recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Pianokonĉerto** estas konĉerto, en kiu la soloinstrumento piano kontraŭstaras orkestron.

Plej malfrue en 1721 Johann Sebastian Bach disigis en sia Brandenburga konĉerto n-o 5 la klavicenon el sia kutima ĝeneralbasa rolo kaj disponigis al ĝi ampleksajn soloajn pasaĝojn. Poste Bach translaboris ankoraŭ pluajn konĉertojn por aliaj soloinstrumentoj en klavicenkonĉertojn. Ene de malmultaj jardekoj por la komponistoj (ekz. la filoj de Bach, Georg Friedrich Händel, Johann Adolph Hasse, la fratoj Graun kaj multaj aliaj) soloa rolo de klavarinstrumento jam estis ĉiutagaĵo – por la je la fino de la 18-a jarcento venkanta piano ili ekde la komenco skribis solokonĉertoj.

Ekde la baroko ĝis la modernismo la pianokonĉerto estas trovebla en ĉiuj epokoj. Je tio ĝi orientiĝis kutime laŭ la muzikaj formoj de la respektivaj epokoj.

En la baroka muziko la klavicenkonĉerto laŭas la tiam kutiman tripartan formon. Ekzistas nuntempe interpretistoj, kiuj realigas barokajn klavicenkonĉertojn sur moderna piano.

La pianokonĉerto de la viena klasikismo orientiĝis laŭforme kutime je la simfonio/sonata formo. Haydn, Mozart kaj Beethoven skribis tiajn konĉertojn, kiujn karakterizas alterna ludado kun la celo de kuna muzikado. Ofte je la fino de la unua movimento kadenco donas al la soloisto eblecon, elmontri siajn pianistajn kapablojn malakompanate. Kadencoj je la komenco estis improvizataj, poste pli kaj pli fiksitaj de la komponistoj; en la koncertado ofte venkis kadencoj de famaj interpretistoj.

Pianokonĉertoj el la romantismo ofte deflankiĝas de la fiksaj formoj de la klasikisma pianokonĉerto. Ĉar la 19-a jarcento generis multajn virtuozajn pianistojn, kiuj deziris pli bonan prezentadon de sia povo, la pezocentro de la alterna ludo inter orkestro kaj soloisto forŝoviĝis favore la soloistojn. En la soloista parto la orkestro esence prezentas nur sinretenan akompanaĵon. Karakterizaj ekzemploj por tio estas la pianokonĉertoj de Frédéric Chopin, kiujn oni povus ankaŭ ludi komplete sen orkestro, se la pianisto transprenus la orkestroparton transskribitan en pianoversion.

La pianokonĉerto kiel memstara muzika formo konserviĝis ĝis en la modernismo, krome tamen ankaŭ ekestis aliaj formoj, kiuj same intencas la konĉertadon de piano kaj orkestro sen estis pianokonĉerto proprasence. Ekzemplaj por tio estas la „Wanderer-Fantasie (laŭ Franz Schubert)" de Franz Liszt, „Simfoniaj variacioj por piano kaj orkestro" de César Franck aŭ „Blusa rapsodio" de George Gershwin.
Larĝa krepuska panoramo en Pjongtek
**Pjongtek,** koree **평택시,** laŭ ĉinaj literoj **平澤市** estas mara havenurbo, universitata urbego en Sud-Koreio. La urbego estas ankaŭ usona mararmea bazo.

Universitato de Pjongtek
Ponto en Pjongtek

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 452 km²
* Supermara alteco: 0- m
* Loĝantaro: 427,460 (2012)
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: +82 31
* Horzono: UTC+9
* 36° 59′ 32″ N 127° 06′ 46″ O﻿ / ﻿36.99222 °N, 127.11278 °O﻿ / 36.99222; 127.11278 (mapo)

Geografio
---------

Poŝtejo en Pjongtek
Pjongtek situas en la nordokcidenta parto de la lando laŭ la Flava Maro. Seulo troviĝas 65 km .

Historio
--------

Pjongtek estis fondita kiel unio de du distriktoj en 940. Dum la Korea milito ĝi estis loko de frua batalo inter Usono kaj nordkoreaj trupoj. Pjongtek estis levita al urborango en 1986.

Klimato
-------

Klimato de Pjongtek estas musona, kiun influas la Flava Maro. La jara averaĝa temperaturo estas 12 °C. Januaro estas la plej malvarma monato, aŭgusto la plej varma. En la plena jaro oni mezuras precipitaĵojn averaĝe 1,515 mm. La pluva sezono daŭras inter junio-septembro.

Policejo en Pjongtek

Trafiko
-------

Pjongtek havas bonajn ligilojn voje kaj fervoje.

Vidindaĵoj
----------

* Muzeo de Agrikulturo
* Botanika Ĝardeno kun pli ol 5 mil plantoj de 161 specioj, lokaj kaj fremdaj (ankaŭ tropikaj specioj)
* budhisma templo
* palaco de la dinastio Li el la 17-a jarcento, nun ĝi estas muzeo

Fontoj
------

* WikiTrans
* rusa Vikipedio
Risorta pesilo
Pesilo por mezuri pezon de homoj, ĝi estas pezila, la peziloj estas movataj kaj laŭ iliaj lokoj la mezurata pezo estas eksciata.
**Pesilo** estas ilo por pesi - por mezuri pezon aŭ mason de io.

Ĉar pezo kaj maso de ĉiu objekto en gravita kampo estas rekte ligitaj mezuro de unu el la valoroj plejofte senpere signifas mezuron de la alia.

Pesiloj disdividiĝas laŭ maniero de funkciado je risortaj kaj pezilaj.

En risorta pesilo pezo de la aĵo estas egalpezata de forto de risorto, kaj laŭ malformiĝo de la risorto (ekzemple ŝanĝo de ĝia longo) oni eksciadas la pezon. Elektronika pesilo plejofte havas kunmuntitan kun la risorto aĵon faritan el speciala materialo, kiu ŝanĝas sian elektran rezistancon en okazo de malformiĝo. Ankaŭ ŝanĝoj de kapacitanco kaj induktanco povas esti uzataj. Ŝanĝo de la parametro influas al la elektonika cirkvito de la pesilo kaj la cirkvito tiel eksciadas la pezon.

En pezila pesilo pezo de la aĵo estas egalpezata de pezo de peziloj, kaj laŭ kvanto, pezo kaj loko de ĉi tiuj peziloj oni eksciadas la pezon. Pezo de ĉiu uzata pezilo devas esti sciata antaŭe.

Ankaŭ estadas miksaj pesilaj, kie estas uzataj kaj risorto kaj peziloj.

Laŭ destino pesiloj estadas ege diversaj, por pesi diversajn objektojn de atomoj ĝis vagonoj.

