recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ernst Ludwig DÜMMLER** (naskiĝinta la 2-an de januaro 1830 en Berlino, mortinta la 11-an de septembro 1902 en Friedrichroda) estis germana historiisto kaj literaturhistoriisto. Lia patro estis la eldonisto Ferdinand Dümmler. Li edzinigis en 1853 Emilie Gruber kiu naskis du filojn kaj du filinojn inter kiuj la arĥeologo Georg Ferdinand Dümmler.

Vivo
----

Post studo de historio kaj klasika filologio en Berlino, i.a. ĉe la profesoro Leopold von Ranke kaj Wilhelm Wattenbach, li doktoriĝis en 1852 kaj habilitiĝis en 1854 en Halle (Saale). Ĉi tie li iĝis en 1858 eksterorda kaj en 1866 orda profesoro.

Lia speciala kampo estis unue la historio de Frankonio de la 9-a jarento, paralele pli kaj pli de la Regno dum la jarcentoj 10-a kaj 11-a. Tamen estis neniam lia volo iĝi nur esploristo aspirante je verkisteco por *prezenti germanan historion en germana lingvo*. Tian postulon li perfekte plenumis verkinte *Geschichte des Ostfränkischen Reiches* (du volumoj 1862/65; tri volumoj je la dua eldono 1887/88). Ŝajne temas pri la plej bona verko el la de Rankte fondita serio *Jahrbücher der deutschen Geschichte*. Poste li aldonis samserion la de R. Köpke komencitan volumon *Kaiser Otto der Große* (1876).

La nombrego da akompanantaj unuopaj studoj ankaŭ ofte enhavis nur etajn fontostudaĵojn. Post kiam li elektitis en 1876 membro de la Centra direktorio de "Monumenta Germaniae". En 1888 li posteulis la estron Georg Waitz. Tiam la kritika interpreto kaj eldono de mezepokaj historifontoj eĉ pli ekcentris: en 1880-84 li eldonis la du unuajn volumojn de *Poetae latini aevi Karolini* sekvigonte en 1892-1902 kvar volumojn *Epistolae Karolini aevi* (kun enhavo i.a. de la leteroj de Sankta Bonifaco kaj Alcuinus). Krome Dümmler elstare partoprenis la eldonon de la kverelskribaĵoj de la investitura konflikto *Libelli de lite* (tri volumoj, 1891-97). Samtempe li moderigis la kompleteldonon de la monumenta fonta datumbazo. Tiuofice li ne nur brilis fake sed ankaŭ persone-home ŝatate same eksterlande kaj enlande.

Fonto
-----

* Baethgen, Friedrich, "Dümmler, Ernst" ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 4 (1959), p. 161 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vikifontaro
* ligiloj ĉe DDB
* Dümmler en la panteono de la profesoroj de Halle
* nekrologo - *Vossische Zeitung*, 23.9.1902



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 804597
* GND: 116238909
* LCCN: n94007010
* VIAF: 2552226
* ISNI: 0000 0001 2275 7512
* SUDOC: 032827202
* BNF: 123781160
* NKC: mub2018997152
 |
**Francisco de Carvajal** aŭ **Francisco Carbajal** naskita kiel **Francisco López Gascón** (Rágama, Arévalo, Reĝlando de Kastilio, 1464 – Jaquijaguana, ĉe Kusko, Vicreĝlando de Peruo, 10-a de aprilo de 1548) estis konkistadoro hispana kiu agadis en la Vicreĝlando Nova Hispanio kaj en Peruo, kaj dum la enlanda milito inter la konkistadoroj de Peruo.

Batalo de Ĉupas.Li estis granda strategiisto, nefatigebla soldato eĉ jam dum maljunaĝo, kaj samtempe kruela kaj sarkasma, pro kio li estis konata kiel «la diablo de Andoj». Li ribelis kontraŭ la hispana monarko kaj ties aŭtoritatoj senditaj al Ameriko, kaj venkis oftege super la hispanaj oficiroj fidelaj al la reĝo, kaj estis finfine venkita en la batalo de Jaquijahuana. Tuj poste li estis enprizonigita kaj ekzekutita per pendumado, kian li estis jam 84jaraĝa.

* Kategorio Francisco de Carvajal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 578616
* LCCN: n98097070
* VIAF: 73175642
* ISNI: 0000 0000 3437 8045
* BNE: XX4846954
 |
**Gordaliza del Pino** [gordaLIza delPIno] estas municipo en la sudoriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Sahagún*, en la sudoriento de la provinco. Estas Birdoprotekta Areo ZEPA.

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de Sahagún* sudoriente, rozkolore.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 27,32 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 255 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 500 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 54 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Trapasas la municipan teritorion rojoj kiuj alfluas al la rivero Cea. Ĝi limas kun Bercianos del Real Camino norde, kun Calzada del Coto nordokcidente, kun Sahagún kaj San Pedro de las Dueñas oriente, kun Galleguillos de Campos, Arenillas de Valderaduey kaj Melgar de Arriba sudoriente, kun Valdespino de Vaca kaj San Miguel de Montañán sude, kun Villeza al sudokcidente, Vallecillo okcidente kaj Las Grañeras al nordokcidente.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (maizo kaj aliaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759730
 |
La ***Polonia*** estas EuroCity (EC) trajno. Ĝi estis lanĉita en 1997, por kompletigi jam la ekzistantan EuroCity-trajnon, la *Sobieski*, sur la internacia linio inter Vieno, la ĉefurbo de Aŭstrio, kaj Varsovio, la ĉefurbo de Pollando, tra la Ĉeĥa Respubliko.

La nomo de la trajno, *Polonia*, estas la latina vorto por "Pollando".

En jaro 2013, la norden iranta trajno, EC 102, forveturas de Villach Hbf, en Villach, Aŭstrio, post naŭa horo, kaj en suda direkto trajno, EC 103, forveturas de Warszawa Wschodnia en Varsovio post la sesa horo. Ambaŭ trajnoj alvenas en iliajn cellokojn post ĉirkaŭ dek du horoj kaj tridek minutoj.

Haltoj de trajno Polonia (entute 1007 km)
-----------------------------------------

Villach - Pörtschach am Wörthersee - Klagenfurt Hbf - St.Veit/Glan - Friesach in Kärnten - Unzmarkt - Judenburg - Knittelfeld - Leoben Hbf - Bruck/Mur - Wiener Neustadt Hbf - Wien Meidling - Wien Simmering - Břeclav - Hodonín - Staré Město u Uherského Hradiště - Otrokovice - Přerov - Hranice na Moravě - Ostrava-Svinov - Ostrava hl.n. - Bohumín - Zebrzydowice - Katowice - Sosnowiec Glowny - Warszawa Zachodnia - Warszawa Centralna - Warszawa Wschodnia

Vidu ankaŭ
----------

* Historio de fervoja transporto en Aŭstrio
* Historio de fervoja transporto en la Ĉeĥa Respubliko
* Historio de fervoja transporto en Pollando
* Listo de EuroCity trajnoj
* Listo de nomitaj persontrajnoj de Eŭropo

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

  
*En tiu ĉi artikolo estas uzita maŝina traduko de WikiTrans de teksto el la artikolo Polonia (train) en la angla Vikipedio.* 

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Tiu ĉi paĝo jam estis permane reviziita kaj laŭeble ne enhavas erarojn.Se vi tamen trovas problemojn, vi povas ankoraŭ plibonigi jenon:
* Prilaboru tro rektan tradukon.
* Ĉe certaj kulturaj aŭ politikaj temoj povas ekzisti angleca neekvilibro de informoj.
* Kontrolu kaj korektu maltaŭgajn fakajn terminojn.

