recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Azerables** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 958 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Ĝi situas ĉe la landlimo inter la departementoj Creuse, Indre kaj Haute-Vienne.

Geografio
---------

Azerables etendiĝas sur 39,44 km², kaj havis 958 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 24 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Azerables situas je alteco de 394 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Azerables apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Yves Aumaitre, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

La loka preĝejo datiĝas de la 12-a jarcento kaj estis klasifikita kiel Monumento historia.

Lokaj famuloj
-------------

* Léonard-Léopold Forgemol de Bostquénard (1821-1897), generalo.
* Gérard Dubrac, deputito de la departemento Gers kaj eksa urbestro de Condom, naskiĝis en Azerables.

Administrado
------------

Azerables apartenas al la kantono de La Souterraine, kies ĉefurbo estas La Souterraine. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de La Souterraine
Provincoj de Götaland. Ne-originaj provincoj en malpli luma verda. Värmland situas norde de Dalsland.
**Götaland** (proksima elparolado *Jetaland*) estas la plej suda landotriono de Svedio. Ĝi hodiaŭ inkluzivas la historiajn provincojn Skåne, Halland, Blekinge, Småland, la du islandaj provincoj Öland kaj Gotland, Västergötland, Östergötland, Dalsland kaj Bohuslän. La arbaroj *Tiveden*, *Tylöskog* kaj *Kolmården* situas en la bordo al Svealand.

La areo estas 87,78 kvadratkilometroj, kaj Götaland havis preskaŭ 4,78 miljonojn loĝantojn en 2016. Kun tio, ĝi estas la landoparto de Svedio kun la plej granda loĝantaro.

*Göta* en la nomo temas pri la fruaj signifaj grupoj *östgötar* kaj *västgötar*, kaj *land* signifas «lando». Laŭ hipotezo, la nomo de Götaland estas en pluralo: Göta-*landoj*. La hodiaŭa sveda pluralo estas *länder*, sed do ne la tiama. Notu ke la rilataj praprovinc-nomoj *Västergötland* kaj *Östergötland* mankas la «a».

La praa Götaland havis iom malsamajn limojn ol la nuna. En la land-leĝo de Kristoforo de la 15-a jarcento, un de la unuaj mencioj de la nocio, Götaland ŝajne konsistas de Östergötland, Västergötland, Småland, Öland, Dalsland (malnove *Dal*) kaj Värmland.

Kun la vastiĝo de Svedio, la antaŭe danaj Blekinge, Halland kaj Skåne, la antaŭe dana-norvega Bohuslän, kaj Gotland – sufiĉe longe sendependa kaj poste kontrolita de malsamaj reĝpovaĵoj – iĝis vidita kiel partoj de Götaland. En 1815, la provinco Värmland estis movita de *Göta* jurisdikcio al *Svea* jurisdikcio, kaj ekde tio iĝis vidita kiel parto de Svealand.

* Hipoteza tiama Götaland – en blua – en frua Svedio. Kelkaj detaloj malĝustas – la plej okzidenta marborda ero ne jam estis sveda, ekze.Hipoteza tiama Götaland – en blua – en frua Svedio. Kelkaj detaloj malĝustas – la plej okzidenta marborda ero ne jam estis sveda, ekze.
* La arboroj Tiveden, Tylöskogen kaj Kolmården: prabordo inter la grupoj la du grupoj de götar, kaj la svear.La arboroj Tiveden, Tylöskogen kaj Kolmården: prabordo inter la grupoj la du grupoj de *götar*, kaj la *svear*.
* La kanjono Skurugata en SmålandLa kanjono *Skurugata* en Småland

Vidu ankaŭ
----------

* Göta-kanalo
* Norrland
* Svealand

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Götaland en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2005-12-11 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 
* Mapo de Götaland de 1635
**Görcsönydoboka** [gorĉonjdoboka] estas malgranda unuigita vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Mohács.

Preĝejo
Preĝejo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10 6 km²
* Loĝantaro: 400
* Poŝtkodo: 7728
* Telefonprefikso: 69
* Koordinatoj: 46°04′16″N 18°37'46″E

Situo
-----

Görcsönydoboka situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, fine de sakovojo.

Historio
--------

En tiu loko fondiĝis 2 vilaĝoj: *Cselegörcsöny* (germane *Ketschingen*) kaj *Cseledoboka* (germane *Tuvoken*), kiuj unuiĝis en 1944. La unua skriba mencio pri la ŝtonominejo de "Doboka" devenis el 1015. En 1332 ambaŭ vilaĝoj havis paroĥojn. La vilaĝoj senhomiĝis post la mezepoko pro la turkoj. Komence de la 18-a jarcento serboj, poste germanoj alvenis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En 2001 la germanoj estis 26%.

En Görcsönydoboka migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika malfrubaroka preĝejo omaĝe al Sankta Floriano de 1800

* Kategorio Görcsönydoboka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Hendrik Christian ANDERSEN**, naskita la 17-an de aprilo 1872 en Bergeno (Norvegio), mortinta la 19-an de decembro 1940 en Romo (Italio), estis skulptisto kaj filozofo.

Lia familio en 1873, mallonge post lia naskiĝo, elmigris al Usono kaj vivis en Newport (Rod-Insulo). Andersen iĝis usona ŝtatano. En 1893 li revenis al Eŭropo. La lastajn almenaŭ 15 jarojn de sia vivo li loĝis en Romo.

En liaj skribaĵoj aperas la nomo "Umano" (itale "homo", "humanulo"). Estas konjektoj, ke sub tiu pseŭdonimo li verkis proponon pri planlingvo nomata homa lingvo.

Andersen havis planojn pri monda registaro surbaze de Ligo de Nacioj kaj monda ĉefurbo, por kies arta desegnado li faris skizojn. En 1913 li publikigis libron sub la titolo "*Creation of a World Centre*" (kreo de monda centro). Tiu centro servu ne tiom al regado kiom al arto, religio, filozofio kaj scienco. Li ankaŭ partoprenis en la planado de universala biblioteko kaj scio-centro nomota "Mundaneum", ideo de Paul Otlet kaj Henri La Fontaine.

En Romo ekzistas muzeo dediĉita al lia arto, en "Vilao Helene", domo, kiun li mem desegnis.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Muzeo dediĉita al li Arkivigite je 2005-08-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Pri liaj skribaĵoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 49266
* GND: 123224934
* LCCN: nr95010343
* VIAF: 32898624
* ISNI: 0000 0000 8342 7456
* SUDOC: 059528044
* BNF: 14561047q
* ULAN: 500056797
* BIBSYS: 4071659
* RKD: 297041
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

  

* Hendrik Christian Andersen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hendrik Christian Andersen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sándor Basilides** [ŝAndor bazilides], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Basilides Sándor** estis hungara pentristo, gobelinisto, instruisto. Liaj fratoj estis Ábris Basilides, Barna Basilides kaj Zoltán Basilides.

