recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Cifereca projekciilo**Cifereca projekciilo** estas projekciilo por ciferecaj film- aŭ komputil-bildoj. Oni povas konsideri la aparaton, kiel la posteulon de la malnovaj diaprojekciiloj (aŭ diaskopoj), epidiaskopoj kaj retroprojekciiloj.

Historio
--------

Eidophor, la pramodelo de ciferecaj projekciiloj.
La prapatro de la cifereca projekciilo estis Eidophor, inventita en 1939 de Fritz Fischer. En tiu aparato elektrona kanono estas direktita al oleo-tavoleto. La surfaco de tiu tavoleto pro tio ŝanĝiĝas, tiel ke la al ĝi projekciita lumo pli aŭ malpli reflektiĝas. La tiel akirita bildo estas projekciiata sur ekrano. Eidophor estis tre multekosta kaj pro tio apenaŭ populara.

Nuna plej ofta sistemo
----------------------

### LKV (Likvid-Kristala Vidigilo)

En la loko, kie en klasika diaprojekciilo troviĝas la diapozitivo (do inter lampo kaj objektivo), troviĝas malgranda Likvid-Kristala Vidigilo (angle: *LCD, Liquid Crystal Display*), provizita de krado kun la tri bazaj koloroj ruĝo, verdo kaj bluo. Per komputila regado de la elementoj en tiu krado, estas generata travidebla kaj projekciebla kolora bildo.

Pli multekostaj projekciiloj havas tri LKV-ekranojn, unu por ĉiu baza koloro. Dum la projekciado la bildoj estas miksitaj ĝis unu kombinita kolorbildo.

* Kategorio Cifereca projekciilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Latrina akcidento de Erfurto** okazis en Duklando Turingio, kaŭzis morton de almenaŭ 60 homoj en 1184. Multaj nobeloj el la tuta Sankta Romia Imperio kunvenis en ejo ĉe la Katedralo de Erfurto, kiam ilia komuna maso kaŭzis la planko-kolapson kaj falon en la latrinon sube kaj kondukis al dronado de dekoj da nobeloj en likva ekskremento.

Fono
----

La kverelo inter Ludoviko la 3-a, Landgrafo de Turingio kaj Ĉefepiskopo Konrado de Majenco, kiu ekzistis ekde la malvenko de Henriko la Leono, intensiĝis ĝis la punkto, kiam reĝo Henriko la 6-a estis devigita interveni dum li vojaĝis tra la regiono dum milita kampanjo kontraŭ Pollando. Henriko decidis kunvenigi dieton en Erfurto, kie li provis por kvietigi la situacion inter la du, kaj invitis kelkajn aliajn gravulojn al la intertraktado.

La evento
---------

Nobeluloj tra la Sankta Romia Imperio estis invititaj al la kunveno, kaj multaj alvenis la 25-an de julio por ĉeesti. Ĝuste kiam la kunveno komenciĝis la 26-an de julio, la ligna planko de la supra etaĝo de la prepostejo de Katedralo de Erfurto, kie sidis la nobeloj, rompiĝis sub la maso, kaj homoj falis tra suba etaĝo – kies planko ne povis elteni la subitan efikon de ĉi tiu ŝarĝo-, en la latrinon en la kelo. Ĉirkaŭ 60 homoj mortis, inkluzive grafo Frederiko de Abinberc, grafo Henriko de Turingio, grafo Gozmar de Hesio, grafo Frederiko de Kirchberg kaj Burchard de Wartburg. Reĝo Henriko laŭdire pluvivis nur ĉar li sidis en alkovo kun ŝtona planko.
**Kodekso Amabrozia** referencas al 5 manuskriptoj produktitaj de la 6-a jarcento ĝis la 11-a , skribitaj de malsamaj manoj kaj laŭ diversaj alfabetoj. La kvin partoj entenas erojn de la Malnova Testamento (Libron de Neĥemja) kaj de la Nova Testamento (eroj de la Evangelioj kaj Epistoloj) kaj komentariojn nomumitaj ĉe esploristoj *Skeireins* (gotlingvaj skribaĵoj).

Laŭ ekzamenantoj eblas ke tekstoj estis kelkmaniere modifitaj permane de kopiistoj.

Kodeksoj entenataj en la Kodekso Ambrozia
-----------------------------------------

La Kodekso Ambrozia konsistas el kvin manuskriptoj, indikataj per Ambrozia A, Ambrozia B, Ambrozia C, Ambrozia D kaj Ambrozia E. La Kodeksoj A, B kaj C troviĝas ĉe la Ambrozia biblioteko de Milano, Italio.  

Kodekso Ambrozia **A** entenas erojn de la Epistoloj kaj de la Gota kalendaro. La tuto konsistas el 204 paĝoj. kies 190 estas legeblaj, 2 nelegeblaj kaj 12 senskribaj.  

Kodekso Ambrozia **B** entnas erojn de Epistoloj, kaj konsistas el 156 paĝoj, kies 2 estas senskribaj.  

Kodekso Ambrozia B krome (en **B.21**) estas parte skribita en siria alfabeto. kaj entenas Apokrifoj, nome la 4-a de Ezra, la 3-a de Makabeoj kaj eroj de Flavio Jozefo referantaj pri makabeoj..  

Kodekso Ambrozia **C** konsistas el du folioj kaj entenas fragmentojn de la ĉapitroj 25-a ĝia 27-a de la Evangelio laŭ Mateo.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de la papirusoj de la Nova Testamento
* Uncialaj manuskriptoj de la Nova Testamento
* Kodekso

Notoj
-----

1. ↑  Oxford Biblical Studies article on 'Josephus Flavius'
2. ↑  Antonio Maria Ceriani, *Translatio syra pescitto Veteris Testamenti: ex codice Ambrosiano sec. fere VI, photolithographice edita, curante et adnotante* (Milan, 1876).

Bildaro
-------

*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kodekso Ambrozia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

*
*Tiu ĉi artikolo temas pri parto de urbo Horažďovice. Pri parto de municipo Žatčany temas artikolo Třebomyslice (Žatčany).*

Koordinatoj: 49° 21′ 01″ N 13° 40′ 13″ O﻿ / ﻿49.35028 °N, 13.67028 °O﻿ / 49.35028; 13.67028 (mapo)

**Třebomyslice** estas vilaĝo en Ĉeĥio situanta 4 km nordokcidente de Horažďovice en distrikto Klatovy proksime de limoj kun distrikto Strakonice kaj distrikto Plzeň-sudo. Ĝi falas sub urbo Horažďovice. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 162 loĝantoj.

Historio
--------

La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1381, kiam ĉi tie en bieno de reganto mortis Anna, vidvino post Oldřich. En alia bieno loĝis familio Dubští z Třebomyslic, kie estis en la jaroj 1396–1429 menciita certa Vilém Dubský z Třebomyslic. En la vilaĝo tiutempe estis menciita ankaŭ unu familio, kiu havis en ŝilado anseron, sed ĉirkaŭ la jaro 1448 la familio estis jam ekloĝinta en suda Bohemio. En la jaroj 1513–1519 estas ĉi tie menciitaj la unuaj loĝantoj de burgejo Chratští z Chrastu. La vilaĝo Třebomyslice estis en la jaro 1699 vendita al grafo Václav Vojtěch el Šternberk, kiu alligis ĝin al senjorujo Horažďovice. La nepriloĝata burgejo poste en la paso de la 18-a jarcento senspure pereis.

