recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**CP Urbanos do Porto** estas operacia unuo de Comboios de Portugal kiu disponigas antaŭurbajn pasaĝerajn fervojajn servojn en la metropola areo de Granda Porto kaj en najbaraj lokoj kiel ekzemple la subregionoj de Cávado ĝis Braga, Ave ĝis Guimarães, Tâmega ĝis Marco de Canaveses kaj Baixo Vouga ĝis Aveiro ene de radiuso de proksimume 60 km ĉirkaŭ la urbo Porto.

Historio
--------

Sekvante la reorganizadon laŭ komerca logiko, aprobita fare de la Estraro de Direktoroj de CP la 6-an de novembro 1997, organizaj unuoj estis establitaj kun aŭtonomia administrado surbaze de specifaj postuloj de merkato. Tiel naskiĝis CP Urbanos de Lisboa (USGL-Unidade de Suburbanos da Grande Lisboa) kaj CP Urbanos do Porto (USGP-Unidade de Suburbanos do Grande Porto), kiuj kune transportas ĉirkaŭ 80% de la totalaj pasaĝeroj transportitaj de CP.

Reto
----

|    CP Urbanos do Porto |
| --- |
| Linioj | Itinero | Longo | Stacioj | Malfermo | Veturantamaterialo |
| Linha do Marco | Linha do Marco | Porto-São Bento ↔ Marco de Canaveses | 62,6 km | 27 | 6-a de novembro 1997 | UME CP 3400 (Bombardier) |
| Linha de Guimarães | Linha de Guimarães | Porto-São Bento ↔ Guimarães | 58,3 km | 25 | 30-a de oktobro 1938 |
| Linha de Braga | Linha de Braga | Porto-São Bento ↔ Braga | 56,5 km | 27 | 21-a de majo 1875 |
| Linha de Aveiro | Linha de Aveiro | Porto-São Bento ↔ Aveiro | 65,9 km | 25 | 4-a de novembro 1877 |
|

Vidu ankaŭ
----------

* Infraestruturas de Portugal
* Comboios de Portugal
* Metroo de Porto
* CP Urbanos de Lisboa

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo CP Urbanos do Porto en la itala Vikipedio.*
**Kulturspaco** estas ĝenerale la disvastotereno (regiono aŭ lando) de certa kulturo; kulturscience ekzemple la transŝtata germana kultura kaj lingva spaco aŭ pli malvaste limigite, la bavara kulturspaco en Aŭstrujo kaj Bavarujo, la platgermana kulturspaco en norda Germanujo kaj en la oriento de Nederlando aŭ la franca, itala kaj aliaj eŭropaj kulturspacoj, ankaŭ la katolika kulturspaco ktp..

"Kulturspaca formado" estas la formado de la mensa percepto de kulturspaco kun la celo, atingi identigon de spaco kun ĝia loĝantaro per loĝantoj kaj eksteraj observantoj, por povi kontroli ties imagon kaj pravigi (plejparte teritoriajn) postulojn.

De "kulturspaca koncentriĝo" oni parolas, se interkompletigaj aŭ interkonkurencaj kulturspacoj ĉe la sama loko aŭ en la sama regiono parte kongruas (ekzemple en limregionoj).

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-09-06. Alirita 2013-05-15.
2. ↑  Jürgen Joachimsthaler, en: Regionalität als Kategorie der Sprach- und Literaturwissenbschaft. Frankfurto/M. 2002, p. 18.

Vidu
----

* Historia regiono

Eksteraj ligiloj
----------------

* „Räume und Grenzen. Traditionen und Konzepte der Landesgeschichte"
* Pri la formado de kulturspacoj
**Heftalitaj hunoj** aŭ alinome **blankaj hunoj** estis antikva popolo kaj dinastio. Unue ili fondis imperion en areo de la Mez-Azio, poste ili dominis nordokcidentan onon de la Hindio.

Ilia origino kaj iliaj nomoj
----------------------------

Origino de la Heftalitaj estas nekonata. Nomadaj uaraj triboj okupis areon de la Mez-Azio (en tiama nomo: Tokaristanon), ili elpremis alanajn aborigenojn.

Sinaj fontoj nomas *Hiungno* ilin. Atakoj de la Kidarita Reĝlando minacis najbaran Persan Imperion, tamen *Haital* tribo de la persaj fontoj stringis pleje ilin (en sinaj fontoj: 厌哒 aŭ 嚈噠, pinjin: yeda / yanda, probabla iama prononcado: jeptal.)

Inter la 483-a kaj 485-a jaroj sturmis heftalitoj per gvidado de la Khingila Persion. Posteulo de Khingila, I. Toramana (490-515) atakis Hindion.

Ilia vivmaniero
---------------

Heftalitaj hunoj estis laŭ fontoj ĉinaj nomada, sed ili estis laŭ fontoj grekaj setlintaj kaj urbanaj popolo.

Vidu ankaŭ
----------

* Hunaoj

* Kategorio Heftalitaj hunoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj.
**Ĝenerala Asembleo** estas kunsido de ĉiuj membroj de organizaĵo aŭ aro de akciposedantoj de entrepreno. Laŭ tio ĝi povas esti sinonimo de kongreso aŭ ĝenerala kunsido de organizaĵo. Laŭ PIV *asembleo* estas *[ĉ]efa interkonsiliĝa aŭ decida organo, precipe sur nivelo ŝtata aŭ interŝtata* kaj tie estas citataj kiel ekzemplo la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj kaj la Parlamenta Asembleo de Konsilio de Eŭropo.

Aliaj specifaj ekzemploj de ĝenerala asembleo povas esti la jenaj:

* Ĝenerala Asembleo de Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj
* Sinodo de la Episkopoj de episkopoj de la Katolika Eklezio
* Landkomunumo en politiko de Svislando
* Ĝeneralaj Asembleoj de Usonaj ŝtatoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ĝenerala Asembleo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj (UN-lingvoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Helppaĝo pri apartigiloj | **Ĉi tiu paĝo estas apartigilo: listo de artikoloj kun sama aŭ preskaŭ sama titolo.**
Se vi venis ĉi tien per ligilo en artikolo, bonvolu direkti tiun ligilon rekte al la celita paĝo. |
En Usono antaŭ 1982 la plimulto de duona enspezoj kresko iris al la fundo 90% (blua), sed flueti malsupren ŝanĝiĝis ke al la 10% (ruĝaj).
La **subenfiltriĝa** aŭ **deguta** aŭ **subenflueta**  teorio ( angle *trickle-down theory* = deguti, subenfiltriĝi) signifas teorion, laŭ kiu la ekonomia kresko kaj la ĝenerala bonstato de la riĉuloj subenfluetas, subenfiltriĝas, degutas al la subaj socitavoloj (angle *Trickle-down-Effect*). Ĝi apartenas al la hipotezoj de la propona politiko, unu el la ekonomiaj politikoj de novliberalismo.

