recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
ĉaskastelo Kehrdichannichts
La **kastelo Kehrdichannichts** estas iama ĉaskastelo en la palatinata arbaro okcidente de la distrikturbo Bad Dürkheim en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi apartenas al la grafoj de Leiningen.

Historio
--------

1588 jam estas menciita por la arbaro apud Bad Dürkheim flegado de l sovaĝbestoj. Samloke staris ĝis la milito de la palatinata sukcedo pli malnova kaj pli simpla konstruaĵo.

La altebenaĵo, sur kiu staras la ĉaskastelo, nomiĝas ekde 1651 *Kehrdichannichts*. Poste la kastelo ricevis tiun nomon.

En 1707 grafo Johann Friedrich von Leiningen konstruigis lignan ĉaskabanon. Tio estis reago al la najbara ĉasreviro de la Kurpfalz. La grafoj volis observi la najbaron kaj klare montri la limojn.

Deveno de la nomo
-----------------

La nomo venis de legendo: Dum la ĉasiro servanto de la grafo venis al li por atentigi lin pri francaj trupoj vagante tra la arbaro. La grafo respondis: „ Ne zorgu pri tio" (germane „Kehr dich an nichts!"

Vidindaĵoj
----------

* Apud la kastelo etas puto.
* Du skulptaĵoj de leonoj staras apud la enirejo de la kastelo
* Krome kelkaj aliaj skulptaĵoj estas videblaj.
* En diametrode 10 km troviĝas la iamaj ĉaskasteloj Murrmirnichtviel kaj Schaudichnichtum.

Literaturo
----------

* Walter Eitelmann: *Rittersteine im Pfälzerwald*. 4. überarb. und wesentlich erw. Auflage. Pfälzerwald-Verein, Neustadt/Weinstraße 1998. ISBN 3-00-003544-3
* Günter Stein: *Burgen und Schlösser in der Pfalz*. Weidlich, Frankfurt/Main 1976. ISBN 3-8035-8356-X
* Magnus Backes, Heinz Straeter: *Staatliche Burgen, Schlösser und Altertümer in Rheinland-Pfalz*. Schnell und Steiner, Regensburg 2003. ISBN 3-7954-1566-7

Referencoj
----------

49.4420833333338.0888388888889Koordinatoj: 49° 26′ 31″ N, 8° 5′ 20″ O (mapo)
 

* Kategorio Kastelo Kehrdichannichts en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Salamo: seka kolbaso.
**Kolbaso** estas manĝaĵo farata el hakita viando kun aliaj partoj de besto, spicoj kaj aliaj enhavaĵoj. Ĉi-tiuj enhavaĵoj estas pakataj en manĝebla tegaĵo – tradicie, la intesto de besto.

Freŝa kolbaso estas ĉiam kuirita. Seka kolbaso estas nur sekigita aŭ fumaĵita.
La kolbaso estas konservata kontraŭ putriĝo iel (fumaĵado, sekigado, kuirado, fritado kaj poste konservado en graso, aŭ simple en fridujo). Pecoj de kolbaso (sen tegaĵo) estas populara enhavaĵo en pico en multaj landoj.

Historio
--------

La vorto devenas el la rusa vorto колбаса kaj similas al la pola vorto kiełbasa. Ĝi estas subtenata de la hungara *kolbász*, laŭ prononco *kolbAs*, kiu mem venas el slavaj vortoj. Laŭ Jurij Vinniĉuk kolbason "inventis" ukrainoj, eĉ nun kolbaso apartenas al la plej famaj specoj de la ukraina kuirarto. Kiel pruvo - en la urbeto Mundare (Alberto, Kanado) estis starigita monumento al la ukraina kolbaso.

Specoj de kolbaso
-----------------

Fumaĵigitaj ĉorizoj tipaj de Hispanio
* Ĉaba kolbaso
* Ĉorizo
* Fumaĵita kolbaso
* Karekolbaso
* Kolbasobulko (ankaŭ nomita *hotdogo*)
* Lukaniko
* Mergezo
* Salamo
* Sangokolbaso
* Seka kolbaso
* Somera kolbaso

Fumaĵota kolbaso

Referencoj
----------

1. 1 2  Ebbe Vilborg.  *Etimologia vortaro de Esperanto, volumo 3: K-M*, p. 40. ISBN 91-85288-21-7.

Vidu ankaŭ
----------

* Thüringer Rostbratwurst

* Kolbaso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kolbaso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Personigita Columbia en usonflagaj robo kaj friga ĉapo, kiu signifas liberon, el patriota afiŝo de la Unua Mondmilito.
**Kolumbio** (angle **Columbia** prononcado |k|ə|ˈ|l|ʌ|m|b|i|ə; respektive |kə|LUM|bee-ə) estas historia kaj poezia nomo uzita por Usono kaj ankaŭ kiel unu el la nomoj de ties ina personigo.

Ĝi estis tialo de nomoj de multaj personoj, lokoj, objektoj, institucioj, kaj entreprenoj; ekz. Columbia University, la Distrikto Columbia (ŝtata ĉefurbo), kaj la ŝipo *Columbia Rediviva*, kiu ŝuldas sian nomon al la rivero Columbia.

Bildoj de la Statuo de Libereco ege anstataŭis Columbia kiel ina simbolo de Usono ĉirkaŭ 1920.

*Columbia* estas toponimo de Nova Latino, uzata jam ekde la 1730-aj jaroj fare de la Dek tri Kolonioj, (ankoraŭ en la formo *Colombia*). Ĝi originiĝis el la nomo de Kristoforo Kolumbo kaj el la finaĵo *-ia*, komuna en latinaj nomoj de landoj (paralele *Britannia*, *Gallia* ktp.).

Vidu ankaŭ
----------

* Columbia Pictures

Notoj
-----

1. ↑  
Donald Dewey.  (2007) *The Art of Ill Will: The Story of American Political Cartoons*. NYU Press, p. 13.

Referencoj
----------

* George R. Stewart. *Names on the Land*. Houghton Mifflin Company: Boston (1967).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kolumbia (personigo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Where Have You Gone, Miss Columbia?
La **Kelta pralingvo**, ankaŭ nomata la *Komuna Kelta*, estas la parte-rekonstruita pralingvo de ĉiuj el la konataj Keltaj lingvoj. Ĝian vortaron oni povas memfide rekonstrui per la kompara metodo de historia lingvistiko, per la sama maniero de la Hindeŭropa pralingvo, la pralingvon plej komplete rekonstruitan. La Kelta pralingvo estas ido de la Hindeŭropa pralingvo, kaj estas ano de la Hindeŭropa lingvaro, la plej parolata lingvofamilio. Nunaj Keltaj lingvoj kunhavas ecojn kun Italikaj lingvoj ne vidataj en-alilingve, kaj laŭ unu teorio, ili eble konstituas praan *Italik-Keltan* lingvaron.

La daŭro de la Keltan-pralingvon-parolantaj kulturoj estis relative mallonga, komparite kun la 2000 jaroj de la Hindeŭropa. La plej frua kulturo kiun oni povas nomi kiel pra-kelta estas la malfrua-bronz-epoka *Urnfield*-a kulturo de centra Eŭropo, ĉ.1300 AKE. Post la fer-epoka *Hallstatt*-a kulturo de ĉirkaŭ 800 a.n.e. tiuj ĉi homaroj estis iĝintaj tute Keltaj.