Post la jaro 1800, kiam la senjorujon Horažďovice akiris grafo Bernard Rummerskirch, estis en proksimeco 1 km de rando de la municipo Třebomyslice konstruita sur montopinto de Chrast etaĝa Gloriet. Temas pri sesflanka konstruaĵo, kiam en teretaĝo estis lokigita kuirejo kaj en la etaĝo manĝejo por senjoraro dum tempoj de ĉasadoj kaj promenoj. El la romantika objekto konserviĝis nur tute konservitaj perimetraj muroj.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 369 |
| 1880 | 389 |
| 1890 | 406 |
| 1900 | 374 |
| 1910 | 350 |
| 1921 | 383 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 383 |
| 1950 | 346 |
| 1961 | 345 |
| 1970 | 278 |
| 1980 | 255 |
| 1991 | 213 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 189 |
| 2011 | 150 |
| 2021 | 162 |

Fotogalerio
-----------

* Kapelo en TřebomysliceKapelo en Třebomyslice
* FiŝlagoFiŝlago
* VilaĝplacoVilaĝplaco

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Horažďovice (8) |
| --- |
| Babín ~ Boubín ~ Horažďovice ~ Horažďovická Lhota ~ Komušín ~ Svaté Pole ~ Třebomyslice ~ Veřechov |

 |
La **Latva milito de sendependeco**, kelkfoje nomita la **Latva milito de liberigo** (latve: *Latvijas brīvības cīņas* aŭ *Latvijas atbrīvošanas karš*) rilatas al serio da militkonfliktoj en Latvio inter la 5-a de decembro 1918 (post la proklamo pri sendependeco de Latvio) kaj la 11-a de aŭgusto 1920, kiam la nova Latva Respubliko kaj Sovetunio subskribis la Traktaton de Rigo. 

Dum la milito Latvio (kies provizora registaro estis subtenita de Estonio, Pollando kaj la okcidentaj aliancanoj, precipe Britio) batalis kontraŭ Sovetunio. La milito estas rigardita kiel latva venko, ĉar Latvio sukcese fariĝis sendependa fine de ĝi.

Vidu ankaŭ
----------

Pola-Soveta Milito

Rusia Enlanda Milito

Referencoj
----------

1. ↑  (lt) *Vēsturnieki aicina Brīvības cīņas dēvēt par Neatkarības karu*, lsm.lv. la 7-an de februaro 2019

* Latva milito de sendependeco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Latva milito de sendependeco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMilitoj de sendependiĝo |
| --- |
| Afriko | Alĝerio  •  Etiopio  •  Niĝerio |
| Ameriko | Argentino  •  Haitio  •  Kolombio  •  Usono  •  *Hispanameriko* |
| Azio | Bangladeŝo  •  Barato  •  Turkio |
| Eŭropo | Bosnio  •  Grekio  •  Hispanio  •  Hungario  •  Kosovo  •  Latvio  •  Nederlando |

 |
La **Latvia Popola Konsilio** (latve *Latvijas Tautas padome*) estis la politika organizaĵo, kiu en novembro 1918 deklaris la sendependiĝon de la ŝtato Latvio kaj funkciis kiel provizora parlamento, ĝis kiam konsilio pri kreo de ŝtata konstitucio povis esti elektata. 

La organizaĵo Tautas padome kreiĝis la 17-an de novembro 1918 per la fandiĝo de la kunvenoj de du latviaj organizaĵoj, la Latvia Provizora Nacia Konsilio (*Latvijas Pagaidu Nacionalā padome* aŭ *LPNP*) kaj la Bloko de Demokratoj (*Demokrātiskais bloks*). Origine la kunveno Tautas padome havis 40 membrojn, kiuj reprezentis ĉiujn pli grandajn politikajn partiojn de Latvio escepte de tiuj ekstreme dekstraj kaj ekstreme maldekstraj. Pli poste la kunveno ampleksiĝis ĝis 245 reprezentantoj.

La 18-an de novembro 1918 la Popola Konsilio deklaris Latvion sendependa respublika ŝtato. Jānis Čakste iĝis prezidanto de la konsilio kaj Kārlis Ulmanis unua ĉefministro de la lando. La organizaĵo Tautas padome ĝis la 1-a de majo 1920 funkciis kiel provizora parlamento: tiam elektiĝis la membroj de la Konstitucion-krea Konsilio (latve *Satversmes sapulce*).

Eksteraj ligiloj
----------------

* pri la historio de la organizaĵo Tautas Padome (latve) Arkivigite je 2004-03-01 per la retarkivo Wayback Machine
***Koda nomo — Sejla Vi*** (コードネームはセーラーＶ [Kōdo Nēmu ŭa Sērā Bui], angle: *Codename: Sailor V*, laŭvorte: Kodnomo estas "Maristino Vi") estas mangao de la manga-verkistino Takeuĉi Naoko, publikigita de "Kodanŝa" en la magazino "RunRun" (るんるん [runrun]). Origina eldono konsistas el 3 volumoj kaj reeldono konsistas el 2 volumoj. La ĉefrolulo estas heroino, surhavanta maskon kaj vestita per speciala vesto, kvazaŭ maristo. La vorto Sejla (angle: *Sailor*) signifas mariston aŭ maristinon.

Kiam oni proponas filmi animeon laŭ tiu ĉi mangao, oni decidis anstataŭigi unu Sejla-bataliston per grupo de Sejla-batalistoj. Tiel Takeuĉi Naoko komencis sian tre faman mangaon "Sejla Mun", kiu parte baziĝas sur la mangao "Kodo nomo — Sejla Vi".

Rakonto
-------

Agoj de la mangao "Kodo nomo — Sejla Vi" okazas antaŭ la eventoj, priskribitaj en la mangao "Sejla Mun". La ĉefrolulo Ajno Minako estas 13-jaraĝa lernantino, revanta iam trovi veran amon. Sed ŝia kvieta paca vivo ŝanĝiĝas, kiam ŝi renkontas parolantan blankan virkaton kun krescento sur la frunto. Li prezentas sin kiel Artemis kaj asertas, ke Minako posedas kapablon transformiĝi al virino la plej forta kaj bela, ol iu ajn. Artemis rakontas ŝin pri ŝia misio defendi la Teron en la nomo de sia planedo-gardanto Venuso. Por helpi ŝin en tiu mesio li donas al ŝi du aĵojn: krescent-forman pudrujon kaj magian skribilon. Tiu skribilo ebligas al ŝi transformiĝi al bela batalisto de justeco Sejla Vi. Tiel Sejla Vi komencis sian lukton kontraŭ agentoj de malbona organizaĵo "Malluma Agentejo", agantaj sub la komandado de Danburit. Inter ili estas talentaj famuloj, kiujn Danburit direktas sklavigi socion. Multaj aventuroj kaj sukcesoj de enigma batalisto Sejla Vi faras ŝin fama kaj okazigas envion kaj adoron de policistoj. Finfine Minako ekkonscias, ke ŝia devo de batalisto de justeco estas pli grava, ol amo, kaj ekscias pri ŝia vera misio kiel Sejla Vinas (ヴィーナス [Vīnas], de angla *Venus*, Venuso).

