recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
lanterno en pentraĵo de la 15-a jarcento
**Lanterno** estas la kombino de lumfonto kaj protekto de ĝi, fajrujo, kontraŭ vento aŭ pluvo. Esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta vortaro klarigas ĝin "speco de skatolo kun travidaj flankoj, en kiun oni metas kandelon aŭ alian lumilon, por ĝin ŝirmi kontraŭ vento".

Laŭ Francisko Azorín **Lanterno** estas *Skatolo kun tralumeblaj partoj en kiu oni metas lumigilon. Prisma surtegmanta konstruaĵo kun ampleksaj aperturoj por faciligi la sunlumigon internan.* Li indikas etimologion el la greka *lampter* kaj de tie la latina *lanterna*.</ref>

Tipoj
-----

Aparte pri la lumigo de vojoj aŭ aliaj publikaj lokoj gravas lanternoj fiksitaj sur fostoj. Sur grandaj velŝipoj de la antikvaj kulturoj ĝis la 18-a jarcento, la lanternoj kutime situis ĉe la plej malantaŭa ŝipa parto, la pobo.

lanterno sur kanalo en Venecio, Italio
Specifa formo de lanterno, malgranda kaj ne-portebla, kun fajra lumilo (kandelo aŭ olelampeto, ne elektra lumo) kaj ofte kun eksteraĵo papera kiu ne tolerus tro fortan venton ĉar ĝi mem povus ekbruli, estas lampiono.

Historio
--------

Jam uzitaj en la antikvaj kulturoj ekzemple de egiptoj, helenoj, fenicianoj kaj romianoj, lanternoj disvastiĝis al pli diversaj vivsituacioj en la frua mezepoko: Lumilo, plej ofte kandelo, malpli ofte olea lampeto, metiĝis en metalan kadron, kies flankaj partoj konsistis el platoj de lumtralasema kerato, vitro, kristalo, pergameno aŭ papiruso. La lanternoj pendis en ĉambroj kaj salonoj, estis portataj dum nokta vojado kaj dum nokta gardostaro de soldatoj, kaj estis signaliloj sur ŝipoj. Antaŭ ekzistis nur metalaj lanternoj kun multaj truetoj en plej ofte cilindra lada eksteraĵo - la truetoj permesis eniron de aero kaj eliron de lumo, sed tamen signifis protekton kontraŭ vento aŭ pluvo. Pendantaj lanternoj el forĝata metalo en la eŭropaj ŝtatoj de la 16-a jarcento pli kaj pli fariĝis artaj objektoj.

Notoj
-----

1. ↑  PIV, 1970, paĝo 616
2. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 126.

* Kategorio Lanterno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Lanterno (arkitekturo)
* Magia lanterno
* Ŝtormlanterno
***Familia*** (familio) estas hispana drama filmo de 1996 reĝisorita de Fernando León de Aranoa, kies unua filmo kiel reĝisoro estis. La aktoraro estis elstara, kun brila Juan Luis Galiardo, iama belulino Amparo Muñoz kaj juna Elena Anaya. La filmo kaj ĉefe Fernando León de Aranoa pro ĝi ricevis diversajn premiojn

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Santiago (Juan Luis Galiardo) komencas la tagon de sia 55a datreveno ĉirkaŭita de abunda familio, kiu montras al li amon kaj havigas al li donacojn. Ĉiuj atendas lin en la kuirejo por kanti al li la tipan datrevenan kanton. Sed io ne bone iras: al Santiago ne plaĉas la donaco de sia plej jun filo, ne kredas lin, kiam tiu asertas, ke ja li amas lin, pro kio la patro krias kaj maldungas la filon. Kolere li postulas alian junan filon, kiu ne estu dika, ne uzu okulvitrojn kaj se eble similu al li almenaŭ iom.

Laŭlonge de la horoj, oni malkovras, strangajn aferojn en tiu supozita familio: la filoj ne estas veraj fratoj, fremda virino subite aliĝas al la familio... Iom post iom evidenta, ke Santiago estas solulo kiu, por mildigi la solecon de la datreveno, dungis grupon de aktoroj por ke ili ŝajniĝu liaj familianoj.

La agado okazas dum la 24 horoj de la tago en ununura scenejo, nome ĉaledo de ĉirkaŭurbo.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoroj kaj roluloj
---------------------

* Juan Luis Galiardo (Santiago)
* Amparo Muñoz (Carmen)
* Ágata Lys (Sole)
* Elena Anaya (Luna)
* Chete Lera (Ventura)
* Juan Querol (Carlos)
* Raquel Rodrigo (Rosa)
* Aníbal Carbonero (Nico)
* André Falcón (Martin)
* Béatrice Camurat (Alicia)

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Familia (película) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 826067
* LCCN: n98023292
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Bukovice |

Koordinatoj: 50° 13′ 08″ N 17° 12′ 41″ O﻿ / ﻿50.21889 °N, 17.21139 °O﻿ / 50.21889; 17.21139 (mapo)

**Bukovice** (germane *Buchelsdorf*) estas parto de urbo Jeseník en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie 1 546 loĝantoj (2021). Ĝi situas laŭlonge laŭ fluanto Bělá inter Jeseník kaj Adolfovice.

Historio
--------

Bukovice estas unuafoje fidinde menciata en la jaro 1416, en la jaro 1420 ĝi jam apartenis al senjorujo en Frývaldov de episkopo el Vroclavo kaj estis ĉi tie voktejo. Komne kun Frývaldov (hodiaŭ Jeseník) la vilaĝo estis ankaŭ en la 2-a duono de la 15-a jarcento kaj en la 1-a duono de la 16-a jarcento lombargata aŭ donata kiel feŭdo, lastfoje en la jaroj 1506-1547 al Fuggeridoj, poste ĝis fino de patrimonia administrado en la jaro 1850 en rekta tenado de episkopoj.

Konsisto de Bukovice estas hodiaŭ domaro (baza sidej-unuo) **Dětřichov** (germane *Dittershof*). Ĝi estis fondita en la jaro 1793 sur loko de du episkopaj bienoj menciataj en la jaro 1694 kaj nomumita laŭ muzika komponisto Karl Ditters von Dittersdorf, kiu tiutempe plenumis funkcion de episkopa hetmano en Frývaldov. Episkopo Filip Gotthard Schaffgotsch la korton ĝis nun apartenanta al la senjorujo Frývaldov en la jaro 1785 donacis al li kaj Dittersdorf gvidis ankaŭ ties unuan parceligon.

