recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tierra Blanca** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Tierra Blanca. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 174. *Tierra Blanca* signifas en la hispana *Blanka Tero*.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 86075 loĝantojn. El tiuj estis 40808 viroj kaj 45267 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1363.8 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 27 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 26 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 60 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 90123 personoj. En la jaro 2000 temis pri 89382, do temis pri kresko / malkresko je -0.16 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 79755 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 2732 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2007-05-29 per la retarkivo Wayback Machine
Gutoj
**Guto** - malgranda kvanto de likvo, troviĝas en vakuo, gaso aŭ alia fluido, en kiu tiu likvo nesolvebliĝas. Kaŭze de intermolekulaj fortoj, tiu kvanto de likvo formas globforman objekton, kiu havas eble la plej malgrandan surfacon por tiu maso kaj kondiĉoj. Praktike la plej ordinaraj estas gutoj de akvo aŭ akvasolvoj en aero.

Pluvo estas likva akvo en formo de gutoj kiuj estis kondensitaj el la atmosfera akvovaporo kaj poste precipitiĝas — tio estas, iĝas sufiĉe peza por fali laŭ la forto de gravito.

Proverbo
--------

Ekzistas pluraj proverboj pri guto en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *De guto post guto disfalas granito.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Kapo kun herbo, sen guto da cerbo.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Se gut' al guto aliĝas, maro fariĝas.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-08-18.

* Guto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Gutoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Guto en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
* Guto en ReVo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 126716
* GND: 4130676-4
* LCCN: sh85039631
* NDL: 00535559
 |
**Géza Faludi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Faludi Géza** estis hungara kuracisto, infankuracisto, profesoro. Lia origina familia nomo ĝis 1865 estis *Krenn*.

Géza Faludi  naskiĝis la 2-an de aŭgusto 1840 en Pest (urbo). Li mortis la 17-an de junio 1885 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Géza Faludi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1864. Post siaj studoj li laboris en hospitalo pri malriĉaj geinfanoj kiel helpanto de János Bókay. En 1867 li establis hospitaleton por malriĉaj geinfanoj, kie li laboris ĝis sia morto. En 1883 li komencis instrui en la menciita universitato. Li estis ankaŭ deputito en la municipo, li kolektis medalojn, fine li okupiĝis ankaŭ pri stenografio.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Stolze-Fenyvesy-féle egyszerűsített gyorsirás tankönyve* Lernolibro pri stenografio), 1878
* artikoloj en medicinaj revuoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio
Evangeliaro *van Egmond*, 9-a jarcento (Reĝa Biblioteko - Nederlando.
**Evangeliaro** estas liturgia libro de la kristanaj eklezioj en kiu estas kolektitaj la kvar Kanonaj Evangelioj.

Ekzistas ankaŭ kolektaĵoj de evangeliaj eroj legitaj dum la Meso en la diversaj periodoj de la jaro: temas pri evangelistaroj, tre disvastiĝintaj dum mezepoko kiuj ofte estas konfuzitaj kun evangeliaroj. Reale la malsameco tuj aperas se oni ekzamenas la tekstojn kiuj en la evangelistaroj kutime komenciĝas per la formulo *tiutempe* ("In illo tempore" kiam temas pri latinlingvo).

La unuaj evangeliaroj estis kompilitaj ĉirkaŭ la 7-a jarcento. Multaj el ili, beligitaj per bildoj kaj per miniaturoj kaj riĉaj bindaĵoj, konstituas aŭtentajn bibliografiajn trezorojn.

Evangeliaro *Maasland*, duono de la 12-a jarcento, (Reĝa Biblioteko - Nederlando).

Iuj evangeliaroj aparte gravaj
------------------------------

* Du Evangeliaroj Grekaj de la 11-a jarcento
* Evangeliaro de Teodolinda (603)
* Evangeliaro de Durrow (680 ĉirkaŭ)
* Evangeliaro de Durham (ms. A. II. 17), fino de la 7a jarcento
* Libro de Lichfield (komenco de 7-a jarcento)
* Evangeliaro de Lindisfarne (antaŭ ol 721)
* Evangeliaro de Treviro (740 ĉirkaŭ.)
* Evangeliaro Gundoino (754)
* Evangeliaro de Ada (785-800)
* Evangeliaro de la Kronado (793 ĉirkaŭ)
* Evangeliaro de Echternach (8-a jarcento)
* Evangeliaro longum (894)
* Evangeliaro de Xanten
* Evangeliaro de Henriko la Leono (1173 - 1175)

Evangeliaro de Henriko la Leono.
Sed evangeliaroj arte aranĝitaj troviĝas ĉe ĉiuj kristanaj konfesioj

Vidu ankaŭ
----------

* Liturgia libro
* Evangelio

* Kategorio Evangeliaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 463207
* GND: 4123168-5
* LCCN: sh85045929
* BNF: 119475493
* NKC: ph120047
 |
**Jenő POSCH** [poŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Posch Jenő** estis hungara instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1920).

Jenő Posch  naskiĝis la 4-an de aŭgusto 1859 en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la 30-an de junio 1923 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Jenő Posch frekventis gimnazion kaj universitaton en Pest (urbo). Li ricevis diplomon en 1881, sed poste li plulernis por akiri pliajn diplomojn. En 1884 li ekinstruis en gimnazio de Sátoraljaújhely, en la sekva jaro li instruis en Debrecen, poste en Miskolc, fine al Szolnok. En 1896 li forlasis la katolikan eklezion kaj instruis plu kiel senekleziulo. Tio kaŭzis skandalon. Ekde 1898 li instruis jam en Budapeŝto, kie li pensiuliĝis en 1920. Dum instruado li verkis filozofiajn artikolojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Az idő elmélete* (1897)
* *Időelmélet és közhiedelmek* (1898)
* *Lelki jelenségeink és természetük* (1915)
* *Az öngyilkosság lélek- és erkölcstani szempontból* (1921)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero P kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Gutierre de Cetina (ca. 1599).
**Gutierre de Cetina** (1520-1557) estis hispana poeto naskiĝinta en Sevilo, ofta vojaĝanto tra la mondo, kaj dum iom da tempo kortegano kaj militisto.

Lia poezia verkaro konsistas el kvin madrigaloj, 244 sonetoj, 11 kanzonoj, 17 epistoloj kaj 15 diversaj aliaj poemoj. Li precipe prikantis la amon, ne laŭ la platona senco sed kiel sento reala de la propra vivo, sekve li ne idealigis la virinon, sed liaj esprimoj estis ĉiam delikataj, sentemaj, plena de muzikaj resonoj... Aperas en ties versoj certaj rafinitaj influoj de la italo Petrarko, kaj de la hispanoj Ausias March, Boscán kaj Garcilaso, ĉe kies skolo li lernis la lirikarton, sed super tiuj influoj ŝprucis lian originalan stilon kaj kreemon, kiu donis al li grandan prestiĝon.

