recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Lokis*** estas ambigue fantasta novelo de Prosper Mérimée aperinta la 15-an de septrembro 1869 en *Revue des Deux Mondes* kun la titolo "La manuskripto de Profesoro Wittembach".

Temas pri la lasta dumvive aperinta novelo de la aŭtoro, kiu mortis en 1870. Inspirite de litova legendo, ĝi rakontas la viziton de prusa filologo en kastelo kie li iom post iom malkovras la maltrankvilan naturon de sia gastiganto, pri kiu la leganto devas subkompreni ke li estas produkto de seksatenco al virino fare de urso. La historiisto Michel Pastoureau konsideris ĝin unu el la plej belaj noveloj de la franca literaturo de la 19-a jarcento.

Strukturo
---------

La monstra intrigo de *Lokis* ne estas eldirita unubloke, sed iomete post iomete malkaŝata laŭlonge de rakonto kiun la rakontanto konstruas popece, kio, laŭ manlibro pri la historio de la bruna urso verkita de Michel Pastoureau, tiras la leganton "en kreskantan malserenon". La filologiaj digresioj interrompantaj la evoluon de la intrigo, "tute ne malfortigas la rakonton, sed kontribuas al ĝia forta impreso de strangeco".

Traduko
-------

* *Lokis* / Trad. M. Delcourt. – Parizo: UFE, 1983

Referencoj
----------

1. ↑  Henri Martineau.  (30-a de aprilo 1951) *Mérimée Romans et nouvelles* (france), p. 847.
2. 1 2 3  Pastoureau 2007.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 816996
* BNF: 125060400
 |
**László Szemere** [lAslO semere], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szemere László** estis hungara fungosciencisto, juristo, ornitologo.

László Szemere  naskiĝis la 26-an de oktobro 1884 en Hungara reĝlando en Lasztomér (nuntempa Lastomír en Slovakio). Li mortis la 8-an de decembro 1974 en Veszprém (urbo).

Biografio
---------

László Szemere akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto, baldaŭ en 1911 plian juran diplomon en Scienca Universitato Ferenc József. Li lernis biologion nur el libroj. Li komencis labori en 1909 en la departementa administrado de Csík, poste li estis nobela juĝisto, ekde 1920 en la ornitologia instituto. Inter 1924 kaj 1938 li havis postenon en la agrikultura ministerio, poste ĝis la emeritiĝo en 1946 en instituto. Li multe okupiĝis pri rabobirdoj kaj fungoj, ofte li aranĝis kursojn pri fungoj. En 1960 li translokiĝis al Hárskút, kie li kreis liston pri trovitaj 446 fungoj. Oni nomis lin *ermito de Bakony*.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A háztartási konzervkészítés ábécéje* (1924)
* *Gombaértékesítési útmutató* (1940)
* *Die unterirdischen Pilze des Karpathenbeckens* (1965)
* *Föld alatti gombavilág* (Funga mondo sub la tero), (1970)

Memorigiloj
-----------

* strato kaj memortabulo en Hárskút

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2014-10-19 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Lokaj solvoj por globala malordo** estas dokumenta filmo de Coline Serreau (*3 Hommes et un couffin*, *La Crise*, *La belle verte*, *Chaos*, *Saint-Jacques...La Mecque*). La surekranigo en francaj kinejoj okazis la 7an de aprilo 2010.

Enkonduko de Coline Serreau
---------------------------

La alertajn kaj katastrofsentajn filmojn oni jam faris. Ili havas propran utilecon, sed nun estas necese montri, ke ekzistas solvoj, aŭdigi pripensaĵojn de filozofoj kaj ekonomikistoj, kiuj paralele al klarigado pri tio, kial nia socia modelo enkotiĝis en ekologian, financan kaj politikan spertatan krizon, inventas kaj eksperimentas alternativojn.

Prezento
--------

Superante la simplan denoncadon de aparta agrikultura sistemo devojigita de volo al senracia kreskado, Coline Serreau invitas onin en « Lokaj solvoj por tuttera malordo » malkovri novajn agrikulturajn produktsistemon, funkciantajn agmanierojn, kiuj riparas la damaĝojn kaj proponas vivon kaj plibonigitan sanon garantiante daŭran sinnutradan sekurecon.

Tenante kameraon enmane, Coline Serreau vojaĝadis dum 3 jaroj ĉirkaŭ la mondo por renkonti loke agantajn homojn, pensistojn kaj ekonomikistojn, kiuj loke kaj sukcese eksperimentas solvojn por vindi vundaĵojn de grundo, kiun oni tro longe mistraktis.

Pierre Rabhi, Lydia kaj Claude Bourguignon, senkampaj kultivistoj de Brazilo, la asocio Kokopelli en Barato, S-ro Antoniets en Ukrainio... unu post la alia, ĉiu intervjuato estas amuza kaj emociiga, batalema kaj inspirita de la temo, ili estas la rezistantoj, la ter-ŝatantoj, kies voĉojn portas la videodokumento de Coline Serreau.

Tiu serio da intervjuoj, kiuj respegulas nekredeblan konkordon pruvas, ke alia eblo ekzistas por nia mondo : konkreta respondo al ekologiaj defioj kaj pli amplekse la civilizacia krizo, kiun oni nun spertas.
**Barono László Sennyey** [lAslO ŝenjei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sennyey László** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *kissennyei*.

László Sennyey  naskiĝis la 6-an de majo 1631 en Hungara reĝlando en Nagytárkány (nuntempa Veľké Trakany en Slovakio). Li mortis la 13-an de januaro 1703 en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio).

Biografio
---------

László Sennyey aliĝis al la jezuitoj en Vieno en 1648. Li lernis en diversaj jezuitaj lernejoj, li pastriĝis en 1660 en Graz, li monaĥiĝis post 6 jaroj. Li instruis teologion en la Jezuita Universitato de Nagyszombat ekde 1666, krome li refondis la universitatan presejon. Li estis rektoro en la studjaroj 1671/72–1674/75, 1686/87–1689/90, 1700/01–1701/02. Li instruis ankaŭ en Graz inter 1675 kaj 1680, en la sama urbo li estis monaĥestro inter 1695 kaj 1699, poste en Vieno.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Idea verae nobilitatis honori Illustr. D. Comitis Viti a Strasaldo dicata* (1664)
* *Examen Quadripartitum Ordinandorum* (1686, poste plurfoje eldonita)
* *Conclusiones Canonico-Juridicae* (1691)
* *Báró Sennyey László S. J. nagyszombati rektor római utazásai (1687, 1693, 1696)* (1929) - hungara traduko

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en kirko en Veľké Trakany  Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla laste)
* hungarlingva biografio
La **lokiga kodo de Unuiĝintaj Nacioj** - angle en plena nomo *United Nations Code for Trade and Transport Locations*, mallonge **UN/LOCODE**, france *Code des Nations Unies pour emplacements de commerce et de transport*, ruse *международная система классификации географических объектов* - estas geografia lokiga kodo ellaborita de la Ekonomia komisiono de Unuiĝintaj Nacioj por Eŭropo. Ĝi konsistas el kvin karaktroj, el kiuj la unuaj du estas landokodo laŭ la normo ISO 3166-1, kaj la lastaj tri individua kodo de la koncerna loko.

