recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Japana Ortodoksa Eklezio** (japane 日本ハリストス正教会) estas aŭtonoma ortodoksa eklezio sub la regado de la Rusa Ortodoksa Eklezio. Ĝi estis fondita de Sankta Nikolao de Japanio kiu venis al Japanio en 1861.

Historio
--------

Sankta Nikolao de Japanio, fondinto de la Japana Ortodoksa Eklezio.
Katedralo de la Resurekto de Tokio.
La Ortodoksa Eklezio en Japanio naskiĝis danke al la agado de ĝia unua episkopo Nikolao, kiu naskiĝis en Rusio sub la nomo Ivano Dmitrieviĉ Kasatkin. Tiu sacerdoto alvenis al Hakodate en la guvernio Hokajdo, pro sendado de la Rusa Ortodoksa Eklezio kiel sacerdoto de la kapelo de la konsulejo de Rusio en la urbo. La tiamaj japanaj registaroj, sub regado de Tokugawa Iemochi, malpermesis la kristaniĝon de la japanoj, malgraŭ tio, kelkaj najbaroj de la kapelo ekvizitis ĝin kaj multaj fariĝis la unuaj ortodoksuloj de la lando. Tamen, ili ne estis la unuaj japanaj kredantoj, ĉar pluraj japanaj elmigrintoj iĝis ortodoksuloj en Rusio.

Krom kelkaj mallongaj vojaĝoj, Nikolao loĝis en Japanio ĝis Rusa-japana milito de 1904-1905. Dum tiu ĉi periodo liaj apostolaj misioj ampleksigis la orientan kristanan kredon je nacia skalo, kio igis lin la unua episkopo de la Japana Ortodoksa Eklezio. Nikolao fondis la Katedralon de la Resurekto en Tokio, ĉefurbo de Japanio, kie li restis dum la lastaj jaroj de sia vivo.

La frua misio pri fondado de la Japana Ortodoksa Eklezio dependis de la rus-ortodoksa eklezio, ĉefe rilate al financado. La milito inter Rusio kaj Japanio politike malfaciligis la ekleziajn aferojn. Post la Rusa Revolucio, la japana politiko havis novajn suspektojn pri la Japana Ortodoksa Eklezio, ĉefe pro ebla uzado de tiu eklezio por la spionado de la komunistoj. La dua episkopo Sergij Tihomirov severe suferis la registaran suspektadon kaj estis devigata rezigni la episkopadon.

Nuntempe
--------

Ekde 2004 la gvidanto de la Japana Ortodoksa Eklezio estis Daniel Nuŝiro, Metropolito de tuta Japanio kaj Arkiepiskopo de Tokio. Estas ĉirkaŭ naŭ mil kredantoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Japana Ortodoksa Eklezio (Rusa Ortodoksa Eklezio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la Japana Ortodoksa Eklezio (en la japana)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 282603
* LCCN: n79137302
* VIAF: 267149996
* NDL: 00362150
 |
tipa hejma misosupo, kiu enhavas tofuon, vakameon, kaj cepon
**Misosupo** (japane: 味噌汁 *misoŝiru*) estas supo en japana kuirarto. Ĝi konsistas el daŝi-buljono, misoo, kaj pliaj aldonaĵoj, kiel ekzemple tofuo kaj legomoj.

Misopasto
---------

La elekto de misopasto por la misosupo difinas grandan parton de ĝia karaktero kaj gusto. Misopasto (tradicia japana kondimento produktita fermentante sojfabojn kun salo, kaj foje rizo, hordeo, aŭ aliaj ingrediencoj) povas esti klasifikita en ruĝa (*akamiso*), blanka (*ŝiromiso*), aŭ miksita (*awase*). Ekzistas multaj varioj ene de tiuj kategorioj, inkluzive de regionaj varioj, kiel ekzemple ŝinana misoo aŭ sendaja misoo.

Misopasto kiu estis fermentita dum pli longa tempodaŭro, kiel ekzemple ruĝa misoo, donas al la misoo pli fortan, pli profundan guston. Misopasto kiu estis fermentita dum pli mallonga tempodaŭro, kiel ekzemple blanka misoo, disponigas pli malpezan, pli dolĉan guston.

Pli ol 80% de la tuta jara produkto de misoo en Japanio estas uzata por misosupoj, kaj 75% de ĉiuj japanoj trinkas misosupon almenaŭ unufoje tage.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Miso soup en la angla Vikipedio.* 

1. ↑  Shurtleff, William.  (2001) *The Book of Tofu & Miso*. Speed Press. ISBN 1-58008-358-7.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Misosupo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 55° 45′ 21″ N 37° 37′ 00″ O﻿ / ﻿55.75583 °N, 37.61667 °O﻿ / 55.75583; 37.61667 (mapo)

**Monumento de Ĵukov** situas en centro de Moskvo antaŭ la fasado de la Ŝtata Historia Muzeo sur Maneĝa placo. Ĝi estas dediĉita al Marŝalo de Sovetunio Georgij Konstantinoviĉ Ĵukov. Skulptisto - Vjaĉeslav Klikov, arkitekto - Ju. Grigorjev.

Historio
--------

La monumento estis starigita la 8-an de majo 1995 dum oficiala festado de 50-jariĝo de la venko de Sovetunio en la Dua mondmilito.

La ideo pri starigado de la monumento aperis jam dum sovetia epoko. Dekomence oni intencis starigi ĝin sur la Ruĝa Placo. Tamen pro tio, ke la Ruĝa placo estas objekto de Monda heredaĵo de Unesko, pli poste oni decidis starigi la skulptaĵon ĉe la kontraŭa flanko de la muzeo.

Priskribo
---------

Georgij Ĵukov estas montrita sur ĉevalo, kiu tretas standardojn de Nazia Germanio, dum la Parado de Venko la 24-an de junio 1945. Oni konjektas, ke ĝi asociitas kun la Sankta Georgo, mortiganta drakon.

Sankta Georgo mortigas drakon (blazono de Moskvo)Sankta Georgo mortigas drakon (blazono de Moskvo)
La bronza skulptaĵo staras sur multpeza granita postamento.

Monumento de Ĵukov estas ofte kritikata en diversaj aspektoj. Ĝi lokiĝas ĉe la norda muro de la muzea konstruaĵo, pro tio ĝi preskaŭ ĉiam restas sen suna prilumo. Specialistoj pri ĉevalrajdado asertas, ke pozo de la ĉevalo ne estas natura.

