recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Meza Rioĥo*, verde en la centro.
**Meza Rioĥo**, en hispana *Rioja Media*, estas la komarkaro kiu okupas la centran trionon (laŭ vertikala divido) en la regiono Rioĥo, de norda Hispanio.

Komarkoj
--------

Logronjo en la nordo estas la plej loĝata urbo kaj de la komarkaro kaj de la regiono.
La komarkoj kiuj komponas la komarkaron Meza Rioĥo estas jenaj:

* *Rioja Media*, Centra Rioĥo
	+ Montaro
		- *Tierra de Cameros*, Kameroj
			* Nova Kamero
			* Malnova Kamero
	+ Valo
		- Logronjo

Municipoj
---------

### Nova Kamero

Almarza de Cameros, El Rasillo de Cameros, Gallinero de Cameros, Lumbreras de Cameros, Montenegro de Cameros, Nestares, Nieva de Cameros, Ortigosa de Cameros, Pinillos, Pradillo, Torrecilla en Cameros, Viguera, Villanueva de Cameros, Villoslada de Cameros

### Malnova Kamero

* Ajamil
* Cabezón de Cameros
* Hornillos de Cameros
* Jalón de Cameros
* Laguna de Cameros
* Leza de Río Leza
* Muro en Cameros
* Rabanera
* San Román de Cameros
* Soto en Cameros
* Terroba
* Torre en Cameros

### Komarko de Logronjo

Agoncillo,
Albelda de Iregua,
Alberite,
Alcanadre,
Arrúbal,
Ausejo,
Cenicero,
Clavijo,
Corera,
Daroca de Rioja,
El Redal,
Entrena,
Fuenmayor,
Galilea,
Hornos de Moncalvillo,
Lagunilla del Jubera,
Lardero,
Logroño,
Medrano,
Murillo de Río Leza,
Nalda,
Navarrete,
Ocón,
Ribafrecha,
Robres del Castillo,
Santa Engracia del Jubera,
Sojuela,
Sorzano,
Sotés,
Torremontalbo,
Ventosa,
Villamediana de Iregua

Bibliografio
------------

* Caja de Ahorros de La Rioja (eld.). "La Geografía de La Rioja, en tres volúmenes". 84-604-9924-3.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Meza Rioĥo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fichas municipales, La Rioja
* ENESA
* López Rodríguez, Borja. (2007) *Unidades Territoriales de La Rioja.* Dirección de Política Local de La Rioja.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796884
 |
*Tio estas kataluna nomo. La patronomo estas* **Casals** *kaj la patrinonomo estas* **Defilló**

**Pau CASALS i DEFILLÓ** (1876, El Vendrell-1973, San Juan) estis kataluna violonĉelisto kaj orkestrestro de la 20-a jarcento, je internacia rekono.

Biografio
---------

Li naskiĝis en El Vendrell, provinco de Taragono (Katalunio), la 29-an de decembro 1876. Ekde de sia infaneco montris grandan sentivecon pri la muziko. Lia patro, ankaŭ muzikisto, donis al li la unuajn muzikajn konojn, kiujn Pau Casals ampleksigis per siaj studoj en Barcelono kaj Madrido. Kiam li nur estis 23-a jara jam komencis sian muzikan karieron. Li ludis en la plej bonaj aŭditorioj de la mondo. Kiel interpretisto, li alportis eblecojn de novaj teknikoj. Kiel orkestrestro, li serĉis la profundan esprimon kaj la muzikan esencon, kiun li atingis pere de la violonĉelo. Krome Pau Casals estis profesoro kaj bona komponisto, el liaj muzikaj verkoj estis menciinda "El Pesebre" ("La Kripo", litera traduko), kiu fariĝis tutmonde vera kanto al la paco.

La finiĝo de la Intercivitana Milito devigis lin ekziliĝi, kaj rezidis unue, en Prada de Conflent (Francio) kaj poste en San Juan de Puerto Rico. Paralele al lia eksterordinara muzika agado, ĉiam estis nelacigebla defendanto de la paco kaj libereco. Liaj multaj koncertoj solidaraj, siaj humanaj implikoj kaj la diversaj muzikaj intervenoj en la Unuiĝintaj Nacioj, karakterizigis lin kiel homo de paco.

Pau Casals mortis en 1973, 96-jaraĝa en San Juan de Puerto Rico. Nune liaj korpo-restaĵoj ripozas en la tombejo de El Vendrell. En Sant Salvador (municipo El Vendrell) troviĝas la muzeo de Pau Casals, tre ofte vizitata.

* Pau Casals en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Pau Casals en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Pau Casals en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 422377
* GND: 118519409
* LCCN: n79015686
* VIAF: 69115040
* ISNI: 0000 0001 0912 7495
* LIBRIS: 182763
* SUDOC: 027285413
* BNF: 13892233t
* MBA: 2fcffd9a-f02a-4a2c-8085-6257f918949d
* NLA: 35026397
* NDL: 00435462
* BIBSYS: 90205557
* NKC: js20011212064
* BNE: XX885829
 |
Moskeo Vakil, Ŝirazo. Konstruaĵo de la zanda dinastio
Erama Ĝardeno en Ŝirazo estas 18a-jarcenta konstruaĵo nome heredo de la Dinastio Zand.
La **Zanda dinastio** (perse: سلسله زندیه) regis en la sudo kaj centro de Irano inter 1750 kaj 1794. La kurda tribo Zanda estis devigata de Nadir Ŝah translokiĝi ekde ĝia hejmlando en Lorestano al la orientaj stepoj de Ĥorasano.

El la nordokcidento de Persio ĝi estis fondita de Karim Ĵan Zand kiu establis la ĉefurbon en Ŝirazo 1766. Ĝi regis la regionojn Ŝirvan, Fars, Aran, Armenio kaj Kartvelio ĝis la konkero de la Kaĝaroj en 1794.

Post la irana revolucio 1979, la Zanda estis la sola dinastio al kiu la nova respublika registaro ne forigis ĝiajn monumentojn kaj nomojn.

En Ŝirazo konserviĝas tiuepokaj monumentoj, kiaj la citadelo de Karim Ĵan, la pulbazaro Vakil kaj pluraj moskeoj kaj ĝardenoj. Ĉi tiu dinastio akcelis la konstruadon de la palaco de Teherano, ĉefurbo de la estonta dinastio de la Kaĝaroj.

* Kategorio Zanda dinastio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Taddeo Gaddi** estis lernanto de Giotto kaj unu el la plej kreivaj kaj influaj pentristoj en la Renesanca Italio. Akorde kun Cennini, Taddeo restis 24 jarojn kun Giotto. Kvankam oni ne povas akurate mezuri la asocio-periodon, probable ĝi finiĝis nur kun la morto de la lasta en 1337. Taddeo probable okupis ankoraŭ nedifineblan sed sendube gravan pozicion en la oficejo de Giotto dum la lastaj okupitaj jaroj de sia majstro, tamen tia respondeco ne malpermesis al li krei siajn proprajn laboraĵojn ĉirkaŭ 1320. Kiel arkitekto, Taddeo Gaddi verŝajne projektis la Malnovan Ponton en Florenco.

