recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Insulo Gabriola** (49° 9' N, 123° 47' U Mapo) estas insulo en Regiona Distrikto Nanaimo inter la ĉeftera marbordo de Brita Kolumbio kaj Vankuvera Insulo. Ĝi estas proksimume 14 km-ojn longa kaj 4,2 km-ojn larĝa kun areo de 57,6 km2 and 3.522 loĝantoj (laŭ censo de 2001). Pramŝipo por transportado de homoj kaj aŭtoj kursadas inter la Insulo kaj Nanaimo, proksima urbo sur Vankuvera Insulo. Daŭras nur 20 minutojn por transpasi de unu loko al la alia kaj multaj homoj navetas per la pramŝipo ĉar la plimulto de la gabriolinsulanoj laboras en Nanaimo, kaj junuloj loĝantaj sur Insulo Gabriolo devas veturi al Nanaimo por frekventi mezlernejon. Multaj artistoj kaj artlaboristoj loĝas sur Insulo Gabriola kaj la insulo famiĝas pro sia gvidata rondvojaĝo de atelieroj kaj galieroj kiu estas la plej granda tiuspeca rondvojaĝo en la Pacifika Nordokcidento. Krome, sur Insulo Gabriola loĝas multaj muzikistoj, kantistoj, kaj aktoroj, tiel ke ĝi povas gastigi la Muzikfestivalon de la Danculo (angle: Dancing Man Music Festival) ĉiun aprilon. La Insulo Gabriola ankaŭ estas konata pro siaj petroglifoj - indiĝenaj artaĵoj skrapitaj en la sabloŝtono de la insulo; iuj el ili estas eĉ 2000 jarojn malnovaj laŭ antropologoj. Sur Insulo Gabriola troveblas la galerioj Malaspina, granda formaĵo de sabloŝtono kiu aspektas kiel marondo; ili prenas sian nomon laŭ la hispana esploristo Alejandro Malaspina.

Insulo Gabriola estas parto de la Regiona Distrikto Nanaimo kaj havas fortan ligiĝon kun la urbo Nanaimo, same kiel Lantzville, Cedar, Suda Wellington, kaj Extension. Insulanoj nomas Insulon Gabriola "Gabe" kaj Vankuveran Insulon "La Insulo".

Sur Insulo Gabriola estas Camp Miriam, somerkampadejo de la juda junularmovado Habonim Dror; ĝi funkcias de la fino de junio ĝis la fino de aŭgusto ĉiu-jare.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Insulo Gabriola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Gabriola Island Chamber of Commerce Arkivigite je 2006-08-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Gabriola Island coming events and photo gallery, etc
* Gabriola Island Discussion forum Arkivigite je 2016-04-08 per la retarkivo Wayback Machine
* Regional District of Nanaimo
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**muska rozo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri muska rozo  |

 |
| v • d • r |

La **muska rozo**, **musko-rozo** *Rosa* × *centifolia* ‚Muscosa‘ estas mutacio de centfolia rozo.

Aspekto
-------

Petroselkrispaj, verdaj folielkreskaĵoj kaj oleglandaj donas la la kaliko kaj petioloj aspekton de musko. La mukeca aspekto – precipe ĉe la malfermiĝanta burĝono – donas al tiu rozgrupo specialan aspekton.La grupo apartenas al la malnovaj rozoj. La gluema resino odoras spice, se oni frotas foliojn kaj tigojn inter la fingoj.

En fruaj tempoj ĝi estas ofte plantita en tradiciaj kamparana ĝardeno. Hodiaŭ ĝi malofte kreskas en ĝardenoj. Musko-rozoj taŭgas antaŭ ĉio kiel solulo plantita en la razeno aŭ en la malantaŭo de bedo. Sur fekunda grundo kaj en aerumanta kreskejo la musko-rozo ricevas malofte melduo kaj estas rezista je aliaj fungomalsanoj. Ĝi estas iomete pluvsentema. Oni devas fiksi kaj subteni la longajn tigojn je bastonoj. La tranĉado dependas, ĉu la planto estas unufoje floranta aŭ plurfoje floranta. Kelkaj kultivaroj taŭgas por malgrandaj ĝardenoj aŭ eĉ por ujoj.

Kultivaroj
----------

* 'A Longs Pédoncules', Moreau-Robert, Francujo 1854, rosea
* 'Alfred de Dalmas', Francujo 1855, blanka, odoranta;
* 'Catherine de Württemberg', 1843, viola-rosea;
* 'Eugénie Guinoisseau', Bertrand Guinoisseau, Francujo 1864, ĉerizruĝa ĝis viole purpura, tre vintrorezista;
* 'Général Kléber', Moreau-Robert, Francujo 1856, rosea;
* 'Mousseŭ Ancien', Vibert, Francujo, 1825, ruĝa, forte odoranta;
* 'Muscosa', 17a jarcento, rosea, tre vintrorezista;
* 'Muscosa Alba', sin. 'Shailer’s White Moss', 1788, rosea;
* 'Muscosa Rubra', nekonata, purpura;
* 'William Lobb', 1855, purpura;
* 'Zoé', Vibert, Francujo 1830, rosea;

Galerio
-------

* 'Á longs Pédoncules''Á longs Pédoncules'
* 'Coralie''Coralie'
* 'Général Kléber''Général Kléber'
* Rosa 'Muscosa Simplex'Rosa 'Muscosa Simplex'

Literaturo
----------

Heinrich Schultheis: *Rosen: die besten Arten und Sorten für den Garten*, Stuttgart: Ulmer 1996, ISBN 3-8001-6601-1
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Egretardeoj** |
| --- |
|  |
| granda egretardeo (Egretta alba)granda egretardeo (*Egretta alba*) |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Cikonioformaj *Ciconiiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Ardeedoj *Ardeidae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ĝenroj |
| *Egretta*
*Ardea* |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| v • d • r |

**Egretardeo** estas ĉiu ajn de kelkaj tipoj de ardeoj, plej el kiuj estas blankaj al sablokoloraj, kaj kelkaj el kiuj disvolvigas fajnajn plumojn (kutime laktoblankaj) dum la reprodukta sezono. Multaj egretardeoj estas membroj de la genroj *Egretta* aŭ *Ardea*, kiu enhavas speciojn plej ofte nomataj ardeoj pli ol egretoj aŭ egretardeoj. La distingo inter ardeo kaj egretardeo estas sufiĉe svaga, kaj dependas plie el aspekto ol el biologia taksono. 

La vorto "egreto" devenas el la franca vorto "*aigrette*", kiu signifas (ankaŭ en Esperanto) kaj "egretardeon" kaj ian "ornamaĵon", alude al la longa fadeneca plumotufo, kiuj aspektas kvazaŭ kvasto malantaŭ la egretardea kapo dum la reprodukta sezono.

Specioj
-------

* Granda egretardeo, *Ardea alba*
* Intermeza egreto, *Mesophoyx intermedia*
* Bovardeo, *Bubulcus ibis*
* Malgranda egretardeo, *Egretta garzetta*
* Rifegreto aŭ Pacifika egreto, *Egretta sacra*
* Okcidenta rifegreto, *Egretta gularis*
* Blanka egreto aŭ Neĝegreto, *Egretta thula*
* Ruĝeca egreto, *Egretta rufescens*
* Ruĝgorĝa egreto, *Egretta vinaceigula*
* Ĉina egreto, *Egretta eulophotes*


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |
***Mírzá Músá***, titolita ***Áqáy-i-Kalím*** (?-1887) estis la sola vera frato de *Bahá'u'lláh*, signifante ke ili havis la saman patrinon. *Shoghi Effendi* nomis lin unu el la 19 Apostoloj de *Bahá'u'lláh*.

