| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Orioledoj** |
| --- |
|  |
| Oriolo (*Oriolus oriolus*) |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Orioledoj *Oriolidae*Vigors 1825 |
|
|
|
|
|
| Genro: | \* Oriolus
* Sphecotheres
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Orioledoj  |

 |
| v • d • r |

La **Orioledoj** (*Oriolidae*) estas familio el la ordo de la Paseroformaj birdoj (*Passeriformes*). Temas pri tre belkoloraj birdoj el kiuj konsistas la genro *Oriolus*, kiu loĝas en la Malnova Mondo kaj oni konsideru, ke la Novmondaj orioloj aŭ Ikteredoj de familio *Icteridae*, ne estas rilataj unuj la aliajn kaj ĉe ili temas pri pli diversa kaj multnombra familio.

La orioledoj aŭ simple **orioloj** enhavas entute la Figbirdon *Sphecotheres viridis*, tio estas la ununura membro de la genro *Sphecotheres*, kaj la oriolojn de la Malnova Mondo tio estas tiuj specioj de la genro ***Oriolus***. Oni proponis, ke aliaj genroj eliru el *Oriolus*. Ekzemple, La specioj de Afrikaj nigrokapuloj estas foje lokitaj en la genro *Baruffius*. La familio distribuiĝas tra Afriko, Eŭropo, Azio suben ĝis Aŭstralio. La malmultaj specioj nestumantaj en mezvarmaj regionoj estas migrantaj, kaj kelkaj tropikaj specioj faras ankaŭ sezonajn movojn.

La orioloj (28 specioj) estas ĉefe tropika malnovmonda grupo, kvankam unu specio reproduktiĝas plie nur en mezvarmaj regionoj. Tradicie oni lokigas ilin inter la Dikruredoj kaj la Korvedoj aŭ korvoj.

Aspekto
-------

La orioloj kaj la Figbirdo estas mezgrandaj paserinoj, ĉirkaŭ 20–30 cm longaj, kaj la inoj estas iomete pli malgrandaj ol la maskloj. La beko estas iomete kurba kaj hokoforma, kaj, escepte ĉe la Figbirdo, tiom longa kiom la kapo. La plumaro de plej parto de specioj estas brila kaj bombasta, kvankam la inoj ofte havas pli senkolorajn plumarojn ol la maskloj. La plumaro de multaj aŭstralaziaj orioloj mimetismas tiujn de la friarbirdoj (genro de grandaj mielmanĝuloj), probable por malpliigi agreson kontraŭ la plej malgrandaj orioloj.
La koloroj de ties plumaro estas **nigra, flava kaj verda ĉefe**, sed kelkaj specioj montras iom da purpuro aŭ avelkoloro; krome inoj estas ĝenerale iom pli senkoloraj kaj striaj.

Specioj
-------

* Ora oriolo aŭ pli simple Oriolo, *Oriolus oriolus*
* Bruna oriolo, *Oriolus szalayi*
* Halmahera oriolo, *Oriolus phaeochromus*
* Cerama oriolo, *Oriolus forsteni*
* Burua oriolo, *Oriolus bouroensis*
* Timora oriolo, *Oriolus viridifuscus*
* Olivdorsa oriolo aŭ Blankventra oriolo, *Oriolus sagittattus*
* Verda oriolo aŭ Verda oriolo, *Oriolus flavocinctus*
* Malhelgorĝa oriolo, *Oriolus xanthonotus*
* Blankbrida oriolo, *Oriolus albiloris*
* Izabela oriolo, *Oriolus isabellae*
* Afrika ororiolo, *Oriolus auratus*
* Nigranuka oriolo, *Oriolus chinensis*
* Verdkapa oriolo, *Oriolus chlorocephalus*
* Grandbeka oriolo, *Oriolus crassirostris*
* Okcidenta nigrakapa oriolo, *Oriolus brachyrhynchus*
* Arbaroriolo,  *Oriolus monacha*
* Nigrakapa oriolo, *Oriolus larvatus* ( vidu : Gir-Arbaro )
* Nigraflugila oriolo, *Oriolus nigripennis*
* Nigrakapuĉa oriolo, *Oriolus xanthornus*
* Nigra oriolo, *Oriolus hosii*
* Nigraskarlata oriolo, *Oriolus cruentus*
* Grenatoriolo, *Oriolus trailili*
* Arĝentoriolo, *Oriolus mellianus*
* Nigravosta oriolo, *Oriolus percivali*
* Filipina oriolo, *Oriolus steerii*
* Maldikbeka oriolo, *Oriole tenuirostris*
* Figbirdo, *Sphecotheres viridis*

Kutimoj
-------

Orioloj estas arboremaj kaj kutime manĝas en la folikupolo. Multaj specioj povas survivi en malferma arbaro, kvankam kelkaj loĝas en fermaj arbaroj. Ili estas oportunemaj ĉiomanĝantoj, kaj la ĉefaj komponantoj de ilia dieto estas fruktoj, beroj kaj artropodoj.

Orioloj estas monogamaj, kiuj reproduktiĝas per teritoriaj paroj (kvankam la Figbirdo reproduktiĝas en izolitaj kolonioj). Nestolokojn povas elekti ĉe agresemaj specioj kiel drongoj, laniedoj aŭ friarbirdoj, kiuj havigas iom da protektado. La nesto estas profunda pokalo hokita kiel hamako el branĉo. La ino demetas kutime 2 aŭ 3 ovojn, sed foje eĉ ĝis ses.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Orioledoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Orioledoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Orioledoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Filmoj de orioloj ĉe Interreta Birdokolekto
* Filmoj de orioloj ĉe Interreta Birdokolekto

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4  Walther B. & P. Jones (2008) "Family Oriolidae (Orioles and Figbirds). El la libro *Handbook of the Birds of the World. Volume 13* Aliro: la 11an Aprilo 2008.
2. ↑  Diamond J (1982) "Mimicry of friarbirds by orioles Arkivigite je 2012-03-16 per la retarkivo Wayback Machine" *The Auk* **99**(2): 187-196

  

* Orioledoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Orioledoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Orioledoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)