Roluloj
-------

La ĉefaj roluloj Sejla Vi (Ajno Minako) kaj Artemis aperas ankaŭ en la mangao kaj animeo "Sejla Mun". Ili estas priskribitaj en la artikolo Listo de roluloj de "Sejla Mun".

Vidu ankaŭ
----------

* Sejla Mun
* Listo de roluloj de "Sejla Mun"
* Takeuĉi Naoko
**Les Champs Magnétiques** (La Magnetaj Kampoj) estas romano de André Breton kaj Philippe 

Soupault. Ĝi estas fama kiel la unua verko de literatura Superrealismo. Eldonita en 1920, la aŭtoroj uzis superrealisman aŭtomatan skribadteknikon.

La libro estas konsiderata Superrealista, anstataŭ Dadaista, ĉar ĝi provas krei ion novan, anstataŭ reagi al ekzistanta verko.

*La Magnetaj Kampoj* estas karaktera de riĉa kaj tekstura lingvo, kiu ofte ŝajnas bordi la sensencaĵon. Tiu estas konsiderata "normala" rezulto de aŭtomata skribado kaj estas konsiderinde pli logika ol la elmetaĵo de aliaj Superrealistaj teknikoj, kiel la eleganta kadavro.

Tipa alineo en *Les Champs Magnetiques* estas:

*La mirindaj fervojstacioj neniam koncedas rifuĝejon al ni plu: la longaj koridoroj teruras nin. Do por kontinui vivi, tiuj monotonaj minutoj estas sufokendaj, tiuj ĉifonoj de jarcentoj. Foje ni amis la lastajn somerajn tagojn de la jaro, la maldikaj ebenaĵoj kie la fiksrigardo de niaj okuloj fluis kiel tiuj impulsaj kutimoj de nia infaneco. Restas nenio krom reflektaĵoj nun en la arbaro replenloĝantigita kun absurdaj bestoj, kun bone konataj kreskaĵoj.*

La divizioj inter ĉapitroj estis la punkto kiam la verkistoj ĉesis skribi je la fino de la tago. La venonta ĉapitro estis komencita la sekvantan matenon.

Breton donis multajn intervjuojn pri la skribado de la libro.

La sendependa rokgrupo The Magnetic Fields havas la saman nomon.

Referenco
---------

Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio la 15-an novembro, 2006.
La Jakoba vojo de la angloj, numero 6.
Ĉi tiu historia vojo, ankaŭ konata kiel la ***Jakoba Vojo de la Angloj***, ŝuldas sian nomon al pilgrimantoj el la Britaj Insuloj kaj aliaj havenoj de norda Eŭropo kiuj elŝipiĝis en la havenoj de Korunjo kaj Ferrol por preni la vojon suden al la ĉefurbo Santiago-de-Kompostelo kie, laŭ la katolika tradicio, troviĝas la relikvoj de Jakobo la pli aĝa, apostolo de Jesuo Kristo.

La historio de ĉi tiu itinero komenciĝas en la 12-a jarcento: en 1147 grupo de anglaj, germanaj kaj flandraj kruckavaliroj venis por viziti la tombon de sankta Jakobo. Plurajn jarojn poste, Nikolao Bergsson, islanda monaĥo, pilgrimis el Islando al Romo per Santiago-de-Kompostelo kaj lasis priskribon de sia vojaĝo (kiu daŭris ĉirkaŭ kvin jarojn, de 1154 ĝis 1159). Anglaj pilgrimantoj daŭre atingis la urbon per maro kaj la itala vojo ĝis la 16-a jarcento, kiam reĝo Henriko la 8-a kaŭzis la skismon de la Eklezio de Anglio kun Romo kaj la angla Reformacio. Kiel rezulto, la vojo estis preskaŭ forgesita ĝis la lastaj jaroj. En 2018, 14150 pilgrimantoj prenis ĉi tiun vojon (4,32% el ĉiuj pilgrimantoj, laŭ la Pilgrim-bonveniga oficejo de la Katedralo de Santiago-de-Kompostelo).

Por akiri la kompostelon, la oficiala atestilo pri pilgrimo finita, minimuma distanco de 100 km estas necesa. Tiel, Ferrol estis la sola ebla komenca punkto por tiuj, kiuj volis akiri la kompostelon, sed ekde decembro 2016, la Katedralo de Santiago konsentis doni ĝin al tiuj, kiuj ekiras el Korunjo sub kelkaj kondiĉoj: ili devas fari 25-kilometran atestitan pilgrimadon en sia origina lando.

Kiel ĉiuj itineroj tra Galegio, la provizado de infrastrukturoj por pilgrimantoj estas kompleta.

### Bildaro

* Jakoba vojo de la angloj en Hispanio
* Korunjo
* Ferrol (provinco Korunjo)
* Betanzos (provinco Korunjo)
**Baza ekonomio** estas la efikeco de esprimo de donita nombro *N* en aparta cifereca bazo *b*. La ekonomio estas egala al la kvanto de ciferoj bezonataj por esprimi multiplikita per la bazo:

{\displaystyle E(b,N)=b\lceil \log \_{b}(N)\rceil }
Ekzemple por nombro cent (100):

En bazo 2, 100=11001002 havas bazan ekonomion 7×2 = 14.
En bazo 3, 100=102013 havas bazan ekonomion 5×3 = 15.
En bazo 10, 100=10010 havas bazan ekonomion 3×10 = 30.
En bazo 36, 100=2S36 havas bazan ekonomion 2×36 = 72.
Por malgrandaj prezentataj nombroj estas perturboj pro la rondigo de la kvanto de bezonataj ciferoj al entjero. Tamen por malgrandaj prezentataj nombroj, ĉi tio ne tiel gravas kaj la baza ekonomio povas esti pritaksita kiel:

*E(b,N) ≈ b logb(N)*
Tiel la bazoj *b1* kaj *b2* povas esti komparataj por la sama *N*:

{\displaystyle {{E(b\_{1},N)} \over {E(b\_{2},N)}}\approx {{b\_{1}{\log \_{b\_{1}}(N)}} \over {b\_{2}{\log \_{b\_{2}}(N)}}}={{b\_{1}{\log(N)} \over {\log(b\_{1})}} \over {b\_{2}{\log(N)} \over {\log(b\_{2})}}}={{b\_{1}\log(b\_{2})} \over {b\_{2}\log(b\_{1})}}}
Laŭ la formulo (por sufiĉe granda prezentata nombro), bazo *e* estas la plej ekonomia. Tamen por uzado entjera bazo bezonatas, kaj bazo 3 estas la plej ekonomia el ĉiuj entjeraj bazoj, la sekvaj laŭ ekonomieco estas la bazo 2 (duuma sistemo) kaj bazo 4. Pli grandaj bazoj estas pli malbonaj.

