recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  Polurinda artikolo | Ĉi tiu artikolo bezonas **poluradon**, ĉar ĝi montras stilajn kaj/aŭ gramatikajn kaj/aŭ strukturajn problemojn, kiuj ne konformas al stilogvido.

---

La priskribo de la problemo troviĝas ĉi tie. Bonvolu ŝanĝi la enhavon por plibonigi la artikolon. |

**Frosto** estas ludo. Ĝia 1-a eldono: artikolo verkita de Kerry Handscomb en numero 7 de la kanada revuo 'Abstract Games', kadre de '8x8 Game Design Competition'.. Ni pensu pri la ludtabulo kvazaŭ daŭran, senliman: t.e.: a1 apudas la fakon a8; b1 apudas la fakon b8, ktp. Plue, a1 estas apuda al h1; a2 al h2, ktp. La du parojn el fakoj malplenaj oni difinis tie por ke tia daŭreco ĝuste plenumu.

Movoj
-----

Nigrulo movas unue kaj de tiam ambaŭ ludantoj alternu siajn ludvicojn. Movi dum propra vico ne estas devige, sed ĉiam konvenas.

Ĉiu ludando dum sia ludvico prenas unu el siaj ludpecoj kaj saltigas ĝin super sinsekvo da malamikaj ludpecoj. Tiajn saltojn oni faru orte, ne diagonale. Nur po unu malamika ludpeco povas esti saltata ĉiuvice. Krome, oni bezonas ke tiu fako tuj malantaŭa al la saltita malamika ludpeco estu malplena.

Kaptoj
------

Forigu el la ludtabulo la saltitan ludpecon, kaptante ĝin. Eblas, kvankam ne endas, plu salti per la sama ludpeco super aliaj, kiuj same estos kaptitaj.

Dum sia unua vico, ekzemple, Nigrulo povas salti b1:b7 kaptante la blankan ludpecon sur b8.

Frostigi la kontraŭulo
----------------------

Fininte la saltadon, la kaptinto devas nun remeti la kaptitaĵojn sur la ludtabulon. Agu jene: dismetu ilin sur iun ajn malamikajn ludpecojn kuŝantajn surtabule. Po unu kaptita ludpeco sur ĉiun malamikan, formante tiel 2-pecajn kolonojn, kiuj nomiĝas 'Reĝoj'.
Reĝo ne povas moviĝi. Tamen ĝi povas esti kaptita. Kapti Reĝon liveras 2 novajn ludpecojn uzotajn por senmovigi aliajn ludpecojn de la kontraŭulo.
Ju pli la partio disvolviĝas, des pli da nemoveblaj Reĝoj estas sur la ludtabulo.

Celo
----

Malvenkas tiu, kiu povas movi neniun ludpecon, pro tuta frosto.

Ligoj
-----

* Angla paĝo pri Frosto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
***Arbeiter Esperantist*** aŭ ***Der Arbeiter Esperantist*** estis la nomo de diversaj revuoj de la germana laborista movado.

La unua *Der Arbeiter Esperantist* estis fondita de la komercisto Leopold Schlaf kiel organo de la fondiĝanta Germana Laborista Esperanto-Asocio (GLEA). Ĝi aperis monate, kaj la unua numero estis publikigita en aŭgusto de 1910. Aperis ok numeroj ĝis aprilo 1911. Plejparte germanlingva. En 1911 estis eksigata Schlaf, kaj la nova estraro eldonis apartan revuon *Antaŭen*.

Post *Antaŭen* (junio 1911-julio 1914), dum la Unua mondmilito eldoniĝis *Zirkular* (februaro 1915 ĝis oktobro 1918) poste denove *Antaŭen* (majo-decembro 1919), poste *Der Deutsche Arbeiter-Esperantist* (januaro-decembro 1920), poste denove *Der Arbeiter-Esperantist* (jan. 1921 - dec. 1927), poste *Arbeiter-Esperantist* (januaro 1928-1933). 

