recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Drawno** (kaŝube: Nowi Wedel; dum historio estis diversaj nomoj de la urbo: Hassone de Wedele 1303, Wedele 1313, Nienwedel 1338, Nigen wedel 1355, de noua wedel 1356, Wedel 1362, Neu Wedell 1833, Neuwedell, germane: Neuwedell) - estas urbo en la provinco Okcidenta Pomerio de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Drawno en distrikto Choszczno.

La ruinaĵoj de la kastelo en Drawno, *(2018)*

Historio
--------

La unuaj spuroj de la homoj sur tiu tereno devenas el la paleolitiko (ĉirkaŭ 9 000 da jaroj a.K.). En la 10a jarcento Drawno kun la Tero de Choszczno eniris fare de la unua pola princo Mjeŝko la 1-a al la limoj de Pollando. Post la morto de *Przemysław la 2-a* en februaro 1296 la tutan teron, ĝis la rivero Küdde (pole Gwda) on oriento ekokupis markgrafoj de Brandenburgio sub la nomo de tn. Nova Markio. De la jaro 1454 ĝis la fino de la Dua Mondmilito la urbo kaj la ĉirkaŭaĵo senrompe estis sub Brandenburgio kaj Reĝlando Prusio (1701-1871) kaj Germanio (Prusio kaj Tria Regno) (1871-1945).

urba panoramo el la jaro 1652, (dekstre videblas la kastelo)
Nur dum la 16-a jarcento ekestis pligrandigo de la setlado fare de Rüdiger Wedel.
Pluraj militoj kaj bataloj detruadis la urbon kaj suferis la loĝantaro, speciale dum la Sveda diluvo en la jaro 1655. Tamen ĉar la urbo estis iom provinceca, inter la arbaroj, ĝi ĉiam restis malgranda loka centro.

Post la fino de Dua Mondmilito la urbo eniris Pollandon laŭ la decido de la Potsdama konferenco kaj ankaŭ laŭ la decidoj de la konferenco komenciĝis la procedo de translokiĝo de la germana popolo kaj anstataŭigo de ili per poloj de la centra Pollando kaj de orienta Pollando de post la Curzon-linio.
  

### Bibliografio

* Tadeusz Białecki, Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945-1948, Szczecin: Książnica Pomorska w Szczecinie, 2002.
* Andrzej Szutowicz, Przewodnik po Drawnie i okolicach, Drawno: Urząd Miejski, 2012.
* Edyta Tomczyk, Piotr Ostrowski, Tomasz Wieczorek, Pomorze - część zachodnia na weekend, Bielsko-Biała: Pascal, 2002.
* Helena Wojczewska, Danuta Maj, Drawno i okolice, Varsovio: Wydawnictwo Sport i Turystyka, 1964.

Partnera urbo
-------------

* Müllrose, Germanio

Bibliografio
------------

* M. Sieradzon, *Drawno – puls pstrągowej rzeki* (Drano - pulso de truta rivero), eldono Królewicz, 2000

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

* Kategorio Drawno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 196392
* GND: 4821426-7
* VIAF: 234802731
* NKC: ge763790
 |
Ekzemplo de fibroŝelospecio : *Eucalyptus oblonga*.
Tipaj sen-tigaj amase kunigataj fruktoj de *Eucalyptus agglomerata*.
La **fibroŝelaj eŭkaliptoj** aŭ **fibroŝelospecioj** (angle : *stringybarks*) povas esti ajna el la multaj eŭkaliptospecioj kiuj havas dikan, fibrecan arboŝelon. Kiel ĉiuj eŭkaliptoj, fibroŝelospecioj apartenas al la familio de la mirtacoj. En escepte fekundaj lokoj kelkaj fibroŝelospecioj (aparte *Eucalyptus obliqua*) povas esti tre grandaj, atingante altecon de pli ol 80 metroj. Pli tipe, fibroŝelaj eŭkaliptoj estas mezgrandaj arboj en la 10 al 40-metra intervalo.

Fruaj eŭropaj koloniistoj ofte uzis la ŝelon por tegmentaĵo kaj muroj de kabanoj.

La esprimo "fibroŝelo"(specio) estas priskriba, populara nomo kaj ne implicas ajnan specialan taksonomian rilaton ene de la genro *Eucalyptus*. Ekzemple, sciencistoj konsideras *Eucalyptus obliqua* ne esti proksime parenca al la aliaj fibroŝelospecioj, pro la formo de la frukto. Kaj *Eucalyptus acmenoides* estas parto de la eŭkalipta *mahogany*-grupo. Ankaŭ ĉar la fruktoj havas malsaman formon, malgraŭ la ŝelo estanta iom fibreca .

Ekzemploj
---------

Ekzistas multaj arboŝelospecioj, inkluzive de : 

* *Blue-leaved Stringybark* (*Eucalyptus agglomerata*)
* *Brown Stringybark* (*Eucalyptus baxteri, Eucalyptus laevopinea*)
* *Mealy Stringybark* (*Eucalyptus cephalocarpa*)
* *Messmate Stringybark* (*Eucalyptus obliqua*)
* *Privet-leaved Stringybark* (*Eucalyptus ligustrina*)
* *Red Stringybark* (*Eucalyptus macrorhyncha*)
* *Tindale's Stringybark* (*Eucalyptus tindaliae*)
* *Yellow Stringybark* (*Eucalyptus acmenoides*, *Eucalyptus muelleriana*, *Eucalyptus umbra*)
* *Thin-leaved Stringybark* (*Eucalyptus eugenioides*)
* *White Stringybark* (*Eucalyptus globoidea*)
* *Wollemi Stringybark* (*Eucalyptus expressa*)
* *Stringybark or Narrow-leaved Stringybark* (*Eucalyptus oblonga*)
* *Stringybark* (*Eucalyptus tenella*)

Studoj montris ke *Eucalyptus agglomerata* estas unu el la 20 diversaj eŭkaliptospecioj preferataj de koaloj.

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

1. ↑  angle Forest Trees of Australia, D.J. Boland et al. 1992 ISBN 0-909605-57-2 p. 302
2. ↑  angle Forest Trees of Australia, D.J. Boland et al. 1992 ISBN 0-909605-57-2 p. 270
Figuro de la "Musée africain" de Liono.
**Afrikamerikaj religioj** estas serio de religioj rilataj inter si, kiuj havas komunajn radikojn en Afriko kaj estis disvolvigitaj fare de sklavoj alportitaj al Ameriko, en diversaj zonoj de Karibio kaj de Latinameriko (ĉefe en Brazilo, Kolombio kaj Suda Usono).

