recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Teatro Petőfi** estas impona konstruaĵo, teatro en urbo Veszprém, en la urbocentro.

Ŝtuparejo

Historio
--------

Jam en fine de la 19-a jarcento la urbo havis provizoran scenejon por aktoroj. Tiu ĉi teatro konstruiĝis el ferbetono en 1908 laŭ projekto de István Medgyaszay. En 1920 la teatro estas nomita pri Sándor Petőfi, kiu estis ankaŭ aktoro. Inter 1984–1988 la konstruaĵo renoviĝis kaj la konstruaĵo estas Monumento historia.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo estas impona, kiun faris la tiutempe moderna betona tekniko. Apude parko kaj iama hotelo etendiĝas.

En la teatro aktoradis inter ili Olga Antal, László Bakai, Péter Bálint, Margit Bege, Ferenc Bencze, Mária Bajcsay, Lukács Bicskey, Ferenc Borbiczki, Zsuzsa Csarnóy, Gyöngyvér Demjén, Csongor Ferenczy, Klára Göndör, Adelaida Halas, László Horváth (aktoro, 1943), László Jászai, Tibor Kenderesi, Gabriella Koszta, Eszter Nagy-Kálózy, Ádám Rajhona, Olga Siklós, Tamás Szalma, Ilona Szekeres, Imre Szélyes, Tibor Tánczos, Károly Vajda, László Váradi Balogh. Nepre estas menciinda, ke en la 19-a jarcento tie aktoradis Lujza Blaha kaj Mari Jászai, en la 20-a jarcento la aktororeĝo Zoltán Latinovits, kiu ankaŭ reĝisoradis.

La teatrejo flanke

Eternaj membroj de la teatro
----------------------------

* József Bakody (aktoro)
* Sándor Benczédi (aktoro)
* Péter Háromszéki
* László Hegyeshalmi
* László Joós
* Mária Majczen
* Judit Meszléry
* Róbert Perlaki
* Sándor Szoboszlai

Elektitaj teatrestroj
---------------------

* Albert Szilágyi (1961-1962)
* Ferenc Lendvay (reĝisoro) (1962-1964)
* László Vándorfi (1991-2000)
* Helga Kolti (2000-2005)
* István Bujtor (2008-2009)
* Pál Oberfrank (2010–)

Aliaj membroj de la teatro
--------------------------

* István Horvai, reĝisoro
* György Krámer, koreografo
* Erzsébet Rátkai, kostumisto
* Antal Neogrády (1944), dekoraciisto
* György Pethes, reĝisoro
* Gábor Szigethy, reĝisoro
* Péter Valló, reĝisoro

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
Bela ekzemplo de framskeleta domo. La **Tanista domo de Arnstadt** (germane: *Gerberhaus*) estas faktrabaĵa juvelo en la centro de Arnstadt (Längwitzer Straße 3).

Historio
--------

Restaŭradlaboroj de 2010-12 remontris la belecon de la bieno, kiu en la kuro de historio estis muelejo, farbejo kaj limonadfabriko. Oni faris grandstilajn riparojn kaj sukcesis rehavigi la framskeletaĵojn de la malantaŭa domo en ĝia tuta beleco.

Konsistas la tuto el la antaŭa domo, el flanka alo kun pergolo ĝis la interna korto kaj el transepto. La antaŭdomo (loĝejo; vendejo) estas el la 1752-a jaro. La konstrudaton de la korta konstruaĵo eblas scii danke al enskribo de ĉe la ekstera vando (1626).

Likvorfabrikado en Arnstadt
---------------------------

Kvazaŭ forgesita metia ĉapitro de Arnstadt estas la produktado de likvoroj (ekz. de *Echter Aromatique*). Leteroj kaj fakturoj de kolektinto de regionaj historiaĵoj dokumentas ke la limonadfaranto Ernst Gewalt anoncis la planitan ekkomercadon per likvoro kaj eferveska limonado en la 31-a de marto 1905. Ekde la 31-a de majo 1905 li ekrajtis mem fari likvoraĵojn. La entrepreno nomiĝis komence *Aromatique-Fabrik*, poste *Aromatique- und Mineralwasser-Fabrik*. Nur en la 1946-a jaro ĉesis tia produktado; ĝis nun videblas restoj de tio surloke.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Priskribo de la domo sur tutdistrikta listo pri vidindaĵoj.[*rompita ligilo*]
* Pri la turisma gvidlibro.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La klubo **GNK Dinamo Zagreb** (oficiala nomo *Građanski nogometni klub Dinamo Zagreb*) estas futbalklubo el la zagreba urbodistrikto *Maksimir* kaj pro sia nombro de proksimume 11 000 membroj konsideratas esti unu el la signifaj kluboj de Kroatio. La klubo Dinamo Zagreb konatas precipe pro sia junulara sporta trejnado, kiu alportis al ĝi la renomon esti "forĝejo de novaj talentoj". Inter la futbalistoj, kiuj en junulaj jaroj trejniĝis en la klubo, estas ekzemple *Zvonimir Boban, Davor Šuker, Dario Šimić* aŭ *Mark Viduka*, kaj pli aktuale Luka Modrić, Vedran Ćorluka kaj Eduardo Alves da Silva.

Krom multaj ĉampionaj titoloj kaj pokalaj venkoj en Kroatio kaj en la eksa Jugoslavio, la gajno de la UEFA-pokalo de 1967 konsideratas plej granda sukceso en la kluba historio. Hejma stadiono en la unua duono de la 20-a jarcento estis ejo ĉe la avenuo *Koturaška cesta*, antaŭ ol oni en 1948 en la stadionom *Maksimir*, kie la hejmaj matĉoj de la klubo Dinamo Zagreb okazas ĝis nun.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dinamo Zagreb en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala kluba retejo (kroate kaj angle)
* oficiala paĝo en la retejo *Facebook*
* oficiala paĝo en la retejo *Twitter*
* oficiala paĝo en la retejo *YouTube*
La **Siria Ortodoksa Eklezio de Antioĥio**, kelkfoje nomata **"Jakoba"** aŭ **"Siriana"**, estas memstara eklezio apartenanta al la grupo de antikvaj orientaj ortodoksaj eklezioj kiuj ne akceptis la konkludojn de la Koncilio de Kalcedono.

Tiu ĉi eklezio konsideras ke ĝiaj komencoj venas de la 1-a jarcento, kaj estis la unua kristana eklezio establita fore de Palestino, fondita en Antioĥio, de la apostolo Petro en la jaro 34 kaj funkciis kiel centro de la misioj de la apostolo Paŭlo. Antioĥio estis unu el la grandaj centroj de la kristanaro de la unuaj jarcentoj.

