Koordinatoj: 42° 30′ 00″ N 01° 30′ 00″ O﻿ / ﻿42.50000 °N, 1.50000 °O﻿ / 42.50000; 1.50000 (mapo)

**Andoro Malnova** (katalune *Andorra la Vella*, Andorra la Belja) estas la ĉefurbo de Andora Princlando kaj unu el la sep paroĥejoj konsistigantaj tiun landon (12 km² kaj 20 724 loĝantoj en 2002), estante la plej malgranda kaj la plej loĝata samtempe. Ĝi situas en la kunfluiĝo de la riveroj *Valira d'Orient* kaj *Valira del Nord*, kie la nova naskiĝanta rivero ricevas la simplan nomon *la Valira*, je 1 013 m da altitudo. Andoro Malnova formas, kune kun *Escaldes-Engordany* urbego enhavanta 40 000 loĝantojn aranĝitaj laŭlonge de la tiu rivero.

La ĉefa industrio estas turismo, malgraŭ ke ankaŭ komerco kaj bankoj elstaras ĉar en Andoro ne estas rektaj impostoj. Ankaŭ oni tradicie produktas tabakon --la antaŭa ĉefa motoro de la Andora ekonomio.

La plej grava konstruaĵo de la urbo estas la Domo de la Valo (katalune *Casa de la Vall*, la Kaza de la Valj), fortikaĵo konstruita dum la 16-a jc, sidejo de Ĝenerala Konsilio de Andoro (katalune el Consell General, el Konselj' Ĝeneral') la Andora parlamento aktiva ekde 1702. La paroĥa preĝejo estas dediĉita je Sankta Estefano. Ĝi enhavas romanikajn absidon kaj sonorilturon konstruitajn dum la 11-a jc. Sude de la urbo-centro estas la interesa antaŭromanika preĝejo de Sankta Coloma kun cilindra sonoril-turo.

Historio
--------

Vido al preĝejo el Saint-Estève en la malnova kvartalo de Andoro Malnova el placo en Centre de Congrossos
Monumento por la konstitucio
La urbo estis nomita unufoje en la konsigraj aktoj de la katedralo de *la Seu d'Urgell* (ĉefurbo de la suda kataluna regiono) okazinta en la jaro 839. Andoro Malnova estas la ĉefa urbo de la Princlando de 1278, kiam la grafo de Fois kaj la episkopo katalune *Urgell*, Urĵelj' signis interkonsenton (traktaton) nomitan *Pareatge*, pro kio ambaŭ senjoroj kunregis Andoron ekde tiam.

La jaron 1978 *Escaldes-Engordany* disiĝis el Andoro Malnova estigante novan paroĥejon (provinco).

En 1993, la unua konstitucio de la lando estigis parlamentan demokration kun tri sendependaj potencoj (ekzekutiva, leĝo-dona kaj juĝa) kies sidejoj staras en la ĉefurbo: La parlamentejo havas la nomon *Casa de la Vall* ("Domo de la Valo").

Andoro Malnova celis esti la sidejo de la Vintraj olimpikoj de la jaro 2010, la 21-aj de la moderna olimpika historio, kiuj fine okazis en Vankuvero (Kanado).

Vidindaĵoj
----------

Servoj
------

* Fondaĵo Ramon Llull

Vidu ankaŭ
----------

* Andorra (apartigilo)

* Andoro Malnova en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Andoro Malnova en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Andoro Malnova en Vikivojaĝo (Turisma gvidilo)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 27072
* GND: 4355876-8
* LCCN: n88060677
* VIAF: 140183426
* SUDOC: 174436440
* BNF: 11865925z
* BNE: XX5112077
 |


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rEŭropaj ĉefurboj |
| --- |
| Amsterdamo • Andoro Malnova • Ankaro • Ateno • Bakuo • Beogrado • Berlino • Berno • Bratislavo • Bruselo • Budapeŝto • Bukareŝto • Dublino • Erevano • Helsinko • Kievo • Kiŝinevo • Kopenhago • Lisbono • Ljubljano • Londono • Luksemburgo • Madrido • Minsko • Monako • Moskvo • Nikozio • Nursultano • Oslo • Parizo • Podgorico • Prago • Rejkjaviko • Rigo • Romo • San-Marino • Sarajevo • Skopjo • Sofio • Stokholmo • Talino • Tbiliso • Tirano • Vaduzo • La Valeto • Varsovio • Vatikano • Vieno • Vilno • Zagrebo | EŭropoEŭropo |

 |