recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kittsee**, slovake **Kopčany**, hungare **Köpcsény**, kroate **Gijeca**, estas vilaĝo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Neusiedl am See. Komence de la jaro 2016 en la komunumo vivis 2 999 loĝantoj.

la nova kastelo el birda perspektivo

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 19  km²
* Plej alta punkto super marnivelo: 138 m
* Poŝtkodo: 2421

Situo
-----

Kittsee situas sur ebenaĵo, laŭ la slovaka landolimo (kontraŭe troviĝas novaj kvartaloj de Bratislavo, laŭ ĉefvojoj al Vieno, Budapeŝto kaj Gattendorf. Neusiedl am See troviĝas 32 km-ojn.

la ruina malnova kastelo ...
... flanke de ĝi la juda tombejo

Historio
--------

Ekde la 11-a jarcento la loko estis grava limodefenda centro de Hungara reĝlando, kie servis peĉenegoj. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1291. Tie okazis paco en 1291 inter Andreo la 3-a kaj princo Albert Babenberg. En 1527 Ferdinando la 1-a ĵuris je la hungara juraro. La turkoj detruis la vilaĝon en 1529 kaj en 1683. En 1910 3123 da loĝantoj loĝis, (aŭstroj 1180, kroatoj 1054, hungaroj 756). Ĝis 1920 ĝi apartenis al Hungario, al Moson, al distrikto de Rajka, poste al Aŭstrio (parto de kampoj apartenis al Ĉeĥoslovakio. Post la 2-a mondmilito inter Aŭstrio kaj Ĉeĥoslovakio Fera kurteno konstruiĝis. Dum fina periodo de la socialismo Kittsee iĝis butikovilaĝo, slovakoj amase venis por butikumi. Ekde 2008 ambaŭ ŝtatoj apartenas la interna zono de Schengen, sekve la limo estas senĝene trapasebla.

Vidindaĵoj
----------

* turorestaĵo de mezepoka katolika preĝejo
* katolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco de 1736
* kastelo de 1668, ekde 1974 muzeo

Famuloj
-------

* aŭstrohungara violonisto Joseph Joachim

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (germane)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rurbaj kaj neurbaj komunumoj en la distrikto Neusiedl am See de  Aŭstrio |
| --- |
| Andau | Apetlon | Bruckneudorf | Deutsch Jahrndorf | Edelstal | Frauenkirchen | Gattendorf | Gols | Halbturn | Illmitz | Jois | Kittsee | Mönchhof | Neudorf bei Parndorf | Neusiedl am See | Nickelsdorf | Pama | Pamhagen | Parndorf | Podersdorf am See | Potzneusiedl | Sankt Andrä am Zicksee | Tadten | Wallern | Weiden am See | Winden am See | Zurndorf | mapo |

 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blankbrova paruo** |
| --- |
|  |
| Blankbrova paruoBlankbrova paruo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Paruedoj *Paridae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Poecile* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. superciliosus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Poecile superciliosus****(Przewalski, 1876) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blankbrova paruo  |

 |
| v • d • r |

La **Blankbrova paruo** (***Poecile superciliosus***, iam *Parus superciliosus*) estas paseroforma birdo de la familio Paruedoj. Ĝi estas endemia de la montaraj arbaroj de sudokcidenta Ĉinio (del Hoyo et al. 2007).

Ĝi estas 13.5–14 cm longa, kun pezo de 10–12 g. La bildo de la plumaro estas tre simila al tiu de la okcidenta nordamerika Montoparuo *P. gambeli* (el kiu foje ĝi estis konsiderata subspecio, spite devenon de malsama kontinento), diference en **brusto kaj vangoj kiuj estas ruĝecbrunaj, ne blankaj**, kaj havas pli longan kaj **pli precize markita blanka brovostrio** de kie devenas la nomo en Esperanto kaj en la latina scienca nomo *superciliosus*, signife "superokululo"; la dorso estas ankaŭ pli bruna kaj ne grizecbruna (del Hoyo et al. 2007).

Ili reproduktiĝas en alpa arbustejaj arbaroj de *Berberis*, Ramnacoj, Rododendro, kaj *Salix* je 3,200–4,235 m de altitudo, descendante vintre al iom pli malaltaj niveloj kie ili loĝas en arbaroj de koniferoj, ĉefe Piceoj. Ili nestumas surgrunde en rokofendoj aŭ malnovaj nestotruoj de roduloj (del Hoyo et al. 2007).

La nomo de la genro *Poecile* estas ofte traktata kiel ina (kun finaĵoj por specioj kiaj *superciliosa*); tamen tion ne specifis la origina genraŭtoro Johann Jakob Kaup, kaj laŭ ICZN la nomo de la genro estu vira kun finaĵoj kiaj *superciliosus* (del Hoyo et al. 2007).

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Parus superciliosus*[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 26an de julio 2007.
* Del Hoyo, J. Elliot, A. & Christie D. (eds). (2007). *Handbook of the Birds of the World*. Volume 12: Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions. ISBN 978-84-96553-42-2
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ruĝkrona barbulo** |
| --- |
|  |
| Ruĝkrona barbuloRuĝkrona barbulo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pegoformaj *Piciformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Megalaimedoj *Megalaimidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Megalaima* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***M. rafflesii*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Megalaima rafflesii****(Lesson, 1839) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Preskaŭ minacata** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ruĝkrona barbulo  |

 |
| v • d • r |

La **Ruĝkrona barbulo** (***Megalaima rafflesii***) estas birdospecio de la familio de Aziaj barbuloj aŭ Megalaimedoj. La barbuloj estas grupo de preskaŭpaserinaj birdoj kun tutmonda tropika distribuado. Ili ricevas tiun familian nomon pro la bridoj aŭ harecplumoj kiuj ĉirkaŭas siajn fortikajn bekojn.

Ĝi troviĝas en Brunejo, Indonezio, Malajzio kaj Singapuro, krom en la kontinento Birmo kaj Tajlando. Ties natura biotopo estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj plantejoj. La specio estas minacata pro perdo de habitato.

