recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

***El pícaro*** (La fripono) estas hispana televida serio de 1974 verkita, reĝisorita kaj protagonistigita de Fernando Fernán Gómez. 

Pri Fernando Fernán Gómez oni notu, ke li estos verkisto kaj reĝisoro de filmo pri la plej fama rolulo de pikareska romano nome *Lázaro de Tormes* (2000).

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La agado okazas en la 17-a jarcento, ĉefe en Hispanio, sed ankaŭ en Italio (ĉap. 1) kaj en Bavario (ĉap. 3), kaj la serio rakontas la aventurojn de Lucas Trapaza, nome pikaro kiu turnas sin ak ĉiu ajna tipo de cerbumado por survivi laborante malmulte al kiu akompanas la juna Alonso de Baeza. La scenaroj estis inspiritaj en la tekstoj de grandaj aŭtoroj de la Hispana Ora Jarcento de la Hispana literaturo, kiel Miguel de Cervantes, Francisco de Quevedo, Mateo Alemán, Vicente Espinel, Salas Barbadillo kaj la aŭtoro de Estebanillo González, krom la franca Alain-René Lesage.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Komentoj
--------

Fernando Fernán Gómez llevaba tiempo pensando en rodar una película sobre la picaresca, pero la gran cantidad de metraje y presupuesto necesario lo hacía prohibitivo. En 1973 el director recibió el encargo de realizar el telefilme Juan soldado para TVE y tanto Fernán Gómez como la cadena quedaron muy satisfechos del resultado.2​ Esto le hizo darse cuenta de que podía adaptar su idea al formato televisivo. Aunque la idea de Fernán Gómez era la de realizar una miniserie de seis capítulos de una hora, la dirección general de RTVE consideró más apropiado un montaje de trece episodios de unos 25 minutos cada uno. Curiosamente, más tarde hubo reposición de la serie con seis capítulos de una hora.3​

Referencoj kaj notoj
--------------------

1. ↑  La familinomo aludas al la ĉefa rolulo de la romano de Alonso de Castillo Solórzano *Aventuras del bachiller Trapaza*.

	* V. "Bachiller", kaj «trapaza» en la retejo de la DRAE.
	* En 1992, F. Fernán Gómez premierigis la teatraĵon *El Pícaro. Aventuras y desventuras de Lucas Maraña*, kun Rafael Álvarez, "El Brujo", kunkludinte teatran adaptaĵon de la novelo *Lazarillo de Tormes*, pri kiu poste, en 2000, oni premieros la kinan adaptaĵon.

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Lázaro de Tormes en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 842329
 |
**Potchefstroom** estas grandurbo en Sudafriko, en Nordokcidenta Provinco. Ĝi estas grava universitata urbo.

Mapo de Sud-Afriko, kie Potchefstroom estas trovebla meze (iomete norde)

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 46 km²
* Loĝantaro: 111.995 (en 2012)
* Supermara alteco: 1350 m
* Horzono: UTC +2 h
* Poŝtkodo: 2520
* Telefonkodo: 018

Geografio
---------

Urbodomo de Potchefstroom
Universitato de Potchefstroom
Potchefstroom situas sur altebenaĵo laŭ la dekstra bordo de rivero *Mooi* en la meza-norda parto de la lando. Klerksdorp troviĝas 45, Vanderbijlpark 71, Soweto 91, Krugersdorp 95, Johanesburgo 114, **Pretorio** 159, Bloemfontein 283, Durbano 518, Port Elizabeth 819, Kaburbo 1155 km.

Historio
--------

Potchefstroom estis fondita en 1838 fare de buroj. Baldaŭe ĝi estis ĉefurbo de sendependa ŝtato Transvalo havanta la loknomon **Rives-Dorp**. Dum la brita-bura milito la britoj konstruis deportejon por virinoj, infanoj kaj maljunaj viroj. En 1905 la universitato ekfunkciis. Nuntempe estas kampanjo nomi la urbegon **Tlokwe**. Ekde 2007 nomo de la municipo estas "Tlokwe Municipo".

Ekonomio
--------

Potchefstroom estas grava industria urbo, kie oni okupiĝas pri ŝtaloj, nutraĵprilaboroj kaj kemiaĵoj.

Trafiko
-------

Potchefstroom situas laŭ la ĉefvojo kaj fervojo inter Johanesburgo-Kimberley (Sud-Afriko).

Klimato
-------

Malnova poŝto de Potchefstroom
Reformita preĝejo de Potchefstroom
Muzeo en Potchefstroom
Potchefstroom havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 10-22 °C. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas po 624 mm. La pluvo januare kulminas kaj julie malkulminas.

Vidindaĵoj
----------

* botanika ĝardeno
* memormuzeo pri Marthinus Pretorius
* urbodomo de 1909
* natura rezervejo en la proksimo
* ĉiujara arta festivalo
* preĝejo por nederlandanoj
* anglikana preĝejo de 1891
* malnovaj policejo kaj poŝto
* kverko plantita en 1910 deklarita nacia heredaĵejo en 1976
* moskeo de 2007

Famuloj
-------

* Marthinus Pretorius mortis en la urbo

Fontoj
------

* angla kaj hungara Vikipedioj
* loĝantaro
* mapo, distancoj Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* mapo[*rompita ligilo*]
* vetero

* Kategorio Potchefstroom en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 417060
* GND: 4367153-6
* LCCN: n82250949
* VIAF: 137238053
 |
**Ĉina orienta fervojo** (ruse *Китайско-Восточная железная дорога, КВЖД*) aŭ orientĉina fevojo estas fervoja linio, kiun konstruis Rusio en Manĉurio, fine de la 19-a jc. La specifajn jurojn pri la fervoja linio akiris Rusio fare de Ĉinio post la ĉina-japana milito (1894–1895) laŭ la sekrete alianca fervojo de 1896. Du jarojn poste, Rusio efikis premon je Ĉinio kaj tiu lasta permesis longigon de linio ĝis **Port Arthur** (hodiaŭ Luŝun) de la Flava rivero.
En la konstruado de la fervojo partoprenis polaj inĝenieroj, i.a. Stanisław Kierbedź. Kiel centro de la Ĉina orienta fervojo estis elektita lan urbo Harbino. Por la konstruado de la fervojo estis ankaŭ dungitaj multaj poloj kiuj pli frue laboris en la konstruado de la transsiberia fervojo kaj krome la poloj ekzilitaj pro sendependiĝ-politiko fare de la rusa caro post la falo pola Novembra ribelo en la jaro 1863.
Tiun sud-manĉurian linion akiris Japanio post la rusa-japana milito (1904–1905).