De 1924 ĝis 1927 la redaktoro de *Der Arbeiter-Esperantist* estis Adolf Sproeck.

Literaturo
----------

Detlev Blanke. Germana Laborista Esperanto-Asocio 1911-1933 - Historia skizo. En: Ilustrita historio de la Laborista Esperanto-Movado. Dortmund: Fritz-Hüser-Institut 1993, p. 19-32.
Groto kun orgena bazalto en la pejzaĝoparko Bärwalde en Boxberg (Saksio)
Groto, Ontario , Kanado
**Groto** laŭ PIV estas aŭ malgranda natura kaverno aŭ - pli ofte - artefarita kaverno en parko, farita kun la celo esti dekoracia parka ero kaj somera ripozejo. Ĝenerale tiaspeca groto estis kunmetita el strangaformaj ŝtonoj (lafaj pecoj kaj similaĵoj). Foje manfarita groto en parko ankoraŭ estis ornamika per konkoŝeloj. Tiaj artefaritaj kavernetoj en parkoj en Eŭropo modiĝis meze de la 16-a jarcento. Pli poste dum la arkitekta epoko de Baroko ankaŭ konstruiĝis parkaj palacetoj, kiuj nur de interne aspektis kiel natura kaverno, de ekstere tamen havis kutime pompan barokan fasadon.

Laŭ Francisko Azorín **groto** estas *Kaverno en monto; artefarita kaverno.* Li indikas etimologion el greka *kripta* kaj de tie la latina *crupta*.

Vidu ankaŭ
----------

* Troglodita arkitekturo

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 85.
2. ↑  Azorín, samloke.

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Groto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Reĝoj de Šumava** estas en pli vasta senco de vorto markigo por kontrabandistoj agadantaj en tereno de Šumava. En pli malvasta senco de vorto la markigo **reĝo de Šumava** estas uzata ĉe homoj, kiuj sur Šumava dum komunista erao (precipe en la 40-aj jaroj kaj la 50-aj jaroj helpis fuĝantojn aŭ agentojn de okcidentaj sekretaj servoj trapenetri tra fera kurteno, en tiu plej mallarĝa poste kiel honora titolo por tiuj plej bonaj el ili. En majo de 2004 Rondo de amikoj de ĉeĥa-germana kompreno lasis senvualigi monumenton al reĝoj de Šumava sur herbejo ĉe vilaĝo Františkov en regiono Prachatice. En 2001 unu el la plej famaj *reĝoj de Šumava* Josef Hasil ricevis de tiama prezidento Václav Havel Medalon Por Heroeco

La plej famaj reĝoj de Šumava
-----------------------------

* **Josef Hasil**
* **Franz Nowotny**, nomata **Kilián**

Filmo kaj literaturo
--------------------

* *Reĝo de Šumava* - propaganda romano de Rudolf Kalčík
* *Reĝo de Šumava*  - ĉeĥa propaganda filmo de Karel Kachyňa
* *Informo pri Reĝo de Šumava* - ĉeĥa dokumenta filmo de Kristína Vlachová
* *Tridek kazoj de majoro Zeman* - parto *Bestio* - propaganda prilaboro

Rilataj temoj
-------------

* Fera kurteno
* Šumava
**Amtriangulo** (nomata ankaŭ **amafera triangulo** aŭ **eterna triangulo**) estas foja amafera rilato kiu inkludas tri (foje pli) personojn anstataŭ du. Kvankam ĝi povas referenci al du personoj kiuj sendepende estas ame ligita al tria, ĝi foje inkludas la okazon ke ĉiu el la tri personoj havas ian tipon de rilato kun la aliaj du.

Simila koncepto estas amtriopo, internacie konata ankaŭ laŭ la franclingva esprimo *ménage à trois*, kiu estas hejma, amafera aŭ amora aranĝo laŭ kiu tri personoj havas amajn aŭ seksajn rilatojn, ĉefe dum ĉiuj okupas la saman hejmon. Ĝi estas formo de pluramemo.