En la genro de Aziaj barbuloj nome *Megalaima* estas du grupoj de specioj laŭ la kapoplumaro, kvankam ĉiuj havas **ĝeneralan verdan plumaron** en la korpo kaj vosto. Sed laŭ la kapoplumaro estas specioj kiuj havas grizbrunajn sen koloraj markoj kapojn, kolon kaj bruston, kiel la Brunkapa barbulo, la Stribarbulo, la Verda barbulo kaj la Verdorela barbulo, dum aliaj havas tre rimarkindajn **kolorajn markojn en la kapo** ĉefe ruĝaj, flavaj aŭ bluaj (bazaj koloroj) kun metalaj briloj, kiuj estas ekzemple la jenaj: Ruĝkrona barbulo, Ruĝgorĝa barbulo, Flavfrunta barbulo, Flavgorĝa barbulo, Nigrobrova barbulo, Bluvanga barbulo, Flavkrona barbulo, Blugorĝa barbulo, Bluorela barbulo, Ruĝfrunta barbulo kaj Sangofrunta barbulo. Tiu ĉi specio, do, apartenas al tiu lasta grupo kun koloraj markoj.

Pli precize tiu ĉi orientalisa specio, krom la jam menciata verda ĝenerala koloro havas tre **ruĝan kronon**, de kie venas la nomo de la specio en kelkaj lingvoj, sube tre **bluan superokulan strizonon** samlonge al la nuko, sube tre **nigran traokulan larĝan strion** el super la beko samdirekte kiel la aliaj du supraj (en tiu nigra strio rimarkindas tre ruĝa makulo sub kaj malantaŭ la okulo), sube tre **blua gorĝo** kun flavaj aŭ oranĝaj (au ruĝaj) markoj super la ŝultroj, tio estas ambaŭflanke de la gorĝo. La beko estas fortika kaj malhelgriza (ĉirkaŭe videblas la bridaj harecplumoj) same kiel la kruroj.

Fonto
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |

* BirdLife International 2004. Megalaima rafflesii[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 27a Julio 2007.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Brovalaŭdo** |
| --- |
|  |
| kapo de brovalaŭdokapo de brovalaŭdo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Alaŭdedoj *Alaudidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Chersophilus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***Ch. duponti'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Chersophilus duponti****(Vieillot , 1820) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Preskaŭ minacata** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Brovalaŭdo  |

 |
| v • d • r |

Ilustraĵo
*Chersophilus duponti duponti*  - (MHNT)
La **Brovalaŭdo** aŭ **Duponta alaŭdo** (*Chersophilus duponti*), estas specio de birdo de la familio de Alaŭdedoj, kaj la ununura alaŭdo de la genro *Chersophilus*. Tiu reproduktiĝas en multe de norda Afriko, el Alĝerio al Egiptio, kaj en Hispanio kaj Francio. Ĝi estas nemigranta loĝanto.

Temas pri birdo de malferma sableca duondezertoj aŭ stepoj kun iom da herbo. Ili nestumas surgrunde, kie la ino demetas 3-4 ovojn. La manĝo estas semoj kaj insektoj.

Kiel plej parto de aliaj alaŭdoj, la Brovalaŭdo estas nedistingebla specio surgrunde. Ĝi estas 17-18 cm longa, svelta, kun longa kolo, longaj kruroj kaj fajna iomkurba beko. Ĝi havas mallarĝan palan kronostrion kaj malhelan brustostrion.

Estas du rasoj. *C. d. duponti* de Eŭropo kaj nordokcidenta Afriko estas ĉefe brungriza supre kaj pala sube. *C. d. margaritae*, kiu okupas plej parton de la resto de la afrika teritorio, havas ruĝecajn subajn partojn.

Temas pri tre timida specio, kiu forkuras kaŝi se ĝenata. Ties kanto estas naza fajfado, farita ĉefe dum mateniĝo aŭ krepusko.

Tiu palearktisa birdo ricevas duan nomon laŭ la franca naturalisto Leonard Puech Dupont, kiu unue kolektis specimenon.

Vidu ankaŭ
----------

* Iberaj sklerofilaj kaj kvazaŭdeciduaj arbaroj

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |

* BirdLife International (2005). *Chersophilus duponti*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11a Majo 2006. Preskaŭ minacata

Eksteraj ligiloj
----------------

* (PDF) de Javier Blasco-Zumeta Arkivigite je 2011-07-23 per la retarkivo Wayback Machine
**Gubaĥa** (ruse *Губаха*) estas urbo en Permja regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 57415.

La urbo estis fondita en mezo de la 18-a jarcento.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1941.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Gubaĥinskaja kopj (Губахинская копь) ĝis 1941.

La interurba telefona kodo estas 34248, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 58°52' norde, longitudo 57°35' oriente.

La urbo estas sur okcidenta deklivo de meza Uralo, ĉe rivero Kosjva (Косьва) (kiu enenfluas en riveron Kama (Кама)), en 4 km de fervoja stacio kun la sama nomo kiel la urbo.

En jaro 1959 la urbo havis 47.1 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 31.7 mil loĝantojn.

Flago de Permja regiono
Urboj de Permja regiono

**Ĉefurbo**: Permjo

Aleksandrovsk |
Berezniki |
Ĉajkovskij |
Ĉerdinj |
Ĉermoz |
Ĉernuŝka |
Ĉusovoj |
Dobrjanka |
Gornozavodsk |
Gremjaĉinsk |
Gubaĥa |
Kizel |
Krasnokamsk |
Krasnoviŝersk |
Kudimkar 
Kungur |
Lisva |
Nitva |
Oĉjor |
Oĥansk |
Osa |
Solikamsk 
Usolje |
Vereŝĉagino
**Gangreno** estas detrua, iom post iom etendiĝanta putriĝo de ia parto de vivanta korpo. Ĝin kaŭzas daŭra foresto de la sangoprovizo pro vundiĝo aŭ infektiĝo.

Ĝi ofte aperas apud malsanoj kiel arteriosklerozo, diabeto, Raynaud-malsano, Bürger-malsano, tifo kaj okaze de brulvundiĝo, frostosufero aŭ longtempe kuŝmalsano.

Seka gangreno
-------------

La seka gangreno okazas pro laŭgrada malpliiĝo de la sangoprovizo de iu korpomembro (diabeto, arteriosklerozo, ergotismo). La trafita korpomembro koloriĝas, oni povas ĝin palpi kiel malvarman kaj ĝi iĝas pli malhela kaj seka ol la ĉirkaŭaj histoj. La trafita parto povas nigriĝi, elsekiĝi kaj tute formorti. La kuracado okazas per plibonigo de la sangocirkulado de la trafita parto.

Malseka gangreno
----------------

Malseka gangreno aperas, se la sangocirkulado de iu korpoparto abrupte ĉesas (ekz. brulvundiĝo). El tiuj histoj, kiujn ne detruis la vundiĝo, elfiltras likvaĵo, nutranta la damaĝajn bakteroiojn. La trafita parto ŝveliĝas, alikoloriĝas, ekhavas malbonana odoron. La kuracado okazas per antibiotikoj, kelkfoje per forigo de la malsanaj histoj.

