recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La antaŭa flanko
Aspekto de la akvo
La **Gravensteen** - kastelo de la grafoj - estas monumenta burgo en la urbocentro de Gento.

### Historio

La Gravensteen iĝis grafa milita fortreso fine de la naŭa jarcento, fortikaĵo kun ligna palisado.
La ŝtona konstruaĵo kaj la muroj estis konstruitaj sub Filipo de Elzaco, grafo de Flandrio, en 1180 kiel milita fortreso. Tiun funkcion ĝi havis ĝis la 14-a jarcento. De tiam la kastelo havis plej diversajn celojn kiel: monerateliero, supera tribunalo, malliberejo kaj eĉ kotonŝpinejo. La kastelo aŭ burgo enhavas kripton, karceron kaj muzeon por tribunala ilaro (kun unika kolekto de torturiloj).

### Renovigoj

Fine de la 19-a jarcento la belga ŝtato kaj la urbo Gent aĉetis la Gravensteen de privatulo. En 1894 oni komencis ĝin renovigi. Ĉefa artikekto estis Joseph De Waele. Kiam en 1913 en Gento okazis Internacia ekspozicio, la Gravensteen estis unu el la ĉefaj altiraĵoj.

Tra la jaroj la burgo iom post iom ruiniĝis denove. Post evalua raporto en la jaroj 1979-1980 la urbo komencis duan longdaŭran renovigokampanjon. Tiun ĉi kampanjon oni daŭrigas ĝis hodiaŭ.

Per modernaj aldonoj, kiel nova akcepta konstruaĵo en majo 2006, grandaj partoj de la Gravensteen estas daŭre publike alirebaj. Tiel ĉi la monumento povas optimale plenumi sian soci-kulturan kaj turisman rolon en la regiono.

### Mezepokaj kampadejoj en la Gravensteen

La 'Dienst Monumentenzorg' - servo por monumentoj - organizas kunlabore kun la aspc 'Gentsche Gesellen - Levende Middeleeuwse Geschiedenis', regule kavalirokampadejojn semajnfinajn en la Gravensteen.

La kavaliroj revivigas tiam la kastelon pere de vestaĵoj, heraldiko, batalarto, muziko, dancado kaj manĝado de la mezepoko.

### Praktikaj informoj (somero 2005)

**Adreso**
Gravensteen
Sint-Veerleplein
9000 Gent
tel. +32 (0)9 225 93 06

**Deĵorhoraro**

* Somera periodo (1/4 ĝis 30/9): ĉiutage de la 9h ĝis la 18h
* Vintra periode (1/10 ĝis 31/3): ĉiutage de la 9h ĝis la 17h
* Fermita je la 24-a, 25-a kaj 31-a de decembro kaj je la 1-a de januaro.

Biletoj estas haveblaj ĝis 45 minutoj antaŭ la fermohoro.
Nur la korto de la Gravensteen estas alirebla por uzantoj de rulseĝoj.

**Prezoj**

* individuo : 6,00 EUR
* grupoj (ekde 15 personoj) : 3,00 EUR
* junuloj ĝis 25 jaraĝaj : 1,20 EUR
* Gent museumpas : 12,50 EUR
* maljunuloj ekde 55 jaraĝaj : 1,20 EUR
* lernejoj : 1,20 EUR
* *Museumpas* por lernejanoj de la gentaj duagradaj lernejoj(museumpasse-partout ) : 5,00 EUR
* infanoj ĝis 12 jaraĝaj: senpage
* loĝantoj de Gento : senpage

Dum specialaj eventoj validas aliaj prezoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gravensteen (Gent) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kroniek van de Gravensteenslag (en la nederlanda)
* Oficiala retpaĝo de la urbo pri la monumento Gravensteen Arkivigite je 2004-12-04 per la retarkivo Wayback Machine (en la nederlanda)
* Mezepokaj kampadejoj en la Gravensteen Arkivigite je 2004-12-01 per la retarkivo Wayback Machine (en la nederlanda)
***The Star Wars Holiday Special*** ("La vintrofestara specialaĵo de Star Wars") estas usona muzika sciencfikcia televida filmo el 1978 okazanta en la galaksio de Star Wars. En ĝi stelumas la ĉefrolularo de la unua filmo kaj enkondukiĝas la homĉasisto Boba Fett, kiu aperos en postaj filmoj. Ĝi estis unu el la unuaj oficialaj *Star Wars*-aj kromverkoj kaj enscenigita de Steve Binder.

La specialaĵo estas ĉefe varia spektaĵo kun liga rakonto: Chewbacca kaj Han Solo vizitas la hejmplanedon de Chewbacca, Kashyyyk, por celebri Vivotagon. Ilin ĉasas agentoj de la Galaksia Imperio, kiuj serĉas membrojn de la Ribela Alianco sur la planedo. La specialaĵo enkondukas tri membrojn de la familio de Chewbacca: lian patron Itchy, edzinon Malla, kaj filon Lumpy, kvankam tiuj nomoj poste estis klarigitaj kiel alinomoj; iliaj "realaj" nomoj estis Attichitcuk, Mallatobuck, kaj Lumpawarrump, respektive.

La programo ankaŭ prezentas multajn aliajn *Star Wars-*rolulojn, inkludante Luke Skywalker, C-3PO, R2-D2, Darth Vader kaj Princinon Leia (kiu kantas la "temkanzonon" de la filmo laŭ la *Star Wars-*temmuziko de John Williams, proksime al la fino); ĉiujn portretas la originalaj aktoroj. La programo inkludas arkivajn filmitaĵojn el *Star Wars* kaj ankaŭ prezentas desegnofilmon produktitan de la Toronto-bazita firmao Nelvana, kiu oficiale enkondukas la homĉasiston Boba Fett. Scenoj ankaŭ okazas en ekstera spaco kaj en kosmoŝipoj, inkludante la ŝipo *Millennium Falcon* kaj Imperia Steldestrojero. La variaspektaĵaj segmentoj kaj la desegnofilmo ankaŭ okazas en kelkaj aliaj ejoj, kiel la drinkejo en Mos Eisley sur la dezerta planedo Tatooine kaj nova ruĝa oceana planedo nome Panna.

La specialaĵo estas fifama pro la ekstreme negativa respondo de ŝatantoj de Star Wars kaj kritikistoj, kaj neniam estis retelevidita aŭ oficiale disponita kiel hejma videaĵo. Ĝi sekve fariĝis ia kultura legendo pro la malvasta kono de sia ekzisto kaj de preskaŭ ĉiu perceptite terura kvalito. Oni spektis kaj distribuis ĝin per neoficialaj registroj faritaj de fervoruloj dum sia originala prezento; tiuj unue distribuiĝis per VHS-kasedoj kaj poste adaptiĝis al enhav-kunhavaj retejoj.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 591010
 |
Purple-gaped Honeyeater perched on a branchTiu GBA estas grava loko por la Purpurbuŝa likenostomo
La **Grava Birda Areo Murray-Sunset, Hattah kaj Annuello** (angle *Murray-Sunset, Hattah and Annuello Important Bird Area*) enhavas areon de 7004 km2 el malia habitato en la regiono Malio de nordokcidenta Viktorio, Aŭstralio.

