recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Sunda forkovostulo** |
| --- |
|  |
| Sunda forkovostulo, maskloSunda forkovostulo, masklo
Sunda forkovostulo, inoSunda forkovostulo, ino |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Enicurus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***E. velatus'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Enicurus velatus****(Temminck, 1822) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Sunda forkovostulo  |

 |
| v • d • r |

La **Sunda forkovostulo** (***Enicurus velatus***) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj genro de Forkovostuloj, kiu temas pri genro de nigrablankaj birdoj ĝenerale kun nigraj supraj partoj kaj blankaj subaj partoj kaj fruntoj.

Ankaŭ la **Sunda forkovostulo** estas birdo de nigraj supraj partoj, sed ne tiom nigraj kaj nek tiom etendaj kiom ĉe la Malgranda forkovostulo, ĉar estas **pli griza kaj la brusto estas blanka**. Ankaŭ la blanka frunto ne estas tiom etenda kaj estas pli suba, tiel ke ĝi inkludas la nigrajn okulojn. La subaj partoj estas blankaj, sed kun **grizaj punktoj en flankoj de brusto**. Estas blankaj la pugo kaj la fina bordo de la vostoplumoj kiuj estas laŭgradaj. La beko estas nigra kaj la kruroj helrozkoloraj.

Tiu ĉi specio estas endemia de Indonezio, kio nomigas la specion. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montarbaroj.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Enicurus velatus[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.
**Unterrabnitz,** kroate **Donji Ramac,** hungare **Alsórámóc** [alŝOrAmOc] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Oberpullendorf, en municipo de Unterrabnitz-Schwendgraben. Unter, donji kaj alsó signifas: suba.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro:
* Telefonprefikso: 02616
* Poŝtkodo: 7371
* Aŭtokodo: OP

47 27 15 16 22 30

Situo
-----

Unterrabnitz situas sur deklivoj laŭ rojo. Oberpullendorf troviĝas je 14 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1279 laŭ latina formo *„villa Rebca"*. En 1910 vivis en Alsórámóc 571 homoj, (aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto Felsőpulya, poste al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Germanio). En 1971 Schwendgraben kaj Unterrabnitz unuiĝis.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika paroĥa preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1800
* kastelo
* subĉiela muzeo pri malnovaj domoj
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Gvinea muŝkaptulo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Melaenornis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***M. annamarulae'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Melaenornis annamarulae****(Forbes-Watson, 1970) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Vundebla** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| v • d • r |

La **Gvinea muŝkaptulo**, *Melaenornis annamarulae* , estas malgranda paserina birdo de la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi estas foje lokata en la genro *Dioptrornis* anstataŭ *Melaenornis*. Ĝi estas indiĝena de Okcidenta Afriko nome en Eburbordo, Gvineo, Liberio kaj Sieraleono.

Ĝi estas 20-22 cm longa kaj temas pri **tutnigra birdo** (en naturo) kun iom da **blua nuanco** de proksime, pli malhela supre ĉefe en flugiloj kaj vosto. Ĝi povas esti konfuzita kun la Kvadratvosta dikruro *Dicrurus ludwigii* sed diferenciĝas pro manko de noĉoforma vosto kaj pro la kutimaro kaj habitato. Ties kanto konsistas el mallongaj, variaj frazoj de laŭtaj sonorilaj notoj. Alvokoj inkludas fajnan *ŭiip ŭiip* kaj mildajn trilojn. Ili videblas solaj, en paroj aŭ grupoj de 3-6 birdoj, prefere en la kanopeo. 

Tiu afrotropisa specio ege dependas el densa kanopeo de praarbaroj enhavantaj grandajn elstarajn arbojn. Ŝajne ties populacio malpliiĝas rapide, pro la amasa detruado de arbaroj de malaltaj teroj en la regiono, kaj ĝi estas klasita kiel vundebla.

Referencoj
----------

* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 13016, Melaenornis annamarulae, 14a Junio 2007. Vundebla.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Birdoj |

* BirdLife Species Factsheet.[*rompita ligilo*]
**István Kertész** [iŝtvAn kertEs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kertész István** estis hungara dirigento.

István Kertész  naskiĝis la 28-an de aŭgusto 1929 en Budapeŝto, li mortis la 16-an de aprilo 1973 en Herclija (Israelo).

Biografio
---------

István Kertész devenis el juda familio. Li aĝis 6, kiam li komencis violonadi, aĝis 12, kiam komencis pianludi. La kutiman lernadon disrompis la 2-a mondmilito kaj holokaŭsto, tiutempe la familio kaŝiĝis. Kertész maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1947, poste li studis violonadon, pianadon, komponadon kaj dirigentadon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Liaj plej gravaj instruistoj estis Zoltán Kodály, Leó Weiner, Rezső Kókai (komponisto), János Ferencsik kaj László Somogyi. Jam ekde 1952 ĝis 1956 li instruis en la Altlernejo. Post siaj studoj li dirigentadis kaj helpekzercadis en Teatro Kisfaludy (1953-1955), poste en Budapeŝta Ŝtata Operejo. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li disidis kaj helpe de stipendio li plulernis en Akademio Sankta Cecilia en Romo. Lia ĉefinstruisto estis Fernando Previtali. Post lernado li dirigentis en Hamburgo, poste en Augsburg (1960), Salzburg (1961,1963), Okcidenta Berlino, Londono, Parizo, San Francisco, Tel-Avivo (1962). Li akiris (okcident)germanan ŝtatanecon. En la malfruaj 1960-aj jaroj li dirigentadis jam ankaŭ en Hungario. En 1964 li estis nomumita muzika direktoro de Operejo de Kolonjo, sed plej ofte li dirigentadis en Londono. Li tragike mortis en turneo en Israelo, li sufokis en la maron. Li havis edzinon, kiu naskis trifoje.

Elektitaj muzikdiskoj
---------------------

* Wolfgang Amadeus Mozart *Titus kegyelme* (opero, 1967)
* Béla Bartók: Burgo de la Blubarbulo (1965)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 635870
* GND: 118561642
* LCCN: n81084035
* VIAF: 29718360
* ISNI: 0000 0001 1049 5973
* SUDOC: 080491634
* BNF: 13895951d
* MBA: 6a42216a-f3cd-4710-9e6e-c00d6cd2fbb1
* NLA: 36555394
* BIBSYS: 4064899
* NKC: xx0105907
* ICCU: RMSV980582
* BNE: XX847352
 |
La **preĝejo Simono Zeloto kaj Judaso Tadeo** estas katolika historia monumento en Bajót (Hungario).

