recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La Repaciĝ-placo; maldekstre supre estas la Geschwister-Scholl-lernejo.
La **Placo de repaciĝo** (germane *Platz der Versöhnung*) troviĝas en Arnstadt sur herbejo-parketo situanta antaŭ la Geschwister-Scholl-lernejo, inter Kasseler-strato, Richard-Wagner-strato kaj Thomas-Mann-strato, tre proksime al la ĉefa stacidomo.

Kialo
-----

La ideo estis de la frakcio *Pro Arnstadt*. Per la nomigo de la ĝis nun sennoma placo oni volas esprimi la altestimon antaŭ la sukcesega integriĝo kaj la diligenteco de la post 1945 rasisme kaj venĝeme forpelintaj germanlingvanoj el Eosta Eŭropo.

Ĉ. 14.000 rifuĝintoj pliriĉigis la kulturan, societan kaj ekonomian vivon de Arnstadt post la Dua mondmilito. Ekzemplo estas la konataj vitraĵfabrikoj de Arnstadt, kiujn fondis homoj el Norda Bohemujo.

Estas intencita doni signon de aktiva memorigkulturo, kiu ne volas akuzi sed repacigi la homojn. Pri la aspekto de ebla monumento oni ankoraŭ ne konsentis; eble ankaŭ lernantoj de la apuda Geschwister-Scholl-lernejo povus patronadi la monumenton.

Fonto
-----

Artikolo gazeta de la 9-a de januaro 2014 pri la kunsido de la urba konsilantaro favore al la nomdono.[*rompita ligilo*]
**Nenies tero**, foje internacie uzata la latina esprimo *terra nullius*, estas tereno aŭ teritorio kiu estas neokupita aŭ sub disputo inter partioj kiuj lasis ĝin neokupita pro timo al malamiko aŭ pro necerteco. La termino estis origine uzata por difini disputatan teritorion aŭ eĉ nefekundan aŭ neutilan teron pro malkonsento inter administraciaj unuoj. En moderna epoko, tiu koncepto estas ofte asocia kun la Unua Mondmilito por priskribi la areon de tero inter du malamikaj tranĉe-sistemoj, kiun neniu el la du flankoj kuraĝas trapasi, kapti aŭ eĉ eniri pro timo esti atakita de la kontraŭaflanko dume. En tiu epoko de la tranĉemilito, fakte estis en tiu nenies tero kie okazis granda parto de amasmortigo. Ĉar la vivo daŭras dum la stabiligo de la du frontolinioj ambaŭlime de la nenies tero, tiu etoso estas fekunda inspiro por historioj de romanoj, filmoj ktp.

Ne nepre necesas milito por ke estu nenies tero. Ankoraŭ en multaj lokoj estas diversaj tipoj de tiaj teritorioj okaze de malkonsento inter rivalaj ŝtatoj. Ankaŭ dum la Malvarma Milito oni starigis zonojn de nenies tero laŭlonge de la Fera Kurteno.

En kulturo
----------

**Nenies tero** (en bosna: *Ničija zemlja*) estas milit-filmo de 2001 kies agado okzas meze de la Bosnia Milito. La filmo markis la ekon de la Bosnia verkisto kaj reĝisoro Danis Tanović. Ĝi estis kun-produktoraĵo inter kompanioj de Bosnio-Hercegovino, Slovenio, Italio, Francio, Belgio kaj UR. La filmo ricevis la Oskar-premion pro la Plej Bonkvalita Eksterlandlingva Filmo en 2001.

Vidu ankaŭ
----------

* Polenaktion, deporto de poldevenaj judoj al Pollando fare de Nazia Germanio

Notoj
-----

1. ↑   Persico p. 68
2. ↑   Coleman p. 268

Bibliografio
------------

* Coleman, Julie (2008). A History of Cant and Slang Dictionaries. 3. Oxford University Press. ISBN 0-19-954937-0.
* Persico, Joseph E. (2005). Eleventh Month, Eleventh Day, Eleventh Hour: Armistice Day, 1918 World War I and Its Violent Climax. Random House. ISBN 0-375-76045-8.

* Kategorio Nenies tero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **preĝejo Johano Baptisto** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Besenyszög (Hungario).

Historio
--------

Laŭ ekleziaj fontoj jam en 1332 ekzistis kirko en 1332, sed ĝi malaperis dum dominado de turkoj. La nun videbla kirko estis konstruita inter 1783–1786. En 1875 la turo estis plialtigita. La orgeno estis farita en 1892.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola ĉe stratangulo parte en korto, sed en la korto estas ankaŭ ŝtona kruco. La navo troviĝas rekte ĉe la trotuaro. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, pli supre estas granda fenestro, la plej supre la turo altiĝas. La absido estas rektangula kaj nur iomete pli mallarĝa, ol la navo. Interne bildo de la ĉefaltaro estis pentrita en 1787, sed en 1933 Ferenc Chiovini pentris pli novan pri bapto de Kristo.

Kermeso okazas en la 24-an de junio.

Aŭdu ankaŭ
----------

* sonorado de la preĝejo

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 

Interna parto

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Koncertmajstro** estas kutime la voĉestro el la grupo de la 1-aj violonoj, kiu staras aŭ sidas en orkestro ĉe la unua muzikpupitro. Ĝis en la komencanta 19-a jarcento ĉi tiu estra muzikisto direktis memstare la tutan orkestron, kiel eĉ nun estas kutime en kelkaj ĉambrorkestroj. Ekde la transpreno de la estra pozicio de dirigento – komence ekde la klaviceno, poste nur staranta antaŭ la orkestro – koncertmajstro havas la taskon kontroli la agordadon, gvidi la ludadon, ludi la violonajn soloajn pasaĝojn kaj foje anstataŭi la dirigenton dum la proboj. Krome li signalas al la orkestro la ekstaradon, eksidadon kaj eventualan aplaŭdadon (ekz. per la arĉoj, kiuj estas frapataj ĉe la muzikpupitroj).

En pli grandaj simfoniorkestroj plejofte estas pluraj koncertmajstroj. Jen oni kutime distingas inter la t.n. 1-aj koncertmajstroj kaj la *2-aj koncertmajstroj*. Ofte en pli grandaj orkestroj du koncertmajstroj dum koncerto sidas ĉe la unua pupitro, je kio unu anstataŭas la alian. Krome en grandaj orkestroj la voĉestroj de la 2-aj violonoj ofte nomiĝas koncertmajstroj.

La koncertmajstro estas subtenata de la voĉestroj de la aliaj instrumentgrupoj kaj komunikas vide kun ili.