La rekonstruado de la Kelta pralingvo nune estas farita, pro-necese konfidante je pli-malfruaj versioj de Keltaj lingvoj. Kvankam la kontinenta Kelta donas multe da pruvo pri pra-Kelta fonologio, kaj iom da ĝia morfologio, registrita informaro estas tro malofta por permesi sekuran rekonstruadon de sintakso. Pro tio, la plej gravaj fontoj por rekonstruado venis de la insulaj Keltaj lingvoj.

Rekonstruo de fonologio
-----------------------

### Konsonantoj

La sekvontaj konsonantoj estas rekonstruigitaj por la pra-Kelta:

| Speco |  Labialoj  |  Alveolaroj  |  Palataloj  |  Velaroj  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Normalaj | Labialigitaj |
| Plozivaj |  | b | t | d |  | k | ɡ | kʷ | ɡʷ |
| Nazalaj | m | n |  |  |  |
| Frikativaj | ɸ |  | s |  |  |  |  |
| Alproksimantoj |  | l | j |  | w |
| Triloj |  | r |  |  |  |

### Vokaloj

La sekvontaj puraj vokaloj estas rekonstruigitaj por la pra-Kelta:

| Speco | Antaŭflankaj | Centraj | Malantaŭflankaj |
| --- | --- | --- | --- |
| longa | mallonga | longa | mallonga | longa | mallonga |
| Ferma | iː | i |   | uː | u |
| Centra |  | e |   |  | o |
| Malferma |   | aː | a |   |

Ankaŭe, la sekvontaj malpuraj vokaloj:

| Speco | Kun *-i* | Kun *-u* |
| --- | --- | --- |
| Kun *e-* | ei |  |
| Kun *a-* | ai | au |
| Kun *o-* | oi | ou |
|

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 696013
* LCCN: sh85107747
 |
Kastelo Kenilworth
Kastelo Kenilworth
**Kastelo Kenilworth** estas ruina kastelo ĉe Kenilworth, Warwickshire, Anglio.

Antaŭa fortikaĵo konstruiĝis dum la anglosaksa epoko. La nuna ruino datiĝas de la normanda epoko, kaj la unua konstruado okazis dum la regado de Henriko la 1-a. Dum la 13-a jarcento oni plifortigis la kastelon kaj estigis lagon kiu ĉirkaŭis tri flankojn.

En 1244 Henriko la 3-a donis la kastelon al Simon de Montfort (6-a grafo de Leicester): kiam tiu estris gravan ribelon kiu erupciis en 1263, la kastelo servis kiel lia bazo. Simon de Montfort mem mortis dum la batalo de Evesham en 1265, kaj sekvis akra venĝo kontraŭ la ribelintoj. Iuj daŭrigis la ribelon, kaj la sekvantan jaron ili rifuĝis en Kastelo Kenilworth. Tie la estonta Eduardo la 1-a sieĝis ilin: tio estis la plej longa sieĝo iam ajn en Anglio, kaj fine, la 14-an de decembro 1266, la ribelantoj kapitulaciis. Henriko la 3-a donis Kastelon Kenilworth al sia filo Edmundo Crouchback. Ĝi posediĝis de anoj de reĝaj familioj ĝis 1553.

Ekde 1364 Johano de Gaunt plikomfortigis la kastelon.

Plurajn fojojn Elizabeto la 1-a vizitis la kastelon, tiam posedatan de ŝia favorato Robert Dudley (1-a grafo de Leicester). La romanisto Walter Scott verkis romanon, *Kenilworth*, kie multe da la komploto okazis ĉe la kastelo, kaj kiu pritraktis sekretan edziĝon de Robert Dudley.

La ruinoj viziteblas.

* Kastelo Kenilworth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kastelo Kenilworth en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
murpentraĵoj
La **Komplekso de Kogurjo-tomboj** estas diversaj tomboj el la Kogurjo-dinastio, kiuj situas en urboj Pjongjango kaj Namp'o en Nord-Koreio. La 63 soltomboj venas el la malfrua reĝlando Kogurjo, unu el la t.n. Tri imperioj de Koreio. Ili iĝis en julio de 2004 la unua UNESCO-monda kultura heredaĵo de la lando.

La Kogurjo-imperio estis unu el la plej gravaj monarkioj en nordorienta Ĉinio kaj Korea duoninsulo inter la 5-a kaj 7-a jarcento post naskiĝo de Kristo. Ĝi estis fondita en 32 a.K. sur la hodiaŭa teritorio de Nord-Koreio, nordorienta Ĉinio (Manĝurio). En 427 p.K. Pjongjango iĝis ĉefurbo de la ŝtato.

Multaj tomboj, kiel la „Tombo Anak n-ro 3" estas ornamitaj per murpentraĵoj. Ili estas la preskaŭ solaj reliktoj de la Kogurjo-kulturo. Entute ekzistas 10.000 kogurjo-tomboj, sed nur 90 de la ĝis nun elfositaj tomboj havas murpentraĵojn. Tiuj estas part de la monda kulturheredaĵo de UNESCO. Oni supozas, ke la tombeja komplekso estis ankaŭ entombigejo de reĝoj, reĝinoj kaj aliaj membroj de la reĝa familio.

La malkovritaj murpentraĵoj ebligas ununuran rigardon je la ĉiutaga vivo en la Kogurjo-tempo. Krom tio, ili montras la motivojn de la korea mitologio de la tiama tempo. Ĝis 2005, oni trovis 70 murpentraĵojn, granparte en rivervalo de Taedonggang, proksime al Pjöngjang, same ĉe Anak en provinco Hwanghae-namdo kaj en ĉinia Ji'an (provinco Jilin).

* Kategorio Komplekso de Kogurjo-tomboj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kastelo Lancaster
**Kastelo Lancaster** estas kastelo en Lancaster (Lancashire). Multe de la kastelo nun servas kiel malliberejo.

Dum la romia epoko estis fortikaĵo kie staras la nuna kastelo, kiu datiĝas de la fino de la 11-a jarcento. Dum la 12-a jarcento eble Davido la 1-a (Skotlando) mallonge okupis la kastelon, kaj plifortigis ĝin.

Ekde 1196 - kaj eble pli frue - parto de la kastelo estas malliberejo, kaj nun multe da la konstruaĵo tiel servas. Ankoraŭ videblas mezepokaj subteraj kelkarceroj. Ankaŭ okazis tie asizoj, kaj tribunaloj daŭre kunvenas en kastelaj ĉambroj: la kastelo enhavas la plej antikvan tribunalĉambron de Anglio. En 1612 okazis grava proceso, kiam 10 virinoj mortkondamniĝis pro supozataj sorĉaj murdoj. Ĉe la kastelo pli da homoj mortkandamniĝis ol ie ajn alie en Britio.

En 1267 Henriko la 3-a (Anglio) donis la kastelon al sia filo Edmundo Crouchback.

Dum la frua 14-a jarcento Roberto Bruso malsukcese klopodis kapti la kastelon.

Dum la angla enlanda milito la kastelo sukcese forpelis plurajn atakojn de reĝaj armeoj.