Birdoj
------

Tiu loko estis identigita de BirdLife International kiel Grava Birda Areo (GBA) ĉar ĝi eltenas populaciojn de tutmonde minacataj birdospecioj kiaj Ocela nestamasulo, Nigrorela manorino kaj Malia emumaluro, krom Regenta papago kaj Purpurbuŝa likenostomo. Ĉe humidejoj de la lagoj Hattah estas foje grandaj nombroj de akvobirdoj, kiaj Grizkapa grebo, Lentuganaso, Pacifika brovanaso, Gracia kreko, Aŭstralia merganaso, Zebranaso, Nigrafrunta karadrio kaj Aŭstralia pelikano.

Referencoj
----------

1. ↑   IBA: Murray-Sunset, Hattah and Annuello. *Birdata*. Birds Australia. Alirita 2011-08-25.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-07-06. Alirita 2013-12-29.
2. ↑  BirdLife International. (2011). Important Bird Areas factsheet: Murray-Sunset, Hattah and Annuello. Downloaded from  on 25/08/2011.

34° 47′ 23″ S 141° 40′ 13″ O﻿ / ﻿34.78972 °S, 141.67028 °O﻿ / -34.78972; 141.67028 (mapo)
***The Time Tunnel*** (La tempotunelo) estas usona tutkolora televidserio pri scienc-fikcio kreita ĉirkaŭ la temo de tempovojaĝado, en kiu stelulis James Darren kaj Robert Colbert. La produktoro estis Irwin Allen. Ĝi estis publikigita de 20th Century Fox Television kaj elsendita pere de ABC. Tiu programo estis elsendita dum unu sezono de 30 epizodoj el septembro 1966 al aprilo 1967.

La agado de la serio okazas en 1968. La Usona Registaro havas sekretan projekton nome Tik-Tok kiu konsistas en la konstruo de tempomaŝino. La maŝino, ia koridoro de cilindra formo nome tempotunelo, troviĝas en subtera kompleko en Arizono. La projekton estras la generalo Heywood Kirk (Whit Bissell). La operaco de la tunelo estas zorgita de du sciencistoj: nome la doktorino Ann McGregor (Lee Meriwether) kaj la doktoro Raymond Swain (John Zaremba).

Intrigo
-------

La intrigo de la serio traktas sekretegan, altbuĝetan kaj eksperimentan armean projekton kies celo estas lanĉi homojn ĝustatempe. Dum la esplorado kaj konstruado de la projekto, la projektteamo eksciis dum la vizito de senatano ke li intencas tranĉi la buĝeton de la projekto, tiel metante ĝin en riskon de fermo. La sciencisto D-ro Tony Newman, kiu teruriĝis aŭdinte la tranĉplanon, decidis lanĉi sin ĝustatempe por pruvi la kapablojn de la tempomaŝino, kvankam la esploro ankoraŭ ne estis finita. Lia sciencista amiko D-ro Douglas Phillips (Doug) estis sendita post li por helpi lin. La intrigo de la filmo konsistas el iliaj spertoj de ilia vojaĝo tra la tempo. En preskaŭ ĉiu ĉapitro interplektiĝas gravaj historiaj eventoj kaj konataj figuroj el la pasinteco. La vizitoj de Tony kaj Doug en historiaj tempoj estas akompanitaj per teknikaj malfacilaĵoj ekestiĝantaj de la fakto ke la tempomaŝino estas eksperimenta kaj la malfacileco alporti ilin reen al la estanteco.

La premiera epizodo elsendita en Usono en septembro 1966 estis nomita "Rendezvous with Yesterday", en kiu Tony alteriĝas de la tempotunelo sur la Titaniko kaj provas savi ĝin de la atendata sinkigo.

Ĝi estis unu el la unuaj televidaj serioj de sia speco, kiu traktis la kampon de tempovojaĝado, kaj estis tiel pionira kaj kreiva. Malgraŭ tio, kiam ĝi unue estis elsendo en la malfruaj 1960-aj jaroj, ĝi ne estis sukceso kaj estis deprenita la ekranoj post 30 epizodoj. Nur en postaj jaroj "tempovojaĝado" fariĝis priparolata temo en la kampo de sciencfikcio, kiu ankaŭ sukcesis en la kina kaj televida dimensio.

* Kategorio The Time Tunnel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Salas de Bureba** [SAlas debuREba] estas loĝloko kaj municipo en la nordo de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *La Bureba*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 13,30 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 135 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 400 loĝantojn el la 1940-aj jaroj. Ili elmigris ĉefe al Burgoso kaj Bilbao.

Ĝi distas 49 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas oriente de la Valo de Caderechas [kadeREĉas] ĉe la rivero Homino.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. Ĝi apartenis al la loka kvaropo *Cuadrilla de Caderechas*, unu el sep dividaĵoj de la *Merindad de Bureba* apartenanta al la *partido de Bureba*, nome reĝa jurisdikcio kun propra vicurbestro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Maria.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774133
* VIAF: 316734920
 |
**Robert LEY** (naskiĝis la 15-an de februaro 1890, Niederbreidenbach, Germanio – mortis la 25-an de oktobro 1945, Nürnberg) estis nazia politikisto, direktisto de la germana trudlabora servo. Li inspektis la provizon per trudlaboristoj dum la dua mondmilito.

Ley venis el etbiena familio kaj studis en la Universitatoj de Jena kaj Bonn, doktoriĝis pri kemio kaj eklaboris ĉe IG Farbenindustrie ĝis oni maldungis lin pro politika agado. Oni elektis lin en 1929 al la prusa regiona parlamento kiel reprezentanton dela nazia partio, en 1932 eĉ al la Reichstag.
|
Post enpotenciĝo de Hitler, Ley estis gvidanto de la Laborista fronto. Ley malpermesis agadon de la sindikatoj, estis gvidanto de *Bund der Auslanddeutsche* (Asocio de Eksterlandaj Germanoj).

Dum la dua mondmilito, li inspektis la uzon de la eksterlandaj kaj hejmaj laborfortoj por la milita laboro. Li fuĝis fine de la milito, sed usonaj taĉmentoj kaptis lin la 16-an de majo 1945. Li venis antaŭ juĝistaron, sed la 25-an de oktobro memmortigis sin per tuko en la necesejo.

