recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La altebenaĵo kun la horizontale kondukanta remparo. Informŝildo arkeologia. **Alteburg**, situanta en la sudo de Arnstadt sur alteco de 398 metroj estas unu el la plej gravaj proto- kaj prahistoriaj ĉirkaŭvalaĵoj de Turingio.

Priskribo
---------

Kalka altebenaĵo inter la rivero *Wilde Weiße* (okcidente) kaj la Gera-valo oriente sur areo de ĉ. 25 hektaroj ŝirmatas per de eosto al uesto kondukanta, duparta remparo nomita "Schwedenschanze". La ĉefa valaĵo estis 4 metrojn alta kaj 350 metrojn longa, horizontale al la tuta teritorio. Antaŭe en la sudokcidento troviĝis dua valaĵo kun 50 metroj. Malpost tiu Schweden-reduto apenaŭ rekoneblas - kaj nur dum bonaj observadkondiĉoj - restoj de tria muraro.

La ĝis nun ununura scienca elfosada kampanjo okazis en la 1893-a jaro. La kulturhistoria kaj tempa envicigo de la setlejo faratas danke al riĉaj arkeologiaj trovitaĵoj. Ili iomete supraĵe kolektitis dum jardekoj kaj montratas ĉefe en la Muzeo pri pra- kaj protohistorio de Turingio en Vajmaro.

Fruaj spuroj atestantaj la ĉeeston de homoj sur la altebenaĵo estas jam de la epoko de neolitiko. Poste oni bone rimarkas du periodojn de setlado: unu en la bronzepoko (12-a kaj 11-a jarcento A.K.): tiam konstruitis la unua remparo. Al ĝi apartenas ankaŭ la hodiaŭ apenaŭ ne plu videbla tria sekcio malantaŭ la tuta komplekso. La pli juna, dua setladofazo kun la Schweden-reduto estis nur dum la La-Tène-kulturo (3-a ĝis 1-a jarcento A.K.). La trovitaj aferoj (fakte rubaĵoj de mezgranda urbo de tiu tempo) entenas ankaŭ fibolojn el bronza drato, tipajn por la regiono. Krome atestas komercan trafikon kun eksterlandaj regionoj en la sudo (kun keltaj triboj) diversaĵoj kiel eroj de vitraj braceletoj, moneroj, grafitargilaj ceramikaĵoj. La Alteburg ŝuldas tiom fruan ekfloron al sia favora situo ene de la mezeŭropa strataro.

Trafiknodo
----------

La vojoj kiuj kondukis de la transpasejo de Oberhof en la direkto de Crawinkel, Gossel kaj Arnstadt-Espenfeld trais ankaŭ en Mezepoko tiun ĉi altebenaĵon. Ili devis esti protektitaj kaj meritigis la urbon esti vera *pordo al la Turingia Arbaro*. Rekte ĉe la rando de la altebenaĵo troviĝis la malgranda mezepoka kastelo Alteburg. En la jaro 1572-a menciatas ĝia ronda turo kaj la fundamenta muraro videblis ankoraŭ en 1870. Proksime troviĝas hodiaŭ la Alteburg-turo.

Literaturo
----------

Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): *Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 3*, 2010, ISBN 978-3-7954-2461-9, p. 19-20

* Kategorio Alteburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Grandaj turismaj krozoŝipoj en la kajo *Dársena de Anaga*.
La **Haveno de Santa Cruz de Tenerife** aŭ en hispana **Puerto de Santa Cruz de Tenerife** estas komerca haveno, de pasaĝeroj, por fiŝkaptado kaj sporta de la urbo Santa Cruz de Tenerife, ĉefurbo de la insulo Tenerifo, de la Provinco Sankta Kruco de Tenerifo (Kanarioj, Hispanio), situa ĉe la Atlantiko.

Ĝi estas administrata de la *Autoridad Portuaria de Santa Cruz de Tenerife* kaj konstituyas la ĉefa haveno de la insulo, sekvata de la Haveno de Los Cristianos (sude). La haveno de Santa Cruz de Tenerife estas la plej grava de Kanarioj laŭ nombro de pasaĝeroj, ĉar la 23% de la transporto de marpasaĝeroj de Kanarioj fariĝis tra tiu haveno.

Krom la markonektoj interinsulaj, la Haveno de Santa Cruz de Tenerife estas haltejo de nombraj marlinioj kiuj ligas ĝi kun la ĉefaj havenoj de Eŭropo, Afriko kaj Ameriko.

Referencoj
----------

1. ↑  El Puerto mueve el 60% de materiales que se usan en la producción de bienes en Tenerife
2. ↑  El Puerto de Santa Cruz gana peso

* Kategorio Haveno de Santa Cruz de Tenerife en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pedraza de Alba** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Tierras del Tormes. *Pedraza de Alba* estas tradukebla etimologie al *Ŝtonejo de Alba* pri Alba de Tormes kaj *Pedraza* ankaŭ aludas al samnoma loko de la Provinco Segovio kiel deveno de praloĝantoj.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 23,25 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 239 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 550 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 37 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753351
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Johano BESADA** [Juan Lázaro Besada Toledo (n. en 1953 en Havano) kuba esperantisto.

Diplomito pri Humanismaj Studoj kaj Teologio. Instruisto pri kubaj literaturo kaj historio. Poeto kaj eseisto. Esperantisto ekde 1979. Membrofundinto de la Kuba Esperanto-Asocio. Ofta preleganto en la Esperanto-asocio de sia lando. De li aperis du verkoj en Esperanto: „Meditaĵoj" (1989), la kolekto de etaj rakontoj „Intimaj portretoj" (1994), "Eseoj" (2008), 92 paĝoj, Monda Asembleo Socia (MAS), ISBN 978-2-918300-3-3 kaj "El la korkelo. Kuna Ijob" (2015), 68 paĝoj, Monda Asembleo Socia(MAS), ISBN 978-2-36960-022-0. En la hispana aperis liaj poemaroj „Soliloquios" (Memdialogoj) kaj „Desde mi páramo" (El mia grundo).

Kontribuaĵoj liaj aperis en Monato, Fonto kaj Scienca Revuo kaj en diversaj hispanlingvaj publikaĵoj en Kubo kaj Meksiko. En lia tirkesto kuŝas (komence de 2008) prespretaj, en la hispana, du poemaroj kaj alia verko, „Huellas" (Spuroj).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 234281
 |
|
La rojo **Aschbach**, estas preskaŭ 15 km longa alfluanto de la rivereto Moosalb en la nordokcidenta Palatinata Arbaro en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato).

Geografio
---------

### Fontrojoj

Eulenmühlenbach
La Eulenmühlenbach estas apenaŭ 2,5 km longa maldelstra fontrojo. Ĝia fonto estas ekde 1935 ĉirkaŭmurigita klaj havas la nomon "Schreeder Brunnen"(= puto de Schreeder).

Rambach
La Rambach estas la dekstra fontrojo.

