recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ora disko** aŭ **ordisko** estas uzata esprimo, premio en la muzika vivo, kiun oni aplikas por la venditaj sondiskoj (KD), se ili superas iun determimitan nombron.

Oni enkondukis ankaŭ la esprimojn kiel **arĝenta, platena, diamanta disko** kaj tion oni uzas ankaŭ por la venditaj DVD-oj, videoj.

La nombro de la venditaj diskoj por akiri oran diskon dependas de grandeco de landa loĝantaro.

La originala premio de 'ora rekordo' estis prezentita, kalkulita ĉe la diskoeldonaj firmaoj por al atingita 1.000.000 vendoekzempleroj. La unu rekordo okazis ĉe RCA kaj premiiĝis Glenn Miller en februaro de 1942, solenante vendojn de 1.200.000 el *Chattanooga Choo Choo*. Alia ekzemplo estas ora rekordo de Elvis Presley en 1956 per 1.000.000 vendoj de la disketo *Hound Dog*.

Oni kelkfoje ŝanĝis la nombron de la necese vendendaj diskoj.

| lando | ora disko | platena disko | rimarkoj |
| --- | --- | --- | --- |
| Usono | 500.000 (ekde 1975) | 1.000.000 (ekde 1976) |   |
| Aŭstralio (2003) | 35.000 | 70.000 |   |
| Kanado (2005) | 50.000 | 100.000 |   |
| Germanio (2003) | 150.000 | 300.000 |   |
| Britio | 100.000 | 300.000 | arĝenta disko: 60.000 |
| Irlando (2003) | 7.500 | 10.000 |   |
| Hungario (2010) | 5.000 | 10.000 |   |
|

Hungario
--------

| tipoj (KD) | Ora disko | platena disko | rimarkoj |
| --- | --- | --- | --- |
| hungara eldonaĵo | 5.000 | 10.000 |   |
| internacia eldonaĵo | 3.000 | 6.000 |   |
| klasika muziko, ĵazo | 1.500 | 3.000 |   |
|

Historie

| tipoj | ora disko | platena disko | diamanta disko |
| --- | --- | --- | --- |
| ĝis 1992.06.12. | 100.000 | 200.000 | 400.000 |
| ekde 1992.06.12. | 50.000 | 100.000 | 200.000 |
| ekde 1997.12.03 | 25.000 | 50.000 | - |
| ekde 2002.04.23 | 15.000 | 30.000 | - |
| ekde 2005.02.23. | 10.000 | 20.000 | - |
| ekde 2006.09.13 | 7.500 | 15.000 | - |
| ekde 2010.01.01 | 5.000 | 10.000 | - |
|

fonto Arkivigite je 2008-07-01 per la retarkivo Wayback Machine

Vidu ankaŭ
----------

* Albumo

* Kategorio Ora disko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Novjara deziro kreita per enmeto de teksto sur fotografio (Sur la foto estas skribite: *Por ke ankaŭ vi la tutan jaron elstaru!*
Ceramika neĝero kun deziro uzita kiel novjara deziro
**Novjara deziro** (**PF** – derivita de la franca *Pour féliciter* – „por feliĉo") estas karteto kun deziro en la novan jaron. La pli supre menciita PF estas invento de grafo Chotek z Chotkova a Vojnína kaj en la franca ĝia "deveno" estas nur tia, ke estis uzita la francaj vortoj rilate al tiama kutimo de uzado de la franca lingvo kiel diplomatia lingvo. Sed la esprimo "Pour féliciter" en kunigo kun la deziro al novjaro estis nekonata kaj eĉ ne hodiaŭ tie tiu ĉi pure ĉeĥa fenomeno ne aperas. Devene temis pri specifa arta verko, per kiu deziris belartistoj al siaj konatoj kaj patronoj. Poste la artistajn novjarajn dezirojn komencis ĉe la belartistoj mendi artistoj el aliaj fakoj kaj riĉaj homoj. Malriĉuloj ekreagis al tio per forsendado de propraj kreitaĵoj, pli poste komencis seria produktado, kaj tiel la limoj iom malakriĝis.

En la socio kiel persona novjara deziro estas sendata kutime kiel klasika bildkarto aŭ la tiel nomata dismetiga deziro (kartona dufolio). Kontraŭe al tio firmaaj novjaraj deziroj klopodas esti originalaj, tial ili estadas de diversspecaj formoj, motivoj, grafikaj prilaboroj kaj funkcioj. La novjaraj deziroj eĉ de tempo al tempo ne estadas nek paperaj kaj plataj - reklama kaj marketa industrioj ĉiujare elsputos kvanton de objektoj difinitaj al la novjara deziro. Sed kun evoluo de elektronika komunikado la klasikaj korpaj novjaraj deziroj estis forpuŝitaj per virtualaj - oni sendas retpoŝtojn, kie ili abunde eluzas la t.n. elektronikajn bildkartojn - plimulte kurta sceno en formato de Flash aŭ SMS. Malgraŭ tio la tradicio de la klsaikaj novjaraj deziroj daŭras kaj senĉese pli da homoj denove revenas al ili por ilia aparteco.

La novjaraj deziroj en la devena senco de vorto (t.e. faritaj per origina grafika tekniko kaj plejparte dissendataj fare de artistoj estas elserĉata kolektista varo.

Vidu ankaŭ
----------

* Bildkarto
* Ekslibriso
* Grafiko
* Kristnaska karto
*Ne miskomprenu kun Nyíregyháza!*

**Nyáregyháza** (njAredjhAza) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza Hungario**, en departemento Pest, en subregiono Monor. Ne miskomprenu pri urbo Nyíregyháza. La loknomo signifas poplo-eklezio.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:32 km²
* Loĝantaro:3740
* Poŝtkodo: 2723
* Telefonprefikso: 29

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, urbo Pilis kaj tie la fervojo kaj ĉefvojo Budapeŝto-Cegléd-Szolnok estas proksime. La ĉefurbo estas je 40 km-oj.

Historio
--------

Dum la historio la bienoj apartenis al familio Nyáry (njAri) (=popla). La komunumo nur fine de la turka erao senhomiĝis. Tie naskiĝis politikisto Pál Nyáry, partopreninto de la revolucio kaj liberecbatalo 1848-1849 kaj tie vivis populara aktorino Sári Fedák en la 1950-aj jaroj.

Vidindaĵoj
----------

* kastelo de Mannó
* romkatolika preĝejo de 2001, la turo estas 30 m-ojn alta
* kalvinana kaj luterana komuna preĝejo
* nobeldomo de Nyári

Famuloj
-------

En Nyáregyháza naskiĝis:

* kemiisto Péter Huszthy
* politikisto Pál Nyáry.
La oraj bronzoj de Cartoceto di Pergola
La **Oraj bronzoj de Cartoceto di Pergola** estas la nura romia orumita bronza grupo de rajdantoj, kiu ankoraŭ ekzistas. Origine temis pri du ĉevaloj kun du rajdantoj el kiuj nur unu ekzistas nun, kaj du starantaj virinoj.

Malkovro
--------

En junio 1946 oni malkovris centojn da malgrandaj orumitaj bronzeroj en Santa Lucia di Calamello ĉe Pergola en la Provinco Pesaro e Urbino, Italio. Iuj el tiuj eroj estis cent kilogramojn pezaj.

