**Rihanna**, naskiĝnome **Robyn Rihanna FENTY** (naskiĝis la 18-an aŭ 20-an de februaro 1988 en Barbado) estas pop-muzika, regea, hiphopa kaj R&B-kantistino kun kontrakto ĉe Def Jam-Records. En 2005 ŝi atingis sukcesegon kun kanto "Pon De Replay".

Biografio
---------

### Infanaĝo

Robyn Rihanna Fenty naskiĝis la 20-an de februaro 1988 en Sankta Mikaelo, paroĥo en Barbado. Ambaŭ ŝiaj gepatroj estas de afro-kariba deveno: Monica Braithwaite, ŝia patrino, estas iama afro-gujana revizoro, kaj ŝia patro Ronald Fenty, iama stokisto kiu iĝis butikposedanto, estas de barbada kaj irlanda deveno. Kreskante en triĉambra bangalo en Briĝurbo, kaj vendante vestaĵojn kun ŝia patro sur merkatbudo, la infanaĝo de Rihanna estas profunde markita per la dependeco de ŝia patro al kokaino, alkoholo kaj mariĥuano, kaj la eksgeedziĝo de ŝiaj gepatroj kiam ŝi estis 14-jaraĝa.  

Rihanna kreskis aŭskultante regean muzikon, kaj komencis kanti proksimume kiam 7-jaraĝa. Ŝi studadisen la Charles F. Broome Memorial Primary School, poste Combermere School mezlernejon, kie ŝi formis muzikan grupon kun du samklasanoj. Rihanna estas armea kadeto en armea subprogramo, la kantaŭtoro Shontelle tiam estis ŝia serĝento. Kvankam ŝi komence volis diplomiĝi ĉe mezlernejo, Rihanna elektis forlasi lernejon kaj okupiĝi pri kariero en muziko.

### Kariero

La kariero de Rihanna komenciĝis kun la usonaj muzikproduktistoj Carl Sturken kaj Evan Rogers. Ŝi renkontis S-ron Rogers tra reciprokaj amikoj, en Barbado en decembro 2003. *Music of the Sun*, la unua albumo de Rihanna, estis publikigita en aŭgusto 2005. Ĉi tiu albumo, miksaĵo de regeo, R´n´B, akompanita per tuŝo de popmuziko, starigis la unuajn sukcesojn de la kantistino, vendiĝis je pli ol 2 milionojn da kopioj, kaj estis atestita ora disko. Ŝia dua albumo, *A Girl Like Me*, estis publikigita en aprilo 2006.Rihanna tiam turnis sur turneon kun la Black Eyed Peas en Usono, kaj la Pussycat Dolls en Eŭropo.
Por ŝia tria albumo, *Good Girl Gone Bad* publikigita en 2007, Rihanna prirezignis regeon kaj danchalon por orientiĝi al popmuziko, RnB, dance kaj poproko. Samtempe ŝiaj scenejaj vestaĵoj fariĝas pli kaj pli provokaj, ne plu hezitante emi al fetiĉo. *Good Girl Gone Bad* estis publikigita en junio 2007, portita fare de la ŝlagro *Umbrella* kiu estis enorma sukceso ĉirkaŭ la mondo (8 milionoj da ekzempleroj) kaj kiu restis unuavice sur la Billboard Hot 100 dum 7 sinsekvaj semajnoj.

### Aliaj okupoj kaj engaĝiĝoj

Ŝi okupiĝis ankaŭ en reklamado, modo ekzemple ĉe Armani,, ĉe River Island kaj ĉe Puma. Aparte ŝi agadis en la kondo de kino ekzemple per amuza rolo en la filmo *Valerian and the City of a Thousand Planets* de Luc Besson.

Krome ŝi estas grava aktivulino en multaj agadkampoj.

Influo
------

Rihanna estas agnoskita de la amaskomunikilaro kiel populara kaj moda ikono, aparte ekde ŝia tria studialbumo Good Girl Gone Bad (2007).      Nick Levine de Digital Spy priskribis Good Girl Gone Bad kiel "la plej proksima afero al Thriller kiun 2007/08 verŝajne produktos".  Ŝia kanto "Umbrella", fama pro sia "ella ella" hoko, estas konsiderita de Rolling Stone kiel unu el la 500 Plej Grandaj Kantoj de Ĉiuj Tempoj.  Alia kanto "We Found Love" en 2011 estis nomumita de Billboard kiel la 24-a plej granda usona sukceso tra la tempoj.  La oka studialbumo Anti (2016) de Rihanna kaj ĝia ĉefa kanto "Work" estis respondeca por alporti la dancehall-muzikstilon al vasta usona aŭskultantaro laŭ Billboard-redaktisto.