### Rivervojo

La rojo ekestass ĉe la suda rando de Mölschbach, urbopart de Kaiserslautern per la kunfluo de *Rambach* kaj *Eulenmühlenbach*. La *Aschbach* fluas unue tra Mölschbach. Apud la domgrupeto Aschbacherhof, kiu apartenas al Trippstadt, kie ĝi turniĝas okcidenten kaj la domgrupeto Espensteig, kiu apartenas al la urboparto Hohenecken de Kaiserslauter, ĝi formas la limon inter Kaiserslautern kaj la komunumo Stelzenberg. Ekde tiam la *Aschbach* fluas suden kaj sekvas por tri kilometroj la trajnlinion Biebermühlbahn kaj la federacian ŝoseon B 270 (Kaiserslautern–Pirmasens), antaŭ ĝi estas retenata al digolago Walzweiher. Ĉe la *stacidomo Karlstal* ĝi enfluas la rivereton *Moosalb* de dekstre.

### Alfluantoj

* Stünebächel (*dekstre*), 0,5 km
* Neuer Letzbach ( *dekstre* ), 1,3 km
* Hirschsprungbach ( *maldekstre*), 3,9 km
* Schützenackerbach (*maldekstre*), 3,1 km
* Gelterswoog ( *dekstre*), 4,9 km

Referencoj
----------
En tradukoscienco, la principo de lingva **akceptindeco** - kontraste al la principo de "*sufiĉindeco"* - celas maksimumigi la uzeblecon de la teksto de la ricevanta kulturo (eĉ koste de la specifeco de la originalo). 

Por fari akcepteblan tradukon, necesas traduki la originalan tekston (en la originala lingvo) kaj reformuligi ĝin en la lingvo de la ricevanta lingva kaj kultura komunumo. Malgraŭ la risko de kultura niveligo, akceptinda traduko zorgas por glata legebla teksto, en kiu fakte ne plu temas pri la prezentado de originala verko, sed *versio* de tiu verko, kiu tamen sekvas la lingvan kaj literaturan modelon de la ricevanta kulturo.

Bibliografio
------------

* Anton Popovič, *La scienza della traduzione. Aspetti metodologici. La comunicazione traduttiva*, a cura di Bruno Osimo, Milano, Hoepli, 2006 [1975], pp. 194+XXIX, ISBN 978-88-203-3511-3.
* Gideon Toury, *Descriptive Translation Studies and Beyond*, Amsterdam-Philadelphia, John Benjamins Publishing Company, 1995, ISBN 978-90-272-1606-9.
* Gideon Toury, *In Search of a Theory of Translation*, Tel Aviv, The Porter Institute for Poetics and Semiotics, Tel Aviv University, 1980, LC 83112529.

Rilataj artikoloj
-----------------

* Lokaĵigado (tradukoscienco)
* Tradukoscienco
* Traduko
* Maŝintradukado
* Komputa lingvistiko

Noto
----

Tiu ĉi artikolo estas bazita sur la artikolo *Accettabilità (traduzione)* en la itala vikipedio, listo de aŭtoroj.
La **Kantigo**, *cantiga* aŭ *cántiga* en galega aŭ hispana, estas tipa ĝenro de la mezepoka galeg-portugala liriko (12a - 14a jarcentoj).

La **kantigoj** estas kantataj poemoj, kies vortumado kaj muziko estis komponitaj de trobadoroj. Kiu ludis kaj kantis tiujn poemojn estis menestreloj, kiu foje estis ankaŭ trobadoro.

Las galeg-portugalja kantigoj estis kolektitaj en la nomataj *cancioneros* (kantaroj) kiuj kolektis grandan nombron de poemoj. Oni konas ĉefe tri tiajn kantarojn: nome la *Cancionero de Ayuda*, la *Cancionero de la Nacia Biblioteko de Lisbono* kaj la *Cancionero de la Vatikana*.

La plej antikva konata kantigo estas la "Cantiga da Ribeiriña", nomata ankaŭ "Cantiga da Garvaia", komponita de Paio Soares de Taveirós probable en 1189 (aŭ 1198, estas duboj pri la datigo).

Temaro
------

Laŭ ties temaro, oni distingas:

* *Cantigas de amor*: amkantoj aŭ amkantigoj, nome trobadoro direktas sin al sia amatino.

* *Cantigas de amigo*: enamiĝinta virino plendas pro foresto de sia amato.

* *Cantigas de escarnio*: la poeto kritikas ĉu al partikulara malamiko ĉu al la socio are per nerekta aludo, uzante duoblajn sencojn, ironion, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Kantigoj de Sankta Maria
Manuskripto de la *Kantileno de Sankta Eŭlalio*
**Kantileno** (latine *cantilēna*, itale *cantilena*, france *cantilène*) estas mezepoka eŭropa poezia ĝenro.

Priskribo
---------

En mezepoka Eŭropo, kantileno estis ĝenro de kortega poemo, origine ĝermana, kies stilo estis lirika, eposa, aŭ milita, kiu estis kantata dum kortegaj okazaĵoj (ne simple laŭtlegata).

Post la mezepoko, la termino *kantileno* daŭre uzadiĝis kiel ĝenerala termino de lirika melodio.

Ekzemploj
---------

Jen ekzemploj de famaj mezepokaj kantilenoj:

* Kantileno de Sankta Faron (7-a jarcento)
* Kantileno de Hildebrand (9-a jarcento, pri la batalo inter la patro kaj filo Hildebrand
* Kantileno de Sankta Eŭlalio (ĉ. 880), pri la vivo kaj martiriĝo de la sanktulino Eŭlalio de Merido. Tiu ĉi estas notinda kiel la plej frua konata verko de latinida lingvo nelatina.
* Kantileno de Saucourt, pri la venko (881) de Ludoviko la Tria de Francio kontraŭ normandoj
* *La Kantileno* (Il-Kantilena, ĉ. 1470?), la plej frua konata verko de la malta lingvo

Etimologio
----------

La termino *kantileno* devenas de la latina verbo *cantāre* "kanti". En la nuntempa itala lingvo, *cantilena* estas la ordinara vorto por lulkanto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Cantilena (angle). *Encyclopædia Britannica*.
draŝado de greno en antikva Egiptio (bildo el tombeja ĉambro, inter la jaroj 1422 kaj 1411 antaŭ Kristo
**Draŝado** laŭ PIV estas la ago treti aŭ bati rikoltitan **grenon**, por malfiksi kaj apartigi la grajnojn de la resta substanco, kiu post la draŝado nomiĝas pajlo.

