recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sistro** (aŭ sistrumo) estas idiofona instrumento, kiun oni uzis ĉefe en la antikva Egiptujo kaj Irako. Ĝi konsistas el U-forma kupra aŭ bronza kadro, je kiu oni fiksas metalajn stangetojn, kiuj tintas dum skuado de la instrumento. Ĝia nomo venas el la greka *σείω, seio*, 'skui' kaj *σείστρον, seistron,* 'kiun oni skuas' vortoj.

Egiptujo
--------

Sistro en la antikva Egiptujo estas taksata kiel sankta instrumento, kiun oni uzis ofte dum templaj diservoj. Oni ofte figurigas basteton, diinon de la gajeco kaj danco, kun sistro, sed oni ligas la instrumenton plej ofte al kulto de Hatoro; ties U-formo memorigis la egiptujanojn pri kornoj de la diino, ofte simbolizita en formo de bovino. Oni skuis la sistron por forpeli dion de la ĥaoso, Sethon. Iziso estis ofte figurigita per sistro en unu mano, en la alia kun sitelo, simbolo de inundo de Nilo.

Sistro hodiaŭ
-------------

Sistro estas uzata eĉ hodiaŭ dum diservoj de la kopta kaj etiopa eklezioj. 

* Faraon-inoTausert (20-a dinastio) kun sistro
* Hator-kapa sistro (26-a dinastio)
* Romi-epoka Izis-statuo
* Kopta sistrumo
**Sitter** estas rivero en orienta Svislando. Ĝi havas longecon de 49 km. La akvokolekta regiono de Sitter etendiĝas sur teritorio de proksimume 340 km²

Fonto
-----

Sitter fontas en la montarmasivo Alpstein en Kantono Apencelo Interna. Ĝiaj tri fontriveroj *Wissbach*, *Schwendibach* kaj *Brühlbach* kunfluas en Weissbad kaj ek de tie nomiĝas Sitter.
Wissbach fontas okcidente de la monto *Kronberg*, Schwendibach havas sian originon nordokcidente de Säntis kaj Brühlbach naskiĝas oriente de Hoher Kasten. La koordinatoj de la fonto (kunfluejo de la tri fontriveroj) estas 47° 18′ 38″ N 9° 26′ 8″ O﻿ / ﻿47.31056 °N, 9.43556 °O﻿ / 47.31056; 9.43556 (mapo)Koordinatoj: 47° 18′ 38″ N 9° 26′ 8″ O﻿ / ﻿47.31056 °N, 9.43556 °O﻿ / 47.31056; 9.43556 (mapo).

Vojo de la rivero
-----------------

Post la kuniĝo de la trifontriveroj en Weissbad, Sitter fluas unue norden tra Apencelo. La rivero tiam en impresa ravino fluas tra la komunumo Stein en Kantono Apencelo Ekstera kaj tiam atingas la urbon Sankt-Galo apud Bruggen. Post Sankt-Galo la rivero fluas ĉiam norden tra Gaiserwald kaj Wittenbach. Post Wittenbach la rivero turniĝas nordokcidenten kaj nun fluas tra Waldkirch. Ĝi tiam formas la limon inter la komunumoj Häggenschwil kaj Hauptwil-Gottshaus por tiam definitive turniĝi okcidenten. Ĝi fluas nun tra Hauptwil-Gottshaus kaj tiam tra Zihlschlacht-Sitterdorf, al kiu komunumo ĝi donis sian nomon. Finfine ĝi atingas la komunumon Bischofszell.

Alfluejo
--------

En Bischofszell Sitter alfluas al la rivero Turo, kiu siavice alfluas al Rejno.

Elektra energio
---------------

De la origine dek-unu elketraj centraloj laŭlonge de la rivero hodiaŭ funkcias ankoraŭ sep. 87% de la energio de la rivero Sitter estas produktita de la elektrejo *Kubel* de la entrepreno *St. Gallisch-Appenzellische Kraftwerke AG (SAK)*. La lago Gübsensee apud la urbo Sankt-Galo funkcias kiel akvorezervujo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sitter en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Sitter** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Fervojponto kaj elektrejo apud SitterdorfFervojponto kaj elektrejo apud Sitterdorf
La movado de punkto *P* povas esti priskribita per vektoro-valora funkcio  ***r**(t)*, donanta la pozicion
En fiziko, **situa vektoro** aŭ **pozicia vektoro** aŭ **radiusa vektoro** estas vektoro kiu prezentas la pozicion de punkto *P* en spaco rilate al ajna referenca fonto *O*. Ĝi estas ekvivalento al imagata delokigo de *O* al *P*.

La movado de punkta maso povas esti priskribita per vektoro-valora funkcio donanta la pozicion  ***r**(t)* kiel funkcion de la skalara tempa parametro *t*. Ĉi tio estas uzata por priskribi la trakon de la pozicioj de partikloj, punktaj masoj, aŭ centroj de maso aŭ iuj punktoj de rigidaj objektoj.

Se la objekto moviĝas el punkto *P* en punkton *Q*, ĝia delokiga vektoro ***s*** de la moviĝo egalas al subtraho de la fina kaj komenca situaj vektoroj,  ***s**=**r**Q-**r**P* .

Vektora rapido estas derivaĵo de la situa vektoro je tempo. Vektora akcelo estas derivaĵo de la vektora rapido je tempo kaj do estas dua derivaĵo de la situa vektoro je tempo.

En geometrio
------------

En diferenciala geometrio, radiusovektoro kiel funkcio de unu reela variablo estas uzata por priskribi kurbon. En ĉi tiu okazo la sendependa parametro ne nepre estas tempo. Unu el specifaj elektoj de la sendependa parametro estas arka longo de la kurbo stratante de certa punkto.

Simile, radiusovektoro kiel funkcio de du reelaj variabloj estas uzata por priskribi surfacon. Radiusovektoro kiel funkcio de *n* reelaj variabloj estas uzata por priskribi *n*-dimensian hipersurfacon.

Vidu ankaŭ
----------

* Delokiga vektoro
* Vektora rapido
* Kurbo
* Surfaco
* Hipersurfaco
* Sternaĵo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Alexander Heigl: *Mathematische Einführung in die Elektrizitätslehre*[*rompita ligilo*]. Lehrstuhl für Technische Elektrophysik, Technische Universität München. 18. Oktober 2006.
* Klaus Desch: *Mathematische Ergaenzungen zur Physik II, Kapitel 11: Vektoranalysis*. Institut für Experimentalphysik, Hamburg.
Larĝa placo en Sjantan

**Sjantan,** ĉine **湘潭** estas metropolo kaj universitata urbo en Ĉinio. La municipo administras ankaŭ la proksimajn distriktojn.

Geografio
---------

Sjantan etendiĝas sur ebenaĵo en la suda parto de la lando.

Rivero Ksiang trapasas la urbon.

Historio
--------

Sjantan estis jam loĝata en la tria jarmilo a.K. poste dum la bronzepoko. La urbo prosperis precipe dum Dinastio Ming.

Ekonomio
--------

Sjantan famas pri produktado de lotuso kaj de areko.

Klimato
-------

Sjantan havas subtropikan klimaton kun longaj, varmaj someroj. La meza ĉiujara averaĝtemperaturo estas 16 °C, en januaro 4 °C kaj en julio 30 °C.

Trafiko
-------

Sjantan havas kontaktojn voje, vagonare kaj rivere. Fervojoj liveras la pasaĝerojn al 3 proksimaj urboj. La internacia flughaveno funkcias en Ĉangŝa.