* Leverkusen who's who

* Kategorio Robert Ley en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 135620
* GND: 118728016
* LCCN: n85320861
* VIAF: 13102299
* ISNI: 0000 0001 0955 7794
* LIBRIS: 325212
* SUDOC: 030510724
* BNF: 121910461
* NDL: 00541488
* BIBSYS: 90258906
* NKC: mzk2004246439
* ICCU: CUBV091375
 |
dekstra
**Agato** estas amorfa, tavole kolorigita formo de kalcedono, demetiĝinta en geodojn, laŭ paralelaj tavoloj, prezentante variajn, ordinare diafanajn koloraĵojn. Ĝi havas la durecon de 6,5 laŭ la Mohs-skalo, kaj denson de 2,58. Ĝi troviĝas en magmaj rokaroj.

Ĝi havas la kemian formulon de SiO2. Ĝi estas mikrokristala kvarctipo.

Ĉar ĝi estas dura, tiel ĝi estas uzata por teknikaj iloj, sed servas ankaŭ por juveloj, kiaj kameoj.

Historio
--------

La originalan nomon de agato (aĥat) donis Theophrastos post rivero Achates (hodiaŭ Drilo, Sicilio), kie oni trovis ĝin. Tiu skriba formo (kun ch) restis nur en kelkaj lingvoj. Ĉe la plimulto la nomo ŝanĝiĝis al agat(o).

Jam en la fruaj epokoj havis ĝi altan valoron. Ĝi estas menciita jam en la Biblio, en la 2-a libro de Moseo, 28, 17-20.

Gravaj minejoj de agato estas en Brazilo kaj Urugvajo. Oni uzas ilin ekzemple por intajloj.

Variaĵoj
--------

Laŭ la diverskoloraj tavoloj, oni nomas diverse la agatojn. Plej gravaj estas

* *Onikso* (nigraj kaj blankaj tavoloj)
* *Sardonikso* (ruĝaj kaj blankaj tavoloj)
* *Muskagato* entenas nigrajn manganajn dendritojn
* *Ĉielarka agato* montras diversajn kolorojn

La plej granda agato superis eĉ la 35 tunojn (1902).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Agato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* 
* Arkivigite je 2006-01-18 per la retarkivo Wayback Machine
* Ĉi tiu artikolo legita ĉe YouTube



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 53869
* GND: 4206226-3
* LCCN: sh85002057
* NDL: 01166276
* NKC: ph618947
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Agatido** |
| --- |
|  |
| Agathis robusta*Agathis robusta* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Pinofitoj *Pinophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Pinopsidoj *Pinopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pinaloj *Pinales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Araŭkariacoj  *Araucariaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Agathis***Salisb. 1807 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Agatido  |

 |
| v • d • r |

Laŭ NPIV genro (*Agathis*, sin. *Dammaria*) el Araŭkariacoj de koniferoj, ĝenerale monoikaj arboj kun fortika trunko, verticilaj branĉoj kaj kontraŭe duopaj aŭ alternaj folioj lancetformaj aŭ longe ovalaj, mallonge petiolaj. La orientalisa kaj aŭstralazia genro entenas 20 speciojn indiĝenajn de Sumatro ĝis Nov-Zelando kaj Fiĝioj. Kelkaj estas kultivataj por ornamo, por ligno kaj/aŭ por helkolora rezino uzata por produktado de speco de kopalo, interalie kaŭrio kaj damaro.



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
**Józef Makary Zarański** (naskiĝis la 10-an de marto 1903 en Krakovo, mortis la 11-an de julio 1972 en Londono) – pola diplomato kaj konsula oficisto, poste laboranto de Pola Sekcio de BBC kaj ĝia direktoro (1961-1966).

Vivo
----

De 1927 laboris en Ministerio pri Eksteraj Aferoj, interalie kiel sekretario de Pola Ambasado en Londono (1931-1934), ĝenerala konsulo en Vieno (20-a de marto 1938 – septembro 1939), delegito de pola registaro en ekzilo pri rifuĝintoj en Hungario (de septembro 1939-1940). Kontraŭ la hungaraj regopovoj prezentiĝis kiel ĝenerala konsulo de Pola Respubliko en Budapeŝto (1940- januaro 1941). Aŭtune 1941 forveturis al Britio, estis sekretario en Ministerio pri Eksteraj Aferoj (de septembro 1941-1943), sekretario de ambasado en Londono (aprilo 1943-januaro 1944), ĉefo de sekretario de Ĉefministro (januaro 1944-decembro 1944). De junio 1946 laboris en Pola Sekcio de BBC, en kiu preparis interalie historiajn disaŭdigaĵojn. Ties direktoro en la jaroj 1960-1966.

Verkoj
------

Aŭtoro de libro *Enigmo de la Ĝibraltara Katastrofo post 15 jaroj* (1959) kaj rememoroj *Atestanto de eventoj. De Anschluss ĝis Jalto* (Londono 1968).

Distingoj
---------

En 1933 estis distingita per Oficira Kruco de Ordeno de la Krono (Rumanio), en 1938 per la pola Ora Merit-Kruco, kaj en 1939 per greka Komandora Kruco de la Ordeno de Fenikso.

Bibliografio
------------

* *Słownik Biograficzny Polskiej Służby Zagranicznej 1918-1945* (Biografia vortaro de Pola Eksterlanda Servo 1918-1945). Volumo IV, Eldonejo de Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Varsovio 2007
* Krzysztof Pszenicki, *Tu mówi Londyn. Historia Sekcji Polskie BBC* (Ĉi tie parolas Londono. Historio de Pola Sekcio de BBC), eldonejo Rosner & Wspólnicy, Varsovio 2009
* Antoni Pospieszalski, *Wspomnienie o Józefie Zarańskim w Wiadomości nr 36 z 3.09.1972* Rememoro pri Józef Zarański en "Wiadomości"

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614629
* LCCN: n85166107
* VIAF: 164601692
* ISNI: 0000 0001 1718 2654
 |
**Adolf Friedrich HARPER** (naskiĝinta la 17-an de oktobro 1725 en Berlino, mortinta la 23-an de junio 1806 samloke) estis germana pejzaĝpentristo.

Vivo
----

Estante filo kaj disĉiplo de la prusa registarpentristo Johann Harper li vojaĝis post la morto de la patro en Franclandon kaj Italujon. Tie li trejnitis ĉe Richard Wilson kaj faris multajn studojn laŭnaturajn. En la jaro 1756 li dungitis fare de la virtemberganoj. Unue li laboris ĉe la rezideja konstruado. En 1759 li nomumitis kortega pentristo kaj en 1761 profesoro ĉe la Arta akademio (ĝi starigitis la saman jaron fare de Duko Karlo). La akademio poste kunfandiĝis kun la Alta Karla Lernejo (Hohe Karlsschule). En 1784 li ankaŭ iĝis galeria direktoro. Ekde 1798, post la retiriĝo, li pasigis la lastajn jaroj en la naskiĝurbo Berlino.

