recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Lipogramo** estas literatura teksto en kiu oni komplete evitas unu specifan literon, ekz-e iu teksto en kiu aperas neniu "R". Lipogramoj estas konataj jam ekde la antikvo ĝis nun. La angla romano *Gadsby* de Ernest Vincent Wright el 1939 enhavas neniun literon "E", same la franca romano *La Disparition* de Georges Perec el 1969.

Pli ekstremaj formoj de lipogramoj evitas plurajn literojn samtempe, ekz-e en **Unuvokalismo** oni uzas nur unu solan vokalon.

Unuvokalismo
------------

Unuvokalismoj ekzistas en multaj lingvoj. Ekz-e jena angla duverso de C. C. Bombaugh:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** No cool monsoons blow soft on Oxford dons,
Orthodox, jog-trot, bookworm Solomons! **"** |

 |

Vaste konata kaj profunde analizita estas la germana poemo "ottos mops" (la mopso de Otto) de Ernst Jandl, kiu uzas nur "o".

### Eszperente

**Eszperente** (el la hungara: *eszperente*, prononcu: esperente) estas tipa hungara lingva ludo, en kiu oni devas formi sencohavajn frazojn, sed uzante nur la vokalon „e". (Kompreneble tiu lingva ludo ne estas limigita al la hungara lingvo.)

**Eszperente** aperas ofte por difini konatajn konceptojn. Ekz.:

* *Étterem = Kellemetes hely, melyben kedvedre ehetsz eleget, ellenben e nevezetes helyen teljes keresetedet elverheted.*   
Laŭvorta traduko: Restoracio = Agrabla loko, en kiu vi povas manĝi sufiĉe laŭ via plaĉo, sed en tiu fama loko vi povas elspezi vian tutan salajron.
* *Boci, boci tarka, se füle, se farka (komenco de infankanto) / "Bovido, bovido bunta, [havas] nek orelon, nek voston" = Tehenek gyermeke, tehenek gyermeke fekete pettyes, se szerve, mellyel zengezeteket fejbe vehetne, se szerve, mellyel legyeket elhessegethetne.*   
Laŭvorta traduko: Infanoj de bovinoj, infano de bovinoj kun nigraj punktoj, havas nek organon, per kiu ĝi povus preni en kapon sonoraĵojn, nek organon, per kiu ĝi povus forpeladi muŝojn.

Unu el la plej riĉaj kolektoj de eszperente-difinoj troveblas en la libro "*Sicc – Szórakoztató időtöltések, cseles csalafintaságok"* verkita de József Grätzer (kiu cetere estis persona sekretario de la lanĉinto de la lingvo, Frigyes Karinthy).

Frigyes Karinthy kreis la lingvon *Eszperente* , surbaze de Esperanto, kun kiu lingvo kaj movado li simpatiis. Li estis prezidanto de la Hungara Esperanto-Societo ekde 1932. Pluraj el liaj verkoj estas tradukitaj al Esperanto.

Kiel variaĵoj de la ludo estas konataj ankaŭ „aszparanta" kaj „oszporonto", en kiuj oni rajtas uzi nur la nomdonantajn vokalojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lipogramo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ttt-ejo de Eszperente, poemtradukaĵoj al eszperente Arkivigite je 2006-05-05 per la retarkivo Wayback Machine (hungare)
* Notoj pri Eszperente Arkivigite je 2006-06-29 per la retarkivo Wayback Machine (hungare)
La **karbonila grupo** estas duvalenta kemia kombinaĵo en la organika kemio, kiu estas konstruata el karbon- (C) kaj oksigenatomoj (O) per duoblaj ligoj. La karbonilgrupo estas konstruelemento de la organikaj acidoj, esteroj, anhidridoj, acil-halidoj, amidoj kaj funkcia grupo de ketonoj kaj aldehidoj. La karboksilacidoj kaj ties devenaĵoj (aldehidoj, ketonoj kaj kinonoj) estas grupe nomataj kiel karbonil-kombinaĵoj.

Ĉar la elektra afineco de la karbon- kaj oksigenatomo estas diferenca, tiel la elektronparoj –formantaj la duoblajn ligojn – situas pli proksime al la oksigenatomoj, tiel la elektronriĉa oksigeno iĝas negativ-ŝarĝa, dum la elektronmanka karbono iĝas pozitiva. Pro tiuj la molekuloj kun karbonilgrupo estas polaraj, la degel- kaj bol-punktoj estas pli altaj ol la hiderogenkarbonoj kun sama karbonatomo.

Ili bone solviĝas en polaraj solvantoj, ekz. en akvo. La karbonilgupo povas kemie reagi: la elelktronriĉajn reagentojn altiras la karbono, dum al elektronmankajn la oksigenatomo.

Al la karbonilgrupo de la aldehidoj kaj ketonoj povas ligiĝi alkil- aŭ aril-grupoj kaj hidrogenatomo. Tiuj grupoj apenaŭ influas la elektron-denson en la karbonilgrupo, tiel la proprecojn de la aldehidoj kaj ketonoj karakterizas la konduto de la karbonilgrupo. La karbonilgrupo aliĝas en la karboksiacidoj kaj ties devenaĵoj al halogen-, oksigen-,
nitrogen- aŭ sulfurentena grupo. Tiuj atomoj influas la proprecojn de la karbonilgrupo kaj formas kune novajn, karakterizajn funkciajn grupojn.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rFunkciaj grupoj |
| --- |
| Aldehido  •  Alkano  •  Alkeno  •  Alkilo  •  Alkino  •  Alkilooksida grupo  •  Alkoholo  •  Amido  •  Aminogrupo  •  Benzeno  •  Estero  •  Etero  •  Etila grupo  •  Fenoloj  •  Fosfonata acido  •  Halogenido  •  Hidroksila grupo  •  Izonitrilo  •  Karbeno  •  Karbonila grupo  •  Karboksila grupo  •  Karboksilata acido  •  Ketono  •  Metila grupo  •  Nitrilo  •  Sulfonata acido  •  Tiocianatoj  •  Tioloj  •  Ureo |

 |

* Kategorio Karbonila grupo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En statistiko, **stimanto** estas mezurebla funkcio el la sampla spaco al la spaco de parametroj de la modelo, kies atendata valoro proksimumas la veran parametron de la modelo de la probablodistribuo de la stimata hazarda variablo.

Difino
------

Supozu, ke hazarda variablo

{\displaystyle X\colon P\to {\mathcal {X}}}
ĵetas elementojn de probablospaco {\displaystyle P} al la sampla spaco {\displaystyle {\mathcal {X}}}; supozu, ankaŭ, ke la probablodistribuo de {\displaystyle X} estas parametrigita de la parametro {\displaystyle \theta \in \Theta } en la spaco {\displaystyle \Theta } de parametroj.

Do, **stimanto** de la parametro {\displaystyle \theta } estas, formale, mezurebla funkcio

{\displaystyle {\hat {\theta }}\colon {\mathcal {X}}\to \Theta },
kiu estas rigardata kiel proksimuma valoro de la vera parametra {\displaystyle \theta }. Ju pli proksima la atendata valoro de {\displaystyle \theta } estas al la vera valoro, des pli bona la stimanto. Oni diras, ke la stimanto {\displaystyle {\hat {\theta }}} **stimas** la parametron {\displaystyle \theta }. Pri samplo {\displaystyle x\in {\mathcal {X}}}, la valoro de la stimanto {\displaystyle {\hat {\theta }}(x)} nomiĝas la **stimo** laŭ la stimanto {\displaystyle {\hat {\theta }}} por la samplo {\displaystyle x\in {\mathcal {X}}}.