Evoluo de nombro de loĝantoj
----------------------------

Nombro de loĝantoj de Bukovice laŭ kalkulado aŭ aliaj oficaj registroj:

| Jaro | 1811 | 1836 | 1869 | 1880 | 1890 | 1900 | 1910 | 1921 | 1930 | 1950 | 1961 | 1970 | 1980 | 1991 | 2001 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nombro de loĝantoj | 637 | 957 | 1495 | 1552 | 1790 | 2026 | 2013 | 1848 | 2069 | 1260 | 1179 | 1041 | 1390 | 1806 | 1741 |

1. ↑  sen Dětřichov
2. ↑  el tio: Bukovice: 773, Dětřichov: 184
3. ↑  el tio: 24 ĉeĥoslovakoj, 2021 germanoj; 1989 rom. kat. 32 evang. 33 malnovkatol. 2 izrael. 13 sen konfesio.
4. ↑  el tio: Bukovice: 1796, Dětřichov: 273
5. ↑  el tio: Bukovice: 1635, Dětřichov: 171
6. ↑  el tio: Bukovice: 1567, Dětřichov: 174

En Bukovice estas registritaj 448 adresoj: 438 daŭraj objektoj kaj 10 refreŝigejaj aŭ dumtepaj objektoj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 364 domoj, el tio 337 daŭre loĝataj.

Interesaĵoj
-----------

* geologie rimarkinda amfibolita minejo

Sur la teritorio de Bukovice estas ankaŭ:

* Protektata pejzaĝa regiono Jeseníky
* Birda regiono Jeseníky (por bonazio kaj krekso)

Fotogalerio
-----------

* Ceremonia ĉambroCeremonia ĉambro
* DomoDomo
* Domo ĉe vojkruciĝoDomo ĉe vojkruciĝo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Jeseník (3) |
| --- |
| Bukovice ~ Dětřichov ~ Jeseník ~ (baza sidej-unuo) Lázně Jeseník |

 |
**preĝejo Naskiĝo de Maria** (hungare: *Kisboldogasszony*) estas romkatolika historia monumento kaj signifa pilgrimloko en Hungario, en vilaĝo Homokkomárom.

Historio
--------

En la mezepoko paŭlanoj konstruis tie preĝejon kaj monaĥejon. Ili neniiĝis dum dominado de turkoj. Inter 1703 kaj 1744 pli nova preĝejo estis konstruita, sed oni profitis ankaŭ la restintajn ruinojn. En la fruaj 1720-aj jaroj franciskanoj kaj germanoj alvenis, kiuj helpis la konstruadon. En 1722 la konstruistoj trovis dum fosado pentritan vitran bildon pri Sankta Maria. Okazis resaniĝoj pro tuŝo de la bildo. En 1740 aĵo pri Sankta Felikso estis ricevita, samvalora, ol la bildo. La preĝejo iĝis pilgrimloko ankaŭ nun. La konstruaĵo renoviĝis en 1878, 1941 kaj 1980. La orgeno estis farita en 1941.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo staras sola, sed proksime situas la monaĥejo. La preĝejo mem havas 2 fasadojn. En la unua fasado meze estas enirejo, pli supre la turo altiĝas. Flanke po unu malplenaj niĉoj estas videblaj. Malantaŭ la turo la navo etendiĝas, kiu finiĝas en rekta absido. La alia fasado troviĝas kontraŭe kaj ĝi estas pli ornama, ĉar 4 niĉoj estas videblaj. En la niĉoj estas videblaj skulptaĵoj pri Sankta Francisko, Sankta Antonio el Padovo, Sankta Petro, Sankta Paŭlo. Interne galerio etendiĝas, malsupre kriptoj. La predikejo, altaroj estis faritaj en la 18-a jarcento. Sur la internaj muroj freskoj estas videblaj.

Kermeso okazas en la 8-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare
* hungare
* hungare kun multe da fotoj
* hungare kun fotoj

Flanko de la preĝejo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Hiwi** [hivi] estas mallongigo de **Hilfswilliger** (~helpvoluntulo) kaj kio estis nomo de la naziaj civilaj kunlaborantoj dum la dua mondmilito en la okupitaj landoj. La nomon uzis la german Wehrmacht kaj rekrutis la hiviojn el loĝantaro de la okupita lando (kaj eĉ el militkaptitoj) por civila servo. La helpvoluntuloj tiel volis eviti la katastrofajn vivkondiĉojn en la okupita lando.

Oni taksas, ke ĉ. de 800.000 ĝis 1 milionoj de loĝantoj de la Sovetunio servis ĉe Wehrmacht, ĉ. 200.000 estis aktivaj kiel policistoj. 

Fine de la milito, la germanoj jam organizis libervoluntulojn por armea servado. 

Oni nun uzas la esprimon en Germanio kiel mallongigon por *Hi*lfs*wi*ssenschaftler (help-studento en Universitatoj).

Vidu ankaŭ
----------

* Operaco Barbaroso
* kunlaborismo
* Waffen-SS

Bibliografio
------------

* Jarosław Gdański, *Zapomniani żołnierze Hitlera* (Forgesitaj soldatoj de Hitler), Varsovio 2005
* Seergiej I. Drobiazko, Под знамёнами врага. Антисоветские формирования в составе германских вооружённых сил 1941—1945 гг. 2004
* Werner Röhr (Hrsg.): Okkupation und Kollaboration. (1938 – 1945). Beiträge zu Konzepten und Praxis der Kollaboration in der deutschen Okkupationspolitik (= Europa unterm Hakenkreuz. Erg.-Bd. 1). Herausgegeben vom Bundesarchiv. Hüthig, Berlin u. a. 1994, ISBN 3-8226-2492-6
**József Koller** [jOĵef], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Koller József** estis hungara historiisto, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *nagymányai* [nadjmAnjai].

József Koller naskiĝis la  16-an de decembro 1745(nun 1745-12-16) en Huszt (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Ĥust en Ukrainio), li mortis la 2-an de septembro 1832 en Pécs.

Biografio
---------

József Koller frekventis gimnazion en Pozono, poste li studis filozofion kaj juron en Jezuita Universitato de Nagyszombat, pli poste inter 1762-1764 li studis en seminario de Pécs. Li la [[]], lia [[]] okazis en. Li ricevis premiojn inter 1948-1998.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

*

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare legebla pli malsupre
* biografio hungare legebla en la 1-a punkto
* biografio hungare legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 841708
 |


* Portalo pri Biografio
**Adolf "Adi" DASSLER** (n. la 3-an de novembro 1900 en Herzogenaurach, Germanio - m. la 6-an de septembro 1978), ĉefe konata kiel **Adi Dassler**, estis germana entreprenisto, kiu fondis la sportvestan firmaon Adidas.

