recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Karl Friedrich von HEUSINGER** (naskiĝinta la 28-an de februaro 1792 en Farnroda, mortinta la 5-an de majo 1883 en Marburg) estis germana medicinisto. Li estis la filo de la paroĥestro kaj supera konsistoriasesoro Johann Christian Friedrich Heusinger.

Vivo
----

Post studoj en Jena kaj Göttingen Heusinger iĝis en 1813 armekuracisto en Prusio kaj estris postmilite ĝis 1819 la hospitalon de Sedan. En 1821 li iĝis profesoro universitata en Jena, en 1824 en Würzburg kaj en 1829 en Marburg. Retiriĝo faritis en 1867, nobeliĝo en 1876.

Graveco
-------

Heusinger apartenis al la pioniroj de anatomio mikroskopa en Germanujo esplorante pri komparata patologio; ankaŭ studoj liaj pri patologioj historia-geografia altvaloras.

Li verkis: »Über den Bau und die Verrichtung der Milz« (Eisenach 1817); »Entzündung und Vergrößerung der Milz« (Eisenach 1820); »System der Histologie« (Eisenach 1822); »Grundriß der physischen und psychischen Anthropologie« (Eisenach 1830); »Grundriß der Enzyklopädie und Methodologie der Natur- und Heilkunde« (Eisenach 1839); »Recherches de pathologie comparée« (Kassel 1844–53); »Die Milzbrandkrankheiten der Tiere und des Menschen« (Erlangen 1850); »Die sogenannte Geophagie oder tropische Chlorose« (Kassel 1852).

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 9. Leipzig 1907, p. 296 (tie ĉi interrete)
**Malkoncentro** estas organiza tekniko, kiu konsistas el distribuo de la agentoj kaj agokampoj ene de unu sama jura persono -- el centra administracio al ĝiaj malkoncentraj servejoj.

Tiu nocio estas la malo de *koncentro*, kiu estas administracia sistemo, en kiu la decidpovo estas koncentrita en la pinto de la ŝtato.

Malkoncentro distingiĝas de *malcentralizo*:

* malkoncentro estas sistemo de delegado al internaj subaj niveloj, kiuj ne havas propran juran personecon;
* malcentralizo estas sistemo de delegado al lokaj aŭtoritatoj, kiuj havas propran juran personecon.

Malkoncentro celas malobstrukci la centran administracion kaj tiel plifaciligi la decidadon lokanivele.

Malkoncentron vortigis la franca polikisto Odilon Barrot (19-a jarcento): *"Batas la sama martelo, sed ĝian tenilon oni mallongigis."* Samsence la motiva antaŭparolo de franca dekreto de la 28-a de marto 1852: *"Oni povas regi malproksime, sed oni bone administras nur proksime.*

La malkoncentritaj agentoj kaj servejoj estas submetitaj al siaj superuloj per hierarkia kontrolo. En ĉiu ento tiu kontrolo plenumiĝas desupre malsupren. Tio ebligas certigi la unuecon de la institucio kaj pliproksimigi la administracian agadon al la administratoj. Tiu povo apartenas al la servejestroj (ministroj, prefektoj, direktoroj, ktp.), kiuj havas ordonpovon, reformpovon (anstataŭigi administracian akton per alia), nuligpovon (retroefike nuligi akton de subulo) kaj punpovon.

Malkoncentro ebligas al ŝtato agi pli efike kaj pli rapide.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Origina, franclingva citaĵo: *"C'est le même marteau qui frappe, mais on en a raccourci le manche."*
2. ↑  Origina, franclingva citaĵo: *"On peut gouverner de loin, mais on n'administre bien que de près."*

Vidu ankaŭ
----------

* Centra administracio
* Loka administracio
* Centralizismo
* Malcentralizo
Lingva Komitato en 1907
1-a (supra) linio
de maldekstre al dekstre: Dreves Uitterdijk (Nederlando), Thorsteinn Thorsteinsson (Islando), Theodor Čejka (Moravio), Otto Simon (Vieno), Johann Schröder (Vieno), d-ro Eduard Mybs (Altona), Alfred Michaux (Bulonjo-ĉe-Maro), Felix Stone Moscheles (Londono), profesoro Carlo Bourlet (Parizo), pastro Friedrich Schneeberger (Svislando), John Ellis (Keighley, Anglio)

2-a linio
Th. Renard (Ĝenevo), Joseph Jamin (Bruselo), profesoro Henri Dor (Diĵono), Joseph Rhodes (Keighley), profesoro Théophile Cart (Parizo), Edward Alfred Millidge (Anglio), Clarence Bicknell (Bordighera, Italio), Per Ahlberg (Stokholmo), Paul Gottfried Christaller (Stutgarto), A. P. Beauchemin (Kanado)

3-a linio
Louisa Frederica Adela Schafer (Londono), kapitano Pierre Ernest Matton (Francio), advokato [nomo mankas] (Parizo), Harold Bolingbroke Mudie (Londono), rektoro Émile Boirac (Parizo), d-ro L. L. Zamenhof (Varsovio), Louis de Beaufront (Louviers), kolonelo John Pollen (Hindio), Rosa Junck (Bordighera), d-ro Kazimierz Bein (Varsovio), Gaston Moch (Parizo)

4-a linio
Eduard Kühnl (Prago), d-ro Alfons Sabadell (Barcelono), Samuel Meyer (La Rochelle)
**Blecua y Torres** [BLEkŭa iTOres] estas loĝlokoj kaj municipo de Hispanio, en la sudoriento de la komarko *Hoya de Huesca* (kies ĉefurbo estas la provinca ĉefurbo mem nome Ŭesko) apartenanta al la okcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Ĝi estis formita per la kunigo de la ĝistiamaj municipoj Blecua kaj Torres de Montes en 1969.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas en la sudoriento de la komarko *Hoya de Huesca*. Ĝi estas sudoriente de la provinca kaj komarka ĉefurbo. La municipa teritorio limas kun tiuj de Angüés, Antillón kaj Pueyo de Fañanás.

La loĝloko Blecua mem (467 msm) estas je 23 km sudoriente de Huesca inter Antillón kaj Pueyo de Fañanás laŭ la ŝoseo A-1217, kaj sude de Torres de Montes laŭ la ŝoseo A-1222. Torres de Montes mem (470 m) estas je 22 km sudoriente de Huesca iom sude de la aŭtoŝseo A-22 el Monzonoal Ŭesko.

Historio
--------

La areo estis loĝata de islamanoj, poste moriskoj.

La Enlanda Milito estis sangelverŝa en la areo pro la atakoj de la respublikaj fortoj kontraŭ la provinca ĉefurbo Huesca, kiu estis kontrolita de la insurekciuloj ekde la komenco de la milito. 

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Blecua y Torres akrigita pro la detruo de la milito: oni malaltiĝis ĝis nunaj 188 loĝantoj (2022).