Restaŭrado
----------

La restaŭrado okazis inter 1949 kaj 1988 en pluraj fazoj. Entute estis kunmetitaj 318 eroj al kvar figuroj.

Prezentado
----------

La rajdantoj
La plej bone konservita rajdantoj estas ĉirkaŭ 40-jara viro, kies vesto montras ke li estas altranga oficiro dum pactempo. La brako estas levita kiel pacsigno. Nur eretoj ekzistas de la dua rajdanto.
La virinoj
La konservita figuro estas maljuna virino, kies greka hararanĝo (eco el la dua duono de la 1-a jarcento a.K.). Ŝi estas vestita de stola kaj palla. De la dua virina figuro ekzistas nur la malsupra korpoduono.
La ĉevaloj
La ĉevaloj estas prezentitaj kun levita antaŭhufo. La brustoj estas ornamitaj de tritonoj kaj nereidoj, hipokampoj kaj delfenoj. Multaj dioj estas prezentitaj sur la gvidiloj: Jupitero, Venuso, Marso, Juno, Minerva kaj Merkuro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oraj bronzoj de Cartoceto di Pergola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Oraj bronzoj de Cartoceto di Pergola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Museo dei Bronzi dorati e della città di Pergola (angle/itale)
* Soprintendenza per i Beni Archeologici delle Marche Arkivigite je 2020-08-03 per la retarkivo Wayback Machine (itale)
Kuristinoj en Brooklyn.
La **Novjorka maratono** (angle *The New York City Marathon* (markita kiel TCS New York City Marathon kaj antaŭ kiel ING New York City Marathon pro sponsorecaj tialoj) estas ĉiujara maratono (42.195 km aŭ 26.219 mejloj) kiu estas okazigata tra la kvin *boroughs* de Novjorko. Ĝi estas la plej granda maratono en la mondo, kun 51,394 finintoj en 2016 kaj 98,247 kandidatoj por la konkurenco de 2017. Kun la Bostona maratono kaj la Ĉikaga maratono, ĝi estas inter la plej elstaraj long-distancaj ĉiujaraj kurkonkurencaj eventoj en Usono kaj estas unu el la serio de Ĉefaj Mondaj Maratonoj.

Referencoj
----------

1. ↑   "AIMS - World's Largest Marathons". Aims-association.org.  Alirita la 10an de Junio, 2017.
2. ↑   "TCS New York City Marathon". New York Road Runners.  Alirita la 10an de Junio, 2017.
3. ↑   Kit Fox (March 2, 2017). "2017 New York City Marathon Entrants By the Numbers - Applications for the world’s largest race were at an all-time high for 2017". Runner's World - Rodale Inc.  Alirita la 10an de Junio, 2017.

* Kategorio Novjorka maratono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nándor BALÁZS** [balAĵ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balázs Nándor** (foje Balázs Nándor László) estis hungardevena usona fizikisto, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1995).

Nándor Balázs  Arkivigite je 2011-07-20 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 7-an de julio 1926 en Budapeŝto. Li mortis la 16-an de aŭgusto 2003 en Setauket.

Biografio
---------

Nándor Balázs frekventis gimnazion, poste universitaton en sia naskiĝurbo. Li estis elstara skermisto kaj li provis ankaŭ aliajn sportojn. En 1949 li forlasis la landon kaj li doktoriĝis jam en Amsterdamo en 1951. Li ekhavis postenon en Dublino, kie li estis sendita al Albert Einstein en Princeton. Baldaŭe li partoprenis en laboroj en diversaj universitatoj.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Káosz és kvantummechanika* 1997

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* biografio angle kun foto Arkivigite je 2011-07-20 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Nándor Balázs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nándor Baumgarten,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Baumgarten Nándor** estis hungara juristo, advokato, juĝisto, profesoro.

Nándor Baumgarten  naskiĝis la 29-an de majo 1873 en Budapeŝto. Li mortis la 29-an de majo 1935 en Budapeŝto. Lia onklo estis Izidor Baumgarten.

Biografio
---------

Nándor Baumgarten frekventis universitatojn en sia naskiĝurbo, Lejpcigo kaj Berlino. Li akiris juran diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1896, post 3 jaroj ankaŭ advokatan diplomon. Inter 1899 kaj 1914 li estis advokato, dume en 1904 li studvojaĝis al Eŭropo kaj Usono, en la sekva jaro li estis nomumita privata profesoro, fine li longe redaktis juran fakrevuon. Inter 1914 kaj 1921 li estis juĝisto, dume en 1915 li ricevis la instruan rangon titulara publika eksterordinara profesoro. Li emeritiĝis en 1921.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Nemzetközi vasúti fuvarozási jog* (Internacia fervoja transporta juro), (1900) - fundamenta verko agnoskita eĉ eksterlande
* *Kartellek, trösztök* (Karteloj kaj trustoj), 1906 kun akademia premio
* *Jogerő a közigazgatási eljárásban* (1917) kun akademia premio
* *Összegyűjtött Tanulmányai* (Kolektitaj studoj), (1936)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

* Kategorio Nándor Baumgarten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Tradicia pentraĵoj de «La vinagrotrinkantoj» (配图古诗精选, ĉirkaŭ 1880).
La **novkonfuceismo** (en simpligita ĉina skribo: 宋明理学; tradicia ĉina skribo: 宋明理學; pinjino: *Sòng-Míng Lǐxué* aŭ mallongigita kiel 理學) estas morala, etika kaj metafizika Ĉina filozofio influita de la konfuceismo kiu enhavas ideojn ankaŭ de la taoismo kaj la budhismo. Ĝi estis kreita de Han Yu kaj Li Ao (772-841) en la dinastio Tang kaj ludis gravan rolon dum la dinastioj Song kaj Ming.

La konfuceistoj de la Dinastio Song (960-1279) kutime studis la klasikajn verkojn de sia kredaro, sed ili estis familiarigitaj ankaŭ kun la instruoj de budhismo. La budhisma pensaro havigis multajn mirendajn aspektojn, kiuj inkludis ideojn pri la naturo de la animo kaj pri la rilato inter individuo kaj mondo, ideoj ankoraŭ neesploritaj de la konfuceismo. La konfuceistoj de la dinastio Song nutris sin grandmezure de la budhisma pensaro same kiel de siaj propraj tradicioj, kio rezultis en la novkonfuceismo.

Estis multaj diversaj perspektivoj en la komunumo de novkonfuceistoj ĝis aperis sistemo kiu ligis la pensarojn de budhismo kaj de tiama taoismo kun kelkaj de la ideoj disvolvigitaj en la Libro de ŝanĝiĝoj (I Ching) krom la teorioj de la Jino kaj Jango asociaj al la simbolo Tajĝio. Tipa motivo de novkonfuceismo estas la pentraĵoj de Konfuceo, Budho kaj Laocio trinkante el la sama kruĉo da vinagro sub la titolo "La tri majstroj estas unu!"


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 715752
* LCCN: sh85090737
* BNF: 119461848
* NKC: ph123232
 |
**Nándor Bosák** [boŝAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bosák Nándor** estas hungara pastro, episkopo, profesoro.

Nándor Bosák [*rompita ligilo*] naskiĝis la 28-an de decembro 1939 en Hungario en Taksonyfalva (nuntempa Matúškovo en Slovakio).

