recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La rivero **Ŝanono** (irlande: *An tSionainn*, *An tSionna*, angle: *Shannon*) estas kun ĉirkaŭ 370 km la plej granda rivero de Irlando kaj de la Britaj insuloj. Ĝia akvokolekta baseno havas ĉirkaŭ 15.700 kvadratajn kilometrojn.

La ekesto kaj la nomo ĝi laŭdire ŝuldas al la ina fabela figuro Sionan el la Kelta mitologio .

iro de la rivero

Priskribo de la riveriro
------------------------

Ĝia fonto situas 76 metrojn super la marnivelo, en la *Cuilcagh montaro* en la irlanda graflando An Cabhán en la nordokcidento de la lando. De ĉi-tie la rivero fluas unue tra subtera kaverna sistemo kaj reaperis kiel *Shannon Pot* en la graflando An Cabhán. Ĝi deakvigas la marĉan mezon de Irlando, trafluas fiŝriĉajn lagojn kaj havas norde de Limeriko kataraktojn. Okcidente de Limeriko, tra mallarĝa ĉirkaŭ 100 km longa riverbuŝa funelo ĝi enfluas la Atlantikan oceanon. La estuaro malsupre de Limeriko estas forte influita de la tajdo. La Ŝanono trafluas la lagojn Lough Allen, Lough Ree kaj Lough Derg, la plej granda lago de la rivero. Apud Ard na Croise troviĝas hidroelektra centralo.

Konstruaĵoj kaj uzado
---------------------

Dum la mezepoko estis konstruataj multaj burgoj ĉe ĝia riverbordoj, ĉar la rivero formas la limon inter la provincoj Laighin (Leinster) kaj Connachta (Connacht). De la mezo de la 18a jarcento ĝis la komenco de la fervojo la rivero estis la ĉefa trafika linio de la regiono. La nova sendependa ŝtato Irlando investis multon en la evoluigon de la rivero post la unua mondmilito. Ĝis hodiaŭ la baraĵŝtupoj kun ĝiaj energicentraloj estas la plej granda elektroproduktanto de Irlando.

Lokoj apud la rivero
--------------------

la lumturo Tarbert kaj la energicentralo Ghob na Muine
ponto super la riverego, fone la malnova fortreso
* Cora Droma Rúisc) (Carrick-on-Shannon)
* Cluain Mhic Nóise (Clonmacnoise) (fama monaĥeja ruino)
* Áth Luain (Athlone)
* Desanchar
* Port Omna
* Cill Dalua
* Limeriko
* Foynes (pramo)
* Tarbert (pramo)
* Reĝa Kanalo

* Kategorio Ŝanono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

1. ↑  *Meyers Neues Lexikon*, Bibliographisches Institut Leipzig, 1964. Band 7, S. 488

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informationen und Karten über den Shannon Arkivigite je 2005-12-04 per la retarkivo Wayback Machine (englisch)
**Ĵanna Leonidovna AGALAKOVA** (ruse *Жа́нна Леони́довна Агала́кова*; naskiĝinta la 6-an de decembro 1965 en Kirov) estas rusa ĵurnalistino, speciala korespondantino kaj prezentistino de televidaj novaĵoj.

En 2002 ŝi nomumitis kandidatino je TEFI-premio kaj gajnis en 2006 rusregistaran meritordenon. En marto 2022 ŝi ĉesigis laboradon por la ŝtata rusia televido pro la invado de Rusio en Ukrainion.

Kariero
-------

En 1992 Agalakova iĝis socia klaĉ-raportantino por RIA Novosti. Ekde 1996 ŝi videblas ĉe la kanalo *NTV (Russia)*. En oktobro de la 1999-a jaro Agalakova venis je la unua kanalo de la rusia ŝtata televido *Pervij Kanal* prezentonte la dumtagan kaj vesperan eldonojn de la novaĵoj kiel ankaŭ la ĉefan eldonon *Vremja*. En majo 2000 ŝi anoncis la balotrezultojn de la ĵurianoj koncerne la taksadon de la muzikkontribuaĵoj de Eŭrovido-Kantokonkurso okazigata en Stokholmo. Inter 2000 kaj 2002 ŝi moderigis la elsendon *Vremena* kune kun Vladimir Pozner.

En septembro 2005 Agalakova nomumitis speciala korespondantino de *Pervij Kanal* en Parizo kaj inter januaro 2012 kaj aŭgusto 2019 en Novjorko.

Denove Parize ŝi deĵoris ekde aŭgusto 2019. kaj de marto 2021 Agalakova specialiĝis pri prezentado de eventoj ankaŭ en aliaj eŭropaj ŝtatoj. 

Ŝia lasta raporto sur *Pervij Kanal* faritis en la 17-a de februaro 2022. Je la 3-a de marto 2022 ŝi anoncis la intencon forlasi la ŝtatan televidkanalon; oficiale tio iĝis en la 17-a de marto. Tio ŝuldiĝis je la eksplodigo de milito en Ukrainio fare de Ruslando; tiurilate ŝi esprimis la bedaŭregon ke rusia televido lasas sin iĝi komplico de kremla-propagando.

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑  "Собкором российского Первого телеканала в Нью-Йорке стала Жанна Агалакова"
8. ↑
9. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2015-04-14. Alirita 2022-03-23.
10. ↑  "Встреча лидеров "Семерки" завершилась очень скромным итоговым документом и с ворохом разногласий"
11. ↑  "Жители Италии собирают подписи в поддержку вакцины Спутник V"
12. ↑  "Жанна Агалакова уволилась с Первого канала"
13. ↑  "Ex-Russian state TV reporter: I quit over Ukraine war"

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĵanna Agalakova en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio sur la paĝaro de *Pervij kanal*
* Biografio ĉe peoples.ru
* Ĵanna Agalakova ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
**Usona Ŝoseo 66**|  |
|  |
| **Longo** | 3800 kilometroj (2400 mejloj) |
| **Ĝenerala direkto** | oriente-okcidente |
| **De** | Ĉikago, Ilinojso |
| **Al** | Santa Monica, Kalifornio |
| **Maĵoraj urboj** | Ĉikago, Ilinojso Bloomington, Ilinojso Springfield, Ilinojso Sankta-Luizo, Misurio Springfield, Misurio Joplin, Misurio Tulsa, Oklahomo Oklahoma City, Oklahomo Amarillo, TeksasoAlbuquerque, Nov-Meksiko Flagstaff, Arizono Barstow, Kalifornio San Bernardino, Kalifornio Los-Anĝeleso, Kalifornio Santa Monica, Kalifornio |
| **Establita** | en 1926 |
| **Sistemo** | Usona Ŝosea Sistemo |

Mapo de Ŝoseo 66 (en ruĝa).
**Ŝoseo 66** (angle : ***Route 66*** aŭ oficiale ***U.S. Route 66***) estis la plej fama ŝoseo en Usono kaj eble en la mondo. Ĝi estis establita la 11-an de novembro, 1926, kaj estis unu el originalaj, oficialaj "Usonaj Ŝoseoj". La orienta fino estis en Ĉikago, Ilinojso, kaj la okcidenta fino estis en Santa Monica, Kalifornio. La ŝoseo kondukis tra Ilinojso, Misurio, Kansaso, Oklahomo, Teksaso, Nov-Meksiko, Arizono, kaj Kalifornio kun suma longeco ĉirkaŭ 3800 kilometroj (2400 mejloj). Ĝi estis malestablita en la jaro 1985, kiam kvin interŝtataj ŝoseoj anstataŭis ĝin: I-55 (Ĉikago al Sankta-Luizo), I-44 (Sankta-Luizo al Oklahoma City), I-40 (Oklahoma City al Barstow, Kalifornio), I-15 (Barstow al San Bernardino), kaj I-10 (San Bernardino al Santa Monica).

