recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Blua molinio** |
| --- |
|  |
| AspektoAspekto |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantae |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Unukotiledonoj *Liliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Poaloj *Poales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Poacoj *Poaceae* |
| Subfamilio: | Arundoideoj *Arundinoideae* |
|
|
|
|
| Genro: | *Molinia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***M. caerulea*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Molinia caerulea****(L.) Moench |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Sinonimoj |
| *Aira caerulea* *Arundo agrostis* |
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Blua molinio  |

 |
| v • d • r |

Spiko
La **blua molinio** (latine *Molinia caerulea*) estas holarktisa herbo indiĝena en Eŭropo, okcidenta Azio, Nordafriko kaj la oriento de Nordameriko. Ĝi troviĝas en ejoj de la malaltebenaĵoj ĝis en alteco de 2300m en la Alpoj. Kiel la plimulto de la herboj, ĝi plej bone kreskas en acidaj grundoj, ideale je pH-valoroj inter 3,5 kaj 5, tamen ĝi povas resti vivanta ĉe pli ekstremaj cirkonstancoj, kelkfoje ĉe pH-valoro malalta ol 2.

Ĝi estas staŭdo, konstituanta herbotufojn, kiuj atingas grandecon de 90 cm. Pro la kompakta tufoj ĝi estas tre rezista kontraŭ la fajroj de la erikejoj. Ĝia ligulo estas ringo de haroj. La longaj mallarĝaj purpuraj spiketoj estas grava rekonilo.

La blua molinio floras en aŭgusto kaj septembro, pli malfrue ol la plejmulto de la aliaj specioj. La floroj estas protoandrinaj.

La raŭpoj de kelkaj specioj de papilioj uzas ĝin kiel nutraĵplanto, ekzemple la multkolora dikkapulo (*Carterocephalus palaemon*).

*Claviceps purpurea* estas askofungo kiu proliferas sur la semoj de la blua molinio.
Sporoj de *Claviceps purpurea* povas esti transportataj per insektoj kiel *Mythimna l-album*.

Skleroto de *Claviceps purpurea* kreskanta sur la semoj de blua molinio.

Bibliografio
------------

* angle UK BAP Purple Moor and Rush Pastures Arkivigite je 2007-12-06 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
**Pedrosa del Rey** [peDROsa delREJ] estas municipo en la okcidento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Montes Torozos* en la centrokcidento de la provinco, kaj tre ofte atribuita al la komarko Vintero, en hispana *Tierra del Vino* (Tero de Vino). *Pedrosa del Rey* estas etimologie komprenebla kiel *Ŝtonejo de la Reĝo*.

Pedrosa del Rey en la provinco Valadolido.
La *Montoj Torozos* de la provinco Valadolido, flave, okcidente.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio enhavas la loĝlokojn Villaester de Arriba kaj Villaester de Abajo, okupas totalan areon de 51,93 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 155 loĝantojn. Ĝi perdis 120 loĝantojn el 1991 pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 51 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. La 20an de Aŭgusto 1809, Juan Martín Díez, *El Empecinado*, batalis en Pedrosa del Rey kontraŭ franca roto kiu devis fuĝi al Morales de Toro. La franca kolonestro vundis brake na El Empecinado, kaj tiu kolera mortigis la francon brutale frakasante lian vizaĝon per ŝtono. El Pedrosa li iris al Pollos, kie vundis lin kuracisto de Tordesillas. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj: tritiko, sekalo) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Mikaelo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764524
* VIAF: 316733962
 |
**Diósviszló** (diOŝvislO) estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós.

Ĉefvojo de Diósviszló
Blazono de Diósviszló

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 16  km²
* Loĝantaro: 710
* Poŝtkodo: 7812
* Telefonprefikso: 72

Situo
-----

Ornamaĵo de Diósviszló
Diósviszló situas sur ebenaĵo kaj sur tre mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Harkány troviĝas 8, Siklós 13, Pécs 29 km.

Historio
--------

La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko. Antaŭ la hungaroj keltoj kaj romianoj vivis tie. La unua mencio devenis el la 14-a jarcento en formo *Vyzlau*. Tiutempe ankaŭ burgo konstruiĝis, nun jam plene malaperinta. En la 16-a jarcento la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. En 1730 la vilaĝo translokiĝis al la nuna loko. En 1852 la komunumo iĝis municipo, inter 1902-1937 grandvilaĝo.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1804
* muzeeto
* ornama ligna pordego

Komunumoj pri *Dió* (=juglando) en Hungara reĝlando
---------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Diófás | Diófás | Diómál | Diós | Diós | Diósad | Diósberény |
| Diósd | Diósgyőr | Dióshalom | Diósjenő | Dióskál | Dióspatak | Diósviszló |
| Felsődiós | Homokdiód | Tótdiós |  |  |  |  |

* Kategorio Diósviszló en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
noir image.Ekzemplo de dizelpunka arto. Bildo de Stefan Prohaczka.
***Dizelpunko*** estas parto de sciencfikcio inspirita de vaporpunko, sed bazita sur uzado de dizelmotoro (dum vaporpunko uzas vapormaŝinon). Tiu stilo estis multe uzata por sciencfikciaj rakontoj dum la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj por reprezenti estonton bazita sur tiutempa teknologio.

La arta stilo dizelpunko estas numtempe komprenata kiel inspirata de la stetiko kiu estis populara dum la periodo inter la Unua mondmilito (tra la Dua mondmilito) ĝis komence de la 1950-aj jaroj (tial la muziko de dizelpunko rilatas al ĵazo, kiu estis ege populara dum tiu epoko). La vorto "dizelpunko" estis uzata unuavice de Lewis Pollak por priskribi sian vaporpunkan ludon *Children of the Sun* je la jaro 2001, ties difino kreskis dum la lastaj jaroj aldonante karakterojn de la videbla arto, muziko, fikcio kaj teknologio de la mondmilitaj tempoj, finfine uzebla nuntempe por difini tiutempajn romanojn, nigrajn filmojn kaj aliajn.

Ekzistas dizelpunka variaĵo, la Dekopunko, ĝi populariĝis je la jaro 2008, ties nomo venas de "deco", angla formo por nomi la movado *art déco*. Dekopunko estas inspirita en la periodo inter la jaroj 1920 kaj 1950, kaj estas laŭ Sara M. Harvey (vaporpunka artisto dum intervjuo por la retpaĝo CoyoteCon): "... Pli brila ol dizelpunko, kiel dekopunko. Kaj dizelpunko estas malpura (*gritty*) versio de vaporpunko... Dekopunko estas la versio malpli peza kaj *art déco*; sama periodo, sed tute kromiita".

La Bildliteraturo *Rocketeer* kaj la filmo *Captain Sky and the World of Tomorrow* estas ekzemploj de la dizelpunka arto.