Historie por tio oni uzis draŝilojn, manlaborilojn kiuj konsistis el po du kunligitaj bastonoj, kaj kutime plenumis la laboron en draŝejo, teretaĝa aŭ subtegmenteja spaco en garbejo, neloĝata stokejo en agrikultura bieno:

Se la draŝejo havis plankon el malprecize segitaj lignaj bretoj, la eldraŝitaj grajnoj kaj tre etaj pajleroj povis fali tra la interbretaj truoj samkiel tra kribrilo, kaj sekve nur necesis apartigi la grenojn disde la fajnaj pajleroj, ne de ĉiu pajlo. Nuntempe la laboron de draŝado en multaj industriigitaj landoj plenumas draŝmaŝinoj.

draŝilo
Simila ago de draŝado estas la disigo de la semoj de **fabacoj** (ekzemple faboj, pizoj, kikeroj, arakidoj, lentoj aŭ sojfaboj) el siaj ŝeloj. En iuj landoj - ekzemple ankoraŭ nuntempe en Portugalio kaj Turkio - por tio oni tradicie uzas ĉevalojn, kiuj tiras pezan ŝtonon super la fabacoj kaj tiel apartigas semojn kaj ŝelojn.

En **neformala lingvouzo** laŭ PIV draŝado ankaŭ estas simile forta batado sen rilato al greno: Povas temi pri doloriga batado de homo aŭ besto, sed ankaŭ pri forta batado de pilko en **sporto** (ekzemple en teniso aŭ futbalo).

* Kategorio Draŝado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **azules** kaj la **colorados** (bluuloj kaj ruĝuloj) estis la du flankoj kiuj kontraŭstaris ene de la Argentina Armeo post la elpostenigo en 1955 de la prezidento Juan Domingo Perón fare de la memnomita Liberiga Revolucio, pro la partopreno de la peronismo en la socia kaj politika vivo de Argentino. Tiuj nomoj rekonas sian devenon en la tradicia terminaro uzita historie en la studo de la militista scienco kaj ankaŭ en politiko, por nomigi la du hipotezajn partiojn kiuj kontraŭstaras dum difinita luktado.

En 1958, enposteniĝis kiel prezidento Arturo Frondizi (UCRI), kiu siavice estis elpostenigita de nova militista puĉo en 1962. La puĉo tiam montris partikularecon ke la povo estis plenumita de civilulo José María Guido, nomumita prezidento fare de la Suprema Justictribunalo de Argentino samtage post la elpostenigo kaj aresto de Frondizi, svingante tialon de povovakuo. Spite la fakton ke formale Guido posedis la prezidentecon, la vera povo rezidis en la militistaro. Dum lia regado akriĝis la kontraŭstaroj inter du flankoj de la Argentina Armeo, konataj kiel *Azules kaj Colorados* (bluuloj kaj ruĝuloj), kio foje rezultis en armitaj luktoj. La venko de la sektoro "blua" permesis al generalo Juan Carlos Onganía reunuigi la Armeon.

La bluuloj akceptis permesi limigan aliron de peronistestroj, cele normaligi institucie la landon kaj samtempe lukti kontraŭ la grupoj de ekstrema maldekstro; la ruĝuloj, siaflanke, asimilis la peronistan movadon al komunismo, kaj defendis ties elradikigon komplete. Ĉirkaŭ 1962 ĉiu bando luktis por atingi kontrolon super la tuto de la Armeo kaj tiele de la registaro de Argentino.

Post la elpostenigo de Arturo Frondizi la 29-a de marto de 1962, la generalo Juan Carlos Onganía, ĉefo de la bluuloj, decidis ataki aktive la ruĝulojn. La 22-a de septembro samjare, la Aerarmeo bombardadis koncentron de ruĝuloj en San Antonio de Padua kaj ambaŭ partioj luktis ĉe la Placo Konstitucio kaj ĉe la parkoj Ĉakabuko kaj Abejaneda de Bonaero. Fine la estraro de la ruĝuloj kapitulaciis kaj la prezidento José María Guido nomumis la generalon Onganía kiel ĉefkomandanto de la armeo. Post kelkaj jaroj nome la 28-a de junio de 1966, la leŭtgeneralo Pascual Pistarini kun apogo de Julio Alsogaray elpostenigis la tiaman prezidenton Arturo Illia, kaj estis nomumita prezidento Juan Carlos Onganía.

Notoj
-----

1. ↑  Potash, Robert. *The Army and Politics in Argentina*. Stanford University Press, 1996.

* Kategorio Azules kaj Colorados en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**James V(incent) FORRESTAL** (naskiĝis la 15-an de februaro, 1892 Beacon, Novjorkio, Usono – mortis 22-an de majo 1949 Bethesda, Maryland) estis usona politikisto, la unua ministro pri defendaj aferoj en Usono (1947–49). Pli frue li koordinis, direktis la provizajn kaj flotoevoluajn programojn dum la dua mondmilito, en la Mararmea Ministerio.

Li servis dum la unua mondmilito ĉe la mararmeaj flugdivizo, en 1938 li iĝis prezidanto de Novjorka investa kompanio. En junio de 1940, li estis nomumita al publikadministra konsilisto ĉe Franklin D. Roosevelt, usona prezidento. En aŭgusto, li estis elektita al vicministro pri mararmeo. Lia tasko estis antaŭprepari la mararmeon por esti konvena por bataloj tutmonde. En majo de 1944, post morto de Frank Knox, li iĝis ministro pri mararmeo. En 1947, li estis elektita al nova ministerio pri defendaj aferoj, kie okazis koordinigo kaj trastrukturigo de la armeaj fortoj.

Forrestal abdikis en marto de 1949 pro grandiĝinta depresio kaj paranojo. Li enhospitaliĝis en Bethesda, en la Centra Mararmea Hospitalo. Baldaŭ li elsaltis tra fenestro kaj mortis. Onidire, li ekkriis, ke *la rusoj estas eĉ tie ĉi*.

* James Forrestal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio James Forrestal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 101123
* GND: 119090279
* LCCN: n86114299
* VIAF: 20482758
* ISNI: 0000 0001 0959 1319
* SUDOC: 069157979
* NLA: 35094477
* NDL: 00757603
* BIBSYS: 90695445
* NKC: hka20211128761
 |
**Las Aldehuelas** [lasaldeŬElas] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, norde de la provinco Sorio kaj komarko *Tierras Altas* (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco. La loknomo *Las Aldehuelas* estas etimologie komprenebla kiel *La Domaretoj*-

Geografio
---------

*Tierras Altas* en la nordo de la provinco Sorio.
Loko de Las Aldehuelas en la provinco Sorio.
Valloria sub neĝo.
Ermitejo de Valdeayuso, inter Vizmanos kaj Ledrado.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 37,79 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 56 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 400 loĝantojn el la 1930-aj jaroj. 

Ĝi distas 34 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La urba kerno estas dividita en du kvartaloj, Somero kaj Bajero, kiu distas unu disde la alia ĉirkaŭ 700 metrojn, sur la kruta deklivaro de Travesas. La municipo enhavas la loĝlokojn Las Aldehuelas, Los Campos, Ledrado, Valloria kaj Villaseca.

