Situo de la montaraj herbejoj kaj arbustaroj en la mondo.
La **angol-eskarpaj savano kaj duonarbaroj** estas tersupraĵa ekoregiono el la sudafrik-savana ekoprovinco de la afrotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome ĝi apartenas al montaraj herbejoj kaj arbustaroj de Angolo. La ekoregiono situas apud la angola marbordo, faŭnoriĉa areo kun varieco de vivejoj de multaj endemiaj birdoj kaj aliaj bestoj.

Priskribo
---------

Tiu ekoregiono konsistas el la strio de tero kiu situas laŭlonge de la angola marbordo kaj la kruta okcidenten-fruntanta eskarpo kiu leviĝas ekde la atlantika marbordo al la granda centra altebenaĵo de Angolo, al altitudo de proksimume 1000 m. La areo enhavas miksaĵon de tipoj de vivejoj : pluvarbaron, nubarbaron, herbejon, mangrovojn, kaj marĉojn. Tiu marbordo havas tropikan klimaton kun someraj pluvoj kaj altan humidecon tutjare.

Flaŭro
------

Tiu variigebla ekoregiono povas esti dividata en tri malsamajn areojn laŭ ilia tipo de vivejo. Norde de Kvanzo estas arbaro de altaj arboj ĉirkaŭitaj per altaj herboj, kun areoj de mangrovo kaj marĉo sur riverbordoj precipe en la riverestuaroj. Ĉe pli altaj altitudoj, la okcidentaj krestoarbareroj de nubarbaro gastigas riĉan gamon da endemiaj plantoj kaj bestoj. Finfine, sur la marborda strio kaj la malaltaj deklivoj de la eskarpo sude de Kvanzo ekzistas sekaj duonarbaroj kaj arbokovritaj herbejoj. (Vidu centrafrikaj mangrovoj por la priskribo de la marbordaj marĉoj).

Faŭno
-----

Nacia Parko Kisama.
La duonarbaroj estas estintaj hejmo al varieco de mamuloj ekde arbarelefanto (*Loxodonta cyclotys*), leono al gepardo, sed nekontrolita ĉasado eble tute forigis ilin. La postrestantaj mamuloj inkludas flavdorsan cefalofon (*Cephalophus sylvicultor*), nigrafruntan cefalofon (*Cephalophus nigrifrons*), bluan cefalofon (*Cephalophus monticola*), kaj pli etaj specioj kiel arba maniso (*Phataginus tricuspis*), *Anomalurus beecrofti* (ronĝuloj) kaj nudventra protoksero (*Protoxerus stangeri*). Dum la seka sezono la bestoj migras al pli humidaj areoj en la krestoj. Pli grandaj mamuloj, kiuj estas trovitaj precipe en la pli sekaj herbejoj prefere ol en la arbaroj sur la kresto, inkludas ĉevalan hipotragon (*Hippotragus equinus*), ruĝan bubalon (*Syncerus caffer nanus*), stepan elefanton (*Loxodonta africana*), sudan redunkon (*Redunca arundinum*), buntan tragelafon (*Tragelaphus scriptus*) kaj elandon (*Taurotragus oryx*).

Birdspecioj endemiaj en tiu marbordo inkludas grizastrian frankolinon (*Francolinus griseostriatus*), *Tauraco erythrolophus* (musofagedoj), *Prionops gabela* (prionopedoj), *Platysteira albifrons* (platistejredoj), angolan muŝkaptulon (*Dioptrornis brunneus*), gabelan ruĝgorgulon (*Sheppardia gabela*), angolan kavenanton (*Xenocopsychus ansorgei*), *Macrosphenus pulitzeri* (*Macrosheridae*), *Euplectes aureus* (ploceedoj), *Laniarius brauni*, (malakonotedoj), *Laniarius amboimensis*, kaj (trovita ĉi tie kaj en Kameruno) (*Malaconotus monteiri*) (malakonotedoj). Birdoj kun endemiaj subspecioj inkludas *Alethe poliocephala hallae* (turdedoj), *Chlorocichla falkensteini falkensteini* (piknonotedoj) kaj grizdorsan kamarapteron (*Camaroptera brevicaudata harteri*).

La marborda strio gastigas du endemiajn reptiliojn, *Hemidactylus bayonii* (gekuloj) kaj *Monopeltis luandae* (amfisbenuloj), kaj kvar endemiajn anurojn : *Hyperolius punctulatus*, *Leptopelis jordani*, *Leptopelis marginatus*, kaj *Hylarana parkeriana*.

Minacoj kaj konservado
----------------------

Tiu estas popolriĉa parto de Angolo kaj terkultivado, arbodehakado kaj senbrida ĉasado ĉio influas la arbarovivejojn kaj aparte la grandaj mamuloj estas nun maloftaj. Ĝis la 1970-aj jaroj la nubarbarareo sur la eskarpo estis uzata por plantado de kafo, kio signifis forigi la subarbaraĵon, sed kafokultivado ĉesis dum la angola interna milito kaj la arbustaĵo renovigis sin. La seka areo en la sudo de la regiono ne estis setlata kaj multe da herbejo postrestas. Kelkaj pli grandaj mamuloj estis protektataj en Nacia Parko Kisama, kiu estas ĉe la marbordo proksime de Kvanzo, sed ĝenerale tiu areo estis malbone influata per la interna milito kaj estis nebone studata aŭ protektata. Tiu areo enhavas la ĉefurbon Luando, grandurbon kiu kreskis al pli ol 3,5 milionoj da loĝantoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
* Granda Eskarpo (Suda Afriko)
* Konservada stato de ekoregiono