Tipoj
-----

* Vektopesilo

Vidu ankaŭ
----------

* Pesilo por sorĉistinoj
* Leteropesilo

* Pesilo (mezurilo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Pesilo (mezurilo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rMezuriloj |
| --- |
| Mezuriloj | Aerometro • Alidado • Altomezurilo • Anemometro • Angulilo • Barometro • Bivelo • Cirkelo • Dinamometra boltilo • Elektromezurilo • Eĥosondilo • Frekvencometro • Glukozometro • Horloĝo • Kalibrilo • Karbona unuoksido detektilo • Kronometro • Leteropesilo • Liniilo • Manometro • Mikromezurilo • Nivelilo • Ortilo • Paŝnombrilo • Pesilo • Planimetro • Rapidmezurilo • Sekstanto • Sonaro • Takeometro • Taksimetro • Taĥografo • Teodolito • Vektopesilo • Vernierlongmezurilo • Vertikalilo • Voltmetro |

 |
La porta Ostiensis kaj la Piramido de Cestio sur gravuraĵo de Giuseppe Vasi.
La **Pordo de Sankta Paŭlo** (itale *Porta San Paolo*), antaŭe nomata **Porta Ostiensis** pro la *Ostia vojo* kiu iris al Ostia tra ĝi, estas pordo de la Aŭrelia Murego en Romo (Italio) situanta inter la Adriana pordo oriente kaj la Havena pordo okcidente. Temas pri unu el la plej bone konservataj pordoj de Romo.

Tiu ĉi grava pordo de la urbo estis konstruita sub la ordonoj de Maksencio: Ĝi havas du defendoturojn kaj du enirejojn kiujn konstruigis Flavio Honorio ĉirkaŭ 401-403. Dum la sieĝo de la urbo en 549 fare de la ostrogotoj, Totila eniris en Romon tra ĉi pordo post perfiso de la garnizono.

Ĝi estis rebaptita kiel *Pordo de Sankta Paŭlo* pro ĝia proksimeco al la Baziliko Sankta Paŭlo antaŭ la Muroj.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pordo de Sankta Paŭlo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 533644
* VIAF: 235243796
 |
**János Starker** [jAnoŝ ŝtarker], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Starker János** estis hungara-usona violonĉelisto, altlerneja instruisto.

János Starker  naskiĝis la 5-an de julio 1924 en Budapeŝto, li mortis la 28-an de aprilo 2013 en Bloomington (Usono).

János Starker dekstre en 1995

Biografio
---------

János Starker devenis el juda familio. Li estis mirinfano, li aĝis 6, kiam li komencis lerni violonĉeladon, post 2 jaroj li havis jam disĉiplon, li aĝis 11, kiam li studis en Tutlanda Hungara Muzikarta Altlernejo kaj en la sama jaro li debutis en koncerto. Liaj plej gravaj muzikinstruistoj estis Adolf Schiffer, Leó Weiner, Imre Waldbauer kaj Antal Molnár (komponisto). Kiel profesia muzikisto, li faris koncerton en 1938, en la sekva jaro li akiris violonĉelistan diplomon. Li evitis la holokaŭston, depost la nazia erao li estis muzikisto de la Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1946 li forlasis Hungarlandon kaj li vivis du jarojn en Parizo, poste li translokiĝis al Usono. Inter 1949-1953 li apartenis al Metropola Operejo, inter 1953-1959 al orkestro de Ĉikago. En 1954 li ricevis usonan ŝtatanecon. En la sekva jaro li koncertis en la tuta mondo, krome li instruis ekde 1958 en universitato en Bloomington, kelkfoje en aliaj lokoj. Li estis nomumita katedrestro en 1961. Li ricevis premiojn ekde 1948. Lia violonĉelo ekde 1965 estis farita en Venecio en 1705.

Li estis aktiva fumanto po sesdek cigaredoj tage kaj li ankaŭ trinkis abundajn kvantojn de viskioj. Foje eĉ li rifuzis koncerton, ĉar li ne estis permesita fumi sian antaŭ-koncertan cigaredon.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* Budapeŝto (1938)
* Vieno (1946)

Lia libro
---------

* *The World of Music According to Starker* (2004)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Maria Kliegel

Memorigiloj
-----------

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-03-06 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio János Starker en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 633699
* GND: 124108598
* LCCN: n81100631
* VIAF: 34644702
* ISNI: 0000 0001 1470 5392
* LIBRIS: 249574
* SUDOC: 083049797
* BNF: 13900020r
* MBA: 8ec9a9fe-3709-43a9-adba-6a1a11b7e7da
* NLA: 35712889
* NDL: 01137175
* BIBSYS: 4017561
* NKC: mzk2015861602
* BNE: XX853237
 |
Modelo de homa koro.
**Porminuta korbatado** estas la rapido de la pulso mezurita per la nombro de kuntirigoj (batoj) fare de la koro por unu minuto (bpm). La korbatado povas varii laŭ la fizikaj necesoj de la korpo, kiel la neceso absorbi oksigenon kaj ekskrecii karbondioksidon. Ĝi estas kutime egala aŭ proksima al la pulso mezurita je ajna periferia punkto. Agoj kiuj povas okazigi ŝanĝojn estas korpekzercado, dormo, anksio, streso, malsanoj kaj engluto de drogoj.

La *American Heart Association* asertas, ke la normala korbatado de plenkeskulo en ripozo estas de 60–100 bpm. Takikardio estas tro rapida korbatado, difinita super 100 bpm en ripozo. Bradikardio estas tro malrapida korbatado, difinita sub 60 bpm en ripozo. Dum dormo malrapida korbatado kun indicoj de ĉirkaŭ 40–50 bpm estas ofta kaj konsiderata normala. Kiam la koro ne estas batanta en regula modelo, tio estas referencata kiel aritmio. Nenormaleco de korbatado foje indikas malsanon.

La koro batas en ripoza, trankvila homo 50- ĝis 100-foje minute. Oni povas plej bone mezuri la pulsonombron matene. La trankvila pulso de trejnita eltena sportisto estas de po 32 ĝis 45 batoj por minuto. La kor- kaj pulmo-volumo de tiuj sportistoj estas pli granda ol normala.

Averaĝa trankvila pulso:

* ĉe fetoj: ĉirkaŭ 150/min
* ĉe suĉbeboj: ĉirkaŭ 130/min
* ĉe infanoj: ca. 100/min
* ĉe junuloj: ĉirkaŭ 85/min
* ĉe plenkreskuloj: ĉirkaŭ 70/min
* ĉe olduloj: ĉirkaŭ 90/min

Vidu ankaŭ
----------

* Batoj por minuto, termino por muziko

Notoj
-----

1. ↑  "All About Heart Rate (Pulse)". American Heart Association. 22 Aŭg 2017. Alirita la 22an de julio 2020.
2. ↑   Fuster, Valentin; Wayne, Alexander R.; O'Rouke, Robert A. (2001). Hurst's The Heart (10th International ed.). New York: McGraw-Hill. ISBN 978-0071162968. OCLC 49034333. pp. 78–79.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697421
* GND: 4125645-1
* LCCN: sh85059741
* NKC: ph249462
 |
Pestokolono en Vieno
**Pestokolono en Vieno** sur strato Graben en Vieno (Aŭstrio) aperis kiel plenumo de promeso farita de la imperiestro de la Sankta Romia Imperio Leopoldo la 1-a en 1679.