Se vi korektis unu el la menciitaj mankoj, bonvolu forigi la koncernan parametron de la ŝablono {{Pluraj problemoj}}. Detaloj estas en la dokumentado. |
**Ĝasdan,** laŭ guĝarata lingvo **જસદણ,** laŭ hindia lingvo **जसदण** estas urbego kaj municipo en okcidenta Barato, en subŝtato Guĝarato, en distrikto de Raĝkot.

Demografio
----------

Ĝasdan havis populacion de 101 043 en 2011 kun legopovo de 67%, kiu estas pli alta, ol la landa mezumo.

Geografio
---------

Ĝasdan situas en montetaro laŭ malgranda rivero en meza parto de duoninsulo Katiavaro 193 metrojn super la marnivelo. Gondal troviĝas 44, Amreli 48, Botad 50, Raĝkot 52, Surendranagar-Dudreĝ 89, Bhavnagar 102, Baruĉ 175, iama subŝtata ĉefurbo Ahmedabado 179, Surat 193, nova subŝtata ĉefurbo Gandinagaro 198, Vadodara 206, Mumbajo 380, tutlanda ĉefurbo Delhio 950, Kolkato 1766 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Ĝasdan estis longe princa ŝtato fondita antaŭ 1665. Dum naskiĝo de Barato en 1947 la loĝantoj voĉdone decidis aparteni al Barato, poste multe da homoj formigris al la alia nova najbara ŝtato Pakistano.

Ekonomio
--------

Ĝasdan estas centro de produktado de ĉiuspecaj agrikulturaj maŝinoj uzataj en la tuta lando. Krome ankaŭ kelkaj minejoj pri diamantoj funkcias.

Lingvoj
-------

En Ĝasdan la oficialaj lingvoj estas la guĝarata, hindia kaj la angla.

Religioj
--------

En Ĝasdan plejparto de la populacio estas hinduoj (89%), krome muslimoj (10,5%) kaj aliaj (malpli, ol 1%).

Klimato
-------

En Ĝasdan ĝenerale pluvas inter junio kaj septembro pro la musonoj, en la ceteraj monatoj apenaŭ aŭ neniam pluvas. La temperaturo varias averaĝe inter 20-34 °C.

Trafiko
-------

Al Ĝasdan kuras po 4 ĉefvojoj kaj flankovojoj. La urbego ne havas fervojan kontakton.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj, plej ofte hinduaj
* iama palaco, nun hotelo
* fortikaĵo proksime

Fontoj
------

* WikiTrans
La **Kartvela Soveta Socialisma Respubliko** (kartvele საქართველოს საბჭოთა
სოციალისტური რესპუბლიკა, Sak'art'velos Sabĉota Soc'ialisturi Respublika) estis la nomo kiun ricevis Kartvelio kiam ĝi estis aneksita al Sovetio, ekde 1936 ĝis 1991. Ĝia nomo ruse *Грузинская ССР*, *Gruzinskaja SSR*).
Ĝi komencis ekzisti kiel *Soveta Socialisma Respubliko* la 25-an de februaro 1921. Ekde la 12-a de marto 1922 ĝis la 5-a de decembro 1936 apartenis al la Transkaŭkaza Federacia Soveta Socialisma Respubliko kune kun la SSR de Armenio kaj la SSR de Azerbajĝano. La 5-a de novembro 1990 ĝi estis renomata kiel *Kartvela Respubliko*. Ĝi restis en Sovetio plian duonjaron ĝis atingi la sendependiĝon.

Kartvelio estis perforte aneksita al la FSSR de Transkaŭkazio kiu inkluzivis Armenion, Kartvelion kaj Azerbajĝanon. La soveta registaro devigis al Kartvelio cedi plurajn historiajn kartvelajn provincojn al Turkio (la provinco Tao-Klarjeti, al Azerbajĝano, la provinco Ereti, kaj Saingilo, al Armenio (la regiono Lori) kaj al Rusio parton de la marbordo de la Nigra Maro. La rusa mandato estis tre akra post la fino de la enlanda milito: La sovetoj ekzekutis ĉirkaŭ 50.000 personojn inter 1921 - 1924, pli ol 150.000 estis *purigitaj* sub la regado de Stalino kaj ĝia sekreta superulo de la kartvela polico, Lavrenty Beria inter 1935 – 1938, 1942 kaj 1945 - 1951. En 1936 la FSSR de Transkaŭkazio estis disigita kaj Kartvelio konvertiĝis en la Kartvela Soveta Socialisma Respubliko.

* 
* 

* Kategorio Kartvela Soveta Socialisma Respubliko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 311815
* GND: 1026157-6
* LCCN: n81055241
* VIAF: 148379219 144970787, 148379219
* SUDOC: 027439658
* BNF: 15323007x
 |
**Mónika Sáfár** [ŝAfAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sáfár Mónika** estas hungara aktoro, kantisto.

Mónika Sáfár  naskiĝis la 10-an de aŭgusto 1965 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mónika Sáfár lernis aktorteknikon en studio de Nacia Teatro (Budapeŝto), poste ŝi akiris aktoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1991. Ŝia ĉefinstruisto estis László Marton (reĝisoro). Jam dum la studentaj jaroj ŝi havis signifan rolon en Teatro Madách. Post la diplomo ŝi aliĝis al trupo de Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). Inter 1993 kaj 1996 ŝi apartenis al Operetoteatro (Budapeŝto), poste kiel gastoaktoro ŝi ofte havas rolojn. Inter 1996-2003 ŝi estis membro de Nacia Teatro (Szeged), poste ŝi revenis al Teatro Madách. Intertempe ŝi faris turneojn en Britio, Hispanio, Francio, eĉ en Japanio. Ŝi ricevis premion en 2015.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Alan Jay Lerner – Frederick Loewe: My Fair Lady – Eliza Doolittle (en Kaposvár)
* Ferenc Lehár: *A víg özvegy* – Glavari Hanna (en Operetoteatro)
* Imre Kálmán: *A Csárdáskirálynő* – Szilvia (en Operetoteatro)
* Giacomo Puccini: Tosca – titolrolo (en Szeged)
* Giuseppe Verdi: Nabucco – Abigaille (en Szeged)

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Csak szex és más semmi* (2005) - Magdika

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2017-05-13 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografieto kun foto
* oficiala paĝo Arkivigite je 2017-02-05 per la retarkivo Wayback Machine
*
**Stasys GAIDAMAVIČIUS** (en Esperanto-rondo konata ankaŭ kiel **Staseo**, naskiĝis la 10-an de septembro 1947 en Bajorai, distrikto Ukmergė, mortis la 24-an de decembro 2008 en Vilnius, enterigita en tombejo de Karveliškės) estis inĝeniero kaj esperantisto el Litovio.