Historio
--------

Tiu kirko estis konstruita inter 1223-1248, en la 15-a jarcento ĝi gotikiĝis. La unua mencio okazis en eklezia listo inter 1332–1337. Laŭ alia informo la turo estis konstruita en mezo de la 13-a jarcento origine por loĝturo. Ankaŭ fortikaĵo konstruiĝis kune kun malgranda kirko. Fundamentaj restaĵoj ankaŭ nun estas videblaj ĉe la nuna kirko. En la 16-a jarcento dominado de turkoj okazis, la kirko paŝo post paŝo ruiniĝis. Depost liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a ĉefepiskopo de Esztergom rekonstruigis ĝin. En 1760 incendio okazis, tial la preĝejo renoviĝis en 1771 laŭ baroko. La kirko pligrandiĝis en 1808 kaj pro denova incendio renoviĝis en 1899. Restaŭradoj okazis en 1927 kaj en la 1990-aj jaroj. Intertempe en 1945 tankoj pafis la preĝejon, kiu denove ruiniĝis. La rekonstruo okazis interne en 1946, ekstere ĝis 1960. Denova ekstera renoviga laboro okazis en 1981. La turo iomete profundiĝis en 1994, tial la tura ŝtuparejo estis forigita kaj pli nova konstruiĝis sub la galerio. La orgeno estis farita en 1890, trakonstruita en 1924 kaj 1938.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola sur monteto, larĝa ŝtuparo kuras al la enirejo. Antaŭ la kirko estas videbla ŝtona kruco (renovigita en 1883). La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. Du pilieroj apogas la turon, la turopinto estas piramida. La enirejo funkcias tra la turo. La navo finiĝas en oklatera absido, al kiu sakristio aliĝas. La navo estas pli mallarĝa kaj malalta, ol la navo. Estas videblaj kelkaj originaj partoj el la mezepoko. Interne 3 altaroj troviĝas. La ĉefaltaro Simono kaj Judaso, la alia altaro pri Sankta Maria kaj la tria altaro Koro de Jesuo estis skulptitaj en 1904. La pentritaj fenestroj estis faritaj en 1938. Sur la muroj pendas 15 bildoj pri la golgota vojo, ili estas pentraĵoj de Piroska Szántó en 1982.

Aerfoto pri preĝejo en Bajót
Kermeso okazas en la 28-an de oktobro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ernst ISING** (naskiĝis la 11-an de majo 1900 en Kolonjo, mortis la 11-an de majo 1998 en Peoria, en Usono) estis germana fizikisto Li estas ĉefe konata pro sia modelo pri feromagnetismo, al kiu oni donis lian nomo: Modelo de Ising.

Biografio
---------

Li studis fizikon en la universitatoj de Göttingen kaj Hamburgo. En 1922 li faris esplorojn pri la feromagnetismo sub la gvidado de Wilhelm Lenz. Li ricevis doktorecon pri fiziko en la Hamburga Universitato. Lia tezo temis pri problemo, sugestita al li far de Wilhelm Lenz: tiu de linia vico da interagantaj magnetaj momantoj,
kiuj povas havi po du valorojn : "supren" kaj "malsupren". La modelo kiun li trovis montriĝis fruktodona por klarigi la fazajn transirojn inter la feromagneta kaj paramagneta statoj.

Ernst Ising fariĝis instruisto en Salem, Strausberg kaj Crossen (Nun, *Krosno Odrzańskie*). Sed, en 1933 venis Naziismo kaj, por sia juda deveno, Ernst Ising estis maldungita. Li trovis postenon en juda lernejo en Caputh, apud Pocdamo. En 1938 la nazioj detruis la lernejon, Ernst Ising kun sia edzino Johanna Ehmer fuĝas al
Luksemburgo. Post la invado de Luksemburgo far de Germanio, en 1940 Ernst Ising estis sendita al trudata laboro, por malkonstrui la fervojojn de la Maginot-linio.

Li kaj lia edzino sukcesis iri en Usonon en 1947. Tie, tre surprizis lin vidi, ke lia modelo estis jam tre bone konata. En 1948 li estas nomumita profesoro en la Universitato Bradley de Peoria, kie li laboris pluraj jaroj ĝis sia emeritiĝo en 1976.

Eksteraj ligiloj
----------------

* germane Ernst Ising, El Bibliotheca Augustana
* angle El la paĝaro de Bradley Universty Arkivigite je 2009-01-21 per la retarkivo Wayback Machine
**Ernst Johann Schmitz** (18a Majo 1845 – 3a Decembro 1922) estis germana naturalisto, ornitologo, entomologo kaj katolika pastro kiu setlis en Madejro fine de la 1870-aj jaroj, kiel funkciulo de la seminario de Funĉalo el 1891 al 1898, kaj denove el 1902 al 1908, iĝante civitano portugala. El 1898 al 1902 li laboris en Belgio. En 1908 li translokiĝis al Palestino por administri la orfejon de Sankta Paŭlo en Jerusalemo ĝis 1914, kiam eklaboris ĉe similaj postenoj en Tabgha, Damasko kaj fine en Ĥajfo kie li mortiĝis.

Schmitz estis konata pro siaj etendaj naturhistoriaj studoj, kaj en la insulo Madejro, kie li priskribis la speciojn de la Madejra palumbo kaj la Monaĥinpetrelo same kiel studis la lokajn formikojn, kaj en Palestino. Li estis inter la unuaj aktivaj jerusalemaj esperantistoj.

Referencoj
----------

* Gunnar Anger. (2004). "Ernst Johann Schmitz". In: *Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon Volume 23*. Nordhausen. ISBN 3-88309-155-3 (in German).
* Madeira Birds


  

* Kategorio Ernst Johann Schmitz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 430827
* GND: 1069848867
* VIAF: 315940065
 |
**W. K. HSU** estis ĉina klerulo kaj esperantisto. Ekde la jaro 1904 li studis en Francio, kaj revenis al Kantono en 1908, kie li ekde la jaro 1909 propagandis Esperanton. En 1909-10 li malfermis kursojn en la normalaj lernejoj de Nan-Wu, Kaiming kaj Kaoĉung. Granda sukceso en 1912 estis liaj kursoj en la Popola Kolegio. Kun la klerulo kaj anarkiisto Sifo li fondis Esperanto-Asocion, kaj konsideriĝas la unua pioniro de Esperanto en Suda Ĉinio. Inter liaj Esperanto-lernantoj estis Sifo, Sinpak Au kaj Won Kenn. Artikoloj de li aperis en la publikaĵo *La Voĉo de la Popolo*. Post plurjara paŭzo, li revenis al la movado en 1926. Kun samideanoj Wu Ta-Kwang, Won Kenn, Sinpak Au kaj aliaj li gvidis la Esperanto-movadon en Kantono, kaj estis profesoro de Esperanto en la Kantona Esperanto-Instituto.