Tiu ŝoseo havas faman rolon en literaturo kaj kino. Intrigo de la romano kaj filmo La Vinberoj de Kolero okazas grandparte laŭ tiu vojo.

Ĵuse, en la filmo de John Lasseter, *Cars*. (angle : *Aŭtoj*) la ŝoseo havas ankaŭ gravan rolon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala Retejo de Ŝoseo 66 en Ilinojso

  

* 
* 
* 

* Kategorio Ŝoseo 66 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Maraj protektitaj areoj aktuale de 2020 (datumo de MPAtlas).
Internacia maro estas la areoj montritaj en malhelbluo en ĉi tiu mapo, t.e. ekster eksklusivaj ekonomiaj zonoj kiuj estas markitaj en helbluo.
La **Traktato de Internacia maro** de Unuiĝintaj Nacioj estas leĝa instrumento de la Konvencio de la Unuiĝintaj Nacioj pri Marjuro (UNCLOS), konsentita de interregistara konferenco ĉe la UN la 4-an de marto 2023. La traktato provizos laŭleĝan kadron por establadi marajn protektita areojn (MPA-oj) por protekti kontraŭ la perdo de faŭno kaj interŝanĝi la genetikajn rimedojn de la internacia maro. Do temas pri protekto de la akvoj kiuj estas ekster la teritoriaj akvoj de landoj.

Ĝi inkluzivas la establon de konferenco de la partioj (KdP) kiu renkontos periode kaj ebligas subskribintajn ŝtatojn (pli ol 100 landoj el la membroŝtatoj de Unuiĝintaj Nacioj) esti tenataj al ordo pri la efektivigo de tiu-ĉi traktato. Antaŭ ol la traktato povas esti efektivigita, ĝi devas esti formale adoptita ĉe lasta sesio de UN kaj tiam ratifikita de almenaŭ sesdek partioj al la traktato.

La signifo de tiu-ĉi interkonsento estos ke unue en la historio, la vastaĵoj de la alta maro ricevos internacian mediprotekton. Tiel la interkonsento devus helpi atingi la celon de protektita statuso por 30% de la maro kaj tera areoj ĝis la fino de la 2020-aj jaroj.

Referencoj
----------

1. ↑   Marine Protection Atlas (angle). Alirita 2022-05-24.
2. 1 2  "What is the UN High Seas Treaty and why is it needed?",  *BBC News*, 2023-03-05. Kontrolita 2023-03-05. (en-GB)
3. ↑  McVeigh, Karen, "High seas treaty: historic deal to protect international waters finally reached at UN",  *The Guardian*, 2023-03-05. (en-GB)

Eksteraj ligiloj
----------------

* UNaj delegitoj atingas historian interkonsenton por protekti maran biodiversecon en internaciaj akvoj (UN Novaĵo-Sciigo, 5an de marto 2023)
* Malneta interkonsento sub la Konvencio de UN sur la Leĝo de la Maro pri la konservado kaj daŭrigebla uzado de mara biologia diverseco de areoj kiuj situas preter nacia jurisdikcio (malneta teksto aktuale la 4an de marto 2023)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813511
 |
*Ne miskomprenu kun Jarkovac!*

**Ĵarkovac,** serbe **Жарковац,** aŭ **Žarkovac** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Ruma. 

Loko de la municipo en Serbio
Mapo pri municipo Ruma
Konstruata preĝejo de Ĵarkovac

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 25  km²
* Koordinatoj: 45°00′08″N 19°56'03″E
* Supermara alteco: 123 m
* Loĝantaro: 1102 en 2002
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: RU

Geografio
---------

Žarkovac situas laŭ traira flankovojo en proksimeco de Ruma.

Historio
--------

Dum fino de la mezepoko la regiono estis sub turka kontrolo. Ĝis fino de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 2002 loĝis en Ĵarkovac 1014 serboj (92 %), 36 hungaroj, 22 kroatoj, 3 ciganoj, 2 slovenoj kaj aliaj.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* Mapo pri Ĵarkovac
|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

**Ĵazbandeto** estas grupo de ĵaz-muzikistoj (inter triopo kaj okopo), en kiu el ĉiu kunmuzika instrumentoj ĉeestas nur unufoje.

Bandetoj, kiuj dislimiĝas de la ĵazbandego, estas ankaŭ la kutima ensemblo por prezentadoj en ĵazklubejoj. Dependas de la daŭra ekzisto de la bandeto kaj de la interesoj de ĝiaj membroj, ĉu ĝi muzikas pli da ĵazaj normkantoj aŭ ankaŭ resp. plejparte proprajn komponaĵojn. Bandetoj povas esti kompreneblaj kiel gametoj de novaj ideoj, ĉar en ili muzikistoj havas la kiel eble plej grandan liberecon. Male al pli grandaj ensembloj bandeto malpli ofte ludas laŭ fiksaj aranĝaĵoj. Famaj ĵazbandetoj, kiuj tiasence influis la evolun de ĵazo estis Modern Jazz Quartet, Chico-Hamilton-Kvinopo kaj Miles-Davis-Kvinopo

Konataj bandetoj tiaj
---------------------

* Modern Jazz Quartet
* Chico Hamilton Quintet
* Esbjörn Svensson Trio
* Miles Davis Quintet

Literaturo
----------

* Carlo Bohländer: *Reclams Jazzführer*, kvina eldono, Reclam, Stuttgart 2000, ISBN 3-15-010464-5.
**Ŝatelperona kulturo** ( france: **Châtelperronien**) estas kulturo aperinta en la komenco de malfrua paleolitiko  kies nomo devenas de la groto de la feinoj en Châtelperron en la franca distrikto (departemento) Allier. **Ŝatelperona kulturo** estis difinita de la pastro Henri Breuil.

