recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinatoj: 0° 10′ 38″ S 78° 35′ 56″ U﻿ / ﻿0.17722 °S, 78.59889 °U﻿ / -0.17722; -78.59889 (mapo)

**Pichincha**  ([piĈINĉa]) estas vulkano situanta rande de la urbo Kito (Quito), la ĉefurbo de Ekvadoro, kaj konsideriĝas "**la** monto de Kito". Ĝi havas altecon de 4794 metroj super la marnivelo.

La vulkano havas du pintojn, el kiuj la pinto **Rucu Pichincha** (keĉue: maljuna Pichincha) (kun alteco de 4690 metroj) situas signife pli proksime de la urbo ol la kun alteco de 4794 metroj iom pli alta pinto **Guagua Pichincha** (keĉue: juna Pichincha). La lasta vulkana kratero en 1999 tre aktivis kaj kovris la urbon per tavoleto da cindro. Pro la geografia situo de Kito, ke eventualaj fluoj de lafo ne signifus danĝeron por la urbo.

Rucu Pichincha facile grimpeblas ene de taga ekskurso. Aparte post la finkonstruo de la telfero *TelefériQo* la grimpo iĝis simpla kaj rapida: turistoj povas grimpi distancon de 800 metroj ĉe la monta flanko *Cruzloma*, kio transportas ilin ĝis alteco de 4100 metroj. Antaŭaj avertoj pro ebla nova erupcio ne plu estas konfirmataj per la loka polico aŭ per turismaj institucioj, kaj la grimpo de ambaŭ montpintoj nuntempe konsideratas tre sekura.

Unu el la unuaj kaj plej konataj eŭropaj grimpintoj de la monto estis la germana esploristo Alexander von Humboldt, kiu en 1802 plenumis diversajn mezurojn sur ambaŭ pintoj.

Post la batalo de Piĉinĉa la 24-an de majo 1822 la kolonia regiono *Real Audiencia de Quito* sendependiĝis de la Reĝlando Hispanio kaj transformiĝis al la ŝtato Ekvadoro. Interalie pro tio, la monto estas ekplicite menciata en la nacia himno de la lando, nomata *Salve, Oh Patria* (saluton, ho patrio).

La ekvadora provinco Pichincha, en kiu troveblas kaj la monto kaj la urbo Kito, havas sian nomon de la monto.

|  |  |
| --- | --- |
| rigardo je Kito de la monta stacio de la telfero | survoje al la pinto *Rucu Pichincha* |

* Pichincha (vulkano) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Pichincha (vulkano) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pichucalco** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Pichucalco. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07068.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 29583 loĝantojn. El tiuj estis 14714 viroj kaj 14869 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1078 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 60 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 18163 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 14295, do 79 % el ĉiuj, scipovis legi kaj skribi, kaj 3852 personoj estis analfabetoj. Do 79% de la personoj scipovis legi kaj skribi, kaj 21% respektive 26 % estis analfabetoj.

29357 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 482 personoj respektive 1,6 % estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pichucalco Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
██  - Ĉilia fosego borderanta limojn de Pacifiko kaj Sud-Ameriko

**Profunda submara fosego** estas longa kaj samtempe mallarĝa topografia depreso sur mara fundo. La fosegoj estas la plej profundaj lokoj sur Tero.

La profundaj submaraj fosegoj estiĝas dum kunpuŝiĝo de du tektonaj platoj, konkrete dum subŝoviĝado de unu plato sub la alian. Paralele kun ili troviĝas vulkanaj insulaj arkoj (eventuale ĉenoj de vulkanaj montaroj) en distanco proksimume 200 km de la fosego. La fosegoj kutime profundiĝas 3 ĝis 4 kilometrojn sub oceanan fundon. La plej profunda loko estas profundaĵo Challenger en Mariana Fosego - 10 911 m sub la surfaco de la maro.

Apero
-----

La profundaj submaraj fosegoj plej ofte aperas en Pacifiko, sed ankaŭ oriente de Hinda Oceano, Atlantiko kaj en Mediteraneo. En Pacifiko ili borderas marbordon de Sud-Ameriko, nordokcidenton de Usono kaj Kanado, Alasko, Aleutaj insuloj, Kurilaj insuloj, Japanio, Filipinoj, Marianoj, Salomonoj kaj Nov-Zelando, per kio ili kreas proksimume rondan formacion nomata ankaŭ fajra rondo.

En Atlantiko estas konata Puertorika Fosego troviĝanta laŭlonge laŭ Malgrandaj Antiloj, kiu apartigas Atlantikon de Kariba Maro kaj Kajmana Fosego (en la Kariba Maro). En Mediteraneo tio estas denove Kalabrija Fosego, kiu etendiĝas ĉe marbordo de suda Italio kaj Sicilio.

Geologiaj procezoj en profundaj submaraj fosegoj
------------------------------------------------

La fosegoj borderas unu el la plej gravaj geologiaj fenomenoj sur Tero - kunpuŝiĝon de litosferaj platoj. Ili kreiĝas en konverĝaj tipoj de randoj, dum profundiĝo de oceana krusto sub alian platon. Se tiu ĉi estas ankaŭ oceana, la akompana aperaĵo estas estiĝo de insula arko (se estas la profundiĝanta plato sufiĉe maljuna, ties transporto de la loko de estiĝo de rifta zono daŭris longe, ĝi nomiĝas ankaŭ **primitiva arko**). Se la alia plato estas kontinenta, kreiĝas sur ĝi ĉeno de vulkanaj montaroj.

La profundiĝangulo ne estas sama - dum la komenco tio estas proksimume 5°, en la lokoj, kiuj jam estas mergiĝintaj sub alian platon, tio estas jam 10-16°. Okaze, ke kunpuŝiĝos du platoj, kreataj nur per kontinenta terkrusto, ankaŭ okazas profundiĝo de unu el la platoj, sed la estiĝinta fosego abrupte pleniĝos de sedimentoj.

La profundaj submaraj fosegoj estas loko de apero de oftaj tertremoj kaj vulkanaj agadoj. Plimulto de tertremoj estas profunda (ĉirkaŭ 400 ĝis 700 m sub la surfaco). Magmoj, produktitaj de subdukciaj procezoj, nomiĝas **kalk-alkalaj**, per ili kreitaj mineraloj estas plej ofte andezitoj kaj riolitoj, okaze de primitivaj arkoj prefere bazaltoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de profundaj submaraj fosegoj
* Abismo
* Filipina Fosego
* Mariana fosego
* Tonga Fosego
* Mezoceana dorso
* Plata tektoniko
* Profundmara zono
* Profunda maro
* Subdukcio

* Kategorio Profunda submara fosego en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 196986
* GND: 4463868-1
* NDL: 00564581
 |
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

**Progresio** estas en muziko ajna sinsekvo de akordoj. Dum kiam kadenco per formula moviĝo kondukas al certa celo, por progresioj ne estas apartaj reguloj aŭ stilaj antaŭkondiĉoj. Progresioj ne estas ligitaj je certa formo. La terminon "progresio" ofte uzas ĵazmuzikistoj, sed pli kaj pli ankaŭ popmuzikistoj, ĉefe tiam, kiam kantverkistoj, komponistoj kaj muzikistoj interkompreniĝas pri sia laboro.