Biografio
---------

Taddeo Gaddi estis filo de Gaddo Gaddi (1239-1312) kiu kompletigis la mozaikojn en la fasado de la Preĝejo Santa Maria Maggiore, en Romo. Li havis du filojn ambaŭ pentristoj, Agnolo Gaddi (1350-1396) kaj Giovanni Gaddi (post 1333-1383). Taddeo estis baptofilo de Giotto, vivis kun li 24 jarojn kaj iĝis la plej eminenta el liaj sennombraj lernantoj. Vasari diras ke Gaddi "transpasas sian majstron en la koloroj", kaj en kelkaj laboraĵoj, "eĉ en esprimoj".

Du pentraĵoj subskribitaj de li ankoraŭ ekzistas - unu en Berlino, datita je 1333, kaj alia en la preĝejo de Mogognano, datita je 1355. La plej bona el liaj pluekzistantaj freskoj estas tiuj en la Kapelo Giugni, antaŭe apartenanta al la familio Baroncelli, en la Preĝejo de Santa Croce, sed liaj plej vastaj verkoj, en la preĝejoj de San Spirito kaj la Serviti, ĉiuj malaperis.

Multaj el liaj freskoj kaj pluraj el liaj plej famaj retabloj tute malaperis. Lia ĉefa verko estas en Florenco, sed li ankaŭ efektivigis plurajn ekzemplojn en Areco kaj en la Casentino.

Eble li estas plej konata pro tio, ke li estis eminenta arkitekto, kaj projektis la nunan Ponte Vecchio en Florenco, kaj ankaŭ sub la rivero ankoraŭ pli bonan ponton (Ponte Trinità), kiu estis detruita en la 16-a jarcento. Li estis tre sukcesa, kaj amasigis grandan riĉecon.

Bildo de Taddeo Gaddi (1769).

Literaturo
----------

* Youtube
* Art in Renaissance Italy
* WorldCat Identities
* Routledge Revivals: Medieval Italy (2004): An Encyclopedia
* Early Italian Painting
* Lives of the Most Eminent Painters, Sculptors and ... Giorgio Vasari
* Painted Palaces: The Rise of Secular Art in Early ...
* English Cyclopædia

Vidu ankaŭ
----------

* Gaddo Gaddi (1260-1332)
* Giotto di Bondone (1267-1337)
* Giovanni Gaddi (1333-1383)
* Maso di Banco (aktiva inter 1335-1350)
* Agnolo Gaddi (1350-1396)
* Cristoforo Landino (1424-1398)
* Giovanni Battista Cecchi (1748-1815)

Referencoj
----------

1. ↑  Art in Renaissance Italy
2. ↑  Catholic Encyclopedia

* Kategorio Taddeo Gaddi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 738077
* GND: 118716077
* LCCN: n82045951
* VIAF: 22414216
* ISNI: 0000000063016959
* SUDOC: 030884187
* BNF: 12221079q 14974336h, 12221079q
* ULAN: 500115669
* NLA: 36041157
* RKD: 29899
* BNE: XX1084353
 |
La **Nacia Muzeo de Bosnio kaj Hercegovino** (bosne, kroate kaj serbe *Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine* / Земаљски музеј Босне и Херцеговине) situas en centra Sarajevo, la ĉefurbo de Bosnio kaj Hercegovino.

Ĝi estis establita en 1888, estinte origine konceptita ĉirkaŭ 1850. Tiam Sarajevo apartenis al la Habsburga Imperio. En 1913, la muzeokonstruaĵo estis pligrandigita fare de la ĉeĥa arkitekto *Karel Pařík* kiu dizajnis strukturon de kvar simetriaj pavilonoj kun fasado en stilo de la itala novrenesanco. La kvar pavilonoj enhavas la fakojn de arkeologio, etnologio, naturhistorio kaj biblioteko.

La muzeo estas kultura kaj scienca institucio kovranta larĝan gamon de areoj inkluzive de arkeologio, arthistorio, etnologio, geografio, historio kaj naturhistorio. La Hagado de Sarajevo, ilustrita manuskripto kaj la plej malnova sefarda dokumento en la mondo eldonita en Barcelono ĉirkaŭ 1350, enhavanta la tradician judan Hagadon, estas tenita en la muzeo.

Ĝi havas bibliotekon kun 162 000 volumoj.

Restinte malferma por ĝia tuta historio inkluzive de dum la Bosnia Milito en la fruaj 1990-aj jaroj, la muzeo estis fermita inter 2012 kaj 2015 pro malkonsentoj pri financado.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nacia Muzeo de Bosnio kaj Hercegovino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (bosne)

Referencoj
----------

1. ↑  Bosnio kaj Hercegovino - Bibliotekoj kaj muzeoj(angle)
Koordinatoj: 43° 22′ 38.83″ N 4° 7′ 22.55″ U﻿ / ﻿43.3774528 °N, 4.1229306 °U﻿ / 43.3774528; -4.1229306 (mapo)

La **Nacia Muzeo kaj Centro de Esploro de Altamira** (aŭ simple **Muzeo de Altamira**) estas centro por konservo, esploro kaj diskonigo de la kaverno Altamira, kiu estas deklarita Monda heredaĵo de Unesko. Ĝi situas en Santillana del Mar (Kantabrio, norda Hispanio), apud la fama kaverno.

Ĉar grandega nombro de homoj volis viziti la kavernon Altamira, vizitantoj devis atendi pli ol unu jaro por vice eniri. Dum longa konsiderado, oni decidis konstrui kopion de la kaverno. Kune de kopio, oni inaŭguris ankaŭ la muzeon, laŭ projekto de arkitekto Juan Navarro Baldeweg. Fakte, de la jaro 2002 la originala kaverno ne estas vizitebla pro konservo-kialoj.

En la muzeo plej rimarkinde staras la artefarita kopio de la kaverno, ofte nomita "Novkaverno de Altamira" (hispane, *Neocueva*). Ĝi estas la plej simila kopio de la kaverno, tia kia ĝi estis antaŭ 15.000 jaroj. En ĝi oni povas vidi kopion de la mondfamaj prahomaj pentraĵoj, pentritaj de Pedro Saura kaj Matilde Múzquiz (Komplutensa Universitato de Madrido). Dum pentrado oni uzis la samajn teknikojn de desegno, pentrado kaj gravurado uzitaj de prahomoj dum Paleolitiko. La esploro por fari kopion estis tiel profunda, ke oni malkovris eĉ novajn pentraĵojn kaj gravuraĵojn.

