recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La ***Liber Linteus*** (latine *Tola libro (de Zagrebo)* aŭ *Libro de Agram*) estas la plej longa etruska teksto kaj la sola ampleksa tola libro. Laŭ supozoj, ĝi estis rita kalendaro.

La teksaĵo de la libro konserviĝis, ĉar oni uzis ĝin por banderolado de mumio en la ptolemeja Egipto. La mumio kaj la manuskripto estas nun rezervitaj en malvarmigata ĉambro de Arĥeologia Muzeo de Zagrebo, Kroatio.

Malkovro
--------

En 1848, Mihajlo Barić (1791–1859), kroata oficisto en la hungara reĝlando rezignis pri sia posteno kaj veturis al kelkaj landoj, inkluzive de Egiptio. Li aĉetis tie en Aleksandrio sarkofagon kun homina mumio kiel suveniron pri sia vojaĝo.

Barić starigis la mumion en sia domo (Vieno) en angulo. Post lia morto heredis ĝin lia frato, pastro Ilija en 1859, kiu donacis la mumion kaj la lanaĵojn (kun la tiam nekonata lingvo) al ŝtata instituto en 1867 (nun Arĥeologia Muzeo).

El la kelkaj spertuloj ekzamenintaj la lanaĵon, Jacob Krall malkovris unua, ke la lingvo estas etruska. Oni supozas ekeston de la lanaĵo en 250 a.K. kaj en ĉirkaŭo de Tuscany.

Teksto
------

### Strukturo

La libro estas apartigebla je 12 kolumnoj de la dekstra ĝis maldekstra flanko. La unuaj tri kolumnoj estas mankhavaj kaj tiel oni ne scias kie la libro komenciĝas.

La teksto havas 230 liniojn kun 1200 legeblaj vortoj. Oni uzis blankan inkon por la ĉefa teksto, dum ruĝan inkon por supersignoj kaj linioj.

### Enhavo

Ĉar oni ne komprenas la etruskan tekston oni povas rekoni kelkfoje nur nomojn de dioj, tiel oni supozas ties uzon kiel kalendaron pri etruskaj ritoj.

Oni trovis ankaŭ ripetiĝantajn vortkunmetojn kiel himnosimilan <ceia hia> en kolumno 7 kaj variojn de la frazo <šacnicleri cilθl špureri meθlumeri enaš> tra la tuta teksto.

vidu ankaŭ
----------

* *Tabula Cortonensis* – etruska enskribaĵo.
* *Cippus perusinus* - etruska enskribaĵo.
* *Pyrgi Tablets* - etruska enskribaĵo.
* Etruska civilizo
* Lemnia lingvo

Referencoj
----------

1. Arĥeologia Muzeo en Zagrebo, "The Egyptian Collection: The Zagreb Mummy" Arkivigite je 2006-05-18 per la retarkivo Wayback Machine.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Liber Linteus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *The Etruscan Liber Linteus* Arkivigite je 2008-12-01 per la retarkivo Wayback Machine; entenas tekstojn de la libro, supozitajn tradukojn.
* Informado pri Liber Linteus el la Arĥeologia Muzeo de Zagrebo Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
**Lode CRAEYBECKX** (naskiĝis la 24-an de novembro 1897 en Antverpeno, mortis samurbe la 25-an de julio 1976) estis urbestro de Antverpeno de 1947 ĝis sia morto en 1976, tiel iĝanta la plej longe servanta urbestro de la urbo en ĝia historio.

Biografio
---------

François Ferdinand Louis Craeybeckx (li mem uzis tamen la flandran nomon **Lode**) estis la filo de policisto el Limburgo kaj patrino de Lieĝo. Li studis ĉe la Reĝa Ateneo de Antverpeno antaŭ iri al la nova Universitato de Gento en 1917. Pro kunlaborado kun la germanaj okupantoj dum la Unua Mondmilito li estis kondamnita al malliberejo dum kvin jaroj, sed li estis liberigita post du jaroj.

Lode Craeybeckx geedziĝis kun Irma Lauwers en 1921. Ili havis du infanojn, Hilde kaj Herman. De 1925 ĝis 1931 li laboris kiel ĵurnalisto por la gazeto *De Volksgazet*.

En 1932 Craeybeckx komencis funkcii kiel advokato kaj eniris la mondon de politiko. Li iĝis konsilisto en Deurne por la Belga Socialista Partio. La saman jaron li eniris la parlamenton, kie li restis ĝis 1968. Li estis la posteulo de Willem Eekelers kiel urbestro de Antverpeno en 1947 kaj restis en tiu pozicio dum preskaŭ tridek jaroj, rekordo por la urbo.

De 1933 ĝis 1937 li estis municipestro de Deurne.

Atingoj
-------

Dum lia ofico kiel urbestro Antverpeno estis masive ŝanĝita. La *RUCA*-universitato (1965) kaj la *UIA*-universitato (1971) estis fonditaj (ambaŭ estis kunfanditaj kun la pli malnova *UFSIA* en la Universitato de Antverpeno en 2003). Muzeo Middelheim, subĉiela muzeo por modernaj skulptaĵoj, estis kreita en 1951. La urbo ricevis plibonigitan trafikinfrastrukturon kaj la urbo kaj la Haveno de Antverpeno estis forte vastigitaj.

Dum tiu periodo multaj el la pli malnovaj konstruaĵoj de la urbo, intervalantaj de la Mezepoko ĝis la 19-a jarcento, estis anstataŭigitaj per modernaj turdomoj, de kiuj multaj estis kritikitaj por esti banalaj aŭ malbelaj.

* Kategorio Lode Craeybeckx en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 438453
* GND: 1109941730
* LCCN: n80156393
* VIAF: 60392895
* ISNI: 0000 0000 7731 042X
* SUDOC: 083590889
* BNF: 12263657c
 |

Referencoj
----------

1. ↑   De Antwerpse Burgemeesters (nederlande). Arkivita el la originalo je 2008-06-15. Alirita 2008-01-25.
2. ↑   De Antwerpse Burgemeesters (nederlande). Arkivita el la originalo je 2008-06-15. Alirita 2008-01-25.
3. ↑   De Antwerpse Burgemeesters (nederlande). Arkivita el la originalo je 2008-06-15. Alirita 2008-01-25.
4. ↑   De Antwerpse Burgemeesters (nederlande). Arkivita el la originalo je 2008-06-15. Alirita 2008-01-25.
Skema skizo de XLEL-a liberelektrona lasero
**Liber-elektrona lasero** aŭ LEL, estas lasero kiu havas samajn optikajn trajtojn kiel konvenciaj laseroj, kiel ekzemple radio de ŝargitaj partikloj konsistanta el kohera elektromagneta ondo kiu povas atingi maksimuman povumon, sed kiu uzas kelkajn tre malsamajn funkciigajn principojn por formi la radion. Male al gaso-, likvaĵo-, aŭ solidsubstancaj laseroj kiel ekzemple diodaj laseroj, en kiuj elektronoj estas ekscititaj en malliberaj atomaj aŭ molekulaj statoj, LEL uzas relativan elektronradion kiel laseran medion kiu movas libere tra magneta strukturo, tial la esprimo liber-elektrona. La liber-elektrona lasero havas la plej vastan frekvenc-intervalon de iu lasera speco, kaj povas esti vaste agordebla, nuntempe laborante en ondolongo de mikroondoj, tra teraherca radiado kaj infraruĝa, ĝis la videbla spektro, ĝis ultraviola, ĝis rentgenradiadoj.

