recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La kristana mistikulino Hildegard von Bingen: *Liber Divinorum Operum* - "Libro de la diaj veraĵoj"; Prezento de vizio pri homo kiel parto de la kosmo
**Esoterismo** (greke **εσωτερική** interna, kaŝita, sekreta scio) estas kolekta nocio por larĝa spektro de vivaspektoj kaj "sekretaj instruoj", kiuj akcentas la spiritan evoluon de la individuo, sed ne temas fakte pri religio en mallarĝa senco.

La komuna en la diversaj instruoj estas, ke oni supozas ekziston de fortoj kaj influoj krom la naturscience mezureblaj kaj tiel oni rigardas la sciencojn kaj la tradiciajn religiojn kiel limigitajn por kompreni la mondon. Tiel la esotera pensado staras en kontraŭdiro al la scienca bildo.

Historio
--------

La klasika instruo de esoterismo okazis nur en fermitaj rondoj (ordenoj, loĝioj) nur al la anoj. Krom la okulta praktiko, oni instruis el la branĉoj de tarokoj, astrologio kaj nombromistiko sed oni povis ankaŭ lerni en kelkaj rondoj pri gnostiko, hermetikismo, kabalo, alkemio kaj rozkrucismo.

En la tempo de reĝino Viktoria, la okultismo kaj la diversaj formoj de orakoloj havis floradan tempon. Malpli populara estis la movado de spiritismo.

En la lastaj 150 jaroj, esoterismo transformiĝis al mondkoncepto, kies kredantoj taksas ĝin kiel universalan kaj kiel unuiĝon de instruoj de ĉiuj religioj. Ekde la 1980-aj jaroj, esoterismo tre disvastiĝis en la okcidenta kultura sfero.

Branĉoj
-------

Plej gravaj branĉoj de la esoterismo:

* antropozofio
* astrologio
* gnostikismo
* hermetikismo
* kabalismo
* magio
* novpaganismo
* nov-epokismo
* okultismo
* omenologio
* rozkrucismo
* *reiki*
* novŝamanismo
* spiriteco
* antonismo
* spiritismo
* teozofio
* jogo

La plimulto de la esoteraj branĉoj akcentas spiritualismon kaj prilumiĝon de la individuo.

Esotera mondkoncepto baziĝas je 5 principoj:

* Praktika decidhelpo por la vivplanado
* Memrekono.
* Medicina (alternativa) helpo. (aromoterapio, Florterapio de d-ro Bach aŭ homeopatio.
* Spirita helpo.
* Plibonigo de la mondo.

La kritikantoj de la esoterismo nomas ĝin pseŭdoscienco.

Vidu ankaŭ
----------

* Esotera programlingvo

Referencoj
----------

1. ↑  NPIV: esoter/a Z Φ Intime, aparte instruata al la adeptoj: la ⁓a doktrino de Aristotelo

Bibliografio
------------

* Thorwald Dethlefsen, *Przeznaczenie twoją szansą. Psychologia ezoteryczna - prawiedza o doskonałości człowieka* (Destino via ŝanco. Esoterisma psikologio - prascio pri perfekteco de la homo), el la germana originalo *Schicksal als Chance. Esoterische Psychlogie - das Urwissen zur Vollkommenheit des Menschen* enpoligis Beata Szymańska, Świat Książki, Varsovio 1995, p. 235, ISBN 83-7129-152-3

* Kategorio Esoterismo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 49593
* GND: 4015541-9
* BNF: 131626662
* NKC: ph114484
 |
**Greng** estas komunumo en la Lagodistrikto en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 170 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Greng situas ĉe la suda bordo de la Lago de Morato, 3 kilometrojn okcidentsudokcidente de la urbo Morato. La komunumo konsistas el la tri setlejoj Obergreng, Untergreng kaj Blessoney. En la centro de Untergreng troviĝas la Kastelo de Greng.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 0,97 km², de kiuj 10,3% estas kovritaj de arbaro, 76,3% servas por agrikulturo kaj 14,4% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Greng limas en nordo al la Lago de Morato, en okcidento al Morato, en sudo al Courgevaux kaj en okcidento al Faoug (VD).

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 1 de Zuriko al Ĝenevo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 6 kilometrojn oriente de la komunumo apud Morato. Tra Greng pasas la fervojlinio de Morato al Payerne, sed ne ekzistas stacidomo sur la komunuma teritorio. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita pere de loka buslinio al Morato.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Greng datiĝas el la jaro 1349 kiel *Groyn*. Dum mezepoko Greng apartenis al la Senjorujo Morato. Dum la Burgonjaj Militoj en la jaro 1475 Greng kune kun Morato estis konkerita de Friburgo kaj Berno fariĝis komuna havaĵo de la du urboj. Okaze de la Helveta Revolucio de 1798 Greng fariĝis parto de Kantono Friburgo kaj estis surbaze de la konstitucio de 1848 atribuita al la Lagodistrikto.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Ursula Birchler*: *Greng* en *Historia Leksikono de Svislando* (2006-01-18)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Greng en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Greng

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Greng** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Lagodistrikto |
| --- |
| Barberêche • Bas-Vully • Büchslen • Courgevaux • Courlevon • Courtepin • Cressier • Fräschels • Galmiz • Gempenach • Greng • Gurmels • Haut-Vully • Jeuss • Kerzers • Kleinbösingen • Lurtigen • Meyriez • Misery-Courtion • Muntelier • Morato • Ried ĉe Kerzers • Salvenach • Ulmiz • Villarepos • Wallenried |  |

 |
Fandogardilo 5 x 20 mm - laŭ la G-sistemo, por fajnaj instrumentoj.
**Fandogardilo** (aŭ **fandaĵo**) estas *elektra gardilo* por protekti kontraŭ tro alta kurento. Pro la temperaturaltiga efiko de (troa) kurento ĝi interrompas cirkviton per memdetrua fandiĝo.

Funkcio
-------

Esenca elemento de fandogardilo estas metalodrato, kiu fandiĝas se tro da kurento trafluas ĝin kaj tiel interrompas la cirkviton. Se tro da kurento fluas tra elektra cirkvito, la dratoj varmegiĝas al tre altaj temperaturoj, ili povas difektiĝi aŭ eĉ kaj kaŭzi brulon.
Depende de sia dikeco kaj materialo (kutime elektrolit-kupro aŭ fajna arĝento) la drato toleras pli aŭ malpli da kurento, do oni povas konstrui fandogardilon por pli aŭ malpli alta limito de kurento.
La drato estas ĉirkaŭata de izolilo (kutime aero aŭ kvarcosablo), kiuj preventas ke povas estiĝi lumarko el la fandiĝanta drato.
Kiam fandogardilo estis funkcianta, ĝi detruiĝas kaj devas esti anstataŭigata per nova fandogardilo.

