recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Carpinus japonica*** |
| --- |
|  |
| fruktoj de la japana karpenofruktoj de la japana karpeno |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonuloj *Dicotyledones* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Fagaloj *Fagales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Betulacoj *Betulaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Karpeno** *Carpinus*BLUME |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Carpinus japonica*  |

 |
| v • d • r |

La **Japana karpeno** (*Carpinus japonica*) estas plantospecio, kiu apartenas al la genro Karpeno (*Carpinus*) el la familio de la Betulacoj (*Betulaceae*). Ĝia hejmlando estas Japanujo, kie ĝi nomiĝas *Kumaŝide* (jap. 熊四手). La arbo estas nur tre malofte plantita en Mezeŭropo.

Priskribo
---------

La japana karpeno kreskas kiel arbo kaj atingas altecon de ĉ. 10 metrojn. La glata arboŝelo havas griz-purpuran aŭ malhelverdan koloron kun ondaj rozkoloraj strioj. La 5 ĝis 10 cm longaj, ove lancetaj folioj estas akre segilformaj.

La fruktaro konsistas el 5-oble 3 cm granda ovforma fasko kun brakteoj, kiu unue havas malforte verdan koloron kaj poste en aŭgusto ĝi fariĝas karmenrozkolore. La fruktoj estas nuksetoj.

La kromosomnombro estas 2n = 16.

Sistematiko
-----------

La unua priskribo faris la germana-nederlanda botanikisto Carl Ludwig Blume en la jaro 1851.

Fontoj
------

* Mitchell, A.: Die Wald- und Parkbäume Europas: Ein Bestimmungsbuch für Dendrologen und Naturfreunde. Paul Parey. Hamburg kaj Berlin. 1975. ISBN 3-490-05918-2

* Carpinus japonica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Carpinus japonica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Carpinus japonica en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Seksismo** estas diskriminacio de la homo pro ties sekso.

Simplan rimarkon de malsamoj inter seksoj oni ne povas vidi kiel seksismon, seksismo okazas kiam oni pretekstas tiujn malsamojn kiel motivo por subpremo de alia sekso. Ekzemple, se oni rimarkas ke plejparto da virinoj estas fizike malpli forta ol mezuma viro, tio ne estas en si mem seksismo, sed se oni diras ke, ĉar virinoj estas fizike pli malfortaj, ili ne rajtas praktiki sporton, ekzemple, tio ja estas seksismo.

Okazas ke, en multaj socioj, kiel en okcidenta socio, rajtoj estas ligitaj al funkcioj, sekve, oni pensas ke homo por akiri samajn rajton devas akiri samajn funkciojn. Ekzemple, oni pensas, post Industria revolucio, ke por havi la rajton je posedo de mono, oni devas labori en nefamilia medio, sekve, se virinoj ne laboras ekster la familio, ili ne rajtus posedi monon. Sekve, oni stimulis virinojn akiri la samajn funkciojn kiel viroj por akiri la samajn rajtojn. En aliaj socioj, eĉ en mezepoka Eŭropo, funkcioj kaj rajtoj ne estas rekte ligitaj, do, individuoj kiuj havas malsamajn funkciojn povas havi samajn rajtojn kaj individuoj kiuj havas samajn funkciojn povas havi malsamajn rajtojn. En tiuj kazoj, eĉ se virinoj akiras samajn funkciojn kiel viroj, ili povas daŭre resti malegalrajtaj. Tiel, ofte, oni kredas la renton aŭ la laborrangon de virinoj en ne-Eŭropaj landoj kiel montrilon de egaleco, sed la situacio de laboristino en islamana aŭ sudamerika lando ne estas aŭtomate la sama kiel tiu de eŭropanino kun simila rango aŭ rento, ĉar en tiuj socioj, funkcioj ne estas ligitaj al rajtoj kiel estas en Eŭropo aŭ Usono.

En Esperanto-medio oni foje diskutas pri "seksismo de lingvo".

Vidu ankaŭ
----------

* Feminismo
* Genra rolo
* Hiismo, iĉismo, riismo
* Maĉismo
* Rasismo
* Seksa esencismo
* Seksatenco
* Virismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kurso en Esperanto pri seksa egaleco Arkivigite je 2018-02-24 per la retarkivo Wayback Machine, Monda.eu,
* 
* 
* La Akademio de Esperanto distancigas de Seksismo

* Kategorio Seksismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Seksismo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Ian TARRANT** estas brita esperantisto naskita in 1957. Li en la 1970-aj jaroj studis fizikon en Kembriĝo (Britio) kaj tiam kun aliaj esperantistaj studentoj revivigis studentan Esperanto-grupon en la universitato de Kembriĝo, kiu havis tradiciojn jam ekde la preparo de la 3-a Universala Kongreso de Esperanto de 1907 en la urbo. 

En 1978/1979 li estis volontulo de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO) en la Centra Oficejo de UEA, kaj sekve de 1980 ĝis 1983 estis estrarano de TEJO, unue kiel respondeculo pri Eksteraj Rilatoj, poste kiel Ĝenerala Sekretario. 

De 1979 ĝis 1981, li laboris kiel mezlerneja instruisto pri matematiko kaj fiziko en Kenjo, kaj helpetis starigi Esperanto-movadon en la najbara ŝtato Tanzanio. Poste, li elektiĝis unu el laŭ la stato de 2015 kvar honoraj membroj de TEJO.

Post sia tempo in Kenjo, li studis teologion en Nottingham, kaj fariĝis anglikana pastro. Por pliaj informoj vidu la anglalingvan vikipedion.

Publikaĵoj
----------

* Interŝtataj unuiĝoj - kiucele?: Seminario de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo, 20-a/27-a de julio 1979, Austerlitz, Nederlando: Raporto, 32 paĝoj, ilustritaj, 22 cm

Referencoj
----------

1. ↑  personaj memoroj de la brita esperantisto Antony Rawlinson en privata retejo[*rompita ligilo*]
2. ↑   artikolo de Nino Vessella de 1996 pri la nasko de Tanzania Esperanto-movado. Arkivita el la originalo je 2012-01-21. Alirita 2015-03-02.
3. ↑  listo "honoraj oficoj de TEJO", en la retejo *uea.org*, vidita la 2-an de marto 2015
Grafo **Ilona Andrássy** [andrAŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Andrássy Ilona Katalin Jakobina Mária** estis hungara aristokrato, flegistino. Ŝiaj nobelaj antaŭnomoj estis *csíkszentkirályi kaj krasznahorkai* [ĉiksentkirAji kaj krasnahorkai], ŝiaj ambaŭ geedziĝaj nomoj estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Esterházy Pálné* kaj *Cziráky Józsefné* [esterhAzi cirAku jOĵefnE], ŝiaj gepatroj estis Tivadar Andrássy kaj Eleonóra Zichy.

