recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Cedynia** (kaŝube: Cedzëniô, Cediniô; dum la historio estis jenaj nomoj: Cidini, Zedin 1187, Ceden 1240, Cedene 1248, Zehden; germane: Zehden) - estas urbo en Okcidenta Pomerio en Pollando. Fine de 2021 en la urbo vivis 1 472 loĝantoj.

Ĝi apartenas al samnoma komunumo en la distrikto Gryfino.

Historio
--------

Jam dum la 7a - 6a jarcentoj a.K. aperis sur la tereno de la hodiaŭa urbo, la defenda setlejo de la **Kulturo de Luzacio**. Ĉe tiu burgo la unua pola princo Mjeŝko la 1-a kaj lia frato **Czcibor** batalis kaj venkis kun la germana markgrafo **Hodon**, nun nomata Batalo de Cedynia (vidu la apudan foton de la monumento de tiu batalo). En la ĉirkaŭaĵo oni konstruis tiam plurajn klostrojn. i.a. en la jaro 1266
klostron de cistercianoj en la urbo. Malfacila financa situacio de la Teŭtona Ordeno devigis ilin vendi la urbon al Brandenburgio, en kiu regis tiam **Frederiko la 2-a "Fera"** el dinastio de Hohencolernoj (la elektisto brandenburgia).

La fundamento de la disvolvo de la urbo estis agrikulturo, bredado de brutaro kaj fiŝkaptado. En la jaro 1885 Cedynia ekhavis la plej grandan nombron de la loĝantoj dum sia historio, t.e. 1892 da urbanoj.

En la jaro 1910 la nombro de la loĝantoj malgrandiĝis al 1533, kaj en la jaro 1939 ekestis ĝis 1738 da loĝantoj.

Post la fino de Dua Mondmilito la urbo eniris Pollandon laŭ la decido de la Potsdama konferenco kaj ankaŭ laŭ la decidoj de la konferenco komenciĝis la procedo de translokiĝo de la germana popolo kaj anstataŭigo de ili per poloj de la centra Pollando kaj de orienta Pollando de post la Curzon-linio (vidu la apudan mapon).

En la jaro 1972 oni solene festis la 1000-jaran datrevenon de la batalo ĉe Cedynia.

### Bibliografio

* Tadeusz Białecki, Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945-1948, Szczecin: Książnica Pomorska w Szczecinie, 2002.
* Zygmunt Boras, Książęta Pomorza Zachodniego, Poznano: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza, 1996.
* Jarosław Kociuba, Pomorze. Praktyczny przewodnik turystyczny po ziemiach dawnego Księstwa

Pomorskiego, Szczecin: Walkowska Wydawnictwo, 2012.

* Joanna Nowosielska-Sobel, Edward Włodarczyk, Prasa jako źródło do dziejów Śląska i Pomorza w XIX i XX wieku, Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2005.
* Jan Maria Piskorski, Pomorze Zachodnie poprzez wieki, Szczecin: Zamek Książąt Pomorskich, 1999.
* Zygmunt Świechowski, Sztuka Pomorza Zachodniego, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973.

* Cedynia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Cedynia en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 195934
* GND: 4119222-9
* LCCN: n83059134
* VIAF: 146220158
* NKC: ge701684
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas religia moderna konstruaĵo en urbo Kunszentmárton (Hungario).

Historio
--------

En la 16-a jarcento supozeble la loĝantoj prenis la kalvinismon. Ili malpliiĝis pro la kontraŭturkaj bataloj. Ekde 1717 jam en la pacaj tempoj alvenis nur katolikoj, ekde la frua 20-a jarcento ankaŭ kalvinanoj. Ili apartenis eklezie al Szentes, iom poste al Tiszaföldvár. Ili ricevis areon de la urbo kaj oni ekkonstruis modernan kirkon en 1936, en la sekva jaro ĝi estis jam preta. En 1989 la preĝejo estis renovigita. Tre simila kirko estas la Kalvinana preĝejo (Csongrád).

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto laŭ trotuaro de la ĉefstrato. La fasado estas malsimetria, dekstre la kvadrata kampanilo aparte altiĝas, tamen ĝi estas ligita per arkada koridoro kun la navo. En la fasado la portiko plene dominas kun tri grandaj arkadoj, antaŭe ŝtuparo estas videbla. La kunliga koridoro havas 4 aperturojn. En la kampanilo 2 sonoriloj loĝas. La interna spaco estas puritana, la muroj estas blankaj.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* sonorado

Fontoj
------

* hungare kun foto
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Kótaj.

Historio
--------

Oni konjektas, ke la kirko havas mezepokan devenon, ĉar arkitektoj trovis gotikajn partojn. En la iama *Keresztút* (nur ekde 1800 Kótaj) la loĝantoj proksimume en 1550 prenis la kalvinanan religion, eĉ ili akiris ankaŭ la kirkon. En la 18-a jarcento ĝi estis trakonstruita kaj pligrandigita laŭ baroko. La turo estis konstruita en la dua duono de la 19-a jarcento.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze la turo plene reliefas. La eniro povas okazi tra la turo. La turopinto estas kvarlatera piramido. En mezo de la navo estas videbla enmurita pordo el la historiaj tempoj. En fino de la navo estas apogpiliero. La navo finiĝas en oklatera, malpli larĝa absido.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Kloŝturo de la antaŭa abatejo de Evesham
**Evesham** estas urbo de Worcestershire, Anglio. En 2001, laŭ la tiujara censo, ĝi enhavis ĉirkaŭ 22,300 loĝantojn.

Historio
--------

Komence de la 8-a jarcento, Egwin (Egvino), anglosaksa episkopo de Worcester, fondis abatejon post vizio de Sankta Maria. Post kiam Vilhelmo la konkerinto invadis Anglion, la tiama abato iris al la nova reĝo kiun li persvadis fidi lin, kaj pro tio la abato ricevis plurajn postenojn kaj la abatejo ĝuis iom da rega favoro. La abatejo malkonstruiĝis dum la 1530-a jardeko, kiam Henriko la 8-a (Anglio) aboliciis la anglajn monaĥejojn: restas nur la kloŝturo.

En 1265 proksime al la urbo okazis la Batalo de Evesham, dum kiu la estonta Eduardo la 1-a venkis gravan ribelon de nobeloj.

Ekonomio
--------

Ĝis la 1990-a jardeko Evesham estis grava centro de komercado pri fruktoj kaj legumoj kultivitaj en la ĉirkaŭa regiono. En 2008 fermiĝis komputila kompanio kies fabriko situis en la urbo.

