recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Starĉevo situas en la mapo en la verda municipo
**Starĉevo** (serbe *Старчево*, slave **Starčevo,** hungare *Tárcsó*, germane *Startschowa*) – estas urbo en Serbio, en municipo de Panĉevo, distrikto Suda Banato, en aŭtonomio Vojvodino. Starĉevo situas sur ebenaĵo apud Panĉevo, la Danubo preterfluas 4 km-ojn for. La nomo signifas "loko de maljunulo". La urbo havis 7473 loĝantojn en 2011 – la plejmulto estas serboj, sed inter aliaj kroatoj estas signifa malplimulta grupo.

La neolitika Starĉeva kulturo estis nomita de arkeologia tipa loko en la areo de Starĉevo. Vidindaĵoj en Starĉevo inkludas du ortodoksaj preĝejoj, kaj katolika preĝejo omaĝe al Sankta Maŭrico de 1868.

* Areo: 71  km²
* Loĝantaro: 7473 (en 2011)
* Poŝtkodo: 26232
* Telefonprefikso: 13
* Aŭtokodo: PA

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. En 1717 oni trovis tie 50 domojn, kiu apartenis al limgarda zono rekte apartenanta al Habsburga Imperio. En 1723 sur mapo troviĝas la loko en formo *Starzova* kun serbaj loĝantoj. En 1765 germanoj, en 1773 kroatoj alvenis. En 1872 ĉesis la zono, la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál. Post unu jaro ĥolero-epidemio okazis.

Post Traktato de Trianon en 1920, la loko apartenis al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. 1941 ĝis 1944 la germana armeo okupis la regionon. Post la Dua mondmilito la germanoj estis forigitaj, kaj alvenis serboj. En 2002 loĝis en Starĉevo 7615 homoj – serboj 6205 (82 %), kroatoj 349 (5 %), jugoslavianoj 204 (3 %), hungaroj 111 (2 %), ciganoj 88 (1 %) kaj aliaj.

Bildaro
-------

* Ortodoksa preĝejo de StarĉevoOrtodoksa preĝejo de Starĉevo
* Katolika preĝejo de StarĉevoKatolika preĝejo de Starĉevo
* Blazono de StarĉevoBlazono de Starĉevo
* Flago de StarĉevoFlago de Starĉevo

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Starĉevo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Banato
* Strukturo de Vojvodino
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Srilanka strigeto** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Strigoformaj *Strigiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Strigedoj *Strigidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Otus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***O. thilohoffmanni*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Otus thilohoffmanni****(Warakagoda & Rasmussen, 2004) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: En danĝero** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Srilanka strigeto  |

 |
| v • d • r |

La **Srilanka strigeto** (*Otus thilohoffmanni*) estas malofta eta strigo, tio estas birdospecio parto de pli granda grupo de noktaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj strigoj. La alia grupo estas la turstrigoj, nome Titonedoj.

Disvastiĝo kaj ĵusmalkovro
--------------------------

Ĝi estas la pli ĵus malkovrita birdo de Srilanko. Ĝi estis originale lokita pro ties nekutima voĉo *puu-uu* en pluvarbaroj de Kitulgala de elstara srilanka ornitologo Deepal Warakagoda. Post ses jaroj, ĝi estis finfine vidata de li la 23an januaro 2001 en Sinharaja, kaj oficiale priskribita kiel specio nova por la scienco en 2004 (Warakagoda & Rasmussen 2004). Krom Sinharaja kaj Kitulgala, ĝi estis trovataj ankaŭ ĉe Ranakanda Rezervejo en Morapitiya kaj en Eratna Gilimale.

Ĝi estis la unua nova birdo malkovrita en Srilanko ekde 1868, kiam estis malkovrita la Srilanka (aŭ Cejlona tiam) Fajfturdo *Myophonus blighi*. Ĝi estas ankaŭ la 24a (laŭ aliaj fakuloj la 27-a) endemismo inter la birdospecioj de Srilanko.

Kutimoj
-------

Tiu malofta specio loĝas la pluvarbaroj de la sudokcidenta parto de Srilanko. Kiel plej parto de strigoj, ĝi estas noktema kaj ĉasas insektojn (ekz. skaraboj kaj noktopapilioj) ĉe la grundo. Ili ekalvokas krepuske, kaj la frekvenco denove altiĝas du horojn antaŭ mateniĝo.

Aspekto
-------

Malkiel la aliaj du specioj de malgrandaj orelstrigoj de Srilanko, la Hindia orelstrigo *Otus bakkamoena* kaj la Orienta orelstrigo *Otus sunia*, tiu ĉi ne havas oreltufojn kaj la vizaĝa disko estas nur iome difinita. La ĝenerala koloro de tiu 16.5 cm longa mallongvosta strigeto estas **ruĝecbruna** kun pli palaj subaj partoj, puktita je nigro. La iriso estas flava kaj la piedoj kaj krifoj estas blankaj.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2006). *Otus thilohoffmanni*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11 Majo 2006. Endanĝerita
* Warakagoda, Deepal H. & Rasmussen, Pamela C. (2004): A new species of scops-owl from Sri Lanka. *Bull. B. O. C.* **124**(2): 85-105. PDF plena teksto Arkivigite je 2014-02-07 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fotoj Arkivigite je 2016-05-05 per la retarkivo Wayback Machine
**Bagan Sungai Burong** (ĉine: 双武隆港口) estas malgranda fiŝkaptista vilaĝo en la ŝtato de Perak, Malajzio.

Historio
--------

Bagan Sungai Burong estis unu el la fiŝkaptistaj vilaĝoj trafitaj per la cunamo post la Tertremo en Hinda Oceano en 2004 kiu vidis la detruon de multaj fiŝkaptadaj ŝipoj kiel rezulto de grandaj ondoj. Tamen, ekzistis neniuj homaj viktimoj.

Geografio-Loko
--------------

Bagan Sungai Burong proksimumas 50 km okcidente de Teluk Intan, en la ŝtato de Perak, Malajzio. Ĝi estas situanta sudokcidente de Ipoh urbo, la subŝtata ĉefurbo.

Demografio
----------

Bagan Sungai Burong havas proksimume 300 loĝantojn, plejparte dialektaj parolantoj de Ĉaozhou (潮州). La plej granda familio en la vilaĝo estas konata kiel "Heng" (王) en Teochew-dialekto. Ili estas plejparte engaĝitaj en fiŝkaptadaj agadoj.

La plej multaj el la pli junaj generacioj moviĝas al la grandaj urboj, ekzemple Kuala-Lumpuro, Ipoh, kaj Johore Baru.

Edukado
-------

La ĉina bazlernejo en la vilaĝo nomas **SJK (C) Chong San**. Por tiuj kiuj deziras al plue sia edukado ili devas iri al la proksimaj urboj, ekzemple Bagan Datoh aŭ Teluk Intan.

