recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
dekstra
La **Flago de Havajo** estas la oficiala normo simbolante Havajon kiel usona ŝtato, kiam ĝi antaŭe estis regno, protektorato, respubliko, kaj teritorio. Ĝi estas la nura ŝtatflago de Usono hisita dum multaj diversaj reĝimoj kaj la nura ŝtatflago kiu havas la Union Jack de Britio, postrestinta de la periodo en havaja historio kiam ĝi estis brita protektorato (1794-1843).

Historio
--------

Havajo, dekomence, estis reĝlando fondita en la jaro 1810 de la reĝo Kamehameha la 1-a. Malgraŭ tiu sendependa statuso, kaj Britio kaj Usono deziris inﬂui en la politika vivo de la insularo, ĉar temis pri strategia teritorio meze de la Pacifika Oceano. Ambaŭ ŝtatoj eĉ sendis tie soldataron kiam en la jaro 1874 nova reĝo kaj la vidvino de la ĵus-forpasinta reĝo ekigis lukton. Fine, en 1893 puĉo de ter-havantaj usonanoj abolis la monarkian sistemon kaj oni proklamis novan respublikon kiu ekzistis ĝis la jaro 1898, tiam Havajo estis aneksita al Usono, post akordo inter reprezentantoj de la insularo kaj la usona ŝtat-sekretario. Pri la origino de la havaja flago, la insularo uzis neniun propran flagon, do, unuamomente la havaja reĝo Kamehameha la 1-a uzis la britan flagon, kiu estis donacita al li de brita esploristo George Vancouver. Siafoje, la usonaj reprezentantoj en Havajo same donacis al la havaja reĝo usonan flagon. Por eviti disputojn inter la reprezentantoj de ambaŭ ŝtatoj en Havajo, ĉefe en 1812 kiam Britio kaj Usono batalis ĉe la kanada landlimo, la havaja reĝo decidis ne uzi tiujn donacitajn flagojn kaj adopti propran standardon por la insularo. La nova havaja flago fakte estis miksaĵo inter tiuj de Britio kaj de Usono.

Notoj
-----

1. ↑  José M. Rodríguez, "La Usona Flago, inﬂuita kaj inﬂuanta simbolo", VENTO, numero 10, Decembro 2021. pp. 6-7.

* Kategorio Flago de Havajo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj flagoj en Oceanio |
| --- |
| Aŭstralio • Fiĝio • Kiribato • Marŝaloj • Mikronezio • Nauro • Nov-Zelando • Palaŭo • Papuo-Nov-Gvineo • Salomonoj • Samoo • Tongo • Tuvalo • Vanuatuo |
| **Dependaĵoj kaj aliaj teritorioj** Aceho • Bugenvilo • Franca Polinezio • Gvamo • Havajo • Niuo • Nov-Kaledonio • Norfolkinsulo • Nord-Marianoj • Kokosinsuloj • Kristnaskinsulo • Paskinsulo • Pitkarninsulo • Rotumo • Tokelao • Usona Samoo • Valiso kaj Futuno |
| Vidu ankaŭ: 
Flagoj de Afriko, Ameriko, Azio, Eŭropo, internaciaj organizaĵoj • Listo de naciaj flagoj • Listo de naciaj emblemoj |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 350238
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Nucifrago** |
| --- |
|  |
| Kolumbia nucifragoKolumbia nucifrago |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Korvedoj *Corvidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Nucifraga*** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Nucifrago  |

 |
| v • d • r |

La **Nucifragoj** (***Nucifraga***) aŭ **Nuksrompuloj** (kio estus traduko al Esperanto de la scienca nomo, kvankam pli preciza estus *Pinsemrompuloj*, sed ankaŭ pli longa kaj malutila) estas holarktisa kaj orientalisa genro de du specioj de paserinaj birdoj de la familio de Korvedoj, rilata al la garoloj kaj al la korvoj. Unu, la plej konata kiel Nuksrompulo (*Nucifraga caryocatactes*), loĝas en Eŭropo kaj Azio, dum la alia, Kolumbia nucifrago (*Nucifraga columbiana*), loĝas en okcidenta Nordameriko.

Specioj
-------

* Nuksrompulo (*Nucifraga caryocatactes*)
* Kolumbia nucifrago (*Nucifraga columbiana*)

Manĝo
-----

La plej grava manĝoresurso por ambaŭ specioj estas la semoj (pinikernoj) de diversaj Pinoj (*Pinus* sp.), ĉefe de tiuj de malvarma klimato (malproksima nordo aŭ alta altitudo) specioj de Vejmuta pino (*Pinus* subgenro *Strobus*) kun grandaj semoj: *P. albicaulis, P. armandii, P. cembra, P. flexilis, P. koraiensis, P. parviflora, P. peuce, P. pumila, P. sibirica* kaj *P. wallichiana*, kaj ankaŭ la pinsempinoj kaj *P. bungeana* de la subgenro *Ducampopinus*. En kelkaj regionoj, kie ne estas iu ajn el tiuj pinoj, ankaŭ la semoj de Piceo (*Picea* sp.) kaj Avelujo (*Corylus* sp.) formas gravan parton de la dieto. La bekoj de tiuj birdoj estas specializitaj iloj por elpreni semojn el la pinfruktoj.

Malmanka semaro estas ĉiam stokita por posta uzado kaj pro tio tiu specio responsas por la repliigo de siaj preferataj pinoj ĉe grandaj areoj ĉu bruligitaj de incendio ĉu klarigita de homoj.

Ili manĝas ankaŭ diversajn insektojn inklude larvojn de abeloj kaj vespoj kaj ankaŭ ovojn kaj birdidojn, kaj kadavraĵon kiam troveblas.

Reproduktado
------------

Nestumado okazas ankaŭ frue en tiu genro por fari plej bonan uzadon de pinsemoj stokitaj la antaŭ aŭtuno. La nesto estas kutime konstruita alte en konifero. La ino demetas plej ofte 2-4 ovojn kiuj estas kovataj dum 18 tagoj. Ambaŭ seksoj manĝigas la idojn kaj elnestiĝo okazas post ĉirkaŭ 23 tagoj, sed la junuloj restas kun siaj gepatroj dum multaj monatoj kaj sekvas ilin por lerni la teknikojn de manĝostokado.

Alia
----

Neniu specio estas migranta, sed ili foriras el siaj teritorioj se okazas malpliiĝo en la kolektado de pinsemoj.

Referencoj
----------

* Lanner, R. M. (1996). *Made for each other: a symbiosis of birds and pines*. OUP ISBN 0-19-508903-0

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |

* Nucifragaj filmoj ĉe Interreta Birdokolekto
**Okil Gajbulojeviĉ Okilov** aŭ **Okil Okilov** (taĝike Оқил Оқилов respektive en araba (persa) alfabeto آقل غیباللهیوچ آقلاو, foje ankaŭ latinliterigita *Oqil Oqilov*, ruse Акил Акилов [Akil Akilov]) estas taĝikia politikisto naskiĝinta la  2-an de februaro 1944(nun 1944-02-02) en Ĥuĝando, do nun 79-jara. Ekde la 20-a de decembro 1999 li estas la ĉefministro de Taĝikio, do la gvidanto de la nacia registaro. Li reprezentas la politikan partion "Popola Demokrata Partio de Taĝikio", kiu gvidiĝas de la ŝtata prezidanto Emomalii Raĥmon.

