recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
w1

Ŝildo ĉe la muzeo.
El la kolektaro.
La **Regionhistoria muzeo de Dermbach** (germane Museum Dermbach) troviĝas en Dermbach, Kirchberg nr 5.

Priskribo de la loko
--------------------

El kolektoj kaj donacoj de regionhistorie interesiĝantaj burĝoj fariĝis en 1932 la muzeo *Heimatmuseum für das Eisenacher Oberland*, en la salonoj de la surloka kastelo.

En 1959 oni donas al la muzeo novan hejmon en vilao en la Bahnhof-strato. Post nova transloko estas nuntempe la elmontradejo (ekde 1997) en al iama urbodomo de Dermbach. La trabfakaĵo situas centre kaj apudas la historian bazarplacon kaj la barokstilan urboparton.

Kolektoj
--------

Kiel vizitanto eblas informiĝi pri la kultura kaj sociala historio de la turingia parto de la regiono *Rhön*, pri la vivo- kaj laborkondiĉoj de la homoj de la 18-a ĝis la 20-a jarcentoj.

La maketaĵo de la prapatra sidejo de la Grafoj de Henneberg, armiloj el la Kamparana ribelo (1525) kaj la militaj eventoj de 1866 atentas pri regintoj kaj historiaj eventoj en la regiono.

Videblas ankaŭ la prizona kesto de la fama *Rhön-Paŭlo*, krimulo kaj helpanto de la malriĉuloj, pendumita en la 18-a jarcento.

Dermbach gravis ekde 1855 en la prilaborado de natura korko: tio daŭris ĝis 1990.

Prezentatas ankaŭ la konstruo de la fervojlinio *Feldabahn*. Malfermite kiel etŝpura linio en 1880, ĝi iĝis normalŝpura en 1934 kaj estis dum jardekoj grava ekonomia faktoro de la Antaŭa Rhön-regiono.

Nek forgesatas en la ekspozicioj mencii la elminadon de kalio en la Werra-valo, kiu kreis multajn laborlokojn ĝis la fino de la 20-a jarcento.

La skulptado de lignaĵoj en la Felda-valo ankaŭ floris, kiel montras la elmontritaj objektoj. Diversaj aĵoj kaj dokumentoj klarigas tiun evoluon: i.a. la hejma farado de kapoj de tabakpipoj, la fondo de lernejo pri skulptado-arto en Empfertshausen en 1878 kaj la estabiĝo de la unuaj entreprenoj pri lignoskulptado. La originale konservita laborĉambro de oficisto el la Duklando Sachsen-Weimar (Otto Schmith, direktoro de la 4-a administrada sekcio; ĉirkaŭ 1900) estas belega pro sia meblaro el nuksarbo: ĝi fariĝas sekve tre eminenta atestilo de la pinta kvalito de la laboro de la surlokaj lignoskulptistoj.

Literaturo
----------

Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 40-41

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de la muzeo.
w1

La **Heinrich-Schütz-Domo** en Bad Köstritz estas la naskiĝdomo de komponisto Heinrich Schütz.

Priskribo
---------

En 1931 la *Komitato Heinrich Schütz je Bad Köstritz* muntis ĉe la enirejo de la domo memortabulon. En 1954 oni instalis tie etan memorejon. Dum la internacia jaroj de la muziko 1985 sekvis okaze de la 400-a naskiĝdatreveno de Heinrich Schütz fundamenta alikonstruado de la domo al eslplorejo kaj memorejo. La 15-an de oktobro la tutmonde unua domo por Heinrich Schütz malfermis siajn pordojn. Patronoj de la Heinrich-Schütz-Domo je Bad Köstritz fondis en 1991 la *Schütz-Akademion* kiel asocion, kiu taskigis sin unue per „Utiligo kaj disvastigo de la verkaro de Heinrich Schütz, de la muziko kaj kulturhistorio de lia epoko kaj ties kondiĉoj" (regularo §1) kaj due per la antaŭenigo de la iniciatoj de la „esplorejo kaj memorejo en la naskiĝdomo de komponisto Heinrich Schütz je Bad Köstritz".

Kolektoj
--------

Krom la biografio de la geniulo oni informiĝas ankaŭ pri ties samtempa medio, pri ties amikoj, kolegoj, labordonintoj, komisiintoj, disĉiploj.

Dum la rondgvidadoj kaj atelieraj koncertoj sonas ofte la historie rekonstruitaj muzikinstrumentoj de la 16-a kaj 17-a jarcentoj. Krom ampleksa muzeopedagogia ofertaro por lernantoj de ĉiu aĝogrupo respektive lerneja tipo okazas ankaŭ pluraj aranĝoj en la kuro de la jaro, ekzemple: *Mezgermanaj Heinrich-Schütz-tagoj*, koncertoj, kursoj pri Malnova Muziko, pluklerigado de instruistoj, muzikemulaj interesrondetoj, kolokvioj, nedaŭraj ekspozicioj en la galerio *Schütz-Haus-Galerie*, muzikado kun infanoj kaj plenkreskuloj (*Köstritzer Flötenkinder*, *Köstritzer Spielleute*).

Literaturo
----------

* Friederike Böcher und Ingeborg Stein: *Heinrich-Schütz-Haus Bad Köstritz*. Muzea gvidlibro, Regensburgo 1995.
* Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 30

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Heinrich-Schütz-Domo (Bad Köstritz) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la domo (germane)
**Hausen** estas komunumo en la distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 2881 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Hausen situas proksimume 3 kilometrojn sude de la distriktĉefurbo Brugg en ebena flanka valo inter la rivero Aro kaj la ebenaĵo Birrfeld. En nordo Hausen komplete kunkreskis kun la komunumo Windisch.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,21 km², de kiuj 1,52 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,95 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur la kulmino de la monto *Eiteberg*, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 370 m s.m. ĉe la suda komunumlimo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo limas en nordo al Brugg kaj Windisch, en oriento al Mülligen, en sudo al Lupfig, en sudokcidento al Scherz, kaj en okcidento al Habsburg.

Trafiko
-------

Hausen estas konektita al la publika trafikreto per la poŝtaŭtolinio de Brugg al Birr. Du kilometrojn sude de la vilaĝo troviĝas la plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A3.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Hausen datiĝas el la jaro 1254 kiel *Husen*.

En la jaro 1990 oni trovis dum konstrulaboroj bone konservitan akvedukton el la romia epoko, kiu provizis la romian urbon Vindonissa kun trinkakvo el la ebenaĵo Birrfeld.

