recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **Traktato de Lund** aŭ "Paco de Lund" (svede *Freden i Lund*) estis pripaca traktato inter la reĝlandoj Danio-Norvegio kaj Svedio. Ĝi interkonsentiĝis en la sveda urbo Lund kaj subskribigis tie la 26-an de septembro 1679. La traktato finis la Skanian Militon de inter 1675 kaj 1679. Baze ĝi konfirmis la de la franca reĝo  Ludoviko la 14-a peritan antaŭan traktaton de Fontainebleau inter Danio-Norvegio kaj Svedio de la 23-a de aŭgusto 1679. La svedaj regantoj insistis pro politikaj kialoj ripeti la pripacan interkonsenton en la propra lando.

La Traktato de Lund konfirmis la antaŭan teritorian situacion inter Danio-Norvegio kaj Svedio, do la fakton, ke la iam pli frue dane posedita regiono Skanio, kiun Svedio estis konkerita, restu svedia. Promilitaj limŝanĝoj devis esti nuligitaj.

Tio fakte signifis malvenkon por Danio, kiu ja per la milito celis rekonkeri la regionon. Malgraŭ forta subteno por Danio inter la kamparanoj de Skanio, la dana-norvega reĝlando devis cedi siajn postulojn pri la regiono. La reĝlando ja tenis la kontrolon pri la markolo Sundo kun la tre profitigaj vojkotizoj por pasantaj ŝipoj, sed perdis la najbaran provincon oriente de la Sundo, kun tiam multaj danaj loĝantoj.

En la traktatoj de Fontainebleau kaj Lund estis instalita komisiono, kiu havis la celon malebligi la misuzon de svedaj flagoj en la Sundo, kiujn interalie uzis nederlandaj ŝipoj por eviti la kotizopagon.
**István TÖRÖK** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Török István** estis hungara kuracisto, radiologo, profesoro.

István Török  naskiĝis la 4-an de februaro 1929 en Budapeŝto. Li mortis la 13-an de aŭgusto 1981 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Török akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Budapeŝto en 1955. Post siaj studoj li estis armea kuracisto en Székesfehérvár. Post la hungara revolucio de 1956 lia posteno ĉesis, poste li laboris en la universitata kliniko en Budapeŝto, kie paŝo post paŝo li akiris la rangojn asistanto, lektoro, docento, profesoro. En 1973 li akiris sciencan gradon (CSc), en 1978 li estis nomumita katedrestro, en la sekva jaro ankaŭ klinikestro. Li zorgis pri protektado de kuracistoj kontraŭ la radiadoj.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* Arkivigite je 2016-08-18 per la retarkivo Wayback Machine hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Traktato de Parizo |

La **Traktato de Parizo de 1898**, subskrita la 10-a de decembro, 1898, finigis la Hispan-Usonan Militon. Usono pagis al Hispanio 20 milionojn da dolaroj pro la posedado de Gvamo, Puerto-Riko kaj Filipinoj kiu ankaŭ batalis kontraŭ Usono en la Filipin-usona milito. Puerto-Riko kaj Gvamo ankaŭ restis sub usona kontrolo kaj Hispanio abandonis siajn plendojn pri Kubo kaj deklaris ĝian sendependon. La malvenko metis finon al la Hispana Imperio kaj markis la komencon de la kolonia potenco de Usono.

Sen la ĉeesto de la reprezentantoj de la kuba popolo, la 10-a de decembro 1898 subskribiĝis en Parizo la Pac-traktato inter Hispanio kaj Usono, kiu per ĝi metis finon al la milito. Per ĝi ankaŭ komenciĝis necerta periodo por la historio de Kubo, ĉar la insulo restis, kiel diris la generalo Máximo Gómez, "nek libera nek sendependa".

Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Traktato de Parizo en Vikimedia Komunejo
**Gábor Kazinczy** [kazinci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kazinczy Gábor** estis hungara politikisto, tradukisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy.

Gábor Kazinczy naskiĝis la 18-an de julio 1818 en Hungara reĝlando, en Berettő (nuntempa Bracovce en Slovakio). Li mortis la 18-an de aprilo 1864 en Bánfalva.

Biografio
---------

Gábor Kazinczy frekventis lernejojn en Sárospatak, Késmárk, Eperjes. En 1835 li vojaĝis al la tiama hungara ĉefurbo Pozsony, kie li interesiĝis pri la parlamenta laboro. Poste li vojaĝis al Pest (urbo), kie li edziĝis kaj aliĝis al redakta stabo de revuo. Tie li konatiĝis kun Pál Szemere, András Fáy, Mihály Vörösmarty, Ferenc Toldy. En 1848 li estis elektita deputito de parlamento, kie li politikadis kontraŭ Lajos Kossuth. Post fiasko de la liberecbatalo li ricevis amnestion. En 1861 li denove estis parlamentano.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Malvina* 1838
* *Műcsarnok* - tradukita dramo - 1840
* *A fricska* - tradukita komedio - 1842
* *Finn népmesék* *Finnaj popolfabeloj* 1856

Fontoj
------

* Hungarlingva Vikipedio
* biografio hungare

* Kategorio Gábor Kazinczy (politikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 422149
* GND: 120990989
* LCCN: n2002022737
* VIAF: 77160386
* ISNI: 0000 0001 1029 9120
* SUDOC: 152025278
* BNF: 12904258t
 |
**István Tóth Potya** [iŝtvAn tOt potja], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Potya István** estis hungara futbalisto (avanulo), olimpiano, trejnisto. Lia origina nomo estis la tro ofta Tóth István (laŭ hungarlingve kutima nomordo).

Memortabulo ankaŭ pri István Tóth
István Tóth naskiĝis la 28-an de julio 1891 en Budapeŝto, li mortis la 6-an de februaro 1945 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Tóth Potya futbalis en ĉefurba junulara teamo inter 1904-1906, poste jam en alia plenkreska futbalklubo. Inter 1912 kaj 1926 li aparternis al elstara ĉefurba klubo en 197 matĉoj kun 63 goloj. En tiu periodo li estis hungara ĉampiono dufoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1909-1926 19-foje kun 8 goloj. En la Somera Olimpiko 1912 li estis olimpikulo. Li estis trejnisto inter 1925-1943. Dum la 2-a mondmilito li estis oficiro kaj laboris en la ministerio, kie li kaŝe uzis stampilojn kaj helpe de tio li savis judojn. La polico trovis lin kaj ekzekutis lin.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800532
 |



* Portalo pri Biografio
**Gábor GYÁNI** [djAni], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyáni Gábor** estas hungara historiisto, profesoro, membro korespondanta (2010), ordinara (2016) de Hungara Scienca Akademio.

