recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **rivero Cesar** [seSAR] estas rivero norde de Kolombio kiu elfluas en la montoj de la Sierra Nevada de Santa Marta, en la municipo San Juan del Cesar, Departemento La Guajira, poste trapasas la teritorion de la Departemento Cezaro de nordo al sudo kaj elfluas en la Ciénaga de Zapatosa, zono de la depresio *momposina*.

Ĝi etendas tra proksimuma areo de 310 km².

Ties fluejo separas la areon de la Sierra Nevada de Santa Marta disde la ĉefa montaro Andoj, partikulare disde la Cordillera Oriental formante la valon de la rivero Cesar aŭ valo de la Kaciko Upar.

La rivero Cesar estas nutrita de variaj rojoj kiuj elfluas en la Sierra Nevada de Santa Marta kaj en la Serranía del Perijá. La ĉefa alfluanto de la rivero Cesar estas la rivero Ariguaní, kiu havas longon de 183 km. Aliaj gravaj alfluantoj estas la riveroj Badillo, Guatapurí (85 km) kaj Cesarito.

Valledupar estas la plej grava urbo laŭ ties fluejo.

Referencoj
----------

1. ↑  Banco de la República: CEER-Cartagena - El río Cesar Alirita la 29an de Januaro 2017.

* Kategorio Rivero Cesar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Aurora** estis dulingva (rumana kaj hungara) literatura, arta, teatra kaj socia semajnrevuo en Oradea, Rumanio fondita de kolonelo George Bacaloglu, prezidanto de la Societatea Cele Trei Crişuri (Hármas Körös Társaság) la 24-an de decembro 1922.

Redakcioanoj
------------

Poeto George A. Petre, Keresztury Sándor (Alexandru Olteanu) kaj László Salamon. Pli malfrue kontribuis ankaŭ iron Albani publicisto kaj Béla Korda. La lasta numero aperis la 14-an de junio 1923. En la rumana parto oni publikis ne nur rumanajn aŭtorojn tradukite, sed ankaŭ la poemojn de Lajos Áprily, Oszkár Bárd, János Bartalis, Sándor Reményik, István Szombati-Szabó. En la hungara parto aperis ne nur rumanaj klasikuloj, sed ankaŭ la poemoj de Lucian Blaga, Victor Eftimiu, Ion Pillat, prozaĵoj de Ion Agîrbiceanu, Liviu Rebreanu, Mihail Sadoveanu, Eugeniu Speranţia. Oni reaperigis en traduko de Octavian Goga la poemon de Petőfi *Egy gondolat bánt engemet...*, kaj hungare publikis la poemon de la poeto *Petőfihez* (Al Petőfi). Pluraj studoj parolas pri la du literaturoj kaj pri la rumana-hungara rilatoj. Ernő Ligeti aperigis publistikon, Iustin Ilieşiu kaj Ion Lupu tradukaĵojn.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon
Monto "rokoformacio *Affensteine*.
Vido al parto de Affensteine
**Affensteine** estas la nomo de fama rokoregiono en Elba Grejsmontaro. Ĝi situas dekstre de la rivero Elbo, inter la valo Kirnitzschtal en la nordo kaj la vilaĝo Schmilka en la sudo. Kune kun la apuda rokoformacio Schrammsteine ĝi okupas areon de proksimume 12 km².  

La nomo *Affensteine*, origine *Aufensteine*, ne rilatas al simioj (germane *Affen*), sed al gufoj ("*Auf*" estis malnova germana vorto por "*Uhu*" = gufo). Tiuj birdoj iam vivis tie en abunda kvanto. Affensteine do signifas Gufaj Rokoj.

La areo de tiu rokaro etendiĝas norde de la linio, kiun formas la vojoj *Reitsteig*, *Zurückesteig* kaj *Schrammsteinweg*, inter la ravino "Schwarzes Loch" en la okcidento kaj la monto Kleiner Winterberg en la oriento.

La rokoj staras en ĉeno kaj formas kvazaŭ muron. Horizontala terasoforma ŝtupo ilin dividas je du etaĝoj. Sur tiu ĉi (ofte tre mallarĝa) "teraso" oni povas iri laŭ belega migrovojeto kun pluraj imponaj longadistancaj vidoj al aliaj partoj de la montaro. La menciita teraso, kies nomo estas "Obere Affensteinpromenado", estas atingebla trans multaj aventurecaj suprenvojoj; ekzemple: Großer Dom, Kleiner Dom kaj Wilde Hölle.
La rokofendoj etendiĝas plej ofte en vertikala direkto. Al grimpantoj ili ofertas malmultajn eblecojn por apogo. En tiu rokoregiono koncentriĝas granda parto el la malfacilaj kaj postulemaj grimpovojoj de la montaro. La plej gravaj rokopintoj estas *Bloßstock, Kreuzturm, Domwächter, Rohnspitze, Brosinnadel, Frienstein, Bergfried*. La plej alta roko estas Carolafelsen kun alteco de 458 metroj. Ĝi estas atingebla por migrantoj.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Affensteine en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Affensteine en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Abdel Moneim Aboul Futouh Abdel Hady** (naskiĝis la 15-an de oktobro 1951), estas egipta politikisto. Li estas en 2012 ĝenerala sekretario de la Unuiĝo de Arabaj Medicinistoj kaj membro de Islama Frataro. Li estas kandidato por la prezidenteco de Egipto en 2012.

Frua vivo
---------

Abul Futuh studis en la Universitato de Kairo medicinon kaj juron. Li diplomitiĝis en 1976 pri medicino kun distingo kaj pri juro kun baĥeloro. Li atingis titolon de magistro en la Universitato de Helwan pri hospitala administrado.

Dum sia laboro en la universitato, Abul Futuh estis en 1973 prezidanto de la Studentaro **Quasr Aini**, same prezidanto de Studentaro en Kairo 1975. Pli poste, li iĝis ĝenerala sekretaro de media komitato de ĉiuj egiptaj universitatoj.

Islama Frataro
--------------

Abul Futuh estis prominenta studenta gvidanto en la 1970-aj jaroj kaj klopodis por tio, ke malgrandaj islamaj organizaĵoj povu facile aliĝi al la Islama Frataro. Kiel prezidanto de Studentaro en Kairo, Abul Futuh havis faman debaton kun la tiama egipta ŝtatĉefo Anvar Sadat. Li riproĉis Sadat-on kaj lian sekvantojn kiel hipokratojn. Pro tio Sadat rompis la interparolon indigniĝante, koleriĝante.

Kiel membro de Muslima Frateco, li laboris en ties gvidantaro longtempe kaj estis unu el la „plej estimataj membroj". Li estis arestita en 1981 kaj enprizonigita en 1996-2001.

