recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Marbordo kun haveno en Porjon
**Porjon** (koree 보령시, laŭ ĉinaj literoj **保寧市**) estas havenurbo kaj urbego en Sud-Koreio. Porjon estis pli frue konata kiel *Daĉon*. 

Poŝto en Porjon

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 569 km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 103,620 en 2017
* Horzono: UTC + 9
* Poŝtkodoj:
* Telefonkodo: (+82) 41
* 36° 24′ 54″ N 126° 35′ 05″ O﻿ / ﻿36.41500 °N, 126.58472 °O﻿ / 36.41500; 126.58472 (mapo)

Geografio
---------

Porjon situas en la okcidenta parto de la lando sur ebenaĵo laŭ la Flava Maro. La teritorio de la urbo inkluzivas plurajn malgrandajn insulojn en la Flava Maro.

Historio
--------

Dum la historiaj tempoj tiu loko apartenis al diversaj regnoj. Porjon ekzistas en la nuna areo depost diversaj administraj ŝanĝoj en 1986. La statuso de la urbo estis akirita en 1995.

Ekonomio
--------

Porjon estas grava turisma celloko de la lando. Estas ankaŭ iom da fiŝkaptado kun merkatoj.

Trafiko
-------

Porjon havas fervojan stacidomon, kie rekte povas vojaĝi al Seulo. Pramoj trafikas inter la haveno kaj la insuloj. Estas buslinio inter la urbego kaj strandoj (3-12 km).

Stacidomo en Porjon

Klimato
-------

En Porjon pluvas aŭ neĝas jare po 1244 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen pli ofte inter junio-septembro. La averaĝa jara temperaturo estas 12,4 °C. Inter decembro-februaro ofte frostas, en aŭgusto la averaĝa temperaturo atingas la 30 °C.

Vizitindaĵoj
------------

* sablaj maraj strandoj
* insuloj kun feriejoj kaj aliaj turismaj infrastrukturoj
* kotfestivalo

Ĝemelurboj
----------

* Ĉina Popola Respubliko Cinpu Distrikto, Ĉinio
* Usono Shoreline (Vaŝingtonio), Usono

Fontoj
------

* WikiTrans
Soldato kiu parolas al interpretisto dum renkontiĝo kun iraka polico en la iraka provinco Kirkuk (2011).
**Red T** aŭ **Ruĝa T** estas ne-profitcela organizaĵo kiu celas doni protekton al tradukistoj kaj interpretistoj en militaj situacioj kaj aliaj altriskaj cirkonstancoj, kie multaj el ili ludas esencan rolon kaj kie, same kiel ĵurnalistoj, ili estas oftaj viktimoj de perforto.

Bazita en Novjorko, ĝi estis fondita de Maya Hess.

Ĝi faris aliancon kun la Internacia Asocio de Konferencaj Interpretistoj (AIIC), la Internacia Asocio de Profesiaj Tradukistoj kaj Interpretistoj (IAPTI) kaj la Internacia Federacio de Tradukistoj (FIT) por klopodi meti premon sur registaroj por certigi longdaŭran sekurecon de lingvistoj kiuj servis por armeaj trupoj en Afganio.

Parolante dum la malfermo de dokumenta foto-ekspozicio "Interpretistoj Misie: Kontribuantoj al Paco" en la sidejo de UN, Novjorko, la 26-an de Septembro 2018, la reprezentanto de UEA ĉe UN, prof. Humphrey Tonkin, emfazis, ke lingvaj laborantoj en militaj situacioj, "celante simple antaŭenigi interkomprenon," estas "ofte rigardataj minace, ĉu kiel malamikojn ĉu kiel homojn nesufiĉe solidare ligitajn al kiu ajn idearo disŝiranta la koncernajn militantajn grupojn."

Referencoj
----------

1. 1 2  Protekto de lingvaj laborantoj: Esperantistoj emfazas ties gravecon Arkivigite je 2018-11-24 per la retarkivo Wayback Machine, Esperanto por UN, Informilo de Novembro 2018.
2. ↑   Red T: Who We Are. Red T. Alirita la 24-an de januaro 2017.

 Arkivigite je 2018-12-02 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2018-12-02. Alirita 2021-12-24.
3. ↑   Open Letter Protecting Translators and Interpreters Worldwide. International Federation of Translators. Arkivita el la originalo je 2015-04-01. Alirita 16-a de januaro 2017.

Vidu ankaŭ
----------

* Interpretisto
* Tradukisto
* Tradukistoj sen landlimoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Red T
* Diferenco inter traduko & lokaligo
Germana policisto en Hamburgo 
Membro de la Reĝa Kanada Rajda Polico en unu el la plej distingaj uniformoj tutmonde.
**Policisto** aŭ **policano** estas la homoj (ĉu viroj ĉu virinoj) kiuj laboras en la diversaj organizoj de polico. Ili povas dependi de la diversaj tavoloj de la publika administrado, nome lando, ŝtato, regiono, distrikto, municipo ktp. Kelkaj rotoj povas dediĉi al specifaj taskoj, ekzemple kontrolado de landlimoj, trafiko, inspektado de publikaj servoj, kontraŭterorismo ktp. Laŭ la diversaj devenoj kaj taskoj policistoj povas ricevi diversajn nomojn kiel ĝendarmoj, ŝerifoj ktp. Krome se temas pri landoj kie la policistoj servas pli al reĝimo ĉu nedemokrata ĉu je la interesoj de riĉuloj, popolanoj nomigas ilin per pli malpli nedecaj vortoj kiel *cop* en la angla, *flic* en la franca, *grises* en Hispanio dum la reĝimo de Francisco Franco ktp.

Policejo estas loko, plej ofte oficejo kun karcerĉelo aŭ arestejo kie deĵoras policanoj, sub la komando de ĉefo aŭ komisaro. Tiel la laboro de policanoj disvolviĝas kaj en la policejo kaj ekstere. Policejo estas la sidejo de polico.

Vidu ankaŭ
----------

* Policbrutaleco

Notoj
-----

1. ↑  PIV NPIV Alirita la 18an de majo 2020.

* Policisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Policisto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Policisto en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
**Île aux Cochons** [ilokoŝOn], aŭ **Pork-Insulo**, estas neloĝata insulo en la ĉeantarktaj Krozet-Insuloj. Kun areo de 67 km² ĝi estas la tria plej granda en la grupo. Administre ĝi estas parto de la Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj.

Priskribo
---------

Pork-Insulo estas la plej okcidenta insulo de la arkipelago, kuŝanta je 30 km nordokcidente de la Pingven-Insulo kaj je 15 km sudokcidente de la Apostol-Insuletoj. Ĝi estas eroziita vulkana kupolo, kun disaj neaktivaj krateroj, kaj marbordoj konsistas parte el malaltaj klifoj. Enmetitaj specioj estas katoj, kunikloj kaj musoj. La iam enmetitaj porkoj kiuj havigis al la insulo ties nomon estis fornuligitaj. Ne estas homa infrastrukturo kaj vizitoj fare de priserĉistoj estas raraj.

