recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Antal Tápai,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tápai Antal** estis hungara skulptisto, platetisto, instruisto.

Antal Tápai  naskiĝis la 6-an de aprilo 1902 en Kistelek, li mortis la 20-an de septembro 1986 en Szeged.

Memortabulo pri Tápai en Szeged
István Tömörkény fare de Tápai

Biografio
---------

Antal Tápai frekventis bazlernejon, poste faklernejon en Szeged, li estis ferlaboristo. En 1923 li komencis libertempe skulptadi. Helpe de la urba stipendion li studis en Hungara Belarta Altlernejo inter 1926-1931. Lia plej grava instruisto estis István Szentgyörgyi (skulptisto). Post la diplomo li pasis 3 monatojn en Romo, poste li revenis al Szeged. En 1948 li fondis artistan rondon, en la 1960-aj jaroj li establis en gimnazio artan fakultaton, kiun li gvidis ĝismorte. Li ricevis premiojn inter 1929-1985.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Szeged (1931, 1942, 1958, 1973, 1980, 2002)
* Kistelek (2002-, konstanta)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Subotica (1964)
* Budapeŝto (1967)
* Odeso (1970)
* Szeged (1986)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Ferenc MóraFerenc Móra
* VitristoVitristo
* Ferenc ErkelFerenc Erkel
* Lenino kaj Stalino (1950)Lenino kaj Stalino (1950)
* Attila JózsefAttila József
* József KatonaJózsef Katona
* Gipsa bustoGipsa busto

Elektitaj similaj artaĵoj
-------------------------

* „IV. Béla futárja" (Kisújszállás, monumento)
* "Országos Munkás Dallosünnep Szeged" (1926, bronza plateto)
* reliefoj sur la pordoj de Preĝejo Koro de Jesuo (Szeged)

Liaj libroj
-----------

* *Szeged vasművessége* (1980, kunverkinto)
* *Életutam* (memuaro, 1983)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Pál Farkas
* Márton Kalmár

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Antal Tápai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 625930
* LCCN: n80078190
* VIAF: 121442355
* ISNI: 0000 0000 8014 0695
 |
**Grafo** **Antal SZÉCSEN** [sEĉen], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szécsen Antal** estis hungara politikisto, historiisto, membro de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy.

Antal Szécsen naskiĝis la 17-an de oktobro 1819 en Buda. Li mortis la 23-an de aŭgusto 1896 en Aussee.

Biografio
---------

Antal Szécsen frekventis lernejojn en Buda, Pozsony kaj Vieno. Post lernado li longe vojaĝis en Francio, Italio, Germanio, Anglio. Hejmenveninta li havis diversajn ŝtatajn postenojn. En 1843 li membriĝis al la parlamento, baldaŭe li estis ankaŭ ministro. Li politikadis kontraŭ Lajos Kossuth. Li ricevis diversajn premiojn, ordenojn. Li havis edzinon, kiu naskis filon kaj 3 filinojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Politische Fragen der Gegenwart* 1851
* *Tanulmányok* 1881 - studoj

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* biografio hungare

* Kategorio Antal Szécsen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 422652
* GND: 1051005051
* VIAF: 54931915 308221280, 54931915
* ISNI: 0000 0000 1026 7885
* NKC: xx0252926
 |
Nervura skeleto de hidrangeo-folio
Retaĵo de vaskuloj
**Anastomozo**  ( el la greka : ἀναστόμωσις, *komunikiĝanta apertaĵo* ) en retaĵo de fluoj estas kuniĝa punkto de du fluoj kiuj antaŭe disbranĉiĝis, kiel vaskuloj aŭ foliaj nervuroj. La termino estas uzata en medicino, biologio, mikologio kaj geologio.

En geologio, anastomozo ofte rilatas al kvarcaj ( aliaj ) vejnoj kiuj montras tiun karakterizaĵon, kiu ankaŭ ofte situas en regionoj kun metamorfaj rokoj.

Etimologio
----------

Anastomosis: medicina aŭ moderna latina, de greka anastomosis "elirejo, malfermo," Gr ana- "supren, sur, super", stoma "buŝo", "provizi per buŝo".

Medicino
--------

Anastomozo estas la rilato de du strukturoj. Ĝi rilatas al rilatoj inter angioj aŭ inter aliaj tubularaj strukturoj kiel maŝoj el intesto.

Referencoj
----------

1. ↑  PIV2, p. 86
2. ↑  Online Etymology Dictionary Douglas Harper

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Kategorio Anastomozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Villamor de los Escuderos** [biljaMOR] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al La Guareña en la plej sudoriento de la provinco. *Villamor de los Escuderos* estas komprenebla etimologie kiel Vilao de Amor aŭ Amur (posedanto) de la Ŝildistoj. 

Preĝejo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 56,27 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 384 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 200 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 41 km de Zamoro, provinca ĉefurbo, lime kun Guarrate oriente, kun Fuentesaúco sudoriente, Aldeanueva de Figueroa sudokcidente, Topas okcidente, El Maderal nordokcidente kaj Argujillo norde. 

La setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, beto) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753976
* VIAF: 87144648495194240955
 |
**Villamoronta** [biljamoRONta] estas municipo en la centro de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos* kaj pli precize al la suda valo (Vega) de la subkomarko Vega-Valdavia. La loknomo *Villamoronta* estas komprenebla etimologie kiel Vilao de Moronta (alude al iama loĝanto, plej verŝajne el montara Kantabrio, kaj ne al maŭroj: "moro"). Aliaj loĝlokoj en la regiono havas similajn antikvecojn kaj nomojn, ekzemple Villmorón en Burgoso kaj Torremoronta, jam malaperinta, en Palencio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 13,29 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 243 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 200 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 51 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a aŭ komence de la 10-a jarcentoj.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovinoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo kolombejoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772182
 |
**Haschendorf,** kroate **Hošindrof,** hungare **Hasfalva** estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberpullendorf, en municipo de Neckenmarkt.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro:
* Telefonprefikso: 02610
* Poŝtkodo: 7311
* Aŭtokodo: OP
* 47° 35′ 50″ N 16° 34′ 30″ O﻿ / ﻿47.59722 °N, 16.57500 °O﻿ / 47.59722; 16.57500 (mapo)Koordinatoj: 47° 35′ 50″ N 16° 34′ 30″ O﻿ / ﻿47.59722 °N, 16.57500 °O﻿ / 47.59722; 16.57500 (mapo)

Situo
-----

Haschendorf situas antaŭ montoj sur ebenaĵo. Oberpullendorf troviĝas je 12 km-oj.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua skriba mencio aperis en 1370 en germana formo *„Harsandorf"*. En 1529 kaj en 1532 la turkoj detruis la komunumon. En 1910 vivis tie 221 homoj, (plejparte germanoj). Ĝis 1921 Hasfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Felsőpulya, poste al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Germanio).

