recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Padangsidempuan** (foje skribita kiel Padangsidimpuan aŭ Padang Sidempuan) estas universitata urbego en interno de la insulo Sumatro, en provinco Norda Sumatro en Indonezio. Padangsidempuan konsistas el 6 distriktoj. La loknomo signifas: "vasta parto de herbo, kiu estas sur alta loko." 

Oficejo en Padangsidempuan

Geografio
---------

Padangsidempuan situas proksime al la norda marbordo en baseno ĉirkaŭitaj kun montetoj kaj montoj. Provinca ĉefurbo Medano troviĝas 21, Pematangsiantar 95, Pekanbaru 260, Banda Aceh 414, Batam 531, Palembang 780, ĉefurbo Ĝakarto 1187, Bandungo 1306, Semarang 1548, Jogjakarto 1599, Surabajo 1776, Makassar 2253 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Dum la historiaj tempoj ĉi tiu areo estis haltejo de komercistoj. Paŝo post paŝo la loko grandiĝis, fine urbiĝis. Dum la nederlanda kolonia epoko la urbeto estis regiona ĉefurbo. En 1821 oni konstruis fortikaĵon, el kio partoj ankaŭ nun ekzistas. La urbeto estis konata kiel Salak, ĉar ĝuste en ĉi tiu urbo oni vendis salakojn. Tiutempe la loĝantoj prenis Islamon. Dominado de japanoj okazis inter 1942-1945, poste Indonezio proklamis sian liberecon. En la fruaj 2000-aj jaroj Padangsidempuan atingis la kriterion pri urbego (pli granda, ol cent mil).

Konstruaĵo

Ekonomio
--------

Padangsidempuan estas agrikultura urbego. Dum la historio la plej grava produktaĵo estis la salakoj, sed nuntempe graviĝis la rizoj. Aliaj plantejaj produktaĵoj estas kaŭĉukoj, kafoj, kokosoj, kakaoj kaj cinamoj.

Loĝantoj
--------

La indiĝenaj loĝantoj de Padangsidempuan estas batakoj, poste oni alvenis enmigrantoj el pluraj lokoj.

Kirko

Religio
-------

La plimulto de la loĝantaro estas islama (90%), krome ekzistas kristanoj (9%), ofte katolikoj, fine budhanoj.

Eduko
-----

En Padangsidempuan pluraj universitatoj funkcias.

Trafiko
-------

Al Padangsidempuan kuras 3 ĉefvojoj (unu el la suda marbordo, la ceteraj el interno de la insulo. Komence flughaveno estas indikita sur la mapo.

Klimato
-------

Padangsidempuan havas tropikan pluvarbaran klimaton (Af). En ĉiuj monatoj pluvas, resume jare 2410 mm. La averaĝa jara temperaturo estas 25 °C kaj varias inter 20-30 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

Vividindaĵoj
------------

* pluraj preĝejoj (moskeoj, kirkoj)
* monumento pri salako

Fontoj
------

* WikiTrans

* PreĝejoPreĝejo
* Kaŭĉuka fumejo en 1969Kaŭĉuka fumejo en 1969
**Tibor Tarján,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tarján Tibor** estis hungara advokato, ornitologo.

Tibor Tarján  Arkivigite je 2016-12-26 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 10-an de novembro 1879 en Békéscsaba, li mortis la 8-an de februaro 1945 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Tibor Tarján frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Szarvas, poste li studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto kaj Scienca Universitato Ferenc József. Li akiris juran diplomon en Budapeŝto en 1908, sed jam dum la studentaj jaroj li interesiĝis pri la ornitologio. Li iĝis advokato, sed dum libertempo li faris pli riĉa muzeon en Békéscsaba, eĉ li estis ties fondinta membro en 1899. Li kolektis ovojn, eĉ el eksterlando kaj li donacis la la muzeo ankaŭ 59 remburitajn birdojn. Li mortis pro bombardado en Budapeŝto.

Elektitaj kontribuoj (ĉiuj ornitologiaj)
----------------------------------------

* *Bütykös ásólúd Békés megyében* (1929-30)
* *Újabb adatok Békéscsaba vidékének madárvilágához* (1935-38)
* *Az Ókígyósi-puszta vízi madarai 1930-40-ben* (1939-42)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 93-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Tibor Stark** [ŝtark], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Stark Tibor** estis hungara ĵazmuzikisto (trumpetisto, komponisto, instrumentadisto, dirigento, muziklerneja instruisto).

Tibor Stark naskiĝis la 15-an de marto 1933 en Mór (urbo), li mortis la 26-an de julio 2007.

Biografio
---------

Tibor Stark frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis kemion en Teknikuniversitato de Budapeŝto inter 1952-1956, sed li lernis private ankaŭ muzikon. Post siaj studoj li aliĝis al tiutempaj ĵazorkestroj, kie li trumpetis. Inter 1960 kaj 1964 li apartenis dancorkestro de Hungara Radio, sed tiutempe li dirigentis kaj trumpetadis en Operetoteatro (Budapeŝto) kaj Teatro Petőfi. Ekde 1967 li instruis en muziklernejo aŭ studio. En 1972 li fondis propran ĵazorkestron, inter 1974-1978 li dirigentis kaj instrumentadis en cirko, poste li estis profesia komponisto. Li ricevis premion en 2004, poste jam postmorte.

Elektitaj komponaĵoj
--------------------

* teatraj muzikaĵoj
	+ *Százszor is szeretlek* (1965)
	+ *Péntek Rézi*
* filmaj muzikaĵoj
	+ *Téli szerelem* (1966, televizia)
	+ *A holtak visszajárnak* (1968)
	+ *Lidérc* (1977)
* ŝlagroj
	+ *Kezdetnek jó*
	+ *Barátok nélkül*
	+ *Pletykálnak rólad*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* aŭdebla komponaĵo de Stark

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 650758
 |
Abatejo Malmesbury
Abatejo Malmesbury en la 14-a jarcento
**Abatejo Malmesbury**, benediktana monaĥejo fondita ĉirkaŭ 676 de la klerulo kaj poeto Aldhelm, laŭdire nevo de Reĝo Ine de Wessex kvankam tio ne certas.

En 941 la anglo-saksa reĝo Athelstan entombiĝis en la abatejo. Ne post la 11-a jarcento la abatejo famis pro sia granda biblioteko. Dum parto de la 12-a jarcento la historiisto Vilhelmo de Malmesbury estis la abateja bibliotekisto.

Oni pligrandigis la konstruaĵojn dum kelkaj jarcentoj, sed ili estis plejparte kompleta en 1180. La spajro altis 131 metrojn, sed ĝi detruiĝis dum ŝtormo de ĉ. 1500, kune kun multe de la preĝejo. Hodiaŭ restas nur malpli ol duono de la abatejo. Hodiaŭ la preĝejo estas la paroĥa preĝejo de Malmesbury.

