recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
La **senpintigita dudekedro** estas pluredro, arkimeda solido. Ĝi havas 12 regulajn kvinlaterajn edrojn, 20 regulajn seslaterajn edrojn, 60 verticojn kaj 90 laterojn.

Karteziaj koordinatoj
---------------------

Karteziaj koordinatoj de verticoj de senpintigita dudekedro centrita je (0,0,0) de latera longo 2 estas:

(0,±1,±3φ)
(±1,±3φ,0)
(±3φ,0,±1)
(±2,±(1+2φ),±φ)
(±(1+2φ),±φ,±2)
(±φ,±2,±(1+2φ))
(±1,±(2+φ),±2φ)
(±(2+φ),±2φ,±1)
(±2φ,±1,±(2+φ))
kie φ = (1+√5)/2 estas la ora proporcio.
Ĉiuj verticoj estas sur sfero centrita je (0,0,0) de radiuso (9φ+10)1/2.

Areo kaj volumeno
-----------------

La areo *A* kaj la volumeno *V* de la senpintigita dudekedro de randa longo *a* estas:

{\displaystyle {\begin{aligned}A&=3\left(10{\sqrt {3}}+{\sqrt {5}}{\sqrt {5+2{\sqrt {5}}}}\right)a^{2}\approx 72.607253a^{2}\\V&={\frac {1}{4}}(125+43{\sqrt {5}})a^{3}\approx 55.2877308a^{3}\\\end{aligned}}}

Geometriaj rilatoj
------------------

Ĉi tiu pluredro povas esti konstruita de dudekedro per senpintigo (forhako) de la 12 verticoj tiel ke unu triono de ĉiu latero estas dehakita je ĉiu el ambaŭ ĝiaj finoj. Ĉi tio kreas 12 novajn kvinlaterajn edrojn, kaj aliformigas la originalajn 20 triangulajn edrojn en regulajn seslaterojn.

La senpintigita dudekedro ekzistas en la aro de senpintigitaj formoj inter dekduedro kaj dudekedro:

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |
| Dekduedro | Senpintigita dekduedro | Dudek-dekduedro | Senpintigita dudekedro | Dudekedro |

Aplikoj
-------

Komparata kun futbala pilko
Futbala pilko estas ekzemplo de senpintigita dudekedro. La pilko havas la sama manieron de interkonekso de regulaj kvinlateroj kaj regulaj seslateroj, sed estas pli sfera pro ena aera premo kaj elasteco de la materialo.

Ĉi tiu formo estis ankaŭ la konfiguro de la lensoj uzita por fokusado la eksplodaj ondoj en iuk atomaj bomboj .

La senpintigita dudekedro estas la formo de la karbona fulerena molekulo C60.Ĝia diametro estas proksimume 10−9 metroj.

### Senpintigitaj dudekedroj en la artoj

Senpintigita dudekedro kun "solidaj randoj" estas desegnaĵo per Luca Pacioli en *La Klerika Proporcio*.

Vidu ankaŭ
----------

* Dekduedro
* Dudek-dekduedro
* Senpintigita dekduedro
* Senpintigita romba tridekedro

Referencoj
----------

1. ↑  (Richard Rhodes. *Dark Sun: The Making of the Hydrogen Bomb. - Malhela Suno: La faro de la hidrogena bombo*, ISBN 0-684-82414-0. Touchstone Books, 1996. p. 195)

* Williams, Robert.  (1979) *The Geometrical Foundation of Natural Structure: A Source Book of Design - La Geometria Fundamento de Natura Strukturo: Fonta Libro de Dizajno*. Dover Publications, Inc. ISBN 0-486-23729-X. (Sekcio 3-9)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Senpintigita dudekedro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eric W. Weisstein, *Senpintigita dudekedro* en MathWorld.
* La unuformaj pluredroj
* Virtualaj realaj pluredroj - la enciklopedio de pluredroj
* Paperaj modeloj de pluredroj
* Senpintigita dudekedro montrata per JVM
En komputado **senrubigo** estas agado por aŭtomate (per fona tasko) kolekti kaj redisponigi ne plu uzatajn pecojn da ĉefmemoro (la «makulaturon»).

La procezo kiu faras tion, kaj ĝia programo (aŭ la koncerna parto de rultempa sistemo de programaro) estas **senrubigilo**.

Plenumo de programado konsistas interalie el kreado de multaj datumblokoj, ĉiu el kiuj okupas parton en la memoro, kiu iam devas esti liberigata por reuzo.

Programlingvo ĝenerale havas konstruilon kiu kreas novan objekton, ekz‑e tiel:

```
Konto k = **new** Konto();
```

kaj ekokupas memoron. La posta malokupo povas okazi per la eksplicita voko de detruilo — kiel en la programlingvo C++, per

```
**delete** k;
```

aŭ ĉe eliro el bloko, aŭ povas okazi fone, per kolektado de rubo (makulaturo) en aparta interna tasko, kiel en Lispo aŭ Ĝavo.

La eksplicita liberigo estis longe favorata, kiel la plej rapida kaj tuja. Tamen ĝi riskas fragmentiĝon de la memoro (en la tuta memoro estiĝadas truoj de libera memoro, tro malgrandaj por reuzi) kaj cima programado (ne liberigante objektojn).

Senrubigo kaj kompaktigo de memoro
Por ripari troan fragmentiĝon oni bezonas *kompaktigi* la memoron.

La aŭtomata senrubigilo sekurigis ekzemple Ĝavon (Java), sed komence zorgis pri maloftaj, sed tiuokaze rimarkeblaj paŭzoj kiam la tuta memoro estis senrubigata. Per Java SE 6 jam preskaŭ realtempaj postuloj rilate al la senrubigo eblas, kaj jam antaŭ tio ekzistis realtempaj Java rultempmaŝinoj de aliaj partioj.

Ĉi-tempe la rapideco de Java kun senrubigo povas esti pli alta ol C++ kun eksplicita liberigo. La kialo estas ke la memoradministrado en C++ (kreado, forigado) ankaŭ kostas tempon, precipe se oni samtempe volas preventi tro grandan fragmentiĝon de memoro.

Oni konkludu ke inter ambaŭ sistemoj de kreado kaj liberigo de memoro ne ekzistas vera gajnanto. La teorie pli bonaj funkciaj lingvoj jam ĉiam aplikis senrubigilon, ĉar la datumoj estas kreitaj kiel rezulto de funkcivokoj, kaj ne ekzistas variabloj kiel adreso de iu memorbloko.
Pri la komunumo
---------------

**Sent** estas komunumo de la komunumaro Suot Tasna kaj la distrikto Inn/En en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 877 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

La komunumo Sent situas en Suba Engadino ambaŭflanke de la rivero Eno. La kernvilaĝo Sent situas sur suna teraso alte super la valfundo de Eno. Al la komunumo apartenas krom la kernvilaĝo la frakcioj Sur En, Crusch, Sinestra kaj Zuort.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Sent limas en nordo al Ischg (Vorarlbergo, Aŭstrio), en oriento al Ramosch, en sudoriento al Curon Venosta (Italio), en sudo al Malles Venosta (Italio), en okcidento al Scuol, en nordokcidento al Ftan, kaj en nordnordokcidento al eksklavo de Ramosch.