Laŭ tiu ĉi pensmaniero, oni favorigas la riĉulojn per diversaj impostavantaĝoj, pensante ke ili – per siaj konsumoj – redonas el sia riĉeco al aliaj kaj fine moneroj venas eĉ al malriĉuloj. Tiu ekonomia politiko – kun malpliigo de la impostoj je riĉuloj – kaŭzas gravan ŝuldiĝon de la hejma ŝtato, dum la riĉuloj ofte alilande investas, konsumas la ŝparitajn sumojn. Tiel rigardante, la riĉuloj globale vere riĉigas malriĉulojn kaj ofte ne hejme.

Tiu ĉi ekonomia politiko pintiĝis dum regado de Ronald Reagan, en Usono kaj reaperis dum regado de George Bush. Tio kaŭzis, ke riĉuloj iĝis pli riĉaj kaj malriĉuloj pli malriĉaj (proporcie en Usono).

Referencoj
----------

1. ↑  The IMF Confirms That ‘Trickle-Down’ Economics Is, Indeed, a Joke

* Kategorio Subenfiltriĝa teorio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gubernio Kymi** estis unu el la gubernioj de Finnlando ekde 1940-jaroj. Antaŭa Gubernio Viipuri, kies plejparto estis rezignita al Sovetunio, estis nuligita kaj preskaŭ ĉiuj ĝiaj en Finnlando restintaj areoj iĝis Gubernio Kymi en 1945. Uukuniemi, al Gubernio Viipuri restinta komunumo, kiu estis postmilite unue ligita al Gubernio Kuopio, estis ligita al Gubernio Kymi en 1948, kaj en 1949 la kounumoj Anjala, Elimäki, Iitti, Jaala kaj Kuusankoski estis ligita el Gubernio Uusimaa al Gubernio Kymi. Ĝia ĉefurbo estis Kotka, ĝis en 1955 kampurbo Kouvola fariĝis la gubernia administra centro. La plej granda urbo en Gubernio Kymi estis Kotka. Aliaj urboj, kiuj estis urboj jam antaŭ la milito, estis Hamina kaj Lappeenranta. Kouvola fariĝis urbo en 1960 kaj Kuusankoski en 1977. La najbaraj gubernioj en Finnlando estis Gubernio Uusimaa, Gubernio Mikkeli kaj unue Gubernio Kuopio, poste Gubernio Norda Karelio, kiu fariĝis propra gubernio en 1960. La gubernio estis ligita al Gubernio Suda Finnlando la 1-an de januaro 1997.
**Bugulma** (ruse *Бугульма*, tatare *Bögelmä*) estas urbo en Tatarstano en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 92410.

La urbo estis fondita en jaro 1736.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1781.

La interurba telefona kodo estas 85514, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 54°32' norde, longitudo 52°47' oriente.

La urbo estas ĉe enenfluo de rivero Bugulminka (Бугульминка) en riveron Zaj (Зай) (baseno de rivero Volgo).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 61 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 93 mil loĝantojn.

Flago de Tatario
Urboj de Tatario

**Ĉefurbo**: Kazan

Agriz |
Almetjevsk |
Aznakajevo |
Bavli |
Bugulma |
Buinsk |
Ĉistopol |
Jelabuga |
Laiŝevo |
Leninogorsk |
Mamadiŝ |
Mendelejevsk |
Menzelinsk |
Nabereĵnije Ĉelni |
Niĵnekamsk |
Nurlat 
Tetjuŝi |
Zainsk |
Zelenodolsk 

 

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Migradoj de la visigotoj.
La **visigotoj** (el la germana Westgoten, t.e. okcidentaj gotoj) estas ĝermana popolo kaj unu el du ĉefaj partoj de la gotoj.

La gotoj havas orient-ĝermanan devenon, ili praloĝis en suda parto de la nuntempa Svedio kaj de tie translokiĝis al riverbuŝo de Vistulo. Ili migris en la 2-a jarcento suden kaj disiĝis al du partoj: la okcidentaj gotoj (visigotoj) setlis en Dacia, la orientaj (ostrogotoj) en norda parto de la Nigra Maro.

La visigotoj, rifuĝintaj for de la hunoj petis en 376 sub gvido de Ataraniko rifuĝejon de la Romia imperio. Ili ribelis en 378 kaj murdis la imperiestron Valento kaj kuntiris fortojn en Ilirio. Ili okupis Romon en 410 (sub gvido de Alariko), poste sud-Gaŭlion, finfine fondis imperion en Hispanio, kiun detruis la araboj en 711.

Kulturo
-------

Marmoro de Salvatierra de Tormes, fotita de Manuel Gómez-Moreno en 1903.
 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Visigota arto.
En konstruado la visigota arto uzis duoncirklan kaj hufan arkojn; en skulptado uzis latinan krucon kaj grekajn signojn kiel simbolajn ornamojn. Geometriaj ornamaĵoj estis tre uzitaj, krom simbolaj bildoj.

  

* Kategorio Visigotoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Blauwestad** [BlaŭestAt] (Blua urbo) estas nova loĝa kaj distra areo en la orienta parto de la provinco Groningen en Nederlando. Ĝi situas pli-malpli inter la loĝlokoj Winschoten, Midwolda, Oostwold, Finsterwolde kaj Scheemda.

La areo konsistas el lago de 800 ha ĉirkaŭita de proksimume 1500 domoj sur parceloj de 700 ĝis 7 400 m² dividita en kvin memstaraj loĝareoj; De Wei (La Herbejo), Het Riet (La Kano), Het Park (La Parko), Het Dorp (La Vilaĝo) kaj Het Wold (La Arbaro). La prezoj por la domoj estas inter 250 000 eŭroj por domo en 'Het Dorp' ĝis kelkaj milionoj da eŭroj por memkonstruita domo sur propra parcelo. La pojekto estos finkonstruita en 2051.

Adaptitaj planoj
----------------

Entute proksimume 1000 domoj konstruiĝus en la kvar loĝareoj De Wei, Het Park, Het Riet kaj Het Wold. Ankoraŭ ne ĉiuj parceloj tuj vendiĝus, por preventi ke tie kaj akiloke oni konstruas domojn kaj homoj longe vivas en konstrua ĉirkaŭaĵo. Tial la parceloj en la loĝareoj estas vendataj en fazoj. En ĉiu loĝareo do tamen parceloj aĉeteblas. La fazoj en la loĝareoj kiuj ankoraŭ ne aĉeteblas, estas aranĝitaj kiel dumtempa naturareo por ke la tereno aspektas pli alloga.

Ĉar la intereso de potencialaj domaĉetontoj ege postrestis je la atendoj, la prognozo de la bezono por novaj loĝejoj estis adaptita de 150 domoj ĉiujare al 150 ĝis 200 domoj en 5 ĝis 10 jaroj, alidirite 30 ĉiujare dum 40 jaroj. Partoj de la plano provizore estas nuligitaj. Tri loĝareoj estos transformataj al naturevoluaj kaj distraj areoj.