Ofta amtriangulo estas tiu en kiu la heroo aŭ heroino dubegas intet du eblaj partneroj de radikale kontrastaj personecoj; unu el normaluloj aŭ agrabluloj kaj alia el eksterordinaruloj aŭ fizike alloguloj sed potenciala danĝera persono. Alternative, la heroo aŭ heroino havas elekton inter ŝajne perfekta amanto kaj neperfekta sed aminda persono. 

Tiaj strukturoj estis tre fruktodonaj en multaj formatoj de arto, scienco kaj popola kulturo, inter kiuj opero, amaferaj romanoj, televidaj serioj, komedioj, mangao, rakontoj pri mitologio, kaj popolmuziko. 

La amtriangula strukturo estis delonge produktinta klasikaĵojn de verkistoj kiel William Shakespeare kaj Alexandre Dumas. La fama teatraĵo de Shakespeare Romeo and Juliet estas bazita sur amtriangulo inter Juliet, Romeo, kaj Paris. Kvankam pli subtilaj, ankaŭ klasikaĵoj de Dumas kiel La grafo de Montekristo kaj Tri musketeroj montras amtriangulojn sufiĉe fortajn por okazigi revenĝon aŭ eksplodigi militon.

Vidu ankaŭ
----------

* Amantino
* Amtriopo
* Bigamio
* Grupa seksumado
* Partnerŝanĝo
* Poliandrio
* Poligamio
* Triopismo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 700484
* LCCN: sh96008285
 |
**Grosswangen** estas komunumo en la distrikto Sursee en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 2896 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

Grosswangen situas en la tiel nomita Rot-Valo proksimume 5 kilometrojn okcidento de la Lago de Sempach.
La komunumo konsistas krom el la ĉefvilaĝo Grosswangen mem el la vilaĝoj Innerdorf, Oberdorf, Rot, Sigerswil kaj Stettenbach.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 19,70 km², de kiuj 15,3% estas kovritaj de arbaro, 78,3% servas por agrikulturo kaj 5,9% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Grosswangen limas en nordo al Mauensee kaj Oberkirch, en oriento al Buttisholz, en sudo al Menznau kaj Willisau kaj en okcidento al Ettiswil.

Trafiko
-------

La komunumo estas konektita al la publika transportreto per la aŭtobuslinio de Lucerno al Ettiswil. Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Emmenbrücke al Dagmersellen. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 situas en distanco de 8 kilometroj oriente en Sursee.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Grosswangen datiĝas el la jaro 893 kiel *Wanga*. 

Dum mezepoko en Grosswangen regis la Habsburgoj. Kiel parto de la Voktejo Wolhusen ĝi estis vendita en la jaro 1405 de la Habsburgoj al la urbo Lucerno, kiu atribuis ĝi tiam al la lucerna voktejo Ruswil. Dum la tempo de la Helveta Respubliko, la komunumo apartenis al la helveta distrikto Willisau. Per la mediacia akto de 1803 ĝi estis atribuita al la distrikto Sursee de Kantono Lucerno.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Profilo de la komunumo sur la kantona retejo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: *Walter Frey*: *Grosswangen* en la *Historia Leksikono de Svislando* (20.2.2007)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Grosswangen
* Profilo de la komunumo en la kantona retejo[*rompita ligilo*]
* Grosswangen en la Historia Leksikono de Svislando

| Distrikto Sursee |
| --- |
|  |  |
| Beromünster - Büron - Buttisholz - Eich - Geuensee - Grosswangen - Hildisrieden - Knutwil - Mauensee - Neudorf - Neuenkirch - Nottwil - Oberkirch - Pfeffikon - Rickenbach - Ruswil - Schenkon - Schlierbach - Sempach - Sursee - Triengen - Wolhusen

* Kategorio Grosswangen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 |
Cisterno en la eksa portugala fortikaĵo El Jadida en Maroko.
Repreni la akvon el malgranda cisterno.
**Cisterno** (de latina "cisterna < cista", *korbo*) estas (ofte) subtera baseno por kolekti akvon.