* Kategorio Dizelpunko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Dizela lokomotiva vagono aŭ Relo-buso de *Eifelquerbahn-Ulmen*
 Dizela lokomotiva vagono ; Regiona fervojo de Eppingen por Heidelberg, enveturo en la stacio Sinsheim-Steinsfurt, trajnonumero RB 18332. Bildo de K.J. de 7-a aprilo 2007
 Dizela lokomotiva vagono aŭ Relo-buso de  *VT 15 de bavera arbara fervojo en 19-a aprilo 2006 en stacio Zwiesel, Germanujo;* Stadler RegioShuttle RS1
**Dizela lokomotiva vagono** aŭ Dizelorelveturilo, aŭ Relo-buso estas fervoja trajno kun dizela motoro. La Dizela lokomotiva vagono havas ofte nur unu vagonon kun motoro sed ankaŭ pluraj vagonoj kun motoroj, la vagonoj povas formi ankaŭ longan trajnojn kun pluraj unuoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Elektra motortrajno
* Vapora motorvagono
* RS1 de ADtranz kaj Stadler
* Serio 599 de RENFE

Eksteraj ligiloj
----------------

* dizela lokomotiva vagono de stadlerrail

* modelo de RS1 dizela lokomotiva vagono

* Dizela lokomotiva vagono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Dizela lokomotiva vagono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Rivero Bullaque proksime de Piedrabuena.
La rivero **Bullaque** [buĜAke] estas rivero de la centro de Hispanio, nome eldekstra alfluanto de la rivero Gvadiano kiu fluas tra la nordokcidento de la provinco Ciudad Real. Gi havas longon de 91,16 km kaj ties baseno drenas 1.603,5 km².

Etimologio
----------

La deveno de ĝia nomo eble derivas el la latina «bullire» pro la flusono de ties akvo en kelkaj eroj sed kelkaj historiistoj kaj lingvistoj indikas ke eble temas pri araba militestro.

Geografio
---------

La rivero Bullaque elfluas je 1,043 metroj de altitudo sur la monteto Laguna, de la montaro "sierra del Chorito", en la municipa teritorio de Retuerta del Bullaque kaj elfluas en la riveron Gvadiano en la loko nomita «Las Juntas», Luciana, je 520 m.

Ties fluejo, kiu trapasas ankaŭ la municipojn Porzuna, El Robledo kaj Piedrabuena, foje malrapidiĝas je grandaj malrapidejoj nomitaj "remansos" aŭ «tablas», kie videblas interesaj specioj de flaŭro (nenufaro, "Nymphaea alba", junketo, "Narcissus jonquilla") kaj faŭno (alciono, "Alcedo atthis", lutro, "Lutra lutra", iberia trituro, "Triturus boscai"), kiuj utilas kiel indikiloj de la alta kvalito de ties akvoj kaj de la bona grado de konservado de ties medio.

La ĉefaj alfluantoj de Bullaque estas la riveroj Navas kaj Milagro en la alta baseno, Alcobilla en la meza baseno kaj Bullaquejo [buĝaKEĥo] en la malalta baseno. Parto de la rivero formas parton de la Nacia Parko Cabañeros kaj aliaj partoj estas simile protektitaj laŭleĝe.

* Kategorio Bullaque en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Geresdlak** [gereŝdlak] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécsvárad.

Preĝejo en Geresdlak

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 25 6 km²
* Loĝantaro: 810
* Poŝtkodo: 7733
* Telefonprefikso: 69
* Koordinatoj: 46°05′12″N 18°34'13″E

Situo
-----

Geresdlak situas sur tre mildaj deklivoj laŭ traira flankovojo.

Historio
--------

La vilaĝo naskiĝis en 1968, tiam 2 vilaĝoj unuiĝis: **Geresd** kaj **Püspöklak**. La unua skriba mencio pri Geresd devenis 1292. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis ambaŭ vilaĝojn. En 2001 la germanoj estis 32 %.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Paŭlo de 1794
* romkatolika malfrubaroka preĝejo omaĝe al Sankta Bartolomeo de 1828
* kampanilo kun kruco en vilaĝparto Kisgeresd
* skulptaĵo pri Sankta Floriano

Famuloj
-------

* En la iama Lak naskiĝis arkitekto Antal Szkalnitzky.
* En la iama Geresd naskiĝis grafikisto Károly Koffán.

* Kategorio Geresdlak en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**D-ro Manuel CEBULLA** (naskiĝis en 1965 en Essen) estis germana esperantisto.

Anoj de la refonda kunveno de EDE (Germanio) en 2008, 3-a de maldekstre d-ro Manuel Cebulla
Laŭ profesio, li estis tradukisto kaj interpretisto pri la albana lingvo, nun estas juristo, eksperto kaj konsilisto pri la datumprotektado Arkivigite je 2016-10-01 per la retarkivo Wayback Machine.

Li studis i.a. geografion, historion, politologion, ekonomian juron kaj amaskomunikilan juron. Li loĝas en Essen kun sia edzino kaj filino.

Li eklernis Esperanton jam en la 1980-aj jaroj, sed dum longa tempo ne multe okupiĝis pri la lingvo. En junio 2008 li komencis entuziasme labori por la refondo de la asocio Europa - Demokratie - Esperanto (EDE) en Germanio. La 5-an de julio 2008 la refonda kunveno elektis lin prezidanto. Li kandidatis por la listo de EDE Germanio en la Eŭropaj balotoj 2009 sur la dua loko (post prof. d-ro Reinhard Selten).

Cebulla forlasis la estraron de EDE-Germanio en 2010 kaj poste tute eksiĝis el EDE.

Verkoj (en la germana)
----------------------

* Sprachmittlerstrafrecht. Die strafrechtliche Verantwortlichkeit der Dolmetscher und Übersetzer *(la kriminalajura respondeco de interpretantoj kaj tradukantoj)*, Berlin 2007.
* Das Urheberrecht der Übersetzer und Dolmetscher *(la aŭtora rajto de tradukantoj kaj interpretantoj)*, Berlin 2007.
* (Eldonisto:) Berufsrecht der Übersetzer und Dolmetscher *(la profesia rajto de* *tradukantoj kaj interpretantoj)*, Berlin 2012.
* Sprachmittlung und Datenschutz *(datumprotektado en la branĉo de tradukado kaj interpretado)*, Baden-Baden 2015.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Vi povas plibonigi la jenon:
* Aldonu mankanta(j)n fontindiko(j)n al la artikolo.
* La artikolo ne enhavas referencojn aŭ tro malmultajn.

Se vi korektis unu el la menciitaj mankoj, bonvolu forigi la koncernan parametron de la ŝablono {{Pluraj problemoj}}. Detaloj estas en la dokumentado. |
**Riva del Garda** estas komunumo de Italio.

Riva del Garda (antaŭe Riva, Ripa latine,  Ria del Garda en  Garda dialekto) estas itala urbo 16.849 loĝantoj ( 30/07/2014) en la provinco de Trento, kvina en loĝantaro post Trento, Rovereto, Pergine kaj Arco.

Riva del Garda (Trentino nomita plejparte nur Riva) situas en la nordokcidenta angulo, kaj tiam en la norda pinto de la Lago Garda, al alteco de 65 m super marnivelo La urbeto de Riva del Garda situas sur la limo de du provincoj: Provinco de Verono (urbo Malcesine, kiu estas 17 km) kaj la provinco de Brescia (vilaĝo de Limone sul Garda, ĉirkaŭ 15 km). Sur la okcidenta flanko de la urbo leviĝas super la Monto Rocchetta (1575 m), dum sur la orienta bordo estas la Monto Baldo (2218 m).

Riva del garda situas sur la bordo de Lago di Garda, en la valo de Sarca.

Sarca estas la sola enfluanta rivero de Lago di Garda.

La malgranda ebenaĵo en la norda pinto de la Lago Garda enhavas: sur la bordo lago  Riva del Garda kaj vilaĝo de Torbole, pli norda estas la urbeto de Arco. 