Ĉi tio devus teorie permesi al komputiloj al esti malmulte (je proksimume 5%) pli povaj kaj memorkapablaj se ili uzus bazon 3, sed konsiderebla evoluo bezonatas por atingi ĝin startante de la kutima duuma aparataro.

Jen estas averaĝa cifereca baza ekonomio de entjeroj 1 ... 100 en diversaj bazoj:

| Bazo *b* | Averaĝa *E(b, N)* por *N=1 ... 100* |
| --- | --- |
| 2 | 11,6 |
| *e* | 11,33524 |
| 3 | 11,52 |
| 4 | 12,76 |
| 10 | 19,2 |

Eksteraj ligiloj
----------------

* "Baza ekonomio" je *Everything2*
ĉasocela lanco kaj tranĉilo, el la Nacia Parko Mesa Verde
**Lanco** aŭ **ponardego** (greke *λόγχη*, latine *hasta* aŭ *lancea*, germane *Speer* aŭ *Lanze*, angle *spear*, france *lance*, hispane *lanza*, itale *lancia*) estas batalilo, konsistanta el longa ligna stango kaj akra (fera) pinto, uzata de makedonaj falangistoj, de mezepokaj kaj modernaj kavalerianoj. Sed oni uzas la esprimon ankaŭ por similaj, malpli longaj armiloj, uzataj por ĉasi aprojn, en la submara ĉasado ktp.

Lancoj estas uzataj jam de tre frua ŝtonepoko kaj en diversaj regionoj de la tero.

La plej fruaj trovoj venas el Schöningen (norda Germanio):

Tie estis elfositaj ok ĵetlancoj, kiuj havas aĝon de 400.000 (aŭ laŭ postaj datigoj de "nur" 270.000) jaroj, kune kun la ostoj de ĉirkaŭ 20 sovaĝaj ĉevaloj. El la trovo oni konkludis, ke jam *homo erectus* estis ĉasisto.

irana rajdisto kun lanco (4-a jarcento)
Polaj ulanoj kun lancoj - en historiaj uniformoj de 1939
Post invento de la piedingo la lanco iĝis ĉefa armilo por kavalerio, dum la lanco por la infanterio estis la pikeo.

La armea kutima ĵet-/piklanco longis 2,5-6 metrojn kun foliforma aŭ glavoforma pinto aŭ mallonga kvareĝa pinto. Ĝi uzatis lastfoje en la Unua Mondmilito (Escepto: La pola armeo uzis lancojn ankoraŭ dum 1939 kadre de la Dua Mondmilito. La brita kaj germana armeoj forigis lancojn dum 1927).

Oni parolas pri lancoforma objekto, se ĝi similas al ferpinto de la lanco (ekz. folio, flamo, fenestro ktp.)

Sporto
------

Malpezaj ĵetlancoj estas uzataj en atletiko.
La lancoj de virinaj ĵetantoj longas inter 2,2 kaj 2,3 metroj kaj pezas 600 gramojn.
Lancoj por viroj longas inter 2,7 kaj 2,8 metroj kaj pezas 800 gramojn.

Tipoj
-----

* Helebardo estas specifa lanco, kombinita kun batalhakilo.
* Spontono estas mallonga lanco kun flanka klingo.
* Ĵetlanco historie estas mallonga lanco, ĵetita per mano aŭ maŝino. Ĵetlanco en la sporto estas lanoforma ĵetilo kun meza mantenilo, uzata en atletismo.
* Makedonia *sariso*
* Sarmata kaj romia *kontuso*
* En Antikva Grekio lanco de grekaj *hoplitoj* (infanteriaj soldatoj).
* Ĝermana *ango*
* Ĝermana *frameo*
* Japanaj *Naginatao* kaj *jario*
* Por ĉasado de aproj *aprolanco*
* Svisa *pikeo*
* *Lanceto* estas duklinga skalpelo, kirurgia instrumento, konsistanta el pinta kaj akra klingo, uzata por vakcini, incizi ktp.

Ulano estis germana aŭ pola lancisto.

Referencoj
----------

1. ↑  O. Jöris: *Aus einer anderen Welt - Europa zur Zeit des Neandertalers*. In: N. J. Conard u. a. (Hrsg.), Vom Neandertaler zum modernen Menschen. Ausstellungskatalog Blaubeuren (2005), S. 47-70.

* Kategorio Lanco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Lanco en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Andor Szepeshelyi** [sepeŝheji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szepeshelyi Andor** estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto.

Andor Szepeshelyi naskiĝis la 14-an de decembro 1903 en Márkusfalva (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Markušovce en Slovakio, li mortis la 31-an de decembro 1989 en Budapeŝto (Hungario).

Biografio
---------

Andor Szepeshelyi akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1927. Post du jasroj li doktoriĝis en la sama loko. Komence li laboris apud József Marek, ekde 1931 li estis en la akuŝistika katedro. Li ankaŭ habilitiĝis kaj ekinstruis. Inter 1946 kaj 1948 li estis katedrestro kaj laboratoriestro, poste li iĝis viktimo de la politika purigado, li estis forigita el la fakultato (iama altlernejo). Li eklaboris en la ĵus fondita tutlanda stacio pri artefarita fekundigo ĝis la emeritiĝo en 1967. Li kandidatiĝis en 1952 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis kelkajn premiojn.

Sesopo en Kulcs
---------------

Li estis membro de sesopo (Ferenc Hutÿra, Károly Jármai, Sándor Kotlán, György Endre Guoth, Árpád Marcis kaj Andor Szepeshelyi), tiuj bestokuracistoj ne nur somerumis en Kulcs, sed ili agis por la vilaĝo kaj konferencis amike pri la aktualaj veterinaraj problemoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A hím állatok terméketlensége* (1931)
* *A meddőség elleni védekezés* (kunaŭtoro, 1951)

Memorigiloj
-----------

* busto en Kulcs (2019)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun busto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 716144
 |
**Andor Sárosy** [ŝAroŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sárosy Andor** estis hungara aktoro, operkantisto (baritono). Lia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Staufer András Ágoston*, lia baldaŭa familia nomvarianto estis *Sárossy*.

Andor Sárosy  naskiĝis la 16-an de decembro 1885 en Budapeŝto, li mortis la 30-an de novembro 1967 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Andor Sárosy lernis en privata aktorlernejo de Szidi Rákosi en sia naskiĝurbo, en 1905 li debutis kiel aktoro en Pozsony en trupo de Péter Andorffy. Baldaŭ li havis kantistajn rolojn en Budapeŝto. Li batalis dum la 1-a mondmilito, poste li estis militkaptito, ankaŭ tie li partoprenis en amatoraj spektajkoj. Hejmenveninta li kantis operojn en Teatro Városi kaj Reĝa Operejo de Budapeŝto. Intertempe li havis ankaŭ kabaredajn kaj filmajn rolojn. Depost la 2-a mondmilito li estis ignorita, li vivis en mizereco.

