recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**BERINKEY Dénes** [berinkei de’neŝ] (naskiĝis la 12-an de oktobro 1871 en Csúz [nun Dubník en Slovakio], mortis la 25-an de junio 1944 en Budapeŝto) estis hungara juristo, jursciencisto, advokato, politikisto, ĉefministro de Hungario de la 11-a de januaro ĝis 21-a de marto 1919.

Li lernis en la reformata gimnazio de Csurgó, poste studis kaj doktoriĝis en la jura sekcio de la Budapeŝta Universitato. Li demetis la advokatan ekzamenon en 1898 kaj poste eklaboris kiel advokato, pli poste en la budapeŝta kortumo. Li laboris ekde 1901 en la jura departemento de la Justic-ministerio, kie li agadis kiel ministra konsilisto, poste inter 1917 kaj 1918 kiel gvidanto de la internacia jura departemento de la ministerio. Li instruis dum 1904–16 internacian juron kaj ekonomion en la budapeŝta Orienta Komerca Akademio.

Post la venko de la kalistefa revolucio, la 4-an de novembro 1918, oni nomumis lin justicministro de la Károlyi-registaro. Li havis tiun postenon ĝis 18-a de januaro 1919. Post kiam Mihály Károlyi estis elektita al respublika prezidento, Berinkey iĝis de la 11-a de januaro komisiita, ekde la 19-a de januaro 1919 ĝis 21-a marto de 1919 nomumita ĉefministro. Li estis samtempe ankaŭ eksterafera ministro ĝis 20-a de marto.

Dum lia ĉefministreco, la vera regado estis en manoj de Mihály Károlyi.

Post kiam li abdikis, li retiriĝis de la politiko kaj fondis en 1920 advokatan buroon. Li estis kunfondinto de la sociscienca monata eldonaĵo „Huszadik Század". Liaj artikoloj aperis pri internacia, pun- kaj privatjuro, pri administrado. Li estis idisto.

* Kategorio Dénes Berinkey en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 195216
 |
***La fin du Règne animal*** (La fino de l'animala klado) estas franca filmo de jaro 2003, reĝisoro joël BRISSE, ĉefa aktoro Brunot LOCHET.
Temo: Ĉe vilaĝo en vitkultura regiono Hérault intensa uzo de agrotoksaĵoj kaŭzas morton de la birdoj, misformigajn naskojn ĉe la kunikloj, ktp. Unu vitkulturisto,*Noël*, ne elportas tion, kaj decidis ne plu trakti siajn, vitkampojn, kaj provas alarmi al la aliaj vilaĝanoj. Sed tiuj tute ne zorgas pri tio, kaj rigardas lin kiel "la kretenon de l'vilaĝo", des pli, ke li ne estas kiel la aliuloj. Epikura, kontemplema, sentema, li estas rigardata de la aliaj kiel strangulon, nur lia nevino, okjara infanino komprenas lin, kio ne plibonigas lian "bildon" kontraŭ la aliaj vilaĝanoj kaj la aŭtoritatoj.  

Sed tiu civilizo, kiu tiom facilanime difektas kaj mortigas la naturon, iĝas draste singarda kontraŭ naturaj malsanoj, kaj pro unu besto infektita trudas mortigi la tutan ŝafgregon, kiun maljuna ŝafbredisto konfidis al *Noël* pro vojaĝo. *Noël* provas savi ilin, sed ne sukcesas kaj devas vidi la ŝafojn iri en la bestkamionon tiel, kiel judoj irantaj al Aŭŝvic. Post tiu lasta dramo - du aliaj, unu familia kaj unu ama ĵus batis lin - li kolektas ĉiujn lastajn bestojn de la vilaĝo, enfermigas sin kun ili en sia garbejo, kaj mortigas sin kun ili elbruligante ĉion.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Nacia Parko Pan de Azúcar** estas nacia parko de Ĉilio. La parko ĉevalrajdas ĉe la limo inter la regionoj Antofagasto kaj Atakamo. Ties nomo, *Pan de Azúcar*, signifas en la hispana "sukerpano".

Geografio
---------

La parko kuŝas je 30 km norde de Chañaral kaj je 180 km norde de Copiapó. Ĝi estis fondita en 1985 kaj havas etendon de 437.54 km² (inklude 1.1 km² de insula tereno). Ĝia gravo devenas el la relativa diverseco de specioj.

### Insulo Pan de Azúcar

Kaktoj en la parko.
Insulo Pan de Azúcar kuŝas je 24 km for. La Humboldta pingveno reproduktiĝas sur tiu insulo. La insulo povas esti atingata per boato el kontinento sed la pasaĝeroj ne rajtas elboatiĝi.

### Caleta Pan de Azúcar

Caleta Pan de Azúcar estas malgranda setlejo de fiŝkaptistoj kiu iĝis turismejo. Iam estis tie kuprominado. Eblas sporta subnaĝado.

### Norde de Caleta Pan de Azúcar

El la vilaĝo norde estas pado kiu konektas al la Tut-Amerika Ŝoseo. Survoje estas nombraj interesaj geologiaj formaĵoj.

Biologio
--------

Foto de Griza vulpo en la parko.
La NP Pan de Azúcar estas dividata en du ekosistemoj: la marborda dezerto Taltal kaj la stepa dezerto Sierra Vicuña Mackenna. Foresto de pluvo estas kompensata de marborda nebulo, konata surloke kiel *kamanĉaka*.

Estas pli ol 20 kaktospecioj en la areo, ĉefe el la genro *Copiapoa* kio povas esti observata ankaŭ en la Kaktario situanta ĉe la Media Oficejo de CONAF antaŭ la strando Los Piqueros (la suloj aŭ naivuloj) 4,96 mejlojn el la parka enirejo. Ĝi estas malferma al vizitoj el lundo al dimanĉo el 8:30 al 12:30 kaj el 14 al 18 horoj.

La Gvanako estas la ĉefa mamulo troviĝanta en la parko. Aliaj gravaj mamuloj estas la Kulpeo, la Griza lupovulpo kaj la Eŭropa leporo. La marborda areo estas hejmo al marmamuloj, kiaj la Mara lutro kaj la Sudamerika marlupo. Inter birdoj estas la Humbolta Pingveno kaj la Perua pelikano. Ankaŭ reptiliaj specioj de la genroj *Tropidurus* kaj *Callopistes* loĝas en la parko.

Referencoj
----------

1. 1 2 3   Supreme Decree 527, 1985, Ministry of National Assets of Chile. Arkivita el la originalo je 2007-08-03. Alirita 2007-08-03.
2. ↑  Pan de Azucar National Park Article[*rompita ligilo*] in Letsgochile.com

26° 08′ 59″ S 70° 39′ 02″ U﻿ / ﻿26.14972 °S, 70.65056 °U﻿ / -26.14972; -70.65056 (mapo)

* Kategorio Nacia Parko Pan de Azúcar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Isidro Casanova** estas orientargentina urbego en la Provinco Bonaero. Ĝi apartenas al la urbaro de Granda Bonaero.

