recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Baĉinci,** serbe **Бачинци,** slave **Bačinci** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Ŝid.

Loko de la municipo en Serbio
Preĝejo de Baĉinci

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 26  km²
* Koordinatoj: 45°04′32″N 19°18'19″E
* Supermara alteco: 93 m
* Loĝantaro: 1374 en 2002
* Poŝtkodo: 22225
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: ŠI

Geografio
---------

Baĉinci situas sur ebenaĵo laŭ traira vojo kaj fervojo.

Historio
--------

Fine de la mezepoko la regiono longe apartenis al la Osmana Imperio. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 2002 loĝis en Baĉinci 1072 serboj (78 %), 215rutenoj (15,5 %), 22 kroatoj, 21 ukrainoj, 13 slovakoj, 10 jugoslavianoj kaj unusola ruso.

Vidindaĵoj
----------

* ortodoksa preĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* Mapo pri Baĉinci

* Kategorio Baĉinci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**István Kosztándi** [iŝtvAn kostAndi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kosztándi István** estis hungara violonisto, koncertmajstro, altlerneja instruisto.

István Kosztándi  naskiĝis la 27-an de decembro 1963 en Brețcu (Rumanio).

Biografio
---------

István Kosztándi apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li frekventis muzikan liceon, poste muzikakademion en Cluj, kie li akiris diplomon en 1986. Post siaj studoj ĝis 1991 li estis ano en la filharmonia orkestro de Oradea, poste li estis koncertmajstro en simfonia orkestro de Szeged. En 1992 li fondis violonan kvarteton en Szeged. Inter 1995 kaj 2001 li muzikadis ankaŭ en portugala orkestro. Sola aŭ kun orkestroj li koncertis tutmonde. En 2003 li ekinstruis en Scienca Universitato de Szeged. En 2014 li akiris sciencan gradon DLA en Muzikarta Universitato Ferenc Liszt. Li ricevis rumanan kaj hungarajn premiojn inter 1988-2018.

Lia kontribuo
-------------

* *A Zeneszerzés És a Hegedű Román Mestere: George Enescu* (disertaĵo, 2013)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2019-04-15 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 638242
 |
**Biocenozo** en ekologio estas la aro de la specioj, interrilatitaj, kiuj vivas en komuna kaj aparta biotopo, kaj tiel konsistigas ekosistemon.

Biocenozo estas ankaŭ priskribita kiel komunumo de plantoj kaj de bestoj el difinita biotopo, konstituante biologian sistemon regita de rilatoj de interdependeco. Tiu ĉi fonto aldonas : Oni apartigas fitocenozon por kumunumo de plantoj, kaj zoocenozon por komunumo de bestoj. La tutaĵo de biocenozo kaj de sia biotopo estas ekosistemo ( ankaŭ nomita : biogeocenozo aŭ geobiocenozo en la germana kaj slava scienca literaturo ).

Biocenozo de makroekosistemo ankaŭ estas nomata biomo.

La biocenologio  estas la scienco kiu studas la biocenozojn.

Referencoj
----------

1. 1 2  france Da Lage, Antoine & Métailié, Georges 2000 : Dictionnaire de biogéographie végétale. *CNRS-Editions*, Paris, 579 p. (p. 87) ISBN 2-271-05816-3
2. ↑   nederlande Nys, Rudy J.V. 1987 : Ecologie - theorie en praktijk, *Stichting Leefmilieu V.Z.W.*, Antwerpen, 360p. (p.45) ISBN 90-289-0763-7
3. ↑   esperante 2002 : La nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto.*Sennacieca Asocio Tutmonda*

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Fitosociologio
* Sintaksonomio
* Sistemo
* Planta komunumo
**Derekegyház** [derekedjhAz] estas vilaĝo en Hungario en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Csongrád, en Distrikto Szentes. Egyház signifas eklezio, post la kristaniĝo la komunumo havis preĝejon.

Kastelo de Derekegyház

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 54  km²
* Loĝantaro: 1800
* Poŝtkodo: 6621
* Telefonprefikso: 63

Geografio
---------

Derekegyház situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Szentes troviĝas 13, Csongrád (urbo) 25, Szeged 50, Budapeŝto 160 km.

Historio
--------

La turkoj faris senhoma la vilaĝon en la 16-a jarcento. Poste la kampoj apartenis al familio Károlyi [kAroji]. Ili fondis tie bienocentron kun kastelo kaj kun uzino pri alkoholo. Oni okupiĝis ankaŭ pri bredado de ŝafoj kaj pri agrikulturo. En 1874 formiĝis vilaĝo-ĝermo. En la 20-a jarcento la posteuloj estis familio Manfréd Weiss, ili funkciigis brikofabrikon kaj modernan irigacian sistemon. En la kanaloj ŝipo flosis kaj akvumis la teron. Post 1945 ŝtata bieno formiĝis.

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo de 1860
* Kastelo de Derekegyház (aŭ de Károlyi) de 1769, en 1869 ĝi ricevis etaĝon, en 1932 formiĝis tegmento-etaĝo

Famuloj
-------

En Derekegyház naskiĝis István Andrikó, ŝafisto.

* Kategorio Derekegyház en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Champsanglard** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 228 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Champsanglard etendiĝas sur 13,64 km², kaj havis 228 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 15 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Champsanglard situas je alteco de 498 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Champsanglard apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Alain Vachon, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

Viziteblas preĝejo de la 12-a jarcento.

Administrado
------------

Champsanglard apartenas al la kantono de Bonnat, kies ĉefurbo estas Bonnat. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Bonnat
La unua eldono de *der esperantist* en 1965
Post la organiziĝo de la Esperanto-movado en GDR, sub la tegmento de Kulturligo, la nova organizaĵo (Centra Laborrondo de Esperanto-Amikoj) tuj havis sian oficialan organon. „**der esperantist**" aperis dulingve. Dum la jaroj la kvanto de germanaj tekstoj malpliiĝis.

Ĝin redaktis redakcia komitato. La respondecaj redaktoroj estis Eugen Menger (n-ro 1/1965 - 42/1970) kaj Detlev Blanke(43/1970 - 164/1990). Kune kun germanlingva speciala eldono okaze de la centjariĝo de Esperanto 1987, entute aperis 165 numeroj (malpli da kajeroj pro duoblaj kajeroj) kun sume 3.728 paĝoj A5. La bibliografion pri la ĉefa enhavo de la kajeroj oni trovas en *der esperantist* 163 (1990).

La eldonkvanto estis 4.000 - 5.000 ekzempleroj. La duono estis abonita resp. uzita en GDR, la resto estis amase sendita al tiuj landoj, kie mankis esperantaĵoj, aparte al Soveta Unio, aŭ kie estis intereso pri la revueto. Ĝi ankaŭ estis interŝanĝita en ioma kvanto kontraŭ aliaj eldonaĵoj.