* Evesham en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Evesham en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 49° 05′ 05.16″ N 18° 44′ 21.6″ O﻿ / ﻿49.0847667 °N, 18.739333 °O﻿ / 49.0847667; 18.739333 (mapo)

**Kunerada kastelo** estas eksa ĉasista kastelo en Svitačová dolina en katastra teritorio de municipo Kunerad en alteco proksimume 600 m.s.m. La kastelo kun la areo estas Nacia kultura memorindaĵo de Slovakio.

Historio
--------

La kastelon igis konstrui en la jaro 1916 grafo Balestrem, prusia junkero. La konstruaĵo estis devene servonta kiel refreŝigeja ĉasista kastelo por tiamaj imperiestroj de Aŭstrio-Hungario kaj Germanio - Francisko Jozefo la 1-a kaj Vilhelmo la 2-a. Kiam eksplodis la 1-a mondmilito, tiu ĉi intenco ne okazis. Ĝi servis kiel familia sidejo por bezonoj de familio de Balestremidoj, kiuj vizitadis la kastelon. Pli malfrue dum SNR havis en la kastelo sidejon la 2-a partizana brigado de M. R. Štefánik. Tial la 25-an de septembro 1944 germanaj trupoj forbruligis ĝin. Hodiaŭ ĉi tie estas lokigita memortabulo.

Post rekonstruo en la jaro 1959 la kastelo servis kiel kuraciga resaniĝejo por homoj kun problemoj de spirvojoj. Plua rekonstruo okazis en la jaro 1974 kaj la kastelo apartenis al Kúpele Rajecké Teplice (*Banlokoj Rajecké Teplice*). Ekde la jaro 1989 ĝi estas privata posedaĵo kaj neuzata. Nuntempe okazas ties plua rekonstruo. Estontece el la kastelo fariĝos refreŝigeja ekipaĵo. La 10-an de marto 2010 trafis dum la rekonstruo la tegmenton de la kastelo granda incendio.

Priskribo
---------

La konstruaĵo estas konstruita en stilo de moderna secesio laŭ franca arkitekturo. La kastelon plenigas angulaj turoj, tegmentaj fenestroj, terasoj kun arkadoj, eksteraj ŝtuparejoj kaj parko. Al la kastelo estis konstruita kapeleto de sankta Terezo Jesua. La kastelo estis devene moderne ekipita kaj alligita al propra akvan elektrejon.

Referencoj
----------

1. ↑  Gargulák Jozef, Križo Vladimír i in.: *Malá Fatra. Turistický sprievodca ČSSR* č. 1, vyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1984;
**Árpás** [ArpAŝ] estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Tét. La loknomo estas hungare: hordea.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 14  km²
* Loĝantaro: 280
* Poŝtkodo: 9132
* Telefonprefikso: 96

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo for de ĉefvojo kaj fervojo, laŭ flankovojo, laŭ maldekstra flanko de Rába. Tie estas ponto, grava trapasejo kaj ne tro for estas trapasejo tra Marcal.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata dum la neolitiko, bronzepoko kaj ferepoko. La romianoj tie fondis urbon **Mursella**. La unua mencio devenis el 1030 pri la vilaĝo. En la mezepoko peĉenegoj gardis la limon. En 1251 katolika preĝejo konstruiĝis omaĝe al Sankta Jakobo. En 1594 la turkoj detruis la vilaĝon.

En Árpás migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

Vidindaĵoj estas Preĝejo de Sankta Jakobo (Árpás), kapelo omaĝe al Johano Nepomuko kaj sonorilturo.

* RábaRába
* Preĝejo de Sankta Jakobo (Árpás)Preĝejo de Sankta Jakobo (Árpás)
* MemorigaĵoMemorigaĵo
Marŝalo Georgij Ĵukov (centre) portanta tri medalojn de Heroo de Sovetunio kaj Marŝalo Konstantin Rokosovskij (dekstre) portanta du.
La titolo **Heroo de Sovetunio** (ruse Герой Советского Союза, *Geroj Sovieckogo Sojuza*) estis la plej alta distingo en Sovetunio, atribuita persone aŭ kolektive pro heroaj agoj por la servo al la Sovetaj ŝtato kaj socio.

Tiu premio estis establita la 5an de majo 1934 fare de la Centra Plenumkomitato de Sovetunio. El 1939 oni aldonis al la premio la atribuon de ora medalo por vivantaj ricevantoj.

Ricevantoj
----------

La totala nombro de personoj kiuj ricevis tiun titolon estas 12,755 (20 estis forigitaj el tiu titolo pro variaj cirkonstancoj). La granda majoritato de ili ricevis ĝin dum la Dua Mondmilito (11,635 Herooj de Sovetunio, 101 dufoje Herooj, tri trifoje Herooj, kaj du kvarfoje Herooj). 65 ricevis la titolon pro agoj rilataj al la Soveta-afgana milito, kiu daŭris el 1979 ĝis 1989. La nuraj personoj kiuj ricevis la titolon kvarfoje estis la Marŝalo Georgij Konstantinoviĉ Ĵukov kaj Leonid Breĵnev. Ambaŭ ricevis siajn kvarajn titolojn laŭ polemikaj cirkonstancoj male al la statuto de la titolo. La prestiĝo de la medalo falis kiam foje oni atribuis ĝin pro naskiĝtago.

Jurij Aleksejeviĉ Gagarin estis populara ricevanto de la titolo.

Ankaŭ 44 eksterlandaj civitanoj ricevis tiun titolon. Ankaŭ 12 urboj ricevis la titolon.

Bildaro
-------

* Al Bresto (Belorusio)Al Bresto (Belorusio)
* Al MoskvoAl Moskvo
* Al Leŭtenanto Aleksander KosmodemkanskiiAl Leŭtenanto Aleksander Kosmodemkanskii
* Al Sergei Ivanoviĉ GricevecAl Sergei Ivanoviĉ Gricevec
* Al Alexander MatrosovAl Alexander Matrosov

Vidu ankaŭ
----------

* Ora stelo de Heroo de Sovetunio
* Heroo de la Rusia Federacio

Notoj
-----

1. ↑  Proĥorov, Aleksandr Miĥailoviĉ.  (1982) *Great Soviet Encyclopedia, Volume 6*. Nov-Jorko: Macmillan, p. 594. OCLC 810278.
2. ↑   Resolution of the Central Executive Committee of the Soviet Union of May 5, 1934 (ruse). Wikisource (2010-09-04). Alirita 2012-02-20.
3. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2008-02-13. Alirita 2016-02-15.
4. ↑   Статистика :: Герои страны (ruse). Alirita 2016-01-25.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Heroo de Sovetunio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo dediĉita al Herooj de Sovetunio kaj Rusio
* Heroo de Sovetunio Arkivigite je 2006-05-23 per la retarkivo Wayback Machine - artikolo pri la titolo
* Strato de Herooj en Volgogrado - historio kaj fotoj
* Jura biblioteko de USSR
La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Pápa, en iama vilaĝo *Kéttornyúlak* (nuntempa urboparto de Pápa).