Unue formita kiel bakisto, Adi Dassler ekproduktis siajn proprajn sportŝuojn en la kuirejo de sia patrino, post kiam li revenis el la Unua mondmilito. Lia patro, Christoph, laboris ene de ŝuo-fabrikejo. La fratoj Zehlein, kiuj mane fabrikis ŝuo-najlojn en sia forĝejo, akceptis subteni la novan entreprenon fonditan de Dassler, Adidas (**Adi** **Das**sler). En 1924, lia frato Rudolf Dassler ekpartoprenis la aferon. Rudolf poste foriris Adidas kaj fondis la rivalan firmaon Puma.

Okaze de la Somera Olimpiko 1928, Adidas ekipis plurajn atletojn, tiel komencante la internacian disvolviĝon de la firmao. En majo 1933, Dassler eniris la nazian partion NSDAP. Dum la Somera Olimpiko 1936, la ŝuojn de la ormedalulo Jesse Owens proviziis Dassler. Adolf Dassler fariĝis diligenta nacisocialisto, kaj estis dungita en la Wehrmacht komence de la Dua mondmilito.

En 1973, la filo de Adolf, Horst Dassler, fondis la firmaon Arena, kiu specialiĝis pri naĝaparato. Post la morto de Adolf en 1978, lia filo kaj ties edzino Käthe heredis Adidas. La firmao restis familia proprietaĵo ĝis 1995.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Biographie:Adidas Arkivigite je 2008-02-04 per la retarkivo Wayback Machine angle

* Kategorio Adolf Dassler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 245378
* GND: 133407063
* LCCN: nb2007019313
* VIAF: 65195387
* ISNI: 0000 0000 3916 1515
* NKC: vse2016910679
 |
**ANTAL János** estis hungara poeto, verkisto, ĵurnalisto naskiĝinta en Budapeŝto la 17-an de oktobro 1907 kaj mortinta en Sovetunio en decembro de 1943. Li estis la filo de pedagogo Márk Antal.

Kariero
-------

János Antal alvenis en Kluĵon kun sia elmigrinta patro. Li travojaĝis la pli grandajn urbojn de Eŭropo. En Budapeŝto li aliĝis al la laborista movado, li iĝis ano de la eksterleĝa komunista partio. Li publikis en gazetoj Korunk, 100%, Társadalmi Szemle kaj Gondolat. Li estis redaktoro de la partigazeto *Kommunista*. En 1937 oni arestis kaj kondamnis lin al 6-jara malliberejo. En 1942 forportis lin al orienta fronto kaj li mortis tie je tifo.

Poemvolumo
----------

* *Verseskönyv* (kune kun Andor Becsky, Kolozsvár, 1923);
* *Szüzesség. Két lélek története*, (Kv. 1928).

Fonto
-----

* Romániai magyar irodalmi lexikon Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 317407
* LCCN: nr90004625
* VIAF: 49075126
* ISNI: 0000 0000 7910 2253
 |
**La miel** (La mielo) estas hispana filmo de 1979 reĝisorita de Pedro Masó.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Don Agustín (José Luis López Vázquez), instruisto, vizitas la familion de Paco [PAko] (Jorge Sanz), iama lia lernanto. La patrino de Paco (Jane Birkin) petas al li, ke li konsilu pozitive ŝian filon, kontraŭ pago. La instruisto finfine akceptas pro la premo fare de sia fratino (Amelia de la Torre), kiu volas la monon por sia senmezura manio por vetludo kiel bingo. Agustín amikiĝas kun la knabo, sed li eksuspektas, ke lia patrino estas prostitutino. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Jane Birkin ... Inés
* José Luis López Vázquez ... Don Agustín Nieto
* Amelia de la Torre ... Amelia Nieto
* Guillermo Marín ... Don Jaime
* Jorge Sanz Jorge Sanz ... Paco
* Agustín González ... Najbaro

Detaloj
-------

Tiu estis la unua filmo de la juna Jorge Sanz, ankoraŭ knabo, kiu poste faros pli ol 60 filmoj; krome ĝi estis unu partopreno el malmultaj (aŭ eĉ nura) de Jane Birkin en la hispana kinarto.

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo La miel en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 841487
 |
**Leĝa valuto** aŭ *laŭleĝa pagilo* estas komunikilo de pago permesita perleĝe aŭ rekonita de jura ordo kiel valida por plenumado de financa devontigo. Monbiletoj kaj moneroj estas oftaj formoj de legala pagilo en multaj landoj. Legala pagilo estas diverse difinita en malsamaj jurisdikcioj. Formale, ĝi estas io ajn kii kiam ofertita en pago estingas la ŝuldon. Tiel, personaj ĉekoj, kreditkartoj, debetkartoj, kaj similaj ne-kontantmonaj pagmanieroj ne estas kutime legalaj pagiloj. La juro ne trankviligas la ŝuldan devontigon ĝis pago estas plenumita. Moneroj kaj monbiletoj estas kutime difinitaj kiel legala pagilo. Kelkaj jurisdikcioj povas malpermesi aŭ limigi pagon faritaj krom de legala pagilo. Ekzemple, tia leĝo eble malpermesos la uzon de eksterlandaj moneroj kaj monbiletoj aŭ postulos permeson elfari financajn transakciojn en eksterlanda valuto.

En kelkaj jurisdikcioj legala pagilo povas esti rifuzita kiel pago se neniu ŝuldo ekzistas antaŭ la tempo de pago (kie la devontigo pagi povas ekesti en la sama tempo kiel la oferto de pago). Ekzemple vendiloj kaj transporta kunlaborantaro povas ne akcepti la plej grandan nominalan valoron de monbileto. Butikistoj povas malakcepti grandajn monbiletojn: tio estas kovrita per la laŭleĝa koncepto konata kiel invito trakti. Tamen, restoracioj kiuj ne kolektas pagon ĝis kiam manĝo estas servita devas akcepti ajnan legalan pagilon por la ŝuldo altirita en aĉetado de la manĝo.

La rajto, en multaj jurisdikcioj, de borsisto rifuzi negocan komercon kun iu persono signifas ke aĉetanto eble ne insistas pri farado de aĉeto kaj tiel deklaranta legalan pagilon laŭleĝa, kiam io ajn krom ofertita pago por ŝuldoj jam estis farita, ne estus efika.