Referencoj
----------

1. ↑  Monumento de Ĵukov Arkivigite je 2013-12-14 per la retarkivo Wayback Machine (ruse)

Vidu ankaŭ
----------

* Monumento de Georgo la Longbraka (Moskvo)
Monŝanĝisto en Tunizio
Jesuo elpelis la monŝanĝistojn el la Templo de Herodo
Monŝanĝisto de Pietro di Miniato, 1412.
La kurzo-listo. Notu, kiel la vojaĝĉekoj (markitaj TC) ricevas malpli altan valoron ol regulaj monbiletoj.
**Monŝanĝisto** estas komerco en valutoj de diversaj ŝtatoj. la transakcio estas moninterŝanĝo. La loko kie oni povas fari la interŝanĝo, vendi kaj aĉeti monon de fremda lando, nomiĝas "interŝanĝejo".

Kiam la kurzo, laŭ kiu monŝanĝistoj aĉetas apartan valuton, estas pli malalta ol la kurzo, per kiu ili vendas tiun valuton, la diferenco inter la kurzoj fariĝas la enspezo de la monŝanĝisto el la interŝanĝa transakcio. Krome, la monŝanĝisto ankaŭ profitas de komisiono, kiun li enspezas por la interŝanĝa operacio mem.

Historio
--------

Ekde la invento de mono en la pratempo, komercistoj okupiĝis pri moninterŝanĝo. Ekde la mezepoko, monŝanĝistoj ankaŭ okupiĝis pri bankaj interŝanĝoj, kiel parto de siaj komercaj agadoj, ĉefe pruntedonante monon. Modernaj bankoj ankaŭ inkluzivas la interŝanĝon de valutoj kiel unu el siaj servoj kaj la tuto de siaj financaj agadoj.

Provizoj
--------

Por kontraui monlavado leĝoj postulas monŝanĝiston raporti al la Imposta Aŭtoritato ĉian valutkonverton kun valoro ekde iu sumo aŭ pli, inkluzive la identecajn detalojn de la kliento, kiu faris ĉi tiun transakcion.

Krom valuto interŝanĝo, monŝanĝistoj ankaŭ provizas pruntojn kun intereso sur la tielnomata griza merkato kaj ĉekojn (pagon por la estonteco kurtaĝo, kiu pliiĝas dum tempo ĝis la dato specifita en la ĉeko).

Kroma agado de monŝanĝistoj estas monlavado aŭ impostfraŭdo en malgrandaj kvantoj (en altaj kvantoj estas devo registri moninterŝanĝojn), ekzemple repago de ĉeko al persono, kiu volas malebligi registradon de enspezoj, kiuj estis ricevitaj per ĉeko.

Vida ankaŭ
----------

* Kambio

* Kategorio Monŝanĝisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pri la komunumo
---------------

 **Moosleerau** estas komunumo en la distrikto Zofingo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 826 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Moosleerau situas oriente de la rivero Suro, kiu formas la okcidentan limon de la komunumo. La fluo de la rivero estis en la 1920-aj jaroj rektigitaj kaj la vasta marĉo, kio donis al la komunumo la nomon (*Moos* estas alemana vorto por marĉo) sekigita.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,81, de kiuj 1,07 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,46 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 713 m s.m. sur la monto *Rossrücken*, la plej malalta punkto sur alteco de 474 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Suro.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Moosleerau limas en nordo al Kirchleerau, en oriento al Schmiedrued, en sudo al Triengen (Kantono Lucerno), en sudokcidento al Reitnau, en okcidento al Attelwil, kaj en nordokcidento al Staffelbach.

Trafiko
-------

Moosleerau situas ĉe la kantona ĉefvojo 24 de Araŭo al Sursee. La komunumo estas konektita al la publika trafikreto per la poŝtaŭtolinio de Schöftland al Sursee.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 8 kilometrojn norde ĉe Kölliken.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Moosleerau datiĝas el la jaro 1243 kiel *Moslerovwa*.

En mezepoko Moosleerau estis sub la regado de la Habsburgoj. Post la konkero de Argovio fare de la Svisa Ĵurkomunumo en la jaro 1415 Moosleerau apartenis al la berna ĉefvoktejo Lencburgo. Post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Moosleerau estis atribuita al la distrikto Zofingo de la nove fondita Kantono Argovio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Moosleerau
* Moosleerau en la Historia Leksikono de Svislando

 Vikifontaro|}}* La vikipedia komunejo
- Kunlaboru en Commons **Komunejo** proponas multimediajn dosierojn al temo sub la gloso **Moosleerau**
  

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Zofingo |
| --- |
| Arburgo • Attelwil • Bottenwil • Brittnau • Kirchleerau • Kölliken • Moosleerau • Murgenthal • Oftringen • Reitnau • Rothrist • Safenwil • Staffelbach • Strengelbach • Uerkheim • Vordemwald • Wiliberg • **Zofingo** |  |

 |
Mokportreto de urbestro, Germanio, 16-a jarcento
**Moko** estas la konscia ridindigo de homo, certa grupo aŭ de ties veraj aŭ asertitaj valoroj aŭ sintenoj. Tia malrespektaĵo povas kaŭzi dolorajn ofendojn kiel kompromitadon.
Milda, negrava mokado, por komuna amuzo, nomiĝas "moketo" kaj ankaŭ ofte kutimas interamike.

Historia ekzemplo estas la bufono kiel celo de ĝenerala moko, sed ankaŭ kiel mokisto pri gravuloj pro sia relativa libereco.
Konata kiel populara mokanto estas la legenda mezepoka vojaĝanta amuzisto Til' Strigospegulo kaj la figuro Nasreddin.

Kiel rimedo de interrilato al la aliulo(j)
------------------------------------------

Etnologie konata estas la "mok-interrilato" inter gentoj, urboj, profesi-grupoj ktp. Ĝi montriĝas per sociaj kutimoj, kiel ekzemple mok-kantoj. Per tiu aranĝo la toleremo kontraŭ ofendoj normale pli grandas ol sen tiu moka interrilato.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Moko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Moko en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Paskvilo
* Ŝerco
* Sarkasmo
* Ironio
Mitrao mortigas bovon.
**Mitrao** estas genio en la mazdaismo, iĝinta ĉirkaŭ la 1-a jarcento a.K. la dio de misterreligio, kiu forte rivalis kun kristanismo.

Mitrao estis kultita kiel la plejalta dio de la antikva irana panteono, figuro interligita kun la suna kulto. Naskiĝinta el roko, ĝi *supreniradis al la ĉielo* sur suna ĉaro, identiĝanta do kun tiu astro, vivprincipo, kaj fariĝonta ĉe la Grekoj kaj Romanoj la dio Helios kaj Hermeso-Merkuro aŭ Apolono.