Skismo
------

La **Siria Ortodoksa Eklezio** estis en plena komunio kaj kun la **Romia Katolika Eklezio** kaj kun la Ortodoksa Eklezio, ekde la Unua koncilio de Niceo , sed ĝi malakceptis la decidojn de la Koncilio de Kalcedono, en la jaro 451. Kvankam la konciliaj decidoj estis altruditaj de la aŭtoritatoj de la Bizanca Imperio, la disidentoj forfuĝis al kamparaj regionoj kaj ankaŭ fore de Bizancio, ĉefe en la Persa Imperio regata de la sasanidoj. Konserviĝis la propra liturgio en la siria lingvo, (varianto de la aramea lingvo), kiu estis komune uzata de la popolo. En la 6-a jarcento la Eklezio estis ekkonata "jakoba", pro la episkopo de Edesa, Jakobo Baradai.

Kreskado
--------

Per la konkero de la araboj finiĝis la bizanca persekutado kaj favoriĝis la kreskado de la kristana komunumo. Dum la Mezepoko ĝi posedis lernejojn de teologio, filozofio, historio kaj sciencoj. La **Siria Eklezio** inkludis 20 metropolitajn sidejojn kaj 103 diocezojn etenditaj ĝis Afganio kaj senepiskopaj komunumoj en Turkestano kaj Ŝinĝango.

Persekutoj
----------

La invadoj de la mongoloj ekde la 13-a jarcento kaj ĉefe la atako de Tamerlano en 1399, detruis la preĝejojn kaj monaĥejojn kaj disigis la komunumojn. Ekde tiu dato la nombro de kredantoj reduktiĝis. Pli granda bato estis la persekutado de la Otomana Imperio, dum kaj post la Unua Mondmilito. La Patriarkato translokiĝis en 1924, de la monaĥejo **Der ez-Za´faran** kie estis la sidejo ekde la jaro 1293, al Homs, Sirio. Ekde 1959 establiĝis ĝia sidejo en Damasko.

Meso celebrata en la siria monaĥejo Sankta Marko

Nuntempo
--------

Nuntempe la jakoba eklezio havas ĉ. 2 milionojn da kredantoj; ekzistas jakobaj komunumoj en Libano, Sirio, Irako, en la turka provinco Mardin, inter la enmigrantoj en Eŭropo, Usono kaj en Hindio parto de la Malankara Ortodoksa Eklezio estas en plena komunio kun la Siria Patriarkato. La siria ortodoksa seminaro Sankta Efreno, estas la plej granda teologia instituto de la Patriarkato.

* Kategorio Siria Ortodoksa Eklezio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 257127
* GND: 5265255-5
* LCCN: n84002368
* VIAF: 147447783
* ISNI: 0000 0001 2294 9733
* LIBRIS: 332371
* SUDOC: 050327682
* BNF: 16255796c
* NLA: 49787667
* NKC: kn20140804004
 |
La **Teatro Vicente Espinel** estas teatro situanta en la urbo Arundo, en la provinco Malago, Hispanio.

Ĝi situantas ĉe la Promenejo de la Tranĉo, en la loko iam okupita de subĉiela festivalejo. La konstruaĵo konstruiĝis laŭ secesia stilo nuntempa kun brikaj muroj, grandaj vitraj fenestroj kaj ekstera kolonaro. La scenejo estas ekipita per teknikaj rimedoj por ludigi teatraĵojn kiuj postulas multajn scenlokojn kaj specialajn efikojn. Ĝi estis inaŭgurita en februaro de 1994 kunlabore kun la Kultura Subministrejo de la Junto de Andaluzio kaj la Municipo de Arundo. En 2011 estis rehabilitita por solvi problemojn de humideco kaj klimatizado.

Ĝi estas de municipa posedo, kaj ĝuas enhavon por 520 sidlokoj kaj en ĝi organiziĝas aktivaĵoj kaj spektakloj dum la tuta jaro, inklude la Karnavalon de Arundo. Dum la 73a Hispana kaj 18a Andaluzia Kongresoj de Esperanto okazis tie la spektaklo Vivu la teatro fare de esperantistoj.

Referencoj
----------

* Municipo de Arundo Arkivigite je 2010-07-01 per la retarkivo Wayback Machine
**Stanisław Marusarz** (naskiĝis la 18-an de junio 1913 en Zakopane, mortis la 29-an de oktobro 1993 samloke) – pola skisaltisto, reprezentanto de nordia kombino, kvarfoja olimpikisto, subleŭtenanto de Pola Enlanda Armeo, trejnisto. Vicĉampiono de la mondo en skisaltado en 1938 de Lahti. Kavaliro de Arĝenta Kruco de la Milita Ordeno *Virtuti Militari*. La plej bona Sportisto de Pollando en 1938 laŭ Plebiscito de Sporta Revuo. Meritita Sport-Majstro de 1951. 21-foja majstro de Pollando.

Aŭtoro de libroj *Na skoczniach Polski i świata. Kartki z pamiętnika* (Sur skisaltejoj de Pollando kaj la mondo. Folioj de memorlibro), Warszawa 1955 kaj *Skok, który uratował mi życie* (Salto, kiu savis mian vivon), Warszawa 1974 (prilaboritaj de Zbigniew K. Rogowski). Li startis kun skioj tra pli ol 30 jaroj.

Vivo
----

**1940-1945**

La Granda Ski-saltejo je la nomo de Stanisław Marusarz en Zakopane, 2012
La tombo de Stanisław Marusarz en la Tombejo de Eminentuloj en Zakopane, Pollando
La stelo de Stanisław Marusarz sur la Aleo de Sport-Steloj en Władysławowo, Pollando
Post eksplodo de la dua mondmilito montara kabano sur Pyszna iĝis kontrabandejo por tatraj kurieroj. Post veno de Wehrmacht Marusarz eniris al Landa Armeo, plenumante kurieran servon sur itinero Zakopane-Budapeŝto. Li translokigis homojn, transportis konspirajn materialojn kaj monon por subtera agado. Dufoje estis kaptita de slovakaj limgardantoj de Jozef Tiso. Unuafoje, printempe 1940, fuĝis de ĝendarma gardejo en Štrbské Pleso kaj kaŝiĝis ĉe konata slovako, kaj poste revenis al Zakopanego. Duafoje (estis kaptita apud limrivero Hernád) oni redonis lin kun la edzino al germanoj kaj malliberigis en arestejo en Prešov, kaj poste en Muszyna (tie troviĝis ankaŭ lia fratino Helena), kie estis batita kaj surverŝita de akvo, kaj en Nowy Sącz. Post enketa esploro en gestapejo en Zakopane estis forveturigita al Montelupich-prizono en Krakovo. La edzino Irena, ŝajnigante gravedecon, post tri monatoj estis liberigita de malliberejo en Nowy Sącz. Marusarz rifuzis kunlaboron kun okupantoj, kiuj proponis al li postenon de trejnisto. Li estis kondamnita al morto. La 2-an de julio, kune kun Aleksander Bugajski, fuĝis de la prizono, elsaltante el fenestro sur la unua etaĝo. Dum la forkuro estis pafvundita. Lia fuĝo de la krakova malliberejo vekis admiron en okupata Pollando. Li piedire atingis Zakopane, kaj poste trairis al Hungario, kie restis ĝis fino de la milito kun paŭzo pro certa kuriera misio en Pollandon. Kun ŝanĝita nomo, kiel Stanisław Przystalski, trejnis hungarajn skisaltistojn kaj descendistojn. Januare 1944 partoprenis konkurson en skisaltejo en Borsafüred. Tie li renkontis unu el antaŭmilitaj skisaltistoj, germanon Sepp Weiler, kiu tuj rekonis polon, sed ne sciigis gestapon. Marusarz en Hungario partoprenis projektadon de skisaltejo en Košice kaj Borsafüred. Al Zakopane revenis en 1945, kie mastrumis montaran kabanon sur Ornak.