Biografio
---------

Nándor Bosák abiturientis en Debrecen en 1958, poste li lernis teologion en altlernejo de Eger. Li pastriĝis en 1963. Li estis laŭvice pastro en Sajószentpéter, Sirok, Verpelét, Miskolc, Mezőkövesd, fine en Eger, krome li instruis en altlernejo de Eger inter 1977-1993. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:

* rektoro en Eger inter 1990-1993
* episkopo de Debrecen-Nyíregyháza ekde 1993.

Li ricevis premiojn en 2006 kaj 2010.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* ’’A papság szolgálatában’’ (eldonjaro nekonata)
* ’’Törd meg az éhezőknek kenyeredet’’ (eldonjaro nekonata)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto



* Kategorio Nándor Bosák en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
maldekstra

La horloĝa turo, simbolo de Novo Selo (1931)
**Novo Selo** (bulgare *Ново село*) estas vilaĝo en nordokcidenta angulo de Bulgario, en Distrikto Vidin, kun 1.217 loĝantoj en 2005. Ĝi situas sur la dekstra (suda) bordo de Danubo, 45 m super la marnivelo.

La vilaĝo situas 25 km nord-nordokcidente de la provinca centro Vidin kaj 12 km oriente de la serbia limo, ĉe alfluo de la rivero Timok. Sur la norda, kontraŭa flanko de la Danubo situas la rumania distrikto Mehedinţi. La ĉefa laboragado de la vilaĝanoj estas la vinkultivado.

Laŭ itala vojaĝisto Luigi Ferdinando Marsigli, la vilaĝo estis fondita en ĉ. 1700 kaj komence havis la nomon *Prosǎnǎc* (Просънъц). Post plagoj kaj incendio, la vilaĝanoj forlasis la lokon kaj revenis ties posteuloj nur en 1772 en la modernan Novo Selo.

Post la liberiĝo de Bulgario en 1878, Novo Selo iĝis parto de distrikto Vidin kaj estis ekde la 1-a de januaro 1979 centro de distrikto entenante ankaŭ vilaĝojn kiel Florentin, Negovanovci, Vinarovo kaj Jaseno.

La konstruado de la bulgara ortodoksa Preĝejo de Sankta Nikolao komenciĝis en 1825.

Bildaro
-------

* Situo en BulgarioSituo en Bulgario
* Preĝejo de Sankta NikolaoPreĝejo de Sankta Nikolao
* La komunuma centroLa komunuma centro
* Vido de Danubo el Novo SeloVido de Danubo el Novo Selo

Eksteraj ligiloj
----------------

* NovoSelo.org, paĝo pri Novo Selo[*rompita ligilo*]
Ĝardeno de filozofoj fare de Nándor Wagner

**Nándor WAGNER** [vagner] estis hungara skulptisto, pentristo. Li naskiĝis la 7-an de oktobro 1922 en Oradea kaj mortis en Moka (Japanujo) la 15-an de novembro 1997.

Kariero
-------

Nándor Wagner apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li translokiĝis en 1946 en Budapeŝton kaj pristudis skulptoarton kaj pentroarton en Belarta Altlernejo de Budapeŝto inter 1941-1942 kaj 1946-1947. Liaj majstroj estis Zsigmond Kisfaludi Strobl kaj Béni Ferenczy. Li vivis en Hungarujo ĝis falo de la Hungara revolucio de 1956, poste li disidis al Svedujo (1956–71). Li ricevis svedan ŝtatanecon kaj instruis en universitato en Lund, krome li kreis skulptaĵojn. Li eltovis novan metodon pri kreo de skulptaĵoj el senrusta ŝtalo. Li vivis ĝismorte en Japanujo kun japana edzino ekde 1972.

Fontoj
------

* Angla vikipedio
* Memorretejo
* Skulptaĵoj

Kvar infanoj videbla en Svedio fare de Wagner
Terpatrino videbla en Budapeŝto fare de Wagner

Eksteraj ligiloj
----------------

* Skulptaĵoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 484138
* GND: 132824981
* VIAF: 35627809
* ISNI: 0000 0000 8439 5281
* LIBRIS: 307975
* NDL: 01088589
 |
**Willie Mae "Big Mama" THORNTON** (la 11an ‏ de decembro 1926 - la 25-an de julio 1984 ) estis usona kantisto de bluso kaj ritmenbluso. 

En 1952 ŝi surbendigis la kanton *Hound Dog*, kaj estis la unua se temas pri registri ĝin. La kanto prezentita de ŝi restis ĉe la pinto de la ritma kaj blusĉarto de Billboard dum sep semajnoj kaj la KD vendis preskaŭ du milionojn da kopioj. La kanto *They Call Me Big Mama* estis surbendigita sur flanko B de la KD. Sed la versio publikigita fare de Elvis Presley tri jarojn poste ombris sian sukceson, kaj la kanto estis asociita kun Presley ekde tiam. Simile, ŝi surbendigis la kanton "Ball 'n' Chain", kiu iĝis sukceso farita fare de Janis Joplin kaj ŝia grupo en la albumo *Cheap Thrills* .

Vivo
----

Thornton estis naskita en Alabamo, ŝia patro estis pastoro en la baptistpreĝejo, kie ŝi ankaŭ estis eksponita al evangeliokantado kaj ŝi kaj ŝiaj ses fratoj kantis en la preĝeja koruso de juna aĝo. En 1948 ŝi ekloĝis en Houston, Teksaso kaj specialiĝis pri buŝharmoniko.

En 1951 ŝi subskribis surbendigan kontrakton kun la diskokompanio "Peacock Records", kun kiu ŝi estis subskribita ĝis 1957 kaj kun kiu ŝi vidis sian unuan kaj plej grandan sukceson kun Hound Dog.

En la fruaj 1960-aj jaroj ŝi translokiĝis al areo de la Golfo de San-Francisko, kie ŝi prezentis en bluskluboj. En 1966 ŝi kunlaboris kun blusartisto Muddy Waters kaj produktis la diskon *Big Mama Thornton With The Muddy Waters Blues Band*. En 1968, ŝi surbendigis la albumon *Ball 'n' Chain*, kies temkanto (sama kanto de la fruaj 1960-aj jaroj) fariĝis fama en 1967 kaj 1968 fare de Janis Joplin. Lightning Hopkins kaj Larry Williams ankaŭ partoprenis la diskon. En 1965 ŝi aperis en Eŭropo, serio de prezentoj registritaj en la disko *Big Mama Thornton en Eŭropo*. En 1966 kaj 1968 ŝi koncertis ĉe la Montrera Ĵaza Festivalo.

En 1975, ŝi registris prezentojn en malliberejoj, kiuj estis publikigitaj sub la nomo *Jail*.

En 1984 ŝi estis elektita al la Bluso-Halo de Famo.

Bibliografio
------------

* Spörke, Michael (2014). *Big Mama Thornton: The Life and Music.* Jefferson, North Carolina: McFarland. ISBN 978-0-7864-7759-3.

Referencoj
----------

1. ↑  Malone, Bill C..  (2009) *The New Encyclopedia of Southern Culture, Vol. 12*. University of North Carolina Press. ISBN 9780807832394.
2. ↑  Russell, Tony.  (1997) *The Blues: From Robert Johnson to Robert Cray*. Dubai: Carlton Books. ISBN 978-1-85868-255-6.
3. ↑   Big Mama Thornton – Biography. Billboard. Arkivita el la originalo je 2016-06-03. Alirita 2015-10-12.
4. ↑  Blues singer ‘Big Mama’ Thornton had a hit with ‘Hound Dog.’

