recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Srpski Itebej troviĝas en (verda) Municipo Ĵitiŝte en Serbio
Mapo pri municipo Ĵitiŝte
Ortodoksa preĝejo de Srpski Itebej
**Srpski Itebej,** serbe **Српски Итебеј,** hungare **Szerbittabé** [serbitabE] aŭ *Felsőittabé* (=Supra-Ittabé) estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Ĵitiŝte.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 113  km²
* Koordinatoj: 45°34′07″N 20°42'29″E
* Alto super marnivelo: 70 m
* Loĝantaro: 2400
* Poŝtkodo: 23233
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

Situo
-----

Srpski Itebej situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, inter Bega kaj Kanalo Bega laŭ la rumana landlimo. Novi Itebej troviĝas nur 100 metrojn, Zrenjanin 37 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1219 laŭ tiama hungara ortografio *"Withubu"*. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. Serboj rehomigis ĝin ekde 1780. La vilaĝo apartenis ĝis Traktato de Trianon al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Párdány, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Srpski Itebej 2405 homoj, (1881 serboj (78 %), 255 hungaroj, 119 ciganoj, 26 jugoslavianoj, 10 kroatoj, 6 rumanoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* ortodoksa serba preĝejo omaĝe al Sankta Sava
* katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria)

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Katolika preĝejo de Srpski Itebej

* Kategorio Srpski Itebej en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ekzemploj
---------

* virusoj de bakterioj ("bakteriofagoj", ekz-e. *Inoviridae*, *Microviridae*),
* virusoj de mamuloj (*Circoviridae*, *Parvoviridae*),
* virusoj de birdoj (cirkovirus-tipaj organismoj),
* virusoj de plantoj (*Geminiviridae*, Nanovirusoj).

Ili povas havi
--------------

* liniajn unu-komponaĵ-genarojn (*Parvoviridae*),
* cirklajn unu-komponaĵ-genarojn (*Microviridae*, *Inoviridae*, *Circoviridae*, kelkaj *Geminiviridae*),
* cirklajn du-komponaĵ-genarojn (kelkaj *Geminiviridae*),
* cirklajn plur-komponaĵ- (>3) genarojn (Nanovirusoj).

Relativaj genaroj
-----------------

* *Circoviridae* havas genaroj ĉirkaŭe 3 kb;
* *Parvoviridae havas genarojn de 4-5 kb;*
* *Geminiviridae* ĉirkaŭ 2.7 - 5.4 kb (depende ĉu estas mono/unu- aŭ bi/du-komponaĵo);
* *Microviridae* (inkluzive la fama fiX 174) ĉirkaŭ 4.5 kb;
* *Inoviridae* kaj la Nanovirusoj ĉirkaŭ 5-6 kb.

Replikiĝo postulas "replikiĝiva formo" (RF) duopa-ĉena DNA intermezaĵo/peraĵo: ĉi-tiu formiĝas frue post infekto, preskaŭ certe de la gastig-ĉelaj DNA polimerazoj prizorgemaj pri "riparo" de la ssDNA.

Rilate al la cirklaj genaroj en Eŭkariotoj (cirkovirusoj, ekz-e porka cirkoviruso; ankaŭ psitakino bek-kaj-plum-malsano agento, kok-infektiv-anemio agento; *Geminiviridae*; BBTRV), ĉi tiuj konvertiĝas al cccds-(plasmid-tipaj)-DNA en la nukleo, kaj asociiĝas al nucleaj proteinoj kaj compleksoj kiel la nukleosomoj. 

Parvovirusoj havas interesan strategion por la replikiĝo de ties genaroj, helpe de interna- aŭ mem-complementareco de genar-ekstremaĵoj por konturi la problemon pri replikiĝo de liniaj DNA-genaroj. Virus-specifa procezo necesas por ambaŭ "nick" (pecet-) RF DNA, kaj por sekvestri freŝ-formitan genaran ssDNA por konstruantaj partikloj: rilate al la *Parvoviridae* la unua okazas helpe de proteino NS1 (kiu sinligas al la 5'-finaĵo produktita de la "pecetigo/nick") kaj la dua de la tavol-proteino; in *Geminiviridae* ŝajnas kvazaŭ la unua estus farita de simile-aganta proteino Rep, kaj la dua ankaŭ de la tavol-proteino. 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Heredantoj de Silentado**, originala titolo "Erben des Schweigens" de Sabine Dittrich elgermanigis **Aleksandro Montanesko**, eldonita de KAVA-PECH 2017.

La dediĉo diras ke "Amikeco inter popoloj ĉiam komencas per amikeco inter unuopaj homoj."

La aŭtorino klarigis en prelego, ke ŝia patro neniam parolis pri la Dua Mondmilito, kaj tiel ŝi sentas sin kiel heredanto de silentado. La protagonisto en la romano Jael Vinterstajn volas esplori la pasintecon de sia familio kaj vojaĝas tra Germanio kaj Ĉeĥio. En Prago ŝian vojon krucas Radek, juna kaj simpatia ĉeĥa viro. Tiam ambaŭ ankoraŭ ne scias pri la amo, kiu ekfloros inter ili. Tamen jam baldaŭ ili kune daŭrigos la serĉadon de la vero, kiu ilin kondukos tra labirinto de prihistoriaj emocioj en la koro de Eŭropo. Dum vizitoj ĉe parencoj ĉeĥaj kaj germanaj Jael kaj Radek spertos komprenemon kaj subtenon, sed ankaŭ rifuzojn kaj konfliktojn. Ili komencas demandi, kion kial prisilentis iliaj antaŭuloj. Kion travivis kaj kiel agis iliaj geavoj en la tempo antaŭ, dum kaj post la Dua Monda Milito? Kion ili konkludu por la propra vivo? Kun doloro ili ekscias pri la faritaj maljustaĵoj kaj pripensas, ĉu kaj kiel eblos repaciĝo inter ĉeĥoj kaj germanoj. En la romano alternas ĉapitroj pri la nuntempo kun historiaj epizodoj, verkitaj sur la bazo de aŭtentaj raportoj kaj atestoj de ĉeestintoj. Kvankam la libro enhavas tre seriozajn pensojn kaj skizas tristigajn historiajn okazaĵojn, ĝi kontraste posedas ankaŭ facetojn helajn kaj ĝueblajn: elementojn de amrakonto, de vojaĝpriskribo, de detektiva rakonto, eĉ humurajn kaj amuzajn scenojn. Agrable impresas la senpretenda, koncizema kaj lerte atentokapta maniero de la rakontado, kies facile fluantan stilon la tradukinto sukcese rekreis en Esperanta vesto.

La libron kompletigas historia skizo de la rilatoj inter germanoj kaj ĉeĥoj. Mapo de Ĉeĥio indikas la regionojn, kie antaŭmilite granda parto de la loĝantaro estis denaskaj germanlingva. Speciale por la esperantlingva eldono oni aldonis receptojn por du tradiciaj ĉeĥaj pladoj kaj liston de klarigoj pri geografiaj kaj historiaj detaloj, kiuj certe faciligos la legadon kaj la komprenon de la fono, precipe por ekstereŭropanoj. Akompana unulingva vortareto estas senpage elŝutebla helpilo por legemaj progresantaj lernantoj de Esperanto.