Inter elementoj komunaj al tiuj religioj estas adorado al prauloj kaj panteono de diaj spiritoj, kiel "loa" en Vuduo de Haitio aŭ la "oriŝa" en la Santerio de Kubo, kiu ple verŝajne devenas el afrikaj religioj (la joruba religio kaj tiu de Kongoj). Krom la evidentaj influoj de la afrikaj religioj, estas elementoj el kristanismo, el religioj de amerikaj indiĝenoj kaj spiritismo, kio rezultas en evidenta religia sinkretismo.

Kelkaj Afrikamerikaj religioj
-----------------------------

* Kandombleo, Umbando, Kimbando kaj Tambor de Mina, el Brazilo
* Palo, Santerio kaj Abakuá, el Kubo
* Hoodoo, el Suda Usono
* 21 divizioj, el Domingo
* Winti, el Surinamo
* Obeah, el Jamajko
* Vuduo, el Haitio
* Quimbois, el Francaj Antiloj
* Yuyu kaj Lumbalú, el Kolombio

Vidu ankaŭ
----------

* Afrikobrazilaj religioj
* Afrikaj religioj
* Rastafaria movado


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 717294
* GND: 4000709-1
 |
**How High the Moon** estas kanto el la revuo *Two For The Show* (komponaĵo de William Morgan Lewis, teksto de Hancy Hamilton), aperinta en 1940. La peco estas malrapida balado laŭ la formo A-B'-A-B" kaj preskaŭ traire tenata en maĵoro.

Historio
--------

La revuo kaj la kanto estis unuafoje prezentataj la 8-an de februaro 1940. Mallonge poste Benny Goodman surdiskigis *How High the Moon* kun kantistino Helen Forrest kaj atingis per tio rangon 8 inter la usonaj furorkantoj. La kanto taŭgis ankaŭ kiel ĵaza normkanto. Aparte la sonregistraĵo de la peco kun Ella Fitzgerald kiel skatkanto (1947) ĝin rapide diskonigis; ĝi estis dum la dua duono de la 1940-aj jaroj unu el la plej ofte ludataj titoloj ĉe spontankoncertoj de bibop-muzikistoj, kaj la sinsekvo de la akordoj formis la akordframon por la komponaĵo *Ornithology* de Charlie Parker.

Ella Fitzgerald, Lionel Hampton kaj aliaj transprenis 'Ornithology' en siajn solojn Solo je la interpretado de *How High the Moon*. La komponaĵo *Solar* de Miles Davis baziĝas sur partoj de la akordstrukturoj de *How High the Moon*.

Literaturo
----------

* Bohländer, Carlo u.a: *Reclams Jazzführer*; Reclam, Stuttgart, 1990

Eksteraj ligiloj
----------------

* Portreto e la kanto ĉe *jazzstandards.com*

Vidu ankaŭ
----------

Biboptemo
**László Berty** [lAslO berti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Berty László** estis hungara skermisto (sabristo, rapiristo), olimpiano dufoje, olimpika ĉampiono, trejnisto, oficiro (kolonelo), altlerneja instruisto. Lia ofta familia nomvarianto estis **Berti**.

László Berty naskiĝis la 24-an de junio 1875 en Budapeŝto, li mortis la 23-an de junio 1952 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Berty akiris oficiran diplomon en armea akademio en 1895. En la sekvaj jaroj li estis oficiro en la komuna aŭstrohungara armeo ĝis 1918, sed plej ofte li instruis skermadon. Ekde 1909 li instruis skermadon en la akademio. Li batalis 2 jarojn dum la 1-a mondmilito. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1912 kaj Somera Olimpiko 1924, en la unua olimpiko li ricevis grupe oran medalon, en la alia olimpiko arĝentan kaj bronzan medalojn. Menciindas, ke en Somera Olimpiko 1920 Hungario ne rajtis partopreni. En 1926 li estis hungara ĉampiono, ankaŭ li estis la dua en la mondĉampionumo. Ekde 1925 li instruis en la Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto, krome ankaŭ en aliaj sportkluboj. Nature li estis ankaŭ trejnisto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2022-11-17 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801718
 |



* Portalo pri Biografio
La **Heinrich-Schütz-Muzikfestivalo** (ger.: **Heinrich Schütz Musikfest**) estas ĉiujare okazanta festivalo de antikva muziko honore al komponisto Heinrich Schütz. Ĝi okazas ĉiam en oktobro je la tri gravaj stacio de vivo kaj verkado (Bad Köstritz, Dresdeno kaj Weißenfels) de la muzikisto. La Heinrich-Schütz-Muzikfestivalon nun aranĝas la asocio *Mezgermanuja barokmuziko en Saksujo, Saksujo-Anhalto kaj Turingujo* (mallonge MBM) kunlabore kun la muzikasocio „Heinrich Schütz" je Weißenfels, la Schütz-Akademio je Bad Köstritz kaj la asocio Dresdena Kortego-Muziko.

Historio
--------

En 1998 diversaj institucioj interkonsentis kunlaboron por la celo, krei transfederacieran muzikfestivalon, kiu reprezentu la barokan kulturon de meza Germanujo. Dum kiam en la federacieroj Saksujo, Saksujo-Anhalto kaj Turingujo okazas apartaj festivaloj honore al Johann Sebastian Bach (Turingaj Bach-Semajnoj, Bach-Festivalo je Lepsiko, Bach-Festivalo je Köthen) kaj unuopaj festivaloj pri Georg Philipp Telemann kaj Georg Friedrich Händel, en 2010 unuafoje superregiona festivalo akcentis la gravecon de Heinrich Schütz por la barokmuziko de la regiono. La tri festivalaj urboj de la Heinrich-Schütz-Muzikfestivalo agordas siajn programojn.

Postuloj kaj konceptado
-----------------------

Heinrich Schütz estis la unua germana komponisto de internacia graveco. Sen liaj komponaĵoj la verkoj de Bach, Händel kaj Telemann preskaŭ ne estus imageblaj. La Heinrich-Schütz-Musikfestivalo honoras lin kiel muzikisto de internacia rango. Tutmonde renomaj ensembloj ludas liajn verkojn ĉe la vivolokoj de la komponisto. Same kiel Heinrich Schütz ĝis en la alta aĝo enprenis pli novajn kaj modernajn influojn en sia muzikon, la Heinrich-Schütz-Musikfestivalo ne sin kontentigas per tio, aŭdigi lian muzikon en koncertoj aŭ muzikaj diservoj. Ĝi metas liajn verkojn – laŭ la temo de la respektiva jaro – en la kuntekston de la muziko de liaj samtempuloj. La historiema koncertado peras la aŭtentan sonimpreson de la 17-a jarcento. El muzika kiel ankaŭ el sociohistoria vidpunkto je tio la komunaĵoj estas same interesaj kiel la diferencoj. La festivalo ankaŭ prezentas voĉlegadojn kaj ekspoziciojn.

