recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
51° 53′ N 8° 48′ O﻿ / ﻿51.883 °N, 8.800 °O﻿ / 51.883; 8.800 (mapo)Koordinatoj: 51° 53′ N 8° 48′ O﻿ / ﻿51.883 °N, 8.800 °O﻿ / 51.883; 8.800 (mapo)

Situo
monumento de Arminio proksime de Detmold
rigardo de la Hermannsdenkmal nordokcidenten trans Teutoburger Wald
la rokaro Externsteine ĉe Horn-Bad Meinberg
La **Teŭtoburga Arbaro** - germane **Teutoburger Wald** - estas mezalta montaro en norda Germanio. La plej alta pinto estas la monto Barnacken (446 m) apud Horn-Bad Meinberg. Ĝin unue menciis Publius Cornelius Tacitus, kiel lokon de la batalo inter Varus kaj Arminio (Batalo de Varus). La latina esprimo estis *Teutoburgiensi saltus*.

Kiam post la 16-a jarcento historiistoj interesiĝis pri tiu historio, ili serĉis la lokon de la batalo kaj pensis, ke ĝi estis proksime de Detmold en la montaro Osning. Tie oni starigis monumenton de Arminio, germane Hermannsdenkmal. La montaron Osning oni renomis Teutoburger Wald.

En 1997 oni eltrovis, ke la batalo okazis plej verŝajne en la pli norda montaro Wiehengebirge, norde de Osnabrück ĉe la vilaĝo Kalkriese. La renomado de la Osning estis do eraro. Oni devintus renomi la Wiehengebirge en Teutoburger Wald. Ŝercemuloj proponas, transporti la monumenton de Arminius norden al la vera loko de la batalo.

Konataj urbetoj estas Tecklenburg, Melle kaj Bad Rothenfelde.

La Beutling estas 220 metroj alta monteto en la Distrikto Osnabrück (Malsupra Saksio) en densarbara areo de 42,8 hektaroj ekde 1937 protektita naturareo. La Beutling estas parto de la Teŭtoburga arbaro.

Reliefo
Mapo en kiu aperas la iama fluejo de la rojo *Tagarete* norde de Sevilo.
**Tagarete** estis rojo kiu devena de la komarko Los Alcores (Sevilo), kie ĝi nomiĝis rojo Miraflores, nomiĝis Tagarete je sia alproksimiĝo al urbo Sevilo. En tiu urbo ĝi fluis laŭ la aktuala strato Arroyo (rojo), ĉirkaŭis la antikvan urban kernon oriente, paralele al la antikva murego kaj pluis inter la Reĝa Tabak-Fabriko de Sevilo kaj la Alkazaro de Sevilo, la aktuala strato San Fernando, kaj enfluis en la riveron Gvadalkiviron ĉe la Turo de la Oro.

Ekde 1849 oni faris en la urbo diversajn vorkojn kiuj unue kanaligis ĝian fluejon kaj poste devojigis ĝin al la rojo Tamarguillo cele al malproksimigo disde la urba kerno, ĉar ĝia ekzistado okazigis inundojn kaj estis fonto de malsanoj ĉefe somere kiam la akvoj stagniĝis. En la aktualo restas nur malgranda parto de la iama fluejo rekonstruita en la Parko Miraflores (Sevilo), dum la cetero estas kanaligita en la subgrundo.​

En la literaturo ekzistas kelkaj referencoj al tiu rojo. Francisco de Quevedo citis ĝin en romanco titolita "Viejecita arredro bayas" kaj ekzistas komedio de la 17-a jarcento de Francisco Bernardo de Quirós titolita "El cerco del Tagarete", en kiu oni rakontas batalon inter la fiŝoj de la rivero Gvadalkiviro kaj la ranoj, bufoj kaj angiloj de la rojo.​ Lope de Vega mencias ĝin en la Akto II de sia verko "La niña de plata" kies agado okazas en Sevilo dum la unua duono de la 17-a jarcento.

Referencoj
----------

1. ↑  Sevillanadas: Breve historia del Tagarete. 16a de majo 2008. Konsultita la 1an de junio 2010.
2. ↑  Alma mater hispalense: El Tagarete y la fábrica de tabaco de Sevilla. Universidad de Sevilla. Konsultita la 1an de marto 2010.
3. ↑   Carmen García Valdés: El cerco de Tagarete, comedia burlesca de Francisco Bernardo de Quirós. Centro virtual Cervantes. Konsultita la 1an de junio 2010.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Tagarete (arroyo) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822858
 |
**Traflua turbino** (aŭ **Michell**-, **Bánki-**, **Ossberger**-turbino) – estas akvoturbino, similante al suprefrapa akvorado. En ĝi moviĝas la akvo tra la turbino, ĉar la mezo de la akvorado estas malfermita. La ŝoveliloj estas arkaj, mala al rektaj ŝoveliloj de la akvorado. Resume, la traflua turbino estas karakterizebla tiel, ke ĝi estas trua akvorado. Unu el maalkovrintoj de la turbino estis la hungara inĝeniero Donát Bánki, pluaj evoluintoj estis la aŭstralia *Anthony Michell* kaj al germana **Fritz Ossberger**. Hodiaŭ, la kompanio fondita de Ossberger esztas la gvidanta produktisto de tiu turbina tipo.

Ĝia avantaĝo estas, ke ĝi estas simpla kaj malmultekosta, havante pli bonan efikecon ol la akvorado. La trafluanta akvo movas la radon ne nur per sia pezo, sed ankaŭ per tio, ke ĝia direkto ŝanĝiĝas dum la trafluo inter la ŝoveliloj. Tio donas pluan premon laŭ tria leĝo de Newton. Tiun efikon fortigas ajuto, kiu akcelas la akvon antaŭ la ŝoveliloj.

La traflua turbino eluzas la principo de la liberfluaj kaj la reagaj turbinoj. Tio ebligas ties uzon en larĝa akvokvanta spektro. La konstrauĵo parte similas al tiu de la Pelton-turbino, sed la turniĝanta parto de la traflua turbino estas pli simple produktebla.

La efika grado de la traflua turbino estas iom pli malgranda ol tiu de la aliaj akvoturbinoj, sed ĝi estas favorata tie, kie gravas la simpleco kaj la malaltaj kostoj.