La revueto estis tipografie modesta kaj aperis ofte kun malfruoj. Por la historiografio de GDREA ĝi nun estas grava dokumentujo, kiu estas uzebla pro la ekzisto de kelkaj registroj kaj indeksoj, kolektitaj en du kajeroj:

1. Knöschke, Linde / Kolbe, Ino (1997): „der esperantist" 1(1965) - 164(1990). Register. Teil I. (Redaktion und Einleitung: Detlev Blanke) Berlin: Gesellschaft für Interlinguistik e. V. (GIL), 1997, 120 S.
2. Kolbe, Ino (1998): „der esperantist" 1 (1965) - 164 (1990). Register Teil II. (Redaktion und Einleitung: Detlev Blanke), Berlin: Arbeitsgruppe Geschichte des Esperanto-Verbandes der DDR, 120 S.

Krome troviĝas eseo pri der *esperantist* en:

1. Bendias, Torsten (1999a): „El la vivo de GDR". der esperantist (1965 bis 1990). En: Barck, Simone/ Langermann, Martina/ Lokatis, Siegfried (Hrsg. 1999): Zwischen „Mosaik" und „Einheit". Zeitschriften in der DDR. Berlin: Ch. Links Verlag, S. 202 - 213

Vidu ankaŭ
----------

* PACO (revuo)

Referencoj
----------

1. ↑  Detlev Blanke (1999). "Fuŝe pri Esperanto en GDR", *La Ondo de Esperanto* (eo) (4 (54)).

Ekstera ligilo
--------------

* *Der Esperantist* ĉe Bitarkivo
**Grafo Imre Csáky** [ĉAki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csáky Imre** estis hungara politikisto, ministro, diplomato. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *körösszegi kaj adorjáni*. Lia patro estis Albin Csáky.

Imre Csáky  naskiĝis la 16-an de februaro 1882 en Hungara reĝlando en Szepesmindszent (nuntempa Bijacovce en Slovakio). Li mortis la 22-an de majo 1961 en Santa Cruz de Tenerife.

Biografio
---------

Imre Csáky frekventis diplomatian akademion en Vieno, poste li eklaboris sinsekve en Dresdeno, Sankt-Peterburgo, Berlino, Bukareŝto, Varsovio. En 1917 li ricevis postenon en ministerio pri eksteraj aferoj. Li partoprenis en Traktato de Brest-Litovsk. En 1920 li estis membro de la hungara pacdelegacio, kie li strebis por la francaj-hungaraj politika kaj ekonomia amikecoj, eĉ li estis ministro pri eksteraj aferoj 3 monatojn. Tiu politiko fiaskis, tial li abdikis, sed li ricevis aliajn diplomatiajn taskojn. Csáky estis persekutita dum la socialismo pro apogo de Miklós Horthy, eĉ li pasis multajn jarojn en malliberejo. Li mortis survoje al ekzilo al Venezuelo.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 509650
* GND: 119068990
* LCCN: n93084201
* VIAF: 27153222
* ISNI: 0000 0000 7833 0385
* BNF: 124118552
 |
**Imre Dambrovszky** [dambrovski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dambrovszky Imre** estis hungara pastro, kanoniko, abato, juristo, profesoro, instruisto.

Imre Dambrovszky  Arkivigite je 2016-05-09 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 23-an de novembro 1869 en Hungara reĝlando en Nyitra (nuntempa Nitra en Slovakio). Li mortis la 5-an de februaro 1945 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Imre Dambrovszky frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis teologion en la ĉefepiskopa akademio en Eger, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Li pastriĝis en 1892, poste li instruis en diversaj komunumoj de la lando. En 1904 li ekinstruis en la menciita akademio, kie li atingis la instruajn rangojn eksterordinara profesoro en 1910, ordinara profesoro en 1923. Li estis nomumita ankaŭ privata profesoro en Scienca Universitato Péter Pázmány. En 1928 li ekinstruis kiel publika ordinara profesoro en Reĝa Universitato Erzsébet, kie li estis dekano en la studjaro 1933, rektoro en 1936, katedrestro inter 1935–1940. Li pensiuliĝis en 1940, sed li pli frue ricevis la ekleziajn titolojn kanoniko kaj titulara abato. Li mortis pro bombardado de Budapeŝto.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Szabályrendeleti jog* (1922)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto Arkivigite je 2016-08-21 per la retarkivo Wayback Machine
**Nouadhibou** (arabe نواذيبو), en Esperanto Nuadibuo, iama **Port-Étienne** estas la dua plej granda urbo de Maŭritanio, kun 90.000 loĝantoj. Ĝi estas ĉefurbo de regiono Dakhlet Nouadhibou kaj ekonomia centro de la lando. 

La urbo situas ĉe la orienta bordo de duoninsulo Ras Nouadhibou, rekte apud limo al Okcidenta Saharo. Najbaraj komunumoj estas Cansado, Lagouira kaj Bir Gandouz.

La ĉefa ekonomia agado estas la fiŝkpatado kaj la prilaboro kaj transporto de fererco. La erco estas liverita tra 674 km longa fervoja linio el F'dérik.

Trafiko
-------

Nouadibou havas internacian flughavenon (IATA-mallongigo NDB).

Ekde 2005, Nouadhibou estas ligita per asfaltita vojo al ĉefurbo Nouakchott, situanta je 450 km. Krom tio, kondukas asfaltita vojo proksime al la atlantika bordo tra Okcidenta Saharo al Maroko. 

La ŝipvrakejo de Nouadhibou estas unu el la plej grandaj de la mondo.

Historio
--------

La franca registaro konstruigis ekde 1908 ŝiphavenon kaj lumturon por ekspluati la fiŝriĉan maron. Kelkajn jarojn poste laboris tie fiŝprilabora uzino kun 200 laboristoj.

En la 1920-aj jaroj, oni konstruis tie flughavenon kiel ŝtupon de la fluglinio Aeropostale de Francio tra Dakar al Sud-Ameriko. 

Post la sendependiĝo de Maŭritanio, la fervoja linio estis preta en 1964.

* Strato en NouadhibouStrato en Nouadhibou
* Matene en NouadhibouMatene en Nouadhibou
* Fererca vagonaro en NouadhibouFererca vagonaro en Nouadhibou
* Ŝipvrakejo de NouadhibouŜipvrakejo de Nouadhibou
La **unitariisma preĝejo en Füzesgyarmat** estas eklezia historia monumento en urbo Füzesgyarmat (Hungario). Ĝi estas la sola unitariisma preĝejo en Békés.

