recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Tagoj kaj ruinoj** estas 505-paĝaj kortuŝaj rakontoj de prestiĝa kataluna esperantisto Jaume Grau pri siaj ĉiutagaj travivaĵoj dum ties pli ol 5-jara internigo en francaj koncentrejoj (1939-1945), esperantigita de Miguel Fernández kaj publikigita en Madrido fare de SATeH, kunlabore kun Kataluna Esperanto-Asocio.

La libro baziĝas sur simila libro en la franca fare de la verkistino Marie Helène Menéndez *Ulysses dans la Boue*. Krome, por la esperanta eldono la tradukisto verkis multajn notojn kaj aneksojn por klarigi al la internacia legantaro pri lokaj kaj naciaj okazaĵoj. La esperanta eldono inkludas ankaŭ kvardekon da biografiaj notoj fare de Javier Alcalde, enkondukan teksteton de Eduardo Vivancos, kiu pasigis kun Jaume Grau kelkan tempon en la samaj koncentrejoj, kaj kompletan nom-indekson fare de Pedro Sanz, kiu respondecas ankaŭ de ĉiu detalo de la eldono (bildoj, desegnaĵoj, ktp). Fine, la kovrilpaĝan foto-kompostadon realigis Joan Inglada.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 606789
 |
Laboristo laboranta ĉe vapormaŝino
**Laboristo** aŭ **laboristino** estas persono kiu je sufiĉa laŭleĝa aĝo, kaj volonte pruntedonas sian servon kontraŭ salajro. Se tiu ne havas la sufiĉan aĝon, tio estas konsiderata kiel Infanlaboro. Se tiu ne donas sian servon volonte, tio estas konsiderata kiel sklaveco.

Tiun servon oni donas ĉu ene de organizo kaj sub regado de alia fizika persono aŭ jurpersono, nomita dungisto aŭ entreprenisto; ĉu kiel sendependa kunlaboristo aŭ sendependa laboristo, kiu estas sia propra dungisto.

La laboristo estas tio, kiam la dungo okazas pere de kontrakto, ĉu laŭleĝa ĉu ne, ĉu enhavante bonajn laborkondiĉojn ĉu ne.

La laboristoj ekprenas klaskonscion dum la 19-a jarcento kaj ĉefe fine de tiu per organizado en sindikatoj. Tiuj laboras por plibonigado de laborkondiĉoj kaj ofte por pli bona mondo aŭ socia situacio ĝenerale.

Gastlaboristoj
--------------

Gastlaboristoj (germane *Gastarbeiter*) estas homoj enportitaj en iu lando por labori en diversaj industrioj kie ekzistas nesufiĉaj laboristoj por fari la laboron.

Gastlaboristoj ofte ne havas la samajn rajtojn kiel ellandaj laboristoj. En kelkaj landoj, gastlaboristoj ne rajtas resti longajn seninterrompajn periodojn. En iuj landoj kiel ekzemple Germanio estas multaj gastlaboristoj de Turkio. Turkaj gastlaboristoj formis siajn proprajn komunumojn en la germanaj urboj, kie ili vivas. Aliaj landoj kun multaj gastlaboristoj estas Usono, Japanio, Koreio kaj arabaj landoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Fabriko
* Laboro
* Laborekonomiko
* Laborkondiĉoj
* Sanlaboristo
* Sindikato

* Kategorio Laboristo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Laboristo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Regiono Njombe. |

Preĝejo en Njombe
**Njombe** estas urbo en suda Tanzanio. Ĝi estas la regiona ĉefurbo de Regiono Njombe kaj la distrikta ĉefsidejo de la kampara distrikto Njombe kaj la urba distrikto Njombe. Ĝi situas je preskaŭ 2000 metroj da alteco ĉe la orienta rando de la Kipengere-Montaro kaj havas la reputacion esti malvarma urbo.

Transportoj
-----------

### Vojo

Asfalta Trunkvojo T6 de Makambako ĝis Songea trapasas la urbon..

### Fervojo

La plej proksima stacidomo sur la TAZARA fervojo - de Daresalamo ĝis Lusako - situas en urbo Makambako.

Loĝantaro
---------

Laŭ la nacia popolnombrado de 2012, loĝantoj de urbo Njombe town - sekcioj Njombe Mjini kaj Mjimwema - nombras 40 607.

Referencoj
----------

1. ↑   (Junio 2015) *Tanzania travel guide*, 6‑a eldono, Lonely Planet, p. 271. ISBN 978-1742207797.
2. ↑   Njombe Roads Network. Tanroads. Arkivita el la originalo je 10 Majo 2017. Alirita 14 Februaro 2016.
3. ↑   Census 2012. National Bureau of Statistics. Arkivita el la originalo je Marto 5, 2016. Alirita 14 Februaro 2016.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de urboj de Tanzanio

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Njombe en la angla Vikipedio.*
La **ne-transŝovado** (angle kaj france : *non-refoulement*) estas principo en la internacia juro, specife leĝo pri rifuĝintoj, koncernante la protekton de rifuĝintoj reveninte al lokoj kie iliaj vivoj aŭ libereco povus esti minacataj. Malsame politika azilo, kiu koncernas tiuj, kiuj povas pruvi riskon de turmentado sur bazo de membriĝo en socia grupo aŭ klaso de personoj, ne temas pri la kolektiva revenigo al la patrio de homoj, ĝenerale rifuĝintoj en militaj zonoj kaj aliaj zonoj de la kataklismo.

Ne estas *jus cogens* de la internacia juro kiu malpermesas la elpelon de rifuĝintoj en loko kie ili povus esti denove submetitaj al turmentado. Kodigita post la Ĝeneva Konvencio de 1951 kaj la Protokolo de 1967 (en:Protocol Relating to the Status of Refugees), la principo de ne-transŝovado estiĝas el internacia kolektiva memoro de la malsukceso de nacioj dum la Dua mondmilito provizi al rifuĝintoj sekureclokojn kontraŭ genocidoj fare de la Nazia reĝimo. Hodiaŭ la principo de ne-transŝovado supoze protektas agnoskitajn rifuĝintojn kaj azilserĉantoj estinte elpelitaj de landoj kiuj estas subskribintoj de la Kongreso de 1951 aŭ Protokolo de 1967. 

Ĉi tio tamen ne malhelpis certajn subskribintajn landojn preteriri la internacian juran principon kaj revenigi rifuĝintojn al la hejmlando, kaj liveri ilin al la manoj de potencialaj turmentantoj. Tanzaniaj agoj dum la genocido de 1994 en Ruando malobservitis la ne-transŝovadan principon. Dum la alto de la krizo kiam la rifuĝintoj altiĝis je la nivelo de "amasa elirado," la Tanzania registaro fermis siajn landlimojn al grupo de pli ol 50,000 Ruandaj rifuĝintoj kiuj estis fuĝantaj genocidan perforton. En 1996, antaŭ ol Ruando atingis konvenan nivelon de stabileco, ĉirkaŭ 500 000 rifuĝintoj estis revenigitaj el Zairio.
**Carrera jeans** (prononciĝas [Karera Ĝins]) estas italia privatkompanio, kiu okupiĝas pri produktado kaj vendado de ĝinzoj. Carrera estas unu el la plej malnovaj registritaj markoj en Italio.

