recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Hennebergio** (germane: *Henneberger Land*) estas malnova ekde 1310 princa graflando, kiu situis en la iamaj frankoniaj distriktoj inter Würzburg, Fulda, Turingio kaj Hesio.

La henneberga graflando en 1350
La historia **graflando Henneberg** ekzistis ekde la 11-a jarcento ĝis 1583 (formale ĝis 1806) kiel teritorio de la Sankta Romia Imperio en la Frankonia imperia cirklo. Ĝin posedis la grafoj de Henneberg kies dinastio estingiĝis en 1583. La dukoj de Saksio de la dinastio Wettin ekposedis kune ties posedaĵojn ĝis dissplitiĝo en 1660. Tiam parto cediĝis al Hesio-Kaselo. La alian parton oni finfine donis al Prusio en la jaro 1815. La malnova burgo de la grafoj de Henneberg detruiĝis dum la kamparana ribelo de 1525 - ĝiaj restaĵoj videblas apud la vilaĝo Henneberg.

En Kloster Veßra troviĝas muzeo hennebergia. Historilibron titulita *Hennebergische Memorabilien* verkis Paul Crusius.

Vidu ankaŭ
----------

* Burgo Henneberg
* Hennebergia Gimnazio (en Schleusingen)
* Kastelo Breitungen

Fonto
-----

* Brockhaus Bilder-Conversations-Lexikon, Band 2. Leipzig 1838, p. 371

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hennebergisches Museum en Kloster Veßra
* Hejmpaĝo regionhistorikluba de *Hennebergisch-Fränkischer Geschichtsverein*
**Colima** estas unu el la 10 komunumoj de la meksika subŝtato Colima, kiu situas en la centro-okcidenta parto de Meksiko ĉe la pacifika oceano, ĉirkaŭ 500 kilometroj okcidente de la urbo de Meksiko (aere). La ĉefurbo de la komunumo estas Colima. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 06002.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 132273 loĝantojn. El tiuj estis 64136 viroj kaj 68137 virinoj. La komunumo havas surfacon de 668,2 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 510 metroj super la marnivelo.

En la komunumo ekzistas diversaj loĝlokoj (laŭ INEGI statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La plej granda estas la urbo Colima. Ekster la urbo la homoj ĝenerale dediĉas sin al la agrikulturo kaj bestbredado.

Klimato
-------

La averaĝa jara temperaturo estas 25  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 112813 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 423 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,37 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Colima Arkivigite je 2014-11-05 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
En abelĉeloj

**Abelpano** estas poleno fermentita ene de abelujo.
La abeloj portas la freŝe kolektitajn polenajn buletojn senpere en vaksĉelojn. En la momento de la enmetado en ĉelon la poleno havas la samajn ecojn kiel tia gajnita per polenrikoltilo. Tamen en la vaksĉelaro sub influo de la substancoj, kiujn aldonas la abeloj, ĝi transformiĝas je **abelpano**. Tio okazas dank’ al la mikroorganismoj, alta humido kaj temperaturo en la abelujo (+33° ĝis +35 ℃) kaj al la maniero de konservado en la ĉeloj. Tiuj aliformigaj procezoj estas instigataj jam en polenglobetoj sur la kruretoj de kolektantaj abeloj. La poleno malfermiĝas. Tio signifas, ke la kvanto da la K-vitamino, da simplaj sukerspecoj kaj da laktata acido plialtiĝas. La firma polenŝelo estas ruinigata kaj ĝia enhavo fariĝas digestebla kaj asimilebla. Same kiel la mielo la abelpano estas tuj sorbata de la organismo kontraste al la kruda florpoleno, kiun la organismo povas utiligi maksimume je 20%.