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Oncala-Valtajeros*, okupanta 1 674 hektarojn, nome 44% de la teritorio, kaj la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Riberas del Río Cidacos y afluentes*, okupanta 24 hektarojn, nome 1% de la teritorio.​

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Meze de la 19-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar ĝi aligis Valloria.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj kaj arkeologiaj kuŝejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTierras Altas |
| --- |
| Aldealices• Almarza• Arévalo de la Sierra• Ausejo de la Sierra• Carrascosa de la Sierra• Castilfrío de la Sierra• Castilruiz• Cerbón• Cigudosa• El Royo• Estepa de San Juan• Fuentes de Magaña• Fuentestrún• La Póveda de Soria• Las Aldehuelas• Magaña• Oncala• Rebollar• Rollamienta• San Felices• San Pedro Manrique• Santa Cruz de Yanguas• Sotillo del Rincón• Suellacabras• Trévago• Valdeavellano de Tera• Valdegeña• Valdelagua del Cerro• Valdeprado• Valtajeros• Villar del Ala• Villar del Río• Vizmanos• Yanguas |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 218376
 |
Pri la komunumo
---------------

**Fontenais** estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 1 256 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Fontainais situas ĉe la norda deklivo de la ĵurasa montarĉeno *Lomont*, sude de la distriktĉefloko Porrentruy, en flanka valo de la rivero Allaine. La plej alta punkto de la komunumo estas la monto *Les Chainions* kun altecfo de 909 m s.m. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo mem la loko Villars.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Fontenais limas en nordo al Porrentruy, en oriento al Courgenay, en sudo al Clos du Doubs, kaj en okcidento al Bressaucourt.

Trafiko
-------

La komunumo mem situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Sed rekte sude de la komunumo troviĝas alveturejo al la svisa aŭtovojo A16, kio signifas, ke la komunumo mem estas bone atingebla sed protektita de granda trafiko. Al la publika transportreto ĝi estas konektita per poŝtaŭtolinio al Porrentruy.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Fontenais datiĝas el la jaro 1148 kiel *Fonteneis*. Ek de la 13-a jarcento Fontenais estis posedaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. En la 16-a jarcento ĝi estis atribuita al la majorejo Alle de la princepiskopa voktejo Ajoie. Post la franca revolucio de 1792 ĝi dum unu jaro apartenis al la Raŭraka Respubliko, kiu kiel departamento *Mont Terrible* estis integrita al Francio. De 1800 ĝis 1815 Fontenais apartenis al la franca departemento Haut-Rhin, kaj en la jaro 1816 ĝi per dekreto de la Viena Kongreso de 1815 fariĝis parto de la distrikto Porrentruy de Kantono Berno. Ek de la 1-a de januaro 1979 Fontenais apartenas kun la tuta distrikto al la nova Kantono Ĵuraso.

Vidu ankaŭ
----------

* Fontenais
* Fontaines

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Dominique Prongué*: *Fontenais* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-10-31)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fontenais en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Fontenais
* Fontenais en la Historia Leksikono de Svislando

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Porrentruy |
| --- |
| maldekstraAlle • Basse-Allaine • Beurnevésin • Boncourt • Bonfol • Bressaucourt • Bure • Clos du Doubs • Coeuve • Cornol • Courchavon • Courgenay • Courtedoux • Damphreux • Fahy • Fontenais • Grandfontaine • Haute-Ajoie • La Baroche • Lugnez • **Porrentruy** • Rocourt • Vendlincourt |  |

 |
Koordinatoj: 47° 25′ 09″ N 3° 45′ 39″ O﻿ / ﻿47.41917 °N, 3.76083 °O﻿ / 47.41917; 3.76083 (mapo)

**Fontenay-près-Vézelay** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 131 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Fontenay-près-Vézelay etendiĝas sur 15.48 km², kaj havis 131 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 8.5 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Henry Cougnot, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Fontenay-près-Vézelay apartenas al la kantono de Vézelay, kies ĉefurbo estas Vézelay. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Vézelay
Vidaĵo ekde Königsplatz en direkto al Nymphenburger Straße
**Brienner Straße** [briˈɛnɐ] estas unu el la kvar gravaj luksostratoj en Munkeno krom la *Ludwigstraße*, *Maximilianstraße* kaj la *Prinzregentenstraße*.

La strato ekiras de la Ludwigstraße sude de la placo *Odeonsplatz* kaj trairas la antaŭurbon *Maxvorstadt* en okcidentan direkton. Je tio ĝin subdividas la placo *Wittelsbacherplatz* , poste la kruciĝo kun la ringstrato *Altstadtring*, la placo *Karolinenplatz* kaj finfine la placo *Königsplatz*, ĝis kiam *Brienner Straße* enbuŝigas en *Stiglmaierplatz*. Ĝia daŭrigo nomiĝas *Nymphenburger Straße*.

Literaturo
----------

* Klaus Gallas: München. Von der welfischen Gründung Heinrichs des Löwen bis zur Gegenwart: Kunst, Kultur, Geschichte. DuMont, Kolonjo 1979, ISBN 3-7701-1094-3 (DuMont-Dokumente: DuMont-Kunst-Reiseführer).
* Kamp, Michael und Rau, Marie: Brienner Straße 7. Die Geschichte eines Münchner Palais. August Dreesbach Verlag, Munkeno 2009. ISBN 978-3-940061-28-7

* Kategorio Brienner Straße en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Las Ketchup (2016)
**Las Ketchup** (*La Keĉupulinoj*) estas hispana popmuzika grupo. Ĝi estas formita el kvar fratinoj el Kordovo: Lola, Pilar, Lucía kaj Rocío Muñoz, filinoj de flamenka gitaristo Juan Muñoz, konata kiel *El Tomate* (*La Tomatulo*); el tie devenas la nomo de la grupo kaj de ĝia unua disko, *Las hijas del Tomate* (*La filinoj de la Tomato*).

Ili atingis grandan tutmondan sukceson en 2002 per ***Aserejé*** (esperante *Asereheo*), kiu atingis rekordajn vendojn en multaj landoj, kio renovigis la fenomenon de la *somerkanto* je tutmonda skalo. En anglosaksaj landoj ĝi estis konata kiel "The Ketchup Song". Ĝi estis akompanata de specifa danco, kiu ankaŭ furoris. La temo iom ŝajnigis la unuajn versojn de la repa kanto *Rapper's Delight* de Sugarhill Gang. En tiu epoko la grupo estis triopa, ĉar unu el la fratinoj atendis bebon.