Kolekto
-------

En la muzeoj ekzistas pluraj kolektoj el eroj malkovritaj en la kaverno Altamira kaj aliaj proksimaj kavernoj, ekzemple:

* Kaverno Altamira (Santillana del Mar, Kantabrio)
* Ĉirkaŭa areo de Altamira (Santillana del Mar, Kantabrio)
* Prahistoria elkavejo en Cuchía (Cuchía, Miengo, Kantabrio)
* Kaverno El Castillo (Puente Viesgo, Kantabrio)
* Kaverno Morín (Villanueva de Villaescusa, Kantabrio)
* Kaverno Rascaño (Mirones, Miera, Kantabrio)
* Kaverno El Salitre (Ajanedo, Miera, Kantabrio)
* Kaverno Chufín (Riclones, Cantabria)
* Kaverno Juyo (Igollo de Camargo, Kantabrio)
* Kaverno La Pila (Cuchía, Miengo, Kantabrio)
* Kaverno Las Estalactitas (Santillana del Mar, Kantabrio)
* Kolekto de la Instituto
* Pluraj elkavejoj sub la libera ĉielo

Referencoj
----------

1. ↑  Ministerio de Cultura.  Colecciones del Museo. Alirita 9-a de julio 2011.
**Plurlatero** (aŭ **poligono**) estas geometria figuro, kiu konsistas el minimume tri punktoj en ebeno konektitaj per strekoj, tiel ke ekestas fermita figuro. Ekzemploj estas trianguloj, kvarlateroj kaj seslateroj.

**Triangulo**
**Kvarlatero**

Matematika difino
-----------------

Plurlatero estas geometria figuro, kiu estas unike difinita per n-opo de punktoj
{\displaystyle P:=\left(P\_{1},P\_{2},...P\_{n}\right),P\_{i}\in \mathbb {R} ^{m},1\leq i\leq n} (ĉi tiuj punktoj nomiĝas verticoj).

La strekoj {\displaystyle {\overline {P\_{i}P\_{i+1}}}\left(i=1,...n-1\right)}
kaj {\displaystyle {\overline {P\_{n}P\_{1}}}} nomiĝas lateroj. Ĉiuj aliaj strekoj kiuj konektas punktojn nomiĝas diagonaloj:{\displaystyle {\overline {P\_{i}P\_{j}}}}.

Kutime aldoniĝas jenaj kondiĉoj:

* La plurlatero devas havi almenaŭ tri malsamajn verticojn.
* La lateroj nur sekciiĝas (tuŝas unu la alian) ĉe la verticoj. Alikaze la plurlatero nomiĝas *kompleksa*.

La vorto *plurlatero* povas signifi la vojon konsistantan el la lateroj, aŭ la regionon limigitan de tiu vojo. En la dua kazo oni povas aldoni la vojon al la regiono (tiam ĝi estas fermita), aŭ ne aldoni ĝin (tiam ĝi estas malfermita).

Plurlateroj
-----------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Listo de plurlateroj.
* Triangulo
* Kvadrato
* Kvinlatero
* Seslatero
* Oklatero
* Deklatero
* Dekseplatero
* Dudeklatero
* Trideklatero

  



| Plurlateroj |
| --- |
| Triangulo | Kvarlatero (vd. ankaŭ Kvadrato) | Kvinlatero | Seslatero | Seplatero | Oklatero | Naŭlatero | Deklatero | Dekunulatero | Dekdulatero | 13-latero | 15-latero | Dekseslatero | Dekseplatero | Dudeklatero | 24-latero | Trideklatero | 257-latero | 65537-latero | Milionlatero |
| (vd. ankaŭ: Regula plurlatero, Konveksa plurlatero, Steloplurlatero) |

* Plurlatero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Plurlatero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pornokratio** estas termino italdevena, kiu indikas registaron kiu karakteriziĝas per la forta influo de la kurtizanoj en la publikaj aferoj. Laŭvorte ĝi signifas: "registaro de prostituitinoj". La termino ankaŭ uziĝas por nomi koruptan registaron.

La vorto estis ekuzita en la 16a jarcento de la kardinalo Cezaro Baronio, kaj per ĝi li aludis etapon de la historio de la Katolika Eklezio kiam la influo sur la papo estis ekzercita de du virinoj: Teodora, edzino de la romia senatano Teofilakto la 1-a, kaj ilia filino, Marozia.

La karakteriza trajto de pornokratio ne konsistas el interŝanĝoj de favoroj por atingi seksumajn privilegiojn, ĉar tion jam estis en ajna rilato inter povulo kaj ties konkubino. Ankaŭ ne temas pri la politika rolo kiun la konkubino povas havi pere de la kaŝa influo al la povuloj, ĉar ĝi estis komunaĵo inter la edzinoj aŭ amantoj de regantoj laŭlonge de la historio. La pornokratio estas la kapablo de la konkubino por krei personan povon tra la seksa rilato kun reganto. Tiu ĉi povo anstataŭas eĉ la aŭtoritatecon de la reganto kaj eĉ postvivas la reganton mem. 

La pornokratio sendpendas de la genro kaj la seksa orientiĝo de la protagonistoj: ankaŭ ĝi povas disvolviĝi en la kazo de la pov-rilatoj inter virinoj kaj favorataj korteganoj, kaj ankaŭ inter samseksaj korteganoj.

La papa pornokratio
-------------------

Tiu periodo, konata kiel *Saeculum obscurum* (nigra jarcento) kaj kiel "roma regado de la kurtizanoj", aŭ kiel "regado de la prostituitinoj", komenciĝis en la jaro 904 per la elekto kiel papo de Serĝo la 3-a. Laŭ kelkaj aŭtoroj, ĝi finiĝis en 935, kiam la papo Johano la 11-a, filo de Marozia, kaj ŝi mem estis enkarcerigitaj de Alberiko la 2-a, ankaŭ filo de Marozia (el la unua geedziĝo). La papoj dum tiu ĉi periodo estis: Serĝo la 3-a, Anastazio la 3-a, Lando, Johano la 10-a, Leono la 6-a, Stefano la 7-a kaj Johano la 11-a.

Laŭ aliaj aŭtoroj, tiu ĉi periodo daŭris ĝis 964, inkluzivigante la papregadoj de Leono la 7-a, Stefano la 8-a, Mareno la 2-a, Agapeto la 2-a kaj Johano la 12-a, kiuj estis markitaj de nova influo: tiu ekzercita de la filo de Marozia, Alberiko la 2-a.
La **Palaco de Kongresoj kaj Ekspozicioj de Sevilo** (hispane *Palacio de Congresos y Exposiciones de Sevilla*), konata ankaŭ kiel *Fibes*, estas arkitektuta komplekso en la kvartalo Orienta Sevilo, Sevilo, Andaluzio, Hispanio. Ĝi estas je 5 km de la historia urba kerno, je 3 km de la Flughaveno de Sevilo kaj je 3 km de la Stacio Santa Justa. Ĝi estis desegnita de la arkitekto Álvaro Navarro Jiménez. Ĝi estis inaŭgurita en 1989.

La akronimo *Fibes* egalas al *Feria Iberoamericana de Sevilla* (Iberamerika Foiro de Sevilo).

Vidaĵo de la nova edifico de la Palaco de Kongresoj kaj Ekspozicioj (FIBES) de 2012, verko de Guillermo Vázquez Consuegra.
La Palacon de Kongresoj oni konstruis kiel edifico el briko kun granda kupolo el kiu eliras tri grandaj navoj de po 7200 m², krom la centra edifico (kupolo). La societo *Feria Iberoamerica de Sevilla* dissolviĝis en 2013, sed *Fibes* plue estis la komerca nomo de la *Palacio de Exposiciones y Congresos*.