Gasgangreno
-----------

La akuta formo de la gangreno estas la gasgangreno, kaŭzita de bakterio el la genro *Clostridium*, multiĝanta en senoksigena ĉirkaŭo. La malsano elformiĝas en profundaj, batita aŭ trapenetraj vundoj (ekz. en militoj), kiujn oni ne purigis, seninfektivigis. Tio povas okazi eĉ ĉe aborto.

La vundo ellasas post 3-4 tagoj brunan, fiodoran puson. La bakterioj aperas sub la haŭto kaj produktas venenaĵojn, kiuj estiĝas gasvezikojn. La infektado povas rapide disetendiĝi kaj kaŭzi morton. La kuracado okazas per antibiotikoj, forigo de la damaĝitaj histoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Nekrozo

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |

* Kategorio Gangreno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Stirakosaŭro** |
| --- |
| Troveblo de fosilioj: Malfrua kretaceo |
| Modelo de stirakosaŭro, Ĵurasia Parko Bałtów (Pollando)Modelo de stirakosaŭro, Ĵurasia Parko Bałtów (Pollando) |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Reptilioj *Sauropsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Superordo: | Dinosaŭroj *Dinosauria* |
|
|
| Ordo: | Ornitiskioj *Ornithischia* |
| Subordo: | Cerapoda |
| Infraordo: | Ceratopoj *Ceratopsia* |
|
|
|
|
| Familio: | Ceratopedoj *Ceratopsidae* |
| Subfamilio: | Centrosaŭrenoj *Centrosaurinae* |
|
| Tribo: | Centrosaurini |
|
|
| Genro: | **Stirakosaŭro** *Styracosaurus*Lambe, 1913 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
| Konserva statuso |
| fossil |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| * *S. albertensis* (tipo)
* *S. ovatus* Gilmore, 1930
* ?*S. parksi* Brown k Schlaikjer, 1937
 |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Stirakosaŭro  |

 |
| v • d • r |

**Stirakosaŭro** (*Styracosaurus*; malnovagreka: "spika lacerto") estas genro de herbovora ceratopa dinosaŭro vivinta dum la kretaceo, antaŭ proks. 80 milionoj da jaroj. Ĝi havis kvar ĝis ses longajn kornojn kiuj etendiĝis de sia kolokrispo, malgrandan kornon sur ĉiu el siaj vangoj, kaj sur la nazo unu grandan korno ĉ. 60 cm-ojn longa kaj 15 cm-ojn larĝa. Oni jam de multaj jaroj debatas pri la preciza funkcio de la kornoj kaj krispo.

Stirakosaŭro estis granda dinosaŭro, atingante longecon de ĝis 5 metroj, altecon de 1,8 metroj, kaj pezon de ĝis 3 tunoj. Ĝi havis kvar mallongajn krurojn, dikan korpon, kaj mallongan voston. Buŝe ĝi havis bekon kaj platajn vangodentojn, kio indikas ke ĝi plej verŝajne estis herbivoro. Kiel aliaj ceratopoj, la stirakosaŭro verŝajne vivis grege, migrante kun aliaj samspecianoj kaj prizorgante siajn idojn post la elkoviĝo, kvankam ĉiuj stirakosaŭraj fosilioj ĝis nun trovitaj ne estis kun aliaj.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Dinosaŭroj |
**Fuendejalón** [fŭendeĥaLON] estas municipo de Hispanio, en la sudorienta parto de la komarko *Campo de Borja* kies ĉefurbo estas Borja, en la okcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Fuendejalón estas municipa teritorio en la sudorienta parto de la komarko *Campo de Borja*, kie ĝi okupas teritorion inter tiuj de Pozuelo de Aragón norde kaj de Tabuenca sude.

La loĝloko Fuendejalón mem estas je 66 km nordokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 36 km de Tarazona kaj je 13 km de Borja. Ĝi estas sur 472 msm, alirebla el apuda Pozuelo de Aragón oriente.

Historio
--------

Estis setlejo de keltiberoj kaj poste de romianoj rilate al komerco kaj minado de fero.

La konkero de Tarazona fare de Alfonso la 1-a en 1119 ebligis, ke ankaŭ Fuendejalón estis konkerita de kristanoj ĉirkaŭ tiu jaro. La loĝantaro post la kristana konkero en la tuta areo restis grandparte de mudeĥaroj kaj poste de moriskoj, kies forpelo rezultos en enorma demografia kaj ekonomia krizo.

Post la konkero kaj dum jarcentoj, Fuendejalón havis similan historion kun multaj lokoj de la komarko, rilate al la militordenoj kaj al la Monaĥejo de Veruela. La loko dependis de la Ordeno de Sankta Johano el 29a de junio 1257, kiam Doña Constanza donis ĝin al Giraldo, kastelestro de Amposta.

Fuendejalón demografie kreskiĝis nur ekde la dua duono de la 19-a jarcento, ĉefe pro la epidemio de filoksero en Francio. Sed poste tamen preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj ankaŭ en Fuendejalón oni malaltiĝis el 1 480 loĝantoj en 1920 ĝis nunaj nur 763 loĝantoj.

Ekonomio
--------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (olivarboj, migdalarboj, vitejoj kaj cerealoj) brutobredado (ŝafoj, porkoj), kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vino, kaj ankaŭ oleo), krom ekstera dungado. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo kaj ermitejoj; kaj naturaj lokoj kaj pejzaĝo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fuendejalón en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fuendejalón. CAI Aragón.
* Fuendejalón[*rompita ligilo*] (Gran Enciclopedia Aragonesa)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807929
* LCCN: n99048181
* VIAF: 159630167
 |
Bildo pri siria teksto de la monaĥejo.
Ikono de Maria de Nazareto (16-a jarcento), la patrino de Jesuo, en la monaĥejo Sankta Katarina, Monto Sinajo (Egiptio).
La **Monaĥejo de la Transfiguriĝo** aŭ **Monaĥejo de Sankta Katarina** (greke: Μονὴ τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης) situas ĉe malfacile alirebla kanjono ĉe la Monto Sinajo, en Egiptio. Ĝi estis konstruita tie, kie laŭ la tradicio Moseo vidis la «arbetaĵon kiu flamis sen estingado». temas pri unu el la plej antikvaj monaĥejoj ankoraŭ loĝataj. Ĝi ankaŭ estas konata kiel "Monaĥejo de la Brulanta Arbetaĵo". Ĝi apartenas al la Ortodoksa Eklezio de la Monto Sinajo, dependanta de la Ortodoksa Eklezio de Jerusalemo. En 2002 ĝi estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko.

