recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
José Martí
La **Kuba Revolucia Partio** en la hispana **Partido Revolucionario Cubano (PRC)** estis politika organizaĵo fondata de la Kuba Nacia Heroo José Martí la 10-a de aprilo 1892.

Koncipiĝo kaj Kreado
--------------------

La 3-a de januaro 1892, en la Klubo Sankta Karlo de Cayo Hueso (Key West), José Martí diskonigis al José Francisco Lamadrid, José Dolores Poyo kaj al la Koronelo Fernando Figueredo Socarrás, sian ideon fondi la **Kuban Revolucian Partion**, konata ankaŭ kiel la *Kub-Portorika Revolucia Partio*. En kunveno prezidita de José Martí en Novjorko, estas diskutataj kaj aprobataj la Bazoj kaj Statuto de la Kuba Revolucia Partio, la 5-a de januaro samjare. La 10-a de aprilo estis proklamita la partio.

Celoj
-----

La enkonduko de la protokolo esprimis ke:

"La Kuba Revolucia Partio ne intencis eternigi la Kuban Respublikon, kiun ĝi aspiris fondi, la aŭtoritateca spririto kaj la burokrata konsisto de la Kolonio, sed fondi novan popolon, kapabla venki la ordon de la reala laboro kaj la ekvilibron de la sociaj fortoj, la danĝeroj de tuja libereco en societo konsistanta el la sklaveco".
Flago de Kubo
Flago de Puerto-Riko - kreata en 1895 de la Sekcio de la Kuba Revolucia Partio
La protokolo ankaŭ klarigis la celojn de la Partio:

1. Atingi per la arigita penado de ĉiuj bonvolaj homoj la absolutan sendependiĝon de Kubo kaj instigi kaj helpi la sendependiĝon de Portoriko.
2. Ĝi ne celis instigi la militon, eĉ ne lanĉi la landon al la kaoso, sed ordigi la mallongan kaj bonvolan militon por sekurigi la pacon kaj feliĉon por ĉiuj loĝantoj de Kubo.
3. Bonajn kaj amikemajn rilatojn kun ĉiuj landoj.
4. Kolekti sufiĉe da mono por la organizado de la milito.

La "sekretaj statutoj" establis simplan organizadon, kio eblis fondi ĉiujn necesajn klubojn kun memstarecon unu de la aliaj, kies ĉefa laboro konsistis el la monkolektado, kio postulis volontulan elspezadon de ĝiaj membroj el malgranda procento de iliaj salajroj.
La prezidantoj de ĉiuj loĝlokoj konstituis la Konsilantaron kaj la balotado estis okazigita ĉiujare, kovrante la postenojn de la kluboj, nomumante la delegiton, sekretarion kaj kasiston, kiu estis la pleja reprezentado de la Partio. La delegito estis plenpova, kvankam Martí regule vizitis la klubojn kaj informis pri la laboro de la diversaj kluboj.

La ĉefa komunikilo de la Partio estis la periodaĵo *Patria*, fondita de Martí por la celo diskonigi siajn ideojn pri Kubo kaj la milito, kaj ankaŭ por diskonigi la aktivecojn de la kuba ekzilado.

La Partio efike funkciis kaj la sekreto estis absoluta, ĉar la partio uzis ŝlosilvortojn por la korespondado, kio permesas kompreni la eksterordinaran laboron kiu finiĝis en la sendependeco de la Kubo, al kiu sindediĉis Martí ĝis sia forpaso en Dos Ríos, la 19-a de majo 1895.

En la komenco de la usona okupado en Kubo, unu el la taskoj de la usona registaro estis la disiĝo de la Kuba Revolucia Partio kaj de la Liberiga Armeo, por sekurigi la negvidantecon de la popolo okaze de ribeloj. Dum tiu epoko la delegito de la Partio estis Tomás Estrada Palma, posta prezidanto kaj marioneto de la usona registaro en Kubo.
**La Asunción** (*Ĉieliro*, pri tiu de la Virgulino Maria) estas insula urbo de Venezuelo, ĉefurbo de la subŝtato Nova Sparto situa en la orienta parto de la Insulo Margarita kiu havis laŭ la censo de 2011 117 513 loĝantojn.

Geografio
---------

* Alteco: 67 m.
* Latitudo: 11 01' 39" n
* Longitudo: 063º 51' 46" W

Historio
--------

Kastelo de Santa Rosa.
La urbo estis fondita de Pedro González Cervantes de Albornoz en 1562 kaj dum sia historio ĝi estis nomita diference ekzemple jeno: Villa del Espíritu Santo, Valle de Santa Lucía kaj La Margarita ĝis resti oficiale La Asunción.

La Asunción estis grava bastiono en la lukto por la sendependeco de Venezuelo kaj krome laŭlonge de sia historio estis grava setlejo por la Hispana Imperio kaj tiele ĝi estis ofte atakita de piratoj kaj korsaroj.

En julio de 1561 Lope de Aguirre alvenis al la insulo Margarita kaj kontrolis ĝin, sciigante ties loĝantojn ke li portas grandan trezoron de la inkaoj kaj tiuj, inklude la guberniestron don Juan Villadrando, avaremaj, falis en la trompon. Aguirre enprizonigis la guberniestron kaj membrojn de la konsilantaro. Poste li kaptis permilite La Asunción kaj najbarajn vilaĝojn. Koninte pri tio, la kontinentaj aŭtoritatoj, sendis Francisco Fajardo lukti kontraŭ li. Antaŭ abandoni Margarita Aguirre ekzekutis la guberniestron kaj 50 lokanojn.
**Purnia,** hindie **पूर्णियाँ** Pri tiu ĉi sono prononco estas urbego, la kvara plej granda urbego de Biharo en nordorienta Barato, en orienta parto de subŝtato Biharo, en la samnomaj kantono kaj distrikto, kie ĝi estas sidejo de ambaŭ. Kelkaj supozas, ke la loknomo signifas laŭ sanskrita vorto Purna-Aranya kun signifo "kompleta ĝangalo".

Aerfoto pri Purnia

Demografio
----------

En 2021 Purnia havis 282 248 da loĝantoj kun legopovo 73%, apenaŭ pli malalta, ol la landa averaĝo.

Geografio
---------

Purnia situas sur la nordhinda ebenaĵo laŭ averaĝa alteco de 36 m super la marnivelo. Katihar troviĝas 29, Kiŝanganĝ 58, Rajganĝ 68, Madhepura 71, Bagalpur 80, Saharsa 89, subŝtata ĉefurbo Patnao 236, Kolkata 370, tutlanda ĉefurbo Delhio 1062, Mumbajo 1686 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

En tiu loko pluraj regnoj funkciis, ekzemple Pundra Regno en:Mithila (region), Mogola Imperio. Komence de brita regado multaj homoj el Eŭropo venis al Purnia.