En septembro 2012 oni inaŭguris ampleksigon de la palaco, konstituita per 3 moduloj en kiuj estas dua spektaklejo kun kapacito por pli ol 3 150 personoj, aŭtohaltigejo por 900 aŭtolokoj kaj novaj ĉambroj por kongresoj; la arkitekto kiu zorgis la projekton estis Guillermo Vázquez Consuegra.

Ĝi gastigis eventojn kiel mitingoj de politikaj partioj, pintokunvenoj de NATO kaj de Eŭropa Unio, kulturaj aferoj, ceremonio de Goja-premioj (en 25a de januaro 2019) ktp.

Bildaro
-------

* Fibes IFibes I
* 
* Pinto de la kupolo.Pinto de la kupolo.
* Ekstero de la ampleksigo de Fibes de 2012 de Guillermo Vázquez Consuegra.Ekstero de la ampleksigo de Fibes de 2012 de Guillermo Vázquez Consuegra.
* Fibes IIFibes II
* Panoramo de la spektaklejo de Fibes.Panoramo de la spektaklejo de Fibes.
* Enirejo al la aŭtohaltigejo de la Palaco de Kongresoj de Sevilla.Enirejo al la aŭtohaltigejo de la Palaco de Kongresoj de Sevilla.
*

Referencoj
----------

1. ↑  «Decisiones tomadas por la Unión Europea en la Cumbre de Sevilla». El Mundo. 22a de junio 2006.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fibes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* FIBES

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Fibes en la hispana Vikipedio.*
**Nelly Vágó** [neli vAgO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vágó Nelly** estis hungara kostumisto, altlerneja instruisto. Ŝia persona nomo foje estis *Nelli*.

Memortabulo pri Nelly Vágó
Nelly Vágó  naskiĝis la 5-an de septembro 1937 en Budapeŝto, ŝi mortis la 21-an de decembro 2006 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Nelly Vágó frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Industriarta Altlernejo en 1962. Post la diplomo ŝi komencis sian karieron en Teatro Szigligeti (Szolnok), sed samtempe ŝi faris laborojn ankaŭ al Nacia Teatro (Budapeŝto). En la sekvaj jardekoj ŝi kreis kostumojn preskaŭ al ĉiuj hungaraj teatroj, inkluzive la subĉielajn teatrojn, eĉ al eksterlandaj teatroj (Graz, Okcidenta Berlino). Ekde 1991 ŝi laboris en Budapeŝta Ŝtata Operejo, sed samtempe ŝi ekinstruis en la Arta Universitato Moholy-Nagy. Inter 1999 kaj 2001 ŝi estis katedrestro. Ŝi ricevis diversajn premiojn ekde 1972, fine premio Kossuth en 2006. Ŝi havis la titolon eterna membro de la Operejo.

Ŝiaj elektitaj scenejaj planoj
------------------------------

* József Katona: *Bánk bán* (drama versio en Budapeŝto)
* Georges Bizet: Carmen (1995, Stuttgart)
* William Shakespeare: (Nacia Teatro (Budeapeŝto))
	+ Otelo, la maŭro de Venecio en Békéscsaba
	+ *Epifanio: aŭ kiel vi volas* en Budapeŝto
* Giuseppe Verdi: Aida (Subĉiela teatro en Szeged)

Ŝiaj elektitaj kostumaj planoj
------------------------------

* Béla Bartók: Burgo de la Blubarbulo (Budapeŝta Ŝtata Operejo)
* Ferenc Erkel: *Bánk bán* (Banuso Bánk; opera versio; Budapeŝta Ŝtata Operejo)
* Ŝekspiro:
	+ La Tragedio de Reĝo Lear (Teatro Szigligeti (Szolnok))
	+ Hamleto, reĝido de Danujo (Teatro Szigligeti (Szolnok))
	+ Romeo kaj Julieta (Nacia Teatro (Budeapeŝto))
* Gioacchino Rossini: La barbiro de Sevilo (Budapeŝta Ŝtata Operejo)
* Giuseppe Verdi: Il Trovatore, Aida (Budapeŝta Ŝtata Operejo)
* Richard Wagner: Die Walküre, Der Fliegende Holländer (Budapeŝta Ŝtata Operejo)

Ŝiaj elektitaj filmaj kostumoj
------------------------------

* *Szindbád* (1971)
* *Hanussen* (1988)

Ŝiaj elektitaj baletaj kostumoj
-------------------------------

* László Seregi: Romeo kaj Julieta (Budapeŝto, Berlino)
* Somermeznokta sonĝo (baleta versio)

Ŝiaj elektitaj ekspozicioj
--------------------------

1987 • Londono (sole)
1994, 1998 • Budapeŝto (sole)
1987 • Graz (komune)
1990 • Novi Sad (komune)
1991, 1995 • Prago (komune)

Ŝia libro
---------

* *Színházi viselt dolgaink*

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Nelly Vágó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Zapopan** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Zapopan. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 120. 

Zapopan es uno de los 126 municipios del estado de Jalisco, México, es el segundo más poblado del estado, después de Guadalajara, con poco más de un millón de habitantes, forma parte de la Zona Metropolitana de Guadalajara, la segunda más poblada del país, junto con otros 7 municipios. Se localiza en la región centro del estado.

Geografio
---------

**Zapopan** apartenas al la regiono Centro kiu situas, kiel jam diras la nomo, en la centro de la subŝtato Jalisco (la ĉefa urbo estas Guadalajara). Al tiu regiono apartenas 14 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1.155.790 loĝantojn. El tiuj estis 563.020 viroj kaj 592.770 virinoj. Post Guadalajara ĝi estas la dua plej granda komunumo de Jalisco. Kune kun Guadalajara kaj kune kun 6 aliaj komunumoj ĝi formas la metropola regiono de Guadalajara, kiu estas la dua plej granda metropola regiono post la regiono de la urbo de Meksiko. La komunumo havas surfacon de 893,15 km². La meza alteco estas 1560 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 23,5 C. En la komunumo estas 906,1 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 285279 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 274277 scipovis legi kaj skribi kaj 10476 viroj estis analfabetoj. Do 3.67 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 310873 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 295506 sciis legi kaj skribi kaj 14787 virinoj estis analfabetoj. Do 4,76 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Zapopan vivis 812563 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 3744 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,461 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Zapopan Arkivigite je 2011-06-16 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Transkarpata provinco en Ukrainio

Bazaj informoj
--------------

**Zapsonj,** ukraine **Запсонь,** ruse **Заставное** (zastavnoje), hungare **Zápszony** (zapsonj) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Berehove. Ĝis 1995 la ukraina oficiala nomo estis **Заставне** (zastavne).

* Areo: 5  km²
* Alto super marnivelo: 127 m
* Loĝantaro: 1800
* Poŝtkodo: 90224
* Telefonprefikso: 3141
* Aŭtokodo:

Situo
-----

Zapsonj situas sur ebenaĵo, rande estas deklivoj, laŭ rojo, fervojo kaj ĉefvojo preteriras. Berehove troviĝas 24 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1271, tiam la kampoj apartenis al la reĝo. La nomo *Sabsol* aperis en 1388. En 1566 la tataroj deruis la vilaĝon. En 1910 loĝis en Zápszony 832 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Zápszony apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Mezőkaszony, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 rehungariĝo okazis, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Fine de 1944 la alveninta Ruĝa Armeo deportis hungarojn al la gulago. Ekde 1945 Zastavnoje apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 (kiel Zastavne) al Ukrainio. Sur la deklivoj oni produktas vinberojn. Nun loĝas en Zapsonj 1804 da homoj, (1740 hungaroj).