En 1737 konstruiĝis Malliberejo Lancaster County, Pennsylvania, Usono, kiu estis preskaŭ preciza kopio de Kastelo Lancaster.

Eblas partopreni gvidatajn vizitojn de partoj de la kastelo.

* Kastelo Lancaster en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kastelo Lancaster en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun kompoŝtado. |

Moveblaj tipoj uzataj dum kompostado.
**Komposti** estas transformi manuskripton, kunmetante la tipografiajn elementojn necesajn por povi presi ĝin. Origine *kompostado* estis la kunmetado de lignaj aŭ metalaj (plej ofte plumbaj) tiparoj. Komence la tipoj estis mane metitaj unu apud la alia de la kompostisto.

Oni konsideras la germanon Johannes Gutenberg (1400? - 1468) inventinto de la kompostado per moveblaj tipoj en Eŭropo, post kiam en Ĉinio jam en la unua duono de la 8-a jarcento tiu tekniko estis konata. En Koreio oni uzis tian farmanieron ekde la dektria jarcento. Pli-malpli samtempe kun Gutenberg ekuzis tiun teknikon Christoffel Plantijn en Antverpeno.

En la 20-a jarcento aperis kompostmaŝinoj kun klavaro, en kiuj la bezonataj plumbaj tipoj aŭtomate estis prenitaj el tipujoj kaj eniris la galeojn, la prespretajn paĝojn. Tiu tekniko estis nomata plumba kompostado.

Nun kompostado okazas plej ofte elektronike per komputilo. Kun la apero de komputiloj la diferenco inter *tajpado* kaj *kompostado* iĝis malpli granda. Se dum la pretigo de la teksto oni tuj indikas difinitajn fasonojn, kiel kursivon, dikigon, pli grandajn tipojn ktp, oni parolas pri *kompostado*.

Vidu ankaŭ
----------

* Enpaĝigo

* Kategorio Kompostado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kemia industrio en Berlina poŝtmarko
La **Kemia industrio** okupiĝas pri la elhavado kaj procezado de la krudaj materialoj, tiom naturaj kiom sintezaj, kaj de ties transformado en aliaj substancoj kun diferencaj karakteroj disde tiuj kiujn ili havis origine, por plenumi la necesojn de la personoj kaj plibonigante ties vivkvaliton. La ĉefa celo estas prilabori produktojn bonkvalitajn kontraŭ la plej malalta kosto ebla, kaj intence okazigi la plej malalta domaĝo ebla al la medio.

Tiu sektoro enhavas inter aliaj la petrolkemion, la kemion fitosanigan, la farmacian industrion, la fabrikadon de polimeroj, de farbo kaj la naftokemion. Tiuj industrioj estas industrioj de procezoj.

La Kemia industrio fabrikas samtempe kemiajn produktojn de bazo, kemiajn produktojn intermezaj kaj finajn produktojn

Ĉefaj kemiaj entreprenoj tutmondaj
----------------------------------

Naftorafinejo en Luiziano - ekzemplo de kemia industrio.
Tabelo reprezentanta la 10 unuaj kemiaj entreprenoj en 2005.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Nomo de la entrepreno** | **Ŝtato** | **Negockvanto** | **Fondodato** |
| BASF |  Germanio |  | 1865 |
| Dow Chemical |  Usono |  | 1897 |
| Shell |  Britio; Nederlando |  | 1890 |  |
| Bayer |  Germanio |  | 1863 |  |
| ExxonMobil |  Usono |  | 1999 |  |
| DuPont |  Usono |  | 1802 |  |
| Total |  Francio |  | 1924 |
| INEOS |  Britio |  | 1997 |
| Sinopec |  Ĉinio |  |
| Sabic |  Sauda Arabio |  | 1976 |  |

Iamaj kemiaj entreprenoj
------------------------

* IG Farben

Vidu ankaŭ
----------

### Notoj

1. ↑  Laŭ *European chemical industry council*  Arkivigite je 2008-09-26 per la retarkivo Wayback Machine

### Eksteraj ligiloj

* Kategorio Kemia industrio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* European chemical industry council
* Union des industries chimiques
Kastelo Lincoln
La **Kastelo Lincoln** estis konstruigita de reĝo Vilhelmo la 1-a, konata kiel la Konkeranto (angle: *the Conqueror*) en 1068 sur loko kiu estis okupita ek de la romia epoko.

Ĝi situas sur monto apud la katedralo kun bonaj vidindaĵoj de la urbo kaj la kamparo.

Ĝi estas unu el du kasteloj en Britio konstruitaj kun du artefaritaj teramasoj kaj terfosaĵoj. La Kastelo en Lewes en la provinco Sussex estas la alia ekzemplo.

Antaŭ ol konstrui la kastelon kaj pligrandigi la lokon 166 domoj estis malkonstruitaj.

Ĉefturo kun 15 flankoj estis konstruita sur la pli granda teramaso. Oni nomas ĝin la Turo Lucy memore al Lucy, Grafino de Ĉestro (angle: *Chester*).
Kvadrata turo estis konstruita sur la pli malgranda teramaso kaj dum la 19a jarcento observejo estis aldonita.

La du teramasoj kaj turoj estas ĉirkaŭitaj de grandegaj muregoj el la 12a jarcento.

La kastelo estis la malliberejo de Lincoln inter 1787 kaj 1878. La benkoj en la ĉapelo similas al ĉerkoj por certigi ke malilberuloj ne povis rigardi unu la alian dum diservoj.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kastelo Lincoln en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La termino **komandoro**, antaŭ ol esti rango en honora ordeno por distingo aŭ premio, estis stato en kavaliraj ordenoj kaj en hospitalreligiaj ordenoj, tio estis ofico kape de komandorlando.

Religiaj ordenoj
----------------

### Ordeno de Johanitoj

Oni nomis komandoro kavaliron de la Ordeno de Johanitoj kape de komandorlando.

La granda komandoro de la ordeno de Johanitoj estas la dua rango post la granda mastro.

### Ordeno de la Templanoj

En la ordeno de la Templanoj, la ofico de komandoro, aŭ « *praeceptor* » (guvernisto) estas kun malsamaj karakterizoj depende de orienta aŭ okcidenta loko de la kavaliro.

### Aliaj religiaj ordenoj

La superuloj de la Triunuanoj kaj la religiuloj de Mercy havis la titolon komandoro.

Honoraj ordenoj
---------------

La komandoro estas rango supera al tiu de oficiro.

### Honora Legio

En la ordeno de la Honora Legio, la titolo "komandoro" estas por la tria rango, kiu estas super tiu de oficiro.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri krucmilitoj |
| Portala ikono | Portalo pri hospitalanoj |

* Kategorio Komandoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kolao** (*Cola*) estas genro de plantoj el familio Malvacoj.

Originale oni apartenigis ĝin al familio Sterkulioidoj (Sterculioideae), sed laŭ sistemo APG II Sterkulioidoj estas konsiderata subfamilio de Malvacoj.

Priskribo
---------

Kolao estas ĉiamverda arbo kun alto ĝis 20 m. Floroj estas malgrandaj, sonoril-formaj kaj kreskas en umbeloj. La frukto estas ledeca aŭ ligneca komponita foliklo el 4 aŭ 5 karpeloj.

