recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Municipa teritorio de Miera, nordoriente de Kantabrio.
**Miera** [MJEra] estas municipo en nordorienta Kantabrio, Hispanio, en la komarko Trasmiera.

Demografio
----------

Por areo de 33,77 km² estas 386 loĝantoj (laŭ censo de 2021). Tiuj 386 loĝantoj estas distribuitaj en jenaj loĝlokoj: Ajanedo, La Cárcoba (municipa ĉefurbol), Linto, Mirones, Mortesante kaj Solana.

Miera suferis fortan malpliiĝon en la 20-a jarcento, pro elmigrado el ruraj areoj. Fakte ĝi perdis milon da loĝantoj, nome du trionojn.

Demografia evoluo| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2007 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1.489 | 1.413 | 1.389 | 1.313 | 1.141 | 1.187 | 1.107 | 1.011 | 718 | 780 | 532 | 453 |

Fuente: INE

Historio
--------

Preĝejo de Miera.
Estas restaĵoj de Prahistorio. La plej frua mencio de tiu municipo estas de la 11-a jarcento rilate al la monaĥejo de Sankta Maria de Miera. En la 15-a jarcento la valo de la rivero Miera plue loĝiĝis kaj la lokanoj de la supra zono ekdisvolvigis paŝtistan socion por brutobredado de bovinoj tre diferenca etnografie, kun montara vaganta brutobredado ene de la zonaj limoj, kun gamo de altaĵoj de 500 metroj. El la Moderna Epoko, la kultivo de maizo alportita el Ameriko fare de la malkovrantoj, kaj de legomoj, ŝanĝis la manĝokutimaron de la lokanoj. La kultivo de la terpomoj, ankaŭ de amerika deveno, estis malfrua, kun enkonduko en la 19-a jarcento. 

La aktiveco de la Reĝa Fabriko de Artilerio de La Cavada, dediĉita al produktado de kanonoj, munició kaj elementoj por fandado por la privata industrio, okazigis forstadon kaj senarbarigon en la tuta valo de la rivero Miera por nutri la altajn fornojn, ĝis la unuaj jardekoj de la 19-a jarcento; poste okazis la enkonduko de intensiva brutobredado de bovinoj Holstein Frisa, specializita en produktado de lakto, por kio oni nuligis restaĵojn de praarbaroj; tamen restis fagarbaroj kaj kverkaroj de alta valoro por biodiverseco. En la dua duono de la 20-a jarcento alvenis butano kaj elektro, novaj konstrumaterialoj (betono, briko, kaheloj...) kaj okazis reduktado de brutobredado, kiu abandonis la plej krutajn bienojn; tio ebligis la regeneradon de arbaroj sur deklivoj de la valo kaj en kelkaj altaj areoj. 

La moderna municipo konstituiĝis en 1822.

Heredo
------

De ĝia heredo elstaras tri Havaĵoj de Kultura Intereso, nome:

* Preĝejo de Nia Sinjorino de Miera, en la kvartalo La Cárcoba, kun kategorio de monumento.
* Groto Salitre, kun rokpentraĵoj.
* Arkeologia Zono Puyo.

Aliaj interesaj lokoj estas jenaj: 

* Groto Rascaño, en Mirones.
* Akvorezervejoj Pozos de Noja.
* Industria arkeologio.

Bildoj
------

* Linto.Linto.
* Ponto ĉe Mirones.Ponto ĉe Mirones.
* Panoramo ĉe Mirones.Panoramo ĉe Mirones.
* Solana.Solana.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de municipoj de Kantabrio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 784221
* VIAF: 316432795
* BNE: XX5385408
 |
**Grafo Leó Festetics** [feŝtetiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Festetics Leó** estis hungara komponisto, teatrestro. Lia nobela antaŭnomo estis *tolnai*.

Leó Festetics  naskiĝis la 8-an de oktobro 1800 en Pécs, li mortis la 15-an de novembro 1884 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Leó Festetics frekventis eklezian lernejon en Vieno, poste li lernis en Georgikon. Inter 1825 kaj 1840 li iomete vizitis la parlamentan laboron en Pozsony, sed en la praktiko li interesiĝis pri la muziko. En 1836 li donacis parcelon kun domo al la fondota infanĝardeno en Tolna (urbo). Ekde 1843 li vivis en Veszprém (urbo). Dum la Hungara revolucio de 1848 li plene retiriĝis.

Inter 1852–1854 li estis teatrestro de Nacia Teatro. Li preferis prezentadojn de operoj kontraŭ dramoj, tial li devis abdiki. En 1864 li partoprenis en fondo de la Teatra Lernejo. Inter 1865-1880 li estis ties lernejestro, poste li pensiuliĝis.

Li havis edzinon, kiu naskis 4 gefilojn, post la vidviĝo li denove edziĝis.

Menciindaj komponaĵoj
---------------------

* ekleziaj kantoj (ankaŭ judaj ekleziaj kantoj)
* pluraj komponaĵoj por piano
* melodioj por poemoj de Sándor Petőfi kaj János Arany

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A nemzeti szinházról* (Pest, 1856, 1861) - libro kun desegnaĵoj
* *Illemtan. A szini tanoda használatára* (Pest, 1867) - grava lernolibro por estontaj aktoroj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo F, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

* Kategorio Leó Festetics en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 580763
* GND: 1052841805
* LCCN: no2011109384
* VIAF: 2454149108445168780004
* ISNI: 0000 0001 2131 3549
* BNF: 14809221s
* MBA: 254054dc-96bf-4467-90a8-f7bd0ffc8086
 |
*Oni ne devas konfuzi tiun **leĝon de Faraday pri elektrolizo** kun la **leĝo de Lenz-Faraday** pri magneta fluo*
Kiam oni pasas elektran kurenton tra iu interfaco metalo/elektrolito, okazas kemiaj reakcioj de oksidiĝo aŭ reduktiĝo, en kiuj la metalo povas aŭ ne partopreni. Ekzemple, kiam la pozitiva elektra kurento pasas tra iu interfaco de metala arĝenta elektrolito mergita en solvaĵo de arĝenta salo, elektronoj fluas tra la interfaco kontraŭdirekte al la kurento kaj samtempe jonoj de arĝento fluas direkte al la interno de la solvaĵo, okazigante la jenan reakcion:

Ag > Ag(+) + e(-) [1]

Ekzistas aliaj eblecoj. Tio estas la situacio de elektrodo, kiu ne partoprenas de la reakcio. Ekzemple, en plateno aŭ karbono mergitaj en ferikaj jonoj, okazas la jena reakcio:

Fe(3+) > Fe (2+) + e(-)

La konkludo de tiuj prezentitaj ekzemploj povas esti resumita jene: "*la kurenta fluo de metala al elektrolita konduktilo, aŭ inverse, estas ĉiam akompanata de iu elektrokemia reakcio*". Tiu estas la ĝenerala formo de la Leĝo de Faraday.

