recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Elisabeth Schumacher**, prononco [eLIzabet ŜU:maĥa], naskiĝinta je la familia nomo Hohenemser (naskiĝis la 28-an de aprilo 1904 en Darmstadt; mortis la 22-an de decembro 1942 en la nazia ekzekutejo Berlino-Plötzensee) estis germana grafikistino kaj kontraŭnazia rezistbatalanto. Ŝi apartenis al la rondo de la rezista grupo "Ruĝa Kapelo".

En 1934 Elisabeth Hohenemser geedziĝis kun la skulptisto Kurt Schumacher. La paro aliĝis al la amikaro ĉirkaŭ Libertas kaj Harro Schulze-Boysen, kiu poste nomiĝis "Ruĝa Kapelo". Dum la Hispana Enlanda Milito, sekretaj materialoj de la germana aerarmeo estis transdonitaj al la grupo fare de Schulze-Boysen kaj kopiitaj kaj miniaturigitaj de Elisabeth Schumacher. La grupo ankaŭ partoprenis la kontraŭleĝan distribuadon de flugfolioj kaj dokumentitajn krimojn de la nazia reĝimo.

Elisabeth Schumacher mem disdonis kontraŭleĝajn rezistajn broŝurojn kaj provis protekti judajn parencojn kontraŭ deportado. En la printempo de 1941, la geedzoj Schumacher estis implikitaj en provo averti Sovetunion pri la germana atako.

En 1942, post kiam sekreta radiomesaĝo estis deĉifrita, multaj kontraŭnaziaj rezistantoj estis arestitaj, kaj la 12-an de septembro 1942 ankaŭ Elisabeth Schumacher estis arestita en sia loĝejo. Kiel ŝia edzo, ŝi estis mortkondamnita la 19-an de decembro 1942 pro "preparo al alta perfido" kaj aliaj politikaj akuzoj.

Elisabeth Schumacher mortis la 22-an de decembro 1942 sub la gilotino en la nazia ekzekutejo Berlino-Plötzensee. Ŝia edzo estis pendigita tie apenaŭ horon antaŭ ŝi.

En okcidenta kvartalo de sia hejmurbo Darmstadt strato estas nomata laŭ ŝi, kaj en 1969 ŝi postmorte honoriĝis per la sovetunia "Ordeno de la Patriota Milito" (ruse *Орден Отечественной войны*).

* Kategorio Elisabeth Schumacher en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Nova kalvinana preĝejo** konata ankaŭ *Memorpreĝejo de Herooj* estas impona moderna religia konstruaĵo en urbo Vác (Hungario).

Historio
--------

Depost fino de la socialismo kirkoj estis konstruitaj en pli granda nombro, ol pli frue en Hungarlando. En 1998 kalvinana episkopo trakonstruis sian loĝejon al preĝdomo. En la sekva jaro ĝi estis oficiala preĝdomo kaj la dua kalvinana paroĥo en la urbo. La kalvinanoj ankaŭ aĉetis konvenan teritorion por kirko. La plano estis farita en 2010, poste komenciĝis la konstruado.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas en malgranda parko en proksimeco de ĉefvojo. La parko estas nomata memorparko de herooj. La preĝejo havas 2 partojn, estas alta kaj svelta kampanilo kaj navo. Tiu lasta simbolizas la manojn preĝantajn. La interna parto estas laŭ la kalvinana kutimo puritana. En la galeria nivelo oni faris 2 ĉambrojn por infanoj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2019-04-12 per la retarkivo Wayback Machine
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Sándor Babos** [ŝAndor baboŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Babos Sándor** estis hungara parazitologo, oficiro.

Sándor Babos naskiĝis la 24-an de majo 1919 en Budapeŝto, li mortis la 24-an de decembro 1974 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Babos finis militan akademion en sia naskiĝurbo en 1940 kiel leŭtenanto. Li apartenis al la armeo ĝis 1945, poste li akiris bestkuracistan diplomon en Agrikultura Universitato de Gödöllő en 1951. Lia plej grava instruisto estis Sándor Kotlán. Post la diplomo li laboris en instituto ĝis la emeritiĝo en 1974. En tiu longa periodo li okupiĝis pri tiuj parazitoj (ĉefe pri akaroj, iksodoj), kiuj faras malsanaj la bestojn. Li kandidatiĝis en 1961 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li estis establinto de la parazitologio en Nord-Vjetnamio. Li ricevis po unu hungaran kaj vjetnaman premiojn. Lia edzino naskis 2 gefilojn (1947, 1954).

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Kísérletek a házinyulak bélcoccidiosiának gyógyítására* (kunaŭtoro, 1953)
* *Élősködő fonálférgek. – Nematoda parasitica* (1958)
* *A magyarországi leporidák tüdőférgességéről* (disertaĵo, 1961)
* *Die Zeckenfauna Mitteleuropas* (1964)
* *Kullancsok. – Ixodidea* (1965)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 713193
* VIAF: 76307576
* ISNI: 0000 0000 7978 0089
* BNF: 10881676b
 |
**Sándor Arany** [ŝAndor aranj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Arany Sándor** estis hungara kemiisto, profesoro.

Sándor Arany [*rompita ligilo*] naskiĝis la 4-an de marto 1899 en Mezőtúr. Li mortis la 16-an de februaro 1984 en Debrecen.

Biografio
---------

Sándor Arany akiris kemian diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1923. Post siaj studoj li laboris nelonge en Debrecen, poste li revenis por instrui al la universitato apud Elek Sigmond. En 1926 li studis en Berkeley la grundosaliĝon. Hejmenveninta li estis katedrestro en akademio en Debrecen kaj li instruis ankaŭ en Scienca Universitato Tisza István. Post la 2-a mondmilito li gvidis laboratorion aŭ instituton. Li doktoriĝis en 1954.

Li ĉiam okupiĝis pri problemo de grundosaliĝo, li rekomendis kalkojn por plibonigi kvaliton de la grundo. Li ricevis premion Kossuth en 1958, alian premion en 1962.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A cukorgyári mésziszap talajjavító hatása* (1926)
* *A nagy-Alföldön gyakorlatilag alkalmazott szikes talajjavító eljárásokról) (1930)*
* *Szikes talajok vizsgálata* (1944) - parto en manlibro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Universitato de Kalifornio ĉe Santa Barbara** (angle *Universitato de Kalifornio, Santa Barbara*; en ĝiaj inicialoj : **UCSB**) estas publika esploruniversitato en Kalifornio, unu el la dek kampusoj de Universitato de Kalifornio. Ĝi situas ĉe la strando en Kantono Santa Barbara, Kalifornio, proksimume 160 kilometrojn norde de Los-Anĝeleso, kaj je distanco de 13 kilometroj de la urbo Santa Barbara .