Historio
--------

En la 13-a jarcento oni konstruis katolikan kirkon kun 2 turoj en tiun lokon. La vilaĝo prenis la loknomon mem de la kirko (Kéttornyúlak signifas: loĝejo kun 2 turoj). En 1683 la turkoj detruis la vilaĝon, kiu senhomiĝis. En 1698 la preĝejo estis rekonstruita. En la 17-a jarcento jam la kalvinanoj havis la preĝejon, ili renovigis ĝin en 1753, poste en 1818 kaj 1855. En 1860 Flóris Ferenc Rómer ekzamenis arkeologie la konstruaĵon kaj li konstatis, ke ankaŭ origine jam estis 2 turoj. Fulmo detruis unu el la turoj en 1889, poste oni rekonstruis ĝin laŭ novgotiko. En la 1960-aj jaroj arkeologoj trovis gravajn mezepokajn partojn.

Konstruaĵo
----------

La turoj altiĝas ĉe la fronto flanke de la enirejo. La fasado estas simetria, meze estas la enirejo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* Arkivigite je 2018-10-14 per la retarkivo Wayback Machine

Interno de la preĝejo
dekstra
**Metro Ligero Oeste S.A.** (ankaŭ konata kiel *Metro Ligero Oeste* aŭ *MLO*) estas koncesio de publika transporto atribuita de la Madrido Komunumo, kiu ekde julio 2007 ligas la urbojn Boadilla del Monte, Alcorcón, Pozuelo de Alarcón kaj Madrido al la Metroo de Madrido, Proksimaĵoj Madrido kaj al Urbaj kaj Interurbaj Busoj kunordigitaj de la Regiona Konsorcio de Transportoj de Madrido (CRTM).

La kompanio estas la operatoro de la du malpezaj fervojaj linioj de la okcidenta zono (ML-2 kaj ML-3) kaj ĝi estis inaŭgurita la 27-an de julio 2007. Unuflanke la ML2, kiu konektas la linion 10 de la Metroo de Madrido al la urbo Pozuelo de Alarcón, ĝi havas 13 haltejojn de Colonia Jardín al Estación de Aravaca kaj estas 8,7 kilometrojn longa. Aliflanke, ML3, kiu iras inter Colonia Jardín kaj la Madrido municipo Boadilla del Monte, havas 16 haltejojn kaj tutan longon de 13,53 kilometroj. La kompleta reto MLO konsistas el du linioj kun tuta longo de pli ol 22 kilometroj, 28 haltejoj kaj aro de 27 veturiloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Malpeza Metroo de Madrido
* Malpeza Metroo 2
* Malpeza Metroo 3

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Metro Ligero Oeste en la hispana Vikipedio.* 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| v • d • rMetroo de Madrido

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 
* 01
* 02
* 03
* 04
* 05
* 06
* 07
* 08
* 09
* 10
* 11
* 12
* 21Ramal
* **>**
* 
* **<**
* 31
* 32
* 33
* 34Tramo de Parla

 |  |

 |

 |
| 32 | 
* Colonia Jardín
* Prado de la Vega
* Colonia de los Ángeles
* Prado del Rey
* Somosaguas Sur
* Somosaguas Centro
* Pozuelo Oeste
* Bélgica
* Dos Castillas
* Campus de Somosaguas
* Avenida de Europa
* Berna
* Estación de Aravaca
 |
| 33 | 
* Colonia Jardín
* Ciudad de la Imagen
* José Isbert
* Ciudad del Cine
* Cocheras
* Retamares
* Montepríncipe
* Ventorro del Cano
* Prado del Espino
* Cantabria
* Ferial de Boadilla
* Boadilla Centro
* Nuevo Mundo
* Siglo XXI
* Infante Don Luis
* Puerta de Boadilla
 |
|  |

 |
La **Kalvinana preĝejo** estas religia Monumento historia en Hungario, en urbo Mezőkeresztes.

Historio
--------

La katolika preĝejo estis konstruita en 1490. En la sekva jarcento dum dominado de turkoj la loĝantoj iĝis kalvinanoj kaj ili profitis la preĝejon. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a oni malkonstruis la sakristion. En 1731 oni pentris la preĝejon blanka. En 1771 la katolika episkopo malpermesis pligrandigon de la preĝejo, sed pos 2 jaroj li permesis la renovigon. Ankaŭ tiam la benkoj estis faritaj. En1787 oni konstruis turon 35 metrojn altan. Pligrandigo okazis en 1825. Oni konstruis galerion por la orgeno en 1853, kiu kovras la sanktejon.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo havas po unu turon kaj navon. La sanktejo estas gotiko, la ceteraj partoj baroko. La muroj estas laŭ la kutimoj blankaj.

Fontoj
------

* hungare
* hungare Arkivigite je 2017-09-11 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kalvinana preĝejo** estas religia konstruaĵo en vilaĝo Nagybarca (Hungario). Nur la plej malnova sonorilo farita en 1523 estis deklarita historia monumento en 2003.

Historio
--------

La tiam katolika romanika preĝejo konstruiĝis en la 13-a jarcento. Ekde la 16-a jarcento jam la kalvinanoj uzis ĝin. La kirko ricevis paroĥan rangon en 1791. Laŭ priskribo el 1903 la preĝejo ankoraŭ estis origina el la mezepoko, ĝi havis duonrondan absidon, la turo havis romanikajn ĝemelfenestrojn kaj rondirantan koridoron por rigardi fajron aŭ malamikojn. Post 2 jaroj la kirko plene estis trakonstruita, nur la fundamento restis origina.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en korto laŭ stratangulo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La turopinto estas alta piramido. Ĉe la enirejo estas videbla memortabulo pri Pál Balogh, kiu naskiĝis en la paroĥo. Interne estas 2 galerioj, la malgranda nur por la orgeno.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj Arkivigite je 2020-10-13 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
*

Aŭdu ankaŭ
----------

* sonorado


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Vezdemarbán** estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Alfoz de Toro en la centra oriento de la provinco. *Vezdemarbán* estas asociebla etimologie al *Marŭan*, araba aŭ mozaraba persona nomo.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 47,89 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 448 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 2 000 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj kaj ĉefe el la 1950-aj jaroj. Ĝi distas 43 km de Zamoro, provinca ĉefurbo, kaj je 26 km de Toro. 