* Kategorio Traflua turbino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tobiasz KAŹMIERSKI** (naskiĝis la 6-an de decembro 1983 en Poznano) estas pola esperantisto. Li studis sociologion en la Universitato Adam Mickiewicz en Poznań kaj spertiĝis ankaŭ pri merkatado kaj vendado. Li interalie estis respondeculo pri la vespera programo de la 61-a IJK en Zakopane en 2005. En 2003 li fondis kun kelkaj amikoj la junularan klubon E-SENCO, kiu en 2007 transformiĝis en kultur-socian asocion kun Kaźmierski kiel unu el la vicprezidantoj. Li partoprenis ankaŭ en la reaktivigo de Pola Esperanto-Junularo, kies vicprezidanto li estis, kaj en la Ekonomia Forumo de Centra kaj Orienta Eŭropo en la pola urbo Krynica en 2007 kaj 2008, kie li helpis prizorgi informstandon pri Esperanto. Li dum multaj jaroj kunorganizis la Esperanto-aranĝon Arkones; en 2018 li gvidis la organizadon.

Kongresa asistanto ĉe UEA
-------------------------

En la 1-a de decembro 2008 Tobias Kaźmierski fariĝis asistanto de la Konstanta Kongresa Sekretario de UEA. Tobiasz finis sian laboron ĉe UEA meze de 2017 .

Referencoj
----------

1. ↑  Laŭ Gazetaraj Komunikoj de UEA, n-ro 303 de la 13-an de oktobro 2008: Tobiasz Kaźmierski al la Centra Oficejo de UEA
2. ↑  Libera Folio: "Demisiis la kongresa asistanto de UEA"

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 261308
 |
**Texistepec** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Texistepec. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 172.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 18114 loĝantojn. El tiuj estis 8948 viroj kaj 9166 virinoj. La komunumo havas surfacon de 615.3 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 17 gradoj kaj 54 minutoj norda latitudo kaj 94 gradoj kaj 19 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 40 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 20026 personoj. En la jaro 2000 temis pri 19066, do temis pri kresko / malkresko je -0.98 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 16825 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 568 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Texistepec en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **araba poezio** (en araba: الِشعر العربي) estas la plej antikva ĝenro de la araba literaturo. Ĝi estas komponita kaj verkita en araba lingvo fare de verkistoj kaj arabaj kaj nearabaj.

  

La plej fruaj montroj de poezio verkita en araba datas el la 6a jarcento, kvankam oni supozas, ke la parola poezio estis kultivata ekde multe antaŭe.

Tiu poezio estis klasita en du grandaj tipoj, kun rimo kaj kun metriko, el kiuj estas pli antikva la unua ol la dua.

La poezio rima esprimiĝas tra dekkvin diversaj tipoj de metrikoj, kolektitaj kaj klarigitaj de Al-Farahidi en la verko konata kiel "علم العروض" (La scienco de Arood). Poste, al-Zamajshari, aldonis unu metrikon plie. Tiu metrikoj de la ritma poezio estas konataj en araba kiel "بحور" aŭ maroj. La mezurunuo de maroj estas konata kiel "تفعيلة" (Taf’eela), tiel ke ĉiu maro enhavas certan nombron de Taf’eela kiun la poeto devas zorgi en ĉiu verso (bajt) de la poemo. La proceduro por mezuro de poemo estas tre rigora. Foje, aldonante aŭ forigante konsonanton aŭ vokalon oni povas ŝanĝi la bajt de unu metriko al alia. Krome, en la rima poezio, ĉiu bajt devas fini per la sama ritmo (kafija) laŭlonge de la tuta poemo.

Dum la ekspansio de Islamo en Persio, la araba lingvo estis pliriĉigita grandmezure fare de la arablingvaj gramatikistoj kaj verksitoj de persa deveno. Ankaŭ la novaj konvertitoj influis en la poezio. La kvalito de la kompono en la araba poezio estis foje malbonigita speciale en epoko de la mamlukoj kaj poste. En la 20a jacento, kun Al-Nahda, okazis revivigo de la lingvo en la literaturo kaj de la poezio, partikulare en Egiptio kaj Sirio.

Poetoj
------

* Abu Nuŭas
* Abu Tammam
* Al-Mutanabi
* Ibn Tufail

Bibliografio
------------

* Roger Allen, "The beginnings of the Arabic Novel", en The Cambridge History of Modern Arabic Literatura, ed. M.M. Badawi, Nueva York, Cambridge University Press, 1992, pp. 180-192.
* Pedro Martínez Montávez, Introducción a la literatura árabe moderna, Revuo Almenara, Madrid, 1974.
* The Encyclopedia of Islam, Nova Eldono, vol. VII, paĝoj 129-130, B. Lewis, Ch. Pellat kaj J. Schacht eldonoj, Leiden, E.J. Brill, 1994.
* Juan Vernet, Literatura árabe, Barcelona, El Acantilado, 2002.

* Kategorio Araba poezio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tezonapa** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Tezonapa. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 173.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 47878 loĝantojn. El tiuj estis 23323 viroj kaj 24555 virinoj. La komunumo havas surfacon de 351 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 36 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 43 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 220 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 49805 personoj. En la jaro 2000 temis pri 51006, do temis pri kresko / malkresko je 0.48 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 44498 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 9377 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tezonapa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Haveno de Sidnejo, 26a de Januaro 1988.
500,000 personoj rigardis la piroteknikaĵojn de *Lotterywest Skyworks* ĉe Applecross, Okcidenta Aŭstralio la Aŭstralian Tagon, 2006.
La **Tago de Aŭstralio** aŭ en angla **Australia Day** estas la oficiala Nacia Tago de Aŭstralio. Celebrata ĉiujare la 26an de Januaro, ĝi markas la jariĝon de la alveno en 1788 de la nomita Unua Floto de britaj ŝipoj al Port Jackson, Nova Sudkimrio, kaj la hisado de la flago *Union Jack* ĉe Sydney Cove fare de la guberniestro Arthur Phillip. En nuntempa Aŭstralio, la celebroj montras la tre diversan socion kaj pejzaĝon de la nacio, kaj estas markata pere de komunumaj kaj familiaj eventoj, agadoj pri la historio de Aŭstralio, oficialaj komunumaj premioj, kaj civitanaj ceremonioj bonvenigantaj novajn enmigrantojn en la aŭstralia komunumo.

La signifo de Tago de Aŭstralio evoluis laŭlonge de la tempo. Neoficiale, aŭ historie, la dato estis ankaŭ varie nomata "Anniversary Day" (jariĝa tago), "Foundation Day" (fondotago), kaj "ANA Day" (ANA Tago). La 26a de Januaro 1788 markis la proklamon de la brita suvereneco super la orienta marbordo de Aŭstralio (tiam konata kiel Nova Holando). Kvankam ĝi ne estis konata kiel Aŭstralia Tago ĝis ĉirkaŭ unu jarcento poste, registroj de celebroj en la 26a de Januaro datas jam el 1808, kun la unua oficiala celebro de la formo de Nova Sudkimrio okazinta en 1818. Novjare 1901, la britaj kolonioj de Aŭstralio formis Federacion, markante la naskon de la moderna Aŭstralio. Oni intencis nacian tagon de unueco kaj celebrado. Nur en 1935 ĉiuj aŭstraliaj ŝtatoj kaj teritorioj adoptis la uzadon de la termino "Australia Day" por marki la daton, kaj nur en 1994 tiu dato estis konsiste markita kiel publika feritago tiun tagon fare de ĉiuj aŭstraliaj ŝtatoj kaj teritorioj.

