recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Andrea Katona,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Katona Andrea** estas hungara bibliotekisto, altlerneja instruisto. Ŝia origina familia nomo estis *Sajó*.

Andrea Katona naskiĝis la  9-an de majo 1967(nun 1967-05-09) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Andrea Katona akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1990, plian diplomon post 8 jaroj en Scienca Universitato Lajos Kossuth, en 2004 ŝi akiris Ph.D. en Universitato Loránd Eötvös. Inter 1985–1999 ŝi laboris en pluraj bibliotekoj, poste en ŝtataj organizaĵoj. Ekde 2008 ŝi denove laboris en Tutlanda Biblioteko Széchényi, eĉ inter 2010-2013 ŝi gvidis ĝin. En 2011 ŝi akiris licencon pri spertisto de biblioteko. Ŝi estis docento de Universitato de Kaposvár. Ekde 2015 ŝi partoprenis en la politiko sen iu ajn sukceso.

### Krimo

Katona en 2012 estis partoprenanto de akcidento kaŭzinta morton. Ŝi ekrigardis, ke el ŝia aŭto du ŝtelistoj tra rompita fenestro prenis aktujon de Katona. Ŝi per aŭto ĉasis la ŝtelistojn, kiuj rifuĝis per motoroj. Dumvoje estis preteratenditaj ĉiuj trafikaj reguloj. Fine unu akcidente mortis, la alia sen helpo forfuĝis. Katona estis akuzita per kaŭzo de morta akcidento kaj kontraŭtrafika konduto. Post longa proceduro en 2017 ŝi ne ricevis punon.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* intervjuo

Fontoj
------

* biografieto legebla pli malsupre
* informo
* kolektita paĝaro
* traduko el Hungarlingva Vikipedio

Referencoj
----------

1. ↑   WikiData
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 826997
* VIAF: 166147551
* ISNI: 0000 0001 1368 8746
 |


* Portalo pri Biografio
**Andrea Ladányi** [ladAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ladányi Andrea** estas hungara baletisto, koreografo, altlerneja instruisto.

Andrea Ladányi naskiĝis la 29-an de aprilo 1961 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Andrea Ladányi edukiĝis en Tatabánya, ŝi akiris baletistan diplomon en Ŝtata Baleta Instituto en 1980. Ŝi estis baletisto de baleta frakcio de Nacia Teatro (Győr) inter 1980-1986, poste ŝi dancis, ankaŭ instruis en Kanado kaj Usono. Inter 1989-1992 ŝi estis solisto en Helsinko, poste ŝi hejmenvenis kaj havis rolojn en Gaja Teatro. En tiu periodo ŝi akiris majstran diplomon en Hungara Dancarta Altlernejo en 1994, en la sekva jaro ŝi establis propran dancogrupon. En 2005 ŝi akiris koreografian diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto), poste ŝi instruis samloke. Ŝi ricevis premiojn ekde 1986, en 2020 premion Kossuth.

Elektitaj baletaj roloj
-----------------------

* *Vöröshajú nő* (Iván Markó: Don Juan árnyéka rajtunk)
* *Mária* (Iván Markó: Jézus, az ember fia)
* *Edith Piaf* (Uotinen: Piaf, Piaf)
* *Aijno* (Uotinen: Kalevala)
* *A romlás virága* (solista spektaklo)

Elektitaj koreografiaĵoj
------------------------

* Leonard Bernstein: *West Side Story* (Gaja Teatro)

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Jézus az ember fia* - Maria (televizia filmo, 1986)
* *A túlvilág kapuja* (1990)
* *Sorstalanság* - kaptito (2005)
* *IPost Mortem* - Néni (2020)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 683970
 |
Baĉki Brestovac situas en la mapo en la verda municipo
Katolika preĝejo de Baĉki Brestovac
Grekokatolika preĝejo de Baĉki Brestovac

Bazaj informoj
--------------

**Baĉki Brestovac,** serbe **Бачки Брестовац,** germane **Ulmenau,** hungare **Szilberek** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto **Okcidenta Baĉka** en municipo de Odĵaci.

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 3460
* Poŝtkodo: 25242
* Telefonprefikso: 25
* Aŭtokodo: SO

Situo
-----

Baĉki Brestovac situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo Sombor-Baĉka Palanka.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. Poste la germanoj, kiuj vivis en majoritato, estis deportitaj. En 2002 loĝis en Baĉki Brestovac 3469 da homoj, (serboj 3101 (89 %), ciganoj 35 (1 %), kroatoj 29 (1 %) kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* grekokatolika kaj katolika preĝejoj

* Kategorio Baĉki Brestovac en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*La venka atleto* (ĉ. 310 a.K.), estas rara, kontraŭakva konservita bronza skulptaĵo el antikva Grekio.
Benina bronzo de virina kapo.
Bronzaj pordoj de la Baptejo de Florenco (Lorenzo Ghiberti, 1401-22)
Bronzo estas la plej populara metalo por gisitaj metal-skulptaĵoj; gizita **bronza skulptaĵo** aŭ "bronzostatuo" estas ofte nomita plej simple kiel "bronzaĵo" aŭ eĉ "bronzo".

Oftaj bronz-alojoj havas la nekutiman kaj dezirindan trajton disetendiĝi iomete ĵus antaŭ ol solidiĝo, tiel plenigante la plej bonajn detalojn de muldilo. Poste kiam la bronzo malvarmetiĝas, ĝi ŝrumpas iomete, faciligante al apartado for de la muldilo. Ilia forto kaj manko de rompiĝemo (muldebleco) estas avantaĝo kiam oni kreas agantajn figurojn, aparte kiam komparite kun diversaj tipoj de ceramiko aŭ ŝtonoj (vidu ekzemple artikolon marmora skulptaĵo por pluraj ekzemploj). Tiuj kvalitoj permesas la kreadon de plilongigitaj figuroj, kiel ĉe Jeté, aŭ de figuroj kiuj havas malgrandajn sekcojn en sia subteno, kiel ekzemple la surĉevala statuo Rikardo la Leonkora.

