recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kapt-reflekso
Unu el hundoj de Pavlov, Muzeo de Pavlov, 2005
En fiziologio **reflekso** estas neŭrone plukondukata, rapida kaj ĉiam samtipa reago de organismo al iu certa stimulo. Plej konataj estas la patela reflekso kaj la palpebra reflekso.

Ekzistas diversgrade komplikaj refleksoj: la plej simpla estas unusinapsa refleks-cirklo. Plie oni distingas "denaskajn" senkondiĉajn refleksojn de "lernitaj" kondiĉaj refleksoj.

La plej konata ekzemplo estas la "*hundoj de Ivan Pavlov*":   

Pavlov konstatis, ke la sekrecio de salivo jam komencas, kiam la hundoj nur ekvidas manĝaĵon (senkondiĉa reflekso).
Pavlov dresis la hundojn tiel, ke ĉiam antaŭ manĝigo li sonigis sonorilon. Post iom da tempo la hundoj jam sekreciis salivon, kiam ili nur aŭdis la sonorilon (kondiĉa reflekso).

Refleksoj ludas rolon ĉe jenaj reagoj:   
 ansera haŭto | Babinski-reflekso | glutado | kroĉ-reflekso | laktiga reflekso | Moro-reflekso | patela reflekso | pugo-reflekso | spirado | spirprotekta reflekso | suĉado | ternado | tiklado | tremado | tusado

* Kategorio Reflekso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Inuitoj en Nunatsiavut (Foto: André Perron)
**Inuitoj** (inuite, *Inuk* (sg.) "[unu] homo", *Inuuk* (dl.) "[du] homoj", *Inuit* (pl.) "[tri aŭ pliaj] homoj"), indiĝena popolo de Siberio, Alasko, nordaj partoj de Kanado (Jukonio, N.O.T. Nunavuto, kaj norda Kebekio), kaj Gronlando.

La inuitoj (kun la jupikoj) estas la idoj de la lasta grupo (la *Sivullirmiut*, "unuaj homoj") kiu venis trans la Beringa Markolo de Azio al Nordameriko, antaŭ proksimume 10 000 jaroj. Ilia parenceco kun indianoj estas malproksimega, kaj ili ne estas konsiderataj indiana etno. Ili parolas la inuitan lingvon.

En Kanado kelkaj inuitoj ne volas esti nomataj per la algonkina vorto "eskimo"; ili preferas la proprajn vortojn "inuit" kaj "inuk".

Priskribo
---------

La inuitoj konsistas el la *Inupiat* de norda Alasko kaj orienta Siberio kun la *Inuit* de Kanado kaj de Gronlando (~152 000, el kiuj 2 000 en Siberio, 50 000 en Alasko, 45 000 en Kanado kaj 55 000 en Gronlando).

Inuitoj plejparte vivgajnis je markulturo, de fiŝoj, balenoj, kaj aliaj marmamuloj. Tradiciaj metioj inkluzivas peltojn kaj bidarton.

Aktualo
-------

Depost la eŭropana kontakto, rasismaj kaj misgviditaj politikoj de eŭropanaj registaroj emis damaĝi la inuitan vivmanieron kaj ofte rezultis je amasmortoj kaj alia suferado. Tamen, ĉirkaŭ la jaroj 1970, fortaj inuitaj gvidantoj aperis kaj kreis politikajn ondojn por la respekto de la inuita popolo kaj inuitaj teritorioj. Unu el la rezultaj landpretendaj konsentoj rezultis je la kreo de la kanada teritorio Nunavuto, la plej granda landpretenda konsento en kanada historio. En la lastaj jaroj, inuitaj instancoj kaj politikaj grupoj ĉirkaŭpolusaj ekkomunikis kaj solidarecis por promocii la inuitan popolon kulture kaj politike kaj por kontraŭlukti ekologiajn problemojn, kiel la forcejefiko kaj rezulta tera varmiĝado, kiu pezege efikas inuitojn pro la fandado kaj magrado de la arkta glacio kaj la formorto de arktaj mamuloj.

En Esperanto
------------

La revuo "Kuriero" de Unesko dediĉis sian numeron n-ro 1 de januaro-marto 2019 al la temo de indiĝenaj lingvoj okaze de la proklamo de 2019 kiel Internacia Jaro de Indiĝenaj Lingvoj. Tiukadre la artikolo *SIKU: Miksi nuntempan teknologion kun antikvaj scipovoj*, de Joel Heath kun Lucassie Arragutainaq, temas pri novteknologiaj klopodoj fare de inuitoj por pristudi la efikon de la klimata ŝanĝo sur la molanasoj, kiuj estas grava parto de la vivtenado de la popolo.

Referencoj
----------

1. ↑  "Kuriero" de Unesko, n-ro 1 de januaro-marto 2019, ISSN 2521-7356 60 paĝoj.
2. ↑  *SIKU: Miksi nuntempan teknologion kun antikvaj scipovoj*, de Joel Heath kun Lucassie Arragutainaq, "Kuriero" de Unesko, n-ro 1 de januaro-marto 2019, pp. 20-23.

Vidu ankaŭ
----------

* *Nanook of the North*
* Sameoj
* Inuita gorĝokantado
* Inuita vesto
* Inuita lingvaro
* Inuka lingvo
* Glaciaĵo inuita

Eksteraj ligiloj
----------------

* Inuitoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Inuitoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fotoj de inuitoj
* Inuit Tapirisat of Canada (reprezentinstanco de inuitoj tutkanadaj; angle kaj inuite) Arkivigite je 2018-01-09 per la retarkivo Wayback Machine
La rivero **Dulce** (dolĉa, nesala) aŭ **Salí** estas grava rivero de la centro-nordo de Argentino, ĉefa integranto de la senelflua baseno de la granda lago Mar Chiquita [ĉiKIta] en la provinco Kordobo (Argentino).

La Rivero Dulce ekfluas kun la nomo de *Rivero Tala* en la sudo de la Provinco Salta, kaj havas siajn fontojn ĉe la lokoj kun koordenatoj: 25° 59′ 08″ S 65° 35′ 01″ O﻿ / ﻿25.98556 °S, 65.58361 °O﻿ / -25.98556; 65.58361 (mapo), en la ĝangalaj orientaj deklivaroj de la Kalĉakiaj Montoj. Tuj post ekfluo, ĝi direktis sin al sudo kaj eniras en la provincon Tukumanon, kie ĝi estas konata laŭ la nomo de **Salí**, dividante ĝin praktike duone, dum ĝi pliigas sain akvokvanton danke al nombraj alfluantoj kiuj ricevas dekstre, devenaj el la menciitaj Kalĉakiaj Montoj kaj el la Montaro Akonkiĥa. Inter tiuj alflaentoj troviĝas, el nordo al sudo, la riveroj Las Cañas, Ĉoromoros, Vipos, Los Sosa, Lules, Famaillá, Balderrama, Seco, Gastona, Chico, Marapa kaj Ovanta.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Comité de La Cuenca Salí Dulce Arkivigite je 2011-09-28 per la retarkivo Wayback Machine
* Pri poluado
* Poluado de la rivero
* Pri poluado Arkivigite je 2006-12-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Oficiala retejo de la *Secretaría de Estado de Ambiente* Arkivigite je 2007-03-12 per la retarkivo Wayback Machine
**Ralph HEDLEY** (31a de decembro 1848 – 14a de junio 1913) estis realisma pentristo, lignoĉizisto kaj ilustristo, plej bone konata pro siaj pentraĵoj kiuj portretis scenojn de la ĉiutaga vivo en Nordorienta Anglio. 