### Eraro kaj biaso

Supozu, ke la parametra spaco {\displaystyle \Theta } estas vektora spaco. Do, la **eraro** de la stimanto {\displaystyle {\hat {\theta }}} estas la jena hazarda variablo:

{\displaystyle {\hat {\theta }}\circ X-\theta \colon P\to \Theta }.
Ju pli malgranda la atendata valoro de la eraro estas, des pli bona la stimanto.

La **biaso** de la stimanto {\displaystyle {\hat {\theta }}} estas la atendata valoro de la eraro:

{\displaystyle \operatorname {Bias} ({\hat {\theta }})=\mathbb {E} (\theta (X)-\theta )\in \Theta }
**Senbiasa stimanto** estas stimanto, kies biaso estas nul.

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: stim/ant/o

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Estimator* en MathWorld.
**Ibrahim FERRER**, naskita la 20-an de februaro 1927 ĉe Santiago de Cuba, mortinta la 6-an de aŭgusto 2005 en Havano, estis kuba muzikisto kaj precipe kantisto, konata pro la pureco kaj mildeco de sia voĉo.

Li atingis tutmondan famon en 1998 per la sukceso de la muzika projekto *Buena Vista Social Club*, en kiu li verkis 12 el la 14 temoj de la disko. La angla esprimo "social club" verŝajne reiras al la hispana "club social", kiu signifas proksimume "amuza klubo". Ferrer laŭdire naskiĝis en tia klubo dum dancvespero.

Biografio
---------

La vivo de Ferrer ne estis facila; kiel infano li preskaŭ mortis de tetanoso, kaj je la aĝo de 12 jaroj li restis orfo. Devante perlabori sian vivon li ne povis regule viziti lernejon; li surstrate vendis dolĉaĵojn. Li entuziasmiĝis pri muziko kaj kune kun sia kuzo fondis muzikistan grupon, *Jóvenes del Son* (junuloj de sono), kiu muzikis ĉe lokaj festoj.

En la 1950-aj jaroj li iĝis ĉefkantisto de la kuba orkestro de *Pacho ALONSO* kaj restis tiu dum pli ol dudek jaroj. En 1955 li kunlaboris kun la orkestro de Chepín-Chovén pri la sukcesa sondisko "El Platanar de Bartola". En 1975 li iris al Havano kaj laboris kun la legenda Orkestro *Ritmo Oriental* kaj kun la granda Beny MORÉ. Poste li reaniĝis en la grupo *Los Bocucos* de Pacho ALONSO. Li monde turneis kun tiu grupo kaj akiris pli kaj pli da ŝatantoj.

Tamen lia nomo restis ĉiam en ombro, li estis ŝatata de la publiko, sed ne de siaj kolegoj. Li perdis entuziasmon pri muziko kaj retiriĝis en 1991. Li poluris ŝuojn surstrate kaj forlasis sian domon por loĝi en malgranda pensiono, en kiu li enfermis sin, retiriĝe de la mondo kaj la muziko.

Sed en 1997 liaj amikoj lin konvinkis eliri el sia retiriĝo kaj reveni al la muziko por registri sian debuton kun la orkestro *Afro Cuban All Stars*, la pecaron *Toda Cuba Le Gusta*. Samjare sekvis lia apero en *Buena Vista Social Club*, pecaro, kiu rezultis el la laboro de Ry COODER, rekonata impresario muzika, kiu vojaĝis al Kubo por trovi talentulojn konatajn nur sur tiu insulo, kiaj Compay Segundo, Rubén GONZÁLEZ kaj Ibrahim Ferrer.

Liaj diskoj gajnis ĉiujn specojn de premioj, interalie unu *Grammy*. Liaj koncertoj plenigis *Carnegie Hall* en Novjorko, eŭropajn stadionojn kaj eĉ la plej pretendemajn aŭditoriojn de Japanio. Krome en 1998 ekestis filmo pri lia historio.

Vidu ankaŭ
----------

* Compay Segundo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ibrahim Ferrer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* Arkivigite je 2007-03-11 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 48785
* GND: 13027433X
* LCCN: no98100765
* VIAF: 42039908
* ISNI: 0000 0001 0891 9482
* SUDOC: 086228870
* BNF: 140305837
* MBA: a61930ae-dfe3-4574-bc5b-b0fa8d8efb62
* NKC: js20040503005
* BNE: XX1420548
 |
Blanka-ora zono.
Liturgia zono blanka-ora (detalo de la banto).
La **liturgia zono** en la liturgio de la katolika kaj anglikana eklezioj, estas lana aŭ alilamateria ŝnuro kiu estas surmetita nivele de flankoj sur la albo. Dum la surmetado oni devas zorgi ke la finaj flokoj estu perfekte laŭliniigitaj.

Utiligo
-------

Ĝin uzas la aktive partoprenantoj en la liturgiaj ceremonioj surmetantaj la albon, do ankaŭ la legistoj kaj la akolitoj: tiakaze la zono estas blanka.

Surmetas la liturgian zonon ankaŭ la diakonoj, presbiteroj kaj episkopoj, sub la respektivaj liturgiaj ornatan vestoj. Tiukaze la zono povas esti en laŭvola koloro kondiĉe ke estu respektata la liturgia tempa koloro.
Laŭ la *Principo kaj Normoj por la uzo de la Roma Meslibro* la zono povas esti preterlasita kondiĉe ke la albo bone adheru al la flankoj.

Simbologio
----------

En la rito laŭ la papo Pio la 5-a, la pastro dum la surmetado de la zono antaŭ la aliro al la altaro por mescelebro, silente recitis la jenan preĝon kutime latinlingvan: *"Zonu min, Sinjoro, per la zono de la pureco kaj liberigu min el la tentoj de la voluptavido, por ke restu ĉiam en mi la virto de deteniĝemo kaj ĉasteco.*" La zono, do, estas penitenca signo kaj memorigas ankaŭ la judojn kiuj konsumis la paskan ŝafidon kun la flankoj zonitaj. (Eliro 12,11).

Aliaj "zonoj"
-------------

*Zono* estas ankaŭ la ŝnuro kiu ĉirkaŭas la monaĥan robon kaj kiu karakterizas, ĝenerale, la religiulojn apartenantajn al iu ordena familio. La zono, ekzemple, surmetita de franciskanoj, montras tri tri nodojn, aludo al la tri votoj, malriĉeco, ĉasteco kaj obeo.

Vidu ankaŭ
----------

* Albo
* Ornato
* Liturgio
* Trenta meso

* Kategorio Liturgia zono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La libereca sonorilo kun sia fama fendaĵo
La **Libereca Sonorilo** (angle *Liberty Bell*) estas usona sonorilo kun granda histora signifo.

Kune kun la Statuo de Libereco, la Libereca Sonorilo verŝajne estas la plej grava simbolo de usona libereco. Cetere, ĝi estas la plej rimarkinda simbolo pri frua usona historio kaj la batalado por usona sendependeco kaj libereco.

La sonorilo muldiĝis je 1752 en Londono por sendiĝi al la usona urbo Filadelfio. Ĝi unue fendiĝis en marto de 1753, dum la unua sonoro. John PASS kaj John STOW remuldis ĝin en Filadelfio. Kiam la tono de la remuldita sonorilo pruvis netaŭga, ili muldis ĝin denove, kaj tiu tria sonorilo ekpendis en junio de 1753.