Akompano de melodioj
--------------------

Komponaĵoj en ĵazo kaj popmuziko ofte baziĝas sur progresioj, kiuj akompanas melodion harmonie. En popmuziko ofte unue ekestas la melodio, kaj oni aldonas la akompanajn akordojn nur poste. En ĵazo ofte estas male: la akordoj staras sur-papere, kaj la muzikistoj poste improvizas pri ili.

Oni povas akompani unusaman melodion per malsamaj progresioj, kiuj elvokas ĉiukaze tute alian senton. Kantverkistoj kaj komponistoj ofte utiligas tion, por formi siajn verkojn varioplenaj kaj interesaj.

Se relative mallonga progresio de muzikaĵo daŭre ripetiĝas, temas pri harmonia ostinato.

Vidu ankaŭ
----------

* Kadenco (muziko)
* Progresio 2-5-1
**Poŝmono** estas malgranda monsumo, por la ordinaraj malgravaj elspezoj (NPIV).

Ofte ĝi estas mono, kiun nepagokapabluloj ricevas de la persono aŭ instanco sub kies zorgo ili estas, plej ofte je regula bazo, ekzemple infanoj el gepatroj, parencoj aŭ aliaj konatoj, aŭ sklavoj el posedantoj (kompare el salajro).

La nomo *poŝmono* rilatas historie al nombro da moneroj, kiujn oni portas en la pantalonopoŝo. Antaŭ la apero de la pagokartoj aŭ plasta mono, tio markis la proksimuman kvanton de eblaj ĉiutagaj aĉetoj (manĝo), dum por aliaj pli eksterordinaraj aĉetoj kaj pagoj necesus iri al banko aŭ preni pli gravan monkvanton.

### Proverbo

Ekzistas pluraj proverboj pri poŝmono en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Nuda kaj kruda, sen groŝo en poŝo.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *El la poŝo al la buŝo.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Multe en kapo, sed nenio en poŝo.* **"** |

 |

Vidu ankaŭ
----------

* Mono
* Salajro
* Pantalono
* Poŝo
* Kapitalo

Notoj
-----

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2015-07-12.

* Poŝmono en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
*Pico de las Nieves*.
La ***Pico de las Nieves*** (Neĝopinto) estis tradicie konsiderata la plej alta monto de la insulo Gran Canaria en la Kanarioj, Hispanio, kun 1 949 metroj, sed lastatempe ĵusaj mezuroj indikis, ke la proksima Morro de la Agujerada estas pli alta kun 1 957 m.s.m.

La loknomo rilatas al neĝostokejojn konstruitajn pro deziroj de la ekleziuloj de la katedralo por havi glacion el la neĝo falita vintre.

La montopinto estas posedaĵo de la Armeo de Hispanio, kiu funkciigas tie aparatarojn de radaroj kaj telekomunikado. Krome sur la deklivaro estas arbaroj de Kanaria pino, rezulto de rearbarigo en la 1950-aj jaroj, kun kun indiĝena plantaro.

Ĝia pinto estas sur la geografia centro de la insulo formante la limon de la municipaj teritorioj de San Bartolomé de Tirajana, Vega de San Mateo kaj Tejeda.

Referencoj
----------

1. ↑  «Visor de Grafcan». Sistema de Información Territorial de Canarias IDECanarias. Konsultita la 17an de oktobro 2021.
2. ↑   Florido, Gaumet (26a de junio 2018). «La tecnología destrona al Pico de las Nieves como techo de la isla». Canarias7 (Informaciones Canarias). Konsultita la 17an de oktobro 2021.
3. ↑   Miranda Calderín, Salvador (1998). *La cumbre de Gran Canaria: estudio histórico, geográfico y toponímico*. Las Palmas de Gran Canaria: Cabildo Insular de Gran Canaria. ISBN 9788460583561.

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Pico de las Nieves en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 829209
 |
Registaraj agentoj malkovrante kaŝitajn alkoholaĵojn (Ĉikago, 1921).
**Tiu ĉi artikolo ne estas kompleta, do mankas iu grava afero en ĝi. Bonvolu aldoni, se vi havas tempon, paciencon kaj kapablon.**

La **prohibicio**, t.e. la malpermeso vendi alkoholaĵojn, estis vigla en Usono inter 1920 kaj 1933. Ĝi estis establita de la 18-a amendo al la Usona Konstitucio kaj nuligita de la 21-a amendo.

En 1917, la Kongreso aprobis rezolucion favore al amendo kiu malpermesis la vendadon, importadon kaj fabrikadon de alkoholaj trinkaĵoj en tuta Usono. En januaro 1919 la amendo estis ratifita de 36 el la 48 usonaj ŝtatoj. En oktobro samjare, estis aprobita la *Leĝo Volstead*, kiu vigligis la malpermeson laŭ la 18-a amendo.

La prohibicio ne malpermesis la konsumon de alkoholaĵoj, sed malfaciligis al la loĝantaro. Malgraŭ tio, la produktado de alkoholaĵoj daŭris kaŝite kaj ankaŭ estis kaŝite importita el ĉelimaj federaciaj ŝtatoj, okazigante pliiĝon de la organizita krimo.

Vidu ankaŭ
----------

* *The Untouchables*
Koordinatoj: 50° 22′ 12″ N 16° 59′ 56″ O﻿ / ﻿50.37000 °N, 16.99889 °O﻿ / 50.37000; 16.99889 (mapo)

**Predikejoj de diablo** (ĉeĥe: *Čertovy kazatelny*) estas rokoj kaj roka belvedero sur teritorio de natura rezervejo Kankra valo ĉe Javorník en Silezio (distrikto Jeseník, Regiono Olomouc).

Karakterizo
-----------

### Geomorfologio

La roka elstaraĵo, kiu elstaras super kanjona valo de rojo Račí potok, estas gnejsa rokformacio kun 13 metroj alta rokmuro sur suda parto. Sub la roka elstaraĵo troviĝas kelke da malpli grandaj roketoj, kiuj estas simile, kiel la roka belvedero, sekurigitaj per fera balustrado. 

### Geologio

La roka submetaĵo estas kreita de gieralta facio de gnejsoj el Sněžník. Alternas en ili situoj karakterize direktitaj biotitaj gnejsoj kun situoj sen karakteriza direktigo. Sur kontraŭapuda bordo de Račí potok aperas en medio de granulitikaj gnejsoj helaj kaj piroksenaj granulitoj. Kelke da dekoj de metroj en okcidenta direkto de Predikejo de diablo troviĝas strio de granatikaj aplitikaj gnejsoj. La gnejsa komplekso estas intense montetarformita kaj en proksimeco de randa sudeta rompa sistemo forte tektonike difektita. Ĉe montopiedo de la ravino estas en gieraltaj gnejsoj amfibolitaj brekcioj. 

