recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Robert Leroy Johnson** (8a de Majo, 1911 – 16a de Aŭgusto, 1938) estis Afrik-usona kantisto, kantoverkisto kaj gitaristo de bluso. Liaj ŝlosilaj registraĵoj en 1936 kaj 1937 montris kombinadon de kantado, kapabloj per gitaro, kaj kantoverka talento kiu influis poste generaciojn de muzikistoj. La umbrecaj kaj malbone dokumentitaj vivo kaj morto de Johnson je aĝo de nur 27 jaroj starigis multan legendon. Faŭsta mito diras ke li vendis sian animon al la diablo je loka ŝosekrucejo de Misisipiaj aŭtovojoj por atingi sukceson. Kiel vaganta muzikisto kiu ludis ĉefe sur stratanguloj, en ĉeŝoseaj trinkejoj, kaj en noktosabataj dancejoj, Johnson havis malgrandan komercan sukceson aŭ publikan agoskon en sia vivodaŭro.

Post la reapero de liaj registraĵoj en 1961, sur la LP *King of the Delta Blues Singers*, lia laboro atingis pli ampleksan publikon. Johnson estas nuntempe agnoskita kiel majstro de bluso, partikulare de la stilo Misisipi-Delta bluso. Li estas konsiderata de multaj rok-muzikistoj kiel grava influo; la blus- kaj rok-muzikisto Eric Clapton nomigis Johnson kiel "la plej grava blus-kantisto kiu iam vivis."

Johnson estis metita en la Fam-Salono kaj Muzeo de Rokenrolo en ĝia malferma ceremonio, en 1986, kiel frua influinto sur rokanrolo. En 2003, David Fricke rangigis Johnson la kvina en la listo de la gazeto Rolling Stone nome "100 Greatest Guitarists of All Time" (100 plej grandaj gitaristoj el ĉiuj tempoj).

Notoj
-----

1. ↑   "The 50 Albums That Changed Music". The Observer. 16a de Julio, 2006.  Alirita la 31an de Majo, 2018.
2. ↑   LaVere, Stephen (1990). Booklet accompanying Complete Recordings. Sony Music Entertainment. p. 26.
3. ↑   "Robert Johnson Inducted at the 1986 Induction Ceremony". Rock and Roll Hall of Fame and Museum.  Alirita la 31an de Majo, 2018.
4. ↑  "100 Greatest Guitarists". Rolling Stone. 10a de Decembro, 2010.  Arkivigite je 2017-11-24 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 31an de Majo, 2018.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 612944
* GND: 118819240
* LCCN: n50038813
* VIAF: 19870996 45098851, 19870996
* ISNI: 0000 0001 0778 1602
* LIBRIS: 234790
* SUDOC: 099036134
* BNF: 13942876w
* MBA: 16f11bc1-9a25-46f0-b2d4-0c2b1ebdd16f 8a8bbba6-72f7-4900-a306-c40b94f2631b, 16f11bc1-9a25-46f0-b2d4-0c2b1ebdd16f
* NLA: 35249604
* NDL: 00620892
* BIBSYS: 46654
* NKC: ola2002159291
* ICCU: UBOV931359
* BNE: XX1309059
 |
**Bhisho** (pli frue **Bisho**) estas la ĉefurbo de Orienta Kablando, en Sud-Afriko. Ĝia nomo signifas bubalo en la kosa. Tiu estas ankaŭ la nomo de la rivero kiu trairas la urbon.

Mapo de Sud-Afriko, kie Bhisho estas trovebla sude (iomete sudoriente)

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 6 km²
* Loĝantaro: 150.995 (en 2012)
* Supermara alteco: 435 m
* Horzono: UTC +2 h

Geografio
---------

Bhisho situas sur montetaro en la sudorienta parto de la lando. Orient-Londono troviĝas 49, Port Elizabeth 211, Bloemfontein 432, Durbano 478, Johanesburgo 744, **Pretorio** 800, Kaburbo 845 km.

Historio
--------

Bhisho pli frue estis ĉefurbo de bantustano Ciskejo, kiu estis truddeklarita sendependa ŝtato en 1981. Nur afrikanoj loĝis en la ŝtato, kiu neniam estis rekonitaj ekster Sudafriko. En 1992 proksimume 90 000 homoj marŝis protestanta kontraŭ malmuntado de Ciskei. la policanoj pafadis, mortis preskaŭ 30 homoj kaj vundiĝis multaj. En 1994 tiu pseŭdosendependeco ĉesis.

Trafiko
-------

El Bhisho kuras ĉefvojoj al Port Elizabeth kaj Orient-Londono, trajnoj kuras al Orient-Londono kaj Bloemfontein.

Klimato
-------

Bhisho havas subtropikan klimaton.

Ĝemelurboj
----------

* Arielo en Cisjordanio

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* loĝantaro
* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-05-10 per la retarkivo Wayback Machine
* mapo[*rompita ligilo*]
**Grône** (malnova germanlingva nomo **Grün**) estas komunumo en la distrikto Sierre en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 2253 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Grône situas en la supra parto de la Suba Valezo sude de la urbo Sierre, ĉe la suda flanko de la rivero Rodano, en nordokcidcento la komunuma teritorio etendiĝas ĝis al la riverbordo. En sudokcidento de la komunumo situas la marĉo Pouta-Fontana, naturrezervejo, kie vivas multaj birdospecoj. La komunumo konsistas el la vilaĝo Grône kaj la setlejoj Daillet, Erdesson, Itravers, La Coutoulaz, Le Coujon, Loye kaj Pramagnon.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 21,14 km², de kiuj 59,8% estas kovritaj de arbaro, 22,8% servas por agrikulturo kaj 7,8% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Grône limas en nordo al Sierre, en oriento al Chalais, en sudoriento al Anniviers, en sudo kaj sudokcidento al Mont-Noble, en okcidento al Siono, kaj en nordokcidento al Saint-Léonard.

Trafiko
-------

Grône situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra Grône pasas konekta vojo de Chalais al Siono kaj kondukas vojo de Grône al Sierre. La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A9, kiu kondukas paralele al la norda komunumlimo aliflanke de Rodano, situas 2 kilometrojn sudoriente de la komunumo en Sierre respektive 3 kilometrojn okcidente de la komunumo en Siono. Pere de buslinio de Sierre tra Grône al Siono la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Grône datiĝas el la jaro 1001 kiel *Gruona*. En la jaro  1292 krom Grône ankaŭ Loye estis menciita kiel komunumo. En la 10-a jarcento Grône apartenis al la Senjorujo Granges. En la jaro 1245 ĝis 1240 Pierre de la Tour-Morestas konstruis burgon en Grône, kiu estis detruita en la jaro 1417 dum la luktoj de diversaj nobelaj familioj pri la regado en Valezo. En la jaro 1603 Grône estis vendita al la civitanro de Siono kaj transformita al subvoktejo, kiu ekzistis ĝis la Helveta Revolucio de 1798. En la jaro 1802 Grône, kiu nun fariĝis memstara komunumo liberaĉetis sin de la feŭdo de la civitanaro de Siono.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Bernard Monnet*: *Grône* en *Historia Leksikono de Svislando* (2006-10-16)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Grône en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Grône

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Sierre |
| --- |
| Anniviers  •  Chalais  •  Chermignon  •  Chippis  •  Grône  •  Icogne  •  Lens  •  Miège  •  Mollens  •  Montana  •  Randogne  •  Saint-Léonard  •  Sierre  •  Venthône  •  Veyras |  |

 |
**Piet Retief** estas grandurbo en Sudafriko, en provinco Mpumalanga.