La universitato estis fondita en 1891 kiel la Anna Blake School, kio estis sendependa kolegio por instruistoj, kaj iĝis etendaĵo de la Universitato de Kalifornio en 1944. La universitata kampuso estas la tria establita ene de la Universitato de Kalifornio sistemo. La universitato estas membro de la Asocio de Pacifikaj Universitatoj kaj membro de la Asocio de Esploraj Universitatoj.

En la semajna rangotabelo de US News & World Report, la universitato estas vicigita 28-a en la listo de la plej bonaj universitatoj en Usono por 2015 kaj deka loko inter publikaj universitatoj .

Kampuso
-------

La universitata kampuso situas sur klifo proksime de la Pacifiko. Ĝi ne apartenas al iu municipa aŭtoritato, sed ĝi estas proksime de la urbo Goleta kaj strio laŭ la oceano kiu situas inter la urbo de Santa Barbara kaj la kampuso apartenas al la urbo. Nuntempe la kampuso inkluzivas 163 konstruaĵojn sur areo de 4.267 kvadrataj kilometroj.

Kolegioj kaj Lernejoj
---------------------

* kolegio de Kreivaj Studoj (1967)
* kolegio de Inĝenieristiko (1966)
* kolegio de Arto kaj Sciencoj
* Baran Lernejo de Mediaj Sciencoj kaj Administrado (1991)
* La Gviretz Lernejo de Eduko (2009)

Referencoj
----------

1. ↑   Facts and Figures. Arkivita el la originalo je 10a de Januaro, 2022. Alirita 9a de Januaro, 2022.
2. ↑   The parts of UC (December 14, 2020). Arkivita el la originalo je 9a de Januaro, 2022. Alirita January 9, 2022.
3. ↑   Campus Profiles | Office of Budget & Planning. Alirita 2023-04-04.

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]
* UC Santa Barbara Atletika retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 828264
 |
**Nova generacija** ("Nova generacio", ukraine *Нова ґенерація*) estis la nomo de revuo kaj grupo de ukrainaj futuristoj. La revuo "Nova generacija" (redaktoro Miĥajl Semenko) estis eldonita de oktobro 1927 ĝis decembro 1930 en Ĥarkivo.

Historio
--------

Ekde 1922 en Ĥarkivo kaj Kievo funkciis la Asocio de panfuturistoj (Aspanfut) estrita de la senŝanĝa gvidanto kaj teoriisto M. Semenko. En ĝiaj deklaroj, manifestoj, kaj platformoj publikigitaj en "Semaforo en la Estonteco" kaj "Katafalko de Arto" (1922), ĝi proklamis la finon de "burĝa arto", detruon kiel "arto de transiro", post kiu estis tempo por sintezo krei alian arton kiu kombinos kapablon, majstradon kaj mega-arton. Post iom da tempo, Aspanfut estis alinomita ASKK, t.e. Asocio de Komunista Kulturo, kiu funkciis en 1924-1925 (kolekto "Gong Komunkultu", "Golfstrom" - 1925). En la sama jaro, 1925, ĝi aliĝis al la literatura organizo "Hart".

"Nova generacija" estis formita en 1927 en Ĥarkivo, Kievo kaj Odeso ĉirkaŭ la samnoma revuo.  

La unua numero de la revuo "Maldekstra Formado de Artoj" estis eldonita en oktobro 1927 en Ĥarkivo sub la redaktado de Miĥajl Semenko. Ĉirkaŭ la revuo, kiel oni tiam diris, organiziĝis "maldekstra" "etburĝa" grupo de verkistoj (Geo Ŝkurupij, Dmitro Buzko, Leonid Skripnik, Oleksij Poltorackij, Oleksa Vlizjko, Volodimir Korjak, Andrij Miĥajljuk, Volodimir Harjaiv kaj artistoj: Vadim Meller, Anatolij Petrickij, ktp).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Golfstrom
* Nova generacija. Numeroj de 1929 kaj 1930

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Нова ґенерація en la ukraina Vikipedio.*
**István Beythe** [iŝtvAn bejte], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Beythe István** estis hungara pastro, episkopo, botanikisto, instruisto, eklezia verkisto. Lia nobela antaŭnomo estis *kői*. Lia familia nomo foje erare aperis en formoj Bőite, Bőithe, Böythe, Beothe, Baite, Beite, Bejthe kaj Beithe.

István Beythe  naskiĝis en 1532. Li mortis la 3-an de majo 1612 en Hungara reĝlando en Németújvár (nuntempa Güssing en Aŭstrio),

Biografio
---------

István Beythe estis instruisto ekde 1559 laŭvice en Alsólendva kaj Sárvár. En 1565 li revenis al Alsólendva por esti kalvinana pastro, en 1574 li estis pastro en Sopron, kie li konatiĝis pri la luteranismo. En 1576 li estis pastro en grafa familio en Németújvár ĝis sia morto. En 1582 li helpis al la vicpalatino dum la parlamentaj kunsidoj. Post 3 jaroj en Hegyfalu li estis elektita kalvinana-luterana episkopo. Li partoprenis en kunsido en Csepreg en 1591, lie la kalvinanoj kaj luteranoj disiĝis. Li elektis la kalvinanojn.

Li dufoje edziĝis, en 1558 kaj 1561. Lia filo naskiĝis en 1564. En la 1580-aj jaroj li okupiĝis ankaŭ pri botaniko.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* ’’Köröztyeni tudomannak rövid summaja…’’ (1582)
* ’’Fő innep napocra valo epistolak magyarázaty’’.(1584)
* ’’Kolektitaj predikaĵoj’’ (1584) - ĉefverko
* ’’Encomium ubiquisticum contra Brentianos’’ (1597)
* ’’Énekes könyv (kótákkal)…’’

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero B kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)
**István Boros** [iŝtvAn boroŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Boros István** estis hungara tablotenisisto, mondĉampiono, komercisto pri internaciaj varoj. Lia origina familia nomo estis *Borgida*.

