recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ŝafoj en enfermejo, en Yorkshire, Anglio
enfermejo de kaproj
Enfermejo de ŝafoj en Peruo
**Enfermejo** aŭ **barejo** estas farminstalaĵo, kiu servas por la tenado de farmbestoj, ebliganta ripozon, nutradon kaj bredadon. Fambestoj kiuj estas tenitaj en enfermejo estas ŝafoj, kaproj kaj porkoj, por la celo de produktado de viando, lakto, lano kaj similaj. La enfermejo permesas paŝtadon de brutaro sen ĉeesto de paŝtisto kaj paŝthundoj.

Enfermejo estas esence simpla instalaĵo, kiu ekzistas ekde antikvaj tempoj kaj en malsamaj kulturoj. En moderna enfermejo, aliflanke, estas kontrolitaj nutrado, trinkado, malvarmigo kaj hejtinstalaĵoj, dezajnitaj por disponigi optimumajn kondiĉojn por kresko de la bestoj por industria agrikulturo.

Enfermejoj ĉe la kamparo kutime estas sen tegmento, sed pli industriaj enfermejoj ja havas ĝin.

La termino enfermejo ankaŭ estas uzata por bovinejo (destinita por bovenoj), ĉevalstalo (destinita por ĉevaloj) aŭ kokejo (destinita por kokoj).

Vidu ankaŭ
----------

* Bieno
* Brutobredado
* Paŝtismo
* Paŝtistismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Corlannau / Sheepfolds


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 838500
* LCCN: sh85121217
* BNF: 11947127p
 |
**La Metilernanto sorĉista**, germane ***Der Zauberlehrling***, estas balado de 14 strofoj de Johann Wolfgang von Goethe verkita en 1797. Inspirite de ĝi, ĉirkaŭ jarcenton poste, la franca komponisto Paul Dukas verkis samnoman poemon simfonian.

Skribante la baladon, Goethe dependis de rakonto, kiun li trovis en la verkoj de Luciano de Samosata. Ŝajne, la origino de la rakonto estas eĉ pli aĝa kaj kuŝas en antikva egipta legendo.

Intriga resumo
--------------

La historio komenciĝas kun malnova magiisto lasante sian laborejon kaj lasante sian metilernanton sola kun taskoj plenumendaj. En la foresto de la magiisto, la metilernanto, kiu laciĝas transdoni akvon en la banujon de la magiisto, decidas uzi siajn ankoraŭ ne sufiĉe evoluintajn kapablojn kaj sorĉas la balailon fari la laboron anstataŭ li.

Baldaŭ la planko estas inundita per akvo kaj la metilernanto ekkomprenas, ke li ne povas maldaŭrigi la balailon ĉar li ne scias la magiajn vortojn kiuj igos la balailon ĉesi. Post la malsukcesaj provoj de la metilernanto haltigi la balailon, malespere, la metilernanto prenas hakilon kaj rompas la balailon duone, sed ĉiu el la pecoj "vivas" kaj daŭre alportas akvon, nun eĉ pli rapide. Kiam ĉio ŝajnas perdita, kaj la akvo daŭre pliiĝas kaj inundas la laborejon, la magiisto revenas, forigas la sorĉon kaj savas la situacion.

En iuj versioj, la sorĉisto forigas la metilernanton pro la kreita fuŝo. En aliaj versioj, la magiisto, amuzita de la grava leciono, kiun lia metilernanto lernis pri regado de magio, traktas lin per pli malpeza mano.

Kinematografiaj adaptoj
-----------------------

 Skulptaĵoj montrantaj la scenejon de la kanto en la filmo "Fantazio".
En 1940 la balado estis adaptita al animacia filmo en la muzika filmo "Fantasia" de Walt Disney Pictures. En ĉi tiu adapto, la rolulo de la metilernanta sorĉisto estas interpretita de Mickey Mouse.

En 2010 aperis alia Disney-filmo, "La Sorĉista-Metilernanto", kun Nicolas Cage kiel sorĉisto.
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |

Metodikaj materialoj pri internacia lingvo Esperanto por kursoj. << ĝuste tiel estas la plena nomo>>

* aŭtoro: Boris Kolker
* tradukisto:
* eldonejo: Уфимский клуб Эсперанто Klubo "Esperanto" de Ufa (UFA Sovetio)
* jaro de la unua eldono: 1974
* jaroj de la reeldonoj: 1976, 1978, 1979 kaj 1980
* presejo: ВЦ Статуправления БАССР Уфа
* formato: 80 paĝoj
* recenzoj:
* situo: privata biblioteko de P.Fiŝo

***Методические разработки по международному языку эсперанто для курсов*** — la lernolibro estis eldonita responde al petoj de sovetiaj esperanto-kluboj. Fundamento de la libro estis eldonita surpaĝe de la Ufaa junulara revuo "Ленинец" (Leninano) en aŭgusto-septembro de 1973 sub la titolo "Изучаем язык дружбы" (Ni lernas la lingvon de amikeco). La lecionojn alte taksis Gaston Waringhien (la tiama prezidanto de Akademio de Esperanto). En majo de 1974 en la revuo estis prezentita letero de la prezidanto de Vjetnama Pacdefenda Esperantista Asocio Nguyen Van Kinh. La aŭtoro de la letero atentigis pri avantaĝoj de la kurso: kompakteco, alta politika kaj metodika nivelo, vigla lingvaĵo de tekstoj. En junio la leteron represis la angla, franca kaj hispana eldonoj de la grava sovetia revuo Moskvaj novaĵoj. Post la letero estis amasa reeĥo el diversaj landoj. En 1974 la klubo decidis eldoni la kursojn en formo de aparta libro. Dum preparo de la eldono estis konsiderataj opinioj de diversaj esperantistoj. Poste sekvis prilaboritaj eldonoj de la jaroj 1976, 1978, 1979 kaj 1980 en Ufa. Krome la lernolibro estis presita en Moskvo, Krasnojarsko, Kujbiŝev (Samara), Uljanovsk, Jekaterinburg, Rostov, Vladivostok, Soĉi, Tallinn, Kaunas, Duŝanbe, Tiraspol.

* La libro kun dediĉo de Boris Kolker al Magomet IsajevLa libro kun dediĉo de Boris Kolker al Magomet Isajev
La **metodo Bates** estas senutila alternativa terapio celanta plibonigi la vidkapablon. La oftalmologa kuracisto *William Horatio Bates* (1860–1931) atribuis preskaŭ ĉiujn vidproblemojn al "kutima streĉo de la okuloj, kaj tiel sentis, ke trankviligado de tia streĉo kuracos la problemojn".

La ĉefa fiziologia propono de Bates - ke la okulglobo ŝanĝas formon por konservi fokuso - konstante estis kontraŭdirita per observado.  En 1952, profesoro pri optometrio *Elwin Marg* skribis pri Bates, "Plej multaj el liaj asertoj kaj preskaŭ ĉiuj liaj teorioj estis konsiderataj falsaj de preskaŭ ĉiuj vidaj sciencistoj. "Marg konkludis ke la Bates-metodo ŝuldis ĝian popularecon plejparte al (mallongdaŭraj) "ekbriloj de klara vidado" spertitaj de multaj, kiuj sekvis ĝin.  Tiaj okazoj estas klarigitaj de tiam kiel efiko simila al kontaktlenso de humideco sur la okulo, aŭ ebenigo de la lenso per la ciliaj muskoloj.

