recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Elektrostatika potencialo en la nitrata jono (NO3−). Areoj kolorigitaj je ruĝa estas malpli energiaj ol areoj kolorigitaj je flava.
**Anjono** estas negative ŝargita jono. Ĉar la negative ŝargitaj jonoj dum la elektrolizo migras al la anodo (al pluspoluso), oni elektis por ili la nomon anjono. La anjonoj estiĝas el atomoj, molekuloj per akcepto de elektrono.

Ĉiu anjono - ekz. oksid- (O2−) aŭ sulfid-anjono (S2−) - povas kombiniĝi kun diversaj katjonoj, tiel estiĝas gravaj stabilaj kemiaj grupoj (ekz. oksidoj kaj sulfidoj). Oksidoj kaj sulfidoj formas multajn rokaĵojn kaj ercojn kaj tiel tre gravas en la mineralogio kaj metalurgio.

Ĉar ekzistas grandnombra kombinado de la jonoj, precipe okaze de organikaj kombinaĵoj, el inter la ĉ. miliono de anjonoj, ni listigas tie ĉi nur la unuatomajn anjonojn.

Gravaj unuatomaj anjonaj grupoj
-------------------------------

### Anjonoj de la 7-a ĉefgrupo

* Halogenido X−
	+ Bromido Br−
	+ Klorido Cl−
	+ Fluorido F−
	+ Jodido I−
	+ Astatido At−

### Anjonoj de la 6-a ĉefgrupo

* Oksido O2−
* Sulfido S2−
* Selenido Se2−
* Telurido Te2−
* Polonido Po2−

### Anjonoj de la 5-a ĉefgrupo

* Nitrido N3−
* Fosfido P3−
* Arsenido As3−
* Antimonido Sb3−
* Bismutido Bi3−

### Anjonoj de la 4-a ĉefgrupo

* Karbido C4−
* Silicido Si4−
* Germanido Ge4−

### Anjonoj de la 3-a ĉefgrupo

* Borido Bx−

Vidu ankaŭ
----------

* Katodo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kemiaj elementoj listigitaj laŭ joniga energio
* Arkivigite je 2006-03-16 per la retarkivo Wayback Machine Plasmo
* Perioda tabelo de jonoj

* Kategorio Anjono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 258519
* GND: 4130938-8
* LCCN: sh85005295
* BNF: 119820093
 |
**Coquimbo** [kokimbo] - kaj hispane, esperante **Kokimbo** - estas urbego, havenurbo, universitata urbo en Ĉilio, en regiono Kokimbio. Ĝi estas ĉefurbo de la provinco Elqui kaj apartenas al urbaro de La Serena (Ĉilio), kiu konsideriĝas la regiona ĉefurbo.

Mapo pri Ĉilio, kie estas trovebla Coquimbo en la norda landparto laŭ la oceano

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 154,316 en 2012 (nur la urbo mem)
* Supermara alteco: 15 m
* Areo: 1429 km²
* Telefonkodo: 56 + 51
* Poŝtkodo: 1780000
* Horzono: UTC – 4 (somere UTC – 3)
* 29° 57′ 11″ S 71° 20′ 36″ U﻿ / ﻿29.95306 °S, 71.34333 °U﻿ / -29.95306; -71.34333 (mapo)

Geografio
---------

Coquimbo situas laŭ Pacifiko. La Serena (Ĉilio) troviĝas 10, Viña del Mar 340, Valparaiso 345, ’’’Santiago de Ĉilio’’’ 394, Rancagua (Ĉilio) 472, Antofagasta (urbo) 707, Talcahuano 770, Koncepciono 781, Temuco 983, Iquique 1089, Arica 1280, Puerto Montt 1289, Punta Arenas 2580 km.

Historio
--------

La unua hispano alvenis en 1550 kaj li trovis tie naturan havenon. La oro kaj kupro en la regiono kondukis al la graveco de la grandurbo kiel haveno ĉirkaŭ 1840 kaj multaj eŭropanoj precipe de Anglio ekloĝis en Coquimbo. En 1867 ĝi estis deklarita urbo.

Ekonomio
--------

Motoro de ekonomio de Coquimbo estas la haveno, ĝi estas ankaŭ vintra rifuĝejo por la ĉilia mararmeo. Ankaŭ turismo komencas formiĝi.

Trafiko
-------

La Tut-Amerika Ŝoseo kaj la ĉefa norda-suda fervojo pasas tra la urbo. En Coquimbo tri komercaj firmaoj liveras la pasaĝerojn per aŭtobusoj. Al La Serena estas oftaj trafikiloj. La urbego estas la ĉefa haveno de la areo.

Klimato
-------

Coquimbo havas oceanan aŭ marbordan klimaton kun malabunda pluvokvanto (nur vintre pluvas). La perceptebla humideco por individuoj estas relative alta. La averaĝa temperaturo estas 14 °C, tio varias somere inter 17-26 °C, malofte eĉ 30 °C. Vintre la temperaturo neniam falas sub frostopunkto.

Vidindaĵoj
----------

* moskeo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| aerfoto pri Coquimbo | moskeo en Coquimbo | placo en Coquimbo |

Ĝemelurboj
----------

* Pollando Elbląg (Elblongo), Pollando
* Argentino San Juan (Argentina urbo), Argentino (2004)
* Meksiko Guadalupe (Zacatecas), Meksiko (1993)

Larĝa panoramo en CoquimboLarĝa panoramo en Coquimbo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2013-03-03 per la retarkivo Wayback Machine hispane
* Oficiala retejo de Coquimbo Arkivigite je 2012-12-03 per la retarkivo Wayback Machine hispane
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* Hispana Vikipedio helpe de Guglo
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-11-03 per la retarkivo Wayback Machine
* angle

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| urbocentre kun la havena golfeto | pirata boato en la golfeto | juna urbano ĝuas la urban plaĝon |
**Chillán** [ĉiJAN] estas urbego, universitata urbo kaj diocezo en Ĉilio, en regiono Biobío kuŝanta en la fekunda centra valo. Chillán estas la ĉefurbo de provinco Ñuble.

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 174,777 en 2012
* Supermara alteco: 124 m
* Areo: 511 km²
* Telefonkodo: 56 + 42
* Poŝtkodo: 3780000
* Horzono: UTC – 4 (somere UTC – 3)
* 36° 36′ 00″ S 72° 07′ 00″ U﻿ / ﻿36.60000 °S, 72.11667 °U﻿ / -36.60000; -72.11667 (mapo)

Geografio
---------

Katedralo de Chillán
Chillán situas preskaŭ en geografia centro de la lando. Koncepciono troviĝas 87, Talcahuano 90, Temuco 241, Rancagua (Ĉilio) 298, ’’’Santiago de Ĉilio’’’ 374, Valparaiso 398, Viña del Mar 403, Puerto Montt 546, Coquimbo 743, La Serena (Ĉilio) 749, Antofagasta (urbo) 1450, Iquique 1832, Punta Arenas 1843, Arica 2023 km.