Fandogardiloj laŭ la celita uzo
-------------------------------

Ŝraubeblaj fandogardiloj por endoma uzo
Gardilkesto
Por ĉiutaga uzo en loĝdomoj oni uzas fandogardilojn laŭ la D-sistemo (DIAZED), kiuj estas ŝraŭbeblaj kvazaŭ ampoloj en koncernajn gardilingojn.
Kutime en loĝejo oni havas plurajn cirkvit-sistemojn (ekzemple por banĉambro, kuirejo, koridoro plus loĝĉambro), ĉiu el ili disponas pri sia propra gardilingo, ĉiuj estas kunigitaj en unu kesto por la tuta loĝejo.

Laŭ bezono fandogardiloj estas haveblaj por diversaj limitkurentoj (diverskolore markitaj), ili havas fenestreton por vidi ĉu la gardilo jam fandiĝis kaj bezonas anstataŭigon.

Fandogardiloj ĝenerale havas pli longan reagotempon en kazoj de troŝarĝo aŭ kurta cirkvito ol magnetgardiloj, kiuj uzas magnetan efikon por interrompi la cirkviton kaj ne mem detruiĝas. Pro tio ili estas pli kaj pli ofte muntitaj en novaj instalaĵoj.

Aliaj tipoj (uzataj en Germanio)

* NH - por malalta tensio kaj alta kurento (ĝis 120 kA)
* HH - por alta tensio (ĝis 36 kV) kaj alta kurento (ĝis 63 kA) - uzataj de energiprovizaj entreprenoj.
* G - fajnaj glastubetoj uzataj por instrumentoj kaj en aŭtomobil-tekniko
* platkontaktilinga gardilo - ĉefe en aŭtomobil-tekniko

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: gard/il/o "fandogardilo"
2. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: fand/aĵ/o

* Kategorio Fandogardilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Fanda lingvo** estas sinteza lingvo tia, en kiu la fleksiiloj plejparte kombinas po plurajn morfologie nedisigeblajn („kunfanditajn") signifojn. Fanda lingvtipo kontrastas kun la aglutina lingvotipo, en kiu la fleksiiloj havas po unu gramatikan valoron.

Ekz-e konsideru la Latinan vorton *lupos* (Latino estas lingvo fanda) kompare kun la samsignifa Esperanta vorto ‹lupojn›. La vorto Latina konsistas el la bazo **lup-** kaj la finaĵo **-ōs**, indikanta akuzativon plurnombrajn. Simile, la vorto Esperanta konsistas el la radiko **lup-** kaj la finaĵa parto **-ojn**. Sed en la aglutina Esperanto ĉi tiun **-ojn** ni povas pluen dismeti: **-o/j/n**, kaj ĉe tio la morfemo **-o-** indikas substantivecoj; **-j-**, plurnombron; kaj **-n**, akuzativon.
La Latina **-ōs** indikas la samajn gramatikaĵojn — sed nedidisigeble, kunfandite.

La termino
----------

Kaj por la lingvoj fandaj, kaj por la lingvoj aglutinaj karakteriza estas abundo da fleksioj, kaj *tiusence* ambaŭ lingvotipojn logike oni rajtus nomi „lingvoj fleksiaj". La aglutinaj vortoformoj *lupo, lupon, lupoj, lupojn* estas samtiom fleksiaj kiel la fandaj *lupus, lupum, lupi, lupos*.

Tamen por la lingvistoj de la 19ª jc la lingvoj fleksiaj estis precipe la klasikaj lingvoj kiaj Latino kaj la greka; tial iuj nelogike plu rezervas la terminon „fleksiaj lingvoj" nur por la lingvoj fandaj. Tion oni povas vidi en diversaj Vikipedioj nacilingvaj. Tiu arkaika terminuzo estas konfuza kaj precipe ĝena en la studoj esperantologiaj (aŭ aliaj studoj pri la lingvoj aglutinaj).

J.C. Wells rimarkigas:

> 
> mi zorge aplikas la terminon „fanda lingvo" por la tipo de la greka, la latina, kaj la rusa, anstataŭ la ofte uzata esprimo „fleksia lingvo". Efektive okazis multe da konfuziĝo pro tio, ke oni ne distingis klare inter fandado kaj sintezado. La sintezeco (kontraŭ analizeco) de lingvo estas la grado, je kiu ĝi kunigas plurajn morfemojn sam**vorten** … La fandeco (kontraŭ aglutineco) de lingvo estas la grado, je kiu ĝi kunigas plurajn morfemojn sam**morfen**.
> 
> 
>

Internaj ligiloj
----------------

* Lingva tipologio

Noto
----

1. 1 2  John C. Wells: Lingvistikaj aspektoj de Esperanto. Roterdamo: UEA, 1989. P. 29.
**Esnes** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 653 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Blazono de Esnes.

Geografio
---------

Esnes situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.

Esnes etendiĝas sur 14,44 km².

Historio
--------

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Olivier Gobert, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Vidindaĵoj
----------

Videblas en Esnes kastelo de la 15-a jarcento, rekonstruita en la 18-a jarcento. Du rondaj mezepokaj turoj ĉirkaŭas la enirejon. Interne estas tre bela fasado de la 17-a jarcento. Ĝi ĉiujare estas vizitebla dum certaj periodoj.

Administrado
------------

Esnes apartenas al la kantono de Clary, kies ĉefurbo estas Clary. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord
* Kantono de Clary
**Ernst GELEGS** (naskiĝinta la 23-an de decembro 1960 en Vieno) estas aŭstra ĵurnalisto kaj ekde 1999 korespondanto de ORF en Budapeŝto.

Vivo
----

Gelegs studis politikan sciencon, ĵurnalismon kaj komunikadosciencon ĉe la Universitato de Vieno. Li venis al ORF en 1980 kaj komence laboris en la radio-sportsekcio kiel raportisto kaj moderigaĵo por kio tiam estis la Ö3-radiprogramo *Sport und Musik*. De 1986 ĝis 1990 li laboris kiel raportisto en la landa studio de Malsupra Aŭstrio. En 1991, Horst Friedrich Mayer, ĉefredaktisto tiutempe, alportis lin en la redakcian teamon de la televida novaĵbulteno *Zeit im Bild*, kie li dediĉis sin ekskluzive al enlandpolitikaj temoj.

Komence de 1996, la laborrotacio de la tiama ĝenerala direktoro Gerhard Zeiler igis la hejmpolitikfakulon Gelegs subite eksterlandan korespondanton en Londono. Britio estis en la publikatento en 1996/97 kun temoj kiel ekzemple BSE, ĝeneralaj elektoj kun Tony Blair kiel la granda gajninto aŭ la hazarda morto de Princino princino Diana.