Vivo
----

En 1967 S. Gaidamavičius finis Vilnan Politeknikan Mezlernejon, laboris en diversaj institucioj kiel inĝeniero-mekanikisto. Li memlernis metion de forna masonisto, verkis kaj eldonis kelkajn libretojn pri masonado de fornoj kaj kamenoj.  
En 1975 S. Gaidamavičius estis edziĝinta al aktiva esperantistino Marytė Urbanavičiūtė.

Esperantista agado
------------------

En 1967 S. Gaidamavičius vizitis kaj finis E-kurson gviditan de Vytautas Šilas. Post la kurso li aliĝis al Vilna klubo *Juneco*, aktive partoprenis en ĝiaj aranĝoj, baldaŭ akiris bonan lingvokonon kaj kontribuis al litova E-eldonado.
S. Gaidamavičius verkis kaj mem eldonis broŝuron *100 demandoj kaj respondoj pri Esperanto* (1977, 1979), libreton *Litovaj – esperantaj konversacioj* (1994, 2003).  
Dum soveta tempo li helpis en multobligado de ekstercenzuraj eldonaĵoj *Amikeco*, *Muzo*, lernolibro de Boris Kolker, bultenoj *KKK* kaj *Kurte*. Ĉi lastan S. Gaidamavičius ankaŭ dissendadis. Dank’ al li *Kurte* fariĝis abonebla (vere, neoficiale) eldonaĵo.  
Ekde 58a numero S. Gaidamavičius trasprenis ankaŭ redaktadon de *Kurte* kaj ĝin redaktis ĝis la lasta 136a numero en 1982. Pro eldonado de la bulteno S. Gaidamavičius en 1982 estis invitita en Prokurorejon de Litova SSR. Poste li estis devigita foriĝi de sia ofico.  
Dum 20 jaroj S. Gaidamavičius surbendigadis diversajn E-prelegojn, E-koncertojn, E-lecionojn, E-kantojn. Pli ol 60 kasedojn da surbendigaĵoj li transdonis al Litova Esperanto-Asocio.  
Li estis fakestro de magnetofona servo de SEJM.  
La 4-5 de oktobro 1997 S. Gaidamavičius organizis 29-an artkonkurson *Muzo*.  
Li partoprenis en 90a Universala Kongreso (2005, Vilnius), multaj BEToj.

Verkoj
------

* *100 demandoj kaj respondoj pri Esperanto* (1977, 1979)
* *Lietuviški-esperantiški pasikalbėjimai = Litovaj-esperantaj konversacioj* (1994)
* *Lietuviški-esperantiški pasikalbėjimai = Litovaj-esperantaj konversacioj* (2003)
* *Mūriju židinį* (1997)
* *Mūriju krosnį* (1997)
* *Krosnys ir kaminai* (2002)
* *Židiniai* (2002)
* *Pasigaląsk pats* (2003)

Fontoj
------

1. ↑  *Ekstercenzura Esperanta literaturo (3). "Kurte"*, Litova Stelo, n-ro 1, 1994, p. 14
2. ↑  Stasys Gaidamavičius, *Plua sorto de "Kurte"*, Litova Stelo, n-ro 1, 1994, p. 16-18
3. ↑  Antanas Mekys, *Esperanto en Litovio*, parto 3a, p. 87, 1998
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blankkoksa cervo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Parhufuloj *Artiodactyla* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Cervedoj *Cervidae* |
| Subfamilio: | Cervinoj *Cervinae* |
|
|
|
|
| Genro: | Cervo *Cervus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Blankkoksa cervo** *C. elaphus macneilli* |
| Subspecio: | *Cervus elaphus macneilli* |

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| v • d • r |

**Blankkoksa cervo** (*Cervus elaphus macneilli*) el la ordo de parhufuloj kaj familio de cervedoj troviĝas en Gansuo, Ningŝjao kaj la Interna Mongolio de Ĉinio. Ĝi estas subspecio de ruĝa cervo. Ĝi havas longecon de ĉirkaŭ 200 centimetroj, pezon de ĉirkaŭ 200 kilogramoj kaj alton de 120 – 140 centimetroj. Ĝia koksa parto estas iom pli alta ol la ŝultroj. Ĝi surhavas hararon nigregrizan, kun nuko iom flavbruna, kaj nigrebrunan strion sur la dorso. La koksaj makuloj estas malhelblankaj, pro tio oni nomas ĝin blankkoksa cervo. La juna cervo portas sur si bonordajn blankajn makulojn, kiuj malaperas post la unua defalo de haroj.

La blankkoksaj cervoj vivas en montaj arbaroj kaj stepoj aŭ maldensaj arbetaroj, kun alto de 2 400-3 800 metroj super la marnivelo. Ĝi faras sezonan transloĝiĝon en perpendikulara direkto. Escepte de la pariĝa tempo, la vircervoj emas vivi grupe, kaj la cervinoj loĝas kune kun siáj idoj. Vintre ili vivas en valoj kun densaj arbaroj. Printempe ili forlasas densajn arbarojn por iri al sudaj deklivoi de montetoj, kie abundas sunlumoj. Somere ili aktivadas sur altaj montoj aŭ nordaj deklivoj de montetoj kun prosperaj arboj. Ili prenas junajn branĉojn kaj foliojn de arboj kaj diversajn herbojn kiel siajn nutraĵojn. Ili manĝas en mateno kaj , vespero. Post manĝado ili trinkas akvon aŭ lekas salon en malalta loko kun salalkala tero. Somere ili banas sin en marĉo aŭ lago. Nur la vircervo portas kornojn sur la kapo. Ĉiujare en septembro kaj oktobro ili estas en oestro, tiam vircervoj kun blekado faras inter si intensan lukton por akiri kunulinojn. Post gravedeco de 8-9 monatoj la cervino naskas 1-2 idojn en junio de la sekvanta jaro. La juna cervo sekse maturiĝas en la aĝo de 3-4 jaroj. Ilia vivo daŭras 20-25 jarojn.

La karno de la blankkoksa cervo estas manĝebla kaj ĝia felo tanebla, ĝia juna korno estas valora drogo, kaj ankaŭ ĝiaj placento, sango, reno, tendeno kaj osto estas uzeblaj por fari medicinaĵojn.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Mór BALLAGI,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ballagi Mór** estis hungara teologo, lingvisto, instruisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1904).

