recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Dezső Lehota** [deĵO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lehota Dezső** estis hungara violonisto, koncertmajstro, altlerneja instruisto.

Dezső Lehota  naskiĝis la 7-an de aŭgusto 1919 en Szeged, li mortis la 15-an de julio 2015 en Hungario.

Edziĝfesta foto pri Dezső Lehota
Dezső Lehota

Biografio
---------

Dezső Lehota komencis siajn muzikajn studojn pro la instigo de siaj gepatroj en Hódmezővásárhely, poste en la konservatorio de Szeged. En 1934 li gajnis la unuan lokon en muzika festivalo. En 1937 li iĝis koncertmajstro en simfonia orkestro en Budapeŝto, samtempe li komencis studi en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt de Béla Katona (violonisto). En 1940 li soldatiĝis, sed li estis ano en la armea orkestro. Inter 1945-1949 li estis militkaptito en Sovetunio, en 1950 li daŭris la lernadon en la altlernejo. Li translokiĝis al Kaposvár, kie li ekinstruis en la muziklernejo kaj altlernejo, krome li estis koncertmajstro de Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). En 1958 li estis nomumita orkestrestro de la urba simfonia orkestro. Inter 1967 kaj 1987 li estis koncertmajstro en Rejnlando-Palatinato akirinta ankaŭ germanan ŝtatanecon. Ekde 1982 li ankaŭ instruis en altlernejo ĝis la emeritiĝo en 1998, poste li hejmenvenis, kie li edziĝis en 2001.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Ferenc Sánta (violonisto)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Dezső Lehota en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 638637
 |
la grupo Sankai Juku en prezento de la *Festival Internacional Cervantino* en 2006.
**Butoo** (舞踏, *Butō*?) estas formo de japana danca teatro kiu ampleksas diversan gamon de agadoj, teknikoj kaj instigoj por dancado, prezento kaj movado. Post la Dua Mondmilito, la ĝenro leviĝis en 1959 tra kunlaboroj inter la du ŝlosilaj fondintoj *Hijikata Tatsumi* kaj *Ohno Kazuo*. La artformo priskribiĝis esti "rezista kontraŭ kompreno" kaj malfacile difinebla. Oftaj karakterizaĵoj de la arto inkludas ludemajn kaj groteskajn figuraĵojn, tabuajn temojn, ekstremajn aŭ absurdajn mediojn, kaj la scenejaj dancadoj estas tradicie farataj en blanka korpofarbado kun malrapida, tre kontrolita moviĝo. Tamen, kun la tempo grupoj de la ĝenro kreiĝis en multaj partoj de la mondo, kaj sekve diversiĝis la estetikaj idealoj kaj intencoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Briann Waychoff: artikolo "Butoh, Bodies and Being", publikaĵo *Kaleidoscope*, n-ro 8, 2009, angle

* Kategorio Butoo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Acca** n. ĉ.660, m. ĉ.740) estis anglosaksa sanktulo kaj episkopo de Hexham, Northumberland.

Restaĵo de kruco el la tombo de Acca (en Abatejo Hexham)Li naskiĝis en Northumbria kaj kiel infano eniris la domanaron de Bosa, estonta episkopo de Jorko. Eble en 678 li aliĝis al la domanaro de Sankta Wilfrid, kiun li akompanis dum liaj vojaĝoj. Reveninte de Romo en 692, Wilfrid regajnis la diocezon de Hexham, kaj nomumis Acca abato de monaĥejo tie. Post la morto de Wilfrid en 709 Acca iĝis episkopo.

Acca konstruis kaj plibonigis multajn preĝejojn. Li enkondukis gregorian ĉanton en sian diocezon. Li famis pro sia teologia klereco kaj sia biblioteko. Li instigis Eddius Stephanus verki biografion de Wilfrid. Li pruntis multajn librojn kaj dokumentojn al la historiisto Bede.

En 732 li aŭ retiris sin aŭ estis forpelata de sia diocezo. Laŭ iuj fontoj li iĝis episkopo en Skotlando, aŭ en Galloway aŭ ĉe St Andrews. Tamen li entombiĝis en Hexham. Piede kaj kape de lia tombo stariĝis du belaj ŝtonkrucoj: de unu ankoraŭ restas fragmentoj. Acca estis tuj venerata kiel sanktulo. Lia fest-tago estas la 20-an de oktobro.

En siaj verkoj Bede reproduktas leteron de Acca al si mem.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 284476
* GND: 10241792X
* VIAF: 71784245
* BPN: 10442151
 |
Pri la komunumo
---------------

 **Buttwil** estas komunumo en la distrikto Muri de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1145 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Buttwil situas sur teraso de la orienta deklivo de la montoĉeno *Lindenberg*. Al la komunumo Buttwil apartenas ankaŭ la setlejo Galitzi, kiu troviĝas sur teraso iom pli supre.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Buttwil limas en nordo al Boswil, en oriento al Muri, en sudoriento al Geltwil, en sudokcidento al Hitzkirch (Kantono Lucerno), en okcidento al Schongau LU (Kantono Lucerno), kaj en nordokcidento al Bettwil.

Trafiko
-------

Aerodromo de Buttwil
Buttwil situas flanke de la ĉefaj trafikvojoj. Al la publika trafikreto la komunumo estas konektita per la poŝtaŭtolinio de Geltwil al la stacidomo de Muri.

Apud la setlejo Galitzi situas malgranda aerodromo (ICAO-kodo LSZU) kun kurvojo kun longeco de 675 m. Apud la aeorodromo troviĝas restoracio kaj ĝi estas la sidejo de pluraj motor- kaj glitaviadilasocioj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Buttwil datiĝas el la jaro 1160 *Butwile*. Ek de sia fondiĝo la Monaĥejo Muri estis la ĉefa bienposedanto en Buttwil. Per la konkero de Argovio fare de la Svisa Ĵurkomunumo en la jaro 1415, Buttwil fariĝis parto de la *Libera Distrikto*, kiu estis komuna servuto de la membroj de la Ĵurkomunumo. Post la liberigo de Argovio fare de la francaj trupoj en la jaro 1798 la vilaĝo apartenis dum la tempo de la Helveta Respubliko dum mallonga tempo al Kantono Baden. Ek de 1803 ĝi apartenas al la distrikto Muri de Kantono Argovio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Buttwil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Buttwil** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* Oficiala retejo de la komunumo Buttwil
* Buttwil en la Historia Leksikono de Svislando

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Muri |
| --- |
| Abtwil • Aristau • Auw • Beinwil (Freiamt) • Besenbüren • Bettwil • Boswil • Bünzen • Buttwil • Dietwil • Geltwil • Kallern • Merenschwand (Benzenschwil) • Mühlau • Muri • Oberrüti • Rottenschwil • Sins • Waltenschwil |  |

 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

 
***The Esperanto Movement*** nomiĝas la libra eldono de la anglalingva doktoriga disertaĵo de la brita sociologo Peter Glover Forster. En 1977 li doktoriĝis ĉe la universitato de Hull. La libro aperis en 1982.

