recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ánimas Trujano** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Ánimas Trujano*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 174.

Geografio
---------

**Animas Trujano** apartenas al la distrikto Centro al kiuj apartenas entute 21 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centro (ankaŭ nomata Valles Centrales), kiu estas en la centro de la subŝtato Oaxaca. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3189 loĝantojn. El tiuj estis 1511 viroj kaj 1678 virinoj. La komunumo havas surfacon de 12.76 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1520 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 119 indiĝenoj. El tiuj 83 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 83 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ánimas Trujano Arkivigite je 2011-06-16 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Čazma troviĝas en la plej malhela parto
**Čazma,** hungare **Csázma** (ĉAzma) estas urbo en Kroatio. Ankoraŭ 35 komunumoj apartenas al la municipo.

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro en la municipo: 8 890
* Loĝantaro en la urbo: 2 870
* Poŝtkodo: 43 240
* Telefonprefikso: 43
* Aŭtokodo: BJ

Situo
-----

Čazma situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Bjelovar troviĝas 27 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la loko devenis el 1232, tiutempe jam estanta departementejo. Abatejo kaj aliaj religiaj konstruaĵoj funkciis ĝis la turka erao en 1552. La urbeto senhomiĝis. Inter 1610-1871 la komunumo apartenis al limgarda zono. En 1910 loĝis tie 1 282 da homoj, (1 188 kroatoj. Ĝis Traktato de Trianon Čazma apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al Belovár-Kőrös, kie distriktejo estis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio.

Famulo
------

* latinlingva poeto politikisto kaj episkopo Janus Pannonius (origine Csezmicei János) tie naskiĝis en 1434

* Kategorio Čazma en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon kantono Durham. |

la Tura Ponto ĉe sunsubiro, fone la urbodistrikto Southwark

**Interna Londono** estas la nomo por la grupo de urbodistriktoj de Londono kiuj formas la internan parton de Granda Londono kaj estas ĉirkaŭataj de Ekstera Londono. Ĝi iĝis fiksita kiel areo por statistiko en 1847 kaj estis utiligita kiel areo de loka administracio de 1855 ĝis 1965 ĉefe kiel la Distrikto de Londono. Ĝi nun havas du komunajn difinojn. La unua estas la laŭleĝa difino konturita en la Londona Registara Leĝo 1963, oficiala ekde la 1-a de aprilo 1965, konsistante el dek du intern-Londonaj urbodistriktoj kaj preskaŭ identa al la Distrikto de Londono kiu estis aboliciita en la sama tempo. La dua estas la nuna difino utiligita fare de la Oficejo por Nacia Statistiko konsistanta el dek unu el la laŭleĝaj urbodistriktoj de Interna Londono kaj du el la laŭleĝaj de Ekstera Londono-urbetoj, kaj aldone la plej centra urbodistrikto, nomata *City*.

Interna Londono estas pli malgranda ol Ekstera Londono kaj laŭ populacio kaj areo, sed la loĝdenso estas pli ol duobla ol tiu de Ekstera Londono. Interna Londono estas oficiale la plej riĉa areo en Eŭropo kun la plej multekosta strato en Eŭropo: la Malneta enlanda produkto (MEP) pokape estas pli ol € 80 000, dum en tuta Britio la MEP pokape estas proksimume € 27 000.

* Kategorio Interna Londono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Árpád Baksay** [bakŝai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Baksay Árpád** estis hungara operetkantisto tenoro, bonvivanto, tekstopoeto. Lia origina familia nomo estis *Nelhübel*.

Árpád Nelhübel naskiĝis la 15-an de septembro 1927 en Jászfelsőszentgyörgy, li mortis la 20-an de oktobro 2001 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Árpád Baksay akiris operkantistan diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1952. Jam dum la lasta studenta jaro li ricevis titolrolon en Operetoteatro (Budapeŝto). Post la diplomo li estis membro de tiu teatro ĝis 1984. Lia kantovoĉo ofte estis aŭdebla en Hungara Radio.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Ferenc Lehár:
	+ *Luxemburg grófja* - René
	+ *A mosoly országa* - duko Szu Csong
	+ *Víg özvegy* - Danilovics Danilo
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* - Edvin; Kerekes Ferkó
* Pongrác Kacsóh: *János vitéz* - soldato

Liaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Csárdáskirálynő* (1963)
* *Slágermúzeum* (1963)
* *Túl az Óperencián* (1998)

Liaj kantotekstoj
-----------------

* *A régi mániám*
* *Asszony, asszony, csókos asszony*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 727752
 |
Gento interalie danke al la belga vaflobakila politiko ekhavis trolebuson. Ĝi funkcias ekde la 25a de marto 1989 je la 8,5km longa trajekto de Gentbrugge Meersemdries al Mariakerke Post. Ekde la jaro 1991 la trolebuso estas ekspluatata de la kompanio De Lijn. Iam oni planis plilongigi la linion 3, sed tio neniam estis realigita.

Pro longdaŭraj laboroj sur la stratoj la trolebusoj dum pli ol jaro ne plu veturis tra Gento. Je la 9a de aprilo 2004 la lasta trolebuso veturis kaj ne estis certe ĉu ĝi revenos. Ekde la 15a de oktobro 2005 denove en Gento funkcias (la intertempe 16-jaraĝaj) trolebusoj. Tamen, komence de 2009 oni decidis ke, post 20 jaroj, la trolebuso malaperu de Gento. Oni planis laborojn je la Korenmarkt pro kio iel ajn ne eblus uzi tiajn busojn dum longa tempo.

Laŭ oficialaj deklaroj oni anstataŭigus la gentajn trolebusojn per hibridaj busoj, sed provizore tamen estas normalaj busoj tie. Nun ekzistas delonge plano krei tramon je la linio 3.

15 trolebusoj estas venditaj al la bulgara urbo Plovdiv. Trolebuson 7408 oni gardas en muzeo kaj n-ro 7411 estas aĉetita de privatulo, ankaŭ por muzeo.

Trolereto en Gento
------------------

* Linio 3: Mariakerke (Post) - Gentbrugge (Meersemdries)

Ekspluatanto: De Lijn

Vidu ankaŭ
----------

* Trolebusa transporto en la mondo

Eksteraj ligiloj
----------------

* historio de la trolebuso (en la franca lingvo)
* la trolebuso en Belgio (en la nederlanda lingvo)
rekonstruita tomboslabo de Smit ĉe la uesta vando de la Triunuo-kirko
**Nicolaus de SMIT** (naskiĝinta la 5-an de novembro 1541 en Tournai, mortinta la 7-an de marto 1623 en Gera) estis tekstilfabrikanto, tukfaristo kaj komercisto el Hispana Nederlando.

Vivo
----

De Smit jam komercistis kaj fabrikantistis kiam li fuĝis en 1585, pro la enmarŝo de hispanaj trupoj sub la gvidado de la Duko de Alba, de Tournai al Bruselo. Alba postulis ke la reformitaj - inter ili ankaŭ la kalvinano de Smit - fariĝu katolikoj. Tion li ne volis akcepti kaj forlasis la patrujon.