Notoj
-----

1. ↑   Legal Tender Guidelines. British Royal Mint. Alirita 2007-09-02.

Eksteraj ligiloj
----------------

* The Royal Mint - UK Legal Tender Guidelines
* The Royal Mint - Legal tender status of stamps in the UK Arkivigite je 2012-04-29 per la retarkivo Wayback Machine
* Act to authorize the Issue of United States Notes, and for the Redemption or Funding thereof, and for Funding the Floating Debt of the United States. 37th Congress, 2d Session, Ch. 33, 12 Stat. 345. [Legal Tender Act]
* Act to authorize an additional Issue of United States Notes, and for other purposes. 37th Congress, 2d Session, Ch. 142, 12 Stat. 532 [Second Legal Tender Act]
* Act to provide Ways and Means for the Support of the Government. 37th Congress, 3d Session, Ch. 73, 12 Stat. 709 [Third legal Tender Act]
**Ribafrecha** [ribaFREĉa] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la norda Komarko de Logronjo kun ĉefurbo en la provinca kaj regiona ĉefurbo Logronjo. 

La municipa teritorio de Ribafrecha, en la nordo de la regiono.

Geografio
---------

Ĝi estas sur la valo de la rivero Leza sude de Murillo de Río Leza kaj ĉe la regiona ŝoseo LR-250; laŭ tiu estas sude Leza de Río Leza kaj aliaj lokoj de la komarkaro Kameroj kaj norde estas Logronjo. Proksime estas areoj de iknitoj, inter kiuj spuroj de dinosaŭroj.

Historio
--------

La ermitejo de Ribafrecha.
En la testamento de la reĝino Estefanía, vidvino de la reĝo García Sánchez la 3-a de Pamplono, nomita de Nájera, donas al sia filo Sanĉo, kun Viguera, Albelda, Nalda, ktp. la lokon nomitan Frechuela, kiu laŭ proksimeco al la aliaj, devas estis la aktuala Ribafrecha kun alia iama literumado.

En la eklezia vizito kiun Sanĉo de Funes, episkopo de Nájera kaj Calahorra, faris de la pregejoj de sia diocezo en 1153 vizitante tiujn de Ribafrecha kaj de Leza de Río Leza, estis murdita de klerikoj, kaj entombigita en la monaĥejo de Sankta Prudencio de Monte Laturce, oni adoras lin kiel sanktulo.

En 1478 la lokanoj de Clavijo kaj Lagunilla (apartenantaj al la senjorlando de Cameros) forhakis la teritorion de Ribafrecha (de Gómez Manrique) reprezalie pro la detruo de la fortikaĵoj de Entrena (tiam Cameros) fare de la lokanoj de Navarrete (Gómez Manrique).

En la 1960-aj jaroj, Ribafrecha havis propran elektran centralon, movita pere de la energio de la rivero Leza.

Aktualo
-------

La rura elmigrado okazis el la 1950-aj jaroj kaj tial oni malaltiĝis el 1 702 loĝantoj ĝis nunaj 1000.

La ekonomio estas bazata ĉefe sur la brutobredado, agrikulturo, forstado, kaj la rura turismo.

Vizitindaĵoj estas la preĝejo, kaj la ermitejo, kaj rigardejoj al pejzaĝo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796339
* VIAF: 316736053
 |
*Lord Saye kaj Sele alportita antaŭ Jack Cade*, pentraĵo de Charles Lucy.
La **Ribelo de Jack Cade** [KEJd] estis populara ribelo en 1450 kontraŭ la registaro de Anglio, kiu okazis en la sudoriento de la lando inter la monatoj Aprilo kaj Julio. Ĝi startis pro lokaj plendoj kontraŭ la korupto, misadministrado, kaj mizuso de povo de la plej proksimaj konsilistoj de la reĝo kaj lokaj funkciuloj, same kiel pro la ĵusaj militperdoj en Francio dum la Centjara milito. Estrante armeon de homoj el sudorienta Anglio, la nomiganto kaj estro de la ribelo Jack Cade marŝis al Londono por devigi la registaron reformi la administradon kaj elpostenigi la "perfidulojn" konsiderataj responsaj pri la malbona regado. Ĝi estis la plej granda populara ribelo kiu okazis en Anglio dum la 15-a jarcento.

Spite la klopodon de Cade por kontroli siajn homojn, kiam la ribelaj fortoj eniris en Londono, ili ekrabadis. La civitanoj de Londono opoziciis la ribelulojn kaj devigis ilin foriri el la urbo per sangelverŝa batalo sur la Ponto de Londono. Por fini la sangelverŝadon la ribeluloj ricevis pardonojn el la reĝo kaj promesis reveni hejmen. Cade fuĝis, sed li estis poste kaptita la 12an de Julio 1450 fare de Alexander Iden, estonta "High Sheriff" de Kent. Kiel rezulto de la luktado kontraŭ Iden, la mortige vundita Cade mortis antaŭ atingi Londonon por juĝado. La Ribelo de Jack Cade estis perceptita kiel rezulto de sociaj, politikaj, kaj ekonomiaj aferoj de tiu periodo kaj kiel antaŭaĵo de la Militoj de rozoj per kiu dekadencis la dinastio de Lankasteroj kaj stariĝis la Jorkoj.

Notoj
-----

1. ↑   Kaufman, Alexander L. (2009). The Historical Literature of the Jack Cade Rebellion. Burlington: Ashgate, p. 1.
2. ↑   Griffiths, Ralph A. (1981). The Reign of King Henry VI: The Exercise of Royal Authority, 1422–1461. Berkeley: University of California Press, p. 628.
3. ↑   Kaufman, Alexander L. (2009). The Historical Literature of the Jack Cade Rebellion. Burlington: Ashgate, p. 202.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Jack Cade en Encyclopaedia Britannica
* Cade's Rebellion en Encyclopaedia Britannica
* Jack Cade's Rebellion en Medieval Archives Podcast


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 724351
 |
La Batalo de Saint-Eustache, Malsupra Kanado.
La **Ribeloj de 1837-1838**, en angla: *The Rebellions of 1837–1838*, en franca: *Les rébellions de 1837*), foje nomataj ankaŭ **Kanada Revolucio**, kie du armitaj ribeloj kiuj okazis en Supra Kanado kaj en Malsupra Kanado en 1837 kaj 1838. Ambaŭ ribeloj estis rilataj al frustracio pro politikaj reformoj. Kerna kunhavita celo estis "respondeca registaro" (parlamenta regado), kiu estis finfine atingita en postaj okazintaĵoj. La ribeloj kondukis rekte al la Informo de Lord Durham pri la Aferoj de Brita Nordameriko kaj al *Act of Union 1840* kiu parte reformis la britajn provincojn en unueca sistemo kaj finfine kondukis al la *British North America Act, 1867*, kiu kreis Kanadon kaj ties regadon.