Diskografio
-----------

### Albumoj

* 2005: *Music of the Sun*
* 2006: *A Girl Like Me*
* 2007: *Good Girl Gone Bad*
* 2008: *Good Girl Gone Bad: Reloaded*
* 2009: *Good Girl Gone Bad: The Remixes*
* 2009: *Rated R*
* 2010: *Rated R: Remixed*
* 2010: *Loud*
* 2011: *Talk That Talk*
* 2012: *Unapologetic*
* 2016: *Anti*

### Solkantoj

* 2005 *Pon De Replay* (#2 US; #20 CAN)
* 2005 *Pon De Replay* (Remix featuring Busta Rhymes)
* 2005 *If It's Lovin That You Want*
* 2005 *Pon De Replay* (Remix featuring Fatman Scoop)
* 2006 *SOS*
* 2006 *Unfaithful*
* 2006 *We Ride*
* 2006 *Break It Off*  ft. Sean Paul
* 2007 *Umbrella*  ft. Jay-Z
* 2007 *Shut Up And Drive*
* 2007 *Don't Stop The Music*
* 2007 *Hate That I Love You*  ft. Ne-Yo
* 2008 *Take A Bow*
* 2008 *If I Never See Your Face Again*
* 2008 *Disturbia*
* 2008 *Live You Life*  ft. T.I.
* 2008 *Rehab*
* 2009 *Russian Roulette*
* 2010 *Hard*  ft. Jeezy
* 2010 *Rude Boy*
* 2010 *Rockstar 101*  ft. Slash
* 2010 *Te Amo*
* 2010 *Only Girl (In the World)*
* 2010 *What's My Name?*
* 2011 *S&M*

Notoj
-----

1. ↑  Lisa Spivey, *Rihanna, The New Cover Girl*, vol. 72, Los Angeles Sentinel, januaro 2007 (ISSN 0890-4340), B.5
2. ↑  Watson Margeaux, « Caribbean Queen:elel Rihanna », Entertainment Weekly,‎ 2007 (legi rete).
3. ↑  Jocelyn Vena, « Rihanna Says Loud's 'Man Down' Is 'Gangsta' » arkivo, MTV News. Viacom, 16-a de novembro 2010.
4. ↑   « Shontelle on Being Rihanna’s Drill Sergeant » arkivo, ĉe *elle.com*, 23-a de majo 2013
5. ↑  Christian Hoard, « New Faces: Rihanna Brings Riddims » , Rolling Stone, Jann Wenner, 25-a de aŭgusto 2005 (konsultita la 29-an de marto 2014).
6. ↑  « RIAA — Gold & Platinum »
7. ↑  Billboard, « Umbrella - Jay-Z »
8. ↑  "Rihanna Designs". Vogue. Arkivita el la originalo la 3an de Marto, 2016. Alirita la 27an de Decembro 2021.
9. ↑   Adamczyk, Alicia (16a de Decembro, 2014). "Rihanna Named Creative Director of Puma". Forbes. Alirita la 27an de Decembro 2021.
10. ↑   Tiffany, Kaitlyn (28a de Oktobro, 2015). "Rihanna has been cast in 'a big part' in Luc Besson's next sci-fi epic". The Verge. Alirita la 27an de Decembro 2021.
11. ↑
12. ↑
13. ↑
14. ↑
15. ↑
16. ↑   Arkivigite je 2009-10-25 per la retarkivo Wayback Machine
17. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-06-08. Alirita 2020-08-10.
18. ↑
19. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rihanna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* Oficiala paĝo en la angla[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 55649
* GND: 133432157
* LCCN: no2005081843
* VIAF: 157145970245532251899
* ISNI: 0000 0001 1476 6419
* LIBRIS: 354694
* SUDOC: 160448999
* BNF: 150108217
* MBA: 73e5e69d-3554-40d8-8516-00cb38737a1c
* BIBSYS: 8034249
* NKC: xx0045068
* BNE: XX1770123
 |