La vivo de *Mírzá Músá* estis tiel nedisigeble interligita kun tio de *Bahá'u'lláh* mem, ke sia vivo kaj fono spelugas la vivon kaj vojaĝojn de *Bahá'u'lláh*. Li estis integra parto de la korespondado inter *Bahá'u'lláh* kaj la bahaanoj. Li spertis la samajn enprizonigon, ekzilon, atakojn, kaj malhonorajn cirkonstancojn, kiujn *Bahá'u'lláh* kaj *`Abdu'l-Bahá* spertis. En la historio de la Bahaa Kredo, *Mírzá Músá* staras kiel lojala kaj tutfidela sekvanto ĝis la fino.

*Bahá'u'lláh* uzis Sian fraton *Mírzá Músá* kiel ekzemplon por montri Sian respektemon al la leĝo. Kiam oficiulo esprimis heziton puni unu el la sekvantoj de *Bahá'u'lláh*, kiu faris krimon, Li respondis:

> 
> "Diru al li, ke neniu en tiu ĉi mondo povas pretendi rilaton al Mi krom tiuj kiuj, en ĉiuj siaj faroj kaj sia konduto, sekvas Mian ekzemplon, tiamaniere ke ĉiuj popoloj de la tero estus senpovaj malebligi al ili fari kaj diri tion kio estas deca kaj akceptebla... Tiu ĉi frato de Mi, tiu ĉi *Mírzá Músá*, kiu devenas de la sama patrino kaj patro kiel Mi Mem, kaj kiu de sia plej frua infaneco akompanis Min, se li farus agon kontraŭe al la intereoj de la ŝtato aŭ religio, kaj sia kulpo estu pruvata sub via rigardo, plaĉus al Mi kaj Mi ŝatus vian agon, se vi ligus liajn manojn kaj ĵetus lin en la riveron droni, kaj malakceptus konsideri la propeton de iu ajn liaflanke." (*Shoghi Effendi*, *God Passes By* (Dio preterpasas), p. 133)
> 
>

Familio
-------

*Mírzá Músá* havis du edzinojn. La unua estis *Fáṭimih-Ṣulṭán Khánum*. Ŝiaj infanoj estis:

1) *Liqá'iyyih*
2) *Mírzá Majdi'd-Dín*
3)  *'Alí-Riḍá*
La dua edzino estis *Havva Khánum*. Ŝiaj infanoj estis:

1) *Kamál*
2) *Jamíl*
3) *Fu'ád*
La filo de *Mírzá Músá*, *Mírzá Majdi'd-Dín* (m. 1955) iamtempe transskribis la Epistolojn de *Bahá'u'lláh*, sed finfine fariĝis "la plej timeginda malamiko de *'Abdu'l-Bahá*, pro sia subtenado al sia kuzo kaj bofrato *Mírzá Muḥammad `Alí*, la ĉefrompanto de la Interligo de Bahá'u'lláh. Li estis tiu kiu legis la *Kitáb-i-'Ahd* de *Bahá'u'lláh* antaŭ la familio post la forpaso de *Bahá'u'lláh*. *Mírzá Majdi'd-Dín* edziniĝis al *Samandíyyih* (m. 1904/1905), filino de *Bahá'u'lláh*. Ili havis du infanojn: (1) *Zarangíz* kaj (2) *Maryam*. Ĉiuj idoj de *Mírzá Músá* fariĝis interlig-rompantoj.

* Kategorio Mírzá Músá en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La Konstitucio de la Esperanta Civito antaŭvidis la fondon de 'Civita Banko' kun du ĉefaj celoj: administri la financajn rimedojn de la Esperanta Civito kaj proponi diversajn servojn al la civitanoj. 

En Loklo (Svislando), okaze de sia unua sesio la 26-an de februaro 2002, la Senato indikis la principojn sur kiuj estu bazita la Banko: interalie ĝi rifuzos monon el etike neakcepteblaj negocoj (ekspluato de prostituo, produktado de militiloj ktp) kaj ne funkcios kiel deviza banko, sed esence kiel financa societo.

En majo 2003 per dekreto de la Vickonsulo pri internaj aferoj naskiĝis Fonduso Pro Esperanto, kiel embrio por la projekto. La sidejo de la Fonduso estas en Svislando.

### Fondumo Pro Esperanto **(FPEF)**

En julio 2010 la fonduso estis transformita al fondumo jure registrita "por la disvolvo de la esperanta popolo en la kampoj financa, konstrua kaj sociala", kun la Svisa Konfederacio kiel kontrolinstanco. La Civita Banko kunlaboras ankaŭ kun la **Fondumo Pro Esperanto (FPEF)**, registrita fondumo en Svislando, kiu povos aktivi sur la tuta terglobo kiel publike utila institucio. Eblaj funkcioj estas ekzemple sendi etajn sumojn ien ajn en Esperantio, subteni mikrokrediton en la Tria Mondo aŭ testamenti favore al Esperanta institucio aŭ iniciato. Kvankam Fondumo Pro Esperanto tamen ne funkcias kiel islama banko, do sen interezo sed kiel partnero ĝi esploras solvojn kiuj evitas la simplan donacadon (ofte senrezultan), la spekuladon kaj la financan perdon. Esence, temus pri kunlaboro kaj kunpartopreno en financata projekto anstataŭ pruntado kontraŭ interezo.

Referencoj
----------

1. ↑  Retejo de la Esperanta Civito
2. ↑  Fondumo Pro Esperanto definitive, HeKo 461 3-C, la 24-an de novembro 2010
3. ↑  De fonduso al fondumo, HeKo 414 5-C, la 28-an de decembro 2009.
4. ↑  Kiuj financaj produktoj por la esperanta banko?, HeKo 500 5-C, la 25-an de februaro 2012
5. ↑  Civita mikrokredito efikas en Burundio, HeKo 412 1-C, la 8-an de decembro 2009.
6. ↑  Civita Banko, HeKo 668 9-C, la 28-an de decembro 2017.
7. 1 2  La Civita Parlamento diskutis pri financaj servoj, HeKo 668 9-C, la 28-an de decembro 2017

Vidu ankaŭ
----------

* Esperantismo kaj mono
* Mono
* Fondo (apartigilo)
* Fondumo
* Fondaĵo

Rilata temo
* Islama banko
**Ruth FIRST** (naskiĝis 4-an de majo, 1925, mortis la 17-an de aŭgusto, 1982) estis sud-afrika komunistino kaj batalanto kontraŭ rasapartigo.

First naskiĝis en Johanesburgo. Ŝiaj gepatroj estis inter la fondintoj de la Komunista Partio de Sud-Afriko. Ŝi aliĝis al la junkomunistoj kaj baldaŭ pruvis ke ŝi estis tre efika organizanto kaj parolanto.

Post la malpermesado de la komunista partio en 1955 ŝi laboris kaŝe por la partio kaj fariĝis elstara figuro en la alianco gvidata de la Afrika Nacia Kongreso (ANC).

