recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Eŭropusonanoj** estas usonanoj kun originoj el iuj da la indiĝenaj popoloj de Eŭropo.

La hispanoj estis la unuaj eŭropanoj se temas pri establi kontinuan ĉeeston en kio nun estas Usono. Martín de Argüelles naskiĝinta en 1566, San Agustín, (Florido), estis la unua konata persono de eŭropa deveno naskiĝinta en kio nun estas Usono. Dudek unu jarojn poste, Virginia Dare, naskiĝinta en 1587 ĉe insulo Roanoke en aktuala Norda Karolino, estis la unua infano naskita en la Dektri Kolonioj el anglaj gepatroj.

En 2009, german-usonanoj (16.5%), irland-usonanoj (11.9%), angl-usonanoj (9.0%) kaj ital-usonanoj (6.4%) estis la kvar plej grandaj mem-raportitaj devengrupoj en Usono formanta 43.8% de la totala loĝantaro.

Totale, kiel la plej granda grupo, eŭropaj usonanoj havas la plej malsupran malriĉecoprocenton kaj la dua plej altan instruan akirnivelon, averaĝan domanaran enspezon, kaj averaĝan personan enspezon de iu rasa demografia grupo en Usono, ĉi-lastaj tri indicoj lokigas ilin malantaŭ aziusonanoj.

Terminaro
---------

Historio
--------

Demografio
----------

Kulturo
-------

Vidu ankaŭ
----------

* Portugalusonanoj
* Blankaj latinusonanoj
* Nehispan-blankuloj

Notoj
-----

1. ↑   Diversity Dictionary. *Ohio State University*. osu.edu (2006). Arkivita el la originalo je 2008-06-20. Alirita September 4, 2006.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2008-06-20. Alirita 2014-02-28.
2. ↑   A Spanish Expedition Established St. Augustine in Florida. Library of Congress. Alirita 2009-03-27.
3. ↑  Latino chronology: chronologies of the American mosaic By D. H. Figueredo
4. ↑   2009 American Community Survey 1-Year Estimates. Arkivita el la originalo je 2020-02-11. Alirita 2014-02-28.
5. ↑   Income, Poverty, and Health Insurance Coverage in the United States: 2004.
6. ↑   Median household income newsbrief, US Census Bureau 2005. Arkivita el la originalo je 2006-09-03. Alirita 2006-09-24.
7. ↑   US Census Bureau, Personal income for Asian Americans, age 25+, 2006. Arkivita el la originalo je 2006-09-29. Alirita 2006-12-17.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2006-09-29. Alirita 2014-02-28.

* Kategorio Eŭropusonanoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Dormanta kutĉa virino, en Nirona-Vilaĝo, norde de Bhuj. La brakringoj kiujn ŝi portas super la kubuto estas tipe por edziniĝitinoj.
La **Kutĉoj** ( guĝarata lingvo : કચ્છી, sinda lingvo : کچھی ) tradicie vivas en Kutĉ-Distrikto de la nordokcidenta barata subŝtato de Guĝarato kaj en Sindo, provinco de Pakistano. Nuntempe la kutĉoj forlasis Kutĉujon por iri al la proksimaj komercaj havenoj kiel ekzemple Ahmadabado, Vadodara, kaj Mumbajo, kaj al najbaraj ŝtatoj kiel ekzemple Raĝastano, Maharaŝtro, kaj Panĝabo, dum en Pakistano, la kutĉoj migris de kamparaj areoj kaj ekloĝis en urbaj areoj de Pakistano kiuj inkludas diferencajn provincojn kiajn ekzemple Sindon, Baluĉistanon, Panĝabon plejparte situante en Karaĉio, Hajderabado, Pasni, Lahoro.

Lingvo
------

La kutĉa lingvo estas unu el la pali-prakrita lingvofamilio. Inter la elmigrintaj kutĉoj, vivantaj ekster Barato, gravaj populacioj troveblas en landoj kiel Pakistano, Sud-Afriko, Kenjo, Tanzanio, Kanado, Usono, Ugando kaj Britujo. Ili ankaŭ parolas parencajn lingvojn kiel ekzemple guĝaratan lingvon, sindan lingvon kaj memonan lingvon, aparte tiuj kiuj vivas en kosmopolitaj urbegoj kiel ekzemple Mumbajo kaj subŝtatoj kiel Keralao. Ankaŭ la kutĉoj kiuj elmigris al Afriko adoptis iujn svahilajn esprimojn kaj tiuj kiuj setlis en Britujo aldonis anglajn idiomaĵojn en la lingvon.

Komunumoj
---------

Estas multaj kastoj en tipa kutĉa komunumo, kiel Rahima, Arbab, Nohrija, Garana, Lohar Vadha, Hingora, Halajpotra, Sangar, Jat, Rathor, Khatri, Bhati, Hingorja, Khalifa, Hala, Memon-popolo, Ĝirahi, Batala, Kumbha, Ĝanĉ, Jakohi, Wahgair, Juneja Vara, Mistri, Lohanas, Nandvanas, Nagar Brahmin, Kutĉaj Gurjar Kshatrijas, Mali, Megvalh-Marvada, Ĉaranija, Maheŝvari-Barmatipanti, farjar k.t.p.

Religio
-------

La kutĉoj ĉefe adheras al religioj de vajŝnavisma hinduismo, ĝajnismo, kapadi kaj islamo.

Vidu ankaŭ
----------

* Katiavaro
* Kutĉ-Golfo

* Kategorio Kutĉoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |
Kastelo Gebesee
Portala domo
**Kastelo Gebesee** (germane *Schloß Gebesee*) staras ĉe la nordokcidenta urborando de la urbo Gebesee de Germanio. La interna korto estas por ĉiuj alirebla.

Historio
--------

La urbo Gebesee dum la lastaj jaroj profunde priesploritis, ankaŭ danke al la elfosado de monaĥeja korto sur la monteto Klausberg. La fortikita korto, kiun oni poste forlasis, servis ankaŭ kiel reĝa vojaĝstacio kaj apartenis al la posedaĵoj de la Abatejo Hersfeld. En la jaro 1004 reĝo Henriko la 2-a dokumentfaradis surloke. Poste la turingiaj landgrafoj sukcesis pligrandigi sian influon kaj finfine la Dinastio Wettin superis. La urbo, ĝis 1816 estante nura vilaĝeto *(Minderstadt)*, kun la Burgo Bärenstein estis plurfoje garantiaĵo kaj evoluis paŝon post paŝo al rezidejo de la malalta nobelaro kun pluraj kavaliraj bienoj aldonitaj.

Priskribo kaj uzo
-----------------

En la 16-a kaj 17-a jc la burgo alikonstruitis kiel kastelo triala, pri kio oni ne scias multe. En 1724 la Oldershausen-oj akiris la tuton kaj farigis la ĝis hodiaŭ videblajn konstruajn ŝanĝojn. En 1830 starigitis la administradejo kun baroka portalo kaj supra turo. Ornamas tiun portalo-domon la aliancaj blazonoj de Burkhardt von Oldershausen kaj de lia edzo el la dinastio de la Rheden-oj. En la 1740-aj jaroj oni metis sur la loko de la malnova kastelo la ĝis hodiaŭ ekzistantan kastelan novkonstruaĵon duetaĝan, kies meza elstaranta konstruaĵero faras komunan akson kun la trairejo porda. En 1846 ekloĝis tie (ĝis 1850) Carl von Oldershausen, la posta ĉefurbestro de Erfurto.

