recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Monumento de Pola Oficiro en Zambrów
**Monumento de Oficiro de Dua Pola Respubliko en Zambrów** estas monumento de pola soldato en Zambrów rilata al la historio de la urbo, lokita ĉe unu el la ĉefaj stratoj Avenuo de la Pola Armeo, inaŭgurita en 5-a de septembro 2010.

Signifo de la monumento
-----------------------

La monumento memorfestas du lernejoj de kadetoj de rezervo de infanterio kaj artilerio, ekzistantaj en Zambrów dum la Dua Pola Respubliko. Konstruaĵo troviĝas en la historia urboparto nomita "Kazerno".

La iniciatinto de la konstruo de la monumento estis Zambrova Urbodomo. La ideo kreitis en majo 2009. En la inaŭguro de monumento ceremonio en 5-a de septembro 2010 partoprenis infanoj de oficiroj, kiuj postenis en Zambrova Kazerno dum la Dua Pola Respubliko.

Apero de la monumento
---------------------

La monumento havas tradicia formo: la figuro stara pola oficiro en uniformo de soldato de la Dua Pola Respubliko sur granita piedestalo. Kiel aŭtoro de monumento klarigis la oficiro rigardas al la estonteco kaj estas en malpeza moviĝo. La figuro de Pola Oficiro estas farita el bronzo kaj ĝi havas altecon de proksimume 2.5 metroj.
Sur la granita piedestalo de la monumento aperas emblemoj de armeunuoj:

* 71-a Infanteriregimento en la formo de Laŭrokrono kun la numero "71" en la mezo, kiuj postenigitis en Zambrów de septembro 1926 ĝis septembro 1939,
* insigno de Lernejo de Kadetoj de Rezervinfanterio,
* insigno de Mazovia Lernejo de Kadetoj de Rezervartilerio nome de generalo Jozefo Bem,
* informestraro.

Apud la monumento oni konstruis memormuron el skoria briko. La muro havas dimensiojn 3x2 m kaj memorigas la malnovajn murojn de konstruaĵoj de Zambrova Kazerno.

Aŭtoro de la Pola Oficiro
-------------------------

Aŭtoro de la monumento estas pola skulptisto Michał Selerowski. Li konsultitis la detalojn de la uniformoj kun Zambrova Historia Regionkamero de kaj Pola Armeo Muzeo en Varsovio.

En februaro de 2011 aŭtoro gajnis "Oran Bizonon 2010" (prestiĝa jarpremio patronita de la Zambrova urbestro) en la kategorio la "Kreo kaj disvastigo de kulturo".

Ĉirkaŭaĵo
---------

Ĉe la monumento komenciĝas edukvojeto "Kazerno en Zambrów" konsistanta el 24 kazernaj konstruaĵoj. Zambrova Kazerno estis konstruitaj de Caro fine de la 19-a jarcento kaj komence de la 20-a jarcento. Ĉi tie postenigitis armeoj: rusa (ĝis 1915), germana, sovetia kaj pola (1917-1939, 1944-1957). 26-an de januaro 1989 konservita kazerno konstruaĵoj kaj akompananta ekonomiaj strukturoj oni enskribis sur la liston de monumentojn .

Referencoj
----------

1. ↑   Monumento de Oficiro malkovrita (pole).
2. ↑   Zambrovaj Bisonoj 2010 (pole).
3. ↑   Edukvojeto de Zambrova Kazerno (pole).
4. ↑   Historio de Zambrova Kazerno (pole).
La **Monumento al Rezistado** situas en Kalio, ĉefurbo de la Departemento del Valo de Kaŭko, Kolombio. La monumento reprezentas la manon de *Kay Kimi Krachi*, Majaa dio pri batalado. La mano tenas ŝildon kun la vorto "*Resiste*" (Esperante: Rezistu). Sur la monumento estas pentritaj nomoj kaj vizaĝoj de pluraj de la personoj murditaj de la polica brutaleco kadre de la Protestoj en Kolombio de 2021.

Historio
--------

La socia protesto eksplodis en Kolombio la 28an de aprilo 2021 dume de la Pandemio de Kronviruso-19 kaj la propono de imposta reformo fare de la registaro de Iván Duque kaj sia tiama Ministro Alberto Carrasquilla. La protestoj estis speciale fortaj en la urbo de Kalio, en la sudokcidenta parto de la lando. Unu el la ĉefaj lokoj de koncentriĝo de la protestantoj estis la zono konata kiel "*Puerto Rellena*", en la oriento de la urbo, tiu loko estis renomita kadre de la protestoj kiel "Haveno Rezistado".

Pluraj de la protestantoj organiziĝis por konstrui monumenton por omaĝi al la rezistado de la manifestaciantoj laŭlonge de la lando kaj speciale al tiuj de la urbo de Kalio, kaj por honori ĉiujn personojn kiuj mortis dum ili protestis. Okazis alvoko por kolekti rimedojn kaj la komunumo donacis la necesajn materialojn por la konstruo de la monumento, kiu efektiviĝis en 2 semajnoj. Miloj da personoj ĉeestis la inaŭguron la 13an de junio 2021.

### Ebla malmuntado de la monumento

La 26an de Junio la estro de la Urba Polico, Juan Carlos León, konfirmis plurajn onidirojn pri tio ke ekzistis volo fare de la publika administrado malmunti la monumenton. Pri tio la loka komunumo esprimis sian malakcepton. Por eviti la malmultadon la komunumo kolektis subskribojn por peti al la urbestro de la urbo, Jorge Iván Ospina, rezigni pri la malmultado de la monumento. El la urbodomo okazis publika anonco malakceptante la proponon malmunti la monumenton.

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **„** Quiero dejar claro que el Monumento de Resistencia en la Simon Bolivar no será destruido o retirado por nuestra Alcaldia, todo su cuidado y proyección futura se hará en concertación con sus promotores y quiero agradecer a todos los que posibilitaron la reapertura de la via. **"** |   | **„** Mi volas klarigi, ke la Monumento al Rezistado ĉe la Avenuo Simón Bolivar ne estos detruita aŭ movita fare de nia Urbodomo, ĉia bontenado kaj estontaj aferoj rilate al ĝi okazos konsentite kun siaj kreintoj al kiuj mi volas danki por malbloki la stratvojon **"** |
| — Jorge Iván Ospina, Pepaĵo |

 |

  Urbestro de Kalio pronociĝas pri malmuntado de monumento.

Inspiro
-------

Du verkoj estis la ĉefaj inspiroj por la konstruado de la monumento: La Monumento al la Holokaŭsto en Miamo kaj la skulptaĵo de Mano en la parko Karaalioğlu Park de Turkio.

Referencoj
----------

1. 1 2   "Rechazan demolición".
2. ↑   Alcalde de Cali se pronuncia ante posible desmonte del ‘Monumento a la Resistencia’. Alirita 2021-06-27.
3. ↑   inspiroj de la monumento.