Kvantece, Michael Faraday ankaŭ proponas sian leĝon jene: "*la magnitudo de la kemia efiko, en kemiaj ekvivalentoj, estas tiom ĉe la metala surfaco, kiom ĉe la elektrolita solvaĵo kaj estas determinata de la trapasanta elektrokvanto*". Pli eksplicite, oni povas diri, ke unu ekvivalento da elektronoj fluantaj tra la interfaco egalas al gramo-ekvivalento de la speco envolvita dum la elektrolita proceso de oksidado aŭ reduktado. La koresponda ŝargo al tiu ekvivalento da elektronoj estas tradicie konata per la nomo de la aŭtoro de la leĝo (Faraday) kaj korespondas matematike al:

{\displaystyle F=Ne\ ,}

kie "F" estas la Konstanto de Faraday, "N" estas la Nombro de Avogadro kaj "e" estas la ŝargo de la elektrono. Anstataŭigante la "N" kaj "e", oni facile alvenas al la valoro {\displaystyle F\simeq 96500\ C} (Kulomboj).

Do, dum elektrolizo, kiam la kurento estas tenata konstanta, la maso de la envolvita materialo en ĉiuj elektrolitaj procesoj povas esti kalkulata de la jena ekvacio:

{\displaystyle m=Eq.I.t/F\ ,}
kie "I" estas la cirkulanta elektra kurento, dum la tempo "t";

oni do ankaŭ skribas tiun leĝon per la trapasanta elektrokvanto {\displaystyle Q=I.t}:

{\displaystyle m=Eq.Q/F\ .}

"Eq" estas la gramo-ekvivalento de la speco envolvita dum elektrolita proceso:

{\displaystyle Eq=M/n\ ,}
kie "M" estas la molara maso, kaj "n" estas la nombro da elektronoj envolvitaj dum la elektrokemia reakcio.

Michael Faraday kompletigis sian leĝon sekve: "*la maso de la rezulta apartigita elemento ankaŭ estas proporcia al la atoma maso de la elemento dividita de taŭga entjero.*"

Vidu ankaŭ
----------

* Elektrolizo
* Konstanto de Faraday
* Michael Faraday
**León** estas komunumo en la meksika subŝtato Guanajuato. La ĉefurbo de la komunumo estas León de los Aldama.

Placo en León
Vojo en León
Preĝejo en la ĉefplaco de León

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1278087 enloĝantojn. El tiuj estas 622226 viroj kaj 655861 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1219,67 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1800 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 697.6 milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 21° 7′ norda latitudo kaj 101° 41′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 987083 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 2425 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,25 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

721760 enloĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 665484 alfabetoj kaj 55556 analfabetoj. Do 7,7% de la enloĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo
* triumfa arko de herooj

Ĝemelurboj
----------

* Meksiko Tijuana, Meksiko
* Usono San Diego, Usono
* Usono Laredo, Usono
* Usono Irving, Usono
* Usono Lubbock, Usono
* Usono Las Vegas, Usono
* Usono Los Angeles, Usono
* Hispanio Cangas de Onis, Hispanio
* Hispanio Leono (Hispanio), Hispanio
* Kubo Havano, Kubo
* Italio Fermo, Italio
* Kolombio Bogoto, Kolombio
* Ĉina Popola Respubliko Suĵou, Ĉinio
* Brazilo Novo Hamburgo, Brazilo
* Nikaragvo León (Nikaragvo), Nikaragvo

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de milionurboj

Eksteraj ligiloj
----------------

* León (Guanajuato) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio León (Guanajuato) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2011-05-18 per la retarkivo Wayback Machine

Fontoj: Statistikoj de la INEGI


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 260655
* GND: 4457911-1
* LCCN: n85136055
* VIAF: 145481743
 |
La **Junulara Renkontiĝo de Nordoriento**, aǔ JRN, estas renkontiĝo, kiu okazas en nordorienta parto de Brazilo. Ĝis nun ĝi okazis trifoje. La celo de la renkontiĝo estas kunigi junulon de nordorienta parto de la lando.

Historio
--------

La unua **JRN** okazis en Natalo-RN kie ĉeestis 18 homoj en 2009, la dua okazis en Kaǔkajo-CE, kie ĉeestis 17 homoj en 2010, la tria okazis en Pocinhos-PB kie ĉeestis 15 homoj en 2012. En 2013 kaj 2014 ne okazis JRN i.a. pro aliaj aranĝoj, kiuj okazis en la nordorienta parto de Brazilo, inter ili IJK 2014. En 2016, ĝi denove okazis en Barra de São Miguel - AL, kie ĉeestis 14 homoj.



|  |  |
| --- | --- |
|  Ĝermeto | Ĉi tiu artikolo estas **ĝermeto**, artikolo kiu ne atingas la minimuman nivelon de ĝermo. Ĝermo enhavu almenaŭ tri plenajn frazojn kaj unu internan ligilon.

---

Se vi volas, vi povas plibonigi la artikolon. Aliokaze, se ne plibonigita, oni povos forigi ĝin. |

 

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Leó Valentin Pantocsek** [pantoĉek], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pantocsek Leó Valentin** estis hungaria vitroartisto, fotisto. Lia familia nomvarianto estis *Pantotsek* [pantoĉek].

Leó Valentin Pantocsek naskiĝis la 24-an de julio 1812 en Kielce (Varsovia Duklando, nuntempe en Pollando), li mortis la 11-an de septembro 1893 en Zlatnó (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa vilaĝparto en Vaľkovňa en Slovakio).

Biografio
---------

Leó Valentin Pantocsek komence estis edukita de József Pantocsek, poste li akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1843, sed li neniam estis kuracisto. Estis li la unua, kiu enkondukis la dagerotipion en Hungarlando (1840-aj jaroj), poste li estis pioniro de la hungara fotografio en la 1850-aj jaroj. Li okupiĝis ankaŭ pri vitroj. En 1849 li inventis tian vitraĵon, el kio li produktis vitromonojn. Tio ricevis oran medalon en ekspozicio en Parizo en 1855, poste en mondekspozicio en 1867 en la sama urbo. Lia alia invento estis la ĉielarka vitro. Li havis sukcesojn por blankaj kaj koloraj vitroj, ankaŭ speguloj. Li ne postlasis dokumentojn pri la inventoj, tial ili ne disetendiĝis.

Lia kontribuo
-------------

* *Aquae miuerales Alsó-Sebeniensis* (1843)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo P, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 696444
* GND: 1025022335
* VIAF: 255693281
* ISNI: 0000 0003 7834 7015
 |
**Leó Popper,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Popper Leó** estis hungara pentristo, arthistoriisto.

