| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ĵambuo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | dukotiledonuloj *dicotyledones* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Asteraloj  *Astereles* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Asteracoj *Asteraceae*  |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Acmella ’’* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | A. oleracea |
|

 |
| Dunomo |
| ****Acmella oleracea****(L.) R.K.JANSEN |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ĵambuo  |

 |
| v • d • r |

**Ĵambuo** *(Acmella oleracea)* estas plantspecio el la familio de la Asteracoj (*Asteraceae*). Pro la doloranestezia efiko la planto nomiĝas en la angla *toothache plant* („dentdolora planto"), pro la formo de la florkapitulo ĝi ankaŭ nomiĝas *eyeball plant* („okulgloba planto"). Ankaŭ pro la formo de la florkapitulo ĝi nomiĝas en la germana „Husarenknopf" (huzara butono).

Minimume du pliaj specioj de la genro *Acmella* (*A. ciliata*, *A. brachyglossa*) nomiĝas ankaŭ „ĵambuo", sed ili ne havas grandan signifon.

Priskribo
---------

*Acmella oleracea* estas unujara, herba planto. La folioj estas simplaj kaj havas noĉitan folirandon. La planto formas kapitulon. La fruktoj estas akenoj. La specio ne toleras froston.

Uzado
-----

Kuiritaj folioj de ĵambuo estas uzataj por diversaj tradiciaj pladoj en la nordo de Brazilo, ekzemple *Pato no Tucupí* (anasaĵo stufita en la likvaĵo ekstraktita el maniokaj radikoj kaj spicita kun ĵambufolioj kaj aliaĵoj) .Tio estas kulinara specialaĵo en la regiono Belém ĉefurbo de la ŝtato Parao.

La folioj efikas kontraŭinflame; la kontraŭbakteria efekto neniam povas esti pruvita. En la popola medicino la planto estas uzata kontraŭ reŭmatismo, artrito, gingivito kaj haŭtomikozoj. Post la maĉado de krudaj folioj sur la lango eksentiĝas eferveska sento.

Bildoj
------

Ĵambuo (jen la specio *Acmella ciliata* (KUNTH) CASS.) de foiro en Bragança, norda Brazilo:

* floraroj kaj foliojfloraroj kaj folioj
* kapitulojkapituloj
* detala foto de kapitulodetala foto de kapitulo

Referencoj
----------

1. ↑  Holetz, F. B.; Pessini, G. L.; Sanches, N. R.; Cortez, D. A. G.; Nakamura, C. V.; Dias Filho, B. P.: *Screening of some plants used in the Brazilian folk medicine for the treatment of infectious diseases*. Mem. Inst. Oswaldo Cruz, Rio de Janeiro, Vol. 97(7): 1027-1031, 2002 (PDF)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Jambuo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jambuo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Jambuo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Gernot Katzers Gewürzseiten, Artikel über „Parákresse" mit Photos
* Synonymie von *Acmella*.
* Artikel über *Acmella* (= *Spilanthes oleracea*) Arkivigite je 2016-04-24 per la retarkivo Wayback Machine
* [*Jambuo* en *Germplasm Resources Information Network* (GRIN), Agrikultura ministerio de Usono (USDA), Agrikultura esplora servo (ARS), National Genetic Resources Program. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Marilando. Die Art bei Grin.]

Vidu ankaŭ
----------

* listo de legomoj