recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Szilvia Geszty** [silvia gesti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Geszty Szilvia** estas hungara-germana operkantisto, (koloratursoprano). Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Witkowsky Sylvia Maria Ilona* [vitkovski silvia], ŝia persona nomo en Germanio estas *Sylvia*.

Szilvia Witkowsky  naskiĝis la 28-an de februaro 1934 en Budapeŝto, ŝi mortis la 15-an de decembro 2018 en Stutgarto.

Biografio
---------

Szilvia Geszty frekventis gimnazion, sed dum la lernojaroj ŝi lernis pianadon kaj baleton. Post la abituriento ŝi edziniĝis kaj naskis, poste ŝi akiris diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1959. Ŝia plej grava instruisto estis Erzsébet Hoór Tempis. Pli frue en 1958 ŝi atingis la unuan lokon en kantokonkurso en Budapeŝto, la trian lokon en Toulouse. Post la diplomo ŝi debutis en Budapeŝta Ŝtata Operejo, sed ŝi kantadis ĉefe en koncertoj. Ŝi havis ankaŭ okcidentgermanajn rilatojn. Inter 1961 kaj 1970 ŝi apartenis al operejo de Orienta Berlino, inter 1970-1972 al Hamburgo, inter 1972–1975 al Stutgarto. En Okcidenta Germanio ŝi denove edziniĝis. Resume ŝi kantadis en 85 scenejoj. En Hungario nur escepte ŝi havis rolojn.

Inter 1966-1974 ŝi estis konstanta partoprenanto de festivaloj en Edinburgo, Salcburgo, Munkeno kaj Glyndebourne. Pli frue hejme, ekde 1975 ŝi instruis en muzika altlernejo de Stutgarto, inter 1986-1991 de Zuriko.

El ŝia repertuaro
-----------------

* Giuseppe Verdi: *Rigoletto* – Gilda
* Händel: *Alcina* — titolrolo
* Gioachino Rossini: *La barbiro de Sevilo* — Rosina
* Wolfgang Amadeus Mozart:
	+ *Die Zauberflöte* – Reĝino de la Nokto
	+ *Die Entführung aus dem Serail* – Konstanze
	+ *Don Giovanni* - Donna Anna
* Jacques Offenbach: *Les Contes d'Hoffmann* — triopa ĉefrolo (en filmo)
* Donizetti: *Don Pasquale* - Norina
* Richard Strauss: *Ariadne Auf Naxos* - Zerbinetta

Ŝiaj elektitaj lernintoj
------------------------

* Gunda Baumgartner
* Jutta Böhnert
* Melanie Diener
* Katarzyna Dondalska
* Annette Luig
* Lauren Newton
* Gergely Nógrádi
* Marlis Petersen
* Gabriella Pittnerova
* Gabriele Rossmanith
* Anke Sieloff
* Eszter Sümegi
* Andrea Ulbrich
* Ferenc Valter
* Marianna Váradi

Memorigiloj
-----------

* en 1998 ŝi mem fondis internacian mezosopranan kantokonkurson

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo
* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* germanlingva biografio Arkivigite je 2018-12-19 per la retarkivo Wayback Machine
**Sándor Radó** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Radó Sándor** estis hungara arkitekto. Lia origina familia nomo estis *Rozenfeld*.

Sándor Rozenfeld naskiĝis la 2-an de aprilo 1880 en Mohács, li mortis la 2-an de majo 1960 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Radó devenis el juda familio. Li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1903. Inter 1905 kaj 1923 li estis arkitekto, ĉefarkitekto en Marosvásárhely/Târgu Mureș. Intertempe en 1916 li edziĝis. En komence de la rumana erao lia statuso ĉesis, tial li establis propran arkitekturan atelieron. En la 1930-aj jaroj li estis nelonge vicurbestro de Târgu Mureș. Pro la alvenanta fronto li translokiĝis al Budapeŝto en 1944.

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* Universitato Petru Maior (origine komerca lernejo)
* kolegio (origine lernejo por fraŭlinoj)
* poŝtejo (1911)
* banko (1910)
* propra vilao (1912)
* sanatorio-kliniko (1929)
* pluraj uzinaj konstruaĵoj

* Universitato Petru MaiorUniversitato Petru Maior
* kolegiokolegio
* poŝtejopoŝtejo
* bankobanko
* vilao de Radóvilao de Radó

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Sándor Radó (arkitekto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 690279
 |
Aŭstraliaj fortoj atakas japanajn poziciojn ĉe Buna.
La **Kampanjo de Nov-Gvineo** de la Pacifika Milito daŭris el Januaro 1942 ĝis la fino de la milito en Aŭgusto 1945. Dum la dekomenca fazo komence de 1942, la Imperio de Japanio invadis la aŭstrali-administraciitajn teritoriojn de la *Teritorio de Nov-Gvineo* (23a de Januaro) kaj de Papuo (8a de Marto) kaj superregis okcidentan Nov-Gvineon (dekomence 29a/30a de Marto), kio iam estis parto de Nederlanda Hindio. Dum la dua fazo, daŭre el la fino de 1942 ĝis la kapitulaco de Japanio, la Aliancanoj — konsistantaj ĉefe el fortoj de Aŭstralio kaj de Usono — forigis la japanojn unue el Papuo, poste el la *Teritorio* (*Mandate*) kaj fine el la nederlanda kolonio.

La kampanjo rezultis en akra malvenko kaj tre fortaj perdoj por la Japana Imperio. Kiel en plej kampanjoj de la Pacifika Milio, malsanoj kaj malsatego perdigis pli da japanaj vivoj ol la militagado de malamikoj. Plej el la japanaj trupoj nenian eĉ kontaktiĝis kun aliancanaj fortoj, kaj anstataŭe simple estis izoligitaj kaj subpremitaj al efektiva blokado fare de la Usona Ŝiparmeo. La soldataroj estis efektive sieĝataj kaj ricevis nek manĝon nek kuracilojn, kaj rezulte, kelkaj kalkulas, ke 97% el la japanaj mortoj en tiu kampanjo estis okazigitaj de nebatalaj kaŭzoj.

Laŭ John Laffin, la kampanjo "estis eble la plej arda batalo luktita de ajnaj aliancanaj trupoj dum la Dua Mondmilito".

Vidu ankaŭ
----------

* Kampanjo de la Kokoda Vojo

Notoj
-----

1. ↑   Stevens, The Naval Campaigns for New Guinea paragraph 30 Alirita la 6an de Decembro 2018.
2. ↑   Laffin, John (1986). Brassey's Battles: 3,500 Years of Conflict, Campaigns and Wars from A-Z. London: Brassey's Defence Publishers. ISBN 0080311857. p. 303

* Kategorio Kampanjo de Nov-Gvineo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Szirák** [sirAk] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó.