Ĝia plej fama sonoro, je la 8-a de julio, 1776, vokis civitanojn por la publika lego de la Usona Deklaro de Sendependeco. Tamen, oni ne oficiale nomis ĝin la "libereca sonorilo" ĝis 1837, kiam ĝi fariĝis simbolo de la kontraŭsklaveca movado pro sia muldita enskribo de Levidoj 25:10: "Proklamu liberecon en la lando por ĉiuj ĝiaj loĝantoj".

Oni riparis la sonorilon je februaro de 1846. La uzata metodo de riparo devigis bori laŭ la mallarĝa fendaĵo por ke la flankoj de la fendaĵo ne povu resoni. Kiam la sonorilo sonoris tiun monaton okaze de la naskiĝdatreveno de George Washington, la fendaĵo pligrandiĝis, neuzebligante la sonorilon.

Nune multaj turistoj iras al Filadelfio por admiri la historan sonorilon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Libereca sonorilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Libereca sonorilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* Arkivigite je 2006-02-06 per la retarkivo Wayback Machine
*
La **Liaodonga Duoninsulo** (en simpligita ĉina: 辽东半岛; en tradicia ĉina: 遼東半島; en pinjino: Liáodōng Bàndǎo) estas duoninsulo en la sudo de la provinco Ljaŭningo en Nordorienta Ĉinio, kiu formas la sudokcidentan/marbbordan duonon de la regiono Liaodong. Ĝi estas inter la elfluejoj de la rivero Daliao (nome historia malsupra parto de la rivero Liao) okcidente kaj de la rivero Jalu oriente, kaj enhavas la teritoriojn de la tuta sub-provincnivela urbo Dalian kaj partojn de la prefekturnivelaj urboj Inkou, Anŝano kaj Dandong. Pli oriente estas la okcidenta pinto de la ĉina landlimo kun Norda Koreio.

La vorto "Liaodong" (iam literumita Liaotung) laŭvorte signifas "oriente de la regiono Liao", reference al la komandantejo Liaodong de la ŝtato Ĝan de la Militŝtata periodo, kiu enhavis areon el la nuntempa limo Liaoning-Ĝilinio en la nordo de la rivero Ĉongĉon sude, kaj ĝuste oriente de la montoj Qian ĝis la rivero Daling okcidente. La nuntempa uzado de "Liaodong" tamen simple referencas al la duono de la provinco Liaoning kiu estas oriente de la rivero Liao.

* Kategorio Liaodonga Duoninsulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 695698
* LCCN: sh2004009390
* VIAF: 315529549
* NKC: ge627524
 |
**Francaj oficialaj markoj** estas markoj atribuitaj al persono, loko, teritorio aŭ varo, kiu posedas apartajn kvalitojn listigitaj kaj difinitaj per leĝo aŭ reglamento. Tiuj atribuoj, kiuj estas nomumaj kaj individuaj, estas publikigitaj per Oficiala Gazeto (aŭ per Oficiala Bulteno).

Nun, en Francio ekzistas du oficialaj markotipoj : tiuj atribuitaj de la ŝtato kaj tiuj atribuitaj de internaciaj organizaĵoj.

Listo de francaj oficialaj markoj
---------------------------------

* Klasita natura loko
* Registrita natura loko
* Granda loko de Francio (*Grand site de France*)
* Historia monumento
* Artaj kaj historiaj urboj kaj landoj
* Rimarkinda ĝardeno (*Jardin remarquable*)
* Patrimoine du XXe siècle
* Ĝenerala inventaro de la kultura heredaĵo

### Normoj kaj konvencioj

* Kvalifiko laŭ ISO
* Kvalifiko laŭ MSI

Notoj kaj referencoj
--------------------

Vidu ankaŭ
----------

* Nacia instituto pri origino kaj kvalito
* Franca normiga asocio


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Francio |
Grafo **Lipót Pálffy-Daun** [pAlfi-daŭn], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Pálffy-Daun Lipót Károly Nándor** estis hungara oficiro, pentristo. Lia nobela antaŭnomo estis *erdődi*.

Lipót Pálffy-Daun  naskiĝis la 20-an de novembro 1834 en Vieno (Habsburga Imperio), li mortis la 22-an de septembro 1884 en Berkesz (Hungara reĝlando).

Blazono de Lipót Pálffy-Daun
Blazono de Lipót Pálffy-Daun

Biografio
---------

Lipót Pálffy-Daun estis edukita hejme de Arnold Ipolyi. Inter 1848-1953 li studis en milita akademio de Wiener Neustadt, poste li komencis sian armean karieron en Gyöngyös kiel leŭtenanto. En la sekva jaro li estis levita al ĉefleŭtenanto. En la studjaro 1857 li plulernis en sia naskiĝurbo en la milita altlernejo, sed en la sekva jaro li interrompis la lernadon. En 1859 li estis nomumita kapitano, tamen poste li malsoldatiĝis. En 1860 li aliĝis al legio de Papa Ŝtato kie li batalis kiel majoro. Hejmenveninta li aliĝis al administracio de Pozsony (historia departemento), sed li estis malsana longe. Inter 1863-1866 li retiriĝis, poste li studvojaĝis al Parizo, kie li lernis pentradi. Hejmenveninta li ne nur pentradis, sed kreis dekoraciojn kaj kostumojn al Népszínház. En 1881 li edziĝis, sed post 2 jaroj li malsaniĝis kaj li ne povis resaniĝi.

Liaj literaturaj kontribuoj
---------------------------

* *A magyar haza története* (1868)
* *Tájékozás* (1880, mallongaj biografioj de hungaraj poetoj)
* *Az olaszországi hadjáratról* (1861)

Ekspozicioj, pentraĵoj
----------------------

Li neniam ekspoziciis, liaj pentraĵoj troviĝas en kelkaj muzeoj.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-07-19 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Lipót Pálffy-Daun en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614964
 |
la "pordego de Eŭropo" en Luksemburgo
la konstruaĵo Konrad Adenauer de la sekretariejo
La **Sekretariejo de la Eŭropa Parlamento** estas la administra organo de la Eŭropa Parlamento estrata de ĝenerala sekretario. Ĝi estas bazita en la distrikto *Kirchberg* de Luksemburgo kaj ĉirkaŭ la Brusela-Luksemburga trajnstacio en Bruselo kaj laborigas 4000 oficialulojn.

Ĝenerala sekretario
-------------------

La Ĝenerala Sekretario de la Eŭropa Parlamento estas nomumita de la oficejo de la Parlamento, gvidata de la prezidanto de la Eŭropa Parlamento, de ĉiuj 14 vicprezidantoj kaj 5 konsilantoj. La postenulo respondecas pri administrado kaj asistado de la prezidanto, membroj de la Eŭropa Parlamento kaj la organoj de la Parlamento, kaj ankaŭ traktas la ĉiutagan funkciadon kaj preparas bazajn raportojn por buĝetaj taskoj. La ĝenerala sekretario ankaŭ devas subskribi, kune kun la prezidanto, ĉiujn aktojn adoptitajn de la Parlamento kaj Konsilio.