Ne nur mankas bonaj indikoj, ke la Bates-metodo funkcias, sed iuj aspektoj de ĝi povas endanĝerigi siajn sekvantojn: ili eble damaĝos siajn okulojn per troeksponiĝo al sunlumo, ne surhavas siajn korektajn lensojn dum veturado, aŭ neglektas konvenciajn okulajn prizorgojn, eble permesante disvolviĝi seriozajn sankondiĉojn.

Referencoj
----------

1. ↑   Philip Pollack.  (1956) "Ĉapitro 3: *Fallacies of the Bates System*", *The Truth about Eye Exercises (*La Vero pri Okulaj Ekzercoj*)* (angle).
2. 1 2   *Exposing the Secrets of Fringe Eye Care* (elmontrante la sekretojn de marĝena okula prizorgado), de Brian Chou en la ĵurnalo *Review of Optometry* 
(Revizio de Optometrio), volumo 141, nombro 9, la 15-an de septembro 2004.
3. ↑  Elwin Marg: *Flashes of clear vision and negative accommodation with reference to the Bates Method of visual training* (ekbriloj de klara vidado kaj negativa akomodado kun referenco al la metodo Bates de vida trejnado en la ĵurnalo *American Journal of Optometry & Archives of American Academy of Optometry*, dato aprilo 1952, volumo 29, numero 4, paĝoj 167–84, kodoj doi = 10.1097 / 00006324-195204000-00001 kaj pmid 14923801.

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |
Lapito kaj centaŭro: **metopo** de la Partenono
**Metopo** en la klasika arkitekturo de la antikva epoko laŭ la Esperanto-vortaro PIV estas "elemento de dorika friso, ŝtonplato dekore aŭ figure skulptita inter du triglifoj". 

Laŭ Francisko Azorín **metopo** estas *Ornamita pleto inter ĉiu du triglifoj ĉe la dorikorda friso.*[1] Li indikas etimologion el la greka *metope*, el *meta + ope* (meza truo) kaj de tie la latina *metopa*. [2]

Priskribo
---------

Temas pri rektangula arkitektura elemento, kiu alterne kun triglifo konsistigas dekoran bendon supre de antikva dorika konstruaĵo. Metopoj ofte havis pentritajn aŭ skulptitajn dekorojn, la plej fama ekzemplo estas la 92 metopoj de la friso de la Partenono en la akropolo de Ateno, kiu bildigas la batalon inter la centaŭroj kaj la lapitoj. La farbo de la plej multaj metopoj perdiĝis dum la jarcentoj, sed restis sufiĉaj spuroj por havi proksiman ideon de la origina aspekto.

Strukture, metopoj povas esti ĉizitaj el unu bloko kun triglifo aŭ pluraj triglifoj, aŭ ili povas esti ĉizitaj unuope kaj poste esti enmetataj en la triglifajn blokojn kiel en la templo de la diino *Afea*. Kvankam ili tendencas esti pli-malpli kvadrataj, iuj metopoj estas signife pli respektive malpli larĝaj ol altaj. En iuj frisoj ankaŭ la larĝeco de la metopoj varias.

Jen kvar fotoj de metopoj
-------------------------

* blokoj kun spacoj por la enmeto de metopoj en Delfo
* metopoj kun dekoraj skulptaĵoj en la doria friso de la Trezorejo de la Atenanoj en Delfo
* friso de la Templo de la diino *Afea*, kun triglifoj kaj spacoj por metopoj
* doria friso kun skulptitaj metopoj en la templo de la dio Hefesto en Ateno

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 138.
2. ↑  Azorín, samloke.

Referencoj
----------

* Robertson, D. S. (1929) *Handbook of Greek and Roman Architecture*. Kembriĝo (Anglio): eldonejo Cambridge University Press.
**Metro** estis hungara rokgrupo fondita en 1962. La grupo apartenis al la plej gravaj ŝlagrorkestroj en la 1960-aj jaroj.

Historio
--------

En 1960 Zorán Sztevanovity fondis ŝlagrorkestron, ili muzikadis en junulara klubo de Stacidomo Nyugati. En la sekva jaro ili translokiĝis al klubo Metro. Iam tio estis klubo de metrolaboristoj. La muzikgrupo iĝis populara komence per tralaboroj de eksterlandaj ŝlagroj (The Shadows, Cliff Richard, Roy Orbison) kaj la gejunuloj nomumis la gitarorkestron pri nomo de la klubo, kiu estis Metro. Kiel estas videbla sur la bildo, ili ricevis permeson nur tiam, se ili muzikadis en decaj malhelaj kostumoj. Tiutempe tio necesis ankaŭ en aliaj lokoj en Hungario. Iom poste ili muzikadis ankaŭ en aliaj kluboj, junularaj amuzejoj, eĉ ili estis videblaj en Hungara Televizio. Al orkestro de Zorán Ottó Schöck (1963), Dusán Sztevanovity (1964), drumisto Győző Brunner (1965), kantisto Sarolta Zalatnay kaj gitaristo Károly Frenreisz. En mezo de la 1960-aj jaroj ili jam komponadis ŝlagrojn aŭ ili muzikadis jam aliajn hungarajn ŝlagrojn. En 1969 aperis ilia unua sondisko, tiutempe la drumisto estis András Veszelinov. La orkestro en 1972 ĉesis, poste Zorán faris solistan karieron.

Elektitaj ŝlagroj
-----------------

* *Citromízű banán*
* *Mária volt*
* *Mi fáj*
* *Ülök egy rózsaszínű kádban*

Aŭdu ankaŭ
----------

*

Fontoj
------

* Arkivigite je 2018-09-15 per la retarkivo Wayback Machine
*
Katedralo de Sankta Petro, unu el la plej grandaj objektoj en Minimundus
**Minimundus**, estas amuzparko en Aŭstrio. La *malgranda mondo* ĉe Lago de Wörth (Wert), signifas por Aŭstrio la saman, kiel "Madurodam" por Nederlando kaj "Disneyland" por Usono aŭ Parizo. Kiel modelprezentaĵo de fame konataj kontruaĵoj el la tuta mondo, Minimundus estas vidindaĵo, konata ankaŭ trans la limoj de Aŭstrio.

Geografio
---------

La "eta" urbo situas en belega parkpejzaĝo ĉe bordo de la Lago de Wörth (germane *Wörther See*), proksime de Klagenfurt. Promeno tra Minimundus estas kvazaŭ eta mondvojaĝo. Nur kelkajn paŝojn oni marŝas de la Eiffel-turo en Parizo al la Tower en Londono, de la Suleiman-moskeo en Istanbulo al la Kastelo de Osako. Eŭropo, Ameriko, La Okcidenta kaj la Orienta Azio estas reprezentataj per multaj vidindaĵoj. Minimundus estas kreita de la junularo por junularo. Tio diferencigas ĝin de similaj fondaĵoj kaj faras ĝin aparte ŝatinda.

Enhavo
------

La plej granda parto el la bonegaj imitaĵoj, konstruitaj en reduktita skalo 1:25, estis farataj en libervola laboro de lernantoj, kiuj frekventas teknikajn, mezajn, fakajn kaj metiajn lernejojn.

