recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ŝablono:Informkesto insulo/zorgado/Bildo mankasw1Ŝablono:Informkesto insulo/zorgado/areo mankas

La **Insulo de la Junularo** (**Isla de la Juventud**) estas insulo de la Kariba Maro, kiu estas parto de la ŝtato de Kubo, kune kun la insulo Kubo kaj aliaj malgrandaj insuletoj.

Ĝia areo estas 3.056 km². Ĝi formas, kune kun pli da 600 neloĝataj insuletoj la arkipelagon de la Canarreos, en la sudokcidenta parto de Kubo, en la Golfo de Batabanó, je 50 km de la insulo de Kubo (je 162 km de Havano).

La insulo estis malkovrita de Kristoforo Kolumbo je la 13-a de junio de 1494 dum lia dua vojaĝo al Ameriko, kaj nomita *La Evangelista*. Laŭlonge de la jaroj ĝi ŝanĝis sian nomon, interalie al *Isla de las cotorras* (de la psitakoj), *Colonia Reina Amalia* (Kolonio Reĝino Amalia), *Isla de los Piratas* (de l' Piratoj), kaj eĉ *Isla del Tesoro* (insulo de la Trezoro). Antaŭ la alveno de Kolumbo ĝi estis nomata *Siguanea*, *Camarcó* kaj *Guanaja*.

Dum multaj jaroj ĝi estis sidejo de piratoj, kaj oni asertas ke ĝi inspiris la novelon de Robert Louis Stevenson *"La insulo de la Trezoro"*.

En la 19-a jarcento la hispana metropolo organizas ĝian koloniadon, kaj fondas ĝian ĉefurbon Nueva Gerona (*Nova Ĝirono*), je la 17-a de decembro de 1830.

En tiu epoko ĝi estis konita kiel *Isla de los Deportados* (de l' Deportitoj) kaj poste *Isla de Pinos* (Insulo de Pinoj). Per tiu ĉi nomo ĝi estis konata ĝis 1978, kiam ĝi ricevis la nomon de **Insulo de la Junularo**, pro la miloj de diverslandaj junuloj kiuj tie studis kaj laboris.

Komence de la 20-a jarcento, post la Milito de Sendependiĝo de Kubo, la suvereneco de la insulo estis diskutita de la okupanta registaro de Usono, ĝis 1907, kiam tiu registaro agnoskis la suverenecon de Kubo super ĝi.

Post la atako al la Kazerno Moncada, en 1953, Fidel Castro kaj aliaj partoprenantoj estis enkarcerigitaj en la Malliberejo tie situanta, ĝis majo 1955, kiam ili ricevis amnestion. Ankoraŭ ekzistas diversaj prizonoj en la insulo.

Nuntempe **Isla de la Juventud** estas konsiderata speciala municipo. Ĝia loĝantaro estas ĉ. 79.000 homoj. La ekonomio baziĝas en la agrokulturado de citrusaj fruktoj kaj la turismo.

* 
* 

  

* Insulo de la Junularo (Kubo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Insulo de la Junularo (Kubo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 76014
* LCCN: n92007450
* VIAF: 310520229 138515840, 310520229
* BNF: 11942521h
* NKC: ge805100
 |
**Parolsono** aŭ simple **sono** estas baza ero de la parolo, konsiderata kiel fizika okazaĵo, sen rigardo al ĝia funkcio en la fonologio de lingvo. En fonologio, parolsonoj estas foje nomataj **fonoj** (kontraste al **fonemoj**), kiuj estas la abstraktaj distingivaj unuoj en la fonologio de lingvo. En la parolo, la fonemoj estas reprezentataj de parolsonoj. La parolsonoj estas "realigoj" de fonemoj. 

Per *parolsono* oni povas celi aŭ individuan okazaĵon de sono aŭ grupon da sonoj kiuj estas perceptataj kiel lingve ekvivalentaj. En tiu okazo ekzemple vokalo [a] prononcata de viro povas esti identigita kun vokalo [a] de infano kaj konsiderata kiel ekvivalenta parolsono, kvankam la akustikaj ecoj de tiuj estas klare malsamaj. 

Fonetika transskribo de parolo estas prezentita inter rektaj krampoj se ĝi celas redoni la parolsonojn. Se ĝi celas redoni la fonemojn, kiuj ne ĉiam estas realigitaj per la samaj parolsonoj, la fonetika transskribo estas anstataŭe prezentita inter oblikvaj strekoj. En tiu okazo temas pri fonema transskribo. Se la distingo ne gravas, interkrampa prezentado estas uzata.

Vidu ankaŭ
----------

* Fonemo
* Alofono
* Prozodemo
* Tonalto
* Formanto
* Vokalo
* Konsonanto
* Voĉo
* Voĉforto
**Distribuismo** estas la usondevena branĉo de lingvoscienca strukturismo. Ĝi disvolviĝis laŭ propra inspiro, kaj viglis de la 1920aj jaroj ĝis proksimume 1950.

Historio
--------

Distribuismo havas fortajn rilatojn kun samepokaj antropologio kaj etnoscienco. tiurilate ĝi estis strebo kaj metodo por efike priskribi la indianajn lingvojn, ne trudante al ili la konceptojn de tradicia eŭropa gramatiko.

Distribuismo aplikis al lingvoj la regulojn de pozitivismo, precipe de samepoka kondutismo. Ĝi opinias, ke mensaj aferoj (interalie senco) ne estas science observeblaj, kaj tial ĝi priskribas lingvojn laŭ nura ekstera aspekto de diroj, de tekstoj.

Principoj
---------

Distribuisto observas, kiel sama lingvero aperas pli ofte ol hazarde en la tekstaro, kiun li studas. ekzemple el:
*koko krias jam*, *krias la koko*, *mi aŭdis ĝian krion* kaj similaj, li povos distingi la eron *kri* aŭ eble
*krias*. tiu probableca esploro evidentigas la **bazajn erojn**, kiuj plimalpli respondas al tradiciaj vortoj.

Poste la simila **distribuo** de la bazaj eroj, tio estas ilia apero en similaj kuntekstoj, ebligas enklasigon de ili. Ĉi tiu dua parto de la programo malpli facilas. La kuntekstoj de du vortoj neniam ekzakte samas, kaj la kriterioj por distingi aŭ ne distingi la klasojn ne evidentas.

HARRIS enkondukis en distribuismon la nocion de transformoj, kiu ricevos multajn aplikojn en transformaj gramatikoj de generismo kaj de aliaj postaj lingvoteorioj.

Skolanoj
--------

* Leonard Bloomfield
* Zellig Harris
Pri la komunumo
---------------

**Coeuve** estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 682 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Coeuve situas norde de la distriktĉefurbo Porrentruy en valkaldrono de la rivereto *Coeuvatte*, kiu fontas sur la komunuma teritorio kaj post 16 kilometroj en Francio alfluas al Allaine. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,59 km², de kiuj 38% estas kovritaj de arbaro, 58% servas por agrikulturo kaj 4% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Coeuve limas en nordo al Damphreux, en oriento al Vendlincourt, en sudoriento al Alle, en sudokcidento al Porrentruy, en okcidento al Courchavon, kaj en nordokcidento al Basse-Allaine.