Mapo de Sud-Afriko, kie Piet Retief estas trovebla oriente (proksime de Svazilando)

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 55 km²
* Loĝantaro: 143.619 (en 2012)
* Supermara alteco: 1250-1307 m
* Horzono: UTC +2 h
* Poŝtkodo: 2380

Geografio
---------

Piet Retief situas sur altebenaĵo en la orienta parto de la lando proksime de Svazilando. Newcastle (Sud-Afriko) troviĝas 120, Emalahleni 201, Richards Bay 238, Johanesburgo 284, **Pretorio** 294, Durbano 318, Welkom 416, Bloemfontein 510, Port Elizabeth 922, Kaburbo 1413 km.

Historio
--------

Domo el la kolonia epoko
Piet Retief estis fondita en 1883 kaj oni nomis la urbeton pri bura gvidanto Piet Retief. En 1886 oni donis al la urbeto novan loknomon *Klein Vrystaat* (=Malgranda Liberŝtato). En 1891 la urbo estis integrigita al Sudafriko (brita). La urbo iĝis municipo en 1932. En 2010 kampanjo komenciĝis por nomi la grandurbon **eMkhondo**.

Ekonomio
--------

En Piet Retief oni okupiĝas pri lignoj, paperoj, oni minadas kaolinojn glimojn kaj feroercojn.

Trafiko
-------

El Piet Retief kuras ĉefvojoj al Johanesburgo kaj Richards Bay, krome estas vojo al Svazilando.

Klimato
-------

Piet Retief havas subtropikan klimaton. Jare pluvas ĉ. 1000 mm.

Vidindaĵoj
----------

* reformita preĝejo por buroj de 1921

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* loĝantaro
* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* mapo[*rompita ligilo*]
**Dundee** estas grandurbo en Sudafriko, en provinco Kvazulu-Natalo.

Mapo de Sud-Afriko, kie Dundee estas trovebla meze inter Svazilando kaj Lesoto

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 47 km²
* Loĝantaro: 131.716 (en 2012)
* Supermara alteco: 1258 m
* Horzono: UTC +2 h

Geografio
---------

Dundee situas sur altebenaĵo en valo en la nordorienta parto de la lando. Newcastle (Sud-Afriko) troviĝas 55, Richards Bay 196, Durbano 202, Johanesburgo 305, **Pretorio** 338, Bloemfontein 408, Port Elizabeth 782, Kaburbo 1294 km.

Historio
--------

Dundee estis fondita en 1882 post la malkovro de la karbo. Ĝi estas nomita post la hejmurbo de pionira skota koloniano, Peter Smith. Unue, Dundee estis bieno (Talana farm) de Peter Smith. La komenciĝanta karbominado de Peter Smith estis la unua en Natalo. En 1899 dum la brita-bura milito ankaŭ tie estis bataloj, la buroj okupis la minejon kaj tenis ĝin dum 7 monatoj.

Ekonomio
--------

En Dundee gravas ankaŭ nun la riĉaj karbo-tavoloj.

Trafiko
-------

Ĉefvojo situas nur en la proksimeco de Dundee, sed fervojoj funkcias al Johanesburgo, Durbano kaj Vryheid.

Klimato
-------

Dundee havas subtropikan klimaton. La temperaturo inter decembro-februaro ofte atingas 26 °C, en junio kaj julio ĝi foje falas al proksimeco de frosto. Jare pluvas po 684 mm. La pluvo en januaro kulminas, inter majo-aŭgusto preskaŭ ne pluvas.

Vidindaĵoj
----------

* pitoreskaj ekskursejoj en la proksimeco

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* loĝantaro
* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
**Robert WIENE** (n. la 27-an de aprilo 1873 - m. la 16-an de junio 1938) estis grava germana reĝisoro de la periodo de mutaj filmoj.

Robert Wiene naskiĝis en Breslau (tiam en germana Silezio), kaj estis la filo de la populara teatraktoro Conrad Wiene. Lia plijuna frato ankaŭ fariĝis aktoro, sed Robert unue studadis juron en la universitato de Berlino. Lia unua apero en filmo okazis en 1912, en *Die Waffen der Jugend*.

Liaj plej memoreblaj filmoj estas la hororfilmo *Das Cabinet des Dr. Caligari* kaj kinadapto de la romano *Krimo kaj Puno*. Ambaŭ filmoj ege influis tiutempan germanan kinon. Wiene mortis en Parizo pro kancero, nur dek tagojn antaŭ la finpretigo de spionfilmo, *Ultimatum*. La filmo estis finita de amiko de Wiene, Robert Siodmak.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Robert Wiene ĉe IMDB
* Teilnachlass Robert Wiene[*rompita ligilo*] en germana filminstituto, Frankfurt (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 253964
* GND: 118852485
* LCCN: n87893915
* VIAF: 46929653
* ISNI: 0000 0001 1850 2859
* SUDOC: 053469712
* BNF: 135762497
* NKC: xx0151735
* BNE: XX1649042
 |
**Bethlehem** estas grandurbo en Sudafriko, en Provinco Liberŝtato.

Mapo de Sud-Afriko, kie Bethlehem estas trovebla en la meza landparto

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 18 km²
* Loĝantaro: 121.223 (en 2012)
* Supermara alteco: 1706 m
* Horzono: UTC +2 h
* Poŝtkodo: 9700
* Telefonkodo: 058

Geografio
---------

Bethlehem situas sur altebenaĵo en la meza parto de la lando. Kroonstad troviĝas 140, Welkom 156, Newcastle (Sud-Afriko) 169, Botshabelo 189, Johanesburgo 227, Bloemfontein 228, **Pretorio** 281, Durbano 320, Port Elizabeth 688, Kaburbo 1133 km.

Ekonomio
--------

En regiono de Bethlehem oni kultivas tritikojn, tial oni nomas la loknomon Bethlehem, kiu signifas origine "domo de pano".

Trafiko
-------

El Bethlehem ĉefvojoj kuras al Durbano kaj Bloemfontein, fervojoj kuras al Durbano, Bloemfontein, Johanesburgo kaj Klerksdorp.

Klimato
-------

Bethlehem havas moderan klimaton. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Foje okazas frostoj. Jare pluvas ĉ. 500-600 mm.

Vidindaĵoj
----------

* Nacia parko en la proksimeco

Fontoj
------

* Angla Vikipedio
* loĝantaro
* mapo, distancoj Arkivigite je 2022-04-04 per la retarkivo Wayback Machine
* mapo[*rompita ligilo*]
La Reĝo Juan Carlos revizias la Reĝan Gardistaron dum solena ceremonio en 2009.
La **Reĝa Gardistaro** estas korpo dependa de la Hispana Armeo dediĉita al protekto de la Reĝo de Hispanio kaj la aliajn membrojn de la Reĝa Hispana Familio. Kun longa historio el la Mezepoko, la Reĝa Gardistaro suferis kaj ĝuis la eventojn de la Monarkio en Hispanio, kaj tiele ege variis ties kompono, kvanto kaj funkcioj. 