Ĉe la abatejo okazis frua eksperimento de homa flugo: en 1010, la monaĥo Eimer de Malmesubry flugigis glisilon de la turo. Ĝi alteriĝis 200 metrojn for de la turo, kaj Eimer rompis al si ambaŭ krurojn.

En la korto situas la tombo de Hannah Twynnoy, kiu eble estis la unua homo mortigata de tigro en Anglio: ŝi laboris en drinkejo de Malmesbury vizitata en 1703 de cirko kiu posedis tigron. Hannah, malgraŭ avertoj, turmentetis la beston, kiu fine liberigis sin de siaj ligiloj kaj mortige mordis ŝin.

* Kategorio Abatejo Malmesbury en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Anna von Mildenburg** (n. 29-an de novembro 1872 en Vieno; m. 27-an de januaro 1947 samloke), nask. Bellschan von Mildenburg, edziniĝinta kiel Anna Bahr-Mildenburg, estis sopranistino kaj glorata interpretisto de Wagner.

Ŝi estis lernanto ĉe Rosa Papier kaj Johannes Ress ĉe la Viena Konservatorio, poste ĉe Cosima Wagner kaj Gustav Mahler.

Ŝia unua engaĝo estis je 1895 ĉe la Hamburga Urboteatro, kie ŝi devis kanti la rolon de *Brünnhilde*, unu el la plej malfacilaj roloj de Wagner. Kun Gustav Mahler, kiu jam ekde 1891 estis kapelmajstro ĉe tiu ĉi domo, ŝi komencis amrilaton, kiu tamen en 1897 jam klare malvarmiĝis. En 1897 ŝi kantis en Bayreuth *Kundry*.

Kvankam la amrilato kun ŝi estis pasinta, Gustav Mahler vokis ŝin en 1898 al la Viena Kortegopero, kie ŝi en la famaj enscenigoj de Mahler treege sukcesis. Jam en la unua jaro oni pagis al ŝi 14.000 Guldenojn (ĉ. egalvaloro de 112.000 Eŭroj); ŝia salajro per tio egalis al tiu de Mahler, kiu direktis la Vienan Kortegoperon. Anna von Mildenburg estis ĝis 1917 glorata membro de la Viena Kortegopero. La prezentado de *Tristan und Isolde*, ĉe kiu Mildenburg kantis *Isolde*, Alfred Roller kreis la scenaranĝon kaj Mahler dirigentis, ĝis nuntempe validas kiel legenda prezentado.

Anna von Mildenburg gastis ĉe la Festivaloj de Salcburgo 1922–1927 en *Das Salzburger Große Welttheater* de Hugo von Hofmannsthal kaj instruis en 1929 ĉe la Internacia Somerakademio Mozarteum en Salcburgo.

Komune kun ŝia edzo Hermann Bahr ŝi ricevis honortombon sur la komunuma tombejo de Salcburgo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Anna von Mildenburg en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)

* Kategorio Anna von Mildenburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 291176
* GND: 118646370
* LCCN: n84097719
* VIAF: 76580387
* ISNI: 0000 0000 8157 150X
* BNF: 14801495z
* MBA: 95781976-4368-46ef-8b88-d1d797297921
* NKC: pna2007403543
* ICCU: DDSV215536
 |
Loko de la municipa teritorio de Cortelazor en sia provinco
Loko de la provinco de Onubo en Hispanio
**Cortelazor** [kortelazOr] (Kortego de la akcipitro) estas municipo de Hispanio, en la nordo de la provinco de Onubo, regiono de Andaluzio. La akcipitro kiu aperas en la nomo (sendepende de certa etimologio) aperas ankaŭ en la blazono.

Loĝantoj
--------

La loĝantoj nomiĝas *Cortelazoreños*. La censita populacio en 2009 estis de 313 loĝantoj kaj la denseco estas de 7,2 loĝ/km².

Situo
-----

Cortelazor estas situa en la okcidenta parto de Andaluzio en la komarko aŭ distrikto Sierra de Aracena en la okcidenta parto de Sierra Morena, je altitudo de 622 m; la plej alta altaĵo estas "El Palancar" kun 782 m kaj la plej malalta la rivereto de Onubo iom pli suba ol la 400 m super marnivelo. La vilaĝo situas je 120 km el Onubo, provinca ĉefurbo, kaj je nur 100 km el Sevilo, regiona ĉefurbo. La montareca areo de ties teritorio estas de 40 km². La geografiaj koordinatoj estas 37º 56' N, 6º 37' Ok.

Klimato
-------

Koncerne al la klimato oni povas rimarkigi ke estas de la mediteranea tipo, kvankam ĝi ankaŭ havas trajtojn de klimato de monto, pro tio ke la pluvokvantoj oscilas ĉirkaŭ la 1100 mm de akvo jare. La epoko de plej grandaj pluvoj estas en aŭtuno kaj printempo. Vintre amlofte neĝas, kvankam oni devas elstarigi la neĝofalojn de 1991, 2005 kaj 2006. Same, la jara averaĝa temperaturo estas de ĉirkaŭ 14 gradoj.

Flaŭro kaj faŭno
----------------

La tipo de vegetaĵaro kiun oni povas trovi en ĉi tiu municipa teritorio estas la asociita al la arbaro sklerofila, konstituita de la korkokverko, la verda kverko, la olivujo kaj diversaj tipoj de makiso, tiaj kiaj la Ladana cisto (*Cistus ladanifer*) aŭ la eriko, ĉefe. Oni trovas ankaŭ komunumojn de kaŝtanarboj en la pli altaj kaj ombraj zonoj, kiuj anstataŭis la originajn arbarojn de montara kverko jam en la epoko de la romianoj. Oni povas trovi ankaŭ komunumojn de specioj aloktonaj tiaj kiaj la pinastro (*Pinus pinaster*) aŭ la eŭkalipto.

Koncerne al la faŭno de ĉi tiu komunumo, elstaras mamuloj tiaj kiaj la cervo, la apro, la vulpo kaj la melo. Bedaŭrinde, pro manko de taŭga media konscienco malaperis el la zono la komunumoj de lupoj kaj de linkoj dum la 20a jarcento. Oni devas mencii ankaŭ la nigran vulturon (estante la montaro de Aracena kaj sudo de Ekstremaduro la lokoj de la iberia duoninsulo kie restas ĉi tiu specio) kaj la raraĵon de la Nigra cikonio (malabunda en la duoninsulo). Aliflanke ankaŭ estas specioj kiaj la reĝa aglo, la gipso, la Ruĝa milvo, la Blanka cikonio (ĉefe dum migrado), ktp. Aliaj malgrandaj bestoj kiujn oni povas trovi estas la Lepra emido, la Pereza rano, la salamandro, kaj la lacertoj, inter aliaj.