Mór Ballagi
Mór Ballagi biografio hungare naskiĝis kiel *Bloch Móric* la 18-an de marto 1815 en Hungara reĝlando, en Inóc (nuntempa Inovce en Slovakio). Li mortis la 1-an de septembro 1891 en Budapeŝto. Liaj filoj estis Aladár Ballagi kaj Géza Ballagi.

Biografio
---------

Mór Ballagi devenis el juda familio. Li komencis lerni en Pápa, poste li pristudis filozofion en Nagyvárad. Li komencis labori kiel hejma instruisto enMór, dume li lernis la grekan kaj latinan lingvojn. En 1836 li denove lernis en ĉeflernejo de Pápa, poste li frekventis universitatojn en Pest (urbo) kaj Parizo. En 1840 li verkis gravan artikolon pri la judoj. Li estis la unua judodevana membro de MTA. En 1842 li lernis en Germanio. Hejmenveninta li havis konfliktojn kun judoj, tial li iĝis luterano, poste kalvinano. En 1843 li doktoriĝis en Germanio. Hejmenveninta li ekinstruis en Szarvas. En 1845 li edziĝis. Li batalis por la hungara sendependiĝo, tial ĝis 1851 li ne rajtis instrui. En 1861 li estis elektita deputito parlamenta.

Ĉefaj verkoj
------------

* *Mózes öt könyve* 1840–1841 - tradukaĵo
* *Magyar példabeszédek, közmondások, szójárások gyűjteménye, 1–2* 1850
* *A héber nyelv elemi tankönyve* 1856
* *Nyelvünk újabb fejlődése* 1881

Liaj ĉefaj vortaroj
-------------------

* *A magyar nyelv teljes szótára* (Plena vortaro de la hungara lingvo) 1866–73
* *Magyar–német és német–magyar kéziszótár* (Hungara germana kaj germana-hungara vortaro) 1893–94

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* biografio hungare

* Kategorio Mór Ballagi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 425462
* GND: 11756169X
* LCCN: n2001023812
* VIAF: 54163673
* ISNI: 0000 0001 0902 0110
* SUDOC: 067036074
* BNF: 12033472r
* NKC: xx0111073
 |
**Alfréd Romwalter** [romvalter], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Romwalter Alfréd** estis hungara kemiisto, instruisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1941).

Alfréd Romwalter  naskiĝis la 22-an de aprilo 1890 en Sopron. Li mortis la 7-an de septembro 1954 en Sopron.

Biografio
---------

Alfréd Romwalter ricevis diplomojn en Universitato de Budapeŝto en 1912 kaj 1913. Li ekinstruis en Budapeŝto, poste en Fiume (nuntempa Rijeka en Kroatio). En 1920 li revenis al sia naskiĝurbo por instrui, ekde 1928 li instruis en la ĉeflernejo. Li okupiĝis precipe pri la karbono. Li ricevis premion Kossuth en 1953.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Ásványszénkémia* - manuskripto por studentoj
* *Darabos faszénpótlék előállítása fahulladékból*
* *Római korú sajtolt üveg Sopronból*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero R kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto
**Bagalkot,** aŭ *Bagalakote,* laŭ kanara lingvo **ಬಾಗಲಕೋಟೆ** estas urbego, ankaŭ distrikta ĉefurbo de la samnoma distrikto Bagalakote en subŝtato Karnatako, en suda Barato.

Voja pordego en Bagalkot

Geografio
---------

Bagalkot situas en alteco 532 metrojn super la marnivelo en Dekkana Altebenaĵo laŭ rivero. Vijayapura troviĝas 72, Hubli 109, Hosapete 125, Belagavi 132, Sangli 143, Solapur 166, Kolhapur 168, Rajĉur 176, Gulbarga 177, Davangere 193, subŝtata ĉefurbo Bengaluro 409, Mumbajo 435, tutlanda ĉefurbo Delhio 1394, Kolkato 1506 kilometrojn (aere) .

Iama fortikaĵo

Demografio
----------

En 2011 populacio estis 111 993. La legopovo estas 85.4%. Bagalkot atingis la internacian klasifikon urbego (pli granda, ol cent mil) en la 2000-aj jaroj.

Historio
--------

Laŭ ŝtonsurskriboj en la ĉirkaŭa regiono la origina loknomo estis Bagadige. En la aero pluraj regantaj dinastioj regis, finfine la britoj en 1818. La municipo estis establita en 1865. La areo longe apartenis al administra unuo de Vijayapura. Post la hinda sendependeco en 1956 la areo apartenis laŭ la lingvaj limoj al al Kannada (renomita Karnatako en 1973). Bagalkot estas la distrikta ĉefurbo ekde 1997. Hodiaŭ Bagalkot havas du partojn: Malnova kaj Nova Bagalkot. Granda parto de la malnova urbo estis inundita pro konstruado de artefarita lago, tial necesis konstrui novan urbon. La nova urbo havas larĝajn vojojn, parkojn kaj aliajn modernajn agrablaĵojn.

Lingvoj
-------

La oficiala lingvo de Bagalkot estas la kanara lingvo kun proporcio de 73%. La minoritataj lingvoj estas la marata lingvo kaj urduo.

Klimato
-------

Bagalkot troviĝas en duonarida klimato. Jare pluvas averaĝe ĉirkaŭ 600 mm. Inter majo-oktobro pli ofte pluvas pro la musono, inter januaro-marto praktike ne pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 20-33 gradoj.

Eduko
-----

En Bagalkot kelkaj altlernejoj funkcias.

Ŝtona ponto

Trafiko
-------

Al Bagalkot kuras po 3 vojoj kaj fervojaj linioj, la plej grava venas el Vijayapura. La plej proksima flughaveno funkcias en Hubli.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj
* ruino de fortikaĵo

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
**Mostovskoj** (ruse *Мостовской*) estas urbotipa komunumo en suda Rusio, en la Krasnodara regiono, kun 25.478 loĝantoj (kalkulo en 2009).

Geografio
---------

La komunumo situas ĉe la norda parto de la granda Kaŭkazio ĉ. 150 kilometrojn sudoriente de la regiona ĉefurbo Krasnodar sur la maldekstra bordo de Laba, maldekstra alfluanto de Kuban.

Mostovskoj estas administra centro de la samnoma distrikto Mostovskoj.

Historio
--------

La loko estiĝis en 1894 danke al konstruo de ponto (ruse *most*) super Laba kiel *Mostovoje* (pli poste ankaŭ *Mostovskoje*). La loko ricevis en 1961 la statuson de *urbotipa komunumo*.

Ekonomio kaj infrastrukturo
---------------------------

La ekonomio de Mostovskoj estas karaktera pri prilaboro de agrikulturaj produktoj. 

La komunumo situas ĉe la fervoja linio de Kurganinsk tra Labinsk al Ŝedok rilate al Psebai (stacia nomo *Mostovskaja*).

