recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ajzuĉoj** (相 (あい)槌 (づち), "konsento") estas ofte uzataj en japanaj interparoloj interjekcioj kaj aliaj signoj indikantaj ke la alparolato atente aŭskultas la parolanton. La uzon de ajzuĉoj oni konsideras konvena por la parolanto, ĉar tiu povas esti certa, ke la aŭskultanto partoprenas en la diskuto. Kiel kejgo kaj aliaj esprimoj de ĝentileco, ĝi estas neforprenebla parto de la japana etiketo.

Inter la plej kutimaj ajzuĉoj estas:

* はい *hai*, ええ *e:*, うん *un* ("jes", ordigite je malpliiĝo de ĝentileco);
* はいそう(です) *hai so: (desu)* (jes, estas tiel): neŭtrala konfirmo de kompreniteco de la informoj;
* そうですね *so: desu ne* (jen kiel estas; mi opinias same): esprimo, montranta, ke la informon la aŭskultanto jam sciis;
* そうですか *so: desu ka* (ĉu tiel estas?): esprimo, montranta ke la informo estis nova por la aŭskultanto;
* 本当 *honto:*, 本当に *hontо: ni*, 本真 *homma*, マジ *maji*, 成程 *naruhodo* (efektive; vere; ĉu vere?);
* kapklino.

Ajzuĉo povas ankaŭ esti io eĥeca: tiam la respondo konsistas el jam menciita de la parolanto substantivo kaj "desu ka", funkcianta kiel fina "ĉu". Post kiam la parolanto diras: "Ni intencas liveri ĉi tiun produkton dum unu jaro", la alparolato povas respondi: "Dum unu jaro, ĉu" por konfirmi sian komprenon pri la esenco de la eldiro.

Dum interparolo de japanujanoj kaj homoj, kiuj ne konas ĉi tiun trajton de la japana kulturo, povas estiĝi konfuzo kaj eĉ miskompreno. Alilandanoj povas opinii la kapklinojn kaj iujn ajzuĉojn signoj de plena konsento kun la ĵusa aserto, kvankam per tio japanoj ofte esprimas nur intereson kaj komprenon. Krome, estas rimarkite, ke ofta jesado kaj rediro, kiuj fojfoje eĉ interrompas frazon, povas kolerigi kaj ĉagreni homojn de aliaj kulturoj. Kaj male, silenta laŭ la eŭropa etiketo aŭskultado povas perpleksigi parolantajn japanojn, suspektigante ilin, ke la alparolato ne atentas la paroladon.

Vidu ankaŭ
----------

* interjekcioj

Por plia legado
---------------

* De Mente, Boye. (2011). *Japan's Cultural Code Words : 233 Key Terms That Explain the Attitudes and Behavior of the Japanese*. Rutland, Vermont: Tuttle Publishing.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Айдзути en la rusa Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775428
 |
**Anton Dominik von FERNKORN** (naskiĝinta en la 17-a de marto 1813 en Erfurto, mortinta en la 16-a de novembro 1878 en Vieno) estis germana-aŭstra gisisto kaj monumenteca skulptisto.

Vivo
----

Post metia trejnado li venis en 1835 al Munkeno, kie li lernadis ĉe la gisfabriko J. B. Stiglmaier kaj ĉe la *Akademio de vidigaj artoj* (skolo de L. Schwanthaler, kun influo de Thorwaldsen).

En 1840 li transloĝiĝis Vienon, kie li restis (krom je kelkaj interrompoj) ĝismorte. Ĝis la komenco de malsanego psika kaj enfrenezulejigo (1864) li kreis laŭ komisio de la Imperiestra kortego kaj de kelkaj influoj personecoj siajn monumentajn plastikaĵojn (monumentoj, tomboŝtonoj, fontanoj, ornamaĵoj de kirkoj kaj palacoj, reprezentaj bustoj de profunda portreta karaktero) kaj siajn etplastikaĵojn (modeloj, plimalgrandigo de la plej famaj verkoj, reliefoj).

Moderniga artisto
-----------------

Koncerne la verka funkcio Fernkorn apartenis al la generacio kiu donis al Vieno tute novan veston. Liaj monumentecaĵoj, kiuj ŝajne reprenis historiismajn tipojn, estis vera vivigo de elstaruloj (ekz. Elizabeto de Aŭstrio-Hungario kiel infano en 1845; Francisko Jozefo la 1-a en 1853 kaj 1862; Barono Sina en 1856; Feldmarŝalo Radetzky en 1858-60; Beethoven en 1862; la ministroj Bruck kaj Schmerling en 1862 kaj 1863; Hebbel en 1864).

La rajdista statuo de Arkiduko Karlo (1847-60) kaj Eŭgeno de Savojo apartenas ankaŭ al tiu grupo. Kiel liberaj plastikoj ili iluziigis historiismajn efektojn reliefajn-siluetajn, sed koncerne siajn turniĝojn kaj gestojn ili estas tipe barokstilaj (ekz. la fontana grupo *Sankta Georgo kontraŭbatalanta la drakon* de 1853). La naturalisma stilo bone videblas ĉe la *Leono de Aspern* (1858), monumento por falintaj soldatoj: enhave ĝi unuiĝis al formale romantika aro, nome *Der Tanz und die Musik* (1853), *Tombo de Eŭgenie Littrow* (1859, Salcburgo, tombejo de Sankta Petro), *Donauweibchenbrunnen* (1860–61).

Graveco
-------

La alta kvalito envicigis la majstron al la plej bonaj skulptistoj tiutempaj. Revivigo de tiu gisaddarto fariĝis grandstile danke al de Fernkorn en la 1855-a jaro fondita ***Imperiestra artgisejo***, kiu ekzistis ĝis la 20-a jarcento.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Adolf Huszár

Galerio
-------

* Monumento por arkiduko KarloMonumento por arkiduko Karlo
* Jelačić-monumento en Zagrebo Jelačić-monumento en Zagrebo
* La Leono de Aspern, por falintojLa Leono de Aspern, por falintoj
* Statuego Rudolf von Habsburg, SpeyerStatuego Rudolf von Habsburg, Speyer
* Statuego Philipp von Schwaben, SpeyerStatuego Philipp von Schwaben, Speyer

Eksteraj ligiloj
----------------

* Anton Dominik von Fernkorn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Anton Dominik von Fernkorn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Biografio ĉe ADB.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 468081
* GND: 118686844
* LCCN: n93106898
* VIAF: 294961328
* ISNI: 0000 0000 6676 7942
* ULAN: 500006190
* RKD: 430755
 |
**Ĉeburaŝko** (ruse *Чебурашка*) estas elpensita besteto kun grandaj oreloj, aspektanta iom kiel pluŝurseto kaj iranta sur la postpiedoj. Aperinta post 1965 en porinfanaj rakontoj kaj teatraĵoj de la rusa verkisto Eduard Uspenskij, ĝi tre populariĝis en Sovetunio precipe kiel heroo de serio de trukfilmoj komence de 1969. En Rusio bonkonatas eĉ nuntempe. Havante cinamkoloran felon kaj amindan vizaĝon kun grandaj bonecaj okuloj, Ĉeburaŝko kondutas kaj parolas kvazaŭ kvinjara infano. La trukfilmojn de Sojuzmultfilm kunscenaris Roman Kaĉanov. Leonid Ŝvarcman en ili kreis la hodiaŭe plej konatan aspektaĵon de la figuro (vidu bildon), kies voĉon parolis Klara Rumjanova.