* Heredantoj de silentado en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Hitler, en la centro de la grupo, kun mano surtalie, kaj liaj generaloj antaŭ la statuo de la lampo-marŝalo Ferdinand Foch antaŭ la subskribo de la armistico. Dekstre de la bildo videblas parto de la *vagono de la armistico*.
La **armistico de la 22a de Junio 1940** estas la nomo de interkonsento por batalĉeso inter la aŭtoritatoj de la germana Tria Regno kaj la reprezentantoj de la franca registaro de la marŝalo Pétain, kadre de la Dua Mondmilito, kiu estis subskribita en Rethondes en la menciita dato, en la nomita *vagono de la armistico* (nome la sama en kiu estis subskribita la armistico de la 11a de Novembro 1918 kiu finigis la batalojn de la Unua Mondmilito). Por la germana delegitaro ĉeestis Hitler, Göring, Erich Raeder, Rudolf Hess, von Ribbentrop, Walther von Brauchitsch kaj Wilhelm Keitel. Paul-Otto Schmidt estis la tradukisto de Hitlero. Por la franca delegitaro ĉeestis Charles Huntziger, Léon Noël, Maurice Le Luc, Jean Marie Joseph Bergeret kaj Georges Parisot.

La batalo de Francio, ekde la 10an de Majo 1940, estis montranta la enorman militan povon de la germana *Wehrmacht*, antaŭ kiu la francaj kaj britaj armeoj, restintaj en taktikoj kaj strategioj propraj de la Unua Mondmilito, ne estis kapablaj organizi efikan rezistadon. Fakte, Parizo estis jam kaptita de la germanoj la 14an de Junio, dum la franca registaro prezidita de Paul Reynaud setliĝis en Bordozo. Kiam oni disvastigis la novaĵon de la falo de la franca ĉefurbo, diversaj francaj politikestroj proponis tuj peti armisticon al Hitler kaj rompi la aliancon kun Granda Britio. Kvankam Paul Reynaud kaj multaj el liaj ministroj opoziciis tiun ideon, la partianoj de la batalĉeso trudis sian decidon en la kabineton kaj sukcesis atingi la rezignon de Reynaud (kiu preferis ĉesi en la registaro antaŭ peti pacon al la germanoj), anstataŭante lin per la ĝistiama Ŝtatministro nome Philippe Pétain, veterana marŝalo de la Unua Mondmilito.

La nova registaro, prezidita de Pétain, petis al Hitler la armisticon. La Tria Regno akceptis kaj establis en sia respondo la kondiĉojn de la germana okupacio de Francio, kiu rezultis dividita en du grandaj zonoj, nome la *okupaciita zono*, sub germana kontrolo, kaj la nomita *libera zono*, sub la aŭtoritato de la Francio de Vichy, kiu tamen devis sekvi la postulojn de la nazia reĝimo.

Bibliografio
------------

* Toynbee, Arnold (1985). La Europa de Hitler. Madrid: SARPE.
* Shirer, William (1976). Rise and fall of the Third Reich. London: Pan Books.

* Kategorio Armistico de la 22a de Junio 1940 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 745240
 |
***La Dua Mondmilito*** aŭ angle, originale *The Second World War* estas la sesvoluma historia verko de Winston Churchill pri periodo ekde fino de la unua ĝis fino de la Dua Mondmilito (julio 1945). La libro aperis en 1948 kaj baldaŭ pro tio Churchill ricevis Nobel-premion pri literaturo. La libro bone vendiĝis, Churchill riĉiĝis.

Por verki tiun, li povis uzi ŝtatajn kaj eĉ sekretajn dokumentojn. Li intencis verki pri la Dua Mondmilito jam en 1939, pro tio li kolektis dokumentojn kaj mem faris konvenajn el sia vidpunkto.

Post politika ŝanĝiĝo en Britio, nova registara estro Attlee de la Laborpartio permesis en 1945 al Churchill privilegian aliron al la ŝtataj dokumentoj, kio ne estis permesita eĉ por historiistoj.

Ĉar en periodo de la verkado, multaj politikistoj estis en regado, li evitis mencion de dummilitajn diskutojn kun Dwight Eisenhower, Charles de Gaulle aŭ Tito. Li same ne rajtis detale verki pri sekretoj kiel konstruo de la atombombo, laboro de kod-romppado ĉe Bletchley Park. Li same ne povis kritiki laborpartiajn gvidantojn kiel Attlee, ĉar la aliro al dokumentoj dependis de ili.

Ĉar Churchill uzis siajn konatajn, alireblajn dokumentojn, lia rolo grandiĝas en la libro, kiel li estintus ĉefrolulo dum la milito. Li apenaŭ mencias – pro manko de dokumentoj kaj de intereso – la batalojn de la orienta fronto.

La ses volumoj estas:

1. *The Gathering Storm*
2. *Their Finest Hour*
3. *The Hinge of Fate*
4. *The Grand Alliance*
5. *Closing the Ring*
6. *Triumph and Tragedy*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 254466
* GND: 7516376-7
* VIAF: 214777902
* SUDOC: 089901045
* BNF: 15036284b
* NLA: 36574624
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la **portugala urbo**. Pri la samnoma **filino de profeto Mohamedo** legu sub Fatima bint Muhamad. |

Baziliko de Fátima
**Fátima** estas urbo en Portugalio, apartenanta al la municipo Ourém, en kiu en la jaro 1917 plurfoje tri infanoj vidis la virgulinon Maria (la patrinon de Kristo).

Virgulino de Fátima.
La monumento de tri malgrandaj ŝafistinoj en Fátima
La urbo Fátima situas ĉ. 130 km norde de Lisbono, duonvoje al universitata urbo Coimbra. Fátima apartenas al distrikto Santarém kaj municipo Ourém kaj estas celo de katolika pilgrimado.

La urbo portas la araban nomon "Fatima", kiun la urbo ricevis laŭ legendoj pri la maŭra princidino Fatima en la 12-a jarcento, kiu kristaniĝis pro amo al kristana kavaliro.

Oni asertas, ke la 13-an de majo en 1917 aperis la virgulino Maria antaŭ la tri paŝtistaj infanoj Lúcia, Jacinta kaj Francisco. Laŭ la vortoj de la infanoj ŝi ordonis al ili reviziti la lokon ĉiun 13-an de monato. Krom tio ŝi malpermesis paroli al aliaj pri la okazintaĵo. La lastan fojon (13-a de oktobro de 1917) aperis ankaŭ 70000 personoj por spekti la mirindajn signojn de la virgulino.

Lúcia mortis la **13**-an de februaro en 2005.

La tri sekretoj
---------------

Ĉe la raportita apero de la virgulino, la 13-an de oktobro, ŝi komunikis tri sekretojn al la infanoj. Lúcia skribis la sekretojn en 1942 kaj tuj publikigis la unuajn du sekretojn, la trian oni rajtis malfermi en 1960, sed ĝi publikiĝis nur en 2000.

* unua sekreto: montris pekulojn en la infero
* dua sekreto: aŭguris finon de la unua mondmilito kaj komencon de la 2-a; petis virgulinan protekton por Rusio
* tria sekreto: episkopo en blanka vesto trairas mortintajn, detruitajn urbojn al kruco surmonta, kie li mortos pro pafado de militistoj. (Johano Paŭlo ekkonis sin en la tria sekreto kaj donacis la pistolan kuglon, kiu vundis lin, al Fatima.)