Kastelo de Szirák
Katolika preĝejo de Szirák

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 19 km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8295/19.5313
* Loĝantaro: 1190
* Poŝtkodo: 3044
* Telefonprefikso: 32

Situo
-----

Szirák situas en valo de rojo en montaro Cserhát, laŭ flankovojoj, for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero. Budapeŝto troviĝas 65 km-ojn, Pásztó 24 km-ojn for.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko, poste avaroj kaj sarmatoj loĝis tie. La unua skriba mencio okazis el 1219, kavalira ordeno fondis abatejon. Tiu detruiĝis en 1241 dum la tatara invado, sed poste refondiĝis. La kampoj en la 14-a jarcento apartenis al la reĝino. La turkoj faris preskaŭ senhoma la vilaĝon, slovakoj refondis ĝin en 1692. Incendio okazis en 1832. La vilaĝo iĝis distriktejo de Nógrád (reĝa departemento) kaj grandvilaĝo en 1880. Dum la socialismo ŝtata bieno kaj kolĥozo funkciis en la vilaĝo.

Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kuracejo, dentokuracejo, apoteko.

Vidindaĵoj
----------

* Kastelo Teleki-Degenfeld (Szirák) el 1690, nun 4-stela hotelo
* luterana preĝejo el 1788
* katolika preĝejo
* nobeldomo de Bozó el 1840

Famuloj
-------

En Szirák naskiĝis bestokuracisto Kálmán Bölcsházy.

* Kategorio Szirák en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Baptisma preĝejo** estas sakrala konstruaĵo en Hungario, en Albertirsa.

Historio
--------

La baptisma eklezia grupo estis fondita en Alberti kun Irsa en 1901. La diservoj okazis en privata ĉambro, post 2 jaroj jam en luita ejo en kazerno. En 1903 la religia grupo aĉetis infanĝardenon, kiu iĝis preĝdomo en la sekva jaro. Nova ferbetona preĝdomo estis konstruita en 1910. En 1983 oni aĉetis la najbaran parcelon, kie oni konstruis pastran loĝejon en 1987, poste jam estis ebleco pligrandigi la preĝdomon. Ĝi estis finfarita en 1995.

Konstruaĵo
----------

La preĝdomo situas en korto. La fasado estas malsimetria, iomete dekstre la kvadrata turo plene reliefas. La enirejo funkcias proksimume meze, al kiu ŝtupoj kuras. Super la enirejo estas granda fenestro. La predikejo, baptista ujo kaj diserva tablo havas ceramikajn ornamaĵojn fare de Zsuzsa Pannonhalmi.

Koruso
------

Oni komencis kantadi en 1901. La koruso estis fondita post 2 jaroj.

Fontoj
------

* 
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2021-01-29 per la retarkivo Wayback Machine
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Sándor Rózsa
**RÓZSA Sándor** (ro:ĵa) estis hungara rabisto naskita en Segedo la 16-an de julio 1813 kaj mortinta en Szamosújvár la 22-an de novembro 1878.

Biografio
---------

Sándor Rózsa estis konata figuro de la rabistmondo post la falo de la liberecbatalo 1848-1849-a. Origine li estis paŝtisto. Lia patro, Andreo, estis ĉevalŝtelisto. En 1836 li estis malliberigita pro bovŝtelo por unu kaj duono jaro, kaj po tri monataj 25 bastonfrapoj. Post dek monatoj li eskapis kaj li iĝis rabisto. En 1948 li ricevis amnestion de Lajos Kossuth, sed sia libertrupo post sep semajnoj estis dispartigita pro sendisciplineco. En 1857 li estis juĝita je mortpuno, sed tiu estis ŝanĝita al ĝisviva liberperdo. En 1868 li ricevis amnestion, li revenis al sia pli frua vivo, sed li denove faris krimojn. En 1869 oni kaptis lin kaj li mortis en malliberejo de Szamosújvár kaj li estis en la tiea tombejo entombigita. En malliberejo li laboris kiel tajloro. Li iĝis idealigita, legenda figuro. Oni diris, ke li neniam blasfemis, li ĉiumatene preĝis, li helpis la malriĉulojn ktp. Pri Sándor Rózsa naskiĝis legendoj, popolkantoj, popolbaladoj. Verkistoj kiel Zsigmond Móricz, Gyula Krúdy verkis romanojn pri li. Lia famo disvastiĝis ankaŭ trans la landlimoj de Hungarujo.

Bibliografio
------------

* Küllős Imola: *Betyárok könyve* (Libro de rabistoj), Budapest, 1988.

Fonto
-----

* *Magyar Életrajzi Lexikon*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Tombejo de Rózsa Sándor Arkivigite je 2008-05-09 per la retarkivo Wayback Machine
* Misfamaj hungaraj rabistoj hungare


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 243253
* GND: 123006503
* LCCN: n00086965
* VIAF: 50123634
* ISNI: 0000 0000 2321 9946
* SUDOC: 13082898X
* BNF: 16274218c
* NDL: 00621331
* NKC: jn20040517002
 |
Régi rajz a halról
***Pelecus cultratus***, konata kiel *ziege*, *sabrokarpo*, *sabrofiŝo* aŭ *glavbramo*, estas ciprineda fiŝospecio el Orienta Eŭropo kaj apudaj regionoj de Azio, nura en sia genro, kiu loĝas en la plej malaltaj areoj de riveroj kaj saletaj akvoj en la orientaj basenoj de Balta Maro, Nigra Maro, Kaspia Maro kaj Arala Maro. La sabrokarpo ne havas gravajn minacojn, kaj tiele la IUCN listigas ĝin kiel Malplej Zorgiga.

Priskribo
---------

La sabrokarpo similas al granda Balta haringo laŭ aspekto. Ĝi kreskas ĝis ĉirkaŭ 25 ĝis 40 cm. Ĝi havas kilan naĝilon en sia ventro kiu el la flanko aspektas kurbecaj dum la dorsa estas preskaŭ rekta. Ĝi havas suprenturnitan muzelon kaj ankaŭ la pinto de la malsupra makzelo deklivas supren. La flanka linio estas ondeca kaj tre malsupre en la flanko. La brusta naĝilo estas longa kaj pintoforma. Tiu estas pala, arĝenteckolora fiŝo kun preskaŭ senkoloraj naĝiloj.

Distribuado
-----------

La sabrokarpo povas esti trovita en akvoj de la Baltaj landoj kaj Orienta Eŭropo. Ĝi povas ankaŭ troviĝi en aliaj landoj de Eŭropo kaj Azio kiel Aŭstrio, Azerbajĝano, Bulgario, Kroatio, Ĉeĥio, Danio, Finlando, Kartvelio, Germanio, Hungario, Kazaĥio, Moldavio, Pollando, Rumanio, Rusio, Serbio, Montenegro, Slovakio, Svedio, Turkio, Turkmenio, Ukrainio, kaj Uzbekio. Ĝi kutime naĝas proksime de la surfaco en estuaroj kaj lagoj kaj kelkaj populacioj vivas permanente en riveroj kaj rojoj.

