recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Reggie Workman kun tenorsaksofonisto Pharoah Sanders kaj frapinstrumentisto Idris Muhammad en 1978
**Reginald David Workman** (\* 26-an de junio 1937 en Filadelfio) estas usona ĵaza basinstrumentisto kaj altlerneja instruisto.

Vivo kaj verkado
----------------

Workman ricevis infanaĝe pianolecionojn kaj lernis ĉe la mezgrada lernejo komence tubjon, antaŭ ol li turniĝis al kontrabaso. Li muzikis komence ĉe Al Grey, poste en ritmenblusaj bandoj. Poste li iris al Novjorko, kie li laboris ĉe Lee Morgan. Post tio li laboris por Jackie McLean, Kenny Dorham, Gigi Gryce (1958/59), Red Garland (1959), Roy Haynes kaj John Coltrane (*Africa/Brass*1960/61). Sekvatempe li estis membro de la bando de James Moody, antaŭ ol li ekde 1962 ĝis 1964 (*Free for All*) muzikis en la bando Jazz Messengers de Art Blakey kaj vojaĝis kun ĝi koncerte tra Japanujo kaj Eŭropo. Postsekve li membris en la grupoj de Al Heath, Yusef Lateef (1965) , Herbie Mann (1966) kaj Thelonious Monk (1967). Li krome surdiskigis kun muzikistoj kiel Eric Dolphy, Elvin Jones, Freddie Hubbard, Wayne Shorter (JuJu, 1964 kaj *Adam's Apple*, 1966)), Bill Dixon, Roy Ayers, Archie Shepp, Andrew Hill, Gary Bartz, Pharoah Sanders (*Karma*, 1969) aŭ Bobby Hutcherson kaj aliĝis al la kvaropo *New York Jazz Quartet* kaj la bando *Jazz Composer’s Orchestra*. Komence de la 1970-aj jaroj li studis ĉe universitato kaj muzikis en la bandoj de Alice Coltrane, Charles Tolliver kaj Max Roach. Post tio li laboris por la Centro de Afrikaj Kulturoj de Babatunde Olatunji.

Ekde 1987 li estas profesoro de la Nova Lernejo por Socia Reserĉo. Krom tio li tenis plue muzikajn projektojn, kun kiuj li ankaŭ surdiskigis, ekz. "Duet" kun Dee Dee Bridgewater, "Super Jazz Trio" kun Tommy Flanagan kaj Joe Chambers kaj "Images" kun Marilyn Crispell, Don Byron, Gerry Hemingway kaj Jeanne Lee. El inter sonregistraĵoj de la 1990-aj jaroj menciendas aparte la lumdiskoj kun Mal Waldron, kiuj parte ekestis en Eŭropo. Krom tio Workman ludis kun muzikistoj de diversaj stiloj kiel Aki Takase, Marion Brown, Horace Tapscott, Hank Jones, Frank Wess, Edward Vesala, Derek Bailey aŭ Living Colour. Sub la nomo de Reginald Workman nur malmultaj diskoj aperis.

Diskoj
------

* Conversation (Denon)
* The Works of Workman (Denon)
* Synthesis (Leo Records, 1986)
* Images (Music & Arts, 1989)
* Live in San Francisco (Music & Arts CD 633)
* Altered Spaces (Leo, 1992)
* Summit Conference (Postcards, 1993)
* Cerebral Caverns (Postcards, 1995)


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Literaturo
----------

* Martin Kunzler, Jazz-Enzyklopädie Bd. 2. ISBN 3-499-16513-9, S. 1514f.

* Kategorio Reginald Workman en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 383647
* GND: 134561120
* LCCN: n84132575
* VIAF: 34644964
* ISNI: 0000 0000 6309 6469
* SUDOC: 13277786X
* BNF: 13901284s
* MBA: ca0e5f9d-838a-4685-9b82-e30e35ff4bf1
* ICCU: LO1V272635
 |
**Zoltán Fekete,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fekete Zoltán** estis hungara agronomo, gimnazia kaj universitata instruisto. Lia patro estis Lajos Fekete (botanikisto).

Zoltán Fekete  naskiĝis la 31-an de marto 1911 en Hungara reĝlando en Zsarnóca (nuntempa Žarnovica en Slovakio), li mortis la 9-an de novembro 1988 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán Fekete frekventis luteranan liceon en Sopron, antaŭ la abituriento li lernis jaron en kolegio en Londono. Post la abituriento li estis soldato jaron, li akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1935. En la sama jaro li doktoriĝis, poste li instruis 2 jarojn en gimnazio de Orosháza. En 1936 li edziĝis. Inter 1937 kaj 1941 li estis asistanto en la menciita universitato, poste li instruis en Ekonomia Altlernejo de Keszthely. Pro la 2-a mondmilito interrompoj okazis pro oftaj soldatiĝoj. En 1949 li estis nomumita katedrestro en Ĝardenkultura Universitato en Budapeŝto, kie li okupiĝis multe pri la grundoj. En 1952 li kandidatiĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. En la lernojaro 1950 li estis dekano. Li pensiuliĝis en 1976. Li ricevis premiojn en 1970 kaj 1977.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Orosháza talaja* (1936)
* *Hazai komplex talajvédelem kérdései* (1954) - kun aliaj
* *Kertészeti ültetvények talajvédelme* (1967)
* *Különleges szempontok egy homokháti táj környezetvédelme* (1973)
* *Talajvédelmi művelési módok hatása a talaj néhány kémiai tulajdonságának változására Budaörsön* (1980)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-11-15 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-11-16 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 573638
* GND: 134815955
* LCCN: nr89003087
* VIAF: 79796654
* ISNI: 0000 0000 5788 643X
* BNF: 139248868
* NKC: mzk2009544744
 |
La **Doganunio de Eŭropo** konsistas el la membroŝtatoj de Eŭropa Unio kaj kvar el ĝiaj najbaraj landoj: Andoro, Monako, San-Marino kaj Turkio.

Historio
--------

La dogana unio estis la unua misio de la Eŭropa Ekonomia Komunumo, establita en 1958. Tamen ĝi ne ekvalidis ĝis dek jaroj poste, la 1-an de julio 1968.

Teritorioj
----------

Ĉiuj membrolandoj de Eŭropa Unio estas anoj de la dogana unio. Tamen tio ne signifas, ke ĉiuj iliaj teritorioj ankaŭ estas parto de ĝi. Ĉi tiu distingo baziĝas sur la fakto, ke la teritorio mem ne estas parto de la EU (la Rilataj Transoceanaj Landoj kaj Teritorioj ekzemple), aŭ ĉar ĉi tiuj teritorioj aŭ negocis retiriĝan opcion en la Eŭropa Unio, aŭ estis ekskluditaj de la doganunio pro ilia ekonomia aŭ geografia situacio.