Vidindaĵoj
----------

* monumento ĉe trovejo, kie oni trovis ion el la bronzepoko

* Kategorio Haschendorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Villa de Cos** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo estas Villa de Cos.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 32499 loĝantojn. El tiuj estas 15642 viroj kaj 16857 virinoj. La komunumo havas surfacon de 6,405 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1,980 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 400 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 23° 18′ norda latitudo kaj 102° 21′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 28284 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 13 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.05 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

19,927 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 18127 alfabetoj kaj 870  analfabetoj. Do 8.99 % de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Inter la virinoj estas 9,130 alfabetoj kaj 921 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 9.16%. Inter la viroj estas 8,997 alfabetoj kaj 870 analfabetoj, do 8.82% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2007-05-19 per la retarkivo Wayback Machine
**Amkanto** estas aparta formo de liriko kaj de muziko, kiu prikantas la amon inter du homoj. Kelkaj tipoj estas distingeblaj:

* poemo aŭ kanto – ĉi tiu siaflanke la pluraj formoj,
* himno al la amata persono,
* kantoj pri feliĉo kaj kisado, realigo aŭ konfido,
* kiel dankemo aŭ kiel preĝo,
* pri doloro aŭ malespero de la forrifuzito,
* kiel mortsopiro – ekz. en la romantismo,
* meditado pri la bendlarĝo ekde ĝojo ĝis timo, turmento kaj funebro
* kaj pluaj (pli maloftaj) formoj.

Amkantoj estas tradiciitaj jam el la jarmiloj a.K. (ekz. el Sumero, en la biblio (ekz. Alta Kanto de Salomono), en Kamasutro) kaj havis dum la antikvo – ekz. ĉe Ovidio – unuan supron. Sed ankaŭ la amkantoj el la 12-a kaj 13-a jarcentoj atingis altan nivelon: Mezepokaj amkantistoj, ofte junaj nobeluloj kaj kavaliroj, foje okazigis kantkonkursojn, en kiuj ili amvarbis nobelulinojn. Tiu ĉi arto ekestis en suda Francujo, la tiel nomataj trobadoroj kantis en la okcitana lingvo. En Germanujo Hartmann von Aue kaj Wolfram von Eschenbach famis pro sia poezio; Walther von der Vogelweide validis kiel tiu, kiu inventis la plej belajn melodiojn.

Amkantoj tamen estas ankaŭ konataj kaj popularaj trans ĉiuj sociaj tavoloj. Ili disvastiĝis perbuŝe; ekde la 15-a jarcento oni kolektis ilin en manskribajn kantarojn. En 1450 ekestis en Nurenbergo la kantaro *Lochamer-Liederbuch*. Pluevoluon travivis la amkanto en la madrigaloj de la barokmuziko, en la poemoj kaj lidoj de la romantisma muziko kaj en la popolkantoj. Ankaŭ nuntempa popularmuziko prizorgas la amkanton.

Literaturo
----------

* Wolfgang Härle: *Lyrik – Liebe – Leidenschaft*. Streifzug durch die Liebeslyrik von Sappho bis Sarah Kirsch. Vandenhoeck & Ruprecht. Göttingen 2007. ISBN 978-3-525-20850-2

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Amkanto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Antologio de germana amliriko (nicht nur) deutscher Liebeslyrik
* Modernaj germanlingvaj ampoemoj
Hems senvualis en 1889 ĉi tiun bronzan statuon de Reĝo Vilhelmo la 3-a super la Oranĝokonstruaĵo je Kliftonstrato en Belfasto.
**Harry HEMS** estis angla arkitektura kaj eklezia skulptisto kiun precipe inspiris gotika arkitekturo. Li fondis kaj kondukis grandan laborejon en Exeter, Devon, kiu produktis lignaĵon kaj skulptaĵon por preĝejoj ĉie en la lando kaj eksterlande. Li estis ankaŭ filantropo kaj avida memreklamisto. Granda parto de la kolekto de mezepoka lignaĵo, kiun li amasigis dum sia labora vivo, nun estas prezentita en la Memoriga Muzeo Reĝo Alberto en Exeter.

Biografio
---------

La retablo ĉe la Katedralo de Sankta Albano kiun restaŭriĝis Hems.
Naskiĝinta kiel filo de Henry Hems, feraĵisto kaj tranĉilisto, li laboris kiel tranĉilisto ĝis la aĝo de dek kvar, kiam li lernoservis sin dum sep jaroj ĉe lignoĉizisto Arthur Haybalt en Ŝefildo. Post du jaroj en Italio, li laboris pri konstruado la Memoriga Muzeo Reĝo Alberto en Exeter. Kiam li alvenis en Exeter la 4-an decembro 1866 li trovis hufferon survoje el la fervoja stacio, kiun li tenis kiel bonŝanca talismano.

Li edzinigis Charlotte Presswell Turner ĉe Littleham, Exmouth en 1868, kaj ili ekloĝis en Exeter, kie li establis *The Ecclesiastical Art Works* ("La eklezian artfabrikon"), firmao kiu specialiĝis pri eklezia skulptaĵo kaj preĝeja garnituro. Ĝi profitis el la vasta restaŭrado de preĝejoj kiu okazis tiutempe: ĝis 1879 pli ol kvar cent preĝejoj kaj cent publikaj konstruaĵoj enhavis verkojn kiujn kreis lia firmao. La popolnombrado de 1881 registris ke li dungis 23 virojn kaj sep knabojn. Ĉar sia fabriko bezonas pli spacon, Hems komisiis arkitekton Robert Medley Fulford desegni novan laborejon ĉe 84 Longbrook Strato.

La nova brika laborejo, en stilo kiun oni karakterizis kiel "hejmigita" aŭ stilo Reĝino Anna kun flandraj modifaĵoj, malfermiĝis en 1883 kaj ampleksiĝis la sekvantan jaron. Hems nomis ĝin *Ye Luckie Horseshoe Studio* ("La ateliero de bonŝanca huffero"). La konstruaĵo etendas tute tra tri etaĝoj kaj havas rondan fenestron, kiu inkludas lian monogramon, en la gablo alfrontanta la vojo. Ĉe la zenito de la firmo, post 1895, li dungis pli ol cent metiistojn kaj ankaŭ havis personaron en Londono, Oksfordo kaj Irlando. Li vivis najbare sia laborejo en domo, *Fair Park* ("Bela parko"), kun elstara angula tureto.

Hems mortis la 5-an de januaro 1916; lia edzino mortis en junio de la antaŭa jaro. Li entombiĝis en la *Upper Cemetery* ("Supra tombejo") de Exeter; tomboŝtono portanta bone skulptitan krucumadon indikas la tombon. Sep infanoj postvivis lin; filo, kiun li baptis Lord Archibald, mortis june.