Laŭ la tradicio, unue ekzistis kapelo konstruigita de la patrino de Konstantino la 1-a, Helena de Konstantinopolo kaj poste Justiniano la 1-a ordonis la konstruadon de monaĥejo samloke. Laŭ la tradicio ĝi ankoraŭ konservas la arbetaĵon kiu flamis antaŭ Moseo kaj la mortajn restaĵojn de kristana kaj virga martiro Katarina de Aleksandrio.

La monaĥejo havas valoran bibliotekon kiu enhavas vastan kolekton de kodeksoj kaj manuskriptoj de la mondo. En ĝi troviĝas ĉirkaŭ 3.500 volumoj skribitaj en la greka, kopta, araba, armena, hebrea, kartvela, siria kaj aliaj lingvoj. Ĝi ankaŭ havas mozaikojn, relikvojn, pentraĵojn, rusajn kaj grekajn ikonojn inter kiuj estas la plej antikvaj en la mondo, el la 5-a kaj 6-a jarcentoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Monaĥejo Sankta Katarina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Monaĥejo Sankta Katarina en la retpaĝo de Unesko
* Oficiala retpaĝo de la Monaĥejo (greke kaj angle)
* Saint Catherine Foundation angle


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 387824
* GND: 660210-1
* LCCN: n50069569
* VIAF: 136013277
* ISNI: 0000 0001 2164 345X
* LIBRIS: 121186
* SUDOC: 027465209
* BNF: 11950018z
* ULAN: 500310418
* NLA: 36082915
* BIBSYS: 90557743
* NKC: ko2004238794
* BNE: XX254613
 |
**Olmedo de Camaces** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Vitigudino en la nordokcidento de la provinco kaj al la Municiparo El Abadengo. *Olmedo de Camaces* estas tradukebla etimologie al *Ulmaro de rivero Camaces*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de loĝlokoj Olmedo kaj nunaj senhomejoj Arévalo, Fuenlabrada, Hernandinos y Tunja, okupas totalan areon de 90,54 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 106 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 700 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas kun loĝlokoj Lumbrales, Cerralbo, Bogajo, Ahigal de los Aceiteros, Fuenteliante, San Felices de los Gallegos, Bañobárezkaj Sancti-Spíritus. Ĝi distas 95 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752755
 |
**Olmos de Ojeda** [OLmos deoĤEda] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles* en la subkomarko Boedo-Ojeda. La loknomo *Olmos de Ojeda* povas esti komprenata etimologie kiel Ulmoj de Ojeda, alude al la subkomarko.

Geografio
---------

Panoramo de Amayuelas de Ojeda.
Preĝejo de Sankta Johano Baptista de Moarves de Ojeda.
Preĝejo de Montoto de Ojeda.
Preĝejo de Pisón de Ojeda.
Panoramo de Vega de Bur.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 103,60 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 187 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 400 ĝis 500 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 88 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio enhavas ankaŭ la submunicipojn: Amayuelas de Ojeda, Moarves de Ojeda, Montoto de Ojeda, Pisón de Ojeda, Quintanatello de Ojeda, San Pedro de Ojeda, Vega de Bur kaj Villavega de Ojeda. La loĝloko Olmos de Ojeda mem, kie estas la urbodomo de la municipo, je 1a de Januaro 2020, enhavis nur 39 loĝantojn, laŭ la Instituto Nacional de Estadística (INE).

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. En 1971 oni kunigis la municipojn Olmos de Ojeda kaj Vega de Bur, kaj oni establis la sidejon de la nova municipo en Olmos de Ojeda.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Sankta Eŭlalia de Olmos (en la foto de la tabelo) kaj aliaj preĝejoj.

Bildoj de la preĝejo de Sankta Johano Baptista de Moarves de Ojeda
------------------------------------------------------------------

* Bildaro super la pordego.Bildaro super la pordego.
* Detalo de Pantokrator.Detalo de Pantokrator.
* Detalo de kapitelo kun Simpsono kaj la leono.Detalo de kapitelo kun Simpsono kaj la leono.
* Detalo de kapitelo kun militistoj.Detalo de kapitelo kun militistoj.
* Detalo de kapitelo kun dancistinoj kaj muzikistoj.Detalo de kapitelo kun dancistinoj kaj muzikistoj.
* Virgulino kun infano en San Juan BautistaVirgulino kun infano en San Juan Bautista
* Detalo de baptujo.Detalo de baptujo.
* Interno de San Juan Bautista.Interno de San Juan Bautista.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770714
 |
Regula *kvadrata kahelaro*.   
 
Regula *kuba kahelaro*   
 
*Kuba kahelaro* kun duonregula uniforma kolorigo, simile al ŝakluda tabulo.   
 
En geometrio, **hiperkubaj kahelaroj** estas diversdimensia familio de regulaj kahelaroj. *n*-hiperkuba kahelaro estas kahelaro de la eŭklida *n*-dimensia spaco. La facetoj *n*-hiperkuboj.

Simbolo de Schläfli de *n*-hiperkuba kahelaro estas {4,3...3,4} (entute *n* nombroj) kaj ĝia geometria simetria grupo (grupo de Coxeter) estas Rn (aŭ B~n-1) por n≥3.

La kahelaro estas konstruita el 4 *n*-hiperkuboj por kresto. La vertica figuro estas *n*-kruco-hiperpluredro {3...3,4}.

La n-dimensia kahelaroj estas nomataj ankaŭ kiel δn+1 .

Hiperkuba kahelaro povas esti duonregule unuforme kolorigita je du koloroj, simile al ŝakluda tabulo. La facetoj de la du koloroj situas alterne.