Biologio
--------

Tiu fiŝo manĝas zooplanktonon, naĝantajn senvertebrulojn kiel krustuloj, malgrandaj fiŝoj kaj flosantajn insektojn. Ĝi reproduktiĝas en majo kaj junio, veturante supren-rivere por trovi taŭgajn lokojn de malfermaj akvejoj. Ĝi foje reproduktiĝas en saleca akvo, por ekzemplo en la Golfo de Finlando. La ovoj flosas, kaj en riveroj, drivas kun la akvofluo. La eloviĝo okazas post ĉirkaŭ tri aŭ kvar tagoj. Post frajado, la migrantaj fiŝoj revenas al estuaroj por manĝi.

Notoj
-----

1. 1 2 3   Freyhof, J. & Kottelat, M. (2008). "Pelecus cultratus". Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj. IUCN. 2008: e.T16494A5942384. doi:10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T16494A5942384.en. Alirita la 4an de januaro 2020.
2. ↑  "Ziege: Pelecus cultratus". NatureGate. Alirita la 4an de januaro 2020.
3. ↑  Distribuado
4. ↑  "Ziege: Pelecus cultratus". NatureGate. Alirita la 4an de januaro 2020.

* Kategorio Pelecus cultratus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Pelecus cultratus en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 675724
 |
**Sándor Scheiber** [ŝAndor ŝejber], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Scheiber Sándor** estis juda-hungara lingvisto, literaturhistoriisto, profesoro, rabeno.

Sándor Scheiber  naskiĝis la 9-an de julio 1913 en Budapeŝto. Li mortis la 3-an de marto 1985 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Scheiber rabeniĝis en 1938, poste li esploris manuskriptojn en bibliotekoj de Londono, Oksfordo kaj Cambridge. Inter 1941 kaj 1944 li estis ĉefrabeno en Dunaföldvár. Dum persekutadoj de judoj li restis viva. Post la 2-a mondmilito li reestablis la judan seminarion, kie li estis direktoro ekde 1950 ĝismorte. Li okupiĝis ne mur judaĵoj, sed ankaŭ pri la hungara literaturo. En 1983 li doktoriĝis pri lingvoscienco.

Publikaĵoj
----------

* *Geniza Studies* (1981) – ĉefverko
* resume ĉ. 1600 publikaĵoj

Memorigiloj
-----------

* premio „Scheiber Sándor"
* strato en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 507020
* GND: 119093294
* LCCN: n78031630
* VIAF: 27074899
* ISNI: 0000 0001 0881 4621
* LIBRIS: 198948
* SUDOC: 028099451
* BNF: 120001539
* NKC: jx20060316006
 |
**Sándor Szabados** [ŝAndor sabadoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabados Sándor** estis hungara politikisto, komisaro, ĵurnalisto, juristo, tradukisto. Lia origina familia nomo estis *Freistadl* (laŭ alia informo *Freistadtl*).

Sándor Szabados  naskiĝis la 14-an de januaro 1874 en Hungara reĝlando. Li mortis en 1937? en Sovetunio.

Biografio
---------

Sándor Szabados devenis el juda familio. Li akiris juran diplomon, poste li redaktis Népszava ekde 1893. Li aranĝis strikojn, agitadis kaj tradukadis ekde 1898. Li estis kondamnita je 18 monatojn. Tiutempe li aliĝis al la socialdemokratoj, en la malfrua 1918 al la komunistoj. Dum Hungara Sovetrespubliko li estis komisaro (komprenu ministro) pri eduko. Post falo de Soveto li estis kondamnita je tutviva mallibero, sed en 1922 Soveta Rusio ŝanĝis lin. Li estis viktimo de purigado de Stalino, tial la cirkostancoj restis nebulaj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A magyar nép kátéja* (1899)
* *Socialismus*. Védővám. (1903)
* Karl Marx – Friedrich Engels: Manifesto de la Komunista Partio – tradukaĵo en 1918

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste serĉu la nomon)
steleo de la reĝo *Ezano* en Aksumo
**Steleo** laŭ la difino de ReVo estas "unuŝtona monumento kun memorigaj skribaj aŭ simbolaj gravuraĵoj", aŭ laŭ la difino de PIV "koloneto aŭ ŝtonplato, ordinare ornamita per surskriboj aŭ skulptaĵoj, starigita kiel religia aŭ sepulta memoraĵo".

La termino devenas de la greka vorto *στήλη* „tomboŝtono, tombokolono" kaj ekde la tempo de antikva Grekio unuavice signas altan, ŝtonan pilastron sen konekto al alia konstruaĵo. Steleoj ofte servis kiel tombaj monumentoj, sed ankaŭ por surskribaĵoj kaj kiel limmarkiloj. 

Laŭ Francisko Azorín **steleo** estas *Funebra monumento konsistanta ofte el simpla ŝtono.* Li indikas etimologion el la greka *stele* (estaraĵo), kaj de tie la latina *stela*.

Priskribo
---------

steleo N el Copán, Honduro, en desegnaĵo de Frederick Catherwood el la jaro 1839
Tre ofte steleoj havas kvarangulan fundamenton kaj supre iom pli larĝas ol sube (vidu ankaŭ la figuron obelisko). Se ili markigas tombon, ili en la antaŭa flanko havas la nomon de la mortinto(j) kaj ofte ankaŭ artan reliefon, en kiu prezentiĝas la familio de la mortinto(j) aŭ scenoj el lia/ŝia/ilia vivo. La plej granda kolekto de tiaj steleoj troveblas en la Arkeologia Nacia Muzeo de Ateno.

En antikva Grekio la steleoj ofte havis foliajn aŭ florajn ornamojn. Poste, dum la tempo de antikva Makedonio kaj poste la Romia Imperio, la tombaj steleoj iom post iom ŝanĝis sian formon ĝis la nuntempe kutima formo de kristana tomboŝtono: ili iĝis pli malaltaj kaj pli larĝaj, ofte skulptiĝis kiel rektanguloj, kaj en multaj kazoj supre finiĝis per frontono. 

Steleoj laŭ la antikva formo remodiĝis dum la epoko de klasicisma arkitekturo, kaj ankaŭ poste por patosaj monumentoj – du grandaj steleoj ekzemple ornamas la internan orientan pordegon de la olimpia stadiono en Berlino, konstruita por la Somera Olimpiko 1936 dum la megalomania epoko de Nazia Germanio. Ankaŭ en moderna arto steleoj foje tiel uziĝas por monumentaj artaĵoj, ekzemple en la berlina monumento pri la Holokaŭsto.

Vidu ankaŭ
----------

* Cipo
* Funebra cipo
* Kolono
* Limŝtono
* Pilastro
* Ŝosea cipo
* Menhiro
* Moai

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 189.
2. ↑  Azorín, samloke.

Eksteraj ligiloj
----------------

* la steleo de Meŝa, Moab kaj la rakonto de la biblio (germane)
* kelta figura steleo de Holzgerlingen, Germanio
**Szuhogy** [suhodj] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény.