  


|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **La fontoj de ĉi tiu artikolo pri Gazetoj ne sufiĉas.

---**
Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Marto 2023)*Bonvolu krei Kategorio:Artikoloj sen sufiĉaj fontoj pri Gazetoj! |

***Dainik Statesman*** [stejcmen] (bengale দৈনিক স্টেটসম্যান) estas bengallingva taggazeto eldonata de la grupo *The Statesman* kun ĉefsidejo ĉe la *The Statesman House* ĉe Ĉorangi. *Dainik Statesman* ekcirkulis la 28-an de junio 2004.

La ĵurnalo fariĝis pli populara post kiam la tumultoj en Singur kaj Nandigram ekde 2006, kiam la grupo *The Statesman* kaj pli specife la bengallingva gazeto, t.e. *Dainik Statesman,* subtenis la vidpunkton de tiuj kiuj kontraŭis la akiro de la lando, dum la grupo ABP pli interesiĝis pri klarigi la vidojn de tiuj kiu subtenis la akiradon de la lando. Specialaj numeroj de ĉi tiu periodaĵo estas: *Khetkhamar*, *Gallery*, *Biggan o Projukti*, *Sorir o Sastho*, *Bitorko*, *Berano*, *Bongodarpan*, *Anno Bhabna Porshi desh*, *Boier Ondore Biswobarta*, *Khushir Uran*, *Silpo o Banijjo*. La ĉiusabata eldono rilata al distro, nome *Binodon*, kaj la dimanĉa specialaĵo, nome *Bichitra*, estas ankaŭ tre popularaj por ĉiutagaj legantoj.

Referencoj
----------

1. ↑  RNI | Reg. No.WBBEN/2004/13865 | Name: Dainik Statesman | Publication City: Kolkata | Link:

Eksteraj Ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* Bitpapera versio

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Dainik Statesman en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 813025
 |
**Dániel Arany** [aranj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Arany Dániel**  estis hungara instruisto. Lia origina persona nomo estis *Dávid*.

Dániel Arany  naskiĝis la 11-an de julio 1863 en Pest (urbo), li mortis en januaro de 1945 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Dániel Arany devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en Győr, poste li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post la diplomo li estis asistanto en Akademio de Selmec. Inter 1893–1896 li instruis en Győr, kie li fondis signifan matematikan revuon. Ekde la studjaro 1896 li instruis en diversaj lernejoj de Budapeŝto. Depost la Hungara Sovetrespubliko li trude emeritiĝis. Kun sia edzino ili estis martiroj de holokaŭsto.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Adalékok a kúpszeletek konstruktív elméletéhez* (1890)
* *Algebra a középiskolák felső osztályai számára* (1904)
* *Unterricht an den höheren Gewerbeschulen und gewerblichen Fachschulen* (1912)

Memorigiloj
-----------

* placo en Budapeŝto
* mezlerneja matematika konkurso

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 8-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Dániel Arany en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Imre Czomba** [comba], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Czomba Imre** estas hungara komponisto, pianisto.

Imre Czomba  naskiĝis la 9-an de septembro 1972 en Miskolc.

Biografio
---------

Imre Czomba frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li studis en Teknikuniversitato de Budapeŝto. Li jam en Miskolc muzikadis, sed en Budapeŝto li aliĝis al elstaraj muzikistoj (Zorán Sztevanovity, Ákos Kovács). Li estis pianisto de Teatro Madách, orkestrestro de Nox. Ekde 1995 li komponis ŝlagrojn por elstaraj kantistoj, iom poste ankaŭ muzikojn por teatraĵoj kaj muzikalojn. Li kunlaboris en baleto kun Gábor Keveházi (2009) kaj en dancaj spektakloj kun Sándor Román. En 2008 kaj 2009 en la nacia tago li komponis muzikojn por la artfajraĵoj. Ekde 2013 li komponas filmajn muzikojn en Holivudo. Li ricevis premiojn inter 2004–2013.

Elektitaj filmaj muzikoj
------------------------

* *E.Tango* (televizia spektaklo, 2000)
* *Köszönet a szabadság hőseinek* (televizia filmo, 2006)
* *10 éves az Experidance* (dokumenta filmo, 2010)
* *Water, Our Past and future* (televizia serio, 2013)
* *Stuck Out of Love* (2019)

Elektitaj teatraj muzikoj
-------------------------

* *Revans* (Nacia Teatro (Budapeŝto), 2002)
* *Érinthetetlenek* (subĉiela teatro en Budapeŝto, 2012)
* *Penetration* (Holivudo, 2017)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva intervjuo kun fotoj
* angle

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 642407
* MBA: 5e9cd5ae-0785-4701-b57c-9f079e4c9595
 |
**Barbara POMPILI** (naskiĝis la  13-an de junio 1975(nun 1975-06-13)) estas franca politikisto.

Ano de la Verduloj ekde 2000, ŝi enoficiĝis en la Nacia Asembleo en 2002.
En 2012, ŝi estis elektita deputito en la departemento Somme per la subteno de la Socialisma Partio. Ŝi kunprezidentis la ekologian asemblean grupon ĝis 2016, iĝante la unua ino prezidanta parlamentan grupon en la Nacia Asembleo. Intertempe, ŝi forlasis la Verdulojn kaj aniĝis al la Ekologia Partio.

Si iĝis subministro pri biodiverseco en la registaroj de Manuel Valls poste de Bernard Cazeneuve, tiam si enkondukis leĝon pri la *"rekonkero de la biodiverseco, de la naturo kaj de la pejzaĝoj"*.

Reelektita deputito en 2017 per la subteno de *La Respubliko antaŭen!*, ŝi aniĝis al ĝia parlamenta grupo kaj prezidis la komisionon pri daŭripova disvolviĝo kaj teritoria aranĝado.

La 6-an de julio 2020, si estis nomumita ministro pri ekologia transiro en la registaro de Jean Castex.