Pli ĝenerala klaso de kahelaroj estas hiperparalelepipedaj kahelaroj, kun la sama topologia ordigo, sed kun eble malsama latera longo je direktoj de malsamaj aksoj. En 2 dimensioj ĉi tio estas ortangula kahelaro, en 3 dimensioj ĉi tio estas paralelepipeda kahelaro.
  


| δn+1 | Nomo | Simbolo de Schläfli | Figuroj de Coxeter-Dynkin por formoj |
| --- | --- | --- | --- |
| Regula | Duonregula unuforma kolorigo | Hiperparalelepipeda |
| δ2 | Malfiniolatero | {∞} |  |  |  |
| δ3 | Kvadrata kahelaro | {4,4} |  |  |  |
| δ4 | Kuba kahelaro | {4,3,4} |  |  |  |
| δ5 | 4-hiperkuba kahelaro | {4,32,4} |  |  |  |
| δ6 | 5-hiperkuba kahelaro | {4,33,4} |  |  |  |
| δ7 | 6-hiperkuba kahelaro | {4,34,4} |  |  |  |
| δ8 | 7-hiperkuba kahelaro | {4,35,4} |  |  |  |
| δ9 | 8-hiperkuba kahelaro | {4,36,4} |  |  |  |
| δ10 | 9-hiperkuba kahelaro | {4,37,4} | ... |
| ... |

Vidu ankaŭ
----------

* Alternita hiperkuba kahelaro - la alia malfinia familio konstruita per alternado de la regula familio, kun simboloj de Schläfli h{4,3...3,4}
* Listo de regulaj hiperpluredroj
* Plurkvadrato
* Plurkubo

Referencoj
----------

* H. S. M. Coxeter, *Regular Polytopes* - *Regulaj hiperpluredroj*, 3-a. red. Dover Publications, 1973. ISBN 0-486-61480-8
	+ pp. 122-123, La krado de hiperkuboj γn formas la kahelarojn δn+1)
	+ pp. 154-156: Parta tranĉo aŭ alternado, prezentita per *h* prefikso: h{4,4}={4,4}; h{4,3,4}={31,1,4}, h{4,3,3,4}={3,3,4,3}
	+ p. 296, Tabelo II: Regulaj kahelaroj, δn+1
Heterixalus rutenbergi01.jpg*Heterixalus rutenbergi*
*Hyperolius kivuensis*
*Heterixalus punctatus*
La **Hiperoliedoj** aŭ laŭ la latina scienca nomo *Hyperoliidae*, estas granda familio de mal- al mez-grandaj, brilkoloraj ranoj kiu enhavas pli ol 250 specioj en 19 genroj. Dekdep genroj estas indiĝenaj de sub-Sahara Afriko. Aldone, la monotipa genro *Tachycnemis* loĝas en la Sejŝeloj, kaj la genro *Heterixalus* (nune 10 specioj) estas endemia de Madagaskaro.

Hiperoliedoj gamas el 1.5 al 8 cm en korpolongo. Multaj specioj havas fajnan, brilbildan haŭtaĵon kiu preskaŭ aspektas emajlaj.

Plej hiperoliedoj estas arboloĝantaj, sed kelkaj estas surteremaj, inklude kelkajn speciojn de la genro *Kassina* kiuj moviĝas perpiede aŭ kuranta pli ol saltante. Dietoj varias amplekse, kun ekzemploj kiaj *Tornierella*, kiu specializiĝas en helikoj, kaj *Afrixalus fornasini*, la nura surtera rano konata kiu predas ovojn de aliaj specioj de anuroj.

La reproduktado en tiu familio ekas starte de la pluvsezono, kiam hiperoliedoj kongregacias je reproduktejoj. Plej hiperoliedoj demetas siajn ovojn en akvo, kvankam ŝaumonestumado, arbotrua reprodukatdo, kaj ovodemetado en vegetaĵaro super akvo estas konataj konduteroj. *Afrixalus* konstruas foliajn nestojn por siaj ovoj, per faldado kaj gluado de bordoj de folioj. Ranidoj estas flakotipaj larvoj kun grandaj dorsaj naĝiloj sur siaj vostoj.

Oni ne konas fosiliojn de hiperoliedoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Shiotz, 1999
2. 1 2  Zweifel, Robert G..  (1998) Cogger, H.G.: *Encyclopedia of Reptiles and Amphibians*. San Diego: Academic Press, p. 100–101. ISBN 0-12-178560-2.

Bibliografio
------------

* Schiotz, A. 1999. Treefrogs of Africa. Edition Chimaira, Frankfurt, ISBN 3-930612-24-0
* Burton, R.; Burton, M. (2002). "Reed frogs" (PDF). Marshall Cavendish International Wildlife Encyclopedia. Volume 15 (3a eld.). Marshall Cavendish. pp. 2146–2147. ISBN 978-0-7614-7266-7.  Arkivigite je 2012-02-29 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hiperoliedoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Hiperoliedoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* African Tree Frogs Herpetology (bildoj) Arkivigite je 2006-03-30 per la retarkivo Wayback Machine
* Hiperoliedoj, informaro
**Harald Josias Eusebius THILANDER** (naskiĝis la 25-an de oktobro 1877 en Breared, mortis la 13-an de decembro 1958) estis sveda presisto, redaktoro kaj esperantisto. Li blindiĝis 13-jara. Harald Thilander lernis la presadon de porblindulaj libroj. En 1908 li iĝis redaktanto de sveda blindula ĉiusemajna gazeto kaj en 1912 redaktoro de la gazeto porblindula „Esperanta Ligilo". Tiujn gazetojn kune kun aliaj gazetoj kaj libroj li pretigis en sia presejo. Esperantisto ekde la jaro 1900, do ekde la 23-a vivjaro, li estis fervora aganto, publikigis multajn artikolojn kaj havis vastan korespondadon por kaj pri Esperanto. Oni nomis lin profeto en la popolo blindulara.

Ekde 1912 kun permeso de Théophile Cart li eldonis du numerojn la surda kaj blinda sveda brajlopresisto. Liaj numeroj svarmis de interesaj, ĉefe blindulaferaj artikoloj. La legantoj aprobis la novan enhavon entuziasme, tiel, ke Théophile Cart tuj petis Thilander transpreni la redaktadon kaj eldonadon de Esperanta Ligilo. Li estis kunfondinto de
la Universala Asocio de Blindaj Esperantistoj (antaŭaĵo de la posta asocio Ligo Internacia de Blindaj Esperantistoj fondita nur en 1950). En la presejo de Thilander, en Svedio oni presis interesan kajeron de "Naciaj Literaroj", kiuj montras reliefe la literojn de diversaj nacioj, kolektatajn per Esperanto kaj eldonatajn kun Esperantaj klarigoj.

