recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Iván Angelus** [angelus], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Angelus Iván** estas hungara dancisto, koreografo, instruisto.

Iván Angelus naskiĝis la 14-an de junio 1953 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Iván Angelus akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1979, dum la studentaj jaroj li estis aktiva en malgrandaj teatrejoj, eĉ ekde 1972 li havis malgrandajn filmajn rolojn. Li lernis modernajn baletdancojn en privata studio de Endre Jeszenszky kaj en 1983 li fondis studion. Li fondis ankaŭ danclernejon en 1991, el kiu estis evoluigita unue mezlernejo, pli poste altlernejo. Li ricevis premiojn inter 1993-2021. Li edziĝis en 1997, lia edzino naskis 3 gefilojn en 1999, 2001 kaj 2004. La familio loĝas en Pilisszentkereszt.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Jorge Semprun: *Étoile* (1971)
* Bertolt Brecht: *Nevelő úr* (1973)
* Georg Büchner: *Woyzeck* (1978)

Liaj dancaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Tükrök* (1982) - ankaŭ koreografo
* *Tükörszoft* (2013)
* *Cuatro Pantallas* (2018)

Liaj filmaj malgrandaj roloj (elekto)
-------------------------------------

* *Petőfi ’73* (1973)
* *Jób lázadása* (1983)
* *Magyar Rekviem* (1990)
* *Kémhatás* (2012) - ankaŭ scenaristo
* 1945 (filmo de 2017) (2017)

Lia libro
---------

* *Táncoskönyv* (1998)

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto Arkivigite je 2022-10-12 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* roloj

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Iván Angelus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 798578
* LCCN: n97878843
* VIAF: 121380454
* ISNI: 0000 0000 7937 1592
 |



* Portalo pri Biografio
**Jokŝan** (en hebrea יָקשָׁן yoqšān "ofendo; sensenta; frapo;"; arabe يقشان yaqshaan), konata ankaŭ kiel **Jazar**. estis laŭ la Hebrea Biblio filo de Abraham, nome patriarko de Izraelidoj, kaj Keturah, kun kiu li estis edziĝinta post la morto de Sarah. Zimran havis kvin fratojn, nome Zimran, Medan, Midjan, Iŝbak, kaj Ŝuaĥ.

Abraham, plej probable, klopodis teni ilin aparte el Isaak por eviti konflikton pri la dia ordono etendi kaj loĝigi la tutan mondon.

Krome li havis du duonfratojn: nome Iŝmael kaj Isaak. Li estis la dua filo de Keturah kaj la kvara de Abraham.

Jokŝan iĝis la patro de Ŝeba kaj Dedan. Dedan havis tri filojn, nome Asŝurim, Letuŝim kaj Leummim.

Referencoj
----------

1. ↑  Jozefo Flavio, *Antikvaĵoj*, 1.15.1
2. ↑   Genezo 25:2-6
3. ↑   Kronikoj 1:32
4. ↑  Genezo 25:1-6
5. ↑   Genezo 1:27,28
6. ↑   Genezo 9:1
7. ↑  Jozefo Flavio, *Antikvaĵoj*, 1.4.1-3
8. ↑   Genezo 25:3

* Calmet, Augustin (1837). Calmet's Dictionary of the Holy Bible. Boston: Crocker & Brewster. LCC BS440.C3.
* "Genezo 25:2"

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Easton's Bible Dictionary*: Zimran
**Grafo Iván Forray** [forai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Forray Iván** estis hungara ĉambelano, magnato, vojaĝisto, pentristo. Lia nobela antaŭnomo estis *soborsini*.

Amikaro de Iván Forray pentrita de Joseph Heicke
Abesina virino sidas sur la planko (kolora litografiaĵo de Joseph Heicke laŭ pentraĵo de Iván Forray)
Iván Forray  naskiĝis la 17-an de aprilo 1817 en Soborsin aŭ *Soborschin* (Transilvanio, Habsburga Imperio, nuntempa Săvârșin en Rumanio), li mortis la 27-an de junio 1852 en Vieno (Habsburga Imperio).

Biografio
---------

Iván Forray akiris filologian diplomon en 1834, en la sekva jaro juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest. En 1839 li estis parlamenta deputito de Szerém en parlamentejo de Zagrebo, en la sama jaro li estis ankaŭ senatano. En 1840 li faris vojaĝojn al okcidenta Eŭropo. Post 2 jaroj li vojaĝis en Italio, Malto, Egipto, Turka Imperio (nuntempa Sirio), poste al Rejno kaj Parizo. Dum la vojaĝoj li amatore, tamen talente pentradis, desegnadis. En 1847 li grafiĝis. Lia lasta vojaĝo okazis en Londono en 1852.

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Fegyverkészítő
* Tanulmányok
* Tivoli
* Szent Pál kapuja Rómában
* Tevék hajcsárral
* Nepi romjai Olaszhonban
* Rabszolgavásár Alexandriában
* Indiai fejedelem (grafikaĵo)

Lia postmorta libro
-------------------

* *Utazási Album Soborsini gróf Forray Iván eredeti rajzai és jegyzetei szerint* (1859)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio

* Kategorio Iván Forray en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609186
* VIAF: 508152139969711100001
 |
**John QUILLER ROWETT** (n. en 1874 - m. en 1924) estis brita entreprenisto, kiu riĉiĝis per la produktado de alkoholaĵoj. Li tamen deziris pli ol simpla riĉiĝo, kaj do post la Unua mondmilito aktive kontribuis al publikaj aŭ karitataj entreprenoj. Li estis junaĝa amiko de la esploristo Ernest Shackleton en Dulwich College, kaj estis la nura subtenanto de ties lasta antarkta vojaĝo, la ekspedicio Shackleton-Rowett de 1921-1922, dum kiu mortis Shackleton. Post la morto de la esploristo, Rowett ludis gravan rolon por akiri la balenŝipon *James Caird* (en kiu Shackleton plenumis sian faman vojaĝon de 1916) kaj por prezenti ĝin en Dulwich College.

Li ankaŭ kunfondis la Rowett Research Institute, kiu hodiaŭ estas parto de la universitato de Aberdeen. En 1924, ĉar liaj aferoj spertis malprosperon, John Quiller Rowett mortigis sin.

Fontoj
------

* Huntford, Roland (1985). Shackleton. London: Hodder & Stoughton. ISBN 0-340-25007-0.
* "About the Institute". University of Aberdeen.
* "The Agricultural Association, the Development Fund, and the Origins of the Rowett Research Institute". www.bahs.org.uk.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 272003
* VIAF: 316738101
* ISNI: 0000 0004 5099 5667
* BNF: 16716995v
 |
John George Haigh (1949 policia foto)
**John George HAIGH** (naskita la 24-an de julio 1909 en Stamford; mortinta la 10-an de aŭgusto 1949) estis seria murdisto en Britio en la 1940-aj jaroj. Li iĝis konata kiel la "acidbaneja murdisto" aŭ kiel "vampiro de Londono".

Li murdis pro avideco ses homojn kaj li solvis la kadavrojn en ujego kun sulfura acido.

