recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Châlons-en-Champagne** - prononco laŭ sistemo IFA [ʃɑlɔ̃ ɑ̃ ʃɑ̃paɲ] - estas franca komunumo en la iama regiono Ĉampanjo-Ardenoj (nun ekde 2016 en regiono Grand Est) kaj en la departemento Marne. Kvankam Reims, lokita en la sama departemento, estas pli multhoma, Châlons estas la ĉefurbo de la departemento. Laŭ la stato de 2020 en la komunumo vivis 44 336 loĝantoj sur areo de 26,05 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 1 702 loĝantoj/km². Administre la komunumo estas ankaŭ ĉefurbo de la arondismento *Châlons-en-Champagne* kaj de kvar kantonoj.

En la franca, la loĝantoj de Châlons nomiĝas la *châlonnais*.

Geografio
---------

La rivero Marno trafluas la urbon. Châlons dankas sian administran gravecon al sia centra situo en la departemento. En la regiono, ne nur Reims, sed ankaŭ Troyes kaj Charleville-Mézières estas pli multhomaj ol ĝi.

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Historio
--------

Antaŭe nomita *Châlons-sur-Marne*, la urbo akiris sian aktualan nomon (kiun ĝi fakte jam havis antaŭ la Franca Revolucio) en 1798. La ŝanĝo, decidita jam unufoje en 1995, estis komence rifuzita de la franca Ŝtata konsilio en 1997. Ĉi tiu fine akceptis dum la sekva jaro.

### Episkopo-grafo de Châlons-en-Champagne

En la reĝlando Francio, la episkopo de Châlons-en-Champagne estis unu el la ses klerikaj pajroj, do el la plej altrangaj nobeloj de la reĝlando.

Vidindaĵoj
----------

Kolegiata preĝejo *Notre-Dame-en-Vaux*
*Adrienne Lecouvreur*  
*Musée des Beaux-Arts* de Châlons-en-Champagne
La urbodomo estas enskribita sur la listo de historiaj monumentoj ekde 1932.

La katedralo Sankta Stefano estas enskribita sur la listo de historiaj monumentoj ekde 1862.

La kolegiata preĝejo *Notre-Dame-en-Vaux* (Nia Damo en valoj) estas enskribita sur la listo de Monda heredaĵo de Unesko ekde 1998.

En la urbo estas muzeo de belartoj kaj arĥeologio.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Marne

* Listo de urboj de Francio
* Châlons-en-Champagne (stacidomo)
* Champagne

Eksteraj ligiloj
----------------

* Châlons-en-Champagne en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Châlons-en-Champagne en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo (france)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 80072
* GND: 4138100-2
* LCCN: nr2007013749
* VIAF: 132229852
* SUDOC: 026514230
* BNF: 15262721t
* NKC: ge1082432
 |
**Christoph Böhm** estis saksa luterana pastro, instruisto.

Christoph Böhm  naskiĝis la 24-an de septembro 1626 en Saksio en Radeberg, li mortis la 19-an de marto 1660 en Hungara reĝlando en Leutschau (nuntempa Levoča en Slovakio).

Biografio
---------

Christoph Böhm ekde 1641 lernis en Meißen, post 3 jaroj en Lutherstadt Wittenberg. Post lernado li instruis en sia naskiĝurbo, ekde 1649 li plulernis en Jena. Li atingis sciencan gradon "magister". En 1653 li estis nomumita liceestro de Pressburg en Hungara reĝlando. Tiu liceo baldaŭ transformiĝis al Luterana Teologia Akademio (Pozsony). Ekde 1658 ĝismorte li estis luterana pastro de Leutschau.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Dissertatio IV. compendii theologici de Deo et attributis divinis* (Vitebergo, 1650)
* *Dissertatio XVI. de iustificatione et bonis operibus* (Vitebergo, 1650)
* *Beantwortung der Unchristlichen, und mehr den Heydnischen, doch sehr gemeinen Frage, Woher ich gewiss sey, dass heutige Bibel, oder Heilige Schrift von Gott?* (Trentschin, sen eldonjaro)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2014-05-20 per la retarkivo Wayback Machine
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Izabelenanto** |
| --- |
|  |
| IzabelenantoIzabelenanto |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Oenanthe* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ****Oenanthe isabellina****Temminck, 1829 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Izabelenanto  |

 |
| v • d • r |

ovoj de *Oenanthe isabellina* - Muzeo de Tuluzo
La **Izabelenanto** aŭ **Izabelsaksikolo**,  *Oenanthe isabellina*, estas malgranda paserina birdo kiu estis iam klasita kiel membro de la familio de Turdedoj, sed estas nuntempe pli ĝenerale konsiderata membro de malnovmonda grupo de la familio de Muŝkaptuledoj. Ĝi estas helbruna migranta birdo.

La genra nomo, *Oenanthe*, estas ankaŭ la nomo de genro de plantoj, nome la enantoj, kaj devenas el la greka *oenos* (οίνος) "vino" kaj *anthos* (ανθός) "floro". Ĉe la plantogenro, ĝi aludas al la vinaromo de la floroj. Ĉe la birdoj enantoj, ankaŭ nomataj saksikoloj pro la parenca genro Saxicola, ĝi aludas al la reveno de la Rokenanto al Grekio printempe ĝuste dum la epoko de la apero de burĝonoj en vitoj..

Ĝi estas migranta insektomanĝanta birdo, kiu reproduktiĝas en suda Rusio kaj centra Azio al norda Pakistano, kaj vintras en Afriko kaj Barato.

Ĝi estas simila al ino de Rokenanto sed iom pli granda (15-16.5 cm longa), pli stara kaj flaveca, kaj havas pli da nigro en vosto. La termino *Izabelenanto* aludas al koloro *izabela* kiu ŝajne rilatas al diversaj legendoj pri reĝinoj Izabelaj kiuj promesis ne ŝanĝi internan vestaĵaron ĝis sukceso en milito pro kio blankaj vestoj iĝis flavecaj aŭ "izabelaj". Subflugilo estas blanka, dum en pli komunaj birdoj ili estas grizpunktitaj. Ambaŭ seksoj estas similaj. Estas videblaj blanka superokula mallarĝa strio kaj nigreca traokula strio; la beko kaj kruroj estas nigrecaj.

Dumfluge desupre videblas **helbruna dorso kaj krono**, malhelbrunaj flugiloj, **tre blanka pugo**, nigra vosto kun nigra centra bazo kaj blankaj bordaj bazoj. Desube videblas kiel ĝenerale helbruna birdo kun nigra vostofino kaj blanka vostobazo.