Trafiko
-------

Coeve situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio de Porrentruy al Beurnevésin.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Coeuve datiĝas el la jaro 1136 kiel *Cova*. Dum mezepoko Coueve apartenis al la voktejo Ajoie, kiu estis en la 13-a jarcento integrita al la Princepiskopejo Bazelo. En la 16-a jarcento Coeuve fariĝis ĉefloko de unu de la kvin majorejoj de la voktejo. Post la franca revolucio de 1792 ĝi dum unu jaro apartenis al la Raŭraka Respubliko, kiu kiel departamento *Mont Terrible* estis aligita al Francio. De 1800 ĝis 1815 Coeuve apartenis al la franca departemento Haut-Rhin, kaj en la jaro 1816 ĝi per dekreto de la Viena Kongreso de 1815 fariĝis parto de la distrikto Porrentruy de Kantono Berno. Ek de la 1-a de januaro 1979 Coeuve apartenas kun la tuta distrikto al la nova Kantono Ĵuraso.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Dominique Prongué*: *Coeuve* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-02-24)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Coeuve en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Coeuve
* Coeuve en la Historia Leksikono de Svislando

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Porrentruy |
| --- |
| maldekstraAlle • Basse-Allaine • Beurnevésin • Boncourt • Bonfol • Bressaucourt • Bure • Clos du Doubs • Coeuve • Cornol • Courchavon • Courgenay • Courtedoux • Damphreux • Fahy • Fontenais • Grandfontaine • Haute-Ajoie • La Baroche • Lugnez • **Porrentruy** • Rocourt • Vendlincourt |  |

 |
Dosiero:Pontikkakattila.jpghejma distililo en pola kuirejo
La baza tekniko por produkti brandojn estas la distilado de likvaĵo, en kiu ekestis per fermentado certa kvanto da alkoholo (kutime inter 8 kaj 15 %) en akvo. Ĉi tiu baza likvaĵo foje siaflanke estas alkoholaĵo por trinki, ekzemple vino por konjako aŭ biero por viskio , foje speciale preparata el planta materialo kiel terpomoj, sukerbetoj aŭ agavoj.

Sendepende de la celita produkto (ekz. tekilo, rumo, viskio, vodko) la aparatoj tutmonde montras similajn trajtojn.

La plej simplaj aparatoj estas por privata uzo kaj similas al distililoj en laboratorio. Oni povas aŭ aĉeti la kompletan aparaton, foje eĉ belaspektan, aŭ oni povas kombini vaste uzatajn materialon el la kuirejo kaj la ĝardeno (kuirpoto, akvotubo). Tion kutime faras personoj, kiuj kaŝe aŭ kontraŭleĝe produktas brandon. En la plej multaj landoj la produktado de alkoholo bezonas ŝtatan permeson kaj la produktado estas severe kontrolita.

La industrio ofertas kompletajn aparatojn en ĉiu larĝeco - de kelkaj litroj ĝis multaj 1000 l de kapacito.

En malgranda distililo aŭ hejme oni aplikas la teknikon de alambiko, kiu funkcias en etapoj kaj bezonas certan manlaboron kaj kontrolon. La brando-industrio meze de la 19-a jarcento enkondukis la seninterrompan distiladon en specialaj aparatoj (rektifikiloj), kiuj poste ankaŭ estis uzataj por nafto.

Vidu ankaŭ
----------

* Distilfarejo
Aldoboly (Dobolii de Jos), Alsócsernáton (Cernat), Angyalos (Angheluş), Árapatak (Araci), Árkos (Arcuş), Bálványosfüred (Băile Bálványos), Barátos (Brateş), Bardoc (Brăduţ), Barót (Baraolt), Bélafalva (Belani), Bélmező (Lunca Mărcuşului), Bereck (Breţcu), Bibarcfalva (Biborţeni), Bikfalva (Bicfalău), Bita (Bita), Bodos (Bodoş), Bodzaforduló (Întorsura Buzăului), Bölön (Belin), Bölönpatak (Belin - Vale), Borbat (Sărmaş), Bredét (Brădet), Cófalva (Ţufalău), Csángótelep (Cărpinenii), Csomakőrös (Chiuruş), Csomortán (Lutoasa), Dálnok (Dalnic), Dobolló (Dobârlău), Dobollópatak (Valea Dobârlăului), Ozsdola (Ojdula), Egerpatak (Aninoasa (Covasna)), Előpatak (Vâlcele), Erdőfüle (Filia), Erősd (Ariuşd), Esztelnek (Estelnic), Étfalvazoltán (Zoltan), Feldoboly (Dobolii de Sus), Felsőrákos (Racoşul de Sus), Floroaia (Floroaia), Fotosmartonos (Fotoş), Futásfalva (Alungeni), Gelence (Ghelinţa), Gidófalva (Ghidfalău), Haraly (Harale), Hatolyka (Hătuica), Hetye (Hetea), Hídvég (Hăghig), Hilib (Hilib), Ikafalva (Icafalău), Illyefalva (Ilieni), Imecsfalva (Imeni), Kálnok (Calnic), Kézdialbis (Albiş), Kézdialmás (Mereni), Kézdikővár (Petriceni), Kézdimárkosfalva (Mărcuşa), Kézdimartonfalva (Mărtineni), Kézdimartonos (Mărtănuş), Kézdiszárazpatak (Valea Seacă), Kézdiszentkereszt (Poian), Kézdiszentlélek (Sânzieni), Kézdivásárhely (Târgu Secuiesc), Kilyén (Chilieni), Kisbacon (Băţanii Mici), Kisborosnyó (Boroşneu Mic), Kiskászon (Caşinu Mic), Kispatak (Valea Mică), Kökös (Chichiş), Kökösbácstelek (Băcel), Kommandó (Comandău), Köpec (Căpeni), Kovászna (Covasna (urbo)), Középajta (Aita Medie), Kraszna (Crasna), Kurtapatak (Valea Scurtă), Ladoc (Lădăuţi), Lécfalva (Leţ), Lemhény (Lemnia), Lisznyó (Lisnău), Lisznyópatak (Lisnău-Vale), Magyarhermány (Herculian), Maksa (Moacşa), Málnás (Malnaş), Málnásfürdő (Malnaş-Băi), Márkos (Mărcuş), Merişor (Merişor), Miklósvár (Micloşoara), Mikóújfalu (Micfalău), Nagyajta (Aita Mare), Nagybacon (Băţanii Mari), Nagyborosnyó (Boroşneu Mare), Nagypatak (Valea Mare), Nyáraspatak (Iarăş), Nyújtód (Lunga), Ojtoz (Oituz), Olasztelek (Tălişoara), Oltszem (Olteni), Orbaitelek (Telechia), Páké (Pachia), Papolc (Păpăuţi), Réty (Reci), Sepsibesenyő (Pădureni), Sepsibodok (Bodoc), Sepsibükszád (Bixad), Sepsikőröspatak (Valea Crişului), Sepsimagyarós (Măgheruş), Sepsiszentgyörgy (Sfântu Gheorghe), Sepsiszentkirály (Sâncraiu), Sugásfürdő (Băile Şugaş), Szacsva (Saciova), Szárazajta (Aita Seacă), Székelypetőfalva (Peteni), Székelyszáldobos (Doboşeni), Székelytamásfalva (Tamaşfalău), Szentivánlaborfalva (Sântionlunca), Szentkatolna (Catalina), Szitabodza (Sita Buzăului), Szörcse (Surcea), Szotyor (Coşeni), Tálpatak (Scrădoasa), Torja (Turia), Uzon (Ozun), Uzonkafürdő (Ozunca-Băi), Vargyas (Vârghiş), Zabola (Zăbala), Zabrató (Zăbrătău), Zágon (Zagon), Zágonbárkány (Barcani), Zalán (Zălan), Zalánpatak (Valea Zălanului).
Dardanelos, Maro de Marmara kaj Bosporo reprezentas la rilaton inter la Egea Maro kaj Nigra Maro
La **Traktato de Montreux** (ankaŭ **Markola traktato**) de 20-a de julio 1936 redonis al Turkio la tutan suverenecon super la Dardaneloj, kaj la Marmora maro kaj Bosporo. Ĝi validas ankaŭ hodiaŭ kaj reguligas la liberan ŝiptrafikon tra tiuj akvoj.

