recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Paroĥo** estas distrikto de loka (vilaĝa, plurvilaĝa, kvartala) religia komunumo. Ĝi estas eklezia distrikteto, parto de episkopujo, regata de unu pastro nomata paroĥestro, kiu respondecas pri precipaj religiaĵoj en paroĥo. Ofte li estis helpata de vikariaj pastroj, kaj por la materia zorgado de sakristiisto. En la paroĥo loĝas, laboras paroĥanoj, kiuj partoprenas en la loka religia vivo.

En la baza senco de la vorto do temas nur pri la agotereno de paroĥestra pastro, do diversaj religiaj komunumoj povas dividi la saman teritorion en malsamajn paroĥojn. En iuj kazoj tamen ŝtataj instancoj historie ankaŭ transprenis la dividon laŭ paroĥoj por politika, administra divido de sia ŝtato - tiam temas pri administra unuo komparebla al komunumo aŭ municipo.

Historio
--------

Institucio de paroĥo ligiĝas kun disvastigo de kristanismo al vilaĝaj terenoj. Finan signifon kaj rolon de la paroĥo difinis Kvara Laterana koncilio (1215).

En mezepoko la paroĥoj plenumis diversajn funkciojn. En Pollando de la 13-a jarcento ĉe pli riĉaj paroĥoj aperis paroĥaj lernejoj, kaj en urboj ankaŭ malsanulejoj.

Nuntempe fondiĝas Domoj de Solecaj Patrinoj, pri kio feministaj organizaĵoj ne interesiĝas.

Vidu ankaŭ
----------

* Paroĥopreĝejo
* Kolegiata preĝejo
* Katedralo
* Ekskurendo

Proverbo
--------

Ekzistas proverbo pri paroĥo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Kia paroĥestro, tia paroĥo.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-11-19.

* Kategorio Paroĥo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Paroĥo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKlasnomoj pri administraj unuoj |
| --- |
| Derivataj de titolo | Reĝlando • Vicreĝlando • Duklando • Grandduklando • Princlando • Grandprinclando • Elektoprinclando • Princepiskoplando • Graflando • Margraflando • Landgraflando • Kaliflando • Emirlando • Sultanlando • Ĥanlando • Komandorlando • Baronlando • Prefektlando • Subprefektlando • Senjorlando

---

 |
| Ne derivataj de titolo | Arondismento • Departemento • Distrikto • Dividaĵo • Elektodistrikto • Govio • Gubernio • Subgubernio • Kolonio • Komarko • Komunumo • Plenumanta komunumo • Komunumaro • Kvartalo • Lando • Federacia lando • Markio • Municipo • Paroĥo • Provinco • Ŝtato • Subŝtato • Teritorio |

 |
**Gáspár Benedekfalvi** [gAŝpAr], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Benedekfalvi Gáspár** estis hungara arkivisto, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *benedekfalvi*, lia origina familia nomo estis *Klein* [klejn] ĝis 1945.

Gáspár Benedekfalvi naskiĝis la  25-an de januaro 1903(nun 1903-01-25) en Debrecen, li mortis la 21-an de januaro 1970 en Miskolc.

Biografio
---------

Gáspár Benedekfalvi akiris licencon por instrui en 1922, poste pedagogian diplomon en Scienca Universitato István Tisza en 1926, post unu jaro licencon pri arkivado. En la lernojaro 1927 li instruis en luterana pedagogia instituto en Miskolc, poste li estis asistanto en la menciita universitato. Ekde 1930 ĝis la emeritiĝo en 1959 li estis arkivestro en Miskolc, sed inter 1942–1951 li estis privata instruisto de la universitato, dum en 1946 kaj 1949 li doktoriĝis.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Kiskorú magyar királyok és azok helyettesítése* (disertaĵo, 1926)
* *A miskolci múzeumi levéltár* (1938)
* *A levéltári tárgyú jogszabályok fogyatkozásai* (1945)
* *A felülvizsgálati bíróság ténymegállapítási joga* (disertaĵo, 1946)
* *A szabályszerű elbánás alá vonás a közszolgálati jogelvek szempontjából* (disertaĵo, 1949)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 840250
 |



* Portalo pri Biografio
multnombraj hojtipoj, *Centro Etnográfico de Soutelo de Montes*, Pontevedra
La **hojo**, ankaŭ nomata **dudento** au **tridento** estas ilo por prilabori teron au rikolti engrundajn plantopartojn. Ĝi havas du (pli malofte tri) ortangulajn stabilajn ferdentojn. Ĝi estas parenca al la rastro. 

Hojoj estis kaj daŭre estas uzataj en ĝardenkulturo kaj agrikulturo.

Laŭ NPIV hojo estas speco de duonpioĉo, konsistanta el ligna tenilo kun perpendikla plata aŭ kurba klingo kaj uzata por malkompaktigi la grundon aŭ sarki trudherbojn. La verbo „hoji" signifas „malkompaktigi grundon per hojo".

Uzado, historio kaj konstruformoj
---------------------------------

*Der Rebmann.*(la vinberujisto) en Amann, *Das Ständebuch*, 1568
La hojo estis ilo, kiun jam la antikvaj homoj uzis por malkompaktigi grundon kaj rikolti kampajn fruktojn. En Mezeuropo ĝi simbolis ĝis la dudeka jarcento la kamparan staton. 

* germana hojogermana hojo
* akradenta hispana hojoKarstakradenta hispana hojoKarst
* malpeza ĝardenhojo el Aŭstriomalpeza ĝardenhojo el Aŭstrio
* "Renchtal"-hojo kun malprofundaj dentoj"Renchtal"-hojo kun malprofundaj dentoj
* "Renchtal"-hojo kun tri dentoj"Renchtal"-hojo kun tri dentoj

Heraldiko: La hojo kiel blazonbildo
-----------------------------------

* blazono de Karsdorf, distrikto Burgenlandblazono de Karsdorf, distrikto Burgenland
* Unterstrass – hojoUnterstrass – *hojo*
* Sora (Barcelono, Katalunio) – katalunlingve àrpies, hispalingve escardillo, kruciĝo inter rastro kaj hojo, kultiviloSora (Barcelono, Katalunio) – katalunlingve *àrpies*, hispalingve *escardillo*, kruciĝo inter rastro kaj hojo, kultivilo
* Zierbena (Vizcaya, Hispanio) – eŭskalingve kakoZierbena (Vizcaya, Hispanio) – eŭskalingve *kako*

Sterkhojo
---------

sterkhojo
La pli gracila sterkhojo, plej ofte kun 4 dentoj, taŭgas pli por tir- ol por haklaboroj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hojo (ilo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Museumsseite mit Abbildungen verschiedener Karste Arkivigite je 2007-09-28 per la retarkivo Wayback Machine, Geiserschmiede
* Katalog mit ca. 90 verschiedenen Bauformen von Hacken, Karsten und anderem Arkivigite je 2016-01-17 per la retarkivo Wayback Machine, SHW Friedrichstal (PDF-Datei; 2,10 MB)
**Georg SCHUBART** (latinigite: *Schubartus*; naskiĝinta la 21-an de februaro 1650 en Heldburg, mortinta la 18-an de aŭgusto 1701 en Jena) estis germana filozofo, juristo, retorikisto kaj profesoro ĉe la Universitato de Jena.

