recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***La verdad sobre el caso Savolta*** (La vero pri kazo Savolta) estas la unua verko de la hispana verkisto Eduardo Mendoza, publikigita en 1975, kiu ricevis la *Premio de la Crítica*. La romano temas pri la epoko en Barcelono nomita *pistolerismo* de perforto inter laboristoj kaj mafiuloj, inter 1917 kaj 1919, kun la fono de la Unua Mondmilito. 

La ĉefrolulo, Javier Miranda, estas iel kontraŭheroo kiu elmigras al Barcelono komence de la 20-a jarcento serĉe de laborposteno. Li eklaboras por advokatejo kaj poste por la franca entreprenisto kaj mafiulo Paul André Lepprince. Ankaŭ la anarkiisto Nemesio Cabra Gómez estas ia kontraŭheroo. Paralele estas ankaŭ amafero, ĉe la enigma kaj mirinda María Coral, kiu krome enamigas Lepprince. La historio finiĝas per grandaj ribeloj de laboristoj en Barcelono kaj per la morto de Lepprince. Poste, Miranda elmigras kun sia edzino al Novjorko.

La romano de Eduardo Mendoza estis adaptita al kino fare de Antonio Drove en 1979 samtitole kun scenaroj de Antonio Drove kaj Antonio Larreta kaj geaktoroj kiel José Luis López Vázquez, Ovidi Montllor, Charles Denner, Stefania Sandrelli kaj Omero Antonutti.​

Notoj
-----

1. ↑   Garrigues Giménez, Amparo (2015). *«La verdad sobre el caso Savolta». Vivir y morir en el trabajo: De la ausencia al fracaso de las normas: Secuencias de una tragedia inconclusa*. Valencia: Tirant lo Blanch. pp. 15-16. ISBN 978-84-9086-358-9.

Bibliografio
------------

* Garrigues Giménez, Amparo (2015). «"La verdad sobre el caso Savolta" y "El corazón de la tierra": Seguridad y salud en el trabajo en la España del siglo XIX y princicpios del XX». *Vivir y morir en el trabajo: De la ausencia al fracaso de las normas: Secuencias de una tragedia inconclusa*. Valencia: Tirant lo Blanch. pp. 43-85. ISBN 978-84-9086-358-9.
* López Cabrales, Juan José. "Símbolo, memoria y espacio en las imágenes urbanas de La verdad sobre el caso Savolta" *Antagonía*, Núm. 6, 2001, pp. 9-27.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800679
* GND: 4523356-1
 |
Katedralo Sankta Bazilio
**Katedralo de la Perado de la Virgulino sur la Monteto** (ruse *Собор Покрова, что на Рву*), plej konata kiel **Katedralo de Sankta Bazilio**, estas katedralo situanta sur Ruĝa Placo centre de Moskvo, Rusio. Ĝi estas tutmonde konata pro ĝiaj diverskoloraj kupoloj ne similantaj unu alian.

Konstruado de la katedralo estis ordonita de caro Ivano la Terura por memorigi subigon de Ĥanlando de Kazan. La katedralo estis konstruata dum 1555 - 1561 jaroj.

Ekzistas kelkaj versioj pri kiu konstruis ĝin. Laŭ unu el ili ĝin projektis rusiaj arkitektoj - *Barma* kaj *Postnik*. En 20-a jarcento sovetia rusa poeto Dmitrij Kedrin en sia poemo "Arkitekturistoj" (ruse *Зодчие*) rememoris ĉi tiun version; en ĝi Ivano la Terura ekvidinte arkitekturan ĉefverkon poste ordonis blindigi tiujn arkitekturistojn por ke ili nenie krome kreu pli belegan konstruaĵon (tio denove montras kiel mezepokaj rusianoj kondutis al la kruela caro). Laŭ dua versio la katedralon projektis nekonata arkitekto el Okcidenta Eŭropo.

En 1588 caro Fjodor Ivanoviĉ ordonis aldonadon de nova kapelo en la flanko de la konstruaĵo, sur tombo de la sanktulo Sankta Bazilio la Benita.

La katedralo troviĝas en la sudorienta ekstremo de la Ruĝa Placo, tuj fronte de la turo Spaskaja de la Kremlo.

La Katedralo Sankta Bazilio ne apartenas al komplekso de Kremlo, kvankam iuj amaskomunikiloj erare konsideras ilin kiel unu komplekso.

La Katedralo Sankta Bazilio en Esperanto
----------------------------------------

En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome *Poemo de Utnoa* okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo *anoŭdo*. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Poste aperas la japana pentristo Hokusajo kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el Azio. Kaj poste venas la vico de Fidiaso, kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra Eŭropo kaj la venonta ĉiĉerono estas Maria Sklodovska, kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta Eŭropo. Jen kiel ŝi prezentas Moskvon kun kvin grandaj vidindaĵoj nome la Kremlo, la Ĉielporto, la Facetita Palaco, la Placo Ruĝa kaj la Katedralo de Sankta Bazilo:

-Jen Katedraloj bulbaj sur ora holmo ĉe Kremlo,
tiu de l'Ĉielporto kun kupolaro majesta.
Ene de la muregoj, la Facetita Palaco
kun inkrustaĵoj gemaj kaj diamante rebrilaj,
kaj en la Placo Ruĝa, la Katedralo de Sankta
Bazilo, buntkupola, kun fantazia dekoro.

Notoj
-----

1. ↑  Abel Montagut, *Poemo de Utnoa*. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p. p. 120.

* Katedralo Sankta Bazilio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Katedralo Sankta Bazilio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jasna Góra** [jasna gura] estas katolika pilgrimejo en la pola urbo Częstochowa, konsiderata nacia sanktejo de Pollando kun la mirakla bildo de Virgulino de Ĉenstoĥovo. La 16-an de septembro 1994 estis agnoskita historia monumento kaj kandidatas por listo de la Monda heredaĵo de Unesko

La "hela monto" (latine *mons clarus*) estas zorgata de paŭlanaj monaĥoj kaj ĉiujare vizitata de 3 ĝis 4 milionoj da homoj. Centra objekto de la honorado estas bildo de Nigra madono.

La sanktejo
-----------

Plano de la sanktejo
La sanktejo okupas areon de ĉirkaŭ kvin hektaroj. La fortikigita parto estis konstruita iom post iom inter la 15-a kaj 20-a jarcentoj. Norde, okcidente kaj sudokcidente apudas ĝin parko.

Sude troviĝas la impona ĉefa enirejo. Oriente situas libera placo, kiu servas por aranĝoj kun multaj vizitantoj.

Okcidente situas pilgrimula centro kun dormejoj, restoracioj kaj parkejoj.

La turo de la sanktejo altas 106 metrojn. Ĝi servas ne nur kiel sonorila turo, sed portas ankaŭ antenon de la sankteja radio-stacio[*mankas fonto*] (ultramallongondo).