First faris elstaran kontribuon kiel ĵurnalisto, verkisto kaj teoristo.
Ŝi verkis por preskaŭ ĉiu ĵurnalo de la kontraŭrasapartiga movado.
Kun ŝia edzo Joe SLOVO ŝi estis arestita kaj oni procesis kontraŭ ŝi en la famaj ŝtatperfidprocesoj (angle: *treason trials*) inter 1956 kaj 1961.

Post periodo de izola karcerpuno en malliberejo oni devigis ŝin forlasi la landon. Ŝi verkis kaj redaktis plurajn libroj inkluzive *117 Days*, raporto pri ŝia enkarceriĝo.

Ŝi fariĝis internacie konata aŭtoritatulo pri Sud-Afriko kaj eminenta kampajnanto en la *Anti-Apartheid Movement* ("Movado kontraŭ rasapartigo") kaj ANC. En 1979 ŝi enoficiĝis kiel Direktoro pri Esplorado ĉe la Centro por Afrikaj Studoj en Maputo.

Ŝi estis murdita en Maputo per pakaĵbombo. Iuj opinias ke tio estis la laboro de la Sud-Afrika registaro kiu tre timis ŝian influon kaj rangon inter la popolo de Sud-Afriko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2005-10-28 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 

* Kategorio Ruth First en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 14359
* GND: 118954709
* LCCN: n50005242
* VIAF: 49350668
* ISNI: 0000000108991521
* LIBRIS: 346073
* SUDOC: 069047391
* BNF: 127729420
* NKC: jn20010602935
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
statuo de la "diino de demokratio" starigita per la alianco en la centra placo *Times Square* en 2009
La **Honkonga Alianco en Subteno de Patriotaj Demokrataj Movadoj de Ĉinio** (angle *Hong Kong Alliance in Support of Patriotic Democratic Movements of China*, ĉine *香港教育專業人員協會*) estis senprofita por-demokratia organizaĵo en Honkongo fondita la 21-an de majo 1989 dum kiam en Pekino okazis la protestoj sur placo Tian An Men. Unuaranga celo de la organizaĵo estis vivteni la memoron al la protestoj subpremitaj la 4-an de junio 1989. Fondita de la instruisto, politikisto kaj politika aktivulo Szeto Wah, la organizaĵo vivtenis sin dum pli ol 22 jaroj, kaj interalie en Honkongo malfermis muzeon pri la evento, pri kiu informoj en Popola Respubliko Ĉinio estas cenzurataj, aparte por gastoj el la Popola Respubliko venantaj kiel turistoj al Honkongo.

Kiam Honkongo estis laŭplane transdonita al Ĉinio, la konstitucio de la Popola Respubliko Ĉinio laŭ la dogmo "unu lando, du sistemoj" garantiis daŭrigon de la demokratia kaj sencenzura socia sistemo de Honkongo, kiu inkluzivas daŭran ekziston de por-demokratiaj organizaĵoj, kvankam ili certe ne plaĉis al la regantoj de la Popola Respubliko. Kiel amaso da aliaj institucioj en Honkongo, ankaŭ tiu organizaĵo estis ŝtate malfondita en septembro 2021.

Eksteraj ligiloj
----------------

* la eksa oficiala retejo de la organizaĵo nun estis transformita al malferma paĝo en la retejo *facebook* (plejparte ĉine)

Vidu ankaŭ
----------

* Protestoj en Honkongo 2014

* Kategorio Honkonga Alianco en Subteno de Patriotaj Demokrataj Movadoj de Ĉinio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| manifestacio en 2009 okaze de la 20-a datreveno de la protestoj sur placo Tian An Men de 1989 | manifestacio en 2014 okaze de la 25-a datreveno |  Li Haoxian, estro de Studenta Unio de la Urba Universitato, en 2014 alvokas la kunstudentojn gardi la memoron pri la 4-a de junio |
La nomita **Ejército Grande** (**Ejército Grande Aliado Libertador**, Granda Armeo, Alianca Liberiga Granda Armeo) estis milita armeo kiu, en 1852, estrita de la guberniestro de la Provinco Entre Ríos, Justo José de Urquiza, invadis la provincojn de Santa Fe kaj Bonaero kaj venkis super la armeo de Juan Manuel de Rosas, kiu ĝis tiam respondecis pri la eksteraj rilatoj de la Argentina Konfederacio.

Estis komponita de 24.000 homoj, la majoritato el la provincoj Entre Ríos kaj Corrientes, sed inklude 3.500 brazilanojn kaj 1.500 urugvajojn. Formis parton ankaŭ en ĝi kelkaj divisioj estritaj de oficiroj rioplataj, estontaj elstaraj gravuloj de la argentina politiko, kiaj la estontaj prezidentoj Bartolomé Mitre kaj Domingo Faustino Sarmiento. Ĝi disponis el 50 artileriajn armilojn. Trapase tra Santa Fe, aligis ankaŭ 2.000 soldatojn de tiu provinco.

Urquiza estis retirinta el Rosas la delegitaron de la eksteraj rilatoj de la provinco Entre Ríos post la nomita "Pronunciamiento de Urquiza" (insurekcia manifesti), de la 1-a de majo de 1851. Post unua interkonsento inter la registaroj de Entre Ríos, Corrientes, Urugvajo kaj la Brazila Imperio, Urquiza, kun 6.500 entrerrianoj kaj korentanoj kaj apogita de imperibrazila armeo de 20.000 homoj el la tri armeeroj, li estis farinta kampanjon kontraŭ la generalo Manuel Oribe (titole prezidanto de Urugvajo kun apogo rosista) en Urugvajo devigante lin kapitulacii kaj tiele finis la *Guerra Grande*.

En 1851 Rosas deklaris la militon al Brazilo, kio favoris la subskribon de traktato kontraŭan la 21-a de novembro de 1851 fare de la registaroj de Entre Ríos, Corrientes, Urugvajo kaj Brazilo. 

Post nuligo de la sieĝo al Montevideo, ekformiĝis la *Ejército Grande* kun la sieĝantaj rioplataj trupo, inkludante la 4.000 soldatojn bonaerajn kiuj troviĝis sieĝante la urbon kaj la preskaŭ 2.000 orientajn soldatojn, kiuj estis defendante la sieĝantan urbon. Aliĝis ankaŭ 4.000 brazilaj ekspedicianoj enŝipitaj en Colonia del Sacramento. Dum la argentina kavalerio (entreriana, rioplata kaj korentana), iris surtere el Montevideo al la unua renkontiĝejo, en Gualeguaychú, Urquiza kaj la argentin-orienta infanterio enŝipiĝis, trairante poste la riveron Urugvajo instalante ĝin poste en Gualeguaychú. Poste oni translokigis al la haveno de Punta Gorda (Diamante).
Historio
--------

**Fervoja signalaĵo en Francujo** devenas de malsamaj signalaĵoj en la multaj fervojoj en Francujo antaŭ la unuiĝo en SNCF.

La unuiĝitaj signaloj estis normitaj en 1926 fare de inĝeniero Eugène Verlant en la Verlanta Kodigo.

La signalaĵo de Verlant estis aprobita en 1930 kaj ĝia instalaĵo komencis en 1935 sur la linioj de Francujo.