Komenca agado
-------------

Besteto en tropika arbaro, manĝinte tro da ili, en kesto de oranĝoj ekdormas kaj ene transportatas al granda urbo. Kiam fruktvendisto trovas la besteton, tiu ne povas sidi nek stari kaŭze de siaj rigidiĝintaj membroj kaj el la kesto ruliĝas planken. Li do eknomas ĝin "Ĉeburaŝko" - ruse io kiel "rulfalulo" - kaj portas al la urba zoo, kie oni rifuzas ĝin pro tio, ke ĝi science ne konatas. Ĉeburaŝko do pluportatas al vendejo de rabatvaro. Tie ĝi devas labori starante en montra fenestro por allogi pasantojn kaj loĝas en apuda telefonbudo. Soleca Genadio, krokodilo kiu laboras en la zoo kiel krokodilo, anonce serĉas amikojn. Li kaj Galinjo, knabino de infanteatro, kaj poste Ĉeburaŝko interamikiĝas.

Fono kaj etoso de la filmoj
---------------------------

La personoj, objektoj kaj pejzaĝo de la trukfilmoj pensigas pri soveta Rusio. La adolteska, iom melankolia krokodilo Genadio ŝatas kanti ludante akordionon. Li kaj Ĉeburaŝko havas mildan, helpeman koron, sed ambaŭ sufiĉe naivas kaj mallertas. Kontraŭadas kaj kelkfoje helpas ilin malica maljunulino Ŝapoklak, kies moto estas: "Helpi homojn estas disipo de tempo. Pro bonaj faroj oni ne devas famiĝi." Ŝi portadas mansakon kun ene ratinon Lariska, kiu okaze asistas ŝin ĉe fiagoj.

En Rusio la kantoj de en la filmoj daŭre popularas, interalie la kantata de Genadio en fama sceno kun li mem, Ĉeburaŝko kaj Ŝapoklak sidantaj sur lazura vagono veturanta horizonten.

Libroj
------

* «Крокодил Гена и его друзья (Krokodilo Genadio kaj liaj amikoj)» (1966) — rakonto (Eduard Uspenskij)
* «Чебурашка и его друзья (Ĉeburaŝko kaj liaj amikoj)» (1970) — teatraĵo (Eduard Uspenskij kun Roman Kaĉanov)
* «Отпуск крокодила Гены (Ferioj de la krokodilo Genadio)» (1974) — teatraĵo (Eduard Uspenskij kun Roman Kaĉanov)
* «Бизнес крокодила Гены (La negoco de la krokodilo Genadio)» (1992) — rakonto (Eduard Uspenskij)

Trukfilmoj
----------

* «Крокодил Гена (Krokodilo Genadio)» (1969)
* «Чебурашка (Ĉeburaŝko)» (1971)
* «Шапокляк (Ŝapoklak)» (1974)
* «Чебурашка идёт в школу (Ĉeburaŝko iras al lernejo)» (1983)

Vidu ankaŭ
----------

* Leonid Schwartzman

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĉeburaŝko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la filmo Arkivigite je 2012-01-04 per la retarkivo Wayback Machine
* teksto en la rusa kaj Esperanto: «Krokodilo Genadio kaj liaj amikoj»
* Genadio ludante akordionon kantas: «Голубой вагон (Lazura vagono)»
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Hidrokotilo** |
| --- |
|  |
| Vulgara hdrokotilo*Vulgara hdrokotilo* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Apialoj *Apiales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Araliacoj *Araliaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Hidrokotilo** *Hydrocotyle* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Hidrokotilo  |

 |
| v • d • r |

**Hidrokotilo** (latine *Hydrocotyle*) aŭ **akvotelero** estas planta genro en la familio de Araliacoj (*Araliaceae*). 

La vulgara aŭ ordinara hidrokotilo aŭ **akvotelero** (*Hydrocotyle vulgaris*)
La floro de la vulgara aŭ ordinara hidrokotilo aŭ **akvotelero** (*Hydrocotyle vulgaris*)
Antaŭe oni klasifikis ĝin en la familio de Umbeliferacoj (*Umbelliferae*) aŭ Apiacoj (*Apiaceae*).

Specioj
-------

La genro ampleksas ĉ. 130 speciojn de kiuj la ordinara aŭ vulgara hidrokotilo (*Hydrocotyle vulgaris*) estas la plej konata (vidu la apudan foton). 

La ranunkola hidrokotilo (*Hydrocotyle ranunculoides*) estas ekzota en Eŭropo kaj endanĝerigas la akvoreguligadon pro ĝia trudiĝema kresko (vidu la apudan foton). Pro tio oni ne rajtas ĝin vendi en kelkaj eŭropaj landoj.

La ranunkola hidrokotilo aŭ **akvotelero** (*Hydrocotyle ranunculoides*)

Eksteraj ligiloj
----------------

* listo (latine/germane)
Pri **Aka Larentia** skribas Ovidio, Livio, Gelio kaj Valerio. Ŝi estis prostituistino kaj konkubino de paŝtisto Faŭstulo, kiu trovis forĵetitajn infanojn Romulon kaj Remon kaj kun ŝi la infanojn edukadis. La homoj kromnomis ŝin lupino, ĉar ŝi multe vagis tra arbaroj. El tio povis ekesti mito, ke la infanoj estis mamnutritaj de la lupino. Aka Larentia sukcese praktikis sian "metion" kaj akiris riĉecon, kiu sufiĉis por aĉeti grandan grundon inter "Sep montetoj", kiun ŝi donacis al siaj zorgatoj, kiuj pli poste fondis tie la "Eternan Urbon". Memore al sia antaŭulino la romaj amvendistinoj nomas sin "lupinoj" kaj bordelojn nomas "lupanarioj". Akka Larentia estis en Romo ĉiujare glorigata per ofera soleno.

Alia mito rakontas, ke foje gardisto de Herkula templo enuis kaj defiis sian dion ludi ĵetkubojn pri vespermanĝo kaj pri knabino. Li ĵetis por si mem kaj ankaŭ por la dio kaj malvenkis. Do, la gardisto devis prizorgi manĝon kaj gracian prostituistinon Aka, kiun li fermis en la templo. Al la dio plaĉis kaj la manĝaĵo kaj la prostituistino. La knabinon li rekompensis tiel, ke ebligis al ŝi trovi riĉan edzon kaj heredi post li.

Efektive Aka Larentia estis malnova diino, kies origina bildo estis per racionalismaj ŝanĝoj tre deformita.

* Kategorio Aka Larentia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

***Antologia skizo de la persa literaturo*** estas antologio el tradukoj el la persa lingvo farita de Said Baluĉi kaj publikigita en Moskvo de Impeto en 2021. Ĝi havas 164 paĝojn, registrita sub la ISBN 978-5-7161-0311-5, kaj estas la n-ro 58 de la Serio Oriento-Okcidento, aŭspiciata de Universala Esperanto-Asocio, en Konsulta Partnereco kun Unesko. Ĝia publikigo markis la unuan fojon, kiam aperis antologio de persa literaturo en la eldonserio.

