ĝis 20-an de februaro, kiuj rezultigis la plej severan perforton en Ukrainio de kiam ĝi reakiris sendependecon.

Referencoj
----------

1. 1 2 3  Ukrainia profilo - Templinio, BBC News
2. 1 2 3  artikolo *Everything you need to know about the Ukraine crisis (of 2014)* (ankaŭ angle: Ĉio, kion bezonatas scii pri la ukraina krizo (de 2014), Vox (la 3-an de septembro 2014)
3. ↑  artikolo *Parliament passes statement on Ukraine's aspirations for European integration* (angle: La Parlamento pasas deklaron pri la aspiroj de Ukrainio al eŭropa integriĝo) en la gazeto Kyiv Post, la 22-an de februaro 2013
4. ↑  artikolo *Yanukovych Offers Opposition Leaders Key Posts* (angle: Janukoviĉ proponas ŝlosilajn registarajn postenojn por la opoziciaj gvidantoj, Radio Free Europe/Radio Liberty (la 25-an de januaro 2014)
Loko de la komarko *Ribera Alta del Ebro* en la nordocentro de la provinco Zaragozo en nordokcidento de Aragono.
**Ribera Alta del Ebro** [ribeRALta deLEbro], en Esperanto eble *Supra Riverbordo de Ebro*, estas komarko de regiono Aragono, en Hispanio, en la nordocentro de la Provinco Zaragozo. Ĝi lokiĝas ene de la Ebra baseno, kaj oni konsideras ĝin "supra" ene de Aragono, centra regiono de la rivero inter Rioĥo kaj Navaro (nordokcidente) kaj Katalunio (sudoriente). Trans la centra komarko de la grandurbo Zaragozo estas similnoma komarko *Ribera Baja del Ebro* (*Malsupra Riverbordo de Ebro*). 

Ĝia ĉefurbo estas Alagón.

Municipoj
---------

La komarko ampleksas jenajn 17 municipojn:

* Alagón
* Alcalá de Ebro
* Bárboles
* Boquiñeni
* Cabañas de Ebro
* Figueruelas
* Gallur
* Grisén
* La Joyosa
* Luceni
* Pedrola
* Pinseque
* Pleitas
* Pradilla de Ebro
* Remolinos
* Sobradiel
* Torres de Berrellén

Geografio
---------

Municipoj en *Ribera Alta del Ebro*.
Ĝi limas norde kun la komarko *Cinco Villas*, okcidente kun la komarko *Centra Komarko*, sude kun Valdejalón kaj oriente kun *Campo de Borja*. Ĝia teritorio estas ĝenerale ebena sur la baseno de la rivero Ebro. 

Temas pli la plej malgranda aragona komarko, kiu tamen disponas de unu de la loĝdensecoj plej altaj, ĉar estas multaj tre loĝataj municipoj en la valo de granda rivero. 

El la kultura heredaĵo menciendas kelkaj monumentoj de mudeĥara stilo, ĉefe sonorilturoj. 

Ekonomie gravas agrikulturo sur fekunda valo de la rivero, kaj sekva nutrindustrio, nome vinproduktado kaj ankaŭ de olivoleo. Grava rimedo estas la fabriko de aŭtomobiloj de Figueruelas.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo
* Provinco Zaragozo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Komarko Ribera Alta del Ebro, en comarcaacomarca.com
* Komarkoj de Aragono, Ribera Alta del Ebro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808004
 |
**Renaat Julien Landuyt** (Ipro, 28-a de januaro 1959) estas belga politikisto de la socialisma sp.a.

Biografio
---------

Renaat Landuyt studis juron kaj filozofion ĉe la Katolika universitato de Loveno.

Tutlande konata li iĝis en 1997 kiel raportanto de la parlamenta esplorkomisiono pri la Dutroux-afero. En 1999 li iĝis ano de la flandra registaro, respondeca pri laboro kaj turismo.

Post la eŭropaj kaj flandraj balotoj de 2004 la funkcioj de la belgaj registaroj estis rearanĝitaj. Landuyt iĝis ano de la federacia registaro, respondeca pri trafiko.

Ekde 2008 Renaat Landuyt denove aktivis kiel advokato en Bruĝo kaj kiel federacia parlamentano.

Ĉe la lokaj balotoj de 2012 Landuyt estis kandidat-urbestro por la sp.a. Kun eta plimulto li venkis la kontraŭkandidaton de kristandemokrata CD&V, Dirk De fauw, kaj ekde 2013 iĝis urbestro de Bruĝo. Kiel urbestro, li ankaŭ iĝis prezidanto de la Marhaveno de Brugge (Zeebrugge)

Post la flandraj balotoj de la 25-a de majo 2014 li denove iĝis ano de la Flandra Parlamento.

Politika kariero
----------------

* Federacia parlamentano (1991-1999 en 2007-2014)
* Membro de la komunuma estaro de Bruĝo (1995-heden)
* Ministro de la flandra registaro (1999-2004)
* Ministro in de federacia registaro (2004-2007)
* Urbestro de Bruĝo (2013-nun)
* Flandra parlamentano (1991-1995), 2004, 2014-nun)

Extera ligilo
-------------

* Persona retpaĝo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 510672
* ISNI: 0000 0003 6885 7740
 |
**Renato CORSETTI** (naskiĝis la 29-an de marto 1941 en Romo) estas itala esperantisto kaj lingvisto, eksa prezidanto de UEA (ĝis 2007).
Dum la Itala Kongreso de Esperanto okazinta komence de septembro 2007 li estis elektita prezidanto de la Itala Esperanto-Federacio.