Graveco
-------

Harper, kiel multaj aliaj, tro frue kaj tro haste dungitis fare de duko Karlo por multaj grandaj aferoj (simila sorto trafis ekz. Reinhard Ferdinand Heinrich Fischer kaj Nicolas Guibal). Sekve li ne havis sufiĉe da tempo por disvolviĝo. Kelkfoje la tiel dungitaj artistoj ankaŭ reevoluis. Goeto nomis lin modela pejzaĝpentristo. Tamen, li devis pentri amason da aliaj aferoj, ekz. porteatrejaĵojn, aĵpentraĵojn, plafonojn (helponte Guibal). Li mem plende rimarkis certan mekanikecon kaj troan konvencion ĉe artofarado. Krome li kritikis la durecon de siaj koloroj. Tamen liaj ankoraŭ konserviĝintaj pejzaĝaĵoj en virtembergaj kasteloj havas multon da intersaj motivoj kaj imitindan teknikon. Senteblas ke li lernis en Romo ĉe la plej bonaj tradiciuloj. Kiel profesoro li influis multajn disĉiplojn.

Fonto
-----

Artikolo "Harper, Adolf Friedrich" fare de August Wintterlin, en: *Allgemeine Deutsche Biographie*, herausgegeben von der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, Band 10 (1879), p. 617, kio legeblas interrete tie ĉi.

* Kategorio Adolf Friedrich Harper en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 586698
* GND: 11648392X
* VIAF: 37668393
* ISNI: 0000 0000 6676 6018
* ULAN: 500000733
* RKD: 36083
 |
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri la komunumo Abasolo de la meksika subŝtato Guanajuato. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Abasolo.
**Abasolo** estas komunumo en la meksika subŝtato Guanajuato. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Abasolo*.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 77094 enloĝantojn. El tiuj estas 35776 viroj kaj 41318 virinoj. La komunumo havas surfacon de 601,73 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1710 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 700 milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 20° 27′ norda latitudo kaj 101° 32′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 68739 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 129 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.19 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

48728 enloĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 40451 alfabetoj kaj 8246 analfabetoj. Do 16,92% de la enloĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2007-11-12 per la retarkivo Wayback Machine
**Agege** estas administracia unuo ("Local Government Area") en Ikeja, Lagosa Ŝtato, Niĝerio.

Agege limas kun la norda parto de Lagoso el Dopemu ŝoseo tra strato Anu-oluwapo ĝis Olukosi al Fagbola tra strato Osobu ĝis Orile ŝoseo ĝis la Malnova Aŭtoŝoseo Agege ĉe Nitel. Kun la suda parto de Lagoso ĝi etendas el bazaro Aŝade ĝis la strato Akilo. Kun la orienta parto de Lagoso ĝi etendas el ŝoseo Oba ogunji ĝis la Aŭtoŝoseo Agege ĉe Nitel oficejo. Kun la okcidenta parto de Lagoso ĝi etendas el rapida vojo Abeokuta ĝis limo kun Ikeja Local government ĝis kruciĝo Dopemu.

La loĝantaro de Agege estas mult-etna sed la Avorioj estas la indiĝenaj lokanoj. La plej gravaj komunumoj kiuj formas Agege estas Ogba, Asade, Dopemu, Orile, Magbon, Oko-Oba, Atobaje, Gbogunleri, Isale Oja, Oke-Koto, Panada, Tabon-Tabon, Ajegunle, Sango, Keke, Papa uku/Olusanya, Oniwaya, Moricas, Iloro, Mangoro, Darocha, Onipetesi, Alfa Nla kaj Agbotikuyo. La loĝantoj de Agege estas esence []joruboj]] kun ankaŭ disa populacio de nejoruba parolantaro.

La 3an de Junio 2012, aviadilo de flugo Dana Air Flight 992 akcidentis sur loĝejoj en Agege dum la klopodo surterigi en la Murtala Muhammed Internacia Flughaveno, kaj mortis ĉiuj 153 personoj enaviadile kaj 10 aliaj personoj surgrunde.

Fotaro
------

* Statuo de Oba AkranStatuo de Oba Akran
* StadionoStadiono
* StadionoStadiono
* PanvendistoPanvendisto
* RestoracioRestoracio
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Notoj
-----

1. ↑  "Arkivita kopio". Arkivita el la originalo en 2014-01-21. Alirita en 2014-01-26.
2. ↑  "Welcome to Agege Local Government". 2007-09-29. Arkivita el la originalo en 2007-09-29. Alirita en 2018-01-13.
3. ↑   Urquhart, Conal (3a de Junio 2012). "At least 147 Killed in Nigeria Plane Crash". The Guardian. London. Alirita la 21an de Marto 2021.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Agege Local Government


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 719103
 |
**La Alamedilla** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Ciudad Rodrigo. *La Alamedilla* signifas *poplejeton*.

Preĝejo de Santiago.
Limo inter Portugalio kaj Hispanio ĉe La Alamedilla.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 19,34 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 140 loĝantojn. Ĝi perdis 700 loĝantojn dum la dua duono de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.

Ĝi limas kun Portugalio kaj ĝenerale kun la loĝlokoj Nave de Haver (Portugalio), Fuentes de Oñoro, Campillo de Azaba, Batocas (Portugalio), Ituero de Azaba, Aldeia da Ribeira (Portugalio), La Alberguería de Argañán kaj Puebla de Azaba. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio. La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752439
* VIAF: 2150323639409970547
* NKC: ge448069
 |
**Adolf EICHMANN** [á:-dolf ájĥ-man] (naskiĝis la 19-an de marto 1906 en Solingen, mortis 31-an de majo 1962 en Ramlo) estis altranga funkciulo de nazia Germanio, membro de: SS (SS (organizaĵo), Sicherheitsdienst (sekreta servo de Nazia Germanio), Gestapo / akronimo de ***Ge**heime **Sta**ats**Po**lizei* (germane "sekreta ŝtatpolico") - militkrimulo, unu el ĉefaj organizantoj de holokaŭsto.

Li ĉefe respondecis por la organizado de la ekstermo de milionoj da homoj dum la holokaŭsto, precipe la judoj. Tio nomiĝis "la fina solvo".

Li organizis la identigon kaj transportadon de homoj al diversaj koncentrejoj.
Tial oni ofte nomas lin la ĉefekzekutisto de la tria regno.

Kiel infano, Eichmann havis malpalan vizaĝkoloron kaj aliaj infanoj ofte mokriproĉis lin ĉar li aspektis kiel judo.

