recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

La **nacia parko Šar Planina** (makedone *Национален парк Шар Планина*, Nacionalenm Park Ŝar Planina) estas la plej juna el la naciaj parkoj en Norda Makedonio. Ĝi estis oficiale fondita per leĝo en 2021 fare de la parlamento de Norda Makedonio. La parko protektas montan pejzaĝon sude de la ĉefkresto de la montaro Šar Planina (albane *Sharr*).

La nacia parko havas areon de 627 kvadrataj kilometroj. Ĝi situas en la pleja nordokcidento de la lando kaj etendiĝas laŭ la limo kun Kosovo, alte super la ebenaĵo regiono Polog kun la urboj Tetovo kaj Gostivar. La plej alta punkto estas la montopinto *Titov Vrv* (Титов Врв, "montopinto de Tito" ekde la jaro 1953, antaŭe makedone kaj daŭre bulgare *Голем Турчин, Golem Turčin*, albane daŭre *Turku i Madh*, alteco 2747 metroj super la marnivelo).

En la norda parto de la montaro en Kosovo estas la nacia parko *Sharr*, kiu malfermiĝis en 1986. Sudokcidente, aliaj areoj estas protektataj, en Albanio la natura parko *Korab-Koritnik*, en Norda Makedonio la nacia parko *Mavrovo*.

La nacia parko estas parto de la Eŭropa verda zono, la plejparte natura limstrio inter la komunistaj nacioj de orienta Eŭropo kaj la nekomunistaj nacioj de okcidenta Eŭropo dum la Malvarma milito, nomata "Fera Kurteno". Multaj endanĝerigitaj bestospecioj trovas ĉi tie rifuĝejon kaj migradan koridoron. En la Šar Planina tio inkluzivas la ege maloftan balkanan linkon, specio de la genro eŭrazia linko.

Referencoj
----------

1. ↑  Metin Muaremi: artikolo "МЕД и Пријателите на Шара го поздравуваат изгласувањето на Законот за прогласување на Шар Планина за национален парк" (MED kaj la Amikoj de Ŝar bonvenigas la pasigon de la leĝo pri la deklaracio de Ŝar Planina kiel nacia parko), en la retejo de la Makedona Ekologia Societo, *Македонското еколошко друштво (МЕД)*, la 1-an de julio 2021 (makedone)
2. ↑  oficiala registara komunikaĵo en formato PDF de la 11-a de septembro 2020 (same makedone)
3. ↑  artikolo *La mankanta peco de la enigmo: Nacia parko Planina aprobita*, en retejo de la [Mediprogramo de Unuiĝintaj Nacioj|Media Programo de la Unuiĝintaj Nacioj] (UNEP) la 1-an de julio 2021 (angle)
4. ↑  titolo "Eŭropa Verda Zono - la plej granda naturprotekta iniciato de Eŭropo, en retejo de la ekologia iniciato *EuroNatur* (germane)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (asocio "amikoj de Šar Planina", mallonge "amikoj de Šara", makedone, albane kaj angle)
**Pedro-Rodríguez** [PEdro roDRIgez] estas municipo en la nordo de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *La Moraña* aŭ Komarko de Arévalo kaj al la jurisdikcia teritorio de Arévalo, en la nordo de la provinco. Pedro Rodríguez estas nomo de iama loĝanto aŭ posedanto.

Pedro-Rodríguez en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Arévalo norde, brune.
Rivero Arevalillo.
Preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 14,08 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 135 loĝantojn. Ĝi perdis 330 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 17 km de Arévalo, komarka ĉefurbo.

Ĝi limas kun Tiñosillos, San Vicente de Arévalo, Cabizuela, El Bohodón kaj Cabezas de Alambre. Je 1 km fluas la rivero Arevalillo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Plej frua mencio estas de 1250. De pasinteco restas preĝejo kun mudeĥara absido kaj retablo de la 16-a jarcento kaj ruinoj de muelejo.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761765
 |
**Ordas** [ordaŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en Distrikto Kalocsa. La loknomo signifas: lupo.

Blazono de Ordas
Lupo, havanta la nomon ankaŭ hungara vilaĝo Ordas

Bazaj informoj
--------------

* 46° 38′ 09″ N 18° 57′ 00″ O﻿ / ﻿46.63583 °N, 18.95000 °O﻿ / 46.63583; 18.95000 (mapo)Koordinatoj: 46° 38′ 09″ N 18° 57′ 00″ O﻿ / ﻿46.63583 °N, 18.95000 °O﻿ / 46.63583; 18.95000 (mapo)
* Areo: 16 km²
* Loĝantaro: 500
* Poŝtkodo: 6335
* Telefonprefikso: 78

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ la maldekstra Danubo, laŭ traira flankovojo. Kalocsa troviĝas 18, Kecskemét 71, Budapeŝto 107 km.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1239 en latinlingva dokumento en formo *villa Wrdas*. Dum la turkoj la vilaĝo pluvivis. En 1954 kolĥozo pri Pioniro formiĝis. La haveno funkciis ĝis 1968. 

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, apoteko, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1785
* kverko onidire de Francisko Rákóczi la 2-a

Famuloj
-------

En Ordas mortis aktoro József Szeles.
La **grek-katolika serba ortodoksa preĝejo Metamorfozo de Kristo** (serbe Преображењска црква/Preobraženjska crkva, malofte Табачка црква/Tabačka crkva) estas signifa historia monumento en Szentendre.

Historio
--------

Origine estis ligna preĝejo el 1690, kiu estis malkonstruita kaj la nun videbla preĝejo konstruiĝis fare de serbaj rifuĝintoj el Bosnio de 1741 ĝis 1746. Tamen la turo estis konstruita en la jaroj 1777 kaj 1778. La ikonostazo estis farita de artistoj el Kievo de 1745 ĝis 1746. Dum la Inundo de Danubo (1838) la konstruaĵo ne difektiĝis, tial oni aprezas ĝin, kiel miraklo. Post jarcentoj la serboj preskaŭ elĉerpiĝis, tial nuntempe nur en kermeso funkcias la preĝejo (19-a de aŭgusto). La liturgio servas kiel kultura renkontiĝo por serboj el ĉi tiu regiono.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas ĉe piedo de monteto tre proksime de Danubo. La preĝejo troviĝas en korto (inter altaj arboj) ĉirkaŭita per ŝtonmuro. La strata enirejo estas ornamriĉa laŭ klasikismo. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, pli supre la turo altiĝas. En la fasado estas ankaŭ po unu niĉoj. La navo kaj la oklatera absido havas apogpilierojn. La turopinto estas bulbofirma. La riĉa ŝtona dekoracio sur la okcidenta muro estas transiro de baroko al klasikismo. En la muro estas ankaŭ tombo de ĉefpastro el 1788. La ikonostazo estas konsiderata unu el la plej belaj el la serba ortodoksa eklezio de la 18-a jarcento.