En la jaro 1923 la kastelo iĝis internulejo de Hermann-Lietz-lernejo fare de la fondaĵo *Stiftung Deutsche Landeserziehungsheime* kaj dum la tempo de GDR estis surloke severa porjunula laborejo. Post la Turniĝo privatigitis la komplekso. La lernejo ofertis al la junuloj la trejnadon en metiaj profesioj. Sed post 2013 ĝi troviĝas sur Morgenberg-kampuso en Walschleben. En la kastelo estas ankaŭ pensiono kaj la sidejo de fragokultivadkooperativo.

Literaturo
----------

* Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): *Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 3*, 2010, ISBN 978-3-7954-2461-9, p. 98-99

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Kastelo Gebesee en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj historiaj
* Gazeta artikolo de januaro 2014 pri la forloĝiĝo de la lernejo
* Erdbeerhof Gebesee
la praaj triboj de Sicilio, antaŭ la tempo de la fenicia kaj greka koloniigo de la insulo
La **elimianoj** - greke *Elymoi*, latine *Elymi* - kune kun la sikanoj kaj sikeloj estis la praloĝantoj de la insulo Sicilio en la Mediteranea Maro, antaŭ la tempo de la fenicia kaj greka koloniigo de la insulo. Ili loĝis en la ekstrema okcidento de Sicilio. La plej gravaj urboj de la elimianoj estis Eryx (la nuntempa Erice), *Segesta* kaj Entella.

elimiana templo en Segesta
Pri la ekzakta deveno de la elimianoj ekzistas nur spekulativaj supozoj. La helena antikva historiisto Tucidido skribs ke ili estis trojanoj, kiuj post la detruo de sia hejmurbo sub la gvidanto *Elymos* setlis ĉi-tie. Ili laŭdire estis inter la trojanoj, kiuj fuĝis kune kun Eneo el la urbo, sed ne kun li pluvojaĝis ĝis Latio. Ĉar Eneo konsideriĝas prapatro de Romulo kaj Remo, la legendaj fondintoj de la urbo Romo, la romianoj post ties konkero de Sicilio konsideris la elimianojn parenca popolo, kiu meritis privilegian trakton.

Ĉe la historiisto Vergilio Elymos *Helymus* kaj laŭ la historiisto *Servio* li estis la fondinto de la urboj *Asca*, Entella kaj *Segesta*. La nomoj de tiuj urboj supozigas liguran devenon, sed pli novaj arkeologiaj trovaĵoj el la 9-a kaj 8-a antaŭkristaj jarcentoj supozigas, ke la popolo havis italikan devenon kaj proksimajn rilatojn al la italikoj. Laŭ *Helianko* de Lesbo ili devis elmigri el suda Italio. La elimianoj plej ofte estis aliancanoj de la fenicianoj kaj ĝis la 5-a antaŭkrista jarcento, kiam ili koloniiĝis de la helenianoj, estis plejparte malamikaj rilate al la grekoj. Post la helena koloniigo ili asimiliĝis kaj ne plu menciiĝas en literaraj tekstoj.

mapo de la kerna setloteritorio de la elimianoj
Por la elimia lingvo ĝis nun nur ekzistas malmultaj skribaj indikoj, kiuj nur konatas ekde la 1960-aj jaroj. Unue oni supozis kulturajn ligojn al la liguroj aŭ iliroj, sed tamen poste taksis tiujn hipotezojn nepravigeblaj. Ŝajne la elimia lingvo estas dialekto tre simila al la sikela lingvo - do hindeŭropa, italika lingvo. La trovitaj lingvospuroj estas aparte sur 600 ceramikaĵoj el la 8-a ĝis 6-a antaŭkristaj jarcentoj el Segesta kaj sur moneroj el la 5-a antaŭkrista jarcento en Erxy kaj Segesta.

* Kategorio Elimianoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Louis Urbain Lefebvre de Caumartin** (1653-1720), filo de Louis François Lefebvre de Caumartin, estis franca nobelo.

Elirinta de la alta talara nobelaro (la pra-pra-avo estis estinta intendanto de Poitou kaj prezidento de la Granda Konsilio dum la regado de Henriko la 4-a), kaj li mem estis konsilisto ĉe la parlamento de Parizo, poste Ŝtatokonsilisto kaj intendanto de financoj dum la regado de Ludoviko la 14-a.

Li estis en siaj lastaj jaroj unu de la protektantoj de Voltaire, kiu uzis ties informon por *L'amour de Henri IV* kaj la ideon de la *Henriade*.

Danke al li oni konservis la *Mémoires* (memoroj) de la kardinalo de Retz, kaj tiuj de Joly.

Li posedis, inter aliaj sidejoj, la kastelo de Fresne (antikva) ĉe Authon (Loir-et-Cher).

Notoj
-----

1. ↑  BNF, gravure, Roger de Gaignières

* Kategorio Louis Urbain Lefebvre de Caumartin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 519124
* VIAF: 203088045
* ISNI: 0000 0003 5801 0351
* SUDOC: 066960096
* BNF: 14978926t
 |
Merkato de Ĉiklajo

**Ĉiklajo** (hispane: Chicalyo) [ĉiKLAjo] estas metropolo, diocezo kaj signifa universitata urbo en norda Peruo, en Provinco Chiclayo, en Departemento Lambayeque. Ĝi estas ankaŭ departementa ĉefurbo, krome ĝi apartenas al urbaro.

Mapo pri urboj en Peruo, kie estas trovebla Ĉiklajo en proksimeco de la oceano

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 629.990 (en 2011)
* Supermara alteco: 27 m
* Areo: 175 km²
* Telefonkodo: 74
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC - 5
* 06° 45′ 46″ S 79° 50′ 12″ U﻿ / ﻿6.76278 °S, 79.83667 °U﻿ / -6.76278; -79.83667 (mapo)

Geografio
---------

Ĉiklajo situas 13 kilometrojn al la interno de la Pacifika Oceano. Trujillo (Peruo) troviĝas 174, Chimbote 291, Callao 659, Limo 652, Kusko 1142, Arekipo 1401, Tacno 1626 km.

Historio
--------

Vido en Ĉiklajo
Katedralo en Ĉiklajo
La komunumo estis fondita en 1720 fare de hispanoj proksime al grava prahistoria arkeologia ejo. La origina loknomo estis "Santa María de los Valles de Chiclayo". Ĝi estis deklarita urbo en 1835.

Ekonomio
--------

En la proksimaj kampoj oni okupiĝas pri produkto de sukerkanoj, kotonoj kaj rizoj. Ĉiklajo estas la ĉefa komerca centro de Lambayeque.

Trafiko
-------

Ĉiklajo havas internacian flughavenon, krome trakuras Tut-Amerika Ŝoseo al Piura kaj Trujillo (Peruo), fine estas mallonga vojo al la haveno.

Klimato
-------

Ĉiklajo havas varman kaj tre sekan dezertan tropikan klimaton, la suno brilas la tutan jaron.