Li promesis starigi pestokolonon, se lian regnon preteriros la Granda Plago. La imperiestro mem fuĝis el sia ĉefurbo kaj pro tio saviĝis malkiel almenaŭ 76 mil vienanoj, kies vivojn forportis la nigra morto. Post reveni li ordonis starigi la kolonon.

La konstruado daŭris ĝis 1693 kaj ĝin partoprenis multaj skulptistoj. Finfine aperis bufa vertikalo, memoriganta laŭ ies rimarko, tortokremon. Sanktan Triunion sur la kolono akompanas naŭ anĝeloj kaj tri latinaj skribaĵoj. Unu el ili enhavas kronogramon, ĉar sumo de latinaj literoj en ties lastaj alinejoj donas la daton 1679.

Vidu ankaŭ
----------

* *O du lieber Augustin*

Referencoj
----------

1. 1 2 3  Stanislavo Belov (2018-06-17) Vieno: morna preĝejo kaj bela promenejo (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2019-02-16. Alirita 2019-02-16.

* Pestokolono en Vieno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Pestokolono en Vieno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Logo
Lisa Ann estas plej serĉata pornoaktorino en tiu ĉi retejo por la jaro 2016
**Pornhub** estas pornografiaj retpaĝoj fonditaj en la jaro 2007 en la kanada Montrealo, ebliganta senpagan kaj ankaŭ pagatan rigardadon de erotikaj kaj pornografiaj videoj. Ekde la jaro 2010 ĝi apartenas al kompanio MindGeek, kiu proprumas ankaŭ pluajn simile celitajn retpaĝojn. En majo de 2017, kiam oni rememoris dek jarojn de ĝia estiĝo, ĝi enhavis pli ol 10 milionoj da videoj kaj ĉiutage vizitis ĝin pli ol 75 milionoj da homoj. Temas pri la plej granda pornografia paĝo en la mondo.

Referencoj
----------

1. ↑   Porno Insider: Kiel eblas fari sukcesan interretan starton en erotika komerco, nome tuj dufoje post si. Živě.cz. Alirita 2017-5-26.
2. ↑  Silver, Curtis.  Pornhub Celebrates 10 Years Of Existence (angle). Forbes.
3. ↑   World's biggest porn site reveals how major events affect viewing habits (angle). News.com.au. Arkivita el la originalo je 2014-05-24. Alirita 2021-05-26.

* Kategorio Pornhub en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Karl LECHNER** (naskiĝinta la 6-an de majo 1897 en Vieno, mortinta la 5-an de oktobro 1975 samloke) estis aŭstra arkivejestro kaj landa historiisto.

Vivo
----

Estante filo de ĉarfaristo li frekventis la realisman mezlernejon de Schottenfeld (7-a urbodistrikto). Studoj liaj en Vieno krom historio kompleksis geografion, arkeologion, arthistorion kaj malnovgermanajn lingvosciencojn. Doktoriĝo lia okazas jam en la aĝo de 23 jaroj en la fako de historio ĉe la Universitato de Vieno per defendo de tezo pri *Die Entwicklung des Grundbesitzes der Herren von Maissau*. Paralele li estis trejniĝinta ĉe la Instituto pri aŭstria historiesplorado. En la jaro 1923-a li ekdeĵoris ĉe la landa arkivo de Malsupra Aŭstrio kiun li gvidis inter 1940 kaj 1962. Krome li ricevis ls akademian docentrajtecon kaj nomumiĝis en 1954 eksterorda universitata profesoro.

Inter 1927 kaj 1970 estis Lechner estro de la historia societo *Verein für Landeskunde von Niederösterreich* por kiu li verkis multajn eseojn kaj libretojn. Li krome engaĝiĝis en la katolika laikula movado.

Graveco scienca
---------------

Inter liaj instruistoj ege influadis Oswald Redlich, Alfons Dopsch kaj Otto Stowasser. Esploradfokuso de Lechner estis la mezepoka historio de Malsupra Aŭstrio; danke al multaj modernigoj enkondukitaj de Lechner (e.g. efika espluatado de helpsciencoj en kazo de nekontentiga fontaro) la kvalito de la rezultoj en regionhistorio pliboniĝis. Ĉirkaŭ li formiĝis rondo de fakuloj ĝuste el diversaj helpsciencoj (e.g. arkeologiistoj, loknomsciencistoj, arkitektoj) inter kiuj menciindas Adalbert Klaar, Walter Steinhauser, Heinrich Weigl, Eberhard Kranzmayer Richard Pittioni kaj Herbert Mitscha-Märheim. Gravaj estis la esploroj de Lechner koncerne la Babenbergojn.

Honoroj
-------

* honortitoliĝo *Hofrat* (1950)
* Großes Ehrenzeichen des Landes Niederösterreich (1963)
* Großes Ehrenzeichen der Republik Österreich (1963)
* Österreichisches Ehrenzeichen für Wissenschaft und Kunst (1967)

Literaturo
----------

* Walter Pongratz: "Zur Erinnerung an Karl Lechner". Ĉe: *Das Waldviertel*, 1985, p. 216ss. (interrete)
* Feigl, Helmuth, "Lechner, Karl". Ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 14 (1985), p. 30-31 (tie ĉi interrete)

Referencoj
----------

1. ↑  biografio ĉe *GeschichteWiki* (Vieno)

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 838069
* GND: 118726919
* LCCN: no2020111676
* VIAF: 89184155
* ISNI: 0000 0001 0923 1188
* NLA: 35710452
* BIBSYS: 90574497
* NKC: mzk2010613966
 |
La **Placo Baross** estas grava trafika nodo de Budapeŝto, en distrikto Józsefváros.

Placo Baross en 1900

Historio
--------

En la 1800-aj jaroj la placo Baross ne havis nomon. En la ĉirkaŭaĵo estis vilaĝecaj domoj kun ĝardenoj, kie oni kultivis legomojn. Inter 1827-1828 tie estis finhaltejo de la unua ĉevaltira tramo de Pest (urbo). En 1868 ĉi tie ekfunkciis la dua ĉevaltira tramo (jam en kutima sistemo). Inter 1881-1884 estis konstruita la ankaŭ nun videbla Stacidomo Keleti. Tiutempe estis konstruitaj jam kvaretaĝaj domoj, eĉ granda hotelo, fervojista asekura domego. En 1898 oni inaŭguris skulptaĵon pri Gábor Baross, kiu estis la plej grava trafika ministro, en 1902 la placo jam prenis la nomon Baross. Inter 1910-1912 estis konstruita domego por poŝtejo. Ekde 1888 tute apud la stacidomo ekfunkciis interurba tramo. En 1918 ankaŭ pli nova hotelo konstruiĝis.

Bildoj pri Placo BarossPlaco Baross dum la frua socialismo
Tanko antaŭ la stacidomo dum la revolucio
Domoj de la placo post la revolucio
La subirejo en 1985, fone la stacidomo
La subirejo en 2006
Metrostacio Keleti
Komuna enirejo de ambaŭ metrooj
Hotelo laŭ la placo konstruita en 1918
Skulptaĵo de Baross

Dum la Hungara revolucio de 1956 la placo estis grava centro de la revoluciuloj. En 1968 sub la placo ekfunkciis la dua metrolinio, tial oni konstruis en mezo de la placo grandan subirejon, kiu plejparte estis malferma (subĉiela). En la sekva jaro ekfunkciis viadukto inter 2 gravaj vojoj super rando de la la placo (ducent metrojn longa). En 2006 la subirejo estis trakonstruita.