Oni planis la orient-ĉinan fervojon kiel plilongiĝo de la transsiberia fervojo, ĉar tiu estis la plej mallonga itinero ĝis senfrosta havenurbo Vladivostoko, situanta je bordo de la Japana Maro. La sovetia registaro kondamnis en 1924 la rusajn imperiajn pretendojn kontraŭ ĉinio, sed la kontrolon de la fervoja linio rezervis por si. La ĉinoj ekposedis la fervojon tri jarojn poste, sed ili devis redoni ĝin en 1929 pro la ĉina-soveta konflikto de 1929. La Sovetunio vendis la fervojon en 1935 al la japana pupŝtato Manĝukuo.

Post fino de la Dua Mondmilito, naciisma registaro de Ĉang Kajŝek subskribis la ĉinan-sovetian kontrakton (en la 14-a de aŭgusto 1945), en kiu la Sovetunio akceptis neapogon de la ĉinaj komunistoj en la intercivita milito, reciproke la Sovetunio iĝas kunposedanto de la orientĉina fervojo dum 30 jaroj. La Sovetunio redonis sian posedaĵon en 1953 al la Ĉina Popola Respubliko.

* Kategorio Ĉina orienta fervojo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Andor Tevan,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tevan Andor** estis hungara presisto, eldonisto. Lia fratino estis Margit Tevan.

Andor Tevan  Arkivigite je 2016-12-27 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 15-an de aŭgusto 1889 en Békéscsaba, li mortis la 5-an de oktobro 1955 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Andor Tevan devenis el juda familio. Li akiris diplomon en grafika altlernejo (Graphische Lehr und Versuchsanstaltban) en Vieno en 1910. Hejmenveninta li transprenis la familian vendejon pri libroj kaj kreis el tio modernan eldonejon kaj presejon. En la sekva jaro li eldonis malmultekostan serion pri konataj verkistoj kun furora sukceso. Post 2 jaroj li eldonis ankaŭ bibliofiliojn. Li iĝis konata eldonisto, liaj eldonaĵoj apartenis al la kulmino de la hungaraj libroj. Dum la Granda Depresio li presis ankaŭ pakumojn, reklamojn, kiuj faris stabilan buĝeton. Baldaŭ li eldonis ankaŭ fabelojn. En 1944 li estis trudlaboristo en Vieno, poste li hejmenvenis. En 1949 la ŝtato forprenis la presejon, tial li laboris ĝismorte en eldonejo en Budapeŝto. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A könyv évezredes útja* (Budapeŝto, 1956, 1984)
* *Narancsliget az Északi-sarkon* (1989)

Memorigiloj
-----------

* strato, librovendejo kaj faklernejo en Békéscsaba
* memortabulo en Gyoma (1989)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 97-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-12-27 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Andor Tevan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 577306
* GND: 12262100X
* LCCN: n91112628
* VIAF: 900034
* ISNI: 0000 0001 0947 5350
* SUDOC: 187471665
 |
**Saint-Étienne-de-Fursac** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 816 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Ĝi fakte formas unuigitan vilaĝon kun la apuda komunumo Saint-Pierre-de-Fursac.

Geografio
---------

Saint-Étienne-de-Fursac etendiĝas sur 31,7 km², kaj havis 816 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 26 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Étienne-de-Fursac situas je alteco de 471 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Étienne-de-Fursac apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Michel Monnet, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Saint-Étienne-de-Fursac apartenas al la kantono de Le Grand-Bourg, kies ĉefurbo estas Le Grand-Bourg. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Le Grand-Bourg
**Familio Rožmberk** estis malnova ĉeĥa nobela familio, branĉo de la familio *Vítkovci* (Vítek-anoj). La fondinto de la familio erstas *Vítek Mladší* (Vítek Malpli aĝa) (mortis en 1243), unu el filoj de *Vítek el Prčice* (mortis en 1194). Tipa signo en la blazono de la familio estis ruĝa kvinfolia rozo (ĉiu el la kvin branĉoj de la origina familio Vítkovci - Vítek-anoj - havis alian koloron), tial ili estis ofte nomataj ankaŭ *"Sinjoroj el Rozo"*.

blazono de Rožmberk
Ekde la 13-a ĝis la 17-a jarcentoj membroj de la familio havis la plej altajn postenojn en la bohemia reĝlando. Ekde la 14-a jarcento Suda Bohemio estis kvazaŭ memstara sur la nivelo de princlando (post geedziĝo de Petr la 1-a el Rožmberk kun Viola, vidvino post la ĉeĥa reĝo Venceslao la 3-a).

Rožmberk-anoj tenis vastajn rilatojn eksterlande (ekz. kun germanaj princoj, kun papa kurio) kaj multe influis politikon de la ĉeĥa ŝtato.
La familio formortis post morto de ĝia lasta membro, Petr Vok, en 1611.

Vidu ankaŭ
----------

* Vilém z Rožmberka

Literaturo
----------

* Bůžek, Václav: *Dvory velmožů s erbem Růže : Všední a sváteční dny posledních Rožmberků a pánů z Hradce*. Praha : Ml. fronta, 1997. 315 p. ISBN 80-204-0651-4
* Doležalová, Jiřina: *Děti pětilisté růže*. Praha : Regia, 2002. 332 p. ISBN 80-86367-23-1.
* Kavka, František: *Zlatý věk Růží : Kus české historie 16. století*. Praha : Ml. fronta, 1993. 203 s. ISBN 80-204-0382-5.
* Kubíková, Anna: *Rožmberské kroniky : krátký a summovní výtah od Václava Březana*. České Budějovice : Veduta, 2005. 294 p. ISBN 80-86829-10-3.

* Kategorio Rožmberk (familio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 239685
* GND: 118973339
* LCCN: sh85115434
* VIAF: 13107495
* NKC: jx20060323037
 |
Ruma situas en la mapo en la verda municipo
Ortodoksa preĝejo de Ruma
Katolika preĝejo de Ruma
Monumento en Ruma
**Ruma,** serbe **Рума** [ruma], hungare **Árpatarló** estas urbo kaj samtempe municipo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto Srem (regiono). Ankoraŭ 16 vilaĝoj apartenas al la municipo.

