Monda heredaĵo de UNESKO

**Dinosaŭra Provinca Parko** troviĝas ĉ. 250 km oriente de Kalgario (Alberto, Kanado) aŭ 48 km nordoriente de la urbeto Brooks (Alberto).

La parko situas en la valo de la rivero Red Deer, konata pro ĝia okulfrapa badlanda pejzaĝo. Ĉi tie estas unu el la plej grandaj bedoj de dinosaŭraj fosilioj de la mondo. Oni jam trovis ĉi tie tridek naŭ dinosaŭrajn speciojn, kaj translokigis de ĉie tie pli ol kvincent specimenojn por montri en muzeoj tra la tuta mondo. Pro ĝia graveco oni elektis ĝin Monda Naturheredaĵo en 1979.

Geologio
--------

Huduoj kun rudbekioj en Dinosaŭra Provinca Parko
La sedimentoj de Dinosaŭra Provinca Parko kumuliĝis dum du milionoj da jaroj kaj ampleksas tri formaciojn: la tera formacio Oldman funde de la tavoloj, la tera formacio de Dinosaŭra Parko super ĝi, kaj la mara formacio Bearpaw plej supre. La formacion de Dinosaŭra Parko, en kiu estas la plejmulto de la fosilioj, ĉefe faris grandaj riveroj en subtropikaj marbordaj malaltejoj laŭ la okcidenta bordo de la Okcidenta Enlanda Marvojo. La formacio datiĝas de la malfrua kampania epoko de antaŭ 75 milionoj da jaroj; la Formacio de Dinosaŭra Parko kovras periodon de ĉ. unu miliono da jaroj.

Paleontologio
-------------

Dinosaŭra Provinca Parko konservas mirinde diversan grupon de nesalakvaj vertebruloj. Inter la fiŝoj estas ŝarkoj, rajoj (kiel la durofago *Myledaphus*), pagajfiŝoj, arknaĝiluloj, garoj, kaj teleostoj. Inter amfibioj estas ranoj, salamandroj, kaj la formortintaj albanerpetontidoj. Inter reptilioj estas lacertoj (kiel la granda varano *Paleosaniwa*), vasta gamo de testudoj, krokodiluloj, kaj fiŝ-manĝanta ĥampsosaŭro (*Champsosaurus*).

La dinosaŭroj de la parko estas mirinde diversaj. Inter ili estas:

Familio **Ceratopoj** (*Ceratopsia*)

* ? Leptoceratopo *Leptoceratops* sp.
* Centrosaŭro: *Centrosaurus apertus*,*C. brinkmani*
* Stirakosaŭro: *Styracosaurus albertensis*
* (?) Pakyrinosaŭro *Pachyrhinosaurus*
* Ĥasmosaŭro: *Chasmosaurus belli*, *C. russeli*, *C. irvinensis*

Familio **Hadrosaŭredoj** (*Hadrosauridae*)

* Koritosaŭro: *Corythosaurus casuarius*
* Griposaŭro: *Gryposaurus notabilis*, *G. incurvimanus*
* Lambeosaŭro: *Lambeosaurus lambei*, *L. magnicristatus*
* Prosaŭrolofo *Prosaurolophus*
* Parasaŭrolofo: *Parasaurolophus walkeri*

Familio **Ankilosaŭroj** (*Ankylosauria*)

* Panoplosaŭro *Panoplosaurus*
* Edmontonio *Edmontonia*
* Eŭoplocefalo *Euoplocephalus*

Familio **Hipsilofodontedoj** (*Hypsilophodontidae*)

* ? Orodromeo *Orodromeus*

Familio **Pakicefalosaŭroj** (*Pachycephalosauria*)

* Stegocero *Stegoceras*

Familio **Tiranosaŭredoj** (*Tyrannosauridae*)

* Daspletosaŭro *Daspletosaurus* sp.
* Gorgosaŭro: *Gorgosaurus libratus*

Familio **Ornitomimedoj** (*Ornithomimidae*)

* Ornitomimo *Ornithomimus*
* Strutomimo *Struthiomimus*
* nova ornitomimeda specio A

Familio **Kenagnatedoj** (*Caenagnathidae*)

* Ĥirostenoto: *Chirostenotes pergracilis*, *Ch. elegans*, *Ch. collinsi*

Familio **Dromeosaŭredoj** (*Dromaeosauridae*)

* Dromeosaŭro *Dromaeosaurus*
* Saŭrornitolesto *Saurornitholestes*
* ? nova dromeosaŭra specio A
* ? nova dromeosaŭra specio B

Familio **Troodontedoj** (*Troodontidae*)

* Troodonto *Troodon*
* nova troodonteda specio A

**Necerta Klasifado**

* Rikardestesoj: *Ricardoestesia gilmorei*

Birdoj kiel hesperornitoformaj estis en la terenoj kies faŭno konserviĝis en Dinosaŭra Provinca Parko. Tie estis ankaŭ grandegaj flugsaŭroj parencaj al kecalkoatlo (*Quetzalcoatlus*). Subpiede kuris marsupiuloj de familio stagodontedoj, placentuloj, kaj mult-tuberkululoj.

Naturo
------

La parko havas tre kompleksan ekosistemon kun nigraj poploj. Ĉirkaŭ ĝia ekosistemo estas la prerio, sed ĝi estas en si mem unika. Ĉe noktiĝo vokas korusoj de kojotoj kaj kordejloj. Oni povas vidi leporojn, cervojn, kaj antilokaprojn kiel ankaŭ sonserpentojn, kaj aliajn serpentojn. Numenioj kaj kanadaj anseroj vizitas la parkon printempe kaj somere. Iuj el la plej nordaj kaktospecioj kreskas en la parko, inter ili la pikpiro kaj la pediokakto.

Historio
--------

Oni fondis la parkon en 1955 por festi la 50-an Jubilean Datrevenon de Alberto kun la celo protekti la fosiliejojn. La unua parkestro estis Roy Fowler, farmisto kaj amatora serĉanto de fosilioj.

Ĝis 1985 oni devis sendi tion kion oni malkovris en la parko al muzeoj en la tuta mondo - inter ili la Reĝa Muzeo de Alberto en Edmontono - por scienca analizado kaj montrado. Tio ĉesis kiam oni malfermis la Reĝan Muzeon de Paleontologio Tyrrell, cent kilometrojn for en Provinca Parko Midland apud Drumheller.

### Monda Naturheredaĵo

Unesko deklaris ĉi tiun parkon Monda Naturheredaĵo en 1979 kaj pro ĝia pejzaĝo, kaj pro la graveco de la fosilioj ĉi tie trovitaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de provincaj parkoj de Alberto
* Listo de naciaj parkoj de Kanado

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dinosaŭra Provinca Parko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Dinosaur Provincial Park official site Arkivigite je 2006-04-04 per la retarkivo Wayback Machine
* angle UNESCO World Heritage

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMondaj Heredaĵoj en Kanado |
| --- |
| Parkoj de la Kanada Rok-Montaro • Dinosaŭra PP • Gros Morne • Bizon-Saltejo Head-Smashed-In • Kluane / Wrangell-St. Elias / Glaĉera Golfo / Tatshenshini-Alsek • L'Anse aŭ Meadows • Lunenburg • Miguasha • Nahanni • Kebekurbo • SGaang Gwaii (Insulo Anthony) • Waterton-Glaĉera Internacia Parko de Paco (kun Usono) • Arbara Bizono | Flago de KanadoFlago de Kanado |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 127028
* LCCN: sh85038093
* VIAF: 138849010
* SUDOC: 137546920
* BNF: 15688995g
 |