Post periodo de silento, je la komenco de 2006, ili anoncis elsendon de nova kanto, kun la titolo *Bloody Mary*, kaj oni diskonigis ke ili estos la reprezentantoj de Hispanio en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2006.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Las Ketchup en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La *Aserehe'* en Esperanto Arkivigite je 2006-02-06 per la retarkivo Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 85257
* GND: 10331650-4
* LCCN: no2006094283
* VIAF: 142144608
* ISNI: 0000 0001 2348 1319
* SUDOC: 160120101
* BNF: 14066680j
* MBA: 5c6f6348-15b5-4eb5-a8ae-d8a3ee3354a1
* NKC: mzk2003205869
 |
Jen listo de la hungaraj loknomoj de urboj kaj komunumoj en distrikto Covasna:

Aldoboly (Dobolii de Jos), Alsócsernáton (Cernat), Angyalos (Angheluş), Árapatak (Araci), Árkos (Arcuş), Bálványosfüred (Băile Bálványos), Barátos (Brateş), Bardoc (Brăduţ), Barót (Baraolt), Bélafalva (Belani), Bélmező (Lunca Mărcuşului), Bereck (Breţcu), Bibarcfalva (Biborţeni), Bikfalva (Bicfalău), Bita (Bita), Bodos (Bodoş), Bodzaforduló (Întorsura Buzăului), Bölön (Belin), Bölönpatak (Belin - Vale), Borbat (Sărmaş), Bredét (Brădet), Cófalva (Ţufalău), Csángótelep (Cărpinenii), Csomakőrös (Chiuruş), Csomortán (Lutoasa), Dálnok (Dalnic), Dobolló (Dobârlău), Dobollópatak (Valea Dobârlăului), Ozsdola (Ojdula), Egerpatak (Aninoasa (Covasna)), Előpatak (Vâlcele), Erdőfüle (Filia), Erősd (Ariuşd), Esztelnek (Estelnic), Étfalvazoltán (Zoltan), Feldoboly (Dobolii de Sus), Felsőrákos (Racoşul de Sus), Floroaia (Floroaia), Fotosmartonos (Fotoş), Futásfalva (Alungeni), Gelence (Ghelinţa), Gidófalva (Ghidfalău), Haraly (Harale), Hatolyka (Hătuica), Hetye (Hetea), Hídvég (Hăghig), Hilib (Hilib), Ikafalva (Icafalău), Illyefalva (Ilieni), Imecsfalva (Imeni), Kálnok (Calnic), Kézdialbis (Albiş), Kézdialmás (Mereni), Kézdikővár (Petriceni), Kézdimárkosfalva (Mărcuşa), Kézdimartonfalva (Mărtineni), Kézdimartonos (Mărtănuş), Kézdiszárazpatak (Valea Seacă), Kézdiszentkereszt (Poian), Kézdiszentlélek (Sânzieni), Kézdivásárhely (Târgu Secuiesc), Kilyén (Chilieni), Kisbacon (Băţanii Mici), Kisborosnyó (Boroşneu Mic), Kiskászon (Caşinu Mic), Kispatak (Valea Mică), Kökös (Chichiş), Kökösbácstelek (Băcel), Kommandó (Comandău), Köpec (Căpeni), Kovászna (Covasna (urbo)), Középajta (Aita Medie), Kraszna (Crasna), Kurtapatak (Valea Scurtă), Ladoc (Lădăuţi), Lécfalva (Leţ), Lemhény (Lemnia), Lisznyó (Lisnău), Lisznyópatak (Lisnău-Vale), Magyarhermány (Herculian), Maksa (Moacşa), Málnás (Malnaş), Málnásfürdő (Malnaş-Băi), Márkos (Mărcuş), Merişor (Merişor), Miklósvár (Micloşoara), Mikóújfalu (Micfalău), Nagyajta (Aita Mare), Nagybacon (Băţanii Mari), Nagyborosnyó (Boroşneu Mare), Nagypatak (Valea Mare), Nyáraspatak (Iarăş), Nyújtód (Lunga), Ojtoz (Oituz), Olasztelek (Tălişoara), Oltszem (Olteni), Orbaitelek (Telechia), Páké (Pachia), Papolc (Păpăuţi), Réty (Reci), Sepsibesenyő (Pădureni), Sepsibodok (Bodoc), Sepsibükszád (Bixad), Sepsikőröspatak (Valea Crişului), Sepsimagyarós (Măgheruş), Sepsiszentgyörgy (Sfântu Gheorghe), Sepsiszentkirály (Sâncraiu), Sugásfürdő (Băile Şugaş), Szacsva (Saciova), Szárazajta (Aita Seacă), Székelypetőfalva (Peteni), Székelyszáldobos (Doboşeni), Székelytamásfalva (Tamaşfalău), Szentivánlaborfalva (Sântionlunca), Szentkatolna (Catalina), Szitabodza (Sita Buzăului), Szörcse (Surcea), Szotyor (Coşeni), Tálpatak (Scrădoasa), Torja (Turia), Uzon (Ozun), Uzonkafürdő (Ozunca-Băi), Vargyas (Vârghiş), Zabola (Zăbala), Zabrató (Zăbrătău), Zágon (Zagon), Zágonbárkány (Barcani), Zalán (Zălan), Zalánpatak (Valea Zălanului).
**Albán Vermes** [vermeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vermes Albán** estis hungara naĝisto, olimpiano, librotenisto.

Albán Vermes naskiĝis la 19-an de junio 1957 en Eger, li mortis la 3-an de februaro 2021.

Biografio
---------

Albán Vermes akiris ekonomikan diplomon en 1985, poste li estis librotenisto de sportklubo. Post jaroj li havis postenojn en la sporta vivo aŭ li estis naĝejestro.

### Sporta kariero

Albán Vermes naĝis ekde sia jaro 6, post 5 jaroj li konkursis unue. En sia aĝo 16 li estis junulara ĉampiono, post jaro jam inter la plenkreskuloj. Inter 1976 kaj 1984 li estis hungara ĉampiono en brustonaĝo 200 m seninterrompe. Lia plej signifa trejnisto estis Tamás Széchy. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1980 kun arĝenta medalo, krome en eŭropa ĉampionumo li estis la dua en 1983. Pro ŝtata bojkoto li ne partoprenis en la Somera Olimpiko 1984, tial en la sekva jaro li finis sian aktivan sportan karieron.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* datenoj kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807420
 |


* Portalo pri Biografio
En diferenciala geometrio, la **tanĝa fasko** estas natura vektora fasko sur ajna glata sternaĵo, kies rango estas la sama kiel la dimensio de la baza sternaĵo.

Difino
------

Se {\displaystyle M} estas {\displaystyle k}-dimensia glata sternaĵo, do ĉe ĉiu punkto {\displaystyle x\in M}, oni povas difini la **tanĝan spacon** {\displaystyle \mathrm {T} \_{x}M}, kiu estas {\displaystyle k}-dimensia reela vektora spaco.

La **tanĝa fasko** {\displaystyle \mathrm {T} M} de {\displaystyle M} estas la jena glata vektora fasko:

{\displaystyle \mathrm {T} M=\{(x,v)\colon x\in M,\;v\in \mathrm {T} \_{x}M\}}.
Ĝi estas nature glata sternaĵo de dimensio {\displaystyle 2k}, kaj jen la natura projekcio al la bazospaco:

{\displaystyle \pi \colon \mathrm {T} M\to M}
{\displaystyle \pi \colon (x,v)\mapsto x}.
La **kotanĝa fasko** {\displaystyle \mathrm {T} ^{\*}M} estas la dualo de la tanĝa fasko {\displaystyle \mathrm {T} M}, kies fibroj estas la kotanĝaj spacoj (la dualoj de la tanĝaj spacoj).

