Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri la fikciulo. Por aliaj signifoj vidu la artikolon James Bond (ornitologo).

**James BOND** [ĝejmz bond] estas fikcia angla spiono kreita de la samlanda verkisto Ian Fleming en 1953.
Ekde tiu dato, la famo pri tiu alloga kaj sperta fikciulo ankaŭ nomata **Agento 007** ĉiam plikreskiĝis kaj jam en 1954 estis filmita TV-filmo ĉefroliganta James Bond. Sed vere ekis en 1962 la plej longa kaj konata filmserio kiu famigis la rolulon al generacioj de spektantoj. Kaj eĉ nuntempe, kiam Ian Fleming estas morta jam de multaj jardekoj, la mito restas vigla tra kompreneble libroj kaj filmoj sed ankaŭ bildolibroj, videoludoj, rolludoj, ktp...

La Bond-a Fako
--------------

Tiu aŭtomobilo, Aston Martin DB5, estas unu el la plej uzataj de James Bond dum liaj misioj.
Inter la multegaj filmoj aperantaj ĉiujare, la Bond-aj fariĝis iom post iom ia referenco. Ĉiuj spionaj filmoj nun aperantaj ricevis influon de tiu legenda spiono aventuranta por la anglaj Sekretaj Servoj dum la Malvarma milito. Kiam oni iras kinen por vidi James Bond, oni ĉiam scias el kio la du sekvaj horoj konsistos. Tiu konjektebleco mirige faris la sukceson de la serio, eble ĉar la filmoj montras tre popularajn temojn.

James Bond estas preskaŭ perfekta. Je ia demando, li ĉiam respondas rekte kaj trafe. Li senmanke ĉion konas kaj tre komforte sentas sin en ajna situacio. Li laboras por MI6, la angla Spionorganizaĵo. Komence de ĉiuj filmoj, kaj post eksploda prezento kiam ni ankaŭ aŭdas la filmmuzikon, li estas taskigata per gravega misio de sia ĉefo, "M". Tiam, li ĝenerale vojaĝ!as tra la tuta mondo por solvi la problemon (kiu ofte povas detrui la mondon) kaj mortigi la problemigulojn (Li posedas la faman licencon pri mortigo, kiu ebligas al li uzi ĉiun necesajn rimedojn por savi la mondon). Dumfilme, li ĉiam estas helpata de seksallogaj kaj belegaj virinoj, kiuj Bond ĉiam sperte amindumas. Ursula Andress en la unua filmo *Dr No (D-ro No)* estis la unua virino aperanta en bikino surekrane. Rilate pri tio, James Bond, estas ne nur senkompata kun siaj malamikoj sed ankaŭ tre maĉisma kun virinoj. Kvankam tiu veris precipe en la komenco kun Sean Connery kaj Roger Moore, sed ekde *Goldeneye (Or-okuloj)* kun Pierce Brosnan, la rolulo fariĝis pli moderna kaj respektema (ankaŭ ĉar lia ĉefo, "M", iniĝis). Bond ankaŭ uzas dum sia misio laŭrevajn aŭtojn kaj altteknikajn gaĝetojn, provizitaj de "Q", ĉiama protagonisto en la aventuroj de 007. Je la filmfino, Bond ĉiam savas la mondon, kaj iras "ĝui la vivon" kun sia nova koramikino. Li batalis kontraŭ SPECTRE (*SPecial Executive for Counterintelligence, Terrorism, Revenge and Extortion*). (Esperante, *Speciala altranga kadro por kontraŭspionado, terorismo, venĝo kaj moneltordo*)