Vivo
----

Post studadoj en la universitato (en la fakoj ekonomio, entreprena organizado kaj poste sociolingvistiko kaj psikolingvistiko), li laboris dum multaj jaroj kiel bank-direktoro en Italio. Ekde la mezo de la 1990-aj jaroj, li laboris kiel helpanto kaj poste profesoro pri Psikopedagogio de Lingvo kaj Komunikado en la Universitato de Romo.

Nuntempe li loĝas en Britio kun edzino (ankaŭ esperantisto) Anna Löwenstein kaj du filoj, ambaŭ denaskaj esperantistoj.

Esperanto
---------

Li estas Esperantisto de la mezo de la 1960-aj jaroj. Li havis multajn postenojn en la movado, estis interalie prezidanto de TEJO kaj prezidanto de la itala landa asocio de UEA. En la UEA-Estraro li deĵoris de 1980 ĝis 1986 kaj 1998 ĝis 2007, la lastajn ses jarojn kiel prezidanto.

La 26-an de septembro 2004 li aktive partoprenis kiel honora gasto en la E-Debato en Varsovio organizita de japana Mecenato de Esperanto Etsuo Miyoshi kun helpo de Eduardo Kozyra por polaj eŭropdeputitoj (MEP).

Corsetti estas profesoro de AIS kaj kontribuis plurajn kursojn al ties studosesioj. En 1998 elektita li estis membro de la Akademio de Esperanto 
kaj ekde 2020 li denove anas en la skipo de lingvaj konsilantoj de Monato.

Verkado
-------

Renato Corsetti verkis en Esperanto kaj en la itala pri lingva politiko, Esperanto, infana dulingveco, psikopedagogio de lingvo kaj komunikado. Li reviziis la vortaron Esperanto-Italan de Umberto Broccatelli de 1984. Partoprenis en En la mondon venis nova lingvo, festlibro por Ulrich Lins.

Referencoj
----------

1. ↑   Membroj kaj korespondantoj. Arkivita el la originalo je 2015-10-29. Alirita 2015-10-29.

Eksteraj ligiloj
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Trovu **« Renato Corsetti »** inter la  **Vizaĝoj de homoj rilataj al la ideo «Internacia Lingvo»** |

* Libroj kaj aliaj dokumentoj[*rompita ligilo*] de kaj pri Renato Corsetti en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Pri malapero de lingvoj kaj kulturoj Arkivigite je 2007-03-14 per la retarkivo Wayback Machine
* Renato Corsetti eksplikis temon de 97-a UK - ĈRI en Esperanto
* Renato Corsetti salutas al Kolombia Kongreso pri la graveco de Esperanto
* Ampleksa bibliografio de la verkoj de Renato Corsetti ĉe Edukado.net, okaze de lia 70jariĝo
* Kelkaj demandoj al Renato Corseti en gazeto "Esperanto", n-ro 1357 (5) majo 2021, pp. 108-110.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 11328
* GND: 140874283
* LCCN: nb2016000674
* VIAF: 122293157
* ISNI: 0000 0001 1702 4234
* SUDOC: 244020612
* BIBSYS: 44777
* NKC: xx0220799
* ICCU: CFIV035297
* Toolserver: viaf/122293157
 |


| Antaŭe: | Prezidanto de Universala Esperanto-Asocio | Poste: |
| --- | --- | --- |
| Keppel Enderby | 2001–2007 | Probal Dasgupta |


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Renato MANFREDINI Júnior** estas la vera nomo de **Renato Russo** (Rhe**na**tu **Rhu**su). Li naskiĝis en la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio, la 27-an de marto, 1960 kaj forpasis la 11-an de oktobro, 1996, en la sama ŝtato.

Li naskiĝis en mezklasa familio kaj estas unu el la plej gravaj rokaj kantistoj de Brazilo.
Lia voĉo estis belega kaj belsonega; liaj muzikoj kelkfoje temas pri gravaj aferoj aŭ rakontas pri nia ĉiutago.

Laŭ la opinio de multaj personoj, Renato Russo estis grava muzika poeto kiu skribis kaj kantadis pri tio, kio okazas kaj trapasas ene de animo ĉar li kapablas per lia muziko, traduki siajn plej intimajn pensojn kaj sentojn.

Antaŭ fariĝi fama kantisto, li partoprenis en rokobando nomita "Aborto Elétrico" ( Elektra Aborto), krom esti instruisto pri la angla lingvo, ĵurnalisto, ktp... Ĝuste meze de la okdekaj jaroj (1984), li estis invitita de la famega surdiskiga EMI por surdiski sian unuan diskon kiel apartenanto de la rokobando "Legião Urbana" (Urba Legio). 

Sole, li verkis la sekvantajn KD-ojn:

1. Stonewall Celebration Concert – 1994 (tute angle).
2. Equilíbrio Distante - 1995 (tute Itale).

Krom antaŭaj KD-oj, post lia forpaso oni publikigis aliajn du KD-ojn:

1. O Último Solo – 1997 (angle kaj itale).
2. Presente – 2003 ( angle kaj portugale)

Eksteraj ligiloj
----------------



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 122135
* GND: 1076883281
* LCCN: nr98034321
* VIAF: 4845087
* ISNI: 0000 0000 5444 1953
* BNF: 17771366s
* MBA: 8ce64b67-8535-45cf-9caf-87734a09b3fd
 |
**Reyero** [reĜEro] estas municipo en la nordoriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Montaña de Riaño*, en la nordoriento de la provinco. 