Grava Birda Areo
----------------

La insulo estis identigita kiel Grava Birda Areo (GBA) fare de BirdLife International kiel reprodukteja loko por marbirdoj, kaj ĉefe de grandaj populacioj de pingvenoj.

46° 06′ S 50° 14′ O﻿ / ﻿46.100 °S, 50.233 °O﻿ / -46.100; 50.233 (mapo)

* Kategorio Pork-Insulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rede Globo**, aŭ simple **Globo**, estas brazila senpaga televida reto, lanĉita de amaskomunikila posedanto Roberto Marinho la 26an de aprilo 1965. Ĝi estas posedata de amaskomunikila konglomerato Grupo Globo, estante senkompare la plej granda el siaj posedaĵoj. Globo estas la plej granda komerca televidreto en Latin-Ameriko kaj la dua plej granda komerca televidreto en la mondo tuj malantaŭ la usona televida reto ABC kaj la plej granda produktanto de telenoveloj. Ĉio ĉi faras Globon fama kiel unu el la plej gravaj televidaj retoj en la mondo kaj Grupo Globo unu el la plej grandaj amaskomunikilaj grupoj.

Globo havas sian ĉefsidejon en la kvartalo Jardim Botânico de Rio-de-Janeanejro, kie ĝia novaĵsekcio baziĝas. La ĉefaj produktadaj studioj de la reto situas ĉe komplekso nomata *Estúdios Globo*, situanta en Jacarepaguá, en la sama urbo. Globo konsistas el 5 posedataj kaj funkciigitaj televidaj stacioj kaj 119 filioj tra Brazilo kaj propraj internaciaj retoj, Globo TV International kaj TV Globo Portugal. En 2007, Globo movis siajn analogajn operaciojn al altdifina televida produktado por cifereca elsendo.

Referencoj
----------

1. ↑   Rede Globo se torna a 2ª maior emissora do mundo (Portuguese). O Fuxico. Arkivita el la originalo je 2012-05-14. Alirita 22 May 2012.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-05-14. Alirita 2020-11-03.
2. ↑   BRAZIL - The Museum of Broadcast Corporations. Arkivita el la originalo je 2017-02-24. Alirita 28 November 2017.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2017-02-24. Alirita 2020-11-03.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rede Globo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de Rede Globo
**András Béres** [andrAŝ bEreŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Béres András** estis hungara muzeologo, etnografo, arkivisto, dancisto, koreografo.

András Béres naskiĝis la  16-an de majo 1928(nun 1928-05-16) en Rozsály, li mortis la 14-an de novembro 1993 en Debrecen.

Biografio
---------

András Béres maturiĝis en gimnazio en Debrecen, poste li akiris an diplomon en Universitato de Debrecen en 1950. Post la diplomo li laboris en la loka muzeo, inter 1957-1969 li estis muzeestro. Li fondis muzeon en Hortobágy. Inter 1970 kaj 1987 li estis arkivisto en la sama urbo, poste li pensiuliĝis. Intertempe en 1959 li doktoriĝis en la universitato, li kandidatiĝis (CSc) en 1983, antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li kontribuis en etnografiaj temoj.

Jam ekde 1948 li estis popoldancisto. Post 2 jaroj li fondis ensemblon, kiun li gvidis ĝis 1990. Tiutempe li kreis koreografiaĵojn.

Lia edzino naskis 2 gefilojn. Li ricevis premiojn inter 1954-1987.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Debreceni cifraszűr* (1955)
* *A nádudvari fekete kerámia* (1965)
* *Rozsályi népmesék* (1967)
* *Arra van egy kőhíd rakva* (1982)
* *Betyárok nyomában* (1990)

Elektitaj koreografiaĵoj
------------------------

* *Mikepércsi csárdás*
* *Kerezsi leánytánc*
* *Nagybáródi táncok*
* *Szatmárököritói fergeteges*
* *Három tánc Bartók zenéjére*

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en 2010 en Debrecen

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* datenoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 840459
 |




* Portalo pri Biografio
Sovetunia rublo de 1965, rememoriga de la 20a jariĝo de la venko en la Dua Mondmilito. 60 milionoj da pecoj estis stampitaj kaj cirkulis kiel regula valuto.
**Porokazaj moneroj** estas moneroj eldonitaj por rememorigi iun partikularan okazon kaj enhavantaj desegnon diferencan el la kutima kun referenco al la okazo pro kiu ili estas eldonitaj. Multaj moneroj de tiu kategorio utilas nur kiel kolektaĵoj, kvankam kelkaj landoj eldonas ankaŭ porokazajn monerojn por regula cirkulado. 

Historie, la moneroj eldonitaj de ajna ŝtato ĉiam montris la tiaman politikan aŭ ekonomian situacion. Multaj antikvaj kaj antaŭ-modernaj moneroj certe rememoras okazaĵojn de tiutempaj epokoj. Por ekzemplo, romiaj moneroj ofte havas referencojn al militaj kampanjoj kaj al venkoj super eksterlandaj popoloj. Tiuj ofte estas simboloj kiuj reprezentas la subigon de ĵus konkeritaj teritorioj por la Romia ŝtato. Tiaj moneroj estas ekzemploj de antikva politika propagando. Tiel Romia Imperio povas esti frua instanco kiu eldonis jam porokazajn monerojn.

En moderna epoko estis tre ofta la aperigo de bildoj de bustoj de ge-reĝoj sur almenaŭ unu el la du flankoj de la moneroj. Foje tiuj moneroj estis intencitaj nur kiel valora objekto por rememorigo de gravaj okazoj: kronigoj, princonaskoj, venkoj ktp. Tiuokaze oni uzis valorajn metalojn, kiel oro aŭ almenaŭ arĝento, kaj tre ofte ili estis konsideritaj kiel artaĵoj.

Notoj
-----

1. ↑  Standard Catalog of World Coins, eldono de 1996, p. 1807. Krause Publications 1995, (ISBN 0-87341-357-1).

* Kategorio Porokaza monero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Premonstrata preĝejo de Apostolo Sankta Jakobo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, apud vilaĝo Árpás. Tiu konstruaĵo apartenas al la plej gravaj mezepokaj restaĵoj.

Historio
--------

Oni fondis subepiskopejon en tiu loko en 1251 (aŭ iomete pli frue). Inter 1526-1577 monaĥinoj vivis en la monaĥejo. En 1750 la preĝejo ricevis grandparte barokan formon. En 1860 la preĝejo jam estis ruina. En 1930 la preĝejo ricevis novan tegmenton, post 5 jaroj ankaŭ aliaj riparoj okazis. En 1992 restaŭradoj okazis, tiam laŭeble oni prezentis la malnovajn restaĵojn.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo havas 2 simetriajn turojn inter la ĉefenirejo. La konstruaĵo havas unusolan navon, la sanktejo estas rektangula. La ĉefaltara bildo estis pentrita en la 1660-aj jaroj kaj prezentas la tiaman papon, imperiestron, banuson, episkopon kaj aliajn figurojn. La proksima bildo estis pentrita en la 1790-aj jaroj pri Sankta Jakobo. La flankaj barokaj altaroj estas videblaj ekde la 18-a jarcento.