  

István Borgida naskiĝis la 20-an de aprilo 1909 en Szeghalom (laŭ alia informo en Budapeŝto), li mortis la 15-an de aprilo 1994 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Boros komence estis komercisto pri internaciaj varoj en Budapeŝto, poste en Alĝero (1934–1935), Parizo (1935–1936), Ĝenevo (1936–1937), fine li restis en Londono. Li translokiĝis hejmen kelkajn jarojn antaŭ sia morto. 

### Sporta kariero

István Boros inter 1925-1938 estis tablotenisisto en ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono naŭfoje inter 1929-1938 virduope, variduope aŭ teame, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1930–1938. Li estis la unua en mondĉampionumo en 1933 teame. Depost la 2-a mondmilito li rifuĝis al Britio, kie li ludis sub brita flago sen medalo. Tiutempe li ofte partoprenis en tablotenisaj prezentoj. Li ricevis internacian premion en 1989.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto legebla pli malsupre
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   datenaro
2. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820684
 |



* Portalo pri Biografio
**István Boleman** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Boleman István** estis hungara kuracisto, balneologo. Lia nobela antaŭnomo estis *dezséri* [deĵEri], lia filo estis Géza Boleman.

István Boleman  naskiĝis la 11-an de marto 1839 en Hungara reĝlando en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio) (alia fonto mencias aliajn datenojn), li mortis la 25-an de januaro 1905 en Selmecbánya.

Biografio
---------

István Boleman akiris medicinan diplomon en Universitato de Vieno en 1865. Post siaj studoj li estis kuracisto en sia naskiĝurbo aŭ en ties ĉirkaŭaĵo. Post 4 jaroj li kuracadis la ministojn en Vihnye, poste li okupiĝis pri la loka banejo. Li iĝis titulara ĉefkuracisto de Bars kaj reĝa konsilisto. Li levis al alta nivelo la bankulturon en Vihnye, li kreis tie banterapion laŭ scienca nivelo. En 1890 li estis ĉefa fondinto de hungara balneologia societo. Post la emeritiĝo li vivis plu en sia naskiĝurbo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Vihnye vastartalmú hévviz Barsmegyében* (1878)
* *A fürdőtan kézikönyve* (Manlibro de la balneologio) (1884)
* *Fürdőtan, különös tekintettel a magyarhoni gyógyhelyekre* (1887, 1888)

Memorigiloj
-----------

* busto en Vyhne

Fontoj
------

* slovaklingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
**Bucsu** [buĉu] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. Bucsu estas nomo de hungara tribestro en formo Bulcsu.

Romiana akvodukto

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9792
* Telefonkodo: 94
* Areo: 17  km²
* Loĝantaro: 600

Situo
-----

Bucsu situas laŭvoje (kaj iam laŭfervoje) inter Szombathely kaj limpasejo al Aŭstrio. Tie komenciĝis akvodukto de romianoj al Savaria (nun Szombathely).

Historio
--------

En 1920 la vilaĝo trovis sin apud la nova landlimo kaj iĝis limpasejo de Szombathely. Post 1945 Fera kurteno estis konstruita laŭ la aŭstra landlimo, Tamen la trapasejo havis viglan kongtrolitan trafikon. Depost la socialismo la fera kurteno estis malkonstruita. Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas ie ajn trapasebla senkontrole.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo Sankta Mikaelo (Bucsu)
* romiana akvodukto

Famuloj
-------

En Bucsu naskiĝis József Széll (departementestro).
**KÓRA-KORBER Nándor** rumanuja hungara grafikisto, ilustraciisto, pentristo naskita en Nagyszentmiklós la 6-an de junio 1897 kaj mortinta en Vieno la 12-an de marto 1953.

Biografio
---------

Nándor Kóra-Korber finis porinstruistan instituton kaj artan fakkvalifikon li havigis en Belarta Altlernejo de Budapeŝto. Post la unua mondmilito mallongtempe li estis desegninstruisto en Cristuru Secuiesc, poste li loksidiĝis en Temeŝvaro. Li havis plurajn sukcesajn ekspoziciojn kaj li famiĝis per siaj modernaj afiŝoj, teatraj scenodekoracioj, preĝejaj freskoj. Li estis konstanta artist-kunlaboranto de Periszkop (1925-26). Li estis la eldoninto de *Fajankó* kaj la ilustristo de ĵurnalo Esti Lloyd. En 1926 kun Albert Varga li malfermis artistformigan apertan lernejon en Temeŝvaro. Li translokiĝis Vienon en 1928.

Volumoj
-------

* *Szívem szerenádja*, poemvolumo, Nagyszentmiklós 1920;
* *Pán-Optikum* (karikaturoj, la 16-a eldonaĵo de Pán-Könyvtár , Tv. 1923).
* *Herr Haslinger* karikaturkolekto, Vieno.

Fonto
-----

* Biografiaj indikoj[*rompita ligilo*]
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Eliza Ann LAWRENCE** [lorens] (naskiĝinta la 24-an de aŭgusto 1851 en Wimbledon, Surrey; mortinta la 4-an de aprilo 1934) estis angla esperantistino kaj sekretariino. Ŝi estis privata sekretariino de la ĵurnalisto William Thomas Stead, kiu subtenis Esperanton. Ŝi esperantistiĝis en 1901 pro renkonto kun germana profesoro en Germanio, kiu promesigis ŝin lerni po 30 minutoj ĉiutage dum du semajnoj. De tiam ŝi estis fervora kaj senlaca laboranto por la movado, „la patrino de la brita esperantistaro". Ŝi fariĝis sekretario de la Londona Klubo en 1903 kaj estis honora vicprezidantino de Brita Esperanto-Asocio.

Rete legeblas
-------------

* *A first reader, intended for those who are beginning the study of Esperanto*

verkoj
------

* A First Reader, Intended for those who are beginning the study of Esperanto. Compiled by Miss E. A. LAWRENCE, Price, 6d. net. By Post, 7d.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 24871
 |
La **Kontraŭtrusta Akto de Sherman** [Ŝerman] (angle *Sherman Antitrust Act*) estis la unua jurfonto por la usona konkura juro, kontraŭ limigo de la merkato per merkata monopolo.

