recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ferenc Kerekes** [kerekeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kerekes Ferenc** estis hungara skulptisto, tondisto.

Ferenc Kerekes skulptas
Ferenc Kerekes  naskiĝis la 18-an de majo 1948 en Kecskemét, li mortis la 19-an de junio 2001 en Kecskemét.

Biografio
---------

Ferenc Kerekes frekventis bazlernejon en Helvécia, poste li lernis jam en Kecskemét en faklernejo por esti tondisto. Kelkajn jaroj li estis tondisto, sed li libertempe interesiĝis pri pentrado, li lernis de János Bozsó, poste pri skulptado. Liaj majstroj estis Viktor Kalló, István Szabó (skulptisto), István Szabó (1927) kaj Mihály Mészáros. Ekde 1973 li estis nur skulptisto, en la sekva jaro li havis stipendion. Li studvojaĝis en 1978 en Parizo, en 1983 en Grekio. En 1988 li establis hejme propran atelieron. Li ricevis 2 premiojn en 1975 kaj 1983.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Kecskemét (1970, 1983, 1988, 1994, 1998, 2001)
* Gödöllő (1972)
* Budapeŝto (1974, 1988, 1996)
* Nagykőrös (1977)
* Szeged (1987)
* Kiskunfélegyháza (1996)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* ekde 1974 en departementaj ekspozicioj

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Virina kapoVirina kapo
* KaŝiĝantoKaŝiĝanto
* Hundo nomata BodriHundo nomata Bodri
* DormantoDormanto
* KorusoKoruso
* SenvestiĝantoSenvestiĝanto
* DancantoDancanto
* FortunoFortuno
* Kamparano kun ĉevaloKamparano kun ĉevalo
* ĈevaloĈevalo

Fontoj
------

* hungarlingva biografio[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Ferenc Kerekes (skulptisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 622000
 |
**Ferenc Kassai-Schallmayer** [kaŝai-ŝalmajer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kassai-Schallmayer Ferenc** estis hungara politikisto, ministro.

Ferenc Kassai-Schallmayer staras dekstre la tria
Ferenc Kassai-Schallmayer  naskiĝis en 1903 en Hungara reĝlando en Kassa (nuntempa Košice en Slovakio). Li mortis la 30-an de oktobro 1946 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ferenc Kassai-Schallmayer apartenis al la germana minoritato de la reĝlando. Li aĝis 16, kiam li forlasis la familion kaj li aliĝis al la Hungara Ruĝa Armeo. Li konatiĝis ankaŭ pri komunistaj ideoj. Post falo de la Soveto li lernis por esti presisto. En la 1930-aj jaroj li redaktis komunistan gazeton. Iom poste evidentiĝis, ke li havas emon kun la nazioj, tial li forlasis la komunistojn kaj li aliĝis al Sagokruca Partio. Iom poste li estis kondamnita, en 1941 li liberiĝis. Post 2 jaroj li iĝis ĉefa propagandisto de la partio. Post puĉo de Ferenc Szálasi li estis senpostena ministro. Post la 2-a mondmilito li estis kondamnita je morto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero K, poste serĉu la nomon)


* Kategorio Ferenc Kassai-Schallmayer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ferenc Kolos Mayer** [koloŝ majer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mayer Ferenc Kolos** estis hungara-usonana kuracisto, patologo, medicina historiisto, oficiro. Lia nomo en Usono estis *Claudius Francis Mayer*.

Ferenc Kolos Mayer  naskiĝis la 6-an de julio 1899 en Eger. Li mortis la 15-an de novembro 1988 en Vaŝingtono.

Biografio
---------

Ferenc Kolos Mayer frekventis liceon, poste cistercianan gimnazion en sia naskiĝurbo. Li aliĝis al la cistercianoj en Zirc kaj li plulernis en la cisterciana altlernejo en Innsbruck, kiun li interrompis pro la okazintaĵoj en 1919. Li hejmenvenis, forlasis la ordenon kaj li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1925. En tiuj jaroj li estis fama pri la imponaj lingvoscioj. Post la diplomo li estis patologo en instituto, poste en hospitalo, li ankaŭ okupiĝis pri historio de medicino. En 1930 li rondvojaĝis en Eŭropo helpe de stipendio. Hejmenveninta li ne povis esti profesoro pro la juna aĝo, tial li migris al Usono. Li tiam parolis 19 lingvojn, li redaktis medicinan gazeton inter 1931 kaj 1954. Dum la Korea milito li estis kuracisto-kolonelo, li mem trovis solvon kontraŭ speciala epidemia febro. Post la milito li estis ĉefkuracisto en hospitalo. En 1970 kaj 1983 li vizitis sian naskiĝlandon, eĉ li fondis fondaĵon. En 1974 li pensiuliĝis. Li ricevis hungaran memormedalon. Li havis edzinon, kiu naskis filon.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az orvostudomány története* (1927, 1988)
* *Disinfected mail* (1962)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 551989
* LCCN: nr95004526
* VIAF: 121382618
* ISNI: 0000 0000 7943 061X
 |
**János SIMOR** [jAnoŝ ŝimor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Simor János** estis hungara pastro, kanoniko, episkopo, ĉefepiskopo, primaso, kardinalo, membro direktora de Hungara Scienca Akademio (1867).

Gravuraĵo pri János Simor en 1862
János Simor  naskiĝis la 23-an de aŭgusto 1813 en Székesfehérvár. Li mortis la 23-an de januaro 1891 en Esztergom.

Biografio
---------

János Simor frekventis lernejojn komence en sia naskiĝurbo, poste en Buda, fine li lernis teologion en Vieno. En 1836 li pastriĝis. Post 2 jaroj li ricevis edukistan kaj oratoran taskojn. Li doktoriĝis el teologio en 1841. Li instruis kaj edukis junajn pastrojn en Esztergom ekde 1846. Post la hungara revolucio de 1848 li ricevis ministerian postenon en Vieno. En 1851 li iĝis kanoniko en sia naskiĝurbo. En 1857 li estis nomita episkopo de Győr, post jardeko ĉefepiskopo kaj samtempe primaso, en 1873 kardimalo. Li ricevis rangon sekreta konsilanto en 1865, premion en 1867. Li okupiĝis multe pri edukado-instruado, helpis la muzeojn, hospitalojn, artojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Epistolae pastorales* (1882)
* *Ekleziaj paroladoj* (1892)

Memorigiloj
-----------

* lernejo, malsanulejo kaj biblioteko portas la nomon Simor

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

* Kategorio János Simor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 461270
* GND: 123271606
* LCCN: nb99027725
* VIAF: 13212425
* ISNI: 0000 0000 7820 2869
* SUDOC: 241609933
 |
**Ferenc KAZY** [kazi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kazy Ferenc** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro, historiisto. Lia nobela antaŭnomo estis *Kazy de Garam-Veszele*. Lia frato estis János Kazy (jezuito).