En al centro de la ebenaĵo leviĝas la monteto nomata Brione 374 mt. super marnivelo.

* Riva del Garda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Riva del Garda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 76411
* GND: 4192166-5
* LCCN: n79045280
* VIAF: 145401614
* SUDOC: 147748429
* NKC: ge430386
 |
**Ritta Hager,** laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Hager Ritta Henriette** estis hungara gobelinisto, tekstilisto, ordinara membro de la Hungara Arta Akademio (2007).

Ritta Hager  Arkivigite je 2007-12-09 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 20-an de februaro 1931 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ritta Hager akiris tekstilistan diplomon en Industriarta Altlernejo en 1949. Ŝia ĉefinstruisto estis Béla Molnár (tekstilartisto). Komence ŝi estis kostumofarbisto en Budapeŝta Ŝtata Operejo, sed en 1951 ŝi estis deportita al provinco pro la tiama politiko. Inter 1954 kaj 1958 ŝi laboris en kolektivo de industriartistaj tekstilistoj, poste en industriarta firmao. Ekde 1968 ŝi estas profesie tekstilartisto. Ŝi ricevis premion Kossuth en 2003, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Ŝi havis edzon kaj naskis filojn en 1955 kaj 1960.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* 1968, 1970, 1977, 1986, 1992, 2013 Budapeŝto
* 1978 Zalaegerszeg
* 1987 Vieno
* 1988 Munkeno
* 1995 Bukareŝto
* 2006 Tihany

El grupaj ekspozicioj
---------------------

* 1950 Budapeŝta Ŝtata Operejo
* 1955, 1959, 1975, 1980, 1983, 1988 Arthalo Budapeŝto
* 1957 Moskvo
* 1968, 1974, 1991, 1993, 1999, 2007 Budapeŝto
* 1975 Zuriko
* 1976, 1978, 1984, 1986-1998 Szombathely
* 1979 Novjorko
* 1987 Londono
* 1998 Romo

Elektitaj tekstilaj laboroj
---------------------------

* *Gondolkodószék* (ŝia ĉefverko el juto)
* Függöny (1966, kurteno en Nyíregyháza)
* *Összefonódás* (1974, Zalaegerszeg)
* *Belső tűz* (1982, gobelino)
* *Út* (1985-86, teksaĵo el juto, lino)
* *…és fölméne…* (1990, gobelino)
* *Oltárkereszt* (1999, gobelino en kapelo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva teksto kun fotoj
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
La **Teknologia Aerospaca Teknologia Parko de Andaluzio Aerópolis** (hispane *Parque Tecnológico Aeroespacial de Andalucía, Aerópolis*), estas entreprena parko en la municipo La Rinconada, provinco Sevilo, Hispanio, apud la aŭtoŝoseo A4, la fabriko de EADS CASA, kaj la flughaveno de Sevilo, kie sidas pli ol tridek entreprenoj de la aeronaŭtika sektoro.

Tiu parko estas komunikita per la aŭtovojo A-4 (Sevilo-Madrido), per la ĉirkaŭvojo de Sevilo (SE-30) kaj per la vía de ĉirkaŭvojo SE-40 kun la reto de aŭtovojoj kaj eŭropaj aŭtoŝoseoj kaj kun la Haveno de Sevilo. 

Ĝi estis inaŭgurita en 2003 kiel Aerópolis, kaj estas iniciato promociita de la regiona registaro Junta de Andalucía. La administra socio, *Parque Tecnológico y Aeronáutico de Andalucía, S.L.* estas limigita socio partoprenita je 100% de la publika agentejo *Agencia de Innovación y Desarrollo de Andalucía*, (IDEA), de la regiona vicministerio *Consejería de Innovación, Ciencia y Empresa*.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* www.aeropolis.es

Koordinatoj: 37° 26′ 01.75″ N 5° 51′ 36.64″ O﻿ / ﻿37.4338194 °N, 5.8601778 °O﻿ / 37.4338194; 5.8601778 (mapo)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 823032
 |

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Aerópolis en la hispana Vikipedio.*
**Aeroglita boato** aŭ **teraplano** estas veturilo subtenata de kuseno el kunpremita aero. Alia nomo estas **aer-kusena veturilo**. Aeroglita boato kapablas manovri en multaj specoj de senvoja tereno kaj ankaŭ sur akvo.

Aeroglita boato A48
Aeroglita boato de la usona mar-armeo
Japana aeroglita boato
Aeroglita boato Hivus-10

Historio
--------

La unuan registritan skizon por veturilo nomebla aer-kusena faris en 1716 Emanuel Swedenborg, sveda desegnisto, filozofo kaj teologo. Lia home pelata aerkusena platformo similia al inversigita boato kun centra stirejo kaj mane movataj kuleregoj, kiuj puŝis aeron sub la veturilon. Ne okazis realigo; sendube evidentiĝis, ke homo ne kapablas produkti sufiĉan levoforton.

Meze de la 1870-aj jaroj la brita inĝeniero John Isaac Thornycroft konstruis serion da eksperimentaj grund-efikaj veturiloj, surbaze de sia ideo uzi aeron inter la ŝelo de boato kaj la akvo por redukti froton. Kvankam li en 1877 (aŭ 1875) registrigis aron da patentoj pri aer-lubrikaj ŝeloj, oni neniam trovis praktikan aplikon.

Malgraŭ pluaj eksperimentoj de aliaj homoj nur en 1952 la brita inventisto Christopher Cockerell prezentis praktike uzeblan veturilon aerkusenan, patentigis ĝin la 12-an de decembro 1955. Cockerell prezentis la aerkusenan ŝipon pro la brita armea estraro en 1957, sed ili ne ekinteresiĝis pri la politiko. Cockerell traveturis en 1959 per 4-tuna SR.N1 la La-Manche-kanalon, poste ekis la ŝtate apogitaj evoluigoj.

Oni uzis la aerkusenan sŝipon en 1962 por livero de pasaĝeroj.

En 1969 Cockerell ricevis neheredigeblan nobelecon pro siaj meritoj.

Tekniko
-------

Ĉar aeroglitaj boatoj ne havas kontakton al la grundo, ili kutime estas pelataj per aerhelicoj. Aeroglitaj boatoj, kiuj estas uzataj nur sur akvo, foje havas akvajn helicojn, kiuj estas la sola parto de la ŝipo, kiu dum veturado mergiĝas en akvon.

Aeroglita boato kapablas ŝvebi je ajna rapido, eĉ senmove. Kontraste grund-efikaj veturiloj kapablas ŝvebi nur danke al sia rapido, kiu kunpremas la aeron inter ilia subo kaj la grundo.

* Aeroglita boato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Aeroglita boato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

1. ↑  Wragg, David W..  (1973) *A Dictionary of Aviation*, ‑a eldono, Osprey, p. 18. ISBN 9780850451634.

* MAD Hovercraft

  

* Aeroglita boato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Aeroglita boato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Aerosolo en reĝiono de Barato, Bangladeŝo, Bengala Golfo,(Hindujo)
**Aerosolo** estas aro, sistemo de solidaj aŭ fluidaj korpetoj (korpuskloj), kiuj estas fajne dividintaj en fluanta gaso, plej ofte en aero.