Li laboris kiel vendisto, ŝoforo, poste oni juĝis lin je kvarjara prizono pro trompoj. Ĉe komenco de la dua mondmilito li estis amnestiita en 1940 kaj daŭris la ŝteletojn. Li povis en 1943 eĉ ekloĝis en Onslow Court Hotel, Londono.

Li komencis murdi en 1944, lia unua viktimo estis Donald McSwan (filo de pli frua dunganto), kies posedojn li alproprigis per falsigita dokumento. La kadavron li solvis en sulfura acido, la restaĵojn li verŝis en la kloakon de la kelo kaj sur grundon malantaŭ la domo. Li trankviligis la gepatrojn, ke McSwan nur kaŝas sin por eviti la soldatservon. John Haigh murdis la gepatrojn en 1945 kiel la filojn. Li perdis la akiritajn posedaĵojn en hazardludo, pro tio li bezonis pluajn sumojn.

Liaj sekvaj viktimoj estis Dr. Archibald kaj Rosalie Henderson en 1948. Li same perdis la akiritajn posedaĵojn en hazardludo.

Lia lasta viktimo estis la vidvino *Henrietta Helen Olivia Robarts Durand-Deacon* en 1949.

La amikino de Durand-Deacon (Constance Lane) loĝis en la sama hotelo (Onslow Court Hotel) kiel Haigh. Ŝi akuzis John Haigh, ke li iris kun Henrietta Durand-Deacon en lian laborĉambron. John Haigh rifuzis tion, sekvatage ili kune iris al la polico.

En la polico, la plia furaj krimagoj de John Haigh igis lin suspektinda kaj oni arestis lin la 28-an de februaro 1949. La polico traserĉis lian labor- kaj hotelĉambrojn. Oni malkovris en la laborĉambro terurajn restaĵojn de Henrietta Durand-Deacon, kiuj sufiĉis por identigo. Oni trovis ankaŭ aliajn restaĵojn (mansako, protezo, galŝtono, osto) kaj eĉ ŝtelitaĵojn, kiuj ĉiuj pruvis lian kulpecon.

John Haigh konfesis komence nur murdon de Henrietta Durand-Deacon kaj esperis, ke manke de kadavro, la polico ne povas pruvi lian kulpecon.

Dum la juĝproceso de 1949, John Haigh provis montri spiritan malsanon por eviti la prizonon (li asertis trinki sangon de la viktimoj ks.). Tio estis sensukcesa, ĉar oni juĝis lin je ekzekuto.

Dum atendo je ekzekuto, li verkis memoaron en kiu li kulpigis fervoran religiecon de la gepatroj.

Aliaj
-----

Danke al la afero, la gazetoj atingis vendajn rekordojn.

Oni ofte komparas John Haigh kun la franca seria murdisto Marcel Petiot kaj franca Georges "Sarret" Sarrejani, kiu lasta provis malaperigi la kadavron per similaj metodoj kiel Haigh.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio John George Haigh en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* John George Haigh - Acid Bath Killer Arkivigite je 2007-03-11 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 217590
* LCCN: no2003009474
* VIAF: 31676824
* ISNI: 0000 0000 4617 2060
 |
**Le Pétomane** (/ləˈpɛtəmeɪn/, en franclingva prononco: ​[ləpetɔˈman]) estis la aktora nomo de la franca profesia furzisto) kaj distristo **Joseph Pujol** (1a de Junio, 1857 – 1945). Li estis fama pro sia rimarkinda kontrolo de la abdomenaj muskoloj, kio ebligis lin furzi laŭvole. Lia aktora nomo kombinas la franclingvan verbon *péter*, "furzi" kun la finaĵo -mane, "-mania", kio tradukeblas al "furzomania". La profesio estas ankaŭ aludita kiel "fulist", "farteur", or "fartiste".

Kelkaj el la ĉefaĵoj de liaj spektakloj estis sonefektoj de kanonpafado kaj de ŝtormo, same kiel la ludado de "'O Sole Mio" kaj de "La Marseillaise" per okarino tra guma tubo en sia anuso. Li povis ankaŭ blovi al kandelo el kelkaj jardoj for. Inter lia publiko estis Eduardo, Princo de Kimrio; la reĝo Leopoldo la 2-a de la Belgoj; kaj Sigmund Freud.

*Le Pétomane du Moulin Rouge* (1900)

Notoj
-----

1. ↑   Alirita la 23an de Aprilo 2018.
2. ↑   Alirita la 23an de Aprilo 2018.
3. ↑   Alirita la 23an de Aprilo 2018.

* Kategorio Joseph Pujol en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609369
* LCCN: n84165387
* VIAF: 13719148
* ISNI: 0000 0000 2820 4532
* SUDOC: 052591921
* BNF: 13566781w
* BNE: XX1382725
 |
**Joseph RUSKIN** estas artnomo de **Joseph Richard Schlafman** (1924 – 2013) usona aktoro.

Li komencis sian karieron en televido per *The Honeymooners* en 1955 kaj daŭrigis ĝin per Alfred Hitchcock Presents, Naked City, Bronco, inter aliaj. En kino li ekaperis en filmo Hell Bent for Leather (1960)

Dum la 1960-aj jaroj li aperis en televidserioj kiel Cain's Hundred, Lawman, The Twilight Zone, The Untouchables, Voyage to the Bottom of the Sea, Burke's Law, Get Smart, The Time Tunnel, Gunsmoke, The Wild Wild West, The Man from U.N.C.L.E. Star Trek, The High Chaparral kaj Land of the Giants krom kinfilmoj The Rise and Fall of Legs Diamond, The Magnificent Seven, Escape from Zahrain, Diary of a Madman (voĉe), Robin and the 7 Hoods, inter aliaj.

En la 1970-a jardeko Ruskin aktoris en televidaĵoj Night Gallery, Mission: Impossible, The Doris Day Show, Planet of the Apes, The Six Million Dollar Man, Serpico, The Bionic Woman, Starsky and Hutch, Wonder Woman, Quincy M.E. kaj Captain America, inter aliaj kaj ankaŭ en kinfilmoj *Bogard* kaj The Gypsy Warriors.

Ruskin en la 1980-aj jaroj partoprenis televidaĵojn B.J. and the Bear, The Munsters' Revenge, Charlie's Angels, Knight Rider, The Wizard, Stingray, Max Headroom, Smurfs (voĉe), DuckTales (voĉe), Murder, She Wrote, Snorks (voĉe), Original Sin inter aliaj, krom kinfilmojn kiel The Sword and the Sorcerer, The Man Who Wasn't There, Prizzi's Honor, The Longshot kaj Saturday the 14th Strikes Back.

En la fino de la 20-a jarcento li laboris en televido per Spider-Man (voĉe), Star Trek: Deep Space Nine, The Last Don, Star Trek: Voyager, ER inter aliaj kaj en kino per Indecent Proposal, Firepower kaj Star Trek: Insurrection.

Ruskin en la komenco de la 21-a jarcento aktoris en televidaĵoj Enterprise, Alias, Smokin' Aces kaj Bones krom en kinfilmoj Wishcraft kaj The Scorpion King.