Trafiko
-------

Tra Sent pasas la kantona ĉefvojo n-ro 27 de Malojopasejo tra Engadino laŭlonge de Eno al Aŭstrio. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio al la stacidomo Scuol-Tarasp.

Lingvoj
-------

La ĉefa lingvo en Sent estas la romanĉa, kiun parolis meze de la lasta jarcento ankoraŭ pli ol 90% de la loĝantaro. En la lastaj jaroj la nombro de germanlingvanoj konsiderinde kreskis pro almigrado, tamen ankoraŭ nun Sent estas plej parte romanĉlingva. Okaze de la popolnombrado de 1980 80,60% de la loĝantoj indikis la romanĉan kiel ĉeflingvo, dum 12,79% estis germanlingvanoj kaj 4,6% itallingvanoj. En la jaro 2000 68,32% estis romanĉlingvanoj, dum 26,82% estis germanlingvanoj kaj ankoraŭ 1,73% itallingvanoj. La nombro absoluta de romanĉlingvanoj en Sent inter 1980 kaj 2000 tamen kreskis, sed la kresko de germanlingvanoj pro almigro pro kreitaj laborlokoj en turismo estis pli granda.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Sent datiĝas el la jaro 930 kiel *vicus Sindes*. Dum la Tirola Milito en la jaro 1499 aŭstria armeo brulrabis la vilaĝon. La paroĥo Sent, al kiu ĝis la jaro 1616 ankaŭ apartenis la hodiaŭa aŭstria komunumo Ischgl, en la jaro 1576 aliĝis al la reformacio. En la jaro 1652 la loĝantoj de Sent sin liberaĉetis de Aŭstrio kaj fariĝis ĝis la administracia reformo de 1851 parto de la tribunalkomunumo Suot Tasna.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta horaro de Svisaj Ferderaciaj Fervojoj
2. ↑  Fonto: *Paul Eugen Grimm*: *Sent* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-02-21)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Sent en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sent en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Sent
* Sent en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Sent** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Inn/En |
| --- |
| 
**Val Müstair:** **Val Müstair**

**Komunumaro Ramosch:** **Ramosch**  •  Samnaun  •  Tschlin

**Komunumaro Sur Tasna:** Ardez  •  Guarda  •  Lavin  •  Susch  •  Tarasp  •  **Zernez**

**Komunumaro Suot Tasna:** Ftan  •  **Scuol**  •  Sent |  |

 |
**Senés de Alcubierre** [SeNES dealkuBJEre] estas municipo de Hispanio, en la nordokcidento de la komarko *Monegros* (kies ĉefurbo estas Sariñena) apartenanta al la sudokcidenta parto de la Provinco Huesko (regiono Aragono).

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas en la nordokcidento de la komarko *Monegros*, okcidente de la teritorio de Almuniente, norde de tiu de Robres, kaj oriente kaj sude de tiu de Torralba de Aragón, nordokcidente de la samnoma Montaro Alcubierre kaj norde de la depresio de Ebro.

La loĝloko Senés de Alcubierre (390 msm) estas je 28 km de Huesko, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio estas komunikata per la ŝoseo A-1211 kiu komunikas kun Robres sudoriente kaj kun Torralba de Aragón kaj Tardienta nordokcidente, kaj krome kun Valfonda de Sankta Ana, Torres de Barbués kaj Almuniente nordoriente.

Historio
--------

La araboj loĝis en la areo kaj ili lasis irigacian reton kaj ankaŭ loknomojn. Ekde la falo de la Kaliflando de Kordovo en 1010, la areo ekdependis de Zaragozo, Ilerdo aŭ Ŭesko, depende de la povo de la koncerna tajfo. Tiuepoke oni atingis favoran konsideron por la islamanoj kiuj restis, regotaj per sia propra juro. La forpelo de la moriskoj de 1610 rezultis en grava krizo en la loka ekonomio. Dum ĉirkaŭ ok jarcentoj la moriskoj estis grava parto de la loĝantaro, esenca ekonomie en agrikulturo kaj artmetioj. 

La Enlanda Milito estis ege sangelverŝa en la areo.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado, kaj same ĉe Senés de Alcubierre: oni malaltiĝis ĝis nunaj nuraj 46 loĝantoj (2022), spite proksimecon al la provinca ĉefurbo.

Aktualo
-------

La loka ekonomio evoluis el la tradiciaj agrikulturo (cerealoj, migdaloj, olivarboj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj, kortobirdoj kaj bovoj) al natura, kultura kaj rura turismo.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo de la 16-a ĝis 18-a jarcentoj kun kvadrata fortikeca sonorilturo.
* Domego *La Casona*: konstruaĵo tipa de la zono, kiu estas hejmo de objektoj kaj mebloj de etnologia intereso.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Ed. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Senés de Alcubierre en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810271
 |
La **Gruga-Parko** estas parko en Essen, kiu ekestis el la unua GRUGA (germana mallongigo por Granda Rurregiona Ĝardenkultura Ekspozicio) kaj post tio kiel unua ĝardenkultura ekspozicio de Germanujo estis remalfermata kiel popola parko servanta al la komunutilo. La parko troviĝas sude de la urbocentro inter la urbopartoj Rüttenscheid, Holsterhausen kaj Margarethenhöhe kaj etendiĝas sur proksimume 65 hektaroj. Al la ensemblo de la Gruga apartenas krom tio la Gruga-Halo kun la foirego de Essen kaj naĝejo.

En 1938 la Gruga-Parko estis okazigejo de la Regna Ĝardena Ekspozicio. Dum grandareaj aeratakoj en la Dua Mondmilito ĝi estis plene detruata. Post rekonstruado kaj posta pligrandigo de la parko ĉi tie okazis en 1952 la dua Gruga-Ekspozicio same kiel en 1965 la Federacia Ĝarden-Ekspozicio.

Nun la parko servas por apudurba ripozumo same kiel por ludado kaj sportado kaj kiel eventejo por koncertoj kaj festoj.

En la parko troviĝas pli ol kvardek skulptaĵo de gravaj skulptistoj, ekzemple de Alfred Hrdlicka, Auguste Rodin kaj Fritz Klimsch.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gruga-Parko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Gruga-Parko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Gruga-Parko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hejmpaĝo Arkivigite je 2014-09-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Historiaj fotoj el Essen-Rüttenscheid – La Gruga-Parko Arkivigite je 2014-04-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2009-09-12 per la retarkivo Wayback Machine
Sigelilo de la vatikana prefektujo el kiu rekte dependas la papaj servistoj.
La **sekretaj balaistoj** (aŭ **dormoĉambristoj** aŭ **papaj servistoj**) estas membroj de la "Papa familio" ŝarĝitaj servi al la bezonoj de la papo. Ilia nomado, poste ŝanĝita al papaj servistoj, originis el la specifa funkcio de zorgo kaj purigo de la privataj medioj - loĝaj kaj pormisiaj – de la suverena pontifiko.