La mesaĝoj ŝanĝiĝis laŭ la politiko. (Lúcia: "Salazar [la plej longdaŭra diktatoro en Portugalio] estis elektita far Dio por regado de la lando.)

Johano Paŭlo la 2-a trifoje vizitis Fátima-on. Ankaŭ aliaj papoj havis specifan rilaton al la loko.

La kredantoj donacas ĉiujare 18 kg da oraĵo.

La Anĝelo de la Paco aŭ la Anĝelo de Portugalio en la loko de la revelacioj de la tri malgrandaj ŝafistinoj (infanoj) en Fátima
Kalvaria Vojo en Fátima

Partneraj urboj
---------------

La Kalvario en Fátima
* Pollando Ĉenstoĥovo / Częstochowa, Pollando
* Germanio Altötting, Germanio
* Italio Loreto, Italio
* Francio Lurdo / Lourdes, Francio
* Aŭstrio Mariazell, Aŭstrio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fátima en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fátima en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Sanctuary of Fatima
* Pilgrims of Fátima
* Parish Church of Fátima
La **Hospitalo de la Transfiguriĝo** (pole *Szpital Przemienienia*) estas la unua parto de la trilogio *Neperdita tempo* (*Czas nieutracony*) de Stanisław Lem. La romano estis finverkita en septembro 1948 kaj eldonita unuafoje en 1955 kune kun la aliaj du volumoj.

Libro
-----

La aŭtoro komence ne intencis verki la du sekvajn volumojn (ilia apero estis la rezulto de la enmiksiĝo de la komunistaj aŭtoritatoj en la enhavon de la verko), do la *Hospitalo de la Transfiguriĝo*, verkita multe pli frue, havas alian stilon. Ĝi estas la sola volumo de ĉi tiu trilogio, kiun Lem permesis reeldoni poste kiel memstaran titolon kun la unua eldono (ankaŭ sen iu cenzura enmiksiĝo) en 1975.

La libro temas pri juna kuracisto, Stefan Trzyniecki, kiu post la diplomiĝo trovas laboron en psikiatria hospitalo. La intrigo okazas dum la Dua Mondmilito, en la nazia okupacio. Ĝi estas speco de filozofia kaj morala traktato, la aventuroj de la herooj kombiniĝas kun diskuto pri filozofiaj temoj

Filmaj kaj radiaj adaptoj
-------------------------

En 1978 aperis samtitola pola filmo bazita sur la romano. La reĝisoro estis Edward Żebrowski. En 2021 la Teatro de Pola Radio faris radioteatraĵon adaptitan kaj reĝisoritan de Piotr Skotnicki sub la sama titolo.

Vidu ankaŭ
----------

* Aranĝo T4

Piednotoj
---------

1. 1 2  Jerzy Jastrzębski: *Skalpel i mózg*
2. ↑  Słuchowisko "Szpital przemienienia", polskieradio.pl

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri la libro en la oficiala retejo de la aŭtoro
Aerial photograph of a triangular lot between roads and their sidewalks. The lot contains a small, Romanesque church filling the front point to the sidewalks, connected to a much larger and impressive domed, Neoclassical building behind it, filling the lot to the sidewalks to the left and right.La Unua Eklezio de Kristo, Sciencisto, Bostono, aerfoto demalantaŭe, 19 julio 2011
**Kristana Scienco** estas kristana movado kaj sistemo de spirita sanigado. Ĝin fondis Mary Baker EDDY (1821-1910), kiu fondis ankaŭ la eklezion Eklezio de Kristo, Sciencisto (*Church of Christ, Scientist*).

La origina kaj ĉefa de Kristana Scienco kaj la "Eklezio de Kristo, Sciencisto" estas en Bostono, sed estas multaj preĝejoj en la tuta mondo.

Eddy verkis la libron "La Scienco kaj la Sano, kun Ŝlosilo de la Skriboj" (*Science and Health with Key to the Scriptures*) (1875), en kiu ŝi unue klarigis la principojn de Kristana Scienco. Vendiĝis pli ol naŭ milionoj da ekzempleroj en 16 diversaj lingvoj. Ŝi ankaŭ fondis la mondfaman gazeton The Christian Science Monitor (La Kristan-Scienca Monitoro).

Kristanaj Sciencistoj kredas, ke Dio estas bona, kaj ke la homo, kreita laŭ la bildo kaj figuro de Dio, ankaŭ estas esence bona. Pro tio, Dio, kiu estas amo, vero kaj lumo, ne kreis malsanon kaj malbonon, nek iluzion. Persono, kiu scias, ke la malsano kaj la malbono apartenas al la nereala universo de la materio, kaj ne al la scienca universo perfekta, eterna kaj reala de la spirito, povas esti sanigita. Tiel Kristo, per la povo de Dio, resanigis la malsanulojn dum sia tera vivo.

* 
* 
*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kristana Scienco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* TTT-ejo de la "Eklezio de Kristo, Sciencisto": http://www.christianscience.com/
* Unuetaĝa Usono ĉ. 38 "Preĝu, pesu vin kaj pagu" en Esperanto
* TTT-ejo de "The Christian Science Monitor".

Vidu ankaŭ
----------

* Protestantismo

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKristanismo |
| --- |
| Jesuo Kristo | Kristo • Filo de Dio • Virga naskiĝo • Krucumo • Reviviĝo • Enkarniĝo |
| Fundamentoj kaj Biblio | Eklezio • Kredodeklaro • Kanono • Malnova Testamento • Nova Testamento |
| Teologio | Dio • (Patro • Filo • Sankta Spirito) • Triunuo • Sankta tradicio • Sanktuloj • Savo • Sakramentoj • Bapto • Kanona juro • Kristologio • Eklezioscienco |
| Historio kaj Tradicio | Maria • Apostoloj • Petro • Paŭlo • Patroj • Apero • Konstanteno • Koncilioj • Aŭgusteno • Granda skismo • Krucmilitoj • Akvino • Reformacio • Lutero |
| Nomadoj | Adventismo • Anabaptismo • Anglikanismo • Baptismo • Kalvinismo • Katolikismo • Evangeliismo • Luteranismo • Metodisto • Pentekosto • Ortodoksa Eklezio • Orientaj Eklezioj |

 |
La **Abĝad-numeraloj** estas dekuma sistemo, kiun uzis la arablingva mondo antaŭ ol ekuzi la barat-arabajn ciferojn en la 8-a jarcento kaj daŭre uzis paralele al ĉi tiu lasta ĝis la modernaj tempoj. 

En la Abĝad-sistemo, al la 28 literoj de la araba alfabeto estas asignitaj valoroj numeraj laŭ la ordo de tiu sistemo. Ekzemple, la unua litero de la araba alfabeto Alif estas uzita anstataŭ la nombro 1 (unu) ; la dua litero Bā reprezentas la nombron 2 … Yā por 10, Kāf por 20, Qāf por 100, ktp…

La vorto « Abĝado » mem (arabe : أبجد) devenas de la komenco de la literordigo en la alfabetoj pra-kanaana, fenica, aramea kaj hebrea. En la moderna lingvo araba ĝi ĝenerale signifas « alfabeton » .