Ĝi estas tre rara vaganto en okcidenta Eŭropo.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Oenanthe isabellina*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 6a Majo 2006. Malplej zorgiga

1. ↑   Dropwort, Hemlock Water. *A Modern herbal*. Botanical.com. Alirita 2008-02-05.
2. ↑   Northern Wheatear. eNature. Alirita 2008-02-05.
**Claude François Dorothée**, markizo de **Jouffroy D'Abbans** (Roches-sur-Rognon, Champagne, 1751 - Parizo, 1832) estis franca inĝeniero fama kiel unua inventisto de la vaporŝipo.

En 1773, Jouffroy D'Abbans studis la *pompe à feu* (pumbilo kontraŭincendia) kun la fratoj Perier, kiun oni uzis kiel forto por la hidraŭlika aparato disvolvita de Chaillot, cele al atingo de elpelo de boato.

En 1776, D'Abbans disvolvis vaporŝipon dektrimetran, nome *Palmipède*, en kiu la motoro movis padelojn kiuj havis turniĝantajn brakojn. Tiu ŝipo navigis laŭ la rivero Doubs en junio kaj julio tiujare.

En 1783, li fabrikis vaporŝipon de radoj nomita "Piroskafo" en la rivero Saone. Tamen, la [[Franca Akademio de Sciencoj malpermesis la uzon de tiu nova invento en Parizo, kaj nomumis Perier, rivalo de D'Abbans kies klopodoj estis malsukcesaj, kiel inspektisto de la projekto. Postaj malfacilaĵoj pro la Franca Revolucio baris tiun progreson.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Claude François Dorothée de Jouffroy d'Abbans en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 834700
* GND: 117658812
* LCCN: n88255348
* VIAF: 71402537
* ISNI: 0000 0000 8150 7719
* SUDOC: 195596145
* BNF: 120152352
 |
La **Bataliono Mackenzie-Papineau** (en angla: **Mackenzie–Papineau Battalion**, populare konataj kiel *Mac-Paps* aŭ *Mak-Papoj*) estis unuo de kanadanoj kiuj luktis formante parton de la Internaciaj Brigadoj defende de la Dua Hispana Respubliko dum la Enlanda Milito. La nombro de membroj estis, laŭ informo de la propraj arkivoj, de 1.448, el kiuj 721 mortiĝis lukte, kaj pro tio Kanado estis la dua laŭ nombro de membroj kontribuitaj al la Brigadoj post Francujo, proporcie al ties populacio.

Kvankam ĝi estis organizita de la Komunisma Partio de Kanado, multaj estis ne nepre komunistoj, sed ligataj al sindikatoj kaj aliaj organizoj, de aliaj tendencoj aŭ sentendencaj. Same multaj estis de eŭropa deveno , ĉefe el Finnlando kaj el Ukrainio.

La granda nombro de volontuloj kanadaj permesis la kreadon de propra Bataliono, kiu estis integrata en la 15a Internacia Brigado. La unuaj luktoj de tiu trupo okazis dum la Batalo de Jarama kie ili famiĝis, kaj poste en la sangoversa Batalo de Brunete. Poste ili partoprenis en la Batalo de Teruelo kaj tuje en la defendo de Aragonio, Katalunio kaj Valencilando. Ties lasta granda interveno okazis en la Batalo de Ebro, kie la intensa lukto okazigis
altan nombron de perdoj. La 21-a de septembro de 1938, kiam ili estis ankoraŭ en la batalkampo de Ebro, venis la ordono retiriĝi fare de la respublika registaro, kaj la Bataliono dissolviĝis, dum ties integrantoj revenigitaj al naskiĝlando, kie ili estis neakceptitaj dekomence kaj neagnoskitaj pro ties kontribuo al lukto kontraŭ faŝismo.

Notoj
-----

1. ↑  Jean, Michaëlle, Governor General of Canada, Speech on the Occasion of the Unveiling of the MacKenzie-Papineau Battalion Monument, Otavo, 20an de oktobro 2001.
2. ↑  Hugh Thomas, *La Guerra Civil Española*, pp. 1035-1036

Eksteraj ligiloj
----------------

* 

* Kategorio Bataliono Mackenzie-Papineau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mackenzie-Papineau Battalion Arkivigite je 2010-02-03 per la retarkivo Wayback Machine de *The Canadyan Encyclopedia*. Konsultita la 16an de aŭgusto de 2006.
* Informo Arkivigite je 2005-08-30 per la retarkivo Wayback Machine. Retejo *ontoottawa.ca*.
* Fotoj kaj flagoj Arkivigite je 2006-05-04 per la retarkivo Wayback Machine.
* Universitato de Brita Kolumbio Arkivigite je 2005-11-30 per la retarkivo Wayback Machine.
* Arkivigite je 2006-02-08 per la retarkivo Wayback Machine. 5a de februaro de 2006. *España rinde homenaje al "doctor sangre"*.
La akronimo **FIDIK** subtenas titolon: Federacio Internacia De Inĝenieroj Konsultaj en Esperanto, el la originala Franca: FIDIC Fédération Internationale Des Ingénieurs-Conseils. La fakto mem, ke la organizaĵo havas Francan titolon portas ateston pri ĝia fondiĝo en 1913 pere de tri landoj, ĉiu el kiuj tute aŭ parte estas franclingva. La fondintaj membro-landoj de la FIDIK estis Belgio, Francio kaj Svislando.

Servoj
------

Troviĝanta ĉe la Monda Komerca Centro en Ĝenevo, Svislando, FIDIK celas reprezenti tutmonde la konsult-inĝenieran industrion pere de antaŭenigado de la komercaj emoj de firmaoj provizantaj teknologi-bazitajn, intelektajn servojn por la konstruita kaj natura medioj. Funkciigata plejparte per volontuloj, FIDIK estas konata en la konsultada inĝeniera industrio por ĝia laborado por difini Kondiĉojn de Kontrakto por la Konstruada Industrio tutmonde. 

Firmaoj kaj organizaĵoj, kiuj apartenas al FIDIKaj naciaj membro-asocioj estas instigitaj anonci sin kiel FIDIK-membroj kaj uzi la FIDIKan emblemon. La uzo de la emblemo estas strikte kontrolata, kaj ĉiuj FIDIK-produktaĵoj kaj servoj estas protektitaj per la FIDIKa komerc-marko.

Agadoj
------

FIDIK organizas konferencojn, seminariojn kaj staĝojn. La FIDIKa trejnada manlibra Gvidlibro pri Praktikado - la komerco de profesiaj servaj firmaoj estas konata tra la tuta profesio pri konsulta inĝenierado. FIDIK ankaŭ havas librovendejon kaj eldonas internaciajn kontraktojn kaj komercajn praktikajn dokumentojn, kiuj estas uzataj kiel gvidiloj kaj ŝablonoj tra la tuta mondo. 