Post malvenko de la Osmana imperio en la unua mondmilito, la markoloj inter la Mediteraneo kaj la Nigra Maro venis sub internacian kontrolon, laŭ traktatoj de Sèvres en 1920 kaj de Lausanne en 1923. La kontrolon praktikis speciala komisio. La strategie gravaj markoloj estis deklaritaj al malmilita zono.

La revizio de la traktato okazis pro premo de Turkio, kiu volis reakiri suverenecon pri siaj teritorioj. Pro la graviĝantaj internaciaj konfliktoj de la 1930-aj jaroj, oni volis akiri simpation de Turkio en ontaj konfliktoj. La centra traktata temo estis trairo de militŝipoj tra la markoloj. La traktadojn gvidis ĉefe Turkio, Britio kaj la Sovetunio, pliaj traktadaj partneroj estis Francio, Grekio, Bulgario, Rumanio, Jugoslavio kaj Japanio.

La traktato konsistas el 29 artikloj, kvar aldonaĵoj kaj unu protokolo. La artikloj 2 ĝis 6 regeligas civilan ŝiptrafikon, la artikloj 7 ĝis 22 la trafikon de militŝipoj. La markoloj estas internaciaj akvo laŭ la artiklo 2, tiel la komercaj ŝipoj – sendepende ties kargo aŭ flago – havas en paco liberan travojon. La turkaj instancoj povas fari nur sanitarajn inspektadon aŭ sekurecajn kontrolojn, altigi la impostojn, sed ili ne rajtas malebligi la trairon.

Vidu ankaŭ
----------

* Turkaj Markoloj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Traktata versio
|  |  |
| --- | --- |
|  Orfa | **Ĉi tiu artikolo estas orfa, ĉar malmultaj aŭ neniuj aliaj artikoloj ligas al ĝi**.

---

Bonvolu enmeti ligilojn al ĉi tiu paĝo el rilataj artikoloj; sugestoj estas troveblaj ĉi tie.Precizigu la daton: {{Orfa|temo|monato jaro}} |

La laborciklo {\displaystyle D} estas difinita kiel la rilato inter la daŭro de la pulso ({\displaystyle \mathrm {T} }) kaj la periodo ({\displaystyle P}) de ortangula ondformo
Spektro en rilato je la laborciklo
La **laborciklo** estas la procento de unu periodo en kiu la signalo estas aktiva. Periodo estas la tempo necesa por kompletigi ciklon por signaloj de la statoj ŝaltita kaj malŝaltita. Kiel formulo ĝi povas esti esprimita kiel:

{\displaystyle D={\frac {T}{P}}\times 100\%}
tie {\displaystyle D} estas la laborciklo, {\displaystyle T} estas la aktiva tempo de la signalo kaj {\displaystyle P} estas la totala periodo de la signalo. Do laborciklo de 60% signifas, ke la signalo estas ŝaltita por 60% de la tempo, sed malŝaltita por 40% de la tempo. La ŝaltita tempo por laborciklo de 60% povus esti de frakcio sekundo, tago aŭ eĉ semajno. Ĝi estas dependa je la longo de la periodo.

Aplikoj
-------

### Elektraj aparatoj

Elektraj motoroj ofte uzas laborciklon de malpli ol 100%. Ekzemple, se motoro funkcias por unu de cent sekundoj, aŭ 1/100 de la tempo, tiam ĝia laborciklo estas 1%.

### Biologiaj sistemoj

La koncepto de laborcikloj estas ankaŭ uzata por priskribi la agadon de neŭronoj kaj muskolĉeloj. Ekzemple en neŭraj retoj, la laborciklo specife aludas la proporcion de cikloperiodo, en kiu neŭrono restas aktiva.

Referencoj
----------

1. ↑  Barrett, Steven Frank.  (2006) "Timing subsystem", *Microcontrollers Fundamentals for Engineers and Scientists*. Morgan and Claypool Publishers, p. 51–64. ISBN 1-598-29058-4.
2. 1 2  Cox, James F..  (26-a de junio 2001) "Nonsinusoidal oscillators", *Fundamentals of Linear Electronics: Integrated and Discrete*, 2‑a eldono, Cengage Learning, p. 511–584. ISBN 0-766-83018-7.
3. ↑   Federal Standard 1037C, "Telecommunications: Glossary of Telecommunication Terms". Institute for Telecommunication Sciences (1996). Alirita 3-a de mardo 2011.
4. ↑   Electric Motors. Machine Design. Alirita 23-a de marto 2011.
5. ↑  Harris-Warrick, Ronald.  (1992) *Dynamic biological networks: the stomatogastric nervous system*. Masaĉuseco: MIT Press, p. 87–139. ISBN 0-262-08214-4.
**Glukemio** aŭ **glukozemio** estas la mezuro de koncentrado de libera glukozo en la sango, sero aŭ sanga plasmo. Dum fasto, la normalaj niveloj de glukozo oscilas inter 3,9 kaj 5,6 mg/L (70 kaj 100 mg/dL). Kiam la glukemio estas malsupra al tiu sojlo oni parolas pri hipoglukemio; kiam oni estas inter la 6,7 kaj 9,7 mmol/L (120 kaj 175 mg/dL) oni parolas pri glukozo modifita pro la fasto, kaj kiam ĝi superas la 7,0 mmol/L (126 mg/dL) oni atingas la kondiĉon de hiperglukemio. Ĝi konstituas unu de la plej gravaj variabloj kiuj regulas en la interna medio (homeostato).

La termino estis proponita dekomence de la franca fiziologo Claude Bernard (1813-1878).

Multaj hormonoj estas rilataj al la metabolo de la glukozo, inter ili la insulino kaj la glukagono (ambaŭ sekreciitaj de la pankreato), la adrenalino (devena el la surrenaj glandoj), la glukokortikoidoj kaj la hormonoj steroidoj (sekreciitaj de la gonadoj kaj de la surrenaj glandoj).

La hiperglukemio estas la plej ofta indikilo de la diabeto, kiu okazas kiel rezulto de manko de insulino, se temas pri la diabeto de tipo I aŭ de rezisto al la insulino, se temas pri la diabeto de tipo II.