Ferenc Kazy  naskiĝis la 7-an de aprilo 1695 en Hungara reĝlando en Léva (nuntempa Levice en Slovakio). Li mortis la 11-an de junio 1759 en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio).

Biografio
---------

Ferenc Kazy aliĝis al la jezuitoj en 1712 en Vieno. Li pastriĝis en 1725, post 5 jaroj li monaĥiĝis. Li akiris filozofian kaj teologian diplomojn. En 1739 li ekinstruis en Reĝa Universitato de Nagyszombat kaj ankaŭ en la seminario. En 1742 li estis rektoro de Pázmáneum, post jaroj lernejestro en diversaj katolikaj lernejoj en diversaj urboj. Krom la instruado li verkis signifajn historiajn studojn, foje li verkis poemojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Fasti Hungariae* (1721)
* *Palatium regum Hingariae palatinorum virtutibus et meritis insigne* (1722)
* *Suasoriae regum Hungariae* (1728)
* *Historia regni Hungariae ab anno seculi decimi septimi primo, ad annum ejusdem-seculi trigesimum septimum* (1737-1749)
* *Historia universitatis Tyrnaviensis societatis Jesu ...* (1738)
* *Historia regni Hungariae... Tomus II. ab anno seculi decimi septimi trigesimo septimo...* (1741)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero K, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 531658
* GND: 100176518
* VIAF: 350828
* ISNI: 0000 0000 5522 1880
* NKC: mzk2004252318
 |
**János Sarkady** [jAnoŝ ŝarkadi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sarkady János** estis hungara klasika filologo, historiisto, universitata instruisto. Lia familia nomo foje estis erare *Sarkadi*.

János Sarkady  naskiĝis la 31-an de decembro 1927 en Biharkeresztes, li mortis la 5-an de septembro 2006 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Sarkady faris abiturienton en kalvinana gimnazio de Karcag. Li komence studis en Universitato de Debrecen, poste en Scienca Universitato Loránd Eötvös, li loĝis en la kolegio kun Zsigmond Ritoók (filologo). Sarkady akiris diplomon en 1951, poste li restis samloke kiel asistanto. Dum la Hungara revolucio de 1956 li agis por la revolucio, tial en 1957 li estis arestita. La polico faris lin agento aŭ sekreta informisto sub la nomo „Sárándi", li raportis al la polico ĝis 1962. Inter 1958 kaj 1964 li instruis nur en mezlernejo. En 1964 li ekinstruis en Universitato Lajos Kossuth, en la sama jaro li kandidatiĝis. Inter 1966 kaj 1979 li estis docento, poste profesoro, inter 1969-1987 katedrestro. Inter 1988-1995 li estis katedrestro en Universitato Loránd Eötvös. En 1998 li emeritiĝis, tamen li instruis plu ĝismorte. Li okupiĝis pri la pragrekaj historio kaj kulturo. Li ricevis premiojn en 1988 kaj 2006.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A világirodalom története* (1955) - aparta ĉapitro
* *Reise in das alte Athen* (1964)
* *Görög vallás, görög istenek* (1974) ISBN 963-280-050-8
* *A korai Attika történeti forrásai I-III.* (1985-87)
* *A polis eredete* (1995)
* *Görög művelődéstörténet* (2006) - kunlaboranto ISBN 9789633898727

Fontoj
------

* 
* hungarlingva biografio
*
Arcen: Municipejo
**Arcen** estas fortresurbeto, kaj formas unu el ĉefloĝejoj de la municipo Arcen en Velden en Limburgo Nederlando, ĉ. 12 kilometroj norde de Venlo.

Laŭlonge la Mozo oni dragas por la elfosado de sablo. Pro tio ekestis kelkaj lagoj. Krom la termobanejo, kaj bangaloparko kaj la t.n. "kastelĝardenoj" de kastelo Arcen Arcen ankaŭ altiras turistojn pro la loka bierfarejo, kie oni faras la bieron Hertog Jan. Pliaj monumentaj konstruaĵoj estas la kirko, formplanita de H.W. Valk, kaj la municipejo laŭ plano de A.J. Kropholler.

Historio
--------

Arcen apartenis al la "Overkwartier van Gelre" aŭ hispana Opper-Gelre. Dum la sukceda milito de Hispanio ĝi estis okupita de prusiaj trupoj, kaj tiel ĝi restis germana kiel parto de prusia Opper-Gelre dum ĉ. unu jarcento (ĝis 1814).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arcen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* retejo pri Arcen Arkivigite je 2019-12-26 per la retarkivo Wayback Machine
* mapo el 1868 kaj satelitfoto el 2006

Geografia pozicio:
(51° 28′ 38″ N; 06° 10′ 53″ E Mapo)
**János Strausz** [jAnoŝ ŝtraŭs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Strausz János** estis hungara juĝisto, konstitucia juĝisto.

János Strausz naskiĝis la 23-an de decembro 1934 en Budapeŝto, li mortis la 21-an de septembro 2020 supozeble en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Strausz devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis en Scienca Universitato Loránd Eötvös, sed en 1957 li estis forigita pro simpatio al la Hungara revolucio de 1956. Li estis simpla laboristo en fabriko 6 jarojn, fine li finis la universitaton kun diplomo en 1963 laŭ koresponda instruo. Lia plej grava instruisto estis Róbert Brósz. Post la diplomo li estis juĝisto en Budapeŝto. Li specialiĝis pri la plej krudaj krimoj. Inter 1998 kaj 2004 li estis konstitucia juĝisto. Li ricevis premiojn en 1992 kaj 2005. Li neniam edziĝis.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 713710
 |
*Naskiĝdato de la informkesto estas erara!*

**Zoltán Dövényi** [dovEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dövényi Zoltán** estas hungara geografo, altlerneja instruisto.

Zoltán Dövényi naskiĝis la 30-an de novembro 1948 en Balatonboglár.

Biografio
---------

Zoltán Dövényi maturiĝis en gimnazio en Csurgó en 1967, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth en 1973. Post siaj studoj li laboris jardekon en akademia geografia instituto en Békéscsaba, poste en ties centro en Budapeŝto (li estis vicinstitutestro ekde 1997). En 1988 li havis stipendion en Munkena universitato, en 1996 li esploris en Lepsiko. Ekde 1991 li ankaŭ instruis en Universitato Janus Pannonius, kie li habilitiĝis post 4 jaroj. Inter 2005-2010 li estis institutestro en la ĵus menciita universitato. Intertempe li doktoriĝis en la universitato en 1974, ĝuste post jardeko li kandidatiĝis, en 2003 li doktoriĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis premiojn inter 1992-2018. Li havas edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Platz und Chancen Ungarns in Mitteleuropa* (1992)
* *A szuburbanizáció térbeni-társadalmi jellemzői Budapest környékén* (1999)
* "Város az, ami magát annak nevezi" (2009)
* *From global economic crisis to armed crisis: changing regional inequalities in Ukraine* (kunaŭtoro, 2014)

Fontoj
------

* hungarlingva intervjuo kaj biografio kun foto Arkivigite je 2020-01-13 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 676843
* GND: 170083209
* LCCN: n84083857
* VIAF: 16168477
* ISNI: 0000 0000 7984 6404
* NKC: jo2013768193
 |
**Ralph DUMAIN** estas usona arkivisto, bibliotekisto, kaj sendependa esploristo.