Uzoj de la Abĝad-a sistemo
--------------------------

En la islamaj pratempoj, tiujn nombrojn uzis matematikistoj. En moderna lingvo araba, ili estas uzataj ĉefe por la nombrado de malgrandaj kvantoj, kiel artikoloj en listo. Ili estas ankaŭ uzataj por asigni nombrajn valorojn al arabaj vortoj cele al numeralogio.

Ekzemple, la islama frazo بسم الله الرحمن الرحيم (*bi-smi-llaahi r-rahmaani r-rahiim* = "je la nomo de Dio, la Donema, la Pardonema") havus nombran valoron je 786 (sumigo de la diversaj valoroj de ĉiuj literoj en tiu frazo : 2 + 60 + 40 + 1 + 30 + 30 + 5 + 1 + 30 + 200 + 8 + 40 + 50 + 1 + 30 + 200 + 8 + 10 + 40), en kiu la valoro de la vorto "Allah" (Alaho = God) mem estas 66.

en la Bahaa Kredo, la vorto "Bahá'" (بهاء) valoras 9 (2+0+5+1+1) kaj la nomo "Báb" (باب) valoras 5 (2+1+2)

Plej Kutimaj Valoroj de la Literoj
----------------------------------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ā/' ا | 1 | y/ī ي | 10 | q ق | 100 |
| b ب | 2 | k ك | 20 | r ر | 200 |
| j ج | 3 | l ل | 30 | sh ش | 300 |
| d د | 4 | m م | 40 | t ت | 400 |
| h ه | 5 | n ن | 50 | th ث | 500 |
| w/ū و | 6 | s س | 60 | kh خ | 600 |
| z ز | 7 | ` ع | 70 | dh ذ | 700 |
| ḥ ح | 8 | f ف | 80 | ḍ ض | 800 |
| ṭ ط | 9 | ṣ ص | 90 | ẓ ظ | 900 |
|  |  |  |  | gh غ | 1000 |

Similaj Sistemoj
----------------

La hebrea nombrado (Gematrio) similas al la abĝada nombrado ĝis 400. La greka nombrado (isopsephy) malsimilas al ĝi post 90 ĉar en la greka alfabeto ne estas litero por *ṣād* (ص). La "Gematrio" estas tre ofte uzita en la tekstoj de Kabalo kaj numerologio.

Vidu ankaŭ jenon en la angla lingvo
-----------------------------------

* Fenica Alfabeto
* Historio de la Alfabeto
* Abjad
* Gematrio

Eksternaj Ligoj
---------------

* Pririgardo de la nombra sistemo ABJAD Arkivigite je 2007-05-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Retpaĝo pri sufisma numerologio
* ABJAD Nombroj kaj 786 Arkivigite je 2017-09-11 per la retarkivo Wayback Machine
**Slavofilismo** aŭ **Slavofilio** estis intelektula movado kiu originiĝis el la 19a jarcento kiu deziris, ke la Rusia Imperio disvolviĝu per valoroj kaj institucioj derivitaj el sia dekomenca historio. Slavofiloj estis kontraŭaj al influoj de Okcidenta Eŭropo en Rusio. Estis ankaŭ similaj movadoj en Pollando, Serbio kaj Kroatio, Bulgario kaj Ĉeĥoslovakio. Depende de la historia kunteksto, ĝia malo estus terminigita Slavofobio, timo aŭ malamo kontraŭ la slava kulturo, aŭ ankaŭ tio kion rusaj intelektuloj nomis *zapadniĉestvo* (okcidentismo). La terminoj referencas pli larĝe al la ideo de supereco de la slavaj popoloj.

Postaj verkistoj Fjodor Dostojevskij, Konstantin Leontjev kaj Nikolaj Danilevskij disvolvigis partikularan konservisman version de Slavofilismo, nome *Poĉvenniĉestvo* (el la rusa vorto por tero).

Vidu ankaŭ
----------

* Kontraŭslavismo
* Rusigo

Notoj
-----

1. ↑  Artikolo *Slavophile* en Encyclopædia Britannica Alirita la 12an de novembro 2019.

* Slavofilismo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
La detruita urbo
La statuo en skafaldoj
La detruita urbo dum pluvaj tagoj
**La detruita urbo** estas statuo farita de Ossip Zadkine pro la bombardado de Roterdamo. Ĝi estis inaŭgurita je la 15-a de majo 1953 kaj situas sur la Plein 1940, ĉe la Leuvehaven, apud la Mara Muzeo en Roterdamo. La statuo estas regna monumento.

Laŭ onidiroj Zadkine akiris inspiron por la statuo *La detruita urbo* kiam li el Parizo estis survoje al sia amiko, la kuracisto Hendrik Wiegersma en la nederlanda loĝloko Deurne. Kiam la trajno veturis super la
aerfervojo tra Roterdamo li vidis la forviŝitan centron de la urbo.

La statuo estas el bronzo kaj prezentas homan figuron sen koro, simbolo por la koro de Roterdamo kiu perdiĝis dum tiu bombardado. La statuo estas donacita de la direktoraro de la magazeno De Bijenkorf al Roterdamo. Unu el la kondiĉoj de la donaco estis, ke la statuo nur restas sur tiu loko. Tio kondukis pli poste al multaj diskutoj.

La statuo volas memorigi la detruon de la urbo fare de la germanaj nazioj. La artisto mem diris pri la skulptaĵo:

*"La [statuo] volas enkorpigi la homan suferadon kion urbo devis trapasi kiu nur, kun graco de Dio, volis vivi kaj flori kiel arbaro. Krio de abomeno pro la nehoma krueleco de tiu ekzekutista laboro."*
Por la konstruo de nova metroarko la skulptaĵo en 1975 estis pordaŭre translokigita 60 metrojn. En 2005 la statuo pro konstrulaboroj devis dumtempe moviĝi al la flanko. Dum tio oni kaptis la okazon por fari grandskalajn prizorgajn kaj konservajn laborojn. Surloke oni tie establis restaŭran laborejon. Je la 14-a de majo 2007 urbestro Opstelten redonis al la statuon ĝian elstaran lokon sur la placo Plein 1940. La germana prezidento Horst Köhler dum sia ŝtatvizito al Nederlando en oktobro 2007 metis, kiel multaj antaŭ li, florkronon ĉe la statuo.

Dum la jaroj la statuo ricevis serion da kromnomoj. Apud "La detruita urbo" oni konas la statuon kiel "Urbo sen koro", "Zadkini", "Johano Truo", "Johano kun la manoj" kaj "Johano kun la manetoj".

Filmbildoj
----------

Polygoon-journaal pri la inaŭgurado de la detruita urbo

Notoj
-----

1. ↑  *Elkaar kennen helpt elkaar begrijpen* - Algemeen Dagblad, 5 oktober 2007

* Kategorio La detruita urbo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

51° 55′ 04″ Nordo 4° 28′ 59″ Oriento﻿ / ﻿51.917778 °N, 4.483056 °O﻿ / 51.917778; 4.483056 (mapo)Koordinatoj: 51° 55′ 04″ Nordo 4° 28′ 59″ Oriento﻿ / ﻿51.917778 °N, 4.483056 °O﻿ / 51.917778; 4.483056 (mapo)
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Por originala versio de la lingvo rigardu la paĝon Malnovslava lingvo.* |

**Slavono** — speco de antikvbulgara lingvo kiu estis prilaborita en skriba formo de fratoj Cirilo kaj Metodo en 863 por diservaj bezonoj. Nune estas uzebla en ortodoksisma diservo en Rusio, Belorusio, Ukrainio, Serbio, Bulgario; malofte oni uzis ĝin en katolikisma diservo en Ĉeĥio kaj Kroatio. En landoj kie oni uzis Slavonon, ofte sub influo de naciaj lingvoj aperis variantoj de la lingvo. Nuntempe pli disvastigata estas tiel nomata "sinoda" varianto, kiun uzadas en diservo Rusa Ortodoksa Eklezio.

