recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Malnova amplifilo kun elektronaj valvoj
**Amplifilo**, aŭ (**amplifikatoro**), estas aparato, kiu ŝanĝas malgrandan movadon en pli grandan movadon. Tamen, ĝenerale la plej kutimaj kaj utilaj amplifiloj efektive uzas malgrandan kvanton da energio por regi pli grandan kvanton da energio. Plie avantaĝas se la amplifita elaĵo havas linearan rilaton kun la enaĵo. Tiu ĉi rilato sciiĝas kiel la **amplifo** de la amplifilo.

La plej kutima speco de amplifilo estas la elektronika amplifilo (ekz. operacia amplifilo), ofte uzitaj en radiofoniaj kaj televidaj dissendiloj kaj riceviloj, sonsistemoj, mikrokomputiloj, kaj aliaj elektronikaj ciferaj ekipaĵoj, kaj en gitaroj kaj aliaj instrumentaj amplifiloj.

Alia speco de amplifilo estas la fluida amplifilo, bazita sur la fluida triodo.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Amplifilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Operacia amplifilo
* Optika amplifilo
* Vakutuba amplifilo
* Hidraŭlika amplifilo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Kibibajto** (*kibi* + *bajto*) estas unuo por esprimi la grandecon de memoro aŭ de komputila disko, establita en 2000 de la internacia elektroteĥnika komisiono. Ĝia simbolo estas **KiB**. Ĝi celas anstataŭi en komputado la kilobajton kies signifo "1024" bajtoj konfliktas kun la difino de SI por la prefikso «kilo-». 

1 kibibajto = 210 bajtoj = 1024 bajtoj
Oni konsideras ke 1 bajto estas 8 bitoj. Ĉar en komputado oni uzas la duuman nombrosistemon anstataŭ la dekuman nombrosistemon, ni havas la sekvantan sinsekvon da pozitivaj potencoj de 2:

* 1, 2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 512, 1024, ...

Ĉar 1024 tre proksimas al 1000 (kaj la prefikso por la 1000-obloj estas kilo-) oni misdiradis «kilobajto» parolante pri 1024 bajtoj, do tio estas ambigua afero. Por solvi ĝin, ISO proponis la prefikson *kibi* (valizvorto el la anglalingva «**Ki**lo**B**inary», proksimume «miloblo duuma») — kaj sekve la mezurunuon *kibibajto* (KiB).

Nuntempe, se oni parolas pri kilobajto aŭ kibibajto, oni parolas pri 1000 aŭ 1024 bajtoj, respektive. Kvankam tradicie, multaj homoj plu diras «kilobajto» kiam ili parolas pri kibibajto.

Vidu ankaŭ
----------

* Duumaj prefiksoj
* Vortoj por grandegaj nombroj
* Bajto
* Mebibajto
* Gibibajto
* Kilobajto
* Megabajto
* Gigabajto

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMultobloj de bajtoj |
| --- |
| 

| SI dekobla prefikso | Duumauzado | IEC duuma prefikso |
| --- | --- | --- |
| Nomo (mallongige) | Oblo | Nomo (mallongige) | Oblo |
| kilobajto (kB) | 103 | 210 | kibibajto (KiB) | 210 |
| megabajto (MB) | 106 | 220 | mebibajto (MiB) | 220 |
| gigabajto (GB) | 109 | 230 | gibibajto (GiB) | 230 |
| terabajto (TB) | 1012 | 240 | tebibajto (TiB) | 240 |
| petabajto (PB) | 1015 | 250 | pebibajto (PiB) | 250 |
| eksabajto (EB) | 1018 | 260 | eksbibajto (EiB) | 260 |
| zetabajto (ZB) | 1021 | 270 | zebibajto (ZiB) | 270 |
| jotabajto (YB) | 1024 | 280 | jobibajto (YiB) | 280 |

 |

 |
**Michael WEISS** [vajs] estis ĉefurbestro de Braŝovo, kronikisto naskita en Medgyes, la 13-an de januaro 1569 kaj mortinta en Földvár la 12-an de oktobro 1612. Li gvidis la saksajn studentojn en la batalo de Feldioara.

Kariero
-------

Michael Weiß studis en Kolozsvár, poste en Heidelberg. De 1590 li estis oficisto de la urba konsilantaro de Brassó, de 1600 senatano, de 1608 ĉefurbestro. Li agadis ĉefe en diplomatio. De 1594 li reprezentis la urbon en la landkunvenoj. En 1595 li estis ano de la senditaro en Prago por fari ligon inter Rudolfo la 2-a (Sankta Romia Imperio) kaj Sigmundo Báthori. Kaj Stefano Bocskai kaj Sigmundo Rákóczi ofte sendis lin en kortegojn de la imperiestro, de la sultano kaj en rumanajn vojvodejojn. Kiel urbestro li gvidis la ribelon de braŝovanoj kontraŭ Gabrielo Báthori. Oni murdis lin post perdita batalo.

Verko
-----

* "Liber Annalium raptim scriptus"; eldonis E. Trauschenfels: "Deutsche Fundgruben zur Geschichte Siebenbürgens", Kolozsvár, 1860)

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio Mikaelo Weiss en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 334303
* GND: 118766457
* LCCN: n85370767
* VIAF: 15565433
* ISNI: 0000 0000 2426 9734
* BNF: 16667843f
 |
**Gagauzio** (gagauze *Gagauziya* aŭ *Gagauz Yeri*; rumane *Găgăuzia*; ukraine *Ґаґаузія*, ruse *Гагаузия*), formale konata kiel Aŭtonoma Teritoria Unuiĝo de Gagauzio, estas aŭtonoma regiono de Moldavio. Ĝia nomo venas de la vorto "Gagauz", kiu deriviĝas de la nomo Gok-oguz uzita por priskribi posteulojn de la tjurka tribo oghuz. Krime-tataroj kaj ujguroj, el kiu gok signifas "ĉielon" aŭ "lazuran", tiel ke Gok-oguz laŭlitere signifis "lazuran oghuz".

La gagauzoj descendas de la turkaj selĝukoj kiuj loĝis en Dobruĝo, kune kun la peĉenegoj, oghuzoj kaj kipĉakoj kiuj sekvis la anatolian selĝukan sultanon *Kajkaŭzo la 2-a*. Pli specife, unu klano de oghuzaj tjurkoj migris al Balkano dum la inter-tribaj konfliktoj kun aliaj tjurkoj. Granda grupo de la gagaŭzoj poste forlasis Bulgarion kaj ekloĝis en suda Besarabio, kun grupo de etnaj bulgaroj.