La aerosolaj korpuskloj havas gravan rolon en la gutoformigaj procesoj, tiuj formas tiujn kernojn, sur kiuj okazas la kondensiĝo kaj frostiĝo. Ili partoprenas en kemiaj procezoj de la atmosfero kaj influas eĉ ties elektrajn proprecojn.

La veraj aerosol-korpuskloj havas la diametron de kelkaj milimikronoj (0,5 nm) ĝis 100 nanometroj. Se ĝi ne estas videbla, ĝi do povas kaŭzi alergion.

La aerosolo iĝas videbla, se ĝia koncentreco en la aero superas 1.000.000 korpuskloj/cm³. Tio estas la smogo.

Ĉe la polusoj la koncentreco ĉ. 35 korpuskloj/cm³, super kampoj 2.000 – 20.000 korpuskloj/cm³ kaj en urboj eĉ de 100.000 ĝis 1.000.000 korpuskloj/cm³. Tiel ĝi havas influon je la sano kaj eĉ urba klimato.

Vidu ankaŭ
----------

* fumo,
* nebulo
* Bildoj, Aerosolo en vikipedio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Aerosolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* pri Aerosolo Arkivigite je 2007-07-01 per la retarkivo Wayback Machine germane
* pri Aerosolo Arkivigite je 2011-01-01 per la retarkivo Wayback Machine germane


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 226909
* GND: 4000595-1
* LCCN: sh85001419
* BNF: 11953075h
* NDL: 00561761
* NKC: ph118273
* BNE: XX532201
 |
**Preĝejo Blua** aŭ **preĝejo de Elizabeto de Hungario** estas romkatolika kirko en Slovakio, en Bratislavo.

Historio
--------

En la tiama urbo Pozsony apartenanta al Hungara reĝlando komence de la 20-a jarcento oni konstruis domojn en la orienta urborando. Jen tiu impona preĝejo fare de Ödön Lechner estis konstruita en tiu urboparto inter 1909-1911. Ĝi iĝis unu el la plej impona konstruaĵo de la hungara secesia stilo. Ĝi estis dediĉita ankaŭ al Elizabeto de Aŭstrio-Hungario, tial interne pri la reĝino oni metis reliefon, kiun en 1921 la slovakoj forigis kaj metis en la paroĥon.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola havanta po 1 cilindran turon kaj navon. Inter la turoj estas la ĉefenirejo. Ekstere oni konstruis ornamaĵojn pri hungaraj motivoj. Ceramikoj de Vilmos Zsolnay donas bluon al la konstruaĵo. Super la ĉefenirejo estas videbla mozaiko pri Elizabeto de Hungario. Interne ĉe la enirejo 2 memortabuloj troviĝas pri Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio) kaj Pio la 10-a. La ĉefaltara bildo prezentas Elizabeton de Hungario. Estas menciinda la flanka altaro pri Tereza de Lisieux, kie estas ligna reliefo pri Sankta Maria. 2 skulptaĵoj gravas en la interno: pri Koro de Jesuo kaj Sankta Antonio el Padovo.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

La altaro

* Kategorio Blua preĝejo (Bratislavo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Betty ROCHE** (naskiĝis kiel **Mary Elizabeth Roché** la 9-an de januaro 1920 je Wilmington en Delavaro; mortis la 16-an de februaro 1999 je Pleasantville en Nov-Ĵerzejo) estis usona ĵaza kantistino de svingo. Ŝi kantis en la orkestro de Duke Ellington.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Vivo kaj verkado
----------------

Betty Roche alkreskis en Atlantic City kaj iris en 1939 al Novjorko, kie ŝi komence kantis ĉe Lee Young kaj post tio ekde 1941 ĝis 1942 en la ensemblo *Savoy Sultans* de Al Cooper. En 1943/44 ŝi estis membro de la Orkestro Duke Ellington, en kiu ŝi anstataŭis Ajvion Anderson. Ellington okupigis ŝin kiel solisto en la titolo *The Blues* (el la suito *Black, Brown And Beige*). En 1952/53 ŝi denove kantis ĉe Ellington Ŝia plej grava titolo en la bando de Ellington estis *Take the "A" Train*, kiun ŝi ankaŭ prezentis en la muzikfilmo *Reveille With Beverly*; ŝia versio de la klasikaĵo enhavis iom longan skatkantan parton.

Ellington ŝatis ŝian kantostilon, kiu enhavis influojn de soŭlo kaj bibopo, sed ankaŭ de Anita O’Day Je propra nomo Roche verkis en 1952 la ŝelakdiskon „I Love my Lovin’ Lover" kaj la normkanton „Body and Soul"; meze de la 1950-aj jaroj kaj komence de la 1960-aj jaroj ankoraŭ sekvis kelkaj albumoj interalie por la diskeldonejo *Bethlehem* kaj Prestige. Sur tiuj-ĉi ŝia bibopkanto estas aŭdebla aparte en la titolo *Billie’s Bounce* de Charlie Parker (sur la albumo *Singin’ and Swingin’*); alia numero estis versio de „Take the A Train", je kiu ŝi en longega skatkanta pasaĵo vicigas la titolliniojn de pli ol deko da kantotitoloj. Post tiam ŝi ne plu aktivis kiel ĵazkantisto. Dumpase de sia kariero Roche krome surdiskigis kun Earl Hines, Gerald Wilson kaj Hot Lips Page.

Diskoj
------

* Betty Roche: *Singin’ And Swingin’* (Fantasy/OJC, 1960); *Lightly And Politely* (Fantasy/OJC, 1961)
* Duke Ellington: *The Duke Ellington Carnegie Hall Concert, January 1943* (Prestige, 1943)
* Duke Ellington: *Live at Birdland 1952* (Jazz Unlimited, 1952)
* Earl Hines: 1942–1945 (Classics); *Earl Hines & The Duke’s Men* (Delmark, 1944–47)
* Gerald Wilson: 1945–1946 (Classics)

Fontoj
------

* Carlo Bohländer kaj aliaj: *Reclams Jazzführer*, Stutgarto, Reclam, 1991
* Richard Cook kaj Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*, 6-a eldono, Londono, Penguin, 2002 ISBN 0-14-017949-6.
* Bielefelder Katalog Jazz, 2001
* Will Friedwald: *Swinging Voices of America – Ein Kompendium großer Stimmen*. Hannibal, St. Andrä-Wördern, 1992. ISBN 3-85445-075-3

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nekrologo

Referencoj
----------

1. ↑  Kun Roche kaj la elingtona orkestro ekzistas el du tempospacoj pluraj koncertregistraĵoj; ŝi tamen trans la albumo war aber *Ellington Uptown* (1952) ne kunverkis studioregistraĵojn
2. ↑  Laŭ Morton kaj Cook ĝi memorigas pri la stilo de Abbey Lincoln

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 408252
* GND: 134922263
* LCCN: n93011342
* VIAF: 44486263
* ISNI: 0000 0000 5937 1843
* SUDOC: 197613918
* BNF: 138990887
* MBA: 0dfa7ee5-e158-427c-8636-b2527c1fce9d
* BNE: XX1547464
 |
**Dramo** estas kina subĝenro kiu temas pri situacioj ĝenerale ne-epopeaj en serioza kunteksto, kun tono kaj orientigo pli proksima al la inspiro de tristo kaj kompato ol de rido aŭ amuzo. Tamen, ekde la etimologia vidpunkto, la dramo postulas intrigon, agadon kaj dialogon.