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, apoteko, poŝto, 7 vendejoj, 4 kafejetoj.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1798
* sala lago

* Kategorio Zapsonj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nyos** estas kratera lago en la Nordokcidenta Provinco de Kameruno, situanta je 6° 26′ 16″ N 10° 17′ 56″ O﻿ / ﻿6.43778 °N, 10.29889 °O﻿ / 6.43778; 10.29889 (mapo). Nyos estas profunda lago sur alto de neaktiva vulkano proksime de Monto Oku, en la Kameruna linio de vulkana agado.

La lago konatiĝis mondvaste per la tragedio de Nyos, kiam en aŭgusto 1986 subite liberiĝis grandega kvanto da karbondioksido (CO2) el la akvo kaj mortigis pli ol 1700 homojn en la apudaj vilaĝoj.

  

Poŝo de magmo kuŝas sub la lago kaj likas karbona dioksido (CO2) en la akvon. Nyos estas unu el nur tri lagoj en la mondo saturitaj kun karbondioksido (la du aliaj estas Monoun, je distanco de 100 km sudsudoriente, kaj lago Kivu en Ruando). Je la 21-a de aŭgusto 1986, eble post terglito, la lago ellasis grandegan nubon de CO2, kiu sufokis ĉ. 1800 homojn kaj 3500 brutojn en la apuda tereno. Reage sciencistoj proponis, ke oni instalu kvin tubojn por permesi al la gaso daŭre pasi libere al la surfaco, ĝis hodiaŭ nur unu el ili estis konstruita.

Simila akcidento okazis en najbara lago Monoun aŭguste 1984 (37 mortintoj) kaj - prahistorie en eoceno - ĉe la maaro de Messel, riĉa trovejo de fosilioj apud Frankfurto, Germanio.

Bovo sufokita per gasoj de Nyos

* Kategorio Nyos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |
| --- | --- |
|  <!-- --> | Ĉi tiu artikolo enhavas dume forkomentitajn partojn de la teksto, ĉar ili ankoraŭ ne estas sufiĉe bonaj. Vi povas redakti la paĝon kaj plibonigi kaj malkomenti la forkomentitajn partojn. |
**Občina Cerkno** estas unu el 212 municipoj en Slovenio. Ĝi situas en Regiono Goriška. La municipo konsistas el 30 komunumoj kovrante areon de 131,6 km². Komence de 2018 tie loĝis 4588 homoj. Administra centro de la municipo estas la vilaĝo Cerkno.

Loko, priskribo
---------------

La teritorio de la komunumo estas monta. La alteco estas de 230 m en la sudokcidento ĝis 1630 m (Porezen monto) en la nordo.

En la sudokcidenta parto fluas la Rivero Idrijca. La rivero Cerknica fluas en ĝin. Ĝi fluas el la montoj de la nordoriento de la monto Crni Vrh (1288 m asl).

Najbaraj municipoj estas: Občina Železniki en la nordoriento, Občina Gorenj vas-Poljane en la sudoriento, Občina Idrija en la sudo, Občina Tolmin en la okcidento.


Ĉirkaŭ **Občina Cerkno**|  |  | Občina Železniki |
| Občina Tolmin | Občina Cerkno |  |
|  | Občina Idrija | Občina Gorenj vas-Poljane |

Komunumoj
---------

Občina Cerkno
La municipo konsistas el la sekvaj 30 vilaĝoj:

Bukovo, Cerkljanski Vrh, **Cerkno**, Čeplez, Dolenji Novaki, Gorenji Novaki, Gorje, Jagršče, Jazne, Jesenica, Labinje, Lazec, Laznica, Orehek, Otalež, Planina pri Cerknem, Plužnje, Podlanišče, Podpleče, Poče, Police, Poljane, Ravne pri Cerknem, Reka, Straža, Šebrelje, Travnik, Trebenče, Zakojca, Zakriž

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Cerkno en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
**Mauro Nervi** (naskiĝis 1959) estas itala kuracisto, germanisto kaj esperantlingva poeto kaj tradukisto.

Nervi naskiĝis en La Spezia, havena urbo en la nordo de Italio. Studento de medicino, li doktoriĝis pri ĝenerala kirurgio. Ekde 1984 li laboras en la Kirurgia Departemento ĉe la Universitato de Pizo. Post tio li doktoriĝis en 1994 pri germana lingvo kaj germana literaturo, en 1999 pri klasika filologio, kaj en 2003 pri filozofio en la sama universitato. Depost 1995 li kritike verkis pri Franz Kafka, Goethe, kaj Kleist kunlabore kun la Fakultato pri Germanistiko.

Nervi estras la retejon. Ĝis 2008 li estis prezidanto de Esperantlingva Verkista Asocio, kaj de tiam prezidas la posteulan asocion Akademio Literatura de Esperanto.

Nervi edziĝis en 1992 kaj havas du filinojn, Serena (2002) kaj Dorabella (2005). Ĉitempe li interesiĝas pri filozofio kaj logiko.

Verkoj
------

Li famiĝis pro siaj poemoj kiam li havis nur 18 jarojn, kaj en 1978 aperis lia unua poemkolekto *La Turoj de l' Ĉefurbo*. En ĉi tiu libro, kvankam klare enestas iuj nematuraĵoj, la juna Mauro Nervi montris jam imponan lerton pri ritmo. El lia scio pri klasika literaturo venis kelkaj poemoj de *La Turoj de l' Ĉefurbo*, interalie poezia teatraĵo bazita sur la murdo de Agamemno fare de Klitemestro, kaj poemoj por ĉiuj muzoj. Post la eldono de lia unua verko, Nervi daŭre publikigis poemojn, i.a. en la revuoj *Fonto* kaj *Literatura Foiro*. En 1986 lia traduko de *La Repertuaro de l' Memoro* de Eugenio Montale estis uzita por la enkonduko al *Ombro sur Interna Pejzaĝo* de Spomenka Štimec. En 1996 aperis lia traduko de *La Metamorfozo* de Kafka.

En 2001 aperis lia dua kolekto de poemoj, *Havenoj*. Forlasante la klasikan temon de la unua kolekto, *Havenoj* havas forte maran temon kaj estas inspiritaj de i.a. liaj studoj de germana literaturo.

Pro sia esperantlingva verkaro li plurfoje gajnis premiojn en literaturaj konkursoj.