La aŭtonomio de Gagauzio estas garantiita de la moldava konstitucio kaj reguligita ekde 1994. Se Moldavio decidus kuniĝi kun Rumanio, Gagauzio havus la rajton de mem-determinado. La Asembleo de la Gagauzia Popolo havas mandaton por leĝdona povo ene de sia propra jurisdikcio. Tio inkludas leĝojn en eduko, kulturo, loka evoluo, buĝetaj kaj impostaj temoj, sociala sekureco, kaj aferoj pri teritoria administracio. La Asembleo de gagaŭzoj ankaŭ havas du specialajn povojn: ĝi povas partopreni la formuliĝon de la interna kaj ekstera politiko de Moldavio; kaj, centra regularo devus influi la jurisdikcion de la Gagauza Unuiĝo.

Vidu ankaŭ
----------

* Administraj unuoj de Moldavio
* Komrata universitato

* Kategorio Gagauzio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Edward „Kid" Ory** (25-an de decembro 1886 en LaPlace, Luiziano; 23-an de januaro 1973 sur Havajo, entombigita en Nov-Orleano) estis Usona muzikisto.

Vivo kaj agado
--------------

Post sia muzikista komenco kiel Banĝoludisto kaj provoj per korneto li fariĝis stilforma trombonisto de la novorleano-ĵazo. Unuajn profesiajn prezentojn li faris jam en la aĝo de preskaŭ dek jaroj. Li ludis la stiltipan polifonion, je kiu la glittuba trombono ritme konstrastas kaj akompanas la melodio-liniojn de la trumpeto per mallongaj frazoj; tipaj estas jen la anakruzaj glitsonoj.

Ĉi tiu domo ĉe *Jackson Avenue* en Nov-Orleano estis en la 1910-aj jaroj la loĝejo de Ory.
Ekde 1912 ĝis 1919 li estris la plej popularan bandon en tuta Nov-Orleano. Multaj muzikistoj de la malnova ĵazo ludis tiutempe kun Ory, inter ili King Oliver, juna Louis Armstrong, kiu anstataŭis Oliver, Johnny Dodds, Sidney Bechet kaj Jimmie Noone.

En 1919 Ory transloĝiĝis laŭ konsilo de sia kuracisto en la pli varma Kalifornion. Kune kun aliaj muzikistoj el Nov-Orleano li tiam ludis sub la nomo „Kid Ory’s Creole Orchestra" ĉe la usona okcidenta marbordo. En 1922 ĝi estis la unua nigrula bando, kiu eldonis sondiskon (tamen sub la kaŝnomo „Spike’s Seven Pods of Pepper Orchestra"), interalie kun komponaĵoj kiel „Ory’s Creole Trombone" kaj„Society Blues".

En 1925 Ory transloĝiĝis al Ĉikago kaj ludis tie regule kun King Oliver, „Hot Five" kaj „Hot Seven" de Louis Armstrong, Jelly Roll Morton kaj kelkaj aliaj bandoj el la ĉirkaŭaĵo, ekz. ĉe Boyd Atkins. Dum la Granda Depresio Ory plejpare retiriĝis de la muzikscenejo kaj entreprenis kun sia frato kokobredejonfarm. Kadre de la Diksilando-revivigo de la 1940-aj jaroj li revivigis sian „Creole Orchestra" en 1943 kaj aktivis kiel muzikisto je koncertoj kaj sonregistraĵoj ĝis sia finfina retiriĝo el la muziko en la jaro 1966.

Gravaj komponaĵoj
-----------------

* Muskrat Ramble
* Ory’s Creole Trombone

* Kategorio Kid Ory en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ĉi tiu artikolo estis redaktita tiel ke ĝi entenas tutan aŭ partan tradukon de « Kid Ory » el la germanlingva Vikipedio. Rigardu la historion de la originala paĝo por vidi ties aŭtoroliston. 
 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 353390
* GND: 134618076
* LCCN: n81097886
* VIAF: 71578934
* ISNI: 0000 0001 1850 415X
* MBA: d2cf1ea2-0dce-45ab-8fb4-5c4c81713b54
* NKC: ola2002158390
* BNE: XX1688993
 |
**Imre Szörényi** [sorEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szörényi Imre** estis hungara kuracisto, fiziologo, biokemiisto, membro (korespondanta en 1950, ordinara en 1953) de Hungara Scienca Akademio.

Imre Szörényi  naskiĝis la 12-an de majo 1905 en Hungara reĝlando en Vágmedence (nuntempa Madunice en Slovakio). Li mortis la 17-an de januaro 1959 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Imre Szörényi frekventis universitaton en Budapeŝto, kie li ricevis diplomon en 1929. Post lernado li laboris en institutoj de Bazelo kaj Berlino. En la 1930-aj jaroj li migris al Sovetunio pro la nazioj. Inter 1934-1950 li laboris en ukraina akademio, poste li hejmenvenis. Li fondis biokemian instituton, kiun li gvidis ĝismorte. Li okupiĝis precipe pri funkcioj de la enzimoj. Li ricevis premion en 1951.

Verkaro (elekto)
----------------

* *The Influence of Alkali Cations on the Fermentation Capacity of Yeast* (1935)
* *Az izom foszforkreatin-adenozindifoszfát transzferáze-ja és kölcsönös összefüggése az aktomiozinnal* (1948)
* *Az elméleti fehérjekutatás néhány időszerű kérdéséről* (1956)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Koordinatoj: 49° 29′ 45″ N 12° 38′ 41″ O﻿ / ﻿49.49583 °N, 12.64472 °O﻿ / 49.49583; 12.64472 (mapo)

**Švarcava** (germane *Schwarzach*) estas pereinta vilaĝo en Ĉeĥio, en distrikto Domažlice. Ĝi situadis rekte sur bohemia-bavaria limo, okcidente de Rybník. Konstrue ĝi rekte ligis al ĝis nun situanta bavaria municipo Schwarzach, apartigis ilin de si nur rojo Schwarzbach.

Historio
--------

La vilaĝo estis fondita verŝajne en duono de la 17-a jarcento kaj jam en la komencoj de sia ekzistado oni ĉi tie prenis vojimposton. Krome situadis ĉi tie gastejo. En la jaro 1899 trafis la vilaĝon incendio, do antaŭ la dua mondmilito estas ĉi tie indikata nur dek naŭ konstruaĵoj. La limpasejo funkciis ĝis la jaro 1945, kiam ĝi estis fermita kaj la germanaj loĝantoj estis ellandigitaj. En la 1950-aj jaroj Švarcava troviĝis en limzono, do la konstruaĵoj devis esti egaligitaj kun la tero. En la 1990-aj jaroj la limpasejo ĝisatendis renovigon, ĉifoje sub la nomo Rybník/Stadlern.