Famuloj
-------

* Mao Zedong tie naskiĝis, tial la urbo estas kvazaŭ pilgrimejo

Ĝemelurboj
----------

* Japanio Hikone, Japanio
* Usono South El Monte, Usono
* Vjetnamio Bien Hoa, Vjetnamio
* Ukrainio Lucko, Ukrainio
* Hispanio Leono (Hispanio), Hispanio

Fontoj
------

* Angla Vikipedio

Moderna skulptaĵo en Sjantan
Nova loĝkvartalo en Sjantan
Malnova loĝkvartalo en Sjantan
Ponto en Sjantan
Panoramo en Sjantan

* Sjantan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sjantan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kongregacio** aŭ **Parokanaro** (el la latina *congregare = kunvenigi*, laŭsence. "kunigi en gregon") estas grupo da personoj kuniĝinta pro diversspecaj kialoj, Kutime plejofte la termino estas uzata en la Katolika Eklezio

La vorto povas indiki kaj la grupon kaj ĝian asembleiĝon aŭ la komunumon de la asociitoj.

Ĝi havas vastan plenumon aparte kiam per ĝi oni aludas al la Kongregacioj helpantaj en Romo la pastoralan estradon de la Katolika Eklezio: en tiu kazo ili estas difinitaj Kongregacioj de la Roma Kurio

Religiulaj kongregacioj
-----------------------

En la historio de Kristanismo sinsekvis laŭlonge de la jarcentoj diversaj formoj de instituto de konsekrita vivo. Iam, almenaŭ ĝis la komenciĝo de la 18-a jarcento, tiuj asocioj estis nomataj religiaj ordenoj kaj la vorto "kongregacio" estis rezervita por internaj subdividoj de la benediktana Ordeno, sed de la komenciĝo de la 18-a jarcento eknomumiĝis *kongregacio* ankaŭ la religiaj komunumoj kies adeptoj ne promesis pervote sekvi la evangeliajn konsilojn  ne per solena konsekro, nome nur per simpla promeso.

Tiu terminologio estas konservata ankaŭ en kodo de kanona juro, kiu plue distingas kongregacion klerikan el kongregacio laika kaj tiun ĉi en vira kaj virina ktp.

La nomo kongregacio, fine, etendiĝis ankaŭ la grandaj religiulaj grupoj, fakte religiaj ordenoj: klasika ekzemplo povas esti: Salesianoj (mallonge SDB) formita de la branĉo vira (klerika) kaj branĉo virina (fratina, kiu konservas la difinon de Kongregacio.

Kongregacio de la Roma Kurio
----------------------------

Tiuj kongregacioj havas nur partan eron komunan, sed la koncepto estas tute malsama. Ili estas naŭ: Je ilia listo:

* la Kongregacio por la doktrino de la kredo
* la Kongregacio por la Orientaj Eklezioj;
* la Kongregacio por la dia kulto kaj disciplino de la sakramentoj;
* la Kongregacio por la kaŭzoj de la sanktuloj;
* la Kongregacio por la evangelizado de la popoloj;
* la Kongregacio por la klerikaro;
* la Kongregacio por la institutoj de la konsekrita vivo la asocioj de apostola vivo;
* la Kongregacio por la katolika edukado;
* la Kongregacio por la episkopoj.

Devenas el tiu vorto "kongregaciismo", kiu estas vivistemo de iuj reformitaj eklezioj: ili dividiĝas en diversaj kongregacioj ĉiu sendependa de ĉiu alia.

Notoj
-----

1. ↑  Evangeliaj Konsiloj el invito de Jesuo, esprimita en la Evangelioj, por ke iuj elektitoj lin sekvu vivante en senhaveco kaj en ĉasteco kaj en obeo al la elektitaj superuloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Instituto de konsekrita vivo
* Monaĥejo
* Religia ordeno
* Salesianoj de Don Bosco
* Kongregacioj de la Roma Kurio
**Slavkova arbaro** (ĉeĥe: *Slavkovský les*, germane: *Kaiserwald*)) estas la plej granda protektata pejzaĝa teritorio en la okcidenta regiono de Ĉeĥujo. Ĝi enhavas ankaŭ partojn de ĝisnunaj distriktoj Cheb, Sokolov, Tachov kaj Karlovy Vary. La teritorio estas elstara natura tutaĵo kun tipa geologia kaj geomorfologia karaktero - ankaŭ kun speciala vegetaĵaro kaj bestaro. Per kompleksa teritoria protektado la ŝtato klopodas konservi tie nuntempan staton de la naturo antaŭ domaĝiga influo de la industrio kaj antaŭ disvolviĝo de privata kaban-konstruado. La signifo de tiu ĉi teritorio estas emfazita per ĝia situo proksime: de la ĉefaj banlokoj Karlovy Vary kaj Mariánské Lázně - ĝi estas parto de saniga baneja aŭ refreŝiga zorgo.

Naturmemorindaĵo Farunaj sakoj
Lázně Kynžvart - fonto Richard
Krásno – trafalejo Hub - mezepokaj minejoj

Municipoj kaj urboj
-------------------

En la teritorio de la tutaĵo troviĝas neniu granda setlejo. Rande trafas Slavkovan arbaron Karlovy Vary per sia banloka parto. El la tuta teritorio de Slavkova arbaro okazis post la dua mondmilito granda forfluo de loĝantoj, kaŭzita de devigita ellandigo de la germana loĝantaro. Paralele kun la ellandigo de la germana loĝantaro okazis ankaŭ provoj enloĝigi la teritorion de la ĉeĥa loĝantaro. Sed en la sama tempo venis en Slavkovan arbaron armeo, ĉar preskaŭ en la tuta teritorio estiĝis nova Soldata ekzercspaco. Jam en la paso de la jaro 1946 okazis transprenado de katastroj de municipoj enmembrigitaj en la soldatan spacon. Civiluloj inkluzive de novaj ĉeĥaj enloĝintoj devis la rilatan regionon forlasi. La katastroj estis transprenataj inkluzive de konstruaĵoj, arbaroj kaj akvaj fluantoj. En la paso de proksimume 8 jaroj de ekzerca agado de la armeo en Slavkova arbaro okazis plena aŭ parta neniigo de urboj, municipoj kaj vilaĝoj. Plimulto el ili estis neniigitaj tute. Post nuligo de la soldata spaco la restaĵoj estis egaligitaj kun la tero.

Pli signifaj setlejoj en Slavkova arbaro estas:

* Horní Slavkov
* Krásno
* Loket
* Bečov nad Teplou
* Lázně Kynžvart
* Prameny


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Sendependa Ŝtato Montenegro dum la Dua Mondmilito.
La **Sendependa Ŝtato Montenegro**, oficiale nomita **Reĝlando Montenegro** (en serb-kroata: Краљевина Црна Гора, transliterumita kiel Kraljevina Crna Gora), estis malgranda ŝtato kiu ekzistis dum la Dua Mondmilito sur proksimume la teritorion de la nuna Montenegro kiel protektorato de la potencoj de la Akso: nome de la Itala Reĝlando (precize de Faŝisma Italio, 1941-1943) kaj poste de Nazia Germanio (1943-1944).