En 1546 Gutierre de Cetina vojaĝis al Meksiko kun sia onklo, ĝenerala prokuroro, kaj tie mortis dum nokta priama kverelo kontraŭ alia kavaliro, kiam apenaŭ li nur estis 37-jara kaj tiom oni atendis de lia talento.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gutierre de Cetina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Unu el liaj plej belaj madrigaloj, tre konata en la hispana medio, tradukita al Esperanto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 160359
* GND: 1089662564
* LCCN: n80028397
* VIAF: 84488888
* ISNI: 0000 0000 7978 5509
* LIBRIS: 326485
* SUDOC: 054449545
* BIBSYS: 97034312
* NKC: kup19990000014490
* BNE: XX5432114 XX1037609, XX5432114
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Újezd |

Koordinatoj: 50° 36′ 10″ N 14° 33′ 57″ O﻿ / ﻿50.60278 °N, 14.56583 °O﻿ / 50.60278; 14.56583 (mapo)

**Újezd** (germane *Ujest*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Jestřebí. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km sudokcidente de Jestřebí. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo I/9. Estas ĉi tie registritaj 18 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 46 loĝantoj.

Újezd situas en katastra teritorio **Újezd u Jestřebí** kun areo 2,00 km².

Deveno de Lobkovicidoj
----------------------

En la 14-a jarcento ekzistis en Újezd negranda bieno de Martin z Újezda. Li javis tri filojn. La plej juna Mikuláš Chudý z Újezda akiris klerecon en praga universitato, poste bone pagitan postenon de skribisto en Kutná Hora, do li povis aĉeti bienon Lobkovice (hodiaŭ konsisto de urbo Neratovice). Pli poste li akiris grandan posedaĵon, kelke da burgoj, li havis familion kaj li fariĝis, kiel jam Mikuláš z Lobkovic, fondinto de nobela dinastio de Lobkovicidoj.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 167 |
| 1880 | 147 |
| 1890 | 115 |
| 1900 | 109 |
| 1910 | 122 |
| 1921 | 110 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 133 |
| 1950 | 90 |
| 1961 | 75 |
| 1970 | 68 |
| 1980 | 36 |
| 1991 | 15 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 24 |
| 2011 | 36 |
| 2021 | 46 |

Ĉirkaŭaĵo
---------

* Monto Maršovický vrch

Pluaj fotoj
-----------

* Kapeleto en ÚjezdKapeleto en Újezd

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Jestřebí (3) |
| --- |
| Jestřebí ~ Pavlovice ~ Újezd |

 |
**DEUTSEK-PÁSZTAI Géza** (dajĉek-pa:stai) estis rumania hungara juristo, ĵurnalisto naskita en Görgényszentimre la 30-an de oktobro 1892 kaj mortinta en Kluĵo la 22-an de marto 1971.

Kariero
-------

Géza Deutsek-Pásztai studis en la reformita ĉefgimnazio de Marosvásárhely kaj li diplomiĝis pri juro en la Universitato de Koloĵvaro. De 1922 li estis advokato de Huedin. Li estis ano de Kós-speca „Kalotaszega frakcio". En 1927 li estis sekretario de la Magyar Néppárt kaj ekde tiam li vivis en Kluĵo. De 1930 li estis gvidantfunciulo en la Socialdemokrata Partio, sindikata jurkonsilanto, prezidanto transilvania de la *Magángánalkalmazottak és Magántisztviselők Országos Egyesülete* (Landa Unuiĝo de Privatdungitoj kaj Privatoficistoj). Li partoprenis en la kontraŭfaŝisma konstraŭstara movado. Inter 1945 kaj 1948 li instruis laborjuron en la Universitato Bolyai. En 1949 oni malliberigis lin, en 1960 rehonorigis lin. Liaj poemoj aperis en revuo *Zord Idő*.

Publikaĵo
---------

* *A népkisebbségi Törvény tervezete* (kun Gyula Tornya , Kolozsvár, 1928).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
**Barono Jenő Nyáry** [njAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyáry Jenő** estis hungara arkeologo, kavernisto, membro de Hungara Scienca Akademio (en 1883 korespondanta, en 1889 honora). Lia nobela antaŭnomo estis *nyáregyházi*. Lia patro estis Antal Nyáry, lia frato estis Albert Nyáry.

Jenő Nyáry  naskiĝis la 29-an de februaro 1836 en Hungara reĝlando en Bagonya (nuntempa Bohunice (distrikto Levice) en Slovakio). Li mortis la 29-an de junio 1914 en Piliny.

Biografio
---------

Jenő Nyáry studis en Reĝa Universitato de Pest. En 1861 li iĝis membro de la senato. Li multe laboris kun Flóris Ferenc Rómer. Li opiniis, ke oni esploru arkeologiaĵojn en valoj de riveroj kaj ankaŭ en kavernoj. Plej ofte li esploris kavernojn ĉe Aggtelek, krome li okupiĝis pri la familia bieno en Piliny. En 1874 li ricevis honoran postenon en la ministerio. Li ricevis precipe eksterlandajn premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Az aggteleki barlang mint őskori temető* (La kaverno en Aggtelek, kiel pratempa tombejo) (1881)
* *Pulszky Ferencznek ötven éves írói működése jubileumára 1834-1884. az országos régészeti és embertani társulat megbizásából* (1884) - kunlaboranto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj N, NY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
Sparko (lantmova filmo)
Sparko tra la elektrodoj de sparkilo
**Sparko** estas fajrero, kiu estiĝas inter elektrodoj apartigitaj de dielektriko, kutime gaso, sub sufiĉe alta tensio. Pro la alta tensio la gaso tra la elektrodoj estas jonigata kaj iĝas konduktanta (plasmo). Fluas kurento kaj dum la kurento fluas la plasmo ekbrilas kaj elradias lumon por tre mallonga tempo.

Ankaŭ fulmo estas sparko de grandega intenseco.

Fizika klarigo
--------------

Sparkoj daŭras malpli ol millisekundo. Dum tiu tre mallonga tempo pro la jonigo de la gaso formiĝas kanalo de plasmo, kiu ebligas kurenton inter la du antaŭe izolitaj korpoj.

Por estigi sparkon necesas, ke la elektra kampo inter la ŝargitaj korpoj superu la dielektran rigidecon de la izolanto. Por aero, ĉe atmosfera premo, la necesa valoro egalas al proksimume 3000 Voltoj por ĉiu milimetro da distanco inter la elektrodoj. Krom la premo, la valoron influas ankaŭ la humideco kaj la eventuala ĉeesto de joniganta radiado.

Praktika apliko
---------------

Sparkoj estas uzataj por ekbruligi la miksaĵojn de fuelo kaj aero, ekzemple en benzinmotoroj, kie tio okazas helpe de sparkilo.