La genro enhavas ĉirkaŭ 125 speciojn en tropika Afriko. Kelkaj specioj, plej precipe Kolao brila (*Cola nitida*) kaj Kolao akrigita (*Cola acuminata*) estas kultivataj plantoj en Okcidenta Afriko.

Specioj
-------

Entute oni agnoskas ĉirkaŭ 125 specioj de genro Kolao. Kelkaj el ili estas:

|  |  |
| --- | --- |
| * *Cola acuminata*
* *Cola anomala*
* *Cola attiensis*
* *Cola boxiana*
* *Cola bracteata*
* *Cola cecidiifolia*
* *Cola clavata*
* *Cola duparquetiana*
* *Cola gigantea*
* *Cola gigas*
* *Cola glabra*
* *Cola heterophylla*
* *Cola hypochrysea*
* *Cola letestui*
* *Cola lizae*
* *Cola lourougnonis*
* *Cola lukei*
 | * *Cola metallica*
* *Cola mossambicensis*
* *Cola nigerica*
* *Cola nitida*
* *Cola octoloboides*
* *Cola pachycarpa*
* *Cola philipi-jonesii*
* *Cola porphyrantha*
* *Cola praeacuta*
* *Cola reticulata*
* *Cola scheffleri*
* *Cola semecarpophylla*
* *Cola suboppositifolia*
* *Cola umbratilis*
* *Cola usambarensis*
* *Cola vera*
* *Cola verticillata*
 |

Uzo
---

Semoj de kolao (ĉ. 3 cm je diametro), tiel nomataj *kolanuksoj* estas konataj pro enhavo de kafeino (ĝis 2.5%) kaj teobromino (ĉ. 0.05%). Pro tio ili estas uzataj en farmacio kaj en produktado de freŝigaj trinkaĵoj (Coca-Cola, Pepsi-Cola ktp.).

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Kolao (planto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kolao (planto) en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Komarko de Ezcaray, okcidente de la regiono.
La **Komarko de Ezcaray** estas en la okcidento de la provinco kaj regiono Rioĥo, (norda Hispanio). Ĝi estas ankaŭ ene de la komarkaro Supra Rioĥo, en la okcidenta triono de la regiono. Ties ĉefurbo estas Ezcaray. Ĝi estas inter la Komarko de Santo Domingo de la Calzada (norde) kaj Supra Najerilla (sude).

Datumoj
-------

Nombro de municipoj: 5
Areo: 250,47 km²
Loĝantaro (2009): 2 558 loĝantoj
Loĝdenseco: 10,21 loĝ/km²
Latitudo averaĝe: 42º 19' 33" norde
Longitudo averaĝe: 3º 0' 28" okcidente
Altitudo averaĝe: 919,4 msm

Municipoj de la komarko
-----------------------

| Municipo | Loĝantaro | Areo | Submunicipoj kaj senhomejoj |
| --- | --- | --- | --- |
| Ezcaray | 2050 | 142,65 | Altuzarra, Ayabarrena, Azárrulla, Cilbarrena, Posadas, San Antón, Turza, Urdanta kaj Zaldierna. Malaperintaj: Bonicaparra, Espurgaña kaj La Zalaya |
| Ojacastro | 187 | 44,32 | Arviza, San Asensio de los Cantos, Tondeluna, Uyarra kaj senhomejoj: Amunartia, Escarza, Espidia, Larrea, Matalturra, Masoa, Ulizarna kaj Zabárrula |
| Pazuengos | 35 | 25,12 | Villanueva kaj Ollora |
| Valgañón | 137 | 31,74 | Anguta |
| Zorraquín | 82 | 6,44 |  |

Demografio
----------

Demografia distribuado de la municipoj de la komarko de Ezcaray kun koncentro en la ĉefurbo.
La municipoj de la komarko de Ezcaray suferis la ruran elmigradon ekde la 1960-aj jaroj, kaj diference disde aliaj komarkoj, ĉi tie el la 1980-aj jaroj ĝi ricevis konstantan pliigon de la loĝantaro pro la ekonomia riĉo devena de turismo. La turisma allogaĵo centriĝis en la loĝloko Ezcaray, kaj pro arkitektura riĉeco, kaj pro ideala natura loko, krom pro la skiejo de Valdezcaray. Aliaj sektoroj kiuj helpis la disvolvigon de la zono estis ĉasado kaj fiŝkaptado, meblofarado kaj tekstila industrio.

Krom Ezcaray, ankaŭ Zorraquín kreskiĝis. Kaj kvankam ĝi plue estas malgranda loĝloko, ĝi estis ankoraŭ multe pli malgranda, kaj nun almenaŭ estas aktiva loĝloko kun juna loĝantaro. La loĝlokoj Ojacastro kaj Valgañón male ne sukcesis haltigi la senloĝigadon, sed almenaŭ ja sukcesis bremsi ĝin, kaj retenas pli ol cent loĝantojn.

Aliflanke Pazuengos pro malfacila geografia situacio (granda altitudo kaj malbonaj komunikvojoj), ne sukcesis haltigi la senloĝigadon kaj frontas malfacilan estontecon.

Vidu ankaŭ
----------

* Komarkoj de Rioĥo

* Kategorio Komarko de Ezcaray en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795600
 |
Tri kolonoj de Vinogradskij en unua semajno de kultivado. Unua (de live) kolono enhavas nur grundon kaj akvon, kaj la aliaj du estas modifitaj per fosfatoj, nitratoj kaj sulfo.
Samaj kolonoj en la 7-a semajno. Ekkreskis kolonioj de algoj, cianobakterioj kaj eŭbakterioj. Ruĝaj regionoj en meza parto de kolono estas kolonioj de purpuraj nesulfaj bakterioj (t.e. *Rhodospirillaceae*). Krome, en tria kolono laŭ flanko videblas kolonio de purpura sulfa bakterio *Chromatium*.
**Kolono de Vinogradskij** estas simpla maniero kultivi vaste diversan sistemon de mikroboj inverntita far rusa mikrobiologo Sergej Vinogradskij. La aranĝaĵo por kultivado estas longa vertikala tubo (ĉ. 30 cm longa, >5 cm larĝa) el travidebla materialo (t.e. vitro aŭ plasto) kun laga koto kaj akvo. Kiel aldonaj fontoj de nutraĵaj elementoj oni ankaŭ aldonas diferajn facile atingeblajn organajn substancojn. Ekzemple, papero rolas kiel fonto de celulozo, ŝeloj de birdaj ovoj kiel fonto de kalcio en formo de karbonato, gipso enhavas ambaŭ kalcion kaj sulfon (sulfaton de kalcio) ktp. La kolonojn oni ŝtopas, metas en sunan lumon kaj kovas dum kelkaj semajnoj (almenaŭ unu monato). Dum kultivado en la kolono aperas gradientoj de oksigeno kaj sulfo, kaj en diferaj partoj de gradientoj diferaj organismoj kreskas. La kutimaj organismoj trovataj en kolonoj de Vinogradskij inkluzivas: *Clostridium*, *Desulfovibrio*, *Chlorobium*, *Chromatium*, *Rhodomicrobium*, *Beggiatoa* kaj multaj aliaj specioj de bakterioj, cianobakterioj kaj algoj.