Vidu ankaŭ
----------

* Ribelo de la Patriotoj de Malsupra Kanado

Bibliografio
------------

* Ducharme, Michel (2006). "Closing the Last Chapter of the Atlantic Revolution: The 1837–38 Rebellions in Upper and Lower Canada" (PDF). Proceedings of the American Antiquarian Society. 116 (2): 413–430.
* Dunning, Tom (2009). "The Canadian Rebellions of 1837 and 1838 as a Borderland War: A Retrospective". Ontario History. 101 (2): 129–141. doi:10.7202/1065615ar.
* Greer, Allan. The patriots and the people: the rebellion of 1837 in rural Lower Canada ] University of Toronto Press, ISBN 0-8020-6930-4 (2003)
* Schull, Joseph. Rebellion: The Rising In French Canada, 1837 (1996)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709864
* LCCN: sh85019321
 |
**Riberos de la Cueza** [riBEros delaKŬEza] estas municipo en la sudokcidenta centro de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*.

Geografio
---------

La preĝejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 19,79 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 54 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 250 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 38 km de Palencio, provinca ĉefurbo, kaj 4,6 km de Cervatos de la Cueza.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Sankta Maria.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771937
 |
**Ribinska Rezervujo** aŭ **Rybinska Rezervujo** aŭ **Ribinskoje-Rezervujo** aŭ **Rybinskoje-Rezervujo** (ruse *Рыбинское водохранилище*), ankaŭ neformale nomata kiel **Ribinska Maro**, estas vasta akva rezervujo sur rivero Volgo kaj ĝiaj alfluantoj riveroj Sheksna kaj Mologa, situanta sur teritorioj de Tverja provinco, Vologda provinco kaj Jaroslavla provinco. En 2006, ĝi estas 8-a en la mondo kaj dua en Eŭropo per surfaca areo. Je la tempo de ĝia konstruado, ĝi estis la plej granda artefarita lago sur Tero. Ĝi estas la plej norda punkto de rivero Volgo. La Volgo-Balta Akvovojo startas de tie. La ĉefa havenoj estas Ĉerepovec en Vologda provinco kaj Vesjegonsk en Tverja provinco.

La konstruado de akvobaraĵo ĉe Ribinsk startis en 1935. La akvigo de la rezervujo startis en la 14-a de aprilo de 1941, kaj daŭris ĝis 1947. 150000 homoj estis transloĝigitaj aliloke, kaj la historia urbo Mologa en Jaroslavla provinco kune kun 663 vilaĝoj estis plene subakvigitaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Rusia Atlantido: Kio kuŝas sub la Ribinska Maro Arkivigite je 2008-04-11 per la retarkivo Wayback Machine (en la rusa)
* retejo de Monaĥejo Leuŝino kiu nun estas sub akvoj de la Ribinska Maro (en la rusa)
**Ribota** [riBOAta] estas municipo en la nordoriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Riaza*. 

Ribota en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas komponita de Ribota kaj de Aldealázaro (aligita inter 1850 kaj 1857, kaj en 2021 kun nur tri loĝantoj). Ĝi okupas totalan areon de 21,63 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 45 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte preskaŭ 400 el 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 85 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Ayllón, Corral de Ayllón, Fresno de Cantespino,
Comunidad de Sepúlveda-Riaza kaj Riaza.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis al la *Comunidad de villa y tierra de Ayllón*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Sankta Johano kaj la ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 769844
 |
**Richard Antonio CARAPAZ Montenegro** (El Carmelo, Tulcán, Carchi, 29an de majo 1993) estas ekvadora profesia biciklanto kiu konkurencas kun la teamo INEOS Grenadiers.

En 2019, per sia venko en la *Giro d'Italia*, li iĝis la unua ekvadora biciklanto, kaj tria latinamerika, kiu gajnis Grandan Rondveturon malantaŭ la kolombianoj Luis Herrera kaj Nairo Quintana. En novembro de 2020 li iĝis la unua ekvadorano kiu supreniris al la podio de la *Vuelta a España*, post fini en dua pozicio.

En julio de 2021 li partoprenis en la *Tour de France*, kaj rezultis en tria pozicio. Estante tiel la unua ekvadora kaj kvina latinamerika kiu eniris al la podio, li krome eniris en la grupon de la dudek biciklantoj kiuj sukcesis atingi almenaŭ podion en ĉiu de la tri Grandaj Rondveturoj.

La 24an de julio 2021 en la Olimpiaj ludoj 2020 li proklamis sin kiel la dua ekvadora sportisto kiu sukcesis akiri oran medalon en Olimpikoj, sukcesante tiel akiri la trian olimpian medalon en la historio por Ekvadoro ĝis tiu dato. Tiel li ankaŭ iĝis la unua latinamerikano kiu gajnis la oran medalon en la olimpia konkurso de biciklado en itinero. Ankaŭ fariĝis, kune kun Miguel Induráin la dua homo kiu gajnis la olimpian oron.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Richard Carapaz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kompleta informo sitiodeciclismo.net


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 734421
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Richterswil (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Richterswil** estas urbo en la distrikto Horgen, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 11799 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 12061 ĝis la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Richterswil situas sude estas la plej suda komunumo je la okcidenta bordo de la Lago de Zuriko en la distrikto Horgen. La urbo situas oriente de la montoĉeno Zimmerberg kaj ofertas belan rigardon al la lago kaj la montoĉeno Pfannenstiel. Antau la komunumo Richterswil situas la du insuloj Ufenau kaj Lützelau sur la Lago de Zuriko, kiuj tamen apartenas al la najbara komunumo Freienbach en Kantono Ŝvico. La komunumo konsistas el la urbo Richterswil kaj la vilaĝoj Burghalden kaj Samstagern.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Richterswil limas en nordo aliflanke de la Lago de Zuriko al Männedorf, ankaŭ trans la lago en oriento al Stäfa, en sudoriento al Wollerau (SZ), en sudsudoriento al Freienbach (SZ), en sudo al Hütten, en sudokcidento al Schönenberg, kaj en nordokcidento al Wädenswil.

