recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
emblemo de ILEI
La **48-a ILEI-Konferenco** okazis en Oostende, Belgio, de la 17-a ĝis la 25-a de julio 2015. La loko estis la junulargastejo De Ploate en la malnova urbo proksime de la maro.

La konferenca temo estis  *Granda paco post grandaj militoj*.

170 aliĝoj el 34 landoj - 
138 personoj partoprenis el 30 landoj - 
13 vizitantoj - 
4 danoj kun subvencio de Eŭropa Unio - 
23 ĉinoj aliĝis, 19 aperis. - 
12 koreoj partoprenis - 
Junuloj kaj infanoj partoprenis - 

Malferma ceremonio en la urbodomo kun la urbestro sinjoro Jean Vandecasteele

Daŭre okazis 3 paralelaj prelegoj

Instruista Trejnado (IT) kun 45 partoprenantoj, 9 prelegoj, 3 atelieroj, 25 atestiloricevintoj 

Kurso por komencantoj por ĝis 12 partoprenantoj

3 sesioj por la Komitato, elektoj de nova estraro

Simpozio kun 10 prelegoj

20 prelegoj sen konsideri tiujn de IT kaj de la simpozio

Sesio de ekzamenoj laŭ Komuna eŭropa referenckadro (KER) okazis kun 6 kandidatoj

3 laborgrupoj: Pri lerniloj kun Katalin Kováts - Pri ILEI kaj TEJO kun Radojica Petrović - Pri verkado de rezolucio

Lingva festivalo endoma kun 35 lingvoj

Abundaj libroj aĉeteblaj en libroservo de FEL

Posttagmezo kvartala festo sur urba placo komune kun urbanoj, diversaj standoj rilataj al Eo, inter aliaj verdaj skoltoj kaj nepala manĝo

Belga Nacia Festo : Koncerto en kiosko kun diversaj farandoloj sur urba placo komune kun urbanoj

Vesperoj : 
Franda vespero - 
Filmo - 
Eŭropa vespero - 
Internacia vespero - 
Indonezia vespero - 
Literatura vespero - 
Adiaŭa vespero 

Bankedo kun belgaj kantoj kaj dancoj

Ekskursoj: 
5 duontagaj ekskursoj - 
3 tuttagaj ekskursoj - 
Belega vetero por tiuj promenoj kaj dum la tuta semajno

Gazetoj raportis per 4 artikoloj antaŭ kaj post la konferenco. Unu radio-intervjuo okazis.

Moderna konferencejo, bongustaj manĝoj, tre agrabla restadejo kun retaliro en la tuta domo

Donaco al la domo, al la junulargastejo de Oostende : vazo plena je maraj konkoj, po unu por ĉiu partoprenanto (la loka Esperanto-klubo nomiĝas «La Konko»).
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

La **Ermitejo "Gabardilla"** situas en ebenaĵa monteto de la municipo Uncastillo en provinco Zaragozo, en la komarko Cinco Villas de la historia hispana regiono Aragono.

Loknomo
-------

Mezepoke la loko, kie estas la ermitejo "Gabardilla", oni nomis kiel "Gabardiella".

La loknomoj "Gabardilla" kaj "Gabardiella" estas oftaj en Aragono: 

* La montaro "Gabardiella", norde de Huesca, tra la municipoj Nueno, Sabiñánigo kaj Loporzano.
* La "Valo de la Gabardilla" situas nordoriente de Tauste, ene de ĝia municipo.
* "Gabardilla" estas loko situanta proksime de Loarre kaj vilaĝo en la municipo Santa María de Buil.
* "La Gabardilla" ekzistis en Tarazona.

Ĉiuj tiuj ejoj estas nuntempe neloĝataj.

Geografio
---------

Por atingi la lokon, kie estas la ermitejo, oni devas sekvi la aŭtovojon de Uncastillo al Sos del Rey Católico, kaj post preskaŭ kvin kilometroj kaj trapasi du pontojn, oni devas preni la unuan tervojon, kiu aperas maldekstren, kaj post kelkaj iradoj supren kaj malsupren, oni alvenas al ebenaĵo, kie aperas malnova signalilo por iri ĝis la ermitejo. 

La ermitejo estas ĉirkaŭita de pinoj kaj arbustoj. La vido de tiuj ĉi altaĵoj estas larĝa: vojoj kaj vojetoj inter arbustaroj kaj pli supre kaj fore, norde, estas multaj ventoturbinoj. Apud la ermitejo, estas novaj indikiloj, markantaj vojetojn kaj padojn tra la montoj. 

La ermitejo situas en altebenaĵo je 800 m super la marnivelo, kaj ĝia distanco al Uncastillo estas proksimume iom pli ol 11 km per iom malplataj vojoj, kun iradoj supren kaj malsupren.

Koordinatoj
-----------

Jen sekve la koordinatoj de la ermitejo: 

* Latitudo: 42º 23' 31" N
* Longitudo: 1º 10' 6" U

Historio
--------

Komence de la Enlanda Milito, la ĉizita skulptaĵo de la Virgulino malaperis el sia ermitejo, kaj la homoj opiniis la plej malbonan: ke ĝi estis detruita, bruligita aŭ ŝtelita. Post multaj jaroj, kelkaj lignohakistoj el la sama urbo, kiam ili eltranĉis karikajn arbustojn ĉirkaŭ la ermitejo, surpriziĝis trovi inter ili la sendifektan ĉizitan skulptaĵon de la Dipatrino "Gabardilla".

Monumentoj
----------

La ermitejo, de simpla konstruo, estas malfermita, kaj forta krado malhelpas atingi sian kadukan altaron, kiu ne havas la ĉizitan skulptaĵon, ĉar la Virgulino de Gabardilla restas en la domo de la familio Monguilán, kiu posedas la ermitejon, kiu situas en la sama bieno. 

De komence de la Hispana Enlanda Milito, kiam malaperis la ĉizita skulptaĵo de la Virgulino "Gabardilla", oni ne plu okazigas pilgrimadon al ĉi tiu loko, malgraŭ ĝia trovo jarojn poste.

Vidu ankaŭ
----------

* Aragona regioneto Cinco Villas.

Referencoj
----------

1. ↑
2. 1 2 3 4
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------



* Vojeto de Uncastillo al Ermitejo "Gabardilla".


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810532
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Hindia orelstrigo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Strigoformaj *Strigiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Strigedoj *Strigidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Otus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***O. lettia*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Otus lettia****(Hodgson, 1836) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Hindia orelstrigo  |

 |
| v • d • r |

La **Hindia orelstrigo**, *Otus lettia*, estas eta strigo, tio estas birdospecio parto de pli granda grupo de noktaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj strigoj. La alia grupo estas la turstrigoj, nome Titonedoj.

Disvastiĝo
----------

Ĝi estas loĝanto kaj reproduktanto en suda Azio el norda Pakistano, norda Barato kaj Himalajo orienten al suda Ĉinio. Ĝi estas parte migranta, kun kelkaj birdoj vintrante en Barato, Srilanko kaj Malajzio. La **Koluma orelstrigo** estas komuna loĝanta birdo en arbaroj kaj aliaj arbaj areoj.