Ekonomio
--------

Agrikulturo (olivoj, kaŝtanoj) kaj brutobredado. Koncerne al specioj por brutobredado oni trovos kiel nediskutebla ĉefo la iberian porkon, sekvita de bovoj, kaproj, ŝafoj kaj kokinoj. Kiel ŝarĝobesto kaj tradicia transportilo oni povas trovi la azenon, kvankam ĉi tiu speco estas malaperonta pro la logika prefero de la rimedoj de aktuala transporto permotora.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Cortelazor - Sistemo de Informaro de Andaluzio
**Astrobiologio** (ankaŭ **kosmobiologio**, **eksterbiologio**, eĉ **ekzobiologio**) estas la spekulativa kampo de biologio en kiu oni konsideras la eblon, kaj eblan karakteron de ekstertera vivo.

Kvankam la kampo estas spekulativa, la *malekzisto* de vivo en la resto de la universo estas hipotezo *falsebla*, kaj tiel astrobiologio estas valida kampo por scienca esploro.

Tial la serĉado por ekstertera vivo estas gravega por astrobiologistoj. Iuj konstatas, ke la kvanto da planedoj kun inteligenta eksterterana vivo estus taksebla per la formulo de Drako se kaj kiam ni ekkonis la valorojn de ĝiaj parametroj. Tamen, pro la malcerteco pri la termoj de la formulo, estas neeble antaŭvidi ĉu vivo estas rara ĉu ofta. Alia kunligita temo de astrobiologio estas la paradokso de Fermi kiu demandas, se vivo oftas en la universo, kial ne troviĝas evidenta signalo de ĝi?

Aktuale, ne estas evidenteco por la ekzisto de ekstertera vivo (ĝis mez-2002). Tamen ekzamenado de aerolitoj el Antarkto, kiuj devenas el Marso provizis tion, kion iuj sciencistoj kredas fosilietoj de ekstertera vivo mikroskopskala, sed tiu interpreto de la evidenteco restas ankoraŭ debatebla.

* Simboloj en la kosmosondilo VoyagerSimboloj en la kosmosondilo Voyager
* Mobila roboto Rover de la NASA-misio sur MarsoMobila roboto *Rover* de la NASA-misio sur Marso

Vidu ankaŭ
----------

* Abiogenezo
* Kriptozoologio
* Artefarita intelekto
* Eksolingvistiko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Astrobiologio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Vivo Ekstertera - astrobiologio, Kontakto (2015:6/6)
* 
* 
* Arkivigite je 2006-08-20 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2013-02-20 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 254
* GND: 4112608-7
* LCCN: sh90004216
* NDL: 00574085
* NKC: ph114084
 |
**Coroneo** estas komunumo en la meksika subŝtato Guanajuato. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Coroneo*.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 10972 loĝantojn. El tiuj estas 5204 viroj kaj 5768 virinoj. La komunumo havas surfacon de 122,90 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 2270 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 784.3 milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 20° 12′ norda latitudo kaj 100° 22′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 9128 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 26 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,28 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

6370 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 5209 alfabetoj kaj 1156 analfabetoj. Do 18,15% de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2007-11-12 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La fervoja stacio.
**Anaba** aŭ **Annaba,** arabe **عنابة** estas grandurbo kaj ankaŭ marhaveno en nordorienta Alĝerio en Provinco Annaba.

Romkatolika preĝejo en Anaba

Geografio
---------

Annaba havas areon 1412 km ². Ĝi enhavas proksime 383.504 loĝantojn (2005). La urbo situas sur ebenaĵo ĉe enfluejo de rivero laŭ la maro. Landlimo de Tunizio kaj la montoj estas proksime.

Historio
--------

La loko estis loĝata jam en la paleolitiko. En la 5-a jarcento la kristanismo ankaŭ tie disvolviĝis. Tiam ĝi apartenis al Romio, kun la nomo Hippo Regius. Poste araboj alvenis. En 1040 la urbo jam havis defendan muron. En 1535 la hispanoj okupis ĝin. Baldaŭe la francoj havis la urbon. Fine ekde 1962 la urbo apartenas al la sendependa Alĝerio.

Gravuloj
--------

* Aŭgusteno de Hipono
* Ahmad al-Buni

Trafiko
-------

Anaba havas stacidomon kaj flughavenon. Oni uzas ankaŭ pramon kaj aŭtobuson.

Ĝemelurboj
----------

* Tunizio Tunizo, Tunizio
* Francio Saint-Étienne, Francio
* Tunizio Bizerte, Tunizio
* Francio Dunkerque, Francio

Esperanto
---------

Ekzistas gastiganto de Pasporta Servo en Anaba.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 80182
* GND: 4086591-5
* LCCN: n80139998
* VIAF: 137209225
* SUDOC: 032790600
* BNF: 12375138k
 |
En komputado **eskapilo** estas unu aŭ pluraj signoj, kiu ŝaltas specialan (diferencan disde la antaŭa) reĝimon por interpretado de la tujsekva(j) signo(j). **Eskapaĵo** indikas kune la eskapilon kaj la signo(j)n per ĝi modifitajn («eskapitajn»). En multaj okazoj estkiel eskapilon por tujsekva signo oni uzas la delikvon \.

Eskapilo povas:

* Senigi signon je ĝia kutima signifo. Ekz‑e la spaceto kutime disigas la nomojn; sed per eskapilo oni povas fari ĝin parto de nomo.

Ekz‑e en Bash la komando

```
$ mkdir Lingvo Internacia
```

kreos du dosierujojn, *Lingvo* kaj *Internacia*; dum

```
$ mkdir Lingvo\ Internacia
```

kreos unu solan dosierujon kun la duvorta nomo «Lingvo Internacia».

* Atribui specialan signifon al ordinara signo. Ekz‑e \n en signoĉenoj de diversaj lingvoj estas la stirsigno «nova linio».
* Se iu signo, ekz‑e la deklivo \ servas kiel eskapilo, tiam oni bezonas eskapaĵon por prezenti tiun signon en ĝia kutima, printebla signifo. Por tiu celo oni kutime duobligas la eskapilon: \\.