Pli gravaj eventoj
------------------

**Kronado de la bildo**

Laŭ decido de Klemento la 11-a el 1716 episkopo Krzysztof Szembek la 8-an de septembro 1717 kronis la bildon. En la ceremonio partoprenis ĉirkaŭ 200 mil da kredantoj. Tio estis la unua kronado de la sankta bildo ekster Vatikano.

**Predikoj de polaj primasoj**

La 26-an de aŭgusto 1980 dum Strikoj en la Pola Marbordo primaso Stefan Wyszyński predikis, kio estis cenzurita en Pola Televido kaj manipulita de la komunista reĝimo.

**Papaj vizitoj**

La sanktejon vizitis tri papoj: Sankta Johano Paŭlo la 2-a (sesfoje), Benedikto la 16-a kaj Francisko.

Sur la Klara Monto la 15-an de aŭgusto 1991 finiĝis la 6-aj Mondaj Junularaj Tagoj — unuafoje la polan papon aŭskultis junularo de Sovetunio kaj Okcidenta Eŭropo (venis ĉirkaŭ unu miliono kaj duono)

Vidu ankaŭ
----------

* Nigra Madono (kanto)
* Stefan Wyszyński
* Templo de Dia Providenco en Varsovio

Bibliografio
------------

* Aleksander Jaśkiewicz, *Jasna Góra*, Sport i Turystyka, Varsovio 1986, ISBN 83-217-2607-0.
* Mirosław Zwoliński, *Przewodnik po Częstochowie* (Gvidlibro tra Ĉenstoĥovo), Częstochowa 1997, p. 87–112

Eksteraj ligiloj
----------------

* Jasna Góra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jasna Góra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* la sankteja retejo (pl, en, de, it, es)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 162232
* GND: 4138835-5
* LCCN: n50065729
* VIAF: 122361695
* ISNI: 0000000123311758
* BIBSYS: 90636128
* NKC: kn20050506081
 |
***Being John Malkovich*** (Esti John Malkovich) estas usona superrealisma fantazia komedia drama filmo de 1990 reĝisorita de Spike Jonze kaj verkita de Charlie Kaufman, ambaŭ farante siajn filmajn debutojn. En la filmo stelulas John Cusack, Cameron Diaz, kaj Catherine Keener, kun John Malkovich ludante satiran version de si mem. Cusack ludas merionetisto kiu trovas portalon kiu kondukas al la menso de Malkovich. Publikigita de USA Films, la filmo ricevis ampleksajn laŭdojn, aparte por la verkado kaj reĝisorado, kaaj enspezis 23 milionojn da usonaj dolaroj kontraŭ 13 milionoj da buĝeto. La filmon oni nomumis por tri kategorioj de la Oskar-premioj: nome Plej Bona Reĝisoro, Plej Bona Originala Scenaro, kaj Plej Bona Duaranga Aktorino por Keener.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La vivo de Craig Schwartz (John Cusack) estas en krizo; li estas marionetisto kun granda talento kiu laboras surstrate, sed li havas la impreson ke lia vivo ne havas sencon. Novjorko ege ŝanĝiĝis kaj la preterpasantoj ne multe atentas lin. Li estas dum dek jaroj edzo de Lotte (Cameron Diaz), kiu laboras en vendejo de hejmbestoja kaj estas obseda kun sia laboro. Li sukcesa trafi truon en la 7'5-a etaĝo de konstruaĵo Mertin-Flemmer de Manhatano, kie estas pordeto tra kiu oni alvenas al la penso de John Malkovich. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* John Cusack kiel Craig Schwartz
* Cameron Diaz kiel Lotte Schwartz
* Catherine Keener kiel Maxine Lund
* John Malkovich kiel li mem kaj John Horatio Malkovich
* Orson Bean kiel Dr. Lester
* Mary Kay Place kiel Floris
* Charlie Sheen kiel li mem
* W. Earl Brown kiel Unua J.M. Inc. Customer
* Carlos Jacott kiel Larry la Agento
* Byrne Piven kiel Captain James Mertin
* Octavia L. Spencer kiel virino en lifto

Krom la kameo de Malkovich, estas ankaŭ aliaj de Brad Pitt, Winona Ryder, Andy Dick kaj la membroj de Hanson.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Being John Malkovich en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* en imdb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857267
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Being John Malkovich en la angla Vikipedio.*
***La Fremdulo*** (la originala franclingva titolo: *L'Étranger*) estas romano verkita en la jaro 1942 de la franca nobelpremiito Albert Camus. Ĝi estas unu el la ĉefaj verkoj de la filzofio de la absurdo. La romano enpreniĝis en la liston de la 100 (plej signifaj) libroj de la 20-a jarcento laŭ Le Monde.

Enhavo
------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La romano estas skribita en formo de raporto, en kiu Meursault (*Mjorso*), franco vivanta en Alĝerio, en tre malemocia stilo kaj tute senpasie rakontas pri kelkaj travivaĵoj, kiuj laŭ normala homa sento lin devus ege emociigi.

Komence li ricevas informon pri la morto de sia patrino, ĉeestas ŝian entombiĝon, sed tute ne sentas eĉ la plej malfortan funebron. Demandite, ĉu li deziras ankoraŭfoje vidi la korpon de sia patrino, li neas kaj anstataŭe fumas kaj trinkas kafon fronte al la ĉerko.

Pli poste sur la plaĝo Meursault kaj lia amiko Raymond (*Remon*) ekkverelas kun grupo de arabaj fratoj (kies fratino foje estis la amatino de Raymond). Raymond estas vundita per tranĉilo. Poste Meursault reiras al la plaĝo kaj mortpafas unu el la fratoj, sed li faris tion nek pro kolero nek pro venĝemo. En sia raporto li nur menicas ke al tiu faro instigis lin la "ardado de la suno". La leganto ricevas la impreson, ke Meursault mortigis sole pro enuo.

Meursault estas arestita kaj kondamnita al morto. En sia juĝo la tribunalo pli argumentas per la malemocieco de Meursault fronte al la morto de lia patrino ol per detaloj de la mortigo de la Arabo.

Antaŭ la plenumo de la mortpuno, pastro vizitas Meursault en la malliberejo kaj provas konvinki lin ke li pentu kaj turniĝu al Dio. Sed Meursault insultas la pastron kaj sendas lin for.

Je la fino de la romano, rekte antaŭ la plenumo de la mortpuno, Meursault unuafoje esprimas senton, nome, ke li sentas la "kareseman nepasiecon de la mondo".

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Esperanta traduko
-----------------

La romano estas esperantigita de Michel Duc-Goninaz kaj eldonita de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) en 1993 (ISBN 2-9502432-2-3).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio La fremdulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* La fremdulo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Intervjuo kun Camus pri *L'Étranger* Arkivigite je 2008-12-04 per la retarkivo Wayback Machine (en la franca)
* La romano en la franca
* *La Fremdulo* en la retpaĝo de SAT Arkivigite je 2017-08-08 per la retarkivo Wayback Machine
* Stanislavo Belov (2015-10-11) "Fremdulo": homo kiu ne sciis mensogi (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2017-09-18. Alirita 2017-09-18. *(recenzo pri la libro)*
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de "Erfgoedbib" (*TinyCat*)
La **Katedralo de Senmakula Koncipiĝo** (angle: *Cathedral of the Immaculate Conception*, hispane: *Catedral de la Inmaculada Concepción*) estas romkatolika episkopkirko en Tyler (Teksaso). Ĝi stariĝis en 1934 laŭ hispana koloniisma stilo, konsekriĝo estis en marto 1935. De 1986 ĝi estas episkopsidejo de tiam freŝe estiĝinta episkopujo. Episkopis tie ĉi inter 2012 kaj 2023 la populara konservativulo kaj bona predikisto Joseph Edward Strickland.