Tiu tipo de filmoj ĵus atingis plian popularecon en variaj landoj de la tuta mondo, per televidserioj kiaj *Prison Break*, *Dro. House*, ktp. Ĝenerale, drama filmo estas bazita sur scenaro kiu enhavu minimuman humoron kaj tion nur nature; la ĉefa temo rilatas al serioza kaj transcenda afero (venĝo, morto, malriĉo, malfidelo, perforto, sekso, drogo, alkoholismo, moralo, rasaj antaŭjuĝoj, religia maltoleremo, sociekonomia diferencoj, kontraŭvirina violento, politika koruptado…) kun orientigo kortuŝa aŭ skandala, kiu preskaŭ ĉiam precizigas ian tipon de socia maljusteco. La verko povis inspiriĝi el historia okazaĵo (kun temoj kiel Holokaŭsto) aŭ aliaj aferoj de la aktualo. Tamen, oni ne konfuzu dramon kun tragedio (tiu lasta ne tiom ofta en kinarto, per adaptoj de romanoj aŭ teatraĵoj), ĉar tragedio ĉiam finas per la morto de almenaŭ unu de la protagonistoj (kiel por ekzemplo en *Romeo kaj Julieto (1968)* aŭ *The Hunchback of Notre Dame* (1923)).

Dramo en kino okazas en filmo en kiu oni disvolvigas klare la roluligo de la roluloj, laŭ realisma maniero, montrante emociojn kaj sentojn, kio iel generas konfliktojn inter ili kaj eĉ kun si mem, aŭ kun la socio, aŭ kun la propra naturo.

Dramo estas sendube tre ampleksa filma ĝenro, kiu inkludas subĝenrojn kiajn la drama komedio (por ekzemplo la filmo de Charles Chaplin de 1915 titolita *The Champion*), la romantisma dramo (por ekzemplo la filmo de Barato de la jaro 2010 titolita *Mia nomo estas Ĥan*, reĝisorita kaj scenarigita de Karan Johar), la filmoj pri sportoj kaj partikulare pri bokso (por ekzemplo *School Ties*), la ĝenrisma dramo (por ekzemplo *Dublinanoj – La mortintoj–*), la juĝofilmo (por ekzemplo la filmo de 1957 titolita *12 Angry Men* reĝisorita de Sidney Lumet), kaj la policdramo (por ekzemplo la filmo de 2003 titolita *Las horas del día* reĝisorita de Jaime Rosales).

Notoj
-----

1. ↑  *Drama en el Cine Arkivigite je 2014-02-19 per la retarkivo Wayback Machine*, retejo 'Más Cine'.
2. ↑  *Drama (etimología)*, diccionario etimológico.
3. ↑  *Drama (definición y etimología)*, retejo 'El Castellano'.
4. ↑  *Drama (kino)*, retejo 'SlideShare'.
5. 1 2  *"Drama Films" (parte I) - (parte II) - (ejemplos)*, retejo 'Film Site'.
6. ↑  *Mejores Películas de Drama Romántico*, retejo 'Cine.com'.
7. ↑  *Folclore y costumbrismo en el cine Arkivigite je 2017-08-08 per la retarkivo Wayback Machine*, retejo 'Enciclopedia Aragonesa' ('El Periódico de Aragón').
8. ↑  *Dublineses (Los muertos)*, filmo de 1987 reĝisorita de John Huston, retejo 'IMDb'.

* Kategorio Drama filmo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 675226
 |
**Bulimio** (latine: *bulimia nervosa* voremo) apartenas kun anoreksio (malsana magreco) (lat. *anorexia nervosa*) al la plej disvastiĝintaj nutraj malsanoj ĉe preskaŭ nur junaj virinoj (98%). La malsanuloj aĝas inter pubero kaj plenkresko, malofte super 30-jara aĝo. Ĝi plej oftas inter modeloj, aktoraj steluloj kaj inter junuloj, kiuj rigardas sin kiel ekzemplojn kaj kiuj volas eviti dikiĝon.

La bulimio montriĝas en tio, ke la trafita persono dum longa tempo manĝas normale kaj havas normalan pezon, kiun tiu provas teni per fasto (do nemanĝo), dieto kaj sporto. Okazas, ke la malsanulo kelkfoje perdas la kontrolon pro la daŭra malsata atako. Tio daŭras neregule de 2 ĝis 20 tagojn, sed ĉe kelkuloj okazas ankaŭ ĉiutage. Dum vorema atako ili manĝas senkontrole la nutraĵojn, sed tio efikas kulp-konscion kaj malbonan senton, pri kio ili vomigas sin. Ili provas uzi ankaŭ aliajn ilojn (medikamentoj, laksiĝaĵoj) por preventi la dikiĝon. Tiuj ŝanĝoj inter malsato kaj manĝego kun vomo, laksigo karakterizas la bulimion. La avido je nutraĵoj kaj voro de tiuj estas travivitaj psiĥe kiel malvenko.

Tiu malsano aperas en aĝo de 17 aŭ 18 kaj ofte estas postmalsano, daŭro de la anoreksio. La malsano estas ĉefe psiĥa, ĉar la trafitaj junulinoj havas plej ofte perturban memdifinon. Kiel la anoreksiuloj, ili trovas sin tro dika, sed ili estas ofte normalpezaj.
Ofte aperas aldonaj malsanoj, kiuj jam antaŭ la bulimio karakterizis la personon:

1. drinkado, konsumo de drogaĉoj, medikamentoj, forta fumado.
2. Memdestruktiva konduto, memvundigoj, harodeŝiro, ungomaĉo kaj singrato.
3. Nekontrolita modo-,konsumkonduto, aĉetegoj kaj ŝteletoj.
4. Sociala izoliĝo kaj male: proksimiĝo al familio, (bulimia) grupo; kariera premo (juna, dinamika kaj sukcesa).
5. Depresioj, plej ofte pro la malkontenteco pri pezo, seksa vivo

Bulimio povas estis ankaŭ vivdanĝera pro la daŭraj vomoj, kiuj povas kaŭzi inflamon de la ezofago kaj dentodamaĝojn pro la altiĝinta stomaka acida enteno en la buŝkavo. La daŭraj perturboj de la elektrolita trafiko (kalio-, fero-, kalciomanko) povas kaŭzi eĉ morton en malbona okazo.

La bulimiuloj povas sukcese kaŝi sian malsanon dum jaroj. Tio kaŭzas, ke oni povas kuraci ĝin, okupiĝi pri tio nur post jaroj. La terapio de bulimio estas kuracata ĉefe per psiĥoterapio kun sukcesa procento de 30 ĝis 45%. Oni plibonigas la prijuĝon de la malsanulo je propra korpo, nutraĵoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Nutromalsano
* Trodikiĝo
* Hilde Bruch

  

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |

* Kategorio Bulimio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Dramaturgo** estas verkisto de dramoj, tio estas, kiu verkas teatraĵojn, ĉar Dramo estas sinonimo de teatraĵo. Tre simila koncepto estas dramisto.

La dramaturgio estas kaj la arto de teatra verkado kaj la teoriaro pri tiu arto (PIV). Ĝi ekis historie el la antikva parola tradicio, per kiu grekaj rapsodoj kaj aedoj iris el urbo en urbon rakontante kaj kantante fragmentojn de Iliado kaj Odiseo. Oni supozas, ke tiuj "parolaj rakontistoj" estas la unuaj dramaturgoj de la eŭropa tradicio.