Referencoj
----------

1. ↑   What does Australia Day mean?.
2. ↑  "Australia Day in question", 26a de Januaro 2008, paĝo 2.
3. ↑   Australia Day – A History. Victoria State Government. Arkivita el la originalo je 19a de Julio 2008. Alirita 26a de Januaro 2009.

 Arkivigite je 2009-10-30 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2009-10-30. Alirita 2016-08-23.
4. ↑  National Australia Day Council Annual Report 2010-11 p3
5. ↑   History. Arkivita el la originalo je 2017-10-22. Alirita 2016-08-23.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2017-10-22. Alirita 2022-01-16.

* Kategorio Tago de Aŭstralio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Amika marŝo por familioj edukantaj infanoj kun Down-sindromaj infanoj, Usono
**Tago de Down-sindromo** (*World Down Syndrome Day*) estas la 21a de marto, indikante tri 21ajn kromosomojn. Ĝi estus ideo de Stylianos E. Antonarakis pri genetiko, kaj komence solenita de ART21 svisa grupo de malsanuloj kaj de *Down Syndrome International* (DSI) en 2006, Sviso. Celo estas regi atenton al Down-sindromo, helpi komprenadon, instrui pri la sindromo, helpi enigi la ulojn en socion, kaj esti utilaj membroj kun sama respekto, kiel aliaj anoj. Eventoj regas atenton al la sindromo, al povumo de uloj, kaj helpas ilian sendependencon, aŭtonomecon kaj memprezentadon.

Plenkunsido de tria komitato de asembleo de UNO akceptis la tagon en 10a de novembro 2011. La propono estis de Brazilo, havis apogon de 78 membraj ŝtatoj, kaj 12 000 subtenajn subskribojn, kiuj estis kolektitaj de *Down Syndrome International* (DSI) dum du semajnoj. Ekde tiam la UNO vokas ĉiun membrojn, ĝiajn organizojn, la socion kaj privatan sekciojn, ke ankaŭ ili atentu la Down-sindromon, kaj aktive voku ĉiun homojn atenti la Down-sindromon. Ĝi povas esti granda paŝo por uloj, por ilia ĉirkaŭaĵo kaj por homoj laborantaj por ili, kaj por ĉiu, kiuj volas plibonigi sian vivon kaj defendi siajn rajtojn.

Literaturo
----------

* WDSD
* Unua tago de Down-sindromo (pdf)
* ART21
* 03.21. – Tago de Down-sindromo en Hungario

Traduko
-------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Down-szindróma-világnap en la hungara Vikipedio.* 

* Kategorio Tago de Down-sindromo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Winston Churchill salutas la homamason en Whitehall, Londono, la tagon kiu konfirmis, ke la milito kun Germanio finis.
La **Tago de Venko en Eŭropo**, ĝenerale konata kiel *V-E Tago*, *VE Tago* aŭ simple *V Tago*, estis celebrata la 8-an de majo 1945 por marki la formalan akcepton fare de la Aliancanoj de la Dua Mondmilito de la senkondiĉa kapitulaco de Nazia Germanio kaj de ĝiaj armitaj fortoj. La formala kapitulaco de Germanaj fortoj okupaciantaj la Manikinsulojn ne okazis ĝis la venontan tagon, nome la 9a de majo 1945. Tio markis la finon de la Dua Mondmilito en Eŭropo.

La termino *V-E Tago* ekzistis jam en septembro 1944, antaŭvidante venkon. La 30an de aprilo 1945, Adolf Hitler, nome la estro de Naziismo, memmortigis sin dum la Batalo de Berlino. La kapitulaco de Germanio, tamen, estis rajtigita de sia sukcedanto, la *Reichspräsident* Karl Dönitz. La administracio kondukita de Dönitz estis konata kiel Registaro Flensburg. La dekomenca dokumento de milita kapitulaco estis subskribita la 7an de majo en Reims, Francio, kaj la fina dokumento estis subskribita la 8an de majo en Berlino, Germanio.

La iama Sovetunio, Serbio, kaj landoj de la Orienta Bloko historie celebris la finon de la Dua Mondmilito la 9an de majo; ankaŭ Israelo markas la *V-E Tagon* en la 9a de majo same kiel la rezulto de la granda nombro de elmigrantoj el la iama Soveta Bloko, kvankam ĝi ne estas publika ferio. En Ukrainio ekde 2015, la 8a de majo estis designita kiel Tago de Memoro kaj Reamikiĝo, kvankam ĝi ne estas publika ferio.

Vidu ankaŭ
----------

* Venkotago

Notoj
-----

1. ↑   Harper, Douglas. "VE Day". Online Etymology Dictionary. Alirita la 15an de februaro 2019.
2. ↑   Hamilton, Charles (1996). Leaders & Personalities of the Third Reich, Vol. 2. San José, CA: R. James Bender Publishing. pp. 285, 286. ISBN 978-0-912138-66-4.
3. ↑  "Victory in Europe Day". Alirita la 15an de februaro 2019.

* Kategorio Tago de Venko en Eŭropo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Ŝablono:Dua Mondmilito
komenciĝo de la tokato
La **tokato kaj fugo F-maĵora BWV 540** - germane *Toccata und Fuge F-Dur BWV 540* (la mallongigo BWV signas la "registron pri verkaĵoj de Bach", germane *Bach-Werke-Verzeichnis*) estas orgena komponaĵo de Johann Sebastian Bach.

orgeno de la kirko de kastelo Neu-Augustusburg en 2009

Ekesto
------

La ekesto de la komponaĵo estas pridisputata inter muzikaj fakuloj: multaj opinias, ke la komponisto kunmetis du antaŭajn verkaĵojn al komuna artaĵo. La ligo inter ambaŭ verkaĵoj estu, ke li evoluigis la du muzikajn temojn aŭ ĉefajn melodiojn de la fugo el la plej altaj tonoj de la komenca muzika temo de la tokato, respektive el la unua ĉeno de deksesonaj notoj de ĝi. Oni supozas ke la tokato ekestis post la jaro 1715, la fugo antaŭ la jaro 1731. La muzikhistoriisto Christoph Wolff tamen taksas ke ambaŭ partoj ekestis ekde la jaro 1708, kiam Bach estis kortega orgenisto en Vajmaro, dum kontraste la muzikhistoriisto *Hans Klotz* kalkulas la tokaton inter la orgenaj verkaĵoj de la maljuna komponisto Bach. Pro sia nekutime granda gamo de tonoj ludeblaj per la orgena pedalaro (ĝis la noto f1) la tokato eble estis verkita por la orgeno de *Christian Förner* en kastelo Neu-Augustusburg, la rezidejo de la duklando Saksio-Weißenfels.

