recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Yeoman Warder* en ĉiutaga uniformo
**Beefeater** (laŭlitere *bovaĵmanĝanto*), esperantigebla kiel *halebardisto/gardisto de la Turo de Londono*, estas populara nomo por ***Yeomen Warders of Her Majesty’s Royal Palace and Fortress the Tower of London, and Members of the Sovereign's Body Guard of the Yeoman Guard Extraordinary***, nome ceremoniaj gardistoj de la Turo de Londono, apud rivero Tamizo, kie troviĝas la kronjuveloj de Unuiĝinta Reĝlando. Laŭprincipe la gardistoj respondecas pri la prizonuloj en la Turo kaj pri la britaj kronaj juveloj, sed praktike ili agadas kiel turogvidistoj kaj ili mem estas turisma allogaĵo. En 2011, estis 37 *Yeomen Warders* kaj unu estro *Chief Warder*. Ĉiuj gardistoj estas homoj kiuj retiriĝis el la Armitaj Fortoj de Unuiĝinta Reĝlando.

En januaro 2007 estis elektita la unua virino, Moira Cameron, por la posteno, kiun ŝi okupas ekde septembro 2007. En julio 2020 oni eksciis ke la gardistoj de la Turo de Londono alfrontos maldungojn unuafoje en 500 jaroj, kaŭze de la drasta falo de vizitoj al la Turo de Londono pro la kronvirusa pandemio.

Referencoj
----------

1. ↑  Louise Tickle (2011-07-04).  Want to be a Beefeater? | Education. The Guardian. Alirita 2013-07-21.
2. ↑
3. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Beefeater en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* "The Monarchy Today" Artikolo en la oficiala retejo de la Brita Monarkio
* "The Ravenmaster" BBC News artikolo
* "Yeoman Warders" Arkivigite je 2013-12-08 per la retarkivo Wayback Machine Kolekto de historiaj materialoj kreitaj de Yeoman William Norton
**Allende** estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Allende*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05003.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 20153 loĝantojn. El tiuj estis 9863 viroj kaj 10290 virinoj. La komunumo havas surfacon de 198,7 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 380 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 17554 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 15 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,085 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 13956 personoj apartenis al la katolika religio kaj 1244 personoj al la protestantisma religio. 399 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 347 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Allende Arkivigite je 2007-03-01 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Northumbria** (foje esperantigata kiel Norda Umbrio, kiel *Northumbrio* aŭ *Nortumbrio*) estis sendependa regno en Anglio dum la frua anglosaksa epoko, kaj poste graflando. Kiam la regno plejgrandiĝis, ĝi enhavis la plejparton de norda Anglio kaj sudorientan Skotlandon.

Historio
--------

La regno estiĝis en 604, kiam Aethelfrith unuigis la antaŭajn regnojn de Bernicia kaj Deira. Dum la frua 7-a jarcento ĝi estis la plej potenca regno de Anglio. En 867 la Vikingoj kaptis Northumbria. Post kiam la angloj regajnis la antaŭan regnon dum la frua 10-a jarcento, ĝi iĝis graflando. La skotoj kaptis la regionon norde de rivero Tweed, kiun la anglosaksoj, post akra militado, formale cedis en 1018. Tamen dum pluraj jarcentoj daŭris konfliktoj pri la limoj de Northumbria.

Northumbria estis oficiale parto de Anglio sed fakte plejparte sendependis. Post ribeloj, Vilhelmo la 2-a decidis ke la reganto de Northumbria tro potencis kaj dividis ĝin en du partojn: la palatinata graflando Durham (regata de la episkopo de Durham), kaj la graflando Northumberland (regata de grafo).

Moderna signifo
---------------

Hodiaŭ Northumbria estas ankaŭ neoficiala nomo de Northumberland aŭ la plej granda regiono de Nordorienta Anglio.

Reĝoj de Northumbria
--------------------

* 604-616: Aethelfrith
* 616-632: Edwin
* 633-634: Eanfrith
* 634-642: Oswald
* 642-670: Oswiu
* 670-685: Ecgfrith
* 685-704: Aldfrith
* 704-705: Eadwulf
* 705-716: Osred la 1-a
* 716-718: Coenred
* 718-729: Osric
* 729-737: Ceolwulf
* 737-758: Eadbert
* 758-759: Oswulf
* 759-765: Aethelwald Moll
* 765-774: Alhred
* 774-779: Aethelred la 1-a
* 779-788: Aelfwald la 1-a
* 788-790: Osred la 2-a
* 790-796: Aethelred la 1-a
* 796: Osbald
* 796-806/808: Eardwulf
* 806/808-808/810: Aelfwald la 2-a
* 808-ĉ.810: Eardwulf
* ĉ.810-841: Eanred
* 841-844: Aethelred la 2-a
* 844: Raedwulf
* 844-ĉ.848/9: Aethelred la 2-a
* ĉ.848/9-ĉ.862/3 (kaj eble ankaŭ mallonge en 867): Osbert
* ĉ.862/3-867: Aelle la 2-a

Subregoj de la vikinga regno de Jorko
-------------------------------------

* 867-872: Ecgbert la 1-a
* 872-876: Ricsige
* 876-ĉ.878: Ecgbert la 2-a

En 878 Northumbria iĝis parto de la regno de Jorko.

Vidu ankaŭ
----------

* Lothian
* Bernicia
* Northumbria dialekto

* Kategorio Northumbria en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 274057
* GND: 4042637-3
* LCCN: n82153962
* VIAF: 126697022
* NKC: ge358618
 |
**Ferdinánd Chernel,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Chernel Ferdinánd** estis hungara bienulo, juĝisto, vicdepartementestro. Lia nobela antaŭnomo estis *chernelházi*.

Ferdinánd Chernel naskiĝis la 23-an de oktobro 1815 en Tömörd, li mortis la 20-an de julio 1891 en Tömörd.

Biografio
---------

Ferdinánd Chernel frekventis bazlernejon en Kőszeg, li maturiĝis en kalvinana gimnazio en Pápa, poste li studis juron en Luterana Teologia Akademio (Pozsony), tamen li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Post la diplomo li estis notario en Pest (urbo) jaron, poste li hejmenvenis. En 1840 li estis juĝisto, post du jaroj nobela juĝisto, en 1845 nobela ĉefjuĝisto de Kőszeg. Baldaŭ interrompo okazis pro politikaj aferoj, tiam li estis bienulo hejme. Li estis vicdepartementestro inter 1871-1877, poste li partoprenis en la kunsidoj. Pli frue jam ekde 1850 li havis juran postenon en la kalvinana eklezio. Li ricevis titolon reĝa konsilisto. Li edziĝis en 1841, lia edzino naskis 6 gefilojn inter 1842-1863.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-12-14 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697640
 |
**Malva** estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Alfoz de Toro en la centra oriento de la provinco. *Malva* estas tradukebla etimologie al *Malvo*. Tri folioj de malvo videblas en la blazono.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 27,33 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 117 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 900 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas kun loĝlokoj Pobladura de Valderaduey, Belver de los Montes, Bustillo del Oro, Aspariegos, Abezames, Villalube kaj Fuentesecas. Ĝi distas 33 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. 

La setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753783
 |
Murmanska Esperanto-Klubo **Murmano** nomigite de Aleksandras Masiukas - estas esperanto-klubo en urbo Murmansko (Rusio). La klubo estas la plej norda esperanto-klubo. La Klubo estis fondita en februaro de 1988 post 2-semajnaj lingvaj kursoj, okazigintaj sub gvido de Elvira Gacenko (el urbo Volĵskij). Ŝin invitis en Murmanskon laŭ interkonsento kun Junulara kulturcentro esperantisto el la sama urbo Dmitrij Lisenko, servinta tiam en la Norda Floto. La 25an de februaro 1988 post la lasta leciono estis fondita E-Klubo kaj elektita unua prezidanto Dmitrij Bubnov. Ĉi tiu dato estas naskiĝtago de la Klubo, celebrata ĉiujare.

Nun la klubo aktivas ĉe la Fako de fremdlandlingva literaturo en Murmanska Regiona Scienca Biblioteko ĉiusabate ekde 13a ĝis 15a horo (en la literatura salono sur 4a etaĝo aŭ, se ĝi estas okupita, en alia ĉambro laŭ interkonsento kun bibliotekistoj). Dum kunvenoj samtempe plenumiĝas baznivela e-kurso. Somere de junio ĝis aŭgusto, kiam kluboj en la biblioteko ne funkcias, esperantistoj renkontiĝas en alia loko aŭ en ies hejmo).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Murmanska Esperanto-Klubo **Murmano**
* Галина Дворецкая Люди с планеты Эсперанто. Лучше знать легкий язык хорошо, чем трудный плохо Arkivigite je 2016-04-24 per la retarkivo Wayback Machine // "Мурманский вестник" от 05.03.2009
* Галина Дворецкая Кто не понял, объяснял по-русски Arkivigite je 2016-04-24 per la retarkivo Wayback Machine // "Мурманский вестник" от 02.07.2005
* Галина Дворецкая Четыре француженки и мурманчанин Arkivigite je 2016-04-24 per la retarkivo Wayback Machine // "Мурманский вестник" от 20.01.2005
**Malval** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 48 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

La vilaĝo estas trafluata de la rivereto Petite Creuse.

Geografio
---------

Malval etendiĝas sur 4,03 km², kaj havis 48 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 14 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Malval situas je alteco de 376 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Malval apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-Luc Orain, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Malval apartenas al la kantono de Bonnat, kies ĉefurbo estas Bonnat. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Bonnat
**William McHenry**, naskita la 3-an de oktobro 1771 en Kentukio, estis usona soldato kaj politikisto. Li edziĝis kun Hannah Ruth Blackford en la komenco de la 1790-aj jaroj en Kantono Logan en Kentukio.

McHenry servis kiel leŭtenanto en la Bataliono de Surĉevalaj Volontuloj de Price kaj partoprenis en la *Battle of Fallen Timbers* (Batalo de Falintaj Lignoj) en 1794, proksime de nuna Toledo en Ohio.

En 1809 aŭ 1810 McHenry forloĝiĝis de Kantono Henderson en Kentukio. La familio ekloĝis en kio nun estas Kantono White en Ilinojso, ĉe la vojo inter la salejoj proksime de *Old Shawneetown* kaj *Fort Vincennes*.

En 1811, McHenry servis en la ilinojsa milico dum la Milito de Tecumseh, kiu kulminis per la Batalo de Tippecanoe en la Indiana Teritorio. Post la komenco de la "Milito de 1812" li partoprenis la atakon al la indiana vilaĝo ĉe Peoria, kiu estis alianca kun la britoj.

McHenry estis delegito al la Ilinojsa Konstitucia Asembleo (*Illinois Constitutional Convention*) en 1818, kaj elektita al la unua parlamento de Ilinojso.

McHenry funkciis kiel majoro, gvidante la Surĉevalan Spionojn, en la Blackhawk-Milito en 1832. Li iĝis malsana dum la kampanjo kaj estis eksigita en la aĝo de 61. Tuj poste li estis elektita al la subŝtata senato.

William McHenry mortis en 1835 en pensiono en Vandalia, kiu tiam estis la subŝtata ĉefurbo.
**Béla Alexander** [aleksander], konata slovake **Vojtech Alexander,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Alexander Béla** estis hungara-slovaka kuracisto, radiologo, profesoro.

Béla Alexander
Béla Alexander  Arkivigite je 2015-09-23 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 30-an de majo 1857 en Hungara reĝlando en Késmárk (nuntempa Kežmarok en Slovakio). Li mortis la 15-an de januaro 1916 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Béla Alexander frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1879, poste li laboris kaj lernis 3 jarojn en la universitata anatomia instituto. Inter 1882 kaj 1906 li kuracadis en Késmárk, dume en 1896 li vizitis Wilhelm Conrad Röntgen-on kaj li eklernis la novan ilon. Ekde 1898 li profitis la rentgenradiadon komence ĉe ostoj, poste ĉe pulmomalsanoj kaj fetojn. Ekde 1907 li estis nomita gvidanto de rentgena universitata laboratorio en Budapeŝto. Post 2 jaroj li komencis instrui en la universitato, en 1914 li havis la instruan rangon eksterordinara profesoro. Menciindas, ke li havis pli grandan famon eksterlande, ol en Hungario.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Die Untersuchungen die Nieren und der Harn¬wege mit x-Strahlen* (1912)
* *A magzati csontosodások syphilises változása...* (1914)

Memorigiloj
-----------

* busto en Munkeno de 1959
* memormedalo "Alexander Béla" de 1964
* radiologia instutoto de Budapeŝto prenis la nomon "Alexander Béla" en 1965
* memortabulo en Kežmarok de 1967

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2015-09-24 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* slovake
* hungarlingva biografio

* Kategorio Béla Alexander en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 527742
* GND: 116284986
* VIAF: 20427911
* ISNI: 0000 0000 1348 659X
* SUDOC: 252488660
* NKC: nlk20000078536
 |
Konstruado de la lumturo Beachy Head
**Beachy Head** [prononco: *biĉi hed*] estas kreta klifo ĉe la Maniko apud la urbo Eastbourne en la provinco East Sussex. Ĝiaj koordinatoj estas 50° 44′ 14″ N 0° 15′ 00″ O﻿ / ﻿50.73722 °N, 0.25000 °O﻿ / 50.73722; 0.25000 (mapo)Koordinatoj: 50° 44′ 14″ N 0° 15′ 00″ O﻿ / ﻿50.73722 °N, 0.25000 °O﻿ / 50.73722; 0.25000 (mapo).