En 1934 li deĵoris kiel SS-kaporalo ĉe la koncentrejo Dachau kie li gajnis la aprobon de Reinhard Heydrich. En 1935 li vizitis Palestinon por taksi la eblecon entute ekzili la judojn al Palestino, tamen la tieaj britaj instancoj eklernis pri liaj negocoj kun la lokaj araboj kaj forpelis lin.

Eichmann partoprenis la Wannsee-konferencon dum 1942 kie oni diskutis kaj faris decidojn pri "la fina solvo de la juda problemo".

Oni promociigis Eichmann al la rango de *SS-Obersturmbannführer* kaj li iĝis la ĉefo de la *Gestapo* fako IV B 4. Tiu fako respondecis pri la organizado kaj transportado rilate al la eksterminado de la judoj.

Post la dua mondmilito Eichmann estis kaptita de usonaj soldatoj. Tamen en 1946 li sukcesis eskapi kaj post multjara vagado li ekloĝis en Argentino en 1958 uzante la nomon Ricardo Klement.
Li estis forkaptata de Peter Malkin de Mossad (Israela sekret-servo) la 11-an de majo 1960 kaj oni kaŝtransportis lin al Israelo.
Post proceso en Jerusalemo oni mortkondamnis lin kaj li estis pendumita la 31-an de majo 1962.
Tio estis la sola mortpuno iam efektivigita en Israelo.

Bibliografio
------------

* David Cesarani, *Adolf Eichmann. His life and crimes*, Eldonis William Heinemann, Londono 2004, p. 458, ISBN 0-434-01056-1
* Guy Walters, Hunting Evil: *The Nazi War Criminals Who Escaped and the Quest to Bring Them to Justice*, Broadway Books, New York 2009 ISBN 978-0-7679-2873-1

Vidu ankaŭ
----------

* Ajĥmanetoj
* Aranĝo T4
* Rudolf Kasztner
* Rudolf Vrba

Eksteraj ligiloj
----------------

* Adolf Eichmann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Adolf Eichmann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Operaco Rata Koridoro*, televida filmo ABC (1/3)
* Listo de SS-komandantoj kaj de polico, germana Vikipedio

* "Guilty! Eichmann to Hang" (Kulpas! Eichmann pendonte) (informo)
	+ Usona novaĵraporto pri la proceso de Eichmann, de la usonaj naciarkivoj
* *Ĉu problemoj pri vido? Vidu la helpon en angla lingvo.*



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 14892
* GND: 118529447
* LCCN: n50036722
* VIAF: 27073567
* ISNI: 0000 0001 2125 1608
* LIBRIS: 184666
* SUDOC: 027772284
* BNF: 11974316g
* NLA: 35059415
* NDL: 00438717
* BIBSYS: 90121108
* NKC: jn20000700473
* ICCU: RAVV048313
* BNE: XX914268
 |
**József Angyal** [jOĵef andjal], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Angyal József** estis hungara ministeria oficisto, parlamenta deputito.

József Angyal naskiĝis la 19-an de junio 1842 en Rosenberg (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Ružomberok en Slovakio), li mortis la 27-an de aŭgusto 1929 en Ružomberok (Ĉeĥoslovakio, nun en Slovakio).

Biografio
---------

József Angyal akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest, poste li eklaboris en la financministerio. Inter 1892–1897 li jam havis altan postenon. Li estis elektita parlamentano en la malordinara elekto en 1898. Li sukcese tenis sian mandaton en la ordinaraj elektoj en 1901, 1905 kaj 1910 kiel fidelulo de István Tisza. Ekde 1910 li respondecis pri la parlamenta ordo. Post 2 jaroj okazis bruo en la parlamento, tial li vokis la policanojn, kiuj forigis la opozicion. Depost disfalo de Aŭstrio-Hungario li hejmenvenis kaj retiriĝis.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 13-a paĝo)
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 711325
 |
Larĝa panoramo en Abaetetuba
**Abaetetuba** estas municipo, universitata urbo kaj diocezo de la brazila subŝtato Parao. La origina loknomo La originala nomo estis "Abaeté", kiu en tupia lingvo signifas "vera homo". Per dekreto en 1943 oficiale aldoniĝis la sufikso "tuba", origine (tyba) (=renkontiĝo), por distingi ĝin de la sama komunumo en la ŝtato de Minas-Ĝerajso. Sekve, "Abaetetuba" signifas "kolektado de veraj viroj."

Blazono de Abaetetuba
Flago de Abaetetuba

Bazaj informoj
--------------

Abaetetuba en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 150,431 (en la municipo en 2015, en la urbo en 2010: 78.000)
* Supermara alteco: 42 m
* Areo: 431 km² (municipo)
* Telefonkodo: +55 91
* Poŝtkodo: 68000-000 - 68400-999
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 01° 43′ 04″ S 48° 52′ 58″ U﻿ / ﻿1.71778 °S, 48.88278 °U﻿ / -1.71778; -48.88278 (mapo)

Geografio
---------

Abaetetuba situas en norda parto de la lando laŭ dekstra bordo de navigebla rivero Maratauíra. Belém troviĝas 54, São Luís 523, Teresina 773, Manaus 1246, **Braziljo** 1570, Natalo (Brazilo) 1585, Goiânia 1665, Salvador de Bahio 1698, Recife 1704, Maceió 1706, Belo Horizonte 2097, Campo Grande 2176, Campinas 2366, Nova Iguaçu 2415, Guarulhos 2434, **Rio-de-Ĵanejro** 2436, San-Paŭlo (urbo) 2441, Curitiba 2638, Porto Alegre 3161 km.

Historio
--------

Ĉirkaŭ en 1635 kapucenaj monaĥoj alvenis en la proksimecon, kie vivis nomadaj triboj. En la proksima insulo protektita de inundoj portugaloj fondis malgrandan vilaĝon en 1724. Abaete estis deklarita urbo en 1881, kies nomo ŝanĝiĝis al Abaetetuba en 1943.

Ekonomio
--------

En Abaetetuba la ĉefa okupiĝo estas produktadoj kaj prilaboradoj de nutraĵoj, trinkaĵoj, mebloj, ceramikaĵoj. La urbo ankaŭ havas metalurgian fabrikon kaj ŝipkonstruejon. Menciindas ankaŭ la komerco kaj servoj.

Klimato
-------

En Abaetetuba la vetero estas komuna, kiel en Amazonio.