Vivo
----

Okil Okilov studis ĝis la jaro 1967 en la Moskva Instituto pri Konstruado. Post la kolapso de la ŝtatego Sovetunio] li havis plurajn politikajn postenojn en la sendependiĝinta respubliko Taĝikio: interalie li de 1993 ĝis 1994 estis nacia ministro pri konstruado, de 1994 ĝis 1996 nacia vicĉefministro, kaj de 1996 ĝis 1999 unua vicestro de la provinco Leninobod (nuntempe Provinco Sugd).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Okil Okilov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* informo pri li en la internacia retejo "Kiu estas kiu?" (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 336361
* GND: 1151942480
* VIAF: 6531151837995220520002
 |
Koordinatoj: 47° 26′ 12″ N 3° 47′ 52″ O﻿ / ﻿47.43667 °N, 3.79778 °O﻿ / 47.43667; 3.79778 (mapo)

**Pierre-Perthuis** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 118 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Pierre-Perthuis etendiĝas sur 7.34 km², kaj havis 118 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 16 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro François Rougier, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Pierre-Perthuis apartenas al la kantono de Vézelay, kies ĉefurbo estas Vézelay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Vézelay
la regnoj de la suda Araba Duoninsulo ĉirkaŭ la jaro 100 antaŭ nia erao: Okelis sube maldekstre
**Okelis** (el la greka, latine Ocelis) estas antikva haveno de la suda Araba Duoninsulo borde de la Ruĝa Maro, proksime aŭ ĉe la markolo disigante la Ruĝan Maron de la Golfo de Adeno.

Okelis apartenis al la malnovsudaraba regno Himjaro kaj estas konata kiel haltejo sur la mara vojo de Egiptio al Barato en la unuaj jarcentoj de nia erao. En la 1-a jarcento, la navigacia verkaĵo Periplo de la Eritrea Maro priskribas ĝin kiel "ne tiom komerca haveno kiom unua haveno de gastigo kaj trinkigo post longa velŝipa vojaĝo". Ankaŭ Plinio la Maljuna raportas pri la loko kaj same priskribas ĝin kiel la unua haltejo sur la mara vojo de Egiptio al Barato. 

Plinio plie raportas ke Okelis estis vizitita de negocistoj venantaj la afrika flanko de la markolo, do el la Aksuma Reĝlando, per flosoj kun aromaj herboj, mirho, eburo kaj testudaj konkoj - tio estas la nura raporto pri navigado de afrikanoj en tiu verkaĵo.

Referencoj
----------

1. 1 2   Casson, L. 1989. *The Periplus Maris Erythraei*. Princeton: eldonejo Princeton University Press
2. ↑  Plinio la Maljuna, 6.104

Literaturo
----------

* Karl Friedrich August Nobbe: *Claudii Ptolemaei Geographia*. 3 volumoj, Lepsiko (Leipzig) 1843-1845: eldonejo *Carolus Tauchnitus*, latinigita formo de la eldonisto *Karl Tauchnitz* (latine)

* Harris Rackham: *Pliny: Natural history in ten volumes* ("Plinio: Natura historio en dek volumoj"); kun angla traduko de H. Rackham, W. H. S. Jones, D. E. Eichholz. 10 volumoj, serio *Loeb Classical Library*. Kembriĝo (Masaĉuseco): eldonejo Harvard University Press 1997-2001, originala eldono 1938-1963.
**Zákányszék** [zAkAnjsEk] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono **Suda Ebenaĵo**, en departemento Csongrád, en subregiono de Mórahalom.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 66  km²
* Loĝantaro: 2800
* Poŝtkodo: 6787
* Telefonprefikso: 62

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Szeged troviĝas 22 km-ojn for.

Historio
--------

En la komunumo avaroj loĝis dum la bronzepoko. La loko estis paŝtejo de la hungaroj, sed antaŭ la tatara invado ankaŭ la kumanoj paŝtadis tie. Dum regado de Béla la 2-a aperis la nomo *Villa Sakani*. Dum la turkoj la regiono senhomiĝis, la loĝantoj rifuĝis precipe al urboj Kecskemét, Szeged kaj Szabadka. Ekde 1731 la kampoj apartenis al Szeged. Post la turka erao la kamparanoj konstruis farmojn en siajn parcelojn, ĉar el la urbo ne povis kulturi teron kaj bredadi. Naskiĝis senfinaj vicoj de farmoj, kiu hungare enradikiĝis "farmomondo" pro la grandeco. En 1840 oni konstruis ŝtonokrucon kaj sonorilstablon, post 3 jaroj kapelon, en 1852 lernejeton, kiuj iĝis ĝermo de la nuna vilaĝo. En 1891 formiĝis farmocentro *Alsótanya* (=suba farmo), post 2 jaroj ankaŭ *Felsőtanya* (=supra farmo). Preĝejo ekfunkciis ekde 1924, paroĥo ekde 1932. La komunumo memstariĝis en 1950. Infanĝardeno en 1959, sporthalo en 1992 konstruiĝis.

Ĝemelkomunumo
-------------

* Rumanio Borszék, Rumanio
**LÁZÁR Jakab** (la:za:r) hungara arbarkultura fakverkisto: Alvinc, 19-a de januaro 1824 – Vieno, 1-a de decembro 1895.

Biografio
---------

Li lernis en Transilvanio, poste li akiris diplomon en Akademio de Selmec. Ekde 1846 li estis fiska praktikanto en Buda, en 1848 asistanto en la akademio. Li estis la unua tie, kiu instruis en hungara lingvo. Post la hungara revolucio de 1848 li laboris ĉe la forstoficejo de Bélabánya, pli poste en Transilvanujo. Ekde 1867 li denove instruis en la akademio de Selmec. Ekde 1872 li estis direktoro de la bienaro de Fogaras. Li verkis la unuan priarbaran faklibron en hungara lingvo. Liaj fakstudoj aperis en *Gazdasági Lapok* kaj en *Erdészeti és Gazdászati Lapok*.

Verkoj ĉefaj
------------

* *Erdészeti kézikönyv műszaki segédszemélyzet, nemkülönben erdőbirtokosok, gazdatisztek, községek és gazdasági intézetek számára* (Pest, 1871).

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo (la koncerna teksto estas legebla en la 104-a paĝo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
w1

**Kolonaki** (en greka: Κολωνάκι), laŭvorte "Koloneto", estas kvartalo en centra Ateno, Grekio. Ĝi situas sur la sudaj deklivoj de Likabeto. Ties nomo derivas el la dumetra kolono (situa en Placo Kolonaki) kiu difinis la areon eĉ antaŭ unusola domo estis konstruita tie. 