La lumturo sub la klifo
La klifo estas la plej alta kreta klifo en Britio – ĝi atingas 162 metrojn. Dum bonaj veterkondiĉoj oni povas vidi Francion.

La fama lumturo *Belle Tout* estas konstruita en 1831 kaj situas apud la klifbordo. Nuntempe ĝi estas privata domo. En 1999 oni translokigis ĝin 17 metrojn for de la klifbordo pro erozio.

Ĝi estis anstataŭigita per la pli nova lumturo konstruita en la maro.

Beachy Head estas fifama ĉar ĝi estas tre populara loko por memmortigo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Beachy Head en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Beachy Head turismo Arkivigite je 2005-02-06 per la retarkivo Wayback Machine angle
* Oficiala retejo de Eastbourne angle
* Pri la translokigo de la lumturo angle
Baggi de Araujo.
**Jácome Martins BAGGI de ARAUJO** ('ĵakomj maR'tinz baĵi djara'uĵŭ) (naskiĝis en la 24-a de oktobro 1848, mortis en la 27-a de januaro 1912) estis la unua konata Esperantisto en Brazilo, supera juĝisto en Petropolo, Ŝtato Rio-de-Ĵanejro.

Li sciis pri Esperanto jam en 1896 per *Revue des Revues* de Parizo, skribis fine de 1897 al Louis de Beaufront, en Epernay, kaj ekhavis lernolibrojn kaj, tuj poste, estiĝis Esperantisto sub n-ro 4098, en la 18-a Adresaro de 1897.

Baggi Esperanton uzadis por sia korespondado kun fremdlandaj Esperantistoj kaj pri ĝi skribadis en la gazetaro. Li venigis al Esperanto alian brazilan pioniran esperantiston Antonio Caetano Coutinho, kiu poste esperantigis la „Unuaj lecionoj" de Théophile Cart.

Baggi estis prezidanto kaj fondinto de la Petropolisa Esperanto-Grupo. Emerito ekde 1906 pro malsano, li restis aktiva varbanto ĝis la fino, same kiel lia filino Irani.

Referencoj
----------

*Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur la artikolo* Baggi de Araujo *el la **Enciklopedio de Esperanto**.*
Larĝa panoramo en BékásmegyerLarĝa panoramo en Békásmegyer

**Békásmegyer** estas granda loĝkvartalo en Óbuda (en Budapeŝto).

Memortabulo pri deportado de germanoj en Békásmegyer

Situo
-----

Békásmegyer situas norde en la ĉefurbo laŭ dekstra bordo de Danubo. Békásmegyer mem konsistas ĉefe el betona domaro, sed ankaŭ el restaĵo de la iama vilaĝo, fine el moderna kvartalo.

Historio
--------

Békásmegyer estis loĝloko jam dum la pratempoj. La loknomo aludas tion, ke la alvenintaj hungaroj loĝis tie ĉi. La unua mencio okazis en 1368. Dum la turka erao en 1580 menciiĝas 35 impostopagantoj.

Modernaj domoj en Békásmegyer
Danubo-bordo dum inundo ĉe Békásmegyer
En la malfrua 17-a jarcento la vilaĝo senhomiĝis. En la 1740-aj jaroj germanoj refondis la vilaĝon, kiun li nomis **Krottendorf**. La germana vilaĝo evoluis pro proksimeco de Óbuda, la germanoj ĉefe okupiĝis pri agrikulturo. En 1946 575 ŝvabaj familioj estis deportitaj al Germanio, poste alvenis deportitaj hungaroj el Ĉeĥoslovakio kaj Rumanio. Ili laboris en Budapeŝto. En 1950 Békásmegyer aliĝis al Budapeŝto. Oni konstruis grandan betonan kvartalon inter 1971 kaj 1983. En 2006 loĝis en la kvartalo 35-40 mil loĝantoj.

Trafiko
-------

La interurba tramo estas la ĉefa trafikilo, krome aŭtobusoj trafikas, fine estas haveno kun ligoj de la ceteraj ĉefurbaj havenoj. Signifa vojo kuras laŭ Megyeri-ponto al la alia bordo, krome ĉefvojo kuras al Szentendre.

Vidindaĵoj
----------

Preĝejo en Békásmegyer
* Preĝejo Sankta Jozefo (Békásmegyer)
* Domo de Paciĝo
* Universitato Milton Friedman

Eksteraj ligiloj
----------------

* hompaĝo
* hungare kun fotoj

Békásmegyer en la lasta periodo de la socialismo
**Beata Barbara Gosiewska** , fraŭlina nomo Jabłońska (naskiĝis la 6-an de marto 1971 en Wysokie Mazowieckie) – pola politikistino, aktivulino de memmastrumado, senatano de la 8-a kadenco, membro de la Eŭropa Parlamento de la 8-a kadenco.

Vivo
----

Ŝi estas diplomitino de Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego en Varsovio, finis ankaŭ postdiplomajn studojn pri aŭdito, financa kontrolo kaj kontado en Szkoła Główna Handlowa en Varsovio. Ŝi laboris interalie kiel vicdirektorino de la Agentejo pri Restrukturigo kaj Modernigo de Agrikulturo en Varsovio.

De 2001 ŝi apartenas al Juro kaj Justeco. Ŝi estis memmastrumantino de la konsilio de Varsovia kvartalo Wola de la tri kadencoj (2002–2011). Ŝi iĝis sekretariistino de la Asocio de Familioj Katyń 2010. Dum Eŭropaj balotoj 2011 ŝi gajnis senatan mandaton.

En eŭropaj balotoj 2014 kiel kandidatino de PiS en la areo de malgrandpolia-santakruca akiris mandaton de eŭrodeputito.

Privata vivo
------------

Ŝi estas vidvino post Przemysław Gosiewski, pereinta dum la kraŝo de la pola registara aviadilo en 2010. Ŝi havas du infanojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Beata Gosiewska en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Beata Gosiewska – privata paĝo Arkivigite je 2019-06-28 per la retarkivo Wayback Machine
La **Beilis-afero** (aŭ, pli ĝuste, Bejlis) baziĝis je murdproceso de 1911 ĝis 1913, okazinta en Kievo, Ukrainio. Oni akuzis la judojn je rita murdo de kristana infano, kio alportis internacian atenton al la afero, kiu siavice reefikis al la afero.