Ĝia supreninro al la ĉielo ŝajnus simila, laŭ iuj pramodernaj proponintoj de la *Kompara Skolo aŭ Religionisma*, nun forgesita, al tiu de Kristo. Pro tio facilege oni vidis ne nur similaĵon sed ankaŭ derivadon de la dua el la unua. Tiu skolo adoptis metodon, nun tute ekskutima kaj konsiderita nerafinita, laŭ kiu la similado de formoj kaj de ideologioj aŭ simboloj konduktus ĉiam kaj nepre al la konkludo pri identeco aŭ dependeco.

Malfacilas, fakte, pensi ke la supreniro al la ĉielo de Kristo – kio korekte interpretendas laŭ ĝia valoro teologia kaj simbola kaj ne kiel evento "astronomia" – povas deveni el la mito de Mitrao. Fakte, la "misteroj" (komplekso de ritoj, parte sekretaj) de Mitrao akiras certan gravon ek de la dua jarcento (do post la aperiĝo de Kristanismo). Aparte kompleksaj en siaj ritoj, la misteroj havis la funkcion "inici" fidelulon al la komunio kun la diaĵo kaj tio okazis ankaŭ per vespermanĝo uzanta panon kaj vinon.

Tiu lasta elemento kaj kelkaj aliaj komponantoj povas elvoki kontaktojn kun la kristana mondo, sed restas la kronologia problemo: pro tio la influo povus okazi laŭ kontraŭa direkto. Tamen oni ne rajtas ekskludis ke, ekzemple, la Paŭla teologio de "mistero" ricevis kategoriojn de la klasika mondo kaj ilin uzis por komuniki la kristanan mesaĝon kiu estas, ĉiukaze, radikiĝinta en la matrico malnovatestamente kaj sianature ankrita al la historieco.
(Gianfranco Ravasi, Questioni fi Fede, Mondadori, 2010).

Vidu ankaŭ
----------

* Mitraismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mitrao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* "Mitrao, la noktoĉielo. Malkodigo de la romiaj Mitrakultbildoj ... "de Maria Weiß germane
* "The Cosmic Mysteries of Mithras" de David Ulansey angle
* "The Cult of Mithras" Arkivigite je 2006-09-28 per la retarkivo Wayback Machine angle
* Disertacio de Michael Luetge kun parto "Mitrao kiel arja militdio" Arkivigite je 2006-12-06 per la retarkivo Wayback Machine germane
* Mitrakulto, kun bildoj de la Mitraŝtono de Heidelberg-Neuenheim germane
* Mithras Kult in Riegel am Kaiserstuhl germane
**Fimo-pasto**  (aù *Fimo-modlopasto*, *Fimo* aù *polimera pasto*) estas pasto uzita por la fabrikado de malgrandaj dekoraciaj objektoj. Ĉar temis pri la plej vastigita marko, la vorto *Fimo* estas ofte uzita kiel malspecifa vorto por indiki la polimeran paston en preskaù ĉiuj lingvoj. Oni povas uzi ĝin ekde antaŭ 2015.

Komponantoj
-----------

La pasto FIMO enhavas aldonaĵojn, pulvoron de plasto (PVC), plumbon (sandanĝera). Laŭ Fimo, la pasto estis toksa ĝis 2006 sed, de tiam la ftalatoj estis retiritaj por havi pli sanan produkton, kun la celo permesi al la artistoj labori sen risko.

Fimo-pasto estas ne toksan sed necesas atentigi dum ĝia uzado por junaj infanoj kaj/aŭ dum la kuirado.

Kreado
------

dekstra
La polimeraj pastoj povas servi por la kreo de diversaj juveloj. Oni povas, ekzemple, krei orelringojn, kolierojn, ringojn, ŝlosilringojn kaj diversajn figuretojn. Post unua uzado ĝi havas daŭron de konservado en aero ĝis du monatoj sen sekigado. Oni povas modli ĝin kaj plilongigi la paston kiel oni volas. Ĝi tamen ne konvenas en kontakto kun nutraĵoj. Ekzistas multnombraj teknikoj por plibonigi la aspekton.

Kuirado
-------

Post la modlado de la pasto, oni metas en forno je 110 gradoj, dum tempo laŭ la fabrikanto.

Por optimuma rezulto estas bone laki ĝin.

Ekzistas pluraj tipoj de Fimo-pastoj.

 Feino farita el Fimo-pasto

Notoj
-----

Ekzistas juveloj pri la temo Esperanto per Fimo-pasto (Parizo 2023)

Referencoj
----------

1. ↑   En ĉiuj lingvoj de Vikipedio, oni uzas la vorton "Fimo", do ankaù en Esperanto iĝas Fimo-pasto.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 839302
 |
**Mitsubishi** (per japanaj karaktroj 三菱, laŭ la japanaj vortoj "micu" kaj "hiŝi", laŭvorte "tri romboj" - la kompaniara emblemo, en esperantlingva latinliterigo principe *Micubiŝi*, sed tiu formo ne estas ofte uzata eĉ en esperantlingvaj tekstoj) estas japana ekonomia grupiĝo de pluraj sendependaj entreprenoj (Keiretsu): Sub ĝia tegmento grupiĝas pli ol 200 diversaj entreprenoj, konzernoj, fondaĵoj kaj pliaj organizaĵoj, kiu agas interalie en aŭtomobila industrio, elektrotekniko, kemia industrio, farmacio, grafika kaj papera industrioj, peza industrio, bankaro, komerco kaj minado. Tiu ekonomia formo ekestis post la Dua mondmilito, kiam sub politika premo devis dispartiĝi la antaŭa konzernego Mitsubishi.

Kvankam la plej multaj el iuj membraj entreprenoj uzas la nomon Mitsubishi kaj uzas ties emblemon, ili estas ekonomie sendependaj organizaĵoj.

Konzerna emblemo
----------------

La nomo "Mitsubishi", laŭ angla literliterigo, referas al la konzerna emblemo, kaj estas kombinaĵo el la vortoj "mitsu" (tri) kaj "hiŝi" (rombo). Origine la vorto "hiŝi" fakte signifas la planton trapo, sed laŭ la formo de la trapaj "nuksoj", ankaŭ nomataj "akvonuksoj" aŭ "akvokaŝtanoj", abstraktigite ankaŭ ricevis la signifon de rombo. La ofte uzata traduko "tri diamantoj" estas same ebla, sed enhave multe pli libera, traduko, pere de la angla lingvo, en kiu "diamond shaped", "diamantoforme", ankaŭ havas la signifon de la geometria formo rombo.

Historio
--------

En 1870 la entreprenisto Iŭasaki Jatarō per tri luitaj vaporŝipoj fondis kompanion de ŝipa komerco. La firmaan nomon "Mitsubiŝi" li uzis ekde la jaro 1873. En la sekvaj jaroj aldoniĝis pliaj 30 ŝipoj, kaj la firmao ankaŭ aĉetis entreprenojn pri minado kaj ŝipkonstruado. En pliaj jaroj la firmao, daŭre gvidata fare de la familio Iŭasaki, iĝis konzerneco de pli ol 70 ekonomiaj kompanioj respektive societoj, kaj plivastigis la agadon ankaŭ al bankado, komerco de konsumaj varoj kaj de nemoveblaĵoj.