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (vitejoj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj) al irigaciaj kultivoj, plus natura, kultura kaj rura turismo. 

Ĉefaj vidindaĵoj estas du preĝejoj, du ermitejoj, tipa loĝloko, kaj ekstere naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

* Kategorio Blecua y Torres en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813813
 |
La **Nekohereco de filozofoj** (arabe تهافت الفلاسفة [Tahāfut al-Falāsifaʰ]) estas la titolo de polemikaĵo de la 11-a jarcento de la Imamo Algazelo de la aŝariisma skolo de islama teologio kritikante la Avicenan skolon de la frua islama filozofio. Islamaj filozofoj kiel ekzemple Ibn Sina (Aviceno) kaj Al-Tabari estas kondamnitaj en tiu libro. La teksto estis rimarkinde sukcesa, kaj markis mejloŝtonon en la supreniro de la aŝariisma skolo ene de islama filozofio kaj teologia diskurso.

Tiu verko markis gravan mejloŝtonon en la Islama epistemologio. La renkonto kun skeptikismo kondukis Algazelon al akcepto de ia formo de teologia okazismo, aŭ al la kredo ke ĉiuj kaŭzaj aferoj kaj interagadoj estas ne la produkto de materiaj konjunkturoj sed anstataŭe la tuja kaj certa Volo de Dio. En la venonta jarcento ja Ibn-Ruŝd skizis longan malakcepton de la *Nekohereco* de Algazelo titolita *la nekohereco de la nekohereco*; tamen, la epistemologia fluo de la Islama pensaro jam estis metita. Algazelo montris kiel ekzemplo de la iluzio de sendependaj leĝoj de kaŭzo la fakton ke kotono brulas kiam venas en kontakto kun fajro. Kvankam ĝi povus aspekti kvazaŭ natura leĝo funkcianta, tio okazis ĉiam kaj ĉiufoje nur ĉar Dio deziras, ke tio okazos — la okazaĵo estis "rekta produkto de dia interveno kiel ajna plia atento okazanta miraklon". Averroes, kontraste insistis je tio ke kvankam Dio kreis la naturan leĝon, homoj "povus pli utile diri, ke fajro okazigis la kotonbrulon — ĉar la kreitaĵaro havas modelon kiun tiu povas sekvi."

Referencoj
----------

1. ↑  Craig, William Lane.  (2001) *The cosmological argument from Plato to Leibniz*. Eugene, OR.: Wipf and Stock, p. 89. ISBN 978-1579107871.
2. ↑  Kadri, Sadakat.  (2012) *Heaven on Earth: A Journey Through Shari'a Law from the Deserts of Ancient Arabia ..*. macmillan, p. 118–9. ISBN 9780099523277.
3. ↑  Pri la argumentoj de Algazelo oni vidu *The Incoherence of the Philosophers*. Tradukita de Michael E. Marmura. 2a eld, Provo Utah, 2000, pp. 116-7.
4. ↑  Pri la reago de Ibn Ruŝd, oni vidu Khalid, Muhammad A. ed. *Medieval Islamic Philosophical Writings*, Cambridge UK, 2005, p. 162)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 389079
* GND: 4452883-8
* LCCN: no2002090192
* VIAF: 178054197
* BNF: 17053168s
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Alberto García Fumero** la  2-an de oktobro 1955(nun 1955-10-02) estas esperantisto, vortaristo kaj verkisto el Kubo. Por la verko *Nia vortaro por latinamerikanoj: Español-esperanto - Esperanto-hispana* li kunlaboris kun Guido Hernández. Dua eldono aperis ĉe la eldonejo Barnes & Noble fine de 2022. 

Li kunlaboris por gazetoj kiel Beletra Almanako kaj Monato, kies redaktoro pri spirita vivo li estas.

Biografio
---------

Alberto García Fumero esperantistiĝis en 1980. Dum la 1990-aj jaroj li apartenis al la Havan-provinca estraro de KEA, kaj poste estis komisiito pri Informado ĉe la Nacia Estraro kaj dum jaroj redaktoro de la bulteno asocia.

Fumero estas diplomita instruisto pri kemio kaj informadiko, kaj de la jaro 1980 ĝis la jaro 2005 laboris kiel instruisto kaj inspektoro de la du fakoj; ĉe municipa (kemio) kaj provinca kaj nacia instancoj (informadiko). Li kunaŭtoris du lernolibrojn pri informadiko siatempe uzitaj ĉe la nacia instrusistemo. En la periodo 2001-2005 laboris kiel ĉefa informadikisto ĉe la informo-centro de la Ministerio pri Edukado. Nuntempe laboras kiel programisto.

García Fumero magistriĝis pri Eduka Informadiko en 2001 ĉe la Supera Pedagogia Instituto, Havano kaj akiris diplomon je Licenciulo pri Sciencoj de la Religio ĉe ISECRE (Ekumena Supera Instituto pri Sciencoj de la Religio).

Premio "Pinos Nuevos 1995. Dua premio pri eseo ĉe Belartaj Konkursoj, 1995. Kunlaboranto de MONATO (ĉefe noveloj) de la naŭdekaj jaroj. Nuna redaktoro de la rubriko Spirita Vivo. Kunlaboranto de Kontakto dum la naŭdekaj jaroj kaj la unua jardeko de la nuna jarcento. Regula kunlaboranto de la kuba katolika revuo "Espacio Laical".

Somere de la jaro 2022 li estis elektita por la estraro de IKUE (Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista).

Verkoj
------

* Alfa Ondo, Monato, alirita la 5an de junio 2019
* *Nia vortaro por latinamerikanoj: Español-esperanto - Esperanto-hispana*, Guido Hernández; Alberto García Fumero, ISBN 10: 2369600217 ISBN 13: 9782369600213, Monda Asembleo Socia, 2015
* *De l' memor' la vasto*. Filozofa rakonto pri iu kiu trairas burokratan enirejon kaj eniras en labirinto fakte kun la burokratino, kaj tio iĝas maro, kamparo, kastelo kaj eĉ ĉio iĝas pli fantasta kaj simbola pri la vivo kaj la memoro. Beletra Almanako (27), oktobro 2016. Paĝoj 27-35.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑  Monato 2019/06 p.3

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 646577
 |
La **Kalvinana kirko** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Ács.

Historio
--------

Ács havis jam (katolikan) preĝejon en la 13-a jarcento. Dum dominado de turkoj la komunumo senhomiĝis, ankaŭ la preĝejo ruiniĝis. En 1628 komencis alveni hungaroj, plejparte kalvinanoj. En 1643 la kalvinana lernejo ekfunkciis, agado de la kalvinanoj en Ács estas kontinua. Inter 1742-1744 ili rekonstruis la kirkon, kelkaj partoj restis el la origina konstruaĵo. Ĝi estis pligrandigita en la jaroj 1754 kaj 1785. La turo konstruiĝis en 1802, en 1879 ĝi estis plialtigita. La orgeno alvenis en 1901. Arkeologia esploro okazis en 1961. Renoviĝoj de la konstruaĵo okazis en 1985 kaj 2000.

