recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Affoltern |


**Affoltern ĉe Albis** estas la ĉefurbo de la Distrikto Affoltern. Kun 10'347 loĝantoj fine de la jaro 2004 ĝi estas la ekonomia centro de la regiono, kiu iam nomiĝis alemane **Säulisamt**, kio signifas porketa distrikto por alludi al la ŝinko, kiu estis produktita en tiu regiono. Ĝis la 31-a de decembro 2009 la loĝantaro kreskis al 10705 personoj.

Geografio
---------

**Affoltern ĉe Albis** situas piede de la Albis-ĉeno en kampara kaj arbara regiono inter la urboj Zuriko kaj Zugo, kiuj ambaŭ troviĝas en distanco de proksimume 13 kilometroj. Al Affoltern apartenas ankaŭ la vilaĝo Zwillikon. La vilaĝon trafluas la rivereto Jonenbach, kiu fontas en Hausen kaj alfluas en Jonen as Reuss.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 10,61 km², de kiuj 27,1% estas kovritaj de arbaro, 40,7% servas por agrikulturo kaj 30,7% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Affoltern ĉe Albis limas en nordo al Hedingen, en nordokcidento al Stallikon, en oriento al Aeugst ĉe Albis, en sudo al Mettmenstetten, en sudokcidento al Obfelden, en okcidento al Ottenbach, kaj en nordokcidento al Jonen (AG).

Trafiko
-------

Affoltern estas konektita per regiona fervojlinio kun Zuriko kaj Zugo. Ĝi apartenas al la Zurika Trafik-Unio. Regionaj trajnoj trafikas ambaŭ-direkte ĉiun duonan horon. Ekzistas ankaŭ diversaj regionaj buslinioj, kiuj ligas Affoltern kun la ĉirkaŭaĵo. Ek de la 13-a de novembro 2009 la komunumo disponas propran alveturejon al la svisa aŭtovojo A4. Ĉe la alveturejo Affoltern samtempe kun la aŭtovojo estis ankaŭ inaŭgurita granda aŭtovojrestadejo kun restoracioj, supermerkatoj kaj benzinejo.

Historio
--------

Unuan fojon Affoltern estas menciita per dokumento en listo de la bienoj de la Monaĥejo Engelberg en la jaro 1190 kiel *Afiltre*. Ekzistas arkeologiaj trovaĵoj, kiuj indikas, ke jam dum romia epoko devis ekzisti setlejo sur la loko. En la jaro 1837 Affoltern fariĝis la ĉefkomunumo de la distrikto anstataŭ Knonaŭo.

Vidu ankaŭ
----------

* Distrikto Affoltern
* Affoltern am Albis (stacidomo)
* Aliaj lokoj kun la nomo Affoltern

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Silvio Diethelm*: *Ollon* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-06-23)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Affoltern ĉe Albis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la urbo Affoltern ĉe Albis
* Affoltern ĉe Albis en la Historia Leksikono de Svislando

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Affoltern |
| --- |
| Aeugst ĉe Albis • **Affoltern ĉe Albis** • Bonstetten ZH • Hausen ĉe Albis • Hedingen • Kappel ĉe Albis • Knonau • Maschwanden • Mettmenstetten • Obfelden • Ottenbach ZH • Rifferswil • Stallikon • Wettswil ĉe Albis |  |

 |
La **grek-katolika preĝejo Metamorfozo de Kristo** (origine hungare Urunk színeváltozása) estas sakrala konstruaĵo en urbo Tiszaújváros (Hungario).

Historio
--------

Ĝis fino de la socialismo en Tiszaújváros ne ekzistis grek-katolika kirko, tial pastro de Sajószöged zorgis pri la loĝantoj. En 1991 paroĥo estis fondita en Tiszaújváros, en la sekva jaro pastra loĝejo estis aĉetita. La impona preĝejo estis konstruita inter 1994-1996. En 1998 pretiĝis la sonorilmuro kaj paroĥejo. La freskoj estis pentritaj inter 1999-2002 fare de Zsolt Makláry, la ikonostazo en 2007 fare de Erzsébet Egri. Ambaŭ sonoriloj estis faritaj en 2005.

Preĝejo
-------

La preĝejo situas sola en korto ĉe stratangulo, kontraŭe la aŭtobusa stacidomo funkcias. La fasado estas neplene simetria. Kelkaj ŝtupoj kuras al la ĉefenirejo. La kirka bazo kaj kupolo estas plurlateraj. La interna muro estis plene kovrita per ikonbildoj. La ekstera muro, kune kun la paroĥo, estas ornamita kun ruĝaj brikoj en blanka fono.

Kermeso okazas en la 6-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* oficiala paĝo
* hungare kun fotoj kaj video
* datenoj hungare legebla en la 2-a paĝo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La *Newspaper Rock* en Utah
Mesquite Springs (Morta Valo)
**Petroglifoj** aŭ ŝtongrataĵoj estas bildoj kaj grafikaĵoj gratitaj en ŝtonon en la antaŭhistoria epoko. La vorto venas el la greka: "petros" - ŝtono kaj "glif" - tranĉi aŭ ĉizi. Oni ofte uzas tiun nocion ankaŭ en rilato kun ŝtonpentraĵoj. En preciza senco, oni povas paroli pri petroglifoj nur okaze de grataĵoj.

Tiuj bildoj havis por la komunumo gravan kulturan kaj religian signifon. Petroglifoj troviĝas sur ĉiuj kontinentoj escepte de Antarkto - la plimulto el Afriko, Skandinavio kaj la altaj montaroj Alpoj kaj Pireneoj, Siberio, Nord-Ameriko kaj Aŭstralio.

Kelkaj trovejoj
---------------

* Petroglifoj de Valcamonica
* Petroglifoj en Tanum
* Nacia Parko de Morta Valo
* *Petrified-Forest-Nationalpark*
* Petroglifa Nacia Monumento
* *Newspaper Rock State Historic Monument en Canyonlands-Nationalpark*
* *Horsethief Lake State Park*
* Nacia Parko Kejimkujik
* Okcidenta Virginio
* Petroglifo de Tri Riveroj en Nov-Meksiko
* Petroglifa Provinca Parko, Nanaimo, Brita Kolumbio, Kanada
* *Isla de Ometepe* en Lago de Nikaragvo, Nikaragvo
* *Adrar des Ifoghas* en Malio

  

* Kategorio Petroglifo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **paroĥa katolika preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco** estas eklezia historia monumento en urbo Tiszavasvári (Hungario).

Historio
--------

Dokumento mencias katolikan kirkon en la iama vilaĝo *Bűdszentmihály* (nuna Tiszavasvári) en 1472. Dum dominado de turkoj depost 1620 la loĝantoj jam kalviniĝis kaj uzis la katolikan kirkon. La katolika paroĥo estis refondita nur en 1865 el filio de Tiszalök. La katolikoj konstruis alian preĝejon en 1912. La orgeno estis farita en 1911. La internaj muroj estis pentritaj en 1960, la kirko ekstere estis renovigita en 1984.