En la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj la konzernego estis inter la gvidaj produktejoj de armiloj por la japana armeo. Interalie famiĝis la armea aviadilo *Mitsubishi A6M*. Ĝis la jaro 1945 la konzernego kreskis ĝis pli ol 200 membraj kompanioj.

Post la fino de la Dua Mondmilito la usonaj okupaj instancoj, administrantaj Japanion, postulis dispartigon de la konzernego en plurajn unuopajn entreprenojn, kiuj estu ĉiurilate sendependaj, sed rajtas pluuzi la komunan emblemon kaj nomon.

* Kategorio Mitsubishi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala kompania retejo (plurlingva)
**Molacillos** [molaZIljos] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra del Pan, en la centro de la provinco. *Molacillos* estas etimologie rilatebla al *Muelejetoj*.

Municipoj de la komarko Tierra de Alba en la centro de la provinco Zamoro.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 23,68 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 239 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 400 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 16 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. 

Estas atestaĵoj de prahistoria kaj romia loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado. Plej frua mencio estas de 962. Ĝi apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. Ĝi apartenis portempe al la Katedralo de Zamoro. 

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, vinkeloj, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 756562
 |
**Mályinka** [mAjinka] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Kazincbarcika.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 24  km²
* Alto super marnivelo: 290 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.154/20.4975
* Loĝantaro: 560
* Poŝtkodo: 3645
* Telefonprefikso: 48

Situo
-----

Mályinka situas sur norda flanko de Bükk, laŭ flankovojoj. Kazincbarcika troviĝas 16, Bélapátfalva 21, Ózd 29, Miskolc 41 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Antaŭ la hungaroj hunoj, avaroj kaj slavoj vivis tie. La unua mencio devenis el 1254, kiu ĝis la turka apartenis al fortikaĵo Dédes [dEdeŝ]. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, biblioteko, interretejo, kuracejo, poŝto, kalvinana paroĥo.

Vidindaĵo
---------

* kalvinana preĝejo de 1785 kun ligna sonorilostablo

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.vendegvaro.hu
* w.gyaloglo.hu
* w.malyinka.hu

* Kategorio Mályinka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 49° 16′ 41″ N 16° 44′ 03″ O﻿ / ﻿49.27806 °N, 16.73417 °O﻿ / 49.27806; 16.73417 (mapo)

Punkevní jeskyně: Unu el la plej popularaj kavernoj en la regiono
**Moravia karsto** estas karsta teritorio en meza Moravio kreita de devoniaj kalkŝtonoj, kaj ĝi estas konsisto de geomorfologia tutaĵo de Drahana montetaro, situanta inter granodiorita Adamovská vrchovina (Adamovská-montetaro). Tio estas abunde vizitata turisma regiono kun karstaj aperaĵoj – profundaj karstaj kanjonoj kun montroj de temperatura inverto kaj vegetaĵinverto, kun mergriveroj, blindaj kaj duonblindaj valoj, grotoj kaj plataĵoj kun enborejoj, abismoj kaj raraj specioj de floro kaj faŭno. La karsta teritorio estas 24 km longa kaj preskaŭ 6 km larĝa. Moravian karston eblas pli detale dividigi en partojn norda, meza kaj suda. La tn. Suchdol-plataĵoj kreas la nordan parton, Rudice-plataĵoj kreas la mezan kaj Ochoz-plataĵoj poste la sudan.

**Suchdol-plataĵoj** en la norda parto de Moravia karsto konsistas el la tuta vico de partaj plataĵoj. En la karstaj plataĵoj entranĉiĝas precipe du ĉefaj fluoj – Sloup-rojo kaj Blanka akvo, kiuj respondecas pri estiĝo de la profundaj karstaj kanjonoj. Sloup-rojo ĉe vilaĝo Sloup perdiĝas en subteran grotsistemon, kies konsisto estas publike alireblaj Grotoj de Sloup-Ŝoŝuvka. Simile ankaŭ Blanka akvo trafalas sin en blinda valo sub Holštejn kaj sur supraĵo ĝi lasas sen akvo Sekan ravinon, ankaŭ kun vico da grotoj. Ambaŭ fluoj kuniĝas en la subterejo kreante riveron Punkva kaj ankaŭ plietaĝan grotsistemon, kies konsisto estas ankaŭ Grotoj de Punkva. En la grotsistemo estas kontaktita ankaŭ la fundo de 138,7 m profunda abismo Macoĥa, situanta en mallarĝiĝanta plataĵo inter ambaŭ ravinoj. Tiu ĉi plataĵo, nomiĝanta Insuleca, ŝanĝiĝas en Macoĥa-plataĵon kun abismo kaj direkte al la kontakto de ambaŭ ravinoj en mallarĝan montodorson Rostro.

**Rudice-plataĵoj** en la meza parto de Moravia karsto estas proksimume limigitaj per valoj de riveroj Punkva kaj Svitava. La plej ampleksa grotsistemo estiĝis en mergrivereto Jedovnický, kiu perdiĝas en subterejon.

En la suda parto de Moravia karsto, inter profundaj valoj de rivero Svitava kaj rivereto Říčka, situas **Ochoz-plataĵoj**, kreataj per plataĵoj Babická kaj Hádecká, reciproke apartigitaj per malaltaĵo nomata Řícmanicko-ochozská. Valo de Říčka sub Ochoz kun Groto de Ochoz kaj Pekárna estas la plej riĉa je grotoj.

Oni povas veturi al Moravia karsto el urboj Blansko al la norda kaj la meza partoj, Adamov, Bílovice nad Svitavou, Brno kaj Vyškov al la suda parto.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Michael Knab** (ankaŭ *Majstro Miĥaelo*; naskiĝinta proksimume 1340/50; mortinta post 1399) estis aŭstra konstruestro fine de la 14-a jarcento por duko Albreĥto la 3-a de Aŭstrujo.

„Ŝpinistino ĉe la kruco", bildkolono de Michael Knab

Verkoj
------

Michael Knab starigis ekde 1382 ĝis 1384 la bildokolonon „Ŝpinistino ĉe la kruco" (vidu apudan bildon) en Wiener Neustadt. Pro tio oni supozas ankaŭ lian aŭtorecon por simila „Ŝpinistino ĉe la kruco" starigita en 1375 en Vieno, tamen tio ne estas pruvebla.