Li ne estis en 2009 novelektita al la gvidantaro de la Islama Frataro, je iniciato de la ĉefa mondonacanto kaj ĉefa stratego de la Frateco, Ĥairat el-Ŝater. Kiam li decidis por kandidatiĝo kiel sendependulo en la prezidenta kampanjo - post eksigo de Hosni Mubarak en 2011 - kaj ne volis tiun agadon ĉesigi, la Frataro eksmembrigis lin.

Li do sukcesis konstrui larĝan bazon de apogantoj kaj la 28-an de aprilo de 2012, lin oficiale apogis la salafista Partio Al-Nour.

Ideologio
---------

Abul Futuh asertas, ke li provas kongruigi la ideojn de la Islama Frataro kun la demokrataj principoj.

* Kategorio Abdel Moneim Abul Fotuh en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 402687
* GND: 1153051362
* LCCN: no2009017437
* VIAF: 78925544
* ISNI: 0000 0001 2212 9735
 |
Bebo kun hidrocefalo.
La **hidrocefalo** (termino kiu derivas de la grekaj vortoj «hidro» kiu signifas akvon kaj «cefalo» kiu signifas kapon) estas malordo kies ĉefa trajto estas la troa akumulado de cefalospina likvo (cerbospina likvo) ene de la kranio.

La hidrocefalo estis iam konata kiel "akvo en la cerbo", kvankam fakte tiu likvo ne estas akvo sed cefalospina likvo, nome travidebla likvo kiu estas ĉirkaŭ la cerbo kaj la mjelo.

La troa akumulo de cefalospina likvo havas kiel konsekvenco nenormalan dilatadon de la spaco en la cerbo nomitaj ventrikloj. Tiu dilatado okazigas premon eventuale damaĝa en la histoj de la cerbo, ĝenerale la pliigo de la likvo en la cerbaj ventrikloj estas produktita per la ŝtopigo de la dukto situaj sub la cerbeto.

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |

Notoj
-----


* Kategorio Hidrocefalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697129
* GND: 4064743-2
* LCCN: sh85063378
* BNF: 119713022
* NDL: 00568721
* NKC: ph327627
 |
La **Afero Sokal** estis trompo pretigita de la fizikisto Alan Sokal, kiu prezentis artikolon por publikigo en la revuo pri postmodernaj kulturaj studoj *Social Text* (eldonita de la Universitato de Duke) en 1996. La pseŭdo-scienca artikolo uzis grandan kvanton de fak-ĵargono, samtempe simila al fiziko, kaj samtempe laŭ la postulatoj de postmodernismo, sed havis neniun sencon. Tamen, la revuo akceptis kaj publikigis ĝin, supozante ke ĝi estis origina kaj altnivela.

Laŭ Alan Sokal, li faris tion kadre de eksperimento celanta *"publikigi artikolon libere gustigita de ne-sencaĵoj, kiu (a) sonas bone kaj (b) flatas la ideologiajn antaŭkonceptojn de la eldonistoj"* por vidi, ĉu la eldonistoj akceptos la proponitan artikolon.

La artikolo titolita *"Transiri limojn: al transformativa hermenotiko de la kvantuma gravito"*, estis publikigita meze de 1996 en la numero *Science Wars* de *Social Text*, sen antaŭa ekzameno de sciencistoj aŭ eksteraj kritikistoj. En la tago de la publikigo Sokal anoncis en la revuo *Lingua Franca*, ke la artikolo estis ŝerca trompo. Li mem priskribis ĝin kiel *"pastiĉo de ĉifrita diskurso de la maldekstruloj, de laŭdaj referencoj, de grandiozaj citaĵoj kaj de nura ne-sencaĵo, strukturita ĉirkaŭ citaĵoj kiel eble plej stultaj de universitataj fakuloj pri sociaj sciencoj, rilataj al matematiko kaj fiziko"*.

Enhavo de la artikolo
---------------------

Referencoj
----------

1. ↑  Tradukita el la angla "publish an article liberally salted with nonsense if (a) it sounded good and (b) it flattered the editors' ideological preconceptions" .
2. ↑  Tradukita el la angla: "Transgressing the Boundaries: Towards a Transformative Hermeneutics of Quantum Gravity"  Arkivigite je 2007-03-26 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Paĝo de Alan Sokal pri la Afero
* Originala artikolo
**Judit Láng,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Láng Judit** estas hungara arkitekto, arkitekto pri internaj spacoj.

Judit Láng naskiĝis la 18-an de aŭgusto 1951 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Judit Láng maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1970. Ŝi laboris inter 1969-1988 en ŝtata arkitektura entrepreno komence kiel desegnisto. Intertempe helpe de entreprena stipendio ŝi akiris diplomon en Arta Universitato Moholy-Nagy en 1978. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis György Szrogh, György Jánossy (arkitekto), Imre Makovecz, Péter Csíkszentmihályi. Baldaŭ ŝi laboris en du aliaj firmaoj, en 1996 ŝi malfermis propran atelieron. Ŝiaj laboroj fokusiĝis al hospitaloj. Ŝi edziniĝis dufoje, en la unua geedziĝo ŝi naskis trifoje. Ŝi ricevis premion en 2009.

Elektitaj projektoj, instalaĵoj
-------------------------------

* kuirejo de hospitalo en Sátoraljaújhely (1972)
* hospitalo de Székesfehérvár (projekto por rekonstruo kaj ankaŭ por novaj pavilonoj) (1980–1995)
* renovigaj laboroj en hotelo en Balatonfüred (1994–2006)
* pluraj laboroj en hospitalo de Szolnok (1997-)
* pluraj laboroj en hospitalo de Győr (2009–2012)

Elektitaj grupaj ekspozicioj
----------------------------

* Arthalo Budapeŝto (1980, 1983)
* Hungara Muzeo pri Metia Arto (2003)
* Palaco Vigadó (2018)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 689117
* LCCN: n91055211
* VIAF: 9023186
* ISNI: 0000 0000 3247 9352
 |
La **nigra presbito** (*Presbytis francoisi*) el la ordo de primatoj kaj familio de cerkopitekedoj vivas en Gŭangŝji kaj Gujĝoŭ de Ĉinio kaj ankaŭ en la Hindoĉina Duoninsulo. La presbito havas maldikan kaj longan korpon kun malgranda kapo, longaj brakoj, kruroj kaj vosto. Sur ĝia kapo troviĝas tufo da nigraj haroj. Ĝi estas kovrita de nigra hararo, escepte de la strioj da blankaj haroj ĉe ambaŭ vangoj de buŝanguloj ĝis subo la oreloj. Ĝi longas je ĉ. 50 centimetroj kaj pezas 10 kilogramojn, kaj ĝia vosto estas 80 centimetrojn longa. 