Esperanto kaj Bagan Sungai Burong
---------------------------------

Referencoj
----------

Eksteraj Ligiloj
----------------

* La vizaĝlibra paĝo (fejsbuka) de Bagan Sungai Burong
**Bagalpur** aŭ **Bagalpuro** (भागलपुर) estas municipo situanta sur la ebenaĵoj de la riverbaseno de la Gango ĉe alto de 141 futoj super marnivelo en Biharo, Barato. Ĝi estas la dua plej granda urbo de Biharo, kaj kovras areon de 2569.50 km² kaj kuŝas inter 25.07'N - 25.30'N de latitudo kaj inter 86.37'Or - 87.30'Or de longitudo. Bagalpur estas rangita kiel la 120a plej rapide kreskanta urbo en la mondo kaj la 20a plej rapide kreskanta urbo en Barato fare de la Fondaĵo ĉefaj Urboj *Mayors Foundation*. Bagalpur registris averaĝe jaran kreskon de 3.72%, por la periodo de 2006-2010. Ĝi estas la administra sidejo de la distrikto Bagalpur. Bagalpur estas tutmonde rekona pro siaj silkaj produktoj kaj estas konata en Barato kiel "Silka Urbo".

Origino de la nomo Bagalpur
---------------------------

Bagalpur estas distordita formo de Bhagdatpuram (signife urbo de Bona Sorto) kiel ĝi estis nomata dum la florado de la regno Anga.

Priskribo
---------

Ĝi estas urbo de historia gravo ĉe la bordo de la rivero Gango, situanta je 220 km oriente de Patnao kaj je 410 km nordokcidente de Kalkato. Bagalpuro estas la 2a plej granda urbo post Patnao en Biharo.
Koordinatoj: 50° 14′ 06″ N 12° 35′ 12″ O﻿ / ﻿50.23500 °N, 12.58667 °O﻿ / 50.23500; 12.58667 (mapo)

**Boučí** (germane *Pichelberg*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Dolní Nivy, troviĝanta en distrikto Sokolov. Ĝi troviĝas proksimume 3,5 km okcidente de Dolní Nivy. Estas ĉi tie registritaj 14 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 57 loĝantoj.

**Boučí** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,62 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1268.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantoj kaj domoj de Boučí| Jaro | 1869 | 1880 | 1890 | 1900 | 1910 | 1921 | 1930 | 1950 | 1961 | 1970 | 1980 | 1991 | 2001 | 2011 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nombro de loĝantoj | 524 | 483 | 446 | 478 | 486 | 465 | 539 | 174 | 162 | 120 | 60 | 22 | 29 | 35 |
| Nombro de domoj | 86 | 92 | 93 | 93 | 93 | 91 | 102 | 107 | - | 36 | 21 | 10 | 12 | 14 |

Naturrilatoj
------------

Boučí etendiĝas sur sudaj deklivoj de Ercmontaro falantaj en Sokolovan basenon. En la sudokcidenta parto de la katastra teritorio de Boučí trafas orienta rando de subercmontara elŝutejo, kiu ĉi tie estiĝis pro surveturigo de kaŝigaj materioj el la brunkarba surfaca minejo Jiří.

Minado
------

Ekde mezepoko en la ĉirkaŭaĵo de Boučí oni minis el kvarcaj vejnoj en ardeza ercmontara-smrčina fundamento plumban ercon. La plej abundaj estis minejoj Felix (*Felixzeche*) kaj Bartoloměj (*Bartolomäi Zeche*).
En la jaroj 1947–1948 okazis en deklivoj de monteto Boučský vrch (667 m) esploro por urania erco, kiu ĉi tie estis sekve minata en la jaroj 1950–1951. Sume ĉi tie estis akiritaj proksimume 3 tunojn da uranio.

Pluaj fotoj
-----------

* BoučíBoučí
* BoučíBoučí
* BoučíBoučí

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Dolní Nivy (4) |
| --- |
| Boučí ~ Dolní Nivy ~ Horní Nivy ~ Horní Rozmyšl |

 |
**Dieter Borchmeyer** (naskiĝinta la 3-an de majo 1941 en Essen) estas germana literatursciencisto kaj prezidanto de la Bavara Akademio de la Belaj Artoj.

Borchmeyer estas pensiiĝinta profesoro ĉe la universitato de Hajdelbergo. Li estas prezidanto de la Bavara Akademio de la Belaj Artoj , honoraria profesoro ĉe la universitato je Graz kaj pluinstruas kadre de la "Hajdelbergaj prelegoj pri la kulturteorio" ĉe la universitato de Hajdelbergo. Lia laborkampo estas precipe la germana literaturo de la 18-a ĝis la 20-a jarcentoj kaj la muzikteatro kun traktaĵegoj pri Goethe, Schiller, Mozart, Richard Wagner, Nietzsche kaj Thomas Mann.

Borchmeyer estas krom tio eldonanto de la libroserio „Heidelberger Beiträge zur deutschen Literatur" (ekde 1998), kuneldonanto de la libroserio „Theatron. Studien zur Geschichte und Theorie der dramatischen Künste" (ekde 1988), de la revuo „Wagnerspectrum" kaj de la libroserio „Wagner in der Diskussion" (ekde 2005). Proks. 300 liaj kontribuaĵoj en kolektverkoj kaj traktaĵoj okupiĝas ĉefe kun germana literaturo kaj la teatrohistorio ekde la 18-a ĝis la 20-a jarcentoj. Li verkas la programkajerojn i.a. por la festivalo de Bayreuth kaj por la Bavara Ŝtata Opero. Liaj ĵurnalismaj verkoj aperas en Frankfurter Allgemeine Zeitung, Süddeutsche Zeitung, Die Zeit kaj aliaj gazetoj resp. revuoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dieter Borchmeyer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Dieter Borchmeyer en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Retpaĝo de Dieter Borchmeyer
* »Rapidkurso pri Goethe« de Dieter Borchmeyer


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 433622
* GND: 120479907
* LCCN: n80138369
* VIAF: 108246109
* ISNI: 0000 0001 1881 0253
* LIBRIS: 307870
* SUDOC: 028502515
* BNF: 12032578v
* NLA: 35783668
* NKC: jn19990000944
 |
Pri la komunumo
---------------

**Dierikon** estas komunumo en la distrikto Lucerno en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 1372 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Dierikon estas komunumo de la aglomeraĵo de la urbo Lucerno, nordoriente de ĉi-lasta. La vilaĝo situas sudoriente de la rivereto Ron. De sudoriento al nordokcidento fluas tra la komunumo la rojo *Götzentalbach*, kiu formas la valeton *Götzental* inter la montetoj *Rooterberg* kaj *Dottenberg*.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,78 km², de kiuj 22,3% estas kovritaj de arbaro, 59,2% servas por agrikulturo kaj 17,4% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Dierikon limas en nordo al Root, en oriento al Udligenswil, en sudo al Adligenswil, en okcidento al Ebikon, kaj en nordokcidento al Buchrain.