Abelpanon oni rikoltas per speciala pinĉileto el unuopaj vaksĉeloj en pena manlaboro, tial ĝi apartenas ne nur al la plej valoraj nutraĵoj, sed ankaŭ al la plej multekostaj abelproduktoj.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rAbelo |
| --- |
| Abelkastoj | Abelreĝino | Laborabelo | Virabelo |  |
| Vivciklo | Abelsvarmo |
| Specioj | Afrikigita abelo | Mielabelo |
| Abelbredado | Abelpano | Abelvakso | Mielo |
| Ilaro | Abelejo | Abelujo | Abelfumigilo |
| Malsanoj kaj Parazitoj | Abelmorto |

 |

* Kategorio Abelpano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Comala** estas unu el la 10 komunumoj de la meksika subŝtato Colima, kiu situas en la centro-okcidenta parto de Meksiko ĉe la pacifika oceano, ĉirkaŭ 500 kilometroj okcidente de la urbo de Meksiko (aere). La ĉefurbo de la komunumo ankaŭ nomiĝas **Comala**. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 06003.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 19495 loĝantojn. El tiuj estis 9660 viroj kaj 9835 virinoj. La komunumo havas surfacon de 254,1 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 650 metroj super la marnivelo.

Sur la teritorio de la komunumo troviĝas la vulkano de Colima, kiu havas altecon de ĉirkaŭ 3850 metroj super la marnivelo. Lastfoje la vulkano erupciis en la jaro 2010.

Klimato
-------

La averaĝa jara temperaturo estas 23  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 16485 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 27 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,16 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Comala Arkivigite je 2014-04-07 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Lernejanoj en Kubo ludas hopludon
Hopludejo en Nederlando
**Hopludo**, **paradizludo** aŭ **marelo** estas infanludo kiu estas ludata surstrate sur hopludejo.

La ludo
-------

La fakoj havas numerojn, ekzemple de 1 ĝis inkluzive 8. Unue oni devas ĵeti ŝtonon en fako 1, kaj oni devas hopi en ĉiuj fakoj escepte en tiu kun la ŝtono, tiun oni transsaltu. Alveninte en fako 8 oni devas returnen hopi al la fakoj 3, 2, kaj hopi trans fako 1. Se tio senerare sukcesas, oni devas klopodi por ĵeti la ŝtonon en fakon 2, kaj ĉio rekomenciĝas, sed nun oni devas salti trans fako 2. Se oni ne ĵetas la ŝtonon en la ĝusta fakon, aŭ se oni venas ekster la fako dum la hopado, la vico estas al la sekva persono.

Historio
--------

Dum la romia periodo oni jam faris hopludejojn por trejni la soldatojn, kaj antaŭ ĉio ekzerci la piedlaboron. Pro tio la hopludejoj konatiĝis en preskaŭ la tuta Eŭropo. La infanoj imitis la romiajn soldatojn kaj kreis poentosistemojn.

Unu el multaj hispanlingvaj nomoj de tiu ludo nome *rayuela* nomigis la samnoman romanon de la fama argentina verkisto Julio Cortázar, ĉar tiu estas legebla laŭ diversaj itineroj kaj saltetante de unu romanero al alia ne nepre sekvonta.

Bildaro
-------

* 

Hungara hopluda versio
Angla versio kun rimo
Hopludejo en la akvo (Ĝardenekspozicio en Francio)

* Kategorio Hopludo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Elektra seĝo
**Elektra seĝo** estas ilo por ekzekuti homon per elektro.

Ekzekuto per elektro estis enkondukita en Usono la 1-an de januaro 1890 en Novjorkio; la 6-an de aŭgusto 1890 la unua homo estis ekzekutita tiumaniere. Oni konsideris tiun metodon pli humana ol pendumon. Tamen la unua ekzekutito, *William Kemmler*, ne mortis dum la apliko de 1000 voltoj, kaj nur apliko de 2000 voltoj dum 70 sekundoj mortigis lin.

Por ekzekuti homon sur elektra seĝo oni katenas lin per rimenoj al la seĝo kaj fiksas elektrodojn al liaj kapo kaj kruro. La haŭton sub la elektrodoj oni ŝmiras per io, kio altigas la konduktivon (malaltigas la reziston). Tiam oni mallonge aplikas tension de 2000 voltoj por trairi la haŭton kaj poste reduktas la tension por eviti bruligon de la korpo. Tamen kutime dum elektra ekzekutado estas kurento de 8 amperoj; la korpa temperaturo altiĝas ĝis 59 ℃. La morton kaŭzas aŭ dispolusigo de gravaj muskoloj, precipe de la koro, aŭ koaguliĝo de albuminoj.