La fervojo en Isidro Casanova en 1939

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 20 km²
* Loĝantaro: 131 981 en 2001
* Supermara alteco: 14 m
* Horzono: UTC-3h
* Poŝtkodo: B 1765
* Telefonkodo: +54 11

Geografio
---------

Isidro Casanova situas sur la marborda ebenaĵo. Bonaero troviĝas 35, Quilmes 29, La Plata 63, Rosario 274, Mar del Plata 379, San Miguel de Tucumán 1081, Saltaurbo 1284 km.

Historio
--------

La nuna areo de Isidro Casanova estis komence utiligita por bredado de brutoj fare de germanaj enmigrantoj en la 1850-aj jaroj. En 1909 oni konstruis fervojon, kelkajn jarojn poste jam vilaĝo kreiĝis. Tiutempe alvenis ankaŭ italoj kaj portugaloj helpantaj la evoluon. Tie estis la plej granda portugala komunumo de Argentino. Isidro Casanova urbiĝis en 1974.

Klimato
-------

Isidro Casanova situas en subtropika klimato, kie jare pluvas po 1100 mm. La averaĝa temperaturo estas en januaro 26 °C, en julio kun 31 °C.

Fontoj
------

* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-05-02 per la retarkivo Wayback Machine
* hispane
**W. C. Fields** (naskiĝis je la 29-a de januaro 1880, mortis je la 25-a de decembro 1946) estis usona komediisto kaj aktoro. Fields kreis grandan usonan komikan figuron, unu el la plej grandaj de la unua duono de la 20-a jarcento—mizantropo kiu ŝanceliĝis ĉe la rando de la arlekeneco, egoisto blinda al sia propra fiaskado, ĉarma ebriulo, kaj viro kiu malamikis al infanoj, hundoj kaj virinoj, krom se ili estis la malĝusta tipo de virinoj.

Naskita kun la nomo **William Claude DUKENFIELD**, Fields fuĝis el hejmo je la aĝo de 11 kaj envenis vodevilon. De la aĝo de 21 li vojaĝis kun komedia ĵongla prezentaĵo, iĝante frapliniano, en kaj Norda Ameriko kaj Eŭropo. En 1906 li debutis ĉe Broadway en la muzika komedio *The Ham Tree*, en kontrakto kun impresario Flo Ziegfeld.

Kiel multaj vodevilanoj, Fields laboris en silentaj filmoj kaj unubobenaj filmoj, sed grandan teatran famon li unue atingis en 1923 en la Broadway-muzikalo *Poppy*, kie li perfektigis sian karakterprezenton kiel afablaĉa, fiaskanta trompisto. Fields pli malfrue aperis en parolantaj plenlongaj filmoj kaj mallongaj filmaĵoj, inkluzive de *It's a Gift* (Ĝi Estas Donacaĵo) en la 1934.

Fields havis pasion por neprobablaj nomoj kaj multaj de liaj karakteroj havis ilin. Ĉar li ofte ankaŭ verkis la scenarojn de siaj filmoj, la rololistoj ofte inkluzivas tre nekutimajn nomojn.

Li ankaŭ ludis la rolon de Mr. MICAWBER en filmo laŭ libro de Charles Dickens *David Copperfield* (David Copperfield de MGM, kiun reĝisoris George Cukor en 1935. La scenejan rolon, kiu famigis lin, Fields rekreis en versio de "Poppy" por la filmfirmao *Paramount Studios*, en kiu Richard Cromwell ludis la aspiranton por la mano de la filino de Fields, Rochelle Hudson.

Malsano, kiu malpliboniĝis pro lia ekscesa drinkado, haltigis la filman laboron de Fields por iom da tempo, sed 1938 li faris revenaĵon interŝanĝante insultojn kun pupo de la ventroparolisto Charlie Mccarthy en radio. En 1940 li faris *My Little Chickadee* kun Mae WEST, eble lia plej bone rememorata rolo, kaj samjare ankaŭ *The Bank Dick*.

En fina ironio, W. C. FIELDS mortis je la sola festotago, kiun li, laŭ sia aserto, malestimis: Kristnasko Tago. Li estis entombigita en Glendale, Kalifornio.

Inter pluraj aliaj ankaŭ lia amorantino, Carlotta MONTI, kronikigis la vivon de la fama aktoro en sia libro *W. C. Fields and Me* (W. C. Fields kaj mi). Ŝia libro estis filmigita sub la sama nomo en 1976.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio W. C. Fields en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* W. C. Fields en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* "W.C. Fields: The Radio Years" Arkivigite je 2008-09-30 per la retarkivo Wayback Machine La Radiaj Jaroj *(angle)*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 36309
* GND: 119208601
* LCCN: n79092617
* VIAF: 42025186 22348988, 42025186
* ISNI: 0000 0000 8101 5271
* LIBRIS: 265335
* SUDOC: 030068282
* BNF: 14109822k
* MBA: 7be24554-fe90-4880-bc1f-22be261fe24d
* BNE: XX1072563
 |
Katedrala preĝejo de Sanktuloj Constantino kaj Helena.
Plastiras' Lago, proksime al la urbo.
**Karditsa** (greke *Καρδίτσα*) estas urbo en Grekio, en okcidenta Tesalio en kontinenta parto de greke *Καρδίτσα*. La urbo Karditsa estas la ĉefurbo de Karditsa regiona unuo.

Loĝado estas atestita de 9000 BC. Karditsa estas  ligita kun la vojo GR-30, la vojo al Karpenisi kaj la vojo al Palamas kaj Lariso. Karditsa estas sudokcidente de Palamas kaj Lariso, okcidente de Farsala kaj la Volos areo, nordokcidente de Ateno, Lamia, Domokos kaj Sofades, norde de Karpenisi, nordoriente de Artao kaj oriente-sudoriente de Trikalo, Grevena, Ioanino kaj Kalampaka.

Karditsa havas lernejojn, la Veterinara Medikamenta Departemento de la Universitato de Tesalio, tri teknikaj edukadaj departementoj, preĝejo, bankoj, poŝta oficejo, fervoja stacio sur la Trikala - Karditsa - Domokos linio, sporta teren, akva turo kaj kvadratoj. Karditsa estas unu el la plej bicikla amikaj urboj en Grekio kun vasta reto de biciklaj vojoj. Proksimume 30% el la ĉio aro de la urba transportado, laŭ la Nacia Teknika Universitato de Ateno, estas farita de bicikloj.

