| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Trapunkta hiperiko** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonoj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Malpigialoj *Malpighiales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kluziacoj *Clusiaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Hiperiko *Hypericum* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***H. perforatum*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Hypericum perforatum****L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Trapunkta hiperiko  |

 |
| v • d • r |

**Trapunkta hiperiko** aŭ **sankt-johana herbo** (*Hypericum perforatum*) estas kuracplanto, kiun laŭtradicie oni elŝiru dum la nokto de sankta-Johano festo, je la somera solstico.

Sur la rando de la vojetoj, en senkulturejoj, hiperiko trapunktata leviĝas ĝis 60 centimetroj de alteco. Plurjara planto kun rigida kaj branĉplena tigo, ĝi eligas varman kaj kvietigan odoron.

Ĝiaj maldikaj kaj longaj ovalaj folioj enhavas diafanajn punktojn, nomitaj "gasaj poŝoj", kiuj estas klare viditaj kiam oni metas la folion al la lumo.Ĝiaj orflavaj floroj montras kvin petalojn kaj multnombrajn stamenojn. Ili havas sekreciajn glandojn kiuj ruĝe koloras la fingrojn kiam oni ĉifas ilin. Ili floras supre de branĉetoj, de la malfrua printempo al frua somero. La frukto estas kapsulo kiu enhavas etajn semojn.

Kultivado
---------

Hiperiko trapunkta estas planto kiu eltenas la varmegon kaj malvarmon ĝis -15 gradoj. Ĝi prosperas en leĝeraj grundoj, malriĉaj kaj en plena suno.
Ni devas semi ĝin printempe, ĉar la semoj bezonas bonan lumon por ĝermi. Tiu planto resemiĝas aŭtune. Ĝiaj aeraj partoj malaperas vintre sed printempe ili rekreskas el la radiko.
Tradicie, oni rikoltas hiperikon la 24-an de junio je tagmezo. Fakte, oni povas rikolti ĝin ekde ĝia florado. Tranĉante la planton je 20 cm de la pinto, oni sekigas ĝin por fari infuzaĵojn aŭ tinkturojn. Ĝi devas konservi ĝian koloron kaj aromon.

Uzado en popolmedicino
----------------------

En popola medicino oni opinias, ke:

* sedativa, antidepresia, hiperiko trapunkta estas uzata en la ordinara depresio kaj vintra depresio pro sia agado sur melanino;
* ĝi ankaŭ kvietigas astmon, bronkiton kaj inflamon de la trakeo tra ĝiaj trankviligantaj proprecoj;
* kontraŭvirusa, ĝi influas herpeton, hepatiton B, gripon ...

La ago de la hiperiko trapunkta estas sentata post 15 tagoj de kuracado. La traktado daŭras dum tri monatoj kaj ne devus esti haltigita subite.

Uzaj singardoj
--------------

Hiperiko trapunkta estas fotosentiviga, do ni devus eviti elmetadon al la suno dum oni uzas tiun planton.
En interna uzo, hiperiko trapunkta havas interagojn kun multaj medikamentoj (perbuŝaj kontraŭkoncipiloj, kontraŭdeprimiloj, kontraŭkoaguliloj ...). En kazo de kuracado, serĉu konsilon de via kuracisto aŭ apotekisto.

* 
* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* 
* 
* Arkivigite je 2005-12-01 per la retarkivo Wayback Machine

* Trapunkta hiperiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Trapunkta hiperiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Trapunkta hiperiko en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)