Eksteraj ligiloj
----------------

* Big Mama Thornton ĉe Interreta filma datumbazo (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822005
* GND: 134845617
* LCCN: n92013523
* VIAF: 42026866
* ISNI: 0000 0001 1507 0720
* SUDOC: 139921427
* BNF: 13900431h
* MBA: 2993f855-403f-4c6a-bea9-088cd5d354dc
* NKC: xx0132996
* BNE: XX990587
 |
Katedralo Smolenskij en la Novodeviĉij monaĥejo (16-a jarcento).
Oklatera sonorilturo (1689–90).
**Novodeviĉij monaĥejo**, konata ankaŭ kiel Bogorodice-Smolenskij Monaĥejo (ruse *Новоде́вичий монасты́рь, Богоро́дице-Смоле́нский монасты́рь*), estas probable la plej bone konata monaĥejo de Moskvo. Ties nomo, foje tradukita kiel Monaĥejo de la Novaj Sinjorinoj estis konceptita por diferenci ĝin el la Monaĥejo de la Malnovaj Sinjorinoj, alinome Monaĥejo de Ascensio aŭ Starodeviĉij Monaĥejo ene de la Moskva Kremlo. Malkiel aliaj moskvaj monaĥejoj, ĝi restis virtuale netuŝita ekde la 17-a jarcento. En 2004, ĝi estis proklamita Monda heredaĵo de Unesko. 

Unu el la plej belaj monaĥejoj de Moskvo, ĝi estas situanta ĉe la dekstra bordo de la Moskvo-rivero, sudokcidente de la urba centro. En ĝi okazis dum 400 jaroj multaj historiaj eventoj rilate al personoj kiel Ivano la Terura, Boris Godunov kaj Petro la Granda. La arkitektura komplekso de la monaĥejo estiĝis fine de la 17-a jarcento kaj estas ĝis nun unu el la plej belaj en Rusio. En la Smolenskij katedralo videblas altvaloraj murpentraĵoj el la 16-a jarcento kaj belega ikonostazo. Proksime al la monaĥejo troviĝas la Novodeviĉje tombejo, kie estis enterigitaj multaj famuloj.

Bibliografio
------------

* Harrison, Peter (2004). *Castles of God: Fortified Religious Buildings of the World*. Boydell Press. ISBN 1-84383-066-3
* Semler, Helen (1987). *Discovering Moscow: Architecture, History, and Art*. Hippocrene Books. ISBN 0-87052-131-4

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Novodeviĉij monaĥejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Priskribo de la konvento fare de teamo de Unesko
* Latest photos of Novodevichy Convent and retkamerao


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 743140
* LCCN: n86050880
* VIAF: 128474011
* ISNI: 0000 0001 2322 2552
* SUDOC: 112395635
* NKC: kn20080902003
 |
Bazaj informoj
--------------

**Nógrádsipek** (nOgrAdŝipek) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Szécsény.

* Areo: 20  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0077/19.5047
* Loĝantaro: 740
* Poŝtkodo: 3179
* Telefonprefikso: 32

Situo
-----

La vilaĝo situas sur malebenaĵo, fine de longa sakovojo el Szécsény, kiu troviĝas 10 km-ojn, laŭ tutlanda turista vojeto.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1265 en formo *"Chipeg"*. Iom poste la komunumo apartenis al fortikaĵo de Hollókő. En la 16-a jarcento la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. Tiam la administra centro estis en Vác. Fine de la turka erao la vilaĝo senhomiĝis pro la konstantaj bataloj. En 1690 la vilaĝo refondiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, poŝto, familihelpa servo.

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Emeriko de Hungario de 1713, en 1917 pligrandigita kaj renovigita
* baroka nobeldomo de Balás
* baroka nobeldomo de Nagy (nadj) el la 1820-aj jaroj

* Kategorio Nógrádsipek en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nógrádszakál** (nOgrAdsakAl) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Szécsény.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 19  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.1821/19.5288
* Loĝantaro: 660
* Poŝtkodo: 3187
* Telefonprefikso: 32

Situo
-----

Nógrádszakál situas en valo, laŭ maldekstra bordo de Ipeľ (kiu samtempe estas ankaŭ la slovaka landlimo), laŭ traira flankovojo kaj fervojo Ipolytarnóc-Balassagyarmat. La lasta troviĝas 29, Salgótarján 17, Szécsény 15 km-ojn. Ekde 2008 ambaŭ ŝtatoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas trairebla principe senkontrole.

Historio
--------

Post Traktato de Trianon Nógrádszakál trovis sin apud al la nova landlimo. Fine de 1944 la fervoja kaj voja pontoj detruiĝis, iom poste rekonstruiĝis.

Vidindaĵoj
----------

* golgoto kun kapelo sur 240 m-ojn alta monto
* baroka poŝto
* akvonivela indikilo de la rivero

Famuloj
-------

En Nógrádszakál naskiĝis arkitekto Pál Havassy.

* Kategorio Nógrádszakál en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Orbe** estas rivero en Kantono Vaŭdo. Ĝia suba parto nomiĝas Thielle. La rivero havas longecon de 67 km.

Fonto
-----

La unua fonto de Orbe situas en Les Rousses en Francio sur alteco de 1150 m s.m. La koordinatoj de la fonto estas 46° 29′ 31″ N 6° 3′ 31″ O﻿ / ﻿46.49194 °N, 6.05861 °O﻿ / 46.49194; 6.05861 (mapo)Koordinatoj: 46° 29′ 31″ N 6° 3′ 31″ O﻿ / ﻿46.49194 °N, 6.05861 °O﻿ / 46.49194; 6.05861 (mapo).

Supra Fluo
----------

Post malmultaj kilometroj la rivero alfluas la Lagon de Rousses sur alteco de 1058 m s.m. Post la elfluo el la lago post 6 km la rivero atingas la limon de Svislando. Ĝi nun fluas en la larĝa altmontara Valo de Joux nordorienten. Post proksimume 10 kilometroj la rivero alfluas al la Lago de Joux.

La grotoj de Vallorbeo
----------------------

Orbe elflua la Lagon de Joux subtere tra proksimume 4 kilometra kavernosistemo, la tiel nomitaj Grotoj de Vallorbe respektive laŭ la rivero Grotoj de Orbe. Apud Vallorbe la rivero reaperas per impresa riverfonto denove surtere.

La meza rivero
--------------

Post Vallorbe la rivero fluas tra baraĵlago. Tie alfluas de sudo la unu el la malmultaj signifaj alfluantoj de Orbe, la rivero Jougnena, kiu fontas sub la Jougne-Pasejo en Francio. La rivero nun turniĝas orienten kaj trafluas profundan ravinon kun multaj akvofaloj, ĝis ĝi atingas la Svisan Mezlandon. Post la gorĝo la rivero ĉirkaŭfluas monteton, sur kiu situas la malnova urbo de Orbe. Post Orbe la rivero nun estas kanaligita.

La suba fluo - Thielle
----------------------

La rivero nun fluas tra la flotebenaĵo *Pleine de l'Orbe*. Post la kunfluo kun la rivero Talent, ĝi nomiĝas ĝis la alfluo al la Lago de Neŭŝatelo *Thielle*. En Yverdon-les-Bains alfluas al la lago.