Kermeso okazas supozeble en la 25-an de julio.

* 
* 
* 

* InternoInterno
* AltaroAltaro
* GalerioGalerio

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* hungare[*rompita ligilo*]
* hungare Arkivigite je 2010-07-30 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Germana Teatro** estis la unua konstanta teatro en Pest (urbo). Komence ĝia nomo estis Reĝa Teatro, baldaŭ oni ŝanĝis la "reĝa" al "germana" por fari diferencon inter la hungara teatro.

La Germana Teatro en Peŝto

Historio
--------

Jozefo Antono Johano de Habsburgo-Loreno metis la unuan brikon en 1808, la teatro ekfunkciis post 4 jaroj. Laŭ tiutempaj eblecoj kaj kutimoj la repertuaro konsistis el dramoj kaj operoj. Muziko de Ludwig van Beethoven kaj dramo de August von Kotzebue estis aŭdebla dum la solena inaŭguro. En la sekvaj jaroj la teatro prezentis spektaklojn ekzemple de Rossini, Mozart, Ŝekspiro Schiller.

Post jaroj la teatro inspiris la hungarojn konstrui hungarlingvan konstantan teatron. Tio realiĝis en 1837 sub nomo Hungara Teatro. La konstruaĵo situis ekster la urbomuroj kaj ĝi estis malpli impona, ol la germana teatro.

La teatrejo dum la inundo en 1838
Inter 1833 és 1838 dirigento de la germana teatro estis Ferenc Erkel. Dum Inundo de la Danubo (1838) la konstruaĵo kontraŭstaris, eĉ ĝi estis rifuĝejo. En 1847 incendio okazis, sed post kelkaj monatoj la teatrejo estis denove en bona stato. Dum la Hungara revolucio de 1848 la teatrejo estis kruele pafita, ĝi plene ruiniĝis. Depost 1849 ĝi ne plu funkciis.

Konstruaĵo
----------

La klasikisma konstruaĵo situis malantaŭ Palaco Redout laŭ placo. La fasado estis simetria, la meza parto reliefis, tie estis 3 arkadoj kun 4 kolonoj. Ili tenis timpanon. La domego estis trietaĝa interne kun 3500 sidlokoj. La scenejo estis 28 metrojn profunda.

Aktoroj
-------

En la teatro estis gastoj ankaŭ hungaraj aktoroj, ekzemple József Szerdahelyi, Ádám János Láng, eĉ plena trupo de Miklós Udvarhelyi.

Aliaj teatranoj
---------------

* Johann Nepomuk Beck, operkantisto
* Heinrich Ernst, operkantisto
* Jozefa Ernstné Kaiser, operkantisto
* Zsófia Hofbauer, operkantisto
* Lajos Kilányi, baletisto
* Teréz Papp, baletisto
* Ödön Singer (koncertmajstro)

Fontoj
------

* 
* hungare kun bildo Arkivigite je 2017-02-08 per la retarkivo Wayback Machine
protestantisma Johano-kirko en Hochhheim
**Preĝejo Sankta Johano** (germane: *Johanneskirche*) troviĝas sur Angerberg-monto (adreso: Am Angerberg 33d) en Hochheim, kvartalo de Erfurto, Germanujo. Apartenas la komunumo al la komunumaro Hochheim-Schmira en la erfurta grupo de la Evangelia eklezio en Meza Germanujo.

Priskribo
---------

Faritis la tuto el rimedoj de *Gustav-Adolf-Werk* por ĵus estiĝinta protestantisma komunumo en vilaĝo tute katolika. Konsekriĝo sukcesis en la 22.11.1883. La ŝtonvida konstruaĵo staras sur elstara pinto. La novgotika halokirko kreitis fare de Karl Weise. Estas en ĝi rektangula ĥorejo kaj okcidente troviĝas la kirkoturo kun portalo. La maltransepto kun tri aksoj kaj la altarejo apogatas de kontraŭforto kaj havas selotegmenton kun ardeza kovro. 

La spajro estas okangula. Ĉe tri flankoj pendas galerioj. Ĝi konserviĝis laŭ originala stato krom la la altarejo kiu ĝuis restaŭradon en la 1977-a jaro.

La orgeno kun 12 registroj sur du klavaroj kaj pedalo konstruitis en 1883 de Friedrich Ladegast; ĝin novigitis en 1977 Friedrich Löbling.

Literaturo
----------

* *Dehio-Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler, Thüringen.* Deutscher Kunstverlag, München/Berlin 2003, ISBN 3-422-03095-6.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Johano (Hochheim) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Notoj
-----

1. ↑  informoj ĉe EKMD
2. ↑  Informationen zur Orgel

50.95493110.996478Koordinatoj: 50° 57′ 18″ N, 10° 59′ 47″ O (mapo)
**José Salazar Molina**, konata en la spektakla etoso kiel **Porrina de Badajoz** (Badajoz, 13a de januaro 1924-Madrido, 18a de februaro 1977) estis hispana kantisto de flamenko de cigana deveno. 

Porrina atingis sukceson 28-jaraĝa pro la esceptaj kondiĉoj de sia voĉo: rapideco, pureco, sekureco, muzikeco kaj flamenka nuanco, kiuj faris lian kantostilon tute aparta el aliaj kantistoj. Krome, li elstaris pro sia forta personeco kaj intuicio kaj inteligento por fabriki al si rimarkindan figuron per partikulara vestaĵaro, okulvitroj kaj dianto, kio faris lin rekonebla kaj nekonfuzebla.

En sia naskurbo Badajoz estas monumento situa sur la placo de la "Soledad" apud samnoma preĝejo al kies virgulino li kantis dum la Sankta Semajno, kaj survoje al la Plaza Alta, kies kvartalo estis tradicie loĝata de ciganoj.

Bibliografio
------------

* Zambrano Vázquez, Francisco (2007): Vida y obra de Porrina de Badajoz. Diputación de Badajoz.
* Filmeto fare de Canal Extremadura :

Eksteraj ligiloj
----------------

* en Facebook.
* en Twitter.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 669742
* LCCN: no2007028139
* VIAF: 17421140
* ISNI: 0000 0000 5947 5001
* SUDOC: 203586530
* BNF: 14023248d
* MBA: 2cc84458-7807-408e-94f2-6ca5b76d7fc5
* BNE: XX850299
 |
La Johano-kirko
La **Preĝejo Sankta Johano** (germane: *Johanneskirche*) troviĝas en Liebenstein, Germanujo. Ekleziorganize la komunumo *Liebenstein über Arnstadt* apartenas al la kirkaro Geschwenda-Frankenhain ene de la subdistrikto Waltershausen-Ohrdruf de la Evangelia eklezio en Meza Germanujo.

Priskribo
---------

Inter 1435 kaj 1543 konstruitis la unua kirko surloka. En 1769 faritis kroma supera kirko, verŝanje pornobela kapelo. Pro kadukeco ambaŭ kirkoj malkonstruitis.