Sed la valoro de la bronzo por uzoj krom farado de statuoj estas malavantaĝa al la konservado de skulptaĵoj; malmultaj grandaj antikvaj bronzaĵoj estis pluvivintaj, kaj multaj estis refanditaj por produkti armilojn aŭ municion en militaj tempoj aŭ por krei novajn skulptaĵojn festantajn la venkintojn, dum multe pli da ŝtono kaj ceramikaj verkoj venis tra la jarcentoj, eĉ se nur en fragmentoj. Tiel lastatempe ĝis almenaŭ 2007 pluraj vivgrandaj bronzaj skulptaĵoj de John Waddell estis ŝtelitaj, verŝajne pro la valoro de la metalo el kiu la verko estis fandita.

Referencoj
----------

1. ↑  Savage, George, ‘’A Concise History of Bronzes’’, Frederick A. Praeger, Inc. Publishers, New York, 1968 p. 17
2. ↑  Caleb Hornbostel, *Construction Materials: Types, Uses and Applications, Second Edition* (New York: John Wiley & Sons, 1991) p. 175.
3. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-03-24. Alirita 2014-12-22.

Bibliografio
------------

* Scholten, Frits.  (2011) **European sculpture and metalwork**. Nov-Jorko: The Metropolitan Museum of Art. ISBN 9781588394415.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bronza skulptaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Bronza Skulptarto kaj Arkitekturo Arkivigite je 2009-08-15 per la retarkivo Wayback Machine
* MMA exhibition of Shang Dynasty ritual vessels Arkivigite je 2007-02-24 per la retarkivo Wayback Machine
* A 26min film about Auguste Rodin and the Gates of Hell
* Flash animation of the lost-wax casting process. James Peniston Sculpture. Alirita 2007-10-24.
* Bronzogisado, filmetoj Arkivigite je 2014-08-13 per la retarkivo Wayback Machine
* Filmeto pri bronzoskulptisto laboranta
Belizaro sur mozaiko de Raveno
**Belizaro** (latine: *Flavius Belisarius*, greke: *Βελισάριος*; naskiĝinta ĉirkaŭ 505 en Sapareva Banja/Bulgario, mortinta la 13-an de marto 565 en Konstantinoplo) estis bizanca generalo. Lia sekretario estis Prokopio el Cezareo.

Vivo
----

Post gvidistado dum la persa milito (528–532) li nomumitis fare de Justiniano la 1-a ĉefkomandanto de la oriento kaj venkis ĉe Dara (Artuklu, Provinco Mardin, Turkio) kontraŭ la sasanidoj en 530. Sed post malvenko en 531 ĉe la rivero Eŭfrato li revokitis. Dum la Nika-ribelo de 532 li savis al Justiniano kaj tronon kaj vivon. Nomumite supera komandanto de kampanjo kontraŭ la Vandaloj li alteriĝis en 533 en Afriko, venkis la Vandalojn kaj konkeris Kartagon. La reĝon Gelimer li perforte kapitulaciigis en 534.

Sendite konkeri la regnon de la Ostrogotoj li okupis en 535 Sicilion, iris en 536 al Brutio, konkeris Napolon, sieĝatis en Romo dum unu jaro (537–538) fare de la Gotoj sub la gvidanto Vitiges kaj ruze okupis en printempo 540 ankaŭ Ravenon. Estante sur la pinto glora li revokitis Konstantinoplon kaj senditis en 541 denove orienten por batali kontraŭ Ĥosrav la 1-a Anuŝirvan, reĝo de la Persoj.

Ruzaĵoj kontraŭbelizaraj
------------------------

Sed li perdis la gracon pro maĥinacioj kaj intrigoj de sia edzino diboĉa Antonino, kiu estis obeema al la imperiestrino Teodora la 1-a. En 542 li revokitis kaj malbone traktitis. Sendite denove je batalado en Italujon en 544 (tie la Ostrogotoj regrandiĝis sub la gvidado de Totila) li fiaskis pro manko de subteno. En 543 li revenis Konstantinoplon estonte generalo de la imperiestra gardistaro. En 562 li akuzitis pro planita komploto kontraŭimperiestra, malaltrangiĝis kaj malriĉigitis. Malgraŭ rehabilitigho en 563 li baldaŭ poste mortis.

Legendoj kaj artista prilaboro
------------------------------

Lia blindigo estas legendo. Romanheroo li iĝis danke al Jean-François Marmontel; tragedipersono li iĝis ĉe Eduard von Schenk, opera persono ĉe Gaetano Donizetti. Portreto konata de la blindigita heroo pentritis de la franca pentristo François Gérard.

Fonto
-----

Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 2. Leipzig 1905, p. 607, kio legeblas tie chi interrete.

* Belizaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Belizaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 580884
* GND: 118655108
* LCCN: n82102951
* VIAF: 195149294361380522163, 282559413, 654159474064627660955, 1185154381155530292991, 382159474201427661417 55151776783118011521, 195149294361380522163, 282559413, 654159474064627660955, 1185154381155530292991, 382159474201427661417
* ISNI: 0000 0000 6678 4902
* SUDOC: 086812963
* ULAN: 500355323
* NLA: 61540854
* BIBSYS: 9043605
* NKC: jn20000700145
* BNE: XX4930975
 |
Baĉki Breg situas en la mapo en la verda munucipo
Preĝejo de Baĉki Breg

Bazaj informoj
--------------

**Baĉki Breg,** serbe: **Бачки Брег** , kroate:**Bereg**, hungare **Béreg** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Okcidenta** Baĉka, en municipo de Sombor.

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 1380
* Poŝtkodo: 25257
* Telefonprefikso: 25
* Aŭtokodo: SO

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Nationalité** | **Nombre** | **%** |
| Kroatoj | 738 | 53,17 |
| Serboj | 344 | 24,78 |
| Hungroj | 34 | 2,44 |
| Germanoj | 8 | 0,57 |
| Montenegrin | 3 | 0,21 |
|

Situo
-----

Baĉki Breg situas sur ebenaĵo, laŭ la hungara landolimo kun limotrapaejo (kontraŭe estas Hercegszántó, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Sombor.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. La unua mencio devenis el 1319. Dum la turkoj la vilaĝo senhomiĝis, poste kroatoj refondis ĝin. En 1708 ĥolero, en 1737 pesto okazis. Alvenis ankaŭ hungaroj kaj germanoj, dume marĉoj de la proksima Danubo transformiĝis kampoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario.