Trafiko
-------

Abaetetuba havas facilan aliron ŝipe al Belém kaj aliaj laŭriveraj municipoj, krome la urbo havas solan vojon al la ceteraj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Abaetetuba en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de Parao

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo
* angle mapo, distancoj Arkivigite je 2016-02-01 per la retarkivo Wayback Machine
**Connie's Inn**, nome *Trinkejo de Connie* aŭ *Konnitrinkejo*, estis noktoklubo en Harlemo, Novjorko, establita en 1923 fare de Conrad (Connie) Immerman en partnereco kun siaj fratoj, George kaj Louie Immerman. Enmigrintoj el Germanio, la fratoj Immerman funkciigis en Harlemo *delicatessen* manĝovendejon kaj riĉiĝis per kontraŭleĝa drinko-kontrabando. Ties klubo estis situanta ĉe la 2221 de la Sepa Avenuo kun la 131a Strato el 1923 ĝis 1934. Tie ludis ekzemple Louis Armstrong, Fats Waller, Wilbur Sweatman, Peg Leg Bates, Bricktop  kaj Fletcher Henderson. Malkiel ĉe la Cotton Club, la Connie's Inn prezentis nur afrik-usonajn ludantoj, sed ĝi ne limigis sian publikon al nur blankuloj. Membroj de la Ziegfeld Follies, la heredantino Gertrude Vanderbilt, kaj nombraj aliaj venis el urba centro por ĝui la spektaklojn de Connie's Inn kaj estis foje influa por sendi siajn revuojn al Broadvajo.

En la komencaj de la 1930-aj jaroj, la Immerman-oj translokiĝis Connie's Inn al urbocentra loko. Tie, ili produktis unu el siaj lastaj grandaj revuoj, nome *Stars Over Broadway* (steloj super Broadvajo), kun Billie Holiday kaj Bessie Smith.

Referencoj
----------

* Allen, Irving L. *The City in Slang: New York Life and Popular Speech*. New York: Oxford University Press, 1993. Paĝo 75.
* Wintz, Cary D. and Paul Finkelman. *Encyclopedia of the Harlem Renaissance*. New York: Routledge, 2004. Paĝo 581.
* Lerner, Michael A. "Dry Manhattan", 2007, Paĝo 216.

### Notoj

1. ↑  Cullen, Frank, et al. *Vaudeville, Old & New: An Encyclopedia of Variety Performers in America*. New York: Routledge, 2007. Paĝo 262
2. ↑  Giddins, Gary. *Satchmo: The Genius of Louis Armstrong*. New York: Da Capo Press, 2001. Paĝo 86.
3. ↑  "Peg Leg Bates, One-Legged Dancer, Dies at 91" *The New York Times*, 8a de Decembro, 1998.
4. ↑

Koordinatoj: 40° 48′ 46″ Nordo 73° 56′ 43″ Okcidento﻿ / ﻿40.812802 °N, 73.94537 °U﻿ / 40.812802; -73.94537 (mapo)
**Aineto** [ajNEto] estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la sudo de la komarko *Alto Gállego* (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco. 

La loĝloko Aineto (998 msm) mem estas en la suda valo Guarguera je 35 km de Sabiñánigo. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj. Proksime estas vilaĝetoj kiel Solanilla (alirebla el Aineto per forsta pado), Gillué (trans la rivero Guarga), Lasaosa, Binueste, Secorún, Abellada kaj Ceresola.

Historio
--------

Ĝi estis menciita jam en 1076.

Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico. 

Dum la Hispana Enlanda Milito, Aineto suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj). En la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj la loko senhomiĝis dum rearbarigo de la areo. Poste ekde fino de la 1970-aj jaroj venis novaj loĝantoj.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Aineto oni malaltiĝis el 97 loĝantoj en 1940 ĝis nunaj 34 loĝantoj (2019).

Aktualo
-------

La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, kio pluas ĉi tie male al aliaj apudaj lokoj, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo. Ĉefaj altiraĵoj estas naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]

* Kategorio Aineto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814786
 |
dekstra
**Alejandro Sánchez Pizarro** (n. la 18-an de decembro 1968, en Madrido, Hispanio). Konata per la artista nomo **Alejandro Sanz**, li estas muzikisto, komponisto kaj kantisto de Hispanio. Li vendis pli da 25 mililonojn da diskoj tra la tuta mondo. Sanz gajnis tra lia profesia vivo 15 premiojn Latinamerikaj Grammys kaj 2 *Grammy*. Li komencis la artan karieron en la 1980-aj jaroj, per la surbendigado de la disko *Los chulos son pa' cuidarlos*, sub la nomo de "Alejandro la Granda", sed tiu unua muzikalbumo estis preteratentata. Poste kun la paso de la tempo liaj kantoj disaŭdiĝas diverslande kaj ekfamiĝas en la 1990-aj jaroj. Nuntempe loĝas en Usono, en la urbo Miami sed kutime somerumas en Ekstremaduro, Hispanio, kie li aĉetis grandan farmon. Sanz kantis apud aliaj steluloj de la hispanlingva mondo kaj anglalingvaj. Lia lasta KD estis en la angla por plifortigi sian pozicion en la usonangla muzika merkato. Sanz estas la unua malpermesita kantisto en Venezuelo kaj unu el la multaj de Kubo (kvankam en Kubo la plimulto estas ekzilintaj kubanoj aŭ tiuj kiuj naskiĝis en Usono el kubaj gepatroj) pro lia rekta kritiko kontraŭ la aŭtoritatecaj reĝimoj de Hugo Chavez kaj Fidel Castro.

Diskaro
-------

* Los chulos son pa' cuidarlos (1989) (kiel Alejandro Magno)
* Viviendo deprisa (1991)
* Si tú me miras (1993)
* Básico (1994)
* Alejandro Sanz 3 (1995)
* Más (1997)
* El alma al aire (2000)
* MTV Unplugged (2001)
* No es lo mismo (2003)
* Grandes éxitos 91 04 (2004)
* El tren de los momentos (2006)
* Paraíso Express (2009)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Alejandro Sanz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retpaĝo de Alejandro Sanz


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 314926
* GND: 134776232
* LCCN: no98016985
* VIAF: 54338838
* ISNI: 0000 0000 5949 8879
* SUDOC: 112881106 087888629, 112881106
* BNF: 13957029k
* MBA: 9bacf78f-9132-43da-8873-8a9eb49da0e9
* ICCU: CFIV181418
* BNE: XX878223
 |
**Lajavoĵa minejo** estas la naftogasokondensata minejo, kiu situas en Nenecio (Arĥangelska provinco, Rusio), 80 km oriente de urbo Narjan-Maro kaj estas parto de la Timano-Peĉora naftogasa provinco. Ĝi estis malkovrita en 1971 kaj plu esplorata.

Geologio
--------

La minejo estas ligita al la antiklinala falto de la Laja muro en la centra parto de la Denisova depresio. La levaĵo havas jenan grandecon: 54 x 18 km, amplitudo 250 metroj. La levaĵo registreblas en ĉiuj horizontoj de la sedimenta kapoto ĝis (kaj inkluzive de) la meza devonio. En la malsupra devonio kaj pli profundaj horizontoj al ĝi respondecas depresio, dividanta grandajn elstaraĵojn de la fundamento.