Historio
--------

La unitariisma grupo de Füzesgyarmat estis fondita en 1902. Tiam la membraro konsistis el malkontentaj kalvinanoj, kiuj forlasis la kalvinismon. La unua diservo okazis sub branĉoj de morusujo, poste en privata loĝdomo. La preĝdomo estis konstruita en 1903, baldaŭ oni aĉetis alian domon por pastra loĝejo kaj lernejo. La konstruaĵo iĝis jam kirko pro konstruado de turo en 1911. Samtempe 2 sonoriloj alvenis. En la 1960-aj jaroj la eklezia grupo velkis, baldaŭ eĉ la kirko ruiniĝis. En 1989 pastro rifuĝis el Rumanio al Füzesgyarmat, kiu revigligis la unitariismon. En 2001 la kirko estis deklarita historia monumento. Plenaj renovigaj laboroj okazis en 2014.

Konstruaĵo
----------

La fasado estas simetria. Meze la kvadrata turo altiĝas kaj plene reliefas. La turopinto estas plurlatera piramido. La eniro povas esti tra la turo. La fenestroj en la navo estas duonrondaj. Interne la muroj estas blankaj (nepentritaj).

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
***Unitatis redintegratio*** estas la koncilia dekreto pri la ekumenismo. La Dua Vatikana Koncilio ĝin decidis je la 21-a de novembro 1964 kun 2137 jesaj kaj 11 neaj voĉoj.

Enhavo
------

Ĝi sekvas la ĉefan intencon de la koncilio "helpi renovigi la unuecon de ĉiuj kristanoj" (ĉapitro 1). La tri ĉapitroj de la dekreto temas pri la katolikaj principoj de la ekumenismo kaj pri ties praktika realigo kun la de la Apostola Seĝo disigitaj "frataj eklezioj kaj ekleziaj komunumoj" (tiel la nun uzataj nocioj). Kune kun aliaj konciliaj tekstoj, ekz. *Lumen Gentium, Dei Verbum* kaj *Orientalium Ecclesiarum* ĝi markas la transiron en la romkatolika eklezio de ekskluziva al inkluziva eskatologio. Nun la ekumena engaĝiĝo fariĝas esenca tasko de la eklezio. Grave estas, ke precipe la orientalaj, sed ankaŭ la okcidentaj nekatolikaj eklezioj kaj ekleziaj komunumoj - ĉiam lau sia eklezia denseco - peras savon; kaj por la dialogo estas rekomendata la hermeneŭtike fundamenta frazo de "hierarkio de la veroj en la katolika dogmaro".

Verkoj
------

* Lexikon für Theologie und Kirche (Leksikono por teologio kaj eklezio): Das zweite Vatikanische Konzil (La Dua Vatikana Koncilio), p. 9 - 126 (germana kaj latina tekstoj kun vastaj germanaj enkonduko kaj klarigoj)

Literaturo
----------

* Ökumene-Lexikon 1243s.
* Akta Apostolicae Sedis 57 /1965) 90 - 112.
* L. Jaeger: Das Konzilsdekret "Über den Ökumenismus". Sein Werden, sein Inhalt und seine Bedeutung (La dekreto "Pri la ekumenismo". Ĝia estiĝo, enhavo kaj signifo).
la firmao **Wacker Siltronic** apartenas mondaskale al la plej grandaj produktantoj de siliciaj platetoj. Meze de jaro 2004 la entrepreno startis en Freiberg la produktadon de tiel nomataj *larĝaj platetoj* kun diametro de 300 milimetroj, kiuj reprezentas pintan teknologion. Tiuj pli grandaj platetoj ebligos produkti mikroprocesorojn kaj storelementojn je pli favora prezo.

La entrepreno Wacker Siltronic estas la sola nejapana platetoproduktanto, kiu liveras 300-milimetrajn siliciajn platetojn en granda kvanto (ĉiu kvinan mondaskale).
La firmao apartenas al la tri plej grandaj liverantoj de la mondo kaj disponas pri produktejoj en Eŭropo, Usono, Japanio, Singapuro kaj Malajzio.

La produktejo en Freiberg havas sian originon en *VEB Spurenmetalle Freiberg* (fondita 1957), kiu ekde 1968 produktis monokristalajn siliciajn platetojn. Post la revolucio de 1989/1990 ĝi transformiĝis al *Freiberger Elektronikwerkstoffe GmbH*. En 1995 Wacker Siltronic AG transprenis la siliciorilatan branĉon de tiu firmao.
**Kandĥot,** urdue كندھ كوٹ‎‎, sinde ڪنڌڪوٽ‎ estas urbego en Pakistano, en provinco Sindo, en kantono de Kaŝmore. Kandĥot estas sidejo de distrikto.

Bazaj informoj
--------------

* areo: km²
* supermara alteco: 71 m
* loĝantaro: 100 698 (2017)
* horzono: UTC+ 5 (PKT)
* poŝtkodo:
* telefonkodo:

Geografio
---------

Kandĥot situas sur ebenaĵo. Kaŝmore troviĝas 44, Sukur (Pakistano) 69, **Karaĉio** 434, Lahoro 620, Peŝavaro 678, Rawalpindi 700, **Islamabado** 712 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Dum la brita dominado (1849-1947) multe da kanaloj konstruiĝis, la grundoj estis irigaciitaj.

Ekonomio
--------

Kandĥot estas komerca centro pri agrikulturaj varoj, laŭdire la dua plej granda grenmerkato de Azio. Ĉe Kandĥot estas malkovrita gastavolo en 1959. Tamen la produktado ne komenciĝis ĝis 1983 pro la malalta gasaĉetemo.

Loĝantaro
---------

Inter 1998 kaj 2017 la meza jara kresko estis 2,1%, iomete malpli, ol la tutlanda mezumo.

Loĝantaro| 1972 | 1981 | 1998 | 2017 |
| --- | --- | --- | --- |
| 21 946 | 31 948 | 67 566 | 100 698 |

Mapo pri vojoj de Pakistano, kie estas videbla Kandĥot kiel Kandhkot
Fervojaj linioj en Pakistan, kie estas videbla ankaŭ Kandĥot kiel Kandh Kot

Trafiko
-------

Kandĥot situas laŭ fervojo Rawalpindi-Ĝakobabad, laŭ aŭtovojo Larkana-Peŝavaro. La plej proksimaj enlandaj flughavenoj funkcias en Sukur kaj Ĝakobabad.

Klimato
-------

En Kandĥot la averaĝa temperaturo estas 25 °C. La plej varma monato estas majo kun 34 °C, la plej malvarma januaro kun 14 °C. La jara precipitaĵo estas 191 mm. Septembre pluvas 90 mm, mezurebla kvanto ankoraŭ aŭguste, en la ceteraj monatoj nur simbole pluvas.