* Kategorio Barbara Pompili en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Strikte parolante, la **racio de ŝtato** estas koncepto de itala deveno uzita el Nikolao Makiavelo (kiu uzis ĝin per la nomo *arte dello Stato*, arto de ŝtato) kaj uzita poste de Guicciardini kaj Giovanni della Casa, kvankam nur ĉe Giovanni Botero ĝi estos disvolvigita kiel doktrino (*Della Ragion di Stato*, 1589), por referenci al esceptaj decidoj kiujn plenumas reganto cele al konservo aŭ pliigo de la bonfarto kaj forto de ŝtato, sub la supozo ke la survivado de tiu ŝtato estas valoro supera al aliaj individuaj aŭ kolektivaj rajtoj, kiel estas la okazo de la nomita Doktrino Breĵnev.

Makiavelo eksponis en siaj *Discorsi sopra la prima deca di Tito Livio* (lib. III, ĉap. 41): «ke la patrio devas esti defendata ĉiam ĉu maldece ĉu glore, kaj per ajna maniero ĝi estos defendita»:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Tio estas io kiu meritas notadon kaj imitadon fare de ĉiu civitano kiu deziras konsili sian patrion, ĉar en la debatoj en kiuj temas pri la savo de la patrio, oni ne devas atenti pri ajna konsidero al tio justa aŭ maljusta, tio pia aŭ kruela, tio laŭdinda aŭ homtiga, sed male, flankenlasante ajnan alian respekton, oni sekvu tiun vojon kiu savu la vivon de la patrio kaj retenu ties liberecon. **"** |

 |

Tia politiko adoptita povas esti perfekte legitima kiel por ekzemplo, la konstruo de akvorezervejo kondukas al la forpelo de milionoj de personoj por sekurigi la liveradon de akvo, sed povas ankaŭ kontraŭdiri la bazajn principojn kiujn teorie devas defendi la propra ŝtato, kiel estas la kazoj de la murdoj de politikistoj, aŭ eĉ la ŝtata terorismo.

Vidu ankaŭ
----------

* Absoluta monarkio
* Diktaturo

* Racio de ŝtato en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 729182
* GND: 4193604-8
* LCCN: sh85111789
* BNF: 11999703v
* NKC: ph561389
* BNE: XX528644
 |
**RUP**, plennome **racia unuigita procezo** kaj anglalingve *rational unified process*, estas komputika metodo por kreo de programaroj. Ĝin inventis la firmao *rational software corporation*, kiun aĉetis en 2003 la firmao IBM.

Principoj
---------

RUP estas taŭga por la kreo de grandaj programaroj, fare de multhomaj laborgrupoj. ĝiaj inventintoj rigardis al la oftaj kaŭzoj de fiaskoj en tiaj taskoj. Ili proponas labormetodon, kiu helpas eviti malsukcesojn.

Bazo por la grafikaĵoj en rup estas la modeloj de UML. La metodo rup estas mem planita laŭ la principoj de objekta programado, ĝiaj dokumentoj estas liverataj tra interreto, kaj la responsaj kompanioj vendas programojn, kiuj faciligas ĝian uzon.

Elementoj
---------

RUP difinas:

* rolojn, laŭ kiuj homoj kaj grupoj laboras
* produktojn: programojn, dokumentojn, modelojn...
* taskojn, en kiuj oni planas, faras kaj kontrolas la faritaĵojn
* procedurojn, kiuj gvidas la plenumon de taskoj laŭ tempo kaj roloj

tiuj elementoj estas la sentempaj partoj de la metodo, kontraste al la laŭtempaj procedoj.

Procedoj
--------

La tuto de programarkreo laŭ rup okazas laŭ kvar ĉefaj **fazoj**:

* la **komenca fazo** esploras, ĉu la celata programaro respondas al la merkato kaj profitigos la kompanion
* la **plana fazo** difinas la uzokazojn, la dismeton de la programoj, la taksojn de programado
* la **konstrua fazo** konsistas el programado ĝis la unua livero de la programaro
* la **transiga fazo** kontrolas ĉe uzantoj, ĉu la programaro taŭgas, ĉu ĝi respondas al la postuloj.

Ĉiun el la kvar sinsekvaj fazoj finas tielnomata mejloŝtono. Se la projekto sukcese prezentiĝas ĉe la mejloŝtono, ĝi plu iras al la sekva fazo. Se ĝi ne sukcesas, ĝi povas entute halti, aŭ rekomenci la malsukcesan fazon.

fazo povas okazi plurfoje eĉ sen malsukceso, ĉar rup estas **ripeta metodo**: en ĝi oni plurfoje faras la programaron, ĉiufoje aldonante novajn partojn kaj ecojn. la moto estas "analizu iom, faru iom, provu iom, kaj rekomencu". oni lernas el unu tia mallonga **ripeto**, kaj per la sperto oni povas plibonigi kaj trafe aldoni en la sekva ripeto.
**Barbara Palvin,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Palvin Barbara** estas hungara manekeno.

Barbara Palvin naskiĝis la 8-an de oktobro 1993 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Barbara Palvin maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, sed ŝi jam estis trovita en aĝo 13 kiel talenta manekeno aŭ fotomodelo. Ŝiaj fotoj aperis jam en Elle (magazino) en 2008, poste en similaj signifaj magazinoj. En la sekva jaro ŝi havis kontrakton kaj en 2010 ŝi debutis en modspektaklo, kiel manekeno. En 2011 ŝi malfermis modspektaklon de Coco Chanel kaj ŝi estis primara reklamfiguro interalie de H&M. Ŝi ricevis plurajn manekenajn premiojn en la 2010-aj jaroj. Ŝi vivas kune kun Dylan Sprouse.

Ŝiaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Herkules* (2014) - mitologia reĝino Antimache
* *Tyger Tyger* (2021) - Eggzema

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Barbara Palvin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 740636
 |



* Portalo pri Biografio
**Imre Domán,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Domán Imre** estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto.

Imre Domán naskiĝis la 12-an de novembro 1915 en Cegléd, li mortis la 9-an de majo 1989 en Orosháza.

Biografio
---------

Imre Domán maturiĝis en cisterciana gimnazio de Eger en 1935, poste li akiris bestokuracistan diplomon en veterinara fakultato de Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1939. Post la diplomo li estis asistanto en la fakultatok kie li doktoriĝis en 1942. Inter 1942-1980 li estis bestokuracisto en Szarvas, poste li pensiuliĝis jam kiel distrikta ĉefa bestokuracisto. En Szarvas li kolektis memoraĵojn de la kamparana vivo, kiun li donacis al la urba muzeo en 1981. Li ricevis premion de Szarvas en 1984.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az én szarvasi tanyavilágom* (manuskripto, 1983)
* *Szarvasi cigányok* (1984)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* Arkivigite je 2021-05-18 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
*

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 717097
 |
**William Orie „Bill" Potts** (\* 3-an de aprilo 1928 en Arlington, Virginio; † 15-an de februaro 2005 en Fort Lauderdale, Florido) estis usona ĵazpianisto, komponisto, aranĝisto kaj muzikinstruisto.