Uzado
-----

En mezepoko Slavono estis vaste uzata en literaturo, scienco, filozofio, sed poste ĝi poiomete estis forpuŝita de naciaj lingvoj, kaj nune lingvo uzatas nur en diservo. Ĉefaj tekstoj estas slavonlingvaj Biblio, diservaj tekstoj kaj preĝoj, biografioj de sanktuloj.

Skribo kaj gramatikaj trajtoj
-----------------------------

Por skribo en Slavono uzatas cirila alfabeto, sed nuntempe ofte estas uzeblaj ankaŭ modernaj naciaj cirilaj alfabetoj (pro tio, ke nuntempe nur nemultaj konas antikvajn literojn, kiuj ofte havas alian skribmanieron). Malofte uzatas latina alfabeto kaj specifa alfabeto Glagolico.
En slavono ekzistas sistemo de supersignoj, kaj parto de literoj estas uzeblaj kiel ciferoj (en ĉi tiu senco literon oni skribas sub specifa supersigno).

Interpunkcio estas iom alia ol en modernaj lingvoj: ekzemple anstataŭ demandosigno uziĝas punktokomo kiel en la antikva greka, anstataŭ kutima en modernaj lingvoj uzado de punktokomo uziĝas dupunkto. Verboj havas 2 konjugaciojn, futuro, prezenco, kaj 4 specoj de preterito: aoristo, imperfekto, perfekto kaj pluskvamperfekto.
Substantivo havas kvar deklinaciojn laŭ sep kazoj: nominativo, genitivo, dativo, akuzativo, instrumentalo, prepozitivo kaj vokativo; mola, malmola kaj miksa specoj de deklinacioj (devenas laŭ finaĵoj), havas genron kaj nombron: singularo, dualo kaj pluralo. Adjektivoj havas kurtan kaj plenan formojn kaj deklinaciiĝas laŭ genro, kazo kaj nombro. Pronomoj dividiĝas je 2 grupoj: 1-a deklinaciiĝas laŭ kazoj kaj nombroj, 2-a laŭ kazoj, genroj kaj nombroj (havas molan kaj malmolan formojn). Numeraloj havas deklinacion.

Prononco
--------

En Slavono nuntempe uzatas prononcmaniero de rusa lingvo, sed estas ebla pli aŭ malpli forta influo de aliaj naciaj lingvoj; bulgara, serba, ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Cirilaj ciferoj

Eksterja igiloj
---------------

* slavonlingvaj Biblio (iPhone)
* Slavonlingva Biblio
Alfred Ŝnitke en 1989
**Alfred Garijeviĉ ŜNITKE** (ruse *Альфре́д Га́рриевич Шни́тке*) naskiĝis la 24-an de novembro 1934 en Engels ĉefurbo de tiama Volgo-Germana ASSR, RSFSR, Sovetunio, mortis la 3-an de aŭgusto 1998 en Hamburgo, Germanio estas fama soveta komponisto.

Vivo
----

Li komencis sian muzikstudadon en Vieno en 1946. La komponisto priskribis tiun urbon: "Mi sentis, ke ĉiuj momentoj tie estis ĉeneroj de la historia ĉeno: ĉio estis multidimensia."

Biografiisto Aleksander Ivaŝkin rimarkas, ke en Vieno la juna Ŝnitke "enamiĝis al muziko, kiu estas parto de vivo, parto de historio kaj kulturo, parto de la ankoraŭ vivanta estinteco."

En 1948 la familio enloĝiĝis ĉe Moskvo. Ŝnitke finis sian gradan komponan lernadon en la Moskva Ĉajkovskij Konservatorio en 1961; ekde 1962 ĝis 1972, li laboris tie kiel profesoro. Post tio li aktive verkis filmomuzikon, komponante 70 verkojn dum 30 jaroj.

La soveta burokratio ofte konsideris la verkojn de Ŝnitke suspektindaj; lia Unua Simfonio estis efektive barata de la Komponista Unio. En 1980 la registaro malpermesis Ŝnitken veturi el Sovetunio.

Portreton de Ŝnitke pentris *Reginald Gray* en 1972
En 1985 la komponiston atakis apopleksio, kiu lasis lin en komato; li preskaŭ mortis, sed baldaŭ pli-malpli resaniĝis, kaj daŭrigis sian komponadon.

Poste Ŝnitke transloĝiĝis en Hamburgon en 1990; tamen lia sano ne restis bona: la komponisto havis pliajn apopleksiojn, kaj fine mortis la 3-an de aŭgusto, 1998. Li estis enterigita en la 10-a tereno de la moskva Novodeviĉje tombejo.

En Moskvo sukcese funkcias la *Moskva Ŝtata Muzika Ŝnitke Instituto*.

Verkoj
------

La fruaj komponaĵoj de Ŝnitke montris la fortan influon de Dmitri Ŝostakoviĉ, sed kiam la itala komponisto Luigi Nono vizitis Sovetunion, Ŝnitke ekinteresiĝis pri seria muziko, kiu videblas en lia verko *Muziko por Fortepiano kaj Ĉambra Orkestro*. Unufoje li skribis: "La celo de mia vivo estas unuigi seriozan muzikon kaj salonmuzikon, eĉ se, farante tion, mi rompos mian kolon."

Poste li kreis novan muzikstilon, "polistilismo", en kiu li kombinis muzikon de diversaj stiloj kaj epokoj. Tamen, plimalsaniĝante, Ŝnitke sian aŭdacan stilon grade forlasis por muziko pli trankvila.

Ŝnitke interalie verkis naŭ simfoniojn, kelkajn solo-verkojn, kaj multe da ĉambraj kaj ĥoraj komponaĵoj.

* Alfred Ŝnitke en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Alfred Ŝnitke en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Fontoj
------

* ruse Intervjuoj kun Alfred Ŝnitke

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Plena listo de verkoj de Ŝnitke Arkivigite je 2021-12-07 per la retarkivo Wayback Machine
* ruse, angle Oficiala retejo de la *Moskva Ŝtata Muzika Ŝnitke Instituto*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 393685
* GND: 119142821
* LCCN: n79120245
* VIAF: 34570425
* ISNI: 0000 0001 0886 7993
* LIBRIS: 206946
* SUDOC: 034685871
* BNF: 12541452q
* MBA: 2382cbc9-dd4e-4fc8-a92e-5391f70bd3b2
* NLA: 35895753
* NDL: 00874317
* BIBSYS: 90752312
* NKC: jn19990007752
* ICCU: LO1V393605
* BNE: XX983060
 |
Biciklistoj en vetkuro.
**Biciklisto** estas atleto, kiu okupiĝas pri biciklado. Kiel korbopilkistoj aŭ futbalistoj, ankaŭ profesiaj biciklantoj ligas kontraktojn kun sia teamo. Plej multaj profesiaj rajdantoj havas inter 20 kaj 35 jaroj dum amatoraj rajdantoj troveblas en ajna aĝo.