Ekzemploj
---------

Se {\displaystyle M} estas Eŭklida spaco {\displaystyle \mathbb {R} ^{k}}, do la tanĝa fasko estas simple {\displaystyle 2k}-dimensia Eŭklida spaco.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tangent bundle (angle). *Encyclopedia of Mathematics*. Eŭropa Matematika Societo, Springer-Verlag.
* Eric W. Weisstein, *Tangent bundle* en MathWorld.
**Didima** (greke Δίδυμα, latine Didyma, la nuntempa urbo Didim) estis antikva urbo en la nuna Turkio en Malgrandazio, kiu havis signifan orakolan sanktejon de la dio Apolono.

La templo de la dio Apolono en Didima
Tiu helena templo en la antikva Ionio nur estis superita de la templo de Hera sur la insulo Samoso kaj la templo de Artemiso en Efeso. La urbo situis en la proksimeco de la havenurbo Mileto ĉe la bordo de la Egea Maro. Dum la 6-a jarcento a.K. distance de la marbordo konstruiĝis pompa strato inter la urboj Didima kaj Mileto: tiu *"sankta strato"* servis aparte por religiaj procesioj.

Etimologio
----------

La etimologio de la urba nomo estas pridiskutata: ĝi aŭ venis el la lingvo de la historia regno Kario, kaj do el la epoko antaŭ la greka koloniado de la okcidenta marbordo de Malgrandazio, aŭ el la antikva greka lingvo (δίδυμος, *didymos* signifas "ĝemelo", kio propable aludis al la helenaj dioj Apolono kaj Artemiso).

* Kategorio Didima en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 230025
* GND: 4012141-0
* LCCN: sh86005115
* VIAF: 315170042
* BNF: 12146757s
 |
la batalo ĉe Fehrbellin, dum junio 1675
La **Nordia Milito** de **1674** ĝis **1679**, kiun historiistoj parte dispartigas al **Brandenburgia-Sveda Milito** (inter Brandenburgio-Prusio kaj Svedio) unuflanke kaj **Skania Milito** (inter la reĝlandoj Danio kaj Svedio) aliflanke, estis memstara konflikto respektive du memstaraj konfliktoj paralela al la samtempa Franca-Nederlanda Milito. Svedio estis aliancano de Francio, dum Aŭstrio, Brandenburgio-Prusio, Danio kaj Hispanio estis alianciĝintaj kun Nederlando. La milito dividiĝis al pluraj grandaj ĉapitroj. En la unua la armeo de Brandenburgio-Prusio de puŝis svedan armean konkeroprovon en Brandenburgio. En sekvaj sukcesaj armeaj operacioj de la soldataroj de Brandenburgio-Prusio, Danio kaj la aliancanoj post ardaj luktoj finfine ĝis la jaro 1678 konkeris la svedajn posedaĵojn en Norda Germanio, nome Sveda Pomerio kaj Bremen-Verden. Danio krome ekde junio 1676 batalis kontraŭ la sveda armeo en la sudskandinavia regiono Skanio kaj krome estis la ĉefa kontraŭanto de la sveda armeo en la ŝipa milito sur la Balta Maro. Kiam dum la vintro 1678 / 1679 la sveda armeo albordiĝis por provis konkeri Orientan Prusion, la brandenburgia-prusia armeo povis sukcese repuŝi ĝin.

La milito inter Brandenburgio-Prusio kaj Svedio finiĝis la 29-an de junio 1679 kun la Traktato de Saint-Germain. Danio kaj Svedio la 26-an de septembro 1679 interkonsentis pri la paca Traktato de Lund. Male al la por Brandenburgio-Prusio tre favora milita evoluo la regno pro la tuteŭropa potencokonstelacio ricevis nur etan parton de la dummilitaj konkeritaj teritorioj. Inter Danio kaj Svedio konsentiĝis, restarigi la teritoriajn posedaĵojn de antaŭ la militokomenco.

Diferencigo inter Brandenburgia-Svedia Milito kaj Skania Milito
---------------------------------------------------------------

En la de naciaj vidpunktoj dominita historiografio de la 19-a jarcento oni ne konsideris la armeajn konfliktojn de tiuj jaroj unueca milito. Do en la historia literaturo ekestis du konceptoj: En Skandinavio kutimiĝis la termino Skania Milito, dum en Mezeŭropo oni akcentis la Brandenburgian-Svedian Militon.

Tamen ne eblas klara diferencigi la armajn agojn inter la du partaj konfliktoj. Danio kaj Brandenburgio-Prusio jam antaŭ la militokomenco de la jaro 1674 havis kontraktajn rilatojn, kaj jam komence de la milito(j) kunordigis la armeajn agojn. Dum la milita daŭro krome estis geografie proksimaj batalkampoj en Skanio, sur la Balta Maro, en Sveda Pomerio, Bremen-Verden kaj en la Duklando Prusio. La du aliancanoj krome nur en distanco de malmultaj semajnoj aparte interkonsentis pripacajn kontraktojn kun Svedio.
La **brandenburgia literatura kaj literatursubtena premio** (germane *Brandenburgischer Literaturpreis und Literaturförderpreis*) estis aljuĝita inter la jaroj 1991 kaj 2001 en la federacia lando Brandenburg de Germanio. En tiu origina formo ĝi ne plu ekzistas. La ĉefa premio inkluzivis donon de 20 000 germanaj markoj. La ĉiujare buĝete disponeblan monon por subteno de literaturo la federacia lando nun interalie uzas por financado de loĝaj stipendioj de artistoj en la kastelo *Wiepersdorf*, por kiuj povas aliĝi verkistoj kaj literaturaj tradukistoj. Plue la federacia lando ekde la jaro 1994 atribuas mediprotektan literaturan premion.

Iamaj premiitoj
---------------

* 1991 Fritz Rudolf Fries
* 1992 Helga Schütz
* 1993 Wolfgang Hilbig
* 1994 Adolf Endler
* 1995 Imre Kertész
* 1996 Günter de Bruyn
* 1997 Helga M. Novak
* 1999 Christa Reinig
* 2000 Hanns-Josef Ortheil

Literatura premio
-----------------

La **brandenburgia literatura premio** - germane *Brandenburgischer Literaturpreis* - ekde la jaro 2006 unufoje jare aljuĝiĝas fare de la privata asocio *Literatur-Kollegium Brandenburg e.V. (LKB)*. Kvankam ĝi havas nur simbolan monpremion de 500 eŭroj, ĝi havas altan renomon. Al la privata asocio, fondita en 1990, apartenas pli ol 100 verkistoj, reĝisoroj, ĵurnalistoj, tradukistoj, bibliotekistoj, literatursciencistoj kaj pliaj fakuloj. Temas pri la plej granda literatura asocio de la federacia lando. La asocio engaĝiĝas favore al verkistoj de la regiono, kontaktigas ilin kun la publiko, kun eldonejoj, librovendejoj, amaskomunikiloj, muzeoj kaj aliaj publikaj institucioj.