Urbo
----

La urbo Karditsa formiĝis dum la 2011 loka registara reformo de la kunesto de la sekvanta 5 eksaj urboj, kiu fariĝis urbaj unuoj:

* Itamos
* Kallifono
* Kampos
* Karditsa
* Mitropoli

Referencoj
----------

1. ↑  Kallikratis law Arkivigite je 2017-04-27 per la retarkivo Wayback Machine Greece Ministry of Interior

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Karditsa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Karditsa Senkabla Metropola Reto, Karditsas Wifi Reta Komunumo (greke)

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Karditsa en la angla Vikipedio.*
**Bestoĝardeno kaj Botanika ĝardeno** en Budapeŝto estas la plej granda kaj la plej malnova bestoĝardeno de Hungario.

Fotoj pri bestoĝardeno de BudapeŝtoOrnama ĉefenirejo
Impona domo por elefantoj
Domo de palmoj
Domo de krokodiloj
Origina ruino por strigoj
Domo de Afriko
Roko Granda
Domo de ĝirafoj

János Xántus (patro) fondis ĝin, kiel *Bestoĝardeno de Pest* en 1866. Tiam en la mondo nur 25 bestoĝardenoj funkciis. Ĝis tiam en Hungario nur cirkoj prezentis bestojn. En tiu loko pli frue estis bosko, tial oni konstruis diversajn domojn (la arboj plej ofte restis), kiujn oni nomumis pri la bestoj: domo de elefanto, krokodilo, simio, ĝirafo k.s. La arkitektoj plej ofte estis Kálmán Gerster, Dezső Zrumeczky kaj Károly Kós (arkitekto, verkisto). Komence ne estis bonaj financaj statoj, en 1907 ĝi bankrotiĝis. Sekve ekde tiam ĝi apartenas al la ĉefurbo. Post la longa historio kelkaj domegoj restis, sed daŭre pli novaj kaj modernaj konstruaĵoj pretiĝis kaj evoluis ankaŭ la plantoj. Kelkaj konstruaĵoj estas Monumentoj historiaj. Dum sieĝo de Budapeŝto en 1945 la bestoj, eĉ la plantoj suferis multe pro la bombardadoj kaj kanonadoj.

En la nuntempo menciindas precipe domo de elefantoj, kie loĝas ankaŭ hipopotamoj. Tiu domo estas la plej impona kaj la hipopotamoj ricevas el la proksimeco termalan kuracakvon. Eble tial, sed tiuj bestoj pli ofte naskas, ol en aliaj lokoj. Domo de palmoj prezentas precipe la tropikajn plantojn kaj konstruiĝis precipe el vitro. En la kelo fiŝoj montras sin. Apude artefarita lago etendiĝas, kie diversaj birdoj vivas. Fine menciindas 2 artefaritaj rokoj, kiuj konstruiĝis el betono. Somere la eksteraĵo prezentas bestojn, vintre la interno. Inter la domoj diversaj arboj kreskiĝas, kiuj donas ombrojn por la vizitantoj.

La bestoĝardeno okupiĝas ankaŭ pri esplorado, edukado kaj bredado.

La plej signifa gvidanto de la bestoĝardeno estis Csaba Anghi kaj bestokuracistoj estis Lajos Abonyi kaj Emil Raitsits.

* Kategorio Bestoĝardeno kaj Botanika ĝardeno (Budapeŝto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Johann SCHNEIDER-AMMANN** (naskiĝis la 18-an de februaro 1952 en Sumiswald, civitano de Hasle ĉe Burgdorf) estas svisa politikisto kaj membro de la Radikal-Demokrata Partio de Svislando. La 22-an de septembro 2010 li elektiĝis kun efiko de la 1-a de oktobro samjare kiel membro de la Federacia Konsilio de Svislando kiel postelulo de Hans-Rudolf Merz.

Johann Schneider-Ammann

Vivo
----

Schneider-Ammann studis elektroteknikon ĉe la Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko kaj finis sian studo en la jaro 1977 per diplomo. En 1982/83 li akiris la titolon de mastro pri komerca administrado ĉe la instituto INSEAD en Fontainebleau apud Parizo.

1978 li fariĝis projektestro ĉe Oerlikon-Bührle, 1981 li aliĝis al la maŝinkonstruentrepreno de la familio de sia edzino *Katharina Schneider-Ammann*, unue kiel prokuristo, kaj ek de 1990 kiel prezidanto de la *Ammann Group*. Ek de kiam la Ammann Group partoprenis la sanigon de la *Mikron Technology Group* en la jaro 2003 li ankaŭ tie estas prezidanto de la administra konsilio. Jam antaŭe li estis membro de tiu organo. Ek de 1998 li ankaŭ estas membro de la administra konsilio de la *Swatch Group* en ties ĉefa patrina societo *The Swatch Group SA*.

Ek de 1999 Schneider-Ammann estas prezidanto de la Asocio de la svisa maŝin-, elektro- kaj metalindustrio *SWISSMEM*, krome li estas vicprezidanto de la svisa ekonomia tegmentoorganizaĵo *Economiesuisse*. Samjare li elektiĝis al la Svisa Nacia Konsilio. En la jaroj 2003 kaj 2007 li reelektiĝis. Li membras en la komisio pri ekonomio kaj impoŝtoj de la konsilio.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de la federaciaj konsilantoj de Svislando

Eksteraj ligiloj
----------------

* Johann Schneider-Ammann en la retejo de la Federacia Asembleo

* Kategorio Johann Schneider-Ammann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Ĉi-tiu artikolo baziĝas grandparte sur traduko el la germanlingva vikipedio.
 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 335889
* GND: 1046593242
* LCCN: n2014063082
* VIAF: 306324687
* SUDOC: 230231667
 |
Ĝenerala diagramo de la elektra ekonomio. La reto konsistas el linioj kaj transformatoroj.
**Elektriza sistemo** estas sistemo kiu disdonas elektrogeneradon kaj elsendas energion elektre el la elektroproduktejo al konsumantoj. La termino ankaŭ priskribas ajnan partan sekcion de la sistemo.

Landa elektroreto konsistas el transmisiaj linioj ĉe diversaj tensioj - transmisisistemo kiu kondukas elektron sur longaj distancoj, distribusistemo ligita al konsumantoj, transformatora sistemo kiu ŝanĝas la tensiojn.

La principo de funkciado de landa elektroreto estas pliigi la tension de la elektro produktita ĉe la elektrocentraloj, transdoni ĝin laŭ longaj distancoj, redukti ĝin al mezaj tensioj ĉe substacioj, transdoni ĝin al mallongaj distancoj kaj distribui ĝin malaltigante ĝin al taŭgaj tensioj por la fina konsumanto.