Enhavo
------

Temas pri la pliampleksigo de la magistra tezo el 1968, en kiu Forster enketis inter la membroj de Brita Esperanto-Asocio. Forster aldonis sociologian studon pri la internacia movado. Fakte tiu unua parto estas historia superrigardo, dum la dua estas la enketo en Britio.

Forster provas vidi en la historio de Esperanto ĝeneralajn trajtojn, ekzemple li distingas inter valor-orientitaj kaj praktik-orientitaj esperantistoj. Problemo estas ke liaj ŝablonoj ne ĉiam kongruas al la realeco. Pri la "Nova UEA" de 1934 li transprenis la "ĝenevan" vidpunkton ke okazis transiro de internaciismo al naciismo. Tamen li prave timis nomi la novan tiaman Estraron faŝista (p. 219).

Dum jaroj la verko de Forster estis, kaj parte ankoraŭ estas, lumturo por postaj esploristoj. Ĝi estas eble la unua, kiu tiel serioze aliris la temon kaj donis respondecon pri siaj referencoj.

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Esperanto |

* *The Esperanto Movement* en Google Books (ne komplete legebla)
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vortojn "the Esperanto movement".
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo
***Accattone*** estas itala drama filmo de 1961 verkita kaj reĝisorita de Pier Paolo Pasolini. Spite esti filmita laŭ origina scenaro, "Accattone" estas ofte perceptita kiel kinarta adapto de fruaj romanoj de Pasolini, partikulare *Ragazzi di vita* kaj *Una vita violenta*. Temas pri la unua filmo de Pasolini kiel reĝisoro, kaj uzas tion kio poste estos konata kiel markilo de la trajtoj de Pasolini; aktoraro de ne-profesiaj aktoroj dungitaj el la loko de la filmado, kaj tema emfazo al malriĉuloj.

Kvankam multaj homoj surprizis pro la ŝanĝo de Pasolini el literaturo al kino, li jam konsideris ĉeesti en la Centro Sperimentale di Cinematografia en Romo antaŭ la Dua Mondmilito. Pasolini estis kunlaborinta kun Federico Fellini en *Le notti di Cabiria* kaj konsideris, ke kino estu verkita per realo. La vorto *accattone* [akkatˈto:ne] estas neformala termino kun la signifo "vagabondo" aŭ "trompulo".

*Accattone* estas historio de prostitutestroj, prostitutoj kaj ŝtelistoj, nome tipoj ankaŭ reprezentataj en liaj romanoj. La vivo de la laboristaj (kaj senlaboraj) malriĉuloj estas priskribita, kontraste al la postmilitaj ekonomiaj reformoj. La elekto, prilaborado kaj reprezantado de la temoj fare de Pasolini estis skandala tiame, same kiel lia svagigo de la linio inter religiaj kaj nereligiaj temoj. Kvankam Pasolini klopodis distanciĝi el neorealismo, la filmo estas konsiderata iel dua-generacie neorealisma, kaj unu kritikisto opiniis, ke la filmo "eble estas la plej seniluziiga" kiun li iam vidis.

Notoj
-----

1. ↑   Moliterno, Gino (Februaro 2004). "Accattone". Senses of Cinema Inc. Arkivita el la originalo en 2007-09-06. Alirita la 10an de decembro 2019.
2. ↑   Sisto, A. (13a de marto 2014). "Film Sound in Italy: Listening to the Screen". Springer – via Google Books.
3. ↑   Bertellini, Giorgio (14a de decembro 2017). "The Cinema of Italy". Wallflower Press – via Google Books. Alirita la 11an de decembro 2019
4. ↑   Barbaro, Nick (19a de januaro, 2001). "Che Bella: Italian Neorealism and the Movies -- and the AFS Series -- It Inspired". The Austin Chronicle. Arkivita el la originalo la 7an de decembro 2006. Alirita la 11an de decembro 2019.

* Kategorio Accattone en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 672521
* GND: 4606418-7
* LCCN: no2008127169
* VIAF: 190453934
* SUDOC: 180443909
* BNF: 15926299q
 |
La **Maŭzoleo de Gül Baba** estas tombokapelo de derviŝo Gül Baba en Hungario, en Budapeŝto. Ĝi estas la plej norda konstruaĵo de la islama kulturo, samtempe la sola turka pilgrimloko en la kristana parto de Eŭropo.

Aerfoto pri la maŭzoleo

Historio
--------

Vivo de Gül Baba estas nebula por la historiistoj. Lia konstanta epiteto estas "patro de la rozoj". Supozeble li mortis en 1541 en Buda. Multaj opinias, ke eĉ Sulejmano la 1-a partoprenis en la funebra ceremonio. La maŭzoleo mem estis konstruita inter 1543 kaj 1548. Ekde tiam ĝi estas pilgrimcelo de turkoj. En 1686 la kristana armeo reokupis Buda-on, la maŭzoleon la jezuitoj akiris, ili trakonstruis ĝin al baroko. En 1790 la nova posedanto estis privato, en 1822 jam denove alvenis turkaj pilgrimantoj. En 1885 la Turka Imperio faris rekonstruajn laborojn, poste laŭ la neceso renoviĝoj okazis (la lasta en 2014 helpe de Turkio). En 1914 Hungario oficiale deklaris la maŭzoleon historia monumento.

Bildoj pri la maŭzoleomaŭzoleo kun la skulptaĵo
la maŭzoleo
la kolona parto
la interna parto
la ornama puto
 la maŭzoleo en 1910
la enirejo
Gül Baba

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas en proksimeco de Margit-ponto sur monteto ĉe dekstra bordo de Danubo. La maŭzoleo estas okangula kun kupolo. La enirejo troviĝas en la orienta flanko. Interne meze la ĉerko etendiĝas. Nepre menciindas la panoramo al la Danubo.