Ekzemploj programlingvaj
------------------------

En la programlingvoj oni kutime apartigas signoĉenojn per duoblaj citiloj, ekz‑e `"Saluton, mondo!"` (do, en tiaj okazoj la citiloj estas eskapiloj, kiuj unue ŝaltas, kaj poste malŝaltas, la signoĉenan reĝimon). Tial ene de signoĉeno oni ne povas simple prezenti tian citilon; oni devas «ŝirmi», «eskapi» ĝin uzante la eskapaĵon `\"` aŭ `\x22`. T.e. la Perla ordono

```
print "Sonjo ekkriis: "Saluton, mondo!" al ĉiuj ĉeestantoj"

```

entenas sintaksajn erarojn, kaj ne funkcios; dum 

```
print "Sonjo ekkriis: \"Saluton, mondo!\" al ĉiuj ĉeestantoj\n"

```

aŭ

```
print "Sonjo ekkriis: \x22Saluton, mondo!\x22" al ĉiuj ĉeestantoj\n"

```

rezultigos la deziratan printaĵon.

Plirsigna eskapilo
------------------

Ekzemplon pri plursigna eskapilo donas la Vikipedia redaktado: se oni bezonas ke iuj signoj de iu tekstopeco ne estu interpretataj laŭ la Vikipedia maniero, oni povas uzi la etikedon `<nowiki>`.

Terminologia noto pri «eskapsigno»
----------------------------------

Plej ofte eskapilo estas unu signo, kaj oni povas nomi ĝin «eskapsigno». Oni tamen atentu, ke ne estu kolizio kun la Askia stirsigno «eskapsigno ESC» (kiu jes estas eskapilo uzata en komunikado je la aparata nivelo, sed kiun ordinara programisto malofte vidas funkcii en tia rolo).
Falskolora imaĝo de la Granda Ruĝa Makulo de Jupitero, vidita de *Voyager 1*. La blanka elipsa ŝtormo tuj sub la Granda Ruĝa Makulo havas proksimume la saman diametron kiel la Tero.
La **Granda Ruĝa Makulo** estas daŭrema kontraŭciklona ŝtormo troviĝante 22 gradojn sub la ekvatoro de la planedo Jupitero. Ĝi jam daŭris pli ol 170 jaroj, kaj eble eĉ 340 jaroj aŭ pli. La ŝtormo sufiĉe grandas por esti observebla per teleskopoj de la Tero. Ĝin verŝajne unue observis Giovanni Domenico Cassini ĉirkaŭ 1665. La ŝtormo estis rimarkeble ruĝkolora en diversaj tempoj dum sia observ-historio, kvankam ĝia aspekto variadas de jaro al jaro.

Antaŭ la sondmisioj Voyager, astronomoj tre malcertis pri la naturo de la Ruĝa Makulo. Pluraj kredis ke ĝi estas solida aŭ likva formo sur la surfaco de Jupitero.

Strukturo
---------

La ovala strukturo rotacias maldekstrume, kun rotacia periodo de proksimume ses teraj tagoj aŭ 14 jupiteraj tagoj. Ĝi grandas 24 000-40 000 km de oriento al okcidento kaj 12 000-14 000 km de nordo al sudo - sufiĉe granda por enteni du aŭ tri Terojn. La pintoj de la nuboj en la ŝtormo staras ĉirkaŭ 8 km super la ĉirkaŭaj nuboj.

La Makulo restas je tre konstanta latitudo, sed ĝi giras konstante ĉirkaŭ la planedo, farante almenaŭ 10 plenajn turnojn ĉirkaŭ Jupitero ekde la 19a jarcento. La gira rapideco ŝajnas koneksa al la heleco de la bendo en kiu ĝi troviĝas, kiu cetere varias inverse al la koloro de la Makulo mem. Oni ne certas pri la kaŭzo de la koloro nek pri kial ĝi ŝanĝiĝas.

* Kategorio Granda Ruĝa Makulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**San Cebrián de Campos** [sanzeBRJAN deKAMpos] estas municipo en la sudcentro de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 32,50 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 413 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 600 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 25 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio estas ene de la birdoprotekta areo ZEPA nome La Nava - Campos Norte​ apartenanta al la Reto Natura 2000.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo, la ermitejo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771949
* GND: 7574329-2
* LCCN: nr99025218
* VIAF: 149384181
 |
Granda Misisipia Inundo de 1927.
La **Granda Misisipia Inundo de 1927** estis la plej detrua riverinundo en la historio de Usono, kun 70,000 km² inunditaj ĝis profundo de 9 m. Por klopodi eviti estontajn tiajn inundojn, la federacia registaro konstruis la plej longan sistemon de digoj kaj akvovojoj en la mondo.

Ĉirkaŭ 94 procento de pli ol 630,000 personoj damaĝitaj per la inundo loĝis en la ŝtatoj Arkansaso, Misisipio, kaj Luiziano, ĉefe en la Misisipa Delto. Pli ol 200,000 Afri-usonanoj estis forigitaj el siaj hejmoj laŭlonge de Malsupra Misisipo kaj devis ekloĝi por longaj periodoj en rifuĝejaj kampadejoj. Kiel rezulto de tiu katastrofo, multaj aliĝis al la Granda Migrado el la sudo al nordaj kaj mezokcidentaj industriaj urboj pli ol reveni al rura agrikultura laboro. Tiu amasa movado de loĝantaro pliiĝis el la Dua Mondmilito al 1970.

Vidu ankaŭ
----------

* Barbecue Bob

Bibliografio
------------

* Barry, John M. (1997). Rising Tide: The Great Mississippi Flood of 1927 and How It Changed America. New York: Simon & Schuster. ISBN 0-684-84002-2.
* Daniel, Pete (1977). Deep'n As It Come: The 1927 Mississippi River Flood. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-502122-3.
* Payne, John Barton (1929). The Mississippi Valley Flood Disaster of 1927. Official Report of the Relief Operations. Washington, DC: American National Red Cross. OCLC 1610750.
* Eldredge, Charles C. (2007). John Steuart Curry's Hoover and the Flood: Painting Modern History. Chapel Hill: University of North Carolina Press. ISBN 978-0-8078-3087-1.

* Granda Misisipia Inundo de 1927 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Granda Misisipia Inundo de 1927 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**La grekokatolika preĝejo Morto de Sankta Maria** estas signifa historia monumento en Hungario, en grandvilaĝo Kállósemjén.

Historio
--------

En la iama *Semjén* estis konstruita la katolika, gotika preĝejo Sankta Nikolao en la 15-a jarcento. La turkoj faris la komunumon senhoma en la 17-a jarcento, en la sekva jarcento rumanaj servutuloj refondis la vilaĝon. La restinta preĝejo estis ruina, en 1747 nur la sanktejo estis uzebla. Paŝon post paŝo la preĝejo renoviĝis laŭ la bizanca rito. En 1765 laŭ priskribo la konstruaĵo havas lignan turon. Intertempe ankaŭ hungaroj alvenis, la predika lingvo iĝis la hungara anstataŭ la rumana. En 1897 oni konstruis pli grandan preĝejon, tamen la sanktejo restis origina. La ĉefaltaro estis farita en 1904, poste ankaŭ la ikonostazo. La orgeno alvenis en 1946. La bildoj estis pentritaj en 1960. En 2013 la interna parto estis renovigita, sed pli frue la arkeologoj trovis mezepokajn partojn, kripton kaj fundamenton de la sakristio.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola, antaŭe kruco estas videbla. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, plej supre la turo altiĝas. Post la navo estas la okangula absido kun pilieroj.