Trafiko
-------

La komunumo estas konektita al la publika transportreto per la buslinio n-ro 23, de la loka busentrepreno de la urbo Lucerno. En la najbara vilaĝo proksime de la komunuma limo situas la stacidomo Buchrain de la fervojlinio de Zugo al Lucerno.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Zugo al Lucerno. La plej proksima alveturjeo al la svisa aŭtovojo A2 direkte al Lucerno situas en Schachen en la komunumo Buchrain norde en distanco de 1,5 km, kaj direkte al Zugo kaj Zuriko nordoriente en Gisikon en distanco de 4 km.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Dierikon datiĝas el la 1270-aj jaroj kiel *Dierinkon*.

Dum mezepoko Dierikon apartenis al la Habsburgoj kiel parto de ties voktejo Root. Post la Batalo de Sempach en la jaro 1386 Dierikon fakte fariĝis posedaĵo de la urbo Lucerno, kio en la jaro 1394 ankaŭ estis formale konfirmita.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Profilo de la komunumo en la kantona retejo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Teksto pri la historio sur la retejo de la komunumo Arkivigite je 2010-09-06 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dierikon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Dierikon
* Profilo de la komunumo en la kantona retejo[*rompita ligilo*]
* Dierikon en la Historia Leksikono de Svislando

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Dierikon** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Kasteleto Götzental, DierikonKasteleto Götzental, Dierikon
* Sportcentro de Migros en DierikonSportcentro de Migros en Dierikon
* Lucerna Strato en DierikonLucerna Strato en Dierikon

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Lucerno |
| --- |
| Adligenswil • Buchrain • Dierikon • Ebikon • Gisikon • Greppen • Honau • Horw • Kriens • **Lucerno** • Malters • Meggen • Meierskappel • Root • Schwarzenberg • Udligenswil • Vitznau • WeggisIamaj komunumoj: Littau |  |

 |
**Fady Joudah** (naskiĝis en 1971 en Austin) estas palestina-usona poeto, tradukisto kaj kuracisto. Li estas la 2007 gajninto de la Yale Serio de Pli Juna Poeta Konkurso por lia kolekto de poemoj *La Tero en la Subtegmento*.

Joudah estis kune kun siaj gepatroj palestinaj rifuĝintoj kaj kreskis en Libio kaj Sauda Arabio. Li revenis al Usono por studi kaj iĝis kuracisto, unue ĉeestanta la Universitaton de Georgio en Ateno kaj poste la *Medical College of Georgia*, antaŭ ol kompletigi lian kuracistan trejnadon ĉe la Universitato de Teksaso en Aŭstin. Li ankaŭ volontulis eksterlande ĉe la homama neregistara organizaĵo Kuracistoj sen landlimoj.

Verkaro
-------

* *(2008) The Earth in the Attic*. Yale University Press. ISBN 978-0-300-13431-5.
* (2013) Alight (Copper Canyon Press.
* *Contributor to A New Divan: A Lyrical Dialogue between East and West*. Gingko Library, ISBN 9781909942554
* (2021) *Tethered to Stars* (Milkweed Editions.

#### Traduko al Esperanto

Aperis en Esperanto poemo lia: "Abundo"

Tradukoj
--------

En 2006, li eldonis *The Butterfly's Burden (La Ŝarĝon de la Papilio)*, kolekto de lastatempaj poemoj de lapalestina poeto Mahmoud Darwish tradukita el la araba al la angla kaj kiu estis finalisto por la premio PEN 2008 por poezio en tradukado de PEN Usono, unu el la multaj premioj PEN, kiujn sponzoras PEN Internacia).

(2007) Mahmoud Darwish. *The Butterfly's Burden*. Tradukis: Fady Joudah. Copper Canyon Press. ISBN 978-1-55659-241-6.

(2007) Mahmoud Darwish. *The Silence That Remains*. Tradukisto: Fady Joudah. Copper Canyon Press. ISBN 978-1-55659-514-1.

(2009) Mahmoud Darwish. *If I were another*. Tradukisto: Fady Joudah. Macmillan. ISBN 978-0-374-17429-3.

Referencoj
----------

1. ↑  (en) Fritz Lanham, "*Palestinian-American doctor turns suffering into song*". The Houston Chronicle, la 13-an de aprilo 2008.
2. ↑  (en) "*Fady Joudah: Doctor and poet*". Institute for Middle East Understanding. Arkivita de la originalo, la 30-an de septembro 2011.
3. ↑  (eo) Ionel Onet, Abundo, La Kancerklinko, n-ro 185, p.27, marto 2023
4. ↑  (en) "Fady Joudah". Poetry Foundation, la 23-an de decembro 2020.

* Kategorio Fady Joudah en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Fota kunmetaĵo de notindaj aktoroj de agadfilmoj
**Agadfilmo** (aŭ agadplena filmo) estas speco de komerca amuzfilmo, en kiu la eventoj kutime okazas depende de spektakle filmitaj batal- kaj perforto-scenoj, kies ĉefa celo estas distri kaj amuzi. La tie prezentita perforto ofte ne estas realisma.

En la filmo plej ofte okazas bataloj, luktoj inter Bono kaj Malbono, kie la bona figuro estas ofte forta vira heroo, kiu reprezentas unuecan moralon (bonulo kontraŭ malbonuloj, protekto de la malfortuloj, justeco por la suferantoj ktp).

Surbaze de tio, aperas en agfilmo ankaŭ elementoj de aliaj parencaj filmotipoj, ekzemple el la aventura filmo, milita filmo, krimfilmo, psiĥo-trilero, hororfilmo aŭ sciencfikcia filmo. Fakte, multaj agfilmoj apartenas ankaŭ al unu aŭ pluraj el la ĵus menciitaj tipoj.

Famaj reprezentantoj
--------------------

### Aktoroj

* Jean-Claude Van Damme
* Mel Gibson
* Arnold Schwarzenegger
* Steven Seagal
* Sylvester Stallone
* Bruce Willis

### Reĝisoroj

Famaj agadfilmoj
----------------

* *Independence Day*
* Mortu malrapide
* Rambo
* Terminator

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Agadfilmo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2006-02-03 per la retarkivo Wayback Machine
**Leonid Viktoroviĉ VLADIMIRSKI** (ruse *Леонид Викторович Владимирский*; n. 21-an de septembro 1920 en Moskvo; m. 18-an de aprilo 2015) estas rusa grafikisto kaj ilustristo. Per siaj desegnaĵoj por diversaj Burattino-libroj kaj la libraro pri smerald-urbo kaj la »Magia Lando« (de Aleksander VOLKOV) li ege famiĝis, kaj en ruslingva tereno kaj en la landoj de la eksa socialisma ŝtataro.