Trafiko
-------

Richterswil situas sur trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko al Sargans kaj Koiro respektive Vieno. Ĝi tial trajne estas bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio. La komunumo disponas ankaŭ pri ŝiphaltejo ĉe la Lago de Zuriko kun liniŝipoj al la insulo Ufenau, Rapperswil kaj Zuriko.

Okcidente de la komunumo pasas la svisa aŭtovojo A3, al kiu Richterswil disponas pri propra alveturejo.

Historio
--------

Inter la jaroj 700 kaj 900 post Kristo setlas la alemano *Richtilo* sur la teritorio de la hodiaŭa urbo Richterswil. La unua dokumenta mencio de la komunumo sub la nomo *Richtliwile* datiĝas el la jaro 1265. En Richterswil restadis en la 18-a jarcento personecoj kiel Johann Wolfgang von Goethe kaj Johann Caspar Lavater.

Esperanto-Movado
----------------

En Richterswil okazis de la 14-a ĝis 16-a de oktobro 2011 la 4-a SFERO (Svisa Feria kaj Familia Renkontiĝo) sub aŭspicio de Svisa Esperanto-Societo.

Paralele kaj samtempe kaj samloke al la 4-a SFERO okazis internacia renkontiĝo de Grundtvig-programo pri *Interkultura edukado, defio por multkultura Eŭropo*. Tiu Grundvig-programo de Eŭropa Unio similas al programo Komenio aŭ programo Erasmus. La Grundtvig-programo subtenas aktivecojn por personoj laŭ la slogano de Grundtvig: lerni dum la tuta vivo, do koncernas personojn de iu aĝo.

Referencoj
----------

1. ↑  Fonto: Retpaĝo pri SFERO

Vidu ankaŭ
----------

* Richterswil (stacidomo)
* Burghalden (stacidomo)
* Grüenfeld (stacidomo)
* Samstagern (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Richterswil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Richterswil
* Richterswil en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Horgen |
| --- |
| Adliswil • Hirzel • Horgen • Hütten • Kilchberg • Langnau ĉe Albis • Oberrieden • Richterswil • Rüschlikon • Schönenberg • Thalwil • Wädenswil |  |

 |
**Richárd Wagner** [riĥArd vAgner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Wagner Richárd** estis hungara geografo, klimatologo, altlerneja instruisto.

Richárd Wagner naskiĝis la 21-an de marto 1905 en Kecskemét, li mortis la 1-an de aprilo 1972 en Szeged.

Biografio
---------

Richárd Wagner akiris geografian diplomon en Scienca Universitato Francisko Jozefo en Szeged en 1929, poste li plustudis en Munkeno. En 1931 li doktoriĝis en la Universitato Francisko Jozefo. Iom poste li estis samloke asistanto, ekde 1938 lektoro. En 1946 pro la habilitiĝo li iĝis privata profesoro pri meteologio, en la sekva jaro pri geografio. Inter 1953-1972 li estis katedrestro, en la jaroj 1957 kaj 1958 dekano. Intertempe en 1967 li doktoriĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis premiojn en 1955 kaj 1956.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A magyar Alföld szélviszonyai* (1931);
* *A világegyetem és a Föld* (1942);
* *A Körösök és a Maros csapadékviszonyai* (1943);
* *Légkörtan és klimatológia* (1951);
* *A különböző ökológiai viszonyú területek mikroklímamérési módszerei* (1955);
* *Éghajlattan* (kunaŭtoro, 1968).

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 678598
* VIAF: 121506663
* ISNI: 0000 0001 1580 8297
 |
La **Rasselstein GmbH** (Klr) estas filialo de ThyssenKrupp Steel AG (AK) kun sidejo en Andernach.

La Rasselstein GmbH estas la sola produktanto de platŝtalo (zinkokovrita ŝtalo) en Germanio. Ĝi produktas ladojn kun diko de 0,1 ĝis 0,5 mm, uzataj ĉefe por konservaj skatoloj, bareloj ktp..

La entrepreno havas 2.400 kunlaborantojn kaj havis en 2005 ĉ. enspezon de 960 mio. da eŭroj kaj 1,239 da platŝtaloj. Ĝi apartenas al la tri plej grandaj platŝtal-produktantoj de Eŭropo. 

La entrepreno estis fondita en 1760 fare de *Heinrich Wilhelm Remy* en Neuwied kaj rapide kreskis al grava liveranto de fer- kaj ŝtalproduktoj. Tiel Rasselstein produktis relojn en 1835 por la unua germana fervoja etapo. En 1923 trasprenis la Otto-Wolff-konzerno trionon, en 1934 plimulton je Rasselstein. 

Post la novfondo post la dua mondmilito kiel *Stahl- und Walzwerke Rasselstein/Andernach AG* transprenis Thyssen en 1962 la plimulton je Rasselstein. La firmao kunfandiĝis en 1995 kun platŝtala parto de KruppHoesch.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala paĝo de Rasselstein GmbH

Hünnebeck White Cap Continental
Foraminiferoj en Kunstformen der Natur (Arto de la Naturo), de Ernst Haeckel, 1904. Specioj: *Miliola parkeri*, *Miliola reticulata*, *Miliola striolata*, *Cornuspira planorbis*. *Articulina sagra*, *Spiroloculina nitida*, *Alveolina melo*, *Peneroplis planata*, *Hauerina circinata*, *Hauerina ornatissima*, *Vertebralina mucronata*, *Vertebralina insignis*, *Vertebralina catena*, *Vertebralina furcata*, *Biloculina comata*, *Orbiculina adunca* kaj *Orbitolites laciniata*
**Paleozoologio** estas faka scienco parto de la Paleontologio, kiu studas fosiliojn de animaloj. Tiu fako estas la plej konata kaj disvastigata el tiu kaj pro tio foje estas konsiderata kiel nura Paleontologio. Inter fosilioj de animaloj, ĝi pristudas prefere tiujn de jam formortintaj animaloj kaj ties taksonomion. Ĉi tie oni povas konsideri fakojn kiel la Paleoentomologio aŭ la Dinosaŭrologio.

La paleozoologio povas pristudi ĉiajn animalojn laŭ ties fosilioj, ekde la plej simplaj (unuĉelaj) ĝis la plej kompleksaj (vertebruloj). Pli facile estas la studo de tiuj animaloj kiuj posedas skeleton rezistan kaj facile ŝtoniĝintaj (fosiliiĝantaj), kiel ĉe la internaj ostoj de vertebruloj aŭ ĉe la eksteraj restaĵoj, kiel konkoj de moluskoj. Tiuj skeletoj (ĉu internaj ĉu eksteraj) estas taŭgaj por ŝtoniĝo, ĉar ili enhavas karbonaton aŭ silikon. Pli malfacile studeblaj kaj troveblaj estas la animalaj restaĵoj kiuj konsistiĝas el organikaj elementoj, kiel la ĥitino de insektoj.