Leó Popper  naskiĝis la 11-an de novembro 1886 en Budapeŝto, li mortis la 22-an de oktobro 1911 en Görbersdorf Silezio (nuntempa Sokołowsko en Pollando).

Biografio
---------

Leó Popper devenis el ĉeĥe-juda familio. Li abiturientis en sia naskiĝurbo en 1905, poste li studis violonadon en Muzikakademio de Budapeŝto kaj pentradon en la Belarta Altlernejo. Li frue konatiĝis kun György Lukács, kiu ĝismorte estis amiko, ili konstante korespondadis pri artoj. En somero de 1906 Popper lernis en Artistkolonio (Nagybánya), baldaŭ en Parizo, poste li studvojaĝis al Italio. Iom poste lia pulmo malsaniĝis, li vivis eksterlande en sanatorio, kie li kontribuis pri artoj.

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* portreto pri Mici Lukács
* Elfordított tekintetû nôi akt
* Női hátakt

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Dialógus a művészetről* (1906)
* *Peter Brueghel der Ältere* (1910, lia ĉefverko)

Fontoj
------

* longa hungarlingva aprezo kun bildoj
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-07-29 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 615468
* GND: 119189682
* LCCN: n84094199
* VIAF: 13112386
* ISNI: 0000 0000 8358 2923
* BNF: 16217404q
 |
Ricinoleo
Bildo de la ricino, laŭ Koehler (1887)
**Ricinoleo** estas planta oleo kiu estas uzata por diversaj aplikoj. En anglosaksaj landoj la oleo estas havebla sub la nomo **Castor oil**.

Konsisto
--------

Ricinoleo estas farita el la fruktoj de la ricino (*Ricinus communis*). La oleo estas produktata per platigado kaj elpremado de la fruktoj. Ĝi konsistas el trigliceridoj de kiuj la grasacidoĉenoj por proksimume 90% devenas el ricinoleata acido. La pulpo kiu restas estas tre venena por homoj kaj bestoj. La celata veneno nomiĝas en pura formo ricinino.

Aplikoj
-------

Ricinoleo estas aplikata dum la produktado de kelkaj lubrikiloj, hidraŭlikaj kaj bremsolikvaĵoj, farbo, inko, malvarmrezistaj plastoj, nilono, polurvakso, sapo, banoleo, kaj parfumo. Ricinoleo ankaŭ estas uzata por harfiksado.

Medicine ĝi povas esti aplikata en la formo de volvaĵoj, gutetoj kaj pli grandaj perbuŝaj dozoj. Kiel laksigilo ĝi estas libere aĉetebla en drogistejoj. Ĝi stimulus la digestan sistemon kaj la fekadon. Jam delonge ricinoleo estas uzata por instigi la akuŝon de fingravedaj virinoj.

* Kategorio Ricinoleo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Junulino kun perla orelringo* (1665)
***Junulino kun perla orelringo*** (nederlande *Meisje met de parel*) (1665) estas pentraĵo de nederlanda pentristo Johannes Vermeer; oleaĵo sur kanvaso, 46.5 x 40 cm; Hago, Mauritshuis.

Kromnomita la "La Gioconda de Nordo", la portreto de tiu nekonatulino fariĝis la emblemo de pentrarto de Vermeer. Tiu etformata verko koncentras ĉiujn karaterizaĵojn de lia laboro: precizeco de streko, freŝeco de flavoj kaj bluoj, lumo bananta la tutan pentraĵon. Elstaranta sur malluma fono, tiu junulino rigardas nin kaj kaptas nian rigardon kiel la perlo kiu brilas en ŝia orelo. Oni ne scias kiajn emociojn respegulas ŝiaj pupiloj...

Vidu ankaŭ
----------

* Johannes Vermeer
* Girl with a Pearl Earring (filmo)
* Panoramo de Delft
* Muzeo Mauritshuis

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Junulino kun perla orelringo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Junulino kun perla orelringo Arkivigite je 2009-01-22 per la retarkivo Wayback Machine en la retejo de Mauritshuis
* Jutuba filmeto 'Meisje met de parel'

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 347654
* GND: 4388184-1
* LCCN: no2003027768
* VIAF: 174026082
* BNF: 12548725b
 |
**Morón de Almazán** [moRON dealmaZAN] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la sudokcidento de la provinco Sorio kaj komarko *Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco.

Geografio
---------

*Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco Sorio.
Loko de Morón de Almazán en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 62,06 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 191 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 800 loĝantojn el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 49 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi enhavas la loĝlokojn Morón de Almazán kaj Señuela.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado en la 12-a jarcento. En la 13-a jarcento la fortikaĵo ludis gravan rolon en la limaj bataloj inter Kastilio kaj Aragono. En la 14-a jarcento la urbo pasis tra manoj de diversaj nobeloj.

Estis fervoja stacio inter 1895 kaj 1985.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la placo kun la preĝejo kun mirinda platereska turo kaj la palaco de Mendoza, la pilorio kaj la Provinca Muzeo de la Popola Vestaĵaro.

Bildoj
------

* Pilorio kaj platereska turo.Pilorio kaj platereska turo.
* Palaco de Mendoza.Palaco de Mendoza.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rRegiono de Almazán |
| --- |
| Adradas• Alentisque• Almazán• Arenillas• Barca• Barcones• Berlanga de Duero• Borjabad• Caltojar• Centenera de Andaluz• Coscurita• Escobosa de Almazán• Frechilla de Almazán• La Riba de Escalote• Maján• Matamala de Almazán• Momblona• Morón de Almazán• Nepas• Nolay• Rello• Soliedra• Taroda• Velamazán• Velilla de los Ajos• Viana de Duero |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 350973
* VIAF: 316733551
 |
*Ĉi tie estas islanda nomo. Plejmulto de islandanoj ne havas familiajn nomojn. La lasta nomo de ĉi tiu persono estas patronomo. Mencii lin oni povas sub lia persona nomo Árni.*

**Árni Böðvarsson** (naskiĝis la 15-an de majo 1924, mortis la 1-an de septembro 1992 en Rejkjaviko, Islando) estis islanda esperantisto, elstara filologo pri la islanda lingvo kaj redaktoro de ties norma vortaro. Li estis membro de UEA dum pluraj jardekoj kaj fakdelegito pri lingvistiko. Li kunfondis la Esperanto-societon Aŭroro en Rejkjaviko kaj agis kiel sekretario de la Islanda Esperanto-Asocio.