Konstruaĵo
----------

La kalvinana kirko situas sola, origine ĝi estis ĉirkaŭita per defanda muro, hodiaŭ restis malgranda parto el tio. En la ekstera muro estas legebla memortabulo pri predikisto, kiu estis ekzekutita pro disvastiĝo de la kalvinismo. En la korto etendiĝas memorŝtono pri kalvinana martiro dum la Hungara revolucio de 1956. Fasado de la kirko estas simetria, plejparte ĝi estas la kvadrata turo, kiu estas rizalito. La enirejo funkcias ne ĉe la fasado, sed flanke. La navo estas brikoforma, kie estas 2 vestibloj kaj 2 romanikaj fenestroj. Interne 2 galerioj etendiĝas.

Fontoj
------

* hungare kun foto Arkivigite je 2016-05-13 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**KOCH Sándor** (pr. koĥ ŝa:ndor) estis hungara mineralogo, doktoro de sciencoj pri geologio kaj mineralogio (1952), laŭreato de Kossuth-premio (1953) naskita en Koloĵvaro la 16-an de aŭgusto 1896 kaj mortinta en Segedo la 25-an de majo 1983. Li estas la patro de la Antal Koch.

Biografio
---------

Sándor Koch doktoriĝis en la Universitato de Budapeŝto 1920, poste li habilitis samtie pri fiziografio de mineralogio. Lia unua laborloko estis la Mineralkolektaĵo de la Hungara Nacia Muzeo, de 1932 gvidanto de la oficejo prezidenta de la muzeo. En 1940 oni nomumis lin katedrestro, tio estas universitata profesoro. Lia esplorkampo estis la priskribo de la mineraloj de la Karpata baseno.

Verkoj
------

* *A magyar ásványtan története* (Bp. 1952);
* *Magyarország ásványai* (Bp. 1966, 1985).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Sándor Koch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 356171
* GND: 126499438
* LCCN: n86068237
* VIAF: 57607167
* ISNI: 0000 0001 0975 9724
 |
**Nekrologo** (greke: *νεκρολογία, nekrolojía*, el *νεκρός , nekrós* "la mortinta" kaj *λόγος, lógos*, "la vorto", "la parolado"), estas mallonga biografio, valorigo de la vivoverko, priskribo de la meritoj de antaŭnelonge mortinto. Nekrologoj de famuloj aperas plej ofte ĵurnale kaj gazete, kelkefoje ankaŭ filme.

Kiel estas la trahistoria tradicio ĉe la kulturo de multaj popoloj, nekrologoj koncentriĝas pri la pozitivaj aspektoj en la spertoj de la forpasinto, kaj tute ignoras la malpozitivaj.

Nuntempe en la amaskomunikilaro
-------------------------------

Iuj gazetoj dediĉas regulan sekcion al nekrologoj. Ekz. la brita semajnĵurnalo "*The Economist*" publikigas tutpaĝan nekrologon ĉiusemajne.

Famuloj ofte havas antaŭpreparitan nekrologon en la amaskomunikilaro, kiun ili povas publikigi tuj kiam la novaĵo pri la morto estas konata. Ekzemplo de tio estas la nekrologo de kinoaktorino Elizabeth Taylor, publikigita kun ŝia morto en marto 2011 en la Los Angeles Times, sed unu verkita 12 jarojn pli frue kaj ĝisdatigita de tempo al tempo. The New York Times konservas aron de proksimume 1 600 nekrologoj pri vivantaj famuloj, kaj tiel la nekrologo publikigita kun la morto de Elizabeth Taylor estis subskribita fare de la filmkritikisto de la gazeto Mel Gasov, eĉ se li mortis ses jarojn antaŭ Taylor.

Misfunkco en la retejo de la radiostacio Radio France internationale kaŭzis en novembro 2020 la publikigon de ĉirkaŭ cent nekrologoj pri vivantaj personecoj, inkluzive de Elizabeth la 2-a, Reĝino de Britio, Clint Eastwood kaj Brigitte Bardot.

Krom la nekrologoj publikigitaj en la ĝenerala gazetaro, profesiaj ĵurnaloj ankaŭ publikigas nekrologojn pri membroj de la profesia komunumo kiuj forpasis. Tiuj nekrologoj estas kutime pli ampleksaj ol siaj poreskteraj ekvivalentoj al la ĝenerala publiko, kaj vastigas la profesian kontribuon de la mortinto.

Antikva epoko
-------------

De Dionysios el Halikarnassos kaj Menander Rhetor oni scias teoriajn regulojn pri nekrologoj el la antikva epoko. Nekrologoj, kiel kortumoparoladoj estis grava rimedo de antikva politiko. Tiel, ekzemple Julio Cezaro komencis sian politikan karieron per publika nekrologo por mortinta parencino sur la forumo Romanum.

El la epoko de Lutero
---------------------

Dum la epoko de Marteno Lutero ĝis la barokepoko nekrologoj estis nepraj partoj de la entombigoj de nobeloj kaj burĝoj. Tre fama estas la lutera nekrologo el la jaro 1525 por la princo-elektisto Frederiko la saĝa de Saksio. La imperigrafino Sophie Eleonore zu Stolberg-Stolberg (1669-1745) kolektis ĉirkaŭ 40.000 nekrologojn. Ankaŭ Philipp Jacob Spener, evangelia teologisto (1635–1705) estis fama pro sia neologaro.

* Kategorio Nekrologo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nekrologo en Vikifontaro (Universala biblioteko)
* Nekrologo en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
La **Kalvinana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Rumanio, en Transilvanio, en vilaĝo Văleni (Călăţele) (ĝis Traktato de Trianon la loknomo estis laŭ tiama oficiala hungara lingvo: Magyarvalkó).

Historio
--------

En 1261 franciskanoj fondis romanikan kirkon, al kiu ili konstruis gotikan sanktejon kaj malaltan turon en 1550. En 1582 la plena vilaĝo elektis la kalvinismon. La ŝtona predikejo kun hungara teksto estas videbla ekde 1722, la internaj ornamaĵoj ekde 1745. La orgeno akompanas la mesojn ekde 1805. La preĝejo estis renovigita inter 1974-1975.

Konstruaĵo
----------

Aparta defenda muro kaj bastionoj defendas la preĝejon, kie estas videblaj ŝtono de romianoj kaj malnova skulptaĵo. En la korto iam tombejo funkciis. Ekstera muro defendas la konstruaĵon. La preĝejo havas altan turon. La absido estas kvadrata kaj iom malpli granda, ol la navo. Apud la preĝejo malnova tombejo situas.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* La baldakenoLa baldakeno
* La turoLa turo
* Flanko de la preĝejoFlanko de la preĝejo
* La predikejoLa predikejo
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en vilaĝo Zádor (Hungario).