Ekde 1998 Gelegs laboris kiel vojaĝkorespondanto por *Zeit im Bild*. Li faris raportojn kaj vivajn raportojn el entute 20 landoj, inkluzive de krizaj areoj kiel Irako, Sirio kaj Norda Irlando. Gelegs ankaŭ raportis pri la usona aviadilŝipo *USS Theodore Roosevelt* dum afgania misio en oktobro 2001.

En 2000, kiel eksterlanda korespondanto, li starigis la budapeŝtan oficejon, kiu hodiaŭ servas kiel ORF-oficejo de Orienta Eŭropo sub lia gvidado. El Budapeŝto, la vienano (kun bohema avino kaj hungaraj radikoj) zorgas pri la landoj de Hungario, Slovakio, Ĉeĥio, Pollando, Rumanio, Moldavio kaj Grekio. Ekde februaro 2022 li raportis el Okcidenta Ukrainio.

Ernst Gelegs estas kunedzina havante unu filon.

Verkoj
------

* *Schöne Grüße aus dem Orban-Land – Die rechte Revolution in Ungarn*, Verlag Styria Premium, Wien 2013 (kune kun Roland Adrowitzer), ISBN 978-3-222-13414-2
* *Liebe Mama, ich lebe noch! - Die Briefe des Frontsoldaten Leonhard Wohlschläger*, Verlag Kremayr & Scheriau, Wien 2019, ISBN 978-3-218-01161-7

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ernst Gelegs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Portreto ĉe ORF
* Ernst Gelegs ĉe ORF


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762045
* GND: 1045067857
* VIAF: 305435946
* ISNI: 0000 0004 2346 4932
* NKC: xx0220767
 |
**Ernst HOELTZER** (naskiĝinta la 7-an de januaro 1835 en Kleinschmalkalden, mortinta la 3-an de julio 1911 en Esfahano) estis germana telegrafiisto kaj fotisto. Li venis al Irano dum la regado de Naser al-Din Ŝaho Kaĝaro vivonte tie dum jardekoj (1871–98). Li faris multajn altvalorajn fotojn de la urbo kaj la medio.

Vivo
----

Post frekvento de Salzmann-lernejo (Schnepfenthal) li laboris i.a. por la firmao telegrafia Siemens & Halske kable ĉe Mediteraneo. Li komisiitis fare de la britoj organizi la telegraficentron en Esfahano. Post fino de la laboroj en 1867, li mallonge iris al Germanujo reen, kie li ellernis fotografiajn bazkonojn. Li sekve aĉetis kameraon kaj aliajn teknikaĵon kiujn li venigis al Irano. Inter 1873 kaj 1897 Hoeltzer fotis milojn da motivoj iranaj; precipe en Esfahano kun ĉirkaŭaĵoj, kelkajn ankaŭ en Teherano, Ĥomo kaj Kaŝano.

Privataĵoj kaj postlasitaĵoj
----------------------------

En 1870 li edzinigis la armeninon Maryam Haghnazar (1850-1920) el Teherano. Postmorte ĉiuj havaĵoj donitis al la filino Karolina kiu edziniĝis al la armeno Eskandar Khan David Khanian. Ŝi vivis en Teherano havante du filinojn, Ricolletta kaj Hildegard. Post la Dua mondmilito Ricolletta nuptis germanon kaj venigis ĉiujn postlasitaĵojn de la avo al Germanujo. Tiu ĉi tezoro de fotoj, notblokoj, taglibroj kaj teĥnikaj iloj malkovritis en 1969. En 1975 parto de la fotoj publikigitis. Republikigo en Irano faritis en 1976 kaj 2004 sub la titolo *Thousand Sights of Life. Pictures taken of Isfahan by Hoeltzer*.

Hoeltzer entombigitis sur la armena tombejo en Esfahano.

Bildaro
-------

* Ali-Qapu Placo Naqsh-e JahanAli-Qapu Placo Naqsh-e Jahan
* HaftdastHaftdast
* Haftdat-palaco kaj Ayenekhane.Haftdat-palaco kaj Ayenekhane.
* Chahar Bagh MadrasaChahar Bagh Madrasa
* Domo de Sheykh ol-EslamDomo de Sheykh ol-Eslam

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-02-12. Alirita 2021-07-07.
3. ↑
4. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2012-07-07. Alirita 2021-07-07.
5. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ernst Hoeltzer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj ampleksaj sur la paĝaro de Siemens Arkivigite je 2021-10-22 per la retarkivo Wayback Machine
* «ارنست هولتسر» Arkivigite je 2012-04-24 per la retarkivo Wayback Machine در وبگاه مرکز اسناد و مدارک میراث فرهنگی


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 731369
* GND: 130369551
* LCCN: n2007045754
* VIAF: 45407273
* ISNI: 0000 0000 6687 4297
* ULAN: 500075604
* RKD: 402294
 |
**Ernst LIEBERMANN** (naskiĝinta en la 9-a de majo 1869 en Langemüß proksime de Meiningen, mortinta en la 11-a de februaro 1960 en Beuerberg) estis germana pentristo, grafikisto kaj ilustristo.

Vivo
----

Liebermann trejnitis ĉe la Prusa akademio de artoj en Berlino de 1890-93 ĉe Josef Scheurenberg. Post studvojaĝoj tra Germanlando kaj Italio kaj pli longa restado en la franca ĉefurbo li deĵoris plejofte en Langemüß kaj ekde 1897 en Munkeno (tie kiel ilustristo). En 1904 li helpis ilustri eldonon de la fabeloj de la Fratoj Grimm fare de la eldonejo Josef Scholz; krome li kunilustris la antologion *Kindersang - Heimatklang* (1907).

Aperis en 1925 la fabellibro *Der Wolkenkönig* de Albert Sixtus kun pluraj tutpaĝaj koloraj ilustraĵoj.

Liebermann faris ankaŭ multajn litografiojn de urbaj kaj pezjaĝaj belvidoj kaj turniĝis nur malfrue al pentrado. Liaj multaj impresionismaj bildoj - portretoj, nuduloj, pejzaĝoj - estis faritaj ofte en varmaj terkoloroj kun romantikaj nuancoj. Li kreis ankaŭ la plafonpentraĵojn de la katolika Kirko Sankta Laŭrenco en Kirchheim.

Estis liaj artaĵoj konkretaj kaj liaj desegnoj de nuduloj bone korespondis kun la nacisocialisma interpreto de arto. Sekve li ankaŭ plurfoje partoprenis la grandajn germanajn ekspoziciojn en la munkena *Domo de la arto*: en 1939 per la pentraĵo *Dorf an der Loisach* kaj en 1942 per *Najade an der Quelle*. Je la fino de la Dua mondmilito Liebermann estis skribita sur la Listo de difavoratoj.