Vivo
----

Kiam li finis la lernejon li en arkitektura altlernejo eklernis. Sed li nur povis tri kursojn partopreni, en aŭgusto 1941 li devis militservi en armeo. Post la armeo li partoprenis en kurso pri animaciaj filmoj; tiun studadon li finis 1951 kun premio.

1974 li ricevis la ŝtatan titolon »Merita artisto de Sovetunio«.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝo de la artisto Arkivigite je 2007-08-04 per la retarkivo Wayback Machine ruse
* Ampleksa retpaĝo kun intervjuoj Arkivigite je 2007-10-07 per la retarkivo Wayback Machine ruse


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 206190
* GND: 101886511X
* VIAF: 306179076
* ISNI: 0000 0003 9836 500X
* SUDOC: 120614693
 |
**Zsédeny** [ĵEdenj] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Sárvár.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.3421/16.9028
* Loĝantaro: 210
* Poŝtkodo: 9635
* Telefonprefikso: 95

Situo
-----

La vilaĝo situas apud ĉefvojo inter Sopron kaj Balatono, sed ĉefvojo inter Szombathely kaj Győr estas ankaŭ en la proksimeco. Sárvár troviĝas 10, Szombathely 30, Budapeŝto 199 km-ojn  Arkivigite je 2017-12-22 per la retarkivo Wayback Machine.

Historio
--------

La loko estis loĝata dum la ferepoko. La unua mencio devenis el 1238, tiutempe la kampoj apartenis al familio Zsédenyi, poste alfortikaĵo de Sárvár. Baldaŭe Zsédeny situis en fronto de Habsburga Imperio kaj Osmana Imperio.

Vilaĝservoj estas biblioteko, migra poŝto, zorganto (kiu liveras la infanojn al la najbara vilaĝo por lernadi, ktp).

La malgranda vilaĝo havas romkatolikan kaj luteranan preĝejojn. Vidindaĵo estas ankaŭ nobela domo de **Maróthy** [marOti], kiu nun estas hotelo.

Famuloj
-------

En Zsédeny naskiĝis József Horváth (aktoro, 1924).
**Béla Erdőssy** [erdOŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Erdőssy Béla** estis hungara pentristo, grafikisto, altlerneja instruisto.

Pentraĵo de Béla Erdőssy: Neĝa vojo
Béla Erdőssy [*rompita ligilo*] naskiĝis la 6-an de aprilo 1871 en Hungara reĝlando en Ekel (nuntempa Okoličná na Ostrove en Slovakio), li mortis la 25-an de novembro 1928 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Erdőssy akiris diplomon en Reĝa Desegnista Edukejo en 1894. Li lernis precipe de Bertalan Székely. Post la diplomo li plulernis jaron en privata lernejo de Károly Lotz, poste li estis asistanto en Reĝa Teknikuniversitato palatino József. Inter 1897 kaj 1925 li instruis en la menciita Desegnista Edukejo, poste li pensiuliĝis. Ekde 1894 li ofte ekspoziciis en Arthalo Budapeŝto aŭ en similaj ekspoziciejoj. Liaj pluraj pentraĵoj estas videblaj en Hungara Nacia Galerio. Li ŝatis pentri pejzaĝojn, ĝenropentraĵojn, krome menciindas liaj akvafortoj kaj grafikaĵoj.

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* *Piaci jelenet*
* *Folyóparton*
* *Enteriőr*
* *Vásárban*
* *Havas út* (vidu la foton!)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* György Haller (pentristo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Béla Erdőssy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Béla Gaál,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gaál Béla** estis hungara reĝisoro, aktoro, scenaristo, instruisto. Lia origina familia nomo estis *Goldstein*, lia malofta nomvarianto estis *Gál*.

Béla Goldstein  naskiĝis la 2-an de januaro 1893 (laŭ aliaj fontoj la 1-an de januaro 1893 en Dombrád), li mortis la 18-an de februaro 1945 en koncentrejo de Dachau (laŭ aliaj informoj en Budapeŝto en 1944/45?).

Biografio
---------

Béla Gaál devenis el juda familio. Li frekventis mezlernejon kaj juran universitaton en Budapeŝto, sed poste li lernis ankaŭ aktorteknikon. Li estis aktoro, foje reĝisoro en provinco. Dum la 1-a mondmilito li estis soldato, poste li estis teatrestro en Budapeŝto. Inter 1920 kaj 1927 li estis reĝisoro de filmoj, poste li estis ĉefreĝisoro 2 jarojn de Teatro Belvárosi. Inter 1934-1939 li instruis en filma lernejo, kiun li mem fondis. Tiutempe li denove okupiĝis pri filmoj, sed la kontraŭjudaj leĝoj finis lian karieron. Li estis viktimo de holokaŭsto, lia morto okazis en nebulaj cirkonstancoj.

Li havis edzinon.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* József Vándor (aktoro)

Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj
----------------------------

* *A vörösbegy* (1920) - vidu la afiŝon en la hungara paĝo!
* Sonĝoaŭto (1934) - lia ĉefverko
* *János vitéz* (1938)

Elektitaj teatraj reĝisoraĵoj
-----------------------------

* Lange: *Sámson és Delila*
* Berr–Verneuil: *A szombat esti hölgy*

Elektitaj scenarlibroj
----------------------

* *Csak nővel ne!* (1924)
* *Vica, a vadevezős* (1933)
* *Maga lesz a férjem* (1937)

Liaj filmaj roloj
-----------------

* *Harrison és Barrison* (1917)
* *Nick Winter négy új kalandja* (1920) - Guth

Liaj teatraj roloj
------------------

* Frigyes Karinthy: *Holnap reggel* - Irjő
* Shaw: *Fanny első színdarabja* - Trotter

Lia sola poemlibro
------------------

* *Kóborlások* (1914)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* 

* Kategorio Béla Gaál en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 589598
* GND: 1062204697
* VIAF: 312620540
* ISNI: 0000 0004 4408 2095
* BNF: 179089096
 |
**Béla Fenyvessy** [fenjveŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fenyvessy Béla** estis hungara kuracisto, profesoro. Lia patro estis Adolf Fenyvessy, lia nobela antaŭnomo estis *zalai*.

Béla Fenyvessy  naskiĝis la 15-an de aŭgusto 1873 en Budapeŝto. Li mortis la 6-an de januaro 1954 en Pécs.