Gábor Gyáni  naskiĝis la 14-an de julio 1950 en Hódmezővásárhely.

Biografio
---------

Gábor Gyáni frekventis universitaton en Debrecen, kie li ricevis diplomon en 1974. li eklaboris en Budapeŝto, en la ĉefurba arĥivejo. Ekde 1982 li laboras en historia filio de MTA, krome li instruas ankaŭ en Debrecen kaj Scienca Universitato Loránd Eötvös. En 1999 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Család, háztartás és a városi cselédség* (Familio, dommastrumo kaj la urba familiservistoj), (1983)
* *Hétköznapi Budapest. Nagyvárosi élet a századfordulón.* (Ĉiutaga Budapeŝto. Grandurba vivo dum la jarcentŝanĝo.) (1995)
* *Emlékezés, emlékezet és a történelem elbeszélése* (2000)

Fontoj
------

* biografio kun foto
* hungare[*rompita ligilo*]
* hungare
**Gábor Gárdián,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gárdián Gábor** estas hungara violonĉelisto, muziklerneja instruisto.

Gábor Gárdián naskiĝis la 16-an de aprilo 1957 en Orosháza.

Biografio
---------

Gábor Gárdián frekventis muziklernejon en Szeged, poste muzikan mezlernejon, fine li akiris violonĉelistan diplomon en filio de Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1978. Post siaj studoj li ekinstruis en muziklernejo en Szeged, sed vespere li apartenis al orkestro de Nacia Teatro (Szeged). Same en 1978 li fondis kvarteton, kun ĝi li koncertis 3 jardekojn. Ekde 1985 li kontribuis en pluraj gazetoj. En 1997 li fondis junularan orkestron el disĉiploj. Li akiris majstran gradon en 2013. Li ricevis diversajn premiojn.

Elektitaj libroj
----------------

* Gordonkaiskola : Cello tutorial [I] (lernolibro, 1992)
* Gordonkaiskola II/1 (lernolibro, 2003)
* Gordonkaiskola II/2 (lernolibro, 2004)
* Géza kék az ég (eseoromano, 2006)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Kovrilpaĝoj de lenolibroj de Gárdián
------------------------------------

* 
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gábor Gárdián en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 652618
 |
Katschhof kun la urbodomo fone.
**Itinero Karlomagna** (france: *Route Charlemagne*) estas imagita migradopado en Akeno kiu prezentas gravajn historiajn lokojn.

Transnacia projekto
-------------------

Fakte, Akeno estas nur la finstacio de la Itinero en la pli granda senco: Laŭplane ĝi konduku tra la sekvaj lokoj en Francio kaj Belgio: Nanteuil-le-Haudouin, Villers-Cotterêts, Soissons, Laon, Vervins, Hirson (Francio); Chimay, Couvin, Philippeville, Dinant, Liège (Belgio). 

La projekto naskiĝis por prepari la 1200-an datrevenon de la morto de Karolo la Granda en 2014. Celiĝas kontekto al aliaj historiaj padoj en Eŭropo.

Stacio Akeno
------------

La itinero unuigas gravajn lokojn el la historio kaj montras al la futuro. Centre de ĝi estas la iama palatina komplekso de Karolo la Granda kun Katschhof, urbodomo kaj katedralo kiel ĝis nun videblaj spuroj de loko, kiu estis la kerno de la Sankta Romia Regno. 

Akeno estas urbo historia, universitata, eŭropa. Tiuj gvidlinioj kaj aliaj kiel religio, potenco, ekonomio kaj amaskomunikikloj prezentiĝas sur la itinero per jenaj konstruaĵoj kaj lokoj (elekto):

* Internacia Gazetara Muzeo
* Katedralo de Akeno
* Urbodomo de Akeno
* Katschhof
* Haus Löwenstein
* Couven-muzeo
* Akso de la Sciencoj
* SuperC de la Universitato de Akeno
* Eliza-fontano kaj Eliza-ĝardeno

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de la akena stacio.[*rompita ligilo*]
* Ĝenerala prezento de la projekto.
* Pri problemoj en la realigo de la projekto.
**Vallesa de la Guareña** [baLJEsa] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al La Guareña en la plej sudoriento de la provinco. *Vallesa de la Guareña* estas tradukebla etimologie al *Valo de la rivero Guareña* aŭ *Valanino de la rivero Guareña*. 

Ponto sur la rivero Guareña.
Preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Vallesa de La Guareña kaj Olmo de La Guareña, okupas totalan areon de 28,07 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 78 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 800 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 61 km de Zamoro, provinca ĉefurbo, lime kun Cañizal, Torrecilla de la Orden, Olmo de la Guareña, Tarazona de Guareña, Parada de Rubiales, Cantalapiedra, Espino de la Orbada, El Pedroso de la Armuña, Cantalpino kaj Villaflores. Ĝi estas je 183 km de Madrido, pro kio estas pli proksima al la ŝtataĉefurbo ol al la plej malproksima municipo ene de la zamora provinco, nome Porto de Sanabria, el kiu ĝi distas 236 km.​

Historio
--------

La setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. Ĝi apartenis al la Ordeno de Sankta Johano, poste al la episkopo de Zamoro, poste al la provinco de Toro. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo en la kadro de la Batalo de Arapiles. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, vitoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis. La teritorio estas Protektita birda areo ZEPA.

Bildaro
-------

* Vidaĵo el la bordo de la rivero Guareña kaj la ŝoseo CL-605 Vidaĵo el la bordo de la rivero Guareña kaj la ŝoseo CL-605
* Placo kun polmoludejo kaj preĝejo fone Placo kun polmoludejo kaj preĝejo fone
* Sonorilmuro de la preĝejo Sonorilmuro de la preĝejo
* Urbodomo Urbodomo
* Tradicia konstruaĵo Tradicia konstruaĵo

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753971
 |
**Gábor Halász** [halAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Halász Gábor** estis hungara matematikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1995).