Konstruaĵo
----------

La novgotika preĝejo situas sola en la urbomezo en korto, kontraŭe Kastelo de Tiszavasvári etendiĝas. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo (35 metrojn alta) plene reliefas. La enirejo funkcias tra la turo. La turpinto estas plurlatera pinta piramido. La navo finiĝas en plurlatera absido, al kiu sakristio, en la alia flanko moŝta kapelo aliĝas.

Patronoj
--------

La patronoj estas ne nur Apoteozo de Sankta Kruco, sed ankaŭ Eleonora de Akvitanio, kiu oficiale ne estas sanktulino.

Kermesoj okazas en la 21-an de februaro kaj la 14-an de septembro.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* informo kun foto
* datenoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Adolf Bube
la fama poemo de Bube pri kaj ĉe la puto *Jesusbrünnlein* en Wutha-Farnroda
vojindikilo okcidenten al Jesuo-puteto, meze supren al la kabano *Hörselberghaus* kaj orienten al Koch-puteto
resto de iam pli granda fonto-aranĝo nome *Kochs Brünnchen*
**Adolf August BUBE** (naskiĝinta la 23-an de septembro 1802 en Gotha, mortinta la 17-an de oktobro 1873 samloke) estis germana poeto kaj arkivisto.

Vivo
----

Estante filo de kolonelo li ĝuis privatan instruadon en Molsdorf apud Erfurto. En 1817 li frekventis la gimnazion Ernestinum (Gotha) antaŭ studo de filologio, literaturo kaj arĥeologio, inter 1821 kaj 1824 ĉe la Universitato de Jena. Kiel studento li estis ano de la studenta korporacio *Jenaische Burschenschaft*.

Post studo de filozofio kaj teologio samloke li iĝis arkiva konsilisto de la kuriozaĵkabineto de sur Kastelo Friedenstein.

Li verkis multajn legendojn kaj poeziaĵojn kaj skribis la vortojn de la fama kanto pri *Jesusbrünnlein* (Jesuo-puteto) kiu situas ĉe la piedo de la monto *Großer Hörselberg*.

Jesuo-puteto kaj Koch-puteto
----------------------------

Kelkajn centojn da metroj oriente de Jesuo-puteto troviĝas alia ekskursocelo, la *puteto de Koch* (germane: *Kochs Brünnchen* aŭ *Kochsbrünnchen*). Ambaŭ troviĝas ĉe la piedo de la monto *Großer Hörselberg*. Planite kiel ĉearboranda idiliecejo kun lageto kaj kabaneto ĝi nur mallonge funkciis pro la konstruo de la Regna aŭtoŝosea ero 79 ekde 1937.

Konstruigis ĝin Heinrich Koch, burĝo el Sättelstädt en 1932. La ŝtataj aŭtoritatoj aŭtoŝose-konstruemaj aĉetis la tuton ne longe post la konstruo lasante netuŝita almenaŭ la fontan parton en la plej strikta senco kun la kalkŝtonaĵoj ĉirkaŭaj. Komence de la 1990-a jaroj la fonto reaperis. Ripozuma parkejo aŭtoŝosea troviĝis rekte malsupre de la fonto. La kabano Hörselberghaus estas (sed sur la monto ne ĉepiede) meze de ambaŭ putetoj.

Referencoj
----------

1. ↑  *Hörselberg-Bote* 9/1992, p. 22; kun foto ne nur de la puteto sed ankaŭ de la ĉaledo kaj la lageto sude de la fonta akvokrano.

Literaturo
----------

* Art. „Bube, Adolf" fare de August Beck. Ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie*, Band 3 (1876), p. 459–460 (tie ĉi interrete)
* Helge Dvorak: *Biographisches Lexikon der Deutschen Burschenschaft.* Band II: *Künstler.* Winter, Heidelberg 2018, ISBN 978-3-8253-6813-5, p. 99–100.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Adolf Bube en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Vikifontaro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 825451
* GND: 116817275
* LCCN: no2002031790
* VIAF: 10606914
* ISNI: 0000000052361773
* SUDOC: 244252912
 |
**Guadiana** estas submunicipo de la urbo Badaĥozo (*Badajoz*), situa en la komarko *Tierra de Badajoz*, en la provinco Badaĥozo kaj en la aŭtonoma komunumo aŭ regiono Ekstremaduro de sudokcidenta Hispanio.

En novembro de 2008 komenciĝis la proceso de sendependiĝo, aprobita de la plej parto de la loĝantaro kaj kun la helpo de la Municipo de Badajoz; oni kalkulis, ke fine de 2009 **Guadiana** iĝos municipo sendependa kaj plenrajta. Por tio la registaro de Ekstremaduro postulis la forigon de la nomparto *del Caudillo* (vidu malsupre). Post la elektoj de 2011, kiuj ŝanĝis la regionan registaron, la afero ĝis nun ne estas plenumita.

Situo
-----

Ĝi situas je 33 km de Badajoz laŭ la ŝoseo  **EX-209** de Badajoz al Mérida tra Montijo. La plej proksimaj vilaĝoj estas Valdelacalzada, Novelda del Guadiana kaj Montijo.

Loĝantaro
---------

Temas pri nova vilaĝo fondita dum la diktatoreco de Francisco Franco kiel sekvo de la nomita Plan Badajoz laŭ la nomo de *Guadiana del Caudillo*. Danke al forigo de historiaj restaĵoj rilate la reĝimon de Francisco Franco tiu nomo jam ne estas *del Caudillo*, kiel iam, kie *Caudillo* estis la faŝisma kromnomo de la propra generalo Franco, kiel Hitler nomiĝis *Führer* kaj Mussolini *Duce*.

Ekonomio
--------

Ĝia ekonomio baziĝas ĉefe sur la agrikulturo kaj brutobredado.

Notoj
-----

1. ↑  Guadiana del Caudillo debe perder el apellido para segregarse de Badajoz Arkivigite je 2014-01-26 per la retarkivo Wayback Machine (Guadiana del Caudillo devas perdi la kromnomon por apartiĝi de Badajoz), *Público*, 22-a de marto 2011 hispane

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Guadiana (Badajoz) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Acatlán de Pérez Figueroa** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Acatlán de Pérez Figueroa*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 002.

Geografio
---------

**Acatlán de Pérez Figueroa** apartenas al la distrikto Tuxtepec al kiuj apartenas entute 14 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Papaloapan, kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca kaj havas limon kun la subŝtato Veracruz. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 42347 loĝantojn. El tiuj estis 20422 viroj kaj 21925 virinoj. La komunumo havas surfacon de 933,9 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 120 metroj super la marnivelo.