Ilona Andrássy naskiĝis la  22-an de majo 1886(nun 1886-05-22) en Tőketerebes (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Trebišov en Slovakio), ŝi mortis la 21-an de aŭgusto 1967 en Peterborough (Ontario) (Kanado).

Biografio
---------

Ilona Andrássy kreskis en la familia kastelo en Tőketerebes kun helpo de eksterlandaj edukistoj, ŝi ricevis edukadon taŭgan al sia statuso, estis instruita fremdajn lingvojn (germana, angla kaj franca) kaj ricevis bonegan ĝeneralan edukadon. Tamen ŝia okupiĝo estis verki leterojn, eseojn kaj taglibron. En 1909 ŝi edziniĝis al princo Esterházy, kiu baldaŭ mortis dum la 1-a mondmilito en 1915. Dum la mondomilito Ilona estis flegistino de la Ruĝa Kruco. En 1917 ŝi denove edziniĝis al grafo hu:Cziráky József, baldaŭ ŝi naskis tri filojn. Dum la Hungara Sovetrespubliko la geedzoj estis malliberigitaj, iom poste ili retiriĝis al kastelo en Dénesfa. Ankaŭ la 2-a mondmilito atingis ilin en la kastelo. Post la komunista transpreno ili estis forpelitaj kaj ĉio el ilia posedaĵo estis eksproprietigita, eĉ en 1951 Ilona estis arestita nelonge. Intertempe 2 el ŝiaj filoj disidis al Kanado. Ŝi vidviniĝis en 1960, en la sekva jaro ŝi moviĝis al Kanado, kie ŝi pasigis la lastajn tri jarojn de sia vivo en mensa perturbo en flegejo. Kelkaj el iliaj posteuloj daŭre vivas en Kanado.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Adósom vagy élet* (poemaro, 1933)
* *Mindennek vége! Andrássy Ilona grófnő első világháborús naplója* (taglibro, 2014)
* *Andrássy Ilona grófnő irathagyatéka, 1-3.* (taglibroj, teatraĵoj, 3 volumoj, 2017–2020)

Fontoj
------

* biografio hungare Arkivigite je 2022-09-29 per la retarkivo Wayback Machine
* datenoj hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   datenoj
3. ↑   datenoj



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 852691
* GND: 1278470484
* LCCN: nb2015003819
* VIAF: 314901069
 |



* Portalo pri Biografio
La **kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento (deklarita en 1959) en Békés (urbo) (Hungario).

Historio
--------

En la 16-a jarcento loĝantoj de Békés protestaniĝis, sed en la sekva jarcento pro la konstantaj militoj ili rifuĝis. Nur en 1711 alvenis pastoro, post 3 jaroj la loĝantoj konstruis lignan kirkon, ŝtonan kirkon en 1734. En la sekvaj jaroj ĝi estis plurfoje renovigita. En 1775 praktike nova preĝejo konstruiĝis kun ligna turo, la ŝtona turo poste en 1781. Pli malgrandaj renovigaj laboroj okazis en 1821, 1851, 1905, 1927, 1958, 1972, pro sismo en 1980, fine plene en 2021. (La ekstera formo ne ŝanĝiĝis depost 1905.)

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto laŭ placo. La fasado estas simetria, meze la enirejo troviĝas, la plej supre la alta kvadrata turo altiĝas. La portiko havas 4 kolonojn. La turo havas rondbalkonon, kiun iam la fajrobrigado uzis. Interne la galerio etendiĝas en la 4 flankojn.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* oficiala paĝo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Interna parto
**Moritz von HIRSCH** (naskiĝinta la 9-an de decembro 1831 en Munkeno, mortinta la 21-an de aprilo 1896 en Nové Zámky) estis germana entreprenisto kaj filantropo.

Vivo
----

Estante filo de bavara kortega bankisto li ekdeĵoris en brusela banko en 1851, kies kunposedanto kaj pariza filiestro li iĝis. En Parizo li elpensis planon de fervoja konekso inter Vieno kaj la Otomana Imperio, kiun li volis realigi kun la Sudfervojkompanio kaj la Aŭstriaj ŝtatfervojoj. Pro malsukceso (diversaj investontoj kontraŭis la planojn) Hirsch rekte ekintertraktis kun Konstantinopolo kaj ricevis en 1869 la permeson fare de la turkia registaro konstrui fervojliniojn (kie cirkulis poste i.a. la fama *Orient-ekspreso*).

Fonditis akcia kompanio en Vieno kiu eldonis - por financi la tuton - akciojn *(Türkenlose)* kun helpo de Anglobank en 1871. Hirsch iĝis la saman jaron aŭstria ŝtatano kaj gajnis multe da mono; substrekendas ke li estis tiam ankaŭ malŝparema mecenato. Li i.a. subtenis Alliance Israélite Universelle, lazaretistojn dum la rusia-turkia milito, judojn malriĉajn en Orienta Eŭropo. Por establigi agrikulturajn koloniojn por rusiaj judoj li akiris eĉ terenojn en Suda Ameriko, ĉefe Argentino. En 1891 li fondis *Jewish Colonisation Association*, kiu iĝis unu el la plej efikaj bonfartaj organizaĵoj judaj, kaj lernejan fondaĵon en Galicio. En Novjorko li ankaŭ fondis helporganizaĵon. Dum la Berlina Kongreso li engaĝiĝis pri la samrajthaveco de judoj en Balkanio. Tamen li ne ŝatis la planojn de Theodor Herzl krei propran judan ŝtaton.

Fonto
-----

* Pri Hirsch en aŭstria biografia leksikono

* Kategorio Maurice de Hirsch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 616261
* GND: 123551307
* LCCN: n50057931
* VIAF: 19671222
* ISNI: 0000000066410775
* SUDOC: 069753202
* BNF: 11278011p
* NKC: zmp2013744859
 |
Pri la komunumo
---------------

**Alpnach** (prononcu *alpnaĥ*) estas komunumo en Kantono Obvaldo, en Centra Svislando. Ĝi havis 5242 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Alpnach situas ĉe la suda flanko de la monto Pilato oriente de la Lago de Alpnach, flanka baseno de la Kvarkantona Lago. La plej alta punkto de la komunumo estas Tomlishorn kun alteco de 2128 m s.m. tio estas la plej alta pinto de Pilato, dum la plej mallata punkto troviĝas en Alpnachstad ĉe la bordo de la Lago de Alpnach. La komunumo konsistas el la tri paroj Alpnach Dorf, Alpnachstad kaj Schoried.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Alpnach limas en nordo al Schwarzenberg LU (LU), en nordoriento al Hergiswil (NW), en oriento al Stansstad (NW) kaj al Ennetmoos (NW), en sudoriento al Kerns,
en sudo al Sarno, kaj en okcidento al Entlebuch (LU).