Gábor Halász  naskiĝis la 25-an de decembro 1941 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Halász frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1959-1964, poste li eklaboris en matematika instituto de MTA. En 1985 li ekinstruis en ELTE. Li estis gastoprofesoro ekzemple en Svedio, Britio, Francio. En 1982 li doktoriĝis antaŭ MTA. Li partoprenis en redaktadoj de *Studia Scientiarum Mathamathicarum Hungarica*, *Acta Mathematica Hungarica*, *Analysis Mathematica*, *Acta Arithmetica*. Li okupiĝis precipe pri analitiko, kompleksa analitiko, nombroteorio. Li ricevis premiojn kaj memormedalon inter 1965-2008.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Über die Mittelwerte multiplikativer Zahlentheoretischer Funktionen* (1968)
* *Estimates for the Concentration Function of Combinatorical Number Theory and Probability* (1977)
* *Approximációelméleti kérdések* (1996)
* *Paul Erdös and His Mathematics* (2002)

Fontoj
------

* biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 439198
* GND: 112708501
* LCCN: n84005659
* VIAF: 108932086
* ISNI: 0000 0001 1081 5068
* SUDOC: 032336306
* BNF: 123385675
* NKC: xx0051105
 |
**KACZIÁNY Ödön** [kacianj odon] estis hungara pentristo, mezlerneja instruisto naskita en Marosvásárhely la 8-a de januaro 1852 kaj mortinta en Budapeŝto la 10-a de januaro 1933. Li estis la pli maljuna frato de Géza Kacziány.

Ödön Kacziány

Biografio
---------

Ödön Kacziány lernis ĉe Miklós Barabás; poste pluekzercis sin en Munkeno, Vieno kaj Parizo. Hejmenveturinte, li instruis en Zenta, Cegléd, poste en Szeged. Komence li pentris humurajn vivmomentojn (*Vita longa, ars brevis; Egy kérdés; No nézd az öreg*), poste mistikajn, malheltonajn marajn pejzaĝojn, viziosimilajn scenojn (*A Gellérthegy éjfélkor; Nagypénteki vízió; Zárdaromok; Mors imperator*). En la murpentraĵoj, li sekvis pli naturajn solvojn.

Liaj pentraĵoj kiel *Óceánjáró égése, Nehéz óra (1937), A háború fúriái és a halál* estas eksponitaj en la Hungara Nacia Galerio.

Elektita disĉiplo
-----------------

* Béla Endre

Fonto
-----

* Magyar életrajzi lexikon

* Kategorio Ödön Kacziány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 55591
* GND: 1078731713
* VIAF: 142144782943048358105
* RKD: 127671
 |
**Géza Márky** [mArki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Márky Géza** estis hungara aktoro, teatrestro. Liaj familiaj nomvariantoj estis *Márkly* kaj *Márfi*.

Géza Márky  naskiĝis la 21-an de marto 1911 en Budapeŝto, li mortis la 31-an de aŭgusto 1972 en Miskolc.

Biografio
---------

Géza Márky frekventis filmaktoran privatan lernejon de Béla Gaál, poste li akiris aktoran diplomon en Teatra Akademio de Budapeŝto. Post siaj studoj li estis kantisto en Svislando kaj Nazia Germanio du jarojn. Hejmenveninta en 1939 li aliĝis al trupo de Teatro Csokonai (Debrecen). Inter 1946 kaj 1949 li apartenis al Nacia Teatro (Szeged), poste li estis teatrestro laŭvice de Teatro de Kecskemét kaj Teatro Szigligeti (Szolnok), fine li havis postenon en la ministerio. Ekde 1956 ĝis sia morto li estis membro de Teatro József Attila. Li edziĝis dufoje.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare: Romeo kaj Julieta - vira titolrolo
* József Katona: *Bánk bán* - Ottó
* Mihály Vörösmarty: *Csongor és Tünde* - vira titolrolo
* Lope de Vega: *A kertész kutyája* - markizo Ricardo
* Gogol: *La revizoro* - Hlestakov

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* *Rákóczi induló (1933) – dancista knabo*
* Sonĝoaŭto (1934) – kantisto
* *A miniszter barátja* (1939) - sekretario
* *Gerolsteini kaland* (1957)
* *Mit csinált Felséged 3-tól 5-ig?* (1964)
* *Imposztorok* (1969) - sinjoro

Elektitaj televiziaj filmaj roloj
---------------------------------

* *Könnyű kis gyilkosság* (1967)
* *Őrjárat az égen* (1970)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
**Gábor József KOZÁK** [gAbor jOĵef kozAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kozák Gábor József** estis hungara virtuoza violonisto, orkestrestro, komponisto.

Gábor József Kozák naskiĝis la 15-an de majo 1910 en Sepsiszentgyörgy (Hungara reĝlando, nuntempe Sfântu Gheorghe en Rumanio) kaj mortis la 20-an de oktobro 1978 en Budapeŝto).

Biografio
---------

Gábor József Kozák naskiĝis en cigana muzikista familio. Li lernis violonadi unue hejme, poste en muziklernejo de Budapeŝto. Lia plej grava instruisto estis Dezső Rados. Ekde 1927 li estis konstanta ĉeestanto en la muzikprogramoj de la Hungara Radio. Li muzikis en restoracioj de Gellért, Metropol, Nagyszálló, Spolarich, kaj kafejo Belváros. En 1936 li dirigentis orkestron kun mil muzikistoj, krome konstante la Popolan Orkestron de Hungara Radio. Inter 1953-1957 között li studis ĉe Leó Weiner. Li havis sukcesojn en dekdu ĉefurboj de Eŭropo kaj ankaŭ en Novjorko. Inter 1950-1958 li estis la primara violonisto de 56-membra orkestro. Li ankaŭ instruis kaj komponis kelkajn tre popularajn kantojn.

Lia filma rolo
--------------

* Aranyfácán (1929) - primara violonisto

Aŭdebla muziko
--------------

*

Memorigiloj
-----------

* reliefa memortabulo en Budapeŝto (2013)

Fontoj
------

* Leszner József: *Nótakedvelőknek*, 1986.
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Gábor Hegyi** [hedji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hegyi Gábor** estas hungara baroka trumpetisto, muziklerneja kaj altlerneja instruisto. Li loĝas en Kolonjo.