Eksteraj ligoj
--------------

* Kategorio Monumento al Rezistado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En matematiko, **ordita duopo** aŭ **paro** estas kolekto de du elementoj, kies ordo estas parto de ĝia difino, t.e. oni distingas la unuan elementon kaj la duan elementon. Oni ofte uzas notacion {\displaystyle \langle a,b\rangle } aŭ {\displaystyle (a,b)} por la ordita duopo, kies unua elemento estas {\displaystyle a}, kaj kies dua kaj lasta elemento estas {\displaystyle b}.

Orda duopo estas speciala kazo de n-opo, kie *n = 2*.

Difino
------

### Egaleco de orditaj duopoj

Neformale, ordita duopoj estas kolekto de du elementoj, tiaj ke la egaleco inter du orditaj duopoj postulas egalecon inter la du unuaj elementoj kaj egalecon inter la du lastaj elementoj. Simbole, du duopoj {\displaystyle (a\_{1},b\_{1})} kaj {\displaystyle (a\_{2},b\_{2})} estas egalaj se kaj nur se {\displaystyle a\_{1}=a\_{2}} kaj {\displaystyle b\_{1}=b\_{2}}. 

{\displaystyle (a\_{1},b\_{1})=(a\_{2},b\_{2})\iff \left(a\_{1}=a\_{2}\land b\_{1}=b\_{2}\right)}
Tio estas la difina karakteriza kvalito de orditaj duopoj.

Rimarku, ke la ĉi-supraĵo ne estas ekvivalenta al egaleco de du aroj de grando 2:

{\displaystyle \{a\_{1},b\_{1}\}=\{a\_{2},b\_{2}\}\iff \left((a\_{1}=a\_{2}\land b\_{1}=b\_{2})\lor (a\_{1}=b\_{2}\land a\_{2}=b\_{1})\right)}
Je la egaleco de orditaj duopoj, la ordo gravas; je la egaleco de duelementaj aroj, la ordo ne gravas.

### Formaligo

Ordinare, la matematiko estas fondita sur formale aksiomigita aroteorio, en kiu la koncepto de ordita duopo ne estas fundamenta, sed difinita per la koncepto de aroj.

Per aroj, la koncepto de la ordita duopo estas difinebla plurmaniere. Unu ofte uzata elekto estas la propono de pola matematikisto Kazimierz Kuratowski, jene:

{\displaystyle (a,b)\,{\overset {\text{def}}{=}}\,\{\{a\},\{a,b\}\}}.
Aliaj difinoj ankaŭ eblas: ekzemple, jen la difino de Norbert Wiener:

{\displaystyle (a,b)\_{\text{Wiener}}\,{\overset {\text{def}}{=}}\,\{\{\{a\},\varnothing \},\{\{b\}\}\}}.
Ajna difino sufiĉas, se ĝi plenumas la difinantan kondiĉon de la ordita duopo.

Ekzemploj
---------

Ekzemple, punkto sur eŭklida ebeno {\displaystyle \mathbb {R} ^{2}} estas rigardebla kiel ordita duopo. Per kartezia koordinatsistemo, ĉiu punkto estas specifita per du nombroj {\displaystyle x} kaj {\displaystyle y}; du punktoj {\displaystyle (x,y)} kaj {\displaystyle (x',y')} estas samaj se kaj nur se iliaj {\displaystyle x}-koordinatoj estas samaj inter si kaj iliaj {\displaystyle y}-koordinatoj estas samaj inter si. Tial, egaleco de la punktoj estas ekvivalenta al egaleco de la ordita duopo de la {\displaystyle x}- kaj {\displaystyle y}-koordinatoj, kaj fakte punkto en {\displaystyle \mathbb {R} ^{2}} estas rigardebla kiel ordita duopo de du reeloj.

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: ord/i, ekzemple "ordita triopo"
2. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: par/o 4 "Ordita duopo; duvico"

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Ordered pair* en MathWorld.

Vidu ankaŭ
----------

* Kartezia produto
* Opo
**Preĝejo Sankta Jakobo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Döröske.

Historio
--------

La Preĝejo estis menciita jam en 1276. Dum la kontraŭturkaj bataladoj la preĝejo ruiniĝis. En 1698 dokumento priskribas ĝin kiel preĝejo en malbona stato, tamen okazis neniu ŝanĝo. En 1734 renoviĝo okazis, tiam ekzemple kelkaj barokaj fenestroj estis faritaj kaj oni konstruis novan pordon. En 1889 la preĝejo denove aspektis ruina, eĉ la mesoj estis malpermesitaj, en 1894 trakonstuo okazis. Nur en 1967 okazis signifa renoviĝo, en 1992 arkeologoj faris esplorojn, poste la aspekto prezentas laŭeble la mezepokon.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en mezo de la malnova tombejo. La konstruaĵo konsistas el navo kaj duonronda absido. La tre malgranda turo estas elstaraĵo de la navo. La enirejo troviĝas en mezo de la fasado, sed estas ankaŭ enmurigita enirejo flanke. Interne la mebloj devenis el la 19-a jarcento. La altara prezentaj Sanktan Jakobon. Menciindas reliefo-bildo pri Marteno de Tours kaj skulptaĵo pri Ladislao la 1-a (Hungario).

Kermeso okazas en dimanĉo post la 25-a de julio.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun 2 fotoj
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Preĝejo Sankta Johano** (france *Église Saint-Jean*) estas la paroĥa preĝejo de kvartalo Saint-Jean en Caen. La preĝejo estis klasita de la Historiaj monumentoj en 1840.

La unua loko de diservo, dediĉita al la Sankta Johano la Evangeliisto, estis fondita en la 7-a jarcento sur romia vojo transiranta la marĉojn de la pli malalta valo de rivero Orne; ĉi tiu akso liganta Augustodurum (Bayeux) al Noviomagus Lexoviorum (Lisieux) poste fariĝis Strato Exmoisine, nun Strato Saint-Jean. En 1954-1956, monolitaj sarkofagoj faritaj el ŝtono de Caen estis malkovritaj dum konstru-laboro en la preĝejo. Ili atestas pri la probabla ekzisto de malgranda nekropolo laŭ la romia vojo kaj oratorio fondita apude. El ĉi tiu antaŭ-romanika sanktejo, restas nenio.

Bildgalerio
-----------

* InternoInterno
* InternoInterno
* InternoInterno
* ĤorejoĤorejo

Referencoj
----------

1. ↑   Slipo n°PA00111134. datumbazo Mérimée, franca ministerio pri kulturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Sankta Johano
* Caen

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Johano (Caen) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* The lady in the glass of l’eglise Saint-Jean, Caen (angle, pri vitraloj de Danièle Perré)

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Church of Saint-Jean de Caen en la angla Vikipedio.*
Koordinatoj: 48° 20′ 22″ N 3° 09′ 58″ O﻿ / ﻿48.33944 °N, 3.16611 °O﻿ / 48.33944; 3.16611 (mapo)

**Courlon-sur-Yonne** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 1182 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2005.