Servadoj
--------

Minimundus servas ankaŭ al popola interkompreniĝo kaj per multaj amikoj kaj favorantoj en eksterlando ĝi ricevas kreskantan internacian signifon. Urboj, institucioj kaj privataj personoj de diversaj landoj, ankaŭ transmaraj, donacis valorajn modelojn. Plejparte instigis ilin la deziro, vidi ke ankaŭ ilia lando estas reprezentata per bela modelo en Minimundus. Dank´ al multaj helpantoj, Minimundus evoluis de modestaj komencoj al tre ŝatata kaj multe vizitata institucio. La netan profiton ricevas la societo "Savu la infanon", por sia bonfarema agado.
**Monjas** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca (en Esperanto *Oaĥako*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Monjas*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 061.  *Monjas* signifas en la hispana *Monaĥinoj*.

Geografio
---------

**Monjas** apartenas al la distrikto Miahuatlán al kiuj apartenas entute 32 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Suda montaro de Oaĥako, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. La plej granda parto de tiu regiono apartenas al la montara ĉeno Sierra Madre del Sur. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2104 loĝantojn. El tiuj estis 957 viroj kaj 1147 virinoj. La komunumo havas surfacon de 85.48 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1530 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 10 indiĝenoj. El tiuj 6 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 6 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Monjas Arkivigite je 2004-12-05 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Monpaoj** (tibete མོན་པ།;ĉine 门巴族, latinliterigite en diversaj lingvoj *Monpa, Monba, Menpa, Menba, Moinba* aŭ *Mongba*) estas signifa etno de la ŝtato Arunaĉal-Pradeŝo en nordorienta Barato, kie vivas preskaŭ du trionoj de la etnanoj. Plia preskaŭ-triono vivas en Tibeto, okupata de Ĉinio, kaj la monpaoj konsideratas unu el la 56 oficiale agnoskataj etnaj grupoj en Popola Respubliko de Ĉinio. Pliaj 5 000 vivas en Butano.

La monpaa lingvo apartenas al la tibeto-birma grupo de lingvoj, sed signife diferencas de la orienta tibeta lingvo. Ĝi skribiĝas per tibetaj karaktroj. 

Laŭ lingvaj diferencoj la monpaoj grupigeblas en ses subgrupojn:

* Taŭang-Monpaoj (angle *Tawang Monpa*)
* Dirang-Monpaoj (angle *Dirang Monpa*)
* Liŝ-Monpaoj (angle *Lish Monpa*)
* But-Monpaoj (angle *Bhut Monpa*)
* Kalaktang Monpaoj (angle  *Kalaktang Monpa*)
* Panĉen-Monpaoj (angle *Panchen Monpa*)

Religio
-------

La plejmulto de la etnanoj apartenas al la grupo *Gelugpa* de tibeta budhismo, kiun ili adoptis en la 17-a jarcento pro misiisma influo de la butane edukita budhisma gvidanto *Mera Lama*. Atestaĵo de tio estas la centra rolo de la monaĥejo Taŭang en la monpaa kulturo kaj kutimaro. Tamen iuj elementoj de la antaŭ-budhisma kredo *Bon* restis vivaj inter la etnanoj, aparte en la plej sudaj regionoj proksimaj al la ebenaĵoj de Asamo. 

La kredo pri migro de la animo kaj pri renaskiĝo estas vaste disvastigata, kaj multaj el la monpaaj knaboj en juna aĝo iĝas anoj de la monaĥejo Taŭang kaj kreskas kiel budhismaj lamaoj.

Kulturo
-------

La monpaoj konatas pro arta lignoĉizado, specifa pentrostilo, farado de tapiŝoj kaj pro arta teksado. El fibroj de la loka *sukso*-arbo ili de jarcentoj manfabrikas paperon, kaj en la monaĥejo Taŭang frue uziĝis la arto de presado de religiaj tekstoj.

Socie aparte gravaj monpaoj
---------------------------

* *Tsangyang Gyatso*, la 6-a Dalai-lamao
* *Geshe Ngawang Tashi Bapu*, konata kiel *Lama Tashi*, kandidato por la kategorio tradicia monda muziko de la premio Grammy en 2006
* *Dorjee Khandu*, ĉefministro de Arunaĉal-Pradeŝo

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj anglalingvaj pri la monpaa etna malplimulto, el la ĉinia registara retejo Arkivigite je 2006-05-10 per la retarkivo Wayback Machine
* la monpaoj (ĉine)  Arkivigite je 2012-12-08 per Archive.today
* profilo pri la monpaa lingvo en la retejo *Ethnologue*
* la monpaa komunumo en Butano (angle) Arkivigite je 2006-02-12 per la retarkivo Wayback Machine
* informoj pri Butano en la nederlanda[*rompita ligilo*] kaj angla Arkivigite je 2008-03-11 per la retarkivo Wayback Machine
Pregomaŝino el la 19a- jc.
**Monpregado**, **monstampado** estas produktado de pagvaloraj moneroj, sur kiu numeroj aŭ aliaj simboloj, surskriboj validigas valoron de la monero.

La teknologio samas jam ekde ĉ. 2000 jaroj. La materialo en la antikvo estis arĝento, oro. Oni gravuras bildon sur la reversa (karaktro el la greka) substampilo, kiu iĝas negativa bildo. Oni kuŝigas tiun substambilon sur amboso aŭ alia lignobloko kaj metas sur ĝin metalpecon (oro, arĝento, kupro aŭ alojoj). Oni prenas la metalpecon per ten-ĉizilo, en kiun oni same gravuris bildon (reverso).

La substampilo estis en la antikvo el bronzo, en la mezepoko el fero. Ili eltenis pregadon de 20.000 moneroj.

Dum la 15-a jarcento, la ĉizistoj faris tranĉojn sur rando de la pli valoraj, grandaj moneroj (por ek oni ne detranĉu la randon).

La plifaciligo de la menpregado estis la falpregado, kiam la supera stampilo moviĝis en fiksa ujo. Pli poste oni cilindrumis arĝentan bendon kaj oni pregis tiam per la du cilindroj la averson kaj reverson. Oni eltranĉis aŭ truigis la bendon, la moneroj iomete kliniĝis.

La maŝinigo de la monpregado komenciĝis en la 16-a kaj 17-a jarcento (ŝraŭba pregmaŝino); fine de la 18-a jarcento aperis la vapormaŝino en la pregado, tiuj maŝinoj povis pregi 60 monerojn en unu minuto. En la 20-a jarcento oni pregis po 300-500 monerojn en minuto.

Per la plej novaj metodoj de Klaus Jopp, oni povas pregi antaŭpreparitajn metalbendojn kaj produktis 20.000 monerojn je minuto.

Oni tre malofte fandis monerojn, konata estas la romia *As*, la ĉinaj moneroj kaj la keltaj ĉielarkaj ŝlosiletoj (ormoneroj).

Bildaro
-------

* Fandforno, kiu fandas metalon por fabriki monerojn.Fandforno, kiu fandas metalon por fabriki monerojn.
* Martelo uzata en monproduktado kiel montrite en la foto de la monfaristo.Martelo uzata en monproduktado kiel montrite en la foto de la monfaristo.
* Instalaĵo por produktado de moneroj kun reliefo ambaŭflanke de la monero.Instalaĵo por produktado de moneroj kun reliefo ambaŭflanke de la monero.
* Aparato por stampi la randojn de la moneroj.Aparato por stampi la randojn de la moneroj.