Famaj koncertmajstroj (selekto)
-------------------------------

* Siegfried Borries: Koncertmajstro de la Berlinaj Filharmoniistoj 1933–1940, speciala koncertmajstro de *Staatskapelle Berlin* 1941–1945, koncertmajstro de la Berlinaj Filharmoniistoj 1945–1956
* Willi Boskovsky: Koncertmajstro de la Vienaj Filharmoniistoj 1933–1969
* Alice Harnoncourt: Koncertmajstrino de Concentus Musicus Wien 1953–1985
* Rainer Kussmaul: Unua koncertmajstro de la Berlinaj Filharmoniistoj 1993–1997
* Rudolf Koeckert: Unua koncertmajstro de la Simfoniorkestro de la Bavara Radio 1949–1979
* Franzjosef Maier: Koncertmajstro de ĉambrorkestro *Collegium Aureum*, ekde 1962 ĝis ties malfondiĝo
* Egon Morbitzer: Koncertmajstro de *Staatskapelle Berlin* 1951–1989
* Erich Röhn: Unua koncertmajstro de la Simfoniorkestro de la Nordgermana Radio 1945–1974
* Horst Sannemüller: Koncertmajstro de la Gewandhausorchester Leipzig
* Franz Peter Fischer: Unua koncertmajstro de *Würzburger Philharmoniker*

Vidu ankaŭ
----------

* Dirigentado
* Dirigento

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Koncertmajstro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Retpaĝaro deFranz Peter Fischer Arkivigite je 2009-06-15 per la retarkivo Wayback Machine
**Deŭterio** (el la greka *δευτερον*: "la dua") estas krom procio kaj tricio, izotopo de hidrogeno. Ĝia atomkerno estas nomata ankaŭ deŭterono.

Priskribo
---------

La ĝusta kemia simbolo estas 2H, sed el simpligaj bazoj estas kutima ankaŭ la uzo de formula signo D.

Male al 1H hidrogeno, ĉe kiu la atomkerno konsistas nur el unusola protono, la deŭteria kerno konsistas el unu protono kaj unu neŭtrono. La proporcio de la deŭterio en la natura hidrogeno estas ĉirkaŭ 0,015%. Ĉar neniu procezo de la stelara nukleosintezo estas tiel konata, kiu produktas deŭterion, oni supozas ke ili estiĝis en la primordia nukleosintezo direkte post la praeksplodo. Tiel la ofteco de la deŭterio en la kosmo estas grava parametro por la kosmologiaj modeloj.

Se oni anstataŭigas ĉe akvo (H2O) la hidrogenon al *deŭterio*, tiel oni ricevas pezan akvon (D2O). Se la hidrogenon anstataŭas nur duone la deŭterio, ricevas oni duonpezan akvon (HDO).
La denso de D2O estas 1,1047 g/cm³ ĉe 25 ℃, la fandopunkto situas ĉe 3,8 ℃ kaj la bolpunkto ĉe 101,4 ℃. La densa maksimumo situas ĉe 11,2 ℃ (akvo: 3,98 ℃). Tiu diferenco en la fizikaj proprecoj nomiĝas *izotopa efekto*. Ĝi estas neniel tro forte esprimita kiel ĉe la paro 1H - 2H. Peza akvo estas venena en granda koncentriĝo pro la malbona solvebla kapablo.

Oni uzas deŭterion kiel moderigilon en atomreaktoroj (en formo de peza akvo), kiel brulaĵon en atombomboj kaj kiel signilon en kemio kaj biologio.

Krom la menciitaj oni uzas ĝin en eksperimentaj fisiaj reakcioj kun tricio kiel brulaĵojn.

Deŭterio estis malkovrita en 1931 de Harold Clayton Urey, pro kio li ricevis en 1934 Nobelpremion pri kemio.

Vidu ankaŭ
----------

* Procio
* Tricio
* Peza akvo
* Hidrogeno

* Kategorio Deŭterio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 44028
* GND: 4149226-2
* LCCN: sh85037316
* BNF: 12127493n
* NDL: 00575142
 |
La **Luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en urbo Göd (Hungario).

Historio
--------

Post dominado de la turkoj en la nuna loko de Göd oni vivis nur sporade, inter ili luteranoj. Eklezie ili apartenis al Csomád, kie oni konstruis kirkon en 1783. En Gőd alvenis la unua luterana pastro en 1916, kiu transprenis la ekleziajn kaj administraciajn taskojn. Tiutempe la diservoj okazis en privata domo. La 1-a mondmilito forprenis la kirkokonstruajn strebojn. Tiutempe jam ekzistis aparta Alsógöd kaj Felsőgöd (Malsupra Göd - Supra Göd). En 1923 en Alsógöd filia luterana grupo formiĝis, samtempe iu donacis parcelon por loko de preĝejo. En la sekva jaro oni konstruis simplan sonorilostablon, en la jaroj 1928 kaj 1929 jam kirkon. 

Tiutempe en Felsőgöd la diservoj okazis en lernejo. Fine en la 1970-aj jaroj permeso alvenis por konstrui luteranan somerumejon, tamen la preta preĝdomo ricevis tureton, kiu simbolis la kvazaŭan eklezian celon. Depost unuiĝo de Alsó- kaj Felsőgöd kiel Göd ambaŭ preĝejoj restis funkciantaj kirkoj.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto, sed la fasada parto etendiĝas al la strata trotuaro. La fasado estas malsimetria, ĉar la kvadrata turo maldekstre altiĝas kaj reliefas. La tutpinto estas piramida. Super la enirejo pluvŝirmilo estas videbla.

Fontoj
------

* Arkivigite je 2021-10-18 per la retarkivo Wayback Machine
* 
*
**Elektra rezistanco** estas mezuro por tio, kiom da elektra tensio necesas, por ke ia elektra kurento trairu konduktilon. En mezursistemo SI unuo de rezistanco estas omo (Ω). Rezistanco (*R*) de iu konduktanta aĵo estas grandeco, kiu povas esti kalkulita kiel:

{\displaystyle R={\frac {U}{I}}}
kie

*U* — elektra tensio (diferenco de elektraj potencialoj) inter bornoj de konduktanta aĵo, estas mezurata en volto
*I* — elektra kurento, fluanta inter bornoj pro la diferenco de elektraj potencialoj, estas mezurata en ampero.
Speciala ilo farita por havi rezistancon estas rezistilo.

Inversa grandeco al rezistanco estas konduktanco, kiu estas mezurita en simenso.

Granda konduktanco de metaloj estas pro tio, ke en ili estas grandega kvanto da liberaj kurenteroj - elektronoj de konduktanco, aperintaj de valentaj elektronoj de atomoj de la metalo, kiuj elflugas de apartaj atomoj.

Elektra kurento en la metaloj estas pro ekstera elektra kampo, kiu igas ordigatan movadon de la elektronoj.

Moviĝantaj elektronoj dispersiĝas pro malordaĵoj de jona krado de la metalo (pro alispecaj atomoj, malordaĵoj de mem jona krado, termikaj fluktuoj de la atomoj). Tiam elektronoj disperdas siajn impulsojn, kaj energio de iliaj moviĝoj iĝas energio de varmo tra la krado. Pro tio metaloj havas rezistancon.

**Specifa rezistanco** (aŭ **elektra rezistivo**) estas atributo de materialo kondukti kurenton. Unuo de specifa rezistanco estas omo·metro. Kutime por ĝi estas uzata litero *ρ* .