Referencoj
----------

1. ↑  Hans von der Groeben, « The EEC is now a Customs Union », Intereconomics, vol. 3,‎ aŭgusto 1968, p. 226–229 (legi rete) (arkivo)

* Kategorio Eŭropa Doganunio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Glareolo** |
| --- |
|  |
| Hela glareolo Glareola lacteaHela glareolo *Glareola lactea* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ĥaradrioformaj *Charadriiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Glareoledoj *Glareolidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Stiltia*** |
| Genro: | ***Glareola*** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| Vidu tekston. |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Glareolo  |

 |
| v • d • r |

La **glareoloj** estas grupo de birdoj kiuj kune kun la kuruloj kaj la krokodilgardulo formas la familion de Glareoledoj. Ili havas mallongajn krurojn, tre longajn pintajn flugilojn kaj longajn forkoformajn vostojn. 

Ilia plej nekutima eco inter birdoj klasitaj kiel vadbirdoj estas ke ili ĉasas siajn predojn inter insektoj dumfluge kiel hirundedoj, kvankam ili povas manĝi ankaŭ surplanke. Iliaj mallongaj bekoj estas adaptiĝo al aera manĝado.

Ilia flugo estas rapida kaj gracia kiel tiu de hirundo aŭ ŝterno, per multaj turnoj kaj kirloj por atingi la predon. Ili estas plej aktivaj dum krepusko (vespera kaj matena) kaj ripozas dum la plej varma parto de la tago. Tiu kutimo nepras pro loĝado en tropikaj regionoj.

Kiel la kuruloj, la glareoloj troviĝas en la plej varmaj partoj de la Malnova Mondo, el suda Eŭropo kaj Afriko orienten tra Azio ĝis Aŭstralio. La specioj reproduktiĝantaj en mezvarmaj regionoj estas longdistance migrantoj. 

La ino demetas du ĝis kvar ovojn en surplanka trueto.

La Aŭstralia glareolo, la ununura specio kiu ne estas en la genro *Glareola*, estas pli surtera ol la aliaj glareoloj kaj povas esti intermeza inter tiu grupo kaj la kuruloj.

La vorto **Glareolo** estas uzata ankaŭ por la plej komuna **Glareolo** en Eŭrazio, tio estas la Kolumglareolo, *Glareola pratincola*.

Listo de specioj
----------------

* Aŭstralia glareolo *Stiltia isabella*
* Kolumglareolo *Glareola pratincola*
* Orienta glareolo *Glareola maldivarum*
* Stepglareolo aŭ Nigroflugila glareolo *Glareola nordmanni*
* Madagaskara glareolo *Glareola ocularis*
* Roka glareolo *Glareola nuchalis*
* Griza glareolo *Glareola cinerea*
* Hela glareolo *Glareola lactea*

Referenco
---------

* *Shorebirds* de Hayman, Marchant kaj Prater ISBN 0-395-60237-8
**Eŭropa buroo por malpli uzataj lingvoj** (EBMUL) (angle *European Bureau for Lesser Used Languages* (EBLUL), france *Bureau européen des langues les moins répandues* (BELMR), hispane *Oficina Europea de Lenguas Minoritarias*, germane *Europäisches Büro für Sprachminderheiten*) estis sendependa neŝtata organizo financata de la Eŭropa Komisiono kiu celis konservi kaj antaŭenigi malpli uzatajn aŭtoktonajn lingvojn de la Eŭropa Unio. 

La Eŭropa Buroo por malpli uzataj lingvoj estis kreita fare de la iniciato de la Eŭropa Parlamento en 1982. EBMUL havis siajn sidejojn en Bruselo kaj Dublino.

UEA publikigis en 2002 Esperantan version de eldonaĵo (1998) de EBLUL, Diskutlibro pri malpli uzataj lingvoj.

EBLUL estis nuligita per decido de sia estraro de la 27-a de januaro 2010. Ĉefa oficiala kialo de la malfondo estis "maltaŭgeco de la subvencia meĥanismo de tia organiza modelo en hodiaŭaj cirkonstancoj". Por anstataŭi ĝin fondiĝis la Eŭropa Reto por Lingva Egaleco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eŭropa buroo por malpli uzataj lingvoj, arkivigita je 2012-04-26 (angle)
**Zoltán Farkasdi** [farkaŝdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkasdi Zoltán** estis hungara arkitekto. Lia origina familia nomo estis *Reichard* [rejĥard] ĝis 1942.

Zoltán Reichard naskiĝis la 10-an de oktobro 1908 en Győr, li mortis la 15-an de aprilo 2001 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán Farkasdi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris arkitekturan diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato en Budapeŝto en 1935. Post siaj studoj li laboris en ateliero de Endre Kotsis ĝis 1940, sed li ankaŭ instruis en la teknikuniversitato ĝis 1948. Li estis ĉefarkitekto en agrikultura ŝtata entrepreno (1948-1953) kaj konstrua oficejo (1953-1957) poste en alia ŝtata firmao. Li pensiuliĝis en 1970. Li specialiĝis pri agrikulturaj konstruaĵoj. Li ricevis premion Kossuth en 1952.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* uzinaj haloj en Székesfehérvár (1942)
* renovigita domo en Budapeŝto (kunarkitekto, 1946)
* 15 etaĝa loĝdomo en Budapeŝto (1970-1973)

Lia libro
---------

* *Mezőgazdasági Építészet* (1955)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 692639
 |
**La Poŝta Palaco** apartenas al la imponaj konstruaĵoj en Szeged.

Ĉefenirejo de Poŝta Palaco en Szeged

Historio
--------

La novrenesanca poŝta palaco en Szeged estis konstruita inter 1881 kaj 1883. Ĝi dekomence kaj senĉese funkcias kiel ĉefpoŝtejo. Origine impona vitra pentraĵo 7 metrojn alta, 4 metrojn larĝa estis videbla interne. En 1930 kaj 1946 la konstruaĵo ricevis pli novajn etaĝopartojn, en 1976 ĝi pligrandiĝis laŭlonge.

Ĝis fine de la socialismo la poŝto respondecis pri leteroj, pakaĵoj, telefonoj, telegrafoj, radioj, fine televizioj. Nuntempe restis nur la leteroj kaj pakaĵoj, tial oni konstruis en la proksimeco apartan konstruaĵon por telefonio kaj telekomunikado.

La konstruaĵo
-------------

Fasado de la konstruaĵo etendiĝas laŭ trotuaro de Placo Széchenyi (Szeged), krome 2 stratoj limas la poŝtejon. La trietaĝa konstruaĵo formas U-literon. Inter la U-formoj interna korto etendiĝas, kie la poŝtoaŭtoj liveras la leterojn kaj pakaĵojn.

Fontoj
------

* hungare kun bildoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Poŝta Palaco (Szeged) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Zoltán Fodor-Lengyel** [lendjel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fodor-Lengyel Zoltán** estas hungara-hispana pentristo.