FIDIK estas plej konata pro sia vasta spektro de Normaj Kondiĉoj de Kontrakto por Konstruado, Fabrikejo kaj Desegnado-Konstruado, EPK/Turn-ŝlosilaj Projektoj kaj Desegnadaj, Konstruadaj kaj Funkciigaj projektoj. Detaloj pri tio estas haveblaj ĉe la FIDIKa Librovendejo. FIDIK ankaŭ eldonas Interkonsenton pri la Klientaj/Konsultantaj Modelaj Servoj kune kun la Sub-Konsulta Interkonsento kaj la  Komuna Entreprena Interkonsento. 

FIDIK eldonas la MEB Harmoniigitan Eldonon de la Konstruada Kontrakto, kio estas uzata pere de Multnaciaj Evoluigaj Bankoj, inter kiuj estas la Monda Banko por iliaj projektoj. Ĝis 2002, FIDIK estis respondeca pri FIDIKdirekt, la Internacia Adresaro de Konsultaj Inĝenieroj. Ĉi tiu presita kaj enreta adresaro enlistigis internaciajn konstruadajn firmaojn interalie inĝenierojn, kontraktistojn, arkitektojn, termezuristojn kaj iliajn profesiajn konsilistojn interalie bankojn, advokatojn, riskomanaĝerojn kaj similajn.

Externaj ligoj
--------------

* Official Website
* icondirect.net[*rompita ligilo*]
* fidicdirect.com Arkivigite je 2008-11-10 per la retarkivo Wayback Machine
**Cianido** estas ajna kemia kombinaĵo kiu inkluzivas cianidan grupon, kiu estas atomo de nitrogeno ligita al atomo de karbono pere de triobla ligo (C≡N). Cianido mem estas la jono CN−; neorganikaj kombinaĵoj de cianido posedas cianidon tiel ĉi; en organikaj kombinaĵoj ĝi havas ligon de la karbono al alia atomo; tiuj kombinaĵoj nomiĝas nitriloj.

La vorto *cianido* ofte signifas la gepatran acidon, hidrogena cianido.

|  |
| --- |
| **Cianidoj aŭ nitriloj** |
| Metila cianido | Etila cianido | Propila cianido | Izopropila cianido | Fenila cianido |
| **Metila cianido** | **Etila cianido** | **Propila cianido** | **Izobuteronitrilo** | **Fenila cianido** |
| **Benzila cianido** | Fenetila cianido | Natria cianido | Cianata acido | Cianata jono |
| **Benzila cianido** | **Fenetila cianido** | **Natria cianido** | **Cianida acido** | **Cianida jono** |

Vidu ankaŭ
----------

* Cianatoj
* Izocianatoj
* Tiocianatoj
* Izotiocianatoj
* Alila cianido
* Izocianidoj

Danĝeroj
--------

Neorganikaj cianidoj estas grave danĝeraj al la sano (se ili estas solveblaj) - nur 100mg de natria cianido estas por homo mortiga dozo. Simplaj cianidoj liberigas gasan hidrogenan cianidon kiam ili kontaktiĝas kun acido; tio estas aldona danĝero.

En la naturo
------------

Cianidoj estas produktataj de bakterioj, ŝimoj kaj algoj, kaj ili ankaŭ troveblas en multaj plantoj. La maniokaj tuberoj entenas cianidojn, kaj pro tio necesas longe kuiri ilin antaŭ ol manĝi ilin. Ankaŭ entenas cianidojn la kernoj de ĉerizoj, de abrikotoj, de pomoj, kaj la amaraj migdaloj. La manĝo de 50 amaraj migdaloj (ne kuiritaj) povas mortigi homon.

* Kategorio Cianido en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 174193
* GND: 4148424-1
* LCCN: sh85035028
* NDL: 00570870
* NKC: ph273306
 |
**Daniel Wilhelm Moller,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Moller Dániel Vilmos** [vilmoŝ] estis hungaria germana altlerneja instruisto.

Daniel Wilhelm Moller naskiĝis la  26-an de majo 1642(nun 1642-05-26) en Pozono (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la 25-an de februaro 1712 en Altdorf apud Nürnberg (Germanio).

Biografio
---------

Daniel Wilhelm Moller apartenis al la germana minoritato en Hungarlando. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis la slovakan lingvon en Trencsén. En 1660 li studis en Universitato de Lepsiko, tamen li akiris diplomon en Universitato de Wittenberg en 1662. Li studvojaĝis en Nederlando, Anglio, Silezio, Prusio kaj Pollando. En 1664 li daŭrigis siajn teologiajn studojn en la Universitato de Strasburgo kaj lernis la francan lingvon, poste li studvojaĝis al Svislando, Francio kaj Italio. En 1671 li hejmenvenis kaj instruis, sed kiel luterano, li estis konstante molestita. Li fuĝis al Nurenbergo, kie li instruis en la universitato, respektive li estis bibliotekisto en ties biblioteko. Iom poste li instruis en Universitato de Altdorf. Li edziĝis dufoje en 1685 kaj 1692, idoj neniam naskiĝis.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Oratio de confusione babylonica* (1662)
* *De Bohemico nihilo alchimistico* (1667)
* *Presburger Kirchen- und Schulen-Verlust etc* (1673)
* *Inuitatio ad audiendas controuersias metaphysicas* (1680)
* *Disp. inaug. de mempsimoeria* (1702)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2023-06-28 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo
2. ↑   brita muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 826688
* GND: 115654178
* LCCN: nr91012480
* VIAF: 22132658
* ISNI: 0000 0001 0877 6768
* SUDOC: 243255713
* BNF: 10572564k
* NKC: mzk2009511228
* BNE: XX5653317
 |


* Portalo pri Biografio
la belga konstitucio sur monero de 2 *centimoj* (cendoj)
La **belga konstitucio** aŭ formale la **konstitucio de la Reĝlando Belgio** estas la en ŝanĝita versio daŭre valida konstitucio de la ŝtato Belgio, kontinue valida ekde la 7-a de februaro 1831. La konstitucia teksto oficialas samrange en la nederlanda, franca kaj germana lingvoj.

Ekesto kaj evoluo
-----------------

Post la malaliĝo de la katolikaj, sudaj, belgaj provincoj de la Reĝlando de la Unuiĝintaj Nederlandoj kadre de la belga revolucio de 1830, la nova belga ŝtato en 1831 donis al si konstitucion. La teksto orientiĝis laŭ la nederlanda konstitucio de 1814 - ambaŭ antaŭvidas la politikan reĝimon de konstitucia aŭ parlamenta monarkio. Post la ekesto, la konstitucio plurfoje esence ŝanĝiĝis, la lasta ŝanĝo estas tiu de februaro 1994, per kiu la belga centrisma ŝtato ŝanĝiĝis al federacio.