Estis antaŭromiaj kaj romiaj restaĵoj, sed la setlejo mem fondiĝis en la 11-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas; estas ankaŭ diversaj metiejoj. Iam estis industrio tekstila kaj de ĉokolado. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753858
* VIAF: 86144648525431325444
 |
**László Lékai** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lékai László** estis hungara pastro, teologo, kardinalo, primaso, ĉefepiskopo, titulara episkopo. Lia origina nomo estis *Lung László* ĝis 1940. Li estis honora membro de paŭlanoj.

László Lékai  naskiĝis la 12-an de marto 1910 en Zalalövő. Li mortis la 30-an de junio 1986 en Esztergom.

Biografio
---------

László Lékai frekventis gimnaziojn en Nagykanizsa kaj Veszprém (urbo), poste li plulernis en Romo, kie li pastriĝis en 1934. Post 2 jaroj li doktoriĝis el teologio. Li komencis sian pastran karieron en Ukk, poste li inatruis en seminario en Veszprém, pli poste li estis samloke episkopa sekretario. En 1944 la nazioj arestis lin. Post la 2-a mondmilito li estis dekano en Balatonlelle. En 1972 li atingis la titolon titulara episkopo, en 1974 ĉefepiskopo kaj primaso, post 2 jaroj kardinalo. Li deklaris: "la eklezio kun la popolo trovis sian novan lokon en la socialisma socio".

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
* biografio angle
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio László Lékai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 476512
* GND: 1078988641
* LCCN: n86067931
* VIAF: 89624254
* ISNI: 0000 0000 9026 9054
* BIBSYS: 7042200
 |
**Cedillo de la Torre** [zeDIljo delaTOre] estas municipo en la nordoriento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Partido Judicial de Riaza*. La aldona kromnomo *de la Torre* (de la Turo) estas komprenebla etimologie kiel aludo al la 25 m alta turo aldonita al la preĝejo. 

Cedillo de la Torre en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 23,74 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 89 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte preskaŭ 70 el jaro 1991. 

Ĝi distas 88 km de Segovio, provinca ĉefurbo; ĝi limas kun municipoj Moral de Hornuez, Cilleruelo de San Mamés, Carabias, Fresno de la Fuente, Pajarejos kaj Bercimuel. Geograficame ĝi estas sur la deklivaroj de la Sierra de Pradales. Granda parto de ĝia municipa teritorio estas makiso de kverko kaj iom da junipero.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Ĝi estis en la *Comunidad de Villa y Tierra de Maderuelo*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 769386
 |
**László Lóránd** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lóránd László** laŭ angla ortografio **Laszlo Lorand** estis hungardevena usona biokemiisto, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1995), membro de Usona Scienca Akademio.

László Lóránd  naskiĝis la 23-an de marto 1923 en Győr, li mortis la 6-an de decembro 2018.

Biografio
---------

László Lóránd frekventis medicinan universitaton en Budapeŝto. Li plulernis en universitato de Leeds, kie li akiris PhD en 1951. Li instruis aŭ esploris en diversaj urboj, ekzemple en 1993 li ekinstruis en Feinberg. Li okupiĝis precipe pri la trombozo, foje pri la kancero. Kun liaj kunlaborantoj li faris fundamentajn malkovrojn pri molekula kompreno de la sango. Lia laboro estis honorita kun diversaj premioj.

D-ro Lóránd havas PhD, DSc(hc), MD(hc).

Verkaro (elekto)
----------------

* *Sol Sherry Lecture in Thrombosis : research on clot stabilization provides clues for improving thrombolytic therapies* (2000)
* *Factor XIII and the clotting of fibrinogen: from basic research to medicine* (2005)
* *Crosslinks in blood: transglutaminase and beyond* (2007)

Fontoj
------

* biografio angle
* kun foto Arkivigite je 2014-02-01 per la retarkivo Wayback Machine angle


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 450960
* LCCN: n81131696
* VIAF: 39437843
* ISNI: 0000 0001 2024 2849
* SUDOC: 031582397
* BNF: 12276923t
* NLA: 35312737
* BIBSYS: 90246238
* NKC: mub2011646986
 |
**László MAZÁN** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Mazán László Gyula** estis hungara pentristo, instruisto.

László Mazán  Arkivigite je 2016-12-21 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 15-an de aprilo 1899 en Békéscsaba, li mortis la 16-an de majo 1949 en Békéscsaba.

Biografio
---------

László Mazán frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo (jam tiutempe li desegnadis), poste en 1917 li soldatiĝis. En fino de la 1-a mondmilito li malsaniĝis, poste eĉ li estis militkaptito. Ekde 1920 li studis en la Belarta Altlernejo, li lernis de István Réti kaj Gyula Rudnay. Ekde 1925 li instruis desegnadon en gimnazio de Békéscsaba. Li pentradis-desegnadis ĉefe karikaturojn.

Liaj ekspozicioj
----------------

* Budapeŝto: 1940 - premiita bildo
* Békéscsaba: 1981 - memorekspozicio

Liaj elektitaj disĉiploj
------------------------

* János Jakuba

Memorigiloj
-----------

* strato en Békéscsaba (1992)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 57-a paĝo)
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-12-20 per la retarkivo Wayback Machine
**László Lugossy** [lAslO lugoŝi] (laŭ hungarlingve kutima nomordo: **Lugossy László**) estas hungara reĝisoro, ordinara membro de Hungara Arta Akademio (2012).

László Lugossy naskiĝis la 23-an de oktobro 1939 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Lugossy maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1957, dum li lernis perfekte la rusan lingvon. Li akiris filmreĝisoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1961. Lia ĉefinstruisto estis György Illés. Post la diplomo li estis subkameraisto jaron en produktejo de novaĵfilmoj. Li akiris plian diplomon en Tutrusia Ŝtata Universitato de Kinematografio Sergej Gerasimov en 1964, sed samtempe li praktikadis en sovetaj filmoj. Hejmenveninta li estis helporeĝisoro, poste reĝisoro en la filma produktejo ĝis 1992. En la sekvaj jaroj li havis plurajn postenojn en filma asocio aŭ en televido. Li ricevis premiojn inter 1976-1986. Lia edzino naskis filinon.