Intertempe Liebermann kunlaboris al la munkena gazeto *Jugend*. En la Artista societo de Bavario li estis ĵurimembro kaj unua sekretario. Krome li estris la anarojn *Bund zeichnender Künstler* kaj *Luitpoldgruppe*.

Verkoj de Liebermann daŭre ĉeestis en la munkena *Glaspalast* kaj ricevis en 1913 arĝentan medalon. Liaj verkoj troviĝas hodiaŭ ekz. en Rosenheim en la Urba galerio. La prezoj por liaj verkoj estas relative altaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ernst Liebermann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ernst Liebermann ĉe www.artroots.com

Pietnotoj
---------

1. 1 2  Ernst Klee: *Das Kulturlexikon zum Dritten Reich. Wer war was vor und nach 1945*. S. Fischer, Frankfurt am Main 2007, p. 3666.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 511484
* GND: 116996080
* LCCN: no98103171
* VIAF: 13073113
* ISNI: 0000 0001 1039 2544
* SUDOC: 243585535
* ULAN: 500006138
* RKD: 49930
* NKC: xx0074586
 |
**Pál LIPTÁK,** hungare **Lipták Pál** estis hungara pentristo kaj bibliotekisto.

Biblioteko de departemento Békés
Pál Lipták naskiĝis la 14-an de aprilo 1922 en Békéscsaba. Li mortis la 21-an de februaro 2007.

Biografio
---------

Pál Lipták frekventis gimnazion en Békéscsaba, poste samloke li lernis pentradon en libera lernejo. Ekde 1949 li gvidis la proksiman bibliotekon, inter 1950-1985 li faris la samon en biblioteko de departemento Békés. Li aranĝis la unua la malfermitajn bretojn en la biblioteko. Baldaŭe li estis la motoro de konstruado de la nova biblioteko, kie li aranĝis ankaŭ ekspoziciojn.

Ekde la 1950-aj jaroj li pentradis en artistaj kolonioj de Baja, Hódmezővásárhely kaj Mártély. Ekde 1952 li partoprenis en ekspozicioj. Li pentradis ankaŭ dum la emeritaj jaroj. En 2008 okazis pri li memorekspozicio. Li ricevis premion Kossuth en 1954, en 1972 alian premion.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 56-a paĝo)
* Hungara Vikipedio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 417253
* LCCN: n99837607
* VIAF: 46101244
* ISNI: 0000 0000 7906 5333
* BNF: 16196322m
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Jozefo DRUCKER** (naskiĝis en Leiden, Nederlando, en 1922, mortis en Valle Viejo, vilaĝo apud la urbo Katamarko, Argentino, la 9-an de decembro 2008) estis argentina esperantisto.

Li elmigris Argentinon kun sia familia kiel infano. Studis en bonaeraj lernejoj kaj poste diplomiĝis en universitato kiel industria teknikisto, komencis labori en la argentina Patagonio en la petrolo-industrio, en YPF nacia entrepreno. Dungita por labori en minejoj, vojaĝis al Ĉilio kie ĉeestis en fama Ĉukikamata minejo dum kelkaj jaroj kaj poste en aliaj minejoj el Bolivio. Finfine argentina registaro kunvokis lin kiel direktoro en la karbo-minejo de "Rio Trubio", de nove en la suda Patagonio, kie li laboris ĝis emeritiĝo.

En sia juneco, Josefo fariĝis esperantisto en Bonaera Esperanto-Asocio, kie li havis la ŝancon konatiĝi persone kun Lanti kaj Tibor Sekelj.

Membro de AEL, Argentina Esperanto-Ligo, li kunlaboris en kongresoj kaj kunvenoj.

Danke al esperanto li havis la ŝancon vojaĝi al Eŭropo, rekonatiĝi kun sia nasko-lando kaj urbo kaj viziti geamikojn en Germanio kaj Francio, kie li prelegetis pri sia laborista vivo: tiam li fariĝis membro de SAT kaj UEA.

Post emeritiĝo li retiriĝis en bieneto de "Valle Viejo", apud Katamarko-urbo, kie li kunlaboris kun ekologistaj grupoj, kaj plu restis en kontakto kun la Esperanto-movado.
ruino de sola loĝejo restanta
**Derenk** estas ruina vilaĝo en la Nacia Parko Aggtelek, apud la hungara Landa Blua Ekskursa Linio, proksime al la slovaka ŝtatlimo.

memorkapelo konstruita en 1994

Historio
--------

La komunumo jam ekzistis en la mezepoko, ĝia nomo venas el la slava *Deren* (kornuso). Ĝi estis parto de Szádvár. La loĝantaro malpliiĝis dum la turka okupado kaj la liberecbatalo de Rákóczi, kaj en 1711 la pesto senhomigis la vilaĝon. En 1715 ĝi estis senhoma, sed la posedantoj setligis polajn kamparanojn kaj ili ne asimiliĝis ĝis 1943 (en 1936 loĝis tie 439 homoj). Post la trianona packontrakto, Derenk povis elekti inter Hungario kaj Ĉeĥoslovakio, sed la loĝantaro sin decidis por Hungario.

En 1943, oni ruinigis la vilaĝon je ordeno de Miklós Horthy, kaj la lokan loĝantaron – ĉefe polojn – oni alisetligis kontraŭ iom da kompensa mono. La guberniestro celis tie grandan ĉasejon. Oni detruis 98 loĝejojn, restis nur unu el ŝtono kaj la lernejo, kiun oni pli poste uzis kiel ĉasistan ripozejon.

iama lernejo
La forpelitaj loĝantoj kaj la posteuloj ekde 1990 revizitas la ruinojn por rememori la detruon.

Oni konstruis sur holmo kapelon en 1994.

En la proksimo troviĝas la ruinoj de fortikaĵo Szádvár kaj la vilaĝo Szögliget.

Eksteraj ligiloj
----------------

* www.derenk.hu – Bildoj kaj historio
* Derenk, la morta vilaĝo de la rapŝicoj Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
* Derenk – Pilgrimejo de la hungariaj poloj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Barleto** (IPA: [bar'letta], itale *Barletta*, barlete *Varrétte* aŭ *Barlette*) estas komunumo de la regiono Apulio, en la sud-orienta Italio de 94.974 loĝantoj. Ĝi estas kune kun Andria kaj Trani la ĉefurbo de la provinco Barleto-Andrio-Trano, en Apulio.

La teritorio komunuma estas parto de la baseno de la valo de la *Ofanto* kaj, krom esti malseka de la homonima rivero, kiu servas administre kiel teritoria limo inter Barleto kaj Margherita de Savojo, enhavas ankaŭ ĝian enfluejon.