La belga konstitucio mem estis la modelo de multaj eŭropaj konstitucioj de la 19-a kaj 20-a jarcentoj. Ankaŭ la irana konstitucio de 1906, kiu kun iom da ŝanĝoj validis ĝis la irana revolucio de 1979, orientiĝis laŭ la belga modelo.

Referencoj
----------

1. ↑  artikolo 189 de la belga konstitucio
2. ↑  Janet Afary: *The Iranian Constitutional Revolution 1906-1911* (angle: "la irna konstitucia revolucio 1906-1911"). Novjorko, 1996, paĝo 108

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Konstitucio de Belgio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* teksto de la belga konstitucio, aktuala versio de februaro 1994, en la retejo de la Belga Senato (nederlande)
* teksto de la belga konstitucio, aktuala versio de februaro 1994, en la retejo de la Belga Senato (france)
* teksto de la belga konstitucio, aktuala versio de februaro 1994, en la retejo de la Belga Senato Arkivigite je 2003-04-13 per la retarkivo Wayback Machine (germane)
Koordinatoj: 49° 56′ 14″ N 17° 54′ 32″ O﻿ / ﻿49.93722 °N, 17.90889 °O﻿ / 49.93722; 17.90889 (mapo)

**Silezia landa muzeo** estas la tria plej granda instituto de sia speco en Ĉeĥio (post Moravia landa muzeo en Brno kaj Nacia muzeo en Prago). Ĝi estis fondita en la jaro 1814, kio faras el ĝi la plej malnovan muzeon sur teritorio de Ĉeĥio. Ĝi havas sian sidejon en urbo Opava. 

Silezia landa muzeo plenumas funkcion de muzeo. Ĝi amasigas kolektaĵojn de materiaj dokumentoj de evoluo de la naturo, inkluzive de vivaj kreskaĵoj kaj bestoj, prehistorio de la ĉeĥa kaj eksterlanda provenienco, sed precipe el la teritorio de la historia Silezio, norda kaj nordorienta Moravio, precipe en fakoj de mineralogio, geologio, paleontologio, botaniko, dendrologio, entomologio, zoologio, muzeologio, arĥeologio, etnografio, numismatiko, historio, historio de arto inkluzive de la historio de muziko, literaturo kaj teatro kaj la historio de armeaferoj. Ĝi kreas la kolektaĵojn surbaze de sciencista ekkono kaj propraj koncipoj de kolekt-kreema agado.

Arboreto Nový Dvůr
------------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Arboreto Nový Dvůr.

Areo de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj en Hlučín-Darkovičky
----------------------------------------------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Muzeo de fortikaĵoj Hlučín-Darkovičky.

Nacia monumento de la dua mondmilito
------------------------------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Nacia monumento de la dua mondmilito.

Ekspoziciaj areoj de Silezia landa muzeo
----------------------------------------

* Historia ekspozicia konstruaĵo en la jaro 1928Historia ekspozicia konstruaĵo en la jaro 1928
* Historia ekspozicia konstruaĵo en la jaro 2008Historia ekspozicia konstruaĵo en la jaro 2008
* Arboreto Nový Dvůr - kasteletoArboreto Nový Dvůr - kasteleto
* Arboreto Nový Dvůr - areoArboreto Nový Dvůr - areo
* Nacia monumento de la dua mondmilito en HrabyněNacia monumento de la dua mondmilito en Hrabyně
* Nacia monumento de la dua mondmilito - internoNacia monumento de la dua mondmilito - interno
* Monumento de Petr Bezruč en la jaro 2012Monumento de Petr Bezruč en la jaro 2012
* Monumento de Petr Bezruč - interno 2Monumento de Petr Bezruč - interno 2
* Areo de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj en DarkovičkyAreo de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj en Darkovičky
* Areo de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj en Darkovičky - interno en MO S-19 "Alej"Areo de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj en Darkovičky - interno en MO S-19 "Alej"
* Fostodomo de Petr Bezruč en OstraviceFostodomo de Petr Bezruč en Ostravice
* Interno de fostodomo de Petr BezručInterno de fostodomo de Petr Bezruč
**Krasznokvajda** [krasnokvajda] estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Encs.

Preĝejo de Krasznokvajda
Preĝejo de Krasznokvajda

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 11  km²
* Alto super marnivelo: 203 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4701/20.9699
* Loĝantaro: 459
* Poŝtkodo: 3821
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

Krasznokvajda situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Encs troviĝas 25, Miskolc 60 km-ojn.

Historio
--------

Dum la historio apude troviĝis 2 komunumoj: *Krasznokpuszta* aŭ *Krasznyik* kaj *Vajda*. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, lernejo, kuracejo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika gotika Preĝejo Nomo de Sankta Maria (Krasznokvajda), en la 18-a jarcento barokiĝis
* paroĥo de 1796
* kalvinana preĝejo
* kasteloj de Scholtz-Albin [ŝolc] kaj Szentimrey [sentimrei]

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.gyaloglo.hu

* Kategorio Krasznokvajda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**(162015) 1994 TF2** estas marsrenkonta, terrenkonta kaj venusrenkonta atona asteroido, malkovrita la 5-an de oktobro 1994 de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

Ĝia spektra klaso "Sr", subklaso de la klaso "S", signifas, ke ĝi estas "ŝtona" asteroido, kies surfaco estas riĉa je silikatoj de fero kaj de magnezio.

Orbito
------

Ĝia orbita periodo estas tre proksima de tiu de la Tero.

Ĝia tre discentra, tre klinata orbito interne, malproksime tanĝas tiun de Marso, krucas tiun de la Tero kaj tanĝas tiun de Venuso proksimege de sia suprenira nodo. Ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de la tera orbito.

• Ĝia ĝia marsa MOID estas 0,12531 astronomia unuo (18,746 milionoj da km),  

• ĝia tera MOID estas 0,2536 astronomia unuo (37,934 milionoj da km),  

• ĝia venusa MOID estas 0,00101 astronomia unuo (151 094 km).

• La 29-an de septembro 1900 ĝi pasis al 0,25381 astronomia unuo (37,969 milionoj da km) de la Tero,  

• la 29-an de septembro 2090 ĝi pasos al 0,25471 astronomia unuo (38,104 milionoj da km) de nia planedo.