Liaj filmaj reĝisoraĵoj (elekto)
--------------------------------

* *Különös melódia* (mallonga filmo, 1968)
* *Azonosítás* (1976)
* *Szirmok, virágok, koszorúk* (1985) - ankaŭ scenaristo, filmomuntisto
* *Urán* (dokumenta filmo, 1995)

Liaj filmoj kiel helporeĝisoro
------------------------------

* *Ítélet* (1970)
* *Bekötött szemmel* (1975)

Liaj scenarlibroj (elekto)
--------------------------

* *Különös melódia* (1968)

Lia filmo kiel kameraisto
-------------------------

* *A hetedik napon* (mallonga filmo, 1959)

Lia filma produktaĵo
--------------------

* *Négy évszak a Halak Szigetén* (televida filmo, 2000)

Lia dramaturgaĵo
----------------

* *Iskolakerülők* (1989)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* filmoj
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775854
* VIAF: 42149589
* ISNI: 0000 0000 7847 7416
* SUDOC: 114901252
* BNF: 15519839b
* NKC: xx0182254
 |



* Portalo pri Biografio
* Portalo pri Filmo
**Battambang,** aŭ *Batdâmbâng* (kmere ក្រុង បាត់ដំបង) estas universitata grandurbo en nordokcidenta parto de Kamboĝo. Ĝi estas ĉefurbo de la rizo-produktanta regiono de la lando.

Mapo pri Provinco Battambang, kie situas urbo Battambang
Urba mapo pri Battambang

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 293 km²
* Supermara alteco: 39 m
* Loĝantaro: 144,328 en 2008
* Horzono: UTC +7
* 13° 06′ 00″ N 103° 12′ 00″ O﻿ / ﻿13.10000 °N, 103.20000 °O﻿ / 13.10000; 103.20000 (mapo)

Geografio
---------

Panoramo en Battambang
Universitato de Battambang
Battambang etendiĝas en ambaŭ bordoj de rivero. Tajlando troviĝas 110, Pnom-Peno 300, Kratie 313 kilometrojn.

Historio
--------

Battambang estis fondita en la 11-a jarcento. De 1794 al 1904 kaj denove de 1941 al 1946 la urbo estis sub siama (tajlanda) suvereneco. En 1907 la provinco estis cedita al la francoj por esti reunuigita kun Kamboĝo kiel parto de la Franca Hindoĉinia kolonio.

Ekonomio
--------

Battambang longe estis ĉina komerca nabo. En la urbo funkcias tekstilaj kaj rizaj mueliloj.

Klimato
-------

Battambang situas en la tropika klimato kun influo de musono. La seka sezono daŭras de decembro ĝis marto. Jare pluvas 1368 mm, en ĉiuj monatoj pluvas.

Trafiko
-------

Battambang havas flughavenon kaj ŝoseon. Dum la historiaj tempoj la sola vojo estis nur la rivero. Ekde la franca erao ankaŭ fervojo trafikas.

Vidindaĵoj
----------

Vojo en Battambang
La franca kolonia arkitekturo estas ofte videbla ankaŭ nun, krome estas multe da budhismaj temploj. Restis iom da ruinoj el la 10-a jarcento.

Ĝemelurboj
----------

* Usono Stockton (Kalifornio), Usono
* Germanio Kleinmachnow, Germanio

Fontoj
------

*
**Batu Ĥano** (aŭ *Batu Ĥan*, Баты́й en rusa, proksimume 1205-1255) estis mongola reganto, fondinto de la Blua Hordo, filo de Joĉi kaj nepo de Ĝingis-Ĥano. Lia Blua Hordo iĝis la Ora Hordo (aŭ Cumana Ĥanlando), kiu regis en Rusio dum 250 jaroj, post venki super la polaj kaj hungaraj armeoj.

En 1235, Batu, kiu jam estis antaŭe estro de la konkero de Krimeo, estis elektita por la rekognosko de la tereno kaj komenci invadon de Eŭropo per armeo de proksimume 130 000 homoj estritaj de Subotai. En 1236, ili trapasis la riveron Volgo kaj invadis la teritoriojn de Volgia Bulgario, cumanoj kaj alanoj. En 1237 ili detruis Moskvon kaj Vladimiron. En 1238, Batu Ĥan rabadis Krimeon kaj pacigis Mordvion. En 1239, ili rabadis aliajn urbojn kaj atakis Kievon en decembro. La rusaj ŝtatoj pluigis sian ekzistadon kiel vasaloj anstataŭ integriĝi en la Mongola Imperio.

La mongoloj invadis Centran Eŭropon en tri grupoj: la unua konkeris Pollandon, venkinte la armeojn de Henriko la 2-a de Silezio kaj de la Granda Superulo de la Ordeno Teŭtona en Legnica; la dua trapasis la Karpatojn kaj la tria sekvis ĝis la Danubo. La tri armeoj grupiĝis kaj detruis Hungarion en 1241, venkante la trupojn de Béla la 4-a de Hungario en la batalo ĉe Muhi. En la printempo de 1242 ili etendis sian kontrolon super Aŭstrio kaj Dalmatio, kaj krome ili invadis Bohemion. La ĉefa mongola generalo estis Subotai.

Bibliografio
------------

* Morgan, David -- *The Mongols*, ISBN 0-631-17563-6
* Nicolle, David, -- *The Mongol Warlords* Brockhampton Press, 1998
* Saunders, J.J. -- *The History of the Mongol Conquests*, Routledge & Kegan Paul Ltd, 1971, ISBN 0-8122-1766-7
* Sicker, Martin -- *The Islamic World in Ascendancy: From the Arab Conquests to the Siege of Vienna*, Praeger Publishers, 2000
* Soucek, Svatopluk -- *A History of Inner Asia*, Cambridge, 2000

* Kategorio Batu Ĥano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777650
* GND: 118653571
* LCCN: nr94025091
* VIAF: 24483607
* ISNI: 0000 0000 6426 6300
* LIBRIS: 330940
* NDL: 00794662
* NKC: js2012702488
 |
**Internacia Tago de Maldekstramanuloj** estas ĉiujara konscia tago festita en la 13-a de aŭgusto, ekde 1976. Kiel la nomo de la tago sugestas, estas kutime festi ĝin ĉiujare por levi publikan konscion pri la avantaĝoj kaj malavantaĝoj esti maldekstramanulo.  Ĝi festas ilian unikecon kaj la diferencojn inter maldekstramanuloj (sep ĝis dek procentoj de la homaro) en plejparto de la monda loĝantaro. 