Komarkoj de la provinco Leono; *Montaña de Riaño* nordoriente, helverde.
Preĝejo.
Pallide.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Pallide, Primajas, Reyero kaj Viego, okupas totalan areon de 26,20 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 131 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 500 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 66 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono. Reyero estas naskoloko de Diego Abad de Santillán (1897-1983), anarkiisto, verkisto kaj eldonisto. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj en montaraj areoj, kaj bovoj en ebenaĵoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 760325
* VIAF: 316732999
 |
**Richards Bay** aŭ *Richards Baai* estas sudafrika grandurbo en la komunumo Uthungulu, provinco KwaZulu-Natal.

Mapo de Sud-Afriko, kie Richards Bay estas trovebla nordoriente laŭ la oceano

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 142.78 km²
* Loĝantaro: 57.387 (en 2012)
* Supermara alteco: 0–14 m
* Horzono: UTC +2 h
* Poŝtkodo: 3900
* Telefonkodo: 035

Geografio
---------

Richards Bay situas laŭ Hinda Oceano sur marborda ebenaĵo, pli precize ĉe laguno de rivero *Mhlatuze* en la nordorienta parto de la lando.

Historio
--------

Ĝi estis fondita en 1879 kiel haveno dum al unua *bur*-milito de Frederick Richards. Komence ĝi estis nur fiŝkaptista haveno, sed fariĝis nun la plej granda haveno de Sudafriko. En 1969 Richards Bay ricevis statuson urbo.

Parto de la haveno por ŝipetoj en Richards Bay

Ekonomio
--------

En la urbo ekzistas grava mineralindustrio, ekzemple aluminio. Oni minadas feroercojn, titanioksidojn kaj zirkonojn apud la urbo. Richards Bay estas ankaŭ en la mondo la plej granda haveno por karbo. La senlaboreca procento en Richards Bay sole estas 19 procentoj.

Richards Bay estas unu el la turismaj centroj de Sudafriko.

Klimato
-------

Richards Bay havas subtropikan klimaton kun varmaj malsekaj someroj kaj senfrostaj vintroj. Jare pluvas po 1228 mm, en ĉiuj monatoj pluvas. En januaro la pluvo kulminas. La meza ĉiujara temperaturo estas 21.5 °C.

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* loĝantaro
**Kroonstad** **Nelspruit** estas grandurbo kaj diocezo en Sudafriko, en Provinco Liberŝtato.

Mapo de Sud-Afriko, kie Kroonstad estas trovebla ĉ. meze

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 232 km²
* Loĝantaro: 133.051 (en 2012)
* Supermara alteco: 1369 m
* Horzono: UTC +2 h

Geografio
---------

Kroonstad situas sur altebenaĵo laŭ rivero *Vals* en la meza parto de la lando. Welkom troviĝas 62, Vanderbijlpark 120, Krugersdorp 180, Johanesburgo 182, Bloemfontein 193, **Pretorio** 238, Newcastle (Sud-Afriko) 266, Durbano 433, Port Elizabeth 720, Kaburbo 1093 km.

Historio
--------

Urbodomo en Kroonstad
Kroonstad estis establita en 1855. Voortrekker Sarel Cilliers tie dronis en rivereton en 1900. Tiutempe Kroonstad estis ĉefurbo de Oranje Liberŝato. La britoj konstruis koncentrejon ĉi tie dum la kontraŭbura milito por virinoj kaj infanoj.

Ekonomio
--------

Kroonstad estas la centro de riĉa agrikultura distrikto, produktante maizojn, tritikojn, lanojn, laktaĵojn, viandaĵojn. Ĉefindustrio estas la agrikulturo.

Trafiko
-------

Kroonstad havas flughavenon. El la urbego kuras ĉefvojoj al Kaburbo kaj Johanesburgo, fervojoj kuras al Johanesburgo, Bloemfontein, Durbano kaj Klerksdorp.

Monumento kaj preĝejo en Kroonstad
Preĝejo en Kroonstad

Klimato
-------

Kroonstad havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 9-22 °C. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas ĉ. 500-600 mm. La pluvo en januaro kulminas. Inter junio-aŭgusto apenaŭ pluvas.

Vidindaĵoj
----------

* Sarel Cilliers Muzeo
* malnovaj konstruaĵoj: poŝto, urbodomo, banko
* preĝejo
* Bloemhoek Digo ĵus oriente de la urbego
* ekskursejoj kun eblecoj fiŝkaptadi

Fontoj
------

* Kategorio Kroonstad en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Angla Vikipedio
* loĝantaro
* mapo, distancoj[*rompita ligilo*]
* mapo Arkivigite je 2012-02-21 per la retarkivo Wayback Machine
**Mahikeng** estas urbo en Sudafriko, kie ĝi estas ĉefurbo de Nordokcidenta Provinco. La loknomo signifas laŭ la loka tribo: "loko de ŝtonoj", kiun la alvenintaj britoj nomis **Mafeking**. Post fino de rasapartismo la nomo ŝanĝiĝis al **Mafikeng**. En 1994 la proksima **Mmabatho** aliĝis al la urbo, kiu en 2010 prenis la nomon *Mahikeng*.