1-a eldono
----------

La 1-a eldono aperis paperforme en pli limigita kvanto kaj elektronike, libere kaj senpage elŝutebla, kadre de eldonprojekto de Impeto. Ĝi konsistas el prozspecimenoj de 33 aŭtoroj aŭ libroj kaj poemspecimenoj de 24 poetoj. Ĝin redaktis Dmitrij Ŝevĉenko kaj Anna Striganova, kaj provlegis Rob Moerbeek. La antaŭparolon verkis Giridhar Rao. La ĉefa enhavo estas grandparte traduko de Said Baluĉi el parto de originala antologio en la persa, pro tio, ke tiumaniere por proponi tiun antologion la tradukisto ne devis sola elekti, sed, restante pli neŭtrala, tradukis la elektojn de aliaj majstroj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Paĝo de la libro ĉe la eldonejo Impeto
Tutmondaj zonoj de Tropika pluvarbara klimato (Af).
**Tropika pluvarbara klimato**, konata ankaŭ kiel **ekvatora klimato**, estas tropika klimato kutime (sed ne ĉiam) troviĝanta ĉe la ekvatoro. Regionoj kun tiu klimato tipe enhavas tropikajn pluvarbarojn, kaj estas markataj de la Klimata klasifiko de Köppen kiel "Af."

Priskribo
---------

Tropika pluvarbara klimato estas tipo de tropika klimato en kiu ne estas seka sezono – nome ĉiuj monatoj havas sufiĉajn precipitaĵojn nome almenaŭ 60 mm. La Tropika pluvarbara klimato ne havas markatajn someron aŭ vintron; ĝi estas tipe varma kaj malseka tra la tuta jaro kaj pluvokvanto estas forta kaj ofta. Unu tago en ekvatora klimato povas esti tre simila al la venonta, dum la ŝanĝo en temperaturo inter tago kaj nokto povas esti pli granda ol la averaĝa ŝanĝo en temperaturo inter "somero" kaj "vintro".

Distribuado
-----------

Klimataj karakteroj
-------------------

Elstaraj urboj kun ekvatora klimato
-----------------------------------

Ekzemploj
---------

* Kategorio Ekvatora klimato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ekvizeto** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Pteridofitoj *Pteridophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | **Ekvizetopsidoj** *Equisetopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ekvizetaloj *Equisetales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ekvizetacoj *Equisetaceae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Genro  |
| ***Equisetum***L. 1753 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ekvizeto  |

 |
| v • d • r |

**Ekvizeto** (*Equisetum*) estas genro de plurjaraj senfloraj herboj kun rizomoj kaj multartikaj, ĝenerale verdaj, fotosintezantaj tigoj, kiuj ĉe ĉiu artiko surhavas ingon, konsistantan el kuniĝintaj skvamformaj folioj kun liberaj pintoj. Ekvizeto estas la sola holocena genro en la divizio de pteridofitoj ene de traĥeofitoj en la regno plantoj.

Ekvizetoj ofte kreskas sur malsekaj grundoj aŭ eĉ en akvo. La ordinara ekvizeto (*E. arvense*) estas ofte rigardata kiel trudherbo, sed ĝi estas ankaŭ grava kuracplanto.

juna ŝoso de arbara ekvizeto (*Equisetum sylvaticum*] kun sporportanta strobilo

Priskribo
---------

Ekvizetoj havas tre reduktitajn, kutime ne-fotosintezajn, foliojn, kiuj aranĝiĝas en verticiloj kunfandiĝintaj en ingoj sur la tigo. La tigoj estas verdaj kaj fotosintezaj. Produktiĝas sporoj en strobiloj, konusecaj strukturoj pinte de iuj tigoj, sed ekvizetoj disvastiĝas ankaŭ pere de siaj multjaraj rizomoj.

Sistematiko
-----------

La genro enhavas dudekon da specioj. La nuntempajn speciojn de la genro *Equisetum* oni dividas en du apartajn branĉojn, kutime rigardatajn kiel subgenroj. Hibridoj oftas, sed ĝis nun hibridiĝo estas konstatita nur inter specioj de la sama subgenro.

**Subgenro *Equisetum***

*Equisetum arvense* L. – ordinara ekvizeto

*Equisetum bogotense* Kunth – anda ekvizeto

*Equisetum diffusum* L. – himalaja ekvizeto

*Equisetum fluviatile* L. – akva ekvizeto

*Equisetum palustre* L. – marĉa ekvizeto

*Equisetum pratense* Ehrh. – kampa ekvizeto

*Equisetum sylvaticum* L. – arbara ekvizeto

*Equisetum telmateia* Ehrh. – granda ekvizeto

**Subgenro *Hippochaete***

*Equisetum giganteum* L. – suda giganta ekvizeto

*Equisetum myriochaetum* Schltdl. & Cham. – meksika giganta ekvizeto

*Equisetum hyemale* L. – vintra ekvizeto

*Equisetum laevigatum* A. Braun – glata ekvizeto

*Equisetum ramosissimum* Desf. – multbranĉa ekvizeto

*Equisetum scirpoides* Micĥ. – nana ekvizeto

*Equisetum variegatum* Schleich. ex Weber & Mohr – bunta ekvizeto

Piednotoj
---------

1. ↑  PIV2, p.277
2. ↑  ^ Pigott, Anthony (4 October 2001). "Summary of Equisetum Taxonomy", National Collection of Equisetum.

* Kategorio Ekvizeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ekvizeto en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Frapdinamiko** estas la eco de klavarinstrumentoj, reagi sur diference fortika frapado de klavo per diferenca fortiko de la generita tono kaj per tio allasi variantan dinamikon. La fakte bezonatan fortoelspezon tamen oni nomas frapforton.

Je la piano frapdinamiko kaj frapforto ekestas pro la strukturo de la mekaniko.

Multaj klavariloj ne ebligas frapdinamikon, ekz. la orgeno aŭ la klaviceno. Je tiuj ĉi instrumentoj anstataŭe uzeblas diversaj aliaj rimedoj por la reguligo de la laŭteco, kiuj tamen ne ebligas al la ludanto influi ĉiujn unuopan tonon en sia laŭteconivelo. Ĵus tiu ĉi nova ebleco de diferencigita dinamiko estis la bazo por la venkiro de la piano dum la 18-a jarcento.

Je digitala piano estas elektronike mezurata la forteco de la frapado (kiel rapideco de la klavomovo) kaj estas sendependa de frapforto. Ĝi influas variajn parametroj de la songenerado.

* Je la imitado de naturaj instrumentoj tio fariĝas precipe per ŝanĝigo de la laŭteconivelo kaj la brileco de la generata tono.
* Je intencite sintezaj sonoj la frapforto kune kun adekvataj teknikaj reguligoj povas mastrumi ankaŭ aliajn parametrojn kiel ekz. efektoj, daŭro de ekosciladoj aŭ elosciladoj aŭ eĉ la transŝaltado al aliaj sonoj.
La **Ministerio pri agrikulturo** estas impona palaco, historia monumento en Hungario, en Budapeŝto, laŭ Placo Kossuth Lajos. Iam nomo de la ministerio estis ministerio pri agrikulturo kaj provincoevoluo. Depost finkonstruo de la domego la ministeria administrado seninterrompe funkcias ĉi tie.