Fontoj
------

* WikiTrans
**Santervás de la Vega** [santerBAS delaBEga] estas municipo en la centrokcidento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles* kaj pli precize en la subkomarko Vega-Valdavia.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 70,68 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 413 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 600 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 67 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun municipoj Villota del Páramo, Villaluenga de la Vega, Villazanzo de Valderaduey, Lagartos, Villarrabé kaj Pedrosa de la Vega. La municipa teritorio enhavas ankaŭ la submunicipojn Villapún kaj Villarrobejo. La rojo *Nuevo de Lagunilla de la Vega* trafluas parton de la municipo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770759
* VIAF: 97144648496376834090
 |
**Kleinhöflein im Burgenland,** kroate **Mala Holovajna,** hungare **Kishöflány** [kiŝhoflAnj] estas iama vilaĝeto en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando, nun estas ekstera parto de Eisenstadt.

Panoramo de Kleinhöflein im Burgenland

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: 223 m
* Loĝantaro: 505
* Telefonprefikso: 02682
* Poŝtkodo: 7000
* Aŭtokodo: E
* 47° 50′ 25″ N 16° 30′ 00″ O﻿ / ﻿47.84028 °N, 16.50000 °O﻿ / 47.84028; 16.50000 (mapo)Koordinatoj: 47° 50′ 25″ N 16° 30′ 00″ O﻿ / ﻿47.84028 °N, 16.50000 °O﻿ / 47.84028; 16.50000 (mapo)

Situo
-----

Kleinhöflein situas ĉe piedo de monto apud Eisenstadt.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1380 en formo *"Clanhewlin"*. En 1529, 1532 kaj en 1683 la turkoj detruis la komunumon. En 1910 vivis en Kishöflány 920 homoj (plejparte aŭstroj). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Kismarton, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. Kleinhöflein im Burgenland aliĝis al Eisenstadt en 1970.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika paroĥa preĝejo omaĝe al Sankta Vid el la 15-a jarcento, en 1528 pligrandiĝis, turo alkonstruiĝis proksimume en 1700
* vilaĝdomo (administrejo) el la 17-a jarcento

* Kategorio Kleinhöflein im Burgenland en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Radiesteza Gazeto*, eldonita de Pierre Delaire
**Radiestezo** (kunmetaĵo de la latina vorto *radius* -radio- kaj de la greka vorto *aisthesis* - sensiveco) estas la studo pri radioj kiujn emisius diversaj naturaj energioj kaj kiuj estus percepteblaj de homo. Radiestezisto estas tiu kiu klopodas iĝi sensiva je tiuj radioj.

Laŭ kelkaj radiestezistoj, ĉiaj naturaj korpoj enhavas energion, kiel ekzemple animaloj, (t.n. Aŭro), ŝtonoj, arboj, akvoj, metaloj sed ankaŭ pli ĝenerale planedoj kaj en la universo, kiuj estus kvazaŭ giganta reto de energiaj fluoj. 

La maniero difini radiestezon povas multe varii laŭ la starpunkto: ĉu oni alpaŝas ĝin kiel skeptikulo aŭ kiel senantaŭjuĝa eksperimentemulo, ĉu oni alpaŝas ĝin kiel sciencisto aŭ rilate al pli okultaj fakoj kiaj telepatio, geomancio, ktp...

Periloj
-------

Plejofte, kaj precipe ĉe novicoj kiuj strebas akiri la farscion, oni uzas perilon, kia rabdo aŭ pendolo, veraj antenoj por intensigi la percepton. Tiu fako nomiĝas **Rabdismo**, de «rabdo» kiu estas mallarĝasence kaj origine divenvergo el ligno. Efektive, kvankam origine kunligita kun divenarto kaj aŭgurarto, rabdismo estis larĝe vulgarigita pro praktikaj kialoj: la strebado trovi subgrundajn akvojn kaj fontojn aŭ ankaŭ ercojn, kiuj estis tro multekosta trovi per sondiloj aŭ alispecaj altteknikaj aparatoj. Tial «fontoserĉado» fariĝis en iuj rondoj kvazaŭa sinonimo de «rabdado» kvankam tiu ĉi ne estas arto nur pri fontoserĉado.

Celoj
-----

Radiestezo povas esti uzita por elekti lokon kie domo estas starigota, por fari malfacilan elekton en vivo, por trovi energion de forpasinta persono, por diagnozi fizikan aŭ psikan malsanon ĉe vivulo aŭ ĉe areo (lokoj opiniataj sorĉitaj, ktp...) aŭ pli filistre, por lokalizi fontojn, juvelŝtonojn, metalojn.

Ankaŭ vidu
----------

* Parapsikologio
* Magnetismo
* Rabdismo
* Geobiologio
* Fortolinioj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lernolibro pri radiestezo de Emile CHRISTOPHE (1938) Arkivigite je 2012-01-19 per la retarkivo Wayback Machine

Literaturo
----------

* Inĝ. José Roberto RUIZ *Libro-kurso de Praktika Radiestezo* (2014)

* Kategorio Radiestezo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Radiestezo en Vikifontaro (Universala biblioteko)
**Lantadilla** [lantaDIlja] estas municipo en la oriento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio, apude al la provinco Burgoso. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*. La loknomo *Lantadilla* estas eble komprenebla etimologie kiel Plantejeto (el *Plantadilla*).

Geografio
---------

Preĝejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 28,95 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 284 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 2 850 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 45 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Proksimaj municipoj estas Osornillo, Frómista, Osorno, Melgar de Yuso, Itero de la Vega, en la provinco Palencio; kaj Palacios de Riopisuerga, Arenillas de Riopisuerga, Itero del Castillo kaj Melgar de Fernamental, en la provinco Burgoso.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, la ponto, kolombejoj ktp. Estas fabriko de fromaĝo kaj alia de brando.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771479
 |
**Dámaso Berenguer y Fusté**, Grafo de Xauen (n. la 4-an de aŭgusto 1873 - m. la 19-an de majo 1953) estis hispana soldato kaj politikisto.

Berenguer estis naskita en San Juan de los Remedios, Kubo, dum tiu insulo daŭre estis hispana provinco. Li membriĝis en la armeo en 1889, deĵoris en Kubo kaj Maroko, kaj estis promociita al generalo en 1909. En 1918, oni nomumis lin sub ĉefministro Manuel García Prieto. De januaro 1919 ĝis julio 1922 li estis la alta komisaro de hispana Maroko. Post planado de ribelo, aliflanke, li estis prezentita en milita tribunalo kaj eligita de la servo. Li estis savita antaŭ la 13-a de septembro 1923 de la puĉo de Miguel Primo de Rivera. Oni koncedis al li amnestion kaj estis nomumita armeestro de la reĝa familio.