Sándor Basilides  naskiĝis la 3-an de februaro 1901 en Balassagyarmat, li mortis la 25-an de majo 1980 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Basilides akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo en 1928, sed li jam en 1925 ekspoziciis. Liaj plej gravaj instruistoj estis Ede Balló kaj Gyula Rudnay. Tiutempe inter 1924-1928 li estis asistanto en la altlernejo, krome li studvojaĝis al Italio en 1925 kun Barna Basilides. Li edziĝis en 1928. Inter 1936-1938 kaj 1942–1968 li instruis en industriarta gimnazio. En la lernojaro 1939 li havis stipendion en Romo. Li pensiuliĝis en 1968. Li ricevis 8 premiojn inter 1924-1962. Li ŝatis pentradi urbajn panoramojn, pejzaĝojn, ĝenropentraĵojn, krome li gvidis metiejon pri gobelinoj.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* 1933, 1941 Budapeŝto
* 1967 Balassagyarmat
* 1971 Miskolc
* 1983 Balatonfüred
* 2007 Székesfehérvár

Elektitaj grupaj ekspozicioj
----------------------------

* 1924 Komárom
* 1934, 1943, 1950 Arthalo Budapeŝto
* 1947, 1999, 2002 Budapeŝto
* 1957 Veszprém (urbo)
* 1976 Székesfehérvár

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Szegényember-sorozat (serio) (1927-1931)
* Zsellérek
* Festők (1958)
* Patakpart (1960)
* Pihenő pásztorok

Plej grava gobelino
-------------------

* *Buda a török hódoltság idején* (1940)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2017-12-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
La **Berlina krizo (1961)** komenciĝis de ultimato de la sovetia ŝtatestro Nikita Ĥruŝĉov, adresita la 27-an de novembro 1958 al la venkintoj en la dua mondmilito. Oni nomas tiun mesaĝon ankaŭ foje **Berlin-ultimato**.

En la mesaĝo, Sovetio postulis la transformon de la Okcidenta Berlino al *memstara politika unuo*, do sendepende de la okcidenta kaj orienta Germanioj. Tiu mesaĝo enhavis ankaŭ postulon pri forigo de la okcidentaj aliancanoj el Berlino. Sovetunio postulis tion, ĉar ĝia vera celo, la unuiĝo de Berlino kaj la Germana Demokratia Respubliko ŝajnis nerealigebla.

Sovetunio minacis, se la postuloj ne estos plenumitaj post ses monatoj, ke ĝi donos la ŝtatan suverenecon al la GDR, kiu tiam havos la kontrolon de ĉiuj trafikvojoj al okcidenta Berlino. Tiel oni intencis haltigi la fuĝmovadon de oriento alokcidenten tra okcidenta Berlino.

Sovetunio minacis ankaŭ per milito al kiu partoprenus ĉiuj ŝtatoj de la Varsovia kontrakto. La reago de la tri okcidentaj potencoj kaj de la urbestro de okcidenta Berlino, Willy Brandt, estis malakceptego.

Flanke de la okcidentaj potencoj post la Berlina ultimato estis starigitaj la *tri principoj*:

1. rajto de la okcidentaj potencoj pri ĉeesto en Berlino,
2. rajto de la okcidentaj potencoj pri aliro al Berlino,
3. protekto de la rajtoj kaj vivmaniero de la okcident-berlinanoj far la okcidentaj potencoj.

Tiuj principoj estis sekurigitaj en junio 1972 de la kvarpotenca konvencio pri Berlino.

Vidu ankaŭ
----------

* Berlina muro

Video
-----

* Video

* Berlina krizo (1961) en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
La eldonejo **Heyne** - germane **Heyne Verlag** - estas germanlingva libroeldonejo. Ĝi fondiĝis en 1934 en Dresdeno kaj ekde 1948 havas sian centran sidejon en Munkeno. En 2001 ĝi aĉetiĝis fare de la konzerno *Axel Springer AG* kaj en 2003 pluvendiĝis: Nun ĝi ne plu estas memstara firmao, sed parto de la eldona grupo *Random House* de la konzerno *Bertelsmann AG*.

La eldonejo publikigas distrajn romanojn de internacie renomaj aŭtoroj kiel Johannes Mario Simmel, Daphne du Maurier, Mary Higgins Clark, John Grisham, Pearl S. Buck, Stephen King, Heinz Günther Konsalik kaj Barbara Cartland. Krome la eldona programo ampleksas nefikciajn librojn, precipe praktikajn konsilarojn kaj kuirlibrojn.

Grandan sukceson havis la 276 volumoj de la eldoneja serio "filma biblioteko" pri romanoj kiuj aparte sukcesis en formo de kinejaj filmoj.

Historio
--------

La eldonejo fondiĝis la 15-an de februaro 1934 fare de la eldonisto *Wilhelm Heyne* en Dresdeno kaj ekde la jaro 1948 havas sian sidejon en Munkeno.

Ekde la jaro 1958 la eldonejo publikigas poŝlibrojn. En 1960 la filo de la fondinto, *Rolf Heyne*, transprenis la eldonejan gvidon. La firmao starigis diversajn poŝlibrajn seriojn; konata ekzemplo estas la serio *Heyne Science-Fiction* kun aŭtoroj kiel Isaac Asimov kaj Arthur C. Clarke. Tiel ĝi iĝis la dua plej granda poŝlibra eldonejo de Germanio.

Ekde la jaro 1994 krom poŝlibroj ankaŭ produktatas tradiciaj libroj kun firmaj kovriloj. Intelekte pli postula literaturo publikiĝas sub la nomo *Diana Verlag*.

Por plia internacia distribuo de la produktaĵoj la firmao kompreneble intense kunlaboras kun alilandaj eldonejoj kaj tial prezentiĝas en internaciaj librofoioj kiel ekzemple la frankfurta librofoiro en Germanio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Heyne en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* la eldonejo heyne en la nuna eldongrupa retejo randomhouse.de


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 424817
* GND: 1067613722 2026980-8, 1067613722
* LCCN: no2001014163
* VIAF: 129659916 314870007, 129659916
 |
**István Bodolai** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bodolai István** estis hungara meteologiisto, profesoro.