Kermeso okazas en la 19-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 

* Preĝejo kun la korta enirejoPreĝejo kun la korta enirejo
* Korta pordoKorta pordo
* FreskoFresko
* Preĝejo, fone DanuboPreĝejo, fone Danubo
* NavoNavo

* Kategorio Ortodoksa preĝejo Metamorfozo de Kristo (Szentendre) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Osburger Hochwald
la monto Rösterkopf apud Reinsfeld
Osburger Hunsrück apud Thomm/Osburg kaj Osburger Hochwald fone, maldekstre la monto Hohe Wurzel, dekstre la Rösterkopf
La monta arbaro **Osburger Hochwald** situas sudoriente de Osburger Hunsrück. Ĝi havas areon de 75 kvadrataj kilometroj. Ĝi formas kune kun Schwarzwälder Hochwald la *Hochwald* (alta arbaro) en la mezmontaro Hunsrück (sudokcidenta parto de la Rejnlanda ardeza montaro) en Rejnlando-Palatinato. La areo apartenas al la Naturparko Saar-Hunsrück. Nordoriene de la Hochwald renkontiĝas Idarwald kaj Soonwald.

Piede de la monto Rösterkopf fontas la rivero Ruwer, dekstra flankrivero de la Mozelo. 
Tra la Osburger Hochwald iras la akvodislimo inter Mozelo (Feller Bach, Ruwer) kaj Saar (Wadrill/Prims).

La homoj tie parolas la dialekton *Hohwäller*, kiu apartenas al la mozelfrankonia dialektgrupo de la germana.

Historio
--------

Troviĝis kelkaj atestantoj el la megalita kulturo (2-a – 3-a jarcento a. K.): inter ili la menhiro de Farschweiler, la menhiro de Bescheid, la megalito de Beuren, la megalita tombo apud Bonerath/Holzerath. El kelta epoko (1-a jarcento a. K. ) estas pluraj megalitaj tomboj. El romia epoko (1-a – 4-a jarcento p.K. ) estis pluraj bienoj kun banejoj kaj trombaroj. Romia strato iris de Treviro direkte al Hermeskeil. La kelta lingvo de la treveranoj estis parolita ĝis la 4-a jarcento (vidu Hieronimo).

Literaturo
----------

* Dittmar Lauer, Manfred Moßmann (Hrsg.): *Hohwäller. Ein Sammelband Hochwälder Mundart*; Kell am See: Verlag Alta Silva, 2006, ISBN 978-3-9810762-0-2 (Abbildung )

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Osburger Hochwald en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Osdorp** estas kvartalo de Amsterdamo, Nederlando. Pli granda areo estis, el 1981 ĝis 2010, *stadsdeel* (kvartalo) de Amsterdamo kaj en 2010 ĝi estis kunigita en la nova kvartalo Amsterdam Nieuw-West.

Kvartalo
--------

La kerna kvartalo de Osdorp estas centrita en la placo Osdorpplein kaj ties 150-vendeja centro. Ĉar la kvartalo Nieuw-West oficiale difinas kvartalecon, Osdorp estas fakte disigita inter la kvartaloj "Nieuw-West Midden" kaj "Osdorp West".

Iamaj kvartaloj
---------------

La iamaj kvartaloj de Osdorp enhavis la jenajn domarojn:

* Osdorp
* De Aker (Middelveldsche Akerpolder)
* Lutkemeer
* Ookmeer
* Oud Osdorp (iama vilaĝo)
* Sloten (vilaĝo, nune oficiale parto de la kvartalo "Sloten kaj Nieuw-Sloten"\*)

La kvartalo havis (fine de 2006) 45,627 loĝantojn kaj estis 11.3 km² laŭ grando.

Referencoj
----------

1. ↑   *De negen wijken van Nieuw-West*, Amsterdam Nieuw-West borough website. Arkivita el la originalo je 2012-10-08. Alirita 2017-02-12.

52° 22′ N 4° 47′ O﻿ / ﻿52.367 °N, 4.783 °O﻿ / 52.367; 4.783 (mapo)
Insigno de la Ordeno de Lenin
La **Ordeno de Lenin** (ruse *Орден Ленина*, Orden Lenina) estis la plej grava ŝtata ordeno de Sovetunio. La nomo honorigu la revoluciiston Lenin, gvidanto de la Oktobra Revolucio kaj unua ŝtatestro de Sovetunio.

Per la Ordeno de Lenin estis dekoraciitaj:

* Civiluloj, kiuj elstare servis Sovetunion
* Militistoj, kiuj elstare servis Sovetunion
* Homoj akcelantaj interpopolan amikecon kaj pacon
* Homoj kaj institucioj, kiuj alie utilis al Sovetunio

Ricevintoj de la ordenoj "Heroo de Sovetunio" aŭ "Heroo de Socialista Laboro" ricevis ankaŭ la Ordenon de Lenin.

Ankaŭ urboj, kompanioj, fabrikoj, regionoj, trupoj kaj ŝipoj povis ricevi la ordenon.

La ordenon lanĉis la Centra Komitato (de(?) la Supera Soveto) je la 6-a de aprilo 1930. La unua ricevinto estis la ĵurnalo *Komsomolskaja Pravda* je la 23-a de majo 1930. La unuaj eksterlandaj ricevintoj estis du usonaj aer-mekanikistoj je la 10-a de septembro 1934 pro partopreno en serĉ-kaj-savaj operacioj de la vaporŝipo *Ĉeljuskin*.

* Kategorio Ordeno de Lenin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La oseberga ŝipo.
La **oseberga ŝipo** estas grava vikinga entombiga ŝipo, trovita en 1903 en bieno Oseberg, Norvegio, proksime al bordo de la Oslo-fjordo. La elfosadojn faris la sveda Gabriel Gustafson kaj norvega Haakon Shetelig en 1904-1905.

La ŝipo estas elstara artaĵo de la vikinga arto. Ĝi kuŝis en blua aŭ ceramikista argilo, kiu konservis ankaŭ la la lignaĵojn. Ĉar oni plenigis ĝin per ŝtonoj dum la entombigo, tiuj dispremis la ŝipkorpon, oni devis rekonstrui ĝin per plurjara laboro. Post tio evidentiĝis, ke oni planis ĝin por abudborda ŝipado, ĝi servis verŝajne kiel luksa ŝipo. La ŝipo estis konstruita el kverkoligno, longis 22 m, larĝis 5 m, la masto altis ĉ. 9–10 m. Al la ŝipo apartenis 15 remparoj, tiel ĝi havis la minimuman skipon de 30 remistoj.

La formo de la ŝipo estas tre svelta, la naza kaj la prua kaj poŭpa parto estas riĉe skulptita. Oni konstatis per dendrokronologia analizo, ke la entombigo okazis en 834. Oni trovis en la ŝipo restaĵon de du virinoj: sinjorino kaj servistino. Laŭ kelkaj sciencistoj, la sinjorino estis la legenda reĝino Asa el la Yngling-familio, kiu estis avino de Belharara Harald, fondinto de la prakandinava imperio.

