recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La internacia logotipo de recikligo
Apartaj ujoj por speciga recikligo.
Kontenero por rikoltado de boteloj el vitro en Hispanio.
**Recikligo** signifas "denove konduki al la materiala cirkulado". La nocio priskribas cirkuladon, ĉe kiuj la rubo venas al nova materiala utiligo, anstataŭ esti forbruligata (energetika utiligo) aŭ deponata en rubodeponejoj (tio lastafoje povas okazi ekde 2005 en Germanio nur post antaŭa prizorgo).

La revalorigo de la loĝlokaj ruboj povas okazi per speciga kolektado de la diversaj rubomaterialoj. Kelkloke ekzistas jam efikaj, aŭtomataj disspecigaj instalaĵoj, kiuj povas disspecigi ankaŭ la miksitan loĝlokan rubon.

La (re-)valorigo estas dividita je energetika kaj materiala utiligo. La materiala utiligo estas dividite je utiligo kiel prilaborota materialo kaj krudmaterialo. Oni uzas kiel krudmaterialon vitron, metalon, paperon.

Oni specige kolektas plej ofte, ekzemple, en Germanio malnovajn paperon, vitron (dividita je blanka kaj kolora vitraĵo), plaston kaj metalon.

Ĉe la recikligo estiĝas per foruzo de energio kaj akvoj tiaj materialoj, el kiuj oni povas produkti novajn produktojn. Malavantaĝo estas ekzemple ĉe plasto, ke la materialo ne reakiras la originan kvaliton, prilaboreblecon.

Recikligo de elektroniko, elektronika reciklado aŭ komputila reciklado estas la malmuntado kaj apartigo de komponantoj kaj krudaĵoj de elektronika rubo. Kvankam reuzaj, donacaj kaj riparproceduroj ne strikte reciklas, ĉi tiuj estas aliaj oftaj daŭrigeblaj manieroj forigi IT-rubaĵon.

Legu ankaŭ
----------

* Baterirecikligo
* Laktobotelo
* Recikligita papero
* Recikligo de vitro
* Senrubeco
* Ruboforbruligo
* Reciklaj kodoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ivo DURWAEL: RUBO: La rikolto de la nova tempo el *Monato* (2004/7-8 p.20)

* Kategorio Recikligo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri komunumo en Svislando. Vidu ankaŭ la artikolon Veyrier-du-Lac pri komunumo de Francio 40 kilometrojn pli sude. |



**Veyrier** estas komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando. 

Laŭ la stato de 2018 en la komunumo vivis 11 609 loĝantoj sur areo de 6,5 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 1 786 loĝantoj/km², kaj do la komunumo havas preskaŭ la grandecon de urbo.

Geografio
---------

La komunumo Veyrier kun tre urbeca karaktero situas ĉe la suda bordo de la rivero Arve sude de la kantona ĉefurbo Ĝenevo. La origina vilaĝo Veyrier estis en la jaro 1816 distranĉita per la landlimo inter Francio kaj Svislando. La franca parto de la malnova vilaĝo (Pas de l'Echelle) apartenas hodiaŭ al la franca komunumo Étrembières. Al la komunumo krom la ĉefvilaĝo mem apartenas la lokoj Pinchat, Vessy kaj Sierne. Veyrier komplete kunkreskis kun ĝiaj najbaraj komunumoj, kiuj formas kune integran parton de la aglomeraĵo de Ĝenevo.

Norde de la komunumo jam sur franca teritorio situas la monto Salève, kiu estas ŝatata ekskursocelo de Ĝenevanoj. Al la monto kondukas aertelfero, kies vala haltejo estas sur franca teritorio rekte apud la landlimo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,53 km², de kiuj 13,8% estas kovritaj de arbaro, 33,2% servas por agrikulturo kaj 50,4% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Veyrier limas en nordokcidento al Carouge, en nordnorokcidento al la kantonĉefurbo Ĝenevo, en nordo al Chêne-Bougeries, en nordoriento al Thônex, en oriento al Étrembières (Francio), en sudoriento Bossey (Francio), en sudokcidento al Troinex, kaj en okcidento al Plan-les-Ouates.

Trafiko
-------

Ĝis en la 1950-aj jaroj Veyrier estis konektita kun Ĝenevo per tramo, kiu tiam estis anstataŭigita per la hodiaŭaj buslinioj.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 4 kilometrojn okcidente en Carouge al la franca aŭtovojo A40 ekzistas alvetureblo 4 kilometrojn oriente en Annemasse.

Historio
--------

Dum mezepoko Veyrier apartenis al Savojo. En la jaro 1770 Veyrier atingis la rangon de Grafejo. En la jaro 1816 Veyrier estis atribuita al la Respubliko Ĝenevo, kiu samtempe kiel Kantono Ĝenevo aliĝis al Svislando.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Veyrier en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Veyrier

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Ĝenevo |
| --- |
| Aire-la-Ville • Anières • Avully • Avusy • Bardonnex • Bellevue • Bernex • Carouge • Cartigny • Céligny • Chancy • Chêne-Bougeries • Chêne-Bourg • Choulex • Collex-Bossy • Collonge-Bellerive • Cologny • Confignon • Corsier • Dardagny • Ĝenevo • Genthod • Gy • Hermance • Jussy • Laconnex • Lancy • Le Grand-Saconnex • Meinier • Meyrin • Onex • Perly-Certoux • Plan-les-Ouates • Pregny-Chambésy • Presinge • Puplinge • Russin • Satigny • Soral • Thônex • Troinex • Vandœuvres • Vernier • Versoix • Veyrier | Komunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono Ĝenevo |

 |
La **Riogranda Valo** (**RGV**) aŭ etimologie **Grandarivera Valo**, neformale nomita surloke *The Valley* [devAli] en la angla aŭ *El Valle* [elbAje] en hispana, estas areo situanta ĉe plej suda pinto de Suda Teksaso, Usono. Ĝi kuŝas laŭlonge de la norda bordo de Rio Grande, kiu separas Meksiko el Usono.

La **Riogranda Valo** ne estas fakte valo, sed ĉerivera herbejaro enhavanta multajn meandrajn lagojn nome surloke *resacas* formitajn el fermitaj meandroj de iama fluejo de Rio Grande. Terdisvolvigintoj de la komenco de la 20-a jarcento, cele kapitaligi senposegitajn terojn, uzis la nomon "Magia Valo" por allogi setlantoj kaj sekve investantojn. La loĝantoj de la Riogranda Valo foje aludas la areon kiel "El Mágico Valle del Río Grande" ("The Magical Valley of the Rio Grande" aŭ "La Magia Valo Riogranda"), kaj ankaŭ simple per la inicialoj R.G.V.

Tiu regiono estas formata de ĝis kvar kantonoj: Kantono Starr, Kantono Hidalgo, Kantono Willacy, kaj Kantono Cameron. Ĉe 1-a de januaro, 2012, la Usona Censo ĉirkaŭkalkulis la populacion de Riogranda Valo ĉe 1,305,782. Laŭ la usona censo en 2008, 86 % el Kantono Cameron, 90 % el Kantono Hidalgo, 97 % el Kantono Starr, kaj 86 % el Kantono Willacy estas "Hispanoj".