En mezepoko Hausen apartenis al la propra voktejo de la Habsburgoj kaj do al ilia unua posedaĵo. En la jaro 1397 la Habsburgoj koncedis la posedorajtojn kaj la malaltan jurisdikcion al la Monaĥejo Königsfelden.
En la jaro 1415 la trupoj de la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, kaj Hausen fariĝis nun parto de la Berna Argovio. En la jaro 1528 la Monaĥejo Königsfelden kadre de la reformacio estis mondigita, kaj la iama propra voktejo de la Habsburgo nun fariĝis la berna voktodistrikto Königsfelden.

En aprilo 1798 eksplodis la Helveta Revolucio kaj kun helpo de francaj trupoj Argovio estis liberigita de la ĵurkomunuma servuteco. Hausen fariĝis nun komunumo de la nove fondita Kantono Argovio. Ĝis la jaro 2003 la komunumo oficiale nomiĝis **Hausen ĉe Brugg** (germane: **Hausen bei Brugg**).

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Hausen

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Hausen
* Hausen AG en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Hausen AG en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Brugg |
| --- |
| Auenstein • Birr • Birrhard • **Brugg** • Bözberg (Oberbözberg • Linn • Gallenkirch • Unterbözberg) • Bözen • Effingen • Elfingen • Habsburgo • Hausen • Lupfig • Mandach • Mönthal • Mülligen • Oberflachs • Remigen • Riniken • Rüfenach • Scherz • Schinznach-Bad • Schinznach-Dorf • Thalheim • Veltheim • Villigen • Villnachern • Windisch |  |

 |
w1

Vagnero-biblioteko ene de la muzeo. La **Muzeo Reuter-Wagner** (germane: *Reuter-Wagner-Museum*) troviĝas en Eisenach, Reuterweg nr 2. Ĝi apartenas al la muzearo *Thüringer Museum Eisenach*.

Priskribo
---------

La platgermana verkisto Fritz Reuter translokiĝis en 1810 de Neubrandenburg al Eisenach. La 1-an de aprilo li elektis kiel loĝejon novrenesancstilan vilaon, kiun elstarigis por li la arĥitekto L. Bohnstedt dum 1864-1867. La vilao troviĝas en la valo Helltal ĉe la strato supren al la Wartburg. La kolonoza domo de la retiriĝinta poeto estas bona ekzemplo por fantaziriĉa kaj unika vilaoarkitekturo de Eisenach. Li mortis en 1874. Uzo muzeo ekis jam en 1897, ankaŭ danke al la engaĝiĝo de Joseph Kürschner.

Post la morto de lia vidvino la domo transiris al la proprieto de la urbo. Ĝis nun konserviĝas en la originala stato la salono, la laborĉambro de la verkisto, kiel ankaŭ la la muzikĉambro kaj la kudradĉambreto de la edzino. Tiun ŝi nomis sia "sanctuarium" (=sanktejo). En la mezo de la vilaro estas la kunvena centro, la per pompeja balkonloĝio transirebla salono.

Kolektoj
--------

Ene de la domo troviĝas teretaĝe la t.n. Oesterlein-kolekto pri la vivo kaj la kreado de la komponisto Richard Wagner. Ĝin vendis la vienano en 1895 al la urbo. Ĝi entenas autografojn, unuajn eldonojn de la verkoj, originalajn enirbiletojn, partiturojn, bustojn ktp. Malantaŭ la kolekto en Bayreuth ĝi estas la dua plej granda vagnera elmontrindaĵaro en la mondo.

De Fritz Reuter videblas portretoj, pejzaĝpentraĵoj, desegnoj, originalaj eldonoj de la verkoj de la rakonstist kaj objektoj de la ĉiutaga vivo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Muzeo Reuter-Wagner (Eisenach) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Paĝaro de la urbo prezentanta la muzeojn surlokajn.
**Ksantofiloj** estas oksigen-entenaj karoten-derivaĵoj. La oksigeno aperas en la kombinaĵo kiel ano de hidroksila, metoksia, epoksida, karboksila aŭ karbonila grupo. La fandopunkto troviĝas inter 150-210 C.

La hidroksi-ksantofiloj estas esterigeblaj per acetato, la fandopunkto tiel malpliiĝas.

La specifa kolora reakcio de la 5,6-epoksidoj, ke ili izomeriĝas kun hidrogena klorido al blukolora 5,8-(furanoid)-epoksido en kloroforma solvaĵo. La absorba maksimumo ĉe monoepoksidoj forŝoviĝas 20-25 nm pli, ĉe diepoksidoj 40 nm pli.

Troviĝejo
---------

Ili estas ĝeneralaj ĉe la plantoj kiel karetonidaj derivaĵoj. Ili hidroksila grupo povas estis libera en la folio aŭ kiel estero per palmita acido. En la pli evoluintaj plantoj aperas luteino, neoksantino, violaksantino, zeaksantino, anteraksantino kaj lutein-5,6-epoksido.

Grandnombra ksantofilo troviĝas nur en la malpli evoluintaj plantoj (bakterioj, algoj): astaksantino, diadinoksantino, diatoksantino, fukoksantino, oĥineono ktp.

Kelkaj ksantinoj estas konataj kiel koloraĵo de unuopa frukto.ekz: kapsantino, kapsarubino en kapsiko, citroksantino en oranĝo, zeaksantino en frukto de sagopalmo.

Ili lokiĝas en la kloroplasto, ĉefe en la 2-a fotokemia sistemo de la fotosintezo.

Funkcio
-------

Ili protektas pri fotokemia oksidado la klorofilon.

* Kategorio Ksantofilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **politika scienco** (aŭ *politikologio*, aŭ *politik(o)scienco*) estas relative freŝa fako. Iuj datas la ekeston (almenaŭ por la moderna politika scienco), je la 16-a jarcento kun Makiavelo (disiĝo de la moralo kaj de la politiko). Jam en la antikvo ekzistis formoj de ŝtatoj, la *polis* (greka vorto, kiu donis la vorton *politiko* kaj kiu signifas civito) en la greka demokratio, kaj la *Res Publica* (la publika afero), kiu starigis la egalecon de ĉiu pri la politikaj rajtoj en la antikva Romo (krom la sklavoj).

Sed estis reale je la meza 19-a jarcento, ke komencigis la politika kaj sociaj sciencoj, precipe danke al ŝanĝoj generataj de la industria epoko. Tiu industriiĝo influis la sociajn sciencojn (novaj sociaj kategorioj, firmaestraro, laboristaro) kaj la kreskon de komunikiloj kaj transportado. Estis ankaŭ la fino de la grandaj esploroj, oni strebis por kompreni la mondon kaj ĝian funkciadon. Oni spektis al la kresko de la individuismo, kaj reagas al ĝi, al la sorirado de la naciismoj. Grava ŝanĝo: la dia mano estis elpuŝata de la sciencismo; ĝis tiam, la kleruloj devis koni ĉiujn fakojn, sed pro la multego de la novaj fakoj, ĉiuj sciencistoj povis ekde tiam dediĉi sin al sia fako.