Historio
--------

En tiu loko estis katolika gotika kirko en la 14-a jarcento. En 1456 ĝi estis pligrandigita kaj trakonstruita. Dum dominado de turkoj Zádor ne senhomiĝis, eĉ la loĝantoj ne permesis forpreni ŝtonojn de la kirko por konstrui fortikaĵon de Szigetvár. Tiutempe la loĝantoj iĝis protestantoj. La preĝejo estis renovigita laŭ klasikismo en 1834, samtempe turo kaj 2 galerioj estis konstruitaj. En 1872 la konstruaĵo ricevis historiisman aspekton. En 1966 nova tegmento estis farita, en 1982 la kirko plene renoviĝis. La orgeno estis farita en 1940.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en parko, aleo kuras al la enirejo. La fasado estas simetria, meze la turo reliefas. La turpinto estas bulba. La absido estas plurlatera. Interne la predikejo estis farita el brikoj. Laŭ la onidiro el la preĝejo sube kuras tunelo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Sándor Kornél TURY** [ŝAndor turi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tury Sándor Kornél** estis hungara juristo, profesoro, membro (korespondanta en 1939, konsilanta en 1949) de Hungara Scienca Akademio.

Sándor Kornél Tury  naskiĝis la 7-an de majo 1892 en Hungara reĝlando en Kassa (nuntempa Košice en Slovakio), li mortis la 28-an de septembro 1971 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Kornél Tury doktoriĝis el juro en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1914. Li laboris en juĝejo kiel notario en Budapeŝto ekde 1916, post 2 jaroj li havis postenon en la ministerio. En 1924 li estis nomumita privata profesoro en la menciita universitato, post 2 jaroj li estis nomumita publika eksterordinara profesoro en Scienca Universitato Ferenc József, kie li estis katedrestro ĝis 1940. Li estis dekano en la studjaro 1935, vicdekano en la sekva jaro. La universitato funkciis inter 1940-1945 en tiam hungara urbo Kolozsvár, li estis tie publika ordinara profesoro en tiu periodo, poste li instruis (sen rango) studjaron. Ekde 1946 li instruis en restHungario. En 1949 la akademia titolo "konsilanta" praktike valoris nenion, sed la rehabilitiĝo okazis postmorte en 1989.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A felelõsségbiztosítás* (1923)
* *Érdekmúlás hatása a biztosítási szerzõdésre* (1934)
* *Orvosi felelõsség és valószínűsítési bizonyítás* (1943)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* HAMZA Gábor: Remembering Sándor Kornél Tury (1892-1971), Corresponding Member of the Hungarian Academy of Sciences.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en vilaĝo Tiszakarád (Hungario).

Historio
--------

Katolika preĝejo funkciis jam ĉi tie dum la mezepoko (en la 15-a jarcento), onidire ĝi estis tre malgranda. Dum dominado de turkoj la loĝantoj ŝanĝis la eklezion al kalvinismo, tial poste ili uzis la kirkon. En la sekvaj jarcentoj ĝi ofte estis trakonstruita, la nun videbla formo estas videbla ekde 1885.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en korto, sed la ĉefenirejo situas ekster la korto. La fasado estas simetria, meze la ĉefenirejo estas videbla. La plej supre pseŭdotureto, inter la tureto kaj enirejo mallarĝa fenestro estas. La tureto havas nur blindajn fenestrojn, la sonorado okazas en simpla ligna sonorilostablo troviĝanta en la preĝejkorto. Kontraŭ la ĉefenirejo estas ankaŭ alia enirejo kun 5 same mallarĝaj fenestroj. La ĉefnavo havas krucnavon. Interne la muroj estas blankaj laŭ la kutimoj, la mebloj estas brunaj kun blankaj ornamaĵoj. La galerio estis farita el ligno.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2020-10-29 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
la anglalingva vikipedio la 18-an de januaro 2012 montris nigran protestopaĝon kontraŭ la leĝproponoj SOPA kaj PIPA.
***Stop Online Piracy Act*** (mallonge, **SOPA**, traduke "Leĝo por Haltigi Enretan Piratadon") estas usona leĝpropono, kiu celas reguligi kaj limigi la liberan uzadon de materialoj en la Interreto. Ĝi estas enkondukita en la Domon de Reprezentantoj de la usona Kongreso je la 26-a de oktobro 2011, fare de grupo de 12 kunproponantoj el ambaŭ ĉefaj partioj estrata de parlamentano Lamar S. Smith. Ĝia identiga numero estas H.R.3261, kaj ĝia oficiala priskribo estas «antaŭenigi prosperon, kreivon, entreprenadon, kaj novenkondukadon per luktado kontraŭ la ŝtelado de usonaj propraĵoj, kaj por aliaj celoj"».

Se ĝi leĝiĝos, la leĝo pliefikigos la povon de la usonaj policaj instancoj kaj posedantojn de kopirajtoj por batali kontraŭ elektronika komerco pri kopirajte protektataj intelektaj propraĵoj kaj pri falsitaj varoj. Prezentite al la Jura Komitato de la Domo de Reprezentantoj, la propono disvolvas la enhavon de la simila propono "PRO-IP Act" de 2008 kaj de la praktike samenhava propono en la Usona Senato, PIPA.

Vidu ankaŭ
----------

* ACTA
* Aaron Swartz

* Kategorio Stop Online Piracy Act en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Stop Online Piracy Act en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | - La mallongigo SZ en Pfäffikon SZ staras por la svisa Kantono Ŝvico. Por aliaj signifoj de la nomo vidu sub **Pfäffikon**. |


---


**Pfäffikon** estas setloloko kun karaktero de eta urbo kaj la ĉefloko de la komunumo Freienbach en la distrikto Höfe, Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis 7 222 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. Pfäffikon estas alterne kun la komunumo Wollerau ĉiam por po du jaroj ĉefloko de la distrikto Höfe.

Geografio
---------

Pfäffikon situas ĉe la bordo de Lago de Zuriko sude de la duoninsulo de Hurden kaj ĉe la norda flanko de la monto Etzel. Al Pfäffikon apartenas ankaŭ la du insuloj Ufenau kaj Lützelau.