István Bodolai  naskiĝis la 23-an de februaro 1923 en Köröm. Li mortis la 5-an de junio 1979 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Bodolai frekventis mezlernejon en Miskolc, poste en 1942 li eklaboris en tutlanda meteologia instituto en Budapeŝto. Li ricevis stipendion de la laborejo, tial li ankaŭ lernis en Scienca Universitato Pázmány Péter. La 2-a mondmilito interrompis la lernadon, li estis soldato, poste militkaptito en Sovetunio ĝis 1948. Hejmenveninta li jam parolis ruse, kion li bone profitis en la komenciĝinta socialismo. Ekde 1953 li instruis en la menciita universitato. En 1954 li kandidatiĝis, tiutempe li jam havis signifan postenon en la instituto. En 1970 li estis nomumita vicdirektoro. Lia edzino same estis meteologiisto. Li ricevis memormedalon.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A konvektív zivatarok aerológiai-szinoptikai feltételeiről* (1954)
* *A frontális csapadék mennyíségének szinoptikus feltételei* (1964)
* *Dinamikus meteorológia* (1984)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**David SAMUELS** (\* 10-an de septembro 1948 en Waukegan, Ilinojso - 22-a de aprilo 2019), nomita Dave Samuels, estis usona ĵaza vibrafonisto kaj marimbo-ludisto.

Samuels komencis ludi frapinstrumentaron en la aĝo de ses jaroj. Li studis ĉe la Universitato de Bostono psikologion kaj poste muzikon en la sama urbo ĉe la Konservatorio Berklee, i. a. ĉe Gary Burton (li tie lernis bastonmuzikilojn). Jam en Bostono li kunmuzikis ekz. kun Pat Metheny kaj John Scofield kaj komencis instrui. En 1974 li koncertvojaĝis kun Gerry Mulligan, kun kiu li ankaŭ faris siajn sonregistraĵojn. En la 1970-aj jaroj li ankaŭ muzikis kun Frank Zappa, kun la ensembloj „Time Piece" kaj „Double Image" (de 1977 ĝis 1980, kun vibrafonisto David Friedman). Ekde 1979 li muzikis kun la bando Spyro Gyra, kies daŭra membro li fariĝis en 1986. Li restis en la bando ĝis meze de la 1990-aj jaroj kaj laboris poste kun la „Caribbean Jazz Project", kiun li direktas kun aldosaksofonisto kaj klarnetisto Paquito D'Rivera kaj ŝtaltamburisto Andy Narell (Li tie plejparte ludas marimbon). Samuels publikigis ankaŭ ekde la 1980-aj jaroj albumojn je propra nomo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dave Samuels en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Vivhistorio kaj diskolisto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 388489
* GND: 128842377
* LCCN: n91129666
* VIAF: 12493920
* ISNI: 0000 0000 8357 6005
* BNF: 13926125m
* MBA: 9bff7a0a-3a27-4511-b83a-83ae8c72abf1 ff4a8f4f-873f-4c00-92a2-bf24b1bfc975, 9bff7a0a-3a27-4511-b83a-83ae8c72abf1
* BIBSYS: 3039486
 |
La **nacia flago de Mozambiko** estis adoptita la 1-an de majo 1983. Ĝi inkludas la bildon de AK-47 kaj estas la nura nacia flago en la mondo kiu havas tian modernan fusilon.

La origina flago de Liberiga Fronto de Mozambiko, la partio en Nigrossa, ankaŭ havis verdan, nigran, kaj flavan horizontalan strion apartigitajn per blankaj strietoj. En la hisflanko estis ruĝa triangulo. La nigra, verda, kaj flava estis derivitaj de la flago de la Afrika Nacia Kongreso, uzita en Sudafriko. Post sendependeco la koloroj estis rearanĝitaj por formi la nacian flagon, en diagonaloj elirantaj el la supra hisflanko. Super tio estis blanka dentrado enhavanta la sarkilon, fusilon, libron, kaj stelon kiuj aperas sur la nuna flago. La flago estis ŝanĝita en 1983. La koloroj estis aranĝitaj en horizontalaj strioj, kaj la stelo de Marksismo fariĝis pli granda. Proponoj por nova, ne-partia flago estis lanĉita. Verda signifas la riĉaĵon de la tero, la blankaj strietoj signifas pacon, nigra reprezentas la afrikan kontinenton, flava simbolas la mineralojn de la lando, kaj ruĝa reprezentas la lukton por sendependeco. La fusilo signifas defendon kaj atentemon, la malferma libro simbolas la gravecon de eduko, la sarkilo reprezentas la agrikulturon de la lando, kaj la stelo simbolas Marksismon kaj internaciismon.

La flago estas bazita sur la flago de la Mozambika Liberiga Armeo. Ĝi estis uzita por mallonga periodo post kiam la lando akiris la sendependecon de Portugalio. Ĝi aspektas kiel la nuna flago sed malhavanta la emblemon.

* Kategorio Flago de Mozambiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj flagoj en Afriko |
| --- |
| Alĝerio • Angolo • Benino • Bocvano • Burkino • Burundo • Centr-Afriko • Ĉado • Ebur-Bordo • Egiptio • Ekvatora Gvineo • Eritreo • Etiopio • Gabono • Gambio • Ganao • Gvineo • Gvineo-Bisaŭo • Ĝibutio • Kaboverdo • Kameruno • Kenjo • Komoroj • Kongo Brazavila • Kongo Kinŝasa • Lesoto • Liberio • Libio • Madagaskaro • Malavio • Malio • Maroko • Maŭricio • Maŭritanio • Mozambiko • Namibio • Niĝerio • Niĝero • Ruando • Santomeo kaj Principeo • Sejŝeloj • Senegalo • Sieraleono • Somalio • Sud-Afriko • Sudano • Sud-Sudano • Svazilando • Tanzanio • Togolando • Tunizio • Ugando • Zambio • Zimbabvo |
| **Ŝtatoj kun limigita agnosko**: Okcidenta Saharo • Somalilando |
| **Dependaĵoj kaj aliaj teritorioj**: Ascensiono • Ceŭto • Kanariaj Insuloj • Madejro • Majoto • Melilo • Puntlando • Reunio • Sankta Heleno • Tristan da Cunha • Zanzibaro |
| 
Vidu ankaŭ: Flagoj de Ameriko, Azio, Eŭropo, Oceanio, internaciaj organizaĵoj • Listo de naciaj flagoj • Listo de naciaj emblemoj |

 |
**Gjon Delhusa** [ĝon delhusa] (la nomo estas nehungara), laŭ hungarlingve kutima nomordo **Delhusa Gjon** estis hungara ŝlagromuzikisto (kantisto, gitaristo, komponisto, tekstopoeto). Lia kuzo estas Gábor Ihász.

Gjon Delhusa naskiĝis la 9-an de aŭgusto 1953 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gjon Delhusa devenis el varia hungara-greka-albana-germana familio. Li aĝis 18, kiam li tutlande estis konata kiel solista kantisto en hungara televizia ŝlagrofestivalo. En la sekvaj jaroj li estis sukcesa partoprenanto de similaj festivaloj en la eŭropaj socialismaj landoj, ankaŭ en Kubo. Li vivis kelkajn jarojn en Orienta Germanio. Li estas plej fama, kiel la reprezentanto por la Eŭrovido-Kantokonkurso en 1996 en Oslo. Li ricevis premiojn (ankaŭ eksterlandajn inter 1974–2005.