La tago atentigas pri la ĝeno kaŭzita al homoj, kies domina mano estas la maldekstro en mondo, kiu estas esence konstruita por la dekstramanuloj. Centoj da milionoj da maldekstramanuloj en moderna socio devas adaptiĝi al la uzo de iloj kaj objektoj dezajnitaj por dekstramanuloj.

Laŭ la paso de la jaroj pli kaj pli estas emfazo al tiu ĉi tago pri la specialaj bezonoj de maldekstramanaj infanoj, kiuj dum siaj formigaj jaroj devas adaptiĝi al cirkaŭa mondo konstruita por la plimulto de la dekstramanuloj. Interalie maldekstramanuloj havas pli altan riskon disvolvi skizofrenion.

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Internacia Tago por maldekstramanuloj** en Vikimedia Komunejo

Piednotoj
---------

1. ↑   Left-Hander's Day. Alirita 5 March 2014.
2. ↑   Left-handed people more likely to have psychotic disorders such as schizophrenia: Yale Study. Arkivita el la originalo je 2017-06-23. Alirita 13a de Aŭgusto 2015.
**Protektorato** estas parte suverena ŝtata teritorio, kies administrado, eksterlanda reprezentiĝo kaj landa defendo subordigatas al alia ŝtato. Ĝi havas pli grandan aŭtonomecon ol kolonio, sed neniel estas aŭtonoma teritorio. Ĝi parencas al dependa ŝtato.

La nocio deriviĝas de la latina participo *protectum* = protektata, ofte eŭfemisme uzata.

La nocion revivigis Britio post 1815, por jure apogi, validigi sian *de facto* okupadon de Korfuo kaj la sep Ioniaj insuloj dum la lastaj tagoj de la Napoleona hegemonio. La insuloj aperis en la Pariza traktato de 1815 kiel la sendependaj 'Unuiĝintaj ŝtatoj de la Ioniaj insuloj' sub brita protektorato. Tiun protektoraton sekvis multaj aliaj.

En 1894 la registaro de ĉefministro William Gladstone oficiale deklaris la protektoratigon de Ugando al Britio, ĉar tie la bataloj inter islamanoj kaj kristanoj allogas pli grandan internacian prizorgon. La brita registaro atente elektis lokajn reĝojn kaj kreis britio-regatan civilan servon.

La lasta brita protektorato estis Salomona insularo, kiu sendependiĝis en 1978.

Ligo de Nacioj
--------------

La Ligo de Nacioj kreis protektoratojn por "responsaj" Eŭropaj potencoj en ekster-eŭropaj regionoj.

Protektorato je ŝtatoj kaj organizaĵoj
--------------------------------------

### Dana protektorato

Gronlando estas hodiaŭ dana protektorato.

### Francaj protektoratoj

Tunizio kaj Maroko iam estis protektoratoj de Francio en Magrebo. Franca Hindoĉinio enhavis plurajn protektoratojn.

### Britaj protektoratoj

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Brita protektorato.
* Njasalando

### Germanaj protektoratoj

Germanaj protektoratoj estis komence de la 20-a jarcento:

* Germana Sudokcidenta Afriko (hodiaŭ: Namibio)
* Germana Orienta Afriko (hodiaŭ: Tanzanio, Ruando, Burundo);

Estas disputate, ĉu tiuj teritorioj estis veraj kolonioj de la Germana Imperio aŭ nur protektoratoj.

Post faligo de la Munkena interkonsento de 1938, Ĉeĥoslovakio (escepte de la areo de t.n Sudetoj) iĝis Protektorato Bohemio kaj Moravio.

### Usona protektorato

La 16-an de septembro de 1915, Haitio iĝis protektorato de Usono je masiva armea premo. Usono kaj Haitio subskribis traktaton, kiu ebligis tutan usonan regadon super la administrado kaj financoj de Haitio. Tio daŭris ĝis 1934.

### Protektorato de NATO

Kosovo estas t.n. "NATO-protektorato" ekde 1999.
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri Esperanto citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Aŭgusto 2014)***Komento:** fluo de teksto eĉ sugestas, ke la teksto estas rekte transprenita de alia (kopirajte protektata?) fonto |

La **Seminarioj de Esperanto de KKE**, aŭ Brazilaj Seminarioj de Esperanto sub aŭspicioj de Kultura Kooperativo de Esperantistoj okazis de 1966 ĝis 1983 por anstataŭigi la Brazilajn Kongresojn de Esperanto, kiuj ne okazis inter 1966 kaj 1983.

1975
----

D-ro Braz Cosenza sugestis la realigon de la Deka Brazila Seminario en Valença, kiu okazis efektive de la 10-a ĝis la 13-a de Julio 1975. En ĝi partoprenis 140 brazilaj esperantistoj, krom partoprenintoj de Argentino, Ĉilio kaj Urugvajo. Unu el la programeroj de la evento estis la inaŭguro de busto de D-ro L.L.Zamenhof ĉe Placo XV de Novembro, en la urbocentro de Valença, kun la partopreno de la prezidanto de la Beletra Akademio, la urbestro, ĵurnalistoj, skoltistoj, krom la esperantistoj. Poste okazis kunfratiga tagmanĝo en la klubo Valenciano. 

La Deka Brazila Seminario de Esperanto, aŭspiciita de Kultura Kooperativo de Esperantistoj, similis al brazilaj kongresoj de Brazila Esperanto-Ligo.

Eventoj de la Seminario: Bunta filmo pri FIAT parolata en Esperanto; prezentado de teatraĵo; meso en la ĉefpreĝejo de la urbo; livero de atestoj al la lernantoj pere de la instruisto Amarílio Carvalho; inaŭguro de la busto de D-ro Zamenhof; kaj kunfratiga tagmanĝo ĉe «Clube Valenciano».

1976
----

La 11-a Brazila Seminario de Esperanto okazis en Braziljo, ĉefurbo de Brazilo, kun la partopreno de delegitoj de kelkaj landoj.