Komunumoj laŭlonge de la rivero
-------------------------------

La rivero fontas en Les Rousses en Francio. Poste ĝi fluas en Svislando tra Le Chenit, Le Lieu, Vallorbe, Ballaigues, Lignerolle, Les Clées, Agiez, Montcherand, Orbe, Valeyres-sous-Rances, Mathod, Suscévaz, Ependes, Treycovagnes al Yverdon-les-Bains.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj signifoj de Orbe

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Hidrologiaj datumoj pri Orbe en la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Medio

Eksteraj ligiloj
----------------

* La rivero Orbe en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* Kategorio Orbe (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bildoj
------

* La subterna rivero en la Grotoj de OrbeLa subterna rivero en la Grotoj de Orbe
* Orbe post la riverfonto de VallorbeOrbe post la riverfonto de Vallorbe
* Kunfluo de Jougnena kaj OrbeKunfluo de Jougnena kaj Orbe
* Orbe en VallorbeOrbe en Vallorbe
**Oswald KABASTA** (naskiĝinta la 29-an de decembro 1896 en Mistelbach, mortinta la 6-an de februaro 1946 en Kufstein) estis aŭstra dirigento.

La *Kaim-Saal*, ĝis 1944 koncerthalo de la Filharmoniistoj en Munkeno. La evoluon de tiu orkestro al mondfameco Kabasta antaŭenpuŝis.

Vivo
----

De la junuleco (la patro Joseph estis korestro) li volis iĝis muzikisto kaj dirigento. Jam kiel knabo li lernis praktikan scion pri kaj majstradon de multaj orkestraj instrumentoj, krome de la piano kaj de la orgeno. La studon ĉe la Viena Muzikakademio interrompis la Unua mondmilito. Post tio Kabasta estis muzikpedagogo ĉe la gimnazio *BEA Traiskirchen* sed strebis baldaŭ kontentigi siajn dirigentajn aspirojn ĉe teatroj de Wiener Neustadt kaj Baden bei Wien. Post furora gastludsukceso oni elektis lin en 1926 en Graz urba muzikdirektoro. Paralele li de tempo al tempo estris koncertojn de Wiener Singverein kaj de la filharmonio *Wiener Symphoniker*.

En la 1938-a jaro li vokitis Munkenon por transpreni la postenon de Siegmund von Hausegger ĉe la Munkena Filharmonio. Kabasta sukcesis plialtigi la nivelon de la orkestro kaj konduki ĝin al elita klaso antaŭe ne konata. Kun la orkestranoj li gastludis en multaj lokoj. Post la Dua mondmilito lamigis korsuferego vivoĝojon kaj kreivecon. Timante ke li ne plu povus labori kiel dirigento li memmortigis lin.

Graveco
-------

Li havis memoron eksterordinaran, kio permesis al li orkestresti parkere jam dum la provludoj. Lia moto estis *Muziko ne nur sonu sed ankaŭ vivu!* - tio igis lin sorĉi la aŭskultantaron per granda kompreno de sono kaj reprezentotekniko. La koncerthaloj estis ŝajne lia plej ŝatata afero: tie li preferis pecojn de Mozart, Beethoven, Schubert kaj Brückner. Sed li ankaŭ engaĝiĝis por tiutempe moderna muziko kaj kreitaĵoj de muzika impresionismo.

Literaturo
----------

* W. Zentner: "In Memoriam Oswald Kabasta", en: *Neue Musikzeitung*, 3/1949, p. 79 sekv.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oswald Kabasta en la surreta Aŭstria Muzikleksikono.
* Informoj pri Oswald Kabasta en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* La diskaro de Kabasta.[*rompita ligilo*]

* Postlasitaĵoj en la Bavara Ŝtata Biblioteko.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 502010
* GND: 119402386
* LCCN: n96102173
* VIAF: 7576645
* ISNI: 0000 0000 8354 4513
* SUDOC: 080493440
* BNF: 139270398
* MBA: 9e76c045-f4f2-498a-b81f-9d1ee9ec42d1
* BNE: XX1503655
 |
**La Plej Ilustra Ordeno de Sankta Patriko** (angle *The Most Illustrious Order of Saint Patrick*) estas brita kavalira ordeno apartenanta al Irlando. La ordeno estis establita fare de George la 3-a, Reĝo de Britio en 1783. Kavaliroj estis regule kronitaj al la ordeno de tiam ĝis 1922, kiam la plej granda parto de Irlando akiris sendependecon en la nomo de Irlanda Libera Ŝtato. Kvankam la ordeno daŭre ekzistas oficiale ĝis nuntempe, la lasta nomumo al la ordeno estis farita en 1936, kaj la lasta kavaliro de la ordeno, princo Henriko, Duko de Gloucester, mortis en 1974. Malgraŭ tio, la reĝo daŭre estas la suvereno de la ordeno, kaj unu el la oficistoj, respondeca por la simboloj de Ulstero (Ulster King of Arms) kaj daŭre enoficas. Sankta Patriko estas la patrono de la ordeno, kaj ĝia moto estas latine *Quis separabit?* (trad. Kiu nin apartigos?) - aludo al la vulgata traduko de la letero de la apostolo Paŭlo al la Romanoj, ĉapitro 8, verso 35: "Kiu apartigos nin de la amo de Kristo?".

La plej multaj kavaliraj ordenoj en Britio inkludas la tutaĵon de la regno, sed la tri plej altaj ordoj ĉiu apartenas al unu nacio. La Ordeno de Sankta Patriko, kiu apartenas al Irlando, estas la plej nova kaj malplej grava el la tri. Ĝia angla ekvivalento, la Ordeno de la Ĝartero, estas la plej malnova kavalira ordeno en Britio, kaj ĝiaj komencoj devenas de la 14-a jarcento. La Skota ordeno estas Ordeno de la Kardo, kiu estis establita, en sia nuna enkarniĝo, en 1687.

La ordeno de Sankta Patriko estis menciita en la amaskomunikilaro en 1907, kiam ĝiaj simboloj, la Irlandaj Krono-Diamantoj, estis ŝtelitaj de Dublina Kastelo baldaŭ antaŭ la vizito de la Suvereno de la ordeno, Eduardo la 7-a. La kazo restas mistero ĝis hodiaŭ.

Vidu ankaŭ
----------

* Kruco de Sankta Patriko

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ordeno de Sankta Patriko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ordeno de Sankta Patriko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Artikolo pri la ceremonio de 1905


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820823
* GND: 4613459-1 16108531-3, 4613459-1
* LCCN: n84100693
* VIAF: 151319869 241610461, 151319869
 |
**FODOR Oszkár d-ro** estis hungara aktoro, reĝisoro, teatrestro naskita en Nagyvárad la 4-an de januaro 1880 kaj mortinta en Budapeŝto la 5-an de januaro 1950. Lia edzino estis Irén Harczos.