La nigraj presbitoj loĝas en arbaroj de la tropika kaj subtropika zonoj kaj ĝenerale aktivadas kaj serĉas nutraĵojn sur arboj. Ili estas spritaj kaj facilmovaj kaj lertas en grimpado kaj saltado. Ili kutime vivas laŭ familio, kiu konsistas el unu plenaĝa virsimio kaj tri aŭ kvar simiinoj kaj iliaj idoj. La nigraj presbitoj vivantaj en Gŭangŝji de Ĉinio pliparte loĝas en arbaroj sur kalkoŝtonaj montoj, sur kies krutaĵoj troviĝas multaj kavernoj kaj fendoj. Nokte ili ofte dormas en tiuj kavernoj kaj fendoj aŭ en arbaroj, frumatene ili ekagas por serĉi kiel manĝaĵojn foliojn, sovaĝajn fruktojn, burĝonojn kaj florojn. Tagmeze, kiam fariĝas varmege, ili ripozas en ombroj de densaj arboj. En vespero ili denove ekagas por serĉi nutraĵojn kaj revenas al siaj loĝlokoj post satmanĝado. Ĝenerale ili agas sur arboj kaj malofte surtere. Ili iras kvarpiede, sed kelkfoje ankaŭ kuras per la postaj kruroj laŭ arbobranĉoj, saltante de unu arbo al alia. Krom folioj, floroj kaj fruktoj, ili manĝas ankaŭ insektojn. Ĝenerale ili malofte trinkas akvon, ĉar iliaj manĝaĵoj estas akvoriĉaj, kaj nur en vintro aŭ en senpluva tempo ili iras trinki ĉe rivereto aŭ ĉe akvofonto. La nigra presbito povas generi en la tuta jaro. Post kiam la presbitino gravedas kvin aŭ duonan monatojn, ĝi naskas unu idon, kiu estas kovrita tutkorpe de helflava hararo.
**Judit Nyilassy** [njilaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyilassy Judit** estis hungara reĝisoro, teatrestro.

Judit Nyilassy  naskiĝis la 9-an de majo 1929 en Vasvár, ŝi mortis la 20-an de februaro 2007 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Judit Nyilassy akiris muzeologian-etnografian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1952, poste reĝisoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1958. Post la unua diplomo ŝi estis vicmuzeologo 2 jarojn. Inter 1958 kaj 1972 ŝi estis reĝisoro de Nacia Teatro (Miskolc), poste en porinfana teatro en Budapeŝto. En 1977 ŝi atingis la rangon ĉefreĝisoro, baldaŭ ŝi estis teatrestro. En 1985 ŝi pensiuliĝis, tamen ekde 1990 ŝi estis lernejestro de privata lernejo por aktoroj. Ŝi ricevis 3 premiojn inter 1963-1985.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare:
	+ Makbeto
	+ Otelo
* István Örkény: *Macskajáték*
* Molière: La Avarulo

Aliaj menciindaĵoj
------------------

* *Bolondmalom (filma reĝisoraĵo, 1986)*
* *Hol vagy, csillagom?* (libro )

Fontoj
------

* 
* hungarlingva biografio
**Judit Csanádi** [ĉanAdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csanádi Judit** estis hungara dekoraciisto, arkitekto, universitata instruisto.

Judit Csanádi  Arkivigite je 2013-02-03 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 24-an de januaro 1953 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Judit Csanádi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris arkitektan diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1976. Ŝi estis vicarkitekto kelkajn monatojn, en la sekva jaro ŝi laboris en Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). Inter 1978 kaj 1980 ŝi okupiĝis pri pupoj en Pupteatro (Budapeŝto). En la jaro 1980 ŝi akiris plian diplomon en belarta altlernejo en Kanado, poste ŝi esploris en la menciita Teknika Universitato 2 jarojn. Tiutempe ŝi edziniĝis al József Gyabronka, en 1983 ŝi naskis filon. Inter 1985-1991 ŝi projektis tetrajn dekoraciojn en sia naskiĝurbo, poste ŝi instruis en Kanado. Inter 1994-2002 ŝi estis dekoraciisto en Nacia Teatro (Győr), poste ŝi instruis en Scienca Universitato Loránd Eötvös. En 2002 ŝi akiris sciencan gradon DLA, poste ŝi iĝis docento en Hungara Belarta Universitato. La habilitiĝo okazis en 2006, en 2016 ŝi estis nomumita rektoro. Ŝi ricevis plurajn premiojn inter 1976-2010.

Elektitaj dekoraciaj planoj
---------------------------

* Gábor Presser: *A padlás* (1988, 1991-1992, 1994)
* William Shakespeare:
	+ Hamleto (1994, 2005)
	+ Makbeto (1996)
	+ *Multa bruo pri nenio* (1997-1998)
	+ Otelo (1999, 2001)
	+ Romeo kaj Julieta (2008)
	+ Henriko la 4-a (2012)
* Giuseppe Verdi: Rigoletto (1997)

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A magyar díszlet tíz éve* (Dek jaroj de la hungara dekoracio), hungare, germane, angle (1999)
* *A Magyar Szcenográfia az ezredfordulón* (2003)

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* 1987, 1995 • Prago
* 1990, 1994, 1998 • Novi Sad
* 1998 • Arthalo Budapeŝto

Fontoj
------

* 
* oficiala paĝo
*
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Nigra pigo** |
| --- |
|  |
| PlatismuroPlatismuro |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Korvedoj *Corvidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Platysmurus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. leucopterus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Platysmurus leucopterus****(Temminck, 1824) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Nigra pigo  |

 |
| v • d • r |

La **Nigra pigo** aŭ Platismuro (***Platysmurus leucopterus***) estas birdo de la aziaj arbopigoj, mezgranda membro de la familio de Korvedoj kiu inkludas la korvojn kaj la garolojn. Ĝi estas monotipa, tio estas ununura specio en la genro ***Platysmurus***.

Temas pri tre **nigra korvedo**, sed kun tre rimarkinda **blanka marko en flugiloj**, kio videblas eĉ ripoze kiel mezflanka strio kaj kio nomigas la specion en la scienca nomo *P. leucopterus*, kie el greka radikoj "leŭko" signifas "blanka" kaj "ptero" signifas "flugilo". Krome la specio montras nigran kresteton en frunto, brilnigran bekon, tre ruĝajn irisojn, verdecan nuancon en kolo kaj ŝultrojn kaj verdecajn nuancojn en flugilplumoj kaj longa vosto.

Tiu orientalisa birdo troviĝas en Brunejo, Indonezio, Malajzio, Birmo, Singapuro kaj Tajlando. Ĝia natura biotopo estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj mangrovoj. La specio estas minacata pro habitatoperdo.

Fonto
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |

* BirdLife International 2004. Platysmurus leucopterus[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 26an de julio 2007.
**Pál Jeszenszky** [jesenski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jeszenszky Pál** estis hungara agronomo, redaktoro. Lia nobela antaŭnomo estis *kisjeszeni* [kiŝjeseni].

Pál Jeszenszky naskiĝis la 1-an de decembro 1864 en Gömörpanyit (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Gemerská Panica en Slovakio), li mortis la 22-an de julio 1951 en Újfehértó.