Ĝeneralaĵo
----------

### Lumaj signaloj kaj meĥanikaj signaloj

Ekzistas du tipoj de signaloj: lumaj signaloj kaj meĥanikaj signaloj. La meĥanikaj signaloj ne ekzistas por ĉiuj eblaj signaloj. Por ĉiuj signaloj estas priskribitaj ĉi tie la luma signalo aŭ ambaŭ tipoj de signaloj, kiam la meĥanika signalo ekzistas.

#### Meĥanikaj signaloj

La meĥanikaj signaloj estas la pli malnova tipologio de signaloj: ili estas tabloj de taŭgaj formo kaj koloro, kiuj povas esti montritaj peprendikulare al la vojo, tiam videblaj kaj respektindaj fare de la maŝinisto aŭ povas esti montritaj paralelaj al la vojo, tiam ne videblaj kaj ne respektindaj fare de la maŝinisto.

Dum la tago la tabloj estas bone videblaj, sed ne en la nokto kaj en malbona vetero: tiam la meĥanikaj signaloj havas ankaŭ lumojn kiuj povas esti viditaj de nokto kaj en malbona vetero.

La lumoj estas la samaj de la korespondantaj lumaj signaloj.

#### Lumaj signaloj

La lumaj signaloj estas pli nova tipologio de signaloj kiuj usas nur lumojn: ili havas plurajn lumojn instalitajn en panelo.

Oni uzas lumojn de kvin koloroj: verda, flava, ruĝa, blanka kaj purpura. Ili povas havi pli da signifoj ol meĥanikaj signaloj, ĉar ankaŭ ekbrilanta lumojn estas konsentita.

Laŭ la reguloj, ili povas montri unu aŭ du signifoj, anstataŭ la sola kiun povas montri meĥanikaj signaloj.

Signaloj de aresto, avizo kaj similaj
-------------------------------------

### Specoj de protekto

La signaloj povas protekti unu punkton aŭ unu sezonon de vojo.

Oni uzas la signalojn nomatajn "kvadrojn" (en franca lingvo: "*carrés*") por protekti unu punkton, kaj oni usas la signaloin nomatajn "semaforojn" (en franca lingvo: "*sémaphores*") por protekti unu sezonon.

### Signaloj de aresto

Ĉi tiuj signaloj ekzistas por protekti unu puntkon de la vojo, ekzemple unu aŭ pliajn interŝanĝojn

* Kategorio Fervoja signalaĵo en Francujo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pri la komunumo
---------------

**Fällanden** estas komunumo en la distrikto Uster, Kantono Zuriko, Svislando. La komunumo havis 8117 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Pfaffhausen, municipo de la komunumo Fällanden
**Fällanden** situas norde de la lago Greifensee je la piedo de Adlisberg kaj la elfluo de la rivero Glatt el la lago.

Al la komunumo Fällanden apartenas krom Fällanden mem la municipoj Pfaffhausen kaj Benglen.

Najbaraj komunumoj
------------------

La najbaraj komunumoj de Fällanden estas en okcidento la urbo Zuriko, en sudo Maur, en oriento Schwerzenbach kaj en nordo Maur.

Trafiko
-------

De Fällanden oni povas per aŭtobusoj de la Zurika Trafik-Unio atingi Zurikon-Wittikon, Schwerzenbach, Dübendorf kaj Zuriko-Stettbach.

Ekonomio
--------

Fällanden havas nur modestan propran industrion kaj agrikulturon. La plej multaj loĝantoj de la komunumo laboras en Zuriko aŭ en la industria regiono de la Glattvalo. Fällanden estas tipa loĝkomunumo, en kiu diversaj ĝeneral-entreprenoj konstruis satelitajn loĝkvartalojn por homoj, kiuj laboras en Zuriko kaj deziris kun siaj familioj loĝi ekster la urbo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Fällanden datiĝas el la jaro 820 post Kristo kiel *Fenichlanda*. Dum mezepoko granda parto de la bienoj en Fällanden apartenis al la Granda Monaĥejo kaj la Virina Monaĥejo en Zuriko. La voktorajtoj ĝis 1402 apartenis al la Grafoj de Rapperswil, tiam ili falis al la voktejo Greifensee. Okaze de la Helveta Revolucio en 1798 Fällanden fariĝis parto de la distrikto Uster.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Fällanden
* Fällanden en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Fällanden en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Uster |
| --- |
| Dübendorf  •  Egg ZH  •  Fällanden  •  Greifensee  •  Maur  •  Mönchaltorf  •  Schwerzenbach  •  Uster  •  Volketswil  •  Wangen-Brüttisellen |  |

 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La eldonejo **Michael Imhof** - germane **Michael Imhof Verlag** - estas germanlingva libroeldonejo. Ĝi fondiĝis en 1996 kaj havas sian centran sidejon en Petersberg apud Fulda. La firmao mem nomas sin "eldonejo pri arto, arkitekturo, kulturo kaj vojaĝado".

Historio
--------

La eldonejon en 1996 fondis la doktoriĝinta arthistoriisto *Michael Imhof*. Ĝis la stato fine de la jaro 2012 publikiĝis pli ol 1300 libroj, kaj sekve la firmao konsidereblas unu el la gvidaj germanlingvaj eldonejoj de pri-arta nefikcia literaturo. La libroproduktado kun fokusoj arto, arkitekturo kaj kulturhistorio ampleksas kaj sciencajn verkaĵojn, interalie doktorigaj kaj habilitigaj tezoj, muzeaj kaj ekspoziciaj katalogoj, kaj fotarojn, turismajn gvidilojn pri burgoj kaj kirkoj kaj multajn pliajn regionajn produktaĵojn.

Laŭ eldonejaj informoj ĉiujare aperas proksimume 120 novaj libroprojektoj. Laŭ la stato fine de 2012 ĝi laborigas 13 dungitojn, kiuj komplete redaktas kaj enpaĝigas la librojn, dum presado kaj librobindado laŭ eldonejaj kontraktoj okazas en kunlaboraj firmaoj en diversaj partoj de Germanio.

Por plia internacia distribuo de la produktaĵoj la firmao kompreneble intense kunlaboras kun alilandaj eldonejoj kaj tial prezentiĝas en internaciaj librofoioj kiel ekzemple la frankfurta librofoiro en Germanio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* eldoneja retejo

Notoj
-----

1. ↑   firmaa memprezento en la eldoneja retejo (germane). Arkivita el la originalo je 2013-03-06. Alirita 2013-01-14.
**Ekonomia geografio** pristudas specifaĵojn de la formado de teritoriaj-ekonomiaj strukturoj de mastrumado en diversaj landoj kaj regionoj. Ĝi dividiĝas je ĝenerala, ekonomibranĉa (Geografio de Agrokulturo, Industrio, Transporto,Turismo k.c.), regiona Ekonomiaj Geografioj kaj Geografio de Monda Mastrumado.

La **ekonomia geografio** celas la komprenigon de ampleksa gamo de nuntempaj problemoj. La kombino de la **mediaj influoj** kun la spacaj en la studo de la ekonomia agado estas klopodo kontraŭ la malprogreso ĝis la geografia determinismo. Ĝi helpas konigi laŭ pli entera formo la **naturon ne determinisman de la ekonomia proceso**.