Gábor Hegyi naskiĝis en 1980 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Hegyi komencis sian muzikan edukadon en aĝo de sep. Baldaŭ li studis en muzikarta mezlernejo en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en de:Staatliche Hochschule für Musik Trossingen en 2005, en la sekva jaro ankaŭ majstran gradon. Post serio de lecionoj kun en:Gabriele Cassone en Laŭzano, li studis barokan trumpetadon en la Reĝa Konservatorio en Hago. Li akiris plian diplomon en 2010. Li aliĝis al tiuj orkestroj, kiuj ludis malnovajn muzikojn. Kiel ĉambra muzikisto kaj solisto, li faris koncertojn en Argentino, Alĝerio, Germanio, Francio, Nederlando, Italio, Pollando, Portugalio, Rumanio, Svislando, Tunizio kaj Hungario. Dum turneo en Bonaero li prezentis majstran kurson pi la baroka trumpetado. En 2015 kaj 2016 li ricevis muzikajn premiojn.

Fontoj
------

* oficiala paĝo

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 664208
 |
**Géza László Udvary** [lAslO udvari], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Udvary Géza László** estis hungara pentristo, altlerneja instruisto, membro de Societo Benczúr. Lia nobela antaŭnomo estis *óhidi*.

Géza László Udvary  naskiĝis la 20-an de septembro 1872 en Perbenyik (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Pribeník en Slovakio), li mortis la 4-an de februaro 1932 en Budapeŝto.

Memportreto de Udvary (1915)
Ripozantoj

Biografio
---------

Géza László Udvary frekventis mezlernejojn en Kassa kaj Debrecen, poste li lernis pentradon en privata lernejo de Bertalan Karlovszky, Reĝa Modela Desegna Lernejo, Akademio de Belartoj de Vieno, artaj akademioj en Munkeno kaj Parizo. Li studvojaĝis al Romo, Florenco kaj Venecio. Hejmenveninta li studis freskoteknikon 7 jarojn en majstrolernejo de Károly Lotz. En 1901 li estis nomumita subinstruisto en Industriarta Lernejo, post du jaroj li atingis la rangon ordinara instruisto. Li instruis ĝis 1931. Lia pentraĵo ricevis premion en 1917. Lia filo estis ankaŭ pentristo.

Ekspozicioj
-----------

* Budapeŝto (1917, 1918)
* Arthalo Budapeŝto (1932)

Elektitaj egaj pentraĵoj
------------------------

* freskoj *Hunyadi Nándorfehérvár falai előtt* kaj *Mátyás király bevonulása Budavárába* en Parlamentejo (Budapeŝto)
* sekpentraĵoj en urbodomo en Oradea (1904, restaŭrita en 2004)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* AmindumadoAmindumado
* Koloraj makuloj (1914)Koloraj makuloj (1914)
* Poŝtisto (1918)Poŝtisto (1918)
* Post la banadoPost la banado
* La sklavkomercistoLa sklavkomercisto

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Sári Somló
* István Takács (pentristo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la meza alineo)

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2018-09-14. Alirita 2018-09-14.

* Kategorio Géza László Udvary en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 618708
* GND: 1138850918
* LCCN: n2015039111
* VIAF: 121510562
* ISNI: 0000 0000 7926 413X
* BNF: 16547424g
* RKD: 460957
 |
**Gábor Ihász** [ihAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ihász Gábor** estis hungara komponisto, ŝlagrokantisto, gitaristo. Lia pli aĝa frato estis Kálmán Ihász, lia kuzo estis Gjon Delhusa.

Gábor Ihász  naskiĝis la 29-an de oktobro 1946 en Budapeŝto, li mortis la 29-an de junio 1989 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Ihász maturiĝis en sia naskiĝurbo, li estis same futbalisto, kiel lia frato. Tamen pro kuracista konsilo en 1967 li forlasis la futbalon. Li ricevis postenon en sportklubo. En 1966 li edziĝis, post 2 jaroj filino naskiĝis. Intertempe li komencis gitaradi, li nenie lernis ĝin. Lia kanto *Kék csillag fenn az égen* estis ŝlagro, poste li komponis kantojn por aliaj kantistoj, sed kelfoje li mem kantis ilin. Li edziĝis dufoje, la dua edzino naskis filon en 1981. Li mortis frue post longa malsano.

Elektitaj ŝlagroj
-----------------

* *Kék csillag fenn az égen* (1968)
* *Múlnak a gyermekévek*

Fontoj
------

* memorpaĝo kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gábor Ihász en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 646331
* VIAF: 164765920
* ISNI: 0000 0001 1294 2124
* MBA: 70822fe0-d087-4e64-8b46-fc1caea869f0
 |
Transiro de morulo al blastulo.
**Blastulo** estas laŭ NPIV embria stadiformo, globforma veziko konsistanta el unu tavolo de ĉeloj, ĉirkaŭanta enfermitan kavaĵon, kaj kiu aperas inter la morula kaj gastrula stadioj.

La blastulo (de la scienca latino *blastula*, kaj tiu de la greka βλαστός blastós 'ĝermo' kaj la sufikso por diminutivo latina -ŭla​) estas frua stadio de la embria disvolvigo ĉe animaloj, nome la dua el ili. La blastulo sekvas al la morulo kaj antaŭas al la gastrulo en la sekvenco de normala disvolviĝo de ajna animalo; oni konsideras ke la organismo estas en tiu stadio kiam ĝi prezentas pli ol 64 ĉeloj. La frua blastulo prezentas ĉiujn ĉelojn sen pligrandigi la dekomencan volumenon de la blastocito.

Notoj
-----

1. ↑  [NPIV]  Alirita la 23an de Aprilo 2018.
2. ↑   Real Academia Española y Asociación de Academias de la Lengua Española (2014). «blástula». Diccionario de la lengua española (23a eldono). Madrid: Espasa. ISBN 978-84-670-4189-7.  Alirita la 23an de Aprilo 2018.
3. ↑   Hickman, C. P. Ober, W. C. & Garrison, C. W. 2006. Principios integrales de zoología, 13a eldono. McGraw-Hill-Interamericana, Madrido, XVIII+1022 pp. ISBN 84-481-4528-3
La nocio **laborakcidento** (laboreja akcidento) uzatas nur pro distancigi ĝin jure de la libertempaj kaj sportaj akcidentoj.