Historio
--------

La sekretaj balaistoj, kiel iliaj kolegoj papaj seĝoportistoj, iam apartenis al la klaso de papaj ĉevalistoj. Sekve ili estis dividitaj kaj submetitaj al la ordonoj de la Ĉambrohelpanto de la papo.

Ilia propra funkcio estas zorgi pri la privataj medioj de la papo, ĉe la privata Papa apartamento kaj ĉe la Domus Sanctae Marthae (Domo de Sankta Marta).

Dum la suna periodo la papa servistaro, kiel la seĝoportistoj, akompanas kaj zorgas pri la papo en la suna rezidejo Kastelo Gandolfo.

La papa servistaro obeas al la papa ĉambrohelpanto, ĝenerale elektita el la plejspertaj servistoj. Ĉar "familianoj de la papo", kiel iliaj kolegoj seĝoportistoj kaj aliaj deĵorantoj, ili loĝas ene de la Apostola Palaco kaj kundividas la uzon de propra salono en la apartamento de la papo.

Iam la ŝarĝo de dormoĉambristo estis komunikita al la elektito iniciate de la papa ĉambrohelpanto post konsento de la Ŝtatsekretaria Ofico de la Apostola Seĝo. Per la reformo entenata en la apostola letero "Pontificalis Domus", promulgita de papo Paŭlo la 6-a en 1968 estis aboliciita la plurjarcenta "papa kortego", kies historiaj funkcioj estis absorbitaj de la apostola prefektujo, kiu reprenis la antikvan nomon de prefektujo de la papa domo. Pro tio estas reformitaj iuj proceduroj kiuj permesis al la servistaro esti elektita per simpla nomumiga bileto de la domprefekto kun la konsento de la papo.

Uniformo de la papaj servistoj
------------------------------

En antikvaj tempoj ili vestis renesencforman uniformon silke damaskitan tajle simila al tiu de la papaj seĝoportistoj, sed kolore violeta kun nigraj borderadoj.

Sekve de la postkoncilia reformo efektivigita de papo Paŭlo la 6-a en 1968, la nomo ŝanĝiĝis el papaj servistoj. La nuna uniformo de la papaj domhelpantoj, devigata ekde 1972, estas konstituita per nigra vesto kun unukolora gileto, gantoj, blanka ĉemizo kaj nigra kravato.

Notoj
-----

1. ↑  Per "Papa familio" oni celas la tuton de klerikaro kaj laikaro destinitaj por la persona servo de la papo.

Bibliografio
------------

* france O. Guyotjeannin, F. Jankowiak, Philippe Levillain (dir.), *Dictionnaire historique de la papauté*, Paris, Fayard, 2003
* itale Gaetano Moroni, *Dizionario di erudizione storico-ecclesiastica da San Pietro ai nostri giorni*, vol XXXIII, Tipografia Emiliana, Venezia, 1845

Eksteraj ligiloj
----------------

* Itallingva parolado de papo Johano Paŭlo la 2-a al la papaj servistoj kaj seĝoportistoj. Februaron de 2013.

Vidu ankaŭ
----------

* Papa kortego
* Papaj seĝoportistoj
* Papaj servistoj
* Papa ĉambrohelpanto
* Vatikano
**Soto en Cameros** [SOto enkaMEros] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la suda komarko Malnova Kamero. La loknomo *Soto* estas etimologie komprenebla kiel *Arbareto*.

La municipa teritorio de Soto en Cameros, en la centro de la regiono.

Geografio
---------

Ĝi estas sur la valo de la rivero Leza kaj ĉe la regiona ŝoseo LR-250; laŭ tiu estas sude Terroba kaj aliaj lokoj de la komarko kaj norde Leza de Río Leza kaj Ribafrecha. Proksime estas areoj de iknitoj, inter kiuj spuroj de dinosaŭroj.

En la municipo estas ankaŭ la domaro Trevijano.

Historio
--------

Ĝi apartenis al la grafo de Aguilar.

Dum la Moderna Epoko, Soto prosperis pro la protekto fare de la Mesta kaj la industrio de la lano. La tolaĵoj fabrikitaj en la 18-a jarcento estis konsumitaj de la lokanoj, sed ankaŭ estis liveritaj al la reĝaj trupoj aŭ eksportataj al la cetero de Iberio.

Aktualo
-------

La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tial oni malaltiĝis el mil loĝantoj ĝis nunaj 84.

La ekonomio estas bazata ĉefe sur la brutobredado, agrikulturo, forstado, kaj la rura turismo.

Vizitindaĵoj estas preĝejo, ermitejoj, palaco, iknitoj, gastejo, ŝtona ponto, botanika ĝardeno, muelejo, glaciujo, kaj mirindaj rigardejoj al pejzaĝo ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796264
* LCCN: n2013002533
* VIAF: 295799897
 |
La unuaj volumoj de Sources Chrétiennes.
La koletaĵo **Sources chrétiennes** (eld: surs kretien) aŭ, esperante, *Kristanaj fontoj*, estas franca Instituto kiu publikigas kritikajn eldonaĵojn de patristikaj antikvaj tekstoj. Fondita en Liono (Francio) en 1942 de jezuitoj Victor Fontoynont, Jean Daniélou, Henri de Lubac kaj Claude Mondésert, ĝi hodiaŭ (junio 2013) fieras pri pli ol 530 volumoj.

Komencoj
--------

La unua volumo elirinta el tipografio en 1942 estis teksto kaj ties traduko de *Kontemplado sur la vojoj de Moseo*, teksto de Gregorio de Nyssa. La elekto ne estis hazarda. En tiutempa Parizo okupita de malamikaj nazioj kaj en kiu brutale stringis rigora persekuto kontraŭjuda, Jean Daniélou (tradukisto, redaktisto kaj eldonisto), konstatigas, ankaŭ en la prefaco, ke ĉe la originoj de kristanismo stariĝis Moseo kaj semitismo...

Inter la grekaj aŭtoroj kritike publikigitaj elstaras Origeno, Klemento de Aleksandrio, Atanazio, la kapadokaj Patroj, Sankta Bazilo, Gregorio de Nazianco, Johano Krisostomo, Cirilo de Aleksandrio, Teodoreto; inter la latinaj aperas Tertuliano, [[Cipriano, Hilaro, Ambrozio de Milano, Gregorio la 1-a, kaj ankaŭ mezepokaj aŭtotoj kiel Bernardo de Clairvaux kaj Simeono la Nova Teologo.

En aneksita kolektaĵo gastas ankaŭ la tuta verkaro de Filo de Aleksandrio.