La nomo devenas de la hispana vorto *Carrera*, kiu signifas *konkurado*.

Spezo de la kompanio estas ĉirkaŭ 40 mln € (en 2013). Ĝi havas preskaŭ 6 mil kunlaborantojn.

Carrera Jeans estas investanto por aŭtosporto: la registrita marko Carrera estas oficiala sponsoro de aŭtokurado Formulo 1, la nomo CARRERA estas donita al unu el la plej konataj modeloj de Porsche 911. Ĝi investas ankaŭ en futbalo kaj bicikla sporto.

Historio
--------

La **Carrera jeans** estis fondita en 1965 en Provinco de Verono (Italio) de *Imerio Tacchella* kaj du liaj fratoj: *Tito* kaj *Dominico*. Por pliproksimigi produktejojn al la krudaĵ-bazejoj oni transportis ilin al la ĉefaj landoj de kotonproduktado. Tamen loĝistiko kaj fina kontrolo okazas en Italio, por ke la kompanio povu garantii sufiĉan kvaliton de varoj.

En 2006 la gvidantaro de Carrera Jeans iniciatis produktadon de ĝinzoj, oportunaj por islamanoj.

Produktado kaj kontrolo
-----------------------

La ĉefa uzino situas en Taĝikio — unu el la plej gravaj landoj de kotonproduktado; ĝin posedas Carrera 93-procente kaj la Monda Banko — 7-procente.

La gvidantaro, kvalitkontrolanta fako kaj centro de desegnado situas en Caldiero (Verona).

Vendado
-------

Laŭ Sita Ricerca, Carrera okupas unu el la plej altaj pozicioj en italia merkato pri vendado de virĝinzoj. En 2012 Carrera okupis 6 procentojn de la tuta italia vendistaro de viraj ĝinzoj.

Por la kompanio la ĉefa aĉetejo estas Italio, kie oni vendas 80%. Aliaj 20% eksportatas.

**Strukturo de vendado:**

| Varo | Ero |
| --- | --- |
| Viraj ĝinzoj | 70 % |
| Virinaj ĝinzoj | 20 % |
| Infana ĝinzvesto | 10 % |

Carrera posedas 30 vendejojn en Italio, 10 — eksterlande kaj preskaŭ 180 vendlokoj en diversaj vendejaroj.

Referencoj
----------

1. ↑  laŭ informo de itala eldonaĵo Il Sole24 Arkivigite je 2014-03-23 per la retarkivo Wayback Machine (itale)
2. ↑  Italiener entwerfen erste Muslim-Jeans (germane)
3. ↑  Последователи ислама в Европе будут носить мусульманские джинсы (ruse)
4. ↑  Carrera in Tajikistan studia nuovi prodotti Arkivigite je 2014-03-23 per la retarkivo Wayback Machine (itale)
5. ↑  Informo de Grand' Affi Arkivigite je 2014-06-20 per la retarkivo Wayback Machine (itale)
6. ↑  Oficiala statistiko Arkivigite je 2014-03-22 per la retarkivo Wayback Machine de Sita Ricerca (itale)
7. 1 2 3 4  Informo de FMAG Arkivigite je 2014-03-23 per la retarkivo Wayback Machine (itale)

Eksteraj ligiloj
----------------

* www.carrerajeans.com Ĉefa retejo angle
* www.carreranews.com Oficialaj novaĵoj (itale)
* www.carreraplay.ru Carrera Jeans en Rusio, oficiala retejo (ruse)
**László Szögi** [lAslO sogi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szögi László** estis hungara historiisto, altlerneja instruisto.

László Szögi naskiĝis la  9-an de julio 1948(nun 1948-07-09) en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Szögi akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1972, post 7 jaroj li doktoriĝis en la universitato. Post la diplomo li estis bibliotekisto en alia universitato, sed ekde 1976 li instruis en Universitato Loránd Eötvös (asistanto 1976-1980, lektoro (1980-1996), docento (1996-)), krome inter 1984 kaj 1990 estis tie ankaŭ arkivisto en la sama loko. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1995 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en 2014. Li edziĝis en 1971. Li ricevis premiojn inter 1948-1998.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

*

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 843385
 |


* Portalo pri Biografio
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Sens (stacidomo). |

Koordinatoj: 48° 11′ 51″ N 3° 17′ 16″ O﻿ / ﻿48.19750 °N, 3.28778 °O﻿ / 48.19750; 3.28778 (mapo)

**Sens** (franca prononco: sɑ̃s) estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. La loĝantoj estas nomitaj la *Senonais* (franca prononco: senonɛː).

Ĝi estas la dua plej grava urbo de la departemento, la plej grava estante Auxerre.

Blazono

Geografio
---------

Sens etendiĝas sur 21,91 km², kaj havis 26 586 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo (2018). La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2020 venkis en la komunumo S-ino Marie-Louise Fort, kiu do fariĝis la loka urbestro por 6-jara mandato.

Administrado
------------

Sens estas la ĉefurbo de tri kantonoj kaj de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidindaĵoj
----------

* Katedralo de Sens

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono Sens-Nord-Est
* Sens (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sens en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de Sens france
La **efiko de Diderot** estas termino de la konsumadesploro. 

Ĝi priskribas, kiel homoj aĉetintaj aĵon sentas sin devigataj aĉeti aliajn aĵojn por krei kongruantan tuton. La anstataŭigo de detalo, ekzemple de vestaĵo, kreas malkontentecon rilate al alia aŭ aliaj detaloj kaj povas tiel estigi konsumadan ĉenreakcion.

Se iu, ekzemple aĉetas novan seĝon, kiu farbe ne kongruas al la ekzistantaj seĝoj en lia loĝejo, li psikologie devigiĝas anstataŭi ankaŭ la ceterajn seĝojn per aliaj taŭgaj por la tuto. Sed post tio, ekzemple la ŝranko ne plu taŭgas por la tuta kaj devas esti anstataŭata kaj tiel plu. 

Kontraŭe tia problemo povas ankaŭ malhelpi aĉetadon.

Etimologio
----------

La termino devenas de Denis Diderot. Iu donacis al li novan belegan hejmmantelon. Post tio li disiĝis de la malnova kaj konstatis, ke la antaŭe harmoniaspekta meblaro de lia hejmo ne konvenis al la nova mantelo. En eseo li skribis en 1772:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Mia malnova hejmmantelo kaj la tuta aĵaro, per kiu mi ĉirkaŭis min - kiel bone tiu konvenis unu al la alia!* **"** |
| — Denis Diderot |

 |

La priskribitan efikon oni ankoraŭ nuntempe atentas en reklampsikologio.

Referencoj
----------

1. ↑  Denis Diderot: *Gründe, meinem alten Hausrock nachzutrauern oder: Eine Warnung an alle, die mehr Geschmack als Geld haben. (Kialoj por bedaŭri mian malnovan hejmmantelon aŭ: averto al ĉiuj, kiuj havas pli da gusto ol mono.)* 1772 (interrete Arkivigite je 2009-04-12 per la retarkivo Wayback Machine)
2. ↑  *Der Diderot-Effekt. (La efiko de Diderot)* En: ZEITmagazin, 8-an de aprilo 2009 (online)
3. ↑  Grant McCracken: *Kultur und Konsum. (Kulturo kaj konsumado.)* 1988
**Esperanto-Klubo de San-Min-o** （安顺三民华文独中世界语学会） fondiĝis en 2012.