La ĝenerala sekretario ĝis nun estis:

* Frits de Nerée tot Babberich (1958–1963)
* Hans Nord (1963–1979)
* Hans Joachim Opitz (1979–1986)
* Enrico Vinci (1986–1997)
* Julian Priestley (1997–2007)
* Harald Rømer (2007–2009)
* Klaus Welle (2009–2023)
* Alessandro Chiocchetti (2023-nun).
**Konsilo** estas indiko donita al iu pri tio, kion oni opinias, ke tiu devus fari. Konsilo estas maniero rilati personajn aŭ instituciajn opiniojn, kredojn, valorojn, rekomendojn aŭ orientigojn pri difinitaj situacioj enkadritaj en preciza kunteksto adrese al alia persono aŭ grupo ofte proponita kiel gvidilo por ago aŭ konduto. Pli simple, avertomesaĝo estas rekomendo pri tio kion oni povu pensi, diri, aŭ alivorte fronti antaŭ problemo, decidfarado aŭ eniri en precizan situacion.

La tipoj de konsiloj povas iri el sistemoj de instruado ĝis praktikoj de esoterismo kaj spiriteco kaj ili estas ofte direktitaj al la solvado de problemoj, serĉado de strategioj kaj trovado de solvoj, jen ĉu el socia vidpunkto jen ĉu el persona vidpunkto. La konsiloj povas referenci al la interpersonaj rilatoj, al ŝanĝoj de vivostilo, juraj decidoj, negocaj celoj, personaj celoj, karierdefioj, pri edukado, religia kredo, persona disvolvo, motivado, inspirado kaj tiel plu. La konsilojn oni donas tute libere, en precizaj situacioj aŭ proponitaj nur okaze de konsilpetado.

Ĉe kelkaj kulturoj la konsiloj estas socie neakcepteblaj por esti publikigitaj se ne petitaj. En aliaj kulturoj oni proponas konsilojn pli malferme. Konsilojn povas proponi fakuloj, kiaj juraj, metodologiaj, medicinaj konsilistoj ktp. kaj tre ofte oni povas proponi konsilojn tiukadre kontraŭ pago. Ĉe kelkaj administraciaj, registaraj instancoj konsilistoj povas konstitui precizajn reginstancojn, nome konsilio aŭ konsilantaro.

Referencoj
----------

1. ↑  PIV NPIV Alirita la 1an de Septembro 2023.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Consejo (consulta) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 835334
 |
Jen **listo de muzikaj instrumentoj**:

Akordiono - Aldo - Al-Ud - Arĉo - Bekfluto - Fagoto - Fluto - Fujaro - Gitaro - Harpo - Hobojo - Kamanĉe - Klarneto - Klaviceno - Kolofono - Korno - Liuto - Mandolino - Orgeno - Pipa - Saksofono - Tar - Tirharmoniko -Trombono - Trumpeto - Gambovjolo - Violonĉelo -Violono (kiam estos sekura artikolo pri violono endus aldoni en ĝi, ke la violono estas ankaŭ uzita en turka muziko (de 18-a jarcento) el tio en araba muziko, kie ĝi superanstataŭis la rebabo-n kaj ne Karnatika muziko en suda Barato, de la 18-a jarcento (sed tie la lud pozicio malsamas) - Zurnao

Listo kategoriigata de sekcio
=============================

Blovinstrumentoj
----------------

### Lignaj blovinstrumentoj

#### Flutecaj instrumentoj

* Bekfluto
* Fajfilo
* Flaĝoleto
* Fujaro
* Fluteto
* Fluto
* Kveno
* Okarino
* Pajnoŝalmo
* Stanfajfilo
* Ŝakuhaĉo

#### Unuobla-anĉaj instrumentoj

* Klarneto
* Saksofono

#### Duobla-anĉaj instrumentoj

* Bilio
* Fagoto
* Hobojo
* Surnajo
* Ŝalmo

#### Kompleksa-anĉaj instrumentoj

* Sakŝalmo

### Latunaj blovinstrumentoj

* Boreo
* Diĝeriduo
* Eŭfono
* Klariono
* Korneto
* Korno
* Trombono
* Trumpeto
* Tubjo

### Libera-anĉaj instrumentoj

* Akordiono
* Buŝharmoniko
* Buŝharpo
* Orgeno
* Ŝengo

### Voĉa muziko

* Aldo(Kontralto)
* Baritono
* Baso
* Buŝfajfo
* Kastrita kantisto
* Kontratenoro
* Mezosoprano
* Soprano
* Tenoro

Kordinstrumentoj
----------------

### Per arĉo (Arĉinstrumentoj)

* Aldviolono
* Baroka violono
* Gambovjolo
* Huĉino
* Kontrabaso
* Rebeko
* Vjelo
* Violono
* Violonĉelo

### Per pinĉado

* Al-Udo
* Banĝo
* Birma harpo
* Bivo
* Buzuko
* Chapman Stick
* Citaro
* Ĉarango
* Gitaro
* Harpo
* Klaviceno
* Kotoo
* Liuto
* Mandolino
* Moodswinger
* Moonlander
* Pipa
* Teorbo
* Ukulelo
* Ŝamiseno

### Per frapo

* Piano
* Yangqin(Jangĉino)
* Zimbalono

Frapinstrumentoj
----------------

### Tamburecaj instrumentoj (Drumoj)

* Bongo
* Taiko
* Tamburino

### Aliaj frapinstrumentoj

* Cimbalo
* Ĉalaparto
* Guiro
* Kariljono
* Ksilofono
* Manfrapado
* Marako
* Sonorilo
* Triangulo (muziko)
* Vibrafono

Elektronikaj instrumentoj
-------------------------

* Ondes martenot
* Sintezilo
* Teremino

Klavarinstrumentoj
------------------

* Akordiono
* Blovklavaro
* Kariljono
* Klaviceno
* Ondes martenot
* Orgeno
* Piano

Eksteraj ligiloj
================

* 

* Kategorio Listo de muzikaj instrumentoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pilibhit,** hindie **पीलीभीत**, antaŭe konata kiel **Hafizabad** estas urbego en norda Barato, en norda parto de subŝtato Utar-Pradeŝo, en kantono de Barejli, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. Pilibhit ankaŭ estis konata kiel "la tero de flutoj" pro amasa kreado de la flutoj.

Surstrataj vendistoj en Pilibhit

Etimologio
----------

Pilibhit derivis sian nomon de la proksima malgranda vilaĝo "Malnova Pilibhit", kies ekzisto okazis en la 15-a jarcento. Iam la homoj kutimis voki la lokon kiel pili (flava) kaj bhit (muro aŭ tumulo).

Demografio
----------

En 2023 loĝantoj de Pilibhit laŭtakse havis 175 000. La legopovo estis 63,5% sub la nivelo de la landaveraĝo.

Geografio
---------

Pilibhit situas sur ebenaĵo sur averaĝa alteco de 172 m. super la marnivelo. Limo de Nepalo troviĝas 35, kantona sidejo Barejli 49, Rudrapur (Utarakando) 56, Haldvani 71, Ŝahĝahanpur 82, Ŝahĝahanpur 86, Ĉandausi 103, Moradabad 105, Lakhimpur 121, Sambal 122, Amroha 134, Sitapur 146, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 227, Agra 238, Kanpur 240, tutlanda ĉefurbo Delhio 253, Kolkata 1090, Mumbajo 1287 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

En 1772 Pilibhit iĝis parto Maratha Imperio, sed jam en 1801 ĝi falis sub brita rego, kiu finiĝis en 1947. Dum la brita periodo en 1909 21 liberecbatalantoj estis pendigitaj. Dum la sendependa periodo okazis tumultoj, inter hinduoj kaj islamanoj, ekzemple en 1992 37 homoj mortis. En 2010 tigro mortigis kaj parte manĝis ok homojn.