La plej granda urbo estas Brownsville (Kantono Cameron), sekvita de McAllen (Kantono Hidalgo). Aliaj ĉefaj urboj estas Harlingen, Edinburg, Mission, Rio Grande City kaj Pharr.

Referencoj
----------

1. ↑  Winter Texan Resources for South Padre Island, Brownsville, Harlingen, and the Rio Grande Valley
2. ↑  2012 Census Estimates
3. ↑   Texas Lower Rio Grande Valley Fact Sheet. Arkivita el la originalo je 2010-03-26. Alirita 2014-01-02.
4. ↑   Population Estimates for Rio Grande Valley Cities 2000-2004. Arkivita el la originalo je 2007-09-27. Alirita 2014-01-02.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Valley Chamber, Riogranda Valo, Partnereco
* Riogranda Valo, Sporta Informaro
* Turtle Cam Arkivigite je 2009-03-01 per la retarkivo Wayback Machine, South Padre Island
* Rio Grande Valley Community Foundation
* RGVPride.com

26° 13′ Nordo 98° 07′ Okcidento﻿ / ﻿26.22 °N, 98.12 °U﻿ / 26.22; -98.12 (mapo)
***Haloxylon persicum***, **blanka saksaulo**, estas malgranda arbusto, apartenanta al familio amarantacoj. Ĝia kreska areo etendiĝas en Okcidenta Azio, inklude Palestino, Jordanio, Egiptio, Sinajo, suda Irako, Saud-Arabio, Irano, Omano, UAE, Afganujo, kaj Baluĉio, al Meza Azio (Turkmenio, ktp.), kaj Ĉinio.

La blanka saksaulo havas korpulentan kurban trunkon kaj helgrizan arboŝelon. Ĝi altas 4,5-5 metrojn, ĝi havas reprogresintajn foliojn kiel sukulentaj branĉetoj. La planto kreskas sur sablodunoj, dezertoj, kie ĝi formas unuspecan aron, kun averaĝa denso de 400-500 arbustoj je hektaro. La blanka saksaulo estas eltenema arbusto, kiu povas kreski en mizernutra grundo kaj povas toleri la sekecon. La arbusto estas ĉiamfolia, floras en majo-junio.

La vasta radiksistemo de la planto helpas stabiligi sablan grundon. La ligno estas malmola, peza kaj estas uzata en ĉarpentado kaj kiel hejtmaterialo.

*Turcmenigena varentzovi* (saksaula longkorna skarabo) estas damaĝanto de la blanka saksaulo en Kazaĥio, Turkmenio, kaj Uzbekio.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* Kategorio Haloxylon persicum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Haloxylon persicum en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Tiu ĉi artikolo temas pri regiono en Afriko kaj Azio. Por aliaj signifoj, vidu MENA (malkonfuziga paĝo)

 La MENA-landoj laŭ unu el la difinoj kiuj cirkulas. 
La termino **MENA** (akronimo por la angla ***M**iddle **E**ast and **N**orth **A**frica*, mezoriento kaj norda afriko) estas termino uzata en ekonomia kaj akademia kuntekstoj por priskribi la regionon konsistante el Mezoriento kaj Nordafriko.    La termino ampleksas vastan regionon, kiu etendiĝas de Maroko ĝis Irano, inkluzive de ĉiuj landoj en Proksima Oriento kaj la landoj de Magrebo.

Ĝi tiel plejparte respondas al la araba mondo, sed ankaŭ inkluzivas iujn ne-arabajn landojn, kiuj estas inkluzivitaj en la regiono pro sia kultura, religia kaj politika historio.

Landoj
------

MENA ne havas unuforman difinon; malsamaj organizaĵoj difinas la regionon diversmaniere. La Monda Banko difinas la MENA-regionon jene: 

* Alĝerio
* Barejno
* Ĝibutio \*
* Egiptio
* Irano
* Irako
* Israelo
* Jemeno
* Jordanio
* Kuvajto
* Libano
* Libio
* Malto \*
* Maroko
* Omano
* Palestinaj Teritorioj
* Kataro
* Sauda Arabio
* Somalio \*
* Sirio
* Tunizio
* Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj

\* Ĝibutio, Malto kaj Somalio ne estas inkluzivitaj en la regiono MENA laŭ aliaj fontoj .

Krome, laŭ la kunteksto, la sekvaj landoj estas ankaŭ inkluzivitaj en la regiono:

* Komoroj
* Kipro
* Sudano
* Turkio

Ekonomio
--------

La regiono MENA havas grandegajn rezervojn da nafto kaj natura gaso, kiuj estas konsiderataj kiel la esenca fonto de monda ekonomia stabileco. Laŭ *Oil and Gas Journal* (1-an de januaro 2009), la regiono MENA havas 60% de la rezervoj pri nafto de la mondo kaj 45% de la mondaj rezervoj en natura gaso. En 2010, 8 el la 12 OPEL-landoj situis en la regiono MENA.

Referencoj
----------

1. 1 2 3  Michael Dumper, *Reevaluating the Past, Rethinking the Future*, in: Dumper, Michael, and Stanley, Bruce E. *Cities of the Middle East and North Africa: A Historical Encyclopaedia*, 2007, p. xviii
2. ↑   World Bank Definition: MENA. Arkivita el la originalo je 2014-10-29. Alirita 2019-11-28.
3. ↑  World Economic Forum on the Middle East and North Africa, Marrakech, Morocco, 26-28 Oktobro 2010
4. ↑  Miroslav N. Jovanović, *International Handbook on the Economics of Integration*, Volume 1, p. 505
5. 1 2  Defino de la Araba Mona Fonduso, menciita en: Gerald A. Epstein, *Capital Flight And Capital Controls In Developing Countries*, paĝo. 258

* Tiu ĉi artikolo estas traduko de la samtitola artikolo en la nederlandlingva vikipedio, MENA, listo de aŭtoroj.
**Kisláng** [kiŝlAng] estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza** Transdanubio, en departemento Fejér, en subregiono de Enying. La loknomo estas hungare: flameto.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 53  km²
* koordinatoj: 46° 57′ 40″ N 18° 23′ 03″ O﻿ / ﻿46.96111 °N, 18.38417 °O﻿ / 46.96111; 18.38417 (mapo)Koordinatoj: 46° 57′ 40″ N 18° 23′ 03″ O﻿ / ﻿46.96111 °N, 18.38417 °O﻿ / 46.96111; 18.38417 (mapo)
* Loĝantaro: 2650
* Poŝtkodo: 8156
* Telefonprefikso: 22

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo.

Historio
--------

Post la turka erao familio Zichy (ziĉi) havis sendomajn bienojn tie. Komence de la 20-a jarcento oni formis regulajn parcelojn por domoj. La vilaĝo fondiĝis en 1913. Dum la socialismo kolĥozo pri Paco formiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, infankuracejo, dentokuracejo.

Vidindaĵoj
----------

* katolika preĝejo el la 1910-aj jaroj
* kalvinana preĝejo el la komenco de la 1900-aj jaroj
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj
* skulptaĵo pri Petőfi de 1949

* Kategorio Kisláng en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Katedralo Dia providenco** (rumane: *Catedrala Providenţa Divină*) estas la sidejo de la romkatolika episkopo je Kiŝinevo, Moldavio. Konstruitis ĝi inter la jaroj 1840 kaj 1843 historiisme. Kreinto de la plano estis verŝajne la peterburga arĥitekto Joseph-Jean Charlemagne. La kirko figuras sur listo de naciaj historiaj kaj kulturaj protektotaĵoj.