Trafiko
-------

La stacidomo de Pfäffikon SZ estas fervojnodo, kie kruciĝas la trajlinio de Svisaj Sudorientaj Fervojoj de Sankt-Galo al Lucerno kaj la linio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko al Koiro respektive al Buchs kaj Aŭstrio, sur kiuj cirkulas rapidtrajnoj, kiuj haltas en Pfäffikon. Krome tra Pfäffikon pasas lokaj trajnlinioj de la Zurika Trafik-Unio de Zuriko al Glaruso kaj de Pfäffikon tra Rapperswil, kaj Uster al Zuriko kaj Bülach. Sude de la vilaĝo pasas la svisa aŭtovojo A3 de Bazelo tra Zuriko al Koiro kaj pasas la vilaĝon la kantona ĉefvojo n-ro 8 de Rapperswil trans la lagodigo kaj Pfäffikon al Ŝvico.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Pfäffikon datiĝas el la jaro 965 kiel *Phaffinchova*.

En la jaro 1443 dum la Malnova Zurika Milito la zurikanoj devis koncedi Pfäffikon al la ŝvicanoj. La Ekstera Bieno, kiel nomiĝis la distrikto de Pfäffikon, tiam fariĝis parto de Ŝvico. Dum la tempo de la Helveta Respubliko la Ekstera Bieno apartenis de 1798 dum kvin jaroj al la distrikto Rapperswil de la helveta Kantono Linth. En la jaro 1803 Freienbach, Wollerau kaj Feusisberg estis kunigitaj al la distrikto Höfe kaj reatribuitaj Kantono Ŝvico. Dum la ŝvica kantonskismo inter 1831 kaj 1832 Pfäffikon aliĝis al la duonkantono Ekstera Ŝvico. 1848 per la nova konstitucio la distrikto Höfe estis reunuigita kaj la administra centro de la komunumo Freienbach, Pfäffikon, fariĝis alterne kun Wollerau endujara ritmo ĉefloko de la distrikto.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Pfäffikon
* Pfäffikon SZ (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pfäffikon SZ en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de Pfäffikon SZ
* Pfäffikon SZ en la Historia Leksikono de Svislando

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Höfe |
| --- |
| maldekstra*Komunumoj:*Feusisberg • Freienbach • **Wollerau***Vilaĝoj sen komunuma statuso:*Bäch • Biberbrugg • Hurden • **Pfäffikon** • Schindellegi • Ufenau • Wilen ĉe Wollerau |  |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 339832
* GND: 4528463-5 4471825-1, 4528463-5
* LCCN: n82165207 n82108190, n82165207
* VIAF: 309563487 138399427, 309563487
* NKC: ge920698
 |
**Sivan,** hindie **सीवान** estas urbego en norda Barato, en okcidenta parto de subŝtato Biharo, kantono de Ĉapra, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. La loknomo signifas limo laŭ la loka bojpura lingvo, ĉar pli frue tiu areo estis la limo de Granda Nepalo.

Altlernejo en Sivan

Demografio
----------

En 2011 Sivan havis 135 066 da loĝantoj kun legopovo 80%. Sivan atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil) en fino de la 1990-aj jaroj.

Geografio
---------

Sivan situas sur ebenaĵo laŭ averaĝa alteco de 72 m super la marnivelo en proksimeco de subŝtato Utar-Pradeŝo. La verda areo en Sivan estas proksimume (21%) de sia areo. Ballia troviĝas 56, kantona sidejo Ĉapra 61, Deoria kaj Bettiah po 66, Motihari 73, Mau 89, Muzaffarpur 102, subŝtata ĉefurbo Patnao kaj Haĝipur po 103, Kolkata 575, tutlanda ĉefurbo Delhio 754, Mumbajo 1433 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

En Sivan la municipo estis establita en 1924, la distrikto en 1972.

Eduko
-----

En Sivan la plej altnivela instruo okazas en altlernejo.

Lingvoj
-------

En Sivan la oficialaj lingvoj estas la hindia, urdua kaj bojpura lingvo.

Religioj
--------

La ĉefa religio en Sivan estas hinduismo kun 65%, poste islamo preskaŭ 34%, la cetraj religioj estas malpli ol 1%.

Trafiko
-------

Al Sivan alvenas 3 fervojaj linioj, 4 ĉefvojoj kaj 3 flankovojoj. La plej proksimaj flughavenoj funkcias en Patnao, Gorakhpur kaj Muzaffarpur.

Klimato
-------

Sivan situas en humid subtropika klimato (Cwa), kiu taŭgas por la agrikulturo. La temperaturo estas jare averaĝe 25 °C, dum ĝi varias inter 19-31 °C. Jare pluvas mezume 1062 mm, precipe inter junio kaj septembro pro la musono.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj, precipe hinduaj temploj

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
Klostro de Hirsau kun kastela ruino
**Hirsau** estas nun urboparto de Calw en Germanio. Ĝi famiĝis iam danke al la benediktana monaĥejo reformema kiun fondis la grafo Erlafried ĉirkaŭ la jaro 838.

Historio
--------

Grandan ekfloron havis tiu ĉi monakejo kiam abato Vilhelmo enkondukis en la jaro 1077 la reformojn de la franclanda Abatejo de Cluny. De tiu ĉi la novaj ideoj etendiĝis sur tutan Germanlingvion. Pro Reformacio la abatejo Hirsau sekulariĝis en la jaro 1558 kaj ŝanĝitis en 1560 en monaĥejan lernejon. La francaj trupoj finfine bruligis la tuton barbarege en la jaro 1692.

Nuna aspekto
------------

La pitoreskaj ruinoj, inter ili la t.n. prelatejo, ankoraŭ atestas la grandecon kaj fortimpreson de la monaĥejaj ejoj. Bone konservitis ĝis hodiaŭ nur la en 1509 konstruitia kirko. La fama historiverko skribita de abato Trithemius pri la loko (*Chronicon insigne Monasterii Hirsaugiensis*, Bazelo 1559; kompleta eldono sub la titolo *Annales Hirsaugienses*, Sangalo 1690) plejparte konsistas en legendaj elpensitaĵoj. Multe pli fidinda estas la fontaro *Codex Hirsaugiensis* (eldonite far Gfrörer, en Stuttgart 1844) kie plej gravas dokumentoj, malpli historiaj tekstoj.

Literaturo
----------

* Steck: *Das Kloster Hirsau, historisch-topographisch beschrieben*, Calw 1844
* Giseke: *Die Hirschauer während des Investiturstreits* , Gotha 1883
* Klaiber: *Das Kloster Hirsau*, Tübingen 1886
* Baer: *Die Hirsauer Bauschule*, Freiburg 1897
* Weizsäcker: *Führer durch die Geschichte und die Ruinen des Klosters Hirsau*, Stuttgart 1898
* Süßmann: *Forschungen zur Geschichte des Klosters Hirschau 1065–1105*, Halle 1903

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, Band 9. Leipzig 1907, p. 363-364, kio relegeblas tie ĉi interrete.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Monaĥejo Hirsau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Monaĥejo Hirsau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Staatliche Schlösser und Gärten Baden-Württemberg: Kloster Hirsau Arkivigite je 2016-12-05 per la retarkivo Wayback Machine
* Pri la monakeja historio
* Ĉiuj datenaj monaĥejaj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 622187
* GND: 2012225-1 4129309-5, 2012225-1
* VIAF: 243484462
* NKC: xx0222345
 |
Strobilino de *Pinus coulteri*
Virstrobiloj de nigra pino.
**Strobilo** (aŭ (pin)**konuso** el la latina *conus*) estas aro de reproduktigaj organoj ĉe la nudsemplantoj, ĉiam unuseksa. Ĝi ne estas floraro ĉar la nudsemplantoj ne havas florojn. La skvamoj kovrigas unu la aliajn, ekde la bazo ĝis la pinto. Baze ĉiu skvamo, staras reproduktigajn organojn, tio estas la ovoloj ĉe la inseksaj. La inaj strobiloj estas multe pli grandaj, ties skvamoj kaj akso estas ligniĝintaj en matura stato, protektante la estontajn semojn. La viraj estas malgrandaj kaj daŭras malmulte da tempo.