Historio
--------

La leĝo estis nomata laŭ John Sherman kaj ekvalida en 1890. Bazo por la leĝfarado estis la rapida evoluo de la ekonomio en Usono kaj samtempa estiĝo de monopoloj (ekz.. Standard Oil Company, Carnegie Steel Company, Accessory Transit Company) kiuj eluzis sian merkatan monopolan pozicion kaj pretendis altajn prezojn. Post akcepto de la leĝo, ĝi estis apenaŭ uzata, unuafoje la prezidento Theodore Roosevelt daŭrigis fortan aplikon de la akto.

La leĝon sekvis en 1914 la Akto de Clayton [Klejton], kiu kompletigis la leĝon kaj precizigis ĝin.

Enteno
------

La leĝo entenis ĝeneralan malpermeson pri monopolformiĝo. Plue, la leĝo malpermesis la horizontalan kaj vertikalan merkatan interkonsenton. La leĝo ankaŭ donis eblecon pri trastrukturado, t.e. la monopola entrepreno povis esti dividita inter certaj antaŭkondiĉoj. La leĝo antaŭvidis punon en sumo de ĝis 5.000 USD kaj/aŭ enprizoniĝon ĝis unu jaro. Pli poste la puno iĝis altigita (stato 2005) ĝis 10 milionoj da USD por entrepreno kaj 1.000.000 US-$ kaj/aŭ 10-jara prizono por natura persono.

Ekzemploj
---------

* American Tobacco estis dividita en 1911.
* Standard Oil estis akuzita en 1906 kaj dividita en 1911.
* DuPont dividita en 1912 pro monopolo je eksplodaĵoj.
* DuPont devis vendi en 1957 siajn partojn al General Motors.
* AT&T, akuzita en 1974, dividita en 1982.
* IBM, akuzita en 1982, sed la proceso ĉesis.
* Microsoft akuzita en 1991, la proceso finiĝis en 1994 kun interkonsento.

Vidu ankaŭ
----------

* Federal Trade Commission
**Kontraŭreĝo** (latine: *Contrarex*) estis kontraŭkandidato de laŭleĝe reganta reĝo, pro sekvoj de surtronigaj disputoj aŭ politika opozicio.

La kontraŭreĝoj plej ofte aperas en balotemaj monarkioj. En heredemaj monarkioj la kontraŭreĝo ofte aperis post formorto de la reganta dinastio, kiam postulis la tronon kelke da kandidatoj, dum kio kutime tiuj ĉi kandidatoj estas markitaj kiel pretendento. Kelkaj kontraŭreĝoj sukcesis en sia klopodo kaj ili fariĝis laŭleĝaj reĝoj, ekzemple Konrado la 3-a aŭ Frederiko la 2-a, ĉe la aliaj ilia posteno estas kazo de diskutoj (Henriko la Kverelanto).

La kontraŭreĝoj plej ofte aperis en Sankta Romia Imperio, kie tiu ĉi aperaĵo mallarĝe koneksis kun kontraŭpapoj, kiam la imperiestroj ofte nomumis kontraŭpapojn kaj male la papoj kronis la kontraŭreĝon. Sed la kontraŭreĝoj aperis ankaŭ en Pollando, Francio kaj Anglio.

Ĉeĥaj kontraŭreĝoj
------------------

* Matiaso Korvino (1469–1490), kontraŭ Jiří z Poděbrad
* Karolo Albreĥto Bavaria (1741–1743), kontraŭ Maria Tereza

Kontraŭreĝoj de Sankta Romia Imperio
------------------------------------

* Arnulfo de Bavario
* Rudolfo de Ŝvabio
* Hermano de Luksemburgo
* Alfonso la 10-a Kastilia
* Frederiko la 1-a Habsburga
* Henriko Raspe
* Vilhemo la 2-a Holanda

Kontraŭreĝoj de Anglio
----------------------

* Vilhelmo la 1-a (Anglio) kaj Harald la 3-a (Norvegio) kontraŭ Harold la 2-a (Anglio)
* Ludoviko la 8-a (Francio) kontraŭ Johano Sentera.

Kontraŭreĝoj de Hispanio
------------------------

* Karolo la 6-a (Sankta Romia Imperio) kontraŭ Filipo la 5-a (Hispanio)
* Karlo Maria Isidro de Burbono kontraŭ Isabel la 2-a (Hispanio)

Vidu ankaŭ
----------

* Kontraŭpapo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746954
 |
En kosmologio, la **Ekspansio de la Universo** estas la nomo de la fenomeno, kiu vidas grandskalajn objektojn konsistigantajn la Universon (galaksioj, galaksiaroj, ktp.) malproksimiĝi unu de la alia. Tiu ĉi reciproka disiĝo, kiun oni povus kompreni kiel movo de la galaksioj en la spaco, estas efektive interpretata per ŝveliĝo, dilatiĝo de la spaco mem, la ĉielaj objektoj per tio estas forigitaj unu de la alia. Sur pli malgranda skalo, la vastiĝo ne influas la grandecon de la galaksioj mem, kie "interna" gravito havas superregan efikon.

La ekspansio de la Universo estas la teoria solvo trovita de Aleksandr Fridman por klarigi la fakton ke la Universo ne jam kolapsis sub la efiko de gravitado. Ĝi ebligas malhavi la kosmologian konstanton, artifikon enkondukitan de Albert Einstein, firme ligita al la ideo de statika universo.

El la observa vidpunkto, la ekspansio rezultigas pliiĝon de la ondolongo de la lumo elsendita de la galaksioj: jen la ruĝenŝoviĝo-fenomeno. Tiu movo ne estas homologa kun la Doppler-efiko, kiu ŝuldiĝas al la movado tra spaco de la observita objekto; ĉi tio temas pri la ekspansio de spaco mem. Oni parolas pri kosmologia spektra ŝanĝo.

La malkovro de tiu ĉi ruĝenŝoviĝo estas atribuita al la usona astronomo Edwin Hubble en 1929, kvankam ĝi estis implicite elstarigita 15 jarojn pli frue de Vesto Slipher kaj antaŭvidita, eĉ mezurita, de Georges Lemaître fine de la 1920-aj jaroj. Samtempe, la ĝusta fizika interpreto de tiu ĉi ruĝenŝoviĝo estas donita de la Ĝenerala teorio de relativeco de Albert Einstein, kiu ebligas priskribi la dinamikon de la Universo kiel tuto. La ekspansio de la Universo estas fakte rimarkinda konfirmo de la ĝenerala relativeco, eĉ se Albert Einstein komence ne aliĝis al ĝi, eĉ provante proponi alternativan klarigon, la laca lumo, teorio delonge forlasita.