En 1991, li komencis labori je la *C.L.R. James Institute*. La instituton fondis Jim MURRAY (1949-2003) en 1983 por konservi dokumentojn parencajn al vivo kaj laboro de James. Kvankam la instituto kunligiĝas al *Centre of African Studies* je la Universitato de Cambridge, ĝi strebas popularigi laboron de James estiĝante "ekster kaj sendependa de akademiaro" kaj aliaj "tradiciaj institutaj estaĵoj (kiel maldekstraj politikaj partioj)." La idealo sin montras en la retejo oficiala malordinara de Dumain, *The Autodidact Project*, kie estas publikigataj bibliografioj, esplorgvidiloj, artikoloj de radikalaj pensistoj, kaj diversaj verkaĵoj de Dumain. 

Dumain jam deĵoris kiel prezidento de Ateista Tutmonda Esperanto-Organizo (ATEO).

Referencoj
----------

*Tiu ĉi artikolo estas traduko de la samtema artikolo en la Angla Vikipedio. La tradukon oni faris en 5-an de februaro 2015.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Blogo *Ĝirafo* esperante
* The Autodidact Project


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 512406
 |
La bizanca kapelo ĉe la maŭzoleo. La ĉerkoj de Goeto kaj Ŝilero. La **Princa kripto** (germane: *Weimarer Fürstengruft*) estas entombigejo de nobeloj kaj de Goeto kaj de Ŝilero en Vajmaro sur la Malnova tombejo.

Historio
--------

Per la aranĝo de *Tombejo antaŭ la Pordego de Nia Sinjorino* la urbo Vajmaro ricevis en 1818 modernan tombejon. Ties plej malnova parto nomatas *Historia tombejo*.

Ĉe la flankaj muroj troviĝas la tomboj de eminentuloj de ĉiuj sociaj klasoj. La de tilioj ĉirkaŭita ĉefa pado kondukas onin al altebeneton sur kiu staras - kun surfaco de greka kruco - la Princa kripto. Ĝin konstruigis duko Karolo Aŭgusto en 1825/26 laŭ la planoj de la vajmaro ĉefarkitekto Clemens Wenzeslaus Coudray: ĝi estu la duka deziro tre simpla, nur funkcianta mortuldeponejo tutsimple.

Priskribo
---------

En la malsupra etaĝo staras pluraj ĉerkoj de princaj familianoj; la impresa sarkofago baroka de dukino *Eleonora Wilhelmina* plej dominas la spacon dekstre de la ŝtuparo. Sudoriente videblas la ĉerkoj de Goeto kaj (laŭdire) de Ŝilero. Esploroj pri la identeco de la en la sarkofago trovita kranio tamen montris ke ĝi ne apartenis al la geniulo.

Ŝilero en la 1805-a jaro jam estis enterigita sub la maŭzolea volbaĵo de sur la tombejo de la Kirko Sankta Jakobo. Laŭ instigo de la urbestro Carl Leberecht Schwabe ĝiaj ostoj en marto de 1826 forprenitis de tie kaj transmetitis en la princan kripton en la 16-a de decembro 1827. Goeto flanke de Ŝilero entombigitis en la 26-a de marto 1832.

Preĝejo ortodoksa apudanta
--------------------------

En 1862 sude de la maŭzoleo alkonstruitis kolorriĉa rusa ortodoksa kapelo en novbizance historiisma stilo kiel lasta dormejo de la rusa grandprincino kaj granddukino de Maria Pavlovna Romanova. Laŭ ŝia volo kvieti kune kun la edzino Karlo Frederiko, la muroj de la Princa kripto finfine transboritis tiel ke nun la du sarkofagoj apudas. Antaŭe kolektiĝis por diservoj la rusortodoksaj fideluloj en kapelo en la Stein-domo. Konsekrinto estis la arkipresbitero Stefan Sabinin.

Literaturo
----------

* Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-0, p. 173
* Fritz Kühnlenz, Paul Meßner: *Tourist Stadtführer. Weimar*, VEB Tourist Verlag Berlin/Leipzig, 3-a eldono 1988, p.99-103

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Princa kripto de Weimar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Pri la kripto sur la paĝoj de Klassik Stiftung Weimar.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 489608
* GND: 4601709-4
 |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Arnau Torras i Tutusaus** (subskribante **Arnau**, n. 1966) estas kataluna esperantista aŭtoro de komiksoj, kiu cetere prezentas skeĉojn kaj emas iom gajigi kaj bonetosigi la junularajn esperantorenkontiĝojn. Inter liaj komiksaj personoj menciindas Doktoro Senesperanto, kiu estas miksaĵo inter Dro Zamenhof kaj memportreto. La komiksoj estas petolemaj, humuraj, malprudegaj kaj ironiaj. Grava temo kiu aperas en diversaj albumoj estas "la Bona Etoso" (mallongigita al la "BE"), kiun la doktoro Senesperanto volas estigi ĉie, kie li ĉeestas. Arnau difinis siajn rolulojn en la paĝoj de *Kata Luno* kaj nun kunlaboras en la komiksa revuo kaj TTT-ejo Vola Püg'.