La opinio, ke la elektra seĝo estas humana metodo de ekzekutado, ne plu estas multe subtenata. Nun en 2008 la solaj lokoj, kiuj permesas ĝian uzon, estas la usonaj subŝtatoj Alabamo, Florido, Suda Karolino, Kentukio, Tenesio kaj Virginio. Oklahomo kaj Ilinojo rezervas ĝian uzon por la okazo, ke la uzo de mortiga injekto estu juĝita kiel kontraŭ-konstitucia.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Elektra seĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Elektra seĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Unuetaĝa Usono* La elektra seĝo
**Coquimatlán** estas unu el la 10 komunumoj de la meksika subŝtato Colima, kiu situas en la centro-okcidenta parto de Meksiko ĉe la pacifika oceano, ĉirkaŭ 500 kilometroj okcidente de la urbo de Meksiko (aere). La ĉefurbo de la komunumo ankaŭ nomiĝas **Coquimatlán**. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 06004.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 17363 loĝantojn. El tiuj estis 8618 viroj kaj 8745 virinoj. La komunumo havas surfacon de 320,2 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 230 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

La averaĝa jara temperaturo estas 25  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 15819 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 16 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,1 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Coquimatlán[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Minatitlán** estas unu el la 10 komunumoj de la meksika subŝtato Colima, kiu situas en la centro-okcidenta parto de Meksiko ĉe la pacifika oceano, ĉirkaŭ 500 kilometroj okcidente de la urbo de Meksiko (aere). La ĉefurbo de la komunumo ankaŭ nomiĝas **Minatitlán**. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 06008.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 7478 loĝantojn. El tiuj estis 3825 viroj kaj 3653 virinoj. La komunumo havas surfacon de 214,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2400 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

La averaĝa jara temperaturo estas 22  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 7235 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 19 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,26 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Minatitlán[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Chapab** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Chapab. La komunumo apartenas al la regiono 8 (Sur Poniente). Ĝi estas en la sudokcidenta parto de Yucatán kaj havas limojn kun Campeche kaj al la regionoj 5, 6, 7 kaj 9. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31018. 

La situo de la regiono 8 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2922 loĝantojn. El tiuj estis 1481 viroj kaj 1441 virinoj. La komunumo havas surfacon de 168,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 27 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 60,7 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26,3  ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1844 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1491 scipovis legi kaj skribi kaj 352 personoj estis analfabetoj. Do 19,09% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 2800 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2116 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 75,6% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Chapab Arkivigite je 2007-05-01 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Chapab Arkivigite je 2010-12-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Chikindzonot** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Chikindzonot. La komunumo situas en la sudorienta parto de Yucatán en la regiono 2 "Oriente", kiu limas al la federacia subŝtato Quintana Roo en la oriento kaj sudo, al la regiono 1 "Litoral Oriente" en la nordo, al la regiono 4 "Centro" en la nordoriento kaj al la regiono 5 "Centro Sur" en la okcidento. Eta parto en la sudo krome limas al la regiono 9 "Sur". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31022.

La situo de la regiono 2 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 4045 loĝantojn. El tiuj estis 2069 viroj kaj 1976 virinoj. La komunumo havas surfacon de 352,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 33 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 79,9 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 25,9 ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2031 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1408 scipovis legi kaj skribi kaj 619 personoj estis analfabetoj. Do 30,48% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 3511 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2963 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 84,4% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Chikindzonot Arkivigite je 2007-04-29 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Chikindzonot Arkivigite je 2010-12-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**Kaua** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Kaua. La komunumo situas en la sudorienta parto de Yucatán en la regiono 2 "Oriente", kiu limas al la federacia subŝtato Quintana Roo en la oriento kaj sudo, al la regiono 1 "Litoral Oriente" en la nordo, al la regiono 4 "Centro" en la nordoriento kaj al la regiono 5 "Centro Sur" en la okcidento. Eta parto en la sudo krome limas al la regiono 9 "Sur". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31043.