Depende de aldonaj substancoj, multego de aliaj gradientoj povas aperi. Sed gradiento de oksigeno neeviteble ekzistas en ajna kolumno de Vinogradskij, ĉar oksigeno ne estas bone solvebla en akvo kaj sobaj partoj de kolono rapide iĝas senoksigena. Pro tio aerobioj troveblas nur en supraj partoj de kolono, kaj ili plejparte produktas verdan koloron. Neaerobiaj fototrofoj troveblas pli sobe, eĉ en fazo de koto, ĉar lumo atingas ilin tra travidebla muro de la kolono.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kolono de Vinogradskij en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* angle Animacia enkonduko en pagaro de Koleĝo Carleton
* angle Artikolo pri kolono de Vinogradskij en paĝaro de Universitato de Edinburgo
Bizanca imperiestro Aleksio la 1-a Komneno
La **Komnena dinastio** (greke: Κομνηνός, Κομνηνοί) estis bizanca nobela familio kaj grava reganta dinastio de la Orientromia imperio, ĝenerale konsiderita kiel la dinastio kiu bremsis la malkreskon de la Orientromia imperio por unu jarcento, de ĉirkaŭ 1081 al ĉirkaŭ 1185. Tiu epoko estas konata kiel Komnenia restaŭrado.

La Komnenoj originis de vilaĝo Komne, proksime de Filipopolo, de Trakio, kvankam antaŭ la mezo de la 11-a jarcento, la familio kaj ĝiaj biendomoj estis koncentritaj en Paflagonio, ĉirkaŭ Kastamono. La Komnena dinastio de imperiestroj de la Bizanca Imperio estis fondita de Isaako la 1-a Komneno Stratopedarko de la Oriento sub Mikaelo la 6-a.

Post la kolapso de la Imperio en 1204, branĉo de la Komnena familio fuĝis al sia patrujo en Paflagonio, kaj starigis la Trebizondan imperion ĉe Nigra Maro. La unua imperiestro, ankaŭ nomita Aleksio la 1-a, estis la nepo de Androniko la 1-a.

La Orientromia imperio estis reestigita en 1261 ĉe Konstantinopolo fare de la Paleologida dinastio, posteula familio de la Komnenoj, kaj ĝi regis ĝis la falo de Konstantinopolo en 1453.

Krome, princino de la trebizonda komnena branĉo geedziĝis kun sultano Mehmet la 3-a, kaj estis la patrino de la otomana princo nomita Jahja (naskita 1585), kiuj laŭdire konvertita al kristanismo kaj pasigis multon de sia vivo batalante por akiri la otomanan tronon.

* Kategorio Komnena dinastio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Kolosa kalmaro** |
| --- |
|  |
| 
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Moluskoj *Mollusca* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Cefalopodo *Cephalopoda* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Teuthida |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Cranchiidae |
| Subfamilio: | Taoniinae |
|
|
|
|
| Genro: | ***Mesonychoteuthis***Robson, 1925 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***M. hamiltoni*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Mesonychoteuthis hamiltoni****Robson, 1925 |
|
|
|
|
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Kolosa kalmaro  |

 |
| v • d • r |

**Kolosa kalmaro** (*Mesonychoteuthis hamiltoni*) apartenas al *Cranchiidae* kaj vivas en akvoj de la Antarkto. Ĝia latina nomo signifas „Kalmaro kun mezhokoj", aludante je la granda ungegoformaj ĥitinhokoj sur la tentakloj.

La kolosa kalmaro estas pli granda ol la giganta kalmaro, ĉar ĝi havas mantelan longon de 2-5 m kaj eĉ tentaklojn kun longo de 8 m.

La unua specio estis malkovrita en 1925, poste oni apenaŭ anoncis kapton de kolosa kalmaro. Oni kaptis en 2004 inan junkalmaron (150 kg), en 2007 virseksan beston kun longo de 10 m. kaj pezo de 495 kg.

Ĉar ĝi estas ŝatata predo por kaĉaloto, ĝi kaj la cetaco ofte interluktas kaj ĝi povas ofte vundi la kaĉaloton per la ungegoj.

* Kolosa kalmaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kolosa kalmaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kolosa kalmaro en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
rezideja kastelo de la princoj de Wied
kastelo Neuwied
**Kastelo Neuwied** [nojvIt] estas la iama rezideja kastelo de la grafoj kaj princoj de Wied en la urbo Neuwied, distrikturbo de la distrikto Neuwied, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝis 1806 la kastelo estis sidejo de la registaro de la princlando Wied. La kastelo situas en la norda parto de la centro de Neuwied proksime al la bordo de la Rejno kaj sude de la enfluejo de la rivero Wied en la Rejnon.

Historio
--------

urbomapo de 1751, maldekstre la kastelo kaj la parko
kastelo Neuwied ĉ. 1860, kolekto Alexander Duncker
dekstra alo, 1948 parte detruita

Arĥitekturo
-----------

### Kastelo

 enirejo al la kastelo
### Kastela Parko

Hodiaŭa utiligado
-----------------

Literaturo
----------

* Georg Dehio (Begr.): *Rheinland-Pfalz, Saarland* (Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler). Deutscher Kunstverlag, München 1984, ISBN 3-422-00382-7.
* Heiko Laß: *Der Rhein, Burgen und Schlösser von Mainz bis Köln*. Michael Imhof Verlag, Petersberg 2005, ISBN 3-937251-64-2.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Neuwied en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Material zu Schloss Neuwied Arkivigite je 2013-10-21 per la retarkivo Wayback Machine in der Sammlung Duncker der Zentral- und Landesbibliothek Berlin
* Schloss Neuwied (PDF; 512 kB) bei hermann-joseph-loehr.de

50.4288754943417.4551463127136Koordinatoj: 50° 25′ 44″ N, 7° 27′ 19″ O (mapo)

Referencoj
----------

</references>
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Kenja cerkomelo** |
| --- |
|  |
| Kenja cerkomelo ĉe KilimanĝaroKenja cerkomelo ĉe Kilimanĝaro
C. s. sordida, en Etiopio*C. s. sordida*, en Etiopio |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Cercomela* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. sordida'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Cercomela sordida****(Ruppell, 1837) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Kenja cerkomelo  |

 |
| v • d • r |

La **Kenja cerkomelo** aŭ Alpa cerkomelo, *Cercomela sordida*, estas specio de birdo de la genro de *Cercomela* en la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi estas endemia de nordorienta Afriko. Ĝi estas komuna loĝanta reproduktulo en tiu areo. Ĝi loĝas je altaj altitudoj en dezertaj altebenaĵoj kaj herbejoj, kutime **super 3,400 m**, sed povas vivi tiom malalte kiom ĝis 2,100 m.

Aspekto
-------

Ĝi havas tre **mallongan voston** kompare kun la aliaj membroj de la genro kaj longajn krurojn. Simile al tiuj ĝi estas **grizbruna supre** (pli malhela ĉe flugiloj kaj vosto kie estas blankaj bordoj ĉe vostobazo) kaj **helbruneca sube** kun iom da pli hela kolumo dividanta la malhelbrunajn vizaĝojn kaj ŝultrojn. La beko, okuloj kaj kruroj estas nigraj.

Kutimaro
--------

La Kenja cerkomelo estas tre **kuraĝa**, komune alproksimiĝanta homojn, kaj eĉ surterigante sur aŭ ĉe ili.

Malkovro
--------

Tiu afrotropisa specio estis unuafoje malkovrita en la Monto Elgon ĉe la landlimo inter Ugando kaj Kenjo de Jackson. Mackinder kunportis la saman birdon el Monto Kenjo en 1899. Li prezentis dokumenton pri la unua supreniro al la The Royal Geographical Society en 1900. La scienca rezulto de tiu ekspedicio estis pristudata detale poste.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |

* Etiopaj montaraj arbustetaroj

Referencoj
----------

1. ↑  Birds of Africa south of the Sahara, Ian Sinclair and Peter Ryan (2003) Struik ISBN 1-86872-857-9
2. ↑  Thomas Holdich *et al.* (1900) *A Journey to the Summit of Mount Kenya, British East Africa: Discussion* The Geographical Journal **15**(5) pp. 476-486
**Kengyel** [kendjel] estas vilaĝo en meza Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en subregiono de Törökszentmiklós. Kengyel signifas hungare: **piedingo** dum rajdado, verŝajne la loka riverobranĉo de Tiso havis tian formon.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 79 km²
* Koordinatoj: 47° 05′ 31″ N 20° 20′ 24″ O﻿ / ﻿47.09194 °N, 20.34000 °O﻿ / 47.09194; 20.34000 (mapo)Koordinatoj: 47° 05′ 31″ N 20° 20′ 24″ O﻿ / ﻿47.09194 °N, 20.34000 °O﻿ / 47.09194; 20.34000 (mapo)
* Loĝantaro: 4370
* Poŝtkodo: 5083
* Telefonprefikso: 56

Situo
-----

La vilaĝo havas bonan trafikon voje kaj fervoje. Urboj Törökszentmiklós, Martfű kaj Szolnok estas proksime.

Historio
--------

Kengyel estis loĝata jam en la neolitiko. Dum historio de la hungareco la loko longe apartenis al Törökszentmiklós. Antaŭ la turka okupado alvenis kaj instalis sin serbaj rifuĝintoj. En 1479 la komunumo iĝis kampurbo. Dum la turka epoko la regiono senhomiĝis. En 1946 Kengyel iĝis memstara municipo.

Fama vidindaĵo estas la kurganoj. Ĝuste apud la fervojo troviĝas kurgano, kies supro estas ventomuelejo.

* Kategorio Kengyel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En korea kuirarto, la **komtango** (koree 곰탕, gomtang [ɡ̊oːmtʰaŋ], koree 곰국, gomguk [ɡ̊oːmk͈uk]) estas korea supo de bovaĵo.

Priskribo
---------

La komtango povas esti blankeca, laktoŝajna, sed fakte ne havas ajnan lakton. Ĝi estas farita per daŭra bolado de bovaj viando kaj ostoj en akvo, kune kun legomoj.

Oni povas uzi diversajn bovajn viandojn, sed ĉefe uzas tiujn, kiuj estas ordinare tro malmolaj por simpla kuirado, kiel ekzemple brustaĵo, vostaĵo, tripo, aŭ kapaĵo. Pli malofte, oni povas uzi porkajn viandon kaj ostojn.

La supo, post bolado, estas simple spicita per salo, nigra pipro, papriko, poreo, ktp. laŭguste.

Bildaro
-------

* Bovaĵa komtangoBovaĵa komtango
* Porkaĵa komtangoPorkaĵa komtango
* Bovtripa komtangoBovtripa komtango

Etimologio
----------

La korelingva nomo de la supo devenas de koree 고-, go ("elboli") + koree -ㅁ, m ("-ado") + koree 탕, tang ("supo"), kaj laŭlitere signifas "elboligita, plene boligita supo".

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: komtang/o

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Komtango en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Komteo** (france *comté*​ [kɔ̃.te]) estas franca fromaĝo farita de nepasteŭrizita bovina lakto en Franĉkonteo. Komte havas la plej altan produktadon de ĉiuj francaj AOC fromaĝoj, proksimume 40 000 tunoj ĉiujare.

La fromaĝo estas farita en plataj cirklaj diskoj, ĉiu inter 40 cm kaj 70 cm en diametro, kaj proksimume 10 cm en alteco. Ĉiu disko pezas ĝis 50 kg. La krusto estas kutime polvokovrit-bruna koloro, kaj la interna pasto estas pala kreme flavo. La teksturo estas relative malmola kaj fleksebla, kaj la gusto estas forta kaj iomete dolĉa.

Ordigo
------

Al ĉiu fromaĝo estas aljuĝita poentaro el 20 fare de inspektistoj, laŭ "totala aspekto" (1 marko), "kvalito de lardhaŭto" (1,5), "interna aspekto" (3,5), "teksturo" (5), kaj gusto (9). Poentado de 15 aŭ pli alta ricevas verdan kazein-etikedon kun la karakteriza bildo de verda sonorilo kaj povas esti nomita "Komte ekstraĵo", kun 12-15 estante donita brunan etikedon kaj simple nomita "Komte". Ĉiu fromaĝo gajnanta malpli ol 3 markojn por gusto, aŭ sub 12 totale, estas malpermesita ricevi la nomon "komte" kaj estas vendita kiel Gruyère en Francio.

Referencoj
----------

1. ↑   Comté. Inao.gouv.fr. Alirita 2013-09-13. france
2. ↑  Décret de l'AOC comté  france
3. ↑  Masui, Kazuko.  (2005) *French Cheeses*. Londono: Dorling Kindersley Ltd, p. 142. ISBN 1-4053-1211-4. angle

Eksteraj ligiloj
----------------

* Komteo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Komteo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* comte.com
* routesducomte.com Arkivigite je 2012-02-09 per la retarkivo Wayback Machine
* revizio kaj priskribo de Comté Arkivigite je 2015-11-19 per la retarkivo Wayback Machine
Johannes Heesters en 2008 sur la scenejo de la teatro. La **Komödie Winterhuder Fährhaus** estas privata teatro en Hamburgo.

Historio kaj konstruaĵo
-----------------------

La teatro staras sur la grundo de historia gastejo malfermita en 1854 fare de la karbokomercisto Jacobs kiel ekskursocela trinkejo. Ĉirkaŭ la jaro 1890-a oni konstruigis novan halkonstruaĵojn laŭ la secesistilo, kiu funkciis ĝis 1979 kiel dancejo kaj kulturdomo.

En la 2-a de septembro 1988 la kurtenoj unuafoje leviĝis. La tiama estro de *Berliner Theater* kaj *Komödie am Kurfürstendamm*, Jürgen Wölffer ekokupiĝis pri la unua novkonstruaĵo teatra de post la Dua mondmilito en Hamburgo.

La renomita arkitekto Peter Schweger kaj la konstruadestro Uwe Spranger farigis konstruaĵon ege modernan: kun kvazaŭ intima atmosfero en la granda halo pro la duonronda benkaro garantianta proksimecon al la scenejo kaj ilimigita vestiblo.

Entute 600 spektakloj pojare sur du scenejoj allogas ĉ. 190.000 spektantojn.