Estis disiĝo inter la ekonomio kaj la politiko. La ŝtato akiris de tiam novajn kapablecojn, ekde tio kresko de la administrado por subteni ĝin.

La sociaj kaj politikaj sciencoj penas koni la funkciadon de la socio. Ili provas alporti solvojn per la multobligo de la studadoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Fiska politiko
* Internaciaj rilatoj
* Konstitucia juro
* Kompara politiko
* Komuna bono
* Monpolitiko
* politika ekologio
* Politika ekonomiko
* Politika filozofio
* Politika sociologio
* Scienca socialismo
* Socia scienco
* Usona Politik-Scienca Asocio

* Kategorio Politika scienco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Politika scienco en Vikifontaro (Universala biblioteko)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 36720
* GND: 4076229-4
* LCCN: sh85104440
* BNF: 13319064q
* NDL: 00570484
* NKC: ph115796
 |
***Get Smart's Bruce and Lloyd: Out of Control*** estas porvidea filmo publikigita en 2008. Ĝi estas kromverko de la filmo de 2008 nome *Get Smart* kaj estis publikigita en Nordameriko la 1an de Julio, 2008, nur 11 tagojn post la patra filmo ekprezentiĝis en kinejoj. Reĝisorita de Gil Junger, la filmon verkis Tom J. Astle kaj Matt Ember, bazita sur konceptoj kreitaj por la origina televida serio de Mel Brooks kaj Buck Henry. La vendadoj de la filmo en DVD superis 100 000 ekzemplerojn enspezante 2.2 milionojn da usonaj dolaroj.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Dum la okazaĵoj rakontitaj en Get Smart, Bruce kaj Lloyd esploris pri nevidebliga mantelo, sed dum feato, Maragvaja agentino Isabella ŝtelas ĝin por sialanda diktatoro, El Presidente. Nune, Bruce kaj Lloyd devas trovi la mantelon per si mem, ĉar la nuraj nekompromisaj agentoj, Agento 99 kaj Agento 86 (Max Smart), estas en Rusio. Sen realagenta sperto, Bruce kaj Lloyd devas lerni kiel iĝi ino kaj enfiltriĝi en la Maragvaja Ambasado por eviti ke Maragvajo vendu la mantelon al KAOS.

La filmo inkludas kameon de Anne Hathaway kiel Agento 99 (sceno kiu referencas al okazaĵoj de la ĉefa filmo), de Terry Crews kiel Agento 91, kaj mallonga apero de Patrick Warburton kiel Hymie. Larry Miller ludas duoblan rolon kiel la "Underchief" estre de la R&D departemento, kaj lia ĝemela frato, funkciulo de CIA (Miller aperas kiel la funkciulo de CIA en la kineja filmo). La fermaj listoj enhavas erarojn kaj forviŝitajn scenojn. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Masi Oka - Bruce
* Nate Torrence - Lloyd
* Jayma Mays - Nina
* Marika Dominczyk - Isabella
	+ Brianna Rain King kiel juna Isabella
* Patrick Warburton - Hymie
* Larry Miller - Underchief kaj lia frato
* Ruben Garfias - El Presidente
* Terry Crews - Agento 91
* Amanda Tosch kiel Agento 34
* Luisa Moraes kiel roba virino
* Regan Burns - Laboratoria teknikisto
* Kelly Karbacz - Judy la akceptejisto
* J. P. Manoux - Neil
* Eddie J. Fernandez - Gvardiano
* Matt Kaminsky - C.I.A. Guy (kiel Matthew Kaminsky)
* Vincent M. Ward - C.I.A Agento
* Ernie Grunwald - Laboratoriisto
* Brian Gattas - Laboratoriisto
* Anne Hathaway - Agento 99 (eksterlista kameo)

Vidu ankaŭ
----------

* *Get Smart*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Get Smart's Bruce and Lloyd: Out of Control en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* en imdb


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 861174
 |

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Get Smart's Bruce and Lloyd: Out of Control en la angla Vikipedio.*
**Dániel Kováts** [kovAĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kováts Dániel** estis hungara altlerneja instruisto.

Dániel Kováts naskiĝis la  22-an de decembro 1929(nun 1929-12-22) en Nádošť (Ĉeĥoslovakio, nun en Slovakio), li mortis la 30-an de aŭgusto 2023.

Biografio
---------

Dániel Kováts apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio, sed en 1938 tiu areo estis redonita al Hungario, poste Kováts jam maturiĝis en gimnazio en Miskolc en 1948, poste li tuj studis en Scienca Universitato Péter Pázmány. Post jaroj li estis kondamnita pro politikaĵo je prizono kaj li estis ankaŭ deportita en Hortobágy. Tamen li ricevis 2 diplomojn en 1957 kaj 1961. Jam ekde 1954 li instruis en Miskolc, poste en Sárospatak, ekde 1974 ĝis la emeritiĝo en 1992 en Pedagogia Altlernejo Comenius. Intertempe li doktoriĝis en Scienca Universitato Lajos Kossuth en 1979. Li edziĝis en 1958, lia edzino naskis tri gefilojn inter 1959-1966. Li ricevis premiojn kaj medalojn inter 1984-2020.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Kazinczy Abaújban és Zemplénben* (kunaŭtoro, 1978)
* *Sátoraljaújhely, a 725 éves város* (1986)
* *Móricz Zsigmond és Sárospatak* (1994)
* *Sátoraljaújhely helynevei és történeti topográfiája* (2008)
* *Egynapi járóföld. Barangolás vándoréveim ösvényein* (2019)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva membiografio Arkivigite je 2023-08-07 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Portalo pri Biografio

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 831934
* GND: 128201428
* LCCN: n82094956
* VIAF: 28116030
* ISNI: 0000000083674481
* BNF: 12686943b
 |
Koordinatoj: 49° 48′ 19″ N 17° 15′ 28″ O﻿ / ﻿49.80528 °N, 17.25778 °O﻿ / 49.80528; 17.25778 (mapo)

**Pasecký Žleb** (germane *Passekgrund*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Paseka. Ĝi troviĝas 2 km nordoriente de Paseka. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 7 adresoj. En la jaro 2021 ĉi tie vivis 15 loĝantoj.

Pasecký Žleb situas en katastra teritorio **Paseka u Šternberka** kun areo 20,18 km².

Historio
--------

Pasecký Žleb estis devene domaro de municipo Mutkov kun nomo *Paseky*, pli poste *Pasecký Grunt*. Estis ĉi tie trafikata segejo kaj muelejo kaj ekz. al la jaro 1930 ĉi tie vivis sume 32 loĝantoj, el tio 29 de la nacieco germana. Komune kun Mutkov ĝi fariĝis en la jaroj 1961–1992 konsisto de municipo Paseka. Poste Mutkov denove memstariĝis, sed Pasecký Žleb jam restis parto de Paseka.