Li editoris Islandan-Esperantan Vortaron (1965) de B. B. Skatfell kaj verkis en Esperanto informan broŝuron pri la gramatiko de la islanda lingvo. Li estis membro de la LKK por la 62-a UK en Rejkjaviko (1977) kaj dum multaj jaroj ano de la komisiono de la Belartaj Konkursoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 21966
* GND: 1038690293
* LCCN: n85356419
* VIAF: 64071378
* ISNI: 0000 0001 0908 9222
* LIBRIS: 175449
* SUDOC: 03186810X
* BNF: 12300305h
* NLA: 35337064
* BIBSYS: 14000223
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Distrikto Pilisvörösvár** [piliŝvoroŝvAr] (hungare *Pilisvörösvári járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest. Ĝi situas apud Budapeŝto en Pilis en la okcidenta parto de la departemento (en la norda parto de Hungariio).

Distrikto Pilisvörösvár en Hungario
La distrikta ĉefurbo estas Pilisvörösvár, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo kaj grandvilaĝo, la ceteraj 6 komunumoj estas vilaĝoj.

La areo estas 130,81 km², kie loĝas 52 466 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturoj, kaj bredadoj, krome multaj laboras en Budapeŝto.

Historio
--------

Tiu distrikto neniam funkciis en la historio, la komunumoj apartenis al Distrikto Buda. Ĝi estis establita en 2013.

Komunumoj
---------

* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Pilisvörösvár**
* alia urbo: Piliscsaba
* grandvilaĝo: Solymár
* vilaĝoj:
	+ Pilisborosjenő
	+ Pilisjászfalu, kiu administras ankaŭ vilaĝon Tinnye
	+ Pilisszántó
	+ Pilisszentiván
	+ Üröm

Fontoj
------

* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio
La **kolama lingvo** (ankaŭ alilingve konata sub ***kolami***, *kolamboli*, *kolamy*, *kolmi*, *kulme*) apartenas al la dravida lingvaro, parolata de proksimume 122 000 indiĝenoj en Barato en 2001, precipe en la subŝtatoj Madja Pradeŝo kaj Maharaŝtro en Barato. 

Ekzistas pluraj variantoj sed la parolantoj nur parte interkompreniĝas. La leksiko inter ekzemple la nord-okcidenta kaj sud-orienta variantoj varias inter 61 al 68 elcento.

Bibliografio
------------

(en) Murray Barnson Emeneau, *Kolami : A Dravidian Language*, Annamalai University, 1961, 302 p

Vidu ankaŭ
----------

Fareed Syed Abdul Salam

Ekstera ligilo
--------------

(en) Lingvodosiero de la nordokcidenta kolama varianto en la lingva informtenejo de *Ethnologue.*

Noto kaj referencoj
-------------------

Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la artikolo *Kolami du Nord-Ouest* en la franclingva vikipedio, prilabora historio.

1. ↑  (en) Lingvodosiero de la nordokcidenta kolama varianto en la lingva informtenejo de *Ethnologue.*
**Áron Balázs** [balAĵ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balázs Áron** estas serbia hungara aktoro, altlerneja instruisto.

Áron Balázs naskiĝis la 30-an de marto 1977 en Muri AG.

Biografio
---------

Áron Balázs naskiĝis en Svislando en hungara familio, sed li estis edukita en Bajmok (Vojvodino, Serbio), kie li apartenis al la hungara minoritato. Li maturiĝis en mezlernejo en Subotica, poste li akiris aktoran diplomon en Teatroarta Akademio en Novi Sad en 2004. Jam en 1998 li akiris aktoran statuson en Teatro Novi Sad. Ekde 2005 li estas ankaŭ asistanto en la akademio. Baldaŭe li havis rolojn ankaŭ en Hungario. Li ricevis kelkajn premiojn (precipe hungarajn).

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Edmond Rostand: Cyrano de Bergerac - titolrolo
* Ernő Szép: *Lila ákác* - Pali
* Anton Ĉeĥov: La Mevo - Trigorin
* Molière: La Mizantropo - Alceste I
* Henrik Ibsen: *Rosmersholm* - Johannes Rosmer

Liaj filmaj roloj
-----------------

* Aleksandar Davić: Žurka - Ferenc
* Ferenc Lavro: Dokumentarista - Alex

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2021-06-08 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 727968
 |
**Viktor Varga,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Varga Viktor** estas hungara aktoro, reĝisoro, instruisto.

Viktor Varga naskiĝis la 2-an de oktobro 1978 en Dunajská Streda (Ĉeĥoslovakio, poste Slovakio).

Biografio
---------

Viktor Varga apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio, respektive en Slovakio. Li frekventis bazlernejon en Topoľníky, poste li maturiĝis en mezlernejo en Hurbanovo en 1997, pli poste li estis aktoro en teatro de Tatabánya ĝis 2001, sed en tiu periodo li studis en Katolika Altlernejo Vilmos Apor, ankaŭ en aktorlernejo en Tatabánya. En 2001 li estis ĉefredaktoro de nove fondita revuo, inter 2002-2008 li estis aktoro de Nacia Teatro (Győr). Intertempe li estis fondinta membro de slovaka teatro en Szarvas (2005) kaj instruisto en aktorlernejo en Győr (2006). Li akiris reĝisoran diplomon en Teatroarta Universitato de Bratislavo en 2014. Li ricevis slovakan kaj hungarajn premiojn inter 1997-2021. Li parolas krom la hungara slovake, ĉeĥe, angle, kroate.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* William Shakespeare:
	+ Reĝo Lear - oficiro
	+ Romeo kaj Julieta - Paris; Baltazár
* Molière:
	+ Tartufo - titolrolo
	+ L' Avarulo - Keszegh
* Sofoklo: Antigona - knabo
* Friedrich Schiller: La Rabistoj - Roller
* Ferenc Molnár: *Egy, kettő, három...* - vendisto
* Zsigmond Móricz: *Rokonok* - Imrike
* Mihály Vörösmarty: *Csongor és Tünde* - Kurahh

Liaj reĝisoraĵoj (elekto)
-------------------------

* Katarína Želinská: *Bohéma*
* Zoltán Belinszki: *Csodaszarvas*
* Jenő Huszka: *Lili bárónő*
* Miklós Fenyő: *Hotel Menthol*

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Olivér Szőke

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746512
 |



* Portalo pri Biografio
**August Ferdinand BERNHARDI** (naskiĝinta la 24-an de junio 1769 en Berlino, mortinta la 1-an de junio 1820 samloke) estis germana lingvisto kaj verkisto. Filo lia estis la historiisto kaj diplomato Theodor von Bernhardi.

Vivo
----

Studinte en Halle (Saale) ĉe Wolf li iĝis en 1791 instruisto ĉe Friedrichswerder-gimnazio en Berlino kie li en la jaro 1888-a eklernejestris. En 1820, mallonge antaŭ iĝis ĉefo de la Frederiko-Vilhelmo-gimnazio berlina. En 1799 li edziĝis al Sophie, fratino de Ludwig Tieck de kiu estis divorco en 1805.