Por Albreĥto la 3-a li kreis la iaman akvokastelon en Laxenburg (Malsupra Aŭstrujo, kiu poste estis barokigata. Krom tio li starigis laŭ komisio de duko Leopoldo la 3-a la kastelon en Wiener Neustadt. Unu el liaj lastaj verkoj estus la planado de la la laŭlonga domo de la preĝejo Maria ce la Riverbordo (antaŭ 1397).

Ĝis proksimume 1395 iu *Majstro Miĥaelo* direktis la konstruadon de la katedralo Sankta Stefano en Vieno, kiun oni tradicie identigis kun li, tamen pri tio ne ekzistas certaj fontoj. Precipe la supozon de plano devenanta de li por la malsupraj etaĝoj de la suda turo ekestintaj inter 1379 kaj 1395 oni nun konsideras kiel malaktualiĝintan..

Literaturo
----------

* Elisabeth Hassmann: *Meister Michael. Baumeister der Herzoge von Österreich.* Doktortezo ĉe la Universitato de Vieno 1996, Böhlau Verlag Vieno 2002, ISBN 3-205-99354-3.

Referencoj
----------

* Kategorio Michael Knab en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  Felix Czeike, Historisches Lexikon Wien, noto "Spinnerin am Kreuz, volumo 5, p. 268
2. ↑  Dehio Wien I, p. 174
3. ↑  samfonte, p. 182

Ligoj
-----

* Informoj pri Michael Knab en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
La havana moleo.
*El Malecón*.
La **Moleo de Havano** (hispane *Malecón habanero* aŭ nur *El Malecón* estas moleo kaj unu el la plej famaj lokoj de Havano, la ĉefurbo de Kubo. Ĝi konsistas el larĝa avenuo el ses koridoroj kaj longega muro kiu etendiĝas sur la tuta norda marbordo de la kuba ĉefurbo laŭlonge de ok kilometroj.

La komencoj de ĝia konstruado venas ekde la 20-a jarcento en 1901 dum la provizora usona regado en la insulo. Ĝia konstruado realiĝis dum sinsekvaj periodoj kaj daŭris ĉirkaŭ 50 jarojn. La unua sekcio en 1901-1902 etendiĝis ekde la  Avenuo Prado ĝis la strato Krespo. La dua sekcio en 1902-1921 etendigis la moleon ĝis la Monumento al Maine. La tria sekcio kiu daŭris ĝis la 1930-aj jaroj finiĝis en la Avenuo de la Prezidantoj, kaj la kvara kaj lasta sekcio 1948–1952 finiĝis en la enfluejo de la rivero Almendares.

Gravaj monumentoj elstariĝas laŭlonge de la avenuo, kiel tiu de la Generalo Máximo Gómez, la Ĉefgeneralo Antonio Maceo kaj la de la Generalo Calixto García, krom tio gravaj avenuoj de la ĉefurbo finiĝas antaŭ la moleo, kiel la strato 23, la avenuo de la Prezidantoj kaj la avenuo Paseo.

Aliaj monumentoj kaj simbolaj konstruaĵoj ĉirkaŭas ĝin laŭlonge de la avenuo Malekono, kiel la Kastelo de la Reĝa Forto de Havano, la Kastelo de la Pinto, la Turego Sankta Lazaro, la enirejo al la Tunelo de Havano, la Nacia Hotelo, la ambasadejo de Svislando, la sidejo de la Oficejo de la Usonaj Interesoj en Havano, kaj la Turego Ĉorero. 

La 7000 metrojn longa cementa muro de la moleo servas kiel la plej vizitata subĉiela renkontiĝejo de la kuba ĉefurbo. 

23° 8′ 30″ N 82° 22′ 05″ U﻿ / ﻿23.14167 °N, 82.36806 °U﻿ / 23.14167; -82.36806 (mapo)

* Moleo de Havano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Moleo de Havano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Stanislavo Belov (2017-06-10) "Nazdarovie!" — pelmenoj, barĉo kaj vodko sur Malecón (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2017-06-10. Alirita 2017-06-10. *(vizito al la rusa restoracio)*
**Morala realismo** (nomita ankaŭ **etika realismo** aŭ **morala platonismo**) estas la metaetika sinteno en kiu la etikaj esprimoj esprimas referencojn kiuj aludas al karakteroj objektivoj de la reala mondo (tio estas, karakteroj sendependaj el la subjektiva opinio), kelkaj el kiuj povas estis veraj laŭ gradoj laŭ kiuj ili informas tiujn karakterojn precize. Tio faras la moralan realismon formo ne-neniisma de kogna etiko (kiu akceptas, ke la etika esprimo faras paroladojn, kaj pro tio, ili povas esti pritaksataj kiel veraj aŭ falsaj) kun ontologia orientigo, male al ĉiuj formoj de morala kontraŭ-realismo kaj la morala skeptikismo, inklude la etikan subjektivismon (kiu neas, ke la morala esprimado referencas al objektivaj faroj), la teorion de eraro (kiu neas ke la morala esprimado estas certa); kaj la ne-kognismo (kiu neas, ke la morala esprimado esprimas paroladon absolute). Ene de la morala realismo, la du ĉefaj subdividoj estas la etika naturalismo kaj la etika nenaturalismo.

Vidu ankaŭ
----------

* Realismo

Notoj
-----

1. ↑   Russ Shafer-Landau (eld.), Oxford Studies in Metaethics, Volume 10, Oxford University Press, 2015, p. 271.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 667761
 |
**Moraleja de Matacabras** [moraLEĥa demataKAbras] estas municipo en la nordo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco. *Moraleja* signifas "morusejon" kaj *Matacabras* "kaprobuĉiston".

Moraleja de Matacabras en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.
Alia vidaĵo de la preĝejturo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 14,93 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 52 loĝantojn. Ĝi perdis 230 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 83 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Blasconuño de Matacabras, Fuente el Sol (Valladolid), Lomoviejo (Valladolid), Madrigal de las Altas Torres, San Esteban de Zapardiel kaj Castellanos de Zapardiel.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761673
 |
**Morbio Inferiore** estas komunumo de la Komunumaro Balerna kaj la Distrikto Mendrisio en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 4565 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

Geografio
---------

Morbio Inferiore situas ĉe la sudorienta bordo de la rivero *Breggia* en sudoriento de Mendrisiotto rekte norde de Chiasso. Al al komunumo apartenas krom la vilaĝoj Morbio Inferiore kaj Fontanella.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,29 km², de kiuj 16,9% estas kovritaj de arbaro, 22,5% servas por agrikulturo kaj 57,1% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Morbio Inferiore limas en nordo al Breggia, en oriento al Varcallo, en sudo al Chiasso, en okcidento al Balerna, kaj en nordokcidento al Kastel San Pietro.