Bibliografio
------------

* Henry JB (2001). Clinical diagnosis and Management by Laboratory Methods (20a eld.). Philadelphia: Saunders. ISBN 978-0721688640.
* Levine R (1986). "Monosaccharides in health and disease". Annual Review of Nutrition. 6: 211–24. doi:10.1146/annurev.nu.06.070186.001235. PMID 3524617.
* Röder PV, Wu B, Liu Y, Han W (March 2016). "Pancreatic regulation of glucose homeostasis". Experimental & Molecular Medicine. 48 (3, March): e219. doi:10.1038/emm.2016.6. PMC 4892884. PMID 26964835.

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |

* Kategorio Glukemio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697460
* GND: 4146101-0
* LCCN: sh85015019
* BNF: 12046627d
* NKC: ph270287 ph120573, ph270287
* BNE: XX533079
 |
**Antropopoiezo** estas termino enhavanta koncepton de la sciencoj antropologiaj forĝita  de antropologo-esploristo Francesco Remotti, profesoro ĉe la universitato de Torino, kaj indikanta tiun procezon de mem-konstruiĝo de la socia individuo, aparte rilate la modifon de la socialigita korpo. Tiu koncepto trovis akcepton kaj disvolviĝon precipe en la nuntempa literaturo je matricoj itala kaj franca.

La teoria kadro kiu fonas en tiu koncepto estas la ideo pri homo kiel estaĵo nekompleta, aŭ ne tute determinita de la gena hereda havaĵo. La homa estaĵo, do, kompletiĝas nur per la akiro de la kulturo.

Antropopoiezo estas laŭ Remotti samtempe antropogenezo (antropokreiĝo = "renaskiĝo" de la homo kiel socia estaĵo) kaj fabrikado de "modeloj kaj funkcioj de homeco". La sociaj kaj kulturaj praktikoj "fabrikas" la homon "pere de trudaĵoj je karakteroj rita kaj institucia.

Ekzemploj povas esti la cirkumcido, rito vaste praktikata en judismo ("kashrut" ) kaj islamismo kiel Transiga rito  pri la kristana kredo laŭ kiu iuj sakramentoj stampas en la fideluloj neforigeblan sakramentan karakteron; kaj ankaŭ la konsentitaj simboloj de la tonsuro aŭ de la "sanktaj vestoj" aŭ la "surmeto de la manoj" kiu transdonus veran povon.

La modifo, reala aŭ supozita, de la korpo gravuras la mempercepton, nome la indentiĝo kaj individuiĝo.

Bibliografio
------------

* Francesco Remotti, *Contro l'identità*, Roma : Laterza, 1999
* Francis Affergan, Silvana Borutti, Claude Calame, Ugo Fabietti, Mondher Kilani, Francesco Remotti, et al. *Figure dell'umano. Le rappresentazioni dell'antropologia*, Roma : Meltemi, 2005

Notoj
-----

1. ↑  Tiu termino estas, foje, deklarita "stranga kaj malbelsona, kvankam utila .

Vidu ankaŭ
----------

* Transiga rito
* Antropologio
* Sociologio
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj.Specifu la daton: {{Sen fontoj|temo|monato jaro}} |

**Laborgrupo por Interkluba Spertŝanĝo** (kurte **LKS**) estis neoficiala esperantista organizaĵo, funkciinta en Sovetunio. Dum aktivula konferenco okazinta en OkSEJT-23 (julio 1981, Moskva provinco) estis decidite fondi tutlandan alternativan (al ASE) organizaĵon, kiu daŭrigus agadon de Sovetia Esperantista Junulara Movado. La titolo por la organizo estis elektita modesta: "Laborgrupo por Interkluba Spertŝanĝo". Kiel prezidanto estis elektita A.Fjodorov kaj vicprezidantoj Aleksander Korĵenkov, Alexander Shlafer, kasisto Aleksej Aleksandrov.

Apero
-----

Iniciatinto de apero de la nova organizo estis fama SEJM-ano Boris Kolker, kiu proponis ankaŭ titolon "Laborgrupo por Interkluba Spertŝanĝo". Dum OkSEJT-21 (1979, Kievo) okazis fermita kunsido de aktivuloj de SEJM por pridiskuto de la ideo. Realigon de la organizo surprenis fama SEJM-ano Anatolij Gonĉarov. Boris Kolker kaj Anatolij Gonĉarov pridiskutis ankaŭ kandidatojn por la estraro de LKS.

Agado
-----

La Laborgrupo planis daŭrigi la agadon de la Sovetia Esperantista Junulara Movado. La Laborgrupo surprenis organizadon de SEJToj, relanĉis eldonadon de revuo "Aktuale", interkluban socialisman konkuradon ktp. Tamen agado de LKS trovis kontraŭstaron kaj reziston de aktivuloj ligitaj kun ASE. Unu el malnovaj esperantistoj el Ĥarkovo sendis al prokurorejo denuncleteron pri kontraŭleĝa agado de la Laborgrupo. Baldaŭ komitatanoj de LKS estis enketitaj en ŝtatorganoj.

La dua konferenco de ASE (Moskvo, la 26-an de marto 1982) kritikis agadon de LKS. Tamen ĝi ne povis malpermesi la grupon, ĉat tiu ne estis kreita de ASE.

Post unu jaro de funkciado, dum jarkunveno de la Laborgrupo (dum OrSEJT-24 en aŭgusto 1982) ĝi estis malfondita. Entute al la Laborgrupo kotize aliĝis 60 kluboj kaj multaj individuoj. Venkinto de interkluba konkurado estis proklamita Esperanto-klubo el Samarkando (Uzbekio).
**Géza Peske** [peŝke], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Peske Géza** estis hungara pentristo, ilustristo.

Géza Peske  naskiĝis la 22-an de januaro 1859 en "Kelecsény" [keleĉEnj] (Hungara reĝlando), li mortis la 18-an de majo 1934 en Bodajk (Hungara reĝlando).

Pri la naskiĝloko
-----------------

Laŭ la biografioj tio estis "Kelecsény", sed tiutempe en Hungara reĝlando ekzistis pluraj Kelecsény. Laŭ germana fonto  tio estas la nuntempa "Klačany (Trnavský kraj)," laŭ hungara Vp. "Hronské Kľačany."

Biografio
---------

Géza Peske frekventis gimnazion en Pécs, ekde 1876 li lernis pentradon en belarta akademio en Munkeno de Gyula Benczúr kaj Ludwig von Löfftz. Post lernado li pentradis kaj ekspoziciis en Munkeno. Inter 1894 kaj 1906 li vivis en Budapeŝto, poste li translokiĝis al Bodajk. Li kreis ankaŭ ilustraĵojn al gazetoj. Liaj plej ŝatataj temoj estis ĝenroj pri infanoj.