Rokoj en arbaro sub la pinto

Protekto
--------

La predikejoj de diablo estas signifa konsisto de la naturrezervejo Kankra valo, la premita valo kun abruptaj, preskaŭ 140 metroj altaj deklivoj kun multnombraj rokaj elstaraĵoj, kun karakterizaj arbaroj kaj kun faga kreskaĵaro de praarbara karaktero.

Alirebleco
----------

La predikejoj de diablo estas proksimaj de kastelo de Javorník per aerlinio 2,5 km, vojo sur ruĝa turisma marko ruĝa marko, kunliganta kun vojlinio de *Instruiga vojo tra Riĥleba montaro*, estas longa proksimume 3 km. Alveturo per aŭtomobilo eblas sur ŝoseo I/60, kondukanta el Jeseník ĝis Javorník. Alveturi eblas ĝis turista parkumejo en Kankra valo. De tie restas jam nur 250 metroj al infocentro Dancejo en Kankra valo, de kiu kondukas verda turisma marko verde markita turisma vojo supren al la roka belvedero. La plej proksima stacidomo estas *Javorník ve Slezsku*, finstacio de unurela regiona fervojlinio, liganta en Lipová-lázně al linio n-ro 292 Šumperk - Krnov.

Vidu ankaŭ
----------

* Kankra valo
* Dancejo en Kankra valo
* Pustý zámek (burgo, distrikto Jeseník)
**Pilisborosjenő** [piliŝboroŝjenO], germane **Weindorf** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Pilisvörösvár. La loknomo signifas: Pilisvina-Eŭgeno.

Blazono de Pilisborosjenő

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 9 km²
* Loĝantaro: 3140
* Poŝtkodo: 2097
* Telefonprefikso: 26

Situo
-----

Pilisborosjenő situas fine de sakovojo, 13 km-ojn for de Budapeŝto. Pilisborosjenő estas ĉirkaŭita de montoj kaj arbaroj.

Historio
--------

Pli frue romianoj kaj avaroj loĝis tie. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Poste germanoj alvenis. En 1946 la germanoj estis deportitaj al Germanio kaj alvenis forpelitaj hungaroj el Transilvanio kaj el Ĉeĥoslovakio. Dum la socialismo kolĥozo pri **Fajrero** formiĝis. La loĝantaro okupiĝas pri vinkulturo aŭ laboras en Budapeŝto.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo Sankta Vito (Pilisborosjenő) de 1756, poste estis klasikismigita, la turo estas 21 metrojn alta

Komunumoj pri *Jenő* en Hungara reĝlando
----------------------------------------

Jenő estas unu el la 7 hungaraj gentoj. 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Baranyajenő | Budajenő | Diósjenő | Jászkarajenő | Jenő | Kisjenő | Pilisborosjenő | Somlójenő | Temesjenő |

Vidu ankaŭ: Tiszajenő

Famuloj
-------

* En Pilisborosjenő naskiĝis aktoro Ödön Bárdi.
* En Pilisborosjenő mortis András Szabó (juristo).
Poŝo de ĝinzo
**Poŝo** estas saketo alkudrita al vestaĵo, mansako, dorsosako, ktp.

Kutime ĝi konsistas el teksaĵo alkudrita al la aĵo. Poŝo povas esti kaŝita ene de la aĵo aŭ videble alkudrita ekstere.

Poŝo povas esti fermebla per teksaĵpeco, butono, zipo, ktp.

Historio
--------

Poŝoj aperas nur tre malfrue, ekde ĉ. la 19-a jarcento, en la historio de vestaĵoj.

Dum tre longa tempo oni uzis saketojn alkroĉatajn al zono. Dum la 18-a jarcento en Francio virinoj portis tiajn saketojn pare ligitaj per ŝnureto ĉirkaŭ la talio sub la jupo. Ankoraŭ nuntempe oni uzas similajn sistemojn por eviti ŝtelon de mono aŭ gravaj dokumentoj (identigilo, pasporto, flugbiletoj, ktp.) dum vojaĝoj kaj restado en homplenaj lokoj.

Dum la 20-a jarcento, eble plie en ties dua duono, kreskis la nombro de objektoj iamaniere specialigitaj aŭ uzataj por enmeto en poŝo, ekzemple poŝlibro, poŝmono, poŝtelefono, ktp.

Proverbo
--------

Ekzistas pluraj proverboj pri poŝoj en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Luksa la vesto, sed malplena la poŝo.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Multo en kapo, sed nenio en poŝo.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *El fremda poŝo oni pagas facile.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-05-11.

Vidu ankaŭ
----------

* Kudrado
* Vestaĵo
* Horloĝopoŝeto

* Kategorio Poŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Poŝo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Emblemo de projekto TRON
**TRON** estas real-tempa komputil-mastruma sistemo. La nomo estas akronimo de la anglalingva nomo "The Real-time Operating system Nucleus".

TRON estas evoluigata en samnoma projekto, iniciatita de profesoro Ken Sakamura de la universitato de Tokio en 1984. La celo de la projekto estas krei arĥitekturon de idealaj komputiloj kaj retoj, kiu plenumu grandan pliparton de la eblaj taskoj.

ITRON (mallongigo de *Industrial TRON*, industria TRON), parto de la projekto TRON, estas real-tempa mastruma sistemo por konsumula elektroniko. Precipe aziaj produktantoj de poŝtelefonoj uzas ĝin en siaj produktoj. La revuo *Linux News* nomas ĝin la plej vaste uzata sistemo; en 2010 ĝin uzis tri miliardoj da proceziloj. Ankaŭ ekster Japanio kaj Azio la sistemo estas uzata, sed mankas specifaĵoj kaj priskriboj en aliaj lingvoj ol la japana.

BTRON (*Business TRON*, negoca TRON) estas plurlingva komputil-media sistemo kun programebla grafika uzantointerfaco. La japana registaro planis uzi ĝin por personaj komputiloj en japanaj lernejoj, sed devis nuligi la planojn, ĉar Usono minacis sankciojn pro protektismo.

Notoj
-----

1. 1 2  Angelo G. Gagliano (2002-05-13).  The Tron Project (PPT).
2. 1 2  Jan Krikke (2010-03-15).  The Most Popular Operating System in the World (HTML). Linux News.