Historio
--------

La katolika preĝejo ĉirkaŭ la jaro 1900
Dum la 1820-aj jaroj konstruigis eta fidelularo romkatolika (el kiuj estis la plejparto poloj) sur la grundo de la nuna ejo kapelon. Pro spacmalbundo sentita jam en la 1830-a jaroj oni estis devigata konstrui novan kirkon. Mondonaco de lia imperiestra moŝto Nikolao la 1-a ebligis rapidan plenumon de tiu ĉi deziro.

Barbaraj komunistoj ŝtatigis en la jaro 1964-a la kirkon antaŭ ol ŝanĝi ĝin al sona kaj filma studion. La komunumo daŭre rajtis kunveni almenaŭ en la tombeja kapelo por diservoj. En 1989, danke al perado de Ruĝa Kruco kaj de Unuiĝintaj Nacioj, redonitis la ejo al la paroĥo. En 1993 ĝi fariĝis sidejo de la apostola administranto por Moldavio kaj fine en la 2001-a katedralo por la ĵus kreita Episkopujo kiŝineva.

Arĥitekturo kaj meblaro
-----------------------

Orientiĝas la kirko eosten havante rektangulan horizontalan projekciaĵon kun duonronda apsido. Ekzistas navero konsistanta el kvin partoj. Apudas nordeoste gapfasado kun en grandan rondarkan fenestron enmetita portalo kaj du kvadrataj kampaniloj.

La interno estas strukturita per du vicoj da korintiaj kolonoj je larĝa meznavo kun barelvolbo kaj du pli mallarĝaj navoj kun dikaj plafonoj. La iam bildoza interno perdiĝis post fermiĝo en la 1960-aj jaroj. La nuna de la 1990-aj jaroj jam kreitis kun antaŭvido de funkcio kiel episkopa sidejo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Katedralo Dia providenco (Kiŝinevo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* historio, ankaŭ priarĥitektura Arkivigite je 2014-03-01 per la retarkivo Wayback Machine
* kirka historio
Koordinatoj: 56° 23′ 07″ N 64° 53′ 02″ O﻿ / ﻿56.38528 °N, 64.88389 °O﻿ / 56.38528; 64.88389 (mapo)

**Kodskoje** (ruse *Кодское*) estas vilaĝo en Ŝatrova distrikto (Kurgana provinco, Rusio), parto de Kodska kampara municipo (ruse *Кодское сельское поселение*).

Historio
--------

Kodskoje laŭ Konstantin Nosilov devus pli ĝuste nomiĝi Kondinskoje (ruse *Кондинское*), ĉar ĝi formiĝis en la 17-a jarcento kiel Nikola-vilaĝeto (ruse *Никольская заимка*) de la Konda monaĥejo. Tiu lasta situis ĉe la norda rivero Obo, kie naturo malkonvenis por terkultivado, pro kio ĝi petis ĉe aŭtoritatoj permeson fondi vilaĝeton en pli suda loko, situanta apud oportuna rivero, ebligonta transportadon de greno kaj kolektitaj oferoj al la monaĥejo. La vilaĝeton fondis monaĥoj, kiuj konstruis tie preĝejon kaj aranĝis kultivadon de greno helpe de kamparanoj. 

La unua preĝejo forbrulis en 1713 kaj en 1761 aperis la nova, konstruita danke al monoferoj, kolektitaj tra la tuta Siberio. En 1898 vojaĝanto Konstantin Nosilov ankoraŭ trovis ene de ĝi grandan bildon de la Savinto, pentritan sur tolo en la 17-a jarcento por la unua preĝejo. Dum la incendio en 1713 ĝi estis forportita de vento kaj trovita sur monteto apud la vilaĝo, nur iom bruldamaĝita. Lokaj kamparanoj konsideris ĝin miraklofara, asertis ke ĝi avertis ilin pri malbonaj rikoltoj kaj epidemioj, kaj ĉiujare aranĝis krucomarŝon al loko, kie ĝi estis trovita.

En 1898 la vilaĝo havis bonan popolan lernejon kun internulejo por infanoj el malriĉaj kaj alilokaj familioj. La internulejo troviĝis en granda domo, oferita de loka riĉa kamparano. Vilaĝanoj okupiĝis pri agrikulturo kaj farado de peltoj (ĉefe vintre). Apud la vilaĝo eĉ funkciis peltofara grasofabriko de loka kamparano, kie oni buĉis brutojn kaj pritraktis iliajn felojn. Apud la vilaĝo troviĝis ankaŭ akvomuelejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Ŝatrova distrikto
* Konda monaĥejo
* Kurgana provinco

Referencoj
----------

1. ↑  Носилов, К. (июнь 2002). "По Туре, Тоболу и Исети", *Лукич* (ru) (2), p. 154.
2. ↑  Носилов, К. (июнь 2002). "По Туре, Тоболу и Исети", *Лукич* (ru) (2), p. 154–155.
3. ↑  Носилов, К. (июнь 2002). "По Туре, Тоболу и Исети", *Лукич* (ru) (2), p. 156.
4. ↑  Носилов, К. (июнь 2002). "По Туре, Тоболу и Исети", *Лукич* (ru) (2), p. 156–157.
Kordito uzita dum la Dua Mondmilito
Kordito en kartoĉo, farita en 1964
**Kordito** (angle *cordite* IFA:[ˈkɔɹdaɪt]) estas familio de senfumaj pulvoraj eksplodaĵoj, konsistantaj el nitroglicerino kaj nitrocelulozo, faritaj en Britio ekde 1889.

Priskribo
---------

La originala kordito inventita de Abel, Dewar, kaj Kellner konsistis el 58% da nitroglicerino, 37% da nitrocelulozo, kaj 5% da vazelino.

**Modifita kordito** (angle *cordite MD*) estis simila al la originala kordito, sed konsistis el 30% da nitroglicerino kaj 65% da nitrocelulozo, kune kun 5% da vazelino.

**Kordito RDB** (angle *Cordite RDB*) konsistis el 42% da nitroglicerino, 52% da solvaĵo de nitrocelulozo en alkoholo, kaj 6% da vazelino.

**Kordito N** (angle *Cordite N*) estis simila, sed enhavis krome nitroguanidinon.

Historio
--------

En 1887, Alfred Nobel inventis la eksplodaĵon *balistito*, kiu konsistis el 45% da nitroglicerino, 45% da solvaĵo de nitrocelulozo, kaj 10% da kamforo.

En la 1880-aj jaroj, komitato de la registaro de Britio ekesploradis senfumajn pulvorajn eksplodaĵojn por milita uzo. La komitaton estris la angla kemiisto Frederick Abel.

Abel kaj komitatanoj James Dewar (skota fizikisto) kaj W. Kellner inventis kaj patentis la korditon en 1889 (patentoj n-roj 5614 kaj 11664). Originale, la kordito estis en la formo de stangoj, aspektantaj simile al kordoj; tial la nomo *kordito*.

Alfred Nobel procesis kontraŭ Abel kaj Dewar en 1895, sed ne sukcesis.