La geografoj interesiĝas ne nur pri la demando kie estas la varoj sed ankaŭ pro kial ili troviĝas tie kaj pri la naturo de la procesoj kiuj rilatas al tiu lokigo. Ekzistas diferencaj formoj difini la ekonomian geografion, sed efika formo de alproksimiĝo konsistas je konsideri tiajn demandojn kiel jenaj:

* Kiu estas la kialo de la diferencaj uzadoj de la tero?,
* Kial tiom varias la prezo de la tero?,
* Kial eblas atingi kelkajn varojn ie ajn kaj aliajn ne?,
* Kiel klariĝas la lokigo de la ekspluatejoj de la naturaj resursoj?,
* Kiel influas poluado de industriejo al medio?,
* Kial ampleksaj teritorioj estas preskaŭ senhomaj se ili havas klimaton kaj vegetalaron simila al tiuj de la loĝataj regionoj?,
* Kie kaj kiel la homoj gajnas sian vivon kaj kie kaj kiel elspezas siajn enspezojn?, ktp.

La **ekonomia geografio** konsideras la arojn de konsumantoj kaj la aron de produktejoj ene de limigita aŭ ne limigita spaco. La konsumantoj (ĉiuj) estas moveblaj, dum la produktejoj estas malmoveblaj. La konsumantoj translokiĝas por konsumi varojn kaj servojn, kvankam foje estas la produktoj kiuj translokiĝas ekde la produktejoj al la konsumonto (ĉehejma livero), sed plej ofte la produkto kaj la konsumanto moviĝas ĝis renkontiĝejo: la merkato.

* Kategorio Ekonomia geografio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 226035
* GND: 4066446-6
* LCCN: sh85054016
* BNF: 119554513
* NKC: ph114700
* BNE: XX4576263
 |
La rado kaj la drako de Brno estas hodiaŭ ekspoziciitaj en pordego de la malnova urbodomo.
La multaj ekzistantaj **legendoj pri Brno** rakontas pri interesaj momentoj de la historio de la moravia urbo Brno. La legendoj devenas ĉefe de la epoko de la tridekjara milito. La plej konataj parolas pri la **rado** kaj **krokodilo**, kiuj estas hodiaŭ ekspoziciitaj en la koridora traveturejo de la malnova urbodomo de Brno. Alia konata legendo rakontas pri la **ruza elsaviĝo de Brno** de la sieĝo de svedaj soldatoj.

La rado de Brno
---------------

Proksimume 50 kilometrojn sude de Brno troviĝas urbo Lednice, kie en majo 1638 radfaristo Georgo Birk vetis kun amikoj, ke li sukcesos dum unu tago faligi arbon, fabriki el ĝi radon por veturilo kaj alruli ĝin al Brno antaŭ la vespera fermiĝo de la urba pordego. Li sukcesis tion en lasta momento, kiam oni jam estis fermontaj la pordegon. La urbestroj poste donacis al li barelon da vino kaj lokis la radon en la koridoron de la urbodomo.

La drako de Brno
----------------

La remburitan krokodilon ricevis la urbodomo donace ĉirkaŭ la jaro 1600, sed la popolo longe kredis, ke ĝi estas drako vivinta en la rivero Svratka kaj terorinta la tutan ĉirkaŭaĵon. Ĝi ĉasadis kokinojn, brutojn, eĉ homojn. Foje venis al la urbo junulo, vaganta metia submajstro, kiu promesis likvidi la drakon. Li postulis bovan felon kaj kalkon. Per kalko li plenigis la felon kaj alportis ĝin al la bordo de la rivero. La drako eliris, formanĝis la felon kaj subakviĝis por trinki. Tiam la kalko komencis kaŭstikiĝi kaj mortigis la drakon.

Kiel Brno saviĝis de svedoj
---------------------------

Fine de la tridekjara milito la svedoj sieĝis la urbon, kiu kvar monatojn heroe rezistis. Generalo Lennart Torstenson senpacienciĝis kaj deklaris antaŭ siaj oficiroj en gastejo, ke morgaŭ la armeo faros la lastan sturmon. Se la armeo ne sukcesos ĝis la tagmezo, ĝi retiriĝos kaj foriros. La priservanta gastejestro jam lernis iomete kompreni la svedan kaj nokte per sekretaj koridoroj venis al la urbo por sciigi la informon al komandanto Raduit de Suchet. Morgaŭ la 15-an de aŭgusto 1645 okazis ĝenerala sturmo. Ĉirkaŭ la 11-a horo la situacio de la urbanoj estis malespera, sed tiam oni komencis en la preĝejo de sanktaj Petro kaj Paŭlo sonorigi tagmezon. La svedoj, supozante ke jam estas tagmezo, vere retiriĝis. Ekde tiam oni sonorigas en la preĝejo tagmezon unu horon pli frue, do je la 11-a horo antaŭtagmeza.
**Aleksej Lvoviĉ Kudrjavcev** (naskiĝis la 7-an de marto 1972) estas ruslingva poeto kaj muzikisto, gvidanto de sia muzika kolektivo "Projekto AK". Li loĝas en la urbo Brno (Ĉeĥio).

Biografio
---------

Aleksej Kudrjavcev naskiĝis la 7-an de marto 1972 en Moskvo (Rusio), komencis krei kantojn 14-jaraĝa. Li finstudis muzikan lernejon (pri gitarludo), Moskvan aviadan instituton (pri aerodinamiko).

Ekde 1991 li estas aktoro de teatro "Golos". En 1996 ekmembriĝis en la rusia Unuiĝo de literaturistoj. Li skribis kantojn por filmoj, ankaŭ havis rolon en kelkaj filmoj.

En 2002 li organizis muzikan kolektivon "Projekto AK". Lia unua muzika albumo "Trioble tri" (ruse *Трижды три*) aperis en 1995. Ekde tiam li kreis preskaŭ dek albumojn.

En 2003 li fariĝis laŭreato de la 30-a Gruŝin-festivalo. En 2010 li gajnis prizon en la festivalo "Tra Rusio kun gitaro" (Prago, Ĉeĥio). En 2012 li gajnis prizon en la festivalo "Muziko de folifalo" en Tartu (Estonio).

Ekde 2012 li estas membro de la rusia Unuiĝo de verkistoj.

En 2013 aperis lia muzikalbumo kun kantoj de Vladimir Visockij.

Projekto AK
-----------

"Projekto AK" (ruse *Проект АК*) estis organizita de Anatolij Kudrjavcev en 2002. Ĝiaj kantoj estas diverstemaj kaj diversstilaj. La grupo ofte partoprenas muzikajn festivalojn, gastas ĉe radio kaj televidkanaloj.

Projekto AK eldonis kvar albumojn kaj DVD-diskon.

Vidu ankaŭ
----------

* Aleksandr Sergejeviĉ Karpov, moskva bardo

Eksteraj ligiloj
----------------

**Ruslingve:**

* Retejo pri Aleksej Kudrjavcev kaj Projekto AK
* Paĝo ĉe VKontakte
* Biografio de Kudrjavcev
* Pri Projekto AK


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 483525
* VIAF: 22146522477732392490
* NKC: xx0203752
 |
Blick auf Neu-KairoElaera vido de Nova-Kairo
**Nova Kairo** (arabe القاهرة الجديدة, DMG *al-Qāhira al-Ǧadīda*) estas laŭplana urbo en la metropola areo de Kairo en Egiptio kun karaktero de antaŭurbo. La urbo situas ĉe la sudorienta rando de la Provinco Kairo, 25 kilometrojn de Maadi. 