La populareco de biciklado en Eŭropo kondukis al la fakto, ke en iuj eŭropaj landoj, kiel Francio, Belgio, Hispanio kaj Italio, elstaraj biciklantoj estas herooj, kies nomon portas ĉiuj buŝoj. Multaj pasintaj rajdantoj restas en la kampo de biciklado: iuj estas biciklaj fabrikantoj (kiel Greg Lemond kaj Eddie Marks), sportaj direktoroj de biciklaj teamoj (Johan Bruinel) aŭ komentistoj pri vetkuraj televidaj elsendoj (Sean Kelly, Richard Virank). Profesia strata biciklado estas individua industrio, sed gravas la grupo al kiu apartenas la rajdanto. Estas malsamaj roloj por diversaj rajdantoj:

* Grimpulo - rajdanto, kiu specialiĝas pri montaj sekcioj.
* Akcelulo - rajdanto, kiu specialiĝas pri planaj sekcioj.
* Temprebatulo - rajdanto, kiu specialiĝas pri vetkuro.
* Diversa - Rajdanto, kiu kapablas regi la plej multajn el ĉi tiuj teknikoj.
* Laboristo - rajdanto, kiu servas siajn grupanojn ekzemple irante antaŭe por rompi la ventoforton.

Profesiaj biciklantoj, precipe vojbiciklistoj, tre striktas pri sia vivmaniero: ili zorgas pri la kvantoj kaj specoj de siaj manĝaĵoj, kiujn ili konsumas laŭ aparte strikta dieto. Multaj rajdantoj sindetenas seksumi dum periodoj de monato aŭ plie antaŭ grava vetkuro. Ĉe la kulmino de sia taŭgeco, ili evitas longedaŭran marŝadon, grimpadon de ŝtupoj kaj eĉ longedaŭran staradon kaj profitas de iu tempodaŭro ne dediĉita al trejnado - por ripozi. Ilia trejnado estas regule kontrolata laŭ distanco kaj deklivoj, ĉe kiuj ili trejnas, personaj datumoj kiel ripozanta pulsa korfrekvenco kaj pulsa korfrekvenco dum trejnado, ruĝa globula koncentriĝo kaj pli.

Inter amatoraj rajdantoj la ofteco de rajdado varias: estas rajdantoj, kiuj rajdas malofte, kaj estas tiuj, kiuj certas rajdi ĉiutage.

Multaj rajdantoj, en ĉiuj fakoj, razas siajn krurojn pro du ĉefaj kialoj: razitaj kruroj faciligas trakti vundojn kaj tranĉojn kaŭzitajn de faloj, kaj estas pli aerodinamikaj (malgranda efiko sed signifa plibonigo).

Unu el la plej gravaj jaraj premioj por biciklantoj, donita al la plej bona rajdanto ĉiujare, estas la "Ora Biciklo". Gravas ankaŭ la enlandaj kuroj en Francio (*Tour*), Italio (*Giro*) kaj Hispanio (*Vuelta*).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 719391
* GND: 7508916-6
* LCCN: sh85035075
* BNF: 12648471v
* NKC: ph801455 ph164188, ph801455
* BNE: XX530177
 |
Ŝablono:Informkeso aktoro
**Magdalena Nile del Río**, kun artetosa nomo **Imperio Argentina** (Bonaero, 26-a de decembro 1910 - Torremolinos, 22a de aŭgusto 2003), estis hispan-argentina aktorino, kantistino kaj dancistino.

Biografio kaj kariero
---------------------

Ŝi naskiĝis en Argentino en familio de hispandevenaj enmigrantoj. Ŝi debutis en 1916, en la bonaera teatro San Martín, en festivalo bonfara por vrako de la ŝipo Príncipe de Asturias, okazinta ĉe Brazilo, en kiu mortis 300 personoj. Samjare ŝi veturis kun sia patrino al Malago por akiri sian parton de la ava heredaĵo. La arta nomo adoptita junaĝe estis Petite Imperio: tiam oftis la uzado fare de artistinoj de francaj vortoj por siaj nomoj.​

En 1917 ŝi ricevis instruadon pri muziko kun sia fratino Asunción el Anna Pavlova kaj poste el ŝia helpanto, Ricardo Nemanoff. Poste ŝi ekkoncertis en kvartalaj kinejoj kun sia patro gitare. En 1922 la tuta familio turneis tra la lando nome Rosario, Córdoba, Tucumán kaj Mendoza. Poste tra Ĉilio, Bolivio kaj Peruo. En Lima, ŝi konis la kantistinon Gabriela Bezansoni, la taŭrludistojn Ignacio Sánchez Mejías kaj Juan Belmonte, eĉ la prezidanton de Peruo Augusto Leguía. Sed ĉefe tiam ŝi konis la hispanan dramaturgon Jacinto Benavente kiu estis tie kun la kompanio de José Bódalo kaj Eugenia Zuffoli. Benavente rekomendis al sia patro, ke ili veturu al Hispanio kaj ke lia filino adoptu la artan nomon Imperio Argentina, formita per la kombino de la nomj de la artistinoj Pastora Imperio kaj de Antonia Mercé, "la Argentina".
**Sándor Szakály** [ŝAndor sakAj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szakály Sándor** estas hungara historiisto, arkivisto, altlerneja instruisto.

Sándor Szakály
Sándor Szakály naskiĝis la  23-an de novembro 1955(nun 1955-11-23) en Törökkoppány.

Biografio
---------

Sándor Szakály maturiĝis en gimnazio en Kaposvár en 1974, poste li akiris historiistan-arkivistan diplomon (MSc) en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1980, post 2 jaroj li doktoriĝis (Ph.D.). Inter 1980-2000 li laboris en milithistoria instituto, laste li estis institutestro, inter 2001-2004 li havis altan postenon en televido, poste li laboris en arkivoj 2 jarojn. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1990, li doktoriĝis (DSc) en 2006 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis same en 2006. Ekde 2007 li instruis en pluraj universitatoj, plej longe en Kalvinana Universitato Gáspár Károli, krome ekde 2014 li estis institutestro kaj arkivestro. Li ricevis premiojn inter 1993-2022.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Magyar tábori csendőrség 1938-1944* (disertaĵo, 1982)
* *Testvéri földön a magyar szabadságért* (1985)
* *Honvédelmi miniszterek 1848–1994* (kunaŭtoro, 1994)
* *Katonákról, történelemről, önmagunkról I.-III.* (2003-2005)
* *Akik a magyar királyi csendőrséget 1919 és 1945 között vezették* (2013, 2014)
* *Talpra állás Trianon után – interjúk, esszék, tanulmányok* (2021, 2022)

Prezentisto en filmoj (elekto)
------------------------------

* *Nagy Imre első kormánya* (2003)
* *Nagy Imre* (2004)
* *kádár.kom 6.0* (spertulo, 2017)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   usona filma datenaro
2. ↑   hungaraj filmoj



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 843220
 |


* Portalo pri Biografio
Sturmgewehr 44
*Sturmgewehr 44* (aŭ *Sturmgewehr 43*) - germana fusilo inventita dum la dua mondmilito.

Ĝi uzis kartoĉon de 7,92 mm-a "kurz", havis pistolsimilan pafilkapon, arkan kartoĉujon por 30 municioj, gas-elĵeta funkcia sistemo. Ĝi estis ege preciza kun komplika konstruo.