La murdo
--------

La viktimo estis la 12-jara Andrej Juŝcinskij, kiun oni trovis la 20-an de marto 1911 en kavo sur areo de la juda Sejcev-fabriko en Kievo. Oni trovis 47 pikvundon sur la korpo, por elsangumi lin, kiel asertis laŭ la obdukcio la patologo.

La proceso
----------

Oni enketis kontraŭ la parenco de la murdita infano, kontraŭ la 37-jara Menaĥem Mendel Beilis (juda laboristo en la fabriko), kontraŭ Vera Ĉeberjak, kies filo estis amiko de la viktimo. Ĉar la murdo okazis en tempo de pesaĥo, okazis ankaŭ akuzo de la judoj.

La enketado okazis erarplene, konkuris du oficistaj teamoj de Miŝĉuk kaj Krassovskij. Pro falsigo de pruvaĵoj, Miŝĉuk en 1913 kaŝis sin en Finnlando.

La akuzita Beilis sidis en prizono du jarojn, poste liberiĝis kiel senkulpulo.

* Kategorio Beilis-afero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Rudolf Diener Dénes** [dEneŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Diener Dénes Rudolf** estis hungara pentristo. Lia familia nomvarianto estis *Diener-Dénes*, lia persona nomvarianto estis *Rezső* [reĵO].

Rudolf Diener Dénes  naskiĝis la 28-an de januaro 1889 en Nyíregyháza, li mortis la 3-an de aŭgusto 1956 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Rudolf Diener Dénes lernis diversajn metiojn en sia naskiĝurbo, poste en 1909 li venis al Budapeŝto. Li studis en vespera kurso de Reĝa Industriarta Lernejo (tage li laboris), poste en Reĝa Modela Desegna Lernejo (1910-1913), fine li lernis en Artistkolonio (Nagybánya). Liaj plej gravaj instruistoj estis Károly Ferenczy kaj Henrik Pap. Li studvojaĝis al Vieno en 1916, poste li lernis laŭvice en privataj lernejoj de Béla Iványi-Grünwald kaj József Rippl-Rónai. En 1919 li pentradis en Artistkolonio (Kecskemét). Inter 1924 kaj 1931 li vivis en Parizo. En 1944 li estis deportita, sed li rifuĝis kaj kaŝiĝis. En 1946 li aliĝis al Artistkolonio (Szentendre). Li ricevis premiojn inter 1934-1952. Li edziĝis kun hungarino en Parizo en 1929, baldaŭ 2 gefiloj naskiĝis.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* 1924, 1931, 1934, 1937, 1942, 1948, 1968 Budapeŝto
* 1925, 2003 Parizo
* 1982 Szentendre
* 1989 Kaposvár

El grupaj ekspozicioj
---------------------

* 1910, 1915, 1917-1918, 1920, 1922, 1924-1925, 1929-1957, 1960, 1964-1965, 1968, 1996 Budapeŝto
* 1936 Vieno
* 1948 Londono
* 1951-1953, 1956, 1963, 1968 Szentendre
* 1968 Kecskemét
* 1969, 1997 Nyíregyháza
* 1973 Pécs
* 1996 Zalaegerszeg

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Önarckép (1920)
* Szentendre (1932-1933)
* Szentendrei utca (1938)
* Kislány virággal (1941)
* Csendélet
* Kilátás a Dunára
* Budai táj

Memorigiloj
-----------

* memordomo kun ekspozicio en Toulouse

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto kaj bildoj[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-04-01 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 607636
* GND: 1268205648
* LCCN: nb2010031981
* VIAF: 121368116
* ISNI: 0000 0001 0788 5399
* SUDOC: 030126207
* BNF: 12160474h
* ULAN: 500135047
 |
**Csaba PÁL** [ĉaba], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pál Csaba** estas hungara pentristo, grafikisto.

Csaba Pál  naskiĝis la 5-an de junio 1967 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Csaba Pál frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis grafikon kaj tipografion en Industriarta Altlernejo inter 1988-1993. Li samtempe lernis pentroarton en Belarta Altlernejo (1991), post 2 jaroj majstrokurson samloke. Lia majstro estis Dóra Maurer. Li havis stipendiojn inter 1999-2001, en 2005 en Romo, post du jaroj en Vieno. Li debutis en ekspozicio sola en 1994. Li kreas plurajn, plej ofte geometriajn pentraĵojn, liaj groteskaj ilustraĵoj estas videblaj en literatura revuo. Li ricevis premiojn inter 1992-2015.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Budapeŝto (1994, 1997, 1999)
* Klubo Fészek (2000)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Kaposvár (1991-93)
* Budapeŝto (1992, 1998)
* Maastricht (1993)
* Palaco Vigadó (1995)
* Berlino (1997)
* Arthalo Budapeŝto (1998, 2001)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 614912
 |
**Károly Tóbiás** [kAroj tObiaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóbiás Károly,** konata en Usono **Charles William Tobias** estis hungara-usona kemiisto, profesoro, membro (honora en 1993) de Hungara Scienca Akademio.

Károly Tóbiás  naskiĝis la 2-an de novembro 1920 en Budapeŝto. Li mortis la 6-an de marto 1996 en Kalifornio.

Biografio
---------

Károly Tóbiás studis en Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en Budapeŝto ricevinta diplomon en 1942, gradon Ph.D en 1946. Samtempe li lernis violonadon en Muzikakademio Franz Liszt. Post la diplomo li eklaboris en tiam elstara firmao "Tungsram". En 1947 helpe de lia frato li rifuĝis al Usono pro la komunisma subpremo. Post alveno al Berkeley li trovis laborlokon en Donner Laboratorio. Mallonge post sia alveno li edziĝis baldaŭe li havis 3 gefilojn. En 1982 li duafoje edziĝis. Post jaroj li leviĝis al elstareco kaj monda renomo pro agado de la universitato. Li pensiuliĝis en 1991. Li ricevis diversajn usonajn premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* vidu detale:

Fontoj
------

* biografio kun foto angle
* biografio angle
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 4-a paĝo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Csaba Káel** [ĉaba], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Káel Csaba** estis hungara reĝisoro, produktoro.

Csaba Káel naskiĝis la 8-an de junio 1961 en Miskolc.