Liber-elektronaj laseroj estis inventitaj fare de John Madey en 1976 ĉe Universitato Stanford. La laboro eliris el esplorado farita fare de Hans Motz kiu proponis la vigleran magnetan konfiguracion ĉe la kerno de liber-elektrona lasero. Madey uzis 24 MeV-an elektronradion kaj 5 m longan vigleran por plifortigi signalon. Baldaŭ poste, aliaj laboratorioj kun akceliloj komencis evoluigi tiajn laserojn.

* Kategorio Liber-elektrona lasero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gábor Karádi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Karádi Gábor,** angle **Gabor M. Karadi** estis hungara-usona inĝeniero, profesoro, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2001).

Gábor Karádi  naskiĝis la 12-an de septembro 1924 en Budapeŝto kaj mortis tie la 19-an de decembro 2018.

Biografio
---------

Gábor Karádi frekventis militakademion en sia naskiĝurbo. En 1944 li iĝis leŭtenanto kaj fervoja fakulo. Dum la 2-a mondmilito li iĝis militkaptito en Sovetunio, kie li rajtis hejmenveni nur en 1947. Poste li plulernis en universitato en Budapeŝto, ekde 1950 li eklaboris samloke en la universitato sub gvidado de Emil Mosonyi. Inter 1954-1957 li havis postenon en ĵus fondita instituto. En 1964 li doktoriĝis. Ekde 1963 li instruis en universitato de Kartumo, baldaŭe en diversaj universitatoj de Usono. En Usono li estis katedrestro ĝis la emeritiĝo en 1997. Li okupiĝis precipe pri hidroelektraj centraloj kaj hidraŭliko. Li ricevis usonan premion en 1989.

Ĉefverko
--------

* *Hydropower design guidelines* (1990)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
Ilustraĵo de diverseco de specioj en la familio Lorisedoj, tipa familio de la superfamilio.
***Lorisoidea*** estas superfamilio de noktemaj primatoj kiuj vivas tra Afriko kaj Azio. Membroj estas galagoj kaj lorisedoj.: 34–35 Kiel Strepsirinoj, la lorisedoj estas rilataj al la lemuroj de Madagaskaro kaj estas foje inkluditaj en la infraordo *Lemuriformes*, kvankam ili estas foje metitaj ankaŭ en sian propran infraordon, nome *Lorisiformes* (Gregory, 1915).: 38 

La du nuntempe agnoskitaj familioj estas Lorisedoj, kiu enhavas la lorisojn, la galagojn, kaj parencajn speciojn, kaj la frata grupo de Galagedoj.

Notoj
-----

1. 1 2   Nekaris, N.A.I.; Bearder, S.K. (2011). "Chapter 4: The lorisiform primates of Asia and mainland Africa: Diversity shrouded in darkness". En Campbell, C.J.; Fuentes, A.; MacKinnon, K.C.; Bearder, S. K.; Stumpf, R.M. (eld.). *Primates in Perspective* (2a eld.). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-539043-8.
2. ↑   Cartmill, M.; Smith, F.H. (2011). The Human Lineage. John Wiley & Sons. p. 90. ISBN 978-1-118-21145-8.

* Kategorio Lorisoidea en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Lorisoidea en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800633
 |
Kamelot post koncerto en Kolonjo, 2009.
Kamelot koncerte en Kebeko en 2019.
**Kamelot** estas usona bando de potenca metalroko de Tampo, Florido, formita de Thomas Youngblood, en 1987. La norvega kantisto Roy Khan aliĝis por la albumo *Siége Perilous* (Danĝera sieĝo), kaj kunhavis listigon de kantoverkado kun Youngblood ĝis sia foriro en Aprilo 2011. La 22an de Junio, 2012, Youngblood anoncis en sia retejo ke la nova kantisto estos la sveda kantisto Tommy Karevik, kiu aperis en la albumo *Silverthorn* de Kamelot kiel la ĉefkantisto, kun-kantoverkisto, kaj vortumisto.

Je 2021, Kamelot estis publikiginta dek du studialbumojn, tri koncertalbumojn, du koncertajn DVD-ojn kaj du dek muzikfilmetojn.

Studialbumoj
------------

* Eternity (1995)
* Dominion (1997)
* Siége Perilous (1998)
* The Fourth Legacy (1999)
* Karma (2001)
* Epica (2003)
* The Black Halo (2005)
* Ghost Opera (2007)
* Poetry for the Poisoned (2010)
* Silverthorn (2012)
* Haven (2015)
* The Shadow Theory (2018)

Bibliografio
------------

* *Veritas: A Kamelot Legacy* (2020) – unua oficiala libro

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kamelot en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


* Kategorio Kamelot en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kamelot en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 739929
* GND: 10310737-X
* LCCN: no2006103457
* VIAF: 133311713
* ISNI: 0000 0001 1881 9987
* BNF: 14038638m
* MBA: 2449300a-6ca7-45da-8102-22789d256475
* BIBSYS: 9007779
 |
**Ludmila** estas malnova virina nomo de slava deveno, kiu signifas *Lidu milá* (*Al popolo kara*). Laŭ ĉeĥa civitana kalendaro ŝi festas festotagon la 16-an de septembro. La saman tagon oni festas laŭ romkatolika eklezia kalendaro festotagon de sankta Ludmila.

Al la 1-a de majo 2009 portis tiun ĉi nomon 85 939 loĝantoj en Ĉeĥio kaj ĝi estis la dektria plej ofta virina nomo. En neformalaj interparoloj kaj tekstoj ĝi estadas ofte transformata en formojn *Lída* aŭ *Lidka*. Plej ofta etulina formo aŭ karesnomo estas *Liduška* aŭ *Lidunka* (en Esperanto: *Ludminjo*).

Konataj Ludmiloj
----------------

* sankta Ludmila (860-921), avino de sankta Venceslao
* Ludmila Přemyslovna, grafino el Bogen kaj bavaria dukino. Ŝi famiĝis kiel fondintino de monaĥejo Seligenthal
* Ludmila z Poděbrad, ĉeĥa princino, filino de ĉeĥa reĝo Jiří z Poděbrad kaj lia edzino Johana z Rožmitálu
* Ljudmila Alexejevova, rusia historiistino
* Ludmila Andonovova, bulgara atletino
* Lída Baarová (1914-2000), ĉeĥa aktorino
* Ludmila Kasatkina, rusa aktorino
* Ludmila Ulickaja, rusa verkistino

* Kategorio Ludmila en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Lockheed F-104 Starfighter (F-104)** estas usona ĉasaviadilo.