Vivo
----

Estante filo de komercanto per vinoj li frekventis Sebaldus-gimnazion kaj la gimnazion *Aegidianum* en Nurenbergo. Tuj poste li ekstudis en Jena, komence nur teologion.

Sub la influo de Johann Andreas Bose li ekstudis krome historion, antikvaĵojn, filozofion kaj retorikon krom diversaj lingvoj. Post du jaroj da instruado en la privata domo de la duka konsistoriostro Heidenreich (kie eblis plue okupiĝi pri jurscienco) li magistristri en 1686 post defendo de la tezo *De Gothorum ortu* (pri la origino de la gotoj). En 1681 li ekprofesoris en Jena pri praktika filozofio ĉe la katedro pri poezio kaj elokvenco.

Doktoriĝo jura sukcesis en 1685 per la skribo *De fatis iurisprudentiae Romanae*; sekve li rajtis docenti ankaŭ antaŭ la juristoj. Rifuzante vokiĝojn el Svedujo kaj Nederlando li transprenis post ties morto la prelegotaskojn de Caspar Sagittarius pri universala historio.

Inter liaj disĉiploj menciindas Nikolaus Hieronymus Gundling kaj Christian Sahme.

Verkoj (elekto)
---------------

* *C. Iulius Caesar dictator perpetuus sub exemplo mutatae reipublicae descriputus et dissertatione auspicali*, Weyenmaier, 1681.
* *De ludis equestribus vulgo Thurnier/Ritterspiele*, Müller, Jena 1689.
* *De moribus gentium circa foedera*, Hartog, Jena 1689.
* *Georgii Schubarti epistola ad amicum, cui famam Academiae Ienensis & honestam de se opinionem commendat*, Bailliar, Leipzig 1697.
* *Meditatio mortis ex primo iuris obiecto*, Müller, Jena 1699.

Literaturo
----------

* Art. „Schubart, Georg" de Richard Hoche. Ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie*, Band 32 (1891), p. 599–600 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* ligiloj ĉe DDB


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 825943
* GND: 124914632
* LCCN: nr2002015336
* VIAF: 62494534
* ISNI: 0000 0000 5961 6767
* LIBRIS: 378929
* SUDOC: 15037710X
* NKC: mzk2009510225
* BNE: XX1540739
 |
**Olivér Sin** [ŝin], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj plena nomo **Sin Olivér Gábor** estas hungara pentristo, ilustristo. Lia nomo ofte estas ekster Hungario *Oliver Šin*.

Artaĵo de Olivér Sin
Olivér Sin  naskiĝis la 18-an de majo 1985 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Olivér Sin interesiĝis pri artoj kaj sciencoj ekde sia infanaĝo. Li frekventis artan gimnazion en Dunakeszi, poste li studis artojn kaj la kroatan lingvon en Universitato de Okcidenta Hungario en fakultato en Szombathely. Post siaj studoj li kreas pentraĵojn, ilustraĵojn, fotojn, videojn. Li ricevis premiojn en la jaroj 2012 kaj 2013.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Budapeŝto (2009, 2012, 2014)
* Érd (2012)
* Los Angeles (2013)
* Anaheim (2014)

Elektitaj ilustraĵoj
--------------------

* titolpaĝo de Guitar Connoisseur (2013, Novjorko)
* titolpaĝo kaj internaj ilustraĵoj de Nyitnikék (2013)

Fontoj
------

* anglalingva oficiala paĝo
* hungarlingva intervjuo
* [*rompita ligilo*]

* Artaĵo de Sin (2012)Artaĵo de Sin (2012)
* Artaĵo de SinArtaĵo de Sin


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614700
 |
La Reĝa Nacia Teatro en Londono, strukturo farita tute el senŝirma betono, en la stilo de brutalismo
**Betono** estas konstrumaterialo, kiu estiĝas per firmiĝo de ligento en miksaĵo kun ŝtonaro aŭ alia volumenaĵo kaj kun pluaj komponantoj. Kiel ligento plej ofte aperas cemento. Post unu horo ĝis 10 horoj, la betona miksaĵo koagulas (perdas siajn plastajn trajtojn). Tiam la miksaĵo malmoliĝas kaj plifortiĝas.

Laŭ Francisko Azorín **betono** estas *Fluida miksaĵo el ŝtonetoj kaj mortero.* Kaj li indikas etimologion el latina *bitumen* (bitumo). Same li proponas diversajn rilatajn esprimojn, kiaj betoni, gipsa betono, kalka betono, skoria betono, gruza betono, brikpeca betono, muldita betono, prembetono, akvoza betono, subkvalita betono kaj solidiĝanta betono.

**Betonmiksaĵo** estas meĥanike intermiksitaj komponantoj de betono (cemento, ŝtonaro, akvo, ev. ingredienco aù adjuvanto ) antaŭ enmeto, kompaktigo kaj komenco de firmiĝo, ĉe cementbetonoj antaŭ komenco de hardiĝo de cemento en la miksaĵo. Komponanto de betonmiksaĵo estas ankaŭ betonada akvo, kaze de ligento bazita je morteraĵo, ekzemple cemento. Pigmento ankaŭ foje aldonitas por obteni apartan koloron.

Specoj de betono
----------------

**Magra betonmiksaĵo** - betonmiksaĵo kun malgranda enhavo de liganta cemento.

**Alilingvaj ekvivalentoj**

en : *lean concrete mix*
de: *magere Betonmischung f*
cs : *hubená (chudá) betonová směs f*
pt : *concreto magro m*
**Prefabrikita betono** - betona konstruelemento fabrikita ekster ties definitiva loko kaj pozicio,kutime industrimaniere.

**Streĉbetono** - armita betono, en kiu la ŝtalaj stangoj estas streĉataj jam dum la fabrikado.

**Vitrobetono** - betono, tra kiu lumo povas trapasi.

* BetonoBetono
* Betonigo de planko por komerca konstruaĵo.Betonigo de planko por komerca konstruaĵo.
* BetonigoBetonigo
* Miksilo por betono sur aŭtomobiloMiksilo por betono sur aŭtomobilo

Vidu ankaŭ
----------

* Betono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Betono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Betonmiksilo
* Arma reto
* Armita betono
* Vitrobetono
* Betona strukturo

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo kaj metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 35.
2. ↑  Azorín, samloke.