La projekto Blauwestad (2011-2012)
Nomŝildo Blauwestad
Sociala sofo en la Havenkvartalo
En la mezo: la antaŭa informcentro de la projekto Blauwestad, ofte nomita *La raŭpo* (2008)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de Blauwestad

* TriademoTriademo
* Pieter SmitpontoPieter Smitponto
* Pieter SmitpontoPieter Smitponto
* Statuo de Sicco MansholtStatuo de Sicco Mansholt


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La intervalo de **duonduto**,, **malgranda** aŭ **minora sekundo** estas la parenceco inter la antaŭiranta tono kaj la unua noto (la radiko aŭ toniko) en majora skalo. Estas la inversigo de la majora septo. Ĝi ofte mallongiĝas kiel **m2**.

Minora sekundo en ĝusta sintoneco konformas al tonalta proporcio de 16/15 aŭ 1:1.0666, aŭ variaj aliaj proporcioj, dum en egala temperita sintonizado estas proporcio de 1:21/12 (proksimume 1.059) t.e. 100 cendoj, ĉi tie 16/15 respondas al 111.731 cendoj.

Traditionally la minora sekundo konsideriĝas la plej disonanca intervalo post la tritono.

Laŭ Carl Dahlhaus (1990), "dum la malfrua 13-a jarcento la duonduto traviviĝis kiel problemeca intervalo ne facile koniĝata, kiel la neracionala restaĵo inter la perfekta kvarto kaj la ditono [4/3 / (9/8)2 = 256/243!]." En melodika duontono, ne "tendenco perceptiĝas de la suba tono ale la supra, aŭ de la supra ale la suba. La dua tono ne preniĝas esti la 'celo' de la unua. Anstataŭe, la duontono evitiĝis en clausulaj, ĉar ĝi mankis klarecon kiel intervalo." Eko en la 13-a jarcento kadencoj komencas bezoni movimenton en unu voĉo de duontono kaj la alia de plentono en kontraŭa movimento.

Tekstaj fontoj
--------------

* DAHLHAUS, Carl, trans. GJERDINGEN, Robert O. (1990). *Pristudoj en la Origino de Harmonia Toneco* (angle: *Studies in la Origin of Harmonic Tonality*. Princeton University Press. ISBN 0691091358.

Referencoj
----------

1. ↑  Kaj PIV kaj Reta Vortaro indikas, ke la esperanta termino estas duonuto, kaj ke la uzo de "tono" (do "duontono") en tiu ĉi senco estas evitinda.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Duonduto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Duto
* Plenduto
* Agordo
* Logaritma skalo

Eksteraj ligiloj
----------------

* TONALSOFT Enciklopedia of Sintonizado Arkivigite je 2005-03-23 per la retarkivo Wayback Machine

| **muzikaj intervaloj** |
| --- |
| **Bazaj: unuto (1) | duto (2) | trito (3) | kvarto (4) | kvinto (5) | sesto (6) | septo (7) | oktavo (8)** |
| **Pli grandaj ol oktavo:** naŭto (9) | dekto (10) | dekunuto (11) | dekduto (12) | dektrito (13) | dekkvarto (14) | dekkvinto (15)

---

 |
| **Pluaj intervaloj:** duonduto | plenduto | ditono | tritono | komao | diesiso | limmo | apotome | lupokvinto |
Landoj ĉirkaŭantaj Ĥaldeujon.
Haldujo situas ĉe la sudo de la nuna Bagdado en la zono formita de malaltaj kursoj de Eŭfrato kaj Tigriso.
**Ĥaldeoj** estas la nomo de popolo apartenanta al la aramea lingvo de la Malgrandazio, eble origina de la orienta Arabio, kiu en la 14-a jarcento a.K. eniris el sudo Mezopotamion kaj enloĝiĝis inter Babilonio kaj Persa Golfo kune kun la Arameoj. Ili lasis diverstipajn kulturajn spurojn inter la ŝemidaj popoloj.

La ascendo al la trono de Babilonio de Nabopolasaro (626 a.K.) signis la komencon de novbabilona dinastio (aŭ ĥaldea) ankaŭ danke al la helpo de reĝo Kjaksaro reĝo de la Medoj. Ili obsedis kaj detruis Ninivon, la grandan ĉefurbon de la Asiroj (612 a.K.) kaj kune, ĉe Karkemiŝ, forpuŝis egiptanojn (605 a.K.). Ili etendis sian influon en Sirio kaj Palestino kaj Anatolio kaj Kipro kaj Arabio... Ili estingiĝis pro la milita atako de Kiro la 2-a (Persio) reĝo de Persoj kiu konkeris Babilonion en 538 a.K..

En la Biblio la ĥaldeoj estas konataj kiel "detruintoj de Jerusalemo" kiun ili konkeris en (597) kaj forportis loĝantojn.

Rilate Ĥaldeojn la Biblio (Genezo 11, 27-32) diras ke Abrahamo ricevis la ordonon de la Sinjoro forlasi sian teron ĝuste en ĥaldea teritorio komprenigante, eble, ke li estis membro de tiu etno.

Ili estis precipe astronomoj (ĥaldeo signifis "scianto pri la steloj") sed ankaŭ erare kromnomataj "ĉarlatanoj kaj divenistoj". Tiusence *ĥaldeo* estas uzata en la libro de Danielo (4, 2). Klasikaj verkistoj substrekantate tian astrologian aspekton, montras por ili ne multan estimon: Horacio diras ke ili perdas tempon dum Cicerono rimarkigas ilian obskurecon en astrologiaĵoj.

Kiel la Sabeoj ili estis bredistoj, terkultivistoj kaj paŝtistoj. Ili veneris ĉielajn diojn antropomorfigitajn.

Nun ekzistas Ĥaldea katolika Eklezio. En la historio de Kristanismo foje la termino ĥaldeoj estas uzata por indiki nestorianoj.

Notoj
-----

1. ↑  Spertuloj pri la bibliaj sciencoj opinias ke la nuna versio de la rakonto naskiĝis ĝuste en la tempo de la ekzilo kaj ke eble al judoj ne malplaĉis kredi ke iliaj praavo originis ĝuste el Mezopotamio.

Vidu ankaŭ
----------

* Ĥaldea katolika Eklezio
* Ĥaldeaj Orakoloj
* Babilono
* Babilonio

* Kategorio Ĥaldeoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Nurlat** (ruse *Нурлат*) estas urbo en Tatarstano en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 92437.

La urbo estis fondita en jaro 1905 dum konstruado de fervojo.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1961.

La interurba telefona kodo estas 84345, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 54° 26′ N 50° 48′ O﻿ / ﻿54.433 °N, 50.800 °O﻿ / 54.433; 50.800 (mapo)Koordinatoj: 54° 26′ N 50° 48′ O﻿ / ﻿54.433 °N, 50.800 °O﻿ / 54.433; 50.800 (mapo).