Li edukiĝis en Newcastle-upon-Tyne, kie eklaboris kiel lignoĉizisto.

*The Tournament* (La luktokonkurenco), 1898.
Li estis membro de la "Royal Society of British Artists", kaj havis pli ol kvin dek pentraĵoj ekspoziciitaj en la Reĝa Akademio de Artoj inter 1879 kaj 1904. Nuntempe la pentraĵoj de Hedley estas aprezataj kiel registroj de la ĉiutaga vivo en Tyneside fine de la 19-a kaj komence de la 20-a jarcentojs. Nombraj verkoj de Hedley, kiel "Cat in a Cottage Window", "Last in Market" kaj 'Going Home' estis konata tra la tuta mondo, multaj el kiuj estis reproduktitaj kiel popularaj presaĵoj. Marte 2004, "The Tournament", kiu priskribas grupon de knaboj luktoludantaj, estis vendita por 44 000 pundoj - rekordo por pentraĵo de Hedley en aŭkcio.

Notoj
-----

1. ↑   Ralph Hedley - Tyneside Painter de John Millard, Tyne and Wear Museums, Newcastle-on-Tyne 1990.
2. ↑   Who's Who 1914, p. xxii
3. ↑  'Best friend up for sale', Sunday Sun, 6a de marto 2005.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704998
* LCCN: nr93012445
* VIAF: 68800422
* ISNI: 0000 0001 1768 5286
* ULAN: 500032039
* RKD: 36821
 |
en 2006 dekstre, meze Gabriela Schnell (edzino), maldekstre Jan Wagner (amiko)
Membroj de la Esperanto-Ligo Berlin prezentas tekstojn el la libro Metropoliteno. De maldekstre Fritz Wollenberg, Henryk Wenzel, Roland Schnell (reĝisoro de la prezento), Peter Kühnel en "Café Mittendrin" 2002
**Roland SCHNELL** (naskiĝis la 3-an de decembro 1953) estas germana esperantisto.

Li vivas de la 1980-aj jaroj en Berlino, kie li estis foje en la estraro de la Esperanto-Ligo Berlin.

Schnell estas aktivulo en diversaj kampoj: Motorboato Esperanto, blogisto Arkivigite je 2010-07-15 per la retarkivo Wayback Machine, tradukanto de la libro Metropoliteno.

Literatura verko
----------------

Lia literatura produktado estas ampleksa kaj varia. Temoj estis medioprotektado, paco, maldekstra politiko kaj strategio de la Esperanto-movado. Ekzistas multaj leteroj de leganto, kiel reago al aliaj aŭtoroj, nome en la revuo Monato. Menciindas sciencnivelaj prelegoj pri fakaj temoj, nome pri biogaso kaj alternativaj energifontoj.

Tekstoj en la reto
------------------

La tektstoj troveblaj en la reto estas nur modesta elekto el la tuta verko. Nome la regulaj kontribuoj pri porpacaj kaj kontraŭmilitaj aferoj en la revuo PACO de [MEM] (Mondpaca Esperantista Movado) inter 1970 kaj 1990 ankoraŭ mankas. Ĉi tiu kunlaboro kaŭzis akrajn atakojn de certaj Esperantistoj, kiuj supozis konspiron kun la komunistoj. Tamen la propagando de certaj ideoj en la socialisma mondo estis la realigo de la promeso, kiun ĉiu membro de la germana porpaca organizo DFG/VK (Deutsche Friedensgesellschaft) subskribas: Ĉie batali kontraŭ milito. Ĉi tiu organizo estis forte ligita kun la pratempo de Esperanto.

* Prelego AEST 1984 Biomaso: Kaj nutraĵo kaj brulaĵo. Ĉu Biogaso estas la solvo?
* Obskuraj Radikoj de la "Nova Epoko" pri la proksimeco de esoteraj kaj maldekstraj ideoj], kiu aperis sub la titolo *brunaj makuloj sur brila fasado* en Monato 9/1994, p. 10.
* Savu la kapon de Karl Marx Arkivigite je 2007-12-05 per la retarkivo Wayback Machine en LEA/G-MAGAZINO n-ro 24 (4/1998)

En la revuo MONATO
------------------

* Poŝtmarka memorscio. En Monato 10/1994, p. 12

En La Gazeto
------------

* A.I.S. - Ĉu pli ol lavilo por titoloj el LG-10 p. 20, 1987

Intervjuoj
----------

* Pola Radio 16-an de aprilo 2004 - vendrede ni interparolas kun Roland Schnell el Germanio. Ankaŭ ĉi-foje la temo de nia rubriko "Homoj kaj problemoj" estas la profesia aktivado de esperantistoj.
* pri agrikultura gaso 16.04.2004 kadre de *Homoj kaj problemoj*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de Roland Schnell en Ipernity (kun fotoj)
* En la Berlin-Wiki[*rompita ligilo*]
* Libroj[*rompita ligilo*] de kaj pri Roland Schnell en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Arkivigite je 2007-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Artikoloj Arkivigite je 2008-05-09 per la retarkivo Wayback Machine de kaj pri Roland Schnell en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)
El aero, okcidenten.
Rama Setu separanta la Palkan Golfon el la Golfo de Mannar.
**Rama Setu** estas ĉeno de kalkoŝtonaj sablejoj, inter la insulo Pamban, konata ankaŭ kiel Ramesŭaram, ĉe la sudorienta marbordo de Tamilnado, Barato, kaj la insulo Mannar, ĉe la nordokcidenta marbordo de Srilanko. Geologia pruvaro sugestas, ke tiu terkolo estas iama terkonekto inter Barato kaj Srilanko.

La terkolo estas 48 km longa kaj separas la akvojn de la Golfo de Mannar (sudokcidente) el tiuj de la Palka Markolo (nordoriente). Kelkaj el la regionoj estas sekaj, kaj la maro en la areo rare superas 1 m de profundo, tiel malhelpante navigadon. Ĝi estis trapasebla perpiede ĝis la 15a jarcento kiam la ŝtormoj profundigis la kanalon. La registroj de la templo Rameŝŭaram diras, ke Rama Setu estis tute super marnivelo ĝis ĝi rompiĝis pro ciklono en 1480.

Koordinatoj: 9° 07′ 16″ Nordo 79° 31′ 18″ Oriento﻿ / ﻿9.1210 °N, 79.5217 °O﻿ / 9.1210; 79.5217 (mapo)

Notoj
-----

1. 1 2   "Adam's bridge", *Encyclopædia Britannica*.
2. ↑  Garg, Ganga Ram.  (1992) "Adam's Bridge", *Encyclopaedia of the Hindu World* **A–Aj**. South Asia Books. ISBN 978-81-261-3489-2.
3. ↑   Ramar Sethu, a world heritage centre?. Rediff.com. Alirita 15a de julio 2014.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rama Setu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fot-eseo pri Palka Markolo.
* Informaro pri Sethusamudram
* Rama Setu kampanjo de Hinduismaj Organizoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699587
* VIAF: 242298910
 |
**Reganta klaso** estas la socia klaso de difinita socio kiu decidas kaj faras la politikan programon de la socio per establado ke estas tia partikulara klaso en la difinita socio, kaj poste nomumante sin mem kiel tiu klaso.