Historio
--------

Chillán estis fondita en 1580. Dekomence ĝi estis riĉa agrikultura regiono. La urbo estis movita en 1835 norde kaj rekonstruita post detruo de tertremo. En 1939 la katastrofa tertremo mortis 30,000 homojn. Pli nova tertremo okazis en 2010.

Ekonomio
--------

Chillán estas nun komerca centro por la ĉirkaŭa agrikultura regiono (vinberoj, fruktoj, grenoj, legomoj kaj brutaro). En la urbego funkcias mueliloj kaj oni produktas ŝuojn. 

Kirko en Chillán

Trafiko
-------

Chillán estas konektita al la ĉefurbo kaj al nordo per moderna aŭtovojo kaj rekonstruita fervojo. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. La flughaveno estas dediĉita al aparta komerca kaj milita aviadoj.

Klimato
-------

Chillán havas mediteranean klimaton. La averaĝa temperaturo estas 15 °C, sed tio varias ekstreme inter – 6 - 38 °C. Inter aprilo-novembrofoje frostas. Jare pluvas po 1128 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, tamen pli ofte inter majo-junio.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo kaj aliaj kirkoj
* la proksimaj montoj estas populara celloko por skiadi

Famuloj
-------

En Chillán naskiĝis nacia heroo Bernardo O'Higgins.

Ĝemelurboj
----------

* Nov-Zelando Hamilton, Nov-Zelando
* Aŭstrio Mürzzuschlag, Aŭstrio
* Argentino Río Cuarto, Argentino

Larĝa panoramo en ChillánLarĝa panoramo en Chillán

Eksteraj ligiloj
----------------

* hispane
* Hispana kaj angla Vikipedioj helpe de Guglo
* mapo, distancoj
* angle
**ZEITLER RÁCZNÉ Anna** (ra:c:ne: cajtler) estas rumanuja germana lingvistino, metodologia fakverkistino: Ruda (Ghelari), \*10-a de aprilo 1920.

Biografio
---------

Anna Zeitler studis en Sibio en monaĥineja *Sankta Ursula Knabingimnazio* (1931-35) kaj en Kluĵo en *Marianum Knabingimnazio* (1935-39); Ŝi havigis diplomon de instruisto pri germana-franca lingvoj en la Universitato Ferdinand la 1-a, respektive en la Universitato Ferenc József (1944). Inter 1948 kaj 1956 ŝi estis mezlernaj instruistino, ekde 1956 ĝis ŝia pensiuliĝo en 1975 ŝi estis asistantino en la Universitato Bolyai, respektive en la Universitato Babeş-Bolyai en la metodologia katedro, respektive en la Muzika Altlernejo Gheorghe Dima kaj en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu, fine en diversaj mezlernejoj de Kluĵo. Ŝia unua laboraĵo estis la bibliografio *Archiv des Vereins für Siebenbürgische Landeskunde* (1843-1944). Ŝia doktora disertacio temas pri la mondkoncepto de Ina Seidel (*Ina Seidels Weltanschauung und künstlerische Ausdruckformen in ihrem Werk*, (1945)). Ŝi estis la aŭtorino, respektive kunulaŭtorino de pluraj universitataj lernolibroj kaj metodologiaj libroj pri germana lingvo. Inter 1957 kaj 1968 la bukareŝta lernolibroeldonejo aperigis 13 germanlingva reverkitajn lernolibrojn por hungarlingvaj lernejoj, kiujn redaktis Anna Ráczné Zeitler.

Verkoj
------

* *Lesestücke für deutsche Sprachübungen*. Kv. 1956 (litografált);
* *Texte de specialitate pentru studenţii Institutului de Arte Plastice Ion Andreescu*. Kv. 1960 (litografált);
* *Die Metodik der deutschen Sprache als Fremdsprache in der Mittelschulen*. Kv. 1960;
* *Texte de specialitate pentru studenţii Conservatorului de muzică Gh. Dima*. Kv. 1961 (manuaskripto);
* *Limba germană*. Vol. II. Texte de specialitate arte plastice, muzică, teatru, film. 1968 (kunulaŭtoro);
* *A Bolyai Tudományegyetem német tanszéke*. Kv. 1999.
**Los Ángeles** (antaŭe Los Anjeles) estas urbego kaj universitata urbo en meza Ĉilio en regiono Biobío, en provinco Biobío (Biobío). Ĝi estas ankaŭ provinca ĉefurbo.

Bazaj informoj
--------------

Administra domo en Los Ángeles
* Loĝantaro: 186,671 en 2012
* Supermara alteco: 139 m
* Areo: 1748 km²
* Telefonkodo: (+56) 43
* Poŝtkodo: 4440000
* Horzono: UTC – 4 (somere UTC – 3)
* 37° 28′ 00″ S 72° 21′ 00″ U﻿ / ﻿37.46667 °S, 72.35000 °U﻿ / -37.46667; -72.35000 (mapo)

Geografio
---------

Los Ángeles situas sur ebenaĵo inter 2 riveroj. Koncepciono troviĝas 94, Chillán 99, Talcahuano 108, Temuco 143, Rancagua (Ĉilio) 394, Puerto Montt 448, **Santiago de Ĉilio** 472, Valparaiso 496, Viña del Mar 502, Coquimbo 841, La Serena (Ĉilio) 847, Antofagasta (urbo) 1548, Punta Arenas 1748, Iquique 1930, Arica 2121 km.

Historio
--------

Strato en Los Ángeles
La hispanoj fondis en tiu strategia loko fortikaĵon en 1739, poste ĝi travivis atakojn de indianoj. La apuda komunumo ricevis la titolon vilaĝo en 1748, urbo en 1852. Granda incendio okazis en 1820, krome plurfoje tertremoj okazis.

Ekonomio
--------

En Los Ángeles estas agrikultura prilaborado (laktaĵoj, tritikoj, sukerbetoj, fruktoj, lignaĵoj). La grandurbo estas grava enirejo por turistoj al Nacia parko kun vulkano.

Trafiko
-------

Ĉefvojo nordo-sudo trairas Los Ángeles-on, krome en la sama direkto ankaŭ fervojo trafikas.La urbego havas flughavenon.