Komence de Smit aktivis en Lepsiko. kaj trafis en 1594 ĉe la Lepsika foiro (tien la tukfarantoj de Gera jam ekde 1436 regule venis! la tiam 16-jaraĝan Balduin Conrad. Lin de Smit kunprenis al Gera por ebligi al li trejniĝon kaj poste dungis. Conrad pli malfrue iĝis unu el la plej grandaj tukuloj de Gera. kaj estis itner 1638 kaj 1649 ankaŭ urbestro de Gera.

Henriko la 2-a ricevante en 1595 la industriulon Nicolaus de Smit; verko de Heinrich Kirchgeorg, 1892
En 1595 de Smit estis veninta li al Gera kie suvereno Henriko permesis al la kalvinanoj eksetli. Kontraŭ la volo de jam enurbe aktivaj gildanoj de Smit ankaŭ riceivs la privilegion pri starigo de propra tukfabriko.

De Smit enkondukis en Gera manufakturojn laŭ nederlanda modelo. La laboristoj ĝuis pri relative multaj maŝinoj (ekz. tekstiloj) kio plirapigidis labordividon. De Smit ankaŭ pligrandis la gamon de farboj.

Danke al de Smit la tekstilindustrio de Gera ne nur moderniĝis sed ankaŭ estiĝis, ĝis la 20-a jarcento, la plej grava industria speco en Gera.

Honoroj
-------

En 1841, okaze de la 300-a datreveno naskiĝitaga, la gildo de la tukistoj kreis la fondaĵon *De Smit Stiftung*. De 1868 portas straton en Gera nomon lian, *De-Smit-Straße*.

Notoj
-----

1. ↑  Knut Schulz, Elisabeth Müller-Luckner: *Handwerk in Europa: vom Spätmittelalter bis zur Frühen Neuzeit*, Oldenbourg Wissenschaftsverlag 1999, ISBN 3-486-56395-5, p. 238
2. ↑  Stadt Gera, Untere Denkmalschutzbehörde: *Industriebauten in Gera*, Wicher Druck Gera 2002, p. 6
3. ↑  Günter Domkowsky: *Oberbürgermeister der Stadt Gera*, Verlag Dr. Frank GmbH 2007, ISBN 978-3-934805-31-6, p. 12
4. ↑  informoj pri la novaj teknikoj nederlandaj, sur la hejmpaĝo de "Verein zur Erhaltung der Geraer Höhler"

Literaturo
----------

* F. Alberti: "Nikolaŭs de Smit", ĉe: *Thüringen in Wort und Bild, 2. Band*, Leipzig 1910, p. 219–222.

Eksteraj ligiloj
----------------




|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 851043
 |
**Árpád Heltai,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Heltai Árpád** estis hungara teatrestro en Usono.

Biografio
---------

Frua vivo de Árpád Heltai estas plene nekonata, ekzistas kelkaj datenoj kontraŭdiraj, eble pri samnomaj personoj. Li estis amatora aktoro en 1904 sur scenejo jam en Usono. En la sekva jaro li apartenis al hungarlingva (amatora) teatra trupo kaj en 1906 li establis propran teatran trupon el profesiaj aktoroj sub nomo "Konstanta Hungara Teatro", kie li ofte reĝisoris. En 1913 li invitis Rózsi Kassay, Miklós Heltay (frato de Árpád), Béla Pataky kaj György Mártonfalvy (dirigento) el Hungarlando. Li dungis Emil Erdélyi, Pál Juhász kaj Imre Karacs kiel reĝisorojn. Apartenis al la teatro ekzemple dirigentoj Lajos Serly, Ernő Rappe-Fedák, operkantisto Anna Gyenge. La spektakloj estis enscenigitaj en luitaj haloj. Heltai intencis establi konstantan hungaran teatrejon, sed li mortis en frua aĝo pro akcidento, tial li ne plu povis efektivigi ĝin. Post morto lia teatra kompanio ĉesis.

Liaj reĝisoraĵoj (elekto)
-------------------------

* Károly Gerő: *Az uzsai gyöngy*
* Ferenc Molnár: *Az ördög*
* Pongrác Kacsóh: *János vitéz*
* Gergely Csiky: *A nagymama*
* Jenő Huszka:
	+ *Gül Baba*
	+ *Bob herceg*
* Ede Szigligeti: *A cigány*
* Ferenc Lehár: *A víg özvegy*
* Menyhért Lengyel: *Tájfun*
* István Géczy: *Amit az erdő mesél*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 763377
 |



* Portalo pri Biografio
**Beuel** estas unu el kvar urbodistriktoj de la universitata urbo Bonno en la federacia lando Nordrejn-Vestfalio de Germanio. La urbodistrikto kovras areon de 33,2 kvadrataj kilometroj kaj fine de la jaro 2012 havis 66 874 loĝantojn - tio rezultigas loĝdenson de 1 996 loĝantoj po km². Ĝi kovras ĉiujn urbajn kvartalojn oriente de la rivero Rejno, kaj estas ligata al la okcidentaj urbopartoj per tri aŭtovojaj pontoj kaj pluraj pramŝipaj linioj. Oriente la teritorio limas je la mezalta montaro Siebengebirge. Ĝis aligo al la urbo Bonn la 1-an de aŭgusto 1969 la urbo Bonn estis sendependa komunumo kun urbaj rajtoj.

La plej suda kvartalo de la urbodistrikto, borde de la rivero Rejno, nomiĝas *Oberkassel*. Tie en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj situis "Esperanto-domo" de pluraj studentoj en *Cäcilienstraße*, kiun prikantis la muzikgrupo Amplifiki, kaj kiu dum jaroj estis la gastigejo de Pasporta Servo de plej granda kapacito - ofte tie samtempe tranoktis plurdeko da esperantlingvaj vojaĝantoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kommende Ramersdorf

* Beuel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Beuel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La Sanktejo de la Madono de la Splendoro en Giulianova.
La **Sanktejo de la Madono de la Splendoro** (itale *Santuario della Madonna dello Splendore*) estas preĝejo de la 15-a jarcento kiu troviĝas en la komunumo de Giulianova, en la Provinco de Teramo, Italio. Ĝi pli precize lokiĝas je 3 kilometroj de la urbo.

Historio
--------

Dum la dua duono de la 16-a jarcento, estis malgranda kapelo en Giulianova uzata de kunfrateco de la Virgulino de la Rozario.

En 1559, en Giulianova, Kapucenoj ricevis unuan donacon de la Acquaviva familio kaj konstruis preĝejon dediĉitan al sankta Ĉefanĝelo Miĥaelo (kie hodiaŭ staras la "Domo de Maria Inmakulada"). La sanktejo estis konstruita sur la loko de apero de la Virgulino la 22-an de aprilo 1557.

Dum la jaroj 1968-1971, la monaĥejo gastigis malgrandan serafan seminarion; renovigaj verkoj estis entreprenitaj inter 1989 kaj 1992 ĉirkaŭ la "Fonto de la Virgulino".

La preĝejo
----------

La preĝejo, laŭ la formo de latina kruco, estas ornamita per grandaj pentraĵoj faritaj en 1954 fare de Alfonso Tentarelli laŭ la projekto de patro Johano Lerario.