Tiu enigmo retroviĝas en ĉiuj filmoj. Tra la 20 epizodoj, la aktoroj kompreneble ŝanĝiĝadis. Ĉiuj generacioj kun sia propra preferata James Bond. La unua kiu famigis la nomon estas nediskuteble Sean Connery. Li aktoris en unuaj 6 filmoj. George Lazenby faris nur unu filmon, kiu ne havis la atenditan sukceson. Roger Moore rolis kiel Bond 7 fojojn enigante humuran dimension al la fikciulo. Timothy Dalton ne faris unuecon en la spektantoj kvankam li havis sian propran karakteron. La dua filmo kun Dalton estis unu el la plej violentaj de James Bond-oj, kiuj ĝenerale celas la tutan familion. Post 6 longaj jaroj kaj la fino de la Malvarma milito, postvenas Pierce Brosnan, kiu famigis la ulon al pli junaj generacioj. La irlanda aktoro estis tre ŝatata kiel James Bond kaj multaj diris, ke li estas tiom ĉarma kiom Sean Connery. Li rolis kiel angla spiono 4 fojojn inkluzive en *Die another day (Mortu alitage)*, kiu estis la 20-a James Bond aperita en 2002. Tiu jaro estas ankaŭ la 40-a datreveno de la unua EON-a filmo. Post malakordo inter li kaj EON, Brosnan definitive adiaŭis la protagoniston okaze de tiu datreveno. Daniel Craig anstataŭis lin en Bond 21, alinome *Casino Royale (Reĝa Monludejo)*.

Libroj
------

La rolulo James Bond naskiĝis en la kapo de Ian Fleming en 1952. Li publikigis sian unuan romanon la postan jaron, dum siaj ferioj kaj li kontinuis fari unu libron jare ĝis sia morto en 1964. Publikiĝis ankaŭ du libroj postmorte. Li ankaŭ verkis plurajn novelojn.

|  |
| --- |
| * 1953 : *Casino Royale* (Reĝa Monludejo)
* 1954 : *Live and Let Die* (Vivu kaj lasu morti)
* 1955 : *Moonraker* (Lunorastisto)
* 1956 : *Diamonds Are Forever* (Diamantoj estas ĉiamaj)
* 1957 : *From Russia With Love* (El Rusio kun amo)
* 1958 : *Dr No* (D-ro No)
* 1959 : *Goldfinger* (Orofingro)
* 1960 : *For Your Eyes Only* (Por viaj okuloj nur)
* 1961 : *Thunderball* (Tondrobalo)
* 1962 : *The Spy Who Loved Me* (La Spiono kiu amis min)
* 1963 : *On Her Majesty's Secret Service* (Je la sekreta servo de Ŝia Reĝa Moŝtino)
* 1964 : *You Only Live Twice* (Oni nur vivas dufoje)
* 1965 : *The Man with the Golden Gun* (La Viro kun la ora pistolo)
* 1966 : *Octopussy and The Living Daylights* (Oktopuso kaj la vivaj taglumoj)
 |

La romana serio havis grandan sukceson en Britio kaj Usono sed ankaŭ tut-tere. La tutnova usona prezidanto John F. Kennedy eĉ deklaris ke *From Russia With Love – El Rusio kun amo* estis unu el liaj dek favorataj libroj.
Post morto de la unua aŭtoro, pluraj verkistoj pluskribis pri la spiono kun plimalpliaj sukcesoj. Interalie John Markham, John Gardner kaj antaŭnelonge Raymond Benson.

Filmoj
------

Eĉ se la persono James Bond estis bone konata de la legantoj, li ne havis la tutteran famon, kiun li poste akiris dank'al kino. Ian Fleming iam diris, ke lia fikciulo estus tre filmoplaĉa. Kiom prava li estis! James Bond estis unue filmita en 1954 en la televida usona filmo *Casino Royale* en kiu rolis Barry Nelson. La vera unua filmo samnoma *Casino Royale* estis filmita en 1967. Ĝi estis komika filmo, kiu estas tre malsama de la sekvontaj filmoj. Tiuj du filmoj estis poste taksitaj « neoficialaj ». Sean Connery ankaŭ faris alian neoficialan filmon pri James Bond pluraj jaroj post sia rifuzo kontinui la oficialan serion ; la filmo, nomata *Never say, never again - (Neniam diru : neniam plu)* ironia novversio de *Thunderball (Fulmotondro)*, aperis en 1983.
Sed nuntempe kiam oni aludas pri James Bond, oni ofte celas la filmojn de EON-aj produkcioj (EON signifas *Everything Or Nothing*, ĉio aŭ nenio). Veras ke Albert R. Broccoli kaj Harry Saltzman, la du ĉefoj de EON ĉiam respektis en siaj ĝisnunaj 20 filmoj la saman portreton de la ulo, kaj saman ĝenron de la filmo. Cetere, estas dirite, ke 1 miliardo de homoj ekvidis almenaŭ iun filmon de la serio. Estas kompreneble ne kontrolebla eldiro, sed veras, ke la James Bond-a filmaro estas ege populara.