La urbo estas ĉe rivero Kondurĉa (Кондурча) (baseno de rivero Volgo).

En la urbo estas fervoja stacio kaj flughaveno.

En jaro 1959 la urbo havis 12,7 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 32,5 mil loĝantojn.

Flago de Tatario
Urboj de Tatario

**Ĉefurbo**: Kazan

Agriz |
Almetjevsk |
Aznakajevo |
Bavli |
Bugulma |
Buinsk |
Ĉistopol |
Jelabuga |
Laiŝevo |
Leninogorsk |
Mamadiŝ |
Mendelejevsk |
Menzelinsk |
Nabereĵnije Ĉelni |
Niĵnekamsk |
Nurlat 
Tetjuŝi |
Zainsk |
Zelenodolsk 

 

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Stanisław Karolczyk (dua de maldekstre) kun polaj Esperanto-poetoj
**Stanisław KAROLCZYK**, ankaŭ konata sub la pseŭdonimo **Eska** (naskiĝis la 14-an de aprilo 1890 en Lodzo, Pollando, mortis en 1966) estis pola oficisto kaj esperantisto.

Karolczyk eklernis Esperanton en 1907 kaj poste tre aktivis en la pola Esperanto-movado. Li estis la prezidanto de Pola Esperanto-Asocio kaj kelkajn jarojn redaktoro de Pola Esperantisto. Li tradukis multe da verkoj de polaj aŭtoroj kaj sub la kaŝnomo "Eska" verkis originalajn poemojn en diversaj gazetoj. En la jaro 1912 aperis la verko Unuaj agordoj, eldonita kune kun Stanisław Zygmunt Braun.

Sep poemoj de Karolczyk eniris la libron Esperanta Antologio.

Entombigita en Lodzo - tombejo "Doly" ĉe la strato Smutna.

* Kategorio Stanisław Karolczyk en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Stanisław Karolczyk en Vikifontaro (Universala biblioteko)


|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |
**Leninogorsk** (ruse *Лениногорск*) estas urbo en Tatarstano en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 92425.

La urbo estis fondita en jaro 1948 pro komenco de uzo de nafta minkampo.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1955.

La interurba telefona kodo estas 85515, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 54° 36′ N 52° 28′ O﻿ / ﻿54.600 °N, 52.467 °O﻿ / 54.600; 52.467 (mapo)Koordinatoj: 54° 36′ N 52° 28′ O﻿ / ﻿54.600 °N, 52.467 °O﻿ / 54.600; 52.467 (mapo).

En la urbo estas fervoja stacio Pisjmjanka (Письмянка).

En jaro 1959 la urbo havis 38,6 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 65,6 mil loĝantojn.

Flago de Tatario
Urboj de Tatario

**Ĉefurbo**: Kazan

Agriz |
Almetjevsk |
Aznakajevo |
Bavli |
Bugulma |
Buinsk |
Ĉistopol |
Jelabuga |
Laiŝevo |
Leninogorsk |
Mamadiŝ |
Mendelejevsk |
Menzelinsk |
Nabereĵnije Ĉelni |
Niĵnekamsk |
Nurlat 
Tetjuŝi |
Zainsk |
Zelenodolsk 

 

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Balázs Szepesi** [balAĵ sepeŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szepesi Balázs** estas hungara ekonomikisto, altlerneja instruisto.

Balázs Szepesi naskiĝis la  5-an de aprilo 1974(nun 1974-04-05) en Szekszárd.

Biografio
---------

Balázs Szepesi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris sociologian-ekonomian diplomon en Budapeŝta Ekonomia Universitato en 1998, en la sekva jaro politikan diplomon (MSc) en Mez-Eŭropa Universitato. Post la dua diplomo li estis spertulo, analizisto kaj konsilisto en la sekvaj jaroj en pluraj signifaj ŝtataj organizaĵoj, krome li instruis kun interrompoj ĝis 2011 en la Ekonomia Universitato. Intertempe en 2007 li akiris sciencan gradon Ph.D. en 2007 en la universitato. Ekde 2012 li havis altan postenon en instituto.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare (legebla en la 4-a paĝo)

Referencoj
----------



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 853913
 |



* Portalo pri Biografio
Ludilkonektingo ĉe sonkarto
**Ludilkonektingo** (angle: *game port* [ˈgeɪmpɔːɹt]) estas interfacilo ĉe komputiloj por konekti analogajn stirstangon, pagajon, ludmantenilon, aŭ laŭversioj eĉ MIDI-aparatojn. Per unu ludilkonektingo eblas uzi ĝis kvar analogajn stiraksojn kaj kvar ciferajn fajrilojn.

Microsoft ĉesis subteni ludilkonektingojn per Windows Vista,, tial verŝajne produktistoj ĉesos produkti kartojn kun tiaj konektingoj.

Aparatoj konektotaj al ludilkonketingo bezonas nur minimuman propran elektronikon, ĉar la analogaj signaloj estas traktataj de la komputilo. Jam por la unuaj personaj komputiloj de IBM en 1981 oni proponis ludilkonektilojn kiel kromaĵon. Ludilkonketilo estas tiel kun seriaj RS-232 kaj paralelaj IEEE 1284 unu el la *klasikaj* komputilaj konektingoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Ludmantenilo

Referencoj
----------

1. ↑ .  Hardware Compatibility and Drivers 5600 (11 September 2006). "Q: Are MIDI/game ports supported under Vista? A: We've removed support for these types of devices, in favor of USB connected devices.".

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2008-12-31. Alirita 2010-04-14.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ludilkonektingo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Detala priskribo por konstruo de stirrado por ludilkonektingo
* Sufiĉe detala priskribo de ludilkonektilo
* Multaj informoj kaj eksperimentoj pri materialo kaj ludilkonektingoj
**Annamária Szalai** [salai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szalai Annamária** estis hungara instruisto, kulturisto, parlamenta deputito, altlerneja instruisto. Antaŭ ŝia morto ŝi ŝanĝis sian familian nomon al **Szalay** [salai].

Reliefo pri Annamária Szalai
Annamária Szalai naskiĝis la  16-an de septembro 1961(nun 1961-09-16) en Zalaegerszeg, ŝi mortis la 2-an de aprilo 2013 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Annamária Szalai akiris pedagogian diplomon en Pedagogia Altlernejo Dániel Berzsenyi en 1982, kulturistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1990, ekonomian diplomon en Financa Altlernejo en 1998. Jam post la unua diplomo ŝi instruis 2 jarojn en bazlernejo, poste ŝi estis ĵurnalisto, inter 1985-1997 ŝi estis estro de la departementa kineja firmao, pli poste ĝis 2002 ŝi estis gvidanto de koncerthalo de Zalaegerszeg, fine ŝi instruis en Altlernejo János Kodolányi. 