Biografio
---------

Pál Jeszenszky akiris agronomian diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár). Ekde 1894 li estis redaktoro de signifa agrikultura gazeto. Post 2 jaroj li havis altajn postenojn en agrikulturaj organizaĵoj. Li aranĝis 4 jardekojn la agrikulturajn ekspoziciojn. Li emeritiĝis en 1930. Li edziĝis en 1896.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Magyarországi uradalmak és gazdatisztek czímtára. 1908-1909.* (1908)
* *Magyarok északon* (1910)
* *Göndörszörü lincolnshirei és nemesítet mangalica sertéstenyészete* (192?)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo J, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 723817
* VIAF: 121509374
* ISNI: 0000 0000 7949 6002
 |
**Judit Csiha** [ĉiha], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csiha Judit** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, juristo.

Judit Csiha  naskiĝis la 25-an de aŭgusto 1950 en Kaba.

Biografio
---------

Judit Csiha abiturientis en 1968 en Hajdúszoboszló, poste ŝi plulernis en Scienca Universitato Eötvös Loránd, kie ŝi akiris juran diplomon en 1973. Pli frue en 1971 ŝi aliĝis al la komunistoj. Depost 1973 ŝi estis aŭ prokuroro, aŭ ŝi havis partiajn taskojn kun postenoj. Inter 1982 kaj 1986 ŝi plulernis en partia altlernejo. En la 1990-aj jaroj ŝi estis ankaŭ advokato. Ŝi estis elektita parlamenta deputito inter 1994-2010, dume ŝi estis ankaŭ subministro pri justico inter 1994 kaj 1996, poste senpostena ministro pri malŝtatiĝo ĝis 1998 en Kabineto Horn. En la 2000-aj jaroj ŝi havis aŭ partiajn aŭ parlamentajn postenojn. Ŝi eksedziĝis, sed dum la geedziĝo ŝi naskis 2 filojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 521565
 |
**Pál JÁRDÁNYI** [jArdAnji], laŭ hungare kutima sinsekvo **Járdányi Pál** estis hungara komponisto kaj profesoro. Lia patro estis István Járdányi Paulovics.

Pál Járdányi naskiĝis, kiel *Paulovics Pál* la 30-an de januaro 1930 en Budapeŝto. Li mortis la 29-an de julio 1966 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Járdányi lernis violonadon en 1928 en Romo, poste en Budapeŝto li lernis ankaŭ pianludon kaj komponadon. Li frekventis universitaton pri etnografio kaj ankaŭ Muzikakademion inter 1936-1942, kie li lernis ekzemple de Zoltán Kodály, Ede Zathureczky. Poste li verkis fakartikolojn en diversajn revuojn aŭ institutojn, ekzemple Erdélyi Tudományos Intézet. Inter 1946-1959 li instruis en Muzikakademio, poste li estis forigita, ĉar li apogis la revolucion en 1956. Li havis 2 edzinojn kaj du filojn. Li ricevis premion Kossuth en 1954, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

Liaj komponaĵoj (elekto)
------------------------

* arĉkvartetoj
* simfonioj
* konĉertoj
* ĉambraj muzikoj

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* József Bánky
* Gábor Ugrin

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Pál Járdányi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 411028
* GND: 130866784
* LCCN: n80106841
* VIAF: 71581736
* ISNI: 0000 0001 0985 9143
* SUDOC: 118805673
* BNF: 13936978m
* MBA: 0d0d7dcc-9488-40f5-a54f-e8660fc17664
* NLA: 36049191
* BIBSYS: 90517324
* NKC: kup20010000043895
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La **Esperanto-Asocio de Ho-Chi-Minh-Urbo** (EAH) estas vjetnama asocio de esperantistoj en Ho-Ĉi-Min-urbo. Laŭ la retejo de la Ho-Ĉi-Min-urba municipo la asocio estas 'soci-politika organizo' kaj ano de la Ho-Ĉi-Min-urba Unuiĝo de Amikecaj Organizoj kaj de la Vjetnama Esperanto-Asocio.

La asocio estas speciale fiera esti Esperanto-asocio en la urbo de Ho Chi Minh pro la fakto ke "Onklo Ho estis la unua vjetnamo kiu lernis Esperanton. Li ekkonis la lingvon dum sia loĝado en Anglio farante revolucian agadon."

Agado
-----

La agado de EAH celas disvastigi Esperanton. Dum sia historio HEA organizis multajn Esperanto-kursojn por bazniveluloj kaj mezniveluloj. Baznivele, kursanoj lernas dum ses monatoj legi, skribi, kaj paroli Esperanton kaj ankaŭ 16 regulojn de ĝia gramatiko. La celo de la baznivela kurso estas pretigi kursanojn por diskuti ĉiutagaĵojn kun eksterlandaj esperantistoj. La meznivelaj kursoj pretigas ĝiajn kursanojn por komuniki, interŝanĝi leterojn kun eksterlandaj esperantistoj, legi kaj facile kompreni literaturajn verkojn.

EAH ankaŭ gastigas eksterlandajn esperantistojn, kiuj vizitas Vjetnamion kaj Ho-Ĉi-Min-urbon. Dum kunvenoj kun eksterlandanoj, oni priparolas tradiciojn, morojn kaj scenojn. Por eksterlandanoj kaj samlandanoj EAH organizas vojaĝojn en pitoreskajn lokojn ĉirkaŭ la regiono.

Laste, EAH eldonas librojn kaj gazeton. Ĝi eldonis tradukitajn poemojn de Ho Chi Minh kaj To Huu. En la lastaj 1990-aj jaroj EAH eldonis vortaron, libron *How to create words and sort questions in Esperanto* kaj tradukon de epopea poemo *La rakonto pri Kjeu* (2012).

Referencoj
----------

1. 1 2   The Ho Chi Minh City Esperanto Association (angle). Arkivita el la originalo je 2019-02-16. Alirita 2019-08-26.
2. ↑   The Ho Chi Minh City Esperanto Association (angle). Arkivita el la originalo je 2019-02-16. Alirita 2019-08-26. "Uncle Ho was the first Vietnamese learning Esperanto. He came to this language while living in England doing revolutionary activities.".
**Judit Gombár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gombár Judit** estis hungara kostumisto, dekoraciisto, universitata instruisto. Ŝia edzo estis Iván Markó.

Judit Gombár  naskiĝis la 13-an de septembro 1937 en Budapeŝto, ŝi mortis la 28-an de majo 2016 en Győr.