Seksaj aranĝoj
--------------

Ĉe plejparto el specioj, la uloj havas ambaŭ seksaj strobiloj, sed maniere eviti memfekundiĝo: la virstrobiloj kaj strobilinoj kreskas sur malsamaj branĉoj. La viraj kreskas sur subaj branĉoj, dum la inaj estas sur la supraj branĉoj. Tiu aranĝo permesas krucan fekundiĝon, ĉar la poleno plej certe ne altiĝos supren, al la inaj. La fekundiĝo tiel okazas normale kun alia arbo.

Ĉe kelkaj specioj, la plantoj havas aŭ virajn aŭ inajn strobilojn.

Reproduktado
------------

Post fekundiĝo, la strobilinoj staras surarbe dum almenaŭ tri jaroj, dum la semoj plenkresiĝas. La maljunaj ne estas plu nutriĝi per la planto, kaj la sekiĝo malfermigas la skvamojn, liberante la semojn. La semoj estas havas ofte flugiloj, kaj la dissendo estas perventa.

Malsamaj specoj
---------------

La inaj strobiloj sidas diverse sur la branĉoj de la diversaj pingloarboj. Ĉe la abio staras ili rekte, ĉe la piceo ili pendas, ĉe la nigra pino staras horizontale ĉe la branĉoj.

Kelkaj strobiloj, kiel tiu de abio, disfalas dum la maturiĝo, tiel oni ne povas trovi tutan strobilon sur la grundo. Ĉe aliaj pingloarboj, la strobiloj defalas kompletaj de la arbo, tiel ĉe la piceo kaj pino. Antaŭ la defalo, tiuj strobiloj malfermiĝas sur la arbo kaj la flugilhavaj semoj falas el inter la skvamoj.

La skvamoj de la subfamilio „Pinoidae" larĝiĝas alpinte; la skvamoj de la subfamilio „Abietoideae" mallarĝiĝas alpinte.

Strobilo de taksuso, similante al bero.

Aliformaj strobiloj
-------------------

Ĉe junipero, la strobiloj estas karnaj, kaj similas al beroj. Ĉe taksuso, estas nur unu skvamo po strobilo, kun unu ovolo. La skvamo iĝas karna, milda, kolora, kiel bero, kaj protektas la solan semon. Oni nomas ĝin arilo. Ĝi estas manĝata per birdoj, kaj poste la semo falas grunden.

Falsaj strobiloj
----------------

La alno havas ŝajnan strobilon, kiuj fakte estas ina amento. Tiun floraron havas ankaŭ velviĉio.

Inaj amentoj similante al strobilo.

Rilatoj al Esperanto
--------------------

La *kongresa bulteno* de la 70-a Universala Kongreso de Esperanto de la 3-a ĝis la 10-a de aŭgusto 1985 en Aŭgsburgo, Germanio, titoliĝis *La Strobilo*, laŭ la tradicia simbolo de la urbo, videbla en ties blazono.

Vidu ankaŭ
----------

* Strobilus

* Kategorio Strobilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
**El Cubo de Tierra del Vino** [elKUbo deTJEra delBIno] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra del Vino en la sudo de la provinco. *El Cubo de Tierra del Vino* estas tradukebla etimologie al *La Turo de Vintero*. Ĝi estas survoje al la Jakoba Vojo el la provinco Salamanko.

Kruco flanke de la preĝejo.
Skribŝtono por pligrimantoj surmure de la preĝejo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 12,08 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 429 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 550 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 31 km de Zamoro, provinca ĉefurbo, kaj limas norde kun Peleas de Arriba, sude kun la provinco Salamanko, oriente kun El Maderal kaj Cuelgamures, kaj okcidente kun Mayalde. 

Estas romiaj restaĵoj, sed la setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo kaj poste pro plago de filoksero. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, legomoj, vitoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754094
 |
**KOCSIS Sándor** (koĉiŝ ŝa:ndor (aleksandro) (n. 23-an de septembro de 1929 en Budapeŝto; m. 22-an de julio de 1979 en Barcelona) estis hungara futbalisto kaj atakanto en la legenda hungara ora teamo. Li ludis kun la famaj Ferenc Puskás (ferenc puŝkaŝ) kaj József Bozsik (joĵef boĵik).

Li jam ekludis en la aĝo de 17 en la teamo de Ferencváros en Budapeŝto. En 1950 li estis delegita al Honvéd (futbala asocio de la hungara armeo en Budapeŝto), kie jam ludis la kerno de la estonta nacia futbalteamo ĉirkaŭ Bozsik kaj Puskás. Li havis esceptan forton ĉe la tekniko de kapopilko aŭ kapumo, tiel oni nomis lin "Orkapulo". Dum la 68 landaj ludoj, akiris li 75 golojn, kion neniu povis ĝis nun superi. Li akiris 11 golojn nur dum la ĉampionado de la Futbala Mondpokalo 1954, sed li restis sen golo dum la finalo. Post la hungara revolucio de 1956, restis li en okcidenta Eŭropo. Li ludis de 1958 ĝis 1965 en FC Barcelona, kie li firmigis sian kromnomon kiel "Tete d' Oro". Post fino de lia futbalista kariero en 1965, li daŭre aktivis kiel futbala trejnisto. Sándor Kocsis mortis je grava malsano en 1979, en la kataluna ĉefurbo.

Literaturo
----------

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Sándor Kocsis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 40030
* LCCN: n84035747
* VIAF: 8780035
 |
Koordinatoj: 45° 59′ 48″ N 1° 22′ 40″ O﻿ / ﻿45.99667 °N, 1.37778 °O﻿ / 45.99667; 1.37778 (mapo)

**Saint-Sylvestre** estas franca komunumo lokita en la departemento Haute-Vienne kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 866 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.