1982
----

En tiu jaro okazis la 15-a Seminario en Uberlândia. Okaze de la evento busto de Zamenhof estis inaŭgurita.
Koordinatoj: 47° 43′ 38″ N 4° 08′ 57″ O﻿ / ﻿47.72722 °N, 4.14917 °O﻿ / 47.72722; 4.14917 (mapo)

**Villiers-les-Hauts** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 143 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Villiers-les-Hauts etendiĝas sur 19.12 km², kaj havis 143 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 7.5 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jacques Bercier, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Villiers-les-Hauts apartenas al la kantono de Ancy-le-Franc, kies ĉefurbo estas Ancy-le-Franc. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Ancy-le-Franc
* Aliaj lokoj kun la nomo Villiers
**Villoruela** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Peñaranda de Bracamonte en la nordoriento de la provinco kaj al la Municiparo Zona de Cantalapiedra y Las Villas. *Villoruela* estas tradukebla etimologie al *Orkolora Vilaĝeto* aŭ eble estus aludo al Sankta Oria, de sama etimologia deveno. 

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 17,27 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 763 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 400 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas norde kun Arabayona de Mógica, oriente kun Villoria, sude kun Babilafuente kaj okcidente kun Aldearrubia. Ĝi distas 26 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj artmetio de vimenplektado pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753667
* VIAF: 316734016
 |
**Artie MATTHEWS** (15an de Novembro, 1888 – 25an de Oktobro, 1958) estis usona kantoverkisto, pianisto, kaj komponisto de ragtimo. En 1908 li translokiĝis al la ragtima centro de Sankta Luiso, Misurio, kiu iĝos unu el liaj bazoj, ofte altere kun Ĉikago, Ilinojso. Li laboris kiel pianisto, aranĝisto, kaj verkis muzikon por lokaj teatraj produktaĵoj.

En 1916 Artie Matthews translokiĝis al Cincinnati, Ohio, kie li laboris kiel preĝeja organisto. En 1921 Matthews kaj lia edzino Anna Howard fondis la *Cosmopolitan School of Music*, muziklernejo por afrik-usonanoj, kie Matthews instruis ĝis sia morto. Inter la lernantoj de Matthews estis Frank Foster, kiu iĝos ĉefa aranĝisto por la orkestro de Count Basie.

* Kategorio Artie Matthews en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 613981
* GND: 1163681261
* LCCN: n88006021
* VIAF: 2146138
* ISNI: 0000 0001 1931 8658
* BNF: 14795245h
* MBA: f9548167-211a-4e9c-a81a-7ad9fbdfc97d
* BIBSYS: 3007161
 |
**László Menyhárt** [lAslO menjhArt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Menyhárth László** estis hungara pastro, monaĥo, instruisto, misiisto, botanikisto.

László Menyhárt  naskiĝis la 30-an de majo 1849 en Szarvas. Li mortis la 16-an de novembro 1897 en Mozambiko, Boroma.

Biografio
---------

László Menyhárt frekventis cistercianan gimnazion en Eger. En 1866 li aliĝis al la jezuitoj. Li lernis teologion en Innsbruck kaj Anglio, sed li lernis ankaŭ en universitato en Budapeŝto. Li pastriĝis en 1879 en Innsbruck, li monaĥiĝis en 1883 en Kalocsa. Komence li instruis en Kalocsa, eĉ li estis gimnaziestro, krome li esploris kreskaĵojn de la ĉirkaŭaĵo. Li malkovris novajn rasojn. En 1889 li vojaĝis al Afriko, kie li fondis misian stacion. Li okupiĝis pri botanikaj esploroj kaj meteologio. Li kolektis ankaŭ skarabojn, kiuj estas videblaj nun en Kalocsa. Li mortis pro malario.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Szűz Mária Virágos Kertje*  (1885)
* *Kalocsa vidékének növénytenyésztése* (1877)

Memorigiloj
-----------

* 20 rasoj portas la nomon Menyhárt

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
**László Maróthy** [lAslO marOti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Maróthy László** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, agronomo.

László Maróthy  Arkivigite je 2011-07-28 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 25-an de decembro 1942 en Szeghalom.

Biografio
---------

László Maróthy frekventis agrikulturan altlernejon en Gödöllő ricevinta agronomian diplomon. Li aliĝis al la komunistoj en 1965, poste li havis ĉefe partiajn postenojn. En la 1970-aj jaroj li havis jam signifajn partiajn postenojn. Inter 1980 kaj 1984 li estis partiestro de Budapeŝto, poste vicĉefministro ĝis 1987, poste ministro pri medio kaj akvo ĝis 1989. Inter 1981 kaj 1990 li estis ankaŭ parlamenta deputito. Antaŭ fino de la socialismo li estis akre atakita pro mediaj kaj akvaj problemoj, tial poste li plene forlasis la politikon spite tion, ke onidire li estis ŝatata de János Kádár.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2011-07-28 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio László Maróthy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 516379
* GND: 170607852
* LCCN: n85384045
* VIAF: 45766976
* ISNI: 0000 0000 7993 7971
 |
Barono **MEDNYÁNSZKY László** [mednjAnski lAslO] (n. 23-an de aprilo 1852, Beckó, nun Slovakio - 17-an de aprilo 1919 Vieno, Aŭstrio) estis elstara hungara pentristo ĉe la turniĝo de la 19-a kaj 20-a jarcentoj. Lia nobela antaŭnomo estis *aranyosmedgyesi* [aranjoŝmedjeŝi].

Biografio
---------

Junaĝe, li vivis en la praa familia bieno en Nagyőr kaj dumtempe provis pentri, akvareli de la viena pentristo Thomas Ender gastigante tie en 1863-64. Je peto de liaj gepatroj, li studis komence inĝenierado en Zuriko, sed poste en Munkeno, en 1873-1877 en Parizo en Arta Akademio. Li vivis, pentris en Barbizon, en 187 travagis Italion, luis pentradejon, vivis ekde 1880 en Vieno, Pest kaj Beckó. Li ofte partoprenis en ekspozicioj.

Li vivis en 1888-1892 en Parizo. Li pentris ĉefe pejzaĝojn kaj figurajn kompoziciojn. Lin altiris la kruda forto, la ekstremaj situoj, figuroj (vagabondoj, mizeruloj).

Li disdonis, vendis siajn pentraĵojn kaj la monon disdonis inter la malriĉuloj, li mem vivis en la mizersojlo. Li skue pripentris la militon.

Pejzaĝo kun fiŝisto
* Floranta arboFloranta arbo
* PejzaĝoPejzaĝo
* Rivero en la valoRivero en la valo
* Frua printempoFrua printempo
* Deklivo printempeDeklivo printempe

* László Mednyánszky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio László Mednyánszky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 246478
* GND: 123004071
* LCCN: n83204828
* VIAF: 52585539
* ISNI: 0000 0000 8382 8073
* LIBRIS: 297598
* SUDOC: 103854134
* BNF: 155234181
* ULAN: 500031642
* BIBSYS: 90380267
* RKD: 54438
* NKC: ola2003193936
* BNE: XX1027617
 |
**MAKSAY László** (makŝai) estis hungara arthistoriisto, grafikisto. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 23-a de majo 1914 kaj mortis en Budapeŝto la 11-a de julio 1986.