La ŝiptombo ne entenis oraĵojn – tiuj forŝtelis jam iam tomboprirabistoj -, sed la restintaj objektoj montras ĉiutagaĵojn de la vikingoj.

Riĉe skulptita vikinga ĉaro
La princino estis entombigita en lito sur mola kuŝaĵo, kovrita per plumkovraĵo. Oni trovis en la ŝiptombejo du riĉe skulptitajn litojn, tri ornamitajn sledojn, unu ornamĉaron, tutan aron de la endomaj kaj agrikulturaj iloj. La arĥeologoj trovis kuirejan ilaron kun potoj, muleŝtonoj, lignajn ujojn, semerojn, agrikulturajn ilojn kaj inter ili eĉ sterkoportan sledon. Pluaj iloj estis kvar teksad-seĝojn, teksaĵojn, murtapiŝojn.

La mortintojn akompanis dek kvin ĉevaloj, kvar hundoj unu okso; nuksoj, pomo kaj viandopecoj.

La ŝipo kaj la trovitaĵoj nun estas videblaj en Oslo , en muzeo de la vikingaj ŝipoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ĉi tiu artikolo legita ĉe YouTube

* angle Arkivigite je 2006-06-15 per la retarkivo Wayback Machine
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Pedro FERNÁNDEZ RODRÍGUEZ** naskiĝis la  13-an de julio 1943(nun 1943-07-13) en Havano estas kuba esperantisto kaj estrarano de KEA. Li estas teknikisto pri Ekonomiko kaj laboris dum 36 jaroj en la kuba Ministerio pri la Konstruado, kie li pensiuliĝis en 2008. Esperantiĝis en 1985, post la tri trimestroj de la baza kurso, li sukcese trapasis tradukistan kaj instruistan kursojn. En 1987 li komencis instrui Esperanton ĝis nun. Pedro membris la nacia estraro de Kuba Esperanto-Asocio dum naŭ jaroj, de 1993 ĝis 2001 kiel Sekretario pri Kulturo kaj tri jaroj, de 2002 ĝis 2004 kiel Sekretario pri Instruado. De 2011 estas la Ĝenerala Sekretario de KEA kaj okupiĝis pri Kulturo ĝis 2013. En 2014 oni elektis lin por la dua periodo en la Nacia Estraro. Li aperas en la Vivanta Panteono de Instruistoj en esperanto.net. En la jaro 2017 li estis elektita kiel Financisto de la Asocio kaj komitatano de KEA. Li gajnis la unuan lokon en la Konkursa Ekzameno 1985 kaj la duan lokon en tiu de la jaro 1986. Pedro redaktis la noticaron "La Noktuo" dum 1999-2000. Li sukcese trapasis la KER ekzamenon en 2010 en la meza nivelo B2. Kunverkis la libron "Frazaro hispana esperanto" eldonita de KEA en 2011. Li kuris maratonojn en la jaroj 1989, 1990 kaj 2012. Li aperas en vivanta panteono edukado.net. Aktiva membro kaj organizanto de la Martí-Klubo "Patrio estas Homaro" de KEA ekde sia fondiĝo en 2014.

Esperanto-kongresoj
-------------------

Partoprenis en la 75a, 84a, 95a kaj 100a Universalaj Kongresoj kaj en la 24a, 33a, 43a kaj 48a ILEI Konferenco, ankaŭ en ĉiuj KEA Kongresoj, en la IKEK Konferenco okazinta en Kubo en 1999. Li partoprenis en la 6a TAKE 2004, kie kunordigis la ILEI Ekzamenon kaj membro de la LKK de la 9a TAKE okazinta en 2018 en Havano. Ofta organizanto kaj ĉeestantoj de la Kuba Esperanto-Renkontiĝo.

Kultura e-agado
---------------

Lia rakonto "La Lasta Vojaĝo" gajnis la unuan lokon en la Konkurso pri Rakontoj en 1998. Kadre de la 5a Nacia Kongreso de KEA, gajnis la unuan lokon en la Instruista Festivalo. En 2011 dum la Kultura Festivalo Havana Filiko li gajnis la duan lokon per la rakonto "Stranga familio" kaj la unuan lokon en poemo pro "Bela Kubanino". Nuntempe li de tempo al tempo verkas rakontojn originale en Esperanto kaj gvidas koruson, por deklami poemojn kaj por e-tradukistoj. Estis parto el la tradukistoj de la libro Tao de la vojaĝanto eldonita de MAS en 2018.

Referencoj
----------

1. ↑   "Informoj pri Pedro Fernández", *Bulteno esperanto.cu* (eo) (PDF) (#2), p. 3.
2. ↑   Nacia estraro de KEA (hispane). KEA. Arkivita el la originalo je 2019-09-03. Alirita 2019-09-25.
3. ↑  Fernández-Calienes, Alberto; Pedro Fernández Rodríguez.  [2011] *Frazaro hispana esperanto* (esperante).
4. ↑   Vivanta panteono de Edukado.net (esperante). Alirita 2019-09-28.
5. ↑   (2014) "Martí-Klubo en KEA", *Esperanto.cu* (eo) (PDF) (1).
6. ↑   [2018] *Tao de la vojaĝanto* (esperante). MAS. ISBN 978-2-36960-118-0.

* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Esperanto
Lignogravura portreto de Benjamin Bannaker (Banneker) en titolpaĝo de la Baltimore eldono de lia verko de 1795 *Pennsylvania, Delaware, Maryland, and Virginia Almanac*
**Benjamin Banneker** (9a de novembro 1731 - 9a de oktobro 1806) estis libera negro sciencisto, terenmezuristo, almanakisto kaj farmisto. Naskiĝinto en la Kantono Baltimore (Marilando), el libera afrikusona virino kaj iama sklavino, Banneker havis malmulte formalan edukon kaj estis ĉefe memlernanto. Li formis parton de grupo kondukita de Andrew Ellicott kiu terenmezuris la bordojn de la origina Distrikto Kolumbio, nome la federaciĉefurba distrikto de Usono.

La scio de Banneker pri astronomio helpis lin kiel aŭtoro de komerce sukcesa serio de almanakoj. Li korespondis kun Thomas Jefferson, redaktinto de la Usona Deklaro de Sendependeco, pri la temoj de sklaveco kaj rasa ekvaleco. Aboliciistoj kaj defendantoj de la rasa ekvaleco disvastigis kaj propagandis liajn verkojn.

Parkoj, lernejoj, stratoj kaj aliaj omaĝoj rememoris Banneker laŭlonge de la jaroj ekde lia vivo. Tamen, multaj rakontoj pri lia vivo troigis aŭ false atribuis al li verkojn.

Notoj
-----

1. ↑  Woodcut portrait of Benjamin Bannaker (Banneker) *in* Bannaker, Benjamin.  (1794) *Title Page*. Baltimore: Printed for And Sold by John Fisher, Stationer. OCLC 62824557.