Tramonde okazas jare nekalkuleble multaj laborakcidentoj, kiujn oni ofte ne raportas. Okaze de serioza akcidento, la laborejo devas pagi en multaj landoj 100 % de la salajro ĝis la resaniĝo de la dungito aŭ kompenson ĉe daŭra malsaniĝo.

Kutime ekzistas asekuro, iujlande deviga, por tiaj okazoj. En Germanio, la laboristoj estas asekuritaj pri akcidentoj ne nur dum laboro, sed ankaŭ dum al- kaj reveturo. La akcidentoj dum laboreja paŭzo ne formas kompensan bezonrajton.

En kelkaj profesioj, kie ne facilas distingi inter labora kaj nelabora tempo (ekz. kiam dungito multe vojaĝas), dungantoj kutimas asekuri siajn dungitojn kontraŭ ĉiaj akcidentoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Labormedicino
* Profesia malsano

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Laborakcidento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 57891
* GND: 4002794-6
* SUDOC: 040655180 027481743, 040655180
* BNF: 119512011
* NDL: 00569619
* NKC: ph124540
* BNE: XX524445
 |
Memoriga tabulo pri Icĥok Malmed, "heroo de la Bjalistoka geto", ĉe la strato kun lia nomo.
**Icĥok MALMED** (jide יצחק מאַלמעד, naskiĝis en 1903 en Brześć nad Bugiem, mortis la 8-an de februaro 1943 en Bjalistoko, Pollando) estis pola judo kaj batalanto en la bjalistoka geto dum la germana okupado de Pollando dum la dua mondmilito.

En januaro 1943 germanaj soldatoj komencis la unuajn ekzekutadojn de la bjalistoka geto. Kiam ili atakis la domon ĉe la strato Kupiecka 29, arigante la loĝantaron el la domoj en la straton, Malmed ĵetis acidon en la vizaĝon de unu el la SS-soldatoj. La nevidkapabla germano pafis sian pafilon plurfoje, pafante unu alian SS-soldaton, murdonte lin. Uzante la intersoldatan konfuzon, Malmed sukcesis eskapi. Kiel venĝo germanoj pafis per maŝinpafiloj centon da homoj inkluzive virojn, virinojn kaj infanojn.

La Gestapo-komandanto Friedl ordonis ultimaton, ke Malmed kapitulacu ene de 24 horoj. Se li ne kapitulacus, la tuta geto estus detruita. Post kiam li ricevis tiun mesaĝon, li tuj kapitulacis.

Mordeĥaj Tenenbaum priskribis en sia taglibro la kuraĝon de Malmed. Kiam germana soldato demandis Malmed kial li atakis la germanan soldaton, li respondis: *"Mi malamas vin. Mi bedaŭras ke mi mortigis nur unu. Antaŭ miaj okuloj miaj gepatroj estis murditaj. Dek mil judoj en Słonim estis ekzekutitaj antaŭ mi. Mi ne sentas bedaŭron.".* Malmed estis torturita kaj je la sekva tago ĝismorte pendigita apud la placo kie la atako okazis. Kiam la ŝnuro rompiĝis kaj la korpo falis surteren germanaj soldatoj trapafis la kadavron de Malmed per multege da kugloj kaj rependigis ĝin ankoraŭ 48 horojn.

Malmed estas konsiderata kiel "Heroo de la Bjalistoka Geto". Post la milito la strato Kupiecka estis renomita ul. Malmeda (strato de Malmed).
**Blascomillán** [blaskomiLJAN] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco.

Blascomillán en la provinco Avilo.
Komarkoj de la provinco Avilo; Komarko de Avilo centre, rozkolore.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 39,6 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 181 loĝantojn. Ĝi perdis 700 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 51 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Iam estis monaĥejo de karmelitanoj.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761939
 |
**Gábor Hraskó** [hraŝkO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hraskó Gábor** estis hungara biologo, ĵurnalisto.

Gábor Hraskó en 2012
Gábor Hraskó naskiĝis la 26-an de aŭgusto 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Hraskó maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1981, poste li akiris biologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1987. Post siaj studoj li laboris 2 jarojn en muzeo, poste li interesiĝis pri la mediprotekto kaj li partoprenis en fondo de verda partio. Liaj artikoloj aperis ekde 1999, iom poste li verkas en la interreto. Li estas ofta figuro en la televizioj. Li strebas kontraŭ la pseŭdosciencoj. Li havas edzinon.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Vákuumenergia* (1999)
* *Felhígított tudomány - A homeopátiáról* (2008)
* *X-Aknák - Az igazság nem odaát van!* (2015)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun video

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Gábor Hraskó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 673352
 |
La statuo sur sovetia stampo
Ekde la 25-a de majo ĝis la 23-a de novembro 1937 okazis la Internacia ekspozicio de Parizo (EXPO - 1937). Ĝi okupis areon apud mondfame konata Triumfa Arko farita de Gustave Eiffel.

La Sovetian pavilonon aranĝis arkitekto Boris Iofan, kiu proponis kroni la eksponejon per la grandioza skulptaĵo **"Laboristo kaj Kolĥozanino"** (ruse *Рабочий и колхозница*) fare de Vera Muĥina. La tuta komplekso prezentis tiaman socialisman reĝimon kaj ĝiajn atingojn. La laboristo tenas enmane martelon kaj la kolĥozanino havas serpon, kio kune kreas la simbolon de Sovetunio. Vira modelo estis fama rusa aktoro Sergej Stolarov. Alteco de la skulptaĵo farita el rustorezista ŝtalo atingas 25 metrojn, pezo — 80 tunojn.

La 1-an de aŭgusto 1939 en Moskvo ekfunciis Tutsovetunia Agrokultura Ekspozicio. Ekster ĝia norda enirejo oni starigis la monumenton *"Laboristo kaj Kolĥozanino"* kaj konstruis la grandan basenon, kio entute tre beligis la distrikton Ostankino.

En 2003 oni decidis renovigi la skulptaĵon kaj aldoni la eksponejon en ĝia soklo por pli utile uzi la terenon, kie cirkulas streĉa strata trafiko inkluzive la unurelan fervojon unuan en Moskvo. Tamen pro financaj kaj ceteraj problemoj restaŭrado estis kelkfoje prokrastita.
Ĝi finfine revenis al ĝia loko ĉe TEC la 28-an de novembro 2009. La 4-an de decembro 2009 okazis ĝia inaŭguro, kiun partoprenis tiama urboestro Jurij Luĵkov multe apoginta la transformiĝan procezon.