Por aĵoj kun la samaj atributoj en ĉiu amplekso kaj simpla formo:

*R = (ρ·L) / A* ,
kie

*L* — longo de la aĵo laŭ la kurento
*A* — areo de la aĵo perpendikulare al la kurento.
Inversa grandeco al specifa rezistanco {\displaystyle \rho } estas elektra konduktivo {\displaystyle \sigma }.

Specifaj rezistancoj de kelkaj metaloj, ofte uzatoj en elektrotekniko
---------------------------------------------------------------------

| metalo | ρ, omo·metro·10−6 |
| --- | --- |
| Aluminio Al | 0,028 |
| Volframo W | 0,055 |
| Fero Fe | 0,098 |
| Oro Au | 0,024 |
| Kupro Cu | 0.0172 |
| Plumbo Pb | 0,205 |
| Arĝento Ag | 0,016 |
|

Ĉiu tiuj grandoj estas por temperaturo *t = 20 ℃*.

Ĉar la specifa rezistanco de kupro estas la plej malalta, kaj la prezo de kupro ankaŭ malalta, tiu metalo estas la plej ofte uzata en elektrotekniko.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Elektra rezistanco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Leĝo de Omo
* Ĵula leĝo
* Rezistancilo
* Kapacitanco
* Induktanco
* Impedanco
* Elektra impedanco de Planck


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 45028
* GND: 4128466-5
* LCCN: sh85041986
* BNF: 119825351
* NDL: 00561371
 |
Trafik-tabuloj regulas vojan trafikon per piktogramoj.
**Trafiksignaloj** kaj **trafikŝildoj** regulas la trafikon sur publikaj stratoj. Ili estas preskriboj de ŝtataj aŭtoritatoj kaj jure devigaj por ĉiuj trafikantoj. Trafiksignaloj estas i.a. semaforoj kaj aliaj trafiklumoj, veturejaj markoj (ekzemple leno-disigaj strioj, haltstrioj antaŭ semaforo ktp.), trafikŝildoj kaj man-signaloj de trafik-policistoj.

Trafik-tabuloj montras facile kompreneblajn piktogramojn kaj "ordonas", "avertas" aŭ "informas". Tabuloj indikantaj direktojn al iuj cellokoj (ekzemple al la urbocentro aŭ alia urbo) ne apartenas al trafik-tabuloj en strikta senco, ĉar ili ne havas karakteron de ŝtata preskribo. Ilin oni nomas voj-indikantaj tabuloj.

Inter la diversaj klasoj de trafiksignaloj ekzistas jena hierarkio: plej altan prioritaton havas man-signaloj kaj ordonoj de policistoj, poste trafiklumoj kaj semaforoj, poste trafik-tabuloj kaj veturejaj markoj kaj laste ĝeneralaj reguloj kiel "dekstre antaŭ live" (en landoj kun dekstraflanka trafiko).

Internacia unuecigo
-------------------

Estas strebo internacie unuecigi trafiksignalojn por faciligi transliman trafikon kaj altigi trafik-sekurecon. Al tio celas diversaj traktatoj de internacia juro kiel ekzemple la Viena Traktato pri Trafiksignaloj de la 8-a de novembro 1968. Unu el la plej konataj ekzemploj estas la ruĝa okangula "halt!"-tabulo, kiu en multaj landoj havas la surskribon "STOP". Aliaj reguloj ĝis hodiaŭ ne estas harmoniigitaj, ekzemple la reguloj pri la prioritata enveturado en trafikcirklon.

Prioritata vojo ĉe vojkruciĝo

Kilometra cipo
--------------

Vidu ŝosea cipo

Kritiko
-------

Tro multaj trafiksignaloj povas konfuzi trafikantojn. Ekzistas diversaj provoj forte malpliigi trafiksignalojn kaj precipe trafik-tabulojn. Kelkaj komunumoj en Nederlando, Belgio kaj Danio eksperimente forigis preskaŭ ĉiujn trafiksignalojn kaj laŭ la principo de la "dividita spaco" (angle "shared space") lasas la trafikantojn aŭtonome reguli la trafikon. Laŭ akompanaj studoj la rezultoj estus kontentigaj. Pliiĝo de akcidentoj ne estus konstatebla.

Vidu ankaŭ
----------

* Trafiksignaloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Trafiksignaloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Reguloj de trafiko
* Lingva pejzaĝo

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  PIV precizigas signalon kaj ne signon kion klarigasinteligenteco, anstataŭ konvencio.  Alirita la 11an deJanuaro 2018.
2. ↑  Wiener Übereinkommen über den Straßenverkehr (en la germana)
Vidaĵo de la Monaĥejo de la Reĝaj Senŝuistinoj el la sudorienta angulo (Placo de Sankta Marteno, Madrido).
La **Monaĥejo de la Reĝaj Senŝuistinoj**, en hispana *monasterio de Nuestra Señora de la Visitación*, situanta en Madrido, Hispanio, plej konata kiel *Descalzas Reales* (Reĝaj Senŝuistinoj) estas monaĥejo de enfremitaj monaĥinoj, klaraninoj, fondita en 1559 de Johanino de Aŭstrio, vidvino de la princo Johano Manuel de Portugalio, fratino de la reĝo de Hispanio Filipo la 2-a kaj patrino de la estonta reĝo portugala Sebastiano la 1-a. Ĝi troviĝas situanta en kerna centro de Madrido: nome ĉe la aktuala Placo de las Descalzas (Senŝuistinoj), zono tre proksima al la Sunpordo.

Temas pri klasikisma konstruaĵo de la 16a jarcento kiu gastigas interne gravajn artaĵojn. Parto de la monaĥejo estas aktuale dediĉita al muzeo vizitebla.

* Monaĥejo de la Reĝaj Senŝuistinoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Monaĥejo de la Reĝaj Senŝuistinoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

40° 25′ 5.76″ N 3° 42′ 22.29″ U﻿ / ﻿40.4182667 °N, 3.7061917 °U﻿ / 40.4182667; -3.7061917 (mapo)Koordinatoj: 40° 25′ 5.76″ N 3° 42′ 22.29″ U﻿ / ﻿40.4182667 °N, 3.7061917 °U﻿ / 40.4182667; -3.7061917 (mapo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 434206
* GND: 5041096-9
* LCCN: n81107101
* VIAF: 136749825
* SUDOC: 029880785
* BNF: 12141322t
* ULAN: 500302375
* NKC: ko20231182846
 |
**Sándor Dobó** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dobó Sándor** estis hungara aktoro, teatrestro. Lia origina nomo estis *Scheiber* ĝis 1918 (malofte ankaŭ *Schreiber*).

Sándor Scheiber naskiĝis la 1-an de septembro 1855 en Csabrendek, li mortis la 5-an de decembro 1923 en Győr.