La komunemo de Barleto, kiu inkludas la vilaĝeton *Canne*, arkeologian ejon kiu rememoras la faman batalon venkitan en 216 a.K. per Hannibal, estis rekonita kiel urbo de arto de la Regiono Apulio en 2005 por lia arkitekturaj belecoj.

La katedralo de Barletta vidata ekde la kastelo

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* 
* Arkivigite je 2006-03-25 per la retarkivo Wayback Machine
*

Fontoj
------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Barletta en la itala Vikipedio.* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 68704
* GND: 4080266-8
* LCCN: n79021865
* VIAF: 159431660
* NKC: ge1155771
 |
**Brook TAYLOR** (naskiĝis la 18-an de aŭgusto 1685 en Edmonton, Middlesex, mortis la 29-an de decembro 1731 en Londono) estis brita matematikisto.

Vivo
----

*Methodus incrementorum directa et inversa*, 1715
Taylor studiis matematikon en Cambridge. En 1708 li elvolvigis solvon por la problemo de la oscilado. Lia ĉefa verko *Methodus incrementorum directa et inversa* (Metodo de senpera kaj inversa inkrementado) en la jaro 1715 enketis la metodon de la finiaj diferencoj, pri singularaj solvoj de diferencialaj ekvacioj kaj, unuafoje en la historio de la matematiko, pri la oscila kordo sur la baza de meĥanikaj principoj. Plue ĝi enhavis la serion de Taylor de derivebla funkcio, kiun li trovis en la 1712-a jaro. Joseph-Louis Lagrange cetere rimarkis la bazmetan signifon por la deriva aritmetiko.

Kiel genia artisto li ankaŭ skribis pri la fundamentoj de la *lineara perspektivo* en la jaro 1715, kaj priskribis unue la principon de la fuĝpunkto.
Laŭ li, estas nomigitaj la serio de Taylor kaj la teoremo de Taylor, kun kiu oni povas kontinue deriveblan funkcion videbligi per potenca serio kaj alproksimigi per polinomoj.

Taylor estis tempe sekretario de la Reĝa Societo de Londono.

* Kategorio Brook Taylor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Brook Taylor en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 362014
* GND: 118801481
* LCCN: n90711040
* VIAF: 73921270
* ISNI: 0000 0000 8153 7299
* SUDOC: 032049900
* BNF: 12315365s
* BIBSYS: 90570255
* BNE: XX1764210
 |
Tempoj de la registrado
La **jozefa teritoria registrado** (germane: *Josephinische Landesaufnahme*) estis la unua tutlanda projekto pri mapa registrado de la habsburga teritorio de 1760–1780. Ĝi estis nomita laŭ Jozefo la 2-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio kaj reĝo de Hungario, Kroatio kaj Slovenio.

La materialo, konservata en la milita arkivo de la aŭstria ŝtata arĥivo, mapis la regnon sur 3589 koloraj mapoj, mane desegnitaj. Poste okazis plivastigo, kaj fine la maparo konsistis el 4096 "sekcioj". Por citado oni kutime uzas la sekcian numeron.

La skalo de la mapoj estas de 1 viena colo al 400 vienaj klaftoj, tio estas proksimume 1:28.800.

Kvankam la projekto estis kompletigita dum la regado de Jozefo la 2-a, ĝin komencis Maria Tereza, laŭ propono de marŝalo Daun. Komence la mapoj estis ŝtata sekreto; de ĉiu folio ekzistis nur du ekzempleroj, por la imperiestro kaj la plej supera stratego de la regno.

Komence de la 19-a jarcento la franciska teritoria registrado anstataŭis la jozefan maparon.

* Jozefa teritoria registrado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jozefa teritoria registrado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ernst L. FREUD** (6a de aprilo 1892, en Vieno – 7a de aprilo 1970, en Londono) estis aŭstria arkitekto kaj la kvas filo de la aŭstria psikoanalizisto Sigmund Freud kaj de lia germandevena edzino Martha Bernays. Honore al sia edzino, Ernst Freud aldonis la inicialon L. tal sia nomo kiam ili geedziĝis komence de la 1920, kun la signifo de Lucie kaj ne de Ludwig kiel ofte oni supozas.

Iliaj klientoj estis doktoroj; la komenco estis de Artdekora stilo kaj poste sekvis la influojn de Ludwig Mies van der Rohe. Li ekzemple desegnis fabrikon de cigaredoj.

En 1933 kun la enpovigo de la Nazioj en Nazia Germanio, Ernst Freud lasis Berlinon por Londono kie li setliĝis en St. John's Wood. Li sekurigis nombrajn komisiojn por privataj domoj kaj domblokoj ĉe Hampstead inklude la elstaran Frognal Close en 1938, Belvedere Court, Lyttelton Road kaj konsultejon por Melanie Klein.

Notoj
-----

1. ↑   V.M. Welter, Ernst L. Freud, Architect (Oxford, 2012), p. 34.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 678977
* GND: 116773456
* LCCN: n85298533
* VIAF: 22141891
* ISNI: 0000 0001 2123 5536
* SUDOC: 026874946
* BNF: 11903583g
* ULAN: 500256798
* BIBSYS: 90101263&feltselect=bs.autid 90236686, 90101263
 |
**Bronjka** (ukraine *Бронька*, hungare *Szuhabaranka*, slovake *Suchá Broňka*) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Irŝava. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Szuha-Bronyka*.

Bazaj informoj
--------------

* 48° 24′ 36″ N 23° 16′ 12″ O﻿ / ﻿48.41000 °N, 23.27000 °O﻿ / 48.41000; 23.27000 (mapo)Koordinatoj: 48° 24′ 36″ N 23° 16′ 12″ O﻿ / ﻿48.41000 °N, 23.27000 °O﻿ / 48.41000; 23.27000 (mapo)
* Areo: 10 km²
* Alto super marnivelo: 197 m
* Loĝantaro: 1700
* Poŝtkodo: 90152
* Telefonprefikso: + 380 3144
* Aŭtokodo: AO

Situo
-----

Bronjka situas inter montoj, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Svaljava-Dovge. La lasta troviĝas je 7, Vinohradiv je 50 km-oj.

Historio
--------

Fortikaĵo nomata Baranka konstruiĝis en la 13-a jarcento, sed fine de la jarcento ĝi ruiniĝis. Post la mezepoko la regiono foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1910 loĝis en Szuhabaranka 1575 homoj, rutenoj en majoritato, germanoj en minoritato. Ĝis Traktato de Trianon Szuhabaranka apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Dolha, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Szuhabaranka/Bronjka. Ekde 1945 Bronjka apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vidindaĵoj
----------
**Ernst Heinrich HEINKEL** (naskiĝis la 24-an de januaro 1888, Grunbach, Germanio – mortis la 30-an de januaro 1958, Stuttgart, okcidenta Germanio), estis germana planista inĝeniero, kiu konstruis la unuan raketpelitan aviadilon iomete antaŭ la fino de la Dua Mondmilito.