En januaro 1930, sekvanta la malvolan eksiĝon de la diktatoro Primo de Rivera, reĝo Alfonso la 13-a ordonis al Berenguer formi registaron kaj reestigi normalecon al la lando. Kiel ĉefministro, Berenguer nuligis kelkajn el la plej severaj iniciatoj lanĉitaj de Primo de Rivera, gajnante sian reĝimon la moknomon dictablanda. Li ankaŭ trovis kelkajn problemojn, kreskantaj postuloj por la forigo de la monarkio, malorganizado inter la landaj partioj post sep jaroj da subpremo iganta la vokon de elektoj, ktp.

Berenguer eksiĝis kiel ĉefministro la 14-an de februaro 1931. Li estis anstataŭita de Juan Bautista Aznar-Cabañas, sub kiŭ li funkciis kiel Ministro de Milito. Du monatojn poste, Alfonso fuĝis de la lando kaj la respubliko estis deklarita, en tiu tempo Berenguer estis malliberigita. Li mortis en Madrido en 1953.

* Kategorio Dámaso Berenguer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351085
* GND: 105042266X
* LCCN: nr90008150
* VIAF: 61392576
* ISNI: 0000 0000 5932 0982
* SUDOC: 080204961
* BNF: 17007071b
* BNE: XX1187447
 |
**Rudolf NEUMAYER** (naskiĝinta la 18-an de majo 1887 en Vieno, mortinta la 25-an de aŭgusto 1977 samloke) estis aŭstra fakulo pri financoj kaj politikisto.

Estrinte ekde 1924 la sekcion pri financoj de la urbo Vieno, li fariĝis ministro pri financoj en 1936 en la registaroj de Schuschnigg kaj Seyß-Inquart. La jaron 1938 li estiĝis direktoro de la Viena urba asekura kompanio (*Wiener Städtische Versicherung'*), en 1943 li ekestris la ĉefsidejon de la impostaj konsilistoj kaj bilancrevizoroj (*Wirtschaftstreuhänder*). Post la Dua mondmilito li estis en 1946 kondamnita al dumviva malliberigo kiel membro de la nacisocialisma registaro: jam du jarojn poste oni donis al li la liberecon pro kaŭzoj prisanecaj.

Literaturo
----------

* Ernst Bruckmüller (eld.): *Personenlexikon Österreich*, Verlagsgemeinschaft Österreich-Lexikon, Vieno 2001, ISBN 3-95004-387-X, p. 348.

Pruvoj
------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 400698
* GND: 138433240
* VIAF: 89975457
* ISNI: 0000 0000 6229 5773
 |
**Imre Csik** [ĉik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csik Imre** estis hungara inĝeniero, akademia instruisto.

Imre Csik  Arkivigite je 2015-12-21 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis en 1857 en Hungara reĝlando en Nagyberezna (nuntempa Velikij Bereznij en Ukrainio), li mortis la 1-an de aprilo 1925 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Imre Csik studis komence en Reĝa Teknikuniversitato palatino József, poste en Akademio de Selmec inter 1877-1879. Post jaroj li instruis en la akademio kelkajn studjarojn. Ekde 1883 li laboris en diversaj ŝtataj arbaroj (komence en Brassó, poste en Máramarossziget (1889-), Liptóújvár (1904-). En tiu periodo interrompoj okazis, ekde 1886 li havis postenon en la agrikultura ministerio, baldaŭ en la ĉefurba arbaro. Li multe okupiĝis pri Tatroj, li proponis la plenan ŝtatan posedaĵon por nacia parko, kie oni evoluas la turismon, ĉasadon, sportojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Fővadunk okszerű tenyésztéséről* (1902)
* *A Bison (amerikai bölény) és kőszáli kecske vadászata a Magas-Tátrában* (1907)
* *Die staatlischen Besitzungen in der Hohen Tatra* (1914)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 49-a paĝo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Rudolf KRCHŇÁK** (naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1905 en Brno - mortis la 9-an de januaro 1996 en Brno, Ĉeĥio) estis ĉeĥa blinda esperantisto, instruisto de muziko.

Li naskiĝis jam kiel blindulo, tamen ĝis sia 13-a jaro li vizitis lernejon por la sanaj infanoj. Poste li transiris en blindulan instituton en Brno, post ekzamenoj daŭrigis unu jaron en la komerca lernejo, sed baldaŭ kristaliĝis lia amo al muziko kaj literaturo. Ĉe studado helpis lin ĉefe lia patrino.

En 1927 R. Krchňák faris ŝtatan ekzamenon pri kapablo instrui pianludon. Li fariĝis muzik-instruisto, komponisto, pian-agordisto. En 1935 li revenis al la blindula instituto en Brno, ĉifoje kiel muzik-instruisto, kaj dum trideko da jaroj edukis multajn blindajn muzikistojn.

En la jaroj 1930-1938 li fondis kaj redaktis gazeton *„Nevidomý hudebník"* (Nevidanta muzikisto), eldonatan fare de Societo de memstaraj blinduloj. Li komponis kamerajn, vokalajn kaj instrumentajn koncertaĵojn.

En 1948 li verkis rakontojn pri la vivo de blinduloj **S bílou holí** (Kun blanka bastono), en kiuj li tre imprese esprimis emociojn de nevidantaj homoj kaj ilian perceptadon de la mondo.

En 1992 aperis lia libro **Nevidomí známí, neznámí** (Nevidantoj konataj, nekonataj), en kiu li priskribis medalionojn de multaj blindaj artistoj el la tuta mondo.

Li iniciatis proklamon de Tago de Nevidantoj la 13-an de novembro, ĉar la 13-an de novembro 1745 naskiĝis Valentin Haüy, kiu praktikis edukadon kaj laborigon de nevidantoj kiel la unua homo en la mondo.

Rudolf Krchňák estis ankaŭ entuziasma esperantisto, kontribuis al la blindula gazeto *Aŭroro.*

Verkoj
------

* **Péče o nevidomé na Moravě** (Zorgo pri nevidantoj en Moravio, 1946)
* **S bílou holí** (Kun blanka bastono, 1948)
* **Nevidomí známí, neznámí** (Nevidantoj konatoj, nekonatoj, 1992)
**Rudolf HORSKÝ** ThDr. (naskiĝis la 4-an de februaro 1914 en Vamberk - mortis la 4-an de aŭgusto 2001 en Prago) estis honora membro de Ĉeĥa E-Asocio, husana episkopo (t.e. episkopo de la Ĉeĥoslovaka Eklezio), profesoro, prezidanto de KELI-sekcio de ĈEA, dekano de husana teologia fakultato.

Esperantisto de junaĝo, li fondis kaj longe prezidis la ĉecĥan sekcion de Kristana E-Ligo Internacia, en kiu lasta li ankaŭ funkciis kiel estrarano. Li instruis E-on en kursoj kaj en la Somera E-Tendaro en Lančov, ofte prelegvojaĝis, regule publikigis en ĉeĥaj kaj E-gazetoj, pleje en Dia Regno. Laŭ lia iniciato aperis en Ĉeĥio la religia kantareto **Kantu al la eternulo** (1969).