Geografio
---------

Courlon-sur-Yonne etendiĝas sur 16.73 km², kaj havis 1182 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 71 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Jacques Percheminier, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Courlon-sur-Yonne apartenas al la kantono de Sergines, kies ĉefurbo estas Sergines. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Sergines

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de Courlon-sur-Yonne
**Pál Keresztes** [keresteŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keresztes Pál** estis hungara instruisto.

Pál Keresztes  naskiĝis la 8-an de novembro 1893 en Hungara reĝlando en Komárom (nuntempa Komárno en Slovakio), li mortis la 2-an de majo 1970 en Kiskomárom.

Biografio
---------

Pál Keresztes frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Depost Traktato de Trianon li restis en la nova ŝtato Ĉeĥoslovakio apartenanta al la hungara minoritato. Li instruis en Komárno, Nové Zámky, Košice, Šahy (ĝis 1937), poste denove en Kassa (tiam denove hungara urbo), Kisvárda. Li verkis plurajn lernolibrojn, kiuj estis uzataj en Ĉeĥoslovakio, kie vivis hungaroj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A magyar irodalom története a csehszlovák állam magyar tannyelvû középiskolái számára* (1924) - mezlerneja hungarlingva lernolibro
* *Magyar irodalomtörténeti olvasókönyv a középiskolák VII. osztálya számára* (1925) - mezlerneja hungarlingva lernolibro
* *Segédkönyv a magyar nyelv oktatásához a középiskolák IV-VIII. osztálya számára* (1929) - pedagogia helpilo
* *Irodalomtörténet II.* (1930)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 75-a paĝo)
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ausejo** [aŭSEĥo] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la norda Komarko de Logronjo kun ĉefurbo en la provinca kaj regiona ĉefurbo Logronjo. 

La municipa teritorio de Ausejo, en la nordo de la regiono.

Geografio
---------

Ĝi estas en la malsupra parto de la nomita Valo de Ocón je 30 km de la rioĥa ĉefurbo. 

La municipa teritorio estas atingebla de la regiona ŝoseo LR-259. Laŭ tiu, Ausejo estas oriente de Galilea, Corera kaj El Redal. Aliflanke laŭ la regiona ŝoseo LR-232 Ausejo estas komunikebla oriente kun El Villar de Arnedo kaj Calahorra kaj nordokcidente kun la aŭtovojo AP-68 kaj Alcanadre; krome laŭ la regiona ŝoseo LR-259 nordoriente kun la aŭtovojo AP-68 kaj Logronjo.

Historio
--------

Preĝejo.
Ermitejo.
Ausejo estis menciita laŭ la nomo Ousegio en la jaro 1173 en dokumento de la grafo don Gonzalo Rodriguez de Lara al lia edzino doña Estefania. Alia dokumento kiu samem menciis temas pri la arbitrado fare de Henriko la 2-a de Anglio por solvi la militojn inter la reĝoj de Navaro kaj Kastilio por la posedo de Rioĥo. La protokolo ordonis la redonon de jenaj lokoj: Logronjo, Navarrete, Entrena, Ausejo kaj Autol. Sed ĉiuokaze la kastilia reĝo kampanjis por kapti la areon. Novaj konfliktoj kun la navara reĝo Sanĉo la 7-a rezultis en Oktobro 1207 en nova traktato en Guadalajara, kaj ĉiu monarko donis po tri kastelojn garantie: nome Irurita, Inzura kaj San Adrián fare de Navaro kaj Clavijo, Jubera kaj Ausejo fare de Kastilio.

La 29an de Oktobro 1385, Juan Ramírez de Arellano, Senjoro de Kameroj, faris en Soria sian testamenton, kaj lasis al sia nepo Ausejo kun Alcanadre, Murillo de Río Leza kaj kelkajn lokojn de Navaro, kaj ekde tiam Ausejo apartenis al Senjorlando de la grafoj de Murillo.

En la unua duono de la 19-a jarcento, oni finmalmuntis la kastelon – tialo de tiom da disputo, kaj jam iom ruinigita - por ripari la preĝejon, damaĝita de tertremo en Rioĥo – kaj ĉefe en Arnedillo - la 18an de Marto 1817.

Aktualo
-------

La rura elmigrado okazis ĝenerale en multaj apudaj loĝlokoj laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj same en Ausejo, kie oni malaltiĝis el 1 600 loĝantoj ĝis nunaj 780. 

La ekonomio estis bazata ĉefe sur la brutobredado, agrikulturo kaj turismo. 

Vizitindaĵoj estas la preĝejo, ermitejoj, ruinoj de la kastelo, naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796850
* VIAF: 316733881
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 

***REGo*** (***Rusia Esperanto-Gazeto***) estas esperantista landa revuo. Ĝi aperadis 6-foje jare ekde 2000 (n-ro 1 (1), oktobro) ĝis 2017 (n-ro 6 (103), decembro). La redaktoro kaj eldonanto estis Georgij Kokolija, kunredaktis Viktor Aroloviĉ (ambaŭ el Moskvo). Ĉiu numero enhavis averaĝe 40-50 internajn paĝojn en la formato A5. La eldonkvanto estis en 2004 300 ekzempleroj (en 2010 — 260 ekzempleroj). Al la enhavo de *REGo* en iuj periodoj kontribuis Rusia Esperantista Unio (REU) kaj Rusia Esperantista Junulara Movado (REJM).

Enhavo
------

La ĉefa celo de la gazeto estis informi rusiajn esperantistojn pri eventoj, kiuj okazas en la rusia kaj internacia Esperanto-komunumo. *REGo* detale rakontis pri la okazintaj kaj planataj esperantistaj renkontiĝoj en Rusio, ankaŭ pri la plej gravaj internaciaj kongresoj kaj festivaloj. Enkadre de *REGo* aperadis oficialaj informiloj de ĉefaj landaj Esperanto-organizaĵoj - *Bulteno de REU* kaj *REJM-info*. Signifan parton de siaj paĝoj la gazeto dediĉis al kulturaj eventoj. En ĉiu numero aperis informoj kaj recenzoj pri novaj libroj, kompaktdiskoj kaj aliaj esperantaĵoj. En *REGo* konstante publikiĝis novaj versaĵoj, prozaĵoj kaj tradukoj de rusiaj aŭtoroj (dum la komenca periodo en la rubriko "Cerbe kaj Kore", heredanto de la samtitola memstara bulteno; ekde 2003 en la rubriko "la verda KoRo"). Enestis ankaŭ artikoloj pri historio de Esperanto-komunumo, pri ĝiaj nuntempaj problemoj, rakontoj pri la elstaraj esperantistoj, rememoroj, raportoj pri la agado de la kluboj kaj individuoj, multaj fotoj, mallongaj informoj pri interesaĵoj, humuraĵoj, intelektaj taskoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de Esperanto-periodaĵoj en Rusio

Eksteraj ligiloj
----------------

* "Esperanto-gazetoj tra la tuta mondo: super-rigardo„ ĉe YouTube
* REGo en biblioteko de Rusia Esperantista Unio
**Judit Bartholy** [bartoli?], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bartholy Judit** estas hungara meteologo, universitata profesoro.