Historio
--------

Kiam pro daŭra kresko de la katolika enloĝantaro simpla ligna konstruaĵo antaŭula de 1878 ne plu sufiĉis, oni faris kelkajn domblokojn pli sude novan ejon ĉe nun grava kruciĝo inter la stratoj South Broadway Avenue kaj West Front Street.

En la kadro de la datreveno 100-a paroĥfondiĝo en la 1978-a jaro la interno ŝanĝiĝis taŭgigota al la de Romo ordonitaj liturgi-reformoj de post la Dua Vatikana koncilio. De tiam datumas nove kreita arkaro ripetanta la tipan rondajn arkojn kaj de la fasado kaj de la vitraloj. 

Solena promociiĝo je episkopa sidejo eblis post kiam en la 12-a de decembro 1986 la nova Episkoplando Tyler estis kreita el partoj de la diocezoj de Beaumont, Dallas kaj Galveston-Houston. La katedraleco venis en 1987 kaj en la 21.11.1989 ĝi fariĝis historia urba protektotaĵo *(Tyler Historic Landmark)*.

katedralo de Tyler

Literaturo
----------

* Tyler Historical Preservation Board (eld.): *Tyler Landmarks*, novembro 2008

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Katedralo Senmakula Koncipiĝo (Tyler) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hejmpaĝo katedrala
Lan-tinkturado, 1482: el franca traduko de Bartolomaeus Anglicus.
**Tinkturo** estas substanco per kiu oni kolorigas objekton (kutime tolo, vesto, hararo, farbo, manĝaĵo...) sur tiu kiun ĝi antaŭe havis. Kvankam estas multaj naturaj tinkturoj, la majoritato de la tinkturoj uzataj nuntempe enhavas kemiajn produktojn. La harartinkturoj estas dividataj en oksidigaj kaj neoksidigaj. Ĝenerale oni aplikas ĝin en akvosolaĵo kun mordanto kiu faciligas la fiksadon de la tinkturo en la fibro.

La tinkturoj kaj la pigmentoj estas kolorigiloj ĉar absorbas nur kelkajn ondolongojn de la videbla lumo. La tinkturoj ĝenerale estas solveblaj en akvo, dum la pigmentoj ne estas solveblaj.

La tinkturoj enhavas varion de elementoj, kiel senmineraligita akvo, cetil-alkoholo, proteino el tritiko, aloo vera, ekstrakto de mielo, natrio, odoresenco, amoniako ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Kolorigilo
* Tanejo

Notoj
-----

1. ↑   Roquero, Ana: Tintes y tintoreros de América. Catálogo de materias primas y registro etnográfico de México, Centroamérica, Andes Centrales y Selva Amazónica. Instituto del Patrimonio Histórico Español, Madrido (Hispanio) 2006. La recuperación del uso de tintes orgánicos en práctica. Alirita la 2an de aprilo 2020.

* Kategorio Tinkturo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Katedralo de Kanarioj
**La Bazilika Katedralo de Sankta Anna** troviĝas en la historia urboparto de la urbo Las Palmas de Gran Canaria en la kvartalo Vegueta, kune al la Ĉefplaco Sankta Ana. Ĝi estas la plej grava monumento de la kanaria arkitekturo. Ĝi estas agnoskata de la Sankta Seĝo kiel : *Sankta Bazilika Katedralo de Kanarioj*. En tiu ĉi katedralo estas kultata la Ĝenerala Patronino de la urbo La Palmoj de Granda Kanario, Sankta Ana kaj ĝi funkcias kiel sidejo de Las Palmas de Gran Canaria.

La 20-an de aprilo 1487 la Katolikaj Gereĝoj montris sian emon konstrui katedralon en Granda Kanario por plenumi la mandaton de la Papo, mandato kiu venas de la peto de Fernando Calvetos al Eŭgeno la 4-a en la jaro 1435. Ĝi ekkonstruiĝis en 1497 sub ordono de la Katolikaj Gereĝoj pro tia ĝia titolo **Reĝa Baziliko**, sed pro manko de rimedoj oni ĉesigis la laboradon en 1570. La longa historio de la kirko kombinigas en ĝi plurajn arkitekturajn stilojn kiel malfrua gotiko en ĝia interno kaj la novklasikismo en la ekstero. Ĝia fasado estas la plej karaktera elemento. La konstruado havis du fazojn, unu ekde 1497 ĝis 1570 kaj la alia de 1781 ĝis la nuntempo.

La Katedralo de La Palmoj estis la nura katedralo en la Kanariaj Insuloj ĝis 1819, kiam la Diocezo de La Laguna estis fondita (ankaŭ nomata *Diocezo de Tenerife*) bazitaj en la Katedralo de Sankta Kristoforo de La Laguna, kun jurisdikcio por la insuloj de la Provinco Sankta Kruco de Tenerifo.

La katedralo ne okazigis diservon pro la restaŭrado ekde 1996 kaj malfermiĝis en la jaro 1998.

* Kategorio Katedralo de Kanarioj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***I Know Who Killed Me*** (Mi scias kiu murdis min) estas psikologia trilera filmo de 2006, reĝisorita de Chris Sivertson, verkita de Jeff Hammond, en kiu stelulas Lindsay Lohan, Julia Ormond, Neal McDonough kaj Brian Geraghty. La filmo temas pri virino kiu estas kidnapita kaj torturita de sadisma seria murdisto. Survivinte la kidnapon, ŝi insistas, ke ŝia identeco estas tiu de alia virino.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Aubrey Fleming, juna studentino de mezriĉa familio, malaperas iam ne lasinte spuron. Du semajnojn poste, oni trovas ŝin grave vundita kaj senkonscia. Vekiĝinta, ŝi diras, ke ŝi nomiĝas Dakota Moss, ke estas striptizistino kaj ke lia patrino, drogomaniulo, ĵus mortis pro trodozo. Poste, post kelkaj okazaĵoj iom strangaj, ŝi asertas, ke Aubrey estus ŝia ĝemelino kaj ke sadisto ankoraŭ retenas ŝin iam kaptitece. La polico kaj la familio Fleming ne kredas ŝin, kaj tiam ŝi decidas foriri serĉe de la probabla murdisto de Aubrey antaŭ estos tro malfrue. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Lindsay Lohan kiel Aubrey Fleming / Dakota Moss
* Julia Ormond kiel Susan Fleming
* Neal McDonough kiel Daniel Fleming
* Brian Geraghty kiel Jerrod Pointer
* Garcelle Beauvais kiel Agento Julie Bascome
* Spencer Garrett kiel Agento Phil Lazarus
* Gregory Itzin kiel Dro. Greg Jameson
* Jessica Lee Rose kiel Marcia
* Megan Henning kiel Anya
* Bonnie Aarons kiel Fat Teena
* Kenya Moore kiel Jazmin
* Rodney Rowland kiel Kenny Scalfe
* Thomas Tofel kiel Douglas Norquist

Eksteraj ligiloj
----------------

* en imdb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857689
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo I Know Who Killed Me en la angla Vikipedio.*
**Leonardo DEL VECCHIO** (la 22-a de majo 1935 en Milano - la 27-a de junio 2022, samloke) estis itala komercisto, prezidanto, kaj fondinto de firmao EssilorLuxottica. 