Elektitaj ŝlagroj
-----------------

* *Hegyek lánya* (debuta ŝlagro)
* *Ébredj Albániám*
* *Fúj rám a szél*
* *Gyertyák a síron*
* *Küldök egy álmot*
* *Volt egyszer egy nyár*

Aŭdu ankaŭ
----------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gjon Delhusa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 663348
* GND: 13548524X
* VIAF: 80215259
* ISNI: 0000 0000 5678 2591
* MBA: 7c39eaff-0b28-4b97-b8c3-611f5f433b36
 |
**Alpa rok-jasmeno** aŭ ***Androsace alpina*** estas planto-specio de la familio de Primolacoj, endemio de Alpoj.

Distribuo
---------

En naturo, *Androsace alpina* kreskas sur siliciaj subtavoloj, ĉefe el granito, kaj ĝi estas unu el malmultaj plantoj en Alpoj kiuj kreskas super 4000 metroj, kiel sur la montopinto de Matterhorn (nur ankaŭ *Ranunculus glacialis* kaj eble *Saxifraga biflora* kreskas tiom alte). Tiu planto nutriĝas el la substanco kiu kreskas sub la rokoj sur kiu estas la *Androsace alpina*.

Priskribo
---------

La floroj de *A. alpina* estas blankaj aŭ rozkoloraj (ofte ambaŭ en la sama planto), kaj en la mallonga florsezono povas esti tiom dense aranĝitaj ke ili komplete kaŝas la foliaron. Pro tio *A. alpina* iĝis tre populara inter hortikulturistoj.

Kultivado
---------

*Androsace alpina* estas kultivata kiel ornamoplanto, amplekse kreskata en rokĝardenoj.

* Androsace alpina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Androsace alpina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Androsace alpina en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
infloresko de la Granda Astrantio (*Astrantia major*), ĉe kiu la involukraj folioj servas kiel prezentaparato.
kronforme ĉirkaŭ la telero volvantaj involukraj folioj baze de la florkapitulo de sunfloro.
**Braktearo** (aŭ **involukro**  el la latina *Phylla involucri*) estas aro da brakteoj, sub floro aŭ floraro. La floraro (kapitulo, umbelo aŭ ciato) estas plej ofte ĉirkaŭata de pluraj involukrofolioj. La tuto de la pseŭdo- verticilo nomiĝas **involukro**. Malofte ankaŭ unuopaj floroj estas ĉirkaŭataj de altfolioj, ekzemple ĉe pulsatiloj (*Pulsatilla*) aŭ Hepatiko (*Hepatica*). Se ili ĉirkaŭas unuopan floron per kaliko, kiel ĉe Malvoj (*Malva*) kaj Skabiozoj (*Scabiosa*), la involukro nomiĝas ekstera kaliko. 

Involukraj folioj havas jenajn familiojn:Asteracoj (Asteraceae), [[Dipsacoj] (Dipsacaceae) kaj Apiacoj (Apiaceae). Ĉe la Apiacoj la altfolioj de la umbeloj nomiĝas involukro (involucrum), tiu de la umbeletoj involukretoj (involucellum). Kelkfoje la involukro havas taskon de prezentaparato, ekzemple ĉe la granda astrantio (*Astrantia major*). Ĉe tiu planto ĝi ankaŭ havas okulfrapan koloron por allogi la polenigantojn. La Arktioj (*Arctium*) havas transformitaj altfolioj kiuj servas kiel lapfermilo, por ke la fruktoj alkroĉiĝas ĉe la felo de bestoj kaj servas kiel disvastigmeĥanismoj de planto. 

Modifiĝintaj brakteoj aŭ braktearoj: 

* kupulo (ekzemple ĉe la kverko)
* spato (ekzemple ĉe la maizo)

Referencoj
----------

1. ↑   PIV2 p. 486
2. ↑  Gerhard Wagenitz: *Wörterbuch der Botanik*. 2. Auflage, Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg, Berlin 2003, S. 161. ISBN 3-8274-1398-2
3. ↑  Peter Leins: *Blüte und Frucht. Morphologie, Entwicklungsgeschichte, Phylogenie, Funktion, Ökologie*. E. Schweizerbart'sche Verlagsbuchhandlung, Stuttgart 2000, S. 302. ISBN 3-510-65194-4

Literaturo
----------

* M.A. Fischer, K. Oswald, W. Adler: *Exkursionsflora für Österreich, Liechtenstein und Südtirol*. Dritte Auflage, Land Oberösterreich, Biologiezentrum der OÖ Landesmuseen, Linz 2008, S. 76, ISBN 978-3-85474-187-9

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* brakteo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Andromedo** (greke: Ἀνδρομέδα, *Andromeda*) estis la filino de Kasiopeo kaj Cefeo.

*Perseo savas Andromedon* (Pierre Mignard, 1679)
Laŭ la helena mitologio Kasiopeo, la edzino de Cefeo, reĝo de Etiopio, kaj la reĝino, havis tre belan filinon, kiu nomiĝas Andromedo. Iam ŝi fanfaronis pri sia beleco.

Ŝi certigis, ke ŝia filino estis pli bela ol la Nereidinoj. Ĉi tiuj estis la kvindek filinoj de la maljuna Nereo, kiu zorgis pri la pereintaj maristoj. La Nereidinoj akompanadis la dion de la maro, Pozidono. Kompreneble tia ternereco malplaĉis al li. Li dronigis Etiopujon kaj sendis maran monstron por mortigi ĝiajn loĝantojn. Cefeo petis helpon de orakolo, ke li parolu en la nomo de la dioj. La orakolo konsilis al li oferi sian filinon Andromedo al la monstro. Pro tio, ŝi estis katenigita al rifo en la maro. Sed tute neatendite, alflugis Perseo.

Li ĵus senkapigis la Meduzon en norda lando. La Meduzo estis monstro, kiu havis serpentojn anstataŭ harojn. La kapon de la monstro Perso portis en sia sako. Rajdante la flugilhavan Pegazon hejmen, li ekvidis etulon sola sur rifo. Li malsupreniris kaj vidis belulinon, alkroĉigitan. Subite, li sentis sin enamiĝi en ŝin. Rapide, Perseo surmetis sian kaskon, kiu nevidebligis lin, metis al la piedoj la flugilhavajn sandalojn kaj per sia serpo, mortigis la beston. Kasiopeo kaj Cefeo dankis lin. Kune la geamantoj forflugis ĝis la insulo de Serifo, unu el la Cikladoj en la Egea Maro. Tie vivis Danao, la patrino de Perseo.