La tuja sinsekvo de la ekspansio de la Universo estas ke ĝi estis pli densa kaj tial pli varma en la pasinteco. La koncepto de la Praeksplodo, kiu baziĝas sur la ideo, ke tia densa kaj varma tempo ja ekzistis, nature sekvas el tio kaj tial povas esti konsiderata kiel establita.

El la teoria vidpunkto, la vastiĝo de la Universo estas enhavita en la modeloj rezultiĝantaj el ĝenerala relativeco priskribanta la Universon kiel tutaĵo. Tiaj konstruoj nomiĝas "kosmologiaj modeloj". La ekvacioj kiuj priskribas la vastiĝon de la Universo dependas de la ecoj de la formoj de materio kiuj plenigas la Universon. Ili estas nomitaj ekvacioj de Fridman.

Vidu ankaŭ
----------

* Doppler-a efiko
* Universa skala faktoro
* Grandega Altiranto
* Malluma materio

* Kategorio Ekspansio de la universo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753724
 |
**Wolfgang KOFLER** (\* la 19-an de septembro 1970 en Bozen) estas sudtirola klasika filologo.

Vivo
----

Frekventinte la gimnazion franciskanan en Bozen li ekstudis en la 1989-a jaro la filologion klasikan ĉe la altlernejoj kaj de Insbruko kaj de Frajburgo. En 1995, fininte la civilan servon, li ekpliprofundigis siajn studojn ĉe la Universitato de Hajdelbergo. De 1996 ĝis 2001 li estis deĵoranta kiel instruisto de la lingvoj latina, helena kaj germana ĉe la humanismaj mezlernejoj de Bozen kaj Meran. Li doktoriĝis en 2001 en Insbruko post la prezentado de la disertacio "Aeneas und Vergil. Untersuchungen zur poetologischen Dimension der Aeneis" (= Eneo kaj Vergilio. Analizoj de la poetaj dimensioj de la Eneado).

Scienca kreada laboro
---------------------

Poste li daŭre laboris ne nur kiel gimnazia instruisto sed ankaŭ kiel universitata asistanto ĉe la Universitato de Insbruko, kie li estis kuneldonanto de la tiea klasika revuo "Anzeiger für die Altertumswissenschaft". Inter aŭtuno 2005 kaj somero 2006 li tiufunkie anstataŭigitis per Florian Schaffenrath. En la 2008-a jaro li verkis habilitacion pri la temo "Epigrammata Bobiensia" per precizaj komentarioj kaj interpretado. La sekvontan jaron li jesis la vokon de la Universitato de Freiburg plenumi oficon de profesoro; tie li laboris inter septembro 2009 kaj septembro 2012. Poste li iĝis profesoro pri klasika filologio kun la fokuso de novlatinaĵoj en Innsbruck. En julio 2013 li ekanis ĉe *Kvalitasekurigkonsilio por pedagogoj en Aŭstrio*.

La kofleraj esencaj esplorobjektoj estas la poezioj el la apogeaj epokoj de la aleksandria kulturo kaj la tempo de Aŭgusto Cezaro. Krome atentiĝu liaj reserĉadoj pri la epopeo, la epigramo, la latina de la modernaj tempoj, la historio de la transpreno de klasikaj motivoj, la faka didaktiko.

Libroj
------

* Wolfgang Kofler (Hrsg.): *Gipfel der Zeit - Berge in Texten aus fünf Jahrtausenden. Karlheinz Töchterle zum 60. Geburtstag.* Rombach, Freiburg im Breisgau 2010, ISBN 978-3-7930-9636-8.
* Aeneas und Vergil. Untersuchungen zur poetologischen Dimension der Aeneis, Heidelberg 2003
* Johann Engerd: Madrucias. Text, Übersetzung und Kommentar (prepariĝas la teksto, la traduko kaj la komentado)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kofler ĉe la Universitato de Frajburgo
* En la retpaĝaro de la insbruka universitato

* Kategorio Wolfgang Kofler en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 364557
* GND: 138146373
* LCCN: no2003034211
* VIAF: 19964477
* ISNI: 0000 0003 8511 1051
* SUDOC: 074075411
* BNF: 15045872z
 |
La ŝipo *Discovery* en antarkta frostakvo.
La **Brita Nacia Antarkta Ekspedicio** (angle *British National Antarctic Expedition*), 1901-1904, pli ofte konata kiel la **ekspedicio Discovery** (*Discovery Expedition*), estis la unua oficiala brita esplorado de antarktaj regionoj depost la vojaĝo de James Clark Ross, 60 jarojn antaŭe. Ĝi estis organizita tre larĝskale, per komuna partopreno de la Reĝa Societo kaj de la Reĝa Geografia Societo (RGS). La nova ekspedicio celis plenumigi sciencan kaj geografian esploradon en tio, kio ĝis tiam estis preskaŭ netuŝita kontinento. La ekspedicio lanĉis la antarktajn karierojn de multaj homoj, kiuj poste fariĝis eminentuloj de la "heroa epoko" de antarkta esplorado, inkluzive de Robert Falcon Scott (estro de la ekspedicio), Ernest Shackleton, Edward Wilson, Frank Wild, Tom Crean kaj William Lashly.

La ekspedicio ebligis multajn eltrovojn rilate al biologio, zoologio, geologio, meteorologio kaj magnetismo. Ĝi tamen ne provis atingi la sudan poluson.

* Kategorio Ekspedicio Discovery en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 259450
* GND: 10356991-1
* LCCN: n50065489
* VIAF: 168475304
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Étain (stacidomo). |

Koordinatoj: 49° 12′ 58″ N 5° 37′ 48″ O﻿ / ﻿49.21611 °N, 5.63000 °O﻿ / 49.21611; 5.63000 (mapo)

**Étain** [et*e*n] estas franca urbo kiu situas en Meuse, unu el la kvar departementoj de la franca regiono Loreno. 
Étain estas la ĉefloko de la samnoma kantono, kiu troviĝas en la arondismento de Verdun.