Judit Bartholy  naskiĝis la 7-an de novembro 1952 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Judit Bartholy frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1976, post 2 jaroj ŝi doktoriĝis. Inter 1976 kaj 1985 ŝi laboris en la meteologia servo, poste ŝi plulernis en Vaŝingtono jaron helpe de stipendio. Ŝi akiris sciencajn gradojn CSc en 1986, DSc en 2006. Ekde 1991 ŝi instruas en la menciita universitato, en la sekva jaro ŝi estis nomumita docento, en 1996 katedrestro, en 2000 profesoro. Inter 2009-2012 ŝi estis ankaŭ vicdekano. Ŝi ricevis premiojn inter 1988-2009. Ŝi havas edzon kaj naskis dufoje.

Elektitaj kontribuoj (ĉiuj kun aliaj)
-------------------------------------

* *Carbon exchange of grass in Hungary* (2003)
* *Dynamical downscaling of projected 21st century climate for the Carpathian Basin* (2011)
* *Egy hathatós globális éghajlatvédelmi megállapodás szükségessége és akadályai* (2014)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
**Antaŭpaga fraŭdo** estas trompo, per kiu oni kredigas al viktimo, ke li aŭ ŝi povas gajni grandegan monsumon. Por akiri tiun monsumon (kiu fakte ne ekzistas), la viktimo faru antaŭpagojn.

La antaŭpaga fraŭdo populariĝis meze de la 1980-aj jaroj kun la disvastigo de la fakso kaj - iom poste - la interreto. Estis amase dissenditaj faksoj aŭ retmesaĝoj en kiuj oni plej ofte petas helpon pri transpago de giganta sumo (ekzemple 80 milionoj da Usonaj dolaroj, el kiuj la viktimo ricevu ĉirkaŭ trionon). La mesaĝoj plej ofte estis dissenditaj el Niĝerio; tiukaze oni parolas en la angla pri la **Nigeria Connection** aŭ **Nigerian scam** kaj en Esperanto pri la **Niĝeria konekto**, **Niĝeria trompo** aŭ **Niĝeria fraŭdo**.

La mesaĝoj estas plej ofte skribitaj en angla lingvo ("URGENT BUSINESS PROPOSAL"), tamen oni uzas ankaŭ multege da aliaj lingvoj. Jam ĉirkaŭ la jaro 1990 aperis averto de UEA, ke oni sendas tiajn trompajn leterojn aŭ faksojn en naciaj lingvoj al adresoj el la Jarlibro de UEA, kaj ĉirkaŭ la jaro 2000 eĉ dissendiĝis amaso da trompaj retmesaĝoj en Esperanto. Montriĝis, ke iu el la krimuloj vere parolis Esperanton.

Vidu ankaŭ
----------

* Sani Abacha

* Kategorio Antaŭpaga fraŭdo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jenő Bacsó** [jenO baĉO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bacsó Jenő** estis hungara altlerneja instruisto. Lia familia nomvarianto estis *Bachió* [baĉO].

Jenő Bacsó naskiĝis la 2-an de majo 1877 en Debrecen, li mortis la 13-an de oktobro 1955 en Debrecen.

Biografio
---------

Jenő Bacsó akiris ŝtatsciencan diplomon en Scienca Universitato Ferenc József en 1901, advokatan diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1905. Post la dua diplomo li instruis en Jura Akademio en Máramarossziget, poste en la lernojaro 1913 en simila akademio en Debrecen, inter 1914 kaj 1948 li estis publika ordinara profesoro de Universitato de Debrecen. En la lasta universitato li estis dekano en la lernojaroj 1922 kaj 1934, rektoro en 1938. Inter 1912-1918 li instruis ankaŭ en Universitato Ferenc József. Li edziĝis en 1917 en Mezőtúr, lia edzino naskis 2 gefilojn (1918, 1921).

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A szocializmusról* (1907)
* *A polgári perrendtartás tankönyve* (1917)
* *A kötött bizonyítás jelentősége a felülvizsgálati eljárásban* (1923)
* *A fellebbvitel újabb szabályozása a polgári perben* (1933)
* *Reformtörekvések polgári perrendünkben* (1939)
* *Az elismerés és lemondás mint tudomáskijelentés* (1946)

Memorigiloj
-----------

* fondaĵo fondita en 2003

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 711587
* VIAF: 163972875
* ISNI: 0000 0001 1251 2722
 |
**Jens Stengaard LARSEN** naskiĝis en 1959 en Jutlando, la kontinenta parto de Danio. Studinte la fakojn bibliotekistan kaj komputistan, li en 1992 fine cedis al sia lingva pasio, kaj ekstudis ĝeneralan lingvistikon en Kopenhago. 

Jam en 1973 lia lingvopasio instigis lin lerni Esperanton. Dum la jaroj li havis nekalkuleblan nombron da etaj kaj mezgrandaj postenoj en la Esperanto-movado; li estas redaktoro de Esperanto en Danio, la revuo de Dana Esperanto-Asocio. El pliaj meritoj menciindas vico da elsendoj en la loka televido de Stubbekøbing, 180 km sude de Kopenhago, kaj (kun aliaj) nova dana-esperanta vortaro en 2010, ekzistanta ankaŭ rete kaj konstante aktualigata. 

Jens S. LARSEN estas lingva revizianto de la magazino MONATO.

Eksteraj ligiloj
----------------

* La blogo de Jens S. Larsen
* La dana-esperanta reta vortaro


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|   | Ĉi tiu artikolo estas plene aŭ parte bazita sur artikolo *"LARSEN, Jens S."* el la internacia magazino ***Monato***, kun permeso de la eldonejo.
**Por plia informo pri uzado kaj aliaj kondiĉoj, vidu Vikipedio:Monato.** |    |
**Csaba Baksa** [ĉaba bakŝa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Baksa Csaba** estis hungara geologo, ekonomikisto.

Csaba Baksa naskiĝis la 8-an de marto 1946 en Budapeŝto, li mortis la 29-an de marto 2019 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Csaba Baksa maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1964, poste li akiris geologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1969. Post siaj studoj li eklaboris en minejo de Recsk, kie li esploris ercojn. En 1974 li doktoriĝis en la menciita universitato. Ekde 1984 li havis altan postenon en centra laborejo de ercaj minejoj en Budapeŝto. Li akiris ekonomian diplomon en Ekonomia Universitato Károly Marx en 1992, poste li estis entreprenisto pri minado. Li havis edzinon ekde 1971, filoj naskiĝis en 1979 kaj 1988.