La situo de la regiono 2 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2556 loĝantojn. El tiuj estis 1318 viroj kaj 1238 virinoj. La komunumo havas surfacon de 214,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 26 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 82,9 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26,1  ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1374 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1069 scipovis legi kaj skribi kaj 299 personoj estis analfabetoj. Do 21,76% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 2248 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1800 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 80,1% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kaua Arkivigite je 2007-04-29 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Kaua Arkivigite je 2010-12-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**Mama** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Mama. La komunumo apartenas al la regiono 8 (Sur Poniente). Ĝi estas en la sudokcidenta parto de Yucatán kaj havas limojn kun Campeche kaj al la regionoj 5, 6, 7 kaj 9. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31046.

La situo de la regiono 8 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2697 loĝantojn. El tiuj estis 1275 viroj kaj 1422 virinoj. La komunumo havas surfacon de 117,5 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 24 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 73 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26,1  ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1715 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1402 scipovis legi kaj skribi kaj 311 personoj estis analfabetoj. Do 18,13% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 2720 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2112 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 77,6% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mama Arkivigite je 2007-03-10 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Mama Arkivigite je 2010-12-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**Mayapán** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Mayapán. La komunumo apartenas al la regiono 8 (Sur Poniente). Ĝi estas en la sudokcidenta parto de Yucatán kaj havas limojn kun Campeche kaj al la regionoj 5, 6, 7 kaj 9. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31049.

La situo de la regiono 8 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2972 loĝantojn. El tiuj estis 1497 viroj kaj 1475 virinoj. La komunumo havas surfacon de 103,5 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 24 metroj super la marnivelo.

Turismo
-------

Sur la teritorio de la komunumo Mayapán troviĝas la fama majaa urbo Mayapan.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 65,7 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26,3  ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1330 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 764 scipovis legi kaj skribi kaj 564 personoj estis analfabetoj. Do 42,41% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 2484 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2058 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 82,9% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mayapán Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Mayapán Arkivigite je 2010-12-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**Ho** aŭ **Merido** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Jukatanio, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Ho. La komunumo estas parto de la regiono 6 "Influencia Metropolitana". Tiu regiono de Jukatanio estas la regiono kun plej multaj loĝantoj. Ĝi limas norde al la Meksika Golfo, okcidente al la regiono 7 "Litoral Oriente kaj oriente al la regionoj 3,4 kaj 5. Sude ĝi limas al la regiono 8 "Sur Poniente". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31050.

La situo de la regiono 6 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 781146 loĝantojn. El tiuj estis 377158 viroj kaj 403988 virinoj. La komunumo havas surfacon de 858,4 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 9 metroj super la marnivelo.

Al la komunumo apartenas jenaj 12 vilaĝoj: Caucel, Cosgaya, Chablekal, Cholul, Chuburná de Hidalgo, Dzityá, Dzununcán, Komchén, Molas, San José Tzal, Sierra Papacal kaj Sitpach kaj diversaj loĝlokoj (malgrandaj setlejoj): San Pedro Chimay, Texan Cámara, Xmatkuil, Santa Cruz Palomeque, Yaxnic, Oncan, Chalmuch, Susulá, Cheuman, San Antonio Dzikal, Xcanatún, Temozón Norte, Kutz, Suytunchen, Kikteil, Dzidzilche, San Diego Texan, Xcunya kaj Sac-nicté.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 72 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26,2  ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 496453 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 473290 scipovis legi kaj skribi kaj 22399 personoj estis analfabetoj. Do 4,51% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 705055 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 92465 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 13,1% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mérida Arkivigite je 2012-02-01 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Mérida Arkivigite je 2010-12-29 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**Panabá** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Panabá. La komunumo situas en la nordorienta parto de Yucatán en la regiono 1 "Litoral Oriente", kiu limas al la Meksika Golfo (norde), al la federacia subŝtato Quintana Roo en la oriento, al la regiono 2 "Oriente" en la sudo kaj al la regionoj 3 "Litoral Centro" kaj 4 "Centro"en la okcidento. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31057.