Historio
--------

Post la invado de Jugoslavio fare de Nazia Germanio kaj de Faŝisma Italio la 6an de aprilo 1941 kaj la posta kapitulaco de la Reĝa Jugoslava Armeo la 17an de aprilo 1941, Sekula Drljević, estro de la Montenegraj Federaciistoj en la Reĝlando Jugoslavio, establis la Administracian Provizoran Komitaton de Montenegro, kiu funkciis kiel kunlaborema organo de la Faŝisma Italio. La Komitato dissolviĝis la 5an de majo 1941 kaj estis formita Montenegra Konsilantaro por superrigardi la italan okupacion kaj krei la duon-sendependan protektoraton de Montenegro.

La reĝo Viktoro Emanuelo de Italio (influita de sia edzino, la reĝino Elena, filino de la iama Reĝo de Montenegro) trudis al Mussolini la kreadon de Montenegro sendependa, kontraŭ la deziroj de la faŝistaj kroatoj de Ante Pavelić kaj albanoj (kiuj volis disdividi Montenegron inter ili).

Ŝablono:Dua Mondmilito

* Kategorio Sendependa Ŝtato Montenegro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

**Sjurte,** ukraine **Сюрте,** ruse **Струмковка** (strumkovka), hungare **Szürte,** slovake **Surty** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo. La ukraina historia nomo estis **Струмківка** (strumkivka). Ankoraŭ unu vilaĝo apartenas al la municipo.

* 48° 30′ 0″ N 22° 13′ 0″ O﻿ / ﻿48.50000 °N, 22.21667 °O﻿ / 48.50000; 22.21667 (mapo)Koordinatoj: 48° 30′ 0″ N 22° 13′ 0″ O﻿ / ﻿48.50000 °N, 22.21667 °O﻿ / 48.50000; 22.21667 (mapo)
* Areo: 2  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 1890
* Poŝtkodo: 89432
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Sjurte situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Ĉop-Uĵhorodo. La lasta troviĝas 15 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1281 en formo *Strute*. Post la mezepoko ĝi foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1910 loĝis en Szürte 1144 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Szürte apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagykapos, poste al Ĉeĥoslovakio. Szürte rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1945 ankaŭ tiu vilaĝo apartenas al 30 vilaĝoj, kiuj aldoniĝis al Karpata Ukrainio. Ekde 1945 Strumkovka apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Nun loĝas en Sjurte 1850 da homoj, (1200 hungaroj).

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1864, turoj alkonstruiĝis en 1898, en 1983 kaj en 2002 renoviĝis
* katolika preĝejo el la 14-a jarcento, en 1730 rekonstruita
Hundosleda jungitaro
Ornamita kornsledo dum konkurso en Malnov-Sankt-Johano en februaro 2008
**Sledo** aŭ prefere **glitveturilo**, estas veturilo kun la pli grandaj estas tirataj per bestoj (ĉevalo, rangifero) kaj servas por liverado, la etaj por simpla amuzado, glitado sur neĝo.

Hundosledo
----------

En arktaj landoj kaj ankaŭ en la Alpoj kaj Ĵuraso oni utiligas ankaŭ sledohundojn por tiri sledoj. Dum en Svislando hundosledado ĉefe estas sporto, por la eskimoj dum jarcentoj hundosledoj estis grava transportilo.

Kornsledo
---------

Kornsledoj estas grandaj lignaj sledoj kun kornforme kurbigitaj glitiloj, por eviti, ke la sledo sinkas en la neĝon. En Malnov-Sankt-Johano en Svislando ĉiu-jare okazas granda konkurso kaj parado kun karnevale ornamitaj kornsledoj.

Legendoj pri sala sledumo de Maria Tereza
-----------------------------------------

Onidire, kiam Maria Tereza vizitis la hungaran urbon Gödöllő, ŝi glitveturis de Budapeŝto al la urbo sur salo (tio okazis onidire la 11-an de aŭgusto de 1751), sed oni ne povis pruvi la legendon. Simila fabelo disvastiĝis pri grafino du Barry, fifama amatino de Ludoviko de la 15-a.

Alia legendo trafas la Patro Kristnaskon, kiu sledumas kaj disportas la donacojn per sledo tirata de boacoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Neĝtabulo
* Sledado

Referenco
---------

1. ↑  Raporto pri libromanuskripto kun la titolo Ekoturisma vortareto, p. 10, Akademio de Esperanto, Sekcio pri faka lingvo, la 15-an de aprilo 2011

* Sledo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sledo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Sligo (irlande Sligeach, *konka rivero*) estas havenurbo en Irlando, en la samnoma *golfo de Sligo*, en faŭko de la rivero *Garavogue*, inter la lago *Gill* kaj la maro. Laŭ la censo de 2006, ĝi havas 17,892 loĝantojn. Ĝi estas administra centro de graflando Sligo. En la urbo funkcias teknika altlernejo.

Sligo havas romkatolikan kaj anglikanan katedralojn. En la urbo troviĝas ruinoj de monaĥejo kaj fortikaĵo el la 13-a jarcento. Dum regado de Jakobo la 1-a, ĝi ricevis rajton pri du foiroj en jaro. La fonda letero venas el 1613, sed oni deprenis tion en 1870.

Sligo estas unu el la tri plej gravaj havenoj en la okcidenta bordo de Irlando. Ĝi estas centro de la salmokaptado, oni produktas tie tekstilojn kaj medikamentojn. Oni tie eksportas bovaĵon kaj importas karbon, feron, lignon, kaj manĝaĵojn.

Vidindaĵoj
----------

Oni povas vidi apud la proksima Carrowmore grupon de megalitoj. Sur la monto Knocknarea (329 m) (okcidente) troviĝas ŝtonaro, sub kiun - onidire - oni entombigis Maeve-on, reĝinon de Connaught.

Partneraj urboj
---------------

Sligo havas partnerajn rilatojn al la sekvaj urboj:

* kadra *Crozon*, Bretonio, Francio
* kadra Kempten (Algovio), Bavario, Germanio
* kadra Tallahassee , Florido, Usono

Referencoj
----------

1. ↑  *Census 2006 — Volume 1 - Population Classified by Area*, 2007-04-27 – Central Statistics Office (Irlando). PDF (4.22 MB)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sligo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sligo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

oficiala paĝo

* 
* 
* 
* 
*
Rokburgo Sloup
Rokburgo Sloup
Sur roko kun kaverno de Samuel
Ermito Samuel
**Sloup** (*Sloup* - prononcu *Sloŭp*, signifas ĉeĥe *Kolono*) estas rokburgo troviĝanta en izolita rokmasivo en sudokcidenta rando de vilaĝo Sloup v Čechách, 3 km sudoriente de Nový Bor.

Rokburgo Sloup estas ĉeĥa la plej bela kaj la plej komplika rokburgo, kies historio tuŝas de pratempo ĝis la 19-a jarcento.

Sur 40 m alta grejsa roko en formo de giganta roko-kolono unue estiĝis plialtigita domaro de malfrua bronzepoko. Sed malplimezure en la ĉirkaŭaĵo de la burg-roko aperis ankaŭ aliaj prahistoriaj kulturoj. La burgo mem devenas el fino de la 13-a jarcento, en la jaro 1445 ĝi estis forbruligita kiel kaŝejo de rabema kavaliro nomata Pancíř. Post la jaro 1690 en la burgo ekloĝis ermitoj, kiuj faris en ĝi multajn reguligojn. Kiam la ermita ordeno de ivanitoj estis malfondita en la jaro 1785, la burgokonstruaĵoj fariĝis konsistero de romanika reguligo de loka kasteleto.