Ĝi daŭris de -38000 ĝis -30000 kaj estas karakterizata de produktado de ŝtonaj iloj, precipe de iloj kun klingoj. Ŝatelperona kulturo estis lasta periodo karakteriza por la Neandertala homo, kiu verŝajne havis kontaktojn kun la homo de Kro-Manjono, jam estanta en Eŭropo. Fakte, karakterizajn restaĵojn de Ŝatelperona kulturo oni trovis kun aliaj, kiuj estis karakterizaj de Aŭrignacio, kiam tiu ĉi lasta estis tipa periodo de la ekzistado de homo de Kro-Manjono.
Ĉ

Komparu kun:
------------

Prahomaj laboriloj ~ ŝtonepoko

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPlejstocenaj kulturoj |
| --- |
| Frua paleolitiko (2600–200 mil jaroj) | Olduvejeno • Aŝelejeno • Klaktonejeno | H. heidelbergensis |
| Meza paleolitiko (300–30 mil jaroj) | Musterejeno • Aterejeno |
| Malfrua paleolitiko (50-10 mil jaroj) | Baradostejeno • Ŝatelperonejeno • Aŭrinjakejeno • Gravetejeno • Solutrejeno • Magdalenejeno • Hamburgejeno • Arensburgejeno • Sviderejeno |

 |

* Kategorio Ŝatelperona kulturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Ĵazfesto je Berlino** (ge.: **JazzFest Berlin**) apartenas al la plej antikvaj kaj plej renomaj ĵazaj eventoj en Eŭropo. Fondata en 1964 fare de Joachim-Ernst Berendt je la nomo **Berliner Jazztage**, la festivalo havas la famon de progresema kaj egale tradiciema ĵazfestivalo kun eŭropaj trajtoj. Ĝi okazas ĉiujare en aŭtuno; la organizanto estas la organizaĵo *Berliner Festspiele* [Berlinaj Festivaloj].

Historio
--------

Berlina Filharmonio,   
eventejo de la *Berliner Jazztage*
Unua okazejo de la *Berliner Jazztage* estis la Berlina Filharmonio. Berendt povis inklinigi la radion kaj televidajn staciojn de ARD, la televidstacion ZDF, la subŝtaton Berlino kaj la federacian registaron al financado de ĵazfestivalo konceptita internacia. Al la unuaj Berlinaj Ĵaztagoj Martin Luther King sendis salutleteron, en kiu li elstarigis la forton de la ĵazmuziko kiel fortikigo de la usona movado por civitanaj rajtoj. Gravaj usonaj muzikistoj, kiuj estis pretertempe retiriĝintaj el la muziknegoco, ekz. Ornette Coleman, Charles Mingus kaj Gil Evans, elektis la Berlinajn Ĵaztagojn por sia reveno sur la scenejon. Ĵazrecenzisto Nat Hentoff esprimis, ke la Ĵaztagoj estas *„la ĉefa ĵazfestivalo de Eŭropo, se ne de la mondo"*.  En 1967 Berendt povis organizi la unuan mondmuzikan feston de ĵazo („Jazz Meets The World"), multinstrumentisto Don Cherry muzikis kun simfoniorkestro, okazis bosanovo-koncerto kaj ankaŭ koncerto nome *Jazz meets India* kaj en „Noon in Tunesia" grupo da beduenaj-muzikistoj muzikis kun George Gruntz, Sahib Shihab, Jean-Luc Ponty, Eberhard Weber kaj Daniel Humair.

Kongreshalo je Berlino, multjara eventejo de la *Ĵazfesto je Berlino*
En 1968 ekestis fondado de kontraŭ-aranĝo nome *Total Music Meeting*, kiu entute prezentis liberan muzikon kaj eŭropajn muzikistojn. La posteulo de Berendt, George Gruntz, kiu inter 1970 kaj 1994 tenis la artan direktadon, pli kaj pli metis la pezocentron sur kunfandoĵazon kaj sur ĵazo kiel mondmuziko. Albert Mangelsdorff, arta direktisto ekde 1995 ĝis 2000, siaflanke koncentrigis ĝin sur eŭropaj evoluoj.

Ekde la 1990-aj jaroj la festivalo denove estis kritikata. Oni riproĉis, ke la formado de la programa orientiĝo lamas. Dum kiam Mangelsdorff sukcesis levi la kvaliton de la festivalo, oni riproĉis je Peter Schulze ajnecon.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĵazo en Germanujo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĵazfesto je Berlino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retpaĝo de la festivalo Arkivigite je 2012-02-12 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑  J.-E.Berendt: *Das Leben, ein Klang. Wege zwischen Jazz und Nada Brahma.* Droemer Knaur, Munkeno 1996, p. 325
2. ↑  J.-E.Berendt: *Das Leben, ein Klang*. Munkeno 1996, p. 326
3. ↑  samloke.
4. ↑  „Jazz ist anders", Berliner Zeitung, 5-an de novembro 2007 kaj „Rührei in Wilmersdorf", 7-an de novembro 2003

Artaj direktistoj
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
| * 1964: Joachim-Ernst Berendt
* 1970: George Gruntz
* 1995: Albert Mangelsdorff
* 2001: Nils Landgren
 | * 2002: John Corbett
* 2003: Peter Schulze
* 2008: Nils Landgren
 |
Ne konfuzu kun similnoma popolo, nome Hunoj.

---

 La hindia vorto *Hūṇā* en la linio 12a (versego 16a) de la surskribo Rīsthal, 6-a jarcento.
Rajdanto heftalita en ujo de la Brita Muzeo, 460–479 d. C. Laŭ Prokopio el Cezareo, ili estis de la sama stirpo ol la eŭropaj Hunoj «kaj "de facto" kaj pro la nomo», sed sedentaj kaj blankuloj.
**Hunaoj** estis la nomo kiun donis la antikvaj hindianoj al grupo de triboj de Centra Azio kiu, tra la Ĥajbar-pasejo, eniris en la Hindian subkontinenton fine de la 5-a jarcento aŭ komence de la 6-a jarcento. La regno de la hunaoj okupis areojn tiom malproksimajn kiel Eran (en teritorio de la aktuala Madja-Pradeŝo) kaj Kausambi (proksime de la aktuala Alahabado), malfortigante enorme la potencon de la Gupta imperio. La hunaoj estis finfine venkitaj de la barata reĝo Ĝasodharman.

En sia geografia etendo plej ampleksa en la hinda subkontinento, la teritorioj kontrolitaj de la hunaoj kovris la regionon ĝis Malŭa en Centra Barato.​ Iliaj ripetitaj invadoj kaj perdoj post la militoj estis la ĉefa tialo de la dekadenco de la Gupta imperio.

Notoj
-----

1. ↑   Tewari, S.P.; Ramesh, K.V. (1983). JOURNAL OF THE EPIGRAPHICAL SOCIETY OF INDIA VOL 10. THE EPIGRAPHICAL SOCIETY OF INDIA, DHARWAR. pp. 98-99.
2. ↑  British Museum
3. ↑   *India: A History* de John Keay p. 158
4. ↑   Kurbanov, Aydogdy (2010). «The Hephthalites: Archaeological and Historical Analysis». Konsultita la 17an de Januaro 2013. «The Hūnas controlled an area that extended from Malwa in central India to Kashmir.»
5. ↑   Gerald James Larson (1995). India's Agony Over Religion. State University of New York Press. pp. 78-79. ISBN 978-1-4384-1014-2.