Tiu firmao estas la plej granda produktanto kaj podetalisto de okulvitroj kaj lensoj en la mondo, tiele la firmao laborigas 77 734 homojn kaj posedas pli ol 7 000 butikojn tutmonde, kies retfilioj kaj varmarkoj estas ankaŭ konata kiel Sunglass Hut, LensCrafters, Ray-Ban, Oakley. 

Laŭ la revuo Forbes, Del Vecchio estis la dua plej riĉa homo en Italio, kun riĉaĵo taksita je $ 18,7 miliardoj, kaj la 37-a plej riĉa homo en la mondo.

Persona vivo
------------

Del Vecchio naskiĝias al malriĉa familio en Milano. Lia patro mortis kvin monatojn antaŭ ol li naskiĝis. Tiele li estis fordonita al adopto kaj kreskiĝis en vartfamilio ĉar lia patrino ne povis prizorgi lin finance. Li komencis lian karieron kiel metilernanto pri metalprocesoro, sed decidis utiligi sian scion laborante kun metalo por krei kadrojn por okulvitroj. Tial, en 1961 li translokiĝis al Agordo en la provinco de Balono, la sidejo de la itala okulvitaĵindustrio. La firmao kiun li fondis en la partnereco estis nomita Luxottica. En 1967 li komencis vendi tutajn kadrojn de okulvitroj, la komerco kreskis kaj fariĝis tre profita jam en 1971.

En 1974 li akiris italan distribuentreprenon. En 1981 li malfermis filion en Germanio. La firmao pli kaj pli kreskis kaj en 1988 inter la modaj kun kiuj li kunlaboris estis tiu de Armani.

Morto
-----

Del Vecchio mortis pro pneŭmonito ĉe la hospitalo San Raffaele en Segrate, orienta antaŭurbo de Milano la 27-an de junio 2022 kun la aĝo de 87. La novaĵoj pri lia morto estis anoncita fare de sia firmao en komunikaĵo. "EssilorLuxottica bedaŭrinde anoncas hodiaŭ ke ĝia prezidanto forpasis," la grupo diris en komunikaĵo, aldonante ke la estraro renkontus por "determini la sekvantajn paŝojn."

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Leonardo Del Vecchio** en Vikimedia Komunejo

Referencoj
----------

1. ↑  Gambarini, Francesca (publikigita la 27-an de junio 2022) "È morto Leonardo Del Vecchio, il fondatore di Luxottica aveva 87 anni". *Corriere della Sera* (itale). Retrovita la 27-an de junio 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 777057
* GND: 1271362295
* LCCN: n2002096985
* VIAF: 78142468
* ISNI: 0000000037008904
 |
Katedralo de Murcio
La **Katedralo Sankta Maria de Murcio** estas la ĉefa kirko kaj sidejo de la Diocezo de Kartageno. Ĝi troviĝas en la centro de la historia urboparto de la urbo Murcio, en la Murcia Regiono, Hispanio.

Ĝi estis konsekrita en 1465, suferis plurajn aldonaĵojn (kiel la sonorilturo) aŭ reformoj (novaj kapeloj aŭ fasadoj) ĉefe en la 16-a kaj 18-a jarcentoj, pro kio ĝi enhavas plurajn arkitekturajn stilojn: gotiko, renesanco, baroko kaj novklasikismo. Inter ĝiaj arkitekturaj elementoj elstaras la turo, preskaŭ 100-metra aŭ la ĉefa fasado konsiderata kiel majstra verkaĵo de la hispana baroko; kaj la kapeloj de Vélez, de Junterones kaj de la ĥoreja malantaŭo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Katedralo de Murcio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retpaĝo de la diocezo de Kartageno
* La catedral de Murcia[*rompita ligilo*] en *Murciaturistica.es*, turisma portalo de la Murcia Regiono]
* Fotoj de la katedralo

37° 59′ 02″ Nordo 1° 07′ 42″ Okcidento﻿ / ﻿37.9838 °N, 1.1283 °U﻿ / 37.9838; -1.1283 (mapo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 310977
* LCCN: n91072261
* VIAF: 154906788
* BNE: XX132293
 |
Fiŝhokado
**Fiŝhokado** estas fiŝkaptado per hoko. Oni metas logaĵon sur la fiŝhoko, por logi la fiŝon; kaj por tiri ĝin el la akvo, oni ligas al la hoko fadenon. Fiŝkano ofte uzatas. Tio estas malnova kaj ofta maniero de fiŝkaptado. Homoj hokas fiŝojn kiel sporto, hobio, ŝatokupo, aŭ kiel negoco, aŭ simple pro bezono manĝi.

En popola kulturo oni ofte ripetas konatan eldiraĵon pri malpliigo de malriĉeco aŭ malsato en malriĉaj landoj: "Donu al ili ne fiŝon por manĝi, sed fiŝkanon, por ke ili mem elturniĝu" aŭ "Ne donu al ili fiŝojn, sed instruu ilin fiŝkapti".

Vidu ankaŭ
----------

* Korkoflosilo

Proverbo
--------

Ekzistas proverboj pri (fiŝ)hoko en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Ankoraŭ la ezoko ne estas sur la hoko.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Fiŝo ne iras, sed hoko ĝin tiras.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Por kapti ezokon, bongustigu la hokon.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-11-01.

* Kategorio Fiŝhokado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 248311
* BNF: 119355827
* NKC: ph116253
* BNE: XX526266
 |
Katedralo de Teruelo
La **Katedralo Sankta Maria de Mediavilla de Teruelo**, estas unu el la plej karakteraj konstruaĵoj el mudeĥara stilo en Hispanio, kaj unu el la malmultaj katedraloj, kune kun tiu de Tarazono, el tiu ĉi stilo. La turo, la tegmento kaj la kupolo estas Monda heredaĵo de UNESKO ekde 1986.