Ekonomio
--------

Purnia estas granda ekonomia centro en Norda Biharo, jam la britoj zorgis pri defenda digo, kiu protektas la urbon kontraŭ la inundoj. Purnia estas provizita per agrikulturaj produktoj de ĝia ĉirkaŭa kamparo. La irigaciita aluvia grundo estis precipe konvena al rizoj, krome terpomoj, tritikoj, hordeoj, sukerkanoj, maizoj, en:Mithila Makhanaj, tabakoj, jutoj, kikeroj, kapsiketoj, lentoj. Purnia estas potenca kokaĵoproduktanto kaj fiŝobredanto. La agrikulturo tiris supren la komercon, tio la servojn.

Altlernejo en Purnia

Eduko
-----

Purnia ĉiam estis centro de eduko en la norda Bihara regiono. Lernejo fondita en 1800 dum la periodo de brita rego estas la plej maljuna lernejo de Purnia. En Purnia pluraj altlernejoj kaj universitatoj funkcias.

Lingvoj
-------

En Purnia oni parolas hindie, majtile kaj bengale. La angla daŭre estas instruata en la anglaj mezlernejoj.

Templo en Purnia

Religioj
--------

En Purnia la plej ofta religio estas la hinduismo kun 75%, poste islamo (23%), la ceteraj religioj estas malpli, ol 1%.

Klimato
-------

Purnia estas konata pro sia favora klimato kun plejparte humida klimato. La temperaturo varias inter 18-31 °C. Jare pluvas 1665 mm, en ĉiuj monatoj pluvas iomete, sed inter majo kaj oktobro tre ofte pro la musono.

Stacidomo en Purnia

Trafiko
-------

En Purnia renkontiĝas en du stacidomoj resume 3 fervojaj linioj. 5 ĉefvojoj kaj sola flankovojo kuras al la urbego. Enurbe aŭtobusoj kaj motoraj rikiŝoj liveras la pasaĝerojn. Loke malgranda flughaveno funkcias, la fakta flughaveno en Bagdogra.

Vidindaĵoj
----------

* diversaj preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
La **kristanaj abocoj,** aŭ *kristanaj poemaj abocoj,* estas kompilaĵoj laŭforme de poemo, en kiuj la versoj aŭ la strofoj komemciĝas per la sinsekvo de la alfabetaj literoj. Temas pri ĝenro kiu reprenas tiun atestatan en la Unua Testamento, en la Psalmoj aparte en la alfabeta psalmaro de la hebrea lingvo.

Diversaj kristanaj aŭtoroj kaj okcidentaj kaj orientaj, bone konataj kiel Aŭgusteno kaj Fulgencio, sed ankaŭ anonimuloj kiel la aŭtoroj de la responsoriaj psalmoj kaj de la himno Akathistos (Akatisto), sin elprovis en la redaktado de versaj verkoj bazitaj sur ordigita sekvenco de la alfabeta literoj.

Historio
--------

La plej antikvaj atestaĵoj pri la utiligo de tiu literatura ĝenro datiĝas je la 3-a kaj 4-a jarcentoj kaj aparte povas esti rekonataj en la grekaj literaturaj produktaĵoj de Metodio, Gregorio de Nazianco, Komodiano kaj Hilario.  

En Oriento Metodio, episkopo de Olimpo kaj kontraŭulo de Origeno, uzis la alfatean strukturon en la nupta *Hymnus* (Himno) en 24 strofoj konkludantaj sian *Symposium* per kiu li komunikas sian ortodoksan doktrinon. Gregorio de Nazianco inter siaj poemoj, kiuj etendiĝas el la religiaj lirikoj al la aŭtobiografiaj poemoj, metis la *Abecedarion Jamba* kiu komenciĝas per la vortoj "Metu por vi Dion komenco kaj fino de ĉio".  

En Okcidento Komodiano, en siajn *Instructiones* (instruaĵojn), kiuj estas 80 akrostikaj poemoj, enŝovis *De ligno vitae et mortis* (Pri laligno dela vino kaj dde la morto" kaj *Matrones ecclesiae Dei vivi* (Patrono de la eklezio de la Dio vivanta).

Hilaro, episkopo de Poitiers kaj konvinkita kontraŭulo de Arianismo, verkis du abecedariojn, kies uuu estas *Ante saecula qui manes* (Kiu estas de antaŭ la jarcentoj) .

Sed Ankaŭ post la 6-a jarcento, danke al aŭtoroj kiel Kolombano el Bobbio, Bedo kaj Alkvino, la alfabeta strukturo daŭrigis bonŝanci, ĝispunkte ke esploristoj pri frumezepokaj literaturaĵoj konstatas ke la abecedario, kune kun akrostko, estis la ĝenroj pli praktikata kaj parkerigata,

Notoj
-----

1. ↑   K. Strecker: "les genres littéraires les plus pratiqués pendant le haut moyen âge… en tout premier lieu les Abécédaires et les Acrostiches" (*Introduction à l'étude du latin médiéval*, Lille-Geneve 1948, p. 45).

Bibliografio
------------

* P. Marone, *Gli antichi abecedari cristiani*, (Tradizione e Vita 19), Roma 2008, Edizioni Vivere in, 192 pp.
* Ĉiŭj latinligvaj verkoj de Hilario

Vidu ankaŭ
----------

* Alfabetaj psalmoj
* Kristana literaturo
* Literatura ĝenro
* Akrostiko
* Poetiko
Olivoleo.
**Kuiroleo** estas oleo de vegetala deveno, aŭ pli rare de animala deveno, kiu kutime restas en likva stato je ĉambra temperaturo, povas esti konsumita de personoj kaj uzita en kuirarto.

Kelkaj el multaj tipoj de vegetalaj oleoj estas jenaj: el olivo, el palmo, el sojo, el kolzo, el kukurbosemo, el maizo, el sunfloro, el kartamo, el arakido, el vinbersemoj, el sezamo, el arganio, el rizo-ŝelo ktp. Ili estas uzitaj por kuriado kun aliaj manĝeblaj elementoj. Eblas uzi ankaŭ la majoritaton de tiuj oleoj ĉefe por kondimenti salatojn kaj prepari saŭcojn kaj spicaĵojn kiel ajloleo, majonezo, ktp.

De maldekstre dekstren: oleoj el sojfabo, el kolzo kaj el olivo.
En kuirarto, la ĝenerala termino «vegetala oleo» estas uzata por etikedi produkton komponitan de preciza oleo (kiel por ekzemplo tiu el kolzo) aŭ per mikso de variaj oleoj, ofte sur bazo de oleoj el palmo, maizo, sojo aŭ sunfloro.

Kuiroleoj povas esti aromigitaj metante en lli freŝajn herboj, pipron, ajlon kaj aliajn kondimentojn dum iom da tempo. Tamen, oni devas atenti kiam oni stokas aromigitajn oleojn por eviti la kreskon de *Clostridium botulinum* (nome la bakterio kiu produktas la toksinojn kiuj okazigas botulismon).

Bibliografio
------------

* O'Brien, R. D. (1998). Fats and Oils: Formulating and Processing for Applications. Lancaster (Pensilvania): Technomic Publishing Co. Inc.
* Potter, N. N. y J. H. Hotchkiss (1995). Food Science - kvina eldono. Chapman & Hall. pp. 359-80, 402-7.

* Kategorio Kuiroleo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 785696
* GND: 4182153-1
 |
**Kulcs** [kulĉ] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Dunaújváros. La loknomo signifas hungare: ŝlosilo.