Loka elektra krado kondukas elektron de la ĉefa konekto aŭ de la loka generatoro al la konsumantoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Elektra ekonomio
* Datuma komunikado tra la elektroreto
* Elektra povuma sistemo

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Elektriza sistemo** en Vikimedia Komunejo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 749142
* GND: 4121178-9
* NDL: 00561411
* NKC: ph125276
 |
La ensemblo, fotita de Neideck-strato. La historia fontano, alloga objekto en la mezo.
**Fasanengarten** (laŭvorte: *Ĝardeno de fazanoj*) estas loĝdoma ensemblo en la centro de Arnstadt, proksime de la Nova palaco (Fasanengarten 1-9).

Historio
--------

Ĝis la 18-a jc la areo de la nuna Fasanengarten estis parto de la kastela ĝardeno, kie oni bredis fazanojn. En 1919 ekposedis la grundon la urbo, kiu decidis konstrui tiuloke loĝdomblokojn. La 22-an de februaro 1922 oni metis la fundamentan ŝtonon; planis kaj realigis la tuton la bonkonata ĉefkonstrukonsilisto Anton Acker.

Priskribo
---------

La tiam modernajn postulojn de la sociala loĝeja konstruado je vasteco, verdo kaj suno tute plenumitis. Pro estetikaj kialoj oni metis meze historian fontanon de 1594, kiu origine troviĝis en la ĝardeno de Prinzenhof.

Je la okcidenta flanko de la eksteraj muroj oni starigis portalon el Erfurter-strato (16-a jc). Tiu pordo kaj partoj de la malnova ĉirkaŭfortikaĵo ĉirkaŭprenas Fasanengarten.

Ĉi tiu loĝeja ensemblo estas tiutempa arkitektura dokumento protektinda, modelo de sociala loĝejkonstruado. Danke al la centra situo kaj la malpedante uzita libera spaco, loĝado tie ĉi ĝis hodiaŭ estas de granda komforto.

Premio por modeldona restaŭrado
-------------------------------

Pro nerestaŭrado dum jardekoj necesis renovigi ĝin profunde en la lasta tempo kio larĝe subvenciitis far publikaj instancoj de la Liberŝato Turingio: modernigo de historia loĝadloko konforme al monumentprotektadaj reguloj. En 2006 aljuĝitis al la specialistoj la premio *Thüringer Preis zur Förderung der Baukultur*.

Fonto
-----

Informoj detalaj pri la ensemblo kaj la premio.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Elektrizita fervojo
**Elektrifikigo** - **Elektrizo** estas procedo de reguligo aŭ ŝanĝo de principo de sistemo tiel, por ke ĝi uzu al sia agado elektran energion.

Per tiu ĉi nocio estas markata precipe konstruado de bezonata infrastrukturo por provizado de domoj kaj fabrikoj per elektra energio aŭ enkondukado de fervoja tensiiga sistemo sur fervojo, sed por kiu lastatempe komencis uzi precipe termino **elektrizo**

Elektrizo de fervojo
--------------------

**Elektrizo de fervojo** (en la pasinteco oni uzis la terminon **elektrifigo de fervojo**) estas procedo, kiam fervojo estas ekipata per firmaj trakciaj ekipaĵoj, kiuj servas por tensigo de movigaj veturiloj per elektra energio. La fervojo, kiu estas ekipita per tiuj ĉi elementoj, nomiĝas elektrizita fervojo.

Inter firmaj trakciaj ekipaĵoj apartenas:

* tensiigaj stacioj, kiuj estas ekipitaj per elektraj ekipaĵoj respondantaj al apartenanta tensiiga sistemo
	+ ĉe kontinua tensiigado tipe - trifaza transformatoro kaj ponteta rektifikatoro
	+ ĉe alterna tensiigado tipe transformatoro en speciala unufaza konekto
* kontakta stacio
* trakcia (trolea) kondukilaro aŭ tensigado de (tria) relo.

* Kategorio Elektrizo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 296418
* GND: 4135658-5
* LCCN: sh85042090
* NKC: ph832422
 |
La **Farunmilito** (laŭ esprimo tiutempa, retenita de la historiografio) estis tajdo de ribeloj okazintaj inter aprilo kaj majo 1775 en la nordaj, orientaj kaj okcidentaj regionoj de la Reĝlando Francio. Ĝi estis okazigita de pliigo de la prezoj de la greno kaj, konsekvence, de pano pro malbonaj rikoltoj de la someroj de 1773 kaj 1774. Tiu ribelo speciale granda estis markita per la kontrolo de la prezo de la tritiko (antaŭ la reveno de la abundo) kaj per la interveno de la soldataro, ĉio tio kiel antaŭaĵo de la Franca revolucio kiu okazis malmultajn jarojn poste.

Pere de tiuj ribeloj, montriĝis la socia kaj politika krizoj de la Antikva Reĝimo. Tiele, tiuj okazaĵoj povas esti komprenitaj kiel reago kontraŭ la edikto de Turgot, kiu establis la liberigon de la komerco de grajnoj, dekretita la 19an de decembro 1774. Fakte, tiu liberigo aspektos kontraŭa al la «morala ekonomio», tio estis rompo rilate al la principo kiu postulis de la reĝo, ke tiu zorgu por la sekureco de siaj subuloj kaj por la provizado de nutroproduktoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 670429
 |
La **Propono Por Rasegaleco** (人種的差別撤廃提案, *Jinshutekisabetsu teppai teian*?, laŭvorte "Propono por abolicii rasan diskriminacion") estis ŝanĝo al la Traktato de Versajlo kiu estis konsiderita ĉe la Konferenco de Parizo 1919, proponita de Japanio. Malgraŭ tio ke, ĝi neniam celis ampleksi universalan implicon kaj ĝi celis nur garantii egalan pritraktadon de ĉiuj ŝtatanoj apartenantaj al la Ligo de Nacioj, la ĉeesto de afrikaj, sudamerikaj kaj aziaj landoj ĉe la Ligo de Nacioj, alligis al ĝi universalan implicon, kio igis la proponon ege polemika.

Kvankam ĝi estis plejparte subtenita, la propono ne fariĝis parto de la traktato, ĉefe pro la kontraŭstaro de Aŭstralio kaj Usono. Ilia malakcepto estis grava kaŭzo por la malsimpatiiĝo de Japanio rilate al la okcidentaj mondpotencoj kaj por la pliigita naciismo kaj militarismo kiuj poste enkondukis la Duan Mondmiliton.

La principo de rasa egaleco estis reviziita post la milito kaj inkluzivita ene de la Ĉarto de la Unuiĝintaj Nacioj en 1945 kiel fundamenta principo de internacia justeco. Tamen, pluraj landoj, ĉefe la koloniismaj grandaj potencoj de Eŭropo, daŭris reteni oficiale-sankciitajn rasajn leĝojn kaj politikojn dum la venontaj jardekoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Shimazu 1998.