Loĝantaro
---------

Evoluo de nombro de loĝantojLa datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj  

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1869 | 37 |
| 1880 | 29 |
| 1890 | 39 |
| 1900 | 40 |
| 1910 | 43 |
| 1921 | 42 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 1930 | 32 |
| 1950 | 11 |
| 1961 | 24 |
| 1970 | 22 |
| 1980 | 17 |
| 1991 | 14 |

| Jaro | Loĝantoj |
| --- | --- |
| 2001 | 18 |
| 2011 | 16 |
| 2021 | 15 |

Pluaj fotoj
-----------

* Pasecký ŽlebPasecký Žleb

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rPartoj de municipo Paseka (3) |
| --- |
| Karlov ~ Pasecký Žleb ~ Paseka |

 |
Koordinatoj: 47° 16′ N 20° 32′ O﻿ / ﻿47.267 °N, 20.533 °O﻿ / 47.267; 20.533 (mapo)

**Fegyvernek** [fedjvernek] estas urbo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en Distrikto Törökszentmiklós. La loknomo signifas: ŝildisto.

Situo
-----

Fegyvernek situas sur ebenaĵo, laŭ iama Tiso-branĉo, Tiso preterfluas, laŭ ĉefvojo Szolnok-Debrecen. Törökszentmiklós troviĝas 14, Szolnok 35, Debrecen 100, Budapeŝto 133 km.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata dum la bronzepoko. Post alveno de la hungaroj ĉi tie loĝis ŝildistoj, kies nomoj troviĝas en la loknomo. Fegyvernek estis menciita unuafoje en 1212. La komunumo estis ankaŭ **doganejo**, tial ĝi meritis la rangon kampurbo en la 15a. jarcento. Fine de la turka epoko la loko senhomiĝis. Ekde 1871 ĝi denove ekhavis la rangon kampurbo. En 1919 la rumanoj okupis la urbeton, estro de la rumanoj estis mortpafita, sekve 49 da hungaroj estis murditaj. En 1950 Örményes iĝis memstara municipo. En 1945 oni forpelis virojn por trudlabori. Fegyvernek urbiĝis en 2013.

Vidindaĵoj
----------

Iama preĝejturo de Fegyvernek
Vidindaĵoj estas:

* romkatolika Preĝejo de Sankta Vendelo (Fegyvernek)
* romkatolika Kapelo Sankta Maria Helpo de Kristanoj (Fegyvernek)
* kalvinana preĝejo (Fegyvernek)
* iama preĝejturo el 1480.

Famuloj
-------

En Fegyvernek naskiĝis:

* biologo József Hámori
* operkantisto Gizella Rotter.

Referencoj
----------

1. ↑
**Vép** estas urbo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. La loknomo vepr slave signifas: vepro.

Preĝejo en Vép

Situo
-----

Vép troviĝas en proksimeco de Szombathely, kies distanco al Vép estas 8 km.

Historio
--------

Ĉi tie oni trovis objektojn el la ferepoko, loĝis ĉi tie romianoj, poste slavoj. En 1217 Vép ricevis la rangon reĝa bieno kaj kampurbo. En 1615 fortikaĵo-kastelo aŭ burgo konstruiĝis. En 1695 tie okazis nupto de generalo Nikolao Bercsényi. En 1726 katolika preĝejo konstruiĝis. En 1809 tie kolektiĝis por la lasta okazo la hungara nobela armeo. La armeo malvenkis en Győr kontraŭ Napoleono. La komunumo perdis la rangon kampurbo en 1924, sed baldaŭe iĝis grandvilaĝo, fine en 2009 urbo. En la trakonstruita kastelo lernejo funkcias, apude arboreto troviĝas.

Kastelo de Vép

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo Metamorfozo de Kristo (Vép)
* Kastelo de Vép

Famuloj
-------

En Vép mortis politikisto Sándor Lajos Erdődy.

Fontoj
------

* distancoj Arkivigite je 2016-02-04 per la retarkivo Wayback Machine
Koordinatoj: 46° 55′ 37″ N 18° 14′ 38″ O﻿ / ﻿46.92694 °N, 18.24389 °O﻿ / 46.92694; 18.24389 (mapo)

**Enying** [enjing] estas urbo (ekde 1992) en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Enying, kies centro estas.

Kastelo de Enying

Geografio
---------

Enying situas sur ebenaĵo laŭ la ĉefvojo inter Simontornya kaj Balatono, laŭ la iama fervojo Veszprém-Dombóvár, ne tro for de Balatono kaj aŭtoŝoseo M7. Balatono troviĝas 7, Simontornya 32, Székesfehérvár 37, Budapeŝto 96 km.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1241. Post la mezepoko turka okupado okazis. En 1792 estis finkonstruita la kalvinisma preĝejo, en 1810 kastelo de **Batthyány**-**Csekonics**, en 1838 klasikisma katolika preĝejo konstruiĝis. La komunumo ricevis la rangon urbo en 1992.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo de Johano Nepomuka (Enying)
* Kalvinana preĝejo (Enying)
* Luterana preĝejo (Enying)
* Kastelo de Enying (nuntempa kuracejo)

Famuloj
-------

* En Enying naskiĝis:
	+ Sándor Belák (agronomo)
	+ aktoroj László Méhes kaj Róbert Orosz
	+ instruisto István Bocsor
	+ Sándor Belák (kuracisto).
* En Enying vivis verkisto Gereben Vas.

Ĝemelurboj
----------

* Germanio Bad Urach, Germanio
* Pollando Brzegbe, Pollando
* Rumanio Huedin, Rumanio
Leono manĝanta viandon.
La muŝkaptulo, bone konata karnovora planto.
**Karnovorulo** signife 'karnomanĝanto' aŭ 'karnomanĝulo' (en latino, *caro* signifas 'viando' aŭ 'karno' kaj *vorare* signifas 'vori') estas organismo kiu atingas sian energion kaj nutropostulojn el dieto konsistanta ĉefe aŭ nur el animala histo, ĉu pere de predado aŭ kadavromanĝado. Animaloj kiuj dependas nur el animala viando por siaj nutropostuloj estas nomataj *nepraj karnovoruloj* dum tiuj kiuj ankaŭ konsumas ne-animalan manĝon estas nomataj *nenepraj karnovoruloj*. Ankaŭ ĉiomanĝantoj konsumas kaj animalan kaj ne-animalan manĝon, kaj krom la plej ĝenerala difino, ne estas klara difinita proporcio de planta respektive al animala materialo kiu distingu nenepran karnovorulon el ĉiomanĝanto. Karnovorulo kiu staras pinte de la manĝoĉeno ricevas la terminon de pinta predanto.