En la minejo naturan gason enhavas kuŝantaj ĉe la fundamento grejsoj de la malsupra triaso, karbonataj rokaĵoj de la sakmara ŝtupo de la malsupra permio kaj de la supra karbonio — malsupra permio je la profundeco 1465-2425 metroj. La ĉefa gaskapacito estas ligita al tavolo de la 1a sakmara ŝtupo je la profundeco 2225-2405 metroj. La kolektujo estas karbonata, poreco-fenda. La efika dikeco 5,25 metroj, komenca tavolpremo 24,5 MPa, tavola temperaturo 58 °C. La kuŝejo estas tavola, volba, litologie limigita.

La naftogasokondensata kuŝejo en rokaĵoj de la malsupra permio — supra karbonio situas je la profundeco 2345-2425 metroj. Kiel rezervujoj servas kalkoŝtonoj kun poreco ĝis 15-22%, penetrebleco 0,006 mkm². Gasonafta kontakto estas registrita je absoluta marko -2305 metroj. Komenca tavolpremo proksimume 24,8 MPa, tavola temperaturo ĉirkaŭ 60 °C. Prova elminigado egalis al 650 mil m³ tage diametro de niplo 20,3 mm).

Konsisto de la gaso en sedimentaĵo de la malsupra — supra karbonio: metano 80,2%, etano 2,8%, propano 1,2%, butanoj 0,8%, pentanoj kaj supraj hidrokarbonoj 2,0%, azoto 13,0%. Enhavo de kondensato 74,5 gramoj/m³.

En 2002 la komenca gaskapacito estis taksita je 137,9 miliardoj da kubaj metroj.

Literaturo
----------

* Старосельский, В. И..  [2004] Р. И. Вяхирев: *Лаявожское месторождение // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 222. ISBN 5-85270-327-3.
**Tokato** (itale "tuŝata")
estas peco de klasika muziko por klavarinstrumento,
ĝenerale emfazanta la lertecon de la ludanto.
Pli malofte la nomo aplikiĝas
al verkoj por pluraj instrumentoj
(la malfermiĝo de la opero *Orfeo*
de Claudio Monteverdi estas notinda ekzemplo).

La formo unue aperis en la malfrua
renesanca periodo.
Ĝi originis en norda Italio.
Kelkaj eldonaĵoj el la 1590-aj jaroj
inkluzivas tokatojn de komponistoj
kiel Girolamo Diruta, Adriano Banchieri,
Claudio Merulo, Andrea kaj
Giovanni GABRIELI, Luzzasco Luzasschi kc.
Tio estas klavaraj komponaĵoj, en kiuj unu mano,
kaj sekve la alia, ludas virtuozajn rapidaĵojn
kaj brilajn kaskadajn tonsinsekvojn
kontraŭ akorda akompano en la alia mano.
Inter la komponistoj laborantaj en Venecio
en tiu tempo estis la juna Hans Leo Hassler,
kiu studadis kun la du Gabrieli;
li reportis kun si la formon al Germanio.
Ĝuste en Germanio ĝi spertis sian plej altan disvolviĝon,
kulmine en la verkado de Johann Sebastian Bach
post pli ol cent jaroj.

La baroka tokato, komence je Girolamo Frescobaldi,
estas pli sekciigita kaj pliigita je longeco,
ekstremeco kaj virtuozeco, kompare kun sia renesanca aspekto,
kaj atingis kulminon de superabundo egalan al la
impona detalo aperanta en la samperioda arkitekturo.
Ofte ĝi prezentas rapidajn virtuozaĵojn kaj arpeĝojn
alternantajn kun akordaj aŭ fugaj partoj.
Iafoje mankas regula pulso, kaj preskaŭ ĉiam
estas improviza etoso.

Aliaj barokaj komponistoj de tokatoj en la periodo antaŭ Bach
inkluzivas Michelangelo Rossi, Johann Jakob Froberger,
Jan Pieterszoon Sweelinck, Alessandro Scarlatti,
kaj Dietrich Buxtehude.

La tokatoj de Bach okupas lokon inter
la plej famaj ekzemploj de la formo.
Liaj tokatoj por orgeno estas brilaj
improvizaj komponaĵoj, kaj ilin ofte sekvas
sendependa fuga movimento.
En tiaj okazoj la tokato estas uzata
anstataŭ la kutime pli firma preludo.
Liaj tokatoj por klaviceno estas plursekciaj
verkoj, kiuj inkluzivas fugan verkadon
kiel parton de sia strukturo.

Preter la baroka periodo
tokatoj troviĝas malpli ofte;
tiel Robert Browning uzis la motivon
de tokato de Baldassare Galuppi
por elvoki pensojn de homa pasemeco (vidu ligilon).
Estas tamen kelkaj notindaj ekzemploj:
Robert Schumann kaj Prokofjev ambaŭ
verkis tokaton por piano sola,
kaj same faris Maurice Ravel kiel parton
de *Le Tombeau de Couperin*.
La tokata formo estis tre grava
en la franca romantika orgena skolo,
kies fundamenton Jacques-Nicolas Lemmens
kreis per sia *Fanfaro*.
Tokatoj en tiu ĉi stilo kutime konsistas
el rapidaj akordaj sinsekvoj kombinitaj
kun potenca melodio
(ofte ludata per la pedalo).
La plej famaj ekzemploj estas
la fermaj movimentoj de la *Simfonio n-ro 5*
de Charles-Marie Widor
kaj la Finalo de la *Simfonio n-ro 1*
de Louis Vierne.

Eksteraj ligiloj
----------------

Angle:

* Robert BROWNING, "Tokato de Galuppi" eldonita 1855 e-teksto
**Aleksandar Bačvanski** [baĉvanski], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj prenita nomo **Várhidy Sándor** estis hungara kaj serba aktoro. Lia nomo serbe estis **Александар Бачвански**, liaj familiaj nomvariantoj estis *Bacsvánszky*, kaj *Várhidi*.

Aleksandar Bačvanski naskiĝis en 1832 en Temeŝvaro (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempe en Rumanio), li mortis la 9-an de aprilo 1881 en Beogrado (Serbio).