### Politika kariero

Ekde 1991 ŝi aliĝis al Fidesz. Inter 1998-2004 ŝi estis parlamentano, poste ŝi estis estro de la Radio kaj Televido-Aŭtoritato, kie ŝi laboris ĝismorte. Ŝi suferis pro kancero kaj ŝi laboris eĉ en la hospitala lito. Ŝi ricevis 4 premiojn ekde 2007, la lastajn 2 jam postmorte.

Memorigiloj
-----------

* reliefo en Zalaegerszeg
* filma premio fondita en 2015

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* datenoj hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 853466
 |



* Portalo pri Biografio
**Icenoj** aŭ **Ikenoj**, en latino *Iceni* aŭ *Eceni*, estis britona tribo de orienta Britio dum la Brita Ferepoko kaj komenco de la Romia epoko. Ties teritorio inkludis la areon de nuntempa Norfolk kaj partojn de Suffolk kaj Cambridgeshire, kaj limis la areon de Korieltaŭvanoj okcidente, kaj de Katuvelaŭnoj kaj Trinovantoj sude. En la Romia periodo, ties ĉefurbo estis Venta Icenorum en la nuntempa Caistor St Edmund.

Julio Cezaro ne mencias la Icenojn en sia rakonto pri la invadoj al Britio en 55 kaj 54 a.n.e. kvankam ili povus esti rilataj al la Cenimagnoj, kiuj laŭ Cezaro vivis norde de la rivero Tamizo tiame. La Icenoj estis grava potenco en orienta Britio dum la epoko de la romia konkero de Britio fare de Klaŭdio en la jaro 43 n.e. en kiu ili estis aliancanoj de Romo. La pliiĝanta influo de Romio sur iliaj aferoj kondukis al ribelo en la jaro 47 n.e. kvankam ili restis teorie sendependaj sub estreco de la reĝo Prasutago ĝis lia morto ĉirkaŭ la jaro 60 n.e. La invado fare de Romio post la morto de Prasutago kondukis lian edzinon Budiko lanĉi gravan ribelon en 60–61. La insurekcio de Budiko serioze endanĝerigis la regadon de Romio en Britio kaj rezultis en la bruligo de Londinium kaj de aliaj urboj. La Romianoj finfine subpremis la ribelon, kaj la Icenoj estis iom post iom aligitaj en la Romia provinco.

Notoj
-----

1. 1 2   "Iceni", *Celtic Culture: A Historical Encyclopedia*.
2. 1 2  Snyder, Christopher A..  (2003) *The Britons*. Blackwell Publishing, p. [htt://archive.org/details/britons00snyd/e/34 34–36; 40–42]. ISBN 0-631-22260-X.

Bibliografio
------------

* Allen, D. F. "The Coins of the Iceni." *Britannia* (1970): 1-33. Web. 12a de Marto 2013.
* Bunson, Matthew. "Britannia." *Encyclopedia of the Roman Empire*. New York: Facts on File, 1994. Print.
* Bunson, Matthew. "Iceni." *Encyclopedia of Ancient Rome*. 3rd Ed. New York: Facts On File, 2012. Print.
* "Britain, Roman." *The Oxford Classical Dictionary*. 4a eld. Oxford: Oxford UP, 2012. Print.
* Davies, John. A. Gregory, Tony. "Coinage from a 'Civitas': A Survey of the Roman Coins Found in Norfolk and their Contribution to the Archaeology of the 'Civitas Icenorum'" "Britannia" (1991): 65-101. Web. 12a de Marto 2013.
* Dio, Cassius. Roman History :. Cambridge: Harvard UP, 1987. Print.
* Gardiner, Juliet, and Neil Wenborn. "Civitas." *The Columbia Companion to British History*. New York: Columbia UP, 1997. Print.
* Mossop, H. R. and Allen, D. F. "The Elusive Icenian Legend." *Britannia* (1979): 258-259. Web. 12a de Marto 2013.
* Williamson, Tom. *The Origins of Norfolk*. Manchester University Press: 1993.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Icenoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* [  Arkivigite je 2005-10-04 per la retarkivo Wayback Machine Iceni] en Roman-Britain.org

Koordinatoj: 52° 30′ Nordo 1° 00′ Oriento﻿ / ﻿52.5 °N, 1.0 °O﻿ / 52.5; 1.0 (mapo)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 724348
 |
Riverbaraĵo Raffelberg
La **Riverbaraĵo Raffelberg** estas retenilo de la Ruhr ĉe Mülheim ĉe Ruhr en la urboparto Speldorf. Ĝi staras proks. 7,8 km for de la enbuŝiĝo en la Rejnon. La Ruhr estas barata ĝis nivelo da 6,85 metroj. Antaŭ la baraĵo troviĝas la Rejn-Ruhr-Haveno kaj la orienta finaĵo de la Ruhr-Ŝipkanalo kun la Ruhr-Kluzo Raffelberg kaj la akvoenergia centralo Raffelberg. Retropumpstacio disponeblas, kiu retropumpas je skaj periodoj laŭbezone akvon en la supran kampon. En 2000 ĝis 2001 oni konstruis ĉe la kanalo suprennaĝejo por fiŝoj.

Literaturo
----------

* Peter Weimer: *Der Fischaufstieg in Mülheim-Raffelberg, ein wichtiger Schritt zur ökologischen Durchgängigkeit der Ruhr.* En: Wasser und Abfall, eldono 06/2002, paĝoj 40-42</ref>
* *Bundeswasserstraßen: Freie Fahrt auch für Fische.* Gazetara informo fare de la Federacia Akva kaj Ŝiptrafika Administrejo, 24-an de februaro 2012

Eksteraj ligiloj
----------------

* Gazetara informo kiel PDF-fomato en la reto[*rompita ligilo*];

51° 26′ 35″ N, 6° 50′ 12″ O (mapo)51.4430555555566.8366666666667
La **ETR 1000**, ankaŭ konata kiel **V300 Zefiro** aŭ **Frecciarossa 1000** (de Trenitalia) estas altrapida itala trajno de lasta generacio. Ĝia maksimuma aprobita komerca rapido estas 360 km/h, kvankam ĝi kapablas atingi 380 km/h en komercaj operacioj kaj ĝis 400 km/h en maksimuma dezajno. Bombardier Transportation kaj AnsaldoBreda realigas kaj ekfunkciigas ĝin por la somero 2015.

Historio
--------

La baza modelo estis la Zefiro V250 dezajnita fare de Pininfarina ekde 2009, kun kelkaj trajtoj de la ETR 500. En 2010, Trenitalia faris kontrakton por akiri 50 ETR 1000 (kunmetitajn el ok elementoj, kun suma longeco de 200 metroj) kiuj eniros servon en junio 2015.

Modelo de ETR 1000 estis elmontrita en Rimini en aŭgusto 2012, kun la oficiala itala nomo *Frecciarossa 1000*. Mario Monti, itala ĉefministro, deklaris tiuokaze, ke en la somero de 2014 la ETR 1000 kunligos Romon kaj Milanon en nur 2 horoj kaj 20 minutoj: tio estas, la preskaŭ 800 km inter la du ĉefaj italaj urboj estos trairitaj kun averaĝa rapideco de preskaŭ 360 km/h.

