**Donald Virgil "Don" Bluth** (naskiĝis la 13-an de septembro 1937 en El Paso, Teksaso) estas usona animaciisto, kinreĝisoro, produktoro, verkisto, videoluda dezajnisto kaj posedanto de sendependa studio, kiu famiĝis ĉefe pro sia disiĝo el *The Walt Disney Company* en 1979 kaj sia sekva reĝisorado de animaciaj filmoj kiaj *The Secret of NIMH* (1982), *An American Tail* (1986), *The Land Before Time* (1988), *All Dogs Go to Heaven* (1989) kaj *Anastasia* (1997), kaj sia engaĝiĝo en la laserdiska videoludo nome *Dragon's Lair*.

Li estas konata ankaŭ pro konkurenco kun Disney dum la jaroj de la Disneja Renesanco (1989-1999). Liaj filmoj emas iĝi pli malmildaj kaj pli energiaj portretoj ol tiuj de Disnejaj filmoj. Ofte liaj filmoj inkludas mistikan elementon kun misteraj, neklarigeblaj fortoj.

Kariero
-------

Post li finis sian studadon ĉe la Universitato Brigham Young en 1955, li rapide trovis postenon en The Walt Disney Company kiel helpisto de la animaciisto John Lounsbery en la filmo *Sleeping Beauty* (1959), sed post tio li lasis la kompanion por iri misie al Argentino nome de sia eklezio.

En 1967, post reveni al Usono, li diplomiĝis je Anglalingva Literaturo, denove en Brigham Young, kaj poste li aliĝis refoje al Disney en 1971, kie li estis parto de la animacia teamo en *Robin Hood* (1973), *The Rescuers* (1977) kaj *Pete's Dragon* (1977). Dum la 1970-a jardeko li konis la animaciiston Gary Goldman, kiu iĝis sia plej bona amiko, kaj aliajn kompanianojn kiuj eklaboris en la nova studio de Bluth, kiu estus nova konkurenco por Disney en la animacia merkato. La studio estis fondita en 1979.

La unua longfilmo de Bluth kiel reĝisoro estis *The Secret of NIMH*. Eĉ se ĝi ne estis granda sukceso, oni konsideras ĝin kiel la majstroverkon de Bluth. Pli sukcesaj estis la postaj filmoj *The Land Before Time* kaj *An American Tail*, kiuj havis pluraj daŭrigojn produktitajn dum la 1990-aj jaroj.

Post la sukceso de *Anastasia* en 1997, Bluth kaj FOX decidis realigi la ambician projekton *Titan A.E.*, kiu estis malsukcesa (nur estis enspezitaj 37 milionoj da usonaj dolaroj tutmonde). Tio kaŭzis la porĉiaman fermon de FOX Animation Studios. Tamen, *Titan A.E.* nun estas konsiderata kiel kultfilmo.

En 2015 Don Bluth kaj Gary Goldman starigis kampanjon per *Kickstarter* esperante revivigi la tradician manfaritan animacion per animacia longfilmo de la videoludo *Dragon's Lair*. La celo de 250.000 usonaj dolaroj ne estis atingita antaŭ la limdato, sed la kampanjo poste estis starigita en *Indiegogo*. La 14-an de decembro 2015, la projekto atingis la moncelon. En februaro 2018 la tuta enspezo superis la kvanton de 728.000 dolaroj.​ En 2019, komenciĝis la produktadon de *Dragon's Lair*, kaj estis restarigita en 2021 post provizora ĉeso kaŭze de la kronvirusa pandemio.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑

Literaturo
----------

* John Cawley, *The Animated Films of Don Bluth*, 1991, Image Publishing, ISBN 0-685-50334-8
* John Grant, *Masters of Animation*, 2001, Watson-Guptill Publications, ISBN 0-8230-3041-5

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Don Bluth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* The Dot Eaters Arkivigite je 2007-07-23 per la retarkivo Wayback Machine pri Bluth kaj la disvolvigo de *Dragon's Lair*
* Remembering NIMH Intervjuo kun Don Bluth Studios pri farado de *The Secret of NIMH*
* Don Bluth & Gary Goldman: Long-running Fun Arkivigite je 2019-09-02 per la retarkivo Wayback Machine Intervjuo kun Don Bluth kaj Gary Goldman
* Don Bluth Intervjuo Parto 1 Arkivigite je 2012-03-01 per la retarkivo Wayback Machine kaj Parto 2 Arkivigite je 2011-07-14 per la retarkivo Wayback Machine pri liaj influoj kaj la farado de *Dragon's Lair*
* Don Bluth Biografio ĉe Cataroo.com


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 458725
* GND: 122754972
* LCCN: n94069473
* VIAF: 66662652
* ISNI: 0000000078275048
* SUDOC: 159241995
* BNF: 140090048
* MBA: e6cc8bc6-2fa1-4a64-8d30-bc11a7146892
* NDL: 00463419
* NKC: xx0067167
* BNE: XX859743
 |