 *In*  Benjamin Banneker's *Almanac*, 1795. *Africans in America*. PBS (1995–2010). Arkivita el la originalo je 2011-12-06. Alirita 2014-01-23.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Benjamin Banneker en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Benjamin Banneker en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Bragg, George F. Jr..  (1914) *Benjamin Banneker*. Church Advocate Press, Baltimore, Maryland, p. 29–34.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 514978
* GND: 128477342
* LCCN: n50022091
* VIAF: 232149066562165601459
* ISNI: 0000 0000 6324 1005
* SUDOC: 07067440X
* NLA: 35548986
* BIBSYS: 98067314
 |
La **Katolika Proksim-Orienta Bonfara Asocio** (angle *Catholic Near East Welfare Association* mallongigita kiel CNEWA) estas papa agentejo fondita en 1926 kaj dediĉita al pastora kaj humanitara subteno en Nordorienta Afriko, Mezoriento, Orienta Eŭropo kaj Barato. Ĝi funkcias specife en areoj de koncentrita amasa malriĉeco, militoj kaj delokiĝoj, provizante homan dignon kaj traktante bazajn bezonojn por vundeblaj loĝantaroj. Kiel katolika organizo CNEWA uzas la reton de orientaj katolikaj eklezioj kaj sindonemaj religiemaj fratinoj por provizi la plej efikan kaj tutecan humanitaran subtenon sendepende de kredaro aŭ religia aparteno. 

La regionaj oficejoj de CNEWA dungas lokanojn, kiuj kunlaboras kun lokaj eklezioj kaj kristanaj institucioj por identigi bezonojn kaj efektivigi solvojn kiel rimedon por "labori ekde la fundo." CNEWA ĉeestas en regionoj lastatempe malstabilaj, kiel Sirio, Irako kaj Palestino, kaj ĝiaj operacioj rapide respondas al la konstante ŝanĝiĝantaj bezonoj de la homoj. Kun rango de 95,43 en la Charity Navigator, CNEWA provizas 86,6% de ĝiaj financoj akiritaj por programa subteno.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝaro

Referencoj
----------

1. ↑   The CNEWA Story. Alirita 2018-03-06.
2. ↑   Charity Navigator - Rating for Catholic Near East Welfare Association (CNEWA) (angle). Arkivita el la originalo je 2018-02-27. Alirita 2018-03-13.
la ordenaj insignoj
flagoj de la kavaliroj de la kardo ("Knights of the Thistle") antaŭ la katedralo St. Giles en Edinburgo
La Skota "plej antikva kaj plej nobla" **Ordeno de la Kardo** (angle *The Most Ancient and Most Noble Order of the Thistle*, ankaŭ nomata **Ordeno de Sankta Andreo** respektive angle *Order of St. Andrew*) fondiĝis en 1687.

La epoko de Baroko kun sia inklino je fantaziaj historioj aparte prosperigis la kreon de ordenaj, blazonaj kaj dinastiaj legendoj. Tiel ekzemple la fonda dokumento pri la skota Ordeno de la Kardo deklaris ke jam en la 8-a kaj 9-a jarcentoj estis loĝioj de tiu ordeno, kaj ke en 1540 la skota reĝo Jakobo la 5-a, la patro de Maria Stuart, novigis la ordenon, fiksante la nombron de kavaliroj je 12, tiom multe kiom estis da apostoloj de Jesuo - krome li laŭ la legendo dediĉis la ordenon al la apostolo Andreo.

Certas ĉiukaze, ke la reĝo Jakobo la 2-a novigis ĝin la 29-an de majo 1687, fidele al la legendon fiksis la nombron de kavaliroj de 12 kaj krome fiksis ordenestron (nomata "suverenulo"). Reĝino Anna ampleksigis la nombron al 24, dum reĝo Georgo la 4-a ree reduktis ĝin al 16 - tio konfirmiĝis en 1826 kaj restis ĝis la nuntempo. La reĝaj princoj de Britio, do la knabaj infanoj de la reĝaj geedzoj, denaske estas ordenanoj, havas la titolon "reĝaj kavaliroj", angle *Royal Knights* kaj ne estas nombrataj en la nombro de 16 kavaliroj, kiuj konsistu el 12 ĝis 14 skotoj kaj ne pli ol 2 angloj. La ordena festotago estas la 30-a de novembro, la memortago de Sankta Andreo, kaj la ordena ĉefpreĝejo la katedralo *St. Giles* en Edinburgo. Akceptiĝo en la ordenon donas la statuson de nobelo kaj la titolon *Sir*. Nebritoj ne akceptiĝas en la ordenon - la solan escepton ekde 250 jaroj oni faris por la reĝo de Norvegio, Olavo la 5-a, kiu akceptiĝis kiel "aldona kavaliro" (angle *Extra Knight*). 

La estro de la Ordeno de la Kardo en la 18-a jarcento samtempe estis la estro de la granda loĝio de la skotaj framasonoj. Kiel ordenestro kaj unua framasonestro en la tago de la fondo de la skota loĝio oni en la "andrea tago", do la 30-a de novembro, de 1736 elektis la "pli aĝan" kronprincon de la stuarta dinastio, princon James Francis Edward Stuart (m. en 1766), filo de la forpelita reĝo Jakobo (James) la 2-a, kaj inventis la "andrean grado"n de framasonismo. Ĝis nun la "andrea estro" de la skota framasona loĝio portas medalionon preskaŭ identan al la simbolo de la Ordeno de la Kardo. 

La Ordeno de la Kardo, kiu laŭdifine limiĝas al malmultaj membroj, en la ranglisto de plej signifaj ordenoj kaj honoraj insignoj de Britio havas la duan pozicion, post la Ordeno de la Ĝartero kaj antaŭ la *Ordeno de Sankta Patriko*. 

Flanke menciindas, ke sankta Andreo ankaŭ ekster la ordeno estas aparte ŝtata kristana sanktulo en Skotio kaj iĝis kristana patrono de la lando, kion ekzemple respegulas la fakto ke la skota flago estas la andrea kruco, simbolo de la sanktulo.

* Ordeno de la Kardo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ordeno de la Kardo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Grafo **Friedrich Carl Eugen Vsemir von BERCHTOLD**, barono *von Ungarschitz* (en ĉeĥa: Bedřich Karel Eugen Všemír Berchtold hrabě z Uherčic) (25a de oktobro 1781 – 3a de aprilo 1876), estis German-parolanta bohemia kuracisto kaj botanikisto devena el Aŭstrio.

Biografio
---------

Berchtold naskiĝis en Stráž nad Nežárkou (germane *Platz an der Naser*) (nune en Distrikto Jindřichův Hradec), en la Aŭstria Imperio.