Laŭ la stato de 2023 en la urbo vivis 1 500 000 loĝantoj sur areo de 500 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 3 000 loĝantoj/km². Estonte la urbo povos gastigi ĝis 5 milionoj da loĝantoj .

La projekto ne devus esti konfuzita kun la planita nova ĉefurbo de Egiptio.

Historio
--------

Nova Kairo estas unu el la novaj urboj konstruitaj en kaj ĉirkaŭ Kairo por mildigi la problemon de obstrukciĝo en la centra Kairo. Ĝi estis fondita en 2000 per dekreto de tiama prezidanto Hosni Mubarak kaj estis konstruita en la sekvaj jaroj. La teritorio de la urbo estis reprenita el la dezerto.  En la censo, (2006) la enloĝantaro estis proksimume 122,000 homoj kaj pliiĝis al proksimume 300,000 homoj en 2018. 

La 27-an de Aprilo, 2016, prezidanto Abdel Fattah el-Sisi inaŭguris la novan ĉefsidejon de la Enlanda Ministerio en Nova Kairo, kiu estis translokigita de Kairo al Nova Kairo. 

Pro la altaj nemoveblaĵoj, ĝi estas plejparte la egiptaj mezaj kaj superaj klasoj kiuj vivas en Nova Kairo. La postulo pri nemoveblaĵoj en la urbo estas tre alta ĉar la urbo havas bonegajn kaj tre modernajn infrastrukturojn kaj instalaĵojn laŭ egiptaj normoj. Tamen, estas kritikite ke la granda plimulto de egiptoj ne povas havigi loĝejon en Nova Kairo kaj tial la laŭplana enloĝantaronombro verŝajne ne estos atingita. 

La grandurbo estas hejmo de pluraj internaciaj kaj naciaj instruejoj kaj universitatoj, inkluzive de: la Amerika Universitato, la Germana Universitato kaj la Nova Kaira Akademio.

Referencoj
----------

1. ↑   Eastern Area. Alirita 2023-02-23.
2. ↑   Home - New Cairo. Alirita 2023-04-06.
3. ↑  Jack Schenker, 11 June 2011, "Desert storm",  *Guardian*.
4. ↑  "Al-Sisi inaugurates new Ministry of Interior headquarters",  *Daily News Egypt*, 27 April 2016.

Eksteraj ligiloj
----------------


* Oficiala retejo (enarkivigita)
* Nova Kairo - Aŭtoritato de novaj urbaj komunumoj (enarkivigita)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 863188
* NKC: ge1049620
 |
Ratstannenweg 21
stumbliga ŝtono por Lucy Ortlepp
**Lucy ORTLEPP**, geb. Bock (geb. *Lucy Bock* la 2-an de februaro 1883 en Neubrandenburg, mortigita la 30-an de aŭgusto 1943 en Aŭŝvico) estis germana pentristino de juda origino.

Vivo
----

Estante filino de bonstara komercisto ŝi ne rajtis orde studi; do en la aĝo de 16 jaro iris ŝi Berlinon por aliĝi al la klubo *Verein der Berliner Künstlerinnen*, rondo memorganizita de artistaj virinoj kaj ekigis privatan studon. Jam post du jaroj ŝi estis finekzamenita profesorino pri desegnado. 

Poste ŝi faris studvojaĝojn al Svisujo, Italujo kaj Anglujo. Reveninte Berlinon ŝi daŭrigis la studojn ĉe Lovis Corinth. Ŝi tre interesiĝis pri portretoj kaj aĵpentraĵo uzante krajonojn, kreton, sangvinon kaj akvarelajn kolorojn. Verŝajne Berline ekkonis ŝi la estontan bibliotekiston Paul Ortlepp. Post ties doktoriĝo en 1907 okazis la geedziĝfesto en 1908. 

Vajmare Ortlepp instruis desegnadon kaj pentradon. Okaze de la geedziĝo ŝi konvertiĝis al kristanismo. De 1933 la paron fiĝenis ade la nazioj; en 1937 Paul Ortlepp, kiu rifuzis divorcpeton, antaŭnecese estis sendita al retiriĝo. Provo ankoraŭ en printempo 1939 atingi Svisujon fiaskis. Kiam oni arestis Lucy, la edzo Paul ne estis hejme; tra Terezín ŝi deportitis al la ekstermejo de Aŭŝvico kie oni murdis ŝin.

En 1927/27 estis starigita la domo *Haus Trettner* laŭ Bauhaus-modo ĉe la adreso Ratstannenweg 21. Ĝi figuras sur la listo de la monumentprotektotaĵoj. La Ortlepp-oj aĉetis ĝin en 1930. Antaŭ ĝi oni metis pavimen stumbligan ŝtoneton.

Literaturo
----------

* Sebastian Krumbiegel k. a.: *Stolperstein Geschichten Weimar*, Eckhaus-Verlag, Weimar 2016

Notoj
-----

1. ↑  *Sir Joshua Reynolds: ein Beitrag zur Geschichte der Ästhetik des 18. Jahrhunderts in England*, Heitz, Strasburgo 1907
2. ↑  historoj malantaŭ la stumbligaj ŝtonetoj
3. ↑  biografio
4. ↑  informoj arkitekturaj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 863299
* GND: 1244345636
* VIAF: 1735163570578416620006
 |
**Aristofano de Bizanco** (greke: Ἀριστοφάνης ὁ Βυζάντιος; naskiĝis ĉirkaŭ -257; mortis ĉirkaŭ -180) estis helena filologo. Li estis diŝciplo de Eratosteno kaj Aristarko el Samotrako. Ĉirkaŭ -197 li iĝis kvina direktoro de Biblioteko de Aleksandrio.b
Liaj nur fragmente konserviĝintaj laboraĵoj temigis historion de la tekstoj, gramatikon, lingvikon, literaturhistorion kaj intonacion. En siaj gramatikaj eseoj li reklamis enkondukon de akcentstreketoj kaj interpunkcio. Per analogio li evolugis la grekan deklinacion. La akcentsignojn estis poste ĝenerale akceptitaj kaj restis en en la novgreka lingvo ĝis 1982.

Lia plej fama disĉiplo estis Aristarko de Samotrako kiu lin posteulis bibliotekestrece. Gravece lin devancis Aristarko; tamen brilis li kiel gramatikisto kaj kritikisto pro laboremo, ekvilibra juĝado kaj ĝenerala klereco. Li ege gravis por la transdono de la epopeoj de Homero (de kiuj li faris komentitan eldonon), de aĵoj de Heziodo, Alkeo, Pindaro, de tragedi- kaj komediverkistoj (aparte de Aristofano kaj Menandro) kaj de Platono.