Vojo en Ĉiklajo

Vidindaĵoj
----------

* katedralo kaj aliaj kirkoj
* en la proksimo piramido kaj aliaj arkeologiaj lokoj

Fontoj
------

* Angla Vikipedio helpe de Guglo
* angle
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-07-28 per la retarkivo Wayback Machine

* Chiclayo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Chiclayo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kayo MPOYI**, naskiĝis en 1986 en Zairio, nun D.R. Kongo) estas sveda verkistino.

Kayo Mpoyi kreskis en Tanzanio antaŭ ol veni al Svedio kiam ŝi estis dekjara. Mpoyi studis en la fama verkista lernejo Biskops-Arnös kaj laboras kiel amaskomunikila produktanto.

Verkaro
-------

Ŝia debutromano '*Mai betyder vatten*' estis laŭdita de la gazetaro kaj gajnis la katapultan premion por 'la plej bona sveda debuto de la jaro'. La romano de Mpoyi estas inspirita per mitoj kaj historioj rakontitaj en ŝia familio kaj en kongolaj ekzilmedioj de Daresalamo,Tanzanio. En 2021 ankaŭ aperis traduko en la germana fare de Elke Ranzinger sub la titolo *Mai bedeutet Wasser*. La sekvan jaron, ŝia novelo *Askan* estis inter la kandidatoj por la sveda *Radio Short Story Prize 2020*.

Referencoj
----------

1. 1 2  (sv) Anna Kägström, *Jag kommer nog alltid att skriva om förtryck*, Folkhögskola, la 23-an de aprilo 2019.
2. ↑  (de) Kayo Mpoyi, Kulturbooks
3. ↑  (sv) *Katapultpriset 2019 till Kayo Mpoyi,* Författarförbundet. la 22-an de aprilo 2020.
4. ↑  (de) *Kayo Mpoyi: Mai bedeutet Wasser*, Kulturbooks
5. ↑  (sv) *Här är de nominerade till Sveriges Radios Novellpris 2020 - Kulturnytt i P1*, Sveda Radio, la 18-an de majo 2021.

* Kategorio Kayo Mpoyi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Bildo montranta la disvastecon de la malsano tutmonde
Epizodo de podkasto Kern.punkto pri multloka sklerozo
**Sklerozo multloka** (plurloka, dissemita, multipla; mallongigita kiel **SM**, **MS**, aŭ **EM** depende de la lingvo) estas idiopatia, inflama malsaniĝo de la centra nerva sistemo.

Ĝi ekestas el patologia vidpunkto sekve de mjelinigo de mjelino kaj sekva aksona degenero. Ĝi komenciĝas kutime en frua adolta aĝo; virinojn trafas ĉi malsano dufoje pli ofte ol virojn. Inter tipaj komencaj signoj apartenas difektoj de sentemo, mallfortiĝo, difektoj de ekvilibro kaj vidkapablo, vertiĝoj, imperativa urinado, laco kaj deprimo.

La diagnozon de dissemita sklerozo devas konfirmi kuracisto tiudirekte sperta. Oni devas eliri el konstato de du aŭ pluraj objektivaj neŭrologiaj simptomoj, respondantaj al difektiĝo de cerbo aŭ mjelo kaj apartigitaj (aŭ "dissemitaj") en tempo kaj spaco (do aperantaj en diversaj partoj de la centra nerva sistemo kaj en tempodaŭro de minimume tri monatoj). La esploro per magneta rezonanco post apliko de gadolino ("brilanta" kontrastiga helpilo envejna), precipe dum la unua atako aŭ mallonge post ĝi, povas vidigi klinike mutajn difektojn en pliaj areoj de cerbo kaj mjelo. Ripeto de magneta rezonanco post tri monatoj aŭ pli malfrue post la unua atako aŭ mallonge post ĝi, iam malkovros mutajn difektojn, kaj konfirmos dissemiĝon en tempospaco.
Bazan signifon havas diagnozo de pliaj malsanoj, kiuj povas trairi sub klinike simila bildo kiel dissemita sklerozo, do de vaza lezo, mjela kunpremiĝo, manko de vitamino Bl2, alia inflama malsano de la centra nerva sistemo (ekz. sifiliso, boreliozo) , aŭ alia malsaniĝo de sistema karaktero (ekz. sarkoidozo, sistema lupuso eritematoda, Sjögren-sindromo). Simptoma kuracado kapablas sukcese mildigi spasmecon, sfinkterajn simptomojn, deprimon kaj lacon.

La administracio pri nutraĵoj kaj medikamentoj de Usono (FDA) permesis por kuracado de multloka sklerozo kvin medikamentojn, kiuj kapablas favore influi unuopajn atakojn kaj malrapidigi progreson de la malsano direkte al signifa funkcia difekto.

Bildaro
-------

* 
* 
* Dosiero:MRT Bild Multiple Sklerose Läsion.jpg

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Multloka sklerozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* KP171 Multloka sklerozo. Malsano pro cikatroj en la cerbo, epizodo de la podkasto Kern.punkto, aperinta 2019-11-03 esperante

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |
**Vitelono, Witelon, Vitello Thuringopolonis, Erazm Ciołek** (naskiĝinta ĉirkaŭ 1230, mortinta inter 1280 kaj 1314) - estis sciencisto de deveno kaj pola kaj germana, kiu konsideriĝas la unua pola filozofo, fizikisto, matematikisto kaj la kreinto de fundamentoj de psikologio de rigardado. Pri li oni parolas ke enkondukis Pollandon en eŭropa scienco.

*Vitellonis Thuringopoloni opticae libri decem*Vitelono naskiĝis en suda Silezio, probable en *Kleinburg* (Borek) apud Vroclavo, ekde 1897 parto de la urba teritorio. Li estis filo de patrino el Pollando kaj patro el Turingio do li skribis pri si *„Turingorum et Polonorum filius"*.

Li lernis en lernejo klostra en Legnica. Tie li estiĝis monaĥo. Poste li studis en Parizo kaj en Italio, ankaŭ en Padovo. Tie li renkontis Roger Bacon, Tomason de Akvino kaj Wilhelm de Moerbecke, la tradukisto de Aristotelo de la antikva greka al la latina.

Li estis unua grava polo kiu skribis pri si *"in nostra terra, scilicet Polonia"* ("de nia tero, ĝi signifas Pollando"). Lia filozofado komencas en lia verko *"Perspectivorum libri decem"* pri optiko kaj fiziologio, kiun konis eĉ Leonardo da Vinci kaj Koperniko. Li estis adepto de ideoj de sankta Aŭgusteno kaj Bonaventuro. Laŭ li la lumo estas ĉefa forto en la mondo kiu emas ke ĉio havas formon kaj koloron. Tiu lumo devenas de Dio (konforme kun Evangelio de Sankta Johano). Laŭ li okulo atingas nur informaciojn pri koloro kaj grandeco de anguloj kaj poste tiu informacio estas transkreata en homa menso. Per lia filozofado li estiĝis unua psikologo de rigardado kaj unu el unuaj eŭropaj optikoj.