Ventocentralo de Kulcs

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 17 km²
* koordinatoj: 47° 04′ 18″ N 18° 55′ 06″ O﻿ / ﻿47.07167 °N, 18.91833 °O﻿ / 47.07167; 18.91833 (mapo)Koordinatoj: 47° 04′ 18″ N 18° 55′ 06″ O﻿ / ﻿47.07167 °N, 18.91833 °O﻿ / 47.07167; 18.91833 (mapo)
* Loĝantaro: 1920
* Poŝtkodo: 2458
* Telefonprefikso: 25

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Danubo, apud ĉefvojo Budapeŝto-Pécs, aŭtoŝoseo preteriras, Dunaújváros estas ne tro for. Budapeŝto situas 60 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1025. La turkoj faris senhoma la komunumon, ĝi restis senhoma longe. La kampoj apartenis al Rácalmás. En 1945 pro sieĝo de Budapeŝto detruiĝis la domoj. Post ekfunkcio de **Stalinurbo** (baldaŭe Dunaújváros) la vilaĝo iĝis feriejo. En 1994 la setlejo ricevis memstarecon. Tie ekfunkciis la unua hungara ventocentralo.

Sesopo en Kulcs
---------------

La sesopo (Ferenc Hutÿra, Károly Jármai, Sándor Kotlán, György Endre Guoth, Árpád Marcis kaj Andor Szepeshelyi) estis bestokuracistoj, kiuj ne nur somerumis en Kulcs, sed ili agis por la vilaĝo kaj konferencis amike pri la aktualaj veterinaraj problemoj.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika kapelo omaĝe al Koro de Jesuo de 1935, la turo estas 13 m-ojn alta

* Kategorio Kulcs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***L'âge d'or*** (Orepoko) estas franca filmo de la movado superrealismo de 1930 reĝisorita de la kinisto Luis Buñuel kun scenaro de Buñuel kaj Salvador Dalí.​

La fakto ke tiu dua filmo estis verkita kaj filmita kiam Buñuel jam formis parton de la superrealisma grupo de Parizo estas reale grava por kuntekstigi ĝin kiel superrealisma verko por povi aprezi plene ties tutan valoron. La filmo estas superrealisma ne nur en la ekstera formo, sed en la diversaj scenoj, en la kortuŝaj bildoj kiuj frapas la spektantojn en la riskaj asocioj kaj metaforoj. Krome la filmo estas esence superrealisma verko pro sia enhavo, nome historio de pasia amo kiu klopodas rompi la barierojn kiuj oni metas al tio, la limojn. Krome estas fono de ribelo, revolucio kaj pridemandado al la moralaj kaj sociaj normoj tre evidenta.

Oni povas konsideri la filmon kiel metaforo de la propra superrealisma grupo, pro ties maniero kompreni la vivon kaj la homajn rilatojn, pro la neceso esti kohera kun la ĉefaj propraj moralaj principoj, spite la normojn de konvenciaj kondutoj: la civila hierarkio, la pastraro, la kondutonormoj, la povo de la aristokratio, la bona edukado, la ekvilibro, la mezuro de la propraj instintoj, la memkontrolo kaj definitive la hegemonio de tio racia super tio instinta, en ĉiuj aspektoj de la vivo de la persono.

La du ĉefaj temaj linioj estas la amo kaj la deziro (sekso kaj frustracio) kaj, aliflanke, la klopodoj de tiuj du amantoj reveni al Orepoko, tio estas, elrompi disde la burĝa socio sidita sur la tradiciaj pilieroj de la socia hierarkio kaj la pastraro kio malhelpas la individuon esti ĝi mem. Aliaj subtemoj estas violento, eklezia hierarkio (sceno de episkopaj skeletoj), dekadenco kaj putriĝo, Sade (identigita kun Kristo), malfacilo komunikiĝi inter homoj (kaj en paro kaj en ĉiutagaĵoj), absurda humuro ktp.

Notoj
-----

1. ↑   Benét's Reader's Encyclopedia Third Edition (1987) p. 140

Enlaces externos
----------------

* *La edad de oro*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* *L'âge d'or* de Buñuel en Jutubo.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 736037
 |
Reklambildo por KAFE
La **Kultura Arta Festivalo de Esperanto (KAFE)** estas festivalo de originala Esperanto-kulturo kiu okazis en Tuluzo, Francio, en 2000, organizita de Floréal Martorell (de EUROKKA) kaj la Esperanto-Kultur-Centro en Tuluzo. La festivalo daŭris kvin tagojn : dum la tago estis diversaj kulturaj kaj distraj programoj, ludoj por infanoj, literaturoj kunsidoj, ĥora trejnado kaj eĉ iuj prezentoj. Vespere estis po du ĝis kvar programeroj : prezentaĵoj muzikaj, kaj teatraj. Iuj artistoj prezentis plurajn programerojn, ĉu plurfoje la saman, ĉu partoprenis en pluraj spektakloj kun foje malsamaj kunludantoj. Ĉeestis entute ĉ. 200 homoj (inkluzive artistojn kaj organizantojn).

Prezentiĝis
* muzikgrupoj : La Kompanoj, Kore, Dolcxamar, Ĵomart kaj Nataŝa, Persone, Ĉalaparta (Rafa Blanco), Kajto, Esperanto Desperado, Kaj Tiel Plu, ĥorkanta koncerto post la staĝo gvidita de Zdravka Bojĉeva kun helpo de Marie-Pol Rabiller;
* unuopaj artistoj : Kim, Solotronik, Ĵak Lepŭil', JoMo, Jacques Yvart, F-ino Emily Barlaston;
* teatroj : Teatro Espero (Jerzy Fornal), la Krizalido (Solen')
* literaturoj programoj kun D-ro André Albault, Liven Dek (Miguel Gutiérrez Adúriz)

2a KAFE
-------

Estis anoncite en 2005 ke oni organizos KAFE-n denove en la jaro 2006, sed la plano ne realiĝis.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de KAFE-2000
* Retejo de KAFE-2006
**Kulto** estas sistemo de omaĝaj aŭ respektaj praktikoj (ceremonioj, ritoj, preĝoj), per kiuj homoj esprimas sian respekton al dio, diaĵo aŭ speciala persono mita aŭ reala, aŭ eĉ senvivaĵo aŭ fenomeno al kiu estas agnoskata dimensio de supera graveco, eminenteco aŭ sankteco. Kulto estas unu el la elementoj de religioj. En vasta senco, la termino oni povas apliki al moralaj valoroj, (ekzemple de justeco) aŭ sociaj valoroj (ekzemple de la patrio).

Kulto venas el la latina *cultus*, devenanta de la verbo *colere*, kiu signifas « kultivi » « kulturi » kaj ankaŭ « kulti ».

Kiam temas pri movadoj, organizaĵoj aŭ societoj (kio povas inkluzivi politikajn kuntekstojn, kiel ekzemple "Personokulto"), ĝi povas havi malestima senco.

Kiam temas pri religioj kiuj iel apartiĝas de la tradiciaj religioj ĝi ankaŭ povas havi iom malestima senco, ĉikaze ĝi povas esti sinonimo de sekto.