Referencoj
----------

1. ↑  Plena Ilustrita Vortaro 2002 p. 1067

* Kategorio Sparko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Apolonio de Pergo** (ĉirkaŭ 262 a.Kr.-190 a.Kr.) estis Greka geometriisto kaj astronomo.

Li estas fama pro siaj verkoj pri konusa sekcio. Ni ankoraŭ uzas en la matematiko liajn esprimojn elipso, parabolo kaj hiperbolo. Li ankaŭ pristudis la ŝajnajn moviĝojn de la planedoj kaj la ŝajnan variaĵon en la rapideco de la luno.

Lia verko pri konusoj, Greke "Konika", (225 a.Kr.), konsistas el ok libroj kaj estas unu el la plej gravaj de la antikva geometrio. La unuaj kvar libroj konserviĝis en la Greka, kun komentoj de Eŭtokio. Pri la kvina, sesa kaj sepa libroj ni posedas ankoraŭ tradukon en la araba de Thabit ibn Qurra, reviziitan de Nâsir-ad-Dinet. La oka libro perdiĝis.

En 1710 Edmond Halley publikigis la tuton, kun rekonstruo pri la oka libro, en la Greka kun Latina traduko.

Lia laboro estis tre influa je pli postaj matematikistoj kiel Klaŭdio Ptolemeo, Johano Keplero, Descartes kaj Newton.

* Kategorio Apolonio de Pergo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 148982
* GND: 11864548X
* LCCN: n84003189
* VIAF: 161158790508338850155, 19162, 78773660, 184160307237457740254, 670144647679987352923, 197160307237157740265, 6188159248582904870009, 592159474068327660853, 282230792 64800866, 161158790508338850155, 19162, 78773660, 184160307237457740254, 670144647679987352923, 197160307237157740265, 6188159248582904870009, 592159474068327660853, 282230792
* ISNI: 0000 0001 0905 1339, 0000 0004 3501 0962
* LIBRIS: 174782
* SUDOC: 032049226
* BNF: 12315308z
* NLA: 35798070
* NDL: 01167304
* BIBSYS: 90115659
* NKC: jn20000400035
* ICCU: MILV095618
* BNE: XX1194352
 |
**Jarilla** [ĥaRIja] (Cisteto) estas municipo de Hispanio, en la provinco Cáceres (Kacereso), regiono Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *jarillanos*. La censita populacio en 2008 estis de 160 loĝantoj.

Situo
-----

Jarilla estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Valo de Ambroz, je altitudo de 495 m; je 105 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 165 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 28,47 km². Ĝi situas sur la okcidenta deklivo de la Montoj de Traslasierra, en la okcidenta pinto de la Sierra de Gredos, inter la Valo de la rivero Ambroz aŭ Cáparra kaj la linio de la montopintoj, siavice dividanta de akvoj por la rivero Jerte.

Geografio
---------

En la municipa teritorio estas kanjonoj kiuj devenas el la montaro, nome Perdido, Salugal kaj Recoba.

La ĉirkaŭa natura flaŭro komponiĝas el kaŝtanarboj, kverkoj, korkokverkoj, kun aliaj specioj de makiso, kiel eriko, genisto, arbuto kaj ulekso.

Demografio
----------

|  |
| --- |
| **Demografia evoluo de Jarilla inter 2001 kaj 2006**
 |
| **2001** | **2002** | **2003** | **2004** | **2005** | **2006**
 |
| 172 | 160 | 149 | 148 | 151 | 153 |

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj ĉefe brutobredado (50 %). Iom da servoj (23 %) kaj malmulta industrio.

Vidindaĵoj
----------

La ĉefa monumento estas la Preĝejo de San Gregorio Magno, komencita en la 16a jarcento kaj rekonstruata en la 17a jarcento. En la ĉefa pordo videblas la dato de 1852 kiam oni rekonstruis ĝin.

Oni konservas ankaŭ la restaĵoj de eta romia templo en la monteto Piedraslabradas. Estas rektangula kaj el granito abunda en la zono: restas nur la malsupra parto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo pri Jarilla
**Flughaveno Ŝirako** (armene Շիրակ միջազգային օդանավակայան, IATA: LWN, ICAO: UDSG) estas internacia flughaveno de Gjumri kaj la provinco Ŝirako, Armenio. Ĝi situas je ĉirkaŭ 5 km de la centro de Gjumri kaj estas la dua plej granda flughaveno en la lando, post la internacia flughaveno Zvartnoco de Erevano.
 
La terminalo estis finkonstruita en 1982 de la arkitektoj Christophorian kaj Ruben Asratjan. Tamen, post la tertremo en 1988, la flughaveno fariĝis plejparte neatingebla kaj preskaŭ neuzata ĝis ĝi estis parte renovigita en 2004. Komence de 2006, Armenio sentis la gravecon kalkuli je dua flughaveno, kiam adversaj veterkondiĉoj signifis, ke multaj flugoj devis deturniĝi de la Internacia Flughaveno de Erevano al ĉi flughaveno. Novaj radaraj sistemoj, kiuj ebligas identigi aviadilojn ene de 400 kilometra radiuso, estis instalitaj en 2006.

La 26-an de decembro 2018, Hripsime Grigorjan, la estro de la Turismo-Komisiono, informis pri aliĝo de la Ministerio pri Ekonomia Disvolvado kaj Investoj, ke eŭropaj kompanioj kun malmultekosta prezo estas pretaj eniri la armenan merkaton.

Statistikoj
-----------

Vidu fontan Wikidataman demandon kaj fontojn.

* Kategorio Flughaveno de Gjumri en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Apologia Pro Vita Sua**, (latinlingve. Esperante: "Apologio pri sia vivo", estas la grava defendo pri sia religiaj opinioj verkita de John Henry Newman, publikigita en 1864, kontraŭ kio skribita de Charles Kingsley kaj juĝita atako kaj miskompremo kaj misinformo kaj pri si kaj pri la katolika sacerdoteco kaj ĝenerale pri la katolika doktrino. La Newmana Apologio atingis tuj la nivelon de furorlibro kaj daŭre eldoniĝis ĝis nuntempe, krome tiam fariĝis fonto por transformi la publikan opinion kaj rilate Newman mem kaj katolikismon en Anglio, kies li ektaksiĝis eminenta epigono. 

Post mallonga kaj nekontentiga korespondado kun Kingsley, Newman komencis ankaŭ verke pritrakti sian apologion.

Versio reviziita de la Apologio, kun novaj partoj, estis publikigita la sekvantan jaron (1865).

Inter la influoj rimarkeblas tiu sur la ĵusnaskita Movado de Oksfordo, kies membroj multe ŝatis kaj ŝatigis la mensan kaj kritikan itineron de la aŭtoro de la Apologio, kiun diverseloke oni konsideris komparinda al la Konfesoj de Sankta Aŭgusteno.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Literary Encyclopedia article
* Integra Teksto
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 339924
 |
**Bantigny** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 468 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Blazono de Bantigny.