Post skribado de *"Perspectivorum..."* li komencis esti diplomato kaj partoprenis en Soboro en Lyon en 1274, li estis la deputito de Henriko Probus la 2-a al papo Johano la 21-a. Li ankaŭ servis ĉe Přemysl Otakar la 2-a. Poste li instruis en lernejo ĉe parafio de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo en Legnica.

* Kategorio Vitelono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 122811
* GND: 118975765
* LCCN: n84174813
* VIAF: 32016244
* ISNI: 0000000081108750
* LIBRIS: 351662 353415, 351662
* SUDOC: 028777018
* BNF: 12054316n
* BIBSYS: 5001864
* NKC: uk2016915570
* ICCU: BVEV042515
 |
**Profundo** estas propreco de objekto, kiu priskribas ties distancon de iu difinita nivelo (nulo) malsupren. Kiel la nulo ofte estas nivelo de iu likvaĵo, grundo, marnivelo.

Profundo estas unudimensia grando, kiun oni priskribas per mezurunuoj de longo (metro).

Ankaŭ kiel profundon oni nomas vertikalan grandecon de ena amplekso de ujo.

Figure "profundo" signifas la fundon, la kernon de afero; plie io ega, grava.

Vidu ankaŭ
----------

* Mezurunuoj
* Longo
* Larĝo
* Diko
* Alto

Proverbo
--------

Ekzistas pluraj proverboj pri profundo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Granda ŝipo bezonas profundon.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Ne konante la profundecon, ne iru en la riveron.* **"** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** *Saĝo abunda, sed ne profunda.* **"** |

 |

Referencoj
----------

1. ↑   Lernu. Arkivita el la originalo je 2011-12-25. Alirita 2008-10-04.

* Profundo en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Marko sur bildo

**HR**
*Spektroklaso*
Brunaj nanoj
Blankaj nanoj
Ruĝaj nanoj
Subnanoj
Nanoj

  

**Ĉefa**
 **sekvenco**
Subgigantoj
Gigantoj
Helaj gigantoj
Supergigantoj
Hipergigantoj

Absoluta
magnitudo
(MV)

**Flava nano** estas stelo el la tielnomata ĉefa vico, tio signifas, ke ĝi havas similan mason kaj grandecon kiel la suno. La ĉefa vico ampleksas preskaŭ 90 procentojn el ĉiuj steloj kaj formas en la Hertzsprung-Russell-diagramo linion diagonale de la supra mezo dekstren suben al la ruĝaj malgrandaj steloj.

La Suno mem apartenas al la grupo de flavaj nanoj, kiu tamen - male ol Blanka nano aŭ Ruĝa giganto - ne estas fiksa nocio. La nomo nur indikas la relativan malgrandecon de tiuj meznombre grandaj steloj kompare kun ekzemple la Ruĝaj gigantoj, kaj koncernas la flavecan koloron. Tiu lasta estas tipa por steloj, kiuj havas surfacan temperaturon de proksimume 5500 gradoj laŭ Celzio kaj konformas al la spektroklaso G.

La plej multaj el la flavaj nanoj apartenas al la stela loĝantaro I.

Ekzemplo de flavaj nanoj estas la Suno, Alfa Centaŭro, Kepler-452, 51 Pegasi, 55 Cancri, 61 Virginis aŭ Asteriono.

Vidu ankaŭ
----------

* Astronomio
* Astronomia objekto
* Sunradiado

* Kategorio Flava nano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rSpektra klasifiko de steloj |
| --- |
| Ĝeneralaj spektraj klasoj | O • B • A • F • G • K • M |  |
| Aldonaj spektraj klasoj | W (Wolf-Rayet stelo) • С (Karbonaj steloj) • S (Zirkoniaj steloj) • R, T, Y (Brunaj nanoj) • В (Blankaj nanoj) • P (Planeduma nebulozo) • Q (Novao) • SN (Supernovao) |
| Klaso de lumeco | **0** aŭ **Ia+** (Hipergigantoj: Helaj bluaj variantaj steloj, Bluaj hipergigantoj, Flavaj hipergigantoj, Ruĝaj hipergigantoj) • Supergigantoj (Blua, Flava, Ruĝa) • Helaj gigantoj • Gigantoj kaj supergigantoj (Blua, Flava, Ruĝa) • Subgiganto • Ĉefa sekvenco (nanoj) • O (Bluaj) • B • A • F • G (Flavaj) • K (Oranĝkoloraj) • M (Ruĝaj) • Subnanoj (O • B • Malvarmaj subnanoj) • Blankaj nanoj
 |

 |
dekstra
**Planeduma nebulozo** estas objekto kiu konsistas el gasa ŝelo, kiun depuŝis malnova stelo, kaj blanka nano en la centro, en kiun la stelo transformiĝis.

Planedumajn nebulozojn formas ruĝaj gigantoj kaj ruĝaj supergigantoj de maso 2,5 ... 8 de maso de suno. Planeduma nebulozo ekzistas nur dum kelkaj miloj de jaroj - tre malgranda daŭro laŭ astronomia temposkalo, kaj la daŭro estas tre malgranda ankaŭ en komparo kun vivdaŭro de la stelo, kiu estas milionoj de jaroj.

Planeduma nebulozo ne rilatas al planedoj, sed por la unua trovinto planeduma nebulozo ŝajnis simila al planedo kaj pro tio ricevis sian nomon.

Prozeco de formiĝo de planeduma nebulozo similas al formiĝo de supernovaa restaĵo, kun la ambaŭ procezoj pliriĉigas interstelan substancon per pezaj kemiaj elementoj (pli pezaj ol heliumo). La elementoj estas produktataj en stelo, kaj el stelo ili trairas en la nebulozon kaj poste en interstelan spacon.

Referencoj
----------

Vidu ankaŭ
----------

* Nebulozo
* Blanka nano

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Planeduma nebulozo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2005-12-17 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* Arkivigite je 2008-11-20 per la retarkivo Wayback Machine
* 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rSpektra klasifiko de steloj |
| --- |
| Ĝeneralaj spektraj klasoj | O • B • A • F • G • K • M |  |
| Aldonaj spektraj klasoj | W (Wolf-Rayet stelo) • С (Karbonaj steloj) • S (Zirkoniaj steloj) • R, T, Y (Brunaj nanoj) • В (Blankaj nanoj) • P (Planeduma nebulozo) • Q (Novao) • SN (Supernovao) |
| Klaso de lumeco | **0** aŭ **Ia+** (Hipergigantoj: Helaj bluaj variantaj steloj, Bluaj hipergigantoj, Flavaj hipergigantoj, Ruĝaj hipergigantoj) • Supergigantoj (Blua, Flava, Ruĝa) • Helaj gigantoj • Gigantoj kaj supergigantoj (Blua, Flava, Ruĝa) • Subgiganto • Ĉefa sekvenco (nanoj) • O (Bluaj) • B • A • F • G (Flavaj) • K (Oranĝkoloraj) • M (Ruĝaj) • Subnanoj (O • B • Malvarmaj subnanoj) • Blankaj nanoj
 |

 |
La **Rumania Kultura Instituto** (rumane ***Institutul Cultural Român***, akronime ICR) estas publika institucio de Rumanio kun jura personeco. Ĝi estas sub la aŭtoritato de la Rumania Senato, antaŭe la Prezidenta Administracio. 