**Vidu ankaŭ: novaj religiaj movadoj**

* Nova Erao
* Scientologio
* Spiritismo
* Urantio

Vidu ankaŭ
----------

* Historio de religioj
* Religia fanatikismo

* Kategorio Kulto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
dekstra
La **templo Tajmjaŭ** konstruiĝis en 1420, kaj en 1544 oni faris rekonstruadon al ĝi. En la centro de la konstruaĵaro estas tri grandaj haloj kun tegmento el flave glazuritaj tegoloj. La frontaj fenestroj kaj pordoj de la haloj estas faritaj el ruĝe lakita nanmu-ligno (*Phoebe nanmu*). La bazamento de ĉiu halo estas borderita per blank-marmoraj balustradoj. Meze de la ŝtuparo estas ŝtonplato kun skulptita drako. La konstruaĵoj aspektas tre impone. El la tri haloj la antaŭa halo (Tajmjaŭ-halo) estas la plej granda. En ĝi troviĝas kelkdek kolonoj el nanmu-ligno altaj kaj tiel dikaj, ke du homoj ne povas ĝin brakumi mano en mano. Ili estis transportitaj el la malproksimaj provincoj Junnan kaj Gujĝoŭ.

La haloj estis projektitaj de genia arkitekto. Antaŭ la granda halo kuŝas vasta korto, ĉe kies ambaŭ flankoj estas po unu koridoro aspektanta majeste kaj grandioze. Kontraŭ la halo staras la kvinspana Halebarda Portalo, interne kaj ekstere de kiu estis antaŭe konservitaj 120 halebardoj. Sude de la portalo estas la Jada Rivero, super kiu kuŝas kvin elegantaj pontetoj. Norde de la pontetoj ĉe la orienta kaj okcidenta flankoj staras po unu sesangula kiosko antaŭ verdaj pinoj.

En Ming- kaj Ĉing-dinastioj en tiu granda templo loĝis nur dekoj da gardistoj-eŭnukoj kaj aro da gruoj. En ĉiu halo estis nur altaro, sur kiu staris olelampoj, kandelingoj, incensujoj kaj nomtabuletoj. La imperiestroj venis tien por kulti siajn prapatrojn nur dum okazo de siaj surtroniĝo kaj edziĝo, aŭ celebrado de triumfo kaj festoj.

En la Unua de Majo 1951, super la fronta pordego de la templo Tajmjaŭ oni pendigis la horizontalan tabulon kun la vortoj **"Kultura Palaco de Laboruloj en Pekino"** skribitaj de Maŭ Zedong. De tiam ĝi malfermiĝis al la publiko.

Poste oni konstruis en ĝi subĉielan teatron, sportejon, kinejon, ekspoziciejon kaj bibliotekon. Nun la antikva kvieta templo Tajmjaŭ jam fariĝis distrejo de la ĉefurba laboranta popolo.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kultura Palaco de Laboruloj en Pekino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kultura antropologio** (aŭ **socia antropologio**, aŭ **socikultura antropologio**) estas la scienca studo pri kulturaj samoj kaj malsamoj, pri origino, historio, evoluo kaj disvolviĝo de kulturoj kaj ĝiaj strukturoj kaj funkciadoj.

Tiu branĉo de antropologio naskiĝis post la navigadoj de eŭropanoj al aliaj kontinentoj, pro la neceso kompreni kulturan malsamecon. Tiam, kultura antropologio servis al eŭropaj ŝtatoj dezirantaj kolonii aliajn popolojn. Komence, kultura antropologio studis nur kulturojn de senskribaj popoloj, sed lastatempe al ĝi ankaŭ interesas kulturoj de industriaj socioj.

En kultura antropologio kaj kultura geografio, kultura disvastigo, kiel konceptigis ĝin Leo Frobenius en sia verko de 1897/98 nome *Der westafrikanische Kulturkreis*, estas la etendo de kulturaj aferoj — kiaj ideoj, stiloj, religioj, teknologioj, lingvoj ktp.— inter individuoj, ĉu ene de unu kulturo aŭ el unu kulturo al alia.

Historio de kultura antropologio
--------------------------------

### Komencoj en la 19-a jarcento

Kultura antropologio komenciĝis fine de la 19-a jarcento por distingi inter "primitivaj" kaj "civilizitaj" kulturoj. En la kolonia epoko, pli da eŭropanoj venis en kontakton kun neeŭropaj, "primitivaj" homoj kaj iliaj kulturoj. La unuaj antropologoj interesiĝis precipe pri la diferencoj inter socioj kun progresintaj teknologioj kaj socioj kun simplaj rimedoj.

### Evoluismo

Ĉe la fino de la 19-a jarcento, evoluismo estis la ĉefa paradigmo en la kultura antropologio. Socioj kaj kulturoj estis klasifikitaj kaj grupigitaj en malsamajn stadiojn aŭ fazojn. Laŭ la teorio de evoluismo, ĉiuj homaj grupoj trapasas la samajn stadiojn de evoluo en linia maniero. Okcidenta socio kaj kulturo estis la celo, ĉar ĝi estis vidita kiel kompleksa kaj racia.

### Tendencoj en la 20-a jarcento

Komence de la 20-a jarcento, la paradigma en kultura antropologio ŝanĝiĝis. Multaj antropologoj komencis ŝanĝi sian vidpunkton. La diferencoj inter kulturoj nun estis rigarditaj tra la cirkonstancoj en kiuj ĉiu grupo vivis. Evoluoj en malsamaj kulturoj nun estis klarigitaj per faktoroj kiel ekzemple kontaktoj kun aliaj grupoj kaj la medio. Tio nomiĝas relativismo. Ĉiu kulturo havas sian propran evoluon bazitan sur historio kaj eksteraj influoj. Tio kontrastas al evoluismo, kiu kredis, ke malsamaj kulturoj estis en malsamaj stadioj de la sama evoluo.

### Hodiaŭ / la postmoderna turno

Ekde la malfruaj deknaŭ okdekaj kaj naŭdekaj jaroj de la dudeka jarcento, antropologio ankaŭ okupiĝis pri kiel antropologio kreas scion. Tial antropologio iĝis pli memkritika. Krome, feminisma teorio iĝis grava en antropologio. Tiel, etnografioj iĝis pli reflektaj kaj enkalkulis la vidpunkton de la aŭtoro, kiel la kultura, seksa kaj rasa pozicio. Nuntempe, antropologio esploras ne nur neeŭropajn kulturojn, sed ankaŭ aliajn temojn kiel tutmondiĝon, medicinon, virtualajn komunumojn kaj industriigitajn sociojn.