La plej malnova de la rotoj kiuj formas la Reĝan Gardistaron estas la Reĝa kaj Laŭrita Korpo de *Reales Guardias Alabarderos*, roto fondita en 1506 de Gonzalo De Ayora, dum la reĝado de Ferdinando la Katolika. Nuntempe la *Reales Guardias Alabarderos* estas elitaj trupoj de la tri armeoj kiuj muntas la plej tujan gvardion al la Reĝaj Personoj en oficialaj aktoj. La *Reales Guardias Alabarderos* estas kun la Svisa Gvardio Pontifica kaj la *Yeomen of the Guards* britaj, la militaj rotoj pli specialigitaj en eskorto kaj protekto de la mondo. Por la eniro en tiu koncerna Reĝa Korpo oni postulas fizikajn kvalitojn kaj eksterordinarajn profesiajn kapablojn.

* Reĝa Gardistaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Reĝa Gardistaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Robert de Coucy** (naskiĝinta en la 13-a jarcento, mortinta la 12-an de novembro 1311, estis franca arĥitekto kaj konstruestro el Ĉampanjo. Lia ĉefverko estis la katedralo de Reims, kvankam la historiscienco de la 19-a jarcento nepreterinde reduktis lian gravan rolon.

Vivo
----

Nekrologo de la abatejo Sankta Nikazo, hodiaŭ detruita, precizigas la daton de lia morto je la 12-a de novembro en la jaro 1311. Lia tombŝtono lokas en tio, kio antaŭ la franca revolucio de 1789 estis la abatejo Sankta Denizo de Reims (nun la muzeo de vidartoj). Sur ĝi tekstas:

*Cy gist Robert de Coucy, maistre de Nostre Dame et de Saint Nicaise*, *qui trespassa lan 1311*.
Ĉi tie ripozas Robert de Coucy, majstro de [la katedralo] la katedralo *Nostre Dame* kaj de [abatopreĝejo] Sankta Nikazo, kiu forpasis en la jaro 1311.

Verkaro
-------

### La katedralo de Reims

Okcidenta fasado de la katedralo de Reims, kiun konstruis Robert de Coucy.
En 1263 li fariĝis posteulo de Hugues Libergier kiel konstruestro por la preĝejo Sankta Nikazo en Reims, kaj inter 1279 li konstruis la ĥorkapelojn kaj parton de la transversa domo. Post la detruo dum la revolucio de 1789 restis nur ilustraĵoj de la konstraĵo komencita en 1229 kaj konsiderata kiel unu el la plej bonaj gotikaj preĝejo de tiu epoko en Francujo. Preskaŭ samtema kronikisto de la abatejo Sankta Nikazo diris, ke "Hugo Libergiers pronaon ecclesiæ perfecit. Robert de Coucy caput ecclesiæ constrŭit". ( Hugo Libergiers pretigis la antaŭhalon de la preĝejo, Robert de Coucy konstruis la preĝejan kapon)
Post la morto de sia patro Robert de Coucy na kaŭ estis la konstruestro de la katedralo de Reims, kiu estis rekonstruata post brulruiniĝo en la jaro 1211. La novan katedralon oni ekkonstruis en 1211, kaj la ĥorejo, kiun konstruis Robert de Coucy la pli aĝa, estis preta en 1241. La katedralo baziĝis sur simpla plano de vasta ĥorejo, sen transversaj navoj kaj sufiĉe mallarĝa laŭlonga navo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Temas pri la abatejo Sankta Nikazo, detruita fare de la revolucio kaj anstataŭata per samnoma preĝejo.


1. 1 2  Élie Lambert, « Note sur l’église Saint-Denis de Reims », Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, vol. 104, no 1,‎ 1960, p. 279-283 (ISSN 0065-0536
Ruhr-Kluzo Duisburg
La **Ruhr-Kluzo Duisburg** ĉe la vejro *Duisburg* estas la lasta kluzo de la rivero Ruhr antaŭ la enbuŝiĝo en la Rejnon ĉe kilometro 2,5. La kluzo nomatas laŭ la proksima urbo Duisburg.

Paralele al ĝi lokas en la Rejn-Herne-Kanalo la kluzo Meiderich. La du kluzoj estas nur unuoble faritaj kaj prizorgas kune la trafikon sur Rejn-Herne-Kanalo, sur Ruhr kaj Ruhr-Ŝipkanalo al kaj de la Rejno. Tio funkcias, ĉar kelkajn centojn da metroj kontraŭflue malantaŭ la du kluzoj de la Rejn-Herne-Kanalo kaj la Ruhr (resp. la Ruhr-Ŝipkanalo) estas ligitaj sen baroŝtupo.

Kluzo
-----

La instalaĵo, defore stirata de la Kluzo Duisburg-Meiderich, havas uzeblajn longecon de 311,00 metroj kaj larĝecon de 12,80 metroj. Ĝi taŭgas por grandaj Rejnŝipoj kiel ŝarĝboataroj. Per ĝi kaj la Rejn-Herne-Kanalo kaj ankaŭ la Rejn-Ruhr-Haveno estas atingeblaj (trans Ruhr-Ŝipkanalo kun la Ruhr-Kluzo Raffelberg). La Ruhr-Kluzon uzas ĉiun jaron proksimume 9.000 ŝipoj.

Akvovoja reto
-------------

Akvovoja reto en Duisburg
Por la ŝiptrafiko sur la Ruhr oni faris fine de la 18-a jarcento la riveron Ruhr ŝiptrafikebla ĝis Fröndenberg-Langschede per kluzoj. Pretertempe la rivero estis la plej trafikata akvovojo en Eŭropo. La komerca ŝiptrafiko sur Ruhr finiĝis tamen pro la pliiĝanta fervoja trafiko meze de la 19-a jarcento.

Por kreskigi sian ekonomian potencon la urbo Mülheim decidis, konstrui havenon kaj krei rektan ligon kun la haveno de Duisburg. Por tio la Ruhr ricevis inter la havenoj parte novan fluejon (trafosaĵo: kluzokanalo je Raffelberg), ĉar la origina fluejo de Ruhr ne taŭgis por la grandaj ŝipoj de l' Rejno. La konstruado daŭris dek du jarojn. La niveldiferencon de proks. dek metrojn inter la du urboj egaligis la konstruo de du baraĵoj.

La Rejn-Ruhr-Havenon en Mülheim oni atingas trans la Ruhr-Ŝipkanalo, ĉar tie la Ruhr fluas en vastaj meandroj, kiuj ne taŭgas por enlanda ŝiptrafiko.