Bibliografio
------------

* Lebedynsky, Iaroslav (2007). "Les Nomades", Parizo. ISBN 978-2-87772-346-6

* Kategorio Hunaoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 725763
 |
La **Ŝtata Universitato de Campinas** (portugale *Universidade Estadual de Campinas*, **UNICAMP** aǔ **Unicamp**) estas brazila universitato, kies ĉefa kampuso situas en la urbo Campinas (ankaŭ kun kampusoj en São José do Rio Preto, Limeira kaj Piracicaba, kursoj por formado de aktivaj instruistoj (PROESF) en Americana kaj Vinhedo, krom universitata hospitalo en la urbo Sumaré) , ĉirkaŭ 120 km for de San-Paŭlo. Kreita pere de leĝo en 1962 kaj oficiale inaŭgurita en 1966, la Ŝtata Universitato de Campinas aperis kiel strategia centro de formado de laborforto tre kapabligita en la kampoj de teknologio kaj naturaj sciencoj, precipe. Posttempe la universitato diversiĝis kaj hodiaŭ ankaŭ elstaras pro sia produktado en la kampoj de homaj sciencoj (precipe en la kampoj de artoj, ekonomiko, filozofio, historio kaj geografio).

Ĝi estas subtenata de la ŝtata registaro ĉefe pere de kolektado de la Tributo pri Cirkulado de Varoj kaj Servoj (ICMS), kaj ankaŭ pere de mono de institucioj de subteno. La lernantoj ne pagas monatkotizojn (escepte la universitataj kromkursoj) kaj la eniro en la grada kurso fariĝas per publika porenira ekzameno malfermita al ĉiu ĉiu brazila aŭ eksterlanda civitano kiu finis la mezan lernejon. Por la eniro en la postdiploma (magistriĝo kaj doktoriĝo), la fakultatoj uzas specifajn akceptometodojn kaj la eniro en la teknika lernejo fariĝas per ekzameno simila al tiu de la grada kurso.

Docentoj (elekto)
-----------------

* Emílio Cid

Eksaj studentoj (elekto)
------------------------

* Amara Moira, verkisto
* Marcelo Rubens Paiva, verkisto
* Monica Iozzi, aktorino
Muzeo de Danubaj Ŝvaboj, Sremski Karlovci, Serbio.
La **Danubaj Ŝvaboj** estas germanaj setlantoj de la iama Aŭstri-Hungaria Imperio. Ili fondis vilaĝojn, kaj laboris kiel farmistoj. Iliaj prapatroj estis iam loĝigitaj de 1686 - 1829 laŭ la ordono de la Dinastio de Habsburgoj en Hungario, kaj partoj de iama Jugoslavio kaj Rumanio, kiuj apartenis al la Habsburga Monarkio, el diversaj partoj de Aŭstrio kaj Germanio. La urbo Ulm ĉe Alb-Donau-Kreis, en Ŝvaba Ĵuraso, estis la startpunkto, kie ĉi tiuj germanaj elmigrintoj iris kun la *Ulmer Schachtel* (malgranda boato), laŭ la Danubo, tial ili ricevis la nomon *Danubaj Ŝvaboj*. Ili parolis malsamajn germanajn dialektojn. Ili kredis je Romia Katolikismo kaj Luteranismo. Post la dua mondmilito, la plej multaj el la danubaj ŝvaboj estis forpelitaj per la ordono de la Potsdama Konferenco, al Okupacio de Germanio. Nur kelkaj danubaj ŝvaboj vivas hodiaŭ en ĉi tiuj landoj, kiuj iam apartenis al la Habsburga monarkio. La plej multaj danubaj ŝvabaj posteuloj loĝas en Aŭstrio kaj Germanio, sed ankaŭ kelkaj en Usono, Kanado kaj Aŭstralio

Vidu ankaŭ
----------

* Banataj ŝvaboj
* Karpataj germanoj
* *Stiffoller*
* Transilvaniaj saksoj

Notoj
-----

1. ↑  [*rompita ligilo*]

* Kategorio Danubaj Ŝvaboj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 805478
* GND: 4012719-9
 |
Ĵitiŝte situas en la mapo en la verda municipo
Ortodoksa preĝejo de Ĵitiŝte
Urbocentro de Ĵitiŝte
**Ĵitiŝte,** slave **Žitište,** serbe **Житиште,** germane **Sankt Georgen an der Bega,** hungare **Bégaszentgyörgy,** rumane *Jitişte* aŭ *Zitişte* estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato. La nomo devenas el la serba tritiko. La historia slava nomo estis ĝis 1947 **Cенђурађ** aŭ **Begej Sveti Đurađ** aŭ pli longe *Senđurađ*. Ankoraŭ 11 vilaĝoj apartenas al la municipo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 3230
* Poŝtkodo: 23210
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

Situo
-----

Ĵitiŝte situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de kanalo Bega, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Zrenjanin-Rumanio.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. La unua mencio devenis el 1319 en formo *Zenthgyurgh*. En la 18-a jarcento serboj kaj rumanoj, en 1781 germanoj alvenis al la senhoma vilaĝo. En 1910 loĝis en la vilaĝo 2814 da homoj, (1454 germanoj, 1034 serboj, 214 hungaroj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Torontál, al distrikto de Nagybecskerek, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Ĵitiŝte 3236 da homoj, (serboj 2861 (88 %), ciganoj 156 (5 %), hungaroj 70 (2 %), jugoslavianoj 32 (1 %), rumanoj 29 (1 %) kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* ortodoksa preĝejo omaĝe al Sankta Georgo de 1810
* katolika preĝejo de 1940
* skulptaĵo pri boksisto Balboa de 2007

Famuloj
-------

* hungara skulptisto István Szentgyörgyi (skulptisto) naskiĝis en la iama Bégaszentgyörgy

Komunumoj de Sankta Georgo en Hungara reĝlando
----------------------------------------------

Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Transilvanio, vidu ilin Csíkszentgyörgy!

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Bácsszentgyörgy | Balatonszentgyörgy | Bánokszentgyörgy | Baranyaszentgyörgy |
| Bégaszentgyörgy | Borsodszentgyörgy | Búrszentgyörgy | Dunaszentgyörgy |
| Garamszentgyörgy | Gombaszentgyörgy | Homokszentgyörgy | Iszkaszentgyörgy |
| Jászalsószentgyörgy | Jászfelsőszentgyörgy | Lajtaszentgyörgy | Mezőszentgyörgy |
| Répceszentgyörgy | Szentgyörgy | Szentgyörgyvár | Szentgyörgyvölgy |
| Szepesszentgyörgy | Tatárszentgyörgy | Tótszentgyörgy | Turócszentgyörgy |
| Tüskeszentgyörgy | Víziszentgyörgy | Zalaszentgyörgy |  |

* Kategorio Ĵitiŝte en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 256202
* GND: 4822556-3
* LCCN: n78028407
* VIAF: 131327026
 |
**Lajos Ordódy** [lajoŝ ordOdi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ordódy Lajos** estis hungara agronomo, redaktoro. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *ordódi kaj alsólieszkói* [alŝOlieskOi].

Lajos Ordódy naskiĝis la  12-an de februaro 1852(nun 1852-02-12) en Nagymálas (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Málaš en Slovakio), li mortis la 20-an de oktobro 1910 en Kiskereskény (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Krškany en Slovakio).