Pli malgranda kopiaĵo de la konstruaĵo troviĝas en parko en Istanbulo.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj

* Kategorio Maŭzoleo de Gül Baba en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 554912
 |
**Pokémon Go** estas videoludo por man-tenataj elektronikaj iloj, precipe inteligentaj telefonoj kaj tabulkomputiloj. En la ludo ludantoj povas kapti virtualajn fantaziajn estaĵojn ("Pokémon"-ojn el la serio de Pokémon-ludoj), evoluigi ilin kaj bataligi ilin en virtualaj konkursoj.

*Pokémon Go* estis produktita de la programara firmao *Niantic* por la operaciumoj iOS kaj Android kaj lanĉita en 2016. La ludo estas "loko-bazita": Per GPS ĝi detektas la pozicion de la ludanto en la reala mondo kaj lokigas tiun en virtualan pejzaĝon bazitan sur mapoj de OpenStreetMap. Ĝi uzas la principon de pliigita realo por montri virtualajn figurojn en reala ĉirkaŭaĵo.

Por el-ovigi virtualajn ludfigurojn necesas ke la ludanto movu sin en la reala mondo, sed tamen ne kun troa (ekz-e aŭta) rapideco. La ludo estas aprezata ke ĝi tiel instigas al piedpromenado, kun bona efiko por la sano.

La ludo mem estas senpaga, sed ebligas aĉeti luderojn ene de la ludo, ĉu per virtuala ludmono, ĉu per vera mono. Ekde 2018 eblas interagoj rekte inter ludantoj, ekz-e reciproka interŝanĝo de pokémon-oj aŭ de donacoj.

* Kategorio Pokémon Go en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617622
* LCCN: sh2016001933
* VIAF: 156147905276879092437
* SUDOC: 194974774
* NKC: unn20201097065
* BNE: XX5647948
 |
La **Maŭzoleo de Halikarnaso** estis unu el la sep mirindaĵoj de la antikva mondo. La konstruaĵo estis maŭzoleo de Maŭzolo, tirano de la sudokcident-anatolia Kario. Ĝin konstruigis inter -353 kaj 351 a.K. fratino kaj vidvino de Maŭsolo en Halikarnaso. Ĝin planis Putheos, la ornamajn statuojn skulptis grekaj famaj skulptistoj: Skopas, Bruaksis, Leokhares kaj Timotheos.

Laŭ Plinio la pli maljuna, la fundo de la konstruaĵo estis kvadratforma kun perimetro de 125 m. Ĝin limis 36 kolonoj, sur la pinto staris 24-ŝtupa piramido, kiun ornamis supre marmora, kvarĉevala batalĉaro.

Plimulto de statuoj de la Maŭzoleo estas rezervitaj en la British Museum. Inter ili troviĝas frizo prezentanta batalon de grekoj kaj amazonoj.

La Maŭzoleo detruiĝis pro tertremo inter la 11-a kaj 15-a jc.

Ĝi troviĝas en Bodrum, Turkio.

Literaturo
----------

* *Bodream ou rêve de Bodrum*, Jean-Pierre Thiollet, Anagramme Ed. 2010. ISBN 978-2-35035-279-4

|  |  |
| --- | --- |
|   Sep mirindaĵoj de la antikva mondo |  |
| Piramidoj de Gizo  ♦ 
Pendĝardenoj de Semiramida  ♦ 
Statuo de Zeŭso en Olimpio  ♦ 
Templo de Artemis en Efeso 
Maŭzoleo de Halikarnaso  ♦ 
Koloso de Rodiso  ♦ 
Lumturo de Aleksandrio  |


* Kategorio Maŭzoleo de Halikarnaso en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 87876
* GND: 1047224240
* VIAF: 306286988
* SUDOC: 032200447
* BNF: 13516492p
* NKC: ge477680
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Pokrovsk |

*Pokrovsk* (ruse *Покровск*) estas antaŭa nomo de urbo Engels (ruse *Энгельс*) en Saratova provinco en Rusio.
*Pri la alia urbo kun simila nomo vidu artikolon Pokrov.*

---

**Pokrovsk** (ruse *Покровск*), ĝis 1941 *Pokrovskoje* (Покровское), estas urbo en Jakutio en Rusio ĉe la rivero Lena (Лена) fondita en 1682. En 2002 la urbo havis 10,1 mil loĝantojn.

Ĝi havas statuson de urbo ekde 1998.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 98420.
La interurba telefona kodo estas 41144, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 6 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 61° 29′ N 129° 08′ O﻿ / ﻿61.483 °N, 129.133 °O﻿ / 61.483; 129.133 (mapo).

Flago de Jakutio
Urboj de Jakutio

**Ĉefurbo**: Jakutsk

Aldan |
Lensk |
Mirnij |
Nerjungri |
Njurba |
Olokminsk |
Pokrovsk |
Srednekolimsk |
Tommot |
Udaĉnij |
Verĥojansk |
Vilujsk
La **Maŭzoleo de Idris Baba** estas tombokapelo de muslima sankta homo Idris Baba en Hungario, en Pécs. Ĝi estas historia monumento kaj turka pilgrimloko.

Historio
--------

Dum dominado de turkoj tiu ĉi teritorio estis tombejo, tial oni konstruis la tombokapelon en 1591. Ekde tiam ĝi estas pilgrimcelo de turkoj. Vivo de Idris Baba estas nekonata, laŭ Evliya Çelebi li estis kredanta kuracisto, laŭ aliaj sanktema homo, amiko de Alaho.

En 1686 la turka erao finiĝis, tial ĝi funkciis plu kiel kristana kapelo. En 1693 la jezuitoj profitis ĝin, kiel hospitala kapelo pri Sankta Roĥo. En 1913 la konstruaĵo renoviĝis, pli frue iom da arkeologia esploro okazis. En 1961 la samo okazis, eĉ tiam oni trovis skeleton de Idris Baba kaj la tombokapelo rericevis sian originan musliman aspekton. Turkio donacis tapiŝon kaj similajn objektojn por la tombokapelo.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola sur suda deklivo de monteto en ĝardeno de hospitalo. La maŭzoleo estas okangula kovrita per kupolo. La enirejo troviĝas en la kontraŭa flanko ol direkto al Mekko. Interne la tombo troviĝas en kavo de roko.

La alia turka maŭzoleo estas videbla en Budapeŝto: Maŭzoleo de Gül Baba.