Verkoj
------

Inter liaj skribitaĵoj menciindas: »Vollständige lateinische Grammatik« (Berlino 1795–97); »Vollständige griechische Grammatik« (Berlino 1797); »Sprachlehre« (Berlino 1801–1803) kaj »Anfangsgründe der Sprachwissenschaft« (Berlino 1805); la du lastaj menciitaj verkoj ja gravis por lingvistiko.

Tamen Bernhardi plej famiĝis per siaj rilatoj al gravuloj al la romantikisma skolo. Pro tio konatas liaj teatraj kritikaĵoj ktp. ĉefe »Bambocciaden« (Berlino 1797 ĝis 1800), satiraj humuraĵoj pri al vivo socia-literatura en Berlino. El la postlasitaĵoj de la geedzparo Bernhardi la filo Wilhelm Bernhardi (ĵurnalisto kaj teatrokritikisto siatempe konata) eldonis rakontojn kelkajn sub la titolo »Reliquien« (Altenburg 1847).

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 2. Leipzig 1905, p. 718 (tie ĉi interrete)

* Kategorio August Ferdinand Bernhardi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 706634
* GND: 118656449
* LCCN: no2002031727
* VIAF: 120731339
* ISNI: 0000 0001 1780 8303
* SUDOC: 033061114
* BNF: 123965688
 |
La **Blanka terhundo de West Highland** estas raso de hundo, kiu havas blankajn, densajn, ondetajn "duoblajn" mantelojn kiuj estas veterrezistaj en origino. Kun grandeco de ĝis 28 cm, ili povas atingi pezon de 8 ĝis 10 kg. La vosto devas esti 13 ĝis 15 cm longa kaj stari vertikale. La oreloj estas malgrandaj, vertikalaj, ne tro malproksimaj unuj de aliaj.

Tiuj hundoj estis origine breditaj por ĉasado en la Altebenaĵoj. Ilia blanka felo faciligis ilin ekvidi inter rokoj kaj arbustaroj. Krome, la blanka terhundo de West Highland estis hardita, rezistema terhundo kiu ne timis renkonti vulpojn kaj melojn. De ilia skota patrujo, la raso kutimas al severa vetero, kaj la hundoj povas havi problemojn en la somera varmo.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de hundrasoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Blanka terhundo de West Highland en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Blanka terhundo de West Highland en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* FCI-Standard N°85 West Highland White Terrier


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806707
* NKC: ph118206
 |
Unu el la du primaraj speguloj de la teleskopo LBT
En astronomio, la **primara spegulo** estas la ĉefa spegulo de teleskopo. Ĝi koncentras la lumradiojn al la sekundara spegulo, kiu resendas tiujn radiojn al la fokuso. Kiam la diametro de teleskopo estas donita, ĝi estas la diametro de ĉi tiu spegulo.

Historio
--------

En 1668, Isaac Newton kreis la unuan spegulteleskopon uzante 3.3 cm poluritan metalan primaran spegulon. Poste, ĝis la unua duono de la 19-a jarcento, la primaraj speguloj de teleskopoj estis konstruitaj uzante diskojn el polurita reflekta metalo en parabola aŭ sfera formo, ĝenerale farita el alojo de kupro kaj stano.

En 1895, la primara spegulo de la Crossley Teleskopo estis konstruita el disko el vitro kovrita per reflekta arĝenta surfaco. La sama principo estas uzata dum la fabrikado de la teleskopo de la Observatorio de la Monto Palomar, sed ĉi-foje per deponado de tavolo de aluminio sur la vakua vitro. La procezo nomiĝas aluminiado.

Ecoj
----

Solidaj primaraj speguloj devas apogi sian propran pezon sen misformiĝi sub gravito, kio limigas la maksimuman grandecon por unupeca primara spegulo.

La aparta spegula konfiguracio estas uzata por eviti tiun grandecan limon truditan de ununuraj speguloj. Ekzemple, la giganta Teleskopo Magellan konsistas el 7 primaraj speguloj de 8,4 m. Ĝia objektivo do estos ekvivalenta al ununura spegulo de 24.5 m.

Referencoj
----------

1. ↑  Maggie McKee, « Giant telescope in race to become world's largest », *New Scientist*,‎ 4-a de oktobro 2007 ( legi rete (arkivo), konsultita la 17-an de marto 2009)
blanka sinapo
**Blanka sinapo** (*Sinapis alba* L. sinonime *Brassica alba* L.) apartenas al planta familio brasikacoj (*Brassicaceae*) kaj ties grajnoj estas uzataj kiel spicaĵa bazmaterialo por mustardo. La epiteto "blanka" aludas je la blankaj grajnoj.

Priskribo
---------

La unujara herboplanto povas kreski ĝis alto de 120 cm. Sur ties randaj, disbranĉiĝantaj tigoj sidas la dentaj, malglate vilaj, entranĉitaj folioj. La planto floras en junio-julio en Mez-Eŭropo, havas multajn flavajn florojn (el kvar petaloj) en loza grapolo.

La frukto estas 3–4 mm dika guŝo, kiu estas pajloflava, vila ĉe maturiĝo, ĝibaĵa ĉe grajnoj. Unu guŝo entenas 3-6 hel-flavajn grajnojn. La milgrajna maso estas 4-5 gr. La maturiĝintaj grajnoj enhavas proteinon, 30% da grasa oleo kaj de 2 ĝis 2,5% da glikozido sinalbino.

Uzo
---

Oni ĝenerale konas ĝin pro ties uzo por produktado de mustardo. La verdaj plantoj estas uzeblaj antaŭ la florado kiel furaĝo por bestoj. Kiel rapidkreska planto, oni uzas ĝin kiel verdan sterkon por la grundo. La disbranĉiĝantaj radikoj de la sinapo postlasa iomete lozan grundon.

Kultivado
---------

La blanka sinapo ŝatas la sunajn ĝis duonombrajn lokojn; plej bone kreskas sur humusaj, kalkaj grundoj. Oni povas semi ĝin de marto ĝis majo, je distanco de 10–20 cm, en humidan grundon. Tiukaze oni povas rikolti la grajnojn en julio-aŭgusto.

### Damaĝantoj kaj malsanoj

Damaĝantoj estas la grunda pulo (terpulo), kaj la blanka muŝo (blankomuŝo), planta malsano estas tigoputriĝo.

* Blanka sinapo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Blanka sinapo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Blanka sinapo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
**Magyar Népi Szövetség**- kun litervorto MNSZ (Hungara Popolligo) aŭ Romániai Magyar Népi Szövetség estis la demokratia organizo de rumania hungararo en jaroj 1944-53. Ĝi estiĝis en Braŝovo okaze de la landa konferenco okazigita la 16-an de oktobro 1944 de la MADOSZ.