La unua eldono de la kodaro en 1981 enhavis kodojn por 8 000 lokoj. La versio de 2011 enhavis kodojn por proksimume 82 000 lokoj. La kodoj limiĝas al lokoj kun aparta signifo por ekonomio kaj trafiko, precipe al lokoj kun marhavenoj, flughavenoj (tiukaze la tri lastaj karaktroj kutime identas al la IATA-kodo), fervojaj stacidomoj, nodopunktoj de internaciaj aŭtovojoj, limpasejoj kaj ceteraj aparte grandaj urboj en 235 landoj.

Krom la kvinliteraj kodoj, la koncernaj listoj ankaŭ proponas simpligitan ortografion de la celataj lokoj, latinliteraj sen ajnaj diakritaj signoj.

Ekzemploj
---------

| LOCODE | lando | loko | loknomo en lista formo sen diakritaj signoj |
| --- | --- | --- | --- |
| AT VIE |  Aŭstrio | Vieno | Wien |
| BE BRU |  Belgio | Bruselo | Brussel |
| CH BRN |   Svislando | Berno | Bern |
| DE BER |  Germanio | Berlino | Berlin |
| LI VDZ |  Liĥtenŝtejno | Vaduzo | Vaduz |
| LU LUX |  Luksemburgo | Luksemburgo | Luxembourg |
| NL AMS |  Nederlando | Amsterdamo | Amsterdam |
| SE GOT |  Svedio | Gotenburgo | Goteborg |
| US NYC |  Usono | Novjorko | New York City |
Rankero en Schiffenberger Wald ĉe Gießen
**Rankero** estas A-C grundotipo apartenanta al la grundotipa klaso Ah/C-grundoj escepte de Nigrogrundoj. La rankero malkompare kun rendzino kaj pararendzino de sama klaso, ekestas sur solidja senkalciaj, ne karbonataj (silikataj) petroj (ekzemple andezito, granito k.a.). La plej tipa kvalito de rankero estas, ke plej ofte malhela A-horizonto enhavas pli ol 50% de ŝtonetoj (sed malpli ol 75%). Do la rankeroj ne estas tro uzataj en agrikulturo, ofte estas malprofundaj, povas sufiĉe rapide sekiĝi somere. Por ili estas tipaj aliaj specioj de arboj ol pro ĉirkaŭaj arbaroj (ekzemple en Karpatoj sur rankeroj kreskas prefere tilioj kaj aceroj. Do rankerojn oni povas konsideri kiel eksterzonaj grundotipoj, kiuj dependas de deklivo, sed samtempe oni lin konsideras kiel zonaj grundotipoj ekestantaj en pli grandaj altecoj super la maro, kiel ĝi ekestas pro klimataj kondiĉoj (ekzemple frosta ekfloresko). La ĉefa grundformiĝa procezo estas akumuliĝo de humo.
**Chanco** aŭ **Chauco**, estis indiana mesaĝisto inter Opekankano, ĉefo de la Pamunkeoj kaj la setlistoj de Jamestown en la kolonio Virginio en Usono.

Chanco estas rolulo en duonhistoria rakonto: li avertis la anglajn setlistojn antaŭ koordinata atako de la paŭhatana konfederacio kontraŭ multaj loĝlokoj en la kolonio, la 22-an de marto 1622, vendredon antaŭ Pasko. Tiujn atakojn oni nomas la Masakro de Jamestown.

Historio
--------

Tensioj kaj atakoj ekzistis inter la indianoj kaj la angloj de la ĉiam pligrandiĝanta kolonio Virginio ekde la kreado de la setlejo en majo 1607. Post la morto de Vahunsunakok, konata kiel ĉefo Paŭhatano, ties frato Opekankano fariĝis ĉefo de la paŭhatana konfederacio. 

Opekankano planis koordinatan surprizatatkon kontraŭ la setlejo la 22-an de marto 1622 dum kiu inter 350 kaj 400 setlistoj, t.e. pli ol kvarono de la angla loĝantaro estis mortigitaj.

Averto
------

Ekzistas rakonto, ke **Chanco**, indiano konvertita al kristanismo, dungita de Richard Pace, estis asignita de sia ĉefo Opekankano, mortigi Pace-n kaj ties familion en Jamestown. Chanco ne eltenis la ideon mortigi sian dunginton kaj, riskante sian propran vivon, avertis lin pri la tuja atako.

Kvankam Pace loĝis 2 mejlojn pli supre laŭ la rivero, post kiam li sekurigis sian familion, remis en kanuo al Jamestown por averti la loĝantojn.

Post la atakoj
--------------

Jaron poste, kapitano William Tucker kaj doktoro John Pott invitis la paŭhatanoj kaj proponis al ili tosti kun venenigita alkoholaĵo. 200 indianoj mortis venenigitaj, 50 aliaj mane murditaj de la koloniistoj. 

Evidente, Pace ne raportis al la indianoj pri la averto de Chanco, ĉar Opekankano certe mortigintus lin malrapide kaj dolorplene. La frato de Chanco partoprenis la masakron, sed eĉ li ne sciis pri la avertado de Chanco. Dum kelkaj jaroj post tiu sankta vendredo, Chanco daŭre portis mesaĝojn de Opekankano al la guberniestro kaj konsilio kaj de ili reen al la ĉefo. Legeblas pri letero de la 4-a de aprilo 1923, de la guberniestro kaj konsilio al la kompanio en Londono: *"La granda reĝo sendas Chanco-n (persono, kiu rivelis la komploton al iuj dum la tago de la masakro kaj tiel servis ilin),"*

Dum la sekvaj dek jaroj la konflikto inter la setlistoj kaj la indianoj daŭris.
**Loknomscienco** (aŭ **toponimio** ) estas la studo de la loknomoj kiel montoj, valoj, riveroj, dezertoj, arbaroj, landoj, urboj, vilaĝoj, stratoj, placoj ktp. La loknomscienco havas tre proksimajn rilatojn kun geografio kaj lingvoscienco. Ĝi studas ankaŭ la devenon kaj leĝkonformecon de loknomoj.

Adresa funkcio de geografiaj nomoj estas tre grava kaj necesa por homa socio. Nomo estas "popola poeta ornamo" de la lando. Ili rakontas pri karaktero de la popolo, ĝia historio, pri ĝiaj inklinoj kaj specifikeco de vivmaniero. 

Ĉiu loknomo portas varian informon: historian, geografian, lingvan. Ĝi estas atestanto de historiaj kondiĉoj de l’ epokoj, kiam ili aperis, formiĝis kaj disvastiĝis tra la landoj kaj regionoj. Laŭ loknomoj oni juĝas pri iamaj elmigradoj de l’ popoloj, pri kontaktoj inter diversaj nacioj, pri iamaj areoj de etnoj kaj lingvoj. 