Blazono de Szuhogy

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 17  km²
* Alto super marnivelo: 2 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.3844/20.676
* Loĝantaro: 1260
* Poŝtkodo: 3734
* Telefonprefikso: 48

Situo
-----

Szuhogy situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Rudabánya kaj Szendrő troviĝas po 5, Edelény 19, Miskolc 41, Budapeŝto 202 km.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1229 laŭ tiama ortografio *"Zymhud"*. Fortikaĵo nomata "Csorbakő" [ĉorbakO] apartenas al la municipo. Tie en 1541 historia familio Bebek faris falsajn monojn. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kulturdomo, biblioteko, poŝto, glaciaĵejo, drinkejo, kafejeto, bierejo, kuracejo, etbanko.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika paroĥa preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo
* kalvinana paroĥa preĝejo

Famuloj
-------

En Szuhogy naskiĝis József Takács (pastro).

Fontoj
------

* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.vendegvaro.hu
* www.olh.hu

* Kategorio Szuhogy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **stelookangulopluredro** (**stelo-ok-angulo-pluredro** aŭ **stela 8-angula pluredro**), aŭ **steligita okedro** aŭ **ok-angula stelo** aŭ **kombinaĵo de du kvaredroj** estas uniforma pluredra kombinaĵo, simetria ordigo de 2 kvaredroj. Ĝi estas ankaŭ steligo de la regula okedro.

Ĝia du-dimensia modelo estas sciata kiel la **stelo de Davido**. Ĝia nomo estis donita de Keplero en 1609, kvankam ĝi estis sciata al pli fruaj geometriistoj. Ĝi unue estis prezentita en *De Divina Proportione* de Pacioli en 1509.

Ĝi estas la plej simpla el kvin regulaj kombinaĵoj kiuj povas esti konstruitaj el identaj platonaj solidoj.

Kiel kombinaĵo, ĝi estas konstruita kiel la unio de du kvaredroj, orientitaj kiel dualaj unu al la alia. Ĝi havas la saman situon de verticoj kiel kubo. La komunaĵo de la du kvaredroj formas enan okedron, kiu havas la samajn edrajn-ebenoj kiel la kombinaĵo.

Ĝi povas vidiĝi kiel okedro kun kvaredraj piramidoj sur ĉiu edro. Ĝi estas simila al la konveksa katalana solido, la trilateropiramidigita okedro, kiu havas pli mallongajn piramidojn.

Ĝi estas ankaŭ la sola steligo de okedro, kaj estas tiel pluredro de Wenninger W19.

La steligaj facetoj estas:

Vidu ankaŭ
----------

* Kombinaĵo de 6 kvaredroj kun turna libereco
* Kombinaĵo de 12 kvaredroj kun turna libereco
* Kombinaĵo de 6 kvaredroj
* Kombinaĵo de 5 kvaredroj
* Kombinaĵo de 10 kvaredroj
* Prisma kombinaĵo de kontraŭprismoj kun turna libereco de *p/q*-lateraj kontraŭprismoj konsistas el kvaredroj se *p=2, q=1*
* Prisma kombinaĵo de kontraŭprismoj de *p/q*-lateraj kontraŭprismoj konsistas el kvaredroj se *p=2, q=1*
* Stelo (figuro) - aro de 2-dimensiaj steloj

Referencoj
----------

* Luca Pacioli, *De Divina Proportione*, 1509.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2008-11-19 per la retarkivo Wayback Machine VRML modelo
* 8-angula stelo je MathWorld
**Kauehi** estas atolo en la Tuamotuoj en Franca Polinezio.
La plej proksima tero estas Raraka atolo, kiu situas 17 km sudorienten.

Kauehi atolo estas iom renforma kaj havas vastan lagunon; longo 24 km, larĝo 18 km. La laguna areo estas 320 km2 kaj havas unu navigeblan pasejon.

La atolo havis 257 loĝantojn en 2012. La ĉefvilaĝo nomiĝas Tearavero.

Historio
--------

Kvankam Kauehi eble estis bone konata de perlo-komercantoj, la unua registrita vizitinto estis la komandanto de la HMS Beagle Robert FitzRoy en 1835.

Kauehi pliposte estis vizitata de la historia **Usona Esplora Ekspedicio**, 1838-1842. Charles Wilkes nomis la atolon "Vincennes" laŭ lia ŝipo.

Estas regiona flughaveno sur Kauehi kiu inaŭguriĝis en 2001.

Administracio
-------------

Kauehi apartenas al la komunumo Fakarava, kiu konsistas el Fakarava kaj la atoloj Aratika, **Kauehi**, Niau, Raraka, Taiaro kaj Toau.

Referencoj
----------

1. 1 2   Kauehi on tahitiheritage.pf. Arkivita el la originalo je 2014-10-09. Alirita 2017-06-13.
2. ↑  *Les Atolls des Tuamotu*, Jacques Bonvallot, Institut de recherche pour le développement, nakladateľstvo IRD , 1994, ISBN 9782709911757, p. 275-282.
3. ↑   United States Exploring Expedition. Arkivita el la originalo je 2011-07-17. Alirita 2017-06-13.
4. ↑  Kauehi Airport

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kauehi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Listo de atoloj (france)
* Fotaro
* Atolnomoj Arkivigite je 2012-02-10 per la retarkivo Wayback Machine
**Sándor Wekerle** [ŝAndor vekerle], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Wekerle Sándor** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, profesoro. Lia patro estis samnoma ĉefministro Wekerle Sándor. Lia familio apartenis al la germana minoritato.
Sándor Wekerle  naskiĝis la 26-an de junio 1878 en Budapeŝto, li mortis la 23-an de decembro 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Wekerle frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, universitatojn en Budapeŝto kaj Munkeno, fine li ricevis juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post lernado li eklaboris en ministerio pri komerco. En 1906 li ankaŭ ekinstruis en komerca akademio. En la sama jaro li estis elektita parlamenta deputito por 4 jaroj. Dum la 1-a mondmilito li batalis, fine li estis kapitano, poste li daŭris la instruadon. Inter 1922-1926 li interrompis la instruadon kaj li okupiĝis pri la familia bieno. Inter 1927 kaj 1944 li estis membro en la senato, inter 1928-1931 li estis ministro pri financo.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

* hungarlingva biografio kun foto
**Szymon WINAWER** (naskiĝis la 6-an de marto 1838 en Varsovio, mortis la 29-an de novembro 1919 samloke) estis pola ŝakisto juddevena.

Biografio
---------

Li devenis de riĉa komercista familio, posedis naŭ fratojn. Studis jurosciencon, sed ĝin ne finis pro neceso okupiĝi pri familia entrepreno. Kiel junulo ŝatis viziti varsoviajn kafejojn, kie oni ĉiam povus renkonti volontulon por ŝakludo. Komence de la 60-aj jaroj estis unu el la plej fortaj ŝakistoj en Varsovio. Li estis amatoro asertanta ke legis neniun ŝaklibron.