Biografio
---------

Sándor Scheiber devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en Szombathely en 1873, poste li studis juron. Tamen li interrompis la studadon kaj en la jaroj 1875 kaj 1876 li estis memserva soldato, en 1878 li partoprenis en okupado de Bosnio. Depost civiliĝo li aktoriĝis en Kecskemét ĉe Vilmos Lászy. Liaj sekvaj pli gravaj migraj teatraj kompaniestroj estis János Nyéki, Lajos Pesti Ihász (1885), Vince Nagy (1887), János Komjáthy en Debrecen. Ekde 1889 li estis kunteatrestro en Kecskemét, poste memstara migra teatresto en diversaj urboj. En 1905 li pensiuliĝis, tamen li estis fabrika oficisto en Győr, ekde 1913 urbestrano. Li edziĝis en 1881, lia edzino naskis filinon.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Arthur Sullivan: *A mikádó* - Koko
* Hervé: *Mam'zelle Nitouche* - Loriot
* Ganghofer–Brociner: *A valeni nász* - Barbu
* Aurél Follinus: *Náni* - Mihály Kreuczer

Elektitaj aktoroj de kompanio de Dobó
-------------------------------------

* Vilmos Földessy
* Jenő Halmi (1877)
* István Kozma (operetkantisto)
* Andor Mezei
* Kálmán Rózsahegyi
* Béla Timár

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764283
 |


* Portalo pri Biografio
La feniciaj kolonioj en la mediteranea baseno (flava)
komerca ŝipo de tipo Hipos (ĉizita sur ĉerko, Bejruta Nacia Muzeo)
**Fenicio** aŭ **Fenicujo** estis lando de antikva civilizo en la nordo de la antikva Kanaano, kun ĝia koro laŭ la marbordaj ebenaĵoj de tio, kio estas aktuale Libano kaj Sirio. La Fenicianoj estis la grandaj komercistoj kaj maristoj de la antikveco.

La fenica civilizo estis entrepreneca mara komerckulturo kiu disvastiĝis trans la Mediteraneo dum la 1-a jarmilo a.K. Tamen la antikvaj limoj de tiaj urbcentrataj kulturoj variadis. La urbo Tiro ŝajne estis la plej suda urbo. Sarepta, inter Sidono kaj Tiro, estas la plej plene elfosita urbo en la fenicia hejmlando.

Kvankam la popolanoj de la regiono nomis sin la *Canaani* aŭ *Kenaani*, la nomo "Fenicio" devenas de la grekoj, kiuj nomis ilin la *Phoiniki* - *Φοινίκη* (*Phoiníkē*); la greka vorto por "fenicio" estis sinonimo de la koloro purpuro aŭ ruĝo, *φοῖνιξ* (*phoinix*), per ĝia asocio kun la fama tinkturo *Tira purpuro* (kp. ankaŭ fenikso). Tiu ĉi tinkturo estis uzata en la antikva teksaĵa komerco; ĝi estis tre dezirebla. La fenicioj estis konataj kiel la "purpuraj homoj".

Posteuloj
---------

La posteuloj de la fenicianoj estas hodiaŭ inter la popoloj vivantaj en la mediteranea marbordo, kiel ekzemple: libananoj, magrebanoj, Malto kaj Kipro. Laŭ genetika studo de populacioj nuntempe vivantaj en ĉi tiuj lokoj, proksimume 6% de la viroj specimenitaj havis Y-kromosomon kiu povus esti ligita al fenica migrado. Libananoj, kaj precipe la maronita kristana populacio, bazigas libanan naciismon sur fenica historio.

Urboj
-----

* Antikva Kartago
* Zemar

Vidu ankaŭ
----------

* Baal Ammono
* Fenica arto
* Fenica lingvo
* Fenica alfabeto

Literaturo
----------

* *Tyre through the ages*, Nina Jidéjian, Dar al-Machreq, Bejruto, 1969 (anglalingva)
* *Je m'appelle Byblos*, Jean-Pierre Thiollet, H & D, Parizo, 2005 (franclingva, ISBN 2 914 266 04 9)

* Kategorio Fenicio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 57307
* GND: 4076086-8
* LCCN: n85072262
* VIAF: 124825610
* ISNI: 0000000403681147
* NDL: 00563094
* NKC: ge414227
 |
**Tamás Soltra E.** [tamAŝ ŝoltra], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Soltra E. Tamás** estas hungara skulptisto, medalisto, altlerneja instruisto.

Miklós Vermes (Sopron, 2005) fare de Tamás Soltra E.
Tamás Soltra E.  naskiĝis la 30-an de aprilo 1955 en Pécs.

Biografio
---------

Tamás Soltra E. abiturientis en arta gimnazio en sia naskiĝurbo en 1973, liaj pli gravaj instruistoj estis József Palotás (skulptisto) kaj Béla Simon (pentristo). Li akiris diplomon en Pedagogia Altlernejo de Pécs en 1980, liaj majstroj estis István Bors en Kaposvár, István Gádor kaj György Fürtös en Pécs. En la jaroj 1987 kaj 1988 li plulernis en Universitato Janus Pannonius de István Bencsik kaj Ilona Keserü. Intertempe en 1984 li translokiĝis al Sopron. Inter 1991-1994 li instruis en altlernejo en Sopron, poste en instituto de Universitato de Okcidenta Hungario kiel docento. Li ricevis premiojn inter 1975-2012.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Pécs (1978, 1995)
* Sopron (1988, 1997, 2007, 2012)
* Rorschach (1994)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Sopron (1989, 2000)
* Vieno (1991)
* Budapeŝto (1994, 1998, 2002, 2006, 2013)
* Arthalo Budapeŝto (2001)
* Tarcento (2003)
* Pécs (2005)
* Romo (2006)
* Seixal (2008)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* István Dorfmeister (1729)István Dorfmeister (1729)
* Ignác FlandorfferIgnác Flandorffer
* Frigyes RöschFrigyes Rösch
* Fratoj SchármárFratoj Schármár
* Elek Benedek (2002)Elek Benedek (2002)

Elektitaj medaloj
-----------------

* "Sopron Emlékéremsor"
* "A Nándorfehérvári Diadal 550. évfordulója" (arĝenta memormono)
* "Kazinczy Ferenc születésének 250. évfordulója" (arĝenta memormono)
* "Liszt Ferenc születésének 200. évfordulója" (ora memormono)
* "X. Művésztelep Kőszeg" (medalo, 1986)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Roland Ferenc Lieb

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Tamás Soltra E. en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 624946
 |
Elfosaĵoj de la "Aristotela Lernejo" ĉe Nausa.
Fasado de la "Tombo de Palmetoj" (3a jarc. a.K.)
**Mieza**, "sanktejo de Nimfoj", estis vilaĝo en antikva Macedonio, kie Aristotelo instruis al la knabo kiu poste iĝos Aleksandro la Granda (kaj al aliaj kompanoj) inter 343 a.K. kaj 340 a.K.

Mieza ricevis sian nomon el Mieza, en antikva macedonia mitologio, filino de Beres kaj fratino de Olganos kaj de Beroja. Ĝi estis hejmo de la kompano de Aleksandro Peucestas.