En la jaro 1999, la urbo havis 3 709 loĝantojn sur 20 km² : en la franca, ili estas nomataj "les Stainois": en artikolo de André Andrieu el *la Sago* numero 16 de junio 2005, paĝo 5, la proponita traduko por la loĝantoj estas "stajnanoj", do, la urbo nomiĝu "Stajno" en la Lingvo Internacia.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

Sub la nomo Villa de Stain estis ĝi unuafoje menciata en dokumento el la jaro 707. Ĝi estis tiutempe la centro de vasalarejo [latine bannus], kies limoj estis tiuj de Longeau, Haraigne, Herméville kaj Warcq.

Atestata estas grava foiro por la drapistoj en Étain en la jaro 1409.

Jam antaŭ 1790 troviĝis en Étain kaj hospitalo kaj monaĥejo por kapucenoj. La urbo disponis je kvar pordegoj kaj ĉirkaŭmuroj.

Vidindaĵoj
----------

- La pieto de Ligier Richier [latine pietā], kiu troviĝas en la preĝejo Sankta Marteno [Saint-Martin] fariĝis 1905 la unua en la listo de klasitaj monumentoj historiaj por la tuta departamento.

- *Petitcollin* estas fabriko de pupoj, kiu estiĝis 1860 : ĝi estas la plej alta el la pup-fabrikoj ankoraŭ aktivaj kaj la lasta en Francio.

Ĝemelurbo
---------

La ĝemelurbo de Étain nomiĝas Düppenweiler : ĝi situas en la germana regiono Sarlando [germane Saarland, france Sarre]; ambaŭ urboj do troviĝas en la sama eŭropa-regiono Sar-Lor-Luks, kiu konsistas el Sarlando, Loreno, Luksemburgio (grandduka kaj belga) kaj regiono ĉirkaŭ Trier.

Nomoj
-----

**Stajno** estas proponita traduko esperanten de la franca nomo Etain, kiu estas komunumo de la departemento Meuse [Mozlando] en Loreno, regiono de Francio.
En *la Sago*, numero 16 de junio 2005, paĝo 5, Andreo Andriu proponas ankaŭ "la stajnanoj" por traduki "les Stainois", la nomo de la loĝantoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Meuse
* Étain (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
Globetoj de ekspansiita argilo

**Ekspansiinta argilo**, **krevargilo** aŭ **pufargilo** estas konstrumaterialo varimaniere uzebla. Plej grava estas ĝia uzo kiel malpeza volumenaĵo en betono. La globetoj de ekspasiiginta argilo estas interne porozaj kaj pro tio malpezaj, sed la malmola ŝelo garantias ilian mekanikan reziston. Ne intermiksu tiun materialon kun ŝaŭmbetono aŭ porobetono.

Produktado
----------

La krudmaterialo estas argilo kun malmulte da kalko kaj enhavanta organikajn komponantojn. La argilo estas unue muelata kaj sekve varmegigata en rotacianta forno ĉe temperaturo de 1200 gradoj celsiaj. Tial la organikaj substancoj forbrulas kaj pro la estiĝanta karbondioksido la materialo ekspansias. La volumeno de la globeteoj iĝas kvar- ĝis kvinoble pli granda ol ĝi estis antaŭe.

Historio
--------

La unuaj provoj fari krevargilon okazis en la jaro 1917 en brikfarejo en Birmingham/Usono. Kiel inventisto estas rigardata S.J. Hayde, kial la mterialo en Usono ĝis hodiaŭ nomiĝas *Haydite*. Danio transprenis la proceson kaj pluevoluigis ĝin. La danoj sumerkatigsi al materialon sub la nomo *Leca*. Tiu estasakronimo por la angla esprimo „lightweight expanded clay aggregates" (malpeza, krevita aldonaĵo el argilo). Sekvis Neerlando, Britujo, Svedujo (*Sillit*) kaj USSR(*Keramsit*). En Germanujo la unua uzino laboris ekde 1955 en Hennstedt (Dithmarschen)

### Vidu ankaŭ

* krevardezo

### Literaturo

* Reinsdorf, S.: *Leichtbeton, Bd. I: Leichtbeton aus porigen Zuschlagstoffen.* VEB Verlag für Bauwesen, Berlin 1961.

Zu bautechnischen Eigenschaften des Zuschlags:

* Wesche, K.: *Baustoffe für tragende Bauteile, Bd. 2: Beton, Mauerwerk.* Bauverlag, Wiesbaden und Berlin, 3. Aufl. 1993; ISBN 3-7625-2681-8.

* Kategorio Ekspansiinta argilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Je topologio, **parakompakta spaco** estas topologia spaco, kies malfermitaj kovraĵoj povas esti loke-finie rafinitaj.

Difino
------

Se {\displaystyle X} estas topologia spaco, do **malfermita kovraĵo** de {\displaystyle X} estas kolekto de malfermitaj subaroj {\displaystyle (U\_{i})\_{i\in I}}, kies kunigaĵo egalas la tutan spacon {\displaystyle X}.

Malfermita kovraĵo de {\displaystyle X} estas **loke finia** se, ĉe iu ajn punkto {\displaystyle x\in X}, nur finie pluraj elementoj de la kovraĵo enhavas la punkton {\displaystyle x}.

{\displaystyle \forall x\in X\colon |\{i\in I\colon U\_{i}\ni x\}|<\aleph \_{0}}
**Rafinaĵo** de malfermita kovraĵo {\displaystyle (U\_{i})\_{i\in I}} de {\displaystyle X} estas malfermita kovraĵo {\displaystyle (V\_{j})\_{j\in J}}, kies ajna elemento estas subaro de iu elemento de {\displaystyle (U\_{i})\_{i\in I}}.

{\displaystyle \forall j\in J\exists i\in I\colon V\_{j}\subseteq U\_{i}}
**Parakompakta spaco** estas topologia spaco, kies ajna malfermita kovraĵo havas loke finian rafinaĵon.

Propraĵoj
---------

La produto de parakompakta spaco kaj kompakta spaco estas parakompakta. (Sed la produto de du parakompaktaj spacoj povas esti ne parakompakta.)

Ekzemploj
---------

Ĉiu kompakta spaco estas parakompakta. Ĉiu CW-komplekso estas parakompakta. Ĉiu metrika spaco estas parakompakta.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eric W. Weisstein, *Paracompact space* en MathWorld.
**La Mata de Ledesma** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Comarca de Ledesma. *La Mata de Ledesma* estas tradukebla etimologie al *La Arbaro de Ledesma*.