Legaco
------

Post la morto de Hems, du ol lia kvar filoj, Wilfred (m. 1941) kaj Harry (m. 1952) daŭrigis sian komercon. La firmao konstruis multajn monumentojn al la militmortintoj post la Unua Mondmilito. En 1921 la Registaro de Kanado komisiis la firmaon krei parolantan tronon por la Ĉambro de Deputitoj en Otavo, kaj en 1926 la firmao faris similan tronon por la Registaro de Aŭstralio en Kanbero.

Notoj
-----


* Kategorio Harry Hems en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Harry Dexter White** (29a de oktobro, 1892 – 16a de aŭgusto, 1948) estis veterana funkciulo de la Usona Departemento de la Trezorejo. Laborante kun la Sekretario de la Trezorejo, nome Henry Morgenthau, Jr. li helpis starigi la usonan financan politikon al la Aliancanoj de la Dua Mondmilito. Li estis poste akuzita je spionado pro trapasado de informo al Sovetunio.

Li estis usona funkciulo en 1944 en la konferenco de Bretton Woods kiu establis la postmilitan ekonomian ordon. Li dominis la konferencon kaj trudis sian rigardon al la postmilitaj financaj institucioj super la malakceptoj fare de John Maynard Keynes, nome la brita reprezentantoj. En Bretton Woods, White estis la ĉefa arkitekto de la Internacia Monunua Fonduso kaj de la Monda Banko.

White estis akuzita en 1948 je spionado favore al Sovetunio, kion li absolute neis. Kvankam li neniam estis membro de la Usona Komunista Partio, lia statuso kiel soveta informanto estis ŝajne konfirmita per elklasifikitaj dokumentoj de FBI rilate al la interkaptado kaj dekodigado de sovetaj komunikoj, konata kiel Venona Projekto.

Notoj
-----

1. ↑   Sam Tanenhaus (2011). Whittaker Chambers: A Biography. Random House. p. 153. ISBN 9780307789266.
2. ↑  FBI Memorandum identifying Harry Dexter White as agent Jurist, 1950-10-16, alirita la 23an de otobro 2020.

Bibliografio
------------

* Chambers, Whittaker (1952), Witness, New York: Random House, p. 799, LCCN 52005149
* Andrew, Christoper; Vasili Mitrokhin (1999), The Sword and the Shield: The Mitrokhin Archive and the Secret History of the KGB, New York: Basic Books, pp. 106, ISBN 0-465-00310-9
* Vassiliev, Alexander (2009), Alexander Vassiliev's Notes on Anatoly Gorsky's December 1948 Memo on Compromised American Sources and Networks, alirita la 23an de otobro 2020.

- 

* Kategorio Harry Dexter White en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Franz TUNDER** (naskiĝis en 1614 en Lübeck, mortis la 5-an de novembro 1667 samurbe) estis Germana komponisto kaj orgenisto.

Vivo
----

Tunder laŭ pli malnova vidpunkto devus esti naskiĝinta en Bonnesdorf aŭ Burg sur Fehmarn, laŭ plej novaj konoj tamen lia naskiĝloko estas Lübeck. Tunder eble estis disĉiplo de Girolamo Frescobaldi, almenaŭ laŭ indiko de Johann Mattheson, la pli posta esploro tamen parte pridubis tion. Ekde 1632 ĝis 1641 li laboris en Gottorp kiel kortega orgenisto de Frederiko la 3-a sekvante *Johann Heckelauer*. Post tio li estis kiel posteulo de Peter Hasse ekde 1641 ĝis sia vivofino orgenisto, ekde 1647 kromofice ankaŭ laborestro ĉe la Mariapreĝejo en Lübeck. Tunder estis la antaŭulo kaj bopatro de la orgenvirtuozo Dietrich Buxtehude. Li enkondukis en Lübeck la tradicion kontinuan ĝis la nuntempo de la vespermuzikoj. Franz Tunder validas kiel unu el la grandaj reprezentantoj de la Nordgermana orgenskolo, ekz. li stampis kiel unu el la unuaj la tipon de la Nordgermana tokato. Lia verkaro, kiu ankaŭ ampleksis kantvoĉan muzikon, (motetojn, sakralajn ariojn, ĥoralkantatojn), bedaŭrinde plejparte estas malaperinta.

Konservitaj verkoj
------------------

* 9 sakraj koncertoj por 1 kantvoĉo
* 9 sakraj koncertoj por 3-6 kantvoĉoj

Por orgeno:

* 5 preludoj (4 en g-minoro, 1 en F-maĵoro)
* Kanzono en G-maĵoro pri temo de della Porta
* Ĥoralfantazioj:

Auf meinen lieben Gott
Christ lag in Todesbanden
Herr Gott, dich loben wir
In dich hab ich gehoffet, Herr
Jesus Christus, unser Heiland
Jesus Christus, wahr Gottes Sohn
Komm, Heiliger Geist, Herre Gott
Was kann uns kommen an für Not
samkiel

Allein zu dir, Herr Jesu Christ
Ein feste Burg ist unser Gott,
tamen ambaŭ lastaj titoloj ankaŭ povus deveni de Heinrich Scheidemann.

Fontindikoj
-----------

1. ↑  Gerhard Kay Birkner: *Franz Tunder naskiĝinta en Lübeck!*, en: Lübeckische Blätter 161 (1996), kajero 16 (12-a de oktobro), S. 248, ankaŭ konektite  Arkivigite je 2007-03-10 per la retarkivo Wayback Machine

Literaturo
----------

* Fritz Jung: "Die Musik in Lübeck" in: *Geschichte der freien und Hansestadt Lübeck*, hrsg. von Fritz Endres, Lübeck 1926, S. 171-209.
* Arndt Schnoor, Volker Scherliess: *"Theater-Music in der Kirche". Zur Geschichte der Lübecker Abendmusiken.* Lübeck 2003. ISBN 3-933652-15-4.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ĉi tiu artikolo estis redaktita tiel ke ĝi entenas tutan aŭ partan tradukon de « Franz Tunder » el la germanlingva Vikipedio. Rigardu la historion de la originala paĝo por vidi ties aŭtoroliston.  (Ĉi tiu noto koncernas la version 899491 kaj sekvajn de ĉi tiu paĝo.) |

* Kategorio Franz Tunder en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 135244
* GND: 119417804
* LCCN: n85381797
* VIAF: 89618942
* ISNI: 0000 0001 0923 3191
* SUDOC: 11005170X
* BNF: 139005982
* MBA: e4dd8552-af83-40cc-accb-8cb407d71a2a
* BIBSYS: 98002341
* NKC: xx0012794
* ICCU: CFIV124806
 |
**Franz Xaver Süßmayr** (\* 1766 en Schwanenstadt, Supra Aŭstrio; † 17-an de septembro 1803 en Vieno) estis aŭstra komponisto.

Vivo
----

Franz Xaver verŝajne ricevis de sia patro unuan muzikinstruon, ĉar en 1779, ĉe sia eniro en la gimnazion de la Abatejo Kremsmünster, li jam estis registrata kiel *organista et altista*, poste ankaŭ kiel *tenor et violinista*. Per la ceteraj fakoj, en kiuj li sekvis lecionojn, li akiris kleradon, kiun muzikisto de tiu tempo nur malofte atingis.