Aristotelo estis dungita de la patro de Aleksandro, nome Filipo la 2-a, por instrui lian filon, kaj ricevis la Templon de la Nimfoj kiel klasejo. Page, Filipo rekonstruis kaj liberigis la civitanojn de Stagira, hejmloko de Aristotelo, kiun li estis rabdetruinta en antaŭa konkero tra Grekio kaj Macedonio.

Referencoj
----------

1. ↑  pothos.org. Aristotle (384-322 BC) Arkivigite je 2012-07-28 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  DeGategno, Paul J. kaj Stubblefield, R. Jay (2006). *Critical Companion to Jonathan Swift*, p. 32. Infobase Publishing. ISBN 1438108516

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ruinoj de Mieza kaj prsikribo de la loko (Lernejo de Aristotelo kaj Kultura Centro, Nausa)
**Aleksandro Suvorov** (ruse: *Александр Васильевич Суворов*, naskiĝis je la 3-a de junio 1953 en Frunze (nun Biŝkeko), Kirgiza SSR, Sovetunio) estas rusa psiĥologo, pedagogo kaj poeto. Li estas aŭtoro de multaj sciencaj skriboj kaj artikoloj pri psiĥologio, pedagogio kaj psiĥologia filozofio, doktoro de psiĥologio ekde 1996. Ekde sia infanaĝo li estas blindsurda.

Biografio
---------

Aleksandro Suvorov tute blindiĝis, kiam li estis 4-jaraĝa. En 1962 li surdiĝis. Ekde tiu jaro li studis kaj estis edukita en la speciala infanejo por blindsurduloj en Zagorsk (Moskva provinco). 

En 1971 oni elektis lin por partopreni en la eksperimento pri la edukado de la blindsurduloj en universitato. La eksperimento estis organizita de la speciala grupo por edukado de la blindsurdaj infanoj de la scienceksplora instituto de defektologio (tiam parto de la Pedagogia Akademio de Sovetunio). Li studis en la filozofia fakultato de MŜU dum unu jaro, poste li studis en la psiĥologia fakultato de la sama universitato dum 1972—1977.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 457973
* VIAF: 610144647672880431921
 |
**Sarolta Zárda** [ŝarolta], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Zárda Sarolta** estis hungara informadikisto, altlerneja instruisto.

Sarolta Zárda naskiĝis la  24-an de aprilo 1951(nun 1951-04-24) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sarolta Zárda akiris ekonomikan diplomon en Universitato Károly Marx en 1974, post 2 jaroj ŝi doktoriĝis samloke. Inter 1974-1988 ŝi laboris en instituto pri informadiko. Ekde 1988 ŝi laboris en alia, tamen simila laborejo, kie ŝi okupiĝis precipe pri disvastiĝo de eduko pri la informadiko, eĉ ŝi fondis 2 altlernejojn (Internacia Negoca Altlernejo (1991) kaj Altlernejo Dénes Gábor (1992)). Tiun lastan ŝi gvidis inter 1997–2002, pli frue ŝi instruis kiel katedrestro. Intertempe ŝi akiris licencon pri librotenado en 1994, ŝi kandidatiĝis (CSc) post 2 jaroj antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝi ricevis premiojn inter 1996-2010.

Elektitaj libroj
----------------

* *Kezdd kicsivel, gondolj nagyra!- Tanulmánygyűjtemény* (kunaŭtoro, 1990)
* *Szervezési és vezetési ismeretek - Elmélet és gyakorlat informatikusoknak* (kunaŭtoro, 2002)

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto (legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855303
 |


* Portalo pri Biografio
La **Internacia Negoca Altlernejo,** hungare *Nemzetközi Üzleti Főiskola*, angle *International Business School Budapest* (mallonge **IBS**) estas privata elita altlernejo en Budapeŝto. Ĝis 2014 resume 3700 studentoj akiris diplomojn.

Enirejo de IBS en Óbuda

Historio
--------

Negocisto István Tamás kun Sarolta Zárda fondis la altlernejon en 1991 kun apogo de Oxford Brookes University. La kampuso funkciis nur en luitaj ĉambroj en kontordomo en Újbuda. Post 6 jaroj la hungara ŝtato deklaris la oficialan akcepton, tial krom la angla diplomo la altlernejo rajtis doni ankaŭ hungarajn bakalaŭrojn. En 2011 oni fondis kampuson en Vieno, en la sekva jaro akordo okazis kun University of Buckingham. En 2014 la kampuso en Budapeŝto trovis pli konforman lokon en 3 domoj de Óbuda, tiuj 3 domoj estas historiaj monumentoj. En la sama jaro Ĝenerala Entreprenista Altlernejo aliĝis al IBS.

En la altlernejo oni instruas angle, sed en la unua lernojaro la ekzameno povas okazi ankaŭ hungare. Por neangloj estas ankaŭ konvenaj lingvokursoj. La studentoj povas elekti la lernadon inter 8 BSc kaj 4 MSc.

Elektitaj studentoj
-------------------

* Rajmund Fodor
* Gergely Kollmann
* István Kovács (boksisto)
* Georgina Póta
* Erika Szabó
* Dániel Varga
* Dénes Varga

Fontoj
------

* oficiala paĝo
* Arkivigite je 2016-07-31 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Internacia Negoca Altlernejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ŝanĝo de la limoj de Rumanio ek de 1881—la malnova reĝlando en purpura
La blazono de Rumanio (1881–1921)
Reĝo Karolo la 1-a (1866–1914)
1901 germana mapo de la malnova reĝlando
**Malnova reĝlando de Rumanio** ( rumane: *Vechiul Regat* aŭ ĵus *Regat*; germane *Regat* aŭ *Altreich* ) estas nomo rilatanta al la teritorio kovrita de la reĝlando de Rumanio inter la jaroj 1878 kaj 1913. Ĝi estis kunmetita precipe de la danubaj princlandoj Valaĥio kaj Moldavio.

Post la malvenko de Rusio en la krimea milito (1856) la du princlandoj estis sub protektorato de Otomana Imperio. Sub la aŭspicioj de la traktato de Parizo (1856) estis organizitaj kunvenoj (tiel nomataj *diwan ad hoc*) en kiuj oni fine decidis la unuiĝon de la du landoj sub la regado de Aleksander Ioan Cuza kiel ilia reganto (*domnitor*). La tiam formita Unuiĝinta princlando de Valaĥio kaj Moldavio restis sub la protektorato de Otomana Imperio. Ĝi iĝis sendependa nur post la milito kontraŭ la Otomana Imperio en 1878. Post tiu milito, en la kongreso de Berlino, al la unuiĝinta princlando estis asignita la plejparto de Dobruĝo, dum Besarabio estis transdonita al Rusio. En 1881 estis proklamita la reĝlando de Rumanio kaj Karolo la 1-a iĝis ĝia unua reĝo.

La esprimo *malnova reĝlando* venis en uzo post la unua mondmilito, kiam la reĝlando iĝis Granda Rumanio (*România Mare*) kaj inkluzivigis la regionojn de Transsilvanio, Banato, Besarabio, kaj Bukovino.