Referencoj
----------

1. ↑  Gunther Hoffmann: *Das Orgelwerk Johann Sebastian Bachs.* Reclam, Stuttgart 1989, ISBN 3-15-008540-3, S. 121.
2. ↑  Christoph Wolff: *Johann Sebastian Bach*, 4-a eldono, eldonejo S. Fischer, Frankfurto ĉe Majno, 2011, paĝo 184, ISBN 978-3-596-16739-5
3. ↑  Hans Klotz: *Über die Orgelkunst der Gotik, der Renaissance und des Barock. Musik, Disposition, Mixturen, Mensuren, Registrierung, Gebrauch der Klaviere*, 3-a eldono, eldonejo *Bärenreiter*, Kassel, 1986, paĝo 375, ISBN 3-7618-0775-9
4. ↑  Hans Klotz: *Über die Orgelkunst der Gotik, der Renaissance und des Barock. Musik, Disposition, Mixturen, Mensuren, Registrierung, Gebrauch der Klaviere*, 3-a eldono, eldonejo *Bärenreiter*, Kassel, 1986, ISBN 3-7618-0775-9, paĝo 382

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tokato kaj fugo F-maĵora en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ***tokato*** kaj ***fugo*** en libere aŭskulteblaj sondosieroj, laŭ registro de la usona orgenisto *James Kibbie* en la katedralo de Dresdeno]
Teksto de la Traktato de Alcáçovas en Sevilo.
La **Traktato de Alcáçovas** (ankaŭ konita kiel Paco de Alcáçovas) estis subskribita en la portugala vilaĝo de la sama nomo (kies tradicia loknomo en la portugala estas Alcáçovas) la 4an de septembro de 1479 inter la reprezentantoj de la Katolikaj Gereĝoj, Izabela de Kastilio kaj Ferdinando de Aragono, unuflanke, kaj de la reĝo Alfonso la 5-a de Portugalio kaj lia filo Johano de la alia. La traktato estis ratifikita de la reĝo de Portugalio la 8an de septembro de 1479 kaj de la Katolikaj Gereĝoj en Toledo la 6an de marto de 1480, tial ke ĝi estas konata ankaŭ kiel Traktato de Alcazovas-Toledo.

Ĉefaj Klaŭzoj
-------------

* Oni finas la malamikecojn post la Milito de Kastilia sukcedo (1475-1479). Alfonso la 5-a rezignis al la trono de Kastilio kaj la Katolikaj Gereĝoj rezignis ŝanĝe al la portugala trono.
* Disdonas la teritoriojn de la Atlantiko inter la du landoj. Portugalio retenis la kontrolon sur siaj posedoj de Gvineo, la Mino de Oro, Madejro, la Azoroj, la Floroj kaj Kaboverdo. Al Kastilio oni rekonas la suverenecon sur la Kanariaj insuloj.
* Rekonas al Portugalio la ekskluzivecon de la konkero de la Reĝlando de Fez.

En paralelo al la Traktato de Alcáçovas oni negocis la alvokojn **Tercerías de Moura**, kiu solvis la demandon dinastia kastilia postulante al Johanino la Beltranida, rivalo de Izabela por la trono de Kastilio, rezignon pri ĉiuj el siaj kastiliaj titoloj. Ili ankaŭ akordigis la geedziĝon de la infantino Izabela, filino de la Katolikaj Gereĝoj, kun la filo de la portugala reĝo nomita don Alfonso. La enorma doto pagita de la gepatroj de la fianĉino reprezentas la monkompenson de milito akirita de Portugalio.

* Subskribintoj de la Traktato
* Izabela de KastilioIzabela de Kastilio
* Ferdinando de AragonoFerdinando de Aragono
* Alfonso la 5-a (Portugalio)Alfonso la 5-a (Portugalio)
* Johano, princo heredonto de PortugalioJohano, princo heredonto de Portugalio
Bildo de kranio kun tibioj estas komuna simbolo de Tokseco.
**Tokseco** estas la grado laŭ kiu substanco povas damaĝi organismon. Tokseco povas aludi al la efiko sur la tuta organismo, kia estas animalo, bakterio, aŭ planto, same kiel al la efikon dur la substrukturo de organismo, kia ĉe ĉelo (citotokseco) aŭ ĉe organo kia hepato (hepatotokseco). Etende, tiu termino povas esti uzata metafore por priskribi toksajn efikojn sur pli grandaj kaj pli kompleksaj grupoj, kiaj la familio aŭ eĉ la socio ĝenerale.

Tipoj de tokseco
----------------

Mezuroj
-------

Klasigo
-------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Agency for Toxic Substances and Disease Registry
* Chemical and Other Safety Information – Oxford University Arkivigite je 2007-10-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Whole Effluent, Aquatic Toxicity Testing FAQ Arkivigite je 2021-04-14 per la retarkivo Wayback Machine
* TOXMAP Arkivigite je 2019-12-15 per la retarkivo Wayback Machine Environmental Health e-Maps from the United States National Library of Medicine
* Toxseek: meta-search engine in toxicology and environmental health Arkivigite je 2011-02-11 per la retarkivo Wayback Machine
**Taktaszada** (taktasada) estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Szerencs.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 26  km²
* Alto super marnivelo: 95 m
* Loĝantaro: 2120
* Poŝtkodo: 3921
* Telefonprefikso: 47

Situo
-----

Taktaszada situas sur ebenaĵo, laŭ rojo nomata "Takta", fine de mallonga sakovojo, laŭ fervojo Miskolc-Nyíregyháza. Szerencs troviĝas 8, Tokaj 20 (aere nur 9), Miskolc 33 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1270 en formo *Zoda*. En 1567 kaj en 1711 la vilaĝo senhomiĝis, en 1620 kaj en 1717 refondiĝis. En 1831 kaj en 1855 ĥolero okazis. En 1919 la rumana armeo okupis la komunumon. En la 1920-aj jaroj kaj en 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj. En 1960 kolĥozo formiĝis.

Vilaĝservoj estas lernejo, kulturdomo, biblioteko, poŝto, kuracejo, apoteko, unupersona polico, kafejeto, 2 drinkejoj, 7 vendejoj.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario) de 1860, la turo estas 25 m-ojn alta
* kalvinana preĝejo de 1714, la turo estas 32 m-ojn alta

* Kategorio Taktaszada en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La dispartigo de Portugalio, proponita de Napoleono laŭ la Traktato de Fontainebleau de 1807.
La **Traktato de Fontainebleau** estis sekreta interkonsento subskribita la 27an de Oktobro 1807 en Fontainebleau, Francio, inter la reĝo Karlo la 4-a de Hispanio kaj la Franca Imperiestro Napoleono Bonaparte. Laŭ tiu traktato, la Dinastio de Bragança estus forigita el la Reĝlando Portugalio dum la lando estus sekve dividita en tri regionoj.