  


| Afrotropisaj montaraj herbejoj kaj arbustaroj |
| --- |
| AT1002 Angol-eskarpaj savano kaj duonarbaroj |  Angolo |
| AT1004 Drakensbergaj montaraj herbejoj, duonarbaroj kaj arbaroj |  Lesoto,  Svazilando,  Sud-Afriko |
| AT1008 Etiopaj montaraj arbustetaroj |  Etiopio |
| AT1010 Jos-altebenaĵa arbara-herbeja mozaiko |  Niĝerio |
| AT1012 Maputalandaj-pondolandaj arbustaroj kaj veprejoj |  Sud-Afriko |
| AT1013 Ruvenzoriaj-virungaj montaraj arbustetaroj |  Demokratia Respubliko Kongo,  Ruando,  Ugando |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rAfrotropisaj ekoregionoj laŭ ekoprovinco |
| --- |
| Sahela-sudana ekoprovinco | AT0201 :Verdakabaj sekaj arbaroj  •  AT0705 :Orient-sudana savano  •  AT0713 :Sahela savano de akacioj  •  AT0722 Okcident-sudana savano  •  AT0905 :Saharaj inunditaj herbejoj  •  AT1008 Etiopaj montaraj arbustetaroj  •  AT1010 :Jos-altebenaĵa arbara-herbeja mozaiko  •  AT1303 :Orient-saharaj montar-kserofitaraj duonarbaroj  •  AT1304 :Eritrea marborda dezerto  •  AT1305 :Etiopaj kserofitaj herbejoj kaj arbustaroj  •  AT1318 :Sokotraj kserofitaroj  •  Lago Tana en Etiopujo  • 
 |
| Sudaraba ekoprovinco | AT1321 : Sudokcident-arabaj montaraj duonarbaroj  • 
 |
| Afrik-arbara ekoprovinco | AT0102 :Atlantik-marbordaj ekvatoraj arbaroj  •  AT0103 :Kamerunaj montarbaroj  •  AT0104 :Centra-kongaj malaltaĵaj arbaroj  •  AT0106 :Kros-niĝeraj transiraj arbaroj  •  AT0110 : Orient-kongaj marĉarbaroj  •  AT0111 :Orient-gvineaj arbaroj  •  AT0114 :Gvineaj montarbaroj  •  AT0121 :Monto-kamerunaj kaj biokaj montarbaroj  •  AT0124 :Nordorient-kongaj malaltaĵaj arbaroj  •  AT0126 :Nordokcident-kongaj malaltaĵaj arbaroj  •  AT0130 :Okcident-gvineaj malaltaĵaj arbaroj  •  AT0707 :Gvinea arbara-savana mozaiko  •  AT0712 :Nord-konga arbara-savana mozaiko  •  AT0718 :Sud-konga arbara-savana mozaiko  •  AT0723 :Okcident-konga arbara-savana mozaiko
 •  AT1401 :Centrafrikaj mangrovoj  • 
 |
| Orientafrik-savana ekoprovinco | AT0704 :Centra-zambezaj mjombaroj  •  AT0708 :Itigiaj-sumbuaj densaĵoj  •  AT0721 :Viktori-basena arbara-savana mozaiko  • 
 |
| Orientafrik-altaĵara ekoprovinco | AT0101 : Albert-riftaj montarbaroj  • 
AT0108 : Orientafrikaj montarbaroj  • 
AT0907 :Zambezaj inunditaj herbejoj  • 
AT1004 :Drakensbergaj montaraj herbejoj, duonarbaroj kaj arbaroj  • 
AT1012 :Maputalandaj-pondolandaj arbustaroj kaj veprejoj  • 
AT1013 :Ruvenzoriaj-virungaj montaraj arbustetaroj  • 
 |
| Sudafrik-savana ekoprovinco | AT0701 :Angolaj mjombaroj  •  AT0702 : Angolaj mopanearoj  •  AT0902 Etoŝa-salebenaĵaj halofitaroj  •  AT1002 :Angol-eskarpaj savano kaj duonarbaroj  • 
 |
| Sudafrik-dezerta ekoprovinco | AT1310 Kaoko-Dezerto  •  AT1315 Namiba Dezerto  • 
 |
| Kablanda ekoprovinco | AT0115 Knajsnaj-amatolaj montarbaroj  • 
 |
| Madagaskara ekoprovinco | AT0105 :Komoraj arbaroj  •  AT0113 :Granit-sejŝelaj tropikaj humidaj arbaroj  •  AT0118 :Madagaskaraj subhumidaj arbaroj  •  AT0120 Maskarenaj arbaroj  •  AT0202 :Madagaskaraj sekaj deciduaj arbaroj  •  AT1301 : Aldabra-insularaj kserofitaroj  •  AT1311 :Madagaskaraj veprejoj  •  |
| *Vidu ankaŭ Afrotropiso, ekoprovinco kaj ekoregiono* |

 |

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Afriko |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |

* angle Ekoregiono AT1002 : Angol-eskarpaj savano kaj duonarbaroj (WWF)
* angle Angol-eskarpaj savano kaj duonarbaroj (*WWF-Wildworld*)
* angle Angol-eskarpaj savano kaj duonarbaroj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo
* angle Angol-eskarpaj savano kaj duonarbaroj (*The Encyclopedia of Earth*)
* angle Angol-eskarpaj savano kaj duonarbaroj (*Globalspecies*) Arkivigite je 2016-03-06 per la retarkivo Wayback Machine