Ĝia tasko estas konigi la rumanan kulturon eksterlande kaj pliigi ĝian videblecon. La Instituto havas reton de 19 institutoj funkcianta en 17 diversaj landoj kaj ankaŭ estas parto de EUNIC, la asocio de kulturaj institutoj de la membroŝtatoj de la Eŭropa Unio. 

La instituto estas kritikita de rumanaj verkistoj kiel ekzemple nobelpremiito Herta Müller por esti tro dependa de la rumania registaro. 

La Rumania Kultura Instituto havas filiojn en pluraj landoj dum la mondo: 

* Republic of Moldovio (Chișinău)
* Germanio (Berlino)
* Belgio (Bruselo)
* Hungario (Budapest, Szeged)
* Turkio (Istanbulo)
* Portugalio (Lisbono)
* Britio (Londono)
* Hispanio (Madrido)
* Usono (Novjorko)
* Francio (Parizo)
* Ĉeĥio (Prago)
* Italio (Romo, Venecio)
* Svedio (Stokholmo)
* Israelo (Tel-Avivo)
* Aŭstrio (Vieno)
* Pollando (Varsovio)
* Ĉinio (Pekino)

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Rumana Kultura Instituto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 851992
 |
la burgo rigardata el oriento
ŝtupara turo, 1969 restaŭrita
La burgo **Nanstein** apud Landstuhl en okcidenta Palatinato estis konstruita ĉ. 1160 de la imperiestro Barbarossa. Ĝia hodiaŭs fameco ĝi ŝuldas al la pli posta posedanto, la ribelanta kavaliro Franz von Sickingen.

Geografio
---------

Landstuhl kun burgo Burg Nanstein laŭ Matthäus Merian, 1645

Historio
--------

### Ekesto de la sekurecburgo

Die erstmalige urkundliche Erwähnung der Burg datiert aus dem Jahre 1189. Sie gehörte zum staufischen Befestigungssystem des alten Reichslandes im Südwesten der Pfalz, das Kaiser Barbarossa einrichten ließ. Er bestimmte sie zum Sitz für einen Reichsministerialen, also einen seiner Verwaltungsbeamten. Aufgrund von Erbfällen mussten sich später mehrere Familien die Burg teilen, so dass durch unsystematischen Aus- und Anbau Raum geschaffen wurde. Dadurch litt auch die Wehrfähigkeit der Anlage.

### Elkonstruado al kanonburgo kaj detruado

burgestro Franz von Sickingen, samtempa bildigo
### Rekonstruado kaj fina detruado

### Oarta Restaŭrado

Burga Instalaĵo
---------------

### Grandeco kaj Divido

planskizo
### Vidindaĵoj

Libertempa Valoro
-----------------

burgo, interna korto
### Eventoj

Literatur
---------

* Walter Herrmann.  (2004) *Auf rotem Fels*, p. 140–143. ISBN 3-7650-8286-4.
* (2005) *Wie Schwalbennester an den Felsen geklebt*. Regensburg: Schnell und Steiner, p. 106–111. ISBN 3-7954-1674-4.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Burgo Nanstein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Verbandsgemeinde Landstuhl: *Burg Nanstein*
* Burgeninformationszentrum Lemberg: *Burg Nanstein*
* Burgenwelt: *Burg Nanstein*
* Rekonstruktionszeichnung im mittelalterlichen Zustand Arkivigite je 2017-09-02 per la retarkivo Wayback Machine
* Burgspiele Landstuhl Arkivigite je 2015-08-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Seite über Burg Nanstein Arkivigite je 2013-08-14 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------
**Swisscows** estas serĉilo por retejoj publikigita en 2014, projekto de Hulbee AG, firmao bazita en Egnach, Svislando [1][[2]. Ĝi uzas semantikajn datumojn por rekono kiuj donas pli rapidajn "respondojn" al demandoj.[3][4][5]. La motorserviloj estas bazitaj sur subteraj datumcentroj en la Svisaj Alpoj, kaj geografie ekster EU kaj Usono.

Swisscows uzas Bing por retserĉado, sed ankaŭ konstruis sian propran indekson por la germanlingva eldono.[9][7] Ĝi ankaŭ havas butikumadan serĉilon, muzikan serĉon (funkciigitan de SoundCloud), kaj lingvan tradukilon funkciigitan de Yandex.

Historio
--------

Swisscows estis fondita en 2014 fare de Andreas Wiebe.[7]

Aktuale en 2018, estis monate 20 milionoj da serĉdemandoj, laŭ Hulbee CEO, Andreas Wiebe.[10]

En januaro 2021 la sama firmao lanĉis TeleGuard, sekuran tujmesaĝilon kun forta fokuso pri privateco kaj datumprotektado.[11]

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 768720
 |
**Carlos BOTELHO** (18a de Septembro 1899, Lisbono – 18a de Aŭgusto 1982, Lisbono) estis portugala pentristo, ilustristo, bildliteraturisto, politikkartunisto, satiristo kaj karikaturisto, kies verkoj estas ekspoziciataj en la Muzeo Chiado kaj en la Modernarta Centro José de Azeredo Perdigão / Fondaĵo Calouste Gulbenkian, en Lisbono. Botelho estis unu el plej gravaj portugalaj artistoj de sia generacio.

Kariero
-------

*Ecos da Semana* (Eĥoj de la Semajno) - Parizo, Majo 1929, inko surpapera, 44.5 × 30.5 cm.
Kvankam li ekstudis arton en Lisbono, li forlasis la lernejon kaj iĝis memlernanto. Initer 1926 kaj 1929 li regule desegnis bildostriojn por la porinfana ĉiusemajna *ABCzinho*. En 1928, li startigis humoran paĝon por la ĉiusemajna *Sempre Fixe*, kunlaboraĵo kiun li pluigis dum ĉirkaŭ 22 jaroj kaj kiu estis oportunno por ampleksa gamo de temoj, el banalaj aferoj de la ĉiutaga vivo en Lisbono ĝis kelkaj el la plej gravaj okazaĵoj de la internacia vivo, per mikso de kroniko, membiografio, ĵurnalismo kaj satiro, kio faris lin frua ekzemplo de membiografia bildliteraturo. Je ties fino en la 8a de Decembro 1950, liaj *Ecos da Semana* (Eĥoj de la Semajno) faris totalon de ĉirkaŭ 1 200 paĝoj. Tamen tiu estis epoko de cenzuro, kvankam ekzemple li povis dum la Dua Mondmilito publikigi humoraĵojn pri Mussolini kaj Hitlero.

En 1929, Botelho foriris al Parizo, kie li studis ekzemple en la *Grande Chaumière*; tio estis turnopunkto en sia kariero, kio kondukis lin definitive al pentrarto: unua pentraĵo de Botelho temis pri vidaĵo de Lisbono el 1929 rigardante el la kupolo de la *Basílica da Estrela*, geometrie konstruita. Dum la 1930-aj jaroj li laboris ĉefe por la prezento de Portugalio en la internaciaj ekspozicioj; kaj li ricevis diversajn premiojn. En 1930, li instaliĝis en sia studio en Costa do Castelo, apud la Kastelo de Sankta Georgo, en Lisbono, en la domo de sia edzino, bazinstruistino. Tiu loko kie li loĝis ĝis 1949, sendube influis sian temaron, kio markis sian artan karieron. Poste li translokiĝis al Buzano kaj en 1955 revenis aliloken en Lisbono.