En la pli malfruaj jaroj de sia tempo en Kremsmünster li pli ofte estis konsultita por komponado de eklezia muziko kaj ekde 1785 ankaŭ por muziko al teatraĵoj, kiujn oni prezentis en Kremsmünster.

En la jaro 1787 lia lerneja tempo finiĝis, sed nur en 1788 troviĝas postsigno, ke li vivis en Vieno. Samjare li verŝajne konatiĝis kun Mozart, ĉar en perdiĝinta letero li menciis, ke sia opereto *Der rauschige Hans*, kiun li datigis per 6-a de marto 1788, ekestis „sub la gvidado de la beata, senmorta Mozart".

Süßmayr estis lernanto de Antonio Salieri kaj laŭ eldiro de Constanze Mozart ekde 1790/91 ankaŭ lernanto de Wolfgang Amadeus Mozart. Kun Süßmayr Mozart laŭdire diskutis dum ties lastaj tagoj pri ties rekviemon, tiel ke Süßmayr pro tiuj buŝaj indikoj kaj kelkaj postlasitaj notaĵoj („slipetoj") sentis sin kapabla, kompletigi la pecon post la morto de Mozart. Kvankam ofte kritikita, la kompletigoj de Süßmayr (li komponis/instrumentis la lastajn kvin partojn) ĉe prezentadoj estas normo.

Ekde 1792 Süßmayr estis dirigento ĉe Nacia Teatro kaj ekde 1794 kapelestroadjunkto de Joseph Weigl ĉe Kärntnertortheater. Li validas kiel sukcesa komponisto de la viena kantoteatraĵo kaj komponis ĉ. 30 teatrajn verkojn. Al liaj ĉefaj verkoj apartenas la operoj *Moses oder Der Auszug aus Aegypten* (1792), *Der Spiegel von Arkadien* (1794), *Idris und Zenaide* (1795) kaj *Soliman II.* (1799). Krome li komponis instrumentan muzikon, kantatojn kaj mesojn.

Li estas entombigita sur la tombejo Sankt Marx.

Literaturo
----------

* H. H. Hausner: *Franz Xayer Süßmayr.* Wien 1964
* W. Wlcek: *Franz Xaver Süßmayr als Kirchenkomponist.* Dissertation, Wien 1953, gedruckt 1978
* Christoph Wolff: *Mozarts Requiem. Geschichte, Musik, Dokumente. Mit Studienpartitur.* Bärenreiter, Kassel 1991, 4. korr. Auflage 2003, ISBN 3-7618-1242-6
* E. Duda: *Das musikalische Werk F. X. Süßmayrs.* (Werkverzeichnis) 2000

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Franz Xaver Süßmayr en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Franz Xaver Süßmayr en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Paĝo de Erich Duda pri Süßmayr Arkivigite je 2016-03-10 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 289788
* GND: 11861990X
* LCCN: n80005168
* VIAF: 7575575
* ISNI: 0000 0001 0867 506X
* LIBRIS: 208501
* SUDOC: 052524531
* BNF: 13900192w
* MBA: d3602c4f-bd37-49cd-b16d-a295e2a6659f
* NKC: jn20010525313
* BNE: XX1459798
 |
**Lujza BLAHA,** hungare Blaha Lujza, Esperante Ludovikino Blaha estis talenta hungara aktorino-kantistino naskiĝinta kiel *Reindl Ludovika* en Rimaszombat la 8-an de septembro 1850 kaj mortinta en Budapeŝto la 18-an de januaro 1926. Ŝi meritis la nomon "alaŭdo de la nacio".

Foto pri Lujza Blaha
Domo de Lujza Blaha en Balatonfüred
Tombo de Lujza Blaha
Tombo de Lujza Blaha

Kariero
-------

Ŝia patro estis husara kapitano, kiu baldaŭe iĝis aktoro. Ekde la naskiĝo ŝi vivis en aktora etoso. Ŝi aĝis 6 jarojn, kiam ŝi debutis aktorino en Esztergom. Ŝi aĝis 16 jarojn, kiam ŝi iĝis edzino. La edzo nomiĝis Johano Blaha kaj helpis karieron de Ludovikino. Ŝi naskis filon kaj filinon. En 1901 ŝi estis nomumita "eterna ano" de la Nacia Teatro (Budapeŝto). Ŝi ne nur kantis, sed estis sukcesa ankaŭ en prozaĵoj. Ŝia ofta aktorpartnero estis József Tamássy. Dufoje ŝi rolis ankaŭ en mutaj filmoj. Ankaŭ ŝia filino Sári Blaha estis aktoro (nelonge), ŝia nepino same estis aktoro, kiun Lujza Blaha apogis.

Roloj
-----

### Filmoj

* 1901 – *A táncz* (=La danco)
* 1916 – *Nagymama* (=Avino)

### Teatraĵoj

* precipe operetoj kaj aliaj muzikaj prezentaĵoj en Budapeŝto, foje en Győr, Szabadka, Debrecen

Eterna memoro
-------------

* Placo Blaha Lujza
* teatro

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* Blaha Lujza életrajza Arkivigite je 2014-02-14 per la retarkivo Wayback Machine
* György Verő: *Blaha Lujza és a Népszínház.* Franklin-Társulat, Budapest, 1926
* Színészmúzeum[*rompita ligilo*]
* 

Lujza Blaha pentrita de Mihály Szobonya

* Kategorio Lujza Blaha en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 371489
* GND: 118929992
* LCCN: n88081846
* VIAF: 3269909
* ISNI: 0000 0000 8351 5317
* BNF: 169627037
* BIBSYS: 66874
* NKC: xx0263823
 |
La **Hase** estas rivero de 169 kilometroj da longeco en la federacia lando Malsupra Saksio de Germanio. Ĝi fontas apud Melle, sudoriente de la urbo Osnabrück, en la mezalta montaro Teŭtoburga Arbaro.

Kutime rojoj, riveretoj kaj riveroj kunfluas kaj kolektas ĉiam pli da akvo. La rivereto Hase komence de sia vojo agas male: Kelkajn kilometrojn post la fonto ĝi disbranĉiĝas: proksimume du trionoj de la akvokvanto plufluas (nord)okcidenten al la rivero Emso, kaj la resta triono pluvojas (nord)orienten al la rivereto *Werre* kaj de tie en la riveron Weser. La pli eta rivereta branĉo post la disbranĉiĝo havas la nomon "Else", sed fakte ĝi estas samrajta parto de la rivereto Hase kiel la pli granda branĉo.

la rivera disbranĉiĝo en Melle
la kanaligita rivera enfluo en la Emson en Meppen

Etimologio
----------

La nomo de la rivereto ne havas ajnan rilaton al la germana vorto "Hase" (leporo). Ĝis la fino de la 19-a jarcento ankoraŭ ofte uziĝis la origina ortografio Haase kun duobla litero "a". La nomo dedukteblas de la ĝermana *haswa* (griza), aperinta ekz. en anglosaksa *hasu* aŭ malnovaislanda *hǫss* (grizbruna), sed ankaŭ en la tribonomo *Chasuarii* (Hase-loĝantoj), kiu i.a. troveblas ĉe Tacitus 34,1). La nomigo de rivero laŭ koloro ne estas nekutima (komparu ekz. la nomon de la Elbo, kiu parencas al la latina adjektivo *albus, -a, -um* (blanka/griza, pala, hela).