Trafiko
-------

Morbio Inferiore situas flanke de la gravaj trafikvojoj, tamen la komunumo bone atingeblas. Al ĝi kondukas pluraj vojoj de Chiasso kaj de Balerna. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 situas rekte sude de la komunumo en Chiasso. Pere de la lokaj busoj de la regiono Mendrisiotto la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Morbio Inferiore datiĝas el la jaro 1148 kiel *Morbio Subteriori*. Multnombraj trovoj el la romia epoko kiel restaĵoj de tomboj, varmakvaj banejoj kaj ruiono de vilao pruvas, ke la loko jam estis loĝata en tiu epoko. Dum mezepoko al vilaĝo apartenis al la Paroĥaro Balerna. En la jaro 1517 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris la lokon kaj tetruis la burgon de la Dukoj de Milano, kiu troviĝis en Morbio Inferiore. Ek de 1803 la komumumo apartenas al la Distrikto Mendrisio de la tiam fondita Kantono Tiĉino. En la jaro 2007 en publika baloto kuniĝo kun la komunumo Chiasso estis malakceptita kaj la komunumo plu konservas sian aŭtonomion.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Stefania Bianchi*:  *Morbio Inferiore* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-11-17)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Morbio Inferiore

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Morbio Inferiore** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Mendrisio |
| --- |
|  **Komunumaro Balerna:** **Balerna**  •  Castel San Pietro  •  Chiasso  •  Morbio Inferiore **Komunumaro Caneggio:** **Breggia**  •  Vacallo **Komunumaro Mendrisio:** Coldrerio  •  **Mendrisio** **Komunumaro Riva San Vitale:** **Riva San Vitale** **Komunumaro Stabio:** Novazzano  •  **Stabio** |  |

 |
**Mária Budanovits** ([budanoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Budanovits Mária**, naskiĝis la 12-an de aŭgusto 1894 en Hungara reĝlando en Szabadka, nuntempa Subotica en Serbio, mortis la 7-an de majo 1976 en Budapeŝto) estis hungara operokantisto, (mezosoprano, aldo).  Arkivigite je 2016-10-18 per la retarkivo Wayback Machine

Biografio
---------

Mária Budanovits akiris diplomon en Muzikakademio en Budapeŝto, sed ŝi debutis jam antaŭ la diplomo en la Budapeŝta Ŝtata Operejo en 1914 (Giuseppe Verdi: Il trovatore - Azucena). Ŝi iomete plulernis en Germana Regno helpe de stipendio, en 1915 ŝi aliĝis al trupo de la menciita operejo. Escepte en la jaro 1923 ŝi kantis en la Germana Operejo. Dum jardekoj ŝi estis ĉefkantistino en la Budapeŝta Operejo. Ŝi finis la kantadon en 1954, poste ŝi instruis la kantadon ekzemple al Mária Mátyás, Júlia Osváth. Ŝi ricevis premiojn en 1951 kaj 1954, krome ŝi estis nomumita eterna membro de la Operejo.

Elektitaj roloj
---------------

* Ferenc Erkel: *Bánk bán* (Banuso Bánk; opera versio) – Gertrudis
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij: *Eŭgeno Onegin* - Filipjevna
* Giuseppe Verdi:
	+ *Rigoletto* – Maddalena
	+ *La Traviata* – Flora Bervoix
	+ *Aida* – Amneris
	+ *Falstaff* – Mrs. Quickly; Mrs. Meg Page
* Richard Wagner:
	+ Lohengrin*Lohengrin* – Ortrud
	+ Die Walküre – Fricka
	+ Tristan und Isolde – Brangäne
* Georges Bizet: Carmen - titolrolo
* roloj en pluraj oratorioj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**Morales de Valverde** [moRAles debalBERde] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Benavente y Los Valles, en la nordo de la provinco, sude de la Provinco Leono. *Morales de Valverde* estas etimologie tradukebla al *Morusarboj de la Verda Valo*, nome aludo al morusarboj, dum *de Valverde* estus necesa aldono por diferencigi ĝin disde aliaj samnomaj loĝlokoj en la sama provinco.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Morales de Valverde kaj San Pedro de Zamudia, okupas totalan areon de 18,01 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 155 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 300 loĝantojn el la 1980-aj jaroj pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 67 km de Zamoro, provinca ĉefurbo.

En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis al la Graflando de Benavente.

Plej grava enspezofonto estis agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis.

Bildaro
-------

* SubneĝeSubneĝe
* SubneĝeSubneĝe
* PreĝejoPreĝejo
* InundoInundo
* InundoInundo
* InundoInundo

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755592
 |
**Mordred**, nevo aŭ ne-legitima filo de Reĝo Arturo.

En la Artura literaturo estas du malsamaj versioj de la deveno de Mordred. Iuj diris ke li estis la legitima filo de Morgause, la duonfratino de Arturo, kaj Reĝo Lot de Orkney: aŭ Morgaŭse trompis sin kaj kredis ke Arturo estis ŝia edzo kiu nokte vizitis ŝin, aŭ Arturo seksatencis ŝin. Laŭ iuj legendoj, oni profetis ke bebo naskiĝinta la 1-an de majo (kiel Mordred) detruus Arturon kaj lian regnon: Arturo kunigis ĉiujn tiujn bebojn kaj dronigis ilin en kaduka ŝipo, krom Mordred, kiu eskapis la frakason, kaj fine revenis al la patra domo.

Aliaj verkistoj diris, ke li estis la nelegitima filo de Arturo mem kaj Morgause. La fratoj aŭ duonfratoj de Mordred estis Gawain, Agravain, Gaheris kaj Gareth.

Mordred venis al la kortego de Arturo. Tie, li kaj Agravain malkaŝis la am-aferon de Reĝino Ginevra kaj Lanceloto. Dum batalo por savi la reĝinon el ŝtiparumo, Lanceloto mortigis Gaheris kaj Garteh. Gawain devigis Arturon invadi Francion. Dume Ginevra restis en Anglio, kaj Arturo konfidis ŝin al la protekto de Mordred. Tiu, tamen, komplotis kapti la anglan tronon kaj edziĝi al Ginevra. Iuj verkistoj diris ke ŝi konsentis; aliaj, ke ŝi fuĝis al monaĥinejo. Aŭdinte raportojn de la perfido de Mordred, Arturo revenis en Anglion, kaj sekvis la Batalo de Camlann, kie Arturo mortigis Mordred sed li mem estis mortige vundata.
**Mária Mednyánszky** [mednjAnski], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Mednyánszky Mária** estis hungara tablotenisisto, mondĉampiono, trejnisto. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Klucsik Jenőné*.