Geografio
---------

Bantigny estas unu el la vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto Cambrai. Ĝi do situas kerne de la natura regiono Cambrésis, kiu ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.

Bantigny etendiĝas sur 3,17 km².

Historio
--------

Bantigny estis malnovtempe nomita *Bantignies*, kaj dependis de la kastelo de Thun-l'Évêque. La vilaĝo estis tute detruita en 1677 dum franca sieĝo, escepte de tri domoj kiuj servis kiel municio-deponejoj.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo s-ro Yves Marécaille, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Bantigny apartenas al la kantono Cambrai-Ouest, kies ĉefurbo estas Cambrai. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono Cambrai-Ouest
**Fugloy** (dane Fuglø) estas la plej orienta insulo de Ferooj, membro de la insularo Norðoyar. Ĝia nomo signifas *Birdo-insulo*.

Geografio
---------

Marbordo de Kirkja
Fugloy apartenas al regiono Norðoyar, ĝia areo estas 11,02 km², ĝia plej alta monto estas *Klubbin* kun 621 m.

Laŭ difino de la Internacia Hidrografia Organizaĵo, la limo de la norda Atlantiko kaj la Norvega maro atingas nordorientan pinton de Fugloy.

La insulo – simile al aliaj insuloj de Norðoyar – konssitas el pli junaj supraj bazaltaj tavoloj. La bordoj de la insulo estas krutaj, precipe en la orienta bordo, kie altiĝas rokmuro 400 metrojn alta.

Populacio
---------

Fugloy havas du vilaĝojn: Hattarvík kaj Kirkja. La insulo estis ĉim rare loĝata. Laŭ la unua censo de 1737, tie loĝis 19 familioj kun 19 infanoj, laŭ kiu oni kalkulas la tutan tiaman loĝantaron je 60-70. La loĝantara nombro pintis en komenco de la 20-a jarcento, kiam vivis tie 250-300 personoj. Pli poste la homoj translokiĝis al pli grandaj centroj, tiel loĝantaro de Fugloy laŭpaŝe malpliiĝis. Nun loĝas sur la insulo ĉ. 40 homoj.

Trafiko
-------

La vojo interliganta la du vilaĝoj de la insulo estis konstruita en la 1980-aj jaroj. La insulojn interligas kompa trafiko al Hvannasund, sur la insulo Viðoy. La insulo estas alirebla ankaŭ trifoje en semajno per helikoptero de Atlantic Airways.

* Fugloy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fugloy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 50° 55′ 22″ N 14° 36′ 47″ O﻿ / ﻿50.92278 °N, 14.61306 °O﻿ / 50.92278; 14.61306 (mapo)

**Hrádek** (germane *Worbs Berg*) estas fonolita monteto kun supermara alteco 429 metroj, norde de Ĉeĥio, en distrikto Děčín, en Ŝluknova montetaro, rekte sur ŝtatlimo kun Germanio, en la norda rando de Varnsdorf.

Montopinto
----------

Spite al la nomo Hrádek (ĉeĥe ĝi signifas *malgranda burgo*) ĉi tie neniam estis burgo. Sur la montopinto, sur la ĉeĥa teritorio estis en la jaro 1904 konstruita ekskursa restoracio. La konstruaĵo estis en historiiganta arkitekturo de romantisma stilo, kun 20 metroj alta belvedera turo. El pinto de la turo estas elvido al Luzacia montaro kaj al la germana Luzacio.

### La konstruaĵo de restoracio

La konstruaĵo estis eluzata eĉ post la dua mondmilito; en la jaro 1967 estis farita rekonstruo. 

En la jaro 1989 ĝi estis privatigita, sed danke al neintereso de posedanto ĝi dum kelke da jaroj ŝanĝiĝis en ruinon, restis nur perimetraj muroj.

En la jaro 2000 estis fondita Nadacia fonduso Hrádek - Burgsberg, danke al kiu oni sukcesis akiri rimedojn por savi lakonstruaĵon kaj la 18-an de julio 2003 estis alirebligita la belvedera turo kaj en la jaro 2005 estis rekonstruita la tuta konstruaĵo.
**Bence Dombvári,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dombvári Bence** estas hungara kajakisto.

Bence Dombvári naskiĝis la 10-an de oktobro 1992 en Gyula.

Biografio
---------

Bence Dombvári estis edukita en Szarvas, kie li konatiĝis pri la kajaksporto sur Körös. Li ofte estis ĉampiono ekde 2004 en junularaj enlandaj kaj internaciaj konkursoj kaj li estis hungara ĉampiono sepfoje inter 2011-2015 individue aŭ teame. En 2015 stanozololoj estis detektitaj en lia urino, tial li ne rajtis sportadi poste 2 jaron. Inter la plenkreskuloj li estis la dua en mondĉampionumo en 2014 individue en distanco 500 m, krome en eŭropa ĉampionumo en 2021 la due kvarope en distanco 1000 m.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (legebla pli malsupre)
* rezultoj
* kokainuzo Arkivigite je 2023-02-18 per la retarkivo Wayback Machine
* hungaraj ĉampionoj

Referencoj
----------


* Kategorio Bence Dombvári en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 811848
 |


* Portalo pri Biografio
FUKUDA Yasuo
**FUKUDA Yasuo** (japane: 福田 康夫, [fukuda jasuo]; naskiĝis la 16-an de julio 1936 en Takasaki, Gunma-prefektujo, Japanio) estas japana politikisto de la LDP. Li estas la tria filo de Fukuda Takeo, kiu estis la 67-a Ĉefministro de Japanio.

Vivo
----

Li naskiĝis en Setagaja-kvartalo en Tokia Metropolo. Dum la Dua Mondmilito, li loĝis en la Gunma-urbeto en Gunma-prefektujo.

Fukuda Yasuo studis politikon kaj ekonomian sciencon ĉe la Waseda-universitato. Sekve li laboris dum 17 jaroj en la japana naftofirmao *Maruzen-Nafto*(nun *Cosmo-Nafto*); li laboris dum 2 jaroj en Usono ekde 1962.
En 1976, li eksiĝis el Maruzen kaj laboris kiel sekretario de parlamentano. Ekde 1977, li laboris kiel sekretario sub Fukuda Takeo, sia patro. En 1990, li unue elektiĝis deputito. Li gajnis unuajn diplomatajn spertojn, kiam li iĝis parlamenta vicministro sub ĉefministro Murayama Tomiichi en 1995.

Post kiam en septembro 2007 li estis elektita de LDP kiel partiestro anstataŭ Abe Shinzo venkinte Aso Taro-n, li iĝis ĉefministro por la 91-a parlamenta periodo, ĝis la 1-a de septembro de 2008, kiam li demisiis.

Politiko
--------

En lia ekstera politiko, li serioze traktis rilatojn kun aziaj lando, interalie kun Ĉinio kaj Sud-Koreio, kaj li anoncis, ke li ne vizitos Yasukuni-Sanktejon.