* Kategorio Projekto TRON en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Coleco "Electronic Quarterback" (1978)
**Poŝkomputilaj ludiloj** estas tre malgrandaj, porteblaj aparatoj por ludi interagadajn elektronikajn ludilojn, ofte miniaturigitaj versioj de komputilaj ludoj. La kontroloj, montro kaj parolantoj estas ĉiuj parto de unuopa unuo. Pli ol ĝeneralcela ekrano formita de reto de malgrandaj rastrumeroj, ili kutime havas montraĵojn desegnitajn por ludi unu ludon. Tio simple signifas ke ili povas esti farata tiom malgrande kiom ĉe cifereca brakhorloĝo, kaj foje tiaj ili estas. La vida produkto de tiuj ludiloj povas gami el kelkaj malgrandaj lampetoj aŭ lumeroj LED al kalkulilaj alfanumeraj ekranoj; poste tiuj estis ĉefe anstataŭata de likvokristala kaj vakufluoraj ekranoj kun detalaj bildoj kaj en kazo de VFD ludiloj, kun koloro. Poŝkomputiloj estis je sia plej populara pinto el la 1970-aj jaroj en la komenco de la 1990-aj jaroj. Ili estas la antaŭantoj de la Mantena videoluda konzolo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Poŝkomputila ludilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Electronic Handheld Game Museum - la plej granda muzeo pri poŝkomputiloj el interreto
Bengala Pulao, populara plado en la barata kuirarto
**Pilafo** estas orienta manĝo el rizo bolita en akvo, miksita kun ruĝa pipro kaj rostita viando kokina, porka aŭ ŝafa. Ĝi estas kutima en la tuta regiono de nord-okcidenta Azio kaj de orienta Eŭropo, kaj en la multaj lingvoj de tiuj regionoj havas diversajn, similajn nomojn kun la konsonantoj p - l - f/v/ŭ: inter la variaĵoj estas **pilaf** (inkluzive de la hebrea formo פילאף) kaj **pilav/pilaw** (inkluzive de la makedona formo Пилав), **plov** (inkluzive de la rusa kaj ukraina formoj Плов), **palov** kaj **palav**, **polo** پلو , **pilau**, **polao** kaj **pulao** en vasta gamo da lingvoj, inter ili la turka, azeria, kazaĥa, kirgiza, marata, uzbeka, turkmena, urdua, hinda, paŝtua, armena kaj multaj slavaj lingvoj, plus la greka formo Πιλαφί (pilafí).

Pilafo estas ankaŭ franca manĝo el densa rizo kun viando aŭ konkaj moluskoj.

Notoj
-----

1. ↑  Oxford English Dictionary (2006b), pilau (n), Oxford English Dictionary, 3a eldono reta, ""A dish, partly of Middle Eastern, partly and ultimately of South Asian origin, consisting of rice (or, in certain areas, wheat) cooked in stock with spices, usually mixed with meat and various other ingredients."
2. ↑   Bruce Kraig, Colleen Taylor Sen. *Street Food Around the World: An Encyclopedia of Food and Culture*. ABC-CLIO, 2013, p. 384. ISBN 9781598849554

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 49450
 |
Rubber-covered aluminum tube, reflector and lamp at left sideLED-poŝlampo
Rectangular battery box with large round reflector; carrying handle on top of boxManlampo kun granda reflektilo
**Poŝlampo** aŭ **Manlampo** estas enmane portebla elektrenergia lumofonto, kiu estas ofte nomata *torĉo* en areoj for de Nordameriko. Kutime la lumofonto estas malgranda inkandeska lampo aŭ LED-lampo (LED). Tipa poŝlampo konsistas el ampolo muntita en reflektilo, travidebla kovrilo (foje kombinita kun lenso) por protekti la lumofonton kaj reflektilon, pilo, kaj ŝaltilo. Tiuj estas subtenitaj kaj protektitaj de skatolo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Poŝlampo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Poŝlampo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* J. Tracy, *Flashlights in Kenya : revealing the social, economic, health and environmental implications in the absence of quality assurance*, tezo kiu studas uzadon de poŝlampoj en Kenjo. Arkivigite je 2014-03-31 per la retarkivo Wayback Machine
**Prokrusto** (helene *Προκρούστης*, latine *Procrustes*), propranome Damasto, estas, en helena mitologio, fama rabisto el Atiko, kiu vivis en Kefisa rivervalo.

*Prokrusto kaj Tezeo*Tiu ĉi mitologia homo havis unikan manieron trakti gastojn. Embuskis kaj ĝentile invitis li preterpasantojn ripozi en sia albergo. Tiam poste li persvadis aŭ devigis la gaston kuŝi sur lian liton. La gastan korpon, neniam perfekte sternita konforme al la litaj dimensioj, hakis aŭ streĉis Prokrusto, por ke ĝi konformu al la amplekso de la lito. Tio estas facile memorebla historio por helenoj, kies vorto por "streĉisto" estas la nomo de Prokrusto mem. El ĉi tiu historio venas la esprimon **Prokrusta lito**, kiun oni uzas por priskribi ion aŭ iun, kiu arbitre difinas formon al kiu ĉio devas konformi. 

Liajn krudajn manierojn rezolute ĉesigis la juna Tezeo. En sia dek sesa jaraĝo, li iris de ĉe sia avo Piteo, reĝo de Trezeno, al sia duonpatro Egeo, reĝo de Ateno. Ŝajnas ke li mallongigis sian vojaĝon tiel, ke li ne evitis danĝerajn lokojn kaj situaciojn, por ke li tiel akiru spertojn, famon kaj gloron.

Kiam embuskita de Prokrusto, kiu invitis lin en sian kabanon, Tezeo bone taksis la situacion, kaj devigis la kanajlon kuŝi en lian propran liton, kie Tezeo dehakis lian elpendan kapon. 

Tio estis la lasta Tezea halto kaj batalo kontraŭ la krimuloj, kiuj teroris la vastan regionon. Dum sia vojaĝo li sinsekve venkis Perifeto-n, Siniso-n, Skeirono-n, Kerkiono-n kaj Prokruston.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Prokrústés en la ĉeĥa Vikipedio.*
Pinaklo
Lokigo de la Pinakloj en la unuiĝejo de la apogarkoj kun la abutmento, por centrigi la ŝarĝojn pere de troigo de la vertikala kompono
**Pinaklo** estas elemento arkitektura kaj konstrua kaj ornama kiuj estis uzataj en la gotika arkitekturo. 

Laŭ Francisko Azorín **pinaklo** estas *Pinta, arkitektura, ornama kronaĵo.* Li indikas etimologion el la greka latina *pinnaculum*, el *pinna* (krenelo, pinto).

Priskribo
---------

Ĝi havas formon de pilastro fine en ties supra parto per figuro piramida aŭ konusa.

Pri materialoj uzataj por ties konstruo, ili kutime estas el ŝtono, kvankam ankaŭ estas pinakloj faritaj el plumbo.

Ties uzo havigas impreson de plej granda alteco al la konstruaĵo kaj stilizas la figuron de la konstruaĵo, sed ankaŭ havas funkcion konstruan, nome koncentri la oblikvajn fortojn devenajn el la apogarkoj, uzante sian pezon por pligrandigi la vertikalan forton sur la abutmento, por eviti ke la flankaj premoj malstabiligu la murojn.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 165.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Pinaklo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Pinaklo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pilar SEURAT** estas pseŭdonimo de **Rita Hernandez**, (1938 -2001) filipina aktorino en Usono.

Naskita en Manilo, Seurat komencis sian Holivudan karieron kiel dancisto en populara spektaklo "Blackouts" ĉe la El Capitan Theatre. Ŝi ĉefe ludis aziajn rolulojn de diversaj naciecoj.