Premiitoj
---------

* 2006 Elisabeth Richter pro la romano *Stumm*
* 2007 Josefa Bissels pro la romano *Abschied*
* 2008 Marco Wilhelm Linke pro la romano *Der Ventriloquist*
* 2009 Tanya Wegberg pro la romano *Mit offenen Armen*
* 2010 Dieter Lenz pro poemoj pri la temo "konstanteco kaj ŝanĝiĝo" (*Beständigkeit und Wandel*)
* 2011 Hanna Haupt pro la romano *Bruno*
* 2012 Uwe Carow pro la poemaro *Station UC*
* 2015 Thomas D. Föller pro la novelo *Nachkriegsversehrt*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Literatur-Kollegium Brandenburg e. V.
**Pilismarót** [piliŝmarOt] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Esztergom. Pilis estas nomo de la apuda montaro.

Vojo en Pilismarót

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 45  km²
* Loĝantaro: 1950
* Poŝtkodo: 2028
* Telefonprefikso: 33

Geografio
---------

Pilismarót situas inter montoj kaj dekstra bordo de Danubo, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Visegrád-Esztergom. La lasta troviĝas 13 km-ojn, Visegrád 10 km-ojn, Dorog 20 km-ojn.

Historio
--------

Pli frue la romianoj havis tie fortikaĵon kaj komunumon **Ad Herculem**. La unua mencio devenis el 1138. La tataroj en 1242 kaj post jarcentoj la turkoj faris senhoma la vilaĝon. Monaĥejo fondiĝis en 1278. Fine de la turka erao slovakoj kaj hungaroj refondis la komunumon. Nuntempe la vilaĝo estas grava feriejo pro la Danubo kaj la pitoreskaj montoj.

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo Sankta Laŭrenco (Pilismarót)
* kalvinana preĝejo
* restaĵoj de romia fortikaĵo
* nobeldomo de Heckenast, tiu persono (presisto) havis ĉefrolon dum la Hungara revolucio de 1848
* moderna turistejo

Famuloj
-------

En Pilismarót naskiĝis juristo Gusztáv Gegus, kuracisto Árpád Lengyel (savinto de pasaĝeroj de Titanic) kaj skulptisto János Konyorcsik.
Orienta flanko de la originala fontano, kiu troviĝas en la Parko Retiro.
bronza kopio de la fontano.
Per **Fontano de la Artiŝoko** hispane *Fuente de la Alcachofa* estas konataj du identaj monumentaj fontanoj de la urbo Madrido (Hispanio). Unu el ili, la origina, estis starigita en la lasta triono de la 18-a jarcento; la alia estas kopio starigita en la 80-aj jaroj.

Origina fontano
---------------

Ĝi troviĝas en la Parko Retiro, en la Placo de Respubliko Honduro, ĉe la sudokcidenta angulo de la Granda Baseno, en unu el la plej simbolaj lokoj de tiu ĉi madrida parko. Ĝia dizajno ŝuldiĝas al la arkitekto Ventura Rodríguez kaj la realigadon al la skulptistoj Alfonso Giraldo Bergaz, Antonio Pino kaj José Rodríguez.

Kopio
-----

Ĝi troviĝas en la Placo de la Imperiestro Karlo la 5-a, populare konata kiel Rondplaco Atoĉo. Ĝi estis inicitita de la urbestro Enrique Tierno Galván, ene de plano por la urba remodelado en tiu ĉi zono, konsistante en la platigado de kelkaj altaĵoj kaj la rekuperado de kelkaj el la ornamaĵoj dizajnitaj en la 18-a jarcento.

Koordinatoj: 40° 24′ 31.37″ N 3° 41′ 31.25″ O﻿ / ﻿40.4087139 °N, 3.6920139 °O﻿ / 40.4087139; 3.6920139 (mapo)

* Fontano de la Artiŝoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fontano de la Artiŝoko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
ISO

**Brielle** 51° 53′ N; 4° 11′ E Mapo, antaŭe **Den Briel**, estas urbo en la nederlanda provinco Sud-Holando situante sur la insulo Voorne. La municipo havas 16.079 loĝantojn (1-a de junio 2005) kaj areo de 31,12 km² el kiu 3,63 km² estas akvo. Krom la urbo Brielle mem la municipo enhavas ankaŭ la vilaĝoj Vierpolders kaj Zwartewaal.

Brielle situas je la Brielse Maas (Mozo de Brielle), digbarita parto de la Mozo kiu disvolviĝis al grava distrejo. Ĝi situas oriente de la malnova ŝanelo Brielse Gat (Truo de Brielle). Ĝis 1700 ĉi tiu akvo estis uzita kiel konekto al Roterdamo, poste ĝi sablopleniĝis pro kio la truo estis malpi bone ŝipveturebla. La Goereese Gat (Truo de Goeree) estis alternativo.

Historio
--------

Brielle estas malnova urbo; la nomo devenas de la kelta vorto *brogilo* ('enfermita areo, ĉasareo') kaj el la plej malnovaj skribaĵoj montriĝas ke la nuna loko estas 'De nieuwe Briel' (La nova Briel). 'Den ouden Briel' (La malnova Briel) verŝajne situis je alia loko sur la insulo Voorne. Longtempe la urbo estis la sidejo de la Grafoj de Voorne, Ĝis ĉi tiu sinjora bieno en 1371 estis aldonita al Holando. Brielle havis sian propran havenon kaj komercis kun la Baltmara areo. La urbo eĉ havis sian propran faktorion en Svedio.

En 1572 la akvogeŭzoj ekokupis la urbon, La fakta komenco de la ribelo kontraŭ Filipo II. Oni celebris ĉi tiun historian fakton ĉiujare je la 1-a de aprilo. Lernejinfanoj rememoras ĉi tiun fakton per la frazo:

"*Op 1 april verloor Alva zijn bril*" ("*Je la 1-a de aprilo Alva perdis Den Briel-on*")
Ankaŭ dum la nokto antaŭ la 1-a de aprilo estas la "Kalknacht" (Kalknokto).

Dum la okazintaĵoj en 1572 la geŭzoj murdis kelkajn romkatolikajn ekleziulojn, La Martiroj de Gorcum. Ekde tiam Brielle ankaŭ estas pilgrimejo.

En 1585 Brielle fariĝis angla posedaĵo: reĝino Elisabeto akiris ĝin, kune kun Vlissingen, kiel garantiaĵo interŝanĝe de 5000 soldatoj kiuj helpis Nederlandon en la batalo kontraŭ Hispanio. En 1616 la teritorioj revenis al Nederlando.

Brielle estas membro de la Nederlanda Asocio de Fortikaĵourboj.