Zoltán Fodor-Lengyel  naskiĝis la 1-an de marto 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán Fodor-Lengyel lernis pentradon private ekde 1978 en sia naskiĝurbo, poste inter 1981-1984 grafikadon en Sorbonne. Li debutis en ekspozicio en Parizo en 1983. Post 3 jaroj li estis arta gvidanto de galerio, ankaŭ kunposedanto. Ekde tiam li konstante aranĝis ekspoziciojn ekzemple en Hungario, Hispanio, Francio, Usono. Ekde 2007 li estis membro de Reĝa Arta Akademio de Cádiz. Li ricevis plurajn premiojn inter 1988-2017.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Budapeŝto (1981, 1988, 2006, 2012, 2017)
* Parizo (1984, 1988)
* Berlino (1987)
* Madrido (1992, 2000, 2005, 2012)
* Novjorko (2013)
* Milano (2015)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2017-08-30 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609120
* VIAF: 88025534
* BNE: XX996907
 |
**Ferenc Vecsey** [veĉei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vecsey Ferenc** estis hungara virtuoza violonisto, komponisto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *vecsei*, *böröllői* kaj *izsákfai* [iĵAkfai].

Ferenc Vecsey en 1905
Ferenc Vecsey  naskiĝis la 23-an de marto 1893 en Budapeŝto, li mortis la 5-an de aprilo 1935 en Romo.

Biografio
---------

Ferenc Vecsey komencis siajn violonajn studojn kun sia patro en la aĝo 5, post 3 jaroj private li ricevis lecionojn de Jenő Hubay. Li debutis publike en feriejo en Supra Hungarujo en 1899. Inter 1901 kaj 1903 li studis en Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio, poste en Berlino de Joseph Joachim. Ekde 1904 li faris koncertojn en Rusio, Germanio, Britio. Li akompanis Béla Bartók en 1906 en Iberio. Li havis tempon inter la koncertserioj daŭri la lernadon en Berlino de en:Paul Juon kaj ankaŭ en Budapeŝto de Hubay. Tiutempe, tamen malofte li ankaŭ komponadis. Baldaŭ li loĝis en Italio, unue en Perugia (tie li edziĝis), poste en Venecio.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* Berlino (1903)
* Carnegie Hall (1905)
* Budapeŝto (1907, 1924, 1926)
* Romo (1911)

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* kapriĉo en F♯ major (1913)
* Preludio kaj Fuga en C minor (1914) dediĉita al Jenő Hubay
* kapriĉo No. 1 "Le Vent" en A minor (1916)
* Preghiera en G♯ minor (1924)
* kapriĉo fantastique (1933)
* *Valse triste* en C minor (1913) aŭdebla:
	+ kun Katica Illényi violone
	+ kun György Cziffra piane
	+ kun Mária Gyurkovics kante

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* angle

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Ferenc Vecsey en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 640151
* GND: 117358258
* LCCN: n85023040
* VIAF: 76502876
* ISNI: 0000 0000 8395 6729
* BNF: 139277663
* MBA: db0087f3-7a6b-43cc-bde3-5da9e9ca6847
* BIBSYS: 14062900
* NKC: mzk2010593973
* ICCU: CUBV158805
 |
**Sándor Csoóri** [ŝAndor ĉOri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csoóri Sándor** estas hungara komponisto, violonisto, gitaristo, sakŝalmisto. Lia patro estis la samnoma poeto Sándor Csoóri.

Sándor Csoóri en 2010
Sándor Csoóri muzikadas per sakfluto
Sándor Csoóri n%C3%A9sz,\_1956)[*rompita ligilo*] naskiĝis la 19-an de februaro 1956 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Csoóri frekventis muzikan bazlernejon, kie li lernis ludi en diversaj muzikiloj. En 1973 li fondis muzikan grupon „Muzsikás", kun kiu li muzikadis popolmuzikojn 23 jarojn. En 1997 li fondis similan muzikgrupon. Inter 1977 kaj 2002 li instruis en muzika lernejo en Óbuda, poste en Üröm. Li ricevis premiojn ekde 1995, premion Kossuth en 2016.

Elektitaj libroj
----------------

* *Dudanóták gyűjteménye* (1986)
* *Varázsjelek. Út a magyar ősműveltséghez a zenetanulás alapján* (2000, 2003)
* *Zeneszavak. 277 magyar pentaton népdal képzeletfejlesztő képekkel* (2004)

Fontoj
------

* oficala paĝo
* hungare
* koncernaj kolektaĵoj
En matematiko, kvadrata formo super kampo *F* estas dirita al esti **izotropa** se estas ne-nula vektoro sur kiu ĝia valoro estas nulo. Alie la kvadrata formo estas **neizotropa**.

Se *q* estas kvadrata formo sur vektora spaco *V* super *F*, tiam ne-nula vektoro *v* en *V* estas dirita al esti **izotropa** se *q(v)=0*. Kvadrata formo estas izotropa se kaj nur en *V* ekzistas ne-nula izotropa vektoro por la kvadrata formo.

Estu *(V, q)* kvadrata spaco kaj *W* estu ĝia subspaco. Tiam *W* estas nomata kiel **izotropa subspaco** de *V* se ĉiuj vektoroj en ĝi estas izotropaj, kaj **neizotropa subspaco** se ĝi enhavas neniun (ne-nulan) izotropaj vektoroj. La **izotropeca indekso** de kvadrata spaco estas la maksimumo de la dimensioj de la izotropaj subspacoj.

Propraĵoj
---------

Kvadrata formo *q* sur finidimensia reela vektora spaco *V* estas neizotropa se kaj nur se *q* estas difinita kvadrata formo:

* aŭ *q* estas *pozitive difinita kvadrata formo*, kio estas *q(v)>0* por ĉiu ne-nula *v* en *V*;
* aŭ *q* estas *negative difinita kvadrata formo*, kio estas *q(v)<0* por ĉiu ne-nula *v* en *V*.

Se la kvadrata formo havas la signumon *(n0, n+, n-)*, tiam ĝia izotropeca indekso estas *n0* plus la minimumo el *n+* kaj *n-*.

Se la kvadrata formo estas ne-degenera (dimensio de la kerno estas 0) kaj havas la signumon *(n+, n-)*, tiam ĝia izotropeca indekso estas la minimumo el *n+* kaj *n-*.

Se *F* estas algebre fermita kampo, ekzemple, la kampo de kompleksaj nombroj,
kaj *(V, q)* estas kvadrata spaco de dimensio minimume 2, tiam *q* estas izotropa.

Se *F* estas finia kampo kaj *(V, q)* estas kvadrata spaco de dimensio minimume tri, tiam *q* estas izotropa.

Se *F* estas la kampo *Qp* de p-adic nombroj kaj *(V, q)* estas kvadrata spaco de dimensio minimume kvin, tiam *q* estas izotropa.

Ekzemploj
---------

Estu du-dimensia reela spaco de vektoroj *v=(x, y)* kaj estu la formo *q(v)=q(x, y)=x2-y2*. Tiam *q* estas izotropa, ĉar por ne-nula vektoro (1, 1) ĝia valoro estas nulo: *q(1, 1)=0*.
La izotropaj subspacoj estas konsistanta unu el la vektoroj de formo *(x, x)* kaj la alia de *(x, -x)*. La neizotropaj subspacoj estas ekzemple el la vektoroj de formo *(x, -2x)* aŭ *(x, 0)* aŭ *(0, x)*.

