**John Carroll O'CONNOR** (la 2-an de‏ aŭgusto 1924 - la 21an de junio 2001), konata kiel **Carroll O'Connor**, estis usona kina kaj televidaktoro, produktanto kaj reĝisoro, kies kariero daŭris dum kvar jardekoj. Li akiris diskonigon plejparte por portretado de la rolulo de Archie Banker en la televidserialo *All in the Family*, kaj tiam en la kromproduktserio *Archie Banker's Bar*. Li gajnis kvin Premiojn Emmy kaj Premion Oran Globon.

Diskoniga foto de O'Connor kaj Jean Stapleton en *All in the Family*, 1973
la tombo de O'Connor

Vivo
----

O'Connor naskiĝis en Manhatano, New York, al Alice Patricia kaj Edward Joseph O'Connor. Lia patro estis advokato kiu laboris en Novjorko. Li estis la plej aĝa el tri fratoj. Liaj du fratoj estis kuracistoj: Hugh, kiu estis mortigita en motorciklo-akcidento en 1961, kaj Robert, Novjorka psikiatro. O'Connor pasigis la plej grandan parton de sia juneco en la urbeto de Kvinzo, en la sama loko kie Archie Banker, la rolulo kiun li jarojn poste rolis. Dum la Dua Mondmilito li petis servi en la Usona Mararmeo, sed estis malakceptita.

Li komencis sian studadon ĉe la Universitato de Montano, kie li renkontis sian edzinon Nancy, sed foriris duonvoje por helpi sian fraton Hugh esti akceptita al medicina fakultato en Irlando. Dum lia restado en Irlando li kompletigis siajn bakalaŭrajn studojn ĉe la Universitato de Dublino, kie li ankaŭ komencis ludi sur la teatroscenejo. En 1956 li revenis al la Universitato de Montano por Magistro.

O'Connor kaj lia edzino Nancio estis geedzitaj en Irlando la 28-an de julio 1951, kaj estis geedzitaj dum 50 jaroj, ĝis la morto de O'Connor.

En 1962, restante en Romo por la filmado de la filmo "Cleopatra", O'Connor kaj lia edzino adoptis ses-tagan knabon, Hugh O'Connor. Ilia nura filo estis nomita laŭ la frato de O'Connor, kiu jaron pli frue estis mortigita. Kiam li estis 17, Hugh laboris kiel mesaĝisto sur la aktoraro de la serio "Archie Banker's Bar", en kiu lia patro ĉefrolis. O'Connor tiam kreis por sia filo la rolon de policano Lonnie Jamieson en la serio "The Heat of the Night". En 1995 Hugh memmortigis, post longa lukto kun sia drogmanio. Post la morto de lia filo, O'Connor aperis en servoelsendoj nome de la organizo "Partnership for a Drug-Free America", kaj dediĉis la ceteron de sia vivo al kreskanta konscio pri la damaĝoj de drogmanio. Li sukcesis konvinki la ŝtaton de Kalifornio realigi leĝon, kiu permesis al la familianoj de drogulo, same kiel al iu ajn vundita de la agadoj de drogkomercisto, inkluzive de dungantoj, prezenti delikton kontraŭ la drogkomercisto. La leĝo ekvalidis en Kalifornio en 1997, poste estis adoptita de 11 aliaj ŝtatoj en Usono, kaj estis nomita la "Leĝo en memoro de Hugh O'Connor".

En 1997, O'Connor kaj lia edzino donacis unu milionon da dolaroj al la Universitato de Montano, kie ili studis kaj konis unu la alian. En rekono de ilia kontribuo, la universitato nomis la Instituton por Publika Politiko en sia kampo la "O'Connor Center", nomita laŭ la paro. En liaj lastaj jaroj, O'Connor eĉ instruis scenarverkadon en la universitato.

O'Connor estis peza fumanto. En 1989 li spertis Bypass-kirurgion en sia koro, kaj en 1998 li spertis alian kirurgion por forigi blokadon de arterio en lia koro.

O'Connor mortis la 21-an de junio 2001 en Kalifornio, kiel rezulto de koratako kaŭzita de komplikaĵoj de diabeto.

Lia funebra ceremonio estis okazigita en katolika preĝejo en Los-Anĝeleso, kaj estis partoprenita fare de la plej multaj el la rolantaranoj de la "Everything Stays in the Family" serio, inkluzive de produktanto Norman Lear. Jean Stapleton, kiu rolis kiel la rolulo de Edith Banker en la serio, kaj kiu estis ŝia proksima amiko ekde la fruaj sesdekaj, devis esti forestanta de la entombigo, pro ŝia engaĝiĝo al teatra produktado en kiu ŝi agis tiutempe. Lia bona kaj malnova amiko Larry Hagman faris elogion. O'Connor estis entombigita en Westwood Village Cemetery en Los-Anĝeleso, kun monumento en la formo de lia filo Hugh metita sur lian tomboŝtonon.

Kariero
-------

La kariero de O'Connor komenciĝis en la 1960-aj jaroj, dum kiuj li aperis en pluraj filmoj, plejparte en apogaj roloj, kaj ankaŭ partoprenis gastrolojn en kelkaj el la popularaj televidserialoj de tiu jardeko.

En 1970 li aperis en la filmo *The Brave Behind the Enemy* kune kun Clint Eastwood kaj Tally Swales.