Bildoj
------

* La Madono de la SplendoroLa Madono de la Splendoro
* La placo de la SanktejoLa placo de la Sanktejo
* La fontano de la mirakloLa fontano de la miraklo
* La 7-a stacio de la Via crucisLa 7-a stacio de la Via crucis
* La 13-a stacio de la Via crucisLa 13-a stacio de la Via crucis
* La 14-a stacio de la Via crucisLa 14-a stacio de la Via crucis

Referencoj
----------

1. ↑  Il 22 aprile a Giulianova: la Festa della Madonna dello Splendore
2. ↑   La Fonte Miracolosa della Madonna dello Splendore. Arkivita el la originalo je 2017-09-15. Alirita 2017-09-15.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sanktejo de la Madono de la Splendoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* itale Oficiala retejo
**Árpád Kézdi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kézdi Árpád** estis hungara inĝeniero pri grundoj, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1976).

Árpád Kézdi  naskiĝis kiel **Kalcher Árpád** la 19-an de novembro 1919 en Komárom. Li mortis la 20-an de oktobro 1983 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Árpád Kézdi akiris diplomon en 1942 en universitaton en Budapeŝto, poste li samloke eklaboris. En 1944 li soldatiĝis kaj li batalis en Germana Regno, kie li falis en militkaptitecon. Hejmenveninta en 1946 li komencis instrui en la universitato. Li estis katedrestro inter 1951-1982, dume li doktoriĝis en 1960. Li estis ankaŭ vicrektoro. Li okupiĝis precipe pri laboraĵoj de grundoj. Li ricevis premiojn en 1962 kaj 1966.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Különleges feladatok a talajmechanika köréből* (1950)
* *Talajmechanikai praktikum* (1961) - universitata lernolibro
* *Fázismozgások szemcsés halmazokban* (1975)
* *Talajmechanika és alapozás* (1981)

Fontoj
------

* biografio kun foto
Panoramo de Črenšovci
**Črenšovci** (hungare *Cserföld*) estas vilaĝo kaj samtempe municipo en Slovenio. Administre apartenas al Črenšovci ankoraŭ la jenaj ok vilaĝoj: Turnišče, Odranci, Trnje, Žižki, Srednja Bistrica, Dolnja Bistrica kaj Gornja Bistrica.

Situo
-----

La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ ĉefvojo Murska Sobota-Lendava.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1379 en formo *"Chremsoutch"*. En la 19-a jarcento la hungara loknomo estis **Cserencsóc** [ĈErenĉoc], poste pro la hungariga politiko oni uzis la pli hungarecan formon Cserföld. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al deperatemento Zala, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, kiu ŝanĝis sian nomon al Jugoslavio. Inter 1941 kaj 1945 Cserföld denove apartenis al Hungario, fine ekde 1991 al Slovenio.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika novromanika preĝejo omaĝe al Sankta Kruco de 1860
* ruinoj de fortikaĵo

Famuloj
-------

* En la iama Cserencsóc naskiĝis hungara teologo Sámuel Márkfi.
* En la iama Cserencsóc mortis hungaria kroata-slovena pastro Jakab Szabár.
La **universitato Edutus** hungare *Edutus Egyetem* estas provinca universitato en Hungario en Tatabánya, spite tion, ke fakultatoj funkcias en Budapeŝto, eĉ eksterlande.

Kampuso de Altlernejo Edutus (la konstruaĵo pli frue estis bazlernejo)

Historio
--------

Post tuj la socialismo en 1990 oni fondis altlernejon en Tatabánya sub nomo Altlernejo de Modernaj Negocaj Sciencoj. Post 2 jaroj komenciĝis la instruado, en 1995 jam ankaŭ en Budapeŝto, en 1998 en Odorheiu Secuiesc en Rumanio, en 1999 en Dunajská Streda en Slovakio. Ekde 2006 la altlernejo instruas laŭ sistemo de Bologna. En 2011 Altlernejo pri János Harsányi unuiĝis kun altlernejo pri negocaj sciencoj. La unuigita altlernejo prenis la nomon Edutus kaj ĝi estis levita al universitato en 2018.

Kapacito
--------

En la altlenejo lernas 1800 studentoj, iomete pli ol la duono en vespera aŭ korespondanta eduksistemo.

Fakultatoj
----------

* Internacia mastrumado
* Ekonomiko kaj Metodiko
* Lingvolernado
* Komercado
* Turismo
* Teknika instituto

Elektitaj studentoj
-------------------

* Ramóna Farkasdi
* Tibor Hufnágel
* Dávid Tóth (kajakisto)
* Sándor Tótka
* Márton Vámos

Fontoj
------

* oficiala paĝo
**Árpád Latabár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **ifj. Latabár Árpád** estis hungara aktoro, operetkantisto, voĉoaktoro, komikisto. Lia patro estis Árpád Latabár (1878), lia frato estis Kálmán Latabár. Pro la alta statuo li estis vaste konata "longa Latyi" (Latyi estis karesnomo de lia frato Kálmán).

Árpád Latabár  naskiĝis la 22-an de novembro 1903 en Sátoraljaújhely, li mortis la 1-an de decembro 1961 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Árpád Latabár ne lernis aktoradon, li aĝis 16, kiam li komencis esti aktoro. Li apartenis al *Várszínház* inter 1921-1924, sed en la lasta jaro li havis rolojn ankaŭ en Operetoteatro (Budapeŝto), poste li estis migranta aktoro en Ĉeĥoslovakio, kie vivis multe da hungaroj. Inter 1927–1931 li faris turneojn kun sia frato Kálmán en Eŭropo kaj Afriko. En 1931 ili havis rolojn en Vieno, en la sekva jaro en Berlino. ili staris antaŭ internacia kariero pro alta nivelo de komikeco kaj danco, tamen ili revenis al Hungario. Árpád individue havis rolojn kaj Eŭrope kaj naskiĝlande (Hago (1934), Genova (1937), Parizo (1940), Budapeŝto en 11 teatroj (Teatro Magyar, Teatro Belvárosi, ktp). Post la 2-a mondmilito li apartenis ekzemple el Operetoteatro (1945, 1947–1949, 1953-1954, 1957-), Gaja Teatro (1951–1954).

En 1934 li edziĝis, filino naskiĝis en 1942.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Albert Szirmai: *Mágnás Miska* - grafo Mixi (la plej furora rolo)
* Imre Kálmán: *A csárdáskirálynő* - Ferkó
* Béla Zerkovitz: *A legkisebbik Horváth lány* - Dorner
* Viktor Jacobi: *Leányvásár* - grafo Rottenberg
* Mihály Eisemann:
	+ *Meseáruház* - Vili
	+ *Bástyasétány 77* - Sasek
* Jacques Offenbach: *Szép Heléna* - Ajay
* Jenő Huszka: *Erzsébet* - Flórián

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Borcsa Amerikában* (1938) - dancisto
* *Ismeretlen ellenfél* (1940) - drinkejestro
* *Mágnás Miska* (1948) - grafo Mixi
* *Gábor diák* (1955) - turka pilgrimanto

Dubladaj roloj
--------------

* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Peppino De Filippo, Fernand Ledoux kaj aliaj

Lia tradukaĵo
-------------

* Verneuil: *Mamám, a kisasszony* - (komikaĵo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
Katedralo de Pamplono
La **Katedralo Sankta Maria la Reĝa** estas katedralo de la urbo Pamplono (Navaro, Hispanio). Ĝi estas arkitektura komplekso tre kompleta ĉar krom la komunaĵojn de aliaj katedraloj kiel preĝejo, klaŭstro, kapitulejo kaj sakristio, ĝi ankaŭ havas refektorion kaj dormejon kiuj tradicie apartenas al la monaĥejoj. La ĉambroj estas el malsamaj epokoj kaj stiloj, regas gotiko de inter la 15-a kaj 16-a jarcentoj.