Li edziĝis dufoje, laste en 1922.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Ruggero Leoncavallo: *Pagliacci* - Tonio
* Bizet: Carmen - Escamillo
* Puccini: *Manon Lescaut*
* Gounod: Faust - Valentin

Elektitaj kinfilmaj roloj
-------------------------

* *Csak nővel ne!* (1924)
* Hyppolit, la lakeo (1931) - amiko de Schneider
* *Éjféli keringő* (1944) - drinkejisto
* *Szerelemcsütörtök* (1959)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**Monterrubio de Armuña** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo La Armuña. *Monterrubio de Armuña* estas tradukebla etimologie al *Flava Monto de Armuña*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Monterrubio de Armuña kaj Mozodiel del Camino, okupas totalan areon de 10,97 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 1 334 loĝantojn. Ĝi akiris pli ol 1 000 loĝantojn ekde la fino de la 20-a jarcento pro la proksimeco al la provinca ĉefurbo. Ĝi distas nur 8 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753294
 |
Koordinatoj: 49° 11′ 14″ N 13° 41′ 17″ O﻿ / ﻿49.18722 °N, 13.68806 °O﻿ / 49.18722; 13.68806 (mapo)

**Parýzek** estas domaro en Ĉeĥio, parto de municipo Soběšice en distrikto Klatovy. Apartenas al ĝi ankoraŭ domaro U Poulů. Estas ĉi tie registritaj 11 adresoj.

Parýzek situas en katastra teritorio **Soběšice u Sušice** kun areo 3,75 km2. 

En Parýzek enfluiĝas rojo Růžďský potok en rojon Novosedelský potok. Oriente de Parýzek situas vilaĝo Lhota pod Kůstrým kaj domaro U Matějů (parto de municipo Nová Ves), sude de Parýzek situas solejo Růždí, apartenanta al Maleč. Tra la vilaĝo kondukas ŝoseo de la III-a klaso n-ro III/17220, kiu kunigas municipon Nová Ves kun ŝoseo de la II-a klaso II/172 kondukanta ĝis Strašín. Sudokcidente de la domaro en arbaro troviĝas monumento (krucifikso sidigita en ŝtonon) de Emil Anton Lamberk, kiu ĉi tie estis dum ĉasado pafvundita. Al la monuimento kondukas ekde la jaro 2019 *instrupado de arbaristo Nass*.

Rilataj artikoloj
-----------------

* Růždí, solejo kun forlasitaj muelejoj kaj rokformacio nomata *Kovadlina*

Pluaj fotoj
-----------

* Parýzek de sudoParýzek de sudo
* Meze de la domaroMeze de la domaro
* Ŝoseo direkte al Lhota pod KůstrýmŜoseo direkte al Lhota pod Kůstrým

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Soběšice (3) |
| --- |
| Damíč ~ Mačice ~ Soběšice ~ ceteraj: Panské Mlýny ~ Parýzek |

 |
**Monterde de Albarracín** [monTERde dealbaraZIN] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudokcidenta komarko *Sierra de Albarracín*.

Geografio
---------

Ĝi estas ĉe la montaro *Sierra de Albarracín*, je 43 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio estas montara, abundas pinaroj kaj aliaj arbaroj. Monterde de Albarracín estas unu el la plej sudokcidentaj municipoj de la regiono.

Valdecuenca estas sur tre montara areo je 1 280 msm, komunikebla kun Bronchales okcidente, kun Cella oriente kaj kun Pozondón norde.

Historio
--------

La originoj de la loĝloko estus de fino de la 12-a jarcento je la konkero fare de kristanoj kaj posta reloĝado de la montaro fare de navaranoj. 

Ekde 21a de junio 1257, per decido de la reĝo Jakobo la 1-a en Teruelo, Monterde de Albarracín kaj la ĉirkaŭaj loĝlokoj ekformis parton de la komunumo *Sesma de Bronchales* en la komunumaro *Comunidad de Santa María de Albarracín*, kiu dependis rekte de la reĝo, kaj tio restis ĝis 1837, kun aktuala sidejo en Tramacastilla.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre oni malaltiĝis ĝis nunaj 57 loĝantoj.

Altiraĵoj estas la preĝejo, popola arkitekturo, naturaj lokoj, pinaroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797442
 |
**Ivan PANIN** (12-an de decembro 1855 - 30-an de oktobro 1942) estis rusdevena bibliisto loĝanta en Usono, kiu en 1890 rimarkis specialajn matematikajn ligojn en la biblia teksto kiam la hebrea kaj greka alfabetoj estas uzataj kiel nombroj (en ĉi tiuj lingvoj, ĉiu litero havas nombran valoron). Ekzemple, en la komenca verso de la Biblio, Genezo 1:1, la numero 7 estas kaŝita en multaj signifoj: la kombinita nombra valoro de la vortoj Dio, ĉielo kaj tero estas 777, kaj la numero sep estas kaŝita en la verso, kiel en multaj aliaj versoj, tiel ke kiam oni adicias, ekzemple, la ununuran verbon, la nombra valoro de la unua kaj lasta literoj de ĉiuj vortoj, donas rezulton kiu estas dividebla per sep. Tiaj sistemoj ne estis trovitaj aliloke ol en la Biblio. D. B. Turnen donis nombrovalorojn al 26 latinaj alfabetaj literoj kaj provis uzi ilin por krei tekston en la angla lingvo, en kiu aperus almenaŭ kelkaj tiaj nombroproprecoj. Post tagoj da laboro, li konfesis, ke li malsukcesis. Tiaj legaj proprecoj troviĝis nenie alie ol en la Biblio, eĉ ne en la Apokrifoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822333
* LCCN: no92006695
* VIAF: 34022867
* ISNI: 0000 0000 6632 6848
 |
La **Sociedad Española de Ornitología, SEO/BirdLife)** (Hispana Societo de Ornitologio) estas la ĉefa birdokonserva organizo de Hispanio (NRO). Ĝi estis fondita en 1954 kaj havas 8,000 membrojn kaj 50 dungitojn. Ĝi estas la reprezentanto de Hispanio en la partnereco de BirdLife International.

SEO plenumis kampanjojn por atingi, ke la centra registaro deklaris ĉiujn areojn kun kategorio de Grava birda areo al la statuso de Protektita birda areo (ZEPA). Ĝi ankaŭ kolektas birdinformaron kaj ĵus publikis la *Atlaso de Reproduktantaj Birdoj de Hispanio*, kiu kovras la tutan landon kaj ĉiujn reproduktantajn speciojn registritajn. Al tiu verko oni dediĉis kvar jarojn de laboro.

Ĝi censis la Ansergrifon, kampanjis kontraŭ kontraŭleĝa venenado de rabobirdoj kaj aliaj predantoj, kaj laboris por eltenebla agrikulturo ĉefe en la Delto de Ebro.

Ekde 1998, SEO/BirdLife partoprenis ankaŭ en internaciaj programoj en Nordafriko kaj Latinameriko. La ĉefa intereskampo ĉe 2008 estis Maroko, kie oni partoprenis en diversaj projektoj, ĉefe ĉe humidejoj. Ĝi estas implicata en monitorado (unuopa kontrolado) de la draste endanĝerita Norda kalvibiso en sia maroka hejmokerno de la Nacia Parko Souss-Massa.