Trafiko
-------

Alpach disponas pri la du stacidomoj Alpnach Dorf kaj Alpnachstad ĉe la Brünig-Fervojo. En Alpnachstad troviĝas la komenca haltejo de la Pilato-fervojo, kiu kondukas al la kulmino de Pilato kaj estas la plej dekliva dentorado-fervojo de la mondo. En Alpnachstad ankaŭ estas haveno por la liniŝipoj sur la Kvarkantona Lago.

Tra Alpnach pasas la kantona ĉefvojo tra Brünig-Pasejo kaj paralele al ĝi la svisa aŭtovojo A8, al kiu Alpnach disponas pri du plenaj alveturejo (Alpnach kaj Alpnachstad) kaj unu duona sole al direkto de Brünig (Schoried).

Sur la ebenaĵo sudoriente de la lago situas la armea *Flughaveno Alpnach* (ICAO-Kodo: LSMA), kiu servas ankaŭ kiel helikoptera bazo de la Svisa Armeo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Alpnach datiĝas el la jaro 870 kiel *Alpenacho*. 

La 16-an de novembro 1315, la nokton post la Batalo de Morgarten, en Alpnach la kompanio de la *Grafo de Strasburgo* estis atakita en sia nokta bivako kaj detruita fare de la trupoj de la Svisa Ĵurkomunumo.

Dum la nokto de la 27-a al la 28-a de aŭgusto 1802 untervaldaj ribeloj atakis apud Alpnachstad trupojn de la Helveta Respubliko kaj venkis ilin.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Otto Camenzind*: *Alpnach* en la *Historia Leksikono de Svislando* (30.6.2009)

Vidu ankaŭ
----------

* Alpnach Dorf (stacidomo)
* Alpnachstad (stacidomo)
* Alpnachstad PB (stacidomo)
* Aemsigen (stacidomo)
* Pilatus Kulm (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Alpnach
* Alpnach en la Historia Leksikono de Svislando

| Komunumoj de Kantono Obvaldo |
| --- |
|  |  |
| Alpnach - Engelberg - Giswil - Kerns - Lungern - Sachseln - **Sarno**

* Kategorio Alpnach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 |
**Zsuzsanna Izsvák** [ĵuĵana iĵvAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Izsvák Zsuzsanna** estas hungara genetikisto, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2019). Ŝia edzo estis Zoltán Ivics.

Zsuzsanna Izsvák naskiĝis la 18-an de aŭgusto 1961 en Miskolc.

Biografio
---------

Zsuzsanna Izsvák akiris biologian diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth en 1987, post ses jaroj ŝi samloke akiris sciencan gradon Ph.D. fine ŝi en Universitato de Minesoto. Ŝi ricevis stipendion por labori en nederlanda esplora instituto pri kancero. En 2004 kun financaj apogoj ŝi establis esplorgrupon en en:Max Delbrück Center for Molecular Medicine in the Helmholtz Association. La grupo atingis signifajn rezultojn pri moveblaj genetikaj elementoj nomataj saltantaj genoj kaj praĉeloj. Inter 2009-2011 ŝi estis gastpreleganto en la pli frue menciita universitato. En 2011 ŝi doktoriĝis antaŭ la akademio. Ŝi ricevis stipendiojn ekde 1987, premiojn ekde 2004.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Positive co-operative interaction between the subunits of CeqI restriction endonuclease* (1992)
* *Characterization of a Tc1-like transposable element in zebrafish* (2005)
* *Novel hyperactive transposons for genetic modification of induced puripotent and adult stem cells: a non-viral paradigm for coaxed differentiation* (2010)
* *Critical role for piccolo in synaptic vesicle retrieval* (2019)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
*

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 667488
* ORCID: 0000-0002-2053-2384
 |
|  |
| --- |
| Praga linio (Ĉeĥio)Praga linio (Ĉeĥio)DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS
DMS |
| Skema bildigo de la paso de Praga linio |

Fortikaĵoj proksime de Beroun en valo de rivero Berounka
Konservita fortikaĵo en Srbsko ĉe Beroun
**Praga linio** (ĉeĥe *Pražská čára*) (aŭ ankaŭ la tn. **ekstera defendo de Prago**, mallongigite **EDP** (ĉeĥe ***vnější obrana Prahy**, mallongigite **VOP***)) estas markigo por linio de fortikaĵoj konstruitaj en la dua duono de la 1930-aj jaroj ĉirkaŭ Prago. Tiu ĉi linio de fortikaĵoj komencis sur kunfluejo de riveroj Elbo kaj Vultavo ĉe Mělník, daŭrigis ĉirkaŭ urboj Slaný, Smečno, Kladno, Beroun, Mníšek pod Brdy kaj finis ĉe municipo Slapy, kie ĝi devis ligi al Vultava linio de fortikaĵoj.

Konstruado de linio
-------------------

La ĉefa tasko de Praga linio estis malrapidigi antaŭenmarŝon de malamiko al Prago kaj malebligi al ĝi en rekta artileria kanonado. La konstruado de tiu ĉi linio komencis en aŭgusto de la jaro 1936. Unue ĉi tie estis konstruitaj fortikaĵetoj de MF mod. 36 kaj ekde la jaro 1937 ankaŭ MF mod. 37. En regiono ĉirkaŭ urbo Velvary estis markitaj 5 memstaraj infanteriaj fuortoj de pezaj fortikaĵoj. Sed ilia konstruado jam ne okazis. Sume estis en Praga linio konstruitaj 77 objektoj de modelo 36 kaj 753 objektoj de modelo 37. Por finkonstrui la linion restis konstrui ankoraŭ 24 fortikaĵetoj.

Dum mobilizo en septembro 1938 Pragan linion defendis taĉmentoj de la tn. Komandantejo de regioneto Prago (ĝi estiĝis el paca 1-a divizo), kiu apartenis en konsiston de Limregiona zono XI (enfalanta sub komandado de la 1-a armeo).

Sorto de la linio post okupacio de Ĉeĥoslovakio
-----------------------------------------------

Post okupado de Ĉeĥoslovakio fare de Nazia Germanio en la jaro 1939 estis decidite likvidi tiujn ĉi fortikaĵetojn pro kaŭzo de malebligo de ilia uzo okaze de armea ribelo. La objektoj estis plenigitaj de ekslodaĵo kaj forpafitaj. La fortikaĵetoj, kiujn ne eblis forpafi pro ilia proksimeco al gravaj civilaj objektoj estis malvalorigitaj per plenigo de ŝtonoj traverŝitaj per betono. La enirejo kaj pafejoj de la objektoj estis enbetonigitaj. Ĝis nuntemo konserviĝis sole ununura objekto mod. 36 kaj 36 objektoj de mod. 37.

Nuntempa stato
--------------

Proporcie konservitajn objektojn eblas trovi en sektoro B-6 Beroun kaj B-7 inter municipoj Nižbor kaj Srbsko laŭlonge laŭ rivero Berounka. En Praga linio estas en trafiko ankaŭ kelke da fortikaĵaj muzeoj. Regule malfermas siajn pordegojn muzeoj en Sazená, Smečno, Bratronice, Doksy, Beroun kaj en Karlštejn.