La katedralo situas sur la tereno kiun okupis la romanika katedralo, kaj eble antaŭe, la kapitolo de la romia urbo, kie hodiaŭ estas la historia urboparto de Pamplono. Gravaj partoj de la katedralo estis konstruitaj en aliaj epokoj antaŭaj aŭ postaj. Inter 1100 kaj 1127 estis konstruita la romanika katedralo, kiu plejparte detruiĝis en 1390, restis nur la fasado. La konstruado de la nova katedralo ekis preskaŭ tuj kaj daŭris ĝis la unuaj jaroj de la 16-a jarcento. La klaŭstro konstruiĝis inter 1290 kaj 1350 kaj anstataŭis la antaŭan el romanika stilo. La surklaŭstro finkonstruiĝis en 1472. La Kapelo Barbazana kaj la Refektorio en 1330. La sakristioj konstruiĝis en la 17-a jarcento. Ĝis la 18-a jarcento ekzistis la romanika fasado kiu estis anstataŭata de la nuna inter 1784 kaj 1802.

* Kategorio Katedralo de Pamplono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Árpád Lehotay** [lehotai], hungare **Lehotay Árpád** estis hungara aktoro, reĝisoro, profesoro kaj teatrestro. Lia edzino estis Vera Sennyei.

Árpád Lehotay
Árpád Lehotay naskiĝis, kiel *Lehoczky Árpád* la 27-an de aprilo 1896 en Hungario, en urbo *Lőcse* (nuntempa Levoča en Slovakio) - mortis la 19-an de oktobro 1953 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Árpád Lehotay frekventis universitaton por esti inĝeniero, sed Sándor Hevesi ektrovis lin talenta aktoro. Inter 1926-1944 li estis ano de Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1935 li ekinstruis en la aktora lernejo. Inter 1945-1947 li estris Nacian Teatron de Szeged. En tiu jardeko li roladis en diversaj teatroj, ekzemple en Teatro Madách.

Liaj roloj (elekto)
-------------------

* 24 kinejaj filmoj inter 1927-1950, ekzemple Subplando da tero, 1948
* 14 reĝisoradoj inter 1945-1949, ekzemple Ferenc Molnár: *Hattyú* (La cigno), 1946; József Katona: *Bánk bán* (Banuso Bánk), 1946
* diversaj teatraj roloj, ekzemple William Shakespeare: Julius Caesar - Octavius kaj Antonius; Otelo - Cassio; Goethe: *Faust* - titolrolo; Rostand: Cyrano de Bergerac - titolrolo; Imre Madách: La tragedio de l' homo - Ádám kaj Lucifer (ambaŭ viraj ĉefroloj); József Katona: *Bánk bán* (Banuso Bánk) - titolrolo; Zsigmond Móricz: *Rokonok* (Parencoj) - urbestro

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare kun foto


* Kategorio Árpád Lehotay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Katedralo de Oviedo
La **Katedralo de Oviedo** hispane *Santa Iglesia Basílica Catedral Metropolitana de San Salvador de Oviedo* estas katedralo el stilo ĉefe gotika kiu troviĝas en la urbo Oviedo, Asturio, Hispanio. Ĝi estas konata kiel *Sancta Ovetensis*, reference al la kvalito kaj kvanto da relikvoj kiujn ĝi enhavas. En la 15-a jarcento disvastiĝis adaĝo laŭdante la kvar hispanajn katedralojn kiu estis konsiderataj la plej belaj. Tiu adaĝo estis en la latina lingvo kaj ĝi diris: *Sancta Ovetensis, pulchra Leonina, dives Toledana, fortis Salmantina* .

Ĝi estis ekkonstruata fine de la 13-a jarcento komencante en la kapitulejo kaj la klaŭstro, kaj la konstruado daŭris tri jarcentojn ĝis la finkonstruo de la sonorilturo meze de la 16-a jarcento. Poste estis aldonataj la absida koridoro en la 17-a jarcento krom diversaj kapeloj aneksitaj al la flankaj navoj.

La katedralo troviĝas en la loko de la antaŭa katedrala komplekso de la 9-a jarcento el antaŭromanika stilo, kelkaj el tiuj konstruaĵoj ankoraŭ ekzistas. Pro tio ĉi kaj la jarcentoj bezonataj por ĝia konstruo, ĝi havas strukturojn el diversaj stiloj: romaniko, renesanca arkitekturo kaj baroko

La Sankta Ĉambro, de la 9-a jarcento estis deklarata Monda heredaĵo de Unesko kaj ĝi gastigas la plej ĝuindajn juvelojn de la katedralo: la krucoj de la Venko kaj de la Anĝeloj, simboloj de Asturio kaj de Oviedo respektive, la Skatolo de Agatoj kaj la Sankta Kofro kiu enhavas grandan nombron de relikvoj inter kiuj elstaras la Sankta Mortotuko.

En la romano La Regenta de Leopoldo Alas la unua ĉapitro prezentas eklezian gravulon, kiu estos unu el la du ĉefaj roluloj de la verko, spionante per lorno el la turpinto ĉu ĉiu loĝanto (ĉefe loĝantino) respektas la "malpermesitan" horon de la siesto kaj ne surstratiĝas.

* Katedralo de Oviedo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Katedralo de Oviedo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Salamanka** (hispane ***Salamanca***) estas urbo kaj komunumo en la provinco Choapa de la regiono Kokimbio, Ĉilio. Salamanca situas 30 km oriente de Illapel, la administra centro de la provinco, kaj 316 kilometrojn norde de la ĉefurbo Santiago, ĉe la norda bordo de la rivero Río Choapa. Salamanca estas plejparte alirita de Los Vilos, kiu estas proksima al la Tutamerika Ŝoseo, kiu ligas la urbon kun la cetero de la lando.

Historio
--------

La urbo estas nomita laŭ Mathilde Salamanca kiu posedis la teron komence de la 19-a jarcento. Post la morto de Mathilde Salamanca, ŝia biendomo estis administrita fare de la eklezio, poste ĝi estis transdonita al la ĝenerala publiko kaj en 1844 estis establita tie vilaĝo kiu formiĝis kaj iĝis urbo.

Demografio
----------

En 2002, 24,494 loĝantoj vivis en la komunumo, de kiuj 12,689 vivis en la urbo mem. 53.2 procentoj de la loĝantoj de la komunumo estis viroj kaj 46.8 procentoj estis virinoj. Inter 1992 kaj 2002 estis pliiĝo en la nombro da loĝantoj kun rapideco de 5.9 procentoj.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* hispane Municipo de Salamanka


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 850779
 |
**Árpád Orbán,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Orbán Árpád** estis hungara futbalisto (defendisto), olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto.