Aspekto
-------

La **Hindia orelstrigo** estas eta (23-25cm) strigo, kvankam ĝi estas la plej granda el la malgrandaj orelstrigoj. Kiel aliaj malgrandaj orelstrigoj, ĝi havas etajn kapotufojn, aŭ *orelojn*. La supraj partoj estas grizaj aŭ brunaj, depende de la subspecio, kun sablokoloraj punktoj. La subaj partoj estas sablokoloraj kun fajnaj pli malhelaj strioj. La vizaĝa disko estas blankeca aŭ sablokolora, kaj la okuloj estas oranĝaj aŭ brunaj. Estas sablokolora kolumo. Ambaŭ seksoj estas similaj. La flugo estas tre ondeca.

Kutimoj
-------

Tiu ĉi specio estas noktema. Pro sia natura kamuflado, ĝi estas tre malfacile videbla dumtage. Sed ĝi povas ofte esti lokigita pro la etaj birdoj kiuj ĝenas ĝin, kiam ĝi ripozas en arbo. Ĝi manĝas ĉefe insektojn. La voĉo estas trankvila *gug-guk*.

Ili nestumas en arba truo, kie la ino demetas 3-5 ovojn.

Tiu ĉi specio troviĝas ĉefe en norda Barato kaj kaj ĝi estas anstataŭata pli sude de la tre simila Orienta orelstrigo *Otus sunia* (ĵuse disigita). La **Hindia orelstrigo** estas tre simila al iomete pli malgranda Koluma orelstrigo, *O. bakkamoena*. Ili esta separitaj pli facile en kamparo pro la voĉo .

Referencoj
----------

* *Birds of India* de Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ISBN 0-691-04910-6
* *Owls of the Northern Hemisphere*, Karel Voous, ISBN 0-00-219493-7
**BUDAY Árpád** [pr budail] estis hungara arkeologo, universitata profesoro naskiĝinta en Marosgezse la 17-an de januaro 1879 kaj mortinta en Segedo la 7-an de aprilo 1937. Li estis la patro de ksilografo, libroartisto György Buday.

Kariero
-------

Árpád Buday studis en la Universitato Koloĵvaro kaj estis ekde 1900 unua oficisto de la Antikvaĵejo de la Erdélyi Múzeum, poste ekde 1919 ĝia gvidanto. En 1914 li eldonis pionirgravan manlibron epigrafian en Hungarujo por esploristoj de la epigrafoj de antikva Romo. Li okupiĝis ĉefe problemoj de *Limes dacicus* je spirito de la germanaj esploroj. Post la unua mondmilito li prilaboris siajn atinĝaĵojn kiel universitata profesoro de Universitato Szeged (1924). Liaj artikoloj aperis en la arkeologia fakrevuo titolita *Dolgozatok*.

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Árpád Buday en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 317865
* VIAF: 121435178
* ISNI: 0000 0000 7969 0032
* BNF: 10845799d
 |
*Ne miskomprenu urbojn Goma kaj Boma!*

Goma with Mount Nyiragongo in the background, in 2015Goma kun monto Nyiragongo ĉe la fono je 2015
**Goma** estas urbego en la orienta parto de Kongo Kinŝasa, Afriko. Ĝi estas ĉefurbo de la provinco Nord-Kivuo. Pro rifuĝintoj de internaj militoj la nombro de loĝantoj multe kreskis kaj atingis en 2007 500 000 kaj en 2012 ĉirkaŭ 1 000 000.

Geografio
---------

Goma situas en la orientafrika fosego inter la vulkano Nyiragongo norde kaj la bordoj de la lago Kivu sude.

Historio
--------

Dum la interna milito kaj popolmurdo en la najbara Ruando en 1994, Goma estis ĉefa celloko al rifuĝantoj. Inter ili estis ne nur viktimoj, sed ankaŭ agantoj de la genocido. Post kiam pli ol miliono da rifuĝintoj atingis la urbon ekestis ĥolero-epidemio, kiu mortigis milojn.

En la jaroj 1997 kaj 1998 kiam la interna milito en Kongo pligrandiĝis ĝis la faligo de prezidento Mobutu Sese Seko, ruandaj registaraj trupoj konkeris la urbon. Persekutante Hutuojn rifuĝintajn, ili mortigis ankaŭ centojn de ne koncernitaj homoj. 

En la jaro 2002 la urbo estis grandparte detruita de lafofluoj el la ĉirkaŭ 14 km fora Nyiragongo. Multaj centraj konstruaĵoj kaj ankaŭ la flughaveno estis detruitaj. La tiam ĉirkaŭ 250.000 loĝantoj devis fuĝi la urbon. Mortis 147 kaj multaj rifuĝintoj perdis sian hejmon. 

### Vidu ankaŭ

* Solidareca Bonvolo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Goma en retgazeto Nia Mondo
* Detala mapo de Goma Arkivigite je 2007-10-13 per la retarkivo Wayback Machine
* Mapo 1 de la lafofluo (urbocentro)
* Mapo 2 de la lafofluo (urbocentro)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Hindia tondilbekulo** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ĥaradrioformaj *Charadriiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Tondilbekuloj *Rynchopidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Rynchops* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***R. albicollis*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Rynchops albicollis****Swainson, 1838 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Vundebla** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Sinonimoj |
| *Rhynchops albicollis* |
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Hindia tondilbekulo  |

 |
| v • d • r |

La **Hindia tondilbekulo** aŭ **Blankkola tondilbekulo** (*Rhynchops albicollis*) estas birdo simila al marbirdo ŝterno, unu el la tri tre similaj specioj de la familio de tondilbekuloj.

Disvastiĝo
----------

Tiu specio reproduktiĝas kaj loĝas ĉefe en norda Barato, sed ankaŭ en norda Pakistano, Bangladeŝo, Birmo kaj rare en suda Barato, Nepalo, Tajlando, Kamboĝo, Laoso aŭ suda Vietnamio kaj okcidente en Irano aŭ Omano. La entuta loĝantaro estas inter 5,000 kaj 10,000 birdoj, do bezonas protekton. Ĉefaj minacoj devenas el perdo de ties medioj -rezervejoj terkulturigas tiun medion-, ĝenado, poluado, ktp.

Aspekto
-------

Ili havas tre longajn flugilojn kaj la dorso kaj krono estas nigraj sed la nuko estas blanka eĉ en reproduktuloj malkiel ĉe sia samfamilianoj. Kontraste kun tiuj nigraj supraj partoj, la frunto, subaj flugilbordoj kaj la resto de la korpo estas blankaj. La beko estas longa kaj ruĝoranĝa kun flava pinto; la suba makzelo estas pli longa kaj fleksebla. La vosto estas mallonga, blanka kaj forkoforma. La kruroj estas brilruĝaj. Ambaŭ seksoj esta similaj sed inoj iomete pli malgrandaj. Junuloj havas pli malhelajn bekon kaj krurojn kaj pli grizbrunan plumaron.