Agrikultura centro en Pilibhit

Ekonomio
--------

Pilibhit estas plejparte agrikultura kun dominado de sukerkanoj, enurbe sukerfabriko funkcias. La plej grava hejma okupiĝo estas manfarado de flutoj el bambuoj. Menciindas ankaŭ la turismo.

Lingvoj
-------

En Pilibhit oni parolas plej ofte hindie kaj urdue.

Religio
-------

En Pilibhit la plej ofta religio estas la hinduismo kaj kaj islamo.

Trafiko
-------

Al Pilibhit kuras 3 fervojaj linioj el Ŝahĝahanpur, Barejli kaj proksimeco de Nepalo. 5 ĉefvojoj kuras al la urbego.

Stacidomo de Pilibhit

Klimato
-------

En Pilibhit la temperaturo varias inter 20-29 °C. En la plena jaro pluvas resume averaĝe 754 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ofte pro la musono inter junio-septembro. Lastfoje neĝis en 1949.

Vidindaĵoj
----------

Monumento en Pilibhit
* pluraj preĝejoj
* nacia parko proksime kun tigroj
* horloĝa turo
* monumento

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |

* Templo pri KriŝnoTemplo pri Kriŝno
* La horloĝa turoLa horloĝa turo
* PreĝejoPreĝejo
Larĝa panoramo en Matrah

**Matrah,** laŭ aliaj literumoj *Maṭraḥ*, aŭ *Maţraḩ*, arabe:  **مطرح**  estas urbego, primara mara enirejo (havenurbo) kaj antaŭurbo de Maskato en Omano. Matrah signifas arabe: plankkuseno.

Vido en Matrah
Mapo pri Omano, kie estas videbla Matrah en la norda parto de la lando laŭ la maro apud Maskato
Moskeo en Matrah

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Supermara alteco (averaĝe): 28 m
* Loĝantaro: 150,067 (en 2010)
* Horzono: UTC +4
* Telefonkodo:
* Poŝtkodoj:
* Ŝablono:Coor

Geografio
---------

Matrah situas en norda parto de la lando laŭ la Golfo de Omano. Maskato troviĝas 3, Sib (urbo) 40, Suhar 203 km.

Fortikaĵo de Matrah (fone)
Marbordo en Matrah

Historio
--------

Matrah estas tradicie komerca centro de Omano havanta havenon kun floto. Estis ankaŭ portugala periodo, tiam estis konstruita la fortikaĵo en la 16-a jarcento. En la 18-a jarcento havenoj de Matrah kaj Maskato estis disigitaj, Matrah iĝis komerca, Maskato mararmeo havenoj. La urbo havis laŭtaksan populacion de proksimume 8,000 homoj, kiam diplomato vizitis ĝin en la fruaj 1830-aj jaroj. En la meza 19-a jarcento la havenurbo havis ankaŭ ŝipan riparindustrion. La haveno multe evoluis en la 1970-aj jaroj, apude estis kreita finhaltejo de naftaj tuboj.

Ekonomio
--------

Matrah estis longe finhaltejo de karavanoj, oni ŝanĝis fruktojn, fiŝojn, perlojn kaj aliajn varojn. La urbego ankaŭ nun estas komerca urbo helpe de la haveno. En la urbomezo restis netuŝitaj la bazaroj. La haveno jam akceptas ankaŭ kontenerajn ŝipojn, la varŝanĝojn komputiloj apogas. La ŝipkonstruado kaj riparo de ŝipoj estas ankaŭ ekonomie gravaj.

Placo en Matrah

Trafiko
-------

Matrah havas trairantan ĉevojon laŭ la marbordo. La flughaveno ĉe Maskato funkcias.

Klimato
-------

Matrah havas varman dezertoklimaton. Jare pluvas ĉ. 100 mm, inter junio-oktobro ne aŭ apenaŭ pluvas. La jara averaĝa temperaturo estas 29 °C (somere 49 °C).

Vidindaĵoj
----------

Pliaj bildoj pri MatrahVojo en Matrah
Hotelo en Matrah
Bazarejo de Matrah
La horloĝa turo en Matrah
Ornamkonstruaĵo en Matrah
Mallarĝa strato en Matrah
Domoj en Matrah

* internurbo ĉirkaŭita per muro
* bazarejo
* moskeoj
* horloĝa turo kaj fortikaĵo fare de la portugaloj

Fontoj
------

* WikiTrans
* angle
* mapo, distancoj Arkivigite je 2017-04-19 per la retarkivo Wayback Machine
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Arlipo** (ARtifika LIngvo por Omni) estas esperantido proponita de ĉeĥa matematikisto *Lubor VITEK* en 2003. Ĝia baza propono estas sanĝo en alfabeto por elirigi ĉapelitajn literojn. Laŭ la aŭtoro, la projekto estas tre proksima de tradicia Esperanto.

Specimeno
---------

Me renkontit Esperanto jam avan plura jari, kaj me esit entuziasma pri ila inzheniezo kaj simplezo. Ma baldam me ejkonit anke ikvi hida kaj neceltrafa trajti di Esperanto. Posam me trastudit Ido, je kvo me opiniat plu perfekta kaj plu bela lingvo, kaj anke ikvi plusa artefarita lingvi.

Kvale multa altra homi, entuziasma por la ideo di internacia lingvo, ech me fine komencit kreon mea propra lingvo, kvo esut kunigonta le bona kvaliti di le plu frua projekti. Ikva optima solvo ja devut existon, kvo povut trarompon le barili di rifuzo, dauranta che plunombra lingvisti, politikisti, filosofi kaj altra influa homi.

Traduko:

Mi renkontis Esperanton jam antaŭ pluraj jaroj, kaj mi estis entuziasma pri ĝia inĝenieco kaj simpleco. Sed baldaŭ mi ekkonis ankaŭ iujn malbelajn kaj malceltrafajn trajtojn de Esperanto. Poste mi trastudis Idon, kiun mi opinias pli perfektan kaj pli belan lingvon, kaj ankaŭ iujn pluajn artefaritajn lingvojn.

Kiel multaj aliaj homoj, entuziasmaj por la ideo de internacia lingvo, eĉ mi fine komencis krei mian propran lingvon, kiu estus kunigonta la bonajn kvalitojn de la pli fruaj projektoj. Iu optima solvo ja devus ekzisti, kiu povus trarompi la barilojn de rifuzo, daŭrantajn ĉe plimultaj lingvistoj, politikistoj, filozofoj kaj aliaj influaj homoj

* La Babela Turo (Genezo 11:1-9):

1-Komencam la tuta mondo esit uneza pri lingvo ech pri agado. 2-"Kvam ili pilgrimit al esto, ili trovit platazho en la Shineara lando, kaj ili lozhigit tien." 3-"Posam ili dirit inter si: ""Do, ni faru briki kaj perfekte baku ili."" Ili havit briki anstate stoni kaj asfalto anstate argelo." 4-"Posam ili dirit: ""Do, ni edifiku urbo kaj turo, kvoa supro esot en la cielo. Tale ni farot nia nomo kaj ni ne esot disigita sur la tuta lando.""" 5-"Do la Sinioro decendit, por rigardon la urbo kaj la turo, je kvi le homa fili edifikit." 6-"Pro ke la Sinioro dirit: "" Jen, ili esat un popolo kaj omni havat un lingvo. Kaj chitio esat nur la komenco di ilia verko. Posam ili ne volot cedon de nulio, da ili proponita." 7-"Do, ni decendu kaj konfuzu tien ilia lingvo, ke ili ne komprenu un al le altra.""" 8-"Do la Sinioro dispelit ili sur la tuta tero, kaj sekve ili chesit edifikon la urbo." 9-"Pro tio ila nomo esat Babel (tio esat Konfuzo), pro ke tien la Sinioro konfuzit la lingvo di la tuta popolo kaj dispelit ili sur la tuta tero."