Mária Mednyánszky naskiĝis la 7-an de aprilo 1901 en Budapeŝto, ŝi mortis la 22-an de decembro 1978 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mária Mednyánszky inter 1925-1939 estis tablotenisisto en ĉefurba sportklubo. Ŝi estis hungara ĉampiono 22-foje inter 1928-1939 unuoble, induope, variduope aŭ teame, dum ŝi apartenis al la hungara nacia teamo inter 1926-1936 29-foje. Ŝi estis la unua en mondĉampionumoj 18-foje inter 1926-1935 unuoble, induope aŭ variduope. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 1939. En la jaroj 1941 kaj 1942 ŝi estis trejnisto de la hungara ina nacia teamo.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820260
 |



* Portalo pri Biografio
**Michael Friedrich Benedikt Baron von Melas** (12a de Majo 1729 – 31a de Majo 1806) estis transsilvania batalkampa marŝalo devena el transilvaniaj saksoj por la Aŭstria Imperio dum la Napoleonaj Militoj.

Li naskiĝis en Radeln, Transilvanio (nune Roadeş, parto de Buneşti, Rumanio) en 1729 kaj aliĝis al la Aŭstria armeo je aĝo de 17. Li servis en la Sepjara milito kiel batalkampa asistanto de la Grafo Leopold Joseph von Daun. Li estis ascendita al rango de kolonelo en 1781. Li luktis en la Francaj revoluciaj militoj en malsupra Rejno en 1794 kaj en la meza Rejno en 1795.

Li poste estris la Aŭstrian armeon en Italio dum la kampanjoj de Napoleono Bonaparte en Italio, en parto de la Milito de la Dua Koalicio. Servante sub la kampomarŝalo de Rusio nome Aleksandr Suvorov, kiu komandis la trupojn de la Dua Koalicio, li komandis la Aŭstriajn fortojn en la venkoj de la bataloj de Cassano, Trebbia, Novi, Genola kaj en la Sieĝo de Ĝenovo, kaj estis vekonta en alia venko super Napoleono ĉe la Batalo de Marengo antaŭ fari eraron lasi estrecon al subulo por kio estis supozita persekutado el batalkompo kontraŭ vemnkita truparo. Koutraŭatako fare de la franca generalo Louis Desaix kondkis al la malvenko de la trupoj de von Melas. La tago post tiu malvenko, li devis subskribi la Konvencion de Alessandria, kio donis la regadon de Italio ĝis la rivero Mincio al Napoleono, dum la aŭtoritato de la Habsburga Monarkio estis elpelita el Italio.

Von Melas estis poste komandanto en Bohemio kie li mortis.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Melas ĉe Napoleon Guide
* Melas ĉe The Memoirs of Baron de Marbot


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 590602
* GND: 136994598
* VIAF: 81247390
* ISNI: 0000 0000 5600 698X
 |
**Morelos** estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Morelos*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05019.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 7221 loĝantojn. El tiuj estis 3655 viroj kaj 3566 virinoj. La komunumo havas surfacon de 606,2 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 370 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 5829 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 0 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. 

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 5173 personoj apartenis al la katolika religio kaj 368 personoj al la protestantisma religio. 94 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 152 personoj statistike apartenis al neniu religio. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
**Márk Lelkes** [lelkeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lelkes Márk** estas hungara skulptisto.

Petőfi fare de Lelkes
Márk Lelkes  naskiĝis la 7-an de marto 1972 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Márk Lelkes studis en Hungara Belarta Universitato inter 1992 kaj 1997 akirinta diplomon en lasta jaro, poste li studis samloke en la majstrokurso (1997-1999). Lia ĉefinstruisto estis Ádám Farkas (skulptisto). Ekde 2001 li aranĝas internacian simpozion en Zalaszentgrót. En 2004 li fondis artan societon, kies gvidanto li estas. Li studvojaĝis al Svedio, Grekio, Portugalio, Hispanio, Britio, Italio. Li ricevis premion en 2012.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Budapeŝto (1998, 2004)
* Biatorbágy (2001, 2010)
* Ráckeve (2007)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Budapeŝto (1994, 2005, 2011, 2014)
* Csurgó (1996, 1998)
* Zalaszentgrót (1999-2014)
* Keszthely (2003, 2006)
* Pécs (2012)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* PetőfiPetőfi
* Monumento pri deportitaj germanojMonumento pri deportitaj germanoj
* István SzéchenyiIstván Széchenyi
* István Nagy GyőryIstván Nagy Győry
* Ferenc KölcseyFerenc Kölcsey

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun fotoj Arkivigite je 2018-11-07 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 622880
 |
**Michel CAMDESSUS** (1a de majo 1933) estas franca ekonomikisto kaj administristo kiu estis Administra Direktoro de la Internacia Monfonduso (IMF) el la 16a de januaro 1987 ĝis la 14a de februaro 2000. Ĝis nun, li estas la plej longe servanta Administra Direktoro de la IMF.

Inter la plej gravaj okazaĵoj de lia postentempo estis la Financa krizo de 1997 en Sudorienta Azio. Lia rolo estis kritikita kiel malatento al la unikaj cirkonstancoj de la orientaziaj landoj kaj pro la blinda trudado de politiko kiu estis sekvita en Meksiko, kio kondukis al konsiderinda tumultaro en landoj kiel Indonezio.

Antaŭe, li estis Deputita Guberniestro kaj Guberniestro de la Banko de Francio el novembro 1984 ĝis sia translokiĝo al Vaŝingtono.

Notoj
-----

1. ↑   Stiglitz, Joseph E. (2002), Globalization and its Discontents, New York: W. W. Norton & Co. ISBN 0-393-05124-2


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 705930
* GND: 123557208
* LCCN: n93041376
* VIAF: 91800181
* ISNI: 0000 0001 1577 8681
* SUDOC: 06057643X
* BNF: 14427814d
* BIBSYS: 90597208
* BNE: XX859469
 |
**Miĥail Nikolajeviĉ TUĤAĈEVSKIJ** (naskiĝis la 16-an de februaro 1893 en Slednevo, Rusio, mortis la 12-an de junio 1937) estis soveta militistara gvidanto antaŭ la dua mondmilito, kiu respondecis pri modernigo de la Ruĝa Armeo. 

Li naskiĝis en nobla familio, finstudis la militistaran akademion en 1914. Li batalis en la unua mondmilito en la cara armeo, ekde 1918 kiel oficiro de la Ruĝa Armeo kiel direktisto de la defendo de Moskvo, komandanto pri la orienta fronto. Li rekonkeris Siberion per la 5-a armeo, venkis Kolĉak-on kaj kun la kozakoj venkis eĉ generalon Anton Denikin (1920). Li sange subpremis la Tambovan ribelon de rusaj kamparanoj, malvenkis en la Soveta-Pola Milito (1920) kaj subpremis kontraŭbolŝevikan matrosribelon de Kronstadt (1921). 