Historio
--------

En decembro 1951, ĉefinĝeniero de Lockheed, Kelly Johnson vizitis Koreion, kaj demandis al pilotoj kion oni bezonas por iliaj aviadiloj. Pilotoj petis malgrandan kaj simplan ĉasaviadilon kun bona rendimento. Post la reveno el Koreio, li komencis desegnaĵon de nova ĉasaviadilo. Por flugi pli ol supersona rapido, Johnson uzis novan jetmotoron, General Electric J79. En novembro 1952, Lockheed prezentis novan aviadilon XF-104 al Aerarmeo, en 1954 XF-104 flugis en rapido maĥo 4. Usona Aerarmeo akceptis F-104 en 1955 por posteulo de F-100 Super Sabre. En bazo de XF-104, YF-104 flugis la 17-an de februaro 1956. Poste YF-104 modifiĝis, inkluzive de aerframa plifortigo aldono de vertikala direktalo. La unua F-104 estis komencita servon en 83-a ĉasaviadila flugilo la 28-an de januaro 1958.

La unua venko de F-104 okazis en 1967: Kvar F-104G de Tajvana aerarmeo kunfrontis kun 8 MiG-19 de Ĉina Popola Aerarmeo sur Ĝinmen. Dum la konflikto, du F-104G interkaptis du MiG-19. Poste tiu interkapto estis rekonata kiel unua venko de F-104 en aerbatalo. F-104 ankaŭ partoprenis en Vjetnama milito, sed ne batalis kun kontraŭulaj ĉasaviadiloj.

En 1970-jaroj, novaj ĉasaviadiloj kiel F-16 anstataŭis F-104. Itala aerarmeo uzis F-104 ĝis 2004.

Operaciado
----------

Teknike, F-104 havis maksimuman rapidecon pli ol tiu supersona, tamen pro malalta stabileco, F-104 havis multajn problemojn dum la operaciado.

Germana Aerarmeo perdis 110 pilotojn en F-104. La ĉefa kialo estis ke la Germana Aerarmeo operaciis ĝin kiel ĉasbombaviadilon, tamen F-104 estis dezajnita kiel altrapida interkapta ĉasaviadilo, kiu flugas en alta alteco. Ĉar ĝi flugas en malalta alteco kun multaj ekipaĵoj, akcidentoj de F-104 plioftiĝis ĝis mezo de la 1960-jaroj. En 1967, nova inspektoro de Germana Aerarmeo, Johannes Steinhoff ordonis haltigon de la operado de F-104 ĝis ĝi laŭos al la sekurecaj postuloj. Post la modifo, akcidentoj malplioftiĝis sed ankoraŭ restis struktura problemo. En 1966, la germana ĵurnalo, Der Spiegel en sia raportaĵo pri la funkciado de ĉasaviadiloj demandis kial la Germana aerarmeo nuligis planitan aĉeton de *Mirage*. Kune kun suspektoj pri korupto, la teknikaj problemoj de F-104 kaj alta perdo de pilotoj estis nomitaj la "Starfighter-aferoj".

Specifaĵo (F-104G)
------------------

* Longo: 54ft 8in (16.66 m)
* Alto: 13ft 6in (4.11 m)
* Enverguro: 21ft 9in (6.63 m)
* Maks. rapido: Maĥo 2.0 (1,528 mph, 2,459 km/h)
* Povejo: Unu General Electric J79 jetmotoro

Referencoj
----------

1. ↑  Bowman, Martin W. Lockheed F-104 Starfighter. Ramsbury, Marlborough, Wiltshire, UK: Crowood Press Ltd. 2000. ISBN 1-86126-314-7.
2. ↑  Feliĉa naskiĝo al F-104: 60 jaroj de Starfighter angle
3. ↑  *La aferoj de Starfighter*. Der Spiegel. La 24-an de januaro 1966. germane
4. ↑  Joftin, Laurence K. Jr. *Peto por rendimento: La evoluo de moderna aviadilo*, NASA. Washington, US: NASA. angle

Vidu ankaŭ
----------

* Usona Aerarmeo

* Lockheed F-104 Starfighter en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lockheed F-104 Starfighter en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Loipersdorf im Burgenland,** hungare **Lipótfalva** estas ne memstara, malgranda vilaĝeto en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Loipersdorf-Kitzladen.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro:
* Telefonprefikso:
* Poŝtkodo: 7411
* Aŭtokodo: OW
* 47° 20′ 00″ N 16° 04′ 30″ O﻿ / ﻿47.33333 °N, 16.07500 °O﻿ / 47.33333; 16.07500 (mapo)Koordinatoj: 47° 20′ 00″ N 16° 04′ 30″ O﻿ / ﻿47.33333 °N, 16.07500 °O﻿ / 47.33333; 16.07500 (mapo)

Situo
-----

Pinkafeld troviĝas je 6 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1334 en hungara formo *"Lipotfalva"*. En 1532 la turkoj detruis la vilaĝon. La turkoj detruis ĝin en 1532. En 1910 vivis en Lipótfalva 913 homoj (aŭstroj en majoritato, ciganoj en minoritato). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. En 1971 Kitzladen kaj Loipersdorf unuiĝis. En 1976 moderna lernejo konstruiĝis.

Vidindaĵoj
----------

* luterana preĝdomo de 1902

* Kategorio Loipersdorf im Burgenland en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **preĝejo Sankta Mikaelo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Városlőd.

Historio
--------

En tiu loko monaĥejo kun gotika kirko estis konstruita en la 14-a jarcento. La unua mencio okazis en 1347, sed post longa konstruado la fonda dokumento estis skribita nur en 1387. En 1480 edzino de Matiaso la 1-a (Hungario) vizitis la monaĥejon. Pro la kontraŭturkaj bataloj la preĝejo ruiniĝis, la monaĥejo preskaŭ plene malaperis, ja mem la hungaroj eksplodigis ilin en 1544 por la turkoj ne havu ilin. Tamen pri ili restis pentraĵo, laŭ tio ĝi estis defendkirko. En 1728 ŝvaboj alvenis, post 2 jaroj la paroĥo refondiĝis. La nun videbla baroka preĝejo estis konstruita inter 1747 kaj 1750 fare de Márton Bíró. Dum la rekonstruo oni profitis la kelkajn restintajn murojn. La orgeno estis farita en 1930, renovigita en 2011.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en mezo de placo. En mezo de la fasado la kvadrata turo plene relifas, la enirejo funkcias tra la turo. La turopinto estas bulboforma. En flanko de la navo la sakristio aliĝas. La absido estas plurlatera. La ĉefaltaro estis farita ĉirkaŭ en 1750 por la Baziliko de Veszprém, tamen ĝi estas nun tie ĉi. Ĝi prezentas Sanktan Mikaelon, kiam li venkas la drakon. Ankaŭ la predikejo estas mirinda. Estas 3 flankaj altaroj: Koro de Jesuo, Koro de Maria kaj Virgulino de Lourdes. Menciindas 2 statuoj pri Sankta Antonio kaj Sankta Terezia.