Mapo de Sud-Afriko, kie Mahikeng estas trovebla nordokcidente ĉe Bocvano

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 15 km²
* Loĝantaro: 43.869 (en 2012)
* Supermara alteco: 1253 m
* Horzono: UTC +2 h

Geografio
---------

Mahikeng situas sur altebenaĵo laŭ rivero *Molopo* en la nordokcidenta parto de la lando. Bocvano troviĝas 25, Krugersdorp 213, Soweto 226, Johanesburgo 246, **Pretorio** 259, Bloemfontein 367, Durbano 689, Port Elizabeth 901, Kaburbo 1134 km.

Historio
--------

Mahikeng estis la plej frue triba sidejo fondita en 1882. Baldaŭe britoj alvenis. Dum la 2-a brita-bura milito en 1899 la urbo estis sieĝita, kiu daŭris 217 tagojn. Tiam Robert Baden-Powell iĝis popola heroo. Kvankam la urbo estis ekster la limoj de la protektorato Beĉuanalando, Mafikeng funkciis kiel ties ĉefurbo inter 1894-1965. Mafeking nelonge funkciis kiel ĉefurbo de bantustano Bophuthatswana en la 1970-aj jaroj.

Ekonomio
--------

La orominejoj situas proksimume 15 km.

Trafiko
-------

Mahikeng havas internacian flughavenon. El la urbo kuras ĉefvojoj al Bocvano, Kimberley (Sud-Afriko), Pretorio. Fervojoj funkcias al Bocvano kaj al Kimberley.

Klimato
-------

En Mahikeng la temperaturo varias de frostopunkto (malofte eĉ pli malalte) ĝis preskaŭ 40 °C. La varmo en decembro kaj januaro kulminas kaj malkulminas en julio kaj julio. Jare pluvas po 539 mm. La pluvo januare kulminas kaj julie malkulminas.

Vidindaĵoj
----------

* obelisko de 1904 memore de falintoj dum la bura-brita milito

Fontoj
------

* angla kaj hungara Vikipedioj
* loĝantaro
* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-05-10 per la retarkivo Wayback Machine
* mapo[*rompita ligilo*]

* Kategorio Mahikeng en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 417744
* GND: 4658441-9
* LCCN: n2013030278 n82135767, n2013030278
* VIAF: 132550008
 |
**Külsővat** [kulŝOvat] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en Veszprém, en Distrikto Pápa. Külső signifas: ekstera.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 19 km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 47.2965/17.2267
* Loĝantaro: 860
* Poŝtkodo: 9532
* Telefonprefikso: 89

Luterana preĝejo de Külsővat

Situo
-----

Külsővat situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Marcal, fine de tre mallonga sakovojo, laŭ fervojo Győr-Celldömölk. La lasta urbo troviĝas 9, Pápa 22, Sárvár 28 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata dum la neolitiko, antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. Post la mezepoko la turkoj bruldetruis la vilaĝon, sed ĝi travivis la eraon viva. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Margareta de Antioĥio, la fundamentoj devenas el la 15-a jarcento, en 1729 plene trakonstruiĝis, en 1793 barokiĝis
* luterana preĝejo el la 18-a jarcento
* kastelo de Schmidt [ŝmit]
* muzeeto

Famuloj
-------

En Külsővat naskiĝis historiisto Adrienne Körmendy.

* Kategorio Külsővat en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Moskviĉ** (ruse *Москвич*) (ankaŭ literumita *Moskvitch*, *Moskvich*, *Moskvič*, aŭ *Moskwitsch*) estas sovetia/rusa aŭtomobilmarko produktita fare de AZLK de 1946 ĝis 1991 kaj de OAO Moskviĉ de 1991 ĝis 2001 kaj poste remetita en produktadon en 2022.

OAO Moskviĉ estas privatigita projektnomo donita al la antaŭa fabriko por eviti laŭleĝajn problemojn post la dissolvo de Sovetunio en 1991. Ĉar la fabriko havis neniujn branĉojn ekster Rusio post 1991, ĝia nomo estas plejparte utiligita hodiaŭ por rilati al la konstruaĵo situanta en la pli malalta orienta parto de Moskvo.

La vorto *moskviĉ* (ruse *москвич*) mem tradukiĝas kiel "denaskulo de Moskvo, moskvano". Ĝi kutimis indiki la originan lokon de la aŭtoj produktitaj tie.

Bildgalerio
-----------

* Moskviĉ-400/401Moskviĉ-400/401
* Moskviĉ-407Moskviĉ-407
* Moskviĉ-423Moskviĉ-423
* Moskviĉ-408Moskviĉ-408
* Moskviĉ-412Moskviĉ-412
* Moskviĉ-3Moskviĉ-3
* Pedalaŭto MoskviĉPedalaŭto Moskviĉ

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Moskviĉ en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
**Kandidozo** estas funga malsano kaŭzata de kelkaj specoj de *Candida*, el kiuj *Candida albicans* estas eble la plej ofta. La plejmulto de aliaj specoj de *Candida* ne kaŭzas malsanon al homoj.

*Candida albicans* estas parto de la normala flaŭro de la buŝo aŭ de la digesta sistemo, sed povas ankaŭ esti en malgrandaj nombroj en la normala flaŭro de la vagino.

La haŭto-mukozaj formoj de Kandidozo
------------------------------------

La varmo kaj la malsekeco respondecas pri limigitaj formoj de kandidozo, ofte sur haŭtaj sulkoj, kaŭzante ruĝiĝon, doloron kaj jukadon.