* Kategorio Stanisław Marusarz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 442871
* GND: 1217790527
* VIAF: 101788578
* ISNI: 0000 0000 7159 947X
* NKC: js2016901494
 |
La **Teatro alla Scala** aŭ **La Scala** estas operejo en la italia urbo Milano, kiu inaŭguriĝis la 3-an de aŭgusto 1778 kaj anstataŭigis la dum 1776 forbrulitan teatrejon *Teatro Regio Ducale*. La aŭstria imperiestrino Maria Teresia en la ĉefurbo de la tiutempe aŭstria regiono Lombardio malkonstruigis la preĝejon *Santa Maria alla Scala* de la jaro 1381, kaj taskigis la arkitekton *Giuseppe Piermarini* samloke konstruigi klasikisman novan operejon ene de nur 23 monatoj. Por la premiero sursceniĝis la opero *L'Europa riconosciuta* ("La rekonita Eŭropa") de la komponisto Antonio Salieri. La "Teatro alla Scala" nuntempe kalkuliĝas inter la plej gravaj operejoj de la mondo.

interno de la operejo
La opera sezono ĉiujare komenciĝas la 7-an de decembro, la tago de la urba patrono de Milano, Sankta Ambrozio (Sant'Ambrogio).

Post la kompleta detruiĝo dum la jaro 1943 kadre de la Dua Mondmilito la operejo en rekorda tempo rekonstruiĝis. La 11-an de majo 1946 la ejo per koncerto de la diriganto Arturo Toscanini remalfermiĝis. La hasta rekonstruo kaŭzis kelkajn arkitektajn fuŝojn, kiuj ĝenis la akustikon de la operejo kaj necesigis profundan trakonstruon. Malgraŭ multaj protestoj, la kolekto de pli ol 18.000 subskriboj kaj spite al pluraj juraj procesoj, la operejo preskaŭ komplete malkonstruiĝis - nur la antaŭhalo, la publikejo kaj la fasadaj muroj restis, dum forpreniĝis la kompleta malantaŭo inkluzive de la scenejo. Inter 2001 kaj decembro 2004 la operejo estis trakonstruata, por reatingi perfektan akustikon kaj tamen gardi la originan stilon de la klasikisma fasado kaj la interna dekoro.

La operejo la 7-an de decembro 2004 remalfermiĝis per la opero *L'Europa riconosciuta*, kiu ankaŭ sursceniĝis dum la origina malfermo. Inter la 2000 invititaj gastoj interalie estis Sophia Loren, Giorgio Armani kaj anoj de pluraj eŭropaj nobelaj dinastioj.

Dum la sekva sezono necesis elekti posteulon de la opereja intendanto *Carlo Fontana*.
Fine elektiĝis *Stéphane Lissner*, intendanto de la muzika festivalo de Aix-en-Provence. Por la malfermo de la opera sezono 2005 sursceniĝis la opero *Idomeneo* de Wolfgang Amadeus Mozart, por la malfermo de la sezono 2006 la opero *Aida* de Giuseppe Verdi, kaj dum la malfermo de 2007 la opero *Tristan und Isolde* de Richard Wagner.

Elektitaj kantistoj
-------------------

Montserrat Caballé, Maria Callas, José Carreras, Plácido Domingo, Tito Gobbi, Mario Del Monaco, Carlotta Ordassy, Luciano Pavarotti, Giuseppe Di Stefano, Joan Sutherland, Renata Tebaldi

* Teatro alla Scala en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Teatro alla Scala en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Stanisław Wigura** (naskiĝis la 9-an de aprilo 1901 en Varsovio, mortis la 11-an de septembro 1932 en aviadila katastrofo apud Těrlicko, proksime al Cieszyn) – pola konstruisto de aviadiloj, inĝeniero kaj aviadilisto, kunfondinto de konstrukta teamo RWD, lekciisto de Varsovia Politekniko. Kune kun piloto Franciszek Żwirko gajnis internacian aviadan konkuradon Challenge 1932.

Stanisław Wigura de frua juneco interesiĝis pri tekniko kaj aviado. Li estis aktiva skolto de la 2-a Varsovia Skolta Teamo. En 1920, dum pola-bolŝevika milito, soldatservis volontule en la 8-a regimento de kampa artilerio. Post la milito revenis al lernado. En 1922 finis Gimnazion je la nomo de Jan Zamoyski en Varsovio kaj komencis studi en la Mekanika Fakultato de Varsovia Politekniko. Li estis kunfondinto de la Aviada Sekcio de la Rondo de Mekanikistoj-Studentoj de Varsovia Politekniko, kie renkontiĝis i.a. kun Stanisław Rogalski kaj Jerzy Drzewiecki. Decembre 1925 studentoj de la Sekcio kreis laborkurson ĉe la Aviada Sekcio, kie konstruis aviadilojn. En 1926 Wigura kaj Rogalski prilaboris sian unuan aviadilon WR-1 (la nomo devenis de iliaj inicialoj), konstruitan en 1927.

En 1927 trio de konstruistoj: Rogalski, Wigura kaj Drzewiecki komencis konstantan kunlaboron kreante konstru-entreprenon RWD, nomitan laŭ iliaj inicialoj. Wigura respondecis ĉefe pri konstrukta kalkulado. En 1928 ili konstruis la unuan sportan aviadilon RWD-1, distingita pro origina konstruaĵo (postrestis unu ekzemplero).

Kune kun Franciszek Żwirko estis entombigita en la Aleo de Merititoj sur Tombejo Powązki en Varsovio. Li estis distingita per Kavalira Kruco de la Ordeno de Polonia Restituta kaj per Ora Merit-Kruco. En la loko de katastrofo li havas simbolan tombon kaj lokon de memoro (Żwirkowisko).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Stanisław Wigura en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Vivo de Stanisław Wigura Arkivigite je 2012-01-12 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 412635
* VIAF: 121744915
* ISNI: 0000 0000 8034 0865
* BNF: 166838447
* NKC: jx20071005009
 |
**Szegi** [segi] estas malgranda vilaĝo kaj municipo kun rango vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Tokaj.