Klimato
-------

Kompania domo en Los Ángeles
Los Ángeles havas mediteranean klimaton. Jare pluvas po 1076 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo-septembro pluvas pli. La temperaturo averaĝe varias inter 7-20 °C. Inter junio-septembro la temperaturo proksimiĝas al frostopunkto, inter decembro-marto proksimiĝas al 30 °C.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala paĝo Arkivigite je 2014-12-14 per la retarkivo Wayback Machine hispane
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* angle
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-10-06 per la retarkivo Wayback Machine
* angle
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Trin (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Trin** estas kaj komunumo de la komunumaro Trins kaj la distrikto Imboden en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 1226 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

La komunuma teritorio etendiĝas de la Antaŭa Rejno en sudo sur alteco de 600 m s.m. ĝis al la kulmino de Ringelspitz sur alteco de 3247 m s.m. La komunumo konsistas el la tri vilaĝoj Trin-Dorf, Trin-Digg kaj Trin-Mulin.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Trin limas en nordo al Pfäfers (SG), en oriento al Tamins, en sudo al Bonaduz, en sudokcidento al Versam, kaj en okcidento al Flims.

Trafiko
-------

Tra Trin pasas la kantona ĉefvojo de Bonaduz tra la Oberalppasejo. La tri vilaĝoj estas senŝarĝataj de la transirtrafiko per ĉirkaŭvetura tunelo. La vilaĝoj estas konektitaj al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio de Koiro al Ilanz. Sude de Trin-Digg ĉe la bordo de la Antaŭ Rejno ekzistas stacidomo ĉe la trajnlinio de Retia Fervojo de Koiro al la Oberalppasejo.

Monda naturheredaĵo
-------------------

Trin apartenas al la Svisa Tektonika Areno Sardona, regiono kiu estis la 7-an de julio 2008 akceptita kiel Monda Naturheredaĵo de UNESKO.


Monda heredaĵo de UNESKO

Lingvoj
-------

La komunumo Trin estis origine romanĉlingva. En la jaro 1880 95,6% de la loĝantaro parolis la romanĉan. Cent jarojn poste en 1980 ankoraŭ 45,55 % parolis la romanĉan, dum la germanan parolis jam 40,96%. Ĝis la lasta popolnombrado en la jaro 2010 la proporcio de la romanĉlingvanoj falis al 19,77%, dum tiu de la germanlingvanoj kreskis al 72,74%. 2,9 % parolis en la jaro 2000 la italan, la resto aliajn lingvojn.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Trin datiĝas el la 12-a jarcento kiel *Turunnio*.

La fortikaĵo *Crap Sogn Barcazi* estis laŭ la legendo konstruita de la reĝo Pipono, la patro de Karolo la Granda en la jaro 750 post kristo. En la jaro 1535 la komunumo akceptis la reformacion.

Per la malfermo de la ĉirkaŭvetura tunelo de la kantona ĉefvojo nr-o 19 en la jaro 1995 la tri vilaĝoj de Trin estis liberigita de la transirtrafiko.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Martin Bundi*: *Trin* en *Historia Leksikono de Svislando* (2002-10-04)

Vidu ankaŭ
----------

* Trin (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Trin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Trin
* Trin en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Trin** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Imboden |
| --- |
| 
**Komunumaro Rhäzüns:** Bonaduz  •  **Domat/Ems**  •  Rhäzüns

**Komunumaro Trins:** Felsberg  •  Flims  •  Tamins  •  **Trin** |  |

 |
**Palavano** estas insulara provinco de la Filipinoj situa en la administra regiono MIMAROPA. Ties ĉefurbo estas Puerto Princesa, kaj ĝi estas la plej granda provinco en la lando laŭ totala areo de jurisdikcio. La insuloj de Palavano etendas el Mindoro nordoriente al Borneo sudokcidente. Ĝi situas inter la Sudĉina Maro kaj la Sulua Maro. La provinco nomiĝas laŭ sia plej granda insulo, Palavano, kiu estas 450 km longa, kaj 50 km larĝa.

La Provinco Palavano estas komponita de la longa kaj mallarĝa Insulo Palavano, plus nombro de aliaj pli malgrandaj insuloj ĉirkaŭ tiu ĉefa insulo. La Kalamianaj insuloj, nordokcidenten konsistas el Insulo Busuanga, Insulo Kuljono kaj Insulo Korono. Insulo Durangano preskaŭ tuŝas la plej okcidentan parton de Palavano, dum Insulo Balabako situas for ĉe la suda pinto, separata el Borneo de la Markolo Balabaka. Krome, Palavano kovras la Insulojn Kujo en la Sulua Maro. La disputitaj Insuloj Spratly, situaj je kelkaj centoj de kilometroj okcidente estas konsiderata parto de Palavano de Filipinoj, kaj estas surloke nomataj *Insuloj Kalajanaj*.

Notoj
-----

1. ↑  WowPhilippines:Palawan - the Philippines' Last Frontier. Konsultita la 27an de aŭgusto 2008.
2. ↑  MSN Encarta: Palawan Arkivigite je 2008-07-25 per la retarkivo Wayback Machine. Konsultita la 5an de septembro, 2008.

Provincoj de la Filipinoj

Abrao · Norda Agusano · Suda Agusano · Aklano · Albajo · Antiko · Apajao · Aŭroro · Basilano · Bataano · Batanoj · Batangoj · Bengeto · Bilirano · Boholo · Bukidnono · Bulakano · Cebuo · Norda Davao · Okcidenta Davao ·Orienta Davao · Suda Davao · Dinagata Insularo · Gimaroj · Ifugao · Norda Iloko · Suda Iloko · Iloilo · Isabelo · Kagajano · Kalingo · Nordaj Kamarinoj · Sudaj Kamarinoj · Kamigino · Kapiso · Katanduanoj · Kavito · Kezono · Kirino · Kompostela Valo · Kotabato · Suda Kotabato · La-Unio · Laguno · Norda Lanao · Suda Lanao · Lejteo · Suda Lejteo · Magindanao · Marinduko · Masbato · okcidenta Mindoro · Orienta Mindoro · Okcidenta Misamiso · Orienta Misamiso · Monta Provinco · Okcidenta Negroso · Orienta Negroso · Nova Ekijo · Novaj Biskajoj · Palavano · Pampango · Pangasinano · Rizalo · Romblono · Samaro · Norda Samaro · Orienta Samaro · Saranganio · Sikijoro · Sorsogono · Sultan-Kudarato · Suluo · Norda Surigao · Suda Surigao · (Ŝarif-Kabunsuano, disputata) · Tarlako · Tavi-Tavio · Zambaloj · Norda Zamboango · Suda Zamboango · Zamboango Sibugaja

 

* Provinco Palavano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Provinco Palavano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Amriswil (stacidomo). |


**Amriswil** estas urbo kaj komunumo de la distrikto Arbon (ĝis la 31-a de de decembro 2010 de la distrikto Bischofszell) de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 11517 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Amriswil situas ĉe la sude de la montoĉeno Seerücken meze inter Weinfelden kaj Romanshorn. La urbo konsistas el la municipoj Amriswil, Biessenhofen, Hagenwil, Hemmerswil, Mühlebach ĉe Amriswil, Oberaach, Räuchlisberg kaj Schocherswil.