• La 15-an de aŭgusto 1952 ĝi pasis al 0,05959 astronomia unuo (8,915 milionoj da km) de Venuso,  

• la 24-an de septembro 2134 ĝi pasos al 0,00395 astronomia unuo (590 911 km) de ĉi tiu planedo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe la datumbazo de *NEODyS-2* angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

  


| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (162001–163000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| (162014) 1994 RF11 | **(162015) 1994 TF2** | (162016) 1994 TF2 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Krestogarolo** |
| --- |
|  |
| KrestogaroloKrestogarolo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Korvedoj *Corvidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Platylophus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. galericulatus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Platylophus galericulatus****(Cuvier, 1817) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Preskaŭ minacata** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Krestogarolo  |

 |
| v • d • r |

La **Krestogarolo** aŭ Platilofo (*Platylophus galericulatus*) estas specio de birdo de la familio de Korvedoj, kvankam tiu atribuo ne estas entere certa. Ĝi estas monotipa, tio estas ununura specio en la genro ***Platylophus***. La Krestogarolo estis tradicie inkludita en la Korvedoj, sed ĝi povas ne esti vera membro de tiu familio, probable pli proksima al la kaskolanioj (Malakonotedoj) aŭ lanioj (Laniedoj); ĝi plej bone estu konsiderata Corvoidea *incertae sedis* (necerta loko) por tuja estonteco.

Aspekto
-------

Ĝi estas malgranda birdo tute ĉu malhelbruna ĉu **nigra** kun du videbla karakteroj: tre **elstara kresto** kaj tre kontrasta **blanka larĝa strio kiel kolumo** (escepte antaŭe).

Disvastiĝo
----------

Ili troviĝas en Sudorienta Azio nome en Brunejo, Indonezio, Malajzio, Birmo kaj Tajlando. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj aŭ montetoj. La specio estas minacata pro perdo de habitato. La birdoj el insuloj Sumatro kaj Borneo formas distingan subspecio, diference el tiuj de la kontinento kaj laŭ plumaro kaj laŭ voĉo. Tiuj diferencoj povus sufiĉi por disigo – kiu sendube metus la insula formo en la listo de endanĝeritaj specioj.

Kutimoj
-------

Ili moviĝas en etaj grupoj tra malalta tavolo de la arbaro. Ili estas bruemaj kaj adoptas tre starajn sintenojn, sed estas malfacile videblaj.

Notoj
-----

1. ↑  madge
2. ↑  Goodwin (1986)

Fonto
-----

* BirdLife International 2004. Platylophus galericulatus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 26an de julio de 2007.

* Krestogarolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Krestogarolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Krestogarolo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Segita ligno cele al konstruado.
Tipa uzado de ligno por la konstruado: traba strukturo.
**Konstruligno** aŭ *segita ligno*, konata ankaŭ simple kiel *ligno*, estas ligno kiu estis transformita en traboj kaj lignaĵoj, kiel etapo en la procezo de produktado de ligno. La ligno estas uzita ĉefe cele al strukturoj, sed ĝi havas ankaŭ multajn aliajn uzojn.

La ligno povas esti liverita segita aŭ rabotita en unu aŭ pliaj el ties flankoj. Krom la ligno por pasto, la malneta ligno estas la krudmaterialo por la fabrikado de mebloj kaj la fabrikado de aliaj varoj kiuj postulas tranĉadon kaj formadon. Ĝi estas disponebla en multaj specoj, inklude malmolajn kaj molajn lignojn, kiel blanka kaj ruĝa pinoj, pro ĝia malmultekosteco.​

La finproduktita ligno estas liverita en normigaj grandoj, ĉefe por la konstruindustrio, ĉefe ĉe mola ligno, de specoj de koniferoj, inklude pino, abio, cedro kaj cikuto, sed ankaŭ malmola ligno, por altkvalitaj plankoj. Plej ofta estas fabrikado el mola ligno ol el malmolaj lignoj, kaj 80% de la segita ligno devena de mola ligno.

Pro siaj uzoj, konstrulignoj kontrastas kun aliaj lignotipoj kiuj celas aliajn uzojn, kiel ĉe brulligno, lignokarbo, ĉarpentado, meblofarado ktp.

Notoj
-----

1. 1 2  «Southern Pine Cost Estimates». patscolor.com.

* Kategorio Konstruligno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 785855
* GND: 4240026-0
 |
Ŝablono:Informkesto atolo/prizorgo/AltecoMankasf3

dekstra
La atolo **Kwajalein** aŭ **Kwajalein Atoll** (ˈ|k|w|ɑː|dʒ|ə|l|ɨ|n}; en Marŝala: **Kuwajleen** {|kw|wuw|(w)|way|J|^yay|l|yey|(y)|:yey|n), estas parto de la Respubliko Marŝala (RMI). La plej suda kaj granda insulo en la atolo nomiĝas insulo **Kwajalein**, kion angla-parolantaj loĝantoj ofte nomas per mallongigo, **Kwaj** (ˈ|k|w|ɑː|dʒ).

La atolo situas en la ĉeno Ralik, je 3900 km sudokcidente de Honolulu (Havajo), ĉe 8° 43′ N 167° 44′ O﻿ / ﻿8.717 °N, 167.733 °O﻿ / 8.717; 167.733 (mapo).

Geografio
---------

Kwajalein estas unu el plej grandaj koralatoloj mezurataj laŭ areo de enfermita akvo. Enhavante 97 insulojn kaj insuletojn, ĝi havas terareon de 16.4 km², kaj ĉirkaŭas unu el plej grandaj lagunoj en la mondo, kun areo de 2174 km². La averaĝa alto super marnivelo por ĉiuj insuloj estas ĉirkaŭ 1.8 m.

Historio
--------

La 1an de februaro 1944 startis la batalo de Kwajalein kiam la usonanoj elŝipiĝis sur la atolo Kwajalein.

Nuna militusona uzado
---------------------

Ekonomio kaj disputado
----------------------

Referencoj
----------

1. ↑  Marshallese-English Dictionary - Place Name Index
2. ↑  Samuel Eliot Morison, *History of United States Naval Operations in World War II. Vol. 7: Aleutians, Gilberts and Marshalls, Junio 1942-Aprilo 1944*. University of Illinois Press, 2001, p.230.
3. ↑  CSU, *Digital Micronesia*

Vidu ankaŭ
----------

* Testejo Ronald Reagan

* Kategorio Kwajalein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 433284
* GND: 4775795-4
* LCCN: sh85073537
* VIAF: 233901535
* NKC: ge1125087
 |
regionoj kun kontinenta klimato
neĝo en Montrealo, kiu havas akcentitan kontinentan klimaton
la klimato de la urbo Moskvo estas bona ekzemplo de kontinenta klimato, longaj kaj malvarmaj vintroj, grandaj termeraturaj diferencoj regardante tutan jaron, kaj relative malmulta pluvo
La **kontinentan klimaton** karakterizas varmega somero kaj malvarma vintro, kun fortaj diferencoj ĉe la sezonoj kaj samtempe relative malgranda precipitaĵo.

Ju pli oni eniras kontinenton, des malpli graviĝas la balanciga influo de la maro, kiu surbaze de granda specifa varmokapacito de la akvo prezentas grandan varmorezervecon. Samtempe malpliiĝas la nombro de nuboj kaj humidoenhavo de la atmosfero.