Urbaj kaj neurbaj komunumoj survojaj
------------------------------------

De la fonto al la kunfluo situas la sekvaj urbaj kaj neurbaj komunumoj:

* Melle-Wellingholzhausen - fonto
* Melle-Gesmold - disbranĉiĝo
* Osnabrück
* Bramsche - en la sudo de la urbo la rivereto de sudo al nordo pasas la kanalon Mittellandkanal, kiu fluas okcidente-oriente kaj helpe de po tri malgrandaj aldonaj kanaloj ligas la riverojn Rejno (do Nederlandon, okcidentan Francion, Svislandon) kaj Odro (do Pollandon kaj Ĉeĥion)
* Rieste
* Alfhausen
* Bersenbrück
* Badbergen
* Quakenbrück - en la sudoriento de la urbo dividiĝo en grandan, nordorientan, kaj malgrandan, sudokcidentan brakon
* Menslage - jen pasas la malgranda brako
* Essen, Löningen - kaj jen la granda
* Herzlake - rekunfluo de la du brakoj
* Haselünne - alfluo de la rojo Südradde
* Haselünne-Lahre - alfluo de la rojo Mittelradde
* Meppen - enfluo en la riveron Emso

Esperanta detalo
----------------

La loka grupo de Germana Esperanto-Junularo en Osnabrück, kiu aktivis dum la lastaj du jardekoj de la 20-a jarcento kaj rezultigis plurajn estraranojn de GEJ kaj GEA, havis la germanlingvan nomon "Esperanto-Gruppe Haseufer" (Hase-riverbordo), ĉar la grupo ekestis en knabina gimnazio rekte borde de la rivereto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hase en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* paĝoj de la asocio por la renaturigo de la apudriveraj herbejoj (en la germana lingvo)
* artikolo pri la rivera fonto en la regiona gazeto "NOZ" (same germanlingva) Arkivigite je 2010-02-14 per la retarkivo Wayback Machine
**Lujza Farkas** [farkas], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Farkas Lujza** estis hungara ĵurnalisto, literaturhistoriisto.

Lujza Farkas naskiĝis la  22-an de oktobro 1913(nun 1913-10-22) en Mezőkaszony (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Koson en Ukrainio), ŝi mortis la 23-an de majo 1973 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lujza Farkas akiris diplomon en Universitato de Erzsébet en 1936. Ŝiaj artikoloj, kritikoj, noveloj aperis en la tiutempaj konataj gazetoj, krome ŝi ekzamenis rolon de Nyugat en la literaturhistorio. Dum la socialismo ŝi laboris ĉe pluraj gazetoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A Nyugat és a századelejei irodalomforduló* (studo, 1935)
* *Villa Sevigné* (junulara romano, 1945)
* *A szocialista realizmus főbb vonásai* (1953)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 827572
 |


* Portalo pri Biografio
**Franz HUTH** (naskiĝinta la 9-an de novembro 1876 en Pößneck, mortinta la 7-an de junio 1970 en Vajmaro) estis germana pentristo. En Turingio li konsideratas unu el la plej gravaj pastelpentristoj de la 20-a jarcento. Liaj fokusoj estis pri pejzaĝoj kaj internaĵoj. 

Vido al la ĝardendomo goeta je Ilm-parko

Vivo
----

Franz Huth estis la dua filo de la porcelanpentristo Louis Huth. Li lernis la teknikon de porcelana kaj vitra pentradoj ĉe sia patro. En la aĝo de 12 jaroj li laboris en la metiejo patra. Post lernoknabeco (de 1892) en Volkstedt apud Rudolstadt, li laboris je Gigantmontaro en 1894. Li tie ankaŭ renkontis sian delongan amikon kaj kolegon Arthur Julius Barth.

Li tiam komencis studi ĉe Artmetilernejo en Dresdeno, kio daŭris nur tri semestrojn inter 1895 kaj 1897. Post longa restado de 1897 ĝis 1898 en Svislando, suda Francio kaj norda Italio, li frekventis la Reĝan porcelanfabrikon en Berlino en 1900.

Ekde 1903 li laboris kelkajn jarojn en Hejdelbergo por la loka branĉo de la fabriko de sia patro. De 1911 ĝis 1918 li vivis kaj laboris kiel sendependa artisto en diversaj urboj: Cuxhaven, Hejdelbergo, Romo, Darmstadt. Pastelpentraĵfaro pli kaj pli interesigis lin. En 1918 li ekloĝis en Bensheim.

Li estis edziĝinta al artistino Gertrud Borchmann. En 1922 li translokiĝis al Vajmaro kun sia familio, kie li laboris ĝis 1961 kun mallongaj interrompoj. Huth estis membro de la Asocio de Bildartistoj de GDR kaj lia verkaro i.a.reprezentitis ĉe la tria kaj kvina Germana Artekspozicio en Dresdeno.

Dum la lastaj naŭ jaroj de lia vivo, okulmalsano ĉesigis lian laboron. Franz Huth, alte honorita en Turingio kaj fariĝinte honorcivitano de sia hejmurbo Pößneck, mortis en Vajmaro en la aĝo de 93 kaj estis entombigita tie en la historia tombejo.

Dum preskaŭ kvardek jaroj da agado en Vajmaro, Franz Huth iĝis sent-ema peranto de la urba atmosfero. Lia majstrado de paŝtelpentraĵo estis precipe evidenta en la bildigo de la internoj de vajmaraj palacoj, kiujn li povis reprodukti en maniero detaloriĉega kaj etoskreanta.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Franz Huth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Paĝaro pri Huth


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762596
* GND: 118708414
* VIAF: 3265355
* ISNI: 0000 0001 1737 8286
* ULAN: 500102139
* RKD: 221365
 |
La nuko de viro
 La nuko de virino
La nuko de gejŝo
Kato portanta sian katidon je la nuko
En anatomio, la **Nuko** estas la malantaŭo de la kolo. La okcipito komenciĝas sub la okcipitala osto en la kranio, kaj daŭras ĝis la ŝultroj. En la fono estas la atlanta osto kaj la aksisa osto kiuj konektas la kranio al la vertebraro, kaj ilia strukturo estas farita kiel turna akso kiu permesas al la kranio movi en cirkla movo. Ĉe la dorso de la kolo estas ankaŭ parto de la trapeza muskolo, kiu konektas la ŝultrozonon al la kranio kaj verterbraro en malsamaj direktoj kaj estas uzata por movi la skapolon en diversaj movadoj.