Literaturo
----------

* Werner, J. Terminaro de betono kaj de betonistaj laboroj, Brno 2002


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 7615
* GND: 4006111-5
* LCCN: sh85030647
* BNF: 11931040z
* NDL: 00566575
* NKC: ph114136
 |
Marleonoj sur la strando de la Kangarua Insulo.
Neophoca cinerea distribution.pngNeophoca cinerea distribution
La **Aŭstralia marleono** (*Neophoca cinerea*), ankaŭ konata kiel la **griza neofoko** kiel adapto de la latina scienca nomo, estas specio de marleono kiu estas la nura endemia pinipedo en Aŭstralio. Ĝi estas nun monotipa en la genro *Neophoca*, kun la formortinta Pleistocena Novzelanda marleono *Neophoca palatina* la nura konata samgenrano. Kun populacio kalkulita ĉirkaŭ 14,730 animaloj, la "Wildlife Conservation Act" de Okcidenta Aŭstralio (1950) listigis ilin kiel "en neceso de speciala protekto". Ties konservostatuso estis listigita kiel endanĝerigata. Tiuj pinipedoj estas specife famaj pro siaj nenormalaj reproduktaj cikloj, kiuj varias inter 5-monata reprodukta ciklo kaj 17-18-monata ekstersezona reprodukta ciklo, kompare kun aliaj pinipedoj kiuj funkcias laŭ 12-monata reprodukta ciklo. Inoj estas ĉu arĝentecaj ĉu sablokoloraj kun kremkolora subventro kaj maskloj estas malhelbrunaj ĉokoladaj kun flava krino kaj estas pli grandaj ol femaloj.

La Aŭstralia marleono estas pinipedo, plej rilata al aliaj specioj de marleonoj kaj felfokoj kiuj formas la familion de Otariedoj. Tiuj mamuloj uzas siajn naĝilojn por peli sin en akvo kaj povas piediri surtere per siaj naĝiloj. Aŭstraliaj marleonoj kunhavas distingajn trajtojn kun aliaj marleonoj. Tiuj estas mallonga felo, mallongaj naĝiloj kaj fortika korpo.

Notoj
-----

1. 1 2   (1992-01-01) "Breeding biology and movements of Australian sea lions, Neophoca cinerea, off the west coasst of Western Australia", *Wildlife Research* **19** (4), p. 405–415. doi:10.1071/wr9920405.
2. ↑   (16-a de junio 2016) "Taxonomy and biogeography of the Pleistocene New Zealand sea lion Neophoca palatina (Carnivora: Otariidae)", *Journal of Paleontology* **90** (2), p. 375–388. doi:10.1017/jpa.2016.15.
3. ↑  Scheffer, Victor B..  (1958-01-01) *Seals, Sea Lions, and Walruses: A Review of the Pinnipedia*. Stanford University Press. ISBN 9780804705448.
4. ↑   (2009-01-17) "Australian sea lions Neophoca cinerea at colonies in South Australia: distribution and abundance, 2004 to 2008", *Endangered Species Research* **13** (2), p. 87–98. doi:10.3354/esr00317.  Alirita 2015-08-29..

* Aŭstralia marleono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Aŭstralia marleono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Aŭstralia marleono en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699588
 |
Ordinado de Sankta Johano el Matha, pentraĵo de Vincento Karduĉo en Prado-Muzeo.
**Ordinacio** aŭ **ordino** estas sakramento de Kristanismo kiu faras viron diakono, sacerdoto aŭ episkopo. Ordinacio estas unu el la sep katolikaj kaj ortodoksaj sakramentoj.

En Roma Katolikismo, virinoj ne povas ordiniĝi. En la okcidentaj partoj de la Katolika eklezio, al kiu apartenas 98% da Katolikoj, edziĝintaj viroj rajtas fariĝi diakonoj, sed ne sacerdotoj aŭ episkopoj. Ordinado estas unu el la sep katolikaj sakramentoj.

En Ortodoksismo kaj en la Katolikaj eklezioj en orientaj landoj, edziĝintaj viroj rajtas fariĝi diakonoj aŭ sacerdotoj, sed ne episkopoj (kiuj kutime estas monaĥoj). En kaj Katolikismo kaj Ortodoksismo, jam ordinitaj viroj ne rajtas edziĝi, escepte kiam specialan escepton permesas episkopo. En la okcidentaj partoj de la Katolika eklezio, tia escepto ordinare okazus nur post kiam episkopo ordonus, ke tiu sacerdoto ne plu faru sacerdotajn devojn.

En Anglikanismo, la tri ordoj povas edziĝi, kaj en Nordameriko povas esti virinoj. En Britio, virinoj povas esti ordinitaj diakonoj kaj sacerdotoj, sed nur viroj povas esti episkopoj.

Protestantismo ne konsideras ordinon kiel sakramenton; ili tamen havas samtipan riton.

Vidu ankaŭ
----------

* Majoraj ordinoj
* Minoraj ordinoj
* Pastro
* Sacerdoteco

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKristanismo |
| --- |
| Jesuo Kristo | Kristo • Filo de Dio • Virga naskiĝo • Krucumo • Reviviĝo • Enkarniĝo |
| Fundamentoj kaj Biblio | Eklezio • Kredodeklaro • Kanono • Malnova Testamento • Nova Testamento |
| Teologio | Dio • (Patro • Filo • Sankta Spirito) • Triunuo • Sankta tradicio • Sanktuloj • Savo • Sakramentoj • Bapto • Kanona juro • Kristologio • Eklezioscienco |
| Historio kaj Tradicio | Maria • Apostoloj • Petro • Paŭlo • Patroj • Apero • Konstanteno • Koncilioj • Aŭgusteno • Granda skismo • Krucmilitoj • Akvino • Reformacio • Lutero |
| Nomadoj | Adventismo • Anabaptismo • Anglikanismo • Baptismo • Kalvinismo • Katolikismo • Evangeliismo • Luteranismo • Metodisto • Pentekosto • Ortodoksa Eklezio • Orientaj Eklezioj |

 |

* Kategorio Ordinacio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Declan Galbraith** (naskiĝis la 19-an de decembro 1991 estas brita kantisto, kiu publike prezentiĝas ekde la jaro 1999, do ekde la 7-a vivjaro. Li ĝis la knaba voĉoŝanĝiĝo havis brilan sopranan voĉon, kaj post tiam, kantante oktavon pli sube, same klaran tenoran voĉon. Lia patro Alec Galbraith havas skotan devenon kaj lia patrino Siobhan irlandan. Declan Galbraith havas pli junan fratinon. Lia kanta stilo aŭdeble estas en la tradicio de folklora irlanda kantoarto.

Biografio
---------

La avo de Declan regis plurajn muzikilojn kaj ofte kunportis la nepon al siaj koncertoj. En aĝo de sep jaroj Declan unuafoje publike kantis en la Charles-Dickens-festivalo en Rochester (Kent). Li komencis partopreni en talentaj konkursoj por junaj kantistoj kaj ene de la unua jaro gajnis 12 el 14 konkursoj.

En produktaĵo de muzika albumo li unuafoje partoprenis kune kun interalie la muzikgrupo Westlife kaj la kantistaj kolegoj Elton John kaj Elvis Presley - en kolekto de popmuzikaj kristnaskaj kantoj li reprezentiĝis per versio de la kanto *Walking in the Air*. Sekvis publika prezento en la celebraĵo de la regotempa jubileo de la brita reĝino Elizabeto la 2-a en la Katedralo de Sankta Paŭlo en Londono, en kiu li prezentis la kanton *Amazing Grace*, kaj en koncerto de Elton John kun pli ol 22.000 spektantoj. Plie li en decembro 2002 kantis en la koncertejo *Odyssey Arena* de Belfasto, simultane konektita al publiko de 80.000 infanoj el ĉiuj mondopartoj - tio rezultigis mencion en la *Guinness-libro de mondaj rekordoj*.