Referencoj
----------

* Lampe, John Balkan Economic History, 1550-1950: From Imperial Borderlands to Developing Nations[*rompita ligilo*], 1982, ISBN 0-253-30368-0.
La **preĝejo Koro de Jesuo** estas romkatolika historia monumento (ekde 2000) en urbo Gárdony (Hungario).

Historio
--------

Ĝis 1778 la katolikoj en Gárdony apartenis al Pázmánd, poste al Velence, ekde 1862 al najbara Agárd, sed la diservoj plej ofte okazis loke en privata korto. En 1931 bienulo donacis konvenan parcelon por konstrui kirkon. En la sekva jaro lerneja kapelo (ĉambro) estis konsekrita en Gárdony. La preĝejo mem estis konstruita inter 1942-1944. En la sekva jaro la paroĥo de Agárd estis translokita al Gárdony, tiel la kirko ricevis paroĥan titolon.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola laŭ la ĉefvojo inter arboj. La fasado estas simetria, meze la granda enirejo funkcias, plej supre la kvadrata mallonga turo altiĝas. Sakristio aliĝas al la duonronda absido. La 5 fenestropentraĵoj en la sanktejo estis faritaj en 1950 fare de József Palka. Estas ankaŭ 2 ŝtonaj skulptaĵoj pri Sankta Maria kaj Sankta Jozefo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Malantaŭa parto
La **kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento (ekde 1993) en urbo Gödöllő (Hungario).

Interno
Predikejo

Historio
--------

En Gödöllő la unua kalvinisma kirko estis konstruita en 1657. Ĝi estis malkonstruita fare de Antal Grassalkovich (krongardisto) en 1744 pro konstruado de la kastelo. Li kompensis la kalvinanojn per konvena parcelo, konstrumaterialoj kaj monoj. La nova baroka preĝejo estis konsekrita jam en 1745. La turo estis pligrandigita en 1801. Ĝis 1931 la kirko estis ankaŭ loko de la luteranaj diservoj. La originaj lignaj galerioj estis ŝanĝitaj al betonoj pro la malbona stato. Dum la 2-a mondmilito bombo kaŭzis damaĝojn. En 1993 la kirko renoviĝis.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas laŭ trotuaro de la ĉefplaco. Apude la kalvinana liceo funkcias. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo altiĝas kun cepoforma barokeca turpinto. En akso de la turpinto 4 fenestroj troviĝas unu sub la aliaj, fine la plej malsupre la enirejo. Krom tiu sur la fasado estas po unu pli grandaj fenestroj. Interne (eĉ ekstere) la muroj estas blankaj laŭ la kutimoj.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

*

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun foto
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Kapelo Koro de Jesuo** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en urbo Gödöllő (Hungario), en urboparto Blaha.

Historio
--------

Katoliko konstruis kapelon en sia areo. Ĝi estis konsekrita en 1928, baldaŭ en la 1950-aj jaroj renovigita. En 1978 la tegmento estis riparita, en 2004 kaj ekstre kaj interne renovigita. Diservoj dekomence okazis, pastroj alvenis el la komencaj preĝejoj. Ankaŭ la grek-katolikoj uzis la kapelon dum longaj jaroj.

Konstruaĵo
----------

La kapelo situas en korto, sed la navo ambaŭflanke etendiĝas laŭ la trotuaro. La fasado estas simetria, super la enirejo pluvŝirmilo pendas. Pli supre tre malgranda ronda fenestro estas videbla. La navo havas po 2 fenestrojn. La absido estas duonronda, apude malalta kvadrata turo altiĝas. La turpinto estas piramida. Interne malgranda galerio estis farita por la harmoniumo.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
La **preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika moderna konstruaĵo en urbo Gyál (Hungario).

Historio
--------

En la iama vilaĝo Gyál la unua mencio pri kirko Sankta Georgo okazis en 1324. Dum dominado de la turkoj ĝi neniiĝis, eĉ la vilaĝo senhomiĝis. La baldaŭaj loĝantoj eklezie apartenis al Alsónémedi. Depost la 1-a mondmilito jam 2 kapeloj funkciis, kiuj plene detruiĝis en 1945. En 1948 oni aĉetis neuzitan halon kaj ĝi estis trakonstruita al preĝejo. En 1951 Gyál ricevis paroĥan rajton. Inter 1981-1983 la kirko estis malkonstruita, samtempe en la sama loko pli nova estis konstruita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola ĉe stratangulo parte laŭ la trotuaro. La fasado estas plejparte simetria, meze la enirejo malfermas el la trotuaro kaj kondukas vojo inter muroj al enirejo de la kirko. La konstruaĵo konsistas el diversaj geometriaj formoj kaj donas impreson pri labirinto. La kirka enirejo funkcias tra la turo. Ankaŭ la turo estas eksterordinara, kiu konsistas el 2 edroj, parte malfermaj, eĉ la sonoriloj estas bone videblaj. La navo estas senregula plurlatero. Ene tuj estas videbla la malfermaj brakoj al la ĉielo de la resurektinta Kristo. Tio kondukas la rigardon al la ununura granda tegmentofenestro, poste al la ĉielo. Ne hazarde la nomo estas ankaŭ "Templo de Lumo".

Ankaŭ la grek-katolika eklezio uzas la kirkon, tamen pli ofte.

Kermeso okazas la 20-an de aŭgusto.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Tipa Larzac pejzaĝo vidita en marto 2007
Tipa Larzac pejzaĝo
Printempaj primoloj kaj diversaj specoj de orkideoj vaste videblas en la regiono de Larzac.
**Larzac** [elp. Larzak], ankaŭ konata sub la franca nomo **Causse du Larzac**, estas franca vilaĝo en kalkŝtona karsta altebenaĵo en la sudo de *Massif Central (*centra masivo), Francio, situanete inter Millau (en la departemento de Aveyron) kaj Lodève (en la departementp deHérault). Ĝi estas agrikultura areo, kie tradicie ŝafoj produktas lakton por la franca bluŝima fromaĝo Roquefort. Ekde la fruaj 2010-aj jaroj, la agrikultura produktado tamen plejparte diversiĝis.

Historio
--------

En oktobro 1970, Michel Debré, tiama Ministro de Defendo, decidis pri strategiaj celoj vastigi armean bazon ekster la vilaĝo de *La Cavalerie* en la departemento de Aveyron, de 30 km² al 170 km², sen konsulti la lokan loĝantaron. Lokaj terkultivistoj kontraŭargumentis kaj decidis kontraŭbatali la projekton pere agadoj kiel la okupado de senhomaj bienoj aĉetitaj de la franca armeo prepare al ĉi tiu vastigo. La franca sindikalisto kaj kamparana aktivulo José Bové transloĝisis tien dum tiu periodo subtene al la protestoj. José Bové nuntempe loĝas en la areo de Larzac. Li gajnis preskaŭ 500 000 voĉdonojn en la prezidenta baloto de 2007 en Francio. Li iĝis membro de la Eŭropa Parlamento en 2009.

Membroj de la apuda Komunumo de la Arko (fr.: *Communauté de l'Arcche*), gvidita de la pacisto Lanza del Vasto, estis ankaŭ tre aktiva en kontraŭstaro al la tendaro.