* Kategorio Joseph Ruskin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 639519
* BNE: XX1680196
 |
Almiralo Sir **John HAWKINS** (literumita ankaŭ Hawkyns) (1532 – 12a de Novembro 1595) estis angla sklavokomercisto, ŝipkomandanto kaj administranto, komercisto, navigisto, ŝipkonstruisto kaj korsaro. Lia pli aĝa frato kaj komerca partnero estis William (n. ĉ. 1519). Li estis konsiderata la unua angla komercisto kiu profitis el la Triangula Komerco, bazita sur la vendado de varoj al la kolonioj kiuj tion bezonis ĉar ne ricevis tion el siaj propra landoj, kaj ties postulo por Afrikaj sklavoj en la hispanaj kolonioj de Domingo kaj Venezuelo en la fino de la 16a jarcento. Li nomumis sin mem kiel "Kapitana Generalo" kiel la Generalo kaj de sia propra ŝiparo kaj de tiuj de la Anglia Reĝa mararmeo kaj por distingi sin mem el tiuj Almiraloj kiuj servis nur en la administracia senco kaj ne estis militistaj nature. Lia morto kaj tiu de lia parenco, Sir Francis Drake, anoncis la dekadencon de la Reĝa mararmeo dum jardekoj antaŭ ĝia rekupero kaj eventuala dominado denove helpita de propagando de la gloraj tagoj de la mararmeo sub lia estreco.

Kiel kasisto (1577) kaj kontokontrolisto (1589) de la Reĝa mararmeo, Hawkins rekonstruis malnovajn ŝipojn kaj helpis desegni la pli rapidajn ŝipojn kiuj frontis la hispanan mararmeon en 1588. Unu el la plej elstaraj maristoj de la 16-a jarcento en Anglio, Hawkins estis la ĉefa arkitekto de la Elizabeta mararmeo. En la batalo en kiu la hispana Nevenkebla mararmeo estis venkita en 1588, Hawkins servis kiel vic-almiralo. Li estis altigita al rango de kavaliro pro sia kuraĝo. Li poste organizis la ŝipan blokadon por interrompi la vojon de la hispanaj ŝipoj kiuj transportis trezoron el Meksiko kaj Sudameriko.

* Kategorio John Hawkins en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 611334
* GND: 117508551
* LCCN: n50025112
* VIAF: 52469168
* ISNI: 0000 0000 8131 6744
* LIBRIS: 190226
* SUDOC: 067237096
* BNF: 145337821
 |
**Iván Nagy** [nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy Iván** estas hungara arkitekto, altlerneja instruisto.

Iván Nagy naskiĝis la 2-an de aŭgusto 1963 en Szeged.

Oficeja domo fare de Iván Nagy
Banko fare de Iván Nagy

Biografio
---------

Iván Nagy akiris arkitekturan diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1988. Post la diplomo li laboris 2 jarojn en Helsinko. Hejmenveninta li plustudis en majstra kurso (1990-1992). En 1993 li aliĝis al arkitektura ateliero, kie ekde 1998 li estas partoposedanto kaj respondeca ĉefarkitekto. Ekde 2006 li instruis en la majstra kurso, ekde 2012 en la universitato. Li vivas en Biatorbágy (aglomeraĵo de Budapeŝto). Li ricevis arkitekturajn premiojn inter 1988-2008.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj (kun aliaj)
------------------------------------------

* kovrita amuzparko, Kerava (1990)
* domo por telefoncentralo, Újpest (1995)
* oficeja domo, Budapeŝto (2003, vidu la foton!)
* banko, Budapeŝto (2006, vidu la foton!)

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Piliscsabai családi ház* (2000)
* *Nyitrai-ház, Adyliget* (kunaŭtoro, 2003)
* *Žvilgnis į save. Lietuvos architektūra 2005-2007* (kunaŭtoro, angle kaj litove)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Iván Nagy (arkitekto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 689812
 |
**Orange** estas grandurbo kaj universitata urbo en Usono, en subŝtato Kalifornio kaj en la samnoma Kantono Orange (Kalifornio). Laŭ la stato de 2020 en la urbo vivis 139 911 loĝantoj sur areo de 66,81 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 2 094 loĝantoj/km². 

fontano en Orange
fervoja stacidomo en Orange

Geografio
---------

Orange situas en la sudokcidenta landparto de Usono, en la sudokcidenta parto de la subŝtato. Anaheim troviĝas 6, Santa Ana (Kalifornio) 8, Garden Grove (Kalifornio) 12, Irvine 14 km.

Historio
--------

En la nuna Orange indianoj vivis jam antaŭ 2 miljaroj. En 1769 meksikanoj-hispanoj alvenis, kiuj nomis la vastajn kampojn "Valo de Sankta Anna". Ili komencis loĝadi en la valo ekde 1776. En 1848 norda Kalifornio iĝis apartenaĵo de Usono. Ĝis 1873 la urbeto havis la nomon *Richland*. La alveninta fervojo helpis la evoluon, precipe la agrikulturon.

Trafiko
-------

situo de Orange en Kalifornio
Loĝantoj de Orange profitas la flughavenon de Santa Ana. La urbego havas bonajn vojajn kaj relajn ligojn kun la apudaĵo.

Klimato
-------

Orange situas en mediteranea klimato. La temperaturo averaĝe varias inter 11-23 °C, en aŭgusto averaĝe estas 28 °C kun rekordo 43 °C, en januaro averaĝe estas 7 °C kun rekordo -6 °C. Jare pluvas po 320 mm. La pluvo kulminas en januaro, inter junio-julio praktike ne pluvas. Tre malofte neĝas.

Servoj
------

* Ĉapmana Universitato

Ĝemelurboj
----------

* Meksiko Santiago de Querétaro, Meksiko
* Rusio kvartalo Novo Kosino en Moskvo, Rusio
* Aŭstralio Orange (Aŭstralio), Aŭstralio
* Francio Orange (Francio), Francio
* Nov-Zelando Timaru, Nov-Zelando

Partneroj:

* Ĉilio Santiago de Chile, Ĉilio
* Nederlando Utrecht, Nederlando

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 428073
* GND: 4640808-3
* LCCN: n79065351
* VIAF: 146568302
* ISNI: 0000 0004 0638 7381
* BNF: 12496872h
* NKC: ge710928
 |
John WILKINS
*Mathematical magick*, 1691
**John WILKINS** [Ĝon Ŭilkinz] (naskiĝis la 1-an de januaro 1614, mortis en 1672) estis angla kleriko, Episkopo de Chester de 1668 ĝis sia morto.

Li naskiĝis en Fawsley, Northamptonshire, kaj edukiĝis en la Magdalen College, Oxford (en tiu tempo nomata Magdalen Hall). Li estis ordinita kaj fariĝis kapelano de William Fiennes, unua Vicgrafo de Saye kaj Sele, Lord Berkeley, kaj la Princo Karolo Ludoviko, nevo de l' reĝo Karlo la 1-a kaj poste princo-elektisto de Elekto-Palatinato.