Liaj libroj
-----------

* *Mezozóos ősföldrajzi határ-e a Darnó-vonal?* (kunaŭtoro, 1983)
* *Bányavirágok. Ásványok Magyarországról* (kunaŭtoro, 1989)
* *Érckutatások Magyarországon a 20. században* (kunaŭtoro, 2002)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 674666
 |
**Csaba Fenyvesi** [ĉaba fenjveŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fenyvesi Csaba** estis hungara skermisto (spadisto, rapiristo), trifojaj olimpiano, olimpika ĉampiono, mondĉampiono, ankaŭ kuracisto.

Busto pri Csaba Fenyvesi
Csaba Fenyvesi naskiĝis la 14-an de aprilo 1943 en Budapeŝto, li mortis la 3-an de novembro 2015 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Csaba Fenyvesi maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto, sed dum lernado li ankaŭ skermis en sportklubo. Inter 1967-1979 li estis ano de la nacia hungara skerma teamo. Li estis hungara ĉampiono 15-foje. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1968 kaj Somera Olimpiko 1972 kun 3 oraj medaloj, krome en mondĉampionumoj inter 1970-1978 li estis la unua trifoje. En 1980 li forlasis la skermadon, poste li havis postenojn en la sporta vivo. Intertempe en 1968 li akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Budapeŝto kaj eklaboris en hospitalo pri fervojistoj. En 1974 li estis levita kirurgo kaj esploristo pri kancero. Ekde 1994 li estis institutestro. Lia dua edzino naskis 2 gefilojn. Li ricevis kelkajn premiojn.

Memorigiloj
-----------

* busto en Budapeŝto (Zugló) (2017)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Csaba Fenyvesi (skermisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801616
 |




* Portalo pri Biografio
**Csaba Gyenge** [ĉaba djenge], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyenge Csaba** estis hungara inĝeniero, pedagogo, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2004).

Csaba Gyenge  naskiĝis la 22-an de januaro 1940 en Hungario, en Székelykocsárd (nuntempa Lunca Mureșului (Alba) en Rumanio), li mortis la 12-an de januaro 2021 en Cluj (Rumanio).

Biografio
---------

Csaba Gyenge frekventis mezlernejon en Simeria, poste li lernis en universitato Kolozsvár inter 1956-1961. Komence li laboris en fabriko, poste ekde 1971 li havis postenon en la universitato, kie li instruis ekde 1982. En 1979 li doktoriĝis. Li okupiĝas precipe pri produktado de dentradoj kaj artefarita intelekto. Li agadis ankaŭ en Transilvania Muzeo-Asocio.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Proiectarea proceselor tehnologice pe strunguri revolver cu comandă program* rumane, (1978)
* *Gépgyártástechnológia* (hungare), (1981)
* *Magyar–román műszaki nagyszótár* (Hungara-rumana vortarego teknika), (1987)

Fontoj
------

* biografio kun foto
* (la teksto estas legebla serĉante ĝin laŭ alfabeto)

* Kategorio Csaba Gyenge en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Landsee,** hungare **Lánzsér** estas ne memstara vilaĝo en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberpullendorf, en municipo de Markt Sankt Martin. Landeshere germane signifas: lando de la honesto.

Panoramo de Landsee
Fortikaĵo de Landsee inter arboj

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 361 m
* Loĝantaro: 285
* Telefonprefikso: 02618
* Poŝtkodo: 7341
* Aŭtokodo: OP
* 47° 33′ 51″ N 16° 25′ 38″ O﻿ / ﻿47.56417 °N, 16.42722 °O﻿ / 47.56417; 16.42722 (mapo)Koordinatoj: 47° 33′ 51″ N 16° 25′ 38″ O﻿ / ﻿47.56417 °N, 16.42722 °O﻿ / 47.56417; 16.42722 (mapo)

Situo
-----

Landsee situas antaŭ montoj 745, 659, 627 m-ojn altaj sur ebenaĵo. Oberpullendorf troviĝas je 18 km-oj.

Historio
--------

Fortikaĵo konstruiĝis supozeble en 1173. La unua skriba mencio pri tio aperis en 1263 en latina formo *„Castrum Laanser"*. En 1445 aŭstra princo Alberto la 6-a okupis ĝin. Matiaso la 1-a en 1482 donacis ĝin al sia fidelulo. Poste estroj de la fortikaĵo ofte ŝanĝiĝis. En 1620 Gabrielo Bethlen ne povis okupi la fortikaĵon, kiu en 1668 pligrandiĝis. En 1790 pro incendio ĝi ruiniĝis.

### La vilaĝo

La vilaĝo estis doganprena loko en 1420, kampurbo en 1482. En 1785 vivis tie 441 homoj en 71 domoj. En 1910 vivis tie 547 homoj, (germanoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1921 Lánzsér apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Felsőpulya, poste al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Germanio). En 1971 Landsee aliĝis al Markt Sankt Martin.

Vidindaĵoj
----------

* ruinoj de la fortikaĵo sur montopinto 627 m-ojn alta
* ruinoj de abatejo fondita en 1700
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1800, en 1909 trakonstruita

Bildaro
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* Kategorio Landsee en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pri la komunumo
---------------

**Grabs** estas komunumo en la elektodistrikto Werdenberg, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 6415 loĝantojn je la 31-a de decembro 2006.

Geografio
---------

Grabs situas en la Rejnvalo norde de la urbo Buchs. La komunumo Grabs etendiĝas okcidenten ĝis preskaŭ al la alteco de la Wildhaus-Pasejo, limante al la komunumo Wildhaus. Sur ĝis areo ankaŭ troviĝas la lago Voralpsee. Al Grabs apartenas la municipoj **Grabs** kaj **Studen**, diversaj disigitaj setlejoj kaj la historia urbeto Werdenberg, kiu kun 34 loĝantoj estas la plej malgranda urbo de Svislando, se ne de la mondo. La plej malalta punkto de Grabs estas en la ebenaĵo de la Rejnvalo je 443 m s.m. dum ĝia plej alta punkto situas en la Alpstein-Masivo je alteco de 2384 m s.m.

Trafiko
-------

Gams estas atingebla per poŝtaŭtobusoj de Buchs SG kaj de Togenburgo tra la Wildhaus-Pasejo.

Historio
--------

La unuaj dokumentaj mencioj de Grabs datiĝas el la jaroj 841 kaj 979 kiel *Quaravedes* kaj el la jaro 1235 kiel *Grabdis*.