Biografio
---------

Aleksandar Bačvanski devenis el varia serba-hungara familio. Li maturiĝis en gimnazio de Szeged, dum la lernojaroj li estis hungarlingva amatora aktoro. Post la abituriento li laboris en la ŝtata administracio en Pest (urbo) inter 1850-1852, poste en Kecskemét. En tiu lasta urbo li aliĝis al migra teatra trupo jam kiel Várhidy Sándor kaj li sekvis la trupon al Arad (urbo), Kassa kaj Szeged. Pro la sukcesoj li estis dungito de György Molnár en stabila teatrejo de Buda. En 1869 en:Stevan Todorović allogis lin al Nacia Teatro en Beogrado jam kiel serba aktoro Aleksandar Bačvanski. Li partoprenis ankaŭ en establo de la serblingva aktora lernejo. En 1873 kaj la teatro kaj la lernejo bankrotiĝis. tial li aliĝis al serba teatra trupo. En 1874 la Nacia Teatro denove ekfunkciis kun Bačvanski, sed li ankaŭ reĝisoris. En 1875 li blindiĝis, tial li vojaĝis al Vieno por kuracaj servoj, kiuj ne sukcesis, post 4 jaroj li revenis al Beogrado jam kiel malriĉulo. La Nacia Teatro (Budapeŝto) apogis lin per mono. Li edziĝis en 1866 en urbo Pest al dancistino Piroska Szöllősy.

Liaj serblinvaj teatraj roloj (elekto)
--------------------------------------

* Ŝekspiro: La Venecia Komercisto - Shylock
* Molière: L' Avarulo - Harpagon
* Károly Obernyik: en:Đurađ Branković - titolrolo
* fr:Casimir Delavigne: Ludoviko la 11-a - titolrolo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746455
 |


* Portalo pri Biografio
**Bijuesca** [biĤŬESka] estas municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Urbodomo.
Bijuesca estas municipa teritorio en la nordo de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas inter Berdejo norde kaj Torrijo de la Cañada sude.

La loĝloko Bijuesca mem estas je 129 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 50 km de Calatayud, je 56 km de Sorio, sur 900 msm en la Iberia Sistemo, ĉe la valo de la rivero Numbales, alfluanto de la rivero Jalón.

Historio
--------

Ermitejo kaj kastelo.
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1122 post la konkero de Calatayud. De tiu epoko estis kastelo sur defendebla kruta roka monteto.

Ĝi estis konstruita en la 14-a jarcento, strategie antaŭ la limo ĉe la teritorio de Sorio, nome en Kastilio. En 1357 Petro la 4-a de Aragono ordonis senloĝigadon kaj fortikigon de la preĝejo. La venontan jaron la fortikaĵo estis konkerita de Petro la 1-a de Kastilio, kaj zorgis ĝin Gómez Carrillo, kiu poste estis ekzekutita pro suspektoj.

Poste ĝi estis rekonkerita fare de Aragono kaj denove perdita en 1362. Kiam oni rekuperis la fortikaĵon, Petro la 4-a ordonis ĝian detruon, kion oni plenumis nur parte.

En la 17-a jarcento oni konstruis la preĝejon sur antaŭa romanika preĝejo.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Bijuesca kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 90 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

Aktualo
-------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Aliaj altiraĵoj estas preĝejo kun romanikaj elementoj, la restaĵoj de la kastelo, kaj apude ermitejo de la Virgulino de la Kastelo, rigardejo, fontano, ponto kaj naturaj lokoj ĉefe Puto Chorros kaj Puto Puntilla.

Bildoj
------

* Ermitejo kaj kastelo.Ermitejo kaj kastelo.
* Ponto.Ponto.
* Puto Chorros.Puto Chorros.
* Puto Puntilla.Puto Puntilla.
* Fontano.Fontano.
* Popola arkitekturo.Popola arkitekturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bijuesca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kastelo de Bijuesca Arkivigite je 2013-08-09 per la retarkivo Wayback Machine (el Retarkivo 20130809064517)
* Bijuesca en CAI Aragón


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803222
* BNE: XX6235706
 |
La flago de la regiono Alzaco, prenis la blankan maldekstran balteon sur ruĝa fono kaj la florajn bendetojn de la flago de Malsupra Alzaco
**Malsupra Alzaco** aŭ **Suba Alzaco** (alzace *Underelsàss*, historie ankaŭ *Unterlànd*, "suba lando", germane *Unterelsaß*, france *Basse-Alsace*) estas la norda parto de Alzaco, respondanta proksimume al la nuna departemento Bas-Rhin (sen la graflando Sarrewerden) kaj al la teritorio de Landau. Ĝi konsistigas, kun Supra Alzaco kaj la Respubliko de Mulhouse (enklavigita en la antaŭa), unu el la subdividoj de la historia regiono Alzaco. La terminoj *Haute* kaj *Basse*-Alzaco ne tradukas valoran nocion, ili devas estis konsiderataj laŭ geografia vidpunkto, laŭ la fluo de la rivero Ill, kiu donis sian nomon al la regiono (*Elsass*, tio estas proksimume *Lando de Ill*).

Tiu nomo estis uzata ekde la epoko de la Sankta Romia Imperio kaj en la Malnova Reĝimo inter 1648 kaj 1789.

La termino *Underelsàss* ankoraŭ komence de la 21-a jarcento daŭre estas la kutima nomo por la departemento en la loka alemana aŭ alzaca lingvo, kaj koresponde, la germana ekvivalento *Unterelsass* kvazaŭ traduko de la loka nomo ankaŭ daŭre uzatas por paroli pri la departemento.

Ĉefaj urboj :

* Landau (fariĝinta germana en 1815)
* Haguenau (germane *Hagenau*, alzace ankaŭ *Hàwenàu*)
* Saverne (germane *Zabern*, alzace ankaŭ *Zàwere* kaj *Zàwra*)
* Sélestat (germane kaj alzace *Schlettstadt*)
* Strasburgo (france *Strasbourg*, germane *Straßburg*, alzace ankaŭ *Strossburi*)
* Wissembourg (germane *Weißenburg*, alzace ankaŭ *Wisseburi*)

La flago de Malsupra Alzaco estas ruĝa blanke strekita kaj ornamita ambaŭflanke per blanka punto (blazonpriskribo: *Ruĝa kun arĝenta maldekstra balteo borderita per samkoloraj floraj bendetoj*). Ĝia kuniĝo kun la flago de Supra Alzaco konsistigas la flagon de Alzaco.

Historio
--------

Malsupra Alzaco estis oficiale aneksita al la reĝlando Francio en 1648 per la traktatoj de la Vestfalia paco, kiuj finis la Tridekjaran Militon. La 9-an de aŭgusto 1680, la senjoroj de Alzaco devis agnoski la suverenecon de la reĝo de Francio (politiko de Kunvenoj).

### La distrikto Malsupra Alzaco (1871-1919)

La **distrikto Malsupra Alzaco** (germanlingve : *Bezirk Unterelsass*) estis unu el la tri distriktoj de Alzaco-Loreno, integrita en la Germana Imperiestra Regno, de 1870 ĝis 1918. Tiam ĝi estis distrikto (*Bezirk*), sub regado de *Bezirkspräsident*, ekvivalenta al franca prefekto. Ĝia ĉefurbo estis Strasburgo.

### Vidu ankaŭ

* Supra Alzaco


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Francio |