Oni eniras en la burgon tra rokfendoj kaj elhakitaj koridoroj. Post tio vizitanto aperas en la burga subterejo, en kiu eminentas precipe subtera kapelo reguligita de la ermitoj. La devena enirejo kondukis tra krevaĵo sur ŝtonŝtupoj sub la kapelo. Interesa spaco estas ankaŭ la t.n. Armilprovizejo, apogata per kelkaj ŝtonkolonoj kaj ornamita per reliefoj. Eksterordinaran atentemon necesas dediĉi al la t.n. „malsat-mortigejo". Sed tio estis prefere grenejo aŭ rezervujo, eĉ kiam ĝi estis uzata ankaŭ kiel karcero. Ties muroj estas kovritaj per simboloj de kapoj, sundiskoj, radoj de feliĉo. Elstaras ĉi tie ankaŭ reliefo de Kristo kaj nupta marŝantaro en festotagaj vestoj, kiuj povas esti ankoraŭ gotikaj. Estas verŝajne, ke la aperaĵojn gravuris iu el malliberigitoj. Tiu ĉi tutaĵo estas eksterordinare kortuŝa kaj en teritorio de Ĉeĥio ĝi ne havas analogion – certa analogio estas botelforma spaco en angla Royston, al kies ornamaĵoj estis dediĉitaj jam kvar monografioj, dum la sloupaj reliefoj restas preskaŭ nekonataj.

En deklivo kontraŭ burgo Sloup sudoriente de la meza parto de la vilaĝo estas **Kaverno de Samuel** – du rokĉambroj, kiujn elhakis Samuel Görner, kiu tie dum 17 jaroj, ĝis la jaro 1735, facetis lensojn en okulvitrojn kaj lornojn.

* Kategorio Sloup (rokburgo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
|  |
| --- |
| € |

**La eŭro (EUR aŭ €)** estas la komuna monunuo por 20 el la 27 landoj de la Eŭropa Unio, inkluzive de Slovenio, kaj de 4 nemembraj ŝtatetoj ene de la Eŭropa Unio. La **moneroj** kaj monbiletoj ekuziĝis je la 1-a de januaro 2002, sed la presa (stampa) jaro foje montras sin tiel frue kiel 1999, kiam la monunuo oficiale ekestis kaj oni ekproduktis la monerojn. La slovenajn eŭro-monerojn produktigas la finna kaj nederlanda monerfarejo kaj la *Mincovňa Kremnica*.

Ĉiuj moneroj havas flankon komunan, kiu montras la valuton de la monero, kaj ĉiu lando, kiu partoprenas la eŭron, havas proprajn desegnaĵojn sur la alia flanko de la moneroj. Ĉi tiuj varias, ekde ĉiam sama desegnaĵo (ekzemple Estonio kaj Irlando) aŭ simpla montro de la monarĥo (ekzemple Belgio kaj Nederlando) ĝis tute malsama desegnaĵo ĉe ĉiu monero (ekzemple Grekio kaj Italio). Tamen, ĉiuj moneroj iel montras 12 stelojn ankaŭ sur tiu flanko.

Bildoj de la naciaj flankoj de la slovenaj eŭro-moneroj
-------------------------------------------------------


| Eŭro-moneroj |
| --- |
| Eŭrozono |
|  Aŭstrio
 Belgio
 Estonio
 Finnlando
 Francio
 Germanio
 Grekio
 Hispanio
 Irlando
 Italio
 Kipro
 Latvio (ekde januaro 2014)
 Litovio (ekde januaro 2015)
 Luksemburgo
 Malto
 Nederlando
 Portugalio
 Slovakio
 Slovenio |
| Landoj ekster EU kun propraj eŭro-moneroj |
|  Andoro (moneroj ekde 2014)
 Monako
 San-Marino
 Vatikanurbo |
| Ontaj membroj de la Eŭrozono |
|  Bulgario
 Ĉeĥio
 Hungario
 Pollando
 Rumanio |

La **slovenaj eŭro-moneroj** havas 8 malsamajn desegnaĵojn.

**Naciaj flankoj**| 0,01 € | 0,02 € | 0,05 € |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| Cikonio | La monumento Knežji kamen | „Sejalec" de Ivan Grohar |
| 0,10 € | 0,20 € | 0,50 € |
|  |  |  |
| Skemo de nerealigita parlamentejo de Jože Plečnik | Du Lipicaj ĉevaloj | La monto "Triglav" kun la konstelacio kankro |
| 1,00 € | 2,00 € | 2 € ĉirkaŭo |
|  |  | La ĉirkaŭa vorto estasS L O V E N I J A |
| Primož Trubar | France Prešeren |   |

Vidu ankaŭ la paĝojn pri
------------------------

* Bildoj de komunaj flankoj de eŭro-moneroj.
* Pri Eŭro (monunuo)
* la antaŭa nacia valuto slovena tolaro

Eksteraj ligiloj
----------------

* paĝoj de la Eŭropa Centra Banko en Frankfurto-ĉe-Majno
Emblemo de *Slow Food*
***Slow Food*** [sloŭ fud] (angle por "malrapida manĝaĵo", kiel malo de "fast-food" aŭ rapida manĝaĵo), estas pri-manĝaĵa movado fondita 1989 en Italio; ĝi nun disvastiĝis en 45 landoj.

Filozofie ĝi rigardas sin kiel gastronomian fakon de la ekologiisma movado. Aliaj rigardas ĝin kiel la kuirartan fakon de alimondismo.

Celoj
-----

Ĝiaj celoj estas:

* oponi la damaĝajn efikojn de la industrio kaj kulturo de la hastmanĝo kaj ties standardigon de la gustoj kaj gusto-ŝatoj.
* prefere uzi lokajn produktojn, pro la diversaj rezultantaj avantaĝoj: ekonomiaj, sociaj, mediaj ktp.
* eduki la infanojn kaj plenkreskulojn al la kapablo kaj amo gustumi, kaj al flegado de la kuirartaj tradicioj.
* helpi al tiuj produktistoj, kiuj provas elfari bonkvalitajn manĝaĵ-varojn en metiarta skalo.
* disvastigi filozofion de plezuro.
* instigi al turismo kun atento kaj respekto al la medio, kaj al iniciatoj de solidareco en la kampo de nutrado (komparu kun ekoturismo).

De la 20-a ĝis la 22-a de oktobro 2004 la adeptoj de *slow food* aranĝis en Torino grandan internacian kunvenon kun la nomo "Terra Madre".

Naskaĵoj
--------

La malrapida nutro movado inspiris diversajn malrapidajn movadojn, i.a. en 2011 la naskiĝanta movado Malrapida Scienco.

Kritiko
-------

La intencoj de la "Slow Food"-movado estas ĝenerale subtenindaj, sed kelkfoje ili troigas. Ekzemple la postulo de manlaboro aŭ apliko de "tradiciaj" metodoj kaj laboriloj. Temas pri la mito de la "bona" familia entrepreno, ĉu en la agrikulturo, ĉu en la prilaboro de la produktoj, kaj aliflanke la fantomo de la "malbona" industrio. Tio signifas, ke "bonaj" produktoj ĉiam estas multe pli kostaj kaj oni ne rajtas apliki laborŝparemajn ilojn aŭ metodojn.

La aktuala situacio estas, ke fakte malgrandaj kaj familiaj entreprenoj pli respektas la prilaboratan materialon kaj la naturon. Ili lernis, ke tio estas truo en la merkato, per kiu oni povas ricevi pli altajn prezojn. Aliflanke ne ĉiuj produktantoj, kiuj ne konformas al la "Slow Food"-kriterioj estas fiuloj kaj ofertas malbonajn produktojn.