Referencoj
----------

1. ↑  Gregor-Dellin 1985, p. 13
2. ↑  Heinemann 1993, p. 212

Literaturo
----------

* Heinz Krause-Graumnitz: *Heinrich Schütz. Sein Leben im Werk und in den Dokumenten seiner Zeit* (Lepsiko 1985)
* Martin Gregor-Dellin: *Heinrich Schütz. Sein Leben, sein Werk, seine Zeit* (Berlino 1985)
* Michael Heinemann: *Heinrich Schütz und seine Zeit* (Laaber 1993; ISBN 3-89007-116-3)

Eksteraj ligiloj
----------------

*
**Las Casas del Conde** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Ciudad Rodrigo kaj al la municiparo Sierra de Francia. *Las Casas del Conde* estas tradukebla al *La domoj de la grafo*, kio indikas ties feŭdisman devenon rilate al la grafo Rajmondo de Burgonjo.

Urbodomo.
Preĝejo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 1,26 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 56 loĝantojn. Ĝi perdis 500 loĝantojn dum la dua duono de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Las Casas del Conde konsistas el du kvartaloj: nome la Malnova kaj la Nova, inter kiuj trapasas rojo kaj ili estas komunikeblaj per ponto. Laŭ ekleziaj arkivoj, ĝia unua nomo estis Las Casas del Sapo (La domoj de la bufo), poste Villanueva de las Casas (Nova vilaĝo de la domoj)) kaj definitive, Las Casas del Conde. 

Limas kun la loĝlokoj San Martín del Castañar, San Miguel del Robledo, Villanueva del Conde, La Alberca, Santibáñez de la Sierra, Mogarraz, Cepedakaj Miranda del Castañar. Ĝi estas je 76 km de Salamanko, laŭ komarka ŝoseo C-512. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio. En la 17-a kaj 18-a jarcentoj okazis batalaj kvereloj pro la rajto al terenoj inter najbaraj loĝlokanoj. La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis. Estas markitaj vojoj por piedirado tra la naturo. Rura turismo estas nova enspezofonto danke al la interesa naturo kaj popola arkitekturo.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752483
* VIAF: 238148705692037080007
 |
**Paulo António BRANCO NEVES** - naskiĝis la  4-an de oktobro 1954(nun 1954-10-04), do nun 68-jara - estas portugala esperantisto, kiu de 1989 ĝis 1993 loĝis en Luksemburgo kaj ekde tiam kun dujara interrompo vivas en Bruselo, la ĉefurbo de Belgio. En la oficperiodoj 2004-2007, 2007-2010 kaj 2010-2013 li estis komitatano C kaj komitata revizianto de Universala Esperanto-Asocio.

Vivo
----

Paulo Branco eklernis Esperanton je aĝo de dek kvar jaroj en Portugalio en 1968. Li aliĝis al la Portugala Esperanto-Asocio kaj partoprenis en diversaj naciaj kaj internaciaj esperantaj kongresoj, renkontiĝoj, aranĝoj kaj agadoj. Krome li ekaktivis en la esperanta sekcio de la movado Freinet pri moderna lernado kaj en siaj eŭropaj kongresoj de Rueno de 1975 kaj Lisbono en 1976. Dum sia loĝado en Luksemburgio li en 1989 aliĝis al la Luksemburga Esperanto-Asocio kaj ekde sia loĝado en Bruselo en 1993 al la Brusela Esperanto-grupo, iĝante estrarano kaj redaktoro de ĝia bulteno. Studis ekonomikon, manaĝadon, administradon kaj eŭropajn studojn en la Universitato de Lisbono kaj la Universitato Katolika. Aŭtoro de diversaj publikaĵoj pri kontorevizorado. Profesoro pri financa matematiko kaj kontoscienco (1975-1984). Kontorevizoro en privataj kaj publikaj firmaoj, kompanioj pri kontrevizorado, pri komerca banko, pri poŝto kaj telekomunikado, k.a. Administranto pri kontrevizorado de la budĝeto de EU en la Eŭropa Revizora Kortumo en Luksemburgo (1989-1993) kaj kontorevizorado pri la Eŭropaj Strukturaj Fondusoj en la Eŭropa Komisiono en Bruselo (1993-1998). Inter 1998 kaj 2000 li estis financestro de la Eŭropa Agentejo en Lisbono, Portugalio, kaj ekde 2000 laboras kiel administranto pri kontorevizorado en la Konsilio de la Eŭropa Unio en Bruselo.

Referencoj
----------

1. ↑  fonto: listo de la membroj de la komitato de UEA 2010-2013 en la retejo de UEA, stato de la 15-a de julio 2013

Eksteraj ligiloj
----------------

* artikolo "Paulo Branco estas kontenta pri la nuna estraro" de la 16-a de aŭgusto 2010 en la retejo libera folio
La palaco de Westminster dum la blua horo
Meteologie, la **blua horo** estas tempo inter tago kaj nokto, kiam la ĉielo aperas preskaŭ komplete blua, kun koloro pli malhela ol la taga ĉielbluo. Kontraue al la taga ĉielbluo, la bluan horon kaŭzas ne precipe la difuzo de Rayleigh, sed la lum-sorbo de ozono en la supraj tavoloj de la atmosfero, en la bendoj de Chappuis.

Fotantoj foje uzas tiun tempon por produkti specialajn efektojn, interalie, ĉar tiutempe la heleco de la ĉielo similas al tiu de lumigita ĉambro.

La daŭro de la fenomeno forte dependas de la latitudo kaj de la sezono, aŭ alidire de la loka tagolongo. Ce la ekvatoro ĝi daŭras ĉirkaŭ 20 minutojn, ce ekvinokso 30 minutojn. Ĉe latitudo de 45° ĝi povas je vintra solstico dauri 50 minutojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Atmosferaj sorbo kaj difuzo

Notoj
-----

1. ↑  kion ajn diras la franca vikipedio
2. ↑  Götz Hoeppe.  Himmelslicht, Spiegelbild des Erdklimas (germane). Alirita 2013-02-27.

* Blua horo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Blua horo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Blua vimplo** aŭ **Blua rubando** estas distingilo kiun ricevas (pasaĝer)ŝipoj kiam ili akiras novan rapidecrekordon dum la transpaso de la Atlantiko. Kiel mezurpunktoj estas uzataj "Ambrose lightship" (lumŝipo) antaŭ la bordo de Novjorkio kaj lumturo Bishop Rock (Episkopa roko) sur la Scilly insuloj en sudokcidenta Anglio. Ŝipo povas akiri novan rekordon dum transiro okcidenten, orienten aŭ ambaŭ.

Historio
--------

Dum la tempo de la grandaj oceanŝipoj (fine de la 19-a jarcento ĝis meze de la 20-a jarcento la *Blua vimplo* estis tre grava por la transatlantikaj navigaciaj kompanioj. La posedo de la *Blua vimplo* estis treege bona por la prestiĝo kaj de la kompanio kaj de la nacio. Antaŭ ĉio inter Britio kaj Germanio (pliposte Francio) estis multe da konkurenco.