Referencoj
----------

1. 1 2 3   Spain. *National organisations*. BirdLife International. Alirita 29a Novembro 2008.
2. ↑   Sociedad Espanola de Ornitologia. Konsultita la 26an de novembro 2008
3. ↑   (June 2007) "Un programme de conservation pour l'ibis chauve (Geronticus eremita) au Maroc", *Ostrich - Journal of African Ornithology* **78** (2), p. 155–157. doi:10.2989/OSTRICH.2007.78.2.8.88.
La ISEW estas mallongigo de la angla **Index of Sustainable Economic Welfare** (ISEW) (~ *Indekso pri la daŭriva ekonomia bonstato*) kaj ekonomia indikatoro kun la celo, kompletigi aŭ antatauixgi la klasikan Malnetan Enlandan Produkton (MEP). La ISEW estis poste pluevoluigita al *Genuine Progress Indicator* (GPI).

Kalkuloj
--------

Oni alkalkulas/dekalkulas ĉi-foje ankaŭ la malfacile monigeblajn agadojn tiel:

* enspeza divido
* domlaboro
* sano
* instruado
* aerpoluado kaj ĝenerale mediopoluado
* malpliiĝo de resursoj
* kostoj de la tutmonda varmiĝo

Ĉar ĝi entiras kostojn de la eksternalioj (sekvoj de iuajn agado), ĝi ne estas tro favora por landoj, kiuj ne tro okupiĝas pri medioprotekto.

Historio
--------

La indekso bazixgas je ideoj de William Nordhaus kaj James Tobin kaj ties Measure of Economic Welfare (MEW ~Mezro de la ekonomia bonstato). Ĝi estis enkondukita en 1989 fare de Herman E. Daly kaj John B. Cobb. Pli poste ĝi transformiĝis al GPI, pro pluaj aldonoj.

Literaturo
----------

* Nordhaus, William und James Tobin (1972): *Is growth obsolete?* Columbia University Press, New York.
* Daly, Herman und John Cobb (1989): *For the Common Good*, Beacon Press, Boston.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Umwelt-Lexikon: *Index for Sustainable Economic Welfare*
* Mario Sixtus (2003): *Was ist Wohlstand? Geld ist wie beim BIP entscheidend, es kommt nur darauf an, wie man es berechnet* bei telepolis
* Friends of the Earth: *Measuring progress* Arkivigite je 2006-10-13 per la retarkivo Wayback Machine
**Sehore,** laŭ (hindie **सीहोर**) estas urbego kaj municipo en centra Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. La historia loknomo estis "Sidhhapur".

Demografio
----------

Sehore havis populacion de 109 118 en 2011 kun legopovo 68%, kiu estas pli alta, ol la landa mezumo.

Geografio
---------

Sehore situas en rando de Vindja Montaro 502 metrojn super la marnivelo. Subŝtata ĉefurbo Bopalo troviĝas 36, Narmadapuram 83, Maksi 95, Itarsi 97, Devas 110, Uĝĝen 133, Indaur 137, Guna 161, Betul 168, Mumbajo 646, tutlanda ĉefurbo Delhio 604, Kolkato 1158 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Sehore havas longan kaj gloran pasintecon, kie budhanoj kaj aliaj pastroj faris profundajn meditadojn. Sehore fanfaronas pri ĝia glora tradicio de komunuma harmonio kaj homogena kulturo. Sehore ludis decidan rolon en la liberecmovado de Hindio en 1857.

Lingvoj
-------

En Sehore la ĉefa lingvo estas la hindia lingvo.

Religioj
--------

En Sehore 73% de la populacio estas hinduoj, krome islamanoj 22%, ĝajnistoj 4% kaj ankaŭ aliaj religioj.

Trafiko
-------

Sehore havas trairan fervojan linion en etapo inter Bopalo-Uĝĝen kaj la aŭtovojo Bopal-Indaur preteriras, al kiu vojoj faras kontaktojn. La plej proksima flughaveno funkcias en Bopalo.

Klimato
-------

Sehore havas humidan subtropikan klimaton kun influo de musono. La plenjara pluvokanto estas iom pli, ol 1100 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter junio-septembro pro la musono. La averaĝa jara temperaturo varias inter 19-32 °C.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans
**Veronika ÁDÁM,** laŭ la hungara skribmaniero **Ádám Veronika** aŭ **Ádám-Vizi Veronika** estas hungara kuracisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio.

Veronika Ádám naskiĝis la 1-an de januaro 1949 en Nagykanizsa.

Biografio
---------

Veronika Ádám frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1967-1973. Ŝi eklaboris en instituto pri esplorado de medikamentoj, poste ŝi revenis al filio de universitato, kie ŝi edukis baldaŭe havanta rangon vicrektoro. Ŝi estis invitita por esploradi al Londono kaj Novjorko. En 1989 ŝi doktoriĝis pri sciencoj. Ŝia edzo estas E. Szilveszter Vizi kaj ŝi naskis filon. Ŝi ricevis 5 premiojn inter 1998-2010.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Az agyszöveti Na, K-ATPáz enzim kölcsönhatása endogén anyagokkal. Noradrenalin és vanádium hatása* 1981
* *A depolarizáció, a kalcium felvétel és az intracelluláris kalcium mobilizálás szerepe az acetilkolin felszabadulásában* 1989
* *Orvosi biokémia* 1996, 2001

Fontoj
------

* hungare
* hungare Arkivigite je 2009-04-04 per la retarkivo Wayback Machine
La  **Senigo post la Rekonstruada Erao** en Usono estis bazita sur serio de leĝoj, novaj konstitucioj kaj praktikoj en la Suda Usono, kiuj estis intence uzataj por malhelpi nigrajn civitanojn registriĝi por baloti kaj voĉdoni. Ĉi tiuj trudoj estis realigitaj de la iamaj konfederaciitaj ŝtatoj ĉe la fino de la 19-a jarcento, kaj de Oklahomo kiam ĝi akiris ŝtatanecon en 1907, kvankam ne de la antaŭaj landlimaj sklavismaj ŝtatoj. Iliaj agoj estis dezajnitaj por malhelpi la celon de la Dekkvina Amendo al la Usona Konstitucio, ratifita en 1870, kiu celis protekti la voĉdonrajton de liberuloj post la Usona Enlanda Milito.