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 5622 indiĝenoj. El tiuj 4523 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 4523 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj). Entute 12.61 % de la loĝantoj estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj pri la komunumo[*rompita ligilo*] en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL (hispane)
**Acacoyagua** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Acacoyagua. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07001.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 14653 loĝantojn. El tiuj estis 7295 viroj kaj 7358 virinoj. La komunumo havas surfacon de 191 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 80 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 8075 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 6594 scipovis legi kaj skribi kaj 1466 personoj estis analfabetoj. Do 82% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 18% estis analfabetoj.

14189 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj personoj 58 estis indiĝenoj. Tio signifas ke 0.41% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Acacoyagua[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Farado de tapiŝo en Agra, Barato.
**Tapiŝo** estas teksaĵo, teksita el lano aŭ nenaturaj fadenoj kaj servanta por kovri plankon.

Laŭ Francisko Azorín **tapiŝo** estas *Tuko teksita per diverskoloraj fadenoj, por kovri orname muron, pargeton, tablon. Estas fama la gobelenaj tapiŝoj.* Li indikas etimologion el la greka *tapes* (tapeto), kaj de tie la latina *tapes, tepetis*. Kaj li aldonas la terminon *tapeti*, kovri per tapeto.

Krom ornamaj celoj, tapiŝo povas esti uzita por redukti bruon kaj varmoperdon tra la planko. En domaj tapiŝoj kutime oni mastrumas kaj purigas per polvosuĉilo. En la pasinteco estis pli ofte uzi tapiŝbatilon.

Ekzistas du ĉefaj specoj de tapiŝoj laŭ taksado: varpo-vefto tapiŝoj, teksitaj per teksiloj de snuroj laŭvice horizentalaj kaj vertikalaj (la longitudinaj fadenoj estas nomataj varpo kaj la flankaj fadenoj estas vefto) kaj ligitaj tapiŝoj, kiuj estas ŝtofoj, sur kiuj ligiĝas densaj fadenaj bukloj.

Historio
--------

Laŭ kelkaj novaj arĥeologiaj malkovroj, la arto fari tapiŝojn estis iniciatita inter la popoloj de la stepo, konjekteble en Siberio, plurajn jarmilojn antaŭ Kristo, kaj de tie disvastiĝis en la tutan mondon.

Ĉefaj regionoj de elfarado kaj stiloj
-------------------------------------

Afganaj virinoj el la okcidenta parto de la lando montrantaj tradiciaj *Adraskanajn* Afganajn tapiŝojn.
* Turkmenaj
* Gabbeh
* klasikaj persaj:
	+ Stilo de Ispahano
	+ Stilo de Tabrizo
* Afganio
	+ Afgana tapiŝo
* Pakistano kaj Barato:
	+ Raĝastano
* Ĉinio
* Eŭropo
	+ Gobelinoj

Vidu ankaŭ
----------

* Gobelino
* Magia tapiŝo
* Murtapiŝo
* Preĝotapiŝo
* Ruĝa tapiŝo
* Tapeto
* Tapiŝo de Bayeux
* Tapiŝo de World Trade Center
* Tapiŝo de Sjerpinski

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 198.
2. ↑  Azorín, samloke.

Eksteraj ligiloj
----------------

* tapiŝoj de Turkmenio

* Kategorio Tapiŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Tapiŝo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Acapetahua** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Acapetahua. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07003.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 24165 loĝantojn. El tiuj estis 11993 viroj kaj 12172 virinoj. La komunumo havas surfacon de 358 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 30 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 15044 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 11884 scipovis legi kaj skribi kaj 3148 personoj estis analfabetoj. Do 79% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 21% estis analfabetoj.

25154 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 88 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 0.35% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Acapetahua[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
La **provinco Sliven** (bulgare *Област Сливен*, do *"oblast Sliven"*; vidu la artikolon oblast) - situas en la orienta centro de Bulgario. Ĝi havas loĝantaron de ĉirkaŭ 234 000 homoj, el kiuj pli-malpli 49 procentaĵoj vivas en la administra centro Sliven. La provinco kovras areon de 3 544 kvadrataj kilometroj kaj konsistas el 4 municipoj. Veturiloj registritaj en ĝi rekoneblas per la regiona aŭtokodo CH (do "sn").

La provinca ĉefurbo situas piede de la unika roka masivo "Sinite Kamani" ("bluaj rokoj"), tre proksime de mineralaj fontoj. La urbo konatas pro pura freŝa aero, puraj akvofontoj, mildaj vintroj kaj malvarmetaj someroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Provincoj de Bulgario

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (bulgare)

la municipoj de la provinco

Provincoj (oblastoj) de Bulgario

Blagoevgrad |
Burgas |
Dobriĉ |
Gabrovo |
Ĥaskovo |
Jambol |
Karĝali |
Kjustendil |
Loveĉ |
Montana |
Pazarĝik |
Pernik |
Pleven |
Plovdiv |
Razgrad |
Ruse |
Silistra |
Sliven |
Smoljan |
Sofia provinco | 
urbo Sofio |
Stara Zagora |
Ŝumen |
Targoviŝte |
Varna |
Veliko Tarnovo |
Vidin |
Vraca

 

* Kategorio Provinco Sliven en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nord-Kaŭkazia federacia regiono** (ruse *Северо-Кавказский федеральный округ*) estas federacia regiono de Rusia Federacio, eligita el la konsisto de la Suda federacia regiono la 19-an de januaro 2010 per ukazo de prezidento Dmitrij Medvedev. La regiono konsistas el la jenaj federaciaj subjektoj: Ĉeĉenio, Dagestano, 
Inguŝio, 
Kabardio-Balkario, 
Karaĉajio-Ĉerkesio, 
Nord-Osetio kaj Stavropola regiono. Adigeio kaj Krasnodara regiono, geografie situantaj en Norda Kaŭkazio, restas en la konsisto de la Suda federacia regiono.

La areo de la nova federacia regiono konsistigas ĉirkaŭ unu procentaĵon de la tuta areo de Rusio, tamen en ĝi loĝas signifa parto de rusia loĝantaro — 9 108 000 personoj. La plej grandaj etnoj de la distrikto estas rusoj, ĉeĉenoj kaj avaroj.

Ĉefurbo de la Nord-Kaŭkazia federacia regiono estas la urbo Pjatigorsk, nek la plej granda, nek ĉefurbo de unu el la konsistigantaj regionoj. Ĝi tamen oportune situas, havas gravan kulturan valoron kaj estas parto de granda aglomeracio (tuj apude estas aliaj urboj: Kislovodsk, Jessentuki, Mineralnije Vodi kaj aliaj).