Ĝi estas la unua mezlernejo kiu komencis enkonduki la internacian lingvon. La lernejo estas San-Min Sendependa Ĉina Mezlernejo kiu situantas en Teluk Intan, la suda parto de la ŝtato Perak, Malajzio.

La nova klubo estis vigla por festi la 125 jarojn de Esperanto. La klubo konsilisto estas Sinjoro SIM Teik-Hui. Li ankaŭ estas komencanto de esperanto. Li jam posedis la B1 KER atestilon tiam kiam la Tutmonda Skriba Ekzameno okazis en 2012.

La klubo havas malmultajn membrojn.

Aktivado en 2012 por festi 125 jarojn de esperanto
--------------------------------------------------

* produktis 1000 poŝkartojn, kunlaboris JCI Teluk-Intan-o branĉo kaj simplavivo.com
* produktis poŝtmarkon
* partoprenis en la loka festivalo

Kontakto
--------

* Adreso

Esperanto-Klubo de San-Min-o
Sekolah Menengah San Min (Suwa)
Jalan Sungai Nibong
36000 Teluk Intan
Perak
Malaysia

* Retpoŝto

sanminesperantoklubo@yahoo.com

* Vizaĝlibra paĝo

www.facebook.com/sanminesperantoklubo

Notoj
-----

1. ↑   南阳网新闻. Arkivita el la originalo je 2015-04-03. Alirita 2013-01-09.
2. ↑  安顺三民独中官方网站
Herschel Grynszpan ĵus arestita
**Herschel Feibel GRYNSZPAN**, kies nomo ankaŭ estas kelkfoje skribita "Grünspan", naskiĝis la 28-an de marto 1921 en Hanovro (Germanio). La daton de lia morto oni ne scias precize, li verŝajne mortis kiel viktimo de la Ŝoaho en la koncentrejo Sachsenhausen.
Li estis judo de pola nacieco kiu kreskis en Germanio.
Je la 7-a de novembro 1938, en la ambasadejo germana de Parizo, li atence pereigis germanan diplomaton Ernst Eduard vom Rath. Tiu atenco fariĝis preteksto de la nazia reĝimo por la pogromoj en Germanio dum novembro 1938 (inter aliaj dum la Kristala nokto)

Lia familio
-----------

Herschel Grynszpan naskiĝis en Hanovro dum 1921 kiel sesa el ok infanoj. Lia patro, Sendel Siegmund Grynszpan kaj lia patrino Rifka Silberberg, kiuj ambaŭ venis el la regiono ĉirkaŭ Radomsko en la tiam de la Cara Imperio okupita Pollando, forlasis dum 1911 (unu jaron post ilia geedziĝo) la Caran Imperion por instaliĝi en Hanovro. Post kiam Pollando retrovis sian teritorian suverenecon per la Traktato de Versajlo, ili fariĝis polaj ŝtatanoj.

* Kategorio Herschel Grynszpan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 228389
* GND: 118698656
* LCCN: n84014579
* VIAF: 48155557 18016701, 48155557
* ISNI: 0000 0001 0897 6313
* BNF: 12264444q
 |
La **Batalo de Halbe** (en germana: Kessel von Halbe, en rusa: Хальбский котёл, Halbe-sako) el 24a de aprilo – 1a de majo, 1945 estis batalo en kiu la Germana Naŭa Armeo, sub la komando de la Generalo Theodor Busse, estis detruita kiel batalanta forto fare de la Ruĝa Armeo dum la Batalo de Berlino.

La Naŭa Armeo, ĉirkaŭita en granda sako en la regiono de la Spree-arbaro sudoriente de Berlino, intencis trarompi okcidenten tra la vilaĝo Halbe kaj la pinarbaroj sude de Berlino por ligiĝi al la Germana 12a Armeo komandita de la Generalo Walther Wenck kun la intenco iri okcidenten kaj kapitulaci al la okcidentaj Aliancanoj. Por fari tion, la 9a Armeo devis lukti sian vojon tra tri linioj de sovetaj trupoj de la 1a Ukrainan Fronto sub komando de marŝalo Ivan Konev, dum samtempe unuoj de la 1a Belorusa Fronto, sun la komando de marŝalo Georgij Ĵukov, atakis la germanan ariergvardol el nordoriento.

Post forta batalado, ĉirkaŭ 30 000 germanaj soldatoj — unu kvinono de tiuj dekomece en la sako — atingis la relativan sekurecon de la frontolinioj de la 12a Armeo. La cetero estis ĉu mortigita ĉu kaptita de sovetaj fortoj.

Notoj
-----

1. ↑  Le Tissier 2005, p. 206.

Bibliografio
------------

* Beevor, Antony (2002). Berlin: the Downfall, 1945. Penguin Books. ISBN 978-0-670-88695-1.
* Le Tissier, Tony (2005). Slaughter at Halbe. Stroud: Sutton. ISBN 978-0-7509-3689-7.
* Ziemke, Earl Frederick (1969). The Battle for Berlin: End of the Third Reich. Ballantine; Macdonald. OCLC 59153427.
* Sennerteg, Niclas (2007). Nionde Arméns Undergång: Kampen om Berlin 1945

Ŝablono:Dua Mondmilito
Germanaj prizonuloj antaŭ la Reĝa Pordego de Königsberg.
La **Batalo de Königsberg**, konata ankaŭ kiel **Ofensivo de Königsberg**, estis unu el la lastaj operacoj de la Orientprusia Ofensivo en la Orienta Fronto de la Dua Mondmilito. Dum kvar tagoj da akra urba milito, sovetaj fortoj de la 1a Balta Fronto kaj de la 3a Belorusia Fronto konkeris la urbon Königsberg – nune Kaliningrado, Rusio. La sieĝo startis en la fino de januaro 1945 kiam la sovetoj dekomence ĉirkaŭis la urbon. Estis forta batalado por la surtera konekto inter Königsberg kaj la haveno de Pillau, sed ĉirkaŭ marto 1945 Königsberg estis je centoj da kilometroj malantaŭ la ĉefa frontolinio. La batalo finis kiam la germana soldataro kapitulacis al la sovetoj la 9an de aprilo post ke tri-taga atako faris sian situacion neeltenebla. La sovetoj perdis 3 700 homojn en la fina atako; la germanoj perdis 40 000 al 50 000 homojn en batalo kaj 80 000 al 90 000 estis kaptitaj.