Dum la postaj elektoj de Rekonstruada epoko, komenciĝantaj en la 1870-aj jaroj, blankaj demokratoj uzis perforton de paramilitaj grupoj, kaj ankaŭ fraŭdon, por subpremi nigrajn respublikanajn balotantojn kaj forigi respublikanojn. Post reakirado de la regado de la ŝtataj leĝdonaj periodoj, demokratoj maltrankviliĝis de malfrua 19-a jarcento pri alianco inter respublikanoj kaj popoluloj, kiu kostis al ili kelkajn elektojn. Post atingado de kontrolo de ŝtataj leĝdonaj periodoj, blankaj demokratoj aldonis al antaŭaj klopodoj kaj atingis plimultan malpermesitan leĝon per leĝo: de 1890 ĝis 1908, sudŝtataj leĝdonadoj sukcesis aprobi novajn konstituciojn, konstituciajn amendojn, kaj leĝojn pli malfacilajn pri registriĝo kaj voĉdonado, precipe kiam administrite de blanka personaro diskriminacie. Ili sukcesis senigi la rajton diskonigi la plej multajn nigrajn civitanojn, same kiel multajn malriĉajn blankulojn en la Sudo, kaj voĉdonantoj falis draste en ĉiu ŝtato. La Respublikana Partio estis preskaŭ eliminita en la regiono dum jardekoj, kaj la demokratoj establis unu-partian kontrolon tra la sudaj ŝtatoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Segregacio
**Bardallur** [bardaLJUR] estas municipo de Hispanio, en la nordoriento de la komarko Valdejalón kies ĉefurbo estas La Almunia de Doña Godina, en la centro de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Bardallur estas municipa teritorio en la nordoriento de la komarko Valdejalón, kie ĝi estas oriente de Plasencia de Jalón kaj Urrea de Jalón. Ĝi estas sur la valo de la rivero Jalón kun loĝloko inter Bárboles norde kaj Plasencia de Jalón apude okcidente.

La loĝloko Bardallur mem estas je 38 km okcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 276 msm. Ĝi estas ĉe la rivero Jalón kaj atingebla el Urrea de Jalón (ŝoseo A-122) sudokcidente kaj Bárboles norde.

Historio
--------

Restaĵoj de la araba kastelo de Turbena.
La romanika ermitejo de Turbena.
Araboj kreis reton por irigacio kaj kastelon por kontroli la aliron al la ĉefurbo Zaragozo en la nuna senhomejo Turbena. La kastelo ludis gravan rolon por defendo de la areo. La loko estis konkerita por kristanoj fare de la aragona reĝo Alfonso la 1-a en la 12-a jarcento kiu donis la lokon al diversaj senjoroj. Kaj la kastelo kaj la loĝloko de Turbena abandoniĝis eĉ antaŭ la forpelo de la moriskoj.​

La loĝantaro post la kristana konkero restis grandparte de mudeĥaroj kaj poste de moriskoj, kies forpelo rezultos en enorma demografia kaj ekonomia krizo. En 1610 la islamdevena loĝantaro estis definitive forpelita, kio rezultis en la forigo de centoj da moriskoj el la valo, nome ekonomia kaj demografia krizo.

Bardallur demografie kreskiĝis ekde la dua duono de la 19-a jarcento. Profite de la internacia manko pro la filoksero en Francio, kreskiĝis la kultivado de vitejoj. Poste tamen preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj ankaŭ en Bardallur oni malaltiĝis ĝis nunaj 249 loĝantoj.

Ekonomio
--------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo kaj brutobredado, kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Altiraĵoj estas tre diversaj, nome popola arkitekturo, la preĝejo kun platereska retablo kaj gotikaj pentraĵoj, restaĵoj de la kastelo de Turbena, romanika ermitejo de Turbena kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero ktp.

Panoramo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bardallur en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807448
 |
La **aprila ribelo de 1876,** foje ankaŭ nomata '**bulgaraj abomenaĵoj**' (bulgare Априлско въстание, *Aprilsko vastanie* ) estis bulgara ribelo de la bulgara popolo kontraŭ la preskaŭ 500-jara regado de la Otomana Imperio (en la bulgara ankaŭ konata kiel "Възраждане" t.e. liberigo aŭ bulgara renesanco). La ribelo daŭris de aprilo ĝis majo 1876. La ribelo estis sange subpremita de la otomana armeo kaj la *baŝibozuk* (avangardo de la Otomana Imperia Armeo), estigante furiozan kritikon tra Eŭropo kaj Usono. Parte pro tio Bulgario denove sendependiĝis en 1878.

Politika fono
-------------

 Flago de la ribeluloj el Gorna Orjaĉovitsa. La teksto signifas "libereco aŭ morto".
En la 18-a jarcento Eŭropo, la klasikaj nenaciaj ŝtatoj apartenis al la tiel *nomataj multetnaj imperioj*, inter alie la Otomana Imperio. La loĝantaro de tiuj ĉi imperioj ofte konsistis el multaj etnoj kun sia propra lingvo. En la 19-a jarcento tamen kreskis la deziro je nacia ŝtato kaj ties "nacia unueco" laŭ ekonomio, kulturo kaj socia vivo. Krome, ekde la 19-a jarcento, la Otomana Regno postrestis en la kampoj de teknologio kaj industrio kompare al la resto de Eŭropo. Krome, la bulgara loĝantaro estis socie kaj politike subpremita de la otomanoj.

Aliaj faktoroj, kiuj kontribuis al la originoj de la ribelo, estis la multaj internaj kaj eksteraj problemoj, kiujn alfrontis la Otomana Imperio fine de la 19-a jarcento. Ekzemple, en 1875, impostoj por ne-islamanoj multe plialtiĝis pro timo de nacia bankroto. Tio kaŭzis pliajn streĉojn inter islamanoj kaj kristanoj, kulminante en la Herzegovina Ribelo.

Multaj elstaraj eŭropanoj, inkluzive de Charles Darwin, Oscar Wilde, Victor Hugo, kaj Giuseppe Garibaldi, esprimis koleron pri la konduto de la otomanoj. Kiam la rusa-turka milito eksplodis en 1877, la britoj rifuzis helpi al Turkio. Kreskis premo por ke la Otomana Imperio faru reformojn, kio finfine rezultigis la Konferencon de Konstantinopolo.

En marto 1878, Bulgario denove fariĝis libera lando danke al la Traktato de San Stefano.

Referencoj
----------

* Kategorio Aprila ribelo de 1876 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 719361
* GND: 4359322-7
* LCCN: sh85017871
* SUDOC: 027878619
* BNF: 119825998
* NKC: ph616000
* BNE: XX472276
 |
**Aprilaj tezoj** estis programo, ellaborita de Lenino post lia reveno el la svislanda ekzilo kaj kiu celis subigi la ŝtatpotencon al la sovetoj. Ĝi aperis en aprilo de 1917 kaj antaŭhelpis la ribelon en julio kaj enpotenciĝon de la bolŝevikoj en oktobro de 1917. 

Dum la februara revolucio, la potenco duobliĝis: parte regis la provizora registaro, parte la Soveto de la Laboristaj kaj Soldataj Komisiitoj de Sankt-Peterburgo. En la soveto multnombris la socialistoj, kiuj rigardis la februaran revolucion burĝa registaro kaj apogis la burĝaron por akiri la potencon. Tiel ili akceptis decidojn de la provizora registaro. La soveto pretis por kunlaboro kun la registaro en intereso de la laboristoj kaj soldatoj. 

Lenino rigradis la du potencajn centrojn kiel du konkurantajn asociojn, reprezentantaj sociajn tavolojn. Li sentis tiel, ke la venkonta asocio likvidas la malvenkotan asocion, tiel ili ne povas longtempe paralele ekzisti. Liaj tezoj baziĝis sur tiu teorio kaj instigis la bolŝevikojn

* forpreni la apogon disde la provizora registaro,
* tuj forlasi la militon
* dividi la agrojn
* ŝtatproprigi la bankojn,
* ke la sovetoj kontrolu la produktadon kaj dividon de la produktoj.