Sociaj faktoroj, ekzemple salajroj, la laborhoroj, feritempoj, la kvalito de la laborloko por la laboristo, la rajtoj de sindikatoj ktp. ne estas konsiderataj kiel kriterioj. Ĉi tiuj kriterioj ofte estas pli bone realigataj de grandaj entreprenoj, preferinde de kooperativoj, kie la laboristoj samtempe estas posedantoj.

Anekso
------

### Vidu ankaŭ

* Slow Fashion (malrapida modo)
* Kuirarto
* Restoracio
* Rapidmanĝejo

### Eksteraj ligiloj

* Kategorio Slow Food en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* ties TTT-ejo Havebla angle, arabe, france, germane, hispane, itale, japane, portugale kaj ruse.
* "Terra Madre" Havebla angle, france, germane, hispane, itale, japane, portugale kaj ruse.

### Referencoj

1. ↑  esperante Alvoko Por movado Malrapida Scienco[*rompita ligilo*]

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 17966
* GND: 7733370-6
* LCCN: no2001005577
* VIAF: 1057145857136622922316
 |
En liberecansocialisma kaj anarkiisma parolmaniero, **socia revolucio** estas baza koncepto kontraŭ la politika revolucio estrata de avangarda partio aux pure celanta reorganizi la tutan socion (vidu Hispana Revolucio de 1936). Laŭ vortoj de Alexander Berkman, "socia revolucio signifas la reorganizon de la industria, ekonomia vivo de la lando kaj sekve ankaŭ de la tuta strukturo de la socio."

Pli ĝenerale, la termino "socia revolucio" povas esti uzata por referenci al amasa ŝanĝo en socio, por ekzemplo la Franca Revolucio, la Afrikusona Civilrajta Movado kaj la reformo de la 1960-aj jaroj fare de hipioj aŭ de kontraŭkulturo pri religiaj kredoj, persona identeco, parollibereco, muziko kaj artoj, modo, alternativa teknologio aŭ naturprotektismo kaj sencentrigitaj amaskomunikiloj.

Referencoj
----------

1. ↑  Alexander Berkman, wikisource:Now and After: The ABC of Communist Anarchism/Chapter 25
2. ↑   The 1960s Cultural Revolution — www.greenwood.com. Arkivita el la originalo je 2011-07-09. Alirita 2016-08-10.

Vidu ankaŭ
----------

* Proletara revolucio

Bibliografio
------------

* J.7 What do anarchists mean by social revolution? el An Anarchist FAQ, Volume 2 (2012)
Kolonio de Norda sulo arigita. Fajna ekzemplo de socia konduto.
**Socia konduto** estas konduto inter du aŭ pliaj organismoj ene de la sama specio, kaj enhavas ajnan konduton en kiu unu membro efikas sur alia. Tio okazas pro interagado inter tiuj membroj. Socia konduto povas esti komprenata simila al interŝanĝo de varoj, je la espero ke se oni donas, oni same ricevos. Tiu konduto povas esti efikigita per la kvalitoj kaj de la individuo kaj de la medio (situaciaj faktoroj). Tiele, la socia konduto staras kiel rezulto de interagado inter ambaŭ —nome la organismo kaj ties medio. Tio signifas, ke rilate al homoj, la socia konduto povas esti determinita kaj de la individuaj karakteroj de la persono, kaj de la situacio en kiu ili estas.

Grava aspekto de la socia konduto estas komunikado, kiu estas la bazo por survivado kaj reproduktado. Oni idras, ke la socia konduto estas determinita per du diferencaj procezoj, kiuj povas funkcii kune aŭ kontraŭi unu la alian. La du-sistema modelo de reflektaj kaj pelaj determinantoj de la socia konduto rezultas el la konstato, ke la konduto ne povas esti determinata de unusola faktoro. Anstataŭe, konduto povas stari el tiuj kiuj konscie kondutas (kie estas konscio kaj intenco), aŭ per pura elano. Tiuj faktoroj kiuj determinas la konduton povas funkcii en diferencaj situacioj kaj momentoj, kaj povas eĉ kontraŭi unu la alian. Dum foje oni povas konduti por specifa celo en menso, aliajn fojojn oni povas konduti sen racia kontrolo, kaj drivi per pura elano anstataŭe.

Estas ankaŭ distingoj inter diferencaj tipoj de socia konduto, kiaj rutina kontraŭ defenda socia konduto. Rutina socia konduto estas rezulto de interagado en la ĉiutaga vivo, kaj estas kondutoj lernitaj kiam oni estas eksponita al tiuj diferencaj situacioj. Aliflanke, defenda socia konduto staras el elano, kiam oni frontas al konfliktaj deziroj.

Referencoj
----------

1. ↑ .  The Laboratory Rat – 2nd Edition (angle). Alirita 2018-11-18.
2. ↑ .  Handbook of Biologically Active Peptides – 2nd Edition (angle). Alirita 2018-11-18.
3. ↑   (1958) "Social Behavior as Exchange", *American Journal of Sociology* **63** (6), p. 597–606. doi:10.1086/222355.
4. ↑   (1985) "Personality and social behavior", *Handbook of Social Psychology* (English), p. 883–948.
5. ↑   (2008-11-07) "Genes and Social Behavior", *Science* (en) **322** (5903), p. 896–900. doi:10.1126/science.1159277.
6. ↑   (2004) "Reflective and impulsive determinants of social behavior", *Personality and Social Psychology Review* **8** (3), p. 220–247. doi:10.1207/s15327957pspr0803\_1.
7. ↑   (1980) "Culture and Social Behavior: A Model for the Development of Social Behavior", *Ethos* **8** (2), p. 95–116. doi:10.1525/eth.1980.8.2.02a00010.

Vidu ankaŭ
----------

* Agreso
* Kolektiva bestkonduto
* Perforto
* Socia scienco
* Socibiologio

* Kategorio Socia konduto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 696827
* GND: 4055903-8
* NKC: ph135658 ph125776, ph135658
 |
Плакат. Алексей Радаков. Самодержавный строй.jpgAfiŝo de Aleksej Radakov. Aŭtokratio
**Socia tavoligo**, **socia tavoliĝo**, **socia stratumiĝo** aŭ **socia stratumigo**, depende ĉu oni konsideras tion kiel spontanea aŭ kaŭzita afero, estas la kategoriado de socio de homoj en sociekonomiajn tavolojn, bazitaj sur okupo kaj enspezo, riĉaĵo kaj socia statuso, aŭ derivitaj rajtoj kaj povoj (socie kaj politike). Kiel tia, tavoliĝo estas la relativa socipozicio de personoj ene de socia grupo, kategorio, geografia regiono, aŭ socia unuo. En modernaj okcidentaj socioj, socia tavoliĝo tipe estas konsiderita kiel distribuebla en tri sociaj klasoj: (i) la alta klaso, (ii) la meza klaso, kaj (iii) la malalta klaso; en victurno, ĉiu klaso povas esti subdividita en tavolojn, ekz. la supra tavolo, la meza tavolo, kaj la plej malalta tavolo. Krome, socia tavolo povas esti formita sur la bazoj de parenceco aŭ kasto, aŭ ambaŭ.