Plantoj kiuj kaptas kaj digestas insektojn (kaj, foje, aliajn malgrandajn animalojn) estas nomataj karnovoraj plantoj. Simile, fungoj kiuj kaptas mikroskopajn animalojn estas ofte nomataj karnovoraj fungoj.

Klasigo
-------

### Nepraj karnovoruloj

Karakteroj de karnovoruloj
--------------------------

Prahistoriaj karnovoruloj
-------------------------

Notoj
-----

1. ↑   Nutrient Requirements: Carnivores. Duane E. Ullrey. Encyclopedia of Animal Science.
2. 1 2 3  Mammals: Carnivores. Duane E. Ullrey. Encyclopedia of Animal Science.

Vidu ankaŭ
----------

* Karnomanĝuloj

Divido de organismoj laŭ deveno de ilia nutraĵo

karnovorantoj (karno)   •  
herbovorantoj (herbo)   •  
ĉiovorantoj (ĉiomanĝanto)   •  
insektovorantoj (insekto)   •  
malkomponantovorantoj (malkomponiĝanta materialo)   •  
foliovorantoj (folioj)   •  
fruktovorantoj (fruktoj)   •  
semovorantoj (semoj)   •  
lokovorantoj (loka nutraĵo)   •  
nektarovorantoj (nektaro)   •  
fiŝovorantoj (fiŝoj)   •  
sangovorantoj (sango)   •  
kadavrovorantoj (bestkadavraĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 56243
* GND: 4163345-3
* NKC: ph169369
 |
La gimnazio renomita germanlingva en Sibiu
La **Brukenthal-gimnazio** (germane: *Samuel-von-Brukenthal-Gymnasium*, rumane: *Colegiul Național Samuel von Brukenthal din Sibiu*) estas germanlingva gimnazio en la centro de Sibiu, Rumanio (Albert-Huet-placo nr 5).

Historio
--------

Ĝia unua mencio estis en 1380 jam, do temas pri la plej malnova germanlingva lernejo en hodiaŭa Rumanio. En 2019 estrinas la lernejon Monika Hay kaj deĵoras surloke 56 instruistoj.

Ĝi nomitis nur en 1921 por la famega transilvania guberniestro kaj mecenato Samuel von Brukenthal. Ĝis 1990 ĝi estis oficiala gimnazio por la germana malplejmulto en Rumanio. Malgraŭ amasa foriro de germanlingvanoj post 1990 dum la lastaj kvar jaroj dominas la germana kiel instrua lingvo. Memkompreneble hodiaŭ la plej multaj gelernantoj originas el rumanlingvaj familioj. La nuna konstruaĵo faritis inter 1779 kaj 1781.

Lernintoj (elekto)
------------------

La listo de poste famiĝintaj lernantoj longas:

* Albert Klein, episkopo
* Arthur Arz von Straußenburg, generalstabestro aŭstria
* Emil Sigerus, regionhistoriisto
* Friedrich Krasser, verkisto kaj kuracisto
* Friedrich Müller-Langenthal, teologo kaj historiisto
* Fritz Schullerus, pentristo
* Gustav Arthur Gräser, artisto kaj alternativulo
* Gustav Gündisch, historiisto
* Johann Sachs von Harteneck, grafo de la transilvaniaj saksoj
* Julius Bielz
* Karl Kurt Klein, ĵurnalisto, teologo kaj historiisto
* Klaus Johannis, politikisto kaj pedagogo, ekde novembro 2014 la ŝtata prezidanto de Rumanio
* Michael Hißmann, filozofo
* Miklós Oláh, humanisto
* Remulus Cândea, akademiano kaj rektoro
* Stephan Ludwig Roth, teologo, verkisto kaj politikisto
* Udo-Peter Wagner, germanisto

La ejo
------

Lernejo samloke jam estis laŭmencie ekde la lasta kvarono de la 14-a jarcento. Jam tiam ekzistis la leĝo ke ĉiu homo ĝuu bazajn konojn en la kadro de eklezio. La nuna konstruaĵo finfaritis en 1786 la saman tempon kiam estiĝis la Brukenthal-palaco. Ŝtona pordego portas la enskribitaĵon "eruditioni virtutis exemplis sacra" (loko dediĉita al la eduko je virteco). La ejo estas funkcia kun du etaĝoj kaj fasado el 17 partoj. Disde la teretaĝo kondukas ambaŭflanke ŝtuparoj malsoben kie ili unuiĝas en aŭlon. Disde balkono iam la instruistoj faris paroladojn publikajn dume malsupre aŭskultitis ilin. Partoj de la lignaĵoj estas de Johann Bauernfeind, ĉarpentisto laboranta por Samuel von Brukenthal.

Longan tempon instruis surloke la fama pentristo kaj gravuristo Hans Hermann. Aliaj konataj pedagogoj estis Johann Michaelis (1813–1877), paroĥo kaj pedagogo, Martin Bottesch kaj Klaus Johannis. Inter la lernejo kaj la evangelia paroĥuja kirko estas impona statuo de episkopo Georg Daniel Teutsch kiun verkis en 1899 Adolf von Denndorf.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Brukenthal-gimnazio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Fehraltorf (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

**Fehraltorf** estas komunumo en la distrikto Pfäffikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 5227 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 5670 ĝis la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Fehraltorf estas konstruita laŭlonge de kantona ĉefvojo en la *Kemptvalo* inter Pfäffikon ZH kaj Illnau-Effretikon. La komunumo situas ĉe la bordo de la rivero *Kempt*, kiu estas alfluanto de Töss.
La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,54 km², de kiuj 27,1% estas kovritaj de arbaro, 56,1% servas por agrikulturo, 5.6% por trafiko, kaj 10,3% por setlado; 0,7% de la areo estas akvejoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Fehraltorf limas en nordokcidento al Illnau-Effretikon, en nordoriento al Russikon, en sudoriento al Pfäffikon, en sudokcidento al Uster, kaj en okcidento al Volketswil.

Trafiko
-------

Fehraltorf troviĝas ĉe la trajnlinio de Pfäffikon ZH tra Illnau-Effretikon al Zuriko. La trajnumado de al la Ĉefstacidomo Zuriko daŭras 26 minutojn, al la distriktĉefurbo Pfäffikon ZH 3 minutojn. La komunumo krome disponas pri la propra aerodromo *Speck-Fehraltorf* (ICAO-Kodo: LSZK).

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A53 situas 2 kilometrojn sudokcidente de la komunumo en Uster kaj al la svisa aŭtovojo A1 norde en distanco de proksimume 3 kilometroj en Illnau-Effretikon.