Fontoj
------

* Kategorio Maŭzoleo de Idris Baba en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hungare kun foto
* hungare kun fotoj


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 555646
* VIAF: 307292941
* NKC: ko2015873834
 |
**Dezső Hönig** [deĵO honig], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hönig Dezső** estis hungara arkitekto. Lia familia nomvarianto estis *Hőnig*.

Dezső Hönig naskiĝis la 19-an de marto 1867 en Ozora (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario), li mortis la 9-an de januaro 1927 en Budapeŝto.

Malinfekta instituto fare de Dezső Hönig
Parto de la malinfekta instituto

Biografio
---------

Dezső Hönig devenis el juda familio. Li akiris arkitekturan diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1894. Li estis ĉefkonsilisto de la ĉefurba municipo. Li projektis lernejojn, hospitalojn, loĝdomojn, oficejojn por Budapeŝto.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* pluraj hospitaloj en Budapeŝto
* lernejo en Zugló
* malinfekta instituto en Angyalföld
* distriktaj municipaj sidejoj
* pluraj loĝdomoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Dezső Hönig en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 686920
 |
**Concepción Buenavista** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako *(Oaxaca)*. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Concepción Buenavista*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 018.

Geografio
---------

**Concepción Buenavista** apartenas al la distrikto Coixtlahuaca al kiuj apartenas entute 13 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 828 loĝantojn. El tiuj estis 407 viroj kaj 421 virinoj. La komunumo havas surfacon de 357.23 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2120 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 5 indiĝenoj. El tiuj 2 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj pri la komunumo[*rompita ligilo*] en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL (hispane)
**Concepción de Buenos Aires** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Concepción de Buenos Aires. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 026.

Geografio
---------

**Concepción de Buenos Aires** apartenas al la regiono Sureste kiu situas en la sudoriento de la subŝtato. Al tiu regiono entute apartenas 10 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5221 loĝantojn. El tiuj estis 2586 viroj kaj 2635 virinoj. La komunumo havas surfacon de 454,71 km². La meza alteco estas 2060 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 15,3 C. En la komunumo estas 780.00 mm da pluvo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1700 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1415 scipovis legi kaj skribi kaj 284 viroj estis analfabetoj. Do 16.71 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 1833 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1571 sciis legi kaj skribi kaj 261 virinoj estis analfabetoj. Do 14,24 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Concepción de Buenos Aires vivis 4802 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 1 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,021 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Concepción de Buenos Aires Arkivigite je 2007-01-29 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Willibald ROGLER** (naskiĝis la 1-an de julio 1894 en Lebing-Gleinz) estis aŭstro-germana librotenisto en Schlaflos apud Graz.

Rogler kunhelpis la 3-an Tutaŭstrian Kongreson en Graz en 1913. Li estis sekretario de Stiria Esperanto-Societo en 1914. Post la unua mondmilito li kun Karl Bartel denove vigligis la Esperanto-movadon en Stirio; aranĝis, gvidis kursojn ankaŭ por la „infanoj al Hispanujo" en 1920 kaj en Voitsberg, kie varbis por Esperanto Franz Schöpfer. Rogler helpis starigi Interligan Oficejon de la aŭstraj Esperanto-Societoj dum Sudgermana Esperanto-Tago en Salzburg (Salcburgo) en 1921. Li kunfondis Aŭstria Esperanto-Delegitaro (AED), kies estrarano li fariĝis, poste Aŭstria Esperanto-Asocio (AEA). Alterne li estis estro kaj sekretario de la Esperanto-Grupo Graz, de 1913 krome membro de Universala Esperanto-Asocio (UEA). Li tradukis Esperantajn novelojn.

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Dezső Hegyi** [deĵO hedji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hegyi Dezső** estis hungara agronomo, botanikisto, mikologo. Lia botanika nomo estis **Hegyi**.

Dezső Hegyi naskiĝis la 25-an de aprilo 1873 en Pozsony (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Bratislavo en Slovakio, li mortis en 1926 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Dezső Hegyi akiris diplomon en Sorbonne en 1893 dum li akiris praktikon en la botanika stacio en Parizo. Hejmenveninta li akiris validan (hungaran) diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) kaj laboris en la akademia botanika stacio. Inter 1911-1919 li estis staciestro spite tion, ke ekde 1913 la sidejo funkciis en Budapeŝto. Plej ofte li esploris malsanojn de tritikoj kaj sukerbetoj. En 1919 li pensiuliĝis, tamen li esploris plu kaj verkis artikolojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A cukorrépa betegségei* (1902)
* *Konyhakerti növényeink betegségei* (1904)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 673252
 |
**Concepción del Oro** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo estas Concepción del Oro.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 10519 loĝantojn. El tiuj estas 4969 viroj kaj 5550 virinoj. La komunumo havas surfacon de 318 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 2,080 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 300 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 24° 37′ norda latitudo kaj 101° 25′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 10468 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 2 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.02 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

8,046 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 7425 alfabetoj kaj 281 analfabetoj. Do 7.67 % de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Inter la virinoj estas 3,685 alfabetoj kaj 336 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 8.36%. Inter la viroj estas 3,740 alfabetoj kaj 281 analfabetoj, do 6.99% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine
La **groto Lascaux** estas unu el la plej gravaj grotoj ornamitaj paleolitikaj pro la kvanto kaj estetika kvalito de siaj verkoj. La pentraĵoj kaj la gravuraĵoj, kiujn ĝi entenas ne estas precize kaj rekte datitaj : ilia aĝo estas inter ĉirkaŭ 18 000 kaj 15 000 jarojn antaŭ la nuntempo el datadoj kaj studoj realigitaj sur objektoj trovitaj en tia kaverno. La verkoj estis longtempe kunligitaj kun frua Magdalenio, sed la lastaj studoj montras, ke ili eble povas datiĝi de Solutreo, kiu antaŭas ĝin.

maldekstraLa kaverno situas en Périgord, sur la komunumo Montignac en la departemento Dordogne), je kvardeko da kilometroj en la sudoriento de la urbo Périgueux. Aliaj grotoj kun prahomaj pentraĵoj estas ekzemple Groto Cosquer · Groto Chauvet · Groto Cussac · Groto du Mas d'Azil · Groto de Niaux · Groto Pech Merle · Groto de Rouffignac

Esperanto kaj Lascaux
---------------------

En 1990 Dolmen Editions publikigis bildstrian albumon en Esperanto sub la nomo *La sekreto de la arbaro de Lascaux*.