* Kategorio Monpregado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.f4

La monto **Monserrate** estas la plej konata el la Orientaj Montoj de Bogoto. Kun Guadalupe ĝi estas unu de la montoj protektaj de la urbo. Monserrate havas alton de 3152 m kaj situas sur la orienta montaro.​ La montoj de Bogoto, de sedimenta origino, havas almenaŭ 16 milionojn de jaroj de antikveco, kun rokoj de kretaca epoko apartenantaj al la Grupo de Guadalupe, je tio kio rilatas al la geologia aspekto. Ĝis meze de la 17-a jarcento ĝi estis konata kiel *cerro de Las Nieves* (monteto de la Neĝoj). La baziliko de la Sinjoro de Monserrate estis loko de religia pilgrimado el la epoko kolonia kaj ĝi konstituas naturan, religian, kuirartan allogaĵon de la urbo. Oni povas supreniri al la monto laŭ pado por piedirantoj, per aertelfero aŭ per funikularo.

Bildaro
-------

* Monserrate el la Parko de la Ĵurnalistoj. Unuarange, la templeto de la LiberigistoMonserrate el la Parko de la Ĵurnalistoj. Unuarange, la templeto de la Liberigisto
* Preĝejo de MonserratePreĝejo de Monserrate
* Vagono de la AertelferoVagono de la Aertelfero
* Vagono de la Funikularo de MonserrateVagono de la Funikularo de Monserrate
* Monto MonserrateMonto Monserrate
* Panoramo de Bogoto el MonserratePanoramo de Bogoto el Monserrate

Notoj
-----

1. ↑   Parques Humedales  Konsultita la 31an de Januaro 2018.

* Kategorio Monserrate en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mirpur** aŭ en Esperanto **Mirpuro** (en urdua, aŭ mirpura panĝaba: **مِيرپُور**) estas la ĉefurbo de la distrikto Mirpur kaj unu el plej grandaj urboj de la areo de la historia regiono Kaŝmiro administrata de Pakistano. La urbo mem trapasis fortan procezon de modernigo dum plej el la ĉirkaŭa areo restas agrikultura. Mirpur estas konata pro ties grandaj konstruaĵoj kaj bangaloj konstruitaj ĉefe al faro de elmigrinta komunumo loĝanta ĉefe en Britio, Eŭropo kaj Nordameriko. La ĉefa kultivata produkto dum printempo estas milio. Tamen, estas lokoj kie oni kultivas ankaŭ tritikon, maizon kaj aliajn vegetalojn. La produktado de elektro, pere de Akvorezervejo Mangla faras tiun distrikton iome unika en la entuta regiono kio havigas energinecesojn por Azad Kaŝmiro kaj Norda Panĝabo por malprofito de lokanoj kiuj tipe suferas pro neanoncitaj energi-liverĉesoj.

Pro la enorma grando de la elmigrinta komunumo (ĉefe en Britio kaj ĉefe en Okcidenta Jorkŝiro) Mirpur estas foje konata kiel "Little England" (Angleto). Multaj produktoj el Unuiĝinta Reĝlando troveblas en tiu urbo.

Bildaro
-------

Notoj
-----

1. ↑  "Inside Pakistan's 'Little Britain' as overseas nationals get vote",  *BBC News*, 4a de marto 2012.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Registaro de Azad Jammu kaj Kaŝmiro
* Mirput Azad Kaŝmiro AJKlive page Arkivigite je 2012-09-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Info for Remittance, Contribution and Development el Overseas Mipuris
* BBC News: Inside Pakistan's 'Little Britain'
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Mirtelo** |
| --- |
|  |
| floranta mirtelofloranta mirtelo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonuloj  *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Erikaloj *Ericales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Erikacoj *Ericaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Vakcinio *Vaccinium* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***V. myrtillus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Vaccinium myrtillus****L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Mirtelo  |

 |
| v • d • r |

**Mirtelo**  (*Vaccinium myrtillus*) estas specio de vakcinio. Ĝia alteco estas 10-50 centimetroj. Ĝi havas helverdajn foliojn, kiuj defalas en la aŭtuno. La ruĝaj floroj fariĝas bongustaj malhelbluaj beroj. La pulpo estas violkolora.

Tiu holarktisa specio estas kutima en Eŭropo, krom en la regiono ĉirkaŭ la Mediteraneo. En Azio ĝi estas iom kutima en la nordo, sed pli kutima en nord-okcidento  ol en nord-oriento. En Nordameriko ĝi troviĝas nur en Gronlando, en okcidenta Kanado kaj en okcidenta Usono .

Oni povas manĝi la berojn krudaj, kuiri ilin en tortoj aŭ fari konfitaĵon, sukon, vinon ktp.

La beroj enhavas tre multe da antioksidantoj, vitaminon C kaj iom da fero kaj magnezio.
Estas diversaj teorioj ke mirteloj helpas la vidkapablon aŭ kuracas vidproblemojn. Ĉu tio science validas, restas neklare.

Vidu ankaŭ
----------

* Supernutraĵo
* Blua bero

Nutra valoro
------------

La nutra valoro de 100 gramoj da freŝaj mirteloj:

|  |  |
| --- | --- |
| Energio | 176 kĴ |
| Karbohidrato | 11 g |
| Proteino | 0,6 g |
| Graso | 0,6 g |
| Vitamino C | 30,0 mg |
| Vitamino A | 6,0 µg |
| Vitamino B6 | 0,1 mg |
| Kalcio | 13,0 mg |
| Fero | 0,7 mg |
| Magnezio | 2,03 mg |

Referencoj
----------

1. ↑   Vortaro de Esperanto (1911) p. 105
2. ↑   vidu Okcident-siberiaj subborealaj arbaroj

Galerio
-------

* Mirtelaj fruktojMirtelaj fruktoj
* Mirtelaj fruktojMirtelaj fruktoj
* La fruktoj de mirteloLa fruktoj de mirtelo
* La suomia kuko kun mirteloj kaj ruĝaj vakciniojLa suomia kuko kun mirteloj kaj ruĝaj vakcinioj
* La polaj pirogoj (pierogi) kun mirteloj, SanokLa polaj pirogoj (pierogi) kun mirteloj, Sanok
* Ilustraĵo de la mirteloIlustraĵo de la mirtelo


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
**Misefa** [miŝefa] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg. La loknomo signifas: meso-vilaĝ'.

Kastelo de Misefa

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7 km²
* Loĝantaro: 300
* Poŝtkodo: 8935
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°48′19″N 16°59'03″E

Situo
-----

Misefa situas en valo de kanalo Principális, laŭ traira flankovojo. Pacsa troviĝas 12, Zalaegerszeg 14, Hévíz 19, Zalaszentgrót 21, Keszthely 24, Zalakaros 35, Budapeŝto 208 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1352 laŭ la tiama hungara ortografio *"Myxefolva"*. Vilaĝservoj estas hotelo en la renovigita kastelo kaj migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* klasikisma kastelo de Misefa el la 19-a jarcento, nun hotelo
* sonorilostablo
* ŝtona kruco
* fiŝkaptista lago

Famuloj
-------

En Misefa mortis agronomo Géza Bosnyák.