Kutimoj
-------

Tiuj birdoj loĝas ĉe bordoj de riveroj, lagoj, apudaj marĉoj, ktp. Post reproduktado ankaŭ ĉe estuaroj. Ili nestas kaj ripozas kolonie. La ino demetas 3 aŭ 4 ovojn. Ili manĝas flugante malalte super la akvosurfaco kun la suba makzelo skrapanta la akvo kaj la supra malferma serĉe de etaj fiŝoj aŭ krustuloj, kiujn prenas per tuŝado kaj dumtage kaj dum plenlunaj noktoj. Ili ripozas longdaŭre socie en sablejoj ĉe riveroj, estuaroj, akvobordoj aŭ lagetoj.
La rojo  **Erlenbach**  estas 9 km longa orografie maldekstra alfluanto de la Lauter en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Geografio
---------

### Rivervojo

La rojo Erlenbach havas ĉefan kaj flankan fontojn, kiuj apudas kelkajn cent metrojn ĉe la orienta fllanko de la 445 m alta monto Löffelsberg. La fontoj estas en la regiono Vasgovio.

Komence la ĉefa rojo fluas orienten kaj pasas loĝkvartalon de Oberschlettenbach. post 2 km la du fontrojoj kuniĝas. Poste la rojo turniĝas suden kaj trafluas la komunumojn Vorderweidenthal kaj Erlenbach. En Niederschlettenbach ĝi enfluas de maldekstre en la rivereton Wieslauter.

### Alfluantoj

* Wüstenborn (*dekstre*)
* Kleisterbach ( *dekstre* ), 1,4 km
* Zimbach ( *dekstre* )
* Eisenbach ( *dekstre* ), 1,4 km

Vidindaĵoj
----------

bestparko, Burgo Lindelbrunn
Tuj oriente de la fontareo troviĝas la best- kaj migroparko Wild- und Wanderpark Südliche Weinstraße kaj la burgo Lindelbrunn.

Burgo Drachenfels
La burgo Drachenfels situas 3 km okcidente de la rivereto.

Burgo Berwartstein
La hodiaŭ ankoraŭ priloĝata burgo Berwartstein staras supre de la samnoma vilaĝo. Ĝi iam estis posedo de la kavaliro Hans von Trotha, kiu estas konata kiel *Hans Trapp*.

St.-Anna-Kapelo
Hans von Trotha mortis en 1503 kaj estis entombigata en la Kapelo de Sankta Anna supre de la enfluejo de Erlenbach en la rivereto Wieslauter.

Referencoj
----------
**Medrano** [meDRAno] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la norda Komarko de Logronjo kun ĉefurbo en la provinca kaj regiona ĉefurbo Logronjo. 

La municipa teritorio de Medrano, en la nordo de la regiono.

Geografio
---------

La plej parto de la municipo estas ebena, sur la baseno de la rivero Iregua, kaj superas 500 msm. La tereno estas fruktodona, kaj en ĝi oni faras kultivojn sen irigacio, ĉefe de vitoj. Profite de la akvo de la rivero Daroca estas ankaŭ malgrandaj irigaciaj kultivejoj. Sude estas la montaro Sierra de Moncalvillo. La termino limas norde kun Navarrete, okcidente kun Entrena, sude kun Sojuela kaj Daroca de Rioja kaj okcidente kun Hornos de Moncalvillo.

Historio
--------

La preĝejo.
Ŝajne la origino de la setlejo estas brutobredejoj de ŝafoj kaj kaproj. Post la konkero de la areo el la araboj ĝi formis parton de la komunumaro nomita "Las 7 villas del Campo" kaj la fino de la milito kontraŭ araboj helpis la ekonomian disvolvigon. Plej frua mencio estis de 1044 en privilegio donita de la reĝo de Navaro D. García la 6-a al la monaĥejo de benediktanoj de Sankta Juliano: "Aeclesiae Santi Vicenti supra Medrano". Poste, en 1060, Doña Estefanía, vidvino de la reĝo D. García la 6-a faris alian mencion en privilegio donita al la lokanoj de Sojuela: "Do vobis exulubus ad colendam in populatione illam sernam quae est super Medrano et quae dicitur de la Quintana..." Posta interesa mencio estas de la supozita privilegio de Fernán González al la monaĥejo de San Millán de la Cogolla en la jaro 934 (sed laŭ fakuloj falsaĵo de la unuaj jaroj de la 13-a jarcento). En tiu dokumento oni diras, ke ĉiuj lokoj ĉe la rivero Iregua, kaj oni mencias Medrano-n, devas pagi al la monaĥejo per vino kaj pano, kio dependus de la loka ekonomio kaj Medrano estus loko riĉa je agrikulturo.

Aktualo
-------

La rura elmigrado okazis el la 1950-aj jaroj kaj tial oni malaltiĝis el 446 loĝantoj ĝis 206 en 2001, sed poste alveno de enmigrantaj familioj pro proksimeco al la provinca kaj regiona ĉefurbo plialtigis la loĝantaron ĝis nunaj 341.

La ekonomio estas bazata ĉefe sur la brutobredado, agrikulturo, kaj la rura turismo.

Vizitindaĵoj estas la preĝejo, kaj la ermitejo, kaj rigardejoj al pejzaĝo ktp.

Panoramo de Medrano kaj Montoj de Kameroj fone kaj la montaro Sierra de Moncalvillo dekstre.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----

1. ↑  "Historia" en municipa retejo, konsultita la 23an de Septembro 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796444
* LCCN: n95109027
* VIAF: 138537156
 |
Emaus-monaĥejo
**Emausa monaĥejo** nomata ankaŭ **monaĥejo Na Slovanech** aŭ nur ***Emauzy***, estas iama monaĥejo en Prago, Ĉeĥio. Fondis ĝin Karolo la 4-a en la jaro 1347 kun permeso de la papo por slavaj Benediktanoj. Finkonstruita en 1372. Estas notinde, ke ĉi tie estiĝis en la jaro 1395 la glagolskriba parto de t. n. Reims-a Evangelio, je kiu ĝis la franca revolucio ĵuris la francaj reĝoj. En la 15-a jarcento posedis la monaĥejon la husanoj, kiuj fondis tie 1448 la ununuran utrakvistan monaĥejon. La alikonstruoj devenas de la 17-a, 18-a kaj 19-a jarcentoj. En la ambito oni trovas vidindajn gotikajn freskojn de post la jaro 1360. Tiu ĉi valorega memorindaĵo el la epoko de Karolo la 4-a estis grave damaĝita per bombatako je la 14-a de februaro 1945. Tuj post fino de la dua mondmilito oni komencis ĝin rekonstrui. La modernaj turoj frapas la okulojn de malproksime kaj vekas diskutojn, ĉu taŭgas tia kombino de malnova kaj nova arkitekturoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Bombardado de Prago (1945)

* Kategorio Emausa monaĥejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 1104
* LCCN: n50068427
* VIAF: 126640422
* NKC: ola2002113647
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**hindia lotuso *Nelumbo nucifera*** |
| --- |
|  |
| nuksa nelumbo (Nelumbo nucifera)nuksa nelumbo (*Nelumbo nucifera*) |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Subregno: | trakeofitoj *Tracheophyta* |
|
|
| Superdivizio: | spermatofitoj *Spermatophyta* |
|
| Divizio: | angiospermoj *Angiospermae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | protealoj *Proteales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | nelumbacoj *Nelumbonaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | nelumbo *Nelumbo* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **nuksa nelumbo** ***Nelumbo nucifera***Gaertn. |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri hindia lotuso *Nelumbo nucifera*  |

 |
| v • d • r |

La **hindia lotuso**, aŭ **nuksa nelumbo** (latine *Nelumbo nucifera*) estas planta specio el la genro nelumbo en la familio nelumbacoj.