Li havis gravan rolon en la postmilitaj militistaraj reformoj kaj ekde 1931 lia tasko estis la tuta modernigo de la Ruĝa Armeo. Li verkis multajn librojn kaj artikolojn pri tiu temo.

Li estis generalstaba estro de 1925 ĝis 1928. Li iĝis en 1935 marŝalo de la Sovetunio. 

Li vizitis komence de 1936 okcidentajn landojn, kio suspektigis Stalinon. 
Li estis viktimo de la Granda purigo de Stalin en 1937. Eble Stalin timis militistaran puĉon aŭ trompis lin germanaj falsaj spionaj agadoj (laŭ Robert Conquest). 

Tuĥaĉevskij estis rehabilitita en 1957.

### Militkrimoj

La 18-an de aŭgusto 1920 kadre de Rusia Enlanda milito komenciĝis Tambova ribelo, kiel la plej granda rusa ribelo kontraŭ bolŝevismo, dum kiu trupoj de Miĥail Tuĥaĉevskij kruele murdis 70 mil kamparanojn — en periodo de du jaroj oni malsatigis ĉ. 170 mil rusajn kamparanojn.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 133528
* GND: 118763091
* LCCN: n82272108
* VIAF: 39432688
* ISNI: 0000 0000 8374 1250
* LIBRIS: 97862
* SUDOC: 03118121X
* BNF: 12244620v
* NDL: 00621577
* NKC: jn20000720306
* BNE: XX1179738
 |
**Molnaszecsőd** [molnaseĉOd] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend.

Rába ĉe Molnaszecsőd

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 12 km²
* Loĝantaro: 410
* Poŝtkodo: 9712
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 47°02′45″N 16°40'36″E

Situo
-----

Molnaszecsőd situas laŭ la ĉefvojo inter Vasvár kaj Szentgotthárd, laŭ maldekstra bordo de rivero Rába (kun ponto). Körmend troviĝas 9, Vasvár 12, Szombathely 26 km-ojn.

Historio
--------

En 1910 laŭ la popolnombrado oni komputis tie 708 homojn (ĉiuj hungaroj). Tiam la lasta poŝto funkciis en Körmend .

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, migra poŝto, municipa administracio.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵoj estas la malnova **grenejo** kaj lago **Úsztató** (ustato), kie estas maloftaj kreskaĵoj.

Famuloj
-------

En Molnaszecsőd naskiĝis inĝeniero Gyula Patkó.

Fontoj
------

* oficiala paĝo

* Kategorio Molnaszecsőd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Márok** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós.

Katolika kirko de Márok

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 16 km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.8744/18.5084
* Loĝantaro: 460
* Poŝtkodo: 7774
* Telefonprefikso: 72

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo, laŭ fervojo Pécs-Mohács. Villány troviĝas 6, Bóly 13, Beremend 14, Siklós 20, Mohács 23, Harkány 26, Pécs 40 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. Antaŭ la hungaroj keltoj kaj romianoj vivis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1328 laŭ tiama ortografio *"Morouth"*. Post la mezepoko la loĝantaro rifuĝis pro la turkoj. Baldaŭe laŭvice serboj kaj germanoj alvenis. En 1857 la fervojo atingis la komunumon. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Post la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis al Germanio, dume alvenis deportitaj hungaroj de Ĉeĥoslovakio. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Simono Zeloto kaj Judaso Tadeo de 1793
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno de 1901
* arboreto
* fiŝkaptista lago

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* www.iranymagyarorszag.hu

* Kategorio Márok en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Miĥailo Miŝaqah' (1800-1888 aŭ 1889, arabe ميخائيل مشاقة‎) naskita en Raŝmaja' en Libanono, estas "la unua historiisto de moderna Sirio otomana" kaj la inventinto de dudekkvartona egaltempera oktavo.

Lia praavo katolikiĝis. Lia avo Jusuf Batraki transloĝiĝis de Korfuo al Tripolo por silke komerci kaj fariĝis grek'ortodoksa kristano. Tia, li nomis sin laŭ araba vorto pri filtrado de fibroj silkaj, miŝaqa' (مشقة). La patro de Miĥailo, Ĝirĝis Miŝaqa', transloĝiĝis al Deir al-Qamar, tiam regata de Ŝihaboj, por foriĝi de religio subpremo de Sidona guberniestro al-Ĝazar. Li ekkarieris kiel orforĝisto sed fariĝis skribisto, poste ĉef'trezoristo de la domo de Baŝir la dua, emiro de Monto Libanona.

Laŭ Tuma , Miĥailo Miŝaqah' estis la unua muzika teoriisto kiu proponis dividi oktavon en dudek kvar egalajn intervalojn, tio estas 24-tona egaltempera skalo kvarontoneca, kio estis aktuala bazo de araba tona sistemo. Tamen la verko de Miŝaqah', "Eseo pri arto de muziko por emiro Ŝihab'" (al-Risāla al-ŝihābija fi 'l-ṣinā‘a al-mūsīqija) estas dediĉita al ĉi temo sed ankaŭ klarigas ke lia instruisto Shejĥ Muhamad al-‘Attār (1764–1828) estis unu el multaj kiuj jam konis la koncepton, kvankam al-‘Attār ne publikigis siajn skribaĵojn pri tiu temo.

Plej gravaj historiaj verkoj de Miŝaqah' inkluzivas multe la cititan "al-Ĝaŭāb `alā Iqtirāḥ al-Aḥbāb" (1873) kaj, eble, la tre similan "Ta’rih Haŭadit Ĝarat bil-Ŝam ŭa-Saŭahil Bar al-Ŝam ŭa-l-Ĝabal" de Miha’il' Dimaŝqi (1843).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Miĥailo Miŝaqah' en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* "Miha'il Mishaqa Arkivigite je 2008-04-10 per la retarkivo Wayback Machine" (de D-ro Fruma Zachs), Historiistoj de Otomana Imperio

Fontoj
------

* Habib Hassan Touma (1996). *The Music of the Arabs*, trad. Laurie Schwartz. Portland, Oregon: Amadeus Press. ISBN 0-931340-88-8.
* Maalouf, Shireen (2003). "Mikhii'il Mishiiqa: Virtual Founder of the Twenty-Four Equal Quartertone Scale", *Journal of the American Oriental Society*, Vol. 123, N-ro 4. (okt. - dec. 2003), pp. 835–840.
* Zachs, Fruma (2001). "Mikhail Mishaqa - The First Historian of Modern Syria", *British Journal of Middle Eastern Studies*, Vol. 28, N-ro 1 (maje 2001), pp. 67–87.
	+ (2005). "Miha'il Mishaqa Arkivigite je 2008-04-10 per la retarkivo Wayback Machine", *Historians of the Ottoman Empire* (ottomanhistorians.com).