Post sukceso de muzika albumo en 2002, en kiu la tiam 10-jara Declan kantis per ankoraŭ infana voĉo, la 1-an de decembro 2006 aperis la unua internacie distribuita albumo de li post la voĉoŝanĝiĝo - sub la titolo *Thank You* ["Dankon"]. Krom en Britio kaj Irlando, la junulo interalie aparte konatiĝis en Germanio kaj la najbaraj landoj de centra Eŭropo. Pro la sukceso de la albumo *Thank You*, ankaŭ la primuzika televida kanalo VIVA ekkonsciis pri la junulo kaj en januaro 2007 prezentis la premieron de la muzika filmeto *An Angel*.

Diskaro
-------

### Albumoj

* 2002: *Declan*
* 2006: *Thank You*
* 2007: *You And Me*

### Unuopaĵoj

* 2001: *Walking in the Air*
* 2002: *Tell Me Why*
* 2006: *An Angel*
* 2007: *Love Of My Life*
* 2007: *Ego You*

* Kategorio Declan Galbraith en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo (angle kaj germane) Arkivigite je 2017-05-16 per la retarkivo Wayback Machine
* retejo franclingva Arkivigite je 2019-07-07 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 306542
* GND: 135473063
* VIAF: 80206834
* MBA: 6c0ab891-5c32-4a5d-acdd-bc6182835533
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ordinara fikario** |
| --- |
|  |
| ordinara fikario (Ficaria verna)ordinara fikario (*Ficaria verna*) |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Subregno: | trakeofitoj *Tracheophyta* |
|
|
| Superdivizio: | spermatofitoj *Spermatophyta* |
|
| Divizio: | angiospermoj *Angiospermae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | ranunkolaloj *Ranunculales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | ranunkolacoj *Ranunculaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | fikario *Ficaria* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **ordinara fikario** ***Ficaria verna***Huds.  |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ordinara fikario  |

 |
| v • d • r |

La **ordinara fikario**, aŭ **ranunkoleca fikario** (latine *Ficaria verna*, antaŭe *Ranunculus ficaria* ), aŭ pli mallonge **fikario** estas specio de plantoj el la biologia genro fikario kaj la biologia familio ranunkolacoj (*ranunculaceae*).

Priskribo
---------

La specio havas klavformajn tuberajn radikojn, longpetiolajn korformajn foliojn kaj flavajn florojn, plej ofte kun 8 longaj petaloj. Kiel ĉiuj ranunkolacoj, la fikarioj havas kunmetitajn foliojn, kiuj havas traĥeojn en plurajn ciklojn.

Manĝeblo
--------

La folio manĝeblas antaŭ ol aperas la floroj. Ankaŭ la tuberoj manĝeblas krude, brogitaj aŭ mallonge frititaj. Dum kaj post florado, ĉiuj partoj de la planto fariĝas venenaj, do ne plu manĝu ilin!

Referencoj
----------

1. ↑  *Ficaria verna* ĉe World Flora Online
2. ↑  *Listo de plantoj baza* ĉe Google Sheets
3. ↑  *Ranunculus ficaria* ĉe World Flora Online
4. ↑  *fikario* en PIV ĉe vortaro.net

fikariaj floroj kaj folioj
tipa hejmeca romano *Der König der Bernina*, de Jakob Christoph Heer
**Hejmeca literaturo** (germane: *Heimatdichtung*, angle: *regional litterature*, slovene: *domačijska literatura*) estas ĝenro de poeziaĵoj kaj prozo kiuj (ofte disde lokula vidpunkto) temigas problemojn de vilaĝo, valo, urbo, pejzaĝo aŭ regiono. Tiaj aŭtoroj ne malfiere nomas sin *hejmecaj poetoj*.

Grupoj
------

Andreas Dorschel distingas inter prisilentanta kaj instruanta hejmeca literaturo. Ĉi lasta docentas pri nature estiĝinta kadro dume la unue citata intence ne surpaperigis ĉiujn detalojn por ravi, krei magion, lasi mistikon inter la linioj (ekz. dum priskribo de bela pejzaĝo).

Literaturo skribita en dialektoj ofte sed ne nepre apartenas al tiu ĉi ĝenro. Filmarte ekzistas filmoj kiuj metas similajn temojn ekranen. Tia hejmeca literaturo ekzistas en ĉiuj regionoj de Eŭropo. La temaro ne estas primokinda nur pro ĝia regiona limiĝo.

Ne malofte ankaŭ senteblas rezistado kontraŭ grandurba civilizo, naturalismo kaj dekadenca simboliko de la komenco de la 20-a jarcento. Ĝian estiĝon ankaŭ kaŭzis industriigo kaj la kreskantaj urboj, la proletariĝo de multaj homoj. Kontraŭ la ofte negativa priskribo de naturalismo la hejmecaj poetoj metas optimismon fidante la praajn fortojn de uloj sen degenero kaj pejzaĝoj ne artefaritaj. Pro nefidindeco de la burĝaro oni kreis romantike mitologiojn pri la kamparana vivo, dume urboj suspekton havis egali krimon, ateismon, liberalismon, subaĉetadon, seksajn perversiojn.

En Germanujo Friedrich Lienhard kaj Adolf Bartels - en la gazeto "Heimat" - propagandis spiritan splitiĝon disde la ĉefurbo Berlino. Malgraŭ planon fari bonegan literaturon la rezultoj estis mezkvalitaj. Celo ĉefa iĝis vole nevole la klerigo de nekleritoj. Inspiradis internacie ekz. la poetika realismo de Gottfried Keller, Wilhelm Raabe, Otto Ludwig, Peter Dörfler, Selma Lagerlöf, Knut Hamsun kaj Sigrid Undset. Ofte troviĝis la rakontitaj aferoj en necentraj teritorioj, ekz. Sudetio, Supera Silezio, Transilvanio, Banato, Luneburga erikejo.

Post 1933 la nazioj misuzis la terminon de hejmeca literaturo por produkti librojn de la rasisma ideologio pri protektotaj tereno kaj sango.

Ekzemploj
---------

Ekzemplaj verkistoj en Germanlingvio estas Karl May, Friedrich Fuldner, Ludwig Anzengruber, Berthold Auerbach, Rudolf Hans Bartsch, Gustav Frenssen, Friedrich von Gagern, Ludwig Ganghofer, Jeremias Gotthelf, Rudolf Herzog, Paul Keller, Josef Perkonig, Wilhelm von Polenz, Peter Rosegger kaj Theodor Storm.

Referencoj
----------

1. ↑  Andreas Dorschel: "Wunderbar gewaltig. Verschweigende und benennende Heimatpoesie." Ĉe: *Triëdere. Zeitschrift für Kunst, Literatur und Theorie* nr. 15, 2/2016, p. 75–87.