Internacie li debutis en 1867 gajnante grandan sukceson. Dum ŝakturniro en Parizo li akiris duan lokon kune kun venonta mondĉampiono Wilhelm Steinitz. De tiu tempo li ludis kun ŝaka elito renkontante plej fortajn ŝakistojn de la mondo. Forte ligita al familia negocado plu restis amatoro. Partoprenis internaciajn turnirojn malpli ofte ol aliaj grandaj ŝakistoj. Li tamen gajnis kelke da grandiozaj sukcesoj sur la plej alta nivelo. Kune kun Johannes Zukertort gajnis turniron en Parizo en 1878 roku, postlasante interalie Joseph Blackburne, Henry Bird kaj Adolf Anderssen. Kvar jarojn poste en Vieno li kune kun Steinitz gajnis la unuan lokon, venkinte interalie Zukertort, Blackburne, Louis Paulsen kaj Miĥail Ĉigorin. En 1883 gajnis ŝakturniron en Nurenbergo antaŭ Joseph Blackburn.

Akiritaj rezultoj lokigis Winawer en la monda ĉefskipo, tamen li ne traktis ŝakon kiel sian vivan alvokon. En 1883 postlasis turniran ŝakludadon por longa tempo. Dum preskaŭ dek jaroj ne ludis internaciskale. Fine de la jarcento partoprenis kelke da turniroj, sed neniam revenis al la sukcesoj de la 80-aj jaroj. Ĝis la vivofino li ĝuis estimon, en 1914 estis invitita al fama grandmajstra turniro en Sankt-Peterburgo, tamen la inviton ne profitis.

Laŭ retrospektiva sistemo Chessmetrics, li estis plej alte klasifikita julie 1878, tiutempe okupis la 2-an lokon (post Louis Paulsen) en la mondo.

Laŭ nomo de Winawer estas nomata unu varianto de la franca defendo:

* 1.e4 e6
* 2.d4 d5
* 3.Ĉc3 Kb4

Sian popularecon lia varianto ŝuldas ĉefe al analizoj de Aron Nimzowitsch kaj Miĥail Botvinnik.

Szymon Winawer estas enterigita en la hebrea tombejo de Varsovio ĉe la strato Okopowa (kvartiro 46).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 384260
* LCCN: nb2002017865
* VIAF: 53656499
* ISNI: 0000 0000 3874 6829
* NKC: js2017951473
 |
**Freddy Adu** estas usona futbalisto de ganaa deveno. Li naskiĝis la 2-an de junio 1989 en Tema, Ganao. Dum sia profesia futbalista kariero li membris en la unuaj viraj teamoj de la kluboj D.C. United (2004–2006), Real Salt Lake (2007), Benfica Lisbono (2007-2011, kaj en tiu tempo estis pruntita al kvar aliaj kluboj). Poste sekvis Philadelphia Union (2011–2013), Esporte Clube Bahia (2013), FK Jagodina en Serbio (2014), *KuPS* aŭ *Kuopion PalloSeura* en Kuopio, Finnlando (2015, tiutempe ankaŭ pruntita al *KuFu-98* samurbe), 
*Tampa Bay Rowdies*(2015–2016), *Las Vegas Lights* (2018) kaj Österlen FF en Svedio (2021). Kadre de tio, li kun-konkuris en la Granda Ligo Futbala kaj la '*Unuiĝinta Futbala Ligo*, ambaŭ de Nordameriko. Krome li ekde 2002 membris en la usona nacia futbala teamo de viraj sub-17-jaruloj, poste en laŭaĝaj pliaj junulaj naciaj teamoj ĝis 2012, kaj paralele ekde 2006 ĝis 2011 membris en la Usona nacia teamo de futbalo - en tiu tempo li ludis en 16 matĉoj kaj atingis 2 golojn.


* Kategorio Freddy Adu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 843356
* GND: 1018928200
* LCCN: n2004141224
* VIAF: 75715456
* ISNI: 0000 0000 3694 1428
 |
En gramatiko, **prepozicia (vort)grupo** estas vortgrupo enkondukita per prepozicio (kies ĉefelemento estas prepozicio).

Strukturo
---------

Laŭ la tipoj de la komplemento de sia prepozicio oni distingas 4 strukturojn (la ĉefelementaj prepozicioj estas grasigitaj):

1. prepozicio + noma vortgrupo:
	* **antaŭ** la domo, **kontraŭ** niaj malamikoj, **en** la klara akvo
2. prepozicio + adverbo:
	* **de** malantaŭ, **post** tiam
3. prepozicio + prepozicia vortgrupo:
	* PG{**de**  PG{**post** tiam}}, PG{**el**  PG{**inter** ili}}
4. prepozicio + infinitivo:
	* **por** vidi, **sen** paroli

### Valento

Ordinare la prepozicioj akceptas ekzakte unu komplementon; tamen escepte la propozicio *inter* povas havi unu plurnombran, aŭ plurajn komplementojn:

* **inter** diversaj nacioj (FE §27);
* **inter** martelo kaj amboso (Proverbaro).

Aldonaĵoj
---------

Prepozician grupon povas precizigi adverbo:

* *tuj* PG{**post** la hejto} (FE §38);
* *ĵus* PG{**antaŭ** la pereo de Cezaro} (Hamleto).

La roloj
--------

Prepozicia vortgrupo povas funkcii kiel senakorda epiteto:

* Universitato PG{**de** Parizo} = Pariza universitato)
* studento PG{**de** fizika fakultato};
* la vojo **al** Damasko.

Sed pli ofte ĝi rolas kiel komplemento (tian prepozician komplementon oni tradicie nomas «**nerekta** komplemento», kie *nerekta* fakte signifas *pera*):

* promeni, promeno PG{**en** la parko}
* doni monon PG{**por** la afero}
* batali PG{**kontraŭ** la malamiko}.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 843258
 |

{{}}
**Sáregres** [ŝAregreŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono **Meza** Transdanubio, en departemento Fejér, en subregiono de **Sárbogárd**. La loknomo signifas hungare koto-groso. Koto estas proksima rojo, tiutempe marĉa, kota estis.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 26  km²
* Loĝantaro: 820
* Poŝtkodo: 7014
* Telefonprefikso: 25

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, preter ĉefvojo Dunaföldvár-Simontornya, laŭ la fervojo Budapeŝto-Pécs.

Historio
--------

Sáregres estis pli frue peĉenega setlejo, unua menciita en 1324. La teritorio apartenis inter 1650-1945 al posedaĵo de **Zichy** (ziĉi)-familio. En 1977 la vilaĝo administre kunfandiĝis kun Cece, sed en 1990 reakiris la memstarecon.

La ĉirkaŭaĵo estas tre akvoriĉa, tie fluis la rojo Sárvíz (=kota akvo), kiu laborigis akvomuelejon. La ĉirkaŭaĵo estas ekde 1996 naturprotekta areo.

En la vilaĝo naskiĝis kaj plenumis sian junaĝon la pentristo István Csók (1865-1960). Li naskiĝis en la akvomuelejo, konstruita meze de la 1800-aj jaroj; nun protektita konstruaĵo.