Historio
--------

Arkeologaj malkovroj ĉe la fundamento de la nuna reformita preĝejo montris, ke jam en karolinga erao en la 9-a jarcento en Fehraltorf estis konstruita unua preĝejo. El la historio konata estas la impoststriko, kiam la kamparanoj de Fehraltorf volis rifuzi pagi la altajn impostojn al la vokto en Kiburgo, kiu reprezentis la sinjorojn de Zuriko. La ribelo tamen malsukcesis, kaj la gvidantoj de la kamparanoj estis forte punitaj. En la jaro 1740 la virinoj ribelis kontraŭ pastro, kiu rifuzis elekti la de la virinoj proponita akuŝistino, kaj proteste forlasis la preĝejon, kie okazis la komunuma asembleo.

Vidu ankaŭ
----------

* Fehraltorf (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Fehraltorf

* Kategorio Fehraltorf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Pfäffikon |
| --- |
| Bauma • Fehraltorf • Hittnau • Illnau-Effretikon - Kiburgo - Lindau ZH - **Pfäffikon ZH** - Russikon - Sternenberg - Weisslingen - Wila - Wildberg ZH |  |

 |
Sablaj dunoj en Terlango Farewell.
**Terlango Adiaŭa** (angle ***Farewell Spit***) estas mallarĝa sableca terlango ĉe la norda pinto de la Suda Insulo de Novzelando. Konata de maorioj kiel **Tuhuroa**, ĝi etendas oriente el Kabo Farewell, la plej norda pinto de la insulo. Ĝi situantas je ĉirkaŭ 50 kilometroj norde de Takaka kaj je 20 kilometroj el Collingwood.

Ĝi formas la nordan flankon de la Orgolfo kaj estas la plej longa sabla terlango de Novzelando, etende dum ĉirkaŭ 26 km super marnivelo kaj aliajn 6 km subakve. La terlango etendas el okcidento orienten, kaj estas farata el fajna orkolora sablo - ĉar la erozio de la klifoj de la Kabo Farewell okcidente de la terlango alportas fajnan sablon alportatan al la marfluoj kiuj kreas la terlangon oriente.

40° 31′ S 172° 52′ O﻿ / ﻿40.517 °S, 172.867 °O﻿ / -40.517; 172.867 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  Farewell Spit and Cape Farewell (el Te Ara Encyclopedia of New Zealand)

* Kategorio Terlango Farewell en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La urbo Oamaru, nord-otaga ĉefa setlejo
**Norda Otago** (angle North Otago) estas distrikto en Novzelando, kiu kovras la areon de Otago inter Shag Point (kormoranloko) kaj la rivero Vaitaki, kaj etendas interne okcidente tiom for kiom ĝis la vilaĝo Omarama (kiu espertis rapidan kreskon kiel centro por astronomio kaj por glisflugo). La granda orientmarborda urbo Oamaru servas kiel nord-otaga ĉefa centro. La Montoj Kakanui formas la ĉefan montaron kaj plej elstaraj riveroj estas Shag, Waianakarua, Kakanui kaj Vaitaki.

Aliaj urboj kaj setlejoj en la regiono estas Alma, Maheno, Kakanui, Herbert (konata ankaŭ kiel *Otepopo*), Vaianakarua, Hampden, kaj Moeraki, ĉiuj ĉe la suda marbordo de Oamaru.

La ebena marbordo norde de Oamaru havas la setlejojn Hilderthorpe kaj Pukeuri.

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------

* Benmore Peak Observatory website
* retejo de Omarama Glisklubo
* World Altitude Record Attempt Arkivigite je 2004-04-05 per la retarkivo Wayback Machine
* Environment Canterbury
* Otago Regional Council
* Waitaki District Council
**José Luis ORTIZ MORENO** (naskiĝinta en 1967) estas hispana astronomo de la Instituto de Astrofiziko de Andaluzio en Hispanio.

Li estras teamon de la Observatorio de Sierra Nevada (Granado), kie li estas kun-direktoro pri teknologio.

Malkovroj
---------

La 29-an de julio 2005, li anoncas la malkovron de nova kujperzona objekto, kiu ricevis la maldaùran nomon 2003 EL61, kaj estos nomita kiel nanplanedo 136108 Haumea la 17-an de septembro 2008.

Tamen, Michael E. Brown kaj sia teamo de la Kalteko ankaŭ estis observintaj Haŭmeon kaj kromnomis ĝin « Santa » (angla nomo de la Kristnaska Viro). Michael Brown komence konsentis, ke Ortiz Moreno kaj lia teamo estas kredita de la malkovro, sed Ortiz Moreno pli malfrue konfesis, ke li havis atingon al la esploroj kaj datumoj de Michael Brown antaŭ anonci sian malkovro. La Internacia Astronomia Unio ne malagnoskis Ortiz Moreno kiel malkovrinto de Haŭmeo, sed aprobis, kiel nomo por la planedo "*Haŭmeo*" proponita de Brown, anstataŭ "*Ataecina*" proponita de Ortiz Moreno.

La 21-an de januaro 2017, profiante de la kaŝado de la stelo URAT1 533–182543 far'de Haŭmeo, José Luis Ortiz kaj sia teamo malkovras ringon ĉirkaù tiu nanplanedo.

Minor Planet Center kreditas lin de la malkovro de la asteroido 416252 Manuelherrera la 5-an de marto 2003.

La asteroido 4436 Ortizmoreno estis nomita en lia honoro.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  MPC alfabeta listo de asteroidaj malkovrintoj(angle)
2. ↑  JPL Small-Body Database Browser 4436 Ortizmoreno (1983 EX) (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* hispane Instituto de Astrofísica de Andalucía
* angle Unu Malkovro, du Astronomoj : Etika Batalo, *The New York Times*, 13-a de septembro 2005
* angle Astronomo negas misuzon de TTT-aj datumoj, *NewScientist.com*, 21-a de septembro 2005 Arkivigite je 2008-09-28 per la retarkivo Wayback Machine



---

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo José Luis Ortiz Moreno en la franca Vikipedio.*
|  |  |
| --- | --- |
|  Redaktas | **Ĉi tiu artikolo estas redaktata de iu.**

---

Por eviti la riskon de redaktokonflikto, ne redaktu la artikolon. Kontrolu la kronologion kaj forigu la ŝablonon, se necese. |

**Ramón PÉREZ DE AYALA y Fernández** (Oviedo, 9a de aŭgusto 1880 - Madrido, 5a de aŭgusto 1962)​ estis hispana verkisto, ĵurnalisto, politikisto kaj ambasadoro.

Biografio
---------

Lia patro estis komercisto kiu june loĝis en Kubo. Estante infano, Ramón perdis sian patrinon, ĉu Carmen Fernández Viña aŭ Luisa Fernández del Portal. Ramón ĉiam bedaŭries tion, suferante solecon kaj derivitan amomankon; krome li pasigis plej grandan parton de sia juneco en internulejoj de Jezuitoj, San Zoilo en Carrión de los Condes kaj Inmaculada en Gijón. Tiel li akiris grandan sciaron humanisman, grandparte el nura instruisto kun kiu li simpatiis, nome la saĝulo Julio Cejador y Frauca, kiu finfine foriris el la ordeno. La kontraŭklerikalismo inspirita ĉe jezuita lernejo aperas en sia membiografia romano A.M.D.G. kies titolo aludas al la frazfrapo *Ad maiorem Dei gloriam* (por pleja gloro de Dio), propra de Jezuitoj.