La Katedralo de Teruelo havas sian originon en la preĝejo Sankta Maria de Mediavilla, kiu ekkonstruiĝis laŭ romanika stilo en 1171 kaj finiĝis per la starigado de la mudeĥara turo en 1257. En la dua duono de la 13-a jarcento, la maŭra masonisto Juzaff, restrukturigis la antikvan romanikan verkaĵon kaj aldonas tri mudeĥarajn navojn elmasonaĵo kaj briko, kiuj plibonigis kaj starigis la romanikan strukturon de la 12-a jarcento. En la sama mudeĥara-gotika stilo, en la 14-a jarcento anstataŭiĝis la romanikaj absidoj, kiel rimarkeblas en la ĉefa kolono de la ĉefkapelo. Per ĝi malpliiĝis la nombro da teniloj, kio donis pli da lumigo kaj spaco al la navoj el arkoj.

* Katedralo de Teruelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Katedralo de Teruelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 309759
* GND: 7692648-5
* LCCN: n82211179
* VIAF: 132553550
* SUDOC: 128215887
* BNF: 157928118
 |
Ĉasaviadiloj, P-51 kaj F-15
La **ĉasaviadilo** estas militaviadilo designata ĉefe por ataki malamikan aviadilon, do la ĉefa rolo de ĉasaviadiloj estas akiri aeran superecon.

La plej sukcesa ĉasa piloto estas germano Erich Hartmann.
Dum la Dua Mondmilito germanaj ĉaspilotoj estis tre pli sukcesaj ol ĉaspilotoj de kontraŭhitlera alianco. Multas malpli sukcesaj, ol Erich Hartmann, germanaj ĉaspilotoj, kiuj estas pli sukcesaj ol ĉiu alianca ĉaspiloto, ekzemple, Schentke, Graf, ktp. La plej bona ĉaspiloto de alianco estis Koĵedub.

Dum la unua mondmilito la plej sukcesa ĉasisto estis ankaŭ germano, s-ro Manfred von Richthofen. Sed dum la unua mondmilito ĉasaj aviadiloj aperis ne tuj. La unuaj aviadiloj uzatis nur por bombi kaj por spioni. Pilotoj provis nur pafi per pistolo kontraŭantojn. La unua atako de aviadilo kontraŭ aviadilo estis farata de rusa piloto Petro Nesterov (per speciala, danĝera maniero). Nur poste oni instalis pafilojn al aviadiloj (mitralojn). Aperis problemo, kiel pafi tra helico. Oni eĉ instalis ŝtalajn pliseverigojn al helico por kugloj ne detruu helicon. Sed jam dum la unua mondmilito aperis ilo, kiu regulas mitralan pafon laŭ helicaj pozicioj.

La unua jeta ĉasaviadilo estis Messerschmitt Me 262.

Spertuloj opinias, ke la plej sukcesa ĉasaviadila modelo estis Phantom. Ĉi tiu modelo estas simbolo de Vjetnama milito kiel Sabre estas simbolo de Korea milito.

Referencoj
----------

1. ↑  Wragg, David W..  (1973) *A Dictionary of Aviation*. Osprey. ISBN 9780850451634.

Vidu ankaŭ
----------

* Militaviadilo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĉasaviadilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

*
Koordinatoj: 49° 35′ 46″ N 16° 39′ 28″ O﻿ / ﻿49.59611 °N, 16.65778 °O﻿ / 49.59611; 16.65778 (mapo)

**Velká Roudka** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Velké Opatovice en distrikto Blansko. Ĝi troviĝas proksimume 2 km de Velké Opatovice. En la jaro 2021 ĉi tie daŭre vivis 95 loĝantoj. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 62 adresoj.

**Velká Roudka** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,42 km².

Historio
--------

La unua skribmencio pri municipo Velká Roudka devenas el la jaro 1355.

Banloko Velká Roudka
--------------------

En 1839, la posedanto de Borotín-bieno en Velká Roudka fondis klimatan kuraclokon kun trinkada kaj balnea kuracado. Klimatologie la areo de ĉi tiu banloko kompareblas ekzemple kun la banloko Jeseník. Nervaj malsanoj, haŭtaj malsanoj, reŭmatismo, podagro kaj pulmaj malsanoj estis traktataj ĉi tie. Post la konstruado de la fervoja linio de Velké Opatovice al Skalice nad Svitavou en 1908, la nombro de kuraclokaj gastoj forte kreskis - estis ĝis 500 pojare. Iuj el ili veturis el Vieno. La gastoj gastis en kuraclokaj vilaoj, sed ankaŭ private en diversaj privataj konstruaĵoj en la vilaĝo. Intereso pri la kuracloko malkreskis dum la unua mondmilito, sed dum la 1930-aj jaroj, sub la novaj posedantoj, geedzoj Fišnars el Brno, la ĉeesto denove kreskis.

Post la dua mondmilito, la kuracloko estis forprenita de la posedantoj kaj naciigita. La konstruaĵoj estis uzataj por distro de la kompanio Zetor Brno ĝis la 1960-aj jaroj. Tamen la kuracloko iom post iom kadukiĝis. Pluraj forlasitaj kaj detruitaj konstruaĵoj, ŝtopita kaj detruita lageto kaj du fontoj, kiuj konservis sian kvalitan akvon - la fonto de Antoníček kaj la fonto de Francisko - konserviĝis ĝis hodiaŭ. Nuntempe (jaro 2007) oni serĉas solvon pri kiel ripari kaj uzi la komplekson.

En 2017, plano estis publikigita, en kiu la kuracloka tradicio devas esti renovigita per la rekonstruado de la komplekso. Arkitektura projektado nuntempe estas por la kompanio Velká Roudka, kiu posedas la konstruaĵon.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 282 |
| 1880 | 277 |
| 1890 | 255 |
| 1900 | 264 |
| 1910 | 287 |
| 1921 | 297 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 304 |
| 1950 | 204 |
| 1961 | 244 |
| 1970 | 198 |
| 1980 | 167 |
| 1991 | 136 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 119 |
| 2011 | 105 |
| 2021 | 95 |

Vidu ankaŭ
----------

* Malá Roudka

Pluaj fotoj
-----------

* Resto de la pereinta refreŝigeja centrejoResto de la pereinta refreŝigeja centrejo
* Fonto de FranciskoFonto de Francisko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Historiaj fotoj de la banloko kaj refreŝiga centrejo Arkivigite je 2021-10-01 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de urbo Velké Opatovice (6) |
| --- |
| Bezděčí ~ Brťov u Velkých Opatovic ~ Korbelova Lhota ~ Svárov ~ Velká Roudka ~ Velké Opatovice |

 |
La **Katedralo Sankta Maria de Valencio**, populare konata kiel "Seu" en la kataluna. Ĝi estas la sidejo de la Ĉefdiocezo de Valencio kaj ĝi estas dediĉata laŭ deziro de Jakobo la 1-a —laŭ la tradicio de la 13-a jarcento—- al Sankta Maria. Ĝi estis konsakrita en 1238 de la unua episkopo de Valencio post la Rekonkero, Frato Andreo de Albalat. Ĝi troviĝas sur la antikva moskeo de Balansijo, kiu estis konstruita sur antaŭa visigota katedralo.

La kataluna aŭ mediteranea gotiko estas la reganta stilo de la katedralo, kvankam ĝi havas elementojn de romaniko, franca gotiko, renesanco, baroko kaj novklasikismo.