Biografio
---------

Béla Fenyvessy akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1897. Post siaj studoj li laboris en medicina instituto. Tiutempe li studvojaĝis al Vieno kaj Berlino. En 1905 li estis nomumita privata profesoro, en 1909 titulara eksterordinara profesoro en la supre menciita universitato. Dum la 1-a mondmilito li estis armea institutestro de la centra medicina instituto, poste li estis nomumita ordinara publika profesoro en Universitato Erzsébet. Li estis dekano en la studjaro 1918, en la sekva jaro rektoro. En tiuj jaroj la plena universitato estis translokigita al Budapeŝto, fine al Pécs. En 1952 li doktoriĝis. Li okupiĝis ĉefe pri sanstatoj de la loĝantaro.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Idegen zsírok kimutatása vajban* (1907)
* *Gyógyszertan* (1908, poste plurfoje eldonita)
* *Az influenza járványtanáról* (1927)

Memorigiloj
-----------

* memormedalo "Fenyvessy Béla" de 1960

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun portreto Arkivigite je 2015-04-25 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**ERŐDI Béla** (eroe:di) *Harrach* estis hungara lingvisto, geografia verkisto naskita en Szászrégen la 16-an de aprilo 1846 kaj mortinta en Budapeŝto la 5-an de majo 1936.

Kariero
-------

Béla Erődi pristudis orientajn lingvojn en la Universitato de Budapeŝto. Li plustudis en Konstantinopolo, li vojaĝis en Malgranda Azio, Egiptio kaj en landoj de Balkano. En 1870 li revenis kaj li havigis diplomon de instruisto, en 1875 li doktoriĝis pri turka kaj persa lingvoj. Li estis komence instruisto en Budapeŝto, de 1882 direktoro de gimnazio de Fiume. De 1889 li instruis en Koloĵvaro, poste de 1892 ĝis 1919 li estis lernejdistrikta ĉefdirektoro en [[Budapeŝto]. Li estis prezidanto de tutlanda komisio pri ekzameno de stenografio, kaligrafio kaj maŝintajpado. Li estis lingvotalentulo, eklernis 15 lingvojn. Li priokupiĝis la turka kaj persa lingvojn, li tradukis hungaren (Omar Ĥajam: Keleti gyöngyök, Hafizo, Abol-Gasem Ferdousio ktp.). De 1875 li estis sekretario de la *Földrajzi Társaság* (Geografia Asocio), de 1893 ĝis 1904 li estis ĝia prezidanto.

Libroj
------

* *Mikes Kelemen életrajza* (Pozsony – Bp. 1885);
* *Fáraók országában* (.Bp. 1888);
* *Utazásom Szicília és Malta szigetén* (Bp. 1895);
* *A Szentföldön* (Bp. 1899)

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 343388
* LCCN: n91045280
* VIAF: 34588228
* ISNI: 0000 0001 0837 3774
* BNF: 15373198c
* ICCU: IEIV048474
 |
**Diederich VOLKMANN** (naskiĝinta la 13-an de septembro 1838 en Bremeno, mortinta la 13-an de marto 1903 en Bad Tabarz) estis germana filologo klasika kaj dum du jardekoj lernejestro ĉe Landesschule Pforta.

Vivo
----

Volkmann estis la plej maljuna filo de la teologo kaj gimnaziinstruisto Johann Heinrich Volkmann. Liaj fratoj estis la komercisto kaj usona konsulo je Odeso Johann Hermann Volkmann, la kompaniano kaj kontrolkomisionestro de *Nordwolle*) Johann Heinrich Volkmann kaj la pastoro bremena Gustav. Volkmann edzinigis Clementine Breslau (1845–1923), kun kiu li havis kvin infanojn, i.a. la kolonioficiron kaj majoron Richard D. Volkmann (1870–1954).

Post frekvento de Malnova gimnazio en Bremeno li studis ekde 1857 filologion ĉe la Bonna universitato kie li aktivis en la studenta korporacio *Alemannia*. En 1858 li iĝis studento ĉe la Universitato de Vroclavo revenonte en 1859 Bremenon. Tie li doktoriĝis en 1861 per la defendo de la laboraĵo *De Suidae biographicis quaestiones selectae*.

En 1861 li ekinstruistis en Schulpforta kie inter 1861 kaj 1864 estis unu lia lernanto Friedrich Nietzsche. Kun li estis havonta kontaktojn dum jardekoj; al li konsilis Volkmann iri Bonnon por studi. Je pasko 1863 Volkmann promociiĝis je la eco de la kvara adjunkto kaj nomumitis en 1866 supera instruisto kaj en 1870 profesoro. En 1873 oni vokis lin lernejestrecen al Görlitz, en 1874 al Elberfeld. Finfine li iĝis direktoro je Schulpforta en la 1878-a jaro.

Mallonge post la ekregado imperiestro Vilhelmo la 2-a venigis Volkmann por konsiliĝo pri granda, en 1890 planita konferenco lerneja. Ofertero transpreni kiel ministeria konsilisto la sekcion *Supera lernejaro en Prusujo* de Volkmann rifuzitis tamen.

Graveco
-------

Volkmann organizis multajn studvojaĝojn en Italujon kaj Grekujon. Instruiste li aktivis en la lingvoj helena, latina, franca kaj germana. Post rektoreco li kontentiĝis instruadi al baldaŭaj abiturientoj la helenan. Pro malbona saneco li retirigitis solene en 1898. Nomumite sekreta registarkonsilisto li transloĝiĝis al Jena. Dum feria restado en Bad Tabarz li mortis; tie troviĝas ankaŭ lia tombo.

Honoroj
-------

* 1883: Roter-Adler-Orden (4-a klaso)
* 1890: Adler der Ritter des Hohenzollernschen Hausordens
* 1893: Krone zum Roten Adler Orden

Skribaĵoj
---------

* *De Suidae biographicis quaestiones selectae – Bonnae.* Georgi, 1861.
* *De Suidae biographicis quaestiones alterae, Symbol. philologorum Bonnensium Fasc.* II, 1867, p. 715–731.
* *Itinerarium Alexandri – Naumburg.* Sieling, 1871.
* *De Suidae biographicis quaestiones novae.* Gymn.-Progr. von Schulpforta, Naumburg 1873.
* *Alexandri Magni rerum gestarum epitoma : Et cod. Mettensi – Namburgi.* Sieling, 1886.

Literaturo
----------

* Fritz Heyer: *Aus der Geschichte der Landesschule zur Pforte.* Darmstadt, Leipzig 1943.
* Felix Beheim-Schwarzbach: *Diederich Volkmann.* Ĉ. 1943.
* Hans Heumann: *Schulpforta – Tradition und Wandel einer Eliteschule.* Erfurt 1994.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 747989
* GND: 102133042
* VIAF: 121644731
* ISNI: 0000 0000 8027 6162
* SUDOC: 180739166
 |
**Wahagnies** - prononco laŭ sistemo IFA [va.aɲi] - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ], nederlande/flandre *Noorderdepartement*, en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de 2020 en la komunumo vivis 2 615 loĝantoj sur areo de 5,69 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 460 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lille* (france *Arrondissement Lille*, nederlande *Arrondissement Rijsel* respektive okcidentflandre *Arroundissement Rysel*), kaj al la kantono *Annœullin*. 