Biografio
---------

Judit Gombár frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi studis 2 jarojn en Teatra kaj Filma Altlernejo inter 1955–1957. Dum la studentaj jaroj ŝi ricevis rolojn en provincaj teatroj. Ŝi plulernis en Industriarta Altlernejo, ŝi akiris kostumistan diplomon en 1963. Inter 1958-1963 ŝi estis kostumisto en Nacia Teatro (Pécs), kie ŝi konatiĝis kun la baleto. Ŝi konstante havis taskojn ankaŭ en aliaj teatroj, en filmoj. Ekde 1972 ŝi translokiĝis al Bruselo, kie ŝi faris baletajn laborojn apud Maurice Béjart por Iván Markó. Ili faris turneojn al Montekarlo, Parizo, Tokio. Hejmenvenintaj en 1979 ili fondis baletan trupon en Győr, ŝi estis nomumita "eterna membro". En la lernojaroj 1991 kaj 1992 ŝi estis lernejestro de arta mezlernejo en Győr. En 1992 ŝi pensiuliĝis, tamen ŝi restis aktiva. Ŝi instruis en pluraj lokoj, ekzemple ŝi estis privata profesoro de Hungara Dancarta Altlernejo. Ŝi ricevis 7 premiojn inter 1984-2016.

Elektitaj teatraj kostumaj kaj dekoraciaj laboroj
-------------------------------------------------

* William Shakespeare:
	+ Romeo kaj Julieta (1978)
	+ Reĝo Lear (1989)
	+ Somermeznokta sonĝo (1991)
	+ Makbeto (1992)
* Imre Madách: La tragedio de l' homo (1988)
* Tibor Déry-Gábor Presser: *Képzelt riport egy amerikai popfesztiválról* (1993)

Elektitaj teatraj kostumaj laboroj
----------------------------------

* Rostand: Cyrano de Bergerac (1962)
* Ŝekspiro:
	+ Hamleto (1964)
	+ La gajaj edzinoj de Windsor (1964)
	+ Rikardo la 3-a (1964)
* Gaetano Donizetti: *Lucia di Lammermoori* (1965, 1970, 1980, 1986, 1988, 1994, 2000, 2006)

Elektitaj laboroj en filmoj
---------------------------

* *Kötelék* (1968)
* *Irgalom* (1973)
* *Peer Gynt* (1988)
* *Az a nap a mienk* (2002)

Pupteatraj laboroj
------------------

* Sullivan: *A Mikádó* (2007)
* Goethe: *Faust* (2009)
* Fratoj Grimm: *Csipkerózsika* (2010)

Kelkaj aliaj laboroj
--------------------

* *Szerelmem, Josephin!* (aŭtoro kaj reĝisoro, 1996)
* Innocent-Kállai-Szenes: *Tavaszi keringő* - Éva (aktoro)

Elektitaj disĉipoj
------------------

* Krisztián Máté

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2017-02-14 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 581152
* LCCN: n97864576
* VIAF: 121397071
* ISNI: 0000 0000 7966 7959
* BNF: 162021363
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Nigra rakedvosta arbopigo** |
| --- |
|  |
| Nigra rakedvosta arbopigoNigra rakedvosta arbopigo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Korvedoj *Corvidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Crypsirina* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. temia*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Crypsirina temia****(Daudin, 1800) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Nigra rakedvosta arbopigo  |

 |
| v • d • r |

La **Nigra rakedvosta arbopigo** (*Crypsirina temia*) estas birdo de la aziaj arbopigoj, mezgranda membro de la familio de Korvedoj kiu inkludas la korvojn kaj la garolojn. 

Ĝi havas velurnigran zonon kiu okupas la frunton kaj ĉirkaŭokule de mallongaj, pluŝaj nigraj plumoj, dum la resto de la korpo estas malhele **oleverdeca**, kvankam ŝajne ankaŭ nigra je neforta lumo. La vostoplumoj kiuj en tiu specio estas longaj kaj **larĝaj en la vostofino** (kvazaŭ rakedo, kiu nomigas la specion) estas ankaŭ nigraj kun verdeca nuanco, same kiel la flugiloj. La iriso estas turkisblua malhele ĉ la pupilo al tre malhela aŭ preskaŭ nigra. Ankaŭ la beko (tre dika baze), gamboj kaj piedoj estas nigraj.

Tiu birdo loĝas en suda Birmo, Tajlando, Hindoĉinio, Sumatro, Javo kaj Bali en arbustejo aŭ duaranga malferma kamparo kaj ĝardenoj, arbaretoj de bambuo kaj malfermaj arbaroj ofte ĉe vilaĝoj.

Ili preskaŭ ĉiam manĝas en arboj (**arbemaj**) kaj neniam manĝas surgrunde, kvankam venas malsupren por eventuala banado. Ili moviĝas tra la arboj ege lerte kaj uzas iliajn rimarkindajn vostojn kiel balancilo. Ili manĝas ĉefe insektojn kaj frukton.

Ili konstruas tasforman neston en bambuo aŭ arbustoj ĉefe dornaj often ĉirkaŭita de malfermaj herbareoj kaj en ĝi la ino demetas 2 al 4 ovojn.

La voĉo estas kutime priskribita kiel akra kaj malagrabla. Ili havas kelkajn priskribitajn alvokojn sed ploreca alvoko estas ofte aŭdata.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Crypsirina temia*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 12a Majo 2006. Malplej zorgiga

Eksteraj ligiloj
----------------

* Birdo manĝigante idon en nesto Arkivigite je 2007-03-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Filmetoj de Nigra rakedvosta arbopigo ĉe Interreta Birdokolekto
**Pál Kecskeméti** [keĉkemEti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kecskeméti Pál** estis hungara-usonana ĵurnalisto, politologo, sociologo, altlerneja instruisto. Lia pseŭdonimo estis en nazia Germanio plej ofte *Peter Schmiedt*, lia patro estis Ármin Kecskeméti, lia persona nomo en Usono estis *Paul*, lia bofrato estis Károly Mannheim.

Pál Kecskeméti naskiĝis la 31-an de oktobro 1901 en Makó (Hungara reĝlando), li mortis la 30-an de oktobro 1980 en Vaŝingtono.

Biografio
---------

Pál Kecskeméti devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1919, poste li studis filozofion en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Pri la diplomo mankas informoj. Tiutempe li aliĝis al literaturaj rondoj. Inter 1927 kaj 1937 li vivis kaj kontribuis en Berlino, poste li translokiĝis al Francio. En 1940 li rifuĝis tra Kazablanko al Usono. Komence li estis politologo, poste li instruis sociologion en Universitato Stanford.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Meaning, communication, and value* (1952)
* *The politics of victory and defeat* (1958)
* *The unexpected revolution. Social forces in the Hungarian uprising* (1961)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la -a paĝo)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 696242
* GND: 1177825546
* LCCN: no93039229
* VIAF: 7496734
* ISNI: 0000 0000 8086 6728
* SUDOC: 034419861
* BNF: 125177302
* BNE: XX1353977
 |
**Alice Szellay** [selai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szellay Alice** estis hungara filmaktoro. Ŝia origina familia nomo estis *Rippel*, ŝia lasta nomo estis laŭ hungara sistemo *Pándy Lajosné* [pAndi lajosnE].