Fukuda anoncis, ke li uzos interparolon por solvi la problemon de Japanoj homrabitaj de Nord-Koreio, dum Abe Shinzo konsilis subpremon por solvi tiun problemon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Fukuda Yasuo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ttt-ejo de Fukuda Yasuo Arkivigite je 2013-08-14 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 215189
* GND: 140945911
* LCCN: n2008056390
* VIAF: 114846230
* ISNI: 0000 0001 1480 3080
* SUDOC: 238715124
* NDL: 00416794
 |
**Harta** estas grandvilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en Distrikto Kalocsa.

Ambaŭ preĝejturoj de Harta

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 130 km²
* Loĝantaro: 3800
* Poŝtkodo: 6326
* Telefonprefikso: 78

Situo
-----

Harta situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Danubo, laŭ ĉefvojo Baja-Budapeŝto, laŭ fervojo Kunszentmiklós-Dunapataj. Budapeŝto troviĝas 100 km-ojn for.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata jam dum la bronzepoko, antaŭ la hungaroj avaroj vivis tie. La unua mencio devenis el 1177. La vilaĝo estis senhomigita fare de tataroj en 1241, poste de turkoj. En 1722 germanoj refondis la setlejon. Preĝejoj luterana en 1798, katolika en 1943, la klasikisma kalvinana iam konstruiĝis. Incendio okazis en 1852. Post la 2-a mondmilito la germanoj estis deportitaj al Germanio, alvenis deportitaj hungaroj el la iamaj landpartoj. Dum la socialismo kolĥozoj pri Lenino kaj Francisko Erdei formiĝis.

La loĝantaro okupiĝas pri agrikulturo (maizo, tritiko, sunfloro), en la paseo pri ŝipado kaj pri akvomuelejoj. En la grandvilaĝo germana aŭtonomio, apud la komunumo malliberejo, ĉe la bordo haveno funkcias.

Famuloj
-------

En Harta naskiĝis:

* Károly Papp (pastro)
* pentristo Tibor Gallé.

Famaj nomportantoj
------------------

* Petra Hartai

* Kategorio Harta en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Buĝanovci,** serbe **Буђановци,** aŭ **Buđanovci** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Ruma.

Loko de la municipo en Serbio
Mapo pri municipo Ruma

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 47  km²
* Koordinatoj: 44°53′20″N 19°51'26″E
* Supermara alteco: 72 m
* Loĝantaro: 1757 en 2002
* Poŝtkodo: 22421
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: RU

Geografio
---------

Buĝanovci situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo apud aŭtovojo Beogrado-Zagrebo, laŭ fervojo Ruma-Savo.

Historio
--------

Dum fino de la mezepoko la regiono estis sub turka kontrolo. Ĝis fino de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 1999 la serboj sukcese pafis usonan militan flugmaŝinon. En 2002 loĝis en Buĝanovci 1706 serboj (97 %), 31 ciganoj, 7 kroatoj kaj aliaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* Mapo pri Buĝanovci

* Kategorio Buĝanovci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Bendlarĝo mezurita je duono-povumaj punktoj amplifo √2/2, aŭ proksimume -3 dB, aŭ proksimume 0,707 relative al kulmino sur diagramo montranta grandecon de tradona funkcio kontraŭ frekvenco por bendo-pasa filtrilo
Unu el la plej simplaj variantoj de bendo-pasa filtrilo. Almenaŭ du reaktancaj (L aŭ C) eroj estas bezonataj, kiel estas en ĉi tiu cirkvito.
Mezo-komplika ekzemplo de bendo-pasa filtrilo
Simbolo de bendo-pasa filtrilo en strukturaj diagramoj
**Bendo-pasa filtrilo** estas filtrilo kiu trapasigas frekvencoj en certa limigo kaj malamplifas frekvencojn ekster ĉi tiu. Ĉi tiuj filtriloj povas ankaŭ esti faritaj per kombinado de malalta-pasa filtrilo kun alta-pasa filtrilo.

Ekzemplo de analoga elektronika bendo-pasa filtrilo estas RLC-cirkvito (rezistilo-induktilo-kondensatora cirkvito) de certa speco.

La vorto "bendo-pasa" estas adjektivo kiu priskribas specon de filtrilo aŭ filtrada procezo; ĝi estas malsama de pasanta bendo, kiu estas al la reala porcio de influita spektro.

Ideala bendo-pasa filtrilo devas havi plene platan pasantan bendon kaj devas plene malamplifi ĉiuj frekvencoj ekster la pasanta bendo. Aldone, la trairo ce la randoj de la pasanta bendo devas esti momenta en frekvenco. En praktiko, neniu bendo-pasa filtrilo estas ideala. La filtrilo ne malamplifas ĉiujn frekvencojn ekster la deziris frekvenca limigo plene; anstataŭe estas regiono apude ekstere de la intencita pasanta bendo kie frekvencoj estas malamplifitaj, sed ne tiel multe. Ĉi tio estas sciata kiel la deklivo de filtrila karakterizo, kaj ĝi estas kutime esprimita en dB de malamplifo por okto aŭ dekobla ŝanĝo de frekvenco. Ĝenerale, la dizajno de filtrilo strebas fari la deklivon tiel mallarĝan kiel eblas, tial permesante al la filtrilo funkcii tiel proksime kiel eblas al ĝia intencita dizajno. Ofte, ĉi tio estas atingata je la elspezo de ondetoj en amplitudo-frekvenca karakterizo en pasanta bendo (filtrilo de Ĉebiŝev) aŭ haltata bendo (elipsa filtrilo).

La bendlarĝo de la filtrilo estas simple la diferenco inter la supra kaj suba fortranĉaj frekvencoj. La forma faktoro estas la rilatumo de bendlarĝoj mezuritaj uzante du malsamajn malamplifajn valoroj por difini la fortranĉajn frekvencojn. Ekzemple, forma faktoro de 2:1 je 60 / 3 dB signifas ke la bendlarĝo mezurita inter frekvencoj de 60 dB malamplifo estas duoble pli granda ol tiu mezurita inter frekvencoj de 3 dB malamplifo.

Ekster elektroniko, unu ekzemplo de la uzo de bendo-pasa filtriloj estas en la atmosferaj sciencoj. Estas komune apliki bendo-pasan filtrilon al veterosciencaj datumoj kun tiaj fortranĉaj frekvencoj, kiuj respektivas al periodoj, ekzemple, 3 kaj 10 diurnoj, por ke nur ciklonoj restu kiel fluktuoj en la datumoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Bendo-pasa filtrilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Malalta-pasa filtrilo
* Alta-pasa filtrilo
* Bendo-halta filtrilo
* Optika filtrilo (optika bendo-pasa filtrilo)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Otto SKLENČKA** (naskiĝis la 2-an de novembro 1891 en Zbraslav n. Vl. - mortis la 4-an de majo 1962 en Praha) estis ĉeĥa esperantisto, honora membro de UEA.