Listo de verkoj
---------------

### Poemoj

* *La Turoj de l’ Ĉefurbo* (1978)
* *Havenoj* (2001)

### Tradukoj

* Maurizio Caprile: *La Blinda Ermito : poemkolekto* (1979)
* Franz Kafka: *La Metamorfozo* (1996)

### Eseoj kaj studoj

* *Galabijo en Bruselo: Jorge Camacho kaj la poetiko de l' pluralo*, postparolo al la poemaro *Celakantoj*, de Jorge Camacho (eld. Bero, 2004)

### Aliaj

Kontribuis al BA1.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Verkoj de kaj pri Mauro Nervi[*rompita ligilo*] en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 2897
* GND: 1129960935
* LCCN: n88604419
* VIAF: 18793480
* ISNI: 0000 0000 3768 4259
* SUDOC: 25429894X
* BNF: 17985993v
* ICCU: CFIV263256
 |
**Občina Radenci** estas unu el 212 municipoj de Slovenujo, lokita en la nordorienta stato de regiono Pomurska. La municipo enhavas 22 komunumojn kaj ĝia areo estas 34,1 km². Komence de 2018 tie loĝis 5151 homoj. La administra centro estas la vilaĝo Radenci.

Loko, priskribo
---------------

Občina Radenci
La občino kuŝas sur la malaltaj teroj dekstre de la Mura Rivero. La alteco estas ĉirkaŭ 200 ĝis 250 m.

La apudaj municipoj estas:

Občina Tišina en la Nordoriento, Urba municipo Murska Sobota en la oriento, Občina Križevci la sudoriento, Občina Sveti Jurij ob Ščavnici sude, Občina Gornja Radgona en la sudokcidento, okcidento kaj nordokcidento. Norde estas la limo kun Aŭstrio (urbo Bad Radkersburg).


Ĉirkaŭ **Občina Radenci**|  Gornja Radgona | Bad Radkersburg, (Aŭstrio) |  Tišina |
|  Gornja Radgona | Občina Radenci |  Murska Sobota |
|  Gornja Radgona | Sveti Jurij ob Ščavnici  |  Križevci |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el la sekvaj 22 vilaĝoj:

Boračeva, Hrastje-Mota, Hrašenski Vrh, Janžev Vrh, Kapelski Vrh, Kobilščak, Kocjan, Melanjski Vrh, Murski Vrh, Murščak, Okoslavci, Paričjak, **Radenci**, Radenski Vrh, Rački Vrh, Rihtarovci, Spodnji Kocjan, Šratovci, Turjanci, Turjanski Vrh, Zgornji Kocjan, Žrnova

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Radenci en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
La Romia Imperio en 117. Rozkolore montriĝas la senataj provincoj.
**Senata provinco** (latine: *provincia populi Romani*, "provinco de la romia popolo") estis romia provinco dum la Princlando, en kiu la romia senato rajtis nomumi la reganton (prokonsulo). Tiuj ĉi provincoj estis malproksime de la eksteraj landlimoj de la Romia imperio kaj ribeliĝoj en ili estis apenaŭ neeblaj, kaj pro tio ili apenaŭ havis legiojn, kio malpliigis la probablecon ke la senato forprenu la potencon de la imperiestro. La senataj provincoj situis ĉe la Mediteraneo.

Iom post la ekregado de Cezaro Aŭgusto, la provincoj estis grupigitaj je du kategorioj: imperiaj provincoj kaj senataj.

En la jaro 14 la senataj provincoj estas la sekvaj:

* Achaea
* Africa proconsularis
* Asia
* Creta et Cyrenaica
* Kipro
* Gallia Narbonensis
* Hispania Baetica
* Macedonia
* Ponto kaj Bitinio
* Sicilia == Referencoj ==
* Werner Eck: *Provinz. Ihre Definition unter politisch-administrativem Aspekt*. In: Werner Eck: *Die Verwaltung des römischen Reiches in der Hohen Kaiserzeit*. Bd. 2. Reinhardt, Basel 1998, ISBN 3-7245-0962-6, S. 167–185.
* Fergus Millar: *"Senatorial" provinces: an institutionalized ghost*. In: *Ancient world* 20 (1989), S. 93–97.
Zbigniew Bródka, rapidsketisto, la ora medalisto kaj la bronza medalisto (teame) de la Vintra Olimpiko 2014 en Soĉio, foto 2014.
Zbigniew Bródka, rapidsketisto kaj la ora medalisto kaj la bronza medalisto (teame) dum la Vintra Olimpiko 2014 en Soĉio.
Zbigniew Bródka, rapidsketisto kaj la ora medalisto kaj la bronza medalisto (teame) en Soĉio, 2013.
**Zbigniew Marcin Bródka** (prononcu: Zbigniev Brudka; Esperantigite **Zbignev Marcin Brudka**) (naskiĝis la 8-an de oktobro 1984 en Głowno / prononcu: Gŭovno) estas pola rapidsketisto specialiĝanta en la distanco de 1500 metroj.

Sport-kariero
-------------

Li estas la unua polo, kiu gajnis mondpokalon en rapid-sketado (distanco de 1500 m). Zbigniew Bródka estas ora medalisto de mondĉampionado en distanco de 1500 metroj en la Vintra Olimpiko 2014 en Soĉio kaj bronza medalisto de mondĉampionado en distanco de 1500 metroj (teame) en 2014 same en Soĉio. Krome li estas dekkelkfoja ĉampiono de Pollando, same en kurtdistanca kuro kaj longdistanca kuro. Pasintece li aktivis en atletiko kaj triatlono.

Aliaj atingoj
-------------

La kromaj sukcesoj estas:

* la unua loko kune kun tenisisto **Jerzy Janowicz** en la plebiscito "La plej bona sportisto en Lodzio" en la jaro 2013,
* la unua loko en la kuro je distanco 1000 metroj dum la 14-a Ĉampioneco de Fajroestingistoj en Lodzio en atletiko dum la jaro 2012,
* La premio en la plebiscito por la plej bona policano kaj fajroestingisto en Lodzio dum la jaro 2011 en la kategorio: fajroestingisto kiu atingis la plej bonaj rezultoj en sporto,
* La titolo "Loviĉano de la jaro 2013" aljuĝita januare 2014,
* La titolo "Honora Civitano de Łowicz / Loviĉo" aljuĝita la 19an de februaro 2014,
* La titolo de "Honora Civitano de la urbo Głowno" aljuĝita la 26an de marto 2014.

La distingoj
------------

* La **Kavalira Kruco de la Ordeno de Renaskiĝo de Pollando** dekreta aljuĝita de **Pola Prezidento** Bronisław Komorowski (2014),
* La Hon**ora Distingo pro la Meritoj por** Lodzio

La profesia vivo
----------------

Profesie li estas fajroestingisto en la Distrikta Fajrobrigado en Łowicz / Loviĉo.

La privata vivo
---------------

Li finis du fakultatojn de la Teknika Universitato / Politekniko en Opole: la Korpokulturon kaj Fizioterapion.
Li loĝas en **Domaniewice** - la kumunum-vilaĝo che la urbo Łowicz / Loviĉo.
Li havas edzinon kaj du filinojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Zbigniew Bródka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ĉefaspekto en portalo SpeedSkatingsInfo - germane
* Ĉeaspekto en portalo Schaatsstatistieken.nl - nederlande
* Ĉefaspekto sur paĝo de ISU Arkivigite je 2014-02-22 per la retarkivo Wayback Machine - angle


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 471027
* VIAF: 3261147967354384200000
 |
**Smbato la 2-a** (armene: Սմբատ Բ Տիեզերակալ, Smbato la 2-a *Majstro de la Universo*) regis kiel reĝo de Armenio de 977 ĝis 989. Li estis el la linio de reĝoj bagratidaj, kaj la filo de Aŝoto la 3-a, kiun li sukcedis.