Tra la komunumo kondukas la regiona vojo *R256* Majkop–Karaĉajevsk. La ponto interligas la lokon kun Stanica *Sassovskaja* ĉe la kontraŭsituanta bordo de Laba.

Personoj
--------

* Roman Pavluĉenko (\* 1981 en Mostovskoj), futbalisto
**Algadefe** [algaDEfe] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Esla-Campos*, en la sudoriento de la provinco kaj en la historia areo Vega de Toral. *Algadefe* estas komprenebla etimologie el araba (plej verŝajne tra mozaraboj) kiel *La Bordoj*.

Komarkoj de la provinco Leono; *Esla-Campos* sudoriente, oranĝece.
Preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 15,33 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 283 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 500 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 44 km de Leono, provinca ĉefurbo; trapasas la municipan teritorion la rivero Esla. Ĝi limas norde kun Toral de los Guzmanes, sude kun Villamandos, oriente kun Villaornate y Castro, kaj okcidente kun Laguna de Negrillos.

Historio
--------

Estas atestiloj el antaŭromia epoko kaj en Mezepoko okazis reloĝado rilate al monaĥejo jam en 904. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (iam vitejoj, poste maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758660
 |
Koordinatoj: 14° 8′ 9″ S 47° 30′ 50″ U﻿ / ﻿14.13583 °S, 47.51389 °U﻿ / -14.13583; -47.51389 (mapo)

**Alto Paraíso de Goiás** [**al**tŭ para**i**zu djgoj**az**] /'ałtŭ para'izŭ djgoj'az/ (Alta Paradizo en Gojaso) estas urbo kaj municipo en ŝtato Gojaso, Brazilo tie estas fondaĵo Bona Espero. Ĝia unua nomo estis "Veadeiros". Ĝi havis, en 2014, 7.328 loĝantojn kaj areo de 2.593,885 km².

Esperanto en Alto Paraíso de Goiás
----------------------------------

Esperanto en Alto Paraíso estas ligata al Bona Espero. En 1957, nur tri jarojn post la politika emancipiĝo de vilaĝo Veadeiros (poste nomita urbo Alto Paraíso), tie alvenis Arthur Velloso, Renato Diniz, Neuza Esteves de Araújo, Elisabeth Pointcaré, Inês Nunes de Andrade kaj Camélia Gomes da Silva, kiuj ricevis en Recife spiritan orienton pri lokigo de soci-eduka Esperantista institucio en la centro de la lando. Post serĉado en pluraj urboj de subŝtato Goiás, la fondintoj de "Mansão Bona Espero" (unua nomo de la institucio), estis spirite gvidataj por konatiĝi kun la plej alta punkto de la brazila centra altebenaĵo je latitudo 14 sude de Ekvatoro. Poldevena familio Szerwinski, posedanto de vasta regiono en "Chapada dos Veadeiros", tuj kaptis la noblan celon de tiu projekto kaj senhezite donacis teritorion de ĉirkaŭ 500 hektaroj. Dum la sekvaj jaroj la institucio akiris pliajn 500 hektarojn, ŝanĝis la nomon al "Fazenda-Escola Bona Espero", kiu nun aperas en la oficiala mapo de Goiás.

Okaze de la "Kongreso de la Monda Reto de la Kosma Konscienco" okazinta en Alto Paraíso, de la 4-a ĝis la 7-a de Septembro 1993. Ursula Grattapaglia, direktorino de la bieno-lernejo Bona Espero, paroladis pri la temo "Esperanto kiel Lingvo de la Tria Jarmilo" antaŭ la ĉeesto de proksimume mil personoj. Kadre de la evento la urbestro de Alto Paraíso inaŭguris du esperantajn monumentojn: unu en la urbocentro, kie sur marmora piramido estas skribite: "Ke la Paco Regu la Mondon", la frazo estas en la lingvoj portugala, japana, angla kaj esperanta. La alia monumento, en Bona Espero, konsistas el kolono, tri metrojn alta, sur kiu estas kvinpinta verda stelo (simbolo de Esperanto) kaj ambaŭflanke la sama enskribo en portugala kaj esperanta lingvoj.

Rivero Preto en Nacia parko Chapada dos Veadeiros
Akvofaloj dos Couros

* Kategorio Alto Paraíso de Goiás en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blankkrona vanelo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ĥaradrioformaj *Charadriiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ĥaradriedoj *Charadriidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Vanellus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***V. albicep*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Vanellus albicep****(Gould, 1834) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blankkrona vanelo  |

 |
| v • d • r |

La **Blankkrona vanelo** (*Vanellus albiceps*) estas mezgranda vadbirdo kiu spite ties ŝajna aspekto estas vanelo anstataŭ pluvio. Ĝi estas loĝanta tra tropika Afriko, plej ofte proksime de grandaj riveroj.

Tiu vanelo estas nekonfuzebla. Iliaj flugiloj kaj vosto estas klarege dividitaj en blankaj kaj nigraj partoj. La dorso estas bruna kaj subaj partoj blankaj. La kapo estas specife rimarkebla, ĉefe griza, sed kun blankaj krono kaj gorĝo. La okulo, okulaj bridoj kaj kruroj estas flavaj. Inoj, maskloj kaj junuloj estas similaj laŭ plumaro.

Temas pri vadbirdo kiu bredas en malferma sablejo aŭ ŝtonetejo ĉe riveroj. La ino demetas 2-3 ovojn en surplanka trueto. Nesto kaj junuloj estas defenditaj brueme kaj agreseme kontraŭ ĉiuj fremduloj, eĉ hipopotamoj.

Ties manĝo estas ĉefe insektoj kaj aliaj etaj senvertebruloj. Tiu specio tre ofte manĝas laŭ etaj aroj kiam ne estas reprodukta sezono.

La Blankkrona vanelo estas unu el la specioj protektitaj en la regiono.

Referenco
---------

*Shorebirds* de Hayman, Marchant kaj Prater ISBN 0-7099-2034-2

* Blankkrona vanelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Blankkrona vanelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Blankkrona vanelo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**TEMESI Alfréd** (temeŝi) estis hungara instruisto, profesoro, lernejestro, pedagogia esploristo naskita en Temesvár la 11-an de februaro 1911 kaj mortinta en Budapeŝto la 1-an de januaro 1978.

Kariero
-------

Temesi studis kaj doktoriĝis (1933) en Pécs, sed dume kiel stipendiulo li studis ankaŭ en Strasbourg kaj Parizo. De 1933 li estis instruisto en la katedro de la franca lingvo de la Universitato de Pécs, de 1936 en mezlernejo de Győr, poste de Pápa. Komisie de UNESCO li estis studdirektoro en la Porinstruista Ĉeflernejo de Tananarivo en Madagaskaro (1966–68) kaj je la peto de la UNESCO kaj de la malgaŝa registaro li estis ĉefkonsilanto (1969–72).