Ecoj
----

La hindia lotuso estas akvoplanto kun la tendenco tre disbranĉiĝi. La folioj havas longajn tigojn de parte pli ol 2 metroj. Ili rondas, havas diametron de 60 centimetroj aŭ pli, kaj havas peltan surfacon.

La folioj havas petalojn de 1 ĝis 13 centimetroj da longo, kiuj havas ĉiajn kolorajn nuancojn inter blanko kaj rozkoloro, parte ankaŭ flavo. La "nuksaj" plantaj fruktoj (10 ĝis 20 oble) estas ovoformaj kaj havas grandon de 7 ĝis 13 milimetroj.

Disvastiĝo
----------

La hindia lotuso nature kreskas en Japanio, Koreio, Ĉinio kaj Nepalo, en sudorienta Azio kaj nordorienta Aŭstralio, en Pakistano kaj okcidente ĝis la Arala kaj Kaspia Maroj. Ĝi transportiĝis al sudorienta Nordameriko kaj nun ankaŭ sovaĝe kreskas tie. La planto kreskas en lagoj, lagetoj kaj marĉoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Hindia lotuso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hindia lotuso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Hindia lotuso en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Amura herbeja stepo
* Listo de legomoj

Referencoj
----------

1. 1 2  *nelumbo* en PIV ĉe vortaro.net

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
**Langenscheidt** (germane ankaŭ: **Langenscheidt Verlagsgruppe**) estas germana familia entrepreno, kiu eldonas librojn unuavice pri lingvoj. En Germanio kaj kelkaj aliaj landoj ĝi estas la ĉefa eldonejo de vortaroj.

Ĝiaj radikoj troviĝas en la mezo de la 19-a jarcento. La 1-an de oktobro 1856 Gustav Langenscheidt fondis la antaŭulon de la nuna eldonejo. Ekzemplo por meritanta kunlaboranto estu Heinz Friedrich Wendt.

Langenscheidt kaj Esperanto
---------------------------

Langenscheidt okupiĝis pri Esperanto unuafoje en 1959, kiam aperis en du volumoj la tre etaj poŝvortaroj "Langenscheidts Lilliput-Wörterbuch" Esperanto-Germana (639 p.) kaj Germana-Esperanto (651 p.).

La eldonejo denove okupiĝis pri la lingvo post la germana reunuiĝo, kiam ĝi transprenis la eldonejon Verlag Enzyklopädie Leipzig el Germana Demokratia Respubliko. De tiam ĝi vendis la unuan eldonon de la lingvogvidilo „Konversationsbuch Deutsch-Esperanto" de Detlev Blanke kaj Till Dahlenburg.

En 1993 ĝi represis la vortaron "Wörterbuch Deutsch-Esperanto" de Erich-Dieter Krause; du jarojn poste sekvis la represo de la du poŝvortaroj "Taschenwörterbuch Esperanto-Deutsch" kaj "Taschenwörterbuch Deutsch-Esperanto" en unu volumo sub la nomo "Kompaktwörterbuch Esperanto".

Ambaŭ represoj eldoniĝis kun financa subteno de Germana Esperanto-Asocio. Tamen por ŝpari kostojn Langenscheidt ne pretis rekomposti la verkojn, sed modifis nur kelkajn (malmultajn) liniojn en ili. Ambaŭ verkoj elpĉerpiĝis post ĉ. 5 jaroj ĉe la eldonejo kaj post pliaj 5 jaroj ĉe la Libroservo de GEA, kiu transprenis relative grandajn stokojn. Tamen el vidpunkto de Langenscheidt la vendado okazis tro malrapida, tiel ke ĝi – simple rigardante Esperanton el komerca vidpunkto – ĉesis okupiĝi pri Esperanto. Ĝian rolon kiel eldonejo de profesi-nivelaj Esperanto-vortaroj en Germanio transprenis Buske.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Langenscheidt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de Langenscheidt
* Gazetartikolo pri la foriro el Berlino, 2005


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 250116
* GND: 4074003-1
* LCCN: n80131310
* VIAF: 122886300
* ISNI: 0000 0001 2348 8246, 0000 0001 2347 985X
* SUDOC: 085697249
* BNF: 125812400
* NKC: kn20050510046
 |
**Mŭero** aŭ **Mŭeruo** (**Mweru**) estas afrika lago situanta sur koordinatoj 8° 59′ 44″ S 28° 42′ 58″ O﻿ / ﻿8.99556 °S, 28.71611 °O﻿ / -8.99556; 28.71611 (mapo), en la limo inter Zambio kaj Kongo Kinŝasa, je ĉirkaŭ 150 km okcidente de la suda fino de Tanganjiko. Ĝi estas proksimume 96 km longa kaj 45 km larĝa, kun ĝia longa fino orientita nordoriente/sudokcidente, kaj troviĝanta je alto de 917 m.

La nomo estas ankaŭ literumita kaj prononcita kiel *Mwelu*. Ĝi estis konata de la arabaj kaj svahilaj negocistoj kaj portugalaj esploristoj kiu vizitis la regnon de Kazembe ĝuste je la sudo. La esploristo David Livingstone referis al ĝi kiel *Moero* en siaj vojaĝoj de 1867-68.

Ĝi estas ĉefe nutrita per la rivero Luapula, kiu venas tra marĉoj al la sudo de la lago kaj la Kalungwishi, kaj je la nordo la lago perdas sian akvon per la rivero Luvua, kiu fluas en nordokcidenta direkto por aliĝi al la rivero Lualaba kaj de tie al la Kongo.

Pli malgranda tre marĉa lago nomita *Mweru Wantipa* kuŝas je 50 km al ĝia Oriento kaj alfluas al ĝi tra la rivero Kalungwishi. La okcidenta bordo estas pli montriĉa.

Multaj fiŝkaptadaj vilaĝoj okupas ĝiajn bordojn, inter kiuj la ĝemelaj urboj de Nchelenge kaj Kaŝikiŝi. Ĝi estas hejmo al du grandaj insuloj: Kilwa kaj Isokwe. La loĝantaro ĉirkaŭ la lago tre kreskis, grandparte el ĝi ekspluatante la riĉaj fiŝkaptadoj de la lago.