La relative seka klimato estigas multajn stepojn kaj dezertojn, ĉar la pluvado okazas ĉefe ĉe la rando de la kontinento. Alia kaŭzo estas la efiko de la montaroj sur la vojo al la kontinenta interno. La montaroj malpliigas la ventorapidecon kaj samtempe devigas leviĝon de la nuboj, kiuj malvarmiĝas kaj malpliiĝas la enteno je akvovaporo.

Vidu ankaŭ
----------

* Klimata klasifiko de Köppen
* Kontinenta-mediteranea klimato
* Oceana klimato

* Kategorio Kontinenta klimato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Dávid Czvittinger** [cvitinger], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Czvittinger Dávid** estis hungara bibliografo. Lia familia nomvarianto estis *Czwittinger*.

Kovrilpaĝo de verko de Dávid Czvittinger
Dávid Czvittinger naskiĝis la  20-an de januaro 1676(nun 1676-01-20) en Selmecbánya, konata ankaŭ *Schemnitz* (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio), li mortis la 18-an de marto 1743 en sia naskiĝurbo.

Biografio
---------

Dávid Czvittinger ekde 1696 li studis teologion kaj filozofion en universitatoj de Berlino, Strasburgo, Tubingen kaj Altdorf apud Nürnberg. En Altdorf li verkis la unuan hungaran biografian leksikonon en 1711. Dum verkado li havis malfacilaĵojn, kiuj kaŭzis ŝuldojn, eĉ li estis en malliberejo por ŝuldistoj. En 1713 li rifuĝis kaj hejmenvenis. Hejme li ne povis akiri postenon, ĉar tiam estis erao de kontraŭreformacio, dum li estis luterano. Li ne havis idon.

Lia ĉefverko
------------

* *Specimen Hungariae literatae* (1711); laŭ aboco-ordo 296 hungaraj, transilvanianaj, kroataj kaj dalmataj biografioj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 826243
* GND: 132450003
* LCCN: n2021043977
* VIAF: 72553214
* ISNI: 0000 0000 7878 3771
* BIBSYS: 2011481
* NKC: ola2017963456
 |


* Portalo pri Biografio
La **kontrafagoto** - itale *contrafagotto* - estas ligna blovinstrumento parenca al fagoto. Samkiel fagoto, la muzikilo karakteriziĝas per duopa anĉo kaj klapoj, kaj produktas tre malakutajn sonojn.

La nomo venas de la kontra-oktavo, kies profundajn sonojn la instrumento povas produkti. Principe temas pri duoble plilongigita fagoto (anglalingve ekzistas la nomo *double bassoon*, do "duobla fagoto"). La sono estas ekzakte unu oktavon pli malalta ol ĉe fagoto. En orkestro iuj fagotistoj havas kontrafagoton apud si kaj fojfoje ludas ĝin, dum tiu tempo flankenmetante la "normalan fagoton.

Konstruo kaj funkcio
--------------------

La sistemo de sonokreado kaj la principa konstruo de kontrafagoto identas al tiu de fagoto, kaj ankaŭ la manaj manovroj por fermi kaj malfermi truojn kaj klapojn samas, nur ke la sono produktata estas unu oktavon pli malalta ol ĉe fagoto. La tubo estas kurbigita tri- ĝis kvarfoje kaj la ondanta aera kolono ene de la muzikilo longas 5,93 metrojn. Kontraŭe al sia "eta frato", la fagoto, de kontrafagoto nur eblas depreni la supran s-arkon kaj la buŝpecon kun la duopa anĉo, sed ne eblas disigi la korpon en plurajn partojn, ĉar la mekaniko de la klavoj kaj klapoj pro la impresa grandeco de la instrumento kovras la tutan muzikilan korpon.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kontrafagoto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rimedoj por kontrafagoto Arkivigite je 2011-07-25 per la retarkivo Wayback Machine
* bildoj de nuntempa kaj de baroka kontrafagotoj (paĝo germana)
* diskografio pri muziko kontrafagota (paĝo angla)
dekstra
La specifeco de la eŭropunia organizo rilate diplomation konsistas el tio, ke la membroŝtatoj -- kiuj transdonis parton da siaj suverenaj povoj por fari Eŭropan Union -- tamen konservis sian "internacian kapablon", t.e. la kapablon mem devigi sin per eksteraj, interregnaj kontraktoj (traktatoj).

Sekve, se Eŭropa Komunumo (\*) (kiu havas internacian personecon) povas devigi ilin per eksteraj kontraktoj, ili krome povas mem kontrakti.

Povas esti tri situacioj:

1. Kontraktoj de la eŭropaj komunumoj: la eŭropaj komunumoj mem subskribas internaciajn kontraktojn, kiuj ligas ne nur la eŭropuniajn instituciojn sed ankaŭ la membroŝtatojn;
2. Kontraktoj inter membroŝtatoj kaj eksteraj ŝtatoj;
3. Kontraktoj de membroŝtatoj inter si: la membroŝtatoj kontraktas unu kun la aliaj ene de la Unio.

Ĉiuj ĉi kontraktoj entenas regulojn, kiuj povas eniĝi en la eŭropunian juron.

---

(\*) Kontraktas ja la eŭropaj komunumoj, ne Eŭropa Unio. Ĉar la Unio ĝis nun ne havas oficialan internacian personecon; nur la eŭropaj komunumoj havas ĝin. Ĝuste la ne efektiviĝinta traktato estiganta Konstitucion por Eŭropo klare donas la internacian personecon al Eŭropa Unio.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Juro |
**Krinau** (en Esperanto ankaŭ **Krinaŭo**) estas komunumo en la elektodistrikto Togenburgo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Kun nur 273 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007 ĝi estas la plej malgranda komunumo en Kantono Sankt-Galo. Ĝis la 31-a de decembro 2009 tiu nombro ankoraŭ malkreskis al 252 personoj.

Geografio
---------

Krinau situas norokciedente de Wattwil, sudoriente de Mosnang kaj sude de Bütschwil en pitoreska pejzaĝo supre de la valo je alteco de 800 m s.m. La komunumo konsistas el la setlejoj Altschwil, Au, Dreischlatt, Gurtberg, Schuflenberg, Krinäuli, Niederberg, Kapf kaj Gruben. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,27 km², de kiuj 2,98 km² estas kovrita de arbaro, 4,02 km² servas por agrikulturo, kaj 0,22 km² por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Krinau limas en nordoriento al Bütschwil, en oriento kaj sudo al Wattwil, kaj en okcidento kaj nordokcidento al Mosnang.

Trafiko
-------

Krinau situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo estas atingebla per poŝtaŭtobuslinio ek de Lichtensteig en 8-minuta veturado.