Kermeso okazas la 29-an de septembro.

Aerfoto

Fontoj
------

* 
* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2018-05-03 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Lopuŝne,** ukraine **Лопушне,** hungare **Leveles** [leveleŝ] estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Miĵgirja, en municipo de Torunj.

Transkarpata provinco en Ukrainio
Distrikto de Miĵgirja en Transkarpatio

Bazaj informoj
--------------

* 48° 39′ 05″ N 23° 35′ 35″ O﻿ / ﻿48.65139 °N, 23.59306 °O﻿ / 48.65139; 23.59306 (mapo)Koordinatoj: 48° 39′ 05″ N 23° 35′ 35″ O﻿ / ﻿48.65139 °N, 23.59306 °O﻿ / 48.65139; 23.59306 (mapo)
* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 658 m
* Loĝantaro: 650
* Poŝtkodo: 90015
* Telefonprefikso: 03146

Situo
-----

Historio
--------

La vilaĝo fondiĝis proksimume en 1600. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Lopuŝne. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------

* Kategorio Lopuŝne en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Lommiswil (stacidomo). |



**Lommiswil** estas komunumo en la distrikto Lebern en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 1 442 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Lommiswil situas sur terenteraso sude de la Ĵurasa Montaro kun bela vido al la ebenaĵo de la Aro, kiu etendiĝas inter Bielo kaj Soloturno. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Lommiswil kaj Im Holz kaj diversaj izolitaj bienoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sub la kresto de *Hasenmattwiese* sur alteco de 1360 m s.m. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5.76 km², de kiuj 43% estas kovritaj de arbaro, 45% servas por agrikulturo kaj 12% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Lommiswil limas en nordoriento al Oberdorf, en sudoriento al Bellach, kaj en sudokcidento, okcidento kaj nordokcidento al Selzach.

Trafiko
-------

Lommiswil situas flanke de la gravaj aŭtomobiltrafikvojoj, tamen ĝi estas facile atingebla de Grenchen kaj de Soloturno. Tra la komunumo pasas la fervojlinio de Soloturno al Moutier, kiu estis inaŭgurita la 1-an de aŭgusto 1908. Ekzistas stacidomoj en Lommiswil kaj en Im Holz. Ek de la jaro 2007 la komunumo ankaŭ estas konektita per buslinio al la loka busreto de la urbo Grenchen. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A5 situas en distanco de proksimume 10 kilometroj sudokcidente apud Grenchen respektive sudoriente apud Soloturno.

Vidindaĵoj
----------

Inter Lommiswil kaj Oberdorf situas ŝtonminejo, kie videblas interesaj piedŝpuroj de dinosaŭroj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Lommiswil datiĝias el la jaro 1292 kiel *Lomolzwile*. Dum mezepoko en Lommiswil troviĝis la Kastelo Schauenburg, kiu estis detruita en la jaro 1375 de la soldistoj de
*Enguerrand la 7-a de Coucy*. En la jaro 1389 Lommiswil kune kun la Senjorujo Altreu fariĝis havaĵo de la urbo Soloturno kaj formis ĝis la Helveta Revolucio de 1798 parton de ties Voktejo Lebern.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 4-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Urs Zurschmiede*: *Lommiswil* en *Historia Leksikono de Svislando* (2008-01-29)

Vidu ankaŭ
----------

* Lommiswil (stacidomo)
* Im Holz (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lommiswil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Lommiswil
* Lommiswil en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Lommiswil** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Dinosaŭroŝpuroj en la ŝtonminejo de LommiswilDinosaŭroŝpuroj en la ŝtonminejo de Lommiswil

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Lebern |
| --- |
| Balm ĉe Günsberg  •  Bellach  • 
Bettlach  •  Feldbrunnen-Sankt-Niklaus  •  Flumenthal  •  **Grenchen**  •  Günsberg  •  Hubersdorf  •  Kammersrohr  •  Langendorf  •  Lommiswil  •  Oberdorf  •  Riedholz  •  Rüttenen  •  Selzach |  |

 |
**Lerneja paŭzo** estas la tempo inter du lernejaj lecionoj. Laŭ la lernejaj sistemoj de la diversaj landoj, laŭ aĝoj de la lernantoj respektive laŭ la specoj de lernejo, ili povas varii laŭ longeco, kutime inter 5 kaj 30 minutoj. Dum la malgrandaj paŭzoj de 5 aŭ 10 minutoj precipe servas por tio en kazo de neceso translokiĝi de unu klasejo al alia, kaj grandaj paŭzoj de 15 ĝis 30 minutoj ebligas trinki aŭ manĝi ion, iom moviĝi en aŭ ekster la lerneja konstruaĵo, kaj en iuj ŝtatoj laŭ la leĝoj pri fumado de adoleskuloj ankaŭ ebligas al la lernantoj laŭdezire fumi cigaredon.

En elementaj lernejoj, en kiuj la lerneja klaso kutime havas siajn lecionojn en unu sama klasejo kaj do ne tiom ofte devas translokiĝi de unu lerneja loko al alia, la etaj paŭzoj povas forfali aŭ povas laŭbezone en la klasejo interrompi la lecionan lernadon.

Se en lernejo ankaŭ antaŭvidatas posttagmezaj lecionoj, kutime post la 12-a horo ankaŭ antaŭvidatas aparte granda tagmeza paŭzo por tagmanĝo kaj pli ampleksa ripozo de la lernantoj.

Celo
----

El medicina vidpunkto, lernejaj paŭzoj ne nur estas agrabla distro por la lernantoj, sed nepre necesaj, por kapabligi kaj la lernantojn kaj la instruantojn efektive plenumi la lecionojn – kaj por bone lerni kaj por bone instrui. Por pli junaj lernantoj la relative sensporta lernado en lecionoj kaj la atendo de la instruisto, ke ili koncentrigu sian atenton kaj ne pli ol nepre necese moviĝu en la klasejo, bezonas relative grandan disciplinon. Aparte por ili la ebleco dum la paŭzoj amplekse moviĝi, sporti, ludi estas esenca senstreĉiĝo. Por pli aĝaj infanoj, adoleskuloj kaj ankaŭ lernantaj plenkreskuloj la paŭzoj interalie ankaŭ servas por la intelekta reflektiĝo de la ĵus lernita materialo. Ĉiukaze, kaj ĉe tre junaj lernantoj kaj ĉe pli aĝaj, la paŭza tempo tamen ankaŭ esence servas por sociaj kontaktoj, kio en ĉiuj aĝgrupoj gravas por la psika bonfarto kaj emocia stabileco – kaj tiu psika bonfarto estas plia fiziologia kriterio por efektiva lernado.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lerneja paŭzo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* "lerneja paŭzo kaj moviĝo" (germanlingva artikolo en formato PDF)

Referencoj
----------
Longa glavo.
**Longoglavo** (aŭ **longa glavo**) estas tipo de glavo el Eŭropo karakterizita pro havado de krucforma ŝirmo-butono kun tenilo por dumana uzo (ĉirkaŭ 16 ĝis 28 cm), rekta du-randa klingo de ĉirkaŭ 85 ĝis 110 cm, kaj pezo de proksimume 1 ĝis 1.5 kg.