La halokirko pri 6 naveroj konstruitis en 1841 por anstataŭigi antaŭulan konstruaĵon malfrugotikan. La turo detruitis en aprilo 1945 per artileripafado de la Aliancanoj kiu novkonstruitis en la jaro 1961-a. La novromanikstila aĵoj (ekz. arka [[frizo] kaj dentiklo) etendiĝas disde la apsido norduesta ĝis la tegmentoturo sudeosta. Havas la tegmento turo ardezekovritan kvadratan supraĵon kun la turhorloĝo ĉe kies supro estas okangula pinta spajro kun globeto. Ĉe la oriento tura supre de la portalo videblas rutokrono kaj leona blazono.

La longa navo kovratas de selotegmento. La internon supras ligna ebena plafono. Tra okangulaj pilastroj inter kiuj estas separigarkaĵoj la tuto organiziĝas je tri partoj. Galerioj estas je triaj flankoj. La orgeno kun 27 registroj kaj du klavarojn (kaj pedalo) konstruitis en 1842 fare de Ludwig Ratzmann: ĝia restaŭrado estis en 1993 fare de la firmao Hey el Ostheim vor der Rhön.

En 1961/62 kaj la turspajro kaj la malekstero renovigitis respektive rekonstruitis.

Literaturo
----------

* *Dehio-Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler, Thüringen.* Deutscher Kunstverlag, München/Berlin 2003, ISBN 3-422-03095-6.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Marina Hube: "Mensch und Tier zur Hubertusmesse", pri la t.n. Huberto-diservo surloke

* Kategorio Preĝejo Sankta Johano (Liebenstein) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Notoj
-----

1. ↑   Liebenstein sur la paĝaro de EKMD. Arkivita el la originalo je 2021-04-13. Alirita 2021-04-13.
2. ↑  informoj priorgenaj

50.76821410.850654Koordinatoj: 50° 46′ 6″ N, 10° 51′ 2″ O (mapo)
**Pál Lipták,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lipták Pál** estis hungara antropologo, altlerneja instruisto.

Pál Lipták naskiĝis la 14-an de februaro 1914 en Békéscsaba, li mortis la 6-an de julio 2000 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Pál Lipták maturiĝis en luterana gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1937, en la sekva jaro li doktiriĝis. Li ekinstruis en pedagogia altlernejo de Miskolc, poste li estis soldato 2 jarojn (1939–1941). Li denove ekinstruis, sed jam en Budapeŝto, sed en 1944 li denove soldatiĝis. Inter 1944–1948 li estis militkaptito en Sovetunio. Hejmenveninta li instruis jaron, poste inter 1949 - 1960 li laboris en muzeo. Intertempe en 1956 li kandidatiĝis, inter 1957–1992 li redaktis antropologian periodaĵon. Inter 1958 kaj 1962 li estis membro de la Antropologia Komisiono de la Hungara Scienca Akademio. Inter 1960 kaj 1980 li estis katedrestro de Scienca Universitato József Attila. En tiu periodo en 1969 li defendis sian doktoran disertaĵon. Li emeritiĝis en 1980. 

Li ricevis 4 premiojn inter 1960-1994. Li havis edzinon ekde 1943, poste 3 filinoj naskiĝis.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Békéscsaba földrajza* (disertaĵo, 1938)
* *Anthroplogische Beiträge zum problem der Ethnogenesis der Altungarn* (1951)
* *A Duna-Tisza köze antropológiájának főbb kérdései a 8-13. században* (kandidata disertaĵo, 1955)
* *Adatok a Duna-Tisza közi bronzkor antropológiájához* (1958)
* *Über die Bedeutung taxonomischer Forschungen in der Anthropologie* (1960)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 664868
* LCCN: n80139276
* VIAF: 109142970
* ISNI: 0000 0001 0932 6232
* SUDOC: 127268367
* BNF: 12917879c
* NKC: xx0260963
 |
La vilaĝo **Porschdorf** havas 510 enloĝantojn kaj situas meze de Saksa Svislando, la germana parto de Elba Grejsmontaro, nordokcidente de Bad Schandau. Ĝi etendiĝas kun altodiferenco de 100 metroj tra la malvasta valo de la rivereto Lachsbach (prononcu: [laksbaĥ]) ĝis altebenaĵo. La rivereton Lachsbach formas la akvoj de la rojoj Sebnitz kaj Polenz (prononcu: [zebnic], [polenc]), unuiĝintaj en la nordo de la vilaĝo. En **Porschdorf** oni vivtenas sin precipe per turismo kaj agrikulturo.

Historio
--------

...

Turismo
-------

En la vilaĝo atendas la ripozemulojn restoracio , 13 privataj gastoĉambroj kaj 14 feriaj loĝejoj.

En la ĉirkaŭaĵo allogas precipe la tre proksima kanjona

* Polenztal

,kiu estas speciale romantika en printempo kie tie pompas tapiŝo el floroj.

Aliaj proksimaj turismaj celoj estas:

* Brand

* Lilienstein

* Ochelwände

* Waitzdorfer Höhe

* Sebnitztal

Trafiko
-------

Porschdorf havas stacion de la fervoja linio Sebnitz–Bad Schandau, krome ĝi atingeblas per buso.

Administra aparteno
-------------------

**La vilaĝo Porschdorf** estas la ĉefa parto de la *komunumo* *Porschdorf* kiu konsistas krome el : **Waltersdorf** kiu troviĝas sur altebeno inter Lilienstein kaj Polenztal kaj **Prossen**, kiu situas ĉe la bordo de Elbo inter Lilienstein kaj Bad Schandau.

* Kategorio Porschdorf (Saksa Svislando) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ekstero de la Jozefo-kirko en Erfurto.
La **Preĝejo Sankta Jozefo** (germane: *Josefskirche*) estas katolika paroĥa preĝejo en Erfurto, en la kvartalo Ilversgehofen (Bogenstraße nr. 4).

Historio
--------

La kirko konstruitis en 1893/94 laŭ novgotika stilo. Ĝi servas al katolikoj de eksa vilaĝo, kiu iĝis en la kuro de la tempo antaŭurba komunumo de 12000 lonĝantoj.

Ĉe la kirko troviĝas katolika infanĝardeno, kiu komence estis ĉe Rosa-Luxemburg-placo.

Paroĥejo malgranda kun multaj preĝejoj
--------------------------------------

Apartenas ekde la 1-a de julio 2012 al la ĝia komunumo ankaŭ jenaj filiaj kirkoj:

* Sankta Marteno en Witterda,
* Sankta Antonio en Erfurt-Gispersleben
* Sankta Maria en Erfurt-Stotternheim
* Sankta Familio en Gebesee

Sume estas ĉirkaŭ 3500 katolikoj en la parohejo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Preĝejo Sankta Jozefo (Erfurto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la infanĝardeno eklezia.
* Hejmpaĝo de la komunumo paroha.
Porsche 959 Komfort
La **Porsche 959** estas sport-aŭto fabrikita de la germana aŭtofabrikanto Porsche el 1986 al 1993, unue kiel aŭto por konkurenco de la Grupo B kaj poste kiel permesita aŭto por ŝoseo dezajnita kaj amase produktita por kontentigi la aprobon laŭ la reguloj de FIA kiu postulas almenaŭ produktadon de 200 unuoj.