Kvankam la plimulto de la kompanioj asertis ke la sekureco estis pli grava ol la rapideco, ili ne kaŝis la gajnon de la *Blua vimplo*. Ŝipoj kun la titolo "plej rapida ŝipo" preskaŭ ĉiam estis komplete rezervitaj. Kiam pasaĝeroj por tiu ŝipo ne plu povis akiri bileton ili tamen ofte elektis ŝipon de la sama kompanio (eĉ kiam pro tio la transpaso daŭris pli longe). Tiamaniere la tuta floto profitis de la posedo de la "Blua vimplo".

Pro tio ankaŭ la disvolviĝo de la ŝipkonstruado estis stimulita. Dum ilia klopodo daŭre konstrui pli rapidajn kaj pli grandajn ŝipojn la ŝipkonstruistoj aplikis la plej modernan teknologion en ilia konceptoj. Tiel padelpropulsitaj ŝipoj estis forpuŝitaj de ŝipoj kun helicopropulso en la konstruado de la kareno fero estis anstataŭita per ŝtalo kaj la piŝtonvapormaŝino per vaporturbino.

En 1934 la angla parlamentano Harold Hales disponigis oran trofeon por la posedanto de la *Blua vimplo*. Ĝis tiam la *Blua vimplo* nur estis imaga premio, pleje videbligita per la portado de la blua vimplo je la masto de la koncerna ŝipo.

Nuntempe
--------

Post la fino de la regula transatlantika ŝipveturado dum la 1960-aj jaroj pro la ekprospero de la jetaviadilo la *Blua vimplo* iĝis ne plu uzata. Tamen dum la lastaj jaroj diversaj ŝipoj faris novajn rekordklopodojn. La *Blua vimplo* ekde la 20-a de julio 1998 estas en la posedo de *Cat-Link V* kiu faris la transpason en 2 tagoj, 20 horoj kaj 9 minutoj kun averaĝa rapideco de 39,897 knotoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* SS *Rex* kun blua vimplo je pinterest
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blublanka muŝkaptulo** |
| --- |
|  |
| Blublanka muŝkaptulo, maskloBlublanka muŝkaptulo, masklo
Blublanka muŝkaptulo, inoBlublanka muŝkaptulo, ino |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Cyanoptila* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. cyanomelana*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Cyanoptila cyanomelana****(Temminck, 1829) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blublanka muŝkaptulo  |

 |
| v • d • r |

La **Blublanka muŝkaptulo**, *Cyanoptila cyanomelana* estas migranta birdo de la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi estas monotipa, tio estas la ununura specio de la genro. Ili reproduktiĝas en Japanio, Koreio kaj en partoj de Ĉinio kaj Rusio. Ili vintrumas en Sudorienta Azio, ĉefe en Vjetnamio, Kamboĝo, Tajlando, Sumatro kaj Borneo.

La Blublanka muŝkaptulo estas iom simila al aligenra Bluflanka muŝkaptulo, *Ficedula superciliaris*, je tio ke kombinas bluajn suprajn partojn kun blankaj subaj partoj, sed anstataŭ klare markitaj bluaj flankoj, tiu ĉi specio montras tre **brilbluajn gorĝon kaj supran bruston**, kiu estas limigita de tre klare markata rekta bordo kun la **suba brusto kiu estas tre blanka same kiel la ventro**. En vizaĝo kaj flugiloj estas nigrecaj aŭ pli malhelbluaj nuancoj. La bluaj koloroj nomigas la specion en la latina scienca nomo kie la radiko "kianos" el la antikva greka aperas kaj en la genro kaj en la specio, dum en Esperanto pli klaras la kombino inter la du ĉefaj koloroj. La beko estas mallonga kaj akrapinta kiel ĉe plejparto de Muŝkaptuledoj.

Referencoj
----------

* IUCN2006, **BirdLife International**, 2004, 51703, Cyanoptila cyanomelana, 12a Majo 2006. Malplej zorgiga
* **Del Hoyo**, J.; Elliot, A. & Christie D. (editors). (2006). *Handbook of the Birds of the World*. Volume 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers. Lynx Edicions. ISBN 84-96553-06-X.

* Blublanka muŝkaptulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Blublanka muŝkaptulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Blublanka muŝkaptulo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Diána Zámbó,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Zámbó Diána** estas hungara naĝisto, dufoja paralimpiano, paralimpika ĉampiono, trejnisto, informatikisto.

Diána Zámbó naskiĝis la 19-an de januaro 1978 en Székesfehérvár.

Biografio
---------

Diána Zámbó naskiĝis invalida, tial ŝi frekventis specialan lernejon. En la sensporta vivo ŝi estis informatikisto. Ŝi ricevis premion inter 1996.

### Sporta kariero

Diána Zámbó komencis naĝi en la speciala lernejo. En sia aĝo de 13 ŝi jam estis membro de la nacia teamo. Post sugnifaj rezultoj en Eŭropaj Ĉampionumoj ŝi estis paralimpiano en Hungario en la Somera Paralimpiko 1992 kaj Hungario en la Somera Paralimpiko 2016 kun ora medalo en 2016 en 4 x 50 m varia naĝo stafete.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto legebla pli malsupre

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822996
 |



* Portalo pri Biografio
**Pál Barczi** [barci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Barczi Pál** estis hungara grafikisto, ilustristo, pentristo, altlerneja instruisto.

Pál Barczi  naskiĝis la 12-an de septembro 1933 en Sajószentpéter, li mortis la 17-an de junio 2003 en Miskolc.

Biografio
---------

Pál Barczi akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1958. Liaj plej gravaj instruistoj estis János Kmetty kaj Károly Koffán (pli aĝa). Post siaj studoj li komencis krei kaj partopreni en ekspozicioj en Miskolc. Inter 1964 kaj 1967 (poste en 1975) li havis stipendiojn. Li studvojaĝis al Prago (1956), Italio (1964), Jugoslavio (1970), Krakovo (1972), Moskvo (1979), Vologda (1984), Svislando 1992. Intertempe en 1987 li ekinstruis en Altlernejo de Nyíregyháza. Li ricevis premiojn inter 1959 –2003. Li pentradis pejzaĝojn kaj urbopartojn.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* 1967, 1980, 1983, 1994, 2001 - Miskolc
* 1968 – Budapeŝto
* 1971 – Sajószentpéter
* 1975 – Salgótarján
* 1988 – Mátészalka

El grupaj ekspozicioj
---------------------

* 1958, 1983, 1997 – Miskolc
* 1968 - Eger
* 1969, 1986, 1995 – Budapeŝto
* 1971 – Arthalo Budapeŝto

Elektitaj libroilustraĵoj
-------------------------

* Gyula Krúdy: Utazás a Szepességben (1998)
* Zsigmond Móricz: Pipacsok a tengeren. – A kis vereshajú. (2000)
* Erika Börzsönyi: Tükörcserepek (2003)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-03-09 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
Knabo ludanta per **jojo**   
(atika trinkujo, ĉ. 440 a.K. Antikvepoka kolekto, Berlin)

**Jojo** aŭ *jo(-)joo* (en multaj nacilingvoj *yo-yo*) estas ludilo konsistanta el du diskoj ligitaj kaj kunigitaj per akso, ĉirkaŭ kiu volviĝas ŝnuro. Volvinte la ŝnuron, oni ĵetante kaj faligante la diskojn amuzas per la ludilo, kiun la revolviĝanta ŝnuro revenigas en la manon.