La Rejn-Herne-Kanalo disbranĉiĝas ĉe la kanalhaveno en nordan direkton. Trans ĝi estas atingebla la kluzaro en Waltrop, kie finiĝas la Rejn-Herne-Kanalo kaj transiras en la Dortmund-Ems-Kanalo. Tiu ĉi kondukas plue norden resp. tra la kluzo kiel enelireja kanalo sudorienten en la havenon de Dortmundo. Trans la Dortmund-Ems-Kanalo nordendirekta estas atingebla la kanaltriangulo en Datteln. Tie disbranĉiĝas la Datteln-Hamm-Kanalo en orientan direkton kaj iom pli norde la Wesel-Datteln-Kanalo en okcidentan direkton.

La havenoj de Duisburg-Ruhrort en la urboparto troviĝas inter la kluzo Meiderich kaj la Rejno.

* Kategorio Ruhr-Kluzo Duisburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Reĝa Palaco El Pardo.
Interno de la palaco.
La korto de la Habsburgoj, de stilo renesanca, ŝirmita de vitra volbo ekde 2001.
**Reĝa Palaco El Pardo**, en hispana *Palacio Real de El Pardo*, estas unu de la rezidejoj de la hispana reĝa familio.

Historio
--------

En sia origino ĝi estis ĉas-pavilono de la reĝoj de la dinastio de Habsburgoj, kaj poste estis la ĉefa porvintra rezidejo de la reĝoj de la dinastio de Burbonoj. Dum la frankisma diktaturo ĝi estos la oficiala rezidejo de la diktatoro Francisco Franco; nuntempe ĝia ĉefa uzado estas por gastigi la eksterlandajn ŝtatestrojn kiam ili estas por oficiala vizito en Hispanio.

Ĝi estas en la *Real Sitio* (reĝa loko, do kaj loko kaj vilaĝo) El Pardo, apartenanta al la municipo Madrido, en la areo de la Monto de El Pardo. Ties administrado dependas el la ŝtata ento *Patrimonio Nacional* (Nacia Heredo), nome organismo kiu zorgas pri la havaĵoj tradicie je la servo de la Monarkio de Hispanio. Ĝi estis ekkonstruita en la 16a jarcento el iama konstruaĵo de la 15a jarcento desegnita de la arkitekto Luis de Vega. Ties nuna aspekto korespondas al la reformoj kaj ampleksigoj faritaj en la 18a jarcento, je ordonoj de la reĝo Karlo la 3-a, en kiuj partoprenis la arkitekto Francesco Sabatini.

Krom la arkitekturaj valoroj, la palaco elstaras pro sia interna ornamado, reprezenta de diversaj epokoj kaj stiloj. Menciindas la freskoj, kiuj enhavas el la malfrua renesanco de la epoko de Filipo la 2-a ĝis la novklasikismo de Fernando la 7-a tra la malfrua baroko de la epoko de Karlo la 3-a. Same, speciale elstaras la kolekto de tapiŝoj, de la 18a jarcento, en kiu figuras kvin de la plej konataj serioj de Francisco de Goya.

Kaj la palaco kaj la ĝardeno estis deklaritaj Havaĵo de Kultura Intereso en 1931 kaj 1934, respektive, jam dum la Dua Hispana Respubliko, tio estas kiam jam ne estis monarkio en Hispanio.

Vidu ankaŭ
----------

* El Pardo
* Monto Pardo

Notoj
-----

Bibliografio
------------

* López Marsá, Flora, Guía del Palacio Real de El Pardo, Madrid, Patrimonio Nacional, 2010.
* López Serrano, Matilde, «Palacio Museo de El Pardo» en Reales Sitios núm. 49, Madrid, Patrimonio Nacional, 1976.
* Del Río, Manuel, «Palacio Real de El Pardo: residencia de jefes de estado extranjeros» en Reales Sitios núm. 76, Madrid, Patrimonio Nacional, 1983.
* Sancho Gaspar, Luis, El Palacio Real de El Pardo, Barcelona, Lundwerg Editores, 2001.
* Sancho Gaspar, Luis, El Palacio de Carlos III en El Pardo, Madrid, Fundación Apoyo Historia del Arte Hispánico, 2003.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Reĝa Palaco El Pardo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Reĝa Palaco El Pardo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la *Palacio Real de El Pardo* • Patrimonio Nacional (hispane kaj angle).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 688346
* GND: 4471045-8
* LCCN: n81112948
* VIAF: 172374574
* SUDOC: 053468899
* BNF: 13576173t
* NKC: ko20191021693
 |
Ruhr-Kluzo Raffelberg
La **Ruhr-Kluzo Raffelberg** estas kluzo ĉe la Ruhr-Ŝipkanalo en Mülheim ĉe Ruhr en la urboparto. Tuj apud la akvoenergia centralo Raffelberg kaj lokanta proks. 600 metrojn antaŭ la Rejn-Ruhr-Haveno, ĝi estas la antaŭlasta kluzo de la rivero Ruhr. La akvon de Ruhr retenas la riverbaraĵo Raffelberg.

La kluzo
--------

La kluzo havas uzeblajn longecon de 135 metroj kaj larĝecon de 12,80 metroj kaj estas konceptita por grandaj Rejnŝipoj. Ĝi ebligas la alveturadon de Rejno, de la havenoj de Duisburg-Ruhrort aŭ de la Rejn-Herne-Kanalo al la Rejn-Ruhr-Haveno kaj al la gisŝtaloproduktejo Friedrich Wilhelms-Hütte. La instalaĵo estas defore mastrumata, same kiel ankaŭ la Ruhr-Kluzo Duisburg, de la Kluzo Meiderich. Kun baraĵo kaj akvoenergia centralo ĝi estas la dua malsupra retenŝtupo de la Ruhr, kaj je tre grandaj akvokvantoj la Rejno povas altiĝi super la unua akvoretenejo en Duisburg ĝis Raffelberg.

Historio
--------

La historia ŝiptrafiko sur la Ruhr komencis jam tre frue, dokumentite ĝis en la jaro 898. Fine de la 18-a jarcento la Ruhr estis farita per kluzoj kontinue ŝiptrafikebla ĝis Fröndenberg-Langschede kaj estis dumtempe la plej trafikata akvovojo en Eŭropo.La komerca ŝiptrafiko sur la Ruhr perdis tamen pro la kreska fervojtrafiko meze de la 19-a jarcento pli kaj pli gravecon, kaj superakvego, kiu ŝutis sablon en la riveron en la jaro 1890, daŭre finis la ŝiptrafikon.

La 17-an de oktobro 1910 la urbo Mülheim decidis por la kreskigo de la ekonomio instali novan havenon kaj krei rektan ligon kun la haveno de Duisburg kaj la Rejno. Por tio la Ruhr ricevis inter la du havenoj novan fluejon, ĉar la origina fluo de la Ruhr ne taŭgis por grandaj Rejnŝipoj. La niveldiferencon de proks. dek metroj inter Mülheim kaj la Rejno egaligas nun du kluzoj: La Ruhr-Kluzoj Duisburg kaj Raffelberg.