Najbaraj komunumoj
------------------

Amriswil limas en nordo al la komunumoj Sommeri kaj Hefenhofen, en oriento al Salmsach kaj Egnach, en sudo al Muolen (Kantono Sankt-Galo) kaj Zihlschlacht-Sitterdorf, kaj en okcidento al Erlen.

Trafiko
-------

Amriswil situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Ĝenevo tra Bielo, Zuriko, Vinterturo kaj Weinfelden al Romanshorn. Pluraj poŝtaŭtolinioj konektas la urbon Amriswil kun la ĉirkaŭaj vilaĝoj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Amriswil datiĝas el la jaro 799 kiel *Amalgeriswilare*.

Esperanto-Movado
----------------

Instruis Esperanton en Amriswil en la 1920-aj jaroj Fritz Semmle (n. 1896 kaj m. 1996), kiu estis unu el la unua baha-anoj de Svislando kaj kiu korespondis kun Lidia Zamenhof, kiu lin siatempe foje vizitis en sia hejmo.

Ek de la 1930-aj jaroj aktivis en Amriswil la arkitekto Fanz Rispy (n. 1903 kaj m. 1972), kiu estis tie UEA-delegito.¹

Fontoj
------

¹ Enciklopedio de Andreas E. Künzli Universalaj Lingvoj en Svislando (p.  681)

Vidu ankaŭ
----------

* Amriswil (stacidomo)
* Oberaach (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la urbo Amriswil
* Amriswil en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Amriswil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Arbon |
| --- |
| Amriswil  •  **Arbon**  •  Dozwil  •  Egnach  •  Hefenhofen  •  Horn  •  Kesswil  •  Roggwil  •  Romanshorn  •  Salmsach  •  Sommeri  •  Uttwil |  |

 |



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la iama distrikto Bischofszell |
| --- |
| Amriswil  •  **Bischofszell**  •  Erlen  •  Hauptwil-Gottshaus  •  Hohentannen  •  Kradolf-Schönenberg  •  Sulgen  •  Zihlschlacht-Sitterdorf |  |

 |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269320
* GND: 4636548-5 4104195-1, 4636548-5
* LCCN: n85152507
* VIAF: 147813178
 |
Larĝa panoramo de La Romana laŭ la marbordo

**La Romana** estas urbego kaj havenurbo en Domingo. Ĝi estas ĉefurbo de la samnoma provinco.

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 130,426 (en 2010)
* Supermara alteco: 10 m
* Areo: 186 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC - 4
* 18° 25′ 48″ N 68° 58′ 12″ U﻿ / ﻿18.43000 °N, 68.97000 °U﻿ / 18.43000; -68.97000 (mapo)

Geografio
---------

Vido en La Romana
Panoramo en La Romana
La Romana situas laŭ la suda marbordo de la lando. San Pedro de Macorís troviĝas 35, Higüey 36, Sankta Domingo 99, San Cristóbal (Dominga urbo) 120, Concepción de la Vega 186, San Felipe de Puerto Plata 237 km.

Historio
--------

La Romana estis fondita en 1897, kiam kubanoj ricevis koncesio pri rafinado de nafto. Depost 1911 la komunumo partoprenis ankaŭ en prilaborado de sukerkanoj. En éa fruaj 1960-aj jaroj oni prilaboris ankaŭ viandaĵojn el brutoj, krome oni faris cementojn. Nuntempe gravas la mara fiŝkaptado, la tabakoindustrio kaj turismo.

Klimato
-------

La Romana havas tropikan klimaton. Jare pluvas po 1135 mm. Rn ĉiuj monatoj pluvas, plej ofte en majo, plej malofte en februaro. La temperaturoj varias inter 24-26  °C.

Trafiko
-------

La Romana havas gravan havenon kaj internacian flughavenon..

Vidindaĵoj
----------

* Sporta Centro (1983)
* marborda strando

Fontoj
------

* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* 
* angle
* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* vetero

Larĝa vido al modernaj loĝdomoj en La Romana
Larĝa panoramo de Pasto

**San Juan de Pasto,** pli mallonge **Pasto** estas urbego, universitata urbo (ekde 1964) kaj diocezo en okcidenta Kolombio, en departemento Nariño, kie ĝi estas ties ĉefurbo. Ĝi estas administra, kultura, trafika kaj religia centro de la regiono ekde la koloniaj tempoj.

Bazaj informoj
--------------

Mapo pri Kolombio, kie vi trovas Pasto-n okcidente
* Loĝantaro: 477,540 en 2013
* Supermara alteco: 2527 m
* Areo: 1181 km²
* Telefonkodo: 57 + 2
* Poŝtkodo: 520001-520099
* Horzono: UTC – 5
* 01° 12′ 28″ N 77° 16′ 38″ U﻿ / ﻿1.20778 °N, 77.27722 °U﻿ / 1.20778; -77.27722 (mapo)

Geografio
---------

San Juan de Pasto etendiĝas en fekunda altebenaĵo ĉe bazo de la vulkano Galeras (ofte funkcianta, 4276 metrojn alta). Santiago de Cali troviĝas 261, Ibagué 425, Pereira 437, **Bogoto** 518, Villavicencio 521, Bucaramanga 803, Cúcuta 911, Kartageno (Kolombio) 1040, Soledad (Atlantiko) 1114, Barranquilla 1119, Santa Marta 1167 km.

Historio
--------

Pasto estis fondita en 1539 fare de hispana leŭtenanto, sed poste alia hispano movis la vilaĝon al la nuna loko. Pasto evoluis por komerca, agrikultura kaj oro-mineja centroj de la regiono.

Trafiko
-------

Pasto situas laŭ la Ŝoseo Tut-Amerika. La urbego estas pordo al Ekvatoro.

Klimato
-------

Placo kun vulkano en Pasto
Placo en Pasto
En Pasto la averaĝa temperaturo varias en la plena jaro inter 9-17 °C. Jare pluvas po 780 mm. En ĉiuj monatoj pluvas.

Ĝemelurboj
----------

* Argentino San Miguel de Tucumán, Argentino
* Ĉilio Corral, Ĉilio
* Ekvadoro Ibarra (Ekvadoro), Ekvadoro
* Italio Viareggio, Italio
* Venezuelo Mérida (Venezuelo), Venezuelo
* Svislando Basilea, Svislando

Fontoj
------

* hispane
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
* [*rompita ligilo*] angle
**Sulfura dioksido** aŭ **dioksido de sulfuro**, molekula formulo SO2, estas anhidrido de la sulfita acido H2SO3.
Sulfura dioksido estas senkolora, akre odoranta kaj acide gustanta, venena gaso. Ĝi ekestas precipe per la bruligo de sulfurentenanta fosila brulaĵoj kiel karbo aŭ naftoproduktoj, kiuj entenas ĝis 4 procentojn da sulfuro. Sulfura dioksido kontribuas je konsiderinda parto al la aerpoluado, ĝi estas la kaŭzo de acida pluvo, dum kiu la sulfurdioksido kun la akvo kombiniĝas al sulfita acido (H2SO3). Por malebligi tion ekzistas diversaj procedoj de fumgassensulfurigo.