Partoj de municipo
------------------

* Dolní Huť
* Dianin Dvůr
* Hansadl
* Horní Huť
* Hraničná
* **Švarcava**

Rilataj artikoloj
-----------------

* Landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio

Pluaj fotoj
-----------

* Švarcava, tabulo pri la pereinta vilaĝoŠvarcava, tabulo pri la pereinta vilaĝo
* ŠvarcavaŠvarcava
* ŠvarcavaŠvarcava
* ŠvarcavaŠvarcava

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Rybník (3) |
| --- |
| Mostek ~ Rybník ~ Závist ~ ceteraj Diana ~ Dolní Huť ~ Horní Huť ~ Hraničná ~ Švarcava |

 |
**Wareham** estas urbo de Anglio ĉe la marbordo de Dorset, apud la haveno de Poole. Laŭ censo de 2001, Wareham havis 5665 loĝantojn.

Estis urbo tie dum la romia epoko, kaj la pli aĝaj stratoj konformas al romia krad-modelo. La nuna urbo estis fondata de la anglosaksoj, kaj ĉirkaŭ Wareham estas grandaj muroj el tero konstruitaj dum la regado de Alfredo la Granda por protekti la urbon kontraŭ la danoj. En Wareham entombiĝis Beorhtric, reĝo de Wessex. Tuj post sia murdiĝo Eduardo la martiro estis entombigata tie antaŭ ol reentombiĝo en la abatejo de Shaftesbury. Ankoraŭ restas anglosaksa preĝejo, St Martin-on-the-Walls, kie estas figuro de T. E. Lawrence kiu ludis gravan rolon dum la ribelo de la araboj kontraŭ la turkoj (1916-1918).

Post la ribelo de Monmouth (1685), Juĝisto Jeffreys estris asizojn ĉe Wareham kaj pendumis ribelintojn de la muroj de la urbo.

En 1762 incendio detruis du trionojn de Wareham. Inter la konstruaĵoj kiu eskapis estas mezepokaj almozdomoj.

La muzeo enhavas ekspozicion pri T. E. Lawrence.
**Imre Szenczy** [senci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szenczy Imre** estis hungara instruisto, pastro, filologo, tradukisto, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1838), membro de Societo Kisfaludy (1847).

Imre Szenczy  naskiĝis la 8-an de julio 1798 en Szombathely. Li mortis la 2-an de februaro 1860 en Csorna.

Biografio
---------

Imre Szenczy aliĝis al la premonstratoj en 1814, poste li lernis filozofion kaj teologion en Csorna kaj Pest (urbo). En 1821 li ekinstruis en Keszthely, baldaŭe en sia naskiĝurbo. En 1840 li translokiĝis al urbo Pest, kie li redaktis ekleziajn revuojn, poste li iĝis direktoro de gimnazio en Keszthely. En 1858 li ricevis la rangon preposto. Li okupiĝis ankaŭ pri kolektado de kreskaĵoj. Liaj artikoloj aperis ekzemple en Athenaeum (revuo).

Verkaro (elekto)
----------------

* *Julius Caesar munkái* (1839) - tradukaĵo el la latina lingvo
* *Tacitus Agricolája* (1847) - tradukaĵo
* *Marcus Fabius Quintillianus utasítása az ékesszólásról* (1856) - tradukaĵo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre en la 2-a punkto)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Frato** estas viro (aŭ pli ĝenerale besto), kiu havas la saman gepatron, kiun havas la antaŭe priskribita homo.

Frato estas relativa nocio. Ĉiam oni povas diri nur ke la unua estas frato de la dua, sed oni ne povas diri ke iu estas simple frato.

Ankaŭ estadas diversaj okazoj pri tio, kiam fratoj havas la sama(j)n:

* ambaŭ gepatrojn;
* nur patron, oni konsideras ilin *duonfratoj* ;
* nur patrinon, oni konsideras ilin *duonfratoj*.

*Frato* en religia senco
------------------------

Ankaŭ la vorto **frato** povas signifi ne biologia rilato, sed religia aŭ morala parenceco. Ĝenerale monaĥoj estas nomataj *fratoj*. En kelkaj eklezioj, sektoj, aŭ religiaj grupoj, ĉefe kristanaj, samreligianoj nomas sin *fratoj* aŭ *kunfratoj*.

Proverbo
--------

Ekzistas pluraj proverboj pri frato en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Bato de frato estas sen kompato.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Al ĉiu frato lian parton.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Pli bona apude najbaro, ol frato post arbaro.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-08-15.

Vidu ankaŭ
----------

* Fratino
* Bofrato
* Bofratino
* Frateco (Aragona Esperanta Societo)
* Parenceco
* *Libereco, Egaleco, Frateco*
* Vikivortaro: frat, frateco

* Kategorio Frato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Frato en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Soledad de Doblado** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Soledad de Doblado. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 148.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 26807 loĝantojn. El tiuj estis 13142 viroj kaj 13665 virinoj. La komunumo havas surfacon de 371 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 19 gradoj kaj 3 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 20 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 100 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 27565 personoj. En la jaro 2000 temis pri 27198, do temis pri kresko / malkresko je -0.27 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 24299 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 53 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al  % de la loĝantoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Imre Szebik** [sebik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szebik Imre** estas hungara luterana episkopo.

Imre Szebik naskiĝis la 9-an de februaro 1939 en Lébény.

Biografio
---------

Imre Szebik frekventis bazlernejon en sia naskiĝvilaĝo, li maturiĝis en gimnazio de Győr en 1957, poste li akiris diplomon en Luterana Teologia Akademio en 1962. En la sama jaro li pastriĝis kaj komence li servis province. En la jaroj 1971 kaj 1972 li studis en Svislando helpe de stipendio. Ekde 1985 li estis pastro en pli alta rango jam en Budapeŝto. Inter 1986-1990 li estis vicepiskopo, poste episkopo ĝis la emeritiĝo en 2006. Li ricevis premiojn en 2003 kaj 2011. Li edziĝis en 1964, lia edzino naskis dufoje.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A miskolci Evangélikus Egyházközség története* (kunaŭtoro, 1983)
* *Felelősségünk az élő világért* (kunaŭtoro, 1994)
* *Tanúságtétel* (2000)
* *Isten küldetésében* (2011)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 718276
* VIAF: 8818874
 |
**Ede ZATHURECZKY** [zaturecki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zathureczky Ede** estis elstara hungara violonisto, altlerneja instruisto kaj framasono.