Laŭ Francisko Azorín **Cisterno** estas *Ujo, ofte masonita subtere, por rezervi akvon, aŭ nafton, petroleon, k.c.* Kaj li indikas etimologion el greka *kiste* (ujo) kaj de tie la latina *cisterna* el *ciste* (kesto, ujo).

Priskribo
---------

Cisternoj estas tutmonde uzataj, precipe ĉe lokoj, kie ne ekzistas regula provizo de akvo aŭ la alfluo de akvo estas malregula. Se ne estas natura akvofluo (fonto, rivero, lago) oni kolektas pluvakvon aŭ alportas la akvon per tuboj aŭ veturiloj.

Modernaj cisternoj por unuopaj domoj kutime konsistas el plasto. Por pli grandaj cisternoj por fabrikoj, vilaĝoj aŭ eĉ urboj oni preferas betonon kaj maldikan kovrilon el alia materialo.

La posta apliko de la kolektita akvo difinas la konstrumetodon kaj la operadon de la cisterno.

Se la akvo estas por trinki, oni devas plej strikte eviti malpuraĵojn, kiuj povas malfavore influi la guston aŭ la mikrobiologian kvaliton. Ofte la akvo estas utiligata por akvumi plantojn.

Cisterno

Fortikaĵoj
----------

Fortikaĵoj, ekzemple dum la eŭropa mezepoko, multe dependis de trinkebla akvo, kiu estis pli grava problemo ol nutraĵo. Se la fortikaĵo, kiu foje troviĝis sur alta monto, ne havis fonton, oni dependis de kolektita pluvakvo. Pro la grava rolo da la akvo por la defendokapablo oni trovas grandajn cisternojn en fortikaĵoj.

Cisterno kiel ujo por aliaj substancoj
--------------------------------------

Cisterno povas ankaŭ esti rezervujo por la transporto aŭ la konservado de likvoj (vino, oleo, benzino ktp.). Pro tio oni parolas pri cisternovagono, cisternoŝipo aŭ cisternokamiono.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Cisterno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Cisterno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Instruo kiel konstrui cisternojn. Arkivigite je 2013-04-14 per la retarkivo Wayback Machine
* Diferencoj inter diversaj porrikoltaj cisternaĵoj. Arkivigite je 2013-10-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Perfekta modelo por akvokunigaj sistemoj. Arkivigite je 2012-07-20 per la retarkivo Wayback Machine

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 48.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑  PIV 2005, p. 199

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 270128
* GND: 4266710-0
* LCCN: sh85026112
* BNF: 12115867h
 |
Remburita ekzemplero en muzeo.
Cystophora cristata habitat.pngArealo de c*ystophora cristata* 
**Cistoforo** (*Cystophora cristata*, el kio ankaŭ *krestofoko*) estas granda foko kiu troviĝas nur en centra kaj okcidenta Norda Atlantiko, kun teritorio el Svalbardo oriente ĝis la Golfo Sankta Laŭrenco okcidente. Tiuj fokoj estas tipe arĝent-grizaj aŭ blankaj, kun nigraj punktoj kiuj varias laŭgrande kovrante plej el ĝia korpo. La fokidoj estas konataj kiel "bludorsuloj" ĉar iliaj manteloj estas blue-grizaj dorse kun blankecaj ventroj, kvankam tio ŝanĝas post 14 monatoj pro mudo.