Li estis bankoficisto en Hradec Králové, lerta organizanto, tradukis por *Ĉeĥoslovaka Antologio*. Patro de grava ĉeĥa aktoro Ota Sklenčka, bofrato de Ota Ginz kaj onklo de Petr Ginz.

E-isto de 1908. Ĉefdelegito de UEA por Ĉeĥoslovakio depost 1923. Estas lia merito, ke laŭproporcie UEA-anoj en Ĉeĥoslovakio superis ĉiujn landojn. Daŭre estis komitatano de ĈAE de 1930, ĝia kasisto. Sukcesega interna organizanto.

En 1930 aperis en lia traduko turisma broŝureto **Vizitu Hradec Králové**.

Eksteraj ligiloj
----------------

* *Enciklopedio de Esperanto*/S en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 7306
* GND: 1231719451
* VIAF: 100843531
* ISNI: 0000 0000 7127 6689
* NKC: jo2009532268
 |
**Harsány** (harŝAnj) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Miskolc. La nomo signifas: laŭta, sed kelkaj opinias, ke la vorto devenis de tilio (hungare hárs).

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 37  km²
* Alto super marnivelo: 137 m
* Loĝantaro: 2100
* Poŝtkodo: 3555
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Harsány situas grandparte sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Emőd troviĝas 9, Nyékládháza 10, Miskolc 18, Mezőkövesd 27, Budapeŝto 150 km-ojn.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. Antaŭ la hungaroj hunoj kaj avaroj vivis tie. En la 16-a jarcento la vilaĝo iĝis kampurbo. La vilaĝanoj okupiĝis precipe pri vinkulturo. Ekde 1596 la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. En 1831 kaj en 1873 ĥolero okazis. Harsány ekhavis kurenton nur en 1962. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, poŝto, gastejo, interretejo, kuracejo, dentokuracejo, apoteko, familihelpa servo, futbalejo.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al (Eta) Dipatrino de 1735
* kalvinana preĝejo
* monumento pri falintoj de 1938
* 3 fiŝkaptistaj lagoj

* Kategorio Harsány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Ĝemelkomunumo
-------------

Germanio Aldersbach, Germanio
La Konrad-domo en Erfurto, kie mallongan tempon agadis Ogiermann. **Otto OGIERMANN** (naskiĝinta en la 14-an de februaro 1912 en Rybnik-Piaski, mortinta la 28-an de oktobro 2005 en Berlin-Kladow) estis germana jezuito. La ordenon li eniris en la 7.4.1932 (en Mühlhausen), ordinadon sacerdotan li ricevis en la 9.11.1942 (en Mainz). Liaj predikoj kaj literatura agado famis en la iama GDR.

Vivo
----

Ogiermann estis la tria infano enfamilie. Li frekventis la bazlernejon en Rybnik. Post la Unua mondmilito la familio forlasis pro politikaj maltrankviloj la regionon kaj transloĝiĝis al Racibórz, kie Ogiermann iris al la loka nehumanisma gimnazio. Adoleskante li aliĝis al la asocio *Neudeutschland*. En marto de 1932 li trapasis la abiturientan ekzamenon kun bravuro. En la 7.4.1932 li komencis la novicadon en Ścinawka Średnia. De 1934-37 li dediĉis sin al filozofiaj studoj en Pullach im Isartal. La sekvintan devigan nedaŭran periodon ekster la ordeno (latine: *interstitium*) li pasigis kiel edukisto en la internulejo de la Gimnazio Elektisto Francisko Ludoviko en Vroclavo.

Dum la milito
-------------

La militservo kondukis lin unue al Vroclavo-Karłowice, poste al Rouen kaj al Suwałki. Poste li estis en Grodno, Smolensk kaj Vjazma. De tie li denove venis Franclandon kaj soldatis ĝis 1941 kiam li ekssoldatigis kiel ano de la ordeno de la jezuitoj.

La studojn li povis daŭrigi unue en Vroclavo, poste en Sankt Georgen en Frankfurt am Main. Sub la tiamaj malbonaj kondiĉoj la kandidatoj je pastreco tre frue ordinitis. Ogiermann iĝis diakono en la 6.11.1942 kaj pastro en la 9.11.1942 en Mainz fare de episkopo Albertus Stohr. Poste Ogiermann estis subpastro en Berlino en la komunumoj de Sankta Kruco kaj de Sankta Triunuo (ekde februaro 1943). La lastajn premajn batalojn militajn kiel ankaŭ la postmilitan tempaĉon li pasigis ankaŭ en Berlino.

Memstara animzorgado
--------------------

De 1946-50 li rajtis finstudadi en Pullach. De post tio komenciĝis lia memstara animzorgado: unue li estris la *Konraddomon* en Erfurto, internulejo por knaboj kiuj poste eble sacerdotiĝus. La t.n. *trian jaron* (lasta paŝo de jezuita mempruvtempo) li pasigis en Sankt Andrä im Lavanttal.

Je la komenco de la 1952-a jaro Ogiermann atingis la verŝajne plej influan postenen en sia kariero kiel membro de la t.n. *Rednerturm - Retorika turo*, en Lepsiko. Tiam estiĝis liaj konataj monataj predikoj, kiujn li plurloke faris. Ekde 1977 ne nur la predikoj sed ankaŭ liaj prelegoj, porkomunumaj spiritaj ekzercadoj, edifaj semajnoj/semajnfinoj ekgravis kaj estis tre konataj.

Krome li prilaboris kaj eldonis multajn librojn. Menciindas ekzemple: *In Gottes Kraft - P. Delp*, *In Freiheit und in Fesseln - P. Delp SJ*, *Mitten unter uns - Franz von Assisi* kaj *Nonni* (2 volumoj). En la 1994-jaro li retiriĝis en la berlinan Peter-Faber-kolegion.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nekrologo kun foto.[*rompita ligilo*]
* Libroj de kaj pri Ogiermann ĉe *Deutsche Bibliothek*.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 506910
* GND: 1042955638
* VIAF: 3013814
* ISNI: 0000 0000 6298 8991
* SUDOC: 230673597
 |
**Bence Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Bence** estis hungara skermisto (sabristo), trifoja olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono, trejnisto.