Alice Rippel  naskiĝis la 21-an de februaro 1914 (laŭ alia informo la naskiĝjaro estas 1918) en Budapeŝto, ŝi mortis la 27-an de junio 1990 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Alice Rippel estis nekonata virino, kiu vivis en Rákospalota (iama urbo), ŝi edziniĝis al negocisto en 1934. Ŝi konatiĝis kun István Szőts, kiu aprezis ŝin talenta filmoaktoro kaj ŝi estis tuj ĉefrolanto en filmo. Tiu filmo akiris la unuan lokon en Venecia Bienalo. Inter 1942 kaj 1947 estis produktita 5 filmoj fare de Szőts kun ina ĉefrolanto Alice Szellay (ŝi jam prenis novan nomon). Intertempe ili geedziĝis. En 1948 ŝi eterne forlasis la filman vivon, ŝi denove edziniĝis al Lajos Pándy.

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Emberek a havason* (1942); premiita en 1942 en Venecia Bienalo, laŭ la kritikistoj la virina ĉefrolanto eterne skribis sian nomon en la hungaran filmhistorion
* *Tűz a hegyen* (1944)
* *Ének a búzamezőkről* (1947)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio Alice Szellay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 589083
* LCCN: no2012137409
* VIAF: 121520175
* ISNI: 0000 0000 7926 5108
* BNF: 16591428f
 |
**Pál KOZMA,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kozma Pál** estis hungara inĝeniero, agronomo, profesoro, instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1973).

Pál Kozma  naskiĝis la 11-an de julio 1920 en vilaĝo Gyulaháza. Li mortis la 14-an de februaro 2004 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Kozma frekventis universitatojn en Gödöllő kaj Budapeŝto. Li estis simpla instruisto inter 1947-1949, poste li instruis en universitato aŭ altlernejo. En 1961 li doktoriĝis el agrara scienco. Li estis katedrestro inter 1959-1990, rektoro inter 1965-1971. Li konstante okupiĝis pri vinberoj. Li redaktis ekzemple *Acta Agronomica Hungarica* kaj *Vignevini*. Li ricevis premiojn kaj memormedalojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A szőlő nemesítése* (1951)
* *A szőlő* (La vinbero), (1966)
* *Morfologia, anatomia e biologia del fiore della vite* (1974)
* *A szőlő- és borkultúra története Magyarországon* (Historio de la vin- kaj vinberokulturo en Hungarlando), (1995)

Memorigiloj
-----------

* skulptaĵo en Gyulaháza
* bazlernejo en Gyulaháza prenis la nomon "Kozma Pál"

Fontoj
------

* biografio kun foto
* hungarlingva biografio
**Alice Gosztonyi** [gostonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gosztonyi Alice** estis hungara skulptisto. Ŝia origina familia nomo estis *Wahrmann*, ŝia baldaŭa nomo (Gosztonyi) estis ŝia unua edzo.

Alice Wahrmann  naskiĝis la 24-an de aprilo 1899 en Budapeŝto, ŝi mortis la 10-an de oktobro 1970 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Alice Gosztonyi studis en Reĝa Belarta Altlernejo, Reĝa Industriarta Altlernejo, artaj akademioj de Vieno, Munkeno, Parizo, fine en Artistkolonio (Nagybánya). Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis György Zala, Zsigmond Kisfaludi Strobl, Miklós Ligeti, Nándor Katona, Aladár Edvi Illés (pentristo), István Réti, Dezső Pécsi-Pilch. Post siaj studoj ŝi kreis plej ofte en sia naskiĝurbo, sed ŝi ofte ricevis mendojn en Eŭropo (ankaŭ pentraĵojn. En 1938 ŝi migris al Usono, ŝi kreis en Florido, Kalifornio kaj Novjorko. Ŝi restaŭris, dekoraciis, ilustris. En 1956 ŝi hejmenvenis, sed ŝi jam kreis nenion. Tamen kelkfoje ŝi vizitis Artistkolonion en Kecskemét. Ŝi ricevis 3 premiojn. Ŝi edziniĝis dufoje.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Arthalo Budapeŝto (1927-1934)
* Venecio
* Romo
* Novjorko
* Budapeŝto (1958)

Elektitaj skulptaĵaĵoj
----------------------

* Infano kun hundo (1930, Budapeŝto)
* busto pri Mikaelo la 1-a (Rumanio) (1929)
* Umberto la 2-a (Italio)
* monumento pri Endresz–Bitai (Romo)
* La naĝanta virino (Romo)
* Patrino kun infano (Parizo)
* La fonto (Vieno)
* La pensanta virino (Novjorko)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Alice Gosztonyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 609916
 |
Barono **Pál Kray** [krai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kray Pál,** germane *Paul Freiherr Kray von Krajowa* estis hungaria oficiro, militestro. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *krajovai kaj topolyai* ekde 1788, li baroniĝis post 2 jaroj.

Pál Kray  naskiĝis la 12-an de februaro 1735 en Hungara reĝlando en Késmárk (nuntempa Kežmarok en Slovakio), li mortis la 19-an de januaro 1804 en Pest (urbo).

Biografio
---------

Pál Kray lernis en Vieno kun helpo de Miklós Csáky, en 1753 li aliĝis al armeo de Habsburgoj. En 1763 li atingis la rangojn kapitano, en 1778 majoro. En 1782 li havis inĝenieran taskon, li gvidis vojkonstruadon en Supra Hungarujo. Post 2 jaroj li venkis la kamparanan ribelon fare de Horea (ribelestro) en Transilvanio. En 1789 li batalis kontraŭ la turkoj, li okupis Craiova. Li ricevis signifan reĝan premion. En 1791 li pensiuliĝis, tamen post 2 jaroj li partoprenis en militiro kontraŭ la francoj. En 1794 li ricevis plian premion, sed post 2 jaroj li apartenis al stabo, kiu ricevis punon pro milita eraro. En la sekvaj jaroj lia armeo batalis en Lombardujo kontraŭ la francoj. En 1801 li denove pensiuliĝis. Li estas entombigita en Preĝejo Ĉieliro de Maria (Belváros).

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 575770
* GND: 13644783X
* LCCN: no2011014827
* VIAF: 40145066468566590278
* ISNI: 0000 0001 1368 7276
* SUDOC: 181518864
* BNF: 14956094x
 |
**Esperanto-Asocio de San-Paŭlo** (EASP) estas neprofitocela kultura asocio, fondita la 29-an de marto 1937, por progresigo de Esperanto en la subŝtato San-Paŭlo. Ekde tiam la asocio sen interrompo laboras por la antaŭenigo de Esperanto helpe de multaj lokaj esperantistoj, kiuj rekte aŭ nerekte kontribuas kun ĝi.