Vidu ankaŭ
----------

* Kaŭkaza Emirlando

Eksteraj ligiloj
----------------

* SKFO.RU – regiona informa retejo Arkivigite je 2013-07-31 per la retarkivo Wayback Machine ruse

* Kategorio Nord-Kaŭkazia federacia regiono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nord-Kaŭkazia federacia regiono en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
* Nord-Kaŭkazia federacia regiono en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)

Flago de Rusio
Nord-Kaŭkazia federacia regiono de Rusio

Ĉefurbo: Pjatigorsk 

Ĉeĉenio |
Dagestano |
Inguŝio |
Kabardio-Balkario |
Karaĉajio-Ĉerkesio |
Nord-Osetio |
Stavropola regiono
**Aidas** estas litovlingva vira persona nomo (variaĵo de *aidas*, en traduko eĥo).

Krom en la formo de persona nomo, la vorto aperas kiel parto de la titoloj de pluraj historiaj kaj nunaj litovlingvaj gazetoj, ekzemple "**Aidas**" (1923 - 1930, gazeto por litovlingvaj ekzilintoj en Usono), "**Aidas**" (1938-1939, eldonita en la tiutempe politike okupita Vilno), "**Baltijos aidas**" ("eĥo de Baltio", eldonita en 1931-1932 dufoje semajne en Klaipėda), "**Kauno aidas**" ("eĥo de Kaŭno", eldonita en 1988-1996 en Kaunas), "**Lietuvos aidas**" (, "eĥo de Litovio", eldonita en 1917-1918 en Vilno, 1928-1940 en Kaŭno kaj ekde la jaro 1990 ree en Vilno) kaj "**Žemaičių aidas**" ("eĥo de Ĵemajtio", eldonita ekde la jaro 1994 en Telšiai).

historia titolpaĝo de la gazeto ***Lietuvos aidas*** de la 18-a de februaro **1918**, redaktata de la estonta prezidanto Antanas Smetona, en kiu publikiĝis la deklaro de sendependeco de la nova respubliko Litovio du tagojn pli frue
Aidas Giniotis, kunfondinto de la teatro *Keistuolių Teatras*, "teatro de stranguloj"

Konatuloj kun tiu persona nomo
------------------------------

* Aidas Giniotis (naskiĝis en 1964), litova aktoro, reĝisoro kaj kunfondinto de la teatro *Keistuolių Teatras*
* Aidas Labuckas (naskiĝis en 1968), litova ŝakludisto
* Aidas Preikšaitis (naskiĝis en 1970), litova futbalisto

### Rilatoj al Esperanto

* Vikipediisto de uzantonomo Aidas (naskiĝis en 1994)

* Kategorio Aidas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sankta Gallus** naskiĝis proksimume en la jaro 550 en Irlando kaj mortis la 16-an de oktobro 640 en Arbon, Svislando (laŭ diversaj aliaj fontoj la morto okazis 620 aŭ inter 646 ĝis 650). Li estis migranta monaĥo, kiu ĉefe predikis en la regiono de Bodenlago.

La legendo pri Sankta Gallus kaj la urso
----------------------------------------

Konata legendo pri Sankta Gallus okazis laŭdire en la ravino Mühlegg: Dum Hiltibod, la kunulo de Gallus, dormis, li mem estis ankoraŭ veka, kiam subite aperis urso. Gallus ne timis la urson, eĉ ne, kiam la urso leviĝis. Li ordonis al la urso, ke li ĵetu lignon al la fajro. La urso obeis kaj portis lignon al la fajro. Tiam Gallus donis al la urso pecon da pano sub la kondiĉo, ke li ne plu revenu. Hiltibod, kiu kunaŭskultis tiam diris: „Nun mi scias, ke Dio estas kun vi, ĉar eĉ la bestoj de la arbaro obeas vin." La urso neniam revenis. Por la misiisto tiu evento estis signo de Dio instaliĝi en ĉi tiu loko kaj venki la fortojn de la naturo. La urso fariĝis la blazona besto de la urbo Sankt-Galo.

Postvivo
--------

En la jaro 719, do 79 jarojn post la morto de Sankta Gallus la alemana pastro Sankta Otmaro fondis honore al Gallus ĉe lia pilgrimejo abatejon donante al ĝi la nomon Sankt-Galo.

* Galo de Arbono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Galo de Arbono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 247796
 |
La **Komunista Partio de Ĉeĥoslovakio** (en ĉeĥa kaj slovaka: *Komunistická strana Československa*, KSČ) estis komunisma kaj marksisma–leninisma politika partio de Ĉeĥoslovakio kiu ekzistis inter 1921 kaj 1992.

Post la komunisma reĝimo, Laŭ kontraŭkomunisma leĝo (kontraŭ la komunisma iama reĝimo) de 1993 en Ĉeĥio, la partio estis deklarita krima organizo.

Historio
--------

### 1921–1945

En 1925 estis la dua plej voĉdonita en Parlamento. Sed en 1929 kaj 1935 kun iomaj pli malmultaj voĉdonoj la partio iĝis la 4a. En 1938 la partio estis malpermesita. Dum la Dua Mondmilito plej membroj fuĝis al Sovetunio kie ili preparis la enpovigon.

### 1945–1969

Post la milito la KPĈ venkis en balotadojn kaj en 1948 oni finis demokratan sistemon, kion anstataŭis la unika partio. En 1948 okazis disputoj inter du branĉoj kaj la venkitoj estis ekzekutitaj en 1952. Pro ekonomia liberaligo la 21an de aŭgusto 1968 Sovetunio invadis Ĉeĥoslovakion.

### 1969–1992

Post aprilo de 1969 la prezidanteco de la partio iris el Alexander Dubček al Gustáv Husák. Pluis ekzisto de du branĉoj: kaj moderuloj kaj malmoluloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Du mil vortoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Komunista Partio de Ĉeĥoslovakio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* RFE/RL Czechoslovak Unit Arkivigite je 2009-01-06 per la retarkivo Wayback Machine Open Society Archives, Budapest
* H. Gordon Skilling, "The Formation of a Communist Party in Czechoslovakia", American Slavic and East European Review, Vol. 14, No. 3 (Oct. 1955), pp. 346–358 COI:10.2307/3000944
* H. Gordon Skilling, "The Comintern and Czechoslovak Communism: 1921-1929", American Slavic and East European Review, Vol. 19, No. 2 (Apr. 1960), pp. 234–247 COI:10.2307/3004193
CIA Mapo de Internaciaj kontraŭleĝaj drogrilatoj (2009)
Ĉefaj heroin-produktantaj landoj en la mondo (ruĝe ruĝe)
Drogokontrabandado aervojoj monitoritaj fare de la Usona Suda Komando
Panama kargoŝipo kaptita de aŭtoritatoj proksime de la marbordo de Panamo, dum oni klopodis enmeti 100 tunojn de kokaino al Usono.
**Narkotaĵŝakrado** aŭ **kontraŭleĝa drogkomerco** ankaŭ *toksaĵnegoco*) estas la tutmonda komerco de drogoj kontraŭ la reguloj de diversaj ŝtatoj. Laŭ la Unuiĝintaj Nacioj, la kontraŭleĝa drogkomerco valoris 245 miliardojn da eŭroj en 2003. Ĝi estas plej ofte klasita kun la plej enspezohavaj negocoj kun ŝakrado de armiloj, prostituado kaj homvendado.