Biografio
---------

Csaba Káel akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1986, post 3 jaroj reĝisoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo. Liaj plej gravaj altlernejaj instruistoj estis Károly Makk, István Szabó (filmreĝisoro), Gyula Gazdag, Elemér Ragályi kaj György Illés. Post siaj studoj li laboris en filma studio, sed en 1990 li partoprenis en kurso en Londono. En 1991 li fondis kun iu filmproduktan firmaon, kiu respondecis pri kampanjoj de Fidesz inter 1994 kaj 2002. En 2005 la firmao ĉesis pro granda ŝuldo. En 2005 li iĝis arta konsilisto de Palaco de Artoj, en la sekvanta jaro li ekinstruis en akademio. Ekde 2011 li estis gvidanto de la Palaco de Artoj. Li partoprenis en produktoj de reklamaj filmoj (resume pli ol 400) kaj operaj spektakloj (ĉirkaŭ 40). Li ricevis premiojn ekde 1991, pli valorajn en 2018 (Honora legio) kaj 2020 (premio Kossuth). Li havas edzinon, kiu naskis trifoje.

Elektitaj filmaj laboroj
------------------------

* *Fradika* (dokumenta filmo, 1986)
* *Elindultam szép hazámból* (portreta filmo pri Ilona Tokody, 1993)
* *Bartók 2005* (dokumenta filmo pri Béla Bartók, 2005)
* *Munkácsy* (dokumenta filmo pri Mihály Munkácsy, 2013)

Elektitaj teatraj laboroj
-------------------------

* *Mozart: Così fan tutte* (1999, subĉiela spektaklo)
* *Mozart: Die Zauberflöte* (2006, Palaco de Artoj)
* *Donizetti: Don Pasquale* (2013, Budapeŝta Ŝtata Operejo)
* *Bartók: Burgo de la Blubarbulo* (2018, Operejo de Vilno)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2020-11-26 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Csaba Káel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 683800
* VIAF: 2028154260643024480003
* ISNI: 0000 0003 9070 0803
 |
Jen kelkaj idiotismoj en la dana lingvo

at blive lavet(laŭvorte "iĝi farita") : esti trompita
at flippe ud(laŭvorte "hipiiĝi") : koleriĝi
de gamle(laŭvorte "la maljunaj") : miaj gepatroj
fis af!(laŭvorte "furzu for") : foriru!
fise den af(laŭvorte "defurzi ĝin") : ne fari laboron
fnatmide(laŭvorte "skarkopto") : stultulo, mokulo (kutime uzita pri virinfanoj)
have hjertet på det rette sted(laŭvorte "havi la koron en la ĝusta loko") : bonagada ulo
høre som en dør(laŭvorte "aŭskulti kiel pordo") : aŭskulti malbone, ne aŭskulti
hævnen er sød(laŭvorte "la venĝo estas dolĉa") : mia venĝo certe venas
købe katten i sækken(laŭvorte "aĉeti la katon en la sako") : aĉeti ion kio ne funcias, aĉeti ion tro multekoste
til at lukke op og skide i(laŭvorte "por malfermi kaj enfeki") : tute malbona, aĉa
man bliver hvad man spiser(laŭvorte "oni iĝas kion oni manĝas") : averto: ne manĝu tro multa da dolĉaĵoj, vi iĝas malsana
narrøv(laŭvorte "stulta pugo") : idioto
panser(laŭvorte "kiraso") : policisto
på en 25-øre(laŭvorte "sur dudekkvin-sendo") : interne de tre mallonga distanco, kutime por priskribi veturilojn (ekz. "vende på en 25-øre"/"turni sur dudekkvin-sendo")
sejt(laŭvorte "malmola" aŭ "maldelikata") : kiel la angla "cool", bona, interesa
skrive spalte op og spalte ned(laŭvorte "skribi kolonon supren kaj kolonon malsupren") : skribu multe pri unu temo
snakke et øre af(laŭvorte "babili orelon for") : babili tro multe la tutan tempon.
som en skrædder i helvede(laŭvorte "kiel tajloron en inferno") : malbone uzita
spand(laŭvorte "sitelo") : komputilo
spille kong gulerod(laŭvorte "agi kiel reĝo karoto") : agi malbona (kiel reĝo)
spinge op og falde ned(laŭvorte "salti sur kaj fali sur") : ne gravas
sprød (pri objekto, laŭvorte "krusta")bona, bela
tale frit fra leveren(laŭvorte "paroli libere el la hepato") : paroli sen limoj, paroli libere
**Badfinger** estis kimra rok-bando formita en Swansea, kiu estis aktiva el la 1960-aj ĝis la 1980-aj jaroj. Ties plej bone konata membraro konsistis el Pete Ham (voĉo, gitaro), Mike Gibbins (drumoj), Tom Evans (baso), kaj Joey Molland (gitaro). Ili estas rekonataj pro siaj influoj sur la "power pop" ĝenro de la 1970-aj aroj. Oni ĉirkaŭkalkulis, ke la bando vendis 14 milionojn da registraĵoj.

La bando renomis sin Badfinger, laŭ la labortitolo de la kanto de the Beatles de 1967 nome "With a Little Help from My Friends" ("Bad Finger Boogie"). El 1968 ĝis 1973, Badfinger registris kvin albumojn por Apple kaj turneis etende, antaŭ ili enkotiĝis en la kaoso de la dissolvo de Apple.

Badfinger havis kvar sinsekvajn tutmondajn sukcesojn el 1970 ĝis 1972: "Come and Get It" (verkita kaj produktorita de Paul McCartney, 1970), "No Matter What" (produktorita de Mal Evans, 1970), "Day After Day" (produktorita de George Harrison, 1971), kaj "Baby Blue" (produktorita de Todd Rundgren, 1972). Ilia kanto "Without You" (1970) estis registrita multajn fojojn, kaj iĝis usona kaj brita numer-unua sukceso por Harry Nilsson kaj, du dek kvar jarojn poste, brita numer-unua por Mariah Carey.

Post la disiĝo de Apple Records en 1973, Badfinger luktis kontraŭ aro da juraj, administraj, kaj financaj problemoj, kio rezultis en la memortigo de Ham en 1975. La survivantaj membroj baraktis por rekonstrui siajn personajn kaj profesiajn vivojn kontraŭ fono de procesoj, kiuj blokis la pagojn por la rajtoj al la kantoverkistoj dum jaroj. Iliaj sekvaj albumoj havis problemojn, ĉar Molland kaj Evans alternis inter kunlaborado kaj konflikto en siaj klopodoj revivigi kaj kapitaligi la heredon de Badfinger. Ankaŭ Evans memmortigis en 1983, kaj Gibbins mortis pro cerba aneŭrismo en 2005, kio lasis Molland kiel la nura survivanta membro de la grupo.