Ĉiu nomo havas aŭ havis konkretan enhavon, sed ofte ili estas perditaj. Kian sencon portas la nomoj: Skandinavio, Volgo, Kaŭkazo, Berlino, Sicilio ? Ne ĉiu homo povas respondi, eĉ bone komprenanta lingvajn nuancojn. Loknomo estas lingva kategorio, pro tio ĝi subiĝas al la leĝoj de lingvoj. 

Nomoj naskiĝas, ŝanĝas formon kaj elparolon, kaj mortas, simile al vivestuloj. Daŭro de la vivo de loknomoj estas tute diversa. Ĉe unuj ĝi estas dekjaroj, ĉe aliaj - multaj jarcentoj. Jerusalemo, Jordano, Egipto, Romo, Samarkando vivas ĝis hodiaŭ, malgraŭ ilia multjaraĝo. Aliflanke - Asirio, Babilonio, Trojo, Kartago, Fenicio estas konataj nur laŭ historiaj dokumentoj. Ofte malaperas ne nur loknomoj, sed ankaŭ iliaj kreantoj, tutaj popoloj kaj lingvoj.

Referencoj
----------

1. ↑   Plena Ilustrita Vortaro 2002 p. 1168

Vidu ankaŭ
----------

* Speco de Loknomoj
* Klasifiko de Loknomoj
* Loknomo
* Akvonomo
* Montonomo
* Landnomoj
* Esperantigo de loknomoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Angelo Raffaele Tancredi** (San Marco in Lamis, en suditala provinco Foggia, 19-an de aprilo 1878 - Napolo, la 12-an de januaro 1955) estis itala blinda esperantisto. 

Scivola junulo en malriĉa familio, li fariĝis fervoja inĝeniero kaj trovis okupon ĉe la ŝtata fervojaro en Italio. Pro tasko ĉe laboro, ekstrema humideco igis lin malsana pro reŭmatismo kaj en marto 1910, konstatiĝis lia subita kaj definitiva blindeco. Jam antaŭ tiu tempo Tancredi aŭdis pri Esperanto kaj ties movado; sed nur tiam li konsciis la utilon ĉar ĝuste per la lingvo li povis ricevi helpon el eksterlando, kiun la tipaj kondukantoj de blindula intelekta mondo ne sciis oferti en lia lando. En 1914 li doktoriĝis pri filozofio kaj beletro. Jam en tiu jaro li sukcesis presigi la lernolibron de Cart en la itala, sed nur en 1930 li verkis kaj presigis en brajlo radikaron, kiu ankoraŭ nun estas uzata. Eksterordinare por blindulo en Italio, li sukcesis ricevi en 1914 provizoran katedron, poste konfirmitan de la instancoj. De tiam ĝis 1944, Tancredi ĉiam instruis en mezlernejoj. Internacie li estis vere konata ĉe universalaj kaj blindulaj esperantistaj kongresoj. Li estis en la estraro de UABE ĝis la Dua Mondmilito, altirante al si ĉies simpation. En la matematika kampo - precipe en la brajlonotacio - li ellaboris sistemon de li nomatan "Arit". Aktiva en ŝakludo, li verkis ankaŭ italan gramatikon en Esperanto. La morto de la edzino en 1945 lin ĵetis en profundan izolecon, en la sekva jaro pligrandigitan de la forpaso de la filino, kun kiu li kunvivis, kaj de kreskanta surdeco. En lia lasta tago, paralizo lin atakis je la ellitiĝo kaj en la vespero li forpasis.

Eksteraj ligiloj
----------------

*Historio de la Esperanto-Movado Inter la Blinduloj*, de Joseph Kreitz. Dua volumo, Tria Parto. Eldonis Esperanto-Blindulligo de Germanujo (EBLoGo), 1981
**László Szathmáry** [lAslO satmAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szathmáry László** estis hungara kemiisto, profesoro.

László Szathmáry  naskiĝis la 10-an de junio 1880 en Budapeŝto. Li mortis la 5-an de decembro 1944 en Miskolc.

Biografio
---------

László Szathmáry frekventis mezlernejon en Pécs, poste li akiris kemian diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1905. Komence li restis samloke por instrui, poste li esploris en Germana Regno helpe de stipendio. En 1909 li doktoriĝis en Budapeŝto, poste li reiris al Germanio, kie li okupiĝis pri farboj. En 1912 li hejmenvenis kaj instruis plu en la menciita universitato. Inter 1915 kaj 1940 li instruis en la komerca akademio. Li kolektis bibliotekon pri historio de kemio.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Báróczy mint alkémista* (1903)
* *Áruismeret* (1921, 1923) studenta lernolibro
* *A magyar alkémisták* (1928)

\* *A gyufa története a XIX. sz. végéig* (Historio de la alumeto ĝis fine de la 19-a jarcento), (1935)

* *A magyarországi kémia története* (Historio de la kemio en Hungarlando) - manuskripto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2015-07-15 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Ĉefkonstruaĵo de la bazlernejo en Rankovce 
**Rankovce** (makedone Ранковце) estas vilaĝo situanta en la nordoriento de Norda Makedonio, en la Nordorienta Regiono. Ĝi estas la administra centro de la Opština Rankovce. Laŭ la censo de 2002 loĝas ĉi tie entute 1 192 homoj.

Loko, priskribo
---------------

Panorama vido de la vilaĝo Rankovce 
Rankovce en la Opština Rankovce
La vilaĝo kuŝas en valo nomata Slaviste. De nordo ĝis sudo, la rivero Rankovačka Reka fluas tra la centro de la vilaĝo, kiu enfluas en la riveron Kriva Reka ĉe la suda rando de la vilaĝo. La alteco estas ĉirkaŭ 460 - 550 m.

### Transporto

La ĉefa vojo A2 / E871 pasas tra la vilaĝo, kiu ligas la urbojn Kumanovo kaj Kriva Palanka. La flanka vojo R2214 turniĝas norden de ĝi, kiu finiĝas en la vilaĝo German.

### Loĝantaro

La vilaĝo estas plejparte loĝata de makedonoj.

La loĝantaro ĉefe okupiĝas pri agrikulturo - do kultivado de cerealoj (precipe tritiko kaj maizo) kaj legomoj (tomatoj, faboj, kukurboj, pipro). Malpli amplekse estas bredado de porkoj, kortobirdoj. Kaproj kaj bovinoj ĉefe por persona konsumado.

### Civitaj agrablaĵoj

En la vilaĝo estas bazlernejo kaj infanĝardeno, kiu servas ankaŭ por aliaj vilaĝoj en la komunumo. Ekzistas ankaŭ poŝtejo, polico, fajrobrigado, medicina instalaĵo, veterinara stacio, sportejo, publikaj servoj.