La urbeto situas proksimume dudek kilometrojn sude de Lille.

Partnera komunumo
-----------------

Wahagnies estas ĝemelita kun Böhl-Iggelheim (Rejnlando-Palatinato) en Germanio.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
**Diego DURÁN** (Sevilo, 1537 – 1588) estis hispana historiisto kaj dominikano konata ankaŭ kiel *fray Diego Durán*, verkisto de unu el la unuaj verkoj pri diversaj aspektoj de la socio de meksikoj (aztekoj), por kio li studis la naŭatlan kaj konsultis nombrajn gravajn originalajn atestilojn, kaj parolaj kaj skribaj.

Moktezumo reprezentata laŭ kodekso de la kronikisto de las 16.a jarcento Diego Durán.

Verko
-----

Lia plej grava verko estas la *Historia de las Indias de Nueva España e islas de Tierra Firme*, foje referencita kiel *Kodekso Durán*; ĝi estis eldonita por la unua fojo en variaj volumenoj inter 1867 kaj 1880 pro la intereso de la meksika politikisto José Fernando Ramírez por elhavi tiun manuskripton el la Nacia Biblioteko de Hispanio. Durán verkis tiun *Historion* post realigi detalan esploradon en parolaj fontoj, kodeksoj kaj diversaj atestiloj, kiujn ili komparis por havigi version pravan pri la informo pri la meksikoj kaj ties samtempuloj. Simile al tiu de Bernardino de Sahagún, la verko havis antropologian celon, nome koni rekte la kutimojn kaj tradiciojn de la popoloj de Mezameriko, enhavante el desegnoj, al studoj pri la lingvo, mitoj kaj legendoj, dioj, funebraj ritoj, kulturo, kuirarto kaj socia kaj politika organizadoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Diego Durán en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Historia de las Indias de Nueva España e islas de Tierra Firme*. Eldono de 1867. México: Imprenta de J.M. Andrade y F. Escalante. Tomo I kaj Tomo II. Internet Archive.
* Desegno kun kronologia azteka tabelo, en Artehistoria.jcyl.es.
* DURÁN, Diego. *Historia de las Indias de Nueva España e islas de Tierra Firme* en Cervantes Virtual, tomo I kaj II. Konsultita la 7an de novembro de 2009. *(Tiu ne estas la manuskripto originala, sed transvortumado kiun faris José F. Ramírez, por presi ĝin, publikigita en 1867)*.
* Konsultebla en la Biblioteca Digital Hispánica apartenanta al la Biblioteca Nacional de España la faksimilo de la originalo (PID 3273451).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 588561
* GND: 128491795
* LCCN: n81090283
* VIAF: 15030586
* ISNI: 0000 0001 1560 7508
* SUDOC: 094857539
* BNF: 14644307s
* NLA: 35050769
* NDL: 00513000
* BIBSYS: 7070659
* ICCU: UBOV050720
* BNE: XX917589
 |
**Erasmus+** estas la programo de la Eŭropa Komisiono por edukado, trejnado, junularo kaj sporto por la periodo 2014-2020, sukcedanta la antaŭan dumvivan edukan kaj trejnan programon 2007-2014, kiu sukcedis la Programon Sokrato-Leonardo. Kiel integra programo, Erasmus+ ofertas pli da moviĝeblaj ebloj por lernantoj kaj dungitaranoj kaj kunlaboron inter la edukaj, trejnaj kaj junularaj sektoroj, kaj estas pli alirebla ol ĝiaj antaŭantoj, kun financaj reguloj simpligitaj kaj pli strukturo faciliganta la programan administradon. 

La programo estas malfermita al studentoj, staĝantoj, instruistoj, prelegantoj, junuloj, volontuloj, junularaj laboristoj kaj homoj, kiuj laboras en popolaj sportoj. Ĉirkaŭ du trionoj de la buĝeto estas asignitaj al eksterlandaj lernaj okazoj por individuoj, en la EU kaj ekster, la lasta triono subtenas partnerecojn inter edukaj institucioj, junularaj organizaĵoj, entreprenoj kaj lokaj kaj regionaj aŭtoritatoj, kaj ankaŭ reformojn celantajn modernigi edukajn, trejnajn kaj junularajn sistemojn. 

La programo Erasmus + estas efektivo de la strategio Eŭropo 2020 por kresko, dungado, socia egaleco kaj inkluzivo, kaj por la celoj de la strategia kadro "Edukado kaj trejnado 2020".
Erasmus + fokusiĝas pri antaŭenigo de la daŭripovan disvolviĝon de partneraj landoj en la fako de la altnivela edukado kaj celas atingi la difinitajn celojn de la Junulara Strategio de Eŭropa Unio.

La programo emfazas jenajn celojn:

* Redukti senlaborecon, precipe inter junuloj;
* Antaŭenigi edukadon de plenkreskuloj, precipe en la fako de novaj kapabloj kaj kapabloj postulataj en la labormerkato;
* Subtenu novigadon, kunlaboron kaj reformojn;
* Kuraĝigi junulojn al partopreno en demokratia vivo en Eŭropo;
* Redukti fruan lernejan forlason;
* Antaŭenigi kunlaboron kaj moveblecon kun partneraj landoj de Eŭropa Unio.

Programo KA152
--------------

Laŭ la retejo de Erasmus+, la programo celas "subteni organizojn kaj grupojn de junuloj por fari junularajn interŝanĝojn, por kunigi junulojn el malsamaj landoj por interŝanĝi kaj lerni ekster la formala edukada sistemo."

Referencoj
----------

1. 1 2  Erasmus+ (arkivo) ĉe la retejo de la Eŭropa Komisiono
2. ↑  Verda lumo por Erasmus +: Pli ol 4 milionoj por ricevi subvenciojn de EU por kapabloj kaj dungebleco  (arkivo) ĉe *europa.eu*
3. ↑  Erasmus Plus-financado por instruaj trejnaj kursoj | Erasmus + KA1  (arkivo) jen france, sed havebla ankaŭ en naŭ pliaj eŭropaj lingvoj
4. ↑  Libera Folio TEJO ricevas 25 000 eŭrojn por muzikalo la 4-an de majo 2022

Vidu ankaŭ
----------

* Erasmus
* Programo Sokrato-Leonardo
* Erasmus Mundus
* Eŭropa Volontula Servo
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri spiritismo citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Septembro 2016)* |

**Perispirito**, laŭ Spiritismo, estas ligilo altenanta la animon al la korpo; meza principo inter materio kaj spirito; duonmateria envolvaĵo de la spirito. Kiam la animo estas kunigita kun la korpo, dum la vivo, ĝi havas duoblan envolvaĵon: unu estas peza, maldelikata kaj detruebla, kiu estas la korpo; la dua, fluideca, malpeza, nedetruebla, nomata *perispirito*. Tiu termino estis kreita de Allan Kardec en lia verko La Libro de la Mediumoj.