Vidu ankaŭ
----------

* Prahistoria arto
* Prahomaj pentraĵoj
* Kaverno Altamira
* Murpentraĵo
* Listo de arkeologiejoj
* Eŭropaj arkeologiejoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Groto Lascaux en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Kaverno de Lascaux Arkivigite je 2003-06-01 per la retarkivo Wayback Machine Oficiala interretpaĝaro de la Franca kulturministerio (france)

Kaverno de Lascaux Informoj pri la kaverno kaj pliaj ligiloj (angle)

45° 02′ 56.9″ N 1° 10′ 34.4″ O﻿ / ﻿45.049139 °N, 1.176222 °O﻿ / 45.049139; 1.176222 (mapo)
La historio de la **Respektinda Loĝio Altuna** datas el la 17a de majo 1932, kiam ekloĝis en Donostio la Respektinda Loĝio Altuna 15, sub la Obeo de la Granda Hispana Oriento, kaj ĝiaj tri lumoj estis José Julián Bellido y Rodriguez, kiel Respektega Majstro, Ricardo Vera Salas kiel Unua Gardisto kaj Angel Heras Maiz kiel Dua Gardisto. Ĉi tiu framasona loĝio estis aktiva inter 1932 kaj 1936, kiam estis fermita perforte per la naciisma armeo, en la komenco de la Hispana Enlanda Milito. La nomo de la Respektinda Loĝio Altuna 15 estis eble inspirita je Manuel Ignacio Altuna y Portu (1722-1762), elstara personeco kiu naskiĝis en la azkoitia palaco de Portu, impulsulo de la Baskongada Reĝa Socio de Landaj Amikoj, membro el la Gipuzka Kompanio de Karako kaj amiko de Rousseau.

La Respektinda Loĝio Altuna 15 havis inter siaj membroj klerajn personojn el la donostia socio de tiu epoko, kiel la direktoro de la Meteologia Observejo de Igeldo, nome Mariano Doporto Machori, la fama germana fotisto Willy Koch, kiu ankaŭ estis germana konsulo en Donostio, tiu kiu estis urbestro en 1935, nome José Martínez Ubago aŭ la gvidanto de la respublika maldekstro Fermín Vega de Seoane, inter multaj aliaj.

Unu el la plej gravaj faktoj pri la mallonga historio de ĉi tiu loĝio, estis la kreaĵo kun la labortaj loĝioj la *Zelée* kaj *L'Etoile de Labourd* de la kontraŭfaŝisma loĝio Espartako, kreita en la vilaĝo de Bajono, sub la Obeo de la Granda Oriento el Francio. Estis Respektega Majstro Pinéde el la Zelée, kiel Unua Gardisto Laberrère el L'Etoile de Labourd, kaj la restantaj postenoj estis okupitaj el Altuna 15 membroj. La Espartako loĝio ludis gravan rolon post la komenco de la enlanda milito, ĉar bonveniĝis multaj hispanaj rifuĝintoj, ĉu framasonaj aŭ ne framasonaj. Nuntempe, la laboro kiu estis komencita per la Loĝio Altuna 15, daŭrigas valida por la Respektinda Loĝio Altuna 52, kiu apartenas al la Simbola Hispana Granda Loĝio, kiu komencis je la 2001 jaro, kaj heredis la nomon kaj la tradicion el la origina donostia loĝio. La Respektinda Loĝio Altuna 52 difinas sin kiel la "plej antikva el la donostia framasonaĵo", kaj estas liberala kaj nedogmema loĝio, kiu apartenas al la liberpensa, humanisma kaj progresema tendenca movada flanko. Estas miksita (ĝi bonvenigas kaj virojn kaj virinojn) kaj siaj renkontoj estas en Donostio unufoje monate, kaj faras siajn laborojn kune kun aliaj obeoj kunhavigaj framasonaj membroj kaj sekvas la Skotan Antikvan kaj Akceptitan Riton. Lastatempe, estis publikita libro kiu titolas "Luma Memoro" kiu kolektas la historion de la origina loĝio Altuna 15 kaj volas ripari la memoron kaj la bonan nomon de iliaj membroj.
**Velingtono**, angle **Wellington**, estas urbo kun 41.000 loĝantoj en la komunumo Drakenstein, distrikto Kaba Vinlando, provinco Okcidenta Kablando en Sud-Afriko. La urbo situas en la vin-regiono norde de Paarl kaj ĉ. 70 kilometrojn nordoriente de Kaburbo. Vidindaj estas la preĝejo *Moederkirk* kaj la muzeo *Wellington*.

La *Moederkerk* (Kirko de la patrino de Dio) en Velingtono.

Historio
--------

La valo kaj la regiono ĉirkaŭ la urbo estis daŭre setlitaj dum miloj da jaroj jam de la ŝtonepoko. Artefaktoj estis trovitaj en la ĉirkaŭaĵo kaj nuntempe ekspoziciitaj en la urba muzeo.

Post la alveno de eŭropanoj la regiono unue estis konata kiel *Limiet Vallei* (afrikanse resp. malnova nederlanda, proksimume: Limvalo). Post kiam hugenotoj setlis tie en la 17-a jarcento, ĝi france nomiĝis *Val du Charron* aŭ *Wagenmakersvallei* (Valo de la ĉarfaristoj). La urbo estis fondita en 1837. En 1840 ĝi estis alinomita *Wellington* laŭ la angla armeestro, kiu venkis Napoleonon la 1-an en la Batalo de Waterloo en 1815.

Esperanto en Velingtono
-----------------------

En 1908 en Velingtono estis fondita la unua Esperanto-grupo de Sud-Afriko. Pli detale vidu la artikolon "Esperanto-movado en Sud-Afriko".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Velingtono
Alikatado de azuleĥoj en la Alhambro de Granado, Hispanio.
Laŭ Francisko Azorín, **Alikato** estas diversforma poligoneto el ceramiko emajla. Tio estas uzaata por ornamado, ĉefe de muroj, sed ne nur. Tiele **alikati** estus "mozaiki per plurformaj alikatoj." Ĉe Azorín la termino devenas el la araba al + lukat (la glimo, speguleto).

**Alikatado**, vorto devena el la araba *al-qataa*,​ estas la agado survesti aŭ kovri plankon aŭ muron per azuleĥoj. La azuleĥo alikata estas tranĉita tiel ke oni ekhavas konvenajn formon kaj grandon, kiel antaŭe desegnitaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Azuleĥo
* Kahelo
* Mozaiko

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝoj 10-11.
2. ↑   Lajo Pérez, Rosina (1990). Léxico de arte. Madrid - España: Akal. p. 13. ISBN 978-84-460-0924-5.  Konsultita la 1an de majo de 2015 kaj la 26an de Novembro 2017.
3. ↑   Fatás G. & Borrás G.M. (1980). Diccionario de términos de arte y arqueología. Alianza Editorial. ISBN 84-206-0292-2.