Senarmaĵaj longglavistoj (plato 25a de la gvidlibro de 1467 de Hans Talhoffer).
La "longglava" tipo ekzistas en morfologia kontinuo kun la mezepoka kavalira glavo kaj la renesanca *Zweihänder*. Ĝi hegemoniis dum la fino de la Mezepoko kaj dum la Renesanco (proksimume 1350 ĝis 1550), kaj frua kaj malfrua uzado atingante ĝis la 13a kaj la 17a jarcentoj.

Notoj
-----

1. ↑   Loades, Mike (2010). Swords and Swordsmen. Great Britain: Pen & Sword Books. ISBN 978-1-84884-133-8.
2. ↑  "Hand-and-a-Half Sword". Metropolitan Museum of Art. Arkivita el la originalo la 19an de julio 2017. Alirita la 19an de junio 2020. "Wt. 3 lb. 7 oz. (1560 g)"

* Kategorio Longoglavo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 695100
* GND: 4166711-6
 |
**Lovran** estas urbo en Istrio (Kroatio). Ĝi situas en la okcidenta marbordo de la golfo Kvarner kun loĝantaro de 3.241 (censo de 2001). Ĝia nomo devenas el laŭro (*Laurus nobilis*), kiel montrate en la blazono.

Priskribo
---------

Lovran estas unu el plej malnovaj marbordaj setlejoj de la orienta marbordo de Istria duoninsulo. Komence de la Mezepoko ĝi jam estis grava urba kaj ŝipkonstrua centro de norda Adriatiko. Sekve de rapida disvolviĝo de havenurboj najbaraj (Trieste, Pula kaj Rijeko), kiuj iĝis la novaj kaj hegemoniaj urbaj centroj en la regiono, Lovran perdis sian gravan signifon.

Tamen meze de la 19-a jarcento la areo gajnis hegemonion kiel moda ripozejo de la nobelaro de Aŭstrio-Hungario. Longa tradicio de turismo pludaŭras en Lovran, kaj ĝi formas kernon de ties ekonomio.

La regiono estas riĉa per kultura kaj historia heredo. Vizitindas preĝejo kun mezepokaj freskoj kaj skribaĵoj de Glagolita alfabeto, kaj la turo de 14-a jarcento (Sankta Georgo) ene de malnova urbo, same kiel ruraj medioj, arkitekturaj konstruaĵoj kun ĉirkaŭaj parkoj, kaj ĉefe ĉemara longega promenejo de multaj kilometroj, kiu ligas multajn najbarajn vilaĝojn.

En la jaro 2001 okazis en Lovran la Konferenco de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj ILEI.

Somere de 2005 sidejis en Lovran la partoprenantoj de postkongreso de SAT ĵus okazinta en Zagrebo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lovran en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Turisma Asocio de Lovran
* www.itm.hr - Pri Lovran Arkivigite je 2007-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
**Los Fayos** [losFAĝos] estas municipo de Hispanio, en la centrorienta parto de la komarko *Tarazona y el Moncayo* kies ĉefurbo estas Tarazona, en la okcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Loĝloko ĉe la ravino kaj kavaĵoj.
Los Fayos estas municipa teritorio en la centrorienta parto de la komarko *Tarazona y el Moncayo*, kie ĝi okupas tre malgrandan teritorion sudokcidente de tiu de Tarazona, lime kun la municipaj teritorioj de Tarazona, Torrellas kaj Santa Cruz de Moncayo.

La loĝloko Los Fayos mem estas je 89 km nordokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 6 km de Tarazona, komarka ĉefurbo. Ĝi estas sur 569 msm, alirebla nur el Torrellas. Apud la loĝloko estas la Akvobaraĵo de Val (1996), kiu kolektas akvon el riveroj Val kaj Queiles.

Historio
--------

La preĝejo.
La akvobaraĵo.
Estas multaj enrokaj kavaĵoj, kelkaj konektitaj artefarite kaj eble uzitaj kvazaŭ enroka kastelo.

La araboj okupis la lokon dum jarcentoj. La konkero de Tarazona fare de Alfonso la 1-a en 1119 sugestas, ke plej verŝajne ankaŭ Los Fayos estis konkerita de kristanoj samjare. En tiu epoko estis gvatoturo, el kio restas nur malmulto el fundamento.

La loĝantaro post la kristana konkero restis grandparte de mudeĥaroj kaj poste de moriskoj, kies forpelo rezultos en enorma demografia kaj ekonomia krizo. Ĉirkaŭ la 16-a jarcento oni konstruis la preĝejon.

En 1610 la islamdevena loĝantaro estis definitive forpelita, kio rezultis en la forigo de centoj da moriskoj el la valo, nome ekonomia kaj demografia krizo, kaj ĝi ne rekuperiĝis de tio ĝis la 18-a aŭ 19-a jarcentoj. Los Fayos demografie kreskiĝis nur ekde la dua duono de la 19-a jarcento, sed poste tamen preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj ankaŭ en Los Fayos oni malaltiĝis ĝis nunaj 131 loĝantoj.

Ekonomio
--------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (olivarboj, migdalarboj, fruktoĝardenoj kaj cerealoj) brutobredado (ŝafoj), kaj sekva nutrindustrio (vino, oleo), krom ekstera dungado. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo kun mudeĥarstila sonorilturo de la 18-a jarcento; ermitejo de la 12-a jarcento, elfosita enroke; restaĵoj de kastelo kaj de monaĥejo same elfositaj enroke; la palaco de la dukoj de Villahermosa,​ konstruita el briko dum la 17-a jarcento; kaj restaĵoj de la Akvedukto de Los Fayos.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Los Fayos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807527
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Luchsingen-Hätzingen (stacidomo). |


**Luchsingen** estis ĝis la 31-a de decembro 2010 politika komunumo en Kantono Glaruso, en Centra Svislando. Ĝi havis 1132 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. Kun efiko de la 1-a de januaro 2011 la komunumo Luchsingen estis integrita al la nova komunumo Glaruso Sudo.

Geografio
---------

Luchsingen situas ĉe la bordo de la rivero Linth en ties supra valo. La komunumo konsistas krom la ĉefvilaĝo el Adlenbach, kaj el la ĝi 2003 memstaraj komunumoj Hätzingen kaj Diesbach. Sur la teritorio de la komunumo situas la Lago de Oberblegi.

Najbaraj komunumoj ĝis la komunuma reformo
------------------------------------------

La komunumo Luchsingen limis en nordokcidento al Glaruso, en nordoriento al Schwanden, en oriento al Haslen, en sudoriento denove al Schwanden, en sudsudoriento al Elm, en sudo al Betschwanden, en sudokcidento al Braunwald, kaj en okcidento al Muotathal (SZ).