Trafikiloj
----------

La plej grava trafikilo estas la trajno mem, la enurbaj trafikiloj estas 2 metrolinioj, tramoj, aŭtobusoj, troleoj.

Fontoj
------

* 
* hungare kun fotoj[*rompita ligilo*]
Statuo de Juraj Jánošík en Terchová
**Juraj JÁNOŠÍK** (25-a de januaro 1688 en Terchová – 17-a de marto 1713 en Liptovský Mikuláš) estas slovaka nacia heroo, legenda rabisto simila al Robin Hood. En la jaroj 1707-1708 li partoprenis ribelon de Ferenc Rákóczi la 2-a, poste eniris en la imperiestran armeon. En la jaroj 1711-1713, post kiam nobelo mortigis lian patron, li foriris al la slovakaj montaroj kaj fariĝis estro de rabista grupo (12-membra). La grupo priŝteladis nobelojn kaj disdonadis la rabaĵojn al malriĉaj homoj kaj tiel Jánošík fariĝis popola heroo. Tamen unu el liaj kunuloj estis vera kanajlo, kiu lin perfidis. Jánošík estis kaptita en Klenovec kaj en la urbo Liptovský Svätý Mikuláš pendumita.

Laŭ popolaj legendoj li ricevis de feino magian zonon, kiu faris lin nevundebla. En la montaroj kaptis lin rabistoj, sed li en lukto venkis super ilia ĉefo kaj mem fariĝis rabista kapitano. Li ordonis prirabi sole riĉulojn kaj nobelojn, sed neniam simplajn homojn. Li ankaŭ malpermesis mortigadi. La legendoj priskribas multajn liajn ruzaĵojn, per kiuj li trompis kaj priŝtelis potenculojn kaj ĉion disdonis al vilaĝanoj. Estante nevundebla, li devis esti kaptita per ruzo. En gastejo, kie jam atendis lin kaŝitaj soldatoj, maljunulinaĉo ĵetis sub liajn piedojn pizojn kaj li falis sur ili. Sub pendumilo oni proponis al li pardonon, se li fariĝos kapitano en la imperiestra armeo, sed li respondis: "Vi kuiris min, do vi ankaŭ formanĝu min!" Kaj mem saltis sur hokon, kiu pendis sur ŝnuro anstataŭ maŝo, kaj mortis pendante sur ripo.

La slovaka kaj ĉeĥa literaturoj multfoje priskribis lian vivon en formo de fabeloj, poemo (Ján Botto), romano Ján Hrušovský) kaj teatraĵo Jiří Mahen. Ekzistas ankaŭ du filmoj de la aktoro kaj reĝisoro Paľo Bielik.

Referencoj
----------

1. ↑  *Monato*, internacia magazino sendependa, numero 2013/07, paĝo 7: *De fago al fago* .
2. ↑ .  Highwayman's Life: Extant Documents about Jánošík. *Slovak Studies Program*. University of Pittsburgh. Alirita 2010-07-08.

 Arkivigite je 2010-06-02 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2010-06-02. Alirita 2010-07-08.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Juraj Jánošík en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Martin Frič (reĝisoro, 1935) *Jánošík* Arkivigite je 2012-03-06 per la retarkivo Wayback Machine. Filmeto.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Slovakio |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 8225
* GND: 118985620
* LCCN: n87923714
* VIAF: 13107702
* ISNI: 0000 0000 5536 868X
* SUDOC: 171771508
* BNF: 12085719n
* NKC: jn20000728251
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Larĝa panoramo pri rando de Poroszló
**Poroszló** [poroslO] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Füzesabony. La loknomo signifas: arestisto, justicpedelo.

Vilaĝdomo (administrejo) de Poroszló
Katolika kirko de Poroszló
Haveno de Poroszló
Moderna domo en ekologia parko en Poroszló

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 109  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.6507/20.6559
* Loĝantaro: 3080
* Poŝtkodo: 3388
* Telefonprefikso: 36

Situo
-----

Poroszló situas sur ebenaĵo, ĉe bordo Tiso-(lago), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Füzesabony-Debrecen. Tiszafüred troviĝas 10, Mezőkövesd 23, Füzesabony 25 km-ojn.

Historio
--------

Dum alveno de la hungaroj en 895 estis tie terfortikaĵo. Dum la mezepoko Poroszló estis stacio de salovojo. La vilaĝo ricevis rangon kampurbo en 1455. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Vilaĝservoj estas kampadejo, gastejo, restoracio.

Vidindaĵoj
----------

* Nacia parko, loko de birdoj kaj Tiso-lago
* katolika preĝejo omaĝe al Nomo de Dipatrino de 1797
* kalvinana preĝejo de 1793
* muzeeto
* kastelo de Graefl de 1872, nun gastejo

Famuloj
-------

En Poroszló naskiĝis:

* aktoro László Versényi
* korusestro Lajos Vass
* pentristo István Cserőháti Kovács.
Opština Berovo - Vilaĝoj
**Opština Berovo** estas unu el la 80 komunumoj en Nord Makedonio. Samtempe ĝi estas unu el la 11 komunumoj en la Orienta regiono. La komunumo konsistas el 9 loĝlokoj - la urbo Berovo kaj 8 vilaĝoj.

La totala areo estas 598,07 km². Fine de 2018 vivis 12 646 loĝantoj. Administra centro de la komunumo estas la urbo Berovo.

Loko, priskribo
---------------

La areo estas monta. En la norda parto, kie fluas la rivero Bregalnica, la alteco estas ĉirkaŭ 750 m. Sed sude kaj sudokcidente, la alteco altiĝas kaj atingas ĉirkaŭ 1430 - 1748 m.

Najbaraj komunumoj estas:

Opština Delčevo kaj Opština Pehčevo en la nordo, Opština Bosilovo kaj Opština Novo Selo en la sudo, Opština Vasilevo en la sudokcidento, Opština Radoviš en la okcidento, kaj Opština Vinica en la nordokcidento. Ĉe la orienta rando estas la limo kun Bulgario.


Ĉirkaŭ **Opština Berovo**|  Vinica |  Delčevo,  Pehčevo |  |
|  | Opština Berovo | Bulgario |
|  Vasilevo |  Bosilovo,  Novo Selo |  |

Loĝlokoj
--------

La komunumo konsistigas el 9 loĝlokoj:

* la urbeto Berovo kaj la vilaĝoj Budinarci, Dvorište, Mačevo, Mitrašinci, Ratevo, Rusinov, Smojmirovo kaj Vladimirovo.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Општина Берово en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj: 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 655319
* GND: 4474966-1
* LCCN: n83239202
* VIAF: 155983195
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Denfert-Rochereau (pariza metrostacio) kaj Denfert-Rochereau (stacidomo). |

Placo Denfert-Rochereau kaj Leono de Belfort centre.
La **Placo Denfert-Rochereau**, iam konata kiel *Place d'Enfer*, estas publika placo en la 14-a arondismento de Parizo, Francio, en la kvartalo Montparnasse, en la interkruciĝo de la bulvardoj Raspail, Arago, kaj Saint-Jacques, kaj la avenuoj René Coty, Général Leclerc, kaj Denfert-Rochereau, same kiel ĉe la stratoj Froidevaux, Victor-Considérant kaj de Grancey. Ĝi estas unu el la plej grandaj kaj plej gravaj placoj de la maldekstra bordo de la rivero Sejno.