Estas do en la homo tri esencaj partoj: 1.e la animo aŭ Spirito, la inteligenta principo, kie loĝas la penso, la volo kaj la morala sento; 2.e la korpo, materia envolvaĵo, kiu metas la spiriton en rilatoj kun la ekstera mondo; 3.e la perispirito, fluideca, malpeza envolvaĵo, kiu funkcias kiel ligilo inter la spirito kaj la korpo.

Per helpo de sia perispirito la spirito agadas sur sian vivantan korpon; ĝi estas ankoraŭ per tiu sama fluido, ke li manifestiĝas kaj agadas sur inertan materion, produktas bruojn, movas tablojn kaj aliajn objektojn, kiujn ili levas, renversas aŭ transportas. Tiu fenomeno havas nenion surprizigan, se oni konsideras, ke inter ni la plej potencaj motoroj troviĝas en la maldensaj kaj eĉ nepeseblaj fluidoj, kiel la aero, la vaporo, la elektro. Ĝi estas ankaŭ per helpo de sia perispirito, ke la Spirito igas la mediumojn skribi, desegni aǔ paroli. Ne havante mem tuŝeblan korpon por materie agi, kiam li volas manifestiĝi, la spirito uzas la korpon de mediumo, kies organojn li prunteprenas kaj uzas kvazaŭ ili estus lia propra korpo; ĉi tion li faras per la fluideca emanaĵo, kiun li verŝas sur ĝin.

Bibliografio pri perispirito en Esperanto
-----------------------------------------

* Interrilatoj spirito-materio de Jorge Andréa.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **erao de Arpadidoj** estas periodo en la historio de la Hungara reĝlando, kiu daŭras de la ŝtatofondiĝo en 1000 ĝis 1301, formorto de la vira branĉo de la dinastio Árpád kun la morto de Andreo la 3-a. Ĝi komenciĝis kun Stefano la 1-a kaj finiĝis kun Andreo la 3-a. Tiu erao daŭris 301 jarojn, dume 23 reĝoj regis. La sekva erao nomiĝas miksdinastia erao.

Monumento pri Árpád, de kiu devenis Arpadidoj
Mapo pri Hungarlando el la 13-a jarcento (meze estas regionoj de kumanoj, plej supre kaj sudoriente regionoj de saksoj
La frua Arpadida erao daŭras de Stefano ĝis invado de la tataroj (1000-1241), tiam evoluo de la lando estis ĝenerale kontinua. Ĝi estas karakterizita per forta centralizita potenco.

Komenciĝis la malfrua erao de Arpadidoj kun rompiĝo kaŭzita de la tatara invado kaj la rekonstruo kaj finiĝis kun morto de Andreo la 3-a (1241-1301). Potencoj de Béla la 4-a kaj liaj posteuloj pli kaj pli malpliiĝis kontraŭ la nobelaro, ĉefe kontraŭ la magnatoj, tial oni ne povis restarigi la centran potencon, nur dum regado de Karolo la 1-a (Hungario).

La plej gravaj reĝoj de Arpadidoj
---------------------------------

* Stefano la 1-a (Hungario), kiu fondis la kristanan ŝtaton, baldaŭe li estis sanktulo
* Ladislao la 1-a (Hungario), kiu unuigis Hungarion kaj Kroation, defendis la landon de la kumanoj, baldaŭe li estis sanktulo
* Kolomano (Hungario), kiu havis hungare la epiteton "libra" pro la saĝeco, okupis Dalmation kaj deklaris, ke sorĉistinoj ne ekzistas
* Béla la 3-a (Hungario), fama kavaliro
* Andreo la 2-a (Hungario), kiu manifestis buleon
* Béla la 4-a (Hungario), kiu post invado de la tataroj refondis la landon kaj konstruis ĉie fortikaĵojn
* Andreo la 3-a (Hungario), kiel lasta el la dinastio

Vidu ankaŭ pli detale
---------------------

* Árpád-dinastio
* Kategorio:Árpád
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento (ekde 1999) en urbo Enying (Hungario).

Historio
--------

En Enying en tiu loko la plej frue kapelo de la fortikaĵo funkciis. laŭ ekleziaj fontoj la kalvinana grupo estis fondita en 1540. Ili konstruis lignan kirkon anstataŭ la kapelo en 1680, poste el lomo en 1720. La nun videbla preĝejo estis konstruita inter 1789-1792. La flankonavo konstruiĝis en 1846. La benkoj estis faritaj en 1792 kaj renovigitaj en 1846, 1892, 1897, 1946 kaj 1966. József Angster faris la orgenon en 1887 kaj estis renovigita en 1948 kaj 2013. En 1945 la turo estis detruita pro konstantaj pafoj. Novaj lustroj alvenis en 1992. En 2000 novaj instalaĵoj estis faritaj en la flankonavo. En 2006 pluraj renovigaj laboroj okazis. Nuntempe oni aranĝas somere orgenkoncertojn.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto, sed en la korto ankaŭ pastra loĝejo kaj memorkolono estas videblaj. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo altiĝas. La flankonavo havas grandan enirejon, sur la teretaĝo 2, sur la unua etaĝo 3 fenestrojn. Interne estas 2 galerioj. La muroj estas blankaj.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* diservo

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
|  |  |
| --- | --- |
|  Malneŭtrala teksto | **Ĉi tiu artikolo ne respektas neŭtralan vidpunkton**.

---

Konsideru do ĝian enhavon singardeme. Bonvolu diskuti en la diskutpaĝo por restarigi la neŭtralecon. Malneŭtralaj asertoj povas esti forigitaj.Specifu: {{Malneŭtraleco|temo=|dato=januaro 2023}}}
 |

**Periodaj san-testoj** (angle *check-up*) estas subprodukto de industri-medicina aparato kiu aperis en la 1970-jaroj. En tiu tempo oni havigis materiajn kondiĉojn por fari multnobrajn san-testojn, sed, por eviti senokupon de testiloj, oni bezonis homojn por fari san-testojn en industria skalo. Sekve, la privata san-sektoro kreis la ideon pri bezono de periodaj san-testoj, eĉ se homoj estas tute sanaj. Tiam ekestis granda socia premo por akiri periodajn san-testojn kaj eĉ multaj kompanioj devigis siajn dungitojn fari ilin.