Fontoj
------

* oficiala paĝo

* Kategorio Misefa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Flave: la Misisipia Birdovojo
La **Misisipia Birdovojo** estas vojo por birdomigrado kiu ĝenerale sekvas la areojn de la rivero Misisipo en Usono kaj de la rivero Makenzio en Kanado. La ĉefaj pintoj de la flugvojo inkludas centran Kanadon kaj la regionon ĉirkaŭ la Golfo de Meksiko. La migrovojo tendencas mallarĝiĝi konsiderinde en la malsupra valo de la rivero Misisipo en la ŝtatoj Misurio, Arkansaso, Misisipio, kaj Luiziano, kio rezultas en tre alta nombro de birdospecioj troviĝantaj en tiuj areoj. Kelkaj birdoj uzas tiun flugovojon por migri el la Arkta Oceano al Patagonio.

Tiu vojo estas uzata de birdoj tipe ĉar ne estas montoj aŭ eĉ bordoj de montetoj barante tiun vojon ĉe la tuta etendo. Krome ekzistas bona havigo el akvo, manĝo kaj kovro en la tuta longo. Ĉirkaŭ 40% de ĉiuj nordamerikaj migrantaj akvobirdoj kaj vadbirdoj uzas tiun vojon.

La aliaj ĉefaj flugovojoj por nordamerikaj birdoj estas la Atlantika, la Centra kaj la Pacifika Birdovojoj. La Centra Birdovojo kuniĝas kun la Misisipia Birdovojo inter Misurio kaj la Golfo de Meksiko. En la nordaj partoj de la supra Misisipo, la birdoj kuniĝas en la areo Driftless, uzante la rezervejojn de la Misisipo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nordamerikaj Birdovojoj

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rBirdoj |
| --- |
| 
Regno: Animalo  •  Filumo: Ĥorduloj  •  Subfilumo: Vertebruloj  •  Infrafilumo: Makzeluloj  •  Superklaso: Tetrapodoj  •  Klaso: Birdoj |
| 

|  Birdoj laŭ ordoj *(alfabete)* |
| --- |
|  |
| 

|  |
| --- |
|  |
| Ordoj de | 

|  |
| --- |
| akcipitroformaj ~ anseroformaj ~ apodoformaj ~ cikonioformaj ~ falkoformaj ~ fenikopteroformaj ~ gavioformaj ~ gruoformaj ~ ĥaradrioformaj ~ kaprimulgoformaj ~ kokoformaj ~ kolomboformaj ~ koracioformaj ~ kukoloformaj ~ paseroformaj ~ pegoformaj ~ pelikanoformaj ~ podicipoformaj ~ procelarioformaj ~ psitakoformaj ~ pterokloformaj ~ sfeniskoformaj ~ strigoformaj ~ strutoformaj ~ tinamoformaj ~ trogonoformaj ~ trokiloformaj ~ turnicoformaj |

 |

 |

 |
| 
Rilataj artikoloj: Birdomigrado ~ Birdoprotektado ~ Birdnestoj ~ BirdkantoVidu ankaŭ: Dinosaŭraj birdoj |

 |
Oficiroj de la Metropola Polico.
La **Metropola Polico de la Urbo de Bonaero** estas la polico kiu dependas de la Aŭtonoma Urbo de Bonaero. Ĝi estis kreita per la Leĝo 2.894 de Publika Sekureco, sankciita per la Bonaera Parlamento la 28an de oktobro 2008.

La Metropola Polico kunhavigas la funkciojn de polico de sekureco en la Urbo de Bonaero kun la Argentina Federala Polico kaj, en la havena zono, kun la Argentina Ŝipa Prefektpolico.

La Metropola Polico eniris en aktiveco la 5an de februaro 2010. Ĝi estas bazita en la Metropola Polico de Londono.

Komenco de la aktivecoj
-----------------------

Unua policejo de la Metropola Polico, lokita en la kvartalo de Saavedra.
La registaro ĉirkaŭkalkulis komence ke la Metropola Polico havas proksimume ĉirkaŭ 15.000 homojn, kaj devas komenci la aktivecojn la 1an de oktobro 2009.

Organizo
--------

### Strukturo

Mauricio Macri apud kadetoj de la Metropola Polico.
Budo de la Metropola Polico en la Foiro de la Libro, 2013.
La strukturo estas formita de kvar areoj, ĉiu areo zorge de Ĝenerala Direktoro:

1. Sekureco
2. Esploroj
3. Scienco kaj Tekniko
4. Administrado

### Stabanaro de la Metropola Polico

La Stabanaro Ĝenerala Polica organiziĝas en sola kategorio kiu havas la sekvajn gradojn:

1. Oficiro
2. Majora Oficiro
3. Subinspektoro
4. Inspektoro
5. Subkomisaro
6. Komisaro
7. Majora Komisaro
8. Generala Komisaro
9. Superintendento

### Armilaro

La metropolaj policistoj uzas pistolojn Beretta PX4 Storm kaj ĉasfusilojn Mossberg 500.

### Uniformo

La uniformoj de la Metropola Polico estas bazitaj sur tiuj de la Metropola Polico de Londono.

### Edukado kaj trejnado

La Metropola Policisto trejniĝas kaj kapabliĝas en la Supera Mezlernejo de Publika Sekureco. Ĉi tiu Mezlernejo dependas organike kaj funkcie de la Ministerio de Justeco kaj Sekureco de la Aŭtonoma Urbo de Bonaero kiu estras Guillermo Montenegro.

Referencoj
----------

1. ↑  Ley 2.894 CABA Creación de la Policía Metropolitana
2. ↑   Arkivigite je 2009-03-17 per la retarkivo Wayback Machine Clarín, 29 de octubre 2008
3. ↑  *Macri presentó su Plan de Seguridad* Arkivigite je 2015-09-24 per la retarkivo Wayback Machine, Perfil, 17a de marto de 2008.
4. ↑  Horacio Aizpeolea (18 de marzo de 2008).
5. ↑   Retejo de la Gobierno de la Ciudad de Buenos Aires.
6. ↑  «Artículo 17, Ley 2947, Estatuto del personal de la Policía Metropolitana» Arkivigite je 2010-03-16 per la retarkivo Wayback Machine.
7. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2010-07-16. Alirita 2015-10-18.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Metropola Polico de Bonaero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala loko de la Metropola Polico Arkivigite je 2014-12-27 per la retarkivo Wayback Machine
* Sekcio de la Metropola Polico en loko de la Urbo de Bonaero
* Facebook kaj Twitter
* «Aprobis la kreon de la Metropola Polico». Parlamenta. 28an de oktobro 2008. Konsultita la 1an de aŭgusto 2009.
La **Nacia Movado por Stabileco kaj Progreso** (bulgare Национално движение за стабилност и възход, НДСВ, latinliterigite *Nacionalno dviĵenie za stabilnost i văĵod*), ekde la 3-a de junio 2007 konata sub la nomo **Nacia Movado por Simeono la 2-a** (la akronimo en la bulgara lingvo samas - НДСВ), estas liberalisma politika partio en Bulgario, la organizaĵo de Simeono la 2-a de Bulgario aŭ *Simeon Borisov Sakskoburggotski*, reĝo (caro) de Bulgario inter sia 6-a kaj 9-a vivjaro, ĝis kiam la bulgaroj en septembro 1946 balotis kontraŭ monarkio kaj la reĝa familio devis forlasi la landon, sed post la falo de la komunisma reĝimo reveninta al Bulgario kaj ĉefministro de Bulgario inter la jaroj 2001 kaj 2005. La partio fondiĝis en aprilo 2001 kiam Simeono la 2-a deklaris sian pretecon partopreni en la aktiva politika vivo de Bulgario. La movado venkis 42.7 % de la vocoj kaj 120 el 240 sidlokoj de la bulgara parlamento. Ĝi formis koalician registaron kun la Movado por Rajtoj kaj Liberoj. La partio iĝis liberala partio kiu iĝis plena membro de la Liberala Internacio en sia kongreso en Sofio maje 2005.