En medicino, "nuka malmoleco" estas kondiĉo en kiu la nuko estas malfacile movebla, kaj ĝia manovra kapablo estas grave difektita. Ĉi tiu kondiĉo estas ofta simptomo de kelkaj malsanoj, la ĉefa el kiuj estas meningito.

Ĉe multaj bestoj la haŭto kovranta la nukon estas formita kiel parto de la centra nerva sistemo tiel ke ĝi ne estas sentema por mordi, tiu fakto permesas al la patrino teni siajn idojn je la nuko en siaj dentoj kaj porti ilin.

Kulturo
-------

En tradicia japana kulturo, la nuko estas inter la malmultaj areoj de la korpo de la virino kiuj ne estas kovritaj per vestaĵo kaj , kaj estas konsiderita alloga al japanaj viroj.

En araba kulturo, vangofrapi la nukon estas konsiderata gesto de plena humiligo.

En la Biblia lingvaĵo la malmolnukeco signifas esti ribelema.

Vidu ankaŭ
----------

* Kolo

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Nuko** en Vikimedia Komunejo
**Franz Karl CONRADI** (naskiĝinta la 2-an de februaro 1701 en Reichenbach im Vogtland, mortinta la 17-an de julio 1748 en Helmstedt) estis germana juristo.

Vivo
----

Post gimnazifrekventado en Zwickau li ekstudis en 1720 en Lepsiko filozofion kaj jursciencojn. Post bakalaŭriĝo (1722) li habilitiĝis kiel privata docento la sekvintan jaron kaj doktoriĝis pluse pri juraĵoj en Erfurto en 1725. En 1728 li iĝis eksterordinara profesoro en Wittenberg, en 1730 ordinara en Helmstedt.

En 1743 li nomumitis kortega konsiliisto de la duklando Braunschweig-Lüneburg kaj - post la morto de Johann Wilhelm von Göbel - profesoro ĉefa ĉe la Altlernejo de Helmstedt.

Verkoj kaj graveco
------------------

En multaj ĉefe akademiaj skribitaĵoj li ege antaŭenpuŝis la konojn pri Romia juro. Al tio apartenas aparte liaj *Parerga* en kvar volumoj (1735-39; noveldono sub alia titolo kaj antaŭparolo en 1740). Liajn *Scripta minora* komencis kolekti Ludwig Pernice.

La germanan juron Conradi ankaŭ komentis koncerne feŭda juro kiel ankaŭ per anonimaj *Grundsätze der Teutschen Rechte in Sprüchwörtern*, 1745 (nova eldono en 1759 far lia disĉiplo Eisenhart; tio estas unika verko - lernolibro jura per proverboj!) Conradi ankaŭ eldonis diversaĵojn de aliaj jurscienculoj, kiel ekzemple de Georg Beyer, Brissonius, Bynckershoek, Jacobus Gothofredus.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Franz Karl Conradi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio ĉe ADB
* Verkoj surrete Arkivigite je 2016-04-17 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 561033
* GND: 116655267
* VIAF: 25359390
* ISNI: 0000 0000 8342 3850
* SUDOC: 189997494
* BNF: 14323918x
* BIBSYS: 8042648
* NKC: mzk2010590332
 |
Por **petra privilegio** en kanona juro , oni intencas la povon de la papo allasi dissolvon de geedziĝo valida sed ne sekse plenumita. Ĝi estas regulata en la kanono 1142.

Kanono 1142: *La neplenumita geegziĝo inter baptitoj aŭ inter baptit(in)oj aŭ kun nebaptit(in)aj partneroj, por justa motivo povas esti dissolvita de la Roma Pontifiko, se postulite de ambaŭ la partneroj aŭ de unu el la du, ankaŭ se la alia kontraŭas.*

Dum formulado de la kanona juro oni diskutis ĉu la geegziĝo plenume perfektiĝas per la reciproka konsento aŭ per la seksa kuniĝo. Tiam nete venkis la unua teorio, lasante, tamen, la instituton de la dispenso *super ratum*.

La perfektiĝo, tamen kaj fakte, plenumiĝas per la ‘‘unitas carnis’’ (karna unuiĝo) kaj nur tiel realiĝas la nerompeblecon.

En tiu koncepto ne eniras la hipotezoj de impotenteco, kiuj apartenas al la sfero de la kazoj de nuleco de la geedziĝo.

La dispensa dispozicio estas koncedita de la roma pontifiko *pro gratia*, intencante per tio scii ke estas rajto de la partneroj tion havigi al si, ĉar dependas nur de la volo de la papo.

Notoj
-----

1. ↑  La esprimo uzata estas *ex plenitudine auctoritatis suae vicariae* (per la pleneco de lia vikaria aŭtoritato)
2. ↑  La proceduro estas fiksita en la kanonoj 1697-1706

Bibliografio
------------

* Orio Giacchi *Manuale di diritto canonico*
* "Le domande d'esame di Diritto Ecclesiastico", Edizioni Simone 2008, ISBN 978-88-244-6413-0

Vidu ankaŭ
----------

* Paŭla privilegio
* Sankta Petro
Koordinatoj: 50° 41′ 26″ N 15° 21′ 39″ O﻿ / ﻿50.69056 °N, 15.36083 °O﻿ / 50.69056; 15.36083 (mapo)

**Stanový** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Zlatá Olešnice en distrikto Jablonec nad Nisou. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km sude de Zlatá Olešnice. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 51 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 29 loĝantoj.

**Stanový** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,37 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1502.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 358 |
| 1880 | 346 |
| 1890 | 315 |
| 1900 | 333 |
| 1910 | 301 |
| 1921 | 270 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 216 |
| 1950 | 135 |
| 1961 | 107 |
| 1970 | 81 |
| 1980 | 87 |
| 1991 | 77 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 47 |
| 2011 | 32 |
| 2021 | 29 |

Naskiĝintoj
-----------

En Stanový naskiĝis Antal Stašek kaj rezistmovadano Josef Zeman.

Memorindaĵoj
------------

Signifa konstruaĵo estas naskodomo de verkisto Antal Stašek, patro de Ivan Olbracht. La domo estas alirebligita al publiko kaj troviĝas en ĝi ankaŭ biblioteko. Troviĝas ĉi tie statuaro de La plej sankta Triunuo el la jaro 1836.

Turismo
-------

Kondukas tra ĉi tie verda verda turisma marko turisma marko ĝis Návarov (5 km) kaj ĝis Vysoké nad Jizerou.