Galerio
-------

* Noturno - Nova Iorque, 1940, 78 x 61 cm*Noturno - Nova Iorque*, 1940, 78 x 61 cm
* Velho Casario, 1958, 46 x 55 cm*Velho Casario*, 1958, 46 x 55 cm
* Lisboa, 1962, surtola oleo, 54 x 76,5 cm*Lisboa*, 1962, surtola oleo, 54 x 76,5 cm

* Carlos Botelho en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Carlos Botelho en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 799738
* GND: 119406721
* LCCN: n85345807
* VIAF: 72203405
* ISNI: 0000 0000 7860 9458
* SUDOC: 079350178
* ULAN: 500010255
* RKD: 11223
 |
La salvo en Tiszakécske apartenas al la kruelaj okazintaĵoj en Hungario dum la Hungara revolucio de 1956.

La ĉefplaco nuntempe

Historio
--------

Famo de la revolucio alvenis ankaŭ en tiam silenta vilaĝo Tiszakécske. La loĝantoj aranĝis apogan marŝon en la 27-an de oktobro antaŭtagmeze. La amaso ariĝis antaŭ la loka uzino, poste ili marŝis al la ĉefplaco, kie situis la preĝejo kaj la administrejo. Alvenantaj al la placo ili estis ĉ. 1500-2000. La amaso foje kantis la nacian himnon, foje aŭdis homojn, kiuj raportis pri la revolucio en Budapeŝto, sed estis aliaj, kiuj deklaris postulojn.

Monumento en la ĉefplaco
Memorŝtono kun listo de la mortintoj
Dum la kunveno oni vidis, ke armea flugmaŝino flugas supre. Tiutempe venis misfamo al armea flughaveno de Kecskemét, ke en Tiszakécske la amaso volas pendumi la lokan partiestron kaj la vilaĝestron. La flughavenestro sendis batalaviadilon, la piloto raportis, ke li vidas amason en la placo. La flughavenestro sendis pli novan batalaviadilon jam kun ordono de pafado. Tiu aviadilo mitralis la senarmilan amason, ĝis la amaso forkuris. Mortis 17, estis vundita 110 da homoj. La ceteraj rifuĝis plejparte en la preĝejon. Post la salvoj ili revenis kaj komencis savi la vunditojn. Inter la amaso estis ankaŭ kuracistoj, kiuj tuj agis, eĉ la loka pastro faris la farendaĵojn. Ĉiuj tukoj de la preĝejo estis uzitaj ĉe la vundoj. La vunditoj estis liveritaj al la proksimaj hospitaloj.

En tiu tago ankaŭ en Kecskemét, Kiskunhalas kaj Kiskőrös okazis similaj batalaviadilaj atakoj. La menciita piloto mortis post 3 jaroj en nebula cirkonstanco, sed en tiuj jaroj tio estis kutima.

Ekde 1998 okazis diversaj akuzoj kontraŭ la membroj de la flughaveno ankoraŭ vivantaj. Plejparte oni konstatis ke la agoj jam malvalidiĝis, kelkfoje oni verdiktis prizonojn, tamen prokrastitajn.

Memorigiloj
-----------

* monumento kaj memorŝtono en la ĉefplaco
* la menciita tago estas oficiale funebra tago en Tiszakécske

Fontoj
------

* 
* [televizia video]
* Arkivigite je 2016-02-23 per la retarkivo Wayback Machine
* [*rompita ligilo*]

* Kategorio Salvo en Tiszakécske en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Doutzen Kroes** [daŭtzn krus] (Eastermar (Oostermeer), la  23-an de januaro 1985(nun 1985-01-23) (38‑jara)) estas nederlanda modelino de frisa deveno kun internacia konateco. Doutzen plejofte loĝas en sia apartemento en Novjorko.

Biografio
---------

Post kiam ŝi sukcesis por la Havo (mezlernejo), Doutzen sendis kelkajn feriofotojn al la modelagentejo *Paparazzi* en Amsterdamo. Ŝi volonte volis kromenspezi iom da mono. La rezulto superis ŝiajn atendojn, ĉar en malpli ol du jaroj ŝi penetris la pinton de la modelolaboro.

Doutzen manekenparadas por Versace, Dolce & Gabbana kaj Gucci kaj estas la vizaĝo por la parfumo de Calvin Klein. En 2006 ŝi faris kontrakton kun la kosmetika kompanio L'Oréal. Kiel vizaĝo de L'Oréal ŝi fariĝis la plejbone pagata modelino kiun Nederlando ĝis tiam produktis. En novembro 2007 disfamiĝis ke ŝi fariĝas la nova vizaĝo por la subvesta marko Victoria's Secret.

En novembro 2007 oni diskonigis ke Doutzen pozos por du fotoj en la ekskluziva 2008 kalendaro de Pirelli.

Doutzen ekde 2008 apartenas al la pintkvinopo de la plej bone pagataj modeloj. En 2007 ŝi jam estis je la dek-tria loko. Ŝi perlaboris en 2007 3,8 milionojn da eŭroj.

Je la 28-a de aprilo 2008 ŝi ricevis sian propran vaksfiguron en Madame Tussauds. La modofasonisto Roberto Cavalli donacis la robon kiun surhavis la vaksfiguro kaj estas laŭ ŝia propra diro la favorata robo de Doutzen.

Je dimanĉo la 7-a de novembro 2010 Doutzen Kroes edziniĝis en Amsterdamo kun DJ Sunnery James. Je la 21-a de januaro 2011 je la 7-a kaj duona horo ŝi naskis filon kiu pezis 4 kg. Lia nomo estas Phyllon Gorré. Je la 30-a de julio 2014 2014 ŝi naskis filinon Myllena Mae.

Ekde aŭgusto 2017 ŝi estas la nova ambasadorino de la firmao Hunkemöller. Per la nomo *Doutzens stories* la entrepreno lanĉis diversajn kolektojn en kunlaboro kun la frisorigina fotomodelo.

Filmoj
------

* *Wonder Woman*, 2017

Filmeto
-------

Intervjuo dum fotosesio kun Anton Corbijn por Nike kaj la nederlanda futbal-dekunuo

Fotaro
------

* Doutzen Kroes 2007Doutzen Kroes 2007
* Doutzen Kroes 2007Doutzen Kroes 2007
* Doutzen Kroes 2009Doutzen Kroes 2009
* Doutzen Kroes en Novjorko 2011Doutzen Kroes en Novjorko 2011
* Doutzen Kroes 2012Doutzen Kroes 2012
* Doutzen Kroes 2012Doutzen Kroes 2012
* Doutzen Kroes Cannes 2012Doutzen Kroes Cannes 2012
* Doutzen Kroes Cannes 2013Doutzen Kroes Cannes 2013
* Doutzen Kroes Cannes 2015Doutzen Kroes Cannes 2015
* Doutzen Kroes Cannes 2016Doutzen Kroes Cannes 2016

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Doutzen Kroes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Doutzen Kroes ĉe Instagram
* Doutzen Kroes ĉe Twitter
* Doutzen Kroes ĉe Facebook
* Doutzen Kroes Imdb.com
* Inaŭguro de vaksfiguro de Doutzen Kroes (frise)
* Intervjuo (nederlande)
* Doutzen ĉe Hunkemöller


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 250616
* GND: 1038076595
* VIAF: 305118859
* ISNI: 0000000417194024
* BNF: 17763364c
 |
**Glazov** (ruse *Глазов*) estas urbo en Udmurtio en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 94420.