Nomo
----

La genra nomo *Cystophora* signifas "vezik-portanto" en greka (vezikulo), pro la malkutima seksa ornamaĵo de la specio – pekuliara ŝvelebla veziko sur lakapo de maskla plenkreskulo. Tiu veziko pendas inter la okuloj kaj suben super la supra lipo en neŝvela stato. Krome, la cistoforo povas ŝveligi grandan balonecan sakon el unu el siaj naztruoj. Tio estas farita fermante unu el la naztruaj valvoj kaj ŝveligante membranon, kiu tiam elstariĝas el la alia naztruo.

Grando
------

Masklaj plenkreskuloj estas 2.6 m longaj averaĝe, kaj pezas 300–410 kg. Seksa dimorfismo estas evidenta el nasko ĉar inoj estas multe pli malgrandaj: 2.03 m longaj kaj pezas 145–300 kg. La koloro estas arĝenteca; la korpo estas dise markita per malhelaj, neregulaj markiloj. La kapo estas pli malhela ol la cetero de la korpo, kaj sen markiloj.

Notoj
-----

1. ↑   Kovacs, Kit. "Hooded Seal". Norwegian Polar Institute. Aliritala 29an de marto 2020.
2. ↑  "Hooded Seal (Cystophora cristata)". National Marine Fisheries Service.
3. ↑  Hooded Seal (Cystophora cristata), a Weird Animal Arkivita en 2010-12-29 en Wayback Machine. Drawfluffy.com. Alirita en 2011-09-16.
4. ↑  "Hooded Seals, Cystophora cristata". Marinebio. Arkivita el la originalo en 6a de marto 2012. Aliritala 29an de marto 2020.
5. ↑  Hooded seal images Arkivita el la originalo en 2011-08-30 en Wayback Machine. arkive.org

* Cistoforo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Cistoforo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Cistoforo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Garcirrey** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. *Garcirrey* estas derivata etimologie el *García Rey*, tio estas García (plej ofta familinomo en Hispanio) kiel loĝestro nome de la reĝo (*rey*).

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Alcornocal, Ardonsillero, Berrocalejo, Casasola, Garcirrey, Moral de Castro, Valdelama, Vilvis kaj Villarejo, tiu lasta senhomejo, okupas totalan areon de 84,25 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 69 loĝantojn. Ĝi perdis preskaŭ 400 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 47 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753165
 |
Interna vidaĵo de la *Khala Iĥtjaruddin* (citadelo) en Herato, Afganio.
La **Citadelo de Herato** (perse ارگ هرات, paŝtoe سکندرۍ کلا), konata ankaŭ kiel **Citadelo de Aleksandro**, kaj surloke konata kiel *Qala Iktyaruddin* aŭ *Khala Iĥtjaruddin* (perse قلعه اختیارالدین), situas en la centro de Herato en Afganio. Ĝi datas el 330 a.K. kiam Aleksandro la Granda kaj lia armeo alvenis al kio estas nune Afgano post la Batalo de Gaugamela. Multaj imperioj uzis ĝin kiel sidejo en la lastaj 2,000 jaroj, kaj ĝi estis detruita kaj rekonstruita multajn fojojn laŭlonge de jarcentoj.

Tiu historia citadelo estis savita el malkonstruo en la 1950-aj jaroj, kaj estis elfosita kaj restaŭrita de Unesko inter 1976 kaj 1979. Post jardekoj de militoj kaj neglekto, la citadelo ekruiniĝis sed en ĵusaj jaroj kelkaj internaciaj organizoj decidis komplete rekonstrui ĝin. La *Nacia Muzeo de Herato* estas hejmigita ene de la citadelo, dum la Afgana Ministerio de Informado kaj Kulturo estas zorganto de la tuta komplekso.