La patristikaj verkoj estas publikigitaj laŭ ilia integreco, kutime prezentas sinoptikon de antikvaj tekstoj [en lingvoj greka, latina, foje siria aŭ armena kun la akompana alfranca traduko; foje iuj orientaj tekstoj, aparte siriaj, estas pretigitaj ankaŭ sole en la franca. Multaj tiuj kritike pritraktitaj tekstoj poste aperis tradukitaj al la germana kaj itala lingvoj.

Hodiaŭ
------

Jezuito Dominique Gonnet en la Instituto Sources Chrétiennes. Nuna direktoro estas de 2007 Bertrand Meunier.
La kolektaĵo estas redaktata de la Instituto de la Sources Chrétiennes, kies direktoro nun estas Bernard Meunier, esploristo de la franca CNRS; ĝi estas publikigita per la *Éditions du Cerf*.

La Instituto de la Sources Chrétiennes zorgas ankaŭ la retejan projekton *Biblindex, index scripturaire en ligne des Pères de l'Eglise*, .

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Sources chrétiennes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Franclinva historio de la koletaĵo «Sources chrétiennes» Arkivigite je 2014-03-28 per la retarkivo Wayback Machine.
* Site de l'Institut Informoj pri la volumoj eldonitaj, tiuj en pretiĝa stato kaj pri la laboroj de la teamo.
* Paĝoj dediĉitaj al antikvaj aŭtoroj en la kolekto de Sources Chrétiennes
* Blogo de Sources Chrétiennes
* BIBLINDEX, Index scripturaire en ligne des Pères de l'Eglise  Franclingva reteo zorgata de Sources Chrétiennes

Notoj
-----

1. ↑   La tekstoj estas la samaj de la volumoj de la Migne-Patrologioj sed kritike kaj komentarie pritraktitaj kaj flanke akompanataj de franclingva tarduko.
2. ↑  en la Greka Patrologio de Migne volumoj 44-46

Vidu ankaŭ
----------

* Greka Patrologio
* Patrologia Latina
* Patroj de la Eklezio
* Bersanofio
* Nova Teologio
Spalatinhaus en 2014
La **Spalatindomo** (germane *Spalatinhaus*) en Torgau, Germanujo (Wintergrüne nr 5), estas unu el la plej malnovaj loĝdomoj surloke.

Historio
--------

La t.n. Spalatin-domo konstruitis inter 1493-94 laŭ komisio de princo-elektisto Frederiko la Saĝa. Li volis prepari sin al la pilgrimvojaĝo en la Sankta Lando kaj donacis por tio en 1492 altaron nomitan *Crucis novae sive conceptionis Mariae* (=nova Kruco aŭ koncipo de Mario) en la Mario-kirko. Por la prizorgo de ĝi oni bezonis klerulon - kaj por ties loĝadon oni konstruis la menciitan domon kie troviĝis en strato nomita *Im Sack*.

Ĝi estas la lasta konserviĝinta de iam ne malpli ol 15 pastraj loĝdomoj en Torgau. En 1523 venis surloken Georg Spalatin, kiu estis ricevinta la domon fare de la princo-elektisto kiel feŭdaĵon. Spalatin estis edukisto de la princidoj, kortega predikanto kaj ŝatata konsiliisto princa. Krome estis li intima amiko de Marteno Lutero. Tial iĝis tiu ĉi domo renkontiĝloko de pluraj reformantoj dum ilia restado en Torgau. Spalatin vendis la domon en 1533 por 200 guldenoj.

Alloge estas ke la interno apenaŭ ne ŝanĝiĝis en la kuro de historio. En 2011 la amikara societo *Denkmalpflege Torgau* akiris la domon kadukiĝintan. En 2017, okaze de la datreveno 500-a reformacia ĝi remalfermiĝu kiel muzeo kaj aŭtentika reformaci-memorigloko.

Fonto
-----

Informbroŝuro eldonita fare de *Förderverein für Denkmalpflege in der Stadt Torgau e.V.*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri la Spalatin-domo
* Gazeta artikolo pri la restaŭradlaboroj[*rompita ligilo*]
Sportospado kun franca tenilo
**Spado** estas glavo konsistanta el longa, rekta, mallarĝa, pinta, kaj unuflanke aŭ ambaŭflanke tranĉa klingo kun tenilo.
La spado evoluis ĉirkaŭ 1500 el la glavo de la kavaliroj kaj estis disvastigita ne nur inter militistoj, sed ankaŭ inter riĉaj burĝoj kaj nobeloj. De la komenco oni uzis ĝin por skermado.

Post la komenco de la 19-a jarcento portis spadojn nur oficiroj kaj membroj de la kavalerio. Ankoraŭ hodiaŭ ekzistas je iuj armeoj kaj militaj akademioj ceremoniaj uniformaj spadoj. 

*Spadoskermsdo* estas fako de la sporta skermado. Tie ĉi, kontraŭe al aliaj armiloj (rapiro, sabro), oni rajtas tuŝi la tutan korpon. La klingolongo kun la tenilo estas 110 cm, el kiuj inter 18 kaj 20 cm estas por la tenilo. La tuta armilo pezas maksimume 770 g. La spadokablo estas tripolusa kaj havas do plusan poluson, kompare al rapirokablo.

Ne nur spadoskermsdo, sed ankaŭ surscena skermado iĝas pli kaj pli populara.

Vidu ankaŭ
----------

* Bajoneto
* Glaveto
* Glavo
* Jatagano
* Ponardo
* Rapiro
* Sabro
* Skermado
* Bastonspado
* Ksifio, spadfiŝo
* Pomelo
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Speicher |

Pri la komunumo
---------------

**Speicher** (prononcu: **Ŝpajĥr**; en la alemana lingvo: **Schpycher**) estas komunumo en Kantono Apencelo Ekstera, Svislando. Ĝi havis 3953 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. La komunumo apartenas al la iama distrikto Mezlando.

Geografio
---------

Speicher situas sur alteco de 924 m s.m. sudoriente de la urbo Sankt-Galo kun bona belvido al la Bodenlago. Pro la bona trafikkonekto la komunumo hodiaŭ estas ŝtata loĝloko kaj praktike apartenas al la aglomeraĵo de Sankt-Galo.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo limas en nordo al Eggersriet (Kantono Sankt-Galo), en oriento al Rehetobel kaj Trogen, en sudo al Bühler, kaj en okcidento al Teufen kaj Sankt-Galo (Kantono Sankt-Galo).

Trafiko
-------

Stacidomo de la Apencelaj Fervojoj en Speicher
Speicher estas konektita al la publika trafikreto per *Trogen-Fervojo*, tio estas la regiona tramlinio de la apencela trajnkompanio Apencelaj Fervojoj de Sankt-Galo al Trogen. La sama kompanio ankaŭ funkciigas buslinion de Speicher al Teufen.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Speicher datiĝas el la jaro 1309 kiel *Spicher*.