Historio
--------

La unua skriba mencio de Krinau datas sub la nomo *Krinnow* el la jaro *1357*. En frua mezepoko Krinau estis feŭdo de la Grafoj de Togenburgo. En la jaro 1510 la komunumo Krinau sin liberaĉetis de ĉiuj feŭdaj ŝarĝoj kaj ek de tiam havis sian propran tribunalon. La alta tribunalo restis sub la Princabatejo Sankt-Galo. Dum la tempo de la Helveta Respubliko inter 1798 ĝis 1803 Krinau apartenis al la komunumo Lichtensteig, en la jaro 1803 ĝi okaze de la fondiĝo de Kantono Sankt-Galo fariĝis memstara komunumo. La komunumo nuntempe (2010) suferas pro formigrado kaj samtempe pro manko de loĝejoj, ĉar multaj loĝejo estas luitaj kiel feriloĝejoj al turistoj.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Surfacaj informoj de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko (konsultita je la 2010-11-22)
2. ↑  Fonto: *Hans Büchler*: *Krinau* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-04-07)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Krinau en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Krinau
* Krinau en la Historia Leksikono de Svislando

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la elektodistrikto Togenburgo |
| --- |
| Bütschwil • Ebnat-Kappel • Ganterschwil • Hemberg • Kirchberg • Krinau • Lichtensteig • Lütisburg • Mosnang • Neckertal (Brunnadern • Mogelsberg • Sankt-Peterzell) • Nesslau-Krummenau • Oberhelfenschwil • Stein • Wattwil • Wildhaus • Malnov-Sankt-Johano (Wildhaus • Malnov-Sankt-Johano) |  |

 |
Kontraŭfortoj kaj arko de la kontraŭforta akvobaraĵo Roselend en Francio.
**Kontraŭforta akvobaraĵo** estas akvobaraĵo kun solida, fermitega supra flanko kiu estas subtenata je interspaco el la malsupra flanko pere de serio de kontraŭfortoj aŭ subteniloj. La muro de la kontraŭforta akvobaraĵo povas esti rekta aŭ kurva. Plej kontraŭfortaj akvobaraĵoj estas farita el plifortigita cemento kaj estas pezaj, premante la digon kontraŭ la grundo. Akvo premas kontraŭ la kontraŭforta akvobaraĵo, sed la kontraŭfortoj estas neflekseblaj kaj evitas ke la akvobaraĵo falu.

Kontraŭfortaj gravitaj akvobaraĵoj estas origine konstruitaj por reteni akvon por irigacio aŭ minado en areoj de malabundaj aŭ multekostaj rimedoj sed malmultekosta laborforto. Kontraŭforta akvobaraĵo estas bona elekto en larĝaj valoj kie solida rokaro raras.

Ĉar desegnoj iĝis pli prilaboritaj, la utiloj kaj malforteco de la kontraŭfortaj akvobaraĵoj iĝis pli evidentaj. La romianoj estis la unuaj kiuj uzis kontraŭfortojn por pliigi la stabilecon de muroj de kontraŭfortaj akvobaraĵoj. Kontraŭfortaj akvobaraĵoj de konstruado de cementaj blokoj iĝis popularaj en Usono en la komenco de la 20a jarcento pro la patentita procezo de norveg-usona civila inĝeniero Nils F. Ambursen.

Ekzemploj
---------

* Asuana Malalta Baraĵo

Notoj
-----

1. ↑   Glossary. Alirita 2007-02-05.
2. ↑   Buttress dam forces. Alirita 2007-02-05.
3. ↑   Introduction to Buttress Dams. Alirita 2007-02-05.
4. ↑   Key Developments in the History of Buttress Dams. Arkivita el la originalo je 2008-06-03. Alirita 2010-09-04.
5. ↑
6. ↑  National Register of Historic Places Registration Form  Alirita la 7an de Oktobro 2016.
7. ↑  Edward Wegmann, Masonry dams; a historical, theoretical and practical review and discussion, p.33, American Society of Engineering Contractors, Paper No. 34, New York, 1912

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kontraŭforta akvobaraĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Buttress dams Table of contents
* An introduction to buttress dams Arkivigite je 2007-02-10 per la retarkivo Wayback Machine
En la analiza filozofio, la **kontraŭrealismo** estas epistemologia sinteno esprimita por la unua fojo fare de la brita filozofo Michael Dummett. La termino estis stampita kiel argumento kontraŭ formo de realismo kiun Dummett vidis kiel "senkolora reduktismo".​

En la kontraŭrealismo, la vereco de aserto estas bazata sur sia pruveco tra internaj logikaj mekanismoj, kiel la "principo de kunteksto" aŭ la intuicia logiko, rekte opozicie al la realisma nocio ke la vereco de aserto estas bazata sur sia korespondo kun ekstera realo.​ En kontraŭrealismo, tiu realo ekstera estas nur hipoteza kaj ne estas akceptebla.

Ĉar ĝi enhavas asertojn kiuj siavice enhavas abstraktajn idealajn objektojn (tio estas, matematikajn objektojn), la kontraŭrealismon oni povas apliki al ampleksa gamo de filozofiaj temoj, el materiaj objektoj ĝis la teoriaj entoj de la scienco, la matematika asertado, la menso-statoj, la eventoj kaj procezoj, la pasinto kaj la estonto.​

Notoj
-----

1. ↑   Realism (1963) p. 145
2. ↑   Realism (1963) p. 146
3. ↑   Truth (1959) p. 24 (postscript)
4. ↑   Blackburn, Simon ([2005] 2008). "realism/anti-realism," The Oxford Dictionary of Philosophy, 2a eld. reviziita, pp. 308–9. Oxford.
5. ↑   Realism (1963) pp. 147–8

Bibliografio
------------

* Michael Dummett (1978). *Truth and Other Enigmas*. Harvard University Press.
	+ Michael Dummett (1963), Truth.. represo, pp. 1–24.
	+ Michael Dummett (1963), Realism.. represo, pp. 145–165.
	+ Michael Dummett (1967), Platonism.. represo, pp. 202–214.
* Lee Braver (2007). A Thing of This World: a History of Continental Anti-Realism, Northwestern University Press: 2007.
* Ian Hacking (1999). The Social Construction of What?. Harvard University Press: 2001.
* Samir Okasha (2002). Philosophy of Science: A Very Short Introduction. Oxford University Press.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Semantic challenges to realism en la *Stanford Encyclopedia of Philosophy*.
* Challenges to Metaphysical Realism en la *Stanford Encyclopedia of Philosophy*.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 744113
 |
**Kontraŭstaro inter Civilizacioj** estas teorio, proponita de politika sciencisto Samuel P. Huntington, ke popolaj kultura kaj religia identeco fariĝos ĉeffonto por konfliktoj en la post-malvarmmilita mondo.