Unua Kongreso
-------------

En ĝia 1-a Kongreso en majo 1945 en Kluĵo oni elektis prezidanto Gyárfás Kurkó. En ĝia rezolucio titolita *Nemzeti kívánságok* (Naciaj deziroj) oni rapidigis la estigon de la kompleta hungara lernejretaro, la elvolvigon de hungaraj fakuloj en la registaron.

Dua Kongreso
------------

La 2-an Kongreson la 3-5 de junio 1946 en Székelyudvarhely oni akceptis leĝprojekton nacian en prezentado de János Demeter.

Preso de la Ligo
----------------

*Világosság* en Kluĵo, *Egyenlőség* en Satu Mare, *Magyar Nép* en Oradea, *Népújság* en Târgu Mureş, *Romániai Magyar Szó*, *Szabad Szó* en Târgu Mureş, *Szabadság* en Odorheiu Secuiesc, *Falvak Dolgozó Népe*.

Rezultoj
--------

Per duonmiliono voĉdonoj 29 MNSZ-deputitoj eniĝis en rumana parlamento, inter ili Sándor Kacsó kaj Károly Kós. Fare de ĝia agado estiĝis en Kluĵo la Bolyai Tudományegyetem, la Kolozsvári Állami Magyar Opera kaj aliaj teatroj en Târgu Mureş, Sfântu Gheorghe, Timişoara, Oradea. En Kluĵo komenciĝis la teknika kaj agrikultura instruado en hungara lingvo. Eknaskiĝis la Magyar Művészeti Intézet, la radioelsendoj en hungara lingvo. En Târgu Mureş fariĝis memstara instituto la Marosvásrhelyi Orvosi és Gyógyszerészeti Intézet (OGYI).

Procesoj kontraŭ la gvidantoj
-----------------------------

Sed baldaŭ komenciĝis la atakoj kontraŭ la hungaraj gvidantoj. Je falsaj akuzoj oni arestis kaj kondamnis Kurkó Gyárfás, Balogh Edgár, Csőgör Lajos, Demeter János, Jordáky Lajos kaj restigis en prizono sen kondamno Méliusz József. La organizo ĉesis en 1953.

Bibliografio
------------

* Töttössy Magdolna: *A Magyar Népi Szövetség története 1944–1953*. Csíkszereda, 2005.

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon
Monumento pri la Batalo de Näfels
La **Batalo de Näfels** okazis la 9-an de aprilo 1388 inter la Svisa Ĵurkomunumo kaj la Habsburgoj. Ĝi estis la lasta el la tri decidaj batoloj de la milito inter la Habsburgoj kaj la Svisa Ĵurkomunumo.

Antaŭhistorio
-------------

Kelkajn semajnojn post la Batalo de Sempach trupoj de la Svisa Ĵurkomunumo atakis la habsburgan urbeton Weesen ĉe Valenlago, konkeris kaj okupis ĝin. Samtempe la Glarusanoj ribelis kontraŭ la Habsburgoj, detruis la Kastelon Windegg kaj poste kunvokis Landkomunumon, dum kiu ili deklaris la 11-an de marto 1387 sian propran landan leĝaron. Tiu deklaro signifis la faktan sendependiĝon de la habsburga regno.

Tion la Habsburgoj ne volis toleri kaj atakis en februaro 1388 la urbon Weesen. Dum la nokto habsburgemaj civitanoj enlasis habsburgajn soldatojn en la urbon, kiuj dumdorme surprizis la okupantojn de la Svisa Ĵurkomunumo kaj mortigis ilin dum la *Murdonokto de Weesen*.

La batalo
---------

La armeo habsburga, kunigita en Weesen, kiu konsistis el 600 rajdistoj kaj proksimume 6000 piedsoldatoj tiam invadis la Linth-Valon kaj trapasis la 9-an de aprilo 1388 la glarusan defendolinion konsistante el 300 soldatoj. La Habsburgoj nun rabante invadis la valon, rabatakis la vilaĝojn Näfels, Mollis, Netstal kaj Glaruson. Malgrau neĝo 600-soldata trupo konsistanta el Glarusanoj, Ŝvicanoj kaj Urianoj alkuris trans la Pragel-Pasejo kaj kolektiĝis malantaŭ Näfels sur la monteto *Rautiberg*. Kiam la rabantaj Habsburgoj malkovris tiun trupon, ili interrompis sian rabadon, ordigis sin kaj atakis la ĵurkomunumanojn. Profitante de la terena avantaĝo la ĵurkomunumanoj povis ĵeti rokerojn kaj ŝtonegojn sur la rajdistojn venante de malsupre kaj fuĝigi ilin al marĉo apud Wesen, kie multaj Habsburgoj dronis pro la pezaj kirasoj.

Sekvoj
------

Post tiu batalo la Habsburgoj kaj la Svisa Ĵurkomunumo interkonsentis pri paco, kiu estis fiksita unue al 6 jaroj kaj poste en la jaro 1394 longigita je pliaj 20 jaroj. La Habsburgoj rezignis pri ĉiuj siaj privilegioj pri la ok malnovaj lokoj de la Svisa Ĵurkomunumo kaj tiel perdis sian kontrolon pri la alpaj montpasejoj.

La unua ĵaŭdo de aprilo ek de tiam estas kantona festotago en Glaruso kaj okazas la *Pilgrimado al Näfels* (germane *Näfelser Fahrt*), dum kiu multnombraj loĝantoj piede pilgrimas al Näfels kaj tie rememoras la batalon. Dum la lastaj jaroj regule dekstrulaj aktivistoj misuzis tiun eventon por manifestacioj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* La Batalo de Näfels en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Batalo de Näfels en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gravelbourg** estas malgranda multkultura urbeto en la sud-centra Saskaĉevano, Kanado. Ĝi situas iome okcidente de la Rivero Wood ĉe la vojkruco de provincaj vojoj Saskaĉevana Vojo 43 kaj Saskaĉevana Vojo 58 proksimume 125 km for de Moose Jaw, Swift Current kaj la usona landlimo.

La regiono servis kiel pado por popoloj de la Unuaj Nacioj antaŭ multaj jaroj, kaj estis ankaŭ integritaj en la Ruĝmantela Vojeto de la 19-a jarcento. Gravelbourg nun estas grava ligo sur la Trans-Kanada Vojeto de la 21-a jarcento.

Historio
--------

Gravelbourg estis setlita en la fruaj 1900-oj kaj estis unu el la franc-blokaj setlejoj de la Gravelbourg-Lafleche-Meyronne regiono en sud-okcidenta Saskaĉevano. En 1930 ĝi fariĝis la katederala urbo de la rom-katolika diocezo de Gravelbourg.