Ekzistas ankaŭ la preĝejo St. Patrino de Dio.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Ранковце en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Kategorio: Komunumo de Nord-Makedonio
**Ferenc Szoldatits** [soldatiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szoldatits Ferenc** estis hungara-itala pentristo. Lia familia nomvarianto estis *Szoldatics*.

Ferenc Szoldatits  naskiĝis la 29-an de novembro 1820 en Vörösberény (nuntempa urboparto de Balatonalmádi, Hungara reĝlando), li mortis la 25-an de januaro 1916 en Romo (Italio).

Biografio
---------

Ferenc Szoldatits studis inter 1840-1848 en Akademio de Belartoj de Vieno kun financa helpo de János Ranolder. Liaj plej gravaj akademiaj instruistoj estis Leopold Kupelwieser kaj Joseph von Führich. En 1853 li translokiĝis al Romo, kie li renkontis Johann Friedrich Overbeck kaj baldaŭ aliĝis al la nazaretana skolo. Li ĝismorte vivis en Romo, tamen li ofte revojaĝis al Hungario por krei ekleziajn bildojn. En 1859 li studvojaĝis al Munkeno kaj Dresdeno. En 1867 li edziĝis al italino, en 1873 filo naskiĝis.

Ekspozicioj
-----------

* Vieno (mondekspozicio, 1873)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* freskoj de kapelo Sankta Maria en Baziliko de Eger (1881, lia ĉefverko)
* Sankta Maria kun Emeriko de Hungario kaj Margareta de Hungario en Ĉefepiskopa palaco (Veszprém) (1896)
* altara bildo en Jászberény (1883)
* altara bildo de Jánoshalma (1888)
* portretoj pri
	+ József Samassa
	+ Pio la 9-a
	+ Leono la 13-a (1879)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-08-14 per la retarkivo Wayback Machine
* germanlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 616465
* GND: 1051829623
* VIAF: 59564831
* ISNI: 0000 0004 3354 8822
* ULAN: 500122430
 |
**Ernő HOLLÁN** hungare **Hollán Ernő** estis inĝeniero, generalo, membro de Hungara Scienca Akademio.

Li naskiĝis en Szombathely, en la 13-an de januaro 1824. Li mortis en Budapeŝto, en la 28-an de majo 1900.

Vivo
----

La frekventis la mezlernejon en Szombathely, poste li lernis en Vieno en milita altlernejo. Li estis leŭtenanto en 1844. Dum la hungara liberecbatalo en 1848 li servis ekster Hungarujo, tial li hejmenvenis. Tie li estris taĉmenton jam en rango majoro. Post la fiasko de la liberecbatalo li estis deportita, baldaŭe li laboris en Vieno. En 1854 li edziĝis. Post 3 jaroj brita altrangulo lernis de Hollán en Szombathely. Ekde 1859 li politikadis kaj laboris por la hungara fervojo. En 1875 li atingis la rangon generalo.

En Budapeŝto kaj en Szombathely estas stratoj "Hollán Ernő".

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio Ernő Hollán en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 386301
* LCCN: nb2019023890
* VIAF: 9157701572444220287
* ISNI: 0000 0004 9713 7897
 |
Halokirko protestantisma, Martinroda
Altarejo
Enssemblo el paroĥejo, preĝejo kaj kampanileto
La **Preĝejo evangelia de Martinroda** (germane: *Evangelische Kirche Martinroda*) en Martinroda/Germanujo troviĝas kun sia plifirmigita tombejo, tombeja kapelo kaj iama paroĥejo ĉe la nordeosta vilaĝorando tuj ĉe la piedo de la ekskursomonto Veronikaberg. Temas pri eta, regiontipa naturŝtona kirko kun ardezumitaj turo kaj tegmento.

Apartenas ĝi al la komunumo Geratal ene de la ekleziaro Arnstadt-Ilmenau de la Evangelia Eklezio en Meza Germanujo.

Historio
--------

Malkonatas ĝia konstrutempo ekzakta sed la maniero atestas romanikajn teknikojn. Sian aspekton nunan la preĝejo gajnis en 1720 kiam ĝi alikonstruitis je malpucita baroka halokirko. Post restaŭradlaboroj iĝis rekonsekro de la ejo kun novega orgeno. La kirko konstruita estas en akso orienta-okcidenta kaj la turo estas ĝia uesta limo.

Arkitekturo kaj meblaro
-----------------------

La navo havas pintan tegmenton kun okcidenta, tripartita groptegementa finiĝo. La turo kronatas de vosta kupolo kun lanterno, de longa pinto kun tura globo kaj veterflago. En sonorilturo ekster la tombeja muro sonas la du sonoriloj. La gotika ogivarka fenestro ĉe la orienta flanko de la longa navo intertempe surmasonitis. La internon heligas kvar grandaj vitraloj rektangulaj kaj ekstere, malgraŭ surmasoniĝo, ekkoneblas la frugotikaj rondarkoj.

La ligna plafono havas formon de ĉielo. Admirotas ankaŭ la du galerioj kaj riĉe ornamita ambona altaro el al unua triono de la 18-a jarcento. La dua galerio havas la orgenon kiu atingas la plafofnon; la orgenfasado estas tre plaĉaspekta kun lindaj barokaj skulptaĵoj kaj figura prezento de muzikantaj anĝeloj. El feliĉaj antaŭreformaciaj tempoj datumas ankoraŭ la tabernaklo kiun oni transprenis kiel deponejon por la komunio-kaliko. Ene dominas la koloroj ora, blanka kaj verda. Vidinda ankaŭ baptoanĝelo el la jaro 1722.

* Tombo ĉe la ekstera kirkovandoTombo ĉe la ekstera kirkovando
* KampaniloKampanilo
* Monumentoj por la falintaj soldatoj, proksime de la preĝejoMonumentoj por la falintaj soldatoj, proksime de la preĝejo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo de Martinroda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj sur la paĝoj de la ekleziaro
* Viziteblo dum tago de la monumentoj, 2013
* Prie sur la distrikta retpaĝaro Arkivigite je 2020-07-04 per la retarkivo Wayback Machine

50.72489601722210.891152620278Koordinatoj: 50° 43′ 30″ N, 10° 53′ 28″ O (mapo)
**Ernő Friedmann** [fridman], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Friedmann Ernő** estis hungara juristo, advokato, universitata instruisto.

Ernő Friedmann  naskiĝis la 1-an de oktobro 1883 en Budapeŝto, li mortis en Nazia Germanio en 1944.

Biografio
---------

Ernő Friedmann devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto, poste helpe de stipendio en Berlino. Li akiris juran diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1905, post 3 jaroj ankaŭ advokatan diplomon. Ekde 1908 li estis advokato, en 1911 li havis postenon en la ministerio pri edukado. Inter 1912 kaj 1917 li estis publika eksterordinara profesoro en la Reĝa Jura Akademio (Kassa), poste en Reĝa Universitato palatino József. Li denove estis advokato kaj ankaŭ redaktoro. En 1944 Gestapo kaptis lin, la baldaŭaj datenoj estas nekonataj. Li ricevis premion en 1927.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Büntetendő cselekmény és közveszélyesség* (1908)
* *A határozatlan tartamú ítéletek* (1910)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 55-a paĝo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 571601
* VIAF: 121533999
* ISNI: 0000 0000 7920 8306
 |
La **preĝejo de Sankta Jozefo** estas romkatolika moderna konstruaĵo en urbo Kaposvár (Hungario).