Referencoj
----------

1. ↑   "kordit/o", *Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto 2020* (esperante).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kordito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Chapman, Kit.  Cordite (angle). *Chemistry in its Element: Compounds*. Chemistry World.
**"Mikä Oli Tutkittava"**, esperante "kion oni devis esplori", aŭ mallonge **MOT**, estas esplorĵurnalisma programo montrata en Finnlando ekde 1996 ĉe la kanalo Yle TV1. Ĝia elsendotempo estas lundoj je la 20:00 (krom somera horo). La programo kritike ekzamenas aktualajn kaj sentempajn temojn de malsamaj areoj de socio. En 2007, ĵurnalisto Kati Juurus, kameraisto Marco Hyvärinen kaj redaktisto Minna Nuotio estis premiitaj kun la Ŝtata Premio por Publika Informo por la epizodoj de la programo Gasto de la Unua Regno kaj La Vojo de Guantanamo.

La programo kritikis, ekzemple, Steiner-lernejojn, la eksproprietigon de nemoveblaĵoj kaj terpecoj, fortan lobiadon por organika manĝproduktado, la ĉenon de magazenoj Lidl, kaj la preferon por agresemaj hundrasoj kiel ekzemple buldogoj en Finnlando.

M.O.T. komenciĝis en la aŭtuno de 1996. Ĝi estis unu el la unuaj programoj en finna televido se temas pri havi retejon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (finne)
* *Mikä Oli Tutkittava*  en Interreta filma datumbazo (angle)

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 825428
 |
La redakciejo de la gazeto, la kastelo Hetzendorf en Vieno, hodiaŭ grandaparte gastiganta modo-faklernejon.
***Das Neue Groschenblatt*** estas romkatolika tradiciema monatgazeto el Aŭstrio. En 2020 aperis ankaŭ bit-numeroj.

Ĝis la Dua mondmilito
---------------------

Ĝi fondiĝis en la 1928-a jaro fare de la prelato Josef Gorbach por lukti ne nur kontraŭ la movado de la liberpensuloj sed ankaŭ kontraŭ la eksiĝemuloj el la Eklezio. Komence la titolo estis *Zwei-Groschenblatt*, t.s. ke la gazetorgano kostu nur du groŝojn. Rapide la sin mem titolanta "semajna pamfleta flugfolio por la justeco kaj la vero" famiĝis inter la aŭstroj katolikaj. Post la perforta aneksado de Aŭstrio fare de nazia Germanio en la jaro 1938 tiaj presaĵoj estis malpermesataj, sekve ankaŭ *Groschenblatt* ĉesis esti plu eldonata.

Post la Dua Vatikana Koncilio
-----------------------------

Por orientigi katolikojn tradiciemajn post la ŝanĝoj fundamentaj interne en la Eklezio post la Dua Vatikana Koncilio, anaro ĉirkaŭ la prelato Franz Wesenauer refondis la gazeton. Tiu fascina, energia kaj peranta ekleziulo estis subteninta ege la socialan kaj karitatan apostolecon de la Eklezio. Li estis preventinta sangoverŝon dum la intercivitanaj karamboloj en 1934 en Wörgl. En la tempo de la nazia despoteco li estis sin engaĝinta en la junularklerigado kontraŭleĝe. Nun li vidis novan danĝeron por spirita vivo pro la satega kaj indiferenta bonstata socio, ekz. ankaŭ koncerne la etikajn vidpunktojn de la abortigo. La nova titolo de la gazeto estis ekde 1970 *Das Neue Groschenblatt*, ekde la 1-a de majo 2011 la redakcio troviĝas en la kastelo Hetzendorf en la 12-a urbodistrikto viena. Nova respondeculo estas Gerhard Maria Wagner, paroĥo de Windischgarsten post la morto de siaj antaŭuloj monsinjoro Franz Burger kaj prelato Alfred Kolaska.

Orientiĝas la redakcio strikte pri la katolika kredo kaj etiko en plena kaj firma unuiĝo kun la papa instruado. Laŭ la vortoj de la Johano la Evangeliisto "kaj vi scios la veron kaj la vero vin liberigos" (Joh 8,32) oni ne hezitu okupi pozicion en delikataj kaj eĉ tabuaj temoj konsidere al la instrukcio de la kredantaj kaj kredontaj fideluloj.

Literaturo
----------

* Franz Burger: *Zurückgeblättert und auf die Glaubensnot der Gegenwart gestoßen. 25 Jahre Neues Groschenblatt,* Eldonejo Lins, Feldkirch 1995.
* Josef Hofmann: *Prälat Franz Wesenauer. Ein Priesterleben,* Memeldono, Attnang-Puchheim 1998.

Ligiloj
-------

* Hejmpago

* eta historio de la monatgazeto "Das Neue Groschenblatt" sur la paĝaro de Kastelkirko Hetzendorf

Notoj
-----

1. ↑  elŝuten



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Palaco Tauride kie kunsidis la Asembleo.
**Tutrusia Konstitucifara Asembleo** (ruse *Всероссийское Учредительное собрание*) estis demokratie elektita konstituci-ellabora (Konstitucifara asembleo) organizo, kunveninta en Rusio post la Oktobra Revolucio de 1917. Ĝi kunsidis por 13 horoj, en la 5a-6-a de januaro 1918. Ĝi estis elektita kaj malkreita de la bolŝevika registaro. Ĝin disigis la bolŝevika registaro.

Elekta rezulto (12-an de novembro 1917)
---------------------------------------

Pli ol 60 procentoj de la civitanoj havis rajton baloti por reprezentantoj de la Konstitucia Asembleo. Tio okazis kiel Balotado por la Rusia Konstitucifara Asembleo de 1917 ekde la 12-a de novembro kun la rezulto:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Partio** | **Balotoj** | **Nombro de la reprezentantoj** |
| Socialista Revolucia Partio | 17.100.000 | 380 |
| Bolŝevikoj | 9.800.000 | 168 |
| Menŝevikoj | 1.360.000 | 18 |
| Konstituciaj Demokratoj | 2.000.000 | 17 |
| Malplimultoj |  | 77 |
| Maldekstraj Socialistaj Revoluciuloj |  | 39 |
| Popolaj Socialistoj |  | 4 |
| **Tute:** | 41.700.000 | 703 |

Kunsido kaj dissolvo en Petrogrado (5-6-an de januaro, 1918)
------------------------------------------------------------

La Konstitucia Asembleo kunsidis en la Palaco Tauride en Petrograd, inter la 4-a horo posstagmeze kaj 4:40 aŭrore, la 5-6-an de januaro 1918. La prominenta bolŝeviko, Ivan Skvorcov-Stepanov jam sciigis, ke la bolŝevikoj ne
akceptas la Konstitucian Asembleon.

Oni elektis al prezidanto de la Asembleo Viktor Ĉernov, gvidanton de la Socialista Revolucia Partio kontraŭ la bolŝevik-apogita Maria Spiridonova. La bolŝevikoj kaj la Maldekstraj Socialistaj Revoluciuloj kunsidis aparte en Sovnarkom kaj decidis dissolvi la Asembleon. Post kiam Fjodor Raskolnikov laŭtlegis la preparitan deklaron, la du frakcioj forlasis la Asembleon.