Rilataj artikoloj
-----------------

* Mlýnek

Eksteraj ligiloj
----------------

* Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Praga linio en Vikimedia Komunejo
* Opevnění na Pražské čáře
* Pražská čára – Vnější opevnění Prahy z let 1936–1938
* Atypický objekt v Sazené
* Museum čs. opevnění Doksy u Kladna Arkivigite je 2012-01-04 per la retarkivo Wayback Machine
**Culiacán** [kuljakan], aŭ **Culiacán Rosales** estas metropolo kaj universitata urbo en Meksiko, kie estas ĉefurbo de subŝtato Sinaloa, fine sidejo de municipo.

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 605 304 (en 2005)
* Supermara alteco: 54 m
* Areo: km²
* Telefonkodo: +52 667
* Poŝtkodo: 80000
* Horzono: UTC -7
* 24° 48′ 17″ N 107° 23′ 08″ U﻿ / ﻿24.80472 °N, 107.38556 °U﻿ / 24.80472; -107.38556 (mapo)

Urbodomo de Culiacán
Panoramo de Culiacán
Katedralo de Culiacán

Geografio
---------

Culiacán situas meze de la lando en valo ĉe kunfluejo de 2 riveroj.

Historio
--------

Hispanoj fondis la urbon en 1531, sed pli frue indianoj vivis tie. La loĝantoj okupiĝis pri agrikulturado. 

Ekde la 1950-aj jaroj oni produktis kontraŭleĝajn medikamentojn por Usono. Post jardeko aldoniĝis produktado de opio, heroino kaj similaj drogaĉoj.

Krimo en Culiacán estas nuntempe (2024) ekstreme alta eĉ laŭ meksikaj normoj. Culiacán estas hejmo de la Sinaloa Kartelo.

Ekonomio
--------

Oficiale en Culiacán oni okupiĝas pri agrikulturado kaj komerco. La industrio produktas viandon kaj fiŝaĵojn.

Klimato
-------

Culiacán havas tropikan klimaton. La temperaturo tage estas somere 42 ℃ (foje pli) (nokte 26 ℃), en vintro estas nur 27 ℃.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo el la 19-a jarcento
* preĝejo sur monteto
* muzeo
* botanika ĝardeno
* parkoj

Trafiko
-------

Culiacán havas internacian flughavenon. La fervojaj kaj aŭtovojaj kontaktoj estas bonaj, sed en la interna urbo la trafiko estas tre malbona.

1. ↑  (en) "*Mexico's Sinaloa gang grows empire, defies crackdown*". Reuters. la 19-an de Januaro 2011.
Membrío vidata el la akvorezervujo
**Membrío** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

Loĝantoj
--------

La loĝantoj nomiĝas *membrilleros*. La censita populacio en 2008 estis de 871 loĝantoj.

Situo
-----

Membrío estas situa en la okcidenta parto de Ekstremaduro en la komarko Distrikto de Valencia de Alcántara, je altitudo de 334 m; je 66 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 126 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 207,74 km² kio faras ĝin unu el la plej ampleksaj teritorioj de Hispanio. Ĝi estas je ĉirkaŭ 30 km de Portugalio ĉe Valencia de Alcántara.

Ekonomio
--------

Ĉefaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado.

Medio
-----

Estas granda natura riĉo, el kio oni ekspluatas ĉefe korkon, la derivaĵojn de la lakto de kaprino kaj memuzan agrikulturon. Iam estis orminejoj, sed ne estis profitodonaj. Estas granda akvorezervujo kie eblas fiŝkaptadi kaj ĉeestas aproj, cervoj, rabobirdoj kaj aliaj protektitaj specioj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fotaro de Membrío Arkivigite je 2009-08-22 per la retarkivo Wayback Machine
**Botond Roska** [roŝka], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Roska Botond** estas hungara neŭrologo, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2022). Lia patro estis Tamás Roska, lia patrino estis Zsuzsanna Esztó.

Botond Roska naskiĝis la  17-an de decembro 1969(nun 1969-12-17).

Biografio
---------

Botond Roska inter 1985-1989 studis violonĉelon en Muzikarta Universitato Ferenc Liszt, poste manvundo finis lian muzikan karieron. Li akiris matematikan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1995, samtempe medicinan diplomon en Universitato Semmelweis. Ekde 1995 li studis neŭrobiologion en Universitato de Kalifornio en Berkelio, kie li akiris sciencan gradon Ph.D. en 2002, poste li esploris genetikon kaj virologion 3 jarojn en kampuso de Universitato Harvard en Bostono. Ekde 2005 li vivis en Bazelo, kie li havis postenon en de:Friedrich Miescher Institute for Biomedical Research. En 2010 li instruis en Universitato de Bazelo, post 4 jaroj li profesoriĝis, en 2018 li partoprenis en fondo de instituto pri videsploro. Lia edzino naskis trifoje. Li ricevis precipe eksterlandajn premiojn inter 1997-2020.

Elektitaj kontribuoj (ĉiam kunaŭtoro)
-------------------------------------

* *Optogenetic approaches to restoring visual function in retinitis pigmentosa* (2011)
* *Restoring vision* (2018)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* hu biografio hungare kun video
* aprezo kun foto (legebla pli malsupre)
* biografio hungare
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859001
 |



* Portalo pri Biografio
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Arnota formikulo** |
| --- |
|  |
| Arnota formikulo, maskloArnota formikulo, masklo
Arnota formikulo, inoArnota formikulo, ino |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Myrmecocichla* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***M. arnoti'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Myrmecocichla arnoti****(Tristram, 1869) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Arnota formikulo  |

 |
| v • d • r |

La **Arnota formikulo** (***Myrmecocichla arnoti***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj genro de Formikuloj, kiu enhavas naŭ speciojn de nigrecaj birdoj kiuj manĝas insektojn, sed ĉefe formikojn, de kio devenas la nomoj popola kaj scienca.

Ĝi estas **tutnigra birdo**, kiu montras tre grandan, kontrastan kaj rimarkindan **blankan flugilmakulon**. Ĝi estas 18 cm kaj pezas ĉirkaŭ 33 g.

Ĝi troviĝas ĉefe en centra Suda Afriko sed ĝenerale en la jenaj landoj: Angolo, Bocvano, Burundio, Demokratia Respubliko Kongo, Malavio, Mozambiko, Namibio, Ruando, Sudafriko, Tanzanio, Ugando, Zambio kaj Zimbabvo. Ties natura habitato estas subtropika aŭ tropika seka arbaro. Ĝi manĝas ĉefe senvertebrulojn. Tiu specio estas monogama. Ili nestimas en truo de arbotrunko aŭ sur branĉoj. La ino demetas 2 al 4 verdajn ovojn. Ili videblas pare aŭ are, sed ne solaj.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Myrmecocichla arnoti[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsulita la 26an de julio 2007.
**Borsodnádasd** [borŝodnAdaŝd] estas urbo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Ózd.