Verkoj
------

* *A politechnikai képzés tapasztalatai a Rákóczi Gimnáziumban* (Ped. Szle, 1960. 1. sz.);
* *UNESCO-konferencia a felnőttek nevelésének és oktatásának világproblémáiról* (Ped. Szle, 1960. 12. sz.);
* *Közoktatási reform és közoktatási tervezés* (Ped. Szle, 1962. 9. sz.).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 337055
* LCCN: no2015067789
* VIAF: 41834242
* ISNI: 0000 0001 0890 9057
* SUDOC: 108983439
* BNF: 11479661g
 |
**Gordisa** [gordiŝa], kroate **Grdiša** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós.

Blazono de Gordisa
Kirko de Gordisa

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 11 km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.7978/18.2397
* Loĝantaro: 300
* Poŝtkodo: 7853
* Telefonprefikso: 72

Situo
-----

Gordisa situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, Dravo preterfluas 2 km-ojn, kiu estas ankaŭ la kroata landlimo. Harkány troviĝas 8, Siklós 10, Beremend 19, Villány 23, Pécs 35, Budapeŝto 233 km.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1251 laŭ tiama ortografio *"Gradustan"*. Post la mezepoko la vilaĝo apartenis al Osmana Imperio. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas biblioteko, kulturdomo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1830
* katolika kapelo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario) de 1940

Fontoj
------

* 
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

* Kategorio Gordisa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Hemberg** estas urba komunumo en la elektodistrikto Togenburgo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 956 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Al la komunumo Hemberg apartenas ankaŭ la setlejoj *Bächli* kaj *Halden*.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Hemberg limas en nordo al Neckertal, en nordoriento al Schönengrund (AR), en sudoriento al Urnäsch (AR), en sudo al Nesslau-Krummenau, en sudokcidento al Ebnat-Kappel, kaj en okcidento al Wattwil.

Geografio
---------

La centro de la vilaĝo situas sur monteto en Togenburgo sude de la tri iamaj komunumoj Brunnadern, St. Peterzell kaj Mogelsberg, kiuj unuiĝis je la 1-a de januaro 2009 al la nova komunumo Neckertal. Tra teritorio de vilaĝo fluas la rivero Necker. De la vilaĝcentro oni havas belan vidon kaj tra la valo de la rivero Turo kaj tra la valo de la rivero Necker.

Trafiko
-------

Hemberg situas sur montokresto tute flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas per poŝtaŭtobuso de St. Peterzell kaj de Wattwil.

Historio
--------

En la jaro 878 Hemberg estis la unuan fojon dokumente menciita sub la nomo *Hemmenberch* en kunteksto de donacoj al la Monaĥejo Sankt-Galo. Posedantoj de la vilaĝo ŝanĝiĝis plurfoje, de la Monaĥejo Sankt-Galo ĝi pasis al la *Libersinjoroj de Hewen, poste al la Monaĥejo Magdenau, tiam al la Abatejo Sankt-Johano, kaj poste al la Grafoj de Togenburgo por tiam referiĝi posedaĵo de la Princabatejo Sankt-Galo. En la 19-a jarcento la vilaĝo vivis bone de agrikulturo, bovbredado kaj hejmlaboro. Sed kun la industriiĝo la homoj formigris al la valo, tiel ke Hemberg nuntempe havas proksimume la duonon de la loĝantaro kompare kun la jaro 1850.*

Vidu ankaŭ
----------

* Heimberg

* Kategorio Hemberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Hemberg
* Hemberg en la Historia Leksikono de Svislando

Bildoj
------

* vido al Säntisvido al Säntis
* katolika kirkokatolika kirko

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la elektodistrikto Togenburgo |
| --- |
| Bütschwil • Ebnat-Kappel • Ganterschwil • Hemberg • Kirchberg • Krinau • Lichtensteig • Lütisburg • Mosnang • Neckertal (Brunnadern • Mogelsberg • Sankt-Peterzell) • Nesslau-Krummenau • Oberhelfenschwil • Stein • Wattwil • Wildhaus • Malnov-Sankt-Johano (Wildhaus • Malnov-Sankt-Johano) |  |

 |
cerba ponto (pons cerebri) kaj mjela plilongigo (medulla oblongata)
en la jena sekco de homa cerbo la cerba ponto estas signita per la nombro 4
La **cerba ponto** - latine *pons cerebri* - estas parto de la homa kaj besta cerbo. Kune kun la cerbeto ĝi konsistigas la "malantaŭan cerbon", latine nomata *metencephalon*. Se oni vidas anatomian preparaĵon de homa cerbo, unuarigarde elstaras la bulbo de la cerba ponto inter la "meza cerbo" (latine *mesencephalon*) kaj la mjela plilongigo, en la anatomia terminaro ankaŭ nomata "mjela cerbo" (latine *myelencephalon*). Kune kun la "meza cerbo" kaj la mjela plilongigo ĝi konsistigas la cerban trunkon.

Anatomio
--------

Fakuloj dividas la ponton en antaŭan parton, nomata "ponta bazo" (*pars basilaris pontis*), kaj malantaŭan parton, nomata "ponta tegmento" (*tegmentum pontis*). En la ponto de kvarpiede moviĝantaj bestoj tiuj partoj pro la sekve alia korpa pozicio estas sube respektive supre.

En la bazo videblas du volbiĝoj, en kiuj ambaŭflanke situas la "piramida vojo" (*tractus pyramidalis*) aŭ "kortekso-spina vojo" (*tractus corticospinalis*) de neŭronoj. En la meza "baza sulko" (*sulcus basilaris*) inter tiuj neŭronaj vojoj situas la "baza arterio" (*arteria basilaris*). Malantaŭ la ponto ankoraŭ situas pli eta transversa volbaĵo, nomata "trapeza korpo" (*corpus trapezoideum*) en kiuj vojas la neŭronoj respondecaj pri aŭdado kaj en kiu la cerbaj nervoj VI ĝis VIII atingas la cerban surfacon. La en sekcoj videbla liga linio inter ambaŭ duonoj de la mjela plilongigo estas latine nomata *raphe* kaj konsistas precipe el kruciĝantaj nervaj fibroj.

Flanke de la ponto la kompare larĝa cerba nervo V (*nervus trigeminus*) atingas la cerban surfacon.

La supra finaĵo de la ponta tegmento estas la antaŭa parto de la fundo de la romba fosaĵo kaj do de la 4-a ventriklo. La ligon al la cerbeto ambaŭflanke konsistigas cerba strukturo nomata la "meza cerbeta piedeto" (*pedunculus cerebelli medius*).

Funkcio
-------

La cerba ponto estas trairejo por ĉiuj nervaj fibroj inter la supraj kaj subaj partoj de la centra nerva sistemo. Krom tiuj neŭronaj vojoj ("blanka substanco") en la ponto situas iuj neŭronaj nukleoj, la "pontaj nukleoj" (*nuclei pontis*). Ili estas neŭronaj ligiloj inter cerbo kaj cerbeto, kiuj en la ponto kruciĝas de maldekstre dekstren respektive de dekstre maldekstren. En transversa sekco de la ponto bone videblas tiuj kruciĝantaj fibroj (*fibrae transversae pontis*).