Ĉernov rapide akceptigis la SR-planitan radikalan agraran reformon, leĝon pri demokratia federacia respubliko kaj peton al la entento al demokratia paco. La Asembleo akceptis kunsidon je 5-a horo posttagmeze, la 6-an de januaro. La reprezentantoj trovis la konstruaĵon **fermita** je la anoncita tempo. La bolŝevika registaro deklaris la Asembleon dissolvita samtempe.

Vidu ankaŭ
----------

* Balotado por la Rusia Konstitucifara Asembleo de 1917

* Kategorio Rusia Konstitucifara Asembleo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 264037
* VIAF: 31149542895200302446
 |
w1

fasado de la frizista lokalo
interno
**Frizejo malnova** (germane: *Historischer Friseursalon*) troviĝas centre en Altenburg (Germanujo; Pauritzer Straße 2) ne ŝanĝite ekde la 1920-a jaroj. Ĝi gravas urbohistorie kaj monumentprotektade. Nun temas pri viva muzeo.

Eja historio
------------

La unua konstruo surloke okazis en 1537 kaj fakuloj datigis la nunan domon en la 16-a respektive la 17-a jarcenton. Surmeto de plu(a)j etaĝoj estis en al 18-a aŭ la 19-a jarcento kun enkorpigo de la malnova tegmenttrabaro. La fasado spektanta straten estas baroka kaj en la unua etaĝo konserviĝis bretega salono (kiu verŝajne nur pli malfrue estis farita).

Lokala historio
---------------

En 1926 akiris Arthur Grosse la domon instalonte frizejon, sekcion porvirinan kaj - malantaŭe - sekcion porviran kun unuig-pordo. Oni eniras la frizejon maldekstre apud vitrino. Grosse en la 1966-a jaro anoncis demision kaj fermon de la firmao. En 2001 mortis la lasta posedanto de la domo post kiam la heredantoj intencis forpreni la meblaron kaj vendi la tuton. En marto 2002 la frizista gildo de distrikto Altenburger Land sukcese aĉetis la lokalon kaj ekigis en 2003 restaŭradon de tiu ĉi unikaĵo.

Vere datumas ĉio tie ĉi el la 1920-a jaroj: marmora friz-tablo, vandaj fasadoj, speguloj, klientaj seĝoj, lampoj, hartondaj maŝinoj, akvovarmigilo, ilo por fari konstantajn ondumadojn, (lum)reklamilojn ktp. 

La frizejo famiĝis post raporto en la magazino Playboy (aprilo 2010).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Frizejo de Grosse (Altenburg) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hejmpaĝo

Notoj
-----

1. ↑  "Ein erotischer Werbegag."


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 858293
* GND: 7863532-9
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

w1

La muzeo en la urboparto Worbis.
La **Muzeo Gülden Creutz** (germane: *Museum Gülden Creutz*) troviĝas en Leinefelde-Worbis, Roßmarkt nr 3.

Priskribo de la domo
--------------------

La Domo *Ĉe Gülden Creutz* konstruitis ĉ. la jaro 1580 kiel urbodomo. Ĝi estas la plej malnova konstruaĵo en la hodiaŭa urbo. En la 17-a jarcento estis surloke la gastejo kaj trinkejo *Krug zum Gülden Creutz*. Reiĝinte loĝdomo, ĝi ricevis ĉ. la jaro 1900 tute novan funkcion kiel noktrestadejo por laborantoj en cigarofabriko.

En 1989 kelkaj volis eĉ malkonstrui la konstruaĵon: Restaŭrado pli ol 2 jaroj daŭrinta rebriligis la domon finfine en 1992.

Kolekto
-------

La muzeo estas tipe regionhistoria. La vizitanto lernas pri la praa kaj la frua historioj, pri la historio de la urbo Worbis, pri la evoluo de la teksindustrio, pri la vivo- kaj laborkondiĉoj de la loĝantoj de la regiono *Eichsfeld* (norda Turingio; suda Malsupra Saksio).

La muzeo ne lasis onin je distanco de la historio sed kunprenis ĉiujn sciemulojn al vere travivebla historio, al historio por tuŝi kaj eksperimenti.

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 114

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo Gülden Creutz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri la muzeo sur porturista hejmpaĝo. Arkivigite je 2014-08-12 per la retarkivo Wayback Machine (germane)
Moskeo El-Tabia
**Asuano** estas urbo en suda Egiptio, apud Nilo ĉe la unua katarakto. Asuano estas unu el la pli sekaj urboj de la mondo. Longtempe fama kiel vintra feriurbo kaj komerca centro, la urbo fariĝis grava industria centro post la komenco de hidroelektra produktado pro la alta Baraĵo de Asuano. Fabriko de kemia grasumo estas la plej granda el la novaj industrioj. Oni minas ferercon kaj hematiton en la ĉirkaŭaĵo.

Ĉi tiu urbo estis nomita ***Sevene*** antikve kaj ĝi estas priskribita kiel la suda landlimo de Egiptio. Ĝi estis komerca centro, servanta kiel la portalo al Nubio, Sudano kaj Etiopio. La ĉiujaran inundon de Nilo oni unue vidis tie. El la sevenaj minejoj venis ŝtono por la temploj kaj statuaro de la faraonoj. Sur Elefantin-insulo, en Nilo kontraŭ Asuano, kaj la insulo Filao, estas trovitaj antikvaj egiptaj kaj romiaj ruinoj. Aga Ĥan la 3-a, estro de la islamaj ismailanoj, estis entombigita en Asuano.

La antikva urbo Sevene ankaŭ estas fama pro la studoj de Eratosteno, kiuj disputis la teorion, kiu diris, ke la Tero estas ebena, kaj kie li penis determini la cirkonferencon de la Tero.

La nomo de la urbo devenas de la egipta vorto *Swnw (Sunu; Swenu)*  kiu signifas komerco. Dum la ptolemea epoko iĝis en greka lingvo Συήνη *(Syène)*, sub la romia regno la latina *Syene* oder *Siene*. Per la kopta *Swān* devenis la araba *Aswān*.

Vidindaĵoj
----------

* Asuana Malalta Baraĵo
* Moskeo El-Tabia

Bildaro
-------

* 
* 
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑  Rainer Hannig: *Großes Handwörterbuch Ägyptisch-Deutsch : (2800-950 v. Chr.)*. von Zabern, Mainz 2006, ISBN 3-8053-1771-9, S. 1181.
2. ↑  Giovanna Magi: *Assuan. Philae, Abu Simbel.* Übersetzt von Christine Hock. Casa Editrice Bonechi, Florenz 1992, ISBN 88-7009-240-2, S. 4
3. ↑  Syene (www.trismegistos.org)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Asuano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Asuano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* Arkivigite je 2007-10-17 per la retarkivo Wayback Machine
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 34156
* GND: 4003278-4
* LCCN: n82145481
* VIAF: 153632764
* SUDOC: 027366863
* NKC: ge794249
 |
**Karl "Ŝinko" ROVE** (*Karl Kristjan Rov*) (25-a de decembro 1950) estas partia strategiisto ĉe la Respublikana Partio de Usono.