Literaturo
----------

* Lilian Ramos: *The romantic regional poetry of Peter Rosegger (1843–1918). Heimatdichtung and Dorfgeschichte.* Edwin Mellen Press, Lewiston, NY 2015.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Rosmarie Zeller: "Heimatliteratur". Ĉe: *Historisches Lexikon der Schweiz* (HLS) (tie ĉi interrete)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 837048
* GND: 4134659-2
 |
Pri la komunumo
---------------

**Oltingen** estas komunumo en la distrikto Sissach en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 419 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Oltigen situas en la supera parto de la valo de la rivero Ergolz, kiu fontas en la centro de la vilaĝo. Pro la bone konservitaj domoj, farmbienoj kaj du muelejoj el mezepoko la vilaĝo estis atribuita al la sivsa inventaro de vilaĝoj kun vilaĝaspekto de nacia signifo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Oltingen limas en nordo al Rothenfluh kaj Anwil, en oriento al Kienberg (Kantono Soloturno), en sudoriento al Erlinsbach kaj Rohr (ambaŭ en Kantono Soloturno), en sudokcidento al Zeglingen, kaj en okcidento al Wenslingen.

Trafiko
-------

Oltingen situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Ĝi estas konektita al la reto de la publika trafiko per poŝtaŭtolinio al Tecknau kaj Gelterkinden.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Oltingen datiĝas el la jaro 1244 jam kiel *Oltingen*.

En mezepoko la distriktlimo inter *Sisgau* kaj *Frickgau* disigis la vilaĝon en du partoj. La orienta parto apartenis al la senjorlando Kienberg kaj la okcidenta al la senjorlando Thierstein. En la jaro 1684 la urbo Bazelo akiris ambaŭ partojn kaj atribuis ilin al la voktejo Farnsburg. Ek de 1814 Oltingen apartenas al la distrikto Sissach, kun kiu ĝi en la jaro 1833 integriĝis al la nove fondita Kantono Bazelo Kampara.

Vidu ankaŭ
----------

* komunumoj de Haut-Rhin
* Oltingen, francigite *Oltingue* en Alzaco

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Oltingen
* Oltingen en la Historia Leksikono de Svislando

 Vikifontaro|}}* La vikipedia komunejo
- Kunlaboru en Commons **Komunejo** proponas multimediajn dosierojn al temo sub la gloso **Oltingen**
  

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Sissach |
| --- |
| SissachSissach Anwil  •  Böckten  •  Buckten  •  Buus  •  Diepflingen  •  Gelterkinden  •  Häfelfingen  •  Hemmiken  •  Itingen  •  Känerkinden  •  Kilchberg  •  Läufelfingen  •  Maisprach  •  Nusshof  •  Oltingen  •  Ormalingen  •  Rickenbach  •  Rothenfluh  •  Rümlingen  •  Rünenberg  •  Sissach  •  Tecknau  •  Tenniken  •  Thürnen  •  Wenslingen  •  Wintersingen  •  Wittinsburg  •  Zeglingen  •  Zunzgen | Sissach |

 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ordinara piruso** |
| --- |
|  |
| PirojPiroj |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonuloj *Dicotyledones* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Rozaloj *Rosales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Rozacoj *Rosaceae* |
|
|
| Tribo: | Pireo *Pyreae* |
| Subtribo: | Pirenoj *Pyrinae* |
|
| Genro: | *Pyrus*L. 1753 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Ordinara piruso** *Pyrus communis*L. |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ordinara piruso  |

 |
| v • d • r |

**Ordinara piruso** (science: *Pyrus communis*) estas specio de piruso (science: *Pyrus*). Temas pri pirarbo indiĝena de centra kaj orienta Eŭropo kaj sudokcidenta Azio.

Ties frukto estas unu el la plej gravaj kaj konataj fruktoj de moderklimataj regionoj, nome specio el kiuj derivas plej el la pirkultivaroj produktitaj en Eŭropo, Nordameriko, kaj Aŭstralio. Du aliaj specioj, nome la Naŝia (*Pyrus pyrifolia*) kaj la hibrido Ĉina blanka piro aŭ ĝa-piro (*Pyrus × bretschneideri*, en ĉina: 白梨; pinjine: báilí) estas pli amplekse kultivataj en Orienta Azio. 

Floro de piruso.

Referencoj
----------

1. ↑  piruso en vortaro.net

Literaturo
----------

* F. Jahn, Ed. Lucas, Johann Georg Conrad Oberdieck: *Illustriertes Handbuch der Obstkunde. 2-a eldono: Birnen.* Stuttgart 1860
Omar Souleyman ĉe la Perth International Arts Festival (2011)
**Omar Souleyman,** عمر سليمان(arabe) \* 1966 in Raʾs al-ʿayn, estas siria muzikisto. Li kantas en la araba de Sirio kaj Irako samkiel en la kurda lingvo. Lia muziko povas aparteni al la stiloj mondmuziko, dabke, folklora kaj elektronika. Lia stilo konsistas el kantoj el la mezoriento dum tradiciaj orientaj folkloraj dancoj (debka) sur tekno-ritmo, ankaŭ nomata 'siria tekno'  Omar Souleyman kuraĝigis dekojn eble milojn da okcidentajn aŭskultantojn brakumi mezorientan muzikon.

Vivo
----

Souleyman komencis sian karieron kiel muzikisto en 1994. Ekde tiam, li eldonis proksimume 500 Live- kaj Studio albumojn, la plejparto de ili estas tamen, registradoj de geedziĝfestoj sur kasedoj, dum kiuj li kantis kaj kiel donaco al la geedziĝa paro kaj kiuj poste estis kopiitaj kaj venditaj.

En 2011, li ludis ĉe la Glastonbury Festivalo en junio 2011 ĉe la Festivalo Kaoso en Tejas en Aŭstino (Teksaso). En aŭgusto 2011 li koncertis en la Paredes de Coura en Portugalio. 

En aŭgusto 2013, li koncertis ĉe la Festivalo Way Out West en Göteborg. En decembro 2013, li koncertis dum la Nobel-premio pri paco 2013 en Oslo.

En julio 2014 li koncertis en la Roskilde Festivalo, Danio kaj la 16-an de junio 2014 en la One Love Festivalo in Istanbulo, Turkio.

Diskaro
-------

### Studioalbumoj

* 2006: *Highway to Hassake* (Sublime Frequencies)
* 2009: *Dabke 2020* (Sublime Frequencies)
* 2010: *Jazeera Noktoj* (Sublime Frequencies)
* 2011: *Haflat Gharbia – La Okcidentaj Koncertoj* (Sublime Frequencies)
* 2011: *Leh Jani* (Sham Palace)
* 2013: *Wenu Wenu* (Ribbon Music)
* 2015: *Bahdeni Nami* (Monkeytown Records)
* 2017: *To Syria, With Love* (Mad Decent)
* 2019: *Shlon* (Mad Decent)

Ligiloj
-------

* **Commons: Omar Souleyman** – Bildaro, videoj kaj aŭdomaterialoj.
* oficiala retejo
* Ribbon Music Wenu Wenu
* Oficiala tviterokonto
* Oficiala FB-paĝo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

Tiu ĉi artikolo estas grandparte traduko de la sama artikolo en la germana kaj nederlanda versio de vikipedio je dato 15a oktobro 2017.