Ministerio pri agrikulturo en Budapeŝto

Historio
--------

En la 19-a jarcento Hungara reĝlando estis agrara lando, tial tiu ministerio estis tre grava. La konstruaĵo estis konstruita inter 1885-1887 laŭ projekto de Gyula Bukovics. En la 1900-aj jaroj malgranda trakonstruo okazis. En la 25-a de oktobro 1956 granda pacema amaso kun sovetia tanko alvenis al la placo. Abrupte oni pafis la homojn nekonatuloj el supra parto de la ministerio, sed alvenis pafoj de nekonataj soldatoj, kiuj staris en la alia flanko de la placo. Tre multaj mortis kaj vundiĝis (neniu scias, kiom). la okazintaĵo restis eterne sekreto. Depost fino de la socialismo oni metis kuglojn sur muron de la ministerio, kiu simbolizas la grandan tragedion. 

Angulo de la ministerio
Bustoj sub la arkadoj

Konstruaĵo
----------

La 3-4 etaĝa palaco situas inter 4 strato-trotuaroj, sed la fasado situas laŭ la placo. Kontraŭe troviĝas Parlamentejo (Budapeŝto), apude (sed aparte) Justica Palaco (Budapeŝto). Inter la parlamentejo kaj la ministerio skulptaĵo pri Francisko Rákóczi la 2-a etendiĝas en mezo de granda herbejo. La fasado estas simetria, la meza parto estas rizalito. laŭ la plena fasado arkadoj estas videblaj, tial la ĉefenirejo ne estas videbla.

Sub la arkadoj estas videblaj bustoj pri Antal Fasching, Elek 'Sigmond, Sámuel Tessedik (pastoro, 1742–1820), János Nagyváthy, Ferenc Pethe, Jenő Hankóczy, Tamás Kosutány, Károly Wagner, József Marek, Gusztáv Szabó, Sándor Cserháti, Imre Széchényi (agrarpolitikisto), ankaŭ memortabulo pri Ferenc Kozma (agronomo). Antaŭ la arkadoj estas videblaj skulptaĵoj pri agronoma virino (1954) kaj fraŭlo kun falĉilo (1959), krome estas videblaj kelkaj memortabuloj.

Fontoj
------

* oficiala paĝo Arkivigite je 2016-02-21 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-02-25 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Paulo SILAS RODRIGUES SENA** (naskiĝis la 30-an de julio 1990 — mortis en oktobro 2017) estis juna esperantista poeto el Brazilo.

Li profesie laboris kiel administra asistanto ĉe la Universidade da Integração Internacional da Lusofonia Afro-Brasileira (UNILAB) en Fortalezo, la ĉefurbo de la brazila ŝtato Ceará. Ĉe la sama universitato li instruis Esperanton, kion li mem lernis en 2008. Li estis tre aktiva membro de la internacia esperantista movado, kontribuante al diversaj publikaĵoj. Interalie al la literatura revuo *Beletra Almanako*, al la feminisma blogo *Egalecen* kaj al la porjunulara revuo *Kontakto*. Li ankaŭ estis tre aktiva ĉe sia YouTube-kanalo, kie li publikigis diversajn videojn en kaj pri Esperanto. Aldone al Esperanto, li ankaŭ estis defendanto kaj antaŭenpuŝanto de la indiĝenaj lingvoj de Ameriko, kiel la papiamenta lingvo. Li ankaŭ kontribuis al la Esperanto-traduko de Ubuntu.

Li klarigis en sia poemaro *Sinmortigo* kion li faros. Li mortigis sin en oktobro 2017.

Verkoj
------

* *Indiferento. De la universo ĝis la homo* (2014)
* *Sinmortigo* (2014).
* *Brazilano laŭleĝe. Esperantisto laŭkonvinke* (2015)
* *Transgeneraciaj Kulpoj* (2016)

Referencoj
----------

1. ↑   Paulo Silas. (esperante). Originala Literaturo en Esperanto. Alirita la 26-an de oktobro 2017.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Paulo Silas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Paulo Silas en la retejo *Originala Literaturo en Esperanto*
* Du recenzoj de Paulo Silas
* Retejo kun blogo de Paulo Silas
* Retejo de Paulo Silas pri la papiamenta lingvo
* YouTube-kanalo de Paulo Silas
**Pjotr Nikolajeviĉ DURNOVO** (ruse *Пётр Николаевич Дурново*, naskita 1845 en Moskva gubernio, la Rusia imperio – mortinta la 24-an de septembro 1915, Sankt-Peterburgo, la Rusia imperio) estis rusa politikisto, ministro pri internaj aferoj dum regado de la caroj Aleksandro la 3-a kaj Nikolao la 2-a. Li kruele subpremis la revolucion de 1905. Durnovo famas pri tiu raporto - verkita en 1914 - , en kiu precize priskribis la eventojn de la dua mondmilito, inkluzive la kolapson de la Rusa Imperio. 

Durnovo iĝis en 1883 ĉefo de la rusa polico. Tiutempe li havis gravan rolon en likvido de terorista grupo, kiu murdis Aleksandron la 2-an.

Durnovo-n trafis en 1893 seksa skandalo kaj li estis maldungita. Li revenis en la registaron en 1900 kiel vicministro pri internaj aferoj. En oktobro de 1905, li estis nomumitministro pri internaj aferoj, en modera registaro de Sergej Vitte.

Li forte disbatis la sanktpeterburgajn kaj moskvajn sovetojn, tiel akiris fidon de Nikolao la 2-a. Oni forigis Durnovo-n kaj Vitte-n el la registaro (1906) pro la ribeloj, sed Durnovo baldaŭ estis elektita al la ŝtata konsilio, kie li iĝis gvidanto de la konservativoj. Li estis plenforte kontraŭ malfortigo de la cara reĝimo. Li oficis ĝis sia morto en 1915. 

* Kategorio Pjotr Nikolajeviĉ Durnovo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Pjotr Nikolajeviĉ Durnovo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 136514
* GND: 1043396675
* LCCN: n2009151743
* VIAF: 100823710
* ISNI: 0000 0000 7138 1948
* NKC: js2015888060
 |
Stratoŝildo, fone la orienta fasado de la historia domo de la fajrobrigado. **Anton ACKER** (naskiĝinta la 3-an de marto 1887 en Landau, mortinta la 30-an de aprilo 1933 en Arnstadt) estis germana urbo-arkitekto.

Vivo
----

Li frekventis la negimnazian mezlernejon kaj trejnitis teknike i.a. ĉe la Industria lernejo (Industrieschule) en Kaiserslautern, poste li studis ĉe la Teknika altlernejo de Munkeno. De 1910-14 li deĵoris ĉe diversaj urbaj arkitektaj oficejoj, ekde aprilo 1914 en Wiesbaden. Poste li estis bavaria registara ĉefarkitekto en Fürth.

En 1919 li venis al Arnstadt kaj elektitis urba ĉefkonstruisto kaj poste eĉ urbestro. Li estris la konstruoficejon ĝis la 1933-a jaro. Pro sia politika proksimeco al la socialdemokratio li memmortigis sin post la potencakiro de la nazioj.

Lia 14 jarojn daŭrinta agado en Arnstadt postlasis multe da spuroj. En 1946 oni alinomis la straton Katharinenstraße je *Oberbaurat Acker-Straße*.