Persona vivo
------------

Ŝia patro, majoro Al Hernandez kontraŭbatalis la japanajn okupaciantojn en la filipina ĝangalo dum la Dua mondmilito. Li poste verkis la libron **Bahala na** pri sia agado en la 2-a Mondmilito. Pilar ankaŭ havis plenan fratinon en Filipinoj kaj pli junan duonfratinon, Alana Hernandez, en Los-Anĝeleso.

Ŝi edziniĝis al produktoro Don Devlin en 1959; la paro divorcis en 1963. Filo de la paro estas la produktoro Dean Devlin. En 1970, ŝi edziniĝis al verkisto Don Cerveris kaj baldaŭ poste retiriĝis de aktorado kaj komencis uzi la nomon Pilar Cerveris. Ĉi tiu geedzeco finiĝis en 1981.

Kariero
-------

Ŝi ekis sian televidan karieron per **77 Sunset Strip** kaj **Hawaiian Eye** ambaŭ en 1959 kaj dum 1960-aj jaroj ŝi partoprenis televidseriojn Maverick, Naked City, The Alfred Hitchcock Hour, The Lieutenant, Ben Casey, The Defenders, Burke's Law, Daniel Boone, I Spy, Voyage to the Bottom of the Sea, The Wild Wild West, The Fugitive, The Man from U.N.C.L.E. The High Chaparral, Star Trek, The Virginian, Mannix, kaj aliaj. 

En kino, ŝi ekis karieron per The Young Savages kaj Battle at Bloody Beach ambaŭ en 1961 kaj partoprenis ankaŭ filmojn 7 Women from Hell kaj King of Diamonds en la 1960-aj jaroj.

Dum 1970-aj jaroj ŝi rolis en televidaĵoj Hawaii Five-O, A Death of Innocence kaj Bonanza.

Notoj
-----
**Piedras Negras** estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Piedras Negras*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05025.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 143915 loĝantojn. El tiuj estis 71489 viroj kaj 72426 virinoj. La komunumo havas surfacon de 914,2 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 250 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 101056 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 115 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,114 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 72576 personoj apartenis al la katolika religio kaj 7326 personoj al la protestantisma religio. 2927 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 2500 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Tradicia Pinjato
Dum Esperanto-renkontiĝo en Guadalajara (Meksiko oni provas rompi la verdstelan pinjaton
La **Pinjato**j (hispane: Piñata [piˈɲata]) estas koloraj figuroj kaj pupetoj. Ene estas kava korpo, kiu estas kovrita per iu relative facile rompebla materialo, kiel ekzemple diversaj tavoloj de kartono kaj paperoj kungluitaj. Kelkfoje la kerno ankaŭ estas argilujo. En la koncerna ujo aŭ kava korpo estas dolĉaĵoj, fruktoj kaj aliaj surprizaĵoj (ludiletoj). Temas pri tradicio ĉefe de Meksiko, resto de Latinameriko kaj Hispanio.

Plej oftaj estas la pinjatoj dum la paska kaj la kristnaska tempo, sed oni ankaŭ uzas ĝin dum naskiĝtagoj de infanoj aŭ aliaj festoj. Oni pendigas la pinjaton per ŝnuro super iu branĉo aŭ tubo. Unu aŭ du plenkreskuloj ĝenerale havas la taskon movigi la pinjaton tirante la ŝnurojn por malfaciligi la rompon. La infanoj aŭ plenkreskuloj (oni ĝenerale uzas ion por kovri la okulojn, ĉar tiel la homoj ne vidas la pinjaton) nun per iu batilo provas rompi la pinjaton. Ĝenerale la plej malgrandaj infanoj komencas. Por limigi la tempon de ĉiu infano oni dume kantas. Plej konata estas jena kanto:

|  |  |
| --- | --- |
| **Hispana teksto**
*Dale, dale, dale*
*No pierdas el tino*
*Porque si lo pierdes*
*Pierdes el camino*
*Dale, dale, dale*
*No pierdas el tino*
*Mide la distancia*
*Que hay en el camino*
*Dale, dale, dale*
*No pierdas el tino*
*Porque si lo pierdes*
*Pierdes el camino*
*Dale, dale, dale*
*Dale y no le dio*
*Quítenle el palo*
*Porque sigo yo* | **Traduko laŭsence**
*Batu, batu, batu ĝin*
*Ne perdu vian celon*
*Se vi perdas ĝin*
*vi perdas la vojon*
*Batu, batu, batu ĝin*
*Ne perdu vian celon*
*Mezuro la distancon*
*kiun vi ankoraŭ havas*
*Batu, batu, batu ĝin*
*Ne perdu vian celon*
*Se vi perdas ĝin*
*vi perdas la vojon*
*Batu, batu, batu ĝin*
*Ne sukcesis li/ŝi*
*Forprenu la bastonon*
*ĉar nun sekvas mi* |

Post la rompo ĉiuj infanoj rajtas preni tiom da dolĉaĵo aŭ aferoj kiujn ili povas kolekti.

Signifo
-------

En Latinameriko kaj ĉefe por Meksiko la pinjato estas la simbolo de festoj. La tradicia pinjato estas globo kun sep kegloformaj pintoj, kiu simbolas la sep mortpekojn. Speciale en la tempo antaŭ kristnasko oni ofte uzas tiujn pinjatojn, ĉar ili simbolas la malbonon, la demonojn. Rompante ilin la fruktoj kaj dolĉaĵoj estas la beno por la partoprenantoj. La bastono simbolas la forton de dio lukti kontraŭ la malbono, la kovritaj okuloj simbolas la kredon. Hodiaŭ la pinjato tamen preskaŭ perdis la religian signifon kaj ĝi servas preskaŭ nur por ĝui la festojn.

Modernaj pinjatoj havas la formon de komiksfiguroj aŭ politikistoj.

En Hispanio tradicias **kruĉoj** kiel pinjato.

Deveno
------

Oni ne scias ekzakte de kiu mondoparto venas la tradicio. Oni supozas ke Marco Polo trovis similforman tradicion en Ĉinio.
Praga Jesuĉjo.
**Praga Jesuĉjo** (Ĉeĥe *Pražské Jezulátko*, Latine *Jesulus Pragensis*), **Sankta Jesuo Infano el Prago** aŭ **Praga Jesu-Infaneto** estas unu el la titoloj aŭ "alvoknomoj" de Jesuo en katolikismo. Kulto por naskiĝo de "Infano Jesuo" alfundigas radikojn en la komenco de kristanismo kaj inspiriĝas en "Evangelioj de infaneco": agnoskitaj de la Eklezio kiel "kanonaj", tiuj de Mateo kaj Luko aŭ "apokrifoj", altribuitaj al Sankta Jakobo kaj Sankta Tomaso.