* Kategorio Alikato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Groto de la Lakto**, aŭ ankaŭ Sanktejo de la Dipatrina Lakto, aŭ ankaŭ Madono de la Lakto, situas en monteto najbare de Bet-Leĥem en la israela zono, kaj estas religie vizita de katolikoj kaj anoj de diversaj kristanaj eklezioj, kaj eĉ de islamanoj kiuj nutras laŭkoranan simpation al Patrino de Jesuo. Temas pri groto antaŭ kiu estis aneksita eta ŝtona sanktejo.

Laŭ legendo (temas certe pri devota legendo) la Patrino de Jesuo, forfuĝinta el la heroda danĝero mortminacanta kontraŭ la infano Jesuo, rifuĝis en tiu groto por mamnutri la infanon; sed, hazarde, el siaj mamoj falis sur la grotan grundon iuj laktaj gutoj. Tuj la grotaj rokoj ŝanĝis koloron kaj montris signojn de la simpatiiga evento. La legendo, tamen, koloriĝas per diversaj miraklecaj mirindaĵoj.

La kulto, ankaŭ ĉi-kaze, estas *katolika* pro tio ke ĝi, trans la sendokumenta legendeco, adresiĝas al la Dipatrino kaj, lastcele, al la enkarniĝo de la Difilo, kiu havis ĉiujn karnajn (kaj animajn) homajn karakterizojn. Kiel oni povas supozi, tiuj karakterixoj en persono, kredita vere dia, ekskandalis iujn prakristanajn ulojn kiuj preferis imagi Kriston revestita per nurŝajna karna korpo (Docetismo) aŭ bezona esti liberigita el tiu maldia karna korpo (Gnostikismo): la devoteco al la Dipatrino sub la titolo *Madono de la lakto* implicas la konfeson pri la homeco kaj humaneco de Jesuo. La karneco, kiu faras la Difilon noblige simila al la homo, estas dogmo kaj mistero en la kristanaj eklezioj. 

Pri la antikveco de tiu sanktejo, kaj do de tiu devoteca kulto, parolas antikvaj dokumentoj, kiel pulverigitaj fragmentoj de tiu roka groto portitaj de pilgrimuloj revenintaj al Eŭropo kaj donacitaj al eŭropaj sanktejoj, kiel estas memorate en la katedralo de Oviedo (Hispanujo). Signoj de tiu devoteco troviĝas ankaŭ en dokumentoj de la literaturo kaj kulturo de Armenio.

La vizitantoj de tiu sanktejo estas precipe virinoj, kaj geedzaj paroj, ĉe kiuj ankoraŭ ne realiĝis ilia delonge sopirata sonĝo de patr(in)eco. 

Nun la sanktejo estas pace zorgata de la Franciskanoj, do anoj de la Katolika Eklezio, kiuj laŭjarcente devis alfronti kontrastojn kun aliaj kristanaj eklezioj kiuj pretendis rajtojn pri tiu groto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 

* Kategorio Groto de la lakto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Enirejo de la groto de Pertosa.
**Groto de Pertosa** (itale: ***Grotta di Pertosa***) estas karsta kaverno en suda Italio, en la orienta flanko de la Apeninoj, en la loko Muraglione, 3 km (1.9 mejl.) sude de Pertosa kaj proksime al ĝia stacidomo. Pro la ĉeesto de la rivero Tanagra la kavernoj estas riĉaj je akvo kaj post la ĉefa enirejo troviĝas subtera lago.

La groto de Pertosa disvolviĝis horizontale (pli ol 2 km). Ekzistas pluraj vicoj de grandaj koridoroj kaj ĉambroj en la kaverno, la plej granda parto de ili kun riĉa gutŝtonformo.

### Klimata ŝanĝo

Grotoj kiel tiu de Pertosa provizus la homaron de pura trinkakvo post kiam la klimata ŝanĝo kaŭzus problemojn rilate al la provizado de akvo.

Referencoj
----------

1. ↑  (en) Nick Klenske, *Ancient cave deposits reveal our climate future*, Programo Horizon, Eŭropa Komisiono, la 8-an de septembro 2021.

Vidu ankaŭ
----------

* Klimata ŝanĝo

* Kategorio Groto de Pertosa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 744018
 |
**Alsószenterzsébet** [alŝOsenterĵEbet] estas tre malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Lenti. La loknomo signifas: suba-Sankta-Elizabeto.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 10 km²
* Loĝantaro: 76
* Poŝtkodo: 8973
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°44′43″N 16°28'39″E

Situo
-----

Alsószenterzsébet situas sur mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Őriszentpéter troviĝas 14, Lenti 17, Nova 20 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1334 en formo *"Schentelsebet"*. Dum erao de turkoj la vilaĝo ne senhomiĝis. En 1828 vivis tie 192 homoj en 22 domoj. Post Traktato de Trianon la komunumo perdis la historiajn kontaktojn kaj trovis sin en proksimeco de la nova landlimo. Sekve la vilaĝo daŭre malpliiĝas. Vilaĝservoj mankas en Alsószenterzsébet.

En Alsószenterzsébet migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

* sonorilostablo de 1923

Komunumoj de Sankta Elizabeto en Hungara reĝlando
-------------------------------------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Alsószenterzsébet | Bükkszenterzsébet | Felsőszenterzsébet | Nyugotszenterzsébet |
| Püspökszenterzsébet | Székelyszenterzsébet | Szenterzsébet | Pestszenterzsébet |
**Richard Maria WERNER** (naskiĝinta la 14-an de aŭgusto 1854 en Jihlava, mortinta la 31-an de januaro 1913 en Vieno) estis aŭstra literaturhistoriisto.

Vivo
----

Li studis inter 1872–1876 en Vieno ĉe Heinzel, Tomaschek kaj Zupitza germanistikon, ĉe Conze klasikan arkeologion kaj - post doktoriĝo - ankoraŭ ĉe Scherer en Strasburgo kaj en Berlino ĉe Müllenhoff. En 1878 li habilitiĝis ĉe la Universitato de Graz kiel privata docento pri germanaj literaturo kaj lingvo. En 1883 li iĝis eksterordinara, en 1886 ordinara profesoro en Lvivo.