* grandaj sulkoj (ingvenoj, gluteoj, akseloj)
* malgrandaj sulkoj (piedfingroj)
* angula stomatito

La buŝa kandidozo estas la plej ofta mukoza manifestiĝo, kaj ĝi estas des pli ofta, ju pli malforta estas la imunosistemo, kaj ĝi povas preni la formon de kandidozo buŝo-faringa aŭ ezofaga, se ĉeestas infektado per HIV/aidoso.

* buŝa mukozo
* "langue villeuse noire"

Ankaŭ aliaj mukozoj povas esti atingitaj de la malsano:

* anusa aŭ
* generila mukozo.

* Kategorio Kandidozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 122282
* GND: 4181844-1
* LCCN: sh85019565
* SUDOC: 02727070X
* BNF: 11934857m
* NDL: 00576756
* NKC: ph121429
* BNE: XX540703
 |
**Venerologio** estas branĉo de medicino kiu okupiĝas pri la studo kaj kuracado de *seksume transdoneblaj malsanoj* (STM) aŭ veneraj malsanoj. La nomo venas de romia diino Venuso, asociita kun amo, beleco kaj fekundeco. Kuracisto specialiĝanta pri venereologio nomiĝas *venerologo*.

La veneraj malsanoj inkluzivas bakteriajn, virusajn, fungajn kaj parazitajn infektojn. Kelkaj el la gravaj malsanoj estas HIV-infekto, sifiliso, gonoreo, kandidozo, herpeto simpla (latine *herpes simplex*), infekto de homa papilomaviruso kaj genitala skabio. Aliaj sekse transdoneblaj infektoj studitaj en la kampo inkludas ŝankroido, venera limfogranulomo (*limfogranuloma venereum*), ingvena granulomo (*granuloma inguinale*), hepatito B, kaj citomegaloviruso infekto.

La termino "venera malsano" estis unuafoje uzata en 1527 de la franca kuracisto *Jacques de Béthencourt* anstataŭ la malnobla termino "franca malsano" por sifiliso (kaj gonoreo, kiu dum longa tempo ne estis klare diferencigita de ĝi).

En Brita Hindio, formala trejnado de venerologoj komenciĝis en 1910, instigante mikroskopion kaj serologion por veni en ĝeneralan uzon ĉie en la Brita Imperio. Tamen, en Eŭropo la esplorado pri veneraj malsanoj nur ampleksiĝis ekde la 1940-aj jaroj, kiam pro pli multaj kontaktiĝoj inter la homoj de diversaj kontinentoj en ofte mankaj higienaj cirkonstancoj kadre la la dua mondmilito la veneraj malsanoj globale tre disvastiĝis. Tiam oni ankoraŭ opiniis ke la malsanoj estas sole transdonataj per seksumo: intertempe klaras ke la termino *seksume transdoneblaj malsanoj* nur signifas ke la malsanoj povas esti transdonataj per seksumo, sed ankaŭ estas aliaj (malpli oftaj) vojoj de infektiĝoj.

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** En la fruaj 1960-aj jaroj estis proksimume ses veneraj malsanoj priskribitaj en lernolibroj kaj tre malmulte da esplorado okazis pri sekse transdonataj infektoj. Fakte, ekzistis ne multaj medicinaj centroj kie klinika prizorgo estis ofertita por pacientoj kun veneraj malsanoj, kiuj restis kun malmultaj rimedoj. **"** |
| — en retejo de la kanada fondaĵo *Gairdner*, kiu regule atribuas premion pri esploroj en venerologio |

 |

Fonto
-----

* Komenca parto de la angla vikipedia teksto en versio de la 4-a de novembro 2023, kun frazo pri *Jacques de Béthencourt* el la germanlingva teksto, ĝustigita ligilo al la kanada fondaĵo *Gairdner*, kaj kompreneble la referenco pri PIV.

Referencoj
----------

1. ↑  artikolo *venerologio* en la Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV), eldono de 2020, reta versio
2. ↑  [ retejo de la kanada fondaĵo *Gairdner* pri la laŭreato *King K. Holmes* pri esploroj en venerologio de 2013 (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------



  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |
**Engelmar CHREL** (ankaŭ: *Krol*; naskiĝinta en la 14-a jarcento, mortinta la 21-an de decembro 1422) estis inter 1399 kaj 1422 episkopo de Chiemsee. Antaŭe li prezidis eklezian tribunalon en Salcburgo.

Vivo
----

Originante el kavalira dinastio stiria li studis jursciencojn ĉe la universitato de Bolonjo, de Prago (1383) kaj de Vieno (1384/85). Poste li troviĝis Rome ĉe la Roma kurio kie li procese atingis kanonikecon en Salcburgo. Tie li karieris kiel katedrala kapitulano, ĉefo de la katedrala lernejo kaj dekano. En tiu ĉi rolo li en la 1396-a jaro oficiale petis la papon atribui la paliumon.

Ĉar ne ĉesis onidiroj pri malkorektoj dum lia elekto je dekano, papo Bonifaco la 9-a en 1397 denove enoficigis lin sub la kondiĉo ke li demetu estradon de la katedrala lernejo. En 1398 kaj 1399 li estis ĉefa eklezijuĝisto kaj ĝenerala vikario en Salcburgo. 