La situo de la regiono 1 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 7543 loĝantojn. El tiuj estis 3812 viroj kaj 3731 virinoj. La komunumo havas surfacon de 788,2 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 8 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 81,3 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 25,69 ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4949 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4033 scipovis legi kaj skribi kaj 912 personoj estis analfabetoj. Do 18,43% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 7802 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2465 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 31,6% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Panabá Arkivigite je 2007-05-31 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Panabá Arkivigite je 2010-09-20 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**Sacalum** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Sacalum. La komunumo apartenas al la regiono 8 (Sur Poniente). Ĝi estas en la sudokcidenta parto de Yucatán kaj havas limojn kun Campeche kaj al la regionoj 5, 6, 7 kaj 9. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31062.

La situo de la regiono 8 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 4272 loĝantojn. El tiuj estis 2238 viroj kaj 2034 virinoj. La komunumo havas surfacon de 205,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 22 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 63,6 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26,5 ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2420 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1993 scipovis legi kaj skribi kaj 426 personoj estis analfabetoj. Do 17,6% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 3909 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2634 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 67,4% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sacalum Arkivigite je 2007-04-29 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Sacalum Arkivigite je 2010-12-29 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**Santa Elena** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Santa Elena. La komunumo apartenas al la regiono 8 (Sur Poniente). Ĝi estas en la sudokcidenta parto de Yucatán kaj havas limojn kun Campeche kaj al la regionoj 5, 6, 7 kaj 9. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31066.

La situo de la regiono 8 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3617 loĝantojn. El tiuj estis 1745 viroj kaj 1872 virinoj. La komunumo havas surfacon de 694,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 31 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 70,1 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 25,3  ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2159 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1658 scipovis legi kaj skribi kaj 500 personoj estis analfabetoj. Do 23,16% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 3489 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2423 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 69,4% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Santa Elena Arkivigite je 2007-05-01 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Santa Elena Arkivigite je 2009-04-22 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**San Felipe** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma **San Felipe**. La komunumo situas en la nordorienta parto de Yucatán en la regiono 1 "Litoral Oriente", kiu limas al la Meksika Golfo (norde), al la federacia subŝtato Quintana Roo en la oriento, al la regiono 2 "Oriente" en la sudo kaj al la regionoj 3 "Litoral Centro" kaj 4 "Centro"en la okcidento. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31065.

La situo de la regiono 1 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1838 loĝantojn. El tiuj estis 954 viroj kaj 884 virinoj. La komunumo havas surfacon de 680,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 57,4 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26,4  ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1262 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1153 scipovis legi kaj skribi kaj 107 personoj estis analfabetoj. Do 8,48% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 1838 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 246 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 13,4% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* San Felipe Arkivigite je 2007-06-01 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* San Felipe Arkivigite je 2010-09-18 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**Tecoh** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Tecoh. La komunumo estas parto de la regiono 6 "Influencia Metropolitana". Tiu regiono de Yucatán estas la regiono kun plej multaj loĝantoj. Ĝi limas norde al la Meksika Golfo, okcidente al la regiono 7 "Litoral Oriente kaj oriente al la regionoj 3,4 kaj 5. Sude ĝi limas al la regiono 8 "Sur Poniente". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31076.

La situo de la regiono 6 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 15438 loĝantojn. El tiuj estis 7780 viroj kaj 7658 virinoj. La komunumo havas surfacon de 452,2 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 16 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 41,9 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 24,5  ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 9349 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 7379 scipovis legi kaj skribi kaj 1963 personoj estis analfabetoj. Do 21% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 14380 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 7898 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 54,9% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tecoh[*rompita ligilo*] en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Tecoh Arkivigite je 2009-05-30 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**Tixcacalcupul** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Tixcacalcupul. La komunumo situas en la sudorienta parto de Yucatán en la regiono 2 "Oriente", kiu limas al la al la federacia subŝtato Quintana Roo en la oriento kaj sudo, al la regiono 1 "Litoral Oriente" en la nordo, al la regiono 4 "Centro" en la nordoriento kaj al la regiono 5 "Centro Sur" en la okcidento. Eta parto en la sudo krome limas al la regiono 9 "Sur". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31092.