Pluaj fotoj
-----------

* Aŭtobusa haltejo en StanovýAŭtobusa haltejo en Stanový

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Zlatá Olešnice (4) |
| --- |
| Lhotka ~ Návarov ~ Stanový ~ Zlatá Olešnice |

 |
La ilo
La **evakuada seĝo** estas ilo por savi vunditojn kaj movmalkapablulojn el konstruaĵoj dum katastrofoj aŭ incendio. Ĝi estas inventita en 1982 en Usono. Por uzi ĝin, oni bezonas helpanton, kiu fiksas la uzanton kaj manipulas la ilon. Ankaŭ malfortaj helpantoj povas tiel savi pezajn kaj senpovajn homojn.

Iuj tipoj estas stirataj de la pezo de ĝia uzanto, aliaj estas elektromovaj, kaj eblas moviĝado ankaŭ supren. Estas modeloj, kiuj bezonas du helpantojn; tiuj estas uzataj por ambulancoj, estas faldeblaj kaj fikseblaj al transporta bendo. En transportaj veturiloj oni povas fiksi sidantan pacienton, kiu do ne bezonas ŝanĝi sian pozicion. Por ili estas ankaŭ rigidaj evakuadaj seĝoj. Oni preferas en ambulancoj fiksi lin kuŝe en brankardo.

Tradukita
---------

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Escape chair en la angla Vikipedio.*
* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Menekítőszék en la hungara Vikipedio.*
* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Tragsessel en la germana Vikipedio.*

* Kategorio Evakuanta seĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jonathan EDWARDS** (*Jonathan David Edwards*; 10-an de majo 1966 en London) estas iama brita trisaltisto kaj olimpia venkinto. Li posedas la aktualan mondan rekordon en trisalto ekde 1995 kaj li estis la unua trisaltisto de la mondo, kiu saltis pli ol 18 metrojn.

Edwards naskiĝis kiel filo de vikario. Lia sukcesa serio en internaciaj konkursoj komenciĝis per strangaĵoj. Li komence ne prartoprenis en konkursoj, kiuj okazis en dimanĉo, pro sia forta kristana religieco. Tiel li misis la eblon pri partoprenio en la atletika monda ĉampuionado de 1991. Dum la somera olimpiko de 1992 en Barcelona, li elfalis dum la kvalifikigo.

Du jarojn poste kaj post multaj interparoloj kun la patro, li ŝenĝis sian sintenon kaj partoprenis eĉ en dimĉon en la konkursoj. Li konvinkis sin, ke Dio donis al li la talenton por uzi tion en la konkurso. En la atletika monda ĉampionado de 1993, li startis en la kvalifika raŭndo en dimanĉo, fine li atingis bronzan medalon.

Li atingis novan mondan rekordon en trisalto en 1995, atingante 17,98 m. Tri semajnojn poste, Edwards atingis novan mondan rekordon de 18,16 m je la unua salto. Dudek minutojn poste plibonigis tion en la duia salto je 18,29 m. En la sama jaro, BBC elektis lin al sprotisto de la jaro.

Dum la somera olimpiko de 1996 en Atlanto, li atingis arĝentan medalon, post usona Kenny Harrison. Li gajnis ankaŭ en la sekvaj jaroj medalojn. Lia sportista kariero finiĝis en la ateletika monda ĉampionado de 2003 en Paris/Saint-Denis, kie lia maleolo vundiĝis kaj li atingis la 12-an lokumon.

Edwards ŝanĝis al la media branĉo kaj laboris en religia la televida programo de BBC ĝis 2007 (*Songs of Praise*). Dumtempe, li perdis sian kredon je kristaneco.

Edwards vivas kun sia edzino Alison en Cromford, Derbyshire, kaj ili havas du filojn Nathan kaj Sam.

* Kategorio Jonathan Edwards en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 378366
* LCCN: nb99149949
* VIAF: 48727263
 |
La ***Evangelio de la Savanto*** aŭ ***Evangelio de Berlino*** estas gnostika evangelio, koptlingve verkita en la 2-a aŭ 3-a jarcentoj profitinte de pra greka dokumento nun perdita. Ĝi entenas dialogon inter la Savanto Jesuo kaj ties disĉiploj.

Ĝi estas parte konservita en la mankoplena papiruso Berolinensis 22220 reiranta al la 6-a jarcento, publike konigita kaj pristudita ek de 1999.
Ĝi nekonfuzendas kun aliaj apokrifaj tekstoj, la *Dialogo de la Savanto* kaj la *Libro de la Savanto*, aliaj gnostiikaj evangelioj.

Enhavo
------

La enhavo senescepte enkorpiĝas en gnostika fluo, laŭ kiu la transviva savo disponeblas nur por tiuj kiuj komprenas la instruaĵojn de la gnozo, kaj montras analogiojn kun la apokrifa Evangelio laŭ Petro ĉar la signifo de la krucumo estas iom subtaksata kiel evento inter multaj eventoj de la protagonisto kiu pli elstaras en la dialogoj kun la sekvantaro. La kruco mem, kiel vivanta kreaĵo, konturiĝas kiel kamarado pli ol kiel ilo de torturo.

Vidu ankaŭ
----------

* *Pistis Sophia*
* Ofitoj
* Gnostikaj evangelioj
* Setanoj
* Barbelognostikuloj

Bibliografio
------------

* Katolikaj enciklopedioj:
	+ Enciclopedia\_Cattolica
	+ Cathopedia
	+ Catholic\_Encyclopedia
**Marchagaz** [marĉagAz] estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas populare *tordos* (turdoj). La censita populacio en 2008 estis de 249 loĝantoj.

Situo
-----

Marchagaz estas situa en la nordokcidenta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Tierras de Granadilla, je altitudo de 514 m; je 122 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 182 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 9 km². La plej proksimaj vilaĝoj estas Palomero kaj Casar de Palomero, sed la plek proksima urbo estas Plasencia je 43 km.

Geografio
---------

Marchagaz estas ĉirkaŭata de montoj kiaj Santa Bárbara kaj Risco Viejo, tiu lasta kun 1.010 m de alto. Norde estas la komarko de Las Hurdes kaj Sierra de Gata kaj Sierra de Francia kaj oriente la Akvorezervujo de Gabriel y Galán kie eblas fiŝkaptado, bano kaj akvaj sportoj, krom la vizito al la abandonita kaj poste rekonstruata vilaĝo de Granadilla.

Situa sur la deklivoj de la *Sierra de Santa Bárbara* estas ĉirkaŭata de olivarbaroj, korkokverkaroj kaj kelkaj pinaroj, krom kaŝtanarboj en la plej altaj zonoj.

Ekonomio
--------

Agrikulturo (olivoj) kaj brutobredado.
**Géza Dénes** [dEneŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dénes Géza** estis hungara biokemiisto, kuracisto, profesoro, membro (korespondanta en 1973, ordinara en 1985) de Hungara Scienca Akademio.