Dum la Apencelaj Militoj okazis la 15-an de majo 1403 en Speicher la *Batalo apud Vögelinsegg*, dum kiu la apencelaj ribeloj venkis la multe supernombran armeon de la princabato de Sankt-Galo, malgraŭ ĉi-lasta ricevis subtenon de la konstanca armeo.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Speicher
* Speicher (stacidomo)
* Bendlehn (stacidomo)
* Schützengarten (stacidomo)
* Vögelinsegg (stacidomo)
* Rank (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Speicher AR en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de Speicher
* Speicher en la Historia Leksikono de Svislando

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Speicher** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Apencelo Ekstera |
| --- |
| UrsoUrsoBühler • Gais • Grub • Heiden • Herisau • Hundwil • Lutzenberg • Rehetobel • Reute • Schönengrund • Schwellbrunn • Speicher • Stein • Teufen • Trogen • Urnäsch • Wald • Waldstatt • Walzenhausen • Wolfhalden | Speicher-VögelinseggSpeicher-Vögelinsegg |

 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Spekea gazelo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Parhufuloj *Artiodactyla* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Bovedoj *Bovidae* |
| Subfamilio: | Antilopenoj *Antilopinae* |
|
|
|
|
| Genro: | ***Gazella*** |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***G. spekei*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Gazella spekei****(Blyth, 1863) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| EN |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Spekea gazelo  |

 |
| v • d • r |

Speke's Gazelle (Gazella spekei) (5531902945).jpgSpeke's Gazelle (Gazella spekei) (5531902945)
La **Spekea gazelo** (*Gazella spekei*) estas la plej malgranda el la specioj de gazelo. Ĝi estas limigita al la Korno de Afriko, kie ĝi loĝas en ŝtoneca arbustaro, herbejaj stepoj, kaj duon-dezertoj. Tiu specio estis foje konsiderata kiel subspecio de la Dorkas-gazelo, kvankam tio estas nuntempe jam amplekse malakceptata. Akra habitata fragmentado malhelpas la taksadon de la naturaj migrantaj aŭ nomadaj modeloj de *G. spekei*. Ties nombroj estas sub minaco, kaj spite de la pliigo en populacio, la IUKN en 2007 anoncis, ke ties statuso estis ŝanĝita el vundebla al endanĝerita. Kaptiva populacio estas retenita, kaj la natura populacio ekzistas en malpli ol dekoj da miloj. Je 2008, tiu gazelo estis klasita kiel endanĝerita en la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj.

La Spekea gazelo estis nomita laŭ John Hanning Speke, nome brita esploristo de Centra Afriko.

Referencoj
----------

1. ↑  Antelope Specialist Group (2007). "*Gazella spekei*", *IUCN Red List of Threatened Species* **2007**.  Alirita 12 September 2007.. 

old-form url Listed as Endangered (EN C1 v2.3)
2. ↑  Kingdom 1982, 1997
3. ↑  Groves 1969
4. ↑  East 1996

Eksteraj ligiloj
----------------

* Spekea gazelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Spekea gazelo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Spekea gazelo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Spekea gazelo
* Fotoj de Spekea gazelo en Al Ŭabra Rezervejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699853
 |
spicherba spiralo frusomere
La **spicherba spiralo** estas bedo en formo de granda spiralo, kie estas kultivataj spicherboj. La spirala formo ebligas planti relative malvaste.

Konstruo
--------

spicherba spiralo
aspekto de la flanko
speciala formo: spiralforma spicherba labirinto laŭ Kükelhaus
konstruskemo por spicherba spiralo inkluzive de la priplantado
La spiralo volviĝas ĉirkaŭ ŝtonamaso kontinue. Al la uzata grundo oni aldonas pli kaj pli da sablo por fariĝi ĝin pli tralasebla.

Je la bazo de la spiralo oni kreas malgrandan lageton ĉe la suda flanko. Tio kreas humidan mikroklimaton, kie bone kreskas akvokreso.

La meza parto de la spiralo estas la normala zono. Ĉi ti bone kreskas tipaj eŭropaj plantoj. Ekzistas ankaŭ duonombro. Plantoj, kiuj tie bone kreskas estas ekzemple petroselo, koriandro, estragono, karvio, origano aŭ bazilio.

La supra parto de la spiralo estas seka zono. Pro la aldono de sablo tie la grundo estas tralasebla kaj nutraĵmalriĉa. La interna konstruo de la spiralo havas bonan drenadon. Tie multaj spicherboj el la mediteranea regiono bone kreskas, ekzemple salvio, timiano aŭ lavendo.

Vidu ankaŭ
----------

* bedo
* altbedo
* tumulbedo
* ĝardeno
* kultivgrundo
* kuracplanto
* spicherbo
* sekmasonaĵo

Literaturo
----------

* Erckenbrecht, Irmela: *Die Kräuterspirale – Bauanleitung, Kräuterportraits, Rezepte* ISBN 978-3-89566-190-7
* Erckenbrecht, Irmela: *Wie baue ich eine Kräuterspirale? Leitfaden für die Gartenpraxis* ISBN 978-3-89566-220-1
* Erckenbrecht, Irmela: *Neue Ideen für die Kräuterspirale – Themenspiralen, Gestaltungsvorschläge, Variationen* ISBN 978-3-89566-240-9

* Spicherba spiralo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Spicherba spiralo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Spiringen** estas komunumo en Kantono Urio, en Centra Svislando. Ĝi havis 903 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Spiringen situas en la valo de la rivero Schächen, kiu komenciĝas okcidente de Klausen-Pasejo. Al la komunumo ankaŭ apartenas la eksklavo Urnerboden sur la glarusa flanko de Klausen-Pasejo, kiu vintre, dum la pasejo estas fermita, estas komplete tranĉita de Kantono Urio. De Urnerboden aertelfero kondukas al *Fisetengrat*.

Trafiko
-------

Spiringen situas ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 17 de Aldorf tra Klausen-Pasejo al Glaruso, kiu tamen nur somere estas komplete pasebla. La komunumo estas konektita al la publika transportreto per poŝtaŭto. Ĉar dum la longa vintro la Klausen-Pasejo estas fermita, la eksklavo Urnerboden dum pli ol la duono de la jaro atingeblas nur ek de Kantono Glaruso.

Historio
--------

Dokumento de 1290 raportas pri la konstruo de la preĝejo en Spiringen. En la jaro 1315 la limo inter Urio kaj Glaruso estis definitive fiksita kaj decidita, ke Urnerboden apertenas al Urio. En la jaro 1877 la Federacia Konsilio de Svislando decidis, ke la setlejo Urnerboden povas esti loĝata la tutan jaron.