Ede Zathureczky naskiĝis la 24-an de aŭgusto 1903 en Igló (Hungara reĝlando, nuntempa Spišská Nová Ves en Slovakio), li mortis la 31-an de majo 1959 en Bloomington (Indianao).

Vivo
----

Ede Zathureczky frekventis muzikan lernejon, dume eĉ tiam li faris koncertojn. La debuta koncerto okazis en 1911. Post 7 jaroj li plulernis en Budapeŝto en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Poste li koncertis ekzemple en Italio, Berlino, Novjorko, Chicago, Prago, Vieno. Inter 1929-1943 li instruis en la muzikakademio, poste ĝis 1956 li estris la akademion. Dum la socialismo li ricevis vojaĝeblecojn nur al la socialismaj landoj, tial dum la Hungara revolucio de 1956 li disidis. En Bloomington li instruis en la universitato. Li ricevis premion Kossuth en 1955, pli frue ankaŭ aliajn premiojn. Li estis framasono.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Sándor Devich
* Ferenc Halász (muzikpedagogo)
* Ferenc Jancsin
* Pál Járdányi
* Béla Katona (violonisto)
* Péter Komlós
* Dénes Kovács (violonisto)
* Sándor Lakatos
* György Pauk
* Nándor Sára
* József Szász (violonisto)
* László Szendrey-Karper
* Mihály Szűcs

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
**El Burgo Ranero** [elBURgo raNEro] estas municipo en la oriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Sahagún*, en la sudoriento de la provinco. *El Burgo Ranero* estas komprenebla etimologie kiel *vilaĝo rankaptista*.

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de Sahagún* sudoriente, rozkolore.
Preĝejo de Villamuñío.
Cikoninesto kaj Villamuñío.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj El Burgo Ranero, Calzadilla de los Hermanillos, Las Grañeras kaj Villamuñío, okupas totalan areon de 98,34 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 725 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 600 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 43 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono. Estas proksime la Jakoba Vojo.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo (maizo kaj aliaj irigaciaj cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 759713
* VIAF: 316733052
 |
**Előszállás** [elOsAlAŝ] estas grandvilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Dunaújváros. La loknomo estas hungare: antaŭ-tranoktejo.

Preĝejo kaj monaĥejo de Előszállás
* Areo: 40  km²
* Loĝantaro: 2600
* Poŝtkodo: 2424
* Telefonprefikso: 25

Geografio
---------

Előszállás situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo Pusztaszabolcs-Paks, apud Dunaföldvár, laŭ ĉefvojo Dunaföldvár-Balatono.

Historio
--------

Pli frue keltoj kaj avaroj loĝis tie. Post la tatara invado kumanoj fondis vilaĝon. La kumanaj setlejoj ne apartenis al la departemento, sed tio estis aŭtonoma distrikto. La kumanoj en la maldekstra flanko de Danubo loĝadis, tiu loko estis antaŭa setlejo, tion signifas la vilaĝnomo. La turkoj forviŝis la kumanojn, kiujn serboj sekvis. En 1779 romkatolika preĝejo konstruiĝis. En 1949 kolĥozo pri **Libereco** formiĝis.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo de Naskiĝo de Maria (Előszállás) kun monaĥejo

Famuloj
-------

En Előszállás naskiĝis:

* advokato Szilárd Rökk
* József Schmidt (politikisto).

* Kategorio Előszállás en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nomenklaturo de Unesko por domajnojn de scienco kaj teknologio** estas la sistemo kiu Unuiĝint-Naciara Edukada, Scienca kaj Kultura Organizo (Unesko) evoluigis por klasifiko de reserĉaj raportoj kaj doktorecaj disertaĵoj. Tri rangoj de la sistemo oferas diferencajn nivelojn de subtilaĵo tra du-, kvar- kaj ses-cifera kodoj.

Ducifera sistemo
----------------

11 Logiko  

12 Matematiko  

21 Astronomio kaj Astrofiziko  

22 Fiziko  

23 Kemio  

24 Vivecaj sciencoj  

25 Terscienco kaj kosmoscienco  

31 Agriculturaj sciencoj  

32 Medicino kaj Sanscienco  

33 Teknologiaj sciencoj  

51 Antropologio  

52 Demografio  

53 Ekonomikaj sciencoj  

54 Geografio  

55 Historio  

56 Jurscienco kaj juro  

57 Lingvistiko  

58 Pedagogio  

59 Politika scienco  

61 Psikologio  

62 Sciencoj de Belartoj kaj Beletristiko  

63 Sociologio  

71 Etiko  

72 Filozofio

Vidu ankaŭ
----------

* Kvarcifera nomenklaturo de Unesko
* Sescifera nomenklaturo de Unesko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Origina dokumento laŭ Unesko
**László BÍRÓ,** aŭ **László József BÍRÓ** [lAslO jOĵef bIrO], hungare **Bíró László József** estis hungara-argentina inventisto.

Memortabulo pri László Bíró en Budapeŝto
La reklamo de globkrajono (nomata *birome*) en la argentina gazeto „Leoplán", 1945
Li naskiĝis, kiel **Schweiger László József**, la 29-an de septembro 1899 en Budapeŝto, en Terézváros. Li mortis la 24-an de novembro 1985 en Bonaero.

Biografio
---------

En 1905 la juda familio prenis novan nomon *Bíró*. Li laboris, kiel ĵurnalisto, sed li okupiĝis ankaŭ pri pentrado. En la gazeta eldonejo li studis la presadon kaj en 1938 li patentis dufoje la globkrajonon. En la sama jaro li elektis la eklezion luteranan. Fine pro la kontraŭjuda etoso li migris al Argentino, kie li denove okupiĝis pri la globkrajono. En 1943 li denove faris patenton. Ekde 1945 oni jam aĉetis la globkrajonon, kies nomo estis *Eterpen*. Tamen tiu skribilo tutmonde disvastiĝis, kiel **Biropen**.

La britaj bombardaj flugmaŝinoj jam en 1944 profitis la inventon, ĉar ĝi estis uzebla dum flugadoj en la grandaj altecoj. Firmao *Parker* produktis la globkrajonon ekde 1957.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio László Bíró (inventisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 387757
* GND: 124864384
* LCCN: nb2008004332
* VIAF: 11837431
* ISNI: 0000 0001 0955 1261
* NKC: mzk2013797639
 |
**Ede Szerdahelyi** [serdaheji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szerdahelyi Ede,** angle *Edward Zerdahelyi* estis hungara pianisto, soldato, oficiro.