Li gradiĝis el medicina altlernejo en 1804, post kio li praktikis medicinon kaj dediĉis multon de sia tempo al botaniko kaj al natura historio. Li finfine abandonis la regulan medicinan praktikon kaj veturis tra Eŭropo, Mezoriento kaj Brazilo. Li kunaŭtoris kelkajn esplorartikolojn kun la botanikistoj fratoj Carl Borivoj Presl kaj Jan Svatopluk Presl, kiel grava taksonomia verko, *O Prirozenosti Rostlin*.

Arda proponanto por la ĉeĥa nacia revivado, Berchtold partoprenis en la establado de la Praga Nacia Muzeo. Li mortis en 1876 en Buchlau (nune Buchlovice), Moravio (nune parto de la Ĉeĥa Respubliko).

La genro *Berchtoldia* C.Presl (sin. *Chaetium* Nees) estis nomita liahonore.

Memortabulo de Berchtold en municipa oficejo en la vilaĝo Tučapy (Tábor Distrikto), Ĉeĥa Respubliko.

Kelkaj verkoj
-------------

* Berchtold, Friedrich von.  (1820) *O Prirozenosti Rostlin*. Prague: Krala Wiljma Endersa.

* Berchtold, Friedrich von.  (1820–1835) *O Prirozenosti Rostlin aneb rostlinář*. Prague: Jos Krause.

Notoj
-----

1. ↑  Stafleu, Frans A.; Cowan, Richard S. (1976–1988). Taxonomic literature: a selective guide to botanical publications and collections with dates, commentaries and types: Taxon. Lit. ed. 2 (TL2) (2a eld.). Utrecht: Bohn, Scheltema & Holkema. ISBN 90 313 0224 4. v.1 A–G 1976 Berchtold, Friedrich pp. 182–184.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Friedrich von Berchtold en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Parta listo de artikoloj de Berchtold - en WorldCat
* Berchtold biografio Arkivigite je 2011-04-02 per la retarkivo Wayback Machine en Ĉeĥa Radio
La **Ordeno de la Kompanoj de Honoro** (angle *Order of the Companions of Honor*, aŭ akronime: **CH**) estas ordeno de la Brita Komunumo de Nacioj.

La ordeno estis fondita en 1917 fare de Reĝo George la 5-a. Membreco estas koncedita fare de la monarko por esceptaj atingoj en la kampoj de arto, literaturo, muziko, scienco, politiko, industrio kaj religio. La ordenon gvidas la monarko de Britio kaj la Brita Komunumo de Nacioj, kaj krom li en iu tempo povas esti membroj ĝis 65 kompanoj de la Komunumo de Nacioj, krom kelkaj honoraj membroj de aliaj landoj.

Membreco en la Ordeno de Honoraj Kompanoj ne donas sirecon, tamen ĝiaj membroj povas porti la literojn CH post iliaj nomoj. La aljuĝado de membreco en la ordeno estas farita laŭ la plaĉo de la monarko, sed ankaŭ povas esti rekomendita fare de la ĉefministro .

Priskribo
---------

La ornamado de la ordeno konsistas el medalo pendanta de ruĝa rubando, laŭ kies flankoj estas inkrustitaj flavaj kvadratoj. La medalo havas ovalan formon en kies centro estas ora kvadrato kiu inkluzivas ilustraĵon de kverko, maldekstre pendas la reĝa krono kaj dekstraflanke staras kavaliro sur ĉevalo. Laŭ la flankoj de la medalo estas blua emajla ringo kaj laŭ ĝi estas skribita la devizo de la ordeno: "En ago fidela kaj en honoro klara" (En ago fidela kaj en honoro klara). La medalo estas alkroĉita al la rubando per metalringo kiu estas alkroĉita al la medalo kun la formo de la reĝa krono metita super la medalo.

Komence la nombro de membroj en la ordeno estis limigita al 50, sed ilia nombro pliiĝis en 1943 al 65 membroj. La interna dividado tiam estis fiksita ĉe 45 por Unuiĝinta Reĝlando, 7 por Aŭstralio, 2 por Nov-Zelando kaj Sud-Afriko, kaj 9 por la aliaj landoj; en 1970 la nombro pliiĝis al 47 el Britio, 2 por Nov-Zelando kaj 9 por la resto; Kaj en 1975 du membroj estis aldonitaj al Nov-Zelando dum la nombro da membroj de ĉiuj aliaj landoj falis al 7 .

Referencoj
----------

1. ↑  "A New Order", 25 August 1917, paĝo 7.
2. ↑   The Monarch of the Today > Queen Ann arbor to the new one w public > Honours > Companions of Honour. Royal.gov.uk. Arkivita el la originalo je 23 December 2011. Alirita 3 December 2011.
3. ↑   Companions of honour. Arkivita el la originalo je 2016-03-13. Alirita 2023-06-21.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 825858
 |
**Oskar von Watter** (naskiĝinta la 2-an de septembro 1861 en Ludwigsburg; mortinta la 23-an de aŭgusto 1939 en Berlino) estis germana oficiro, zuletzt generalleŭtenanto de la Reichswehr.

Post kiam sekve de la Kapp-Puĉo la laboristoj en la Ruhr-Regiono rezistis komence per ĝenerala striko kaj pli malfrue per la armita Ruhr-Leviĝo, en kies paso la Ruĝa Ruhr-Armeo finfine konkeris la tutan Ruhr-Regionon. Estis provo de ambaŭ flankoj, pacigi la konflikton per la interkonsento de Bielefeld. Unu kaŭzo por ties fiasko estis la malakordo inter la politikaj reprezentantoj de la laboristoj, alia estis la obstina sinteno de von Watter. Oskar von Watter subtenis la Kapp-Puĉon kaj volis milite venki la laboristojn kaj pro tio baris la interkonsenton per akrigita ultimato kontraŭ la laboristoj.

Sekvo de la ultimato estis la proklamo de la ĝenerala striko fare de la ĉefa konsilantaro je Essen, kiun subtenis ekde la 29-a de marto proksimume trik kvaronoj de la karboministoj de la Ruhr-Regiono. La 2-an de aprilo Watter enmarŝigis Reichswehr kaj liberajn korpusojn, kiuj per malmildega perforto sufokis la leviĝon. La trupoj furiozis per torturoj kaj parte arbitraj morpafadoj, per kiuj ili murdis pli ol mil homojn. Kvankam regna prezidanto Friedrich Ebert jam la 3-an de aprilo estis malpermesinta milittribunalojn kaj milittribunalajn mortpunojn, Watter nur la 12-an de aprilo, kiam la leviĝo jam estis sufokita, disdonis la ordonon, ke „kontraŭleĝa agado" ekde nun estos malaprobata.