Kolonaki estas riĉa kaj merkathava distrikto. Kiel unu el la ĉefaj vendejaj areoj de la ĉefurbo, ĝi inkludas nombrajn luksajn vendejojn por junuloj kaj por prestiĝa alta modo el grekaj kaj internaciaj desegnistoj. Unu el ties ĉefaj vendejaj stratoj, la strato Voukourestiou, estas nune konata pro sia juvelarto.

Ankaŭ muzeoj kaj galerioj en Kolonaki. La Muzeo Benaki, ene de bone konservita novklasika domego, kaj la Muzeo Gulandris de Ciklada Arto estas du el la plej fajnaj privataj kolektoj en la lando. Aliaj du pli malgrandaj muzeoj estas en Kolonaki, nome la Muzeo de Historio de Greka Vestaro kaj la Teatra Muzeo, ambaŭ tre specializitaj en siaj respektivaj areoj. Ĉe la Avenuo Vasilissis Sofias estas la Bizanca kaj Kristana Muzeo, kaj la Milita Muzeo de Ateno.

La Funikularo de Likabeto ligas Kolonaki al la pinto de la Monto Likabeto.
**MÁTHÉ Jakab** (ma:te:) estis hungara lingvisto naskita en Cozmeni la 14-an de novembro 1926 kaj mortinta en Budapest la 5-an de decembro 2001.

Biografio
---------

Jakab Máthé finis la mezlernejon en Miercurea Ciuc (1948) interrompite pro la dua mondmilito kaj pro militkaptiteco. Li akiris diplomon de instruisto pri la rusa lingvo kaj literaturo en la Bolyai Tudományegyetem (1952). Li instruis en metilernejo en Kluĵo. Ekde 1953 li estis asisto en la slava filologia katedro de la sama universitato, ekde 1959 en la Universitato Babeş-Bolyai, ekde 1970 li estis adjunkto. En 1977 li translokiĝis Budapeston. Li publikis en NyIrK, *Cercetări de Lingvistică*, *Cahiers de Linguistique Théoretique et Appliquée*, *Revue Roumaine de Linguistique*, *Computational Linguistics* (Budapest) *Slavica* (Debrecen). En Budapeŝto li radaktis la studvolumon de Solomon Marcus kun titolo *A nyelvi szépség matematikája*. Li estis la kunlaboranto de *Lingvoscienca Instituto* de la MTA, pli poste adjunkto, docento kaj fine la katedrestro de la rusa katedro de la *Ekonomiscienca Universitato*.

Volumoj
-------

* *Az orosz nyelv kézikönyve. Hangtan és Alaktan* (kunulaŭtoro, 1956);
* *Nyelvészet és matematika* (kun Paul Schweiger, Antenna, Kv. 1977);
* *A 19. századi nyelvtudomány rövid története* (1997);
* *A 20. századi nyelvtudomány történetének főbb elméletei és irányzatai* (1998);
* *A nyelvtudomány története az ókortól a 19. század elejéig* (manuskripte).

Literaturo
----------

* Péntek János: M. J. – Sch. P.: Nyelvészet és matematika. NyIrK 1977/2.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon
***Dormante kun la malamiko*** (angle *Sleeping with the enemy*, en la usona-angla ĉiutaga lingvaĵo kundormante ankaŭ signifas seksumante) estas suspensfilmo de 1991, ĉefroligante Julia Roberts kiel la ĉefaktorino.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Laura Burney (Julia Roberts) estas bona juna edzino kiu vivas kun Martin Burney (Patrick Bergin), pli maljuna viro kaj eminenta financa konsilisto. Martin kaj Laura ŝajnas vivi la perfektan geedzecon: ili ambaŭ havas belan domegon fronte al la maro, li konstante vojaĝas al la urbo kaj ŝi laboras tri tagojn parttempe en biblioteko. Tamen, la reala geedzeca vivo estas malsama, ĉar Martin estas kontrolema kaj tre perforta viro kiu konstante batas kaj fitraktas Laura-n. Unun nokton, la paro estas invitita fare de sia nova najbaro por veturo sur eleganta jakto, sed neatendite ŝtormo ekas kaj Laura malaperas. Martin supozas, senkonsola, la morton de sia juna edzino kiun li kredas dronita.

Laura, laca pri la konduto de Martin, falsis sian morton, ŝanĝis sian aspekton, kaj fuĝis al Iovao por rekomenci sian vivon, sub la nomo Sara Waters. Li forkuras kun iom da mono kiun ŝi ŝparis kaj luas dometon. Tie ŝi renkontas sian najbaron, ekscentran kaj ĉarman draminstruiston, Ben Woodward (Kevin Anderson). Ben helpas al Laura en ŝia nova vivo, amikigas ŝin, kaj helpas al ŝi trovi laboron. Post pluraj semajnoj, Martin malkovras, ke lia edzino neniam laboris en biblioteko, sed profitis la tempon por superi sian timon de la maro kaj lernis naĝi. Li ankaŭ malkovras ke lia bopatrino ne forpasis, tiel Laura igis lin kredi. Dume, Laura komencas venki la fantomojn de sia pasinteco kaj enamiĝas al Ben, kun kiu ŝi komencas personan rilaton.

Tamen, Martin trovas la patrinon de Laura, sinjorinon Chloe, kiu estas blinda kaj falas por la trompo de Martin, senkulpe fordonas la novan adreson de sia filino. Martin baldaŭ elspuras sian edzinon kaj malkovras ke ŝi nun estas feliĉa kun alia viro. La koŝmaro de Laura revenas kiam ŝi ekkomprenas ke Martin trovis ŝin, krevis en ŝian domon kaj minacas ŝin per revolvero. Tamen, kiam Ben alvenas en la domon, li ekkomprenas ke Laura havas problemon, sed Martin batas lin senkonscia. Laura ŝajnigas timon kaj, pro la nezorgemo de Martin, trafas lin kaj sukcesas preni la pafilon de li. Laura, kun revolvero en mano, vokas la policon kaj diras al ili ke ekzistas mortinta fremdulo en ŝia domo. Martin estas surprizita per la nova sinteno de Laura. Pafante lin tri fojojn ŝi mortigas lin. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Sleeping with the Enemy*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* Sleeping with the Enemy ĉe AllMovie (angle)
* Sleeping with the Enemy ĉe Box Office Mojo
* Sleeping with the Enemy ĉe Rotten Tomatoes


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 817314
 |
Koordinatoj: 48° 44′ 13″ N 16° 44′ 10″ O﻿ / ﻿48.73694 °N, 16.73611 °O﻿ / 48.73694; 16.73611 (mapo)

**Kolonaro sur Rajstna** estas romantika klasicista glorieto en Areo de Lednice-Valtice, en katastra teritorio Valtice. Ĝi estas protektita kiel kultura memorindaĵo de Ĉeĥio.