La legendo pri Urnerboden
-------------------------

Laŭ legendo el mezepoko inter Glaruso kaj Urio ekzistis disputo, kie estu la limo inter la du ŝtatoj. Finfine la glarusanoj kaj urianoj interkonsentis, ke ili faros kurkonkurson. Ambaŭ elektis sian plej bonan kuriston kaj interkonsentis, ke ili ekkuro matene, kiam la virkoko krias al Klausen-Pasejo, kaj kie ili renkontiĝos, tie estu la limo. La urianoj malbone nutris sian virkokon, kaj tial ĝi frue leviĝis kaj krie vekis la urian kuriston. La glarusanoj siaflanke pensis, ke ilia virkoko laborus pli bone, kiam ĝi bone manĝis. Sed ve, la sata virkoko bone dormis ĝis tagmeze, kaj la uria kuristo jam aperis en la glarusa valofundo. La glarusanoj nun veiis, ĉar ili perdintus laŭ la veto praktike sian tutan teritorion. Tiam la uria kuristo diris: Do bone, mi donas al vi ŝancon. Via kuristo portu min sur sia dorso, kaj ĝis tien, kien li sukcesas kuri kun mi, mi cedas al vi la limon. La glarusa kuristo do levis la urianon kaj sukcesis kun li sur la dorso akiri ĝis antaŭ Urnerboden. Tial la limo estis tiel fiksita, ke Urnerboden, kvankam situanta sur glarusa flanko de la pasejo, apartenas al Kantono Urio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Spiringen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Spiringen
* Retejo de la turisma oficejo de Urnerboden

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Urio |
| --- |
| TaŭroTaŭroAltdorf • Andermatt • Attinghausen • Bauen • Bürglen • Erstfeld • Flüelen • Göschenen • Gurtnellen • Hospental • Isenthal • Realp • Schattdorf • Seedorf • Seelisberg • Silenen • Sisikon • Spiringen • Unterschächen • Wassen | Klausen-PasejoKlausen-Pasejo |

 |
**Spirito** estas supernatura estaĵo, ofte, sed ne ekskluzive, ne-fizika ento; kiaj fantomo, feo aŭ anĝelo. La konceptoj de personaj spirito kaj animo, ofte ankaŭ koincidas, ĉar ambaŭ estas kontrastitaj aŭ donas ontologian prioritaton super la korpo kaj ambaŭ estas komprenitaj kiel survivantaj al la korpa morto en kelkaj religioj, kaj "spirito" povas ankaŭ havi la signifon de "fantomo", t.e. manifestado de spirito de mortinta persono. En anglalingvaj Bibloj, "la Spirito" (kun majuskla "S"), specife aludas al la Sankta Spirito. 

**Spirito** estas unu el la 3 flankoj (partoj) de homa persono: korpo - animo - spirito. Nemateria komenco de homo, kiu havas por la kredantoj la saman naturon kun Dio. Spirito diferencas homon de aliaj kreaĵoj (animaloj), kiuj havas animon, sed ne havas spiriton. Diference de materia animo, kiu malaperas post homa morto ("iras en la teron"), spirito "revenas al Dio, kiu donis ĝin". Spirito ebligas por homo specialajn spiritajn fenomenojn: kredo, konscienco k.a.

En la nereligia uzo "spirito" kaj "animo" ofte estas sinonimoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Fantomo
* Intelekto
* Menso
* Racio
* Spiriteco
* Spiritismo
* Spirito (alidirektilo)
* Spiritualismo

Proverbo
--------

Ekzistas proverboj pri spirito en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Pli valoras kontenta spirito, ol granda profito.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Vesto eluzita, sed pureco spirita.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   François 2009, p. 187-197.
2. ↑   OED "spirit 2.a.: The soul of a person, as commended to God, or passing out of the body, in the moment of death."
3. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2010-02-01.

Bibliografio
------------

* François, Alexandre (2008), "Semantic maps and the typology of colexification: Intertwining polysemous networks across languages", in Vanhove, Martine, From Polysemy to Semantic change: Towards a Typology of Lexical Semantic Associations, Studies in Language Companion Series, 106, Amsterdam, New York: Benjamins, pp. 163–215
* Baba, Meher (1967). Discourses. San Francisco: Sufism Reoriented. ISBN 1-880619-09-1.

* Spirito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Spirito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Spirito en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
* Spirito en ReVo

.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Splenda maluro** |
| --- |
|  |
| 
Msklo de splenda maluro (subsp. splendens) en Okcidenta AŭstralioMsklo de splenda maluro (subsp. *splendens*) en Okcidenta Aŭstralio |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | **Maluredoj** *Maluridae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Malurus* **Maluroj** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ****Malurus splendens****Quoy & Gaimard, 1830 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
| Natura arealo blue.Natura arealo blue.Natura arealo blue. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Splenda maluro  |

 |
| v • d • r |

La **Splenda maluro** (*Malurus splendens*) estas paseroforma birdo de la familio de Maluredoj, nome *Maluridae*. Ĝi estas konata simple en Okcidenta Aŭstralio kiel la **blua maluro.** Tiu splenda maluro troviĝas tra multo de la Aŭstralia kontinento el centr-okcidenta Nov-Sud-Kimrio kaj sudokcidenta Kvinslando laŭlonge de la marborda Okcidenta Aŭstralio. Ĝi vivas ĉefe en aridaj kaj duon-aridaj regionoj. 

Splendid fairywren male cunnamulla.JPGSplendid fairywren male cunnamulla
Ili montras altan gradon de seksa dimorfismo, nome la masklo en reprodukta plumaro estas malgranda, long-vosta birdo de hegemonia brila blu-nigra koloraro. Ne-reproduktaj maskloj, inoj kaj junuloj estas ĉefe griz-brunaj kolore; tio donas la impreson ke maskloj estas poligamaj ĉar ĉi senkoloraj birdoj estas miskomprenataj kiel inoj. La specio enhavas kelkajn similajn tut-bluajn kaj nigrajn subspeciojn kiuj estis origine konsiderataj separataj specioj.
Sportoklubo en Belo Horizonte, Brazilo, montranta variajn pavimitajn kaj pentritajn surfacojn por futsalo, korbopilko kaj flugpilkado, kun du naĝejoj antaŭe.
**Sportoklubo**, aŭ **sporta klubo** aŭ **atletika klubo**, estas klubo dediĉita al la praktiko de sporto. Kelkaj kluboj posedas teamojn kiuj konkurencas en oficialaj eventoj, dum aliaj kluboj limiĝas al distraj aktivecoj. Klubo plej ofte posedas instalaĵojn kun la celo ebligi la praktikon de la koncerna sporto. Oni nomas *multsporta klubo* kiam tiu havas kiel celo la praktiko de diversaj sportoj.

Sporta teamo aŭ klubo estas grupo de personoj kiuj konkurencas en sporto. Tradicie oni asociigas la terminon al la teamaj sportoj, kies partoprenantaroj konkurencas kiel tio. Tamen, estas ankaŭ teamoj en individuaj sportoj. Por ekzemplo, en aŭtosporto, motorcikla sporto kaj biciklado, la teamo inkludas personojn kiuj zorgas pri la muntado kaj riparado de la vehikloj.

Ĝenerale, la sportaj kluboj populare agnoskitaj estas tio pro unu el la sportoj kiujn ili praktikas, ne pro la kombino de ĉiuj el ili. Tamen, ekzistas multsportaj kluboj kiuj elstaras en diversaj konkurencoj, kiel ĉe la FC Barcelona, Real Madrid, River Plate, Boca Juniors, Vélez Sarsfield, inter aliaj.