Biografio
---------

Lajos Ordódy maturiĝis en gimnazio en 1869 en Pest (urbo), poste li akiris agronomian diplomon en ekonomia akademio en Kolozsmonostor en 1872. Post la diplomo li instruis po 1 jarojn en la akademio, respektive en Ekonomia Akademio (Magyaróvár), poste li studis kemion po 1 jarojn en Reĝa Universitato de Pest, respektive en teknikuniversitato de Vieno. Inter 1875-1880 li laboris en propraj bienoj, poste li havis gvidajn postenojn unue en la departemento, poste tutlande. En 1884 li fondis eldonejon kaj eldonis kaj redaktis agronomiajn gazetojn, en 1895 li fondis kooperativon pri vaporplugiloj. Li edziĝis en 1883. Li ricevis reĝan premion en 1883, post 2 jaroj belgan reĝan premion.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A magyarországi állattenyésztők kalauza* (1884)
* *Mily növényeket termesszen a magyar gazda* (1885)
* *Rövid utasítás a műtrágyák használatára* (1886)
* *A szőlő trágyázása* (1894)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare (legebla post klako al majusklo O, poste serĉu la nomon)
* biografio hungare (legebla en 1-a punkto)
* biografio germane

Referencoj
----------

1. ↑   wikidata
2. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 851333
 |



* Portalo pri Biografio
Pekina Universitato, kiu estas administrata rekte de la Ĉina Ministerio de Edukado, estas ekzemplo de kunlaborado inter diversaj publikaj entoj en la eduka sektoro.
**Ŝtataj lernejoj** (ankaŭ konataj kiel **publikaj lernejoj** ekstere de Anglio kaj Kimrio estas ĝenerale baz- aŭ mezlernejoj postulitaj aŭ ofertitaj al ĉiuj infanoj senpage, financitaj entute aŭ parte per impostado. Tiuj lernejoj estas ĝenerale inkluzivemaj (ne-selektemaj) en allasado de ĉiuj studentoj ene de la geografia areo kiun ili servas.

Dum ŝtataj lernejoj troveblas en praktike ĉiu lando, ekzistas signifaj varioj en ilia strukturo kaj instru-programoj. Ŝtata eduko ĝenerale ampleksas primaran kaj sekundaran edukon (infanĝardeno ĝis dekdua grado, aŭ ekvivalento), same kiel post-sekundarajn instruejojn kiel ekzemple universitatoj, altlernejoj, kaj faklernejoj kiuj estas financitaj kaj kontrolitaj fare de registaro prefere ol privataj unuoj. La eduka sistemo, aŭ manko de tio, antaŭ la establado de registar-financitaj lernejoj kunpremas ilian rolon en ĉiu socio. En multaj okazoj ekzistis establita eduka sistemo kiu servis signifan, kvankam ofte elitan, sektoron de la loĝantaro; tiuj sistemoj ofte estis financitaj fare de religiaj institucioj. La enkonduko de ŝtatlernejoj en kelkaj okazoj povis esti konstruita sur tiu establita sistemo, dum en aliaj okazoj ambaŭ sistemoj daŭre ekzistis, foje en paralela kaj komplementa rilato kaj en aliaj okazoj malpli harmonie.

Vidu ankaŭ
----------

* Publika biblioteko

Notoj
-----

1. ↑   En Anglio kaj Kimrio, kelkaj private administrataj, pagaj sendependaj lernejoj por 13- al 18-jaruloj estas konataj kiel 'public schools' (publikaj lernejoj).

* Kategorio Ŝtata lernejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rosario de VELASCO Belausteguigoitia** (Madrido, 20a de majo 1904 - Barcelono, 2a de marto 1991) estis hispana pentristino ano de la *Sociedad de Artistas Ibéricos* kaj proksima al la germana movado Nova Objektiveco.

Biografio
---------

Ŝi estis filino de kolonelo kaj de eŭska karlistino. Ŝi montriĝis proksima al la porvirina fako de la faŝisma partio Falange Española en ties komencoj. En la 1930-aj jaroj ŝi ricevis diversajn premiojn. Ŝi kombinis realismon kun figurativismo. Ŝi edziniĝis al kuracisto Xavier Farrerons Co en Barcelono en 1937, jam dum la Hispana Enlanda Milito. La geedzoj fuĝis al Francio, por trairi al la zono dominita de la insurekciuloj, kaj jam tie ŝi naskis sian filinon, María del Mar, kaj kunlaboris per desegnoj kun la revuo *Vértice* de Falange. Post la milito la familio setliĝis definitive en Barcelono, kaj ŝi startigis etapon de intensa pentraktiveco.

Ŝi havigis ilustraĵojn por libroj, kiel *Cuentos para soñar* (1928) kaj *La bella del mal amor* (1930) de María Teresa León,​ kaj *Princesas del martirio* de Concha Espina (Gustavo Gili, Barcelona, 1940).

Referencoj
----------

1. ↑   Esteban Leal, Paloma. «Rosario de Velasco. Adán y Eva». Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía. Konsultita la 4an de septembro 2016.
2. ↑   Balló, Tània, 1977-. Las sinsombrero 2 : ocultas e impecables. ISBN 9788467052688. OCLC 1059528960. Konsultita la 5an de aprilo 2019.

Bibliografio
------------

* Balló, Tania, Las sinsombrero 2. Editorial Espasa, Barcelona, 2018 ISBN 978-84-670-5268-8. Ĉapítro 6, pp. 181-206.

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Rosario de Velasco en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 851057
 |
La historia Ponto regiono ĉe la suda marbordo de la Nigra Maro
La termino **pontaj grekoj**, **pontoj** aŭ **grekoj el Ponto** (greke: **Πόντιοι**, **Ποντιακός** **Ελληνισμός** aŭ **Έλληνες του Πόντου**; turke: **Pontus Rumları**) rilatas specife al la grekoj de la Ponto regiono, la loko kie la Trebizonda imperio situis sur la Nigra Maro marbordo de aktuala orienta Turkio, aŭ en aliaj kazoj ĝenerale al la grekoj de la marbordoj de Nigra Maro aŭ Pontuso. Tradicie ili parolas la pontan grekan.

Antikva historio
----------------

La regiono de Ponto estas unuafoje menciita en la kunteksto de antikva Grekio en la rakonto de Jazono kaj la Argonaŭtoj kaj ilia serĉado de la ora ŝaffelo, laŭ Apolonio de Rodiso, laŭ kiu la rakonto okazis ĉirkaŭ 1200 a.K. La unua greka kolonio estis establita en 800 a.K. en Sinopĉe la marbordo de Nigra Maro fare de komercistoj de Mileto. Pli da grekoj sekvis kaj establis pli da kolonioj ĉe la marbordoj de Nigra Maro, inkluzive de Trabzon, moderna grandurbo de hodiaŭ, kiu estis menciita fare de Ksenofono en lia verkaĵo Anabazo.

Tra la jaroj, malgraŭ la konkeroj de la areo de eksterlandaj potencoj, inkluzive de la Aĥemenida Imperio kaj Bizanco, la lokuloj konservis sian grek-ortodoksan karakteron kaj kulturon. Post la falo de Trebizonda en 1461, kontrolo de la areo pasis al la Otomana Regno.

Persekuto kaj populacio-interŝanĝo
----------------------------------

Vidu Genocido de la grekoj de la Ponto

Same kiel aliaj najbaraj popoloj kiel la armenoj kaj asiroj, la Pontoj suferis etnan persekuton de la otomanoj komence kaj de la kamalistaj turkoj post la falo de la imperio. En 1923, la Traktato de Laŭzano estis subskribita, laŭ kiu loĝantara interŝanĝo okazis inter la landoj de Turkio kaj Grekio.