Eksteraj ligiloj
----------------

arlipo@yahoogroups.com

 Arkivigite je 2012-04-13 per la retarkivo Wayback Machine

 Arkivigite je 2005-03-13 per la retarkivo Wayback Machine
Trupoj fidelaj al la konstitucia registaro rezistas kontraŭ la puĉo en la loko bonaera de Ensenada.
Situacio je la 20a de septembro
La **Liberiga Revolucio**, aŭ en hispana *Revolución Libertadora*, estas la nomo per kiu memnomiĝis la civil-militista diktaturo kiu regis en Argentino post elpostenigi la konstitucian prezidenotn Juan Domingo Perón, fermi la parlamenton kaj elpostenigi la membrojn de la Suprema Justictribunalo, pere de puĉo komencita la 16-a de septembro de 1955 kaj kiu, post pli ol du jaroj de regado, donis la povon al prezidento Arturo Frondizi, la 1-a de majo de 1958.

La unua registo *de facto* de la Liberiga Revolucio estis la brigada generalo Eduardo Lonardi, kiu estis anstataŭta la 13an de novembro samjare de la leŭtenanta generalo Pedro Eugenio Aramburu. Ambaŭ regis kiel supremaj estroj de la ladno, atribuante al si la titolon de *Presidente de la Nación*.

Dum sia regado Pedro Eugenio Aramburu nuligis la konstitucion validan ekde 1949 kaj remetis la Argentinan Konstitucion de 1853, kun la reformoj de 1860, 1866 y 1898. Ĉio tio estis poste siavice reformita.

La puĉo de la 16a de septembro de 1955
--------------------------------------

Regado de Eduardo Lonardi
-------------------------

Regado de Pedro Eugenio Aramburu
--------------------------------

Vidu ankaŭ
----------

* Historio de Argentino
* Puĉo
* Peronismo
* Kontraŭperonismo

Referencoj
----------

* Rojas, Isaac F. (1993). MEMORIAS DEL ALMIRANTE ISAAC F. ROJAS: CONVERSACIONES CON JORGE GONZÁLEZ CRESPO. Planeta Argentina. ISBN 9507423508.
* Bonifacio del Carril, *Crónica Interna de la Revolución Libertadora*.
* Isidoro Ruiz Moreno, *La revolución del 55*. Cuarta edición. Editorial Claridad. Buenos Aires 2013. ISBN 978-950-620-336-8

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Liberiga Revolucio (Argentino) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La revolución fusiladora, filmeto en Dailymotion
* Golpe del ’55- Estampidos de metralla en Ensenada
Bunta konstruaĵo ĉe Liuliĉango.
**Liulichang** aŭ **Liuliĉango** (en simpligita ĉina: 琉璃厂; en tradicia ĉina: 琉璃廠; en pinjino: Liúlíchǎng) estas distrikto en urbocentra Pekino, Ĉinio, kiu estas konata pro serio de tradiciaj ĉinaj ŝtondomoj kie oni vendas variajn manfaraĵojn, artaĵojn kaj antikvaĵojn. Ĝi estas unu el la tradiciaj malnovaj kvartaloj.

La nomo Liuliĉang datas el la Ming dinastio, kiam estis fama fabriko de glazuro nomita fakte "Liulichang" en tiu strato. Laŭ loka legendo, dum la Ming kaj Qing dinastioj, Liuliĉango estis altira etoso por intelektuloj, pentristoj kaj kaligrafoj, kiuj tie aĉetis librojn kaj verkis. En la epoko Kangksi (1661–1722) de la Qing dinastio, Liuliĉang iĝis unu el plej floraj kulturaj centroj en la tuta Pekino.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Liulichang en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Liulichang Arkivigite je 2019-01-08 per la retarkivo Wayback Machine

Koordinatoj: 39° 53′ 42.87″ N 116° 23′ 10.92″ O﻿ / ﻿39.8952417 °N, 116.3863667 °O﻿ / 39.8952417; 116.3863667 (mapo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755215
 |
La **Grafoj de Kiburgo** aŭ **Kiburgoj** estis krom la Habsburgoj kaj la Savojoj unu el la tri plej gravaj nobelaj familioj de Svislando. La Kiburgoj estas flanka linio de la Grafoj de Dillingen. La linio estiĝis el la edziĝo de *Adelheid*, la filiono de *Adalberto la 2-a,* la lasta sinjoro de Vinterturo kun Hartmann la 1-a de Dillingen. Ili donis al si la nomon Grafoj de Kiburgo post kiam ili en la 12-a jarcento instaliĝis en la Kastelo Kiburgo proksime de Vinterturo.

La familio akiris iom post iom vastajn bienojn en la hodiaŭa kantonoj Zuriko kaj Argovio kaj fariĝis unu el la plej influpovaj nobelfamilioj en la regiono. La Kiburgoj estis aliancanoj de la *Dukoj de Ŝvabio* el la familio de la Ŝtaŭfoj. En la 13-a jarcento la Kiburgoj disiĝis de la Ŝtaŭfoj kaj fariĝis la ĉefaj apogantoj de la papa politiko en la teritorio de hodiaŭa orienta Svislando. Kiam en la jaro 1264 la lasta Grafo de Kiburgo mortis, Rudolfo de Habsburgo, kiel filo de la filino de la lasta grafo, certigis al si la heredaĵon.

Kastelo Kiburgo
Malnova blazono de la Kiburgoj
La Kastelo Kiburgo post la surtroniĝo de Rudolfo kiel imperiestro de la Sankta Romia Imperio fariĝis dum kelkaj jaroj la centro de la tuta imperio, kie estis konservitaj la imperiaj insignoj.

Ekzistis ankaŭ burgonja linio de la Grafoj de Kiburgo-Buchegg.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Grafoj de Kiburgo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kastelo Kiburgo
* Graflando Kiburgo
* Kiburgo ZH
* Kiburgo SO
la litosfero konsistas el aro da tektonaj platoj
La **litosfero** (el la greka "ŝtono + globo") estas la solida krusto de la terglobo. Ĝi konsistas el diversaj silikatenhavaj ŝtonaĵoj. Ĝia supra parto, la terkrusto, havas malpli da specifa pezo ol la suba parto, la ekstera termantelo. La supra parto formas la kontinentojn, ĝi havas ĉefe silician kaj aluminian enhavon. La suba parto enhavas precipe silicion kaj magnezion.

La litosfero averaĝe havas dikecon de 100 km kaj densecon de 2,8 g/cm³ - tamen la dikeco loke varias de malmultaj ĝis 450 kilometroj. En kaj sur ĝi okazas la plej gravaj geologiaj kaj geografiaj procesoj.