Kadre de la parlamentaj balotoj de junio 2005, ĝi gajnis 21.83% de la voĉoj kaj 53 el 240 parlamentaj seĝoj - signifa malkresko. 

En la parlamentaj balotoj de 2009, ĝi gajnis 3.01 % de la voĉoj kaj neniun parlamentan seĝon. Sekve de tio, Simeono la 2-a rezignis pri la partia gvidado la 6-an de junio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo de la partio Arkivigite je 2002-10-11 per la retarkivo Wayback Machine
**Heliopolo** (greka "sunurbo", egipte *Iunu*, en la biblio *On*) estis en la antikvo urbo norde de la hodiaŭa Kairo en Egiptio kun grava sun-sanktejo, jam ekde la frua Malnova Imperio. Laŭ la mitologio tie estiĝis la dioj (Enneade de Heliopolo) kaj la loko apartenis ĝis la malfrua tempo al centro de egipta panteono, ofte konkurante kun supra-egiptia Thebo (supra-egiptia *Iunu*).

Hodiaŭ Heliopolo, antaŭurbo de Kairo, havas modernan eŭropan impreson kaj havas propran universitaton.

Kristanismo
-----------

En la Malfrua Antikveco la urbo estis fru-kristana episkopujo, kiu poste fariĝis titulara episkopujo de la romkatolika eklezio kun la nomo latine *Heliopolis in Augustamnica*.

Vidu ankaŭ
----------

* Batalo de Heliopolo

La sankta arbo de Heliopolo kun *Thot* kaj *Seschet*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Heliopolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Heliopolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2006-09-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2005-12-29 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 39457
* GND: 4096184-9
* LCCN: sh85060033 no2007142070, sh85060033
* VIAF: 316430063
 |
**Montaro Buda** estas mezalta montaro en Hungario en nordorienta Transdanubio, en okcidenta Pest (eĉ okcidenta Budapeŝto).

Situo de la montaro en Hungario
Montaro Buda ĉe Zsámbék

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 201 km2
* Plej alta montopinto: Nagy-Kopasz (559 m)
* Geologio: karsto, kalkŝtono, dolomito, marno
* montoj (elekto): Monto János, Monto Sas, Monto Gellért, Monto Vár, Monto Hármashatár

La montaro ne havas riverojn sed multajn kavojn. La tuta montaro estas parte loĝata, tamen tie vivas ekzemple gufoj, tatarfalkoj, sed kelkfoje jam okazis, ke apro naĝis en la Danubo ĉe urbocentro de Budapeŝto. Ĉiuj montoj estas ŝatataj ekkursejoj, diversaj turistaj vojetoj havas reton. Ankaŭ la plej grava turista vojo „tutlanda bluo" trairas la montaron.

La Monto Hármashatár [hArmaŝhatAr] estas dolomita (foje numulita kalkoŝtona monto 495 metrojn alta en Budapeŝto. Ĝi apartenas al Montaro Buda. La origina hungara nomo Hármashatár-hegy signifas hungare: trilanda punkto, ĉar ĝis 1873 limoj de Buda, Óbuda kaj Pesthidegkút tie renkontiĝis.

Historio
--------

Jam la prahomoj profitis tiun montaron. Ili postlasis diversajn ilojn. La romianoj havis sur Monto Gellért gravan elvidejon kaj signejon. La hungaroj kultivis ĉefe vitojn, baldaŭe persikojn kaj aliaj fruktojn. Nuntempe krom la loĝdomoj multe da feriejaj domoj estas videblaj, sed restis parto por arbaroj, kiuj estas pulmo de Budapeŝto.

Fontoj
------

(Hu)

* *Budai-hegység*. Turistakalauz. Cartographia, Budapest, 2007. ISBN 978-963-352-573-9
* Bedő István: *Nyugat Pest megye útikönyv (Budai-hegység)*. Nagykovácsi, 1999. ISBN 963-550-956-1
* *Hegytörténet. Hegytörténeti Konferencia Budapest-Hegyvidék 2000*. Szerk.: Noéh Ferenc. XII. kerületi Önkormányzat és Tarsoly Kiadó, Budapest, 2001. ISBN 963-861-625-3
* Dr. Árpád Juhász – dr. Gál Éva: *A budai hegyvidék*. Képzőművészeti Kiadó, 1988. ISBN 963-336-436-1
* *Magyarország kistájainak katasztere*. Redaktis: Zoltán Dövényi. MTA Földrajztudományi Kutatóintézet. Budapest, 2010. ISBN 978-963-9545-29-8
* Dr. Pápa Miklós: Budai hegyek útikalauz, Sport Lap- és Könyvkiadó, Budapest, 1956
* Dr. Pápa Miklós: Budai-hegység útikalauz, Sport, Budapest, 1966
Satelita bildo fare de NASA.
La **Montaro Darvino** aŭ en hispana **Cordillera Darwin** estas etenda montaro kovrita de glacikampo kiu situas en Ĉilio, en la regiono Magallanes y de la Antártica Chilena.

Priskribo
---------

Ĝi situas en la sudokcidenta parto de Isla Grande de Tierra del Fuego, tute ene de ĉilia teritorio. Ĝi estas parto de la pli longa montaro Andoj kaj inkludas la plej altajn montojn en Tierra del Fuego, kun altoj kiuj atingas ĉirkaŭ 2 000 m. La glacikampo de la Montaro Darvino kovras areon pli grandan ol 2 300 km². La Montaro Darvino etendiĝas laŭ okcident-orienta direkto el la Monto Sarmiento (situa ĉe la Magdalena Kanalo) al Valo Ĝendegaia. Ĝi limas kun la fjordo Almirantazgo norde kaj kun la Kanalo Beagle sude. Tiu montaro nomiĝas laŭ Charles Darwin kaj estas la plej grava trajto de la Nacia Parko Alberto de Agostini, kiu inkludas nombrajn tre bone konatajn glaĉerojn kiaj la Glaĉero Marinelli, kiu estas nune sub daŭra retiriĝo el 2008.

En Oktobro 2011, teamo de francaj montogrimpistoj el la Militista Grupo de Alta Montaro de la Franca Armeo anoncis la unuan trapason de la Montaro Darvino en 29-taga veturo kiu inkludis ascendon al la Monto Darvino, nome la plej alta montopinto de la montaro.