Kermeso okazas en la 15-an de aŭgusto.

Fontoj
------

* hungare kun foto Arkivigite je 2017-09-12 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare
* hungare
Koordinatoj: 48° 13′ 37″ N 3° 15′ 22″ O﻿ / ﻿48.22694 °N, 3.25611 °O﻿ / 48.22694; 3.25611 (mapo)

**Courtois-sur-Yonne** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 764 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Courtois-sur-Yonne etendiĝas sur 4.29 km², kaj havis 764 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 178 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Gaston Simonato, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Courtois-sur-Yonne apartenas al la kantono Sens-Ouest, kies ĉefurbo estas Sens. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono Sens-Ouest
**Zahínos** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro. 

La loĝantoj nomiĝas *zahineros*. La censita populacio en 2008 estis de 2.903 loĝantoj.

Situo
-----

Zahínos estas situa en la sudokcidenta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Sierra Suroeste, je altitudo de 374 m; je 71 km de Badajoz, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 45,3 km². 

Ĝi situas en la sudokcidento de la provinco de Badajoz, ege proksime de la landlimoj kun Portugalio kaj kun la Provinco de Huelva. Limas norde kun Higuera de Vargas, sude kun Oliva de la Frontera, oriente kun Jerez de los Caballeros kaj okcidente kun Villanueva del Fresno.

Ekonomio kaj Geografio
----------------------

Agrikulturo kaj brutobredado. Estas en la municipa teritorio grandaj "dehesas", malfermaj arbaroj de anzinoj kaj korkokverkoj taŭgaj por brutobredado sed ne tiom por agrikulturo. En tiuj kampojoni bredas ĉefe porkojn por produktado de kolbasoj, kiujn ĉiu familio preparas tradicie. La vilaĝanoj ankaŭ tradicie produktis grandajn kvantojn de Lignokarbo.

Loĝantaro
---------

  


**Loĝantoj laŭ Municipa Censo**| Jaroj | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |  |
| Populacio | 3239 | 3250 | 3252 | 3211 | 3211 | 3096 | 3096 | 3043 | 3030 | 3026 | 2995 | 2961 | 2959 | 2938 | 2895 |  |
|

  


**Laborantaro laŭ sektoroj**|  | AGRIKULTURO | SERVOJ | KONSTRUADO | INDUSTRIO | TOTALO |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 832 | 172 | 95 | 40 | 1139 |  |
|  | 73% | 15.1% | 8.3% | 3.5% | 100% |  |
|

Politiko
--------

**Municipa Balotado 2003**| Listo | Voĉdonoj |  % Validaj | Skabenoj |  |
| Partido Socialista Obrero Español (Centro-maldekstro) | 727 | 46.6% | 6 |  |
| Izquierda Unida-Socialistas Indep de Extremadura (Maldekstro) | 725 | 46.47% | 5 |  |
| Partido Popular (Dekstro) | 69 | 4.42% | 0 |  |
|

**Ĝenerala balotado 2004**| Listo | Voĉdonoj |  % |  |
| PSOE | 1163 | 67.19% |  |
| PP | 403 | 23.28% |  |
| IU-SIEX | 122 | 7.05% |  |
|

**Municipa Balotado 2007**| Listo | Voĉdonoj |  % Validaj | Skabenoj |  |
| Independientes de Extremadura (maldekstro) | 1494 | 82.72% | 10 |  |
| Partido Socialista Obrero Español | 293 | 16.22% | 1 |  |
|

**Ĝenerala balotado 2008**| Listo | Voĉdonoj |  % |  |
| PSOE | 1116 | 66.31% |  |
| PP | 436 | 25.91% |  |
| IU | 99 | 5.88% |  |
|

Historio
--------

Historie ĝia nomo estis "Castro Fuerte" pro fortifikaĵo milita konstruita de la Templanoj sur monteto. La aktuala urbo kreskis ĉirkaŭ tiu kastelo el kiu konserviĝas nur turo apuda al la urbodomo.

Ekde la procesoj de privatigo de la komunaj bienaroj okazintaj dum la 19a jarcento nome "desamortización" la vilaĝanoj jam aktivis kaj asociiĝis por aĉetado kaj funkciigado de la bienoj. Dum la Dua Hispana Respubliko la vilaĝanoj sukcesis akiri bienegojn nome "Cabra Alta" kaj "Cabra Baja" ĝis tiam apartenantaj el la Duko de Alba, sed la reĝimo de Francisco Franco redonis ilin al la antaŭaj posedintoj. Dum la demokratia epoko denove la komunumanoj sukcesis denove repreni la bienegojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fotoj de Zahínos
**The Cable Guy** [La Kablisto] estas usona nigrohumora filmo de 1996 reĝisorita fare de Ben Stiller, ĉefrolita de Jim Carrey kaj Matthew Broderick. En ĝi ankaŭ aktoras Leslie Mann, Jack Black, George Segal, Diane Baker, Eric Roberts, Owen Wilson, Janeane Garofalo, David Cross, Andy Dick, Amy Stiller, kaj Bob Odenkirk.

Intrigo
-------

Post fiaska geedziĝa propono al sia amatino Robin Harris, Steven M. Kovacs moviĝas al sia propra loĝejo. Prenante konsilojn de sia amiko Rick, Steven subaĉetas kabliston, Ernie "Chip" Douglas, por doni al li liberajn filmĉenojn. Chip ricevas Steven por pasigi kun li la sekvan tagon kaj igas lin unu el siaj "preferataj klientoj".

Chip komencas agi pli suspekteme, renkontante Steven kaj siajn amikojn ĉe la gimnastikejo kaj lasante plurajn mesaĝojn en la respondoprogramo de Steven. Kiam Robin venas por rigardi la filmon, la kablo estas for, pro Chip, kiu intence sabotis la kablon de Steven. Chip fiksas la kablon sub la kondiĉo ke ili kune promenu, al kio Steven kontraŭvole konsentas.

Chip prenas Steven al loko, kie Chip aranĝas ke ili batalu en la areno, referencante la epizodon "Amok Time" de *Star Trek*. Chip kondutas agreseme, preskaŭ mortigante Steven, kiu poste venkas lin en batalo. Post tio kaj aliaj malagrablaj agoj, Steven diras al Chip, ke ili ne povas esti amikoj, kio metas Chip sur serion de venĝemaj agoj.