En 1398 Bonifaco estiĝis koadjutoro por Eckart von Pernegg en Chiemsee. En la 24.1.1400 Engelmar konsekriĝis episkopo fare de Gregor Schenk von Osterwitz. En 1403 Engelmar iĝis arkiepiskopa kanceliero; kelkaj imputis al li venenadon de la ĉefepiskopo. Post la morto de Gregor kavaliroj kaj grafoj kunvenis en majo 1403 porfondi la ligon *Igelbund* petante de la sekvanta princo kaj arkiepiskopo pli atentigi pri la deziroj de ili. Aliĝis krom la urboj Salcburgo, Laufen, Tittmoning, Hallein kaj Radstadt ankaŭ Chrel mem. Post la elekto de Eberhard von Neuhaus li ne havis iujn malavantaĝojn pro la membreco ĉe la ligo. 

En 1409 Chrel, dum la koncilio de Pizo, anstataŭigis sin fare de la salcburga ĝenerala vikario kaj eklezia ĉeftribunalano Friedrich Deys. La koncilion de Konstanco li persone ĉeestis kaj ankaŭ dum la elekto de papo Marteno la 5-a en la jaro 1417-a. De la ĉefpontifiko li ricevis por la Mario-kapelo de ĉe Chiemseehof kaj lal paroĥo de Stuhlfelden indulgencojn.

Chrel aŭtomate ankaŭ estis helpepiskopo en Salcburgio kun diversaj taskoj; krome la Sankta Seĝo kaj aparte la aŭditoro Capus Torriani komisiis lin plurfoje per diversaj tiklaj farotaĵoj. En 1418 li ankaŭ partoprenis la sinodon de la salcburga provinco kaj en 1419 li organizis diocezan sinodon en Kitzbühel (la unua dokumentita siaspece). Inter julio kaj septembro 1422 li reprezentis la salcburgan ĉefepiskopon ĉe la imperia dieto en Nurenbergo.

Literaturo
----------

* Manfred Heim: "Engelmar Chrel († 1422)". Ĉe: Erwin Gatz: *Die Bischöfe des Heiligen Römischen Reiches 1198 bis 1448*. ISBN 3-428-10303-3, p. 133

Eksteraj ligiloj
----------------

* Chrel ene de la katolika hierarkio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 841841
* GND: 140744983
* VIAF: 107738053
 |
La **abatejo Saint-Germain-des-Prés** estas malnova, parte malaperita abatejo lokita en la 6-a arondismento de Parizo. Ĝi estis fondita sur la loko kie antaŭe stariĝis preĝejo, kaj fariĝis la tombejo de la merovidaj reĝoj de Neŭstrio.

Restas nur hodiaŭ la preĝejo de la abatejo.

Historio
--------

La abatejo estis fondita je la 6-a jarcento fare de la filo de Klodvigo la 1-a, Ĉildeberto la 1-a (551-558). Sub reĝa protekto, la abatejo fariĝis unu el la plej riĉaj en Francio. Plimulto el la konstruaĵoj estis detruitaj dum la franca revolucio pro salpetra eksplodo : hodiaŭ, nur restas la **preĝejo Saint-Germain-des-Prés**. Ĝi nomitis por Germanus el Autun.

Kvartalo
--------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Saint-Germain-des-Prés.
La abatejo donis sian nomon al la ĉirkaŭa kvartalo, Saint-Germain-des-Prés. Sed la areo estas iasence ankaŭ parto de la Latina Kvartalo, ĉar la etoso restas tre intelekta.

Famuloj
-------

La filozofo René Descartes estas entombigita sub unu el la flankaj kapeloj de la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Abatejo Saint-Germain-des-Prés en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Abatejo Saint-Germain-des-Prés en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Saint-Germain-des-Prés
* Saint-Germain (apartigilo)

Turo de la preĝejo
La preĝejo interne.

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 157729
* GND: 16193925-9
* LCCN: n50079456
* VIAF: 135655377
* ISNI: 0000 0001 1940 1152
* SUDOC: 085798657
* BNF: 119544092
 |
vido de oriente
la "altarejo"
la seĝaro kaj la kruco
**Rozaria kapelo** (germane: *Rosenkranzkapelle*) estas preĝejeto en Saalfelden, Aŭstrujo, je la angulo inter la stratoj Bergstraße kaj Sonnrain situante sude de la urbocentro sur eta montetopinto. Ĝia arkitekturo intence emfazas rondajn, virinajn formojn esprimonte tiel la Marian patronecon.

Historio
--------

En somero 2001 Maria Steger, estrino de la amikara societo, partoprenis spiritajn ekzercojn dum dek tagoj. Dum preĝado de la rozario naskiĝis en ŝi la ideo havigi proksime de sia domo kapelon por preĝi kaj mediti. En 2002 ĉirkaŭ la festo de ĉielenpreno de Mario tiaj pensoj revenis kaj konkretiĝis ĉar antaŭokule imagis ŝi jam taŭgan konstrugrundon; tio estis kiam ŝi troviĝis en privata preĝorondo. Klaris ankaŭ ke la konstruaĵo orientiĝu pri la kvin gloraj misteroj de la rozario kaj esprimu arkitekture virinajn konturojn. Tiam Steger ekkontaktis la lokan romkatolikan paroĥestron Roland Rasser kiu tuj favoris la tuton promesante ĉian necesan subtenon kaj helpon. Konsekriĝo estis en la 15-a de aŭgusto 2008, en la tago de la ĉielenpreno de la Dipatrino.