Blazono de Szegi
Preĝejo de Szegi
Aerfoto pri Szegi
Aerfoto pri Szegi

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 9  km²
* Alto super marnivelo: 121 m
* Loĝantaro: 330
* Poŝtkodo: 3918
* Telefonprefikso: 47

Situo
-----

Szegi situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Bodrog, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Miskolc-Sátoraljaújhely. Tokaj troviĝas 12, Abaújszántó 21, Sárospatak 24, Miskolc 46 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata dum la bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1606, sed pli frue en la 13-a jarcento fortikaĵo konstruiĝas. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la vilaĝo senhomiĝis. Inter 1950-1991 Szegi kaj Bodrogkisfalud estis unuigita komunumo. En Szegi migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo
* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Kristo
* imponaj vinkeloj

* Kategorio Szegi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La nocioj **teatromuziko** aŭ **scenejomuziko** estas interligo de muziko kaj teatroscenejo. Ili havas malsamajn signifojn.

Scenejomuziko
-------------

Scenejomuziko estas muziko, kiu okazas dum teatroprezentado sur la scenejo kiel parto de la scena agado – diference al muziko, kiu venas el la orkestrofosaĵo. Ĝi estas muziko, kiun ne nur aŭdas la aktoroj kaj kantistoj, sed ankaŭ la roluloj. 

En la opero *Don Giovanni* (1787) de Mozart en la finalo de la unua akto rolas-ludas tri orkestroj malsamajn dancmuzikojn sur la scenejo. Samtempe ludas, kiel kutime, la orkestro en la orkestrofosaĵo, kiu ne apartenas al la scenejomuziko. En la italaj operoj de la 19-a jarcento ofte ludis bando la scenejomuzikon, kiu ne estas notita en la orkestropartituro voĉo sub voĉo, ĉar ĝia partio estis aranĝata je ĉiu prezentejo por la loka blovmuzikobando, kies anoj staris en siaj uniformoj sur la scenejo.

Teatromuziko
------------

*Teatromuziko* estas ĉiu muziko en dramo (pro tio ankaŭ *dramomuziko*). Tio povas esti enigitaj kantoj kaj ĥoraĵoj por la roluloj, dancmuziko, melodramoj, fonmuziko, interludoj por konstrupaŭzo samkiel en pli fruaj epokoj ankaŭ ampleksaj uverturo. Do scenejomuziko enestas la pli ampleksan nocion *teatromuziko*. Malsame al opero teatro- kaj scenejomuziko en dramo estas ĉiam novkomponata resp. -aranĝata por ĉiu enstudado. 

Komponado kaj aranĝado de scenejo- kaj teatromuziko apartenis al la tradiciaj taskoj de teatrokapelestro. Nuntempe *scenejomuzikisto*, subigitaj al la reĝisoro de la enscenigo, transprenis la funkcion de teatrokapelestroj. Pro la kostoj oni ankaŭ nur malofte rekte ludas scenejomuzikon. Tiu ofte nur egalas etossonaro. Kantoenmetaĵoj en dramoj maloftiĝis.

En la 19-a jarcento la teatromuziko en dramo estis tre ampleksa kaj estis rekte ludata de iom granda orkestro, ekzemple en la farsoj de Johann Nestroy. Multaj muzikaĵoj, kiujn oni nuntempe ludas en koncertejo, estas prilaboraĵoj aŭ partoj el teatromuziko, ekz. la orkestraĵo *Die Ruinen von Athen* de Ludwig van Beethoven (pri la samtitola dramo de August von Kotzebue, 1812), la uverturo *Dichter und Bauer* de Franz von Suppé (pri popolteatraĵo de Karl Elmar, 1846) aŭ la Peer-Gynt-Suitoj de Edvard Grieg (pri dramo de Henrik Ibsen, 1867).

Plivastasence teatromuziko povas inkludi la operon, ekz. se oni diferencas inter koncerta kaj teatra muziko de certa komponisto.

Vidu ankaŭ
----------

* filma muziko
Situo
**Pavio** (itale *Pavia* [paVIa]) estas urbo (ĉ. 70 000 loĝantoj) en norda Italujo, en la regiono Lombardujo, ĉe la rivero Tiĉino proksime de ĝia konfluo en Padon.   

Pavio estas industria urbo (fakoj tekstila, metalmekanika, nutraĵa).

Pavio estis ĉefurbo de la Langobarda Reĝlando. En 1359 la Visconti konkeris ĝin. En 1525 imperiestro Karolo la 5-a venkis kaj kaptis Franciskon la 1-an de Francujo en la Batalo de Pavio.

Vidindaĵoj
----------

Estas fama universitato fondita en 1361. Aliaj vidindaĵoj estas la kastelo de la familio Visconti [visKONti] (15-a jc.), la romanika preĝejo San Michele [san miKEle] (Sankta Miĥael), la lombardstila preĝejo San Pietro [san PJEtro] (Sankta Petro), kie ripozas la korpo de Sankta Aŭgusteno, kaj, ekstere de la urbo, la renoma kartuzio.

Servoj
------

* Universitato de Pavio

Famaj lokanoj
-------------

* Matematikisto Gerolamo Cardano (Jeronimo Kardano)
* Carlo M. Cipolla

Partneraj urboj
---------------

* Francio Bezansono en Francio ekde 1964

Bildaro
-------

* 
* 
* 
* 
* Piazza della Vittoria (Placo de la venko)Piazza della Vittoria (Placo de la venko)

* Pavio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Pavio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Mapo de la fina Romia Diocezo de Egiptio, kun Tebaido sude.
**Tebaido**, regiono de la antikva Alta Egiptio kun ĉefa proksima urbo nome Tebo, dum helenisma epoko estis estrata de *epistratego* kaj ĝuste en tiu tempo, nome ekde la 3-a jarcento p. K. ĝia dezerta regiono havigis medion taŭgan al la aspiroj de kristanaj ekmonaĥiĝantoj: en ĝi naskiĝis kaj floris la anakoreta vivo de la kristana mondo, poste imitita de la eŭropa kristanismo.

Se la famaj monaĥoj kiel Sankta Paŭlo el Tebo kaj Sankta Antono dekomence preskaŭ ermite kaj izolite travivis en la dezerto, ili mem kaj precipe la sekvuloj emis grupiĝi por formi tion kio poste en Okcidento estos nomata «monaĥejo». Fakte. Sankta Pakomio, en ĉirkaŭ 322, establis ermitejon karakterizitan per komuneca vivo: post tio la cenobita (kumuneca) vivo disvastiĝis eĉ for de la Tebaida dezerto, entreprene de la sama Pakomio kaj de lia fratino.

De tiam la religia, kaj socia kaj foje politika, vivo ricevis gravan kulturan influon de la monaĥa proksimeco.

Hodiaŭ la voĉo *Tebaido* daŭrigas, en la komuna lingvaĵo ĉe diversa eŭropaj lingvoj, signifi antonomazie lokon ermitan, silentan kaj neperturbatan de la frenezo de la homa aktivado. Pli specife, en kristana aŭ alireligia medio, la voĉo signifas lokon taŭgan por mediti kaj unuiĝi al Dio.