Bence Szabó naskiĝis la 13-an de junio 1962 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Bence Szabó skermis en sportklubo en Újpest inter 1974-1996. En tiu periodo li estis hungara ĉampiono naŭfoje teame aŭ individue. En universiadoj li estis la unua trifoje. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1988, Somera Olimpiko 1992 kaj Somera Olimpiko 1996 kun po 2 oraj kaj arĝentaj medaloj, krome en mondĉampionumoj li estis la unua dufoje kaj la dua same dufoje. En la Olimpiko de 1996 li estis la la hungara flagportinto. En 1988 li akiris diplomon. Depost 1996 li havis postenojn en la sporta vivo, aŭ li estis trejnisto. Li ricevis premiojn inter 1988-2022.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun fotoj
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802906
 |



* Portalo pri Biografio
**Harry Lloyd HOPKINS** (17-a de aŭgusto 1890 - 29-a de januaro 1946) estis usona juristo, demokrata politikisto, unu direktisto de New Deal, elpensinto de la tutlandaj publiklaboraj programoj en la 1930-aj jaroj. Dum la dua mondmilito, li estis plej proksima kaj konfida konsilanto de Franklin D. Roosevelt (1941-1945), loĝanta eĉ en la Blanka Domo.

Vivo
----

Li komence laboris kiel sociala laboristo, post kolapso de la borso en 1929, oni nomumis lin en 1931 afergvidanto (poste prezidanto) de krizotrakta ofico de Novjorkio. Tiun instituton fondis Roosevelt kiel guberniestro kaj kiam li iĝis prezidento en 1933, li kunportis Hopkins al Vaŝingtono.

Hopkins atingis ĝis 1938, ke oni disdonu pli ol 8,5 miliardojn da usonaj dolaroj por helpi al la 15 milionoj da senlaboruloj. Tiutempe li estis gvidanto de diversaj ŝtataj helpoficoj.

Hopkis estis ministro pri eksteraj aferoj (1938-1940), respondeculo de la Lend-Lease en 1941. Konata pro simpatio al Sovetunio kaj Stalin, kio sendube esence influis politikon de la prezidanto de Usono kontraŭ Sovetunio.

En 1990 estinta oficiro de KGB, Oleg Gordievskij, en sia libro asertis, ke Hopkins estis soveta agento. Laŭ publikigitaj en 1996 dokumentoj de la arkivo de Mitroĥin rezultas, ke Hopkins transdonis al soveta ambasadoro informon, ke unu el agentoj de KGB en Usono estas subaŭskultata de CIA.

Bibliografio
------------

* Robert Sherwood: Roosevelt and Hopkins (1948)

* Kategorio Harry Hopkins en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 133025
* GND: 118774913
* LCCN: n50028471
* VIAF: 50021226
* ISNI: 0000 0001 0970 0116
* SUDOC: 032142439
* BNF: 12322939c
* NLA: 35205745
* NDL: 001240736
* NKC: xx0070210
 |
**Otto Zdansky** (naskiĝis la 28-an de novembro 1894 en Vieno, mortis la 26-an de decembro 1988 en Upsalo) estis aŭstra paleontologo, arkeologo, prahistoriisto, antropologo kaj paleoantropologo.

Ekde 1921, li estris la unuajn prifosojn por la geologia aŭtoritato de Ĉinio en la malsupra kaverno de Zhoukoudian, kie je la fino de la 1920-aj jaroj oni malkovris plurajn kraniojn de Pekinaj Homoj.

Kiel asistanto de Johan Gunnar Andersson, li malkovris en 1921 en Zhoukoudian la unuan fosilian denton, kiun li konsideris kiel apartenanta al la genro *Homo*. En 1926 li malkovris alian denton. Li prezentis en 1927 la du dentojn: unu molaro kaj unu premolaro en la gazeto "Bulletin of the Geological Survey , China", kiel la dentoj de fosilia reprezentanto de la genro *Homo*. Davidson Black nomis tiun fosilion en la sama jaro kiel *Sinanthropus pekinensis* ("Pekina Homo"). La fosilioj estis poste atribuita al *Homo erectus*.

Li estis ankaŭ fama por sia prifosadoj pri fosiliaj mamuloj en la provinco Shanxi .

Referencoj
----------

* Kategorio Otto Zdansky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑   Die Fundorte der Hipparion-Fauna um Pao-Te-Hsien in NW-Shansi (angla resumo).

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Otto Zdansky en la germana Vikipedio.*  Farita per Content translation.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 539422
* GND: 1068655720
* VIAF: 306197089
* ISNI: 0000 0003 9794 208X
* LIBRIS: 380900
* BNF: 16490138h
 |
**Omeomerioj** (en la greka *όμοιομέρειαι*, el *όμοιος* simila, kaj *μέρος* ero) estas termino uzita de Aristotelo por indiki la tieldiritaj "semoj" de Anaksagoro, nome la korpusklaj eretoj konstituantaj la universon.

Laŭ Anaksagoro, svarmas senfinaj omeomerioj kvante malsamaj, kiuj komprenigas la ŝajnan paradokson de la transformiĝon de la aĵoj (problemo rekta de Parmenido kiun Anaksagoro provas solvi "savante la fenomenojn", laŭ la konata komento de Platono). Pro tio, fakte, ke ĉiu estaĵo rezultas el komponaĵo de semoj, ne povas ekzisti la ŝanĝado, nek la multobleco ĉar temas pri elementoj devenintaj el la malkomponado kaj rekomponado de semoj jam supozitaj: do nenio kreiĝas kaj nenio detruiĝas kaj ŝanĝas se ne la aranĝiĝo de la semoj.

La saman problemon de Parmenido, iumaniere, alfrontis, postepoke, ankaŭ Demokrito per la enmeto de la atomoj de Empedoklo: tiuj ĉi aranĝiĝas novmaniere, ne la aĵaro.

Unuopa aĵo entenas, do, omeomeriojn de ĉiuj aliaj ("ĉio estas en ĉio"), sed sukcesas (surbaze de la konstanta movo altrudita de la Nous) nur tiuj de la objekto formiĝanta. Se oni ne estus devigitaj vivi en sensoj erarigaj, laŭ Anaksagoro oni povus vidi ke ĉiu aĵo estas komponaĵo de semoj tiom malsamaj kiom estas la estaĵoj en la kosmo ordigita de la *Nous*.

La omeomerioj, fakte, estas ordigitaj kaj agigitaj de la *Nous*, la grandiozega intelekto
kiu reguligas ĉiun ŝanĝon, kiu ne estas allasita al la hazardo kiel, male, en Demokrito kaj atomistoj, sed estas ĝuste regulita de supera entaĵo kvankam de ĝi necelita kaj nevolita.

Tiu *Nous* tiom plaĉos al la naskiĝonta kristanaj filozofoj ke ili, al ĝi donante celemon kaj intencecon, en ĝi legos spuran antaŭvidon de la koncepto de la kristana Providenco, kaj intuicio pri tio kio estos nomata Logoso aŭ "Verbum Dei" (Difilo).