Ĝi estas liberigita nature per vulkana agado kaj estas produktita kiel kromprodukto dum kupro-elfosado kaj dum bruligado de fosiliaj brulaĵoj poluitaj kun sulfuraj komponaĵoj.

Produktado
----------

* per bruligo de sulfuro aŭ sulfuroksido
* per rostado de sulfuraj ercoj, ekzemple de pirito:

{\displaystyle \mathrm {4\;FeS\_{2}+11\;O\_{2}\ \longrightarrow \ 2\;Fe\_{2}O\_{3}+8\;SO\_{2}} \qquad \Delta H<0}

(Fero(II)-sulfido kaj oksigeno reakcias al fero (III)-oksido kaj sulfurduoksido.)

* el sulfitoj per iom fortaj acidoj

{\displaystyle \mathrm {Na\_{2}SO\_{3}+2\;HCI\ \longrightarrow \ 2\;NaCl+H\_{2}O+SO\_{2}} }

Ecoj
----

Mezomera limformulo de la sulfura dioksido estas jena:

sulfura dioksido sulfura dioksido

Likva sulfura dioksido solvas multnombrajn substancojn kaj pro tio establiĝis kiel valora solvilo.

Uzo
---

En la nutraĵindustrio sulfura dioksido sub la nomo *E 220* estas uzata kiel konservigilo kaj antioksidanto, precipe por sekfruktoj, terpommenuoj, fruktosukoj, marmelado kaj vino.

Ĝi servas ankaŭ por la produktado de sulfurila klorido SO2Cl2 kaj tionila klorido SOCl2.

Krome sulfura dioksido estas grava iniciatanto por produkti sulfura trioksidon, por poste produkti koncentritan sulfata acidon (H2SO4), ekzemple per kontaktprocedo.

Sulfura dioksido ankaŭ servas por la produktado de multaj kemiaĵoj, medikamentoj kaj farbsubstancoj, kaj por blankigi paperon kaj tekstilaĵojn.

Certecindikoj
-------------

Koncentriĝo de sulfura dioksido, kiu superas la MLK-valoron (maksimuma laborej-koncentriĝo), povas al la homo kaŭzi kapdolorojn, naŭzon kaj senton de duonsveno. Je pli alta koncentriĝo la gaso forte damaĝas la bronkojn kaj pulmon aŭ eĉ la nuklean acidon, la portantojn de la heredaj ecoj.

* Kategorio Sulfura dioksido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Universala Asocio de Blindaj Esperantistoj** (UABE) estis internacia asocio de esperantistaj blinduloj, fondita meze de la 1920-aj jaroj, kadre de la Kvara Kongreso de blindaj Esperantistoj en Vieno, post kiam jam la antaŭaj tri samspecaj kongresoj ekde 1921 preparis tiun fondon. La asocio konsidereblas antaŭaĵo de la posta asocio Ligo Internacia de Blindaj Esperantistoj (fondita nur en 1950). Inter la fondintoj de la organizaĵo UABE estis ekzemple la svedo Harald Thilander, en kies presejo de Thilander en Svedio jam ekde 1900 oni presis multajn porblindulajn esperantlingvajn publikaĵojn, kaj ankaŭ iujn por neblinduloj interesajn eldonaĵojn, kiel kajeron de "Naciaj Literaroj", kiuj montras reliefe la literojn de diversaj nacioj, kolektatajn per Esperanto kaj eldonatajn kun Esperantaj klarigoj.

UABE ekfunkciis kun jena estraro: Prezidanto *Josef Kreitz*, Germanio, dua prezidanto *Paul Remy*, Francio, unua sekretario *Victor Hendriĉ*, vidanto, Belgio, dua sekretario *Anni Friman*, Finnlando, kasisto William Percy Merrick, Anglio, redaktoro Harald Thilander, Svedio, konsilanto profesoro Stanislav Stejskal. Unua ago de UABE estis eldono de nigrepresita priblindula gazeto Ligilo por Vidantoj, kiu per apartaj monsubtenoj aperis de tempo al tempo kun ĉiam interesaj enhavo kaj ilustraĵoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* kopio de aliĝilo al UABE el 1925 Arkivigite je 2016-12-20 per la retarkivo Wayback Machine (esperante)
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri ekologio (subscienco de biologio) kaj ĝenerale vivaj estaĵoj ĉu animaloj ĉu plantoj. Por homoj rigardu la paĝon Indiĝenaj popoloj.* |

 *Linepithema humile*, indiĝena insekto de Sudameriko, enmetita en aliajn partojn de la mondo.
En biogeografio, **indiĝena specio** aŭ **propra specio** en difinita regiono aŭ ekosistemo estas specio en tiu regiono, kiu rezultas de nur natura procezo, sen homa interveno, do ne estis enkondukita el alia regiono. Ĉiu natura organismo (male al aldomiga organismo) havas sian propran naturan teritorion de distribuado kie ĝi estas konsiderata indiĝena. For de tiu indiĝena teritorio, iu specio povas estis enmetita fare de homa agado; ĝi estas tiam aludita kiel *enmetita specio* ene de la regionoj kie ĝi estis antropogenie (fare de homoj) enmetita.

Indiĝena specio ne estas nepre endemia. En biologio kaj ekologio, endemio signifas indiĝena *nur* de la bioto de specifa loko. Indiĝena specio povas loĝi en aliaj areoj krom tiu laŭ konsidero.

Se la terminoj *endemia* kaj *indiĝena* similas pro la fakto, ke ili rilatas al planto aŭ besto, kiu jam de tre longe loĝas en iu teritorio, *endemia* organismo necese originiĝis aŭ evoluiĝis kie ĝi estis trovita.

* Indiĝena planto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Indigenous, Aliens and Invasives Arkivigite je 2011-07-19 per la retarkivo Wayback Machine Envirofacts
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Susch (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Susch** (germanlingva kaj ĝis 1943 oficiala nomo: **Süs**) estas komunumo de la komunumaro Sur Tasna kaj la distrikto Inn/En en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 222 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Susch situas en la Suba Engadino ĉe la suda flanko de Flüela-Pasejo. De Flüela-Pasejo alfluas al Eno en la centro de Susch la rivero *Susasca*. La komunumo konsistas el la vilaĝo Susch okcidente de Eno kaj Surpunt oriente de Eno, kaj Raglia en nordo de la komunumo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Susch limas en nordo al Klosters-Serneus, en oriento al Lavin, en sudo al Zernez, en okcidento al S-chanf, kaj en nordokcidento al Davos.