Ĉar la konstruejo troviĝis en la minkampo de karbominejo Alstaden, oni kalkulis je pli malfruaj minaj mallevaĵoj. Tial oni planis konstrui la kluzon du metrojn pli alta, por antaŭzorge egaligi tiujn ĉi. Pro la Unua Mondmilito kaj la malabunda materialo okazis prokrastiĝoj je planado kaj konstruado. Finfine la Ruhr-Kluzo Raffelberg ekfunkciis post 14-jara konstrudaŭro en marto de 1928.

En la 1990-aj jaroj oni konstatis konsiderindajn difektojn je teĥnikaj instrumentoj kaj je la konstrua substanco de la kluzo ke decidis sanigon de la konstruaĵo. En la jaroj 1998 kaj 1999 oni realigis multajn konstrulaborojn. La kluzo estis plilongigata je ok metroj sur 135 metrojn kaj ricevis supran novan pordegon. Pro monumentprotektaj celoj oni adaptis la novan pordegon al la malsupra malnova.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Birdflugaj bildoj de la kluzo[*rompita ligilo*]
40° 24′ 39.48″ N 3° 41′ 32.13″ U﻿ / ﻿40.4109667 °N, 3.6922583 °U﻿ / 40.4109667; -3.6922583 (mapo)

Vido de la Reĝa Pordego ekde la Avenuo Prado.
La **Reĝa Pordego** aŭ en hispana *Puerta Real*, nomata ankaŭ *Pordego de Karolo la 3-a*, estas monumenta aro de la lasta triono de la 18a jarcento, kiu troviĝas ĉe la Avenuo Prado, en la urbo hispana Madrido. Ĝi formas parton de la ferma aro de la Reĝa Botanika Ĝardeno.

Historio
--------

La pordo estis dezajnita en 1773 de Francesco Sabatini, ene de la projekto de la Reĝa Botanika Ĝardeno, kiun la reĝo Karlo la 3-a mendis dekomence al la citita arkitekto. Ĝi inaŭguriĝis oficiale en 1781, kun la tuta ĝardenaro. 

Ĝi estis planita kiel ĉefa enirejo de la ĝardenaro, sed ĝi perdis tiun funkcion jarojn post ties inaŭguro, favore al la Pordego Murillo [murIjo]. Tiu dua alirejo estas verko de Juan de Villanueva, al kiu oni ŝuldas la definitivan planon de la ĝardenaro (1785-1789).

La Reĝa Pordo estas fermita aktuale kaj ĝi utilas kiel monumento. La vizitojn al la Reĝa Botanika Ĝardeno oni realigas tra la Pordego Murillo, situanta ĉe la samnoma placo, ĉe unu el la fasadoj de la Muzeo Prado.
Replikado de germana Ruhrstahl/Kramer X4-RaketoLa **X4** de la laborgrupo ĉe Dr. Kramer estis la unua telestirata aero-kontraŭ-aero-raketo, kiun oni povis lanĉi de germanaj militaviadiloj Junkers Ju 88 G, Junkers Ju 188 L kaj malsamaj specoj de Focke Wulff FW 190.

Ĝia originala koncepcio ekzistas ekde 1943. Dr. Kramer kaj lia laborgrupo kreis memflugantan korpon kun rektaj planeoj (pli malfrue dum la fabrikado ili igis sagoforman por malmultigi la reziston de la aero ĉe la uzado kun reakcia aviadiloj). La ideo estis uzi la X4 kontraŭ usonaj bombaviadilaroj el sendanĝera malproksimeco. En tia kazo la aviadisto lanĉus la X4 kaj povus stiri ĝin per du dratoj, kiuj ligis la aviadilon kun la raketo. Atinginte la proksimecon de malamika aviadilo ĝi mem ekigus la detonacio per akustika eksplodigilo.
Ĉe la fino de la dua mondmilito Ruhrstahl produktis 1 300 raketoj. Sed oni ne povis ekipi tiujn kun ĝustaj motormekanismoj, ĉar la produktintaj fabrikoj de BMW detruiĝis per aliancanaj atakoj. Dum la dua duono de 1944 oni eksperimentis multe kun tiuj novaj raketoj (uzante provizoran malsaman motormekanismon de Schmidding). Estas nekonfirmite, ĉu la germana Luftwaffe (aeromilitforto) provis uzi la raketon kontraŭ aliancanaj celoj. Ofice ĝi ricevis neniom da tiaj raketoj.

### Eksteraj ligiloj

* Kategorio Ruhrstahl X-4 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Detala priskribo de X4-Raketo (germane)
**Reinoso** [rejNOso] estas loĝloko kaj municipo en la centroriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la sudo de la komarko *La Bureba*.

Geografio
---------

Turarko.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 8,51 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 15 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 200 loĝantojn el la 1850-aj jaroj. 

Ĝi distas 37 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj 7 km de Briviesca, komarka ĉefurbo. Ĝi limas norde kun la municipo Briviesca, oriente kun Briviesca kaj Prádanos de Bureba, okcidente kun Galbarros kaj sude kun Briviesca kaj Castil de Peones.

Historio
--------

Estas dolmeno de Neolitiko kaj tombejo de Ĥalkolitiko (inter 3 300 kaj 3 000 a.K.).

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. En dokumento de la Monaĥejo de Oña, datita en 1071, enstas la plej frua mencio de la loko.​ Du jarcentojn poste oni menciis la lokon (nun literumita Rinoso) en la kalkulo de pruntoj de la pastraro de Briviesca farita en tempo de la episkopo don Aparicio (1247-1257) kaj de don Juan Domínguez.​

Ĝi estis en la kvaropo *Cuadrilla de Prádano*, unu de la sep dividaĵoj de la *Merindad de Bureba*, apartenanta al la *partido de Bureba*, kun reĝa jurisdikcio kaj propra vicurbestro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Johano. 

Estas ventogeneratoroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774092
 |
**Robladillo** [roblaDiljo] estas municipo en la centro de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Montes Torozos* (Montoj Torozos) en la okcidento de la provinco. 

Robladillo en la provinco Valadolido.
La komarko *Montes Torozos* de la provinco Valadolido, flave, okcidente.
La preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 8,85 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 89 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. 

Ĝi distas 20 km de Valadolido, provinca ĉefurbo kaj estas inter municipoj Villán de Tordesillas kaj Ciguñuela. Ĝia municipa teritorio estas ebeneca kaj trairata de la rojo Casillas [kaSIljas] (Dometoj).

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Maria de la 16-a jarcento.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766328
 |
**Mountbatten-Windsor** estas la persona familia nomo de la posteuloj de la reĝino Elizabeto la 2-a de Britio kaj Nord-Irlando de ŝia geedziĝo en 1947 al Princo Filipo, Duko de Edinburgo.

Origino de la nomeroj
---------------------

### Windsor

La nomo de la brita reĝa familio estas *Windsor* ekde la 17-a de julio 1917. Per dekreto subskribita tiutage, reĝo Georgo la 5-a rezignis pri ĉiuj germanaj titoloj por si kaj sia familio kaj alvokis siajn parencojn loĝantajn en Britio fari la samon. Samtempe, Georgo la 5-a prenis la nomon *Windsor* por si kaj sia familio, derivitan de kastelo Windsor, anstataŭ la antaŭa nomo *Sachsen-Coburg und Gotha* (Saksio-Koburgo kaj Gotao), kiun la posteuloj de la geedziĝo de Reĝino Viktoria kaj Princo Alberto de Saksio-Koburgo kaj Gotao antaŭe portis. Ĉiuj posteuloj de britaj monarkoj antaŭ reĝino Viktoria ne estis trafitaj per la provizaĵoj de la dekreto de Georgeo la 5-a.