La avangarda konstrukcio forte influis la postmilitajn armil-planistojn, ekz. la ergonoman formon kopiis ankaŭ AK-47, kvankam la funkcia principo estas tute alia.

Ĝi okazis sufiĉe nova, ĉe ĝi germanoj instalis eĉ noktovidilojn. Ĝia produktado forte malgrandiĝis en 1944-45 pro manko de la alojaj (kun stxalo) materialoj, tial la armilo ne influis finon de la milito. Do StG 44 apartenas al la nesukcesintaj naziaj teknikaj ideoj.
Hitler mem nomis ĝin "Sturmgewehr 44", kvankam ĝi estis kreita jam en la 1943a jaro. La ĉefa kreinto estas sinjoro Schmeisser.

StG 44 naskis novan armilan specon Sturmofusilo. Interese, ke nomo por la speco estas sama nomo "Sturmgewehr" ("Fusilo por ataki", "Sturma fusilo"), kiun proponis Hitler. Do "sinjoro 18" estas aŭtoro de nomo de unu el armilaj specoj (unu el okazoj, ke fiuloj pliriĉigis nian vortaron: ekzemple, sinjoro Goebbels inventis la frazon Fera kurteno)!

Ĝian formon prenis la fama AK-47, sed la funkcia principo estas tute alia. Usona M16 malpli similas ekstere, sed tre simila kun Stg.44 interne.

* StG 44 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio StG 44 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Stabo** estas aro da superaj oficiroj havanta la ĝeneralan direktadon de armeo aŭ armeparto.

stabestroj
----------

La usona armeo havas kvar diversajn stabojn por la diversaj armepartoj. Ili estas estritaj de:

* Commandant of the Marine Corps,
* Chief of Naval Operations,
* Chief of Staff of the Army,
* Chief of Staff of the Air Force.

La ĝenerala stabo kunigas la estrojn de la kvar armepartoj kaj estas estrita de la *Chairman of the Joint Chiefs of Staff* (CJCS). Nuntempe tiun postenon okupas Generalo Peter Pace, USMC.

La israela armeo (Tzahal) havas stabon estrita de la plej rangalta oficiro, nuntempe li estas Gabi Aschkenasi.

Japanio havis de 1878 ĝis 1945 sendependan stabon laŭ la prusa modelo.

En Britio, inter 1908 kaj 1964 la stabestro estis la *Chief of the Imperial General Staff*. Ekde 1964 la posteno nomiĝas *Chief of the General Staff*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Stabo (armeo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ttt-ejo de FüAkBw (germana stabo)
* Joint Chief of Staff (usona stabo)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Keleti pályaudvar (metrostacio). |

**Stacidomo Keleti** estas la ĉefa hungara kapostacio en Budapeŝto, en Hungario. La stacidomo estis nomita laŭ la orienta (= keleti) direkto al Transsilvanio kaj Balkano, krome en Budapeŝto situas en la orienta flanko.

Historio
--------

La konstruaĵo estis konstruita inter 1881 kaj 1884 fare de Gyula Rochlitz kaj estis unu el la plej modernaj stacidomoj de Eŭropo en tiu tempo. La komenca nomo estis Centra startodomo, en 1892 ĝi prenis la nunan nomon. Ekde 1931 en la stacidomo trafikas ankaŭ elektraj lokomotivoj. Dum sieĝo de Budapeŝto en 1945 ĝi parte ruiniĝis.

Konstruaĵo
----------

La stacidomo kuŝas laŭ granda placo, same laŭ signifa avenuo. Antaŭ la stacidomo staras skulptaĵo pri Gábor Baross, li estis tiu ministro, kiu agis la plej multe por la hungaraj fervojoj. Ekde 1970 subirejo pri piedirantoj ligas la placon kaj la stacidomon.

La fasado estas 43 metrojn alta. Proksimume meze granda horloĝo montras la tempon, krome estas videblaj diversaj skulptaĵoj, ekzemple pri James Watt kaj George Stephenson. La fasado estas 42 metrojn larĝa kun 3 partoj (centra parto kaj 2 aloj). En la alo funkcias ankaŭ poŝtejo. La tegmentan strukturon projektis János Feketeházy. Ene de la stacio Károly Lotz pentris la freskojn.

La stacidomo havas kontaktojn kun 2 metroolinioj, tramoj, aŭtobusoj, trolebusoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Keleti pályaudvar (metrostacio)

Fontoj
------

* hungare

Ĉambrego en la stacidomo
Bildoj pri Stacidomo Keleti Stacidomo Keleti en 1900
 Stacidomo Keleti en 2014
Kasoj de Stacidomo Keleti
La centra parto interne
Pentraĵo de Mór Than: Fervojo kaj trafiko
La ekstero de la stacidomo, fojfoje nomata katedralo, pro ĝia imponeco.
**Antwerpen-Centraal** [Antverpeno Centra] estas fervoja stacidomo en la flandra urbo Antverpeno.

Historio
--------

La unua stacidomo estis la fina haltejo de la fervoja linio inter Meĥleno kaj Antverpeno. La ligna konstruaĵo estis malfermita en majo 1836. Ĝi trovĝis ekster la tiamaj urbomuroj, en la loko kie nun estas *Koningin Astridplein.* En 1841 la urbo decidis fari truon en la urbmuroj, por ke la urbanoj povu pli facile atingi la stacidomon

En 1854 ĝi estis anstataŭita de alia ligna stacidomo. Ĝi nomiĝis *Ooststation* (Orienta stacidomo) kaj troviĝis tie, kie nun estas la enirejo de la zoologia ĝardeno. 

En 1873 Antwerpen-Centraal iĝis finstacidomo. Ne plu eblis gardi la rektan konekton kun Nederlando tra la urbocentro kaj estis konstruita altigita fervoja linio ĉirkaŭ la urbo.

La nuna (kaj tria) stacidomo estis konstruita inter 1899 kaj 1905. La konstruaĵo konsistas el ŝtala kaja arktegmento, skizita inter 1895 kaj 1899 de inĝeniero Clement Van Bogaert. La arktegmento estas 43 metrojn alta, 186 metrojn longa kaj 66 metrojn larĝa kaj havigas spacon por 10 fervojaj linioj.
La bruĝa arkiteko Louis de la Censerie konstruis la stacidomon en stilo eklekta (kombino de stilelementoj el antaŭaj periodoj). De la Censerie inspiriĝis de la stacidomo de Luzern kaj de la Roma Panteono. La stacidomo estis inaŭgurita la 12an de aŭgusto 1905.

Meze de la dudeka jarcento la konstruaĵon minacis malkonstruo pro ĝia malbona stato. En 1975 la stacidomo ekhavis la statuson de protektita monumento kaj renoviĝis poste.