Li instruis ĵurnalismon ĉe *Lyndon B. Johnson School of Public Affairs* kaj ĉe la Universitato Teksaso kaj estis prezidanto de la firmao *Karl Rove and Company*, kiu okupiĝis pri la publika laboro. Rove kunlaboras jam pli ol 30 jarojn kun la familio de George W. Bush kaj gvidis ĉiun elektan kampanjon de Bush.

Rove estas famigata pro sia politika sento kaj taktiko: tiel aperas ekzemple informoj pri la kontraŭuloj per anonimuloj aŭ per tria persono, kiel la fifama akuzo de *Swift Boat Veterans* (Boatistaj Veteranoj de la Vjetnama milito), kiuj akre atakis kontraŭulon de Bush, Kerry dum la elekta kampanjo en 2004.

Oni rigardas lin, kiel ekestigon de *valoro*-kampanjo en la baloto de 2004, kiu movigis milionojn da kristanoj por baloti al Bush. Li tiam eluzis la tiaman populariĝantan permeson de la samseksula edziĝo.

Bush nomumis lin en la balotvenka parolo de 2004 kiel arkitekton de sia balota venko.

Vidu ankaŭ
----------

* Condoleezza Rice

Eksteraj ligiloj
----------------

* Karl Rove en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Karl Rove en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* - BBC: Drawing up blueprints for Bush victory
* - The Atlantic Monthly: Karl Rove in a Corner (tre detala)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 33010
* GND: 12482305X
* LCCN: no2003011458
* VIAF: 35399637
* ISNI: 0000000374143568
* SUDOC: 07475582X
* BNF: 15034371s
* BIBSYS: 5034115
* NKC: js20051205012
 |
Dom-Muzeo Diego Rivera kaj Frida Kahlo konstruita de la arkitekto Juan O'Gorman en 1932. En ĉi tiu domo en San Ángel (Meksikurbo) loĝis Rivera kaj Kahlo de 1934 ĝis 1940. En la aktualo estas muzeo dediĉita al la geedzoj.
La **Dom-Muzeo Diego Rivera kaj Frida Kahlo** aŭ en hispana **Museo Casa Estudio Diego Rivera y Frida Kahlo** troviĝas en la sudo de Meksikurbo kaj estas dediĉita al konservado de la memoro de la fama murpentristo kaj de lia edzino same pentristino, same kiel al studo kaj analizo de ties arta generacio.

Pro mendo de Diego Rivera, en 1931 Juan O'Gorman dezajnis unu el unuaj konstruaĵoj funkciismaj de Latinameriko: nome domo por la pentristo kaj alia por lia edzino Frida Kahlo, kie ĉiu havu sian propran laborejon. Temas pri du blokoj el senornama betono, kiuj hejmigas po unu domon, nome ruĝa kun blanka (la pentristo) kaj blua (por la artistino), sendependaj unu de la alia kaj unuigitaj nur per malgranda ponto en ties supra parto.

19° 20′ 58.58″ N 99° 11′ 50.51″ U﻿ / ﻿19.3496056 °N, 99.1973639 °U﻿ / 19.3496056; -99.1973639 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  Sistema de Información Cultural
2. ↑  Karina Duque. *Clásicos de Arquitectura: Museo Casa Estudio Diego Rivera y Frida Kahlo / Juan O´Gorman* Arkivigite je 2013-07-29 per la retarkivo Wayback Machine, *Plataforma Arquitectura*, 29.05.2012; alirita 04.09.2013

Eksteraj ligiloj
----------------

* Museo Casa Estudio Diego Rivera y Frida Kahlo Arkivigite je 2019-06-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Instituto Nacional de Bellas Artes
La muzeo (ekstero).
La **Muzeoj pri pipoj kaj urba historio** (germane Ruhlaer Tabakpfeifenmuseum und Museum für Stadtgeschichte) troviĝas en Ruhla, Obere Lindenstraße nr 29/31.

Historio
--------

La muzeo gastas en unu el la plej malnovaj burĝaj domoj de Ruhla, kies konstrudato estis je la komenco de la 17-a jarcento. Ĝi estas tipe turingia-frankonia trabfakaĵo kun hesia influo. En la jaro 1906-a oni fondis en la ĉambroj de la supra etaĝo la muzeon. De 1984-89 kaj de 1992-94 la konstruaĵo komplete restaŭritis kaj la muzeo nove aranĝitis. La aĉeton de la ege ampleksa kolekto de pipoj de la lasta sepiolitoskulptisto Franz Thiel (1906-80) ebligis la pligrandigon de la kolekto je la pipo-metio. Sekve ekde 2003 la muzeo havas prave duoblan nomon.

Kolektoj
--------

La vizitanton atendas speciala kolekto de pipoj el la flora tempo de la komerco per pipoj en Ruhla. Ofte unikaj ekzempleroj el ligno, argilo, sepiolito kaj porcelano atestas la altan fakan kvaliton i.a. de tornistoj, lignoskulptistoj, skulptistoj, porcenalaĵpentristoj, tranĉilforĝistoj surloke.

Krome prezentatas la metia kaj industria evoluo de Ruhla ekde la frua Mezepoko ĝis la 20-a jarcento, la eturba kulturo, la viv- kaj laborkondiĉoj de la urbanoj, la urbohistorio kaj kelkaj biografioj de interesaj enloĝantoj.

Literaturo
----------

* Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 142

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de la muzeo. Arkivigite je 2014-08-26 per la retarkivo Wayback Machine
Romia teatro de Merido, situanta en la antikva romia kolonio de Emerita Augusta (nun Merido)
La **romia teatro** estas konstruaĵo tipa de la Romia Imperio, ĝeneraligita tra ĉiuj provincoj de la Imperio, kaj kiu havis celon utili kiel ludejo por teatra agado dum la klasika periodo.

Teatroj, amfiteatroj kaj cirkoj
-------------------------------

La imperiestroj iniciatis plenon tra la tuta Imperio por havigi ĉiujn gravajn urbojn per publikaj konstruaĵoj kiaj cirkoj, termoj, teatroj, amfiteatroj, aŭ forumoj, cele helpi la romanigon en tiuj zonoj. Pli precize la teatro estis kun la cirko kaj la amfiteatro la komponintoj de la ĉefa trio kiu estis nepra em tiuj grandaj urboj. Tio informas pri la gravo kiun la romianoj donis al la distro de la popolo, kiel elemento de socia unuigo kaj politika submeto.

Tipa strukturo
--------------

En diversaj landoj kaj urboj
----------------------------

* Romia Teatro de Merido, Hispanio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Romia teatro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rekonstruo virtuala de la romia teatro de *Bílbilis* (Calatayud)
* Katalogo de la ekspozicio "El Teatro Romano" okazinta en La Lonja de Zaragozo (aprilo – junio de 2003).
**Papa Akademio por la Vivo** (latine: *Pontificia Academia Pro Vita*), mallongige **PAV**, estas institucio de la Katolika Eklezio kies "celo koncernas la progreson de la esploroj kaj informado kaj formado pri la precipaj problemoj de la bioetiko kaj juro, rilate la promocion kaj protektadon de la homa vivo, konsideritajn sub lumo de la kristana moralo"..   