Aŭtoro de vojaĝlibro pri esperantisto vojaĝanta tra Hispanio, organizinto de kolektado de uzitaj okulvitroj por Afriko. Post finstudo de teologia fakultato de Jan Hus en Praha li laboris kiel pastro de Ĉeĥoslova-ka Eklezio en diversaj lokoj de Ĉeĥoslovakio, ekde la jaro 1954 li aktivis en la Teologia Fakultato en Praha kiel profesoro kaj sekve kiel dekano ĝis sia emeritiĝo en la j. 1992.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 7277
* VIAF: 306141613
* ISNI: 0000 0001 0802 534X
* NKC: kpwa4890
 |
**Energia planto** estas larĝa plantokulturo, plantita en agrikultura grando ĉefe por la biomaso-produktado kaj la energiprodukta uzo.

Specoj
------

### Energi-herba plantaĵo

La specioj de la energiherboj kreskas rapide, alte (2–3 m), facile rikolteblaj kaj donas bruligeblaĵon similan al tritika pajlo. Ĝia ĉefa problemo estas, ke la planto enkonstruas por la rapida kresko agresajn kemiaĵojn, kiuj korodas la bruligilon dum la forbruligo kaj poluas la aeron. Tio malhelpas ties industrian disvastiĝon.

### Energi-popla plantaĵo

La energi-poploj estas selektitaj poplospecioj, kiuj jam estas detranĉeblaj en aĝo de 2-3 jaroj, per specifa rikolta maŝino. Tiuj poploj rekreskas de la ŝtipo. La rikoltita produkto estas vergo kun diametro de maks. 2–3 cm kaj longo de 2–3 m, kun 5-10 branĉetoj. Dum la rikolto, la maŝino plej ofte dispecigas la lignomaterialon.

### Energi-fragmito aŭ -kano

Tiuj fragmitoj, kanoj kreskas rapide, atingas alton de 3–5 m kaj povas kreski sur malfavoraj grundoj ekz. marĉo, kie ili atingas grandan biomaso-produkton.

### Aliaj

Ekzistas ankaŭ aliaj kultivitaj plantoj, kiuj aŭ kies fruktoj estas uzeblaj por energiprodukta celo, sed la homa nutraĵcelo estas preferata. Tiuj estas la tritiko, maizo (bioetanolo, biomaso), kolzo, helianto, olivarbo (biodizelo, biomaso), arbospecioj (biomaso) ktp.

* Kategorio Energia planto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Pedalo** estas peco de meĥanismo kiun oni movas per piedo. La radiko enhavas la eron *ped* kiu venas de la greka vorto por piedo.

Pianoj kaj orgenoj havas pedalojn kiujn oni premas per la piedo por ŝanĝi ecojn de la notoj. Modernaj elektraj muzikiloj povas havas pedalojn por rapide dum koncerto ŝanĝi inter antaŭaj fiksitaj aranĝoj aŭ por moduli sonojn.

Oni povas uzi pedalon por movi veturigilon. Bicikloj (kaj unucikloj, ktp) havas pedalojn kiujn oni turnas ne premas. La pedaloj estas konektitaj (diversmaniere) al la radoj, do turniĝo de la pedaloj turnas la radojn kaj tiel moviĝas la biciklo. Estas pedalboatoj kiuj havas pedalojn kiuj turnas pagajojn por movi la boaton. Tiuj veturiloj moviĝas per la propra energio de la pedalanto. Aŭtoj kaj motorcikloj ne moviĝas per la forto de la ŝoforo, sed havas pedalojn (tiajn kiujn oni premas) por alŝalti la motoron, aŭ sendi pli da benzinon al la motoro, aŭ bremsi, aŭ ŝanĝi sendi signalojn al la aŭto aŭ por ŝanĝi la rapidecon. Vidu transporton.

Multaj maŝinoj kaj aparatoj havas pedalojn. Aparatoj por mane fari fadenojn havis pedalojn por turni radojn por kolekti kaj tiri la fadenojn. Aparatoj por teksi povas havi pedalon por ŝanĝi la aranĝon de la fadenoj en unu direkto post ĉiu preterpaso de fadeno en la alia direkto (kaj tiel interplekti la fadenoj).

Vidu ankaŭ
----------

* Bicikla pedalo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Nestor João Masotti** (brazilano, naskiĝis en Pindorama la 21an de junio 1937, mortis en Braziljo la 3an de septembro 2014) estis ŝtata oficisto pri financo en San-Paǔlo kaj la 15a prezidanto de Brazila Spiritisma Federacio de 2001 ĝis 2013.

Spiritista agado
----------------

Li agadis en la spiritisma movado de pluraj urboj el San-Paǔlo kaj prezidis *União das Sociedades Espíritas do Estado de São Paulo* [Unuiĝintajn Spiritistajn Societojn de San-Paǔlo]. En la sidejo de Brazila Spiritisma Federacio en Braziljo li plenumis la oficojn de direktoro, vicprezidanto kaj de ĝenerala sekretario de Internacia Spiritisma Konsilantaro. Li reformis kaj aktualigis la presejon de Brazila Spiritisma Federacio, kaj modernigis la kovrilojn kaj formatojn de la eldonaĵoj.

Prezidanto de BSF
-----------------

Dum lia mandato okazis du Brazilaj Spiritismaj Kongresoj (2007 kaj 2010); eldono de jubileaj poŝtmarkoj okaze de la ducentjariĝo de la naskiĝo de Allan Kardec, sistemiginto de spiritismo, kaj de la cent-kvindek-jariĝo de la eldono de La Libro de la Spiritoj; okazis ankaŭ emisio de jubilea medalo, fare de Brazila Monfarejo, omaĝe al la centjariĝo de la naskiĝo de Chico Xavier, la plej elstara mediumo laŭ la nombro de verkitaj libroj; centjariĝo de la historia sidejo de Brazila Spiritisma Federacio (2011); cent-kvin-dekjariĝo de La Libro de la Mediumoj (2011); oferto de la kurso *Administra Kapabligo por Mastrumado de Spiritisma Societo*; lanĉo de la kampanjo *Ni konstruu pacon per praktikado de Bono!* (2002); publikigo de *Laborplano por Brazila Spiritisma Movado* (2007-2012); lanĉo de la kampanjo *Evangelio en la hejmoj kaj en la koroj* (2008); aperis *Interna Regularo de Federacia Konsilantaro de BSF*; Brazila Spiritisma Federacio apogis i.a.: la kreon en Brazilo de Nacia Movado por Defendo de la Vivo (kontraǔ abortigo), la konstruon de memorejo pri Spiritisma Centro Luiz Gonzaga en Pedro Leopoldo kaj la lanĉon de la spiritismaj kinofilmoj *Chico Xavier*, *Nosso Lar* kaj *E a Vida Continua...*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sonregistraĵo: paroloj de Nestor J. Masotti Arkivigite je 2016-10-13 per la retarkivo Wayback Machine okaze de omaĝo al li kadre de kunveno de la Federacia Konsilantaro de BSF la 23an de aǔguto 2014 (el la retejo de Brazila Spiritisma Federacio). (portugale)
* Novaĵteksto Arkivigite je 2016-10-14 per la retarkivo Wayback Machine pri lia forpaso (el la retejo de Brazila Spiritisma Federacio). (portugale)
* Filmo *Nia Hejmo* (kun Esperantlingvaj paroltekstoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Internacia Spiritisma Konsilio