Post enketado, Rick diras al Steven, ke Chip estis maldungita de la kablokompanio por ĝene sekvi klientojn, kaj uzas la nomojn de televidaj roluloj kiel kaŝnomojn kiel *Chip Douglas* de "My Three Sons" kaj Larry Tate de *Bewitched*. 

Okazas fizika batalo inter Steven kaj Chip kaj tiu ĉi iras al hospitalo. Kiam unu el la sukuristoj traktas lin kiel "amikon", Chip demandas al la kuracisto se li vere estas lia amiko, al kiu la kuracisto respondas "Jes, certe vi estas", kaŭzante rideton al Chip.

Rolantaro
---------

* Matthew Broderick: Steven M. Kovacs
* Jim Carrey: Ernie "Chip" Douglas
* Leslie Mann: Robin Harris
* Jack Black: Rick
* Owen Wilson : amiko de Robin
* George Segal : Sr. Kovacs
* Diane Baker : Srino. Kovacs
* Ben Stiller : Sam Sweet/Stan Sweet
* Eric Roberts: Li mem
* Charles Napier: Policisto
Nigre la teritorio de Maroko, malhelruĝe okupita, helruĝe reklamita kaj grize koncepto de la granda Maroko, okupante Maŭritanion kaj parton de Malio kaj Alĝerio
Western Sahara 1876
Diversaj mapoj de Maroko:   
1º) Oficiala teritorio de Maroko.   
2º) Teritorio reklamita kaj administrata aktuale de Maroko.   
3º) Maroka teritorio laŭ la aŭtoritatoj de Maroko.
La koncepto iredentista de **Granda Maroko** ekuziĝis komence de la 1940-aj jaroj fare de la Naciista Maroka Partio Istiqlal, kiel armilo de propagando por allogi la apogon de la maroka popolo kontraŭ la kolonia reĝimo franca. Post la sendependo maroka en 1956, kaj post la morto de la sultano Mohamedo la 5-a (1961), lia filo Hasano la 2-a revivigis la koncepton de "Granda Maroko" kiel plilongigo de la proceso sendependisma. Tiu proceso ekis per la finigo de la protektorato franca, la rekupero de Tanĝero kaj la fino de la hispana protektorato de la nordo de Maroko. Tuj poste Maroko akiris la teritoriojn de Ifni post milito kontraŭ Hispanio, (1957-1958), kaj aliajn sudajn teritoriojn (Tarfajo).

La justigo de tiu koncepto de la "Granda Maroko" estus je memproklamita sinsekvo inter la diversaj dinastioj kiuj estis regintaj en la nuna maroka teritorio (nome almohadoj aŭ benimerinoj) kaj la aktuala Maroko. Tiele oni inkludus la teritoriojn de la Okcidenta Saharo, de la tuta Maŭritanio, de la okcidentaj areoj de Alĝerio (provincoj de Beĉaro kaj Tindufo, kaj de la areoj loĝataj de la tuatoj, Ceŭto, Melilo, kaj de la aliaj hispanaj nordafrikaj teritorioj.

Post malsukceso ĉe Alĝerio, Maroko sukcesis per kontraŭleĝa okupo de la Okcidenta Saharo en 1975. La krizo en la Petrosela insulo de 2002 estis nova epizodo de klopodo konstrui tiun grandan Marokon.

La termino "Granda Maroko" aŭ "Granda Magrebo" uziĝas ofte ĉe la maroka gazetaro kaj en la reĝaj diskursoj kiel signo de politika unueco inter la Rego de Maroko kaj la resto de ŝtatoj de Magrebo: Maŭritanio, Alĝerio kaj Tunizio. La termino estas konfuziga ĉar en araba, "Magrebo" signifas ne nur la nordafrikan regionon ("okcidento") sed ankaŭ la propran Marokon.

* Kategorio Granda Maroko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **grek-katolika preĝejo Teofanio** estas historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nyírcsászári.

Historio
--------

En tiu loko estis konstruita katolika, gotika kirko Epifanio supozeble en la 15-a jarcento. La vilaĝo senhomiĝis pro la kontraŭturkaj bataladoj kaj epidemioj. Proksimume en 1700 grekokatolikoj refondis la vilaĝon. Ili plurfoje trakonstruis aŭ renovigis la preĝejon laŭ la bizanca rito kaj laŭ baroko. El la orogina gotiko restis nur ĉefe la malsupraj partoj. La turo konstruiĝis en 1938. La nun videbla ikonostazo estis farita en 1984.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en mezo de la vilaĝo. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, plej supre la turo altiĝas kaj reliefas. Post la navo estas la plurlatera absido, kiu estas pli mallarĝa, ol la navo kaj estas apogitaj per 4 pilieroj.

Kermeso okazas en la praktiko en la 6-an de aŭgusto (kaj ne en januaro).

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **grek-katolika preĝejo Anunciacio** estas historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nyírderzs.

Historio
--------

En tiu loko estis konstruita katolika, gotika kirko en la 13-a jarcento. La unua mencio okazis en 1519. En la 15-a jarcento la absido estis konstruita. La vilaĝo senhomiĝis pro la kontraŭturkaj bataladoj kaj epidemioj. Proksimume en 1710 grekokatolikoj refondis la vilaĝon. Ili trakonstruis la preĝejon laŭ la bizanca rito kaj laŭ baroko en 1796. Samtempe la turo estis konstruita. El la orogina gotiko restis nur la sanktejo.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en mezo de la vilaĝo sur malalta monteto en korto. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, plej supre la kvadrata turo altiĝas kaj reliefas. La turopinto estas bulboforma. Post la navo estas la plurlatera absido, kiu estas pli mallarĝa, ol la navo kaj estas apogitaj per 5 pilieroj. Sakristio aliĝas al la absido. Interne malnovaj freskoj kaj stukoj estas videblaj. La mebloj kaj la altaro estis faritaj en la dua duono de la 18-a jarcento.

Kermeso okazas en la 25-an de marto.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun 2 fotoj
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gilbuena** [ĥilBŬEna] estas municipo en la okcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de El Barco de Ávila-Piedrahíta kaj al la jurisdikcia teritorio de Piedrahíta, en la sudokcidento de la provinco. La loknomo *Gilbuena* estas komprenebla popoletimologie kiel devena el *hilo bueno* aŭ *hilo bueno*, alude al fadeno de esparto, iam produktita tie.