Negocita kaj interkonsentita inter Don Eugenio Izquierdo plenrajta de Karlo la 4-a kaj la marŝalo Géraud Duroc kiel reprezentanto de Napoleono, la interkonsento enhavis 14 artikolojn kun la suplementaj artikolaroj rilataj al la trupejoj por la planita invado de Portugalio.

Laŭ historiisto Charles Oman, eble Napoleono neniam havis intencon plenumi la konsentojn de la traktato. Krom lia deziro okupi Portugalion, lia reala celo povus esti ŝtelmeti grandan Francan forton en Hispanion por faciligi ties postan kapton.

Referencoj
----------

1. ↑  Napier 1867, p. 9.
2. ↑  J. W. Robertson.  (1815) *The Life and Campaigns of Napoleon Bonaparte: From His Birth Down to His Departure for St. Helena*. Mackenzie and Dent, p. 415.
3. ↑  Oman 1902, p. 10.

Literaturo
----------

* Napier, William Francis (1867). History of the War in the Peninsula and the South of France from the Year 1807 to the Year 1814. 1. London: T & W Boone.  Alirita la 28an de Aŭgusto 2017.
* Oman, Charles (1902). A History of the Peninsular War. 1. Oxford: Clarendon Press.  Alirita la 28an de Aŭgusto 2017.
**Tolimán** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Tolimán*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 099.

Geografio
---------

**Tolimán** apartenas al la regiono Sur kiu situas en la centra suda parto de la subŝtato. Al tiu regiono entute apartenas 16 komunumoj. Ĝi limas norde al la komunumoj Tuxcacuesco kaj San Gabriel, oriente al la komunumoj San Gabriel kaj Zapotitlán de Vadillo, sude kun la federacia ŝtato Colima kaj en la okcidento al la komunumoj Cuautitlán de García Barragán kaj Tuxcacuesco.

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8756 loĝantojn. El tiuj estis 4187 viroj kaj 4569 virinoj. La komunumo havas surfacon de 491,26 km². La meza alteco estas 740 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 24,9 C. En la komunumo estas 513,1 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2766 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2230 scipovis legi kaj skribi kaj 535 viroj estis analfabetoj. Do 19.34 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 2801 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2269 sciis legi kaj skribi kaj 532 virinoj estis analfabetoj. Do 18,99 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Tolimán vivis 8214 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 0 indiĝenoj. Tio signifas ke 0 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tolimán Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**María Dolores González FLORES** ([[Madrido, 6a de majo 1957), konata artetose dekomence kiel **Lolita** kaj poste kil **Lolita Flores**, estas fama kantistino, aktorino kaj prezentistino de televido.

Biografio
---------

Lolita apartenas al familio de artistoj, kiel la plej aĝa filo de la geedzoj formitaj de Lola Flores "La Faraona" kaj Antonio González "El Pescaílla". Ŝi estas la plej aĝa frato de la kantistoj kaj aktoroj Antonio Flores kaj Rosario Flores; krome estas aliaj samfamiliaj artistoj. Ŝia nupto en 23a de aprilo 1983 iĝis anekdota skandalo pro la homamaso kiu malhelpis la ceremonion kaj la intervenon de la fama patrino per popularegaj frazoj.

Kiel kantistino, Lolita debutis fine de 1975 estante nur 17-jaraĝa per la sukcesa kanto "Amor, amor" de la komponisto kaj gitaristo Paco Cepero. En 1979 ŝi aliris al tutmonda turneo kun sia patrino, Lola Flores, kaj sia onklino, Carmen Flores, per la spektaklo "El concierto de las Flores", al kio sekvis aliaj similaj turneoj. En la 1980-aj jaroj ŝi centriĝis en la muzika kariero, ĉefe kun la entrepreno CBS, kaj en la 1990-aj jaroj kun Hispavox.

Kiel aktorino, ŝi faris unuajn debutetojn protektitajn de siaj gepartoj, sed poste haltis en tiu kampo. Poste ŝi aperis nur iomete en televidaj serioj ĝis post pli ol 20 jaroj ŝi partoprenis en *Rencor*, reĝisorita de Luis Miguel Albaladejo, pro kiu ŝi ricevis Goya-premion al plej bona novula aktorino, post kio ŝi atingis pliajn sukcesajn rolojn, kiel *Fuerte apache*, *2 francos, 40 pesetas*, *Luz de soledad* ktp.

Ŝi havis longan karieron en televido en la plej diversaj programoj, ĉefe kiel prezentistino. En teatro ŝi agadis ĉefe en la 21-a jarcento.

Diskoj
------

* 1975 Amor, amor
* 1976 Abrázame
* 1977 Mi carta
* 1978 Espérame
* 1980 Seguir soñando
* 1982 Atrévete
* 1983 Águila real
* 1985 Para volver
* 1987 Locura de amor
* 1990 Madrugada
* 1991 Con sabor a menta
* 1994 Y la vida pasa
* 1995 Quién lo va a detener
* 1997 Atrasar el reloj
* 2001 Lola, Lolita, Lola
* 2002 Lola, Lolita, Dolores
* 2004 Si la vida son 2 días
* 2005 Y ahora Lola. Un regalo a mi madre
* 2007 Sigue caminando
* 2010 De Lolita a Lola
* 2013 De Lolita a Lola -
**Tolimán** estas unu el la 18 komunumoj de la meksika subŝtato Querétaro, kiu situas en la centro parto de Meksiko, ĉirkaŭ 200 kilometroj nordokcidente de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Tolimán*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 22018.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 23963 loĝantojn. El tiuj estis 11528 viroj kaj 12435 virinoj. La komunumo havas surfacon de 724,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1560 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 18427 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 4917 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 26,68 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tolimán Arkivigite je 2007-05-19 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
La **Traktato de Hoyvík** estas traktato inter Islando kaj Ferooj pri larĝa liberkomerca zono inter ili.

Historio
--------

La traktaton subskribis la 31-an de aŭgusto 2005 la islanda ĉefministro Davíð Oddsson kaj la feroa ĉefministro Jóannes Eidesgaard en la Nacia Muzeo de Ferooj en Hoyvík, antaŭurbo de la ĉefurbo Tórshavn. La traktaton ratifis ambaŭ parlamentoj en 2006. Ĉar Ferooj apartena ŝtatjure al Danio, la traktaton devis ratifi eĉ la dana parlamento, por atingi plenan validecon.