Árpád Orbán naskiĝis la 14-an de marto 1938 en Győr, li mortis la 26-an de aprilo 2008 en Győr.

Biografio
---------

Árpád Orbán komencis futbali en sia naskiĝurbo ekde 1953, post 6 jaroj li aliĝis al elstara sportklubo en la sama urbo en 1972. En tiu lasta periodo li ludis en 285 matĉoj kun 8 goloj kaj lia teamo estis hungara ĉampiono en 1963. Li estis membro de la hungara olimpika teamo 11-foje kaj en la Hungario en la Somera Olimpiko 1964 lia teamo akiris oran medalon. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1972, poste li estis trejnisto kaj havis postenojn en sportklubo en Győr.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungara muzea datenaro
2. ↑   usona filma datenaro

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822350
 |



* Portalo pri Biografio
Koordinatoj: 45° 18′ 41″ N 18° 24′ 40″ O﻿ / ﻿45.31139 °N, 18.41111 °O﻿ / 45.31139; 18.41111 (mapo)

Katedralo de Dakovo
Placo en Đakovo
**Đakovo** (djakovo), germane *Djakowar* serbe *Ђаково* hungare *Diakovár* estas urbo en Kroatio. Ankoraŭ 8 komunumoj apartenas al la municipo.

Situo
-----

Đakovo situas laŭ fervojo Osijek-Slavonski Brod, laŭ ĉefvojo Osijek-aŭtoŝoseo inter Zagrebo-Beogrado. Osijek troviĝas 37 km.

Historio
--------

La romianoj hais tie setlejon nomatan *Certissa*. La unua skriba mencio pri la loko devenis el 1239. En 1246 Diakovár iĝis rezidejo de episkopejo de Bosnio. La fortikaĵo menciiĝas en 1387, kie la turkoj venkis la armeon de hungaroj, kroatoj kaj germanoj. En 1805 elita ĉevalaro alvenis kaj parte restis plu. En 1910 loĝis tie 6 304 da homoj, (4 894 kroatoj, 890 germanoj, 249 hungaroj, 164 serboj. Ĝis Traktato de Trianon la urbeto apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al Verőce, kie distriktejo estis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio.

Vidindaĵoj
----------

* katolika katedralo de 1882, en 1936 renovigita
* episkopa palaco de 1703
* episkopa ĉeflernejo de 1807, en 1858 rekonstruita
**Juan GUERRERO Ruiz** (Murcio, 8a de decembro 1893 - Madrido, 20a de aprilo 1955), estis hispana beletristo kaj eldonisto.

Biografio
---------

La "cónsul general de la poesía española" (ĝenerala konsulo de la hispana poezio) kiel humure nomis lin Federico García Lorca, studis juron en Granado kaj doktoriĝis en Madrido.

Grava afero okazis en majo 1913, kiam li vizitis por la unua fojo Juan Ramón Jiménez, poeto kiun li ege admiris, kaj tiukadre startis rilato de intensa amikeco kiu daŭros ĝis la morto de Guerrero. Tiu iĝis sekretario *de facto* de JRJ, zorgis pri liaj interesoj ĉe eldonejoj, aliaj verkistoj kaj en ajna tipo de literaturaj aferoj. Li eĉ verkis taglibron pri tiuj demarŝoj, renkontoj kaj konversacioj kun Juan Ramón Jiménez. Tion oni publikigis postmorte -kaj nekompleta- kun la titolo *Juan Ramón de viva voz* (1961). 

Inter Madrido kaj Murcio disvolviĝis liaj karieroj kaj aktivecoj. En Murcio, ĉirkaŭ 1916-1917, publikigis ofte en la revuoj *Polytechnicum* kaj *Oróspeda* kaj rilatis kun diversaj lokaj artistoj, pentristoj kaj skulptistoj: Luis Garay, Joaquín García, Pedro Flores, Antonio Garrigós, José Planes kaj aliaj. Konscia de siaj limigoj kiel poeto, li kliniĝis al kritiko kaj tradukado de mallongaj tekstoj. Reveninte en Madridon en 1918 por labori en oficejo de advokatoj, li iĝis sekretario de la revuo *Índice* fondita de Juan Ramón Jiménez en 1920. En tiu epoko li amikiĝis kun la poetoj de la Generacio de la 27-a: Lorca, Dámaso Alonso, Pedro Salinas, Jorge Guillén, Rafael Alberti, Luis Cernuda, inter aliaj. En 1923 li kunlaboris kun José Ballester Nicolás en la Literatura Suplemento de *La Verdad*, havigante kunlaboraĵojn de amikaj poetoj kaj disvastigante siajn tradukojn de gravaj verkistoj kiel James Joyce, D. H. Lawrence, Valery Larbaud ktp.

Kariero
-------
Monto Ĝabal an-Nur, kie estas la kaverno Hira en kiu laŭ la tradicio Mahomedo ricevis la revelaciojn de la anĝelo Gabriel.
**Ĝabal an-Nur** aŭ *Ĝebel an-Nur*, literumita ankaŭ kiel *Jabal an-Nour* (en araba: جَبَل ٱلنُّوْر‎, latinigite: Jabal an-Nūr, laŭvorte 'Monto de Lumo' aŭ 'Monteto de Iluminado ') estas monto apud Mekko en la regiono Heĝazo, Sauda Arabio. En la monto estas la kaverno Hira (en araba: غَار حِرَاء‎, latinigite: Ghar-i-Hira, laŭvorte  'Kaverno Hira'), kiu havas fortan gravon por islamanoj tra la tuta mondo, ĉar oni diras, ke la islama profeto Muhammad pasigis tempon en tiu kaverno meditanta, kaj oni kredas amplekse en Islamo, ke estis tie kie li ricevis sian unuan revelacion, kiu konsistis el la kvin unuaj *aĝaj* de la korana surao *Surah Al-Alaq* el la anĝelo Ĝibra'il (kiel prononcita en kelkaj deklamskoloj de la Korano kaj de kelkaj arabaj triboj; konata ankaŭ kiel Gabrielo). Ĝi estas unu el la plej popularaj turismaj altiraĵoj de Mekko. La monto mem estas ĉirkaŭ 640 m alta; tamen necesas unu aŭ du horoj por fari la krutan piediradon ĝis la kaverno. Estas 1750 ŝtupoj ĝis la pinto kio, eĉ por sana individuo, povas postuli inter duonhoron kaj unu kaj duonan horojn.

Fotaro
------

* Vidaĵo de Ĝabal an-NurVidaĵo de Ĝabal an-Nur
* Enirante en la Kavernon HiraEnirante en la Kavernon Hira
* Vidaĵo de Ĝabal an-NurVidaĵo de Ĝabal an-Nur
* Foto de Mekko en 2019, en kiu aperas la grandan moskeon Masĝid al-Haram antaŭe, kaj Ĝabal an-NurNour fone. Notu, ke la monto Abu Kubajs estas oriente de la moskeo, je la dekstra flanko de la foto.Foto de Mekko en 2019, en kiu aperas la grandan moskeon *Masĝid al-Haram* antaŭe, kaj Ĝabal an-NurNour fone. Notu, ke la monto Abu Kubajs estas oriente de la moskeo, je la dekstra flanko de la foto.