Konstruado en Arnstadt
----------------------

* loĝdomblokoj Rudolstädter Straße (1920-22)
* Fasanengarten (1922-23)
* Bielfeldstraße
* norda fronto de Gothaer Straße (1923-25)
* loĝejoj kun fajrobrigadistejo kaj laboroficejo en Bärwinkelstraße nr. 4-10
* Oberbaurat Acker-Straße nr 5, 7-16 kaj 18 (1927-28)
* loĝdomoj ĉe la nordorienta urbolimo (1932)

Literaturo
----------

* Hartmut Fuhrmann: "Bereich Fasanengarten", en *Denkmale im Kreis Arnstadt* (=Veröffentlichungen der Museen der Stadt Arnstadt 12/1988), p. 39-40.
* *Architekturführer Thüringen. Vom Bauhaus bis zum Jahr 2000*, Weimar 2000, p. 298-299

Fonto
-----

Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3),
eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, p. 177, ISBN 3-934277-07-1.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 480680
* GND: 137587813
* VIAF: 81760061
 |
**Butembo** estas grandurbo kaj diocezo (ekde 1989) en Demokratia Respubliko Kongo (eksa Zairio).

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 00° 09′ N 29° 17′ O﻿ / ﻿0.150 °N, 29.283 °O﻿ / 0.150; 29.283 (mapo)Koordinatoj: 00° 09′ N 29° 17′ O﻿ / ﻿0.150 °N, 29.283 °O﻿ / 0.150; 29.283 (mapo)
* Areo: 190 km²
* Loĝantaro: 217.625 en 2012
* Supermara alteco: 1426 m
* Horzono: UTC +2

Geografio
---------

Butembo situas sur montaro en la nordorienta parto de la lando. Ekvatoro troviĝas 20, Goma 204 (voje 280), Bukavu 299, Lubumbashi 1330, **Kinŝaso** 1631 km.

Historio
--------

Ĝis la enlanda milito Butembo estis grava komerca centro kun granda merkato. En 2008 tragika tumulto okazis pro futbala matĉo, tial 13 homoj mortis kaj 36 vundiĝis. La urbo estas grava bazo de la armeo.

Ekonomio
--------

En la ĉirkaŭaĵo oni kultivas teojn kaj kafojn.

Trafiko
-------

Butembo havas malgrandan flughavenon. Ĉefvojoj kuras al Goma kaj Bunia. Estas ankaŭ malpli grava vojo okcidenten.

Klimato
-------

En Butembo la averaĝa temperaturo varias inter 21 kaj 23 °C. La plej granda varmo estas enfebruaro, en oktobro la temperaturo estas la plej malvarma. Jare pluvas po 1163 mm. La pluvo kulminas en aprilo kaj malkulminas en januaro kaj julio.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo
* Nacia parko Virunga
* hotelo de 2006

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* loĝantaro
* mapo[*rompita ligilo*]
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-02-24 per la retarkivo Wayback Machine
* vetero
* mapo
***Butch Cassidy and the Sundance Kid*** estas 1969-a vesterno kiu rakontas pri bankrabistoj Butch Cassidy (rolata de Paul Newman) kaj lia helpanto la "Sundance Kid" ("La Sundanco-Knabo"; Harry Longabaugh rolata de Robert Redford). La filmo estas nur parte bazita de historia fakto, sed popularigis la legendojn de ĉi tiuj vesternaj kontraŭherooj.

La filmo estis direktita de George Roy Hill kaj produktita ĉe 20th Century Fox de John Foreman de scenaro de William Goldman. La filmmuziko estis farita de Burt Bacharach kaj la kameraado estis fare de Conrad L. Hall. Kune kun Newman kaj Redford, aperas en la film Katharine Ross, Stronther Martin, Henry Jones, Jeff Corey, Sam Elliott, Cloris Leachman, Ted Cassidy, Kenneth Mars, kaj Donnelly Rhodes.

Premioj kaj kandidatigoj
------------------------

La filmo gajnis Akademiajn Premiojn por plej bona kameraarto, plej bona muziko, plej bona filmmuziko, plej bona kanto, kaj plej bona verkado. Ĝi kandidatiĝis por tri pluajn: plej bona reĝisoro, plej bona filmo, kaj plej bona sono.

La filmo ankaŭ gajnis Premion BAFTA por plej bona filmo.

En 2003, ĝi estis elektita de la Usona Biblioteko de Kongreso kiel "kulture grava", kaj tial konservita ĉe la Usona Nacia Film-Registro.

* Kategorio Butch Cassidy and the Sundance Kid en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 218231
* GND: 7560767-0
* VIAF: 316753509
* BNF: 16458832g
 |
Loknomscienco > Klasifiko de Loknomoj < Loknomo

---

La demando pri klasifikado de loknomoj estas malnova okupo, ofte diskutebla kaj kontraŭdira. La plej simpla ŝajnas divido de geografiaj nomoj laŭ **speco de objektoj** - en la unua nivelo kaj laŭ **karaktero de signifoj** - en la dua nivelo. 

1. Oronimoj - Nomoj de relief-elementoj kaj formoj: kontinentoj, insuloj kaj duoninsuloj, montaroj kaj montoĉenoj, montoj kaj montpintoj, valoj kaj ebenaĵoj, plataĵoj, intermontoj, kavaĵoj k.s.
2. Landnomoj - Nomoj de vastaj loĝitaj areoj: mondpartoj, landoj, regionoj, provincoj.
3. Urbonomoj - Nomoj de loĝlokoj: urboj, vilaĝoj, urbetoj, diversaj stacioj k.a.
4. Hidronimoj - Nomoj de riveroj, fontoj, lagoj, maroj, oceanoj, akvorezervejoj, kanaloj, golfoj, markoloj.
5. Loknomoj diversaj - Nomoj de plantaraj areoj: arbaroj, parkoj, herbokampoj, stepoj, dezertoj, k.t.p.
6. Mikrotoponimoj - Nomoj de urbaj kvartaloj, stratoj, placoj, trapasejoj, pontoj k.a.

Laŭ karaktero de signifoj, loknomoj dividiĝas je multaj grupoj. La plej oftaj estas: (a) Fizika eco de la objekto: grandeco, alteco, koloro, formo; (b) Anatomiaj terminoj (t.n. metaforaj toponimiaĵoj): buŝo, nazo, korno, dorso; (c) Mastrumaj objektoj kaj iloj; (d) Fitotoponimoj, t.e. nomoj de kreskaĵoj; (e) Zootoponimoj; t.e. nomoj de animaloj; (f) Antrotoponimoj, t.e. nomoj (familinomoj, moknomoj).
**Klano Ausran** – komence literatura rondo gvidata el Tekstilindustria Teknikumo en Doły, unu el kvartaloj de Lodzo, poste pli ĝenerala kultur-religia grupo. La Klano estis fondita en 1954 kaj gvidata de filologo Ignacy Ryszard Danka. Ĝi celis rekonstruon de la spirita heredaĵo de hindeŭropanoj. Unu el la unuaj en Pollando novpaganaj grupoj. Poste al la Klano aliĝis lernantoj de aliaj lernejoj.