La sociologo C. Wright Mills (1916-1962), asertis ke la reganta klaso diferencas el la koncpto de pova elito. Tiu lasta simple referencas al la malgranda grupo de personoj posedantaj plej politikan povon. Multaj el ili estas politikistoj, dungitaj politikaj administrantoj, kaj militestroj.

Ofta termino uzata por referenci al personoj kiuj rekte influas politikon, edukadon, kaj regadon per la uzado de riĉo aŭ povo estas la reganta klaso.

Laŭ terminoj de marksisma teorio, la termino "reganta klaso" estas tipe vidata kiel la Burĝaro.

Notoj
-----

1. ↑  Codevilla, Angelo. "America’s Ruling Class — And the Perils of Revolution", *The American Spectator* **2** (July 2010), p. 19.  Alirita 14a de Julio 2015..

Bibliografio
------------

* Reganta klaso en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Dogan, Mattei (eld.), *Elite Configuration at the Apex of Power,* Brill, Leiden, 2003.


1. ↑  Domhoff, G. William (Aprilo 2005). "The Class-Domination Theory of Power".
dekstra
La **rivero Kankakee** estas rivero kiu fluas en la usonaj ŝtatoj de Indianio kaj Ilinojso. Ĝi longas ĉirkaŭ 144 km kaj fluas tra nordokcidenta Indianio kaj nordorienta Ilinojso. La rivero estas flankrivero de la Ilinojo.
Ĝia vojo ne estas natura. Por krei kulturkampojn, homoj rektigis la riveron. Antaŭ tio la rivero drenis unu de la plej grandaj malsekejoj en Nordameriko.

Geografio
---------

La rivero Kankakee komencas flui en nordokcidenta Indianao ĉirkaŭ 8 km sude de South Bend. La rivero fluas en rekta, malnatura kurso (Vidu super…) ĉefe sudokcidente tra kampara kulturkampo. Ĝi formas la sudajn kantonlimojn de la kantonoj: Porter, La Porte, kaj Lake. Kaj formas la nordajn kantonlimojn de la kantonoj: Starke, Jasper, kaj Newton.

Kiam la rivero eniras la kantonon Kankakee, en Ilinojso, ĝi kurbas okcidenten ĝis la rivero Iroquois fluas en la riveron Kankakee el la sudo. Ĉi tio okazas 5 km sudokcidente de la urbo Kankakee. La rivero tiam kurbas nordokcidenten por la pli malalta vojaĝo kiu estas 56 km. Ĝi ligas la riveron Des Plaines el la sudo kaj formas la Riveron Ilinojon. Ĉi tiu okazas ĉirkaŭ 80 km sudokcidente de Ĉikago.

Historio
--------

La rivero Kankakee estis uzata por transporti objektojn kaj homojn per Indianoj kaj fruaj eŭropaj setlantoj. Proksime ĉe la komenco de la rivero, ekzistis transport-vojo al la Saint Joseph Rivero kiu fluas al la Miĉigana Lago.

En la komenco de la 19-jarcento, la rivero estis preskaŭ 384 km longa. Multe da malsekejoj estis ĉirkaŭ la rivero ĝis ili estis drenitaj por krei kulturkampon. La supra rivero estis ŝaneliginta por permesi la transportadon de ligno sur la rivero.
Sed la ŝaneligado kaŭzis inundojn.

* Kategorio Rivero Kankakee en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rolf Eigil BUGGE-PAULSEN** (naskiĝis la 11-an de decembro 1894 en Bergen; mortis la 4-an de decembro 1982 en Oslo) estis norvega kapitano de infanterio en Oslo, esperantisto kaj membro de la Lingva Komitato.

Bugge-Paulsen laboris en diversaj profesioj antaŭ fariĝi kapitano. Li estis membro de pluraj pedagogiaj kaj humanismaj asocioj, verkis artikolojn por revuoj kaj gazetoj kaj faris plurajn vojaĝojn eksterlande. 

De 1907 Bugge-Paulsen estis esperantisto. En 1919 li fariĝis prezidanto de Norvega Esperanto-Ligo (NEL). Ano de ekzamena komisiono de NEL depost 1923, membro de la Lingva Komitato de 1932 ktp. Bugge-Paulsen restarigis "Norvegan Esperantiston en 1922 kaj 1932. Li vizitis kvar UK-ojn kiel reprezentanto de la norvega registaro kaj faris multajn propagandajn paroladojn diversloke. Ekde 1925 li faris ĉirkaŭ 25 radioparoladojn kaj gvidis en la fino de 1928 kaj komenco de 1929 la unuan radiokurson de Esperanto en Norvegio. Krome li gvidis multajn kursojn i.a. 7 kursojn en Svedio invitita de SEI kaj 1931-1932 kvar Cseh-kursojn por policanoj en Oslo kaj fondigis klubon inter policistoj. Li preparis la kurson de A. Cseh ĉe la Universitato en Oslo, 1930, verkis aŭ eldonigis propagandilojn kaj lernolibrojn.

De 1943 ĝis 1945 li estis militkaptito en Germanio. Ekde 1974 li estis honora prezidanto de NEL.

Verkoj
------

* 1925: Norsk-Esperanto-Engelsk Radio-Ordbok. Felietone en: "Norsk Radio" 1925-1926. Oslo, "Norsk Radio", 1925-1926.

Referencoj
----------

1. ↑  geni.com
2. ↑  digitalarkivet.no
3. ↑  *Personaĵoj,* en: *Esperanto Internacia* 1945, paĝo 62.
4. ↑  *Norvega Esperantista Ligo dum la milito,* en: *Esperanto Internacia* 1945, paĝo 78.
5. ↑  *Esperanto* 1975, paĝo 38.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Regen** (ĉeĥe *Řezná*) estas alfluanta rivero de Danubo en orienta Bavario kaj Ĉeĥio.

Fontaj riveroj
--------------

Regen ekestas el tri riveroj, kiuj ĉiuj portas la nomon *Regen* kun epiteto:

* *Schwarzer Regen* ("nigra") siavice ekestas el
	+ *Großer Regen* ("granda")
	+ *Kleiner Regen* ("malgranda");
* *Weißer Regen* ("blanka"); el ĝi kaj *Schwarzer Regen* ekestas Regen.

*Großer Regen* fontas en Ĉeĥio sur la orienta deklivo de monto *Pancíř*. Ĝi fluas suden tra Železná Ruda kaj atingas Germanion ĉe Bayerisch Eisenstein.

*Kleiner Regen* (ĉeĥe *Malá Řezná*) ekestas ĉe altaĵo *Medvědí hora* (ursa monto) en Ĉeĥio. Ĝi fluas nord-okcidenten, atingas Germanion kaj trairas la bar-lagon *Frauenau*.

En Zwiesel la du riveroj kuniĝas por formi riveron *Schwarzer Regen*. Ĝi pluiras al Viechtach kaj tra la bar-lagoj *Höllensteinsee* kaj *Blaibacher See*.

*Weißer Regen* elfluas el lago Kleiner Arbersee. Sube de la bar-muro de *Blaibacher See* ĝi kunfluas kun *Schwarzer Regen* kaj formas kun ĝi riveron Regen.

Skiza mapo de Regen

Vojo de la rivero
-----------------

Kiel montras la mapo, rivero Regen kaj ĝiaj fontaj riveroj fluas ĝenerale de oriento al okcidento. Nur en sia lasta parto Regen turniĝas suden kaj atingas Danubon, kiu fluas orienten.