Kariero
-------

Fodor diplomitiĝis en 1901 kaj debutis en Koloĵvaro, poste li dungiĝis al la trupo de Sándor Földessy. Li venis en 1903 en Budapeŝton kaj ĝis 1906 li estis sekretario de la *Népszínház*, sed li ankaŭ ludis en la *Tarka Színpad* kaj ankaŭ reĝisoris. Inter 1905–07 li agadis en la teatro de Doktoro Ferenc Farkas de Szabadka. Li ludis en 1908 en Erdély, en 1909 en Miskolc, en 1912 en Győr, en 1913 en Temesvár. En 1908 li estis direktoro de la Scenejo *Erzsébet körúti Royal Orfeum Revü*. Inter 1915–1919 li estis direktoro en Székesfehérvár. Pli pluaj stacioj liaj estis: Sátoraljaújhely, Kassa, Komárom kaj en 1923 la pli grandaj transsilvanujaj urboj. Inter januaro 1927 ĝis 1938 li estis teatrestro de la Nacia Teatro (Pécs).

El liaj reĝisoraĵoj
-------------------

* Verdi: Az álarcosbál;
* Madách I.: Az ember tragédiája;
* Knoblauch: A faun.

Fakverkoj
---------

* *A vidéki színészet az állam szolgálatában* (Győr, 1913);
* *Színházi séták* (Miskolc, 1910).

Dramoj
------

* *Mária fia* (1929);
* *Dr. Gróf Balassa* (1929).

Rememoraĵo
----------

* *Negyven fokos lázban* (1942).

Fonto
-----

* Magyar Színházművészeti Lexikon
**Novozibkov** (ruse *Новозыбков*) estas urbo en Brjanska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 15420.

La urbo estis fondita en jaro 1701.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1809.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Zibkaja (Зыбкая) ĝis 1809.

La interurba telefona kodo estas 08343, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 52° 32′ N 31° 56′ O﻿ / ﻿52.533 °N, 31.933 °O﻿ / 52.533; 31.933 (mapo)Koordinatoj: 52° 32′ N 31° 56′ O﻿ / ﻿52.533 °N, 31.933 °O﻿ / 52.533; 31.933 (mapo).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 25,9 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 43 mil loĝantojn.

Flago de Brjanska provinco
Urboj de Brjanska provinco

**Ĉefurbo**: Brjansk

Djatkovo |
Fokino |
Ĵukovka |
Karaĉev |
Klinci |
Mglin |
Novozibkov |
Poĉep |
Selco |
Sevsk |
Starodub |
Suraĵ |
Trubĉevsk |
Uneĉa |
Zlinka
**Osztopán** [ostopAn] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Kaposvár.

Kastelo de Osztopán

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 23 km²
* Loĝantaro: 850
* Poŝtkodo: 7444
* Telefonprefikso: 82

Situo
-----

Osztopán situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Fonyód-Kaposvár. La lasta urbo kaj Igal troviĝas 25, Marcali 26 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1229 laŭ tiama hungara ortografio *"Oztupan"*. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1788
* Kastelo de Osztopán de 1910 kun parko, nun lernejo
* baroka statuo de Johano Nepomuka de 1803
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj

Ĝemelkomunumo
-------------

* Rumanio Galócás, Rumanio

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.nagyvofely.hu
* w.osztopan.hu

* Kategorio Osztopán en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Orelklapoj de *Otaria flavescens*
Arctocephalinae.pngArctocephalinae
**Orelfoko**, **otariedo** aŭ **otario** estas iu ajn membro de la familio de marmamuloj nome **Otariedoj**, unu el la tri grupoj de pinipedoj. Ili enhavas 15 vivantajn speciojn en sep genroj (alia specio iĝis formortinta en la 1950-aj jaroj) kaj estas komune konataj ĉu kiel marleonoj aŭ felfokoj, distingaj el veraj fokoj (fokedoj) kaj la rosmaro (odobenedoj). Otariedoj estas adaptitaj al duonakveca vivovstilo, kaj manĝas kaj migras surakve, sed reproduktiĝas kaj ripozas sur tero aŭ glacio. Ili loĝas en ĉepolusaj, moderklimataj, kaj ekvatoraj akvoj tra Pacifiko kaj Suda Oceano kaj sudo de Hinda kaj Atlantika Oceanoj. Ili estas certe forestaj el norda Atlantiko.

La vortoj 'otariedo' kaj 'otario' derivas el la greka *otarion* kun signifo "oreleto", reference al malgrandaj sed videblaj eksteraj orelklapoj (aŭrikloj), kiuj distingas ilin el la Fokedoj.

Genroj kaj specioj
------------------

*Otariidae* aŭ (Orelfokoj ) (13 specioj)

subfamilio : Arktocefalenoj - *Arctocephalinae*
genro : arktocefalo - *Arctocephalus* (Marursoj)
specio : Bruna arktocefalo - *Arctocephalus pusillus*
specio : Forstera arktocefalo - *Arctocephalus forsteri*
specio : rabia arktocefalo - *Arctocephalus doriferus*
specio : Ĉeantarkta foko aŭ Tropika arktocefalo - *Arctocephalus tropicalis*
specio : suda arktocefalo - *Arctocephalus australis*
specio : gvadalupa arktocefalo - *Arctocephalus philipii*
specio : Gazela arktocefalo aŭ Antarkta marurso - *Arctocephalus gazella*
genro : kalorino - *Callorhinus*
specio : kalorino - *Callorhinus ursinus*
subfamilio : Otarienoj - *Otariinae*
genro : eŭmetopio - *Eumetopias*
specio : eŭmetopio - *Eumetopias jubatus*
genro : neofoko - *Neophoca*
specio : griza neofoko - *Neophoca cinerea*
specio : neofoko novzelanda - *Neophoca hookeri*
genro : otario - *Otaria*
specio : otario kolharara - *Otaria byronia* (sin. *Otaria flavescens*)
genro : zalofo - *Zalophus*
specio : zalofo malhela - *Zalophus californianus*

Referencoj
----------

1. ↑   otario. *PIV*. Alirita 2018-01-07.
2. ↑  "Otary, n. etymology of" The Oxford English Dictionary. 2nd ed. 1989. OED Online. Oxford University Press.  Arkivigite je 2006-06-25 per la retarkivo Wayback Machine Alirita Novembre de 2007
3. ↑  Ankaŭ la N.B.N.-nomo estas \*Orelfokoj\*

Bibliografio
------------

* Berta, A. kaj L. Sumich (1999) *Marine Mammals: Evolutionary Biology*. San Diego: Academic Press.
* Gentry, R. L (1998) *Behavior and Ecology of the Northern Fur Seal*. Princeton: Princeton University Press.
* Perrin, W. F. B. Würsig, and J. G. M. Thewissen (2002) *Encyclopedia of Marine Mammals*. San Diego: Academic Press.
* Riedman, M. (1990) *The Pinnipeds: Seals, Sea Lions and Walruses*. Berkeley: University of California Press.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eared Seals on Answers.com
* Otariids on MarineBio.org


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 510498
* GND: 4172520-7
* NKC: ph183323
 |
En kristanismo kaj aliaj religioj, la **ordinado** estas la procedo, per kiu oni atingas ordinojn (pastrajn rangojn).

Ordinado en katolikismo
-----------------------

En katolikismo, **ordinado** estas unu el la Sep Sakramentoj. En katolikismo ekzistas tri rangoj de klerikoj: la diakono, la sacerdoto, kaj la episkopo.

Teorie, unu episkopo sufiĉas por ordini iun kiel episkopon, kiel sacerdoton, aŭ kiel diakonon. Praktike, ordinadon de sacerdoto aŭ diakono faras unu sola episkopo, dum ordinadon de episkopo faras pluraj episkopoj.