Vidu ankaŭ
----------

* Centra-zambezaj mjombaroj

Referencoj
----------

* Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo de la Unuiĝintaj Nacioj Arkivigite je 2008-03-14 per la retarkivo Wayback Machine
* Monda Laga Datumbazo  Arkivigite je 2007-03-12 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Mŭero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Zambia turisma informado kun bildoj
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**grundogaroloj** |
| --- |
|  |
| Griza grundogaroloGriza grundogarolo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Korvedoj *Corvidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Podoces* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri grundogaroloj  |

 |
| v • d • r |

La **grundogaroloj** estas birdoj kiuj apartenas al distinga grupo de la ordo de paserinoj nome genro ***Podoces*** de la familio de korvoj en ties etenda signifo aŭ pli preciza de Korvedoj. Ili loĝas altaltitudajn duondezertajn areojn el centra Azio al Mongolio.

La grundogaroloj montras **adaptaĵojn al surgrunda vivo** kiel longajn, fortajn gambojn adaptita al rapida kurado kaj kapablo saltegi al ŝtonegoj kaj rokoj kun granda viglo. Ties longaj, kurbaj dikaj bekoj estas adaptitaj al **grundofosado** kaj manĝerplukado.

Kvankam ili kapablas flugi (ili faras tion malofte kaj relative malforte), ili preferas kuri kaj ankaŭ ripozas sur arboj kaj arbustoj. De tiu surgrunda kutimaro devenas la populara nomo "grundogarolo".

Specilisto
----------

* Hendersona grundogarolo (*Podoces hendersoni*)
* Bidulfa grundogarolo (*Podoces biddulphi*)
* Persa grundogarolo (*Podoces pleskei*)
* Turkmena grundogarolo (*Podoces panderi*)

  


---

La Humea grundoparuo (*Pseudopodoces humilis*), iam Humea grundogarolo, ĵus ŝanĝis sian lokon ene de la Paseroformaj pro molekulaj kaj osteologia ekzamenado. Ili estis tiel lokitaj en la familio de Paruedoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ligo[*rompita ligilo*]
**Bosut,** serbe **Босут,** hungare **Boszut** [bosut] estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Sremska Mitrovica.

Bosut situas en la mapo en la verda municipo
Mapo pri municipo de Sremska Mitrovica
Monumento de Bosut

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 33  km²
* Koordinatoj: 44°55′34″N 19°21'27″E
* Alto super marnivelo: 78 m
* Loĝantaro: 1130
* Poŝtkodo: 22217
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: SM

Situo
-----

Bosut situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ rivereto same tiel nomata **Bosut**.

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Aŭstrio-Hungario, al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Dum la 2-a mondmilito la vilaĝo apartenis al tiam sendependa Kroatio. En 2002 loĝis en Bosut 1139 homoj, (952 serboj (84 %), 4 kroatoj, po 2 jugoslavianoj kaj hungaroj ktp).

Vidindaĵoj
----------

* monumento

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Bosut en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ouémé** estas unu el la dek du departementoj de Benino, enhavanta la ĉefurbon de la lando Porto Novo. Ĝi estas sudividita en naŭ municipoj, ĉiu centrita ĉe unu el la ĉefaj urboj: Adjarra, Adjohoun, Aguégués, Akpro-Missérété, Avrankou, Bonou, Dangbo, Porto-Novo kaj Sèmè-Kpodji. En 1999, la norda sekcio de Ouémé estis fendita de formi la Departemento Plateau.

Laŭ censo de 2013, la totala loĝantaro de la departemento estis 1 100 404, with 534 814 viroj kaj 565 590 virinoj. La totala urba loĝantaro estis 62.80%. La totala labora forto en la departemento estis 383 716, de kiu 49.50% estis virinoj. La proporcio de familioj kun neniu nivelo de edukado estis 43.80%.

Merkato en Porto-Novo

### Loĝlokoj

Porto Novo estas la departementa ĉefurbo (tiel kiel la ĉefurbo de Benin ĝenerale); aliaj gravaj kolonioj inkluzivas Adjarra, Adjohoun, Affamè, Aguégués, Avrankou, Bonou, Ekpè kaj Sèmè-Kpodji.

Ekonomio
--------

Nesalakva kaj marakva fiŝkaptado estas la grava okupo en la regiono. Nafto estis eltrovita en la 1960aj jaroj en eksterlandaj areoj, dum titanio, malalte kvalita fera erco, ilmenite kaj chromite estas la gravaj mineraloj.

Administracia divido
--------------------

municipoj de Ouémé
En 1999, la departemento de Plateau estis fendita de Ouémé, reduktanta la areon de Ouémé al 1,865 kvadrataj kilometroj. Ouémé estas sudividita en naŭ municipoj, ĉiu centrita ĉe unu el la ĉefaj urboj: Adjarra, Adjohoun, Aguégués, Akpro-Missérété, Avrankou, Bonou, Dangbo, Porto-Novo kaj Sèmè-Kpodji.

* Kategorio Departemento Ouémé en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Gravuraĵo pri la masakro de Paul Revere.
La **Bostona masakro** (angle *Boston Massacre*) estas la kutima usona nomo de evento, kiu okazis lundon, la 5-an de marto 1770 en Bostono, tiam en brita kolonio. Tiu evento estis grava en la incito de la Usona Revolucio. John Adams diris, ke en la nokto de tiu evento estis metita la fundamento de Usono.

La afero komenciĝis vespere je la 5-a de marto, kiam juna metilernanto *Edward Gerrish* petis britan oficiron, ke tiu pagu fakturon de lia majstro. Supozeble la oficiro rifuzis pagi, ĉar la lernanto iom laŭtiĝis, pro kio alvenis brita posteno, soldato *White*, kaj batis *Gerrish*. Tiu foriris kaj revenis kun amikoj, kiuj abunde ĵetis neĝbulojn, glacipecojn kaj rubaĵon al la soldato.

La deĵora oficiro de la tago, kapitano *Thomas Preston*, alkuris kun kaporalo kaj ok soldatoj por helpi sian ulon. Pro tio kolektiĝis pliaj civiluloj, kiuj helpis al *Gerrish* kaj liaj amikoj kaj same ĵetis objektojn al la soldataro. Pro la ruĝaj uniformoj ili mokis ilin kiel "kankrojn" kaj "ruĝ-dorsulojn".

*Preston* estis ordoninta, ke liaj uloj ne pafu, kaj supozeble la civiluloj (eĉ sen scii pri tiu ordono) fidis je la armea disciplino kaj ne imagis riskon, kiam ili defiis "pafu, vi malkuraĝuloj". La precizaj cirkonstancoj estas neklaraj, sed kiam la du grupoj kunpuŝiĝis, la soldatoj ja pafis. Tri civiluloj mortis, ok pliaj estis vunditaj, du el ili mortis poste.

La ok soldatoj estis akuzitaj antaŭ civila kortumo. Ilia advokato estis John Adams. Ses soldatoj estis absolvitaj, la du, kiuj pruveble pafis, estis kondamnitaj pro hom-mortigo kaj brulmarkitaj ĉe la dikfingroj. Kapitano *Preston* estis absolvita, ĉar ne eblis pruvi, ke li ordonis la pafadon. Supozeble la ĵurio konsideris la provokadon kaj la tumultan situacion.