Bazaj informoj
--------------

* Alto super marnivelo: 111 m
* Loĝantaro: 32220
* Poŝtkodo: 22400
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: RU

Situo
-----

Ruma situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Beogrado-Zagrebo, krome tie kruciĝas ĉefvojo Novi Sad-Ŝabac, fine estas fervojo ankaŭ al Ŝabac.

Historio
--------

Komence romianoj vivis tie, poste alvenis diversaj nomadaj triboj. Fine de la mezepoko la turkoj okupis la komunumon. La unua mencio devenis el 1567. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 2002 loĝis en Ruma 32229 da homoj, (serboj 28032 (87 %), kroatoj 1027 (3 %), jugoslavianoj 709 (2 %), hungaroj 362 (1 %) kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* ortodoksa preĝejo
* katolika preĝejo
* lago nomata Borkovac

Famuloj
-------

En Ruma naskiĝis:

* hungara kuracisto Hugó Preisz
* hungara inĝeniero Artúr Rozinek.

Urbocentro de Ruma

* Kategorio Ruma en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 256824
* GND: 4511802-4
* LCCN: n94085034
* VIAF: 130340820
* BNF: 121650184
* NKC: ge580198
 |
**Erich LUDENDORFF** estis germana generalo (n. 1865. Kruszewnia- m. 20-an de decembro 1937, Munkeno)

Li aliĝis al la armeo kiel leŭtenanto en 1882, iĝis komandanto de la 39-a regimento en 1913, brigada generalo en 1914.

Li batalis dum la unua mondmilito en la orienta fronto (ekz,. en la Batalo de Tannenberg), fine de la milito Ludendorff decidis pri la germanaj milita strategio kaj politiko. Li kapjesis al senliga submarŝipa milito, kiu kaŭzis ekmiliton de Usono. Li apogis reveturon de la rusaj bolŝevikoj en 1917, tiel esperante pacon oriente. Ludendorff ekis ofensivon en la okcidenta fronto (21-an de marto 1918), sed tio kolapsis, li abdikis (16-an de oktobro 1918).

Post la milito - pro revolucio en novembro 1918 - li veturis al Svedio kaj revenis en 1919 al Germanio kaj setlis en Ludwigshöhe. Ludendorff partorpenis en puĉoj de Wolfgang Kapp (1920) kaj Adolf Hitler (1923)

Li poste aliĝis al la nacisocialisma partio, estis parlamentano (1924-28).

Li nomumis sin al prezidenteco en 1925, sed Hitler instigis je baloto por Hindenburg antaŭ la dua raŭndo. Tiel Ludendorff tiriĝis el la balotado.

Post la fiasko li retiriĝis kaj vidis ĉie framasonistojn, judojn, jezuitojn kiuj fiaskigis venkon de Germanio.

Hitler nomumis lin en 1927 framasonisto kaj la nazioj malpermesis aperigon de gazeto fondita de Ludendorff (1933) kaj la Asocion de Tannenberg.

La nazioj provis lin uzi en 1934 en propagando, sed li rifuzis tion.

* Kategorio Erich Ludendorff en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 133258
* GND: 118574841
* LCCN: n79026972
* VIAF: 17344617
* ISNI: 0000 0001 2122 4765
* SUDOC: 03410531X
* BNF: 126741872
* NLA: 35315509
* NDL: 00523972
* BIBSYS: 90053677
* NKC: mzk2004252227
 |
**Rumana ortodoksa (grekokatolika) katedralo-baziliko Nikolao de Mira** estas eklezia historia monumento en Gyula (Hungario).

Historio
--------

La grekokatolika-ortodoksa rumana grupo estis fondita en 1651. La unua rumana ortodoksa preĝejo estis konstruita el ligno en 1721, post 6 jaroj oni konstruis pli grandan preĝejon jam el brikoj. En 1762 ĝi estis pligrandigita. En 1801 pro incendio la konstruaĵo bruldetruiĝis. La nun videbla preĝejo estis konstruita inter 1802-1812, sed la turo nur en 1854. Interna pentrado okazis en 1928, samtempe kelkaj novaj freskoj estis pentritaj. La turo bruldetruiĝis en 1943, sed poste oni rekonstruis ĝin. En 1953 la turopinto denove bruliĝis, en 1996 la turopinto estis kovrita per kuprolamenoj. En 1997 la katedralo estis nomumita ankaŭ malgranda baziliko.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola, sed antaŭ la enirejo 3 metrojn alta kruco altiĝas ekde 1869. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, pli supre meze la turo altiĝas. La absido estas duonronda. Interne la vido estas simila, ol en la aliaj ortodoksaj preĝejoj. Aparte menciindas la belega ikonostazo farita el ligno kaj pentrita inter 1824-1827. Ĝi konsistas el 34 ikonoj. Laŭ la malsupra linio estas videblaj Sankta Maria, Kristo, sankta Johano kaj Nikolao de Mira, laŭ la meza linio diversaj okazintaĵoj el la Biblio, laŭ la supra linio la 12 apostoloj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 
* hungare kun 2 fotoj
* hungare kun fotoj
**Sainte-Feyre-la-Montagne** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 122 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Sainte-Feyre-la-Montagne etendiĝas sur 6,84 km², kaj havis 122 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 17 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Sainte-Feyre-la-Montagne situas je alteco de 688 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Sainte-Feyre-la-Montagne apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Claude Bialoux, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Sainte-Feyre-la-Montagne apartenas al la kantono de Felletin, kies ĉefurbo estas Felletin. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Felletin
Rumenka situas en la mapo en la verda municipo
Kalvinana preĝejo de Rumenka
Ĉefstato de Rumenka
**Rumenka,** serbe **Руменка** [rumenka], hungare **Piros** [piroŝ], germane **Piross** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka en municipo de Novi Sad. La loknomo signifas: ruĝa.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 31  km²
* Alto super marnivelo: 88 m
* Loĝantaro: 5720
* Poŝtkodo: 21201
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