Situo
-----

Borsodnádasd situas sur malebenaĵo, laŭ ĉefvojo Bátonyterenye-Ózd, la lasta urbo estas proksime.

Historio
--------

La unua skriba mencio devenis el 1210, laŭ la pli mallonga formo *Nádasd*. Ĝi jam havis en 1241 burgon, en 1332 preĝejon. La turkoj ofte forbruligis la komunumon. En 1840 oni trovis brunan karbonon, baze de tio ferofabriko konstruiĝis en 1864, dume alvenis hungaroj, slovakoj, ĉeĥoj, prusoj. Ili funkciis ĝis 1992. La vilaĝo ricevis la distingan antaŭnomon *Borsod* en 1903 kaj urbiĝis en 2001. En la urbo cigana aŭtonomio funkcias.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo Stefano la 1-a (Borsodnádasd) de 1859 (la turo estas 41 m-ojn alta)
* Preĝejo Koro de Jesuo (Borsodnádasd) de 1934
* Luterana preĝejo (Borsodnádasd) de 1934

Komunumoj *Nádasd* en Hungara reĝlando
--------------------------------------

En la nomo oni rekonas la vorto nád (=kano), pri kio oni nomumis komunumojn. Pro la tutlanda poŝta servo oni distingis ilin: Abaújnádasd, Árvanádasd, Csallóköznádasd, Egyházasnádas, Szepesnádasd, nun en Slovakio, Fraknónádasd nun en Aŭstrio, Borsodnádasd kaj Tornanádaska en Borsod-Abaúj-Zemplén, Mecseknádasd en Baranya, Nádasdladány en Fejér, Nádasd en Vas (Hungario), Alsónádasd, Felsőnádasd, Görgénynádas, Hadadnádasd, Nádasdia, Nádaspapfalva, Szilágynádasd nun en Rumanio.

Referencoj
----------
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri arta ekzpozicio en Madrido. Por komunumo en la regiono Trentino-Supra Adiĝo/Sudtirolo rigardu la paĝon Arco. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Arko.* |

ARCO 2008.
**ARCO** (*Feria Internacional de **AR**te **CO**ntemporáneo*, Internacia Foiro de Nuntempa Arto) estas unu el la ĉefaj foiroj de nuntempa arto de la internacia eŭropa foiraro kiu, organizata de IFEMA, celebriĝas ĉiujare en la Foiro de Madrido, Hispanio.

**ARCO** unuigas artan proponon ege kvalitan, el la historiaj avangardoj, ĝis la komenca kaj aktuala arto, tra la ĝenerale konsiderata moderna arto kaj nuntempa arto. **ARCO** karakteras pro helpo al disvolvigo de arta merkato en Hispanio kaj apogo al kolektado tiom privata kiom ŝtata kaj korporacia.

Ekde 2006 **ARCO** koincidas kun Art Madrid (Salono de Arto, kaj Moderna kaj Nuntempa), organizata ankaŭ en Madrido de la entrepreno *Arte y Asociados*.

Kiel ekzemplo en 2007 ARCO ricevis 190.000 vizitantojn kaj ekspoziciis verkojn de 3.000 artistoj tutmondaj. Ĉiujare amaskomunikiloj informas pri la foiro kaj la ekonomia gravo de la venditaj verkoj.

Referencoj
----------

### Amaskomunikiloj

* DE LA VILLA, ROCIO, *Un paseo por el Arco más grande*, 2008, La Vanguardia, 14a de februaro de 2008 [*rompita ligilo*]
* EUROPA PRESS, *Arranca ARCO*, 2008, El Mundo, 15a de februaro de 2008

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio ARCO en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de **ARCO**
* ArtVista - Internacia kalendaro de artofoiroj Arkivigite je 2008-02-03 per la retarkivo Wayback Machine
**Abŝalom** laŭ la biblia libro 2 Samuel 13-18 estas filo de David kiu komencis ribelon kontraŭ sia patro kaj provis preni la tronon. Abŝalom havis belan fratinon, kies nomo estis Tamar; ŝin ekamis Amnon, filo de David. Kaj Amnon suferis multe, preskaŭ malsaniĝis pro sia fratino Tamar. Amnon perfortis sian fratinon. Du jarojn poste, Abŝalom pro venĝo mortigis perfide sian fraton Amnon. Abŝalom forkuris al regno Ĝesur en Sirio kaj tie restis dum tri jaroj. Joab sukcesis ke David pardonis Abŝalomon kaj li revenis al Israelo. Poste, Abŝalom decidis fari ribelon kaj preni la kronon al si. David devas forkuri Jerusalemon. Post grandaj bataloj, en kiuj David preskaŭ perdis la vivon, liaj generaloj sukcesis venki la armeon de Abŝalom en batalo de Efraim. Abŝalom forkuris sur mulo kiu trafis sub interplektitajn branĉojn de granda kverko, lia kapo alkroĉiĝis al la kverko "kaj li ekpendis inter la ĉielo kaj la tero". Joab, kiam sciis ke Abŝalom estas ligita per hararo, mortigis lin per tri lancoj. La ekzemplon de Abŝalom sekvis, poste, lia frato Adonija.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Abŝalom en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2005-02-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2005-02-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2005-02-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2005-02-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2006-02-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2005-12-23 per la retarkivo Wayback Machine



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 39152
* GND: 120527057
* LCCN: n88240985
* VIAF: 5764680
* NKC: jn20030912004
 |
temas pri la domo malantaŭa; meze videblas ŝildo de danclernejo kaj longa vintra ĝardeno (foto disde Schopenhauer-strato)
stumbliga ŝtoneto por la judino Rosa Schmidt
En la domo **Brennerstraße 42** en Vajmaro (Germanujo) iam troviĝis *Lounge-Hotel Weimar*. Alia gasteja nomo de ĝi estis *Hotel Thüringen*. Ĝi limas Baudert-placon ĉe la angulo al la strato *Schopenhauerstraße* estante tre proksime al la centra stacidomo. Nuntempe ene estas lueblaj apartamentoj por neprivate vojaĝantoj, arĥitektaj burooj kaj danclernejo.

Historio
--------

Estiĝis la hotelo dum vilhelmaj tempoj. kaj, almenaŭ de 1892, ene estis *Hotel Hohenzollern*. Ĝi apartenis al hotelĉeno de la bierfaristoj Heydenreich. La konstruaĵo bone konserviĝis. Antaŭ 1902 ĝi nomiĝis *Schöne Aussicht* sub la luprenado fare de Arthur kaj Rosa Schmidt.

Antaŭ preferado tranokti ĉe Hotel Elephant, Adolf Hitler loĝis pli ofte tie ĉi. La unuan fojon jam antaŭ la Regna partitago de 1926 en 1925, por bone prepari la tuton. Sekve troviĝis tie ĉi la administra centro de la okazigota partitago de NSDAP.