Ekspozicioj
-----------

* Munkeno
* Arthalo Budapeŝto

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Eta ĝardenistoEta ĝardenisto
* Ludantaj geknabojLudantaj geknaboj
* Pejzaĝo ĉe Monor, 1920Pejzaĝo ĉe Monor, 1920
* Oni manĝas terpomojnOni manĝas terpomojn
* Du ludantaj knaboj en kampoDu ludantaj knaboj en kampo
* Knabino kun kapridoKnabino kun kaprido
* Knabo kun hundoKnabo kun hundo
* Knabino en ĝardena seĝoKnabino en ĝardena seĝo
* FlororikoltoFlororikolto
* Knabino en ruĝa vestoKnabino en ruĝa vesto
* Aĵpentraĵo kun vinberojAĵpentraĵo kun vinberoj

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Bodajk

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva aprezo kunh bildoj
* hungarlingva biografieto

* Kategorio Géza Peske en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 615303
* GND: 1078745102
* VIAF: 126574750
* ISNI: 0000 0000 8722 797X
* ULAN: 500162306
* RKD: 62841
 |
Glukagono modelita per pilkoj kaj bastonetoj
Mikroskopa foto montrante per inko.
**Glukagono** estas grava hormono en karbonhidrata metabolismo. Produktite far la pankreaso, ĝi liberiĝas kiam malaltas (pro malsato) la nivelo de glukozo en la sango. La hepato respondas al la hormono igante gardita glikogeno al glukozo kaj liberante ĝin al sangofluo. La akcio de glukagono tiel malas al insulino, kiu diras al la ĉeloj ke ili englutu glukozon (kaj ke la hepato formu glikogenon) en momentoj de sato.

Historio
--------

En la 1920aj jaroj, Kimball kaj Murlin esploris pankreasajn ekstraktojn kaj trovis alian kemiaĵon kun hiperglukozemiigaj kapabloj. Ili priskribis glukagonon en 1923. La aminoacida vico de glukagono priskribiĝis en la 1950aj jaroj. Pli plena kompreno de la funkcio en fiziologio kaj malsano malkovriĝis en la 1970aj jaroj, kiam pli specifa radioimmunoassay ebliĝis.

Strukturo
---------

Glukagono estas 29-aminoacido polipeptido. Ĝia primara strukturo en homo estas: NH2-His-Ser-Gln-Gly-Thr-Phe-
Thr-Ser-Asp-Tyr-Ser-Lys-Tyr-Leu-Asp-Ser-
Arg-Arg-Ala-Gln-Asp-Phe-Val-Gln-Trp-Leu-
Met-Asn-Thr-COOH.

La polipeptido havas molekulan peson de 3485 daltonoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Insulino
* Diabeto
* Proglucagono
* Insuletoj de Langerhans
* Pankreaso

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Kimball C, Murlin J. Aqueous extracts of pancreas III. Some precipitation reactions of insulin. *J Biol Chem* 1923;58:337-348. PDF fulltext Arkivigite je 2007-09-29 per la retarkivo Wayback Machine.
2. ↑  Bromer W, Winn L, Behrens O. The amino acid sequence of glucagon V. Location of amide groups, acid degradation studies and summary of sequential evidence. J Am Chem Soc 1957;79:2807-2810.
 

* Kategorio Glukagono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La erfurta justiccentro, kie i.a. troviĝas la sidejo de la Arbeitsgericht Erfurt. La **Laborjura tribunalo de Erfurto** (germane: *Arbeitsgericht Erfurt*) estas kortumo kiu prizorgas aferojn koncerne laboran juron. Ĝi estas unu el sume ses tiaj kortumoj en la Liberŝtato Turingio.

Sidejo kaj distrikto tribunala
------------------------------

La sidejo troviĝas en Erfurto en la strato *Rudolfstraße* nr. 46. Sub la estrado de Andreas Walter ĝi respondecas pri kvereloj juraj en Erfurto, la Distrikto Weimarer Land kaj la Distrikto Sömmerda. Ĝiaj taskoj detale estas fiksitaj en la *Leĝo pri laborjuraj tribunaloj* (germane: *Arbeitsgerichtsgesetz*).

Tribunaloj superordigitaj
-------------------------

Rangas supre de la *Arbeitsgericht Erfurt* la *Turingia landa laborjura tribunalo* (germane: *Thüringer Landesarbeitsgericht*) kaj la *Federacia laborjura tribunalo de Germanujo* (germane: *Bundesarbeitsgericht*). La laste menciita troviĝas ankaŭ en Erfurto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de la juĝejo kun regione limigita responso.
Glover Domo konata kiel *Ipponmacu* (Sola Pinarbo) el desegno de 1863. La arbo estis forhakita komence de la 20a jarcento.
La ĝardeno.
La **Glovera Ĝardeno** (aŭ en angla *Glover Garden* kaj en japana グラバー園 Gurabāen) estas parko en Nagasako, Japanio, konstruita por Thomas Blake Glover, nome skota komercisto kiu kontribuis al modernigo de Japanio en ŝipkonstruado, karbominado kaj aliaj kampoj. En ĝi staras la Glover Domo, la plej antikva okcidentstila domo survivanta en Japanio kaj elstara turisma allogaĵo de Nagasaki.

Gi situantas sur la monteto Minamijamate super la haveno de Nagasaki. Ĝi estis konstruita de Hidenoŝin Kojama de la insulo Amakusa kaj kompletigita en 1863. Ĝi estis deklarita Grava Kultura Loko. Ĉar la domo kaj ties ĉirkaŭoj rememoras la operon de Puccini, ĝi estas ankaŭ konata kiel "Domo de Madama Butterfly." Statuoj de Puccini kaj de fama operkantistino Miura Tamaki, famigita pro sia rolo kiel Cio-Cio-san, staras en la parko ĉe la domo. Tiu domo estis ankaŭ la ejo por renkontoj de Glover kun ribelaj samurajoj partikulare el la Ĉoŝu kaj Sacuma.

La parko estas malferma al la publiko kaj allogas preskaŭ 2 milionojn da vizitantoj jare.

Referencoj
----------

* Finn, Dallas. (1995). *Meiji Revisited: The Sites of Victorian Japan* Weatherhill.

32° 44′ 4″ N 129° 52′ 8″ O﻿ / ﻿32.73444 °N, 129.86889 °O﻿ / 32.73444; 129.86889 (mapo)

* Kategorio Glovera Ĝardeno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 48° 11′ 36″ N 3° 15′ 36″ O﻿ / ﻿48.19333 °N, 3.26000 °O﻿ / 48.19333; 3.26000 (mapo)

**Paron** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 4460 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.

Geografio
---------

Paron etendiĝas sur 10.51 km², kaj havis 4460 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 424 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Bernard Chatoux, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Paron apartenas al la kantono Sens-Ouest, kies ĉefurbo estas Sens. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono Sens-Ouest

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de Paron
**Géza Mészáros** [mEsAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mészáros Géza** estas hungara pentristo.