Pri liaj verkoj
---------------

* kritikaj eldonoj de verkoj de Homero
* *Pri hetajroj en Atiko*
* ankaŭ oni konsideras, ke li enkondukis manieron de skribado de akcentoj en greka alfabeto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 506560
* GND: 118645773
* LCCN: n88104439
* VIAF: 166158790512538851030, 207145542486596640924, 739159474329627662449, 203767386, 18013064, 4684159477736727990006, 649154381055130291990, 263059561 100902718, 166158790512538851030, 207145542486596640924, 739159474329627662449, 203767386, 18013064, 4684159477736727990006, 649154381055130291990, 263059561
* ISNI: 0000000079750875, 0000000079796064
* LIBRIS: 301977
* SUDOC: 02813124X
* BNF: 12002687g
* BIBSYS: 94010551
* ICCU: CFIV080710
* BNE: XX1163120
 |
Subĉiela muzeo pri ventomuelejoj en Pirigov, Ukrainio
**Subĉiela muzeo** estas kolektaĵo de konstruaĵoj, monumentoj ks. ekspoziciitaj ne en fermita halo, sed sub libera ĉielo. Ĝi plej ofte konsistas el iamaj konstruaĵoj, rekonstruitaj sur areo de la subĉiela muzeo. Celo de la subĉiela muzeo estas prezento de iu temo, epoko. Ili ofte prezentas tipojn de iama konstruarto, vivo.

La unua subĉiela (etnografia) muzeo de la mondo estis konstruita sur insulo Djurgården de Stokholmo en 1891. Ĝia sveda nomo Skansen ofte estas sinonimo por la **subĉiela etnografia muzeo**. Ĝi disvastiĝis precipe en Skandinavio, en la iamaj socialismaj landoj por prezenti la vivkondiĉojn de la iamaj simplaj homoj.

La subĉielaj muzeoj havas la saman aŭ similan ideon, taskon: rezervo, konservado kaj rekonstruo de tipaj konstruaĵoj kaj aŭtentikaj objektoj, ties ekipaĵoj, mebloj, iloj ktp. Pro tio oni ofte malkonstruas tipajn loĝejojn regione kaj konstruas ilin en la subĉiela muzeo.

Gravaj subĉielaj muzeoj
-----------------------

* Szentendre (Hungario)
* Nyíregyháza-Sóstó (Hungario)
* Zalaegerszeg (Hungario)
* Sanok (Pollando)
* Bokrijk (Belgio)
* Muzeo de Großgmain (Aŭstrujo )

Vidu ankaŭ
----------

* Kiĵi
* serĉu: Нижняя Синячиха en ]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Subĉiela muzeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Skanseno en Stokholmo
* Ballenberg - subĉiela muzeo en Svislando
* en Ĉeĥio[*rompita ligilo*]
Ŝablono:Informkesto insulo/zorgado/Bildo mankasŜablono:Informkesto insulo/zorgado/areo mankas

**Sokotro** aŭ **Sukutra** ("Insulo de la beata", el la sanskrita) (arabe سقطرى, Suqutrā, sokotrie ساقطْري, Saqaṭri, somale *Suqadara*) estas kvarinsula arkipelago en la Hinda Oceano, ĉirkaŭ 340 km sudokcidente de bordoj de Jemeno. La teritorio de la insularo apartenas al Jemeno kaj ekde la jaro 2004 estis parto de ties provinco Hadramaut (antaŭe ĝi apartenis al la provinco Adeno). En 2013 en la arkipelago estis establita la propra provinco Sokotro.

Mapo de la Sokotra arkipelago
Situo de la insularo en Hinda Oceano

Priskribo
---------

Sokotro estas la plej granda insulo de samnoma insularo, kun areo de 3 600 km². Ĝian internon okupas la Haĝir-montaro (pinto 1 509 m), norde mallarĝa, sude pli larĝa apudborda ebenaĵo.
La insulon ĉirkaŭas sudokcidente kaj okcidente insuletoj, same apartenantaj al Jemeno (*Samha, Darsah al-Ikhvan*  kaj *Abd al Kuri*).Ili kuŝas sur koralrifo (atolo), kiu pli frue plej verŝajne estis ligita al Afriko kaj la Araba duoninsulo.
Ĝia longeco de oriento al okcidento estas ĉirkaŭ 135 km kaj de nordo al sudo 42 km.

Historio
--------

La insulon regis la regantoj de sudorienta Jemeno – krom la portugala okupa tempo de 1507–11. La britoj volis aĉeti la insulon en 1834, sensukcese. La sultano de Jemeno akceptis en la 1880-aj jaroj la britan protektoraton. La sultaneco ĉesis en 1967 kaj Sokotro iĝis parto de la sendependa Jemeno.

Loĝantaro
---------

En Sokotro loĝas fiŝkaptistoj, perlokaptistoj kaj agrikulturistoj. En la internaj areoj, nomadoj paŝtas bovojn kaj aliajn bestojn.
La insulo eksportas purigitan buteron (gi), fiŝojn kaj incenson.

Biodiverseco
------------

Sur la insulo vivas multe da endemiaj specioj.

Famaj plantoj de Sokotro estas la arbustoj, donantaj la mirhon kaj incenson; la Sokotra draceno.

Biogeografie la insulo troviĝas en la sahela-sudana ekoprovinco de la afrotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Ĝi situas en dezert-kserofitara ekoregiono : la sokotraj kserofitaroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Sokotra pasero
* Sokotra buteo
* Sokotra lingvo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikolo pri faŭno de Sokotro (ĉeĥe) kun bildoj de endemiuoloj - paĝo 22-24[*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑   *Law establishing province of Socotra Archipelago issued*. arkivita de la paĝaro de la prezidento de Jemeno Abdrabuh Mansour Hadi. Arkivita el la originalo je 2014-02-22. Alirita 2020-01-09.

* Sokotro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sokotro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Granda pagodo en Ŝjiano
Lokiĝo de Ŝjiano en Ĉinujo
**Ŝjiano** (ĉine 西安 [xi-an] Pri tiu ĉi sono aŭskulti) estas milionurbo en Ĉinio, kie estas provinca ĉefurbo de Ŝenŝjio.

* Loĝantaro:+8 milionoj.
* Areo: 94

Historio
--------

Ŝjiano (malnova skribo: Siano) estis la ĉefurbo de Ĉinio dum la tempo de la dinastioj de Zhou, Qin, Han, Sui kaj Tang. Ĝi estis unu de la finaj punktoj de la silka vojo.

En la jaro 1046 a.K. dum la dinastio Okcidenta Zhou, kiu estis la unua tutlanda reĝimo en ĉina historio, Ŝjiano estis nomita *Fenghao* (ĉine 丰镐|豐鎬), kiu estis kunigita nomo de du ĉefurboj *Fengjing* (丰京|豐京) kaj *Haojing* (镐京|鎬京) fonditaj de Reĝo Wen kaj Reĝo Wu respektive. En la komenca jaro de la dinastio Okcidenta Han (la jaro 206 a.K.), Imperiestro Liu Bang elektis Ŝjianon kiel ĉefurbon, kaj nomis ĝin *Chang'an* (长安|長安), kiu signifis "longan pacon". Ekde tiam ĝis la fina jaro de la dinastio Tang (la jaro 907), Ŝjiano sub la nomo *Chang'an* estis ĉefurbo de dektri dinastioj por pli ol 1100 jaroj. En la printempo de la jaro 1369, kiu estis la dua jaro post la fondiĝo de la dinastio Ming, generalo Xu Da de imperiestro Zhu Yuanzhang kaptis la urbon, kaj ŝanĝis ĝian nomon al *Xi'an* (西安, esperante Ŝjiano), kiu signifis "pacon en okcidento", kaj edke tiam, oni uzis la nomon ĝis nun.