Nur viroj povas esti ordinitaj laŭ katolikismo.

* Ordinado de katolika diakono en Pollando Ordinado de katolika diakono en Pollando
* Ordinado de katolika diakono en 1520 Ordinado de katolika diakono en 1520
* Ordinado de katolika sacerdoto en Germanio Ordinado de katolika sacerdoto en Germanio
* Ordinado de katolika episkopo en Ĉeĥio Ordinado de katolika episkopo en Ĉeĥio

Ordinado en orienta ortodoksismo
--------------------------------

En orienta ortodoksismo, ekzistas pluraj rangoj de klerikoj: la subdiakono, la diakono, la presbitero, kaj la episkopo.

Nur viroj povas esti ordinitaj laŭ orienta ortodoksismo.

* Ordinado de ortodoksa diakono Ordinado de ortodoksa diakono
* Ordinado de ortodoksa presbitero Ordinado de ortodoksa presbitero

Ordinado en protestantismo
--------------------------

La praktiko kaj la ritoj de ordinado varias laŭ la konfesioj de protestantismo. Multaj konfesioj ne havas la diversajn ordinajn rangojn; tamen, episkopoj kaj sacerdotoj ekzistas en kelkaj konfesioj (ekz. anglikanismo).

Kelkaj protestantaj konfesioj permesas ordinadon de virinoj, gejoj, lesbaninoj ktp.

* Ordinado de presbiteriana pastro en 2008 Ordinado de presbiteriana pastro en 2008
* Ordinado de menonana pastro en Brazilo fare de Nord-Amerkaj misiistoj Ordinado de menonana pastro en Brazilo fare de Nord-Amerkaj misiistoj
* Ordinado de evangeliisma pastro en Usono en 2017 Ordinado de evangeliisma pastro en Usono en 2017
* Ordinado de pastro de la Eklezio de Svedio dum la 1950-aj jaroj Ordinado de pastro de la Eklezio de Svedio dum la 1950-aj jaroj

Referencoj
----------

1. ↑   ordin/ad/o (esperante). *Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ordinado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ordination (angle). *Encyclopædia Britannica*.
* Ordenació (katalune). *Gran enciclopèdia catalana*.
* Ordinasjon (norvege). *Store norske leksikon*.
***Normalaj Homoj*** estas romano de 2018 de la irlanda aŭtoro Sally Rooney. *Normalaj Homoj* estas dua romano de Rooney, eldonita post *Conversations with Friends* (2017). Ĝi estis unue eldonita de Faber & Faber en la 30a de aŭgusto 2018. La libro fariĝis plej bone-vendita en Usono, vendanta preskaŭ 64 000 ekzemplerojn en durkovraĵo en ties unue kvar monatoj de surmerkatigo. Kritike aklamita kaj Emmy nomumita televida adapton de la sama nomo estis elsendita de aprilo 2020 de BBC Tri kaj Hulu. Iuj eldonejoj rangis ĝin unu el la plej bonaj libroj de la 2010-aj jaroj.

Sinoptiko
---------

La romano sekvas la kompleksan amikecon kaj interrilaton inter du adoleskantoj, Connell kaj Marianne, kiuj ĉeestas la saman mezlernejon en Gubernio Sligo, Irlando kaj, poste, en Triunua Altlerneja Dublina (TCD). Ĝi estas fiksita dum la post-2008 irlanda ekonomia malaltiĝo, daŭranta de 2011 tra 2015. Connell estas populara, bonaspekta kaj tre inteligenta mezlerneja studento kiu komencas interrilaton kun la nepopulara, timiganta sed ankaŭ egale inteligenta Marianne, kies patrino laborigas la patrinon de Connell kiel puristino. Connell tenas la aferon en sekreto de lernejaj amikoj pro honto, sed finĉeestis en Triunua Kolegio kun Marianne post la somero kaj estas repaciĝanta. Bonstata Marianne floras ĉe universitato, fariĝanta bela kaj populara, dum Connell luktas por la unua fojo en sia vivo taŭgiĝi konvene kun siaj samuloj. La paro teksas enen kaj eksteren de la vivo de unu la alia dum siaj universitataj jaroj, evoluiganta intensan ligon kiu lumigas la traŭmatojn kaj sensekurecojn kiuj faras ilin ambaŭ kiuj ili estas.

Referencoj
----------

1. ↑   Normal People. Alirita 5 September 2021.
2. ↑ .  The cult of Sally Rooney (angle) (2019-09-03). Alirita 2020-01-13.
3. ↑  Rooney, Sally (2019), *Normal people A Novel*, Inc OverDrive, New York, (ISBN 978-1-9848-4334-0), OCLC 1090829156, retrieved 2021-05-07


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746236
 |
Polyp leucom M 050408 041 ipb.jpgPolyp leucom M 050408 041 ipb
***Polypedates leucomystax*** estas specio de la familio de Rakoforedoj de ranaj amfibioj. Ĝi estas konata laŭ nombraj komunaj nomoj, kiaj **ordinara arborano**, **kvar-linia arborano**, **ora arborano** aŭ **stria arborano**. Multaj iamaj fakuloj unuigis ĝin kun la ordinara hindia arborano en *P. maculatus* (aŭ *Rhacophorus maculatus*, ĉar ĝi estis ofta iame), sed nuntempe ili estas ĝenerale konsiderataj diferencaj specioj. En sia indiĝena teritorio, ĝi estas ankaŭ nomata "blankalipa arborano", sed tiu nomo estas aplikata ankaŭ al specio de veraj arboranoj (nome familio Hiledoj).

*Polypedates leucomystax* ne estas konsiderata minacata specio fare de la IUCN. Ĝi estas fakte specikomplekso kiu enhavas variajn kriptospeciojn ene de ĝi.

Teritorio
---------

Ĝi troviĝas en Bangladeŝo, Brunejo, Kamboĝo, Ĉinio, Barato, Indonezio, Laoso, Malajzio, Birmo, Nepalo, Filipinoj, Singapuro, Tajlando, Vjetnamio, kaj eble Butano. Ĝi estis enmetita en Japanion.

Referencoj
----------

1. ↑   "Golden Tree Frog (Polypedates leucomystax)". amphibiancare. 31a de Oktobro, 2009.  Alirita la 16an de Marto, 2017.
2. ↑   Diesmos, A. et al. (2004). Polypedates leucomystax. In: IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2. www.iucnredlist.org Arkivita el 27a de Junio, 2014, ĉe Wayback Machine. Elŝutita la 01a de Decembro 2013.  Alirita la 16an de Marto 2017.

Eksteraj ligiloj
----------------

 ***Polypedates leucomystax*** en Vikimedia Komunejo
* Amphibian and Reptiles of Peninsular Malaysia - *Polypedates leucomystax*
La referenco en la urbdomo de Amsterdam
NAP-nivelo en la urbdomo de Amsterdam
NAP apud Woerden
La **Normala Amsterdama Akvonivelo** (**NAP**; nederlande *Normaal Amsterdams Peil*) estas la referenca alto al kiu altomezuroj en Nederlando estas rilatataj. NAP alto de 0 metroj estas proksimume egala al la averaĝa marnivelo (fakte iom pli alta).