Notoj
-----

1. ↑  "Jabal al-Nour (The Mountain Of Light) and Ghar Hira (Cave of Hira)". 16a de Septembro 2015.
2. ↑  "In the Cave of Hira'". Witness-Pioneer. Arkivita el la originalo en 2008-02-15. Alirita la 18an de Aŭgusto 2021.

21° 27′ 27.2″ N 039° 51′ 33.9″ O﻿ / ﻿21.457556 °N, 39.859417 °O﻿ / 21.457556; 39.859417 (mapo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĝabal an-Nur en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* In pictures: Hajj preparations Bildoj #4 kaj #5 estas de Jabal an-Nūr kaj de la Hira kaverno.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 735559
 |
La **Reĝa Konservatorio Supra de Muziko ĉe Madrido** (hispane *Real Conservatorio Superior de Música de Madrid*) estas muzika altlernejo en Madrido.

Historio
--------

La instituto estis komence nomita *Real Conservatorio de Música y Declamación de María Cristina*. La origina loko estis ĉe la Placo de los Mostenses. En 1852 ili translokiĝis al la Teatro Real, la reĝa teatro ĉe la strato de Felipe V. Tie ĝi situis en centra konstruaĵo ĝis 1925. En la sekvaj 65 jaroj la konservatorio ne havis centran konstruaĵon. Ĝi estis disvastigita sur pluraj konstruaĵoj en Madrido. Ekde la 12-a de decembro 1990, per decido de la Ministro de Edukado kaj Scienco Javier Solana Madariaga, la Konservatorio translokiĝis reen al sia origina konstruaĵo de la 18-a jarcento, tute renovigita fare de la arkitektoj Manuel kaj Ignacio de las Casas kaj Jaime Lorenzo. Estas la unua *Hospitalo Clínico de San Carlos* situas fronte al la Muzeo Reĝino Sofia.

Nuntempe, la konservatorio gastigas proksimume 1400 studentojn kaj 90 instruistojn. La instituto havas kvin grandajn kaj 35 mezgrandajn koncertejojn. La centra konstruaĵo enhavas la administracion, bibliotekon, kaj aliajn instalaĵojn.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------



* Retejo de la Madrida Konservatorio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 832967
 |
**Áta**, kroate **Ata** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs.

Kampanilo de Áta

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 8 km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.9381/18.2988
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 7763
* Telefonprefikso: 72

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, fine de longa sakovojo, laŭ fervojo Pécs-Mohács. Siklós troviĝas 11, Harkány kaj Kozármisleny po 13, Villány 17, Pécs kaj Bóly po 21, Beremend 25 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1200 laŭ la tiama ortografio *"Ata"*. Dum erao de la turkoj la vilaĝo senhomiĝis. En 1691 bosnoj refondis la komunumon, sed dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a Áta denove senhomiĝis. En 1857 la fervojo atingis la komunumon. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Vilaĝservo estas kulturdomo kaj migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* lerneja kapelo uzata de ĉiuj eklezioj
* iama loĝdomo de bosnoj

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* www.gyaloglo
La **preĝejo Sankta Triunuo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Aba (Hungario), en la urbomezo.

Historio
--------

Malgranda kirko de Aba estis konstruita dum la kontraŭreformacio inter 1748-1753, tio estas la hodiaŭa sanktejo. Komence la franciskanoj zorgis pri la tiama vilaĝo, post finkonstruo de la kirko jam la jezuitoj ĝis 1773. La kirko ricevis paroĥan statuson en 1787. La krucnavo kun turo konstruiĝis depost 1846, sed en 1945 la turo neniiĝis. La orgeno funkciis ekde 1940 en kirko de Berente, ekde 1963 jam ĉi tie.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en herbejo kun arboj. La fasado estas simetria, meze funkcias la enirejo. Super la enirejo estas 2 fenestroj laŭvice. En duonrondaj finoj de la krucnavo estas videblaj 3 rondaj fenestroj laŭ vertikale. Tio agordas al la Sankta Triunuo. Interne la murpentraĵoj estis pentritaj en 1756. La barokaj altaro, predikejo kaj aliaj instalaĵoj estis faritaj en 1764.

Kermeso okazas en la tago de Sankta Triunuo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* oficiala paĝo
* 



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ĝalal TALABANI** (\* 1933 en Kelkan, Kurdistano, Irako - + 2017) foi la ŝtatprezidanto (prezidento) de Irako kaj prezidanto de Patriota Unuiĝo de Kurdistano (PUK) en Irako, unu el la du grandaj kurdaj partioj de iraka Kurdistano. 

Ĝalal TalabaniPost la iraka milito kaj aresto de Saddam Hussein li estis ano de la iraka registara konsilantaro, kiu malfondiĝis la 1-an de junio de 2004. Ĉe la parlamentaj elektoj (la 30-an de januaro en 2005) la Kurda Alianco (ligita al PUK) akiris 25,7% de la voĉoj kaj certigis por si tiel 71 sidlokojn en la iraka parlamento.

Vivo kaj politika kariero
-------------------------

Li engaĝiĝs ekde la 1960-aj jaroj en la kurda politiko. Talabani estis kunfondinto de la Kurda Demokrata Partio (KDP) same gvidanto de la studenta organizo de KDP.
Talabani studis en la universitato de Bagdad jursciencon. En 1961, Ĝalal Talabani partoprenis en la kurda ribelo kontraŭ la registaro de Abd al-Karim Qasim. Pro la disputoj kun la KDP-prezidanto Mustafa Barzani, Talabani forlasis la partion kaj aniĝis en 1975 al splita grupo de KDP. En 1966 tiu grupeto estis interligita kun la centra registaro de Bagdad, por agi per armeaj metodoj kontraŭ KDP. En 1975, Talabani fondis kun aliaj kurdaj politikistoj PUK. Post apliko de kemiaj armiloj (fare de la centra registaro) kontraŭ la kurda loĝantaro de norda Irako en 1988, Talabani fuĝis en Iranon.

En 1991 iĝis laŭreato de la Bruno-Kreisky-Premio.

Talabani estis elektita ŝtatprezidanto de Irako la 6-an de aprilo de 2005 fare de la iraka parlamento.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 37615
* GND: 142894168
* LCCN: n88657194
* VIAF: 84234655
* ISNI: 0000000106552656
* LIBRIS: 405489
* SUDOC: 23539890X
* BNF: 17132344v
* NKC: js20050530010
 |
Wintergarten en januaro 2021, de poste
Wintergarten en januaro 2021, de malposte
**Wintergarten** (germane: *Gesellschaftshaus Wintergarten*) estis balejo kaj multfunkcia okazigejo en Gera, Germanujo. Ĝi ekzistis - almenaŭ konstruajxe se ne funkcie! - inter 1910 kaj 2021.

Historio
--------

Post la forigo de la lokalo *Zum Lindethal* en la urbokvartalo Pforten oni konstruis novan domon kun salonegoj kaj restoracio. Okazis tie multo da karnavalaĵoj, koncertoj, baloj, maskobaloj, konferencoj. Inter 1924 kaj 1925 ĝi havis eĉ propran orkestron. 