Vidu ankaŭ
----------

* Korupto
* Milito kontraŭ la neleĝaj drogoj
* Narkoterorismo
* Organizita krimo
* Ora Triangulo (Sudorienta Azio)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKanabo |
| --- |
| Specioj | *Cannabis sativa* • *Cannabis indica* • *Cannabis ruderalis* | Kanabo |
| Formoj | Mariĥuano • Haŝiŝo • Manĝaĵo |
| Tipoj | White widow |
| Metodoj de fumado | Kanabcigaredo • Pipo • Akvopipo • Vaporigilo • Sitelpipo |
| Komerco | Kanabejo • Kontraŭleĝa drogkomerco |
| Leĝo | Leĝaro pri kanabo • Milito kontraŭ la drogoj |
| Sano | Medicina kanabo |
| Vidu ankaŭ | Psikoaktiva drogo • Spico (drogo) |

 |

* Kategorio Narkotaĵŝakrado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Neĝokolombo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Columba (genro) *Columba* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Neĝokolombo** '**Columba leuconota'**Nicholas Aylward Vigors 1831 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Neĝokolombo  |

 |
| v • d • r |

La **Neĝokolombo** (***Columba leuconota***) estas membro de la familio de birdoj kolomboj nome Kolombedoj, kiu loĝas en Azio en altaj montaraj regionoj.

Pli precize tiu ĉi specio troviĝas en Ĉinio, Barato, Kazaĥio, Birmo, Nepalo, Pakistano, Rusio, Taĝikio kaj Turkmenio.

BirdsAsiaJohnGoVIGoul 0228
La **Neĝokolombo** aspektas tre simile al la rokkolombo. Preskaŭ la tuta korpo estas blugriza ĝenerale, sed la **kapo estas tre malhela** kaj ne rimarkindas blanka ceraĵo kiel ĉe aliaj samgenranoj, sed tre malhelgriza. La kruroj kaj piedoj estas ruĝaj, la ungoj nigraj. La dorso estas pli helgriza ol la cetero de la korpo kaj tie kontrastas **nigraj flankaj strioj**. La vosto havas nigran finan strion tre kontrastan kun la antaŭa helgriza parto. Ankaŭ subaj partoj estas helgrizaj. Ĝi estas forta kaj rapida dumfluge, sed foje ŝvebas kaj lasas siajn flugilojn en formo de litero vo.

Referenco
---------

* BirdLife International 2004. Columba leuconota. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24a Julio 2007.

* Neĝokolombo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Neĝokolombo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Neĝokolombo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
La **paroĥa, serba grek-katolika (ortodoksa) preĝejo Naskiĝo de Maria** (hungare: *Istenszülő születése*) estas sakrala historia monumento en urbo Százhalombatta (Hungario).

Ortodoksa muzeo

Historio
--------

En la 18-a jarcento serbaj rifuĝintoj alvenis en Százhalombatta. Ili konstruis lignan kirkon, la nun videblan kirkon en 1750. Onidire la ikonostazo estis portita kune kun la rifuĝintoj el Serbio, sed laŭ alia informo ĝi estis kreita ĉirkaŭ 1770. Dum la 2-a mondmilito la turpinto difektiĝis kaj estis renovigita nur en 1997.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo staras sola en korto. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La turpinto estas cepoforma, en la turo 2 sonoriloj loĝas. La navo flanke havas enirejon. La absido estas duonronda.

Muzeo
-----

Tre proksime estas videbla ortodoksa muzeo establita en iama lernejo (Százhalombatta, Óváros, Szent László út 86). 

Absido
La altara festotago okazas en la 21-an de septembro.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Preĝejo de Sankta Roĥo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Szigetvár, en la urbocentro.

Historio
--------

La turkoj konstruis moskeon en 1589. En 1715 pro fulmo la minareto neniiĝis, sed poste estis konstruita turo ĉe la enirejo. Post la turka dominado oni trakonstruis ĝin romkatolika baroka preĝejo, tamen partoj ankaŭ nun memorigas pri la turka konstruaĵo. En 1780 turo alkonstruiĝis.

Konstruaĵo
----------

La origina moskeo havis duongloban kupolon. La turo estas pure baroka, sed la alia flanko de la konstruaĵo la kupolo altiĝas. Nepre estas menciindaj la la fenestroj montrantaj la originecon kun ogivaj arkoj. István Dorfmeister (1729) pentris la freskojn en 1789: sub la kupolo estas videblaj mortoj de Miklós Zrínyi (heroo) kaj la sultano. Ĉe la ĉefaltaro la bildo prezentas Sanktan Roĥon, apude estas 3 originaj turkaj vazoj.

Kermeso estas la 16-a de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Preĝejo Sankta Roĥo (Szigetvár) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*La Vivo de Nia Sinjoro Jesuo*
***The Life of Our Lord*** (esperante *La Vivo de Nia Sinjoro Jesuo*) estas libro pri la vivo de Jesuo Kristo verkita de la angla romanverkisto Charles Dickens, por siaj infanoj, inter 1846 kaj 1849, ĉirkaŭ la tempo, kiam li verkis *David Copperfield*. *The Life of Our Lord* estis eldonita en 1934, 64 jarojn post la morto de Dickens.

Kristano, Dickens verkis *The Life of Our Lord* speciale por siaj infanoj, al kiuj li laŭtlegis ĝin ĉiun Kristnaskon. Li strikte malpermesis publikigon de *The Life* dum sia propra vivo kaj petis al sia bofratino, Georgina Hogarth, ke ŝi certiĝu ke la familio Dickens "neniam transdonu la manuskripton, aŭ kopion de ĝi, al iu ajn por elpreni ekster la domon." Lia manskribita manuskripto estis transdonita al Georgina Hogarth post la morto de Dickens en 1870. Je ŝia morto en 1917, ĝi venis en la posedon de Sir Henry Fielding Dickens, la lasta postvivanta filo de Dickens. La familio Dickens daŭre legis ĝin ĉiun Kristnaskon kaj, laŭ peto de la aŭtoro, prokrastis la publikigon ĝis la lasta el la infanoj de Dickens mortis.