Gilbuena en la provinco Avilo.
Preĝejo.
Strato.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 15,13 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 60 loĝantojn. Ĝi perdis 1 100 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 96 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Medinilla, Junciana kaj Becedas.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Fine de la Mezepoko, ene de *alfoz* de Béjar, la loĝloko formis zonon kun Becedas, Berrocal, Junciana, Los Mazalinos, Medinilla, Neila, Palacios, San Bartolomé de Béjar, Santa Lucía, Solana, El Tremedal kaj La Zarza.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj transmigra brutobredado (bovoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762768
 |
Tija, **Granda Reĝa Edzino** de Amenofis la 3-a kaj patrino de Aĥnaton. Ligna skulptaĵo de Tija, edzino de Amenofis la 3-a kaj patrino de Aĥnaton. Oni rimarku la kronon de la diino Hatoro kun la kornoj kiel marko apud la sundisko kaj la du grandaj plumoj de struto, identigaĵo de ŝia rolo kiel *Granda Reĝa Edzino*. Dekoka egipta dinastio. Imperio Nuevo.
**Granda Reĝa Edzino** (en malnova egipta lingvo: *ta hemet nesu*) estis la titolo de kelkaj el la edzinoj de la faraonoj. Ĝin uzis, por la unua fojo, dum la dua meza periodo, la reĝino Nubemhet, edzino de Sobekemsaf la 1-a sed estis Mereceger, la edzino de Sesostri la 3-a, la unua proedziĝa reĝino kiu skribis la titolon (*wrt*) apud sia nomo en egipta kartuŝo.

La Granda Reĝa Edzino estis la oficiala proedziĝa reĝino. La posteno suferis diversajn modifojn kaj adaptiĝadis al la diversaj cirkonstancoj de la sociaj, religiaj kaj politikaj ŝanĝoj de la reĝa familio.

Tiel, dum la posteno estis ekzercita de fratinoj aŭ duonfratino (filinoj de la antaŭa Granda Reĝa Edzino) por legitimi la altroniĝon de certa nobela familio, keil estis la kazo de Hatŝepsut kun Tutmosis la 2-a, ankaŭ la pozicio estis ekzercita de la filinoj de la reganta reĝo, keil estis la kazo de Ramseso la 2-a kiu geedziĝis kun sia filino Meritamon.

En aliaj esceptaj kazoj, la pozicio estis ekzercita de virinoj kiuj ne havis ajnan ligon kun la reganta nobela familio. La ununura fremdulino kiu havis tian titolon estis la hitita Maathornefrura, al kiu Ramseso la 2-a koncedis la titolo post la morto de siaj du unuaj grandaj edzinoj, Nefertari kaj Isis-Nefert, kvankam ŝiaj filinoj ne povis aliri al la trono. En aliaj kazoj, tiu titolo estis donita al sekundara edzino post la morto de la faraono, por ke la filo el tiu kuniĝo estu la heredanto.

La Granda Reĝa Edzino regis super la Domo Heneret, institucio kun granda influo kaj ekonomia sendependeco, kaj super la laboristoj de la metiejoj, la administrantoj kaj ties servantoj.

La pozicio je Granda Reĝs Edzino implikis multajn ritajn funkciojn, kiuj estis ne nur politikaj sed ankaŭ religia, kio estis klara enmiksiĝo de la ŝtato en la religia vivo de la egiptanoj.

La Granda Reĝa Edzino estis la reprezentado de Isiso sur la tero, kio igis ŝin protektinto de la faraono samkiel Isiso estis de Osiriso. En diversaj festoj kaj procesioj religiaj, la rolo de la Granda Reĝa Edzino estis tre grava kaj en kelkaj el ili nepra.

Vidu ankaŭ
----------

* Edzino de la dio
* Dia Adoranto de Amon

* Kategorio Granda Reĝa Edzino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Bildo de Budho ĉe Kargah
**Gilgit** (en urdua kaj ŝina: گلگت estas la ĉefurbo de la ĵus kreita Gilgita Distrikto ene de la teritorio Gilgit-Baltilando, kies ĉefurbo ĝi ankaŭ estas, de Pakistano. La urbo Gilgit konstituas *tehsil* ene de la Gilgita Distrikto. La antikva nomo de la urbo estis *Sargin*, poste *Gilit*, kaj ĝi estas krome referencata kiel *Gilit* aŭ *Sargin-Gilit* fare de lokanoj. En la buruŝa lingvo, ĝi estas nomita *Geelt* kaj en vahia kaj en ĥovara ĝi estas nomata *Gilt*. *Ghallata* estas konsiderata ties nomo en la antikva sanskrita literaturo.

Gilgit estis grava urbo sur la Silka Vojo, laŭ kiu Budhismo etendiĝis el Suda Azio al la resto de Azio. Ĝi estas konsiderata kiel budhisma koridoro tra kiu ĉinaj monaĥoj venis al Kaŝmiro por lerno kaj praktiki Budhismon.

Vidu ankaŭ
----------

* Tesot

Eksteraj ligiloj
----------------

* Voĉo de Gilgit Baltilando Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Oficiala retejo de Gilgit-Baltilanda Turisma Departemento Arkivigite je 2018-01-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Oficiala retejo de la registaro de Gilgit-Baltilando Arkivigite je 2010-08-31 per la retarkivo Wayback Machine
* Gilgit Nomination, UNESCO, the Memory of the World Register entry document
* Britannica Gilgit

Koordinatoj: 35° 55′ 19″ N 74° 17′ 21″ O﻿ / ﻿35.92194 °N, 74.28917 °O﻿ / 35.92194; 74.28917 (mapo)
**Glacimovo** estas la movo de glaĉeroj, kio povas simili al glaciriveroj. Ĝi ludis gravan rolon en skulptado de multaj pejzaĝoj. Plej lagoj en la mondo okupas basenojn frotokonstruitajn de glaĉeroj. Glacimovo povas esti rapida (ĝi 30 m/tago, observita en la glaĉero Jakobshavn de Gronlando) aŭ malrapida (0.5 m/jaro en malgrandaj glaĉeroj aŭ en la centro de glacitavoloj).

Dum la Pleistoceno (la lasta glaciepoko), grandaj tavoloj de glacio nome kontinentaj glaĉeroj anraŭeniris tra multe de la tero. La movo de tiuj kontinentaj glaĉeroj kreis multajn nun familiarajn glaciterformojn. Dum la glaĉeroj etendiĝis, pro ties akumulado de la pezo de kaj neĝo kaj glacio, ili rompiĝis kaj redistribuis surfacajn rokojn, kreante eroziajn terformojn kiaj strieco, cirkoj, kaj pendantaj valoj.