La nomŝanĝo de 1917 estis farita pro enlandaj politikaj premoj dum la Unua Mondmilito por emfazi la patriotan orientiĝon de la brita reĝa familio kaj por malemfazi la gravecon de ilia germana deveno kaj parenceco kun reganta princa domo de la Germana Regno.

### Mountbatten respektive Battenberg

La 20-an de novembro 1947, Elizabeto la 2-a, la filino kaj heredanto de la brita reĝo Georgo la 6-a, edziniĝis al leŭtenanto *Philip Mountbatten*, kiu fare de Georgo la 6-a ricevis la titolon de *Duko de Edinburgo* en la nuptotago.

La filo de princo Andreo de Grekio kaj Danio de la domo de Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg kaj princino Alice de Battenberg, Filipo estis naskita princo de Grekio kaj Danio. Por lia geedziĝo kun Princino Elizabeto de Britio kaj Nord-Irlando en 1947 li devis akcepti britan civitanecon, rezignis siajn antaŭajn titolojn kaj adoptis la familian nomon *Mountbatten*, kiun la familio de lia patrino uzis ekde 1917 ("Berg" germane tradukeblas al la angla per "Mount"). La brita admiralo princo Ludwig von Battenberg el Hesio, lia patrinflanka avo, sekvis la peton de reĝo Georgo la 5-a tiutempe, rezignis pri sia hesia titolo kiel nobelo de dinastio *Battenberg* kaj anstataŭe adoptis la familian nomon *Mountbatten* (li poste fariĝis *markizo de Milford Haven*). Lia filo *Louis*, t.e. la onklo de Filipo, estis ankaŭ grava brita admiralo.

La 22-an de februaro 1957, Elizabeto la 2-a donacis la titolon *Princo de Britio kaj Nord-Irlando* al sia edzo.

* Kategorio Mountbatten-Windsor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**KTH Reĝa Instituto pri Teknologio** (svede *Kungliga Tekniska högskolan*) estas publika universitato situanta en Stokholmo, Svedio, kiu estis establita en 1827. La universitato havas pli ol 13,000 studentojn kaj estas la plej granda teknika universitato en Svedio. Aktuale en 2020, la instituto konsistas el kvin lernejoj kun kvar kampusoj en kaj ĉirkaŭ Stokholmo .

La universitato estas membro de la Konferenco de Eŭropaj Lernejoj por Altnivelaj Inĝenieraj Eduko kaj Esploro (CESAER) kaj la N5T alianco. Inter ĝiaj konataj diplomiĝintoj estas Gustav Larson kaj Dolph Lundgren. Krome, nobelpremiitoj Kai Siegbahn kaj Hannes Alfvén instruis en la instituto.

Historio
--------

La radikoj de la Reĝa Instituto troviĝas en teknologia lernejo establita en Stokholmo jam en 1798. En 1827 la lernejo iĝis pli granda kaj pli formala instituto. La establado de la instituto estis influita (kiel multaj aliaj teknikaj altlernejoj en Eŭropo kiuj estis establitaj en tiuj jaroj) fare de la Ecole Polytechnique en Parizo. Je ĝia malfermo, la instituto havis unu profesoron por kemio kaj unu por fiziko, kaj unu klason por mekanika inĝenierarto kaj unu por kemia inĝenierarto. En 1851, la inĝenieristikprogramo estis vastigita de du ĝis tri jaroj. En la malfruaj 1850-aj jaroj, la instituto eniris periodon de vastiĝo. Dum tiuj jaroj, multaj konstruaĵoj estis konstruitaj aŭ renovigitaj por la avantaĝo de la universitato.

En 1877 la instituto ricevis sian nunan nomon. En ĉi tiu jaro, arkitekturaj studoj ankaŭ komenciĝis en la institucio. En 1927 la instituto finfine ricevis la rajton doktoriĝi, kaj la unuaj kvin kuracistoj finis sian trejnadon en 1929. En 1970, la nuklea reaktoro de la instituto estis inaŭgurita .

Rangigoj
--------

* Times Higher Education : lokoj 201–250 (2020)
* QS-Universitato Rangotabelo : 98 (2020)

Referencoj
----------

1. ↑   An innovative European technical university (en-UK). Alirita 2019-10-28.
2. ↑  Lindgren, Michael, 1953-.  (2011) *Christopher Polhems testamente : berättelsen om ingenjören, entreprenören och pedagogen som ville förändra Sverige*. Stockholm: Innovationshistoria Förlag. ISBN 978-9197919722. OCLC 845006927.
3. ↑   Christopher Polhem - Mekaniskt Alfabet.
4. ↑   KTH - This is KTH. Alirita 31 May 2015.
5. ↑  "KTH profile in QS World University Rankings", 2019-10-28.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* KTH Reĝa Instituto de Teknologio - Obama vidis estontan karburaĵan ĉelon de EE Arkivigite je 2013-12-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 829314
* GND: 1005951-9
* LCCN: n79054590
* VIAF: 130899956
* ISNI: 0000 0001 2158 1746
* LIBRIS: 121971
* SUDOC: 026412721
* BNF: 118664323
* NLA: 36524708
* NKC: ko2004175705
 |
En geometrio, **sepedro** estas pluredro kun sep edroj.

Sepedroj estadas de multaj malsamaj formoj, topologie ne ekvivalentaj unu al la alia.

La plej familiaraj sepedroj estas la seslatera piramido kaj la kvinlatera prismo. Ankaŭ rimarkinda estas la kvar-duon-sesedro, kies sep egallateraj triangulaj edroj formas surfacon topologie ekvivalentan al projekcia ebeno.

Topologie diversaj sepedroj
---------------------------

### Konveksaj

Estas 34 topologie diversaj *konveksaj* sepedroj, malinkluzivantaj spegulajn bildojn. (Du pluredroj estas "topologie diversaj" se ili havas malsamajn ordigojn de edroj kaj verticoj, tiel ke neeblas malformigi unuon el ili en la alia simple per ŝanĝo de longoj de lateroj kaj anguloj inter lateroj aŭ edroj.)