La alteco de la nova, diverskolora piedestalo egalas 34,5 metrojn, en kiu troviĝas trietaĝa eksponejo kaj kelkaj haloj. Sur ĝi staras la renovigita skulptaĵo *"Laboristo kaj Kolĥozanino"*, kies supraĵon protektas speciala mastiko. La ĉefan enirejon ornamas la originala USSR blazono konserviĝinta ekde 1937. La plej alta pinto de la skulptaĵo atingas 60 metrojn kaj estas videbla elmalproksime. 

Ekde 1947 la monumento estas emblemo de la kinokoncerno Mosfilm.

Bildaro
-------

* originala USSR blazono el 1937originala USSR blazono el 1937
* skulptistino Vera Muĥinaskulptistino Vera Muĥina

Vidu ankaŭ
----------

* Socialisma realismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* muntado en Parizo en 1937 ruse
* EXPO-1937 video
* inaŭguro de EXPO-1937 video
* moderna muzeo kaj eksponejo ruse
* demuntitaj figuroj ruse

* Kategorio Laboristo kaj Kolĥozanino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**John Lettou** (beloruse - Джон Літаў) - unu el britiaj pioniroj de presarto, fondisto de tipografio en Londono.

Deveno
------

Pri lia vivo dum frua aĝo preskaŭ nenio estas difinite. Kromnomo Lettou demonstras lia fremdlanda deveno. Se Lettou estas anglalingva nomo de Litvo, li povus deveni el Grandprinclando Litovio, eble el ĝia belorusa parto.

Agado
-----

En la jaro 1480 li komencis sia presarta agado en Londono. Unua tipografaĵo kiu li eldonis, estis indulgencio al partoprenantoj de kontraŭturkia batalo. Unua libro, kiu li presis estis *"Quaestiones Antonii Andreae super auodecim libros metafysicae Aristotelis"* (1480), dua - *"Thomas Wallensis super Psalterum"* (1481). Stilo de presado uzada per Lettou poste estis imitita de William Caxton. Krom tio, Littou unua en Britio uzis presado je du kolumnoj. Poste li kun sia kompaniano William de Monchliya presis leĝaroj, sed ne estas difinite, ĉu estis ci tio ŝtata mendo, aŭ ne. Poste, nomo de John Lettou ne estis menciita; en la jaro 1483 lia kompaniano, Willam de Monchliya fondis propran tipografion.

Eksteraj ligiloj
----------------

* A short History of English Printing, 1476-1898 by Plomer, Henry R. Arkivigite je 2016-03-06 per la retarkivo Wayback Machine
***Ida*** estas pola filmo farita en 2013 de Paweł Pawlikowski.

Ĉefaj roluloj de la filmo estas monaĥino fratino Anna (fakte Ida Lebenstein - titola Ida) (Agata Trzebuchowska) kaj ŝia nura vivanta parencino: onklino Wanda Gruz (Agata Kulesza).

Antaŭ sia definitiva monaĥiniĝo, orfino Anna ekscias de sia onklino ke ŝi envere estas judino Ida Lebenstein. Ŝiaj gepatroj estis dum la nazia tempo unue kaŝitaj de najbaroj sed poste tamen murditaj. Anna kaj Wanda traveturas Pollandon, serĉante sian historion. Wanda fine mortigas sin, kaj Anna unue ekdubas sed poste tamen elektas la monaĥinan vivon.

"Ida" estis pola propono por Oskar-premio de 2014 en kategorio "fremdlingva filmo" kaj ricevis ĉi tiun premion la 22-an de februaro 2015.

Kritikaj rimarkoj
-----------------

Pli ol 50 mil personoj (stato laŭ la 23-a de februaro 2015) subskribis proteston direktitan al Pola Instituto de Filma Arto, konstatinte mankon de necesaĵoj por eksterlanda spektanto kaj fantazion flanke de scenaristo kaj reĝisoro, kio falsigas la historion kaj abomenas Pollandon.

Vidu ankaŭ
----------

* Kontraŭslavismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informo ĉe filmpolski.pl
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Ceva. |

**CEVA** (**Cornavin‒Eaux-Vives‒Annemasse**) estas ĉirkaŭira fervojlinio destinita ligi la ĉefstacidomon *Ĝenevo-Cornavin* de Ĝenevo, Svislando norde de Lago Lemano kun la stacidomo *Annemasse* en Annemasse, Francio, sude de Lago Lemano. La ligo ebligas trairadon inter la ĉefa svisa fervojreto kaj la ĝis tiam izolita linio oriente de Annemasse en Haute-Savoie, kiu estis priservita ĝis 2013 fare de francaj servoj de SNCF. Nova stacio estis konstruita sur la itinero, nome *Genève-Eaux-Vives* kaj la linio inter tiu stacio kaj la limo estis anstataŭigita per dutraka linio en tunelo. Trako jam ekzistis ĝis stacio de *Genève-Stade*; la plena itinero malfermiĝis la 15-an de decembro 2019 al servoj de Léman Express kaj RegioExpress.

Referencoj
----------

1. ↑   Le chantier du CEVA à Genève prend deux ans de retard. rts.ch (26 Marto 2014). Alirita 20 Marto 2015.
2. ↑   International Railway Journal:  Swiss-French Léman Express project inaugurated (12 Decembro 2019). Alirita 13 Decembro 2019.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio CEVA (fervojo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Léman Express
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 809760
* GND: 1099923204
* VIAF: 25146332968818732561
 |
Warden (staranta, 4-a de maldekstre) dum UK 1925 en Ĝenevo
**John Mabon WARDEN** [ŭordn] (naskiĝis la 8-an de oktobro 1856 en Edinburgo; mortis la 7-an de marto 1933 en la sama urbo) estis skota esperantisto kaj aktuario (asekura matematikisto), dum kvindek jaroj (de la 1-a de januaro de 1874 ĝis la 31-a de decembro 1923) li laboris en la vivasekura kompanio *Scottish Equitable*.

Li estis „fellow" de la Fakultato de Aktuaroj en Skotlando (*Faculty of Actuaries in Scotland*). Li interesiĝis pri matematikaj problemoj, stenografio (kolektis ĉirkaŭ 5000 librojn pri ĝi), kaj genealogia serĉado. 