Ede Szerdahelyi  naskiĝis en 1821 en Nyitraszerdahely (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Nitrianska Streda en Slovakio), li mortis la 16-an de aŭgusto 1906 en Filadelfio (Pensilvanio) (Usono).

Biografio
---------

Ede Szerdahelyi studis pianadon en Vieno, li apartenis al disĉiploj de Ferenc Liszt. Dum la Hungara revolucio de 1848 li hejmenvenis por defendi la revolucion. Li ricevis sekretan taskon, tamen la aŭstroj kaptis lin kaj li estis en malliberejo 2 jarojn. Post la liberiĝo li iris al Weimar al Liszt, poste al Londono, fine al Bostono. Li koncertis kaj vivtenis sin el pianolecionoj. Li batalis en la Usona Enlanda Milito kiel leŭtenanto, poste li vivis en Filadelfio, kie li estis muzikinstruisto en abatinejo. En 1877 li vizizis Hungarlandon. Post la morto en 1906 li postlasis vidvinon kun filo.

Fontoj
------

* (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 635553
 |
**László Bényi** [lAslO bEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bényi László** estis hungara pentristo, arthistoriisto. Lia edzino estis Magdolna Supka, kiu naskis filinon.

Memortabulo pri László Bényi
László Bényi  naskiĝis la 18-an de decembro 1909 en Rákosliget (nuntempa urboparto de Budapeŝto), li mortis la 8-an de aprilo 2004 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Bényi frekventis gimnazion en Kőbánya, poste li akiris juran diplomon, fine li lernis en pentrista lernejo de Vilmos Aba-Novák (1931–1933). En la jaro 1933 li debutis kiel ekspoziciisto. Li akiris ankaŭ pentristan diplomon helpe de stipendio en Belarta Altlernejo. Lia plej grava instruisto estis István Réti. Komence li pentradis en Artistkolonio (Szolnok), en la 1940-aj jaroj en Zebegény kaj Nagymaros. Li studvojaĝis ekzemple en Italio kaj Libio en 1935, en Jugoslavio en 1939. Dum la 2-a mondmilito li estis laboristo, poste li reorganizis la Artistkolonion en Kecskemét. Ekde 1948 li havis postenon en la ministerio, li aranĝis ekspoziciojn kaj muzeojn. Inter 1957-1970 li laboris en Hungara Nacia Galerio. Ekde la 1960-aj jaroj li pentradis apud Balatono. Li ricevis plurajn premiojn inter 1936-2002.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* 1933 Budapeŝto (debuta)
* 1939 Murska Sobota
* 1955, 1960, 1963, 1965, 1967, 1978, 1981, 1987, 1990 Budapeŝto
* 1961 Sofio
* 1966 Kecskemét
* 1968, 1979, 1983, 1988 Szolnok
* 1973 Miskolc
* 1975 Kolonjo
* 1982 Szeged
* 1991 Tajpeo

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Alföldi táj
* Anya gyermekével
* Hófödte falu
* Kikötő
* Melankólikus Tulipánok
* Szüret
* Virágcsendélet

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Látogatás Koszta Józsefnél* 1948
* *Mihály Zichy* 1953, kun Magdolna Supka
* *Szentes* 1976
* *Gyula Rudnay* 1961
* *László Paál 1977, 1979, 1983*

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Újbuda (2005)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio

* Kategorio László Bényi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 603866
* GND: 119344998
* LCCN: n84186307
* VIAF: 32804488
* ISNI: 0000 0000 7859 9288
* BNF: 12778034b
* NKC: mzk2015863599
 |
**Barono János Harkányi** [jAnoŝ harkAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Harkányi János** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano. Lia nobela antaŭnomo estis *taktaharkányi*.

János Harkányi  Arkivigite je 2016-01-12 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 6-an de aprilo 1859 en Taktaharkány. Li mortis la 18-an de novembro 1938 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Harkányi frekventis universitatojn en Budapeŝto, Stutgarto, Halle. Ekde 1882 li okupiĝis pri sia bieno, li estis fama pri ĉevalaro. Inter 1896 kaj 1902 li estis parlamenta deputito, ekde 1903 membro de la senato. Li establis la unuan hungaran hidroelektran centralon en Gibárt. Inter 1913 kaj 1917 li estis ministro pri komerco. Post la 1-a mondmilito li estis direktoro en diversaj firmaoj.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero H, poste serĉu la nomon)
* Arkivigite je 2016-01-12 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**János GÁLFI** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gálfi János** estis hungara geofizikisto.

János Gálfi  naskiĝis la 26-an de marto 1919 en Monor. Li mortis en 1991 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Gálfi abiturientis en Cegléd en 1937. Li akiris matematikan-fizikan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter. Post la diplomo li ne akceptis peton de Rudolf Ortvay pri la instruado, sed li eklaboris en geofizika instituto, kie li okupiĝis pri sismaj mezuriloj. Post jaroj li laboris en alia instituto, kie li okupiĝis pri hidrologiaj elektraj esploroj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Geofizikai kutatási módszerek I./Szeizmika* - libro
* *A szeizmikus kutatási módszer korszerű problémái, különös tekintettel a néma területekre* (1952)
* *Geotermikus időbeli változások* (1961)
* *Felszín alatti vizek hidrológiája 3. A geofizikai kutatás hidrogeológiai alkalmazása* (1972) - libro
* *Geophysical prospecting (1979)*
* *Törmelékes kőzetek elektromos paramétereinek függése a víztartalmuktól* (1989)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**La solena veturo de aǔtomobilaj veteranoj okaze de la festo de sankta Venceslavo** okazas ĉiujare la 28-an de septembro en Mladá Boleslav.

Mladá Boleslav estas ĝenerale akceptata kiel „urbo de aǔtomobiloj". La tradicio estas pli ol centjara – la unua aǔtomobilo forlasis la fabrikan metiejon Laurin&Klement – antaǔulon de nuna „Škoda" – en la jaro 1905. De la jaro 2003 furoras ĉi tie tiu ĉi aranĝo kaj allogas milojn da spektantoj kaj kameraoj. Ĉiam je la 28-a de septembro, kiam oni festas ŝtatan festotagon de la patrono de nia lando – sankta Venceslao - traveturas urbon kelkaj dekoj da malnovaj aǔtomobiloj. Ĉeno de diversmarkaj aǔtomobiloj finiĝas per malnovaj motorcikloj – ja fabrikado de motorcikloj kaj bicikloj estis komenco de la aǔtomobila tradicio en la urbo.