Antaŭe
------

Dum la historio de homaro la jojo trairis multajn periodojn de populareco. Ŝajnas, ke tio estas – post pupo – la dua plej populara ludilo en la mondo.

Terakotajn jojojn el antikva Grekio ni povas vidi en muzeo en Atenoj. Tiuj ĉi ludiloj estas ankaŭ bildigitaj sur muroj en egiptaj temploj. Estas konate, ke ankaŭ Napoléon Bonaparte ŝatis joji.

Nun
---

Moderna epoko de jojado komenciĝas post la jaro 1920. Tiam juna filipinano – lia nomo estis Pedro Flores – transloĝiĝis en Usonon, kie li en hotelo *Santa Monica* fariĝis mesaĝisto kaj portanto de valizoj. Skulptado kaj ludado kun ligna jojo estis en Filipinoj tradicia amuzo. Kiam Pedro en la hotelo dum tagmezaj paŭzoj mallongigis enuojn per ludado kun jojo, li vidis, ke oni amasiĝas ĉirkaŭ li kreante grandajn homamasojn: kvazaŭ devena signifo de la vortoj *yo-yo* – „venu, venu" havus ankaŭ magian signifon. Tio instigis lin al tio, ke li fondis fabrikon por produktado de ludiloj, kiun li nomis ***Flores Yo-Yo Company***.

Ankaŭ entreprenisto Donald F. Duncan dum sia komercvojaĝo tra Kalifornio interkonatiĝis kun la jojo. Tuj venontjare en la jaro 1929 li aĉetis de Flores la kompanion. Tiel li akiris ne nur rajtojn por la ludilo, sed eĉ por ĝia magia nomo.

En la 50-aj jaroj de la 20-a jarcento Duncan prezentis unuajn plastajn jojojn reguliginte ties formon tiel, ke ili pli bone taŭgu al diversaj trukoj, kiujn oni faris per jojo. Ĝis tiu tempo la plej granda populareco kaj disvastiĝo de jojo venis en la jaro 1962, kiam surbaze de televidreklamo ĝi fariĝis furoraĵo.

Financaj problemoj fine de la 1960-aj jaroj elvicigis Duncan el la komerca agado. ***Flambeau Produkts***, kiuj produktis la plastajn modelojn de Duncan, aĉetis lian kompanion kaj ili proprumas ĝin ĝis hodiaŭ.

Entute la plej grandan sukceson jojo notis en la jaro 1995.

* Jojo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jojo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Eǔropa likopo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Lamialoj *Lamiales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Lamiacoj *Lamiaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | likopo *Lycopus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ****Lycopus europaeus****L. 1753 |
|
|
|
|
|
| L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Eǔropa likopo  |

 |
| v • d • r |

Estas specio de plantoj el la familio Lamiacoj.
La latina nomo estas *Lycopus europaeus* L.

### Etimologio

El la greka lykos: lupo, kaj pous: piedo.

### Priskribo

Herbo plurjara pro ĝia rizomo. Ĝi estas senodora kun simpla senhara tigo. La folioj estas mallarĝaj dentaj kaj paraj sen petiolo. La floroj estas etaj blankaj en akselaj glomeruloj.
Ĝi kreskas en herbejoj kaj fosaĵoj en malsekaj medioj (marĉoj, bordoj de riveroj, ktp) tra Eǔropo.

### Ĝia uzo

Temas pri adstringa herbo. Kadre de kuracado, tiu planto estas uzita kontraǔ febro kaj tiroida troiĝo. Alia uzo, oni uzis ĝin por tinkturi linon.

La floroj estas mieldonaj.

* Eŭropa likopo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Eŭropa likopo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Eŭropa likopo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699859
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Eŭropa lonicero** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj ‘‘Plantae’’ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Dipsakaloj *Dipsacales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kaprifoliacoj *Caprifoliaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Lonicero *Lonicera* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Lonicera periclymenum***L. |
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Eŭropa lonicero  |

 |
| v • d • r |

La **eŭropa lonicero** (*Lonicera periclymenum*) estas grimpanta lonicero kiu atingas altecon de 10 m. Ĝi troveblas indiĝene en la plejparto de Eŭropo, norde ĝis suda Norvegio kaj Svedio. Oni ofte trovas ĝin en arbaroj aŭ heĝoj. La floroj estas blankaj aŭ flavecaj, trompet-formaj kaj tre dolĉ-odoraj. Oni ofte kreskigas ĝin en ĝardenoj kaj oni kultivis diversajn variaĵojn tiucele. La planto kutime disvastigas polenon per noktaj papilioj aŭ long-langaj abeloj, kaj ĝi kreskigas ruĝajn berojn.

floro  


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
Mapo de la regionoj elekteblaj por la Eŭropa Fonduso por Regiona Disvolvigo inter 2014 kaj 2020.
La **Eŭropa Fonduso por Regiona Disvolvigo** aŭ EFRD estas unu el la Eŭropaj Strukturaj Fondusoj. Ĝi celas fortigi ekonomian kaj socian koherecon ene de Eŭropa Unio korektante regionajn malekvilibrojn.
Post la plilarĝiĝo de 1973, la malegalecoj ene de la Eŭropa Ekonomia Komunumo pli kaj pli gravis. Ekde en 1972, estis agnoskite necese starigi regionan disvolvan politikon, precipe ĉar la statutoj de la Traktatoj de Romo subskribitaj en 1957 jam starigis la celon redukti regionajn malegalecojn, sed tamen ne sugestis instrumenton por fari tion.

Kreita en 1975, la EFRD estas unu el la financaj instrumentoj de la Eŭropa Unio. Ĝia ĉefa misio estas partopreni en la financado de programoj de loka disvolviĝo prezentitaj de membroŝtatoj al la Eŭropa Komisiono celante precipe redukti regionajn malekvilibrojn kaj la breĉon inter la niveloj de disvolviĝo de la diversaj regionoj de Eŭropa Unio.