Bibliografio
------------

* Beevor, Antony. Berlin: The Downfall 1945, Penguin Books, 2002, ISBN 0-670-88695-5
* Empric, Bruce E. (2017), Onward to Berlin! Red Army Valor in World War II - The Full Cavaliers of the Soviet Order of Glory, Teufelsberg Press, ISBN 978-1973498605
* Galitzky, K.N. (commander of 11th Guards Army), Fighting for Eastern Prussia, Moscow, 1970.
* Shefov, Nikolai. Russian fights, Lib. Military History, M. 2002 (Ruse: Bitvy Rossii / Nikolai Shefov. Moskva : AST, 2002. SSEES R.XIII.1 SHE

* Kategorio Batalo de Königsberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Ŝablono:Dua Mondmilito
Ĉangŝa en septembro 1939.
**La unua batalo de Ĉangŝa**  (長沙會戰) okazis de la 17a de septembro al la 6a de oktobro 1939 en la komenco de la Dua Mondmilito. Tiu batalo estis malsukcesa klopodo de japanoj por konkeri la urbon Ĉangŝa dum la Dua japan-ĉina milito (1937-1945). Temis pri la unua el kvar gravaj konfliktoj inter la Japana imperia armeo kaj la nacia revolucia ĉina armeo por la posedo de tiu urbo. La aliaj bataloj okazos en 1941, 1942 kaj 1944.

Spite la uzadon de kemiaj armiloj, la imperia armeo estis malkapabla konkeri la urbon dum ĝiaj liverlinioj estis tranĉitaj. Tiu dua ĉina grava venko, post la venko de Taierĝuang, konsiderinde kreskis la prestiĝo de la komandanto Ksue Ĝue.

La 14a de septembro 1939, la 106a Divizio de la generalo Ryotaro Nakai atakis okcidenten kontraŭ la 184a ĉina divizio de Ŭan Baobang kaj de la 60a korpuso de la ĉina armeo. Post violentaj luktoj, la defendofortoj forlasis Gao'an. La japanaj fortoj atakis poste nordokcidenten al Sandu, Ganfang kaj Ksiuŝui. Samtempe la 33a japana divizio de la generalo Ŝigetaro Amakasu atakis la 15an grupon de armeoj de la generalo Guan Linĵeng sude..

Notoj
-----

1. ↑  Chen, Peter. "First Battle of Changsha". World War II Database. Konsultita la 18an de aprilo 2015.

Ŝablono:Dua Mondmilito

* Kategorio Batalo de Ĉangŝa (1939) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Japana krozoŝipo Haguro sinkigis la nederlandan *De Ruyter*, kio mortigis Admiralon Karel Doorman.
La **Batalo en Java maro** (en angla: *Battle of the Java Sea*, en indonezia: *Pertempuran Laut Jawa*, en japana: スラバヤ沖海戦, translit. Surabaya oki kaisen, tr. 'Batalo ĉe Surabaja en malferma maro') estis decidiga marbatalo de la Pacifika Fronto en la Dua Mondmilito.

La ŝipoj de la Aliancanoj suferis katastrofan malvenkon antaŭ la Imperia Japana Ŝiparmeo, la 27an de Februaro 1942, kaj same en duaranga agado dum postaj tagoj. La ĉefa komandanto de la uson-brit-nederland-aŭstralia komando (ABDACOM) nome la nederlanda Admiralo Karel Doorman mortis kiam li restis sur la sinkiĝanta ŝipo. La sekvo de la batalo konsistis el kelkaj pli malgrandaj militagoj ĉirkaŭ Javo, kiel la pli malgranda sed ankaŭ grava Batalo en Sunda markolo. Tiuj malvenkoj en la flanko de la Aliancanoj kondukis al la Japana okupado de la tuta Nederlanda Hindio.

La kvanto de la malvenko estas kalkulebla pro la diferencoj inter la perdoj de japanoj (36 maristoj) kaj tiuj de aliancanoj (2 300).

Vidu ankaŭ
----------

* Dua batalo en Java maro

Notoj
-----

1. ↑  Morison, Samuel Eliot. History of United States Naval Operations in World War II: The rising sun in the Pacific Alirita la 4an de Decembro 2018.

Bibliografio
------------

* Batalo en Java maro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Batalo en Java maro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Brown, David (1990). Warship Losses of World War Two. Naval Institute Press. ISBN 1-55750-914-X.
* Burchell, David (1971). The Bells of the Sunda Strait. Adelaide, Australia: Rigby.
* Cain, T. J. (1959). HMS Electra. London: Futura Publications.
* Coley, Elliot (2009). Intelligence Operations at the Battle of the Java Sea. Xlibris. ISBN 978-1-4415-1768-5.
* D'Albas, Andrieu (1965). Death of a Navy: Japanese Naval Action in World War II. Devin-Adair Pub. ISBN 0-8159-5302-X.
* Dull, Paul S. (1978). A Battle History of the Imperial Japanese Navy, 1941–1945. Naval Institute Press. ISBN 0-87021-097-1.

Ŝablono:Dua Mondmilito
Vartistino de Rezistado havigas unuan helpon al brita soldato vundita dum la batalo ĉe Antverpeno, 1944.
La **Belga rezistado** aŭ **Belga rezistomovado** (en franca: *Résistance belge*, en nederlanda: *Belgisch verzet*) kolektive referencas al la rezistomovadoj kiuj opoziciis kontraŭ la Germana okupacio de Belgio dum la Dua Mondmilito. Ene de Belgio, la rezistado estis fragmentita en granda nombro de apartaj organizoj, dividitaj laŭ regionaj kaj politikaj instancoj. En la rezistado estis kaj viroj kaj virinoj el la kaj valonaj kaj flandraj partoj de la lando. Krom sabotado de militista infrastrukturo en la lando kaj mortigo de kunlaboremuloj, tiuj grupoj ankaŭ publikigis grandajn nombrojn de sekretaj gazetoj, arigis spionadon kaj preparis variajn fuĝoretojn kiuj helpis pilotojn de Aliancanoj faligintaj malantaŭ la linioj de la malamikoj fuĝi el Germani-okupita Eŭropo.

Dum la milito, oni ĉirkaŭkalkulis ke proksimume 5% de la landa loĝantaro estis iel en la rezistada aktiveco, dum kelkaj ĉirkaŭkalkulis la nombron de rezistanoj mortigitaj en ĉirkaŭ 19 000; preskaŭ 25 % el ties "aktivaj" membroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Belga registaro en ekzilo

Notoj
-----

1. ↑  Conway, Martin (2012). The Sorrows of Belgium: Liberation and Political Reconstruction, 1944–1947. Oxford: Oxford University Press. p. 21. ISBN 978-0-19-969434-1.
2. ↑  Henri Bernard ĉirkaŭkalkulis 19,048 perdojn el ĉirkaŭ 70,000 aktivaj membroj. Citita en Bailly, Michel (8a de oktobro 1990). "20,000 Résistants Belges Tués". Le Soir. Alirita la 15an de februaro 2013.

* Kategorio Belga rezistado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Ŝablono:Dua Mondmilito
Germanaj perdoj.
Soveta kontraŭofensivo.
La **Operaco Printempa Vekiĝo** (en angla *Operation Spring Awakening*, en germana *Unternehmen Frühlingserwachen*) (6a – 16a de Marto 1945) estis la lasta grava germana ofensivo de la Dua Mondmilito. Ĝi okazis en Hungario en la Orienta Fronto. Tiu ofensivo estis referencata ankaŭ en Germanio kiel la *Plattensee Ofensivo* kaj en Sovetunio kiel *Balatona Defendoperaco* (6a – 15 de Marto 1945).