La kategoriado de homoj laŭ sociaj tavoloj okazas en ĉiuj socioj, intervalante de la kompleksaj, ŝtat-bazitaj socioj ĝis tribaj kaj feŭdaj socioj, kiuj estas bazitaj sur sociekonomiaj rilatoj inter klasoj de nobelaro kaj klasoj de kamparanoj. Historie, socioj de ĉasistoj-kolektistoj, aŭ ne, povas esti difinitaj kiel socie plurtavolaj aŭ ĉu socia tavoliĝo komencis kun agrikulturo kaj oftaj agoj de socia interŝanĝo, restas diskutita afero en la sociaj sciencoj. Determini la strukturojn de socia tavoliĝo ekestiĝas de neegalaĵoj de statuso inter personoj, tial, la grado de socia malegaleco determinas la socian tavolon de persono. Ĝenerale, ju pli ampleksa estas la socia komplekseco de socio, des pli sociaj tavoloj ekzistas, per socia diferencigo.

Vidu ankaŭ
----------

* Elitismo
* Intersekca teorio
* Socia klaso
* Socia malegaleco

Notoj
-----

1. ↑  Saunders, Peter (1990). *Social Class and Stratification*. Routledge. ISBN 978-0-415-04125-6.  Alirita la 7an de Majo 2016.
2. ↑  Toye, David L. (Majo 2004). "The Emergence of Complex Societies: A Comparative Approach". World History Connected 11 (2).  Alirita la 7an de Majo 2016.
3. ↑  Grusky, David B. (2011). "Theories of Stratification and Inequality". In Ritzer, George kaj J. Michael Ryan (eld.). The Concise Encyclopedia of Sociology. Wiley-Blackwell. pp. 622–624. Alirita la 23an de Junio 2014.
Maljunulo ĉe maljunulejo en Norvegio dum Kristnasko.
**Sociala subteno** aŭ **socia subteno** estas la percepto kaj fakto ke oni zorgas, havas disponeblan helpon el aliaj personoj, kaj ke oni estas parto de subtena socia reto. Tiuj subtenaj rimedoj povas esti emociaj (ekz. emocia helpo), tuŝebla (ekz. financa helpo), informa (ekz. konsilo), aŭ akompano (ekz. sento de aparteno) kaj netuŝebla (ekz. persona konsilo). Sociala subteno povas esti mezurita kiel percepto ke oni havas disponeblan helpon, fakte oni ricevas helpon, aŭ laŭ la grado laŭ kiu persono estas integrata en socia reto. Subteno povas veni el multaj fontoj, kiaj familio, amikoj, maskotoj, najbaroj, kolegoj, organizaĵoj ktp. La sociala subteno havigita de registaro estas ofte aludita kiel **publika helpo.**

Sociala subteno estas studita pere de ampleksa gamo de fakoj kiaj psikologio, medicino, sociologio, flegado, publika sano, kaj sociala laboro. Sociala subteno estas ligata al multaj profitoj kaj por fizika kaj por mensa sanoj, sed sociala subteno ne ĉiam estas bonfartiga.

Oni proponis du ĉefajn modelojn por priskribi la ligilojn inter sociala subteno kaj sano: la stoka hipotezo kaj la rektefika hipotezo. Troviĝas ankaŭ seksaj kaj kulturaj diferencoj en sociala subteno.

Notoj
-----

1. ↑
**Socialigo** estas la politik-ekonomia procezo kiu aŭ (1) transdonas la materialajn produktrimedojn en la manojn de la komunumo aŭ (2) farigas la materialajn produktrimedojn tute servantaj al la komunumo. Socialigitaj firmaoj tiel ne plu favoras privatajn interesojn kiuj ne utilas la komunumon aŭ la laboristojn.

Socialigo estas historie postulo de socialdemokratoj, demokrataj kaj liberecanaj socialistoj (kiel anarkiistoj kaj sindikatistoj) kaj revoluciaj marksistoj. Socialigo povas okazi per revolucia vojo aŭ iompostioma procezo kiel divido de havaĵkresko aŭ ŝtatigo gvidante de parlamenta demokratio.

Notu ke ŝtatigo ne devas signifi socialigon. Imagu bankon, kiun ŝtato savis de bankroto, sed la banko ne ŝanĝas sian rilaton al la laboristoj aŭ la socio. Ankaŭ notu ke socialigo ne devas okazi per ŝtatigo. Ekzemple liberecaj socialistoj ambaŭ celas socialigon kaj la forigon aŭ plejetigon de la ŝtato.

Socialdemokratio
----------------

### Nederlando

En la nederlanda socialdemokratia historio, socialigo ludis ĉefrolon en elektoprogramoj kaj partiprogramoj de la Socialdemokrata Laborista Partio (SDAP) dum sia ekzisto inter 1894 kaj 1940. La postmilita sekvanto de SDAP, Partio de la Laboro (PvdA), denove metis la socialigon de bankoj en sian partiprogramon de 1947 kaj alivorte de 1977. En 1972 PvdA, la Demokratoj '66 kaj la Politika Partio de Radikaluloj (antaŭpartio de Verdo-Maldekstro) kune metis devigan dividon de havaĵkresko en ilian koalician interkonsenton, *Keerpunt 1972*, per kiu laboristoj ricevus kaj firmaan profiton kaj kundecidpovon.

Post la en Nederlando fama tria-voja "forskuado de la ideologiaj plumoj" sub la gvidado de Wim Kok en 1995, socialigo de bankoj malaperis de la partiprogramoj de la nederlanda socialdemokratio.

Marksismo
---------

Socialigo estas grava principo en marksismo kaj komunismo, kiu kreas la transiron de kapitalismo al socialismo.

Referencoj
----------

1. ↑  angle Cole, G. 2011. *The Meaning of Marxism*. Routledge, p 18. Google Books
2. ↑  nederlande PvdA, D'66 kaj PPR, *Keerpunt 1972:* *Regeerakkoord van de progressieve drie* (1972).
3. ↑  nederlande Otjes, Simon (2013-02-25) "Het socialisatiestreven en de sociaaldemocratie", *De Hofvijver* 3:27.
Gravuraĵo montranta la nederlandan amasmurdon de sodomitoj. Publikigita en Amsterdamo en 1731.
La **sodomiaj procesoj de Utreĥto** estis granda serio de persekutoj de samseksemuloj inter 1730 kaj 1731 en la urbo Utreĥto. En tiu urbo okazis pli ol kvardek persekutoj.[1]
Poste la ĉasado de "sodomitoj" disvastiĝis al la cetero de la Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj, kie pli ol 300 procesoj okazis, kiuj ofte finiĝis je mortpuno.[1]

Historio
--------

En 1730 kaj 1731 la aŭtoritatoj komencis esploron post plendoj de la pedelo de Dom. Kelkaj viroj, inkluzive Zacharias Wilsma, estis arestitaj kaj pridemanditaj. La konfesoj de unu el ĉi tiuj arestitoj montris, ke ankaŭ aliloke en la respubliko ekzistas retoj kaj kunvenebloj por sodomitoj. Sekve okazis ondo de sodomitopersekutoj. En Utreĥto oni kondamnis 18 suspektitojn al mortpuno kaj strangolis ilin. Kelkaj homoj en gravaj pozicioj, kiuj ŝajne jam eksciis, fuĝis antaŭ ol ili povus esti arestitaj.