Vidindaĵo
---------

* katolika preĝejo omaĝe la Sankta Mikaelo

* Kategorio Baĉki Breg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Bella Vista** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Bella Vista. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07011.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 17553 loĝantojn. El tiuj estis 8599 viroj kaj 8954 virinoj. La komunumo havas surfacon de 114 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1500 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 10196 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 8819 scipovis legi kaj skribi kaj 1362 personoj estis analfabetoj. Do 86% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 13% estis analfabetoj. 

18205 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 202 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 1.11% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bella Vista Arkivigite je 2004-07-03 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Baĉki Jarak situas en la mapo en la verda municipo
Nova ortodoksa preĝejo de Baĉki Jarak
Urbocentro de Baĉki Jarak
**Baĉki Jarak** (serbe *Бачки Јарак*, slave **Bački Jarak**, germane *Batschki Jarak* aŭ *Jarmosch*, hungare *Tiszaistvánfalva*) estas urbo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Okcidenta Baĉka** en municipo de Temerin. La historia hungara nomo estis *Jármos*. La serba nomo signifas: tranĉeo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 6040[*kiam?*]
* Poŝtkodo: 21234
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

Situo
-----

Baĉki Jarak situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Senta-Novi Sad.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. La unua mencio devenis el 1267. Post la turka erao en 1787 germanoj refondis la senhomiĝintan vilaĝon. En 1848 la serboj bruldetruis la vilaĝon. En 1910 vivis en Tiszaistvánfalva 2173 homoj (2124 germanoj, 47 hungaroj, 2 serboj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝi iĝis parto de Hungario ĝis 1944. Poste la germanoj estis deportitaj. En la malplenajn domojn serboj alvenis. En 2002 loĝis en Baĉki Jarak 6049 homoj, (serboj 5838 (97 %), hungaroj 43 (1 %), kroatoj 30 (0.5 %), 22 jugoslavianoj 7 germanoj).

Vidindaĵo
---------

* ortodoksa preĝejo

Memorejo pri falintoj de la 2-a mondmilito en Baĉki Jarak
ripa radiatoro el gisfero
**Radiatoro** estas grandsurfaca varmotransdona loĝeja instalaĵo, kiu estas produktita el varmokondukta metalo, kiu la varmon transdonas al la ĉirkaŭo per varmoradiado.

La surfaco de la radiatoro estas aŭ riposimila aŭ aliforme pligrandigita. La materialo de la radiatoro estas plej ofte ŝtalo (ŝtallamena), gisfero aŭ aluminio. Ĝi estas plej ofte pasiva en la loĝejoj, dum en la aŭtomobiloj helpas la varmokonvekton aktiva ventolilo.

La varmo estas produktita en hejtiloj, kiuj pumpas la varman akvon - helpe de reguliga termostato - tra la radiatoroj en fermita cirklo reen al la hejtiloj.

Oni povas uzi en la radiatoroj eĉ konvenan frostorezistan fluidon, plej ofte miksita kun akvo.

Ekzistas ankaŭ **elektroradiatoro** en kiu elektra energio varmigas necirkulantan oleon. Ĝi konvenas por hejtado de malgrandaj ejoj en ne tro malvarma termperaturo.

Laŭ Francisko Azorín **radiadilo** estas *Aparato konsistanta el metala tubaro por centrigi k. distribui la varmon, kiun ĝi ricevas el kaldrono.* Li indikas etimologion el la latina *radiare* (disĵeti).

Vidu ankaŭ
----------

* Radiadilo
* Termoradiilo

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 176.
2. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Radiatoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Baĉki Sokolac troviĝas en la verda municipo
Serba ortodoksa preĝejo de Baĉki Sokolec

Bazaj informoj
--------------

**Baĉki Sokolac,** slave **Bački Sokolac,** serbe **Бачки Соколац,** estas malgranda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda Bačka**, en municipo de Bačka Topola.

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 600
* Poŝtkodo: 24343
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: SU

Situo
-----

Baĉki Sokolac situas sur ebenaĵo.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario. En 2002 loĝis tie 609 da homoj, (serboj 578 (95%), hungaroj 9 (2 %), slovenoj 5 (1 %) kaj aliaj).

Vidindaĵo
---------

* serba ortodoksa preĝejo

* Kategorio Baĉki Sokolac en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ildikó IVÁN,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Iván Ildikó** estas hungara operkantisto, (soprano). Ŝia edzo estas Gábor Görgey.

Ildikó Iván  naskiĝis la 24-an de januaro 1959 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ildikó Iván akiris flutan diplomon en filio de Muzikakademio de Budapeŝto en Debrecen en 1980, kantistan en 1984, pedagogian en 2004. Post la kantista diplomo ŝi aliĝis al Nacia Teatro (Szeged). Ŝi ricevis stipendiojn kaj ŝi gajnis kantokonkursojn (ekzemple en 1984 en Karlovy Vary, en la sekva jaro en Sofio). Ŝi kantadis unuafoje en Budapeŝta Ŝtata Operejo en 1986. En 1988 ŝi gajnis en Stuttgart, tial ŝi ricevis kontrakton en operejo de Bonn. Ŝi estis membro de Budapeŝta Operejo inter 2004 kaj 2008. Dum libertempo ŝi pentradas, eĉ ŝi ilustras librojn de Gábor Görgey. En la 2010-aj jaroj ŝi ricevas rolojn en teatro de Budaörs.

El ŝia repertuaro
-----------------

* Emil Petrovics: *Cest la guerre* - edzino
* Giuseppe Verdi: *Rigoletto* – Gilda
* Gaetano Donizetti: *Lucia di Lammermoor* – titolrolo
* Wolfgang Amadeus Mozart: *Così fan tutte* – Fiordiligi, Despina

Ŝiaj filmaj roloj
-----------------

* Gábor Görgey: *Tükörjáték*
* Wolfgang Amadeus Mozart: *Cosi fan tutte* (1988)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 600454
* LCCN: no2002090160
* VIAF: 4605078
* ISNI: 0000 0000 8083 6406
* SUDOC: 161858554
* BNF: 162196549
 |
**Aldeonte** [aldeONte] estas municipo en la oriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Sepúlveda*. La loknomo *Aldeonte* estas komprenebla etimologie kiel Domaro de la Fonto. Ĝi enhavas ankaŭ la submunicipojn El Olmillo (La Ulmeto) kaj Covachuelas (Kavernaĉoj).

Aldeonte en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia ebeneca municipa teritorio okupas totalan areon de 20,56 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 56 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 30 el jaro 2000. 

Ĝi distas 69 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Urueñas, Navares de Ayuso, Encinas, Grajera, Sepúlveda, Boceguillas kaj Barbolla. Aldeonte estas tre proksima al grupo de tri vilaĝoj nomitaj Navares, nome Navares de Ayuso, Navares de Enmedio kaj Navares de las Cuevas.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. 

La kerno de Aldeonte estis fondita proksimume en 1650 enhavante tri kvartalojn: nome Santa María del Prado, kie estis ermitejo, La Reguera, kaj la nuna setlejo kiu restis. Sed krome estis apude aliaj setlejoj kiuj nun estas senhomaj: nome Aldealpozo, Covachuelas kaj Pero Blasco.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768071
 |
**Ildikó Laczó** [lacO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Laczó Ildikó** estas hungara operkantisto (soprano). Ŝia patrino estis Lenke Zsögön, ŝia patro estis István Laczó (ambaŭ operkantistoj).

Ildikó Laczó  naskiĝis la 1-an de majo 1945 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ildikó Laczó akiris diplomon en la Muzikakademio en 1968. Post la diplomo ŝi apartenis al la Budapeŝta Ŝtata Operejo ĝis 1972. Ŝi estis gastokantisto en Aŭstrio, Svislando kaj Germanio inter 1972-1985, poste ŝi retiriĝis. Ŝi vivas en Munkeno ekde 1985 kun sia familio.

Elektitaj roloj
---------------

* Eugen d’Albert: *Tiefland* - Marta
* Umberto Giordano: *Andrea Chénier* - Maddalena di Coigny
* Giuseppe Verdi: *Il Trovatore* - Leonora
* Richard Wagner: *Tannhäuser* - Elizabeta

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografieto Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Aldehorno** [aldeORno] estas municipo en la nordo de la provinco Segovio, preskaŭ enmetita en la provinco Burgoso kaj en ties komarko *Ribera del Duero*, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Riaza*. La loknomo *Aldehorno* estas komprenebla etimologie kiel Domaro de la Forno.

Aldehorno en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia ebeneca municipa teritorio okupas totalan areon de 13,51 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 52 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte preskaŭ 50 el jaro 1991. 

Ĝi distas 85 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Haza (Burgos), Moradillo de Roa (Burgos) kaj Aldeanueva de la Serrezuela.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi apartenis al la *Comunidad de villa y tierra de Haza* (Burgoso). 

Ĝis mezo de la 19-a jarcento la literumado estis Aldea Horno.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la baroka preĝejo de Sankta Petro kaj la ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 769131
 |
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

**Gvidpaĝo** (el la angla *Lead sheet* aŭ *fake music*) estas notacio, kiu estas pli rapide kaj facile komprenebla ol la kutima notacio. Ĉi tiu simpligita, koncentrita notskribo enhavas tempoindikon, klefon (registron) kaj tonalon samkiel la apartenajn akordojn kiel simboloj. Se la baziĝanta melodio devenas de kanto aŭ estas kantota, la teksto aperas, plejofte ankaŭ la melodio. Tiam la ĝusta nomo estas **gvidmelodio**. Alikaze la nomo estas **akordpaĝo**. Por ekkoni, kiel oni ludu la akordojn, ili staras sur ritme ĝusta loko super la melodio. Ĝi ekzistas prefere en ĵazo, sed ankaŭ en rok- kaj popmuziko.

Se pianoludanto legas la gvidmelodion, li rilatiĝas al la akordsimboloj por formi per la maldekstra mano tiujn akordojn, kiuj akompanas la melodion harmonie. La akordsimboloj redonas la harmonian strukturon de muzikpeco, tiel ke oni povas kunlude kun ensemblo improvizi pri tiu. Krom la akordsimboloj gvidpaĝo povas enhavi pluajn simbolojn, ekz. ritmajn akcentojn, kiujn la ensemblo ludu unusone. Se sub la melodio estas notita pianakompanaĵo, ne plu temas pri gvidmelodio.

Muzikbandoj uzas la gvidmelodiojn por spontane improvizi pri melodio, kiun kiel eble plej multaj konas. Kolektoj de gvidmelodioj nomiĝas **gvidmelodiaroj** aŭ **gvidpaĝaroj** (angle: *fakebook* aŭ "Real Book").

Aliaj simbolnotacioj estas tabulaturo por gitaro aŭ liuto, en la renesanca kaj baroka epokoj ankaŭ por klavarinstrumentoj (orgeno, klaviceno, klavikordo) aŭ en la baroka muziko la figurita baso por akordformaj akompaninstrumentoj (klaviceno, pozitivo, teorbo).

Vidu ankaŭ
----------

* Ĵaza normkanto
* Improvizado

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gvidpaĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Wikifonia Arkivigite je 2021-05-16 per la retarkivo Wayback Machine Pop/Rock/Jazzwiki kun gvidpaĝoj.
**Aldehuela de Liestos** [aldeŬEla deLJEStos] estas municipo de Hispanio, en la okcidenta pinto de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Aldehuela* estas etimologie komprenebla kiel *Domareto*.

Geografio
---------

Aldehuela de Liestos estas municipa teritorio en la okcidenta pinto de la komarko Daroka Kamparo kun Cubel kaj Torralba de los Frailes oriente. Ĝi estas nordokcidente de la Lageto Gallocanta kaj ĉe la rivero Piedra. Ĝenerale ĝi limas (de nordo laŭhorloĝe) kun Cubel, Torralba de los Frailes, Tortuera kaj Cimballa. 

La loĝloko Aldehuela de Liestos mem estas je 121 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, proksime de la limo kun la provinco Gvadalaĥaro, je 980 msm. Ĝi estas tute inter Torralba de los Frailes sudoriente kaj Cimballa nordoriente; krome tre proksime laŭ rekta linio estas Cubel, sed sen rekta alireblo.

Historio
--------

Panoramo.
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Aldehuela de Liestos kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 52 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo, krucmonumentoj (*peirones*) kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero Piedra. Tiukadre elstaras la gorĝoj *Hoces del Río Piedra* (fama pro la Monaĥejo de Piedra, en Nuévalos kie estas mirinda pejzaĝo kaj eblas grimpado en eksterordinara natura medio. Inter alia estas grava kolonio de gipoj; ĉio ĝuindas el ĵusa rigardejo. Krome estas naturaj grotoj Romeral kaj La Cederal. Estas doversaj piedirpadoj al tiuj lokoj kaj precipe al la Lageto Gallocanta kaj al la stepo Paramera de Blancas (grava areo por stepbirdoj). Estas gastigantaj ruraj domoj en Torralba de los Frailes, je 4,8 km de Aldehuela de Liestos, la gastejo de Cimballa je 8 km kaj ĉe Used, je iom pli ol 13 km.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802594
* BNE: XX4231517
 |
**István Konkoly** [iŝtvAb konkoli], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Konkoly István** estis hungara pastro, episkopo, profesoro..

István Konkoly  naskiĝis la 5-an de marto 1930 en Kerkaszentmiklós.

Biografio
---------

István Konkoly frekventis gimnazion, poste seminarion en Szombathely, poste tuj li lernis teologion, fine li doktoriĝis en 1954. En la sama jaro li pastriĝis. Li komencis sian pastran karieron en Szombathely, poste en diversaj vilaĝoj. Inter 1963–1972 li estis episkopa sekretario, poste denove pastro en Gencsapáti.

En 1987 li episkopiĝis en Szombathely, ekde 1992 li ankaŭ instruas en altlernejo de la sama urbo. En 2006 li abdikis kaj pensiuliĝis. En 2000 kaj 2004 li ricevis premiojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* ’’Kis misekönyv sorozat’’ (1992)
* ’’Hírdessétek az evangéliumot...’’ (2005)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio István Konkoly en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 489792
* GND: 133850013
* LCCN: no2010042296
* VIAF: 18425197
* ISNI: 0000 0001 0957 8042
 |
*Ĉi tiu artikolo temas pri teoremo de Carmichael pri fibonaĉi-nombroj. La termino teoremo de Carmichael povas ankaŭ temi pri la rikura difino de la funkcio de Carmichael.*
*Estas ankaŭ nombroj de Carmichael.*

---

En matematiko, **teoremo de Carmichael**, nomita pro usona matematikisto Robert Daniel Carmichael, statas ke por ĉiu *n* pli granda ol 12, la *n*-a fibonaĉi-nombro *F(n)* havas minimume unu priman faktoron kiu ne estas faktoro de iu ajn pli frua fibonaĉi-nombro. La nuraj esceptoj por pli malgrandaj *n* estas:

*F(1)=1* kaj *F(2)=1* kiuj ne havas primajn faktorojn
*F(6)=8* kies sola prima faktoro estas 2 (kiu estas *F(3)*)
*F(12)=144* kies nuraj primaj faktoroj estas 2 (kiu estas *F(3)*) kaj 3 (kiu estas *F(4)*)
Se primo *p* estas faktoro de *F(n)* kaj ne estas faktoro de iu ajn *F(m)* kun *m<n* do *p* estas nomata kiel **karakteriza faktoro** de *F(n)*. La teoremo de Carmichael statas ke ĉiu fibonaĉi-nombro, krom la esceptoj listigitaj pli supre, havas almenaŭ unu karakterizan faktoron.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2009-09-06 per la retarkivo Wayback Machine Ron Knott. La matematika magio de la fibonaĉi-nombroj.
La **aramea skribo** estas konsonanta alfabeto kreita por la aramea lingvo, aperinta komence de la 1-a jarmilo a.K. surbaze de fenica skribo ĉe arameoj. En la dua duono de 1-a jarmilo, la aramea skribo disvastiĝis tra la vasta teritorio de sud-okcidenta Azio. Dokumentoj verkitaj en la aramea skribo estis trovitaj en Palestino, Asirio, Irano, Suda Kaŭkazio, Kapadokio, Lidio, Kilikio, Norda Arabio, Egiptio, Hindio kaj Afganio.

Antikvaj skribfontoj apartenas al la 10-a kaj 9-a jarcentoj antaŭ Kristo. En la evoluo de la aramea skribo, oni distingas du ĉefperiodojn: frua periodo ĝis la 7-a jarcento a.K.; kaj la sekva "ora periodo", kiam la aramea lingvo fariĝis interetna kaj oficiala lingvo en la landoj de Okcidenta Azio kaj la aramea skribo iĝis la oficiala skribo de la Persa Imperio.

De la aramea skribo originas la siria, hebrea, araba, pahlava, ujgura kaj mongola alfabetoj. Oni supozas, ke ankaŭ la kartvela kaj armena skriboj devenas de la aramea, sed kun granda influo de la greka skribo.

Siria estrangela skribo
-----------------------

| Litero | Normalaformato | Finaligita | Finasenliga | Prononco |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Alap |  |   |   | "A" |
| Beth |  |  |   | "B" |
| Gamal |  |  |   | Malmola "G" |
| Daleth |  |   |   | "D" |
| Heh |  |   |   | "H" |
| Ŭaŭ |  |   |   | "ŭ" aŭ "O" aŭ "U",varias laŭ la vorto |
| Zain |  |   |   | "Z" |
| Ĥeth |  |  |   | "ĥ" |
| Teth |  |  |   | akra "T" |
| Jodh |  |  |   | "j" aŭ "E",varias laŭ la vorto |
| Kap |  |  |  | "K", fojfoje "ĥ" |
| Lamadh |  |  |   | "L" |
| Mîm |  |  |   | "M" |
| Nûn |  |  |  | "N" |
| Simkath |  |  |   | "S" |
| Ain |  |  |   | Similas "Ahh", |
| Pajin |  |  |   | "P" |
| Tsade |  |   |   | "Ts" |
| Kof |  |  |   | "k" el la gloto |
| Reŝ |  |   |   | "R" |
| Ŝîn |  |  |   | "ŝ" |
| Taŭ |  |   |   | "T" |
|   |  |   |   | Lamadh & Alap kunligitavortfine |
|   |  |   |   | Taw & Alap kunligitavortfine |

Vidu ankaŭ
----------

* Aramea lingvo

* Kategorio Aramea skribo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Chamula** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo estas San Juan Chamula. La komunumo situas ĉirkaŭ 10 kilometrojn for de San Cristóbal de las Casas, kiu estas grava urbo de Chiapas. Chamula havas unikan aŭtonoman statuson en Meksiko, ekzemple ekzistas propra polico. Eksterteritoriaj policoj ne havas la rajton eniri la aŭtonoman regionon. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07023.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 67085 loĝantojn. El tiuj estis 32029 viroj kaj 35056 virinoj. La ĉefurbo havas ĉirkaŭ 17.000 loĝantojn. Aliaj relative gravaj vilaĝetoj en la komunumo estas Cruzton, Nichnamtic, Romerillo, Majomut, Saclamanton, Yaletem, Chicumtantic, Cuchulumtic kaj Tzajaltetic sed ĉiuj nur havas iom pli ol 1000 loĝantoj. Pli ol 44.000 loĝantoj vivas en malpli grandaj vilaĝetoj kaj loĝlokoj. La komunumo havas surfacon de 82 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2260 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 31783 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 13186 scipovis legi kaj skribi kaj 18486 personoj estis analfabetoj. Do 41% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 58% estis analfabetoj.

59005 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 48819 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 82.74% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Chamula Arkivigite je 2011-06-17 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**István Kovács** [iŝtvAn kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács István** estas hungara luktisto, trifoja olimpiano, mondĉampiono, arbitraciisto, entreprenisto.

István Kovács naskiĝis la 27-an de junio 1950 en Nádudvar.

Biografio
---------

István Kovács maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo kaj akiris diplomon en 1983. Li edziĝis en 1974. Lia firmao produktis matojn por luktado.

### Sporta kariero

István Kovács ekde sia aĝo 15 estis luktisto en ĉefurbaj sportkluboj. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1972, Hungario en la Somera Olimpiko 1976 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1980 kun bronza medalo (1980), krome en mondĉampionumo li estis la unua en 1979. Lia plej konata trejnisto estis Géza Hoffmann. Li finis sian aktivan sportan karieron ĉirkaŭ 1984, poste li estis internacia arbitraciisto kaj havis postenon en la luktosporta vivo. Liaj signifaj rezultoj ligiĝis al la liberstila luktado.

Fontoj
------

* intervjuo kun foto
* rezultoj
* rezultoj
* rezultoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 816706
 |



* Portalo pri Biografio
**Gvardio de Hlinka** (GH) estis duonsoldata organizaĵo de Slovaka Popola Partio de Hlinka formiĝinta en la jaro 1938 kaj leĝigita en oktobro de 1938.

Historio
--------

La unuaj taĉmentoj de la gvardio de Hlinka estiĝis en junio de 1938 en Bratislavo, en julio en Trnava, en Nitra kaj pluaj slovakaj urboj. La taĉmentoj estiĝadis sen permeso de oficoj. Kiam la 14-an de marto 1939 estiĝis Slovaka ŝtato, ili aktive partoprenis en persekutado de ĉeĥoj, judoj kaj kelkaj slovakoj. La 28-an de oktobro 1938 la gvardio de Hlinka fariĝis ununura soldata organizaĵo sur la slovaka teritorio. Ĝis junio de 1940, kiam tute unuiĝis kun la gvardio de Hlinka, memstara konsistero de la gvardio de Hlinka estis Rodobrana, kiu kreis ties eliton kaj uzurpis al si rajton por kontroli la gvardion de Hlinka. Nombro de membroj de GH en la memstara ŝtato principe plialtiĝis.

Per registara ordono el la 5-a de septembro 1939 fakte disvastiĝis la leĝopovoj de la gvardio de Hlinka kaj estis difinita deviga membreco de viroj de 6 ĝis 60 jaroj de la aĝo. Tiu ĉi difino kunpuŝiĝis kun rezisto kaj tial la gvardio de Hlinka estis la 21-an de decembro 1939 proklamita kiel duonsoldata organizaĵo kun propravola membreco. La postenon kaj taskojn definitive reguligis leĝo el la 5-a de julio 1940.

La gvardio de Hlinka havis kreitajn specialajn taĉmentojn (rajdistara, aviadistara, motorizita, splisista, fervoja, akademia GH). Kelkajn specialajn kursojn por elektitaj membroj gvidis ankaŭ germanaj instruistoj. La plej supera reprezentanto de GH estis Jozef Tiso, ĉefkomandanto ĝis marto de 1939 Karol Sidor, post li Alexander Mach (escepte de periodo majo ĝis julio de 1940, kiam anstataŭis lin Franrišek Galan), 1944–1945 Otomar Kubala. Kiel parto de sekureca aparataro de Slovaka ŝtato la gvardio de Hlinka plenumis ankaŭ kelkajn taskojn de polico. Pase de Slovaka nacia ribelo ĝi partoprenis ĉeflanke de germanaj taĉmentoj en agadoj kontraŭ ribeluloj kaj civila loĝantaro. Ekde septembro de 1944 la gvardio de Hlinka fariĝis konsistero de armitaj sekurecaj fortoj subigita al Ministerio de nacia defendo. Ekde printempo de 1945 ties agadon direktigis komandanto de germanaj soldataroj en Slovakio. Post la dua mondmilito la gvardio de Hlinka estis disigita kaj malpermesita, ties reprezentantoj estis plimulte starigitaj antaŭ juĝo.

Vidu ankaŭ
----------

* Andrej Hlinka


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Slovakio |

* Kategorio Gvardio de Hlinka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Rekonstruo de la statuo de la diino de demokratio ĉe la Universitato de Brita Kolumbio, Kanado
La ***diino de demokratio*** (ĉine: 民主女神, mínzhǔ nǚshén), ankaŭ konata kiel ***diino de libereco*** (自由女神, *zìyóu nǚshén*), estis 10 metrojn alta statuo, kiu stariĝis ĉe la protestoj sur la placo *Tian An Men* en Pekino (Ĉinujo) en 1989.

La statuo estis konstruita en nur kvar tagoj el paperaĵo kaj plasta ŝaŭmaĵo sur metala kerno. La konstruantoj decidis fari la statuon kiel eble plej granda por ke la registaro ne povu facile detrui aŭ malaperigi ĝin.

Konstruado
----------

La statuo estis starigita de studentoj de la pekina arta akademio. La laboroj komenciĝis la 27-an de majo 1989 ĉe la universitato. Ĝi subtenu la protestojn, kiuj tiam iom malfortiĝis.
La granda statuo estis konstruita surbaze de ĉirkaŭ duonmetron alta argila skulpturo, de viro sin apoganta kontraŭ stango. Tiu estiĝis kadre de trejnado por ekzameni la efikojn de pezoekvilibro de verko. La malsupra parto de la stango estis forprenita, ĉe la supro estis aldonita flamo kaj la skulptaĵo estis rektigita.
Poste la vizaĝo de la viro estis transformita al tiu de virino kaj la proporcioj kaj mezuroj transmetitaj al la plasto, kiu finĉizite donos ĝian finan aspekton al la statuo.

Malgraŭ similecoj al la statuo de Libereco Tsao Tsing-yuan, unu el la konstruantoj de la *diino de demokratio*, konstatis, ke la studantoj vole decidiĝis *kontraŭ* kopio de la statuo de libereco, ĉar tiu estintus tro ne-originala kaj tro evidente pro-usona. Anstataŭe li subtenas la influon de la verkoj de la rusa skulptistino Vera Muĥina. Ŝia plej fama verko, Laboristo kaj Kolĥozanino, gravis ĉefe por la kapo kaj la vizaĝtrajtoj de la statuo.

Referencoj
----------

1. 1 2 3  Tsao Tsing-yuan.  (1994) Jeffrey N. Wasserstrom and Elizabeth J. Perry: *Essay "The Birth of the Goddess of Democracy" aus Popular Protest and Political Culture in Modern China*. Boulder, Col.: Westview Press, p. 140–7.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Diino de demokratio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kategorio Diino de demokratio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rakonto de atestanto - La historio de la konstruado de la diino de demokratio
La **preĝejo apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Bogdása.

Historio
--------

Oni konjektas, ke la katolika gotika kirko en Bogdása estis konstruita en la 15-a jarcento. La bienoj apartenis al eklezio de Pécs ekde 1466. La vilaĝo senhomiĝis dum dominado de la turkoj. Baldaŭ la alvenintaj refondintoj jam estis protestantoj, ili uzis la kirkon. En 1747 oni refondis la katolikan grupon, eĉ ili reakiris la preĝejon, kiu post 2 jaroj plene estis barokigita. La orgeno estis farita en 1896.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola sur malalta monteto en korto. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. Meze la enirejo funkcias (tra la turo). La navo havas apogpilierojn kaj ankaŭ sakristio aliĝas al la navo. La absido estas plurlatera. La mebloj, altaroj, predikejo estis faritaj en la 18-a jarcento.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Pordo de la preĝeja korto
*Pri la aliaj signifoj de AMD rigardu en AMD (apartigilo).*

---

**AMD**, aŭ per plena nomo *Advanced Micro Devices*, prononco laŭ sistemo IFA [ɐdvˈænst mˈa͡ɪkɹo͡ʊ dɪvˈa͡ɪsᵻz], estas produkta firmao en Sunnyvale, Kalifornio. La firmao produktas procesoron kaj fulmmemorojn. Ĝi estis komence alliveranto de la Usona Departmento de Defendo. (La tenderon akiris la firmao Intel, sed la regularo de la armeo antaŭskribis 3 akirfontojn, tiel la armeo devigis Intel-on, licenci az x86-on por Cyrix kaj AMD. Intel emis pro la profito transdoni la teknologion. Poste AMD kaj pli poste Cyrix aperis sur la merkato kun procesoroj, kion sekvis juĝprocesoj. En 2004 la plej granda rivalo de Intel estas AMD sur la merkato de la PC-procesoroj.

Pri la temo ekzistas vikipedia Portalo Komputiko.

Historio
--------

La 24-an de julio 2006, AMD oficiale anoncis pri kunigo kun firmao *ATI*, famega produktanto de videoprocesoroj kaj ĉefĉiparoj. Sumo de negoco estas 5,4 miliardoj $.

AMD64
-----

Geode
-----

AMD procesoro-arkitekturo kaj teknologioj
-----------------------------------------

* IA-32-kongruaj procesoroj, propra aldona instrukciaro: 3DNow! kaj 3DNowEx
* x86-64
* 3DNow!
* 3DNowEx
* Cool'n'Quiet

Konataj procesortipoj
---------------------

* Alchemy
* K5
* K6, K6-2, K6-III
* K7 - Athlon marka produktaro – Athlon Classic, Athlon XP, Duron
* AMD K8 – Opteron, Athlon 64, Athlon FX
* Turion
* Sempron

Malpli konataj
--------------

* Elan – x86-a procesoro

Vidu ankaŭ
----------

* Transmeta
* Intel

* Kategorio AMD en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri komputiko |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 29708
* GND: 5036308-6
* LCCN: n87802759
* VIAF: 128547700
* ISNI: 0000 0001 2322 4566
* BIBSYS: 90233702
 |
Badami - kaverno 4, nefinita murskulptaĵo de la ĝajna Tirtankaro Bahubali aŭ Gomateshvara. Ambaŭflanke de la ĉefa karaktero alproksimiĝe rekoneblas servistinoj kun muŝ-vostoj; ilia simbola enhavo, en ĉi tiu kazo, estas pli ol simplaj suverenecaj simboloj. Tio estas la idealo de ĝajnismo, ĉefe de Digambaroj.
**Digambaro** (Sanskrito, m. दिगम्बर, digambara, traduko: "vestata en aero aŭ en la ĉielo aŭ en la Mondo") estas ano de religia grupo de plejparte monaĥoj, apartenanta al ĝajnismo.

Vivo
----

Anoj de la Digambara sekto interpretas la ordonojn de ĝajnismo pli strikte ol la Ŝvetambaroj, kiuj ankaŭ estas devotaj ĝajnoj. Digambaroj estas pli striktaj asketoj kaj subtenas nelimigitan ekzisto-rajton por ĉia vivaĵo. Ili sekve praktikas ne-perforton (*ahimsa*) tre konsekvence kaj provas eviti akcidentan mortigon aŭ vundon kontraŭ aliaj animaloj, eĉ kontraŭ insektoj. Tion ĉi ili faras nemovante, portante buŝ-protektilon kaj/aŭ vostojn, kiuj − antaŭ suriro − balaas la teron aŭ la plankon.

Digambaroj ne partoprenas en la profesia kaj komerca vivo kaj malakceptas materiajn posedojn. Ili vivas parte aŭ tute nude; tial la nomo *Digambara* – "aero-vestita".

Vidu ankaŭ
----------

* Ŝvetambaroj

Literaturo
----------

* Walther Schubring: *Worte Mahaviras. Kritische Übersetzung aus dem Kanon der Jaina.* Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 1926. (Hrsg. Religionsgeschichtliche Kommission bei der Gesellschaft der Wissenschaft zu Göttingen, Quellen der Religionsgeschichte Gruppe 7, Band 14)
* Heinrich Zimmer: *Philosophie und Religion Indiens.* Suhrkamp, Frankfurt am Main 1973, ISBN 3-518-27626-3.
* Helmuth von Glasenapp: *Der Jainismus. Eine indische Erlösungsreligion.* Olms, Hildesheim 1984, ISBN 3-487-00628-6 (Suhrkamp Taschenbuch, Wissenschaft; 26).
* Franz Bätz: *Heilige Berge, Tempelstädte und Asketen. Der Jainismus – eine lebendige Kultur Indiens.* Weishaupt, Wolfsberg 1997, ISBN 3-7059-0049-8.
* Adelheid Mette: *Die Erlösungslehre der Jaina: Legenden, Parabeln, Erzählungen.* Verlag der Weltreligionen, Berlin 2010, ISBN 978-3-458-70023-4.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Digambaroj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *Digambara: historio, ktp.* angle
**Preĝejo de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Püspökladány.

Historio
--------

En La loknomo püspök (=episkopo) signifis tion, ke la teritorio apartenis al episkopo de Várad. En la mezepoko la komunumo havis kapelojn aŭ kirkojn. Fonto mencias gotikan preĝejon en 1423. La kalvinanoj en 1556 akiris la preĝejon, episkopo de Eger ne povis reakiri ĝin en 1721 kaj 1768. Tiu ĉi kirko ruiniĝis, poste malkonstruiĝis en 1801. La katolikoj povis konstrui kapelon en 1779. Nur la sanktejo estis konstruita el ŝtonoj, la navo el lignoj, kanoj kaj argiloj. En la sama loko pli nova preĝejo konstruiĝis en 1805, sed en 1921 pro kadukiĝo ankaŭ tio estis malkonstruita. La nun videbla kirko estis konstruita post 2 jaroj. La orgeno estis farita en 1927. Tamen post la konstruo la kirko havis malbonan staton, tial oni trakonstruis ĝin por esti pli stabila. Tiutempe la mesoj okazis en la lernejo. En 1944 pafoj trovis ĉefe la turon, poste la rekonstruo faris pli malaltan turon. En la 1980-aj jaroj interne la muroj estis pentritaj.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en mezo de granda korto, antaŭe kruco troviĝas. La fasado estas simetria, meze 3 arkoj reliefas, pli supre denove grandaj arkaj fenestroj estas videblaj. La kvadrata turo apud la navo altiĝas, ankaŭ la turo havas enirejon. La turopinto estas piramida. Iom post la turo teretaĝa sakristio kuŝas.

Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo en Püspökladány (nur fone videbla)

Fontoj
------

* hungare
* hungare kun foto
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Bingula,** serbe **Бингула** estas malgranda vilaĝeto en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Ŝid.

Loko de la municipo en Serbio

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 22  km²
* Koordinatoj: 45°06′01″N 19°26'31″E
* Supermara alteco: 111 m
* Loĝantaro: 906 en 2002
* Poŝtkodo: 22253
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: ŠI

Geografio
---------

Bingula situas laŭ traira flankovojo.

Historio
--------

Post la mezepoko la loko longe apartenis al Osmana Imperio. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 2002 loĝis en Bingula 477 serboj (53 %), 306 slovakoj (34 %), 40 kroatoj, 29 hungaroj, 10 jugoslavianoj, 7 rutenoj, 6 ciganoj kaj aliaj.

Vidindaĵoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* Mapo pri Bingula

* Kategorio Bingula en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **preĝejo Sanktaj Kosmaso kaj Damiano** estas romkatolika historia monumento en vilaĝo Meggyeskovácsi (Hungario).

Historio
--------

Tiu ĉi romanika kirko estis konstruita (laŭ sola noto) en 1307?, en 1329 ĝi jam havis paroĥon sed ne havis turon, sakristion kaj galerion. Dum la kontraŭturkaj bataloj la preĝejo ruiniĝis, tiutempe en 1566 la vilaĝanoj luteraniĝis. En 1719 oni faris barokan altaron, inter 1728–1733 oni konstruis barokajn turon, sakristion, kripton, galerion al la rekonstruita konstruaĵo. La katolika grupo estis refondita en 1728. En 1769 la tegmento estis riparita. En 1933 plena renoviĝo okazis, sed en 1945 pro la bataloj gravaj partoj neniiĝis. Ĝis 1949 ili estis rekonstruitaj. La orgeno estis kreita en 1943, trakonstruita en 1982. En 2012 la sakristio estis pligrandigita jam konvena ankaŭ paroĥo, kiu jam estis vendita.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola apud tombejo. La fasado estas simetria, meze la turo altiĝas, en mezo de la turo (malsupre) enirejo estas por la turo. Alia enirejo estas en dekstra flanko de la navo. La absido estas plurlatera. Interne la nun videbla ĉefaltaro estis farita el ligno en 1906, sed ties bildo estis pentrita en 1898. Ĝi prezentas Kosmason kaj Damianon apud malsanulo. Apud la arko estas po unu flankaj altaroj, dekstre Koro de Jesuo, maldekstre Bernadeta Soubirous kun Dipatrino. Ĉe la navomuro estas 4 lignaj statuoj pri Sankta Francisko, Sankta Antonio el Padovo, Johano Nepomuko kaj Ignaco Lojola.

Kermeso okazas en la 27-an de septembro. La zorganta paroĥo funkcias en Preĝejo Sankta Georgo (Ikervár).

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.



* 
* Sanktejo kaj ambaŭ flankaj altarojSanktejo kaj ambaŭ flankaj altaroj
* 
* 
* OrgenoOrgeno
* 
* 
* PredikejoPredikejo