Historio
--------

La kolonaron lasis konstrui en la jaroj 1817–1823 princo Johano la 1-a el Liĥtenŝtejno kiel belvederon kaj samtempe monumento al sia mortinta patro Francisko Jozefo la 1-a kaj fratoj Filipo kaj Aloiso la 1-a. Plu la konstruado de la kolonaro, same kiel la ceteraj konstruaĵoj en Areo de Lednice-Valtice, per dono de laborokazoj helpi plibonigi socian situacion de ĉi tieaj servutuloj.

Arkitekto de la kolonaro estis ankoraŭ Josef Hardtmuth, la konstruaĵon faris lia sekvanto Josef Kornhäusel. Ŝablono estis glorieto en la viena Schönbrunn. Jam post sia finigo ĝi fariĝis ŝatata ekskursa kaj turisma celo. Devene la parcelo kun la kolonaro apartenis al katastra teritorio Schrattenberg. En la jaro 1925 tiu ĉi parto de katastro Schrattenbergu estis alligita al Valtice. Post la jaro 1945 la kolonaro troviĝis en nealirebla limzono kaj ĝi servis kiel observejo de limgardistaro. Post la jaro 1989 la kolonaro transiris en administradon de Nacia memoriga instituto kaj ĝi estis iom post iom rekonstruita. Nuntempe ĝi estas alirebla al publiko de majo ĝis septembro.

Priskribo
---------

La kolonaro troviĝas sur monteto Homole (nomata ankaŭ Reisten aŭ Rajstna) en alteco 280 m s. m. proksimume 1,6 km sudokcidente de la centro de Valtice.
La klasicisma kolonaro de ortangula bazplano estas kreata de 24 kolonoj kun korintaj kapoj. Plialtigita atiko meze kreas formon de venka arko. En ekstrema piliero de la kolonaro estas lokigita ŝtuparejo kondukanta al belvedera plataĵo sur la tegmento.

Alirebleco
----------

La kolonaro estas alirebla el Valtice sur ruĝa ruĝa turisma marko turisma marko kaj biciklovojo.

Pluaj fotoj
-----------

* Belvideja teraso sur tegmento de la kolonaroBelvideja teraso sur tegmento de la kolonaro
* La kolonaro sur RajstnaLa kolonaro sur Rajstna
* Valtice el RajstnaValtice el Rajstna
Mapo de Novaj Hebridoj, 1905
**Novaj Hebridoj** estis la kolonia nomo por insularo en la Suda Pacifiko kiu nune formas la ŝtaton Vanuatuo, nomita kiel la skota arkipelago. Indiĝenoj estisloĝantaj en la insuloj dum jarmiloj antaŭ la alveno de la unuaj eŭropanoj en 1606 el la hispana ekspedicio estrita de Pedro Fernandes de Queirós. La insuloj estis koloniigitaj de kaj Britio kaj Francio en la 18a jarcento, tuj post kapitano James Cook vizitis la insulojn. La du landoj eventuale subskribis interkonsenton por organizi brit-francan kunposedaĵon, kiu dividis Nov-Hebridojn en du separataj komunumoj: unu angleparolanta kaj alia francparolanta. Tiu divido pluas eĉ post la sendependiĝo, kaj la lernejoj instruas ĉu en unu lingvo aŭ en la alia, kaj ankaŭ estas diferencaj politikaj partioj. Tiu kondominio aŭ kunposedaĵo daŭris el 1906 ĝis 1980, kiam Novaj Hebridoj akiris sian sendependecon kiel Vanuatuo.

Nov-Hebridoj en Esperanto
-------------------------

Marjorie Boulton, en sia mikspota libro Faktoj kaj fantazioj, dediĉas ties 33an ĉapitron "Fabelo el Nov-Hebridoj" al komentoj pri la lando; poste ŝi rakontas fabelon pri "La Edzino de la Suno".

Referencoj
----------

1. ↑  Marjorie Boulton, Faktoj kaj fantazioj, progresiga libro, Universala Esperanto-Asocio, Roterdamo, 1984, dua eldono 1993. Paĝoj 269-273.

 (2005) "A Brief Overview of the Old New Hebrides" (PDF).  Alirita 2008-02-05..

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nov-Hebridoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pandemonium Reigns in New Hebrides, *The Times-News* - 10a de Majo, 1973
* A Political Memoir of the Anglo-French Condominium of the New Hebrides

16° 38′ S 168° 01′ O﻿ / ﻿16.633 °S, 168.017 °O﻿ / -16.633; 168.017 (mapo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 509052
* GND: 61014-8
* LCCN: n81093172
* VIAF: 145018975
* ISNI: 0000 0000 9793 5689
* SUDOC: 02721527X
* BNF: 11930583c
* NDL: 00628891
 |
**Lajos Vayer** [lajoŝ vajer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vayer Lajos** estis hungara arthistoriisto, profesoro, membro (korespondanta en 1990, ordinara en 1991) de Hungara Scienca Akademio.

Lajos Vayer  naskiĝis la 30-an de junio 1913 en Budapeŝto. Li mortis la 31-an de marto 2001 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Vayer frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1931-1935, poste li eklaboris en arthistoria muzeo. En 1938 li edziĝis baldaŭe havanta filon. Li iĝis titulara profesoro en 1946. En la sekva jaro li ricevis stipendion en Romo. Li akiris sciencan gradon PhD en 1952, li doktoriĝis en 1961 antaŭ la akademio. Inter 1955-1983 li estis katedrestro en Universitato de Budapeŝto. Li redaktis fakrevuon *Acta Historiae Artium* inter 1957-1988. Li okupiĝis ekzemple pri la renesanco. Li ricevis 3 premiojn inter 1964-1993.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Pázmány Péter* ikonográfiája *(1935)*
* *Magyar uralkodók* (1942)
* *Rembrandt* (1953)
* *Masolino kaj Romo* (1962)
* *Az itáliai reneszánsz művészete* (Arto de la itala renesanco), (1982)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**Lajos Vékás** [lajoŝ vEkAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vékás Lajos** estas hungara juristo, profesoro, membro (korespondanta en 1990, ordinara en 1995) de Hungara Scienca Akademio.

Lajos Vékás  naskiĝis la 25-an de novembro 1939 en Kluĵo.

Biografio
---------

Lajos Vékás apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li frekventis universitaton en Budapeŝto, kie doktoriĝis en 1963. Post la diplomo li ekinstruis en Universitato Eötvös Loránd. En 1969 advokatiĝis. En la sama jaro li edziĝis baldaŭe havanta 2 gefilojn. Post jardeko li atingis la sciencan gradon PhD, samtempe li estis nomita katedrestro. Li profesoriĝis en 1984, en la sama jaro li doktoriĝis antaŭ la akademio. Li dufoje estis vicrektoro, inter 1990-1993 rektoro. En la studjaro 1986 li instruis en Heidelberg. Li okupiĝis precipe pri la hungaraj burĝaj kaj privataj juroj. Li ricevis premiojn inter 1988-2010.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A szerződési rendszer fejlődési csomópontjai* (1977)
* *Nemzetközi magánjog és a nemzetközi gazdasági kapcsolatok joga* (kun Ferenc Mádl, 1985)
* *Magyar polgári jog: öröklési jog* (1995)
* *The Law of Conflicts and International Economic Relations* (1998)
* *Europäisches Recht in ungarischen Privat- und Wirtschaftsrecht* (2004)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Lajos Vékás (juristo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 470377
* GND: 170126013
* LCCN: n78030049
* VIAF: 93590784
* ISNI: 0000 0001 0925 9877
* SUDOC: 032822693
* BNF: 123777559
* NKC: mub2010591739
 |
**VINCZE Lajos** (vince) estis hungara etnografo naskita en Erdőgyarak la 26-an de januaro 1920 kaj mortinta en Toledo la 21-an de majo 1990.