Trafiko
-------

Tra Susch pasas de sudo al nordoriento la kantona ĉefvojo n-ro 27 de Malojo-Pasejo tra Engadino al Tirolo. De oriento alvenas la kantona ĉefvojo n-ro 28 de Flüela-Pasejo. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita pere de la engadina linio de Retia Fervojo, kiu kondukas paralele al la rivero Eno kaj la kantona ĉefvojo n-ro 28. Poŝtaŭtolinio krome kondukas tra Flüela-Pasejo al Davos.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Susch datiĝas el la jaro 1161 kiel *Susis*. Sur la diversaj montetoj de la komunumo estis faritaj malkovroj de restaĵoj el la bronzo- kaj ferepoko. En la jaro 1200 estis la unuan fojon menciita la turo de la familio Planta en Praschun, kiu verŝajne estis konstruita en la 13-a jarcento. Ĝi estis detruita de aŭstriaj trupoj dum la Tirola Milito en la jaro 1499. en la jaro 1635 la duko Henri de Rohan kaj Jörg Jenatsch konstruis sur la monteto Chaschinas la stelofroman fortikaĵon *Fortezza*. En la jaro 1325 Susch kune kun Lavin disiĝis de la paroĥo Ardez. En la jaro 1422 Susch fariĝis propra paroĥo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Paul Eugen Grimm*: *Susch* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-02-22)

Vidu ankaŭ
----------

* Susch (stacidomo)
* Sagliains (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Susch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Susch
* Susch en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Susch** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Inn/En |
| --- |
| 
**Val Müstair:** **Val Müstair**

**Komunumaro Ramosch:** **Ramosch**  •  Samnaun  •  Tschlin

**Komunumaro Sur Tasna:** Ardez  •  Guarda  •  Lavin  •  Susch  •  Tarasp  •  **Zernez**

**Komunumaro Suot Tasna:** Ftan  •  **Scuol**  •  Sent |  |

 |
Vido de la Monto Penteliko, nome la dua plej alta monto ĉirkaŭ Ateno.
**Monto Penteliko** (en greka Πεντέλη, Πεντελικόν aŭ Πεντελικό Όρος) estas montaro ĉe Atiko, Grekio, situanta nordoriente de Ateno kaj sudokcidente de Maratono. Ties plej alta punkto estas la pinto *Pirgari*, alte 1,109 m. La monto estas kovrita grandparte per arbaro (ĉirkaŭ 60 aŭ 70%), kaj povas esti vidata el suda Ateno (Atiko), la ebenaĵo Pedia, Parnito, kaj la suda parto de la nordaj ĉeurboj de Ateno. Estas loĝejoj ĉirkaŭ la monto, ĉefe ĉe Vrilisio, Penteli, Ekali, Dionisos kaj norde de Gerakas.

En antikvaj tempoj ĝi estis nomita ankaŭ **Vrilissos** aŭ **Vrilittos** (en greka Βριλησσός, Βριληττός) kio estas la origino de la nomo de la najbara ĉeurbo Vrilisio.

Notoj
-----

1. ↑   Oreivatein.com. Arkivita el la originalo je 2013-10-16. Alirita 2014-10-29.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Monto Penteliko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oreivatein.com Arkivigite je 2013-10-16 per Archive.today
**Ciudad Juárez** [sjuDAD ĥŭAres] estas milionurbo en la meksika subŝtato Chihuahua, ĉe rivero Rio Grande del Norte. Ĝi havas iom pli ol milionon da loĝantoj. La urbo kun El Paso formas duoblajn urbojn.

La urba katedralo
Surstrata trafiko
La urbo havas ponton inter la duoblaj urboj, kiu apartenas al la plej gravaj limpasejoj.

Historio
--------

En 1659 hispanaj konkeristoj tiuloke fondis urbon nomatan *El Paso del Norte* (la pasejo de la nordo), ĉar la valo de Rio Grande tie ebligas komfortan pasadon al nordo. La urbo situis sur ambaŭ riveraj bordoj, ĝis en 1848 Usono ekposedis Teksason kaj en la traktato de *Guadalupe Hidalgo* fiksis riveron Rio Grande kiel limon.

Dum la milito kontraŭ Maksimiliano de Habsburgo urbo El Paso estis la plej norda retiriĝejo de la meksika prezidento Benito JUÁREZ, kiu tiam igis ĝin provizora ĉefurbo.
Honore al li oni en 1888 nomis la urbon laŭ li.

Klimato
-------

En Ciudad Juárez estas dezerta klimato. Jare pluvas po 260 mm, en ĉiuj monatoj estas iom da pluvo (vintre neĝas). Oni mezuris somere (majo-septembro) 35 °C-ojn, vintre −22 °C-ojn. La jara averaĝa temperaturo estas 17 °C.

Ĝemelurboj
----------

* Usono El Paso (Teksaso), Usono.
* Meksiko Tijuana, Meksiko.
* Usono Las Cruces, Usono.
* Usono San Diego, Usono.
* Meksiko Chihuahua, Meksiko.
* Meksiko Tecomán, Meksiko.
* Brazilo Juazeiro, Brazilo.

* Ciudad Juárez en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ciudad Juárez en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 33839
* GND: 4216529-5
* LCCN: n82000742
* VIAF: 143083035
* BNF: 11955386g
 |
**Sils en Domleschg** (en la germana lingvo **Sils im Domleschg**, en la romanĉa **Seglias**) estas komunumo de la komunumaro Domleschg kaj la distrikto Malantaŭa Rejno en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 863 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Sils en Domleschg situas sude de la alfluo de Albulo al Malantaŭa Rejno. Albulo formas la nordorientan limon de la komunumo, Malantaŭa la okcidentan. Sur la teritorio de la komunumo situas la kvar kasteloj respektive burgruinoj *Baldenstein*, *Campell*, *Hohen Rätien* kaj *Ehrenfels*. Krom la kernvilaĝo Sils al la komunumo apartenas la vilaĝoj Freihof, Campi kaj Albulo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Sils en Domleschg limas en nordo al Fürstenau, en nordoriento al Scharans, en oriento al Vaz/Obervaz, en sudoriento al Mutten, en sudo al Zillis-Reischen, en sudokcidento al Rongellen, kaj en okcidento al Thusis.