La urbo estis fondita en la 18-a jarcento.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1780.

La interurba telefona kodo estas 34141, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 1 horo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 58°08' norde, longitudo 52°39' oriente.

La urbo estas apud Uralo de okcidento sur maldekstra bordo de rivero Ĉepca (Чепца) (kiu enenfluas en riveron Vjatka (Вятка)).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 59 mil loĝantojn. En jaro 2002 la urbo havis 100.9 mil loĝantojn.

Famuloj
-------

* Olga Knipper

Esperantistoj
-------------

* Sergej Ŝuklin
* Olga Ŝilajeva

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Glazov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Glazov en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)

* Pri Glazov en esperanto Arkivigite je 2015-04-11 per la retarkivo Wayback Machine

Flago de Udmurtio
Urboj de Udmurtio

**Ĉefurbo**: Iĵevsk

Glazov |
Kambarka |
Moĵga |
Sarapul |
Votkinsk
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri la estro de la islanda movado por sendependeco. Por informoj pri samnomaj personoj, vidu la artikolon Jón Sigurðsson (apartigilo).

*Ĉi tie estas islanda nomo. Plejmulto de islandanoj ne havas familiajn nomojn. La lasta nomo de ĉi tiu persono estas patronomo. Mencii lin oni povas sub lia persona nomo Jón.*
**Jón Sigurðsson** (17-a de junio 1811 en farmo Hrafnseyri, Arnarfjörður, Vestfirðir, Islando — 7-a de decembro 1879 en Kopenhago, Danio) estis islanda historiisto, filologo kaj politikisto.

Li naskiĝis en familio de pastoro. Dum longa tempo loĝis en Danio kaj estis faranta tie politikan agadon. Jón Sigurðsson estas konsiderata kiel fakta estro de la batalo de islandanoj por sendependeco.

En Danio li estis helpanta islandajn pentristojn, muzikistojn kaj verkistojn. Ĝuste li finance subtenis la pentriston Sigurður Guðmundsson, kiu poste ankaŭ iĝis aktiva batalanto por sendependeco.

Li presis la libron Diplomatarium islandicum, statistikan superrigardon pri Islando Skýrslur um Landshagi kaj plurajn revuajn artikolojn.

Ekde 1840 Jón Sigurðsson gvidis la movadon, kies celo estis aŭtonomio de Islando kaj restarigo de Alþing. Kiam en 1845 Alþing estis relanĉita kiel konsila organo, li iĝis ties ĉefa aktivulo.

Siajn ideojn Jón Sigurðsson estis propagandanta en la lanĉita de li ĵurnalo Ný Felagsrit (1841—1873). Liaj fortostreĉoj plene sukcesis.

Jón Sigurðsson estas entombigita en Rejkjaviko.

La Nacia Tago de Islando estas festenata 17-an de junio, en lia naskiĝtago.

Literaturo
----------

* К. Maurer. Zur politischen Geschichte Islands. Leipzig, 1880. (germane)
* Enciklopedia vortaro de Brockhaus kaj Efron nome Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, 1890—1907. (ruse)

* Kategorio Jón Sigurðsson en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 531412
* GND: 104210001
* LCCN: n80113794
* VIAF: 73950487
* ISNI: 0000000081539024
* LIBRIS: 65678
* SUDOC: 033784035
* BNF: 12461180c
 |
La **Instituto Adam Mickiewicz** (pole ***Instytut Adama Mickiewicza***) estas pola kultura instituto dediĉita al la promocio kaj disvastigo de pola kulturo eksterlande .

La instituto estis fondita la 1-an de marto 2000 laŭ iniciato de la Ministerio de Kulturo. Ekde tiam la instituto, kun sidejo en Varsovio, estas parto de la ekstera kultura politiko de Pollando. La celo de la instituto estas promocii Pollandon kaj polan kulturon eksterlande. Kadre de la "Polaj Jaroj" en eŭropaj kaj ekstereŭropaj landoj (ekzemple 2002 en Aŭstrio aŭ la "Germana-Pola Jaro" 2005/2006), kulturaj kaj artaj aranĝoj estas organizitaj por alproksimigi artistojn, kiuj ofte estas malmulte konataj eksterlande. al la eksterlanda publiko. La okazaĵoj estas celitaj krei pozitivan bildon eksterlande, redukti antaŭjuĝojn kaj igi la landon alloga por turistoj kaj investantoj. Tiucele la instituto prizorgas ankaŭ la interretan portalon *Culture.pl*, kiu donas informojn pri la nuntempa pola kulturo en multaj lingvoj.

La nomo de la instituto estas omaĝo al la pola "Poeta Princo" Adam Mickiewicz (1798–1855), la plej grava reprezentanto de la pola Romantikismo.

Referencoj
----------

1. ↑  Adam Mickiewicz Institute: Pri Ni(angle) Arkivigite je 2013-02-12 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 852007
* LCCN: n2004153041
* VIAF: 121894573
* ISNI: 0000000122988521
* SUDOC: 09272034X
* NKC: kn20030630018
 |
La baroka **Ĉasadensemblo Rieseneck** estas protektita monumento koncerne teĥnikon kaj historion de ĉasado en la 18-a kaj 19-a jarcentoj situanta inter Hummelshain kaj Kleineutersdorf en la Distrikto Saale-Holzland.

Panoramo

Priskribo
---------

Ĝi fariĝis por kontentigi la ĉasadpasion de la dukoj de Sachsen-Gotha-Altenburg kaj funkciis ĝis la fino de la Unua Mondmilito. En 1987 ekis la restaŭraj laboroj. Simila areo duone elfosita troviĝis sur la Kickelhahn apud Ilmenau.

Krom la ĉasadareo propradire kun ankoraŭ hodiaŭ traireblaj galerioj kaj subterenaj gangoj apartenas al la areo ankaŭ la t.n. Verda Domo (germane: *Grünes Haus*) kaj la Duka Trono (germane: *Herzogsstuhl*). La lasta estis ripozrifuĝejo dum ĉasado, la unua gastigis invititajn nobelajn hobiĉasistojn. Ĉe la *Blasehaus* (laŭvorte: blovdomo) la vartisto allogis la bestaron al la nutrado per kornosignaloj.

Pri la historio de la ensemblo ekzistas ekspozicieto en la Muzeo Kastelo Leuchtenburg (Seitenroda). Ne tro for troviĝas la Nova ĉaskastelo Hummelshain; proksimas ankaŭ Ĉaskastelo Fröhliche Wiederkunft.

Literaturo
----------

* Claudia kaj Rainer Hohberg: *Die Hummelshainer Jagdschlösser und die Jagdanlege Rieseneck*, eld. de Förderverein Schloß Hummelshain 2007, ISBN 978-3-00-022763-9
* Wilhelm von Kügelgen: *Jugenderinnerungen eines alten Mannes*, Lepsiko 1959 (represita).
* Christa Reißig: *Historische Jagdanlage auf dem Kickelhahn (Ilmenau)*, en: Thüringer Monatsblätter 29/2009, p. 297
* Hubert Engmann, Ralf Irmer, Manfred Thron: *Untersuchungen an einer neuzeitlichen Jagdanlage auf dem Kickelhahn bei Ilmenau, Ilm-Kreis*, en: Neue Ausgrabungen und Funde in Thüringen. Kajero 4, Vajmaro 2008

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rieseneck en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rakontoj pri la baroka ĉasadensembo. Arkivigite je 2012-10-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Informoj fremdultrafikaj.

* La BlovdomoLa Blovdomo
* La Verda DomoLa Verda Domo
* Embuskaj gangoj por atendi la ĉasbestojnEmbuskaj gangoj por atendi la ĉasbestojn
* La Duka TronoLa Duka Trono
La *alveno* de la marŝantoj
Kelkaj partoprenintoj de la unua marŝado en 1909 (entute estis 306 partoprenintoj)
Tradicia flago de la kvartaga marŝado
La **Internacia kvartaga marŝado de Nimego**, (nederlande: **Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen**), estas organizata ĉiujare ekde 1909 kaj startas je la tria mardo de julio. Ĝi estas la plej granda promena evento de la mondo kaj unu el la plej grandaj sportaj eventoj de la mondo. La kvartaga marŝado de Nimego estas organizata de la fondaĵo "DE 4DAAGSE" (sekcio de la KNBLO). Partoprenantoj marŝas dum kvar tagoj po 30, 40 aŭ 50 kilometrojn.

Tiuj personoj kiuj atingas la finlinion ricevas florojn de la familianoj kaj spektantoj. Plejofte ili ricevas gladiolojn, pro tio oni nomas la alvenstraton (Sint Annastraat) "Via Gladiola" (Gladiola Vojo).

En la jaro 2006 oni nuligis la marŝadon post kiam du personoj mortis pro la varmega vetero.

En 2016 la 100-a marŝado estas organizita kaj oni unufoje denove enkondukis la distancon de 55 km.

* Ora medalo (14 foje plenumita marŝado)Ora medalo (14 foje plenumita marŝado)
* Rubanda trabetoRubanda trabeto
* Memorpinglo de la nuligita marŝado en 2006Memorpinglo de la nuligita marŝado en 2006

Mapoj
-----

* Marŝ-itineroj por la respektiva tago
* Unua tago tra Lent, Bemmel kaj Elst.Unua tago tra Lent, Bemmel kaj Elst.
* Dua tago tra Dukenburg, Viĥeno kaj Beuningen.Dua tago tra Dukenburg, Viĥeno kaj Beuningen.
* Tria tago tra Malden, Milsbeek kaj Groesbeek.Tria tago tra Malden, Milsbeek kaj Groesbeek.
* Kvara tago tra Grave, Cuijk kaj Malden.Kvara tago tra Grave, Cuijk kaj Malden.

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Internacia kvartaga marŝado de Nimego en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* nederlande/angle Internacia kvartaga marŝado de Nimego
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Kokono** |
| --- |
|  |
| malgranda semplanto, kelkmonate aĝamalgranda semplanto, kelkmonate aĝa |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj, *Plantae'**Kursiva teksto*** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Solanaloj, *Solanales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Solanacoj, *Solanaceae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | *S. sessiliflorum* |
|

 |
| Dunomo |
| ****Solanum sessiliflorum****MILL. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Kokono  |

 |
| v • d • r |

maturaj fruktoj destinataj por manĝ.i
***Solanum sessiliflorum***, aŭ **kokono (solano)** estas tropika arbusto el la familio Solanacoj. La kokona planto havas fortajn branĉojn kaj grandegajn, dentajn kaj harkovratajn foliojn. Kokono similas al vico de proksimaj parencoj, inter ili luluo kaj pseŭdoluluo. Male al kokono, luluo kaj pseŭdoluluo ne havas pikilojn. Kokono estas kultivata en partoj de Sudameriko ĉirkaŭ la Amazona pluvarbaro, kie ĝi kreskas en la provinco Purús en la oriento de Peruo. Kokono hejmiĝas en la Andaj regionoj de Sudameriko.

La frukto de kokono estas ruĝa, oranĝa aŭ flava manĝebla bero.

Kokono povas esti kultivata kiel ĉambroplanto en moderaj klimataj zonoj.

*Solanum georgicum* kaj *Solanum hyporhodium* apartenis al kokono, sed ili hodiaŭ estas rigardataj kiel propra specio.

Sesmonataĝa kokonplanto.

Fontoj
------

* Solanaceae Source (2005): *Solanum sessiliflorum*. Version vom Dezember 2005. Zurückgeholt 2008-SEP-25.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kokono (solano) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kokono (solano) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kokono (solano) en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Früchte eines warmen Klimas
La **Internacia Pacesplora Asocio** (angle ***International Peace Research Association***; konata akronime **IPRA**) estas tutmonda reto de akademiuloj. La asocio estis fondita en 1964 kaj antaŭenigas pacon subtenante naciajn organizaĵojn, gastigante konferencojn, eldonante kaj subtenante la publikigon de ĵurnaloj por antaŭenigi pacon kaj konfliktostudojn.

Organizo
--------

La Internacia Pacesplora Asocio estis fondita en 1964 kaj estas tutmonda reto de edukistoj kaj esploristoj kiuj kunlaboras en agadoj por antaŭenigi pacon.

La asocio instigas nacian kaj internacian packonstruan edukadon kaj subtenas la disvastigon de esploroj pri paco. Ĝi esploras la kondiĉojn por konservi pacon kaj la faktorojn kiuj instigas militojn kaj aliajn formojn de perforto. 

La ĝeneralaj sekretarioj de la sindikato por la jaroj 2021-2023 estas Christine Atieno kaj Matt Mayer .

Agado
-----

La asocio organizas dujaran konferencon, sponsoras revuojn pri paco kaj eldonas bultenon. 

En 1973, la Asocio establis la *Peace Education Commission* (Pacan Edukado-Komitato)*,* kiu identigas kaj priskribas la laboron de la membroj de la Internacia Pacesplora Asocio.

Referencoj
----------

1. ↑   (1987) "International peace research association", *Medicine and War* **3**, p. 49–52. doi:10.1080/07488008708408733.
2. ↑   Governing Council (2021 – 2023). Arkivita el la originalo je 2022-04-29. Alirita 2022-04-29.
3. ↑  Deodato Rivera, *Greetings,* Education for Peace: Reflection and Action, Magnus Haavelstrud (editor), University of Keele, UK, IPC Science and Technology Press, 1974, p10

Vidu ankaŭ
----------

* Asia-Pacific Peace Research Association (filiita)
* Peace and Justice Studies Association (filiita)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 839852
* LCCN: n80001579
* VIAF: 127247034
* ISNI: 0000000110876063
 |