Antaŭenigante la redukton de regionaj malegalecoj kaj la ekvilibran disvolviĝon de eŭropaj regionoj, EFRD estas tiel integrita inter la iloj destinitaj por servi la ekonomian kaj socian kohezian politikon enmetitan en la Traktato de Amsterdamo kaj en la Traktato de Mastriĥto.

Por akiri EFRD-helpon, projektaj iniciatintoj devas prezenti projekton konforman al la prioritatoj difinitaj en la regiona politiko de la Eŭropa Unio.

* Kategorio Eŭropa fonduso por regiona disvolvigo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 736021
* GND: 64694-5
* VIAF: 133608505
* ISNI: 0000 0001 1956 2538
* NKC: kn20020321255
 |
**János Bányai** [jAnoŝ bAnjai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bányai János** estis jugoslavia, serbia hungara redaktoro, kritikisto, literaturhistoriisto, altlerneja instruisto. Liaj nomvariantoj estis (escepte la unuan ĉiuj laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Janoš Banjai, Banjai Ivan*, liaj pseŭdonimoj estis *Szebek Miklós* aŭ *Tóth Emil*.

János Bányai naskiĝis la 20-an de novembro 1939 en Subotica, li mortis la 21-an de februaro 2016 en Novi Sad.

Biografio
---------

János Bányai apartenis al la hungara minoritato en Jugoslavio, poste en Serbio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo. Li akiris diplomon en Universitato de Novi Sad en 1963, baldaŭ li doktoriĝis en 1974. Li instruis en la universitato inter 1964-1984 kaj ekde 1991. Ekde 1993 li estis katedrestro ĝis la pensiuliĝo, krome li prelegis ankaŭ en Sombor, Szeged kaj Beogrado. Inter 1967-1991 kun interrompoj li estis ankaŭ redaktoro de pluraj eldonejoj. Li ricevis jugoslavian kaj hungarajn premiojn inter 1972-2011.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Álarc felett a nyári nap* (noveloj, 1961)
* *Súrlódás* (romano, 1969)
* *Könyv és kritika, 1-6.* (kritikoj, 1973, 1977, 1995, 2010, 2014, 2015)
* *Egyre kevesebb talán. Tanulmányok, kritikák* (studoj, kritikoj, 2003
* *Különös effektusok. Képzőművészeti írások* (elektitaj kontribuoj, 2019)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 825570
* GND: 1206381639
* LCCN: n98040069
* VIAF: 56942574
* ISNI: 0000 0001 1445 022X
* BNF: 15745049f
 |



* Portalo pri Biografio
**János Bárczy** [jAnoŝ bArci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bárczy János** estis hungara barelfaristo, lignoskulptisto, artisto. Liaj familiaj nomvariantoj estis *Bárczi, Barczi*.

Memortabulo pri János Bárczy
János Bárczy naskiĝis la 19-an de junio 1885 en Pered (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Tešedíkovo en Slovakio), li mortis la 17-an de oktobro 1960 en Szentendre (Hungario).

Biografio
---------

János Bárczy iam lernis la barelfaristan metion. En 1915 li edziĝis en Budapeŝto. En la sekva jaro li batalis en la 1-a mondmilito. Li vivis en Balatonfüred, ekde ĉirkaŭ 1937 en Szentendre. Li kreis ornamriĉajn barelojn, pli ol du mil. Inter la aĉetintoj inkluzivis la brita kaj sveda reĝoj. Li skulptis hungarecajn kaj vitajn motivojn sur boreloj kaj same en aliaj lignaĵoj. Li kreis ankaŭ malgrandajn borelojn por brandoj kaj ĉiuspecajn popolajn aĵojn.

Partopreno en ekspozicio
------------------------

* Budapeŝto (1937)

Memorigiloj
-----------

* memorĉambro en Szentendre (1961) kun memortabulo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* malsamaj datenoj

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 695586
 |
***La Vie de Bohème*** (kompleta titolo en franca, *Scènes de la vie de bohème*) estas verko de Henri Murger, publikigita en 1851. Kvankam ĝi estas ofte nomita novelo, ĝi ne plenumas standardan novelan formon. Pli bone, ĝi estas kolekto de izolaj rakontoj, ĉiuj okazintaj en la Latina Kvartalo de Parizo en la 1840-aj jaroj, romantikigante la bohemian vivon en literatura maniero. Plej el la historioj estis origine publikigitaj unuope en loka literatura gazeto, nome *Le Corsaire*. Multaj el ili estis duonmembiografiaj, prezentante rolulojn bazitaj sur realaj individuoj kiuj estus plej verŝajne familiaraj al kelkaj el la legantoj de la gazeto.

Kovrilo de la verko de H. Murger: "Scenoj de la bohemia vivo".

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Scènes de la vie de bohème en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kompleta teksto en franca el Project Gutenberg
* Kompleta teksto en angla, senaŭtora traduko publikigita en 1888 de Vizetelly, el Project Gutenberg
Vânia Fernandes en Beogrado (2008). 2-a loko en la duonfinalo
Sabrina en Helsinko (2007)
Portugalio partoprenas en la Eŭrovido-Kantokonkurso ekde la jaro 1964. Entute la lando partoprenis en 45 eventoj.
Malgraŭ longa vojo de tiu ĉi lando en la historio de Eŭrovido, ĝi neniam atingis bonajn rezultojn. El la 42 sendataj kantoj, nur 9 atingis la grupon de la 10 unuaj pozicioj, dume la aliaj 33 restis ekster la grupo kaj multfoje sufiĉe malproksime. 
La debuto de Portugalio en la Eŭrovido-Kantokonkurso 1964 estis tre senkuraĝiga. La lando sendis al António Calvário kaj la kanto *"Oração"*, kiu ne ricevis poentojn kaj restis en la lasta loko. Ĉi tiu malbona debuto estis poste sekvata por aliaj malbonaj jaroj. Ĉiujare la portugaloj nur ricevis kelkajn poentojn kaj ĉiam restis inter la lastaj lokoj. En la Eŭrovido-Kantokonkurso 1970 estis la unua fojo kiam ĝi ne partoprenis la festivalon ĉar kune kun Aŭstrio kaj la skandinavaj landoj forlasis la festivalon ĉar ne konsentis la malbonan rezulton de la antaŭa jaro, en kiu anonciĝis kvar gajnintoj. Pro tio, Sergio Bores, kiu estis elektata por la reprezentado de Portugalio, ne partoprenis.

La lando revenis al Eŭrovido-Kantokonkurso 1971 per la kantistino Tonicha kaj atingis la 9-an lokon, kun 83 poentoj, la unua sukceso de la portugaloj en tiu evento. Sed pli bona rezulto venis sekvajare kiam en la festivalo de 1972, Carlos Mendes per la kanto *"A Festa Da Vida"* atingis la 7-an lokon kun 90 poentoj.