En la 12-a jarcento la regiono, kiu ĝis en la 13-a jarcento estis romanĉlingva, fariĝis posedaĵo de la Grafoj de Montfort. Proksimume meze de la 13-a jarcento la regiono fariĝis posedaĵo de la Grafoj de Werdenberg-Heiligenberg, kies urbeto Werdenberg fariĝis la regejo de la grafejo. En la jaro 1499 Grabs dum la Ŝvaba Milito estis detruita de la imperiestraj trupoj. En la jaro 1517 ĝi fariĝis posedaĵo de la Svisa Ĵurkomunumo sub la regado de Glaruso, kontraŭ kio la loĝantoj vane ribelis.

Dum la periodo de la Helveta Respubliko Grabs apartenis al Kantono Linth. En la jaro 1803 la municipoj Grabs, Studen kaj Werdenberg estis kunigitaj al la hodiaŭa komunumo Grabs kaj integritaj al la nove fondita Kantono Sankt-Galo.

Gravuloj
--------

* Pipilotti Rist

Vidu ankaŭ
----------

* Werdenberg

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Grabs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Grabs

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Grabs** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la elektodistrikto Werdenberg |
| --- |
| Buchs SG • Gams • Grabs • Sennwald • Sevelen SG • Wartau |  |

 |
La **magneta momanto** {\displaystyle {\vec {m}}} en fiziko estas vektora grando, kiu mezuras la intenson de magneta dupoluso. 

Al magneta momanto en ekstera magneta kampo kun fluksdenso {\displaystyle {\vec {B}}} agas la tordmomanto

{\displaystyle {\vec {M}}={\vec {m}}\times {\vec {B}}\,,}
kiu turnas ĝin al la direkto de la kampo. Ĝia potenciala energio dependas de la angulo {\displaystyle \theta } inter la direkto de la kampo direkto kaj la magneta momanto:

{\displaystyle E\_{\text{pot}}=-{\vec {m}}\cdot {\vec {B}}\equiv -m\,B\cos \theta .}
Gravaj ekzemploj estas la kompasonadlo kaj la elektromotoro.

La mezurunuo de la magneta momanto en la internacia sistemo de unuoj (SI) estas A·m2.

Origino
-------

* La origino de magneta momanto povas esti elektra kurento:

La kurenta denseco {\displaystyle {\vec {\jmath }}\,({\vec {r}})} havas magnetan momanton 
{\displaystyle {\vec {m}}={\frac {1}{2}}\int \mathrm {d} ^{3}r\left[{\vec {r}}\times {\vec {\jmath }}\,({\vec {r}})\right].}
Por ebena volvaĵo el tio ĉi rezultas 
{\displaystyle m=I\cdot A,}
kie {\displaystyle A} estas la areo ĉirkaŭfluata de {\displaystyle I}.
Ĉi-tio estas, en elektrotekniko la bazo por generatoroj, motoroj kaj elektromagnetoj.
* Partikloj kun propra angula movokvanto (Spino) {\displaystyle {\vec {s}}} havas magnetan momenton

{\displaystyle {\vec {m}}=\gamma {\vec {s}}.}
{\displaystyle \gamma } estas nomata giromagneta interrilato. Ekzemploj estas elektronoj, kiuj per paraleligo de iliaj magnetaj momantoj, ekigas la feromagnetismon de la elementoj de la fera grupo kaj la raraj teroj .
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**HORVÁTH Ilona** (horva:t), edzino de Endre Székely, estis hungara instruistino, kandidato de pedagogiaj sciencoj (1954) naskiĝinta en Nagyvárad la 18-an de aŭgusto 1912 kaj mortinta en Budapeŝto la 18-an de majo 1979.

Kariero
-------

Ilona Horváth havigis diplomon de instruisto, poste en 1937 en Budapeŝto diplomon de mezlerneja instruisto pri matematiko-fiziko kaj filozofio. De 1945 ŝi estis komunista partianino, inter 1945 kaj 1950 ŝi estis anino de la Centra Komitato de Hungara Komunista Partio. En 1948 ŝi estis aspirantino pri pedagogio en Herzen Instituto de Leningrado. En jaroj 1946-48 kaj 1954-56 ŝi estis kultura vicsekciestrino de komunista partio. Inter 1965-70 ŝi estis docentino katedrestro en la Teknika Universitato, en jaroj 1971-1975 ĉefkunlaborantino de la Filozofia Instituto de la MTA.

Verkoj
------

* *Új tavaszi seregszemle* (Szakmunkásnevelés a Magyar Tanácsköztársaságban) (Bp. 1959);
* *Didaktika* (kun István Szokolszky , Bp. 1975).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
**Imperia kulto** estas maniero de ŝtata religio en kiu imperiestro aŭ dinastio de imperiestroj (aŭ regantoj kun alia simila titolo), estas adorataj kiel dio, mesio, duondio aŭ diaĵo. Tiukadre «kulto» estas uzata en la senco de «adorado», ne laŭ moderna pejorativa senco. Tia kulto povas esti al personeco kiel ĉe figura de Evemero ĵus ascendita aŭ iu de nacia identeco, kiel ĉe la etiopia imperio aŭ ĉe la japana imperio) aŭ supernacia diaĵo ĉe pluretnaj ŝtatoj (p.e. ĉe imperia Ĉinio aŭ ĉe la Romia Imperio).

En la antikva Ĉinio, la imperiestroj estis konsiderataj «Filoj de la Ĉielo». En Antikva Egipto, la viraj faraonoj estis konsiderataj enkarnigo de la dio Horuso, kio estis same kiel filo de la suna dio, Hatoro (aŭ poste Isis), aŭ de la diaĵo de la ĉielo, Nut. En la Romia Imperio, la *Imperia kulto* konsistis en la adorado de la Romia imperiestro kiel dio, praktiko kiu ekis ĉe Aŭgusto kaj iĝis elstara elemento de la romia religio. Dum la Inkaa Imperio, la Sapa Inka estis konsiderata «filo de la dio Suno (Inti) kaj de la diino Luno (*Mamaquilla*)». Pri Japanio, ĝis antaŭ la fino de la Dua Mondmilito, la japana imperiestro pretendis esti posteulo de dioj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kulto al personeco
* Apoteozo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806984
* LCCN: sh85042832
 |
La **impedanco de libera spaco**, *Z0* estas fizika konstanto kiu egalas al rilatumo de la grandecoj de la elektra kaj magneta kampoj de elektromagneta ondo vojaĝanta tra libera spaco. Tio estas ke

{\displaystyle Z\_{0}={\frac {A\_{E}}{A\_{H}}}}
kie

*AE* estas la amplitudo de elektra kampo;
*AH* estas la amplitudo de magneta kampo.
Ambaŭ elektra kampo kaj magneta kampo estas sinusaj funkcioj de tempo kaj spacaj koordinatoj, kaj rilatumo de iliaj momentaj valoroj en iu punkto ne estas konstanto; en elektromagneta ondo elektra kampo estas maksimuma se magneta kampo estas nulo, kaj reen. Tial la rilatumo estas konsiderata de la amplitudoj. Same la rilatumo povas esti konsiderata de iliaj efikaj valoroj; la valoro de la impedanco estas tiam la sama.