Post parada veturado la aǔtomobiloj haltas en la Parko „Výstaviště", kie oni povas la veteranojn detale rigardi. Ĉi tie estas ankaŭ riĉa programo. Se oni venos je la 28-a septembro, oni certe ĝuos la etoson.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Longbeka ekidno** |
| --- |
|  |
| Zaglossus bruijnii*Zaglossus bruijnii* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Monotremoj *Monotremata* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | **Tachyglossidae**Gill, 1872 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
| Distribuado de la Longbeka ekidno.
verde - areoj en kiuj ĝi ekzistas. 
oranĝe - areoj de kiuj ĝi povas formorti.Distribuado de la Longbeka ekidno.
verde - areoj en kiuj ĝi ekzistas. 
oranĝe - areoj de kiuj ĝi povas formorti.Distribuado de la Longbeka ekidno.
verde - areoj en kiuj ĝi ekzistas. 
oranĝe - areoj de kiuj ĝi povas formorti. |
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| Genro *Tachyglossus* 
   *T. aculeatus*
Genro *Zaglossus* 
   *Z. attenboroughi*
   *Z. bruijnii*
   *Z. bartoni*
   *Z. hacketti* (*formortinta*)
   *Z. robustus* (*formortinta*) |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Longbeka ekidno  |

 |
| v • d • r |

La **longbeka ekidno** (*Zaglossus*) estas genro de ovodemeta mamulo el familio de formikekidnedoj (*Tachyglossidae*). Oni ne certas pri preciza nombro de la specioj, sed plej ofte oni parolas pri tri specioj.

Priskribo
---------

La longbeka ekidno havas longon de 45 ĝis 77 centimetroj kaj pezon de 5 ĝis 16 kilogramoj. Male al kurtbeka ekidno, ĝiaj pikiloj estas pli mallongaj, maloftaj kaj parte kaŝitaj en felo. Ankaŭ la tubforma nazo estas pli longa kaj kliniĝas pli suben. La felo estas bruna aŭ nigra.

Disvastiĝo kaj vivo
-------------------

La longbekaj ekidnoj vivas endeme en Novgvineo, ĉefe en arbaroj, sed en altmonatroj ĝis 4000 metroj. Tiuj bestoj aktivas nokte aŭ en krepusko kaj vivas - krom la pariĝa periodod - sola.

Tiuj aŭstralaziaj bestoj manĝas ĉefe lumbrikojn, kiujn ili kaptas per la longa glua lango. Tion helpas ankaŭ etaj hoketoj sur la lango. Oni ne konas multe pri ili reproduktado, tio devas simili al tiu de la kurtbekuloj.

Minacata besto
--------------

Pro la daŭra senarbarigo, ilia vivareo daŭre malpliiĝas. Tion rapidigas, ke ilia viando estas ŝatata delikataĵo. Oni ĉasas ilin per hundoj.

Ĝi estas listigita specio kiel minacata.

Specioj
-------

* longbeka ekidno de Barton (*Zaglossus bartoni*)
* okcidenta longbeka ekidno (*Zaglossus brujini*)
* Longbeka ekidno de Attenborough (*Zaglossus attenboroughi*).
* †*Zaglossus hacketti* (okcidenta Aŭstralio, formortis antaŭ ĉ. 15.000 jaroj. Longis ĉ. 1 m.)
* †*Zaglossus robustus* (vivis en Tasmanio en la pleistoceno, konata per fosilia kranio, verŝajne longis ĉ. 65 cm)
**Anento** [aNENto] estas municipo de Hispanio, en la sudo de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Anento estas municipa teritorio en la sudo de la komarko Daroka Kamparo inter tiu de Lechón oriente kaj tiu de Nombrevilla norde. Ĝi estas oriente de la valo de la rivero Jiloca.

La loĝloko Anento mem estas je 83 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 925 msm. Ĝi estas tute inter Lechón oriente kaj Báguena sudokcidente.

Historio
--------

Arkeologia kuŝejo Torreón de San Cristóbal pri keltibera setlejo.
La kastelo.
Ekzistis setlejo jam en epoko de keltiberoj.

La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma de Langa* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838. 

La loko ludis gravan rolon dum la Milito de la du Petroj. Oni konservas el tiu epoko la kastelon kiu jam ekzistis en la 14-a jarcento.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Anento kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 91 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj sed ĉefe vitejoj) kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo de San Blas, la ermitejo de Sankta Barbara, la kastelo, la arkeologia kuŝejo Torreón de San Cristóbal, kaj naturaj lokoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802460
* VIAF: 316734253
 |
**Gyula Petrikovics** [djula petrikoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Petrikovics Gyula** estis hungara kanuisto, olimpiano, mondĉampiono, trejnisto.

Gyula Petrikovics naskiĝis la 12-an de januaro 1943 en Pestszenterzsébet, li mortis la 28-an de junio 2005 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Petrikovics depost la aktiva sporto kreis medalojn. En 1987 lia koro estis operaciita, poste li estis simpla helplaboristo.

### Sporta kariero

Gyula Petrikovics estis kanuisto en ĉefurba sportklubo, lia kenua partnero dum jardeko estis Tamás Wichmann. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1968 kun arĝenta medalo duope en distanco 1000 m, krome en mondĉampionumo li estis la unua en 1971 same duope en distanco 1000 m kaj en eŭropa ĉampionumo same li estis la unue same tiel en 1967.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video pri la malsano

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj
* anglalingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 809563
 |



* Portalo pri Biografio
**Hugo JUNKERS** (n. 3-an de februaro 1859 en Rheydt; m. 3-an de februaro 1935 en Gauting) estis germana inĝeniero kaj entrepenisto.

Li vizitis la urban lernejon en Rheydt, la nunan Hugo-Junkers-gimnazion. Li studis ekde 1878 ĉe la Teknika Altlernejo Charlottenburg, Karlsruhe kaj Aachen. Inter 1888-1893 laboris ĉe "Dessauer Continental-Gasgesellschaft". Li evoluigis en \*1892 la unuan kontraŭmovan motoron kun Wilhelm von Oechelhäuser.

En 1895 fondis li la firmaon "Junkers & Co" en Dessau por produkti akvovarmigajn aparatojn. Inter 1897-1912 agadis kiel profesoro ĉe RWTH Aachen.