Watter estis senpostenigita la 30-an de aprilo 1920 kaj poste la 12-an de julio 1920 eksigita el la Reichswehr.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Oskar von Watter en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* 

* Kategorio Oskar von Watter en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 442734
* GND: 125805284
* VIAF: 15743917
* ISNI: 0000 0000 1814 9947
* BNF: 16700101t
 |
**Pedro REINEL** (naskiĝis ĉ. la jaro 1464, mortis post la jaro 1542) estis portugala kartografo. Li ĉirkaŭ la jaro 1485 produktis la unuan subskribitan maran mapon: tiu mapo montras partojn de okcidenta Eŭropo kaj de nordokcidenta Afriko, krome partojn de la okcidenta Mediteranea Maro kaj de la orienta Atlantika Oceano, kaj aldone mape videbligis la malkovrojn de la portugala navigisto kaj malkovrinto *Diogo Cão* inter la jaroj 1482 ĝis 1485. 

mapo de Pedro Reinel de ĉirkaŭ la jaro 1485 (arkivo departementa de Ĝirondio, Bordozo)
Kune kun sia filo *Jorge Reinel* kaj la kolego *Lopo Homem* li partoprenis en la kreo de la monda maparo de *Miller*, kiu publikiĝis dum la jaro 1519. Lia mapo pri la Atlantika Oceano estis la unua kun klarigoj pri la skaligo, kaj kun grafika indiko pri la kompasdirektoj.

* Kategorio Pedro Reinel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

mapo de Reinel pri la Atlantika Oceano de 1504 kun eĉ pluraj indikiloj pri la kompasdirektoj

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269582
* GND: 119396459
* LCCN: n96095110
* VIAF: 74662264
* SUDOC: 195013352
 |
**Borovo** estas vilaĝo en Opština Kriva Palanka en Norda Makedonio. En 2002 vivis tie 87 loĝantoj.

Loko, priskribo
---------------

La vilaĝo situas en la Osogovo sur la sudokcidenta rando de Kriva Palanka Municipo.
Ĝi kuŝas en alteco de proksimume 630 ĝis 1400 m.

Ne estas vojo kondukanta tra la vilaĝo, ekzistas nur kelkaj vojoj de loka graveco.

Loĝantaro
---------

Laŭ la censo de 2002, estis entute 87 loĝantoj. Ili ĉiuj estas makedonoj.

La katastro de la vilaĝo havas areon de 7,1 km². Arbaroj regas ĉi tie sur areo de 479,3 ha, 191,4 ha estas plugebla tero kaj nur 16,7 ha estas paŝtejo.

La vilaĝo baze havas agrikulturan kaj arbaran funkcion.

Najbaroj
--------

Borovo estas limita fare de la sekvaj vilaĝoj : Moždivnjak en la okcidento, Konopnica en la nordoriento kaj Drenak en la oriento. En la sudo estas la Opština Kratovo.

Pluaj fotoj
-----------

* Borovo-en la Opština Kriva PalankaBorovo-en la Opština Kriva Palanka
* vido al la vilaĝa ĉirkaŭaĵovido al la vilaĝa ĉirkaŭaĵo
* Borovo-alveno en la vilaĝonBorovo-alveno en la vilaĝon

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Борово en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:
**Pedrosa de Duero** estas vilaĝo kaj municipo, kodo-256, en la sudokcidento de la provinco Burgoso, regiono Kastilio kaj Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto Ribera del Duero, en la jurisdikcio de Aranda de Duero. La loknomo *Pedrosa de Duero* estas komprenebla kiel *Ŝtonejo de Douro*.

Geografio
---------

Preĝejo de Pedrosa de Duero.
Palaco de Guzmán kaj Santoyo (Guzmán).
Quintanamanvirgo.jpg.
Popola arkitekturo en Valcavado de Roa.
Je 85 km de la provinco ĉefurbo. Ĝi estas proksime de Roa kaj de Aranda de Duero. Ĝi havas areon de 69.86 km² kun 485 loĝantoj (2021). La municipo estas formata per Pedrosa de Duero, kaj aliaj kvar submunicipoj: nome Boada de Roa, Guzmán, Quintanamanvirgo kaj Valcabado de Roa.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

La unua dokumenta mencio estas de 22a de decembro 1143, kiam Alfonso la 7-a donis al Roa la foruon de Sepúlveda. Poste, la monarko havigis privilegion al la loĝantoj de 33 domaroj. Inter ili estas «Petrosiella».

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj), kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo pri Pedrosa de Duero Arkivigite je 2007-07-30 per la retarkivo Wayback Machine
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Anifenedoj** |
| --- |
|  |
| Hibana incursa*Hibana incursa* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Artropodoj *Arthropoda* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Araneedoj *Arachnida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Araneuloj *Araneae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Familio  |
| *Anifenedoj **Anyphaenidae***Bertkau, 1878 |
|
|
|
|
|
| Diverseco |
| 56 genroj, 506 specioj |
|  |
|
|
|
|
|
|
|
| Genroj |
| (latine)
*Anyphaena*
*Aysha*
*Hibana* |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Anifenedoj  |

 |
| v • d • r |

**Anifenedoj** aŭ *Anyphaenidae* estas familio de araneomorfaj araneoj, foje nomitaj **anifenidaj sakaraneoj**. Ili distingiĝas el la sakaraneoj de la familio Klubionedoj kaj de aliaj araneoj ĉar havas la abdomenan spiraklon lokita unutrione al duone antaŭ la teksiloj al la epigastra truo en la suba flanko de la abdomeno. Ĉe plej araneoj tiu spiraklo estas ĝuste antaŭ la teksiloj. Kiel ĉe la Klubionedoj, la anifenedoj havas ok okulojn aranĝitaj en du strioj, konusformajn antaŭajn tekssilojn kaj estas vagantaj predantorj kiuj konstruas silkajn retirejojn, aŭ sakojn, kutime en plantofinaĵoj, inter folioj, sub arboŝelo aŭ sub rokoj. Estas pli ol 500 specioj en ĉirkaŭ 50 genroj tutmonde.

Tiu familio estas disvastigita kaj inkludas oftajn genrojn kiaj *Anyphaena* (tutmonde escepte en tropikaj Afriko kaj Azio) kaj *Hibana* (Nova Mondo). Nur unu specio (*Anyphaena accentuata*) loĝas en nordokcidenta Eŭropo.

Specioj de tiu laste menciita genro estas gravaj predantoj en kelkaj agrikulturaj sistemoj, ĉefe por arbaj kultivaĵoj. Ili estas kapablaj detekti kaj manĝi insektajn ovojn, spite sian malbonan vidkapablon.Ili kunhavas tiun kapablon almenaŭ kun kelkaj araneoj de la familio de Miturgedoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Anifenedoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Anifenedoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Kategorio Anifenedoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Anifenedoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Family Anyphaenidae Sac spiders, ghost spiders
* Platnick, Norman I. (2008): The world spider catalog, version 8.5. *American Museum of Natural History*.
* Video of Hibana, an anyphaenid from Florida
**Bankura,** bengale: **বাঁকুড়া** estas urbego kaj municipo en orienta Barato, en subŝtato Okcidenta Bengalio, en la samnoma distrikto, kies sidejo ĝi estas. La loknomo onidire signifis: "lando de ruĝa grundo", sed estas konataj ankaŭ aliaj signifoj (ekzemple nomo de urbofindinto).