Vidu ankaŭ
----------

* atmosfero (tero), hidrosfero, platotektoniko

sekco de la tero:  
1 terkrusto (oceana kaj kontinenta krusto, dikeco 0 ĝis 80 km), 2 termantelo (supra mantelo inkluzive de la astenosfero (5), kaj suba mantelo), 3 terkerno (3a kaj 6 ekstera, likva kerno, 3b kaj 7 ena, solida kerno - 4 litosfero, do terkrusto kaj supra mantelo
transiro de oceana al kontinenta terkrusto je kontinenta rando (prezentado simpligita)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Litosfero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* "terkrusto, litosfero kaj astenosfero" (paĝo angla) Arkivigite je 2006-11-02 per la retarkivo Wayback Machine
* "terkrusto kaj litosfero" (paĝo same angla)
Hejma gaslumigo.
Gasa lanterno en la historia centro de Vroclavo, Pollando, estas mane mal-estingita ĉiutage.
**Gasa lumigo** estas la produktado de artefarita lumo el la Brulo de gasa brulaĵo kiel hidrogeno, metano, etileno, etino, butano, propano, karbona monooksido aŭ tergaso.

ilustraĵo de lampdesegnoj, ĉirkaŭ 1900
Preterpasantoj miras pri la nova gaslumigo (Londono, 1809)
Antaŭ ol elektrizo estis disvastigita kaj sufiĉe ekonomia por ĉiutaga uzo, gaso estis la plej populara rimedo de lumigo en la stratoj. Dum tiu periodo, la stratoj de modernaj grandurboj estis lumigitaj per gasfunkciaj stratlampoj. La unuaj gaslampoj postulis lampfajrilon, kiu promenos tra la stratoj de la grandurbo vespere kaj lumigus ĉiun lampon individue. En pli postaj lumsistemoj, flamigiloj estis lanĉitaj kiuj estis aŭtomate aktivigitaj kiam gasfluo komenciĝis en la lampo. La plej fruaj lampsistemoj de tiu tipo estis verŝajne instalitaj en Kordovo en Hispanio, ĉirkaŭ 1000 p.K. La transformo de gaslumigo en larĝan sistemon estas atribuita al la skota inventisto William Murdoch, en la 1790-aj jaroj. Stratlumsistemoj kun pli moderna aspekto, kiuj funkciis per keroseno, estis instalitaj en la grandurbo de Lvivo, tiam parto de Aŭstrio-Hungario, en 1853. Fruaj gaslumigaj sistemoj estis ekbruligitaj mane per lampolumigistoj, kiuj devis trapasi la stratojn dufoje ĉiutage stratlanterno post stratlantermo, malestingi vespere kaj estingi frumatene. Pli postaj dezajnoj estis mem-malestingitaj. 

Malavantaĝo de gaslampoj estis ke gaso elfluis se la flamo iel estingiĝis. Kiam tio okazis, la foliarboj en la tuja ĉirkaŭaĵo ofte perdis siajn foliojn, ĉar la etileno en natura gaso estas planthormono, kiu kondukas al maturiĝo .

Notindas la ĉirkaŭaĵa efiko de gaslumo, kun la lumigo ĝi disdonas ankaŭ varmo kaj la lumo disdonitas kun gasaj lustroj. En modernaj tempoj, gasa lumigo estas uzata por tendumado aŭ por krei nostalgian efikon de la malhela lumigado tipa en la 19-a jarcento.

Bibliografio
------------

Referencoj
----------

1. ↑  Biografio de William Murdoch
2. ↑  Lin, Z.; Zhong, S.; Grierson, D. (2009). "Recent advances in ethylene research", *J. Exp. Bot.* **60** (12), p. 3311–36. doi:10.1093/jxb/erp204.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Profesia Gaslicht e.V. : Asocio por la Konservo de la eŭropa gasluma kulturo (germane). listo de urbo kun gaslumigo.
* Gaslaternen-Freilichtmuseum Berlina malfermaera muzeo pri gasa lumigo en Berlino (germane).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 835204
* GND: 4402698-5
* LCCN: sh85053316
* BNF: 11976447h
* NDL: 00562274
* NKC: ph560222
 |
Jen listo de roluloj en la romanserioj *Mortal Engines* kaj *Fever Crumb* de Philip Reeve**.**

Ĉefroluloj
----------

### Tom Natsworthy

15-jaraĝa metilernanto en la historiista gildo komence de la serio. Li poste havas diversspecajn aventurojn trans la mondo. En la kina filmo de 2018 aktorita de Robert Sheehan.

### Hester Shaw

Kolera juna virino kun cikatro trans ŝia vizaĝo. Ŝi serĉas venĝon kontraŭ Valentine. Aktorita de Hera Hilmar.

### Wren Natsworthy

Filino de Tom kaj Hester en la malfruaj romanoj.

### Nimrod Pennyroyal

Supozebla historiisto kaj verkinto kiu estas fakte fraŭdulo, ofte partumas aventurojn kun la Natsworthy-familio.

### Anna Fang

Anna Fang, azia piloto kaj iama posedanto de la Garadiavolo, ŝi ankaŭ estas plej elstara agento de la ligo kontraŭanta la predantajn urbojn.

### Shrike

Shrike, maljunega kiborgo kiu kreskigis Hester post kiam ŝiaj gepatroj estis mortigitaj. En la usona eldono de la serio li estas nomita Grike.

### Theo Ngoni

Theo Ngoni, afrika piloto kiu forkuras de sia hejmo por aliĝi al la Verda Ŝtormo.

### Fever Crumb

Fever Crumb, membro de la Ordo de Inĝenieroj. Ŝi estas la ĉefrolulo de la serio *Fever Crumb*, kiu enhave antaŭas al *Mortal Engines*.

### Thaddeus Valentine

Thaddeus Valentine, impeta kaj bela historiisto ofte idoligita fare de pli junaj historiistoj, sed fakte maliculo.

### Magnus Crome

Magnus Crome, la megalomania urbestro de Londono.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo Arkivigite je 2019-12-06 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rRomanserioj ***Mortal Engines*** kaj ***Fever Crumb*** de Philip Reeve |
| --- |
| *Mortal Engines* | *Mortigaj motoroj* • *La oro de predanto* • *Inferaj Aparatoj* • *A Darkling Plain* |
| *Fever Crumb* | *Fever Crumb* • *Reto de Aero* • *La luno de Scrivener* |
| Aliaj libroj | *Tirada urbo* • *Night Flights* • *The Illustrated World of Mortal Engines* |
| Roluloj | Tom Natsworthy • Hester Shaw |
| Adaptoj | *Mortigaj motoroj* (filmo) |
| Kategorio |

 |
**Kanada gaela** aŭ **bretonkaba gaela** (skotgaele Gàidhlig Chanada, *A' Ghàidhlig Chanadach* aŭ *Gàidhlig Cheap Bhreatainn*; angle Canadian Gaelic aŭ *Cape Breton Gaelic*) estas dialektoj de la skotgaela lingvo kiu estas parolata de uloj en Atlantika Kanado, pli ofte en Nov-Skotio (en latina: *Nova Scotia*), kiu estiĝias el la Altaj Landoj kaj insuloj de Skotlando. Ekzistis multaj da parolantaj komunumoj en Kanado. Atlantika Kanado estas la sola loko en Nordameriko kie la gaela estas komunuma lingvo. Tamen, la ekzisto de la lingvo estas en danĝero.