Trafiko
-------

La loko disponas pri la stacidomo *Luchsingen-Hätzingen* ĉe la trajnlinio de Rapperswil tra Glaruso al Linthal. Ekzistas aertelfero al la monto *Brunnenberg*.

Tra la Luchsingen pasas la kantona ĉefvojo n-ro 17, kiu de Glaruso kondukas tra la Klausen-Pasejo al Altdorf en Kantono Urio.

Vidindaĵoj
----------

La lignaj domoj de la malnova vilaĝocentro de Adlenbach en la jaro 1972 estis deklaritaj nacia monumento.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Luchsingen datiĝas el la jaro 1274.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2004 la ĝis tiam memstaraj komunumoj Hätzingen kaj Diesbach estis integritaj al Luchsingen.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2011 la komunumoj Betschwanden, Braunwald, Elm, Engi, Haslen, Linthal, Luchsingen, Matt, Mitlödi, Rüti, Schwanden, Schwändi, kaj Sool estis surbaze de la glarusa komunumreformo kunigitaj al la nova komunumo Glaruso Sudo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Karin Marti-Weissenbach*: *Luchsingen* en la *Historia Leksikono de Svislando* (2008-07-16)

Vidu ankaŭ
----------

* Luchsingen-Hätzingen (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Luchsingen
* Luchsingen en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Luchsingen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bildoj
------

* Vilaĝcentro de LuchsingenVilaĝcentro de Luchsingen
* Vilaĝeniro de DiesbachVilaĝeniro de Diesbach
* Malnova lernejo de DiesbachMalnova lernejo de Diesbach
* Vilaĝocentro de HätzingenVilaĝocentro de Hätzingen
* Legler-Kabano, komunumo LuchsingenLegler-Kabano, komunumo Luchsingen

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Glaruso |
| --- |
| ***Glaruso:*** Glaruso • Ennenda • Netstal • Riedern*Glaruso Nordo*: Bilten • Filzbach • Mollis • Mühlehorn • Näfels • Niederurnen • Oberurnen • Obstalden*Glaruso Sudo*: Betschwanden • Braunwald • Elm • Engi • Haslen • Linthal • Luchsingen • Matt • Mitlödi • Rüti • Schwanden • Schwändi • Sool | BlazonoBlazono |

 |
*Tiu ĉi artikolo temas pri urbo en Rusio. Pri samnomata rusa verkisto temas artikolo Miĥail Lermontov.*

---

**Lermontov** (ruse *Лермонтов*) estas urbo en Stavropola regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 07418.

La urbo estis fondita en jaro 1953 kiel loĝejo por uzo de urania minkampo.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1956.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Lermontovskij (Лермонтовский) ekde 1953 ĝis 1956.

La interurba telefona kodo estas 86535, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas apud Norda Kaŭkazo en 5 km de fervoja stacio Skaĉki (Скачки).

En jaro 1959 la urbo havis 10,8 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 23 mil loĝantojn.

Flago de Stavropola regiono
Urboj de Stavropola regiono

**Ĉefurbo**: Stavropol

Blagodarnij |
Budjonnovsk |
Georgijevsk |
Ipatovo |
Izobilnij |
Jessentuki |
Ĵeleznovodsk |
Kislovodsk |
Lermontov |
Miĥajlovsk |
Mineralnije Vodi |
Neftekumsk |
Nevinnomissk 
Novoaleksandrovsk |
Novopavlovsk |
Pjatigorsk |
Svetlograd |
Zelenokumsk 

 

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **lojalo** aŭ pli bone **lojaleco** estas eco de iu, io lojala, nome Fidela al la estro, la reĝo, la registaro kaj Aganta konforme al tio, kion postulas la honoro, sincereco, fideleco al la promesoj. La lojaleco estas sindevontigo de persono aŭ civitano al ŝtato, reganto, komunumo, persono, idearo aŭ al si mem.

Ne estas interkonsento inter filozofoj pri tio al kio oni povas esti lojala. Kelkaj asertas, ke oni povas esti lojala al tre ampleksa gamo de aferoj, dum aliaj argumentas, ke oni povas esti lojala nur al alia persono kaj ke tio estas tre strikte interpersona rilato.

La lojaleco estas principo kiu esence konsistas en neniam nehelpi difinitan personon aŭ socian grupon al kiu oni estas unuigita per ligiloj ĉu de amikeco ĉu de alia socia rilato, tio estas, la plenumo de honoro kaj dankemo; la lojalo estas ligita ĉefe al la rilato en grupo. La lojaleco estas plenumo de tio postulita de la leĝoj de la fideleco, dankemo kaj de la honoro.

Vidu ankaŭ
----------

* Fideleco

Notoj
-----

1. ↑  PIV, NPIV Alirita la 1an de januaro 2020.

* Kategorio Lojaleco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Lojaleco en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 675274
* GND: 4168194-0
* LCCN: sh85078691
* NKC: ph292477
* BNE: XX528662
 |
La rivero Lualaba (markita ruĝe)
**Lualaba** estas rivero fluanta en orienta parto de la Demokratia Respubliko Kongo. Laŭ la volumeno de akvo, ĝi estas la plej granda fonto de la rivero Kongo. Lualaba estas longa je 1800 kilometroj. La rivero komenciĝas en la provinco Katanga en la tiea altaĵo Katanga, je la alteco de 1400 metroj super la marnivelo. Ĝi fluas norden ĝis la urbo Kisangani, kie oficiale komenciĝas la rivero Kongo.

La rivero Lualaba estis supozata kiel la fonto de Nilo. Ekspedicio de Henry Morton Stanley pruvis tamen, ke ĝi fluas al Atlantiko. La riveron esploris ankaŭ franca koloniisto Pierre Savorgnan de Brazza.

**Lukugo** aŭ **Lukuga** estas alfluanto de la rivero Lualabo en la Demokratia Respubliko Kongo (DRK) kiu drenas el la Lago Tanganjiko. Ĝi montras maloftan karakteron ĉar ties fluo varias ne ĝuste laŭsezone sed ankaŭ pro pli longdaŭraj klimataj fluktuoj. Tipe la rivero repondecas por 18% el la avo perdita el la lago, dum la resto perdiĝas pro vaporiĝo. La rivero estas hejmo de hipopotamoj kaj krokodiloj.

La rivero nomigas la nove kreitan provincon Lualaba.

Referencoj
----------

1. ↑  *The fountains of the Nile*, The New Yorker la 8-an de oktobro 1960
2. ↑   Klerkx, J.; Imanackunov, Beishen (2003). Lake Issyk-Kul: its natural environment. Springer. ISBN 1-4020-0900-3. p. 241.
3. ↑  Inbar, Michael (2010-12-21). "Horror in the Congo: Croc attack kills legendary guide". MSNBC. Konsultita la 2011-12-11.  Arkivigite je 2011-12-23 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Lualaba en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Ludoj de Bona Volo**, nomataj ankaŭ *ludoj de amikeco*. estis internacia sporta konkursaro organizita de Ted Turner en la tempo de la Malvarma Milito, reage al la olimpikaj bojkotoj de 1980 kaj 1984.