Geografio
---------

Saint-Sylvestre etendiĝas sur 30.91 km², kaj havis 866 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 28 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Haute-Vienne, en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

Historio
--------

La departemento Haute-Vienne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Saint-Sylvestre antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Maurice Couturier, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Saint-Sylvestre apartenas al la kantono de Ambazac, kies ĉefurbo estas Ambazac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Limoĝo, unu el la tri arondismentoj de la departemento Haute-Vienne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Haute-Vienne
* Kantono de Ambazac
**El Espinal** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo havas la saman nomon. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 030.

Geografio
---------

El Espinal apartenas al la distrikto Juchitán al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la terkola regiono de Oaĥako (regiono *Istmo*), kiu apartenas al la sudorienta parto de la subŝtato kun limo al la pacifika oceano. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8219 loĝantojn. El tiuj estis 4009 viroj kaj 4210 virinoj. La komunumo havas surfacon de 82.93 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 20 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3289 indiĝenoj. El tiuj 2858 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 2858 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* El Espinal Arkivigite je 2007-10-19 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Celuloza etanolo** aŭ **lignoceluloza etanolo** estas produktita el plantaj defalaĵoj kaj tiel estas nomata duageneracia biofuelo (bioetanolo). La produktada metodo estas dum evoluigo, ekzistas nun ankoraŭ testoj. Oni nun esploras eblecojn por industria apliko.

La graveco de la celuloza etanolo estas en tio, ke ĝi ne uzas bazajn plantajn materialojn (uzeblaj kiel furaĝo, homa nutraĵo) por produktado de bioetanolo. La pli frua amasa produktado de bioetanolo el maizo ekzemple kaŭzis altiĝon de la maiza prezo, kio kaŭzis politikajn problemojn en amerikaj landoj, kie la maizo estas baza manĝaĵo. 

Ĉar la celulozo estas pli malfacilebla detruebla, malkombinebla ol la amelo de la maizo, sukero de la sukerkano (ktp.), tio okazas per acidoj aŭ specialaj enzimoj (celulazo, ksilanazo, glukozidazo). Post disigo de la celulozo al glukozo (C-6) kaj ksilozo, arabinozo (C-5, pentozoj), la fungoj provas fermenti la miksaĵon. La fermentado, distilado kaj sekigo okazas ekde tio analoge al la klasika etanol-fuela produktado. 

Por fermenti la pentozojn (C-5) kiel ksilozo, oni evoluigis fungojn en la lastaj jaroj.

Ekzemplo de pajlo
-----------------

La pajlo entenas ĉ. 32 % da glukozo, 19 % da ksilozo kaj 2,4% da arabinozo; tiel 1 tuno da pajlo entenas 320 kg da glukozo. Okaze de teorie plena fermentado estiĝas el tio ĉ. 160 kg etanolo, kio egalas al volumeno de 200 l. La plena fermentado de la pentozsukero ksilozo donas pluajn 124 l da etanolo je tuno. 
Laŭ nunaj kalkuloj, la produktado de celuloza etanolo el pajlo ne estas profitdona. La esploroj celas nun uzadon de pli kostofavoraj enzimoj.
**Kontraŭparaleloj** apartenas al la flankaj trisonoj de tonalo. Ili estas parencaj al la ĉefaj trisonoj de tonalo tercioparenca kaj estas markataj laŭ la germana funkciteorio per la litero „g" (en maĵoro) resp. „G" (en minoro), kiuj estas skribataj rekte apud la koncernaj ĉefaj funkciosignojn, sur kiuj rilatas la kontraŭparalelo: 

* Toniko-kontrauparalelo: *Tg* sur la (granda) 3-a ŝtupo, *tG* sur la (malgranda) 6-a ŝtupo
* Dominanto-kontrauparalelo: *Dg* sur la (granda) 7-a ŝtupo, *dG* auf der (malgranda) 3-a ŝtupo
* Subdominanto-kontrauparalelo: *Sg* sur la (granda) 6-a ŝtupo, *sG* auf der (malgranda) 2-a ŝtupo

Sur la granda tercio de la ĉeftrisono oni formas la koncernan kontraŭparalelon kun la gamotonoj de la tonalo. La kontraŭparaleloj en maĵoro ĉiam troviĝas *supre* de la ĉeftrisono, en minoro tamen *malsupre* de la ĉeftrisono. 

Ekzemplo: La kontraŭparalelo de C-maĵoro estas e-minoro, la kontraŭparalelo de D-maĵoro estas f♯-minoro. En minoro la kontraŭparalelo de a-minoro male estas F-maĵoro, ekde d-minoro estas B♭-maĵoro.

Uzado de la kontraŭparaleloj
----------------------------

Kontraŭparaleloj havas du komunajn tonojn kun la ĉeftrisono, sur kiu ili rilatas. En maĵoro la toniko-kontraŭparalelo Tg enhavas (male al tonikoparalelo Tp) ne la bazan tonon de la ĉeffunkcio, en minoro estas tute male. *Falsan finon* en minoro oni formas pro tio per la toniko-kontraŭparalelo tG. 
Ekz: *D – tG*. En g-minoro: *d-maĵoro – E♭-maĵoro*

La toniko-kontraŭparalelo Tg/tG ĝenerale estas plej ofte uzata el inter la kontraŭparaleloj. 

En minoro la dominanto-kontraŭparalelo dG estas identa kun la tonikoparalelo tP, kio estus ekz. por a-minoro C-maĵoro (dG) = C-maĵoro (tP). Por ĉi tiu kazo tP venkis kiel simbolo. La subdominanto-kontraŭparalelo sG en minoro ankaŭ estas identa kun la (memstariĝinta) napola sestakordo. 

En maĵoro deduktaĵo de la dominanto-kontraŭparalelo kaj de la subdominanto-kontraŭparalelo kondukas malproksimen el la tonalo kaj estas do pli maloftaj.

Alia speco de terciparencaj flanko-trisonoj estas la paralelo-trisonoj.

Vidu ankaŭ
----------

* paralelo (muziko)
* paralelakordo
* paraleltonalo
**Kontraŭmagia kvadrato** de ordo *n* estas ordigo de entjeroj inter 1 kaj *n2* en kvadrato, tia ke sumoj laŭ la *n* linioj, la *n* kolumnoj kaj la du diagonaloj formas vicon de *2n+2* najbaraj entjeroj. La plej malgrandaj kontraŭmagiaj kvadratoj estas de ordo 4.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 2 | 15 | 5 | 13 |
| 16 | 3 | 7 | 12 |
| 9 | 8 | 14 | 1 |
| 6 | 4 | 11 | 10 |

 | 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | 13 | 3 | 12 |
| 15 | 9 | 4 | 10 |
| 7 | 2 | 16 | 8 |
| 14 | 6 | 11 | 5 |

 |

En ĉiu de ĉi tiuj du kontraŭmagiaj kvadratoj de ordo 4, la linioj, kolumnoj kaj diagonaloj sumiĝas al 10 malsamaj entjeroj inter 29 kaj 38.