---

Kulturaj antropologoj
---------------------

* Elman Service

Vidu ankaŭ
----------

* Kultura evoluo
* Etnografio

* Kategorio Kultura antropologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Mondmapo ilustranta kulturajn areojn.
Kultura mondmapo (Inglehart-Welzel), bazita sur datumoj de la *World Values Survey* en 2004. La klasifikado de landoj povas variadi de jaro al jaro (video).
**Kultura geografio** estas subfako ene de la homa geografio. Kvankam la unuaj klopodoj de studo de diversaj landoj kaj kulturoj sur la Tero povas esti datitaj de geografoj de la Antikveco kiel Ptolemeo aŭ Strabono, kultura geografio kiel akademia studu unuafoje aperis kiel alternativo al la teorioj de Medideterminismo de la komenco de la 20a jarcento, kiu supozis, ke la popoloj kaj la socioj estas kontrolitaj de la medio en kiu ili disvolviĝas. Anstataŭ studi antaŭ-determinitajn regionojn bazite sur mediaj klasigoj, la kultura geografio iĝis interesata en kulturaj pejzaĝoj. Tio estis enkondukita de la "patro de la kultura geografio", nome Carl O. Sauer de la Universitato de Kalifornio en Berkeley. Kiel rezulto, la kultura geografio iĝis delonge hegemonia en fakuloj de ekzemple Usono.

Rizkampaj terasoj en Filipinoj: kultura pejzaĝo.
Geografoj kiuj sekvas tiun tradicion rigardas kulturojn kaj sociojn kiel disvolvigoj de iliaj lokaj fizikaj pejzaĝoj sed ankaŭ formantaj tiujn pejzaĝojn. Tiu interagado inter natura pejzaĝo kaj homoj kreas la kulturan pejzaĝon. Tiu kompreno estas la fundamento de la kultura geografio sed ĝi estis pliampleksigita dum la lastaj kvardek jaroj kun pli nuancigitaj kaj kompleksaj konceptoj de kulturo, elprenita de ankaŭ ampleksa gamo de fakoj kiel antropologio, sociologio, literatura teorio kaj feminismo. Neniu aparta difino de kulturo hegemonias ene de la kultura geografio. Sendepende de ilia partikulara interpretado de la koncepto de kulturo, tamen, geografoj arde malakceptas teoriiojn kiuj traktas kulturoj kvazaŭ ĝi okazus "sur pinglokapo".

Fakuloj
-------

* Torsten Hägerstrand

Notoj
-----

1. ↑  (angla) "WVS Database", *www.worldvaluessurvey.org*.
2. 1 2   Peet, Richard; 1998; Modern Geographical Thought; Blackwell
3. ↑   Sauer, Carl; 1925; The Morphology of Landscape
4. ↑   Gregory, Derek; Urry, John (1985). Social Relations and Spatial Structures. London: Macmillan Education. pp. 9–19. ISBN 978-0312734848.

Bibliografio
------------

* Carter, George F. Man and the Land. A Cultural Geography. New York: Holt, Rinehart & Winston, 1964.
* Tuan, Yi-Fu. 2004. "Centennial Forum: Cultural Geography: Glances Backward and Forward". Annals of the Association of American Geographers. 94 (4): 729-733.

* Kategorio Kultura geografio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 684504
* LCCN: sh2006005978
* BNF: 131699688
* NKC: ph122023
 |
***La Bagasejo*** estas romano de José Américo de Almeida, tradukita de Geraldo Mattos kaj eldonita en Esperanto de Fonto el Ŝapekoo.

Enhavo
------

La verko estas rigardata kiel la unua "modernisma" romano en Brazilo. Estas en ĝi rakonto pri nomada familio kiu alvenas el seka regiono de Paraibo al sukerkana bieno en agrikultura regiono. Tie, okazas amrilatoj inter nomadino Soledade kaj la filo de bienisto, sed ŝi fariĝis amatino de lia patro. Nomado de ŝia grupo, kiu amis Soledade'n, mortigis la bieniston, kaj la filo de bienisto defendis lin kiel advokato. Soledade reiris al seka regiono kaj revenis en la fino de libro dum nova vojaĝo.

En la verko estas multaj dialogoj en dialekto, kaj la verkisto uzis multajn dialektajn vortojn kiuj malfaciligis la tradukon al Esperanto. Geraldo Mattos ne bone konas la paraiban dialekton, kaj pro tio oni kritikas lian tradukon. Jason Gonçalves de Lima preparis erudician studon pri la problemoj de la traduko.

La verkisto estis subŝtatestro de Paraibo kaj ministro. Li estis simpatianto de Esperanto kaj lasis en testamento deziron kaj permeson por la traduko kaj eĉ malgrandan monsumon por helpi la eldonon de esperanta versio.

La libro estas eldonita unuafoje en 1928. La esperanta versio estas eldonita en 1985 kaj havas 176 paĝojn.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Literaturo |

* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de[*rompita ligilo*] Nacia Biblioteko de Esperanto
Kullaberg, nordokcidenta marbordo
**Kullaberg** estas naturrezervejo situanta sur duoninsulo de tero eniranta en Kategato en Municipo Höganäs ĉe la urbo Mölle en sudokcidenta Svedio. La loko en la provinco de Skanio estas areo de konsiderinda biodiverseco enhavanta nombro de raraj specioj kaj deklarata Grava birda areo (GBA) en Svedio same kiel Protektita birda areo (PBA). En la tereno hegemonias krutaj klifoj al la maro kaj rokaj elstaraĵoj supre, kies plej alta loko estas la Monto Håkull de 188 m. Ridgetop vegetaĵaro estas miksa durligna larĝafolia arbaro konsistanta el betuloj, fagoj, kverkoj kaj pinoj kun subkreskaĵaro de kratago, junipero, natura lonicero kaj prunelo. Inter la elstaraj raraj plantoj estas Printempa latiro, *Lathyrus sphaericus*.

Inter la vivindaĵoj estas arkeologiaj restaĵoj de la Ŝtonepoko, lumturo la plej brila en Svedio en la plej okcidenta parto de la rezervejo kaj padoj por piedirantoj.

Notoj
-----

1. ↑  Lars Pahlsson, *Kullaberg Naturteservat*, AmuHadar Prepress, Malmö (1997)
2. ↑   C.Michael Hogan, *Kullaberg Nature Reserve, Skåne, Sweden*, Lumina Technologies Press, Aberdeen (2004). Arkivita el la originalo je 2010-05-28. Alirita 2011-08-17.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kullaberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Andrew Kobos, Fota Taglibro Kullaberg Arkivigite je 2011-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
* Kullaberg ĝenerale Arkivigite je 2007-08-22 per la retarkivo Wayback Machine

56° 18′ N 12° 28′ O﻿ / ﻿56.300 °N, 12.467 °O﻿ / 56.300; 12.467 (mapo)
Panoramo de la regiono La Béroche, vidita de la svisa komunumo Provenco

**La Béroche** estas regiono, kiu situas ĉe la nord-okcidenta bordo de la Lago de Neŭŝatelo en la distrikto de Boudry inter la urboj Neŭŝatelo kaj Yverdon-les-Bains.

Geografio
---------

La Béroche situas en la kantonoj Neŭŝatelo kaj Vaŭdo. Ĝi entendiĝas de la kresto de la suda ĉeno de Neŭŝatela Ĵuraso en nordo ĝis al la bordo de la lago en sudo. Al la regiono apartenas la komunumoj Saint-Aubin-Sauges, Gorgier (Chez-le-Bart), Vaumarcus (Vernéaz), Montalchez kaj Fresens en Kantono Neŭŝatelo kaj Provence en Kantono Vaŭdo. En ĉi tiu regiono troviĝas ĉefe arbaroj, kampoj, vitejoj kaj setlejoj. En La Béroche vivas proksimume 4700 loĝantojn.