Ĉefaj montopintoj
-----------------

Glaĉero Stoppani en la Montaro Darvino.
* Monto Darvino
* Monto Sarmiento
* Monto Italio
* Monto Bove
* Monto Roncagli
* Monto Luis de Saboya
* Monto de la Vidvino
* Monto Buckland

Notoj
-----

1. ↑  La Cordillera Darwin, 2006
2. ↑  USGS, 1999
3. ↑  C. Michael Hogan, 2008
4. ↑  Darwin Cordillera: French mountaineers become first to cross Chilean range in historic climb, *Daily Telegraph*, 5a de Oktobro 2011. Alirita en la 2011-10-06.

Referencoj
----------

* Kategorio Montaro Darvino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* C. Michael Hogan. 2008 *Bahia Wulaia Dome Middens*, *Megalithic Portal*, eld. Andy Burnham
* United States Geological Survey (USGS). 1999. *Southern Patagonia Icefield and Southernmost Andes Icefield*
* Darvina esplorado fare de la franca esploristo Christian Clot en Darvina esplorado Arkivigite je 2010-09-02 per la retarkivo Wayback Machine (france)
Mapo de komarkoj en la provinco Albaceto. *Monte Ibérico-Corredor de Almansa* estas oriente malhelverde.
***Monte Ibérico-Corredor de Almansa*** (signife Iberia Monto-Koridoro de Almanso) estas hispana municiparo (komarko) de la oriento de la provinco Albacete, en la regiono Kastilio-Manĉo, konstituita tiel la 16an de septembro 1996, kaj estas trapasejo inter la manĉa ebenaĵo de la Suda Altebenaĵo kaj la marborda Valencilando.

La sidejo de la komarko estas en Montealegre del Castillo. La sidejo de administracio estas en Bonete, ĉar komence de la kreado de la komarko, Almansa ne integriĝis en la municiparo.

Jurisdikcie por juraj aferoj ties municipoj apartenas ĉu al la jurisdikcia teritorio de Almansa ĉu al tiu de Albacete.

La municiparo *Monte Ibérico-Corredor de Almansa* estas aktuale konsiderata ofte kiel komarko. Tamen ĝi ne korespondas kun la tradicia komarko "Corredor de Almansa" (Koridoro de Almansa), kies municipoj formas parton de la municiparo, sed ne konstituas la tuton de tiu.

Municipoj
---------

Kastelo de Almansa en 2010.
En 2017 la totala loĝantaro estas de 49 939 personoj, laŭ la oficiala informo de la INE.

| Municipo | loĝantaro | areo | denseco |
| --- | --- | --- | --- |
| Almansa | 24.566 | 531,91 | 46,18 |
| Caudete | 10.010 | 141,61 | 70,69 |
| Chinchilla de Monte-Aragón | 4.213 | 680,03 | 6,20 |
| Pozo Cañada | 2.800 | 117,16 | 23,90 |
| Alpera | 2.290 | 178,47 | 12,83 |
| Montealegre del Castillo | 2.057 | 177,79 | 11,57 |
| Higueruela | 1.196 | 205,45 | 5,82 |
| Bonete | 1.103 | 125,06 | 8,82 |
| Pétrola | 719 | 74,61 | 9,64 |
| Hoya-Gonzalo | 643 | 114,57 | 5,61 |
| Corral-Rubio | 351 | 94,76 | 3,61 |

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Albacete

Referencoj
----------

1. ↑   «Monteiberico». Arkivita el la originalo la 23an de septembro 2011. Alirita la 8an de marto 2020.
La **Metropola areo de La Palmoj de Granda Kanario** estas urba kernaro kiu disvolviĝas ĉirkaŭ la urbo de Las Palmas de Gran Canaria, kaj laŭ du diversaj etendoj (pli ampleksa kaj pli interna) de Kanarioj (Hispanio).

Ĝi estas la deka metropola areo pli granda laŭ populacio de Hispanio.

Klasigo
-------

### Projekto AUDES5

La projekto AUDES5 konsideras serion de urbaj areoj laŭlonge de la urboj de Hispanio. En la insulo de Gran Canaria difiniĝas sendepende la urbaj areoj Las Palmas de Gran Canaria-Telde-Arucas-Ingenio (formata de tiuj municipoj plus Firgas kaj Moya norde, Valsequillo centre kaj sude kaj Agüimes sude) kun 618.496 loĝantoj kaj Santa Lucía de Tirajana (formata de tiu plus San Bartolomé de Tirajana (105.133 loĝantoj).

Laŭ tiu projekto, la insulo de Gran Canaria enhavas kunurbaĵon de urbaj areoj pli malgrandaj kaj najbaraj sed sufiĉe interrilataj kiuj formas urban regionon. La ciferoj estas 741.816 loĝantoj kaj areo de 883,2 km².

#### Metropola areo

Aliflanke estas konsiderata metropola areo de la municipoj najbaroij de la ĉefurbo, tiukaze formata de la municipoj de Telde, Arucas, Ingenio, Santa Brígida, Agüimes, Santa Brígida, Teror, Valsequillo de Gran Canaria, Moya kaj Firgas kun populacion de 629.241 loĝantoj (2008). Tie koncentriĝas la plej parto de la ekonomia agado de la metropola areo, kun diversaj subareoj industriaj, komercaj kaj entreprenaj, la flughaveno de Gran Canaria, ĉirkaŭŝosearo de Las Palmas de Gran Canaria kaj kelkaj el la fakultatoj de la Universitato de Las Palmas de Gran Canaria, kiaj la Kampuso de Tafira en Las Palmas de Gran Canaria kaj tiu de Bañaderos en Arucas. En la sekva tabelo aperas la informo je januaro de 2008.

| Municipo | Populacio | Areo Km² | Denseco h/km² |
| --- | --- | --- | --- |
| **Las Palmas de Gran Canaria**  | 381.123 | 100.6 | 3.772 |
| **Telde**  | 99.201 | 102 | 965 |
| **Arucas**  | 35.542 | 33.0 | 1.069 |
| **Ingenio**  | 28.809 | 38.2 | 755,2 |
| **Agüimes**  | 28.224 | 79.3 | 356,0 |
| **Santa Brígida**  | 18.919 | 23,80 | 799,7 |
| **Teror** | 12.290 | 25,70 | 498,8 |
| **Valsequillo de Gran Canaria** | 8.987 | 39,2 | 229,6 |
| **Moya** | 8.071 | 31,9 | 253,2 |
| **Firgas** | 7.424 | 15,8 | 470.8 |
| **Totalo** | 628.590 | 489,7 | 1284,9 |

#### Kunurbaĵo

La dua tipologio de metropola areo de Las Palmas de Gran Canaria koincidas praktike kun la leĝo de grandaj urboj, kaj laŭ tio enhavas cirklon de radiuso de 20 km, kun populacio de 741.826 loĝantoj.

| Municipo | Populacio | Areo Km² | Denseco h/km² |
| --- | --- | --- | --- |
| **Metropola areo**  | 629.241 | 489,7 | 1284,9 |
| **Santa Lucía de Tirajana**  | 61.325 | 61,6 | 996,2 |
| **San Bartolomé de Tirajana**  | 51.260 | 333,1 | 153.9 |
| **Totalo** | 741.826 | 884,4 | 838.39 |

Vidu ankaŭ
----------

* Metropola areo de Sankta Kruco de Tenerifo

Referencoj
----------

1. 1 2   Arkivigite je 2009-12-14 per la retarkivo Wayback Machine *Municipios que forman las áreas urbanas y metropolitanas* AUDES5 Arkivigite je 2009-02-03 per la retarkivo Wayback Machine en hispana.
**Metropolito** en hierarĥiaj kristanaj eklezioj estas "supera episkopo ranganta inter episkopoj kaj la patriarko".