Prezento de la artisto
----------------------

Por la programo de KEF 2005 aperis jena prezentoteksto:

*Komiksforman literaturon reprezentas en KEF nia plej konata, fola, kataluna komiksartisto kaj artisto Arnau Torras. Se jam la temo estas "Korpo kaj kulturo", kies nomo el ĉiuj Esperantaj artistoj fakte unue venus iamensen: Arnau! Nepre! En liaj tre korporilataj komiksoj, kiuj efike sukcesas ŝoki kelkajn deculojn eĉ ankoraŭ, temas ofte pri Esperanta kulturo: la aŭtoro agrable uzas alludojn al ĝisoste espaj fenomenoj, beletraĵoj, verkistoj ks. En 2004 aperis du novaj komiksalbumoj de Arnau:* Malpli da teksto kaj pli da sekso *kaj* La vivo simplas*, temas pri amo. Interese, ke en certa recenzo de Donald Broadribb en Monato, la komiksojn oni laŭdas pro uzado de kondomoj kaj kondamnas pro "malalta porna kvalito". En KEF ni certe parolos kun Arnau kaj aliaj ne nur pri sekso, porno kaj amo, sed ankaŭ pri recenzarto kaj pri komiksa literaturo.*

Bibliografio
------------

* La krizo. - Aperinta en Literatura Foiro 164, dec. 1996, pĝ. 307 - 310
* Pli ol homo, esperantisto! La D-ro Senesperanto kaj la alternativa lingvo. Bildrakontoj. SEK. Zagreb. 1996. 48 paĝoj. Subgrundaj bildstrioj originale Esperantaj, kiujn oni uzu, laŭ la aŭtoro, por purigi pug-truon.
* La romantikulo en la 20a jarcento. Bildrakontoj. SEK. Zagreb. 1996. 48 paĝoj. Dua volumo da malprudegaj bildrakontoj, kun amoro, vojaĝoj kaj Esperanto kiel ĉeftemoj.
* La D-ro Senesperanto serĉas la bonan etoson. Arnau Torras i Tutusaus. Bildrakontoj. Libro TIM. Zagreb. 1998. 23 paĝoj. Bildstria aventuro tra Esperantujo, en kiu la plej grava allogforto montriĝas "la etoso".
* Desegnoj - Desegnitaj bendoj - Komiksoj. Arnau, Kavlan, Septier, Sire. Bildrakontoj. La Kancerkliniko. Thaumiers. 1999. 21 paĝoj. Pintaj bild-artistoj de LKK en kuna kajero.
* Malpli da teksto kaj pli da sekso. Bildrakontoj. Sabadell. 2004. 56 paĝoj.
* La vivo simplas. Bildrakontoj. Sabadell. 2004. 56 paĝoj. Erotiko kaj politiko; amuzo kaj (m)am-uzo.

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 121932
* GND: 1123042942
* VIAF: 46148449840315692599
 |
**Antoniĉ, Bohdan-Ihor** ukraine **Богдан Ігор Антонич** (1909-1937, Lvivo) - verkisto, poeto. Kiel gimnaziano li verkis en la pola. Estinte studento de Lviva Universitato li ekverkis ukraine. Lia liriko estas plejparte filozofia kun religiaj (li estis filo de pastro) kaj kosmaj motivoj, resonado de lemka folkloro kun simboloj de paganismo. Provis sin en dramverkado, verkis tekston al opero Oleksa Dovbuŝ. Redaktis literaturajn revuojn *Daĵboh* kaj *Karby*. Li ankaŭ pentris, ludis violonon, komponis muzikon. Tradukis poemojn de Rainer Maria Rilke.

Antoniĉ en Esperanto
--------------------

La unuaj esperantigoj aperis en 1969 en la bulteno *Tra Soveta Ukrainio*: tri poeziaĵojn tradukis Aleksandr Logvin. Ukraina verkisto kaj esperantisto Serhij Plaĉinda tradukis *"Parafrazo"-*n (Literatura Skatolo, 1967). Pli ol dek poemojn, plejparte el poemaroj *Tri Ringoj* kaj *Libroj de Leono*, esperantigis Kris Long (ili aperis en Fonto, 103) kaj Gennadij Turkov (La Kancerkliniko, 119, 2006). Du poemojn por Ukraina Stelo tradukis Volodimir Pacjurko.

Vidu ankaŭ
----------

* Verda Evangelio

* Kategorio Bohdan-Ihor Antoniĉ en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 128645
* GND: 119045362
* LCCN: n91023832
* VIAF: 33632834
* ISNI: 0000 0001 1827 3902
* SUDOC: 140696369
* MBA: 4d524c0b-b913-4937-bd82-c1ff9d387425
* NLA: 35729914
* NKC: jo20000080597
 |
**Sippar** (sumere kojnoskribe 𒌓𒄒𒉣𒆠, **Zimbir**) estis antikva sumer kaj poste Babilona urbo ĉe la orienta bordo de la rivero Eŭfrato. Ĝia centra loĝloka tumulo, arabe nomata *Tell*, situas ĉe la loko de moderna *Tell Abu Habbah* proksime 69 kilometrojn norde de Babilono kaj 30 kilometrojn sudokcidente de Bagdado. La antikva nomo de la grandurbo, Sippar, ankaŭ povus rilati al sia ĝemelurbo, Sippar-Amnanum (situanta ĉe la moderna loko de Tell ed-Der).

Historio
--------

Argiltabulo kaj ĝia sigelita argila koverto. Laŭleĝa dokumento, listo de tero kaj ilia distribuo al pluraj filoj. El Sippar, malnov-babilona periodo, el 1812-1793 antaŭ nia erao, nun en muzeo de Berlino
Malgraŭ la fakto ke miloj da kojnoskribaj argilaj tabuletoj estis reakiritaj en la loko, relative malmulto estas konata ĉirkaŭ la historio de Sippar. Kiel ofte okazis en Mezopotamio, ĝi estis parto de paro da urboj, apartigitaj de rivero. Sippar estis sur la orienta flanko de la Eŭfrato, dum ĝia ĝemelurbo, Sippar-Amnanum (la moderna *Tell ed-Der*), estis sur la okcidento.

Dum ceramikaj trovaĵoj indikas ke la loko de Sippar estis uzata jam dum la Uruk-periodo, granda okupado okazis nur en la Frua Dinastia Periodo de la 3-a jarmilo a.K. la malnova babilona periodo de la 2-a jarmilo a.K. kaj la Nov-Babilona Imperio de la 1-a jarmilo a.K. Pli malgrandaj niveloj de uzo daŭris en la tempo de la aĥemenida, seleŭkida kaj parta imperioj. Dum fruaj babilonaj dinastioj, Sippar estis produkta centro de lano.

Sippar estis la kulta loko de la suna dio ( sumere *Utu*, akade *Ŝamaŝ*) kaj la hejmo de ĝia templo *É-babbara*, kojnoskribe 𒂍]]𒌓𒌓𒊏, en la signifo "blanka templo"). La steleo de la kodo de Hammurabi verŝajne estis starigita en Sippar. Ŝamaŝ estis la dio de justeco, kaj li estas prezentita donante aŭtoritaton al la reĝo en la bildo ĉe la supro de la steleo. Proksime rilata motivo troveblas sur kelkaj cilindraj sigeloj de la malnova babilona periodo. Antaŭ la fino de la 19-a jarcento antaŭ nia erao, la urbanoj de Sippar produktis kelkajn el la plej bonaj malnov-babilonaj cilindraj sigeloj en la akada lingvo.

Sippar probable esti la loko de la loko *Sefarvaim* (duobla urbo סְפַרְוָיִם, citita en la Tanaĥo en 2 Reĝoj 17:24, 31; 18:34; 19:13; Libro de Jesaja 37:13) en la Malnova Testamento, kiu aludas al la du partoj de la grandurbo en sia duobla formo.