Vidu ankaŭ
----------

* Kontraŭrasismo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 714263
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri malpli konata grando priskribanta elektran kampon. Por grando priskribanta moviĝadon de elektra ŝargo rigardu la paĝon Elektra kurento.* |

En elektromagnetismo, **fluo de elektra kampo** aŭ simple **elektra flukso** estas flukso de la elektra kampo tra donita surfaco (la surfaco ne nepre estas surfaco de iu objekto, ĝi povas esti ajna surfaco en matematika senco, kiu ne respektivas al iu reala objekto). Elektra flukso estas proporcia kun la kampo (kvanto de la kampaj linioj tra la surfaco). Elektra flukso tra surfaco *S* estas pro tio donita per surfaca integralo:

{\displaystyle \Phi \_{E}=\int \_{S}\mathbf {E} \cdot d\mathbf {A} }
kie ***E*** estas la elektra kampo kaj *d**A*** estas diferenciala areo de la surfaco *S* kun surfaca normala vektoro difinanta ĝian direkton. Se *S* estas fermita surfaco, kutime la surfaca normala vektoro estas elektata al esti eksteren montranta, ĉi tio nepras por la sube donita idento.

Por fermita gaŭsa surfaco, elektra flukso estas kalkulebla per:

{\displaystyle \Phi \_{E}=\oint \_{S}\mathbf {E} \cdot d\mathbf {A} ={\frac {Q\_{S}}{\epsilon \_{0}}}}
kie *QS* estas la elektra ŝargo enmetita en enon de la surfaco (inkluzivanta ambaŭ liberajn ŝargojn kaj barajn ŝargojn),

*ε0* estas la elektra konstanto.
Ĉi tiu rilato estas sciata kiel leĝo de Gauss por elektra kampo en ĝia integrala formo kaj ĝi estas unu el kvar ekvacioj de Maxwell.

Vidu ankaŭ
----------

* Elektra kurento
* Magneta flukso
* Vektora kalkulo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Elektra fluo je HyperPhysics
**Christian LACROIX** (Arles, Francio, 16a de Majo 1951) estas franca mododezajnisto. Lia stilo karaktiziĝis per koloro kaj mikso de influoj.

El junaĝo li inspiriĝis el lokaj taŭrludoj, karnavalo, kulturo de ciganoj kaj folkloraj vestoj. Aliaj inspiroj estis Oscar Wilde kaj The Beatles. Li studis Historion de Arto en la Universitato de Montpellier, kaj poste en Sorbono kaj en la *École du Louvre* en 1973.

Jean-Jacques Picart helpis lin eklabori ĉe Hermès en 1978. Gradiĝinta en la *École du Louvre*, en 1981, li eklaboris por Jean Patou. Laŭlonge de la 1980-aj jaroj kun helpo de Jean-Jacques Picart, ili sukcesis en la kreado de propraj kolektoj de alta fasonado, junularecaj kaj ornamemaj. En 1989, Lacroix publikigis kolektojn de juveloj, dosierujoj, ŝuoj, okulvitroj, skarpoj kaj kravatoj. Samjare, li malfermis vendejojn en Parizo, Arles, Aix-en-Provence, Tuluzo, Londono, Ĝenevo kaj Japanio. La varomarko havis ĝis 60 vendejojn en Francio kaj totalon de 1 000 tra la tuta mondo. Vintre de 2007, li asociiĝis kun Avon Cosmetics por enkonduki novan ekskluzivecan parfumon, nome Christian Lacroix Rouge (ruĝa, por virinoj) kaj Christian Lacroix Noir (nigra, por viroj).

Spite la famon kiun Christian Lacroix ĝuis dum la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj, kaj la fakto, ke li estis konsiderata unu de la mododezajnistoj plej influaj kaj admiritaj, ĉio tio ne sufiĉis por superi la ekonomiajn problemojn de la firmao; la firmao perdis pli ol 44 milionoj da eŭroj. Lia lasta kolekto de alta vestindustrio, prezentita en julio 2009, markis la finon de la hegemonio en la moda etoso. Li devis fermi vendejojn kaj maldungi laboristojn.

Notoj
-----

1. ↑   Martin, Richards; Koda, Harold (2013). *Haute Couture*. New York: The Metropolitan Museum of Art. p. 44. ISBN 9780300199918.
2. ↑   Chevalier, Michel (2012). *Luxury Brand Management*. Singapore: John Wiley & Sons. ISBN 978-1-118-17176-9.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Christian Lacroix en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (angle, france kaj japane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 751009
* GND: 119371251
* LCCN: n94027944
* VIAF: 27136652
* ISNI: 0000 0001 2146 4312
* SUDOC: 032175299
* BNF: 12325698s
* ULAN: 500254217
* RKD: 417020
* NKC: xx0111101
* BNE: XX5246897
 |
**Aspektismo** estas diskriminacia traktado al homoj kiuj estas konsiderataj korpe malallogaj, plejparte en la laborloko sed ĝi estas ankaŭ praktikata en amindumaj kaj aliaj sociaj kampoj. Ne estante klasigita kiel racia, kultura, seksa diskriminacio, aspektismo estas disvastiĝinta kaj efikas kiel homoj estas perceptataj tiel same kiel efikas sur iliajn oportunaĵojn sur la kampo de amindumaj rilatoj, laboraj oportunaĵoj, ktp.

Korpa alloganteco estas asociata kun bonaĵoj; kontraste, korpa malloganteco estas asociata kun malbonaĵoj. Multaj homoj faras juĝojn de aliuloj bazitajn sur ties korpa aspekto kio influas tion kiel ili respondas al tiuj homoj.

Literaturo
----------

* Lea Schmid, Darla Diamond, Petra Pflaster (Hg.): *Lookismus. Normierte Körper – Diskriminierende Mechanismen – (Self-)Empowerment*. Unrast Verlag, Münster 2017, ISBN 978-3-89771-139-6.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lookismus - Was ist das? Kritische Analyse des Begriffs
* lookism.net Arkivigite je 2021-11-28 per la retarkivo Wayback Machine - Interreta diskutejo pri aspektismo
* lookism.info – germanlingva retejo pri aspektismo
* abcnews.go.com – "The Ugly Truth About Beauty" – artikolo pri aspektismo
* Critique of "Lookism" by George Carlin

Vidu ankaŭ
----------

* Seksosimbolo
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

***Proponoj por la Esperantigo de Katalunlingvaj Loknomoj*** estas verko de Hektor Alos i Font en Barcelono 1995.

En sistema maniero li transkribis publikigitajn fontojn, en kiu aperas jam esperantigitaj katalunlingvaj loknomoj kaj informas pri la ĉefaj problemoj rilate elekton de formo kaj prononco. Ekzemple, specifeco de la kataluna lingvo estas manko de unueca norma prononco; nuntempe samrangaj estas kvin prononcmanieroj. Sekve, li proponas du eblojn por asimilado: 

* Esperantigo laŭ loka prononco de la loknomo.