Situo
-----

Rumenka situas sur ebenaĵo. Novi Sad troviĝas 15 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1237 laŭ tiama hungara ortografio *"Pyros"* loĝata de hungaroj. En la 16-a jarcento serboj alvenis, sed fine de la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. En 1786 serboj kaj hungaroj alvenis. Post 3 jaroj pro ĥolero multaj mortis. En 1790 vivis en Piros 557 hungaroj kaj 552 serboj. En 1831 ĥolero okazis. En 1870 la fervojo atingis la vilaĝon. En 1900 vivis en Piros 2203 homoj (1048 serboj, 1009 hungaroj, 72 germanoj, 64 slovakoj). Ĝis 1918 ĝi apartenis al Hungara reĝlando, al Bács-Bodrog, poste al la baldaŭa Jugoslavio. Hungario reokupis ĝin inter 1941-1944. Fine de la hungara regado la komunistaj partizanoj murdis 25 hungarojn. Inter 1948-1952 kolĥozo funkciis kaj uzino pri kanabo ekfunkciis. En 2002 loĝis en Rumenka 5729 homoj, (4302 serboj (75 %), 747 hungaroj, 139 jugoslavianoj, 111 kroatoj, 67 slovakoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* serba ortodoksa preĝejo de 1849
* kalvinana preĝejo de 1844
* romkatolika preĝejo de 1780

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Rumenka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Aŭstrazio** (franclingve *Austrasie*) estis iama, franka provinco kaj reĝlando de la merovida epoko. Ĝia teritorio kongruas kun nuna nordorienta Francio, ekde la Mozo kaj la Mozelo ĝis la Rejno, sed ĝi ankaŭ entenas partojn de Germanio, Belgio kaj Nederlando. La ĉefurbo estis unue Reims, sekve Metz. La loĝantoj de Aŭstrazio estis nomitaj Aŭstrazianoj (*Austrasiens*).

Tiu teritorio aperis post la morto de Kloviso la 1-a en 511, kiam la vasta reĝlando de ĉi tiu estis dividita inter liaj filoj. Lulilo de la karolida dinastio, Aŭstrazio malaperis kun la lasta merovida reĝo en 751, kaj estis kunigita kun la granda karolida reĝlando (estonta Karolida Imperio) regita de Pipino la Malalta kaj Karlo la Granda.

Vidu ankaŭ
----------

* Karlomano la 1-a (Aŭstrazio)
* Listo de sendependaj ŝtatoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Aŭstrazio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* Arkivigite je 2003-10-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 79118
* GND: 4086145-4
* LCCN: nb2012025490
* VIAF: 248544726
* BNF: 15322002z
 |
Koordinatoj: 51° 31′ 00″ N 81° 12′ 00″ O﻿ / ﻿51.51667 °N, 81.20000 °O﻿ / 51.51667; 81.20000 (mapo)

**Rubcovsk** (ruse *Рубцовск*) estas urbo en Altaja regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 01416.

La urbo estis fondita en jaro 1886.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1927.

La interurba telefona kodo estas 38557, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 3 horoj (en jaro 2005).

La urbo estas ĉe rivero Alej (Алей) (kiu enenfluas en riveron Obj (Обь)).

En la urbo estas fervoja stacio (ekde 1915).

En jaro 1959 la urbo havis 111 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 163,1 mil loĝantojn.

Konataj lokanoj
---------------

* Boris Eifman

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo

Flago de Altaja Regiono
Administra divido de Altaja regiono

**Ĉefurbo**: Barnaul

**Urbaj distriktoj**:
Alejsk |
Barnaul |
Belokuriĥa |
Bijsk |
Jarovoje |
Kamenj-na-Obi |
Novoaltajsk |
Rubcovsk |
Slavgorod |
Sibirskij |
Zarinsk 

**Municipaj distriktoj**:
Alejska |
Altajska |
Bajeva |
Bijska |
Blagoveŝĉenka |
Burla |
Bistroistoka |
Celina |
Ĉariŝska |
Germana nacia |
Ĥabara |
Jegorjevska |
Jelcovka |
Kalmanka 
Kamena |
Kluĉa |
Kosiĥa |
Krasnogorska |
Krasnoŝĉjokova |
Krutiĥa |
Kulunda |
Kurja |
Kitmanova |
Lokteva |
Mamontova |
Miĥajlovska |
Novoĉiĥa |
Pavlovska |
Pankruŝiĥa |
Pervomajska 
Petropavlovska |
Pospeliĥa |
Rebriĥa |
Rodina |
Romanova |
Rubcovska |
Slavgoroda |
Smolenska |
Sovetska  |
Soloneŝna |
Soltona |
Suetka |
Ŝelaboliĥa |
Ŝipunova |
Tabuna |
Talmenka |
Togula 
Topĉiĥa |
Tretjakova |
Troicka |
Tjumenceva |
Uglovska |
Ustj-Kalmanka |
Ustj-Pristanja |
Volĉiĥa |
Zavjalova |
Zalesova |
Zarinska |
Zmeinogorska |
Zonalna
* Kategorio Rummikub en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

**Rummikub** estas tablo-ludo por de du ĝis kvar ludantoj, kiu kombinas la regulojn de la kartludo rumio kaj la tegoleto-ludo maĝango. En ĝi oni uzas 104 numeritajn tegoletojn (kun la valoro de 1 ĝis 13 en kvar diversaj koloroj, ĉiu en du ekzempleroj) kaj du ĵokerojn. Komence la ludantoj havas 14 aŭ 16 tegoletojn kaj en sia vico ili metas ilin sur la tablon en grupoj de almenaŭ po 3 tegoletoj aŭ prenas 1 tegoleton el la stako, se ne povas aŭ ne volas surtabligi grupon. Tiu ludanto, kiu formetos ĉiujn siajn tegoletojn, ricevas pozitivajn poentojn egalajn al la sumo de la tegoletoj de ĉiuj ceteraj ludantoj; la aliaj ricevas negativajn poentojn.

Karakteriza eco de la ludo estas tio, ke la ludantoj povas modifi ĉiujn grupojn troviĝantajn sur la tablo.

Premioj
-------

* 1980: Spiel des Jahres
* 1993: Gra Roku (pola konkurso por la ludo de la jaro)

Vidu ankaŭ
----------

* Maĝango
* Rumio

Referencoj
----------

1. ↑  Rummikub ĉe la retpaĝo de Spiel des Jahres
2. ↑  Gra Roku ĉe pola vikipedio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝo
* Rummikub ĉe la retpaĝo BoardGameGeek
**Rubena** [ruBEna] estas loĝloko kaj municipo en la centro de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Alfoz de Burgos*.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Alfoz de Burgos, centre kaj malhelverde.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 9,77 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 193 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed poste rekuperiĝis pro la proksimeco al la provinca ĉefurbo. 

demografia evoluo| 1991 |  | 1996 |  | 2001 |  | 2004 |  | 2006 |  | 2007 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 165 |  | 157 |  | 172 |  | 176 |  | 194 |  | 187 |

Ĝi distas 13 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas sur la valo de la rivero Vena. La municipa teritorio limas kun Hurones, Quintanapalla, Burgos, Atapuerca, Orbaneja Riopico kaj Cardeñuela Riopico.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. 