Kvankam la evento almenaŭ de la brita flanko ne estis planita, Samuel Adams kreis por ĝi la nomon "Bostona Masakro" kaj uzis ĝin por propagandaj celoj por instigi revoluciajn sentojn. Li argumentis, ke gravas ne la nombro de la mortigitoj, sed la fakto, ke ordinaraj amerikaj laboristoj partoprenis en revolucia evento. Ĉe la entombigo de la kvin viktimoj kolektiĝis granda homamaso, laŭ iuj la plej granda ĝistiama sur la kontinento; poste okazis kunveno ĉe la kirko *Old South Church*, kiu postulis la foriron de la britaj trupoj el la urbo.

Konata raporto (vidu ) pri la evento montras la iom emociigan stilon uzatan:

> 
> "La marda mateno prezentis teruregan scenon, la sango de niaj kuncivitanoj fluis kiel akvo tra King-strato kaj placo *Merchant's Exchange*, la precipa ejo de la armea parado dum la lastaj 18 monatoj. Nia sango estis trovebla ankaŭ ĝis la fino de strato *Long Lane* kaj en diversaj aliaj stratoj kaj trairejoj."
> 
> 
> 

Ĝis 1783 oni ĉiujare je la 5-a de marto celebris "Masakro-Tagon"; tiujare oni ŝanĝis la celebradon al la 4-a de julio, tago de la Deklaro de Sendependeco.

* 
* 

* Kategorio Bostona masakro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**BÖHM Pál** [beo:m] hungara pentristo. Li naskiĝis la 28-an de decembro 1839 en Nagyvárad, mortis la 29-an de marto 1905 en Munkeno.

Biografio
---------

Pál Böhm post siaj industrilernaj jaroj laboris kiel scenejdekoraciisto, firmpentristo, pli poste li iĝis vagantaktoro. En Nagyvárad li lernis ĉe Antal Hahn. Li subtenis sin kiel altar- kaj portretpentristo. Li laboris ekde 1862 en Debrecen, pli poste en Pest. En Vieno li kopiis la kreaĵojn de malnovaj majstroj. En Arad li malfermis pentristlernejon. Li estis la unua majstro de László Paál. En 1867 li translokiĝis en Peŝton. En 1871 li vojaĝis kiel stipendiulo en Munkenon. Inter 1873-75 li laboris plurfoje en Szolnok kaj li pentris kelkajn pentraĵojn pri la vivo de lokaj loĝantoj (*Ruiejo*, *Pajlamasoj*, *Sceneto de Tibisko*, *Cigantendaro*).

Fontoj
------

* Arto en Hungario
* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Pál Böhm en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 252378
* GND: 1037029801
* VIAF: 96483810
* ISNI: 0000 0000 6823 7240
* ULAN: 500107416
* RKD: 9978
 |

}
**Josef VANĚČEK** (naskiĝis la 7-an de januaro 1923 en Devín apud Bratislava - mortis la 8-an de januaro 1998 en Pardubice) estis ĉeĥa esperantisto, fondinto, prezidanto kaj honora prezidanto de Asocio de Esperantistoj-Handikapuloj.

Post finstudo de gimnazio en Brno, tuj post la dua mondmilito, li soldatiĝis kaj post plua studado en armea lernejo li iĝis oficiro, ĝis la fino de sia kariero li atingis la rangon de kolonelo. Post geedziĝo en 1950 lia edzino naskis infanojn Josef, Jan kaj Eva, pri kiuj ŝi eminente zorgis, sed bedaŭrinde en 1967 ŝi mortis.

En 1961 Josef Vaněček suferis grandan vundon de kruro post motorcikla akcidento. La postakcidenta stato estis senĉese malboniĝanta, pro kio li devis elteni dek operaciojn. Post nekonvena kuracado kaj nekonvenaj medikamentoj li subite dum du tagoj tute surdiĝis.

Ne ĉiu scipovas kompreni la tragedion, kiam homo, kies sensoj normale funkciis, subite estas ĉirkaŭita per totala silento. Li vidas, ke la homoj ion sciigas al li, ke ili volas ion demandi, sed li nenion aŭdas, nek komprenas. Kaj baldaŭ trafis lin alia plago, kiam forpasis lia edzino.

Dank‘ al tio Josef Vaněček ne kutimis rezigni, li lernis solvi ĉiujn problemojn, batali kontraŭ la malfavora sorto kaj trovi en si sufiĉajn fortojn por venki.

Li lernis Esperanton per koresponda kurso kaj trovis en ĝi sencon de sia vivo. Lia kursgvidanto doktoro Josef Hradil sugestis al li ideon helpi same al handikapitaj homoj.

En 1985 dum resaniga restado en Hrabyně li fondis kune kun dudek interesatoj Esperanto-grupon, kiu poste iĝis bazo de sekcio de invalidoj kadre de ĈEA. Dum pliaj kvin jaroj la sekcio atingis nombron de 800 anoj.

Dank‘ al kromordinara klopodo de Josef Vaněček en 1992 estiĝis memstara Asocio de Esperantistoj-Handikapuloj (AEH), kiun ankaŭ UEA agnoskis kiel fakan asocion.

Josef Vaněček sukcesis aranĝi tri internaciajn kongresojn de AEH, instali memortabulon omaĝe al L. L. Zamenhof en Františkovy Lázně, regule eldonadi bultenojn Informilo kaj Antaŭen, lernotekstojn, bildvortarojn, kolekton de ludoj en Esperanto k.s. Dum lastaj kvar jaroj li kunlaboris kun sia amikino kaj poste edzino Jarmila Rýznarová.
**Kató Szőnyi** [sOnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szőnyi Kató** estis hungara pupisto, pupreĝisoro. Ŝia origina familia nomo estis *Schlinder* [ŝindler], ŝia mallonga geedziĝa nomo estis *Gátiné*.

Kató Schlinder naskiĝis la 19-an de decembro 1918 en Budapeŝto, ŝi mortis la 24-an de decembro 1989 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kató Szőnyi studis ĉe la "Nacia Lernejo de Aktorasocio", poste ŝi estis aktoro, samtempe ŝi studis dancon. Dum la nazia erao (1944) ŝi estis deportita (supozeble ŝi estis judino). En 1947 ŝi iĝis pupisto de "Mesebarlang" (=Kaverno de Fabeloj). En 1949 ŝi aliĝis al la ĵus fondita Ŝtata Pupteatro (Budapeŝto). Ŝi partoprenis seminarion de ĉeĥa pupisto sk:Jan Malík, poste aliĝis al Pupteatro de Győr kiel artdirektoro kaj reĝisoro. Tiu pupteatro estis la vera unua provinca pupteatro en Hungario. En 1958 ŝi revenis al la Pupteatro de Budapeŝto, kie ŝi laboris ĝismorte. Ŝi estis levita ĉefreĝisoro en 1965, sed ŝi ankaŭ kontribuis en trejnado de la novaj pupistoj. Sub ŝia agado la muzika repertuaro de la Pupteatro estis alte aprezita. Ŝi ricevis premiojn inter 1960-1985. Ŝi havis edzon.