Tiel komenciĝas la libro:

> Miaj karaj infanoj, mi tre deziras, ke vi sciu ion pri la historio de Jesuo Kristo. Ĉiu devus scii pri li. Neniam vivis iu ajn, kiu estis tiel bona, tiel afabla, tiel bonkora, kaj tiel plena de kompato, kiel estis li, por ĉiu kiu estas malbona aŭ iumaniere malsana aŭ malfeliĉa.
> 
>

En esperanto aperis
-------------------

* *La Vivo de Nia Sinjoro Jesuo. (The Life of Our Lord.)* Tradukis Montagu C. Butler. London: Esperanto Publishing Company, 1934. 117 paĝoj.

Referencoj
----------

1. 1 2  Dickens, Charles.  (1981) *The Life of Our Lord: Written for His Children During the Years 1846 to 1849*. Westminster John Knox Press. ISBN 0-664-25680-5.
2. ↑  Walder, Denis.  (1981) *Dickens and Religion*. Londono: Allen.
3. ↑  Dickens, Charles; & Paroissian, David (Editor).  (1985) *Selected Letters of Charles Dickens*. Londono: Macmillan.
4. 1 2  Ackroyd, Peter.  (1990) *Dickens*. Londono: Sinclair-Stevenson.
5. ↑  "The Press: $5-a-Word Dickens",  *Time Magazine*, februaro 19, 1934.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo The Life of Our Lord en la angla Vikipedio.* 



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 661983
 |
La **kalvinana preĝejo** estas sakrala konstruaĵo en urbo Szigetvár (Hungario).

Historio
--------

Szigetvár apartenis al la Osmana Imperio inter 1566-1689. La regantaj turkoj iomete favoris la kalvinanojn, ĉar ili ne uzis skulptaĵojn kaj bildojn en la kirkoj. Spite tion pri kalvinanoj la informoj malaperis. Praktike la kalvinana vivo aperis en la 20-a jaercento. La nun videbla kirko en Szigetvár estis konstruita en la 1930-aj jaroj. La orgeno estis kreita en 1934, la preĝejo estis renovigita ekstere en 2008.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto ĉe stratangulo. La fasado estas malsimetria, ĉar dekstre la kavadrata turo altiĝas kaj iomete malreliefas. La turpinto estas pinta piramida. La fasado havas enirejon, sed ankaŭ la turo havas apartan pordon. En fino de la navo dekstre estas videbla kvazaŭsakristio.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* paroĥa historio hungare

Kalvinana preĝejo en Szigetvár

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ruino de la kastelo Olsztyn
Kastelo Będzin
Ruino de la kastelo Ogrodzieniec
Ruino de la kastelo Mirów
Pieskowa Skała
Ruino de la kastelo Rabsztyn
La **Aglaj Nestoj** (pole *Orle Gniazda*) estas defenda strukturo de mezepokaj kasteloj, kiu iam protektis la sudokcidentan landlimon de la Unuiĝinta Pola Reĝlando. Plejparto de la kasteloj estis konstruita sur malfacile alireblaj kalkoŝtonaj rokoj en la Krakova-Ĉenstoĥova altebenaĵo, simile al veraj nestoj de agloj. La kasteloj estis konstruitaj verŝajne laŭ ordono de reĝo Kazimiro la 3-a kaj estis protektontaj Krakovon kontraŭ eventuala atako de ĉeĥoj flanke de Silezio.

Reĝaj kasteloj
--------------

Kasteloj apartenantaj al reĝo estis:

* Kastelo Będzin kaj la defenda urbo Będzin
* Kastelo Bobolice
* Kastelo Brzeźnica
* Kastelo Krzepice
* Kastelo Lelów
* Kastelo Ojców
* Kastelo Olkusz kaj la defenda urbo Olkusz
* Kastelo Olsztyn
* Kastelo Ostrężnik
* Kastelo Rabsztyn
* Kastelo Wieluń kaj la defenda urbo Wieluń
* Kastelo Żarnowiec

Privataj kasteloj
-----------------

Al Aglaj Nestoj apartenis ankaŭ privataj kasteloj:

* Kastelo Biały Kościół
* Kastelo Bydlin
* episkopa kastelo Siewierz
* Kastelo Danków
* Kastelo Korzkiew
* Kastelo Koziegłowy
* Kastelo Mirów
* Kastelo Morawica
* Kastelo Morsko
* Pieskowa Skała
* Kastelo Pilica
* Kastelo Smoleń
* Kastelo Sławków
* Kastelo Ogrodzieniec
* Kastelo Tenczyn
* Kastelo Udórz

* Kategorio Aglaj Nestoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rudolf-August OETKER** (naskiĝis la 20-an de septembro 1916 en Bielefeld, mortis la 16-an de januaro 2007 en Hamburg) estis germana entreprenisto en la nutraĵindustrio.

Lia patro mortis en 1916 ĉe Verdun, lia patrino kaj ŝia nova edzo en 1944 pro bombatako. Li heredis la familian entreprenon de la avo, en aĝo de 28 jaroj.

Post la dua mondmilito lia entrepreno grandkvante vendis frostigitajn varojn, glaciaĵojn, bieron kaj ĉampanon. Li aĉetis asekuran firmaon, hotelojn, kemian fabrikon kaj aliajn por stari plurpiede.

La entrepreno de la nomo *Dr Oetker* mondkonatiĝis pro la bakpulvoro kaj pudingpulvoro.

Li retiriĝis el sia entrepreno en 1981 kaj ekde tiam okupiĝis pri artaĵoj.

Rudolf August Oetker havas 8 gefilojn, el kiujn oni kidnapis unu (Richard Oetker) en 1976. Li tuj pagis la petitan 21 milionojn da germanaj markoj.

Literaturo
----------

* Rüdiger Jungbluth: *Die Oetkers*. Lübbe, Bergisch Gladbach 2006, ISBN 3-404-61594-8

* Kategorio Rudolf August Oetker en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 157762
* GND: 13247218X
* LCCN: no2012016080
* VIAF: 38079402
* ISNI: 0000000055473009
* SUDOC: 175842345
* BNF: 17118316n
* NKC: xx0005658
 |
**Lőrinc Mészáros** [mEsAroŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Mészáros Lőrinc** (naskiĝis la 24-an de februaro 1966 en Székesfehérvár) estas hungara gasmuntisto, entreprenisto, vilaĝestro. Lia edzino estis Mészárosné Kelemen Beatrix inter 1986–2020, poste Andrea Várkonyi.

Biografio
---------

Li estis edukita en vilaĝo Felcsút, kie samtempe vivis Viktor Orbán. Depost fino de la socialismo en la 1990-aj jaroj li komencis munti gason en Felcsút. Li estis vilaĝestro de Felcsút inter 2011-2018. Memoru: Viktor Orbán estis ĉefministro ekde 2010. Mészáros fariĝis la plej riĉa viro de Hungario dum kelkaj jaroj - kion pluraj analizistoj klarigas, ke li havas proksimajn ligojn al signifaj membroj de la partio Fidesz. Lia riĉaĵo duobliĝis ĉiujare, tiu impeto estis pli granda, ol la usonaj aŭ arabaj riĉuloj. En la fruaj 2020-aj jaroj liaj entrerenoj kovras la plenan skalon de negocoj (industrio, agrikulturo, servoj, fremdultrafiko, sporto).