Nuntempe la konstelacio de Andromedo brilas en la nokta ĉielo, ne malproksime de Perseo, Pegazo, Kasiopeo, ĉiuj aktoroj de la legendo. Keto, la marmonstro, fariĝis la konstelacio de la Baleno, iom pli sube.

Andromedo en arto
-----------------

Jenaj verkoj havas Andromedo-motivon:

* Benvenuto Cellini: *Perseo venkinto*, Florenz, Loggia dei Lanzi, 1545–1554
* Piero di Cosimo (Piero di Lorenzo): *Perseo liberigas Andromedon*, oleo sur ligno, 1513
* Giorgio Vasari: *Perseo kaj Andromedo*, 1570
* Rembrandt van Rijn: *Andromedo ĉenigita al la roko*, taskigita de D-ro Tulp, januare 1632
* Peter Paul Rubens: *Perseo kaj Andromedo*, 1620/21
* Domenico Guidi: *Andromedo kaj la marmonstro* (marmorskulptaĵo), 17-a jarcento
* Gustave Doré: *Andromedo ĉenigita al la roko*, 19-a jarcento

* Antikva korintia vazo kun Ketos, Perseus kaj AndromedaAntikva korintia vazo kun *Ketos*, *Perseus* kaj *Andromeda*
* Perseo kaj Andromedade Rubens*Perseo kaj Andromeda*  
de Rubens
* Andromeda kaj la marmonstro de Domenico Guidi*Andromeda kaj la marmonstro*   
de Domenico Guidi
* Andromeda katenigita al la rokode Gustave Doré*Andromeda katenigita al la roko*  
de Gustave Doré

Vidu ankaŭ
----------

* Savendulino

Eksteraj ligiloj
----------------

* Andromedo (mitologio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Andromedo (mitologio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Fontoj
------

1. ↑   Les plus belles histoires de la Mythologie (la plej belaj rakontoj de la Mitologio), eld. Fernand nathan

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 287433
* GND: 118649302
* LCCN: no2014132513
* VIAF: 57408288
* SUDOC: 030491398
* NKC: jo2017956188
 |
La **Andromedidoj** estas meteorfluo kiu aktivas de la 25-a de septembro ĝis 6-a de decembro, kun maksimumo atingita je la 9-a de novembro. Ĝia radianto historie situis en la konstelacio de Andromedo, sed pro pertubaĵoj nun situas en la konstelacio de Kasiopeo (2013). La patra korpo estas la kometo de Biela, kiu rompis en 1842-1843.

La unua konata observo de la Andromedidoj okazis la 6-an de decembro 1741 en Sankt-Peterburgo, Rusio. Pluraj fortaj fluoj ankaŭ okazis en 1798, 1825, 1830, 1838 kaj 1847. Aldoniĝas du fortegaj fluoj de miloj da meteoroj ĉiuhore en 1872 kaj 1885, kiuj rezultas de la rompo de la kometo. La unua fotografaĵo de meteoro okazis dum tiu de 1885, kaptita de la Aŭstra-Hungara astronomo Ladislaus Weinek.

Ekde la 20-a jarcento la meteorfluo tiel malfortiĝis ke ĝi estas tre malbone observebla sen ilaro. Recente, la zenita hora ofteco estas ĉirkaŭ 3 meteoroj ĉiuhore. Tamen, pli aktivaj fluoj estis observitaj en 2011, 2012 kaj 2013. Sciencistoj pravidas en 2018 kaj 2023 pli fortajn meteorfluojn.

Fonto
-----

*Ĉi tiu artikolo baziĝas sur la artikolo Andromedids en la anglalingva vikipedio.*
Kovrilo de la imperia konstitucio de Brazilo de 1824 troviĝanta en la Nacia Arkivo
La **brazila konstitucio de 1824**, donita la 25-an de marto 1824, estis la unua konstitucio de Brazilo, prilaborita por plenumi la interesojn de la imperiestro Petro la 1-a, ne limigante liajn povojn antaŭ la leĝodona povo. Ĝin ellaboris malgranda konsilantaro, post kiam la ĉarto proponita de la konstituciiga asembleo estis malakceptita de la imperiestro.

La ellaborado de la konstitucio de 1824 kadriĝis en la kunteksto de sendependeco kaj firmiĝo de Brazilo kiel nacio. Brazilo deklaris sian sendependecon la 7-an de septembro 1822 kiel rezulto de malkonsentoj inter la portugala kortego kaj la brazilaj elitoj ekonomia kaj politika.

Post dissolvi la konstitucifaran asembleon estigita post la sendependiĝo, Petro la 1-a rifuzis ĝian tiel konatan "konstitucion de manioko" (portugale *Constituição da Mandioca*), formis konsilantaron kun proksimaj personoj al li, kaj nova konstitucio estis ellaborita kaj altrudita la 25-an de marto 1824, estante oficiale kiel la unua konstitucio de Brazilo kiel sendependa nacio. Tiu nova ĉarto plenumis la volon de la imperiestro konservi sian senrestriktan povon.

Referencoj
----------

1. ↑  Artikolo sur la retejo Brasil Escola portugale

Vidu ankaŭ
----------

* Konstitucio
* Brazila Konstitucio de 1891
* Brazila Konstitucio de 1934
* Brazila Konstitucio de 1937
* Brazila Konstitucio de 1946
* Brazila Konstitucio de 1967
* Brazila Konstitucio de 1969
* Brazila Konstitucio de 1988

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Brazila Konstitucio de 1824 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Informpaĝo pri la imperia konstitucio en la retejo de brazila prezidanteco portugale
**Lương Ngọc Bảo** (naskiĝinta la 5-an de aŭgusto 1938), vjetnama esperantistino, estas emerita instruisto pri matematiko. De 2008 ĝis nun, ŝi estas komitatano de Vjetnama Esperanto-Asocio (VEA) kaj estro de ties Informada Komisiono.

**Lương Ngọc Bảo** esperantistiĝis en 1999, aktivadis kiel LKK-ano de 63-a IJK en 2007 en Hanojo. En 2008, ŝi vjetnamigis la originalan esperantan version de "La Zagreba Metodo" — lernolibro de Roger Imbert, Ivica Špoljarec, Spomenka Štimec, Zlatko Tišljar —, samjare ŝi (kune kun s-ro Phan Hong Vuong) tradukis al la vjetnama la libron "Mirindaj aventuroj de metilernanto Hlapiĉ" — kroata infana rakonto de Ivana Brilic — Mazuranic — el la esperanta versio de Maja Tišljar; regule ŝi aranĝas esperantajn kursojn kaj instruas Esperanton al komencantoj. Nun ŝi ankaŭ kune redaktas la retpaĝon de VEA:  Arkivigite je 2010-04-28 per la retarkivo Wayback Machine (vn);  Arkivigite je 2011-03-24 per la retarkivo Wayback Machine (eo) kaj la paperan bultenon de VEA: Verda Mesaĝo en Vjetnamio.