Li studis juron en Oviedo protektita de Leopoldo Alas "Clarín". Tie li kontaktis kun pensuloj de krausismo, inter kiuj Rafael Altamira, Adolfo Posada kaj aliaj. Li povis disponi de la elstara biblioteko de la markizo de Valero de Urría. En tiu epoko li havis longan hararon, vestis veŝton kaj monokulon kiel dando kaj fanfaronis per personeco voltera kaj liberala. Same altiris lin la *regeneracionismo* de liaj tutoroj kiom la estetika dekadencismo de la antaŭmilita Eŭropo. Li malsatis la konservismon burĝan de la urbon Oviedo, kiu en lia verko aperas laŭ la nomo «Pilares». Aliaj nomoj kovras en lia verkaro realajn lokojn kaj rolulojn: nome «Noreña» estas Cenciella; «Novillo» estas la prezidante de la provinca registaro Corbera en *Belarmino y Apolonio* kaj «Pía Octava Cioretti» en *La pata de la raposa* estas Natalia Perotti, vidvino de Martín Escalera.

1. ↑  Ramón Pérez de Ayala en la Real Academia de la HistoriaAlirita la 6an de aprilo 2024.
**Cartigny** estas komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando. 

Laŭ la stato de 2018 en la komunumo vivis 974 loĝantoj sur areo de 4,38 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 222 loĝantoj/km².

Geografio
---------

Cartigny situas en la centro de la regiono Ĝeneva Ĉampanio ĉe la suda bordo de la rivero Rodano. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Cartigny kaj La Petite Grave.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Cartigny limas en nordokcidento al Russin, en nordoriento al Aire-la-Ville, en oriento al Bernex, en sudo al Laconnex, en sudokcidento al Avusy, kaj en okcidento al Avully.

Trafiko
-------

Cartigny situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La kantona ĉefvojo de Ĝenevo al Chancy pasas sude de la komunumo. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la buso n-ro K de la transportreto de Ĝenevo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 5 km oriente en Onex.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Cartigny datiĝas el la jaro 1220 kiel *Cartiniacum* kaj *Quartinie*.

Dum mezepoko Cartigny apartenis la la Grafoj de Ĝenevo. Tiuj koncedis siajn privilegiojn kiel monpando iom post iom al la paroĥaro *Saint-Victor*. La paroĥaro posedis sude de la rivero Rodano en *Les Roches* burgon, kiu menciiĝis jam en la jaro 1351 kiel *Le Châtelard*. La burgo estis konkerita en la jaro 1528 de la trupoj de la savoja duko Karolo la 3-a. Post la liberigo de Ĝenevo en la jaro 1536 fare de trupoj de Berno, la aŭtoritatoj de Cartigny rekonis esti subjektoj de Ĝenevo. Per la konstitucio de 1794 Cartigny fariĝis distrikto de la distriktaro Ĝenevo-Sudo. Per la franca leĝo de la 17-a de februaro 1800 Cartigny fariĝis komunumo. En la jaro 1816 Cartigny kun Kantono Ĝenevo estis integrita al Svislando.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Catherine Santschi*: *Cartigny* en la *Historia Leksikono de Svislando* (2005-02-15)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Cartigny
* Cartigny en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Cartigny en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Ĝenevo |
| --- |
| Aire-la-Ville • Anières • Avully • Avusy • Bardonnex • Bellevue • Bernex • Carouge • Cartigny • Céligny • Chancy • Chêne-Bougeries • Chêne-Bourg • Choulex • Collex-Bossy • Collonge-Bellerive • Cologny • Confignon • Corsier • Dardagny • Ĝenevo • Genthod • Gy • Hermance • Jussy • Laconnex • Lancy • Le Grand-Saconnex • Meinier • Meyrin • Onex • Perly-Certoux • Plan-les-Ouates • Pregny-Chambésy • Presinge • Puplinge • Russin • Satigny • Soral • Thônex • Troinex • Vandœuvres • Vernier • Versoix • Veyrier | Komunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono Ĝenevo |

 |
La **golfeto de la Forpasintoj** (france "baie des Trépassés") situas inter pinto de Raz kaj Pinto de Van, kaj troviĝas sur la komunumoj Plogoff kaj Cléden-Cap-Sizun (teritorio de Kabo Sizun). Ĝia bordo estas longa plaĝo liganta la du pintojn. La golfeto de la Forpasintoj estas parto de Grava Loko de Francio, kaj pro tio, ties protekto kaj administro estas sub la responso de "Syndicat mixte pour l'aménagement et la protection de la Pointe du Raz et du Cap Sizun".

Geografio
---------

Pinto de Raz kaj supre la golfeto de la Forpasintoj kaj pinto de Van, vidata de satelito Spot

Etimologio
----------

La origino de ĝia nomo estas **Bae an Anaon** en la bretona lingvo. Tiu plaĝo estas malĝoje fama : legendo rakontas ke malnovtempe la kadavroj de la dronintoj ofte tie surgrundiĝis. Sed la fluoj sin kontraŭas kaj tiu plaĝo ŝuldas sian sinistran nomon al tradukeraro : origine ĝi nomiĝis **Bae an Avon**, **la golfeto de la rivero**, sed la eraro forte kontribuis al la legendo.

Unu el la antaŭmetitaj hipotezoj estas ligita al la malfeliĉa historio de pasanta mara aktivado aŭ borda fiŝkaptado ĉirkaŭ Raz de Sein. La tajdofluoj kaj la plej ofte okcidentaj ventoj pelis la korpojn de dronintaj ŝipanoj al tiu plaĝo.

Alia klarigo atribuas la originon de ĝia nomo al la lokaj ŝippereigantoj.

La golfeto, malferma rekte okcidenten fronte al Atlantiko kaj ricevanta dum la tuta jaro venton sufiĉe fortan, kelkfoje eĉ fortegan, aldone al granda ŝprucanta hulo, konsistigas surftabulan lokon sufiĉe faman en tuta Bretonio.