Bibliografio
------------

* Boon, L.J.  *'Dien godlosen hoop van menschen'. Vervolging van homoseksuelen in de Republiek in de jaren dertig van de achttiende eeuw.* Amsterdam, De Bataafsche Leeuw, 1997. ISBN 90-6707-442-X
* Meer, Theo van der, *Sodoms zaad in Nederland: het ontstaan van homoseksualiteit in de vroegmoderne tĳd*. Nijmegen, SUN, 1995. ISBN 90-6168-444-7
* Schatkamer Domplein open Nederlands Dagblad, 30 juni, 2010
* Ewoud Sanders. 'Utrechter, Utrechtenaar'. NRC Handelsblad, 11 november 2004.
* Ewoud Sanders: *Nogmaals Utrechters en Utrechtenaars*, Woordhoek NRC Handelsblad, 18 november 2004

Referencoj
----------

1. 1 2  Noordam, D.J. *Riskante relaties: vijf eeuwen homoseksualiteit in Nederland 1233-1733*. Hilversum, Verloren, 1995. Ca. p. 229. ISBN 90-6550-513-x
mapo de la Societa Insularo
La **Societa Insularo** (france *Îles de la Société* aŭ oficiale *Archipel de la Société*, tahitie *Tōtaiete mā*) estas grupo de insuloj en la Suda Pacifika Oceano. Ili estas politike parto de Franca Polinezio. La insularo supozeble ricevis sian nomon fare de la kapitano James Cook, laŭ iuj informoj en honoro de la Reĝa Societo, la iniciatinto de la unua brita scienca ekspedicio de la insuloj. Tamen, James Cook mem indikis en sia taglibro, ke li nomis la insulojn *Societaj* "ĉar ili kuŝis tiom proksimaj unu al la alia". 

La Deventaj Insuloj (france *Îles Sous-le-Vent*) estas la okcidenta insulgrupo de la Societa Insularo kaj konsistas el Huahine, Raiatea (plej granda insulo de la grupo), Tahaa, Bora Bora, Maupiti, Tupai, Manuae, Maupihaa kaj Motu One.

La Alventaj Insuloj, france: Îles du Vent, estas la orienta insulgrupo de la Societa Insularo kaj konsistas el Tahitio, Moorea, Mehetia, Tetiaroa kaj Maiao.

Ĉefa insulo de la Societa Insularo estas Tahitio, kies plej granda urbo Papeeto ankaŭ estas la ĉefurbo de Franca Polinezio. Aliaj insuloj estas Tahaa, Moorea kaj Tetiaroa.

En la insularo validas la horzono UTC-10:00.

la insulo Raiatea

Referencoj
----------

1. ↑   Tony Horwitz, oktobro 2003: *Blue Latitudes: Boldly Going Where Captain Cook Has Gone Before* ("Bluaj Latitudoj: kuraĝe irante tien kien Kapitano Cook iris antaŭe"), eldonejo Bloomsbury, ISBN 0-7475-6455-8
**Sankta Sofia Martirino** (mortiĝis en la jaro 137) estas adorata en la Ortodoksa Kristana Eklezio la 17an de Septembro. Naskiĝinta en Italio, Sofia havis tri filinojn: nome **Fido**, **Espero** kaj **Karitato**, kiuj estis tiele nomitaj laŭ la virtoj menciitaj de Sankta Paŭlo en Korintanoj 1, 13.

Onidire la filinoj estis martirigitaj dum la regado de Hadriano (117–138). La soldatoj torturis unu post alia ĝis la morto kolopode devigi ilian patrinon, Sofia, rezigni fidon en Kristo. Poste, Sofia entombigis la korpojn de siaj filinoj kaj restis ĉe ties tomboj dum tri tagoj ĝis ankaŭ ŝi mem mortiĝis.

Notoj
-----

1. ↑  La nomo de Sofia signifas "saĝeco" en greka. La filinaj nomoj estus en greka *Pistis*, *Elpis*, kaj *Agape*. En ukraina, ili estas Віра, Надія і Любов (Vira, Nadia kaj Ljubov'). En rusa, ili estas *Vera*, *Nadezhda*, kaj *Ljubov*. En bulgara, ili estas *Вяра, Надежда и Любов* (*Vjara, Nadezhda kaj Ljubov*).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sofia Martirino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Martyr Sophia and her three daughters at Rome Ortodoksismo
* Saint Sophia
* Martyrs Sophia, Faith, Hope & Charity
**Sofia Portanet** (naskiĝis la 9-an de novembro 1989 en Kiel) estas germana kantistino kaj kantverkistino. Ŝi kantas en la germana, la angla kaj la franca. Ŝiaj popkantoj miksas novan ondon, gotikan kaj klasikan kantotekston.

Biografio
---------

Portanet, filino de germana patrino kaj hispana patro, kreskis en Parizo. Tie ŝi frekventis germanan lernejon. Ŝi faris siajn unuajn muzikajn spertojn en la infana koruso de la Nacia Opero de Parizo. En 2010 ŝi transloĝiĝis al Berlino por evoluigi sian propran muzikon.

En 2018 Sofia Portanet publikigis kvar unuopaĵojn kaj rezultis ĉe konataj festivaloj inkluzive de SXSW, Reeperbahn Festival kaj Eurosonic. La BBC nomis ŝin "la sekva internacia popstelulo de Germanio". En 2021 la asocio de sendependaj muzikfirmaoj (*Verband unabhängiger Musikunternehmen e.V*. (VUT) aljuĝis al ŝi la titolon "*Besten Newcomerin*" (plej bona novalveninto) .

En julio 2020 aperis ŝia debutalbumo *Freier Geist.*

Diskaro
-------

### Albumo

* (2020) Freier Geist (germana por Libera Spirito)

### Unuopaĵoj

* *(2018) Freier Geist* *2018) Wanderratte*
* *(2019) Das Kind*
* *(2019) Planet Mars*
* *(2020) Art Deco*
* *(2020) I trust*
* *(2021) Real Face*
* *(2022) Unstoppable*

Referencoj
----------

1. ↑  (en) Raina Douris, Kimberly Junod: *Berlin's Sofia Portanet makes music that blends languages and crosses genres,* Podkasto World Cafe, NPR, la 6-an de julio 2022.
2. ↑  (de) Julia Lorenz: *Primadonna der Speiselokale*, Der Spiegel, la 3-an de julio 2020
3. ↑  Sofia Portanet, motormusic.de
4. ↑  *VIA – Kritiker\*innenpreise der unabhängigen Musikbranche verliehe*n, gut.de

Vidu ankaŭ
----------

Multlingveco en muziko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sofia Portanet ĉe Allmusic angle
* Sofia Portanet – Freier Geist en YouTube
Larĝa havena foto pri Sogvipo
**Sogvipo** (koree 서귀포시, laŭ ĉinaj literoj **西歸浦市**) estas mara havenurbo en suda Sud-Koreio.

Urba oficejo de Sogvipo
Marketo en Sogvipo
Urba juĝejo en Sogvipo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 870,68 km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 171,431 en 2017
* Horzono: UTC + 9
* Poŝtkodoj:
* Telefonkodo: +82-64-7XX
* 33° 14′ 59″ N 126° 33′ 36″ O﻿ / ﻿33.24972 °N, 126.56000 °O﻿ / 33.24972; 126.56000 (mapo)

Geografio
---------

Sogvipo situas en la suda parto de la lando for de la kontinento en mara insulo Ĵeĵudo. Seulo troviĝas 480 km ().