Studado de glacimovo kaj de la terformoj rezultintaj postulas ilojn el multaj diversaj fakoj kiaj la jenaj: fizika geografio, klimatologio, kaj geologio estas inter la areoj foje kungrupigitaj kaj nomitaj kiel terscienco.
**Cortazar** estas komunumo en la meksika subŝtato Guanajuato. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Cortazar*.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 83175 loĝantojn. El tiuj estas 39569 viroj kaj 43606 virinoj. La komunumo havas surfacon de 331,80 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1730 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 662.7 milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 20° 29′ norda latitudo kaj 100° 58′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 71111 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 117 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,16 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

52167 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 46208 alfabetoj kaj 5905 analfabetoj. Do 11,32% de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2007-11-12 per la retarkivo Wayback Machine
kversekco de grundo kun 15 cm alta frostleviĝo, sub granda glacilenso el kamerglacio (1.), supre frostigita grundo kun plia segregacia glacio en formo de malgrandaj glacilensoj (2.), supre la degelita grundo (3.). Fotita en printempo en Norwich en la usona ŝtato Vermonto.
**Frostleviĝo** estas la leviĝo de la subgrundo pro ekesto de glacio dum grundofrosto en frostsentiva grundo. La kialo ne estas la 9-procenta volumenaltiĝo de la frostiĝanta akvo. La vera kialo por la frostleviĝo estas, ke pro termodinamikaj procezoj lige kun kapilarefektoj, alilokiĝas la poroakvo de la grundo direkte al la frostofronto –do ordinare supren – kaj kolektiĝas ofte en formo de glacilensoj aŭ kamerglacio. Stephen Taber (1882–1963), direktoro de la Geologia Instituto de la Universitato de Sud-Karolino, pruvis tiun aserton. Li faris eksperimentojn ĉi-rilate ekde fino de la 1920-aj jaroj kaj povis pruvi, ke la frostleviĝo ankaŭ aperas en grundo al kiu li aldonas benzolon, do pere de substanco, kies volumeno reduktiĝas dum glaciigado.

Se la frostfronto etendiĝas paralele al la grunda surfaco, tiu efekto ankaŭ povas efiki flanke, kio nomiĝas **frostpuŝo**. La glacio, kiu ekestas en la grundo dum frostleviĝo estas nomata segregacia glacio. Pro multfoja frostiĝo kaj degelado la frostleviĝo povas kaŭzi, ke eĉ grandaj objektoj, ekzemple ŝtonoj leviĝas ĝis la tera surfaco. Tiu efekto nomiĝas suprenfrostiĝado.

Favora por la frostleviĝo estas alta terakva nivelo, malpeza ŝarĝo, malrapida frostiĝo kaj frostsentiveco de la grundo. Frostsentivaj grundoj havas multajn fajnajn porojn kaj altan permeableco.

Literaturo
----------

* Hugh M. French: *The Periglacial Environment.* 3. Auflage, Wiley-Verlag, Chichester 2007, ISBN 0-470-86588-1
* Albert L. Washburn: *Geocryology.* Edward Arnold Publishers, London 1979, ISBN 0-7131-6119-1

Eksteraj ligiloj
----------------

* geodz.com: *Frosthub*

Referencoj
----------

1. ↑  
Alan W. Rempel: *Frost.* In: Vijay P. Singh, Pratap Singh, Umesh K. Haritashya (Hrsg.): *Encyclopedia of Snow, Ice and Glaciers.* Springer, Dordrecht 2011, S. 303–306, ISBN 978-90-481-2641-5
2. ↑  
Ulrich Smoltczyk: *Grundbau-Taschenbuch, Teil 2: Geotechnische Verfahren.* Ernst & Sohn, Berlin 2001, Seite 154 f. ISBN 3-433-01446-9 (Google books)
Specimeno de glacikerno prenita per drilo. Foto de Lonnie Thompson, Byrd Polar Research Center
**Glacikerno** (de la angla *ice-core*) aû **glacikaroto** (de la franca *carotte de glace*), estas cilindra glacia specimeno kiu estas forigita de glacitavolo, ofte de la polusa glacia kovro de Antarkto, Gronlando aŭ de montaj glaĉeroj. Ĝi enhavas glacion deponitan dum vico da jaroj. Tial, la glaciaj propraĵoj povas esti uzataj por rekonstrui la klimatan registron de la tempa periodo de la kerno, kutime tra izotopa analizo. Tio ebligas rekonstrui la lokajn temperaturajn registrojn kaj la historion de la atmosfera komponado.

Izotopa analizo
---------------

Studi la izotopojn de akvo, tra glacikerno, ebligas havi multajn informojn pri la klimato, pri la origino de vulkano kaj ankaŭ pri la kemia konsisto de atmosfero. La izotopo deŭterio ebligas dati glacian epokon (ekz. 450 000 jaroj) kaj la izotopo oksigeno-18 informas pri la temperaturo de precipitado : ju pli malvarme estas, des pli vaporas la molekuloj de akvo, kiuj konsistantas el oksigenoj-18. El la kombinado de tiuj du informoj (dati per deŭterio ka mezuri temperaturon per oksigeno-18) rezultas ĉi tiu informo : ĉiuj temperatur-ŝanĝoj dum iu periodo kiel glaciepoko.

* Kategorio Glacikerno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Komparo de glacikernoj elprenitaj en la EPICA Domo C kaj la Vostok Stacio
**Johanino de Trastamaro**, surnomata ***la Beltranida*** (n. en Madrido, la 28-an de februaro 1462 – m. en Lisbono, 1530). Infantino de la Regno de Kastilio, eltronigita reĝino de Kastilio kaj Leono, proedziĝa reĝino de Portugalio elrangigita, ŝi devis rifuzi pro traktato ĉiujn siajn titolojn kaj senjorejojn, inkluzive de ŝiaj titoloj *kastilia infantino* kaj *Alteco*, kaj oficiale oni nomis ĝin per la reĝa portugala dekreto, "a Excelente Senhora" (la Eminenta Damo), ĝis la fino de ŝia longa vivo ekzilita en Portugalio. Leĝa filino kaj heredantino de Henriko la 5-a kaj de lia dua edzino la reĝino Johanino de Portugalio, filino de Duarto la 1-a, parto de la kastilia nobelaro ne akceptis ŝin kiel biologia filino de la reĝo, kiu estis akuzita devigi sian edzinon naski filon kun lia preferato, Beltrán de la Cueva, unua duko de Alburkerko, kvankam ili ambaŭ solene ĵuris ke tio ne okazis. Ekzistis pluraj motivoj pli ol sufiĉaj kiuj suspektigis la impotentecon de la reĝo kiu antaŭe estis edzo de Blanka de Navaro kaj la geedziĝo estis nuligita ĉar ĝi neniam efektiviĝis. Krome, Henriko ne havis pliajn gefilojn kun lia edzino aŭ kun amantoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Milito de Kastilia Sukcedo

* Johanino la Beltranida en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Johanino la Beltranida en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 309991
* GND: 120738139
* LCCN: n93065274
* VIAF: 64845441
* ISNI: 0000 0000 5932 3307
* SUDOC: 084604123
* BNF: 146294562
* BNE: XX1152456
 |