Edziĝringoj
Civila geedziĝo en Germanujo
Parsia geedziĝo komence de la 20-a jarcento
Nupto de Mathieu Chantelois kaj Marcelo Gomez
Per **nupto** komenciĝas edziĝo en la plej multe da socioj. La maniero de la ceremonio kaj festo dependas de la socio. En modernaj socioj kutime ekzistas kaj religiaj kaj ŝtataj ceremonioj. Depende de la religieco de la paro kaj de la ŝtataj leĝoj, oni faras aŭ ambaŭ ceremoniojn aŭ nur unu el ili. La ŝtata ceremonio kaj registrado de la edziĝo ankaŭ nomiĝas "civila edziĝo". En Okcidentaj landoj oni kutime festas kun la familio kaj amikoj post unu el la du ceremonioj.

La vorto edziĝo rilatas al la tuta ceremoniaro kaj festado kiu kondukas al la stato de edzeco. En landoj, kie ekzistas registritaj partnerecoj, ofte ekzistas ceremonio kaj festo rilata al tiu registriĝo, kiu ofte imitas aŭ iugrade similas al tradicia edziĝo.

Lingva noto
-----------

Apud la esprimoj "edziĝo", "edziĝa ceremonio" kaj "edziĝa festo", ekzistas ankaŭ la malpli ofte uzata neologismo "nupto", kies plej ofta signifo estas "edziĝa ceremonio aŭ festo", sed kiu ankaŭ povas senŝanĝe esti uzata por ceremonioj kaj festoj kondukantaj registrita partnereco.

**Nupto** estas ceremonio kaj festo, per kiu du (aŭ pli da) homoj (plej ofte fianĉo kaj fianĉino) publike celebras sian intencon pri vivkomuneco (plej ofte edziĝo). Plej ofte la nupton sekvas pli ampleksa nuptofesto.

Terminoj
--------

La vorto *nupto* estas sinonimo, ne nur beletra, de *edziĝo*. La vorto ankaŭ indikas la oficialan vivligitecon inter samseksaj paroj, kiujn en kelkaj landoj oni jure same sankcias. La Nederlanda Remonstranta eklezio estis, kiom sciate, la unua kristana eklezio en la mondo, kiu oficiale rekonis samseksajn nuptojn. Pluraj aliaj eklezioj sekvis.

Solula festo
------------

Antaŭ edziĝo ofte okazas festado en malsamaj grupoj, konata kiel la antaŭedziĝa festo aŭ "solula festo": por ĉiu el la partneroj aparta festo kune kun ties plej intimaj amikoj. Kelkfoje dum tia "solula festo" (tiel-dire pro-ŝerce) oni klopodas por intence ebriigi la edziĝonton.

Geedziĝo en la unua duono de la 20-a jarcento (1935). Barcelono, Hispanio

Kristana geedziĝo
-----------------

En katolika kaj ortodoksa kristanismo geedziĝo estas sakramento (protestantismo ne havas la nocion sakramenton, aŭ maksimume por la bapto kaj la Manĝo de la Sinjoro (eŭĥaristio).): Dio unuigas unu
viron kaj unu virinon kiel edzon kaj edzinon por fondi familion, doninte gracon sufiĉan. En katolikismo, la unuigo estas ĝis morto. Por validigi la sakramenton, viro kaj virino (fraŭlo kaj fraŭlino) devas mature, volonte kaj libere konsenti al la geedziĝo kaj plenumi ĝin per seksumado.

De post 1930 multaj protestantaj eklezioj evoluas al praktika tolero de divorco. En katolikismo divorco daŭre ne eblas.

Eksterordinaraj nuptoj
----------------------

Fine de la 20a jarcento kaj komenco de la 21a enmodiĝis ĉefe en altaj klasoj de disvolviĝintaj landoj, tio estas inter riĉuloj, ekstravangancaj ceremonioj serĉante eksterordinarajn lokojn kaj etosojn, fakte kiel rezulto de nuptoveturoj al ekzotaj lokoj. Tiele enmodiĝis por okcidentanoj nuptoj en insulo Bali, en Barato, aŭ aliaj ekzotaj landoj, por japanoj en landoj tipe vizitataj de turistoj kie en Hispanio Granado, por aventuremuloj en ĝangaloj aŭ Antarkto, kaj eĉ subnaĝe.

Proverbo
--------

Ekzistas proverbo pri nupto

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Unue la nupto kaj poste volupto.* **"** |

 |

Bildaro
-------

* Tradicia japana nupto.Tradicia japana nupto.
* Tradicia japana nupto.Tradicia japana nupto.
* Tradicia japana nupto.Tradicia japana nupto.
* Tradicia koreaTradicia korea
* Preparante sin por la foto, je nupto en Thornbury, Anglio.Preparante sin por la foto, je nupto en Thornbury, Anglio.
* Surmeto de nupta ringo.Surmeto de nupta ringo.
* Nupta kaleŝo, Bristol, Anglio.Nupta kaleŝo, Bristol, Anglio.
* Nupta torto el marcipanoNupta torto el marcipano
* Kristana nupto Pentraĵo fare de Edmund Blair Leighton*Kristana nupto* Pentraĵo fare de Edmund Blair Leighton
* SikiaSikia
* TajaTaja
* HindaHinda
* FilipinaFilipina
* PersaPersa
* BirmaBirma

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Nupto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nupto en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Geedzeco
* geedziĝa torto
* Registrita partnereco
* Samseksa edzeco
* Fianĉo
* Divorco

Referencoj
----------

1. ↑  Sandor Szathmari, *Mistika profundo*, en *Perfekta civitano*, Hungara Esperanto-Asocio, Budapeŝto, 1988, paĝoj 359-361, prezentas paron kiu planas submaran nupton sed kion la virino malakceptas post unua merĝo.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKristanismo |
| --- |
| Jesuo Kristo | Kristo • Filo de Dio • Virga naskiĝo • Krucumo • Reviviĝo • Enkarniĝo |
| Fundamentoj kaj Biblio | Eklezio • Kredodeklaro • Kanono • Malnova Testamento • Nova Testamento |
| Teologio | Dio • (Patro • Filo • Sankta Spirito) • Triunuo • Sankta tradicio • Sanktuloj • Savo • Sakramentoj • Bapto • Kanona juro • Kristologio • Eklezioscienco |
| Historio kaj Tradicio | Maria • Apostoloj • Petro • Paŭlo • Patroj • Apero • Konstanteno • Koncilioj • Aŭgusteno • Granda skismo • Krucmilitoj • Akvino • Reformacio • Lutero |
| Nomadoj | Adventismo • Anabaptismo • Anglikanismo • Baptismo • Kalvinismo • Katolikismo • Evangeliismo • Luteranismo • Metodisto • Pentekosto • Ortodoksa Eklezio • Orientaj Eklezioj |

 |