Voĉoj konsulteblaj
------------------

* Monaĥo
* Monaĥejo

Literaturo
----------

* Knowles, David. Christian Monasticism. London: World University Library, 1969
* Lawrence, C. H. 2001. Medieval Monasticism: Forms of Religious Life in Western Europe in the Middle Ages (3rd Edition). New York: Longmans. ISBN 0-582-40427-4
* publikaĵo «Vivo de Sankta Antono (la granda)», tradukita al esperanto, per ligilo «Pubblicazioni» en retejo de la Itala Katolika Esperantista Unuiĝo (UECI) esperante

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj en la benediktana retejo *ora-et-labora.net* itale
* informoj en la retejo *scuolascacchi.com*[*rompita ligilo*] itale
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Stansstad (stacidomo). |



**Stansstad** estas komunumo en Kantono Nidvaldo, en Centra Svislando. Ĝi havis 4 518 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Stansstad situas ĉe la bordo de la Kvarkantona Lago, kaj ambaŭflanke de ties flanka baseno Lago de Alpnach. Ĉe la alfluo de la Lago de Alpnach al la Kvarkantona Lago troviĝas tri paralelaj pontoj tra la lago por la fervojo, aŭtovojo kaj kantona ĉefvojoj. Oriente de la komunumo situas la monto Bürgenstock. Tra la komunumo fluas malnova brako de Engelberger Aa, kiu post la korekto en la 16-a jarcento estis alidirektita al Buochs. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Stansstad mem la vilaĝoj Obbürgen situanta sur teraso de Bürgenstock, Fürigen ĉe la bordo de la Golfo de Stansstad, kaj Kehrsiten ĉe la kabo norde de Bürgenstock.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 17,11 km², de kiuj 49,9% estas kovritaj de arbaro, 33,8% servas por agrikulturo kaj 14,9% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo de Stansstad limas en nordo aliflanke de la Kvarkantona Lago al Meggen (LU), en nordnordoriento ankaŭ aliflanke de la lago al Weggis (LU), en nordoriento al eksklavo de la urbo Lucerno norde de Bürgenstock, en oriento al Ennetbürgen, en sudoriento al Stans, en sudo al Ennetmoos, en okcidento al Alpnach (OW), en nordokcidento al Hergiswil, kaj en nordnordokcidento aliflanke de la lago al Horw (LU).

Trafiko
-------

Tra Stansstad pasas la mallarĝŝpura fervojlinio de Lucerno al Engelberg. La komunumo estas elirpunkto de diversaj poŝtaŭtolinioj kaj grava haltejo de la ŝipoj sur la Kvarkantona Lago. La komunumo disponas pri propra alveturejo al la svisa aŭtovojo A2, kiu pasas tra ĝia teritorio. De Kehrsiten funikularo suprenkondukas al Bürgenstock.

Historio
--------

La hodiaŭa politika komunumu estis fondita 1850 surbaze de la nova kantona konstitucio, kiun la Kantono Nidvaldo devis akcepti post la akcepto de la nova federacia konstitucio de Svislando en la jaro 1848.

Grava mejloŝtono por la ekonomia evoluo de la komunumo kaj de la tuta kantono estis la malfermo de *Acheregg-Ponto* trans la kolo inter la Lago de Alpnach kaj la cetera Kvarkantona Lago en la jaro 1860 post dekjara planado kaj konstruado.

Vidu ankaŭ
----------

* Stansstad (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Stansstad en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Stansstad

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  Komunumoj de Kantono Nidvaldo |
| --- |
|  |  |
|   Beckenried - Buochs - Dallenwil - Emmetten - Ennetbürgen - Ennetmoos - Hergiswil - Oberdorf - **Stans** - Stansstad - Wolfenschiessen   |

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Stans (stacidomo). |



**Stans** estas la ĉefkomunumo de la svisa Kantono Nidvaldo. Kun 7 579 loĝantoj je la 31-a de decembro 2007 ĝi estas la plej granda komunumo de la eta montara duonkantono. La 31-an de decembro 2008 la loĝantaro jam nombris 7 789 personojn.

Geografio
---------

Stans situas sur la flotebenaĵo de la rivero Engelberger Aa norde de la monto Bürgenstock kaj sude de Stanserhorn. La setlejoj de Stans estas kompelte ligitaj kun tiuj de la najbaraj komunumoj Stansstad kaj Oberdorf, kun kiuj ĝi formas aglomeraĵon.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,08 km², de kiuj 36,5% estas kovritaj de arbaro, 43,7% servas por agrikulturo kaj 17,2% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Stans limas en nordo al Stansstad, en nordoriento al Ennetbürgen, en oriento al Oberdorf, en sudo al Dallenwil, kaj en okcidento al Ennetmoos.

Historio
--------

Stans estis menciita en dokumento la unuan fojon en la jaro 1172. Kiam en la jaro 1798 la napoleona armeo atakis la vilaĝon, Johann Heinrich Pestalozzi akceptis la militorfojn en sia lernejo, kiun li en tiu tempo gvidis en Stans.

La hodiaŭa politika komunumo Stans estis formita kiel distrikta komunumo per la nova kantona konstitucio de la jaro 1850. Konstitucio, kiun la kantono devis alpreni post la akcepto de la nova federacia konstitucio de Svislando, kiun Nidvaldo fakte forte kontraŭstaris.

Ekonomio
--------

La regiono de Stans ĉefe vivas de la turismo. De Stans kondukas funikularo sur la monto Stanserhorn, de kie oni havas mirindan panoramon sur la Kvarkantonan Lagon. Krom la turismo ekzistas ankaŭ grava industrio en Stans, ĉar tie estas la sidejo de la mondkonata aviadilfabriko Pilatus Aircraft. La Brünig-Fervojo kiu ligas Lucernon kun Interlaken konektas la komunumon Stans al la svisa fervojreto.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la mallarĝŝpura fervojo de Lucerno al Engelberg. La komunumo ankaŭ estas servata de diversaj poŝtaŭtolinioj, kiuj ĝin konektas kun la ĉirkaŭaj komunumoj.

La komunumo disponas pri tri alveturejoj al la grava svisa aŭtovojo A2 de Bazelo al Gotardo.

Vidu ankaŭ
----------

* Stans (stacidomo)

* Kategorio Stans en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Stans

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  Komunumoj de Kantono Nidvaldo |
| --- |
|  |  |
|   Beckenried - Buochs - Dallenwil - Emmetten - Ennetbürgen - Ennetmoos - Hergiswil - Oberdorf - **Stans** - Stansstad - Wolfenschiessen   |

 |
**Szentgyörgyvölgy** (sentdjordjvoldj) estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Okcidenta Transdanubio**, en departemento Zala, en subregiono de Lenti. La nomo signifas Sankta Georgo-valo.

Panoramo de Szentgyörgyvölgy

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 30 km²
* Loĝantaro: 480
* Poŝtkodo: 8975
* Telefonprefikso: 92

Situo
-----

La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ la slovena ŝtatlimo, laŭ flankovojoj.