Kariero
-------

Vincze komencis sian sciencan karieron en Koloĵvaro. Li publikis sian unuan studon en la revuo Hitel en Koloĵvaro pri la kantkulturo de Siter. Li partoprenis la vilaĝesploran tendaron de la junaj studentoj en Bálványosváralja kaj verkis studon pri la kanaba prilaborado (Erdélyi Néprajzi Tanulmányok, 1945, itale aperis en la *Rivista di Etnografia*, 1948). Post la dua mondmilito unue li vivis en Italio, de kie li vojaĝis en Argentinon. En Bonaero li laboris ĉe novaĵagentejo, respektive ĉe la radio kaj dume li kolektis hispanlingvan folkloron. De 1964 li vivis en Usono kaj instruis en la ŝtato Kentucky la hispanan, francan kaj italan lingvojn en la Universitato de Morehead, kaj poste en la Universitato de Bowling Green etnografion kaj sociologion. Li esploris la paŝtistorganizon de rumanoj kaj hungaroj, iliajn ekonomiagadon, laborkutimojn. Li publikis artikolojn pri Béla Bartók, pri popolbalado, pri ciganmuziko, pri amerikaj popolmuzikaj stiloj. Li mortis pro publikvoja akcidento.

Verkoj
------

* *Theoretic trends in the Argentine folklore* (Műveltség és hagyomány, Bp. 1971);
* *Continuity and change of kinship and address terms in Hungarian peasant village* (Acta Ethnographica, 1986-1988);
* *Women, sex and hard in peasant pastoralism. Ideen, objecte und Lebensformen. Gedenkschrift für Zsigmond Bátky* (Székesfehérvár, 1989).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
**Lajos TÓTH** [lajoŝ tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Lajos** estis hungara juristo, profesoro, membro (korespondanta en 1933) de Hungara Scienca Akademio. Lia ĝemelo estis Károly Tóth (juristo).

Lajos Tóth  naskiĝis la 28-an de septembro 1876 en Kiskunhalas. Li mortis la 25-an de novembro 1936 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Tóth frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste Reĝan Universitaton en Budapeŝto inter 1895-1904. Post la jura diplomo li laboris jardekon en kalvinana kolegio en Debrecen, kie estis dufoje dekano, krome li profesoriĝis en 1910 en Budapeŝto. En 1914 li iĝis katedrestro ĝismorte en universitato en Debrecen. Ankaŭ tie li estis dufoje dekano, fine rektoro en la studjaro 1934. En 1922 li edziĝis, krome li komencis politikadi komence loke, baldaŭe jam en la supera ĉambro. Li havis ankaŭ diversajn ekleziajn taskojn. Li ricevis premion en 1935.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Közjogi és politikai tanulmány a Budget-jogról* (1904)
* *Magyar magánjog* (Hungara privata juro), (1914, 1922)
* *A magánjogi kodifikáció* (1934)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj T, TY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografieto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj T, TY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
**Oreszt Szabó** [orest sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Oreszt** estis hungara-rutena politikisto, ministro.

Oreszt Szabó  naskiĝis la 8-an de oktobro 1867 en Hungara reĝlando en Kövesliget (nuntempa Drahovo en Ukrainio). Li mortis dum la 2-a mondmilito en Budapeŝto.

Biografio
---------

Oreszt Szabó naskiĝis en hungara-rutena familio. Li akiris juran diplomon en Universitato de Budapeŝto, poste li eklaboris en administrado de Bereg. En 1902 li iĝis ankaŭ gvidanto de societo de Hungarlandaj Grekokatolikoj. En 1913 li ekhavis postenon en la ministerio pri enlandaj aferoj. Dum la Kalistefa revolucio li iĝis komisaro, poste senpostena ministro. Li kreis akceptitan aŭtonomion por la rutenoj. Dum (kaj post) Hungara Sovetrespubliko li plene retiriĝis.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A magyaroroszok (Ruthének)* (1913)
* *Ruszinföld autonómiájáról* (1939)

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
**Zephyr** estas etpeza sunenergi-pelita aviadilo, konstruita ĉe britia entrepreno QinetiQ. Ĝi atingis en 2008 neoficialan rekordon en la longtempa, senhoma flugado, dum 82 horoj. Ĉar la *Federation Aeronautique Internationale* ne partoprenis la flugeksperimenton, la flugrezulto ne estis oficiala. La aviadilo estis teledirektita ĝis alto de 18 km, kie transprenis la direktadon la aŭtomata piloto kaj la satelita navigado. La aviadilo eltenis la temperaturan diferencon de - 70 ĝis + 45 celsiusaj gradoj. 

La Zephyr-6 estas el karbonfibra metalskeleto kaj havas egan flugilan surfacon kompara al ties maso. La flugiloj estas kovritaj per sunĉeloj, kiuj produktas eĉ superfluan energion pro la nokta flugo. Tiu energio estas rezervita en litio-sulfuraj akumulatoroj. 

Celo estas la evolugi de spiona aviadilo, kiu kapablas flugi sen surteriĝo, dum 3 jaroj.

Teknikaj informoj
-----------------

* **Enverguro**: 18m
* **Maso**: 30 - 34kg
* **Maksimuma ŝarĝo**: ĉ. 2kg
* **Maksimuma flugalto**: 18km
La **Belga kolonia imperio** (france *Empire colonial belge*; nederlande *Belgische koloniale rijk*), enhavis tri koloniojn kontrolitajn de Belgio inter 1885 kaj 1962: nome Belga Kongo (nune Demokrata Respubliko Kongo), Ruanda-Urundi kaj koncesioj en Tjanĝino (1902–1931) en Ĉinio.

Tiu imperio estis malsimila al tiuj de ĉefaj eŭropaj imperiaj potencoj ĉar ĉirkaŭ 98% el ĝi estis nur unu kolonio (ĉirkaŭ 76 fojojn pli granda ol la metropolo Belgio mem) — nome la Belga Kongo — kiu originiĝis kiel persona posedaĵo de la reĝo de la lando, Leopoldo la 2-a de Belgio, pli ol esti akirita per politika aŭ milita agado de la Belgia ŝtato.