En 1641, Wilkins publikigis traktaton anoniman titulita *Mercury, or The Secret and Swift Messenger*. Ĝi estis verko malgranda sed kompleta pri la kriptografio, kaj utila donaco al la politikistoj kaj ĉefoj de l' iminenta Angla enlanda milito. En 1648 li devenis gardisto de Wadham College, Oxford. Sub li, la fakultato estis ekstraordinare prospera, ĉar malgraŭ esti apoganto de Oliver Cromwell, li restis en kontakto kun la plej kulturitaj reĝistoj kiuj metis siaj filioj sub lia superrigardo. En 1659, Richard Cromwell lin nomigis kiel magistra direktoro de Trinity College, Cambridge.

Dum la Angla Restaŭrado en 1660, la rangon donitan de Cromwell al li estis **kitata**. Sed al li estis donata la rangon de prebendaristo de York kaj rektoro de Cranford, Middlesex. En 1661 li estis predikatoro al Gray's Inn, kaj en 1662 vikario de Saint Lawrence Jewry, Londono. Li devenis vikario de Polebrook, Northamptonshire, en 1666, prebendisto de Exeter Cathedral en 1667, kaj en sekva jaro prebendisto de Saint Paul's Cathedral kaj episkopo de Chester.

Posedante fortajn emojn al sciencoj, Wilkins estis la ĉefa fondanto de l' Royal Society kaj sia unua sekretario. Li mortis en Londono, Anglio. Lia grandnombraj verkoj inkluzivas: "An Essay towards a Real Character and a Philosophical Language" (Londono, 1668), en kiu li proponas novan lingvon universalan por uzo de filozofoj. En tiu libro li ankaŭ proponas universalan longounuon, egala je 993,7 mm. Poste la itala sciencisto Tito Livio Burattini redifinos tiun longon, kaj nomos ĝin "metro" (*metro cattolico*).

Li estas ankaŭ konata per sia verko kurioza titolata "The Discovery of a World in the Moon" (1638 kaj 3-a eldono kun aldono "The possibility of a passage thither" 1640). Aliaj verkoj estis: "A Discourse Concerning a New Planet" (1640); "Mercury, or the Secret and Swift Messenger" (1641), kaj "Mathematical Magick" (1648).

Vidu ankaŭ
----------

* Angla Antologio

* John Wilkins en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio John Wilkins en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 39072
* GND: 118771922
* LCCN: n50024704
* VIAF: 17251152
* ISNI: 0000 0000 8096 2189
* SUDOC: 029300878
* BNF: 12095643f
* BPN: 03037955
* NLA: 35388801
* BIBSYS: 90257414
* NKC: jo2015886121
* BNE: XX1765801
 |
**John HERAPATH** (30a de Majo 1790 – 24a de Februaro 1868) estis angla fizikisto kiu havigis partan priskribon pri la kinetika teorio de gasoj en 1820, kvankam ĝi restis neatentita de la scienca komunumo tiam. Li estis kuzo de William Herapath, kemiisto, kaj de William Bird Herapath, kuracisto kiu malkovris la herapatiton. En 1847 li publikigis fruan lernolibron pri matematika fiziko.

La sciencaj interesoj de Herapath startis per klopodoj havigi mekanikan klarigon por gravito. Tiukadre li ekkonsideris kiel sistemo de koliziaj partikloj povas ekaktiviĝi je distanco. Konsiderante la efikon de altaj temperaturoj aùd la Suno sur ties gravitaj partikloj li venis al la rilatoj inter temperaturo kaj partiklorapido.

Herapath postulis, ke la movokvanto de partiklo en gaso estas mezuro de la absoluta temperaturo de la gaso. Li uzis la koncepton de movokvanto, pli ol tiun de kineta energio sur kiu poste oni establis tiun teorion, ĉar ŝajnis al li, ke tiu evitas kelkajn malfacilaĵojn ĉu elastaj kolizioj eblas inter nedivideblaj atomoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Dave Levermore (2001) Neglected Pioneers: John Herapath from University of Maryland


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709585
* GND: 117517658
* LCCN: n88101172
* VIAF: 54927910
* ISNI: 0000 0000 8134 3582
* SUDOC: 197012310
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

De maldekstre: Ludoviko Zamenhof, Harold Bolingbroke Mudie, Maurice Rollet de l'Isle kaj Joseph Silbernik en 1912
Esperantistoj ĉe la tombo de Silbernik en la 1950-aj j.
**Joseph Silbernik** (nask. en 1850 aŭ 1851, m. la 30-an de aŭgusto 1925 en Novjorko, Usono) estis usona esperantisto, dum multaj jaroj ĉefdelegito de UEA en Novjorko, frato de Klara kaj bofrato de Ludoviko Zamenhof.

Silbernik elmigris al Usono en 1874. En 1882 li iĝis ĝia civitano kaj tiam laboris kiel komponisto. En postaj jaroj lia profesio estis tribunala interpretisto. Dum multaj jaroj li estis UEA-delegito kaj aktiva esperantisto.

En 1925 li decidis partopreni tiujaran Universalan Kongreson en Ĝenevo, malgraŭ la opinio de la kuracistoj, por renkonti siajn familianojn. Tri tagojn post la reveno al Usono, la 30-an de aŭgusto 1925, li mortis  en
Bellevue Hospitalo.

Referencoj
----------

1. ↑  *Joseph Silbernik, the UEA's Man in New York*
2. ↑   Tomaso Eccardt: *Historio de la Esperanta movado en Novjorko – dua parto* en Novjorka Prismo, februaro 2006. Arkivita el la originalo je 2018-08-30. Alirita 2018-10-05.

* Kategorio Joseph Silbernik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 28332
 |
**Jambio** aŭ *Yambio* aŭ *Yāmbiyū* aŭ *Yambiyo,* arabe **‏يامبيو‎** estas grandurbo, diocezo kaj ĉefurbo de subŝtato en Sud-Sudano. La loknomo origine havas o-finaĵon, do tio ne estas substantiva finaĵo!

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 04° 33′ N 28° 22′ O﻿ / ﻿4.550 °N, 28.367 °O﻿ / 4.550; 28.367 (mapo)Koordinatoj: 04° 33′ N 28° 22′ O﻿ / ﻿4.550 °N, 28.367 °O﻿ / 4.550; 28.367 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 123.673 (en 2012)
* Supermara alteco: 650 m
* Horzono: UTC +3 h

Geografio
---------

Jambio situas sur altebenaĵo en la sudokcidenta parto de la lando. Vav troviĝas 351, **Ĵubo** 356, Ĥartumo 1307 km.

Trafiko
-------

Jambio havas flughavenon kaj trairan ĉefvojon. Malpli grava vojo kuras al la proksima naturrezervejo, poste tuj etendiĝas Demokratia Respubliko Kongo.

Klimato
-------

En Jambio la averaĝa temperaturo varias inter 24 kaj 29 °C. La varmo en februaro kulminas, en aŭgusto malkulminas. Jare pluvas po 1451 mm. La pluvo kulminas en aŭgusto kaj en januaro malkulminas.