Referencoj
----------
**Gejŝo** estas japana virino, kiu praktikas la tradiciajn artojn (ikebano, danco, muziko kaj te-ceremonio).

Etimologio kaj terminologio (deveno kaj uzado de la vorto)
----------------------------------------------------------

Japana gejŝo sur ikuja pentraĵo
La termino *gejŝo*, kunligita el *gei* (芸, 'arto(j)') kaj *sha* (者, 'persono'), venas el la tokia dialekto kaj de tie transpreniĝis en la eŭropajn lingvojn. La altjapana konas la terminon *geigi* (芸妓, 'artistino'), en la dialekto de Kansajo ili nomiĝas *geiko* (芸子, 'infano de arto'). Gejŝo dum trejnado nomiĝas *han'gyoku* (半玉, 'duon-gemo') en Tokio kaj *maiko* (舞妓, 'dancanta knabino') en Kioto.

Historio
--------

La termino *gejŝo* ĝenerale estas uzata por akompana fraŭlino, amuzistino, kiu estas vestita en tipaj, severe stilitaj vestoj kaj kun klasika japana muziko, kanto kaj danco, agrable plibriligas la vesperon de kunularoj. Dum la 18-a kaj 19-a jarcento gejŝoj estis tre kutimaj dum certaj okazaĵoj. Karakteriza por la gejŝo estas la arta peruko el nigraj haroj, la blankigita vizaĝo kun ruĝaj lipoj kaj okulfrapa kimono aŭ silka vesto, kiu en speciala maniero nodligite ĉirkaŭas la korpon. Gejŝoj estas konsiderataj kiel modelo de beleco kaj rafinita kulturo.

En la pasinto oni asociis gejŝojn ofte (kaj ĝenerale malprave) kun prostituado. Ekzistis krom la mondo de gejŝoj ankaŭ la mondo de amoristinoj (Tayuu/Oira) kie okazis prostituado. Kvankam tiam oni povis aĉeti la rajton forpreni la virgecon de gejŝo, ili ne estis devigataj sekse kuniĝi kun klientoj, ankaŭ ne kun tiu kiu pagis monon por la virga gejŝo.

Knabino junaĝe estis dungita kiel *maiko*, kaj dum kelkaj jaroj estis edukita de sperta gejŝo, kiu perfektigis la knabinon en klasika japana muziko, kantado kaj dancado. Gejŝoj aktivis en certaj poramuzaj kvartaloj de grandaj urboj, kiel Yoshiwara en Edo (Tokio) kaj Gion en Kioto, kaj ofte estas ligitaj al certa domo per kio ilia rango en la hierarkio estis fiksita. Ankaŭ nuntempe en Japanio kelkdekoj da gejŝoj aktivas, sed nur kiel akompanulinoj kiuj estas edukitaj en klasikaj japanaj artoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Memoirs of a Geisha (filmo) (Memoraĵoj de Gejŝo)
* Ukijo
* Hetajro

Ekstera ligilo
--------------

Informdona retejo pri gejŝoj (angle) Arkivigite je 2006-01-10 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Gejŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Plenkreskulo.
Hipertrofio de la hepataj galduktoj dum infekto per hepata fasciolo + grasigo de la hepato (transversa sekco de la hepato de kaprino).
La **trematodo de la hepato** (*Fasciola hepatica*) estas specio de platvermo de trematodoj de la subklaso *Digenea*, karakterizita per sia lancoformo, kun du kupoj, el kiuj unu buŝa kaj alia ventra, kaj unu biologia ciklo kun du generacioj (digeneo) en du gastigantoj, el kiuj unu gastropoda molusko amfibia kaj unu mamulo. Ĝi estas parazito de la galkanaloj kaj de la gala veziko de herbovoruloj kaj ĉiomanĝantoj, inklude homojn. Ĝi estas la okaziga agento de unu de la parazitozoj plej disvastigitaj de la brutobredado, nome la fascioliazo (aŭ fasciolozo), kiu estas konsiderata kiel unu de la parazitaj malsanoj plej gravaj de la mondo de la aldomigitaj remaĉuloj.

La apero de tiu malsano varias elstare laŭ la diversaj mondoregionoj, depende de faktoroj kiel la agrikultura disvolvigo, nutromankoj, mikroklimato kaj makroklimato de la medio, volumo kaj alto de la paŝtejoj, la imuna kaj nutra stato de la definitiva pera gastiganto, nombro de ovoj kaj larvoj infektigantoj en la medio ktp.

* Kategorio Hepata fasciolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Hepata fasciolo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697885
 |
Pri la komunumo
---------------

**Bärschwil** estas komunumo en la distrikto Thierstein en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 870 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Bärschwil situas en la Soloturna Ĵuraso. La rivero Birs formas la nordan limon de la komunumo. Al la komunumo apartenas krom la Bärschwil la vilaĝo Wiler en nordo de la komunumo kaj diversaj izolitaj bienoj. Tra la komunumo fluas de sudo al nordo la rojo *Modlenbach* kiu apud la stacidomo de Bärschwil alfluas al Birs. La plej alta punkto de Bärschwil situas sur la monto *Rechtenberg* sur alteco de 947 m s.m. ĉe la limo al Kantono Ĵuraso. En sudo la monto *Nider Fringeli* havas altecon de 913 m s.m.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Bärschwil limas en nordoriento al Laufen (BL), en oriento al Grindel, en sudoriento al Montsevelier (JU), en sudo al Corban (JU), en sudsudokcidento al Courchapoix (JU), en sudokcidento al Vicques (JU), en okcidento al Courroux (JU), kaj en nordokcidento al Liesberg (BL).

Trafiko
-------

La kantona ĉefvojo n-ro 18 pasas laŭlonge de Birs ĉe la norda komunuma limo. Bärschwil mem atingeblas per flanka vojo de la kantona ĉefvojo. La stacidomo ĉe la fervojlinio de Bazelo al Delemonto ek de kelkaj jaroj jam ne plu estas servata de personaj trajnoj. La komunumo estas konektita al la publika transportreto per poŝataŭtolinio al Laufen.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Bärschwil datiĝas el la jaro 1194 kiel *Bermeswile*. En mezepoko la Monaĥejo Beinwil posedis bienojn en Bärschwil. En la jaro 1527 la episkopo de Bazelo koncedis la lokon Beinwil kun la alta kaj malalta jurisdikcio kaj la interezprivilegioj al Soloturno.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Lukas Schenker*: *Bärschwil* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-09-15)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bärschwil en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Bärschwil
* Bärschwil en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Bärschwil** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Thierstein |
| --- |
| Bärschwil  •  Beinwil  •  **Breitenbach**  •  Büsserach  •  Erschwil  •  Fehren  •  Grindel  •  Himmelried  •  Kleinlützel  •  Meltingen  •  Nunningen  •  Zullwil |  |

 |
**János Surányi** [jAnoŝ ŝurAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Surányi János** estis hungara katolika pastro, preposto, kanoniko, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Schaub* [ŝaŭb] ĝis 1868.