Vivovojo
--------

Bill Potts ludis kiel infano havajgitaron kaj kiel junulo akordionon. Impresite de la muziko de Count Basie li transiris dum la mezlerneja tempo al piano. Dum sia militservo en la usona terarmeo ekde 1949 ĝis 1955 li transkribis pecojn por armebandoj; krome li verkis aranĝaĵojn por Joe Timer kaj la ensemblo de Willis Conover, *THE Orchestra*. Li verkis kva titolojn por ties sondisko de 1954 ĉe diskeldonejo Brunswick kaj kunlaboris je spektakloj, je kiuj ankaŭ partoprenis gastmuzikistoj kiel Charlie Parker kaj Dizzy Gillespie.

Proksimume 1956 Potts direktis la doman bandon en *Olivia Davis' Patio Lounge* en Vaŝingtono; Lester Young tie havis dungitecon, kaj Potts persvadis *Jangon* fari kun li dum du vesperoj sonregistraĵojn. Ĉi tiuj registraĵoj aperis surdiske kiel *Lester Young in Washington, D.C.*.

En 1957 Potts laboris ĉefe kiel komponisto, aranĝisto kaj muzikisto por la albumo *Jazz Under the Dome* de Freddy Merkle. Mallonge poste dum trafikakcidento li estis grave vundita, pro kio li estis devigita paŭzi plurajn monatojn. Nur en 1959 plene resaniĝinte li faris sonregistraĵon sub propra nomo titole *The Jazz Soul of Porgy and Bess*. La albumo konsistis el ĵazinterpretaĵoj de la opero *Porgy & Bess* de George Gershwin; kunlaboris Art Farmer, Bill Evans, Bob Brookmeyer kaj Phil Woods.

Dum la sekvaj jaroj Potts laboris en Novjorko, antaŭ ol li revenis al Vaŝingtono, kie li ĉefe ludis enurbe, krome li koncertvojaĝis kun Ella Fitzgerald, Stan Getz kaj Woody Herman. Ekde 1974 ĝis 1990 li instruis muzikteorion ĉe altlernejo Montgomery kaj direktis bandegon por laŭokazaj prezentadoj en la vaŝingtona noktklubejo *Blues Alley*. En 1995 li retiriĝis al Fort Lauderdale, kie li mortis februaron de 2005 pro korinfarkto.

Diskoj
------

* *The Jazz Soul of Porgy and Bess* (Blue Note Records, 1959)
* *Bye Bye Birdie* (Colpix, 1963)
* *555 Feet High* (Jazz Crusade, 1988)


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 365346
* GND: 135092876
* LCCN: n84016639
* VIAF: 14959316
* ISNI: 0000 0000 5513 4023
* BNF: 13898625r
* MBA: b37ec2ff-c5a9-4cb2-bd4b-23b915a376d9
* BNE: XX1075658
 |
**Imre Dégen,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dégen Imre** estis hungara inĝeniero, profesoro, hidrologo.

Tombo de Imre Dégen
Imre Dégen  naskiĝis la 8-an de novembro 1910 en Miskolc. Li mortis la 16-an de junio 1977 en Gyöngyös.

Biografio
---------

Imre Dégen frekventis teknikuniversitatojn en Prago kaj Vieno. Post siaj studoj li laboris en privataj kontoroj. En 1945 li paroprenis en disdonado de bienoj al malriĉaj kamparanoj, poste en fondoj de kolĥozoj. En 1950 li ekinstruis en la agrikultura akademio. En 1955 li gvidis la tutlandan hidrologian servon. Li gvidis la protektadojn kontraŭ inundoj en 1965 kaj 1970. En 1967 li ekinstruis en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto, en 1970 li atingis la rangon titulara profesoro. Post 5 jaroj li pensiuliĝis, tamen li faris hidrologiajn taskojn. Li mortis pro akcidento.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A vízgazdálkodás helyzete és fejlesztési célkitűzései* (1969)
* *Ökonomische Grundlagen der Wasserwirtschaft* (1972)
* *Az európai víziútrendszer és a Duna* (1974)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2015-10-06 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Imre Dégen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 536074
* LCCN: no2008051017
* VIAF: 18347817
* ISNI: 0000 0000 7873 1103
* SUDOC: 261422006
 |
**Bella NAGY** [nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy Bella** estis hungara aktoro, la dua edzino de Mór Jókai kiel (hungarsisteme) **Jókai Mórné**. Ŝia origina familia nomo estis **Grósz**.

Bella Nagy en 1899
Bella Nagy
Bella Grósz  naskiĝis la 4-an de julio 1879 en Jákó, ŝi mortis la 30-an de januaro 1947 en Londono.

Biografio
---------

Bella Nagy devenis el juda familio. Ŝi frekventis lernejon pri komerco en Óbuda, poste privatan aktoran lernejon de Szidi Rákosi. Ŝi debutis en teatro en 1898, kiun sekvis laŭdaj kritikoj. En la sekva jaro ŝi ricevis jam titolrolon. Mór Jókai mem vidis tiun karieron, eĉ li helpis ŝin per monoj kaj roloj. En 1899 ili geedziĝis (Mór aĝis 75, Bella aĝis 20). La geedziĝo kaŭzis tutlandan skandalon, Bella forlasis la teatron kaj ili vojaĝis en Eŭropo. Jókai Mórné vidviniĝis en 1904, poste ŝi vivis el la heredaĵo. En komenco de la 2-a mondmilito ŝi translokiĝis al Londono. En 1942 la hungara ŝtato provis forpreni la hungaran ŝatanecon kaj heredaĵon de ŝi, sed tio ne sukcesis.

Fontoj
------

* pri la geedziĝo

Mór Jókai kaj Bella Nagy

* Kategorio Bella Nagy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Flóra Majthényi** [majtEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Majthényi Flóra** estis hungara poeto, komponisto, edzino de Kálmán Tóth (poeto). Ŝia nobela antaŭnomo estis *kesselőkeői* [keŝelOkOi].