Historio
--------

La nomo *La Béroche* deduktiĝas de la latina vorto *parochia* kaj signifas en Esperanto *paroĥo*. La regiono kongruas kun la iama paroĥo, kiu konsistis el la supre menciitaj vilaĝoj. Kun la escepto de Vaumarcus kaj Provence, la vilaĝoj de la paroĥo kaj regiono La Béroche apartenis al la mezepoka Senjorujo Gorgier.

Eksteraj ligiloj
----------------

* La Béroche en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale
**Kristóf Szalay-Bobrovniczky** [kriŝtOf salai-bobrovnicki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szalay-­Bobrovniczky Kristóf** estas hungara ambasadoro, negocisto, ministro, rezerva oficiro.

Kristóf Szalay-Bobrovniczky naskiĝis la 6-an de junio 1970 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kristóf Szalay-Bobrovniczky akiris diplomon en Agrikultura Universitato (Gödöllő) en 1993, poste li plustudis en Parizo helpe de stipendio. Li komencis sian karieron en pluraj firmaoj. En 2004 li iĝis ĉefredaktoro kaj eldonisto, en 2014 ambasadoro, inter 2016-2022 ĉefambasadoro en Britio, pli poste ministro pri defendo en la Kvina Kabineto Orbán. Li longe estis rezerva kapitano kaj lia nomo aperis en pluraj negocaj aferoj. Lia edzino estis proparolisto de la kabineto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Kristóf Szalay-Bobrovniczky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770923
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**Kumbjo** aŭ hispane **Cumbia** [KUMbja], rilatas al kelkaj muzikaj ritmoj kaj popoldancaj tradicioj de Latinameriko, ĝenerale implikante muzikajn kaj kulturajn elementojn de indianoj, afrikanoj sklavigitaj dum koloniaj tempoj, kaj eŭropanoj. Ekzistas diversaj variaĵoj de kumbja muziko. Kumbjo komenciĝis kiel amindumada danco praktikata inter la elafrika sklavara loĝantaro, kiu estis pli poste miksita kun eŭropaj instrumentaj kaj muzikaj karakteroj.

* *Kolombia kumbjo*, estas muzika ritmo kaj tradicia popoldanco el Kolombio. Temas pri kolombia stilo de kumbjo kiu estas konsiderata kiel reprezentanto de Kolombio, komune kun valenato. Kumbjo devenas el la karibia marbordo de orienta Kolombio kun folkloraj variantoj en Panamo. Ĝi konsistas el elementoj el tri kulturoj: indiĝenaj, nigrulaj kaj en pli malgranda mezuro ankaŭ hispanaj, estante la rezulto de la longa kaj intensa miksiĝo inter tiuj kulturoj dum la konkerado kaj koloniismo.

Monumento al la danco kaj muziko de ***cumbia*** en El Banco.
* *Panama kumbjo*, estas panama popoldanco kaj muzikĝenro, evoluigita fare de nigruloj sklavigitaj dum koloniaj tempoj kaj poste sinkretigitaj kun indianaj kaj eŭropaj kulturaj elementoj.

Nuntempe, kumbjaj grupoj ludas elektrajn gitarojn, basgitarojn, elektronikajn perkutadojn kaj sintezilojn, ĉiujn oftajn instrumentojn de rokmuzikaj grupoj. Ekzistas ankaŭ aliaj instrumentoj kiel bongoj, trumpetoj, akordionoj, ktp...

La vestaĵoj ankaŭ estas tre grava karakterizaĵo de kumbjaj bandoj. Ĉiu grupo havas sian propran manieron vestiĝi. Kutime ĉiuj membroj de la grupo portas la saman specialan kostumon aŭ ekskluzivajn vestaĵojn.

Vidu ankaŭ
----------

Gilda

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kumbjo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Muziko kaj danco
* Jutuba kanalo kun diversaj komjajn filmetojn
* Cumbias sonideras 2021
Koordinatoj: 52° 46′ 00″ N 55° 47′ 00″ O﻿ / ﻿52.76667 °N, 55.78333 °O﻿ / 52.76667; 55.78333 (mapo)

**Kumertau** (ruse *Кумертау*) estas urbo en Baŝkirio en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 80423.

La urbo estis fondita en jaro 1948.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1953.

La interurba telefona kodo estas 34761, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

La urbo estas ĉe suda Uralo de okcidento.

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 30,9 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 65 mil loĝantojn.

Flago de Baŝkirio
Administra divido de Baŝkirio

**Ĉefurbo**: Ufa

**Urbaj distriktoj**:
Agidel |
Kumertau |
Meĵgorje |
Neftekamsk |
Oktjabrjskij |
Salavat |
Sibaj |
Sterlitamak |
Ufa 

**Municipaj distriktoj**:
Abzelilova |
Alŝeeva |
Arĥangelska |
Askina |
Aurgaza |
Bajmaka |
Bakala |
Baltaĉeva |
Belebeja |
Belokataja |
Belorecka |
Biĵbuljaka |
Birska |
Blagovara 
Blagoveŝĉenska |
Buzdjaka |
Burajeva |
Burzjana |
Ĉekmaguŝa |
Ĉimŝa |
Davlekanova |
Duvana |
Djurtjulia |
Fjodorovka |
Gafura |
Ĥajbulina |
Janaula |
Jermekejeva |
Iglina |
Iliŝeva |
Iŝimbaja 
Kaltasa |
Karaidela |
Karmaskala |
Kiga |
Krasnokama |
Kugarĉa |
Kuŝnarenkova |
Kujurgaza |
Meleuza |
Meĉetlina |
Miŝkina |
Mijaka |
Nurimanova |
Salavata |
Sterlibaŝeva |
Sterlitamaka |
Ŝarana 
Tatiŝla |
Tujmaza |
Uĉala |
Ufa |
Zianĉura |
Zilaira 

 

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Krokodilomorfoj**, *Crocodylomorpha*, estas grupo de "pseŭdosuĉiaj" arkosaŭroj, *Archosauria*, kio inkludas la krokodilulojn kaj iliajn formortintajn parencojn. Ili estis la nuraj membroj de *Pseudosuchia* kiuj survivis la formorton de la Triaso.

Grando de *Hesperosuchus* kompare kun homo.
Dum Mezozoiko kaj komenco de Kenozoiko, krokodilomorfoj estis multe pli diversaj ol nuntempe. Triasaj formoj estis malgrandaj, malpezaj, aktivaj surteraj animaloj. La plej fruaj kaj plej primitivaj krokodilomorfoj estas reprezentataj de "sfenosuĉioj", nome parafiletika aro enhavanta malgrandkorpajn formojn kun longaj membroj kiuj rekte piediris, kio reprezentas la morfologion de prauloj de *Crocodylomorpha*. Tiuj formoj restis ĝis la fino de Ĵurasio. Dum Ĵurasio, krokodilomorfoj morfologie diversiĝis en nombraj niĉoj, kaj la subgrupoj *Neosuchia* (kiu inkludas nuntempajn krokodilulojn) kaj la formortinta *Thalattosuchia* adaptiĝis al akva medio.