Post dek jarojn de neperforta rezisto, la plano estis nuligita de prezidento François Mitterrand en 1981.

Pro ĝia historio, Larzac estis elektita kiel la ejo de grandega renkontiĝo kontraŭ la Monda Organizaĵo pri Komerco (WTO) kiu okazis en aŭgusto 2003. 

**Esperanto**

Hubert MARTIN, loka esperantisto kaj motoro de la somera festivalo pri milda vojaĝado en Larzac.

*

Referencoj
----------

1. ↑  "« On a toujours montré qu’une autre agriculture est possible » : le Larzac, éternel laboratoire paysan", *Le Monde* (in French), 1 June 2021.
2. ↑  *Communauté de l'Arche* estis kaj restas lernejo de interna vivo, de spirita vivo, bazita sur persona transdono, laŭ libro de Anne Fougère kaj Claude-Henri Rocquet: *Lanza del Vasto: pèlerin, patriarche, poète (pilgrimo, patriarko, poeto)*, Desclée de Brouwer, 2003, p. 151.
3. ↑  "The World Is Not For Sale" Gathering on the Larzac against the world trade organization (8-10 August 2003)
4. ↑  (fr) *Festival du Roc Castel* - (plurlingve) Larzac Eŭropa vilaĝo
Larĝa panoramo al moskeo en Janbu
**Janbu**, konata ankaŭ *Jenbo* aŭ *al Bahr de Janbu*, arabe ينبع البحر‎ (al Bahr = "fonto proksime de la maro"), estas universitata urbego kaj havenurbo en Regiono Medino en Sauda Arabio.

Domoj en Janbu
Mapo pri Sauda Arabio, kie la ruĝa punkto estas Janbu (Yanbu)
Ĉiovendejo en Janbu

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Supermara alteco: 0- m
* Loĝantaro: 320 800
* Horzono: UTC+3 (ankaŭ somere)
* Telefonkodo: +966-14
* Poŝtkodo:

Geografio
---------

Janbu situas en okcidenta parto de la lando laŭ Ruĝa Maro. Medino Ĝido troviĝas 300, Rijado 864 km .

Historio
--------

Marborda konstruaĵo en Janbu
La nuna Janbu estis antaŭ 2500 jaroj grava haveno inter Jemeno kaj Egipto. La haveno havis signifan rolon dum la 1-a mondmilito. Ĝi restis malgranda havenurbo ĝis 1975, poste la registaro nomumis ĝin kiel unu el la du novaj industriaj centroj de la lando. Motoro de la industrio estis la petrolkemio.

Ekonomio
--------

Janbu estas hejmo de tri naftorafinejoj, krome oni produktas plastaĵojn. Ĝi funkcias kiel la ĉefhaveno por la sankta grandurbo de Medino, 160 km en la oriento. Tri gravaj naftoduktoj kondukas el la dezerto al Janbu. Granda nombro da la loĝantoj estas eksterlandaj elmigrantoj laborantaj en la petrolkemia industrio, plejparte de Azio, sed ekzistas de la Proksima Oriento, Eŭropo, Usono, kaj Kanado.

Industria kvartalo de Janbu
Monumento en Janbu

Trafiko
-------

Janbu havas internacian flughavenon ekde 2009. La urbego havas trairan ĉefvojon, kiu kuras laŭ la marbordo. La granda haveno portas ankaŭ fruktojn al eksterlandaj ŝtatoj.

Klimato
-------

Janbu situas en dezerta klimato. En la jaro pluvas nur 33 mm, inter novembro-januaro pluvas mezurebla kvanto, en la ceteraj monatoj ne aŭ apenaŭ pluvas. La averaĝa jara temperaturo varias inter 20-33 °C.

Vidindaĵoj
----------

* moskeo

Fontoj
------

* WikiTrans
* 

Vojo en Janbu
Vojo en Janbu
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Walchwil (stacidomo). |



**Walchwil** (prononcu *valĥvil*) estas komunumo en Kantono Zugo, Svislando. Ĝi havis 3440 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Walchwil situas ĉe la orienta bordo de la Lago de Zugo.

Najbaraj komunumoj
------------------

Walchwil limas al la Lago de Zugo en okcidento, al la urbo Zugo en nordo, al Unterägeri en oriento al la zuga eksklavo *Alpli* en sudokcidento kaj al la ŝvica komunumo Arth en sudo.

Trafiko
-------

Walchwil havas stacidomon sur la Gotardlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj inter la urbo Zugo kaj Ŝvico. De Walchwil ekzistas ankaŭ liniŝipoj sur la Lago de Zugo al Arth, Zugo, Buonas kaj Ĥamo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Walchwil datiĝas el la jaro 1283 sub la nomo *Walchwile*.

En la 13-a jarcento la Habsburgoj heredis la voktorajtojn pri Walchwil de la Grafoj de Kiburgo kaj pandigis ilin al la Sinjoroj de Hünenberg. Ĉi-lastaj vendis la voktrajtojn en la jaro 1352 al la lucernano *Werner von Stans* kaj tiel fariĝis posedaĵo de la Svisa Ĵurkomunumo. Liaj filoj vendis en la jaro 1379 tiujn rajtojn al la urbo Zugo, kiu tiel akiris sian unuan voktejon. Pro la Helveta Revolucio Walchwil en la jaro 1798 fariĝis memstara politika komunumo kaj en la jaro 1804 akiris ankaŭ la eklezian sendependecon de Zugo ricevante la pastrorajtojn pri la kapelo, kiu jam estis konstruita en la jaro 1497.

Vidu ankaŭ
----------

* Walchwil (stacidomo)
* Walchwil Hörndli (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Walchwil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Walchwil
* Walchwil en la Historia Leksiko de Svislando


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 262574
* GND: 4202532-1
* VIAF: 239055453
 |
**Teritorio** estas areo sub posedo de besto (inter ili homo) aŭ socia grupo, de organizaĵo aŭ eĉ ŝtato. Oni uzas, sekve, la vorton en biologio, psikologio, sociologio, geografio ktp. Estas, krome, multaj metaforaj uzoj vorto *teritorio* (en goo, ekzemple, **teritorio (goo)**), sed ĉiuj rilatas al areo, parto de pli granda spaco sub influo de individuo aŭ individuebla aĵo.

Politike, teritorio estas tera surfaco de Ŝtato, suverena aŭ ne. Laŭ internacia juro, teritorio estas nepra kondiĉo por agnosko de ŝtato, pro tio, Vatikano bezonis akiri kaj konservi sian tre etan teritorion. Krom tera surfaco, estas parto de ŝtata teritorio, la aera spaco, kaj la apudaj maraj akvoj.

En geopolitiko, oni uzas ankaŭ la vorto *teritorio* por dependaj ŝtatoj.