Géza Mészáros  naskiĝis la 27-an de decembro 1943 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Géza Mészáros frekventis belartan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Hungara Belarta Alternejo en 1969. Lia ĉefinstruisto estis Aurél Bernáth. Inter 1969-1974 li lernis de la sama majstro la freskoteknikon grandparte helpe de stipendio. En 1977 li debutis en ekspozicio. En la sekva jaro li havis stipendion en la reĝa belarta akademio en Bruselo. Li studvojaĝis al Benelukso kaj Siberio (1978), Kartvelio kaj Turkio (1979), Kubo (1983, 1984), Egipto (1986), Usono (1994). Inter 1981 kaj 1994 li havis atelieron en uzino pri paperoj, kie li kreis artaĵojn (ekzemple pentraĵojn, reliefojn) per paperaj krudmaterialoj. Inter 1981-1984, poste en 2005 li ricevis stipendiojn. Inter 1994-1998 li estis arta gvidanto de metiejo pri gobelinoj, poste li revenis al la paperoj. Li ricevis (ankaŭ eksterlandajn) premiojn inter 1976-2004. Li havas edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Arthalo Budapeŝto (1977)
* Barcelono (1987)
* Parizo (1988, 2006)
* Budapeŝto (1996, 2013)
* Karlovy Vary (2004)
* Stuttgart (2012)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Parizo (1974, 1978)
* Bagdado (1976)
* Londono (1981)
* Budapeŝto (1992, 2001, 2013)
* Kopenhago, Edmonton (1996)
* Romo (2006)
* Szeged (2013)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Palánk
* Fekete négyzetben aranykereszt
* Narancs kapu
* Aszuföld
* Só és arany

Liaj libroj
-----------

* Égi ásatások, 2004.
* Az Egyetlen Dimenzió, 2000.
* Vidéki Bolygó, 1999.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614181
* GND: 123510279
* VIAF: 72302978
 |
Koordinatoj: 49° 44′ 37″ N 12° 29′ 47″ O﻿ / ﻿49.74361 °N, 12.49639 °O﻿ / 49.74361; 12.49639 (mapo)

**Paroĥaj marĉoj** (ĉeĥe *Farské bažiny*) estas naturrezervejo registra numero 582, troviĝanta en distrikto Tachov, sudokcidente de municipo Lesná, PPR Bohemia arbaro. Tiu ĉi teritorio estis prklamita kiel naturrezervejo en la jaro 1997 fare de distrikta ofico Tachov. Areo faras proksimume 66,67 ha. La ĉefa kazo de la protekto estas torfejo de pluvmarĉa tipo, karakteriza pro sia diverseco de gresa, herba kaj arba etaĝo, kun devenaj kreskaĵoj de pino (*Pinus uncinata subsp. uliginosa, resp. Pinus rotundata*).

Lokigo
------

Naturrezervejo **Farské bažiny** troviĝas en Regiono Plzeň, distrikto Tachov, k.t. Jedlina, proksimume 4 km sudokcidente de municipo Lesná, kun supermara alteco 725 - 748 metroj. La teritorio okupas areon proksimume 66,67 ha.

Turismo
-------

Sur la norda rando de la rezervejo troviĝas markita turisma vojo. La limon de teritorio poste borderas biciklovojo 2171, kondukanta el Rendezvous ĝis domaro Ostrůvek. Plua biciklovojo 2138 troviĝanta apud la sudorienta limo de loko **Paroĥaj marĉoj** kunigas domarojn Lesná kaj Rendezvous. En la jaro 2015 estis lokigita proksime de la limo de la naturrezervejo tabulo, kie turistoj interkonatiĝos kun interesaĵoj kaj reguloj de konduto en la rezervejo. La loko estas trankvila, fare de turistoj malŝarĝita.

Fotografioj
-----------

* Tabulo de la naturrezervejo kun la nomo
* Limoj de la rezervejo kun la tabulo markanta regionon de la naturrezervejo
* Picearbaroj borderantaj zonon sen videbla gresa aŭ herba etaĝo
* Videbla neĉeesto de arbeda etaĝo, miksita parto de arbaro

Referencoj
----------

1. 1 2 3
2. 1 2  [tabulo de NR Paroĥaj marĉoj]
**Géza NYIREDI** [njiredi] (aŭ **Nyíredy** [njIredi]), laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyíredy Géza**, estis hungara kuracisto, profesoro kaj pulmonologo.

Géza Nyiredy  naskiĝis la 16-an de marto 1924 en la urbo Kluĵo, hungare *Kolozsvár* [KOloĵva:r], de Rumanio. Li mortis la 25-an de julio 1990 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Géza Nyiredy apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li studis en la universitato komence en sia naskiĝurbo (tiam parto de Hungario), poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en Budapeŝto en 1948. Inter 1942-1944 li ankaŭ laboris en anatomia instituto. En 1949 li partoprenis tutlande en injektadoj de vakcinoj, li ankaŭ praktikadis en kliniko pri pulmomalsanoj, kie li ankaŭ instruis. Post jaroj li atingis pli altajn postenojn, eĉ li iĝis hospitala ĉefkuracisto, en 1951 li estis nomumita universitata adjunkto. Inter 1952-1956 li direktis la instruadon de pulmonologoj. De 1961 li estis ĉefkuracisto de pulmosekcio 4-a de Malsanulejo János. En 1969 li akiris la sciencan gradon de kandidato.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A bronchiektázia betegség és klinikai jelentősége* (1963)
* *Klinikai megfigyelések bronchiektázia betegségben* (1967)
* *Klinikai megfigyelések bronchiesztézia betegségben* (1969) - disertaĵo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio en *Magyar Életrajzi Lexikon*(Hungara Biografia Leksikono)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-03-06 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 362166
* VIAF: 121403719
* ISNI: 0000 0000 7960 7876
 |
**Géza Mirkovszky** [mirkovski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mirkovszky Géza** estis hungara pentristo, grafikisto, arkitekto, internofasonisto.

Afiŝo de Géza Mirkovszky en 1896
Géza Mirkovszky  naskiĝis la 25-an de julio 1855 en Jászfényszaru, li mortis la 14-an de novembro 1899 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Géza Mirkovszky studis 3 jarojn en Reĝa Teknikuniversitato pri palatino József en Budapeŝto, poste li havis malaltan postenon en Hungaraj Ŝtatfervojoj. En 1878 dum okupado de Bosnio li estis soldato-inĝeniero, poste li plulernis en teknikuniversitato en Vieno (1879-1883), sed samtempe li lernis en Akademio de Belartoj de Vieno kaj en arkitekta studio de Theopil Hansen. Post lernado li faris internofasonajn laborojn en Budapeŝto. Baldaŭ li iris al Berlino, kie li ankaŭ pentradis. En la sama urbo li plulernis en la belarta akademio unu jaron. Baldaŭ li hejmenvenis kaj helpis pentradi freskojn al Károly Lotz. Tiutempe li edziĝis. Iom poste li iris al Debrecen, kie li pentradis freskojn. En 1898 li freneziĝis kaj en la sekva jaro li mortis.

Ekspozicioj
-----------

* Budapeŝto (1898)
* Debrecen (1987)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Levelet hozó puttó
* restaŭrado de barokaj freskoj en preĝejo de Jászó (1895)
* freskoj en Preĝejo de Sankta Ladislao (Kőbánya)
* freskoj en pluraj konstruaĵoj de Debrecen (ili grandparte neniiĝis)
* afiŝo (vidu la bildon!)

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 18-a paĝo) Arkivigite je 2018-07-18 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614924
 |
La **Orienta Perla Turo** (ĉine 东方明珠, pinjine: Dōngfāng Míngzhū) estas elsendomasto en Ŝanhajo, Ĉinio.

La Orienta Perla Turo situas ĉe la bordo de la rivero Huangpu, en la komerca distrikto Lu Jia Dzwai, en la distrikto Pudong. Sur la kontraŭa bordo de la rivero estas la Bund-areo, fakto kiu igas la turon elstara orientilo en la areo.

La turo estis dezajnita fare de moderna arkitektura dezajnfirmao por Ŝanhajo. Ĝia konstruado komenciĝis en 1990, kaj finiĝis en 1994.