La ofensivo ekis sekretege la 6-an de marto 1945 per atako ĉe la Lago Balatono, nome areo kiu inkludis kelkajn el la lastaj nafto-rezervoj ankoraŭ disponeblaj por la Akso. La operaco implikis multajn germanajn unuojn retiriĝintajn el la malsukcesa Ofensivo de Ardenoj en la Okcidenta Fronto, inkludante la 6an Panzerarmeon kaj ties subigitajn diviziojn de Waffen-SS. Tio okazis el la 6a al la 15a de Marto. La soveta kontraŭofensivo de la Ruĝa Armeo plus unuoj el Bulgario okazis el la 16a de Marto ĝis la 13a de Aprilo, kiam la Sovetoj jam alvenis ĝis Vieno. La supereco de la soveta flanko estas malneniebla. sed Adolf Hitler dume insistis en eblo rezisti. En la unua duono de Aprilo la atakantoj venis al la areoj de Graz kaj Maribor. Fine de la monato al la areo de Vieno-Bratislavo kaj Nagykanizsa.

La operaco estis malsukcesa por Nazia Germanio. Ambaŭ flankoj perdis po pli ol 50 000 homojn, kaj grandajn perdojn el militmaterialo. Ĉefe Nazia Germanio perdis grandan parton de teritorio, preskaŭ tutan Hungarion kaj iom pli.

Bibliografio
------------

* Dollinger, Hans (1967) [1965]. The Decline and Fall of Nazi Germany and Imperial Japan. New York: Bonanza. ISBN 978-0-517-01313-7.
* Duffy, Christopher (2002). Red Storm on the Reich: The Soviet March on Germany, 1945. Edison, NJ: Castle Books. ISBN 0-7858-1624-0.
* Frieser, Karl-Heinz; Schmider, Klaus; Schönherr, Klaus; Schreiber, Gerhard; Ungváry, Kristián; Wegner, Bernd (2007). Die Ostfront 1943/44 – Der Krieg im Osten und an den Nebenfronten.
* Das Deutsche Reich und der Zweite Weltkrieg. VIII. München: Deutsche Verlags-Anstalt. ISBN 978-3-421-06235-2.
* Fritz, Stephen (2011). Ostkrieg: Hitler's War of Extermination in the East. Lexington: The University Press of Kentucky. ISBN 978-0-81313-416-1.
* Glantz, David M.; House, Jonathan (1995). When Titans Clashed: How the Red Army Stopped Hitler. Lawrence, Kansas: Kansas University Press. ISBN 0-7006-0717-X.
* Seaton, Albert (1971). The Russo-German War, 1941–45. New York: Praeger Publishers. ISBN 978-0-21376-478-4.
* Stein, George H. (1984). The Waffen SS: Hitler's Elite Guard at War, 1939–1945. Ithaca, NY: Cornell University Press. ISBN 0-8014-9275-0.

Ziemke, Earl F. (1968). Stalingrad to Berlin: The German Defeat in the East. Washington: Office of the Chief of Military History – U.S. Army. ASIN B002E5VBSE.

Ŝablono:Dua Mondmilito

* Kategorio Operaco Printempa Vekiĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
ISO

**Slochteren** (53° 13′ N; 06° 48′ E Mapo)

(loĝantoj je la 1-a de januaro 2005: 14.933, fonto: CBS) estas antaŭa municipo en Midden-Groningen en la provinco Groningen Nederlando. La antaŭa municipo havis areon de 158,84 km² (de kiu 6,56 km² akvo). La Schildmeer nun estas la ununura granda lago en ĉi tiu municipo. Meerstad, nova loĝkvartalo ĉirkaŭ nova lago estos konstruota inter Slochteren kaj Groningen.

La antaŭa municipo estas konata pro ĝia gasproduktado. La gasveziko de Slochteren entenas 1032 miliardojn m³ da tergaso, tio estas du triono de la nederlanda gasrezervaĵo.
Pro la gasproduktado pluraj tertremoj okazis en la regiono, pro tio oni malpliigis la pruduktadon ekde 2014.

Kirkoturo
Fraeylemaburgo en Slochteren
La antaŭa municipo Slochteren havas *ŝoseranda (fakte kanalranda) domvicokonstruado* kiu pli-malpli sekvas sablodorson kiu estas restaĵo de la glaciepoko. Aliaj restaĵoj de tio oni trovas en la formo de glaĉerkavoj kaj silikargiladorso en Schildwolde. Sur ĉi-lasta loko estas konstruita la *Juffertoren* (Fraŭlinoturo), unika pro ĝia tutmasonita turpinto.

Subdivido
---------

La antaŭa municipo Slochteren konsistis el la sekvaj vilaĝoj: Froombosch, Harkstede, Hellum, Kolham, Lageland, Luddeweer, Overschild, Scharmer, Schildwolde, Siddeburen, Slochteren, Steendam, Tjuchem, Woudbloem.

Rearanĝo
--------

La provinco Groningen rearanĝis la municipojn ekde la 1-a de januaro 2018. Kune kun la municipoj Hoogezand-Sappemeer kaj Menterwolde ĝi nun nomiĝas Midden-Groningen. La provinco donis la regionon ĉirkaŭ Meerstad apud Harkstede al la nova municipo Groningen.

Publika transporto
------------------

La sekvaj buslinioj prizorgas la publikan transporton en la municipo Slochteren:

* linio 43: Siddeburen - Wagenborgen - Woldendorp - Delfzijl
* linio 44: Harkstede - Froombosch - Sappemeer - Hoogezand - Zuidlaren - Vries
* linio 49: Siddeburen - Zuidbroek - Veendam
* linio 78: Appingedam - Steendam - Siddeburen - Hellum - Schildwolde - Slochteren - Froombosch - Kolham - Scharmer - Harkstede - Groningen
* linio 178: Appingedam - Steendam - Siddeburen - Hellum - Slochteren - Froombosch - Kolham - (rapidservo) - Groningen; kelkaj veturoj ne tra Froombosch kaj Kolham
* kvartalbuso 96: Appingedam - Steendam - Tjuchem - Meedhuizen - Delfzijl
* kvartalbuso 98: Appingedam - Overschild - Ten Boer

Eksteraj ligiloj
----------------

* Komunuma retejo Arkivigite je 2017-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Naturo kaj Pejzaĝo Duurswold (kun fotoj de la regiono)[*rompita ligilo*]
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Solesmes (Sarthe). |

**Solesmes**, prononco [sɔlɛm], jen france, pikarde **Solinmes**, estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 4 625 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Blazono de Solesmes.

Geografio
---------

Solesmes situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.

Solesmes etendiĝas sur 23,25 km². Ĝi situas en la valo de la rivero Selle.

Historio
--------

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Serge Machepy, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Lokaj famuloj
-------------

*Henry-Eugène Delacroix*, franca pentristo, naskiĝis en Solesmes en 1845.