Referencoj
----------

1. ↑  Ruebenstahl, Alexander A.; Klein, Michael D.; Yi, Hongyu; Xu, Xing; Clark, James M. (14a de Junio 2022). "Anatomy and relationships of the early diverging Crocodylomorphs Junggarsuchus sloani and Dibothrosuchus elaphros". *The Anatomical Record*. 305 (10): 2463–2556. doi:10.1002/ar.24949. ISSN 1932-8486. PMC 9541040. PMID 35699105.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Crocodylomorpha en la angla Vikipedio.*

* Kategorio Krokodilomorfoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Krokodilomorfoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821420
 |
La **kristala vitro** estas tre altkvalita vitro kun malalta ferenhavo, al kiu aldoniĝas materialoj, kiuj plibonigas refrakton (pliigas la refraktan indicon). Metodo de la preparado estas konata ekde 1600. Ĝia tradicia aldonaĵo estas plumbooksido (PbO), tial ĝi foje estas ankoraŭ nomita **plumba vitro**. Ĝin ne konfuzu kun la koloraj vitrobildoj kaj fenestroj faritaj per la plumba relo, kiuj ankaŭ estas nomataj vitraloj.

Kristala glaso
La esprimo plumba kristalo estas teknike ne preciza esprimo, ĉar en la vitro mankas la kristala strukturo kaj estas anstataŭe amorfa solido. La vortuzo restas populara pro historiaj kaj komercaj kialoj. Nuntempe plumbo sonas toksa por la konsumantoj, tial iuj fabrikantoj plibonigas la refrakton per oksidoj de aliaj ekologiemaj metaloj (titanio, zirkonio, zinko, kalio) anstataŭ plumbo kaj bario.

Historio
--------

Vitroj faritaj kun aldono de plumbooksido jam estas konata jam en la mezepokoj. Veneciaj speguloj estas produktitaj ekde la 16-a jarcento, angla vitralo ekde la sekva jarcento.

Klasifiko
---------

* La plumba oksidenhavo de duonkristala vitro estas relative malgranda (kelkaj procentoj)
* Vitralo enhavas proksimume 10% plumbooksidon (tipe proksimume 24%)
* Ĉeĥa kristala vitro estas kalcia-kalia vitro (la unuaj apartenas al kalcia-natria vitro). Por produkti tion, kalko kaj kalio estas aldonitaj al la sablo. La kalia vitro estas pli pure blanka, ol la natria vitro.
* Peza plumba kristalo estas kristala vitro kiu enhavas almenaŭ 30% plumbooksidon kaj havas densecon de almenaŭ 3 g/cm³.

La plumba kristalo enhavas almenaŭ 24% plumbooksidon kaj havas densecon de almenaŭ 2.9 g/cm³.

Kristala glaso

Uzo
---

* lustroj
* vazoj
* pluraj tablaj vitrovaroj

Fontoj
------

* WikiTrans
* 

* Kategorio Kristala vitro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**(162039) 1996 JG** estas tre malgranda marsrenkonta, terrenkonta kaj venusrenkonta apolona asteroido, rigardita kiel potence danĝera objekto.

Ĝi estis malkovrita la 8-an de majo 1996 de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

Orbito
------

Ĝi estas en orbita resonanco 7:9 kun Marso.

Ĝia tre discentra orbito krucas tiujn de Marso, de la Tero kaj de Venuso kun danĝere malgranda orbita klineco.

• Ĝia marsa MOID estas 0,04064 astronomia unuo (6,080 milionoj da km),  

• ĝia tera MOID estas 0,01239 astronomia unuo (1,854 miliono da km),  

• ĝia venusa MOID estas 0,00281 astronomia unuo (0,4204 miliono da km).

• La 13-an de julio 1916 ĝi pasis al 0,05332 astronomia unuo (7,977 milionoj da km) de Marso,  

• la 16-an de novembro 2060 ĝi pasos al 0,04072 astronomia unuo (6,092 miliono da kilometroj) de la ruĝa planedo.

• La 24-an de majo 1996 ĝi pasis al 0,01963 astronomia unuo (2,937 milionoj da km) de la Tero,  

• la 27-an de majo 2122 ĝi pasos al 0,02400 astronomia unuo (3,590 milionoj da km) de nia planedo.

• La 10-an de majo 1960 ĝi pasis al 0,02083 astronomia unuo (3,116 milionoj da km) de Venuso,  

• la 16-an de januaro 2028 ĝi pasas al 0,02613 astronomia unuo (3,909 milionoj da km) de Venuso,  

• la 19-an de oktobro 2066 ĝi pasos al 0,02931 astronomia unuo (4,385 milionoj da km) de ĉi tiu planedo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe la datumbazo de *NEODyS-2* angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (162001–163000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| (162038) 1996 DH | **(162039) 1996 JG** | (162040) 1996 KF4 |
La *Feta Negest* (en Ge'ezan: ፍትሐ ነገሥት *fətḥa nägäśt*, "Leĝo de Reĝoj") estis etiopia konstitucio. Ĉirkaŭ 1240, la kopta egipta kristana verkisto, 'Abul Fada'il Ibn al 'Assal, skribis la *Feta Negest* aŭ *Fetha Nagast* en la araba. 'Ibn al-Assal prenis siajn leĝojn parte el apostolaj skribaĵoj kaj el mosea juro, kaj parte el la antaŭaj bizancaj kodoj. Ekzistas kelkaj historiaj registroj asertantaj ke tiu leĝkodo estis tradukita en Ge'ezan kaj envojaĝis Etiopion ĉirkaŭ 1450 en la regado de Zara Jakob. Poste ĝi estis uzita kiel grava parto de lokaj leĝaroj. Eĉ tiel, ĝia unua registrita uzo en la funkcio de konstitucio (supera juro de la lando) komenciĝis kun Sarsa Dengel en 1563. La *Feta Negest* restis la supera leĝo en Etiopio ĝis 1931, kiam moderna-stila konstitucio unue estis koncedita fare de imperiestro Haile Selassie.

Referencoj
----------

* 'Fetha Nagast: The Law of the Kings' (English translation from Ge'ez by Abba Paulos Tzadua, and edited by Peter L. Strauss) Addis Ababa: Faculty of Law, Haile Sellassie I University, 1968.
* Ibn al-'Assal, al-Safi Abu al-Fada'il Majid. Fetha Nagast: The Law of the Kings. Tradukita de Paulos Tzadua. Eldonita de Paulos Tzadua, Peter L. Strauss kaj Peter Sand. 2a eld. Durham, NC: Carolina Academic Press, 2009.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 494574
 |
**Pair-et-Grandrupt** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Vosges* (Vogezoj), en la administra regiono *Grand Est* ("Granda Oriento") kaj en la historia kultura regiono Loreno. Fine de 2020 en la komunumo vivis 502 loĝantoj sur areo de 4,58 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 110 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Saint-Dié-des-Vosges kaj al la kantono *Saint-Dié-des-Vosges-2*.