La placo nomiĝas laŭ Pierre Denfert-Rochereau, franca komandanto kiu organizis la defendon dum la Sieĝo de Belfort dum la Francia-Prusia Milito (1870–1871). Ĝi estas dominata de kopio de la statuo Leono de Belfort (pli malgranda versio de la originala Leono de Belfort en Belfort) fare de Frédéric Bartholdi.

La placo estas la loko de la muzeo de la Katakomboj de Parizo. Ĝi estas ofte startejo aŭ konkludejo el kiu eliras aŭ eniras manifestacioj kaj protestomarŝoj en Parizo. La placo estas ankaŭ la loko priskribita en la fono de la komenco de la tria akto de La Bohème de Puccini.

Publikaj transportoj
--------------------

* M04 M06 *Denfert-Rochereau*
* *Denfert-Rochereau*
* RATP 38 68 88 216 OpenTour Orlybus

* Kategorio Placo Denfert-Rochereau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 751109
 |
Piedpuŝa sledeto
Uzata piedpuŝa sledeto
Piedpuŝa sledeto sur glacikovrita lago
**Piedpuŝa sledeto** estas malgranda sledo, kiu konsistas el sidloko kaj du longaj glitiloj. La glitiloj estas tiel longaj, ke oni povas stari sur ili malantaŭ la sidloko. Oni glitigas ĝin starante unupiede sur unu glitilo, puŝante la sledeton per la alia piedo. Oni stiras la sledeton per la teniloj sur la seĝodorso.

Por esti taŭga, la grundo devas esti malmola kaj iom glata, kiel glacio aŭ kompakta neĝo. Oni volas ke la glitiloj bone glitas, sed samtempe oni bezonas iom da froto inter la ŝuo kaj la grundo. La piedpuŝa sledeto povas esti uzata laŭ vojoj kaj sur glacikovritaj lagoj kaj fjordoj. Oni povas atingi rapidecon je 15-20 km/h, eĉ pli en deklivoj.

La piedpuŝa sledeto estas uzata en Norvegujo, Svedujo kaj Finnlando. Uzado sur vojoj postulas certan gradon da trafiko, tiel ke neĝo iĝas malmola. Tro da trafiko forigas la neĝon kaj igas la vojkondiĉojn malfacilaj por la piedpuŝa sledeto. Ankaŭ surŝutado per sablo aŭ salo sur la vojon malhelpas bonan kondiĉon por ĝi. Tial ĝi ĉefe estas uzata ekster grandaj urboj.

La unua konata priskribo de la piedpuŝa sledeto estas de la urbo Piteå en norda Svedujo en 1872.

* Kategorio Piedpuŝa sledeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Akvofalo de Kalambo
La **rivero Kalambo** estas rivero de Afriko kiu ekfluas ĉe Mbala (bordo inter Zambio kaj Tanzanio) kaj fluas laŭ la landlimo inter Tanzanio kaj Zambio laŭlonge de ĉirkaŭ 50 km, trapasante la areon de la Granda Rifta Valo oriente kaj elfluas en la lago Tanganjiko sudoriente (ĝi apartenas tiele, al la supra baseno de la rivero Kongo). Estas fama la akvofalo de Kalambo, nome la dua plej alta akvofalo de Afriko post la Akvofalo de Tugela en Sudafriko.

Ĉe ties elfluo troviĝis arkeoligiaj restoj inkluditaj de la UNESCO kiel Monda Heredaĵo.

Referencoj
----------

* UNESCO, World Heritage Centre, Kalambo falls archaeological site (prehistoric settlement site), 11/06/1997.
* "Forestry." Encyclopædia Britannica. 2006. Encyclopædia Britannica Online. 17a de Junio 2006 <>.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kalambo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Photo Gallery: Children enjoy a swim in Kalambo River at Kapozwa Village near Lake Tanganyika in Kalambo District, Rukwa Region (2012).

```
Arkivigite je 2012-09-04 per la retarkivo Wayback Machine
```

Koordinatoj: 8° 24′ S 31° 18′ O﻿ / ﻿8.400 °S, 31.300 °O﻿ / -8.400; 31.300 (mapo)
**Caspar GÜTTEL** ankaŭ *Guethel* (naskiĝinta en 1471 en Rötz, mortinta la 24-an de majo 1542 en Eisleben) estis protestantisma teologo kaj reformaciano.

Vivo
----

Güttel nombriĝis inter la pli malnovaj amikoj de Marteno Lutero. Pri liaj junulaj jaroj nenio konatas; lia pieco igis lin partopreni plurfoje ĉe pilgrimadoj al Altötting. Ekde 1494 li studis en Lepsiko kie li magistriĝis. Ĉu li estis kun al amiko Christoph Scheurl iam en Italujo ne klaras. En 1494 li decidis el vera vokiĝo iĝi sacerdoto kaj deĵoris en Most kaj Zwickau. Kiel predikisto li defendis la eklezian doktrinon kaj publikigis ene 1514 laŭdoparoladon je kulto de Maria kaj Anna.

Ĉar li ne trovis pacon internan kiel nemonaĥeja pastro li decidis en 1514 iĝi aŭgustenano en Neustadt an der Orla. Siajn taskojn li plenumis kun fervoro kaj sindediĉo. La prioroj de la klostro en Neustadt baldaŭ atentiĝis pri li kaj sendis lin al Eisleben en ĵus fonditan konventon por predikadi. En januaro 1517 li doktoriĝis en Lepsiko. Koncerne indulgencon li samopiniis kun Lutero.

Ĉe la kunveno de Heidelberg li elektitis prioro por Eisleben. Dum la krizaj tempoj de la ordeno li ankaŭ predikante apogis la ideojn de Lutero. Kiam la konvento de la aŭgustenanoj en Eisleben neniigitis en 1523, li ja restis surloke kaj daŭrigis la predikadon. Ne malmulto de liaj vortoj presitis en Zwickau. Tuj li fariĝis predikisto ĉe la ĉefa kirko. Liaj predikoj montris strategion de kontraŭbatali ekleziajn misuzojn kaj aparte ankaŭ la kulton de la Dipatrino (kiun li mem iam estis ŝatinta ege).

Kiam li edziĝis ankoraŭ en la aĝo de 57 jaroj li verŝajne volis meti personan signon. Lia strebo estis elkonduki multajn urbanojn el neintereso pri Reformacio. Ĝis 1538 li devenis okupiĝi pri la agadoj kaj de Georg Witzel kaj de Johann Agricola Eisleben. Komunuma edifa vivo ĉiam tre gravis por li. Güttel sendube grandparte respondecis pri la sukcesa enkonduko de Reformacio en la Grafujo Mansfeld.