Paleontologoj malfacile povas pristudi la fosiliajn animalojn kies familio tute formortis. Priskribo, klasado kaj supozoj pri fiziologio, vivmaniero, ktp. estas malfacilaj taskoj por tiuj fakuloj.

Male la studoj pri vertebruloj kiuj ĉiam estis rilataj unu la aliajn multe helpis la disvolvigon de la teorio de evoluado, ĉar la komparaj studoj de anatomioj eĉ komence de la 19-a jarcento jam certigis pri la fakto, ke la animalaj organoj estas interkonektitaj inter si ene de la sama specio, kiel pruvis la franca paleontologo G. Cuvier, tio estas al piedo de bovo korespondas dento de bovo kaj simile.

Kladoj de animaloj studeblaj de la Paleozoologio
------------------------------------------------

* *Protozoa* aŭ Protozooj, kiuj estas unuĉelaj animaloj, kiel la foraminiferoj, ekzemple la konataj numulitoj.
* *Porifera* aŭ spongoj.
* *Cnidaria* aŭ Kniduloj, kiel la koraloj aŭ madreporoj.
* Vermoj, kiel la anelidoj.
* Briozooj.
* Braĥiopodoj.
* Moluskoj aŭ molkorpuloj, kiel la lamenbranĥuloj, kiuj havas konkojn, la gastropodoj aŭ helikoj, la cefalopodoj, la naŭtiledoj, la amonitoj kaj la belemnitoj.
* Artropodoj. kiel la trilobitoj, la krustacoj (kraboj, kankroj) kaj la insektoj.
* Eĥinodermoj, kiel krinoidoj aŭ maraj steloj kaj eĥinedoj.
* Graptolitedoj, aŭ graptolitoj.
* Vertebruloj, kiel la dinosaŭroj, la birdoj, la mamuloj, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Paleontologio
* Zoologio
* Dinosaŭro
* Paleobotaniko
* Fosilio

Referencoj
----------

Endre Dudich, "Ĉu vi konas la Teron? Ĉapitroj el la geologiaj sciencoj", Scienca Eldona Centro de UEA, Budapest, 1983.
**Rafael del RIEGO** (komplete: *Rafael del Riego y Flórez*) (9-a de aprilo 1784 - 7-a de novembro 1823) estis hispana generalo kaj liberala politikisto.

Riego estis naskita je la 9-a de aprilo 1784 (laŭ alia fonto je la 24-a de novembro 1785) en Santa María de Tuñas en Asturio. Post ĉeesto en la Universitato de Oviedo en 1807, li iris al Madrido, kie li rekrutiĝis en la armeo. Je 1808, dum la Milito de Hispana Sendependiĝo, li estis kaptita de la francoj kaj enkarcerigita en Eskorialo, el kie li finfine eskapis.

Je la 1-a de novembro 1808 li partoprenis en la Batalo ĉe Espinosa de los Monteros, dum kiu li denove iĝis prizonulo. Post tri tagoj li estis sendita al Francio kaj fine liberigita. Li vojaĝadis tra Anglio kaj Germanio, revenis 1814 al Hispanio kaj re-eniris la armeon en la rango de ĉef-leŭtenanto.

Dum 6 jaroj de absolutismo dum la regado de la reĝo Ferdinando la 7-a, li partoprenis en konspiro de la framasonoj kaj liberalistoj kontraŭ la reĝo. En la jaro 1819 la reĝo formis 10 batalionojn por batalo kontraŭ la ribeloj en Sudameriko. Riego iĝis komandanto de la asturia bataliono. Tamen, post la alveno al Kadizo, li komencis ribelon je la 1-a de januaro de 1820, kaj petis la restarigon de la Konstitucio de la jaro 1812, la unua demokrata konstitucio en Hispanio, kiu estis forigita de la reĝo. Post pozitivaj aliĝoj de aliaj generaloj, la reĝo cedis kaj tiam komenciĝis la liberala regado.

La nova *progresista* registaro nomumis Riegon kampomarŝalo kaj kapitanĝeneralo de Galegio. En 1821 oni lin translokigis al Aragono. La 18-an de junio li edzigis sian kuzinon Teresa del Riego y Bustillos. Je la 4-a de septembro samjara, okaze de respublikana ribelo, li estis akuzita je respublikanismo, kaj enkarcerigita. Tamen, lia populareco kreskis, kaj en 1822 li estis elektita en la Kortumoj (*Parlamento*), kaj liberigita.

En decembro 1822, en la Kongreso de Verona, la landoj de la Sankta Alianco decidis ke respublikana reĝimo en Hispanio estus risko por la stabileco en Eŭropo, kaj decidis revenigi la absolutisman monarĥion. Je la 7-a de aprilo de 1823 franca armeo trairis la Pireneojn. Riego ekkomandis la 3-an Armeon, kaj rezistis la invadantojn. Tamen, en septembro li estis perfidita, kaj malliberigita en la urbo Arquillos (Provinco Ĥaeno). Li estis juĝita en Madrido, akuzita je perfido, kaj kulpigita. La 7-an de novembro de 1823 Rafael del Riego estis pendumita en la madrida placo Cebada.

Riego fariĝis la simbolo de la liberalismo kaj de la respublikistoj en Hispanio. *Himno de Riego*, kantaĵo honore al Riego estis la himno de la Dua Hispana Respubliko (1931-1939). Nun lia portreto estas montrata en la sidejo de la hispana parlamento.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 30177
* GND: 119409836
* LCCN: n84067142
* VIAF: 19805989
* ISNI: 0000 0000 8076 5353
* SUDOC: 072330201
* BNF: 12819419q
* BNE: XX1122042
 |
Rastina situas en la mapo en la verda munucipo
Ortodoksa preĝejo de Rastina
**Rastina,** serbe **Растина,** hungare **Haraszti** aŭ **Rasztina** estas malgranda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Okcidenta** Baĉka, en municipo de Sombor.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 560
* Poŝtkodo: 25283
* Telefonprefikso: 25
* Aŭtokodo: SO

Situo
-----

Rastina situas sur ebenaĵo laŭ la hungara landolimo, fine de sakovojo. Iam estis vojo al Bácsszentgyörgy sed la limo sen trapasejo baras la veturadon. Sombor troviĝas 22 km-ojn for.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. La unua mencio devenis el la 14-a jarcento en formo *Haraszti*. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario. En 2002 loĝis en Rastina 566 da homoj, (serboj 543 (96 %), kroatoj 7 (1 %), hungaroj 3 (1 %) kaj aliaj).