En 1919 li edziĝis kun la sveda blindulo Karin Höjer, post 20 jaroj de komuna kunlaborado favore al Esperanto. Ŝi forpasis en 1927 kaj li edziĝis al la finno Varma Jäärvenpä en 1928. Korespondaĵoj de li kaj ŝi al Helen Keller, almenaŭ inter 1933 kaj 1959, troviĝas en la Arkivejo Helen Keller de la Usona Fondaĵo por Blinduloj.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Ennenda (stacidomo). |


**Ennenda** estis ĝis la 31-a de decembro 2010 komunumo en Kantono Glaruso, en Centra Svislando. Ĝi havis 2604 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. Kun efiko de la 1-a de januaro 2011 Ennenda integriĝis kadre de la glarusa komunumreformo al la nova komunumo Glaruso.

Geografio
---------

Ennenda situas ĉe la orienta bordo de la rivero Linth, kiel la nomo implicas - *ennenda* signifas en la alemana dialekto de Glaruso *aliaflanke* - aliaflanke de la kantonĉefkomunumo Glaruso. La iama komunumo konsistas el la komunumopartoj Oberdorf, Sturmigen, Ennetbühls kaj Ennetberge. La plej alta punkto de la teritorio de Ennenda situas sur la monto *Hächlenstock* sur alteco de 2316 m s.m. dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 462 m s.m. borde de la rivero Linth ĉe la ponteto *Alpenbrückli*.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Ennenda limas en nordo al Mollis, en nordoriento al Filzbach, en oriento al Obstalden, en sudoriento al Sool, en sudo al Mitlödi, en okcidento al Glaruso, kaj en nordokcidento al Netstal.

Monda naturheredaĵo
-------------------

Ennenda apartenas al la Svisa Tektonika Areno Sardona, regiono kiu estis la 7-an de julio 2008 akceptita kiel Monda Naturheredaĵo de UNESKO.


Monda heredaĵo de UNESKO

Trafiko
-------

Ennenda disponas pri stacidomo de la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Rapperswil tra Uznach kaj Glaruso al Linthal.

Tra Ennenda pasas la kantona ĉefvojo n-ro 17 kiu tra Klausen-Pasejo kondukas de Glaruso al Altdorf

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Ennenda datiĝas el la tempo inter 1303 ĝis 1307 kiel *Obront-Ennant-A* kaj *Nydern-Ennant-A*.

Kadre de la glarusa komunumreformo kun efiko de la 1-a de januaro 2011 la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Ennenda, Netstal kaj Riedern estos integritaj al la komunumo Glaruso, kiu per tiu kuniĝo atingas urban grandecon.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto:*Karin Marti-Weissenbach*: *Ennenda* en la *Historia Leksikono de Svislando* (2006-01-16)

Vidu ankaŭ
----------

* Ennenda (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Ennenda
* Ennenda en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Ennenda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bildoj
------

* Fervojponto trans Linth inter Glaruso kaj EnnendaFervojponto trans Linth inter Glaruso kaj Ennenda
* Tipa laborista loĝkvartalo en EnnendaTipa laborista loĝkvartalo en Ennenda
* Strato en EnnendaStrato en Ennenda

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Glaruso |
| --- |
| ***Glaruso:*** Glaruso • Ennenda • Netstal • Riedern*Glaruso Nordo*: Bilten • Filzbach • Mollis • Mühlehorn • Näfels • Niederurnen • Oberurnen • Obstalden*Glaruso Sudo*: Betschwanden • Braunwald • Elm • Engi • Haslen • Linthal • Luchsingen • Matt • Mitlödi • Rüti • Schwanden • Schwändi • Sool | BlazonoBlazono |

 |
**HORVÁTH Zoltánné** (horva:t) *Edit Demjén* estis hungara altlerneja docentino, redaktorino naskita en Déva la 20-an de decembro 1912 kaj mortinta en Budapeŝto la 21-an de aprilo 1978.

Biografio
---------

Post la abituriento Zoltánné Horváth estis tajlorlaboristino, pli poste oficistino. Ekde 1928 ŝi aliĝis al laborista movado. Ŝi redaktis la gazeton *Ifjú Proletár* (Juna Proletaro) (1928–34) kaj ŝi agadis en la *Fakasocio de Getajlorlaboristoj de Hungarujo*. Dum la dua mondmilito ŝi faris neleĝan partian laboron. Ekde 1948 ŝi estis kunlaborantino de sekcio agitacia kaj propaganda de *Laborista Partio de Hungarujo*, en 1949–53 ŝi estis redakcia sekretario de *Anyag- és Adatszolgáltatás*. Intertempe ŝi akiris diplomon kaj 1952 kaj ŝi iĝis scienca kunlabrorantino de la *Párttörténeti Intézet* (Parthistoria Instituto). Ekde 1960 ĝis 1972 ŝi instruis la historion de laboristmovado kiel adjunktino, pli poste docentino de la *Politika Altlernejo* de la Hungara Socialista Laborista Partio. Li estis kunulredaktorino de pluraj dokumentvolumoj.

Verkoj
------

* *A magyar munkásmozgalom történetének válogatott dokumentumai* (V. összeállította, kun Milei György, Gábor Sándor kaj Fehér András, Bp. 1956);
* *A KMP tömegmunkájának, a legális és az illegális munka kombinálásának néhány kérdése a Horthy-fasizmus idején* (MSZMP KB Politikai Főisk. Évk. Bp. 1969).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
**Gusau** estas grandurbo, ĉefurbo de subŝtato Zamfara en Niĝerio.

Mapo pri Niĝerio, kie Gusau estas trovebla en la sudokcidenta parto

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 147 034 en 2012
* Supermara alteco: 450 m
* Horzono: UTC +1
* Poŝtkodo: 880...

Geografio
---------

Gusau situas sur montetaro laŭ rivero Sokoto en la nordokcidenta sekcio de la lando.

Historio
--------

Gusau kreskis post alveno de la fervojo en 1927. Ŝario estis deklarita en la grandurbo en 1999 fare de la guberniestro. Nuntempe joruboj, fulboj kaj igboj vivas en Gusau.

Ekonomio
--------

Gusau estas centro de agrikultura regiono, kie oni kultivas kotonojn, tabakojn kaj arakidojn. En la urbo muelejoj por oleoj funkcias, krome oni okupiĝas pri teksaĵoj.

Klimato
-------

Gusau situas en tropika klimato. La temperaturo varias inter 13 kaj 39 °C. Jare pluvas pli, ol 700 mm.

Trafiko
-------

El Gusau ĉefvojoj kuras al Sokoto kaj Zaria. Estas malpli grava vojo norden. Trajno venas el Zaria.