Biografio
---------

Makasay havigis diplomon de instruisto pri desegno en 1939 en Budapeŝto. Li verkis arthistorian disertacion kun titolo *Individuális művészeti kritika* (Individua artkritiko). Liaj desegnaĵoj aperis en la 1940-aj jaroj en gazetoj. Li estis ano de belarta studio de pedagogoj de Budapeŝto, li havis plurajn ekspoziciojn. Inter 1945 kaj 1975 li instruis arthistorion kaj grafikon en *Belarta kaj Industriarta Fakmezlernejo* en Budapeŝto. Li estis ĉefredaktoro de revuo *A Rajztanítás* (La Desegninstruado).

Individuaj ekspozicioj
----------------------

* 1986 - Fáklya Klub, Budpeŝto.

Verkoj
------

* *Székely Bertalan* (Bp. 1953);
* *A kompozíció* (Bp. 1953);
* *Műalkotás, kompozíció, stílus* (Bp. 1961);
* *Székely Bertalan válogatott művészeti írásai* (Bp. 1962);
* *A műalkotás születése* (Bp. 1966).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 251612
* VIAF: 121379553
* ISNI: 0000 0000 7960 6144
* BNF: 114748656
 |
**Batrovci,** serbe **Батровци** estas malgranda vilaĝeto en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Ŝid.

Loko de la municipo en Serbio

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 30  km²
* Koordinatoj: 45°03′06″N 19°07'34″E
* Supermara alteco: 82 m
* Loĝantaro: 320 en 2002
* Poŝtkodo: 22251
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: ŠI

Geografio
---------

Batrovci situas laŭ rojo, laŭ la kroata landlimo (kontraŭe Lipovac etendiĝas), laŭ aŭtovojo **E-70**, kie estas limpasejo.

Historio
--------

Post la mezepoko la loko longe apartenis al Osmana Imperio. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 2002 loĝis en Batrovci 217 serboj (68 %), 91 kroatoj, 4 rutenoj, 3 jugoslavianoj kaj aliaj.

Vidindaĵoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* Mapo pri Batrovci

* Kategorio Batrovci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En la hebrea Biblio, la **bato** (hebree בַּת, bat) estas mezurunuo de volumeno.

Priskribo
---------

Laŭ *Oxford Biblical Studies Online*, unu bato estas proksimume 23 litroj, proksimume egalante la mezurunuon efo, sed uzita por mezuri likvojn (malsimile al la efo, uzita por sekaĵoj kiel greno).

Uzo en la Biblio
----------------

La "Maro Fandita" de la Jerusalema Templo
La 1-a libro de la Reĝoj uzas la mezurunuo por priskribi la grandon de la "Maro Fandita" (hebree ים מוצק) kaj la kupraj lavujoj de la Templo de Jerusalemo:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** [La Maro Fandita] ampleksis du mil bat'oj **"** |
| — Londona Biblio, 1 Reĝ 7:26 |

 |

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** [Huram] faris dek kuprajn lavujojn; ĉiu lavujo havis la amplekson de kvardek bat’oj […] **"** |
| — Londona Biblio, 1 Reĝ 7:38 |

 |

La "Maro Fandita" estas granda akvujo en la sudorienta angulo de la Templo.

La Libro de Jeĥezkelo priskribas la rilatojn inter la Bibliaj volumenaj mezurunuoj:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** La efo kaj la bat’o devas havi egalan amplekson, tiel, ke la bat’o entenu dekonon de ĥomero kaj la efo ankaŭ dekonon de ĥomero: laŭ la ĥomero oni fiksu ilian amplekson. […] Jen estas la oferdono, kiun vi devas alportadi: sesono de efo el ĥomero da tritiko, kaj sesono de efo el ĥomero da hordeo. Kaj la leĝo pri la oleo estas: bat’o da oleo; bat’o estas dekono de kor’o; dek bat’oj faras ĥomeron, ĉar ĥomero entenas dek bat’ojn. **"** |
| — Londona Biblio, Jeĥezkelo 45:11–14 |

 |

Laŭ Jeĥezkelo, la bato kaj la efo estas kvante samaj, sed la bato (kaj la koro) estis uzata por mezuri oleon, dum la efo (kaj la ĥomero) por grajnoj de greno.

En la Libro de Jesaja, la bato estas figure uzata por tre malgranda kvanto:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Ĉar dek parceloj da vinberĝardeno donos nur unu bat’on, kaj ĥomero da semoj donos nur unu efon. **"** |
| — Londona Biblio, Jesaja 5:10 |

 |

En la ĉi-supra versiklo, Jesaja priskribas la veon de la maljustuloj. La likvo vino estas mezurita per la bato, dum la semoj esas mezuritaj per la samgranda mezurunuo efo.

Referencoj
----------

1. ↑   bat/o ② (esperante). *Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020*.
2. ↑   Weights and Measures (angle).

Vidu ankaŭ
----------

* Omero
* Ĥomero
* Efo
* Logo (mezurunuo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bath (angle). *Sizes.com*.
**Batradj** (ukraine *Батрадь*, hungare *Bótrágy*) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Berehove. Ankoraŭ 2 setlejoj apartenas al la municipo.

* Areo: 3  km²
* Alto super marnivelo: 103 m
* Loĝantaro: 1840
* Poŝtkodo: 90213
* Telefonprefikso: 3141
* Aŭtokodo:

Situo
-----

Batradj situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Ĉop-Berehove. La lasta troviĝas 22 km-ojn. La municipo najbaras kun la hungara landolimo, kie estas trapasejo, kontraŭe troviĝas Lónya.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1270 en formo *Boltrag*. En 1566 la tataroj detruis la vilaĝon. Lernejo konstruiĝis en 1800. En 1910 loĝis en Bótrágy 1426 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Bótrágy apartenis al Hungario, al Bereg, al distrikto de Mezőkaszony, poste al Ĉeĥoslovakio. Bótrágy rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Botradj apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Dum la lasta popolnombrado loĝis en Batradj 1500 da homoj, (1370 hungaroj).

Vidindaĵo
---------

* novgotika kalvinana preĝejo de 1913