Rosa Schmidt (fraŭline *Grill-Freimann*) estis deportita en 1944 al Aŭŝvico. Memorigas onin pri ŝi surloka stumbliga ŝtoneto. Ŝia edzo Arthur Schmidt estis punita en 1944 pro neindiko de la judeco de Rosa. Li memmortigis sin post ŝia forkonduko al la koncentrejo. La adapto nuna eblis post 2011 kiam ĝi estis vendita al arĥitekto. Ĝi figuras sur listo de monumentprotektotaĵoj.

Arĥitekturo
-----------

Temas pri duala angulkonstruaĵo. Ĝia fasado en la direkto de Baudert-placo impone finas la antaŭstacidoman placon oriente. La trietaĝa domo el la periodo de spekulanto-kompanioj estas ŝmirita per inkrustaĵoj kaj havas groptegmenton. La sokla spaco el naturŝtono estas farbita. La fasada ornamaro modestas, sed mezetaĝe ĝi pli malmodestas laŭ bidermajra modelo. La alo en la direkto de la norda Schopenhauer-strato havas vintroĝardenon kun vitra tegmento.

Eksteraj ligiloj
----------------


* "Tanzwerkstatt öffnet ihre Türen." - Ĉe: TA, 14.8.2018

Notoj
-----

1. ↑  "Weimarer Lounge-Hotel an Architekten verkauft." - Ĉe: TA, 19.4.2011
2. ↑  Guglaj libroj
3. ↑  Firmania.de
4. ↑  Leo Woerl: *Führer durch Weimar und Umgebung*, Woerl's Reisebucherverlag, 1907, p. 21.
5. ↑  '*Klockhaus' kaufmännisches Handels- und Gewerbe-Adreßbuch des Deutschen Reiches*, Band 2, Berlin 1892, p. 791.
6. ↑  Art. *Hotels*, ĉe: Gitta Günther, Wolfram Huschke, Walter Steiner (eld.): *Weimar. Lexikon zur Stadtgeschichte*. Hermann Böhlaus Nachfolger, Weimar 1998, p. 217.
7. ↑  Art. *Brauereien*, ĉe: Günther (1998), p. 52
8. ↑  
informoj ĉe LernortWeimar
9. ↑  informoj ĉe LernortWeimar
10. ↑  Michael H. Kater: *Weimar: From Enlightment to the Present* Yael University Press, New Haven kaj London, 2014, p. 251
11. ↑  "Weimar im NS/19"

50.9907911.32758Koordinatoj: 50° 59′ 26,8″ N, 11° 19′ 39,3″ O (mapo)
**Sulfidoj** estas saloj de sulfurhidrogenoj (H2S), kiuj entenas la sulfid-jonon S2− aŭ kovalentajn organikajn kombinaĵojn en strukturo de R-S-R', kiuj ankaŭ nomiĝas tioeteroj aŭ sulfanoj. La sulfid-anjonoj kun ŝargo je -2 nomiĝas mallonge "sulfidoj".

Kun la metal- aŭ duonmetal-katjonoj estiĝas ĉirkaŭ 600 sulfid-mineraloj, kiuj montras plej ofte karakterajn kolorojn kaj skrap-koloron. Al tiuj apartenas multaj ercoj, tiel la neorganikaj sulfidoj servas kiel ekspluatindaj krudmaterialoj kun granda enteno je metaloj ekz. fero, kupro, plumbo, zinko, hidrargo, arseno kaj antimono.

Ekzemploj
---------

* galenito (PbS)
* bornito (Cu5FeS4)
* Dubutila sulfido
* Dufenila sulfido
* Dumetila sulfido
* Duetila sulfido
* Dupropila sulfido
* Duizopropila sulfido
* Duizobutila sulfido
* kupro(II)sulfido (kuprobrilo) (CuS) (monosulfido)
* kalkopirito (CuFeS2)
* pirito (FeS2) (disulfido = dusulfido)
* realgaro (AsS)
* stibnito (Sb2S3) (trisulfido)
* sfalerito (ZnS)
* cinabro (HgS)

### Sulfidoj

* Dualila sulfido
* Heksila sulfido
* Heptila sulfido

Referencoj
----------

1. ↑   Laŭ Plena Ilustrita Vortaro 2002, p.380 kaj laŭ Mineralnavn la nomo estas "galeno"

Legu ankaŭ
----------

sulfito (SO32−), sulfato (SO42−), sulfuro (S)

* Kategorio Sulfido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Béla Pécz** [bEla pEc], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Pécz Béla** estas hungara fizikisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2022).

Béla Pécz naskiĝis la  16-an de aŭgusto 1961(nun 1961-08-16) en Celldömölk.

Biografio
---------

Béla Pécz akiris fizikistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1985. Post la diplomo li esploris en instituto. Li kandidatiĝis (CSc) en 1983, post jardeko li akiris sciencan gradon Ph.D. li doktoriĝis (DSc) en 2004 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis premiojn inter 1993-2013.

Lia esplora areo estas la elektrona mikroskopio kaj duonkonduktaĵoj, krome li grave kontribuis por disvastiĝi tiun teknikon enlande. Li ne nur uzis la elektromikroskopon, sed li ankaŭ kreis la kondiĉojn por ĝi. Lia nuna esplora areo estas GaN (III-V nitruroj) kun iliaj kombinaĵoj. Li atingis signifajn rezultojn pri la bonega termika kondukteco.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Comparative mass spectrometric study of AIII-BV compounds covered with gold layer* (kunaŭtoro, 1985)
* *Peculiar Lamellar Structure IN AL Single-crystals Grown IN Oxygen-doped AL And Al-sn Thin-films* (kunaŭtoro, 1994)
* *Nanohuzal- és nanocsőképződés GaAs/Au-rendszerben* (kunaŭtoro, 2004)
* *12th Multinational Congress on Microscopy: MCM 2015* (kunredaktoro, 2015)
* *Towards aluminum oxide/aluminum nitride insulating stacks on 4H–SiC by atomic layer deposition* (kunaŭtoro, 2024)

Fontoj
------

* datenoj kun foto
* datenoj kun foto
* aprezo kun foto (legebla pli malsupre)
* biografio angle

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858145
 |



* Portalo pri Biografio
Etendiĝo kaj plej gravaj lokoj de la Indus-kulturo.
**Lothal** estis grava urbo de la antikva Induso-civilizo en la 24-a jarcento a.K. kaj plej grava arkeologiejo de Barato el tiu epoko. Ĝi estis 
forlasita komence de la 19-a jarcento a.K..

La antikva loko nun situas en la Barata federacia ŝtato Guĝarato, proksime al urbo Saragvala, ses kilometrojn sudoriente de fervoja stacio Lothal-Bhurkhi. Pliaj proksimaj urboj estas Dholka kaj Bagodara.