Vidindaĵoj
----------

* moskeo

Fontoj
------

* Angla kaj kroata Vikipedioj
* mapo
* 
*
**Gustaf Elias UNONIUS** (n. la 25-an de aŭgusto 1810 - m. la 14-an de oktobro 1902) estis la fondinto de frua sveda kolonio en Nord-Ameriko, konita kiel Nova Upsalo, proksime al la urbo Merton en la kantono Waukesha. Tiu kolonio rapide fariĝis modelo por la posta, amasa skandinava elmigrado al Usono.

Gustaf naskiĝis la 25-an de aŭgusto 1810 en Helsinko, en la grandprinclando Finnlando, kiu tiam apartenis al Rusio. Lia familio transloĝiĝis al Svedio, kiam li estis ankoraŭ knabo. Li sekve vojaĝis al Usono, kaj aventureme esploris la okcidentan amerikan limon. Sian vivon li poste raportis en siaj duvolumaj memuaroj, titolitaj *Pioniro en Nordokcidenta Ameriko 1841-1858* (angle *Pioneer in Northwest America 1841-1858*). Unonius cetere skribis leterojn al svedaj, danaj kaj finaj gazetoj pri pionira vivo en Ameriko : tio kaŭzis amasan skandinavan elmigradon al Usona Mez-Okcidento.

Unonius studadis en Nashotah, Viskonsino, kie li obtenis diplomon. Li poste fariĝis episkopala pastoro, revenis al Svedio en 1858 kaj mortis tie la 14-an de oktobro 1902.

Vidu ankaŭ
----------

* Sveda elmigrado al Usono
**Gusendos de los Oteros** [guSENdos delosoTEros] estas municipo de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Esla-Campos*, en la sudoriento de la provinco.

Komarkoj de la provinco Leono; *Esla-Campos* sudoriente, oranĝece.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Gusendos de los Oteros kaj San Román de los Oteros, okupas totalan areon de 24,68 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 127 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 650 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 32 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (iam vitejoj, poste maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 758947
 |
Koordinatoj: 50° 32′ 24″ N 13° 33′ 00″ O﻿ / ﻿50.54000 °N, 13.55000 °O﻿ / 50.54000; 13.55000 (mapo)

**Lago de Komořany** (ĉeĥe: *Komořanské jezero*, germane: *Die See-Wiese*) estis lago, kiu troviĝis sub Ercmontaro proksime de kastelo Jezeří. La lago estis malprofunda kaj trafluebla. Ĝi estiĝis proksimume antaŭ 15 mil da jaroj. Ĝi atingis areon ĝis 56 km². Pase de la tempo ĝi malgrandiĝis ĝis al 1,95 km² en la 19-a jarcento. Sur historiaj mapoj (ekz. de la 1-a armea mapigado) ĝi ĉeestas kiel nekoneksa akva areo kun multnombraj insuloj kaj malsekejoj. La lago malgrandiĝis iom post iom pro plinombriĝado de sedimentoj, kiujn alportdis ĝiajn fontriveroj. Elfluis el ĝi rivero Bílina, kiu estas nun pro surfaca minado en la ĉirkaŭaĵo kunkondukita en tubaron.

Komplete ĝi estis sekigita laŭ ordono de kníže Ferdinand el Lobkovicidoj post la jaro1831. Nuntempe sur la loko troviĝas Subĉiela minejo ČSA.

Ligiloj
-------

### Rilataj artikoloj

* Subĉiela minejo ČSA
* Centrum (lago)
* Kastelo Jezeří

### Eksteraj ligiloj

* historio de lago de Komořany
**Hausen ĉe Albis** (germane: **Hausen am Albis**; alemane: **Huusen am Albis**) estas komunumo en la Distrikto Affoltern, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 3235 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis ĝis la fino de 2009 al 3306, kiu nombro kreskis al 3356 ĝis la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Hausen ĉe Albis situas sur la suda flanko de la montoĉeno Albis. Ĝi konsistas el la sekvantaj municipoj kaj setlejoj:

* *Hausen*, la efektiva kernkomunumo
* *Heisch*, komunumparto praktike kunfandita kun Hausen
* *Ebertswil*, kie troviĝas la memorŝtono pri la Laktosupo de Kappel
* *Sihlbrugg*, kiun Hausen ĉe Albis dividas kun Horgen kaj Hirzel
* *Husertal*, de kie eblas vidi ĝis la Lago de Zugo, kaj
* *Türlen* situanta apud la Lago de Türlen, al kiu ĝi donis la nomon.

En Hausen fontas la rivereto Jonenbach, kiu alfluas en Jonen al la rivero Reuss.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 13,62 km², de kiuj 27,9% estas kovritaj de arbaro, 56,7% servas por agrikulturo kaj 12,6% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Hausen limas en nordo al Langnau ĉe Albis, en nordoriento al Horgen, en oriento al Hirzel, en sudoriento al Neuheim (ZG), en sudo al Baar (ZG), en sudokcidento al Kappel ĉe Albis, en okcidento al Rifferswil, kaj en nordokcidento al Aeugst ĉe Albis.

Trafiko
-------

Hausen ĉe Albis per poŝtaŭtobusoj estas konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio. Tra la Albispasejo eblas atingi Langnaŭ ĉe Albis en la Sihlvalo. Ek de novembro 2009 ekzistas en Affoltern en distanco de proksimume 6 kilometroj okcidente alveturejo al la svisa aŭtovojo A4.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Hausen ĉe Albis datiĝas el la jaro 1242 kiel *Huson*. La municipo *Heisch* estis jam menciita en la jaro 1184 kiel *Heinsche*. La regantoj de Hausen en tiu epoko estis la libersinjoro de Eschenbach, kiuj ankaŭ konstruis la kastelon Schnabelburg sur la kresto de Albis kaj fondis la cistercian Abatejon Kappel. 1309 ilia regado finiĝis per la detruo de la *Schnabelburg* pro ilia partopreno en la murdokomploto kontraŭ reĝo Albrecht. Hausen ĉe Albis estis nun submetita al la sinjoroj de Hallwyl, kiuj ĝin cedis al la urbo Zuriko en la jaro 1406.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Hausen

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Martin Illi*: *Yvorne* en *Historia Leksikono de Svislando* (2006-08-21)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hausen ĉe Albis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Hausen ĉe Albis
* Hausen ĉe Albis en la Historia Leksikono de Svislando

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Affoltern |
| --- |
| Aeugst ĉe Albis • **Affoltern ĉe Albis** • Bonstetten ZH • Hausen ĉe Albis • Hedingen • Kappel ĉe Albis • Knonau • Maschwanden • Mettmenstetten • Obfelden • Ottenbach ZH • Rifferswil • Stallikon • Wettswil ĉe Albis |  |

 |
**Haute-Sorne** estas  komunumo en la distrikto Delemonto en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 7918 loĝantojn je la 1-a de januaro 2013.