Historio
--------

La unua skriba mencio devenis el 1326. En 1919 la vilaĝo abrupte trovis sin ĉe la nova landolimo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj. En 2000 la vilaĝo ricevis ekstran premion pri Eŭropo-vilaĝo. Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj senĝene estas traireblaj. Vilaĝservo estas bestkuracejo.

Vidindaĵoj
----------

* tuto de la vilaĝo (farma sistemo, vidu: Őriszentpéter)
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Georgo
* Kalvinana preĝejo (Szentgyörgyvölgy) de 1787

Komunumoj de Sankta Georgo en Hungara reĝlando
----------------------------------------------

Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Transilvanio, vidu ilin Csíkszentgyörgy!

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Bácsszentgyörgy | Balatonszentgyörgy | Bánokszentgyörgy | Baranyaszentgyörgy |
| Bégaszentgyörgy | Borsodszentgyörgy | Búrszentgyörgy | Dunaszentgyörgy |
| Garamszentgyörgy | Gombaszentgyörgy | Homokszentgyörgy | Iszkaszentgyörgy |
| Jászalsószentgyörgy | Jászfelsőszentgyörgy | Lajtaszentgyörgy | Mezőszentgyörgy |
| Répceszentgyörgy | Szentgyörgy | Szentgyörgyvár | Szentgyörgyvölgy |
| Szepesszentgyörgy | Tatárszentgyörgy | Tótszentgyörgy | Turócszentgyörgy |
| Tüskeszentgyörgy | Víziszentgyörgy | Zalaszentgyörgy |  |

* Kategorio Szentgyörgyvölgy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Staples, Inc.** estas usona tutmonda provizanto de oficejaj produktoj kiel oficejaj mebloj kaj oficejaj provizoj al kaj loĝdomaj kaj komercaj klientoj. Ili rangas kiel la plej granda oficeja provizanto de la mondo kun spezo de ĉirkaŭ 18,5 miliardoj USD kaj havas 3,856 butikojn kaj dungas 45,565 dungitojn sur kvin kontinentoj tutmonde.

Historio
--------

Staples logo until 2019.Emblemo uzita de 1998 ĝis 2019, kvankam ĝi restas ĉe multaj lokoj
Staples estas la plej granda podetalisto de oficejaj provizoj en la mondo, la plej multaj el ĝiaj operacioj estas en Nordameriko, sed preter tio la firmao funkciigas en pli ol 20 landoj en Eŭropo, Sudameriko, Azio kaj Aŭstralio. Tutcerte, ĝi ankaŭ vendas oficejajn provizojn tra la Interreto.

En la fiskjaro finita la 31-an de januaro 2016, ĝi atingis vendon de 21 miliardoj USD, de kiuj iom pli ol 3 miliardoj USD venis ekster Nordameriko. En Usono kaj Kanado ĝi havis iom pli ol 1,600 butikojn ĉe la fino de tiu jaro .

Nomrajtoj
---------

En 1999, Staples elektis aĉeti la nomrajtojn al la Staples Center endoma areno en Los-Anĝeleso, Kalifornio dum la postaj 20 jaroj por 116 milionoj USD, la plej enspeziga nomrajto-interkonsento tiutempe. La 19-an de oktobro 2009, Bazvaroj kaj arenposedanto Anschutz Entertainment Group (AEG) sciigis ke ili subskribis novan interkonsenton kiu etendiĝas en eternecon, la plej unuan interkonsenton en kiu firmao aĉetas la nomrajtojn al areno en eterneco.

Bibliografio
------------

* Dalkir, S. and F. Warren-Boulton (2003). "Market Definition and the Price Effects of Mergers: Staples-Office Depot (1997)", in John E. Kwoka and Lawrence J. White, eds. *The Antitrust Revolution: Economics, Competition and Policy*, 4th edition. Oxford University Press.

Referencoj
----------

1. ↑   Staples, Inc. – Company History. Alirita February 5, 2016.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 835584
* LCCN: no97011782
* VIAF: 159750456
* ISNI: 0000 0001 0646 1201
 |
Mezepokaj soldatetoj el plumbo.
**Stansoldatoj** estas miniaturaj figuroj de ludiloj kun formo de soldatoj, nome soldatludiloj kiuj estis tre popularaj kiel ludiloj kaj estas nuntempe popularaj en la etoso de kolektado. Ili povas esti aĉetitaj jam finigitaj aŭ en kruda stato farbota. Ili estas ĝenerale faritaj el alojo, stano, plumbo, aliaj metaloj aŭ plasto. Ofte tre prilaboritaj laŭskalaj modeloj de batalscenoj, konataj kiel dioramoj, estas kreataj por ties publika montrado. Stansoldatoj estis origine preskaŭ ĉiam du-dimensiaj figuroj. Ili estis la unuaj soldatludiloj kiuj estis amas-produktitaj, nome *ebenuloj*. Kvankam tre superitaj en populareco el la fino de la 19a jarcento per tute rondecaj tri-dimensiaj plumbaj figuroj, tiuj ebenaj stansoldatoj plue estas produktitaj.

Vidu ankaŭ
----------

* La brava stansoldato de Hans Christian Andersen

Referencoj
----------

1. ↑   Opie, James Toy Soldiers Phillips Collector Guide Dunestyle Publishing Ltd 1989

* Kategorio Stansoldato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szentimrefalva** [sentimrefalva] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Sümeg. La loknomo signifas: vilaĝo de Sankta Emeriko

Szentimrefalva en departemento Veszprém en Hungario

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 11 km²
* Loĝantaro: 220
* Poŝtkodo: 8475
* Telefonprefikso: 87

Situo
-----

Szentimrefalva situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Sümeg troviĝas 13, Ajka 26, Celldömölk 28, Tapolca 29 km-ojn.

Historio
--------

Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, migra poŝto.

Vidindaĵoj ne estas en Szentimrefalva.

Komunumoj pri *Szentimre* (= Sankta Emeriko) en Hungara reĝlando
----------------------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Csíkszentimre | Görgényszentimre | Hegyközszentimre | Marosszentimre | Nyárádszentimre |
| Pestszentimre | Radácsszentimre | Soltszentimre | Szentimrefalva | Tiszaszentimre |

* Kategorio Szentimrefalva en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Surfaca fluado sur herbo al akvelfluejo.
**Surfaca fluado** estas la fluado de akvo okazanta sur la grunda surfaco kiam troa pluvakvo, ŝtormakvo, fandakvo, aŭ aliaj fontoj, ne povas plu eniri sufiĉe rapide en la grundon. Tio povas okazi kiam la grundo estas saturata je akvo ĝis sia plena anhvakapablo, kaj la pluvo alvenas pli rapide ol la grundo povas absorbi ĝin. Surfaca fluado ofte okazas kiam netralaseblaj areoj (kiel tegmentoj kaj pavimo) ne permesas, ke la avo entrempiĝu engrunden. Surfaca fluado estas grava komponanto de la akvociklo. Ĝi estas la ĉefa agento de grunderozio fare de akvo. La terareo kiu produktas fluadon drenatan al komuna punkto estas nomata akvokolekta baseno.