Ne ĉiuj la sportaj kluboj aŭ teamoj estas societaj kluboj. Je amatora nivelo estas neformalaj teamoj, tio estas, sen jura enteco. En la profesia sporto, kelkaj kluboj estas fakte fransaj netreprenoj kun enspezaj celoj. Aliflanke, la sportaj federacioj kutime organizas sportajn teamojn, kiuj disponas el la ĉefaj sportistoj.
Paro de ruĝ-blankaj sportŝuoj de marko All-Stars.
40 koloraj kaj formaj variantoj de la tradiciaj "Converse"-ŝuoj, kiuj estas precipe popularaj inter junuloj. Ĉi tiuj estas speco de malpezaj libertempaj ŝuoj faritaj el ŝtofo, kun laĉoj, mola plando kaj unika dezajno originale de la 1950-aj jaroj.
**Sportaj ŝuoj**, **sportŝuoj** aŭ **kurŝuoj** (en la usona angla *athletic shoes*, *sports shoes* aŭ *sneakers*, IFA: /ˈsniːkərz/; en la brita angla *trainers*, IFA: /ˈtreɪnə(r)z/) estas ŝuoj, kiuj estas principe taŭgaj por sporto sed ankaŭ por ĉiutaga uzado nerilata al sporto.

Tiaj ŝuoj estas faritaj el fleksebla materialo, kutime kun kaŭĉuka plando kaj supra parto el ledo aŭ kanvaso. Ili kutime havas laĉojn, teksajn suprojn kaj molajn plandojn faritajn el kaŭĉuko aŭ artefaritaj materialoj, kaj Ili ofte estas en laŭmodaj koloraj kombinaĵoj. Sportŝuoj similas al tradiciaj sportaj kaj ŝtofaj ŝuoj kiel tenisaj kaj gimnastikaj ŝuoj. Modernaj sportŝuoj ankaŭ povas havi lapfermilon kaj pli fortajn plandojn kaj esti faritaj el mola ledo. Nuntempe, sportŝuoj estas tre populara formo de piedvesto. 

La vorto *sneakers* estas origine usona angla kaj signifas ŝuojn, kiujn oni povas facile kaj trankvile enŝteliri. Kuradaj kaj trejnaj ŝuoj estas ofte ankaŭ nomataj *trejnistoj* en la angla.

La termino "ŝuoj" ankaŭ povas priskribi iujn specojn de sportaj ŝuoj destinitaj por certaj sportaj agadoj, kiel kurŝuoj, basketbalaj ŝuoj, tenisaj ŝuoj aŭ kructrejnaj (angle *Crosstraining*) ŝuoj.

Kelkaj ekzemploj de bonkonataj kaj popularaj markoj de tiaj sportŝuoj estas: Air Jordan, Adidas, Asics, Converse (faristo de All-Stars), Fila, Mizuno, Keds, New Balance, Nike, Puma AG, Reebok, Skechers, Vans kaj DC Shoes.

Sportŝuoj fariĝis grava parto de hiphopo - (ĉefe Puma, Nike kaj Adidas) kaj rokenrolo - (Converse kaj Macbeth) kulturo ekde la 1970-aj jaroj.

Estas pluraj specoj de sportŝuoj:

* Altaj ŝuoj ĝis super la maleolo.
* Malaltaj ŝuoj, kiuj ne atingas super la maleolo.
* Meze tranĉitaj ŝuoj, kiuj estas inter altaj kaj malaltaj ŝuoj.
* Sneakerbotoj[*kiu?*] kiuj atingas ĝis la gastroknemia muskolo. Ĉi tio estas tipo de ŝuo, kiu imitas la tipan aspekton de sportŝuoj, sed kun alta kalkanumo. Tia kalkanumo fakte ne permesas, ke la ŝuoj estu uzataj en sporto; ili do estas uzeblaj nur kiel elegantaj ŝuoj, kvankam ilia ĝenerala aspekto imitas tiun de tipaj sportŝuoj.

Galerio
-------

* Ŝuoj de Nike Air Force 1Ŝuoj de *Nike Air Force 1*
* Paro de sportŝuoj de AdidasParo de sportŝuoj de Adidas
* Altaj ŝuojAltaj ŝuoj
* Mezaltaj ŝuojMezaltaj ŝuoj
* Malaltaj ŝuojMalaltaj ŝuoj

Biblioteko
----------

Design studies: a reader, English ed, Oxford: Berg, 2009, ISBN 978-1-84788-236-3

Referencoj
----------

1. ↑   sneaker (angle). Oxford Learner's Dictionaries. Alirita 2023-09-04.
2. ↑   trainer (angle). Oxford Learner's Dictionaries. Alirita 2023-09-04.
3. ↑ .  Global Footwear Industry: Positive Dynamics in 2018 (en-US). Alirita 2020-07-30.

Eksteraj ligiloj
----------------

* anglalingva libro "La ŝuo en sporto"


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 835458
* GND: 7645448-4
* NDL: 01162717
* NKC: ph1125637
 |
**Spranto** estas vindoza klientprogramo por videokonferencoj, kiu kapablas elsendadi kaj ricevadi bildon kaj sonon en HD-kvalito (1080-piksela video). Spranto, kies evoluo komenciĝis en oktobro 2010, uzas la popularan videokonferencan protokolon H.323. Uzanto de Spranto povas rekte konektiĝi al alia Spranto-uzanto sciante ties IP-adreson. Uzante propran pordogardejon (ekzemple la liberan GnuGk), oni povas aranĝi privatan videokonferencan reton, ekzemple pere de publika servo kiel h323.net, aŭ per ajna alia komerca servoprovizanto kiu subtenas la protokolon H.323. Avantaĝo de la programo estas la subteno de H.460 ("Direct Media"), aro de ITU-normoj kiuj ebligas videokonferencadon ankaŭ tra NAT aŭ fajroŝirmilo.

Esperanto
---------

La nomo *Spranto* devenas de *Esperanto* kaj Spranto intencas esti "ponto inter ordinaraj homoj el malsamaj landoj", same kiel Esperanto. En la retpaĝaro de Spranto en la malsupra parto aperas portreto de L. L. Zamenhof (en grandeco 57x80 pikseloj) kaj apud ĝi la teksto "One who hopes" (laŭvorta angla traduko de "Esperanto" – "Iu kiu esperas"). Maldekstre de Zamenhof aperas ankoraŭ emblemo pri kongrueco de la programo kun Vindozo 7 (grandeco 54x56 pikseloj). Aŭtoro de Spranto estas firmao Spranto Australia Pty Ltd el Brisbane en Aŭstralio estrata de Simon Horne, kiu ne estas konata kiel esperantisto.