Albumoj
-------

* 1970 *Magic Christian Music*
	+ *No Dice*
* 1971 *Straight Up*
* 1973 *Ass*
* 1974 *Badfinger*
	+ *Wish You Were Here*
* 1979 *Airwaves*
* 1981 *Say No More*
* 2000 *Head First*

Notoj
-----

1. ↑   Vaziri, Aidin (12a de Aprilo 2018). "Badfinger's Joey Molland on overcoming tragedy, hanging with the Beatles". San Francisco Chronicle. Alirita la 14an de Oktobro 2020.
2. ↑   Varga, George (21a de Marto 2015). "Joey Molland on Badfinger & The Beatles". San Diego Union Tribune. Alirita la 14an de Oktobro 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807322
* GND: 5547751-3
* LCCN: n93055518
* VIAF: 139344659
* ISNI: 0000 0001 0665 5620
* BNF: 139472397
* MBA: 44632683-c340-44de-a65d-328212559f91
 |
**Dankovci**, hungare **Őrfalu** estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en Občina Puconci. La historia hungara nomo estis *Dankóc*.

Panoramo el 1898 de Őrfalu (Dankovci)

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 4  km²
* Alto super marnivelo: 258 m
* Koordinatoj: 46° 45′ 52.41″ N 16° 9′ 55.32″ O﻿ / ﻿46.7645583 °N, 16.1653667 °O﻿ / 46.7645583; 16.1653667 (mapo)Koordinatoj: 46° 45′ 52.41″ N 16° 9′ 55.32″ O﻿ / ﻿46.7645583 °N, 16.1653667 °O﻿ / 46.7645583; 16.1653667 (mapo)
* Loĝantaro: 140
* Poŝtkodo: 9202
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

Situo
-----

La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ traira flanko vojo, laŭ fervojo Hungario-Murska Sobota.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1365 en formo *"Donkolch"* tiam apartenanta al fortikaĵo de Lendva. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio.

Komunumoj pri *őr* (= sentinelo) en Hungara reĝlando
----------------------------------------------------

Post alveno de hungaroj la sentineloj gardis ankaŭ internajn limojn inter la gentoj.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Alőr | Alsóőr | Felsőőr | Őr | Őraljaboldogfalva | Őrbottyán | Őrdarma |
| Őregyház | Őrfalu | Őrhalom | Őrhegy | Őrimagyarósd | Őriszentpéter | Őrmező |
| Őrös | Rábaőr | Szamosőrmező | Temesőr |  |  |  |
**Flosa naĝo** pretendas jogo-spiradon. Preferinde fari tion kun malstreĉa brustonaĝo. Esenco de la flosa naĝo estas; tiom da aero enspiri per rapida profunda spiro, ke ĝi sufiĉu sen aerosoifo dum du, tri aŭ kvar braktiroj en akvo. Post multfoja trejnado kreskiĝas kapacito de pulmo tiomgrade, ke ebligas tio flosadon kaj tute malstreĉajn movojn per brakoj kaj gamboj.
Do ĝi estas intensiva takta spirado kun malstreĉa naĝo. La malrapida antaŭeniĝo kaj la tre intensiva enspiro okaze de ellevo de la kapo ŝajnigas sufokanton, kvankam post certnombra trejnado ĝi povas esti tute agrabla afero.

Danĝeroj de flosa naĝo:
Dum tia flosa naĝo naĝanto devas ĝuste sensi akvonivelon. En akvo kun grandaj ondoj oni ne povas tion sensi.
Sur strando la ofta interpuŝiĝo malhelpas trejnadon de tiu naĝo.
Tamen komence estas preferinda trejni en baseno en neprofunda akvo.
Pro tre multo de enspirita aero, ĝi venas ankaŭ en la stomakon kaj se vi ne povas ĝin konscie rukti, la spontana rukto kaŭzas vere sufokajn sentojn. (Ties rukto en konvena tempo, donacas plus aeron)
Pro la ruktoj estas konsila fari trejnon nur per malplena stomako.
Pro la ŝajno, ke naĝanto sufokiĝas, povas esti, ke savantoj ĵetas sin en akvon.

En poemo de mastro Jano titolita Fizikaj ebloj, temas pri tia naĝo.

* Kategorio Flosa naĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Flosa naĝo en Vikilibroj (Pedagogiaj libroj)
**Badarán** [badaRAN] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Nájera kaj precize en la okcidento de la regiono.

La municipa teritorio de Badarán, en la okcidento de la regiono.

Geografio
---------

Ĝi estas je 37 km de Logronjo provinca kaj regiona ĉefurbo, sur la valo de la rivero Cárdenas, je altitudo de 623 m super marnivelo. Badarán estas je 6 km de la Monaĥejoj de San Millán de la Cogolla, lulilo de la kastilia lingvo (Heredo de la Homaro). Ĝi estas ĉe vojkrucejo inter vinvojo kaj vojo de monaĥejoj. La municipo estas ĉirkaŭita de poploj kaj vitejoj, kun la rivero Cárdenas kiel alfluanto de Najerilla. Proksime estas Atalaya, monteto ĉe la ŝoseo al Cordovin, ekde kie oni povas rigardi la loĝlokon el la altaĵoj, kaj estas rigardejo de 360º al la tuta valo kaj al kelkaj loĝlokoj de Supra Rioĥo. Ĉe kelkaj vojoj estas malnovaj vitgardejoj (ŝtonaj kabanoj) kiuj datas de la 19-a jarcento, uzitaj kiel rifuĝejo de kamparanoj kaj laboranimaloj. 

Ĝi estas loĝloko kun komunikvojo laŭ la regiona ŝoseo LR-205 inter Berceo sudokcidente kaj Cárdenas oriente. Krome sudoriente estas Baños de Río Tobía laŭ LR-207, Villar de Torre laŭ LR-204 kaj Cordovín norde laŭ LR-207. Ĝi estas ĉe la meza fluejo de la Valo de la rivero Najerilla, je 623 metroj super marnivelo.

Historio
--------

La plej frua dokumenta mencio datas de la 10-a jarcento en donacdokumento de la loko al la Monaĥejo de San Millán. Estis tri domaroj proksimaj al Badarán nomitaj Villagonzalo, Terrero kaj Villorquite. La 15an de Majo 1326 la kvar lokoj kuniĝis kaj formis la nunan municipon Badarán. 

En la 1960-aj jaroj la elmigrado iris al enlandaj centroj, unue al Bilbao, Barcelono kaj Madrido, kaj en la 1970-aj jaroj al Logroño. El la 1950-aj jaroj oni malaltiĝis el 1 484 loĝantoj ĝis la nunaj 500.