Enhavo
------

Ĝi garantias preskaŭ senlimigitan moviĝan liberecon por personoj, varoj, servoj kaj kapitaloj. Ĝi okupiĝas ankaŭ pri konkurado kaj subvencioj kaj malpermesas ian ajn diskriminadon surbaze de la ŝtataneco (krom la listigitaj esceptioj en la traktato). Por Islando, ĝi estas la unua traktato, kiu enhavas ankaŭ agrikulturajn produktojn. La islanda registaro protektas tiun ekonomian sektoron kontraŭ la eksterlandaj influoj, konkuroj. Grava escepto estas la fiŝ-prilabora industrio, kiun la traktato ne enhavas. La jam ekzistantaj limigoj por eksterlandaj investadoj restis senŝanĝe.

Apud la nur ekonomiaj aspektoj, okazis ankaŭ aranĝoj por pli strikta kunlaboro. Tiuj celas la diversajn areojn kiel kulturo, edukado, sporto, sanaferoj, transporto, komunikado, turismo, mediprotekatado, energio kaj resursa valorigo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hoyvík Agreement[*rompita ligilo*] Traktata teksto kaj protokolo angle
Situo de Thanet en Kent
**Thanet** estas iama insulo kiu situis ĉe la orienta marbordo de Kent, Anglio. Nun ĝi estas ligata al la ĉeflando per marĉoj. En 1672 velis la lasta ŝipo inter Thanet kaj la ĉeflando. La ĉefaj urboj estas Ramsgate, Margate kaj Broadstairs. Oficiale la ĉefloko estas la vilaĝo Minster, nomata pro antaŭa abatejo fondita dum la anglosaksa epoko. (Restaĵoj de la abatejo troveblas en domo ankoraŭ nomata *Minster Abby*, kiu eble estas la plej antikva konstruaĵo de Anglio loĝata seninterrompe.

Ĝi estas loĝita ekde la ŝtonepoko kaj arkeologoj trovis prahistoriajn restaĵojn. La romianoj konstruis fortikaĵojn sur Thanet.

Kiam la brita reĝo Vortigern estis atakata de aliaj triboj, li petis helpon de la jutoj Hengest kaj Horsa, kaj laŭdire donis al ili Thanet kiel pago.

En 597 Aŭgusteno de Canterbury, kiam li venis al Anglio, alteriĝis unue ĉe Thanet.

Laŭ impost-registroj, Thanet havis la plej grandan popol-densecon de Kent en 1334-35. Ĝis lastatempe, ĝiaj kampoj produktis multe da greno: hodiaŭ la ĉefa industrio estas turismo, sed ankoraŭ restas grenkampoj.

En 1485 konstruiĝis la unua ponto liganta Thanet al la ĉeflando.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Talaso. |


**Talaso** estas la dua plej interna natura satelito de la planedo Neptuno, post Najado. Ĝi estis malkovrita dum aŭgusto 1989, danke al la fotoj senditaj teren de la usona kosmosondilo Voyager 2, la ununura kiu ĝis nun vizitis Neptunon kaj ĝian lunaron. La satelito ricevis sian nunan nomon omaĝe al Talaso, mara diino laŭ la helena mitologio. (La vorto *Thalassa*, en la greka lingvo, ja signifas "maro".)

Ĝi ricevis sian nunan nomon la 16-an de septembro 1991; antaŭe, ĝi estis ricevinta la provizoran nomon *S/1989 N 5*.

Talaso posedas neregulan formon, kaj ĝin ne karakterizas ajna geologia aktiveco; temas supozeble pri tutsimpla amaso da eroj el la originaj satelitoj de Neptuno, kies orbitoj grave ŝanĝiĝis post la eniro de Tritono en la neptunan lunaron pro gravita kapto.

La talasa orbito, samkiel tiu de la plej interna satelito Najado, preskaŭ tuŝas la atmosferon de Neptuno, kaj estas aparte malstabila; tajda interago kun Neptuno estas malpliiĝanta ĝian averaĝan alton super la plej altaj nuboj de la planedo, kaj la luno antaŭvideble kolizios kun Neptuno, aŭ diseriĝos kiam la tajda streĉo atingos sojlan nivelon.

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4  Paĝaro pri planeda nomenklaturo ĉe la retejo de la usona geologia agentejo USGS (angle)
**Fanny Elisa Orlanszky**, (foje skribita "Orlan**s**ky" aŭ "Orlan**z**ky") konita per la nomo **Fanny Mikey**, naskita en Bonaero (Argentino) en 1934 kaj mortinta la 16-an de aŭgusto 2008 en Cali (Kolombio), estis elstara aktorino, reĝisorino kaj entreprenistino en teatro. Ŝia laborado en teatro disvolviĝis en Kolombio ekde 1959 ĝis sia morto.

Ŝi estis filino de litovia enmigrinto en Argentino, studis teatron en la Hebrea Societo de Argentino. Ŝi lernis aktoradon el Heidy Crilla kaj Emilio Satanovsky. En 1959 ŝi alvenis al kolombia urbo Cali kaj eklaboris en la *Teatro Experimental de Cali* (Eksperimenta Teatro de Kali), kiun ŝi administris; en tiu urbo ŝi ankaŭ organizis plurfoje artajn festivalojn.

Poste ŝi loĝis en Bogoto, kie dum 7 jaroj ŝi estis direktoro de la *Teatro Popular de Bogotá* (Popola Teatro de Bogoto). Ŝi fondis teatrejon-koncertejon *La Gata Caliente* (La Varma Katino) kaj kreis la fondaĵon *Fundación Teatro Nacional[*rompita ligilo*]* (Fondaĵo Teatro Nacia). Ankaŭ ŝi estis la ĉefa kreinto de la *Festival Iberoamericano de Teatro de Bogotá*, unu el plej grandaj internaciaj teatraj festivaloj en la mondo, kiu en marto de 2008 okazis la dekunuan fojon.

En la internacia teatra mondo, ŝi partoprenis multajn fojoj invitika, kiel aktorino, reĝisorino aŭ juĝistino, inter aliaj en: la Monda Teatra Festivalo de Parizo, la Internacia Teatra Festivalo de Karakaso, la Festivalo de Cádiz, la Festivalo de Avignon, la Tutmondaj Teatraj Olimpikoj de Grekio, kaj en Meksiko en la Festivaloj "Cervantino" kaj en la Granda Festivalo de Meksikurbo.

Pro sia kultura kaj teatra aktivado oni aljuĝis al ŝi pli ol dek du premiojn, kolombiajn kaj internaciajn.

Aleksteraj Ligiloj
------------------

* Biografio[*rompita ligilo*] (hispanlingva)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 254885
 |
La Kariba Maro vidata de la Nacia Parko Morrocoy, en Venezuelo.
**Talasofobio** (el la greka θάλασσα, *thalassa*, trad. maro kaj φόβος, *phobos*, trad. timo) estas intensa kaj persista timo al la maro aŭ oceanoj. Talasofobio povas inkluzivi timon esti en profundaj korpoj de akvo, timon pri la vasta malpleno de la maro, de maraj ondoj, maraj estaĵoj kaj timo de distanco de tero.