Referencoj
----------

1. ↑   A Felcsúti Utánpótlás Nevelésért Alapítvány 4/2014 sz. határozata (hungara) (PDF). Puskás Akadémia FC. Arkivita el la originalo je 2016-12-25. Alirita 22‑a marto 2017.
2. ↑  Magyar, Krisztián.  Orbán & Mészáros Co. - A felcsúti polgármester milliárdos gyarapodása (hungara) (HTML). Magyar Narancs (25‑a septembro 2014). Alirita 22‑a marto 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Politiko |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 583087
* GND: 1214374468
* VIAF: 7646159613668041030006
 |
La **monto Logan** estas la plej alta monto de Kanado kaj la dua plej alta de tuta Nordameriko post la monto Denali, en Alasko. Ĝi formas parton de la Santelia Montaro en la sudokcidenta parto de la Teritorio Jukonio, ĉe la landlimo kun la usona ŝtato Alasko, kaj estas parto de la nacia rezervejo kaj Nacia Parko Kluane.​ En tiu monto elfluas la glaĉeroj Hubbard kaj Logan. Ĝi havas elstarecon de 5250 m, estante la 6a plej elstara de la mondo. Oni kredas, ke la monto Logan havas la cirklan bazon plej grandan el ajna nevulkana monto de la Tero (granda nombro de ŝildaj vulkanoj estas multe pli grandaj en grando kaj maso), formante masivon kiu havas fakte dek unu pintojn super 5000 msm.

Pro la tektona levo, la monto Logan ankoraŭ plialtiĝas. Antaŭ 1992, la preciza altitudo de la monto Logan estis nekonata kaj oni ĉirkaŭkalkulis ĝin inter 5 959 m kaj 6 050 m. En Majo 1992, ekspedicio de la *Geological Survey of Canada* fiksis la aktualan mezuron de 5 959 m uzante GPS.

La temperaturoj estas tre malvarmaj. En la altebenaĵo de 5000 msm, la temperaturo de la aero estas ĉirkaŭ la -45  ℃ en la vintro kaj atingas preskaŭ sub nulo en la somero, kun averaĝa temperaturo por la tuta jaro de ĉirkaŭ -27  ℃. En la 26-a de Majo de 1991 oni registris -77,5  ℃, la temperaturo plej malvarma iam registrita ekster Antarkto. Tamen ĝi ne estis registrita kiel la temperaturo plej malalta de la tuta Nordameriko, ĉar ĝi estis registrita je altitudo tre alta. Minimuma fandado de la neĝo resultas en grava glacitavolo, kiu atingas preskaŭ 300 m en kelkaj lokoj.

La monto estis nomumita honore al sir William Edmond Logan, kanada geologo fondinto de la Geologia Komisiono de Kanado (GKK).

Notoj
-----

1. ↑  «Kluane National Park and Reserve of Canada». Parks Canada. Konsultita la 1an de Aŭgusto 2010.
2. 1 2  Mount Logan Geological Survey of Canada, alirita la 12an de Aprilo 2007, arkivita en  la 6an de februaro 2007.
3. 1 2  Mount Logan: Canadian Titan Virtual Museum of Canada, alirita la 18an de Septembro 2008 kaj arkivita en  la 13an de Septembro 2008}}

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Monto Logan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Monto Logan - Kanada Montara Enciklopedio - Fotoj kaj informoj pri la ascendo
* Monto Logan en CGC
* Monto Logan en Peakware - fotoj
* Mapo de la loko de la Monto Logan Arkivigite je 2006-01-12 per la retarkivo Wayback Machine en la montoj Sankta Elijah
* Vojaĝo en 2009


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 741557
* GND: 4408316-6
* LCCN: sh2020005434
* VIAF: 313423028
 |
**Ĉirkaŭ la mondon en okdek tagoj** (en franca originale: *Le Tour du monde en quatre-vingts jours*) estas romano de la franca verkisto Jules Verne publikita serie en la ĵurnalo *Le Temps* el la 7a de novembro (numero 4225) ĝis la 22a de decembro (numero 4271) de 1872, la sama jaro en kiu okazas la agado. Poste, ĝi estos publikita komplete la 30an de januaro 1873.​

La aventuroj de la brito Phileas Fogg kaj de lia helpanto Jean Passepartout konstituas unu de la rakontoj plej interesaltiraj kreitaj de la homa imagopovo kaj unu de la juveloj de la universala literatura.

Tiu verko rezultis en jura proceso al Verne, ĉar Édouard Cadol, kiu malsukcesis klopodi surscenejigi teatraĵon, intencis esti kunverkisto de la romano. Finfine ne okazis juĝo, sed li sukcesis akiri tiom da rajtoj pri la verko kiel Verne.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***
​ 

Vespere de la 2a de oktobro 1872, Phileas Fogg debatis kun siaj kolegoj en la Reform Club pri artikolo publikigita en la *Daily Telegraph*, ku asertas, ke post la malfermo de nova fervojo en Barato, eblas veturi ĉirkaŭ la mondo en nur 80 tagoj. Phileas Fogg vetis 20 000 pundojn, la duono de sia riĉo, kun siaj samklubanoj ke li kapablas veturi ĉirkaŭ la mondo en tiu difinita tempo. Akompanata de Passepartout, Phileas Fogg eliras el Londrono trajne je la 8:45 p m. samtage; por venki en la veto, li devas reveni al Reform Club je la sama horo la 21an de decembro, ĝuste 80 tagojn poste. Phileas Fogg knportas la 20 000 ceterajn pundojn el sia riĉo por kovri la koston de la vojaĝo. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***​

Sekvo
-----

La verko estis adaptita ofte al teatro, kino, televido, animacio, bildliteraturo ktp.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855770
* GND: 4317635-5
* LCCN: no2014011738
* VIAF: 317005286
* SUDOC: 029467969
* BNF: 12108954z
* NKC: aun2007421096
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo La vuelta al mundo en ochenta días en la hispana Vikipedio.*
Peter Stuyvesant, pentraĵo de nekonato
**Peter STUYVESANT** [pEtr stEŭvezant], naskita en 1612 en *Peperga*, vilaĝo intertempe apartena al Weststellingwerf en Frislando (Nederlando), mortinta en 1672 en Novjorko, estis inter 1647 kaj 1667 la lasta guberniestro de la nederlanda kolonio Nova Nederlando (nederlande *Nieuw-Nederland*). Lia oficado finiĝis per transdono de la kolonio al Britio.