Literaturo
----------

* Art. „Guttel, Kaspar" de Bernhard Anemüller ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie*, volumo 10 (1879), p. 225–226 (tie ĉi interrete)
* Theodor Kolde: *Die deutsche Augustinerkongregation.* Gotha 1879.
* Gustav Kawerau: *Caspar Güttel. Ein Lebensbild aus Luthers Freundeskreise.* Ĉe:  *Zeitschrift des Harzverein für Geschichte und Altertumskunde|Harz-Vereins für Geschichte und Altertumskunde.* Volumo 14, Halle 1882, p. 33–132. Darin: Güttel’s Bibliographie, p. 77.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Caspar Güttel en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Hans-Ulrich Leifer: *Caspar Güttels Jugendjahre bis zum Eintritt in den Augustinerorden*

Notoj
-----

1. ↑  Thomas Hohenberger: *Lutherische Rechtfertigungslehre in den reformatorischen Flugschriften der Jahre 1521-22.* Volumo 6, Mohr Siebeck, Tübingen 1996, ISBN 978-3-161-46600-7, p. 331

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 809392
* GND: 104125594
* LCCN: nb/2015/000896
* VIAF: 69362087
* ISNI: 0000 0001 1474 4367
* LIBRIS: 341222
 |
**Giampaolo Salvi** estas svisa-hungara lingvisto, altlerneja instruisto, memmbro de Academia Europaea (2017), koresponda membro de Hungara Scienca Akademio (2022). Lia edzino estis Éva Lax.

Giampaolo Salvi naskiĝis la 1-an de februaro 1954 en Locarno (Svislando).

Biografio
---------

Giampaolo Salvi doktoriĝis en Universitato de Padovo en 1978. Post la diplomo li translokiĝis al Budapeŝto kaj li ekinstruis en 1980 en Scienca Universitato Loránd Eötvös, baldaŭ li estis profesoro kaj katedrestro. Li kandidatiĝis en 1992 kaj doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio en 2001. Lia laboro fokusiĝis al la itala lingvo kaj historio de la latinidaj lingvoj. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn. Li havis premiojn inter 2002-2016.

Liaj kontribuoj (elekto)
------------------------

* *La formazione della struttura di frase romanza. Ordine delle parole e clitici dal latino alle lingue romanze antiche* (2004)
* *Nuova grammatica italiana* (kunaŭtoro, 2004)
* *Le parti del discorso* (2013)

Fontoj
------

* itallingva biografio kun foto
* itallingva biografio
* itallingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 1772-a paĝo)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 783562
 |


* Portalo pri Biografio
**Piekielnik**, hungare **Pekelnik** estas vilaĝo en Pollando, en provinco Malgrandopolio, en vojevodio Nowy Sącz, en Distrikto Nowotarski.

Piekielnik troviĝas en la ruĝa provinco
Panoramo de Piekielnik

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 2100
* Poŝtkodo: 34-472
* Telefonprefikso: +(48)18
* Aŭtokodo: KNT
* koordinatoj: 49° 28' N, 19° 46' E

Situo
-----

La vilaĝo situas en Karpatoj, laŭ rojo, fine de montara vojo. Jabłonka (Malgrandopolio) troviĝas 7, Trstená 20 km-ojn for.

Historio
--------

Grandbienulo Francisko Thurzó fondis la vilaĝon en la 16-a jarcento. En 1910 loĝis tie 1239 da homoj, plejparte poloj. Ĝis 1920 la vilaĝo apartenis al Hungario, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Trsztena, poste al Pollando. En 1939 Slovakio okupis la vilaĝon kaj ĝis 1945 ĝi apartenis al Slovakio.

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Jakobo
* malnovaj loĝdomoj

Famuloj
-------

En la iama Pekelnik naskiĝis hungaria tradukisto János Tomcsányi.

* Kategorio Piekielnik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Joseph CLAUDER(US)**, (naskiĝinta la 27-an de aŭgusto 1586 en Moßbach, mortinta la 5-an de oktobro 1653 en Altenburg) estis germana teologo protestantisma, eklezia komponisto kaj poeto.

Vivo
----

Li matrikulitis en 1607 je la Universitato de Wittenberg kie li magistriĝis en marto 1613. Poste li iris kiel vicrektoro al Neustadt an der Orla antaŭ iĝi lernejestro en Altenburg. Tie li estis fine arkidiakono.

Lia verko *Oratio de horrida superioris pontficiae et florida excultaque nostrae lutheranae aetatis latinitate* akceptitis fare de la eldonisto Christian Friedrich Wilisch en la antologion *Jubila Altenburgensia*. Krome konserviĝis de li pluraj latinlingvaj poeziaĵoj. Ekzemple *De spiritu sancto*, kio gajnigis al li imperiestran laŭrokronon *(poeta laureatus)*. Ankaŭ la kanto *Ach Herr Gott*, kiu fontas en latinlingva himno, estas de li. Lian vivon priskribis la turingia teologo Johann Sebastian Mitternacht.

Lia filo Gabriel Clauder estis kuracisto kaj alkemiisto.

Referencoj
----------

1. ↑  Joseph Clauder: *Die Geschlechter Clauder und Klauder: Ursprung, Entwicklung, Verbreitung und Zusammenhänge.* Eldonis Gottlieb Klauder. Verlag E. Klauder, Kiel 1939.

Literaturo
----------

* Bernhard Weissenborn: *Album Academiae Vitebergensis*, Jüngere Reihe Teil 1 (1602–1660), Magdeburg 1934
* "Clauder, Joseph" fare de Heinrich Heppe ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie*, volumo 4 (1876), p. 278 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* presitaĵoj
* Informoj pri Joseph Clauder en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808584
* GND: 124647839
* VIAF: 13247886
* ISNI: 0000 0000 6119 3687
 |
Ĉi tiu artikolo priskribas la kvar malfiniajn seriojn de punktaj grupoj en tri dimensioj (*n*≥1) kun *n*-obla turna simetrio ĉirkaŭ unu akso (turnado per angulo de 360°/*n* ne ŝanĝas la objekton), sen la aliaj turnaj simetrioj (*n*=1 estas okazo sen ajna turna simetrio).

**Nememspegulsimetria:**

* ***Cn* (*nn*)** de ordo *n* - *n*-obla turna simetrio (abstrakta grupo cikla grupo *Cn*); por *n*=1: ne simetria (triviala grupo)

**Memspegulsimetria:**

* ***Cnh* (*n*\*)** de ordo 2*n* - **prisma simetrio** (abstrakta grupo duedra grupo *Dn* × *C2*); por *n*=1 ĉi tiu estas skribata kiel ***Cs* (1\*)** kaj estas la **reflekta simetrio**, aŭ *ambaŭflanka simetrio* en *biologio*.
* ***Cnv* (\**nn*)** de ordo 2*n* - **piramida simetrio** (abstrakta grupo *Dn*); en biologio *C2v* estas nomata kiel **duradia simetrio**. Por *n*=1 ĝi denove estas la samo kiel *Cs* (1\*).
* ***S2n* (*n*×)** de ordo 2*n* (devas ne esti konfuzita kun simetriaj grupoj, por kiu la sama skribmaniero estas uzita; abstrakta grupo *C2n*); por *n*=1 ĝi estas *S2* (**1×**), ankaŭ skribata kiel ***Ci***; ĉi tiu estas **inversiga simetrio**

Ili estas la finiaj geometriaj simetriaj grupoj sur konuso. Por *n* = {\displaystyle \infty } ili estas konformaj laŭ kvar frisaj grupoj.