Inter Cham kaj Pösing Regen fluas tra la *Cham-Further Senke* (baseneto de Cham kaj Furth). Tie ĝia valo estas vasta, kaj la rivero abunde serpentumas; kreiĝas tie naturprotektejo nomata *Regentalaue*, kun ĉ. 1.480 ha.

Inter Stefling kaj Hirschling la valo estas malvasta; tie, ĉe Marienthal, estas la forta kurbiĝo suden. De Hirschling ĝis Regensburg la valo ree pli vastas.

Nur la lastaj 440 metroj de la rivero antaŭ la enfluo en Danubon estas ŝipotaŭgaj. La fluejo de la rivero tie koincidas kun artefarita brako de Danubo kaj servas al la danuba ŝiptrafiko. Formale ankaŭ ĝi apartenas al Regen.

* Regen (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Regen (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rolinda SHARPLES** (1793–1838) estis angla pentristo kiu specialiĝis en portretoj kaj ĝenrismo en pentraĵoj per oleo. Ŝi ekspoziciis en la Reĝa Akademio de Artoj kaj en la Societo de Britaj Artistoj, kie ŝi iĝis honora membro en 1827.

Rolinda estis unu el la unuaj inaj britaj artistoj kiuj kuraĝis al mult-figuraj komponoj. Ŝiaj grupaj pentraĵoj estis tiom detalaj kiel en malgrandaj portretoj kiujn ŝi same pentris, kaj nuntempre ŝiaj scenoj de la Regentecepoka Bristolo estas konsiderataj kiel akurataj bildoj de sociaj registroj de tiu periodo. Ŝiaj ĉefaj pentraĵoj estas *The Cloak Room, Clifton Assembly Rooms;* *Racing on the Downs*; *Rownham Ferry with Portraits*; *The Stoppage of the Bank*; kaj *The Trial of Colonel Brereton after the Bristol riots of 1831*. Rolinda pentris ankaŭ pli malgrandajn, pli intimajn studojn el la naturo – de konkoj aŭ de museto – kiujn ŝi ekspoziciis.

Pentraĵoj de Rolinda estis inkluditaj en ekspozicioj de Bristol, Leeds, Birmingham, kaj Carlisle, kaj en la Royal Academy kaj en la Societo de Britaj Artistoj en Londono. Multaj el ŝsiaj pentraĵoj estas nune en la *Bristol City Museum and Art Gallery*.

Notoj
-----

1. ↑  Bristol Reader's Guide, p. 14
2. ↑  Bristol City Council
3. ↑   Rolinda Sharples. Art UK. Alirita 3a de marto 2016.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rolinda Sharples en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* The Sharples Family and Legal Papers: 1794 – 1854, Dr. Diane Waggoner Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Rolinda Sharples:Painted out of History Arkivigite je 2012-10-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Portrait of Mrs. Ellen Sharples, Rolinda Sharples[*rompita ligilo*]
* Women in Bristol
* The Stoppage of the Bank, 1831 Arkivigite je 2008-06-16 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 644731
* GND: 1276193793
* LCCN: nr94023659
* VIAF: 95806053
* ISNI: 0000 0000 6802 507X
* ULAN: 500020314
* RKD: 72217
 |
**Rickenbach** estas komunumo en la distrikto Sursee en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 2221 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo Rickenbach situas ĉe la limo de la kantonoj Lucerno kaj Argovio en monteta regiono de la Svisa Mezlando inter la valo *Seetal* kaj la valo de la rivero *Wyna*. La komunumo troviĝas proksimume 20 kilometrojn nordokcidente de la kantonĉefurbo Lucerno.

La komunumo havas areon de 9,36 km², de kiuj 2,46 km² estas kovritaj de arbaro, 1,03 km² servas por setlejoj kaj 5,87 km² respektive 62,7% servas por agrikulturo.

Al la komunumo apartenas krom la efektiva vilaĝo mem la setlejoj Nieder-Wetzwil, Sagen, Mullwil, Rüchlig, Voder-Sterenberg, Hinter-Sterenberg kaj Niederwil.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Rickenbach limas en nordo al Schmiedrued, Gontenschwil kaj Reinach (ĉiuj en Kantono Argovio), en nordoriento al Pfeffikon, en oriento al Menziken kaj Burg (ambaŭ en Kantono Argovio), en sudoriento al Beromünster, en sudokcidento al Geuensee, kaj en okcidento al Schlierbach.

Trafiko
-------

La komunumo Rickenbach estas konektita al la publika trafikreto per du buslinioj al Beromünster kaj Sursee.

La plej proksima aŭtovojaliro troviĝas en Sursee al la nacia svisa aŭtovojo A2 en distanco de 10 km.

Historio
--------

La unua skriba mencio de Rickenbach datiĝas el arbitra dokumento inter la Abatejo Beromünster kaj civitano de Zofingo el la jaro 1210 kiel *Richenbach*.

En la 13-a kaj 14-a jarcento la vilaĝo apartenis al la nobeloj de Reinach. La 15-a de septembro 1464 Senjoro Hans Erhart de Reinach vendis la komunumon al la urbo Lucerno, kiu atribuis ĝis al sia Mikaela distrikto. Dum la epoko de la Helveta Respubliko inter 1798 kaj 1803 la vilaĝo apartenis al la tiama distrikto Münster, kaj ek de tiam ĝi estas parto de la distrikto Sursee.

Vidu ankaŭ
----------

* Rickenbach

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rickenbach LU en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Rickenbach
* Profilo de la komunumo sur la retejo de la kantono

| Distrikto Sursee |
| --- |
|  |  |
| Beromünster - Büron - Buttisholz - Eich - Geuensee - Grosswangen - Hildisrieden - Knutwil - Mauensee - Neudorf - Neuenkirch - Nottwil - Oberkirch - Pfeffikon - Rickenbach - Ruswil - Schenkon - Schlierbach - Sempach - Sursee - Triengen - Wolhusen

 |
La rivero **Mondego** estas la kvina plej longa portugala rivero kaj la unua el ĉiuj, kiuj havas sian kurson tute en Portugalio. Ĝi naskiĝas en altaĵo de 1425 metroj en Serra da Estrela precize en submunicipo Mangualde da Serra, municipo Gouveia, kaj trairas 235 km en la tuta regiono de la Centro (Regiono Beiras) kaj havas sian finon en Atlantiko, apud la urbo Figueira da Foz.

La romianoj nomis ĝin la rivero *Munda*, kio signifas travideblecon, klarecon aŭ purecon.

Fluejo de la rivero Mondego.

Priskribo
---------

Inter la urboj trapasataj elstaras Coimbra.

En la malsupra "Baixo Mondego" estas gravaj arbaroj de poploj, ulmoj kaj salikoj, el kiuj la plej fama estas sendube la Nacia Arbaro Choupal en la periferio de Coimbra. Tie nestumas la ĉefa urba kolonio de nigra milvo (*Milvus migrans*) de Eŭropo, kun preskaŭ 70 registritaj nestoj.

Estas kelkaj lokoj de intereso por ornitologio, kiel la insulo Morraceira, kaj en la estuaro observeblas specioj kiel la platbeka anaso (*Anas platyrhynchos*), la blanka cikonio (*Ciconia ciconia*), la flamengo (*Phoenicopterus roseus*), la arĝentmevo (*Larus argentatus*), la avoceto (*Recurvirostra avosetta*), la himantopo (*Himantopus himantopus*) kaj la malgranda ŝterno (*Sterna albifrons*), kaj en la Serra da Estrela la cinklo (*Cinclus cinclus*) inter aliaj.