En SI-aj unuoj, la impedanco de libera spaco havas unuojn de omoj (Ω).

De la difino pli supre, kaj de la ebena onda solvaĵo al ekvacioj de Maxwell, rezultas

{\displaystyle Z\_{0}=\mu \_{0}c\_{0}={\sqrt {\frac {\mu \_{0}}{\varepsilon \_{0}}}}={\frac {1}{\varepsilon \_{0}c\_{0}}}}
kie *c0* estas la lumrapideco en libera spaco;

*ε0* estas la elektra konstanto;
*μ0* estas la magneta konstanto.
Pro tio ke la mezurunuoj estas elektitaj tiel ke estas precize *μ0=4π×10−7* H/m kaj *c0=299792458* m/s, la valoro *Z0* estas sciata precize.

Tiel

*Z0 = 119,9169832 π* Ω precize, aŭ
*Z0 ≈ 376,73031346177* Ω proksimume.
Tiel *Z0* ne estas aparta mezurata valoro por aparta elektromagneta ondo.

La inverso de *Z0* estas iam nomata la **admitanco de libera spaco**, kaj prezentata per la simbolo *Y0*.

La analoga kvanto por ebena ondo vojaĝanta tra izola optika mediumo estas nomata kiel la apriora impedanco de la mediumo, kutime por ĝi estas uzata la litero *η*.

Terminaro
---------

Estadas uzataj multaj aliaj sinonimoj, inter ili:

* **karakteriza impedanco de vakuo** (uzata de NIST)
* **apriora impedanco de vakuo**,
* **apriora impedanco de libera spaco**,
* **la vakua impedanco**,
* **onda rezistanco de libera spaco**.

Noto ke ĉi tiuj nomoj malatentas tion ke libera spaco kaj vakuo ne estas tute la samaj nocioj.

Vidu ankaŭ
----------

* Elektra konstanto
* Magneta konstanto
* Lumrapideco
* Elektromagneta kampo
* Ekvacioj de Maxwell
* Elektromagneta onda ekvacio
* Ebena ondo
* Libera spaco
* Vakuo
* Proksima kaj malproksima kampoj
* SIaj unuoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* NIST pri *Z0*
* John David Jackson  (1998). Classical electrodynamics - Klasika elektromagnetismo, Tria Redakcio (Novjorko). Wiley. ISBN 047130932X.
**Hans Ernst Karl grafo de ZIETEN** (naskiĝis la 5-an de majo 1770 en Dechtow, mortis la 3-an de majo 1848 en Warmbrunn) estis generalo en la prusa kavalerio (husaroj). Li ne estas parenca kun Hans Joachim von Zieten, mortinta en 1786, kiu same estis kavaleria generalo.

Hans Ernst von Zieten ankoraŭ dum la vivo de Frederiko la 2-a estis akceptita en ties persona regimento *von Zieten* (nomita laŭ la pliaĝa Zieten). En 1789 li ricevis sian oficiran dokumenton kiel sub-leŭtenanto. En 1799 oni komisiis lin kiel kavalerian vic-inspektiston; en 1800 li iĝis majoro.

Dum la kampanjoj kontraŭ Napoléon Bonaparte li akiris meritojn kaj estis eksterorde avancigita al kolonelo je la 18-a de februaro 1809. La 26-an de majo 1813 li sukcesis logi francajn trupojn en insidon ĉe Haynau (nun Chojnów) kaj tiel faciligi al siaj aliancanoj la iron de Bautzen al Liegnitz. Por tio li estis distingita per la ordeno de la Fera Kruco unuaklasa.

Simile li en 1814 en Francio dum la batalo ĉe Laon ĉirkaŭiris la malamikon kaj tiel kontribuis al venko. Liaj eskadroj tiam kaptis la pliparton de la kaptitaj pafilegoj kaj municiveturiloj.

Dum la batalo de Waterloo (18-a de junio 1815) li portis decidan helpon al la duko de Wellington, kiam la francaj trupoj posttagmeze atakegis kaj premis la maldekstran alon de la angloj. Kvankam Zieten havis de Blücher ordonon halti, generalo Karl Müffling sukcesis konvinki lin interveni. Tio timigis la francojn kaj kontribuis al la venko de la aliancanoj.

En 1839 li estis pensiigita kiel feldmarŝalo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hans Ernst Karl von Zieten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio (de)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 201630
* GND: 116989890
* LCCN: no2021086895
* VIAF: 35222618
* ISNI: 0000 0000 0978 5212
* SUDOC: 19270737X
 |
**Judit Padisák** [padiŝAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Padisák Judit** estas hungara limnologo, altlerneja instruisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2019), ordinara membro de Academia Europaea. Ŝi estas internacia konata sciencisto. Ŝia patro estis Mihály Padisák.

Judit Padisák naskiĝis la 1-an de oktobro 1955 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Judit Padisák post la necesaj studoj instruas ekde 1998 en Universitato de Veszprém. Ŝi akiris sciencan gradon Ph.D. en 1990, post 9 jaroj ŝi doktoriĝis ĉe la akademio. En 2002 ŝi fondis limnologian katedron en la universitato. Pro oftaj strukturaj ŝanĝoj de la kampuso ŝi iĝis institutestro. Plurfoje ŝi instruis ankaŭ en eksterlandaj universitatoj. Ŝi partoprenas en redaktaj laboroj de internaciaj kaj hungaraj koncernaj revuoj. Ŝia laboro fokusiĝas al fitoplanktonoj. Ŝi ricevis premion en 1998. Ŝi havas edzon kaj naskis plurfoje.

Elektitaj kontribuoj (kun aliaj)
--------------------------------

* *Hutchinson's heritage: the diversity-disturbance relationship in phytoplankton* (1993)
* *Selection of phytoplankton associations in Lake Balaton, Hungary, in response to eutrophication and restoration measures, with special reference to the cyanoprokaryotes* (1998)
* *Phycogeography of freshwater phytoplankton* (2016)

Elektitaj libroj
----------------

* *Minden napra egy játék!* (kun Mihály Padisák, 1986)
* *Általános limnológia* (2005)

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 79-a paĝo)
*

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 665811
 |
**Labajos** [laBAĤos] estas municipo en la sudokcidento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Campiña Segoviana*. 

Labajos en la provinco Segovio.
Preĝejo de Sankta Petro.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 20,96 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 102 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte preskaŭ milon el la 1860-aj jaroj. 