Pli sube estas uzata skribmaniero de Arthur Moritz Schönflies, kaj en krampoj skribmaniero de Conway. La terminoj horizontalo kaj vertikalo estas uzataj kun respektivo al vertikala rotacia akso.

*Cnh* (*n*\*) havas reflektan simetrion kun respektivo al ebeno perpendikulara al la *n*-obla turnada akso.

*Cnv* (\**nn*) havas vertikalajn spegulajn ebenojn. Ĉi tiu estas la geometria simetria grupo por regula *n*-flankita piramido.

*S2n* (*n*×) havas 2*n*-oblan turnoreflektan akson, ankaŭ nomatan kiel 2*n*-obla nepropra turnada akso, kio estas, la geometria simetria grupo enhavas kombinaĵo de reflekto en la horizontala ebeno kaj turnado per angulo 180°/n. Tial, simile al *Dnd*, ĝi enhavas certan kvanton de nepropraj turnadoj sen enhavo de la respektivaj turnadoj.

*C2h* (2\*) kaj *C2v* (\*22) de ordo 4 estas du el la tri specoj de 3-dimensiaj geometriaj simetriaj grupoj kun la kvar-grupo de Klein kiel abstrakta grupo. *C2v* aplikas ekzemple por ortangula kahelo kun ĝia supro malsama de ĝia fundo.

Ekzemploj
---------

|  |  |
| --- | --- |
|   Paralelepipedo  *S2*/*Ci* (1x) |   Kvadrata piramido  *C4v* (\*44) |
|   Plilongigita kvadrata piramido  *C4v* (\*44) |   Kvinlatera piramido  *C5v* (\*55) |
Placo Savinto.
La **placo Savinto** (en hispana *Plaza del Salvador*) estas placo en la historia centro de la urbo Sevilo, Hispanio. Ĝi estas en la kvartalo Alfalfa, en la distrikto Casco Antiguo de Sevilo, Hispanio. Ĝia nomo rilatas al la samnoma preĝejo *del Salvador* (de la Savinto), verko de stilo manierista de la 17-a jarcento, kiu estas la dua plej granda templo de la urbo malantaŭ la katedralo.

Iam ĝi nomiĝis *plaza del Cementerio* (Placo de la Tombejo) ĉar tie estis parte la tombejo de la preĝejo. Plej verŝajne ĝi estis distrejo jam en la epoko de Al-Andalus, proksime al ĉefa moskeo, kaj eble estis loko de la soŭko priskribita de Ibn Abdun en la 11-as jarcento.

En la Mezepoko tie estis akvostokejo, kaj en 1608 oni instalis tie krucon el ŝtono kiu konserviĝas aktuale ĉe la angulo de la strato Villegas. En 1923, oni instalis monumenton al la skulptisto Martínez Montañés. En 1967 tiu monumento estis translokigita al placo ĉe la katedralo. En 1985 ĝi estis revenigita al la placo Savinto, kie ĝi restis ĝis nun. Inter 1968 kaj 1970 oni anstataŭis la poplojn per oranĝarboj.

En 1983 la placo iĝis por nur piedirantoj kaj oni rekuperis la tradician pavimon de granitblokoj.

Referencoj
----------

1. ↑   Santiago Montoto (20a de januaro 1978). «Calles de Sevilla». ABC de Sevilla.
2. 1 2  Plaza del Salvador Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine en artesacro.org 31a de marto 2016
3. 1 2   José Elías Bonells. *Plantas y jardines de Sevilla*. Ayuntamiento de Sevilla. Delegación de Parques y Jardines. p. 88. «D.L. SE-104-1983 ».
4. ↑  «La remodelación de la plaza del Salvador, prácticamente ultimada». ABC de Sevilla. 30a de marto 1985.
5. ↑  «Plantación de naranjos en las calles sevillanas». ABC de Sevilla. 8a de novembro 1970.
6. ↑  «Plazas convertidas en aparcamientos». ABC de Sevilla. 27a de aŭgusto 1983.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Plaza del Salvador (Sevilla) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822789
 |
**Pierantonino  Berté** (naskiĝis la 6-an de novembro 1918 en Milano, mortis la 28-an de julio 2015 en Milano) estis itala ĵurnalisto, politikisto kaj poeto

Biografio
---------

Li estis redaktoro de la katolika ĵurnalo "l'Italia".

Li kunlaboris al pluraj ĵurnaloj, kaj direktis du periodaĵoj politik-kulturaj ("Ricerca e problemi" – "Libera Proposta") kaj unu presagentejo (ALI – agenzia del lavoro italiano). Li estis prezidanto de la urbaj komitatoj de la diocezo de Milano, kaj estis elektita komunuma konsilanto de Milano en 1956, kaj deputito al la itala parlamento en 1958, 1963, 1968, 1972. En 1976 li ne plu volis rekandidatiĝi.

En parlamento li interesiĝis ĉefe pri socia asistado, lernejoj, kulturo kaj spektaklo; li estis membro de la komisio pri radio-televid-elsendoj.
De 1977 ĝis 1980 li estis ĝenerala direktoro de RAI, poste li ha prezidis ĉe Istituto Luceka kaj estis administra konsilanto de Triennale di Milano.

Ano de la partio Democrazia Cristiana, li poste aliĝis al Partito Popolare kaj al Margherita.

Eldonaĵoj
---------

Li eldonis kvar kolektojn de poeziaĵoj:

* *Il posto dei poeti*, 1988, Edizioni De Agostini;
* *Al confine*, 1991, Book Editore;
* *A precisa ora*, 1997, Book Editore;
* *Scommesse*, 2003, Book Editore

Eksteraj ligiloj
----------------

* (itale) Mortis en Milano Pierantonino Berté


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 564438
* LCCN: no2011053441
* VIAF: 170298908
* ISNI: 0000 0001 1913 3346
* ICCU: CFIV090583
 |
ejo ĉe Hauler-strato (kiu kondukas dekstraflanken), Vieno
**Johann HAULER** (naskiĝinta la 9-an de oktobro 1829 en Breisach-Oberrimsingen, mortinta la 9-an de aŭgusto 1888 en Trautmannsdorf an der Leitha) estis germana kaj aŭstra klasika filologo kaj pedagogo.