Gravelbourg portas la nomon de sia fondinto Abbe Louis-Pierre Gravel. Louis-Pierre Gravel, kiu estis nomumita Persono de Nacia Historia Signifo en 1956. La enskribaĵo sur la monumento en Gravelbourg konstruita en 1958 por honori lin legiĝas:

"Inter 1906 kaj 1926 pli ol 10 000 Kanadaj civitanoj, multaj el kiuj estis loĝantaj en Usono, respondis al la voko de Pastro Louis-Pierre Gravel por fari siajn hejmojn sur la larĝaj ebenaĵoj de Saskaĉevano kie ili konstruis urbetojn kaj establis franc-parolajn kulturajn instancojn."

Gravelbourg festis sian centjariĝon en 2006.

Gravelbourg festas siajn multajn kulturojn dum ties ĉiujara Summer Solstice Festival d'été Arkivigite je 2014-04-08 per la retarkivo Wayback Machine.

### Historiaj Konstruaĵoj

Pluraj heredaĵaj konstruaĵoj situas en la komunumon.

La Rom-Katolika Katederalo, Nia Senjorino de Alpreno en Ĉielon, la iama Monaĥinejo de Jesuo kaj Mario, kaj la iama Loĝejo de la Episkopo estis nomumitaj la Nacia Historia Situo de Kanado de Ekleziaj Konstruaĵoj en Gravelbourg en 1995.

Gravelbourg-a Kortumejo, Paviliono de Kolegio Mathieu, Gravelbourg-a Poŝtejo, Teatro Gajeco, kaj Kanada Nacia Stacidomo estis ankaŭ listigitaj kiel heredaĵaj situoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gravelbourg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de Gravelbourg
* Encyclopedia of Saskatchewan Arkivigite je 2014-04-29 per la retarkivo Wayback Machine
* Dictionary of Canadian Biography Online (GRAVEL, LOUIS-PIERRE)
* Gravelbourg Ecclesiastical Buildings National Historic Site of Canada
Painting shows a man in a blue uniform with white breeches standing on a mountaintop amid a crowd of soldiers. He gestures dramatically with his sword as he holds a French tricolor. Some of the soldiers are firing downhill.Colonelo Rampon defendante la reduton de la Monto Legino fare de René Théodore Berthon.
La **Batalo de Montenotte** estis luktita la 12an de Aprilo 1796, dum la Francaj Revoluciaj Militoj, inter la Franca armeo sub estreco de la generalo Napoleono Bonaparte (ĉ. 9 000 homoj) kaj Aŭstria armeo sub estreco de la grafo Eugène-Guillaume Argenteau (ĉ. 6 000 homoj). La francoj venkis en la batalo, kiu okazis ĉe la vilaĝo Cairo Montenotte en la Reĝlando Piemonto-Sardio. Tiu nuntempa urbeto situas en la nordokcidenta parto de Italio. La 11an de Aprilo, Argenteau kondukis 3 700 homojn en kelkaj atakoj kontraŭ de francoj montopinta reduto sed ili malsukcesis kapti ĝin. Matene de la 12a, Bonaparte koncentris grandajn fortojn kontraŭ la tiam superitaj trupoj de Argenteau. La pli forta franca pelo venis en la direkto de la montopinta reduto, sed dua forto falis sur la malforta Aŭstria dekstra flanko kaj superis ĝin. En sia urĝa retiriĝo el la kampo, la forto de Argenteau perdis multe kaj estis tute disorganizita. Tiu atako kontraŭ la areo landlima inter la Aŭstriaj kaj la Sardinia armeoj minacis akre tranĉi la ligon inter la du aliancanoj. Tiu agado estis parto de la Kampanjo de Montenotte. Oni ĉirkaŭkalkulas ke la francoj perdis ĉirkaŭ 880 homojn dum la Aŭstrianoj ĉirkaŭ 2 500.
**Damoh,** laŭ (hindie **दमोह**) estas urbego kaj municipo en centra Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo, en kantono de Sagar, en la samnoma distrikto Damoh, kie ĝi estas ties sidejo.

Urbobildo en Damoh

Demografio
----------

Damoh havis populacion de 126 219 en 2011 kun legopovo de 73%, kiu estas pli alta, ol la landa mezumo.

Geografio
---------

Damoh situas en montaro 595 metrojn super la marnivelo. Kantona sidejo Sagar troviĝas 71, Ĝabalpur 89, Katni 96, Ĉatarpur 122, Lalitpur (Barato) 143, subŝtata ĉefurbo Bopalo 215 (voje 260), tutlanda ĉefurbo Delhio 578, Mumbajo 873, Kolkato 923 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Ĉirkaŭaĵo de Damoh apartenis al lokaj regantoj, ekde la 14-a jarcento al islamaj regantoj, ekde 1861 al britaj regantoj ĝis la sendependiĝo en 1947. En 1896 kaj 1900 malsatkatastrofoj okazis. La fervojo estis konstruita en 1899. En 1933 Mahatma Gandhi vizitis Damoh.

Lingvoj
-------

En Damoh la oficiala lingvo estas la hindia aŭ ties dialekta lingvo la bundela.

Religioj
--------

En Damoh plejparto de la populacio estas hinduoj (79%), krome islamanoj (15%), ĝajnistoj (5%).

Eduko
-----

En Damoh la unua kolegio estis establita en 1961.

Trafiko
-------

Damoh havas trairan fervojan linion en etapo de Katni-Sagar. Kuras al la urbego 4 ĉefvojoj kaj 2 flankovojoj.

Klimato
-------

Damoh havas humidan subtropikan klimaton laŭ Klimata klasifiko de Köppen (Cwa). Jare pluvas po 1146 mm, inter junio-septembro pli ofte pluvas pro la musonoj. La temperaturo averaĝe varias inter 18-33 °C.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejoj, precipe hinduaj temploj
* fortikaĵo proksime

Fontoj
------

* WikiTrans
La **Batalo de Millesimo**, luktita la 13an kaj 14an de Aprilo 1796, estis la nomo kiun Napoleon Bonaparte donis en sia korespondado al serio de malgrandaj bataloj kiuj okazis en Ligurio, Norda Italio inter la armeoj de Francio (generalo Pierre Augereau) kaj la aliancitaj armeoj de Aŭstrio kaj de la Reĝlando Piemonto-Sardio (generalo Giovanni Provera). Tiu batalo okazis ĉe la urbeto Millesimo de la Provinco Savono.

Spite la fakton, ke la francaj trupoj preskaŭ naŭobligis tiujn de la ital-aŭstrianoj (9 000 kontraŭ 1 000) la franca venko estis nur relativa ĉar ili perdis preskaŭ 700 homojn dum la ital-aŭstriaj perdoj estis ĉefe de preskaŭ 900 kaptitoj sed nur malpli ol cent mortintoj.