Lia entrepreno produktis en 1915 la unuan tutmetalan aviadilon, J1, en 1919 la unuan pasaĝeran aviadilon F13.

Li fondis en 1921 la "Abteilung Luftverkehr der Junkerswerke", kiu pli poste iĝis parto de Lufthansa.

Ekde 1933, la nazioj devigis lin transdoni la patentojn kaj la akciojn al la germana Imperio.

Hugo Junkers havas nun muzeon en Dessau, kie li plej ofte agadis.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hugo Junkers en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* www.junkers.de
* Technikmuseum Hugo Junkers
* Arkivigite je 2007-08-07 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 103053
* GND: 118776525
* LCCN: n86113076
* VIAF: 15565666
* ISNI: 0000 0000 2825 760X
* SUDOC: 08430085X
* BNF: 11459371j
* ULAN: 500227907
* BIBSYS: 6048933
* NKC: xx0141588
 |
**Gyula Nagy** [djula nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Nagy Gyula Zoltán** estis hungara skulptisto.

Ektimiĝanta virino (1931)
Gyula Nagy  naskiĝis la 13-an de marto 1907 en Makó, li mortis en 1983 (?).

Biografio
---------

Gyula Nagy interrompis la gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li laboris en vendejo pri maŝinoj. Li ekstudis en Reĝa Hungara Belarta Altlernejo en 1926 kaj li akiris diplomon en 1931. Lia ĉefinstruisto estis Jenő Bory. Post siaj studoj li hejmenvenis kaj kreis skulptaĵojn, pli malofte pentraĵojn. Iom poste li ofte vivis en Gárdony. En tiu periodo li kreis skulptaĵetojn kaj tombomonumentojn. Post la 2-a mondmilito li revenis al Makó kaj li edziĝis en 1954. Li vivis plu en "ombro" sen sukcesoj.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Budapeŝto (1930)
* Makó (1930, 1932)
* Hódmezővásárhely (1931)
* Szeged (1938)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Puttó (1948)Puttó (1948)
* Reliefo pri Attila József (1954)Reliefo pri Attila József (1954)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto kaj bildoj

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gyula Nagy (skulptisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 623674
 |
**Gyula PINCZÉS** [pince:ŝ] estis rumania hungara ekonomikisto. Li naskiĝis en Gilău la 13-an de marto 1925.

Kariero
-------

Gyula Pinczés studis en Universitato Bolyai de Kluĵo, poste diplomitiĝis pri historio de intenaciaj rilatoj en Universitato de Kievo. Li estas doktoro de ekonomikaj sciencoj (1970). Li laboris en ministerio por eksteraj aferoj en Bukareŝto, poste en Kluĵo li estis interna kunlaboranto de gazeto Igazság, pli poste respondeculo por la hungaraj kulturaj institutoj de regiona partikomitato de Kluĵo. De 1958 li instruis en Bolyai Tudományegyetem, (resp. en UBB); de 1967 en teknika universitato. Li publikigis kvazaŭ doncenton da artikolo hungare kaj rumane (Anuarul Muzeului Braşov. 1969), Buletinul Ştiinţific IPCN 1971/13); Korunk (1970/12).

Libro
-----

* Economia politică duvoluma universitata lernolibro (Kv. 1979-80);
* Gândirea economică din Transilvania în perioada modernă (1789-1918) kunulaŭtoro (1981).

Fonto
-----

* RMIL Arkivigite je 2016-04-16 per la retarkivo Wayback Machine
**Gyula Nyírő** [djula nkIrO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyírő Gyula** estis hungara skulptisto, instruisto, medalisto, platetisto.

Fiŝkaptista filo fare de Gyula Nyírő
Gyula Nyírő  naskiĝis la 28-an de septembro 1924 en Szeged, li mortis la 23-an de aprilo 2005 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gyula Nyírő akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1950. Liaj plej gravaj instruistoj estis János Pásztor (skulptisto) kaj Pál Pátzay. Inter 1949 kaj 1959 li instruis en Budapeŝto, poste li estis profesia skulptisto. Li debutis en ekspozicio en 1952. Li ricevis hungarajn premiojn inter 1947-1991, tamen la lasta alvenis el Usono.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Budapeŝto (1972, 1989)
* Bruselo (1972)
* Xanten (1973)
* Szeged (1988)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Arthalo Budapeŝto (1952, 1957, 1975, 1995)
* Budapeŝto (1955, 1959, 1984, 1994, 1997)
* Berlino (1962)
* Pécs (1967-)

Elektitaj bustoj
----------------

* Ferenc ErkelFerenc Erkel
* PuŝkinPuŝkin
* Henry DunantHenry Dunant

Elektitaj medaloj
-----------------

* "Henri Dunant" (1981)
* Zsuzsanna Kossuth

Elektitaj platetoj
------------------

* *Dr. Haitsch Emil 1897-1967*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva aprezo kun bildoj

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gyula Nyírő (skulptisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 623785
 |
Luvro en Parizo, Francio, estas unu el la plej grandaj muzeoj en la mondo kaj la plej vizitata arta muzeo.
La National Gallery of Art, Vaŝingtono, Usono.
**Arta muzeo** aŭ **arta galerio** estas konstruaĵo aŭ alitipa spaco por ekspozicioj de arto, plej ofte de vidaj artoj.

Muzeoj povas esti publikaj (de ŝtatoj aŭ aliaj publikaj instancoj) aŭ privataj, sed kio distingas muzeon estas la posedo de kolekto. Pentraĵoj estas la plej oftaj montritaj artaĵoj; tamen, ankaŭ skulptaĵoj, ornamartaĵoj, mebloj, tekstiloj, vestaĵoj, desegnoj, paŝteloj, akvareloj, kolaĝoj, gravuraĵoj, artistaj libroj, fotoj, kaj instalaĵoj estas regule montrataj. Kvankam ĉefe koncerne kun havigo de spaco por montri verkojn de vidaj artoj, artgalerioj estas foje uzataj por gastigi aliajn artajn aktivaĵojn, kiaj performancaĵoj, muzikaj koncertoj, aŭ legado de poezio.

Tipoj
-----

Historio
--------

Multaj naciaj muzeoj estis fonditaj por ŝtatigi dekomence privatajn kolektojn de artaĵoj iamaj posedoj de monarkoj, riĉuloj aŭ aliaj gravuloj. Tiuj iĝis publikaj institucioj, plej ofte en ĉefurboj.