Multaj landoj nomas "teritorioj" kelkajn specojn de administraj eroj. Kanado kaj Norvegio, ekzemple, nomas kelkajn partojn de siaj landoj kun tre malmultaj loĝantoj "teritorioj" (ekz. Nordokcidentaj Teritorioj). "Teritorioj" nomiĝas ankaŭ la dependaj teritorioj de Usono, kiuj estas sub administrado de Usono, sed ne estas parto de iu el ĝiaj 50 subŝtatoj aŭ de la Distrikto Kolumbio. Francio, Aŭstralio kaj Anglio nomas kelkajn insulojn ankaŭ "teritorioj", ktp.

Brazila konstitucio nomas "teritorioj" teoriajn provincojn, kiujn Brazila registaro povus krei, sed kiuj ne ekzistas.

Vidu ankaŭ
----------

* Tereno

Referencoj
----------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKlasnomoj pri administraj unuoj |
| --- |
| Derivataj de titolo | Reĝlando • Vicreĝlando • Duklando • Grandduklando • Princlando • Grandprinclando • Elektoprinclando • Princepiskoplando • Graflando • Margraflando • Landgraflando • Kaliflando • Emirlando • Sultanlando • Ĥanlando • Komandorlando • Baronlando • Prefektlando • Subprefektlando • Senjorlando

---

 |
| Ne derivataj de titolo | Arondismento • Departemento • Distrikto • Dividaĵo • Elektodistrikto • Govio • Gubernio • Subgubernio • Kolonio • Komarko • Komunumo • Plenumanta komunumo • Komunumaro • Kvartalo • Lando • Federacia lando • Markio • Municipo • Paroĥo • Provinco • Ŝtato • Subŝtato • Teritorio |

 |

* Kategorio Teritorio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Teritorio en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**La kiso** (originale en germana: *Der Kuss*) estas verko de la aŭstria pentristo Gustav Klimt kaj probable lia plej bone konata verko. Estas ole-pentraĵo kun lamenetoj el oro kaj stano sur tolo de 180 x 180 centimetroj, farita inter 1907 kaj 1908.​

Tiu verko, laŭ la kanonoj de la Simbolismo, estas tolaĵo kun ornamoj kaj mozaikoj sur orumita fono. Ĝi estas eksponita en la *Österreichische Galerie Belvedere* de Vieno. Normale la verkoj de Klimt kreis skandalojn kaj estis kritikitaj kiel "pornografio". Liaj verkoj metis Klimt kiel "enfant terrible" (terura infano) pro siaj opinioj kaj kontraŭ-aŭtoritataj kaj kontraŭ-popolismaj pri arto. Male, "La kiso" estis ricevita entuziasme, kaj tuj estis aĉetita.

Gustav Klimt reprezentas la amparon enfermita en la intimeco, dum la cetero de la pentraĵo estas sur brila fono de ekstravaganca modelo (ora aero kaj sur angula pinto de flora herbejo). Tiu modelo sugestas la stilon de *Art Nouveau*. La figuroj ina kaj vira kontrastas per la bunta ornamado de la respektivaj vestoj, ĉe la virino per rondoformaj grapoloj kiuj memorigas pri arto de Bronzepoko kaj ĉe la viro per geometriaj bildoj pli propraj al *Art Nouveau*.

Bibliografio
------------

* Weidinger, Penck, Alfred, Stefanie (2013). \*\*, ed. Gustav Klimt El beso. Berlín: Jovis Verlag. ISBN 978-3-86859-310-5.
* Schwartz, Agatha (2010). eld. Género y Modernidad en Europa Central. Ottawa: Universidad de Ottawa Press. ISBN 0-7766-0726-X.
* Partsch, Susanna (1989). eld. Klimt: Vida y Obra. Londres: Bracken Books. ISBN 1-85170-286-5.
* O'Connor, Anne-Marie (2012). eld. The Lady in Gold, The Extraordinary Tale of Gustav Klimt's Masterpiece, Portrait of Adele Bloch-Bauer. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 0-307-26564-1.
* Julio Vives Chillida, El beso (los enamorados) de Gustav Klimt. Un ensayo de iconografía, Editorial Lulu.com, 2008, 144 pp. ISBN 978-1-4092-0530-2.

* Kategorio La kiso (Gustav Klimt) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 756059
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo SO en Beinwil SO staras por la svisa Kantono Soloturno. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Beinwil**.. |


---


**Beinwil** estas komunumo en la distrikto Thierstein en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 313 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Beinwil situas en la supera valo de la rivero Lüssel en la Soloturna Ĵuraso. En sudo la komunumo etendiĝas ĝis la kresto de la Ĵuraso, kie sur alteco 1204 m s.m. sur la kulmino de las monto *Hohe Winde* situas la plej alta punkto de la komunumo. La komunumo konsistas el la du partoj Oberbeinwil kaj Unterbeinwil kaj la setlejo ĉirkaŭ la Monaĥejo Beinwil. Malgranda parto de la komunuma teritorio situas sude de la ĵurasa montoĉeno, kie la komunumo etendiĝas ĝis la kulmino de Schelten-Pasejo.

Trafiko
-------

Tra Beinwil pasas la kantona ĉefvojo n-ro 253 de Zwingen tra Breitenbach kaj Passwang-Pasejo al Balsthal. Per poŝtaŭtolinio, kiu trafikas sur tiu vojo, la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Beinwil datiĝas el la jaro 1147 kiel *Benwilre*. Proksimume en la jaro 1100 estis fondita la Monaĥejo Beinwil, kiu translokiĝis en la jaro 1648 al Mariastein. La malnova abata senjorujo Beinwil kongruas pli-malpli kun la teritorio de la hodiaŭa komunumo, ĝi estis senjorujo de la monhaĵejo. Post la translokiĝo de la monaĥejo al Mariastein la malnova monaĥejo fariĝis residenco de abata prefekto kaj la monhaxeja preĝejo fariĝis pastra preĝejo por Beinwil, kiu ĝis tiam apartenis al la paroĥo Erschwil. En la jaro 1774 la monaĥejo koncedis la rajtojn de la abata senjorujo al la urbo Soloturno. En la jaro 1818 la abata senjorujo estis jure transformita al la komunumo Beinwil.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Beinwil

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Lukas Schenker*: *Beinwil SO* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-06-11)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Beinwil SO en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Beinwil** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* Beinwil SO en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* Oficiala retejo de la komunumo Beinwil

Bildoj
------

* Preĝejo de iama monaĥejoPreĝejo de iama monaĥejo
* Monaĥa preĝejo de interneMonaĥa preĝejo de interne
* Norda Tunelportalo sur la kulmino de Passwang-PasejoNorda Tunelportalo sur la kulmino de Passwang-Pasejo
* OberbeinwilOberbeinwil
* UnterbeinwilUnterbeinwil
* Setlejo ĉirkaŭ la monaĥejoSetlejo ĉirkaŭ la monaĥejo

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Thierstein |
| --- |
| Bärschwil  •  Beinwil  •  **Breitenbach**  •  Büsserach  •  Erschwil  •  Fehren  •  Grindel  •  Himmelried  •  Kleinlützel  •  Meltingen  •  Nunningen  •  Zullwil |  |

 |