* Esperantigo laŭ iuj komunaj reguloj, difinitaj por la tuta areo de la katalunlingva teritorio.

Post mencio de la kvin principoj gvidantaj asimiladon de etnolingva leksika materialo en Esperanto (grafismo, fonetismo, etimologio, tradicio kaj internacieco), li detale priskribas, kiel li proponas asimili katalunajn toponimojn en Esperanto. Per komparo de ĉiuj grafemoj kaj fonemoj en ambaŭ lingvoj, li indikas siajn rekomendojn kaj ilustras la regulojn per listo de la ĉefregionoj, regionoj kaj ties ĉefurboj en la Kataluna Landaro.

Bibliografio
------------

* Hektor ALOS I FONT. "Proponoj por la esperantigo de katalunlingvaj loknomoj". Barcelono: la aŭtoro; 1995, 33 paĝoj.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Lingvo |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |

* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kazimierz Deyna
La monumento de Kazimierz Deyna ĉe la strato Łazienkowska en Varsovio
La tombo de Kazimierz Deyna en la Tombejo Powązki en Varsovio
La stelo de Kazimierz Deyna sur la Aleo de la Steloj de Sporto en Władysławowo
La memorŝtono de Kazimierz Deyna en Starogard Gdański
Murpentraĵo (muralo) kun la vizaĝo de Kazimierz Deyna ĉe la domo en tarogard Gdański, en kiu li naskiĝis
**Kazimierz Deyna** (naskiĝis la 23-an de oktobro 1947 en Starogard Gdański, mortis la 1-an de septembro 1989 en San Diego) – pola futbalisto, oficiro de Pola Popola Militistaro. Li ludis en pola nacia teamo de futbalo en la jaroj 1968–1978, estis ties kapitano en la jaroj 1973–1978. Reĝo de pafistoj dum Somera Olimpiko en Munkeno en 1972, la tria futbalisto de Futbala Mondpokalo en Okcidenta Germanio en 1974.

Fundamentojn de futbala edukado akiris en neekzistanta jam klubo *Włókniarz* en Starogard Gdański, poste eniris al kadro de Distrikta Asocio de Futbalo en Gdańsk, pliposte al pola reprezentantaro de junuloj. Sian karieron daŭrigis en Lodzo, Varsovio kaj Manchester. Fine de la futbalista kariero setlis en Usono.

Li pereis dum voja akcidento revenante al sia domo. Entombigita en *El Camino Memorial Park* en San Diego. Maje 2012 liajn postrestaĵojn estis alveturigitaj al Pollando. En Varsovio ĉe stadiono de Legia oni malkovris monumenton al li.

Fare de analiziistoj de la sporto estas konsiderata unu el la plej bonaj polaj tutbalistoj en la historio. Laŭ semajnrevuo *Piłka Nożna* (Futbalo) estas la plej bona pola futbalisto de la 20-a jarcento.

Bibliografio
------------

* Stefan Szczepłek: *Deyna*. Marginesy 2012. ISBN 978-83-933758-5-1.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kazimierz Deyna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala paĝo pri Kazimierz Deyna
* Kazimierz Deyna (90minut.pl)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 417861
* GND: 1066400296
* VIAF: 314791065
 |
**Kazimierz Mikołaj Imieliński** (naskiĝis la 6-an de decembro 1929 en Dąbrowa Górnicza, mortis la 16-an de julio 2010) estis pola kuracisto seksologo, profesoro de medicinaj sciencoj, plurjara gvidanto de la Fako pri Seksologio kaj Patologio de Interhomaj Kunligoj ĉe la Medicina Centro de Postdiploma Edukado en Varsovio, fondinto de Pola Akademio de Medicino, Akademio de Seksa Scio.

Vivo kaj agado
--------------

En 1954 akiris kuracistan diplomon ĉe Medicina Universitato en Krakovo. En 1963 komisiono kreita de Studumo pri Perfektigado de Kuracistoj en Varsovio atribuis al li la unuan fojon en Pollando la titolon de specialisto pri seksologio. En 1971 habilitiĝis pri seksologio. En 1973 Kazimierz Imieliński organizis la unuan en la lando seksologian filion – Seksologian Fakon ĉe Medicina Universitato en Krakovo, kaj en 1981 Fakon pri Seksologio kaj Patologio de Interhomaj Kunligoj (hodiaŭ la Fako pri Psikosomatiko, Seksologio kaj Patologio de Interhomaj Kunligoj).

Kolektis 56 honorajn doktorecojn, atribuitaj de universitatoj el 24 ŝtatoj, en kvar kontinentoj. Estis honora profesoro de 18 eksterlandaj universitatoj, posedis 96 krucojn, ordenojn kaj medalojn el 26 ŝtatoj - interalie en 1996 riceis de la manoj de greka prezidento Konstantinos Stephanopoulos la Medalon de Hipokrato pro kreo de nova studdirekto - universalisma medicino (ĝi ligas diversajn medicinajn metodojn devenantajn de la okcidenta civilizo kun tradicia kuracado de la Oriento). En 2004 estis distingita de la Granda Kruco de Renaskiĝinta Pollando.

Pro siaj esceptaj meritoj Kazimierz Imieliński estis trifoje nomumita por Nobelpremio pri paco.

Li estis ediniĝinta, liaj du filoj iĝis kuracistoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 384814
* LCCN: n85248373
* VIAF: 43289316
* ISNI: 0000 0000 7147 4415
* NDL: 00444225
* NKC: mzk2004228537
 |
**József Szinnyei** [jOĵef sinjei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szinnyei József** estis hungara kuracisto pri internaj malsanoj, profesoro, membro (korespondanta en 1916, ordinara en 1928) de Hungara Scienca Akademio. Lia patro estis József Szinnyei (lingvisto), lia avo estis József Szinnyei.