Bildaro
-------

* Coimbra kaj MondegoCoimbra kaj Mondego
* Mondegobordo en CoimbraMondegobordo en Coimbra
* Ponto Reĝino Sankta super MondegoPonto Reĝino Sankta super Mondego
* Mondego en Coimbra nokteMondego en Coimbra nokte
* Mondego ĉe Caldas de Felgueira, Nelas, PortugalioMondego ĉe Caldas de Felgueira, Nelas, Portugalio

Notoj
-----

1. ↑   [Aves observadas entre Figueira da Foz e Coimbra, Aves do Estuário do Mondego ], alirita la 27an de oktobro 2020.
2. ↑  Aves de Portugal, alirita la 27an de oktobro 2020.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bidoj en la estuaro de Mondego
* Dokumenta filmo de 1985 de la RTP pri Mondego


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 705960
* LCCN: sh85086778
* VIAF: 248618560
* SUDOC: 030767156
* BNF: 12211713h
 |
**Ramdas Mohandas Gandhi** (2a de januaro 1897 – 14a de aprilo 1969) estis la tria plej aĝa filo de Mohandas Karamchand Gandhi kaj Kasturba Gandhi. Li havis du pli aĝajn fratojn nome Harilal Gandhi kaj Manilal Gandhi kaj unu pli junan fraton: Devdas Gandhi. Li naskiĝis en Sudafriko. Li survivis siajn gepatrojn kaj ĉiujn siajn fratojn. Li kaj lia edzino Nirmala havis tri filojn; nome Sumitra Gandhi, Kanu Gandhi kaj Usha Gandhi. Li estis aktiva en la Hindia sendependiga movado iniciatita de sia patro. 

Li ne havis emon al asketismo, sed ja partoprenis en la civilaj protestoj de la 1930-aj jaroj. Nombraj enprizonigoj havis seriozajn efikojn sur lia sano. Edukita en Sudafriko, li neniam kongruis kun la idealisma malriĉemo de sia patro. El lia funebro, Ramdas Gandhi estis kiu ekbrulis la fajron por starti la kremacion, kiel Mahatma estis dezirinta. Li estis aligita de sia pli juna frato Devdas Gandhi en la funebro.

Li mortis en la jaro de la centjarigo de sia patro, 72-jaraĝa. Li estis survivita de sia edzino Nirmala kaj de tri filoj, neniu el kiuj estas ankoraŭ vivaj.

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 689977
 |
La Rivero St. Joseph en Indianao
**La Rivero St. Joseph** estas rivero en la usonaj ŝtatoj de Miĉigano kaj Indianao en Usono. La rivero estas 338 KM longa kaj fluas tra norda Indianao kaj suda Michigano. Ĝi drenas kulturkampon en la akvokolekta areo de Miĉigana Lago.

La Vojo
-------

La rivero St. Joseph elfontas en Kantono Hillsdale ĝi fluas okcidente en tre kurbanta maniero. La rivero eniras norda Indianao kaj tiam reiras en Miĉiganon. Ĉe la urbo de Three Rivers, Miĉigano du aliaj riveroj ligas la St. Joseph: La Rivero Portage kaj la Rivero Rocky. Poste, en 5 kilometroj la Rivero Paw Paw ankaŭ ligas la St. Joseph.

Historio
--------

La Indianoj kaj fruaj eŭropaj setlantoj uzis la rivero por transporti objektojn kaj homojn. Transport-vojojn ekzistis kiuj ligis la Rivero St. Joseph kun aliaj riveroj. Ĉi tiuj transport-vojoj permesis la preskaŭ senĉesan movadon inter riveroj.

Urboj kaj Urbetoj
-----------------

Multe da urboj kaj urbetoj situas ĉe la rivero.

### Indianao

* Bristol
* Elkhart
* Mishawaka
* Osceola
* South Bend

### Miĉigano

* Benton Harbor
* Berrien Springs
* Buchanan
* Burlington
* Constantine
* Fair Plain
* Hillsdale
* Jonesville
* Litchfield
* Mendon
* Niles
* St. Joseph
* Tekonsha
* Three Rivers
* Union City
**Regine HILDEBRANDT** [regine HILdebrant] (naskiĝis la 26-an de aprilo, 1941, mortis la 26-an de novembro, 2001) estis germana politikistino.

Regine Hildebrandt naskiĝis en Berlino. Ŝia origina nomo estis Regine RADISCHEWSKI. De 1959 ĝis 1964 ŝi studis biologion en Orienta Berlino; en 1968 ŝi doktoriĝis, poste ŝi priesploris kuracilojn.

Dum la politikaj ŝanĝoj en GDR en 1989 ŝi engaĝiĝis en la civitana movado *Demokratie jetzt* (= *Demokration nun*) kaj aliĝis al la Socialdemokratia Partio de GDR. En la unua libere elektita registaro de GDR ŝi de aprilo ĝis aŭgusto 1990 estis ministrino pri laboro kaj socialaj aferoj, poste ŝi fariĝis membrino de la federacia estraro de la Socialdemokratia Partio de Germanio.

En aŭtuno 1990 Regine Hildebrandt iĝis ministrino pri laboro, socialaj aferoj, sano kaj virinaj aferoj en la registaro de la federacia lando Brandenburgio. Post kiam la ĉefministro Manfred Stolpe en aŭtuno 1999 formis koalicion kun la Kristandemokratia Partio de Germanio, ŝi forlasis sian postenon en la landa registaro. En decembro 1999 kaj novembro 2001 ŝi denove fariĝis membrino de la federacia estraro de sia partio.

Regine Hildebrandt investis multe da energio por malkaŝi la problemojn ĉefe en la orienta parto de Germanio, kie la sociala nivelo estas multe pli malalta ol en la okcidento. Ŝi gajnis grandan popularecon kaj diversajn altajn premiojn.

Ekde 1996 Regine Hildebrandt suferis de mamkancero. En multnombraj intervjuoj ŝi parolis pri sia malsano kaj kuraĝigis per tio aliajn malsanulinojn. Post plurjara sensukcesa terapio ŝi la 26-an de novembro, 2001 mortis de sia malsano.

Unu tagon post la entombigo okazis fenebra ceremonio en la Pocdama preĝejo *Nikolaikirche*, kiun krom kanceliero Gerhard Schröder politikistoj de ĉiuj parlamentaj partioj partoprenis. Antaŭ la preĝejo kunvenis plurmil civitanoj, por honorigi la mortintinon.

* Regine Hildebrandt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Regine Hildebrandt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 16832
* GND: 11904501X
* LCCN: n92084804
* VIAF: 64808993
* ISNI: 0000 0001 1473 9402
* SUDOC: 109303350
* NKC: xx0034659
 |
Vido de la rivero el la ponto Sarmiento.
La **rivero Suquía** [suKIa] aŭ **rivero Primero** (unua) estas malgranda rivero apartenanta al senelflua baseno en la centro de Argentino. Ĝi estas unu el la plej gravaj riveroj de la provinco Kordobo. Ĝi ekfluas pro la kuniĝo de diversaj riveroj kaj rojoj en la zono de la Pampecaj Montaroj de la Nordo kordoba ĉefe en la valo Punilla. La rivero San Francisco aŭ rivero Grande de Punilla, kiu fluas el nordo al sudo, kuniĝas, ĉe la urbo Cosquín, kun la rivero Yuspe, kiu devenas el nordokcidento, ĉar ĝi ekfluas en la montaro La Gigantoj. Tiuj du laste menciitaj riveroj formas la riveron Cosquín [kosKIN], kiu poste kuniĝas kun la rojo Las Mojarras kaj kun la rojo Los Chorrillos, ambaŭ ekfluintaj en Los Gigantes. Laste en la sektoro suda de la valo Punilla, kuniĝas al tiuj la rivero San Antonio kiu ekfluas en la montaro nome *Sierras Grandes* aŭ *Altas Cumbres*. Ĉio kune elfluas en la Diglago San Roque [ROke], kie elfluas la rivero Suquía.