Rubena formis parton de la *Alfoz y Jurisdicción de Burgos* en la *partido de Burgos*, unu el dek kvar kiuj formis la komunumon *Intendencia de Burgos* inter 1785 kaj 1833. Estis jurisdikcio de abatlando, dependa de la Monaĥejo de Oña kaj ankaŭ de reĝlando kun vicurbestro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775658
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Rubenonajtingalo** |
| --- |
|  |
| Rubenonajtingalo, maskloRubenonajtingalo, masklo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Luscinia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***L. calliope'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Luscinia calliope****(Pallas, 1776) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Rubenonajtingalo  |

 |
| v • d • r |

La **Rubenonajtingalo**, Siberia rubenonajtingalo aŭ simple Siberia najtingalo, *Luscinia calliope*, estas birdo el muŝkaptuledoj kiu apartenas al la genro *Luscinia* kune kun la Blugorĝulo kaj la aliaj najtingaloj. Ĝi estis iam klasita kiel membro de la familio de Turdedoj, sed ĝi estas nuntempe pli ĝenerale konsiderata muŝkaptuledo, (*Muscicapidae*). Ili, kaj similaj malgrandaj specioj, formas la grupon de la Saksikolenoj.

Ĝi estas migranta kaj insektomanĝanta specio kiu reproduktiĝas en miksita arbaro de koniferoj kun subkreskaĵaro en Siberio. Ili nestumas ĉegrunde. Ili vintrumas en Barato kaj Indonezio.

La Rubenonajtingalo estas iomete pli granda ol la Eŭropa ruĝgorĝulo. Ĝi estas tutbruna supre escepte la distinga **nigra vosto kun ruĝaj flankomakuloj**. Ili havas tre markatan blankan **superokulan strion**.

La masklo havas tre **ruĝan gorĝon** (kun blankaj punktetoj) bordita de mallarĝa nigra bordo, kio nomigas la specion. Krome estas blanka strio el la beko, kiel lipharo, kaj inter tiu kaj la simila superokula strio estas **nigra masketo** el la beko al la okulo. Inoj ne havas tiujn kolorajn markojn, do indas konsideri tiun specion kiel ekzemplo de seksa duformismo.

La masklo havas kanton kiel pli laŭtan version de tiu de la Ĝardensilvio.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Luscinia calliope*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 12a Majo 2006. Malplej zorgiga
Vidu ankaŭ: tekston pri la komunumo *Le Saix* aŭ '*Saix* en Francio, okcitane nomata *Lo Sais* aŭ *Sais*.

---

**Sais** (ankaŭ **Saïs**, hodiaŭ Sa el-Hagar) estas egipta urbo en la okcidenta delto de la Nilo.

Historio
--------

Jam ekde la malnova imperio Sais aperas en egiptaj tekstoj. Elfosaĵoj montris, ke la loko estis loĝejo jam de ĉirkaŭ -4000. La loka diino estis Neith, kiu havis grandan templon en la urbo. La faraono Psametiko la 1-a, kiu ŝajne devenis el Sais, transloĝigis la ĉefurbon de la lando tie ĉi kaj fondis la laŭ la loko nomatan saitan dinastion.
Tiam Sais estis la centro de la grekegipta komerco. Herodoto priskribas la templon kaj la tombarojn de la 26-a dinastio.

La reĝoj de Sais (26-a dinastio) regis dum la malfrua tempo (-664 ĝis -525) en Egiptio.

Laŭ la platona dialogo *Timeo*, Solono kunportis sian raporton pri Atlantido el Sais, kie pastro parolis al li pri tio laŭ malnovaj templaj skribaĵoj. 

Nur malmulte restis de la urbo.

La reĝoj de Sais
----------------

* Psametiko la 1-a
* Neko la 2-a
* Psametiko la 2-a
* Apries
* Amoso la 2-a
* Psametiko la 3-a

Literaturo
----------

* Ramadan El-Sayed: *Documents relatifs à Saïs et ses Divinités* (Dosieroj rilate al Sais kaj ties dioj), Bibliothèque d'étude, T. LXIX, Institut Français d'archéologie orientale du Caire, 1975 (france).
* Thorwald C. Franke: *Mit Herodot auf den Spuren von Atlantis* (Kun Herodoto laŭ la spuroj de Atlantido), Norderstedt 2006 (germane).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Atlantis-Scout: La platona dialogo Timeo, en kiu Sais estas indikita kiel devenloko de la raporto pri Atlantido. (germane)
Statuo de la 27a dinastio.
Hieroglifo de Dario la 1-a. Muzeo Luvro.
La **dudeksepa dinastio** de antikva Egiptio, ankaŭ nomata **unua persa dominado** regis ekde la jaro 525 ĝis 404 a. K.

Egiptio estis submetita kaj integrita en la Aĥemenida Imperio en du okazoj. La unua dominado daŭris 120 jarojn. La persaj reĝoj estis reprezentitaj en Memfiso de satrapo kaj trezoristo, kvankam ideologie ĉi imperiestroj estis la sukcedintoj de la faraonoj saisaj kaj laŭ Manetono ili estis la 27a dinastio.

Dum la saisa epoko Egiptio brile prosperis kaj ekonomie kaj kulture; Kambizo la 2-a kaj Dario la 1-a akiris provincon speciale profitodonan.

Samtempe, la lokaj ŝtatlaboristoj aliancitoj kaj la persoj estis tre spertaj administrante la rimedojn, ili ankaŭ plifortigis la garnizonojn kun fremduloj (kiel la garnizono jud-aramea de Elefantina) kaj donis eblecojn al grekoj kaj fenicoj por komercado.

Kambizo la 2-a kaj speciale Dario la 1-a estis reprezentitaj kiel veraj faraonoj en multnombraj publikaj kaj privataj monumentoj.

Ĉirkaŭ la jaro 445 a. K. sub Artakserkso la 1-a, Herodoto vizitis Egiption.

La 26a, 27a, 28a, 29a, 30a kaj 31a dinastioj konsisitigas la epokon kutime nomata Malfrua Egipta Periodo.