Flóra Majthényi (supre maldekstre) en 1855
Flóra Majthényi  naskiĝis la 28-an de julio 1837 en Hungara reĝlando en Novák (nuntempa Nováky en Slovakio), ŝi mortis la 18-an de majo 1915 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Flóra Majthényi devenis el riĉa nobela familio, ŝi estis edukita hejme. Ŝia mentoro estis Pál Szemere, ŝi komencis kontribui en la 1850-aj jaroj en Pest (urbo). En 1856 ŝi edziniĝis, ŝi naskis filon, en 1868 ŝi eksedziniĝis. Ekde 1886 ŝi vivis en Sevilo, baldaŭ en Alĝero. En 1908 ŝi hejmenvenis, ŝi mortis en frenezulejo. Ŝi kontribuis plej ofte en Hölgyfutár, Erdélyi Múzeum, Vasárnapi Ujság, Koszorú, Pesti Hírlap.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Flóra 50 költeménye* (1858)
* *Az uram nem szeret* (1864) - komedio prezentita en Nacia Teatro (Budapeŝto) sub pseŭdonimo "Andor Pál"
* *Majthényi Flóra újabb költeményei*
* *Adorationes* (1890)

Fontoj
------

* hungarlingva aprezo
* hungarlingva biografio kun foto
* hungare

* Kategorio Flóra Majthényi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 566744
* GND: 122114027
* VIAF: 121378899
* ISNI: 0000 0000 7954 5804
 |
Betina Ignacio
**Bê** estas brazila-germana bando, kies membroj devenas el San-Paŭlo, Rio-de-Ĵanejro kaj Konstanco. La ensemblo apartenas al la stiloj popmuziko, mondmuziko, bosanovo, kafeja muziko kaj ĵazo. La nomo rilatas al la brazila ŝercnomo de la kantisto.

Membroj
-------

* Betina Ignacio: kantado, komponado
* Luiz Brasil: gitaro, komponado, aranĝado
* Markus Schmidt: frapinstrumentaro, perkutado, komponado
* Valney Oliveira: perkutado
* Kurt Holzkämper: elektra kaj akustika basgitaroj

Historio
--------

Bê estis fondata de Betina Ignacio (kantado/komponado),
Luiz Brasil (gitaro/komponado/aranĝado), kaj Markus Schmidt (frapinstrumentaro/perkutado/komponado). Ili konatiĝis en la jaro 2006 je la Ĵazfestivalo je Montreux kaj decidiĝis post tio fari unuan komunan muzikalbumon.

Post du sukcesaj koncertvojaĝoj kaj post festivalaj prezentadoj Bê faris en 2009 ihsian duan albumon *Mistura Natural* en Novjorko. Ĝin produktis frapinstrumentisto kaj kunkomponisto Markus Schmidt (artistonome Marquinho da Silva), kune kun Klaus Mueller kaj Dave Darlington. La unua koncertvojaĝo por la albumo okazis septembron kaj oktobron de 2009 en 15 urboj de Germanujo kaj Svisujo.

Diskoj
------

* 2007: Mistura Fina (Südpolmusic/Kennen)
* 2009: Mistura Natural
* 2011: Azul

Distingoj
---------

* 2003: Grammy por Luiz Brasil pro la albumo *Cassia Eller-MTV Acustico*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala hejmpaĝo
* Bê ĉe laut.de
**William JOY** [ĝoj] (naskiĝis la 8-an de novembro 1954 en Detroit, Miŝigano) estas usona komputilisto, unuafoje de Berkeley kaj poste de Sun Microsystems (1982-2003).

Kiel knabo, Joy estis tre inteligenta (li legis kiam li havis tri jarojn) kaj scivolema, plena de demandoj, sed li ne havis multajn amikojn kaj lia familio ne estis riĉa. Li ŝatis sciencfikcion (Heinlein, Asimov kaj Star Trek, ktp), sciencon kaj teknologion (radio, teleskopo). Li ŝategis matematikon kaj, kiam li renkontis la komputilon, ĝi ŝajnis al li mirinda kaj superreva: maŝino al kiu oni povas demandi matematike kaj ricevi respondon!

Ĉe universitato, li lernis pri matematiko kaj elektra inĝenierado, sed lia vera amo estis komputiko kaj programado. Kiel marmoro kaj skulpto estis al Mikaelanĝelo, tiel komputilo kaj kodo estis al Joy. Li ofte
programis tra la nokton por liberigi tion, kio estis en la animo
de la komputilo. Li verkis programojn por la minikomputiloj VAX kaj la PDP-11, por si mem kaj por aliaj uzantoj: vi, csh k.s. El tiu semo kreskis la nova Unikso de Berkeley: BSD.

Ĉe Berkeley li estis aŭtoro de la uniksaj programoj **csh** kaj **vi** kaj, kune kun Chuck Halley, estas kreinto de BSD.

En 1982 li aliĝis al la firmao Sun, ĵus fondita de liaj amikoj Andreas Bechtolsheim, Vinod Khosla kaj Scott McNEALY. Tie li estas la ĉefsciencisto kaj partoprenis en la disvolvigo de NFS, SunOS, Solaris, SPARC, picoJava, MJAC, UltraSparc, Ĝavo, Jini kaj ĴTA. Li estas la inventisto de NFS kaj kuninventis la arkitekturon de la SPARC. Li gvidis la teknologian strategion de Sun.

Kvankam li estas alta teknologiisto, en 2000 Joy fariĝis profeto kaj verkis la artikolon "Kial la estonteco ne bezonas nin", kiu avertas pri la profunda danĝero de la reproduktantaj teknologioj de nanoteknologio, robotiko kaj genetiko.

Joy rigardas sin ne kiel komputika sciencisto -- esploristo pri
la veroj de komputiko -- sed komputika arkitekto, kiu utilas la
komputilon por fari solvon en respondo al homa bezono.

De infaneco, Joy rigardis la estontecon kiel en Asimov kaj Star Trek: estonteco feliĉa sub la superrego de homoj. Sed
nun lia vizio estas malluma kaj faŭsta: estonteco
apokalipsa sub la supperego de robotoj, sub maŝinoj
inteligentaj kaj memreproduktantaj -- ia stana biologio kiu
spiralos super la rego de homoj.

Joy diris, *Mi eble laboras por krei la ilojn, kiuj ebligos la konstruon de*
la teknologio, kiu eble anstataŭos nian specion.

Joy estis ĉefa rolanto en la realigo de la Leĝo de Moore dum la pasintaj du jardekoj. Sed iuj kredas ke nun, pro la sama leĝo, la apokalipso nanoteknologia eble baldaŭ alvenos en la 2030-aj jaroj kaj ke niaj robotoj venkos nin.