Ĝi agadas en ĉiama akordo kun la Papa Koncilio de pastoralo de la Sanitaraj Deĵorantoj kaj estas nuntempe rekte protektata de la ĉefpontifiko Benedikto la 16-a. Nuna (2010) prezidanto estas episkopo Ignacio Carrasco de Paula

Plia priskribo
--------------

Kiel la Papa Akademio de la Sciencoj, ankaŭ tiu Akademio estas konsiderata heredanto de la Nacia Akademio de la Linkoj, fondita en Romo en 1603 de Federico Cesi je la tempoj de papo Klemento la 8-a. Ĝia moderna statuto estas difinita en *Vitae Mysterium* de papo Johano Paŭlo la 2-a. En ĝi estas establitaj la apartaj celoj de la institucio. Kiuj estas:

* Studo pri la problemoj koncernantaj la protektadon de la homa vivo kaj la dignon de la persono;
* Promocio de kulturo de vivo kiu respektu la instruon de la Eklezio;
* Informi la Eklezion, la instituciojn kaj la amaskomunikilojn pri la rezultoj de propraj esploroj.

La ordinaraj membroj de la Akademio estas sepdeko, nomumitaj de la papo baziĝanta sur biomedicinista kaj humanista profesieco kaj kompetenteco, sen iu ajn religia kaj nacia diskriminacio. Akceptinte la taskon oni engaĝiĝas ankaŭ esplori kaj komuniki laŭ sincereco kaj honesteco.

Ĝia prezidento, helpata de membra konsilio kaj eklezia konsilisto, havas la taskon kunvoki la asembleon, stimuli aktivecon, administri laŭ la statuta dekreto.

La asembleo plenkonvenas kutime dum ĉiujara februaro.

Deklaroj de la Asembleo
-----------------------

En 2000 la Akademio publikigis komunikaĵon pri la "pilolo de la posta tago" invitante al la konscienca morala obĵeto antaŭ tiu agreso kontraŭ la homa embrio ĉar tiu pilolo forĵetas ovociton jam fekunditan, nome vera homo, laŭ la katolika doktrino.

Kronologio pri la prezidentoj
-----------------------------

* Jérôme Lejeune (februaro - aprilo 1994)
* Juan de Dios Vial Correa (aprilo 1994 - decembro 2004)
* Elio Sgreccia (decembro 2004 - junio 2008)
* Salvatore Fisichella (junio 2008 - junio 2010)
* Ignacio Carrasco de Paula, junio 2010

Notoj
-----

1. ↑   Papo Johano Paŭlo la 2-a, *motu proprio*, *Vitae Mysterium*, de 11a de februaro 1994.

Vidu ankaŭ
----------

* Roma kurio
* Papa Akademio de Sociaj Sciencoj
* Papaj Akademioj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Papa Akademio por la Vivo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Sito oficiala
* Dokumentoj de la Roma kurio en lingvoj angla, itala, portugala, hispana
***Los jueves, milagro*** (Ĵaŭde, miraklo) estas hispana komedia filmo de 1957 kaj la kvina longa filmo de Luis García Berlanga. Ĝi estis filmita en Alhama de Aragón (Provinco Zaragozo, regiono Aragono): En la agado la gravuloj de loko nomita Fuentecilla (Fonteto) inventis miraklo, sekvante la ekzemplon de Fátima kaj Lourdes, por reaktivigi la vizitojn al sia banloko. Fakte Alhama de Aragón estas reala urbo kiu ekhavis prosperon pro termaj banlokoj kaj poste perdis ĝin pro ioma dekadenco.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

En la epoko de la frankisma diktaturo la satira spirito de Berlanga deiras el la koncepto de la koncepto de vilaĝaj "fuerzas vivas" (vivaj fortoj: urbestro, instruisto, kuracisto, terposedanto kaj tiuokaze ankaŭ la posedanto de la banloko) kiuj komplotas por ŝajnigi miraklan aperon de Sankta Dimas. En la unua ĵaŭdo pere de piroteknikaĵoj, ili sukcesas konvinki nur la "lokan stultulon" (alia koncepto de la tiama socio); sed la duan ĵaŭdon ankaŭ pia lokanino eniras en la trompon. Tamen la trian ĵaŭdon ĉio fuŝas kaj la lokanoj seniluziiĝas.

Tiukadre aperas mistera rolulo, kiu klopodas helpi la "miraklistojn". Ĉio ŝanĝiĝas: oni ŝajnigas, ke ŝajniĝintaj "malsanuloj" resaniĝis; poste ankaŭ veraj malsanuloj resaniĝas kaj granda tajdo de entuziasmo rezultas en enorma mendo de akvo el la banloko. La "miraklistoj" timas pri la nekontrolebla entuziasmo kaj decidas konfesi la veron, sed neniu atentas.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Aktoroj
-------

Inter gravaj aktoroj de la filmo kiuj poste rolulos ankaŭ en aliaj gravaj hispanaj filmoj, menciendas José Isbert kaj José Luis López Vázquez.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803076
 |
La ĉefa strato de Bleicherode, kie troviĝas kontraŭe al la kirko ankaŭ la regionhistoria muzeo.
Memorigtabulo pri Adalbert Merx; la teologo naskiĝis en la domo kie estas hodiaŭ la muzeo.
La **Muzeo de Bleicherode** (germane Heimatmuseum Bleicherode) troviĝas en Bleicherode, Hauptstraße nr 55.

Priskribo
---------

La regionhistoria muzeo estas apud la porturista informagentejo kaj kontraŭe al la evangelia kirko sur grundo, kie en 1734/34 konstruitis domo de burĝo agroposedanta. Ĝi estas ankaŭ la naskiĝdomo de la protestanta teologo Adalbert Merx. En 1821 ekposedis ĝin la kamparana familio Billich. Anna Billich (1854-1934) estis instruistino kaj poetino. En 1968 aĉetis ĝin la urbo. La kompleta domo tiam ali- kaj rekonstruitis laŭ normoj monumentprotektadaj.

Kolektoj
--------

La muzeo havas ĉ. 20000 unuopajn objektojn. Fokusoj estas pri la regionaj produktoj kaj produktiloj el la pasinteco kaj estanteco de Bleicherode. Meze de la kronologia prezentado pri la urba historio estas la ekonomia, sociala kaj kultura evoluoj de la burĝaro de Bleicherode.

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 34

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pri la muzeo sur la retpaĝoj de tutturingia muzearo. Arkivigite je 2014-09-03 per la retarkivo Wayback Machine
w1

La impresa domego kiu gastigas la muzeon. Knabino en kostumo tradicia por Finsterbergen. La **Muzeo de Finsterbergen** (germane Heimatmuseum Finsterbergen) pri regiona historio troviĝas en Finsterbergen, urboparto de Friedrichroda, Hauptstraße nr 28.

Priskribo
---------

La muzeon gastigas monumentprotektita ekspedista domo el la 18-a jarcento. Ĝi informas pri la evoluo de Finsterbergen de tiu tempo al la periodo kiel kuracloko. En la salonoj sekveblas la historio de la vilaĝo kaj de tipa loĝado (kamparanaj kuirejo, alkovoj, tagĉambroj). Antaŭ la muzeo troviĝas historia puto datumanta de 1863.

En la supra etaĝo estas elmontra spaco pri la vivo de la transportistoj-ĉaristoj kaj pri la kun tio konektita kultivado kaj komercado de izatido. Krome admireblas tradiciaj kostumoj, altvaloraj brodaĵoj, malnovaj muzikinstrumentoj (i.a. la *turingia arbara citro*) kaj iloj por prilabori fibran linon.