Faraonoj de la 27a dinastio
---------------------------

| Nomo | Komentoj | Regado |
| --- | --- | --- |
| Kambizo la 2-a | - | 525 - 521 a. K. |
| Smerdio | - | 521 - 521 a. K. |
| Dario la 1-a | - | 521 - 485 a. K. |
| Kserkso la 1-a | - | 485 - 465 a. K. |
| Artakserkso la 1-a | - | 465 - 424 a. K. |
| Kserkso la 2-a | - | 424 - 424 a. K. |
| Sogdiano | - | 424 - 423 a. K. |
| Dario la 2-a | - | 423 - 404 a. K. |
| Artakserkso la 2-a | - | 404 - 404 a. C. |

| Antaŭa dinastio | Malfrua Egipta Periodo | Sekva dinastio |
| --- | --- | --- |
| 26a dinastio | **26a dinastio** | 28a dinastio |
**Rubikono** (latine, *Rubico*; itale, *Rubicone*) estas malgranda rivero en norda Italio. En romia tempo ĝi fluis en Adriatikon inter Ariminum (Rimini) kaj Caesena (Cesena). La nuntempa identeco de la rivero estas necerta, sed oni kutime kredas, ĝi estas la Pisciatello en ĝiaj altaj partoj kaj la Fiumicino al maro.

Romia leĝo malpermesis al generaloj transiri ĝin kun armeo. Oni konsideris la riveron indiki la limon inter la romia provinco Cisalpa Gaŭlio kaj centra Romio; do la leĝo protektis respublikon kontraŭ interna milita minaco.

Kiam Julio Cezaro transiris la riveron 10-an de januaro, 49 a.K. postkurante Pompeon, li rompis la leĝon kaj komencis enlandan militon.
Tial hodiaŭ "transiri Rubikonon" signifas - akcepti senrevenan decidon.

Fama diraĵo de la romia verkisto Suetonio pri kiam Cezaro transiris la Rubikonon, estas: Alea iacta est. (la ĵetkubo estas ĵetita)

Antaŭ la publikigo de la Unua Libro, Zamenhof diris, ke li staras "antaŭ Rubikono".

Cezaro transiras la Rubikonon
Supozata loko de Rubikono
La Rubikono apud la buŝo ĉe Gatteo a Mare.
  

* Kategorio Rubikono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Rupperswil (stacidomo). |



 **Rupperswil** (prononcu *rupəsvil*, en Esperanto ankaŭ **Rupersvilo**) estas komunumo en la distrikto Lencburgo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 4285 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La rivero Aro en Rupperswil
Rupperswil situas ĉe la suda bordo de la rivero Aro (rivero) meze inter la urboj Araŭo kaj Lencburgo. Sude la la ĉefa rivero ekzistas paralela flanka brako sur la teritorio de la komunumo, kiu formas la proksimume 2 kilometrojn longan kaj ĝis 350 metrojn larĝan insulon *Geissenschachen*. La teritorio de la komunumo estas preskaŭ ebena kaj ne ekzistas pli grandaj altejoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,22 km², de kiuj 2,29 km² estas kovritaj de arbaro kaj 1,79 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 401 m s.m. dum la plej malalta punkto troviĝas sur alteco de 350 m s.m. ĉe la bordo de Aro.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Rupperswil limas en nordo al Auenstein, en nordoriento al Möriken-Wildegg, en oriento al Niederlenz kaj Lencburgo, en sudoriento al Staufen, en sudo al Schafisheim kaj Hunzenschwil, en sudokcidento al Suhr, en okcidento al Buchs, kaj en nordokcidento al Araŭo.

Trafiko
-------

La stacidomo de Rupperswil situas ĉe la grava trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko al Berno. Haltas en la stacidomo rektaj trajnoj al Araŭo, Arth-Goldau, Baden, Olten kaj Zuriko. Krome ekzistas loka buslinio de Rupperswil al la stacidomo de Lencburgo.

Sur la teritorio de Rupperswil situas la alveturejo Araŭo-Oriento al la svisa aŭtovojo A1, de kie kvarŝpura ekspresvojo kondukas al la centro de Araŭo. Krome kantonaj ĉefvojoj kondukas de Rupperswil al Auraŭo, Brugg kaj Hunzenschwil.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Rupperswil datiĝas el la jaro 1173 kiel *Rubeswile*.

En mezepoko en Rupperswil une regis la Grafoj de Lencburgo, ek de 1173 ka Kiburgoj, kaj fine ek de 1264 ties heredantoj, la Habsburgoj. La malalta jurisdikcio apartenis unue al la Senjoroj de Rupperswil kaj post ties formortoj al la Senjoroj de Hallwyl.

Kiam en la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, Rupperswil fariĝis ĉefloko de tribunala distrikto de la voktejo Lencburgo en la Berna Argovio.

Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion, Rupperswil fariĝis komunumo de la distrikto Lencburgo en la nove fondita Kantono Argovio.

Vidu ankaŭ
----------

* Rupperswil (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rupperswil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Rupperswil
* Rupperswil en la Historia Leksikono de Svislando

  


| Distrikto Lencburgo |
| --- |
|  |  |
| Ammerswil - Boniswil - Brunegg - Dintikon - Egliswil - Fahrwangen - Hallwil - Hendschiken - Holderbank - Hunzenschwil - **Lencburgo** - Meisterschwanden - Möriken-Wildegg - Niederlenz - Othmarsingen - Rupperswil - Schafisheim - Seengen - Seon - Staufen |
**Zsuzsanna Mikó** [ĵuĵana], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Mikó Zsuzsanna** estas hungara arkivisto, arkivestro.

Zsuzsanna Mikó naskiĝis en 1969 en Letenye.