Verkoj
------

Jen liaj publikigaĵoj gravaj: »Ludwig Philipp Hahn, ein Beitrag zur Geschichte der Sturm- und Drangzeit« (Strasburgo 1876); »Die Basler Bearbeitung von Lamprechts Alexander untersucht« (Wiener Sitzungsberichte, 1879); »Lessings Emilia Galotti, nebst einem Anhang: Die dreiaktige Bearbeitung« (Berlin 1882); »Der Wiener Hanswurst. Stranitzkys und seiner Nachfolger ausgewählte Schriften« (»Wiener Neudrucke«, 1883–86, 2 vol.); »Goethe und Gräfin O'Donell, ungedruckte Briefe nebst dichterischen Beilagen« (Berlin 1884); »Bürgers Ausgewählte Werke« (Stuttgart 1886); »Aus dem Josephinischen Wien. Geblers und Nicolais Briefwechsel 1771–1786« (1888); »Julius von Tarent und die dramatischen Fragmente von Johann Anton Leisewitz« (Heilbronn 1889); »Lyrik und Lyriker, eine Untersuchung« (Hamburg 1890); »Der Laufner Don Juan, ein Beitrag zur Geschichte des Volksschauspiels« (1891); »Betty Paoli« (Bratislavo 1898); »Vollendete und Ringende. Dichter und Dichtungen der Neuzeit geschildert« (Minden i. W. 1900)

Li ankaŭ tre meritis pro siaj esploroj pri Friedrich Hebbel. Li eldonis kritikan eldonon de la verkaro de Hebbel sub la titolo »Sämtliche Werke« (Berlin 1900–03, 12 vol.), krome »Tagebücher« (1903, 4 vol.) kaj »Briefen« (1904–07, 8 vol.); al tio li aldone liveris la fruktodonan biografion »Hebbel« (vol. 47 kaj 48 de »Geisteshelden«, Berlin 1905)

Fonto
-----

Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 20. Leipzig 1909, p. 541-542, kio legeblas tie ĉi interrete.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 577113
* GND: 117303623
* LCCN: n85085858
* VIAF: 100228491
* ISNI: 0000 0001 0928 671X
* SUDOC: 030177065
* BNF: 121646908
* NLA: 35771622
* NKC: mzk2009533437
* BNE: XX1338813
 |
Aladino kaj ĝino
*Aladdin and the Wonderful Lamp* (1917)
**Aladino** (krom en Esperanto tiuforme ankaŭ hispane kaj itale, *Aladin* interalie france kaj germane, *Aladdin* interalie angle, origine arabe علاء الدين [ʿAlāʾ ad-Dīn], en Esperanto "nobeleco, digneco de kredo") estas la ĉefa rolulo en la fabelo "La Lampo de Aladino" el la fabelaro "Mil kaj unu noktoj", kiu kolektas fabelajn verkojn de araba kultura fono. Simile kiel pri la fabelo Ali Babo kaj kvardek rabistoj literaturaj sciencistoj intertempe supozas, ke ankaŭ la fabelo de Aladino fakte estis aldonita de la tradukinto *Antoine Galland*.

Sorĉa lampo

La fabelo
---------

Aladino estas juna viro, kiu estas taskigita de sorĉisto trovi olean lampon en magia kaverno. Post kiam la sorĉisto provas trompi lin, Aladino tenas la lampon. Li malkovras, ke kiam kiu ajn frotas la lampon aperas ĝino. La ĝino estas magia spirito, preta plenumi al la frotinto ĉiun deziron. Aladino uzas siajn dezirojn por gajni la manon de la bela filino de la sultano kaj por konstrui grandiozan palacon. La sorĉisto, kiu unue donis al Aladino la lampon, denove ĝin ŝtelas. Sed Aladino rehavigas la lampon, kaj li kaj la filino de la sultano vivas feliĉe por ĉiam.

Adaptoj
-------

La historio pri Aladino multfoje adaptiĝis en dramoj, operoj kaj filmoj. Krome ĝi inspiris pentraĵojn kaj skulptaĵojn de diversaj artistoj.

Sur la historio interalie baziĝas la sekvaj verkoj:

* la opero *Aladin* de *Nicolo Isouard* el la jaro 1822
* la baleto *Aladin, aŭ la magia lampo* de *François Michel Hoguet* (muziko de *Wenzel Gährich*), Berlino, 1854
* pluraj filmoj sub la titolo "La rabisto de Bagdado"
* la filmo *Aladins Abenteuer*, ("aventuroj de Aladino" 1961, reĝistoroj *Mario Bava* kaj *Henry Levin*)
* la infana filmo "Aladino kaj la magia lampo", Sovetunio (1966 aŭ 1967)
* *Aladin et la lampe merveisseuse*, animacia filmo, Francio 1970
* "Aladino kaj la magia lampo", animea animacia filmo de la japana studio *Toei* (1982)
* *Aladdin*, animacia filmo de la studio Walt Disney Company, 1992 (produktoro Jeffrey Katzenberg)

Ankaŭ konatas ĉina versio de la fabelo.

* Kategorio Aladino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Alsou** **Abramova**, realnome **Alsou Ralifovna Abramova** (ruse *Алсу Ралифовна Абрамова*), naskonome **Safina** (ruse *Сафина*) (naskiĝis la  27-an de junio 1983(nun 1983-06-27) en Bugulma, Tatarstano, Sovetunio) estas rusa kantistino de pop-muziko kaj aktorino. Ŝi nun loĝas en Unuiĝinta Reĝlando.

Ŝi estis Artisto por Paco de Unesko.

Ŝia patro estas entreprenisto de tatara deveno kaj li estis nomita unu el la plej riĉaj viroj en Rusio fare de la revuo *Forbes*. Ŝia patrino estas arĥitekto.

Apenaŭ dek ses-jaraĝa ŝi partoprenis en Eŭrovido-Kantokonkurso 2000 en Stokholmo per la kanto *Solo* restante en dua vico, kio eklanĉis ŝian karieron ĝis la sukceso. En la jaro 2001 ŝi gajnis la Eŭropan premion de MTV por la plej bona rusa artisto. Ŝi ankaŭ eldonis unuopaĵon kun Enrique Iglesias.

Ŝi estas tre konata en Germanio, Usono, Kanado, Aŭstralio kaj en la plej multaj ekssovetiaj respublikoj.

La 18-an de marto 2006 ŝi edziniĝis kun la milionulo Jan Abramov.