Tiu modelo estis la plej rapida strata produktita aŭto kiam ĝi estis enkondukita, ĉar atingis maksimuman rapidon de 317 km/h, kaj kelkaj varianto kapablis eĉ atingi 339 km/h. Dum sia produktado, la 959 estis konsiderita la plej teknologie antaŭenirinta strat-iranta sportaŭto iam fabrikita, kaj pioniro de ĉiuj venontaj sportaŭtoj.

Notoj
-----

1. ↑   Ludvigsen 2003, p. 1003.

Bibliografio
------------

* Bowler, M. & Wood, J. (1997). The Fastest Cars from Around the World. Parragon. ISBN 0-7525-1022-3.
* Frère, P. (1999). Porsche 911 Story (sixth edition). Patrick Stevens Limited. ISBN 1-85260-590-1.
* Ludvigsen, Karl (2003). Porsche: Excellence Was Expected. 3. Cambridge, Massachusetts: Bentley Publishers. ISBN 0-8376-0235-1.
* Wood, J. (1997). Porsche: The Legend. Parragon. ISBN 0-7525-2072-5.

* Kategorio Porsche 959 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
En genetiko, la **poliploidio** estas la fenomeno per kiu oni originas ĉelojn, histojn aŭ organismojn kun tri aŭ pli kompletaj aroj de kromosomoj de la sama aŭ diversaj specioj kun du aŭ pli da genomoj de diferencaj specioj. Tiuj ĉeloj, histoj aŭ organismoj estas nomitaj poliploidoj. Temas pri unu el la malmultaj kazoj de konfirmita saltismo.

Se la genomoj de poliploida specio devenas de la sama praspecio, oni diras, ke ĝi estas mempoliploida aŭ memploida; se ili devenas de du diferencaj praspecioj, oni diras, ke ĝi estas alopoliploida aŭ aloploida. Depende de la nombro de kromosomaj kompletaj aroj kiujn posedas la specio oni nomas triploida (3n), tetraploida (4n), pentaploida (5n), heksaploida (6n) kaj tiel plu, kie **n** estas la monoploida nombro, kaj oni ne konfuzu tion kun la haploida nombro.

La superfluaj genetikaj elementoj de la poliploidaj organismoj povas rezulti en transformado al unikaj ekzempleroj pere de mekanismoj de subfunkciigo, novfunkciigo aŭ pere de la apero de determinitaj mutacioj.

La poliploidio estas okazo sufiĉe ofta en la naturo, kvankam estas pli ofta en plantoj kaj algoj ol en animaloj kaj fungoj. En plantoj, la poliploidio estas tre etenda ene de las angiospermoj (proksimume 30% de la specioj estas alopoliploidaj) kaj ŝajne tio estas rilata kun la geografia latitudo. Ĝenerale en la poliploidiaj plantoj okazas la fenotipo giga: nome okazas pligrandiĝo en la poliploidiaj individuoj, ĉar ili posedas pli grandan nombron de ĉeloj ol la diploidiaj individuoj. En animaloj, la fenotipo giga ne okazas tia, ĉar la pligrandiĝo kiu okazas en kelkaj grupoj de insektoj, krustuloj kaj kelkaj diploidiaj amfibioj kaj fiŝoj rilatas al pliigo de la ĉela volumo, sed ne al la nombro de ĉeloj, kaj tiu lasta estas la sama en diploidiaj kaj poliploidiaj individuoj.

Notoj
-----

1. ↑   Marques, I.; Loureiro, J.; Draper, D.; Castro, M.; Castro, S. (1a de januaro 2018). «How much do we know about the frequency of hybridisation and polyploidy in the Mediterranean region?». Plant Biology (en angla) 20: 21-37. ISSN 1438-8677. doi:10.1111/plb.12639. Konsultita la 26an de julio 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697625
* GND: 4224353-1
* LCCN: sh85104712
* BNF: 12252776g
 |
**Preĝejo Sankta Jozefo** estas romkatolika monumento historia en Hungario, en urbo Nagykanizsa. Ĝi estas kune kun la franciskana abatejo la plej malnova konstruaĵo de la urbo situanta en la malsupra urbo(parto).

La fasado

Historio
--------

En la tiama Kanizsa oni konstruis kirkon, poste abatejon en 1424, kiu detruiĝis dum la kontraŭturkaj bataladoj. La turkoj postlasis lignan moskeon, kiun oni trakonstruis al katolika preĝejo en 1690. En 1702 oni malkonstruis ĝin kune kun la fortikaĵo kaj la franciskanoj ekkonstruis novan preĝejon kaj abatejon en 1714 profitante ŝtonojn de la fortikaĵo. Post 2 jaroj la turo estis preta. La ĉefaltara bildo estis pentrita en 1747, ankaŭ la predikejo estis farita en la sama jaro. La orgeno estis farita en 1940 (laŭ alia informo en 1928).

Preĝeja konstruaĵo
------------------

La preĝejo kontaktiĝas kun la abatejo. Ĝi havas unusolan turon en la maldekstra flanko. Tuj apud la enirejo estas ujo por sankta akvo, kiu estis skulptita el turka tomboŝtono. Enirante la havas situas ŝtona skulptaĵo pri Dipatrino kaj monumento pri falintoj dum la mondomilitoj. La konstruaĵo havas unusolan turon super la enirejo. 

### Altaroj

La altaroj estis faritaj el lignoj, tamen ili imitas marmorojn.

* Ĉefaltaro prezentas Sanktan Familion, meze estas Sankta Jozefo.
* En la sanktejo estas nekutime ankaŭ alia altaro pri Sankta Didak, kiu staras sur nubo kun anĝeloj
* Flanka altaro pri Sankta Kruco prezentas centre la mortintan Kriston.
* Flanka altaro pri martira episkopo Sankta Erasmo, sur la bildo li sidas sur nubo, sed estas videblaj ankaŭ sankta Roĥ kaj Sankta Sebastiano.
* Flanka altaro pri Sankta Antonio el Padovo prezentas Antonion kun Jesuo.
* Flanka altaro pri Sankta Francisko el Asizo estis farita en 1749 kaj prezentas la senktigan ceremonion de Francisko, kiam la papo kisas piedon de la sanktulo.
* Flanka altaro pri Sankta Anna estis farita en 1763. La bildo prezentas Annan kun infanino sankta Maria, kiu lernas.

Abatejo
-------

Ĝi estas kvadrata konstruaĵo meze kun korto. Oni alkonstruis ankaŭ L-forman domon. En 1950 la franciskanoj estis forigitaj kaj oni profitis la konstruaĵon dormejo de lernantoj, baldaŭe biblioteko.

Kermeso okazas en la 19-an de marto.

Fontoj
------

* Szent József templom hungare
* Magyar Katolikus Lexikon hungare
* A templom története kun bildoj hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Porrogszentkirály** [porogsentkirAj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Csurgó. Szentkirály signifas sankta-reĝo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 14 km²
* Loĝantaro: 350
* Poŝtkodo: 8858
* Telefonprefikso: 82

Situo
-----

Porrogszentkirály situas laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Kaposvár-Gyékényes. La lasta urbo kaj Csurgó troviĝas po 6 kilometrojn.