Historio
--------

Nomo de la grupo devenas de hindeŭropa pralingvo Ausra – "aŭroro"; ĝi samtempe estas nomo de prahindeŭropa diino, edzino de dio Pusan. La klano, fondita de la lernantoj de librovendista kaj kemia teknikumoj, komence kiel studenta rondo kun "religi-lingvista" karaktero. En 1957 al fondita tiam filio de la Klano aliĝis lekcianta en Varsovia Universitato baratano Hiranmoy Ghoshal, kiu iĝis unua sacerdoto. Jaron poste en Varsovio kreiĝis filio de la Klano. En 1960 dum kunveno en apudlodza Tuszyna Arbaro estis akceptita statuto de la Klano, en kiu oni deklaris revenon al la unua prahindeŭropa religio kaj agnoskis Perkvunos la plej alta dio. En la 1970-aj jaroj la grupo estis gvatata de komunista Sekureca Servo kune kun konfisko de leteroj, publikaĵoj kaj portempa aresto de Ignacy Ryszard Danka. 

Membroj de la Klano uzis rekonstruitan hindeŭropan pralingvon, nomatan de ili ausrana lingvo. Ili ankaŭ organizis lekciojn kaj sciencajn simpoziojn pri hindeŭropaj studoj. En la ausrana lingvo estis presataj kalendaroj, kreiĝis poezio, religiaj kantoj (tn. *mantla* aŭ *mentla*), ĝi ankaŭ estis uzata kiel liturgia lingvo dum ausranaj ritoj. Membroj de la Klano dividiĝis al plenrajtaj gerontoj kaj apotoj. La ausranaj ritoj estis nomataj deivokvolia kaj plenumis ilin sacerdotoj nomataj deivokvolamoj. La socion de ausranoj priskribis Kazimierz Brandys en *Listy do pani Z* (Leteroj al sinjorino Z). 

En periodo de la plej granda disvolvo Klano Ausran nombris ĉ. 500 personojn devenantajn ĉefe de altlernejaj medioj. Ausranano estis i.a. filologo Krzysztof Tomasz Witczak. Tamen nur negranda parto de la memboj konsideris la Klanon kiel sian religion, plimulto traktis ĝin en kategorio de kontraŭkulturo kaj scienca projekto. La organizaĵo neniam estis registrita kiel konfesia asocio.

Bibliografio
------------

* Scott Simpson, *Native faith. Polish Neo-Paganism at the brink of the 21st century*, Zakład Wydawniczy NOMOS, Krakovo 2000

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ignacy R. Danka. *Dzieje i idee Klanu Ausran* (Historio kaj ideoj de Klano Ausran), „Państwo i Społeczeństwo" (Ŝtato kaj Socio), n-ro 4, sp 89–94, 2008.
* Klan Ausran: *Rekonstrukcja zapomnianych wierzeń* Rekonstruo de forgesitaj kredoj; religie.wiara.pl, 2002-10-28 [alireblo 2013-09-24].
**Franciszek Żwirko** (naskiĝis la 16-an de septembro 1895 en Švenčionys, mortis la 11-an de septembro 1932) – leŭtenanto-piloto de Pola Soldataro, sporta aviadilisto. Kune kun inĝeniero Stanisław Wigura gajnis en Internaciaj Konkuroj de Turismaj Aviadiloj „Challenge 1932" la unuan lokon kaj internacian pokalon por Pollando. La patro de populariganto de aviado, Henryk Żwirko.

Juneco kaj militservo dum la unua mondmilito
--------------------------------------------

Li finis mezlernejon en Vilno. Dum la unua mondmilito devis soldatiĝi en rusa armeo. Post fino de oficira lernejo en Irkutsk servis en infanterio, i.a. en la 27-a Regimento de Siberiaj Pafistoj kaj 674-a Regimento de Infanterio batalante kontraŭ germanoj. Militservon en la rusa armeo finis en la rango de leŭtenanto. En 1917 aliĝis al kreiĝanta en Rusio pola korpuso de generalo Dowbor-Muśnicki. Post malmobilizo de la korpuso julie 1918, li eniris aŭguste al la rusa „blanka" Volontula Armeo de generalo Anton Denikin batalante en la Rusia enlanda milito. Tiam li finis kurson de aviad-observantoj. Septembre 1921 trairis limon kun Pollando kaj ekservis en la pola aviado.

Komencoj de aviad-servo
-----------------------

En Pollando de la 19-a de julio 1922 servis en la 1-a Regimento de Aviado en Varsovio. Novembre 1923 finis Pilot-Lernejon en Bydgoszcz kaj poste en 1924 Superan Pilot-Lernejon en Grudziądz post kio ekservis kiel piloto en la 18-a Ĉasaviadila Skadro de la 1-a Regimento en la grado de leŭtenanto piloto.

Aviada Sporto
-------------

Aprile 1932 Żwirko kvalifikiĝis de la komisiono de Aeroklubo de Pola Respubliko al reprezentado de Pollando en konkuroj de turismaj aviadiloj Challenge 1932. Kiel la duan membron de la skipo li elektis Stanisław Wigura. En konkurado dum la 20-28 de aŭgusto 1932 la teamo Żwirko kaj Wigura en la aviadilo RWD-6 gajnis la unuan lokon venkante kun, konsiderataj kiel favoratoj, germanaj teamoj kaj reprezentantoj de aliaj landoj, alportante grandan sukceson al la pola aviado, kio estis komuna atingo de la piloto kaj la konstruanto.

Akcidento
---------

La 11-an de septembro 1932 flugante al aviada renkonto en Prago Franciszek Żwirko kune kun Stanisław Wigura pereis pro rompo de aviadila alo dum tempesto en katastrofo en arbaro apud Horní Těrlicko proksime al Cieszyn en Teŝinio sur la tereno de Ĉeĥoslovakio. Ĉi tie troviĝas ilia simbola tombo. Ambaŭ estis enterigitaj en la Aleo de Merititoj en Powązki Tombaro en Varsovio. 

La 14-an de septembro 1932 prezidento de Pollando distingis lin postmorte per Kavalira Kruco de la Ordeno de Polonia Restituta *pro meritoj en la kampo de propagando de aviado en internacia tereno*.

* Franciszek Żwirko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Franciszek Żwirko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Franciszek BOHOMOLEC** (29a de Januaro 1720 - 24a de Aprilo 1784), kiu verkis pseŭdonime kiel: *Daniel Bobinson, Dzisiejkiewicz, F. B. F. B. S. J. Galantecki, J. U. P. Z. Jeden Zakonnik S. J. Jeden Zakonnik Societatis Jesu, Lubożoński, Ludziolubski, M. Z. S. W. Murmiłowski, N. N. N\*\* N\*\*\*, Ochotnicki, Odziański, Pokutnicki, Pośrzednicki, Poznajewski, Prożniak nie Tęskniący, Staroświat, Śmiałecki, Szkolnicki, Theosebes, Ucziwski*, estis pola jezuito, instruisto, verkisto, poeto, satiristo, socia komentisto, lingvisto, tradukisto, dramisto kaj teatra reformisto kiu estis unu el la ĉefaj dramaturgoj de la Pola Klerismo. Post la nuligo de la Ordeno de Jezuitoj, li plue faris sian kutiman laboron kaj aldone iĝis eldonisto, publikigisto kaj presisto.