Pli moderna senco la dramaturgo estas faka spertulo kaj konsilisto, kies taskoj inkluzivas provlegado, komentado, reverkado de la prezentotaj dramtekstoj kaj labori kun la aŭtoro por krei la finan version. Ri ankaŭ partoprenas en ellaborado de la programpolitiko.

Historio
--------

La unuaj dramaturgoj kiuj estas menciataj en la eŭropa literaturo estis la antikvaj grekoj, kies kelkaj verkoj datiĝas el la 5-a jarcento a.K.. Tiuj verkoj estas konsiderataj klasikaj kaj ankoraŭ estas legataj kaj ludataj kiel referencpunktoj. Elstaras kaj menciindas Esĥilo, Sofoklo, Eŭripido kaj Aristofano.

### 17a jarcento

Shakespeare estas konsiderata elstara dramaturgo kiu verkis tragediojn kaj komediojn kiuj havigis temarojn al aliaj verkoj kaj verkistoj. Ekzemple, *Kiss my ass* de KISS estas bazata sur *The Taming of the Shrew* (*La Dresado de la megero*), kaj *Romeo and Juliet* (*Romeo kaj Julieta*) estis rekreata kaj reverkata diversmaniere de multaj verkistoj.

Krom Shakespeare, en la 17a jarcento, elstaris:

* Christopher Marlowe. Li estis murdita mistere en fitrinejo de Londono de la Elizabeta epoko; oni diras ke li estas spiono.
* Ben Jonson; kvar brilaj komedioj solidigis lian reputacion de dramaturgo: *Volpone* (1606), *Epiceno* (1609), *La alĥimiisto* (1610) kaj *La foiro de Sankta Bartolomeo* (1614).

En Hispanio elstaris:

* Lope de Vega per *Fuenteovejuna*, *El caballero de Olmedo* kaj *La dama boba*.
* Tirso de Molina, per El burlador de Sevilla, praulo de la fama trompisto Don Juan, kaj Don Gil de las calzas verdes.
* Pedro Calderón de la Barca
* Francisco de Rojas Zorrilla

En Francio elstaris:

* Pierre Corneille
* Molière
* Jean Racine

### 18a jarcento

* Johann Wolfgang von Goethe, per *Faŭsto*.

### 19a jarcento

* José Zorrilla en Hispanio.

### 20a jarcento

#### En Hispanio

* Alejandro Casona
* García Lorca
* Ramón del Valle-Inclán
* José Sanchís Sinisterra

#### En Britio

* Harold Pinter

#### En Francio

* Eugène Ionesco

* Kategorio Dramaturgo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 315209
* GND: 4140241-8, 4123077-2 7708037-3, 4140241-8, 4123077-2
* LCCN: sh85039342
* BNF: 119319006
* NDL: 00562314
* NKC: ph871629 ph119601, ph871629
 |
**Dramo** (de la malnovgreka vorto por "agado") estas verko apartenanta samtempe al du artoj: literaturo kaj teatro (kaj de tie al kino). La teksto de dramo verkita de "dramisto" orientiĝas al vidaĵa esprimpleno (mimiko, gestoj, movo) kaj al sonpleno. Literatura dramo efektiviĝas per aktoroj kaj reĝisoro, devas havi scenigeblojn. 

Ĉefaj ĝenroj de la klasika dramo: 

* tragedio
* komedio

Aliaj ĝenroj:

* farso/arlekanaĵo
* tragikomedio
* historiagrafa dramo
* Noo

**Tragedio** estas teatra verko, ofte submetita al la regulo de la tri unuecoj: temo, tempo kaj loko, kun malfeliĉa elnodiĝo kaj altrangaj herooj. 

**Tragikomedio** ne finiĝas per katastrofo. 

En **komedia** dramo estas prezentataj komikaj personoj aŭ amuzaj eksterordinaraj cirkonstancoj.

Reprezentantoj de la drama literaturo
-------------------------------------

Aristofano - Brecht - Calderón - Ĉeĥov - Pierre Corneille - Esĥilo - Eŭripido - Dario Fo - Jean Genet - Goethe - Gogol - Gribojedov - Paul Gubbins - Hrosvitha - Ibsen - Kalidaso - Arthur Miller - Molière - Pinter - Luigi Pirandello - Plaŭto - Racine - Seneko - Sofoklo - Ŝekspiro - Ŝilero - Terencio

Vidu ankaŭ
----------

* Pupteatra Internacia Festivalo

* Kategorio Dramo (verko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Draqa** estas arta lingvo de fikcia nordamerika etno *draqakwae*. Ĝi estis kreita de Ajin Kwai. La fonologio kaj ortografio estas klare influitaj de la angla lingvo, sed ĉar *daquakwae* loĝus en Nordameriko, tiu estus atendebla. La vortprovizo kaj gramatiko similetas al indiĝenaj lingvoj.

Specimeno (Babela Turo Gen. 11:1–9):

1-ei feh kái feh dan bíokax he feansin dan xanamehs:
2-ei jad'a c'kienehwa he fpa-yir huhamorXinar de he íamheala:
3-ei bío c'maki, baya - a'cui, hixiqwo dan kuiobion ya - hoxáik: he bion war kuiokwae he lofunya war cwae:
4-ei bío c'maki, baya - a'cui, hipehho dan píaclan cweu pícehkwae hŭou: baya - íambunaságkowahi ya - fo sei, ou xkaweipehwahi iarmeh.daktow:
5-ei fwíada-cou íamYaHoWaHo dasi kíafa dan píaclan cweu pícehkwae hŭiqwo teihana:
6-ei YaHoWaHo bei - a-wui dan hana ya - feh kái feh dan kienehwa ya -feh kái feh dan bíokax ya - pehhoba kwihayog ya - íampyakehsin dan fíajorkamaki: baya - fo íamjeukdade ya - wahi wui, bái íamxkehmi dan bíokax dasi tipikíafa sei dan bío tipi:
7-ei YaHoWaHo wui,
8-bái xkaweipehmaki iarmeh.daktow he sákehma dan píaclan he íamBaBehL mehnxana ou mieksba-hor de he YaHoWaHo
9-bái íamxkehmi c'fikubío ou mieksba-cou de he YaHoWaHo bái xkaweipehmaki iarmeh.daktow:

Eksteraj ligiloj
----------------

* – Elementa gramatiko angle
**Alena RŮŽIČKOVÁ-PAVLÍNOVÁ** (naskiĝis la 8-an de julio 1910 en Holešov - mortis la 19-an de julio 2003 en Brno), aktorino de la teatro "Fratoj Mrštík" en Brno kaj profesorino de JAMU. Honora membrino de ĈEA.

Ŝi preparadis kulturajn vesperojn en la E-klubo en Brno, prezentadis poezion kaj ankaŭ prozon, ekzemple la apokrifojn de Karel Čapek en la traduko de Josef Vondroušek. Ŝia deklamado kompletigadis koncertojn de la artistoj de Janáček-operejo kaj konservatorio por klubanoj. En sia aktora kaj pedagogia laboro ŝi disvastigadis la ideojn de la esperantismo, eĉ de la scenejo antaŭ la publiko ĉe specialaj spektakloj okaze de siaj vivjubileoj.

Ŝia voĉo estis magnetofone registrita kun esperantlingvaj prezentoj el Emilia Marty, Morto de Arĥimedo kaj Ĉeĥa balado.