Prezentado nur de Jesuo Infano (nek kun Sankta Maria Dipatrino, nek kun Sankta Josefo) sen aparta dekoracio, iniciis en Germanio en la 14-a jarcento. Komence statuoj estis precipe lignaj, dum en periodo de baroko ili estis eburaj, vaksaj, bronzaj. Precipe dum tempo de baroko, en la 16-a jarcento, evidentiĝas kulto al Sankta infano el Prago, kies statuo el vakso estis realigita fare de unu anonima hispana skulptisto. En Bohemion portis ĝin damo Maria Manrique de Lara y Mendoza, kiam ŝi edziniĝis al nobela ĉeĥo Vratislav el Pernŝtejn. Sekve ŝia filino Polysena ricevis ĝin kiel donaco okaze de la geedziĝfesto kaj en la jaro 1628 donacis ĝin al prioro de Senŝuaj Karmelanoj el Prago, kiuj havas sian sidejon ekde la jaro 1624 en la monaĥejo de Sankta Maria de Viktorio.

La skulpturo estis metita en la kapelon de novicejo kaj komenciĝis ties kultado, sed en la jaro 1631 invadis Pragon la saksoj, kiuj prirabis la monaĥejon. Statueto estis retrovita nur en la jaro 1637, inter ruinoj, malantaŭ la ĉefa altaro, de Pastro Cirillo de la Dipatrino, kiu estis la vera ties devoteca disvastiganto.

Cirillo devis, antaŭ ĉio, prizorgi restaŭradon de la manetoj, kiuj restis damaĝitaj. Estis la sama "Infaneto", kiu tion petus al li dum apero: "Kompatu min, mi kompatos vin. Redonu al mi miajn manojn kaj mi donos al vi pacon. Ju pli vi honoros min, des pli mi favoros vin".

La Sankta Infano revenis al kulta vivo kaj al ĝi estis atribuitaj multaj mirakloj. El la teologia vidpunkto estis deklarata, ke "Sankta Infano el Prago estas komprenebla nur en la mistera renkontiĝo inter la dia familio kaj la homa familio". La altaro dediĉita al la Infaneto estas dokumentado, ĉar ĝi reprezentas vertikale la misteron de la Triunuo kaj horizontale la enkarniĝan misteron. En Arenzano, proksime de Genova, la karmelanoj konstruis faman sanktejon, dediĉitan al la Sankta Infaneto de Prago. Ankaŭ ĝi altiras multnombrajn pilgrimantojn. En tuta mondo, ĉefe en Latinameriko, estas kopioj de la statuo en kirkoj dediĉataj al kulto de Jesuo el Prago.

Vidu ankaŭ
----------

* Braga la bona Jezuo
* Beaune la eta reĝo de gracio
* Romo la santa bebo

* Kategorio Praga Jesuĉjo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Portofono.
*Walkie-talkie* de la usona armeo, 1944.
Portofono uzata por komuniki inter la stiristo de gruo kaj la homo sur tereno kie oni translokiĝas kontenerojn.
**Portofono** estas portebla dissendada kaj ricevada aparato por komunikado inter pluraj personoj. La nomo porotfono estas plejparte uzata inter profesiaj uzantoj kiel ekzemple krizaj servoj. La nomo walkie-talkie estas plejparte uzata en aparatoj por distra uzo, kiel ekzemple ludiloj. Tiuj nomoj ekestis ĉar, male al fiksa telefono, oni povas piediri (*walk*) dum la parolado (*talk*).

Kun portofono eblas aŭskulti aliajn uzantojn kiuj aŭskultas sur la sama frekvenco. Krome, unu persono povas paroli premante butonon dum ke ne eblas por li aŭskulti la aliajn uzantojn kaj tiuj ankaŭ ne povas sendi samtempe. Tiu principo estas nomata duon-dupleks t.e. la kapablo sendi informojn en ambaŭ direktoj (kontraŭe al *simplekso*, angle *simplex*), sed ne samtempe (kontraŭe al la *plena duplekso*, angle '*full-duplex*').

Vidu ankaŭ
----------

* GSM
* Poŝtelefono
* Saĝtelefono
* Televokilo
**Pilisszántó** (piliŝsAntO), slovake **Santov** estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza Hungario**, en departemento Pest, en subregiono de Szentendre. Szántó signifas: pluganto.

Blazono de Pilisszántó
Fora panoramo de Pilisszántó
Preĝejo de Pilisszántó

Bazaj informoj
--------------

* 47° 40′ 11″ N 18° 53′ 12″ O﻿ / ﻿47.66972 °N, 18.88667 °O﻿ / 47.66972; 18.88667 (mapo)Koordinatoj: 47° 40′ 11″ N 18° 53′ 12″ O﻿ / ﻿47.66972 °N, 18.88667 °O﻿ / 47.66972; 18.88667 (mapo)
* Areo: 16 km²
* Loĝantaro: 2200
* Poŝtkodo: 2095
* Telefonprefikso: 26

Situo
-----

Pilisszántó situas ĉe piedo de montaro Pilis, laŭ traira flankovojo. Urbo Pilisvörösvár estas proksime.

Historio
--------

Pli frue romianoj loĝis tie. La hungaroj fondis klostron. La turkoj faris preskaŭ senhoma la vilaĝon. Poste slovakoj alvenis. La romkatolika preĝejo konstruiĝis en 1760.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵoj estas nobeldomo de Baross (baroŝ), kastelo de Orosdy (oroŝdi), kapelo omaĝe al Dipatrino (Beata Damo), fine golgoto kune kun kapelo.
Diversaj hipotezoj pri de situo de la hindeŭropa prahejmregiono
Sub **prahejmregiono** oni komprenas la verŝajnan regionon, en kiu certa komuna praformo de iu lingvofamilio estis parolata, kaj kiun oni per lingvistikaj metodoj konklude eltrovis.

Ĉar oni povas konkludi praformojn sur diversaj evoluŝtupoj, ekzistas ankaŭ epoke sinsekvaj "prahejmregionoj". Hodiaŭ ekzemple kelkaj lingvistoj supozas, ke la prahejmregiono de la hindeŭropanoj estis norde de la Nigra Maro kaj ke la prahejmregiono de la "proto-germanoj" estis en Sudskandinavio, Danio kaj Nordgermanio. La Pripjat-marĉoj (inter Pollando, Belorusio kaj Ukrainio) estas supozataj kiel prahejmregiono de la "proto-slavoj".

La Araba duoninsulo estas rigardata kiel prahejmregiono de ĉiuj ŝemidoj, Centrazio kiel prahejmregiono de ĉiuj turkaj etnoj. Sed Centrazio ankaŭ estas supozata ebla prahejmregiono de la hineŭropanoj respektive de la arjoj. Oni devas konstati, ke por ĉiuj tiuj lokigoj ankoraŭ ne ekzistas nedubleblaj pruvoj.

Literaturo
----------

* Harald Wiese: *Eine Zeitreise zu den Ursprüngen unserer Sprache. Wie die Indogermanistik unsere Wörter erklärt*, Logos Verlag Berlin, 2007, ISBN 978-3-8325-1601-7 (germanlingva).