Detalo de romanika kapitelo de la preĝejo de Sankta Mikaelo Ĉefanĝelo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj El Barrero de Porqueriza, Gejo de Diego Gómez, La Mata de Ledesma, Porqueriza kaj Pozos de Mondar, okupas totalan areon de 38,65 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 106 loĝantojn. Ĝi perdis pli ol 500 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 30 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Estas dolmenoj kaj aliaj restaĵoj de prahistoriaj tempoj, sed la nunaj setlejoj fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753283
* VIAF: 316733524
 |
**Pajares de la Laguna** [paĤAres delalaGUna] estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo La Armuña. *Pajares de la Laguna* estas tradukebla etimologie al *Pajlostokejoj de la Lageto*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 9,62 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 112 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 200 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas kun loĝlokoj La Vellés, Aldeanueva de Figueroa, La Orbada kaj Villaverde de Guareña. Ĝi distas 20 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753337
* VIAF: 316736266
 |
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

**Sonipato**, **Sonepato**, **Sonipaturbo**, **Sonepaturbo**, **Sonipat & Sonipat City** aŭ *Sonepat*, (fondita kiel **Sŭarnaprastha** aŭ **Suvarnaprastha** fare de la kvin Pandavaj fratoj dum la epoko de la milito de la *Mahabarato*) estas urbo kaj Municipa Konsilio en la barata subŝtato Harjano. Ĝi apartenas al la Nacia Ĉefurba Regiono kaj estas ĉirkaŭ 214 km (128 mejloj) el Delhio. Ĝi estas ankaŭ je 214 km (128 mejloj) sudokcidente de Ĉandigaro, nome la subŝtata ĉefurbo. La rivero Jamuno fluas laŭlonge de la orienta limo.

La 22an de Decembro 1972, la distrikto Sonipato estis elprenita for de la distrikto Rohtako kaj farita tutrajta distrikto.

Referencoj
----------

1. ↑   Welcome to Sonepat District. Alirita 2015-12-02.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo Arkivigite je 2014-09-24 per la retarkivo Wayback Machine
* National Tangsoodo Federation, Barato Arkivigite je 2019-07-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Sports Tangsoodo Association, Harjano Arkivigite je 2019-07-17 per la retarkivo Wayback Machine
**La Matilla** [lamaTIlja] estas municipo en la oriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Sepúlveda*. La loknomo *La Matilla* estas komprenebla etimologie kiel La Arbareto. 

La Matilla en la provinco Segovio.
La placo.

Geografio
---------

Ĝia ebeneca municipa teritorio okupas totalan areon de 7,47 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 80 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 60 el jaro 1991. 

Ĝi distas 42 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj San Pedro de Gaíllos, Valleruela de Sepúlveda, Rebollo, Valleruela de Pedraza kaj Orejana.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis al la *Comunidad de Villa y Tierra de Pedraza*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj kaj rura turismo plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo kaj la ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768247
 |
**Mazeirat** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 137 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Mazeirat etendiĝas sur 7,8 km², kaj havis 137 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 17 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Mazeirat situas je alteco de 459 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Mazeirat apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Christophe Martin, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Mazeirat apartenas al la kantono de Ahun, kies ĉefurbo estas Ahun. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Ahun
**Ferenc Gábriel,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gábriel Ferenc** estis hungara violonisto, koncertmajstro, altlerneja instruisto.

Ferenc Gábriel  naskiĝis la 2-an de januaro 1889 en Budapeŝto, li mortis la 29-an de majo 1968 en Budapeŝto.

Memortabulo pri Ferenc Gábriel

Biografio
---------

Ferenc Gábriel studis en Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio. Lia ĉefinstruisto estis Jenő Hubay. Poste li plulernis en Parizo. Post siaj studoj li pasigis kvar jarojn en Operejo de Dessau kiel koncertmajstro. Reveninte hejmen li estas violonisto en kvarteto de Hubay. Inter 1922 kaj 1959 li instruis en la Muzikarta Altlernejo (iam Muzikakademio), dum iom da tempo li estis katedrestro. Lia agado en la kampo de violonada pedagogio estis gravega, li estis majstro de multaj mondfamaj disĉiploj.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto (1989)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Ferenc Halász (muzikpedagogo)
* Johanna Martzy

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Ferenc Gábriel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 637774
 |
**Pajlofeminismo** estas pajlohoma argumento, kiam oni troigas aŭ inventas elementojn de feminismo por ŝajnrefuti feminismajn argumentojn kaj/aŭ malatentigi onin pri ili. Pajlofeministo, do, estas inventita rolulo, uzata de tiuj, kiuj argumentas kontraŭ feminismo, por senvalorigi feminismajn argumentojn kaj malatentigi onin pri ili. Pajlofeminismo ofte utiligas trosimpligojn, misreprezentojn, kaj stereotipojn pri feminismo por facile senkreditigi feminismon kiel tuton. Pajlofeminismon oni utiligas multloke, de televidaj serioj kaj filmoj ĝis prezentoj de aktualaĵoj.

Filozofia fono
--------------

La pajlohoma argumento estas la bazo de pajlofeminismo kaj la pajlofeministo. En la pajlohoma argumento oni afektas refuti pretendon kiam, vere, la pretendo refutita neniam estis farita de la koncernaj homoj, aŭ ĝi estas troigo de la originala pretendo.

### Strukturo

La pajlofeminisma argumento okazas en la jena formato:

1. Homo 1 argumentas feminisman punkton A.
2. Homo 2 refutas punkton B kvazaŭ ĝi estas punkto A. Punkto B eble rilatas al punkto A, sed temas pri malsama afero aŭ estas misformigita versio de punkto A.
3. Homo 2 deklaras, ke pro la argumento kontraŭ punkto B, punkto A estas nevalida aŭ malĝusta.

Vidu ankaŭ
----------

* Kontraŭfeminismo
* Paralogismo
* Seksismo

Referencoj
----------

1. ↑   What is a Straw Feminist? (with pictures). Alirita 2015-11-05.
2. ↑   Feminist FrequencyTropes vs. Women: #6 The Straw Feminist «. Alirita 2015-11-06.
3. ↑   Fallacy: Straw Man. Arkivita el la originalo je 2005-01-27. Alirita 2015-11-02.
**Ferenc Hanuy** [hanui], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hanuy Ferenc** estis hungara pastro, abato, kanoniko, prelato, profesoro.

Ferenc Hanuy  naskiĝis la 9-an de marto 1867 en Pécs. Li mortis la 1-an de majo 1953 en Pécs.