Fluado kiu okazas sur la grunda surfaco antaŭ atingi kanalon aŭ naturan fluejon estas ebla fonto de poluado, ĉar ĝi povas porti hom-faritajn poluantojn aŭ naturajn formojn de poluado (kiel putriĝintaj folioj). Hom-faritaj poluantoj en fluado povas esti nafto, pesticidoj, sterko kaj aliaj.

Aldone al okazigo de akverozio kaj poluado, surfaca fluado en urbaj areoj estas grava kaŭzo de urba inundo, kio povas rezulti en damaĝo al havaĵoj, akvakumulado kaj cimo en fundamentoj, krom stratinundo.

Notoj
-----

1. ↑   Ronnie Wilson, The Horton Papers (1933)
2. ↑   Keith Beven, Robert E. Horton's perceptual model of infiltration processes, Hydrological Processes, Wiley Intersciences DOI 10:1002 hyp 5740 (2004)
3. ↑   L. Davis Mackenzie and Susan J. Masten, Principles of Environmental Engineering and Science ISBN 0-07-235053-9

Bibliografio
------------

* Gebert, W. A. D.J. Graczyk, kaj W.R. Krug. (1987). Average annual runoff in the United States, 1951-80 [Hydrologic Investigations Atlas HA-710]. Reston, Va.: U.S. Department of the Interior, U.S. Geological Survey.
* Shodor Education Foundation (1998). "Surface Water Runoff Modeling."


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 695594
* NKC: ph194816
 |
Elkosma vido
**Tanĝero**, arabe طنچة (Tanĝa), estas havenurbo en Maroko, iom okcidente de la Ĝibraltara Markolo. En 2004 ĝi havis 620.400 loĝantojn.

Historio
--------

Tanĝero estis fondita de kartaganoj en la 5-a jarcento antaŭ nia epoko, sub la nomo *Tingis*. Ĝi estis konkerita de Romio kaj poste estis regata de Bizanco. En 702 ĝin konkeris araboj, en 1471 portugaloj, en 1661 britoj. En 1684 ili transdonis la urbon al Maroko.

En 1912 Maroko estis dividita inter Francio kaj Hispanio; poste Tanĝero iĝis okupita de Hispanio. Ek de 1923 ĝi ricevis ekster-regnan, internacian statuson nome Internacia Zono de Tanĝero, sub komuna administrado de Francio, Hispanio, Britio, de 1928 ankaŭ Italio.

Dum la Dua Mondmilito inter 1940 kaj 1945 Hispanio sola administris la urbon. Je la 29-a de oktobro 1956 la "protokolo de Tanĝero" decidis reunuigon de Tanĝero al Maroko.

Famuloj
-------

En Tanĝero naskiĝis Ibn Batuta.

En la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj pluraj alilandaj verkistoj vivis en Tanĝero, ekz. Paul Bowles, Tennessee Williams kaj Truman Capote.

En Tanĝero mortis hungara-usona Pál Lukács (aktoro).

Ĝemelurboj
----------

* Portugalio Faro en Portugalio
* Hispanio Cádiz en Hispanio
* Belgio Liège en Belgio
* Francio Moulins (Allier) en Francio
* Francio Metz en Francio
* Alĝerio Setif en Alĝerio
* Francio Saint-Denis (Reunio) en Francio
* Tunizio Bizerte, 1976 en Tunizio
* Maroko Casablanca, 2004 en Maroko
* Hispanio Malaga, 2010 en Hispanio
**Szentkatalin** [sentkatalin] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szentlőrinc. La loknomo signifas hungare: Sankta Katerino.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 13 km²
* Loĝantaro: 150
* Poŝtkodo: 7681
* Telefonprefikso: 73
* Koordinatoj: 46°10′17″N 18°03'08″E

Situo
-----

Szentkatalin situas en valo de rojo, fine de sakovojo. Szentlőrinc troviĝas 20, Sásd 21, Pécs 26, Komló 32, Budapeŝto 206  km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. Antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. Szentkatalin menciiĝis unuafoje en 1542 laŭ tiama hungara ortografio *"Zenth Chaterina"*. La vilaĝo ne senhomiĝis dum regado de la turkoj. En 1750 germanoj alvenis. En 1978 la najbara vilaĝeto *Karácodfa* aliĝis al Szentkatalin.

En Szentkatalin migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* sonorilostablo

Komunumoj de Sankta Katerino en Hungara reĝlando
------------------------------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Pósaszentkatalin | Szentkatalin |
**Tapalapa** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Tapalapa. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07090.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3928 loĝantojn. El tiuj estis 1867 viroj kaj 2061 virinoj. La komunumo havas surfacon de 32 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1720 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2043 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1567, do 77 % el ĉiuj, scipovis legi kaj skribi, kaj 466 personoj respektive 23 % estis analfabetoj.

3639 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 2980 personoj respektive 81 % estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tapalapa Arkivigite je 2011-06-17 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Szentkirály** [sentkirAj] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en Distrikto Tiszakécske. La loknomo signifas: sankta reĝo.

Mineralakva botelo de Szentkirály ne mankas el la hungaraj vendejoj

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 102 km²
* Loĝantaro: 1950
* Poŝtkodo: 6031
* Telefonprefikso: 76

Situo
-----

Szentkirály situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo. Kecskemét troviĝas 18 km-ojn for.

Historio
--------

La nuna vilaĝo estis loĝata de avaroj. La unua mencio devenis el 1354 en latina formo *Sanctus Rex*. La turkoj faris senhoma la regionon. Poste la kampoj apartenis al Kecskemét kaj formiĝis senfina vico da farmoj. La vilaĝo nomata *Lászlófalva* (=vilaĝo de Ladislao) naskiĝis en 1952. La nomo ŝanĝiĝis al Szentkirály en 1987. Mineralakvoj *Szentkirályi* (havanta premion EAUSCAR Aqua Expo, 2004 Parizo) kaj *Fonte Re* portis tutlandan konatecon en Hungario. La vilaĝo apartenas al vinvilaĝoj.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, kuracejo, ifankuracejo, dentokuracejo, apoteko, poŝto, policano.

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo de 1901
* Kalvinana preĝejo (Szentkirály) de 1901 kun parte mezepokaj partoj
* skulptaĵo pri Stefano la 1-a (Hungario)
* kapelo, kie estis trovata la minerala akvo

Ĝemelkomunumo
-------------

* Rumanio Csíkszentkirály, Rumanio

Komunumoj pri Stefano la 1-a (Hungario) en Hungara reĝlando
-----------------------------------------------------------

Ili manifestis kunlaboradon en 1997 en Szentkirályszabadja.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Bakonyszentkirály | Csíkszentkirály | Enyedszentkirály | Gyéresszentkirály |
| Hernádszentkirály | Kalotaszentkirály | Kerkaszentkirály | Királyfiakarcsa |
| Királyszentistván | Marosszentkirály | Porrogszentkirály | Rinyaszentkirály |
| Szabadszentkirály | Székelyszentistván | Székelyszentkirály | Szentistván |
| Szentisvánbaksa | Szentistváncoborfalva | Szentistvánkút | Szentkirály |
| Szentkirály (Bács-Kiskun) | Szentkirályszabadja | Vágkirályfa |  |

* Kategorio Szentkirály (Bács-Kiskun) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En diferenciala geometrio, la **tanĝa spaco** estas vektora spaco asociita al punkto en glata sternaĵo, kiu konsistas el la vektoroj tanĝaj al la sternaĵo, se la sternaĵo estus subspaco de Eŭklida spaco.