Vidu ankaŭ
----------

* Lulilo de Eŭropo, influo de la greka altkulturo al la eŭropaj kulturoj.
* Ĝermana substrathipotezo, specialaj elementoj de hindeŭropaj lingvoj en meza Eŭropo.
* Kurgan-hipotezo, transpreno de lingvoformoj el la orienta Eŭropo (ĝis Centrazio).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mapo de diversaj lokigoprovoj de la hindeŭropa prahejmregiono[*rompita ligilo*]
**Pierce Brodkorb** (29a de septembro 1908 en Ĉikago, Ilinojso – 18a de julio 1992 en Gainesville (Florido)), vortumita ankaŭ kiel *William Pierce Brodkorb*, estis usona ornitologo kaj paleontologo.

Pierce Brodkorb kun la tarsometatarsoj de *Titanis* (malhela) kaj de alia birdoInteresita en birdoj ekde infanaĝo, li lernis prepari birdojn je aĝo de 16. Poste li ricevis oportunon por labori kiel teknikisto en la Ornitologia Divido de la Muzeo Field. Li eniris en la Universitato de Miĉigano en 1933 kaj akiris doktorigan gradon en 1936. Sekve li iĝis helpanta redpondeculo pri birdoj ĉe la Muzeo de Zoologio en Miĉigano ĝis 1946. En 1946, li alceptis profesoriĝon en la Departamento de Zoologio ĉe la Universitato de Florido en Gainesville, kie li restis ĝis sia retiriĝo en 1989.

El la 1950-aj jaroj, Brodkorb konstruis grandan kolekton de birdaj fosilioj el Mioceno, Plioceno, kaj Pleistoceno de Florido, kiu inkludis 12 500 skeletojn el 129 familioj, kaj estas videbla ĉe la Florida Muzeo de Natura Historio, parto de la Universitato de Florido. El 1963 al 1978, li publikigis la *Catalogue of Fossil Birds* (katalogo de fosiliaj birdoj) en kvin volumenoj. En 1982, li iĝis honora membro de la Florida Ornitologia Societo.

Brodkorb priskribis kelkajn prahistoriajn birdogenrojn, kiaj *Alexornis* kaj *Titanis*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 444925
* GND: 112937310X
* LCCN: n92119937
* VIAF: 113548379
* ISNI: 0000 0000 8314 6793
 |
**Pino del Oro** [pino deLOro] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Aliste, en la okcidento de la provinco, angule kun plej nordorienta Portugalio. *Pino del Oro* estas etimologie tradukebla al *Pino de Oro*. Ja estis orminado ĉe la rojo Fuentelarraya jam dum la Romia Imperio en la 1a kaj 2a jarcentoj. En la blazono videblas orkolora pino en la maldekstra duono. Arbonomoj estas oftaj en la areo por loknomoj. La municipa teritorio estas ene de la Natura Parko Arribes del Duero.

Municipo de Pino del Oro en la provinco Zamora.
Panoramo de Pino del Oro.
Preĝejo.
Ponto de Requejo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Arcillera, Bermillo de Alba, Brandilanes, Castro de Alcañices, Ceadea, Fonfría, Fornillos, Moveros kaj Salto de Castro, okupas totalan areon de 29,57 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 183 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 350 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 40 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Fonfría, Cerezal de Aliste, Bermillo de Alba, Salto de Castro, Cerezal de Aliste, Villardiegua de la Ribera, Villadepera kaj Carbajosa.

Estas prahistoriaj kaj romiaj restaĵoj, sed la setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. En 1914 oni inaŭguris la verkon de la Ponto de Requejo [reKEĥo] kiu ligis la komarkojn Aliste kaj Sayago. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, legomoj, vitoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluetas. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis: ĉasado, somera feriloko, popola arkitekturo, piedirado laŭ Jakoba Vojo, naturaj lokoj ktp.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754603
* VIAF: 316733571
 |
**Prahistoria vivo** estas diversaj organismoj, kiuj vivis sur la tero, de la komenciĝo de vivo antaŭ kelkaj 3,8 bilionoj da jaroj ĝis la historia epoko (ĉirkaŭ -3500), kiam homoj lasis skribaĵojn.

Dum evoluo novaj vivoformoj estiĝis kaj multaj aliaj, kiel ekzemple dinosaŭroj estingiĝis.

Prahistoria vivo evoluis dum tia vasta epoko de simplaj bakteriecaj ĉeloj enoceanaj al algoj kaj protozooj kaj fine al kompleksaj multĉelaj formoj kiel fungoj, plantoj, vermoj, moluskoj, krustacoj, insektoj kaj vertebruloj.

El geologia vidpunkto, homa evoluo okazis antaŭ malmulte da tempo, nur antaŭ kelkaj 4 milionoj da jaroj.

Nur tre malmultaj specioj de prahistoria vivo, kiel ekzemple la celakanto, ankoraŭ ekzistas hodiaŭ samaj post dekoj da milionaj la jaroj, kio iĝis ilin vivaj fosilioj. Tamen aliaj vivuloj, kiel ekzemple ŝarkoj nur malmulte evoluis en milionoj da jaroj.

Tamen la plej multaj vivoformoj - pli ol 99 procentoj - estingiĝis kaj la nuraj atestoj restantaj hodiaŭ estas piedsignoj aŭ fosilioj.

Vidu ankaŭ
----------

* Amonitoj, iam nomitaj moluskoj
* Brakiopodoj, la plej komunaj fosilioj
* Dinosaŭroj
* Evoluismo
* Evoluo
* Foraminiferoj, malgrandaj fosilioj
* Fosilioj, restoj de prahistoria vivo
* Kapopieduloj
* Koraloj
* Kvarpieduloj
* Mikropaleontologio, scienco pri prahistoriaj mikroorganismoj, ktp.
* Paleobiologio, scienco pri fosilioj kaj biologio
* Paleobotaniko, scienco pri prahistoriaj plantoj
* Paleontologio, scienco pri fosilioj kaj geologio
* Paleozoologio, scienco pri prahistoriaj bestoj
* Palinologio, scienco pri fosiliaj semoj kaj sporoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Prahistoria vivo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ilustrita prahistorio Arkivigite je 2007-12-13 per la retarkivo Wayback Machine
La **Pilot Pen Corporation** (japane 株式会社パイロットコーポレーション, Kabushiki Gaisha Pairotto Kōporēshon) estas japana fabrikisto de skribiloj, kiu ankaŭ produktas aliajn skribinstrumentojn kaj juvelaĵojn .

Ĝi estas la plej granda fabrikisto de skribiloj en Japanio, kaj havas grandan nombron da filioj tra la mondo, ekzemple: en Filipinoj, Anglio, Indonezio, Malajzio, Brazilo, Sud-Afriko, Germanio kaj Francio. Plej multaj pilotplumoj estas produktitaj en Japanio, Francio kaj Usono.

La firmao lanĉis pilotserion de "verdaj" produktoj sub la nomo BeGreen - plumoj kaj krajonoj konsistigitaj plejparte de reciklitaj materialoj.