Trafiko
-------

Tra Sils pasas la svisa aŭtovojo A13, al kiu la komunumo havas alvetureblecon norde kaj sude de la kernvilaĝo. En sudo pasas la kantona ĉefvojo 417, kiu kondukas de Thusis al Albulopasejo. Tunelo protektas la vilaĝokernon de la trafiko de la kantona ĉefvojo. Sils disponas pri stacidomo ĉe la fama albulolinio de Retia Fervojo, kiu estas monda heredaĵo de UNESKO.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Sils en Domleschg datiĝas el la jaro 1149 kiel *Sillas*. Dum mezepoko Sils en Domleschg apartenis al la Grafoj de Werdenberg, en la jaro 1456 ĝi fariĝis havaĵo de la episkopo de Koiro. En la jaro 1709 la vilaĝanoj sin liberaĉetis de la episkopa feŭdo. Ĝis la administracia reformo de 1851 Sils en Domleschg estis najbararo de la tribunalkomunumo Fürstenau. Ek de tiam ĝi estas komunumo de la komunumaro Domleschg, kiu ĝis 2001 estis parto de la distrikto Heinzenberg kaj ek de tiam de la distrikto Malantaŭa Rejno.

Vidu ankaŭ
----------

* Sils

Referencoj
----------

1. ↑  Fonto: *Jürg Simonett* kaj *Jürg Rageth*: *Sils en Domleschg* en *Historia Leksikono de Svislando* (2011-04-28)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sils en Domleschg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Sils en Domleschg
* Sils en Domleschg en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Malantaŭa Rejno |
| --- |
| 
**Komunumaro Avers:** **Avers**

**Komunumaro Domleschg:** Almens  •  **Fürstenau**  •  Paspels  •  Pratval  •  Rodels  •  Rothenbrunnen  •  Scharans  •  Sils en Domleschg  •  Tomils

**Komunumaro Rheinwald:** **Hinterrhein**  •  Nufenen  •  Splugo  •  Sufers

**Komunumaro Schams:** Andeer  •  Casti-Wergenstein  •  Donat  •  Ferrera  •  Lohn  •  Mathon  •  Rongellen  •  **Zillis-Reischen**

**Komunumaro Thusis:** Cazis  •  Flerden  •  Masein  •  **Thusis**  •  Tschappina  •  Urmein |  |

 |
**Tivadar Angehrn,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Angehrn Tivadar** estis hungara katolika pastro, monaĥo, instruisto, astronomo, meteologo.

Tivadar Angehrn  Arkivigite je 2013-07-29 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 25-an de novembro 1872 en Svislando en Häggenswil. Li mortis la 29-an de februaro 1952 en Aŭstrio en Feldkirch.

Biografio
---------

Tivadar Angehrn studis en Universitato de Innsbruck, tiam li aliĝis al la jezuitoj en 1893. Inter 1895 kaj 1898 li lernis ĉefe matematikon kaj fizikon en Pozono. Inter 1899 kaj 1902 li instruis en jezuita kolegio en Kalocsa, poste li lernis teologion en Innsbruck. Li akiris diplomon en 1905, en la sama jaro li pastriĝis, poste li lernis astronomion en Universitato de Budapeŝto inter 1906-1909, fine ankaŭ en Anglio kaj Belgio. Li doktoriĝis en 1909. Inter 1913 kaj 1948 li estis direktoro de observatorio en Kalocsa. En 1949 la komunista sekreta polico arestis lin, en la sekva jaro pro forta protesto de Svislando li rajtis forlasi la landon.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A soláris konstans megállapítása a kalocsai sugárméretekből* (1909)
* *A Haynald obszervatórium* (1928)
* *Légáramlások Kalocsán* (1936)
* *Imádkoztassuk betegeinket!* (1941)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.



* Portalo pri Biografio
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

***Torrente 2: Misión en Marbella*** estas la dua filmo reĝisorita de Santiago Segura, kaj produktorita de Juan Dakas. Ĝi estas la unua sekvaĵo (dua ero) de *Torrente: El brazo tonto de la ley*. Ĝi estis la plej biletvenda filmo de la historio de la hispana kino, ĝis esti superita de *Los otros*, kaj iĝis grava evento en la jaro en kiu ĝi premieris, sukcese ekzemple pro la amasa vendado de ekzempleroj de video,​ kun granda populara akcepto, sed kun malakcepto fare de la kritiko. La filmo aparte elstaris pro sia abundo de kameoj ĉefe de famuloj kiel Andreu Buenafuente kaj Yola Berrocal.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Tri jarojn post akiro de 50 milionoj da eŭroj al la drogtrafikantoj de Mendoza, la kontraŭheroo José Luis Torrente, estante en Marbella, perdas la akiritan riĉon kiun li estis akirinta en kazino. Tiam li kreas sian propran entreprenon luita loĝejo: nome specio de agentejo de privataj esploristoj kaj sekureco. En ĝi agadas lokanoj de la Costa del Sol, por persona profito de Torrente. Inter ili estas Cuco (Gabino Diego), konata drogmaniulo kiun Torrente klopodas kuraceti. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***
**Poza Rica** aŭ pli longe **Poza Rica de Hidalgo** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Poza Rica de Hidalgo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 131. *Poza Rica* signifas en la hispana *Bongusta putego*.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 181438 loĝantojn. El tiuj estis 85230 viroj kaj 96208 virinoj. La komunumo havas surfacon de 230.3 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 20 gradoj kaj 32 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 27 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 50 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 154586 personoj. En la jaro 2000 temis pri 152838, do temis pri kresko / malkresko je -0.23 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 138276 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 3537 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Poza Rica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Urbodomo de Győr** estas historia monumento, simbolo de Győr, krome daŭra administrejo laŭ impona placo kontraŭ la stacidomo.

Fasado de Urbodomo de Győr

Historio
--------

Dum la historio la urbodomo funkciis en aliaj lokoj de la urbo. Pli nova kaj moderna urbodomo estis konstruita inter 1896 kaj 2000. Pli frue estis fajroturo inter 1792 kaj 1894, kiun la loĝantoj tre ŝatis, tial la urbodomo devas havi similan turon, eĉ la sonorilo trovis lokon en turo de la urbodomo. Precipe post la 2-a mondmilito okazis renovigo, sed inter 1981 kaj 1984 plena renovigo okazis.

Konstruaĵo
----------

Ĉefturo de la urbodomo
La arkitekto estis Jenő Hübner. La novbaroka duetaĝa konstruaĵo formas U-literon. En mezo de la simetria fasado estas la ĉefenirejo, plej supre la alta turo altiĝas, sed estas ankaŭ aliaj 2 flankaj turoj pli malaltaj. La urbodomo ekstere longas 85 metrojn, larĝas 40 metrojn, la ĉefturo altas 59 metrojn, interne pli ol 200 ĉambroj situas.