Post trapasi la ravinon Bamba al oriento, la rivero Primero aŭ Suquía eliras el la montaroj Pampeanas kaj eniras en la kordoba duonebenaĵo, kie estas la urbo Kordobo, kiun ĝi trapasas. Centre de tiu urbo, ĝi ricevas dekstre la rojon La Cañada kaj pasas sub kelkaj pontoj, kio utilis por kromnomi Kordobon kiel "la ciudad de los puentes" (ponturbo). Je ĉirkaŭ 2 km oriente de Kordobo estas malgranda insulo nome Insulo *de los Patos* (de anasoj) en la koordenatoj: 31° 24′ 05″ S 64° 12′ 14″ U﻿ / ﻿31.40139 °S, 64.20389 °U﻿ / -31.40139; -64.20389 (mapo).

Post Kordobo, ĝi estas jam rivero tipa de ebenaĵo kaj kun la Xanaes (aŭ rivero Segundo), estas alfluanto de la senelflua baseno de la granda sallago Mar Chiquita aŭ Maro Ansenuza. Tiuj du riveroj, plus la Dulce (aŭ Petri, aŭ Miŝki Maju) estas la ĉefaj supraĵas fontoj de la menciita granda lago.

La longo proksimume de la rivero Primero estas de unos 200 km (se konsideri kiel ekfluejo la diglagon San Roque) kaj la averaĝa larĝo estas de 200 m. Ĝia aktuala akvokvanto — malpliigita pro irigacio kaj konsumo kaj hejma kaj industria, same kiel pro la senarbarigo de ĝiaj deklivaroj — estas de 10 m³;/s, kun minimume de 1,5 m³/s kaj makŝimume de 24 m³;/s, somere. La rivero Primero sufreas ekde mezo de la 20a jarcento gravan poluadon pro homa agado.

Koordinatoj: 31° 22′ 30″ S 64° 28′ 00″ U﻿ / ﻿31.37500 °S, 64.46667 °U﻿ / -31.37500; -64.46667 (mapo)

* Kategorio Rivero Suquía en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Regiona ligo** *unuavice* estas ligo inter pluraj distriktoj, urboj kaj / aŭ komunumoj, kiu plenumas komunajn taskojn de la konstituantoj, ekz. en la urboplanado, vojplanado, la publika transporto, la medioprotekto aŭ la ruboforigo.

Regionaj ligoj ekzistas i.a. en Germanio, ekz. en la federacia lando Nordrejn-Vestfalio, kiu dividiĝas al la grandaj regionoj Rejnlando (sude kaj okcidente) kaj Vestfalio-Lipo (norde kaj oriente). La membreco en la regionaj ligoj (germane *Landschaftsverband*) Rejnlando respektive Vestfalio-Lipo estas deviga por la distriktoj kaj eksterdistriktaj urboj. La taskoj de regionaj ligoj de administraj komunumoj varias. Ekzemple en Nordrejn-Vestfalio ili kompetentas pri planado de aŭtoŝoseoj, monumentoprotekto, specialaj malsanulejoj ktp. Ekzemplo por libervola ligo estas la regiona ligo Ruhr, en kiu membras la urboj kaj distriktoj de la industria Ruhr-regiono. En la pli norda federacia lando Malsupra Saksio la taskoj de la regionaj ligoj de administraj komunumoj estas multe malpli ampleksaj ol en Nordrejn-Vestfalio kaj pli-malpli limiĝas al kulturaj taskoj, aparte la vivteno de lokaj kulturaj tradicioj.

*Duavice* ankaŭ iuj regionaj ligoj de **sociaj** organizoj, ekzemple regiona Esperanto-ligo, falas sub tiun difinon, kvankam temas pri alispeca ligo ol unuiĝo de subŝtatoj.
**Arlette LAGUILLER** [Arlet' Lagije] (naskiĝis la 18-an de marto, 1940) franca trockiisma politikistino. Ŝi estas la parolisto de la partio Laborista Lukto (france "Lutte Ouvrière").

Arlette Laguiller naskiĝis en Parizo, kiel filino de laborista familio. Ŝi iĝis fama okaze de la por Prezidento de la Respubliko balotado de la jaro 1974. Ŝia juna kaj arda voĉo, ŝia fajra oratorado, kaj ŝia fervora kaj senkompromisa propagando akirigis al ŝi kuriozemon kaj simpation - eĉ ĉe tiuj, kiuj tute ne aprobis ŝiajn politikajn ideojn. Ĉar tamen, pro la radikaleco de ŝia programo nur 1% elcentoj de la balotantoj voĉdonis por ŝi. Depost oni retrovis kaj reaŭdis ŝin, okaze de ĉiuj sekvantaj porprezidentaj balotadoj en Francio (1981, 1988, 1995, 2002); Okaze de la du lastaj balotoj, ŝia voĉkvoto draste kreskis: dufoje ĝi duobliĝis kompare kun la antaŭa. Dum la lasta kampanjo la opiniesploroj eĉ iam "donis" al ŝi 10%, sed ŝi ricevis "nur" 6%, ĉar alia trockiista kandidato fariĝis ankaŭ populara (la du ja sumiĝis je 10%).

Eventoj kun datoj
-----------------

Gravaj datoj
------------

* 1960, PSU.
* 1962, CGTano.
* 1965, forigita el la CGT ĉar trockiista.
* 1968, Kreado de Laborista Lukto (**L**utte **O**uvrière), ĉi-tiun ŝi membriĝis.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arlette Laguiller en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Arlette Laguiller en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 14466
* GND: 119554585
* LCCN: n50039406
* VIAF: 205470863
* ISNI: 0000 0000 8158 6533
* SUDOC: 026960958
* BNF: 11910697x
* MBA: 4e696973-1ca3-466f-8aad-d2d0a47ed7da
 |
La **regiona ligo Rejnlando** estas teritoria korporacio de la Germana federacia lando Nordrejn-Vestfalio fondita en la jaro 1953 kun sidejo en Kolonjo. Ĝi ampleksas la nordan parton de la iama *Rejnprovinco* de Prusio respektive la sudokcidenton de la nuna federacia lando - do la regionon Rejnlando. Ĝiaj taskoj estas tiuj, kiujn oni pli bone plenumas tutregione. En la nordoriento de la federacia lando la samajn taskojn plenumas la regiona ligo Vestfalio-Lipo.