Referencoj
----------

La bretona verkisto Anatole Le Braz (1859-1926), en sia verko titolita *Impressions de Bretagne, le pays funèbre*, datiĝanta de 1896 kaj en la kolektolibro *Impressions de Bretagne* eldonita en 2004 de An Here, priskribis la golfeton de la Forpasintoj per tiu teksto:

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Nenio povas esprimi la impreson de senfina soleco, de vidveco, de nenieco, kiun sentigas, vintre, tiu "baie des Âmes", (esperantlingve "Golfeto de la Animoj"), "boé an anaon", kiel nomas ĝin la bretonoj, en sia lingvo, per surda kaj plendeta vorto, pruntita, oni diras de la vorttrezoro de la transmorta mondo. La fortega lamentado de la maro, jen ekploregis, jen daŭris per longaj ĝemoj... **"** |

 |

Legendoj kaj popolaj kredoj
---------------------------

Laŭ bretona kredo, dum la nokto de kristnasko, en la golfeto de la Forpasintoj sonas la kantoj de la vagantaj animoj, kiuj estas balancataj sur la ŝipo de la mortintoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Golfeto de la Forpasintoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Golfeto de la Forpasintoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

### Eksteraj ligiloj

* Pinto de Van
* Pinto de Raz


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Finistère |
| Portala ikono | Portalo pri mara |
**Choulex**  estas komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando.

Laŭ la stato de 2018 en la komunumo vivis 1 179 loĝantoj sur areo de 3,91 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 302 loĝantoj/km².

Geografio
---------

Choulex situas 5 kilometrojn sudoriente de la kantonĉefurbo Ĝenevo okcidente de la rivereto *Seymaz*, alfluanto de Arve. Seymaz formis apud Choulex marĉon, kiu estis sekigita nur en la jaro 1919.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,90 km², de kiuj 9,5% estas kovritaj de arbaro, 73,8% servas por agrikulturo kaj 15,1% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

Choulex limas en nordo al Meinier, en oriento al Presinge, en sudo al Puplinge, en sudsudokcidento al Thônex, en okcidento al Vandœuvres, kaj en nordokcidento al Collonge-Bellerive.

Trafiko
-------

Choulex situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Ĝi estas konektita kun la urba transportreto de Ĝenevo per la buslinioj 33 kaj 34. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas 3 kilometrojn sude en Thônex.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Choulex datiĝas el la jaro kiel 1153 kiel *Cholay*.

Dum mezepoko Choulex estis posedaĵo de la *Senjoroj de Cholay*, de kies loĝturo ekzistas ankoraŭ restaĵoj. En la dua duono de la 14-a jarcento Choulex venis sub la regado de Savojo. Inter 1536 kaj 1567 la regiono estis okupita de la bernanoj, poste la regado revenis al Savojo. De 1798 ĝis 1816 Choulex formis kun Meinier unu solan komunumon. En la jaro 1816 Choulex estis disigita de Meinier kaj integrita kiel memstara komunumo al la Respubliko Ĝenevo, kiu tiam fariĝis kantono de Svislando.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Area statistiko de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko
2. ↑  Fonto: *Dominique Zumkeller* : *Choulex* en la *Historia Leksikono de Svislando* (2005-01-12)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Choulex
* Choulex en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Choulex en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Ĝenevo |
| --- |
| Aire-la-Ville • Anières • Avully • Avusy • Bardonnex • Bellevue • Bernex • Carouge • Cartigny • Céligny • Chancy • Chêne-Bougeries • Chêne-Bourg • Choulex • Collex-Bossy • Collonge-Bellerive • Cologny • Confignon • Corsier • Dardagny • Ĝenevo • Genthod • Gy • Hermance • Jussy • Laconnex • Lancy • Le Grand-Saconnex • Meinier • Meyrin • Onex • Perly-Certoux • Plan-les-Ouates • Pregny-Chambésy • Presinge • Puplinge • Russin • Satigny • Soral • Thônex • Troinex • Vandœuvres • Vernier • Versoix • Veyrier | Komunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono Ĝenevo |

 |
**Confignon**  estas komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando. 

Laŭ la stato de 2018 en la komunumo vivis 4 627 loĝantoj sur areo de 2,77 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 1 670 loĝantoj/km².

Geografio
---------

Confignon situas ĉe la bordo de la rivereto *Aire*, alfluanto de Arve. La komunumo komplete kunkreskis kun siaj najbaraj komunumoj, kiuj formas integritan parton de la aglomeraĵo de la kantonĉefurbo Ĝenevo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Confignon limas en nordoriento al Onex, en oriento al Plan-les-Ouates, en sudo al Perly-Certoux, kaj en okcidento kaj nordokcidento al Bernex.

Trafiko
-------

Confignon estas konektita per la buso L al la loka transportreto de Ĝenevo.

Tra la komunumo pasas la svisa aŭtovojo A1, al kiu kaj norde kaj sude de la komunumo ekzistas alveturejo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Confignon datiĝas el la jaro 1153 kiel *Cofiniacum*.

Apud *Les Boules* estis trovita tombejaro el la romia epoko.

En Confignon regis la *Senjoroj de Confignon*, kiuj dum mezepoko estis vasaloj de la grafoj kaj poste dukoj de Savojo kaj posedis firman burgon en la loko. Tiu burgo estis detruita en la jaro 1590 de la ĝenevanoj, tamen ĝi ankoraŭ troveblis sur katasto el la jaro 1732. En la jaro 1536 Berno, kiel aliancano de Ĝenevo okupis Confignon, kaj ĝin atribuis ĝis la jaro 1567 al la voktejo *Ternier*. En la jaro 1567 Savojo reakiris la komunumon kaj en 1598 Confignon akiris la statuson de baronejo- En la jaro 1793 Francio aneksis Savojon. Bernex, Onex kaj Confignon estis kunigitaj al unu sola komunumo, kaj en la jaro 1816 per la kontrakto de Torino atribuitaj al la Respubliko Ĝenevo, kiu samtempe fariĝis kantono de Svislando. En la jaro 1850 respektive 1851 Confignion disiĝis de Bernex kaj Onex kaj fariĝis memstara komunumo.

Personecoj
----------

* Jean-Jacques Rousseau pasis sian junecon en la domo de la pastro de Confignon.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Jacques Barrelet*: *Confignon* en la *Historia Leksikono de Svislando* (2005-01-19)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Confignon
* Confignon en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Confignon en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Ĝenevo |
| --- |
| Aire-la-Ville • Anières • Avully • Avusy • Bardonnex • Bellevue • Bernex • Carouge • Cartigny • Céligny • Chancy • Chêne-Bougeries • Chêne-Bourg • Choulex • Collex-Bossy • Collonge-Bellerive • Cologny • Confignon • Corsier • Dardagny • Ĝenevo • Genthod • Gy • Hermance • Jussy • Laconnex • Lancy • Le Grand-Saconnex • Meinier • Meyrin • Onex • Perly-Certoux • Plan-les-Ouates • Pregny-Chambésy • Presinge • Puplinge • Russin • Satigny • Soral • Thônex • Troinex • Vandœuvres • Vernier • Versoix • Veyrier | Komunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono ĜenevoKomunumoj de Kantono Ĝenevo |

 |