Agado
-----

EASP ofertas lingvokursojn de Esperanto, regule okazigas kulturajn kunvenojn; ĉiujare organizas Esperanto-renkontiĝon en la urbo (Encontro de Esperanto da Cidade de São Paulo portugale) kaj la Esperantan Kongreson de la Ŝtato San-Paŭlo. Ĝi eldonas la revuon La Lampiro kaj elektronikan bultenon *EASP-Kuriero*, kiuj celas membrojn kaj simpatiantojn de la Asocio. Ĝi disponas pri libroservo, kie ĝi vendas brazilajn kaj importitajn eldonaĵojn en Esperanto. Plurajn librojn la Asocio ankaŭ mem produktigas kaj eldonas. Krome estas en la sidejo de EASP biblioteko pri la internacia lingvo Esperanto kun pli ol du mil titoloj. La asocio estas membro de Brazila Esperanto-Ligo kaj de Universala Esperanto Asocio.

Vidu ankaŭ
----------

* Analoj de EASP
* Esperanto-klubo Zamenhof de San-Paŭlo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Retbutiko de EASP
**Pavel Rafaloviĉ BERMONDT-AVALOV** (ruslingve *Павел Рафалович Бермонт-Авалов*), (naskiĝis en 1877, mortis en 1974) estis kartveldevena, usura kozako, kiu fariĝis militsinjoro kaj generalo.

Oni nomumis Bermondt-Avalov kiel estron de germana-rusa armeo (ofte kromnomita la "Bermontanoj"), kiu celis kontraŭi la bolŝevikojn dum la rusia enlanda milito. Sed Bermondt opiniis, ke la komunistoj estis venkeblaj eĉ sen lia helpo, kaj anstataŭe preferis ataki la freŝdate sendependajn Litovion kaj Latvion. Li kreis "Specialajn Rusajn Korpojn", kiuj ĉefe konsistis el baltaj germanoj kaj rusaj kaptintoj. Li estis unu el la malmultaj kontraŭrevoluciaj generaloj, kiu videble subtenis monarkismon.

Bermondt-Avalov estis rangaltigita kiel Majoro-Generalo en 1918. Li ekkomandis la blankan armeon de la balta regiono. En 1919 liaj soldatoj kuniĝis kun tiuj de la generalo Rüdiger von der Goltz por krei "Okcidentan Volontulan Armeon", kiu provis proklami "Okcidentan Centran Registaron" en Rigo. La Bermontianoj estis tamen venkitaj de la litova-latva-estona armeo.

Pavel Bermondt-Avalov elmigris al okcidenta Eŭropo, kie li verkis siajn memuarojn kaj amikiĝis kun nazioj. Li mortis en Novjorko en 1974.

Vidu ankaŭ
----------

* Bermontianoj

Fontoj
------

* Bermondt-Avaloff Pavel, Im Kampf gegen den Bolschevismus. Erinnrerungen von... Hamburg 1925.
* Paluszyński Tomasz, Walka o niepodległość Łotwy, Warszawa 1999.
* Валерий Клавинг, Гражданская война в России: Белые армии. Военно-историческая библиотека, Масква, 2003.

* Kategorio Pavel Bermondt-Avalov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 220375
* GND: 123504678
* LCCN: n2017000356
* VIAF: 52598363
* ISNI: 0000 0000 1225 9811
* SUDOC: 156406853
* BNF: 16564684k
 |
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

**Sadik Hakim** (\* 15-an de julio 1919 en Duluth (Minesoto) kiel **Argonne Dense Thornton**; † 20-an de junio 1983 en Novjorko) estis usona ĵazpianisto kaj komponisto de bibopo.

Vivo kaj verkado
----------------

Muzikan edukon Argonne Thornton ricevis deflanke de sia avo, kiu estis muzikinstruisto. Li iris en 1940 al Novjorko, ludis ĝis 1946 kun Ben Webster, de 1946 ĝis 1948 kun Lester Young („*I’m Confessin’*", „*No Eyes Blues*", 1947) kaj kun Slam Stewart. En 1945 li partoprenis la mitan sonregistrad-kunsidon „Koko" (*The Charlie Parker Story*) de Charlie Parker. Krome li surdiskigis kun Buddy Tate kaj Dexter Gordon. Li partoprenis en 1947 je la komponado de la peco „*Eronel*" de Thelonious Monk. Thornton validas ankaŭ kiel la vera komponisto de la sukcesaĵo de Lester Young „*Jumpin’ With Symphony Sid*".

En 1947 Thornton konvertiĝis al islamo, ŝanĝis sian nomon al Sadik Hakim kaj prezentis ekde tiam ĉefe sub ĉi tiu nomo. En 1949 li iris al Montrealo (Kebekio) (Kanado) kaj muzikis en la tiea bibop-mondeto. Pro drogokrimeto li devis forlasi Kanadon en 1950. En Novjorko li kunlaboris en la 1950-aj jaroj kun James Moody, Sonny Rollins kaj Buddy Tate. Ekde 1966 ĝis 1976 Hakim revenis la Montrealo, havis tie propran bandon, prezentadojn en radio kaj televido kaj surdiskigis kun Charlie Biddle kaj Sonny Stitt. Okaze de la entombigo de Thelonious Monk en 1982 li ludis ties komponaĵon „*’Round Midnight*"; li mem mortis sekvajare.

Diskografio
-----------

**Surdiskioj sub propra nomo**

* *Witches, Goblins, etc.* (1977)

**Surdiskigoj de la gastmuzikisto**

* Lester Young: *The Complete 1936-1951 Small Group Sessions, Vol. 4* (Blue Moon)
* Lester Young: *The Complete Aladdin Recordings of Lester Young* (Blue Note)
* Charlie Parker: *The Genius Of Charlie Parker* (1945-48)
* Charlie Parker: *The Charlie Parker Story* (Savoy, 1945)
* Dexter Gordon: *Dexter Rides Again* (Savoy, 1945-47)
* Eddie Lockjaw Davis: *1946-1947* (Classics)
* Eddie Jefferson: *There I Go Again* (Prestige, 1953-69)
* James Moody: *Moody’s Mood For Blues* (OJC, 1954-55)

Literaturo
----------

* Kunzler, Martin: *Jazz-Lexikon*, Reinbek, Rowohlt 1988
* Richard Cook & Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*, sixth Edition, London, Penguin, 2002
* Bielefelder Katalog Jazz, 2001


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 363457
* GND: 134751892
* LCCN: no98012278
* VIAF: 12491503
* ISNI: 0000 0000 5513 332X
* SUDOC: 156987554
* BNF: 13894896v
* MBA: b3daf30a-6d84-4fe5-b1aa-026959d062eb
 |
**Károly Viszolajszky** [kAroj visolajski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Viszolajszky Károly** estis hungara pastro, eklezia verkisto.