La kajo de Lothal – la plej malnova konata kajo de la mondo – ligis la urbon al rivero Sabarmati sur vojo inter la urboj de Harapo en Sindh kaj la duoninsulo de Sauraŝtra. El la floranta komerca loko elŝipiĝis perloj, juvelŝtonoj, valoraj artaĵoj eĉ ĝis Malgranda Azio, Afriko.

La arkeologiejo estis malkovrita en 1954, oni elfosis ĝin en 1955-60. Oni elfosis la setlejon, havenon, kanalojn. En proksimo de la arkeologiejo troviĝas la Arkeologia Muzeo, en kiu estas ekspoziciitaj la plej konataj objektoj el la Indus-kulturo.

* Lothal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lothal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Costa Allegra** estas eksa kontener-ŝipo (*Annie Johnson*) transformita en krozoŝipon en 1992. Ĝi apartenas al Costa Crociere de la tutmonda kroz-kompanio Carnival corporation & PLC.

Ĝi estas nun la plej malnova ŝipo de la itala kompanio post la vendo fine de 2011 de ĝia fratina ŝipo: Costa Marina.

Historio
--------

La kontener-ŝipo "Annie Jonhson" estis konstruita de la finna societo Wärtsilä en Turku por la sveda kompanio Rederi AB Nordstjernan. Ĝi estis surakvigita la 29-an de aprilo 1969 kaj liverita al sia kliento en decembro samjare. De 1969 ĝis 1986, ĝi estis ekspluatita de la sveda societo kaj poste vendita al greka kompanio Regency Cruises por esti transformita en krozŝipon sub la nomo "Regent Moon", same kiel fratina ŝipo "Axel Johnson" (estonta "Costa Marina"), alinomita "Regent Sun". Tiu transformiĝo fine ne okazis kaj "Regent Moon" restis ĉe la kajo en Perama en Grekio ĝis 1988 kiam ĝi estis vendita al Compania Naviera Panalexandra kaj alinomita "Alexandra". En 1990 la ŝipo estis akirita de Costa Crocere. Costa Crocere entreprenis en Ĝenovo la transformiĝon de la ŝipo, kiu finiĝis en julio 1990.

Incidento
---------

La 27-an de februaro 2012, incendio ekflagris en la ĉambro de elektraj generatoroj de la ŝipo, kiu transportis 636 pasaĝerojn kaj 413 ŝipanojn. La fajro estis estingita, sed senigis la ŝipon de propulso kaj elektro, kiu ekdrivis direkte al Sejŝeloj. Tiu incidento okazis unu monaton kaj duonon post la ŝiprompo de Costa Concordia, alia ŝipo de la kompanio Costa Crociere.

La morgaŭan matenon "Costa Allegra" estis tirata fare de "Trevignon", franca tinus-kapta ŝipo, posedaĵo de la "Compagnie française du thon océanique" (CFTO), direkte al Mahé (Sejŝeloj) kun la tinus-kapta "Talenduic", de la sama kompanio, devojigita al "Costa Allegra" por subteni la unuan ŝipon. Laŭ la ŝip-kompanio, ĉiuj pasaĝeroj bonfartis. "Costa Allegra" atingis la havenon la 1-an de marto 2012 kaj pasaĝeroj fine povis elŝipiĝi, ĉu por daŭrigi siajn feriojn en diversaj insuloj de Sejŝeloj, ĉu por tuj reflugi hejmen kun monkompenso de Costa Crociere.

Referencoj
----------

1. ↑  Quand-le-Costa-Allegra-etait...-un-porte-conteneurs, *Ouest-France*, 28-a de februaro 2012
2. ↑  *Les métamorphoses du Costa Allegra*, *Le Figaro*, 28-a de februaro 2012.
3. ↑  Un navire Costa à la dérive aux Seychelles, *Le Figaro*, 27-an de februaro 2012.
4. ↑  Un navire de Costa dérive et lance un SOS[*rompita ligilo*] *Le Matin*, 27-a de februaro 2012
5. ↑  Seychelles : le Costa Allegra remorqué par un thonier français vers Mahé, *Le Parisien*, 28-a de februaro 2012
6. ↑  *Costa Allegra. Un thonier de Concarneau remorque le paquebot en détresse*, *Le Télégramme*, (28-a de februaro 2012).

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Costa Allegra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Costa Concordia
* Costa Pacifica
**Carel** aŭ **Karel van MANDER** (naskiĝis en majo 1548, mortis la 11-an de septembro 1606) estis flandra pentristo kaj verkisto, kiu naskiĝis en Meulebeke de nobela familio.

Li studis en la latina lernejo de Tielt kaj lernis la francan lingvon. Poste pro sia evidenta talento li estis sendita al la pentristo kaj poeto Lucas de Heere, poste al Pieter Vlerick, pentristo en Kortrejko. Reven­inte en sian vilaĝon li sin okupis per versfarado kaj multfoje estis laŭreato en la konkursoj de la Retorikaj Ĉambroj. Kiel 26-jarulo li entreprenis la kutiman vojaĝon al ltalujo. Pli ol tri jarojn li restis tie kaj pentris por diversaj kardinaloj. De la papo Pio la 5-a li ricevis la favoran permeson porti la spadon, grandan meritsignon en la Ekleziaj Ŝtatoj. En 1577, Van Mander forlasis Romon kaj reveturis tra Florenco, Nurenbergo, Kremso kaj Vieno al sia naskiĝejo kie li estis triumfe salutata.

En tiu tempo la valonaj t. n. «Malkontentuloj», je preteksto protekti la katolikan religion kontraŭ la despotismo de la Princo de Oranĝio, elrabadis la vilaĝojn. Van Mander forkuris al Kortrejko kaj preskaŭ estis pendigata de bando da soldatoj. En tiu urbo Van Mander pentris triptikon, kiu ankoraŭ parte troviĝas en la preĝejo S-ta Marteno. Pro epidemioj li en 1583 forkuris al Holando. Liaj, de kelkaj literaturhistoriistoj supozataj inklinoj al Reformacio estis ankaŭ ebla kaŭzo de lia ellandiĝo.

En sia nova patrujo, Van Mander vivis trankvile en Harlemo, honorata kaj laŭvalore taksata. Kiel fondinto de Akademio li mem instruis la pentrarton, formante talentajn lernantojn i.a. Frans Hals. Kiel verkisto li skribis diversajn poeziaĵojn sed ĉefe sian faman «Pentristolibron». En 1604 li transloĝis al Amsterdamo, kie li mortis en la jaro 1606.