| Aperdato | Filmnomoj | Rolanto | Tutmonda dolara sukces-skalo |
| --- | --- | --- | --- |
| 1962 | *Dr. No (D-ro No)* | Sean Connery | 59,600,000$ |
| 1963 | *From Russia With Love (El Rusio kun amo)* | Sean Connery | 78,900,000$ |
| 1964 | *Goldfinger (Orofingro)* | Sean Connery | 124,900,000$ |
| 1965 | *Thunderball (Tondrobalo)* | Sean Connery | 141,200,000$ |
| 1967 | *You Only Live Twice (Oni nur vivas dufoje)* | Sean Connery | 111,600,000$ |
| 1969 | *On Her Majesty's Secret Service (Je la sekreta servo de Ŝia Reĝa Moŝtino)* | George Lazenby | 87,400,000$ |
| 1971 | *Diamonds Are Forever (Diamantoj estas ĉiamaj)* | Sean Connery | 116,000,000$ |
| 1973 | *Live and Let Die (Vivu kaj lasu morti)* | Roger Moore | 161,800,000$ |
| 1974 | *The Man with the Golden Gun (La Viro kun ora pistolo)* | Roger Moore | 97,600,000$ |
| 1977 | *The Spy Who Loved Me (La Spiono kiu amis min)* | Roger Moore | 185,400,000$ |
| 1979 | *Moonraker (Lunorastisto)* | Roger Moore | 210,300,000$ |
| 1981 | *For Your Eyes Only (Por viaj okuloj nur)* | Roger Moore | 195,300,000$ |
| 1983 | *Octopussy (Oktopuso)* | Roger Moore | 187,500,000$ |
| 1985 | *A View to a Kill (Vido al murdo)* | Roger Moore | 152,400,000$ |
| 1987 | *The Living Daylights (La Vivaj Taglumoj)* | Timothy Dalton | 191,200,000$ |
| 1989 | *Licence to Kill (Licenco pri Mortigo)* | Timothy Dalton | 156,200,000$ |
| 1995 | *GoldenEye (Oro-okulo)* | Pierce Brosnan | 353,400,000$ |
| 1997 | *Tomorrow Never Dies (Morgaŭ neniam mortas)* | Pierce Brosnan | 346,600,000$ |
| 1999 | *The World Is Not Enough (Mondo ne estas sufiĉanta)* | Pierce Brosnan | 390,000,000$ |
| 2002 | *Die Another Day (Mortu alitage)* | Pierce Brosnan | 456,000,000$ |
| 2006 | *Casino Royale (Reĝa Monludejo)* | Daniel Craig |  |
| 2008 | *Quantum of Solace (Kvantumo el konsolo)* | Daniel Craig |  |
| 2012 | *Skyfall (Ĉielfalo)* | Daniel Craig |  |
| 2015 | *Spectre (Spektro)* | Daniel Craig |  |

Videoludoj
----------

James Bond tre frue "vizitis" la fakon kaj ekde 1983, li neniam ĉesis amindumi la videoludan arton. Sed ni devis atendi 1995, kiam unue Pierce Brosnan kiel 007 en la filmo GoldenEye por ke la ekvivalenta kaj samnomata videoludo gajnis kolosan sukceson, je la skalo de la filmoj kaj la libroj de tiu mondo. Efektive, GoldenEye 007, subjektiva ludo kun tre agrabla kaj lerta ludebleco kaj kies rakonto estis tre fidela al la filma originala versio, lanĉis kaj faris la sukceson de sia ununura platformo : Nintendo 64. Poste, la videoludoj kun 007 regule aperis kaj nun la rajtoj apartenas al Electronic Arts ĝis 2010.