Historio
--------

La loknomo estis menciita unuafoje en la 1330-aj jaroj.

En Porrogszentkirály migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* luterana preĝejo de 1843, post 150 jaroj renoviĝis
* Nacia Parko Danubo-Dravo

Komunumoj pri Stefano la 1-a (Hungario) en Hungara reĝlando
-----------------------------------------------------------

Ili manifestis kunlaboradon en 1997 en Szentkirályszabadja. 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Bakonyszentkirály | Csíkszentkirály | Enyedszentkirály | Gyéresszentkirály |
| Hernádszentkirály | Kalotaszentkirály | Kerkaszentkirály | Királyfiakarcsa |
| Királyszentistván | Marosszentkirály | Porrogszentkirály | Rinyaszentkirály |
| Szabadszentkirály | Székelyszentistván | Székelyszentkirály | Szentistván |
| Szentisvánbaksa | Szentistváncoborfalva | Szentistvánkút | Szentkirály |
| Szentkirály (Bács-Kiskun) | Szentkirályszabadja | Vágkirályfa |  |

Famuloj
-------

En la iama Porrog mortis kantoro István Ballér.

Fontoj
------

* oficiala paĝo
Satelita bildo de Guanabara Golfo
**Guanabara Golfo** (portugale *Baía da Guanabara* [ɡwanaˈbaɾɐ]) estas oceana golfo situanta en Sudorienta Brazilo en la ŝtato Rio de Janeiro. Ĉe ties okcidenta bordo kuŝas la urboj Rio-de-Ĵanejro kaj Duque de Caxias, kaj ĉe ties orienta bordo kuŝas la urboj Niterói kaj São Gonçalo. Kvar aliaj municipoj ĉirkaŭas la bordojn de la golfo. Guanabara Golfo estas la dua plej granda golfo laŭ areo en Brazilo (post la Golfo de Ĉiuj Sanktuloj), kun 412 km² kaj perimetro de 143 km.

Guanabara Golfo estas 31 km longa kaj 28 km larĝa je ties maksimumo. Ties 1.5 km larĝa buŝo estas flankita de la orienta pinto de Pico do Papagaio (Papaga Beko) kaj la orienta pinto de Sukerkano.

La nomo Guanabara derivas el la tupia lingvo, *goanã-pará*, el *gwa* "golfo", plus *nã* "simila al" kaj *ba'ra* "maro". Tradicie, ĝi estas ankaŭ tradukita kiel "marmamo."

Literaturo
----------

* (January 2006) "Fisheries and Conflicts in Guanabara Bay, Rio de Janeiro, Brazil", *Brazilian Archives of Biology and Technology* **49** (1), p. 79–81. doi:10.1590/s1516-89132006000100010.

Vidu ankaŭ
----------

* Arariboia
* Franca Antarkto
* Insulo Villegagnon

22° 47′ 26″ Sudo 43° 09′ 20″ Okcidento﻿ / ﻿22.790426 °S, 43.15567 °U﻿ / -22.790426; -43.15567 (mapo)

* Kategorio Guanabara Golfo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Politikaj partioj reprezentataj en la Federacia Asembleo**  

(Sigloj germanlingvaj/franclingvaj. Fortoj de la partioj en %, 2011)

• Burĝ-Demokrata Partio (BDP/PBD 5,4 %) : burĝa, ekonomiliberala, konservativa, dekstre de la mezo  

• Evangelia Popolpartio (EVP 2,0 %) : evangelia, valorkonservativa, ekologiema, mezo  

• Kristandemokrata Popolpartio (CVP/PDC 12,3 %) : kristandemokrata, burĝa, vasta spektro de iom maldekstre de la mezo ĝis klare dekstra  

• Kristansociala Partio (CSP 0,3 %) : kristandemokrata, mezo (Kantono Obwalden)  

• La Liberaluloj (FDP/PLR 15,1 %) : burĝa, ekonomiliberala, sociliberala, dekstre de la mezo (iama Radikal-Demokrata Partio de Svislando)  

• Ligo de la Tiĉinanoj (Lega 0,8 %) : izolisma, konservativa, forte dekstra (Kantono Tiĉino)  

• Movado de Romandaj/Ĝenevaj Civitanoj (MCR/MCG 0,4 %) : protestpartio, populisma, kontraŭ limregionaj pendolantoj (signifa nur en la Kantono Ĝenevo)  

• Socialisma Partio de Svislando (SPS/PSS 18,7 %) : socialdemokrata, por forta sociala ŝtato, ekologiema, sociliberala, maldekstra  

• Svisa Popolpartio (SVP/UDC 26,6 %) : dekstre popolisma, nacikonservativa, parte ekonomiliberala, izolisma  

• Verda Partio de Svislando (GPS/PES 8,4 %) : ekologia, pacisma, feminisma, sociliberala, maldekstra  

• Verdliberala Partio de Svislando (GLP/PVL 5,4 %) : ekologia, ekonomiliberala, sociliberala, mezo  

* Kategorio Politikaj partioj en Svislando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **preĝejo Sankta Ladislao**, nomata laŭ Ladislao la 1-a, reĝo de Hungario, estas romkatolika monumento historia en Hungario, en urbo Mezőkövesd.

Historio
--------

La unua preĝejo gotika konstruiĝis en tiu loko jam en la 13-a jarcento. En 1450 Johano Hunyadi kaj la husanoj tie deklaris pacon. En 1472 Matiaso la 1-a vizitis la preĝejon. Ĉirkaŭ 1760 oni alkonstruis kripton kaj novan barokan navon, la malnova mezepoka sanktejo iĝis flankokapelo. En 1898 pli granda turo konstruiĝis, kiun en 1956 kanono detruis. La renovigita turo pretiĝis en 1960. La orgeno estas aŭdebla ekde 1899, oni trakonstruis ĝin en 1949 kaj 1962.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo havas turon en mezo de la fronto, kie estas ankaŭ la ĉefenirejo. Interne fresko de altaro de Sankta Maria prezentas homojn en lokaj popolaj kostumoj. Bildo de la ĉefaltaro prezentas Sanktan Ladislaon la 1-an. La ceteraj altaroj estas pentritaj riĉe.

Kermeso okazas en la 27-an de junio.

Fontoj
------

* hungare
* hungare
* hungare[*rompita ligilo*]
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Preĝejo Sankta Ladislao (Mezőkövesd) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Richard ANSDELL** (naskita la 11-an de majo 1815 en Liverpool; mortinta la 20-an de aprilo 1885 en Frimley) estis angla pentristo, kiu specialiĝis en oleopentraĵoj de animalaj kaj sportaj temoj.

Li komencis ekspozicii ĉe Liverpool Academy en 1835, atingante ties prezidantecon en 1845, kaj demiziante en 1852 proteste pri premio de 50 pundoj al William Holman Hunt pro la tiama polemika *Valentino Savante na Silvia el Proteo*.