Ekzemploj de ĉiuj specoj estas prezentita pli sube, kune kun kvanto de lateroj de ĉiu el la edroj. La bildoj estas ordigitaj laŭ malpligrandiĝo de kvanto de seslateraj edroj, poste laŭ malpligrandiĝo de kvanto de kvinlateraj edroj, kaj tiel plu.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|   6,6,4,4,4,3,3 |   6,5,5,5,3,3,3 |   6,5,5,4,4,3,3 |   6,5,4,4,3,3,3 |   6,5,4,4,3,3,3 |
|   6,4,4,4,4,3,3 |   6,4,4,3,3,3,3 |   6,4,4,3,3,3,3 |   6,3,3,3,3,3,3  seslatera piramido |   5,5,5,4,4,4,3 |
|   5,5,5,4,3,3,3 |   5,5,5,4,3,3,3 |   5,5,4,4,4,4,4  kvinlatera prismo |   5,5,4,4,4,3,3 |   5,5,4,4,4,3,3 |
|   5,5,4,3,3,3,3 |   5,5,4,3,3,3,3 |   5,4,4,4,4,4,3 |   5,4,4,4,3,3,3 |   5,4,4,4,3,3,3 |
|   5,4,4,4,3,3,3 |   5,4,4,4,3,3,3 |   5,4,4,4,3,3,3 |   5,4,3,3,3,3,3 |   5,4,3,3,3,3,3 |
|   4,4,4,4,4,3,3 |   4,4,4,4,4,3,3 |   4,4,4,3,3,3,3  plilongigita triangula piramido |   4,4,4,3,3,3,3 |   4,4,4,3,3,3,3 |
|   4,4,4,3,3,3,3 |   4,4,4,3,3,3,3 |   4,3,3,3,3,3,3 |   4,3,3,3,3,3,3 |

### Ne konveksaj

Ses topologie diversaj konkava sepedroj (malinkluzivante spegulajn bildojn) povas esti formitaj per komponigo du kvaredroj en diversaj konfiguroj. La tria, kvara kaj kvina el ĉi tiuj havas edron kun samrektaj najbaraj lateroj, kaj la sesa havas edron kiu ne estas simple koneksa.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
|  |  |  |

13 topologie diversaj sepedroj (malinkluzivante spegulajn bildojn) povas esti formitaj per tranĉo de noĉoj el la lateroj de triangula prismo aŭ kvadrata piramido. Du ekzemploj estas montritaj.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

Diversaj ne simple koneksaj sepedroj ekzistas. Du ekzemploj estas montritaj.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

Vidu ankaŭ
----------

  


| Pluredroj laŭ kvanto de edroj |
| --- |
| Duedro | Triedro | Kvaredro | Kvinedro | Sesedro | Sepedro | Okedro | Naŭedro | Dekedro | Dekduedro | Dudekedro | Dudekkvaredro |
| *Noto ke en la listo pli supre estas ne ĉiuj eblaj kvantoj da edroj.* |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sepedro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑   Kalkulado de pluredroj. Arkivita el la originalo je 2008-07-25. Alirita 2008-01-26.

* Pluredroj kun 4...7 edroj Arkivigite je 2006-09-04 per la retarkivo Wayback Machine de Steven Dutch
La emblemo de la Kvara Internacio, la internacia asocio de adeptoj de trockiismo.
La ruĝa kaj nigra diagonalo, la flago uzata de anarĥi-komunistoj, anarĥi-sindikatistoj kaj liberecanaj socialistoj.

**Kontraŭstalina maldekstro** estas aro da maldekstraj politikaj movadoj, kiuj kontraŭas al Jozefo Stalino, stalinismo, novstalinismo kaj regadosistemo, lanĉita de Stalin en Sovetunio inter 1924 kaj 1953 jaroj. Ĉi tiu termino ankaŭ priskribas la gepolitikistojn, kiuj kontraŭis Stalinon kaj lian vidmanieron de komunismo, ekzemple Leo Trocko kaj aliaj tradiciaj marksistoj en la Maldekstra Opozicio.

Ankaŭ ĉi tiu termino priskribas livan kaj liv-centristan opozicion al diktatorecoj, inspiritaj fare de stalinismo, inkluzive de Kim Il-sung kaj Enver Hoĝa. Inter rimarkeblaj livaj kontraŭstalinaj doktrinoj estas trockiismo, titoismo, anarĥiismo, liberecisma socialismo, maldekstra komunismo kaj ankaŭ demokrata socialismo kaj socialdemokratio.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 840299
 |
"Homa Scia Diagramo", la strukturo de la scia organizo de la Granda Enciklopedio
***La Enciklopedio*** (france *Encyclopédie ou dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers*, "Enciklopedio aŭ racia vortaro de la sciencoj, artoj kaj metioj") aperis en Francio, de 1751 ĝis 1772, sub la gvido de Denis Diderot kaj D'Alembert, nomataj Enciklopediistoj.

Tiu verko resumas la sciojn kaj inkludas ĉiujn atingojn enkorpigitajn en la enciklopediaj programoj, kiuj antaŭis ĝin, nome ĝis la Jarcento de la Lumoj. Kompare kun antaŭaj kompendioj, ĝi estis pionira pri ĝia unueca aliro, nome ke ĝi ne estas reklamilo kaj tiel ekzercas neŭtralan vidpunkton, al ĉiuj temoj, kiujn ĝi diskutis. Tiel tiu ĉi entrepreno plejparte ŝanĝis la vizaĝon de la tuta eŭropa kulturo.

En ĝi, por la unua fojo, estis enkondukita la sistema uzo de aliroj per referencoj, kiuj estis uzataj ne nur por faciligi la legadon, sed ankaŭ por enplanti kaŝitajn mesaĝojn ene de la enciklopedio.

La unua volumo de la enciklopedio estis publikigita en 1751, kaj ĉiujare aperis nova volumo, malgraŭ cenzuro kaj malgraŭ diversaj kaj strangaj limigoj de la registaro kaj la eklezio.

La Enciklopedio estas konsiderata unu el la plej gravaj entreprenoj en la historio de framasonismo. Speciala buroo, kies celo estis disvolvi la enciklopedion, estis fondita en Francio. Pro siaj artikoloj pri religio ĝi estis malpermesita de Hispana Inkvizicio.

Detalaj gravuraĵoj montras la teĥnikojn de tiu tempo.

Vidu ankaŭ
----------

* Klerismo
* Enciklopediistoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Encyclopédie ou dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Encyclopédie ou dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Reta versio de *l'Encyclopédie* (france)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 15009
* GND: 4070801-9
* VIAF: 176579609
 |
**Heinrich von PIRNBRUNN** (mortinta la 29-an de julio 1343) estis inter 1338 kaj 1343 ĉefepiskopo salcburga.

Vivo
----

Komence de aprilo Heinrich estis elektita kiel lasta reprezentanto de la bavara nobelaro - kiu vere estis elektita kaj ne nur altrudita sur la salcburgan episkoptronon.

Li estis tre klerita persono, iam eble eĉ skolastiko. Dum sia mallonga regado li donis en la 1339 al la anoj de Friesach la urbajn rajtojn kaj ordonis minejan regularon por Gastein kaj Rauris. Iom pridubinda pieco igis lin en 1340 ne malhelpi bruligon de sakrilegi-farinta katedralano (kiu estis psike handikapita). Pro lia nelonga regado la okaze de tronŝanĝo pagotaj sumoj al la roma kurio evidentiĝis granda financa perdo por Salcburgio.

En sia regularo por la minejoj aperas la unuan fojon la termino *Land Salzburg*, do Salcburgio. Oni entombigis Heinrich en la katedralo de Salcburgo, antaŭ la Nikolao-altaro.