Ilia kontrasto estas magiaj kvadratoj kie ĉiuj sumoj estas la samaj.

Iuj malfermitaj problemoj
-------------------------

* Ĉu kontraŭmagiaj kvadratoj ekzistas por ĉiu ordo pli granda ol 3?
* Kiel multaj kontraŭmagiaj kvadratoj ekzistas de donita ordo?
* Ĉu ekzistas simpla pruvo ke ne ekzistas kontraŭmagia kvadrato de ordo 3 ?

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kontraŭmagia kvadrato je MathWorld
* Kontraŭmagia kvadrato
En algebra topologio, **singulara homologeco** estas la kutima homologeco funktoro de la kategorio de topologiaj spacoj kaj kontinuaj surĵetoj al la kategorio de graditaj komutaj grupoj kaj grupaj homomorfioj.

La homologeco de spaco *X* estas kutime komprenita signifi la singularan homologecon de tiu spaco.

Singulara homologeco estas konstruita per aplikanta la ĝenerala homologeca konstruado al la singulara ĉena komplekso, la ĉena komplekso de formalaj sumoj de singularaj simplaĵoj.

Singularaj simplaĵoj
--------------------

**Singulara n-simplaĵo** estas kontinua surĵeto *Σ* de la norma *n*-simplaĵo al topologia spaco *X*. Ĉi tiu surĵeto ne bezonas esti disĵeta, kaj tie povas esti ne-ekvivalenta singularaj simplaĵoj kun la sama bildo en *X*.

La rando de Σ, dΣ, estas difinita al esti la formala sumo de la singulara *(n−1)*-simplaĵo prezentita per la limigo de *Σ* al la edroj de la norma *n*-simplaĵo, kun alterna signo por preni orientiĝon en kalkulon.

Tial, en aparta, la rando de 1-simplaĵo Σ estas la formala diferenco

Σ(1) − Σ(0)

Singulara ĉena komplekso
------------------------

Se konsideri la liberajn komutajn grupojn generitajn per ĉiu singularaj *n*-simplaĵoj kaj etendi la randan operatoron *d* al formalaj sumoj de singularaj *n*-simplaĵoj, oni ricevas ĉenan komplekson de komutaj grupoj.

La *n*-ona homologeca grupo de *X* estas tiam difinita kiel la kvocienta grupo

*H**n*(*X*) = ker(*d**n*) / im(*d**n*+1)

Koeficientoj en *R*
-------------------

Se *R* estas iu ringo (alprenita unuohava sur Vikipedio), oni povas anstataŭi liberajn komutajn grupojn per liberaj *R*-moduloj. La difino de *d* ne ŝanĝiĝas, sed *H**n*(*X*, *R*) nun estas *R*-modulo (ne bezone libera).

Homologeco de Betti kaj kunhomologeco de Betti
----------------------------------------------

Ekde la nombro de homologecaj teorioj havas iĝi granda, la terminoj ***homologeco de Betti*** kaj ***cohomology de Betti*** estas iam aplikata (aparte far aŭtoroj skribantaj pri algebra geometrio), al la singulara teorio, kiel donanta pligrandiĝo al la Betti nombroj de la plej familiaraj spacoj kiel simplaĵaj kompleksoj kaj fermitaj duktoj.
**Alan Curtis** (naskiĝinta la 24-an de julio 1909 en Ĉikago, Ilinojso, Usono; mortinta la 2-an de februaro 1953 en Novjorko, Usono; vere: *Harold Neberroth*) estis usona aktoro.

Kariero
-------

La aktoro laboris komence kiel manekeno por la modo, antaŭ ol li en 1936 unuafoje aktoris. La altkreska, malhelhara Curtis tenis kontrakton komence kun MGM. Post lia kredinda figurado de la neniotaŭga edzo de Joan Crawford en *Mannequin* li ŝajnis stari antaŭ sukcesonta kariero. La plej multaj postsekvaj filmoj tamen ne atingis la kvaliton de lia unua sukceso, kaj Curtis baldaŭ devis kontentiĝi per flankroloj je duarangaj filmoj. Al la malmultaj esceptoj apartenas la filmo *Destiny* el 1944, kiu origine estis planita kiel epizodo por la filmo *Flesh and the Fantasy*, sed estis elprenata. Apud Gloria Jean Curtis rolis koruptan policanon, kiu per renkonto kun blinda knabino spertas etikan puriĝon. Malkontente pri sia kariero li retiriĝis en 1951 en privatecon kaj mortis du jarojn poste.

Alan Curtis estis edzo de Priscilla Lawson kaj Ilona Massey.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Alan Curtis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Alan Curtis ĉe Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 413215
* GND: 1156835232
* LCCN: no90015950
* VIAF: 42037640
* ISNI: 0000 0000 5149 2448
* SUDOC: 110107233
* BNF: 14011269p
* BNE: XX1717615
 |
Suda marbordo de la ĉefa insulo, nome Aŭklanda Insulo

Topografia mapo de la insularo
La **Aŭklandoj** vidataj de STS-89 en 1998, kun sudokcidento pinte de la bildo.
La **Aŭklanda Insulo** (angle *Auckland Island*) estas la ĉefa insulo de la Aŭklandoj, nome neloĝata arkipelago de suda Pacifika Oceano apartenanta al Novzelando. Ĝi estis enskribita en la listo de la Monda Heredaĵo de UNESCO kun la aliaj novzelandaj insuloj de Ĉeantarkto kiuj kuŝas en sama regiono laŭ la jenaj indikoj: 877-004 Auckland Isls, New Zealand S50.29 E165.52 62560Ha 1998.

Priskribo
---------

La insulo havas proksimuman terareon de 510 km² kaj estas 42 km longa. Ĝi rimarkindas pro siaj krutaj klifoj kaj tereno, kiu staras ĝis ĉirkaŭ 600 m. Elstaraj montopintoj estas Cavern Peak (650 m), Monto Raynal (635 m), Monto D'Urville (630 m), Monto Easton 610 m, kaj Tower of Babel (Babelturo, 550 m).

Grava Birdareo
--------------

La insulo estas parto de la Grava Birda Areo (GBA) de Aŭklandoj, identigita tiele fare de BirdLife International pro la gravo de la insularo kiel reprodukteja areo de kelkaj specioj de marbirdoj same kiel por la endemia Aŭklanda kormorano, Aŭklanda kreko, Aŭklanda ralo kaj la Aŭklanda galinago.

En kino
-------

Vidu ankaŭ
----------

* Antipoda-subantarktinsula tundro

50° 41′ Sudo 166° 05′ Oriento﻿ / ﻿50.69 °S, 166.08 °O﻿ / -50.69; 166.08 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  BirdLife International. (2012). Important Bird Areas factsheet: Auckland Islands. Elŝutita el  on 2012-01-23.