Haveno de Sogvipo

Historio
--------

Arkeologoj trovis plurajn restaĵojn el la ŝtonepoko, neolitiko en kavoj en la suda insulparto. En la komenca historio tiu loko estis parto de praa regno. En la moderna historio ankaŭ tie okazis japana okupado, eĉ Sogvipo estis bazo, kiu liveris marajn produktojn. Dek du artefaritaj kavernoj faritaj fare de la japana armeo daŭre restas laŭ la marbordo. Dum la Korea milito la urbo estis plena de rifuĝintoj, poste la havenurbeto iĝis pli granda.

Klimato
-------

Akvario en Sogvipo
Afrika Muzeo en Sogvipo
Preĝejo en Sogvipo
Gravas en ekonomio de Sogvipo la turismo, agrikulturo kaj fiŝkaptado.

Klimato
-------

Sogvipo havas humidan subtropikan klimaton kun varmegaj someroj kaj malvarmetaj vintroj. La jara averaĝa temperaturo estas 16,6 °C, tio varias inter 13-20 °C. Januaro estas la plej malvarma monato, aŭgusto la plej varma. En la plena jaro oni mezuras precipitaĵojn averaĝe 1923 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen dum la pluva sezono inter majo-septembro pli ofte.

Vizitindaĵoj
------------

* akvofaloj proksime
* iama vulkana kratero proksime
* submarŝipa ekskurso
* marmuzeo (akvario)
* Afrika Muzeo

Ĝemelurboj
----------

* Japanio Kaŝima, Japanio (2003)

Fontoj
------

* WikiTrans
**Sokao**  (angle *Soca* **) estas muzikstilo, kiu ekestis komence de la 1970-aj jaroj en Trinidado kaj Tobago el la muzika ĝenro kalipso kaj enfluoj el soŭlo, funko kaj barataj muzikinstrumentoj.**

Origino de la nomo
------------------

Kiel origino de la vorto „Soca" nun oni ofte indikas la vortigon „**So**ul of **Ca**lypso" aŭ (pli malofte) la inversaĵo de la lasta kaj mallasta silaboj **Ca**lyp**so**"; vere la origina skribmaniero estis „sokah", kio montras sur hinduan muzikon, antaŭ oli meze de la 1970-aj jaroj establiĝis la nuna skribmaniero. Tial taŭga esperantigo estas „sokao".

Kiel unua sokao validas „Indrani" el 1973 de Lord Shorty (oli malfrue Ras Shorty I). Sokao distingiĝas kompare kun kalipso per pli alta tempo kaj pli forta akcentado de perkutaj elementoj. Same kiel ankaŭ kalipso ankaŭ sokao estas intime ligita kun la kariba karnavala kulturo. Nova muziko pubikiĝas ĉefe dum la sezono, do aktuale al la pokaza landa karnavalo, kiu ekzemple en Trinidado kaj Tobago okazas februaron aŭ en julio aŭ aŭgusto al la Festivalo *Cropover* sur Barbado.

Aktuale konataj sokaistoj estas ekzemple Fay-Ann Lyons, Kerwin Du Bois, Machel Montano, Bunji Garlin, Alison Hinds, Destra Garcia, Rupee, Kevin Lyttle, Maximus Dan kaj Shurwayne Winchester.

Sokao kaj sokaistoj
-------------------

Vidu ankaŭ
----------

* Regeo
* *Reggae en español*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sokao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Detalaj informoj pri sokao Arkivigite je 2011-10-14 per la retarkivo Wayback Machine
* decooler.com Aktualaj informoj pri sokao Arkivigite je 2020-11-24 per la retarkivo Wayback Machine
Pri la komunumo
---------------

**Bauen** estas komunumo en Kantono Urio, en Centra Svislando. Ĝi havis 186 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Bauen situas ĉe la okcidenta bordo de la Lago de Urio, kiu estas la suda brako de la Kvarkantona Lago. Krom la ĉefvilaĝo Bauen al la komunumo apartenas ankaŭ la setlejo Isleten sudoriente de la vilaĝo sur la delto de la rojo *Isletenbach*.

Najbaraj komunumoj
------------------

Bauen limas en nordo al Seelisberg, aliflanke de la Lago de Urio en nordoriento al Sisikon kaj en sudoriento al Flüelen, kaj en sudo kaj okcidento al Isenthal.

Trafiko
-------

Bauen situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj kaj stingebla per unu nura mallarĝa veturebla vojo laŭlonge de la lagobordo el suda direkto, kiu estis finkonstruita nur en la jaro 1956. Antaŭ 1956 Bauen atingeblis nur piede aŭ ŝipe. En la vilaĝocentro de Bauen aŭtomobila trafiko estas malpermesita.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 situas 8 kilometrojn sude en Altdorf.

Bauen estas konektita al la publika transportreto per la liniŝipoj sur la Lago de Urio kaj la Kvarkantona Lago. De Isleten ankaŭ ekzistas poŝtaŭto al Altdorf.

Vidindaĵoj
----------

En Bauen antaŭ la preĝejo situas memoraĵo por *Alberich Zwyssig*, la komponisto de la Svisa Psalmo, kiu estas la svisa nacia himno.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio pri Bauen datiĝas el la jaro 1334 kiel *Bawen*. Meze de la 12-a jarcento la Monaĥejo Muri posedis la rajton pri la duono de la ekzleziaj interezoj. En la jaro 1799 sur la tereno de la komunumo okzazis fortaj luktoj inter aŭstraj kaj francaj trupoj.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Paragrafo *Wissenswertes über Bauen* (Sciindaĵoj pri Bauen) en la retejo de la komunumo[*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bauen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Bauen
* Bauen en la Historia Leksikono de Svislando

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Bauen** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Bauen vidita de la parkloto TellsplatteBauen vidita de la parkloto Tellsplatte

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Urio |
| --- |
| TaŭroTaŭroAltdorf • Andermatt • Attinghausen • Bauen • Bürglen • Erstfeld • Flüelen • Göschenen • Gurtnellen • Hospental • Isenthal • Realp • Schattdorf • Seedorf • Seelisberg • Silenen • Sisikon • Spiringen • Unterschächen • Wassen | Klausen-PasejoKlausen-Pasejo |

 |
**Pál Tóth-Szabó** [tOt-sabO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Tóth-Szabó László Pál** [lAslO] estis hungara historiisto, arkivisto, mezlerneja kaj universitata instruisto, pastro, premonstrata monaĥo.

Pál Tóth-Szabó naskiĝis la  28-an de januaro 1872(nun 1872-01-28) en Hidvégardó, li mortis la 26-an de oktobro 1938 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Tóth-Szabó aliĝis al la premonstratoj en Jászó en 1892, post 4 jaroj li pastriĝis. Ekde 1897 li instruis en Nagyvárad, krome li akiris pedagogian diplomon kun doktoriĝo en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1898. Ekde 1907 li instruis en premonstrata seminario, ekde 1911 en la menciita universitato. Ĉirkaŭ 1914 li malmonaĥiĝis kaj eklaboris en la ĉefurba arkivo. Dum la Hungara Sovetrespubliko li estis arkivestro de la Hungara Tutlanda Arkivo, tial poste li estis forigita kaj laboris plu en la ĉefurba arkivo ĝis la emeritiĝo en 1925.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A magyar főpapság a rendi alkotmányban* (1898)
* *Nagyvárad az erdélyi fejedelmek és a török uralom korában* (1904)
* *Szatmári György prímás* (1906)
* *A cseh husziták és uralom története Magyarországon* (1917)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* aprezo kaj datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 843602
 |



* Portalo pri Biografio