Estu la sama spaco kaj la formo *r(v)=r(x, y)=xy*. Tiam *r* estas izotropa, ĉar por ne-nula vektoro (0, 1) ĝia valoro estas nulo: *r(0, 1)=0*. La izotropaj subspacoj estas konsistanta unu el la vektoroj de formo *(x, 0)* kaj la alia de *(0, x)*. La neizotropaj subspacoj estas ekzemple el la vektoroj de formo *(3x, -x)* aŭ *(x, x)* aŭ *(x, -x)*.

Estu la sama spaco kaj la formo *s(v)=s(x, y)=x2+y2*. Tiam *s* estas neizotropa, ĉar por ne-nula vektoro ĝia valoro estas pozitiva. Ĉiu subspaco estas neizotropa subspaco.

Vidu ankaŭ
----------

* Kvadrata formo
* Dulineara funkcio
* Leĝo de inercio de Sylvester
**Ferenc Vasváry** [vaŝvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vasváry Ferenc** estis hungara juristo, profesoro.

Ferenc Vasváry  naskiĝis la 22-an de novembro 1872 en Pécs. Li mortis la 7-an de januaro 1952 en Pécs.

Biografio
---------

Ferenc Vasváry frekventis cistercianan gimnazion, poste juran akademion en sia naskiĝurbo, tamen li plulernis en Reĝa Universitato de Budapeŝto akirinta diplomon en 1898. Post siaj studoj li estis subnotario en Pécs. En 1900 li ekinstruis en la jura akademio, en 1905 li estis nomumita privata profesoro en la reĝa universitato, post 2 jaroj ordinara profesoro en la akademio. Tiutempe li studvojaĝis al Germana Regno, Belgio, Svislando. En 1922 li estis nomumita publika ordinara profesoro en la alveninta Scienca Universitato Erzsébet. Li estis dekano en la studjaroj 1925 kaj 1937, rektoro en la studjaro 1927. Li pensiuliĝis en 1943, tamen li instruis plu ĝis 1949.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Der ungarische Gesetzentwurf zur Bekämpfung des unlauteren Wettbewerbs* (sen eldonjaro)
* *A magyar közigazgatás központi alapszervei* (1902)
* *A magyar közigazgatási perrendtartás vezérfonala* (1907)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio kun bildo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Matthias Höfs** (\* 1965 en Lübeck) estas germana trumpetisto kaj altlerneja instruisto en Hamburgo.

Vivo
----

Lia unua trumpetinstruisto estis la solotrumpetisto Herbert Schmidt-Kärner el Lübeck. Ekde 1982 li studis trumpeton ĉe profesoro Peter Kallensee ĉe la Altlernejo por Muziko kaj Teatro en Hamburgo kaj finis la studon per koncertekzameno kun distingo. Poste li translokiĝis al Karajan-Akademio je Berlino, por plustudi ĉe Konradin Groth. Jam kiel studento li estis membro de diversaj renomaj junularorkestroj, inter ili la *Junge Deutsche Philharmonie* kaj Junular-Orkestro de la Eŭropa Unio. En 1983 la urbo Lübeck donis al li la Hansan Kulturpremion, en 1988 li ricevis la Eduard-Söring-Premion kaj en 1989 stipendion de la Germana Muzik-Konsilantaro kaj de la Mozart-Societo. Je la konkurso de la muzikaltlernejoj en 1987 same kiel en 1990 je la Internacia Muzik-Konkurso en Markneukirchen li ricevis pokaze unuajn premiojn. Ekde 1984 ĝis sia vokiteco kiel profesoro al la Altlernejo por Muziko kaj Teatro en Hamburgo en la jro 2000 Höfs estis solotrumpetisto de la Filharmonia Ŝtata Orkestro je Hamburgo. Ekde 1985 li estas membro de la latunblova ensemblo German Brass, krome li i.a. kunmuzikas en la *Linos-Ensemblo*, la *Deutsche Bläsersolisten*, en la ensemblo *Villa Musica* same kiel en la *Deutsche Kammerphilharmonie*.

Sonregistraĵoj
--------------

* "Un concerto italiano"(1995)
* "An English Concert" (2002)
* "Gansch Meets Höfs" gemeinsam mit Hans Gansch (2006)
* "Trumpet Acrobatics" (2007)
* "The Trumpet Shall Sound" (2009)
* "Solo de Concours" (2010)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de Matthias Höfs
* German Brass
* Matthias Höfs estas ambasadoro por la Instrumento de la Jaro 2009: la trumpeto
Reklamilo por la radielsendo. **Turingio Internacia** estis la titolo de la esperanta magazino de Radio F.R.E.I. per kiu oni intencis prezenti kiel eble plej multfacete Turingion kaj ties ĉefurbon al la tuta mondo.

Ĝi disaŭdiĝis inter januaro 2012 kaj decembro 2021 el Erfurto, ĉiun duan dimanĉon de monato je la horo 19-a (laŭ centra eŭropa [somera] tempo), daŭrante unu horon. Kelkaj eroj de la magazino estis germanlingvaj.

Rubrikoj povis esti la sekvontaj:

* Lokaj novaĵoj el la erfurta regiono (resumo en la germana)
* Angulo beletra
* "Thuringiensia": sciindaj faktoj pri vidindaĵoj, kutimoj kaj moroj, historio, konstruaĵoj ktp. de Turingio
* Leterkesto de la geaŭskultantoj (parte en la germana; de tempo al tempo kun intervjuoj)
* Lingvokurso (por germanlingvanoj) laŭ la "Mia-Serio" de Josef Schiffer: 'Mia Serurtruo', poste 'Mia Lernolibro'

Dissendo okazis ne nur interrete, sed ankaŭ sur ultrakurtaj ondoj (FM 96.2 MHz) en Erfurto kaj krome per kablo en Erfurto, Arnstadt, Gotha, Sömmerda (107.9 MHz). Per tio iĝis la elsendoj ankaŭ taŭga varbilo inter la neesperantista aŭskultantaro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Esperanto-redakcio de Radio FREI
* La elsendoj de januaro 2012 ĝis decembro 2021


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Koordinatoj: 44° 41′ 20″ N 5° 35′ 56″ O﻿ / ﻿44.68889 °N, 5.59889 °O﻿ / 44.68889; 5.59889 (mapo)

**Glandage** estas franca komunumo lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havis 85 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Glandage etendiĝas sur 52.11 km², kaj havis 85 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 1.6 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Drôme, en la okcidenta parto de la francaj Alpoj.

Historio
--------

La departemento Drôme estis oficiale kreita la 5-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro René Orand, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

La porĉo de la urbodomo estas loka kuriozaĵo, kiu verŝajne reprezentas du sanktulojn laŭ malofta arkitektura strukturo.

Administrado
------------

Glandage apartenas al la kantono de Châtillon-en-Diois, kies ĉefurbo estas Châtillon-en-Diois. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Drôme
* Kantono de Châtillon-en-Diois
**Preĝejo de Sankta Emeriko de Hungario** estas romkatolika kirko kaj monumento historia en Hungario, en vilaĝo Bő.