Carel van Mander, La danco ĉirkaŭ la ora porkido, dua duono de la 16-a jarcento (Muzeo Frans Hals, Harlemo).
Carel Van Mander estas la unua nederlanda arthistoriisto. En sia ĉefa verko «La Libro de la Pentristoj», li kun pedagogiaj sed ankaŭ kun historiaj intencoj kaj aldonante sian kritikon, priskribas la pentr­arton de la pli frua tempo ĝis la sia.
Ni trovas en la libro biografiojn laŭforme verajn novelojn, paĝojn kun forta, plastika prozo. Oni ofte havas la impreson troviĝi antaŭ anekdota kaj mora pentraĵo, elspirante la vivon de la 16-a jarcento. La valoro de la «Pentristlibro» estas netaksebla por la kultur­historio.

En Esperanto aperis
-------------------

* Karel van Mander en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Karel van Mander en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

*El la vivo de Floris, bonega pentristo de Antverpeno*, tradukita de Hector Vermuyten, aperinta en Belga Antologio, flandra parto, p. 74.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 125787
* GND: 118781529
* LCCN: n82115325
* VIAF: 121932539
* ISNI: 0000000120335172
* LIBRIS: 246445
* SUDOC: 033215456
* BNF: 124104295
* BPN: 06507468 47540926, 06507468
* ULAN: 500010579
* NLA: 35325253
* NDL: 001166137
* BIBSYS: 90683498
* RKD: 52262
* NKC: jn20000701135
* BNE: XX1421289
 |
**José María GIL-ROBLES y Quiñones de León** (Salamanko , 22-a de novembro de 1898 - Madrido, 14-a de septembro de 1980) estis politikisto kaj advokato hispana.

Biografio
---------

### Eduko

Li licenciiĝis pri Juro en la Universitato de Salamanko  21jaraĝa, sekve de la jura kariero plenumita de sia patro, Enrique Gil Robles. Li membris ekde sia junaĝo en organizoj kaj politikaj kaj socialaj katolikaj. Doktoro en la Universitato de Madrido, li akiris en 1922 la katedron de Politika Juro de la Universitato de La Laguna (San Cristóbal de la Laguna, en la provinco kanaria de Santa Cruz de Tenerife), kiun li apenaŭ plenumis. Denove en Madrido, formis gravan parton de la redakcio de la katolika ĵurnalo *El Debate*, redaktorita de Ángel Herrera Oria. Sekretario de la partio *Confederación Nacional Católico-Agraria*, en 1922 li integriĝis en la *Partido Social Popular*, estrata de Ángel Ossorio y Gallardo.

### Diktaturo

Post unu jaro, jam dum la diktaturo de la generalo Miguel Primo de Rivera, kunlaboris kun José Calvo Sotelo, generala sekretario de la Loka Administrado, en la redaktado de la Municipa Statuto.

### Dua Respubliko

### Enlanda Milito

### Frankismo kaj postfrankismo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 406133
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

**Campo Maior** estas landlima urbo en la Distrikto Portalegre, regiono Alentejo kaj subregiono Alto Alentejo kun ĉirkaŭ 7 400 loĝantoj. Ĝi estas sidejo de la municipo Campo Maior kun 247,20 km² de areo kaj 8 042 loĝantoj (2021), subdividita en tri *freguesias*. La municipo limas norde kaj oriente kun Hispanio, sudokcidente kun Elvas kaj okcidente kun Arronches. 

La municipo atingis pinton en la 1950-aj jaroj kun pli ol 10 000 loĝantoj, sed poste okazis elmigrado kaj oni perdis du mil loĝantojn.

Vizitindas kastelo, kaj preĝejo. Ekonomio baziĝas sur agrikulturo, brutobredado, komerco kaj turismo.

La kastelo.

*Freguesias*
------------

La *freguesias* de Campo Maior estas la jenaj:

* Nossa Senhora da Expectação
* Nossa Senhora da Graça dos Degolados
* São João Baptista

Historio
--------

La historio de la urbo estis markita pro sia karaktero de landlimo inter Hispanio kaj Portugalio, rezulte en militoj kaj posedŝanĝoj.

Eksteraj ligiloj
----------------



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 859048
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Campo Maior en la portugala Vikipedio.*
La **preĝejo Sankta Anna** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Dévaványa.

Historio
--------

La unua mencio pri pastro de la iama "Ványa" okazis en 1336. La turkoj okupis la komunumon en 1693, ĉirkaŭ 1710 la loĝantoj kalvinaniĝis. La paroĥo estis refondita en 1697, la nova kirko estis konstruita inter 1806-1810. La orgeno estis kreita ĉirkaŭ 1890. La preĝejo renoviĝis en 1835, 1889 kaj 1928.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola laŭ placo en korto. La fasado estas simetria, meze malsupre la enirejo funkcias, la plej supre la turo altiĝas. En la turo 3 sonoriloj loĝas, la turpinto estas bulboforma. La navo formas brikon kaj sakristio maldekstre estis alkonstruita. La ĉefaltara bildo prezentas Sanktan Annan kaj ĝi estis aĉetita en 1827.

Kermeso okazas en la 26-an de julio.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* datenoj

Interno de la preĝejo
Ekstero de la preĝejo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Jenő Barnóthy** [barnOti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Barnóthy Jenő** estis hungara inĝeniero, astrofizikisto, astronomo, universitata profesoro. Lia kolegino, poste ankaŭ edzino estis Magdolna Forró.

Jenő Barnóthy  Arkivigite je 2018-04-15 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 28-an de oktobro 1904 en Hungara reĝlando en Kassa (nuntempa Košice en Slovakio), li mortis la 11-an de oktobro 1996 en Ilinojso en Evanston.

Biografio
---------

### Hungara erao

Jenő Barnóthy doktoriĝis en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1933, sed supozeble li havis pli frue inĝenieran diplomon. Inter 1935 kaj 1948 komence li estis samloke asistanto, poste privata profesoro, fine universitata profesoro. Pli frue jam en 1928 li aliĝis al esploroj de Magdolna Forró en fizika instituto. Ili geedziĝis en 1938 kaj ili kreis teleskopon por mezuri la diversajn radiadojn. Ili mezuradis ankaŭ en minejo de Dorog en alteco 325 m. Post la 2-a mondmilito ili partoprenis en rekonstruado de la detruita katedro por daŭrigi la eksperimentojn pri la kosma radiado. Li ricevis premiojn en 1939 kaj 1948. Ili disidis en 1948 al Usono.

### Usona erao

Jenő Barnóthy instruis ĝis 1953 en universitato en Ilinojso, poste 2 jarojn li estis fizikisto en Ĉikago. Kun sia edzino li fondis firmaon kaj li interesiĝis pri la astrofiziko, pli precize pri kvazaroj.

Elektitaj roloj
---------------

* *Koinzidenzregistriermethode mit 10-5 sec Auflösungsvermögen* (1933)
* *Die durchdringende Strahlung hinter mehr als 300 m Wasseräquivalent* (1941)
* *Az elemi részek problémája és a földmágneses tér eredete* (1947)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 62-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto Arkivigite je 2013-07-29 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 572551
* GND: 1186002395
* VIAF: 1921155832940233490008
 |