1. ↑  Andy Morgan. OMAR SOULEYMAN – Love him or hate him. *Andy Morgan Writes* (2011-01-10)
2. ↑  (angla) Gabriel Szatan, *To Syria, With Love: The Heartbroken Folk of Omar Souleyman*
3. ↑  Andy Morgan: *Omar Souleyman.* Ami lin aŭ malami lin. 10. En januaro 2011, alirita en la 21. Aprilo 2014 (La Angla).
4. ↑  tipo de Levy: *Kaoso En Tejas Antaŭvido: Omar Souleyman, La Reĝo de Sirio Techno.* Arkivigite je 2012-04-06 per la retarkivo Wayback Machine En: *austinist.* 18. Majo 2011, konsultita sur 21. Aprilo 2014 (La Angla).
5. ↑  *Omar Souleyman.* Arkivigite je 2013-12-16 per la retarkivo Wayback Machine Nobel-Premio Pri Paco Koncerto. Elŝutita je 21. Aprilo 2014 (La Angla).
6. ↑  Jacobo Medrado, One Love Festival’ın yıldızı Suriyeli sanatçıyla müziğini ve şöhretini konuştuk.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 594653
* LCCN: no2008039794
* VIAF: 44636700
* ISNI: 0000 0000 7849 5526
* SUDOC: 145309126
* BNF: 15854050s
* MBA: 09f79b92-fd07-482a-88d9-a335240ebb7f
 |
**1 Live** (propra skribmaniero *1LIVE*; ĝis la 4-a de januaro de 2007: *Eins Live*) estas radiostacio de la Germana Radiofonio.

La komenco de la sendado estis en la 1-a de aprilo de 1995. La motivo de la komenco stacia estis ke la aŭskultantaro de la antikva stacio WDR1 konstante maljuniĝis kaj ne vere estis en la aĝinterspaco de 14 ĝis 29 jaroj. La nova stacio estis koncipita kiel "vera junecradio", sekve por personoj de 14 ĝis 29 jaroj.

1LIVE estas la plej granda kaj plej populara stacioj apartenantaj de WDR (okcidentgermana Broadcasting). Multaj faciligantoj kiuj laboras ĉe 1LIVE kiuj antaŭe laboris ĉe aliaj radiostacioj.

Konataj gastigantoj
-------------------

* Simon Beeck
* Thorsten Schorn
* Sabine Heinrich

Comdy sendo
-----------

Multaj Comdy sendo havas / havis 1LIVE

* Sataan la serio
* 1LIVE Noob kaj Nerd

1LIVE ankaŭ posedas Sedemast ekzemple la transmisor Teutoburgo Arbaro. Ĉi tio estas parto de la WDR tra transmisor Teutoburgo Arbaro estas 1LIVE en Osnerbrück enspezi

* Kategorio Einslive en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Jozefo-kirko
interno
**Preĝejo Sankta Jozefo** (germane: *Kirche St. Josef*) estas la romkatolika paroĥkirko de Mühlhausen (Turingio) en Germanujo situante proksime de la stacidomo (Waidstraße 26). Temas pri krucforma halokirko kun tri navoj kiu konstruitis inter 1903 kaj 1905 laŭ planoj de la paderborna diocezĉefkonstruisto Arnold Güldenpfennig.

Historio, arkitekturo kaj meblaro
---------------------------------

Kirkokonstrusocieto transprenis en 1884 la iniciaton konstrui la Jozefo-kirkon. En la 14.7.1903 metis oni la fundamentan ŝtonon. Konsekriĝo estis en la 15.8.1907, du jarojn post la fino de ĉiuj konstruadoj, fare de episkopo Wilhelm Schneider.

Temas pri novgotika halokirko kun multangule finiĝanta ĥorejo kaj similaj transeptaj aksoj. La turalteco estas de 52 metroj. La meblarofaro daŭris jardekojn. La figuroj de la sanktloj estiĝis komence de la 20-a jarcento en la atelieroj de Wiedenbrück. En 1907 kreis la pentristo Eduard Goldkuhle la staciojn de via crucis. En 1934 pentritis figuroj de sanktuloj vanden. En 1962 oni refaris la internon forigante la pentradon kaj parton de la sanktulo-figuroj. La novgotikajn fenestrojn oni anstataŭigis per rombaj vitraloj kaj la flankaj altaroj kaj la alta predikejo ankaŭ malaperis. En 1981 ricevis la preĝejo novan orgenon. 

La nuntempa aspekto ŝuldiĝas al restaŭrado de 2001 kiam oni pliantaŭen metis la altaron ĝis la navokruciĝo. Muroj kaj volboj nove farbitis. Kvin de la artistino Maren Magdalena Sorger el Magdeburg dezajnitaj altarejvitraloj realiĝis fare de la paderborn-a ateliero *Peters Floatglasmalerei*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Jozefo (Mühlhausen) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hejmpaĝo
* prezento sur urba porturisma paĝo Arkivigite je 2022-05-16 per la retarkivo Wayback Machine

Notoj
-----

1. ↑  Gerhard Günther, Winfried Korf: *Mühlhausen. Thomas-Müntzer-Stadt*, A. Seemann, Leipzig 1986, ISBN=3-363-00018-9, p. 148-149
2. ↑  ĉi-prie ĉe thueringen.info

51.20951710.468559Koordinatoj: 51° 12′ 34″ N, 10° 28′ 7″ O (mapo)
 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807321
* GND: 4748667-3
* VIAF: 265697539
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Ora Triangulo (Sudorienta Azio). |

En geometrio, **ora triangulo** estas izocela triangulo en kiu la du pli longaj lateroj estas de interegala longo kaj en kiu la rilatumo de ĉi tiu longo al longo de la tria, pli malgranda latero estas la ora proporcio

{\displaystyle \varphi ={1+{\sqrt {5}} \over 2}\approx 1,61803\dots }.
Ĉi tiu estas la formo de la trianguloj apud verticoj de la regulaj kvinpintaj steloj.

La responda vertica angulo estas:

{\displaystyle \theta =\cos ^{-1}\left({\varphi \over 2}\right)={\pi \over 5}=36^{\circ }.}
* Ora triangulo. La rilatumo a/b estas ekvivalento al la ora proporcio φ.Ora triangulo. La rilatumo *a/b* estas ekvivalento al la ora proporcio φ.
* Kvinpinta stelo el kvin egalaj lateroj. Ĉiu pinto estas ora triangulo.Kvinpinta stelo el kvin egalaj lateroj. Ĉiu pinto estas ora triangulo.
* Oraj trianguloj enskribitaj en logaritma spiraloOraj trianguloj enskribitaj en logaritma spiralo
* Oraj trianguloj laŭ la unua kaj la dua formo, 
  
    
      
        φ
        =
        
          
            
              B
              C
            
            
              B
              X
            
          
        
        =
        
          
            
              A
              C
            
            
              A
              X
            
          
        
      
    
    {\displaystyle \varphi ={\frac {BC}{BX}}={\frac {AC}{AX}}}
  
(Animacio)Oraj trianguloj laŭ la unua kaj la dua formo, {\displaystyle \varphi ={\frac {BC}{BX}}={\frac {AC}{AX}}}(Animacio)

Vidu ankaŭ
----------

* Keplera triangulo
* Penrosa kahelaro
* Speciala orta triangulo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ora triangulo (geometrio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ora triangula je MathWorld
**Pasado de Venuso vidita elde Marso** okazas, kiam Venuso pasas
ekzakte inter Suno kaj Marso. Dum la pasado,
Venuso aperus, por hipoteza marsa observanto, kiel nigra disketo trairanta la sunan diskon.
Tiu pasado de Venuso elde Marso estas nevidebla elde Tero (la sunluma malpliiĝo sur Marso
estas nemezurebla).