Ŝi flue parolas Esperanton, la vjetnaman, kaj iomete francan.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Verda Mesaĝo el Vjetnamio Arkivigite je 2011-03-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Persona konto ĉe Fejsbuko



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 317948
 |
Pteronura brasiliensis zoo Brasilia 01.jpgPteronura brasiliensis zoo Brasilia 01
Giantotter
Arealo
La **Brazila lutro** aŭ **giganta lutro** (*Pteronura brasiliensis*) estas karnovora mamulo de Sudameriko. Ĝi estas la plej longa membro de la familio de Musteledoj, aŭ Musteloj, tutmonde sukcesa grupo de predantoj, kiu atingas ĝis 1.7 m de longo. Maltipa ĉe musteledoj, la Brazila lutro estas sociema specio, kies familigrupoj tipe havas 3 al 8 membroj. La grupo estas centrata ĉirkaŭ dominanta reproduktanta paro kaj estas tre kohera kaj kunlaborema. Kvankam ĝenerale pacema, la specio estas teritoriema, kaj agresema kiel oni observis foje inter grupoj. Tiu giganta lutro estas taga, kaj aktiva nur dum la tagolumaj horoj. Ĝi estas la plej bruema specio de lutro, kaj oni dokumentis distingajn voĉojn kiuj indikas alarmon, agresemon, kaj reasekuron.

Ties teritorio koincidas kun la Amazona Baseno kaj pli sude.

* Brazila lutro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Brazila lutro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Brazila lutro en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Andrzej Marian Kołaczkowski** (naskiĝis la 21-an de januaro 1906 en Varsovio, mortis la 18-an de oktobro 1997 en Lublin) - pola instruisto, literaturisto, poligloto, tradukisto de beletro, esperantisto.

Vivo
----

La tutan vivon pasigis preskaŭ en Lublin, ligita kun Katolika Universitato de Lublin, kie estis lektoro de lingvoj. Konante perfekte 10 lingvojn ĉiutage tradukis po kelke da paĝoj. El la norvega lingvo tradukis monografion pri Sigrid Undset kaj antologion *Tam, gdzie fiordy* (Tie, kie estas fjordoj), el la sveda poezion de Anna L. Lonquist *Wąskie ścieżki* (Mallarĝaj padoj). Tradukis el la angla, itala, germana kaj franca. La anglan instruis en mezlernejoj.

Kiel instruisto instruis lingvojn ankaŭ en samurba Universitato Maria Curie-Skłodowska, Universitato Koperniko en Toruń, Varsovia Politekniko kaj en kursoj de Towarzystwo Wiedzy Powszechnej (Societo de Universala Scio). Kiel literaturisto lekciis universalan literaturon.

En stalinisma Pollando postmilite estis malliberigita dum tri jaroj, ĉar lia parenco estis piloto dum la batalo de Anglio. Kvankam ne estis riĉulo li fondis stipendion por la plej malriĉaj studentoj. Hejme aŭskultis klasikan muzikon.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Współczesna literatura islandzka* (Nuntempa islanda literaturo), Warszawa 1980
* *Literatura duńska po 1940 roku* (Danlingva literaturo post 1940), en "Tygodnik Powszechny"
* *Sytuacja językowa w Norwegii i jej historyczno-kulturalne przyczyny* (Lingva situacio en Norvegio kaj ties histori-kulturaj kaŭzoj), en "Zeszyty Humanistyczne"
* *Islandia na początku XX w. w oczach francuskiego podróżnika* (Islando komence de la 20-a jarcento en la okuloj de franca vojaĝisto), bulteno de Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Islandzkiej (Pola-Islanda Amikec-Societo)
* *Geograficzne nazwy duńskie* (Geografiaj danaj nomoj)

Esperanto
---------

En Krakovo sukcese pasis ekzamenon pri Esperanto. Kiel scienca laboranto de KUL gvidis aldonan kurson de Esperanto ekde la 1-a de marto 1959, dufoje semajne. Esperantlingve verkis almenaŭ po unu artikolo en "Pola Esperantisto" kaj pollingva gazeto "Kune".

Kunlaboris kun Studenta Orientalisma Esperanto-Rondo kiel ĉefpreleganto dum interlingvistika sesio pri Skandinavio. Partoprenis en la UK 1977 en Islando, kiun li multe ŝatis.

Interesaĵo
----------

Kiel "paŝanta kronikisto de Lublin" rakontis pri granda patriota manifestacio la 3-an de majo de 1916, kiam super amaso de homoj sur Litova Placo aperis tri agloj, kio estis omeno pri alproksimiĝanta sendependeco.

Fontoj
------

* Universitata Arkivo de Katolika Universitato en Lublin
* *Encyklopedia 100-lecia KUL* (Enciklopedio de 100-jariĝo de KUL), unua volumo, p. 648, Wydawnictwo KUL, Lublin 2018 ISBN 978-83-8061-610-3, 978-83-8061-611-0 (unua volumo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 714154
* VIAF: 101810601
 |
Novjorka Presbiteria Hospitalo, blanka konstruaĵaro centre, unu el plej aktivaj en la mondo.
**Sansistemo** aŭ **sanzorgado** estas diazgnozado, traktado, flegado, kaj preventado de malsanoj, vundoj, kaj aliaj fizikaj kaj mensaj malkapabloj ĉe homaj estaĵoj. Sanzorgado estas farita de profesiuloj en flegado, dentokuracado, akuŝscienco, medicino, optometriko, farmacio, psikologio kaj de aliaj sanprofesioj. Ĝi referencas al la laboro farita por havigi primaran prizorgon, duarangan zorgon, kaj triarangan prizorgon, same kiel por publika sano.

La aliro al sanzorgado varias inter landoj, komunumoj kaj unuopuloj, plejparte influitaj de sociaj kaj ekonomiaj kondiĉoj kaj ankaŭ pri sanpolitikoj. Landoj kaj jurisdikcioj havas malsamajn politikojn kaj planojn rilate al la personaj kaj loĝantara-bazitaj sanceloj ene de siaj socioj. Sansistemoj estas organizaĵoj establitaj por renkonti la sanajn bezonojn de celitaj populacioj. Iliaj enaj agordoj varias inter naciaj kaj subnaciaj entoj. En iuj landoj kaj jurisdikcioj, sanzorgo-planado estas distribuitaj inter merkatpartoprenantoj, dum en aliaj, planado okazas pli centre inter registaroj aŭ aliaj kunordigaj korpoj. En ĉiuj kazoj, laŭ la Monda Organizaĵo pri Sano(MOS), bone-funkcianta sansistemo postulas fortikan financan mekanismon; bone trejnita kaj taŭge pagita laboristaro; fidinda informo sur kiu bazi decidojn kaj politikojn; kaj bone konservitaj sanprovizejoj kaj loĝistiko por liveri kvalitajn kuracilojn kaj teknologiojn.