Arkitekturo
-----------

La teknika lernejo de Saalfelden (HTL) ĝojis pri komisiiĝo rajti fari proponojn kaj sub la gvidado de la instruisto Jörg Kahakpka eblis mallonge pli malfrue prezenti dudek konkursantajn modelojn. El ĝi venkis la propono de la lernantino Vera Gruber. La plejmulto de la ekstera vandaro estas ligna kaj la kvazaŭ ĉiuj objektoj atingis la konstruejon en antaŭfabrikita stato - tiel ke surloke necesis nur finmuntado. Pro ke havas la kapelo fermitan fasadon troviĝas tegmente du lukarnaj, lum-enlasantaj kupoloj kaj lumdona krono ĉirkaŭ la tegmentorando (tekniko de la firmao Bartenbach). Danke al reflektoroj la interno estas tute kaj agrable hela eĉ kiam la ĉielo estas nuba. Dua lumfonto desupre troviĝas ĉe la enirejo; ili krome servas al la aerumado de la preĝejeto. Grafikaj ideoj venis ankaŭ de Reinhard Steger.

Vintre ĝi estas hejtata deplanke. La naturŝtona planko el nigra kaj griza ardezo kreas solenan atmosferon. Malgranda ringo dividas la plankon disde la muro.

Ofertoj
-------

Amikara societo fondiĝis en majo 2003. La kapelo estas malfermita ĉiun tagon inter la horoj oka matene kaj oka vespere. Rozari-preĝo okazas vendrede je la horo tria posttagmeze dume silentaj meditadoj estas farataj ĵaŭde je la sepa kaj duono vespere unu horon. De tempo al tempo la kapelo ankaŭ estas etapocelo de (organizitaj) pilgrimadoj kaj mariaj procesioj, ekz. en septembro 2012 de Saalfelden al Embach (Lend).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rozaria kapelo (Saalfelden) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hejmpaĝo
* informoj sur la paĝaro de la romkatolika paroĥujo

Notoj
-----

1. ↑  programo detala



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Reznos** [REZnos] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la oriento de la provinco Sorio, lime kun la provinco Zaragozo, kaj en la komarko *Campo de Gómara* en la oriento de la provinco.

Geografio
---------

*Campo de Gómara* en la oriento de la provinco Sorio.
Loko de Reznos en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 20,44 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 31 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 420 loĝantojn el la 1900-aj jaroj. 

Ĝi distas 51 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi estas inter Quiñonería kaj la Nacia Ŝoseo N-234, lime kun la provinco Zaragozo.

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Altos Campos de Gómara*, okupanta 1 166 hektarojn, nome 57 % de la teritorio.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

En la *Censo de Pecheros* de 1528 oni registris 30 pecheros, tio estas impostopagantaj familioj.​ En frua dokumento ĝi aperas formante parton de la *Sexmo de Arciel*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado, manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, tradicia arkitekturo kaj tiel plu.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rCampo de Gómara |
| --- |
| Alconaba• Aldealafuente• Aldealpozo• Aldealseñor• Aldehuela de Periáñez• Aliud• Almajano• Almaluez• Almazul• Almenar de Soria• Bliecos• Buberos• Buitrago• Cabrejas del Campo• Candilichera• Cañamaque• Carabantes• Cihuela• Ciria• Cirujales del Río• Deza• Fuentecantos• Fuentelmonge• Fuentelsaz de Soria• Gómara• Hinojosa del Campo• La Losilla• Los Villares de Soria• Monteagudo de las Vicarías• Narros• Pinilla del Campo• Portillo de Soria• Pozalmuro• Quiñonería• Renieblas• Reznos• Santa María de Huerta• Serón de Nágima• Tajahuerce• Tejado• Torlengua• Torrubia de Soria• Villar del Campo• Villaseca de Arciel |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351467
 |
Rostita Pekina anaso, tranĉita kaj preta 
**Pekina anaso** (ĉine 北京烤鴨, *Běijīng kăoyā*) estas fama anasaĵa plado de Pekino, kiu estas preparita ekde la imperia epoko. La forta nutrado de la anasoj kondukis al alterna nomo por la plado, *běijīng tián yā* (北京填鸭, "Pekina plenigita anaso").

La haŭto de la rostita anaso estas servita trempite en sukero kaj ajla saŭco. La viando tiam estas servita per vaporita patkuko, printempocepoj kaj dolĉa fazeola saŭco. Pluraj vegetalaj pladoj estas provizitaj por akompani la viandon, tipe bastonoj de kukumo. La manĝantoj disvastigas saŭcon, kaj laŭvole sukeron, super la patkuko. Nun, la patkuko estas volvita ĉirkaŭ la viando kun la legomoj kaj manĝata mane.

Pekina anaso
La resto de la viando estas kuirita aparte. Oni ne malŝparas tion.

Eksteraj fontoj
---------------

* Ĉinaj Pladoj
* Pekino, antikva kaj vivoplena urbo Arkivigite je 2016-03-10 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Pekina anaso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Mapo de la germaniaj ekleziaj provincoj kaj episkopujoj
Katolika loĝantaro laŭ episkopujoj (en procentoj; fino de 2012)  
- ﻿ Pli ol 70

- ﻿ 60-70

- ﻿ 50-60

- ﻿ 40-50

- ﻿ 30-40

- ﻿ 20-30

- ﻿ 10-20

- ﻿ Malpli ol 10

La romkatolika eklezio en Germanio estas strukturita en 27 (ĉef-)episkopujojn de la latina eklezio, grupigitaj en sep ekleziajn provincojn. La nuna strukturo devenas el la germana reunuiĝo.