Ateliero de pupfaristo kaj kolekto de papermaĉaĵoj finis la rondiradon tie. En la subtegmenta zono montratas surlokaj maŝinetoj; ĉe la garbejo kaj ĉara remizo staras interesaj agrikulturaj iloj. La staloj (por ĉevaloj kaj bovinoj) finiĝas ĉe la antaŭkuirejo.

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 67.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo de Finsterbergen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Pri la muzeo ĉe la oficiala urba hejmpaĝo. Arkivigite je 2011-09-18 per la retarkivo Wayback Machine
La iama ĉasista kastelo Hirschhügel
Kripto de la familio Parry
La iama **Ĉaskastelo Hirschhügel** (germane *Jagdschloß Hirschhügel*) situas en la kvartalo Kuhfraß de la komunumo Uhlstädt-Kirchhasel en Distrikto Saalfeld-Rudolstadt en Turingio/Germanujo.

Historio
--------

Al la posedaĵoj de Kastelo Kochberg apartenis la paŝtejoj ĉe la rojo Haselbach. Temis pri per murego, akvofosego, bastionoj kaj protektita antaŭkonstruaĵaro; ĝi menciitis en 1428 unuafoje kiel *Kuhfraß*. De tiuj fortikaĵoj hodiaŭ apenaŭ io restis. James Patrick von Parry nomiĝis la iro riĉa kiu rajtis iĝi edzo de Luise von Stein (nepino de Charlotte von Stein), post kiam li estis aĉetinta ĉe la duko de Altenburg nobeltitolon por si. Parry konstruigis Kastelon Hirschhügel. La nomo *Hirschgrund* (areeto por cervoj) por Haselbach-valo, *Hirschbrunnen* por Eichenborn kaj Hirschwiese (cerva herbaro) venis de li mem. Laŭ Luise nomiĝis ankaŭ Ludovikina turo (Kleinkochberg).
Heredis en 1892 grafo Viktor Henckel von Donnersmarck tiun ĉi bienon. En la *Nova ejo* (Neues Haus) ekgastis en 1941 porinfana hejmo kaj en 1945 la tuto senrekompence eksproprietigitis. Iĝis la komplekso en dum la GDR-diktaturo oldulejo kaj psikiatra instituto; en 2010 ekis enesti maljunulejo de socia fondaĵo. La historie restaŭrita ĉaskastelo kun parko ampleksa kaj ok hektarojn granda utiligatas kiel sociterapeŭtika helpcentro por 125 homoj. Alilokaj loĝadunuoj troviĝas en la Saale-valo en la vilaĝo Etzelbach (Uhlstädt-Kirchhasel).
En 1994/95 ankoraŭ ekzistanta meblaro redonitis al la familio Henckel von Donnersmarck, kiu kontrakte interkonsentis kun Fondaĵo Weimarer Klassik pri daurxa lupreno. Temis pri bildoj, grafikaĵoj, artaĵoj, mebloj kaj 39 de Goeto mem faritaj deseĝnajoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Hirschhügel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La institucioj gastantaj surloke Arkivigite je 2020-08-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Pri vojaĝo al Goete surloken, en gazetartikolo de 2002

Notoj
-----

1. ↑   Informoj de novembro 2014. Arkivita el la originalo je 2019-04-02. Alirita 2019-11-26.
La naskiĝdomo de Baumbach en Kranichfeld La **Baumbach-domo** (germane: *Baumbachhaus*) estas la naskiĝdomo de la germana verkisto Rudolf Baumbach kun muzeo, troviĝante en Kranichfeld, Baumbachplatz nr 1.

Baumbach kaj Kranichfeld
------------------------

Meze en la vilaĝo en la ombro de giganta tilio troviĝas muzeo pri la poeto Baumbach, estante samtempe lia naskiĝdomo. Baldaŭ post la naskiĝo la familio transloĝiĝis al Meiningen. De tiam li foriris studi en Leipzig kaj Würzburg. Siajn migrajn jarojn li financis per privataj horoj kiel instruisto: tio estis fakte lia plej kreiva epoko. En Triesto li verkis sian plej popularan tekston, la kantoteksto *Hoch auf dem gelben Wagen* kies originalo videblas ĉi tie en Kranichfeld. Samloke estiĝis ankaŭ la ĝis nun precipe en Slovenio konata alpa epopeo pri Zlatorog kaj la kantoj *Lieder eines fahrenden Gesellen* (el kiuj ĉiu konas la kanton pri la Linden-gastejestrino).

En 1885 Baumbach revenis por ĉiam en Turingion, kie li distingitis per la titolo *Hofrat - kortega konsilisto*. La naskiĝurbon li lastfoje vizitis en 1893, kie li estiĝis honora civitano unu jaron pli frue. En Meiningen troviĝas alia Baumbach-muzeo.

La domo
-------

La domo menciitis unuafoje en 1435 kaj estas unu el la plej malnovaj konstruaĵoj de Kranichfeld. Plurfoje alikonstruite kaj pligrandigite la domo prezentas sin de post la muzeo-malfermo en 1999 kiel linda bieno kvarangula. Sed dum la GDR-tempo ekzistis planoj malkonstrui la kadukiĝintan domon. Amikaro de la domo sukcesis konvinki la tiaman prezidenton de Okcidenta Germanio Walter Scheel, granda ŝatanto de la kanto *Hoch auf dem gelben Wagen*, engaĝiĝi pri muzea uzo de la domo.

La aĝo de la tilio antaŭ la domo taksitis je 350 jaroj.

Literaturo
----------

* Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 162

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Baumbach-domo (Kranichfeld) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Hejmpaĝo de la muzeo kun fotoj de la domo.
**Kastelo Törley** [torlei] estas novgotika historia monumento en Budapeŝto, en distrikto Budafok-Tétény. Ĝi najbaras kun Kastelo Sacelláry. Interne muzeeto kaj instituto funkcias.

Bildoj pri Kastelo TörleyAerfoto pri la kastelo
Turo de la kastelo
Kastelo Törley
Produktejo de la ĉampano

Historio
--------

Tiu kastelo estis konstruita inter 1890 kaj 1904, sed kelkaj internaj partoj estis pretaj nur post jardekoj. La konstruaĵo prenis la nomon pri la posedanto Törley, kiu produktis francajn ĉampanojn. Tial la aspekto similas al la francaj kasteloj. Apude situas la produktejo pri la ĉampanoj. Post la 2-a mondmilito la Ruĝa Armeo havis en la kastelo komandejon, tial ĉefe la interna parto neniiĝis, poste kelkajn jarojn la kastelo estis malplena. En 1956 la Tutlanda Onkologia Instituto ricevis la kastelon, poste trakonstruoj okazis. Ankaŭ nun posteula instituto loĝas en la kastelo, ĝi ne estas vizitebla. Nature en la keloj oni produktas ĉampanojn.

Fontoj
------

* Arkivigite je 2016-03-06 per la retarkivo Wayback Machine hungare kun foto kaj mapo
* hungare kun multe da fotoj
* Arkivigite je 2009-07-31 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Kastelo Törley (Budapeŝto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)