* Mapo pri situo de la vilaĝo en Hungario (hu)[*rompita ligilo*]


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Sáregres en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sári Gerlóczy** [ŝAri gerlOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gerlóczy Sári** estas hungara grafikisto, pentristo, kostumisto. Ŝia origina familia nomo estas nekonata, Gerlóczy estas ŝia geedza nomo.

Sári Gerlóczy  naskiĝis la 16-an de majo 1931 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sári Gerlóczy abiturientis en 1949 en sia naskiĝurbo, sed ŝia unua ekspozicio okazis jam en 1947. Ŝia anonco al la altlernejo estis rifuzita pro burĝa deveno, tial ŝi estis teknika (industria) desegnisto. Ŝi edziniĝis kaj kvarfoje naskis. En 1970 ŝi denove ekspoziciis, post jardeko ŝi jam estis akceptata, kiel artisto. Ekde 1974 ŝi kreis kostumojn ekzemple al Nacia Teatro (Budapeŝto), Budapeŝta Ŝtata Operejo‎, Operetoteatro (Budapeŝto), Teatro Madách.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Budapeŝto (1947, 1972, 1982, 1988, 1995-2001, 2006-2009, 2012, 2017)
* Szentendre (1973)
* Innsbruck (1976)
* Kopenhago (1987)
* Szeged (1992)
* Florenco (2000)
* Ateno (2004)
* Berlino (2011)

Pentraĵaĵoj
-----------

Ĝenerale ŝiaj pentraĵoj ne havas konkretajn titolojn, nur ŝi kreis kategoriojn, al kiuj apartenas la pentraĵoj. Jen la kategorioj: Társas mező, Harapás, Nyitott száj, Absztrakt, Madarak, Kórus.

Elektitaj grafikaĵoj
--------------------

* Szerelem (1973, tuĉdesegnaĵo)
* Szeretők (1993, tuĉdesegnaĵo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 628273
* VIAF: 121388880
 |
**Multivisión** estas la plej ĵusa televidkanalo kreita en Kubo, kiu elsendas ekde Havano, 24 horojn tage. Ĝi uzas la antenojn de la lokaj televidkanaloj kiuj estas unu po provinco (entute 14), inkluzive de la speciala municipo Insulo de la Junularo, dum la horoj kiam ili ne elsendas siajn proprajn lokajn programojn. En la komenco ĝi elsendis per "Televidkanalo Havano", kaze de la ĉefurbo, sed la elsendoj estis interrompitaj kiam la loka televidkanalo ekelsendis. Nuntempe, kaj parte pro la okazintaj ĝenoj al la telespektantoj, la elsendado sendependiĝis kaj ĝi estas vidata en aliaj televidkanaloj depende de la provinco.

Ĝi ripetas la programaron trifoje tage laŭ televidaj blokoj komence pro teknikaj problemoj, sed nuntempe ĝi daŭrigas senhalte. La programoj plejparte estas eksterlandaj, per antaŭa interkonsento kun televidkompanioj kiel CCTV, Discovery Channel, Disney Channel, DW-TV, Telesur, inter aliaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Multivisión en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kuba Televido
**Servas Servas International** (mallonge : "Servas") estas Neregistara Organizo fondita en 1949 sub la nomo "Peace builders" (packonstruantoj) iniciate de Bob Luitweiler, usona obĵetanto pro konscienco, pacisto kaj aktivulo por civitanaj rajtoj.

En 1952, ĝi ricevis la Esperantan nomon "SERVAS" pro tio ke ĝi portis ideon pri servo, kaj por per la ligo al Esperanto substreki la laboron por internacia kompreniĝo. Krome tiutempe pli kaj pli da esperantoparolantaj membroj partoprenis en tiu agado, kaj dum tiu periodo de Makartiismo, la vorto "Peace" (Paco) estis suspekta, konsiderata kiel ligita al komunismo. En orienta Eŭropo, ne multe da personoj parolis la anglan kaj preferis interŝanĝi en Esperanto.

Servas fariĝis Neregistara Organizo (NRO) en la jaroj 1970. Ties slogano estas: "Pordoj malfermitaj por paco kaj amikeco" kaj ĝiaj agadkampoj: paco, vojaĝoj, amikeco, homaj rajtoj.

Bob Luitweiler mortis 89-jara. La asocio, kiun li fondis funkcias en pli ol 120 landoj kiel gastiga servo. Ekzistas pli ol 20 000 "malfermitaj pordoj" tra la mondo. Kun Germanio, Italio, Usono, Francio estas unu el la plej reprezentitaj landoj kun inter 1500 kaj 2000 membroj.

Estraro
-------

Kadre de ĝenerala asembleo la delegitoj de landaj asocioj kutime ĉiujn tri jarojn elektas internacian estraron. Ekde oktobro 2015 tiu internacia estraro konsistas el la sekvaj personoj:

* prezidanto – Jonny Sågänger, Svedio
* vicprezidantino – Ann Greenhough, Britio
* ĝenerala sekretariino – Penny Pattison, Kanado
* pripaca sekretariino – Danielle Serres, Francio
* kastisto – LV Subramanian, Barato
* kunordiganto pri la listo de gastigantoj – Pablo Colangelo, Argentino

Referencoj
----------

1. ↑  artikolo prihistoria en la retejo de Servas jen angle, france, germane, hispane, sed ankaŭ en aliaj lingvoj
2. ↑  artikolo *Seeds of Servas* ("semoj de servas") Arkivigite je 2016-09-28 per la retarkivo Wayback Machine de Bob Luitweiler (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Servas International en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* (angle)
* interreta serĉado per la nura vorto "servas" liveras amason da informeblecoj.
Modelo de la kastelo.
La kastela ĝardeno.
La turo, iama gvat-turo.
La oficeja komplekso Landratsamt, iama parto de la kastelo.
La **Kastelo Neideck** (germane *Schloß Neideck* aŭ *Neidecksburg*) estas iama akvokastelo en Arnstadt. Konservita estas ĝis hodiaŭ nur la kastela turo (iama belfrido kun spajro de 1554), la resto estas ruina.

Historio
--------

La kastelon konstruigis inter 1553 kaj 1560 grafo Guntero la 41-a (Schwarzburg-Arnstadt). Ĝi estas renesancstila, farita de la fama nederlanda arkitekto Gerhardt van der Meer kun kvar regulaj aloj, iele laŭ la modelo de Torgau kaj kun la helpo de skulptistoj de la skolo de Simon Schröter. Ĝi starigitis sur fundamentoj de la jam en 1273 menciita Hersfeld-burgo, kiun uzis la abatoj de Hersfeld. La Schwarzburg-grafoj aĉetis ĝin de la urbo en 1332.

La kastelo sekve iĝis rezidejo de la grafoj de Schwarzburg-Arnstadt kaj tiu cirkonstanco promociigis Arnstadt al rezideja urbo. En 1694/95 modernigis la kastelon la arkitekto Johann Moritz Richter kaj kastelkapelo estis konsekrita en 1700.