Premioj
-------

En 2004 la teatro ricevis la *Premion Pegasus* kaj en 2013 la *Premion Monica Bleibtreu* por la surscenejigon de *Eine Sommernacht* de David Greig kajGordon McIntyre.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Komediejo Winterhuder Fährhaus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la teatro.
**Komputika kemio** estas branĉo de kemio kiu utiligas komputilojn por helpi solvi kemiajn problemojn. Ĝi uzas la rezultojn de teoria kemio, por verki komputilajn programojn por kalkuli la strukturojn kaj atributojn de molekuloj kaj solidoj. Dum ĝiaj rezultoj kutime komplementigas informon akiritan per kemiaj eksperimentoj, ĝi povas iukaze antaŭvidi antaŭe neobservitajn kemiajn fenomenojn. Ĝi estas vaste uzata por konstrukcii novajn drogojn kaj materialojn.

Ekzemploj de tiaj atributoj estas strukturo (t.e. la atendataj pozicioj de la konsistigaj atomoj), absolutaj kaj relativaj interagaj energioj, distribuo de elektrona ŝargodenso, dupolusaj kaj pli altaj momantoj, vibraj frekvencoj, reakciemo, aŭ aliaj spektroskopiaj kvantoj, kaj kversekcoj por kolizio kun aliaj partikloj.

La metodoj kovras kaj statajn kaj dinamikajn situaciojn. En ĉiuj kazoj la komputila tempo pliiĝas rapide kun la grando de la studata sistemo. Tiu sistemo povas esti unu molekulo, grupo de molekuloj aŭ solido. La metodoj estas bazitaj sur teorioj kiuj ampleksas inter alte precizaj, sed taŭgaj nur por malgrandaj sistemo, al tre proksimumaj, sed taŭgaj por tre grandaj sistemoj. La precizaj metodoj nomiĝas dekomencaj metodoj, ĉar ili baziĝas tute sur unuaj principoj. La malpli precizaj metodoj nomiĝas empiriaj aŭ duonempiriaj, ĉar matematika trunkado aŭ iuj eksperimentaj rezultoj, ofte el akcepteblaj modeloj de atomoj aŭ rilataj molekuloj, estas uzataj kun la subtenanta teorio.

Ambaŭ aliroj necesigas proksimumojn, aŭ kiel ĝeneraligitaj formoj de ekvacioj laŭ unuaj principoj optimumigitaj por komputi, el sistemoj kun limkondiĉoj kiuj limigas la amplekson de komputado ene de antaŭe difinita fenestro, aŭ finfine el la necesa proksimumo de ekvacioj de kvantuma mekaniko, kiuj ne estas precize solvitaj krom por unuelektronaj sistemoj (ekzemple, la higrogena atomo). Praktike, dekomencaj metodoj finfine konverĝas al la ekzakta solvo se ĉiuj proksimumoj estas sufiĉe malgrandaj.

* Kategorio Komputika kemio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **komunumaro Pellworm** – germane *Amt Pellworm* – estas administra ligo de 4 komunumoj sur la samnoma insulo Pellworm kaj pluraj ĉirkaŭaj insuletoj en norda Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Norda Frislando de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Administra sidejo de la komunumaro ĝis la 31-a de decembro 2007 estis la komunumo Pellworm. Ekde la 1-a de januaro 2008 la komunumaro estas administrata en la proksima malinsula urbo Husum. Tiun ŝanĝon devigis administra reformo de la lando Ŝlesvigo-Holstinio, kiu difinis ke ĉiu loka administrejo devas respondeci pri almenaŭ 8 000 loĝantoj, kaj la komunumaro Pellworm laŭ la stato fine de la jaro 2007 sume nur disponis pri 1295 loĝantoj (vidu sube) - fine de decembro 2021 la komunumaro cetere havis 1467 loĝantojn.

Geografio
---------

La areo de la komunumaro ampleksas la insulon Pellworm kaj la haligojn Gröde, Habel, Hooge, Langeneß, Norderoog, Oland, Süderoog kaj Südfall en la Norda Maro. Ĝi estas karakterizita de la vadomaro kaj parte apartenas al la speciale naturprotektita "Nacia Parko Ŝlesvigo-Holstinia Vadomaro".

Membraj komunumoj
-----------------

La komunumaro Pellworm konsistas el la kvar komunumoj Gröde (12 loĝantoj), Hooge (95 loĝantoj), Langeneß (132 loĝantoj) kaj Pellworm (1228 loĝantoj). Ke ekzistas komunumoj kun tiom malmultaj loĝantoj, estas rezulto de la specialaj geografiaj ecoj de la haligoj, el kiuj plejparto estas inundita dum alta tajdo, tial ke nur malmultaj domoj havas lokon sur la haliga monto ne inundita, kaj rezulte malmultaj homoj vivas sub tiaj naturproksimaj, sed kompare malkomfortaj cirkonstancoj.

Trafiko
-------

La insulo Pellworm kaj la plej multaj haligoj nur atingeblas per ŝipo. Regulaj ŝipaj konektoj ekzistas inter Nordstrand kaj la insulo Pellworm, kaj inter Schlüttsiel, la haligoj Langeneß kaj Hooge kaj krome la insulo Amrum. Langeneß kaj Oland krome ligatas al la malinsula parto de la distrikto per digo, sur kiu vojas trajneto. Per tiu trajno rajtas transportiĝi varoj kaj per escepta permeso la loĝantoj de la koncerna haligo, sed krome ne temas pri publika transportilo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Komunumaro Pellworm en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo de la komunumaro kaj insulo
Kompozita ordo en la antikva Palaco de Justico, de Budapeŝto.
**Kompozita ordo** estas miksa klasika ordo kiu ne apatenas al la grupo de la grekaj klasikaj ordoj (dorika, ionika kaj korinta), sed, kiel la toskana, estas unu de la romiaj kontribuoj al la klasikaj ordoj. Laŭ proporcioj kaj komponaj elementoj ĝi estas identa al la korinta ordo, kun du variaĵoj: la bazo estas pli riĉa je modluroj kaj similas al invertita dorika kapitelo, dum la kapitelo mem estas miksaĵo aŭ komponaĵo (de tie la nomo de la ordo) kiu kombinas la volutojn de la ionika kapitelo kun la akantofolioj de la korinta kapitelo. En multaj versioj de la kompozita ordo la volutoj estas tamen pli grandaj aŭ longaj, kaj havas ĝenerale iun ornamaĵon metitan centre inter la volutoj. La kolono de la kompozita ordo havas tipe dek diametrojn de alto, kvankam kiel ĉe ĉiuj ordoj tiuj detaloj povis estis deciditaj rekte de la arkitekto por adaptigi ĝin al partikularaj konstruaĵoj.

Laŭ Francisko Azorín **komposita ordo** [tiele kun so] estas *Renesancstila subordo miksanta jonikan k. korintan ordon.* Li indikas etimologion el la latina *cum ponere* (kune meti).

Notoj
-----

1. ↑   Lajo Pérez, Rosina (1990). Léxico de arte. Madrid: Akal. p. 153. ISBN 978-84-460-0924-5.
2. ↑   Henig, Martin (eld), A Handbook of Roman Art, p. 50, Phaidon, 1983, ISBN 0714822140
3. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 116.
4. ↑  Azorín, samloke.