Geografio
---------

La komunumo konsistas el la vilaĝoj *Pair* je 380 m ĉe la montrivereto *Ruisseau de Pair*, *Grandrupt* (je 415 m, ne konfuzinda kun la komunumo Grandrupt 14 kilometrojn pli norde) ĉe la montrivereto *Ruisseau de l'Aunaie* kaj Vanifosse (je 366 m) ĉe la rivero *Fave*, same kiel pluraj vilaĝetoj kaj individuaj bienoj. La komunuma teritorio havas komunan limon kun Nayemont-les-Fosses, Neuvillers-sur-Fave, Raves, Remomeix kaj Sainte-Marguerite.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Vosges

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj
  

* Kategorio Pair-et-Grandrupt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 835077
* BNF: 15279264m
 |
Pri la komunumo
---------------

**La Brévine** estas komunumo en la distrikto Le Locle en Kantono Neŭŝatelo, Svislando. Ĝi havis 655 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

La komunumo La Brévine situas en la altmontara valo de La Brévine en la Neŭŝatela Ĵuraso sur alteco de 1043 m s.m. Al la komunumo La Brévine apartenas la vilaĝoj La Brévine, Le Brouillet, Bémont, Les Taillères norde de la Lago des Taillères kaj La Chatagne, kaj multnombraj izolitaj bienoj. En la centro de la komunuma teritorio rimarkinda estas la Lago des Taillères. La akvo de la lago *Les Taillères* fluas subtere kaj aperas denove en Noiraigue en Val-de-Travers. La regiono ĉirkaŭ la lago estas konata kiel Siberio de Svislando, ĉar tie vintre la temperaturo regule falas al malpli ol 40 celsiaj minusgradoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 41,82 km², de kiuj 42,5% estas kovritaj de arbaro, 53,6% servas por agrikulturo kaj 23,2% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo La Brévine limas en nordo al Grand'Combe Chateleu (Francio), en nordoriento al Le Cerneux-Péquignot, en oriento al La Chaux-du-Milieu, en sudoriento al Les Ponts-de-Martel, en sudo al Val-de-Travers, en okcidento al Hauterive-la-Fresse (Francio), en nordokcidento al Ville-du-Pont (Francio), kaj en nordnordokcidento al Les Gras (Francio).

Trafiko
-------

Tra La Brévine pasas la kantona ĉefvojo n-ro 149 kaj la vojo n-ro 2225. Per la tri poŝtaŭtolinioj al Le Locle, Fleurier kaj Les Bayards la komunumo La Brévine estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua vilaĝo de la komunumo La Brévine, kiu estis dokumente menciita, estis Béomont en la jaro 1266 kiel *Bemont*. Mencio de Les Taillères datiĝas el la jaro 1304 kiel *Chaul de Estaleres*. Dum mezepoko La Brévine estis parto de la voktejo Val-de-Travers ĝis en la jaro 1624 estis kreiita la civitanestra oficejo La Chaux-des-Taillères kaj La Brévine estis rekonita kiel aparta komunumo. En la 19-a jarcento en La Brévine vivis pli ol la duobla kvanto da homoj ol hodiaŭ (1880 la komunumo havis 1703 loĝantojn). En la 20-a jarcento la loĝantaro konstante malkreskis kaj nur en la lastaj jaroj tiu malkresko haltiĝis.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Olivier Girardbille*: *La Brévine* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-01-09)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio La Brévine en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo La Brévine
* La Brévine en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion La Brévine** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Le Locle |
| --- |
|  Brot-Plamboz • La Brévine • Les Brenets • Le Cerneux-Péquignot • La Chaux-du-Milieu • **Le Locle** • Les Ponts-de-Martel |  |

 |
La **kreskohormono** (GH, de la angla: *growth hormone*) estas proteina hormono sekreciita de la adenohipofizo. Ĝi regulas la postnaskan kreskon, la metabolon kaj la elektrolitan ekvilibron; pliigas la lipolizon kaj malpliigas la stokojn de graso; pliigas la kapton de proteinoj kaj eltenas la muskolajn mason kaj fortojn.

La kreskohormono estas polipeptido de 191 aminoacidoj de unusola sintetizigita ĉeno, stokita kaj sekreciita de la somatotropaj ĉeloj ene de la flankaj aloj de la adenohipofizo. La termino *somatotropina hormono* referencas al la kreskohormono 1 produktita nature de la animaloj, dum la termino *somatropino* referencas al la kreskohormono produktita de la teknologio ADN rekombiniga, kaj en homoj ĝi estas mallongigita «HGH».

La kreskohormono estas uzata kiel kuracilo akirebla per preskribo por trakti la kreskomisordoj en infanoj kaj plenkreskuloj por trakti la malsufiĉo de GH. En ĵusaj jaroj en Usono, kelkaj kuracistoj ekpreskribis kreskohormonojn al maljunaj pacientoj kun malsufiĉo de GH (sed ne al sanaj personoj) por pliigi la vitalecon. Top estas laŭleĝa, sed ties efiko kaj sekureco por tiu uzado ne estis pruvita per klinika testado. Nuntempe, la hGH estas ankoraŭ konsiderita tre kompleksa hormono, kaj multaj el ties funkcioj estas ankoraŭ nekonataj.

La GH estis studita por bredi la brutaron plej efike en la industria agrikulturo kaj oni faris diversajn klopodojn por akiri registaran aprobon por uzi la GH en la brutobreda produktado. Tiuj uzoj estis polemikigaj. En Usono, la nura uzado de GH aprobita de la FDA estas la uzado de la ekskulda formo de GH por bovoj nome *bova somatotropino*, por pliigi la produltadon de lakto de laktoproduktaj bovoj. Tiam oni permesas la komercistojn etikedi la laktujojn kiel de lakto produktita kun aŭ sen bova somatotropino.

Notoj
-----

1. ↑   Lu, Man; Flanagan, Jack U.; Langley, Ries J.; Hay, Michael P.; Perry, Jo K. (februaro 2019). «Targeting growth hormone function: strategies and therapeutic applications» Signal Transduct Target Ther (en angla) (Nature Publishing Group) 4 (3). PMID 30775002. doi:10.1038/s41392-019-0036-y. Konsultita la 25an de julio 2020.
2. ↑   Daniels, M. E. (1992). «Lilly's Humatrope Experience». Nature Biotechnology 10 (7): 812. doi:10.1038/nbt0792-812a.
3. ↑   Powers, M. (2005). «Performance-Enhancing Drugs». En Deidre Leaver-Dunn; Joel Houglum; Harrelson, Gary L. eld. Principles of Pharmacology for Athletic Trainers. Slack Incorporated. pp. 331-332. ISBN 1-55642-594-5.

Bibliografio
------------

* MARTÍN CUENCA, E. "Fundamentos de fisiología" Ed. Thomson (2006)
* RHOADES, R. A.; TANNER, G. A. "Fisiología médica" eD. Elsevier (1997)

* Kategorio Kreskohormono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697607
* GND: 4137446-0
* LCCN: sh85124783
* BNF: 11965032x
* NDL: 00576781
* NKC: ph789979
 |