Historio
--------

Supozeble la kirko estis konstruita inter 1237-1250. En 1747 oni faris pli granda kaj baroka la preĝejon, tiam fariĝis la sakristio kaj la pli nova sanktejo. Baldaŭe interne oni faris galerion. En 1834 la preĝejo bruldetruiĝis, poste oni konstruis pli novan turon. La nova orgeno muzikadas de 1909. En 1893 skulptaĵo pri Dipatrino estis metita en la flanka altaro. En 1930 interne oni pentris la preĝejon. En 1960 oni faris pli novan ĉefaltaron. Ekde la 1970-aj jaroj la bildoj de la novaj fenestroj prezentas 3 sanktulinojn. En 1992 oni pentris 2 freskojn. En 2010 renovigo okazis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo havas unu navon kaj unu sveltan turon. La konstruaĵo havas gravajn mezepokajn partojn, kiel la enirejo kaj fenestroj. Apud la preĝejo etendiĝas parko kun kruco de 1824 kaj monumento de falintoj dum la mondomilitoj. En la parko rozoj, kaj lavendoj kreskiĝas.

Kermeso okazas en la 5-an de novembro.

Fontoj
------

* hungare
* hungare
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Antonio PASTOR** (naskiĝis la 28-an de majo 1837 en Broklino, Nov-Jorkio, Usono; mortis la 26-an de aŭgusto 1908 en Elmhurst (Nov-Jorkio)) estis amuzisto kaj la homo, kiu inventis vodevilon.

Tony Pastor tre june komencis sian karieron. Li kantis en la Nov-Jorka muzeo de P. T. Barnum. Dum la sekvaj jaroj li laboris en menestrelaj montraĵoj, en cirkoj kaj kiel komika kantisto en variecaj revuoj. Fine li komencis produkti variecajn programojn, vesperojn de ĉasta amuzado kiel alternativo al la malĉastaj montraĵoj de tiu tempo. En 1865 Tony Pastor kaj Sam Sharpley malfermis *Tony Pastor's Opera House (operejo de Tony Pastor)* en Manhatano. Pastor poste aĉetis la duonon de Sharpley. Ekde la sama jaro li organizis vojaĝantajn menestrelajn trupojn, kiuj rondvojaĝis en Usono inter aprilo kaj oktobro ĉiujare. Ĉi tiuj programoj interesis virinojn kaj infanojn same kiel tradician viran vizitantaron. La teatro kaj la rondvojaĝantaj grupoj rapide popolariĝis kaj estis baldaŭ imitataj.

En 1881 Pastor luis la *Germanian Teatron* ĉe la 14-a Strato en Manhatano. Ĝi farigis vaste konata kiel la *Teatro de Tony Pastor.* Li alternis la programojn de la teatro inter operetoj kaj porfamiliaj variecaj montraĵoj. Tion oni nomis vodevilon. Lia teatro prezentis interalie Ben Harney, kiu ludis novstilon muzikon *(ragtime),* Lillian Russell, May Irwin kaj George M. Cohan.

* Kategorio Tony Pastor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 35994
* GND: 133504131
* LCCN: no95007431
* VIAF: 38108992
* ISNI: 0000 0004 3353 4930
* SUDOC: 146573811
* BNF: 14546618k
* BNE: XX1180623
 |
**Aleksandr STAMBOLIJSKI** (bulgare Александър Стамболийски; n. 1-an de marto 1879 en Pasardŝik; m. 14-an de junio 1923 samloke (murdita); estis de oktobro de 1919 ĝis sia morto en 1923 ĉefministro de Bulgario.

Biografio
---------

Stambolijski kreski en la agrikulture karakterizita provinco de Bulgario, vizitis agrikulturan lernejon de 1893 ĝis 1895 en Sadovo kaj de 1895 ĝis 1897 la altlernejon pri vinkultivado en Pleven. Tie li konatiĝis kun *Janko Sabunov*, politikisto de la kamparana movado. Stambolijski tiel konatiĝis kun la maldekstraj kaj komunistaj ideoj, kiujn li parte alproprigis. Li aliĝis al la kamparana movado kaj konatiĝis tie lian postan edzinon *Milena Daskalova*. Li vizitis en 1900 la Martin-Luther-Universitaton en Germanio pro studi filozofion. En 1901 li translokiĝis en Munkenon, kie li lernis denove agrikulturon.

Li revenis en Bulgario en 1902, en 1905 iĝis prezidanto de la kamparana ligo kaj en 1908 parlamentano. Tie li partorpenis interesojn de la kamparanoj. Li estis reelektita en 1911 kaj lia partio esti dumtempe la plej forta partio en la opozicio.

Li malbonvenigis la unuan mondmiliton kaj aliĝon al la centraj potencoj. Li postulis apogon de la entento, pro kio oni arestis lin en 1915. Li liberiĝis per amnestio en 1918 kaj en la parlamentaj elektoj de 1919, lia partio iĝis la plej forta partio de la nacia asembleo. Stambolijski estis elektita al ĉefministro kaj persone partoprenis la pactraktatojn, kiuj kondukis al traktato de Neuilly-sur-Seine, en kiu Bulgario perdis la akiritajn teritoriojn. Stambolijski devis kapjesi al la packontrakto pro la sociala kaj ekonomia mizero. Lia kapjeso al la teritoriaj perdoj igis lin propeka kapro en la naciaj rondoj.

En la novaj elektoj de 1920, lia partio iĝis denove la plej forta partio kaj povis sola regi. La registaro decidis konfiski la bienegojn kaj krei fortajn ŝtatajn organizojn.

Stambolijski regis fermane, lia opozicio akuzis lin, ke li gvidas la landon en kamparanan diktaturon. Li komencis en 1922 ekagadi kontraŭ la opozicio per arestado kaj censuro.

Li subskribis en marto de 1923 kun Jugoslavio la *traktaton de Niŝ*, en kiu ambaŭ landoj rezignis pri perforto kontraŭ la limoj. Per tio Stambolijski trafis nervon de IMRO, kiu volis akiri parton de Serbio, nome Makedonion. IMRO organizis puĉon kun oficiroj, kun kapjeso de la reĝo, kiam Stambolijski estis en libertempo. La puĉo okazis la 9-an de junio 1923 - sub gvido de Aleksandr Cankov- kaj oni transprenis samtage la regpotencon super la armeo kaj polico kaj deklaris Stambolijski abdikita.

Stambolijski kaŝis sin en la naskiĝa vilaĝo, kie trovis lin - la 14-an de junio - membroj de IMRO kaj mortpafis lin.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Aleksandr Stambolijski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2007-07-17 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 204938
* GND: 118798405
* LCCN: n81026807
* VIAF: 204144783064195214139 12320939, 204144783064195214139
* ISNI: 0000 0001 2276 4384
* LIBRIS: 352467
* SUDOC: 02729322X
* BNF: 17001693v 12021426w, 17001693v
* NLA: 36565400
* BIBSYS: 90179997
* NKC: jn20010420018
 |
La malnova kvartalo ("Old Town") de Takomo, kun Monto Rajnera en la fono
Ponto ("Tacoma Narrows Bridge") en Takomo kolapsas en ŝtormo la 7-an de novembro 1940
**Tacoma** (*elparolu* "takoma", pli precize "təkoŭmə"; en Esperanto, ofte **Takomo**) estas urbo en Vaŝingtonio, situanta ĉirkaŭ 50 km sude de Seatlo, kun kiu ĝi apartenas al la Seatla-Takoma urba aglomeraĵo. Kun loĝantaro kalkulita en la Censo de 2000 kiel 195 629 homoj, Takomo estas la tria urbo de Vaŝingtonio laŭ tiu kriterio. Ĝi estas la administra centro de Kantono Pierce.