En la Eŭrovido-Kantokonkurso 2007, Portugalio prezentis al la kantistino Sabrina, kiu finis en la 11-a loko de la duonfinalo per la kanto *"Dança Comigo (Vem Ser Feliz)"* kanto ĉefe en la portugala sed kun kelkaj alilingvaj frazoj dum la viva kantado). Sabrina ne povis eniri en la finalon. En 2008 Portugalio sukcesis klasifi por la finalo. 
En la Eŭrovido-Kantokonkurso 2009 en Moskvo, Rusio, ĝi estis reprezentita per la kanto en la portugala lingvo *Todas as ruas do amor* interpretita de la kantistino Flor-de-Lis kiu restis en la 15-a loko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* EuroVisão Portugalio (www.eurovisao.web.pt) Arkivigite je 2007-03-22 per la retarkivo Wayback Machine
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Fraŭlingruo** |
| --- |
|  |
| Kaptita fraŭlingruo kun falanta plumoKaptita fraŭlingruo kun falanta plumo 
inojinoj |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Gruoformaj *Gruiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Gruedoj *Gruidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Anthropoides* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***A. virgo*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Anthropoides virgo****Linnaeus, 1758 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
| Natura arealo

﻿ Reproduktaj teritorioj
﻿ Migrado
﻿ VintrejojNatura arealo

- ﻿ Reproduktaj teritorioj

- ﻿ Migrado

- ﻿ Vintrejoj
Natura arealo

- ﻿ Reproduktaj teritorioj

- ﻿ Migrado

- ﻿ Vintrejoj
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Fraŭlingruo  |

 |
| v • d • r |

 *Grus virgo* - MHNT
La **fraŭlingruo** (*Anthropoides virgo*) el la ordo de cikonioformaj birdoj kaj familio de cikoniedoj fekundiĝas en norda Ĉinio kaj travintras en la provincoj de suda Ĉinio. Ĝi same vivas ankaŭ en Ukrainio, orienta Rusio, Siberio kaj travintras en Afriko kaj Hindio.

Aspekto
-------

Ĝi estas la plej malgranda el la gruoj, kun longeco de ĉ. 97 cm. kaj pezo de malpli ol 2,3 kilogramoj. Ĝi havas grizan koloron sur la tuta korpo, malhelgrizan sur la kolo, kun longaj blankaj plumtufoj ĉe la oreloj. La longaj griznigraj plumoj sur la brusto kaj internaj duagradaj flugplumoj havas formon de pajla pluvmantelo, tial oni nomas ĝin pajlmantela gruo.

Konduto
-------

La pajlomantelaj gruoj flugas al la nestejoj en rekta linio aŭ en V-formo en la mezo de marto kaj ofte vivas kune kun ordinaraj gruoj. Ili krias akre. Ili aktivadas grupete sur vastaj herbejoj aŭ en fragmitejoj. Matene kaj vespere ili kolektiĝas ronde sur herbejo, iam en du aŭ tri vicoj. Kelkaj el ili eniras en la ciklon kaj "ekdancas". Ili, kun hirtigitaj brustplumoj, disetenditaj flugiloj kaj rektigita kolo, saltas,-kapbalanciĝas kaj krias trumpete. Kiam ili ĉesas "danci", kelkaj aliaj tuj anstataŭas ilin, tial la dancado daŭras senĉese. Ili forflugas ĉielen en aroj tuj post sekskuniĝo. En la meza aŭ lasta tagdeko de aprilo ili aktivadas en paroj. Ili demetas ovojn inter la mezo de majo kaj la unua tagdeko de jwio. Estas interese, ke ili ne korstruas neston, sed demetas ovojn sur salalkala terpeco, ĉirkaŭ kiu kreskas maldensaj fragmitoj, herboj, absintoj kaj fabplantoj.

La birdino ellasas kutime du ovojn, kiujn kovas la virbirdo kaj birdino alterne dum 28 tagoj. La eloviĝintaj idoj, tutkorpe kovritaj de lanugoj, kreskas rapide kqj pezas po pli ol 1 600 gramojn post nur 40 tagoj. En la fino de aŭtuno ili flugas suden kune kun siaj gepatroj por tie travintri.
**Frecciarossa**, plennome: **Alta Velocità FrecciaRossa** (mallonge **FR AV**) estas kategorio de servoj de trajnoj de la itala fervoja kompanio Trenitalia, kiu ekde la horarŝanĝo en junio 2012 anstataŭigis, kune kun la nova kategorio *Alta Velocità Frecciargento*, la kategorion *Eurostar Italia Alta Velocità*, aliĝante al la familio *Frecce*. Antaŭe la trajnoj en kategorio *Eurostar Italia Alta Velocità* ricevis la aldonajn nomojn *Frecciarossa* kaj *Frecciargento*, nomoj kiuj ekde junio 2012 ne plu estas aldonaj sed propraj al la respektivaj kategorioj de servoj.

La trajnoj kiuj plenumas ĉi tiun servon estas ETR 1000 kaj ETR 500. Trajnoj Frecciarossa estas la pintaj servoj de Trenitalia, karakterizitaj per alta rapideco (ĝis 300 km/h sur altrapidaj linioj) kaj altnivela komforto ofertita entrajne, kie estas ofertitaj 4 niveloj de servo: "Standard", "Premium", "Business" kaj "Executive".

Bildgalerio
-----------

* Frecciarossa 1000Frecciarossa 1000
* "Standard""Standard"
* "Business""Business"
* "Executive""Executive"

Referencoj
----------

1. ↑  Frecciarossa servizi di bordo Arkivigite je 2013-10-13 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  La Flotta Frecciarossa - I nostri treni - Le Frecce Arkivigite je 2012-07-22 per la retarkivo Wayback Machine

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Frecciarossa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Trenitalia
* Trenitalia France
* Serio ETR 500 de FS
* ETR 1000

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Frecciarossa en la itala Vikipedio.*
**Fraŭlofesto** aŭ **fraŭla festo** (resp. **fraŭlina festo**) estas antaŭgeedziĝa adiaŭa festo de amikoj de la fianĉo aŭ amikinoj de la fianĉino.

La kutimo venas originale el la antikva Grekio, kie amikoj festis la geedziĝon de spartano. La detaloj de la kutimo varias depende la kulturrondoj, ekz. en Germanio festas ĉefe unu tagon antaŭ la geedziĝo, dum en anglosaksaj landoj, Svislando oni festas tutan semajnfinon kun ludetoj, ŝercetoj, drinkado, vomado, trarompo de kelkaj tabuoj (ekz. vizito de striptizbaroj). Danke al emancipado, eĉ la virinoj festas, kiuj povas viziti viran tualeton kaj virajn striptizajn barojn ks.