Junuloj en Jambio

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* loĝantaro
*
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Abel Johannes (Joop) Kiefte** (prononco: [joŭp kiftə]), kromnomata *LaPingvino* (naskiĝis la 25-an de januaro 1989 en Ede), estas nederlanda esperantisto, komitatano de TEJO por EUROKKA kaj NEJ 2008-2010 kaj 2015-2016 kaj iama administranto de Pasporta Servo (ekde 2008). Li venas de Ede (Nederlando). Post studo ĉe faklernejo li kelkajn jarojn vivis en Brazilo, poste en Belgio, denove en Nederlando kaj nun en Portugalio. Li estas bahaano.

Joop esperantistiĝis en 2005 kaj komence aktivis precipe interrete. Li entreprenas diversajn retajn iniciatojn: En 2005 li starigis publikan promeson en PledgeBank pri atingo de 20 milionoj da Esperanto-parolantoj. Li ankaŭ starigis retpaĝaron Iom Post Iom kaj partoprenis en la elsendoj de la podkasto Junula Radio Internacia. Joop estas ankaŭ aktivulo de la liberprogramara movado kaj tiel ludis kernan rolon en la tradukado al Esperanto de la operaciumo Ubuntu kaj de ipernity.

Joop estas dumviva membro de UEA kaj ekde la jaro 2008 aktivis en TEJO kiel komitatano kaj administranto de Pasporta Servo, kiun li tiam transprenis de Derk Ederveen, sed poste pludonis al pli vasta teamo de TEJO-aktivuloj. Kelkajn jarojn poste li estis aktiva komitatano de TEJO por NEJ.

Ekde 2019 ĝis 2020 li deĵoris kiel prezidanto en la estraro de TEJO.

Krom Esperanto, li estas ankaŭ aktiva uzanto de Tokipono (i.a. moderatoro de la dissendolisto "tokipona" ĉe Yahoo! Groups). Li ankaŭ kreis skribsistemon por Tokipona, starigis la nuntempe plej uzatan Tokiponan grupon en Facebook.

Li okupiĝas ankaŭ pri Ido.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Joop Kiefte en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Promeso pri amasa lernado de Esperanto starigita de Joop Kiefte Arkivigite je 2007-10-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Tokipona grupo ĉe Facebook


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 222437
 |
**Izabella Elżbieta**, familia nomo **Poniatowska** (naskiĝis ĉ. 1730, mortis la 14-an de februaro 1808) - pola nobelino, fratino de la lasta reĝo de Pollando Stanislao Aŭgusto Poniatowski. En 1748 18-jaraĝa Izabella iĝis la tria edzino de granda hetmano Jan Klemens Branicki kaj ekloĝis en Bjalistoko.

Mangraŭ juna aĝo ŝiaj meritoj evoluigi Bjalistokon estas preskaŭ samaj kiel de la edzo. Ŝi estis tre klera kaj energia persono. Al ŝi la urbo dankoŝuldas establon de unuaj lernejoj - paroĥan lernejon, paĝian lernejon, Postfakan Lernejon de Akademia Unuiĝo (establita en 1777 de Komisiono de Nacia Edukado).

En la bjalistoka kortego ŝi dungis hungardevenan kuraciston Mikaelon Clement kaj aŭtoron de akuŝistaj libroj, Jakobon Felikson Michelis, kiu en Bjalistoko establis Akuŝistan Instituton.

Ŝi ankaŭ monsubtenadis arton kaj kulturon kaj invitis al Bjalistoko mondkonatajn artistojn de Munkeno, Milano, Londono kaj aliaj urboj.

Ŝian instruitecon atestas ankaŭ tiutempe grandioza kolekto de pli ol 200 verkoj de pola kaj eksterlanda literaturoj. Inkluzive de mapoj, desegnaĵoj, arkitektaj skemoj, teleskopoj, globusoj kaj albumoj, la kolekto enhavis 600 ekzemplerojn.

Post la morto de Jan Klemens Branicki ŝi heredis entute bjalistokajn posedaĵojn. Denove ŝi edziniĝis kun generalo Andrzej Mokronowski.

Izabella Elżbieta mortis en 1808 kaj estis entombigita en kripto de malnova paroĥa preĝejo en Bjalistoko.

* Kategorio Izabella Poniatowska en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Reklamo el 1924
**IZARRA** estas dolĉa likvoro farata en Bayonne en Nord-Eŭskio. La distilejo troviĝas en Bayonne, ĉe rivero Adour, kaj estas malfermita al vizitantoj. Tamen la kompania sidejo *Distillerie de la Côte Basque* troviĝas en Saint-Jean-de-Luz.

Tipo
----

Ekzistas du variantoj de Izarra:

* **Izarra Flava** (eŭske *Izarra Horia*, france *Izarra Jaune*) estas farata el 32 herboj kun ĉefe migdala gusto kaj superas 40 gradojn da alkoholo.
* **Izarra Verda**  (eŭske *Izarra Berdea*, france *Izarra Vert*) estas farata el 48 herboj kun ĉefe pipromenta gusto kaj superas 48 gradojn da alkoholo.

Pireneaj herboj kaj aliaj flavoroj estas uzataj en la 15-monata procedo por produkti la likvoron. Kvar malsamaj likvaĵoj estas produktataj: alkoholo distilita per herbaj flavoroj; likvaĵo rezultanta el trempado de prunoj kaj juglandaj ŝeloj en *Armagnac*; siropo de sukero kaj loka akacia mielo; kaj kolora infuzaĵo de safrano por la flava kaj pluraj plantoj por la verda variantoj. La likvoro maturiĝas dum ses monatoj en bareloj antaŭ enboteligo.

En la lastaj jaroj la kompanio komencis diversigi sian produkton kaj aldonis variantojn kiel *Izarra Manzana Verde*.

Izarra estas trinkebla memstare, kun glacio aŭ en kokteloj, ofte kun ĝino. Ĝi ankaŭ troveblas en ĉokoladoj kaj desertoj. La trinkaĵo troveblas ĉie en Nord-Eŭskio kaj ankaŭ en cetera Francio kaj partoj de Eŭropo. La kompanio uzis la tradician sloganon *Le soleil et la neige des Pyrénées* ("La suno kaj neĝo de Pireneoj").

Historio
--------

Joseph Grattau, botanikisto, en la malfrua 19-a jarcento, aĉetis la recepton de tradicia eŭska likvoro datiĝanta almenaŭ de 1835. Li alinomis ĝin *Izarra* ("La stelo" en la eŭska) kaj komencis vendi ĝin ekde 1904. Li akiris la nunan produktejon ĉe 9 Quai Bergeret en Bayonne en 1913. Izarra fariĝis posedaĵo de Rémy Cointreau ekde la fruaj 1980-aj jaroj.
**Josephus Nicolaus Laurenti** (4a Decembro 1735, Vieno – 17a Februaro 1805, Vieno) estis aŭstria naturalisto de itala deveno.