Géza Dénes  naskiĝis la 28-an de oktobro 1925 en Orosháza. Li mortis la 31-an de oktobro 2009 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Géza Dénes abiturientis en Aszód en 1944, poste li lernis en universitato en Budapeŝto. Li iĝis kuracisto en 1954, poste li restis samloke por instrui. En la studjaro 1961 li esploris en Harvard, en la studjaro 1969 li instruis en Montano. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1961, li doktoriĝis en 1970 antaŭ la akademio. Inter 1970-1979 li laboris en biologia instituto en Szeged. Li edziĝis dufoje. Li okupiĝis precipe pri enzimoj kaj Aminoacidoj. Li ricevis premion en 1967.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Glutamin enzimatikus szintézise* (1954)
* *A Kinetic Study on the Inactivation of 3-Deoxy-D-arabinoheptulosonate-7-phosphate Synthase by Bromopyruvate* (1967)
* *Mapping of a Histidine Regulatory Mutant in Escherichia coli* (1972)
* *Pirimidin származékok biotranszformációja* (1986)
* *The Effect of the 3’-OH Group on the Conformation and Binding Ability of Anhydropirimidine Nucleosides to Uridine Phosphorylase* (1991)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
unua paĝo de la Evangelio laŭ Judaso (en kopta papiruso de la 4-a jarcento)
La **Evangelio laŭ Judaso** estas evangeliforma verko enhave gnostika, konsiderata kiel pseŭdoapokrifia Evangelio por la ĉefaj kristanaj eklezioj. Ĝi atingis pere de papirusa manuskripto en kopta lingvo kiu datiĝas el la 3-a aŭ 4-a jarcento.

Ĝi estis en 60-paĝa kodekso (inter 62- kaj 66-paĝa laŭ diversaj fontoj) nomata "kodekso de Ĉakos", kiu enhavis du pliajn apokrifajn tekstojn: La epistolon de Petro al Filipio kaj la unuan apokalipson de Johano, kiuj troviĝas ankaŭ en la manuskriptoj de Nag Hamadi.

Tiu evangelio estis verkita dum la unua duono de la 2-a jarcento kaj vere estas kopta traduko de pli malnova helena teksto. Sankta Ireneo de Liono ĉirkaŭ la mezo de la 2-a jarcento mencias ĝin en teksto, kiu denuncas herezulojn.

La originala manuskripto troviĝis en sekura ŝranko en banko en Longa Insulo, ĝis kiam la svisa fondaĵo *Maecenas* ĝin akiris en 2001. Ĝi ĝin tradukis kaj efektivigis diversajn kontrolojn, interalie tekston laŭ la metodo de karbono 14. La pacienca, tamen, rekonstruo de la papirusa teksto el sennombraj fragmentoj lasas, ĉe fakuloj, dubojn pri la preciza senco de diversaj eroj. Sed la ĝenerala senco estas klara: Judaso perfidas Jesuon por obei al Jesuo mem. Kiel plejfavorulo inter la disĉiploj de Jesuo li havis la plej malfacilan taskon: liveri Jesuon al la romianoj. Tiel li plenumis la lastan oferon al la mondo. Evidente tiu interpreto estas kredebla nur, se entute kredi al ia implikiĝo de romianoj en la proceso de Jesuo.

La teologia enhavo, jam taksita hereza de Sankta Ireneo (Adversus Haereses, I, 31,1) episkopo de Liono ekde 177 pK, montras Jesuon bezonatan sin liberigi je sia korpo, konsiderata karcero kaj malnoblaĵo, kaj per tiu liberigo li savus la homaron. La elaĉeto ne estus, do, frukto de amo, sed elspezo por pagi kulpon: por gajni la savon necesas rifuzi ĉion korpan! Tiu doktrino, laŭ la sama evangelio, estus iu sekreta konfido al apartaj disĉiploj por estontaj apartaj posteuloj. Karakterizoj, tiuj lastaj, proprai de gnostikismo.

### Eksteraj ligiloj

* Kategorio Evangelio laŭ Judaso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 18-paĝa artikolo pri la Evangelio laŭ Judaso en la retejo de la itala sekcio de IKUE
* artikolo "historio pri la retrovo de la publikaĵo" (itale)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 94468
* GND: 4502985-4
* LCCN: no2006038920
* VIAF: 182230755
* SUDOC: 114642583
* BNF: 15085408k
* NDL: 001152987
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar terura aŭtomata, sed ne korektita tradukaĵo :-(.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

**Motal** (pole *Motol*, beloruse *Моталь*, angle *Motol*) estas urbeto en Bresta regiono, Belorusio. Ĝi estas la centra urbo de Motola vilaĝa konsilio. En tiu urbo naskiĝis la unua prezidanto de Israelo - Chaim Weizmann.

Nomo
----

Komence la vilaĝo nomiĝis Motyl. Poste ĝi estis renomita al Motol. Do oni nomis ĝin, kiam ĝi estis sub regado de Pollando. Tiam, kiam Belorusio gajnis sian liberecon de Sovetio, la urbo nomiĝis al la Belorusa versio de la nomo - Моталь.

Rakonto
-------

### Antaŭ nia erao

Homoj aperis en la najbareco de Motol en la ŝtonepoko. Proksimume 10800-10300 jaroj, teritorio popolita la loĝantaro Swiderian kulturo. Preskaŭ ĉiuj el la ilojn tiu tempo estis faritaj sur la platoj, hakiloj havas ovalan formon, kontsovye skrapiloj, heterogena ĉiziloj, awls, telero kun oblikva fino retuŝo.

En la 1960-aj jaroj ĝis la plej detala laboro en Polesie komenciĝis V.F. Isaenko - Senior Research Fellow de la Akademio de Sciencoj de Belorusio. La esploristo trovis en Polesie pli ol 300 multi-tempajn ejojn, super 20 el kiuj estas lokitaj sur la teritorio de la Ivanovo regiono, apud la vilaĝo Opole, Upirovo, Motolio, Tyshkovichi, Odryzhino. V.F. Isayenko en Yaselda lageto nur en la najbareco de Motolio trovis 12 antikvajn monumentojn (ĉiuj konataj 28). Multaj el ili en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj enketis AG Kalechits. Trovitaj materialoj estas en muzeo, "Niaj Radikoj" (beloruse *Нашы каранi*) kaj Brest regiona muzeo. Ni trovis apartenis Neman kulturo. Komence de la 2-a jarmilo a.K. la loka loĝantaro komencis uzi la unuajn metalajn objektojn, unue kupron, poste bronzon. En la frua Bronzepoko en Okcidento Polesie tie Corded Ware kulturo. En la frua Ferepoko en Okcidento Polesie registris la ekziston de la Pomor personoj kaj fine-Lusatian kulturo. Lusatian kulturo ekzistis en la malfrua Bronzo kaj fruaj Fero Aĝo en la triboj kiuj vivis en la vasta teritorio de la Balta ĝis la Danubo, de la rivero Spree ĝis Volyn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fotoj ĉe radzima.org
* Shtetl Links: Motol Home Page