Estante fobio, ĉi tiu nivelo de malkomforto devas esti klinike signifa (kio signifas, ke estas klara kaj evidenta difekto en la vivokvalito, kiu malebligas fari multajn aferojn kaj ofte kondukas al sufero) kaj aperas en kuntekstoj, en kiuj la oceano aŭ maro ne prezentas racian aŭ objektivan danĝeron.

Kaŭzoj
------

Samkiel ĝi okazas ĉe aliaj specoj de fobioj, ne ekzistas klara kaŭzo, kiu kaŭzas talasofobion, sed estas multnombraj faktoroj, kiuj povas sekvi ĝian aspekton.

Unue oni devas konsideri la eblecon sperti traŭmatajn spertojn. Ĉi tiuj estas spertoj, en kiuj tre malagrabla emocia spuro asociiĝas kun diversaj stimuloj. Ekzemple, preskaŭ dronante aŭ perdante iun, kiun vi amas tiamaniere, povas antaŭdisponi sperti tiun angoran malordon.

Iuj homoj eĉ eble komencis disvolvi ĉi tiun timon pro atesto de situacio, kie alia persono estis en danĝero en la maro aŭ vidis filmon, kie estis ŝarkoj aŭ bestoj en la akvo, kiuj atakis homojn.

Alia ebla kialo kial talasofobio povas esti generita ŝuldiĝas al la manko de informoj pri la maro kaj/aŭ kio ekzistas en la profunda maro, tiel ke la persono ricevas la malĝustan ideon pri kio povas esti trovita en la maro kaj ĝeneraligas ĝin. Ekzemple, oni eble pensas, ke danĝeraj bestoj troveblas sur la strando, eĉ en malprofundaj partoj.

Referencoj
----------

1. ↑   (2003) "Attack of the Water Monster", *Boating* **76** (4), p. 44. "Thalassophobia is the fear of the sea and can be associated with the fear of water or waves, fear of the vast emptiness, or fear of distance from land.".
Kuria Kolonaro de Talavera la Vieja, en ties nova loko. Estas unika tiaforme konservata en la tuta romia mondo.
**Talavera la Vieja**, nomita ankaŭ **Talaverilla** fare de ties iamaj loĝantoj kaj ties descendantoj, estis situanta en la provinco de Supra Ekstremaduro, nome provinco de Cáceres, 39º 48' 18" N kaj 5º 24' 25" Ok, ĉe la maldekstra bordo de la rivero Taĵo, inter la komarkoj de La Jara, en Kastilio-Manĉo kaj Campo Arañuelo en Ekstremaduro. Nuntempe ĝi kuŝas sub la akvoj de akvorezervejo Valdecañas.

La municipa teritorio estis limigita norde kaj oriente de la rivero Taĵo, sude de la teritorio de Peraleda de San Román kaj okcidente de tiu de Bohonal de Ibor. La etendo de la teritorio estis de 39,23 km², kaj pro la inundo de tiu fare de la akvo de la akvorezervejo de Valdecañas en 1963 estis dividita inter la municipoj de Peraleda de San Román kaj Bohonal de Ibor. Kvankam aktuale ankaŭ ne ekzistas la vilaĝo de Valparaíso, ĝi estis najbara de Talaverilla kaj ties nomo ludis gravan rolon en la toponimio el Ekstremaduro en Hispanameriko.

Famas ĉar estis grava romia urbo, kelkaj el kies restaĵoj povis esti savitaj el la inundo sed aliaj restas subakve.

* Kategorio Talavera la Vieja en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Svedaj teritoriaj gajnoj laŭ la Traktato de Roskilde: ruĝe Halland, sude de ĝi flave Skanio kaj Blekinge, norde de ĝi flave Bohuslän, violkolore provinco Trondheim, kaj sude de Svedio en la balta maro la insulo Bornholm
La **traktato de Roskilde** (aŭ *Panika Paco de Roskilde*) interkonsentiĝis la 26-an de februaro 1658 inter la reĝlandoj Danio-Norvegio kaj Svedio. La Traktato finis la dum la jaro 1657 komenciĝintan danian militon kontraŭ Svedio sub la reĝo Karolo Gustavo la 10-a - konflikton kiu rigardatas parto de la Nordia Milito 1655-1660.

Danio devis cedi siajn teritoriajn posedaĵojn en la hodiaŭa suda Svedio. La reĝlando Svedio per la novaj landopartoj Skanio, Blekinge kaj Halland ricevis aliron al la markolo Sundo kaj la mareto Kategato. Halland jam laŭ la antaŭa traktato de Brömsebro (dane Brømsebro) en la nuna Svedio el la jaro 1645 por 30 jaroj estis deklarita parto de Svedio. Krome Svedio gajnis la norvegajn provincojn Bohuslän kaj Trondheim kaj la danan insulon Bornholm en la Balta Maro.

Laŭ la traktato de Kopenhago de la jaro 1660 Trondheim kaj Bornholm ree iĝis dana posedaĵo.

La paragrafo 9 de la pripaca traktato antaŭvidis, ke la rajtoj, privilegioj kaj liberecoj de la danlingvaj loĝantoj de la al Svedio ceditaj danaj landopartoj estu netuŝitaj. Malgraŭ tio ekis ampleksa svedigo de Skanio, Blekinge kaj Halland.

* Kategorio Traktato de Roskilde en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 47° 27′ 48″ N 3° 48′ 20″ O﻿ / ﻿47.46333 °N, 3.80556 °O﻿ / 47.46333; 3.80556 (mapo)

**Tharoiseau** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 76 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Tharoiseau etendiĝas sur 3.43 km², kaj havis 76 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 22 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Alain Moiron, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Tharoiseau apartenas al la kantono de Vézelay, kies ĉefurbo estas Vézelay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Vézelay
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Tomato Ringspot nepovirus** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Grupo: | IV ((+)ssRNA) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Familio: | *Comoviridae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Nepovirus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| v • d • r |

**TomRSV** aŭ **viruso de la ringaj makuloj ĉe la tomato** estas (plus)ve ĉensenca ssRNA Viruso kiu parazitas kreskaĵojn. Nematodo (*Xiphinema*) transdonas ĝin.

Gastigantaj kreskaĵoj
---------------------

Ĉefe lignecaj kreskaĵoj estas gastigantoj, ekzemple *Rubus laciniatus*, vito, Prunuso, *Fraxinus americana* ... Nelignecaj kreskaĵoj povas esti ankaŭ gastigantoj, ekzemple *Pelargonium*, tomato ...