Laurenti estas konsiderata aŭtoro de la klaso *Reptilia* (reptilioj) tra sia aŭtoreco de la verko *Specimen Medicum, Exhibens Synopsin Reptilium Emendatam cum Experimentis circa Venena* (1768) pri la venenaj funkcioj de reptilioj kaj amfibioj. Tiu estis grava libro por herpetologio, difinante 30 genrojn de reptilioj; la verko de Carl Linnaeus nome 10a eldono de *Systema Naturae* en 1758 difinis nur dek genrojn. *Specimen Medicum* enhavas priskribon de la blinda salamandro (amfibio): *Proteus anguinus*, supozeble kolektita el grotaj akvoj en Slovenio (aŭ eble okcidenta Kroatio); tiu priskribo reprezentis unu el la unuaj publikigitaj priskriboj de grota animalaro en la okcidenta mondo, kvankam la *Proteus anguinus* ne estis agnoskita kiel grota animalo je la epoko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Specimen Medicum, Exhibens Synopsin Reptilium Emendatam cum Experimentis circa Venena* ĉe Göttinger Digitalisierungszentrum


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 504689
* GND: 122155300
* LCCN: nr00013920
* VIAF: 100199803 100199793, 100199803
* ISNI: 0000 0001 1845 2580
* SUDOC: 120456338
* BNF: 10588411c
* NKC: xx0070011
* ICCU: UFIV080000
 |
**John DE LA POLE (1-a grafo de Lincoln)** (n. 1462/1464, m. la 16-an de junio 1487) proklamiĝis kiel heredonto de Rikardo la 3-a (Anglio) en 1495.

Li estis la lej aĝa filo de John de la Pole (2-a duko de Suffolk). Post la morto de sia edzino Anne Neville, Rikardo la 3-a proklamis lin sia heredonto, anstataŭ Eduardo Plantaĝeneto (17-a grafo de Warwick) kiun Anne favoris. Rikardon donis al li enspezon de 500 pundojn jare kaj nomumis lin reĝa leŭtenanto (tio estas, guberniestro) de Irlando kaj prezidento de la reĝa konsilio de norda Anglio.

Post kiam Henriko la 7-a venkis Rikardon, John de la Pole omaĝis, kaj ŝajne amikiĝis, al Henriko. Tamen li deziris pli da potenco kaj milite subtenis la pretendon de Lambert Simnel al la trono. Li mortis dum la decida batalo, kiam Henriko decide venkis la ribelantojn proksime al Newark-on-Trent.

Ankaŭ du el liaj fratoj pretendis la anglan tronon: Edmundo de la Pole (3-a duko de Suffolk) kaj Richard de la Pole.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 300733
* LCCN: nb99017728
* VIAF: 16720424
 |
**John Robert LEWIS** (21-an de februaro, 1940 – 17-an de julio, 2020) estis usona civilrajta gvidanto kaj politikisto. Li estis membro de la Demokrata Partio kaj estis Usona Reprezentanto por 5a kongresa distrikto de Georgio de 1987 ĝis sia morto. Li estis ankaŭ la prezidanto de la kongresa delegacio de Georgio. La distrikto, en kiu li servis, inkluzivas la nordajn tri-kvaronojn de Atlanta.

Lewis, kiu kiel prezidento de la Studenta Neperforta Kunordiganta Komitato (SNCC) estis unu el la "Gravaj Ses" gvidantoj de grupoj kiuj organizis la marŝon sur Vaŝingtono de 1963. Li ludis multajn kernajn rolojn en la civilrajta movado kaj ties agoj finigis la laŭleĝan rasan apartigon en Usono. Lewis fariĝis gvidanto de la Demokrata Partio en la Usona Domo de Reprezentantoj, servanta de 1991 kaj de 2003. Li ricevis multajn honorajn gradojn kaj premiojn, inkluzive la Prezidentan Medalon de Libereco.

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio John Lewis (civilrajta aktivulo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* John Lewis (civilrajta aktivulo) en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697175
* GND: 1043654828
* LCCN: n87862095
* VIAF: 164971276
* ISNI: 0000 0001 1458 6629
* SUDOC: 138982805
* BNF: 138023081
* BIBSYS: 14013935
* NKC: mzk2005289716
 |
**Johnny De Droit** (naskiĝis en 1892 en Nov-Orleano; mortis en 1986) estis usona kornetisto kaj bandestro de novorleana ĵazo.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Kariero
-------

Johnny De Droit estis populara kornetisto, muzikanta en Nov-Orleano dum la 1920-aj jaroj en hoteloj, restoracioj kaj je festoj. La bando *Johnny Du Droit & his New Orleans Orchestra*, en kiu pretertempe ankaŭ muzikis klarnetisto Tony Parenti, estis la unua ĵazbando, kiu muzikis por la supra klaso en Nov-Orleano. Li verkis kun sia orkestro ekde marto de 1924 *(Brown Eyes)* aron da sondiskoj por diskeldonejo Okeh. Konstantaj membroj de sia bando estis lia frato, frapinstrumentisto Paul De Droit, pianisto Frank Froeba resp. Frank Cuny, aldosaksofonisto Rudy Levy, banĝisto George Potter, klarnetisto Henry Raymond kaj trombonisto Ellis Stratakos. De Droit estis kune kun kornetistoj kiel Johnny Dunn, Johnny Bayersdorffer kaj Sugar Johnny Smith kornetisto de la pli antikva skolo de Nov-Orleano antaŭ Louis Armstrong, kiu je sia ludo per dampilo precipe estis influita de Joe Oliver. Liaj konserviĝintaj sonregistraĵoj estas – same kiel tiuj de la aliaj nomitaj muzikistoj – bonaj ekzemploj por la transiro de ragtimo kaj populara dancmuziko al ĵazo: Kelkaj sonregistraĵoj komenciĝas kiel kutimaj popolkantoj kaj transiras poste en solaĵo de instrumentisto aŭ en la lasta strofo de la bando al la ĵazlingvajo.

Ekde 1925 De Droit laboris ekster la muzikmedio.

Disko
-----

* *Johnny De Droit and the New Orleans Jazz Orchestra/The Arcadian Serenaders* (Retrieval, 1924/25)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Portreto kaj diskaro ĉe redhotjazz.com Arkivigite je 2012-08-04 per la retarkivo Wayback Machine

Fonto
-----

* Richard Cook kaj Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz Recordings*, 8-a eldono, Londono, Penguin, 2006 ISBN 0-14-102327-9
La **Jordania Universitato de Scienco kaj Teknologio** (arabe جامعة العلوم والتكنولوجي الأرودنية, Jami'at Al-Ulum wa Al-Tiknolojia Al-Urdunia; angle *Jordan University of Science and Technology* ; ankaŭ konata akronime kiel **JUST**) estas ĝenerala, ŝtata universitato, situanta en la antaŭurbo de la grandurbo de Irbid, en la Ar-Ramatha areo, en la nordo de la Reĝlando de Jordanio. Ĉi tiu universitato kaj la Universitato de Jordanio estas la du elstaraj institucioj por supera edukado kaj Inĝenierarto kaj medicina studoj en la Reĝlando de Jordanio. La universitato havas pli ol 20,000 bakalaŭrajn studentojn, kaj pli ol 1,500 diplomiĝaj studentoj. La universitato havas 11 fakultatojn ofertantajn 52 bakalaŭrajn studtrakojn kaj 95 postbakalaŭrajn kursojn .