Vivo
----

Post frekvento de la gimnazio de Freiburg li studis klasikan filologion kaj romanistikon ĉe la Bonna universitato (ĉe Friedrich Ritschl kaj Friedrich Gottlieb Welcker), poste en Freiburg ĉe Theodor Bergk kaj finfine en Parizo. Kiel studento li aniĝis en 1851 ĉe la studenta korporacio *Burschenschaft Teutonia Freiburg*. En 1855 li doktoriĝis en Freiburg post defendo de la disertaĵo *De Theocriti vita et carminibus*. Sekve li vokitis al la germana gimnazio de Budao por la lernigo de la lingvoj helena, latina kaj franca. Tie naskiĝis en 1859 la filo Edmund.

Jam en 1860 li aliloke enpostenigitis, nome en Vieno unue kiel supera instruisto ĉe *Theresianum*, ekde 1862 ĉe Akademisches Gymnasium. En 1877 li iĝis lernejestro de *Staatsgymnasium Wien II.* (ĉe Zirkusgasse) kaj en 1880 oni invitis lin labori por la Landa lernejkonsilio de Malsupra Aŭstrio.

Hauler tre engaĝiĝis en la lernejreforma societo "Mittelschule" kaj por plia etendigo de instruado de la franca lingvo ĉe aŭstraj lernejoj. Ĝis 1938 eldonitis lia stilekzerclibro por la latina *Lateinisches Übungsbuch* 32 fojojn. La eldonojn prilaboris diversaj fakkolegoj inter kiuj ankaŭ la filo kaj universitata profesoro Edmund Hauler. Ĝi ne estis la unusola lernolibro kiun li verkis.

Honoroj
-------

En 1934 oni nomis por li en la 9-a urbodistrikto viena straton, *Haulerstraße*.

Referencoj
----------

1. ↑  stratara historio

Literaturo
----------

* Iwan von Müller: *Johann Hauler*. Ĉe: *Biographisches Jahrbuch für Altertumskunde*, 12-a jarkolekto (1889), p. 17–19
* biografio ĉe ÖBL
* Helge Dvorak: *Biographisches Lexikon der Deutschen Burschenschaft.* Band I: *Politiker.* Teilband 2: *F–H.* Winter, Heidelberg 1999, ISBN 3-8253-0809-X, p. 258–259.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Johann Hauler en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* ligiloj ĉe DDB


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806388
* GND: 102603464
* VIAF: 27460267
* ISNI: 0000 0000 6666 2980
* SUDOC: 142603651
* NKC: jx20090403006
 |
Horsfield's Tarsier area.pngArealo de *Horsfield Tarsier* 
La **okcidentsunda tarsio** *(Tarsius bancanus)* apartenas al mamula familio de tarsiedoj (*Tarsiidae*). Ĝia korpo longas 12–15 cm, la vosto 18–23 cm, pezas 120 gr. Ĝi havas relative grandan, rondan kapon, mallongan nazon, grandegajn okulojn. Ĝia posta kruro estas pli longa ol la antaŭa, sed la manparto estas longiĝinta. La maldikaj fingroj finiĝas en ungoj kaj ĝi havas adherajn disketojn sur la fingroj. La okcidentsunda tarsio povas turni la kapon je 180 o.

La okcidentsunda tarsio vivas en arbaroj, manglejoj kaj ĉe kultivejoj de Sudorienta Azio, grandparte en Borneo, parte en Sumatro. Ĝi vivas sola, aktivas nokte, nutras sin ĉefe el insektoj kaŝkaptante la predon (ĝi ne ĉasiras aktive). Se ĝi rimarkas predon, ĝi saltas sur ĝin kaj kaptas per la antaŭa kruro, murdas tion per mordo. Ĝi kapablas salti je distanco ĝis 5 m. Ĝi havas tre bonajn aŭd- kaj flar-kapablojn.

Ĝi dormas sur branĉoj, ne faras neston. Ĝi naskas plej ofte unu idon post 180-taga gravedeco.

Subspecioj
----------

* *Tarsius bancanus natunensis* (Chasen, 1940)
* *Tarsius bancanus borneanus* (Elliot, 1910)
* *Tarsius bancanus saltator* (Elliot, 1910)
* *Tarsius bancanus bancanus*

Vidu ankaŭ
----------

* Okcidentsunda tarsio en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |

* Borneaj malaltaĵaj pluvarbaroj
* Kinabalu-montaj alpaj herbejoj
* Sumatraj malaltaĵaj pluvarbaroj
Placo Széchenyi en Győr

Balkonaj domoj sur la placo
**Placo Széchenyi** [sEĉEnji] estas la plej impona historia placo de urbo Győr.

La barokaj domoj estis konstruitaj en la 17-a kaj 18-a jarcento. Dum dominado de turkoj subtera malliberejo estis tie, baldaŭe ekzekutoj okazis.

Vidindaĵoj
----------

Preĝejo de Ignaco Lojola (Győr) kune kun la apudaj abatejo kaj gimnazio estas la plej grava konstruaĵo de la placo. Alia grava konstruaĵo estas la malnova urbodomo, kiu tie funkciis ekde la 1560-aj jaroj ĝis 1898. La nuna domo estas videbla de 1754. 

Kontraŭ la preĝejo historia muzeo funkcias kaj la domo mem estas la plej bela baroka domo de la urbo, kiun longe la benediktanoj profitis. La ceteraj domoj plej ofte estas loĝdomoj, tamen ornamriĉaj kaj preskaŭ senescepte ili havas balkonojn. Estas menciinde la historia apoteko kaj alia malgranda muzeo.

En la centro kolono pri Maria situas de 1686 memore al fino de la turka dominado en Buda. La alia skulptaĵo prezentas du figurojn de la hungara historio.

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
**Opština Češinovo-Obleševo** estas unu el la 80 komunumoj en Norda Makedonio. Ĝi situas en la centra parto de la Orienta Regiono. Ĝia areo estas 132,2 km² kaj en 2002 havis 7.490 loĝantojn. Administra centro de la komunumo estas la vilaĝo Obleševo.

Loko, priskribo
---------------

maldekstra
La komunumo Češinovo-Obleševo ​​situas en la valo de la rivero Bregalnica en sia suda parto - en la valo Kočansko polje. En la nordo ĝi etendiĝas al la montoj Osogovo.

Opština Češinovo-Obleševo
La alteco de la areo estas ĉirkaŭ 300 m en la rivervalo. Ĉirkaŭ 800 m en la nordo kaj 1400 m en la sudo.

Komunumo pasas tra la valo de la ĉefa vojo A3 kaj ankaŭ la fervoja linio. Ĉi tiuj vojoj ligas la urbon Štip kun la urbo Kočani.

La komunumo konsistas el entute 14 vilaĝoj:

Banja, Burilčevo, Vrbica, Žigance, Kučičino, Lepopelci, Novo Selani, **Obleševo**, Sokolarc, Spančevo, Teranci, Ularci, Češinovo, Čiflik.

Najbaraj municipoj estas:

Opština Kočani en la nordo, Opština Zrnovci en la oriento, Opština Karbinci en la sudo kaj Opština Probištip en la okcidento.


Ĉirkaŭ **Opština Češinovo-Obleševo**|  |  Kočani |  |
|  Probištip | Opština Češinovo-Obleševo |  Zrnovci |
|  |  Karbinci |  |

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Општина Чешиново-Облешево en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:

Kategorio: Komunumo de Nord-Makedonio