La teorio unue formiĝis en 1992-a prelego ĉe American Enterprise Institute, de kio poste li ellaboris je 1993 artikolon en *Foreign Affairs*, titolitan "La Kontraŭstaro inter Civilizacioj?" kiel respondo al 1992-a libro de Francis Fukuyama, *La Fino de Historio kaj la Lasta Homo*. Huntington pliposte larĝigis sian tezon en 1996-a libro, *"Kontraŭstaro inter Civilizacioj kaj Refaro de Monda Ordo"*.

La terminon mem kreis Bernard Lewis en sia artikolo je Septembro, 1990, en gazeto *The Atlantic Monthly*, titolita *La Radiko de Islamana Furiozeco*.

Superrigardo
------------

Huntington komencis sian teorion kontrolinte diversajn aliajn teoriojn pri naturo de tutmonda politiko post la malvarma milito. Iuj verkantoj argumentis, ke nur homaj rajtoj, liberalismo, demokratio kaj kapitalisma merkata ekonomio estas la unusola ebla ideologio por ŝtatoj dum la post-malvarmmilita periodo. Precipe, Francis Fukuyama argumentis, ke la mondo proksimiĝis al la "Fino de Historio", je hegela senco.

Huntington kredis, ke dum la batalo inter ideologioj ja finiĝas, la mondo tamen simple revenos al normala stato, kie konfliktas la kulturoj. En sia tezo, li argumentis ke la ĉeffonto de estonta konflikto okazos por kulturaj aŭ religiaj kaŭzoj.

Krome, li kredis la koncepto de diversaj civilizacioj, la plej altnivelaj klasoj de kultura identeco, utilus pli kaj pli por analizi la eblon de konfliktoj.

Proponitaj civilizacioj
-----------------------

Civilizacioj laŭ Huntington

Huntington-a tezo pri civilizacia kontraŭstaro
----------------------------------------------

Modernigado, okcidentigado, kaj "ŝiritaj landoj"
------------------------------------------------

Kritiko
-------

Malo de tiu teorio estus la Renkonto inter Civilizacioj kiu defendus la nepron alproksimigi civilizaciojn per interkomprenigo de ĉiuj ĉirkaŭaj por eviti kontraŭstarojn, miskomprenoj kaj sekvaj konfliktoj. Multaj registaroj tutmondaj apogas almenaŭ diplomatie tiun eblon.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Kontraŭstaro inter Civilizacioj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kontraŭstaro inter Civilizacioj en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* Geopolitiko
* Batalo de Tours
**Krisztián Ungváry** [kristiAn ungvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ungváry Krisztián** estis hungara historiisto, altlerneja instruisto, vinfaristo. Lia patro estis Rudolf Ungváry.

Krisztián Ungváry naskiĝis la 30-an de oktobro 1969 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Krisztián Ungváry maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1988, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1995. Inter 1991 kaj 1994 li havis stipendion, kaj en 1993 li studis kaj esploris en Freiburg. En 1999 li akiris Ph.D. en la universitato. Ekde 2000 li laboris en instituto, lia historia esplortereno estas Hungario en la 20-a jarcento. Inter 2007-2009 li instruis en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto), inter 2005-2008 li havis postenon en ministerio. Li doktoriĝis en 2015 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis ŝtatan premion en 2014.

Li estas ankaŭ vinfaristo en Olaszliszka (vinregiono de Tokaj) kaj aktiva skolto.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Budapest ostroma* (1998; 8-a tralaborita eldono en 2021)
* *Elhallgatott múlt. A pártállam és a belügy. A politikai rendőrség működése Magyarországon, 1956-1990* (kunaŭtoro, 2008)
* *Tettesek vagy áldozatok? Feltáratlan fejezetek a XX. század történelméből* (2014)
* *Horthy Miklós. A kormányzó és felelőssége. 1920–1944* (2020)

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Krisztián Ungváry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 726062
* GND: 12170212X
* LCCN: no99090434
* VIAF: 5075278
* ISNI: 0000 0001 1036 2767
* SUDOC: 057554404
* BNF: 132057362
* BIBSYS: 13042272
* NKC: jo2018999827
 |
Virino batata per bastono (Goya). La perforto kontraŭ virinoj ne estas nova fenomeno.
Membro de talibano batas virinon en Kabulo, ĉefurbo de Afganio, ĉar ŝi aperis sen burko publike.
**Kontraŭvirina perforto** estas tiu fifarita kontraŭ virino pro ŝia kondiĉo de virino. Tio estus «konsekvenco de la diskriminacio suferita kaj jure kaj en la praktiko, kaj la persistado de malegaleco pro ĝenraj tialoj».

En tiu perforto aperas nombraj aspektoj kiuj gamas el diskriminacio kaj disdegno ĝis la fizika, seksa parola agreso aŭ alimaniere psikologia perforto kaj virinmurdo, kio montriĝas en diversaj etosoj de la socia, labora kaj politika vivoj, inter kiuj troviĝas la propra familio, la lernejo, la religioj kaj la ŝtato, inter aliaj.

En 1993, la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj aprobis la *Deklaron pri la nuligo de la perforto kontraŭ virinoj*, kaj en 1999, pro propono fare de Dominga Respubliko kun la apogo de 60 pliaj landoj, oni deklaris la 25-an de novembro Internacia Tago por la Nuligo de la Perforto kontraŭ virinoj.

En 2008 la Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj enkondukis la kampanjon «Unuiĝintaj por finigi la perforton kontraŭ virinoj» alvoke al la «imperio de la leĝo» kiel vehiklo por ties elradikigo. Unu el ties celoj estis klopodo ke por 2015 ĉiuj landoj estu adoptintaj specifajn leĝojn kontraŭ tiu tipo de perforto kongrue kun la internaciaj reguloj pri homaj rajtoj.

En februaro de 2008 la Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj Ban Ki-moon lanĉis la kampanjon *Unuiĝu por finigi la perforton kontraŭ virinoj*, proklamante la 25an de ĉiu monato *Oranĝa Tago*. Inter aliaj agadoj, en tiu tago oni invitas vesti iun vesteron tiukoloran por enfazi la alvokon elradikigi la perforton kontraŭ virinoj.

Notoj
-----

1. 1 2   ONU Día Internacional de la Eliminación de la Violencia contra la Mujer 2013
2. ↑  Donoso Siña, Enrique, Violencia contra la mujer en Chile: problema de salud pública [*rompita ligilo*] Revista Chilena de Obstetricia y Ginecología 2007, volumo 72, numero 5, pp. 281-282 issn=0717-7526
3. ↑  Manual de legislación sobre la violencia contra la mujer alirita la 20an de decembro 2016, 2008, pdf, ONU. Divizio por la progreso de virinoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Devigita geedzeco
* Hejma perforto
* Virinmurdo
* Virina seksa mutilado
* Honormurdo

* Kategorio Kontraŭvirina perforto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 675282
* NKC: ph137284
 |