Referencoj
----------

1. 1 2  Biografieto de Nestor J. Masotti Arkivigite je 2016-10-09 per la retarkivo Wayback Machine el la retejo de Brazila Spiritisma Federacio (13.10.2016)
2. ↑  Pri la t.n. *historia sidejo* vidu eksteran ligilon en la artikolo pri Brazila Spiritisma Federacio
3. ↑  Societo, kiun Chico Xavier vizitadis, antaŭ ol transloĝiĝi al Uberaba
**ISOBE Yukiko** (磯部 幸子 [isobe jukiko], naskiĝis la 23-an de aŭgusto 1913 - mortis la 15-an de januaro 1988 en Tokio) estis veterana organizantino de la japana Esperanto-movado, dudek jarojn prezidantino de Esperantista Virina Asocio (en Japanio), komitatano kaj Honora Membro de UEA, kaj Prezidanto de Japana Esperanto-Instituto.

Isobe Yukiko aktivis por internaciaj kontaktoj tra la tuta vivo. Ŝi eklernis Esperanton en 1933 en la studenteco. Diplomiĝinta pri la anglaj lingvo kaj literaturo en 1934, ŝi laboris ĉe internaciaj organizaĵoj en Tokio, kie ŝi poste fariĝis interpretisto. De 1953 ĝis 1959 ŝi direktoris en Havajo (Usono) ĉe komerca firmao. Poste ŝi fondis la propran entreprenon en Tokio, kie ekde 1959 ĝis 1970 ŝi cetere direktis multan sian energion al la prosperigo de Japana Esperanto-Instituto (JEI).

La rimarkindaj organizaj talentoj de Isobe estis videblaj en la 50-a Universala Kongreso (Tokio 1965), kie ŝi estis LKK-ano, kaj ankaŭ en ŝia elektiĝo kiel administra estrarano de JEI en 1971 kaj ĝia prezidanto en 1979, ĝis la morto. De 1971 ĝis 1984 ŝi organizis JEI-karavanon al la UK-oj. Krom la prezidado de EVA menciita supre, ŝi estis multjara membro de la UEA-komisiono pri virina agado kaj ankaŭ aktivis en Esperantista Go-Ligo Internacia. En sia taskoplena vivo ŝi cetere trovis tempon por verki aregon da artikoloj en kaj pri Esperanto. Per la propra ekzemplo ŝi elstare kontribuis al la forigo de certa praktika seksismo en la japana kaj Esperanta kulturoj.

Referenco
---------

1. ↑   (1964-12) "Hagu no Esuperanto-Taikai [Esperanto Convention at Hago]", *Asahi Journal* **6** (50(301)), p. 63. 

羽田通信 ハーグのエスペラント大会 (Esperanto Convention at the Hague, *羽田通信 ハーグのエスペラント大会*?)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 37462
 |
**José PEROGORDO CAMACHO** (1870-1962) estis artileria generalo, militista aviadisto, kaj hispana esperantisto.

Perogordo estis unu el la pioniroj de la aernavigacio, pioniro ankaŭ de la Esperanta Movado en Hispanujo. Fondinto de Grupoj, li estis Prezidanto de la Esperanta Grupo de Madrido en la jaro 1907, Vicprezidanto de la 5-a Universala Kongreso de Barcelono (1909), kaj fondinto ankaŭ de "Hispana Revuo" (1908 al 1913). 

Li multe influis en la oficialaj medioj favore al Esperanto, reprezentis Hispanujon plurfoje en la Universalaj Kongresoj je la nomo de la Registaro, kaj estis komisiita de la hispana Reĝo Alfonso la 13-a surmeti al D-ro Zamenhof la *Grandan Kolringon de Izabela la Katolika*, plej alta honoro por civilaj meritoj en Hispanio, kion li faris en la 7-a Universala Kongreso de Antverpeno en la jaro 1911. Plurfoje li vizitis la hispanan Reĝon nur por konversacii kun li pri Esperanto. 

Perogordo estis Prezidanto de Hispana Esperanto-Asocio (jaro 1925), membro de Hispana Esperanto-Instituto, kaj ano de la Lingva Komitato de 1914.

Li partoprenis la enlandan militon en la frankista flanko, kiel generalo. Li malpli aktivis en la esperantista movado post tio, sed ankoraŭ en 1952 prelegis pri nia lingvo en Madrido.

José Perogordo tradukis komedion de Vital Aza "Halto kaj gastejo", kaj ankaŭ "La licenciato Vitraro" de Cervantes, eldonita en Madrido en la jaro 1908.

Referencoj
----------

1. ↑  Enciklopedio de Esperanto - P, 1935.
2. ↑  Lupe Sanz Bueno: *Historia del Esperanto en Madrid* (dulingva eldono), Madrido, Esperanto-Liceo de Madrid, 1993, paĝo 50-1.

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 26887
 |
**Peder Kristensen TOKSVIG** (naskiĝis la 1-an de majo 1851 en Barslund, malgranda vilaĝo en la okcidenta parto de Jutlando, Danlando, mortis en 1931) estis pionira dana esperantisto. En 1897 li en sia urbo Nykøbing Sjælland, parto de la nuna komunumo Odsherred sur la plej granda dania insulo Selando, fondis la unuan danan Esperanto-asocion.

Studoj kaj unua laboro kiel instruisto
--------------------------------------

Post sukcesaj studoj ĉe la Seminario de Jelling li praktikis dum pluraj jaroj kiel instruisto ĉe diversaj lernejoj. Sed en majo 1881 Peder Christensen ŝanĝis karieron kaj fariĝis redakcia sekretario ĉe la gazeto Sorø Folketidende; kun redaktoro Martin li fondis en januaro 1883 lokan popolan altlernejon: Sorø Højskole. Ĝis decembro 1892 Toksvig deĵoris ĉe diversaj gazetoj en la nordokcidenta parto de Selando. Tiam li fondis Nykjøbing Venstreblad kaj ĝin redaktis dum 8½ jaroj. En julio 1901 anstataŭigis tiun gazeton Holbæk Amts Socialdemokrat, kun Toksvig kiel redaktoro. En decembro 1904 li elmigris al Usono, alvenis tie komence de januaro 1905 kaj postvenigis siajn edzinon kaj kvar infanojn en julio de tiu jaro.