Eŭropa misiisto, New Antwerp Mission (Bangala), antaŭ 1905
Belgoj tendencas aludi siajn transmarajn posedojn kiel 'la kolonioj' pli ol kiel 'la imperio'. Malkiel ĉe aliaj landoj de la periodo havantaj eksterlandajn koloniojn, kiaj la britoj aŭ la germanoj, Belgio neniam havis monarkon nomta kiel 'Imperiestro'.

Fono
----

Kongo
-----

### Libera Ŝtato Kongo (1885–1908)

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Libera Ŝtato Kongo.
### Belga Kongo (1908–1960)

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Belga Kongo.

Ruanda-Urundi (1916–1962)
-------------------------

Koncesioj en Tjanĝino (1902–1931)
---------------------------------

Santo Tomás, Gvatemalo
----------------------

Insulo Komaĉino
---------------

Notoj
-----

1. ↑  En nederlanda, la nomo uzata estas 'Belgische koloniën'. En franca la termino 'Colonies belges' estas multe pli komuna ol 'Empire colonial belge'.

Vidu ankaŭ
----------

* Koloniismo

* Kategorio Belga kolonia imperio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**D-ro Miklós Szedő** [miklOŝ sedO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dr Szedő Miklós** estis hungara operkantisto, (tenoro), kuracisto.

Miklós Szedő  naskiĝis la 8-an de junio 1896 en Budapeŝto, li mortis la 19-an de aŭgusto 1978 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Miklós Szedő studis medicinon, li ankaŭ estis memserva ambulancisto, establanto de la ambulanca muzeo, fine li lernis ankaŭ kantadon ekzemple de Teréz Krammer, Dezső Márkus (dirigento) kaj iomete en Vieno. Li debutis kantisto pri operoj kaj operetoj en 1924 en la Reĝa Operejo de Budapeŝto. Inter 1926 kaj 1939 li apartenis al Teatro Városi, sed en 1932 li estis gasto de Popola Operejo de Vieno. En 1931 li edziĝis al Juci Lábass. Tiutempe lia voĉo ofte estis aŭdebla en Hungara Radio kaj aperis liaj gramafondiskoj. Li akiris medicinan diplomon en Universitato Erzsébet de Pécs en 1933. En 1939 li vojaĝis al Sudameriko, kie li faris turneojn en Brazilo, Argentino, Ĉilio. Li hejmenvenis en 1948, poste li estis kuracisto, tamen malofte li kantadis kvazaŭ amatore dum vesperaj kunvenoj.

El lia repertuaro
-----------------

* Gaetano Donizetti: *Lucia di Lammermoor* — Edgar
* Wolfgang Amadeus Mozart: *Die Zauberflöte* — Tamino
* Giuseppe Verdi: *La Traviata* - Alfred
* Giacomo Puccini:
	+ Tosca - Cavaradossi
	+ Madama Butterfly - Pinkerton

Lia sola filma rolo
-------------------

* *Halló, Budapest* (1935)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
Petro la Granda de Rusio gvidis rusan kulturan revolucion, kiu anstataŭigis iujn el la tradiciismaj kaj mezepokaj sociaj kaj politikaj sistemoj per aliaj kiuj estis modernaj, sciencaj, okcidentigitaj kaj bazitaj sur la klerismo.
Ekzemplo de okcidentigo: Meiji-periodo, Japanio, princo Ĝorihito Higaŝifuŝimi en tipa okcidenta maramea kostuma uniformo kun blankaj gantoj, epoletoj, medaloj kaj ĉapelo.
**Okcidentigo** estas nomo por procezo de adopto (parta aŭ kompleta) de okcidentdevena kulturo en diversaj kampoj de industrio kaj teknologio ĝis juro kaj filozofio. En la lastaj jarcentoj ĉi tiu procezo akceliĝis. Ĉi tiu procezo estas kreita sur la fono de kultura "frikcio" (disvastigo de artaĵoj kiel filmoj, libroj, muziko aŭ konsuma kulturo) aŭ fizika (okupado aŭ koloniismo).

Koloniismo ja estas respondeca al lokaj hororoj kaj kreis sentojn de diskriminacio kaj kolero ĉe la superregata popolo al la okcidenta mondo, sed estas respondeca ankaŭ al mensa, eduka kaj teknologia progreso.

Post la dua mondmilito kiam la koloniismo laŭgrade finiĝis, la ekskoloniaj novaj ŝtatoj kaj la mondo en tute estis submetitaj al ekonomi-kultura superregado ĉefe de la superpotenco de Usono, sed ankaŭ je malpli granda nivelo de la eksaj potencoj kiel Britio kaj Francio, kies liberaj merkatoj kreis grandegajn internaciajn kompaniojn kaj tiel kreiĝis nova speco de **okcidentigo**, per nerekta influo. Tiu ĉi estas kaj ekonomia integriĝo kaj kultura asimilado, kiu okazigis la asimiladon de unikaj tradiciaj kulturoj ĉirkaŭ la mondo kaj samtempe okazigis progresojn en teknologia, medicina, agrikultura, industria, sana, media kaj amaskomunikila teknologio.

Lando, kiu spertis signifan procezon de okcidentigo, estas Turkujo, kie komence de la 1920-aj jaroj reformoj de Ataturk kreis sekularigan procezon, malfortigante la ligon inter la lando kaj tradicioj de islamo. Interalie transiro al la latina alfabeto, sekulara sistemo de leĝoj estis adoptita kaj emfazo de okcidentaj vestkodoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Tutmondiĝo
* Helenigo
* Arabigo
* Francigo
* Latinigo
* Rusigo
* Ĉinigo
* Germanigo
* Slavigo
* Hungarigo
* Asimiliĝo

* Okcidentigo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 729259
* GND: 4434540-9
 |
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio
Fortikaĵo Nevicke
Panoramo de fortikaĵo Nevicke

Bazaj informoj
--------------

**Nevicke** (ankaŭ hungare), ukraine **Невицьке** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo.

* 48° 40′ 0″ N 22° 23′ 0″ O﻿ / ﻿48.66667 °N, 22.38333 °O﻿ / 48.66667; 22.38333 (mapo)Koordinatoj: 48° 40′ 0″ N 22° 23′ 0″ O﻿ / ﻿48.66667 °N, 22.38333 °O﻿ / 48.66667; 22.38333 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 1030
* Poŝtkodo: 89410
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Nevicke situas en valo de Uĵ, laŭ ĉefvojo kaj fervojo el Uĵhorodo, kiu troviĝas 12 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata ekde la ferepoko. La unua mencio devenis pri la fortikaĵo el 1274, pri la vilaĝo el 1285. La fortikaĵo defendis la komercan vojon inter Hungario kaj Pollando. En 1317 familio Drugeth akiris la fortikaĵon de familio Aba. En 1644 princo de Transilvanio Georgo Rákóczi la 2-a okupis kaj poste tuj detruis ĝin. En 1879 oni iome rekonstruis partojn de la fortikaĵo. Ĝis Traktato de Trianon Nevicke apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Ungvár, poste al Ĉeĥoslovakio. Ekde 1945 Nevicke apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵo
---------

* ruinoj de la fortikaĵo

Ronda bastiono de fortikaĵo Nevicke
**Zsolt Gárdonyi** [ĵolt gArdonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gárdonyi Zsolt** estas hungardevena germana komponisto, orgenisto, altlerneja instruisto. Li estas la filo de Zoltán Gárdonyi.