Smbato estis kronita reĝo en la sama tago de la morto de sia patro. Li regis el la urbo Anio, kiun li fortikigis. Aparte, li ordonis konstruadon de muro ĉirkaŭ Anio, ankaŭ konstruante turojn kaj fortikaĵojn por protekti la urbon de nordo al okcidento. Li komencis la konstruadon de la Katedralo de Anio. Lia regado estis ĝenerale tempo de paco, nur zorgita de konflikto inter Smbato kaj lia onklo Muŝegh en Kars. Ĉi-lasta en 982 instigis la emiron Abu'l-Haija, kapti Dvin, ataki la kampojn de Smbato kaj postuli de li tributon. Ĉi tiu afero rapide finiĝis kiam Abu'l-Haija estis kaptita de Abu Dulaf, la islama emiro de Goght'n. Smbat estigis disputon kun la armena eklezio kiam li geedziĝis kun sia propra nevino (la filino de fratino), kiun la eklezio forte kontraŭis.

Reĝo Smbato mortis kaj estis entombigita en Anio en 989, dum la arkitekto, Tiridat, laŭ ordono de la reĝo, komencis meti la fundamentojn de la Katedralo de Anio. Ĉi tiu konstruaĵo ankoraŭ staras hodiaŭ, kaj kun sia unika stilo kaj simplaj ornamadoj, estas konsiderata kiel unu el la majstraĵoj de la armena arkitekturo. Ĉar li ne havis masklan heredanton, Smbato la 2-a estis sukcedita de la frato Gagiko la 2-a.

Vidu ankaŭ
----------

* Bagratida Armenio

* Kategorio Smbato la 2-a en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 643031
 |
[[dosiero:Gray 1100 Pancreatic duct.png|eta|320ra|{{centre|Maldekstre la malfermita duodeno kun vido de la *papilla duodeni major*. De supre apud la portala vejno (*vena portae*), la koledoko, latine *ductus choledochus* (angle referita kiel "commons bile-duct" en la bildo) descendas malantaŭ la duodeno kaj denove videblas ĵus antaŭ la buŝo en la *papilla duodeni major* (kaŝita sekcio montrita en striaj linioj). En la dissekcita pankreato, klare videblas la pankreata dukto kuranta de dekstre maldekstren al la granda duodena papilo. La *akcesora pankreata dukto* foje fluas en la duodenon en aparta papilo (malgranda duodena papilo).]]

La **papilo de Vater** (prononco [FA:ter], en moderna germana pli [FA:ta], laŭ la historia germanlingva medicinisto *Abraham Vater*, 1684-1751) aŭ **granda duodena papilo**, latine *Papilla duodeni maior* aŭ *papilla Vateri* estas malgranda altaĵo kun sfinktero super la tielnomita *ampulla Vateri*, la komuna buŝo de la komuna koledoko (*ductus choledochus*) kaj la pankreata dukto (*ductus pancreaticus*) en la duodenon. Ĝi situas en la malantaŭa (dorsa) descenda parto (*pars descendens*) de la duodeno.

la papilo de Vater
La ringforma sfintero kiu formas la altaĵon kaj konsistas el glataj muskoloj estas nomita la **musculus sphincter Oddii** (laŭ la itala anatomo *Ruggero Oddi* (1864-1913), do *sfinktera muskolo de Oddi* aŭ priskribe latine *musculus sphincter ampullae hepatopancreaticae*). Per sia kuntiriĝo, ĝi reguligas la malplenigon de galo el la komuna koledoko kaj la sekrecion de la pankreato el la pankreata dukto en la duodenon.

La sufikso *granda* (latine *maior*) venas de la fakto ke dua, pli malgranda papilo foje formiĝas en homoj. Tio tiam estas referita kiel la *papilla duodeni minor*, do *malgranda duodena papilo*. Ĉe kelkaj mamuloj la dua papilo formiĝas regule.
Spartakisma milico, 1918.
Januaro 1919: Barikado en Berlino dum la ribelo.
La entombigo de la 32 viktimoj de la ribelo, inkluzive la ĉerkon de Karl Liebknecht kaj la malplenan ĉerkon de Rosa Luksemburg, kies korpo ĵetita en la fosaĵon ankoraŭ ne estis trovita dum la entombigo.
**Spartakisma Insurekcio** aŭ **Spartakisma Ribelo** (en germana: *Spartakusaufstand* ), ankaŭ konata kiel la **januara ribelo** (*Januaraufstand*), estis ĝenerala striko (kaj la armitaj bataloj aldonitaj) okazinta en Germanio de la 4a ĝis la 15-a de januaro 1919. Ĝia subpremado markis la finon de la Germana Revolucio. La nomo "spartakisma ribelo" estas ĝenerale utiligita por la okazaĵo eĉ se nek la fama Spartakista Ligo de Roza Luksemburg (la *Spartakusbund*) nek la komunista partio *Kommunistische Partei Deutschlands* (KPD) planis, iniciatis aŭ gvidis tiun ribelon; ĉiu partoprenis nur post kiam populara rezisto komenciĝis. Tiu ribelo kontribuis al germana seniluziiĝo kun la Vajmara Registaro. Iliaj gvidantoj estis Karl Liebknecht kaj Roza Luksemburg, el kiuj ambaŭ mortiĝis dum la klopodo.

Elstaraj membroj
----------------

* Leo Jogiches
* Paul Levi
* Karl Liebknecht
* Rosa Luxemburg
* Julian Marchlewski
* Ernst Meyer \* Franz Mehring
* Wilhelm Pieck
* August Thalheimer
* Bertha Thalheimer
* Clara Zetkin

* Kategorio Spartakisma Insurekcio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Pikro** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonuloj *Magnoliopsida* |
| Subklaso: | Asteredoj *Asteridae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Asteraloj *Asterales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Asteracoj *Asteraceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Pikro *Picris* L, 1753 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Pikro  |

 |
| v • d • r |

**Pikro**, latine *Picris* L, 1753, estas genro de herbaj plantoj el Asteracoj, el la subfamilio Cikorioideoj (*Cichorioideae*).
La specioj estas unu- aŭ plurjaraj kaj povas alti 2-3 dm ĝis 8 dm (maksimume 1 m.) Ĝia infloresko tipa de la asteracoj havas flavan koloron.

Specioj
-------

Du konataj specioj estas Pikro eĥia *Picris echioides* L. kaj Pikro hieracia *Picris hieracioides* L. sed estas pli ol sesdek specioj.

Etimologio
----------

La latina *Picris* venas el la greka *Pikros*, kiu signifas "amara", reference al la amareco de la manĝeblaj folioj de la pikroj.