La trajno "Frecciarossa 1000" kapablas funkcii sur altrapidaj itineroj en Francio, Germanio, Hispanio, Nederlando, Belgio kaj Svislando.

Itineroj
--------

La komenca projekto antaŭvidis la uzon de la ETR 1000 nur inter Romo kaj Milano, anstataŭigante la ETR 500.

Tamen ĝi estos eventuale uzata inter Romo kaj Napolo (kaj eble inter Torino / Milano kaj Venecio, kiam ĉi tiu itala altrapida itinero estos finita).

Estas studata ankaŭ estonta varianto de Frecciarossa 1000, kiu kovras la internacian itineron inter Torino kaj Liono / Parizo, kaj eventuale alvenante poste en Barcelono.

Referencoj
----------

1. ↑  All'Expo con il Frecciarossa 1000) (italià)
2. ↑   Trenitalia unveils Frecciarossa 1000 (en anglès). Arkivita el la originalo je 2012-10-25. Alirita 2021-12-19.
3. ↑  Fotos de la inauguració amb Monti
4. ↑  Frecciarossa 1000: il Premier Mario Monti svela il treno AV del futuro, un gioiello made in Italy  (www.fsnews.it) itale

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio ETR 1000 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Frecciarossa
* Serio ETR 500 de FS
* Trenitalia
* Trenitalia France
* [[ILSA]

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo ETR 1000 en la kataluna Vikipedio.* 

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rAltrapidecaj trajnoj > 249 km/h |
| --- |
| AGV • AVE • ETR 401 • ETR 450 • ETR 460 • ETR 480 • ETR 500 • ETR 600 • ETR 610 • ETR 1000 • Eurostar • ICE • KTX • RENFE S-120 • Ŝinkanseno • Talgo • TGV • Thalys • Transrapid • JR-Maglev • Swissmetro |

 |
La **media efiko de transporto** estas signifa ĉar ĝi estas grava uzanto de energio, kaj bruligas la plej grandan parton de la nafto de la mondo. Tio kreas aer-poluon, inkluzive de dinitrogenoksidoj kaj partikloj, kaj estas signifa kontribuanto al monda plivarmiĝo tra emisio de karbondioksido, ĉar tiu transporto estas la plej rapidekreskanta emisiosektoro.

Priskribo
---------

Laŭ subsektoroj, aŭtotransporto estas la plej granda kontribuanto al monda varmiĝo. Primediaj regularoj en industrilandoj reduktis la emisiojn de individuaj veturiloj; tamen, tio estis superita de pliiĝoj en la nombroj da veturiloj kaj en la uzado de ĉiu veturilo. Kelkaj klopodoj por redukti la karbonemisiojn de stratveturiloj konsiderinde estis studitaj. Energiuzado kaj emisioj varias plejparte inter sistemoj, igante ekologiistojn postuli transiron de aero kaj ŝoseo al fervojo kaj homenergia transporto, same kiel pliigi transportelektrizon kaj energiefikecon.

Aliaj mediaj efikoj de transportsistemoj inkludas trafikŝtopiĝon kaj aŭt-orientitan urbigon, kiuj povas konsumi naturajn vivejojn kaj agrikulturajn terojn. Reduktante transportadajn emisiojn tutmonde, estas antaŭdirite ke ekzistos signifaj pozitivaj efikoj al la aerkvalito, kontraŭ acida pluvo, fumnebulo de la Tero kaj klimata ŝanĝo.

La sanefiko de transportemisioj naskigas ankaŭ priokupan zorgon. Lastatempa enketado de la studoj sur la efiko de trafikemisioj sur gravedecrezultoj ligis malkovron pri emisioj al malutiloj sur gravedeca tempodaŭro kaj eventuale ankaŭ sur intrauteran kreskon.

Laŭ sektoroj
------------

### Aviado

### Ŝosetransporto

### Fervojoj

### Ŝipoj

Notoj
-----

1. 1 2  Fuglestvet et al. Center for International Climate and Environmental Research (2007).  Climate forcing from the transport sectors.
2. ↑  Worldwatch Institute (16a de Januaro 2008) Analysis: Nano Hypocrisy?.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-10-13. Alirita 2015-06-23.
3. ↑  Climate forcing from the transport sectors, Jan Fuglestvedt, Terje Berntsen, Gunnar Myhre, Kristin Rypdal, kaj Ragnhild Bieltvedt Skeie, 15a de Januaro, 2008, vol. 105, no. 2, PNAS.org
4. ↑   Claverton-Energy.com. Claverton-Energy.com (2009-02-17). Alirita 2010-05-23.
5. ↑  Informoj pri barado kaj instigo al pli eltenebla transportomoro disponeblas en la brita dokumento de UK Department for Transport "Climate Change and Transport Choices Arkivigite je 2011-05-30 per la retarkivo Wayback Machine" publikigita en Decembro 2010.
6. ↑  Environment Canada.  Transportation. Alirita 30a de Julio 2008.
7. ↑  Pereira, G. et al. (2010) "Residential exposure to traffic emissions and adverse pregnancy outcomes". *S.A.P.I.EN.S.* **3** (1)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Personal Transportation Factsheet Arkivigite je 2012-05-05 per la retarkivo Wayback Machine de la Universitato de Miĉigano en sis Center for Sustainable Systems
**Piritoo** (helene  *Πειρίθοος aŭ Πειρίθους* , latine *Pirithous*) estas en la helena mitologio reĝo de lapitoj, filo kaj sekvanto de la reĝo Iksiono.

Piritoo prezentis sian veran patron la plej altan dion Zeŭson, sed tio nenie helpis al li. Post sia ĝusta patro li heredis trosenĝenecon, por kiu estis por eterne punita. Lia patro kulpiĝis tiel, ke unue murdis sian bopatron kaj poste dum bankedo ĉe Zeŭso loginstigis lian edzinon - pro tio estis ĵetita en Tartaron kaj tie estas por eterne plektita en radon, kiu ĉiam turniĝas. Simile Piritoo en submondo suferas punon, sed li estas kondamnita por eterne malvigle senmove sidi en brakseĝo.

Kiam Piritoo eksidis lapitan tronon, volis kompari sin kun atena reĝo Tezeo, amiko de Heraklo. Superekscitis lin al milito per ŝtelo de kelkaj brutoj. Kiam la viroj staris kontraŭ si kaj eksciis ke ili estas egalvaloraj batalantoj, anstataŭ milito fermis amikecon. Sed Piritoo diras, ke en lia vivo tio estis ununura racia faro.