En la kelo funkcias la kuirejo, manĝoĉambro, presejo. Sur la teretaĝo post la enirejo estas videblaj skulptaĵoj pri reĝo Stefano la 5-a (Hungario) kaj mecenato de Győr. La unua etaĝo estas la plej ornamriĉa. Tie trovis lokon ĉambro de urbestro, ĉambroj por kunsidoj, kie foje oni aranĝas ankaŭ koncertojn. Tiu ĉambro ricevis orgenon en 1973. En la dua etaĝo malpli gravaj ĉambroj troviĝas. El supro de la turo belega panoramo estas videbla.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj Arkivigite je 2015-07-03 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2015-07-07 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]

La urbodomo kun la parko
La urbodomo kun fontano

* Kategorio Urbodomo de Győr en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Greensboro** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Norda Karolino, en Kantono Guilford. La urbego estas grava universitata urbo.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 36° 05′ N 79° 49′ U﻿ / ﻿36.083 °N, 79.817 °U﻿ / 36.083; -79.817 (mapo)
* Areo: 283 km²
* Loĝantaro: 273 425 (en 2011)
* Supermara alteco: 272 m
* Horzono: UTC-5h (en somero UTC-4h )
* Poŝtkodoj:
* Telefonkodoj: 336

Panoramo en Greensboro

Geografio
---------

Greensboro situas sur montetaro en la orienta landparto de Usono, en la norda parto de Norda Karolino.

Historio
--------

Greensboro (laŭ tiama ortografio **Greensborough**) fondiĝis en 1808 por nova administrejo de kantono. Ĝi estis nomita pri generalo Nathanael Greene, kiu tie batalis dum Usona Milito de Sendependeco. Baldaŭe la fervojo alvenis, kiu havas grandan signifon ankaŭ nun. Dum la Usona Enlanda Milito la urbo estis tuŝita nur en 1865. Dum la 2-a mondmilito Walter Gropius konstruis dizajnan fabrikon.

Ekonomio
--------

Ekonomio de Greensboro estas varia, diversaj firmaoj laboras tie (Honda). La tradicia industrio estas teksaĵoj kaj tabakoj, ankaŭ nun tie oni produktas cigaredojn "Kent".

Trafiko
-------

Greensboro havas internacian flughavenon. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. El la urbego kuras 5 aŭtoŝoseoj (ekzemple al Raleigh, Charlotte, Winston-Salem), trajnoj kuras al Virginio, Raleigh kaj Charlotte.

Muzeo Blandwood Mansion
 en Greensboro
Domo en Greensboro

Klimato
-------

En Greensboro la temperaturo averaĝe varias inter 9-21 °C. La varmo kulminas en junio kaj julio kun rekordo 40 °C, la malvarmo kulminas en februaro kun rekordo −20 °C. Jare pluvas po 1071 mm. En ĉiuj monatoj pluvas (aŭ neĝas). La pluvo kulminas en septembro, malkulminas februare. En 1936 granda ŝtormo detruis la urbon, dume mortigis 14 homojn.

Vidindaĵoj
----------

* diversaj ĝardeno-parkoj kaj arboreto
* muzeo pri homaj rajtoj
* muzeoj, ekzemple "Blandwood Mansion", arta muzeo "Weatherspoon", muzeo de infanoj
* stadiono
* Nacia Armea Parko (Guilford Courthouse National Military Park), kiu memorigas pri la batalo en 1781
* planetario
* bestoĝardeno
* teatrejoj, ekzemple "Triad Stage" kaj "Carolina"
* kultura centro (diversaj galerioj, ekspoziciejoj ktp.)
* operejo de 1981
* amuzparko

Servoj
------

* Nord-Karolina Agrikultura kaj Teknika Ŝtata Universitato

Famuloj
-------

* En Greensboro naskiĝis Tal Farlow.
* En Greensboro loĝas Orson Scott Card.

Ĝemelurboj
----------

* Francio Montbéliard, Francio
* Popola Respubliko Ĉinio Inkou, Ĉinio

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Anglalingva kaj hungarlingva Vikipedioj

Mapo pri Norda Karolino, kie estas trovebla Greensboro meze en la norda landparto
Vidu ankaŭ: Grand Rapids (Manitobo)
Panorama vido de la urbocentro je 2022Panorama vido de la urbocentro je 2022

**Grand Rapids** aŭ **Granda Torento** estas urbego en Usono, en subŝtato Miĉigano, en Kantono Kento. La urbego estas administra centro de la kantono, krome ĝi estis la hejmurbo de Gerald Ford.

Loko de Grand Rapids en la kantono kaj subŝtato
Mapo pri loko de Grand Rapids

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 42° 58′ N 85° 39′ U﻿ / ﻿42.967 °N, 85.650 °U﻿ / 42.967; -85.650 (mapo)
* Areo: 117 km²
* Loĝantaro: 189 815 (en 2011)
* Supermara alteco: 200 m
* Horzono: UTC-5h (en somero UTC-4h)
* Poŝtkodoj:
* Telefonkodo: 616

Geografio
---------

Katedralo en Grand Rapids
Grand Rapids situas sur montetaro laŭ rivero en norda parto de Usono, en okcidenta parto de Miĉigano kaj en okcidenta parto de la kantono. Lago Miĉigano troviĝas 40, Lansing 100 km.

Historio
--------

Tiu loko estis loĝata jam antaŭ 2000 jaroj. La unuaj eŭropanoj alvenis komence de la 19-a jarcento. Grand Rapids fondiĝis en 1826, tiam oni establis komercejon kun forĝejo. La vilaĝo urbiĝis en 1850. Dum la dua duono de la 19-a jarcento la grandurbo iĝis grava peza centro kaj la ĉefranga meblara produktadurbo de Usono. Inter 1901-1921 uzino por aŭtoj tie.

Klimato
-------

En Grand Rapids la averaĝa temperaturo varias inter 4-14 °C. En januaro averaĝe estas -8 °C, en julio averaĝe estas 16, rekorde 42 °C. Jare oni mezuras precipitaĵojn po 970 mm. En ĉiuj monatoj oni mezuras precipitaĵojn.

Trafiko
-------

Grand Rapids havas internacian flughavenon kun 150 ĉiutagajn flugojn al 23 cellokoj. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. Trajnoj trafikas ekde 1958.

Vidindaĵoj
----------

Katedralo en Grand Rapids
Teatro en Grand Rapids
* katedralo de Sankta Andreo
* muzeo
* teatro

Famuloj
-------

* Gillian Anderson
* En Grand Rapids mortis Jimmy Forrest.

Ĝemelurboj
----------

* Japanio Omihaĉiman, Japanio
* Pollando Bielsko-Biała, Pollando
* Italio Perugia, Italio
* Meksiko Zapopan, Meksiko

Panorama vido de la urbocentro je 2021Panorama vido de la urbocentro je 2021

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo kreiĝis helpe de Guglo el la angla Vikipedio

Biblioteko en Grand Rapids

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 438272
* GND: 4274722-3
* LCCN: n79133151
* VIAF: 150697307
* BNF: 123566870
* NKC: ge907654
 |