Ŝiaj pupteatraj reĝisoraĵoj (elekto)
------------------------------------

* William Shakespeare: Somermeznokta sonĝo
* Mihály Vörösmarty: *Csongor és Tünde*
* Béla Bartók:
	+ *A fából faragott királyfi* (La Ligna Princo)
	+ *A csodálatos mandarin* (La Mirakla Mandareno)
	+ *Cantata Profana*
* Zoltán Kodály: *Háry János*
* Jonathan Swift:
	+ *Gulliver Liliputban*
	+ *Gulliver az Óriások földjén*
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij: La Nuksrompilo
* Igor Stravinski: Petruŝko
* Bertolt Brecht: *A kispolgár hét főbűne* (La Sep Ĉefpekoj)
* Benjamin Britten: *A pagodák hercege* (Princo de la Pagodoj)

Ŝia televiziaj reĝisoraĵoj
--------------------------

* *Mi újság a Futrinka utcában?* (porinfana serio, 1962-1964)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 743268
* VIAF: 274372
* ISNI: 0000 0000 0883 9530
* BNF: 147013976
 |


* Portalo pri Biografio
*Ĉi tiu artikolo estas pri la mallongigo* n/a*. Por aliaj signifoj de la dulitera kombino vidu apartigilon Na*.

La literoj **n/a** (foje **N/A**) estas mallongigo kiu estas uzata precipe en informtabeloj. Origine la mallongigo devenas de la angla lingvo, sed ĝia uzo fariĝis internacia kaj en esperanto oni povas sambone uzi ĝin kun taŭgaj tradukoj eĉ sen rompo de la mallongigeco. Ĝi povas havi unu el la sekvaj signifoj:

Neaplikebla
-----------

Kiam du aŭ pli multe da elementoj ne estas kongruaj, oni povas diri ke la rezultanta datumo estas ***n**e **a**plikebla*.
Ekzemple:

En tabelo kun sportaj rezultoj, kie ĉiuj teamoj troviĝas en kolumnoj kaj vicoj, tiuj ĉeloj kiuj signifus matĉon de teamo X kontraŭ ĝi mem estas kutime markitaj per iu simbolo aŭ per *n/a*.
Origina frazo: ***n**ot **a**pplicable*

Nealirebla
----------

Kiam okazas manko de datumo (la datumo estas ***n**e**a**lirebla*, aŭ nehavebla). Ĝi ankaŭ signifas portempan nealireblecon (nehaveblecon) de tiu konkreta datumo.
Ekzemplo:

En preztabelo, kiam novaj varoj jam alvenis sed iliaj prezoj ankoraŭ ne estas konata (alirebla), oni kutime esprimas tion per *n/a*.
Origina frazo: ***n**ot **a**vailable*
**Teatro de Újpest** estas distrikta teatro en Budapeŝto havanta longan historion ĉefe el la periodo, kiam Újpest estis memstara urbo.

Historio
--------

La unua mencio pri hungarlingva spektaklo okazis en 1863. Poste venis pluraj migrantaj trupoj, kiuj ludis en gastejo. Inter 1876 kaj 1886 estis konstruita la unua teatro de Újpest sub nomo *Colosseum*. Ĝi havis 700 sidlokojn kaj pluraj teatraj trupoj aranĝis ene teatraĵojn. En 1908 alia teatro *Éden* estis inaŭgurita, sed jam en 1911 ĝi trakonstruiĝis kaj prenis nomon *Népszínház* (=popolteatro). Intertempe la *Colosseum* estis malkonstruita. Dum la Hungara Sovetrespubliko la Népszínház funkciis kiel *Laborista Teatro de Újpest*. Ĝi havis pli novan nomon pri Lujza Blaha inter 1920-1931, poste la konstruaĵo estis trakonstruita al kinejo. Tamen en la kineja periodo somera teatro funkciis en Újpest, krome en alia loko pli nova teatro inter 1940-1944. Post la 2-a mondmilito la loka kulturdomo transprenis la teatrajn aranĝaĵojn. En tiu loko József Székhelyi fondis memstaran teatron en 1993. La teatro na havas trupon, tial aliaj trupoj aranĝas spektaklojn.

Elektitaj membroj de la teatro
------------------------------

* Ferenc Delly
* Pál Homokay
* László Majthényi (reĝisoro inter 1920–1922)
* Antal Matány (1922-1925)
* Vilma Orosz
* **Antal Páger** (dum la fruaj 1920-a jaroj)
* Miklós Pataky
* Erzsi Péchy tie debutis en 1912
* Domonkos Sala
* Anni Soltész tie debutis en 1919
* Ella Tompos

Fontoj
------

* 
* 
* kun foto[*rompita ligilo*]
*
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Durio** |
| --- |
|  |
| Frukto de la Durio zibethinusFrukto de la *Durio zibethinus* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Malvaloj *Malvales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Malvacoj *Malvaceae* Bombakacoj *Bombacaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Durio** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| Estas aktuale 30 identigitaj specioj |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Durio  |

 |
| v • d • r |

**Durio** (latine *Durio*) estas frukto kiun produktas tropika arbo klasifikita en la familio malvacoj aŭ bombakacoj depende de la fonto. Ĝis nun, oni malkovris 30 speciojn kies naskiĝareo situas en Sud-Orienta Azio, sed nur 9 el ili estas fruktodonaj. *Durio zibethinus* estas la ununura specio disponebla en la internacia merkato. Temas pri manĝebla ovoforma fruktego kies cirklo povas mezuri ĝis 40cm. Ĝi ĝenerale kreskas alte sur la portanta arbo kaj falas fortege grunden ekde kiam ĝi estas matura pro sia granda pezo (ĝis 5 kg).
La durio enhavas tre fajnan guston kiu similus al kruda kamemberto kun nuancoj de ananaso kaj ajlo, kaj laŭ kelkaj ĝi ankaŭ elvokas buteron. La frukto ankaŭ ellasas tre fortan odoron kiu estas ĉu repele naŭza ĉu nekredeble alloga laŭ la opinioj. Ĝi estas ofte konsiderita la Reĝo de la Frukto de multaj personoj kaj interalie aparte ŝatita de la instinktomanĝantoj.

La nomo venas el la Indonezia lingvo (Durian) kaj signifas "Dornhava".

Malfermita duriofrukto
Por durio-malpermesata areo en Singapuro

* Durio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Durio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Durio en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Vidiŝa,** laŭ (hindie **विदिशा,** marate **मराठी**) estas urbego kaj municipo en centra Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. Vidiŝa estis dum la historiaj tempoj Besnagar.

Vojo en Vidiŝa

Demografio
----------

Vidiŝa havis populacion de 155 959 en 2011 kun legopovo 87%, signife pli alta, ol la barata mezumo. Vidiŝa atingis la internacian kvalifikon (pli granda, ol cent mil) en la 1990-aj jaroj.

Geografio
---------

Vidiŝa situas sur promontoro laŭ rivero 425 metrojn super la marnivelo. Subŝtata ĉefurbo Bopalo troviĝas 49 (laŭvoje jam 60), Sagar 101, Maksi 172, Indaur 219, tutlanda ĉefurbo Delhio 571, Mumbajo 724, Kolkato 1085 kilometrojn (aere) .