Post reveno en hejmlandon Tesalion li decidis edziniĝi al Hipodamio, filino de la reĝo Buto. Al tiu ĉi nupto estis invitaj preskaŭ ĉiuj dioj escepte de Areso kaj diino Eriso. Ĉeestantoj estis ankaŭ estimataj gastoj kiel la reĝo Nestoro aŭ la reĝo Kaineo. Senpripense al regalfesto Piritoo invitis ankaŭ sovaĝajn centaŭrojn, duone virojn , duone ĉevalojn. Sed la centaŭroj baldaŭ ebriiĝis kaj ĵetis sin sur Hipodamion kaj ceteraj ĉeestantajn virinojn de lapitoj. En sovaĝa batalo kun grekoj estis la virinoj venke defenditaj kaj preskaŭ ĉiuj centaŭroj mortigitaj, krom kelkaj malkuraĝaj fuĝantoj.

Piritoo baldaŭ vidviĝis kaj kune kun Tezeo, en tiu tempo jam ankaŭ vidvo, ekiris serĉi novajn edzinojn. Al ambaŭ plaĉis bela Helena el Sparto (pli malfrue ŝi estis kaŭzo de la Troja milito), forrabis ŝin kaj per loto akiris ŝin Tezeo. Piritoo petis lin akirii alian fianĉinon - Persefonon, edzinon de dio de subtera regno Hadeso. Ĉiu kredigado pri sensencaĵo de tiu ĉi elekto estis vana.

Ambaŭ amikoj sen problemoj venis en submondon, eĉ la reganto Hadeso bonkore venigis kaj aŭskultis ilin. La potenca dio poste petis, ke ili ankoraŭfoje pripensu tion kaj por tio sidiĝu en antaŭsalono. Ili sidiĝis sur ŝtonajn seĝojn - kaj jam ne ekstaris de ili. Post longa tempo Heraklo liberigis Tezeon, sed kiam li volis liberigi ankaŭ Piritoon, la plej alta dio Zeŭso rigore malpermesis tion. Do Piritoo sidas kaj sidos tie senage ĝis fino de la mondo.

Kiel kutime ekzistas ankaŭ alia versio - Heraklo liberigis ankaŭ Piritoon, sed tiu mizere pereis, kiam pli malfrue disŝiris lin hundaro, kiu kaptis lin ĉe provo forrabi edzinon de la reĝo Aidoneo.

Reflekto en arto
----------------

Historio de Piritoo estas konata el mitoj pri Tezeo aŭ pri kentaŭroj kaj lapitoj. Memstaraj estas prezentataj malofte. Tragedion *Piritoo* verkis Eŭripido, sed el ĝi konserviĝis nur fragmentoj.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Peirithoos en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* Kategorio Piritoo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
dekstra
La **varduloj** estis antaŭromia tribo establita en la nordo de la Iberia duoninsulo en nuna Hispanio, en la oriento de Eŭskio.

Menciitaj de Strabono, kiu nomis ilin *Bardyétai* kaj situis ilin en la marbordo, inter kantabroj kaj vaskonoj, de Pomponio Mela kaj Plinio la Maljuna kiu ankaŭ situas ilin en la marbordo inter kantabroj kaj vaskonoj, dirante Plinio ke *Amanum Portus* (la romia *Flaviobriga*, la nuna Castro Urdiales, de kie venus la nuna nomo, derivita de *Castrum Vardulies*) estis unu el iliaj urboj, kaj menciitaj de Ptolomeo kiu situas ilin en la nuna Gipusko. Tiuj diferencoj povis estiĝi pro la perfortaj migradoj okazigitaj de la Kantabraj Militoj, aŭ pro misinterpretoj de la romiaj aŭtoroj.

En 114 a. K Gajo Mario (156 a. K. - 86 a. K.) havis personan gardistaron konsistanta el varduloj kun kiuj li iris al Romo, kaj oni nomis ilin sklavoj *Barduaioí*. Pomponio Mela, ĉirkaŭ la jaro 44 diris ke ili loĝis en la Pireneoj kaj klare specifigis ke ili estas unu sola nacio, t.e. ke ili ne estis dividitaj en triboj.

La malvenko de la kantabroj antaŭ Aŭgusto Cezaro ne havis malbonan konsekvencon por la varduloj, kiuj ne alianciĝis kun la kantabroj kontraŭ Romio. Oni distukas ĉu ili estis parencoj de la kantabroj, keltoj, keltiberoj aŭ vaskonoj, kvankam la nomoj de iliaj urboj estas hindeŭropaj, tipe keltaj.

La lasta referenco pri la varduloj estas la kroniko de Hidacio, kiam li rakontas la damaĝojn okazigitajn de la heruloj en la jaro 400 en sep ŝipoj de la kantabra marbordo kaj de Vardulujo en 456.

La ŝildo de la provinco Gipusko havas la moton "FIDELISSIMA BARDULIA, NUNQUAM SUPERATA" ("Fidelega Vardulujo, neniam superata")

* Kategorio Varduloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Vérossaz** estas komunumo en la distrikto Saint-Maurice en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 612 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011. La ĉefloko de la komunumo estas Les Haussex.

Geografio
---------

La komunumo Vérossaz situas ĉe la enirejo al la valeza valo sur montoteraso supre de Saint-Maurice ĉe la okcidenta flanko de la valo de Rodano. la sudan komunumlimon formas la rojo *Mauvoisin*. En sudokcidento la terason limigas roka vando, nomita *Les Finales*. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Aussays, Bassays, Chavanne, La Daille, La Doey, Les Bassex, Les Haussex, kaj Vésenaud. Vilaĝo kun la nomo Vérossaz ne ekzistas.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 14,28 km², de kiuj 43,8% estas kovritaj de arbaro, 28,1% servas por agrikulturo kaj 2,7% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Vérossaz limas en nordo al Massongex, en oriento kaj sudo al Saint-Maurice, kaj en okcidento al Monthey.

Trafiko
-------

Vérossaz situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la komunumo kondukas kurboriĉa montarvojo de Massongex. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas 5 kilometrojn sude de la komunumo apud Massongex. Pere de la poŝtaŭtolinio de Saint-Maurice tra Massongex al Vérossaz la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Vérossaz datiĝas el la jaro 1046 kiel *Verolsa*. Laŭdire la burgonja reĝo Sigismundo retiriĝis en la jaro 523 al Vérossaz. Post la morto de Sigismundo ĝis la konkero fare de la Valezaj Dekonoj Vérossaz troviĝis sub la regado de la Abatejo de Saint-Maurice. De 1475 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 ĝi apartenis al la Voktejo Saint-Maurice, kiu poste fariĝis al Distrikto Saint-Maurice.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo Arkivigite je 2013-09-25 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *David Rey*: *Vérossaz* en *Historia Leksikono de Svislando* (2013-02-27)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Vérossaz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Vérossaz

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Vérossaz** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Distrikto Saint-Maurice |
| --- |
| Collonges  •  Dorénaz  •  Evionnaz  •  Finhaut  •  Massongex  •  **Saint-Maurice**  •  Salvan  •  Vernayaz  •  Vérossaz |  |

 |
aramaj virinoj en Mardin (1905)
**Arameoj** aŭ **siriakoj** estas la ŝemidoj, kiuj venis el Levantenio kaj Mezopotamio, kiuj estis unu el la ĉefroluloj en la historio de sudokcidenta Azio. Unue arameoj, kiel nomada popolo 'Ahlamu', menciatis en la akadaj monumentoj de 14-a jc a.K. Post 12-a jc en la samaj akadaj kojnoskribaj dokumentoj, oni nomas ilin 'Armaje'. En tiuj tempoj arameoj translokiĝis al Mezopotamio kaj ekloĝis regionon Aram-Naharajm. De 10-a jc a.K. ili instaliĝis en Sirio kaj Mezopotamio. Al tiu periodo apartenas antikvaj epigrafiaj monumentoj. Post la kristaniĝo de arameoj, disvastiĝas ĝia grekdevena nomo 'Siros'.