Templo ĉe Bankura

Demografio
----------

En 2011 Bankura havis 137 386 da loĝantoj kun legopovo 86%, pli alta, ol la tutlanda mezumo.

Geografio
---------

Bankura situas laŭ rivero sur ebenaĵo en averaĝa alteco de 78 m super la marnivelo. La grundo estas ruĝa. Durgapur troviĝas 42, Purulia 71, Bordoman 82, Dhanbad 90, Ĝamŝedpur kaj Kharagpur po 103, Maheŝtala 143, subŝtata ĉefurbo Kolkato 153, tutlanda ĉefurbo Delhio 1152, Mumbajo 1551 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Depost pluraj dinastioj en la 18-a jarcento la Maratha Imperio konkeris la areon, sed en 1760 la Brita Orienthinda Kompanio akiris tiun teritorion. Ĝuste post jardeko malsatkatastrofo okazis. La nuna distrikto estis formita en 1879.

Religio
-------

En Bankura pli, ol 90% de la populacio estas hinduoj, proksimume 8% estas islamanoj, proksimume 2% apartenas al aliaj religioj.

Eduko
-----

En Bankura loka universitato funkcias, krome ekzistas pluraj altlernejoj.

Lingvoj
-------

La oficiala kaj ĉefa lingvoj en Bankura estas la bengala lingvo, al kiu aldoniĝas la angla.

Stacidomo de Bankura

Trafiko
-------

Al stacidomo de Bankura kuras 3 fervojaj linioj. 5 ĉefvojoj kuras al la urbego. La stacidomo kaj ponto estis konstruitaj en 1900, nun ekzistas 2 vojaj kaj unu fervoja pontoj. La plej proksima flughaveno estas en Durgapur.

Klimato
-------

Laŭ la klimata klasifiko de Köppen Bankura apartenas al zono de la tropika musona klimato (Am). La averaĝa temperaturo varias averaĝe inter 21-32 °C. La meza jarpluvo estas 1508 mm. La pluvsezono kutime daŭras de junio ĝis septembro pro la musono, sed pluvas iomete ankaŭ en la ceteraj monatoj.

Konstruaĵo en Bankura

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |

* Kategorio Bankura en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Oscar de la Renta etikedo
koktela vesto de 1966 desegnita fare de la Renta ĉe Elizabeth Arden
**Oscar Arístides RENTA FIALLO**, konata kiel **Oscar DE LA RENTA** (la 22-a‏ de julio 1932 en la Dominika Respubliko - la 20-an de oktobro 2014) estis unu el la plej grandaj modokreantoj de la mondo en la dua duono de la 20-a jarcento kaj komence de la 21-a jarcento .

De la Renta fariĝis internacie konata en la 1960aj jaroj kiel unu el la kudristoj kiuj vestigis Jacqueline Kennedy. Li laboris por Lanvin kaj Balmain. Lia samnoma moda domo havas butikojn ĉirkaŭ la monda inkluzivanta en Harrods de Londono kaj Avenuo Madison en Novjorko .

De la Renta estis trejnita fare de Cristóbal Balenciaga kaj Antonio del Castillo. Li laboris por Christian Dior de 1959. Li ricevis sian grandan paŭzon kiam li fariĝis unu el la tajloroj, kiuj vestis Jacqueline Kennedy, la edzinon de John Kennedy, la 35-a prezidanto de Usono. La moddomo desegnita de li ankoraŭ vestas stelojn kaj virinojn de reĝaj familioj. De la Renta estis konata pro siaj imponaj dezajnoj por ruĝtapiŝaj okazaĵoj kaj vespervestaĵo, sed li ankaŭ specialiĝis pri edziniĝaj roboj, ŝuoj, parfumo nomita laŭ li ("Oskaro") kaj pli .

Mortis ĉe sia hejmo en Konektikuto la 20-an de oktobro 2014. En la lastaj ok jaroj de sia vivo li batalis kontraŭ kancero.

Referencoj
----------

1. ↑   Muere el diseñador de moda Oscar de la Renta (21 October 2014). Arkivita el la originalo je 13 October 2017. Alirita 1 May 2018.
2. ↑   Oscar de la Renta, Who Clothed Stars and Became One, Dies at 82 (20 October 2014). Arkivita el la originalo je 28 October 2014. Alirita 20 October 2014.
3. ↑  Mower, Sarah.  (2002) *Oscar: The Style, Inspiration and Life of Oscar De La Renta*. New York: Assouline.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oscar de la Renta ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
* Oscar de la Renta collections ĉe style.com
* Oscar de la Renta parfumoj ĉe Perfumes.com


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 838643
* GND: 129020265
* LCCN: n83160443
* VIAF: 40444236
* ISNI: 0000 0001 2129 3760
* SUDOC: 061508187
* BNF: 14526253k
* ULAN: 500273034
 |
La **osmoza premo** estas la minimuma premo kiu devas esti aplakata al solvaĵo, por malhelpi la enfluon de solvanto ( kutime akvo) trans duontralasa membrano.[1] Ĝi estas ankaŭ difinita kiel mezuro de la emo de solvaĵo enpreni akvon per osmozo. **Potenciala osmoza premo** estas la maksimuma osmoza premo kiu estiĝas en solvaĵo kiam ĝi estas apartigita de distilita akvo per duontralasa membrano. La fenomeno de osmozo ekestiĝas de la emo de pura solvanto moviĝi tra duontralasa membrano, por eniri solvaĵon enhavanta solvitan substancon, por kiu la membrano estas netralasebla.   Ĉi tiu procezo estas vivograva en biologio, kie la membrano de la ĉelo estas duontralasa.

Klarigo
-------

Osmozo en U-forma tubo.
Pfeffer ĉelo uzita por tiamaj mezuroj de osmoza premo
Por klarigi la fenomenon oni povas preni U-forman tubon kun egalaj kvantoj de akvo sur ĉiu flanko, apartigita de akvo-tralasa membrano ĉe ĝia bazo. La membrano estas netralasa por  sukeraj molekuloj. 

Sukero estis aldonita al la akvo je unu flanko. Sekve la nivelo de la akvo sur tiu flanko plialtiĝas (kaj malpliiĝas je la alia flanko) proporcie al la osmoza premo de la du solvaĵoj. Tio okazas pro movado de la pura akvo de la parto sen sukero, al la parto enhavanta sukeron. La procezo haltas kiam la osmozaj premoj de la akvo kaj de la sukera akvo sur ambaŭ flankoj de la membrano fariĝas egalaj.[2]

Jacobus van 't Hoff unue proponis "leĝon", kiu rilatas la osmozan premon al la koncentriteco de la solvaĵo.