Historio
--------

Pilot Pen Company estis fondita fare de Ryosuke Namiki en 1918 sub la nomo "Namiki". En 1926 la firmao malfermis oficejojn en aliaj lokoj kiel ekzemple Malajzio, Singapuro, Bostono, Londono kaj Ŝanhajo. En 1938 la nomo de la firmao estis ŝanĝita al "Pilot Pen Co. Ltd" kaj en 1950 ĝi denove estis ŝanĝita al "Pilot Ink Company, Ltd". En 1954, filio de la firmao estis malfermita en Brazilo. Inter 1972 kaj 1999, diversaj filioj estis establitaj kaj la firmao iĝis korporacio kiu inkluzivas la tutmondajn filiojn de la origina firmao kiel filio.

| kategorio | Produktaj detaloj |
| --- | --- |
| **Plumoj** | Fontoplumo, globkrajono |
| **Surstrekiloj** | Markiloj, Surstrekiloj |
| **Krajonoj** | Mekanikaj krajonoj |
| **Akcesoraĵoj** | Replenigoj por plumoj |

Referencoj
----------

1. ↑  Patterson, Troy, "Fountain pen sales are surging, despite flat luxury global sales",  *Chicago Tribune*, February 6, 2017.
2. ↑  "Pilot Pen: History" Arkivigite je 2014-03-04 per la retarkivo Wayback Machine, Pilot website.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 835822
* VIAF: 316391319
* NDL: 001201326
 |
duonprotektitaduonprotektita

La **Propaganda Due** (itale *Propagando Du*, mallongige: **P2**) estis sekreta itala framasona loĝio, kiu inkluzivis multe da gravaj kaj influaj homoj kaj kaŭzis nacian skandalon kiam ĝi estis malkovrita de la aŭtoritatoj en 1981.

La loĝio P2 estis kreita en 1877, sed ĝi restis ordinara framasona loĝio ĝis kiam ĝi estis transprenita de Licio Gelli en 1969. Licio Gelli estis ne aparte grava toskana industriisto, konvinkita faŝisto en sia juneco, kiu havis kontaktojn, laŭdire, kun la Usonaj sekretaj servoj. Gelli rapide sukcesis konvinki multegajn gravajn personojn eniri la loĝion, ĉefe industriistojn kaj alt-rangajn ŝtatajn funkciulojn. La celo de la loĝio estis, interalie, puŝi la italan ŝtaton en pli aŭtoritatisman direkton por kontraŭstari komunismon. Ĝi eĉ sukcesis ekspandiĝi eksterlanden, kaj kelkaj gravaj membroj de la faŝisma diktaturo en Argentino fariĝis membroj.

En 1976, la P2 estis elĵetita el la framasona organizaĵo, eble ĉar ĝi estis konsiderata tro embarasa aŭ ĉar ene de la organizaĵo estis homoj kiuj ne ŝatis la aktivaĵojn de Gelli pro principo. Tamen, en la praktiko la loĝio de Gelli daŭrigis sian ekziston sendepende de la framasonoj.

En 1981, en la kunteksto de polica enketado pri la supozata forrabado de la financisto Michele Sindona, la ekzisto de P2 iĝis publike diskonata. La polico priserĉis la vilaon de Gelli en Arezzo kaj trovis liston de pli ol 900 homoj, kiuj estis membroj de la loĝio. La listo inkluzivis 4 ministrojn aŭ eksministrojn, 44 membrojn de la parlamento, ĉiujn estrojn de la sekretaj servoj kaj gravajn ŝtatajn oficistojn. Ankaŭ Silvio Berlusconi, kiu ankoraŭ ne eniris politikon, estis membro, same kiel Vittorio Emanuele, la tiam ekzilita posteulo de la lasta itala reĝo, el la dinastio Savoia, kiu regis Italion ĝis 1946.

La polico ankaŭ malkovris dokumenton de P2 nomitan "Piano di rinascita democratica" (plano de demokratia renaskiĝo), kie estis klare dirite ke la celo de P2 estis influi la Italan ŝtaton por ke ĝi iĝu pli autoritatisma, kontaktante homojn en ĉiu nivelo de la ŝtata administracio.

La kristan-demokratia ĉefministro Arnaldo Forlani devis demisiĝi en 1981, ĉar evidentiĝis ke li provis protekti P2'on. Estis granda publika skandalo pri la tuta afero, sed tamen la membroj de P2 ĝenerale ne suferis gravajn konsekvencojn pro ilia membreco. Silvio Berlusconi eĉ fariĝis ĉefministro de Italio jarojn poste, sen ke preskaŭ iu ajn memorigu publike ke li estis membro de la P2.

En 1982, la itala registaro aprobis leĝon kiu malpermesis la ekziston de sekretaj organizaĵoj.

* Kategorio Propaganda Due en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Premio** **Aga Khan pri Arkitekturo Premio** (angle *Aga Khan Award for Architecture*) estas arkitektura premio starigita en 1977 fare de Aga Khan la kvara. La premio celas doni atenton kaj rekonon al arkitekturo kiu en bona maniero plenumas la bezonojn kaj celojn de islamaj komunumoj en la kampoj de nuntempa dezajno, socia loĝado, komunuma disvolviĝo, rehabilitado, reuzo, mediprotektado kaj pejzaĝa arkitekturo. Tipa ekzemplo estas la verda lernejo de Balio (*Green School Bali*) kiu en 2010 estis proponita por la Premio Aga Khan pri Arkitekturo.

Referencoj
----------

1. ↑  (en) *Aga Khan Award for Architecture*, Aga Khan Development Network.
2. ↑  (en) *News: Aga Khan Award for Architecture Arkivigite je 2012-02-10 per la retarkivo Wayback Machine*, www.architectureweek.com. Architecture Week. 2002
3. ↑  (en) *Green School Bali wins architecture award*, Education in Motion, la 30-an de novembro 2022.
4. ↑  (en) *2010 Aga Khan Award for Architecture, Shortlist - The Green School, Indonesia*, YouTube

Vidu ankaŭ
----------

Islama arkitekturo

Eksteraj ligiloj
----------------

Oficiala retejo Arkivigite je 2010-03-18 per la retarkivo Wayback Machine
Botelo kaj glaso de Pilsner Urquell
**Pilsner Urquell** [pilsna urkvel] estas fama marko de biero kiu estas farata en la urbo Plzeň en okcidenta Bohemio, Ĉeĥio. Oni komencis fari ĉi tiun bieron en 1842. La kompanio SABMiller nuntempe posedas la bierfarejon.

*Pilsner Urquell* estas unu el la plej malnovaj registritaj markoj; ĝi signifas "pilsena pra-fonto" kaj estas germanlingva, ĉar je ĝia ekesto Pilseno estis parto de Cislajtio, kie la germana estis la plej grava lingvo. Oni nun multe uzas la ĉeĥan tradukon *(Plzeňský) Prazdroj*; ĝi estas ankaŭ la nomo de la akcia societo, kiu nun posedas la markon.

Laŭ ĝenerala opinio la biero *Pilsner Urquell* estis la modelo de la pilsenaj bieroj.

* Restoracia ŝildo kun la markoRestoracia ŝildo kun la marko
* La historia pordego de la bierfarejoLa historia pordego de la bierfarejo

Vidu ankaŭ
----------

* Josef Groll

* Pilsner Urquell en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Pilsner Urquell en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)