En ĝia interno oni kultas la Gralon, el la 1-a jarcento, donacata al la katedralo de la reĝo Alfonso la 5-a en 1436.

Ĝi enhavas kelkajn el la unuaj kaj plej bonaj pentraĵoj de la periodo Quattrocento de Iberio, kiuj alvenis el Romo tra la artistoj dungataj de Aleksandro la 6-a. Ĉi tiu lasta valencia papo, kiam ankoraŭ estis la kardinalo Rodrigo de Borja, petis la plirangigon de la valencia sidejo al Metropolita Katedralo, kategorio donata de la papo Inocencio la 8-a en 1492.

Bildaro
-------

* Ĉefretablo. Adorado de la paŝtistojĈefretablo. Adorado de la paŝtistoj
* Ĉefretablo. Ĉieleniro de KristoĈefretablo. Ĉieleniro de Kristo
* Ĉefretablo. Adorado de la Tri SaĝulojĈefretablo. Adorado de la Tri Saĝuloj
* Ĉefretablo. PentekostoĈefretablo. Pentekosto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retpaĝo de la Katedralo Sankta Maria de Valencio

* Katedralo de Valencio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Katedralo de Valencio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Bildo de Túpac Amaru, lasta inkaa reganto
**Túpac Amaru** (mortis la 24-an de septembro 1572) estis la lasta reganto de la Inkaa imperio.

Li estis filo de Huayna Cápac, fariĝis pastro kaj funkciis kiel gardisto de la kadavro de sia patro. Li surtroniĝis kaj ekregis post la morto de sia duonfrato Titu Cusi en 1570.

Túpac Amaru kuraĝe gvidis onidire ĉirkaŭ 500 batalojn kontraŭ la hispanaj koloniistoj kaj misiistoj el sia monta fortikaĵo Vilcabamba. La 24-an de julio 1572 detruis la burgon de Túpac Amaru hispana expedicio gvidata de la kapitano Martín García Óñez de Loyola kaj generalo Martin Hurtado. Túpac Amaru kun siaj kunuloj estis tiam jam fuĝigita de la hispanoj en la praarbaron en Amazonio, kie li estis akceptita de la indiana popolo de la Manarioj.

Pro perfido falis tamen Túpac Amaru poste en la manojn de la konkerantoj. Dum lia arestado oni diris al li, ke oni ne ekzekutos lin. La kapitano Martín García Óñez de Loyola portis lin en oraj katenoj al Kuzko, kie la vicreĝo Francisco De Toledo tamen ordonis ekzekuton pro kontraŭstaro kontraŭ la ŝtato kaj pro pliaj krimoj. La supriza obĵeto de la klerikularo kontraŭ tiu ĉi juĝo restis sensukcesa. Túpac Amaru, la lasta Inkao, estis senkapigita la 24-an de septembro 1572 ĉe la Plaza de Armas en Kuzko, antaŭ pluraj miloj da amasiĝintaj inka-indianoj.

José Gabriel Condorcanqui asertis, ke li devenas de lia genro, kaj nomis sin *Túpac Amaru la 2-a*. Inter 1780 kaj 1781 li estris indianan ribelon en Latina Ameriko kaj en 1781 estis senkapigita.

La subgrunda movado "Tupamaros" en Urugvajo, same kiel la "Movimiento Revolucionario Túpac Amaru" (*Movado revolucia Túpac Ameru*) en Peruo, starigas sin en la tradicion de tiu ĉi batalanto por libereco.

* Kategorio Túpac Amaru en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 77921
* GND: 118802941
* LCCN: no00075051
* VIAF: 2016193
* ISNI: 0000000050310577
* SUDOC: 170695212
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

***La noche de las cien cabezas*** (La nokto de la cent kapoj, fakte *La noche de las cien cabezas: novela del tiempo en delirio*, La nokto de la cent kapoj: novelo de delira tempo) estas la sesa romano (fakte tre eseeca) de la hispana verkisto Ramón J. Sender, publikigita en 1934, en sia epoko antaŭ 1939, tio estas la fino de la hispana Enlanda Milito, kiam fakte startis la ekzilo de la aŭtoro en Amerikon.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La romano priskribas la abstraktan kaj koŝmaran scenon en kiu du marĝenuloj en tombejo spektas la falon de cent kapoj de senkapigitaj roluloj, kiujn ŝtormo faligas super la tombejo: ĉiu senkapigito reprezentas arketipon de tiamaj homoj, kun fokuso al sociaj kaj personaj problemoj.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Sekvoj
------

La romano iĝis poste parto de *El verdugo afable* (1967).

Referencoj
----------

1. ↑  Ramón J. Sender, *nokto de la cent kapoj*, Madrid, Imprenta de Juan Pueyo, 1934; Elizabeth Espadas, *A lo largo de una escritura. Ramón J. Sender. Guía bibliográfica*. Instituto de Estudios Altoaragoneses, Huesca, 2002. ISBN = 84-8127-126-8 p. 16.
2. ↑  Ramón J. Sender, *El verdugo afable*, Nascimento, Santiago, 1952.

Bibliografio
------------

* Elizabeth Espadas, *A lo largo de una escritura. Ramón J. Sender. Guía bibliográfica*. Instituto de Estudios Altoaragoneses, Huesca, 2002. ISBN = 84-8127-126-8

Eksteraj ligiloj
----------------

* Verkoj de Ramón J. Sender en Instituto de Estudios Altoaragoneses

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 856797
 |
**La Sopranoj** (angle **The Sopranos**) estas usona drama televida serio, kreita fare de David Chase kaj produktita por la kabloreto HBO.

La unua epizodo de la serio estis elsendita sur HBO la 10- an de januaro 1999. Dum la ses sezonoj de la serio, 86 epizodoj estis elsenditaj, ĝis la fina epizodo kiu estis elsendo la 10-an de junio 2007. La fama kaj priparolata finsceno de la serio, kiu lasis multon al la imago de la spektanto, ricevis sennombrajn interpretojn.

La serio estis granda komerca sukceso kaj laŭdita de kritikistoj, kaj ĝiaj spektadprocentoj estis la plej altaj en la historio de la HBO. En 2013, "The Sopranos (La Sopranoj)" estis taksita fare de la Screenwriters Guild of America (WGA) la serio kun la plej bona scenaro de ĉiuj tempoj, kaj la brita Guardian difinis ĝin kiel la plej bonan serion de ĉiuj tempoj. Krome, la serio gajnis multajn premiojn, inkluzive de 21 Premioj Emmy kaj 5 Premioj Oraj Globoj. En la sama tempo, la serio ricevis konsiderindan kvanton da analizoj, recenzoj kaj parodioj.