Servoj
------

* Universitato Ŝjiano Jiaotong

Turismo
-------

Ŝjiano havas la faman armeon el 7 000 terakotaj militistoj en natura grandeco, el la 3-a jarcento antaŭ Kristo.Ŝj

Ankaŭ tie troviĝas aliaj ne famaj turismaj aferoj kiel urba murego, 14 km longa, kun superrigardo sur la urbo; eblas biciklado laŭ la muro kaj la budhisma granda ansero-pagodo (« Da Yan Ta »). Ekzistas sonorilo-turo kaj tamburo-turo.

Klimato
-------

La klimato de Ŝjiano estas kontinenta, iomete musono influas. La someroj estas varmegaj, la vintroj estas malvarmaj kaj sekaj. Plej ofte de aŭgusto ĝis novembro pluvas (vintre malofte neĝas) resume 550 mm. Printempe polvo- kaj sableroŝtormoj okazadas. La averaĝa temperaturo estas 14 °C, somere 27 °C, vintre proksimume frostopunkto.

Partneraj urboj
---------------

Inter la partneraj urboj estas:

* kadra Lower Hutt en Nov-Zelando
* kadra Kioto en Japanio, 1974
* kadra Edinburgo en Britio, 1985
* kadra Lahoro en Pakistano, 1992
* kadra Dnipro en Ukrainio, 1995
* kadra Katmanduo en Nepalo, 1996
* kadra Braziljo en Brazilo, 1997
* kadra Kebekurbo en Kanado, 2001
* kadra Samarkando en Uzbekio, 2013

Esperanto
---------

* Konciza historio de Esperanto en Ŝjiano
* Ĉielismo WANG Tianyi

Referencoj
----------

1. ↑   Historio de la nomo de Ŝjiano (ĉinlingva). Arkivita el la originalo je 2014-03-01. Alirita 2014-02-23.

Vidu ankaŭ
----------

* Ŝjiano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ŝjiano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Metroo de Ŝjiano
**Nim** estas ludo por du ludantoj, ĉe kiu la ludantoj laŭvice devas forpreni nombron da objektoj (ekzemple alumetoj) de kelkaj amasoj. La ludantoj laŭvice devas forpreni de unu amaso minimume unu objekton kaj maksimume la tutan amason.

En la ordinara versio la ludanto kiu forprenas la lastan objekton gajnas. Ankaŭ ekzistas la t.n. *mizero*-versio de la ludo, ĉe kiu la ludanto kiu devas forpreni la lastan objekton malgajnas. Ĉi tiu versio, kiu estas la plej kutima, aperas en la filmo *L'Année dernière à Marienbad* (Pasintjare en Marienbad) el 1961 de Alain Resnais. Ekde tiam la ludo nomiĝas *jeu de Marienbad* (ludo de Marienbad) en la franca lingvo.

Matematika solvo
----------------

La ludo (aŭ variantoj de ĝi) supozeble jam estas ludata dum jarmiloj en la Fora Oriento. Por la unua fojo ĝi estis priskribita, sub la nomo, *Nim* en 1901 de Charles L. Bouton de la Harvard-universitato, kiu ankaŭ evoluigis la kompletan teorion de la ludo. La nomo venas verŝajne de la germana vorto *nimm!* ("prenu!").

Bouton matematike pruvis ke por ĉia nombro da amasoj kaj objektoj por unu el ambaŭ ludantoj ekzistas strategio por ĉiam gajni, tiel por la ordinara kiel por la mizero-versio.

Nim nuntempe estas uzata kiel matematika ludo por ilustri la teoremon de Sprague-Grundy el la kombinatorika ludoteorio.

### Gajna strategio (ordinara versio)

Pozicio estas gajna se vi, per saĝa ludado, ĉiam povas gajni. Pozicio estas malgajna se vi, per saĝa ludado de via kontraŭulo, ĉiam malgajnas, kiun ajn movon vi faras.

Je la maniero por trovi la gajna(j)n movo(j)n se la vico estas al vi:

1. Notu la nombrojn de la objektoj en la amasoj kiel binaraj (duumaj) nombroj.
2. Metu la nombrojn unu sub la alia kiel la suba ekzemplo kaj adiciu la unuj en ĉiu kolumno.
3. Se la sumo de ĉiuj unuj en ĉiuj kolumnoj estas para, la pozicio estas gajna.
4. Ĉiam tenu la sumon en gajna pozicio (do para) post la movo de via kontraŭulo.

Se vi ekzemple havas la nombrojn da objektoj 7-5-3-1, la binaraj nombroj estas 111-101-11-1. Unu sub la alia donas:

```
111
101
 11
  1
---
224
```

Do la sumo estas 2,2,4. Ĉi tiu pozicio estas gajna.

* Kategorio Nim (ludo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 49° 41′ 17″ N 18° 40′ 48″ O﻿ / ﻿49.68806 °N, 18.68000 °O﻿ / 49.68806; 18.68000 (mapo)

**Dolní Líštná** (pole *Leszna Dolna*, germane *Nieder Lischna*) estas parto de urbo Třinec en distrikto Frýdek-Místek en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas oriente de Třinec. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 382 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 3 597 loĝantoj. Tra tiu ĉi urba parto kondukas ŝoseo II/476. En tiu ĉi troviĝas malsanulejo aj loĝdomaro Sosna, kie vivas plimlto de loĝantoj. Al pluaj lokoj apartenas Folvark, kie troviĝas uurba tombejo kun ceremonia ĉambrego, preĝejo de sankta Alberto kun paroĥo kaj pli malnova konstruareo de domoj de malpli alta kategorio, kaj plu la t. faŝistema kolonio kun siila konstruareo kiel en Folvark. Parto de Dolní Líštná, tra kie trafluas rojo Líštnice ka direkte al urba parto Horní Líštná, Kojkovice ka Osůvky, estas konstruigita per familiaj domoj.

Dolní Líštná estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,8 km².

Historio
--------

Devene memstara municipo Dolní Líštná estis al urbo Třinec alligita en la jaro 1946. En la jaro 1939 Dolní Líštná havis 2435 loĝantojn, al la silezia nacieco tiam anoncis sin 1525, al la pola nacieco 700, al la ĉeĥa 36 kaj al la germana 172 loĝantoj.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 612 |
| 1880 | 1 026 |
| 1890 | 1 319 |
| 1900 | 1 649 |
| 1910 | 1 632 |
| 1921 | 1 864 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 2 736 |
| 1950 | 2 978 |
| 1961 | 3 010 |
| 1970 | 2 330 |
| 1980 | 2 310 |
| 1991 | 5 047 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 4 888 |
| 2011 | 4 292 |
| 2021 | 3 597 |

Personecoj
----------

* Ludwik Cienciała, aktivisto de PZKO, popola rakontisto de pseŭdonomo *Maciej*.

Pluaj fotoj
-----------

* Baza lernejo KaštanováBaza lernejo Kaštanová
* PZKO Dolní LíštnáPZKO Dolní Líštná
* Hospitalo SosnaHospitalo *Sosna*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de statuta urbo Třinec |
| --- |
| Dolní Líštná ~ Guty ~ Horní Líštná ~ Kanada ~ Karpentná ~ Kojkovice ~ Konská ~ Lyžbice ~ Nebory ~ Oldřichovice ~ Osůvky ~ Staré Město ~ Tyra |

 |