Post finkompletigi siajn studojn por esti pastro ĉe Jezuitoj kaj ordenigita en Vilno, li pasigis du jarojn studante retorikon en Romo. Bohomolec revenis al Varsovio por instrui. Krom instrui poezion, li ekadaptis la komediojn de Carlo Goldoni kaj Molière por ke ili estu luditaj de siaj lernantoj. Liaj fruaj verkoj satiris la nesciaron kaj stultecon de la pola aristokrataro. Liaj postaj teatraĵoj atingis pli ampleksan publikon. Ili estis *Małżeństwo z kalendarza* ("Geedzeco laŭkalendare", 1766), kiu ridindigas la nesciaron kaj superstiĉemon kaj estas kutime konsiderata lia plej bonkvalita verko, kaj *Czary* ("Sorĉado", 1775), kiu ankaŭ satiras superstiĉon. *Pan dobry* ("La bona terposedanto", 1967) estas socia komentario pri la rilatoj inter kamparanoj kaj posedantoj. Bohomolec estis oftulo en la Merkredaj Tagmanĝoj de la reĝo Stanislao Aŭgusto Poniatowski.

Dum la lastaj 20 jaroj de sia vivo Bohomolec redaktis la gazeton *Monitor*, kiu ege kontribuis al la Klerismo en Pollando. Ĝi estis modelita laŭ la famaj anglaj gazetoj *The Tatler* kaj *The Spectator* kaj estis unu el la unuaj modernaj periodaĵoj en Pollando. Liaj verkoj en Latino inkludas studon de la pola popola lingvo. Fama anonima poemo liatempa, titolita, *"Kurdesz"*, (el la turka vorto por 'frato') adresita al la urbestro de Varsovio, estas plej ofte atribuita al li.

Notoj
-----

1. ↑  Stanisław Bednarski T.J.: Bohomolec Franciszek. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 2: Beyzym Jan – Brownsford Marja. Kraków: Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1936, s. 224–225. Represo: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, (en pola) (ISBN 83-04-03291-0)
2. ↑  Kostkiewiczowa, Teresa.  (2007) *Oświecenie. Słownik literatury polskiej* (pole). słowo / obraz terytoria; Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, p. 95–96. ISBN 978-83-7420-092-9.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Franciszek Bohomolec en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Elektitaj verkoj de Franciszek Bohomolec en Polona Library Collection


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 792157
* GND: 118659243
* LCCN: n85349794
* VIAF: 69723199
* ISNI: 0000 0000 8258 5647
* SUDOC: 124915833
* BNF: 10649407q
* NKC: ola2003196246
 |
**Mluvtecesky.net** estas TTT-paĝo, kiu ofertas senpagan interretan kurson de la ĉeĥa lingvo per e-lernado. La retejo estis publikigita en la jaro 2015 kaj estas rezulto de dujara projekto CZKey realigata de Masaryk-Universitato kaj ĝiaj kvin partneroj per financa subteno de Eŭropa Komisiono.

Kurso
-----

La retejo ofertas lingvajn kursojn de la niveloj A1 kaj A2 laŭ komuna eŭropa referenckadro kaj "la ĉeĥan por transvivi". Krome estas provizita specialigita kurso de medicina ĉeĥa lingvaĵo. Krom kursoj de la lingvo la retejo provizas ankaŭ aldonajn informojn pri la ĉeĥa lingvo kaj Ĉeĥio kaj por studentoj de medicino, neĉeĥoj laborantaj en sansistemo kaj apudlandlimuloj, kiuj volas labori en Ĉeĥio. Plurmedia enhavo konsistas de tekstoj, interagaj ekzercoj, ludoj kaj diversaj aŭd-vidaj iloj. La retejo provizas ankaŭ eblojn por komunikado inter uzantoj. Nuntempe funkcias forumo, estas planata mesaĝa sistemo inter uzantoj. La retejo specialiĝas pri medicina ĉeĥa lingvo, sed ankaŭ transiras tiun ĉi limon.

Fono
----

Inspiro por starigo de Mluvtecesky.net estis projekto Slovake.eu de E@I, organizo bazita en Slovakio, kiu kunlaboras pri ambaŭ projektoj. Krome, Slovake.eu estis inspirita per sukceso de *lernu!*, la plej granda retejo por lernado de Esperanto, same starigita de E@I.

Mluvtecesky.net estis kreita de Centro de lingva edukado de la Masaryk-Universitato, E@I, Studio GAUS, Asocio de instruistoj de la ĉeĥa lingvo kiel fremda lingvo, Fachhochschule Burgenland kaj Silezia universitato en Katovico. Kreado estis subtenita de la Eŭropunia programo *Leonardo da Vinci*.

Referencoj
----------

1. 1 2 3   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-01-30. Alirita 2015-09-09.
2. 1 2   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2015-09-15. Alirita 2015-09-09.
3. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2015-09-26. Alirita 2015-09-09.

Vidu ankaŭ
----------

* Slovake.eu
* *lernu!*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Mnichov |

Koordinatoj: 50° 08′ 15″ N 17° 22′ 47″ O﻿ / ﻿50.13750 °N, 17.37972 °O﻿ / 50.13750; 17.37972 (mapo)

**Mnichov** (germane *Einsiedel*, pole *Mnichów*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Vrbno pod Pradědem en distrikto Bruntál. Vivas ĉi tie 703 loĝantoj (2021).

Historio
--------

La vilaĝo estiĝis en valo de rivero Černá Opava kaj la unua skribmencio pri ĝi devenas el la jaro 1586. Tiam ĉi tie estis vitrofarejo kaj forĝejo. En la 19-a jarcento la vilaĝo plu evoluiĝis, loĝantaro estis plejparte germane parolanta. En la jaroj 1850 ĝis 1877 estis parto de Mnichov ankaŭ vilaĝo Železná. Al la jaro 1930 estis partoj de la municipo ankaŭ pereinta Josefský Hamr (Josefshammer), plu Dlouhá Stráň (Langenberg) kaj Zastávka (Stillstand).

En la municipo estis tre disvastigita industrio. Ekzistis ĉi tie kelke da segejoj. Al la jaro 1930 estas menciata maŝinejo, produktejo de agrikulturaj kaj riparigaj maŝinoj. Al la jaro 1848 ĉi tie estis ankaŭ bierfarejo kun distilejo de superulara administracio Javorník, kiu post la jaro 1900 pereis. Plu ĉi tie estis pluaj produktejoj de alkoholaĵoj, premejo de oleo, produktejo de ligna lano, tuboj kaj fragmitaj matoj.

En la jaro 1903 trafis la municipon neniiga inundo. En la jaroj 1937–1938 estis konstruitaj norde kaj oriente de la municipo limregionaj fortikaĵoj (malpezaj objektoj modelo 37). La municipo estis en la jaro 1938 alligita al Germanio kaj la 8-an de majo 1945 ĝi estis okupita fare de Ruĝa Armeo. Post la dua mondmilito kaj denova alligo al Ĉeĥoslovakio okazis ellandigo de la germana loĝantaro, ĝis tiu tempo la municipo estis fakte pure germana. Sekve de tio la nombro de loĝantoj de la municipo sinkis el la antaŭmilitaj 2200 al 778 en la jaro 1946. La germana nomo de la municipo *Einsiedel* estis ŝanĝita al Mnichov. Post la milito ankaŭ pereis kuracigejo. Sed flegistinoj ĉi tie laboris ĝis la jaro 1977. En la jaro 1960 Mnichov estis alligita al Vrbno pod Pradědem, sub kiu ĝi apartenas ĝis hodiaŭ.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 2 183 |
| 1880 | 2 145 |
| 1890 | 2 218 |
| 1900 | 2 213 |
| 1910 | 2 262 |
| 1921 | 1 966 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 2 214 |
| 1950 | 772 |
| 1961 | 1 020 |
| 1970 | 976 |
| 1980 | 954 |
| 1991 | 907 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 838 |
| 2011 | 730 |
| 2021 | 703 |

En Mnichov estas registritaj 292 adresoj: 272 objektoj por daŭra loĝado kaj 20 objektoj por refreŝigado. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 234 domoj, el tio 187 daŭre loĝataj.