János Schaub naskiĝis la 20-an de julio 1835 en Oka (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Oggau am Neusiedler See en Aŭstrio), li mortis la 18-an de junio 1903 en Győr (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).

Biografio
---------

János Surányi studis en Pest (urbo) kaj Vieno, li pastriĝis en 1860, krome li estis teologia doktoro. En 1866 li ekinstruis en seminario de Győr, kie li estis seminariestro en 1902. Intertempe li estis eklezia dekano en Pápa (1892), Komárom (1893), Rába (1894), Locsmánd (1897). Same en 1897 li ekhavis la eklezian titolon preposto, en la sekvanta jaro kanoniko. Li instruis ankaŭ en Reĝa Universitato de Budapeŝto.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A polgári házasság* (1869, premiita studo)
* *A szabadelvűség mint kormányrendszer* (1873)
* *Gerbert és kora* (1887)
* *Az állami tekintély erkölcsi alapja* (1895)
* *A positiv bölcselet hatása hazánk jog- és állambölcselőire* (1900)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo S, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 682168
* GND: 1076139175
* VIAF: 121453224
* ISNI: 0000 0000 7925 9998
 |
**Acebedo** [azeBEdo] estas municipo en la nordoriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Montaña de Riaño*, en la nordoriento de la provinco. *Acebedo* estas komprenebla etimologie kiel *Ileksejo*, kaj tial aperas branĉo de ilekso en la blazono sur flava fono. En ties montara teritorio fluas la rivero Esla kiu enfluas en la Akvorezervejo de Riaño.

Komarkoj de la provinco Leono; *Montaña de Riaño* nordoriente, helverde.
Liegos.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Acebedo, La Uña kaj Liegos (en la foto de la tabelo), okupas totalan areon de 50,18 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 185 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 700 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 102 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Maraña, Burón, Puebla de Lillo, Riaño kaj Crémenes.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj en montaraj areoj, kaj bovoj en ebenaĵoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Bildoj
------

* Leona lukto en Liegos.Leona lukto en Liegos.
* La Uña.La Uña.
* Preĝejo de La Uña.Preĝejo de La Uña.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 760183
 |
La **Buxheimer Orgelbuch** estas kodekso ekestinta ĉ. 1460/70, kiu entenas 256 originalajn komponaĵojn kaj aranĝaĵojn por klavarinstrumentoj. Ĉi tiuj originas de diversaj gravaj komponistoj de la epoko (ekz. John Dunstable, Guillaume Dufay, Gilles Binchois, Walter Frye, Conrad Paumann, Baumgartner). 

Krom aranĝaĵoj de profanaj kanzonoj, dancaĵoj kaj kantoj ĝi entenas ĉ. kvindek pecojn de sakral-liturgia karaktero kaj ĉ. tridek preludojn, je kiuj la rapsodia-figurativa kaj nur-akordaj partoj alternas. La pecoj plejparte estas du- kaj trivoĉaj, sed ankaŭ troveblas kvarvoĉajoj.

La esploro ankoraŭ ne samopinias pri deveno kaj ekesto de la Buxheimer Orgelbuch, kiu ne montras uzadospurojn kaj pro tio povas estis konsiderata kiel kopio por instruaj aŭ reprezentaj celoj. Supozeble ĝi devenas de skribisto el la sudgermana regiono kaj eniris trans Nurenbergo, Munkeno kaj Bazelo dum la 16-a jarcento en la posedaĵon de la Monaĥejo Buxheim ĉe Memmingen. Tiu ĉi ofertis ĝin en 1883 je aŭkcio, kaj ekde tiam ĝi troviĝas en la stoko de la Bavara Ŝtata Biblioteko en Munkeno. En la fakliteraturo ofte troviĝas atribuado al la rondo ĉirkaŭ Conrad Paumann. Tio ĉi signifus, ke la manskribaĵo devenas de Munkeno, ĉar Paumann ekde 1450 ĝis sia morto en 1473 aktivivs kiel bavara kortegorgenisto. De Paumann originas la orgeninstruilo *Fundamentum Organisandi*, kiu komplete konserviĝis en la Buxheimer Orgelbuch samkiel en la Lochamer-Liederbuch.

La tabulaturo de la Buxheimer Orgelbuch konsistas el seplinia sistemo kaj literoj .
En homa anatomio, la **hepataj vejnoj**, nomitaj ankaŭ suprahepataj vejnoj por distingi ilin el la portalhepata vejno, estas vejnoj kiuj transportas la sangon senoksigenan el la dekstra kaj maldekstra loboj de la hepato ĝis la malsupra kava vejno. Estas 3 hepataj vejnoj kiuj devenas respektive de la maldekstra, centra kaj dekstra parto de la hepato, ĉiuju el ili elfluas en la malsupra kava vejno. La hepataj vejnoj formiĝas per la unio de la sublobetaj vejnoj. Tiuj siavice kolektas la sangon de la malgrandaj centrolobetaj vejnoj kiuj troviĝas en la centro de ĉiu hepata lobeto.

La ŝtopiĝo de la hepataj vejnoj okazigas la malsanon konatan kiel sindromo de Budd-Chiari.

Vidu ankaŭ
----------

* Kardiovaskula sistemo

Notoj
-----

1. ↑  Anatomía y fisiología hepática. Arkivita la 16an de majo 2017 en la Wayback Machine. Konsultita la 21an de julio 2020.
2. ↑  Budd-Chiari syndrome en whonamedit.com
3. ↑   Budd G (1845). On diseases of the liver. Londres: John Churchill. p. 135. Brit Lib. 000518193.

* Kategorio Hepataj vejnoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697304
 |
***Butterfly Soup*** ([baterflai sup]; Esperantigite: Papilia Supo) estas videoromana videoludo farita de usonana sendependa evoluigisto Brianna Lei, ĝi aperiĝis la 16-an de septembro 2017 ĉe Itch.io.

Kadro kaj temoj
---------------

La rakonto komencas en 2008 kaj sekvas 4 junajn, kvirajn azia-usonanajn fraŭlinojn dum ili ĉeestas sian unuan jaron de mezlernejo. La rakonto fokusas sur la interrilato inter du el ili, Diya ([dija]) kaj Min-seo. Ĝi traktas temojn kiel mistraktado de infanoj kaj homofobio, sed la tono estas ĝenerale optimisma. Por la rakonto, kiu okazas en Fremont, Kalifornio, Lei prenis inspiron el la sia propra sperto kreskante en simila kvartalo inter multaj aliaj azia-usonanoj. Kvankam la ludisto povas fari elektojn dum la ludo, neniu influas la rezulton de la rakonto.