* Kategorio Bill Joy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 572
* GND: 114864500
* LCCN: n96076037
* VIAF: 115792320
* ISNI: 0000 0000 8184 4635
* SUDOC: 081718381
* NDL: 00668620
* BIBSYS: 90627254
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Tägerwilen-Gottlieben (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Gottlieben** estas komunumo en la distrikto Kreuzlingen de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 320 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

La pitoreska vilaĝeto kun urbeta karaktero situas ĉe la bordo de la suba parto de Bodenlago kaj la Lagorejno okcidente de Kreuzlingen. Kun areo de nur 0,4 km² Gottlieben estas la plej malgranda komunumo de Turgovio.

Najbaraj komunumoj
------------------

Gottlieben limas en sudo kaj oriento al Tägerwilen, en okcidento al Ermatingen kaj en nordo al la rivero Rejno kaj la suba parto de Bodenlago, je kies alia flanko situas la germanaj komunumoj Reichenau kaj Konstanco (kiuj ambaŭ apartenas al Baden-Virtembergo).

Trafiko
-------

Gottlieben situas ĉe la trajnlinio de Ŝafhaŭzo al Kreuzlingen. Ĝian stacidomon *Tägerwilen-Gottlieben* ĝi dividas kun la najbara komunumo Tägerwilen. Gottlieben ankaŭ atingeblas ŝipe per la Rejno kaj suba Bodenlago de Konstanco kaj Ŝafhaŭzo.

Historio
--------

Kastelo Gottlieben
La unua dokumenta mencio de Gottlieben datiĝas de la fino de la 10-a jarcento post Kristo kiel *Gotiliubon*. En la jaro 1251 en Gottlieben la tiama episkopo de Konstanco *Eberhard von Waldburg* konstruigis kastelon en Gottlieben, kiu servis kiel residenco de la episkopoj de Konstanco. Dum la Koncilio de Konstanco en la jaro 1415 la reformatoro Jan Hus kaj la kontraŭpapo Johano la 23-a estis enkarcerigita en la kastelo. Komence de la 19-a jarcento Princo Charles Louis Napoléon Bonaparte, kiu poste fariĝis la franca imperiestro Napoleono la 3-a akiris ĝin kaj dum mallonga tempo loĝis tie.

Ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Gottlieben estis la centro de la samnoma supervoktejo de la Svisa Ĵurkomunumo. Post la liberigo de Turgovio de la ĵurkomunuma servuteco Gottlieben ĝis 1874 estis la ĉefloko de la distrikto, poste tiu rolo falis al Kreuzlingen.

Vidu ankaŭ
----------

* Tägerwilen-Gottlieben (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Gottlieben
* Gottlieben en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Gottlieben en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Kreuzlingen |
| --- |
| Altnau • Bottighofen • Ermatingen • Gottlieben • Güttingen • Kemmental • **Kreuzlingen** • Langrickenbach • Lengwil • Münsterlingen • Raperswilen • Salenstein • Tägerwilen • Wäldi |  |

 |
**Aldehuela de Yeltes** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Ciudad Rodrigo. *Aldehuela* estas tradukebla al *Domareto*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 60,46 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 198 loĝantojn. Ĝi perdis 600 loĝantojn dum la dua duono de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.

Aldehuela de Yeltes limas norde kun Castraz kaj Martín de Yeltes; oriente kun Sepulcro-Hilario kaj Puebla de Yeltes; sude kun El Maíllo kaj Morasverdes kaj okcidente kun Dios le Guarde kaj Alba de Yeltes.

Ĝi havas du malsekejojn grandvaloraj ekologie: nome la Laguna del Cristo (Lageto de Kristo, ĉe la samnoma ermitejo) kaj la Charca de la Cervera, tra kiu pasas granda vario de migrobirdoj.

La loka ekonomio estas bazata ĉefe sur la brutobredado (especiale de iberia porko -libera bredado-) kaj sur la agrikulturo (malplie). 

Aldehuela de Yeltes fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752451
* VIAF: 204158127375815150002
 |
*Por la samnoma ĝenro en mangao kaj animeo, vidu: Haremo (ĝenro)*

---

Sceno en haremo, Giovanni Antonio Guardi
*Banejo en haremo* - pentraĵo de franca pentristo Jean-Léon Gérôme, el la 19-jc.
Haremo en la 19-jarcenta Egiptio
*L'haremo* - la pentraĵo de Giulio Rosati
*L'haremo* - la pentraĵo de Giulio Rosati
**Haremo** (arabe حريم *harîm* = *haram*) estas en araba tradicio parto de domo, malpermesita por aliaj viroj, ol por mastro de la domo. La plej konataj kaj la plej grandiozaj haremoj estadis en Otomana imperio. La vorto signifis privateco kaj ĝi estis tre respektata kaj estimata.

Laŭ Francisko Azorín **haremo** estas *Parto de la mahometana loĝejo por la virinoj.* Li indikas etimologion el araba *harem*.

En okcidentaj lingvoj kiel ekzemple en la angla la vorto rilatas al kolektivo de virinoj en poligamiaj hejmoj kaj al lokoj, kiuj estas por fremdaj viroj malpermesitaj. En pli moderna koncipo tio estas kvanto de virinoj, kiuj estas tiel ĉi je dispono al unu viro.

Rilataj temoj
-------------

* Eŭnuko
* Poligamio
* Sklaveco

* Kategorio Haremo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, *Universala Terminologio de la Arkitekturo* (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 88.
2. ↑  Azorín, samloke.
**Preĝejo Sankta Johano Nepomuka** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Bóly.

Historio
--------

Bóly havis preĝejon jam dum la mezepoko. La nun videbla kirko estis konstruita en 1746 helpe de Károly József Batthyány, ĝuste tiam la katolika grupo reorganiziĝis. En 1852 la plena preĝejo renoviĝis, samtempe marmora ĉefaltaro kaj 4 flankaj altaroj estis konstruitaj. La orgeno estis farita en 1891, ĝi estis modernigita en 1921.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola, antaŭ la fasado ŝtona kruco estas videbla. En mezo, sube de la fasado troviĝas la enirejo, la plej supre la kvadrata turo altiĝas. La absido estas kvarangula kaj pli mallarĝa, ol la navo, apude estas la malalta sakristio. La internaj lignaj skulptaĵoj estis faritaj en 1887.

Kermeso okazas en la 20-an de oktobro.