Zsolt Gárdonyi  naskiĝis la 21-an de marto 1946 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zsolt Gárdonyi studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt inter 1964-1968. Liaj plej gravaj instruistoj estis Ferenc Gergely, György Ferenczy (pianisto), Endre Szervánszky kaj Ferenc Farkas (komponisto). En la lernojaro de 1969 li akiris 3 diplomojn (eklezia muziko, orgeno kaj muzikteorio) en Muzikarta Altlernejo de Detmold. Post siaj studoj li vivis plu en Okcidenta Germanio, ankaŭ lia patro alvenis kun ŝtata permeso. Inter 1971 kaj 1976 Zsolt Gárdonyi estis preĝeja korusestro kaj orgenisto en Wildeshausen, krome li instruis en Altlernejo de Detmold, poste en simila lernejo de Würzburg inter 1975 - 2011. Li estis gastinstruisto en Muzikarta Universitato Ferenc Liszt inter 2001 - 2004. Li ricevis germanan kaj hungarajn premiojn inter 1979-2016.

Elektitaj libroj
----------------

* Kontrapunkt - dargestellt an Fugenstrukturen bei J. S. Bach (1980, 1991)
* Harmonik (1990, 2002; kunverkinto)
* La struttura della fuga (1996))

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* "Preludio con fuga" (por orgeno)
* "Mozart Changes" (por orgeno)
* "Grand Choeur" (por orgeno)
* "Hommage à J. S. Bach" (por orgeno)
* "Hommage à F. Liszt" (por orgeno)
* "Magnificat" (por orgeno, violonoj kaj mezosoprano)
* "Blues" (por orgeno kaj trumpeto)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Claus Kühnl

Fontoj
------

* Arkivigite je 2019-05-25 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* germane
* angle, hungare

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 645007
* GND: 123520584
* LCCN: n80097668
* VIAF: 85688773
* ISNI: 0000 0000 8398 4519
* MBA: 986ee7aa-1b19-4829-8df3-1894b70ab3c2
* BIBSYS: 90607648
* NKC: xx0060193
 |
**Miklós Persányi** [miklOŝ perŝAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Persányi Miklós** estas hungara ministro, biologo.

Miklós Persányi  naskiĝis la 10-an de novembro 1950 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Miklós Persányi frekventis bazlernejon kaj gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis en Scienca Universitato pri Eötvös Loránd inter 1970 kaj 1975, poste li instruis en gimnazio, fine li plulernis en agrikultura altlernejo en Gödöllő inter 1979 kaj 1981. Li esploris medion helpe de Hungara Scienca Akademio, poste li havis postenon en ministerio pri medio. En 1986 li kandidatiĝis el politikaj sciencoj. En 1990 li havis stipendion en Usono. Inter 1994 kaj 2003 li estis gvidanto de Bestoĝardeno kaj Botanika ĝardeno (Budapeŝto), poste li estis ministro pri medio kaj akvo ĝis 2007. Li strebis multe kontraŭ inundoj, li estis diligenta apoganto pri mediaj planoj de Eŭropa Unio. Li ricevis 7 premiojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Ember és környezet* (1984)
* *A környezetvédelmi, társadalmi aktivitás* (1986)
* *Közös jövőnk* (1988)
* *Kik a zöldek* (1989)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
**Miklós Szabó** [miklOŝ sabO], laŭ hungare kutima sinsekvo **Szabó Miklós** estis hungara korusestro kaj altlerneja instruisto.

Miklós Szabó naskiĝis la 15-an de aprilo 1931 en Szentgotthárd, li mortis la 11-an de junio 2020.

Biografio
---------

Miklós Szabó fondis knabinan koruson en Győr en 1958. Post jardeko la koruso prezentis sian kantostudon jam en Eŭropo, Usono, Kanado, Japanio kaj Izraelo. Krom la dirigentado li instruis en Győr kaj ekde 1984 li instruis ankaŭ en la Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en Budapeŝto. Kiel fama korusestro, laŭokaze li instruis ankaŭ eksterlande. Li emeritiĝis en 2009. Li ricevis premion Kossuth en 1991, precipe pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

30 da muzikdiskoj gardas kantadon de la koruso. Szabó teorie okupiĝis pri verkaro de Béla Bartók.

Fontoj
------

* hungare[*rompita ligilo*]
* hungare


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 407978
* GND: 143284681
* LCCN: nr88001231
* VIAF: 66654245
* ISNI: 0000 0001 1028 6346
* SUDOC: 172257778
* BNF: 13928873w
* NLA: 35468913
* NDL: 00885202
* NKC: xx0162864
* ICCU: SBNV045466
* BNE: XX1572007
 |
**ingvena** (flavece) kaj **pubia** (bluece) **regionoj** de homo. 1 *planum interspinale* (vidu tekste), 2 rekta ventra muskolo, 3 ingvena kanalo (nur malkdekstre desegnita, sed ambaŭflanke ekzistanta)
La **ingveno** (latine *inguen*) estas ĉe la homo la suba kaj ĉe aliaj mamuloj la malantaŭa flanka parto de la ventra surfaco. Ĉiu homo kaj alia vertebrulo havas po du ingvenojn, dekstre kaj maldekstre.

La **ingvena regiono** ĉe la homo limiĝas supre per imagita linio inter la du plej supraj kaj plej antaŭaj punktoj de la iskio (tiuj punktoj latine nomatas *spinae iliacae anteriores superiores*) - la imagita linio mem latine havas la nomon *planum interspinale* ). Ĉe bestaj mamuloj la antaŭa limo estas la imagita linio inter la antaŭa fino de la du koksostaj elstaraĵoj (latine nomataj *tubera coxae*). Ĉe homoj malantaŭe kaj ĉe bestaj mamuloj supre la limo estas la supra limo de la koksosto. Ĉe la kruroj la ingvena regiono atingas ekstere imagitan limon inter la du plej supraj kaj plej antaŭaj punktoj de la iskio kaj la pubio meze, kaj korpocentre la du ingvenoj dividitas per la pubia regiono (latine *regio pubica*)- la limo inter la ingvenaj kaj la pubia regionoj estas la flanka rando de la rekta ventra muskolo (latine *musculus rectus abdominis*) .

La ingvena regiono per la "ingvena kanalo" (*canalis inguinalis*) respektive ties enkorpa enirejo, la "interna ingvena ringo (*anulus inguinalis profundus*) havas nature malfortan parton. En tiu loko povas ekesti ingvena hernio, do enhavo de la abdomena kavo povas elfali tra la abdomena "muro" el muskoloj, kolagenaj fibroj kaj haŭto.

Ĉe hufuloj la laktoglando situas en la ingvena kaj pubia regionoj. Ĉe kaprenoj flanke de tio troveblas plia specifa haŭta glando.