* Kategorio Kompozita ordo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La Jakoba vojo apartenas al ĉi listo.
La **Eŭropa Kultura Itinero** estas distingaĵo de la Konsilio de Eŭropo al tiuj vojoj, itineroj, iradoj kaj vojiroj, kiuj kunigas serion de valoroj. Per la kulturaj itineroj, la Konsilio de Eŭropo celas ne nur valorigi la simplan lanĉon de kulturaj aŭ turismaj produktoj, sed protekti Eŭropajn kulturajn valorojn, kuraĝigi novajn formojn de renkontoj inter junaj eŭropanoj, taksi malmultajn valorajn aktivaĵojn kaj evoluigi kunlaborajn programojn.

Por ĉi tio, en 1997 la Konsilio de Eŭropo kreis la Eŭropan Instituton de Kulturaj Itineroj, institucio dediĉita por akompani la reklamantojn de la itineroj jam elektitaj, por helpi tiujn, kiuj kontribuas novajn projektojn efektivigi siajn iniciatojn kaj disvastigi informojn pri ĉi tiu programo.

Ĉiuj ĉi estas parto de listo de 32 eŭropaj kulturaj itineroj (kaj kvar ankoraŭ pritraktataj), kiel La Mozart-itinero (1990), la kelta (1990), la vojoj de la vikingoj (1992), La vojoj de la fenicoj ( 1994), Humanisma vojo (1994), La reĝa vojo (2005) kaj La olivarbaj itineroj (2005), inter aliaj.

* Kategorio Eŭropa Kultura Itinero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kenneth Scott LATOURETTE** (6-an de aŭgusto 1884 – 26-an de decembro 1968) estis usona profesoro kaj verkisto pri historio, kaj precipe pri la historio de Kristanismo kaj la historio de Ĉinio. Li naskiĝis en Oregon City (Oregono), diplomiĝis per la grado "Bajkalaŭro de Scienco" ĉe Kolegio Linfield, kaj poste artbakalaŭriĝis kaj doktoriĝis ĉe Universitato Yale. Li instruis (1910-1912) ĉe la kolegio de Yale en Ĉinio, sed devis reveni Usonon pro malsaneco. Resaniĝinte, li profesoris ĉe Kolegio Reed en Portland (Oregono) (1914-1916), ĉe Universitato Denison en Granville (Ohio) (1916-1921), kaj finfine ĉe Yale de 1921 ĝis lia morto.

En 1938 li ricevis la Ordenon Jadan de la ĉina registaro.

  

Lia plej konata verko estas duvoluma *History of Christianity*, kiu restas havebla preskaŭ 40 jarojn post la morto de la aŭtoro.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 188720
* GND: 118726641
* LCCN: n79065573
* VIAF: 17350259
* ISNI: 0000 0001 2277 0346
* SUDOC: 034348549
* BNF: 128430142
* NKC: kup20010000055838
* BNE: XX995182
 |
Loko de la *Komarko Zaragozo* en la centroriento de la provinco Zaragozo en centro de Aragono.
La **Komarko Zaragozo** (en hispana *Comarca de Zaragoza*) aŭ **Centra Komarko** (en hispana *Comarca Central de Aragón* aŭ *de Zaragoza*) estas komarko de regiono Aragono, en Hispanio, en la centroriento de la Provinco Zaragozo. Ĝi lokiĝas ene de la Ebra baseno.

Ĝia ĉefurbo estas Zaragozo, aŭ Utebo, se oni ne konsideras tia Zaragozon, kiel provinca kaj regiona ĉefurbo.

Municipoj
---------

La komarko ampleksas jenajn 21 municipojn:

* Alfajarín
* Botorrita
* El Burgo de Ebro
* Cadrete
* Cuarte de Huerva
* Fuentes de Ebro
* Jaulín
* María de Huerva
* Mediana de Aragón
* Mozota
* Nuez de Ebro
* Osera de Ebro
* Pastriz
* La Puebla de Alfindén
* San Mateo de Gállego
* Utebo
* Villafranca de Ebro
* Villamayor de Gállego
* Villanueva de Gállego
* Zaragozo
* Zuera

Geografio
---------

Municipoj en Komarko Zaragozo.
Ĝi limas norde kun la komarkoj *Hoya de Huesca* (de la provinco Huesca) kaj *Cinco Villas*, okcidente kun la komarkoj *Ribera Alta del Ebro* kaj Valdejalón, oriente kun la *Ribera Baja del Ebro* kaj *Los Monegros* (de la provinco Huesca) kaj sude kun la komarkoj *Campo de Cariñena* kaj *Campo de Belchite*.

Ĝia teritorio estas ĝenerale ebena sur la baseno de la grandrivero Ebro.

El la kultura heredaĵo menciendas kelkaj monumentoj de mudeĥara stilo, ĉefe sonorilturoj kaj kiel natura loko elstaras la Naturrezervejo Sotoj kaj Galaĉoj de Ebro, kiu okupas grandan parton de la teritorio.

Ekonomie delonge gravis agrikulturo sur fekunda valo de la rivero, kaj sekva nutrindustrio, nome vinproduktado kaj ankaŭ de olivoleo. Grava rimedo nuna estas industrio, ekzemple la fabriko de aŭtomobiloj de Figueruelas. Ĝenerale la komarko estas formata ĉefe per la grandurbo Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, kaj la municipoj de ĝia metropola areo. En la komarko loĝas pli ol 57 % de la regiona loĝantaro. Preskaŭ la duono de ĝia areo estas okupata de la municipa teritorio de la ĉefurbo kaj ĝia ekonomio estas bazata sur industrio kaj servoj.

Loĝantara evoluo  
(Fonto : INE-es)| 1996 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2020 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 636.833 | 639.411 | 640.346 | 643.602 | 651.622 | 662.941 | 670.239 | 685.873 | 697.532 | 702.662 | 711.755 | 728.437 | 743.280 | 746.719 | 768.141 |

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo
* Provinco Zaragozo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Komarko Zaragozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La *Comarca Central*, en comarcaacomarca.com
* Komarkoj de Aragono, *Comarca Central*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808113
 |
Ouro Preto.
En Brazilo, la ***kolonia arkitekturo*** estas difinita kiel la arkitekturo farita en la nuna brazila teritorio ekde 1500, jaro de la malkovro de la portugaloj ĝis la Sendependeco en 1822.

Dum la kolonia periodo, la koloniantoj importis stilajn fluojn el Eŭropo al la kolonio, adaptante ilin al lokaj materialaj kaj sociekonomiaj kondiĉoj. Ekzistas koloniaj konstruaĵoj en Brazilo kun renesancaj, manierismaj, barokaj, rokokaj kaj novklasikaj trajtoj; tamen, la transiro inter la stiloj iom post iom estis efektivigita dum jarcentoj kaj la klasifikado de la periodoj kaj artaj stiloj de kolonia Brazilo estas kialo de debato inter fakuloj.

La graveco de la kolonia arkitektura kaj arta heredaĵo en Brazilo atestas la grupojn kaj monumentojn de ĉi tiu origino deklaritaj Monda Heredaĵo de Unesko. Ĉi tiuj estas la historiaj centroj de Salvador, Ouro Preto, Olinda, Diamantina, São Luís de Maranhão, Goiás, la Santuário do Bom Jesus de Matosinhos en Congonhas do Campo kaj la ruinoj de la Gvaraniaj Jezuitoj Misioj en San Miguel de las Misiones.

* Kategorio Kolonia arkitekturo de Brazilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)