Aktualo
-------

La bazo de la ekonomio estas agrikulturo, kaj ĉefe vinproduktado, sekvita de tritiko kaj hordeo, krom la fruktoĝardenoj.

La loĝantaro estas tre maljuniĝinta. Vizitindaĵoj estas la preĝejo, la palaco, blazondomoj, arko, ponto, fontano, la montara pejzaĝo, rivero Najerilla ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795877
* VIAF: 316733312
* BNF: 15042341k
 |
**Fullerton** estas grandurbo, diocezo kaj universitata urbo en Usono, en subŝtato Kalifornio, en Kantono Orange (Kalifornio). Laŭ la stato de la censo 1910 en la urbo vivis 1 725 loĝantoj sur areo de 58,13 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 30 loĝantoj/km². 

Situo de Fullerton en Kalifornio

Bazaj informoj
--------------

* Supermara alteco: 46 m
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h )
* Poŝtkodoj: 92831-92838
* Telefonkodoj: 562/657/714

Urbodomo en Fullerton

Geografio
---------

Fullerton situas sur ebenaĵo en la sudokcidenta landparto de Usono, en la sudokcidenta parto de la subŝtato. Anaheim troviĝas 6, Santa Ana (Kalifornio) 18, Los-Anĝeleso 40 km.

Historio
--------

En la nuna Fullerton hispanoj-meksikanoj alvenis en 1769, ili trovis tie indianojn. En 1848 norda Kalifornio iĝis apartenaĵo de Usono kaj en 1887 *George H. Fullerton* aranĝis la kampojn por la fervojo. La urbeto fondiĝis kiel fervojurbo kaj agrikultura centro. Bori por nafto komenciĝis en 1880. Fullerton urbiĝis en 1904. La periodo de 1910-1950 reprezentis oran epokon por la grandurbo, diversaj imponaj domoj konstruiĝis.

Klimato
-------

Universitato en Fullerton
Policejo en Fullerton
Fullerton situas en mediteranea klimato. La temperaturo averaĝe estas 17 °C. Jare pluvas po 312 mm.

Trafiko
-------

Fullerton havas municipan flughavenon, tri gravajn aŭtovojojn kaj stacidomon.

Vidindaĵoj
----------

* Muckenthaler Kultura Centro
* Fullerton Muzeo-Centro
* botanika ĝardeno

Famuloj
-------

En Fullerton naskiĝis Gwen Stefani.

Ĝemelurboj
----------

* Sud-Koreio Jeongĉeon, Sud-Koreio
* Sud-Koreio Jongin, Sud-Koreio
* Japanio Fukui, Japanio
* Meksiko Morelia, Meksiko

Fontoj
------

* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de Wiki-Trans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio
Stratlampo en Singapuro montranta la karakteran brilbildon.
**Galvanizado** estas la procezo apliki protektan tavolon plej ofte el zinko (tegado per zinko) aŭ alia materialo al ŝtalo aŭ fero, por eviti ruston. La plej ofta metodo estas varmega galvanizado, en kiu partoj de metalo estas merĝita en banujo de fandita zinko. Galvanizado protektas laŭ du vojoj, kiuj estas la jenaj:

* Ĝi formas kovrotavolon de korod-rezista zinko kiu evitas ke korodaj substancoj atingu la plej delikatan parton de metalo.
* La zinko utilas kiel galvaniza anodo tiele ke eĉ se la kovrotavolo estas skrapita, la eksponita ŝtalo estos ankoraŭ protektita fare de la restanta zinko.

Laŭ Francisko Azorín **galvanizi** estas *Surkovri objekton per maldika tavolo de metalo helpe de elektroliza kontinua kurento.* Li indikas etimologion el *Galvano*, propra nomo de itala fizikisto (1786 j.) kaj li aldonas teknikajn terminojn *galvanoplastiko*, por galvanizado, arto k. procedo apliki galvanan kurenton por kovri ion per maldika tavolo de metalo; kaj *galvanografio*, por arto reprodukti tuĉodesegnojn per galvana kurento; elpenso de Kobello, galvanokromio, galvanotekniko*.*

Vidu ankaŭ
----------

* tegado per zinko
* elektrolamenado

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 80.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑  Azorín, samloke.

Eksteraj ligiloj
----------------

* American Galvanizers Association

* Kategorio Galvanizado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Floyon** estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france *Hainaut* respektive flandre *Henegouwen*), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ] (okcidentflandre *Noorderdepartement*), en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*).

Fine de 2020 en la komunumo vivis 515 loĝantoj sur areo de 17,47 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 29 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Avesnes-sur-Helpe* (france *Arrondissement d'Avesnes-sur-Helpe*, nederlande *Arrondissement Avenne aan de Helpe*), kaj ekde marto 2015 al la samnoma kantono *Avesnes-sur-Helpe*.

Blazono de Floyon.

Geografio
---------

Floyon estas vilaĝo, kiu troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe. Ĝi situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Floyon etendiĝas sur 17,47 km².

Historio
--------

En majo 1940, Floyon situis proksime al la vojo de la germana invado. La 17-an de majo, franca bombaviadilo de la tipo LéO 45 estis faligita de germana Messerschmitt kaj kraŝis kontraŭ la bordo de rivereto. La kvar aviadilanoj mortis pro la kraŝo kaj estis provizore entombigitaj tie, antaŭ la finpretiĝo de siaj tomboj en novembro en la komunuma tombejo.

Lokaj famuloj
-------------

Floyon estis onidire la naskiĝloko de Sankta Ursmar, ĉirkaŭ la jaro 644.

Administrado
------------

Floyon apartenas la kantono de Avesnes-sur-Helpe-Sud, kies ĉefurbo estas Avesnes-sur-Helpe. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo de FloyonPreĝejo de Floyon

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Avesnes-sur-Helpe-Sud
**Alconada** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Peñaranda de Bracamonte en la nordoriento de la provinco kaj al la Municiparo Peñaranda. *Alconada* estas tradukebla etimologie al *Limoŝtono* (aŭ *tereno inter limoŝtonoj*) el vorto "arcón" tiusignife kaj posta evoluo pro kontaĝo de la vorto "halcón" (falko). Similan etimologion havas la loĝloko Arconada (Provinco Burgos).

Ĝia municipa teritorio estas formata de du loĝlokoj Alconada kaj San Vicente, okupas totalan areon de 21,26 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 160 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 300 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 31 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753542
 |
**Galura Supo** (itale *Zuppa Gallurese*,galure *Suppa Cuata* /'suppa ku'ata/) estas tipa manĝaĵo en Galuro, nordo-orienta Sardio; ĝia loka nomo signifas "kaŝitan supon".

