La **kastelo *Hohenbaden*** ("Alta Badeno", komence nomita *Burg Hohenbaden*, do "burgo", poste *Schloss Hohenbaden*, nuntempa kutime simple nomata "malnova kastelo", germane *Altes Schloss*) en la urbo Baden-Baden de Germanio en la mezepoko estis la rezidejo de la margraflando Badeno. La margrafoj nomis sin laŭ la kastelo, kio do iĝis la fonto de la nomo de la lando Badeno.

Priskribo
---------

La burgo konstruiĝis ĉe la okcidenta flanko de la roka monto *Blattert* super la urbo tiam simple nomata *Baden*. Temis pri la unua regocentro de la margrafoj de la burgo *Limburg* en Weilheim (Teck) post ilia translokiĝo al la regiono ĉirkaŭ la urbo *Baden*. La supra, pli aĝa parto de la burgo, nomata "hermana konstruaĵo" laŭ la margrafo *Hermann* la 1-a (1074–1130), konstruiĝis ĉirkaŭ la jaro 1100, kadre de lia regotempo. Ekde la jaro 1112 la margrafoj nomis sin *von Baden*, "de Badeno".
[[Dosiero:Baden-Baden 10-2015 img16 view to Burg Hohenbaden.jpg|eta|maldekstra|300px|{{centre|vidata el la valo]]
Dum la regotempo de la margrafo *Bernhard* la 1-a (1372–1431) ekestis la malsupra gotika parto de la burgo, kiu en la regotempo de la margrafo *Jakob* la 1-a (1431–1453) trakonstruiĝis al reprezenta centro de la margraflando. Plej signifa parto estas la "bernharda konstruaĵo" ekestinta ĉirkaŭ la jaro 1400, kies kolono en la teretaĝo kun blazono portata de anĝela statuo origine subtenis la imponan volbaĵan tegmenton. En sia kulmina epoko la kastelo havis cent ĉambrojn.

En la sama jarcento margrafo *Christoph* ("Kristoforo") la 1-a ampleksigis la en la jaro 1370 ekkonstruitan "novan kastelon" en la urbocentro la nova reprezenta centro de la margraflando kaj ekde la jaro 1479 deklaris la novan kastelon sia rezidejo. La malnova kastelo sekve servis kiel lĝejo de vidviniĝintaj edzinoj de margrafoj, ĝis en 1599 ĝi detruiĝis pere de incendio. Nur post la jaro 1830 la ruino konstrue tiom konserviĝis, ke ne plu estis danĝero trafiĝi per neatendite falantaj mureroj.

El la turo de la malnova kastelo eblas bone panorame rigardi la kompletan urbocentron, kaj pli fore la valon de la rivero Rejno kaj la Vogezojn. Viziteblas kaj laŭ historiistoj vizitindas ankaŭ la historia burga korto. La vizito de la burgo kaj ties turo senkostas.

En la ruinoj de la historia "kavalira salono" de la burgo videblas "ventoharpo". La ilo konstruita en 1999 altas 4,10 metrojn kaj havs 120 kordojn, kiuj eksonas en la tonikoj C kaj G, kiam vento vibrigas ilin. Jam inter la jaroj 1851 kaj 1920 en la ruino de la kavalira salono ekzistis pli malgranda ventoharpo.

Nuntempa uzo
------------

La malnova kastelo estas ŝatata renkontejo antaŭ migradoj tra la regiono. Ĝi apartenas al la posedaĵoj de la federacia lando Baden-Virtembergo. En la kastelo nun situas restoracio kun malgranda hotelo de tri ĉambroj kaj du aldonaj apartementoj.

* fortikaĵa murofortikaĵa muro
* interne de la burgointerne de la burgo
* en la burgoen la burgo
* rigardo el la ruina kavalira salonorigardo el la ruina kavalira salono
* ventoharpo en la kavalira salonoventoharpo en la kavalira salono

panoramo de la rejna valo, vidata de la burgo
panoramo de la urbo Baden-Baden, vidata de la burgo
la supra parto de la ruino

Literaturo
----------

* *Dagmar Zimdars* kaj aliaj (prilaborintoj), *Georg Dehio* (iniciatinto): *Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler* ("manlibroj de la germaniaj artaj monumentoj": *Baden-Württemberg I. Die Regierungsbezirke Stuttgart und Karlsruhe* ("Baden-Virtembergo 1: la distriktaroj Stuttgart kaj Karlsruhe"). Munkeno 1993, ISBN 3-422-03024-7, paĝoj 53/54.

* Kategorio Kastelo Hohenbaden en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

1. ↑  retejo de la hoteleto "malnova kastelo Baden-Baden" (germane)