Antaŭ ol ŝi venis al Brno en 1949 ŝi aktoris en Moravia-Silezia teatro en Opava, en Honzl-studio, Akropolis, Urania en Prago, Sudbohemia teatro en České Budějovice kaj Beskida teatro en Hranice. Ŝiaj plej gravaj roloj Vojnarka (Jirásek), Kostelnička (Preissová), Patrino (Čapek), sinjorino Dulska (Zapolska), sinjorino Warren (Shaw), Stranga sinjorino Savage (Patrick), Avino (Cason - Arboj mortas starante), Panjo (Williams), Ludmila (Tyl), Aurelia (Giradoŭ), Gizela (Örkeny).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ŝia voĉo deklamanta el Karel Čapek kaj Jan Neruda
**Ostara** estis serio de publikaĵoj publikigitaj ekde 1905 ĝis 1917 fare de la aŭstria monaĥo Jörg Lanz von Liebenfels, kiu estis la ĉefa aŭtoro, kiu karakteriziĝis per alta grado de rasismo kaj estis almenaŭ iom distribuita en Vieno. Pro la tezo prezentita de Wilfried Daim en 1958 ke Adolf Hitler estis leginta ĝin kaj tiel la gazeto estus ludante gravan rolon kaj influon pro sia enhavo, tiuj tekstoj ricevis foje grandan historian elstarecon. 

La gazeto ricevis sian nomon el la diino de la ĝermana mitologio pri la printempo nome Ostara. Inter 1905 kaj 1917 oni publikigis 89 numerojn de *Ostara*. Oni publikigis ĝis la numeron 64 (1913) en Rodaun, kaj ekde la numero 65 en Mödling proksime de Vieno. La unua eldonejo estis "Akademischen Verlag Wien-Lpz", la postaj numeroj en Ostara-Verlag. Lanz verkis la plej grandan parton de la artikoloj de *Ostara* estis Liebenfels mem: ĝis la numero 25 (1908) oni publikigis totalon de 15 artikoloj kiuj ne devenis de li mem; ekde tiam li estis la nura aŭtoro de la publikigitaj artikoloj.

Bibliografio
------------

* Daim, W. (1994). Der Mann, der Hitler die Ideen gab [La homo,kiu donis al Hitler idearon] (en germana) (3a eld.). p. 123. ISBN 9783800035748.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 805033
* GND: 4172920-1
* VIAF: 151170998
 |
**Kabineto Peidl** (ankaŭ konata sindikata kabineto) estis transira, provizora kabineto inter Hungara Sovetrespubliko kaj erao de Miklós Horthy. Ĝi gvidis la landon en 1919 nur 6 tagojn.

Ĉefministro Peidl Gyula

Historio
--------

Revolucia Direktiga Soveto rifuĝis al Vieno, ĉar militajn planojn de la hungara Ruĝa Armeo eksciis la rumanoj (perfido okazis). Konsilio donis la potencon al la sindikatoj, kiuj formis novan registaron. Ili nuligis preskaŭ ĉiujn deklarojn de la Soveto, ili rearanĝis la juĝejojn kaj policon, estis liberigitaj la politikaj kaptitoj. Post kelkaj tagoj la rumana armeo okupis Budapeŝton, dume Kabineto Peidl havis nenian armean fonton. Simple la palatino donis la potencon al Kabineto Friedrich. Menciindas, ke tiutempe formiĝis kontraŭrevoluciaj kabinetoj precipe en Szeged sen iu ajn potenco kaj rajto.

Listo de membroj
----------------

Kabineto Peidl
* **Gyula Peidl – ĉefministro**
* Károly Peyer ministro pri enlandaj aferoj
* Péter Ágoston ministro pri eksteraj aferoj
* Ferenc Miákits – ministro pri financo
* Ernő Garami - ministro pri justico
* József Haubrich - ministro pri defendo
* Sándor Garbai – ministro pri religio kaj eduko
* József Takács (ministro) – ministro pri agrikulturo
* Antal Dovcsák – ministro pri komerco
* Győző Knaller – senpostena ministro pri nacimalplimultoj
* Imre Szabó (ministro) – senpostena ministro pri laboro
* Ferenc Knittelhoffer – senpostena ministro pri nutro

Fontoj
------

* hungare
* Arkivigite je 2014-12-31 per la retarkivo Wayback Machine hungare
* hungare
La **Artista Klubo Fészek,** origine hungare *Fészek Művészklub* estas elita klubo en Budapeŝto. Fészek signifas nesto, sed estas ankaŭ mozaikvorto pri artistaj branĉoj hungare: pentristoj, arkitektoj, skulptistoj, muzikistoj, kantistoj, aktoroj.

Enirejo de Fészek

Historio
--------

La Fészek estis fondita en 1901. La nomdonanto estis Gyula Zilahy. Ĝi funkcias dekomence ankaŭ nun en la iama domo pri juda orfejo. Post la fondo laŭ la teknika evoluo aliĝis ankaŭ filmistoj, radioredaktoroj, televiziistoj, fotistoj, ĵurnalistoj, verkistoj. Alvenis ankaŭ bankistoj, diplomatoj, mecenatoj. La celo estis tio, ke estu renkontejo de ĉiuj artistoj, kie oni libere babiladas kaj estas ebleco trarigardi ĉiujn artistajn vivojn. Oni aranĝas konstante kunvenojn, artajn vesperojn, ekspoziciojn, spektaklojn, koncertojn jare po ĉ. mil, kiujn vizitas cent dudek mil partoprenantoj.

Dum la 2-a mondmilito la konstruaĵo ruiniĝis, sed poste la artistoj rekonstruis ĝin. En 1950 la komunistoj deklaris la klubon burĝa loko, tial ŝtatiĝo okazis, sed la funkcio ne ŝanĝiĝis. En 1965 oni trakonstruis la konstruaĵon. En 1989 la ŝtato redonis la posedrajton, ekde 1991 fondaĵo apogas financon de la klubo.

Konstruaĵo
----------

La trietaĝa domego estas historia monumento. Interne ekde 1920 leganta ĉambro funkciis, kiu iĝis biblioteko en 1950. Ekde 1965 ekspozicia halo ekfunkciis. Estas populara la restoracio kaj drinkejo.

En 1963 László Hornicsek kreis la internan fasonadon.

Fondintaj membroj
-----------------

* Gyula Benczúr
* Sándor Bródy
* Gyula Csortos
* János Fadrusz
* Adolf Fényes
* Ármin Glatter
* Sándor Góth
* Gyula Hegedűs
* Jenő Heltai
* Jenő Hubay
* Pongrác Kacsóh
* Károly Kernstok
* Ödön Lechner
* Ferenc Molnár
* Árpád Ódry
* Imre Pethes
* József Rippl-Rónai
* Kálmán Rózsahegyi
* Alajos Stróbl
* Pál Szinyei Merse
* Ede Újházi
* János Vaszary (pentristo)

Fontoj
------

* hungare
* oficiala paĝo
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Klupeedoj** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Aktinopterigoj *Actinopterygii* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Klupeoformaj *Clupeiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Klupeedoj *Clupeidae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Klupeedoj  |

 |
| v • d • r |

Alozo (*Alosa falla*)
**Klupeedoj** estas la familio de haringoj, alozoj, sardinoj, iliŝoj kaj brevortioj en la ordo Klupeoformaj. Ĝi enhavas multajn el plej gravaj manĝofiŝoj en la mondo.