Geografio
---------

La komunumo Haute-Sorne situas en la Ĵurasa Montaro en la supera valo de la rivereto Sorne, alfluanto de Birs. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Bassecourt, Berlincourt, Courfaivre, Glovelier, La Jacoterie, Sceut, Soulce kaj Undervelier.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 71,06 km², de kiuj 53,3% estas kovritaj de arbaro, 38,5% servas por agrikulturo kaj 7,2% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Haute-Sorne limas en nordo al Boécourt kaj Develier, en oriento al Courtetelle, en sudoriento al Châtillon, en sudo al Moutier (BE), Perrefitte (BE), Souboz (BE), Sornetan (BE), Monible (BE) kaj Rebévelier (BE), en sudokcidento al Saulcy, en okcidento al Saint-Brais, kaj en nordokcidento al Clos du Doubs.

Trafiko
-------

Tra Haute-Sorne pasas la kantona ĉefvojo n-ro 18 de Delemonto al La Chaux-de-Fonds kaj grava konekta vojo de Bassecourt al Porrentruy. Tra la komunumo pasas ankaŭ la svisa aŭtovojo A16, al kiuj ekzistas alveturejoj sur la komunuma teritorio en Glovelier kaj Bassecourt. Tra la komunumo kondukas la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bazelo al Delemonto, kaj de Glovelier kondukas mallarĝspura fervojlinio de la Ĵurasaj Fervojoj tra Saignelégier al La Chaux-de-Fonds.

Historio
--------

La komunumo Haute-Sorne estis fondita kun efiko de la 1-a de januaro 2013 pere de la kunigo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Bassecourt, Courfaivre, Glovelier, Soulce kaj Undervelier.

Origine ankaŭ la komunumoj Boécourt kaj Saulcy devintus fariĝi parto de la nova komunumo. Kadre de la baloto tamen la civitanoj de Boécourt kaj Saulcy malakceptis la kuniĝon, kial nur la aliaj 5 komunumoj integriĝis al la nova komunumo Haute-Sorne.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: [ Reta mapo 1:20000 de Swisstopo]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011 (sumo de la malnovaj komunumoj)
3. ↑  Fonto: *François Kohler*: *Untervelier* en *Historia Leksikono de Svislando* (2013-01-25)
4. ↑  Rezultoj de la voĉdono de la 12-a de februaro (PDF; 15 kB)

Vidu ankaŭ
----------

* Bassecourt (stacidomo)
* Combe-Tabeillon (stacidomo)
* Courfaivre (stacidomo)
* Glovelier (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Haute-Sorne en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Haute-Sorne

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Haute-Sorne** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Delemonto |
| --- |
| maldekstraBoécourt • Bourrignon • Châtillon • Corban • Courchapoix • Courrendlin • Courroux • Courtételle • Delemonto • Develier • Ederswiler • Haute-Sorne (Bassecourt • Courfaivre • Glovelier • Soulce • Undervelier) • Mervelier • Mettembert • Movelier • Pleigne • Rebeuvelier • Rossemaison • Saulcy • Soyhières • Val Terbi (Montsevelier • Vermes • Vicques) • Vellerat |  |

 |
**Tokugawa Ieshige** aŭ TOKUGAVA Ieŝige (japane 徳川 家重) (la 28-an de januaro 1712 - la 13-an de julio 1761) estis la naŭa ŝoguno de la Tokugawa-ŝoguneco de Japanio. La estis la unua filo de Tokugawa Yoshimune*, lia patrino estis filino de **Okubo Tadanao**, konata kiel* Osuma no kata*. Lia infanaĝa nomo estis Nagatomi-maru. Lia plenkreskixga ceremonio okazis en 1725.*

Lia unua edzino, Nami-no-miya, estis filino de princo Fushimi-no-miya Kuninaga (伏見宮 邦永親王). Lia dua edzino, Okō, estis la filino de unu el la korteganoj kiu sekvis sian nobelan unuan edzinon de la Imperiestra kortego al la Ŝoguna Tribunalo en Edo. Tiu fame bonkora dua edzino estis patrino de Ieharu, kiu iĝus la heredanto de Ieshige.

Ieshige suferis de konstanta malfortikeco kaj severa paroldifekto. La elekto de Yoshimune de Ieshige kiel lia heredanto kreis konsiderindan polemikon ene de la ŝoguneco kiel liaj pli junaj fratoj Tokugawa Munetake kaj Tokugawa Munetada ŝajnis esti longe pli taŭgaj kandidatoj. Yoshimune daŭre insistis pri sia decido, preferante la konfucean principon de aparta rajto. Ieshige daŭris en la rolo de formala kondukanto de la ŝoguneco. Yoshimune direktis aferojn post lia oficiala emeritiĝo en 1745. Tiu atento estis dizajnita por certigi ke Ieshige estis sekura en sia oficejo. Ieshige restis ŝoguno ĝis 1760. Neinteresita en registaraj aferoj, Ieshige lasis ĉiujn decidojn en la manoj de Ooka Tadamitsu (1709–1760). Li oficiale retiriĝis en 1760 kaj alprenis la titolon *Ōgosho*, nomumis sian nuan filon **Tokugawa Ieharu** al la 10-a ŝoguno kaj mortis la sekvantan jaron. La dua filo de Ieshige estis Tokugawa Shigeyoshi, kiu iĝis fondinto de la klano Shimizu Tokugawa, kiu kun Tayasu kaj Hitotsubashi (establita fare de pli junaj fratoj de Ieshige) iĝis gosankyō, tri branĉoj de la Tokugawa-familio, el kiuj oni elektis la estontaj ŝogunoj, ĝis kiam la ĉefa familia linio ĉesis.

La regadon de Ieshige karakterizis koruptado, naturaj katastrofoj, malsategoj kaj naskiĝo de la komerca klaso, kaj lia mallerteco en traktado tiuj temoj tre malfortigis sian regkapablon. Liaj restaĵoj estis elfositaj kaj oni analizis tiujn en scienca enketo de 1958-1960. Oni kosntatis, ke liaj dentoj estis kurbaj kaj malbone misformitaj, konfirmis historiajn referencojn al lia paroldifekto, kaj ke lia sangogrupo estis tipo-A.

* Kategorio Tokugawa Ieshige en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 345244
 |