József Szinnyei  naskiĝis la 6-an de marto 1881 en Budapeŝto. Li mortis la 16-an de marto 1943 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Szinnyei frekventis universitaton en sia naskiĝurbo inter 1898-1904, poste li eklaboris en la sama urbo en kliniko. En la studjaro 1906 li studvojaĝis helpe de stipendio al Munkeno, Berlino, Berno. Post 2 jaroj li eklaboris en Malsanulejo Rókus. Baldaŭe li estis nomita ĉefkuracisto en alia malsanulejo.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Bélbetegségek* (1904)
* *A mellhártya-endothelioma kórképéről* (1906)
* *Anaemia perniciosa esete* (1909)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
bildo de Sankta Kolumbao en preĝeja vitralo
**Sankta Kolumbao** (naskita la 7-an de decembro 521, mortinta la 9-an de junio 597, en la irlanda lingvo **Colm Cille**) estis Irlanda misiisto, kiu helpis la rekristaniĝon de Skotlando kaj norda Anglio. Li iĝis la unua kristana sanktulo kiu naskiĝis en Irlando.

Sankta Kolumbao naskiĝis en Gartan, proksime al Lough Gartan (Donegal), en la regno *Tír Chonaill*, kiu troviĝis en la nord-okcidento de Irlando. Li monaĥiĝis kaj nelonge poste iĝis sacerdoto. Laŭtradicie, ĉirkaŭ 560 li disputis kun Sankta Finnian, al kiu inter ili apartenas kopio de psalmaro. En eble la unua disputo pri kopirajto en la mondo, tiu disputo eĉ kondukis al batalo en 561, dum kiu multaj mortis. ege bedaŭrante la granda vivoperdon, li decidis puni sin mem per la plej akra metodo imagebla: ĉiama ekzilo el Irlando. Kaj li ĵuris fari tiom da konvertoj, kiom mortis pro li. En 563 li kreis monaĥejon en la insulo Iona (irlande "Oileán Í"), en la okcidento de Skotlando, kiu iĝis lia bazo por lia misiado en tiu lando.

Oni havas multajn legendojn pri liaj mirakloj dum la konverto de la popolo pikta de tiu epoko. Inter iuj estas la plej malnova citaĵo pri la monstro de Loch Ness (Loĥ-Nes), kiun Sankta Kolumbao laŭdire venkis per la signo de la kruco.

La festotago de Sankta Kolumbao estas la 9-a de Junio. Kun Sankta Patriko kaj Sankta Briĝido li estas unu el la tri patronoj de Irlando.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kolumbao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kolumbao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Pri la Vivo de Sankta Kolumbao (Betha Choluim Chille)* (traduko al la angla lingvo de W. Strokes)
* *La Vivo de Sankta Kolumba, skribita per Adamnan* (traduko al la angla lingvo de W. Reeves)
* artikolo pri li en la anglalingva *Katolika Enciklopedio*
* la retejo de la televida kaj radia kanalaro BBC pri Sankta Kolumbao


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 22847
* GND: 118884948
* LCCN: n50081695
* VIAF: 79402324
* ISNI: 0000 0001 1678 7811
* LIBRIS: 182863
* SUDOC: 032392133
* BNF: 12343033g
* MBA: dba72e63-30c1-4361-81ec-e870dcde289e
* NLA: 35414585
* BIBSYS: 90561856
* NKC: osd2015859512
 |
**József Szaniszló** [jOĵef sanislO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szaniszló József** estis hungara pastro, kanoniko, preposto. Lia nobela antaŭnomo estis *tordai*. Lia frato estis Ferenc Szaniszló.

József Szaniszló  naskiĝis la 7-an de januaro 1790 en Szombathely. Li mortis la 19-an de oktobro 1862 en Szombathely.

Biografio
---------

József Szaniszló lernis en sia naskiĝurbo, kie li pastriĝis en 1812. Komence li servis en Kéthely kaj Körmend, poste ekde 1817 li estis direktoro de pripastra lernejo en Szombathely. En 1822 li denove estis pastro en Bérbaltavár. Inter 1840-1847 li okupiĝis pri arestitoj. En 1850 li ricevis la titolon titulara kanoniko, en la sekva jaro ordinara kanoniko, en 1854 titulara preposto.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Bibliai, vagyis ó- és újtestamentomi történet, mellyet Stapf József Ambrus német munkája után írt* (1839)
* *A római kath. anyaszentegyház ünnepeinek szertartásai* (1847)
* diversaj tradukaĵoj kaj kontribuoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla antaŭlastfoje)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Koluma ŝarko** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Kartilagaj fiŝoj *Chondrichthyes* |
| Subklaso: | Elasmobrankoj *Elasmobranchii* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Hexanchiformes |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | **Chlamydoselachidae**Garman, 1884 |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Chlamydoselachus*** |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. anguineus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Chlamydoselachus anguineus****Garman, 1884 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Preskaŭ minacata** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Koluma ŝarko  |

 |
| v • d • r |

La **koluma ŝarko** (*Chlamydoselachus anguineus*) estas la sola specio el la familio de kolum-ŝarkedoj (*Chlamydoselachidae*). Laŭ ĝia anatomio kaj morfologio, ĝi estas t.n. *vivanta fosilio*.

Priskribo
---------

Ĝi havas brunan, angilforman korpon kun longo ĝis 2 metroj. Male al la aliaj ŝarkoj, la buŝo staras pinte (ne sube) tiel ne formiĝas rostro.
La koluma ŝarko havas flanke 6 parojn da brankofendoj (ĉe la aliaj ŝarkoj nur 5) kaj ili estas ventre kolumforme kunligitaj, tiel ankaŭ la populara nomo en *Esperanto, germana, angla, hungara* ktp. lingvoj.

Ĉe la koluma ŝarko mankas vera artikiĝo inter la supra makzelo kaj kranio. La kopulacia organo de la vira koluma ŝarko (*Pterygopodium*) estas pli simple konstruita kiel ĉe aliaj platbrankuloj (ŝarkoj kaj rajoj) kaj konsistas nur el du kolonformaj elementoj. La vosta naĝilo estas dificerka (rekta) kaj ne heterocerka (nesimetria), kiel ĉe la aliaj ŝarkoj, la Chorda dorsalis (dorsa ĥordo, notokordo) apenaŭ dismembrigita. Ĝi havas grandajn okulkavojn (*Orbita*) kaj spiralan inteston. La ŝarkotipaj skvamoj estas plilongigitaj ĉe la flanklinia organo.

Vivmedio
--------

La koluma ŝarko vivas en profundo ĝis 1600 m, kie ĝi nutras sin per sepioj. Oni nur malofte renkontas kelkajn ekzemplerojn. Oni kaptis la unua ekzempleron en 1870 proksime al Tokio. Same okazis komence de 2007, kiam japanoj kaptis unu malsanan beston ĉe la marbordo. Tiu besto mortis post kelkaj horoj.

Kiel aliaj ŝarkoj, ili havas internan fekundiĝon. La specio estas - kiel plimulto de la kartilagaj fiŝoj - *ovovivipara*, tio estas: la embrioj jam ekevoluas en la ina korpo.