Ofteco
------

La pasadoj de Venuso viditaj elde Marso estas multe pli oftaj ol
tiuj viditaj elde Tero kaj la
pasadoj de Tero elde Marso; ili okazas ĉirkaŭ po
du aŭ tri foje ĉiuj tridek jaroj.

Ili ŝajnas, laŭ empiriaj observoj, aperi disigitaj de periodoj
de 24 042,45 tagoj, tio estas 65 jaroj kaj 301,2 tagoj (iom malpli ol 65 jaroj 10 monatoj). Tiu periodo kongruas kun 72 sinodaj periodoj de Venuso rilate al Marso.

La sinoda periodo de Venuso rilate al Marso estas 333,92 tagoj kaj la kliniteco de la
venusa orbito sur tiu de Marso estas 1,94°, malpli ol 3,39° rilate al la orbito de Tero (ekliptiko).

Ĝis nun, neniu vidis pasadon de Venuso elde Marso. La venonta pasado de Venuso estos eble
observata de marsaj esploradistoj aŭ roboto, la 20-an de aŭgusto 2030.

Datoj
-----

Estintaj kaj estontaj pasadoj de Venuso vidataj elde Marso

|  |
| --- |
| * la 20-an de septembro 1730
* la 2-an de majo 1735
* la 1-an de marto 1737
 |
| * la 17-an de julio 1764
* la 27-an de februaro 1769
 |
| * la 17-an de julio 1796
* la 27-an de februaro 1801
 |
| * la 15-an de majo 1830
* la 27-an de decembro 1834
 |
| * la 15-an de majo 1862
* la 26-an de decembro 1866
 |
| * la 11-an de marto 1896
* la 25-an de decembro 1898
* la 24-an de oktobro 1900
 |
| * la 12-an de marto 1928
* la 23-an de oktobro 1932
 |
| * la 22-an de oktobro 1964
* la 22-an de aŭgusto 1966
 |
| * la 7-an de januaro 1994
* la 21-an de aŭgusto 1998
 |
| * la 19-an de aŭgusto 2030
* la 18-an de junio 2032
 |
| * la 5-an de novembro 2059
* la 17-an de junio 2064
 |
| * la 5-an de novembro 2091
* la 16-an de junio 2096
* la 16-an de aprilo 2098
 |
| * la 2-an de septembro 2125
* la 16-an de aprilo 2130
 |
| * la 2-an de septembro 2157
* la 14-an de aprilo 2162
* la 12-an de februaro 2164
 |
| * la 30-an de junio 2191
* la 11-an de februaro 2196
 |

Vidu ankaŭ
----------

* Pasado (astronomio)
* Pasado de Merkuro
* Pasado de Venuso
* Pasado de Merkuro elde Venuso
* Pasado de Tero elde Marso

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Transits of Venus on Mars Fifteen millennium catalog (*pasadoj de Venuso elde Marso 15 000-jara katalogo*) 5 000 aK - 10 000 pK (angle)
**Omer SIMEON** (\* 21-an de julio 1902 en Nov-Orleano, Luiziano; † 17-an de septembro 1959 en Novjorko) estis usona klarnetisto kaj saksofonisto.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Vivo
----

En 1914 Omer Simeon transloĝiĝis kun sia familio ekde Nov-Orleano al Ĉikago. Li sekvis lecionojn de Lorenzo Tio jr. kiu ankaŭ estis transloĝiĝinta al Ĉikago. Li ludis en la ensemblo de sia frato , la Al Simeons Hot Six. Sekvis dungiteco en la bando Charlie Elgars Creole Orchestra de 1923 ĝis 1927. En 1928 li iris al Novjorko kaj ludis kun Luis Russell kaj Jelly Roll Morton, revenis tamen samjare al Ĉikago, por ludi tie kun Erskine Tate en ties orkestro. En 1931 li membriĝis en la orkestro de Earl Hines, en kiu li restis ĝis 1941. Sekvis la orkestro de Jimmie Lunceford ekde 1942 ĝis 1950. Li surdiskigis diksilandon kun la Creole Orchestra de Kid Ory en 1944 kaj 1945 samkiel kun Wilbur de Paris kaj lia bando. Li mortis en 1959 pro kancero.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Detalaj informoj pri Omer Simeon (anglalingvaj)[*rompita ligilo*]

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 368145
* GND: 1116038021
* LCCN: n91022224
* VIAF: 56797658
* ISNI: 0000 0000 2934 8079
* SUDOC: 080757456
* BNF: 13899783f
* MBA: bf319be5-31ba-48d1-a4bb-da4235994d7a
 |
tombo de Fritz Baedeker en Lepsiko
**Fritz BAEDEKER** (naskiĝinta la 4-an de decembro 1844 en Koblenz, mortinta la 9-an de aprilo 1935 en Lepsiko) estis germana eldonisto kaj plej juna filo de Karl Baedeker. Post ties morto li transprenis la eldonejan estradon ekde 1869.

Vivo
----

Post frekvento de gimnazio en Koblenz ĝis 1863 li studis ĉe la Universitato de Hajdelbergo kie li iĝis en 1864 membro de la studenta korporacio *Corps Vandalia*. Poste li iris Berlinon kaj iĝis en 1866 volontulo kanonpafista ĉe la Unua rajdista baterio de la Gvardia kampartileriregimento. Li partoprenis la batalon ĉe Hradec Králové. Poste li startigis trejniĝon librovendistan en Ĝenevo. En al 1.3.1869 li iĝis, kun la frato Karl, kompaniano ĉe la patra eldonejo. En 1870 ambaŭ forlasis en 1870 la kutiman sidejon kaj transloĝiĝis Lepsikon kie reekis la eldonejo en la jaro 1872-a. La afergvidantoj ege koncentriĝis pri eldonejaj aferoj kaj la pligrandigo de la gamo de porturistaj gvidlibroj gravis. En 1878 Fritz sole ekrespondecis pri la tuto post retiriĝo de Karl pro sanecaj kialoj.

En 1873 li edzinigis Flöry Landfermann kiu naskis kvin infanojn. La filoj Ernst (1878–1948), Dietrich (1886–1969) kaj Hans (1874–1959) daŭrigis la eldonejan gvidadon dume Karl (1877–1914) iĝis fizikisto. En 1909 Fritz Baedeker iĝis honora doktoro de la Universitato de Lepsiko. Li entombigitis sur la Suda tombejo (Lepsiko).

Gvidlibroj kun etaj ŝanĝoj
--------------------------

La tiam tre vigla fremdultrafika manio memkompreneble ankaŭ plivivigis la spezojn per gvidlibroj. La pligrandiĝantaj postuloj de la vojaĝemuloj necesigis samtempe kaj pli altan kvaliton de la libraj helpiloj kaj pli mallongan, pli precizan skribmanieron. Ofte paralelis al la germana eldono fremdlingvaj (ekz. en la angla kaj la franca). Post eksplodo de la Unua mondmilito tuj ĉesis tiu ĉi epoko de ekfloro entreprena.