Nivelmarkoj
-----------

La NAP estas videbligita per ĉirkaŭ 35.000 nivelmarkoj kiel boltetoj en konstruaĵoj, pontoj kaj viaduktoj. Unufoje en dek jaroj la "Geometria Servo" (Meetkundige Dienst) denove fiksas la alton de la plej multo de la nivelmarkoj.

Historio
--------

En 1684 oni kreis en Amsterdamo la "Urban Nivelon" (Stads Peijl). Tiu nivelo tiutempe estis la avaraĝa nivelo de la someraj altmaroj de la IJ, akvoamaso ĉe Amsterdamo. Tiutempe oni fiksis tiun nivelon je "9 piedoj kaj 5 coloj"(2,68 metroj) sub la "mardiga alteco". Oni indikis tiun nivelon per indikiloj ĉe kvin kluzoj en la urbo.

En 1860 oni transdonis la Amsterdaman Nivelon al aliaj niveloj uzataj en aliaj partoj de Nederlando. Poste oni eksciis ke la transdonado estis erara. Inter 1885 kaj 1894 oni ĝustigis ("normaligis") la transdonadon kaj ekde tiam la nivelo nomiĝas Normala Amsterdama Nivelo.

En 1879 la nivelo estis transdonata al Germanio. Tie la nivelo nomiĝas Normalnull. Ekde 1973 ankaŭ aliaj eŭropaj landoj uzas la nulnivelon de la NAP.

Vidu ankaŭ
----------

* Geodezio
* Marnivelo
* Akvonivelo

* Kategorio Normala Amsterdama Akvonivelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ordinara bronzflugilulo** |
| --- |
|  |
| MaskloMasklo
InoIno |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Kolomboformaj *Columbiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Kolombedoj *Columbidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Phaps *Phaps* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Ordinara bronzflugilulo** *Phaps chalcoptera*John Latham 1790 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ordinara bronzflugilulo  |

 |
| v • d • r |

Ovo de ordinara bronzflugilulo.
La **ordinara bronzflugilulo** (*Phaps chalcoptera*) estas specio de birdo de la familio de Kolombedoj kiu estas loĝanto kaj reproduktanto en tropika Aŭstralio.

Ĝi estas mezgranda kaj fortika kolombo indiĝena de Aŭstralio kaj unu el la plej oftaj kolomboj de la lando, la ordinara bronzflugilulo povas loĝi ĉe preskaŭ ĉiu medio, escepte eble la pli sekajn kaj dezertajn areojn kaj densajn pluvarbarojn.

Aspekto
-------

Masklo de tiu ĉi specio havas helflavan al blankoflavan frunton kaj rozkoloran bruston. Kaj masklo kaj ino havas facile rimarkindan blankan linion ĉirkaŭ kaj ĉe la okuloj. La ordinara bronzflugilulo havas ankaŭ makulojn de ruĝa, blua kaj verda koloroj en siaj flugiloj, kio estas karaktera de ĉiu bronzflugilulo. Junuloj estas kutime pli senkoloraj kaj brunaj ol la plenkreskuloj.

La ordinara bronzflugilulo estas mezaveraĝe inter 30 kaj 36 centimetrojn longa.

Kutimoj
-------

Rare troviĝas malproksime de akvejo, la ordinara bronzflugilulo moviĝas ĉu sola ĉu en paroj aŭ grupoj, kaj estas kutime timida kaj ne tre facile alproksimigebla de homoj aŭ aliaj animaloj.

La ordinara bronzflugilulo manĝas ĉefe semojn kaj ĉiuj specojn de vegetalo. Ili serĉas manĝaĵon en etaj grupoj. Tiu serĉado povas daŭri tagojn kaj kiel tiu kolombo devas trinki ofte, ĝi uzas akvotruojn aŭ aliajn disponeblajn akvofontojn.

Reproduktado
------------

La ordinara bronzflugilulo konstruas mallaboritan neston el bastonetoj, kiu estas lokita malalte en arbo aŭ arbusto. Eloviĝo okazas post periodo de apenaŭ 14 aŭ 16 tagoj, post kovado farita de ambaŭ gepatroj. Ambaŭ gepatroj ankaŭ kunhavas respondecon pri zorgado de la idoj. Kiel aliaj kolomboj, la ordinara bronzflugilulo produktas laktan substancon el sia kropo (kropolakto aŭ kolombolakto) por manĝigi sian idaron.

Notoj
-----

1. 1 2   Wildlife of Sydney website. Arkivita el la originalo je 2007-08-29. Alirita 2013-03-23.
2. 1 2 3  Wildlife of Sydney website Common Bronzewing (*Phaps chalcoptera*). Alirita 2013-03-23.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 225303
 |
Vanlig padda, Sollentuna.jpgVanlig padda, Sollentuna
La **ordinara bufo**, **komuna bufo**, **eŭropa bufo** aŭ en kelkaj partoj de Eŭropo, simple la **bufo** (*Bufo bufo*, el la Latina *bufo* al la esperantlingva "bufo"), estas amfibio de la familio de Bufonedoj kiu troviĝas tra plej de Eŭropo (kun la escepto de Irlando, Islando, kaj kelkaj insuloj de la Mediteraneo), en la okcidenta parto de Norda Azio, kaj en malgranda parto de Nordokcidenta Afriko. Ĝi estas unu el grupo de tre proksime rilataj animaloj kiuj descendas el komuna praula linio de bufoj kaj kiuj formas specikomplekson. la bufo estas nerimarkinda animalo ĉar ĝi kutime kuŝas kaŝite dumtage. Ĝi iĝas aktiva krepuske kaj pasas la nokton ĉasante la senvertebrulojn kiujn ĝi manĝas. Ĝi moviĝas laŭ malrapida, plumpeca piedirado aŭ per mallongaj saltetoj, kaj havas grizec-brunan haŭton kovrita per verukecaj elstaraĵetoj.

Bufo bufo distribution.pngBufo bufo distributionAmplexusAmpleksumo de masklo sur ino.Kvankam bufoj estas kutime solemaj animaloj, en la reprodukta sezono, grandaj nombroj de bufoj ariĝas en iaj reproduktejaj lagetoj aŭ flakoj, kie la maskloj konkurencas por pariĝi kun la inoj. La ovodemetado fariĝas en gelatenecaj strioj en akvo kaj poste okazas eloviĝo al stadio de ranidoj. Post kelkaj monatoj de kresko kaj disvolviĝo, tiuj ekhavas krurojn kaj suferas metamorfozon al etaj bufoj. La junuloj eliras el akvo kaj restas ĉefe surteremaj por la cetero de siaj vivoj.

La **ordinara bufo** ŝajne malpliiĝas en parto de sia teritorio, sed ĝenerale ĝi estas listita kiel "malplej zorgiga" en la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo, ĉefe pro drenado de ties reproduktejoj, kaj krome kelkaj bufoj estas mortigitaj surŝosee dum ili faras ĉiujarajn migradojn. Ĝi estis delonge asociata en popolaj kulturo kaj literaturo kun sorĉado.

Referencoj
----------

1. ↑   Agasyan, A.; Avisi, A.; Tuniyev, B.; Isailovic, J. C.; Lymberakis, P.; Andrén, C.; Cogalniceanu, D.; Wilkinson, J.; Ananjeva, N.; Üzüm, N.; et al. (2009). "Bufo bufo". IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.2. International Union for Conservation of Nature.  Alirita la 11an de Marto 2017.