Lenino unuafoje publikigis siajn tezojn en kunsido de la socialdemokratoj, pli poste en bolŝevika komitata kunsido (17-an de aprilo 1917, laŭ nova kalendaro), sed ambaŭ kunsidoj rifuzis tion. 

La gazeto de la bolŝevikoj (Pravda) publikigis la tezojn, sed singardeme notis, ke tiuj punktoj respegulas nur vidpunkton de Lenino. Spite al tio, post kelkaj semajnoj la sepa titlanda kongreso de la partio (inter la 7-a kaj 12-a de majo) akceptis la tezojn kiel sia programo, kaj ankaŭ la vokfrazon de „Ĉiun potencon al la sovetoj". 

La tezoj iĝis tre popularaj inter la sankt-peterburgaj laboristoj kaj soldatoj, kiuj volis puĉon jam en julio.

Vidu ankaŭ
----------

* Rusia revolucio de 1917
* Oktobra Revolucio
* Aleksandr Kerenskij
* Februara revolucio

Eksteraj ligiloj
----------------

* La aprilaj tezoj en la germana
Elementoj de barelvolbo  
vango – ruĝa areo  
ĉapo - blua areo  
abutmento - verda rando  
bendarko - ruĝa eĝo  
krestarko - blua eĝo
Romanika barelvolbo
**Barelvolbo** aŭ **cilindrovolbo** estas volbo kun du egale longaj abutmentoj.

Nomoj
-----

Je rondarka transversa sekcaĵo oni diras ‚rondbarelo‘, je akrarka transversa sekcaĵo pri ‚akrobarelo‘. Barelvolbo estas rekta, se ĝi havas rektan planon; ĝi estas malrekta, se ĝi estas paralelograma aŭ paraleltrapezforma.

Se oni imagas al si barelvolbon subdividitan de du interkruciĝaj diagonaloj rilatigataj sur la planon, la triangulaj segmentoj ekde la abutmentoj ĝis la verto nomiĝas vangoj, la du aliaj ekde la ŝildoj al la zenito ĉapoj. La diagonaloj projekciitaj sur la intradoso, kiuj separas la vangojn kaj ĉapojn, nomiĝas krestarkoj.

Tiuj ĉi segmentoj estas la bazoj por pli komplikaj volboformoj, je kiu du aŭ pli imagitaj volboj sin interpenetras. Barelvolbo, kiu vertikale tranĉas ĉefvolbon, formas en la trancokampo tranĉoĉapon.

* Kategorio Barelvolbo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Spruille Braden, usona ambasadoro en Argentino, unu el ĉefaj gravuloj de la Kontraŭperonismo.
**Kontraŭperonismo** estis politika situacio karakterizata de forta opozicio al peronismo, nome la politika movado kreita en Argentino de Juan Domingo Perón.

Deveno
------

La Kontraŭperonismo estis la reago de kelkaj sektoroj de la argentina loĝantaro kontraŭ la ascendo de la kolonelo Juan Domingo Perón kiam li ankoraŭ estis nur alta funkciulo de la Ministerioj pri Laboro, Milito kaj Vicprezidento *de facto* dum la diktaturo aperinta pro la Revolucio de 1943. La registaro de 1943 estis influita de loĝio GOU, nome sekreta organizo ene de la armeo kie kuniĝis militistoj de diferencaj ideologioj kiuj koincidis en la neceso eviti la eniron de Argentino en la Dua Mondmilito kaj helpi industrialisman politikon. Kontraŭ la registaro situiĝis la kontraŭfaŝistoj, ĉar ili konsideris la politikon de neŭtraleco kiel simpatio al la Akso Berlino-Romo-Tokio, kaj ankaŭ paradokse la ter- kaj industri-posedantoj malkontentaj pro la politiko peronisma de defendo de la laboristoj.

La usona ambasadoro en Argentino, nome Spruille Braden, en 1945 apogis la movadon kontraŭperonista kreante ampleksan koalicion integrita de politikaj partioj kaj dekstraj kaj maldekstraj, la studenta movado, kaj la organizoj de entrepren-posedantoj. Usono helpis la Kontraŭperonismon tra sia ambasadoro kiel reago al la kontraŭmiliteco montrita de Argentino dum granda parto de la Dua Mondmilito, fare kaj de la konservativaj registaroj (1939-1943) kaj dum la militista registaro (1943-1946). Oni ne forgesu, ke en Argentino loĝis grandaj sektoroj de enmigrintoj kaj el Germanio kaj ĉefe el Italio, parto el kiuj estis favoraj al la aksaj potencoj.

Grupo de politikaj partioj kontraŭaj al Perón kiuj jam antaŭ la puĉo de 1943 agadis laŭ nome de *Unión Democrática*, formis elektan koalicion laŭ tiu nomo apogante en la balotado de la 24-a de februaro de 1946, unikan kandidaton kontraŭ la kandidateco de Juan D. Perón apogita de la Partido Laborista, la sindikatoj kaj disigaĵo de la Unión Cívica Radical.

Tuj antaŭ la elektoj, Braden, petis la invadon de Argentino fare de la Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj, pere de publikaĵo konita kiel la Blua Libro. Perón respondis pre la defendo de la argentina memdetermino kontraŭ la usona imperiismo, pere de la moto *"Braden o Perón"* (Braden aŭ Perón). En la balotado Perón venkis atingante la 56% de la voĉdonoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Peronismo
* Historio de Argentino

Notoj
-----

1. 1 2  SCENNA, Miguel A. (1974), *Braden y Perón*, Buenos Aires:Korrigan
2. ↑  Análisis del Libro Azul por el PJ Bonaerense Arkivigite je 2008-12-04 per la retarkivo Wayback Machine Arkivigite je 2008-12-04 per la retarkivo Wayback Machine

Bibliografio
------------

* CIRIA, Alberto (1976). «La Argentina dividida: peronistas y antiperonistas». Historia integral de la Argentina: etapa final de una experiencia. Buenos Aires:CEAL.
* Jozami, Eduardo (2009). Dilemas del antiperonismo: historia cultural y los límites del presente. Buenos Aires: Norma.
* SCENNA, Miguel A. (1974). Braden y Perón. Buenos Aires:Korrigan.
**Maján** [maĤAN] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko *Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco.

Geografio
---------

*Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco Sorio.
Loko de Maján en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 30,39 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 9 loĝantojn, kio faras ĝin unu el malplej loĝata municipoj en Hispanio. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 330 loĝantojn el la 1930-aj jaroj. 

Ĝi distas 52 km de Sorio, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rRegiono de Almazán |
| --- |
| Adradas• Alentisque• Almazán• Arenillas• Barca• Barcones• Berlanga de Duero• Borjabad• Caltojar• Centenera de Andaluz• Coscurita• Escobosa de Almazán• Frechilla de Almazán• La Riba de Escalote• Maján• Matamala de Almazán• Momblona• Morón de Almazán• Nepas• Nolay• Rello• Soliedra• Taroda• Velamazán• Velilla de los Ajos• Viana de Duero |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 350965
 |