En pli tradiciaj komunumoj, restis nur la adiaŭa festo de la fraŭloj, inter parencoj, proksimaj amikoj, sen ŝercaj ludoj, taskoj. En la tradicia festo de la t.n. rompaĵ-vespero (*Polterabend*) en Aŭstrio, oni disrompas porcelanon, argilaĵon unu tagon antaŭ la geedziĝo, en domo de la fianĉo, ties gepatroj. La gefianĉoj komune rompas la aĵojn kaj purigas la rompaĵojn.

* Kategorio Fraŭlofesto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu foto de Marilyn Monroe baziĝas sur reklama portreto al filmo *Niagara*, kaj servis kiel bazo por la diptiko.
La ***Marilina diptiko*** (1962) estas serigrafia pentraĵo de usona popartisto nome Andy Warhol. Tiu artaĵo estas unu el plej famaj verkoj de la artisto, kaj ĝi estis laŭdata de kelkaj kulturkritikistoj kiaj Camille Paglia kaj aliaj.

Historio kaj analizo
--------------------

Tiu verko estis kompletigita dum la semajnoj post la morto de Marilyn Monroe en Aŭgusto 1962. Ĝi enhavas kvindek bildojn de la aktorino, kiuj estas ĉiuj bazitaj sur ununura reklama kinfoto el la filmo *Niagara* (1953).

La 25 bildoj maldekstre de la diptiko estas brile kolorigitaj, dum la 25 dekstre estas blankanigraj. Oni sugestis, ke la rilato inter La dekstra kaj la maldekstra flanko de la tolaĵo alvokas la rilaton inter la vivo kaj morto de la famulino. Tiu verko ricevis laŭdojn el verkistoj kiaj la usona akademiano kaj kulturkritikisto Camille Paglia, kiu verkis en 2012 en *Glittering Images* laŭde pri kiel ĝi montras la "multecon de signifoj" en la vivo kaj heredo de Monroe.

Tiu artaĵo estas nune posedata de Tate. En la 2a de Decembro, 2004, artikolo en *The Guardian*, nomis la pentraĵon la tria plej influa peco de moderna arto laŭ enketo al 500 artistoj, kritikistoj, kaj aliaj.

En majo 2022, la pentraĵo vendiĝis kontraŭ rekordo de 195 milionoj da dolaroj en aŭkcio ĉe Christie's en Novjorko.

Notoj
-----

1. ↑  *Marilyn Diptych Arkivigite je 2010-08-13 per la retarkivo Wayback Machine*. Tate Collection. 2004. Konsultita la 3an de Septembro, 2008.
2. ↑  Helen Gardner, et al. *Gardner's Art Through the Ages*. Thompson Wadsworth, 2004. 1054.
3. ↑  Carol Salus. "Behind the Celestial Enchantment". *The Poetry of Life in Literature*. Eld. Anna-Teresa Tymieniecka. Springer, 2000. 198.
4. ↑  Rosen, Gary, The Pagan Aesthetic   *The Wall Street Journal*  17a de Julio, 2014, Alirita en 16a de Oktobro, 2014
5. ↑  Charlotte Higgins. "Work of art that inspired a movement ... a urinal". *The Guardian*. 2a de Decembro, 2004. Konsultita la 3an de Septembro, 2008.
6. ↑
**Marila,** hungare **Marillavölgy,** germane **Marillathal** estas kuracloko, feriejo en Banato (Rumanio). Administre ĝi apartenas al Oravița.

La kuracejo dum la hungara dominado

Bazaj informoj
--------------

* supermara alteco = 820 m
* poŝtkodo: 325605
* telefonkodo: +40 255
* loĝantaro: 70 (68 rumanoj) en 2002
* koordinatoj: 45° 03′ 41″ N, 21° 46′ 40″ E

Parko de sanatorio dum la hungara dominado

Geografio
---------

Marila situas en Karpatoj en arbaro apud fonto de rojo Oravița. Urbo Oravița mem troviĝas 10 kilometrojn.

Historio
--------

Kuracisto fondis privatan kuraclokon en 1872 pro sana aero kaj fontoakvo kun fera enhavo. Post 6 jaroj ĝi estis inaŭgurita. En 1880 sanatorio pri tuberkulozoj ekfunkciis, poste estis konstruitaj aliaj vilaoj, hoteloj, parko]]j. En 1893 vojo estis konstruita al Oravicabánya kaj kuracbanejo. Tiutempe la loko apartenis al la plej konataj kuraclokoj de Hungara reĝlando. En 1918 alvenis rumanaj ekssoldatoj, spite tion en la komenciĝanta rumana dominado ĝi funkciis, eĉ en 1936 pli nova sanatorio estis konstruita kun 500 litoj. Dum la socialismo la ŝtato profitis ĝin, en 2006 incendieto okazis.

Famuloj
-------

* hungara teatrestro Gerő Aradi tie mortis

Fontoj
------

* Oravița Website Arkivigite je 2008-04-23 per la retarkivo Wayback Machine rumane
* hungare
**Frechilla** [freĈIlja] estas municipo en la sudokcidento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*. La loknomo *Frechilla* estas komprenebla etimologie kiel Surkrutejo (Fragmentita).

Geografio
---------

Ponto kaj preĝejo.
Sonorilturo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 34,33 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 148 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 1 140 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 35 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio estas ene de la birdoprotekta areo ZEPA nome La Nava - Campos Norte​ apartenanta al la Reto Natura 2000.

Historio
--------

Estas restaĵoj de antaŭromia kaj de romia setlado. La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi estis citita en *Becerro de Sahagún* de la jaro 989, kiel *villa fractu*. La loko havis muregon ĝis 1836, kiel atestas la nomo de kelkaj pordegoj: Santa María, Pordo de la Calle Mayor, Mediavilla, San Miguel kaj *postigo de San Juan*.

Ĝi estis ĉefurbo de komarko en Mezepoko, de senjorlando de la duko de Braganza kaj markizo de Frechilla. Post 1833, ĉefo de jurisdikcia partio, de Registro de la Posedrajto ktp. La preĝejo de Sankta Maria estis konstruita laŭ planoj de Francisco de Ruaves en 1620. Ĝi havas barokan ĉefretablon, gotikan krucifikson de la 16-a jarcento, bela ĥorus-seĝaro, ktp.

Oni konstruis la ermitejon de Sankta Mikaelo meze de la 16-a jarcento, ĉe puto de 1399. Alia ermitejo estas de la *Virgen del Coro* de la dua duono de la 17-a jarcento, kaj estis aliaj ermitejoj: de San Mamés, Santiago, San Martín, San Román, ktp.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, la ponto, kolombejoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Frechilla de Almazán
* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771381
* LCCN: n86119089
* VIAF: 124420987
 |