Biografio
---------

Ferenc Hanuy frekventis gimnazion, poste seminarion en sia naskiĝurbo, poste li lernis teologion en Vieno. Li pastriĝis en 1890, poste li havis laboron en diocezo en Pécs. En 1898 li ekinstruis en la menciita seminario. Ekde 1906 li instruis en Universitato de Budapeŝto, kie post 2 jaroj estis nomumita publika profesoro. Li dufoje estis dekano, en 1920 rektoro. En 1923 li estis nomumita kanoniko, poste li ne plu instruis. pli frue en 1911 li iĝis abato, poste prelato en 1927.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Kat. egy. Pécsett* (1903)
* *A parthogenesis első nyomai az ősker. írók műveiben* (1907)
* *A jegyesség és házasságkötési forma kifejlődése a Ne temere dekrétumig* (1912) - libro
* *70 é. küzdelem az autonómiáért* (1918)
* *Álapostoli kánongyűjtemények az első 3 sz-ból* (1922)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ferenc Helbing,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Helbing Ferenc** estis hungara pentristo, grafikisto, ksilografisto, profesoro.

Bankbileto fare de Ferenc Helbing
Fresko de ferenc Helbing en hotelo en Miskolc
Ferenc Helbing  naskiĝis la 25-an de decembro 1870 en Érsekújvár (nuntempa Nové Zámky en Slovakio). Li mortis la 28-an de januaro 1958 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Helbing studis en Tutlanda Reĝa Industriarta Lernejo, poste li eklaboris en presejo. En 1906 li ekinstruis ĉefe en la menciita lernejo, kie li estis rektoro inter 1927 kaj 1936. Li instruis ekzemple Piroska Szántó, Amerigo Tot. Li okupiĝis precipe pri desegnadoj de poŝtmarkoj, bankbiletoj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* Planado de bankbiletoj
* Plakatoj, ilustraĵoj, freskoj
* diversaj poŝtmarkoj

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Béla Bán
* Ferenc Bokros
* Lajos Csabai Ékes
* Tibor Gönczi-Gebhardt
* Jenő Haranghy
* Endre Horváth (grafikisto)
* Zoltán Nagy (grafikisto)
* Eszter Mattioni

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Ferenc Helbing en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 496658
* VIAF: 96655793
* ISNI: 0000 0000 7896 4249
* ULAN: 500144955
 |
La **preĝejo unua martiro Sankta Stefano** estas romkatolika historia monumento en Kemenesmihályfa.

Historio
--------

La unua mencio pri kirko okazis en 1439. Dum disetendiĝo de la reformacio ĉirkaŭ en 1550 la vilaĝanoj iĝis luteranoj kaj ili uzis la preĝejon. En 1732 la katolikoj armile reokupis ĝin kaj nature renovigaj laboroj okazis. is la preĝejon kaj konstruis turon respektive sakristion. En 1785 István Dorfmeister (1729) pentris la altaran bildon kaj freskojn, la altaro estis skulptita en 1787. La nuna fasado estas videbla ekde 1892. Arkeologoj esploris en la preĝejo en 1974.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze la turo plene reliefas kaj altiĝas. La eniro povas okazi tra la turo. La absido estas duonronda kaj pli mallarĝa, ol la navo. Interne la orgeno funkcias en la galerio.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ferenc Hajósy** [hajOŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hajósy Ferenc** estis hungara meteologo, instruisto.

Ferenc Hajósy  naskiĝis la 5-an de januaro 1906 en Budapeŝto, li mortis la 28-an de julio 1988 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Hajósy frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1928. Post siaj studoj li estis instruisto en familio, en 1931 li lernis en Vieno, en la sekva jaro li senpage laboris en la meteologia servo. Inter 1933 kaj 1935 li instruis en gimnazio de Nagykálló, poste en pluraj ĉefurbaj gimnazioj. Ekde 1935 li laboris ankaŭ en la meteologia servo. Ekde 1953 ĝis la emeritiĝo en 1966 li laboris en la meteologia instituto. Li ricevis memormedalon en 1955, en la sama jaro li kandidatiĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A Földközi-tenger vidékének csapadékviszonyai* (disertaĵo)
* *A csapadék eloszlása Magyarországon (1901-30)* (1935)
* *Magyarország csapadékviszonyai 1901-1940* (1952)
* *Magyarország Éghajlati Atlasza* (1960) - partopreno en kompilado
* *A csapadék havi és évi összegei Magyarországon a mérések kezdetétől 1970-ig* (1975) - kunlaboranto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 573694
* GND: 127455744
* VIAF: 30559490
* ISNI: 0000 0000 1875 8646
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ferenc HAVAS,** [havaŝ] laŭ hungarlingve kutima nomordo **Havas Ferenc** estis hungara baletisto kaj altlerneja instruisto. Lia edzino estis Judit Magos.

Ferenc Havas naskiĝis la 12-an de marto 1935 en Budapeŝto. Li mortis la 24-an de februaro 2007 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Havas komencis sian karieron, kiel infano en Budapeŝta Ŝtata Operejo en 1947, dume li lernis baleton de Ferenc Nádasi en la Ŝtata Baleta Instituto. Inter 1960-1964 li roladis en Londono, poste en Moskvo, en Bolŝoj-Teatro. En 1973 li dancadis en Bordeaux, baldaŭe li estis majstro en Rio de Janeiro, Stuttgart, Dortmund. Fine li instruis junajn baletistojn en altlernejo en Budapeŝto. Li havis edzinon kaj filinon. Li ricevis premion Kossuth en 1965, pli frue kaj ĉefe poste ankaŭ aliajn premiojn.

Liaj roloj (elekto)
-------------------

* Leonid Lavrovskij: Giselle, - Albert
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij-Lavrovskij: Romeo kaj Julieta (baleto) - titolrolo
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij-Petipa-Messerer: Cignolago - princo
* Béla Bartók-Gyula Harangozó: *A fából faragott királyfi* (Reĝido skulptita el ligno) - titolrolo
* László Seregi: Spartacus - Crassus
* Zaharov: Baĥĉisaraja fontano - Vaclav, Nurali, Girej
* en 3 filmoj li roladis

Liaj elektitaj disĉiploj
------------------------

* Alexandra Kozmér

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Ferenc Havas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


* Portalo pri Biografio