Laŭ eklezio
-----------

En la katolika eklezio, metropolito estas ĉefepiskopo kiu superrigardas la ceterajn episkopojn de provinco, liajn sufraganojn.

En la latina Eklezio, apartenas al metropolito atenti pri la zorga observo de la kredo kaj de la eklezia disĉiplino en la sufraganaj diocezoj kaj informi la roman episkopon de eventualaj mankoj. Se en vaka sufragana episkopujo oni neglektas elekti diocezan administranton, lin nomas la metropolito.
En la orientaj katolikaj eklezioj, la metropolitoj havas pligrandan aŭtoritaton. Iuj estras tutajn proprajurajn ekleziojn, aliaj nur provincojn de patriarkaj eklezioj. Ĉiujn oni mencias pernome en la liturgio de la sufraganaj eparĥioj.

En la ortodoksa eklezio, la signifo varias:

* En grekaj eklezioj, "metropolito" estas titolo, kiun povas havi eĉ ĉiuj episkopoj de la eklezio kiuj regas aktivajn eparĥijon, dum la titularaj episkopoj ne havas ĝin, Tiaj metropolitoj ne havas sufraganojn. En grekaj eklezioj povas ekzisti ĉefepiskopoj: tiuj havas primasan prezidrajton rilate al la aliaj episkopoj, kiel en la Eklezio de Grekio, la Greka Ortodoksa Ĉefdiocezo de Ameriko, kaj la Kipra Ortodoksa Eklezio. Unu tia grekortodoksa ĉefepiskopo estis Makarios la 3-a (Kipro).
* En slavaj eklezioj, "ĉefepiskopo" estas nur honora titolo donita al iuj episkopoj kiuj dependas de metropolitoj

La orientaj ortodoksaj eklezioj similas tiurilate al la slavaj ortodoksaj eklezioj.

Notoj
-----

1. 1 2  Plena Ilustrita Vortaro
2. ↑  Kodo de Kanona Juro, kanono 436 §1
3. ↑  Kodo de la kanonoj de la orientaj Eklezioj, kanonoj 133-139, 155-173
4. ↑  Por ekzemplo, vedu liston de metropolitoj kaj episkopoj de la Eklezio de Grekio.

* Kategorio Metropolito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Edit Kőszegi** [kOsegi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kőszegi Edit** estas hungara reĝisoro, dramaturgo, scenaristo. Ŝia familia nomvarianto estis *Kluger*, ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Surányi Andrásné*.

Edit Kőszegi naskiĝis la 10-an de aŭgusto 1952 en Gyula.

Biografio
---------

Edit Kőszegi akiris bibliotekistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1975, post 5 jaroj ŝi ricevis scenaristan licencon en lernejo de filma produktejo. Inter 1980–1990 ŝi estis dramaturgo kaj scenaristo en la filma produktejo, poste en malgranda filma studio. Ekde 1992 ŝi estis ankaŭ reĝisoro. Ŝi ofte kreis dokumentajn filmojn pri ciganoj. En 1994 ŝi ekhavis postenon en muzeo. Inter 2000-2003 ŝi instruis en la universitato. Ŝi ricevis premiojn inter 1998-2014. Ŝi edzo supozeble estis hu:Surányi András.

Ŝiaj reĝisoraĵoj (elekto)
-------------------------

* *Végtelen utazás* (1982); kunreĝisoro
* *Szemembe megy a bánat* (1993)
* *Menekülés a szerelembe* (2006)
* *Romani Design* (2011)

Ŝiaj scenarlibroj (elekto)
--------------------------

* *A csoda vége* (1983); kunscenaristo
* *Erózió* (1992); ankaŭ reĝisoro
* *Megyejáró* (2009)

Ŝiaj dramaturgaĵoj (elekto)
---------------------------

* *Isten veletek, barátaim* (1987)
* *Éljen anyád!* (1992)
* *Film...* (2000); ankaŭ kostumisto

Ŝiaj kostumaj laboroj (elekto)
------------------------------

* *A csoda vége* (1984)

Ŝiaj filmaj produktaĵoj
-----------------------

* *Romák Közép- és Kelet-Európában* (1999)
* *Hideg fejjel* (kunproduktoro, 2010)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2022-05-19 per la retarkivo Wayback Machine
* anglalingva biografio
* filmoj
* filmoj

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775665
 |


* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**Grafo Emil Széchenyi** [sEĉEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Széchenyi Emil** (foje *Széchényi Emil*) estis hungara magnato, ekonomikisto, bienulo, direktora membro de Hungara Scienca Akademio (1921). Lia nobela antaŭnomo estis *sárvár-felsővidéki*.

Emil Széchenyi  naskiĝis la 9-an de januaro 1865 en Vieno. Li mortis la 30-an de junio 1932 en Pusztazámor.

Biografio
---------

Emil Széchenyi lernis en Universitato de Budapeŝto kaj agrara akademio en Magyaróvár. Li longe estis departementestro de Sopron (historia departemento). Li edziĝis en 1892 baldaŭe havanta 5 gefilojn. En 1905 li estis elektita parlamenta deputito, sed li ne apartenis al partio, ekde 1927 li estis senatano. Li ofte okupiĝis pri sia bieno en Vajszka (nuntempe jam Vajska en Serbio). En 1931 li ricevis la rangon krongardisto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Internacia Akvadministrada Instituto**, aŭ en angla *International Water Management Institute* (IWMI), estas senprofita soci-utila esplororganizo kun ĉefsidejo en Kolombo, Srilanko, kaj oficejoj en tuta Afriko kaj Azio. Esplorado en la Instituto temigas pri pliboniĝado kiel akvo kaj teroresursoj estas administritaj, kun la celo de subtenado de manĝaĵsekureco kaj reduktado de malriĉeco protektante decidajn mediajn procezojn.

Ĉar akvo iĝas pli kaj pli malabunda, ekzistas kreskanta bezono trovi manierojn produkti sufiĉajn manĝaĵojn por nutri la disetendiĝantan loĝantaron de la mondo, uzante malpli akvon, protektante delikatajn mediajn servojn kaj sen havado de multe da eblecoj por malfermi novajn agrikulturajn terojn. La Instituto entreprenas esplorprojektojn kun tiu celo en menso.

Ĝia esplorado temigas: akvo-havebleco kaj -aliro, inkluzive de adaptado al klimata ŝanĝo; kiel akvo estas uzata kaj kiel ĝi povas esti uzata pli produktive; akvokvalito kaj ĝia rilato kun la sano kaj la medio; kaj kiel socioj regas siajn akvoresursojn. En 2012, la IWMI estis premiita per la prestiĝa Stokholma Akvopremio fare de la Stokholma Internacia Akvo-Instituto por ĝia pionira esplorado, kiu helpis plibonigi agrikulturan akvadministradon, plifortigi manĝaĵsekurecon, protekti median sanon kaj mildigi malriĉecon en evolulandoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Grundakvo
* Irigacio
* Trinkakvo