* Kategorio Ingveno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Miklós Schmitth** [miklOŝ ŝmit], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schmitth Miklós** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro, teologo. Lia familiaj nomformoj estis *Schmitt, Schmidt*.

Miklós Schmitth  naskiĝis la 6-an de decembro 1707 en Hungara reĝlando en Nagymarton (nuntempa Mattersburg en Aŭstrio). Li mortis la 23-an de aŭgusto 1767 en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio).

Biografio
---------

Miklós Schmitth aliĝis al la jezuitoj en 1728. Li doktoriĝis el filozofio kaj teologio. Komence li instruis en Vieno, poste ekde 1740 en Jezuita Universitato de Nagyszombat. Li pastriĝis en 1742. Li estis rektoro en la menciita universitato en 1765 kaj 1767 , poste li gvidis monaĥejan lernejon en Győr.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Palatium regni Hungariae... palatinorum locumtenentium, pro-palatinorum sub regibus Hungariae austriacis* (1739, 1752)
* *Imperatores Ottomanici a capta Constantinapoli, cum epitome principum turcarum* (1747-52) - 9 volumoj
* *Institutiones theologicae... tractatus de divina gratia* (1756)
* *Episcopi Agrienses pars* (1763) - 3 volumoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Kongresanoj dum grupa foto
Kongresanoj dum ekskurso ĉe la muregoj de Avilo
La **70-a Hispana Kongreso de Esperanto** okazis en San Lorenzo de El Escorial, Provinco Madrido, Hispanio, de la 28-a de junio ĝis la 2-a de julio 2011, kun kongresejo en la Kulturdomo de San Lorenzo, ege proksima al la Monaĥejo Eskorialo. Evidente unu el la ĉefaj vizitoj estis al la monaĥejo, dum aliaj estis al Avilo (tuttaga) kaj al la montaro. Laŭ la kongreslibro aliĝis ĝis 80 kongresanoj, sed poste partoprenis kelkaj pliaj.

Programo
--------

Ĉefaj programeroj temis pri poezio (Jorge Camacho kaj Miguel Fernández) pri tradukado (Antonio Valén), Esperanto Muziko (Kim), Socia Ekonomio (Félix Lobo), Mongolio (Pedro Hernández). Atelieroj temis pri peĉakuĉo, masaĝado, Vikipedio aŭ filmoj. Unu el ĉefaj programeroj kiu estis sekvata eĉ demalproksime danke al perreta konekto estis Debato pri lingvo kaj movado, nome defendo aŭ ne de novigo de la lingvo aŭ pluteno de la fundamentoj, nome inter Jorge Camacho kaj Renato Corsetti, regata de Tonyo del Barrio kaj spektebla en la reto.

Por la distra areo zorgis Kim, Kvaropo Sinkopo kaj Georgo Handzlik kiu kantis kaj prezentis teatraĵon Ludoviko-Lazaro, pri la figuro de la kreinto de la lingvo Esperanto.

Bibliografio
------------

* Miguel Fernández, *Tiel mi travivis la 70an HEF-kongreson*, Beletra Almanako (numero 12), oktobro 2011. pp. 35-67.
* Listo de videoj registritaj dum la kongreso:

Notoj
-----

1. ↑  Debato pri lingvo kaj movado inter Jorge Camacho kaj Renato Corsetti
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Skalka |

Koordinatoj: 50° 35′ 11″ N 14° 24′ 45″ O﻿ / ﻿50.58639 °N, 14.41250 °O﻿ / 50.58639; 14.41250 (mapo)

**Skalka** (germane *Skalken*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Blíževedly. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km sude de Blíževedly. Estas ĉi tie registritaj 30 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 118 loĝantoj.

Skalka situas en katastra teritorio **Skalka u Blíževedel** kun areo 2,36 km² tute sur la okcidenta rando de vlhošťa parto de PPR Kokořínsko-Regiono de Mácha. Tiu ĉi katastra teritorio estas samtempe konsisto de zono de speciala konservado Roverské skály.

La vilaĝeto estis antaŭe signifa lupola municipo, dokumentita jam en la jaro 1544. Estas ĉi tie konservita vico da konstruaĵoj, memoridaĵoj de popola arkitekturo.

Turismo
-------

Skalka prezentas elirpunkton de turismaj vojoj al Ansera vojo kun naturmemorindaĵo Ansero. La plej proksima trajna haltejo estas 3 km malproksime en fino de Blíževedly sur fervojlinio 087 el Česká Lípa ĝis Lovosice.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 169 |
| 1880 | 135 |
| 1890 | 131 |
| 1900 | 122 |
| 1910 | 114 |
| 1921 | 116 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 113 |
| 1950 | 76 |
| 1961 | 89 |
| 1970 | 67 |
| 1980 | 80 |
| 1991 | 62 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 79 |
| 2011 | 86 |
| 2021 | 118 |

Pluaj fotoj
-----------

* SkalkaSkalka
* SkalkaSkalka
* SkalkaSkalka

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Blíževedly (4) |
| --- |
| Blíževedly ~ Hvězda ~ Litice ~ Skalka |

 |
**Skakovci**, hungare **Szécsényfa** estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en Občina Cankova.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5  km²
* Alto super marnivelo: 207 m
* Loĝantaro: 210
* Poŝtkodo: 9261
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

Situo
-----

La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ la aŭstra landlimo (kontraŭe troviĝas Zelting), laŭ flankovojoj.

Historio
--------

Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat (ankaŭ tiam ĉe la aŭstra limo), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 ĝi estis parto de Hungario, poste de Jugoslavio, ekde 1991 de Slovenio. Depost 2007 Slovenio kaj Aŭstrio apartenas al interna zono de traktato Schengen, sekve la limoj ne estas gardataj, ili estas trapaseblaj senkontrole ie ajn.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Thomas A. GOLDMAN**  (naskiĝis 1918 - mortis la 7-an de januaro 2000 en Bethesda, Marilando, Usono) estis usona esperantisto.

Eklerninte Esperanton kiel 14-jarulo, li poste instruis ĝin dum kvardeko da jaroj, unue al kunstudentoj ĉe Universitato Harvard. Li estis multjara prezidanto de la Vaŝingtona klubo kaj li prezidis ankaŭ la usonan landan asocion ELNA (1983–1984) kaj servis aktive en la Komitato de UEA (1983–86, 1992–95).

Goldman fondis, plejparte sola verkis kaj tre kompetente redaktis la monatan *Ekonomia Bulteno pri Usono* (1980–94), kontribue al la ekonomika apliko kaj terminologia evoluo de Esperanto. 

Tiel li metis en praktikon sian movadan filozofion: "La venko ne estas unu grandioza evento, sed senfina sinsekvo de malgrandaj venkoj …. procezo, ne okazo". 
"Ni ne fantaziu plu pri la fina venko, sed eniru la vojon de senĉesa venkado!" 
"Ĉiu esperantisto estas ja potenciala aplikisto."


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 11061
 |