Vidindaĵo
---------

* nova ortodoksa preĝejo

Komunumoj pri *haraszt* (= filiko) en Hungara reĝlando
------------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Csévharaszt | Dunaharaszti | Egyházasharaszti | Haraszti | Harasztifalu | Harasztkerék | Harasztos |

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino
**Raffaele Bagnulo** [banjulo] (naskiĝinta en 1880 en Napolo *[Napoli]*; mortinta la 28-an de decembro 1975 en Bolonjo *[Bologna]*) estis itala esperantisto, ĉefadvokato de la financa ŝtata juristaro en Bolonjo. Li estis pioniro dum la fruaj tagoj de Esperanto en Napolo, unu el la pioniroj de la Esperanto-movado en Italio (li lernis Esperanton en 1902).

Bagnulo estis kunfondinto de la unua itala landa Esperanto-organizaĵo kaj de la unuaj italaj Esperanto-periodaĵoj. Partopreninte la 1-an Universalan Kongreson en 1905, li poste estis en vigla korespondado kun d-ro Zamenhof. Atinginte altan rangon en sia profesia kariero de juristo, Bagnulo ludis elstaran rolon en la Esperanto-informado de gravaj figuroj en la itala publika vivo.

Verkoj
------

* *Saluto al la gegastoj* (kongresa himno por ĥoro de kvar voĉoj - vortoj de Raffaele Bagnulo, muziko de Ettore Desderi.)
* *Il congresso di Bologna "Pro Esperanto": 6-10 settembre 1952* ([Raffaele Bagnulo]. - Bergamo: Camera di Commercio, 1953. - 105 p.)

Literaturo
----------

* **1982**: Migliorini, Elio. Pionieri dell’Esperanto in Italia. Roma 1982 (en la itala)

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Quintana del Castillo** [kinTAna delkasTIljo] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Astorga (Tero Astorga), en la centro de la provinco, ene de la tradicia areo La Cepeda. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan kaj la leonan. *Quintana del Castillo* estas komprenebla etimologie kiel Bieno de la Kastelo.

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de Astorga* (Tero Astorga) centre, verdecgriza.
Quintana del Castillo.
Villarmeriel.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Abano, Castro de Cepeda, Donillas, Escuredo, Ferreras, Morriondo, Palaciosmil, Quintana del Castillo, Riofrío, San Feliz de las Lavanderas, La Veguellina), Villameca kaj Villarmeriel, okupas totalan areon de 155,71 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 718 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 2 400 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 55 km de Leono, provinca ĉefurbo. Plej alta punkto estas la montopinto Pozofierro (1524 m). Je kvar km de Quintana del Castillo estas la Akvobaraĵo de Villameca.

Estas restaĵoj de romiaj loĝado kaj en Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste suferis pro la Milito de Hispana Sendependiĝo.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758305
* VIAF: 316732939
 |
**Quintanapalla** [kintanaPAlja] estas vilaĝo kaj municipo​ situa en la provinco Burgoso, Malnova Kastilio, en la aŭtonoma komunumo (regiono) Kastilio-Leono (Hispanio), komarko Alfoz de Burgos, jurisdikcia teritorio de Burgoso. Ĝi situas en la centro de la provinco kaj nordoriento de la regiono.

En tiu vilaĝo kaj post eldistanca geedziĝo, renkontiĝis por la unua fojo la gereĝoj Karlo la 2-a kaj Maria Luisa de Orleano novembre 1679.​

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Alfoz de Burgos, centre kaj malhelverde.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 15,87 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 117 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed poste rekuperiĝis pro la proksimeco al la provinca ĉefurbo. 

Demografia evoluo| 1991 |  | 1996 |  | 2001 |  | 2004 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 135 |  | 126 |  | 115 |  | 116 |

Ĝi distas 17 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, estas ĉe la rivero Vena kaj limas kun Hurones, Valle de las Navas, Monasterio de Rodilla, Rubena, Fresno de Rodilla kaj Atapuerca. Ĝi estas norde de Olmos de Atapuerca.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----

1. ↑   Elcorreodeburgos  Konsultita la 11an de marto 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 606059
 |
**Quintanas de Gormaz** [kinTAnas degorMAZ] estas municipo de Hispanio, en la regiono de Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko *Tierras del Burgo*, foje atribuita ankaŭ al Komarko de Sorio. La loknomo *Quintanas de Gormaz* estas etimologie komprenebla kiel *Bienoj de Gormaz*, alude al la loĝloko Gormaz.

Geografio
---------

Komarko *Tierras del Burgo* en la okcidento de la provinco Sorio.
Loko de Quintanas de Gormaz en la provinco Sorio.
Lernejo de Quintanas de Gormaz.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 29,96 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 141 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 400 loĝantojn el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 61 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Kaj estas sudoriente de Burgo de Osma.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. En la Censo de 1789 ordonita de la Grafo de Floridablanca,​ ĝi apartenis al la Partio de Gormaz en la *Intendencia de Soria*, kun jurisdikcio de senjorlando sub la aŭtoritato de la vicurbestro, nomumita de la Grafo de Ribadavia.

Ĝi havis fervojon kaj propran stacion el 1895 ĝis 1985. La konstruaĵo de la lernejo de Quintanas de Gormaz, verko de la arkitekto Ramón Martiarena Lascurain (1897-1966), eble estas la lernej-konstruaĵo plej simbola de la rura medio de la provinco. Ĝi estis konstruita en 1927, kiam Laureano Soria estis urbestro de Quintanas de Gormaz, profite de la ekonomia tiam prospero per la loka ekspluatado de rezino. En la supra etaĝo estis la loĝejo de la instruisto. Aktuale ĝi estas muzeo pri rezino.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTierras del Burgo |
| --- |
| Alcubilla de Avellaneda • El Burgo de Osma-Ciudad de Osma • Caracena • Carrascosa de Abajo • Castillejo de Robledo • Espeja de San Marcelino • Espejón • Fresno de Caracena • Fuentearmegil • Fuentecambrón • Langa de Duero • Liceras • Miño de San Esteban • Montejo de Tiermes • Nafría de Ucero • Recuerda • Retortillo de Soria • San Esteban de Gormaz • Santa María de las Hoyas • Ucero • Valdemaluque • Villanueva de Gormaz |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351584
 |