Historio
--------

La universitata akvorezervujo kiel vidita kun la Inĝenieristika komplekso en la fono.
La Jordania Universitato de Scienco kaj Teknologio estis fondita en 1986. La nukleo de ĝia establado estis formita fare de kvin lernejoj de Universitato Jarmuk: fakultato de Medicino, fakultato de Dentokuracado, fakultato de Farmacio, fakultato de Flegado, kaj fakultato de Inĝenieristiko. Tra la jaroj, fakultato de Sciencoj kaj Artoj, fakultato de Aplikataj Medicinaj Sciencoj, fakultato de Veterinara medicino, fakultato de Komputiloj kaj Informa teknologio, kaj fakultato de Agrikulturo estis aldonitaj al tiuj fakultatoj.

Kampuso
-------

La kampuso de la Jordania Universitato de Scienco kaj Teknologio situas ĉirkaŭ 20 km oriente de la urbo Irbid, en norda Jordanio, kaj havas areon de ĉirkaŭ 11 kvadrataj kilometroj. La kampuso havas instruajn konstruaĵojn, bibliotekon, same kiel sportinstalaĵojn inkluzive de futbala stadiono kun 7,000 sidlokoj. La kampuso ankaŭ gastigas la Universitathospitalo nomita laŭ reĝo Abdullah (King Abdullah University Hospital) kun 638 litpacientoj.

La universitata kampuso estas dividita en du: la konstruaĵo de medicina fakultato kaj la konstruaĵo de inĝenieraj fakultatoj. Biblioteko funkcias en ĉiu el la du konstruaĵoj. La biblioteko en fakultato de Medicino-konstruaĵo enhavas 115,000 librojn same kiel multajn periodaĵojn.

Referencoj
----------

1. ↑   Facts and Highlights. Alirita 2021-08-06.
2. ↑   About JUST. Alirita 24 November 2016.
3. ↑   Just annual report 2018 (5 August 2021). Alirita 5 August 2021.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Jordania Universitato de Scienco kaj Teknologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jordania Universitato de Scienco kaj Teknologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Jordania Universitato de Scienco kaj Teknologio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 829575
* GND: 5309409-8
* LCCN: n2004004687
* VIAF: 150298966
* ISNI: 0000 0001 0097 5797
 |
**Micuko, grafino Coudenhove-Kalergi** (germane *Mitsuko, Gräfin von Coudenhove-Kalergi*; 7-an de julio 1874 – 27-an de aŭgusto 1941), unue konata kiel **Micu Aojama** (青山みつ), estis post tio, kiam ŝi edziniĝis al aŭstra diplomato Heinrich Coudenhove-Kalergi en Tokio, unu el la unuaj japaninoj, kiu venis Eŭropon. Ŝi estis patrino de Richard Coudenhove-Kalergi.

Vivo
----

Ŝi naskiĝis en familio Aojama – en la familio de komercisto kun antikvaĵoj en Tokio. Kiam ŝi estis deksepjara, ŝi renkontis aŭstra-hungaran diplomaton Heinrich, grafo von Coudenhove (ekde la jaro 1903 Coudenhove-Kalergi). Heinrich unue okupigis ŝin en ambasadorejo kiel hejm-zorgantino, poste ili enamiĝis unu la alian. Peto pri permeso de geedziĝo estis unue malaprobita, sed pli poste konsento estis donita, kaj do la 16-an de majo 1892 ili geedziĝis en Tokio kun konsento de aŭstra kaj japana ministerioj de enlando. Pro la geedziĝo ŝi konvertiĝis al katolika kredo, baptis ŝin katolika ĉefepiskopo Pierre Osouf. En la jaro 1896 estis fare de imperiestrino Eishō akceptita en klubon de edzinoj de eksterlandaj diplomatoj (normale ŝi neniam ricevus tian atentemon, sed kiel la baronino kaj edzino de ambasadoro jes).

Ankoraŭ en Japanio al la geopo naskiĝis du infanoj. Kiam la diplomata misio de Heinrich Coudenhove-Kalergi finiĝis, ili ekvojaĝis reen Eŭropon, kie la grafo-edzo transprenis administradon de sia familia senjorujo en Poběžovice. Micuko intense klerigis sin, ŝi lernis france, germane, matematikon, geografion kaj historion. Post morto de la edzo en la jaro 1906 ŝi krom edukado de la infanoj dediĉis sin al administrado de la familia posedaĵo. Tial ŝi komencis studi ankoraŭ juron kaj ekonomikon. Post estiĝo de Ĉeĥoslovakio en 1918 ŝi foriris kuun filino Olga Aŭstrion kaj ili ekloĝis en Vieno.

Ŝi jam neniam revenis Japanion, kaj kiam ŝi en la jaro 1941 mortis, ŝi estis entombigita en viena tombejo en Hietzing.

Idoj
----

* Hans (1893–1967)
* Richard (1894–1972), fondinto de Paneŭropa Unio
* Gerolf (1896–1978), patro de ĵurnalistino Barbara kaj artisto Michael
* Elisabeth (1898–1936)
* Olga (1900–1976)
* Ida Friederike Görres (1901–1971), verkistino de katolikaj romanoj
* Karl Coudenhove-Kalergi (1903–1987), tradukisto

Memoro
------

Micu estas populara figureto en japana filmo. Ŝi estas ankaŭ ĉefa rolulo en komikso de mangao kun nomo *Lady Mitsuko* de aŭtorino Waki Yamato.

Literaturo
----------

* Vlasta Čiháková Noshiro: *Mitsuko*, Jota, Brno, 2015, ISBN 978-80-7462-709-5, 384+64 s.

Rilataj artikoloj
-----------------

* Coudenhove-Kalergi
* Poběžovice
* Dianin Dvůr

* Kategorio Micuko Aojama en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 675170
* GND: 132293625
* LCCN: no2011130065
* VIAF: 198145542670896641842 11003018, 198145542670896641842
* ISNI: 0000 0003 6848 7161, 0000 0000 8018 0005
* NDL: 00620532
* NKC: pna2005274519
 |
**John WARBURTON** (1899?-1981) estis brita aktoro, kiu aperis en multaj filmoj de Holivudo en la 1930-aj jaroj ĝis 1960-aj jaroj, komencante per *Secrets of the French Police* de RKO Pictures (1932). Poste li aktoris en televidserioj kiel Perry Mason kaj *Star Trek* en epizodo "Balance of Terror".

Li komencis sian karieron en 1930-aj jaroj per popularaj filmoj kiel *The Silver Lining*, Cavalcade, A Study in Scarlet, Charlie Chan's Greatest Case, Let's Talk It Over, Becky Sharp, Partners of the Plains kaj Captain Fury.

En 1933 John havis amaferon kun la aktorino Alice White. Ŝi akuzis, ke li tiom forte batis ŝin, ke ŝi bezonas estetikan operacion. Por venĝiĝi Alice kaj ŝia ekskoramiko Sy Bartlett dungis du virojn por bati Warburton'on. Spite la okazaĵojn, neniu iam estis arestita.