Sanzorgado estas ofte konsiderata gravan faktoron en la antaŭenigo de ĝenerala fizika kaj mensa sano kaj bonstato de homoj ĉirkaŭ la mondo. Ekzemplo de tio ĉi estis la tutmonda erradiko de variolo en 1980, deklarita de la MOS kiel la unua malsano en homa historio tute forigita per intence sanaj intervenoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Sano
* Malsano
* Universala sanzorgo
* Sanlaboristo
* Publika sano
* Sanekonomiko

* Kategorio Sansistemo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Sansistemo en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
La **Brazila Imperio**, portugale ***Império do Brasil***, estis ŝtato ekzistinta inter 1822 kaj 1889 kiu antaŭis tiun de la Unuiĝintaj Ŝtatoj de Brazilo kiu funkciis de 1889 ĝis 1968, kiu siavice antaŭis tiun de la nuna Federa Respubliko Brazilo.

La **Brazila Imperio** estis proklamita fine de la Milito de Sendependeco, kiu separis la Regnon Brazilon disde la Unuiĝinta Reĝlando de Portugalio, Brazilo kaj Algarvo, kaj daŭris ĝis la Proklamo de la Respubliko Brazilo, nome militista puĉo post kiu la Imperio estis nuligita en 1889. Ĝi dividiĝas siavice en la periodoj Unua Imperio Brazila, Periodo de Regenteco kaj Dua Imperio Brazila. Je la alveno de tiu periodo, jam oni ne uzas la titolon de Reĝo de Brazilo sed la titolon de Imperiestro de Brazilo.

Imperiigo
---------

Post la nuligo de la Unuiĝinta Reĝlando de Portugalio, Brazilo kaj Algarvo en 1825, la titolo de Princo de Brazilo estis malligita el princoj heredontoj de la portugala trono, kiuj ricevis nur la titolon de *Duko de Braganzo*. Teorie, Petro la 1-a estis la lasta kiu havis ambaŭ titolojn, kaj estis Regenta Princo de Brazilo dum mallonga periodo antaŭ la Sendependeco. Li komencis la familian linion de imperiestroj de Brazilo ekde sia kronado kiel Imperiestro de Brazilo en Rio de Janeiro la 12-an de oktobro 1822. Tamen kun la titolo *Imperia Princo de Brazilo*, apenaŭ Pedro de Braganza kaj lia filo estis sur la imperia trono.

Post la rezigno de Petro la 1-a al trono, ekis la Periodo de Regenteco, kiu funkciis ĝis kiam Petro la 2-a atingis plenaĝecon kaj povis plenumi la rajton surtroniĝi.

Militoj
-------

La Plataj Militoj estis diplomatiaj kaj militaj konfliktoj dum la 19-a jarcento inter la Brazila Imperio kaj siaj najbaraj landoj en la Plata Baseno. Ĉi tiuj konfliktoj ekis en 1816, pro la volo de la Princa Regento Johano la 6-a de Portugalio kunigi la Orientan Flankon (hodiaŭa Urugvajo) al la Imperio kaj puŝi la brazilan limon ĝis la dekstra bordo de la Plata-Rivero. La plej notindaj militoj dum tiu periodo estas la jenaj:

* Brazil-Argentina Milito - 1825–1828
* Plata Milito - 1851–1852
* Urugvaja Milito - 1864–1865
* Milito de la Trilanda Alianco - 1864–1870

Eksteraj ligiloj (portugale)
----------------------------

* Casa Imperial do Brasil Oficiala retejo
* Museu Imperial de Petrópolis Arkivigite je 2010-01-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Tratado do Rio de Janeiro de 1825 Arkivigite je 2005-09-21 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Brazila Imperio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Brazila Poliglota Klubo** estas centra komunumo de poliglotaj renkontiĝoj en Brazilo, por kundividi sciojn kaj planajn vizitojn, reciproke aŭ ne. Brazila Poliglota Klubo estas sendependa, senprofita nacia organizo, kiu komenciĝis sub la influo de la Poliglota Klubo de Parizo (kiu komenciĝis en 2003 kaj, nun nomiĝas Polyglot Club kaj havas 905 597 membrojn en 2020). La Poliglota Klubo estis kreita en 2013  kun la celo kunigi amantojn de fremdaj lingvoj, helpi rafini siajn kapablojn, kaj ankaŭ alproksimigi eksterlandanojn al la denaskuloj. La grupoj bonvenigas homojn volantajn paroli en iu ajn lingvo kaj en ajna nivelo de lernado. Vi ne devas esti "poligloto" - ĉu oni estas en onia dua aŭ deka lingvo, oni same estas bonvenata! Ankaŭ ne ekzistas limo de aĝo. Ĉi tiu paĝo celas formi reton de kunvenoj en Brazilo, antaŭenigante kulturan interŝanĝon kaj interŝanĝon de spertoj inter lingvaj amantoj.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2020-07-14. Alirita 2020-07-14.
3. ↑
**Berlanga del Bierzo** [berLANga delBJERzo] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko El Bierzo, en la okcidento de la provinco. *Berlanga del Bierzo* estas etimologie rilatebla al *Alta Citadelo de la Bierzo*, kiel aludo al iu antaŭromia setlejo. Temas pri areo kie oni parolas la hispanan kaj la leonan.

Komarkoj de la provinco Leono; El Bierzo plej okcidente, oranĝece.
Panoramo.
Placo.
Preĝejo Sankta Katerino.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Berlanga del Bierzo, Langre, San Miguel de Langre kaj Barrio de Langre, okupas totalan areon de 27,89 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 347 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 750 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 122 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Estas atestaĵoj de antaŭromia kaj romia loĝado rilata al la orminado; en Mezepoko okazis reloĝado. Plej frua mencio estas de la jaro 918. La areo apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. El 1917 la ekonomio ekdependis de la minado de karbo. En la jaroj tuj post la Hispana Enlanda Milito la tuta areo de El Bierzo estis rifuĝejo de kontraŭfrankisma gerilo kaj tial okazis oftaj konfliktoj de policaj civilgvardianoj kontraŭ gerilanoj kaj apogantoj.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo, brutobredado kaj ĉasado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono
* Berlanga

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 756897
* VIAF: 316735282
 |
**Andrzej Gwiazda** [andĵej gwjazda] (naskiĝis la 14-an de aprilo 1935 en Pińczów) – pola inĝeniero-elektronikisto, sindikatisto, publicisto, aktivulo de opozicio en la periodo de la Pola Popola Respubliko, kunkreinto de Liberaj Sindikatoj de Marbordo kaj de Sendependa Aŭtonomeca Sindikato *Solidareco* (Solidarność), li estas kavaliro de la Ordeno de Blanka Aglo.