La turo altiĝas ĝis 468 metroj kaj ekde la tempo kiam ĝia konstruado estis finita ĝis 2007 ĝi estis la plej alta en Ĉinio. En 2007 finiĝis la konstruado de la Monda Financa Centro-Turo en Ŝanhajo, kiu forprenis la titolon de la plej alta konstruaĵo en Ĉinio. En 2010, la Kantona Turo estis inaŭgurita en la urbo Kantono, kiu altiĝas ĝis 600 metroj, kaj estas la plej alta konstruaĵo en Ĉinio ekde 2013.

En la turo estas observejaj ferdekoj en ĉiu sfero, kaj en la sfero kiu altas 267 metrojn estas ankaŭ turniĝanta restoracio. La turo ankaŭ havas malgrandan 20-ĉambran hotelon (Space Hotel).

La Orienta Perla Turo apartenas al la Monda Federacio de Altaj Turoj. 

En 2007, koncerto en la serialo Live Earth okazis apud la turo.

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Orienta Perla Turo** en Vikimedia Komunejo

Referencoj
----------

1. ↑  Oriental Pearl Tower

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777845
 |
**Planednmetaloj** estas tiuj metaloj, kiuj estis asociitaj en la antikvo al la tiam konataj planedoj.

Inter ĉirkaŭ la 9-a kaj la 7-a jarcentoj a.K. oni asociis al ĉiu de la sep per nura okulo observeblaj planedoj aŭ *moviĝemaj steloj* de la tercentra sistemo unu el la tiam konataj metaloj. Tiuj spegulus la apartajn ecojn de la koresponda planedodiaĵo; tiel ekzemple estis asociita la armilmetalo fero al la militdio Areso aŭ Marso aŭ la spegulmetalo kupro al la am- kaj belecdiino Venuso.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Planedo/diaĵo | Metalo |  | Unikodo |
| Suno | Oro | Suno | U+2609 ☉ |
| Luno | Arĝento | Unua kvarono | U+263E ☾ |
| Merkuro | Hidrargo | Merkuro | U+263F ☿ |
| Venuso | Kupro | Venuso | U+2640 ♀ |
| Marso | Fero | Marso | U+2642 ♂ |
| Jupitero | Stano | Jupitero | U+2643 ♃ |
| Saturno | Plumbo | Saturno | U+2644 ♄ |

Al ĉiu konata metalo la alĥemiistoj aldonis elementsimbolon.

Tiuj planedmetaloj konservis sian signifon ĝis en la frua moderno kaj estis grava parto de alkemiaj kaj astrologiaj sciencoj. En la de ili influata medicino de Paracelso ili ludis esencan rolon. Ankoraŭ nuntempe oni uzas la planedmetalojn en malgrandetaj kvantoj en la antropozofia medicino.
**Gabrielle LESPINASSE** (1888 – ĉirkaŭ 1970) estis pariza muzo de la hispana artisto Pablo Picasso. Ilia amafero el 1915 ĝis 1916 restis sekreta ĝis 1987 kiam finfine iĝis publika kun la disvastiĝo de la antaŭa nekonata verkaro de Picasso.

Tiu amrilato inter la 27-jaraĝa parizanino kaj la 34-jaraĝa artisto ŝajne startis en la aŭtuno de 1915 dum la antaŭa partnerino de Picasso, nome Eva Gouel, malsaniĝis pro tuberkulozo, el kio finfine ŝi mortis. Krom tio, Gaby estis rilata al franc-usona artisto kaj poeto, Herbert Lespinasse (1884-1972), kies nomon ŝi jam estis adoptinta, eĉ antaŭ geedziĝi al li. La riĉa Herbert Lespinasse estis unu el la unuaj artistoj kiuj setliĝis en la malgranda franca havenurbo Saint-Tropez ĉe Mediteraneo kaj lia domo tie iĝis renkontigejo por la parizaj bohemianoj. Ŝajne, Picasso kaj Gaby uzis tiun lokon kiel restadejo, same kiel multaj aliaj artistoj kaj intelektuloj kiuj estis fuĝintaj el Parizo dum la Unua Mondmilito. En Novembro kaj Decembro 1915, Picasso estis preskaŭ ĉiam tie por esti kun Gabrielle.

Picasso dediĉis al Lespinasse naturalismajn desegnojn kaj akvarelojn, pli por flatadi ŝin ol por progresi en sia arto. En kelkaj desegnoj kaj en multaj lignaj kadroj, li lasis amdeklarajn mesaĝojn direktitajn tiel ke nur ili komprenu ilin. Li tiam ankaŭ pentris geometriecajn akvarelojn pri la interno de la domo de Lespinasse. Gaby malakceptis la geedzproponojn de Picasso kaj edziniĝis al Herbert Lespinasse la 23an de Aprilo 1917 en Saint-Tropez. Picasso rekuperiĝis el tiu malsukceso kun Gaby en la printempo de 1916 per amafero kun la artistino Irène Lagut, sed ankaŭ ŝi malakceptis geedzproponojn de Picasso. Poste li translokiĝis el Parizo al Romo, kie li renkontiĝis kaj edziĝis al la rusa baletdancistino Olga Ĥoĥlova (1891–1955).

Bibliografio
------------

* Brian McAvera: *Picasso's women*. Oberon, London 1999, (ISBN 1-870259-86-6).
* Sidney Beat: *Picasso, Love and the Côte d'Azur*. En: *Cigar Clan*, 4/2006
* John Richardson: *Picasso's Secret Love.* En: Catalog of the exhibition of the Kunstmuseum Basel and the Tate Gallery, London, *Douglas Cooper and the Masters of Cubism*, Basel Public Art Collection, Basel, 1987, pp. 183–196.
* John Richardson, *The Cubist Rebel, 1907-1916 (Vol 2).* Random House, New York 1996, (ISBN 978-0-375-71150-3)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759945
 |
La **Traktato de Kardis** aŭ "Paco de Kardis"(ruse Кардисский мир) dum la jaro 1661 formale finis la Rusan-Svedan Militon, kies armeaj bataloj daŭris de 1656 ĝis 1658 - konflikton kiu rigardatas parto de la Nordia Milito 1655-1660. La traktato interkonsentiĝis inter la Grandduklando Moskvo kaj la reĝlando Svedio.

Armistico de Valiesar
---------------------

Jam la 20-an de decembro 1658 en la loko Valiesar sude de Narva interkonsentiĝis armistico. Tiu interkonsento antaŭvidis, ke la Grandduklando Moskvo unue por tri jaroj rajtis teni la konkeritajn teritoriojn sur la tereno de la nuntempaj ŝtatoj Latvio kaj Estonio: Koknese, Alūksne, Tartu, Alajõe kaj iujn pliajn pli etajn urbojn.

Paco de Kardis
--------------

La Traktato de Kardis (nuntempe *Kärde* en la komunumo *Jõgeva vald*), de la 1-a de julio 1661 formale oficialigis la pacon inter ambaŭ ŝtatoj kaj konfirmis la teritoriajn ŝanĝiĝojn jam deciditajn laŭ la Traktato de Stolbovo (1617). Rusio armee estis signife malfortigita. Ĝi devis redoni ĉiujn teritoriojn en Latvio kaj Estonio, kiun ĝi estis konkerinta dum la militoj de 1656 kaj 1658, por eviti novan, plian militon kontraŭ Svedio.