La ludoj okazis unuafoje en 1986 en Moskvo. Ili estis kvazaŭ malgrandaj olimpikoj. En 182 konkursoj partoprenis 3.500 sportistoj el 79 landoj.

Turner per la aranĝo de 1986 nutris siajn televidajn staciojn WTBS kaj CNN per multaj horoj da sporta programo. Interesaĵo estis, ke unuafoje post 1976 mondnivele konkursis sovetiaj kaj usonaj sportistoj, ĉar en 1980 Usono bojkotis la olimpikon en Moskvo kaj en 1984 Sovetio bojkotis tiun en Los-Anĝeleso.

Okazintaj ludoj
---------------

| Jaro | Urbo kaj lando | Notoj |
| --- | --- | --- |
| 1986 | Moskvo (Sovetio) | 3.000 sportistoj el 79 landoj |
| 1990 | Seattle ( Usono) | 2.300 sportistoj el 54 landoj |
| 1994 | Sankt-Peterburgo ( Rusio) | 2.000 sportistoj el 74 landoj |
| 1998 | Novjorko (Usono) |  |
| 2001 | Brisbane ( Aŭstralio) | Lastaj ludoj |
| 2005 | Fenikso (Usono) | planita, sed nuligita en 2001 |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ludoj de Bona Volo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 304693
 |
**Louise BRYANT** (naskiĝis la 5-an de decembro 1885 en San-Francisko, mortis la 6-an de januaro 1936 en Sèvres) estis usona marksisto, sufrageto kaj verkisto.

Kiam Bryant havis dudek jaroj ŝi translokiĝis al Portland por ĉeesti la Universitaton de Oregon. Tie ŝi fariĝis aktivulino en la movado por virina balotrajto kaj ankaŭ komencis karieron kiel verkisto.

Ŝi renkontis verkiston John Reed, kiu fariĝis ŝia kunulo kaj profesia kolego ĝis lia frua morto en 1920.

Ili translokiĝis al Novjorko, kie ili asociiĝis kun grupo de radikalaj ĵurnalistoj ĉirkaŭ la revuo *The Masses* (*esperante*: La Amasoj). Bryant verkis multe da politikaj artikoloj, poezio kaj estis milit-korespondanto dum la Unua mondmilito. Ŝi fariĝis aŭtoritato pri la Rusa registaro, ĝia eksterlanda politiko, kaj socialismo post la apero de ŝia libro *Six Red Months in Russia* (*esperante*: Ses ruĝaj monatoj en Rusio).

Bryant mortis pro hemoragio kaj estis sepultita en *Des Gonards*-tombejo en Versajlo.

* Kategorio Louise Bryant en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Biografio pri Bryant, artikoloj de Bryant kaj la tuta *Six Red Months in Russia*
* angle Biografieto pri Bryant


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 12560
* GND: 119419459
* LCCN: n50055881
* VIAF: 67275550
* ISNI: 0000 0000 8147 5470
* SUDOC: 076621413
* BNF: 10939213d
* BIBSYS: 90102447
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Japana lampiono
Festivalo de lampionoj en Nagasako
**Lampiono**, el la itala *lampione*, estas lampeto por iluminado. En origina itala signifo *lampione* (laŭlitere "granda lampo") estas publika fosta lampo, sed en la germana, *lampion* estas dekoracia lampeto, sekve la ekzakta koncepto pri lampiono ne estas klara, ĉar ŝajne ĝi arias laŭ la regiono, epoko kaj aŭtoro. Al kelkaj homoj ili estas paperlanterno, al aliaj, estas sinonimo de eta petrollampo, al aliaj estas lampoj kun koloraj vitroj. Eble pro tio estas moko: *Kiom da esperantistoj oni bezonas por substitui UNU lampon?* Respondo: *41 por korekti la ortografion de la retmesaĝoj kiuj atakis tiujn kiuj korektis la ortografion por citi PIVon kaj por informi la diferencojn inter lampo, lampiro kaj lampiono*.

Ĝenerale oni akceptas ke lampiono estas eta lampo, movebla, sed ne portebla (male al lanterno) kaj ke lampiono estas fajra lampo (kandela, olea, petrola, ne elektra):

Citaĵo el la klasika Esperanto-literaturo
-----------------------------------------

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** La popo donis iom da sankta oleo el la lampiono pendanta antaŭ la ĉef-ikono de la malgranda, mizera preĝejeto *(Vasilij Eroŝenko,* El vivo de ĉukĉoj*). **"*** |

 |

Notoj
-----

1. ↑  la plena moka teksto *"Kiom da esperantistoj..."* legeblas ekzemple ĉi tie

* Kategorio Lampiono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Elfluo de akvobaraĵo Llyn Brianne, Kimrio frue post la unua plenigo.
**Llyn Brianne** estas man-farita lago aŭ rezervejo en la akvoj de la rivero Towy en centra Kimrio. Tiu rezervejo estis konstruita de Wimpey Construction en la finaj 1960-aj kaj komencaj 1970-aj jaroj por reguligi la fluon de la rivero Towy por elteni grandan kvanton de trinkakvo ĉe Nantgaredig en la malaltaj lokoj de la rivero ĉe Carmarthen, havigante akvon al la vorkoj de akvotraktado de Felindre; tiu traktita akvo estas entubita al granda areo de Suda Kimrio, kiaj Swansea kaj Neath kaj ĝis la bordoj de Cardiff.

Referencoj
----------

1. ↑  Engineering Timelines

Bibliografio
------------

* Lillicrap, R. J. *The Llyn Brianne Dam and the River Towy Scheme*. Llandovery: Llandovery Publications, 1998.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Llyn Brianne en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Analizo de la Akvobaraĵo Arkivigite je 2008-04-26 per la retarkivo Wayback Machine
* Hydroelectricity scheme Arkivigite je 2008-05-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Panoramic movies of the dam Arkivigite je 2016-03-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Llanelli's Water Past and Present Arkivigite je 2013-04-23 per Archive.today
*Loft* en Ĉikago (Usono).
***Loft*** povas esti supra etaĝo aŭ mansardo en konstruaĵo, rekte sub la tegmento (en la uzado de Usono) aŭ ĝuste stokeja spaco sub la tegmento kutime alirita per ŝtuparo (en la uzado de Britio) aŭ lifto. Lofta apartamento referencas al granda adaptebla malferma spaco, ofte konvertita por loĝeja uzo (konvertita *loft*) el alia antaŭa uzado, ofte el malpeza industrio, ateliero, stokejo ktp. Aldone al la diversa konfuzo, kelkaj konvertitaj *loft*-oj inkludas suprajn malfermajn *loft*-ajn areojn. Ĝenerale temas pri granda spaco kun malmultaj dividoj, grandaj fenestroj kaj tre lumeca. Plej ofte tiel ne estas divido inter kuirejo, manĝoĉambro, salono, studio, biblioteko, dormoĉambro ktp. Povas esti aparta nur necesejo. Temas pri tipo de loĝejo taŭga por unusola loĝanto aŭ paro, artistoj, bohemiuloj, studentoj ktp.

