**MOOC**, angle **M**assive **O**pen **O**nline **C**ourse (amasa malfermita reta kurso) estas kurso kiu celas amasan partoprenadon per rete havebla kurso-materialo dum la partoprenantoj do ne estas ligitaj al iu geografia loko. Krom tradiciaj studmaterialoj, kiel teksto, filmetoj kaj testoj, tiu ĉi dedistanca edukado ofertas la eblecon de cifereca interagado inter studentoj, instruistoj kaj helpantoj pere dediskutplatformoj. La kurso ne estas kunveno, sed prefere maniero kunigi instruistojn kaj studentojn ĉirkaŭ komuna temo. 

MOOC en la araba pri Vikipedio***MOOC en la araba pri verki kaj traduki por Vikipedio.*** Depost egiptaj kaj irakaj universitatoj rajtigis studentojn verki artikolojn por ekzerci, la artikoloj ne nur nombre, sed ankaŭ laŭ enhava kvalito (ĉefe la sciencorilataj artikoloj) eksplode kreskis en la arablingva vikipedio.Iuj atendas ke MOOC kiel nova formo de dedistanca edukado, povus meti gravan premon sur la komerca modelo de tradiciaj universitatoj.

Historio
--------

Eblas konsideri la kurson *Introduction to Open Education* (*Enkonduko al Malfermita Edukado)* de David Wiley  la unuan MOOC-kurson.

Rezulte de *OpenCourseWare* kaj iniciatoj kiel *Open Learning Initiative* , 160.000 studentoj en 190 landoj partoprenis en la MOOC-kurso de Stanford pri artefarita intelekto en la aŭtuno de 2011. En la sekvaj monatoj estis fonditaj Coursera, MITx, edX, Harvardx kaj Udacity. En 2012 *The Open University* aldonis la anglan *FutureLearn.*

Kelkaj ekzemploj de MOOC-kursoj
-------------------------------

### Enkonduka kurso en Esperanto pri la kronviruso KOVIM-19

Ĉi tiu kurso de OpenWHO donas ĝeneralan enkondukon pri KOVIM-19 kaj novaperantaj spirvirusoj. La kurso celas unuloke profesiulojn pri publika sano, homojn kiuj laboras por Unuiĝintaj Nacioj, internaciaj organizaĵoj, NRO-j aŭ iu ajn persono kiu interesiĝas pri la temo.

### Kurso pri interkultura edukado en la ĉiutaga vivo

Tiu hispanalingva kurso (subtekstoj ankaŭ en la angla kaj franca, ne en Esperanto) de Coursera donas ilojn, kiuj permesos pli zorge pripensi sian historion, identecon, lingvon, paroladon kaj reagon al sociaj situacioj, kiuj implikas la interkulturan komprenon de homoj el aliaj lingvaj kaj kulturaj horizontoj. Ĝi interalie havas ekzercon rialte al glotofobio [fr.wikipedia] kaj ĝian rilaton al interkulturaj dimensioj.

### Kurso pri vikipedio

Ekzistas kursoj pri Vikipedio ekzemple en la araba (2018) kaj la franca lingvoj. La franca reta universitato *France Université Numérique* (FUN) organizis en 2016 tielnomatan WikiMOOC kun instrufilmetoj.

### Kursoj pri lingvoj

* La MOOC-retejo de *Futurelearn* ofertas senpagajn interretajn kursojn de famaj universitatoj kaj kulturaj institucioj.  ekzemple kurson por lerni la nederlandan je baza nivelo post tri semajnoj.
* *Linguapax* kaj *Rising Voices* en kunlaboro de la Katedro pri Lingva kaj Kultura Diverseco de UNESKO kaj de la Instituto pri Kataluna Studoj. kreis MOOC-kurson pri lingva diverseco kaj la praktikaj problemoj en diversaj landoj rilate al ĝi. En tiu kurso oni alproksimiĝas la lingvan diversecon kaj plurlingvecon ne nur el teoria vidpunkto, sed ankaŭ el la perspektivo kiel helpi kompreni kaj administri diversajn kuntekstojn, kiuj aperas el tiu diverseco en malsamaj cirkonstancoj de socia interago.
* Iom rilata reta kurso temas pri enkonduko al traduklaboro ene de la platformo Tradukistoj sen landlimoj: *Basic Translator Training* (Baza traduktrejnado) aŭ Introduction to Machine Translation and Post Editing (Maŝintradukado kaj posta prilaborado)

Referencoj
----------

1. ↑  (en) George Siemens, Massive Open Online Courses (MOOCs), filmeto en YouTube
2. ↑  Kaplan Andreas M. Haenlein Michael (2016) *Higher education and the digital revolution: About MOOCs, SPOCs, social media, and the Cookie Monster*, Business Horizons, Volume 59.
3. ↑  angle*Top universities test the online appeal of free*
4. ↑  (en) John Lubbock, *Arabic Wikipedia is growing fast – here’s why*, Wikimedia
5. ↑  economist.com
6. ↑  angleIntroduction to Open Education
7. ↑  downes.ca; *The Rise of MOOCs, Stephen Downes, April 2012*.
8. ↑  angle*Open Learning Initiative*
9. ↑  angleInstruction for Masses Knocks Down Campus Walls
10. ↑  angle*Coursera*
11. ↑  (eo) Enkonduko pri KOVIM-19: metodoj por detekto, prevento, reago kaj kontrolo, OpenWHO,
12. ↑  (pt) Komprenu interkulturajn dimensiojn en ĉiutaga vivo, Coursera.
13. ↑  (franca) Instrufilmetoj de la franca WikiMOOC-kurso
14. ↑  Futurelearn biedt gratis online cursussen aan
15. ↑  Cursus "Introduction to Dutch" op futurelearn.com
16. ↑  (en) Aliĝu al la MOOC-kurso pri lingva diverseco de Linguapax, Rising Vocies, la 13-an de februaro 2021

Vidu ankaŭ
----------

* Retlernado (E-learning)
* Liberaj lerniloj
* Malfermita edukado
* Traduka projekto por Vikipedio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio MOOC en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* MOOC-kurso de la Monda Organizaĵo pri Sano (WHO) pri KOVIM-19 en Esperanto.
* Linguapax International
* (angla) Profesoro Marc Van Oostendorp pri MOOC kaj malfermita reta edukado
* (angla) *Basic Translator Training* (Baza traduktrejnado) aŭ *Introduction to Machine Translation and Post Editing* (Maŝintradukado kaj posta prilaborado)