Nuntempe
--------

La preciza nombro da pontaj grekoj ne estas precize konata pro asimilado en la greka diasporo kaj en grekio mem, sed ĝi estas taksita je proksimume 4.5 milionoj. La ĉefaj komunumoj estas:

* Grekio (2-3 milionoj): Makedonio, Trakio, Tesalio kaj Atiko (Ateno).
* Rusio kaj la iamaj komunistaj landoj Ukrainio, Kartvelio, Kazaĥio, Uzbekio kaj Armenio

Famaj pontaj grekoj
-------------------

* La patriarko Maximus la 1-a
* Strabono
* Diogeno la Cinika
* Mithridates la 6-a, Reĝo de Pontuso
* Jake Tsakalidis

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Grekoj de la Ponto** en Vikimedia Komunejo

Referencoj
----------
Plurpartoprenanta kusenbatalo
 Amasa kusenbatalo la placo 
**Kusenbatalo**, aŭ alternative **kusenmilito**, estas ludo ĉefe ludita de infanoj, dum kiu ili "atakas" unu la alian per kusenoj. Ĉi tiu ludo povas esti maniero tuj liberigi mensan streĉon kaj koleron. Ĉar kusenoj estas faritaj el mola materialo kaj ne multe pezas, ĉi tiu agado malofte rezultigas vundiĝon. Tamen, frapi kapkusenon povas kaŭzi infanon perdi sian ekvilibron, precipe sur mola surfaco kiel matraco. En la pasinteco, kusenoj emis disŝiri dum kusenobatalo, kaj la plumoj kiuj plenigis ilin disiĝis ĉie. Hodiaŭ, la kusenoj kutime ne estas plenigitaj per natura lanugo, sed sinteza plenigaĵo farita el unu peco, kiu ne disiĝas kiam la kuseno estas ŝirita.

Kusenbatalo estas unu el la oftaj agadoj ĉe piĵama festo.

La filmo *Animal House* (1978) ĉefrolita de John Belushi montras kapkusenbatalon en fratinaro.

En 2004, studentoj de la Universitato de Warwick atingis mondan rekordon por la plej granda kusenbatalo, en kiu 1,308 partoprenantoj partoprenis sub la superrigardo de reprezentantoj de la Guinness-libro de rekordoj.

Kusenbataloj fariĝas elstara parto de la fenomeno de fulmobando, ĉar kusenaj batalkluboj ekestas en urboj ĉirkaŭ la mondo.

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Kusenbatalo** en Vikimedia Komunejo
* Internacia Kapkusena Batalo Tago Arkivigite je 2008-05-13 per la retarkivo Wayback Machine
* FightPFC, Kapkusena Batalo Ĉampioneco Arkivigite je 2022-08-11 per la retarkivo Wayback Machine
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

**Marga GIL Roësset** (Las Rozas, 3a de marto 1908 - Las Rozas, 28a de julio 1932) estis hispana skulptistino, ilustristino kaj poetino apartenanta al la Generacio de la 27-a. Oni konsideris ŝin mirinfanino kiu estis admirita en sia epoko pro sia intelektuleco. Ŝi mortis tre juna (memmortigita), pro kio fakte ŝia plurfaceta verkaro estas malabunda. Ŝiaj ilustraĵoj ŝajne inspiraris la verkiston kaj ilustriston Antoine de Saint-Exupéry por lia verko La Eta Princo, ĉar li konis ilin pro oftaj vizitoj al Hispanio.​ 

Ŝi formis parton de familio de artistinoj: fratino estis verkistino Consuelo Gil Roësset (1905-1995), onklino estis pentristino María Roësset Mosquera (1882-1921), kuzino pentristino Marisa Roesset Velasco kaj nevino poetino kaj fotistino Marga Clark.

Biografio
---------

Ambaŭ fratinoj edukiĝis en tre klera etoso; ilia patrino instigis ilin al arto, kreivemo, paroli lingvojn, vojaĝi, viziti muzeojn, ĉeesti en koncertoj de klasika muziko ktp.​ Kiel mirinfanino, Marga jam desegnis estante sep-jaraĝa, ilustris estante 12-jaraĝa rakonton de ŝia fratino, kiu estis publikigita; kaj 15-jaraĝa ambaŭ fratinoj publikigis alian rakonton en Parizo. Ekde tiam ŝi turnis sin al skulptarto, kaj estante 21- kaj 22-jaraĝa ŝi estis konsiderata inter la plej prestiĝaj skulptistoj en la lando. 

Marga y su hermana Consuelo eran admiradoras de la escritora Zenobia Camprubí, conocida por ser traductora del poeta bengalí Rabindranath Tagore, y casada con Juan Ramón Jiménez. En 1932, en un recital de ópera, la austríaca Olga Bauer-Pilecka le presentó al matrimonio y Marga se enamoró del poeta. Además decidió de inmediato hacer un busto de Camprubí.

Se unieron diversos factores (falta de confianza, su juventud y un amor arrebatado e imposible hacia Juan Ramón Jiménez), que la hacían infeliz y decidió suicidarse. El jueves 28 de julio a las seis de la tarde, se pegó un tiro en la sien. Tenía 24 años. Justo antes le había entregado a Juan Ramón Jiménez una carpeta amarilla, pidiéndole que no la leyese en ese momento. Dentro de la carpeta, Juan Ramón encontró el diario de esta precoz ilustradora y escultora en el cual le confesaba su amor por él.10​

1. ↑  «Suicidio de la escultora Margarita Gil enamorada de J.R. Jiménez». La Vanguardia. Konsultita la 6an de marto 2016.
2. ↑  Biografio en Marga Clark, *Amarga luz*, Barcelona: Circe, 2002.
3. ↑   Marcos, Ana (2015). «Quién fue Marga Gil y por qué debería interesarte (más allá de su suicidio por Juan Ramón Jiménez)». Verne EL PAÍS. Konsultita la 14an de februaro 2016.
4. ↑   Soitu.es, (2008). Cien años de Marga Gil, la escultora que se suicidó enamorada de Juan Ramón. Konsultita la 14an de februaro 2016.
* Ŝi, la tria en Vikifontaro (Universala biblioteko)

**Ŝi, la tria** (pole: *Ta trzecia*) estas humura novelo de Henryk Sienkiewicz, unue publikigita en Varsovio en la gazeto *Kurier Codzienny* en 1888, kaj libroforme en la 19-a volumo de *Pisma Henryka Sienkiewicza*.

La novelo estis verkita rememore al spertoj de Sienkiewicz pri la artista medio de Varsovio, koncentriĝinta ĉirkaŭ Helena Modrzejewska (kun Józef Chełmoński, Stanisław Witkiewicz kaj la aŭtoro mem, kiu mokis sian unuan fianĉecon). La verko de Sienkiewicz estas satiro pri hipokriteco de la varsovia burĝaro, ĝi mokas tiuepokajn ĵurnalistojn kaj artistojn. *Ŝi, la tria* estis tradukita en 15 lingvojn.