Arkitekturo
-----------

Kulturaj aspektoj
-----------------

Retaj muzeoj
------------

Muzelistoj
----------

### Gravaj muzeoj

* Luvro
* Muzeo Prado
* Pera Muzeo

Vidu ankaŭ
----------

* Privata kolekto

Notoj
-----

1. ↑  wiktionary:art gallery

Bibliografio
------------

* "Museums of Art", *Encyclopaedia Britannica* (11th ed.), New York: Encyclopaedia Britannica Co. 1910, OCLC 14782424,

* Kategorio Arta muzeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 560183
* GND: 4166041-9
* LCCN: sh85008026
* BNF: 11935366f
* NDL: 00560798
* NKC: ph123050
* BNE: XX527808
 |
**Gyula Papp** [djula pap], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Papp Gyula** estas hungara kuracisto, kardiologo, farmaciisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1998).

Gyula Papp  naskiĝis la 29-an de aŭgusto 1937 en Szigetvár.

Biografio
---------

Gyula Papp frekventis universitaton en Pécs inter 1955-1961, poste li eklaboris en farmacia universitata instituto en Pécs. En 1963 li edziĝis baldaŭe havanta 2 filinojn. Li esploris en 1964 en Leningrado, en 1965 en Berlino, trifoje en Oksfordo, en 1990 en Parizo. En 1968 li ekhavis postenon en simila instituto, sed en Szeged. Li profesoriĝis en 1979, doktoriĝis en 1982. En 1991 li estis nomita katedrestro kaj samtempe vicrektoro. Spite la pensiuliĝon en 2007 li laboras plu. Li ricevis premiojn inter 1994-2012.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Experimental Cardiac Arrhythmias and Antiarrhythmic Drugs* (1971)
* *Pharmacological Protection of the Myocardium* (1986)
* *Pharmacology of Smooth Muscle* (1994)
* *Impending Global Pandemic of Cardiovascular Diseases* (2002)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* biografio kun foto Arkivigite je 2013-10-17 per la retarkivo Wayback Machine angle
**Eléus Leonardo de SÁ** (naskiĝis la 17-an de junio 1924) estas brazila esperantisto.

Li alfabetiĝis en la aĝo de dek du jaroj. Aŭtodidaktike li sukcesis atingi fakultaton, kies juran kaj beletran kursojn li ne sukcesis konkludi. Kunvokita de la armeo li servis tie dum kvin jaroj; li ekssoldatiĝis kiel serĝento. Dum li estis militisto, li konatigis Esperanton per la revuo *Reformador* de FEB (Brazila Spirita Federacio). Li partoprenis elstare al la Esperanto-movado en Bahio.

En 1954 li fondis la Esperanto-grupon de Ilhéus.

Eléus kunlaboris kun pluraj revuoj, inkluzive *Monato*, eldonita en Germanio, en kies dua jaro (1981) n-ro 8, li aperas en ĝia unua kovrilo.

Sed la aferoj, kiuj plej ĝojigis lian koron estis la oportunoj prelegi esperante en Beogrado (Jugoslavio), Hord (Makedonio) kaj Lisbono (Portugalio). Egale estis vidi siajn artikolojn aperantajn en ĵurnaloj kaj revuoj en Germanio, Nederlando kaj Aŭstralio. Sammaniere, aperi en *La Libro de la Jarcento*, eldonita en Germanio sub la titolo *La Mondo kaj Ni*.

Hodiaŭ li vivas en maljunulejo en Ilhéus.
**Péter Panyoczki** [panjocki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Panyoczki Péter** estas hungardevena svisa-novzelandana artisto. Lia persona nomo ekster Hungario estas *Peter*.

Péter Panyoczki  naskiĝis la 30-an de oktobro 1953 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Péter Panyoczki rifuĝis al Svislando post falo de la Hungara revolucio de 1956. Li frekventis kolegio-gimnazion en Svislando (1969-1974), poste li akiris diplomon en Universitato de Zuriko en 1980. Li estis asistanto en Universitato Purdue (1979-1981), sed paralele li verkis scenarlibron, poste reĝisoris ĝin por filmo. Inter 1982 kaj 1986 li studvojaĝis al Roterdamo, Florenco kaj Vieno, sed li ankaŭ instruis lingvon. En 1990 li komencis projekton "Hanibalo" en Barcelono. Ĝi estis medita vojaĝado. En 1992 Panyoczki vizitis Nov-Zelandon por la unuan fojon, kie en la sekva jaro li kreis projekton Babelo, kiu estis interaga arta dialogo kun János Kalmár kaj Joerg Spamer. Panyoczki edziĝis en 1993, post 2 jaroj li translokiĝis al Nov-Zelando, kie filo naskiĝis. En 1999 li estigis artan fondaĵon, kie artistoj havas liberan platformon.

Ekspozicioj
-----------

* en Hungario, Svislando, Usono, Germanio, Italio, Francio, Japanio

Fontoj
------

* anglalingva biografio
* germanlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 615006
* GND: 119414341
* LCCN: no2005116080
* VIAF: 52498484
* ISNI: 0000 0000 7692 0066
 |
**Péter Petrusz** [petrus], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Petrusz Péter** estis hungara neŭrobiologo, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2004).

Péter Petrusz naskiĝis la 27-an de aprilo 1939 en Győr, li mortis la 27-an de aŭgusto 2017 en en:Pittsboro, North Carolina.

Biografio
---------

Péter Petrusz akiris medicinan diplomon en Universitato de Pécs, poste li translokiĝis al Stokholmo kaj li doktoriĝis en la Karolinska Institutet. Post siaj studoj li instruis en anatomia katedro de Universitato de Norda Karolino ĉe Chapel Hill 44 jarojn ekde 1972. En tiu longa periodo li verkis en la kampoj de ĉela biologio kaj neŭrobiologio. Liaj esploroj vastigis niajn sciojn pri la hormona funkcio en la cerbo. Li havis edzinon, kiu naskis filon.

Elektitaj artikoloj (kun aliaj)
-------------------------------

* *Perinatal exposure to androgen excess and the effects on the rat uterine estradiol responsiveness*
* *Effect of deprivation of endogenous follicle stimulating hormone on rat epididymis: a histological evaluation*
* *Cells positive for microtubule-associated protein 1B (MAP 1B) are present along rat and human efferent ductules and epididymis*

Fontoj
------

* akademia paĝo kun foto
* anglalingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* anglalingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 665209
* LCCN: n83018640
* VIAF: 48132731
* ISNI: 0000 0000 3365 2356
* SUDOC: 112801013
 |