La Francaj helpa generalo Jean Quenin kaj la kolonelo Pierre Banel, kaj aliflanke la Sardinia Del Carretto estis mortigita. Louis Suchet ascendis kiam lia kolonelo estis mortigita en la atako. La kapitulaco de la kastelo permesis la pluigadon de la franca ofensivo. La 14an de Aprilo, Masséna venkis en la Dua Batalo de Dego. Tuj poste, Napoleono Bonaparte lanĉis sian armeon en senripozan aliron okcidenten kontraŭ la ital-aŭstriaj fortoj de la Colli.

Referencoj
----------

1. ↑   Smith, p 111-112. Boycott-Brown gives Sardinian losses as 150.
2. ↑   Boycott-Brown, p 238-239

Bibliografio
------------

* Boycott-Brown, Martin. The Road to Rivoli. London: Cassell & Co. 2001. ISBN 0-304-35305-1
* Costa de Beauregard, C. A. Un homme d'autrefois: souvenirs recueillis par son arrière-petit-fils. Paris, 1879
* Smith, Digby. The Napoleonic Wars Data Book. London: Greenhill, 1998. ISBN 1-85367-276-9

* Kategorio Batalo de Millesimo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Občina Dol pri Ljubljani
**Občina Dol proksime de Ljubljana** (slovene *Občina Dol pri Ljubljani*) estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Osrednjeslovenska. La municipo enhavas 19 komunumojn kaj ĝia areo estas 33,3 km². Komence de 2014 tie loĝis 5777 homoj. La administra centro estas la vilago Dol pri Ljubljani.

Loko, priskribo
---------------

Občina kuŝas en valo laŭlonge de la rivero Sava. Suda limo de la komunumo estas preskaŭ laŭ tuta longo formita de la rivero.
La alteco de oriento ĝis okcidento leviĝas malrapide de ĉirkaŭ 255 m ĝis 275 m. Al la nordo leviĝas la malalta montoj al alteco de preskaŭ 740 m.

Najbaraj komunumoj estas: Občina Domĵale en la nordo, Občina Moravĉe en la nordoriento, Občina Litija en la sudorienta kaj Urba municipo Ljubljana en la sudo kaj okcidento.


Ĉirkaŭ **Občina Dol pri Ljubljani**|  | Občina Domĵale | Občina Moravĉe |
| Urba municipo Ljubljana | Občina Dol pri Ljubljani |  |
|  | Urba municipo Ljubljana | Občina Litija |

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el 19 vilaĝoj:
Beriĉevo, Brinje, **Dol pri Ljubljani**, Dolsko, Kamnica, Kleĉe pri Dolu, Klopce, Kriĵevska vas, Laze pri Dolskem, Osredke, Petelinje, Podgora pri Dolskem, Senoĵeti, Videm, Vinje, Vrh pri Dolskem, Zaborŝt pri Dolu, Zagorica pri Dolskem, Zajelŝe.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Dol pri Ljubljani en la slovena Vikipedio.*
**Miklós Büttner** [miklOŝ butner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Büttner Miklós** estis hungara ministeria oficisto.

Miklós Büttner naskiĝis la 22-an de septembro 1874 en Liptószentmiklós (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Liptovský Mikuláš en Slovakio), li mortis la 4-an de septembro 1938 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Miklós Büttner maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1897. Post la diplomo li estis oficisto jaron en sia naskiĝurbo, poste li havis plurajn postenojn en ministerioj en Budapeŝto. Dum la Hungara Sovetrespubliko li ne laboris, sed poste li jam estis ministeria konsilisto. Li estis vicsubministro inter 1923–1926, poste li emeritiĝis. Li ricevis ŝtatan premion en 1926.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 68-a paĝo)
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 712205
 |
**Grava birda areo** (**GBA**) (angle *Important bird area*) estas deklarita tra tuta mondo en la kadro de programo de organizaĵo Birda Vivo Internacie ( angle : BirdLife International - BLI). Celo de ĉi programo estas identigado kaj protektado de bazajn areojn por protekto de libervivanta birdaro.

Oni marĉandas pri teritorioj kun troviĝo de grandaj koncentriĝoj de birdaj populacioj, maloftaj specioj aŭ unikaj biotopoj (tipo de medio), kiu BLI klasifikas kiel GBA. GBA estas deklarita (kreita) tra la mondo, je la bazo de komunaj kriterioj kaj peno estas, ke ili estos deklarota kiel protektitaj.

Tra la mondo estas ĉirkaŭ 7.500 GBA-oj.

GBA en la mondo
---------------

### Azio

#### Barato

* Birdorezervejo Kundakulam

### Eŭropo

#### Slovakio

En Slovakio laŭ kriterioj de BLI de Jaro 1989 sinsekve estas identigitaj 40 GBA-oj, kiuj koveras pli ol kvarono de Slovakio.   

* Listo de slovakaj GBA

### Oceanio

#### Aŭstralio

Novsudkimrio
* Centra NSOk Malio
* Goonoo
* Suda NSOk Malio

* Insulo Babel
* Kaprikornaj Kejoj

#### Novzelando

* Gravaj Birdareoj de la Riaro Marlborough
* Aŭklandoj (vidu Aŭklanda Insulo).

* Kategorio Grava birda areo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Občina Dolenjske Toplice** estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Sudorienta Slovena‎. La municipo enhavas 29 komunumojn kaj ĝia areo estas 110,2 km². Komence de 2014 tie loĝis 3385 homoj. La administra centro estas la vilaĝo Dolenjske Toplice.

Loko, priskribo
---------------

Dolenjske Toplice
En la nordo de la teritorio fluas la rivero Krka. De la dekstra, du riveroj fluas en ĝin - Radeščica kaj Sušica. La alteco estas ĉirkaŭ 160 ĝis 250 metroj super marnivelo. Al la okcidento kaj sudokcidento pejzaĝo leviĝas en la montojn, kie la alteco estas preskaŭ 1000 m.

Najbaraj municipoj estas: Občina Žužemberk en la nordo, Občina Straža en la nordoriento, Urbo municipo Novo mesto en la oriento, Občina Semič en la sudo kaj Občina Kočevje en la okcidento.

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el 29 vilaĝoj:

Bušinec, Cerovec, Dobindol, Dolenje Gradišče, Dolenje Polje, Dolenje Sušice, **Dolenjske Toplice**, Drenje, Gabrje pri Soteski, Gorenje Gradišče, Gorenje Polje, Gorenje Sušice, Kočevske Poljane, Loška vas, Mali Rigelj, Meniška vas, Nova Gora, Občice, Obrh, Podhosta, Podstenice, Podturn pri Dolenjskih Toplicah, Sela pri Dolenjskih Toplicah, Selišče, Soteska, Stare Žage, Suhor pri Dolenjskih Toplicah, Veliki Rigelj, Verdun pri Uršnih selih.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Občina Dolenjske Toplice en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: