recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Biogaso** estas miksaĵo el la ĉefaj komponentoj kiel metano, hidrogeno, karbona dioksido kaj hidrogena sulfido. Ĝi estiĝas ĉe senoksigena fermentado el organika materialo. Kiel uzmaterialo por la biogasprodukto konvenas:

* fermentebla, biomaso

entenaj restmaterialoj kiel postpuriga ŝlimo, biorubo aŭ manĝaĵaj restaĵoj,

* agrikultura sterko (flusterko, stala sterko),
* energioplantoj.

Biogaso estiĝas nature en la marĉoj (marĉogaso) aŭ ĉe remaĉuloj.

Biogaso entenas malutilajn sulfurajn gasojn, kiujn oni devas eltiri antaŭ la forbruligo en centraloj.

Biogaso el energiplantoj
------------------------

Por komparo je unu hektaro:

1 ha maizo = ĉirkaŭ 2 kW elektran energion
1 ha greno = ĉirkaŭ 1,5 kW
1 ha herbo = ca. 1 kW
Flusterko de 1 bovo = ĉirkaŭ 0,15 kW

Biogas-produktado
-----------------

Inter anaerobaj cirkonstancoj, la mikroorganismoj produktas el la organikaj materialoj ĉefe metanon kaj karbon-dioksidon, kiun oni eltenas el la sistemo, ebligante la daŭran procezon. (pli detale fermentado)

Eroj de biogaso
---------------

La konsisteroj de biomaso estas ĝenerale jenaj:

|  |  |
| --- | --- |
| Metano | 40-75 % |
| Karbona dioksido | 25-55 % |
| Akvovaporo | 0-10 % |
| Nitrogeno | 0-5 % |
| Oksigeno | 0-2 % |
| Hidrogeno | 0-1 % |
| Amonio | 0-1 % |
| hidrogena sulfido | 0-1 % |

Fontoj en Esperanto
-------------------

AEST 1984: Prelego de Roland Schnell Biomaso: Kaj nutraĵo kaj brulaĵo. Ĉu Biogaso estas la solvo?

Vidu ankaŭ
----------

* Nobla gaso
* Natura gaso
	+ tergaso
	+ marĉa gaso
	+ metano

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Vi povas plibonigi la jenon:
* Bonvolu plibonigi la lingvan stilon de la artikolo.

Se vi korektis unu el la menciitaj mankoj, bonvolu forigi la koncernan parametron de la ŝablono {{Pluraj problemoj}}. Detaloj estas en la dokumentado. |

* Kategorio Biogaso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 51036
* GND: 4006796-8
* LCCN: sh85014141
* BNF: 11972989v
* NDL: 01135621
* NKC: ph118920
 |
**György BÁNFI** estis hungara volapukisto, ano de Internacia Akademio de Volapuko. Li naskiĝis en 1854 (?). Li finis gimnazion kaj laboris kiel katastristo en la urbeto Kapuvár, poste en la urbo Sopron. Li estis german-etna hungaro kun la nomo Georg Bauer kaj hungarigis sian nomon probable iam en la jaroj 1884-1886. Li legis pri Volapuko en la 35-a numero de Allgemeine Deutsche Lehrerzeitung aperinta la 31-an de aŭgusto 1879. La 8-an de novembro 1879 li skribis sian unuan leteron al Johann Martin Schleyer. La 29-an de majo 1880 Schleyer subskribis lian diplomon, kaj tiel Georg Bauer estis la dua diplomita volapukisto en la mondo.

Bánfi kun István Eperjessy tradukis hungarlingven la Volapuk-gramatikon de Schleyer, kaj verkis longan artikolon pri Volapuko, kiu aperis en kvar felietonoj en la urbo Győr. La rezulto de lia klopodo estis, ke lingvisto Károly Pozder (1855-1907) en 20 paĝa studo prezentis kaj analizis Volapukon en la plej altprestiĝa hungara lingvistika revuo.

En 1887 li iĝis ano de Akademio de Volapuko, kaj daŭris tiel ĝis ties oficiala disigo en 1895.
La **kantabro** (latine *cantabrum*) estis nomo, kiun romianoj donis al flago uzita de la kantabroj por faciligi militan taktikon.

Post la Kantabraj militoj kaj malvenko de kantabroj kontraŭ Romio (en la jaro -19), la romia armeo alpropigis al si la kantabron. Romianoj ofte adoptis fremdajn flagojn, kio estis simbolo je venko sur aliaj popoloj. Ene de la Romia armeo, soldatoj je nomo *cantabrarius* (*kantabrario*) kunportis la kantabran flagon. La kristanaj verkistoj Marko Minucio Feliĉo kaj Tertuliano de la 3-a jarcento, mencias la kantabran flagon kaj priskribas ĝin kiel "vualo, kiu estas kvazaŭ sankta vesto de krucoj".

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Tiel, ankaŭ la *cantabrum* kaj la *vexillum*, defendante militecon per granda inklino, tiuj vualoj estas sakralaj vestaĵoj por krucoj. **"** |
| — Tertulianus, Ad Nationes, I, 12. |

 |

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** La religio de la romianoj respektegas ĉiujn militajn signojn, ĵuras je ili kaj preferas ilin super ajna dio. Ĉiuj figuroj enmetitaj en la signojn estas kolieroj de krucoj; la tuloj *vexillum* kaj *cantabrum* estas vestaĵoj de krucoj. Mi laŭdas [vian] zorgemon: vi ne volis adori nudajn kaj senzorgan krucojn. **"** |
| — Tertulianus, Apologetycum, Pars IV, Capitulum XVI, 8. |

 |

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Ankaŭ ni nek petas nek respektas krucojn. Vi certe, diigante lignaĵojn, certe respektegas krucojn diojn el ligno kiel parton de viaj dioj. Ankaŭ signoj, kiel la *cantabrum*, kaj kiel la *vexillum* de kampadejo, estu do nur beligitaj kaj ornamitaj krucoj. **"** |
| — M. Minutius Felix, Octavius, XXIX. |

 |

Eĉ la Romia imperiestro Teodozio la 2-a, 400 jarojn post la Kantabraj militoj, plu nomis sian flago-portanton *cantabrarius* (*kantabrario*).

Ekzistas versio de tiu ĉi flago laŭ moderna interpreto, kiun oni nomas kantabra labaro. Movado en Kantabrio postulas, ke oni faru tiun modernan version oficiala flago de Kantabrio.

Vidu ankaŭ
----------

* Kantabra labaro
* Flago de Kantabrio
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Arkta leporo** |
| --- |
|  |
| Arkta leporoArkta leporo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Lagomorfoj *Lagomorpha* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Leporedoj *Leporidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Leporo *Lepus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***L. arcticus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Lepus arcticus****Ross, 1819 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
| {{{specioj de subdivizio}}} |
| Vidu tekston |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Arkta leporo  |

 |
| v • d • r |

La **Arkta leporo** aŭ **Polusa leporo** (***Lepus arcticus***) estas specio de mamulo kaj lagomorfo de la familio Leporedoj. Ĝi estas unu de la leporoj plej bone adaptataj, kiel loĝanto de la polusaj kaj montaraj regionoj. Ĝi estis iam konsiderata subespecio de la Montoleporo, tamen nun estas konsiderata kiel separata specio.

Distribuado
-----------

Tiu holarktisa specio loĝas en regionoj kiaj la tundro de Gronlando kaj Skandinavio (Finnlando, Norvegio, Svedio, Danio, Islando), etendaj zonoj de Kanado kaj Alasko. En la nordaj areoj plej proksimaj al la Norda Poluso ĝi estas blanka la tutan jaron, sed kie ties habitato malproksimiĝas el la poluso suden ĝi povas havi bluecan koloron makulitan somere kun restaĵoj de blanko en vosto kaj felŝanĝi al blanka vintre.

Grando
------

Ĝi estas el 8 al 11 cm longaj, kaj ties pezo cirkaŭas inter 4 kaj 5'50 k.

Nutrado
-------

La **Arkta leporo** manĝas ĉefe malgrandajn plantojn. Ili manĝas ties burĝonojn, berojn kaj foliojn, sed ankaŭ viandaĵojn de la kaptiloj kiujn al ili preparas la ĉasistoj. Tiu specio ĝuas bonkvalitan flarkapablon, kaj tiele ĝi detektas vintre la vegetaloj subneĝaj, krom la salikburĝonojn aŭ salikbranĉojn, el kiuj sin nutras.

Subspecioj
----------

Oni agnoskas kvar subspeciojn de tiu specio **Arkta leporo** :

* *Lepus arcticus arcticus*
* *Lepus arcticus bangsii*
* *Lepus arcticus groenlandicus*
* *Lepus arcticus monstrabilis*

Vidu ankaŭ
----------

* Arkta marborda tundro



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |
La Nigra juglando sekrecias kemiaĵon el siaj radikoj kiuj damaĝas najbarajn plantojn, nome ekzemplo de konkurenca antagonismo.
En ekologio, biologia interagado estas la efiko kiun paro de organismoj kiuj vivas kune en komunumo havas unu sur alia. Ili povas esti ĉu de la sama specio (intraspecia interagado), aŭ de diferencaj specioj (interspecia interagado). Tiuj efikoj povas esti mallongdaŭraj, kiel polenigo kaj predado, aŭ longdaŭraj; ambaŭ ofte forte influas la evolucion de la specioj implikitaj. Longdaŭraj interagado estas nomata simbiozo. Simbiozoj gamas el mutualismo, profita al ambaŭ partneroj, ĝis konkurenco, damaĝa al ambaŭ partneroj. Interagado povas esti rekta, aŭ tra perantoj kiel komunaj rimedoj aŭ komunaj malamikoj. Tiu tipo de rilato povas esti montrata per pura efiko bazita sur individuaj efikoj en ambaŭ organismoj ekster la rilato.

Notoj
-----

1. ↑   Wootton, JT; Emmerson, M (2005). "Measurement of Interaction Strength in Nature". Annual Review of Ecology, Evolution, and Systematics. 36: 419–44. doi:10.1146/annurev.ecolsys.36.091704.175535. JSTOR 30033811.

Bibliografio
------------

* Snow, B. K. & Snow, D. W. (1988). Birds and berries: a study of an ecological interaction. Poyser, London ISBN 0-85661-049-6

* Kategorio Biologia interagado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**BODOR György** estis hungara juristo, ĉefsekretario de hungara radikalisma partio. Li naskiĝis en Kézdivásárhely la 24-an de aprilo 1904 kaj mortis en Budapeŝto la 8-an de septembro 1976.

Biografio
---------

Bodor pristudis juron en Budapeŝto. Post sia juĝa kaj advokata ekzameno (1932) li malfermis advokatan oficejon. Li estis ano, malllongtempe ĉefsekretario de Asocio Miklós Bartha, ano kaj intermite ĉefsekretario de Magyar Radikális Párt (Hungara Radikala Partio) gvidite de Endre Bajcsy-Zsilinszky. En 1939 li estis ekonomidirektoro de Belvárosi Színház en Budapeŝto. Ekde 1940 li estis entreprenjuristo. En 1945 li estis unu el organizintoj de la Nemzeti Paraszt Párt (Nacia Kamparana Partio). Li partoprenis en la organizo de koloniigo de sikuloj el Bukovino en 1941 al Bácska, kaj en departementojn Baranya kaj Tolna. En 1962 oni arestis lin pro ofendo de eksterpolitikaj interesoj kaj oni kondamnis lin je tri jaroj kaj duono. Li liberiĝis publikamnestie (1963).

Verkoj ĉefaj
------------

* *Kossuth Amerikában*. *Kossuth a magyar igazságért* (válogatta B. Gy. Bp. 1944).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
**Arlanzón** [arlanZON] estas loĝloko kaj municipo en la centro de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Alfoz de Burgos*. Ĝi estas ĉe la samnoma rivero.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Alfoz de Burgos, centre kaj malhelverde.
Preĝejo de Santovenia de Oca.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 12,36 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 221 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed poste rekuperiĝis pro la proksimeco al la provinca ĉefurbo.

Ĝi distas 20 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas ĉe la bordo de la rivero Arlanzón. La municipo enhavas kvar submunicipojn, nome Agés, Galarde, Santovenia de Oca kaj Zalduendo, unu kvartalon, Villalbura kaj la lokon Villamórico.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. Dum la Mezepoko la municipo estis loĝata de eŭskoj kaj en la 12-a jarcento, ĉe la bazaroj de Arlanzón oni petis al la kastilia reĝo rajton paroli en eŭska. La nomo, en la *Poema de Mio Cid*, estis literumita «Arlançón».

Arlanzón formis parton de la *partido de Juarros* en la kategorio de izolaj loĝlokoj, unu el dek kvar kiuj formis la komunumon *Intendencia de Burgos*. Ĝi estis abatlando de la Monaĥejo de Huelgas kies abatino nomumis ordinaran urbestron.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj produktado de fromaĝo). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejoj.

Bildoj
------

* Agés.Agés.
* Galarde.Galarde.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775433
 |
*Poètes maudits* Paul Verlaine (maldekstre) kaj Arthur Rimbaud (dua maldekstre) pentritaj en 1872 fare de Henri Fantin-Latour.
**Fipoeto** estas la vorto en Esperanto por la koncepto kiu en multaj lingvoj aperas per la francaj vortoj *poète maudit* (pɔɛt modi, *fia poeto*) kio estas poeto kiu vivas vivon for aŭ kontraŭ socio. Troa uzado de drogoj kaj alkoholo, frenezo, krimo, violento, kaj ĝenerale iu ajn socia *peko*, ofte rezulte en frua morto, estas tipaj elementoj de la biografio de *poète maudit*.

La unua fipoeto, kaj ties prototipo, estis François Villon (1431 - ĉ. 1474) sed la esprimo ne estis stampita ĝis la komenco de la 19a jarcento fare de Alfred de Vigny en sia teatraĵo de 1832 nome *Stello*, kie li nomas la poeton "la race toujours maudite par les puissants de la terre" (la raso ĉiam malbenita fare de ĉiuj povuloj de la tero). Charles Baudelaire, Paul Verlaine kaj Arthur Rimbaud estas konsiderataj tipaj ekzemploj. Lautréamont aŭ Alice de Chambrier estas ankaŭ konsiderataj *poètes maudits*.

La termino venis al pli ampleksa uzado ekde la antologio de Verlaine. Origine ĝi estis uzata ĝuste por la verkistoj de lia libro (vidu sube), sed poste ĝi iĝis nomo por verkistoj (aŭ eĉ artistoj ĝenerale) kies vivoj kaj arto estas for aŭ kontraŭ ties socio. Ekzemple, la poeto kaj eldonisto Pierre Seghers publikis antologion "*Poètes maudits d'aujourd'hui: 1946-1970*" (*Nunaj fipoetoj*) en Parizo en 1972, kolektante aŭtorojn kiaj Antonin Artaud, Jean-Pierre Duprey kaj 10 aliaj, kelkaj el kiuj (kia Artaud) ixgis tre famaj postmorte.

La termino en sia franclingva maniero estas uzata ankaŭ for de Francio. Kaj same por la koncepto kiaj ĉe la ĉeĥa poeto Karel Hynek Mácha, la pola poeto Rafał Wojaczek kaj la itala poeto Salvatore Toma; Wojaczek kaj Toma memmortiĝis je frua aĝo. Ĉe la fako de kinkritikaro, Jean-Luc Godard diris pri Alfred Hitchcock: "Li estis la ununura *poète maudit* kiu trafis enorman sukceson."

La verko *Les poètes maudits*
-----------------------------

**Les poètes maudits** estas verko de Paul Verlaine kiu estis publikita en 1884. Temas pri omaĝo al Tristan Corbière, Arthur Rimbaud, Stéphane Mallarmé, Marceline Desbordes-Valmore, Villiers de l'Isle-Adam kaj **Pauvre Lelian** (la propra Paul Verlaine).

Bildaro
-------

* Gravuraĵo reprezentanta François Villon en la eldono de 1489 de Grand Testament de Maistre François Villon.Gravuraĵo reprezentanta François Villon en la eldono de 1489 de *Grand Testament de Maistre François Villon*.
* Portreto de Charles Baudelaire fare de Nadar.Portreto de Charles Baudelaire fare de Nadar.
* Arthur Rimbaud je aĝo de deksep fare de Étienne Carjat ĉ. 1872Arthur Rimbaud je aĝo de deksep fare de Étienne Carjat ĉ. 1872
* Grafo Lautréamont fare de Jacques Lefrère.Grafo Lautréamont fare de Jacques Lefrère.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Verkaro de Verlaine en franca (pdf)
* Poètes maudits des littératures
Biologia kaj Ornitologia Rondo Esperantlingva (BORE) estas fakasocio de UEA.

Ĝia antaŭulo estis la Ornitologia Rondo Esperantlingva (ORE), kies periodaĵo estis *La Mevo (gazeto)*.

En 1971 aperis *Komunlingva Nomaro de Eŭropaj Birdoj*, kompilita de la Nomenklatura komisiono de la Ornitologia Rondo Esperantlingva. (Farita laŭ elekto kaj ordo de la 21-lingva *Nomina avium europaearum* de 1958.) Ĝi tiutempe estis fama, kaj laŭdata de ĉiuj (krom de iuj, kiuj akceptas nur transliterigojn de la sciencaj nomoj de la momento). Ĝiaj kriterioj por farado de komunlingvaj nomoj fakte gvidis min en la farado de miaj *Provizoraj Privataj Listoj* de plantoj, mamuloj kaj insektoj. D-ro Béla Mészáros en 1980 prenis la Esperanto-nomojn el *Komunlingva Nomaro* por sia *Oklingva Nomaro de Eŭropaj Birdoj*.

Stato de O.R.E. en 1982
-----------------------

* Honora prezidantino: D-rino Renata Rucner-Kroneisl, direktorino de la Ornitologia Instituto de la Universitato de Zagreb (Jugoslavio).

### ESTRARO

* Prezidanto: s-ro d-ro Béla Mészáros, Debrecen (Hungario),
* Vic-prezidanto: s-ro mag. G.F. Makkink, Eekhoornlaan, (Nederlando);
* Sekretario: s-ro Tibor Papp, (Hungario)
* Vic-sekretario: vakas.
* Kasisto: s-ro J.G. Kuster,(Nederlando)

vidu: ornitologio, 
*Komunlingva Nomaro de Eŭropaj Birdoj*
La rivero **Arlanzón** [arlanZON] estas rivero de Hispanio, alfluanto de la rivero Arlanza, apartenantaj al la baseno de la rivero Douro. Ĝi ekfluas en la Sierra de la Demanda, montaro de la sudoriento de la provinco Burgoso. Ĝi trapasas la nordon de Kastilio kaj Leono, pasante tra la urbo Burgoso dividante ĝin en du duonoj. Ĝi estas 115 km longa. La akvorezervejoj de Arlanzón kaj de Uzquiza, antaŭ Burgoso, zorgas pri la regulado de la akvokvanto de la rivero.

Laŭ la studo *Segundo Inventario Forestal Nacional* (ICONA, 1994), la baseno de la rivero Arlanzón estas komponita ĉefe per forsta tereno (53,3%) kaj kultivoj (43,8%). La forsta zono estas sur la ekflueja zono de la rivero.

Ĝi alfluas al la Arlanza tuj antaŭ ties alfluo al la rivero Pisuerga. Úrbel, Ubierna kaj Vena estas alfluantoj de Arlanzón.

Estas samnoma loĝloko traitrata de la rivero.

* Kategorio Arlanzón (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775397
* GND: 1052003710
* LCCN: sh2013003569
* VIAF: 308744247
 |
**László Diószegi** [lAslO diOsegi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Diószegi László** estas hungara historiisto, koreografo, altlerneja instruisto.

László Diószegi naskiĝis la 28-an de julio 1957 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Diószegi akiris diplomon en Ekonomika Universitato Marx Károly en 1981, poste li doktoriĝis samloke en 1987. Li akiris sciencan gradon Ph.D en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2010. Intertempe li laboris en esplorcentro pri Mezeŭropo (1982–1986), poste en alia instituto. Li estis estro de fondaĵo ekde 1991. Li instruis en la Ekonomika Universitato, ankaŭ koreografion en Hungara Dancarta Universitato, eĉ li instruis en Bloomington. Ekde 1982 li estis arta gvidanto de dancgrupo kaj partoprenis en koreografiaj laboroj. Li ricevis premion Kossuth en 2022, inter 2004-2019 aliajn premiojn.

Elektitaj koreografiaĵoj
------------------------

* *Tündérkert* (1986)
* *Felkelő nap háza – csángó ballada* (1992)
* *Balt Orient* (2003)
* *Ott ahol a madár sem jár…* (2019)

Liaj libroj (elekto)
--------------------

* *Hetven év, A romániai magyarság története 1919–1989.* (kunaŭtoro, 1990)
* *Válság és integráció. Gazdasági egyesítési tervek a Duna-medencében az 1929-1933. évi világgazdasági válság időszakában.* (2014)

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762179
 |



* Portalo pri Biografio
**Lajos Kollár** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kollár Lajos** estis hungara inĝeniero pri konstruado, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1995). Lia filo estis László Péter Kollár.

Lajos Kollár  naskiĝis la 14-an de junio 1926 en Budapeŝto. Li mortis la 21-an de februaro 2004 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Kollár frekventis gimnazion en Veszprém (urbo), poste universitaton en Budapeŝto inter 1945-1949. Li ekinstruis samloke en la universitato. En 1956 li partoprenis en la revolucio, tial li ne rajtis pluinstrui, poste li eklaboris en diversaj firmaoj. Li doktoriĝis en 1963. Li estis gastoprofesoro en Bochum, Dortmund kaj Kalgario. Post fino de la socialismo li revenis instrui en universitato en Budapeŝto. Li okupiĝis plej ofte pri diversaj kovraĵoj de la konstruaĵoj. En 2000 li pensiuliĝis. Li ricevis premiojn kaj memormedalojn ekde 1971.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Rúdszerkezetek teherbírásszámítása és tervezése a képlékenységtan szerint* (1958)
* *Peremtartó nélküli héj-ívek méretezése* (1961)
* *Statik und Stabilität der Schalenbogen und Schalenbanken* (1973)
* *Structural design of cable-suspended roofs* (1984)
* *Térbeli rácsos szerkezetek: Segédlet építészmérnök hallgatók részére* (1994)
* *Tartószerkezetek tervezése: Modellalkotás, közelítő számítások* (2002)

Fontoj
------

* biografio hungare
* [www.hsz.bme.hu/hsz/oktatas/feltoltesek/BMEEOHSMC02/1\_ea.doc hungarlingva biografio]
**Lajos Kisfaludy** [lajoŝ kiŝfaludi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kisfaludy Lajos** estis hungara kemiisto, farmaciisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1982). Lia filo estis András Kisfaludy.

Lajos Kisfaludy  naskiĝis la 30-an de aŭgusto 1924 en Ĉeĥoslovakio, en Gemer (distrikto Revúca), li mortis la 30-an de oktobro 1988 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Kisfaludy apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li frekventis gimnazion en Rimavská Sobota, universitaton en Budapeŝto. En 1944 li soldatiĝis, en Germana Regno (en la nuna Aŭstrio) li iĝis militkaptito. Hejmenveninta li daŭris la lernadon en la Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József, dume lia familio estis translokigita al Hungario en kadro de loĝantaroŝanĝo. Li diplomiĝis en 1948, poste li tuj esploris kaj instruis samloke en la universitato. Ekde 1956 li laboris en uzino pri medikamentoj. En 1965 li esploris en Ameriko. En 1975 li doktoriĝis el kemio. En 1984 li atingis la rangon titulara profesoro. Li okupiĝis precipe pri organika kemio kaj peptidoj. Li ricevis 3 premiojn inter 1962-1988.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Szerves kémiai laboratóriumi alapműveletek* (1950)
* *Az elmélet és gyakorlat kapcsolata a peptidkémiában* (1985)

Fontoj
------

* biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto



* Portalo pri Biografio
**Ipiés** [iPJES] estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la sudo de la komarko *Alto Gállego* (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco. Ipiés estas formata de ok loĝejoj kaj unu domo de rura turismo.

La loĝloko Ipiés (820 msm) mem estas en la suda valo inter Sabiñánigo kaj Guarguera. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj.

Historio
--------

Ipiés aperis registrita jem en 1024 kaj ekde tiam menciita kiel Ipiés, Ipesse, Ipiessi, Hipies kaj Ypies.​ 

Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico. 

Dum la Hispana Enlanda Milito, Ipiés suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj).

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Ipiés oni malaltiĝis el 66 loĝantoj en 1920 ĝis nur tri loĝantoj en 1990 sed poste oni rekuperiĝis ĝis nunaj 10 loĝantoj (2019).

Aktualo
-------

La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, kio pluas ĉi tie male al aliaj apudaj lokoj, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo. Ĉefa vidindaĵo estas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

1. ↑   Ubieto, A. *Toponimia aragonesa medieval*. Valencia, 1972, p. 110.

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]

* Kategorio Ipiés en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814646
 |
**Arkturo** aŭ **Arktur** (latine *Arcturus*), konata laŭ la nomaro de Bayer kiel **Alfo Bovista** (latine: ***Alpha Bootis***, ***α Boo***), estas ruĝa giganta stelo, fine de sia vivo, la plej brila de la konstelacio de la Bovisto.

Komparo inter la grandeco de Arkturo kaj de la suno.
La diametro de Arkturo estas 20-foje pli granda ol tiu de la Suno. Ĝia videbla magnitudo estas -0,04 kaj ĝia distanco al la suno egalas 37 lumjarojn.

Arkturo estas unu el la plej helaj steloj de la norda duonsfero. Sed kvankam ĝi eligas 180-foje pli da energio ol la suno, ĝi ŝajnas nur 110-foje pli hela, ĉar granda parto de ĝia lumo konsistas el infraruĝa radiado, kiun la homa okulo ne vidas.

Etimologio
----------

La nomo devenas de la malnova greka vorto *"Arktouros"*, kies signifo estas *"vartisto de la urso"* pro la proksimeco al la Granda kaj Malgranda Ursinoj.

En la ĉielo
-----------

Kiel trovi Arkturon kaj la Polusan Stelon per la Granda Ursino
Plilongigante la "voston" de la Granda Ursino oni facile trovas tiun brilan, oranĝkoloran stelon. Tio estas por nefakuloj, oni supozas, ke la Granda Ursino aŭ la *Granda Ĉaro* estas kvazaŭ ĉaro formata de kvadrato (kvar steloj), kiu estas haŭlata de tri muloj, kiu faras ian kurbon (arkon), do, se oni sekvas la direkton de tiuj tri "muloj" oni atingas Arkturon.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rĈefaj steloj en la konstelacio Bovisto |
| --- |
| Arkturo *(α Boo)* • Epsilono Bovista *(ε Boo)* • Eto Bovista *(η Boo)* • Gamo Bovista *(γ Boo)* |
| 
Vidu ankaŭ: Kategorio:Steloj en la konstelacio Bovisto |

 |

* Kategorio Arkturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lajos Kacskovics** [lajos kaĉkoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kacskovics Lajos** estis hungara juristo, politikisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1837). Liaj nepoj estis Zoltán Szerémy kaj Gizella Szerémy.

Lajos Kacskovics  naskiĝis la 29-an de majo 1806 en Mohora, li mortis la 9-an de decembro 1891.

Biografio
---------

Lajos Kacskovics frekventis lernejojn en Pest (urbo), Vác kaj Győr. En 1825 li aliĝis al deputitoj de la parlamento, li apartenis al rondo de reformuloj. En 1829 li ricevis diplomon pri advokato. En 1832 li denove helpis laboron de la parlamento, dume li konatiĝis kun kremo de tiutempaj politikistoj. Baldaŭe li strebis por infanĝardenoj. En 1843 li ekhavis postenon ĉefnotario de urbo Pest. En 1848 li iĝis parlamentano, tial post fiasko de la hungara liberecbatalo li devis kaŝiĝi. Post longa silento la hungara parlamento denove laboris nur en la jaro 1961, kie Kacskovics denove partoprenis. En 1865 li ricevis juĝistan postenon. En 1874 li emeritiĝis.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Alsómagyarországi ércművelésről* (1832)
* *Közlemények a kisdedóvás és nevelés köréből* (Komunikaĵoj pri la infanĝardenado kaj ties edukado), (1843)
* *Membiografio* (1888) - manuskripto

Fontoj
------

* biografio hungare
* hungarlingva biografio
**Grand-Fayt** estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france *Hainaut* respektive flandre *Henegouwen*), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ] (okcidentflandre *Noorderdepartement*), en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*).

Fine de 2020 en la komunumo vivis 477 loĝantoj sur areo de 8,8 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 54 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Avesnes-sur-Helpe* (france *Arrondissement d'Avesnes-sur-Helpe*, nederlande *Arrondissement Avenne aan de Helpe*), kaj ekde marto 2015 al la samnoma kantono *Avesnes-sur-Helpe*.

Blazono de Grand-Fayt.

Geografio
---------

Grand-Fayt estas vilaĝo, kiu troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe. Ĝi situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Grand-Fayt etendiĝas sur 8,8 km².

Historio
--------

Dum la 10-a jarcento posedis la landsinjoro de Avesnes-sur-Helpe kastelon tie. El ĝi restas hodiaŭ neniu ruino. Ĝis la jaro 1846, Petit-Fayt kaj Grand-Fayt formis nur unu urbeton nomitan Faytville.

Administrado
------------

Grand-Fayt apartenas la kantono de Avesnes-sur-Helpe-Sud, kies ĉefurbo estas Avesnes-sur-Helpe. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Bildaro
-------

* AkvomuelejoAkvomuelejo
* UrbodomoUrbodomo
* MortmonumentoMortmonumento

* Preĝejo (1/2)Preĝejo (1/2)
* Preĝejo (2/2)Preĝejo (2/2)
* Muzika kioskoMuzika kiosko

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Avesnes-sur-Helpe-Sud
**Atomŝipo *Arktika*** (en rusa: «Арктика») estas retirita atompelita glacirompilo de Sovetunio (nune de Rusio). Ĝi funkciis de 1975 ĝis 2008, kaj estis la unua surfaca ŝhipo kiu atingis la punkton de la Norda Poluso, nome la 17-an de aŭgusto 1977.

Konstruo de la ŝipo komenciĝis en la Balta Ŝipkonstruejo de Leningrado la 3-an de julio 1971. Martestado kompletiĝis sukcese la 17-an de decembro 1975.

En 1982 la ŝipo estis renomita *Leonid Breĵnev* honore de Leonid Breĵnev, nome Ĝenerala Sekretario de la Centra Komitato de la Komunisma Partio de Sovetunio el 1964 ĝis sia morto en 1982. En 1986 la nomo revenis al *Arktika*, laŭ kelkaj rakontoj ĉar la ŝipanaro malamis la novan nomon kaj malakceptis respondi al radiomesaĝoj se la ŝipo ne estis referencata kiel *Arktika*. Post unu semajno de striko, la nomo estis reŝanĝita. Alia klarigo estas ke la origina nomoŝanĝo estis okazigita de administra konfuzo, kaj la nomo *Leonid Breĵnev* ne estis aplikota al *Arktika*, sed ĝi estis intencita por alia ŝipo.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Memoraĵo honore al la konkero de la Norda Poluso fare de la glacirompilo *Arktika* en 1977, ĉe la loka muzeo de la Murmanska regiono. | *Arktika* ĉe Rusia poŝtmarko. | *Arktika* ĉe Murmansk, Julio 2012. |

Notoj
-----

1. ↑  Paine, Lincoln P.  (1997) *Ships of the World*. Houghton-Mifflin, p. 39. ISBN 0-395-71556-3.
2. ↑  Olagaard, P. Reistad, O. (aprilo 2006). Russian Nuclear Power Plants for Marine Applications
3. ↑  Kireeva, A. (6a de oktobro, 2008). Reactor to Russian nuclear icebreaker *Arktika* stopped, signalling dusk on a golden age of Soviet Technology/Bellona.Org.  Arkivigite je 2013-11-05 per la retarkivo Wayback Machine
4. ↑  Walston, O. (1994), Arktika. London: Reed Consumer Ltd.
5. ↑  *Arctic legend: Saving North Pole conqueror*, rt.com, 9a de Oktobro, 2012

* Kategorio Arktika (glacirompilo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
turfalko nestas ofte en konstruaĵniĉoj.
niza ino kun kolombo, en centro de la urbo Bochum.
Bruna rato kaj kolombo ĉe stagno de Hamburgo.
**Kultursekvanto** aŭ **hemerofilo** (greke *hemeros* ‚kultivita‘, *philos* ‚ema‘) estas bestoj aŭ plantoj, kiuj ricevis avantaĝojn en antropogena pejzaĝo. Tial ili sekvas al la homo en ties kulturpejzaĝo (agroj, herbejoj, vojoj, setlejoj, domoj). Aparta grupo estas la sinantropiaj specioj.

Klasikaj kultursekvantoj estas ekzemple eŭropa leporo, kampa muso, malgranda brasika pierido, kampa hamstro, griza perdriko, ordinara koturno, kampalaŭdo kaj vanelo.

La populacioj de tipaj specioj en agrikulturaj bienoj, kiel hejma muso, vespertoj, kamphirundo kaj murhirundo, turstrigo, ĝardenruĝvostulo kaj doma muŝo, malgrandiĝas; la nigra rato estas minacata. Tipa kultursekvanto en suburbaj regionoj estas ankaŭ la nigra korniko.

Literaturo
----------

* Ulrike Pollack: *Die städtische Mensch-Tier-Beziehung: Ambivalenzen, Chancen und Risiken.* Universitätsverlag der TU, 2009. ISBN 978-3-7983-2112-0.
tomboplato de la grafo Friedrich la 1a de Veldenz
tomboŝtono de entombigitaj vitelsbaĥa linio Pfalz-Veldenz
preposta preĝejo „Sankta Remigius"
preposta preĝejo „Sankta Remigius": longdomo kun ĥorejo (de okcidento)
preposta preĝejo „Sankta Remigius": longdomo kaj jubeo (de oriento)
preposta preĝejo „Sankta Remigius": norda vando de la longdomo kaj turo; masonitaj arkadoj, kiu antaŭe gvidas al la flanknavo, bone videbla
rigardo en la kripto
La **preposta preĝejo Sankta Remigius** estas preĝejo sur la monto Remigiusberg inter Haschbach am Remigiusberg, Theisbergstegen kaj Rammelsbach en la distrikto Kusel. Ĝi estas la sole konservita konstruaĵo de la iama benediktana prepostejo Sankta Remigius. Ĝi estis konstruata ĉ. 1127. Ekde 1556 ĝi servis kiel tomba preĝejo de la grafoj de Pfalz-Veldenz. Ekde 1744 ĝi estas la paroĥa preĝejo de la katolika paroĥo „Remigiusberg".

Vidu ankaŭ
----------

* Prepostejo Sankt Remigius
* Michelsburg (Palatinato)

Literaturo
----------

* „Kulturdenkmäler in Rheinland-Pfalz Band 16: Kreis Kusel" von 1999; Herausgegeben im Auftrag des Ministeriums für Kultur, Jugend, Familie und Frauen vom Landesamt für Denkmalpflege Rheinland-Pfalz; ISBN 3-88462-163-7, Wernersche Verlagsgesellschaft, Worms.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preposta preĝejo Sankta Remigius en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Geschichte der Michelsburg, der Propstei und der Kirche mit Bildern Arkivigite je 2007-10-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Rekonstruktionszeichnung von Propstei und Michelsburg Arkivigite je 2013-12-25 per la retarkivo Wayback Machine

49.520947.43796Koordinatoj: 49° 31′ 15″ N, 7° 26′ 17″ O (mapo)
**Gradsko** (makedona *Градско*) estas vilaĝo situanta en la centra parto de la regiono Vardar. Ĝi estas la administra centro de la Opština Gradsko. En 2002 loĝis ĉi tie 2 219 loĝantoj.

Loko, priskribo
---------------

La vilaĝo situas en la suda parto de la komunumo Opština Gradsko.Ĝi estas konstruita en la valo de la rivero Vardar en alteco de ĉirkaŭ 130 - 190 m. Sur la orienta rando de la vilaĝo la rivero Crna Reka enfluas en Vardar, kiu fluas de la lago Tikveš. La vilaĝo kovras areon de 12,8 km².

La aŭtovojo A1 / E75 pasas de nordokcidento al sudoriento samtempe kun la regiona vojo R1102. Ili iras de Skopjo kaj Veles al la limo kun Grekio. Ili estas konektitaj al la regiona vojo R1101 de la sudo en Gradsko.

Tra la vilaĝo pasas ankaŭ elektrigita ĉefa fervoja linio de Skopjo al Grekujo.

### Loĝantaro, ekonomio

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 2 219 homoj.

Ekzistis 1 920 makedonoj, 215 bosnianoj, 48 ciganoj kaj 36 aliaj.

La vilaĝo Gradsko estas loĝata ĉefe de makedonoj de ortodoksa kristana fido.

La vilaĝo baze havas agrikulturan funkcion.

### Interesaj

* Preĝejo "Sankta Georgo" - la ĉefa vilaĝa preĝejo
* Arkeologia Site "Stobi" - antikva urbeto setlejo

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Градско en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:

Pluaj fotoj
-----------

* Gradsko - situo en la komunumoGradsko - situo en la komunumo
* urba merkatourba merkato
* BibliotekoBiblioteko
* SportejoSportejo
* LudejoLudejo
* Imposta oficejoImposta oficejo
* Gradsko - elementa lernejoGradsko - elementa lernejo
* Elfosadoj en StobiElfosadoj en Stobi
* Stobi - Baptistery MozaikojStobi - Baptistery Mozaikoj

* Kategorio Gradsko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Grado (apartigilo). |

**Grado** (°) estas tiparo uzata por simboli: "Grado" - mezurunuo por mezuri la grandecon de angulo, "Grado" - mezurunuo por mezuri temperaturon, "Grado" en koordinatsistemo en geografio - Ĝi estas mezurunuo por la angulo inter la latitudo de la tero kaj la ekvatoro (latitudo 0 °) norde aŭ sude de la ekvatoro maksimume 90 ° ĉe la polusoj, kaj ankaŭ mezurunuo por la angulo inter la longitudo de la tero kaj la longitudo Greenwich (longitudo 0 °) Oriente aŭ okcidente ĝis maksimume 180 ° en ĉiu direkto. Ĉi tiuj du dimensioj en gradoj aŭ eĉ koordinatoj povas reprezenti la pozicion de iu ajn punkto sur la tero.

La gradosigno en la itala ankaŭ indikas nombron aŭ rangon, kiel ŝtupetaro (#) en Usono, aŭ numerita nombro (№) en la resto de Eŭropo.

Arkaj gradoj (angulo)
---------------------

Kiam la signo indikas angulon, ne kutimas skribi spacon inter la signo kaj la nombro. Ekzemple: 1 °, 2 °, 3 °, ktp.

Temperaturo
-----------

### Celsius-gradoj kaj Fahrenheit

Kiam la signo specifas temperaturon, estas kutime lasi spacon inter la supra signo kaj la nombro, kaj indiki la temperaturan skalon kiam la signalo C reprezentas la skalon Celsio kaj la litero F reprezentas la skalon Fahrenheit, ekz. 10 ‎C aŭ 10‎ F.

### Kelvin

Kiam temas pri mezurado de temperaturo en kelvinaj unuoj, la grado-signo ne estas registrita. La kelvina signo, la litero K, indikas, ke temas pri mezurunuoj por temperaturo. Ekzemple: 273.15 K.
**Navalvillar de Ibor** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

Loĝantoj
--------

La loĝantoj nomiĝas *navalvillotes*. La censita populacio en 2008 estis de 402 loĝantoj.

Situo
-----

Navalvillar de Ibor estas situa en la orienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Ibores, je altitudo de 665 m; je 120 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 180 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 54,54 km². Ĝi estas ĉe la valo de la rivero Ibor, kaj estas la unua loko trapasata de tiu rivero post ties naskiĝo en la Montaro de Villuercas. Ĝi estas la plej montara vilaĝo ene de la komarko de la Ibores.

Ĝi limas kun Castañar de Ibor norde, Guadalupe sude, Navatrasierra oriente kaj Navezuelas okcidente.

Naturo
------

La ĉirkaŭaĵo karakteras pro abundo de kaŝtanarboj. Estas ankaŭ grandaj etendoj de makiso kaj malfermaj arbaroj de korkokverkoj kaj anzinoj, kun rearbarigo de neindiĝenaj koniferoj, kaj indiĝenaj olivarboj kaj kverkoj.

Grandaj mamuloj kiel apro, cervo, kapreolo ktp elstaras en la faŭno de Navalvillar de Ibor kaj ties ĉirkaŭaĵo.

Demografio
----------

La demografia evoluo de Navalvillar de Ibor, inter 1996 kaj 2006, aperas en la jena tabulo, el referencoj de informo de la hispana *Instituto Nacional de Estadística* .

| Demografia evoluo de Navalvillar de Ibor inter 1996 kaj 2006 |
| --- |
| 1996 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 |
| 573 | 553 | 532 | 515 | 503 | 494 | 474 | 452 | 434 | 420 |

Ekonomio
--------

Agrikulturo (olivoj, kaŝtanoj, paŝtejoj) kaj brutobredado (kaproj, porkoj, ŝafoj). Produktado de fromaĝo, ĉefe el kapra lakto.
**György Bor** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bor György** estis hungara kemiisto, altlerneja instruisto. Lia patro estis Dezső Bor.

György Bor  naskiĝis la 24-an de aŭgusto 1924 en Budapeŝto, li mortis la 26-an de februaro 2002 en Wädenswil.

Biografio
---------

György Bor maturiĝis en kalvinana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1942, poste li akiris diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1947. Post la diplomo li laboris en Budapeŝto, ekde 1950 li estis asistanto en la ĵus fondita Kemia Universitato de Veszprém. En la sekva jaro li iĝis lektoro. Dum la Hungara revolucio de 1956 li havis taskojn, tial post la falo li estis forigita, sed li ricevis postenon en naftoesplora instituto. Li doktoriĝis en 1961 en la kemia universitato, poste li kandidatiĝis en 1966. Li disidis en 1968 kaj li laboris en instituto en Londono (1968-1969), poste en universitata laboratorio de Padovo (1969-1973). Intertempe en 1971 li ekhavis la instruan rangon privata profesoro. En 1973 li translokiĝis al Zuriko kaj li eklaboris en Svisa Federacia Instituto pri Teknologio. Iom poste ankaŭ tie li akiris la rangon privata profesoro. En 1981 li estis nomumita laboratoriestro. Li pensiuliĝis en 1989, sed li poste prelegis ankoraŭ 2 jarojn. Post fino de la socialismo en Veszprém li ricevis la titolon titulara profesoro. Ekde 1992 li vivis alterne en Svislando kaj Hungario. Li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis 2 filinojn.

Liaj (familihistoriaj) libroj
-----------------------------

* *Bor Dezső Emlékkönyv* (1998)
* *A Halmaji, Gibárti és Szikszói Bor Családok Története* (2001)

Elektitaj prikemiaj publikaĵoj
------------------------------

* *A nagylengyeli nyersolaj vanádiumtartalma* (artikolo, 1954)
* *A jódtermelés lehetősége ásványvizeinkből* (artikolo, 1958)
* *Az infravörös spektroszkópia alapjai* (kunverkisto, studenta lernolibro, 1965)
* *A fém-karbonilok és származékaik kémiája* (libro, 1966)
* *Cobalt-Rhodium Heptacarbonyl: A Coordinatively Unsaturated Dinuclear Metal Carbonyl* (artikolo, 1986)
* *Infrared Spectroscopic Studies of the Reactions between Co2(CO)8, H2 and D2 (artikolo, 1992)*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2020-11-16 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografieto kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio György Bor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 671082
* VIAF: 121425950
* ISNI: 0000 0000 7960 929X
 |
La rivero Vieno en la urboparko
*Der Stadtpark*, kolorlitografio proksimume 1862
Anton Bruckner
Johann Strauß (filo)
La **Wiener Stadtpark** (esperante *Viena urboparko*) etendiĝas en Vieno ekde la Parkringo en la malnova urbocentro ĝis la Fojnofoirejo en la 3-a viena urbdistrikto kaj estas parko, kiun kaj turistoj kaj ankaŭ vienanoj ŝatas viziti. Ĝia areo estas 65 000 m².

Historio
--------

Jam dum la bidermajro la glaciso antaŭ la Karolinurba Pordego estis plezurejo. Kadre de la malkonstruado de la viena urbomuro favore al la granda viena ringostrato la tiama viena urbestro Andreas Zelinka antaŭenigis la projekton de publika parko sur tiu ĉi tereno. Pejzaĝpentristo Joseph Sellény planis la parkon laŭ la stilo de pejzaĝa parko, la planojn priverkis kaj realigis la urboĝardenisto Rudolph Siebeck. La 21-an de aŭgusto 1862 la urboparko malfermiĝis al publiko kiel dua publika parko de Vieno.

Priskribo
---------

La parko plenas je herbobedoj, floroj kaj arboj. Flanke fluas Vieno-rivero en ŝtonaj bordoj.

Inter la vidindaĵoj menciindas kelkaj skulptaĵoj. La statuo de komponisto Anton Bruckner aspektas modeste. Lia kolego Johann Strauß staras kun violono enmane, ĉirkaŭita de floroj kaj arko el la amoplenaj figuroj. Alia pompa monumento estas dediĉita al Karl Lueger, la viena urbestro de la 19-a jarcento, fama pro sia grava kontribuo al plibeligo de la urbo, en kiu li konstruigis plurajn ĝardenojn kaj promenejojn. Li estis fervora kristansocialisto, do ĉe liaj piedoj staras du fortikaj laboristoj kun fosilo kaj martelo — simboloj de la digna laboro kaj forteco.

Literaturo
----------

* Eva Berger: *Historische Gärten Österreichs. Garten- und Parkanlagen von der Renaissance bis um 1930*. Volumo 3: Vieno. Böhlau Verlag. Vieno 2004. pj. 89–91 kaj pj. 138–140.
* Eva Berger: *Stadtpark und Kinderpark*. In: Historische Gärten und Parks in Österreich. Christian Hlavac, Astrid Göttche kaj Eva Berger (eld.). pj. 295-301. Böhlau Verlag. Vieno 2012. ISBN 978-3-205-78795-2.

Vidu ankaŭ
----------

* Urbodoma parko (Vieno)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Viena urboparko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Viena urboparko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retpaĝo de la ĝardenoficejo pri la urboparko
* Fotaro pri viena verdejoj ĉe flickr.com
* Stanislavo Belov (2018-06-07) Plezuroj de Vieno (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2019-03-08. Alirita 2019-03-08. *(la impresoj de esperanto-vojaĝanto, 2016)*

Referencoj
----------

1. ↑  Stanislavo Belov (2018-06-07) Plezuroj de Vieno (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2019-03-08. Alirita 2019-03-08.
**György Bálint** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bálint György** estis hungara ĝardenisto, redaktoro, politikisto. Lia origina familia nomo estis *Braun*.

György Braun naskiĝis la 28-an de julio 1919 en Gyöngyös, li mortis la 21-an de junio 2020 en Kistarcsa.

Biografio
---------

György Bálint devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1937, poste li akiris ĝardenistan diplomon en Reĝa Ĝardenkultura Akademio en Budapeŝto en 1941. En la sekva jaro li estis trudlaboristo, en 1944 li estis deportita al nazia koncentrejo Gunskirchen. Hejmenveninta li laboris en la familia bieno, sed iom poste la komunisma ŝtato forprenis la bienon. Li akiris plian agronomian diplomon en 1949 en Agrikultura Universitato de Gödöllő, tamen poste li povis labori en diversaj lokoj pro la ŝtata molestado. Inter 1955–1959 li estis ĉefagronomo en ŝtata bieno de Mány, poste en simila laborejo en Fejér li estis ĉefĝardenisto. Inter 1964-1967 li estis asekuristo pri agraraj damaĝoj, poste ĝis la emeritiĝo en 1981 li estis redaktoro, foje ĉefredaktoro de ĝardenistaj gazetoj, revuoj. Inter 1981–2009 li havis konstantan rubrikon en programo de Hungara Televizio. Li kandidatiĝis en 1995 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Inter 1994-1998 li estis parlamentano. Li ricevis premiojn inter 1988-2020. Li edziĝis trifoje, tamen la unua kaj dua edzino estis la sama, ŝi naskis filon en 1946. En 2001 li edziĝis en la tria fojo. Li mortis pro komplikaĵo de COVID-19.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Korszerű gyümölcsültetvények* (1964)
* *Gyümölcsöskert* (1972, libro sesfoje eldonita)
* *Minden héten szüret. 52 kerti növény portréja.* (1985, libro)
* *Kis könyv a magyar almáról* (1990, libro, ankaŭ germane)
* *A tudomány eredményeinek hasznosítása a kertészeti kistermelésben a tömegkommunikáció útján* (disertaĵo, 1995)
* *Csodálatos állatok, varázslatos növények* (2016, kunaŭtoro)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2020-09-30 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio György Bálint (ĝardenisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 718356
* LCCN: n96022721
* VIAF: 6655954
* ISNI: 0000 0000 7905 049X
* SUDOC: 245195467
 |
**László Gábor** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gábor László** estis hungara arkitekto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1979).

László Gábor  naskiĝis la 22-an de novembro 1910 en Debrecen. Li mortis la 28-an de oktobro 1981 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Gábor frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li eklaboris en 1933. Li interesiĝis ankaŭ pri pentrado, tial foje li faris afiŝojn kaj diversajn desegnaĵojn. Post la 2-a mondmilito li partoprenis en rekonstruado de ruinaj konstruaĵoj, krome li faris konvenajn novajn domegojn. En 1948 li eklaboris en la ministerio, sed en la sekva jaro li ekinstruis en la universitato, kie li atingis la rangon vicrektoro. Li emeritiĝis en 1981. Li ricevis premiojn en 1963 kaj 1965.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Tetőfedések és fémlemezmunkák* (1952)
* *Épületszerkezettan* (1973-1977)
* *Az információ továbbítása és vétele az iparosított építésben* (1979)

Fontoj
------

* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero G kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
**Nerodimka** (en albana: Nerodimja aŭ Nerodime; en serba cirila: Неродимка) estas rivero en la regiono Nerodime de Kosovo, Serbio, 41 km longa maldekstra alfluanto de la rivero Lepenak. Ĝi estas la nura ekzemplo en Eŭropo de riverforkiĝo en kiu rivero disiĝas kaj la fortrezultanto fluas finiĝante en malsamaj maroj, disiĝinta en du nekunigeblaj branĉoj. La maldekstra branĉo fluas al la Nigra Maro, dum la dekstra branĉo fluas al la Egea Maro.

Disforkiĝo.
Post la ĉefa setlejo en suda Kosovo, nome la urbo Ferizaj, Nerodimka turniĝas suden kaj fluas ĉe la vilaĝoj Varosh, Komoglava, Kacanik, Stagovo kaj Runjevo, antaŭ atingi la urbon Kacanik kaj enflui en la riveron Lepenak. La disfokiĝo estas fakte artefarita fenomeno, ĉar la konekto estis atingita per digigo de artefarita kanalo, sed la akvofluo estas ankoraŭ natura.

Referencoj
----------

1. 1 2   (2005) *Strategy for Local Economic Development 2005-2007*. Ferizaj, p. 8.
2. ↑  Vlašković, Zoran (27a de Majo 2013) "Осавремењена" бифуркација Неродимке (serbe). Fond Slobodan Jovanović. Arkivita el la originalo je 6a de Januaro 2015. Alirita 5a de Januaro 2015.
3. ↑  Gashi, Gani. Hydrological heritage in the system of natural values and its protection in Kosova.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nerodimka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Filmeto
* Rivero fluanta al du maroj Arkivigite je 2019-07-24 per la retarkivo Wayback Machine, GBTimes Serbia / Nacionalna revija Srbija

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Nerodimka River en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821563
 |