Membroj
-------

Jenaj 13 distriktoj kaj 14 eksterdistriktaj urboj estas membroj de la provincia komunumligo Rejnlando (stato: 30-a de junio 2014):

distriktoj (aŭtokodoj)

```
  1. Aachen (AC)
  2. Düren (DN)
  3. Rhein-Erft (BM)
  4. Euskirchen (EU)
  5. Heinsberg (HS)
  6. Kleve (KLE)
  7. Mettmann (ME)
  8. Neuss (Rhein-Kreis Neuss) (NE)
  9. Oberberg (Oberbergischer Kreis) (GM)
 10. Rhein-Berg (Rheinisch-Bergischer Kreis) (GL)
 11. Rhein-Sieg (Rhein-Sieg-Kreis) (SU)
 12. Viersen (VIE)
 13. Wesel (WES)
```

eksterdistriktaj urboj (aŭtokodoj)

```
  1. Aachen (Akeno, AC)
  2. Bonn (Bonno, BN)
  3. Duisburg (DU)
  4. Düsseldorf (Duseldorfo, D)
  5. Essen (E)
  6. Köln (Kolonjo, K)
  7. Krefeld (KR)
  8. Leverkusen (LEV)
  9. Mönchengladbach (MG)
 10. Mülheim an der Ruhr (MH)
 11. Oberhausen (OB)
 12. Remscheid (RS)
 13. Solingen (SG)
 14. Wuppertal (W)
```

Vidu ankaŭ
----------

* Subĉiela Muzeo Kommern
La ĉefdomo de la LWL in Münster
La **Landschaftsverband Westfalen-Lippe** [Esperante: regiona ligo Vestfalio-Lipo, laŭvorte "pejzaĝa ligo..."] estas administra unuo en la Germana federacia lando Nordrejn-Vestfalio, kreita en 1953, kies sidejo estas en Münster. La ligo prizorgas kadre de la komunuma memadministrado difinitajn regionajn taskojn. La ligo laboras kun 12.000 dungitoj por la 8,5 milionoj da loĝantoj de la regiono.

Per 35 specialaj lernejoj, 17 malsanulejoj, 17 muzeoj kaj multaj servejoj por handikapuloj la ligo plenumas tiujn taskojn en la sociala sfero, en la subteno de handikapuloj kaj junuloj, en la psikiatrio kaj en la kulturo, kiuj sencoplene prizorgendas tutregione.

La regiona ligo Vestfalio-Lipo subtenas la kulturon en la regiono per financado de lokaj teatroj kaj orkestroj samkiel projektoj kaj publikaĵoj. La regiona ligo Vestfalio-Lipo estas subtenanto de entute 17 muzeoj, estas respondeca pri la monumentkonservado kaj subtenas la historian esploron pri Vestfalio kaj Lipo.

Ĉiuj distriktoj kaj eksterdistriktaj urboj en Vestfalio kaj Lipo estas membroj de la ligo. Ili subtenas kaj financas la regionan ligon, kiun kontrolas parlamento el 100 deputitoj de la komunumoj.

Membroj
-------

La regiona ligo Vestfalio-Lipo havas kiel membroj jenajn 18 distriktojn kaj 9 eksterdistriktajn urbojn: 

**distriktoj** (aŭtokodoj)

|  |  |
| --- | --- |
| 1. Borken (BOR)
2. Coesfeld (COE)
3. Ennepe-Ruhr (EN)
4. Gütersloh (GT)
5. Herford (HF)
6. Hochsauerland (HSK)
7. Höxter (HX)
8. Lippe (LIP)
9. Mark (MK)
 | 10. Minden-Lübbecke (MI)
11. Olpe (OE)
12. Paderborn (PB)
13. Recklinghausen (RE)
14. Siegen-Wittgenstein (SI)
15. Soest (SO)
16. Steinfurt (ST)
17. Unna (UN)
18. Warendorf (WAF)
 |

**eksterdistriktaj urboj** (aŭtokodoj)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1. Bielefeld (BI)
2. Bochum (BO)
3. Bottrop (BOT)
 | 4. Dortmund (DO)
5. Gelsenkirchen (GE)
6. Hagen (HA)
 | 7. Hamm (HAM)
8. Herne (HER)
9. Münster (MS)
 |

Vidu ankaŭ
----------

* regiona ligo Rejnlando
**Jacobus Klaas Hammer**, konata kiel **Ko Hammer** estis nederlanda esperantisto. Li naskiĝis la 12-an de junio 1928 kaj mortis la 5-an de junio 2011 preskaŭ 83-jara.

Kun sia edzino Tiny li estis la centro de la Esperanto-vivo en Zaanstad. En sia juna aĝo li ege aktivis en la Skolta Esperanto-Ligo, kies eldonaĵojn ofte li kreis.

En 1995 kelkaj Esperanto-asocioj kunfandiĝis en unu nova asocio Esperanto Nederland, kaj *FEN-X* fariĝis ĝia membrogazeto. Ek de la unua numero de *FEN-X* en januaro 1996 Ko Hammer estis ĝia redaktanto. *FEN-X* estu prononcita Fenikso, ĉar ĝi, same kiel la mitologia birdo, renaskiĝis el sia cindro. El la cindro de la malnovaj organizaĵoj naskiĝis energia, moderna asocio kaj *FEN-X* devis spegule dismontri tiun novan etoson kun nova, talenta redaktanto. Ko Hammer havis multajn kvalitojn sed tamen ne volis akcepti la postenon definitive. Nur provizora redaktanto li volis esti, ĝis iu pli kompetenta sin anoncos. Tiu provizora funkcio daŭris 15 jarojn. "Nenio estas pli definitiva ol io provizora" li foje diris. Li estis survoje al la 100a Fenikso, aperonta en 2012 sed ni neniam scios kiujn ideojn li jam havis en sia kapo.

Verkoj
------

**1969**: *Ĵamborea Lingvo*, skolta lernolibro por lerni Esperanton, verkita kun helpo de J. Le Couteur kaj aliaj. Tiu libro rekte en Esperanto ebligas al geskoltoj lerni Esperanton malpere de sia gepatra lingvo.

**1974**: *Skolta kaj Tenduma Terminaro*. Temas pri vortaro de skoltaj terminoj utilaj dum tendaro.

Bildaro
-------

* Letero de Ko Hammer, 1988Letero de Ko Hammer, 1988

Vidu ankaŭ
----------

* *Verslag van het Colloquium. Verleden, Heden en Toekomst van de Esperanto-Beweging in Vlaanderen*
**Ralph Johnson BUNCHE** (La 7-an de‏ aŭgusto 1904 - La 9-an de decembro 1971) estis usona profesoro pri politika scienco, diplomato kaj ŝtatisto, la dua peranto inter Israelo kaj la arabaj ŝtatoj en la Palestina milito de 1948 kaj la gajninto de la Nobel-premio pri paco en 1950, pri mediacio en Palestino, iĝante la unua reprezentanto de nigruloj kiu estis honorita per ĉi tiu premio. En 1963, li ankaŭ ricevis la Medalon de Libereco de la Prezidanto de Usono, Lyndon Johnson.

Vivo
----

 Ralph Bunch en sia junaĝo.
Bunche naskiĝis en la urbo Detrojto en Usono. Lia patro (Fred) estis frizisto kaj lia patrino (Olive Agnes née Johnson) estis amatora muzikisto. Kiam li estis infano, lia familio translokiĝis al Toledo kaj poste al Albuquerque en 1915. Lia patrino mortis en 1916, kaj lia patro, kiu forlasis Albuquerque por serĉi laboron, ne revenis al siaj infanoj post la morto de sia edzino. Iom da tempo poste li reedziĝis kaj Ralph neniam renkontis lin denove. Juna Ralph kreskis kun sia fratino Grace ĉe avino Lucy Taylor Johnson en Los-Anĝeleso.