En februaro 1964 Mogens Groth skribis al Signe Toksvig (1891-1983) por peti informojn pri ŝiaj gepatroj, Peder Kristian kaj Marie Toksvig. La leteron la konata verkistino transdonis al sia frato, Frithjof, kiu tiutempe estis ellaboranta biografion pri la interesa vivo de la gepatroj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Du fruaj danaj pioniroj de Esperanto, artikolo de de Mogens Groth Jørgensen kaj Mogens Rude Andersen pri Peder Kristensen Toksvig aperinta en la revuo Kosmos 2021-2 de la Kosmologio de Martinus, paĝoj 16-19 esperante (PDF)
**Pedagogo** estas persono, kiu profesie okupiĝas pri pedagogio, do pri edukado kaj instruado de infanoj, junuloj aŭ plenkreskuloj, aŭ specialisto pri pedagogio kiel pri scienca fako. La nomo ne indikas biologian sekson, per la esperanta gramatiko eblas diferencigi al virpedagogo kaj pedagogino.

**Pedagogiisto** estas sciencisto studanta la pedagogion, ĝian historion, evoluon, ĝiajn metodojn kaj teoriojn.

**Pegagogia laborulo** estas persono, kiu kontribuas al edukado, ekz. direktoro de lernejo, vicdirektoro, instruisto, metia majstro instruanta metilernanton, trejnisto de sportlernejo, muzika instruanto en muziklernejo, staĝisto, edukisto en studenthejmo, vartistino, infanĝardenistino, guvernistino, gvidanto de somera infantendaro k.s.

**Laborulo en pedagogio** estas persono, kiu laboras en lernejo, sed mem ne edukas, ekz. pedelo, riparisto, kuiristinoj en la lerneja manĝejo, tajpistino ĉe ministerio pri instruado k.s.

Jen parta **listo de pedagogoj** (listigita laŭ alfebeto de la familia nomo).

* Kornel Abel
* Alma Karlin
* Karl Bacher
* Hannelore Baier
* Rolf Bossert
* Johanna Bottesch
* Hilary Chapman
* Roger Destabelle
* Annie Ernaux
* Max Fabiani
* Konstantin Fedin
* Franz Karl Franchy
* Matthias Friedwagner
* Emil Gaar
* Theodor Gartner
* Hans Gerstinger
* Edmund Hauler
* Jozef IJsewijn
* Antonino Immè
* Johannes Itten
* Marian Iwańciów (1906-1971), pola pentristo, grafikisto kaj pedagogo
* Karl Jax
* Ernst Kalinka
* Emil Kałużniacki
* Ellen Key
* Manfred Kienpointner
* Hans Liebhardt
* Rudolph Masciantonio
* Adolf Meschendörfer
* Karl Mras
* Ernest Natalis
* Ernst Rudolf Neubauer
* Dositej Obradović
* Petrus Codicillus
* Barbara Pym
* Antun Radić
* Arminio Rothstein
* Petro Rychlo
* Karl Schenkl
* Georg Scherg
* Franz Anton Schiefner
* Dieter Schlesak
* Sophie Schröder
* Horst Schuller Anger
* Fritz Schullerus
* Mauriz Schuster
* Friedrich Stolz
* Udo-Peter Wagner

* Kategorio Pedagogo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kirka vido disde sudoriento
La preĝejo kun la malnova turospajro, ĉ. 1920
Vido disde nordo, 2009
La **Preĝejo Sankta Nikolao** (germane: *Kirche St. Nikolai*) en Töttelstädt estas protestantisma kirko sur la teritorio de Erfurto, Germanio. Ĝi tamen apartenas al la eklezikomununaro de Gotao.

Historio
--------

Gotika antaŭula konstruaĵo estis de 1492. De tiam originas ankoraŭ la altareja turo kiel ankaŭ kelkaj fenestroj ĉe la suda flanko. Ĝis la 26.10.1725 la plejmulto novkonsekritis kaj konsekro de la nova ejaro estis dum ĉeesto de duko Frederiko la 2-a (Saksio-Gotao-Altenburg).

En 1818 fariĝis paroĥestro surloka la poeto kaj teologo Wilhelm Hey. Dum lia deĵoro la kirko brulkonsumiĝis; tuj poste estis rekonstruo laŭ novklasika arkitekturo kun kvinaksa navo kaj mansardotegmento. La fasadoj ordigitis per pilastraj frisoj. Ĉe la longaj flankoj troviĝas meze orelitaj portaloj, el kiuj unu havas enskribitaĵojn. La unueca kaj modesta interno ricevis ebenan plafonan volbon, du galeriojn ĉiuflanke kaj ambonaltaron. La turon faris la ĉarpentisto Geiling el Bienstädt. La 20-an de decembro 1825 la nova ejo konsekritis post elspezo de 4736 taleroj. En 1827 Hey forlasis la komunumon deĵoronte kiel kortega predikisto en Gotao.

En la 12.7.1984 ŝtormego levis kaj forĵetegis la altan turpinton per kio detruitis ne nur bushaltejo sed krome 130 jarojn aĝaj kaŝtanarboj kaj tilioj. La spajro refaritis en 1986 en plisimpligita formo kaj 20 kaŝtanujoj plantitis korte. Inter 1998 kaj 2000 restaŭritis kaj la kirko kaj la orgeno; fine fariĝis rekonsekro solena en la 10.6.2001. Ekde tiam okazas surloke regulaj orgenkoncertoj.

Sonoriloj
---------

Havis tiu ĉi kirko en 1825 tri sonorilojn mulditajn ĉe Ulrich en Apolda. La granda sonorilo havis diametron de 123 centimetroj, la meza de 97 centimetroj. Kune ambaŭ pezis 1867 kilogramoj. Ĉiuj tri sonoriloj kostis 828 talerojn.

Ekipaĵo menciinda
-----------------

* Ambona altaro de 1825.
* Orgeno de 1825 el la firmao Ratzmann

Fontoj kaj eksteraj ligiloj
---------------------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Nikolao (Töttelstädt) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Evangelia Ekleziaro en Meza Germanujo: informoj pri la kirko en Töttelstädt
* Kirkoj en la regiono Fahnerland[*rompita ligilo*]

Notoj
-----

1. ↑  Georg Dehio, Stephanie Eißing: *Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler. Thüringen*. 2-a eldono. Deutscher Kunstverlag, München 2003, ISBN 3-422-03095-6, p. 1233.

51.007610.8823Koordinatoj: 51° 0′ 27″ N, 10° 52′ 56″ O (mapo)