Difino
------

Se {\displaystyle M} estas glata sternaĵo, **derivo ĉe {\displaystyle x}** sur la alĝebro de glataj funkcioj {\displaystyle {\mathcal {C}}^{\infty }(M,\mathbb {R} )} estas lineara bildigo

{\displaystyle D\colon {\mathcal {C}}^{\infty }(M,\mathbb {R} )\to \mathbb {R} }
kiu plenumas la jenan aksiomon:

* (Lejbnica idento) pri ĉiuj ajn {\displaystyle f,g\in {\mathcal {C}}^{\infty }(M,\mathbb {R} )}, do {\displaystyle D(fg)=(Df)g(x)+f(x)(Dg)}.

La derivoj sur la alĝebro de glataj funkcioj konsistigas reelan vektoran spacon; tiu reela vektora spaco estas la **tanĝa spaco** de {\displaystyle M} ĉe {\displaystyle x}.

Propraĵoj
---------

La tanĝa spaco de {\displaystyle k}-dimensia glata sternaĵo ĉe ajna punkto estas {\displaystyle k}-dimensia reela vektora spaco; tial, tanĝaj spacoj ĉe malsamaj punktoj estas ĉiam izomorfaj. Sed, sen plia strukturo (nome, konekto sur la tanĝa fasko kaj kurbo inter la du punktoj), tiu izomorfio ne estas kanona.

Eksteraj ligiljo
----------------

* Eric W. Weisstein, *Tangent space* en MathWorld.

* Kategorio Tanĝa spaco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szentpéterfa** [sentpEterfa] estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. La loknomo signifas hungare: Sankta Petro-vilaĝ', ricevinte la nomon pri sia preĝejo. La vilaĝo germane estas **Prostrum**, kroate **Petrovo Selo**.

Ĉefstrato de Szentpéterfa
Kapelo de Szentpéterfa

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9799|eta
* Telefonprefikso: 94
* Areo: 31  km²
* Loĝantaro: 1090

Historio
--------

Szentpéterfa estis loĝata de romianoj. Dum la turka erao ĝi neniiĝis, poste alvenis kroatoj. En 1920 la vilaĝo trovis sin en Aŭstrio, sed en 1923 revenis al Hungario. Post 1945 **ferkurteno** konstruiĝis laŭ la aŭstra limo. La vilaĝo estis vizitebla per permesilo. En 1989 la fer-kurteno nuliĝis, oni trovis ĉe la limo netuŝitan zonon dum 40 jaroj. La loĝantaro plejparte estas kroatoj. La vilaĝo estis limpasejo al Aŭstrio inter 1923-2008, poste ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj estas libere traireblaj.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo apostoloj sanktaj Petro kaj Paŭlo (Szentpéterfa)
* kapelo

Ĝemelkomunumo
-------------

* Aŭstrio Güttenbach, Aŭstrio

Komunumoj de Sankta Petro en Hungara reĝlando
---------------------------------------------

Pro grandeco de la tabelo vidu la ceterajn komunumojn en Transilvanio: Barcaszentpéter! 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Detrekőszentpéter | Hegyhátszentpéter | Kajászószentpéter | Kemenesszentpéter |
| Komáromszentpéter | Nógrádszentpéter | Őriszentpéter | Pogányszentpéter |
| Sajószentpéter | Szentpéter | Szentpéterfa | Szentpéterfölde |
| Szentpéterszeg | Szentpéterúr | Tarcaszentpéter | Turócszentpéter |
**Survie** (*Transvivo* en la franca) estas franca asocio kreita en 1984. Estris ĝin sinsekve François-Xavier Verschave, Odile Tobner, Jean Carbonare kaj hodiaŭ Fabrice Tarrit. Komence ĝi estis unika asocio kaj nun ekzistas Survie France (Transvivo Francio) kaj aliaj lokaj asocioj (regionaj aŭ departementaj) kiel Survie Rhône (Transvivo Rodano), Survie Savoie (Transvivo Savojo), ktp.

Laŭstatutaj celoj
-----------------

La oficialaj celoj de la asocio estas :

* disvolvi la aliron de ĉiuj al la mondaj publikbienoj ;
* rejustigi la rilatojn inter Francio kaj Afriko ;
* batali la banaligon de la genocidoj.

Inspiro kaj agadoj
------------------

### La deveno

Marco Pannella, italo, estis unu el la kreintoj de la asocio dum la 1980-aj jaroj. En 1981 kun argentino Adolfo Pérez Esquivel kaj franco Jean Fabre, li kritikis la organizadon de «jaro de la infaneco» kiam multaj infanoj plu forpasas pro malsato kaj ke oni nur fermas strute la okulojn, disparoladas aŭ almozdonas pri ili. Laŭ ili estas pro politikaj problemoj kaj almozdono ne sufiĉas.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  (france) Retejo de la asocio - Deveno de la asocio

Vidu ankaŭ
----------

* Francafriko
* Koloniismo
La rivero **Tapajós** aŭ esperante *Tapajozo*, estas brazila rivero kiu fluas tra humida kaj varma valo kaj enfluas en la rivero Amazono ĉirkaŭ 500 mejlojn super Parao kaj estas ĉirkaŭ 2.291 km longa.

Mapo de la Amazona Baseno kun la rivero Tapajós markita
Ĝi fluas sur la alta brazila ebenaĵo ĉe Diamantino en 14 gradoj 25' suda latitudo. Tie nombro de riveroj unuiĝas por formi la riveron Arinos, kiu je latitudo 10 gradoj 25' kuniĝas kun la rivero Juruena por formi la Alto Tapajós aŭ Supra Tapajozo, nomita tieñ ĝis kie la rivero Manoel eniras en ĝi el oriento.

De tie ĝis Santarém la fluaĵo estas konata kiel Tapajós. La malalta Arinos, la Alto Tapajós kaj la Tapajós ĝis la lasta rapido, la Maranhão Grande, estas konstanta serio de enormaj akvofaloj kaj rapidoj; sed el Maranhão Grande al la enfluo, dum ĉirkaŭ 188 mejlojn, la rivero povas esti navigita de grandaj ŝipoj.

La Tapajós ricevas sian nomon el la indiĝenaj Tapajozoj, tribo de Indianoj el Santarém.

Bibliografio
------------

* Heinsdijk, Dammis kaj Ricardo Lemos Fróes. *Description of Forest-Types on "Terra Firme" between the Rio Tapajós and the Rio Xingú in the Amazon Valley*. 1956.