En la ponta tegmento krome situas parto de la "reta formaĵo" (*formatio reticularis*) kaj la motoraj nukleoj de tri cerbaj nervoj, nome *nervus trigeminus* (V), *nervus abducens* (VI) kaj *nervus facialis* (VII).

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |

* Kategorio Cerba ponto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Helvidio** (340 ĉirkaŭ – 390 ĉirkaŭ) estis itala teologo, laika, eble disĉiplo de Aŭsencio  , la ariana episkopo kiu antaŭis Ambrozion de Milano, kiu unuigis la Milanan Eklezion tiam dividita inter katolikoj kaj arianoj. Aŭgusteno de Hipono taksis kaj enlistigis lin inter la herezuloj.

**Helvidio**, reagante kontraŭ la disŝutiĝo de la monaĥismo kaj asketismo tiam vastiĝintaj, kiu puŝis multajn konsideri Marian "ĉiam virga" aŭ modelo de ĉasteco kaj pureco, ellaboris en sia verko la patrinon de Jesuo kiel ekzemplon de virgeca vivo kaj kiel ekzemplon de familia patrino. Laŭ Helvidio, kaj diversaj en la unuaj kristanaj jarcentoj inter kiuj Tertuliano, la Fratoj de Jesuo estis *karnaj* filoj de Jozefo rolanta kiel patro de Jesuo kaj de Maria.

Helvidio prezentas la disŝutiĝon de monaĥismo kaj de ĝiaj fraŭlaj inspiroj kiel elementon kiu forgesigis la familian funkcion kun la gravaj sociaj konsekvencoj.

Sankta Hieronimo, kelke de postaj dekoj, reagis "kontraŭ Helvidio" .

Helvidio asertis la samdignecon de la geedziĝo kaj virgeca vivo kaj kritikis aparte la virinajn monaĥajn votojn, ĉar neekzistantajn en la Biblio. Por konvinki pri tio li asertadis ke ankaŭ Maria patrino de Jesuo travivis geedze kun Jozefo kaj generis diversajn gefilojn post la naskiĝo de Jesuo.

Tiu doktrino, tamen, iom post iom reduktiĝis al malgrandaj grupoj, inter kiuj la kontraŭmarianoj radikiĝintaj en la araba duoninsulo ĝis la fino de la 4-a jarcento; en Romo ĝi trovis konsenton nur ĉe Joviano.

Tiu instruaĵo estas hodiaŭ la plej disvastiĝinta inter la protestantoj kaj ankaŭ akceptita de iuj katolikaj teologoj kiuj opinias nedogma la instruaĵon pri la ĉiama virgeco de Maria kiu estas kredovero por katolikoj kaj ortodoksuloj..

Notoj
-----

1. ↑  Aŭsencio estis devigita forlasi sian episkopan sidejon post la dekretoj de T2odosio la 1-a kontraŭ la ekleziuloj simpatiantaj por Arianismo
2. ↑  De Haeresibus, 82 e 84, PL 42, 45-46
3. ↑  *Adversus Helvidium*
4. ↑  Vittorio Messori, *Ipotesi su Maria*, p. 507-508.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 513796
* LCCN: no93029885
* VIAF: 16798653
 |
Korea *gama*, ĉirkaŭ 1890.
Procesio en Pollando.
**Portilo** aŭ pli precize **palankeno** estas aparato por porti objektojn aŭ personojn, ĉefe reĝojn, papojn kaj nobelojn. En antaŭaj tempoj, ĉefe en landoj en kiuj estas sklavoj, kiel Brazilo, portilo estis ofta transportilo. Hodiaŭ oni ĉefas uzas palankenojn dum religiaj ceremonioj por porti religiajn simbolojn dum procesioj.

Portilon por la transporto de homoj oni nomas **portseĝo** aŭ **palankeno**. Portilo en la formo de lito, uzata por transporti malsanulon, nomiĝas brankardo. Historie en multaj landoj oni portis bebojn en tukoj, hodiaŭ tion oni denove faras per **beboŝultrotukoj**.

Laŭ Francisko Azorín **palankeno** estas *Portseĝo, litseĝo, uzata de aziaj popoloj speciale k. portata de servistoj.* Li indikas etimologion el la sankrita *parjanka* (lito) kaj de tie la latina *palanga* (levilo).

Palankenoj aktuale povas havi plie ornaman celon ol praktikan transporteblon.

Portilo
-------

Portilo ne nepre signifas transportilon. Ankaŭ objekto, kiu senmove subportas alian objekton, povas nomiĝi portilo. Tiusence la vorto sence similas al "tenilo". La vorto portilo estas uzata ankaŭ figurasence, ekzemple en la vorto "datenportilo", servanta por fizike transporti datenojn.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 155.
2. ↑  Azorín, samloke.
**Malleret-Boussac** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 229 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Malleret-Boussac situas 8 kilometrojn okcidente de Boussac kaj estas trafluata de la rivero Petite Creuse. Ĝi etendiĝas sur 25,43 km², kaj havis 229 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 9 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Malleret-Boussac situas je alteco de 443 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Malleret-Boussac apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Catherine Graveron, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

Estas en Malleret-Boussac romanikstila preĝejo kaj fontano, kiu laŭ legendo estas mirakla.

Administrado
------------

Malleret-Boussac apartenas al la kantono de Boussac, kies ĉefurbo estas Boussac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Boussac
**Janina Irena Karasiówna** (naskiĝis la 3-an de majo 1903 en Niĵnij Novgorod, mortis la 25-an de oktobro 1948 apud Ĉenajo) – majoro de Pola Enlanda Armeo, kunfondintino de Servo al Venko de Pollando, teozofino, proksima kunlaborantino de Wanda Dynowska.

Vivo
----

Ŝi naskiĝis en familia bieno. Filino de Klemens (inĝeniero) kaj patrino Bronisława Brzozowska. Komence lernis en porlernantina lernejo de Pola Help-Komitato de Milit-Viktimoj en Moskvo. Al Pollando alvenis en 1918 ekloĝante en Vilno. Daŭrigis sian edukadon en Gimnazio je la nome al Eliza Orzeszkowa, kie abiturientiĝis junie 1922. De januaro 1923 ŝi studis en Humanisma Fakultato de Universitato Vilno je la nomo al Stefan Batory. Poste translokiĝis al Varsovio, kie studis de oktobro 1925 en Kuracista Fakultato de Varsovia Universitato, samtempe studante du jarojn en Studumo de Soci-Kleriga Laboro de WWP (Libera Pola Universitato). De novembro 1931 studis en Pedagogia Fakultato de WWP.