Priskribo
---------

**Radikoj**: faskoformaj, foje rizomaj.

**Tigoj**: rektaj, disbranĉiĝantaj en korimboj.

**Folioj**: Estas bazaj kaj laǔtigaj alternaj folioj. La bazaj havas petiolon.

**Floroj**: flavaj kun langetformaj petaloj (la tubformaj karekterizaj de la Asteracoj forestas).

**Fruktoj**: brunkoloraj akenoj kun papusoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pikro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Pikro en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699973
 |
**Zbyszek GODLEWSKI**, ĝuste Zbigniew Eugeniusz Godlewski (naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1952 en Zielona Góra, murdita la 17-an de decembro 1970 en Gdynia) – laboristo de Ŝipfarejo Gdynia, mortigita dum decembra masakro. Estas simbolo de la viktimoj de Decembro 1970. Pri lia morto traktas *Balado pri Janek Wiśniewski*, kantata de Kazik Staszewski (unu el popularaj polaj antaŭnomoj kaj nomoj).

Morto
-----

Zbyszek Godlewski estis mortpafita la 17-an de decembro de la soldatoj de Popola Pola Armeo, kies ĉefa komandanto estis ministro de nacia defendo generalo Wojciech Jaruzelski.
Enteriga ceremonio okazis - sen montro de la kadavro al la familio - nokte de la 18/19-a de decembro en tombejo en Gdańsk-Oliwa. En 1971 pro klopodo de la familio transportita al tombejo en Elbląg.

Memorigo
--------

Post la falo de komunismo en Pollando unu el la stratoj de lia urbo Elbląg oni nomis memore al li. Same oni faris en Zielona Góra, kie li naskiĝis kaj pasigis la lastan libertempon de sia vivo.

Prezidanto Lech Kaczyński la 17-an de decembro 2008 distingis lin postmorte per Ora Merit-Kruco.

En 2011 aperis memoriga pola filmo *Czarny czwartek* (Nigra Ĵaŭdo) reĝisorita de Antoni Krauze.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 385931
* VIAF: 6112156012386949700004
 |
Pluvguta kuko kun *kuromitsu* kaj *kinako*
**Pluvguta kuko** estas deserto farita de akvo kaj agaro, kiu celas simili al pluvguto. Ĝi unue fariĝis populara en Japanio en 2014 kaj poste akiris internacian atenton.

Historio
--------

Origine japana deserto konata kiel ***mizu ŝingen moĉi*** (水信玄餅), la plado estas evoluo de la tradicia japana deserto ***ŝingen moĉi*** (信玄餅). Ŝingen moĉi unue estis kreita en la Sengoku-epoko fare de la daimio, Takeda Shingen, kiel kriz-manĝaĵo, farita de rizfaruno kaj sukero.  

### Mizu Ŝingen Moĉi

En moderna Japanio, lokuloj en Hokuto-ĉo komencis aldoni freŝan mineralan akvon en la deserton. La firmao *Kinseiken Seika* en Gubernio Jamanaŝi estis unu el la unuaj vendejoj, kiu vendis tian deserton dum la semajnfinoj.

*Mizu* signifas "akvo", kaj *ŝingen moĉi* estas speco de dolĉa rizkuko (moĉi) farita de la firmao Kinseiken. La antaŭan jaron, en 2013, la kreinto volis esplori la ideon fari manĝeblan akvon.  La deserto retfuroris, kaj homoj vojaĝis speciale por sperti la pladon. 

Darren Wong enkondukis la pladon en Usono en Novjorko ĉe la Smorgasburg manĝofoiro de aprilo 2016.  Baldaŭ post tio, Londona restoracio Yamagoya laboris kvar monatojn por krei alian version.

Priskribo
---------

La plado estas farita el minerala akvo kaj agaro; tiel, ĝi havas preskaŭ neniujn kaloriojn.  La akvo de la origina plado estis akirita de Monto Kaikoma de la Akaiŝi montaro, kaj ĝi estis priskribita kiel milde dolĉa.  Agaro estas farita el algoj, ĝi estas vegana alternativo al gelateno. Post varmigo, oni donas al ĝi formon kaj malvarmigas. Oni uzas *kuromicu (melas-simila siropo)* kaj *kinako (*faruno de sojaj faboj) kiel aldonaĵojn al la plado.  La plado aspektas kiel travidebla pluvguto, kvankam ĝi ankaŭ estis komparita kun mam-enplantaĵoj kaj meduzoj. La plejparte sengusta deserto degelas kiam ĝi eniras la buŝon kaj devas esti manĝita tuj, aŭ ĝi degelos kaj komencos vaporiĝi post dudek minutoj.

La deserto ankaŭ estas vendita en kompletoj por esti farita hejme. Pri tio raportis ĉefaj amerikaj amaskomunikiloj en *The Today Show*, BuzzFeed kaj ABC News.

Vidu ankaŭ
----------

* Japana kuirarto

Referencoj
----------

1. ↑   金精軒 | 山梨県北杜市で和菓子屋を営んでおります。 (japane) (2011-01-31).
2. ↑   Raindrop Cake, A Low Calorie Japanese Dessert You Need To Try!" (en-GB) (2021-06-01).
3. ↑   金精軒 | 山梨県北杜市で和菓子屋を営んでおります。 (japane) (2019-05-01).
4. 1 2   "Mizu Shingen Mochi: Water You Can Eat?".
5. 1 2 3 4 5 6 7   "Everything You Need To Know About Raindrop Cakes" (2018-08-14).
6. 1 2 3 4 5 6   "Get Ready, This Magical Raindrop Cake Is Coming To America" (2016-03-31).
7. 1 2 3 4   "What is a Raindrop Cake – How to Make a Raindrop Cake" (2018-03-13).
8. 1 2 3   Raindrop Cake Making Kit (2017-08-08).

Eksteraj ligoj
--------------

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Raindrop cake** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* Kategorio Pluvguta kuko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808365
 |
La ***preboggión***  (en la ligura lingvo), o ***prebuggiún*** (IFA [prebu'ʤuŋ]) estas tipa ingredienco de la kuirarto de Ligurio. Ĝi konsistas el aro da sovaĝaj herboj kuirita per mallonga bolado .

Etimologio
----------

Preboggion estas termino de la ligura lingvo ne laŭvorte tradukebla alilingven. Ĝi probable venas de la ligura verbo ***preboggî***, kiu signifas "antaŭboli" en la kulinara senso, kaj do speco de "bolaĵo." En la urbo Sori, la termino "prebuggiun" anstataŭ signifas "miksaĵo" kaj uziĝas ankaŭ por indiki konfuza kunaĵo de multaj aferoj: do ekzistas laŭvorta traduko "miksaĵo".

Derivaĵoj en aliaj lingvoj
--------------------------

En iuj itala-amerikaj familioj kiuj havas ilian originon en Ligurio aŭ Valtaro en la provinco Parmo, estas plado nomata "sprubejung" en la angla, kiu estas granda miksaĵo de legomoj kun boligitaj terpomoj. La vorto "sprubejung" probable devenas de la vorto "prebugiún."

Referencoj
----------

1. ↑  *Preboggion*. Taccuini storici. Medioevale.
2. ↑   Schenone, Laura, The Lost Ravioli Recipes of Hoboken, 2008, W.W. Norton & Co. Inc. Novjorko, p. 58.