Ĝi distas 44 km de Segovio, provinca ĉefurbo, sur la km 95 de la ŝoseo N-VI (Madrid-La Coruña) kaj limas okcidente kun la provinco Avilo kaj precize kun municipoj Muñopedro, Maello, kaj la domaroj Las Gordillas, La Puebla kaj Peromingo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis al la *Comunidad de ciudad y tierra de Segovia*,​ ene de la *Sexmo de San Martín*, formata de Villacastín, Otero, Labajos, Maello, Cobos, Ituero y Lama kaj Muñopedro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj), brutobredado (ŝafoj), forstado kaj ĉefe gastigado de veturanto pro favora loko sur komunikvojoj. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, ŝipmonumento kaj sunhorloĝoj. Aparte estas monumento al estro de faŝisma partio Onésimo Redondo, kontraŭ la regularo de la Leĝo pri Historia Memoro.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767562
 |
**Sacrosanctum Concilium** estas la unuaj latinaj vortoj de la *Konstitucio pri la Sankta Liturgio* de la Dua Vatikana Koncilio. Ĝi estis akceptita la 4-an de decembro 1963 kun 2.163 jesaj kaj 4 neaj voĉoj, kaj tiel fariĝis la unua ampleksa rezulto de la Koncilio.

Enhavo
------

Post antaŭvorto (numeroj 1-4) kaj la unuaj ĉapitroj pri fundamentoj de la renovigo de la liturgio (4-46) sekvas ĉapitroj pri la eŭkaristio (47-58), la aliaj sakramentoj kaj sakramentaloj (59-82), la liturgio de la horoj (83-101), la liturgia jaro (102-111), la eklezia muziko (112-121), la sakra arto [122-130) kaj aldono pri kalendara reformo.

Historiaj rilatoj
-----------------

Sacrosanctum Concilium adaptas la liturgian movadon de la 20-a jarcento "kiel pasado de la Sankta Spirito tra sia eklezio" (43), inicas ĝeneralan liturgian reformon de la roma rito (21) kaj tiel preludas la plimulton de la ĝeneralaj temoj de la koncilio. Historie la liturgio estas difinita kiel plenumigo de la sacerdota ofico de Jesuo Kristo (7) kaj kiel celebro de la paska mistero (6). La akcentado de la eklezia karaktero de la liturgio (26s.) kaj la postulo de ĝia celebrado en diversaj roloj (28) markas turniĝon en la kompreno de la liturgio, ĉar ne plu nur la klerikaro, sed ĉiuj membroj de la eklezio estas vidataj kiel portantoj de la liturgio. La "agoza participado" estas alparolata.

La vorto
--------

La Dia Vorto havu en la celebrado pli gravan akcenton. La unu-formeco estu riĉigita el la vivo de la lokaj eklezioj. Funde oni jesas inkulturadon de la liturgio (37-40). La biblio pli vaste prezentiĝu en la Diservoj, precipe ankaŭ la Malnova Testamento.

La liturgia renoviĝo antauenpuŝata per tiu teksto de la konstitucio Sacrosanctum Concilium estas la plej videbla frukto de la tuta laboro de la koncilio. Ĝi ne estas finita, sed ĝi ĉiam bezonas pliprofundigon en interna, spirita, viva kaj fruktodona kresko.

Teksto
------

* Das Zweite Vatikanische Konzil (La Dua Vatikana Koncilio), Herder eldonejo, 1966. Germana kaj latina tekstoj.
**Sadik Aĥmad TURKISTANI** estas etna ujguro, kiu naskiĝis kaj kreskis en Sauda Arabio kaj kontraŭis la Talibanojn en Afganio. Li estis en malliberejo en Afganio en 2001 kiam Usono invadis Afganion kaj venkis la Talibanojn. Oni liberigis lin, sed tuj usonanoj rekaptis lin kaj sendis lin al Gvantanamo, Kubo.

Turkistani estis malliberigita de Talibanoj por kvar kaj duono jaroj, pro akuzoj ke li konspiris mortigi Usama bin Laden, ĉefo de Al-Kaida. Turkistani konsentas ke li kontraŭis la Talibanojn, Al-Kaidan, kaj Usama bin Laden, sed neas ke li iel konspiris.

Neniuj usonaj oficialuloj klarigis kial Turkistani kaptiĝis, kial li malliberiĝis, aŭ kial li sendiĝis al Gvantanamo.

Turkistani estas unu el 38 malliberuloj, kiuj ne devis esti konsiderataj kiel "kontraŭleĝaj batalantoj" (illegal combatants), laŭ usona milita tribunalo (Combatant Status Review Tribunal).

Tamen Turkistani restas malliberulo en Gvantanamo.

Eksteraj ligiloj
----------------

Detainee Cleared for Release Is in Limbo at Guantanamo, *Washington Post*, 14-a de decembro 2005
**Antaŭpomerio**, (germane *Vorpommern*), estas regiono en la nordoriento de Germanio. Ĝi estas la orienta (kaj pli malgranda) parto de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. La alia parto estas Meklenburgo.

La plej granda urbo en Antaŭpomerio estas Stralsund, kiu estis dum la hansa epoko potenca urbo. Tamen la prestiĝon de spirita centro kaj "neoficiala ĉefurbo" posedas Greifswald pro sia iama funkcio kiel sveda administra centro kaj sidejo de pluraj juĝejoj kaj de la Universitato Ernst Moritz Arndt. La ekonomion de la regiono dominas agrokulturo kaj turismo.

Teritoria pligrandigo de Prusio inter 1600 kaj 1795: ● *blue*: Margraflando Brandenburgio en 1600 ● *verde*: Duklando Prusio en 1600 ● *flave*: Teritorioj aneksitaj ĝis 1772: 1. Nova Silezio 2.Varmio 3. Pomerio 4. jen Antaŭpomerio 5. Magdeburgo 6. Osnabrück 7. Minden 8. graflando Mark 9. Kleve ● *ruĝe*: pluse aneksitaj ĝis 1795

Historio
--------

El la perspektivo de la historio oni povas diri, ke Antaŭpomerio estas proksimume tiu parto de Pomerio, oriente de Odro, kiu post la Vestfalia Paco venis sub svedan regon, nomata Sveda Pomerio.

Geografio
---------

La regionon karakterizas antaŭ ĉio la bordo de la Balta maro. Tipa estas la tiel nomata "duobla bordo", kreita de lagunoj en tre specifa formo "*Bodden*". En Antaŭpomeranio troviĝas la du plej grandaj insuloj de Germanio: Rügen kaj Usedom. La lasta estas politike dividita inter Pollando kaj Germanio.  

La plej granda enlanda lago estas la Lago de Kummerow. En la regiono situas du naciaj naturparkoj:  
*Vorpommersche Boddenlandschaft* kaj *Jasmund*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Antaŭpomerio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* turismaj paĝoj pri Antaŭpomerio en la germana kaj angla, arkivigite ankaŭ finne, hispane, pole, ruse kaj svede.