Aspekto kaj biologio
--------------------

Klupeedoj estas ĉefe maraj manĝofiŝoj, kvankam kelkaj specioj troviĝas en nesala akvo. Neniu specio havas skvamojn en la kapo, kaj kelkaj estas tute senskvamaj. The flankolinio estas mallonga aŭ foresta, kaj la dentoj estas nekutime malgrandaj kiam ja ili estas. Klupeedoj tipe manĝas planktonon, kaj gamas el 2 cm al 75 cm longaj.

Klupeedoj demetas altan nombrojn de ovoj (ĝis 200,000 ĉe kelkaj specioj) ĉe la akvosurfaco. Post eloviĝo la larvoj vivas inter la planktono ĝis ili disvolvigas naĝovezikon kaj transformiĝas en plenkreskuloj. Tiuj tipe vivas en grandaj fiŝaroj.

Komercaj specioj
----------------

Gravaj komercaj specioj estas la jenaj:

* Atlantika brevortio, *Brevoortia tyrannus*
* Atlantika haringo, *Clupea harengus*
* Balta haringo, *Clupea harengus membras*
* Pacifika haringo, *Clupea pallasii*
* Sardino, *Sardina pilchardus*
* Pacifika sardino, *Sardinops sagax*
* Tanganika sardino, *Limnothrissa miodon* kaj *Stolothrissa tanganicae*
* Iliŝo, *Tenualosa ilisha*

Genroj
------

* Alozo aŭ *Alosa*.

Vidu ankaŭ
----------

* Sprato
* Sproto

Notoj
-----

1. ↑  FishBase family, Clupeidae, 2008, Decembro.
2. ↑  Nelson, Gareth.  (1998) Paxton, J.R. & Eschmeyer, W.N.: *Encyclopedia of Fishes*. San Diego: Academic Press, p. 91–92. ISBN 0-12-547665-5.
**Munhwa Broadcasting Corporation (MBC)** (Korea: 문화방송주식회사; *Munhwa Bangsong Jusikhoesa*) estas unu el la ĉefaj sudkoreaj televidaj kaj radiaj kompanioj. Munhwa estas korea vorto por "kulturo". Ĝia frontmontra tera televidstacio MBC TV estas kanalo 11 (LCN) por cifereca.

Establita la 2an de decembro 1961, MBC estas korea tera dissendanto, kiu havas tutlandan reton de 17 regionaj stacioj. Kvankam ĝi funkcias per reklamado, MBC estas publika dissendanto, ĉar ĝia plej granda akciulo estas publika organizo, The Foundation of Broadcast Culture. Hodiaŭ ĝi estas plurmedia grupo kun unu tera televidokanalo, tri radiaj kanaloj, kvin kablaj kanaloj, kvin satelitaj kanaloj kaj kvar DMB-kanaloj.

MBC havas sian ĉefsidejon en Digital Media City (DMC), Mapo-gu, Seulo kaj havas la plej grandajn elsendajn produktadinstalaĵojn en Koreio inkluzive de cifereca produktado-centro Dream Center en Ilsan, endomaj kaj subĉielaj aroj en Yongin Daejanggeum Park.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Munhwa Broadcasting Corporation en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de MBC
Templo de la drakoreĝo, palaco de la somero, Pekino
La kvar **drakoreĝoj** (龙王; pinyin: Lóng Wáng) estas en la ĉina mitologio la diaj reĝantoj de la kvar maroj, ĉiu maro apartenanta al unu de la ĉefaj direktoj.
Kvankam la drakoreĝoj aperas en siaj originaj formoj kiel ĉinaj drakoj, ili havas la eblon ŝanĝi siajn formojn en homajn formojn. La drakoreĝoj vivas en kristalaj palacoj. Ili estas gardataj de krabsoldatoj kaj krabgeneraloj.

La drakoreĝoj estas:

* Drako de la oriento: Ao Guang (敖廣)
* Drako de la sudo: Ao Qin (敖欽)
* Drako de la okcidento: Ao Run (敖閏)
* Drako de la nordo: Ao Shun (敖順)

Krom reĝante la akvovivon, la drakoreĝoj ankaŭ manipulas nubojn kaj pluvon. Kiam
ekscititaj, ili povas inundi urbojn. Laŭ la mallongaj rakontoj pri la Tang homoj *(唐人傳奇* Tangren Chuanqi*), la Qian Tang Drakoreĝo ĝuste tion faris, kiam li eksciis, ke lia nevino estis fiuzita fare de ŝia edzo.*

La drakoreĝo de la orienta maro (Donghai) laŭdire havas la plej larĝan teritorion.

Dragoreĝoj ofte aperis en literaturo. Detalaj priskriboj ekzistas pri la kvalitoj de iliaj kristalaj palacoj. En la ĉina klasika novelo *Vojaĝo al la okcidento* drakoreĝo estas unu de la ĉefaj roluloj en la deka ĉapitro. La kvar drakoreĝoj ankaŭ aperas en *Fengŝen Janji*, sed iliaj nomoj malsamas al tiuj en *Vojaĝo al la okcidento*.

Temploj
-------

Ekzistas multaj temploj dediĉitaj al drakoreĝoj en Ĉinio kaj unu en Oregono, Usono.

Notoj
-----

1. ↑  *Fengŝen Janji* Ĉapitro 13.
**Jagtial** (aŭ Jagtjala, telugue **జగిత్యాల**) estas urbego, municipo en meza Barato, en subŝtato Telangano, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. 

Stacidomo de Jagtial

Geografio
---------

Jagtial situas sur montetaro en averaĝa alteco de 293 metrojn de la marnivelo. Karimnagar troviĝas 44, Ramagundam 55, Siddipet 77, Nizamabad 86, subŝtata ĉefurbo Hajderabado 165, Mumbajo 641, Kolkato 1069, tutlanda ĉefurbo Delhio 1108 kilometrojn (aere) .

Demografio
----------

Laŭ la censo en 2011 Jagtial havis populacion de 103 930. La legopovo estas 77,5 %.

Historio
--------

La stelforma fortikaĵo estis konstruita en 1747 kun helpo de francaj inĝenieroj. Ĝis kreo de memstara distrikto la areo apartenis al distrikto de Karimnagar. La urbo estis formita kiel triagrada municipo en 1952, transformita al duagrada en 1984 kaj unuagrada en 2009.

Lingvoj
-------

La plej grava kaj oficiala lingvo en Jagtial estas la telugua, sed la hinda, la urdua kaj la angla ankaŭ estas popularaj.

Religioj
--------

En Jagtial vivas precipe hinduoj.

Klimato
-------

Jagtial situas en savanoklimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (Aw). La plenjara precipitaĵo ne atingas la 1000 milimetrojn. En ĉiuj monatoj pluvas, sed inter junio-septembro pli ofte pluvas, en februaro apenaŭ pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 22-34 °C.

Trafiko
-------

Apud Jagtial preteriras la fervoja linio konstruita lastatempe. Al la urbego kuras 4 vojoj.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* fortikaĵo ĉirkaŭita de profunda ĉirkaŭfosaĵo, plena de akvo; ene funkcias pluraj ĉambroj por la municio.
* horloĝa turo
* kvar lagetoj

Fontoj
------

* WikiTrans
* germanlingva kaj telugua Vikipedioj