Historio
--------

En Hungario dum lasta periodo de la socialismo altiĝis nombro de katolikoj. En Kaposvár necesis kirko precipe en la periferiaj lokoj, kie pli frue oni konstruis loĝkvartalojn, tamen sen kirkoj. En 1986 József Szendi fondis kuntiritan paroĥon en Kaposvár, sed funkcia preĝejo estis nur Preĝejo Sankta Margareta (Kaposvár). La mankanta preĝejo estis planita en 1988, poste la konstruado komenciĝis.

Preĝeja konstruaĵo
------------------

La preĝejo situas sola en periferio de la urbo laŭ vojo, ankaŭ fervoja linio kaj loĝkvartalo estas tre proksime. Spiralo estas ties formo. Tiu simbolizas linion de la vivo. La centra spirala parto estas pli alta - kvazaŭ turo, la pej supre kruco estas videbla. Sub la kirko kuŝas tombeja kapelo kun urnoj.

Fontoj
------

* Szent József templom hungare
* hungare kun foto Arkivigite je 2019-09-23 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Changdeokgung** (*Changdeokpaleis*), estas palaca komplekso kiu situas en granda parko en la distrikto de Jongno-gu, Seulo, Sud-Koreio. La palaca komplekso estis en 1405 konstruita de la unua reĝo de la Joseondynastio oriente de la palaco Gyeongbokgung, kiu pli servis por oficialaj kaj ceremoniaj funkcioj. Ĝi estas unu el la "Kvin Grandiozaj Palacoj" kiuj estis konstruitaj dum la Joseondynastio. Pro ĝia orienta loko en rilato al Gyeongbokgung ĝi ankaŭ estas konata kiel la Orienta Palaco. Libere tradukita, la laŭvorta signifo de la nomo estas : "Palaco de la Ĝustaj Valoroj".

Historio
--------

Dum la japana invado en 1592, la palaco estis bruligita de japanaj armeaj trupoj kaj poste (en 1609) rekonstruita. Ĝi estis dum pli ol 300 jaroj la loĝdoma palaco de la koreaj reĝoj.

Vidindaĵoj
----------

Altiroj estas la enireja pordo, granita ponto kaj la konstruaĵo Injeongjeon, kiu servis por oficialaj ŝtatfunkcioj. Menciindas ankoraŭ la *Seonjeongjeon*, konstruaĵo kiu servis por la kabineta funkcio de la reĝo kaj liaj ministroj, kaj la *Daejojeon*, kie la reĝo kaj lia familio vivis.

La palaco bone kongruas kun ĝia ĉirkaŭaĵo. Multaj el la arboj malantaŭ la palaco havas pli ol 300 jarojn. La palaco estas rigardata kiel la plej korea de inter ĉiuj la palacoj en Koreio.

Similaj palacaj ejoj estas lokitaj en Pekino (Ĉinio) kaj en Nara (Japanio), sed ĉi tiuj ne estas simile adaptitaj al ilia ĉirkaŭaĵo.

Monda heredaĵo
--------------

La palaca komplekso estas unu el la dek mondaj heredaĵoj de Unesko sur la listo de monda heredaĵo de UNESKO en Sud-Koreio. Ĝi estas loko de kultura heredaĵo, kiu en 1997 aperis sur ĉi tiu listo ĉar :

* la palaca komplekso estas eksterordinara ekzemplo de la arkitekturo de la palacoj, de la Malproksima Oriento kaj de la dezajno de la ĝardenoj apartenantaj al la palaco.
* la konstruaĵoj estas en speciala maniero integritaj en kaj en harmonio kun la natura ĉirkaŭaĵo, adaptita al la topografio.

Fotogalerio
-----------

  

* Hanbok en ChangdeokgungHanbok en Changdeokgung
* DaejojeonDaejojeon
* HuijeongdangHuijeongdang
* InjeongjeonInjeongjeon
* JuhamnuJuhamnu
* NakseonjaeNakseonjae
* OngnyucheonOngnyucheon
* SeonjeongjeonSeonjeongjeon
* YeongyeongdangYeongyeongdang

Eksteraj ligiloj
----------------

* Changdeokgung en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Changdeokgung en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

(angla) UNESKO-retejo kun informoj pri la palaco komplekso Changdeokgung.

Referencoj
----------

Tiu ĉi artikolo estas traduko bazita sur la sama temo en la nederlandlingva versio de Vikipedio de la 10-a de aŭgusto 2017.
**Ranibennur,** laŭ kanara lingvo **ರಾಣೇಬೆನ್ನೂರು** estas urbego en distrikto de Haveri en subŝtato Karnatako, en sudokcidenta Barato.

Geografio
---------

Ranibennur situas en alteco 605 metrojn super la marnivelo en la geografia centro de Karnatako. Distrikta ĉefurbo Haveri troviĝas 31, Davangere 36, Hubli 96, Ballari 150, subŝtata ĉefurbo Bengaluro 278, Mumbajo 568, tutlanda ĉefurbo Delhio 1566, Kolkato 1605 kilometrojn (aere) .

Demografio
----------

En 2011 populacio estis 106 365. La legopovo estas 86.0%.

Ekonomio
--------

La plej granda parto de la populacio estas dungita en agrikulturo kaj rilataj agadoj, sed ankaŭ la komerco gravas. La plej ofta agrikulturaĵo estas la kotono, kiun sekvas la maizo, kokoso kaj tomato. Estas ankaŭ bredado de silkovermoj.

Lingvoj kaj religioj
--------------------

La oficiala lingvo de Ranibennur estas la kanara lingvo. Preskaŭ 71% de la populacio estas hinduoj, proksimume 27% estas islamanoj.

Trafiko
-------

Al Ranibennur kuras 5 vojoj. La urbego troviĝas proksimume en duono de fervoja linio Haveri-Davangere.

Vidindaĵoj
----------

* malnova templo en la proksima vilaĝo

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
**Rankoro** estas sento, kiu restas pro ofenda ago aŭ diro kiu povas daŭri longan tempon kaj reaperi post memoro de tiu ofendo. PIV trafe klarigas ĝin kiel "obstina malpardonemo, daŭra venĝema sento".

La negative perceptata sento estas kompleksa, plurtavola emocio kiu estis priskribita kiel miksaĵo de seniluziiĝo, abomeno, kolero kaj timo. Ĝin povas kaŭzi perceptata ofendo, insulto kaj/aŭ psika vundiĝo. Pro la negativeco de la sento oni foje komparas ĝin al "**amareco**", ĉar amarajn gustojn same plej multaj homoj konsideras malagrablaj, kaj krome forta rankoro kaj similaj fortaj negativaj emocioj en la hepato incitas la produktadon de pli da galo - tre amara, verde flava likvo sekreciata de la hepato en la intestaron.