Krome la pripaca traktato antaŭvidis la detruon de pluraj rusiaj armeaj ŝipoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* svedlingva paĝo pri la traktato el la Sveda Militohistoria Biblioteko *(Svenskt Militärhistoriskt Bibliotek)* Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine
**Ida Irene Dalser** (1880 – 3-an de decembro 1937) estis amatino kaj la unua edzino de la itala faŝisma diktatoro Benito Mussolini.

Biografio
---------

Ida Dalser naskiĝis en Sopramonte, en vilaĝo proksime al Trento, ĉefurbo de la etne itala regiono Trentino, tiutempe en Aŭstrio-Hungario. Ŝi estis filino de la vilaĝestro, ŝi studis en Parizo kozmetikan medicinon, kaj post kiam ŝi hejmenveturis, ŝi translokiĝis al Milano, kie ŝi malfermis franc-stilan beligan salonon.

Ida Dalser geedziĝis en 1914 kun Benito Mussolini kaj naskis la filon Benito Albino Mussolini. Dum la Unua Mondmilito, Ida Dalser ricevis regulare militan pensionon kaj oni informis ŝin pri la vundiĝo de la edzo en 1917. 

Post kiam Mussolini enpotenciĝis, Ida Dalser kaj ŝia filo estis sub gardo-atento de la polico, la dokumentoj pri la fruaj rilatoj estis neniigitaj fare de registaraj agentoj. Ŝi do plu pretendis rolon de la diktatora edzino kaj eĉ publike denuncis Mussolini kiel perfidulo, asertante, ke dum la jaroj en Milano, li ricevis monon de la franca registaro por apogi, kampanji la neŭtralan Italion apud Francio. Oni perforte internigis lin en 1926 en psikiatrian hospitalon de Pergine Valsugana kaj oni transportis ŝin al insulo de *San Clemente* en Venecio, kie ŝi mortis en 1937. La kaŭzo estis "cerba sangiĝo".

Sorto de Benito Albino
----------------------

Benito Albino Mussolini estis forprenita de la patrino kaj adoptita kiel orfo fare de faŝista eks-policista ĉefo de Sopramonte. Ĉar li persiste asertis, ke lia patro estas Benito Mussolini, pro tio li estis perforte internita en pŝikiatrion en Mombello, Provinco de Milano, kie li mortigis sin en 1942, en aĝo de 26 jaroj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 321142
* GND: 130620734
* LCCN: no2006015536
* VIAF: 10958148
* ISNI: 0000 0001 2099 0900
* SUDOC: 144259206
* BNF: 15101825t
 |
**István Tóth** [iŝtvAn tOt], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Tóth István** estas hungara luktisto en klasik-stila luktado, olimpiano, dufoja mondĉampiono, trejnisto, arbitraciisto.

István Tóth (luktisto) naskiĝis la 3-an de oktobro 1951 en Szolnok.

Biografio
---------

István Tóth (luktisto) estis edukita en Tiszakécske. Li akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Universitato de Budapeŝto en 1986. Li ricevis premion en 2016. 

### Sporta kariero

István Tóth (luktisto) ekde sia aĝo 14 estis luktisto en sia naskiĝloko, ekde 1973 jam en la ĉefurbo. Li estis hungara ĉampiono dekfoje inter 1973-1985, dum li apartenis al la hungara nacia teamo ekde 1976. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1980 kun arĝenta medalo, krome en mondĉampionumoj li estis la unua en 1979 kaj 1981. Lia pezkategorio estis 62 kg. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1985, poste plenumis postenojn en la luktosporta vivo. li estis ankaŭ arbitraciisto kaj trejnisto.

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio
* aprezo hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun fotoj
* rezultoj kun foto
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 817467
* LCCN: no99090235
* VIAF: 68573720
* ISNI: 0000 0001 0983 7403
* NKC: mzk2009502390
* BNE: XX1356229
 |



* Portalo pri Biografio
La **traktato de Rijswijk** (aŭ franclingve *Ryswick*), estis subskribita en 1697 en Rijswijk (nederlanda ĉirkaŭurbo de Hago) kaj ĉesigis la militon de la ligo de Augsburg inter Francio kaj vasta alianco.

Jam longe trodaŭris la traktado por paco. La franca reĝo Ludoviko la 14-a fine sendis ultimaton al la ligo por plirapidigi la diskutojn. Francio subskribis unuan traktaton je la 20-a de septembro kun Nederlando, Anglio kaj Hispanio, kaj sekve duan tekston kun la Sankta Romia Imperio je la 30-a de oktobro.

Ludoviko la 14-a akceptis agnoski Vilhelmon la 3-an de Oranje kiel la novan anglan reĝon. Li plie akceptis redoni plejmulton el Hispana Nederlando al Karlo la 2-a, samkiel Katalunio kaj Barcelono. Hispanio devis cetere agnoski francan suverenecon sur la okcidenta parto de Sankta Domingo en Antiloj.

La plej gravaj perdintoj de Rijswijk estis la duko de Loreno kaj la imperiestro Leopoldo la 1-a. Ludoviko malokupis Lorenon, sed konservis Sarlandon. En Germanio, li ankaŭ akiris plejmulton el Alzaco, precipe Strasburgo. Francio plie ekhavis monon kompense de siaj rajtoj pri Palatinato.

* Kategorio Traktato de Rijswijk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**István Tamássy** [iŝtvAn tamAŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tamássy István** estis hungara agronomo, genetikisto, profesoro, membro (korespondanta en 1973, ordinara en 1979) de Hungara Scienca Akademio, honora membro de Agrikultura Akademio en Moskvo (1975), ekstera membro de Tutsovetia Agrikultura Scienca Akademio, membro de Scienca Akademio de Novjorko.

István Tamássy  Arkivigite je 2016-08-28 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 21-an de julio 1924 en Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj en Kula (nuntempe en Serbio), li mortis la 25-an de junio 1995 en Hungario en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Tamássy apartenis al la hungara minoritato en Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj. Li akiris agrikulturan diplomon en Gödöllő en 1947. En la sekva jaro li studvojaĝis en Bulgario helpe de stipendio, hejmenveninta li laboris jaron en la agrikultura ministerio. En la studjaro 1949 li instruis en ministeria lernejo en Cegléd. En 1950 li estis asistanto sed samtempe li plulernis en Miĉurinsk, kie li kandidatiĝis en 1953. Inter 1954-1990 li estis katedrestro en hortikultura altlernejo en Budapeŝto, li akiris la instruan rangon docento en 1954, profesoro en 1960. Li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio en 1961. Inter 1986-1991 li estis rektoro, poste li pensiuliĝis. Li sukcese kreis diversajn hibridojn pri tomatoj, melonoj, migdalujoj, pomoj, prunoj, maizoj. Li ricevis premiojn inter 1960-1984.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A kertészeti kutatás és termelés jelenlegi helyzete és jövõ feladatai* (1957)
* *A kertészeti növények ellenállóságra való nemesítése irányított neveléssel* (1964)
* *Nagyfeszültségű elektrosztatikus tér kukorica-, hagyma-, valamint borsómagvakra gyakorolt hatásának citológiai vizsgálata* (1968)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio