recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Zhāng Yùzhé** (ĉine : 张钰哲 ; naskiĝis la 16-an de februaro 1902 en subprefektujo Minhou, mortis la 21-an de julio 1986 en Nankino) estis ĉina astronomo, rigardita kiel iniciatinto de la moderna ĉina astronomio.

En 1923, li estis diplomigita de la Universitato Tsinghua de Pekino, kaj iri studi en Usono. Li ricevis en 1929 sian 
dokterecon de filozofio de la Universitato de Ĉikago ; la saman jaron li revenis en Ĉinion kaj ricevis postenon de instruisto en la Centra Nacia Universitato de Tajvano.

Dum sia lernado en Ĉikago en 1928, li malkovris asteroidon, kun provizora nomon **1928 UF**. Li nomis lin "*1125 Ĉinio*", Bedaurinde tiu asteroido perdiĝis. En 1957, la Observatorio de Purpura Monto malkovris objekton provizore nomitan **1957 UN1** kiu, kun konsento de Zhang Yuzhe, ricevis la nomon "1125 Ĉinio", anstataŭ la perdita "1928 UF". Tamen, en 1986, estis malkovrita planedeto, nomita **1986 QK1**, kiu montriĝis esti identa al la perdita "1928 UF". Tiu-ĉi planedeto estis renomita 3789 Zhongguo, kiu estas la nomo de Ĉinio en Hanyu Pinyin (ĉine : 中国). Zhang Yuzhe
estas kreditita de la malkovro de 3789 Zhongguo sub la nomo de "Y. C. Chang".

De 1941 al 1950, Zhang Yuzhe gvidis la Instituton de Astronomia Esploro en la Centra Nacia Universitato, kaj reiris en Usonon de 1946 to 1948 por studi la variantajn stelojn. De 1950 al 1984 li estis direktoro de la Observatorio de Purpura Monto kaj, de 1955, ano de la Akademio de Sciencoj de Ĉinio.

Li sindediĉis al la observo kaj kalkulo de orbitoj de asteroidoj kaj kometoj, la studo de lumaj kurboj kaj de la rotacio de asteroidoj, la variantaj stelo CZ Kasiopeo kaj la evoluo de la orbito de la Haleja kometo.

Li estas kreditita de la malkovro de 3789 Zhongguo sub la nomo de *"Y. C. Chang"* ; kaj la asteroido 2051 Chang estis nomita en lia honoro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* ĉine 张钰哲, Zhāng Yùzhé, el Enciklopedio Baidu
* ĉine 张钰哲（1902～1986） 中国现代天文学家 - Zhang Yu Zhe (1902 - 1986) astronomo de la moderna Ĉinio Arkivigite je 2012-05-19 per la retarkivo Wayback Machine
Napoleon reestablas la israelidan kulton, 30-an de majo 1806.
Kiel **juda emancipiĝo** aŭ **juda emancipado** oni nomas la vojon de la judoj ekde la rando de la kristana plimulta socio, kie ili estis jure, religie kaj socio diskriminaciita malplimulto, en la centron de la socion. Ilia integrado resp. integriĝo komenciĝis per la rekono kiel egalrajtaj civitanoj ekde la epoko de klerismo.

Homaj rajtoj koncedataj sendepende de religia aneco fariĝis distingilo de la civiligita nacioŝtato: unue en Usono per la deklaro de la homrajtoj je Virginio en 1776, poste en Francujo post la franca revolucio de 1789. La 27-an de septembro 1791 la nacia asembleo deklaris la egalrajtigon de ĉiuj francaj judoj. La germanaj ŝtatoj, kiuj diversgrade staris fare de Napoleono sub influo de Francujo, sen limigoj emancipis la judojn, ekzemple la Ĉefduklando Berg kaj la Reĝlando Vestfalio.

La germanlingvaj ŝtatoj enkondukis ekde 1797 ĝis 1918 la leĝan egalrajtigon de la judoj ne per unufoja ŝtata suverena akto, sed iom post iom per unuopaj paŝoj, ofte denove limigitaj, kiujn ili dependigis de la sukceso de la „edukpolitiko" kontraŭ la judaj regato. En Prusujo la judoj fariĝis civitanoj nur per la judoedikto el 1812, la lasta el la reformoj, kiun enkondukis Karl August von Hardenberg. Reviziitaj versioj de la svisa federacia konstitucio garantiis al la judoj en 1866 la rajton de libera elekto de la loĝejo kaj finfine en 1874 ankaŭ la rajton de libera praktikado de ilia religio. Per tio ekde 1874 ĉiuj judoj de okcidenta kaj meza Eŭropo estis samrajtaj civitanoj de siaj ŝtatoj. Nazia Germanujo forprenis per la Nurenbergaj leĝoj el 1935 de la judoj ĉiujn fundamentajn rajtojn, post kiam la nazioj diskriminaciis ilin jam ekde 1933 kaj plej malfrue ekde la komenco de la Dua Mondmilito 1939 ekstermis ilin.

La termino „juda emancipado" aperas ekde 1817. Ĝis tiam oni priskribis la temon kiel „civitana plibonigo", „naturaligo" aŭ „egalstatigo" de la judoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Juda emancipiĝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Tobias Jaecker: *Juda emancipiĝo kaj kontraŭjudismo en la 19-a jarcento* (germanlinva)
* Arkivigite je 2011-01-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Konsultlibra artikolo de Todd M. Endelman pri juda asimiliĝo (anglalingva)

Referencoj
----------

1. ↑  Michael Wagner-Kern: *Staat und Namensänderung. Die öffentlich-rechtliche Namensänderung in Deutschland im 19. und 20. Jahrhundert* (= *Beiträge zur Rechtsgeschichte des 20. Jahrhunderts.* Vol. 35). Mohr Siebeck, Tübingen 2002, ISBN 3-16-147718-9, S. 35 (Samtempe: Bayreuth, Universität, Dissertation, 2000/2001).
2. ↑   Robert Uri Kaufmann: Der Weg zur Emanzipation (1798–1879). en la Historischen Lexikon der Schweiz
**Hardakanuto** (aŭ **Harthakanuto**, **Hardaknuto**, ktp. n. 1018, m. la 8-an de junio 1042) estis reĝo de Danio ekde 1035, kaj reĝo de Anglio ekde 1040.

Liaj gepatroj estis Knuto la Granda kaj Emma de Normandio.

Post la morto de sia patro en 1035 li regis Danion, sed, pro milito kontraŭ Magnus, reĝo de Norvegio, li ne povis akiri la anglan regnon, kie lia duonfrato Harold Harefoot iĝis reĝo. En 1038 aŭ 1039 estiĝis pacakordo inter Hardakanuto kaj Magnus, per kiu, se Hardakanuto aŭ Magnus mortus senheredonte, la postvivanto sekvus lin kiel reĝo de lia lando. Tiam Hardakanuto preparis invadon de Anglio, sed antaŭ ol li eliris de Danio Harold Harefoot mortis la 17-an de marto 1040. Kun 62 militŝipoj Hardaknuto iris al Anglio kie li pace iĝis reĝo. Tie li ordonis ke la kadavro de Harold Harefoot estu forprenata de la tombo kaj ĵetata en marĉejon.

Por pagi la kostojn de sia mararmeo, Hardakanuto postulis pezajn impostojn. En 1041 la loĝantoj de Worcester mortigis du impostkolektistojn: la kolera reĝo ordonis al siaj grafoj disrabi kaj forbruligi la urbon kaj la ĉirkaŭan regionon. La saman jaron, laŭ ordonoj de Hardakanuto, Eadulf la 3-a, grafo de Northumbria, estis mortigata, probable de Siward, kiu tuj iĝis grafo de Northumbria. Pro la impostoj kaj sia krueleco, Hardakanuto ege malpopularis. Laŭ la anglosaksa kroniko, "dum sia tuta regado, li neniam elfaris ion ajn reĝecan".

En 1041 Hardaknuto invitis sian ekzilitan duonfraton Eduardon al sia kortego en Anglio, kie versajne li nomumis lin sia heredonto. Hardakanuto mem neniam edziĝis, kvankam laŭdire estis neligitima filo Vilhelmo.

La 8-an de junio 1042 li mortis ĉe Lambeth (nun parto de Londono): la anglosaksa kroniko diras, "li mortis dum li staris trinkante, kaj li subite falis teren kun terura konvulsio, kaj la proksimaj homoj ektenis lin, kaj poste li neniam diris iun ajn vorton." Li entombiĝis en la katedralo de Winchester. Eduardo la Konfesanto sekvis lin kiel reĝo de Anglio, kaj Magnus la 1-a (Norvegio) kiel reĝo de Danio.

* Kategorio Hardakanuto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Judit Lénárd,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lénárd Judit** estis hungara aktoro, televidparolisto, prezentisto. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Echter Tiborné*.

Judit Lénárd en la televizio
Judit Lénárd naskiĝis la 10-an de februaro 1928 en Cluj (Rumanio), ŝi mortis la 2-an de junio 1970 en Budapeŝto (Hungario).

Biografio
---------

Judit Lénárd apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Ŝi akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1950. Ŝia ĉefinstruisto estis Zsuzsa Simon. Ŝi estis aktoro laŭvice inter 1950-1960 en Armea Teatro, Teatro Csokonai (Debrecen), Teatro Kisfaludy (Győr), Teatro Petőfi (Budapeŝto). Ekde 1960 ĝis sia morto ŝi laboris en la Hungara Televizio kiel televidparolisto. Post 4 jaroj ŝi estis ankaŭ prezentisto pri kelkaj konstantaj programoj. Ŝi ricevis mortmalsanon, tial ŝi mortigis sin. Ŝia geedziĝo fiaskis, ŝi edukis sola sian filinon.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* William Shakespeare: Somermeznokta sonĝo - Hippolyta
* Mihály Csokonai Vitéz: *Kultura* - Petronella
* József Katona: *Bánk bán* - Gertudis
* Friedrich Schiller: *Don Carlos* - Mondecar
* Edmond Rostand: *A sasfiók* - kortega damo
* Harriet Beecher Stowe: *Tamás bátya kunyhója* - Eliza

Fontoj
------

* hungarlingva datenaro kun foto
* hungarlingva datenaro kun foto
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Judit Lénárd en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 738916
 |


* Portalo pri Biografio
**Jusztin Nándor Takács** [justin takAĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Takács Nándor Jusztin** estis hungara pastro, monaĥo, episkopo, altlerneja instruisto.

Jusztin Nándor Takács naskiĝis la  15-an de januaro 1927(nun 1927-01-15) en Rábacsanak, li mortis la 11-an de julio 2016 en Székesfehérvár.

Biografio
---------

Jusztin Nándor Takács maturiĝis en karmelana seminario en Keszthely en 1947, kie li aliĝis al la ordeno jam en 1942 kaj monahiĝis en 1948. Li plulernis en la sama urbo en la karmelana altlernejo, sed en 1950 la ŝtato malpermesis ekziston de ĉiuj monaĥoj. Li daŭris la teologian studon en seminario de Győr, kie li pastriĝis en 1951 kaj plulernis en Budapeŝto, kie li doktoriĝis el teologio en 1954. Li estis ankaŭ kantoro kaj orgenisto en Gyöngyös ekde 1951. Inter 1954–1959 li studis muzikon en la seminario, poste inter 1959-1973 la ŝtato ne permesis lian pastran laboron. En tiu periodo li estis kantoro en pluraj lokoj, poste denove pastro. Ekde 1986 li ankaŭ instruis en seminario en Győr. Li estis titulara episkopo en 1988, episkopo de Székesfehérvár inter 1989-2003, poste li pensiuliĝis. Li estis entombigita en Baziliko Stefano la 1-a (Székesfehérvár).

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Kisbojtárból főpásztor. Szerdahelyi Csongor beszélgetése Takács Nándor nyugalmazott megyéspüspökkel* (2008)
* *Laetare – gaudere. A XXI. sz. apostolutódja. Dr. Takács Nándor J. OCD. nyugalmazott megyéspüspök homíliái* (2016)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio legebla pli malsupre

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Jusztin Nándor Takács en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 830624
* VIAF: 121441460
* ISNI: 0000 0000 7913 9128
 |



* Portalo pri Biografio
La emblemo de Ljubljana
Urba municipo de Ljubljana
**Urba municipo de Ljubljana** estas unu el 11 slovenaj urbo-komunumoj. Ĝi estas ankaŭ unu el 212 komunumoj en Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Osrednjeslovenska. La municipo enhavas 38 komunumojn kaj ĝia areo estas 275 km². Komence de 2016 tie loĝis 288 307 homoj. La administra centro estas la urbo de Ljubljana, la ĉefurbo de Slovenujo.

Loko, priskribo
---------------

Urbo municipo de Ljubljana situas en la centra parto de la lando, en la valo formita de la rivero Sava kaj lia alfluanto la rivero Ljubljanica. La areo estas ĉefe plata, precipe en la sudorienta parto. En la sudoriento kaj nordokcidento estas montetoj. La alteco estas de ĉirkaŭ 260 m ĝis preskaŭ 810 m.

Apudaj komunumoj estas: Občina Vodice, Občina Mengeš kaj Občina Trzin en la nordo, Občina Domžale kaj Občina Dol proksime de Ljubljani en la nordoriento, Občina Litija kaj Občina Šmartno proksime de Litija en la oriento, Občina Ivančna Gorica kaj Občina Grosuplje en la sudoriento, Občina Škofljica kaj Občina Ig en la sudo, Občina Brezovica en la sudokcidento kaj Občina Dobrova-Polhov Gradec kaj Občina Medvode okcidente.

Komunumoj
---------

La municipo konsistas el 38 vilaĝoj: Besnica, Brezje pri Lipoglavu, Dolgo Brdo, Dvor, Češnjica, Črna vas, Gabrje pri Jančah, Gunclje, Janče, Javor, Lipe, **Ljubljana**, Mali Lipoglav, Mali Vrh pri Prežganju, Malo Trebeljevo, Medno, Pance, Podgrad, Podlipoglav, Podmolnik, Prežganje, Ravno Brdo, Rašica, Repče, Sadinja vas, Selo pri Pancah, Spodnje Gameljne, Srednje Gameljne, Stanežiče, Šentpavel, Toško Čelo, Tuji Grm, Veliki Lipoglav, Veliko Trebeljevo, Vnajnarje, Volavlje, Zagradišče, Zgornja Besnica, Zgornje Gameljne.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Mestna občina Ljubljana en la slovena Vikipedio.*
**Judit Révész** [rEvEs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Révész Judit** estis hungardevena nederlanda ceramikisto, skulptisto. Ŝia patro estis Géza Révész, ŝia geedziĝa nomo estis **Judith Magdalena Laqueur-Revesz**.

Vazo de Révész
Judit Révész naskiĝis la 15-an de julio 1915 en Budapeŝto, ŝi mortis la 17-an de aprilo 2018 en Malcesine.

Biografio
---------

Judit Révész estis sendita al Nederlando en sia aĝo 5, kie ŝi maturiĝis, poste ŝi hejmenvenis kaj studis en Hungara Reĝa Desegnista Lernejo inter 1934-1937. Ŝia majstro estis Márk Vedres. En 1938 ŝi malfermis ceramikan atelieron en Amsterdamo. Ŝi ekspoziciis inter 1938-1955. Ŝi havis laborkontaktojn kun en:Bert Nienhuis kaj en:Luigi de Lerma. Ŝi kreis argilaĵojn kaj ceramikaĵojn, ofte inspirite per hungara popolarto. Ŝi baldaŭ kreis portretojn, kiuj estis gisitaj en bronzo. Ŝi edziniĝis en 1941 kaj naskis 2 gefilojn, ŝi vidviniĝis en 1990. En 1957 la familio translokiĝis al Hago.

Ŝiaj artaĵoj (elekto)
---------------------

* ĉefverko: *La feliĉa elefanto* (ekstera muraĵo el kaheloj en 1960 honore al la nederlanda reĝa paro, sed pro malkonstruo de la vilao ĝi estis transmetita al muzeo en 2012)
* pluraj vazoj

Fontoj
------

* kun foto
* [*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Judit Révész en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 778400
* RKD: 92075
 |



* Portalo pri Biografio
**Jákó** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár.

Blazono de Jákó

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 17 km²
* Loĝantaro: 640
* Poŝtkodo: 7525
* Telefonprefikso: 82

Situo
-----

Jákó situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Kaposvár-Gyékényes. Kadarkút troviĝas 15, Kaposvár 23, Nagyatád 24 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1332. Dum la turkoj la vilaĝo ne senhomiĝis. En 1910 laŭ la popolnobrado vivis en Jákó 798 homoj (preskaŭ ĉiuj hungaroj). Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, kuracejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de Hungaroj el la 1990-aj jaroj
* kalvinana preĝejo de 1856, en 2007 renoviĝis
* kampanilo
* klasikisma nobeldomo de Csépán [ĉEpAn]
* nobeldomoj de Bíró kaj Kacskovics [kaĉkoviĉ]

Famuloj
-------

En Jákó naskiĝis:

* Miklós Zrínyi (kemiisto)
* Bella Nagy, aktoro, dua edzino de Mór Jókai.

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.falvak.hu

* Kategorio Jákó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  Orfa | **Ĉi tiu artikolo estas orfa, ĉar malmultaj aŭ neniuj aliaj artikoloj ligas al ĝi**.

---

Bonvolu enmeti ligilojn al ĉi tiu paĝo el rilataj artikoloj; sugestoj estas troveblaj ĉi tie.Precizigu la daton: {{Orfa|temo|monato jaro}} |

La **Banko Parex** (latve: Parex banka) havas sian ĉefan sidejon en la latva ĉefurbo Riga. Ĝi estas unu inter la plej grandaj bankoj en la balta regiono.

Historio
--------

La rusaj negocistoj Waleri Kargin kaj Wiktor Krassowizki fondis vojaĝagentejon en 1987. En 1991 la du fondintoj ricevis la licencon por ŝanĝi valutojn. Finfine je la 14a de majo 1992 oni fondis la Parex-bankon. Ĝis hodiaŭ ĝi havas ĉirkaŭ 90 filiojn kaj kliento-servejojn en tuta Latvio. Krome ekzistas filioj en 14 landoj. Laste la du fondintoj havis ĉirkaŭ 86 % de la akcioj. Aliajn partojn ĉefe havis financaj fondusoj kiel la *Julius Bär International Equity Fund*.

Ŝtatigo
-------

Pro la tutmonda financa krizo de 2008 je la 8a de novembro la latva registaro ŝtatigis la bankon kontraŭ simbola aĉetprezo de 2 Lat (ĉ. 2.82 Eŭroj. Per tiu aĉeto oni akiris entute 51 procentojn de la banko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝo de la banko Arkivigite je 2008-11-12 per la retarkivo Wayback Machine
* Retpaĝo en la angla lingvo Arkivigite je 2008-11-04 per la retarkivo Wayback Machine
*Dekadenca virino*, de Ramón Casas, 1899.
La **Dekadenca Movado** aŭ **Dekadencismo** estis arta kaj literatura movado de la fino de la 19-a jarcento, centrita en Okcidenta Eŭropo, kiu sekvis estetikan ideologion de troigo kaj artefariteco. La verkaro de la pentristo Félicien Rops kaj la romano de Joris-Karl Huysmans nome *À rebours* (1884) estas konsiderataj ĉefaj ekzemploj de la dekadencisma movado. Ĝi unue floris en Francio kaj poste disvastiĝis tra Eŭropo kaj al Usono. La movado estis karakterizita de mem-malplaĉo, malforteco al la mondo, ĝenerala skeptikismo, klinemo al malvirto, uzado de kruda humoro kaj kredo en la supereco de la homa kreivo super la logiko kaj la natura mondo.

Gravuloj
--------

* Simbolismo (literatura skolo)
* Thomas de Quincey
* Oscar Wilde

Notoj
-----

1. ↑  Dictionary of Critical Theory - Oxford Reference, pp. 113-114
2. ↑  Kearns, James.  (1989) *Symbolist Landscapes: The Place of Painting in the Poetry and Criticism of Mallarmé and His Circle*. MHRA, p. 15. ISBN 094762323X.
3. ↑  Huysmans, Joris-Karl.  (1922) *Against the Grain*. Lieber & Lewis.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 618021
* GND: 4070266-2
* LCCN: sh85036155
* BNF: 11936212g
* NKC: ph138353
 |
**János BIHARI** [jAnoŝ], hungare **Bihari János,** Esperante **Johano Bihari** estis hungara komponisto kaj violonisto.

János Bihari naskiĝis la 21-an de oktobro 1764 en Hungara reĝlando, en *Nagyabony* (nuntempa Veľké Blahovo en Slovakio), li mortis la 26-an de aprilo 1827 en Pest (urbo).

Komuna memortabulo pri János Bihari
Pentraĵo pri János Bihari
János Bihari

Biografio
---------

János Bihari devenis el cigana familio, ankaŭ lia patro estis violonisto. Li fondis muzikan grupon en 1801 en Peŝto, poste ili muzikadis ankaŭ en aliaj urboj. Laŭ supozoj en Vieno li konatiĝis kun Ludwig van Beethoven. En 1818 li renkontiĝis kun mecenato en Veszprém. En 1822 Franz Liszt aŭdis kaj alte aprezis muzikludon de Bihari. En 1824 Bihari suferis akcidenton, sekve lia brako rompiĝis, poste li ne povis bele violonadi. Li mortis tute sola.

Verkoj
------

* 84 melodioj, precipe soldatvarbaj kantoj

Memorigiloj
-----------

* Memortabulo en Balatonfüred

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio János Bihari en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 394786
* GND: 129996521
* LCCN: no2005081340
* VIAF: 23234570
* ISNI: 0000 0001 2022 3728
* BNF: 139244954
* MBA: d39b7b2a-0b82-4095-87f1-73208ce61dba
* NKC: jo2002159997 mzk2011646299, jo2002159997
 |
**Éva Gálik,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gálik Éva** estas hungara gimnastikisto, dancisto, instruisto. Ŝia mallonga nomo estis *Géva*.

Éva Gálik naskiĝis la 7-an de julio 1964 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Éva Gálik estis gimnastikisto inter 1970-1982. Ŝi maturiĝis en 1982, poste ŝi okupiĝis pri danco kaj partoprenis en la dancinstruado. En la sekva jaro ŝi partoprenis en fondo de danca trupo kaj ŝi dancis tie ĝis 1993. Intertempe ŝi finis kursojn pri akrobata danco en 1985, pri moderna danco en 1990. Ŝia baleta instruisto estis Endre Jeszenszky. En 1993 ŝi estis levita profesia dancisto. Ekde 1995 ŝi estis aktiva longe en kultura asocio, en 1998 ŝi fondis propran dancstudion. Ŝi instruis dancteknikon kaj kelkfoje ŝi faris koreografiajn laborojn. Ŝi estis ankaŭ monda vagabondo, ŝi vivis en Aŭstralio, Peruo, Ekvadoro, ekde 2000 ŝi instruis ankaŭ jogon. Ŝi akiris diplomojn en Hungara Dancarta Universitato kaj Gimnastika Universitato de Budapeŝto. Ŝi ricevis premion en 1995.

Ŝiaj teatra danco
-----------------

* *Palackposta* (2002)

Ŝiaj koreografiaĵoj (elekto)
----------------------------

* *Elemek* (2002)
* *Várakozás* (2003)
* *Hét nap* (2004)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* István P. Szabó

Vidu ankaŭ
----------

*

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto Arkivigite je 2021-12-21 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 748646
 |



* Portalo pri Biografio
La **juhura** (alilingve ankaŭ *juhuri, judeo-tat, çuhuri, жугьури, ז׳אוּהאוּראִ*) estas la tradicia lingvo de la juhuroj, la judoj de la orientaj montaro de Kaŭkazo, en Azerbajĝano kaj en Dagestano. En tiu lingvo, *juhuri* signifas judan kaj *juhuro* la judoj.

La juhura proksime parencas al la persa lingvo kaj apartenas al la sud-okcident grupo de la irana branĉo de la hindeŭropa lingvaro. Ĝi proksime rilatas, sed malsamas de la parola lingvo parolata de la tatoj islamaj kaj kristanaj.

Komence de la 20-a jarcento, la juhura estis skribita per la hebrea alfabeto, poste en la 1920-aj jaroj per adaptita latina alfabeto, kaj fine per la cirila alfabeto. Antaŭ nelonge, la uzo de la hebrea alfabeto konas ioman kreskon en populareco.

La retejo Ethnologue menciis sen doni fonton, ke 101 000 homoj ankoraŭ parolas ĝin. En artikolo aperinta en *Global Voices* (Tutmondaj Voĉoj) mencias ke oni taksas inter 20 000 kaj 50 000 kaŭkazaj judoj (*Yehudej Kavkaz*) kaj post la kolapso de Sovetunio en 1991, granda parto de la komunumo foriris al Israelo, kie ili nun nombras 100 000 ĝis 150 000.

Referencoj
----------

1. ↑  Windfuhr, Gernot. *The Iranian Languages*. Routledge, 2009. P. 417.
2. ↑  (eo) Filip Noubel, *Montaraj judoj: rigardo al la vivo de unu el la minoritatoj en Azerbajĝano*, Global Voices, la 25-an de junio 2023.

* Kategorio Juhura lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 826683
* LCCN: sh97007140
 |
**János Bácskai** [jAnos bAĉkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bácskai János** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia patro estis Mihály Bácskai.

János Bácskai en rolo en 1987
János Bácskai naskiĝis la 27-an de novembro 1954 en Szentes.

Biografio
---------

János Bácskai akiris aktoran diplomon en Altlernejon pri Teatro kaj Filmo en 1977. Lia ĉefinstruisto estis Ottó Ádám. Li komencis sian aktoran karieron en Teatro Petőfi (Veszprém), poste en Teatro de Kecskemét (1980 - 1983) kaj Nacia Teatro (Szeged) (1983 - 1988). En la teatra jaro 1988 li ricevis rolojn en Nacia Teatro (Budapeŝto), poste en diversaj teatroj. Ekde 1993 li ne ligiĝas al teatrejo. Li ricevis premion en 2008. Lia edzino naskis 3 filojn.

Liaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - Szellemfi; fraŭlo (1977, 2000)
* Pál Ábrahám: *Bál a Savoyban* - Musztafa (1983)
* Ŝekspiro: Henriko la 4-a - Lord Hastings (1985)
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - pluraj roloj (1989)
* László Dés-Róbert Koltai: Ni neniam mortos! (muzikala versio) - policano, fervojisto (2010)

Liaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *A kenguru* (1975)
* *Appassionata* (1982)
* *Kisváros* (televizia serio, 1995)
* *La tragedio de l' homo* (verzio en desegna filmo, 2011)

Lia voĉo ofte estis aŭdebla en kinejoj, kiel hungara voĉo ekzemple de Stephen Fry, Jim Meskimen, Steve Sandor, Tom Hanks, Ron Perlman .

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingvaj datenoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

* Kategorio János Bácskai (aktoro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 727319
 |
**Aldo LAVAGNINI**, okultisto, naskiĝis en Italio, mortis en Meksikurbo, 1963. Magistro de framasonismo, ano de Academia pro Interlingua, fondinto de la Asociación Biosófica Universal 1917
kreinto de la planlingvoj "Monario" 1925 kaj "Mondi Lingua" 1939, esperantidoj kaj "Unilingue", modifita latina (1921).
La projektoj de Lavagnini, laŭ oni pensas, estis tre influita de ideoj de aŭtoro pri la "perfekteco" de sanskrito kaj kelta lingvo, ĉefe laŭ verba aspekto. Pro tio, la verbaj formoj estas tre malsimplaj, kiel en Volapuko.
Li estis framasonisto ano de la Martinismo en Italio.
En lia tekstoj framasonaj oni vidas influojn de Teozofio, astrologio kaj jogo, ankaŭ rimarkindaj en la teorioj de la Asociación Biosófica, kion li fondis en Ameriko.

Verkoj
------

* *Colección de manuales masónicos*
* *Grammatica dell' Unilingue od Interlingue*, Rom 1923.
* *Corso di Monario*, Rom 1926.
* *Interlexiko Monario: italiano, francais, english, deutsche*, Rom 1926.
* *Kurso astrologis*, 1926.
* *Short lessons on Mondi Linguo*, Mexiko 1945.
* *Hacia una lengua internacional*, Mexiko 1956.
* *Origin astronomic del Alfabeto* (s.j.).


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 211011
* GND: 1038589576
* VIAF: 305151405
* ISNI: 0000 0003 9470 1838
* BNE: XX1187025
 |
**János Breznyik** [jAnoŝ breznjik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Breznyik János** estis hungara licea instruisto.

János Breznyik
János Breznyik  naskiĝis la 26-an de majo 1815 en Iklad, li mortis la 5-an de aŭgusto 1897 en Békéscsaba.

Biografio
---------

János Breznyik frekventis mezlernejojn laŭvice en Aszód, Selmec, Pozsony, poste li estis ĉefamilia instruisto en Göd. En la jaroj 1839 kaj 1840 li studis en universitatoj de Jena kaj Halle an der Saale. Ekde 1842 li instruis nur hungare en liceo de Selmec, ĝis la Hungara revolucio de 1848 li estis ankaŭ liceestro, sed post falo de la liberecbatalo li estis forigita, li povis esti nur ĉefamilia instruisto. Inter 1858-1889 li denove instruis en la liceo, eĉ li estis liceestro. Li instruis ekzemple Kálmán Mikszáth-on.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Tervezet a magyarhoni ág. h. evang. tanodák czélszerű elrendezésére* (1852)
* *A czigány nyelv elemei* (1853) sub pseŭdonomo *Bornemisza János*
* *A selmeczi bányakerületi evang. lyceum tanári karának véleményadása a m. kir. kormánynak a gymnasiumokat és lyceumokat szervező tanterve ügyében* (1869)
* *A selmeczbányai ev. egyház és lyceum története* (1883-1889) 2 volumoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 29-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 36-a paĝo)
* hungarlingva biografio

* Kategorio János Breznyik en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jules François Camille FERRY** (naskiĝis la 5-an de aprilo 1832 - mortis la 17-an de marto 1893) estis franca politikisto de la Tria Respubliko.

Biografio
---------

Ferry naskiĝis en Saint-Dié-des-Vosges, en la departemento Vosges. Li studadis juron kaj fariĝis advokato en Parizo, sed rapide dediĉis sin al politiko, partopreninte en variaj gazetoj, ekzemple *Le Temps*. Ferry arde kontraŭis la francan Duan Imperion, kaj precipe kritikis la agadon de la barono Haussmann. Li estis balotita kiel respublika deputito de Parizo en 1869, kaj protestis pri la milito kontraŭ Prusio. Je la 6-a de septembro 1870, Ferry estis nomumita kiel prefekto de la provizora registaro.

Kiel prefekto, Ferry devis administri Parizon dum la sieĝo, kaj oni trudis lian eksiĝon post la fino de la Pariza Komunumo (5-a de junio 1871). Ekde 1872 ĝis 1873, li estis sendita de Adolphe Thiers kiel ministro al Ateno, sed poste revenis al la deputita ĉambro kiel deputito de Vosges. Ferry tiam fariĝis unu el la plej gravaj estroj de la respublika politika partio. Kiam la unua respublika registaro aperis kun la ĉefministro William Henry Waddington, je la 4-a de februaro 1879, li fariĝis unu el ĝiaj membroj. Pliposte, escepte de du mallongaj interrompoj (ekde la 10-a de novembro 1881 ĝis la 30-a de januaro 1882, kaj ekde la 29-a de julio 1882 ĝis la 21-a de februaro 1883), Ferry restis ministro, unue kiel ministro pri instruado kaj sekve kiel ministro pri eksteraj aferoj. Li fariĝis ĉefministro dufoje (1880-1881 kaj 1883-1885).

Oni kutime atribuas al Ferry kaj al lia administrado du ĉefajn agadojn: unue la nova, ekstereklezia organizo de la publika, instruada sistemo, kaj due la komenco de la plivastigo de la franca kolonia imperio.

Post la eksiĝo de Jules Grévy je la 2-a de decembro 1887, Ferry estis kandidato por fariĝi prezidento de la Respubliko, sed la radikala partio malakceptis subteni lin, kaj Ferry do rezignis por favori la elekton de Sadi Carnot. Ekzistis tiam violentaj pamfletoj pri li, kaj malsanulo atakis lin kun revolvero. Ferry estis serioze vundita kaj mortis je la 17-a de marto 1893.

* Jules Ferry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jules Ferry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 132064
* GND: 118683446
* LCCN: n80164383
* VIAF: 5038341
* ISNI: 0000 0001 2095 503X
* SUDOC: 027316904
* BNF: 12513455m
* RKD: 449364
* NKC: ola2003162779
 |
**Juli Fábián.** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fábián Juli** estis hungara ĵazomuzikisto (komponisto, kantisto, tekstopoeto, orkestrestro).

Juli Fábián naskiĝis la 9-an de julio 1980 en Budapeŝto, ŝi mortis la 16-an de decembro 2017 en Budapeŝto.

Juli Fábián en 2015

Biografio
---------

Juli Fábián frekventis muzikan bazlernejon, ŝi maturiĝis en gimnazio en 1998, poste ŝi akiris diplomon en la Ekonomia Altlernejo. Dum la altlerneja periodo ŝi lernis ankaŭ en muziklernejo, fine ŝi akiris plian diplomon en Muzikarta Universitato Ferenc Liszt en 2007. Ŝia kantinstruisto estis Tamás Berki. Jam en 2005 ŝi ekinstruis en muziklernejo, ekde 2008 en Altlernejo János Kodolányi. Ŝi aliĝis al diversaj ĵazorkestroj, sed ŝi fondis ankaŭ propran ĵazorkestron. Ŝi tre fue mortis pro kancero. Ŝi ricevis premiojn en la 2010-aj jaroj.

Ŝiaj muziktestoj (kun iu alia)
------------------------------

* Fresh and Fool
* Like a child

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto kaj video
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Juli Fábián en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 657221
* MBA: 9705de9e-c228-4ece-bda4-a8e0a37cd9ad
 |
**Jules HARDOUIN-MANSART** (en franclingva prononco: ​[ʒyl aʁdwɛ̃ mɑ̃saʁ]; 16a de Aprilo 1646 – 11a de Majo 1708) estis franca arkitekto kies verkaro estas ĝenerale konsiderata la pinto de la franca Baroka arkitekturo, reprezentante la povon kaj la grandecon de Ludoviko la 14-a. Hardouin-Mansart estis unu el la plej gravaj eŭropaj arkitektoj de la 17-a jarcento.

Li desegnis ĉiujn etendojn kaj rekonstruaĵojn de la Palaco de Versajlo por la reĝo, inklude la nordajn kaj sudajn alojn, la Reĝan Kapelon (kun Robert de Cotte, 1710), kaj la faman Koridoron de Speguloj dekoraciita de Charles Le Brun, lia kunlaboranto. Krom la propran kastelon, li konstruis la *Grand Trianon* kaj la Oranĝejon, same kiel la duarangajn reĝajn loĝejojn ne tro for, same kiel la Kastelon de Marly (komencita en 1679).

Inter liaj plej bone konataj verkoj, en Parizo, estas la ponto Pont-Royal, la Preĝejo Sankta Roĥo, la grandkupola reĝa kapelo de la Hotelo de la Invalidoj dediĉita al Sankta Ludoviko (designed in 1680), la Placo de la Venkoj (1684–86) sekve de la Placo Vendôme (1690). Plej el tiuj verkoj ankoraŭ konstituas la tipan bildon de Parizo kaj estas ĉefa altiro por nuntempaj turistoj.

Bildaro
-------

* Portreto de Hardouin-Mansart fare de Hyacinthe Rigaud.Portreto de Hardouin-Mansart fare de Hyacinthe Rigaud.
* Portreto de Hardouin-Mansart fare de François de Troy.Portreto de Hardouin-Mansart fare de François de Troy.
* Placo Vendôme en Parizo de Hardouin-Mansart.Placo Vendôme en Parizo de Hardouin-Mansart.
* Grand Trianon en Versajlo. Grand Trianon en Versajlo.
* Preĝejo de Invalides en ParizoPreĝejo de Invalides en Parizo

* Kategorio Jules Hardouin-Mansart en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 610272
* GND: 118781618
* LCCN: n82036136
* VIAF: 37031667
* ISNI: 0000 0000 8115 8627
* SUDOC: 03481910X
* BNF: 12553191g
* ULAN: 500029668
* RKD: 52380
* ICCU: PUVV319958
 |
**Sándor Kis** [ŝAndor kiŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kis Sándor** estis hungara pastro, piarista monaĥo, instruisto.

Sándor Kis naskiĝis la  18-an de novembro 1854(nun 1854-11-18) en Mindszent (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), li mortis la 12-an de novembro 1904 en Szakolca (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Skalica en Slovakio).

Biografio
---------

Sándor Kis frekventis gimnaziojn en Kiskunfélegyháza kaj Kolozsvár. En 1871 li aliĝis la la piaristoj, poste li finis la lernadon en Kecskemét. Li komencis instrui en Veszprém (urbo), sed li studis ankaŭ teologion. Li pastriĝis en 1878, poste li instruis jaron en Nitro, poste en Budapeŝto, kie li akiris diplomon en 1884 en Scienca Universitato de Budapeŝto. Li instruis en pluraj lokoj en gimnazioj, dum en 1888 li doktoriĝis en Scienca Universitato Ferenc József.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A kuruczvilág költészete (antaŭ Francisko Rákóczi la 1-a)* (1887)
* *Révai Miklós. A tanuló ifjúság és a nagy közönség számára.* (1893)
* *Publius Terentius Afer vígjátékai* (premiita tradukaĵo, 1895, 1896)
* Terentius: *Testvérek* (tradukita komedio prezentita en 1912 en Nacia Teatro (Budapeŝto).

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 831702
 |


* Portalo pri Biografio
**Julio** (en la germana lingvo **Julia**, en la romanĉa lingvo **Gelgia**, kaj en la itala lingvo **Giuglia**) estas rivero en Kantono Grizono, alfluanto de Albulo, kiu apartenas al la akvokoleta regiono de Rejno.

Fonto
-----

La rivero Julio fontas en la Valo de Agnel sur alteco de 2830 m s.m. okcidente de la monto *Piz Agnel* (alteco 3205 m s.m.) kaj oriente de la kulmino de Juliopasejo ĉe la koordinatoj 46° 30′ 22″ N 9° 42′ 55″ O﻿ / ﻿46.50611 °N, 9.71528 °O﻿ / 46.50611; 9.71528 (mapo)Koordinatoj: 46° 30′ 22″ N 9° 42′ 55″ O﻿ / ﻿46.50611 °N, 9.71528 °O﻿ / 46.50611; 9.71528 (mapo) sur la teritorio de la komunumo Bivio. La akvo de Julio kolektiĝas en pluraj morenolagetoj kaj tiam kolektiĝas en malgrandaj rojoj.

Fluvojo
-------

Julio unue fluas suden tra la Valo de Agnel kaj tiam okcidente de la kulmino de Juliopasejo turniĝas okcidenten. Antaŭ la vilaĝo Bivio alfluas al ĝi de sudo ĝia ĉefa alfluanto la rivero de Bivio (en la itala *Beiva*). Julio nun turniĝas norden kaj atingas en Marmorera la Baraĵalagon de Marmorera, kiun ĝi trafluas. Sude de la lago en Mulegns alfluas al Julio de okcidento la rivero *Ava de Faller*. La rivero fluas nun tra Rona, Tinizong, Savognin, Cunter, kaj Tiefencastel.

Alfluo
------

Apud Tiefencastel sur alteco de 840 m s.m. Julio alfluas al Albulo, kies ĉefa alfluanto ĝi estas.

Datumoj
-------

La averaĝa akvofluo de Julio apud Tiefenkastel estas 0,82 m³/sek. Plej alta estas la akvofluo dum somero (junio 2010 averaĝe 5,11 m³/sek), kaj plej malalta en vintro (februaro 2010 averaĝe 0,22 m³/sek). La akvokoleta baseno de Julio estas 325 km², de kiu surfaco 0,89% estas kovrita de glaĉeroj.

Ekonomio
--------

Laŭlonge de Julio troviĝas pluraj akvoelektrejoj, nome en Tinizong kaj Tiefencastel, kiu utiligas la akvon de Julio, kiu estas retenita en la Lago de Marmorera.

Aliaj signifoj de Julio
-----------------------

Por aliaj signifoj de Julio vidu sub **Julio (apartigilo)**.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Hidrologiaj datumoj pri Julio en la retejo de la Svisa Federacia Oficerjo pri Medio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Julia (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Jules VERSTRAETEN** [ĵil verstrate] (naskiĝis la 22-an de januaro 1915, mortis la 17-an de septembro 2007) estis flandra esperantisto. Li lernis Esperanton, kiam li estis militkaptito en Aŭstrio dum la dua mondmilito. Ekaktivis en la antverpena Esperanto-grupo *La Verda Stelo* en 1950 kiel sekretario, kaj en la Reĝa Belga Ligo Esperantista kiel administranto. En 1957 li ricevis la arĝentan medalon *Pro merito* de la antverpena Esperanto-grupo. Li estis LKK-ano de la 45-a UK en Bruselo en 1960 kaj vicprezidanto de la nova Belga Esperanto-Federacio ekde ĝia fondiĝo en 1960, redaktoro-respondeculo de la antverpena revuo *Esperanto-novaĵoj* de 1963 ĝis decembro 1979. Verstraeten estis prezidanto de la antverpena Esperanto-grupo *La Verda Stelo* en 1969 kaj 1970, kiam li iĝis honora prezidanto de la grupo.

En 1982 Jules Verstraeten verkis la historion de la Esperanto-grupo, kiu eldoniĝis sub la titolo *Historio de la Esperanto-grupo *La Verda Stelo* 1957-1982*.

Pro liaj multegaj meritoj en la Esperanto-movado kaj precipe en Antverpeno, oni honore al li starigis fonduson por la subtenado kaj plibeligado de la iama Esperanto-domo de Antverpeno. En Codji, Benino, estis inaŭgurita *Lernejo Jules Verstraeten* kiel esprimo de danko pro lia multjara financa subteno.

Bildaro
-------

* Loka Kongresa Komitato; UK de Esperanto 1960, Bruselo.Loka Kongresa Komitato; UK de Esperanto 1960, Bruselo.
* Jules Verstraeten dum prelego en 1977.Jules Verstraeten dum prelego en 1977.

Referencoj
----------


* Kategorio Jules Verstraeten en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Juki-onao** (japane, 雪女 [ju-ki o-n-na] *neĝa virino*) estas Jokajo de japana folkloro. Oni ofte erare konfuzas ŝin kun Jama-ubao (山姥 *oldulino de la montoj* )

*Juki-onao*, pentrita de Toriyama Sekien el Gazu Hyakki Yakō

Nomoj
-----

Ekzistas diversaj nomoj laŭ regionoj: *Juki-musue* (neĝa filino), *Juki-onago* (neĝa virino), *Juki-omba* (neĝa maljunulino). Ankaŭ ekzistas nomoj rilataj al pendoglacio: *Curara-onna*, (pendoglacia virino), *Kanekori-musume* (pendoglacia filino).

Origino
-------

La origino de la Juki-onao estas malnova; jam en la epoko Muromaĉi-ĵidai ,ĝia priskribo estas trovebla en la rakonto *Sōgi Shokoku Monogatari* de la Renga-verkisto Sōgi. Li priskribas ke li vidis ĝin en la provinco Echigo (nun Niigata).

Ŝajno
-----

Lafcadio Hearn priskribas ŝin kiel grandan, belan virinon kun longaj haroj. Ŝia haŭto nehome blanka, preskaŭ travidebla faras, ke ŝi estas preskaŭ nevidebla en neĝa pejzaĝo. Ŝi estas vestita per blanka kimono aŭ, foje, nuda. Malgraŭ ŝia beleco, ŝiaj okuloj estigas timegon.

Ŝi ŝvebas supre de la neĝo, lasante nenian spuron, iuj diras, ke ŝi ne havas piedojn, kiel multe da japanaj fantomoj. Ŝi kapablas transformiĝi en nubo de neĝo aŭ nebulo, kiam ŝi estas minacita.

Konduto
-------

La **juki-ono** personiĝas la vintron kaj la neĝŝtormojn, ŝi estus la fantomo de ulo mortinta en la neĝo. Ĝis la 18-a jarcento, oni priskribis ŝin kiel kruelulinon, kiu senkompate frostmortigas homojn, trinkante ilian *ĉi* ( 気, vitalan energion). Kiel inkubo, ŝi povas vampiri sian viktimon per kiso aŭ sekso.

El aliaj legendoj, ŝi kredigas, ke ŝi tenus infanon. Kiam iu bonvolulo konsentas preni la "infanon", li aŭ ŝi tuj frostmortas. Tia trompo tre efikas kontraŭ parencoj, kiuj serĉas perdiĝintan infanon. Aliaj fojoj, ŝi nokte eniras loĝejon, forblovinte la pordon, frostmortigante la dormantojn (kvankam iuj legendoj asertas, ke ŝi devas antaŭe esti invitita eniri).

Hodiaŭ, rakontoj priskribas ŝin kiel pli humanan, helpante homojn misvojantaj en la monto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Juki-onao en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2010-06-26 per la retarkivo Wayback Machine
**Be with Me** (trad. Estu kun mi) estas premiita singapura dramifilmo de 2005 reĝisorita de Eric Khoo. La filmo estas unika pro tio ke ĝi havas tre malmultajn dialogojn. Ĝi ankaŭ estas unika ĉar partoj de ĝi estas dokumentaj kaj aliaj partoj estas fikciaj. 

La filmo estas inspirita de la vivo de surda-kaj-blinda instruisto Theresa Poh Lin Chan. Ĝi premieris en la Cannes-Filmfestivalo. Ĝi estis ankaŭ la oficiala eniro de Singapuro por la 78a Akademiaj Premioj en la fremda lingva kategorio. En decembro 2005, la akademia korpo malakceptis la filmon argumentate ke la dialogo estas plejparte en la angla. El de 93 minutoj, la filmo nur havas du kaj duonaj minutoj de dialogo.

*Esti kun Mi* estas la unua filmo en Singapuro eksplicite prezenti lesban interrilaton .

Resuma intrigo
--------------

La plej granda parto de la filmo dokumentas la vivstilon de Theresa Poh Lin Chan - instruisto de la angla, kiu estas kaj surda kaj blinda. Foje, la filmo ŝanĝiĝas por temigi du fikciajn, sendependajn intrigojn en kiuj amrakontoj estas prezentitaj. Direkte al la fino de la filmo, la tri rakontoj kuniĝas. La amintrigoj rezultas esti senreciproka amo. Theresa, kiu iĝas kvazaŭ atestanto de ĉi tiuj du rakontoj, rakontas al la spektantaro, mallonge, la historion de sia vivo.

Theresa Poh Lin Chan diras ke ŝi iĝis blinda kaj surda ekde sia infanaĝo. Sed ŝia animo venkis ĉi tiun katastrofon. Ŝi lernis la anglan nur post kiam ŝi fariĝis blinda kaj surda. Ŝi sukcesis pri ŝia kariero kaj eĉ iĝis instruisto de la angla. Sed ŝi neniam superis unu aferon - nereciproka amrilato.

Referencoj
----------

1. ↑ .  Film Review: Be With Me (2005) by Eric Khoo (en-US) (2019-04-19). Alirita 2022-09-08.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* *Be with Me*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* Be with Me ĉe AllMovie (angle)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 831990
 |
**Jalostotitlán** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo estas Jalostotitlán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 046.

Geografio
---------

**Jalostotitlán** apartenas al la regiono Altos Sur kiu situas en la nordoriento de la subŝtato Jalisco. Al tiu regiono apartenas 13 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 28462 loĝantojn. El tiuj estis 13575 viroj kaj 14887 virinoj. La komunumo havas surfacon de 481,44 km². La meza alteco estas 1750 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 19,1 C. En la komunumo estas 620,9 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 7243 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 6335 scipovis legi kaj skribi kaj 908 viroj estis analfabetoj. Do 12.54 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 8686 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 7585 sciis legi kaj skribi kaj 1097 virinoj estis analfabetoj. Do 12,63 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Jalostotitlán vivis 22944 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 7 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,031 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Jalostotitlán Arkivigite je 2007-05-15 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Internacia Naturista Organizo Esperantista** (**INOE**) estas esperantista faka asocio pri nudismo. La asocio kunlaboras kun la Universala Esperanto-Asocio kaj rilatas kun la Internacia Naturista Federacio.

Revuo *Naturista Vivo*
----------------------

*Naturista Vivo* estas la esperantlingva kolore ilustrita fakrevueto, eldonata ekde la jaro 1960 kaj iniciatita de la dan-usona fotisto Leif Heilberg. *Naturista Vivo* publikiĝas kvarfoje jare, en formato A5 kaj ampleksas po 16 paĝoj. Ekde la jaro 1999 redaktas ĝin la hungara esperantisto Jozefo Nemeth. 

Oni povas aboni *Naturistan Vivon* (aŭ peti provekzempleron) ĉe la redaktoro/kasisto Jozefo Nemeth (*naturista.vivo@gmail.com)*. Baza abonkotizo estas €15,—.

Ankaŭ vidu
----------

* Internacia Nudisma Federacio
* Universala Esperanto-Asocio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Internacia Naturista Organizo Esperantista
* Informo pri aboni *Naturistan Vivon* troviĝas ĉi tie.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Unua societo de esperantistoj aŭstriaj en Brno** estis fondita en 1901 de redaktoro Karel Pelant kaj liaj amikoj kiel la unua oficiala Esperanto-organizo en la tiama Aŭstrujo (por Hungarujo ekestis samtempe alia organizo en Budapeŝto).

La organizo estis intencata kiel komuna por la tuta lando, sed kiam en aliaj urboj formiĝis memstaraj kluboj, ankaŭ la societo transformiĝis al Esperantista klubo en Brno, kiu ekzistas ĝis nun. 

La aŭstra administracio faris komence obstaklojn, tiel, ke deputito Josef Hybeš devis interpelacii ĉe la parlamento riproĉante, ke neniu juristo kapablas fari statuton por novaj iniciatoj de la civitanoj, ĉar la ŝtataj oficistoj ĉikane elpensas ĉiam novajn pretekstojn por rifuzi la statutojn. Tiel ni ekscias, ke la statuto estis prezentita al la ministerio pri internaj aferoj la 19-an de aprilo 1900, la polica direkcio en Brno rifuzis la statuton la 13-an de majo 1901, la interpelacio okazis la 21-an de majo 1901. La ministerio anoncis, ke la societo „ne estas malpermesita", la 5-an de junio 1901. La Landestrejo de Moravio aprobis la statuton la 3-an de aŭgusto 1901 kaj la polica direkcio de Brno la 27-an de oktobro 1901, sed anoncis tion al Pelant nur la 16-an de novembro 1901.

En 1902 Karel Pelant transloĝiĝis al Prago kaj fondis tie klubon. En 1903 la societo ŝanĝis sian nomon al **Aŭstria Societo Esperantista** kaj en 1905 ĝi disfalis je du memstaraj kluboj: **Germana Grupo Esperantista** kaj **Klubo de Bohemaj Esperantistoj**, kies daŭrigo estas la nuntempa Esperantista klubo en Brno.
**Jalpan de Serra** estas unu el la 18 komunumoj de la meksika subŝtato Querétaro, kiu situas en la centro parto de Meksiko, ĉirkaŭ 200 kilometroj nordokcidente de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo estas Jalpan. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 22009.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 22025 loĝantojn. El tiuj estis 10489 viroj kaj 11536 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1,121.00 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 760 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 19264 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 225 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 1,17 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Jalpan de Serra Arkivigite je 2011-05-18 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**János Feketeházy** [jAnoŝ feketehAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Feketeházy János** estis hungara inĝeniero.

János Feketeházy
Tabulo pri János Feketeházy
János Feketeházy  naskiĝis la 16-an de majo 1842 en Hungara reĝlando en Vágsellye (nuntempa Šaľa en Slovakio). Li mortis la 31-an de oktobro 1927 en sia naskiĝloko jam nomata Šaľa en Ĉeĥoslovakio.

Biografio
---------

János Feketeházy frekventis universitaton en Vieno, poste en Zuriko, kie li akiris inĝenieran diplomon en 1866. Komence li havis inĝenierajn taskojn en Vieno, poste li havis postenon en Budapeŝto en Hungaraj Ŝtatfervojoj. Li projektis ŝtalajn strukturojn. Ĝis 1912 li projektis ĉiujn fervojajn pontojn en Hungarlando. Post la pensiuliĝo li retiriĝis al sia naskiĝloko. En 1923 pro akcidento li perdis siajn piedojn.

Spite la sukcesajn projektojn li neniam ricevis premiojn. Li havis edzinon, kiu naskis trifoje.

Elektitaj projektoj
-------------------

* tegmenta strukturo de Universitato Corvinus de Budapeŝto (1870-74)
* fervoja ponto en Budapeŝto (1873–76)
* tegmenta strukturo de Stacidomo Keleti (1884)
* tegmenta strukturo de Budapeŝta Ŝtata Operejo (1884)
* fervoja ponto de Szolnok
* pontoj de Szeged, Komárom (1891–1892), Esztergom (1893–1895)
* Ponto Szabadság (1894–1896)

Memorigiloj
-----------

* hungara domo en sia naskiĝloko
* busto en Szeged (2008)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-03-06 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio János Feketeházy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)