En 1841, li edziĝis al Maria Romer.

Li eksukcesis ĉe Liverpool pro pentraĵoj de la animaloj de terposedantojs, kaj el la 1840aj jaroj li veturis al Norda Anglujo kaj Skotujo pentrante scenojn pri ĉasado kaj agrikulturo.

Li ekekspoziciis ĉe la Reĝa Akademio en 1840, kaj estis elektita ARA en 1861 kaj RA en 1870. Liaj plej kontaja verkoj inkludas *Ĉe Golfeto* (1846), *La Lukto* (1847) kaj *Batalo de Standard* (1848).

Lia ĉefa temo estis komparita altiu de Edwin Landseer, kvankam kritikistaro, kvankam li estis populara, mankis al lia verkaro emociigo. La famo estis de lerta manfaristo sed tro fiera artisto; ekzemple, li ne ricevis reĝajn mendojn post malakcepto pentri la hundon de la reĝino Viktorino, se tiu ne estis alportita al sia pentrejo.

Dum parto de lia kariero li vivis ĉe Lytham St Annes, en la municipo de Fylde, kie distrikto, Ansdell ricevis sian nomon.

Multaj el la verkoj de Richard Ansdell estis posedataj de La Urba Konsilantaro de Fylde, kaj ekde septembro de 2007 kolekto de tiuj pentraĵoj estis ekspoziciitaj en konstanta artgalerio ĉe ĉiovendejo Booths en Lytham.

Referencoj
----------

* Judy Egerton, "Ansdell, Richard (1815–1885)", *Oxford Dictionary of National Biography*, Oxford University Press, 2004 accessed 18 June 2007

1. ↑  , BBC News online, 17 August 2007. Accessed 21 Aug 2007

* Richard Ansdell en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Richard Ansdell en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Richard Ansdell Arkivigite je 2008-05-13 per la retarkivo Wayback Machine
* Richard Ansdell retejo de pranepo, Biografio, ligoj, informaro.



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 262172
* GND: 1060263459
* LCCN: no2007154937
* VIAF: 29803999
* ISNI: 0000 0000 6661 4217
* BNF: 149683844
* ULAN: 500029940
* RKD: 2001
 |
La **politiko de Irako** okazas en kadro de federala parlamenta reprezenta demokrata respubliko. Ĝi estas mult-partia sistemo, en kiu la administra povo estas ekzercita de la Ĉefministro de la Konsilio de Ministroj kiel estro de registaro, kaj de la Prezidento ĉefe kiel reprezenta figuro. La leĝdona potenco estas komisiita en la Konsilio de Reprezentantoj kaj la Federacia Konsilio.

La nuna Ĉefministro de Irako estas Mustafa Al-Kadhimi , kiu tenas plejparto de la administra aŭtoritato kaj nomumas la Konsilion de Ministroj, kiu agas kiel ministraro kaj registaro. La nuna Prezidanteca Konsilio, transira anstataŭaĵo por la Prezidanto de Irako kiu servas plejparte kiel reprezenta simbolo kun malabundaj potencoj, estas kunmetita de Ĝalal Talabani, Tariq al-Hashimi kaj Adel Abdul Mehdi.

Historio
--------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Historio de Irako.
Antaŭ ol la falo de Saddam Hussein en 2003, la Baaza Partio oficiale regis. Irako estis okupita de fremdaj trupoj en la invado de Irako en 2003, kun militistaj fortoj venantaj unuavice de Usono kaj Britio. 

La okupo kondukis al transira administracia leĝo, kiu estis anstataŭigita de la Konstitucio de Irako sekvanta aprobo en referendumo okazinta la 15an de oktobro, 2005. Konstanta 275-membra Konsilio de Reprezentantoj estis elektita en la irakaj leĝdonaj balotadoj de decembro 2005, iniciatantaj la formadon de la Registaro de Irako de 2006-2010. La lastaj balotadoj okazis en januaro 2010.

Politikaj partioj
-----------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikoloj Baazo, Islama Daŭa-Partio, Koalicio Jura Ŝtato, Nacia Iraka Alianco kaj Supera Islama Iraka Konsilio.
La **preĝejo Sankta Ladislao**, nomata laŭ Ladislao la 1-a, reĝo de Hungario, estas romkatolika monumento historia en Hungario, en urbo Berhida, en la urbocentro, en kvartalo *Peremarton*, kiu iam estis memstara vilaĝo.

Historio
--------

La preĝejo unuafoje menciiĝis en 1363. Dum dominado de turkoj la preĝejo iom difektiĝis, tial ĝi estis kelkfoje renovigita, ekzemple en 1759. Pli frue la protestantoj uzis ĝin, sed post la turka erao la katolikoj reakiris la konstruaĵon. En 1759 ĝi estis iomete barokigita. En 1964 la preĝejo renoviĝis. En 1985 tertremo okazis, tamen la mezepoka preĝejo restis stabila.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas laŭ la ĉefstrato. La fasado estas la larĝa kvadrata turo, la malantaŭa navo estas nur iomete pli larĝa. La sanktejo estas plurlatera, la apuda sakristio estas kvadratforma. Menciindas, ke eĉ la tegmento estis konstruita el ŝtonoj, tie katakombo kaŝiĝas, sed ties celo estas neklara. La baroka ĉefaltaro kaj la predikejo pretiĝis en la 18-a jarcento. Sur la internaj muroj restaĵoj de freskoj estas videblaj el nekonata tempo. 

Aerfoto pri la preĝejo
Kermeso okazas la 27-an de junio.

Referencoj
----------

1. ↑

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-03-03 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Mels (stacidomo). |



**Mels** estas komunumo en la elektodistrikto Sarganslando, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 8887 loĝantojn je la 31-a de decembro 2006.

Geografio
---------

Kun areo 139,16 km² Mels estas laŭ surfaco la plej granda komunumo de Kantono Sankt-Galo. Ĝi situas ĉe la bordo de la rivero Seez inter Rejno kaj la monto Gonzen. Sur gixa teritorio ankaŭ troviĝas la pinto de la monto Pizol kun Pizol-Glaĉero. Al la komunumo apartenas la municipoj valzaj vilaĝoj **Schwendi** kaj **Weisstannen** en la Weisstannen-Valo kaj la setlejoj **Heiligkreuz**, **Plons**, **Ragnatsch**, **Butz**, **Sankt- Martin**, **Mädris**, **Tils** kaj **Vermol**.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Mels limas en nordo al Wartau, en nordoriento al Sarganso, en oriento al Fläsch (Kantono Grizono), en sudoriento al Vilters-Wangs, en sudsudoriento al Bad-Ragaz, en sudo al Pfäfers, en okcidento al Glaruso Sudo, kaj en nordokcidento al Flums.

Trafiko
-------

Mels situas ĉe la trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko al Koiro kaj ankaŭ posedas aliron al la aŭtoŝoseo A3, kiu pasas tra ĝia teritorio. La diversaj municipoj de la komunumo Mels atingeblas per poŝtaŭtopuslinioj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Mels sub la nomo *Maile* datiĝas el la jaro 765 post Kristo en la testamento de la episkopo Tello de Koiro. En la jaro 1647 estis inaŭgurita la kaupucena Monaĥejo Mels.