Stacidomo de Vidiŝa

Historio
--------

Vidiŝa jam estis menciita en la Ramajana epopeo. Ĝi estis grava komerca centro en la 6-a kaj 5-a jarcentoj antaŭ Kristo. En la 6-a aŭ 7-a jarcento la inundo detruis Besnagar-on, la rekonstruo okazis 3 km pli sude sub la nomo de Bhelsa. Baldaŭ ĝi apartenis al la Mogola Imperio. En 1956 la loko estis renomita Vidiŝa.

Ekonomio
--------

Ĉirkaŭaĵo de Vidiŝa estas agrikultura, sed la urbo mem estas grava komerca nabo. Ankaŭ metiaj kaj servaj kompanioj havas gravan parton en la ekonomio.

Lingvoj
-------

En Vidiŝa la ĉefaj lingvoj estas la hindia lingvo kaj la urduo.

Religioj
--------

76% de la populacio estas hinduoj, krome islamanoj 20%, ĝajnistoj 2% kaj iomete ankaŭ aliaj religioj.

Eduko
-----

En Vidiŝa la plej alta instruo okazas en instituto kaj kolegioj.

Trafiko
-------

La alveninta fervoja linio en Vidiŝa rekte kuras plu al Bopalo. 4 signifaj vojoj kuras al la urbego. Ponto helpas la trafikon tra la rivero. La plej proksima flughaveno funkcias en Bopalo.

Klimato
-------

Vidiŝa havas tropikan klimaton kun influo de musono. La plenjara pluvokanto estas 1047 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter junio-septembro pro la musono. La averaĝa jara temperaturo varias inter 17-33 °C.

Vidindaĵo

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj, ofte hinduaj temploj, la moskeo estis konstruita en la 14-a jarcento
* muzeo
* maŭzoleo

Fontoj
------

* WikiTrans

* Bazaro pri brutojBazaro pri brutoj
* ĈefenirejoĈefenirejo
* MuzeoMuzeo
Biblioteko de Efeso (Turkio), kun anastilozo dum 1970–1978
**Anastilozo** (el la antikva greka lingvo: αναστήλωσις, -εως; ανα, ana = "denove", kaj στηλόω = "konstrui [steleon aŭ konstruaĵon]") estas arkeologia fakvorto por rekonstruada tekniko per kiu ruinigita konstruaĵo aŭ monumento estas restarigita uzante la originalajn arkitekturajn elementojn laŭ eble plej granda grado. Ĝi ankaŭ foje uziĝas por raporti similan teknikon por reestigi rompitan ceramikon kaj aliajn malgrandajn objektojn.

La celo de anastilozo estas rekonstrui, per tiom da originalaj materialoj, kiuj restas post kutime miloj da jaroj da misuzo, historiaj arkitekturaj monumentoj, kiuj ruiniĝis. Ĉi tio estas farita metante komponantojn en siajn originalajn poziciojn. Kie starantaj konstruaĵoj estas en risko de disfalo, la metodo povas implici la preparadon de desegnaĵoj kaj mezuroj, pecon post peco elmuntado, kaj zorga rekuniĝo, kun novaj materialoj kiel necesas por struktura integreco; foje ĉi tio povas inkluzivi novajn fundamentojn. Kiam mankas elementoj aŭ partoj, modernaj materialoj (de restariga grado) povas esti anstataŭataj, kiel gipso, cemento kaj sintezaj rezinoj.

La internacia Venecia Ĉarto de 1964 priskribas kriteriojn por anastilozo. Unue, la originala kondiĉo de la strukturo devas esti konfirmita science. Due, la ĝusta lokigo de ĉiu reakirita komponento devas esti determinita. Trie, suplementaj komponantoj devas esti limigitaj al tiuj nur necesaj por stabileco (tio estas, anstataŭigaj komponantoj eble neniam kuŝas ĉe la supro), kaj devas esti rekoneblaj kiel anstataŭigaj materialoj. Nova konstruo por plenigi ŝajnajn lakojn ne estas permesate.
**La Falko** (itale *Federigo degli Alberighi*) estas novelo fare de Giovanni Boccaccio, publikigita en la Dekamerono en 1353. La rakonto temas pri Federigo, nobelo kiu perdas siajn posedaĵojn kaj pri lia amo por Giovanna. 

Ĉi tiu rakonto estas konsiderata unu el la plej klasikaj rakontoj de ĉi tiu periodo kaj ĉiuj karakterizaĵoj de la novelo povas esti identigitaj en ĝi.

Intriga resumo
--------------

La intrigo de la rakonto okazas en Florenco en la Mezepoko kaj estas rakontita fare de ĉioscia rakontanto. La juna nobelo Federigo, filo de Filippo Albirigo, enamiĝas al la junulino Giovanna, la plej bela el la knabinoj de Florenco, kiu ne respondas al liaj svatoj. Federigo provas imponi Giovanna per paradoj kaj festadoj, ĝis li elspezas sian tutan monon kaj restas kun nenio sed eta kabano en la urbo Campi kaj sia fidela falko. Post la morto de la edzo de Giovanna, ŝi translokiĝas kiel kutime somere al domego en la vilaĝo de Federigo, kie ŝia juna filo amikigas lin kaj enamiĝas al lia falko.

Post kiam ili revenas al Florenco, la sopiro de la filo de Giovanna al la falko pliiĝas, li malsaniĝas kaj petas al ŝi preni la falkon de Federigo. Giovanna kiu konstatas la malbonan sankondiĉon de sia filo alproksimiĝas al Federigo kiu preparas festenon por ŝi. Tamen, al Federigo restas nenio de lia iama vivo, li fariĝis preskaŭ senhava, kaj do li decidas oferi sian fidelan falkon por la ĉefplado de la festeno. Ĉe la festeno, Giovanna petas vidi la falkon, nesciante ke en tiu ĉi momento ŝi fakte estas manĝanta ĝin. Post kiam Federigo klarigas al Giovanna kio okazis, Giovanna revenas al ŝia hejmo frustrita kaj post ne multaj tagoj ŝia filo mortas pro sia malsano. Post la morto de ŝia filo, la fratoj de Giovanna estas konsternitaj dirante, ke ŝi estis vidvino jam en ŝia junaĝo sed ŝi respondas ke ŝi nur jesos geedziĝi kun Federigo, kvankam li estas malriĉa. Finfine, Federigo kaj Giovanna geedziĝas unu kun la alia kaj kune vivas feliĉe dum multaj pliaj jaroj.

Analizo
-------

Unu el la ĉefmotivoj en la rakonto estas la motivo de la falko kiu simbolas nobelecon kaj la nuran aĵon forlasitan de la antaŭa vivo de Federigo. Alia motivo estas la motivo de ofero, kiu fakte estas la ĉefa ideo de la rakonto, speco de "komuna sorto" - Federigo kaj Giovanna en la rakonto estas devigitaj oferi la plej proksiman al ili por ke ili povu vivi kune. La plej okulfrapa afero, kiu ripetiĝas en la rakonto, estas la tragika ironio en la sorto de la falko – Giovanna petas la falkon de Federigo kaj ja ricevas ĝin, sed ne laŭ la maniero, kiun ŝi petis.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802804
 |