Referencoj
----------

1. ↑  Spranto HD is here! Trial licenses available
2. ↑  LinkedIn: Simon Horne – Australia[*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Spranto Arkivigite je 2011-12-31 per la retarkivo Wayback Machine
**Spreitenbach** estas urbo

komunumo en la distrikto Baden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 10568 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La industria urbo Spreitenbach situas ĉe la suda bordo de la rivero Limato, kaj apartenas al la aglomeraĵo de la urbo Zuriko.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Spreitenbach limas en nordo al Würenlos, en nordoriento al Oetwil ĉe Limato, en oriento al Dietikon, en sudo al Bergdietikon, en sudokcidento al Bellikon kaj Remetschwil, kaj en nordokcidento al Killwangen.

Trafiko
-------

La urbo Spreitenbach atingeblas per busoj de la Zurika Trafikunio de Dietikon, kaj de lokaj buslinioj ek de la stacidomo Killwangen-Spreitenbach kaj de Vetingo kaj aliaj lokoj. La urbo ankaŭ disponas ankaŭ pri alveturejo al la svisa aŭtovojo A1.

Ekonomio
--------

En Spreitenbach situas pluraj grandaj vendejcentroj, meblodomo de IKEA kaj aliaj antaŭurbaj grandvendejoj, kiuj estas la ĉefaj labordonantoj de la urbo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Spreitenbach datiĝas el la jaro 1124 kiel *Spreitenbachin*.

En mezepoko la bienposedantoj en Spreitenbach estis diversaj monaĥejoj kaj la *Kavaliroj de Schönenwerd*. Ĉi-lastaj devis vendi siajn bienojn en la dua duono de la 13-a jarcento al la Monaĥejo Vetingo, kiu tiel fariĝis la ĉefa bienposedanto en la vilaĝo. La regado apartenis al la Habsburgoj. En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion kaj Spreitenbach fariĝis nun parto de la voktejo Dietikon en la Grafejo Baden. Ek de la Helveta Revolucio en la jaro 1798 ĝis la malfondo de la Helveta Respubliko Spreitenbach apartenis al la Kantono Baden, kaj ek de 1803 ĝi estas komunumo en distrikto Baden de Kantono Argovio.

Kiam en la jaro 1847 la unua svisa fervojlinio estis konstruita, la civitanoj de Spreitenbach luktis, ke la linio pasu preter la vilaĝo Spreitenbach. Tial la stacidomo de Spreitenbach ankoraŭ hodiaŭ situas en la malgranda najbarvilaĝo Killwangen. En la jaro 1970 en Spreitenbach estis malfermita la unua grandvendejcentro kaj en la jaro 1974 sekvis dua ankoraŭ pli granda.

Vidu ankaŭ
----------

* Killwangen-Spreitenbach (stacidomo)
* Zürich RB Limmattal (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Spreitenbach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Spreitenbach

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Baden |
| --- |
| **Baden** • Bellikon • Bergdietikon • Birmenstorf • Ehrendingen • Ennetbaden • Fislisbach • Freienwil • Gebenstorf • Killwangen • Künten • Mellingen • Mägenwil • Neuenhof • Niederrohrdorf • Oberrohrdorf • Obersiggenthal • Remetschwil • Spreitenbach • Stetten • Turgi • Untersiggenthal • Vetingo • Wohlenschwil • Würenlingen • Würenlos |  |

 |
**Središče**, hungare **Kisszerdahely** estas vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika subregiono **Pomurska**. Administre apartenas al municipo Moravske Toplice.

Municipo Moravske Toplice en Slovenio, kie Središče troviĝas

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 4  km²
* Alto super marnivelo: 246 m
* Koordinatoj: 46° 46′ N 16° 18′ O﻿ / ﻿46.767 °N, 16.300 °O﻿ / 46.767; 16.300 (mapo)Koordinatoj: 46° 46′ N 16° 18′ O﻿ / ﻿46.767 °N, 16.300 °O﻿ / 46.767; 16.300 (mapo)
* Loĝantaro: 60
* Poŝtkodo: 9207
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

Situo
-----

Središče situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ la hungara landlimo, (kontraŭe troviĝas Magyarszombatfa).

Historio
--------

Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la landlimo estas senkontrole trapasebla ie ajn.

Komunumoj pri *szerdahely* en Hungara reĝlando
----------------------------------------------

La vorto signifas: loko, kie merkrede okazis bazarado.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Alsószerdahely | Bodrogszerdahely | Dunaszerdahely | Felsőszerdahely | Kaposszerdahely |
| Kisszerdahely | Kőszegszerdahely | Magyarszerdahely | Muraszerdahely | Nyitraszerdahely |
| Szerdahely | Tótszerdahely |  |  |  |

Fontoj
------

* slovena Vikipedio
* w.ms.sik.si
* w.geopedia.si

* Kategorio Središče (Moravske Toplice) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sremski Karlovci** (serbe *Сремски Карловци,* kroate *Srijemski Karlovci,* germane *Karlowitz,* hungare *Karlóca*) estas urbo kaj municipo en Serbio, en Vojevodio, en Srem, en Suda Baĉka. Alia komunumo ne apartenas al la municipo.

Bazaj informoj
--------------

Panoramo de Sremski Karlovci
* Areo: 51  km²
* Loĝantaro: 8800
* Poŝtkodo: 21205
* Telefonprefikso: +381 21

Situo
-----

Sremski Karlovci situas sur dekstra bordo de Danubo, Novi Sad troviĝas 11 kilometerojn.

Historio
--------

La hungaroj okupis la Karpatan basenon en 895. La unua mencio devenis el 1308 en formo *Karon*. Ĝis la turkoj la bienoj apartenis al familio *Báthory*. En 1521 la turkoj okupis la komunumon kaj tenis ĝin dum 170 jaroj. Tie okazis en 1699 la 72-taga kongreso, kiu finis la batalojn inter la Turka imperio kaj la eŭropaj landoj kaj finiĝis per Traktado de Karlovic. Ekde tiam la loko estis rezidejo de serba metropolito. 

Muzeo de Danubaj Ŝvaboj, Sremski Karlovci.
En 1848 la serbaj loĝantoj deklaris sian sendependecon disde la hungaroj kaj elektis patriarko Rajacić. Sekve la hungara armeo forbruligis la urbeton, kie troviĝis 6000 da serbaj batalantoj. En 1910 loĝis 6342 da homoj, (3536 serboj, 1899 kroatoj, 434 germanoj, 380 hungaroj). La urbo apartenis al Szerém, al Kroatio, ĉar la regiono estis ŝanĝita por Rijeka.

En 2002 loĝis en la urbo 8 800 da loĝantoj (serboj 75%, kroatoj 9%, jugoslavianoj 3%, hungaroj 2%, montenegranoj 1%). Oni kultivas en la ĉirkaŭo grenon kaj furaĝplantojn, sur deklivoj de Fruška gora vitujojn kaj fruktarbojn.

Ĝemelurboj
----------

* Eymet, Francio
* Tivat, Montenegro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 174300
* GND: 4110014-1
* LCCN: n91119955
* VIAF: 146720570
* NKC: ge316772
 |