Nord-suda konekto
-----------------

Nivelo +1 de la stacidomo.
La nova kvaretaĝa stacidomo.
Antwerpen-Centraal jam de kelkaj jardekoj havis problemon de kapacito. Estis tro malmultaj trakoj kaj la kajoj estis tro mallongaj. Ankaŭ oni jam delonge volis, ke kelkaj trajnoj povu pluveturi rekten al Nederlando. Pro tio ekde majo 1998 ĝis 2006 oni laboris en Antverpeno je la nord-suda konekto. Inter la stacidomoj Antwerpen-Dam kaj Antwerpen-Berchem oni konstruis 1200 metrojn longan tunelon sub Antverpeno kaj la centra stacidomo. Tiel la grandrapidaj trajnoj per alta rapideco povas nun traveturi Antverpenon sen devi reiri. 
La centra stacidomo nun havas 3 nivelojn kaj 14 kajojn: la nivelo +1 (6 fintrakoj), la nivelo -1 (4 fintrakoj) kaj la nivelo -2 (4 trakoj, el kiuj 2 trairantaj trakoj).

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Donitaĵoj de la urba arkivo de Antverpeno.

 

* Stacidomo de Antwerpen-Centraal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Stacidomo de Antwerpen-Centraal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo traktas la viran futbalistan nacian teamon de Aŭstrio. Aparte de tio ankaŭ ekzistas naciaj teamoj por virinoj, kaj por viraj kaj virinaj adoleskuloj de malpli ol 18 jaroj. |

La **aŭstra nacia teamo de futbalo** estas la oficiala futbalista teamo de la mezeŭropa lando Aŭstrio. Ekde novembro 2011 la trejnisto kaj manaĝero estas la sviso *Marcel Koller*. Siajn enlandajn matĉojn la teamo okazigas en la stadiono *Ernst-Happel* en Vieno.

Sian unuan internacian matĉon la teamo havis dum la jaro 1902 kontraŭ la hungara nacia teamo de futbalo. Unuan kulminon la teamo travivis dum la 1930-aj jaroj sub la teama ĉefo *Hugo Meisl*: la 16-an de majo 1931 la "mirakla teamo" sukcesis premi la skotan nacian teamon de futbalo en malvenkon - la unua malvenko de la skota teamo entute sur la eŭropa kontinento. Post la anekso de Auŝtrio fare de Nazia Germanio (aŭ la "aliĝo" al la najbara diktatora regno) la aŭstra nacia futbalista teamo malfondiĝis kaj post la Dua Mondmilito novkreiĝis. 

Unue eblis ankoraŭ daŭrigi la antaŭmilitajn sukcesojn: dum la maĉtoj de la Futbala Mondpokalo 1954 la teamo post Germanio kaj Hungario atingis la trian lokon. Post sekve longa nesukcesa fazo la teamo kadre la Futbala Mondpokalo 1978 en Argentino atingis la kvaronfinalon, do denove estis inter la ok plej bonaj mondaj teamoj: kadre de la turniro ĝi venkis la teamon de Germanio, kiu estis la oficanta monda ĉampiono – siatempe sensacio. La lasta konvinka prezento de la nacia teamo estis kadre de la Futbala Mondpokalo 1998 en Francio. En la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008 la aŭstra teamo samkiel la svisa aŭtomate partoprenis, ĉar la du landoj estis la gastigantoj de la sporta evento kaj laŭtradicie la teamoj de la gastiganta lando partoprenas sen kvalifikiĝo.

Aktuale, la trejnisto de la nacia teamo estas , kaj la teamestro estas. Laŭ la stato de oktobro 2023, la entute plej multajn golojn (44) atingis *Toni Polster* kaj la plej multajn internaciajn matĉojn (108) kadre de la teamo partoprenis la futbalisto *Marko Arnautović*.

la aŭstra nacia teamo de futbalo en kvalifikiga matĉo de la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012 kontraŭ la teamo de Azerbajĝano la 8-an de oktobro 2010 en Vieno
**Kitale** estas urbo kaj diocezo en Kenjo. Ĝi estas administra centro de distrikto.

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 01° 01′ N 35° 00′ O﻿ / ﻿1.017 °N, 35.000 °O﻿ / 1.017; 35.000 (mapo)Koordinatoj: 01° 01′ N 35° 00′ O﻿ / ﻿1.017 °N, 35.000 °O﻿ / 1.017; 35.000 (mapo)
* Loĝantaro: 84.526
* Supermara alteco: 2100 m
* Horzono: UTC + 3

Geografio
---------

Kitale situas sur altebenaĵo en okcidenta parto de la lando.

Loĝantaro
---------

La loĝantaro devenas el la pola Vikipedio, sed laŭ aliaj fontoj mencias pli (kvazaŭ Kitale estus grandurbo).

Historio
--------

Kitale estis fondita en 1908 fare de eŭropanoj. La fervojo atingis la urbon en 1926, kiu portis prosperon. Kitale estas inter la plej diversspecaj urboj en la lando.

Ekonomio
--------

Kitale estas agrikultura urbo, kie oni kultivas sunflorojn, maizojn, kafojn, teojn, fabojn.

Trafiko
-------

Kitale havas flughavenon, trajnon el Nakuru, trairan ĉefvojojn kaj 2 malpli gravajn vojojn al direktoj de la ceteraj urboj.

Klimato
-------

Kitale situas tre proksime al la ekvatoro, tamen pro sia konsiderinda alto ĝi havas ne vere tropikan, sed preskaŭ subtropikan klimaton. La averaĝa jara temperaturo varias inter 11-28 °C. Jare pluvas 1140 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed en aprilo kaj aŭgusto.

Vidindaĵoj
----------

* muzeo pri naturhistorio de 1926
* en la proksimeco Nacia parko

Fontoj
------

* Angla kaj pola Vikipedioj
* Mapo
Kolorita bildo de la elŝipiĝo sur Juno Beach
**Juno Beach** estas la kodnomo kiun ricevis unu el la partoj de la franca marbordo dum la elŝipiĝo en Normandio. Ĉi tiu strando situas inter la strandoj *Sword* kaj *Gold*, inter la urboj Saint-Aubin-sur-Mer kaj Courseulles-sur-Mer. Ĝi estis kaptita ĉefe de kanadaj kaj britaj trupoj.

Disvolviĝo
----------

La 716-a germana divizio tenis la strandon. Krome la defendoj estis sufiĉe fortaj en tiu sektoro, kaj la bombadoj, kiuj antaŭis la elŝipiĝon, estis malpli efikaj ol atendite. Obstakloj, kanonoj, artilerio, kontraŭtankaj raketoj, maŝinpafiloj kaj bunkroj atendis la kanadajn trupojn, kiuj elŝipiĝis je la 7:35. Malgraŭ la defendo, la kanadanoj sukcesis rompi la defendojn kaj kapti la strandon.

Vidu ankaŭ
----------

* Centro Juno Beach
* Operaco Overlord

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Juno Beach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Juno Beach Centre (angle, france)

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Playa de Juno en la hispana Vikipedio.* 

Koordinatoj: 49° 20′ 07″ N 0° 24′ 55″ U﻿ / ﻿49.33528 °N, 0.41528 °U﻿ / 49.33528; -0.41528 (mapo)
**Soledad Etla** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Soledad Etla*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 539.

Geografio
---------

**Soledad Etla** apartenas al la distrikto Etla al kiuj apartenas entute 23 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centro (ankaŭ nomata Valles Centrales), kiu estas en la centro de la subŝtato Oaxaca. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 4187 loĝantojn. El tiuj estis 2034 viroj kaj 2153 virinoj. La komunumo havas surfacon de 34,50 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1600 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 32 indiĝenoj. El tiuj 20 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 20 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj). 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Soledad Etla Arkivigite je 2007-01-14 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.