En 1903 li lernis Esperanton; de 1905 li instruis ĝin. Li multe propagandis kaj prilaboris ĝin. De 1916 ĝis 1922 li estis prezidanto de BEA; de 1909 li estis membro de la Lingva Komitato, de 1920 akademiano kaj vicprezidanto, prezidanto de 1931. Li servis en komitatoj de la antaŭa Centra Oficejo, kaj estis prezidanto de la Konstanta Kongresa Komitato. Li ĉeestis ĉiujn Universalajn Kongresojn de 1905, kun escepto de tiu de 1915 (San Francisko). Li estis unu el verkintoj de „Edinburga Poŝvortaro Esperanta" (unua eldono 1915; dek-kvara, reviziita kaj pligrandigita eldono 1931) kaj ĉefredaktoro de *La Sankta Biblio*, 1926.

Vidu ankaŭ
----------

Esperantista Vagabonda Klubo

Referencoj
----------

1. ↑  Laŭ Flandra Esperantisto de majo 1933, p. 167, li naskiĝis en 1857.
2. ↑  Laŭ Flandra Esperantisto de majo 1933, p. 167, li esperantistiĝis en 1904.

 



  



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Václav ŠPŮR** (naskiĝis la 13-an de julio 1915 - mortis la  15-an de julio 1996) estis ĉeĥa esperantisto, administrinto de la Somera Esperanto-Kolegio en Doksy, honora membro de ĈEA.

Laŭprofesie ekonomo, direktoro de Ŝta-ta Ŝparkaso en Poděbrady kaj Doksy, ĉefa ekonomo de Ŝtata Bieno Dubá kaj ĝis 1980 vicdirektoro de Distrikta Terkultura Administracio (Česká Lípa). 

Li aktivis en kelkaj sportbranĉoj, ankaŭ kiel trejnisto en teniso, gvidis kursojn de la angla kaj germana lingvoj kaj servis al filatelistoj kiel tradukanto. 

En 1946 li kun Karel Šolc, Ĉe-instruisto, fondis Someran Lernejon de Esperanto en Doksy, kun 4 ĝis 5 gradoj. Post kelkaj jaroj la titolo "Lernejo" estis laŭdeve forlasita kaj anstataŭe akceptita "Kolegio". Krom Doksy Špůr kunorganizis SKE en Slovakio: 1950 en Svit, 1952 Poprad. Li iniciatis prezenti en Doksy la dramon de J. Vrchlický "Noc na Karlštejně" (Nokto en Karlův Týn) fare de teatra Societo K. H. Mácha enkadre de ĝia festivalo. Pro sia laboremo kaj kompetento Václav Špůr fariĝis membro de Ĉeĥoslovaka Esperanto-Komitato (ĈSEA, 1959-1968) poste komitatano de ĈEA, prezidanto de ĝia kontrola kaj revizia komisiono, membro de la ekzamena komisiono, kaj gvidis, sub komisio de ĈEA, korespondajn kursojn de Esperanto en ses lokoj.
La lernejo en 2010. La mozaikoj de la naĝejo ene de la liceo. Pentraĵoj en la kemia fakĉambro. Detaloj de la reliefo de ĉe la ĉefa enirejo. La  **Ateneo Léonie de Waha** (france: *Athénée Léonie de Waha*) estas liceo en la centro de Lieĝo, ĉe la bulvardo d'Avroy.

Historio
--------

La lieĝa urbestro Jules d'Andrimont petis Léonie de Waha fondi gimnazio por lernantinoj, ĉar ĝis tiam en la tuta urbo ne estis iu loko de supera kleriĝo por knabinoj. Ŝi fondis, en la Hazinelle-strato, la lernejon *Institut supérieur de demoiselles* (1868), kiun la urbo Lieĝo ektenadis ekde 1878 (poste sub la nomo *Lycée de Waha*). Religia instruado fariĝis laŭkonfesie sed ankaŭ ties tuta nefrekvento permesatas. Pro protestoj de kelkaj pri samtempa eninstruistara ĉeesto de protestanta pastoro kaj eĉ juda rabeno krom katolika pastro la lieĝa episkopo menacas ekskomunikon de ĉiuj engaĝiĝintoj. En la tago de la inaŭguro fakte ĉiuj anatemitis far Monsinjoro de Montpellier. Ties posteulo Doutreloux nuligis tuj tiun paŝon.

Konstruo de la nova konstruaĵo de ĉe la Avroy-avenuo fariĝis inter 1937-40 laŭ la planoj de la arkitekto Jean Moutschen. Tiam 18 artistoj valonaj  faris dudekonon da originalaj verkoj por la lernejo (freskoj, plataj reliefoj, mozaikoj, pentraĵoj, vitraloj).

Dum la Dua mondmilito troviĝas en la konstruaĵoj la surlokaj burooj de Gestapo,.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo tipas por la modernismo: monumenta, funkcia, enkorpiganta diversajn spacojn en tiam furora maniero (laborejoj, naĝejo, internulejo, festosalonego, muziksalonego) kaj la jam menciitan dudekonon da artaĵoj de lokanoj. La naĝejo estas ornamita per mozaikoj de Adrien Dupagne. La konstruaĵo havas vitralojn de Marcel Caron, pentraĵon de Fernand Steven, survitran pentraĵon de Edgar Scauflaire, du freskojn de Auguste Mambour kaj de Robert Crommelynck, verkoj de Auguste Donnay, Edmond Delsa, mozaiko de Oscar Berchmans.
En la 17-a de majo 1999 la lernejo nomumitis elstara nemovebla heredaĵo de Valonujo.

### Plataj reliefoj

Sur la fasado troviĝas la sekvontaj plataj reliefoj: *L'Etude* de Adelin Salle; *L'Insouciance de la jeunesse* de Louis Dupont kaj de Robert Massart.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ateneo Léonie de Waha en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Bildoj de la liceo kiel ankaŭ de ĝiaj artaĵoj.
* Hejmpaĝo.