Tipa de la homonima nordorienta areo de Sardio, ĝi estas farita el tavoloj de malfreŝa pano trempitaj en buljono de bova aŭ ŝafa viando (aŭ legoma buljono por vegetaranoj), alternante kun freŝa elbovina fromaĝo (gallure *casgiu spiattatu* /'kaju spja'tatu/) kaj diskrecie oni povas uzi raspitan *pekorinon*. Oni povas aldoni diversajn odorojn kiel mento, fenkolo, petroselo kaj spicojn kiel koriandro, cinamo, karvio, kariofiloj, muskato, ilicio.

Ĉefa manĝaĵo de la galuranoj, ambaŭ kaj por la altaj klasoj kaj por la malaltaj klasoj. La Galura Supo estas konsiderita la unua de la elstaraj geedziĝaj receptoj konitaj per termino *li* *coi* /li koj/*,* eventoj por kiu estis kunvokitaj famaj kuiristinoj. Nuntempe eblas gustumi tiun pladon en diversaj interpretoj depende de la loko, inter ili aparte konata troviĝas la "supo viddalbese" tipa Viddalba supo.

Ankaŭ estas la varianto kiu uzas la *spianata* (tipa sarda pano) anstataŭ malfreŝa pano (ĉiuj aliaj ingrediencoj restos same). Ĝi estas tre bongusta manĝaĵo kaj malgraŭ estas iom longa por prepari, ĝi estas ne malfacila, nur havi kelkajn malgrandajn sagacecojn.

Fontoj
------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Zuppa gallurese en la itala Vikipedio.* 

* Kategorio Galura Supo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***La** **Holanda Pioniro*** estis frua Esperanto-periodaĵo en Nederlando.

Historio
--------

### Unua periodo (1902-1905): *La Holanda Pioniro*

En 1902, Dreves Uitterdijk fondis kaj ekredaktis la gazeton *La Holanda Pioniro* en Hilversum. La unua numero aperis en majo 1902 kaj havis 32 paĝoj. La gazeto aperis en sia unua jaro de majo 1902 ĝis decembro 1903 per 11 kajeroj (12 numeroj.). *La Holanda Pioniro* ne havis multajn kunlaborantojn, do Uitterdijk mem plenigis la tutan gazeton. La unua jarkolekto havas 224 paĝoj, verkite en ambaŭ la nederlanda kaj Esperanto.

En sia dua jaro, *La Holanda Pioniro* aperis de marto 1904 ĝis decembro 1905 per nur 4 numeroj. La dua jarkolekto havas 113 paĝoj, verkite nur en Esperanto, ĉar la plejmulto de la abonantoj estis eksterlandanoj. La formato de la gazeto estis 22 cm x 13-14 cm. Pro malmulte da enspezoj ĝi devis ĉesi.

### Dua periodo (1906-1923): *Holanda Pioniro*

En 1906 Uitterdijk, kiu de komenco estas la ruĝa fadeno en la nederlanda Esperanto-movado, provis reaperigi *La Holanda Pioniro* en Utrecht, sed sen sukceso. Fine en oktobro 1908 la Nederlanda Societo Esperantista "La Estonto Estas Nia" reeldonis ĝin en Amsterdam sub la redaktado de J. de Haan, anstataŭante per ĝi *Amsterdama Pioniro*, kiu regule aperis de aŭgusto 1907 ĝis oktobro 1908. Ĝis septembro 1909 aperis 12 numeroj kun 256 paĝoj en la formato 23 cm x 16 cm. De oktobro 1909 ĝis 1913 ĝi alprenis formaton de ĉiutaga gazeto per kvar paĝoj po tago sub la redaktado de Heiman Blok. La formato estis 50 cm x 33 cm. De 1914 ĝis 1922 la gazeto havas 16 paĝoj po tago. En tiu periodo Jan Ziermans redaktis kaj de junio 1913 Hendrik Coenraad Mees.

### Tria periodo (1925-1928): *Holanda Esperanto-Pioniro*

De julio 1925 ĝis 1928 Hengel kaj Uitterdijk eldonis gazeton kun simila titolo, nome *Holanda Esperanto-Pioniro* per 12 ĝis 16 paĝoj en formato 28 cm x 22 cm.

Kunlaborantoj
-------------

### Redaktoroj

* 1902-1906: D. Uitterdijk.
* 1908-1909: J. de Haan.
* 1909-1913: H. Blok.
* 1910-1912: D. Romein.
* 1913-1922: H. Mees.
* 1925-1928: Hengel kaj Uitterdijk (*Holanda Esperanto-Pioniro*).

### Kunlaborantoj

* G. J. Degenkamp.
* Florence Harriet Hanbury.

Literaturo
----------

* P. Tarnow, "La Holanda Pioniro" (eo), en V. Bleier kaj K. Kalocsay, *Enciklopedio de Esperanto* (Budapeŝto 1933).
* "Pionier Esperanto In Nederland: Dreves Uitterdijk voor honderd jaar in Roodkerk geboren" (nl), en *Leeuwarder Courant* (1966-02-12).

Vidu ankaŭ
----------

* La Estonto Estas Nia
* Dreves Uitterdijk

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Flotigado** estas apartiga procedo kun larĝa industria eluzado dum apartigo de mineraloj el ties ercoj, dum purigado de karbo aŭ de poluakvoj kaj reciklado de plastoj. La unua flotata mineralo estis grafito. Jam en la j. 1877 flotis ĝin fratoj Bessel. La unua fazo de ercflota procedo estas pistado de erco kaj poste sekvas kunakva muelado en
kugla muelilo. En la ŝlamon estas poste enmiksitaj flotaganto (ekzemple petroleo) kaj ŝaumkreanto (diversaj saponecaj solvaĵoj). La flotado okazas en flotmaŝinoj laŭbezone kunigataj en teĥnologiajn tutojn. Dum la flotprocedo enmiksiĝas aero. La apartiga procedo baziĝas je diferencaj rilatoj de miksaĵpartoj al la akvo. La hidrofobaj eretoj de mineralo, tegitaj per flotaganto, estas portataj per aero supren, kie ili kreas ŝaŭmon, la hidrofilaj senfruktaj eretoj restas ĉefunde kaj forlasas la flotprocedon kiel forfalaĵo. La ŝaŭmo estas forfrotata por plua rafinado aŭ fine estas senakvigita kaj sekigita.

* Kategorio Flotado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 125810
* GND: 4017595-9
* LCCN: sh85049264
* BNF: 119795554
* NDL: 00563813
* NKC: ph120264
* BNE: XX553267
 |