Li ne aktoris de la komenco de la Dua Mondmilito ĝis kiam Usono eniris la konflikton. En la dua parto de 1940-aj jaroj li partoprenis filmojn kiel Marriage Is a Private Affair, Nothing But Trouble (de Stan Laurel kaj Oliver Hardy), The Valley of Decision, Confidential Agent, Saratoga Trunk, Tarzan and the Huntress kaj Living in a Big Way.

Li daŭris sian karieron en 1950-aj jaroj per filmoj kiel Bronco Buster, City Beneath the Sea, East of Sumatra kaj The Royal African Rifles. En tiu jaroj li komencis aktori en televidserioj per *The George Burns and Gracie Allen Show*.

Dum 1960-aj jaroj li partoprenis per malgrandaj roloj en televidserioj Gunsmoke kaj The Wild Wild West inter aliaj, krom en filmoj kiel King Rat, Funny Girl kaj Assault on a Queen. Li finis sian karieron en 1970-aj jaroj per televidserio Search kaj filmo *Nighthawks* (1978).

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 636736
* LCCN: no93035785
* VIAF: 41413010
 |
**José Luis Sierra Pando** estas eks-futbalisto el Ĉilio kaj nuna teamestro. Li naskiĝis en la 5-a de decembro de 1968 en la urbo Santiago.

Biografio
---------

Domingo Sierra, antikva direktoro de Unión Española futbalklubo de Ĉilio, post kiam lin konvinkis amiko, kondukis sian filon José Luis fari ekzamenon en la malsuprrangaj teamoj de la klubo en januaro de 1985, kiu estis aprobita. La junulo Sierra faris sian profesian debuton kontraŭ la skipo de Universidad de Chile en novembro de 1988. Li ludis tie ĝis 1989 kiam lin dungas Real Valladolid, el Hispanio. Ekonomiaj kaj sportaj problemoj en la klubo igis lin reveni al Unión Española en 1990, kie en 1992 kaj 1993, li venkis la Pokalon de Ĉilio kun Unión Española. En 1994, li ludis en la Pokalo Liberigintoj de Ameriko, eliminite de São Paulo FC. Spite al la malvenko, la brazila teamo lin dungis por la sezono de 1995, sed misadaptiĝo igas lin reveni al Ĉilio en la venonta jaro. En 1996, en Colo-Colo, li venkas la Ĉilian Ĉampionumon (unua nivelo) kaj la Pokalon de Ĉilio. Denove, li fariĝas ĉampiono de la Ĉilia Ĉampionumo (fermiĝa turniro) en 1997 kaj de la unua nivelo en 1998. En la sama jaro, li estas vokita de la nacia selektitaro por ludi la Mondpokalon de 1998. Unu jaron poste, li ludis iomete en la meksika klubo de Tigres de la UANL kaj revenas al Colo-Colo. Post la bankaroto de Colo-Colo en 2002, li revenas al Unión Española. En la klubo kie li debutis, li denove fariĝis Ĉilian Ĉampiononon (malfermiĝa turniro) en 2005. Li emeritiĝis en 2009 kaj nuntempe estas teamestro de la junula teamo de Unión Española.

Skipoj en kiuj ludis li
-----------------------

* Ĉilio **Unión Española:** ekde 1985 ĝis 1989, ekde 1990 ĝis 1994 kaj ekde 2002 ĝis 2009
* Hispanio **Real Valladolid:** ekde 1989 ĝis 1990
* Brazilo **São Paulo FC:** 1995
* Ĉilio **Colo-Colo**: ekde 1996 ĝis 2001
* Meksiko **Tigres de la UANL:** 1999

Pokaloj
-------

**Ĉilia Ĉampionumo de Futbalo**

* Ĉilio **Colo-Colo:** 1996 (unua nivelo), 1997 (fermiĝa turniro), 1998 (unua nivelo)
* Ĉilio **Unión Española:** 2005 (malfermiĝa turniro)

**Ĉilia Pokalo de Futbalo**

* Ĉilio **Unión Española:** 1992, 1993
* Ĉilio **Colo-Colo:** 1996

Kuriozaĵoj
----------

* En 2005, Sierra estis elektita de la ĉiliaj ĵurnalistoj la plej bona ludisto de la jaro.

* Kategorio José Luis Sierra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 204188
 |
La ***Minor Planet Center*** aŭ **MPC** (angle, por *Centro pri malgrandaj planedoj*) estas organizo kies taskoj estas kolekti informojn pri malgrandaj objektoj de la sunsistemo (nome asteroidoj kaj kometoj). Ĝi estis kreita en 1947 en la Universitato de Cincinnati de la usona astronomo Paul Herget; post ties emeritiĝo en 1978, ĝi instaliĝis en SAO sub estreco de Brian G. Marsden. En 2006, la direktoro estas Timothy B. Spahr.

Ĝi estas dependanta de la *divido 3a* de la Internacia Astronomia Unio kaj ĝia sidejo situas en la *Smithsonian Astrophysical Observatory* (SAO) en Kembriĝo (Masaĉuseco, Usono).

Sub patronecoj de la Internacia Astronomia Unio (IAU) kaj en kunlaboro kun la Centra Oficejo por Astronomiaj Telegramoj, la tasko de MPC estas kolekti datenojn de observaĵoj koncernantaj asteroidojn kaj kometojn, kalkuli ties orbitojn kaj publikigi ĉi tiujn informojn. 

La Minor Planet Center, per pluraj interretaj senpagaj servoj helpas la astronomojn en ties observoj, kaj disponigas la plenan katalogon de orbitoj de malgrandaj objektoj. Ĝi ankaŭ registras la oficialajn nomojn de la asteroidoj, kometoj kaj naturaj satelitoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Internacia Astronomia Unio

Bibliografio
------------

* Alain Doressoundiram kaj Emmanuel Lellouch, *Aux Confins du système solaire*, 2008

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle *Minor Planet Center* - Oficiala retejo
* angle Katalogo de orbitoj de malgrandaj objektoj - MPCORB
**Izolinio** estas aro de punktoj sur mapo, kie certa eco havas la saman valoron. Ekzemplo estas nivellinioj, kiuj markas punktojn kun egala altitudo.

Depende de la mezurata eco, izolinioj povas havi precizigajn nomojn, kiuj kutime havas helenan devenon:

* *Izobaro* estas linio de egala (aer)premo.
* *Izobato* estas linio de egala profundeco en akvo, speciala sub mara nivelo.
* *Izodinamo* estas linio, kie iu fizika kampo (magneta, gravita, elektra) havas egalan fortecon.
* *Izogono* estas linio de egala magneta deklinacio.
* *Izohipso* estas linio de egala altitudo super akvo.
* *Izoklino* estas linio de egala magneta inklinacio (klinangulo).
* *Izotermo* estas linio de egala temperaturo.

Izolinio de kontinua eco estas ĉiam fermita, escepte se ĝi transiras la mapan randon.

Izolinioj estas diskreta prezento-metodo; la valoron por punktoj inter du linioj eblas nur proksimume determini per polado. Kontinua, sed malpli precize legebla metodo estas la prezentado de la valoroj per malsamaj koloroj, inter kiuj eblas kontinue transiri.

* Kategorio Izolinio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)