Takomo estas grava havenurbo, rivalante Seatlon. En Takomo situas filia tereno de Universitato de Vaŝingtonio kaj pluraj aliaj altlernejoj, inter kiuj notindas la privataj Pacifika Luterana Universitato kaj Universitato de Puĝetio.

Takomo ricevis sian nomon laŭ la proksima (93 km) dormema vulkano Monto Rainier, kies pli frua nomo estis Takoma ( *təqʷúʔbəʔ* ) en indiĝenaj lingvoj de la regiono. La urbo jure organiziĝis en 1875, post la elekto de la loko en 1873 kiel la onta finpunkto de la transkontinenta fervojo Northern Pacific.

### Eksteraj ligiloj

* Tacoma (Vaŝingtonio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Tacoma (Vaŝingtonio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Oficiala retejo (anglalingva)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 129428
* GND: 4238523-4
* LCCN: n79071274
* VIAF: 234980080
* NKC: ge1094652
 |
La **preĝejo Sankta Emeriko de Hungario** (loke konata hungare eperföldi templom) estas sakrala konstruaĵo en urbo Kalocsa (Hungario).

Historio
--------

En 1921 oni fondis apartan katolikan grupon en Kalocsa, samtempe en la lernejo oni trakonstruis preĝhalon el 3 lernoĉambroj. Ĝi estis 28 metrojn longa, 8 metrojn larĝa kun kapacito de 700 personoj. En 1922 la grupo estis levita al paroĥo. Inter 1931-1933 estis konstruita la nun videbla kirko laŭ planoj de István Möller, kiu ĉerpis iomete fasonadon de Premonstrata preĝejo (Zsámbék). La orgeno estis kreita fare de József Angster en 1936. La kirko estis renovigita interne en la 1970-aj jaroj, ekstere en 1991.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas en korto, kie estas videblaj ankaŭ statuo pri Sankta Emeriko kreita en 1934 kaj krucifikso. La fasado estas malsimetria, dekstre la kvadrata turo iomete malreliefas. En la turo 4 sonoriloj loĝas. La fasado havas proksimume centre ĉefenirejon, la alia enirejo troviĝas en mezo de la turo. La ĉefnavo havas 2 flankonavojn. Post la ĉefenirejo estas eta ŝtuparejo al la galerio. La ĉefaltaro same estas plano de Möller kaj fariĝis el blanka marmoro. La altaro Koro de Jesuo situas en la maldekstra flankonavo. Ekzistas ankaŭ sakristio. La kirko havas resume 37 vitralojn fare de hu:Ligeti István (üvegfestő).

Kermeso okazas en la 5-an de novembro.

Fontoj
------

* 
* 
* 

Malantaŭa parto
Flanka kaj malantaŭa partoj

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Mapo de 1846 kun *I. Bermeja* en la nord-okcidento
En mapo de 1818–1820 Bermeĥo skribitas *Vermeja*. Nordoriente al ĝi videblas rifaro *Negrillios*, alimape *Negrillos*, same ne trovebla.
**Bermeĥo** (hispane: *Bermeja*) estus meksikia insulo situanta nord-okcidente de la duoninsulo Jukatano en la Meksikia Golfo. Kvankam ĝi registritas en multaj mapoj de la jaroj 1539 ĝis 1946 (ankaŭ oficialaj meksikiaj), nek esplorŝipo nek satelito trovis insulon en ĝia laŭfonta pozicio: 22° 33′ norde / 91° 22′ okcidente. Ĝia onidira areo estus 80 km².

Historio
--------

Bermeĥon unue menciis Alonso de Santa Cruz en 1539, en listo de la insuloj de la regiono aperinta en Madrido: *"El Yucatán e Islas Adyacentes"*. Alonso de Chaves en la libro *"Espejo de Navegantes"* en Sevilo ĉirkaŭ la jaro 1540 sciigis ĝian precizan pozicion kaj skribis ke en la distanco la insulo aspektas "ruĝega", hispane *"bermeja".* En 1820 la geografia verkaĵo *"Derrotero de las Islas Antillas"* (Madrido) dubis la ekziston de Bermeĥo, interalie ĉar en 1804 ĝi ne troveblis en la donita pozicio. En 1997 ŝipo speciale sendita de la meksikia ŝiparministerio tie mezuris 40 metrojn da akvoprofundo, nek ĉirkaŭe trovis indikon pri estanta aŭ estinta insulo. La ignorado de Bermeĥo en kontrakto de la jaro 2000 pri la marlimo inter Meksiko kaj Usono pligrandigas la usonan porcion de antaŭe trovita submara naftejo.

Teorioj
-------

Jen kelkaj dubindaj klarigoj pri la sorto de Bermeĥo - la du lastaj uzitaj de certaj meksikiaj politikistoj:

* Ĝi sinkis respektive detruiĝis pro tertremoj, tektonikaj movadoj, aŭ erozio.
* Altiĝanta marnivelo, eble kaŭze de klimata varmiĝo, ĝin inundis.
* Okazis kombino inter ĉi-supraj faktoroj.
* Koruptaj meksikaj oficistoj neas ĝian kvankaman ekziston por favori usonajn interesojn.
* Por plivastigi la usonan marteritorion la CIA ĝin eksplodigis.

Plej verŝajnas hodiaŭ, ke Bermeĥo neniam ekzistis, sed nur estis kartografia eraro kopiita dum jarcentoj.

Vidu ankaŭ
----------

* fantomaj insuloj
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Hvězda |

Koordinatoj: 50° 36′ 09″ N 14° 26′ 26″ O﻿ / ﻿50.60250 °N, 14.44056 °O﻿ / 50.60250; 14.44056 (mapo)

**Hvězda** (germane *Sterndorf*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Blíževedly. Ĝi troviĝas proksimume 3 km oriente de Blíževedly. Estas ĉi tie registritaj 24 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 12 loĝantoj.

Hvězda situas en katastra teritorio **Hvězda pod Vlhoštěm** kun areo 5,43 km² preskaŭ sur la montopiedo de Vlhošť. Tiu ĉi katastra teritorio estas samtempe konsisto de zono de speciala konservado Roverské skály.

Historio
--------

La vilaĝeton fondis episkopo el Litoměřice, grafo el Šternberk. De komence ĝi nomiĝis *Sterndorf*.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 206 |
| 1880 | 250 |
| 1890 | 240 |
| 1900 | 208 |
| 1910 | 182 |
| 1921 | 170 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 187 |
| 1950 | 67 |
| 1961 | 58 |
| 1970 | 40 |
| 1980 | 21 |
| 1991 | 18 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 20 |
| 2011 | 19 |
| 2021 | 12 |

Lokaj interesaĵoj
-----------------

En la vilaĝo estas tuta vico da konstruaĵoj kun arkadaj galerioj, trabfakaj garbejoj, montraĵoj de popola arkitekturo. Proksime, en valo sub la vilaĝo en najbareco de naturmemorindaĵo Pod Hvězdou, estas etaj restaĵoj de burgeto el la 13-a jarcento. La rokoj sub la vilaĝo estas trateksitaj de kvanto eĉ reciprokekunigitaj forlasitaj keloj.

