|  |  |
| --- | --- |
|  | Ĉi tiu artikolo temas pri la deveno, uzo kaj prononco de la litero Å. Por aliaj signifoj vidu Å (apartigilo). |

Å å
parto de dana komputila klavaro
parto de sveda komputila klavaro
**Å**, minuskle **å**, aŭ ringa a, estas la 29-a kaj lasta litero de la alfabetoj dana kaj norvega, kaj la 26-a de la sveda. Ĝi nomiĝas kaj prononcatas [o]. Ekster Skandinavio la litero dum la 20-a jarcento enuziĝis en la ortografioj de la valona lingvo (dialekto) kaj de la ĉamora lingvo.

Å estas ankaŭ uzata en fremdvortoj de lingvoj kiuj evoluis sub skandinava influo, menciinde la Finna kaj la groenlanda. En finna ĝia nomo estas *ruotsalainen o* ("sveda o").

Å originas el praskandinavia litero *á*, kiu prae havis la sonon [a:], sed poste, dum la vikinga erao, fariĝis [o:]. En Islando kaj kelkaj aliaj areoj, interalie Skanio, ĝi fariĝis poste [ao] (≈ Esp. *aŭ*), kies prononco eble donis inspiron al la sveda skribmaniero *å*, iam dum Mezepoko anstataŭigante *á* sved-ortografie. La Islandanoj kontinuis skribi *á* kiel *á*, dum la Danoj kaj Norvegoj, forigante ankaŭ la *á*, *í*, *ú* ks. ekreprezentis la sonon [o:] kiel *Aa*, *aa*. Rezulte de la romantikismo kaj ties skandinavismo, kelkaj aŭtoroj danaj kaj norvegaj fine de la 19-a jarcento ekimitis la Svedojn, skribante *å* anstataŭ tiam oficiala *aa*. Tio efikegis: en 1917, ortografia reformo de la norvega oficialigis **Å**, kaj en 1948 tio okazis ankaŭ je la dana lingvo. En Danio *Aa* aŭ *aa* restas en multaj loknomoj, ekzemple *Aalborg* (aŭ: *Ålborg*), kaj kiam Skandinavoj faciligas siajn nomojn por eksterlandanoj, ili uzas duoblan *a* (kaj ne *ao*) por *å*: *Åge* > *Aage*.

Danoj havas propran nomon por tiu ĉi litero, nome *bolle-å* [bole-o] aŭ "bul-kuka Å".

* Å en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Å en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rLatina alfabeto |
| --- |
| Bazaj literoj | Aa  •  Bb  •  Cc  •  Dd  •  Ee  •  Ff  •  Gg  •  Hh  •  Ii  •  Jj  •  Kk  •  Ll  •  Mm  •  Nn  •  Oo  •  Pp  •  Qq  •  Rr  •  Ss  •  Tt  •  Uu  •  Vv  •  Ww  •  Xx  •  Yy  •  Zz |
| Diakritaj signoj | Àà  •  Áá  •  Ââ  •  Ää  •  Ãã  •  Āā  •  Ąą  •  Ăă  •  Çç  •  Ĉĉ  •  Čč  •  Ćć  •  Ðđ  •  Ďď  •  Èè  •  Éé  •  Êê  •  Ëë  •  Ęę  •  Ēē  •  Ĕĕ  •  Ėė  •  Ěě  •  Ĝĝ  •  Ğğ  •  Ġġ  •  Ģģ  •  Ĥĥ  •  Ħħ  •  Ìì  •  Íí  •  Îî  •  Ïï  •  Įį  •  Ĩĩ  •  Īī  •  Ĭĭ  •  Ĵĵ  •  Ķķ  •  Ĺĺ  •  Ļļ  •  Ľľ  •  Ŀŀ  •  Łł  •  Ññ  •  Ńń  •  Ņņ  •  Ňň  •  Òò  •  Óó  •  Ôô  •  Öö  •  Õõ  •  Őő  •  Ǫǫ  •  Ōō  •  Ŏŏ  •  Ơơ  •  Ŕŕ  •  Ŗŗ  •  Řř  •  Śś  •  Ŝŝ  •  Şş  •  Șș  •  Šš  •  Țț  •  Ťť  •  Ŧŧ  •  Ţţ  •  Țț  •  Ùù  •  Úú  •  Ûû  •  Üü  •  Ũũ  •  Ūū  •  Ŭŭ  •  Ųų  •  Ůů  •  Űű  •  Ưư  •  Ŵŵ  •  Ýý  •  Ŷŷ  •  Ÿÿ  •  Źź  •  Žž  •  Żż |
| Aldonaj literoj | Ǎǎ  •  Ȁȁ  •  Ȃȃ  •  Ææ  •  Ǽǽ  •  Ǣǣ  •  Åå  •  Ꞛꞛ  •  Ċċ  •  Ðð  •  Ǳǲǳ  •  Ǆǅǆ  •  Ɛɛ  •  Ʒʒ  •  Ǯǯ  •  Ȅȅ  •  Ȇȇ  •  Əə  •  Ȝȝ  •  Ǥǥ  •  Ǧǧ  •  Ƣƣ  •  Ƕƕ  •  Ĳĳ  •  Ǐǐ  •  Iı  •  İi  •  Ȉȉ  •  Ȋȋ  •  Ǩǩ  •  ĸ  •  Ǉǈǉ  •  LLll  •  ĿLŀl  •  Ǌǋǌ  •  Ŋŋ  •  Œœ  •  Øø  •  Ǿǿ  •  Ǒǒ  •  Ȍȍ  •  Ȏȏ  •  Ɔɔ  •  Ȣȣ  •  Ꞝꞝ  •  Ȑȑ  •  Ȓȓ  •  ſ  •  ẞß  •  Ʃʃ  •  Þþ  •  Ǔǔ  •  Ȕȕ  •  Ȗȗ  •  Ꞟꞟ  •  Ƿƿ  •  Ƶƶ |
| Se vi havas problemojn pri montrado de literoj, bonvolu legi Helpo:Unikodo. |

 |


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.