Heinkel unuafoje konstruis en 1910 aviadilon, kiu subenfalis kaj disbrulis. Li plu laboris kaj iĝis gvidanta planisto de la berlina Avioprodukta Fabriko Albatros.

Li fondis post la unua mondmilito (1922) en Warnemünde la fabriko *Ernst Heinkel Flugzeugwerke*. Tie li konstruis la aviadilon He–70, kiu atingis la rapidecan mondrekordon komence de la 1930-aj jaroj.

La He–176 estis la unua funkcianta jetpropulsia aviadilo, la He–178 la unua gasturbina jetmotora aviadilo, la He–111 kaj He–162 bazaj aviadilaj tipoj de la germana aerarmeo dum la Dua Mondmilito.

Kvankam Heinkel perdis fidon de la nazioj, la aliancanoj arestis lin kaj juĝprocesis kontraŭ li, sed fine oni liberigis lin.

Post kiam oni ĉesigis lian firmaon, li fondis en 1950 novan entreprenon kaj produktis biciklojn, motorciklojn kaj miniaŭtojn.

Literaturo
----------

* Lutz Warsitz: *THE FIRST JET PILOT - The Story of German Test Pilot Erich Warsitz*, Pen and Sword Books Ltd. England, 2009, ISBN 978-1-84415-818-8, English Edition Arkivigite je 2013-12-02 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ernst Heinkel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Audio commentary by Erich Warsitz (world's first jet pilot) about Ernst Heinkel, Switzerland, August 2, 1979


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 130866
* GND: 11854814X
* LCCN: n84800148
* VIAF: 76779620
* ISNI: 0000 0000 2015 0007
* SUDOC: 174908504
* BNF: 10957211n
* NKC: osa20201095292
 |
**Bejucal de Ocampo** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Bejucal de Ocampo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07010.

Tio estas la malplej katolika komunumo en Meksika malplej katolika subŝtato, ĉar nur 19% rezidantoj estas katolikoj, kaj plimulto estas atestantoj de Jehovo aŭ baptistoj.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6612 loĝantojn. El tiuj estis 3309 viroj kaj 3303 virinoj. La komunumo havas surfacon de 82 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 2300 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3617 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2921 scipovis legi kaj skribi kaj 693 personoj estis analfabetoj. Do 81% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 19% estis analfabetoj.

6673 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 56 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 0.84% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Referencoj
----------

1. ↑  "Religion in Mexico: Where angels fear to tread: Evangelicals are swooping on long-ignored regions", The Economist, dated 24 March 2012.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Bejucal de Ocampo Arkivigite je 2007-09-30 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Ildikó Rejtő,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rejtő Ildikó** estis hungara skermisto (rapiristo), kvinfoja olimpiano, dufoja olimpika ĉampiono, monda ĉampiono, trejnisto, membro de la Sportisto de la nacio. Ŝiaj geedziĝaj nomoj estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Ujlaky Jenőné* kaj *Sági Györgyné*.

Ildikó Rejtő naskiĝis la 11-an de majo 1937 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ildikó Rejtő devenis el juda familio. Ŝi naskiĝis preskaŭ surda. Pro skoliozo ŝi komencis skermi, ekde 1951 jam en sportkluboj. Inter 1961 kaj 1980 ŝi estis hungara ĉampiono 16-foje. Ŝi estis olimpiano daŭre inter Somera Olimpiko 1960 kaj Somera Olimpiko 1976 kun 2 oraj, 3 arĝentaj kaj 2 bronzaj medaloj, krome en mondĉampionumoj ŝi estis la unua kvinfoje. Ŝi akiris trejnistan diplomon en 1975 en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Ŝi edziĝis dufoje. Ŝi ricevis premiojn inter 1960-2021.

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802896
 |



* Portalo pri Biografio
**Aldeasoña** [aldeaSOnja] estas municipo en la nordo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Pinares* (Pinartero) en la nordo de la provinco. La loknomo *Aldeasoña* estas etimologie komprenebla kiel Domaro de Sonna, sed ne estas interkonsento ĉu temas pri ĝermana praloĝanto aŭ posta reloĝanto.

Aldeasoña en la provinco Segovio.
La preĝejo.
Lavejoj.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 18,62 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 62 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 50 el 2000 kaj 500 el 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 68 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Canalejas de Peñafiel, Laguna de Contreras, Vivar de Fuentidueña, Membibre de la Hoz, Calabazas de Fuentidueña kaj Fuentesaúco de Fuentidueña. Sude de la loĝloko kuniĝas la rojoj Pelayos kaj Hoz.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj, betoj kaj terpomoj), brutobredado (ŝafoj) kaj forstado. En la blazono aperas malofta heraldika simbolo, kia estas kankro, alude al abunda bestospeco kaj grava enspezofonto. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Maria MAgdala de la 16-a jarcento, la ermitejo, lavejoj, vinkeloj, muelejoj, fontoj kaj la visigota nekropolo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766383
 |
**Bekecs** [bekeĉ] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Szerencs.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 26  km²
* Alto super marnivelo: 100 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.1522/21.1716
* Loĝantaro: 2500
* Poŝtkodo: 3903
* Telefonprefikso: 47

Situo
-----

Bekecs situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo preskaŭ kontaktiĝanta kun Szerencs. Tiu lasta troviĝas 4, Szikszó kaj Tokaj po 23, Miskolc 32 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1067 en formo *"terra Bekech"*. La tataroj, poste la turkoj detruis la vilaĝon. Dum la socialismo kolĥozo funkciis en Bekecs. Inter 1950-1958 la municipo estis en Szerencs. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, poŝto, kuracejo.

Vidindaĵoj
----------

* grekokatolika preĝejo
* romkatolika Preĝejo Ĉieliro de Maria (Bekecs) kun mezepoka deveno
* kalvinana preĝejo de 1625
* sonorilostablo

* Kategorio Bekecs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Lida** (beloruse *Ліда*, ruse *Лида*) estas urbo en Hrodna regiono de Belorusio. Aŭtomobilvoja kaj fervoja nodo al Vilnuso, Baranaviĉi, Hrodna, Maladzeĉna. Inter 95,8 miloj da homoj (2009) 45 % estas belorusoj, 40 % poloj, 15 % rusoj.

Historio
--------

Post la tria dispartigo de Pollando en 1795 la urbo estis enkorpigita al Rusio. Dum la okupacio de baltaj ŝtatoj unua soveta trajno alvenis de Lida al Vilno sur nova fervoja trako kun plilarĝigita ŝpuro (laŭ "Wieści Polskie", 6.08.1940)

Partneraj urboj
---------------

* Pollando Koszalin en Pollando
* Tempelhof-Schöneberg, Germanio

Ekonomio
--------

En la urbo situas entreprenoj de maŝinkonstruado, nutraĵproduktado, kemiaĵproduktado, lignoprilaboro, konstruaĵproduktado.
En la urbo estas 2 gastejoj. Lida estas turisma centro de nacia nivelo.