Literaturo
----------

* Heinz Dopsch, Hans Spatzenegger (eld.): *Geschichte Salzburgs, Stadt und Land.* Pustet, Salzburg 1988, ISBN 3-7025-0243-2


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 841919
 |
**Rekiti** ukraine **Рекіти,** hungare **Rekettye** [reketje] estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Miĵgirja, en municipo de Liskovec.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Miĵgirja en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 41′ 04″ N 23° 24′ 42″ O﻿ / ﻿48.68444 °N, 23.41167 °O﻿ / 48.68444; 23.41167 (mapo)Koordinatoj: 48° 41′ 04″ N 23° 24′ 42″ O﻿ / ﻿48.68444 °N, 23.41167 °O﻿ / 48.68444; 23.41167 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 777 m
* Loĝantaro: 310
* Poŝtkodo: 90012
* Telefonprefikso: 03146

Situo
-----

Historio
--------

La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1609 en formo *"Rekytha"*. En 1910 vivis en Rekettye 370 loĝantoj (367 rutenoj, 3 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Rekiti. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* grekokatolika preĝejo omaĝe al Sankta Nikolao de 1715
Miss Understood
**Reĝinjo** aŭ **dragreĝino** (proponita por la angla *drag queen*) en aktuala geja kulturo estas viro, kiu ŝatas vesti sin per stilo (reĝinjaĵo, *drag*) de ekstreme buntaj roboj, perukoj, ŝuoj, k.t.p. aŭ imiti famajn stelulinojn de kino kaj popmuziko, por kanti/lipsinkronizi, danci, defili, kaj/aŭ spektakli, en kabaretoj, diskotekoj, gej-fierec-defiloj, aŭ aliaj festoj.

Reĝinjoj antaŭe nomiĝis *transvestuloj*; sed la vorto transvestulo nun uziĝas plejparte por fetiĉo por aliseksaj vestaĵoj. Oni ne kutime reĝinjas pro kialoj de seksa plezuro. Ankaŭ, la plejparto de transvestuloj estas aliseksemaj, kvankam reĝinjoj kutime estas gejaj.

Ankaŭ, oni ofte traktas reĝinjeco kiel speco de transgenreco, kaj multaj reĝinjoj ja estas. Tamen, multaj (aparte ĉi-tiuepoke) estas cisgenraj gejoj en la cetero de siaj vivoj, dum transgenruloj estas, aŭ volas esti, tiel 24 horojn tage. Efektive, reĝinjado estas laboro aŭ hobio, ne seksa prefero aŭ orientado.

Reĝinja prezentaĵo en kafejo. Tjumeno, Rusio.
Plue, la termino "virin-enpersoniganto" estas miskomprenigema. Kiel la famega usona reĝinjo RuPaul klarigis, "Mi ne enpersonigas virinojn! Kiom da virinoj, kiujn vi konas, portas sep-colajn pikkalkanumajn ŝuojn, du-futan perukon, kaj haŭtmalvastan robon?"

Reĝinjado estas parto de okcidenta geja kulturo - reĝinjoj helpis instigi la Stonewall tumultojn en 1969. En multaj lokoj "virin-enpersonigado" estis kontraŭleĝa, kiu instigis la faman reĝinjon Silvia Rivera al sugesti ke reĝinjoj portu butonon dirantan "Mi estas knabo" por ke oni ne povu akuzi ilin je enpersonigi virinojn.

Kelkaj lesboj estigadas inversan performadon - "reĝĉjoj", *drag kings* - kiuj uzas ege stereotipajn, satire virŝovinismajn mienojn kaj personecojn.

La estetiko de reĝinjado estas bazita je tre klaŭnecaj celoj kiel humuro, satiro, fiŝercoj, k.t.p. La ideo de camp estas ankaŭ treege grava en la reĝinja stilo.

Bildaro
-------

* 
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

Vidu ankaŭ
----------

* Reĝinjo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Reĝinjo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Aventuroj de Priscilla, Reĝino de Dezerto - aŭstralia filmo
* Varholaj Supersteluloj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
*Vidu ankaŭ artikolon Opel Rekord pri la alia temo.*

---

La esprimo **rekordo** (el la latina *recordari* = memorigi, atenti) signifas kvantigitan valoron de plenumo, kiu estas pli bona ol ĉiu alia inter la konkursantoj.

Ĝenerale sporto estas afero aŭ okupiĝo tute dediĉita al akirado de rekordoj.

Ekzemple la mondrekordo de la 100-metra kurado signifas tiun plej mallongan tempon, dum kiu iu finkuras tiun vegon. Krom la mondrekordo ekzistas landaj aŭ olimpikaj rekordoj.

Turkio en Esperanto
-------------------

Marjorie Boulton, en sia mikspota libro Faktoj kaj fantazioj, dediĉas ties 17an ĉapitron "Atingoj en alta aĝo" al komentoj pri rekordoj atingitaj de maljunuloj.

Rekordoj
--------

* sportrekordo
* geografia rekordo
* homa rekordo
* teknika rekordo
* rekordoj de la bestoj
* rekordoj de mamuloj
* Rekordoj de serpentoj

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Rekordo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Mondrekordoj en la Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)

* Guinness-libro de rekordoj

Notoj
-----

1. ↑  Marjorie Boulton, Faktoj kaj fantazioj, progresiga libro, Universala Esperanto-Asocio, Roterdamo, 1984, dua eldono 1993. Paĝoj 197-201.
**Reĝino de Ŝeba**, Sulamita (en la juda-kristana kulturo) aŭ Bilkis (en la araba) aŭ Makeda (en la amhara) regis laŭ la juda kaj islama tradicio en la 10-a jarcento a.K. estis reĝino de la Reĝlando Ŝeba en la sudokcidenta parto de la araba duoninsulo (la nuna ŝtato Jemeno). Pri ŝi la malnova testamento skribas jene: ŝi „venis al Jerusalemo kun tre granda akompanantaro, kun kameloj, portantaj armaĵojn, tre multe da oro, kaj multekostajn ŝtonojn" (I. Reĝoj 10,2). Ŝi volis tiam viziti Salomonon, pri kies famo ŝi eksciis. La historieto pruvas, ke estis gravaj komercaj kontaktoj inter la tiutempa Izraelo kaj la suda parto de Arabio. Laŭ la Biblio, la reĝino vizitis Salomonon „por elprovi lin per demandoj".

En la islama tradicio, ŝi estas konata kiel Bilkis kaj aperas la historieto en la Korano. Tradicie, en Okcidenta kristanismo kaj Judismo, oni kredas ŝin la "edzino" de Alta Kanto kaj oni nomas ŝin Sulamita. La etiopa tradicio konas ŝin kiel Makeda, kiu geedziĝis kun Salomono kaj ilia komuna filo Meneliko la 1-a fondis la regantan dinastion de Etiopio. Laŭ la legendo, la reĝino alprenis la judan kredon.

Salomono bonvenigas la reĝinon de Ŝeba

Vidu ankaŭ
----------

* Sofala
* 1196 Sheba

Bibliografio
------------

* Sekelj, Tibor 1963 : La viva legendo pri la reĝino de Ŝeba, *Geografia Revuo*, 5(5), 7-13.

  

* Kategorio Reĝino de Ŝeba en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)