**specimeno:** la Patro Nia:| **Totahtziné,*
*in ilhuicatl timoyetzticah,*
*mā yēctēnēhualo in motōcātzin;*
*mā hualauh in motlatohcāyōtzin;*
*mā chīhualo in tlālticpac*
*motlanēquilitzin iuh in ilhuicac.*
*In totlaxcalmōmōztlaeh*
*totechmonequi ma āxcān;*
*xitēchmomaquili īhuān*
*xitēchmapopolhuilli in totlahtlacōl,*
*in iuh tiquintlapopolhuiah*
*in techtlatlacalhuiah īhuān*
*mācamo xitechmotlālcāhuilli;*
*inic ahmo īpan tihuetzque*
*īpan teneyeyecoltiliztli,*
*mā xitechmomaquīxtilli*
*in īhuīcpa in ahmo cualli.*
*Mā yuh mochīhua.**
 |

La **naŭatla lingvo** aŭ **navatla lingvo** (propralingve *nāhuatlahtōlli, māsēwallahtōlli,* aŭ *mēxihcatlahtōlli* kaj hispanlingve *náhuatl* aŭ *mexicano*) estas Azteka lingvo de la jut-azteka familio, parolata precipe en centra Meksiko, specife en la federacieroj *Puebla*, *Veracruz*, *Hidalgo* kaj *Guerrero*. Laŭ Ethnologue, estis 1 376 898 parolantoj en 1980. Ĝi estas la plej parolata indiana lingvo en Meksiko. La naŭatla havas plurajn dialektojn.

La jam ne parolata klasika naŭatla estis la lingvo de la aztekoj kaj pli precize de la naŭatloj. La azteka skribosistemo ne spegulis la parolan lingvon kiel alfabetoj. Post la hispana konkero, parto el la naŭatla lingva tradicio estis kompilita en libroj per latina alfabeto. Hodiaŭ restas ŝtonaj skribaĵoj, kiuj ne facile legeblas. La Katolika eklezio predikis per naŭatlo al indianoj eĉ en landoj, kie ĝi ne estis parolata antaŭ kristanigo.

Preskaŭ ĉiu parolanto lernas la naŭatlan hejme kaj scias la hispanan. Ĝenerale, parolantoj estas malriĉaj kaj ne ricevas norman edukadon. Tamen, danke al pliiĝanta aprezo por indianaj lingvoj kaj kulturoj, iu ajn nun povas studi la naŭatlan ĉe pluraj lernejoj en Meksiko.

Ortografio
----------

Estas pluraj literumadoj por la naŭatla. La plej ofte uzata literumado estas prenita de la hispana. En tiu ĉi literumado, la litero *h* signas glotan plozivon, *ll* estas duobla /l/ (anstataŭ /j/), *x* estas prononcata [ŝ] anstataŭ [h]. Do, la vorto *nāhuatlahtōlli* elparoliĝas [naːwatɬaʔˈtoːlli], pli malpli *naa.va.tla'.tool.li.* Malpli konfuza literumado ekzistas, sed malofte uziĝas pro ĝiaj neaskiaj literoj, ekz. **š**.

Pli ĝusta traduko por la nomo de ĉi tiu lingvo estus "nava lingvo". Laŭ la radiko de la nomo estas nauh- en "nahuatlahtolli".

Naŭatlaj vortoj
---------------

Multaj naŭatlaj vortoj eniris la hispanan lingvon, kiaj *cacahuate* ([kakaŭate], "arakido") kaj *tecolote* ([tekolote], "strigo"). Eĉ Esperanto havas plurajn naŭatlajn vortojn. Jen iom da ili:

* avokado < *āhuacatl*
* ĉokolado < *chocolātl*
* kojoto < *coyōtl*
* Meksiko < *mēxihco*
* oceloto < *ōcēlōtl*
* tomato < *xītomatl*

Multaj meksikaj loknomoj estas origine aztekaj: *Cuernavaca*, *Xochimilco*, *Popocatépetl*.

Naŭatlaj frazoj
---------------

|  |  |
| --- | --- |
| **naŭatla frazo** (per Esperanteca literumado) | **Esperanta traduko** |
|  Ken otlatvililok! | Bonan tagon! |
|  Nisempaki nimiciŝmati! | Estas plezuro koni vin! |
|  Tlaso'kamati | Dankon! |
|  Nimictlaso'tla. | Mi amas vin. |
|  Iŝkiŝka mostla! | Ĝis morgaŭ! |

maldekstra
  

* Naŭatla lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Naŭatla lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Vidu ankaŭ
----------

* Klasika naŭatla lingvo
* Lingvistiko
* Listo de lingvoj
* Lingvoj de Honduro

Eksteraj ligiloj
----------------

(hispana) Retejo pri la naŭatla

Retejo de la grafikistino Isela Xospa

Referencoj
----------

1. ↑  laŭ la Granda Vortaro Hispana-Esperanta