En 2007 laŭ rekomendo de Juro kaj Justeco estis elektita de Senato en Kolegion de la Instituto pri Nacia Memoro.

Distingoj
---------

En 1999 estis distingita per la Medalo Polonia Mater Nostra Est. En 2000 iĝis Honora Civitano de Gdansko (Gdańsk). En 2006, pro eminentaj meritoj por Pollando, pro agado favore al demokratiaj ŝanĝoj kaj libera Pollando, Prezidento de Pollando prof. Lech Kaczyński distingis lin per la Ordeno de Blanka Aglo kaj poste nomumis al Kapitulo de la Ordeno. Andrzej Gwiazda foriris de ĝi en 2010, protestante i.a. kontraŭ dono de la ordeno al Adam Michnik.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Andrzej Gwiazda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Andrzej Gwiazda – privata paĝo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 398818
* GND: 1081567872
* LCCN: n2008054595
* VIAF: 86415659
* ISNI: 0000 0001 1576 786X
* SUDOC: 139709150
* NKC: ola2009507754
 |
**Preĝejo Sankta Antonio el Padovo** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Nemesgulács.

Historio
--------

En tiu vilaĝo jam dum la mezepoko funkciis preĝejo, kiu dum erao de la turkoj ruiniĝis. En 1725 oni renovigis ĝin. La nun videbla preĝejo estis konstruita inter 1845 kaj 1850, sed la turo pretiĝis nur en 1853. La orgeno estis farita en 1886. En la korto oni kreis la unuan monumenton pri József Mindszenty en 1989.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto sur monteto. En mezo de la fasado malsupre situas la enirejo, la plej supre la kvadrata turo kun bulba pinto altiĝas. La sanktejo estas plurangula. Sur la ekstera muro memortabuloj pri la mondomilitoj estas videblaj.

Kermeso okazas en la 13-an de junio.

Fontoj
------

* hungare kun 2 fotoj
* hungare
* hungare[*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Preĝejo Sankta Antonio (Nemesgulács) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **preĝejo Sankta Antonio el Padovo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo-banloko Balatonszemes.

Historio
--------

En tiu vilaĝo jam ekzistis malgranda romanika kirko en la 12-a jarcento. El tio ankaŭ nun estas videbla muro kun fenestro. Iom post la tatara invado en 1242 ĝi estis pligrandigita, same pligrandigita ĉirkaŭ 1500. Dum dominado de turkoj la preĝejo ruiniĝis, poste en 1743 oni renovigis ĝin, eĉ turo estis konstruita. La orgeno estis farita en 1911. Inter 1964-1972 la plena konstruaĵo estis restaŭrita, laŭeble oni redonis la mezepokan aspekton.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto en mezo de la vilaĝo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo duone reliefas. Meze situas la enirejo. La navo estas apogitaj per plurŝtupaj pilieroj. La sanktejo estas iomete malpli alta, ol la navo.

Kermeso okazas en la 13-an de junio.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* [*rompita ligilo*]
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **flago de Libano** (arabe: علم لبنان) estas formita de du horizontalaj ruĝaj strioj envolvante horizontalan blankan strion. La blanka strio estas duoble grandaj kiel la ruĝaj strioj (rilatumo 1:2: 1). La verda lebanona cedro en la mezo tuŝas ambaŭ ruĝajn striojn kaj ĝia larĝo estas unu triono de la larĝo de la flago.

Ĝi estis dizajnita por esti neŭtrala flago, ne aliancita al ajna religia grupo de Libano. La ruĝaj strioj simbolas la puran sangon verŝita por la liberigo. La blanka strio simbolas pacon, kaj la blankan neĝon kovrantan la montojn de Libano. La verda cedro simbolas senmortecon kaj konstantecon kaj ĝi estas fama pro mencio en la Biblio.

Ruĝa koloro supozeble pro la koloro de la uniformoj de la libana legio dum la Unua Mondmilito. Oficiale la ruĝeco reprezentas oferitajn homojn dum batalo por sendependeco, kaj blanka reprezentas purecon kaj pacon. Kvankam la flago ekzistis nur por duona jarcento, la arbo ĉe la centro de la flago - la Cedro de Libano - estis emblemo de la lando ekde la tempo de la reĝo Salomono, antaŭ preskaŭ 2,000 jaroj. Specife, la cedro estas la simbolo de la kristana komunumo maronitoj de la lando. Ĝi unue ekaperis sur flago en 1861 kiam Libano estis parto de la Otomana Imperio.

* Kategorio Flago de Libano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj flagoj en Azio |
| --- |
| Afganio • Armenio • Azerbajĝano • Bangladeŝo • Barato • Barejno • Birmo • Brunejo • Butano • Ĉinio • Filipinoj • Indonezio • Irako • Irano • Israelo • Japanio • Jemeno • Jordanio • Kamboĝo • Kartvelio • Kataro • Kazaĥio • Kirgizio • Kuvajto • Laoso • Libano • Malajzio • Maldivoj • Mongolio • Nepalo • Nord-Koreio • Omano • Orienta Timoro • Pakistano • Rusio • Sauda Arabio • Singapuro • Sirio • Srilanko • Sud-Koreio • Taĝikio • Tajlando • Turkmenio • Turkio • Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj • Uzbekio • Vjetnamio |
| **Flagoj de ŝtatoj limigite agnoskitaj**: Abĥazio • Montara Karabaĥo • Norda Kipro • Palestino • Sud-Osetio • Tajvano |
| 
Vidu ankaŭ: Flagoj de Afriko, Ameriko, Eŭropo, Oceanio, internaciaj organizaĵoj • Listo de naciaj flagoj • Listo de naciaj emblemoj |

 |
**Vásárosbéc** [vAŝAroŝbEc], germane **Wetz** estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szigetvár.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 25 6 km²
* Loĝantaro: 180
* Poŝtkodo: 7926
* Telefonprefikso: 73
* Koordinatoj: 46°10′46″N 17°43'37″E

Situo
-----

Vásárosbéc situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo. Szigetvár troviĝas 23, Pécs 57  km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis el la 1230-aj jaroj, kiel reĝa ĉasejo. La komunumo ne senhomiĝis dum regado de la turkoj. En la 18-a jarcento germanoj alvenis. Iliaj posteuloj grandparte deportiĝis al Germanio post la 2-a mondmilito. En 1910 vivis en Vásárosbéc 1065 homoj, (911 hungaroj, 143 germanoj).

En Vásárosbéc migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo
* kalvinana preĝejo

Komunumoj pri *vásár* (= foiro aŭ bazaro) en Hungara reĝlando
-------------------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Vásáros | Vásárosbéc | Vásárosdombó | Vásárosfalu | Vásárosmiske | Vásárosnamény | Vásártelke |
|

Vidu ankaŭ: Hódmezővásárhely