Literaturo
----------

* Lülfing, Hans, "Baedeker, Fritz" ĉe: Neue Deutsche Biographie 1 (1953), p. 516 (tie ĉi interrete)
* L. Laurence Boyle: "Fritz Baedeker". Ĉe: *Reiseleben* 10/1985, p. 2–5 (interrete).
* Alex W. Hinrichsen: *Baedeker's Travel Guides 1832–1990. Bibliography 1832–1944; Listing 1948–1990. History of the publishing house*. Dua eldono. 2008, p. 31–35. 49 (interrete).

Notoj
-----

1. ↑  *Kösener Corpslisten* 1960, 68/351.
2. ↑  Sub la estrado de Fritz Baedeker aperis gvidlibroj pri jenaj celoj: Svedujo kaj Norvegujo (1879), Rusujo (1893), Norda Ameriko (1893), Kanado (1894), Hispanujo kaj Portugalujo (1897), Konstantinopolo kaj Malgranda Azio (1905), Mediteraneo (1909), Barato (1914).

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 804970
* GND: 116033150
* VIAF: 13047518
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Oranĝabrusta roksaltulo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Turdedoj *Turdidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Chaetops* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Chaetops aurantius***(Layard, 1867) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Oranĝabrusta roksaltulo  |

 |
| v • d • r |

Ilustraĵo de Oranĝabrusta roksaltulo kiel plenkreska masklo
La **Oranĝabrusta roksaltulo** aŭ Drakensberga roksaltulo,*Chaetops aurantius*  estas afriktropisa mezgranda insektomanĝanta paserina birdo endemia de la makisa montaro de Drakensbergoj en sudorienta Sudafriko kiu konstituas inter aliaj la ekoregionon "Drakensbergaj montaraj herbejoj, duonarbaroj kaj arbaroj". Ĝi ankaŭ estas endemia en la finboso.

Tiu estas grundonestumanta specio kiu manĝas ĉe rokaj deklivoj kaj ŝtonejoj. Ili ofte ripozas sur rokoj. La tre rilata Ruĝeca roksaltulo, *Chaetops frenatus* estas foje konsiderata samspecifa. Tiu laste menciita specio uzas unu aŭ 2 helpantajn individuojn, kutime idoj de la plenkreska paro el la pasinta reprodukta sezono por helpi tiun en teritoria defendo kaj alarmo kaj en manĝigado de idoj. Pro la granda simileco inter tiuj du specioj, tre verŝajne ankaŭ la Oranĝabrusta roksaltulo uzas similan strategion.

Tiu roksaltulo estas 23-25 cm longa kun longa nigra vosto kaj fortajn krurojn. La masklo havas malhelgrizan kapon kun blanka mallarĝa superokula strio kaj larĝa kaj longa blanka mustaĉa strio. Dorso kaj flugiloj estas malhelgrizaj. La **subaj partoj estas oranĝaj** (kio nomigas la specion) kaj la pugo estas ruĝeca.

Ino kaj junulo havas pli palgrizajn kapojn, suprajn partojn kaj flugilojn, pli senkoloran kapobildon, oranĝecajn pugojn kaj sablokolorajn subajn partojn. La alvoko estas laŭta *uiuuu*.

La tre rilata Ruĝeca roksaltulo ne koincidas en teritorio kun la Oranĝabrusta roksaltulo. La masklo de tiu specio havas ruĝecajn subajn partojn, kaj inoj kaj junuloj estas pli malhele sube ol la Ruĝeca roksaltulo.

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |

* Ian Sinclair, Phil Hockey and Warwick Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa* (Struik 2002) ISBN 1-86872-721-1
* Richard T. Holmes , Bernhard D. Frauenknecht, Morné A. Du Plessis *Breeding system of the Cape Rockjumper, a South African fynbos endemic*, **The Condor** Volume 104, Februaro 2002
La oranĝa domo; dekstre bone videblas la promenovojo el la pli supre situanta Friedenstein-kastelo
La **Oranĝerio de Gotha** (germane *Orangerie*) troviĝas en la urbocentro de Gotha inter la kasteloj Friedenstein kaj Kastelo Friedrichsthal, Friedrichsstraße nr 6. La iam en la oranĝejo gastanta biblioteko estas ekde 2014 en la najbara Vintra palaco. Ĝi ja apartenas al la Kastelparko Gotha.

Priskribo
---------

"Sendube la plej bone ekipita kaj bela siaspece" - tial priskribis la historiisto de Gotha Johann Georg August Galletti en sia verko *Geschichte und Beschreibung des Herzogthums Gotha* la oranĝerion surlokan. Ĝia konstruo (laboroj antaŭaj estis faritaj jam de Johann Erhard Straßburger) komencitis en 1747 fare de Gottfried Heinrich Krohne por anstataŭigi la iaman kuirĝardenon kaj finfaritis en 1774 fare de Johann David Weidner. Ĝi estas unu el la plej gravaj oranĝeriaj kompleksoj de la 18-a jarcento kaj juvelaĵo de mezgermana arkitekturo. Konceptitie kiel ligilo inter la Friedenstein-kastelo kaj Friedensthal-kastelo ĝi senteble antaŭanoncas la modestan Friedensthal-kastelon al personoj malsuprengrimpantaj de la impona Friedenstein-kastelego: tion Krohne faris per la truko ke li movis la akson je 20 gradoj. Tial la du oranĝeriaj domoj kaj la du forcejoj optike apartenas jam al la envala kasteleto, kvazaŭ ili estus prilongigitaj aleroj. 

Tipe la oranĝerio apartenas al tiaj oranĝerioj, kiuj faras flankan enkadron de kasteloj simile al la cirkelaj dometoj de la kastelĝardeno de Schwetzingen. Tamen ili restis memstaraj kaj unikaj, koncerne kaj la konstruteknikon de la domoj kaj la ĝardenon ĉirkaŭantan. Subigo al aliaj parkopartoj ne faritis tiel ke la komplekso de Gotha bonege plenumas ĉioman reprezentatecon de vera oranĝerio. Krome la situo ĉe la piedo de monteto oriente kun necesaj terasoj, ŝtuparoj, kaskadoj kvazaŭ invitis al instalo de tia majstroverko arkitektura. Sed tre bedaŭrinde, de la tuta programo realigitis nur ero. En 1781 la oranĝerio havis ankoraŭ 2953 oranĝajn plantojn. Il troviĝis en la norda, granda oranĝeria dume la suda domo (nomita "laŭrejo") servis por la kultivado de laŭraĵoj, cipresacoj, granatoj, mirtacoj, oleandro kaj figoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Oranĝerio de Gotha en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Hejmpaĝo de la oranĝerio Arkivigite je 2014-12-25 per la retarkivo Wayback Machine

Literaturo
----------

* Jens Scheffler, Helmut-Eberhard Paulus, Andreas M. Cramer: *Herzogliche Orangerie Gotha: Garten der Goldenen Früchte*, Deutscher Kunstverlag, Berlin 2017, ISBN 978-3-422-03129-6
* Stiftung Schloss Friedenstein Gotha (eld.): *Im Reich der Göttin Freiheit. Gothas fürstliche Gärten in fünf Jahrhunderten*, Hain Verlag, Weimar 2007