Post Turniĝo la serĉado pri privata proprietulo komenciĝis. De 2000 posedis la tuton Alfred Rührer; fondiĝis la societo *Gerarer Parkhausgesellschaft* kaj ja ekzistis planoj revivigi la tuton. La urba konsilantaro en la jaro 2013 eĉ permesis novan surkonstruplanon, dume parto estis liberigita por forigo jam en 2001. Ankaŭ aĉethalfaro tiea pripensiĝis. 

En januaro 2020 la okazigejo estis parte trafita de brulkrimo. En 2020 ekzistis novaj planoj establi vendejon pri biologiaj nutraĵoj aŭ benzinstacio. En februaro 2021 la tegmento teren kunfalis. En aŭgusto 2021 ekis la malkonstruiĝo.

```
==Eksteraj ligiloj==
```



* 
* diskutforumo pri la forigo de la komplekso
* André Winternitz: "Gesellschaftshaus Wintergarten." - Rottenplaces.de, 25.3.2012

[[kategorio:Kunvenejoj|Gera]



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

1. ↑  Peter Michaelis: "Abriss des ehemaliges Geraer Ballhauses „Wintergarten" hat begonnen." - Ĉe: OTZ, 26.8.2021
Emblemo de la ĉeĥoslovaka antaŭmilita armeo 1918 - 1939

**Jan Kubiš** (naskiĝis la 24-an de junio 1913 en Dolní Vilémovice – mortis la 18-an de junio 1942 en Prago) estis membro de ĉeĥoslovaka, far de britoj ekzercita, taĉmento de paraŝutistoj, kiuj en la jaro 1942 partoprenis atencon kontraŭ reprezentanta regna protektoro Reinhard Heydrich. La tuta agado, ensumiganta paraŝutistan desalton super la teritorio de Ĉeĥoslovakio kaj la sekvan krimon de la atenco, portis nomon Operaco Anthropoid. Pluaj paraŝutistoj de la Operaco estis Jozef Gabčík, Josef Valčík kaj Adolf Opálka. La agadon partoprenis ankaŭ taĉmentoj Silver A, Silver B kaj Out Distance.

Heydrich devis esti mortigita per mitraleto STEN GUN MK FF 209, el kiu pafis Jozef Gabčík. Sed lia haste kunmetita armilo ekblokiĝis, do ĝuste Kubiš uzis grenadon, kiu eksplodis antaŭ dekstra rado de nekirasita malfermita aŭtomobilo, en kiu Heydrich veturis. Tiu pli poste mortis pro toksigo de sango en libeňa malsanulejo *Bulovka*.

Jan Kubiš komune kun pluaj atencintoj poste kaŝis sin en subteraj spacoj de ortodoksa preĝejo de sankta Cirilo kaj Metodo en Resslova-strato en Prago. Sed nazioj esplorserĉinte trovis ilin kaj la 18-an de junio 1942 ekatakis la preĝejon. Post 7 horoj de rezisto, kontraŭ kiu germanoj aktivigis pli ol 800 soldatoj, estas ĝis hodiaŭ sur la preĝejo memorigaĵoj en aspekto de kavetoj de kugloj. Fine ĉiuj membroj de paraŝuta desalto faris memmortigon per lasta kuglo.

Antaŭ ol li venis Grandan Brition, li deĵoris ankaŭ en vilaĝo Sádek por defendi Ĉeĥoslovakion en fortikaĵoj.

Memortabulo al Jan Kubiš en Sádek

Kripto
------

En la kripto de la templo li mortis komune kun:

* Jozef Gabčík
* Adolf Opálka
* Josef Valčík
* Jaroslav Švarc
* Josef Bublík
* Jan Hrubý

Rilataj artikoloj
-----------------

* Batalo en preĝejo de sanktaj Cirilo kaj Metodo

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rĈeĥoslovakio en la dua mondmilito |
| --- |
| Militaj grupoj | Ĉeĥoslovakaj legioj • RAF Skadroj: 310, 311, 312, 313 • 1-a Ĉeĥoslovaka kirasita brigado •Ĉeĥoslovakaj militaj unuoj en Orienta fronto • 11-a ĉeĥoslovaka infanteria bataliono • 1-a ĉeĥoslovaka armea korpuso |  |
| Membroj de rezisto | Adolf Opálka • Jan Kubiš • Jozef Gabčík • Josef Mašín • Jan Opletal • Alois Eliáš • František Moravec • Karel Pavlík • Josef Balabán • Václav Morávek • Abrahám Pressburger • Josef Matoušek • Jaroslav Čihák • Otakar Jaroš • Ján Golian • Rudolf Pernický • Bedřich Reicin • Richard Tesařík • Rudolf Viest • Ludvík Svoboda • Marie Ljalková |
| Grupoj de rezisto | Out Distance • Tri reĝoj |
| Operacoj de rezisto | Operaco Anthropoid |
| Royal Air Force | Josef František • František Fajtl • Karel Kuttelwascher • Alois Vašátko • František Peřina • Otto Smik |
| Bataloj | Slovaka Nacia Ribelo • Praga Ribelo • Batalo je Ĉeĥa Radio • Sieĝo de Tobruk • Sieĝo de Dunkirk • Praga Ofensivo • Batalo ĉe Dukla • Siria-Libana Kampanjo |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 140753
* GND: 120640503
* LCCN: no2007150123
* VIAF: 41145066480366590772
* ISNI: 0000 0000 5539 8299
* NKC: xx0005675
 |
Principalfajfiloj
La **principaloj** (germ. **Prinzipal**, angle: (open) diapason, frz.: montre, span.: flautado) estas la plej gravaj orgenregistroj. Ili konsistas el cilindraj malfermaj labiofajfiloj de mezlarĝa mezuro. Eĉ la plejmultaj etorgenoj enhavas plejofte almenaŭ unu principalregistro, pro la manko de spaco plejofte en 4′- aŭ 2′-pozicio.

La plej malaltan principalregistron de suborgeno oni plejparte nomas *principalo*, la pli altan *oktavo*. *Prestanto* oni nomas principalregistron staranta en la prospekto. En francaj orgenoj oni nomas tamen la oktavon 4′ kiel préstant 4′, kvankam ĉi tiu registro tie plejofte ne staras en la prospekto, la prospektregistro tie nomiĝas montre. Principalregistro estas konstruataj en la futpozicioj 32′ (en la pedalaro), 16′, 8′, 4′, 2′ kaj 1′. Krome ekzistas la kvintoj 22/3′ und 11/3′ kiel principalregistroj. Principalojn oni konstruas plejofte en la ĉefverko, plejparte ekde longeco de 8 futoj, je pli grandaj orgeno ofte ekzistas ankaŭ principalo 16′ en la ĉefverko. preskaŭ ĉiuj prospektfajfiloj estas principalfajfiloj, escepte la orgeno enhavus horizontafajfilojn. Principaloj en 32-futpozicio nur maloftas en la pedalaro.