Etimologio
----------

La vorto evidente venis al Esperanto el la latinidaj lingvoj de la iberia duoninsulo: en la hispana estas *rencor*, en la kataluna kaj la galega *rancor*, krome en la geografie najbara sicilia lingvo *rancuri*. Antoni Grabowski kaj Kálmán Kalocsay inter aliaj pioniraj verkistoj uzis ĝin en fruaj, klasikaj verkaĵoj de la Esperanto-literaturo, sed ĉar aliaj eŭropaj lingvoj ne konas tian vortradikon, la vorto tamen restis malofte uzata kaj ne amplekse konata en la parola uzo de Esperanto. En vikicitaro kaj en la menciita referenco el PIV 2020 menciatas pluraj citaĵoj demonstrantaj ekzemplajn uzojn de la vorto.

Kaŭzoj
------

Rankoro povas rezulti el diversaj situacioj implikantaj perceptitan misfaradon de individuo, kiuj ofte estas ekfunkciigitaj per esprimoj de maljusteco aŭ humiligo. Oftaj fontoj de indigno inkludas publike humiligajn okazaĵojn kiel ekzemple akceptado de negativa traktado sen esprimado de ajna protesto, senti kiel objekto de regula diskriminacio aŭ antaŭjuĝo; sentoj de envio kaj/aŭ ĵaluzo, sentiĝi uzata aŭ profitata de aliaj, kaj la percepto havi atingojn kiuj restas nerekonataj, dum aliaj sukcesas sen labori same. Rankoro ankaŭ povas esti generita per diadaj (interpersonaj) interagoj, kiel ekzemple emocia malakcepto aŭ neo de alia persono, intenca embaraso aŭ malpligrandigo de alia persono, aŭ nescio, submetado aŭ malestimo de alia persono. Rankoro ankaŭ povas formiĝi, kaj esti konservita per ripeta kaj ada temigo de pasintaj plendoj, do ĝenantaj memoroj de vundaj travivaĵoj) ade, aŭ per provado pravigi la emocion per aldonoj de kromaj pensoj. Tiel, rankoro povas rezulti de la funebra procezo, sed povas esti daŭrigata per ripeta "remaĉado" de la negativa, ofenda emocio.

Referencoj
----------

* Rankoro en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

1. ↑  rankoro en PIV 2020
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Madejra kolombo** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Columba (genro) *Columba* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Madejra kolombo** '**Columba trocaz'**Carl Heineken 1829 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Madejra kolombo  |

 |
| v • d • r |

La **Madejra kolombo** (*Columba trocaz*) estas membro de la familio de birdoj Kolombedoj ( aŭ kolomboj) kiu estas endemika en insularo Madejro.

Ĝi estas rarega loĝanto kiu reproduktiĝas en kavoj kaj montoj de la arbaroj de laŭroj, kie restas ĉirkaŭ **10,000 birdoj**. Pro koincido de medio tiu ĉi specio estas parenca de la kolomboj de la insularo Kanarioj, nome Turkiskolombo, *Columba bollii* kaj Laŭrkolombo, *Columba junoniae*.

Temas pri granda kolombo 42 ĝis 45 cm longa, kaj aspektas kiel granda Palumbo. Ĝi estas ĝenerale **griza birdo kun rozkolora brusto**. Sed ĝi malhavas ian blankan markon, kio kun arĝenteca kolmakulo diferencigas ĝin el la aliaj specioj de la genro *Columba*.

La **Madejra kolombo** reproduktiĝas en kavoj, kie la ino demetas unu blankan ovon en nesto surkorniza. La flugo estas rapida, per regulaj frapadoj, kun eventuala subita flugilvipo, karaktera de ĉiu kolombo. Ĝi ekflugas per laŭta flugilfrapado. 

La voĉo estas karaktera kverado *du-doh*, kiel Palumbo.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Columba trocaz*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11 May 2006. Preskaŭ minacata subspecio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Madeira Birds - La **Madejra kolombo**
**Espejón** [espeĤON] estas municipo de Hispanio, en la regiono de Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko *Tierras del Burgo*. La loknomo *Espejón* estas ne-etimologie komprenebla kiel *Spegulego*, sed etimologie plej probable komprenebla kiel *Gvatoturo*.

Geografio
---------

Komarko *Tierras del Burgo* en la okcidento de la provinco Sorio.
Loko de Espejón en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 21,97 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 147 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 400 loĝantojn el la 1940-aj jaroj. 

Ĝi distas 71 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Kaj estas inter La Gallega kaj Hontoria del Pinar, ambaŭ de la najbara provinco Burgoso.

Historio
--------

Estas nekropolo plej verŝajne el visigotoj. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento

Ekonomio
--------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), ŝtonminado, forstado kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas preĝejo kaj ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (hispane)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rTierras del Burgo |
| --- |
| Alcubilla de Avellaneda • El Burgo de Osma-Ciudad de Osma • Caracena • Carrascosa de Abajo • Castillejo de Robledo • Espeja de San Marcelino • Espejón • Fresno de Caracena • Fuentearmegil • Fuentecambrón • Langa de Duero • Liceras • Miño de San Esteban • Montejo de Tiermes • Nafría de Ucero • Recuerda • Retortillo de Soria • San Esteban de Gormaz • Santa María de las Hoyas • Ucero • Valdemaluque • Villanueva de Gormaz |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351433
 |
La **Gesta Eŭfonio** de la samadeva estas speco de Orienta medicino kiu signifas: harmonion de la sono kaj de la gesto, harmoniigon per la sono kaj la movo. Estas psiko-korpa metodo, noviganta metodo por ĉiam esti en bona sano vivante ekde la ina kvieteco. Ni suferas konstante vidajn kaj aŭdajn agresojn. Tiuj agresoj estas kiel poluo, kaj tiu poluo kaŭzas malordigon de nia ina ekvilibro. Nia ina strukturo estas pro tio malstabiligita. Malekvilibrita. Tiam alvenas la stresaj, angoraj statoj, kiuj difektas nian sanon, nian rilaton al la aliaj, al ni-mem. Tio nocas al niaj sinkoncentradaj kaj spertadaj kapablecoj, al nia efiko tiel en la ĉiutaga vivo kiel en la labora vivo. La Gesta Eŭfonio de la Samadeva estas metodo kiu helpas trovi harmonion kun si-mem kaj la ĉirkaŭaĵo. Estas la retroviĝoj kun la fonto de nia propra energio, por rekoni ĝin, atente rigardi kiel ni uzas ĝin, kaj lerni uzi ĝin de taŭga maniero ĉiumomente.

Ĝia specifeco estas ke ĝi asimilas praktikajn kaj teoriajn sciojn el oriento, mezoriento kaj okcidento (kiel Taj Ŝi Ŝuan, Zeno, Jogo, Eŭritmio, Sofrologio, malstreĉiĝo) en sintezo adaptita al nia epoko kaj nia realo de nunaj viroj kaj virinoj.