Post la morto de princo Anton Günther la 2-a en 1716 la rezidejo translokigitis al Sondershausen. La kastelo eksfunkciis, estis neloĝata kaj utiligata kiel stalo. Oni malkonstruis ĝin kaj uzis la brikojn por konstrui pontojn. Ĝi ekkadukiĝis kaj en 1779 la kastelo parte terenfalis. En 1811 malkonstruitis la restintaj altvaloraj partoj por fari artefaritan ruinon en la parka korto de la Princidejo. Ili troviĝas nun en la muzeo en la Nova Palaco.

En aprilo 1945 damaĝis la turon daŭra pafado de la usona armeo. Cetere, la kastelo servas hodiaŭ kiel ekstera kuliso por la televida serio Schloss Einstein de la porinfana kanalo KiKA en Erfurto.

Nuna stato
----------

En 1998/99 oni restaŭris la 65 metrojn altan turon kaj alirebligis ĝin. Ekde 1620 Caspar Bach estis dum 12 jaroj turgardisto. Li estis la unua de la Bach-klano en la urbo, kiu poste dum 119 jaroj pliriĉigis la muzikan vivon surloke. Krome estis elfositaj kaj stabiligitaj la restoj de la ruino. Sur la tereno admireblas, kune kun aliaj modeloj, miniatura ligna modelo de la kastelo en skalo de 1 por 20.

Ĝardenistejo kun urbomodelo miniatura
-------------------------------------

Bela urbomaketaĵo troviĝas en la iama ĝardenista domo en la Kastela parko.

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Maketo de Arnstadt.

Kastela parko
-------------

Rimarkinda estas la norde apudanta kastela parko, kiu en la 16-a jarcento nombriĝis al la plej grandaj de sia speco. De la origina koncepto nun nur malmulto dedukteblas. Konserviĝis i.a. la Fiŝpordego kun trapasejo.

Teatro
------

Rimarkindas, malgraŭ sia malgrandeco, la Teatrejo kastela de Arnstadt.

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Kastela teatro de Arnstadt.

Subnotoj
--------

1. ↑  Urba kroniko de Arnstadt Arkivigite je 2010-02-15 per la retarkivo Wayback Machine (PDF)

Vidu ankaŭ
----------

* La t.n. Nova Palaco

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Neideck en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri la akvokastelo sur la retpaĝaro de la urbo.  Arkivigite je 2016-04-22 per la retarkivo Wayback Machine
* 450 jaroj princa geedziĝo.
* Hejmpaĝo de la teatro.
**Sárkeszi** [ŝArkesi] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Székesfehérvár. Dum la pratempoj estis en la regiono marĉa lago, tial en la loknomo estas sár (=koto), keszi estas hungara gentonomo.

Monumento pri 7 hungaraj triboj en Nagykeszi, plej supre estas "Keszi"

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 15  km²
* Loĝantaro: 590
* Poŝtkodo: 8144
* Telefonprefikso: 22

Situo
-----

La vilaĝo situas laŭ fervojo Budapeŝto-Veszprém, krome estas traira flankovojo al Székesfehérvár.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1274 en formo *Kesu*. En Sárkeszi migra poŝto servas.

Vidindaĵoj
----------

La vilaĝo havas preĝejojn katolikan kaj kalvinanan.

Komunumoj de "Keszi" en Hungara reĝlando
----------------------------------------

Keszi estas unu el la 7 hungaraj gentoj.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bátorkeszi | Budakeszi | Dunakeszi | Garamkeszi | Ipolykeszi | Ipolykiskeszi |
| Keszi | Kiskeszi | Kőkeszi | Magyarkeszi | Marcelkeszi | Mezőkeszi |
| Nagykeszi | Papkeszi | Sárkeszi | Sajókeszi | Somoskeszi | Tiszakeszi |

* Kategorio Sárkeszi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Grafo István Burián** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Burián István** estis hungara politikisto, diplomato, ministro. Lia nobela antaŭnomo estis *rajeci*.

István Burián
István Burián
István Burián  naskiĝis la 16-an de januaro 1851 en Hungara reĝlando en Stomfa (nuntempa Stupava en Slovakio). Li mortis la 20-an de oktobro 1922 en Vieno.

Biografio
---------

István Burián post lernado en diplomata akademio estis diplomato en Moskvo inter 1882 kaj 1886, poste laŭvice en Sofio, Stuttgart, Ateno. Inter 1903 kaj 1912 li estis ministro pri financo en komuna kabineto de Aŭstrio-Hungario. En 1908 li apogis okupadon de Bosnio, kie li apogis ĉefe la serbojn. Inter 1913 kaj 1915 li estis ministro pri reĝaj aferoj en la hungara kabineto, krome li ricevis membrecon en la senato. Dum la 1-a mondmilito li estis ministro pri eksteraj aferoj en la komuna aŭstra-hungara registaro, foje ministro pri financo. Li provis bari eniron al la milito Rusion kaj Rumanion. Fine de la mondomilito li sensukcese provis peti apartan pacon.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Drei Jahre. Aus der Zeit meiner Amtsführung im Kriege* (1913) – memuaro

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio István Burián en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 507638
* GND: 124541755
* VIAF: 88789147
* ISNI: 0000 0000 7979 1853
* SUDOC: 157257657
* BIBSYS: 90721260
 |
**Stephan Schulzer von Müggenburg** [stefan ŝulcer fon mugenburg], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schulzer István** estis hungaria aŭstra-kroata mikologo, oficiro. Lia botanika nomo estis **Schulzer**.

Stephan Schulzer von Müggenburg naskiĝis la 19-an de aŭgusto 1802 en Gornji Viduševac (Kroata reĝlando, Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la 5-an de februaro 1892 en Vinkovci (Aŭstrio-Hungario, nun en Kroatio).

Biografio
---------

Stephan Schulzer von Müggenburg studis en militista akademio en Olmütz, poste li estis oficiro de la Aŭstra Imperio. Baldaŭ li akiris la rangon kapitano kaj libertempe li interesiĝis pri fungoj. Dum estingo de fajro liaj manoj difektiĝis, tial li estis emeritita. Li ekloĝis en Mohács kaj okupiĝis pri fungoj. Li debutis kiel verkisto pri fungoj en 1845. Dum la hungara revolucio de 1848 li denove estis aktiva soldato, poste li estis gvidanto de armeaj lernejoj, fine en 1852 li denove emeritiĝis kaj retiriĝis al la fungoj. Lia edzino naskis 2 filinojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Schwämme und Pilzen aus Ungarn und Slawonien* (manuskripto)
* *Systematische Aufzählung der Schwämme Ungarns, Slavoniens und des Banates, welche diese Länder mit anderen gemein haben* (1857)
* *Die bisher bekannten Pflanzen Slavoniens, Verhandlungen k.k. Zoolog.-Botan. Ges.* (1866)
* *Mykologische Beiträge* (1870)
* *Magyarország hártyagombáinak válogatott képei* (1873—1877)

Memorigiloj
-----------

La genro Schulzeria (Agarikaloj) portas sian nomon.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 726609
* GND: 1033250937
* VIAF: 37313806
* ISNI: 0000 0003 9762 3193
* SUDOC: 163546975
* ICCU: CUBV143725
 |
**Sárok** [ŝArok], kroate **Šarok** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Mohács.