Fotogalerio
-----------

* MnichovMnichov
* MnichovMnichov
* MnichovMnichov
* MnichovMnichov

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Vrbno pod Pradědem (5) |
| --- |
| Bílý Potok ~ Mnichov ~ Vidly ~ Vrbno pod Pradědem ~ Železná |

 |
**Pola Fondaĵo de Katin** (pole *Polska Fundacja Katyńska*) estas pola fondaĵo memoriganta Katinan krimon, registrita notarie la 6-an de junio 1990, en Regiona Juĝejo la 4-an de septembro 1992, enlistigita en asoci-registro la 10-an de septembro 2003. Sidejo de la Pola Fondaĵo de Katin troviĝas ĉe la str. Nowy Świat 28/20 en Varsovio.

Historio
--------

Membroj-fondintoj kaj ankaŭ sponsoroj de la Pola Fondaĵo de Katin estis d-rino Bożena Łojek, profesoro Mieczysław Nieduszyński, mecenaso Jan Olszewski, pastro Zdzisław Peszkowski, d-ro Marek Tarczyński, profesoro Jacek Trznadel, inĝeniero Jędrzej Tucholski kaj redaktoro Wojciech Ziembiński. Statuton de la Pola Fondaĵo de Katin prilaboris mecenato Jan Olszewski. En 1991 kaj 1992 al la Fondaĵo estis akceptitaj d-ro Jerzy Jackl, akuzisto Stefan Śnieżko kaj Adam Macedoński. La Fondaĵo ligis striktan kunlaboron kun Sendependa Historia Komitato por Esploro de la Katina Krimo, fondita en 1989; kune kun ĝi publikigas "Zeszyty Katyńskie" (Katinaj Kajeroj).

En 2008 la Fondaĵo fiksis atribuatan de si Medalon de Memor-Tago pri Viktimoj de Katina Krimo.

Estraro kaj Fondaĵ-Konsilio
---------------------------

Membroj de la Fondaĵ-Estraro:

* Bożena Mamontowicz-Łojek – prezidantino ( ĝis la 10-a de aprilo 2010)
* Jerzy Jackl – viceprezidanto
* Iwona Maria Dąbrowska – kasistino

Funkcion de sekretario de la Fondaĵ-Konsilio plenumas Marek Tarczyński

Eksteraj ligiloj
----------------

* Polska Fundacja Katyńska w bazie organizacji pozarządowych ngo.pl
**Cretas** [KREtas] (*Queretes* en kataluna) estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la oriento de la nordorienta komarko *Matarraña*, kies administracia ĉefurbo estas Valderrobres.

Geografio
---------

Ĝi estas je 189 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 563 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la oriento de la komarko; ĝi estas inter Valderrobres sudokcidente kaj Calaceite norde; krome nordoriente estas Lledó sur la limo kun la provinco Taragono. La loko estas ĉe la Iberia Sistemo proksime de la montopasejo de Beceite.

La loko apartenas al la nomita Aragona Strio, kaj en la municipo la loka parolmaniero estas inter la variaĵoj klasitaj kiel dialektoj de la kataluna. Krome, la tuta loĝantaro regas kaj povas uzi la kastilian.

Historio
--------

Pordego de la preĝejo.
Aperis proksime rokpentraĵoj de la Surroka arto ĉe la Mediteranea Arko, kio indikas loĝadon jam de prahistoria epoko. Plej frue malkovritaj pentraĵoj estis de virbovo, ĉevalo kaj kapro, ĉefe ĉe la nomita *Roca de los Moros* (Roko de la Maŭroj). Poste aperis homaj figuroj ĉe *Abrigo dels Gascons*. La deveno de la setlejo mem estas de iberoj.

La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento. Prospero okazis inter la 16-a kaj 17-a jarcentoj kiam oni konstruis multe, ekzemple la gotik-renesanca preĝejo en la 16-a jarcento. Estas multaj restaĵoj kiuj atestas pri la historia pasinteco: 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Cretas kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 555 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

Ekonomio
--------

Ermitejo de la Virgulino de la Mizerikordo.
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (olivarboj kaj migdalarboj) kaj ĉefe brutobredado (ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter vidindaĵoj menciendas la preĝejo de la 16-a jarcento kun bela pordego plena je figuroj, la historia urba kerno kun ĉefa strato, domego Turull, placo kun simbola kolono, la kapelo de Sankta Antonio, la Pordego de Sankta Roĥo kaj la Ermitejo de la Virgulino de la Mizerikordo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801936
* GND: 7600296-2
* VIAF: 246322179
* BNF: 155998704
 |
**George „Buster" Cooper** (naskiĝis la 4-an de aprilo 1929 je Sankt-Peterburgo (Florido) en Florido) estas usona ĵaza trombonisto de svingo.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Vivo
----

Buster Cooper lernis ĉe Gimnazio Gibbs en Santa-Peterburgo kaj muzikis komence en lokaj orkestroj, ekzemple en la bando de Nat Towles en Teksaso. En 1950 li iris al Novjorko, studante tie ĝis 1952 ĉe Lernejo Hartnett. Ekde 1952 ĝis 1955 li muzikis kun Lionel Hampton kaj koncertaris kun ties bando en Eŭropo fine de 1953. Post li laboris en la dombando de Teatrejo Apolo en Harlemo, muzikis ĉe Benny Goodman kaj formis kun sia frato, basinstrumentisto Steve Cooper, propran bandon nome *Coopers Brothers Band*. Inter 1962 kaj 1969 li apartenis al la Orkestro Duke Ellington. En 1973 li transloĝigis al Los-Anĝeleso, kie li muzikis kun lokaj bandoj. Pli malfrue li denove koncertis kun Hampton kaj en la lastaj jaroj kun T. S. Monk. Krome li kunverkis surdiskigojn de Duke Ellington, de *Prestige Blues Swingers*, de Arnett Cobb kaj aliaj. Eĉ ĝis en la 2010-aj jaroj li regule prezentis en Sankta-Peterburgo.

Konsultlibraj notoj
-------------------

* Martin Kunzler: *Jazz-Lexikon*, Reinbek, Rowohlt 1988
* Richard Cook kaj Brian Morton: *The Penguin Guide To Jazz on CD*, sesa eldono, Londono, Penguin, 2002

Eksteraj ligiloj
----------------

*

Referenco
---------

1. ↑   Raporto ĉe baynews9.com. Arkivita el la originalo je 2011-02-26. Alirita 2012-07-18.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 408994
* GND: 134631218
* LCCN: nr93035747
* VIAF: 42024875
* ISNI: 0000 0000 7143 1271
* SUDOC: 157336972
* BNF: 13892713k
* MBA: 80f529ca-e370-4219-9704-9e5d56293265
 |