Administrado
------------

Solesmes estas la ĉefurbo de la kantono de Solesmes. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Solesmes

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Solesmes
Bildo de atomodisfalo per emisio de alfa partiklo
**Alfa radiado** aŭ **alfa partikloj** (simbolo **α**) estas aro da partikloj elsenditaj kun granda energio dum la malintegriĝo de kelkaj tipoj de radiaktivaj atomoj. Ĝi estas tipo de joniga radiado. Ili estas formitaj de du protonoj kaj du neŭtronoj, unuigitaj tiel ke fakte ili formas la nukleon de atomo de heliumo, pro kio ili povas esti simbolitaj per He2+.

La alfa-partikloj estas elsenditaj nur de tre pezaj radioaktivaj nukleoj kiel uranio aŭ radiumo. La rezulta nukleo ofte sendas samtempe fotonon, t.e. gama-radiadon.

Pro sia tre granda maso kaj sia ŝargeco, la alfa-partikloj estas rapide sorbitaj, kaj vojaĝas en la solidaj medioj dum tre mallonga distanco. Ili do estas haltigitaj de tre maldikaj sorbiloj, kaj eĉ ne kapablas trairi la plej eksteran tavolon de la haŭto. Tamen, dum tiu vojo la jonigado estas tre alta, kaj tial se substanco, kiu estas elsendonta tiun alfa-radiadon, eniras en la korpon, ekzemple pro enspirado aŭ ensorbo, la damaĝo povas esti sufiĉe alta (modifo de kromosomoj, kancero, ktp).

Vidu ankaŭ
----------



* Beta-radiado
* Disfala vico
* Kernfiziko
* Kosma radiado
39° 58′ 28.22″ N 75° 11′ 44.44″ U﻿ / ﻿39.9745056 °N, 75.1956778 °U﻿ / 39.9745056; -75.1956778 (mapo)Koordinatoj: 39° 58′ 28.22″ N 75° 11′ 44.44″ U﻿ / ﻿39.9745056 °N, 75.1956778 °U﻿ / 39.9745056; -75.1956778 (mapo)

Viktoria enirejo fare de Frank Furness
La **Filadelfia Bestoĝardeno** aŭ en angla *Philadelphia Zoo*, situanta en Filadelfio, Pensilvanio, ĉe la okcidenta bordo de la rivero Schuylkill, estis la unua bestoĝardeno en Usono. Fondita de la Komunumo de Pensilvanio la 21an de marto 1859, ties malfermo estis prokrastita pro la Usona Enlanda Milito ĝis la 1a de Julio 1874. Ĝi malfermiĝis havante 1,000 bestojn kaj eniran prezon de 25 centonoj. Dum mallonge, la Bestoĝardeno estis hejmo ankaŭ de bestoj alportitaj el safaro je la konto de la Smithsonian Institution, kiu ne konstruis ankoraŭ la Vaŝingtonan Bestoĝardenon en la 1850-aj jaroj.

La **Filadelfia Bestoĝardeno** estas unu el la ĉefaj bestoĝardenoj de la mondo por reproduktaj animaloj kiuj malfacile reproduktiĝas en kaptiveco. La Bestoĝardeno laboras ankaŭ kun multaj grupoj ĉirkaŭ la mondo por protekti la naturajn habitatojn de animaloj en ties naturo.

La Bestoĝardeno etendas 17 ha kaj estas hejmo al pli ol 1,300 animaloj, multaj el kiuj estas raraj kaj endanĝeritaj.

Bildaro
-------

* Enireja signalo.Enireja signalo.
* Aro da flamengoj.Aro da flamengoj.
* Gepardo en sia hejmo.Gepardo en sia hejmo.
* Pigmea titio ĉe ekspoziciejo.Pigmea titio ĉe ekspoziciejo.
* Blanka urso ĉe ursejo.Blanka urso ĉe ursejo.
* Bestoĝardena Balono.Bestoĝardena Balono.
* Ruĝgamba pigatriksoRuĝgamba pigatrikso

Referencoj
----------

1. ↑  Ashbrook Apartments newsletter, julio 2009, Carrboro, North Carolina
2. ↑   National Zoological Park , Records. *Record Unit 74*. Smithsonian Institution Archives. Alirita 10a Aprilo 2012.
3. ↑   Philadelphia Tours & Attractions. Arkivita el la originalo je 2008-12-05. Alirita 2014-01-12.

Literaturo
----------

* Dewan, Vikram. *Best for the animals, best for the zoo*, *Philadelphia Daily News*, 4a de Decembro, 2006, konsultita la 4a de Decembro, 2006

Eksteraj ligiloj
----------------

* Filadelfia Bestoĝardeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Filadelfia Bestoĝardeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Aeraj fotoj ĉe Historic American Buildings Survey
* Listoj kaj fotoj ĉe Historic American Buildings Survey
**Gandhinagaro**, literumita ankaŭ *Gandinagar* (hindie गाधिनागर) estas la ĉefurbo de la ŝtato Guĝarato, la plej okcidenta ŝtato en Hindio. La urbo estas planita urbo memore al Mahatma Gandhi.

Geografio
---------

Gandhinagaro situas sur ebenaĵo en alteco 81 m. Kalol troviĝas 15, iama subŝtata ĉefurbo Ahmedabado 24, Mehsana 50, Vadodara 115, Bansvara 187, Raĝkot 217, Surat 226, Mumbajo 473, tutlanda ĉefurbo Delhio 755, Kolkato 1611 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La urbo estis establita kiel rezulto de la deziro de la hinda registaro konstrui laŭplanan urbon, novan ĉefurbon por la lando, tiel mildigante la trafikŝtopiĝon kaj obstrukciĝon kiuj ekzistas en Ahmadabado. La urbo estis oficiale inaŭgurita la 16-an de marto 1960. La 2-an de aŭgusto 1965, la fundamenta ŝtono estis metita por la unua konstruaĵo en la urbo ĉe GEB Power Station Colony. La 13-an de julio 1970, la urbo estis deklarita ĉefurbo de la ŝtato Guĝarato.

Lingvoj
-------

En Gandhinagaro la oficialaj lingvoj estas la guĝarata kaj la hindia lingvoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Metroo de Ahmadabado

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Gandhinagaro** en Vikimedia Komunejo
Aerfoto pri stacidomo de Gandhinagaro

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 792605
* GND: 4736596-1
* LCCN: n78085013
* VIAF: 144228292
* SUDOC: 139926542
* BNF: 15126128j
 |
Grafiko montranta solidiĝon de akvo, depende de la premo (MPa) kaj de la temperaturo
(K); 1 atm = 0,101 MPa.
Faza diagramo de akvo (P = premo, T = temperaturo). La koloritaj sagoj rilatas al solidiĝo (blua) kaj sublimado (ruĝa). La proporcioj estas intence ŝanĝitaj por faciligi komprenon.
**Solidiĝo**, aŭ **Solidigo**, estas procezo per kiu likvo iĝas solido. La **frostiĝo** estas faztransiro, en kiu likvo iĝas solido kiam ties temperaturo malsupreniras sub ties frostopunkto. Kontraste, la solidiĝo estas simila procezo kiu okazas kiam likvo (ekzemple akvo) iĝas solido (glacio), ne pro malaltigo de temperaturo, sed pro pliigo de la premo kiu funkcias super ĝi. Spite tiun teknikan distingon, ambaŭ procezoj estas tre similaj kaj ambaŭ terminoj estas uzataj sinonime.