Ŝi prezentis la finalon de Eŭrovido-Kantokonkurso 2009 okazanta en Moskvo kune kun Ivan Urgant.

Ŝi estis artisto por paco de Unesko.

Diskaro
-------

* 1999: *Алсу*
* 2001: *Alsou* (angla eldono)
* 2002: *Мне приснилась осень*
* 2003: *19*
* 2007: *Inspired*
* 2008: *Самое главное*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Alsou Abramova en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo

| Antaŭe: | Rusoj en Eŭrovido-Kantokonkurso | Poste: |  |
| --- | --- | --- | --- |
| *"Primadonna"*Alla Pugaĉova | 2000 | *"Lady Alpine Blue"*Mumiy Troll |

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Alsou en la hispana Vikipedio.* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 586681
* GND: 135228921
* LCCN: no2002047429
* VIAF: 53817587
* ISNI: 0000 0003 7202 483X
* BNF: 140546471
* MBA: 119b77f3-87f4-45e2-a647-5cc21d0d0763
 |
**Richard John LLOYD** (lojd) (nask. ĉ. 1875, mortis pro akcidento je 29-a de aŭgusto 1906 apud Ĝenevo) estis angla lektoro pri fonetiko ĉe la Universitato de Liverpool kaj membro de la unua Lingva Komitato de 1905.

Lloyd akiris la universitatajn titolojn de *magister artium* (M. A.) kaj "doktoro de literaturo" (D. Litt.). Li estis lektoro en Liverpool de 1898 ĝis sia morto en 1906.

Li estis nomumita de Zamenhof membro de la unua (ĝis 1906 ankoraŭ provizora) Lingva Komitato. Li verkis la libreton „The Esperanto Language, practically considered and described" (1904), kaj artikolojn pri Esperanto-gramatiko.

Lloyd dronis en la rivero Rodano (*Rhône*), vizitante la 2-an Universalan Kongreson (UK) en Ĝenevo. Estinta la kongreso li, promenante kun siaj filinoj sur montoj, ĉe kunfluiĝo de riveroj Rodano kaj Arve, erarpaŝis sur mallarĝa vojeto, ekfalis en riveron kaj dronis. Korpo de malvivulo estis eltrenita el rivero Rodano ĉe franca vilaĝo Seyssel.

Verkoj
------

* **1904**: The Esperanto language, practically considered and described - a paper read before the Liverpool Philomathic Society, on the 23rd november 1904. Liverpool: Marples and Co. 1904, 42 p. (skanaĵo rete legebla ĉe IEMW).
* **1906**: Esperantaj terminoj por Esperanta gramatiko. En: Internacia Scienca Revuo. Paris, 1906. - [3] (1906), 27, p. 82-84.

Notoj
-----

1. ↑  Esperantista Dokumentaro, kajero 1, Paris aŭg. 1906, p. 21.
2. ↑  Ruslanda Esperantisto. *Esperantista movado*. N 09, p. 183. Sep. 1906

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Aladrén** [alaDREN] estas municipo de Hispanio, en la sudo de la komarko *Campo de Cariñena* kies ĉefurbo estas Cariñena mem, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Aladrén* estis rilatigita al la latina vorto *artarius*, tio estas "agrikulturisto", pro kio la centra simbolo de la municipaj blazono kaj flago estas romia plugilo.

Geografio
---------

Aladrén estas municipa teritorio en la sudo de la komarko Campo de Cariñena norde de tiu de Vistabella kaj sude de tiuj de Paniza kaj Tosos. La loĝloko mem estas je 60 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 783 msm norde de la valo de la rivero Huerva. Ĝi estas tute inter Vistabella sude kaj Paniza nordokcidente.

Historio
--------

La konkero de la areo el islamanoj estis farita en la 12-a jarcento. Plue restis multaj moriskoj, kiuj laboris por agrikulturo; sed komence de la 17-a jarcento okazis la forpelo de la moriskoj el Hispanio, kio rezultis en krizo por la loko. Post la konkero fare de kristnaoj kun Paniza, kaj aliaj du proksimaj loĝlokoj, nome Luco kaj Alcañiz de Huerva, nune malaperintaj (nune en aktualaj teritotioj de Herrera de los Navarros kaj Tosos respektive) estis donitaj al la fratoj Fruela kaj Pelayo fare de Alfonso la 1-a. Poste ĝi ekestis de la familio Urrea, fondita de Maksimiliano de Urrea, filo de la germana imperiestro kiu formis parton de la trupoj de Sancho Ramírez, reĝo de Aragono, en la konkero de Barbastro.

En 1248, per privilegiiga rajtigilo de Jakobo la 1-a, Aladrén sendependiĝis disde Daroca, kaj ekformis parton de la komunumaro *Sesma de Trasierra* en la Komunumaro de Domaroj de Daroca, kiu dependis rekte de la reĝo, kaj tio pluis ĝis la morto de Fernando la 7-a en 1833, nuligita en 1838. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Aladrén kie oni malaltiĝis el 242 loĝantoj en 1960 ĝis nunaj 58 loĝantoj laŭlonge de la jarcento. Evidente elmigrado foriris al Zaragozo kaj Cariñena.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj migdalarboj) kaj ĉefe brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo de mudeĥara stilo, la ermitejo, popola arkitekturo kaj naturaj lokoj.

Bildaro
-------

* Mudeĥara preĝejo.Mudeĥara preĝejo.
* Detalo de la fasado de la preĝejo.Detalo de la fasado de la preĝejo.
* Urbodomo.Urbodomo.
* Ornamado de pordo.Ornamado de pordo.
* Kultura asocio.Kultura asocio.
* Panoramo.Panoramo.
* Tipa angulo.Tipa angulo.
* Informtabulo.Informtabulo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802197
 |
**Crozant** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 527 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Ĝi estast trafluata de la rivero Creuse kaj situas ĉe la norda bordo de la departemento kun la departemento Indre. Crozant cetere estas etapo de la Jakoba Vojo laŭlonge de la *Via Lemovicensis*.

Geografio
---------

Crozant etendiĝas sur 30,52 km², kaj havis 527 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 17 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Crozant situas je alteco de 367 metroj.

Historio
--------

La kastelo de Crozant estis konstruita en la 13-a jarcento. 

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Crozant apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean Parlebas, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Crozant apartenas al la kantono de Dun-le-Palestel, kies ĉefurbo estas Dun-le-Palestel. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Dun-le-Palestel