Intriga resumo
--------------

"La Sopranoj" priskribas la vivon de Tony Soprano (rolita fare de James Gandolfini), ital-usona mafiestro de Nov-Ĵerzejo, la historion de lia limigita familio same kiel la vivon de lia plilongigita "familio" - la krimorganizaĵo kiun li estras kaj gvidas. La serio ekzamenas liajn malfacilaĵojn en lia konstanta provo krei ekvilibron inter lia persona vivo kaj lia rilato kun lia edzino, Carmela (Edi Falco) kaj liaj infanoj, kaj lia rolo en la organizaĵo en lia vivo. Tiuj malfacilaĵoj estas analizitaj kaj diskutitaj, interalie, kadre de la regulaj renkontiĝoj de Tony kun lia psikiatro - D-ro Jennifer Melfi (Lorraine Bracco).

Ene de tiu intrigo, kiu estas karakterizita per multoblaj tavoloj, simboloj kaj signifoj, la serio diskutas vastan gamon de temoj, kiel ekzemple: morto, depresio, familio, infana edukado, religio, perforto, socia statuso, sekseco, krimo, etnaj stereotipoj. (ĉefe de usonanoj de itala origino), rasismo kaj intergeneracia lukto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio The Sopranos en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* *The Sopranos* ĉe la Projekto por Malferma Katalogo
* The Sopranos at epguides.com
* *The Sopranos*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* The Sopranos ĉe Rotten Tomatoes


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 805453
* GND: 4731244-0
* LCCN: no00012458
* VIAF: 179000186
* BNF: 144425828
* NKC: unn2009507009
 |
La **konvencio de Unuiĝintaj Nacioj kontraŭ transnacia organizita krimagado** (angle: *The United Nations Convention against Transnational Organized Crime*; ankaŭ nomata la **konvencio de Palermo**) estas plurflanka traktato subtenata de la Unuiĝintaj Nacioj kontraŭ transnacia organizita krima agado.

Historio
--------

Je 15 Novembro 2000, la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj faris rezolucion adoptantan la konvencion. Ĝi efikas ekde 29 Septembro 2003. Unue, 147 ŝtatoj subskribis la traktaton; nuntempe 192 ŝtatoj partoprenas en ĝi. Ĝi estas havebla en kvin lingvoj: la araba, la ĉina, la angla, la franca, la rusa, kaj la hispana. La Oficejo de Unuiĝintaj Nacioj pri Narkotaĵoj kaj Krimo prizorgas la plenumon de la traktaton.

Protokoloj
----------

La konvencio de Palermo havas tri protokolojn aŭ kromtraktatojn, nome:

**La protokolo por malhelpi, neniigi, kaj puni trafikon de homoj, aparte virinoj kaj infanoj** ekefikis je 25 Decembro 2003. Ĝi unue difinis trafikon de homoj en tutmonda internacia juro, kaj celas la kreon de naciaj leĝoj, kiuj similas unu al la aliaj, por puni homtrafikantojn.

**La protokolo kontraŭ kontrabandado de homoj laŭ tero, maro, kaj aero** ekefikis je 28 Januaro 2004. Ĝi celas puni tiujn, kiuj kontraŭleĝe kaj profitcele transportas migrantulojn je granda risko al la migrantuloj.

**La protokolo kontraŭ kontraŭleĝa fabrikado kaj trafiko de pafiloj, iliaj partoj kaj komponantoj kaj municioj** ekefikis je 3 Julio 2005. Ĝi celas tutmondan kunlaboron por ĉesigi la kontraŭleĝajn fabrikadon kaj trafikon de pafiloj, partoj de pafiloj, kaj municioj. Ĝi ankaŭ postulas markadon de pafiloj dum la fabrikado por faciligi la identigadon de ĉiu pafilo.

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4 5  United Nations Convention against Transnational Organized Crime and the Protocols Thereto, *www.unodc.org* (vizitita je 30 Oktobro 2023)
2. ↑  UNTC Treaty Status Page, *treaties.un.org* (vizitita je 30 Oktobro 2023)
3. ↑  About UNODC, *www.unodc.org* (vizitita je 30 Oktobro 2019)
Koordinatoj: 50° 24′ 33″ N 16° 06′ 00″ O﻿ / ﻿50.40917 °N, 16.10000 °O﻿ / 50.40917; 16.10000 (mapo)

**Starkoč** (germane *Starkotsch*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Studnice en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km sudoriente de Studnice. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 106 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis loĝantaro ne ĉeestas en vikidatumoj loĝantoj.

Starkoč situas en katastra teritorio **Starkoč u Vysokova** kun areo 1,97 km².

Troviĝas ĉi tie grava fervoja stacio sur linio Jaroměř - Trutnov, el kiu deflankiĝas mallonga fervojlinio Starkoč - Václavice, kiu kunigas fervojon de Trutnov kun linio Týniště nad Orlicí - Meziměstí.

Historio
--------

Devene temis pro domaro de municipo Kleny, ekde la jaro 1880 ĝi falis sub municipo Studnice kaj en la jaro 1961 ĝi estis alligita al municipo Vysokov. Ĝi estis komune kun ĝi ekde la 1-a de julio 1985 ĝis la 31-a de aŭgusto 1990 konsisto de urbo Náchod, poste ĝi revenis sub municipo Studnice.

Loĝantaro
---------

**Lua‑eraro: bad argument #1 to 'getAllStatements' (string expected, got nil).**

Pluaj fotoj
-----------

* Trajno en StarkočTrajno en Starkoč
* Trajno en StarkočTrajno en Starkoč
* Stacidomo en StarkočStacidomo en Starkoč

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Studnice (7) |
| --- |
| Bakov ~ Řešetova Lhota ~ Starkoč ~ Studnice ~ Třtice ~ Všeliby ~ Zblov |

 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

***Proclamación de la sonrisa*** (Proklamo de la rideto) estas eseo (fakte kompilaĵo de ĵurnalismaj artikoloj jam publikigitaj ĉefe en "La Libertad") de la hispana verkisto Ramón J. Sender, publikigita en 1934, en sia epoko antaŭ 1939, tio estas la fino de la hispana Enlanda Milito, kiam fakte startis la ekzilo de la aŭtoro en Amerikon.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

La esearo estas kompilaĵo de artikoloj, el kiuj la unua estas la plej ampleksa kaj elstara, nomigas la kompilaĵon kaj havigas sencon al la tuto. *Discurso del "dandy" sobre la sonrisa* estas teksto en kiu snobulo sendas la mesaĝon de la burĝaro: tio estas, spite al malfacilaĵoj oni devas rideti. La tuta esearo estas tiukadre kritiko al la burĝaro, tute senkonsidera al la sociaj problemoj.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Referencoj
----------

1. ↑  Ramón J. Sender, *Proclamación de la sonrisa*, Madrid, Imprenta de Juan Pueyo, 1934; Elizabeth Espadas, *A lo largo de una escritura. Ramón J. Sender. Guía bibliográfica*. Instituto de Estudios Altoaragoneses, Huesca, 2002. ISBN = 84-8127-126-8 p. 46.

