Vidu ankaŭ: 1,3,5-Benzenotrikarboksilata acido kaj 2-Hidroksobenzeno-1,3,5-trikarbaldehido

|  |
| --- |
| 1,3,5-Benzenotriformiilo |
| Kemia formulo |  **C9H6O3** |
| 1,3,5-Benzenotrikarboksaldehido |
| **Bastona kemia strukturo de la 1,3,5-Benzenotriformiilo** |
| 1,3,5-Benzenotrikarboksaldehido |
| **Tridimensia kemia strukturo de la 1,3,5-Benzenotriformiilo** |
| Alternativa(j) nomo(j) |
| * 1,3,5-Benzenotriformiilo
* 1,3,5-Benzenotrikarbaldehido
 |
| CAS-numero-kodo | 3163-76-6 |
| ChemSpider kodo | 2029406 |
| PubChem-kodo | 2747968 |
| **Fizikaj proprecoj** |
| Aspekto | blanka aŭ preskaŭ blanka solidaĵo |
| Molmaso | 162,14484 g mol−1 |
| Denseco | 1,303 g/cm−3 |
| Fandpunkto | 112°C  |
| Bolpunkto | 329,3°C  |
| Refrakta indico | {\displaystyle n\_{761}^{20}} 1,6718 |
| Ekflama temperaturo | 142,2°C  |
| Solvebleco | Akvo:0,31 g/L |
| Mortiga dozo (LD50) | 500,1 mg/kg (buŝe)  |
| **GHS etikedigo de kemiaĵoj** |
| GHS Damaĝo Piktogramo | 

|  |
| --- |
| 07 – Toksa substanco |

 |
| GHS Signalvorto | Averto |
| GHS Deklaroj pri damaĝoj | H302, H315, H319, H335 |
| GHS Deklaroj pri antaŭgardoj | P261, P264, P264+265, P270, P271, P280, P301+317, P302+352, P304+340, P305+351+338, P319, P321, P330, P332+317, P337+317, P362+364, P403+233, P405, P501 |
| Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa) |

**1,3,5-Benzenotrikarboksaldehido** aŭ **1,3,5-benzenotriformiilo** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **1,3,5-triklorobenzeno** kaj **formaldehido**. Ĝi estas blanka aŭ preskaŭ blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. 1,3,5-Benzenotrikarboksaldehido posedas 9 karbonatomojn, 6 hidrogenatomojn kaj 3 oksigenatomojn.

1,3,5-Benzenotrikarbaldehido (BTA) estas heterocikla aromata kunmetaĵo kun tri karbonilaj grupoj. Ĝi estas grava peranto en la sintezo de farmaciaĵoj, tinkturfarboj kaj aliaj organikaj kombinaĵoj. BTA ankaŭ estas utiligata kiel reakciaĵo en scienca esplorado, kiel ekzemple en la sintezo de 1,3,5-Benzenotrikarboksilata acido (BTCA) kaj ĝiaj derivaĵoj. BTA estas senkolora aŭ bruna solidaĵo kun fandopunkto de 112 °C kaj bolpunkto de 329,3 °C.

1,3,5-Benzenotrikarbaldehido estas grava peranto en la sintezo de farmaciaĵoj, tinkturfarboj kaj aliaj organikaj kombinaĵoj. Ĝi ankaŭ estas uzata kiel reakciilo en scienca esplorado, kiel en la sintezo de 1,3,5-Benzenotrikarboksilata acido (BTCA) kaj ĝiaj derivaĵoj. 1,3,5-Benzenotrikarbaldehido estas uzata en la sintezo de gamo da heterociklaj kunmetaĵoj, kiel ekzemple pirolo, tiofeno, furano, kaj indolo. 1,3,5-Benzenotrikarbaldehido ankaŭ estas uzata en la sintezo de polimeroj kaj polisakaridoj.

1,3,5-Benzenotrikarbaldehido reakcias kun diversaj kombinaĵoj, kiel aminoj, alkoholoj kaj karboksilataj cidoj por formi diversajn produktojn. La reakcio de 1,3,5-Benzenotrikarbaldehido kun aminoj rezultigas la formadon de iminoj, dum la reakcio de 1,3,5-Benzenotrikarbaldehido kun alkoholoj rezultigas la formadon de acetaloj. La reakcio de 1,3,5-Benzenotrikarbaldehido kun karboksilataj acidoj rezultas la formadon de esteroj.

1,3,5-Benzenotrikarbaldehido ne sciiĝas havi kelkajn signifajn biokemiajn aŭ fiziologiajn efikojn. Tamen gravas noti, ke 1,3,5-Benzenotrikarbaldehido estas tre reakciema kombinaĵo kaj devas esti pritraktata zorge.

1,3,5-Benzenotrikarbaldehido estas utila reakciaĵo en la sintezo de farmaciaĵoj, tinkturfarboj kaj aliaj organikaj kombinaĵoj. Ĝi estas vaste havebla kaj relative malmultekosta. 1,3,5-Benzenotrikarbaldehido ankaŭ estas tre reakciema kombinaĵo kaj devas esti pritraktata singarde.

Sintezoj
--------

### Sintezo 1

* Preparado de la **1,3,5-benzenotrikarboksaldehido** per reduktado de **1,3,5-benzenotrikarboksilata acido**:

|  |
| --- |
| 1,3,5-Benzenotrikarboksilata acido {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{[H]}}\,}}}1,3,5-Benzenotrikarboksaldehido |
|

### Sintezo 2

* Preparado de la **1,3,5-benzenotrikarboksaldehido** per oksidado de **mezitileno** :

|  |
| --- |
| numero 2mezitileno {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{[O]}}\,}}}numero 21,3,5-Benzenotrikarboksaldehido |
|

### Sintezo 3

* Preparado de la **1,3,5-benzenotrikarboksaldehido** per oksidado de **1,3,5-benzenotrimetanolo**:

|  |
| --- |
| numero 21,3,5-Benzenotrimetanolo {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{[O]}}\,}}}numero 21,3,5-Benzenotrikarboksaldehido |
|

### Sintezo 4

* Preparado de la **1,3,5-benzenotrikarboksaldehido** per traktado de **1,3,5-triklorobenzeno** kaj **formaldehido**:

|  |
| --- |
| 1,3,5-Triklorobenzeno +numero 3formaldehido {\displaystyle {\mathsf {{\xrightarrow[{}]{}}\,}}}1,3,5-Benzenotrikarboksaldehido +numero 3klorida acido |
|

### Sintezo 5

Vidu ankaŭ
----------

* Aldehido

Referencoj
----------

1. ↑  Chemical Book
2. 1 2  GuideChem
3. ↑  EPA United States Environmental Protection Agency EPA United States Environmental Protection Agency
4. ↑  Chembk
5. 1 2  Chemsrc
6. ↑  Sigma Aldrich
7. ↑  BenchChem