En 1968, loĝante en Italio, la produktanto Norman Lear kontaktis lin kaj petis lin veni al Novjorko por partopreni en Pilota filmo, kiun li kreis por la reto ABC, nomita "Justice For All", kiu estis bazita sur la populara BBC-serio "Til Death Us Do Part" (Ĝis la morto apartigos nin). O'Connor ludis la gvidrolon de Archie Justice, aminda sed kontestata rasisto en la piloto. Post kiam tri pilotoj filmis inter 1968 kaj 1970, moviĝante al la CBS kaj ŝanĝante la familian nomon de la ĉeffiguro al Banker, aprobo ricevis por filmi plenan sezonon de la serialkomedio, kiu estis poste nomita *All in the Family*). La unua sezono de la serio estis elsendo frue en 1971. La fakto ke O'Connor kreskis en Kvinzo kaj lia New York-akĉento influis la decidon de Lear agordi la serion en Kvinzo.

O'Connor ne estis la preferelekto de Lear, kiu serĉis bonkonatan aktoron por portreti la rolulon de Archie. Lear unue kontaktis Jackie Gleason kaj Mickey Rooney, sed ambaŭ rifuzis. O'Connor konsentis, sed li ne atendis la serion esti sukcesa, kaj kredis ke li povus reveni al Eŭropo baldaŭ. Tamen, la serio estis granda sukceso, kaj por siaj unuaj kvin sezonoj ĝi estis vicigita unue en la rangigdiagramo, kaj estis la plej spektita programo en amerika televido (atingo kiu poste estis ripetita nur per la serio *The Cosby Family*).

Kvankam O'Connor mem estis liberala laŭ siaj politikaj opinioj, li faris bonan laboron portretante la rolulon de Archie Bunker, kaj sukcesis spici la rasismajn opiniojn de Banker kun humuro kaj eĉ sentemo. La populareco de Archie Banker igis O'Connor unu el la plej grandaj steloj de la sepdekaj. Financa disputo kiu ekestis inter O'Connor kaj Lear malfrue en 1974 minacis la estontecon de la serio, kaj eĉ kaŭzis la foreston de O'Connor de tri epizodoj komence de la kvina sezono. En la fino, O'Connor ricevis salajraltigon kaj restis en la serio ĝis la fino. Por lia portretado de Archie Banker, O'Connor estis nomumita por ok Premio Emmy kaj gajnis kvar (en 1972, 1977, 1978 kaj 1979). Li ankaŭ gajnis la Premion Oran Globon en 1971.

La serio *All in the Family* finiĝis en 1979, post naŭ sezonoj kaj 206 epizodoj.

O'Connor daŭre portretis la rolulon de Archie Bunker en la kromproduktserio *[[Archie Bunker's Place* (La ejo de Archie Bunker), kiu aerumis en 1979, kelkajn monatojn post la fino de la serio *All in the Family*. Lia bona kaj maljuna amiko Gene Stapleton, kiu en la origina serio rolis kiel la rolulo de Edith Banker, la edzino de Archie, ankaŭ daŭrigis en la nova serio, sed ricevis limigitan ekrantempon. La rolulo de Edith forpasis pro apopleksio ĉe la fino de la unua sezono, forlasante la rolulon de Archie trakti la perdon. La serio estis sukceso, sed ne kiel la origina serio. La unuaj tri sezonoj de la serio estis vicigitaj 11-a, 13-a kaj 12-a en la rangigoj, respektive. La serio estis neatendite nuligita en 1983, post kvar sezonoj kaj 97 epizodoj. O'Connor estis kolera pri CBS, kiu faligis la serion neatendite kaj sen bonorda fina epizodo. En totalo, li portretis la rolulon de Archie Banker dum 13 sinsekvaj jaroj kaj 303 epizodoj.

Traktante la drogdependecon de sia filo, O'Connor komencis ĉefroli en la televidserialo *In the Heat of the Night*, en la rolo de ŝerifo Bill Gillespie, hardita policano de Misisipio. La serio, kiu estis bazita sur la sukcesa kaj Oskar-gajnanta filmo de la sama nomo de 1967, estis elsendo sur la NBC komence de 1988, kaj ricevis altajn rangigojn. O'Connor, kiu ankaŭ funkciis kiel administra produktanto de la serio, same kiel skribis kaj reĝisoris kelkajn el ĝiaj epizodoj, ankaŭ inkludis sian filon Hugh, kiu ludis la rolon de policisto Lonnie Jamieson, en la serio. En 1989, en la mezo de filmado de la serio, O'Connor estis hospitaligita kaj devis sperti pretervojan operacion sur sia koro. Pro tio, li estis forestanta de la lastaj kvar epizodoj de la dua sezono. Post kvin sezonoj, la serio moviĝis al la CBS, kaj daŭris por du pliaj sezonoj. La serio estis nuligita en 1994, post sep sezonoj, sed O'Connor revenis por roli kiel la rolulo de ŝerifo Gillespie en kvar televidaj filmoj kiuj elsendiĝis en 1995 - 1994. Por lia rolo en la serio, li gajnis Premio Emmy en 1989, kaj estis nomumita por Premio Ora Globo en 1990.

Ĉe la fino de lia kariero, fine de la naŭdekaj, li estis gasto en pluraj epizodoj de la serio *Crazy in Love*, en la rolo de la patro de Jamie Stempel Buckman (Helen Hunt).

En marto 2000 li ricevis stelon en la Trotuaro de famo en Holivudo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Carroll O'Connor ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Carroll O'Connor ĉe Internet Broadway Database (angle)
* Carroll O'Connor ĉe la Internet Off-Broadway Database
* Carroll O'Connor ĉe la Interviews: An Oral History of Television
* Carroll O'Connor discografio ĉe Discogs


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 819673
* GND: 121113825
* LCCN: n85322457
* VIAF: 100314512
* ISNI: 0000 0001 2283 491X
* SUDOC: 135961920
* BNF: 13898065b
* MBA: 2995af3a-441f-4cc8-b28e-7c38dbebed12
* NKC: xx0180909
* BNE: XX1597038
 |