Bibliografio
------------

* Metafiziko de Aristotelo
* Fedono de Platono
* Filozofio de Plotino
Panelo el *Ĉo-ĵu-ĵinbucu-giga* bilda skribrulaĵo
Panelo el *Genĵi monogatari*
**Emakimono** (絵巻物 emaki-mono, bilda skribrulaĵo), ofte mallonge nomata **emaki** (絵巻), estas unu el la stiloj de japana pentrarto. Ĝi estas horizontala, ilustrita rakonta formo kiu estis kreita inter la 11-a kaj 16-a jarcento en Japanio. Emakimono kombinas ambaŭ kaj tekstojn kaj bildojn, kaj estas pentrita sur skribrulaĵo el papero aŭ silko. Ili reprezentas batalon, romantikismon, religion, folkloron, kaj rakonton de la supernatura mondo. Famaj skribrulaĵoj estas jene; La Genji Monogatari Emaki (源氏物語絵巻 La Ilustrita skribaĵo de Romano pri Genĵi), La Ĉo-ĵu-ĵinbucu-giga (鳥獣人物戯画 La karikatura skribaĵo pri karaktero de homoj kiel bestoj) kaj tiel plu.

Referencoj
----------

* "Emakimono: Japanese Picture Scrolls" de kontribuantoj al *askasia.org*, konsultita la 23an de Majo, 2006
* "Emakimono" de Catherine Pagani, *BookRags*, konsultita la 23an de Majo, 2006

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Emakimono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* "Emaki" ĉe Encyclopedia of Shinto Arkivigite je 2020-09-22 per la retarkivo Wayback Machine (Kokugakuin University)
* "The Choju Giga de Masakazu Yoshizawa"
**Lujza Gecser** [geĉer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gecser Lujza** estis hungara tekstilartisto.

Lujza Gecser naskiĝis la 20-an de decembro 1943 en Budapeŝto, ŝi mortis la 8-an de februaro 1988 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lujza Gecser akiris diplomon en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto en 1968 helpe de stipendio. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Erzsébet Bakay kaj Károly Plesnivy. Ŝi laboris nur 2 monatojn en la mecenata tekstila uzino, poste ŝi estis sendependa privata artisto ĝismorte. Komence ŝi kreis gobelinojn, poste makramojn. Baldaŭ ŝi kreis la unua spacotekstialĵojn, kie ŝi uzis ankaŭ aliajn materialojn, ekzemple paperojn, celofanojn, aluminiofoliojn, vitrojn spegulojn. Ŝi aliĝis al ateliero de Velem. Ŝi ricevis ŝtatan premion en 1971.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Budapeŝto (1969, 1975, 1987)
* Kőszeg (1978)
* Arthalo Budapeŝto (1984)
* Székesfehérvár (1989)

Elektitaj grupaj ekspozicioj
----------------------------

* Budapeŝto (1970, 1977, 1988)
* Arthalo Budapeŝto (1975, 1980, 1988)
* Parizo (1975)
* Kopenhago (1979)
* Vieno, (1981)
* Dortmund (1987)

Memorigiloj
-----------

* monumento en Újbuda

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2020-09-20 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 695910
* GND: 119488841
* VIAF: 47572822
* ISNI: 0000 0000 7862 8130
 |
*Dutranĉita kubo* estas senpintigita okedro, la 7-a en la vico laŭ la montriloj
Dutranĉita kuba kahelaro - kubaj ĉeloj iĝas oranĝkolorajn senpintigitajn okedrojn, kaj verticoj estas anstataŭigitaj per bluaj senpintigitaj okedroj.
En geometrio, **dutranĉo** estas operacio je regulaj hiperpluredroj kaj regulaj kahelaroj. Ĝi prezentas tranĉon preter rektigon. La originalaj lateroj estas tute perditaj kaj la originalaj edroj restas malgrandigitaj.

Dutranĉitaj regulaj hiperpluredroj kaj kahelaroj povas esti prezentita per etendita simbolo de Schläfli skribmaniero t1, 2{p, q,...}.

En regulaj pluredroj kaj 2-kahelaroj
------------------------------------

Por regula pluredro, *dutranĉita* formo estas la senpintigita duala. Ekzemple, dutranĉita kubo estas senpintigita okedro.

En regulaj plurĉeloj kaj 3-kahelaroj
------------------------------------

Por regula plurĉelo, *dutranĉita* formo estas la sama kiel la dutranĉita duala plurĉelo. Tiel, dutranĉo estas dualo-simetria operacio

Ĉe regula hiperpluredro aŭ kahelaro {p, q, r} ĉeloj {p, q} estas dutranĉitaj en senpintigitajn {q, p} ĉeloj, kaj la verticoj estas anstataŭigitaj per senpintigitaj {q, r} ĉeloj.

### Mem-dualaj {p, q, p} plurĉeloj kaj 3-kahelaroj

Kiel rezulto de ĉi tiu operacio farita je mem-dualaj plurĉeloj kaj kahelaroj {p, q, p} aperas ĉelo-transitivaj post dutranĉo plurĉeloj kaj kahelaroj. Estas 5 ĉi tiaj formoj respektivaj al la 5 senpintigitaj regulaj pluredroj t{q, p}. Du el ili estas plurĉeloj, unu estas kahelaro en eŭklida 3-spaco kaj du estas kahelaroj en hiperbola 3-spaco.

| Plurĉelo aŭ kahelaro | Simbolo de Schläfli  Figuro de Coxeter-Dynkin | Speco de ĉelo | Bildo de ĉelo |
| --- | --- | --- | --- |
| Dutranĉita 5-ĉelo | t1, 2{3, 3, 3}   | Senpintigita kvaredro |  |
| Dutranĉita 24-ĉelo | t1, 2{3, 4, 3}   | Senpintigita kubo |  |
| Dutranĉita kuba kahelaro | t1, 2{4, 3, 4}   | Senpintigita okedro |  |
| Dutranĉita ordo-3 dudekedra kahelaro | t1, 2{3, 5, 3}   | Senpintigita dekduedro |  |
| Dutranĉita ordo-5 dekduedra kahelaro | t1, 2{5, 3, 5}   | Senpintigita dudekedro |  |

Vidu ankaŭ
----------

* Operacioj je hiperpluredroj kaj kahelaroj:
	+ Tranĉo t0, 1{p, ...}
	+ Laterotranĉo t0, 2{p, q, ...}
	+ Lateroverticotranĉo t0, 1, 2{p, q, ...}
	+ Edrotranĉo t0, 3{p, q, r, ...}
	+ Edroverticotranĉo t0, 1, 3{p, q, r, ...}
	+ Edrolaterotranĉo t0, 2, 3{p, q, r, ...}
	+ Edrolateroverticotranĉo t0, 1, 2, 3{p, q, r, ...}
	+ Ĉelotranĉo t0, 4{p, q, r, s, ...}
	+ Entutotranĉo t0, 1, ... n-1{p1, p2, ... pn-1}
	+ Rektigo t1{p, ...}
	+ Dutranĉo t1, 2{p, q, ...}
	+ Alternado
	+ Riproĉigo
* Simbolo de Schläfli - etendita simbolo de Schläfli priskribas rezultojn de la operacioj faritaj je regulaj hiperpluredroj kaj regulaj kahelaroj

* Unuforma pluredro
* Unuforma plurĉelo