| Titolo | Aperjaro | Eldonantoj | Disvolvigantoj | Platformoj |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *James Bond 007* | 1983 | Parker Brothers | Parker Brothers | Atari 2600, Atari 5200, Commodore 64, Colecovision |
| *James Bond 007: A View to a Kill* | 1985 | Mindscape | Angelsoft, Inc. | Apple II, DOS |
| *A View to a Kill* | 1985 | Domark | Domark | Commodore 64, MŜ, ZX Spectrum |
| *James Bond 007: Goldfinger* | 1986 | Mindscape Inc. | Angelsoft, Inc. | Apple II, PC Booter |
| *The Living Daylights* | 1986 | Domark | Sculptured Software | Commodore 64, MŜ, ZX Spectrum |
| *Live and Let Die* | 1988 | Mindscape | Elite Systems | Amiga, Atari ST, Commodore 64, ZX Spectrum |
| *007: Licence to Kill* | 1989 | Domark | Quixel | Amiga, Atari ST, Commodore 64, DOS, MŜ, ZX Spectrum |
| *The Spy Who Loved Me* | 1990 | Domark | Domark | Amiga, Commodore 64, DOS, ZX Spectrum |
| *James Bond: The Stealth Affair* | 1990 | Interplay | Delphine Software | Amiga, Atari ST, DOS |
| *James Bond Jr.* | 1992 | THQ | Gray Matter | Amiga, Atari ST, Commodore 64, DOS, NES, SNES, ZX Spectrum |
| *James Bond: The Duel* | 1993 | Domark | Domark | Sega Master System, Sega Mega Drive/Sega Genesis |
| *GoldenEye 007* | 1997 | Nintendo | Rare | Nintendo 64 |
| *James Bond 007* | 1998 | Nintendo | Saffire Inc. | Game Boy |
| *Tomorrow Never Dies* | 1999 | Electronic Arts | Black Ops | PlayStation |
| *The World Is Not Enough* | 2000 | Electronic Arts | Eurocom | Nintendo 64, PlayStation |
| *007 Racing* | 2000 | Electronic Arts | Eutechnyx | PlayStation |
| *Agent Under Fire* | 2001 | Electronic Arts | Electronic Arts | GameCube, PlayStation 2, Xbox |
| *Nightfire* | 2002 | Electronic Arts | Eurocom | GameCube, PlayStation 2, Xbox, Game Boy Advance, Windows |
| *Everything or Nothing* | 2004 | Electronic Arts | Electronic Arts | GameCube, PlayStation 2, Xbox, Game Boy Advance |
| *GoldenEye: Rogue Agent* | 2004 | Electronic Arts | Electronic Arts | GameCube, PlayStation 2, Xbox, Nintendo DS |
| *From Russia with Love* | 2005 | Electronic Arts | Electronic Arts | GameCube, PlayStation 2, Xbox, PSP |
| *Casino Royale*  Arkivigite je 2006-05-27 per la retarkivo Wayback Machine | 2006 | Electronic Arts | Electronic Arts |  |

**Vojaĝoj de James Bond** :   
*Maristbluo :* Filmadlokoj kaj rakontlokoj  

*Violkoloro :* Nur rakontlokoj  
 *Turkisbluo :* Nur filmadlokoj

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de rolulinoj en la filmoj de James Bond
* James Bond (apartigilo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala TTT-ejo (Angle)
* Oficiala Danjaq-007 TTT-ejo (Angle)
* Oficiala retejo de Ian Fleming (Angle)
* (hispane)
* Oficiala retejo (germane) Arkivigite je 2006-01-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Informretejo (japane)
* (pole)
* Retejo de admirantoj (france)

* Kategorio James Bond (fikcia spiono) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 54840
* GND: 118661345
* LCCN: no2014075438
* VIAF: 284944646
* ISNI: 0000 0004 5308 4834
* SUDOC: 028937759
* BNF: 120670053
* MBA: d06113e1-3a27-42dd-bc6e-e387f68f2dde
* NLA: 55138651
* NKC: jo2016908726
 |