La komercigo de periodaj san-testoj kondukis al cirkonstancoj en kiuj simplaj testoj, se erare pozitivaj igis kuracistojn utiligi pli kompleksajn, invadajn ekzamenojn, ekzemple biopsiojn kaj angiradiografiojn, kaj submetis la pacienton al nenecesa angoro. Ĉiujaraj rutinaj ekzamenoj povas doni falsan senton pri sekureco kaj malatentigi pri gravaj simptomoj aperantaj tuj post ekzameno. 

Komercumado kaj misutiligado de preventmedicino enhavas la saman malavantaĝon por la socio kiel misa aŭ troa utiligado de kuracmedicino. Nuntempe, oni pli zorge elektas koncerne periodajn ekzamenojn, farante ilin pli adekvataj al la karakterizaĵoj, aĝo kaj vivstilo de paciento.
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Gulács.

Historio
--------

La supozeble gotika, tiam katolika kirko estis konstruita en la 15-a jarcento. Ĉirkaŭ en la 16-a jarcento la loĝantoj forlasis la katolikismon kaj prenis la kalvinismon, tial la kirko iĝis kalvinana. Sigelo de la jam kalvinana kirko estis farita en 1595. Inter 1818-1867 la preĝejo estis plene rekonstruita en pluraj etapoj, sed oni uzis supozeble ankaŭ la malnovajn partojn. Ĝis tiam arkeologia esplorado ne okazis. En 2002 la preĝejo estis renovigita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en parko ĉe vojdisiĝo. En mezo de la fasado la kvadrata turo plene reliefas. La enirejo troviĝas ĉe piedo de la turo. La absido estas duonronda kaj havas saman larĝon, ol la navo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj Arkivigite je 2019-05-12 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Albina** estas urbo en orienta Surinamo, kaj estas ĉefurbo de la Distrikto Marowijne. La urbo situas sur la okcidenta bordo de la Marowijne-rivero (Maroni-rivero), kiu formas la limon kun Franca Gujano, rekte apud la francgvajana urbo de Saint-Laurent-du-Maroni, al kiu ĝi estas ligita per ofta pramo.

Oni eblas atingi Albina aŭtobuse laŭ la aŭtoŝoseo Orienta-Okcidenta-Ligo. La distanco inter Paramaribo kaj Albina estas proksimume 150 kilometroj. Pro la milito en la dua duono de la 1980-aj jaroj granda parto de la areo inkluzive de la vojo al Albina estis detruita. Grandparte de Albina estis detruita dum la Maronaj ribeloj en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj.

Albina havas malgrandan boatan (korjal) ligon al Galibi. La vojaĝo trans la akvo daŭras proksimume 1.5 horojn. Estas plaĝo kaj malgranda turisma vendejo. La ĉefa kialo ke turistoj vizitas Galibi estas por vidi testudojn, kiuj venas le la tuta mondo (inkluzive de lokoj malproksime kiel Kostariko kaj Aŭstralio) por demeti siajn ovojn en Surinamo. Bedaŭrinde la ovoj ne estas sekuraj, ĉar ŝtelĉasistoj kolektas la ovojn por vendi ilin sur la merkato. Aldone, la urbo havas malgrandan flughavenon, kun avia dromo de 650 kilometroj, uzinta ekde 1953.

Ĝemelurboj
----------

* Koksijde, Belgio.

* Kategorio Albina (Surinamo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Albillos** [alBIljos] estas loĝloko kaj municipo en la centro de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Alfoz de Burgos*.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Alfoz de Burgos, centre kaj malhelverde.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 12,36 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 221 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed poste rekuperiĝis pro la proksimeco al la provinca ĉefurbo.

Ĝi distas 14 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas ĉe la maldekstra bordo de la rivero Pisuerga apud Palacios fronte de la vilaĝo Lantadilla kiu apartenas al Palencio.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Albillos formis parton de la *partido de Burgos* en la kategorio de izolaj loĝlokoj, unu el dek kvar kiuj formis la komunumon *Intendencia de Burgos*. La Markizo de Villarreal estis ordinara urbestro.

Turo de la 14-a jarcento estis aĉetita en la 1960-aj jaroj fare de la posedantoj de la hotelo Landa, en Burgosa ĉefurbo, por reklamaĵo kaj translokigita ĝis la nuna loko ĉe la ŝoseo A-1.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Maria.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775326
 |
**Albeta** [alBEta] estas municipo de Hispanio, en la centra parto de la komarko *Campo de Borja* kies ĉefurbo estas Borja, en la okcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Albeta* deriviĝas el araba kun signifo "domaro".

Geografio
---------

Albeta estas malgranda municipa teritorio en la centra parto de la komarko *Campo de Borja*, kie ĝi okupas teritorion inter tiuj de Borja norde kaj de Bureta sude. La municipa teritorio limas kun Borja, Magallón, Alberite de San Juan, Bureta kaj Ainzón. Krom la rivero Huecha estas la kanaleto Marbadón kaj la fonto Fuente del Ojo de sulfur-magneza akvo, konata ekde la antikveco.

La loĝloko Albeta mem estas je 60 km nordokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, kaj je nur 3 km de Borja, proksime de la rivero Huecha, kiu fakte fluas laŭ la vojo inter Ainzón kaj Magallón. Ĝi estas sur 412 msm, alirebla ĉefe el Bureta kaj Borja.

Historio
--------

Estus jam romia setlejo, ĉar en la industria zono La Gorrona oni trovis romian vilaon kun termo. Poste la araboj lasis irigacian reton kaj loknomon. La konkero de Tarazona fare de Alfonso la 1-a en 1119 ebligis, ke ankaŭ Albeta estus konkerita de kristanoj ĉirkaŭ tiu jaro. La loĝantaro post la kristana konkero en la loko restis parte de mudeĥaroj kaj poste de moriskoj, kies forpelo en 1610 rezultos en enorma demografia kaj ekonomia krizo.

Preĝejo.
Albeta demografie kreskiĝis nur ekde la dua duono de la 19-a jarcento, ĉefe pro la epidemio de filoksero en Francio. Sed poste tamen preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj ankaŭ en Albeta oni malaltiĝis el 310 loĝantoj en 1910 ĝis nunaj 144 loĝantoj.

Ekonomio
--------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (olivarboj, migdalarboj, vitejoj kaj cerealoj) brutobredado (ŝafoj, bovoj, porkoj), kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vino), krom ekstera dungado. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo, romia arkeologia kuŝejo, naturaj lokoj kaj pejzaĝo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

1. ↑   POCKLINGTON, Robert (2016). «Lexemas toponímicos andalusíes (I)». Alhadra. Revista de la cultura andalusí 2. ISSN 2444-5282.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Albeta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807970
* LCCN: n2001093957
* VIAF: 140911341
 |