{\displaystyle \Pi =cRT}
{\displaystyle \Pi } estas la osmoza premo 

{\displaystyle T} estas la temperaturo en kelvinoj

{\displaystyle c={n \over V}} estas la mola koncentriteco, egala al la nombro de moloj *n* de la solvita substanco en la solvaĵo dividita per la volumeno *V* de la solvaĵo 

El la formulo rezultas, ke la osmoza premo estas proporcia al la koncentriteco de la solvaĵo. La formulo validas nur, se la koncentriteco estas tiel malalta, ke la solvaĵo povas esti traktata kiel ideala solvo. La proporcieco al koncentriĝo signifas ke la osmoza premo estas koligativa propreco. 

Se oni skribas la formulon en la formo {\displaystyle \Pi ={n \over V}RT} videblas, ke la formulo  similas al la ekvacio de ideala gaso en la formo  {\displaystyle P={1 \over V}RT}

van't Hoff estis la unua ricevinto de la Nobel premio pri kemio por sia laboro pri osmoza premo kaj kemia ekvilibro.

simpla ekspansio de ĉi tiu ekvacio estis proponita de Harmon Northrop Morse[3]

{\displaystyle \Pi =icRT}
kie *i* estas ĝustiga faktoro. Ĉi tiu formulo etendas la kampon de aplikebleco al iomete pli koncentritaj solvaĵoj.

Historie, la leĝo de van't Hoff kaj la mezuro de osmoza premo estis uzitaj por determini la  molekulajn masojn.

La Pfeffer ĉelo estis evoluigita por la mezuro de osmoza premo en biologio.

Premoj
------

* Onkotika premo

Referencoj
----------

1. ↑  Voet, Donald; Judith G. Voet; Charlotte W. Pratt (2001).
2. ↑  Atkins, Peter W.; de Paula, Julio (2010).
3. ↑  Mansoor M. Amiji, Beverly J. Sandmann (2002).
**Pedrosa de Río Úrbel** [peDROsa derioURbel] estas loĝloko kaj municipo en la okcidenta centro de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Alfoz de Burgos*. La loknomo *Pedrosa de Río Úrbel* estas etimologie komprenebla kiel *Ŝtonejo de la rivero Úrbel*, ĉar fakte la rivero Úrbel trairas la municipan teritorion.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Alfoz de Burgos, centre kaj malhelverde.
Marmellar de Abajo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 49,060 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 252 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. 

Demografia evoluo| 1991 |  | 1996 |  | 2001 |  | 2004 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 315 |  | 301 |  | 267 |  | 269 |

La loĝloko distas 20 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj la municipa teritorio enhavas la loĝlokojn Pedrosa (106), Lodoso (75), Marmellar de Abajo kaj San Pedro Samuel (39).

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. 

Pedrosa de Río Úrbel formis parton de la *Jurisdicción de Haza de Siero* en la *partido de Castrojeriz*, unu el dek kvar kiuj formis la komunumon *Intendencia de Burgos* inter 1785 kaj 1833. Estis vicurbestro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Juliana.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775645
* VIAF: 316735748
 |
**Oseja** [oSEĥa] estas municipo de Hispanio, en la centro de la komarko Aranda kies ĉefurbo estas Illueca, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Oseja estas municipa teritorio en la centro de la komarko Aranda, kie ĝi estas inter Calcena, Trasobares, Tierga, Jarque kaj Aranda de Moncayo. 

La loĝloko Oseja mem estas je 102 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 827 msm en la Iberia Sistemo, inter la valo de la rivero Isuela kaj Aranda, alfluantoj de la rivero Jalón. Ĝi estas alirebla laŭ loka ŝoseo laŭ kiu ĝi estas inter Calcena norde kaj Jarque sude.

Historio
--------

Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1122 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. La loĝantaro estis ĉefe de mudeĥaroj kaj poste de moriskoj. Krome estis ankaŭ juda komunumo. En la sekvaj jarcentoj regis la lokon nobelaj gravuloj. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj same en Oseja kie oni plialtiĝis ĝis nunaj 45 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

Aktualo
-------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj, migdalarboj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj), kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. 

Altiraĵoj estas la preĝejo, kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la riveroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Oseja en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803817
* VIAF: 316733519
 |
**Rupert von Bingen** (\* ĉ 712; † ĉ. 732 apud Bingen) estas sanktulo. Li estas patrono de Bingen-Bingerbrück kaj patrono de la pilgrimantoj. Lia memortago estas la 15a de majo.

ligna tabulo kun la pilgrimanto Rupert von Bingen en la paroĥa preĝejo Bingerbrück.
Laŭ legendo Rupert naskiĝis de la pagana Robolaus kaj la kristana princfilino Berta kaj estis edukita post la morto de la patro laŭ la kristana kredo. En la aĝo de 15 jaroj li pilgrimis al Romo. Post sia hejmenreveno li konstruigis en sia hejmregiono sur la propraĵoj de la familio preĝejojn kaj domojn. Li vivis kun sia patrino sur monto apud la rivero Nahe-bordo. Li mortis en aĝo de 20 jaroj pro febro. Lia tombo estis en preĝejo.

La sankta Hildegard von Bingen, kiu tre honoris sanktan Rupert-on. Ŝi skribis biografion *Vita Sancti Ruperti* (Pri la vivo de Sankta Ruperto) kaj renovigis tiun preĝejon kaj konstruigis la monaĥejon Rupertsberg.

Ĝis la jaro 1631 la ostoj de Rupert troviĝis en tiu monaĥejo. Dum la Tridekjara milito ili estis savitaj fare de la tiea abatino Anna Lerch von Dirmstein al Kolonjo respektive al Eibingen. En 1814 ili venis al la Rochusberg apud Bingen. Lia brako estas konservata kiel parto de la Rekviema Trezoro de Eibingen en la paroĥa preĝejo „Sankta Hildegard kaj Sankta Johano la Baptisto" en Eibingen.

Literaturo
----------

* Anne H. King-Lenzmeier: *Hildegard of Bingen: An Integrated Vision*. Liturgical Press, Colledgeville 2001, ISBN 0-8146-5842-3, S. 122.
* BBKL|archiveurl= |band=8|spalten=1018-1021|autor=Werner Lauter|artikel=Rupert von Bingen
* Ernst Probst: *Hildegard von Bingen - Die deutsche Prophetin*. GRIN, München/Ravensburg 2010, ISBN 3-640-68859-7, S. 19, 20 & 52.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pfarrei St. Hildegard in Eibingen mit Informationen über Hildegard von Bingen, die Pfarrkirche sowie den Arm des Hl. Rupert[*rompita ligilo*]


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 581124
* GND: 118791591
* LCCN: no/2008/144481
* VIAF: 68753076
* ISNI: 0000 0000 4737 1520
* SUDOC: 151579814
* BIBSYS: 11011368
 |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 581124
* GND: 118791591
* LCCN: no2008144481
* VIAF: 68753076
* ISNI: 0000 0000 4737 1520
* SUDOC: 151579814
* BIBSYS: 11011368
 |