Edukado, kulturo
----------------

En la urbo estas 14 mezlernejoj, gimnazio, liceo, koleĝo, muziklernejo, 2 profesiaj lernejoj.
Lida historia-arta muzeo. Popola teatro. Kinejo.
En la urbo konserviĝas mezepoka kastelo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Rouba N. Przewodnik po Litwe i Białejrusi: Powiet Lidzki Arkivigite je 2012-02-08 per la retarkivo Wayback Machine - Gvidilo tra Litovio kaj Belorusio:Distrikto Lidzki
* Ziemia Lidzka. Polskie pismo historyczno-krajoznawcze na Białorusi - Regiono de Lida. Pola histori-landkoniga revuo en Belorusio
* Historio de la urbo
**Noŝera** urdue نوشہرہ‎  estas urbego en Pakistano, en provinco Ĥajber-Paŝtulando, kie Noŝera estas sidejoj de la samnomaj kantono kaj distrikto.

Panoramo en Noŝera

Bazaj informoj
--------------

* loĝantaro: 120 131 (2017, )
* horzono: UTC+ 5
* poŝtkodo: 24100
* telefonkodo:
* Supermara alteco: 296 m
* Areo:

Geografio
---------

Noŝera situas sur sabla ebenaĵo ĉirkaŭita de montetoj laŭ ambaŭ bordoj de Kabulo (rivero) en norda parto de la lando. Mardan troviĝas 22, la provinca ĉefurbo **Peŝavaro** 43, Kohat 69, Svabi kaj landa ĉefurbo **Islamabado** po 103, Ravalpindio 106, Fajsalabado 307, Multano 427, **Karaĉio** 1126 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La plej menciindaj konkerintoj de Noŝera estis la sikoj, inter 1849-1947 la britoj. Dum brita dominado Noŝera iĝis kantona kaj distrikta sidejoj, tiutempe estis konstruita ekzemple la fervoja linio.

Ekonomio kaj eduko
------------------

Noŝera estas komerca kaj industria centro kun aparta industria zono. La industrioj de la urbego inkluzivas kotonajn, lanajn, kaj paperajn muelejojn kaj kemiajn uzinojn. Noŝera havas filian kolegion.

Domo el la brita erao

Loĝantaro
---------

Loĝantaro| 1901 | 1961 | 1972 | 1981 | 1998 | 2017 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 9 518 | 43 757 | 55 916 | 74 913 | 89 813 | 120 131 |

La paŝtuna lingvo estas la denaska lingvo de la plimulto de loĝantoj. La urduo - estante la nacia lingvo de Pakistano - ankaŭ estas vaste komprenata. La legoscio-procento estis 89%. La loĝantaro duobliĝis inter 1972 kaj 2017. Inter 1998 kaj 2017 la meza jara kresko estis 1.5%, tre sub la tutlanda mezumo (2,4%). 

Ponto en Noŝera

Trafiko
-------

Noŝera estas trafika nodo laŭ aŭtovojo kaj fervoja linio inter Peŝavaro-Ravalpindio, krome estas alia aŭtovojo al Mardan. La fervojo Noŝera-Mardan jam estas forlasita. Noŝera havas ponton tra la rivero. La plej proksimaj internaciaj flughavenoj funkcias en Ravalpindio kaj Peŝavaro, krome loka flughaveno estas en Tarbela.

Klimato
-------

Noŝera situas en humida subtropika klimato (Cwa) laŭ klimata klasifiko de Köppen. La meza jara temperaturo estas 23 °C, la jara precipitaĵo averaĝe estas pli ol 1000 mm. La plej varma monato estas majo kun 34 °C, kaj la plej malvarma januaro kun 9 °C. La musono daŭras inter julio kaj septembro.

Domo el la brita erao

Fontoj
------

* WikiTrans
* 
*
En matematiko, aŭ pli aparte en aparta grupa prezenta teorio, **teoremo de Maschke** estas la baza rezulto pruvanta, ke linearaj prezentoj de finia grupo super kampoj de karakterizo 0, kiel la kompleksaj, reelaj, kaj racionalaj nombroj, disfalas en *neredukteblajn* pecojn. Ĉi tio estas fundamenta, ekzemple, al la apliko de signaj tabeloj.

Oni devas singardi, ĉar la prezento povas malkomponiĝi malsame super malsamaj kampoj: prezento povas esti nereduktebla super la reelaj nombroj sed ne super la kompleksaj nombroj.

Pli ĝenerale, la teoremo veras por kampoj de pozitiva karakterizo *p*, kiel la finiaj kampoj, se la primo *p* ne dividas la ordon de *G.*

Estu *K* esti kampo, *G* finia grupo, kaj estu *KG* la grupa algebro. **Teoremo de Maschke** statas ke kiel ringo, *KG* estas duone-simpla se kaj nur se la karakterizo de *K* ne dividas la ordon de *G*.

Sekve de tio de teoremo de Mascke, oni povas apliki la teoremon de Artin Wedderburn (iam nomatan kiel la struktura teoremo de Wedderburn) al *KG*. Kiam *K* estas la kompleksaj nombroj, ĉi tio montras, ke *KG* estas direkta sumo de kopioj de matrico (algebro), unu por ĉiu nereduktebla prezento.

Vidu ankaŭ
----------

* Heinrich Maschke(de) (1853, Breslau (pole *Wrocław*) – 1908, Ĉikago IL)
* Maschke(de)
**Castelnou** [kastelNOŬ] estas urbo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la nordorienta pinto de la nordorienta komarko *Bajo Martín*, kies administracia ĉefurbo estas Híjar, dum la kultura ĉefurbo estas Albalate del Arzobispo. La loknomo *Castelnou* estas etimologie kompreneble kiel *Nova Kastelo*.

Geografio
---------

Ĝi estas je 161 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 201 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas norde de tiu de Samper de Calanda. La municipa teritorio estas trapasata per la rivero Martín. 

Castelnou estas atingebla laŭ la regiona ŝoseo A-224 el Escatrón (nordoriente) kaj de Jatiel kaj Samper de Calanda (sudokcidente).

Historio
--------

Estas arkeologiaj kuŝejoj de setlejoj de iberoj (Ferepoko).

La konkero de la zono fare de kristanoj estis farita de Ramon Berenger la 4-a. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Castelnou pro rura elmigrado oni malaltiĝis ĝis nunaj 120 loĝantoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas malmulta agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da vitejoj, legomoj), forstado, ĉasado kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj kaj kaproj). Nune gravas rura turismo kaj enspezoj el termoelektra centralo Castelnou Energía. 

