La **Universitato de Nov-Meksiko** (angle *University of New Mexico*, hispane *Universidad de Nuevo México*, akronime **UNM**) estas publika universitato situanta en Albuquerque, la ĉefurbo de Nov-Meksiko en Usono. Aliaj kampusoj estas disvastigitaj tra en la ŝtato, en Gallup, Los Alamos, Taos, kaj kantono Valencia. Ĝi estis establita en 1889.

Historio
--------

Dum Dua Mondmilito, la Universitato de Nov-Meksiko estis unu el 131 altlernejoj kaj universitatoj kiuj partoprenis la trejnada programo de la Usona Mararmeo). En la jaroj post la milito, la universitato signife kreskis, kaj la nombro da studentoj kreskis de 5,000 ĝis pli ol 14,000 en la 1960-aj jaroj, kaj studoj komenciĝis en novaj kampoj kiel ekzemple medicino, flego, dentokuracado kaj juro. En la fruaj 1970-aj jaroj, ekzistis multaj tumultoj ĉe la institucio kiel protesto kontraŭ la Vjetnama milito kaj la Kent Ŝtata Masakro. Multaj kolizioj kun la polico okazis kaj dekoj da studentoj estis arestitaj .

Organizo
--------

Aktuale en 2020, la Universitato de Nov-Meksiko ofertas pli ol 215 gradojn kaj programojn, inkluzive de 94 bakalaŭroj, 71 majstraj kaj 37 doktoraj programoj, tra 12 altlernejoj kaj lernejoj. La altlernejoj estas:

* Robert O. Anderson Lernejo de Administrado
* Kolegio de Artoj kaj Sciencoj
* Kolegio pri Edukado
* Kolegio de Belartoj
* Kolegio de Flego
* Lernejo de Arkitekturo kaj Planado
* Lernejo de Inĝenierio
* Lernejo de Juro
* Lernejo de Medicino
* Lernejo de Publika Administrado
* Universitata Kolegio

### Robert O. Anderson Lernejo de Administrado

La Robert O. Anderson Lernejo de Administrado foje estas vicigita alte sur nacia skalo kun siaj BBA kaj MBA-programoj de Komerca administrado. La MBA-programo Administrado de Teknologio estas vicigita Top 50 internacie kaj Top 10 en Usono. En la sama tempo, la Anderson School of Management (Anderson Lernejo de Administrado) ofte estas laŭdita pro havado de multaj malplimultoj kiuj kompletigas komercajn studojn en la lernejo. Krome, la MBA-programo de la lernejo estas vicigita numero 18 internacie fare de Beyond Grey Pinstripes sur la rangotabelo de lernejoj kiuj sukcesas integri sociajn kaj mediajn defiojn en sian programon. En 2010, 93.6% de la studentoj studentiĝantaj ĉe la MBA-programo por la lerneja jaro 09/10 trovis laboron. Kun tio, la Anderson Lernejo de Administrado alvenis kiel numero 7 el ĉiuj Komercaj Lernejoj en Usono laŭ studentoj en laboro post diplomiĝo, nomita fare de USNews. Eduko de la Anderson Lernejo de Administrado tial ŝajnas esti alloga por dungantoj ankaŭ.

### Lernejo de Inĝenierio

La Lernejo de Inĝenieristiko ankaŭ estas tre rangita nacie, kaj prefere la Diplomiĝinta programo.

### Kolegio de Belartoj

La lernejo ankaŭ havas tre agnoskitan fotartedukon. Ĉi tio estas Top 5 en Usono.

### Lernejo de Juro

La Lernejo de Juro ankaŭ estas utile vicigita en Usono kaj precipe ene de Klinika Juro, kiu estas rangita numero kvin en Usono. Alie, la lernejo estas ĝenerale poziciigita kiel numero 68 ene de jurstudoj.

### Lernejo de Medicino

La Lernejo de Medicino estas tre rangita nacie laŭ familia medicino kaj distrikta medicino kaj konservas bonkvalitan nivelon.

Plej popularaj studkampoj por la bakalaŭroprogramoj:

1. Komerco/Merkatado: 15%
2. Eduko: 13%
3. Sociaj Sciencoj: 9%
4. Sanaj Profesioj: 8%
5. Psikologio: 8%
6. Biologio: 7%
7. Inĝenieristiko: 6%
8. Liberala Arto: 6%
9. Vidaj kaj Prezentartoj: 6%

Sportoj en la lernejo
---------------------

UNM apartenas al Division I de la NCAA kaj havas kelkajn lernejteamojn en diversaj sportoj.

* Usona Futbalo
* Basketbalo por viroj kaj virinoj
* Skikurado kaj alpa skiado
* Atletiko
* Basbalo
* Softbalo
* Teniso por viroj kaj virinoj
* Golfo por viroj kaj virinoj
* Futbalo (futbalo) por viroj kaj virinoj
* Naĝado kaj plonĝado por sinjorinoj
* Flugpilko por sinjorinoj

Estas tute eble partopreni sportojn kune kun viaj studoj. Tio kondukas al bona socia vivo, sed ekzistas ankaŭ bona nombro da aliaj asocioj, kiujn eblas aliĝi por tiuj, kiuj interesiĝas pri socianiĝo alimaniere. Kiel ĉiuj aliaj lernejoj en Usono, la lernejaj teamoj estas forte investitaj en sportoj. Lobos, la lupoj, konkuras en 16 malsamaj sportoj. La sportoj kun la plej multaj skandinavaj atletoj estas la skia teamo (alpa kaj skikurado) kaj la futbalteamo.

La basketbalteamo de la viroj de la lernejo estas fortega kaj estas vicigita altagrade nacie. La basketbalteamo ludas siajn hejmmatĉojn en "La Fosaĵo", areno kiu tenas proksimume 20,000 homoj.

Rilatoj al Esperanto
--------------------

En la universitato interalie ekde almenaŭ komence de la 1990-aj jaroj laboras kiel docento la esperantisto Deref Roff.

```
== Rangigoj ==
```

* Ŝanhaja rangotabelo : 301-400 (2019)
* Times Higher Education : lokoj 301–350 (2020)
* QS-Universitataj Rangotabeloj : 601–650 (2020)

Referencoj
----------

1. ↑  Home.
2. ↑   Campuses & Special Programs | The University of New Mexico. Unm.edu. Alirita March 16, 2011.
3. ↑   Naval Training and Education Yearbooks in the Navy Department Library. Department of the Navy (2011). Alirita September 25, 2011.
4. ↑   History of UNM Law School. University of New Mexico School of Law. Arkivita el la originalo je May 20, 2017. Alirita 2018-03-12.
5. ↑  Associated Press, , "Arsonists Strike on 2 Campuses",  *The Modesto Bee*, May 10, 1970, paĝoj A–2.

[*rompita ligilo*]
6. ↑   Academic Programs at The University of New Mexico :: New Mexico's Flagship University | The University of New Mexico. Alirita 2022-12-16.
7. ↑   UNM By The Numbers :: New Mexico's Flagship University | The University of New Mexico. Alirita 2023-01-20.
8. ↑   Table 20: Higher education R&D expenditures, ranked by FY 2020 R&D expenditures: FYs 2010–20. National Science Foundation. Alirita 16 December 2022.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Universitato de Nov-Meksiko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Retejo de UNM Atletiko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 844141
* GND: 9836-X
* LCCN: n79021418
* VIAF: 153711430
* ISNI: 0000000121888502
* SUDOC: 026432056
* BNF: 11868068g
* ULAN: 500312864
* NLA: 35914124
* BIBSYS: 90140856
* NKC: zmp2018986671
* BNE: XX140912
 |