**Fando** estas la inversa faztransiro de solidiĝo.

Por la plej multaj substancoj, la punktoj de fandiĝo kaj frostiĝo estas la sama temperaturo; tamen, kelkaj substancoj havas diferencajn temperaturojn de transirado solido-likvo. Por ekzemplo, la gelozo (agaro) montras histerezon en siaj fandiga kaj frostiga punktoj. Ĝi fandiĝas je 85 °C kaj solidiĝas je 32 °C ĝis 40 °C.​

Notoj
-----

1. ↑  «All About Agar». Sciencebuddies.org. Arkivita el la originalo en la 3a de Junio 2011. Konsultita la 5an de novembro 2020.

Vidu ankaŭ
----------

* Frostiĝo
* Kristaliĝo
* Latenta varmo
* Triobla punkto

* Kategorio Solidiĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 707103
* LCCN: sh85124645
* BNF: 119829532
* NDL: 00562688
* NKC: ph938568
 |
Koordinatoj: 25° 27′ N 81° 51′ O﻿ / ﻿25.450 °N, 81.850 °O﻿ / 25.450; 81.850 (mapo)

**Prajagraĝo** (hindia: *प्रयागराज*, urduo**:** پریاگراج; *Prayāgrāj* [prʌˈjɑːɡrɑːdʒ], angle: *Prayagraj)*. *Prayagraj* iĝis la oficiala termino, kvankam ĝis oktobro 2018 la urbo nomiĝis **Allahabad** (hindia: इलाहाबाद**,** urduo**: الہ آباد** *Ilāhābād* [ɪlɑːhɑːˈbɑːd]) estas milionurbo kaj distrikta sidejo en subŝtato Utar-Pradeŝo en federacia ŝtato Barato. 

La plej frue la nomo estis **Prajag** (loko de la kunfluejoj), baldaŭe la loknomo estis "Aggra" (sanskrite: por "oferejo", ĉar estas la punkto, kie Bramo ofertis sian unuan oferon post kreado de la mondo). Tial la urbo estas grava pilgrimejo. En fino de la loknomo "raĝ" rilatas al raĝo.

Vido en Prajagraĝo
Muzeo en Prajagraĝo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 113 km²
* Alto super marnivelo: 98 m
* Loĝantaro: 1 015 000
* Horzono: UTC + 05:30
* Poŝtkodo: 211xxx
* Telefonkodo: 91(532)
* Aŭtokodo: UP-70

Geografio
---------

Prajagraĝo situas ĉe la kunfluejo de la Gango kaj Jamuna. La riveroj sur tri flankoj ĉirkaŭas la milionurbon.

Historio
--------

Ekde regado de Mogola Imperio la imperiestro konstruis grandan fortikaĵon en Allahabad. Dum regado de la britoj en 1765 estis tie garnizono. En 1857 ankaŭ en Allahabad hinda ribelo okazis. Jawaharlal Nehru naskiĝis la 14-an de novembro 1889 en Allahabado. Ekde 2018 la oficiala loknomo estas Prajagraĝo. Vidu ankaŭTraktato de Allahabado.

Klimato
-------

En Allahabad estras tri sezonoj: varma seka somero, freŝa seka vintro kaj varma humida sezono. La somersezono daŭras de aprilo ĝis junio kie la temperaturoj estas de 40-45 °C. La vintrosezono daŭras de decembro ĝis februaro kun 10-22 °C, dume tre malofte malofte frostas. Neniam neĝas.

Universitato en Prajagraĝo

Vidindaĵoj
----------

* nova ponto sur Jamuna
* muzeo
* gotika katedralo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj el la 13-a jarcento
* Universitato de Allahabad de 1887
* gotika biblioteko de 1864

### Pilgrimejo

Ĉiujn 12 jarojn, pilgrimoj venas ĉi tien por bani sin en la rivero Gango, dum la hindua festivalo kumbhamela, kiu estas la plej granda religia festo en la mondo, ĝi daŭras pli ol unu monaton kaj dum ĉi tiu tempo la urbo estas vizitata de ĝis 70 milionoj da pilgrimantoj. En la tago de la sankta bano, pli ol 10 milionoj da homoj faras ĉi tiun riton en la Gango.

Famaj lokanoj
-------------

* Vishwanath Pratap Singh (1931–2008), ĉefministro (1989 kaj 1990)

* Indira Gandhi (1917-1984), ĉefministro de Barato (1966-1977, 1980-1984)

* Jawaharlal Nehru (1889-1964), ĉefministro de Barato (1947-1964)

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de milionurboj

* Prajagraĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Prajagraĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Slovaka mezmontaro** (slovake *Slovenské stredohorie*) estas geomorfologia teritorio (sk:oblasť), kiu situas en la centra Slovakio. Ĝi apartenas al subprovinco **Enaj Okcidentaj Karpatoj** – (slovake *Vnútorné Západné Karpaty*), provinco **Okcidentaj Karpatoj** – (slovake *Západné Karpaty*), kiuj estas subparto de Karpatoj.

Deveno
------

La teritorio havas  vulkanan devenon, kaj formiĝis antaŭ 20–30 milionoj da jaroj dum terciaro.

Loko
----

La areo de la teritorio estas proksimume 100 km x 60 km kaj kovras (tute aŭ parte) la teritorion de jenaj distriktoj:  Brezno –  Banská Bystrica –  Turčianske Teplice –  Prievidza –  Partizánske –  Zlaté Moravce –  Levice –  Krupina –  Veľký Krtíš –  Zvolen –  Detva –  Žiar nad Hronom. La plej alta montaro sur ĉi-teritorio estas Poľana kun montpinto Poľana (1458 m s. m.).

La teritorio estas limigita proksimume per linio inter jenaj urboj kaj vilaĝoj: Brezno – Banská Bystrica – Turčianske Teplice – Prievidza – Partizánske – Topoľčianky – Zlaté Moravce – Tlmače – Pukanec – Dudince – Modrý Kameň – Lučenec – Lovinobaňa – Kriváň  – Hriňová.

Partoj
------

La teritorio konzistas el jenaj  geomorfologiaj unuoj:

* Vtáčnik – Vtáčnik (1345,8 m s. m.)
* Pohronský Inovec – Veľký Inovec
* Štiavnické vrchy – Sitno (1009,2 m s. m.)
* Kremnické vrchy – Fľochová (1316,9 m s. m.)
* Poľana – Poľana (1458 m s.m.)
* Ostrôžky – Veľká Ostrôžka
* Javorie – Javorie, alinomoj de pinto – Lažtek, Javorija (1043,2 m s. m.)
* Krupinská planina – Kopaný závoz

*Val-kaldronoj:*

* Zvolenská kotlina
* Pliešovská kotlina
* Žiarska kotlina

Slovaka mezmontarejo je la morfo-geologia mapo de Slovakio (griza)
**(In My) Solitude** estas ĵaza komponaĵo el la jaro 1934 de Duke Ellington. La rajtojn por la pli malfrue verkita tekston tenas Irving Mills kaj Eddie DeLange.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

La komponaĵo
------------

En la komponaĵo, kiu havas ĉefe maĵoran karakteron, eksonas etoso de gospelo. La balado havas la formon kaj kombinas lirikan, folklorecan melodion kun simplaj, reklinie paŝantaj harmonioj. Tamen la toniko estas nek elir- nek alir-punkto de la kanto.

Ekestohistorio
--------------

„Solitude" ekestis samtempe kun klasikaĵoj de Ellington kiel „In a Sentimental Mood" aŭ „Ebony Rhapsody" komence de la jaro 1934, verkita supozeble en hasto, por kontentigi la postulojn de la registradkunsidoj por sondiskoj, kiel supozas la biografo de Ellington, J. L. Collier. Li citas la bandestron: „Al mi mankis numero, kaj en dudek minutojn mi staranta verkis ĝin kontraŭ vitromuro en la studio de RCA Victor je Ĉikago." Kvankam la unua sonregistraĵo montras iomete de la hasto de la preparo, Irving Mills ekkonis la valoron de la titolo kaj verkigis tekston por ĝi. La disko fariĝis granda furoraĵo por la Orkestro Duke Ellington kaj ĝia plej sukcesa titolo el ĉi tiu tempo.

Efikohistorio
-------------

Ellington surdiskigis la titolon „Solitude" plurajn fojojn, sed nur en 1940 kiel kantversio kun Ivie Anderson, post kiam jam ekzistis kelkaj kantitaj versioj de la balado. Billie Holiday samtempe registrigis la kanton, akompanate de Roy Eldridge. Billy Eckstine, Ella Fitzgerald, Nina Simone, Helen Humes kaj multaj aliaj kantistoj interpretis la kanton „Solitude". La instrumentaj versioj de Johnny Hodges (1951), Thelonious Monk (1955), Sonny Rollins kaj la surdiskigo de Ellington kaj Charles Mingus kaj Max Roach (*Money Jungle* 1963) estas aparte menciindaj. Cent miloj da notfolioj de ĝi estis venditaj, kaj ĝi estas unu el la klasikaj usonaj kantoj de la dudeka jarcento.

Literaturo
----------

* James Lincoln Collier: *Duke Ellington. Genius des Jazz*. Reviziita eldono. Ullstein, Berlino 1999, ISBN 3-548-35839-X (*Ullstein* 35839).
* Hans Ruland: *Duke Ellington. Sein Leben, seine Musik, seine Schallplatten*. Oreos, Gauting-Buchendorf 1983, ISBN 3-923657-03-X (*Collection Jazz* 2).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kantotekstoj[*rompita ligilo*]
* jazzstandards.com

Rimarkoj
--------

1. ↑  Collier kritike rigardas la gravecon de Ellington kiel komponisto de multaj el liaj pecoj luditaj de li kaj lia orkestro kaj venas al la rezulto, ke „Solitude" apartenas al la malmultaj kantoj, kiujn Ellington mem komponis kaj kiuj do ne baziĝas sur ideoj de liaj muzikistoj.
**Solosuchiapa** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo estas Solosuchiapa. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07084.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 7900 loĝantojn. El tiuj estis 3886 viroj kaj 4014 virinoj. La komunumo havas surfacon de 363 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 160 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4361 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 3226 scipovis legi kaj skribi kaj 1131 personoj estis analfabetoj. Do 74% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 26% estis analfabetoj. 

7784 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 1026 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 13.18% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Solosuchiapa[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Soloturno** (germane *Solothurn* [SO:loturn], france *Soleure* [soLÖ:R], itale *Soletta* [soLETta]) estas la ĉefurbo de la samnoma Kantono Soloturno. Ĝi havis 15 511 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

La urbo situas je bordo de la rivero Aro (rivero) je 430 m super la marnivelo kaj kovras areon de 6.29 km².

Trafiko
-------

Soloturno estas loka trafiknodo. La urbo situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Romanshorn tra Zuriko, Araŭo, Olten, Soloturno, Bielo, Neŭŝatelo, Yverdon-les-Bains al Laŭzano kaj Ĝenevo. Paralele al tiu trajnlinio pasas la svisa aŭtovojo A5.

Episkopa urbo
-------------

Soloturno estas la sidejo de la katolika episkopo de Bazelo, kiu tie dum la reformacio trovis ekzilon.

Lingvoj
-------

Oficiala lingvo estas la germana, parolata estas dialekto de la alemana.

Historio
--------

Soloturno estis fondita inter la jaro 14 kaj 37 kiel *Salodurum* de la romianoj sur la bazo de malnova kelta setlejo en la epoko de la imperistro Tiberio. En la jaro 932 estis fondita la Monaĥejo Sankt-Ursen, kiu nomiĝis laŭ unu de la du en antikva tempo laŭ la legendo senkapigitaj kristanaj romiaj legionistoj (*Ursus* kaj *Victor*), kiuj misiis en Soloturno. En 1218 Soloturno fariĝis libera imperia urbo. En 1481 Soloturno aliĝis al la Svisa Ĵurkomunumo.

Ek de 1978 en Soloturno okazas je iniciativo de la svisaj verkistoj Peter Bichsel kaj Otto F. Walter la soluturnaj literaturtagoj.

Kulturo
-------

Soloturno estas fama pro sia filmfestivalo kaj literaturtagoj.

Soloturno estas la sidejo de la Fondaĵo ch, kiu zorgas pri tradukado de svisaj verkistoj al aliaj svisaj lingvoj. Plie tiu Fondaĵo zorgas pri ĉiuj eŭropaj interŝanĝprogramoj Erasmus, Komenio kaj Grundtvig.

Famuloj
-------

* Victor Sterki

En Soloturno okazas ankaŭ Internacia Baletkonkurso de Soloturno

Partnerurboj
------------

Partnerurboj de Soloturno estas Heilbronn en Germanio, Krakovo en Pollando kaj Le Landeron en Kantono Neŭŝatelo en Svislando.

Mond- kaj planlingva movado
---------------------------

### Volapük

En la jaro 1891-1893 en Soluturno aperis la loka volapuka gazeto *Glids volapükik se Solothurn* (en Esperanto *Salutoj volapukaj el Soloturno*), kiuj redaktis Konrad Meisterhans kaj lia edzino Anna Meisterhans.

### Esperanto

Laŭ Svisa Espero en 1909 estis fondita loka Esperanto-Grupo en Soloturno.

En 1956 la Svisa Esperanto-Junularo organizis sian unuan Esperanto-junularan semajnfinon en Soloturno.

### Fontoj

(Fonto: Andreas E. Künzli: *Universalaj Lingvoj en Svislando* p 152 kaj 194)

Vidu ankaŭ
----------

* Solothurn (stacidomo)
* Solothurn Allmend (stacidomo)
* Solothurn Baseltor (stacidomo)
* Solothurn Sternen (stacidomo)
* Solothurn West (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la urbo Soloturno
* Retejo de la turisma oficejo de la urbo Soloturno
* La Soloturnaj Literaturtagoj en la Historia Leksikono de Svislando

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Soloturno** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)