Evoluado
--------

Lei estis inspirita de diversaj sportaj animeoj kiel *Haikyu*!! aŭ Free! - Iwatobi Swim Club. Pere de tio ŝi ekideis pri "basbala juria ludo". La ludo estis evoluita preter 2 kaj duonon jarojn per Ren'Py, dum la arto estis farita per Photoshop kaj la aŭdio per Audacity. La roluloj estis desegnitaj pro esti polusaj kontraŭoj de unu la alia do ili kreus interesajn scenarojn. La ludo unue estis celita esti multe pli granda, gamante la tuteco de la lernejan jaron, sed la longeco estis tranĉita duone pro la amplekso estis tro granda por plenumi.

La ludo disponeblas en la angla, ĉeĥa, ĉina, indonezia, japana, korea, persa, pola kaj portugala. Ĝi estas ludebla per Vindozo, MacOS kaj Linukso. La ludo ankaŭ neoficiale disponeblas por Retumilo, Android kaj iOS.

Sekvaĵo estis anoncita en septembro 2022.

Ricevo
------

*Butterfly Soup* estis unu inter la plej popularaj videoromanoj de 2017. *Rock, Paper, Shotgun* priskribis ĝin kiel "*insta-hit* kaj (...) Nuntempa klasikaĵo". The Verge laŭdis la skribon de la ludo. Ĝi estis nomita la "plej bona vidaromano" de 2017 de *PC Gamer* kaj estis la temo de ekspozicio ĉe la Game Developers Conference. Laptop Mag notis ĝin kiel "unu el la plej influaj titoloj ĉe itch.io" en junio 2022.

Eksteraj ligoj
--------------

* Oficiala retejo

Referencoj
----------

1. 1 2 3  Butterfly Soup is a game about queer Asian-American teens, love, and baseball. 21-a de januaro 2018 theverge.com (angle)
2. 1 2 3  Priceless Play - September 1st 2018. rockpapershotgun.com (angle)
3. 1 2 3  Alyse Stanley - Developer of indie hit Butterfly Soup talks sequel plans 28-a de februaro 2018 rockpapershotgun.com (angle)
4. ↑  Joel Couture - Road to the IGF: Brianna Lei's *Butterfly Soup* 5-a de marto 2018 gamedeveloper.com (angle)
5. 1 2  Oficiala retejo
6. ↑  Butterfly Soup per retumilo ĉe Itch.io
7. ↑  Butterfly Soup Arkivigite je 2022-10-05 per la retarkivo Wayback Machine ĉe Apple Store
8. ↑  Ty Galiz-Rowe (5-a de oktobro 2022).  Butterfly Soup 2 gets release date (angle).
9. ↑  PC GAMER. "Best Visual Novel 2017: Butterfly Soup", 29-a de decembro 2017. (angle)
10. ↑  Rosy Hearts (25-a de junio 2022).  Best indie games that aren’t on Steam (angle).
**Acatic** estas unu el la 124 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Acatic*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 001.

Geografio
---------

**Acatic** apartenas al la regiono Altos Sur kiu situas en la nordoriento de la subŝtato Jalisco. Al tiu regiono entute apartenas 13 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 18551 loĝantojn. El tiuj estis 8892 viroj kaj 9659 virinoj. La komunumo havas surfacon de 362,39 km². La meza alteco estas 1680 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 18,5 C. En la komunumo estas 835,8 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4760 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 3750 estis alfabetoj kaj 1005 analfabetoj. Do 21 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 5679 virinoj. El tiuj estis 4554 alfabetoj kaj 1121 analfabetoj. Do 20 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en **Acatic** vivis 15509 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 6 indiĝenoj. Tio signifas ke en la koncerna jaro 0.04 % de la loĝantaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Acatic Arkivigite je 2007-05-26 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Zoltán Erős** [erOŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Erős Zoltán** estas hungara redaktoro, ĵurnalisto.

Zoltán Erős naskiĝis la  12-an de aprilo 1948(nun 1948-04-12) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Zoltán Erős inter 1963-1966 estis ĵurnalisto de fabrika periodaĵo en Miskolc, poste li faris plurajn laborojn, ekzemple li estis ferlaboristo kaj libreja vendisto. Ekde 1971 li estis redaktoro aŭ ĵurnalisto en pluraj lokoj. Li finis akademion pri ĵurnalistoj en 1975, poste televidan kurson, fine li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1977, post 4 jaroj li doktoriĝis. Inter 2000-2009 li jam estis ĉefredaktoro. Lia edzino naskis 2 filojn en 1973 kaj 1975. Li ricevis premiojn en 1985 kaj 1991.

Elektitaj libroj
----------------

* *Az ismeretlen Benedek Elek* (1981)
* *Magyar irodalmi helynevek A-tól Z-ig* (1985, 1995, 2004)
* *Rejtvényböngészde* (1986, poste 5-foje eldonita inter 1990-2004)
* *Kivételes kvízözön* (2005)
* *Magyar történelmi helynevek A-tól Z-ig* (2008)
* Magda Szabó-biografio

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto legebla pli malsupre

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 827292
* LCCN: n84236523
* VIAF: 9997988
* ISNI: 0000 0000 7836 6599
* SUDOC: 097091456
* BNF: 13480808w
 |


* Portalo pri Biografio
**Dezső Kerecsényi** [deĵO kereĉEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kerecsényi Dezső** estis hungara literaturhistoriisto, kritikisto, profesoro, instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1942).

Dezső Kerecsényi  naskiĝis la 19-an de junio 1898 en Szentgotthárd. Li mortis la 24-an de marto 1945 en Péterhegy (nuntempa Gornji Petrovci en Slovenio).

Biografio
---------

Dezső Kerecsényi frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1919-1923, poste li plulernis en Sorbonne helpe de franca stipendio. Hejmenveninta li instruis en Pápa, baldaŭe en Budapeŝto. En 1941 li instruis en universitato en Budapeŝto, post 2 jaroj en universitato de Debrecen. Li okupiĝis precipe pri la hungara literaturo en la 15-a kaj 16-a jarcentoj. Li abrupte mortis pro kormalsano. Li ricevis premion "Baumgarten" en 1942.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Elvi kérdések a régi magyar irodalomban* (1923)
* *Kolostor és humanizmus Mohács után (1526–1550)* (1936)
* *Magyar olvasókönyv a prot. gimn. és leánygimn. 6. oszt. számára* (1940)
* *Régi magyar próza* (Malnova hungara prozo), (1942)
* *Kerecsényi Dezső válogatott írásai* (Elektitaj verkoj de Dezső Kerecsényi), (1979)

Fontoj
------

* biografio hungare

* Kategorio Dezső Kerecsényi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 446018
* GND: 1055468994
* LCCN: no92009241
* VIAF: 38941939
* ISNI: 0000 0000 7908 2846
* BNF: 15740035j
 |
Kuvajtaj naftoputoj bruligitaj de irakaj trupoj repuŝitaj en 1991
Politiko de **bruligita tero** estas milita strategio kiu planas detrui ion ajn kiu eble estus utila al la malamiko dum ĝi avancas aŭ retiriĝas de loko. Ĉiuj aktivaĵoj kiuj povus esti uzitaj fare de la malamiko povas esti celitaj, ekzemple nutraĵfontoj, akvoprovizadoj, transporto, komunikiloj, industriaj resursoj, la popolaj civiluloj mem kaj eĉ la ejoj mem. Tio lasta estis klare malpermesita per la 1a Aldona Protokolo de 1977 de la Konvencioj de Ĝenevo.