Naturmemorindaĵoj
-----------------

Sur la katastro de la municipo proksimume 500 metroj malproksime estas naturmemorindaĵo, malsekejo Pod Hvězdou. Plua naturmemorindaĵo ĉe la vilaĝo estas Stříbrný vrch. Sur la katastro de municipoj Litice, Heřmánky kaj Hvězda estas ekde la jaro 1998 proklamita naturmemorindaĵo Vlhošť.

Pluaj fotoj
-----------

* Rokaj keloj sub HvězdaRokaj keloj sub Hvězda
* HvězdaHvězda
* Domo en HvězdaDomo en Hvězda

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Blíževedly (4) |
| --- |
| Blíževedly ~ Hvězda ~ Litice ~ Skalka |

 |
La **paroĥa preĝejo Dipatrino el Fátima** estas katolika konstruaĵo, ankaŭ pilgrimloko en Hungario, en ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Soroksár.

Historio
--------

### Kapelo

La pastro de Soroksár (tiutempe grandvilaĝo) decidis konstrui plian kirkon en ekstera parto de Soroksár en 1929, kie jam multe da homoj loĝis. La plano fiaskis, tamen en 1944 la katolika eklezio luis loĝejon, kiu transformiĝis kapelo en la sekva jaro. La kapelo ricevis iom poste kvazaŭ paroĥan rangon, sed la komunistoj faris barojn, fine en 1951 alia kapelo ekfunkciis kun pastroloĝejo. Ekde tiam ankaŭ en la kapelo okazis mesoj. La nun videbla formo estis preta en 1958. Plenaj renovigaj laboroj okazis en 1972. Ekde 1996 ĝis estas plenrajta paroĥo Stefano la 1-a (Hungario).

### Kirko

Alia pastro estis militkaptito en Sovetunio kaj li votis, ke hejmenveninta li servos al Dipatrino el Fátima. Post fiasko de la Hungara revolucio de 1956 li petis statuojn el Fátima. Ili alvenis en 1957 kaj la pastro metis ilin en ĵus konstruita kapelo, kiu iĝis pilgrimloko. En 1958 la pastro konstruis preĝejon, kiun la komunistoj malpermesis funkcii, eĉ oni trakonstruis ĝin al loĝejo. La pastro estis forigita el Soroksár. Depost fino de la socialismo en 1996 la eklezio ricevis konvenan parcelon, kie inter 2000-2002 estis konstruita moderna kirko.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en korto, la korto situas laŭ trotuaroj. Formo de la preĝejo estas sengeometria aŭ senregula cirklo. La enireja parto tamen estas simetria. La tegmento estas onda. Ĉirkaŭ el la mezo kreskiĝas la tre alta plurlatera turo, kies supro estis metita orumita statuo de Dipatrino, pli ol 6 metrojn alta. Sub la kirko estas en la kela nivelo ankaŭ tiel nomata subpreĝo. Interne anstataŭ sanktejo estis pentrita granda surmura pentraĵo.

Kermesoj okazas en la sekvaj dimanĉoj de 13-a de majo kaj 13-a de oktobro.

Fontoj
------

* oficiala paĝo kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gorno-Altajsko** (ruse *Горно-Алтайск*) estas urbo en Rusio, ĉefurbo de Respubliko Altaj.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 84401.

La urbo estis fondita en jaro 1830.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1928.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Ulala (Улала) ĝis 1932;
* Ojrot-Tura (Ойрот-Тура) ekde 1932 ĝis 1948.

La interurba telefona kodo estas 38822, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 3 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: 51° 57′ N 85° 58′ O﻿ / ﻿51.950 °N, 85.967 °O﻿ / 51.950; 85.967 (mapo).

La urbo estas ĉe rivero Majma (Майма), apud ĝia enenfluo en riveron Katunj (Катунь).

En jaro 1959 la urbo havis 27,5 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 53,5 mil loĝantojn.

* Gorno-Altajsko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Gorno-Altajsko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2005-04-05 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2008-09-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2020-11-24 per la retarkivo Wayback Machine

Flago de Adigeio
Administra divido de Respubliko Altaj

**Ĉefurbo**: Gorno-Altajsk

**Distriktoj**:
Koŝ-Agaĉa |
Majma |
Ongudaja |
Turoĉaka |
Ulangana |
Ustj-Kana |
Ustj-Koksa |
Ĉemala |
Ĉoja |
Ŝebalina
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Aleksandro S. / Aleksandr / Aleksander / Alexander Melnikov**, ruse *Александр Сергеевич Мельников* (naskiĝis en 1951) estas rusia kaj sovetia diplomito pri kemio kaj angla lingvo, emerita docento, poste profesoro pri la angla lingvo kaj la estro de fremdlingva katedro.

Melnikov esperantistiĝis en 1965. Li estas duoble doktoro pri lingvoscienco, defendinta la disertaciojn (doktoran kaj habilitacian) pri interlingvistikaj temoj.

En diversaj tempoj prezidanto de SEJM, estrarano de ASE, vic-prezidanto de SEU, ĉefdelegito de UEA. Instruis Esperanton en pluraj landoj. Li estas aŭtoro de ruslingvaj kaj esperantlingvaj libroj kaj artikoloj pri interlingvistiko kaj Esperanto-informado.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri la estetika funkcio de Esperanto
* Lingvokuljturologiĉeskie aspekty planovyh meĵdunarodnyh jazykov - lingvistika libro de Melnikov en la rusa en la katalogo de UEA.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 34574
* GND: 105971194X
* VIAF: 311192769
 |
**Huércanos** [ŬERkanos] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Nájera kaj precize en la nordokcidento de la regiono. 

La municipa teritorio de Huércanos, en la nordokcidento de la regiono.
La preĝejo.
La pilorio.
La ermitejo.

Geografio
---------

Ĝi estas loĝloko kun komunikvojo laŭ la regiona ŝoseo LR-321 al Nájera okcidente; krome ĝi estas inter Uruñuela norde kaj Alesón sude. Ĝi estas je 512 metroj super marnivelo.

Historio
--------

La plej fruaj dokumentaj mencioj datas de la jaro 944, kiam la episkopo Tudimiro aĉetis al Bellita terojn en Horcanos. La 14an de Julio 972 la reĝoj Sanĉo la 2-a kaj lia edzino Urraca donacis al la monaĥejo de San Millán de la Cogolla Huércanos kaj ties teritorion. Ekde tiam ĝis la 19-a jarcento aperis diversaj senjoro de Huércanos kiel Diego Jiménez, senjoro de Kameroj, Juana Alfonso de Montemayor, Diego López de Zúñiga, Jerónimo de Vizcaya (1484), Alonso Martínez de Nájera (1494), ktp. 