Piednotoj
---------

1. ↑   Pri la vivo de Léonie de Waha kaj la obstakloj renkontitaj.. Arkivita el la originalo je 2014-03-16. Alirita 2014-03-16.
2. ↑   Art&Fact. Arkivita el la originalo je 2008-03-03. Alirita 2014-03-13.
3. ↑  Civitana rondirado[*rompita ligilo*]
4. ↑  La lastaj tagoj de Gestapo en Lieĝo
**Michel Drucker** (naskiĝis la  12-an de septembro 1942(nun 1942-09-12) en Vire), estas franca aŭdvida prezentisto kaj televida produktoro.

Li estas emblema figuro en la franca aŭdvida medio dum pli ol duon-jarcento. Ĵurnalisto pri sporto kiam li komencis en 1964, li iĝis esenca varieteo-gastiganto, amiko de la steluloj, kun kultaj programoj kiel *Champs-Élysées* ĉe Antenne 2 en la 1980-aj jaroj, poste *Stars* 90 ĉe TF1 en la 1990-aj jaroj, poste finfine revenis al France 2 kun *Vivement dimanche* ĉiudimanĉe posttagmeze de 1998 ĝis 2022 kaj ekde 2022 ĉe France 3. Ekde 2016, li rakontas dum sia solluda prezentado *Seul… avec vous !* (Sola... kun vi!) siajn amikajn anekdotojn kun la steluloj kiujn li renkontis kaj siajn familiajn malfacilaĵojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Michel Drucker en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810908
* GND: 118889141
* LCCN: n87820057
* VIAF: 98521740
* ISNI: 0000 0000 7829 7466
* SUDOC: 026837986
* BNF: 119006653
* MBA: 587deaff-a618-4f57-ae6a-827171d78da5
* NKC: xx0202431
 |
**John L. LEWINE** (mortis la 27-an de aprilo 1982) estis usona esperantisto.

Li lernis Esperanton 12-jaraĝa en 1920, post kiam li hazarde trovis Esperanto-librojn en biblioteko en Nov-Jorko. En 1925 li partoprenis la 17-an Universalan Kongreson de Esperanto en Ĝenevo (Svislando). Li fondis kaj prezidis Esperanto-societon ĉe la Universitato Yale. Poste li studis ĉe Sorbono en Parizo kaj aktivis en la Esperanto-movado en Francio, Belgio, Anglio kaj Italio. Dum la dua mondmilito li laboris por SHAEF, la ĉefstabejo de la aliancaj trupoj, en Londono kaj Parizo. Post la milito li helpis unuigi la Esperanto-societojn de Manhattan kaj Brooklyn en Nov-Jorko. 

Li estis dumviva membro de UEA. Dum 30 jaroj li prezidis la Esperanto-societon de Nov-Jorko, dum tri jaroj ELNA-n. Li estis krome prezidanto de Amerika Asocio de Instruistoj de Esperanto (AAIE) kaj de Internacia Societo de Amikeco kaj Bonvolo.

En 1975 li eklernis la planlingvon *Unio* kaj agnoskis ĝian uzeblon.

Literaturo
----------

* William R. Harmon: *Remembering Some of Our Pioneers,* en: *Esperanto USA* 2006/2 Arkivigite je 2008-05-17 per la retarkivo Wayback Machine, paĝoj 5–6.
**Sabiñánigo Alto** [sabiNJAnigo ALto] estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la okcidento de la komarko *Alto Gállego* (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco. 

La loĝloko Sabiñánigo Alto mem estas en la okcidenta Valo *Val Estrecha* je du km de Sabiñánigo. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj.

Historio
--------

Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico. 

Dum la Hispana Enlanda Milito, Sabiñánigo Alto suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj).

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Sabiñánigo Alto oni malaltiĝis el 117 loĝantoj en 1980 ĝis nunaj 43 loĝantoj (2019).

Aktualo
-------

La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, kio pluas ĉi tie male al aliaj apudaj lokoj, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814560
 |
**Atemajac de Brizuela** estas unu el la 124 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Atemajac de Brizuela*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 010.

Geografio
---------

**Atemajac de Brizuela** apartenas al la regiono Sur. Al tiu regiono entute apartenas 16 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6236 loĝantojn. El tiuj estis 3025 viroj kaj 3211 virinoj. La komunumo havas surfacon de 191,57 km². La meza alteco estas 2320 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 15,2 C. En la komunumo estas 81,5 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1549 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1243 estis alfabetoj kaj 305 analfabetoj. Do 19.69 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 1707 virinoj. El tiuj estis 1321 alfabetoj kaj 386 analfabetoj. Do 22,61 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Atemajac de Brizuela vivis 4875 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. En la komunumo statistike ne vivas indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Atemajac de Brizuela Arkivigite je 2007-04-03 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Václav PECHOČ** (naskiĝis la 18-an de aŭgusto1906 en Týn nad Vltavou - mortis en 1985) estis ĉeĥa esperantisto, aktivisto en Plzeň.

Tre grava estis lia agado, kiu en la 1930-aj jaroj grupigis ĉiujn regionajn klubojn, grupetojn en unu klubon sub la nomo *Okcidentbohemiaj esperantistoj kungrupiĝis por pli bone propagandi E-on*, kun sidejo en Pilzeno. 

Li tradukadis beletron (Alexandre Dumas, Vladislav Vančura k.a.), sed liaj tradukoj verŝajne perdiĝis. En la jaro 1937 li eldonadis stencilitan gazeton "Progresinto" por nove bakitaj esperantistoj. En 1949 aperis lia Praktika Konversacio. Li instruis ankaŭ en SET Lančov.

Verkoj
------

* **Praktika Konversacio** (1949)
* **Caveant consules!** (Starto 2/1973)
* **Manĝi aŭ „vori"?** (Starto 3/1973)
* **La lastaj tagoj de L.L. Zamenhof** (Starto 2/1977)

Fontoj
------

* **Stanislav Kamarýt:** Historio de la Esperanto-movado en Ĉeĥoslovakio
* **Kroniko de la pilsena klubo**

Rimarkigo
---------

„Praktika Konversacio" ne estas datita. La viena Trovanto skribis sian supozon 1960, la Historio de Kamarýt indikas 195?, sed en la kluba ekzemplero de Brno estas enskribite per krajono: *16.50 Kčs, 22.XI. 1949 Klub esperantistů v Brně*. Do ŝajnas, ke la libro estis aĉetita por la klubo de Brno la 22-an de novembro 1949 kontraŭ 16,50 ĉeĥoslovakaj kronoj.