Ĝi havas korpfiziologikajn kaj psikologikajn efikojn, ĝia profunda ago okazas ĉiam strukturigadon kaj inan harmoniigon. La praktiko permesas malkovri ke la korpo estas nur la lasta materia limo de la psiko, kies ĉiuj procezoj tuj eĥas en la muskoloj, la tendenoj, la artikoj, ĝis en la ĉeloj por ĉi-tie ripozi au "labori", kiel viva memoro kiu povas esti revivigi ĉiu momente. La Gesta Eŭfonio opinias ke la plej malgranda gesto estas ligita kun la tuta estaĵo kaj ne nur kun unu parto. Krome, la homa estaĵo interrilatas ĉiam kun la ĉirkaŭa materia, labora, familia, socia kaj kultura mondo.

Necesas unue koni sin mem, ne ekde teorio, sed per rekta observo : ĉeesto al la korpo dum la praktiko de la movoj, ĉeesto al la emociaj kirliĝoj, kaj al la pensoj.

Tiu stato de ina kvieteco permesas al ni ekkonscii pri la deveno de nia streso. La praktiko de la eŭfoniaj movoj reekvilibrigas kaj kondukas al libera cirkulado de la vita energio. La eŭfonia movo estas samtempe esprimada ebleco kaj estaĵa restrukturado.
La gesta eŭfonio entenas multe da teknikoj. Oni praktikas ĝin ofte sub formo de grupaj seancoj, nomitaj "tipo-seancoj". Tiuj seancoj estas por ĉiuj, krom kelkaj maloftaj kuracistaj kontraŭpreskriboj.

La tipo-seanco estas gvidita de monitoro au profesoro, spertulo atestita de la Samadeva Instituto. Poste, ĉiu povas daŭrigi la praktikon ĉe li , lau sia ritmo. Tiu seanco konsistas interalie el ekzercoj apogitaj sur teniĝoj kaj movoj. La teniĝoj agas sur la stabileco, la movoj agas sur la ekvilibro. La rapidaj movoj alternas kun la malrapidaj movoj. Ĉiam praktiki ĉion sen peni, sen trorapideco. Al tiuj movoj aldoniĝas sinkoncentradaj movoj, laboro sur la spiro kaj rilaksiĝaj ekzercoj.

La teniĝoj kaj la movoj estas stampitaj per beleco samtempe ili esprimas tion belecon. Estas transe metodo de sano kaj bonstato, arto de la gesto.
Ankaŭ ekzistas terapeŭtika uzo de la metodo, praktikita de praktikterapeŭtoj en Gesta Eŭfonio.
**Edvin Istvánffy** [iŝtvAnfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Istvánffy Edvin** estis hungara maŝininĝeniero, profesoro. Lia origina familia nomo estis *Rainer* ĝis 1936.

Edvin Istvánffy  naskiĝis la 4-an de januaro 1895 en Hungara reĝlando en Párkány (nuntempa Štúrovo en Slovakio). Li mortis la 3-an de junio 1967 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Edvin Istvánffy akiris inĝenieran diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1922. Post siaj studoj li laboris en fabriko en Újpest, ekde 1928 en alia fabriko en Budapeŝto. Inter 1938 kaj 1945 li estis vicfabrikestro, poste li havis alian signifan postenon, en 1952 li estis laboratiriestro, fine li laboris en komunikada esplora instituto ĝis 1958. Li doktoriĝis en 1953. Li komencis instrui en 1949 en la teknika altlernejo. En la menciita universitato li estis katedrestro inter 1958-1966 havanta la rangon publika ordinara profesoro. Li multe okupiĝis pri dissendoj de radioj, antenoj, mikroondoj, radaroj. Li ricevis premion en 1961.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Rádió üzenetátvitel. – A rezgő kvarc. – Antennák. Vál. fejezetek a rádiótechnika köréből.* (1944)
* *Kristályszűrők* (1947)
* *Mikrohullámok technikája* (1954)
* *Válogatott fejezetek a ferromágnesség köréből* (1958)
* *Tápvonalak, antennák, hullámterjedés* (1966, 1967, 1984, 1993) - studenta lernolibro
* *Impulzustechnika. – Új vasvizsgáló berendezés a jelfogó gyártásra. – Újabb mágneses anyagok.* (1999)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 17-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**László Móczár** [lAslO mOcAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Móczár László** estis hungara zoologo, entomologo, muzeologo, altlerneja instruisto.

László Móczár naskiĝis la 10-an de decembro 1914 en Kiskunfélegyháza, li mortis la 3-an de julio 2015 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Móczár maturiĝis en gimnazio en Jászberény en 1933, poste li akiris zoologian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1937, pedagogian en la sekva jaro, fine en 1939 alian pedagogian diplomon en instituto en Szeged. Inter 1939-1941 li estis soldato, poste li instruis en Budapeŝto kaj Kolozsvár, sed inter 1942-1944 li estis denove soldato. Baldaŭ li estis muzeologo. En 1950 li ekinstruis en instrua rango privata profesoro. Inter 1951-1954 li gvidis la muzeologian laboron en la ministerio. En 1955 li esploris en muzeo de Pécs, poste en Budapeŝto. Li kandidatiĝis en 1953, doktoriĝis en 1961 ĉe Hungara Scienca Akademio. Inter 1969 kaj 1982 li instruis en Scienca Universitato Attila József, poste li pensiuliĝis. En tiu longa periodo ĉefe en Hungario esploris skarabojn kaj partoprenis en laboro de eksterlandaj zoologiaj muzeoj.

Li ricevis premiojn inter 1964-2015. Li edziĝis en 1946, poste 3 gefiloj naskiĝis.

Lia disertaĵo
-------------

* *Méhalkatú rovarok szerepe a lucernásainkban* (1961)

Elektitaj libroj
----------------

* *Természetismeret Az általános biológia, növénytan és állattan vázlata* (kunaŭtoro, 1948)
* *Állathatározó 1-2* (1950, 1969, 1984)
* *A tiszavirág* (kunaŭtoro, 1954)
* *Rovarok közelről* (1957)
* *Állatok gyűjtése* (1962)
* *Legyek, hangyák, méhek, darazsak* (1978) .
* *Rovarkalauz* (1990)
* *Móczár Miklós* (2006)

Memorigiloj
-----------

* *Moczariella centenaria* kaj aliaj skaraboj havas la nomon Moczar

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 673854
* LCCN: n85059053
* VIAF: 30962031
* ISNI: 0000 0001 1023 6170
* SUDOC: 251211118
* BNF: 10971526g
 |
Grupa foto de la partoprenantoj la unuan EsperanTagon, en la sidejo de la Bolonja Esperanto-Grupo, la 22-an de junio 2008.
**EsperanTago** estas esperantista renkontiĝo unutaga, mastrumata de la Itala Esperantista Junularo en pluraj italaj urboj, okazanta plurfoje ĉiujare, kaj kies celgrupo estas junuloj loĝantaj en Italio kiuj emas alproksimiĝi la italan Esperanto-movadon.

