| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Judas-arbo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantae |
| Klado: | Angiospermoj |
| Klado: | Eudicotyledoneae |
| Klado: | Rozedoj (klado) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Fabales |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Fabaceae |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Cercis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Cercis siliquastrum***L. 1753 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Judas-arbo  |

 |
| v • d • r |

***Cercis siliquastrum***, esperante **Judas-arbo**, estas malgranda decidua foliarbo de Sudeŭropo kaj Sud-Okcidenta Azio konata pro sia abunda produktado de profunde rozkoloraj floroj printempe. Ĝi estas la eŭropa ano de la genro *Cercis* (esperante **cercido**), kiu entenas entute dekon da specioj, ĉefe amerikaj kaj ĉinaj.

Priskribo
---------

Floroj burĝonigantaj de aĝa ligno
Tronco y corteza.
Tiu specio formas malgrandan arbon ĝis 12 metrojn altan kaj 10 metrojn larĝan.

La profunde rozkoloraj floroj estas produktataj sur unujara aŭ pli aĝa ligno, inkluzive de la trunko, en malfrua printempo (trunkoflorado). La folioj ekaperas baldaŭ post kiam la unuaj floroj aperas. Ili estas korformaj kun malpinta apekso, kiu foje havas malprofundan noĉon ĉe la pinto. La arbo produktas longajn platajn guŝojn kiuj pendas vertikale. La floroj estas manĝeblaj kaj laŭdire havas dolĉ-acidan guston.

Taksonomio
----------

Botanika ilustraĵo de 1891
La specio unue estis priskribita en 1753 fare de Linné, kiu donis al ĝi la nomon *siliquastrum* derivitan de la latina vorto *siliqua*, kiu signifas guŝo.

Distribuo kaj ekologiaj aspektoj
--------------------------------

Floroj kaj guŝoj
*Cercis siliquastrum* - Muzeo de Tuluzo
La kulturvario 'Alba'
Psilidoj (*Cacopsylla pulchella*) sur Judas-arba folio.

La florojn polenas abeloj, altiritaj de nektaro. Poleno de la elstarantaj stamenoj estas deponita sur la korpo de la abelo kaj portita al stigmo de alia floro.

Kultivado
---------

La specio preferas profundajn, bone drenatajn grundojn kaj situon en plena suno aŭ parta ombro.

Kultivoformoj inkludas:

* "Afghan Deep Purple"
* "Alba" - blankaj floroj
* "Bodnant"
* "Carnea"
* "Fructa Rubra"
* "Penduliflora"
* "Rubra" - malhele rozkolor-purpuraj floroj
* "Sterilis"
* "Variegata"
* "White Swan"

La arbo estas sentema al cikadeledoj, koĉoj kaj psiledoj (specife *Cacopsylla pulchella*) kaj ankaŭ al malsanoj inkluzive de arba ŝankro, koralruĝa punktiĝo kaj verticilia velkado.

Propagado funkcias per semoj, stikado aŭ burĝongreftado.

La specio produktas durlignon kun alloga vejnstrukturo. Ĝi estas uzata en plakaĵoj kaj poluriĝas bone.

Historio
--------

Ekzistas delonga mito ke Judaso Iskarioto pendigis sin de arbo de tiu specio. Tiu kredo rilatas al la komuna nomo "Judas-arbo", kiu estas eventuale koruptita derivaĵo de la franca komuna nomo *Arbre de Judée* signifanta *arbo de Judeo*, reference al regiono kie la arbo estis abunda.

Kulturaj referencoj
-------------------

* The Judaas Tree (Jonathan Creek)
* *Flowering Judas* de Katherine Anne Porter
* Fikcie uzita por veneni La Doktoron en la epizodo de Doktoro Who "Let's Kill Hitler (2011),
* En la kvara epizodo de la kvina sezono de la televida serio True Blood de HBO, la gvidanto de la vampiroj, Roman, uzas pikbastonon faritan el *Cercis siliquastrum* por trabori alian vampiron.

Referencoj
----------

1. 1 2 3   *Cercis siliquastrum*- L.. Plants For A Future. Alirita 13 September2011.
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-06-16. Alirita 2012-10-21.
3. ↑  Hickey, Michael; Clive King.  100 families of flowering plants. Cambridge University Press. Alirita 13-a de septembro 2011.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Hatch, Laurence.  (2007) *Cultivars of Woody Plants Volume I (A-G)*. Raleigh, North Carolina: TCR Press.
5. ↑  Mabberley, D.J..  (2008) *Mabberleys's plant-book*, 3‑a eldono, Cambridge University Press, p. 170. ISBN 978-0-521-82071-4.

* Internacia Guŝo-Datumbazo & Information Service (ILDIS): *Cercis siliquastrum*
* The Royal Horticultural Society (La Reĝa Hortikulturasocio): *Circus siliquastrum*\* Naturfloroj de Israelo: Judaso-arbo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Cercis siliquastrum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Cercis siliquastrum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Cercis siliquastrum en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* La biblioteko de Dr. PI bloobookoj[*rompita ligilo*]

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita maŝina traduko de WikiTrans de teksto el la artikolo Cercis siliquastrum en la angla Vikipedio.* 

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Vi povas plibonigi la jenon:
* Prilaboru tro rektan tradukon.
* Ĉe certaj kulturaj aŭ politikaj temoj povas ekzisti angleca neekvilibro de informoj.
* Kontrolu kaj korektu maltaŭgajn fakajn terminojn.

Se vi korektis unu el la menciitaj mankoj, bonvolu forigi la koncernan parametron de la ŝablono {{Pluraj problemoj}}. Detaloj estas en la dokumentado. |