Biografio
---------

Zsuzsanna Mikó akiris bibliotekistan diplomon en Pedagogia Altlernejo Dániel Berzsenyi en 1992, lingvoinstruistan diplomon en 1996, poste en Scienca Universitato Loránd Eötvös arkivistan (2000) kaj juran (2002) diplomojn. Jam ekde la unua diplomo ŝi estis arkivisto en Zala, inter 1996 kaj 2004 en la ĉefurba arkivo en Budapeŝto, fine ekde 2004 ŝi havis mezgrandan postenon en la Hungara Tutlanda Arkivo. Inter 2011-2017 ŝi estis arkivestro, poste vicarkivestro. Intertempe ŝi doktoriĝis (Ph.D.) en 2013 en la universitato. Ŝia laboro fokusiĝis al diktatoreco de la socialismo. Ŝi ricevis premion en 2019.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Mezőváros – kisváros. A Hajnal István Kör keszthelyi konferenciája, 1990. június 23-25.* (redaktoro, 1995)
* *A terror hétköznapjai. A kádári megtorlás, 1956-1963* (2016)
* *Kémek, korok, életek* (kunaŭtoro, 2017)
* *Kommunista kiskirályok* (kunaŭtoro, 2019)
* *Magyarnak maradni Erdélyben* (kunaŭtoro, 2021)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* intervjuo kaj biografio hungare kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 842218
 |


* Portalo pri Biografio
Blick über die Brücke zum Schloss
**Stern-ponto** aŭ **Kastela Ponto** (germane: *Sternbrücke*) en Vajmaro, Germanujo, estas la plej grava kaj historia ponta konstruaĵo en Vajmaro kiu konserviĝis ĝis nun. Ankaŭ arĥitekture ĝi unuarangis inter ĉiuj pontoj trans la rivero Ilm.

Sternbrücke kun Ilm, 2012

Historio
--------

La 62 metrojn longa kaj 7 metrojn larĝa ponto konstruitis inter 1651–54 fare de la turingia ĉefkonstruisto Johann Moritz Richter en la kuro de la novkonstruo de la Urba kastelo *(Wilhelmsburg)*, kiu brulkonsumiĝis kvazaŭ komplete en 1774. Kune kun aleo, la nuna *Leibniz-aleo* ĝi unuigis la Urban kastelon kun la ĉasadaj teritorioj.

Iam temis pri triarka ponto kie la eosta bordo de la flosfoso transiritis per ligna levoponto. De tio videblas ankoraŭ la per globoj kronitaj ĉenopilastroj kiujn en 1820 Clemens Wenzeslaus Coudray enkorpigis en la planon por la novigo de la balustrado. En 1794 alvenis kvara kalkŝtonarko kaj la levoponto superfluis. Duko Karlo Aŭgusto ordonis en 1798 surŝuti la flosfosajhon per kio la insula situo inter pilastroj, rivero kaj foso malaperis.

Tra la eosta pilastro oni povas grimpi tra ŝtuparo disde la parko en la proksimeco de la iama *Stern* (ĝi nomdonis) sur la ponton. Post restaŭrado finita en 1995 tio denove ekeblis.

Bildaro
-------

kolorigita gravuraĵo de Georg Melchior Kraus
Christian Rohlfs: *Sternbrücke in Weimar* (ĉ. 1887)
Jam tuj post finfaro la ponto kun la kvar pilastroj en akvaforto de la kortega pentristo Georg Melchior Kraus porĉiamigitis. La arko apud Leutra-fonto en Ilm-parko prenis ankaŭ ties nomon. La ponto mem formas la plej okcidentan etendiĝon parkan. Kraus estis bildiginta la ponton jam antaŭe plurfoje. Parapeto ŝtona anstataŭigitis fare de Coudray per fera dum neglekto de pluaj ornamaĵoj ĉar dekoraciu la parapetaro mem. La ovalaj truoj en la pilastroj pontaj servas kiel volbo malŝarĝiga dum akvegoj. Tiukuntekste rimarkatas ankaŭ la pinta konusigo de la flosglacidefendiloj ĉe la supera fluujo. Ambaŭ celis malpliigon de la rezisto kontraŭinundo.

Tiun ĉi ponton pentris ankaŭ Christian Rohlfs ĉ. en 1887 laŭ la stilo de impresionismo en oleo sur tolaĵo. La bildo troviĝas en la Osthaus-muzeo de Hagen.

Referencoj
----------

1. ↑  *Werke von Christian Rohlfs im Karl Ernst Osthaus Museum*. katalogo, p. 3[*rompita ligilo*] (PDF; 1,5 MB)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Stern-ponto (Vajmaro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Prie ĉe yelp.de

50.98027777777811.333611111111Koordinatoj: 50° 58′ 49″ N, 11° 20′ 1″ O (mapo)
 

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 724191
* GND: 4819707-5
 |
**Ana PAUKER** (naskiĝis kiel **Hannah Rabinsohn** la 13-an de decembro 1893 en Codăeşti, mortis la 3-an de junio 1960 en Bukareŝto) estis rumana komunistino de juda deveno.

Ŝi devenis de ortodoksa, juda familio. Post la fino de la studoj en 1915 ŝi aliĝis al socialdemokratia partio, en kiu ŝi membris dum ses jaroj. En 1921 kune kun sia edzo, Marcel Pauker, transiris al Rumana Komunista Partio. En 1928 Ana Pauker forveturis al Moskvo por studi en unu el la lernejoj de Kominterno. En 1932, kiam ŝia edzo estis forigita el la posteno de ĝenerala sekretario de Rumana Komunista Partio, ŝi iĝis unu el sekretarioj de la Centra Partia Komitato. Post aresto de Marcel Pauker, dum lia restado en Sovetunio, Ana decidis kontraŭstari lin kaj akuzis lin pri subiĝo al trockiismaj tendencoj. En julio 1935 Ana Pauker estis arestita de rumanaj instancoj kaj punita per dekjara mallibero.

En 1940 ŝi estis interŝanĝita al rumanaj malliberuloj arestitaj en Sovetunio. Tiel ŝi povis forveturi al Moskvo kaj agi en la instancoj de Kominterno. Al Rumanio ŝi revenis en aprilo 1944, kun Ruĝa Armeo, kiel politika oficiro. Ana Pauker estis unu el la ĉefaj personoj, danke al kiuj komunistoj ekregis en Rumanio.

En novembro 1947 ŝi okupis la postenon de ministro pri eksterlandaj aferoj. Kelkajn monatojn poste ŝi denove eklaboris en la Centra Partia Komitato, kie ŝi respondecis pri terkulturo kaj realigo de kolektivigo. En 1949 ŝi iĝis vicĉefministro kaj ministro pri eksterlandaj aferoj.

Kaj pro ŝia juda deveno, kaj pro kontraŭo al monreformo en 1952 ŝi fariĝis neakceptebla kaj perdis ĉiujn ĝistiamajn postenojn. En 1953 Pauker estis arestita kaj restis en hejmaresto. En 1954 ŝi estis liberigita kaj ĝis la vivofino laboris kiel redaktisto en la eldonejo Editura Politică. Ana Pauker mortis pro kancero.