Topografia mapo

  

* Kategorio Brielle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


| **Provinco Sud-Holando**  |  |
| --- | --- |
| Alblasserdam | Albrandswaard | Alphen aan den Rijn | Barendrecht | Binnenmaas | Bodegraven-Reeuwijk | Brielle | Capelle aan den IJssel | Cromstrijen | Delft | Dordrecht | Giessenlanden | Goeree-Overflakkee | Gorinchem | Gouda | Hago | Hardinxveld-Giessendam | Hellevoetsluis | Hendrik-Ido-Ambacht | Hillegom | Kaag en Braassem | Katwijk | Korendijk | Krimpen aan den IJssel | Krimpenerwaard | Lansingerland | Leerdam | Leiden | Leiderdorp | Leidschendam-Voorburg | Lisse | Maassluis | Midden-Delfland | Molenwaard | Nieuwkoop | Nissewaard | Noordwijk | Noordwijkerhout | Oegstgeest | Oud-Beijerland | Papendrecht | Pijnacker-Nootdorp | Ridderkerk | Rijswijk | Roterdamo | Schiedam | Sliedrecht | Strijen | Teylingen | Vlaardingen | Voorschoten | Waddinxveen | Wassenaar | Westland | Westvoorne | Zederik | Zoetermeer | Zoeterwoude | Zuidplas | Zwijndrecht |
| Nederlando | Provincoj | Municipoj |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 57687
* VIAF: 239557336
 |
angulo Mostgasse/Hinter der Badestube
En Germanujo en la urbocentro de Vajmaro ekzistas strateto kun nekutima nomo: ***Post la banejo*** (germane: *Hinter der Badestube*). Ĝi komenciĝas ĉe strateto Schloßgasse kaj finiĝas ĉe strateto Mostgasse: temas pri unu el la plej malnovaj setlejzonoj de Vajmaro.

Historio
--------

Mencio pri komununa banejo ĉe la angulo *Bornberg/Hinter der Badestube* estis unuafoje en la 1401-a jaro - kies aĝo certe estas multe pli reeniranta.

Memkompreneble faritis tie ankaŭ etaj kirurgiaj operaci(et)oj kaj dentistaj laboroj. La tiea kuracistagada kontinuo daŭris eĉ ĝis la fino de la 19-a jarento. Konstruitis tie konstruaĵo en 1557/58 laŭ stilo de renesanco kiu krom ekstera vando malkonstruitis en la 20-a jarcento.

Filmhistorie la tuto apud Bornberg/Hinter der Badestube ankaŭ interesa ĉar filmigitis tiuloke en 1959 kelkaj scenoj de la ŝilera verko *Kabale und Liebe* sub la reĝisorado de Martin Hellberg. Poste ekis la barbara malkonstruo fare de la komunistoj.

La komplekso estante sur listo de protektotaĵoj ekde 2014 estis nove aranĝita. Sekve eĉ la eta resto de la ekstera muro baneja malaperis!

Estis ĉe Bornberg ankaŭ surkonstruita fonto ĉe la grundo *Kaufstraße* numero 16. Eble ĝi servis kiel akvoprovizorilo por la banejo kaj sistemo por antaŭenigo de la muelŝtonoj de Born-muelejo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficilala surkonstruplano por la menciita kvartaleto, 2015 Arkivigite je 2022-10-10 per la retarkivo Wayback Machine
* rekta bildkomparo nun/tiam
* *Hinter der Badestube* ĉe Onlinestreet.de

Notoj
-----

1. ↑  Art. "Badestube", ĉe: Gitta Günther, Wolfram Huschke, Walter Steiner (eld.): *Weimar. Lexikon zur Stadtgeschichte*. Hermann Böhlaus Nachfolger, Weimar 1998, p. 23.
2. ↑   urbokroniko de 2014. Arkivita el la originalo je 2022-10-10. Alirita 2022-10-11.
3. ↑  Hans-Joachim Leithner: *Von Brunnenstuben, Röhrenfahrten und Wasserleitungen, den historischen und jüngeren Brunnen in Weimar*, eldonis Hans-Joachim Leithner en memeldono, Gutenberg-Druckerei. Weimar 2018 (=WeimarWissen 1: Der Weimarer Brunnenschatz), p. 88-89
**BarBara LUNA** estas stilizita nomo de **Barbara Ann Luna** (naskita 1939), usona aktorino.

Luna komencis frue aktori en teatroj ĉe Broadway. En televido ŝi debutis per *Search for Tomorrow* en 1951 kaj en kino per Cry Tough en 1959. En 1950-aj jaroj ŝi ankaŭ aperis en televidserioj kiel Have Gun - Will Travel, Perry Mason, Zorro, ktp. krom en kinfilmo The Blue Angel.

En 1960-aj jaroj, ŝi aktoris en televidserioj Bonanza, The Untouchables, Gunsmoke, The Outer Limits, Ripcord, The Wild Wild West, Burke's Law, The Wackiest Ship in the Army, Laredo, The Invaders, Star Trek, Tarzan, The Man from U.N.C.L.E. The High Chaparral, The Big Valley kaj Mission: Impossible inter multaj aliaj kaj ankaŭ en kinfilmoj kiel Elmer Gantry, The Devil at 4 O'Clock, Five Weeks in a Balloon, Dime with a Halo, Synanon, Ship of Fools, Firecreek, Che!.

Dum la 1970-a jardeko ŝi ludis rolojn en televidaĵoj kiel Lancer, Love, American Style, Mannix, Kung Fu, Cannon, Petrocelli, The Six Million Dollar Man, Police Story, The Amazing Spider-Man, CHiPs kaj Hawaii Five-O krom en kina filmo The Gatling Gun.

BarBara Luna en la 1980-a kaj 1990-a jardekoj aperis en televidaĵoj Buck Rogers in the 25th Century, Charlie's Angels, Fantasy Island, T.J. Hooker, The Cosby Show, Dallas, ktp. kaj ankaŭ en kinfilmoj kiel ekzemple The Concrete Jungle.

En 21-a jarcento ŝi laboris en televido per Star Trek: New Voyages, *The Adventures of Superseven*, *The Sandra West Diaries* kaj per sia lasta laboro Unbelievable!!!!! (2018).

* Kategorio BarBara Luna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 641232
* LCCN: no2016073633
* VIAF: 56820831
* ISNI: 0000 0000 0112 3994
* SUDOC: 158542649
* BNF: 142010218
 |
**Baquerín de Campos** [bakeRIN deKAMpos] estas municipo en la sudokcidento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*. La hispanlingva vorto *Baquerín* estus laŭsone komprenebla kiel "Bovisteto" (*vaquerín*) kaj tiel estas komprenata foje de lokanoj, sed plej verŝajne etimologie ĝi devenas el mozaraba praloĝanto *Ibakrim*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 22,11 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 26 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 400 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 23 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio estas ene de la birdoprotekta areo ZEPA nome La Nava - Campos Norte​ apartenanta al la Reto Natura 2000.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. La plej frua mencio estas de 1345, kaj en ĝi oni citis Baquerín kiel Baréin.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Santa María de Arbis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771254
 |