La iniciato estis lanĉata en 2008 kun la celo, ke homoj, kiuj antaŭ nelonge lernis la lingvon kaj ekkonis la movadon, povu renkonti aliajn esperantistojn sen esti devigataj partopreni unusemajnlongan renkontiĝon kiel la Internacia Junulara Festivalo, la nura alia Esperanto-renkontiĝo, kiu kutime okazas en Italio.

Historio
--------

La unua EsperanTago okazis la 22-an de junio 2008 en Bolonjo, danke al kunlaborado de la Bolonja Esperanto-Grupo. Ĝia oficiala nomo estis *Eksomera Renkontiĝo – Unua EsperanTago*.

La dua renkontiĝo okazis la 22-an de aŭgusto 2008 en Grosseto, samtempe kiel la malfermiĝo de la tiujara Itala Kongreso de Esperanto. Tiam la partoprenantoj estis ofertataj viziton al la etruska tombejo en Roselle, malmulte fore de Grosseto.

La sekvan tagon, la estraro de la Itala Esperantista Junularo anoncis, ke la tria EsperanTago okazu en Lucca, alia urbo en Toskanio, la 2-an de novembro 2008, samtempe kiel la famkonata komiksa festivalo Lucca Comics.

La kvara EsperanTago okazis en Torino la 19-an de junio 2008, al kiu partoprenis 9 Esperantistoj de Milano kaj Torino. Dum la EsperanTago pluraj eventoj pri la 150-a jarreveno de la unuiĝo de Italio okazis.

| Numero | Nomo | Dato | Urbo | Partoprenantoj |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Eksomera Renkontiĝo - Unua EsperanTago | 22-a de junio 2008 | Bolonjo | 16 |
| 2 | Finsomera Renkontiĝo - Dua EsperanTago | 22-a de aŭgusto 2008 | Grosseto | 8 |
| 3 | Tria EsperanTago | 2-a de novembro 2008 | Lucca | - |
| 4 | Kvara EsperanTago | 19-a de junio 2008 | Torino | 9 |

Referencoj
----------

1. ↑  Eksomera Renkontiĝo - Unua EsperanTago [*rompita ligilo*]
2. ↑  Finsomera Renkontiĝo - Dua EsperanTago [*rompita ligilo*]
3. ↑  Tria EsperanTago [*rompita ligilo*]
4. ↑  La venonta EsperanTago okazos dimanĉe, la 19-an de junio, en Torino! La programo haveblas en Vizaĝlibro.
5. ↑  Sukcesa EsperanTago en Torino

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rEsperanto-renkontiĝoj en Italio |
| --- |
| Itala Esperanto-Federacio | Itala Kongreso de Esperanto |
| Itala Esperantista Junularo | EsperanTago • Internacia Junulara Festivalo • Montara Junulara Semajnfino • Semajno de Kulturo Internacia |
| Aliaj | Kongreso de ArciEsperanto • Kongreso de Unione Esperantista Cattolica Italiana |

 |
**Palata konsonanto**, aŭ **palatalo** estas konsonanto artikulaciata per la langodorso levita kontraŭ la (malmola) palato.

Konsonantoj kun la langopinto kurbigita dorsen kontraŭ la palaton nomiĝas retrofleksoj.

Komunaj palataloj
-----------------

La plej komuna speco de palata konsonanto estas la treege komuna alproksimanto j, kiu kalkuliĝas entute, inter la dek plej oftaj sonoj inter la lingvoj de la mondo. La nazalo ɲ ankaŭ oftas, troviĝante en po ĉirkaŭ 35 elcento de la lingvoj de la mondo, en la plejo el kiuj ĝia respektiva obstrukcanto estas ne la plozivo c, sed la afrikato [[senvoĉa postalveolara afrikato|tʃ]]. Nur malmultaj lingvoj en norda Eŭrazio, la Amerikoj, kaj centra Afriko faras kontraston inter palataj plozivoj kaj postalveolaraj afrikatoj - la solaj bone konataj estas la hungara kaj la albana.

Notacia atentigo
----------------

**Zorgu:** la signoj de la IFA <c, ɟ> estas ofte uzataj, ne por palataj plozivoj, sed por la palatigitaj velaraj plozivoj [kʲ, ɡʲ], aŭ la palataj afrikatoj [c͡ç, ɟ͡ʝ], aŭ la alveolo-palataj afrikatoj [t͡ɕ, d͡ʑ], aŭ eĉ la postalveolaraj afrikatoj [t͡ʃ, d͡ʒ]. Tio estas malnova tradicio en la IFA. Veraj palataj plozivoj relative maloftas, do estas bona ideo certiĝi pri la elparolo kiam ajn oni vidas iun <c, ɟ> en la transskribo de ia lingvo.

Palatigo
--------

Konsonantoj kun aliaj primaraj artikulacioj povas esti **palatigitaj**, tio estas, akompanataj de la levado de la langa surfaco al la palato. Ekzemple, la angla [ʃ] (literumita *sh*) havas tian palatan komponenton, kvankam ĝia ĉefa artikulacio engaĝas la pinton de la lango kaj la supran gingivon (tiu tipo de artikulacio nomiĝas palato-alveolara).

Kelkaj lingvoj, ekzemple la rusa, havas palatigitan formon por ĉiuj aŭ preskaŭ ĉiuj konsonantoj.

IFA
---

La palataj konsonantoj identigitaj de la Internacia Fonetika Alfabeto estas:

  


| IFA | Priskribo | Ekzemplo |
| --- | --- | --- |
| Lingvo | Ortografio | IFA | Signifo |
|  | palata nazalo | Franca | a**gn**eau | [a**ɲ**o] | ŝafido |
|  | senvoĉa palata plozivo | Hungara | ha**tty**ú | [hɒ**cː**uː] | cigno |
|  | voĉa palata plozivo | Margi | **ɟ**aɗí | [**ɟ**aɗí] | ĝibo de bovino |
|  | palata frotsono senvoĉa | Germana | ni**ch**t | [nɪ**ç**t] | ne |
|  | palata frotsono voĉa | Hispana | **y**ema | [**ʝ**ema] | ovo-flavo |
|  | palata alproksimanto | Angla | **y**es | [**j**ɛs] | jes |
|  | laterala palata alproximanto | Itala | **gl**i | [**ʎ**i] | la (virseksa multnombro) |
|  | voĉa palata injektivo | Svahila | hu**j**ambo | [hu**ʄ**ambo] | saluton |

Piednotoj
---------

1. ↑  Ian Maddieson (kun ĉapitro kontribuita de Sandra Ferrari Disner); *Patterns of sounds*; Cambridge University Press, 1984. ISBN 0-521-26536-3

Vidu ankaŭ
----------

* Loko de artikulacio
* Dorsalo
* Listo de fonetikaj temoj
* Palataligo