Károly Viszolajszky  naskiĝis la 3-an de novembro 1843 en Hungara reĝlando en Érsekújvár, li mortis la 2-an de junio 1929 en Ĉeĥoslovakio en Dolné Semerovce.

Biografio
---------

Károly Viszolajszky frekventis gimnaziojn en Buda kaj Esztergom, poste li studis filozofion en Nagyszombat, teologio en Esztergom. En 1868 li pastriĝis. Lia unua pastra stacio estis en Hontnádas, poste en aliaj lokoj. Inter 1874 kaj 1929 li estis pastro en Alsószemeréd, kiu dum la ĉeĥoslovakia erao prenis la nomon Dolné Semerovce. En 1909 li akiris la eklezian titolon subdekano, baldaŭ dekano. Li kreis ankaŭ taglibron, kiu poste iĝis ankaŭ etnografiaj fontoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Isten ujja némely feltünő, de való eseményben* (1868) – tradukaĵo
* *Egy zarándoklat élményei Egyiptomban, Jeruzsálemben és Rómában* (Budapeŝto, 1887) – vojaĝpriskribo
* *Szellemi böngészés Svéd-Norvégia és Oroszországban* (Érsekújvár, 1905) – vojaĝpriskribo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 151-a paĝo)
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Esperanto-movado en Palestino**. La unua Esperanto-societo en Palestino estas fondita en 1908 en Jerusalemo de d-ro E. Schmitz, direktoro de germana hospitalo, la dua en 1914 ĉe la tombo de Jesuo, de pastro Gabriel. En Betleĥemo propagandis en 1914 pastro Marius Rosi. En 1924 venis el Ameriko al Jerusalemo Amiel, kiu kun Aavkin, jam kelkajn jarojn loĝinta tie, laboris per gazet-artikoloj, paroladoj, kursoj. De kelkaj jaroj Pinĥas Laĥovicki, arkitekto, prenis la movadon en siajn manojn, klopodas akiri subtenon de oficialaj faktoroj, aranĝas kursojn; liaj kunlaborantoj estis f-ino Rotenberg kaj Benjamin. 

La unua Esperanto-lernolibro por hebreoj aperis en 1888, tiu por araboj en 1907. En 1934 ekzistis Esperanto-grupo kaj delegito de Universala Esperanto-Asocio (UEA) en Jerusalem kaj Tel-Avivo. En 1924 en Tel-Avivo aperis la gazeto „Hebrea Esperantisto".

(Pinĥas Laĥovicki en Enciklopedio de Esperanto (1934).)

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Dolina pri Lendavi**, hungare **Völgyifalu** estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en Občina Lendava.

Municipo Lendava en Slovenio, kie Dolina pri Lendavi troviĝas

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 7  km²
* Alto super marnivelo: 163 m
* Koordinatoj: 46° 32′ N 16° 30′ O﻿ / ﻿46.533 °N, 16.500 °O﻿ / 46.533; 16.500 (mapo)Koordinatoj: 46° 32′ N 16° 30′ O﻿ / ﻿46.533 °N, 16.500 °O﻿ / 46.533; 16.500 (mapo)
* Loĝantaro: 340
* Poŝtkodo: 9220
* Aŭtokodo:
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Dolina pri Lendavi situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ la hungara landlimo, laŭ traira flanka vojo. Ĉe la hungara flanko troviĝas Lovászi.

Historio
--------

Ĝis fine de la 1-a mondmilito Völgyifalu apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Lendva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la vilaĝon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. Depost 2007 Slovenio kaj Hungario apartenas al interna zono de traktato Schengen, sekve la limoj ne estas gardataj, ili estas trapaseblaj senkontrole ie ajn.
Antaŭfabrikita konstruado de privata domo
Image of the Crystal Palace before it was destroyed by fire.La Kristala Palaco en Londono je mezo de la 19-a jarcento
Domo konstruata el antaŭfabrikitaj cementaj paneloj.
**Antaŭfabrikado** estas la praktiko de kunvenado de komponentoj de strukturo en fabriko aŭ alia produktadejo, kaj transportado de kompletaj kunigoj aŭ sub-asembleoj al la konstruejo kie la strukturo estas. La esprimo estas uzita por distingi tiun procezon de la pli konvencia konstrupraktiko de transportado de la bazmaterialoj al la konstruejo kie ĉiu asembleo estas aranĝita.

La esprimo "pretparta konstruado" ankaŭ validas por la produktado de aĵoj por eniri en strukturoj en fiksa loko. Estas ofte uzita por fabrikado de sekcio de maŝino aŭ ajna movebla strukturo estas translokita de la ĉefproduktadejo ĝis alia loko, kaj la sekcio estas provizita kunvene kaj prete kunveni. Kutimas ne ĝenerale rilati al elektraj aŭ elektronikaj komponentoj de maŝino, aŭ mekanikaj partoj kiel ekzemple pumpiloj, rapidumujoj kaj kompresoroj kiuj estas kutime liveritaj kiel apartaj eroj, sed al sekcioj de la korpo de la maŝino kiuj en la pasinteco estis fabrikitaj kun la tuta maŝino. Prefabrikitaj korpopartoj de la maŝino povas esti nomitaj "sub-asemblaĵoj" por distingi ilin de la aliaj komponentoj.

Historio
--------

Antaŭfabrikita konstruo ekzistas en la mondo iagrade ekde antikvaj tempoj, kie iuj el la konstruaj komponentoj estis konstruitaj en metiejoj de diversaj metiistoj kaj venditaj por diversaj konstruaj projektoj. La signifa evoluo de prefabrikita kaj industria konstruado efektive komenciĝis en Anglio dum la Industria revolucio.

La Kristala Palaco konstruita de Joseph Paxton honore al la "Granda Ekspozicio" - la unua Internacia Ekspozicio de industriaj produktoj (*angle*, "The Great Exhibition of the Works of Industry of All Nations" La Granda Ekspozicio de la Industriaj Verkoj de Ĉiuj Nacioj), okazinta en Londono je 1851. Tiu konstruaĵo estis pionira, ĉar ĉiuj ĝiaj komponentoj estis fabrikitaj en fabrikejo, kunmetitaj surloke kaj malmuntitaj ĉe la fino de la foiro en kiu ĝi estis konstruita. Princo Alberto, kiu estis edzo de reĝino Viktorio de Britio, estis entuziasma subtenanto de la industrio kaj kuraĝigis industrian kaj prefabrikitan konstruadon.

Prefabrikita konstruo, kiel anstataŭaĵo de konvencia ŝtalbetona konstruo, komencis disvolviĝi nur meze de la 20a jarcento, ekhavis impeton kaj de tiam fariĝis sendependa industrio. De tiam ankaŭ komenciĝis prefabrikita produktado de pli grandaj elementoj kiel muroj kaj tutaj blokoj de ĉambroj aŭ domoj favore al kunigo ĉe konstruejo.

* Kategorio Antaŭfabrikado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)