Fontoj
------

* hungare
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Tie ĉi ankaŭ la latinlingva elsendo *Erfordia Latina* faratis
**Erfordia Latina** (laŭvorte: *Latina Erfurto*) estis la titolo de dulingvaj elsendoj de Radio F.R.E.I. el Erfurto, nome en la germana kaj en la latina: la pli granda parto estis en la lingvo de la antikvaj Romianoj. Intenco estis ne nur prezenti la buntecon de la tradiciriĉa ĉefurbo de Turingio kaj la latinlingvan kulturon, sed ankaŭ propagandi la uzon de la latina lingvo kiel viva lingvo.

Historio kaj elsendohoroj
-------------------------

Komenco de la elsendoj estis en julio 2015. En ĉiu dua merkredo eblis aŭskulti latinaĵojn inter la horo 16.00-16.15 laŭ mezeŭropa (somera) tempo. Eblis ankaŭ per podkasto reaŭdi ĉion kaj eĉ elŝuti la tekstojn de sur la retpaĝaro radistacia. Inter julio 2015 kaj januaro 2019 la elsendoj estis eĉ ĉiusemajnaj. Ekde oktobro 2019 la latinlingva elsendo estis enkorpigita en la Esperanta-elsendo Turingio Internacia plenigante ties lastan kvaronan horon.

Enhavo
------

Jen la rubrikoj kiuj en la kuro de unu monato alterne aperu:

* *Nova*: Novaĵoj el la regiono erfurta
* *Angulus librorum*: prezento de latinlingva literaturo el 2 jarmiloj
* *Thuringiensia*: sciindaĵoj pri Turingio (ekz. geografio, historio, kutimoj kaj moroj, personuloj, arkitekturo)
* *Colloquia Latina*: koncerne diversajn temojn pliriĉiĝu la propra vorttrezoro latina
* *Angulus Graecus*: etinformoj en la malnovgreka lingvo

Vastigo
-------

La elsendo tute ne estis nur retradie kaptebla sed ankaŭ per anteno sur ultrakurtaj ondoj. Tiel la produkto ne nur estis io por la relative eta celgrupo de jam entuziasmiĝintaj latinistoj sed flanke ankaŭ propagandilo por la viva kaj moderna uzo de la latina lingvo.

Notoj
-----

1. ↑  Reaŭdi ĉiujn elsendojn
2. ↑  Eta prezento

Eksteraj ligiloj
----------------

* Recenzo en speciala radiaŭskultantfakgazeto, julio 2016
**Bañobárez** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Vitigudino en la nordokcidento de la provinco kaj al la Municiparo El Abadengo. 

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 50,49 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 302 loĝantojn. Ĝi perdis preskaŭ 1 000 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas kun loĝlokoj Olmedo de Camaces, Fuenteliante, San Felices de los Gallegos, Castillejo de Martín Viejo. Ĝi distas 92 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj porkoj) lastatempe iomete dekadencis. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752718
* VIAF: 316732770
 |
Grenpurigilo.
La **Grenpurigilo** estas maŝinu uzata por kribrado. Ĝi permesas anstataŭi la permanan kribadon kiun oni faris okaze de sufiĉa vento pere de kribriligo kaj ĵetado al la aero de grenoj por apartigi ilin el malpuraĵoj.

Jam konita en Antikva Ĉinio, en Eŭropo aperis komence de la 17-a jarcento en Nederlando, kaj ĝi konsistas el ventumilo kaj kradoj, kun la tuto funkciigita de kranko, aŭ foje de motoro.

Pro la progreso de la mekanikigo, la grenpurigilo estis integrita en la draŝmaŝino. La apartigo de la greno de la multaj nedezireblaĵoj (polveroj, malbonkvalitaj grajnoj, ktp.) estis unua etapo. Por la uzado kiel semoj de tiuj grajnoj, necesis draŝi ilin per vibrantaj kradoj kaj rotaciaj membranoj. La kalibrado de la cerealeroj por la draŝado estis, por la agrikulturistoj, etapo de progreso en la rendimento.

Notoj
-----

1. ↑  François Sigaut, «La Chine, l'Europe et les techniques agricoles (note critique) [arkive», Annales ESC, januaro-februaro 1989, 44-1, p. 207-216.

* Kategorio Grenpurigilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Baños de Montemayor** (Banejoj de Plejalta Monto) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *bañenses*. La censita populacio en 2008 estis de 737 loĝantoj.

Situo
-----

Baños de Montemayor estas situa en la plej norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Valo de Ambroz, je altitudo de 700 m; je 130 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 190 km de Mérida, la regiona ĉefurbo, sed nur je 40 km de Plasencia, la plej proksima urbo kaj je 80 km de Salamanko, ĉefurbo de la Provinco de Salamanko en la regiono de Kastilio-Leono. La surfaco de ties teritorio estas de 21,98 km².

Ekonomio
--------

Agrikulturo kaj brutobredado. Manfarado de mebloj kaj kestoj. Rura turismo kaj banejoj de la epoko de Romia Imperio, banejoj kiuj nomigas la vilaĝon. Ĝi situas ĉe la ŝoseo el Cáceres kaj Plasencia al Salamanko kaj tradicie la ŝoseo de la Romia Imperio el la nordo al la sudo de okcidenta *Hispania* nome en la hispana Vía de la Plata el kio restas eroj de tiu ŝtona ŝoseo norde de la vilaĝo en direkto al Kastilio.

Demografio
----------

En la jena tabelo aperas la demografia evoluo de Baños de Montemayor inter 1996 kaj 2006 laŭ la datumoj de la Instituto Nacional de Estadística español.

| Demografia evoluo de Baños de Montemayor |
| --- |
| 1996 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 |
| 716 | 712 | 618 | 695 | 731 | 718 | 710 | 672 | 702 | 746 |

Monumentoj
----------

Temas pri eta vilaĝo, sed tamen ĝi havas du preĝejojn, ĉar la municipo aprtenis samtempe al du diversaj diocezoj: tiu de Plasencia kaj tiu de Coria. La Ruta de la Plata markis la limon de tiuj du ekleziaj dividoj kaj Baños de Montemayor estas trapasata de nordo suden de tiu vojo. Tiu koresponda al Coria, de Santa María estas la aktuala paroĥejo kaj tiu koresponda al Plasencia, de Santa Catalina, estas nun kulturdomo de Baños.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de historio de Montemayor kaj ties komarko Arkivigite je 2009-08-29 per la retarkivo Wayback Machine
* Retejo pri Baños de Montemayor
* Kultura loko CASTILLEJOS de Baños de Montemayor Arkivigite je 2021-01-24 per la retarkivo Wayback Machine