Nuntempe la arameoj estas ĉefe kristana nacio, kiu fuĝis de sia patrujo pro islama subpremo. Ili parolas varianton de novaramea kaj loĝas en tutmonda diasporo, plejparte en Eŭropo kaj Ameriko.

Vidu ankaŭ
----------

* Siria Ortodoksa Eklezio
* Siria katolika eklezio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arameoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2007-09-29 per la retarkivo Wayback Machine
* 

news.php?subaction=showfull&id=1133391330&archive=&start\_from=&ucat=& 

* 
* Arkivigite je 2006-04-09 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Sveta** (makedone Света) estas vilaĝo en Opština Demir Hisar en Norda Makedonio. En 2002 vivis tie 332 loĝantoj, kaj laŭ la censo de septembro 2021 estis ankoraŭ 258.

Loko, priskribo
---------------

La vilaĝo situas sur la orienta rando de la Opština Demir Hisar. La alteco estas ĉirkaŭ 610 - 1490 m.

La areo de la vilaĝo estas ĉirkaŭ 13,9 km².

La vilaĝo situas ĉe la Nigra Rivero (Črna Reka), kiu fluas de okcidento al oriento.
La regiona vojo R2339, kiu ligas Demir Hisar kaj Prilep, ankaŭ kuras en la sama direkto.

maldekstra

Loĝantaro
---------

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 332 homoj. Ĉiuj loĝantoj estas makedonoj.

La loĝantoj laboras ĉefe en agrikulturo. Cerealoj estas plej kultivitaj, sekvataj de tabako, terpomoj, faboj kaj ĉiaj ĝardenkultivaĵoj. Krome ĉi tie estas gardataj bovinoj, ŝafoj kaj kokaĵoj.

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Света en la makedona Vikipedio.* 

1. ↑  loĝantaro de la Respubliko de Norda Makedonio laŭ etna alligiteco, laŭ setlejo, censo de septembro 2021 (makedone kaj angle)
Kelkaj aŭtoroj diras ke la huritoj estas la prapatroj de la kurdoj, kies nuna teritorio montriĝas surmape kun pli hela koloro.
La **huritoj** (kojnoskribe *Ḫu-ur-ri* 𒄷𒌨𒊑, **horeoj** en la *Malnova Testamento*, **surabitoj** en la dokumentoj de Babilono) estis popolo en la Antikvo kiu loĝis en la valo de la rivero Ĥabur (norda Mezopotamio kaj ĝiaj ĉirkaŭoj), la nunaj sudoriento de Turkio, nordo de Sirio kaj Irako kaj nordokcidento de Irano.
Inter la multnombraj ŝtatoj kiujn ili fondis, elstaras Mitano, kiu estis unu el la grandaj potencoj en sia epoko. Ĝia etendiĝo similis al tiu de la kurdoj en la nuntempo.

Fontoj por studoj pri la huritoj
--------------------------------

La precipa problemo por esplori pri la huritoj estas la malsufiĉo je rektaj fontoj. En 1887 en la arkivoj de El-Amarna (Egiptio) troviĝis letero de la reĝo de Mitano, Tuŝrata, skribita en lingvo kiu komence nomiĝis mitana. Tamen, baldaŭ aperis la arkivoj de la hititoj de la antikva urbo Hatuŝa, kie la lingvo de la mitanoj nomiĝis hurita, de kiu la popolo prenas sian nomon.

Tiuj ĉi hititaj dokumentoj estis la ĉefa fonto por la konatiĝado kun la hurita kulturo, kvankam ankaŭ utilis dokumentoj el aliaj potencoj (Egiptio, Babilono, Ugarit) kaj arkeologiaj restaĵoj. Aparte interesaj estas la dokumentoj verktitaj en la hitita kaj en hurita, ĉar ili helpis deĉifri gravajn partojn de tiu ĉi lasta lingvo.

* Kategorio Huritoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Valaĥio |

Regionoj de Rumanio: Valaĥio (*Țara Românească*) blue, Moldavio (*Moldova*) ruĝe, Transilvanio (*Transilvania*) verde, Dobroĝo (*Dobrogea*) flave
**Valaĥio** aŭ **Valaĥujo** (en la rumana: Țara Românească prononcita [ˈt͡sara romɨˈne̯askə]; arkaike: Țeara Rumânească, en la rumana cirila alfabeto: Цѣра Румѫнѣскъ) estas historia kaj geografia regiono de Rumanio. Ĝi situas norde de la Malsupra Danubo kaj sude de la Sudaj Karpatoj. Valaĥio estis tradicie dividita en du partoj, nome Muntenio (aŭ Granda Valaĥio, oriente, 10 distriktoj) kaj Oltenio (aŭ Malgranda Valaĥio, okcidente, 5 distriktoj). Valaĥio kiel tuto estas foje referencata simple kiel Muntenio pro identigo kun la plej granda el la du tradiciaj partoj.

Princlando Valaĥio
------------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Princlando Valaĥio.
En Valaĥio estis fondita la Princlando Valaĥio komence de la 14-a jarcento fare de Basarab la 1-a, post ribelo kontraŭ Karolo la 1-a de Hungario. En 1859, Valaĥio unuiĝis kun Moldavio por formi la regnon de la Unuiĝintaj Princlandoj, kiu adoptis la nomon Rumanio en 1866 kaj oficiale iĝis la Reĝlando de Rumanio en 1881.

Referencoj
----------

1. 1 2  PIV: Valaĥio, Valaĥujo ♜ Danuba princlando, kiu, kunigita en 1859 kun Moldavujo, formis en 1881 la reĝolandon Rumanio.

Bibliografio
------------

* Giurescu, Constantin. *Istoria Bucureștilor. Din cele mai vechi timpuri pînă în zilele noastre*, Ed. Pentru Literatură, Bucharest, 1966

Rumanio Historiaj regionoj de Rumanio

**Banato** • **Dobroĝo** • **Moldavio** (Besarabio • Buĝak • Bukovino) • **Transilvanio** (Kriŝano • Maramureŝo) • **Valaĥio** (Muntenio • Oltenio)

 

* Kategorio Valaĥio (Rumanio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)