Literaturo
----------

* Erich Thenius: *Lebende Fossilien - Oldtimer der Tier- und Pflanzenwelt; Zeugen der Vorzeit*. München, Verlag Dr. Friedrich Pfeil, 2000.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Koluma ŝarko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Koluma ŝarko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Koluma ŝarko en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* fotoj
* fotoj
* Fotoj kaj filmoj
La **Saĝo de Jesuo Kristo** aŭ **Sophia de Jesuo Kristo** (latine: *Sophia Iesu Christi*, estas koptlingva gnostika evangelio kompilita inter la jaroj de la 1-a kaj 3-a jarcentoj. En ĝi Jesuo, jam resurektinta sed antaŭ ol la Ĉieliro, instruas la apostolojn pri la ĉielaj veroj. Mankas, tamen, datenoj pri la biografia vivo de Jesuo.

Taksata perdita, en 1945 oni malkovris alian ekzempleron inter la kodeksoj de Nag Hammâdi, en kopta manuskripto de la 4-a jarcento poste difinita Kodekso Akhmim), kaj iujn greklingvajn fragmentojn reirantajn al la 3-a jarcento.

Enhavo
------

La ‘’Saĝo de Kristo’’ estas revelacia dialogo en kiu dialoge aktoras Kristo kaj ties dekdu apostoloj kaj sep virinoj: inter ili Tomaso – prezentita kiel la perfekta inicito, la sola konanto de la Savinto -, Filipo, Mateo kaj Bartolomeo kaj Maria Magdala, tipaj protagonistoj de la gnostika tradicio. Al ili la savinto sekrete instruas la tutan gnostikan doktrinon, destinitan spirite maturigi la homaron. La precipa temo koncernas la enkarniĝon de la animo kaj ties releviĝo. La apero de Kristo subforme de lumporta anĝelo kiun oni ne povas priskribi, atestas, eble, debatojn inter kristanaj gnostikuloj kaj membroj de la Ortodokseca Eklezio: la unuaj subtenante ke la "karno" estas fatale kaj definitive difektiĝanta – ankaŭ tiu de Kristo -, pozicio batalata de la ]]Patroj de la Eklezio]].

Bibliografio
------------

* france Catherine Barry, « Un exemple de réécriture à Nag Hammadi, la *Sagesse de Jésus-Christ* (BG 3 ; NH III,4 ) », in Louis Painchaud et Anne Pasquier (dir.), *Les textes de Nag Hammadi et le problème de leur classification : actes du colloque tenu à Québec du 15 au 19 septembre 1993*, vol. 3, éd. Presses de l'Université Laval, coll. « Bibliothèque copte de Nag Hammadi [section «Études»] », 1995,article en ligne
* angle Douglas M. Parrott (Introduced and translated by), « Eugnostos The Blessed (III,3 and V,7) and The Sophia of Jesus Christ (III,4 and BG 8502,3) », in *The Nag Hammadi library in English*, éd. Brill, 1997, pp. 220 et suiv. article en ligne.

Notoj
-----

1. ↑  Pro kelkaj enhavaĵoj similaj al iuj de la *Pistis Sophia*, ĝi estas, foje, konfuzita kun tiu lasta.

Vidu ankaŭ
----------

* Gnostikaj evangelioj
* Pistis Sophia
* Barbelognostikuloj
* Apokrifoj de la Nova Testamento

Eksteraj ligiloj
----------------

* angleVoĉo el retejo [earlychristianwritings.com].
* angle
* Angla versio de la teksto.
**József Szegi** [jOĵef segi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szegi József** estis hungara agronomo pri grundoj, profesoro.

József Szegi  naskiĝis la 14-an de januaro 1928 en Aba (Hungario). Li mortis la 16-an de septembro 2009 en Aba.

Biografio
---------

József Szegi akiris diplomon en kampuso en Gödöllő en 1953, poste li restis samloke por esplori kaj instrui. Post 2 jaroj li plulernis kaj esploris en Moskvo, kie li kandidatiĝis en 1958. Hejmenveninta li laboris en laboratorio pri grundoj en Sopron, poste en Budapeŝto li laboris ĝis la emeritiĝo. Interrompoj okazis en la jaroj 1964 kaj 1965, ĉar li laboris en Kubo, en la jaroj 1972 kaj 1973 en Sovetunio. Lia plej grava laboro estis tio, kiel fari el elfosaĵoj ĉe minejoj grundojn por la agrikultutro. Li ricevis premion en 1980, memormedalon post 2 jaroj. Li estis nomumita titulara profesoro en Scienca Universitato Loránd Eötvös.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Talajtermékenység és a cellulózbontás* - disertaĵo por doktoriĝo
* *Talajbiológiai vizsgálati módszerek* (1979) - faklibro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Sayula de Alemán** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Sayula de Alemán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 144.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 28813 loĝantojn. El tiuj estis 13978 viroj kaj 14835 virinoj. La komunumo havas surfacon de 640.8 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 17 gradoj kaj 53 minutoj norda latitudo kaj 94 gradoj kaj 57 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 80 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 29624 personoj. En la jaro 2000 temis pri 27958, do temis pri kresko / malkresko je -1.15 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 24598 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 4190 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al  % de la loĝantoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**József Szabó** [jOĵef sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó József** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, plibonigisto.

József Szabó naskiĝis la 17-an de marto 1742 en Csepreg (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la 2-an de aprilo 1801 en Besztercebánya (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Banská Bystrica en Slovakio).

Biografio
---------

József Szabó maturiĝis en gimnazio en Győr, en 1761 li aliĝis al jezuitoj. Li studis filozofion kaj teologion en Nagyszombat. Li estis monaĥo ĝis 1773, poste la jezuitoj estis malpermesitaj, tial li iĝis pastro en Szekszárd. Baldaŭ li havis postenon en diocezo de Vác, fine li estis paroĥestro en Besztercebánya. Ekde 1789 li libertempe okupiĝis pri selektado de sekaloj, ekde 1791 de tritikoj, fine pri hordeoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Cultura peponum figuris aeneis illustrata* (1790)
* *Váczi gabona* (1793, tradukita latinen kaj germanen fare de Lajos Mitterpacher)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al digrafo SZ, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 724794
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Tressin (stacidomo). |

**Tressin** - prononco laŭ sistemo IFA [tʁɛsɛ̃] - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ], nederlande/flandre *Noorderdepartement*, en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de 2020 en la komunumo vivis 1 401 loĝantoj sur areo de 1,89 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 741 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lille* (france *Arrondissement Lille*, nederlande *Arrondissement Rijsel* respektive okcidentflandre *Arroundissement Rysel*), kaj al la kantono *Templeuve-en-Pévèle*.

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *tressinois(es)*.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Tressin (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tressin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (france)