La *principalpleno*, ankaŭ nomita *labiopleno*, *miksturopleno* aŭ mallonge *pleno*, estas registraĵo, kiu kunigas ĉiujn principalregistrojn kaj sonkronojn de suborgeno.
Principalpleno ekzistas je malgrandaj orgenoj nur en la ĉefverko, ĉe grandaj orgenoj ankaŭ en aliaj verkoj. Tipa registrado estas ekz. principalo 8′ + oktavo 4′ + kvinto 22/3′ + superoktavo 2′ + miksturo (+ cimbalo). Principalo 16′ en la manualo estas je tio fakultativa. Ĉe suborgenoj, kiuj tenas neniun principalregistron en 8′- aŭ 4′-pozicio, tiujn ĉi poziciojn anstataŭas aliaj labioregistroj– ekzemple ferma 8′ kaj mirlitono 4′ (*principalanstataŭanto*).

Al la principalgrupo ankaŭ apartenas la sonkronoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de orgenregistroj
* Orgenfajfilo

* Kategorio Principalo (orgeno) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Adriano del Valle Rossi** (Sevilo, 19a de januaro 1895 - Madrido, 1a de oktobro 1957) estis hispana poeto, artikolisto, verkisto kaj pentristo. Oni enkadrigas lin plej ofte en la Generacio de la 27-a, modernisto, proksima al ultraismo kaj kreadismo, dum plimulto de liaj verkoj, nome lirika poezio kaj poezia prozo, publikiĝis dise en gazetoj. Li ricevis diversajn premiojn.

Biografio
---------

En 1912 li entuziasmiĝis por poezio leginte *Cantos de vida y esperanza* de Rubén Darío, kiu ege influis lin. En 1916 li ekkonis Federico García Lorca, kaj kontaktis kun la *neopopularismo*, de *Romancero Gitano* kaj de *Marinero en tierra,* de Alberti. Du jarojn poste, en 1918, li fondis la revuon *Grecia*, organo de ultraismo en Sevilo, kun sia amiko Isaac del Vando-Villar kaj Luis Mosquera. En tiu epoko li konis ankaŭ Eugenio d’Ors, kiun li konsideris majstro.

En 1923, li edziĝis en Onubo al Pepita Hernández kaj nuptoveturis al Lisbono, kie li kontaktis kun diversaj artistoj, inter kiuj Judith Teixeira, Raúl Leal kaj Fernando Pessoa. Kun tiu lasta li ektradukis samjare verkoj de Mario de Sá-Carneiro, kiu estis memmortigita. 

En 1927 li fondis en Onubo, kun sia amiko Fernando Villalón kaj Rogelio Buendía, la revuon *Papel de Aleluyas* - en kiu kunlaboris, inter aliaj, Alberti, Cernuda, Ayala, Altolaguirre, Gerardo Diego, Gómez de la Serna kaj Eugenio d’Ors — kaj en Madrid *Santo y Seña*. Li amikiĝis aŭ kontaktis kun pentristoj kiel Daniel Vázquez Díaz, José Caballero, Francisco Mateos, Salvador Dalí, Joan Miró, Cristino de Vera kaj Rafael Canogar. Li ankaŭ amikiĝis kun muzikistoj kiel Joaquín Turina, Miguel Fleta, Manuel de Falla, Jacinto Guerrero, Joaquín Rodrigo kaj Ernesto Halffter, kaj kun toreistoj kiel Ignacio Sánchez Mejías, Luis Miguel Dominguín, Manolete... 

En 1933, li ricevis la Nacian Premion de Literaturo pri Poezio pro sia veko *Mundo sin tranvías* (poste en la unua eldono de *Primavera portátil*). Je la Hispana Enlanda Milito, Adriano del Valle partianis favore al la tendaro de Francisco Franco kaj aktive kunlaboris en la revuo *Vértice*, de la faŝisma partio Falange.

Li plue publikigis poeziajn librojn kaj en la 1940-aj jaroj li aktivulis ankaŭ en la etoso de kino kaj kinfestivaloj. Li ankaŭ partoprenis en kongresoj kaj ekspozicioj. En 2006 lia filo, Adriano del Valle Hernández, publikigis *Adriano del Valle, mi padre*, nome biografio de la poeto kaj tradukisto, en la eldonejo Renacimiento.

1. ↑
2. ↑  ArtesHoy - Adriano del Valle: Adriano del Valle, mi padre Alirita la 16an de septembro 2019 el www.arteshoy.com}}
3. ↑   Adriano del Valle, mi padre.
Koordinatoj: 69° 0′ 16″ S 39° 34′ 54″ O﻿ / ﻿69.00444 °S, 39.58167 °O﻿ / -69.00444; 39.58167 (mapo)

**Stacio Showa** (japane 昭和基地 [ŝoŭa kiĉi]; esperantigite: **Stacio Ŝoŭa**), ankaŭ literumita kiel **Stacio Syowa**, estas japana konstanta stacio por scienca esplorado ĉe Insulo Orienta Ongul en Lando de Maud, Antarkto. Konstruita je 1957, Stacio Showa estas nomita laŭ la nomo de la erao de la japana kalendaro en kiu ĝi estiĝis, la Ŝova-epoko.

Superrigardo
------------

Signo antaŭ la ĉefa administra konstruaĵo, decembro 2018.
Stacio Showa servas kiel esplora posteno por astronomio, meteologio, biologio kaj teraj sciencoj. Ĝi konsistas de plu ol 60 apartaj konstruaĵoj, grandaj kaj malgrandaj, inkluzive de 3-etaĝa administra konstruaĵo, vivejo, generatoro, kloakaĵa traktejo, ekologia-scienca konstruaĵo, observatorio, datum-servilo, satelita konstruaĵo, jonosfera stacio, forbruligilo, ter-scienca konstruaĵo kaj radiosonde stacio. Estas ankaŭ karburaĵaj tankoj, akva tenado, sunpaneloj, helikoptera flughaveno kaj radia dissendilo.

Heredaĵo
--------

### 1957 Ekspedicio

La stacio estis fondita de la inaŭgura japana Antarkta Esplora Ekspedicio en 1957. Ĉi tiu ekspedicio estis elaertransportita post ŝtormo en februaro 1958. En januaro 1959, la tria teamo reveninte al la stacio trovis ke, de la 15 sledhundoj kiu estis lasitaj de la antaŭa teamo, du, Taro kaj Ĝiro, postvivis.

En populara kulturo
-------------------

* Stacio Showa estas la celloko de la protagonistoj de Loko pli for ol la Kosmo, japana animea serio
* La monstro Reĝo Gidora troviĝas ĉe la stacio - nomita "Posteno 32" - en la 2019 filmo Godzilla: Reĝo de la Monstroj
* Stacio Showa aperas en la 1983 filmo *Antarctica*

Vidu ankaŭ
----------

* Esploraj stacioj en Antarkto
* Stacio Asuka
* Stacio Mizuho
* *Antarctica (filmo de 1983)*
* Loko pli for ol la Kosmo

Referencoj
----------

1. ↑   "Showa Station (Syowa Station), East Ongul Island, Lützow-Holm Bay, Queen Maud Land (Dronning Maud Land), Eastern Antarctica, Antarctica".

Eksteraj ligoj
--------------

* Nacia instituto pri polusa esplorado (japane)
* Ŝoŭa Kiĉi NOW (japane)
* OpenStreetMap
* Informoj pri la amatora radio de Stacio Showa