En la 15-a jarcento la civitanoj de Mels deziris fondi la Respublikon Sarganslandon. Tion ne toleris la Svisa Ĵurkomunumo, kiu okupis la regionon. Mels nun ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 estis sub kontrolo de voktoj de Ŝvico kaj Glaruso. Dum la Helveta Respublikoj en la jaroj 1798 gixs 1803 Mels estis distriktĉefloko en la tiam ekzistanta Kantono Linth. Post la fino de la Helveta Respubliko Mels fariĝis parto de la nove kreita Kantono Sankt-Galo.

Monda naturheredaĵo
-------------------

Mels apartenas al la Svisa Tektonika Areno Sardona, regiono kiu estis la 7-an de julio 2008 akceptita kiel Monda Naturheredaĵo de UNESKO.


Monda heredaĵo de UNESKO

Vidu ankaŭ
----------

* Mels (stacidomo)

* Kategorio Mels en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Offizielle Website der Gemeinde Mels

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la elektodistrikto Sarganslando |
| --- |
| maldekstraBad Ragaz • Flums • Mels • Pfäfers • Quarten • Sargans • Vilters-Wangs • Valenurbo |  |

 |
La **preĝejo Sankta Ladislao**, nomata laŭ Ladislao la 1-a, reĝo de Hungario, estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en Veszprém (urbo), ĝuste ĉe la viadukto, kiu estas urba simbolo.

Historio
--------

Veszprém estas la unua diocezo de la lando, dekomence vivis tie monaĥinoj. Dum la mezepoko estis en tiu loko impona paroĥa kirko. Ĝi supozeble neniiĝis pro la kontraŭturkaj bataloj. En 1740 oni konstruis kapelon dediĉitan al Sankta Ladislao. La nun videbla preĝejo konstruiĝis en 1902 kaj la dediĉo (titolo) restis. La orgeno ekfunkciis en 1957.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola sur monteto ĝuste ĉe la viadukto. En mezo de la fasado la turo altiĝas (nur iomete reliefas), sube la triobla enirejo funkcias. La enirejo estas atingebla post ŝtupoj. En fino de la fasado situas la plurlatera absido, apude estas la sakristio. Interne la orgeno havas lokon en la galerio. 

Kermeso okazas en la 27-an de junio.

Fontoj
------

* 
* hungare kun fotoserio
* hungare kun foto

La preĝejo malantaŭ la viadukto
La fasado

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La ***New York World*** (*Novjorka Mondo*) estis gazeto publikigita en Novjorko, Usono, el 1860 ĝis 1931. Tiu gazeto ludis gravan rolon en la historio de usona ĵurnalismo. Ĝi estis ĉefa nacia proparolanto de la Demokrata Partio. El 1883 al 1911 sub estreco de la publicisto Joseph Pulitzer, ĝi iĝis pioniro de la flava ĵurnalismo, kaptante la atenton de la legantoj kaj altigante sian ĉiutagan cirkuladon al cifero de unu milionoj.

Fondusrikoltado por la kosntruado de la projektita Statuo de Libereco montriĝis malfacila, ĉefe ĉe usonanoj, kaj ĉirkaŭ 1885 la laboro pri la piedestalo estis minacata pro manko de fonduso. Publicisto Joseph Pulitzer el *New York World* startigis kampanjon por donacoj por finkompletigi la projekton kiu allogis pli ol 120,000 kontribuantojn, plej el kiuj donacis malpli ol unu dolaro.

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* Brian, Denis. *Pulitzer: A Life.* Wiley, 2001. 438 pp.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio New York World en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kategorio New York World en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* New York World en Vikifontaro (Universala biblioteko)

* Original New York World articles at Nellie Bly Online
* *Slate* article about the World Magazine's graphic design
* *New York World* of the Columbia School of Journalism
* The story of a page; thirty years of public service and public discussion in the editorial columns of the New York World (1913)
Ruĝokula skardinio
La **ruĝokula skardinio** *Scardinius erythropthalmus* estas bentosa-pelaga nesalakva fiŝo de la ordo de Ciprinoformaj, ampleksa disvastigata en Eŭropo kaj meza Azio, ĉe la basenoj de la Norda, Balta, Nigra, Kaspia kaj Arala Maroj.

Artefare enmetita
-----------------

Ĝi estis artefare enmetita en Irlandon, Usonon, Marokon, Madagaskaron, Norvegion, Tunizion, Novzelandon, Kanadon kaj Hispanion.

Invada specio
-------------

La **Ruĝokula skardinio** estis kontraŭleĝe enmetita en Novzelandon en la 1960-aj jaroj kaj disvastiĝis aktive tra la lando. Ili povas senrimede damaĝi indiĝenajn ekosistemojn.

Notoj
-----

1. ↑ .  Management of invasive freshwater fish: striking the right balance!. Department of Conservation. Arkivita el la originalo je 2012-03-02. Alirita 10a Majo 2010.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-03-02. Alirita 2012-12-29.

* Ruĝokula skardinio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ruĝokula skardinio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ruĝokula skardinio en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Kunfaltebla lignobruliga kuirilo
Kompakta gaskuirilo kun transporta kesto
Tipa petrol-kuirilo en klasika dizajno, ĝis hodiaŭ uzata en la provinca Barato.
La **portebla kuirilo** estas kuiraparato uzebla subĉiele por varmigo, pretigo de manĝaĵoj. Oni uzas ĝin ĉefe dum ekskursoj, ekspedicioj, tendumado.

Ekde invento de la portebla kuirilo en mezo de la 19-a jarcento, elformiĝis diversaj tipoj de la kuirilo. La portebla kuirilo povas uzi solidan (ligno), likvan (etanolo, petrolo, benzino, planta oleo), gasan (propano aŭ butano en likva formo en gaspremujoj) brulaĵojn kaj ekzistas eĉ tipoj kiuj uzas la rektan sunenergion.

Historio
--------

La unuan tute porteblan kuirilon inventis en 1849 Alexis Soyer. Ĝi baziĝis sur la sama principlo ol tiu de la kerosena lampo, en kiu oni uzas meĉon por interkonekti la rezervitan kerosenon kaj la lumon, tiel nutri la bruladon. La unua portebla presbruliga kuirilo - uzante kerosenon kiel fuelon kaj bazita je dizajno de blovtorĉo-, estis inventita de F.W. Lindqvist en 1892. Tiu presbruliga metodo estis kaj estas vaste uzata pro ties granda efiko kaj la alta temperaturo de la brulo.

La unua kurilo, uzata alkoholon estis menciita en 1919. Ĝi estis prefere uzata en multaj jaroj sur velŝipoj, poste anstataŭigis tiun tipon la kuiriloj per kunpremita gaso.

La uzado de la portebla kuirilo forte disvastiĝis ekde la 1950-aj jaroj danke al kresko de la turisma trafiko, vagadoj, ekskursoj, tendumado.

* Kategorio Portebla kuirilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)