Konstruaĵoj de "loft" en Madrido (Hispanio), konstruitaj en 2008.
La neceso de grandaj spacoj kaj la tro altaj luprezoj de domoj kaj apartamentoj okazigis la fakton, ke jam ne uzataj fabrikoj, atelieroj kaj stokejoj ricevis novan grandan gravon por kelkaj sektoroj de la loĝantaro. Dekomence ili estis uzataj de studentoj kaj artistoj pli malpli eksterleĝe; iom post iom ili estis rehabilitaj kaj adaptitaj al restoracioj, vendejoj, art-studioj ktp. Rapide ties uzado pliampleksiĝis al hejma uzado, plej ofte kiel luksaj loĝejoj, spac-havaj, trankvilaj kaj komfortaj.

La koncepto ke la situo de "loft"-oj estas en ruinigitaj industriaj areoj, nome danĝeraj lokoj por loĝadi, pro la antikveco de la spacoj, la difektoj en elektro, konstruado aŭ aliaj servoj estas multaj, okazigis ke la industrio de nemoveblaĵoj disvolvigas novan merkaton, kaj konstruas novajn konstruaĵojn desegnitajn speciale por esti uzataj kiel *loft*.

Bibliografio
------------

* Zukin, Sharon (1989). Loft living: culture and capital in urban change. Rutgers University Press. ISBN 0-8135-1389-8.
* Filiatrault,Karyn (2013-07-13). "Will It Be Hard or Soft When You're Buying A Loft in Toronto?". Toronto. Alirita en 19a de aprilo 2019.
* Levi, Wendell (1977). The Pigeon. Sumter, S.C.: Levi Publishing Co, Inc. p. 507. ISBN 0-85390-013-2.

* Kategorio Loft en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Los Alcarrizos** estas urbego aŭ municipo en Domingo. Ĝi konsistas el 2 distriktoj. *Los Alcarrizos* signifas en la hispana kareksejo.

Lernejo en Los Alcarrizos

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 166,930 (en 2002)
* Supermara alteco:
* Areo: 52 km²
* Telefonkodo: +1 (809), (829), (849)
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC - 4

Geografio
---------

Los Alcarrizos situas en proksimeco de la suda marbordo. Sankta Domingo kaj San Cristóbal (Dominga urbo) troviĝas po 14, San Pedro de Macorís 76, Concepción de la Vega 94, La Romana (urbo) 111, Higüey 139, San Felipe de Puerto Plata 159 km.

Historio
--------

En 1824 (meze de la haitia okupado) tiu vilaĝo estis la scenejo de protestoj kontraŭ la invadintoj. Tiu ribelo estis unu el la unuaj luktoj por disigo de Haitio. En la 1960-aj jaroj Los Alcarrizos ankoraŭ ne havis grandan loĝantaron aŭ regionan gravecon. Longe oni okupiĝis pri bredado de brutoj kaj farado de sukeroj. Tiu industrio malaperis el la areo en la komenco de 21-a jarcento.

La granda komunumo Los Alcarrizos formiĝis inter 1970 kaj 1972. La plej granda kresko de la loĝantaro okazis en 1979.

Klimato
-------

Los Alcarrizos situas en musona tropika klimato, kie la temperaturoj varias averaĝe inter 24-26 °C. Decembro kaj januaro estas la plej malvarmaj monatoj kaj julio kaj aŭgusto estas la plej varmaj. En la urbego jare falas ĉ. 1400 mm. Lia plej sekaj monatoj estas de januaro ĝis aprilo, tamen, en ĉiuj monatoj pluvas. Ofte okazas uraganoj.

Fontoj
------

* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* Hispana Vikipedio helpe de Guglo
* [*rompita ligilo*]
* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
***Big Brother kaj the Holding Company*** estas usona rokmuzika grupo formita en San-Francisko en 1965 kiel parto de la sama psikedela muzika sceno kiu produktis la Grateful Dead, Quicksilver Messenger Service kaj Jefferson Airplane. Ili estas plej bone konataj kiel la grupo kiu havis Janis Joplin kiel ilia ĉefkantisto. Ĝia albumo Cheap Thrills de 1968 estas konsiderita unu el la ĉefverkoj de la psikedela sono de San-Francisko; ĝi atingis la numeron unu en la Billboard-furorlisto, kaj estis vicigita numero 338 en la 500 plej bonaj albumoj de Rolling Stone de ĉiuj tempoj. La albumo ankaŭ estas inkluzivita en la libro *1001 Albums You Must Hear Before You Die*.

Albumoj
-------

* Big Brother & the Holding Company (1967)
* Cheap Thrills (1968)
* Be a Brother (1970)
* How Hard It Is (1971)
* Can't Go Home Again (1997)
* Do What You Love (1999)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 640748
* GND: 10275086-5
* LCCN: nr89008888
* VIAF: 122423176
* ISNI: 0000 0001 2284 7219
* SUDOC: 175846413
* BNF: 13901963r
* MBA: 3cf5a3be-25ef-4408-98fe-e66fee536be1
* NKC: xx0111152
 |
Lop nor
**Lop Nor** aŭ **Lop Nur** [nuur, mongole por lago] estis pli frue sala lago, nun sekiĝinta lagejo, kovrita per salo. Ĝi situas en nordokcidenta parto de Ĉinio, en la aŭtonoma regiono Ŝinĝango, en la Tarim-baseno, rande de la dezerto Taklamakano.

La lago en la 1950-aj jaroj havis la surfacon de ĉirkaŭ 2000 km². Post kiam oni konstruis akvorezervejon en la 1960-aj jaroj ĉe la Tarim-rivero (kiu alfluis la lagon) kaj oni foruzis la riveran akvon je akvumado, la lago tute sekiĝis.

Ĉinaj sciencistoj esploris basenon de la iama lago en 1980–81 kaj konstatis per karbonanaliza metodo, ke en la regiono ĉiam ekzistis lago dum la lastaj 20.000 jaroj. Nun kovras saltavolo ĉirkaŭ 21 000 km2 kaj jardangoj (ventoformitaj salformaĵoj) altiĝas sur 3100 km2.
Ĉirkaŭ la iama lago, ekde 1920 ne loĝas homoj. La lastaj ujguraj grupoj fuĝis pro la pesto tiutempe. Vivas en la ĉirkaŭo kelkaj duĝibaj sovaĝaj kameloj.

La lago famiĝis, ke Ĉinio uzas ties regionon ekde 1964 por subteraj kaj surteraj atombombaj eksperimentaj eksplodoj.

* Lop Nor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lop Nor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)