Ŝi estis ankaŭ engaĝita kiel sekciestro de Klerig-Instituto de Plenkreskuloj ĉe Ministerio de Religiaj Konfesioj kaj Publika Klerigo. Ankaŭ estis instruktorino de Pola Ruĝa Kruco. Jam kiel studentino aliĝis al Pola Teozofia Societo kaj aktive agis en aperinta en Varsovio en 1924 - laŭ iniciato de teozofoj - loĝio de Internacia Miksa Ordeno „Le Droit Humain". Kiam oni kreis en 1934 polan federacion de la rito „Le Droit Humain" ŝi eniris al ties regopovoj. De la 27-a de septembro 1939 estis en konspiro kaj tiutempe jam apartenis al la unua dekkelkpersona grupo de kunfondinto de la Servo al Venko de Pollando.

Bibliografio
------------

* Andrzej Krzysztof Kunert, *Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1945* (Biografia vortaro de Varsovia konspiro) 1-a volumo, Eldona Instituto de PAX, Varsovio 1987, p. 81-82, ISBN 83-211-0758-3
* Marek Ney-Krwawicz, *Komenda Główna Armii Krajowej 1939-1945* (Ĉefa Komandantaro de Landa Armeo 1939-1945), Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1990, p. 440-441, ISBN 83-211-1055-X
**Diego COLÓN y Perestrelo** (Porto Santo aŭ Lisbono, 1479 aŭ 1480 - La Puebla de Montalbán, 1526) estis la 2-a admiralo "de la Mar Océana", 2-a vicreĝo "de las Indias" kaj 2-a guberniestro "de las Indias". Filo kaj sukcedanto de Kristoforo Kolumbo en la admiralitato, vicreĝado kaj regado "de las Indias" (de Hindioj, nome Ameriko), kun sidejo en Santo Domingo, nuna ĉefurbo de la aktuala Dominga Respubliko.

Li estis filo de Kristoforo Kolumbo kaj de lia edzino Filipa Moniz. Kiam Kolumbo eliris al Kastilio, lasis sian filon Diego en Portugalio kun lia patrino, Filipa; post ĝia morto, Diego veturis al Kastilio kun sia patro, kaj ekloĝis en San Juan del Puerto, kie la infano estis akceptita ĉe sia onklino Briolanja Moniz kaj ŝia edzo, Miguel Muliart.

Lia patro dediĉis sin al serĉado de patroneco por sia projekto kaj establis rilaton kun Beatriz Enríquez de Arana, kiu naskis la duonfraton de Diego, nome Hernando Colón, en 1488. Dum kelkaj jaroj, Diego Colón servis kiel paĝio al la Katolikaj Gereĝoj.

Post la morto de sia patro Kristoforo, en majo 1506, Diego Colón iĝis heredanto de liaj privilegioj en Ameriko. Tamen, la reĝo Fernando la Katoliko nur nomis lin guberniestro de Hispaniolo en 1508. Samjare li edziĝis al María Álvarez de Toledo, kaj tiel la familio Colón interplektiĝis kun unu el la plej altrangaj nobelaj hispanaj familioj. El 1509 li enposteniĝis kaj poste eniris en longdaŭraj juraj procesoj por defendo de la familiaj interesoj. El Hispaniolo li helpis la migradon de hispanoj al la aliaj insuloj de Karibio: li proponis kreadon de nova socio dividita en sociaj klasoj, dum aliaj hispanoj, de monarkia flanko, defendis pli egalecajn novan socion. Tio rezultis en gravaj internaj konfliktoj, post kio li estis elpostenigita, reenpostenigita kaj definitive elpostenigita fare de la imperiestro Karlo la 5-a. Li plurestis ĉe la kortego dediĉe al siaj procesoj.

Bibliografio
------------

* Arranz, Luis: Don Diego Colón, T. I. Madrid,CSIC, 1982.
* Mira Caballos, Esteban: El indio antillano: repartimiento, encomienda y esclavitud. Sevilla, Muñoz Moya Editor, 1997.
* Varela, Consuelo: Colón y los florentinos. Madrid: Alianza América, 1988.

* Kategorio Diego Colón en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 716117
* LCCN: n84210361
* VIAF: 60495543
* ISNI: 0000 0000 2535 7007
* SUDOC: 027633551
* BNF: 11963310z
* NKC: jo2017950491
* BNE: XX896502
 |
Alan Greenspan
**Alan GREENSPAN** [Elen GRINspen] (naskiĝis la 6-an de marto 1926) estas usona bankisto, kiu gvidis dum 18 jaroj la usonan centran bankon Federal Reserve.

Li naskiĝis en malriĉa juda familio, en Novjorko. Li estis kapabla jam kiel junulo, li bone ludis je klarneto, saksofono; li estis en 1943-44 studento de arta lernejo Juilliard. Li diplomitiĝis en 1948 pri ekonomiko, summa cum laude.

Li laboris inter 1954-1987 (krom tri jaroj) ĉe konsildona firmao Townsend, Greenspan & Co. Li gvidis en 1970-74 ekonomian komisionon de ŝtatprezidanto Gerald Ford. Li estis ano en direktora konsilantaro de multaj firmaoj (de Alcoa tra J.P. Morgan ĝis Mobili).

Du monatojn post lia nomumo al prezidanto de Fed en 1987 kolapsis la novjorka borso. Tial li ekaperis antaŭ la publiko kaj lakonike sciigis, ke la Fed certigas la likvidecon de la merkato. Tio sufiĉis kvietigi la merkaton kaj fondi legendon.

Li majstre uzis la interezopolitikon kaj influis la ekonomian kreskon, likvidecon de la usona ekonomio.

Ĉar dum ĝia gvidado la usona ekonomio kreskis preskaŭ seninterrompe, multaj traktis/as lin kiel guruon. Li ankaŭ tion eluzis por la ekonomia stabileco.

Kritikistoj asertas, ke lia agado influis la ekonomian kreskon nur je 10 procentoj kaj Usono kreskis ne pli rapide ol la aliaj gvidantaj kapitalismaj landoj, rilate al propraj eblecoj (pli rapide kreskanta hejma loĝantaro, aĉetpovo).

Dum lia regado, la usonaj hejmoj kolektis rekordan ŝuldon en sumo de 11.4000 miliardoj  da USD, la usona ekstera-komerca deficito estas 700 miliardoj (januaro de 2006). Tio ŝuldeblas al lia interezopolitiko.

* Alan Greenspan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Alan Greenspan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 70513
* GND: 119446022
* LCCN: n79056024
* VIAF: 76634350
* ISNI: 0000 0001 1936 4339
* SUDOC: 082808678
* BNF: 155822352
* MBA: 09821714-8178-4892-8ca3-bb0b6223fc4c
* NLA: 49116444
* NDL: 00851108
* BIBSYS: 97051868
* NKC: xx0005667
* ICCU: TO0V565957
* BNE: XX1542219
 |