Historio
--------

La plej multaj ĉefepiskopujoj estas historiaj, tradicioplenaj, grandaj episkopujoj, ekz-e Kolonjo, München-Freising, Paderborn. Iuj nunaj episkopujoj estis iam ĉefepiskopujoj, ekz-e episkopujo Majenco.
Ĝis 1990 ekzistis kvin ekleziaj provincoj kaj ĉefepiskopujoj. Post la germana reunuiĝo okazis reordigo, kaj interalie kreo de la ĉefepiskopujo Berlino.

Nunaj episkopujoj en Germanio
-----------------------------

* München-Freising

Augsburg
Regensburg
Passau
* Freiburg

Mainz, Majenco
Rottenburg-Stuttgart
* Bamberg

Würzburg
Eichstätt
Speyer, Spiro
* Köln, Kolonjo

Münster, Monastero
Aachen, Aĥeno
Essen, Asindo
Limburg
Trier, Treviro
* Paderborn

Fulda
Erfurt, Erfurto
Magdeburg, Magdeburgo
* Berlin

Görlitz
Dresden-Meißen
* Hamburgo

Osnabrück
Hildesheim

Historiaj episkopujoj en la Sankta Romia Imperio (precipe germanlingvaj regionoj)
---------------------------------------------------------------------------------

Ekleziaj provincoj en Centra Eŭropo 1500
Kelkaj historiaj episkopujoj ĝis la fino de la Sankta Romia Imperio:

(nekompleta listo)

* episkopujo Verden

* episkopujo Chiemsee

* episkopujo Worms

* episkopujo Magdeburgo - nun refondita

* episkopujo Halberstadt

* episkopujo Naumburg-Zeitz

* episkopujo Merseburg

  

### Apostola Vikariato de la Nordo

Post la protestanta Reformacio ekzistis de 1667 ĝis 1929 la **Apostola Vikariato de la Nordo** en norda Germanio (kaj parte Skandinavio), kie la katolikaj episkopujoj estis ĉesintaj funkcii.

Faktoj pri la episkopujoj
-------------------------

La plej granda laŭ areo estas Hamburgo kun 32.489 km², plej malgranda estas episkopujo de Asindo/Essen kun 1877 km². La plej multaj katolikoj, 2,16 milionoj, vivas en ĉefepiskopujo Kolonjo; malplej, 30394, en episkopujo Görlitz. Plej altan procentnombron de katolikoj, 88,9%, havas episkopujo Passau; plej malaltan, 3,4%, havas episkopujo Dresden-Meißen. Plej malnova episkopujo estas Treviro de la jaro 270; plej nova estas Görlitz de 1994.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Romkatolikaj episkopujoj en Germanio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Germania Episkoparo
**Romoos** estas komunumo en la distrikto Entlebuch en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 713 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Romoos situas inter la riveroj *Granda Fontanne* en sudo kaj *Eta Fontanne* en nordo en la nordo de la distrikto Entlebuch. La tuta komunumo estas tre monteca kaj granda parto de la teritorio, nome 61,8 % estas kovritaj de arbaro. Al Romoos apartenas ankaŭ la setlejo Bramboden, kiu siutas 4,6 km okcidente de la ĉefvilaĝo.

Najbaraj komunumoj
------------------

Romoos limas en nordo al Menznau, on nordoriento al Wolhusen, en oriento al Doppleschwand, en sudoriento al Entlebuch (eksklavo Dieplischwand) kaj Hasle, en sudo al Schüpfheim, en sudokcidento al Escholzmatt-Marbach, en okcidento al Trub (Kantono Berno), kaj en nordokcidento al Hergiswil.

Trafiko
-------

Romoos situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La unua vetrurebla vojo al Romoos estis konstruita nur en la 19-a jarcento. En la valo ĉe la bordo de Eta Emme, iam ekzistis fervojhaltejo Romoos-Doppelschwand, kiu tamen situis for de la centroj de la du vilaĝoj. La stacidomo tamen situis tiom for de la vilaĝocentro de Romoos, ke ĝi neniam havis signifon por ĝi. En 1999 la haltejo estis fermita. Nuntempe Romoos atingeblas per la poŝtaŭtolinio de Wolhusen. La setlejo Bramboden atingeblas per poŝtaŭto ek de Hasle.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Romoos datiĝas el la jaro 1184 kiel Rormoos.

En mezepoko Romoos unue apartenis al la Senjoroj de Wolhusen kaj ek de la fino de la 13-a jarcento al la Habsburgoj. Ĉar la habsburga vokto provokis la malamon de la popolo, la voktejo Entlebuch en la jaro 1385 kontraktis eternan ligon kun la urbo Lucerno. La lucernanoj tamen fariĝis nur la novaj mastroj en Entlebuch, kio kaŭzis diversajn ribeladon kontraŭ Lucerno. La komunumo aktive partoprenis en la lukto kontraŭ Lucerno kadre de la Kampara Milito en la jaro 1653. La ribelo tamen estis sange ĉesigita fare de la urbo Lucerno. Ĝis la jaro 1798 la komunumo apartenis al la kamparvoktejo Entlebuch. Dum la Helveta Respubliko ĝi estis parto de la tiama distrikto Schüpfheim kaj ek de 1803 ĝi apartenas al la nuna distrikto Entlebuch de Kantono Lucerno.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Romoos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Romoos
* Profilo de la komunumo en la kantona retejo

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Romoos** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Elektodistrikto Entlebuch |
| --- |
| Doppleschwand  •  Entlebuch  •  Escholzmatt-Marbach (Escholzmatt •  Marbach)  •  Flühli  •  Hasle  •  Romoos  •  **Schüpfheim**  •  Werthenstein  •  Wolhusen |  |

 |