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la trinava preĝejo, gastejo-monaĥejo kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801400
 |
En matematiko, la **bon-orda teoremo** aŭ **teoremo de Zermelo** (laŭ Ernst Zermelo [cer**me:**lo]) asertas ke ĉiu aro povas esti bone ordigita. Aro *X* estas bone ordigita se ĉiu ne-malplena subaro de *X* havas malplej grandan elementon sub la elektita ordigo.

La bon-orda teoremo estas ekvivalenta al la aksiomo de elekto, en la senco ke ĉiu el ili kune kun la aksiomoj de Zermelo-Fraenkel estas sufiĉa por pruvi la alian, en unua-nivela logiko. (La samo validas por la lemo de Zorn.) En dua-nivela logiko, tamen, la bon-orda teoremo estas strikte pli forta ol la aksiomo de elekto: el la bon-orda teoremo oni povas dedukti la aksiomon de elekto, sed el la aksiomo de elekto oni ne povas konkludi la bon-ordan teoremon.

Bona ordo estas grava ĉar pro ĝi ĉiu aro povas esti konsiderata per la potenca tekniko de transfinia indukto. La bon-orda teoremo havas sekvojn kiuj povas ŝajni paradoksaj, kiel ekzemple la paradokso de Banach-Tarski.

Historio
--------

Georg Cantor pripensis la bon-ordan teoremon por esti "ĉefprincipo de penso". Plejparto de matematikistoj tamen trovis malfacilan krei bon-ordon de, ekzemple, la aro ℝ de ĉiuj reeloj. En 1904, Gyula Kőnig diris ke pruvis ke ĉi tia bon-ordo ne povas ekzisti. Kelkajn semajnojn poste, tamen, Felix Hausdorff trovis eraron en la pruvo. 

Ernst Zermelo enkondukis la aksiomon de elekto kiel "nekritikebla logika principo" por pruvi la bon-ordan teoremon.

Deklaro kaj skizo de pruvo
--------------------------

Por ĉiu aro *X*, ekzistas bona ordo kun domajno *X*.

La bon-orda teoremo sekvas facile el la lemo de Zorn. Prenu la aron *A* de ĉiuj bone ordigitaj subaroj de *X*. Strikte parolante, ĉiu elemento de *A* estas ordigita duopo *(a, b)* kie *a* estas subaro de *X* kaj *b* estas ordigo de *a*. *A* povas esti parte ordigita per daŭrigo. Ĉi tio signifas, ke oni difinas *E≤F* se *E* estas komenca segmento de *F* kaj la ordigo de la membroj en *E* estas la sama kiel ilia ordigo en F. Se *E* estas tutece orda aro en *X*, tiam la kunaĵo de la aroj en *E* povas esti ordigita laŭ maniero kiu igas ĝin daŭrigo de ĉiuj aroj en *E* kaj, tial, superan baron de *E*. Oni povas tial uzi la lemon de Zorn por konkludi ke *A* havas maksimuman elementon *M*. *M* devas esti egala al *X*. Se *X* havas elementon *x* kiu ne estas en *M*, ekzistas aro kun la sama ordo kiel *M* krom kun *x* post ĉiuj aliaj membroj de *M*. Ĉi tiu aro estus daŭrigo de *M*, kio estas kontraŭdiro.

La aksiomo de elekto povas esti pruvita de la bon-orda teoremo jene: Por fari elektofunkcion de kolekto de aroj *E*, prenu la kunaĵon de la aroj en *E* kaj nomu ĝin *X*. Ekzistas bona ordo de *X*, kaj do ĉiu aro en *E* havas plej malgrandan elementon laŭ tiu ordo. La elekto-funkcio povas elekti la plej malgrandan elementon de ĉiu membro de *E*.

Vidu ankaŭ
----------

* Bona ordo
* Bon-orda principo

Eksteraj ligiloj
----------------
**Briones** [BRJOnes] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la nordokcidenta Komarko de Haro.​ La urba kerno estas inter meandroj de rivero Ebro (norde) kiuj separas ĝin disde la apuda urbo San Vicente de la Sonsierra kaj la aŭtoŝoseo AP-68 (sude).

La municipa teritorio de Briones tuŝas la eŭskan provincon Alavon.
Panoramo.
Pri etimologio menciindas la devenon de la loknomo *Briones*. Ĝi ŝajne devenas de la nomo de popolo Berones, praloĝantoj en la regiono.

En 740 okazis atako de la reĝo Alfonso la 1-a kiu detruis la bordojn de la rivero Ebro. La detruitaj urboj estus Mirandam (nuna Miranda de Ebro), Revendecam, Carbonariam, Abeicam (Ábalos, kie trapasis la riveron), Brunes (eble Briones sed ne tute certe), Cinissariam (nuna Cenicero) kaj Alesanco. En la 10-a jarcento ĝi apartenis al la Regno Navaro, sed fine de la 11-a jarcento la areo estis konkerita de la Regno Kastilio, sed ankoraŭ foje okazis konfliktoj kontraŭ Navaro. 

Fakte en 1379 oni subskribis la Traktaton de Briones, inter la Regnoj Navaro kaj Kastilio. En eŭska epoko estis en Briones tridek eŭskaj familinomoj en 1536. 

Je la enpovigo de la Burbonoj en Hispanio kun Filipo la 5-a, la termino de Rodezno (kun Ollauri kaj Gimileo) akiris sendependecon disde Briones, atingante propran municipon kaj municipan teritorion en 1712. 

La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento, de kies komenco oni malaltiĝis el 3 000 loĝantoj ĝis nunaj 754. 

Nuna ekonomio ege dependas de industrio de vinproduktado. 

Vizitindaĵoj estas preĝejo kaj sep ermitejoj, vinkeloj, du palacoj, vitejaj kabanoj, Muzeo pri Vino en vinkel Vivancos, etnografia muzeo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Bildaro
-------

* Retablo de la preĝejo.Retablo de la preĝejo.
* Ruinoj de la kastelo.Ruinoj de la kastelo.
* Palaco de la Markizo de San Nicolás. Nuna urbodomo.Palaco de la Markizo de San Nicolás. Nuna urbodomo.
* Ermitejo.Ermitejo.
* Ermitejo.Ermitejo.

Notoj
-----

1. ↑   Abad León, Felipe (2003). «XXVII. De los llanos de Valpierre a la hoz de Foncea». En Colegio Oficial de Ingenieros Técnicos Industriales de La Rioja, eld. *Otras veinte rutas por la Rioja*. Gráficas Ochoa SA. p. 133. ISBN 84-7359-551-3.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 795338
* LCCN: n2004067907
* VIAF: 157309353
 |