Kiel guberniestro Stuyvesant zorgis interalie pri plivastigo de la setlejo "Nov-Amsterdamo" (kiu en 1664 estis alinomita al Novjorko) ĉe la suda ekstremo de Manhatano. Sub lia administrado realiĝis la protekta muro ĉe *Wall Street* ("mura strato"), la kanalo, kiu poste iĝis *Canal Street* (kanala strato), kaj la strato *Broadway*. La familio de Stuyvesant posedis grandajn terenojn en la nord-orienta parto de Nova Amsterdamo. La tiea bieno, kies nomo estis *bouwerie*, donis sian nomon al la strato *The Bowery*.

Antaŭ sia guberniestreco Stuyvesant deĵoris kiel direktoro de la Okcident-Hindia Kompanio kaj estris la tiel nomatajn ABC-insulojn (Aruba, Bonaire, Curaçao). Li perdis kruron en batalo kontraŭ portugaloj ĉe insulo Sankta Marteno kaj dum la plejparto de sia adolta vivo uzis lignan kruron.

Referencoj
----------

1. ↑   Journal of New Netherland 1647. Skribita en la jaroj 1641, 1642, 1643, 1644, 1645, kaj 1646 (1641-1647). Alirita 2013-08-01.

* Kategorio Peter Stuyvesant en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 49225
* GND: 118757660
* LCCN: n85299512
* VIAF: 15565229
* ISNI: 0000000028257570
* SUDOC: 087094657
* BPN: 67246683
* BIBSYS: 5010397
* BNE: XX1130545
 |
Legejo de la Biblioteko de Universitato de Graz, Aŭstrio
La ronda legoĉambro de la Maughan Biblioteko, la ĉefa akademia biblioteko de King's College Londono
**Akademia biblioteko** estas biblioteko en akademia institucio kaj estas destinita por kaj studentoj kaj la instruistaro por studado kaj esploro. Bibliotekoj estas konsideritaj signifa komponaĵo en iu akademia institucio kaj la kvalito de la biblioteko kaj kolekto estas unu el la kriterioj por taksi la kvaliton de la institucio. La biblioteko inkluzivos la tutan materialon necesan por studentoj por iliaj formalaj studoj same kiel ĝisdatigitan kaj ampleksan esplormaterialon por altnivelaj studoj, intelekta riĉigo kaj esplorado.

La akademia biblioteko estas karakterizita per granda kolekto de lernolibroj kaj konsultlibroj, malofte de populara literaturo, granda nombro da revuoj, ĉefe akademiaj, multaj datumbazoj kaj aliaj specialaj kaj maloftaj kolektoj. Katalogigo kaj ordigo de materialoj estas faritaj je altnivela detalo, por ebligi esploradon sur la akademia nivelo.

La organiza strukturo de la akademia biblioteko ne estas unuforma. En kelkaj institucioj ekzistas unu centra biblioteko kiu servas la tutan institucion. Aliloke ĉiu fakultato havas sendependan bibliotekon, kaj foje ĉiu fako kaj esplorinstituto havas sian propran bibliotekon. Eĉ en kazoj de fizika disigo oni provas unuigi la bibliotekan katalogon, por faciligi la aliron de ĝi al la leganto-esploristo kaj malpliigi duobligoj.

Multajn fojojn, akademia biblioteko, centra aŭ fakultata, temigas unu aŭ pluraj areojn de scio, en kiuj la akademia politiko de la institucio vidas la esencon kaj fokuson de la okupo.

Multaj akademiaj bibliotekoj inkludas spacojn de diversaj grandecoj por grupa lernado, kun la helpo de bibliotekresursoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Akademia biblioteko** en Vikimedia Komunejo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774540
* GND: 4133334-2
* LCCN: sh85076584
* BNF: 11943978t
* NDL: 00561202
* NKC: ph118312
* BNE: XX525737
 |
La vulkano **Ojos del Salado** en Argentino havas altecon de 6893 metroj super la marnivelo kaj sekve estas la plej alta vulkano de la tero kaj la dua plej alta monto de Sudameriko. Ĝi unuafoje grimpiĝis dum la jaro 1937 fare de la poloj Justyn Wojsznis kaj Jan Szczepanski. La vulkano estas parto de la montaro Andoj kaj situas vaste videble en Atakama-Dezerto, lime inter la ŝtatoj Argentino kaj Ĉilio.

Ĝi konsideriĝas ne plu aktiva vulkano, ĉar ekde jarcentoj ne plu dokumentiĝis vulkanaj erupcioj. Tamen ripete observiĝis elvenoj de subteraj gasoj, ekzemple dum 1937 kaj 1956, kaj la 14-an de novembro 1994.

Sur la montopinto, kiu pro la alteco kaj ekstremaj temperaturoj nur grimpeblas fare de spertaj montogrimpistoj, troviĝas arkeologiaj spuroj de prahistoriaj ofero-sanktejoj. Oni supozas, ke la inkaoj uzis la montopinton por ritaj oferoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* hispanlingva paĝo pri la monto Pissis Arkivigite je 2007-03-06 per la retarkivo Wayback Machine
* anglalingva paĝo pri la monto

* Kategorio Ojos del Salado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Vaŝingtona Teritorio** (angle *Washington Territory*) estis usona dependa teritorio kreita la 8-an de februaro 1853 el partoj de Oregona Teritorio. Frua malneto de la leĝo kreanta ĝin nomis la teritorion "Columbia Territory", t.e. Kolumbia Teritorio, sed fine oni decidis honori la unuan prezidenton de Usono per tiu teritorio.

Jenaj mapoj montras la geografian disvolviĝon de la teritorio, kiu komence enhavis ne nur la nunan ŝtaton Vaŝingtonio, sed la teron oriente de tio sed okcidente de la kontinenta akvodislimo kaj norde de la 46-a latituda grado. Post la kreiĝo de la ŝtato Oregono en 1859, oni aldonis al Vaŝingtona Teritorio la partojn de Oregona Teritorio ne inkluzivitajn en la nova ŝtato. En 1861 oni donis parton de tiu regiono, en nuna Vajomingo, al Nebraska Teritorio, kaj en 1863 oni kreis Idahan Teritorion, kiu enhavis la nunajn Idahon kaj partojn de Montano kaj de Vajomingo. De 1863 ĝis 1889, Vaŝingtona Teritorio ampleksis do la saman areon kaj enhavon, kiel la ŝtato Vaŝingtonio ekde ĝia kreiĝo la 11-an de novembro 1889.

Teritorioj Oregona (blua) kaj Vaŝingtona (verda)     Ŝtato Oregono kaj Vaŝingtona Teritorio     Cedaĵoj al Teritorioj Nebraska (malhela) kaj Idaha (hela)



* Kategorio Vaŝingtona Teritorio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)