Bibliografio
------------

* Elizabeth Espadas, *A lo largo de una escritura. Ramón J. Sender. Guía bibliográfica*. Instituto de Estudios Altoaragoneses, Huesca, 2002. ISBN = 84-8127-126-8

Eksteraj ligiloj
----------------

* Verkoj de Ramón J. Sender en Instituto de Estudios Altoaragoneses

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 856800
 |
La Katedralo de Merseburg
La **Katedralo Sanktaj Laŭrenco kaj Johano la Baptisto** estas grava protestantisma kirko en Merseburg, Germanio.

Historio
--------

La fundamenta ŝtono metitis en 1015 fare de episkopo Thietmar. En la jaro 1021-a okazis la unua konsekro en ĉeesto de la germania reĝo Henriko la 2-a. Ĉar post tio la ĥorejo terenfalis sume ses fojojn episkopo Hunold novkonstruigis ambaŭ orientajn turojn kaj la sanktejon. En 1042 faritis la dua konsekro de la preĝejo. Ankaŭ la belega trinava romanikstila kripto datumas de tiu ĉi tempo. Renovigo ampleksa estis inter 1225-40 per kontruo de la antaŭa halo kaj de la malfruromanika volbaĵo en la altarejo respektive en la transepto. La antaŭhalo ricevis en 1535 la lindan maŝan volbaĵon fare de Hans Möstel. En 1510 episkopo Thilo von Trotha detruigis la mezan navon post kiam ĝi anstataŭigitis per gotika halaĵo. Ĝi finkonstruitis nur post la morto de li kaj inaŭguritis en 1511.

La patronoj de la katedralo estas Johano la Baptisto - li jam estis estinta la patrono de la en 931 konstruita unua kirko - kaj Laŭrenco de Romo. En la laŭrenca memortago de 955 venkis imperiestro Oto la 1-a en la Batalo de Augsburg la Hungarojn. Dumbatale li promesis - en kazo de venko - krei novan episkoplandon. Tio promeso plenumitis en 968.

Priskribo
---------

La ĉefa portalo montras Henrikon la 2-an kun katedrala maketaĵo kaj la regnaj simboloj flankite de ambaŭ patronoj. La klostro kun akrigitaj foldoj *(Teufelskrallen)* estas el la 13-a/14-a jc. Restaŭradlaboroj estis tie ĉi en al 15-a jarcento. La Ladegast-orgeno, muntite inter 1853-59 en barokan orgenfasadon el la duka tempo, havas ne tute 6000 fajfilojn kaj 81 voĉojn. Ĝi estas mondfama. La katedralo gastigas multajn altvalorajn objektojn, ekz. la bronzan tomboslabon de Rudolfo de Svabio, barokan altaron, princan kripton, romanikstilan baptovpelvon, episkopajn tombojn kaj epitafojn, ĥorejseĝaron (sed ankaŭ seĝaron ĉe la transepto aŭ ĉe la flankaj navoj).

La Magiaj formuloj de Merseburg, malkovrite en 1841 en la biblioteko de la katedrala konvento, kaj t.n. Baptovoto frankonia ankaŭ devas esti menciitaj inter la trezoraĵoj de Merseburg.

Fonto
-----

* Informoj sur la komunuma retpaĝaro

* Kategorio Katedralo de Merseburg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Karibia familio sur bildigo de John Gabriel Stedman el la jaro 1818
La unua vojaĝo de Kolumbo markis la finon de ĉi tiu etapo de la amerika historio
La **antaŭkolumba epoko** kunigas ĉiujn subetapojn en la historio kaj prahistorio de Ameriko antaŭ la apero de signifaj eŭropaj influoj sur la amerika kontinento, enhavante la tempon de la Supra Paleolitiko ĝis la eŭropa koloniado dum la komenco de la Moderna periodo.

Dum la frazo "antaŭkolumba epoko" laŭlitere temas nur pri la tempo de la vojaĝoj de Kristoforo Kolumbo de 1492, ĝi ankaŭ estas uzata por la tuta historio de amerikaj indiĝenaj kulturoj ĝis la konkerado aŭ influoj de eŭropanoj. Pro tiu kialo, ankaŭ la alternativaj esprimoj *antaŭkolonia Ameriko* aŭ *prahistoria Ameriko* estas uzataj.

Multaj antaŭkolumbaj civilizoj establis konstantajn setlejojn, urbojn, agrikulturon, civitan kaj monumentan arkitekturon, gravajn terremparojn, kaj kompleksajn sociajn hierarkiojn. Kelkaj el tiuj civilizoj longe fadis antaŭ la tempo de la unuaj permanentaj eŭropaj alvenoj, kaj estas konataj nur tra arkeologiaj enketoj. Aliaj estis samtempaj kun la kolonia periodo, kaj estis priskribitaj en historiaj rakontoj de la epoko.

Amerikaj civilizoj dum eŭropa alveno posedis multajn imponaĵojn. Ekzemple, la aztekoj konstruis unu el la plej imponaj urboj en la mondo, Tenoĉtitlano, la antikva loko de Meksikurbo, kun laŭtaksa loĝantaro de 200 000. Amerikaj civilizoj ankaŭ montris imponajn konitaĵojn pri astronomio kaj matematiko. Multaj el tiuj popoloj kaj iliaj posteuloj konservas diversajn tradiciojn kaj praktikojn kiuj rilatas al la pli fruaj tempoj, kaj ankaŭ ili kombinas ilin kun postaj adoptitaj influoj.

Vidu ankaŭ
----------

* *América antes de Colón*, verko de Ramón J. Sender
* Antaŭkolumba arto
* Nazka Kulturo

* Kategorio Antaŭkolumba Ameriko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Cahiers du Cinéma*** (Kajeroj de Kino) estis influa franca film-gazeto.

Ĝi fondiĝis en 1951 de André Bazin, Jacques Doniol-Valcroze, kaj Lo DUCA. Ĝi evoluis el la pli frua gazeto *Revue du Cinéma* (Revuo de Kino) kaj la membroj de du parizaj film-kluboj, *Objectif 49* (kies membraro inkluzivis inter aliaj Robert Bresson, Jean Cocteau, kaj Alexandre Astruc) kaj *Ciné-Club du Quartier Latin*.
Redaktite de Maurice Scherer (pli konata kiel Éric Rohmer), la gazeto de la klubo *Gazette du Cinéma* prezentis la verkojn de tri junaj viroj kiuj fariĝis tre gravaj al *Cahiers*: Jacques Rivette, Jean-Luc Godard, kaj Claude Chabrol. Kuniĝis kun ili Francois Truffaut, iama juna deliktulo al kiu amikiĝis Bazin kaj lia edzino Janine.

La unua eldono dediĉiĝis al Jean-Georges Auriol (kiu mortis en aŭto-akcidento), kaj *Sunset Boulevard* prezentiĝis sur la kovrilo.

La kritikemaj verkaĵoj de *Cahiers* re-inventis la bazajn doktrinojn de film-kritikado (*auteur*, *mise-en-scène*, *la critique des beautés*, ktp) kaj film-erudicio. La gazeto kreis ankaŭ la Francan Novan Ondon, kiu estis plejparte gvidita de eks-verkistoj de la gazeto.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Filmo |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 711
* GND: 4147155-6
* NKC: kn20140603004
 |