La situo de la regiono 2 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6173 loĝantojn. El tiuj estis 3128 viroj kaj 3045 virinoj. La komunumo havas surfacon de 720 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 27 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 81 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 25,8 ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3118 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2246 scipovis legi kaj skribi kaj 867 personoj estis analfabetoj. Do 27,81% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 5289 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 4527 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 85,6% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tixcacalcupul Arkivigite je 2007-04-29 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Tixcacalcupul[*rompita ligilo*] en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**Tixpéhual** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Tixpéhual. La komunumo estas parto de la regiono 6 "Influencia Metropolitana". Tiu regiono de Yucatán estas la regiono kun plej multaj loĝantoj. Ĝi limas norde al la Meksika Golfo, okcidente al la regiono 7 "Litoral Oriente kaj oriente al la regionoj 3,4 kaj 5. Sude ĝi limas al la regiono 8 "Sur Poniente". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31095.

La situo de la regiono 6 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5001 loĝantojn. El tiuj estis 2520 viroj kaj 2481 virinoj. La komunumo havas surfacon de 69 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 10 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 45,2 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26,5 ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3454 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 3121 scipovis legi kaj skribi kaj 330 personoj estis analfabetoj. Do 9,55% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 4840 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1696 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 35% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tixpéhual Arkivigite je 2007-05-31 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Tixpéhual Arkivigite je 2010-12-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**Uayma** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Uayma. La komunumo situas en la sudorienta parto de Yucatán en la regiono 2 "Oriente", kiu limas al la al la federacia subŝtato Quintana Roo en la oriento kaj sudo, al la regiono 1 "Litoral Oriente" en la nordo, al la regiono 4 "Centro" en la nordoriento kaj al la regiono 5 "Centro Sur" en la okcidento. Eta parto en la sudo krome limas al la regiono 9 "Sur". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31099.

La situo de la regiono 2 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2997 loĝantojn. El tiuj estis 1560 viroj kaj 1437 virinoj. La komunumo havas surfacon de 196,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 24 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 75 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 27 ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1851 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1261 scipovis legi kaj skribi kaj 589 personoj estis analfabetoj. Do 31,82% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 2976 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2558 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 86% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Uayma Arkivigite je 2007-04-27 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Uayma Arkivigite je 2010-12-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**Yaxcabá** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Yaxcabá. La komunumo estas en la regiono 5 "Centro Sur". "Centro Sur" en la hispana signifas "Centro Sudo", do tiu regiono estas en la sudcentra parto de Yucatán kaj ĝi havas limon kun la regionoj 2, 4 , 6 , 8 kaj 9. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31104.

La situo de la regiono 5 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 13909 loĝantojn. El tiuj estis 7123 viroj kaj 6786 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1079,4 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 7 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 118,3 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 25,9  ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 7726 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 5705 scipovis legi kaj skribi kaj 2017 personoj estis analfabetoj. Do 26,11% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 13243 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 9681 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 73,1% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Yaxcabá Arkivigite je 2007-03-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Yaxcabá Arkivigite je 2009-06-21 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**Yaxkukul** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Yaxkukul. La komunumo situas en la norda, centra parto de Yucatán en la regiono 3 "Litoral Centro". La regiono "Litoral Centro" limas norde al la Meksika Golfo. Sude estas la regiono 4 "Centro". Oriente troviĝas la regiono 1 "Litoral Oriente" kaj okcidente situas la regiono 6 "Influencia Metropolitana". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31105.

La situo de la regiono 3 en Yucatán

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2656 loĝantojn. El tiuj estis 1309 viroj kaj 1347 virinoj. La komunumo havas surfacon de 43,4 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 10 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 51,0 mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 28,5  ℃. Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1633 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1481 scipovis legi kaj skribi kaj 152 personoj estis analfabetoj. Do 9,31% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 2371 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 449 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 18,9% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Yaxkukul en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Yaxkukul en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Yaxkukul Arkivigite je 2007-05-31 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* Yaxkukul Arkivigite je 2010-12-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Nuestros municipios" (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) (hispane)*
**Divisaderos** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo estas Divisaderos. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 26024. **Divisaderos** signifas en la hispana "Rigardejoj".

Geografio
---------

La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 813 loĝantojn. El tiuj estis 421 viroj kaj 392 virinoj. La komunumo havas surfacon de 617,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 660 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe 491 mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 20 ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 579 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 557 scipovis legi kaj skribi kaj 22 personoj estis analfabetoj. Do 3,8 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 748 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,27 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Divisaderos Arkivigite je 2007-04-02 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)