Ŝi havis kvin infanojn: tri kun la edzo Marcel (Tanio, Vlad, Tatiana), unu kun la amanto Eugen Fried (Masha) kaj unu adoptitan (Alexandru).

Referencoj
----------

1. 1 2  Florica Dobre: *Membrii C.C. al P.C.R. 1945-1989*, paĝoj 453ff. Editura Enciclopedică, Bukarest 2004 (PDF, elŝutita la 24-an de januaro 2021)

* Kategorio Ana Pauker en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 336794
* GND: 119407205
* LCCN: n93040236
* VIAF: 59893565
* ISNI: 0000 0000 6678 0354
* SUDOC: 067140254
* BNF: 144107356
* NKC: jx20061128006
 |
La **Rurikidoj** estis la unua monarka dinastio en Rusio, devenanta de Ruriko (ruse *Рюрикъ*), princo de Novgorodo, kies idoj regis en Rusio pli ol sep jarcentojn, ekde 862 ĝis 1598.

Origino
-------

heraldikaĵoj de iuj Rurikidoj
Princo Ruriko. Bildigo fare de Hermanus Willem Koekkoek, 1912
La naskiĝdato de Ruriko estas nekonata, li mortis en 879.

Ekzistas du ĉefaj versioj de lia origino. Laŭ plej ofte menciata versio li estis skandinava varengo *Hrørikr*, kiun invitis, kvazaŭ dungis, kelkaj nord-okcidentaj rusaj gentoj por regi en Novgorodo, laŭ tiamaj kutimoj.

Laŭ la alia supozo, li estis okcidenta slavo kaj lia nomo *Rurik* estas derivaĵo el *Rarog* ("falko" en kelkaj slavaj lingvoj).

Invito de varengoj
------------------

Invito de varengoj
Interetnaj konfliktoj okazintaj tiam bezonis finon kaj konstantan pacon. Plej bona kaj efika rimedo en 862 estis invito de tri fratoj varengoj: *Ruriko, Truvoro* kaj *Sineuso*, kiuj famiĝis kiel elstaraj militistoj kaj regintoj. Kune kun ili venis en tiun landon multenombra sekvantaro, inkluzive iliajn familiojn.

Regado
------

La 17-jara regado de Ruriko en Novgorodo grave vastigis ĝian teritorion kaj alportis plibonigon de vivkondiĉoj de la tiea loĝantaro.

En 864 ambaŭ liaj fratoj mortis kaj de tiam li regis sole.

Lia familio
-----------

Oni sciigas, ke Ruriko havis kelkajn edzinojn kaj idojn. En la historio restis la nomo de lia edzino *Efanda*, kiu naskis lian filon kaj heredinton *Igoro*. Postaj kronikoj mencias lin kiel Igor Maljuna.

Morto de Ruriko kaj posta regado
--------------------------------

Princo Ruriko mortis en 879. Ĉar lia filo *Igoro* estis ankoraŭ juna, do poste komencis regi *Oleg*, lia bofrato, frato de *Efanda*.

Membroj de dinastio
-------------------

* Membroj de dinastio Rurik

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rurikidoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Genealogy of the Rurik dynasty from Genealogy.eu Arkivigite je 2015-10-29 per la retarkivo Wayback Machine angle
* Genealogia arbo de la rusaj caroj angle
**William Broderick CRAWFORD** (9a de decembro, 1911 – 26a de aprilo, 1986) estis usona aktoro de teatro, kino, radio kaj televido, ofte elektita por aspraj roloj kaj plej bone konata pro sia portreto de Willie Stark en *All the King's Men* (1949) kiu havigis al li inter aliaj ricevon de Oskar-premio kaj Ora Globo kaj pro sia stelula rolo kiel Dan Mathews en la televida serio *Highway Patrol* (1955–1959).

Ĝis la filmado de *All the King's Men*, la kariero de Crawford estis ege limigita el "B filmoj" en duarangaj aŭ similaj roloj. Li noits, ke li ne kongruas kun la rolo de bela ĉefrolulo, iam priskribante sin mem kiel "retiriĝinta boksisto". Tamen, li elstaris en roloj de maliculoj kaj aŭtoritataj viroj.

Kariero
-------

Crawford laboris en vodevilo kaj radio, kio inkludis periodon kun la Marx Brothers en radiokomedia programo *Flywheel, Shyster, and Flywheel*.

Li famiĝis en 1937 kiel Lenny en Pri Musoj kaj Homoj de Broadvejo. Li translokiĝis al Holivudo kaj eklaboris en filmoj.

Crawford subskribis kontrakton kun Paramount. Li aperis en kelkaj filmoj "B", nome *Ambush* (1939), *Sudden Money* (1939) kaj *Undercover Doctor* (1939). Li havis prestiĝan rolon en *Beau Geste* (1939).

Crawford poste translokiĝis al Universal, kaj li ricevis sian unuan stelulan rolon, en la kategorio "B", nome *I Can't Give You Anything But Love, Baby* (1940).

Li havis duarangajn rolojn en *When the Daltons Rode* (1940); *Seven Sinners* (1940), por Garnett; kaj *Trail of the Vigilantes* (1940). Li revenis al Paramount por *Texas Rangers Ride Again* (1940) poste revenis al Universal por *The Black Cat* (1941), *Tight Shoes* (1941), kaj *Badlands of Dakota* (1941).

Crawford havis unu el la ĉefaj roloj en *South of Tahiti* (1941) kaj en *North to the Klondike* (1941). Li subtenis la ĉefaktoron Edward G. Robinson en *Larceny, Inc.* (1942) kaj George Raft en *Broadway* (1942), kaj kunstelulis kun Robert Stack en *Men of Texas* (1942) kaj kun Constance Bennett en *Sin Town* (1942).

Kelkaj filmoj
-------------

* *Il bidone* (1955) de Federico Fellini

Notoj
-----

1. ↑   Broderick Crawford obituary, Variety, 30a de aprilo, 1986.
2. ↑   Wiggins, Victoria, ed. (2007). 501 Movie Stars. Hauppage, New York: Quintessence. p. 219. ISBN 978-0-7641-6021-9.

* Kategorio Broderick Crawford en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 672437
* GND: 140583130
* LCCN: n78038759
* VIAF: 34666775
* ISNI: 0000 0001 0887 064X
* SUDOC: 058755519
* BNF: 141672549
* BIBSYS: 99068713
* NKC: xx0156271
* BNE: XX1168100
 |