Tamen la civila kaj kriminala jurisdikcio dependis de Nájera, ĉar ĝi aperis kiel integranto de ties teritorio en la foruo de Sanĉo la 3-a (11-a jarcento). Diego López de Zúñiga plendis antaŭ la reĝo Johano la 2-a kaj oni atingis la separon de la urbo per reĝa privilegio de 14a de Julio 1443; konfirmita de lia filo Henriko la 4-a la 24an de Majo 1459; de la Katolikaj Gereĝoj la 3an de Marto 1492; kaj, finfine de Filipo la 4-a la 20an de Marto 1658.

En 1516 okazis la Milito de la Komunumoj de Kastilio. En la ribelo de 1520 en Nájera partoprenis ribeluloj de Navarrete, Uruñuela, Huércanos, Camprovín kaj Matute, kiuj kontrolis la urbon je la moto "morton al flandroj". Tuj poste, la imperiaj trupoj estis senditaj al Nájera kaj tiu estis kaptita el la ribeluloj kaj rabita.​

En la 1960-aj jaroj la elmigrado iris al enlandaj centroj, unue al Bilbao, Barcelono kaj Madrido, kaj en la 1970-aj jaroj al Logroño. El la 1960-aj jaroj oni malaltiĝis el 1 258 loĝantoj ĝis la nunaj 866. Proksimeco al la komarka ĉefurbo kaj al la aŭtoŝoseo A-12 (orient-okcidente) helpis reteni loĝantaron.

Aktualo
-------

La bazo de la ekonomio estas agrikulturo, kaj ĉefe vinproduktado, sekvita de tritiko kaj hordeo, krom la fruktoĝardenoj.

La loĝantaro estas tre maljuniĝinta. Vizitindaĵoj estas la preĝejo, ermitejo, pilorio, blazondomoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----

1. ↑   Jaime Albelda. Cronista oficial de Nájera. "De Avila a la Rioja-Ignacio de Loyola". 1991.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795960
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Sidejo de la eldonejo ĝis 2005 en Berlin-Schöneberg; hodiaŭ komplekso servanta al diversaj agentejoj komercaj. Belega nederlanda eldono de lernolibro laŭ la metodo Toussaint-Langenscheidt, antaŭ 1925. **Heinz Friedrich WENDT** (naskiĝinta en 1914 en Berlino, mortinta en 2006) estis germana lingvoscienculo kaj redaktoro en granda lingvolibra eldonejo.

Vivo
----

Estante filo de la sukcesa komerca reprezentanto Ferdinand Wendt (1883-1971) li jam kiel junulo entuziasmiĝis pri elektrotekniko kaj lingvoj.

Post la abiturienta ekzameno kun bonegaj notoj en 1934, li faris trejnadon kiel bankisto. Li rifuzis studi ĉefe pro la politika interplektiĝo de la altlernejoj kaj preferis memlernadon.

Dum la Internacia Ekspozicio de 1937 en Parizo, kiun li vizitis kun sia patrino Anna (1887-1975), li konsideritis franco pro siaj perfektaj lingvokonoj.

Somere de 1938 li estis dungita fare de la Ministerio pri aviado kiel tradukisto. Dum la Dua Mondmilito li tradukadis, sekrete aŭskultadis kaj interpretadis fremdlingvajn mesaĝojn kiel kunlaboranto de la kontraŭspionada organizo. Tiamaniere li evitis militan servon kiel soldato.

En majo 1945 li iĝis interpretisto de la Soveta armeo sed ne akceptis oferton de granda loĝejo kaj pluan dungadon post ekscio pri minacanta dividiĝo de la urbo Berlino.

La sekvantajn jarojn li laboris sen laborkontraktoj je longa daŭro i.e. ĉe popolaltlernejoj kaj kiel ĵurnalisto.

Langenscheidt-kariero
---------------------

Bonege salajrotan laboroferton de la firmao Krupp en 1955 li malpreferis kontraŭ laboro kiel eldoneja redaktoro ĉe la eldonejo Langenscheidt. Tie li ekdeĵoris en 1956 kaj gvidis la kontrolon pri lernolibroj por fremdaj lingvoj (krom de la angla kaj de la latinidaj lingvoj) dum jardekoj.

Li kontrol-legis multajn librojn sed verkis ankaŭ mem altkvalitajn librojn, kiuj konsideratas hodiaŭ klasikaĵoj (ekz. por la lingvoj turka kaj novgreka). Grandan kaj eĉ pioniran talenton li montris en la ege komplika kompilado de tekstaj korpusoj por la kreo de altkvalitaj vortaroj.

Verkoj (elekto)
---------------

* *Sprachen* (=Fischer-Lexikon Band 25), Fischer-Bücherei, Frankfurt am Main 1961: malenuiga popolklerigada libro pri lingvoj, kun multaj represoj kaj reeldonoj poste.
* *Langenscheidts Praktisches Lehrbuch Türkisch*, Berlin 1972, ISBN 3468263708
* *Langenscheidts Praktisches Lehrbuch Neugriechisch. Ein Standardwerk für Anfänger*, Berlin 1965 (represita sen ŝanĝoj ĝis 2006!).
* *Langenscheidt Taschenwörterbuch Griechisch*, Berlin 1999/2004, ISBN 3468112130

Eksteraj ligiloj
----------------

* nekrologo en la taggazeto *Der Tagesspiegel*
* interesa superrigardo pri la produktoj de la serioj *Praktische Lehrbücher* kaj *30 Stunden* de la Langenscheidt-eldonejo, kun eta priskribo de la strukturoj de la lernolibroj
* pri la tombo de Wendt sur la tombejo *Martin-Luther-Friedhof* en Berlin-Reinickendorf
**Antagonisto** laŭ PIV estas aktiva, principa **kontraŭulo**. Tio estas en rakontologio, kaj ĝenerald en ajna historia, mita aŭ fikcia okazo, estas la rolulo, persono aŭ ties grupo, foje eĉ institucio, kiu intervenas en historio, kaj kiu reprezentas la opozicion al protagonisto aŭ heroo kontraŭ kiu tiu devas fronti. Ĝi reprezentas la forton kaj ŝajna kaj necesa por ke estu konflikto. La antagonisto ne necese devas esti ĉiam homo nek nepre necese bona aŭ malbona. Ĝi povas ankaŭ reprezenti iun psikologian aŭ mistikisman elementon. En la tipa stilo de la historioj en kiuj heroo devas fronti maliculon, ambaŭ povs esti difinitaj kiel protagonisto aŭ antagonisto unu de la alia, respektive. Tamen, en kelkaj okazoj la kreantoj de historioj kreis diversajn komplikajn situaciojn, kiel por ekzemplo, rakonti la historion ekde la vidpunkto de la maliculo, kaj tiam oni nomas ĝin antagonisma protagonisto aŭ antiheroo. Sed ĝenerale, la heroo estas la protagonisto, kaj kiu aŭ kiuj opozicias estas la antagonistoj aŭ antiherooj.

Notoj
-----

1. ↑  NPIV  Alirita la 16an de decembro 2019.
2. ↑  Larousse

* Kategorio Antagonisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 672963
 |