La Esperanto-traduko de Antoni Grabowski aperis kiel literatura aldono de *Pola Esperantisto* en la jaro 1913 en la eldonejo de Jan Günther kun la subtitolo *Humora rakonto el la vivo de artistoj*.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La ĉefroluloj estas du malriĉaj pentristoj, Magorski kaj Svjatecki. La unua el ili, antaŭe rifuzita de la riĉaj gepatroj de sia amatino, estas akceptata de ili kiel fianĉo post kiam evidentiĝas, ke lia pentraĵo *Judoj apud Vistulo* (en la artgalerio alinomita *Hebreoj super riveroj de Babilono*) estis premiita. Fine li tamen trovas la feliĉon kiel edzo de Eva, enamiĝinta je li aktorino.

Referencoj
----------

1. ↑   J. CIEŚLIKOWSKI ,,T. t." Sienkiewicza, Zesz. Nauk. UWr. Prace Lit. 2 (1961).. Arkivita el la originalo je 2019-07-17. Alirita 2019-07-17.
2. 1 2  *Ŝi, la tria* ĉe Vikifontaro

Vidu ankaŭ
----------

* *La juĝo de Oziris* (alia novelo de Sienkiewicz tradukita de Grabowski)
Ne miskomprenu kun Šíd situanta en Slovakio!

**Ŝid** (serbe *Шид*, slave **Šid,** hungare *Sid*) estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Srem (regiono). Ankoraŭ 18 vilaĝoj apartenas al la municipo.

Bazaj informoj
--------------

* Supermara alteco: 104 m
* Loĝantaro: 16 311[*kiam?*]
* Poŝtkodo: 22240
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: SM

Situo
-----

Ŝid situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Beogrado-Zagrebo.

Historio
--------

Komence romianoj vivis tie, poste alvenis diversaj nomadaj triboj, fine hungaroj kaj kroatoj. Fine de la mezepoko la turkoj okupis la komunumon. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 2002 loĝis en Ŝid 16 311 da homoj (12 427 serboj (76 %), 899 slovakoj (5,5 %), 724 kroatoj, 455 jugoslavianoj, 81 ciganoj, 59 hungaroj kaj aliaj.

Famuloj
-------

* Rezső Szegedy, hungara instruisto naskiĝis en iama Sid

Ŝid situas en la mapo en la verda municipo
**Bazo Esperanza** (hispane *Base Esperanza*, trad. Bazo de Espero) estas argentina civila esplorbazo situanta en la Golfo Espero ĉe la pinto de la Duoninsulo Triunuo, en Lando de Graham, sur la Antarkta duoninsulo. La bazo estas unu el la nuraj du civilaj setlejoj sur la kontinento (la alia estante la ĉilia Villa Las Estrellas).

Esperanza Bazas vidita de Golfeto Espero
La bazo estis establita la 17-an de decembro 1952 kaj iĝis konstanta setlejo jardekon poste, la 14-an de junio 1962. Aktuale en 2014, 55 loĝantoj vivas tie vintre, el kiuj 10 estas familioj. Somere la nombro de loĝantoj estas eĉ pli granda. En la setlejo estas lernejo kaj eĉ radielsenda stacio.

La averaĝa temperaturo estas 5,5 gradoj sub nulo, kiam vintre la temperaturo falas al 10 gradoj sub nulo, kaj somere la averaĝa temperaturo estas ĉirkaŭ 2 celsiusgradoj. Nur proksimume unu monato de la jaro la temperaturo atingas super la frostpunkto, tiel ke la areo estas difinita laŭ la Klimata klasifiko de Köppen kiel arkta tundro. Ekde 1948, la averaĝa temperaturo pliiĝis je 0,0315 celsiusgradoj jare, kun la vintroj plejparte malpli malvarmaj. La plej alta temperaturo tie mezurita estis la 6-an de februaro 2020 (meze de la antarkta somero), kiam oni mezuris temperaturon de 18,3 celsiusgradoj 

En la bazo, en januaro 1978, naskiĝis Emmylou Marcus Palma, la unua persono naskita en Antarkto. La bazo ankaŭ estas turisma centro, kun mezumo de proksimume 1,100 turistoj jare. La 9-an de marto 2002, la Argentina Poŝtejo eldonis poŝtmarkon en honoro de la bazo.  En 2008, ventoturbino estis instalita sur la insulo, generante elektron por la loĝantoj de la bazo.

Vidu ankaŭ
----------

* Argentina Antarkta Teritorio
* Listo de Antarctic esploraj stacioj

Fontoj
------

* *Antarctica*. Sydney: Reader's Digest, 1985, p. 156-157.
* Child, Jack. *Antarctica and South American Geopolitics: Frozen Lebensraum*. New York: Praeger Publishers, 1988, p. 73.
* Lonely Planet, *Antarctica: a Lonely Planet Travel Survival Kit*, Oakland, CA: Lonely Planet Publications, 1996, 302-304.
* Stewart, Andrew, *Antarctica: An Encyclopedia*. London: McFarland and Co. 1990 (2 volumes), p. 469.
* U.S. National Science Foundation, *Geographic Names of the Antarctic*, Fred G. Alberts, ed. Washington: NSF, 1980.

Referencoj
----------

1. ↑  La poŝtmarko en la retejo de la Monda Poŝta Asocio
2. ↑  Video montrante la instaladon de la turbino

Eksteraj ligiloj
----------------

* Konsilio De Manaĝeroj De Nacia Antarctic Programoj: Bazo Esperanza
* Temperaturoj
* (in Spanish) Argentine Army's site about the base
* Oficiala retejo Direccion Nacional del Antartico
* (in Spanish) Fundaciòn Marambio Esperanza Base page
* COMNAP Antarctic Servoj
* COMNAP Antarctic Serva Mapo
**Ŝimanovci,** serbe **Шимановци,** slave **Šimanovci** estas granda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Pecjinci.

Loko de la municipo en Serbio
Mapo pri la municipo
Preĝejo de Ŝimanovci

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 34  km²
* Koordinatoj: 44°52′13″N 20°05'18″E
* Supermara alteco: 59 m
* Loĝantaro: 3358 en 2002
* Poŝtkodo: 22310
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: RU

Geografio
---------

Ŝimanovci situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Beogrado troviĝas 25, ties flughaveno nomata Nikola Tesla nur 10 km.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1385. Onidire la loknomo venis de Simono. La unua preĝejo konstruiĝis en 1756. En 1910 tie loĝis 2002 da homoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Szerém, al distrikto de Zemun, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 2002 loĝis en Ŝimanovci 3028 serboj (90 %), 83 ciganoj (2,5 %), jugoslavianoj 40 kaj aliaj.

Vidindaĵoj
----------

* preĝejo de Sankta Nikolao de 1790

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara kaj serba Vikipedioj
* Mapo pri Ŝimanovci

* Kategorio Ŝimanovci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 52° 00′ 00″ N 127° 40′ 00″ O﻿ / ﻿52.00000 °N, 127.66667 °O﻿ / 52.00000; 127.66667 (mapo)

**Ŝimanovsk** (ruse *Шимановск*) estas urbo en Amura provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 10440.

La urbo estis fondita en jaro 1910 kiel loĝejo dum konstruado de la trasiberia fervojo.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1950.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Pjora (Пёра) en 1910 ... 1914;
* Gondatti (Гондатти) en 1914 ... 1920;
* Vladimiro-Ŝimanovskij (Владимиро-Шимановский) en 1920 ... 1950.