Skotgaelanoj unue instaliĝis komence en 1773, kiam la ŝipo *Hektoro* alvenis, ĝis 1850. Dum la komenco de la 20a-jarcento, la gaelan preskaŭ oni ne instruis en Kanadaj lernejoj. La lingvo estis parolata antaŭe en Breton-Kabo, Nov-Skotio, kaj sur la nord-oriento de la ĉeflando de Nov-Skotio.

La gaela kulturo estas bunta aspekto de la diversa popolaro kaj diversaj komunumoj de Nov-Skotio. Miloj da Nov-Skotanoj ĉeestas en gaelaj okazoj, kiel prilingvaj okazoj kaj lingvlernaj okazoj, dancoj, koncertoj, kaj festoj. Ĝis la 20a-jarcento, la gaela estis ankaŭ parolata en la Insulo de Princo Eduardo. Laŭ la Kanada Censo de 2011, 10 anoj de la Insulo de Princo Eduardo diris ke gaela lingvo estas ilia denaska lingvo, kaj 90 anoj de la Insulo de Princo Eduardo diris ke ili povas paroli gaelajn lingvojn flue. 

Pro ĝia estiĝo el Skotlando, oni ne pensu ke la breton-kaba gaela samas al la irlanda lingvo kiu estis parolata en Novlando ĝis la 20a jarcento. Tamen ambaǔ estas en la sama lingvofamilio.

En la 19a jarcento, ĝi estis la 3a plej parolata lingvo, malantaǔ la franca kaj la angla. Atlantikkanade, estas 2,000 parolantoj de la kanadagaela, ĉefe en Nov-Skotio. Estas pli ol 7,000 parolantoj kiuj parolas gaelajn lingvojn. Laŭ la 2011 censo, la kanada gaela havas pli ol 300 denaskulojn inter la Insulo de Princo Eduardo kaj Nov-Skotio.
Punkto por la sekco normigita por lobotomio antaŭ-frunta/leŭkotomio disvolvigita de Freeman kaj Watts.
La cerba **lobotomio** (aŭ *leŭkotomio*) estas tipo de psiko-kirurgio, konsistante en la kirurgia sekco de unu aŭ pliaj nervaj fakoj de cerba lobo. Se oni produktas la kompletan ablacion de cerba lobo, tiu estas nomita cerba lobektomio.​ Oni uzas ankaŭ depende de la loboj kiuj suferas intervenon: tempia, parieta, frunta aŭ antaŭfrunta -la plej intervenita-, kaj tio povas okazi en unusola hemisfero aŭ en ambaŭ.​

La unua homa leŭkotomio estis farita de António Egas Moniz en 1936. Tiu laboro meritigos lin por atingi la Nobel-premio pri medicino en 1949.

Notoj
-----

1. ↑  Real Academia Nacional de Medicina. Diccionario de términos médicos. Madrid: Ed. Panamericana; 2012.
2. ↑   Asenjo, Alfonso; Isaac Horvitz, Adriana Vergara, Mario Contreras. «La lobotomía prefrontal como tratamiento de algunas psicosis». Revista chilena de neuro-psiquiatría 1: 225-240. Konsultita la 29an de Aŭgusto 2013.

* Kategorio Lobotomio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 748176
* GND: 4167492-3
 |
La **liturgia mantuko** estas utiligata de la ĉefcelebranto de la katolika Meso por sekigi la manojn post la "rita sinlavado" momente de la Ofertorio. antaŭ ol la komenciĝo de la eŭkaristio liturgio vera kaj propra. Dum la lavado de la fingroj (ĉar pratike pri fingroj temas) la sacerdoto recitas establitan preĝon.

La **liturgia mantuko** (dirita ankaŭ **manuterĝjo**) estas do liturgia objekto uzita en la Katolika Eklezio. Foje ĝi estas uzata por purigi la fingron tuj antaŭ la distribuado de la komunio.

Ĝi konsistas en malgranda blanka lina mantuko, retangulforma. Ĝi povas esti ĉirkaŭe garnita per puntoj kaj centre per brodaĵa kruco. Kutime ĝiaj dimesioj ne superas 30x40 centimetrojn.

Laŭ la lastaj liturgiaj reformoj, la liturgia mantuko revestas neniun sanktecon ĉar la funkcio de mansekigo povas esti efektivigita ankaŭ per iu ajn mantuko.

La mescelebranto purigas siajn manojn ankaŭ antaŭ ol li komencas la celebron, en sakristio ĉe la Lavabo, sed estas ago tute malasama kaj por la funkcio kaj por la momento.

Bibliografio
------------

* *Thesaurus del corredo ecclesiastico di culto cattolico,* voĉo "Manutergio"[*rompita ligilo*], URL konsultita la 23/11/2008.

Vidu ankaŭ
----------

* Liturgia purigilo
* Meso
* Katolika liturgio
*La lasta mapo metis Satna en malĝustan lokon!*

**Satna,** laŭ (hindie **सतना**) estas urbego kaj municipo en centra Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo.

Koro de Satna kun horloĝa turo

Demografio
----------

Satna havis populacion de 280 222 en 2011 kun legopovo de 64%, kiu estas pli alta, ol la landa mezumo.

Geografio
---------

Satna situas 315 metrojn super la marnivelo inter malaltaj kalkaj montoj. Reva troviĝas 48, Katni 92, Ĉatarpur 132, subŝtata ĉefurbo Bopalo 375, Indaur 547, tutlanda ĉefurbo Delhio 578, Kolkato 780, Mumbajo 1034, kilometrojn (aere) .

Templo en Satna

Historio
--------

Diversaj dinastioj konstruis en tiu loko plurajn reĝajn konstruaĵojn, plejparte nun videblajn. Tamen en Reva estis la reĝa sidejo, tial Satna situis en ombro. En la modernaj tempoj Satna evoluis kiel inteligenta urbo kun signifa industrio.

Ekonomio
--------

Satna estas industria urbego, kie 10 uzinoj produktas cementojn, alia fabriko produktas kablojn. Satna estas konata kiel la cementurbo de Hindio, sed tio kaŭzas aerpoluon.

Lingvoj
-------

En Satna la ĉefa kaj oficiala lingvo estas la hindia lingvo.

Religioj
--------

92% de la populacio estas hinduoj, krome minoritate aliaj religioj.

Eduko
-----

En Satna ekzistas neniu centra universitato, nur kampusoj.

Trafiko
-------

Satna havas trairan fervojan linion el nordo al sudo, krome rekta branĉo al Reva. Kuras al la urbego 4 ĉefvojoj, respektive 1 flankovojo. La plej proksima flughaveno funkcias en Ĝabalpur, la loka flughaveno akceptas nur sportajn flugmaŝinojn.

Klimato
-------

Satna havas humidan subtropikan klimaton (laŭ klimata klasifiko de Köppen Cwa) kun varmaj someroj, iom pli malvarmeta musonsezono kaj malvarmetaj vintroj. Forta pluvokvanto okazas en la musonsezono de junio ĝis septembro. En la plena jaro falas iom pli, ol 1000 mm. La averaĝa temperaturo varias inter 19-32 °C.

Vidindaĵoj
----------

* precipe hinduaj temploj
* muzeo
* statuo pri Mahatma Gandhi

Fontoj
------

* WikiTrans

* PlacoPlaco
* StacidomoStacidomo
* InternatoInternato
* SkulptaĵoSkulptaĵo
* HospitaloHospitalo
* HoteloHotelo