La praktiko povas esti aranĝita fare de la militistaro en malamika teritorio, aŭ en sia propra hejma teritorio. Ĝi povas interkovri kun, sed ĝi ne estas la sama kiel, puna detruo de la resursoj de la malamiko, kiu estas farita por sole strategi/politikaj kialoj prefere ol strategi/operacaj kialoj.

Elstaraj historiaj ekzemploj de taktikoj de bruligita tero estis la Marŝo al Maro de William Tecumseh Sherman en la Usona Enlanda Milito, la subpremado fare de Kit Carson de usonaj Navahoj, la antaŭeniro de Lord Kitchener kontraŭ la Buroj, kaj la incendio de 605 ĝis 732 nafto-putoj dum la retirigo de Irakaj fortoj en la Golfa Milito. Menciendas ankaŭ la strategioj de la Rusa armeo dum la malsukcesa Sveda invado de Rusio, la malsukcesa Franca invado de Rusio, la dekomenca soveta retiriĝo estrita de Josif Stalin dum la invado de Rusio fare de la Germana Armeo dum la Dua Mondmilito, kaj la retiriĝo de la Nazia Germanio el la Orienta Fronto.

Notoj
-----

1. ↑  "Protocol I Additional to the Geneva Convention, 1977". Deoxy.org. 1954-05-14. Arkivita el la originalo en 1997-07-06. Alirita la 23an de Aprilo 2021.
2. ↑   John Graham Royde-Smith, Encyclopedia Britannica online. Operation Barbarossa. Alirita la 23an de Aprilo 2021.

* Kategorio Bruligita tero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 723020
 |
**Nízký Jeseník** (germane: *Niederes Gesenke*) estas geomorfologia tutaĵo kaj plata montetaro troviĝanta norde de Moravio kaj en suda parto de Silezio. Temas pri aree entute la plej ampleksa montaro en Ĉeĥio (2876 km2). Ĝi etendiĝas en Moravio kaj en Siezio en Moraviasilezia regiono kaj en Regiono Olomouc (en distriktoj Bruntál, Nový Jičín, Olomouc, Opava, Ostrava-urbo kaj Přerov).

Geologio
--------

La montaro estas unu el la plej maljunaj geologiaj tutaĵoj de Mez-Eŭropo kun restaĵoj de vulkanismo. Ĝi estas kreita precipe de paleozoikaj, sedimentitaj rokaĵoj, situantaj sur antaŭaj sedimentaĵoj kaj vulkanitoj, estiĝintaj per intensa vulkana agado sur fundo de devonia maro. La regiono de Nízký Jeseník estis ĉiam konata pro minado de nefermetaloj kaj valormetaloj.

### Vulkana agado sur teritorio de Nízký Jeseník

Dum terciaro Nízký Jeseník estis sekve de montokreaj procedoj levita, dume regiono de Hornomoravský úval kaj Kladsko trafalis. La estiĝintaj rompoj de terkrusto poste ebligis la vulkanismon kaj tiel kreiĝis la plej maljunaj vulkanoj en Ĉeĥio.

* Červená hora
* Velký Roudný
* Malý Roudný
* Uhlířský vrch
* Venušina sopka

La lastaj du estis en agado ankoraŭ en periodo de plejstoceno.

Geomorfologio
-------------

Ties meza alteco estas ĉirkaŭ 480 m. La plej alta parto de Nízký Jeseník estas okcidente, direkte al orientoties alteco sinkas ĝis 205 metrů (apudrivera ebenaĵo de Odro). Ĝi ligas al orienta parto de montaro Hrubý Jeseník, ĝi etendiĝas inter norda Silezia ebenaĵo kaj suda Hornomoravský úval. Oriente ĝi transiras en Moravian pordegon kaj Ostravan basenon.

### Geomorfologiaj subtutaĵoj

Nízký Jeseník konsistas el geomorfologiaj subtutaĵoj Brantická vrchovina, Bruntálská vrchovina, Domašovská vrchovina, Oderské vrchy, Slunečná vrchovina, Stěbořická vrchovina, Vítkovská vrchovina kaj Tršická pahorkatina.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Historia minado de ardezo en Moravio
**Dezső Laczkó** [deĵO lackO], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Laczkó Dezső Ágoston** estis hungara geologo, paleontologo, pastro, monaĥo, instruisto, muzeologo.

Statuo pri Dezső Laczkó
Dezső Laczkó  naskiĝis la 22-an de julio 1860 en Hungara reĝlando en Trencsén (nuntempa Trenčín en Slovakio). Li mortis la 28-an de oktobro 1932 en Veszprém (urbo).

Biografio
---------

Dezső Laczkó frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Nyitra, en 1877 li aliĝis al la piaristoj. Inter 1879 kaj 1881 li lernis teologion en Nyitra, poste li monaĥiĝis. Li akiris pedagogian diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto, krome li pastriĝis en 1885. Komence li instruis en diversaj gimnazioj, poste inter 1888-1920 en urbo Veszprém, kie li estis gimnaziestro en 1912. Li partoprenis en ekspedicio de Mór Déchy en Kaŭkazo en 1902, sed li ankaŭ multe esploris montaron Bakony. En 1903 li fondis muzeon en Veszprém, poste li estis ties unua muzeestro. Li pensiuliĝis en 1920.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A gerinces állatok csontrendszerének fejlődése* (1885)
* *Geológiai jegyzetek a Kaukázusból* (1907)
* *Veszprém városának és tágabb környékének geológiai leírása* (1911)
* *Őstörténeti adatok a Balaton környékéről* (1929)

Memorigiloj
-----------

* statuo en urbo Veszprém  (1937)
* muzeo de Veszprém prenis la nomon Laczkó Dezső

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Dezső Laczkó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 549545
* GND: 1017574669
* VIAF: 89245284
* ISNI: 0000 0000 7820 7125
 |