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  INIST[*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* OEPP france aŭ angle[*rompita ligilo*]
Nigrabrova albatroso hokokaptita de multhokado.
La **Traktato pri Konservado de Albatrosoj kaj Petreloj** aŭ en angla *Agreement on the Conservation of Albatrosses and Petrels* (ACAP) estas laŭleĝe internacia traktato subskribita en 2001 kaj ekvalidigita la 1an de Februaro 2004 kiam Sudafriko ratifis ĝin kiel la kvina parto ĉe la Traktato.

Ĝi estis kreita por haltigi la drastan malpliiĝon de la populacioj de marbirdoj en la Suda Hemisfero, ĉefe de albatrosoj kaj petrelaj procelariedoj. La populacio de Nigrabrova albatroso, unu el la tutmonda plej abundan albatrosa specio, estis malpliiĝanta pli ol 40 % dum la antaŭaj 30 jaroj.

Albatrosoj kaj petreloj estas minacataj de enmetitaj specioj en siaj reproduktejaj insuloj, de poluado, kaj ĉar estas kaptataj kiel aldona kaptado de multhokadaj fiŝkaptejoj (kiuj mortigas pli ol 300,000 marbirdojn jare, same kiel de fiŝkaptejoj per treno- kaj branko-retoj. Tiu Traktato postulas, ke postulas, ke la subskribintaj landoj (partoj) entreprenu specifan agadon por malpliigi birdan kaptadon kaj poluadon kaj por formovi enmetitajn speciojn el nestumantaj insuloj.

Nune ACAP protektas ĉiujn tutmondajn albatrosajn speciojn kaj sep sud-hemisferajn petrelospeciojn. La Traktato markas la pliiĝantan internacian engaĝiĝon por protekti albatrosojn kaj petrelojn, kaj estas konsiderinda paŝo al lukto por protektado de tiuj gravaj marbirdoj.
La **talero** ( germane unue *Thaler* poste *Taler*, nederlande *Daalder*, angle *Dollar*, ĉeĥe kaj slovene *Tolar*, france *taler* kaj itale *tallero* ) estis pli granda monero el arĝento de pluraj, ĉefe historiaj germanlingvaj landoj. Ĝi enhavis 25-30 g da arĝento, kaj sekve korespondis al la valoro de 14-17 denaroj. Ĝi estis unue produktita en Sankt Joachimsthal (nun: Jáchymov) en la Bohema Ercmontaro. Ĝis 1907 unu talero valoris 3 markojn.

La nomo interalie pluvivas en la oficialaj valutoj

* slovena tolaro,
* aŭstralia dolaro kaj
* usona dolaro.

**supre:** talero de Saksio-Altenburgo 1616 (malantaŭo), saksa talero "tri fratoj" de 1592 (malantaŭo)  
**meze:** aŭstra duobla talero el Hall (antaŭo) 1635  
**sube:** saksa talero de 1592 "tri fratoj" (antaŭo), usona kvarondolaro por komparo, aŭstra talero de Leopoldo la 1-a el Hall 1701 (antaŭo)

Talero estas monero kies memoro estis eternigita en filozofio, pro la uzo fare de Immanuel Kant kiel komparo kontraŭ la ontologia argumento (kiu celas pruvi ekziston de dio, dirante, ke imagita perfekteco (kredo je dio) ne eblus, se ne ekzistus reala perfekteco (do reala dio) kiel bazo de tiu populara ideo. Kant kontraŭdiris: *"Hundert wirkliche Thaler enthalten nicht das Mindeste mehr, als hundert mögliche."*(\*) - "Cent veraj taleroj enhavas neniom pli ol cent eblaj taleroj. Per tio li celis esprimi, ke iu ideo povas reale ekzisti, tutegale ĉu la enhavo de la ideo reale ekzistas aŭ ne. La aserto, ke io ekzistas nenion aldonas al la koncepto de ĉi io. Laŭvorte: *""Sein" ist offenbar kein reales Prädicat, d. i. ein Begriff von irgend etwas, was zu dem Begriffe eines Dinges hinzukommen könne."* ("Evidente *ekzisto* ne estas reala predikato, tio estas koncepto de io, kiu povus aldoniĝi al la koncepto de realaĵo.")  
\* Fonto: *I. Kant, Zweites Buch der Transzendentalen Dialektik der Kritik der reinen Vernunft*

* Talero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Talero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **oficialaj aldonoj al la Universala Vortaro** estas aroj da vortoj, kies uzo estas forte rekomendita de la Akademio de Esperanto, kaj aldonitaj al la Universala Vortaro, kiu estas parto de la Fundamento de Esperanto. La tiel vastigitan Universalan Vortaron oni por klareco nuntempe kutime nomas Akademia Vortaro.

Ĝis nun estis eldonitaj naŭ oficialaj aldonoj, la unua en 1909 kaj la naŭa en 2007. La unuaj ses oficialaj aldonoj estis decidoj de la Lingva Komitato, la antaŭulo de la nuna Akademio de Esperanto.

La nomoj de la oficialaj aldonoj ofte estas mallongigitaj per cifero kaj la literoj OA; ekzemple la mallongigo por la unua oficiala aldono estas 1OA.

La oficialaj aldonoj
--------------------

* 1OA: 805 elementoj (1909)
* 2OA: 587 elementoj (1919)
* 3OA: 203 elementoj (1921)
* 4OA: 118 elementoj (1929)
* 5OA: 8 elementoj (1934)
* 6OA: 21 elementoj (1935)
* 7OA: 31 elementoj (1958)
* 8OA: 200 elementoj (1974)
* 9OA: 209 elementoj (2007)
* 10OA: 420 radikoj (2023)

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑  Oficiala informo de Akademio de Esperanto pri la Oka Oficala Aldono
3. ↑  akademio-de-esperanto.org/oficialaj informoj/oficialaj informoj 8 2007.html
4. ↑

Literaturo
----------

Kück, Andreas (2008): *Oficialaj lingvoelementoj de Esperanto (OLEO)*. Rechtenfleth, Selbstverlag. Redono de la enhavo en elektronika formo: http://www.akueck.de/oleo.htm (el Retarkivo 2017). Alvokita: 13a de Novembro 2012.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rUniversala Vortaro |
| --- |
| Fundamentaj Dokumentoj | 
* Unua Libro (~900 vortoj)
* Dua Libro
* Fundamento de Esperanto (1740 novaj radikvortoj)
 |
| Oficialaj Aldonoj | 
* 1OA: 805 elementoj (1909)
* 2OA: 587 elementoj (1919)
* 3OA: 203 elementoj (1921)
* 4OA: 118 elementoj (1929)
* 5OA: 8 elementoj (1934)
* 6OA: 21 elementoj (1935)
* 7OA: 31 elementoj (1958)
* 8OA: 200 elementoj (1974)
* 9OA: 209 elementoj (2007)
 |

 |