Bunche studentiĝis kun tre bona rezulto ĉe Jefferson High School, studentiĝis ĉe la Universitato de Kalifornio en 1927, kaj tiam enskribiĝis en Harvard University. Por gajni iom da kroma mono, li laboris ĉe loka librejo. En 1928 li akiris magistron pri politika scienco, kaj en 1934 doktoriĝon. Tiutempe li jam laboris en la Departemento pri Politikaj Sciencoj en la Universitato Harvard. Li estis la unua nigra usonano, kiu doktoriĝis de usona universitato.

Profesia laboro
---------------

En la jaroj 1936-1938 li faris postdoktoriĝan antropologian esploradon ĉe la Londona Ekonomika Lernejo, kaj poste ĉe la Universitato de Kaburbo. Li tiam revenis por labori ĉe la Sekcio de Politika Scienco en Harvard University.

Dum dua Mondmilito, Bunche deĵoris en la usona sekreta servo, la Oficejo de Strategiaj Servoj, kaj en 1943 estis transdonita al la usona Departemento de Ŝtato. Li rapide fariĝis estro ĉe la Instituto pri Pacifikaj Rilatoj. Li partoprenis konferencon en San Francisco en 1945, kiu planis la fondon de Unuiĝintaj Nacioj. En la sekvaj jaroj li estis ligita kun la agadoj de la Unuiĝintaj Nacioj. Kiam la israela-araba konflikto komenciĝis en 1948, post la murdo de la mediaciisto de UN en Palestino, Folke Bernadotte, Bunche sukcedis lin. Li partoprenis ĉiujn pacajn intertraktadojn sur la insulo Rodoso, ellaborante batalhalton en 1949, tiel finante la Unuan Israelan-Araban Militon. Pro lia laboro li ricevis la Nobel-pacpremion en 1950. Poste, Bunche partoprenis pacajn intertraktadojn en konfliktaj regionoj kiel Kongo, Jemeno, Kaŝmiro kaj Kipro. En 1968 li fariĝis ĝenerala vicsekretario de UN.

Bunche multe okupiĝis pri la lukto por civilaj rajtoj en Usono. En 1963, li partoprenis la marŝon al Vaŝingtono, postulante altigon de la minimuma salajro kaj ĉesigo de rasapartigo. En junio 1970, lia sano malboniĝis kaj li rezignis sian postenon ĉe Unuiĝintaj Nacioj. Jaron poste, li mortis en Novjorko.

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Ralph Bunche** en Vikimedia Komunejo
**Roman Żuliński** (naskiĝis la 28-an de januaro 1837, ekzekutita la 5-an de aŭgusto 1864 en Varsovio) – pola instruisto de matematiko, kunlaboranto de Romuald Traugutt, pendumita sur deklivoj de Varsovia citadelo. Frato de Tadeusz, Józef Anzelm kaj Kazimierz.

En 1862 estis membro de la direkcio de Blanka Partio. Dum la Januara ribelo estis direktoro de ribela poŝto ĉe Nacia Registaro. Arestita la 6-an de marto 1864, enprizonigita en la X-a Pavilono de Varsovia Citadelo. La 30-an de julio samjare kondamnita al mortpuno. La 5-an de aŭgusto 1864 estis pendumita kune kun Romuald Traugutt, Józef Toczyski, Rafał Krajewski kaj Jan Jeziorański.

Li verkis *Zasady rachunku różniczkowego i całkowego* (Principoj de la infinitezima kalkulo (1859).

Fratoj
------

Tadeusz - kuracisto, diplomito de Jagelona Universitato. En Prago publikigis artikolon "Lech Czechowi" (Polo al ĉeĥo). Kunkreinto de subtera revuo "Wolność" (Libereco). Fine de 1864 formigras al Parizo, kie famiĝis kiel kuracisto-filantropo. En 1871 setlas en Lvovo, kie vivtenas kiel kemiisto-patologo en loka malsanulejo. Entombigita sur Liĉakiva tombejo.

Józef Anzelm - socia aganto, finis filozofion ĉe Jagelona Universitato, kunredaktoro de "Wolność", kun la fratoj kreis Towarzystwo Słowiańskie (Slava Societo). Entombigita sur Liĉakiva tombejo.

Kazimierz - pastro, fondinto de la Pola Asocio de Sacerdotoj en Ekzilo, en Lvovo pro patriota prediko en Stanisławów lige al funebra ceremonio de sia amiko estis persekutata - forigita ekster Aŭstrio-Hungario, kaj post sia reveno en 1893 sub premo de aŭstriaj regopovoj sendata al periferiaj paroĥejoj.

Bibliografio
------------

* Stefan Król, *Cytadela Warszawska* (Varsovia Citadelo), Książka i Wiedza, Warszawa 1978, p. 144
* Piotr Marek Stański, *Bracia Żulińscy: Tadeusz i Józef Anzelm* (Fratoj Żuliński: Tadeo kaj Jozefo Anzelmo), "Semper Fidelis" 3/2002.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 491102
* LCCN: n2016011845
* VIAF: 162913986
* ISNI: 0000 0001 1193 8246
* SUDOC: 182090574
* NKC: osd2014851911
 |
**David Dae HO** (ĉine 何大一, naskita novembron 3, 1952) estas ĉina-usona aidosesploristo konata pro sia revolucia esplorado sur la uzo de enziminhibitoroj (ankaŭ konataj kiel proteazinhibitoroj) por trakti malsanuloj kun aidoso.

Vivo
----

Ho naskiĝis en Tajvano, kaj enmigris al Usono kun sia familio en la aĝo de 12. David studis por bakalaŭro ĉe la Kalifornia Instituto de Teknologio, kiun li diplomiĝis kun honoroj en 1974, kaj kompletigis medicinstudojn en Harvard University. En 1981, dum lia laboro en la hospitalo, li iĝis konscia pri nova kaj nekonata malsano, kiu poste estus rivelita kiel aidoso.

Ekde 1984 li koncentriĝis pri esplorado pri tiu ĉi malsano. Dum lia esplorado, li publikigis pli ol 350 artikolojn, kiuj rivelis multe pri la reprodukta mekanismo de la malsano. Ho povis trovi traktadon kiu malrapidigas la indicon de reproduktado de la malsano, tiel signife plilongigante la vivdaŭron de multaj pacientoj. Nuntempe Ho laboras pri provo evoluigi preparan vakcinon por la aidosmalsano.

Ho gajnis plurajn premiojn por sia esplorlaboro. En 2001, li ricevis de la usona prezidento Bill Clinton la Prezidentan Civitanan Medalon, la dua plej grava civila honoro en Usono. En 1996, li estis nomita la Persono de la Jaro de la revuo Time, fakto kiu surprizis multajn legantojn. Responde al asertoj ke Ho ne estas konata figuro, la gazeto respondis ke "Ho ja ne estas bonkonata nomo, sed kelkaj homoj faras fraptitolojn kaj kelkaj homoj faras historion." En 2006, Kalifornia Guberniestro Arnold Schwarzenegger sciigis ke Ho estis induktita en la Kalifornia Ŝtata Halo de Famo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio David Ho en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Homo de la Jaro, 1996
* Aaron Diamond Aidoso Esplora Centro
* Rockefeller ĉefoj de Laboratorioj
* Ubben Lekcio ĉe DePauw Universitato; la 16-an de aprilo, 1997
* Intervjuo -- Akademio de Atingo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813172
* LCCN: no00027016
* VIAF: 161205459
* ISNI: 0000 0001 1463 9356
* SUDOC: 248187538
* NKC: nlk20030134246
 |