Blazono de Sárok

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5 km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.8409/18.6135
* Loĝantaro: 130
* Poŝtkodo: 7781
* Telefonprefikso: 69

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo, laŭ la kroata landlimo (sen limpasejo). Villány troviĝas 16, Beremend 18, Bóly 19, Mohács 22, Siklós 29 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1296 laŭ tiama ortografio *"Sarugh"*. Dum la turkoj la vilaĝo senhomiĝis, baldaŭe laŭvice hungaroj, sudslavoj kaj germanoj alvenis. Inter 1918-1921 la serboj okupis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas kuracejo kaj migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* ortodoksa preĝejo
* lerneja kapelo

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.iranymagyarorszag.hu

* Kategorio Sárok en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Szügy
Szügy
Szügy

Bazaj informoj
--------------

**Szügy** (sudj), slovake **Sludice** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Balassagyarmat.

* Areo: 20  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0357/19.3278
* Loĝantaro: 1460
* Poŝtkodo: 2699
* Telefonprefikso: 35

Situo
-----

La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Aszód-Balassagyarmat (la lasta estas proksime). Szécsény troviĝas 19, Rétság 23 km-ojn.

Historio
--------

La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko. Dum la tatara invado en 1241 la kampoj apartenis al familio Szügyi. En 1625 armeo de Gabrielo Bethlen detruis la vilaĝon. Inter 1763-1790 tie okazis la departementaj kunsidoj. En 1795, 1823 kaj en 1844 incendioj okazis. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj kaj slovakoj, infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, biblioteko, kuracejo.

Vidindaĵoj
----------

* luterana baroka preĝejo de 1781
* klasikisma luterana paroĥo
* kastelo de Simonyi (ŝimonji), iama departementa kunsidejo
* nobeldomo de 1755
* muzeeto
**Sárrétudvari** (ŝArEtudvari) estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Ebenaĵo**, en departemento Hajdú-Bihar, en subregiono de Püspökladány.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 54 km²
* Loĝantaro: 3000
* Poŝtkodo: 4171
* Telefonprefikso: 54

Situo
-----

La grandvilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Püspökladány-Gyomaendrőd. Püspökladány estas proksime.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata dum la kuprepoko (kurganoj restis) kaj dum la ferepoko, poste laŭvice alvenis skitoj, keltoj, sarmatoj, gepidoj kaj avaroj. La unua mencio pri la komunumo okazis en 1214. La turkoj okupis la vilaĝon en 1555, sed post 1 jaro apartenis al Transilvanio. En 1910 la fervojo ekfunkciis, en 1919 la rumanoj okupis la komunumon.

Renomaj homoj
-------------

* Ilona Madar (1923 - Budapeŝto, 2008): doktorino pri etnografio
* László Muszbek, kuracisto en Sárrétudvari naskiĝis

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo
* fiŝkaptista lago

Komunumoj pri *udvar* (= korto) en Hungara reĝlando
---------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Balatonudvari | Bánudvard | Bárdudvarnok | Kisudvarnok | Méhészudvarnok | Nagyudvarnok |
| Nádudvar | Nemesnádudvar | Pécsudvard | Sárrétudvari | Somogyudvarhely | Sopronudvard |
| Szécsudvar | Székelyudvarhely | Szőllősudvarnok | Torontáludvar | Udvar | Udvard |
| Udvarfalva | Udvari | Udvarnok | Udvarszállás | Újudvar |  |

* Kategorio Sárrétudvari en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sânbenedic** (sinbenedik) (hungare:**Magyarszentbenedek**, germane:**Benedikt**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Aiud. Administre ĝi apartenas al Fărău.

Loĝantaro
---------

En 1910 ĝi havis 979 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 373 (rumanoj, 36% hungaroj).

Historio
--------

Ĝia unua mencio skribe estas en 1332. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, al departemento Alsó-Fehér. La unitariisma preĝejo havas pentritan lignan baldakenon farita en 1707 de nekonata pentristo.

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1-18. 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

Komunumoj pri Sankta Benedikto de Nursio en Hungara reĝlando
------------------------------------------------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Alsószentbenedek | Dunaszentbenedek | Felsőszentbenedek | Garamszentbenedek |
| Magyarszentbenedek | Nyárádszentbenedek | Szentbenedek |  |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sânbenedic en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Popolnombrado 2002
**Stephen LABERGE** (\* 1947) estas usona psikologo kaj entreprenisto. Li estas unu el la plej gravaj esploristoj de la fako de lucidaj sonĝoj.

Li faris sian bakalaŭron en matematiko ĉe la Universitato de Arizono kaj ricevis en 1980 titolon de Ph.D. de psikologio pro la studaĵo *Lucid dreaming: an exploratory study of consciousness during sleep ("Lucida sonĝado: esplorada studaĵo de konscio dum dormo")*.

Li estis scienca kunlaboranto ĉe la Departemento de Psikologio.

Li gvidas la Lucidan Instituton *(Lucidity Institute)*, kiun li establis. La instituto vendas komercajn memspertkursojn kaj ilojn *(ekz. Novadreamer)*, kiuj kaŭzu lucidajn sonĝojn.

Scienca graveco
---------------

LaBerge estis fundamenta esploranto de la fako de lucidaj sonĝoj. Per la palp-hipotezo li povis pruvi, ke ili estas reala fenomeno. En la dormlaboratorio li povis produkti per siaj okuloj signalon, kiu estis antaŭe interkonsentinta kun alia persono, neintermiksebla kaj ne estas hazarde klarigebla. Dume li estis pruvebla en REM-dormo. Per tio li pruvis la palp-hipotezon. Tiu eksperimento estis sukcesplene ripetinta en tiu ĉi kaj aliaj aranĝaĵoj.

Bibliografio
------------

* LaBerge, Stephen (1985). *Lucid Dreaming: The power of being aware and awake in your dreams*. ISBN 0-87477-342-3. (angle)
* LaBerge, Stephen; Rheingold, Howard (1990). Exploring the World of Lucid Dreaming. ISBN 0-345-37410-X. (angle)
* LaBerge, Stephen (2004). Lucid Dreaming: A Concise Guide to Awakening in Your Dreams and in Your Life. ISBN 1-59179-150-2. (angle)
* Hellwach im Traum. Höchste Bewußtheit in tiefem Schlaf. Paderborn 1987 ISBN 3-87387-266-8 Kurzbesprechung der ekz, denove en Munĥeno 1991. (germane)

Eksteraj ligiloj
----------------

The Lucidity Institute


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 527222
* GND: 111395798
* LCCN: n84180389
* VIAF: 62173823
* ISNI: 0000 0000 6353 8554
* SUDOC: 031521576
* BNF: 12272054n
* NDL: 00687940
* BIBSYS: 90522308
* NKC: jx20070126007
* BNE: XX5434621
 |