La interurba telefona kodo estas 41651, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 6 horoj (en jaro 2005).

En la urbo estas fervoja stacio (Шимановская) (malfermita en 1914).

En jaro 1959 la urbo havis 17,7 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 22,3 mil loĝantojn.

Flago de Amura provinco
Administra divido de Amura provinco

**Ĉefurbo**: Blagoveŝĉensk

**Urbaj distriktoj**:
Belogorsk |
Blagoveŝĉensk |
Rajĉiĥinsk |
Svobodnij |
Ŝimanovsk |
Tinda |
Uglegorsk |
Zeja 

**Municipaj distriktoj**:
Arĥara |
Belogorska |
Blagoveŝĉenska |
Burejska |
Ivanovka |
Konstantinovka |
Magdagaĉa |
Mazanovska |
Miĥajlovska |
Oktjabrska |
Romna |
Selemĝinska 
Seriŝeva |
Skovorodina |
Svobodna |
Ŝimanovska |
Tambovka |
Tinda |
Zavitinska |
Zeja
**Ŝtoncirklo de Grange**
La **ŝtoncirklo de An Ghráinsigh** aŭ **ŝtoncirklo de Grange** (ankaŭ konata kiel *Lios* aŭ *Lios na Grainsi* en la irlanda, esperante. „ŝtono de la suno") estis konstruata ĉirkaŭ la jaro 2100 a.K.. Ĝi estas kun 113 ŝtonoj kaj perimetro de 48 m la plej granda ŝtoncirklo de la insulo Irlando.

Situo
-----

La ŝtoncirklo situas ĉirkaŭ kvar kilometro norde de la loko Bruff kaj 300 m okcidente de Lough Gur ĉe la ŝoseo R512 en la graflando Limerick (Contae Luimnigh).

Priskibo
--------

Male al la „Orientaj Cirkloj", la ŝtoncirkloj de la Cork-Kerry-serio kaj la Ulster-serio de Grange, kiu apartenas al la nur naŭ „Okcidentaj Cirkloj", (konata estas la ŝtoncirklo de Glebe) havas ĉirk. 11 m larĝan remparon de ĉirkaŭ 1,2 m alteco. La rempara interno estas kovrita de ŝtonoj. La monumento similas en sia formo heĝon aŭ „ramburitan ŝtoncirklon". 12 grandaj ortostatoj staras en perimetro. en la cirklon gvidas – kroma unikato – flankigita de speciale grandaj ŝtonoj irejon. La plej norda de tiu enirejaj ŝtonoj nomiĝas „Crom Dubh" (la Malnova (aŭ malrekta) Nigra – nomo de kelta dio), altas 2,5 m kaj pezas pli ol 50 tunojn. Fosttruocentre de la ŝtono montras, ke la cirklo estas mezurita de tie. Tio kaŭzas ĝia preskaŭ perfekta formo.

Dum la arĥiologiaj elfosoj oni trovis multajn pecojn de neolitikaj potaĵoj, du fornojn kun homaj kaj bestaj ostoj kaj bronzaĵojn.

Malgranda, multe difektita ŝtoncirklo (Grange Nordo) situas en pli norda kampo.

Literaturo
----------

* Aubrey Burl: *Prehistoric Stone Circles.* Osprey Publishing, 2005, ISBN 0-7478-0609-8.

Referencoj
----------

1. ↑  Embanked Stone Circle

Eksteraj ligiloj
----------------

* Beschreibung (engl.) und Bilder (zuletzt abgerufen am 10. Dezember 2012)
* Bilder (zuletzt abgerufen am 10. Dezember 2012)
* Kurztext engl. und Bilder (zuletzt abgerufen am 10. Dezember 2012)
* "Grange North" Kurztext engl. und Bilder (zuletzt abgerufen am 8. Februar 2013)]
Shimla Montage.jpgShimla Montage
**Ŝimlao** (hindia: शिमला [ˈʃɪmlaː], iam konata kiel Simla, estas ĉefurbo de Himaĉal-Pradeŝo, Barato. En 1864, Ŝimla estis deklarita la somera ĉefurbo de la Brita Hindio. Populara turisma celo, Ŝimla ofte estas menciata kiel la "Reĝino de Montetoj," esprimo kreita fare de la britoj. Situanta en la nordokcidenta Himalajo je meza alteco de 2,205 m, grandurbon de Ŝimla, ĉirkaŭas arbaroj el pinoj, rododendroj, kaj kverkoj, kaj tie eblas travivi agrablajn somerojn kaj malvarmajnn, neĝvintrojn. La grandurbo estas fama pro siaj konstruaĵoj stiligitaj en tudora kaj novgotika arkitekturaj stiloj originantaj de la kolonia epoko. Ŝimla estas ligita al la grandurbo de Kalka per unu el la plej longaj Etŝpura fervojo daŭre funkciiganta en Barato, nome la Kalka-Ŝimla[*rompita ligilo*] Fervojo. Ŝimla estas je ĉirkaŭ 115 km el Ĉandigaro, la plej proksima grava grandurbo, kaj je 365 km de Nov-Delhio, la nacia ĉefurbo. La grandurbo estas nomita laŭ la diino Ŝjamala Devi, enkarniĝo de la hindua diino Kalio.

Referencoj
----------

1. ↑   Narrow Gauge Routes. IRFCA - The Indian Railways Fan Club. Alirita 2007-05-21.
2. ↑   Shimla Tourism, The Queen of Hills.

* Ŝimlao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ŝimlao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sankta Anastazio la 1-a** estis papo ekde la 27-a de novembro 399 (laŭ Prospero Tiro de Akvitanio 398) ĝis decembro 401.

Vivo
----

Pri la vivo kaj la agoj de Anastazio la 1-a nur malmultaj informoj transdoniĝis. Nur tri leteroj estas konservitaj, en kiuj li aliĝas al la kondamno de Origeno. Inter liaj amikoj estis la sankta Aŭgusteno, la sankta Hieronimo kaj la sankta Paolino el Nola.

La kondamno de Origeno etendiĝis al la donatistoj. Li cenzuris la verkojn kiuj ne kongruas kun la kristana kosmologio, tiel inaŭguranta la kristanan cenzuron. Memore al tio, cenzuron oni foje kromnomas "Anastazinjo".

Hieronimo raportas, ke li estis la patro de sia posteulo Inocento la 1-a.

La relikvojn de la sankta Anastazio kune kun tiuj de lia posteulo Inocento en 846 la saksa duko Liudolf  transportis al la Gandersheim, kie ili ĝis hodiaŭ ripozas en la kripto de la iama konventa preĝejo.

Lia memortago estas la 19-a de decembro.

Vidu ankaŭ
----------

* Anastazio la 1-a de Bizanco, imperiestro de la Bizanca, orientromia regno (d:Q173470)
* listo de sanktuloj
* listo de papoj

* Kategorio Anastazio la 1-a en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 123890
* GND: 119222396
* LCCN: nb2007022373
* VIAF: 89636285 5736378, 89636285
* ISNI: 0000000022194484
* NKC: kup19980000001873
 |