Referencoj
----------

1. ↑   City of Herat - UNESCO World Heritage Centre. Whc.unesco.org (2004-08-17). Alirita 2011-07-25.
2. ↑  Restored citadel is symbol of hope in Afghanistan. Deb Riechmann.  Arkivigite je 2016-09-14 per la retarkivo Wayback Machine Alirita la 22a de Septembro, 2016.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Citadelo de Herato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* The $2.4 million sandcastle: Crumbling ancient citadel in Afghanistan restored to its former glory

34° 20′ 45″ Nordo 62° 11′ 19″ Oriento﻿ / ﻿34.3458 °N, 62.1887 °O﻿ / 34.3458; 62.1887 (mapo)
**Garcihernández** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Tierras del Tormes. *Garcihernández* derivas etimologie al *García Hernández*, persona nomo de loĝestro.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj El Pardo, Garcihernández, La Lurda, Jemingómez, Matamala, La Cida, La Granja kaj Azud de Villagonzalo, el kiuj la tri lastaj senhomejoj, okupas totalan areon de 47,59 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 469 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 540 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 31 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo; tiukadre la 23an de Julio 1812, unu tagon post la Batalo de Arapiles okazis nova bataleto ĉe Garcihernández. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753164
* GND: 7587935-9
* VIAF: 247422174
 |
**Edmund Jennings RANDOLPH** (n. la 10-an de aŭgusto, 1753 – m. la 12-an de septembro, 1813) estis usona advokato kaj politikisto.

Edmund Jennings Randolph

Biografio
---------

En 1775, kiam erupciis la usona revolucio, lia patro restis lojala al Britio, sed Edmund Randolph fariĝis adjutanto de Georgo Vaŝingtono. Li elektiĝis al la Virginia Kunveno (1775), poste fariĝis urbestro de Williamsburg, Virginio; delegito al la Kontinenta Kongreso (1779-1782); 7-a Virginiestro (1786-1788); delegito al la Anapola Kunveno (1786); delegito al la Konstitucia Kunveno (1787), kie li proponis la Virginian Planon, pri la strukturo de la Usona registaro, argumentante kontraŭ la importado de sklavoj, kaj por forta centra regado fare de triopo prezidenta, kaj por federacia kortuma sistemo. Post la elektiĝo de Georgo Vaŝingtono kiel la unua laŭkonstitucia prezidento de Usono, li fariĝis la unua Ĝenerala Advokato de Usono, servante de la 26-an de septembro 1789 ĝis la 26-a de januaro, 1794. Fine de 1793, la unua Usona Sekretario de Ŝtato, Thomas Jefferson, demisiis, kaj Randolph servis kiel la dua sekretario de la 2-an de januaro 1794 ĝis la 20-a de septembro, 1795, kvankam li estis en tiu rolo senforta pro la forta personeco de Alexander Hamilton. Li subskribis la traktaton de Jay kvankam li mem malaprobis ĝin.

En aŭgusto 1795 ekestis skandalo pro letero de li al Sekretario de la Trezorejo, en kiu li indikis ke la usona ministraro malŝatas Francion. La brita mararmeo kaptis la leteron kaj donis ĝin al Vaŝingtono, kiu en septembro publikigis la leteron dum ministrara kunsido, kaj postulis la demision de Randolph. Poste Randolph laboris kiel advokato. Li plej fame rolis kiel la defenda advokato kiam Aaron Burr akuziĝis pri ŝtatperfido en 1807. Randolph mortis pro paralizo en 1813.

Referencoj
----------

1. ↑  Chernow, Ron. *Washington: a life.* Novjorko: Penguin Press, p. 731-734. ISBN 9781594202667.
2. ↑  Elkins, Stanley M..  (1993) *The age of federalism*. New York: Oxford University Press, p. 425–6. Ŝablono:Lccn. ISBN 0195068904.

* Kategorio Edmund Randolph en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 394138
* GND: 104384468
* LCCN: n79004230
* VIAF: 70196696
* ISNI: 0000 0000 7328 9256
* SUDOC: 140813934
 |
Ruĝo, bluo kaj violo estas koloroj de beroj kiuj deriviĝas precipe el polifenolaj plantkemiaĵoj nomataj antocianinoj
kukurboj, tipe enhavas multe da fitoĥemiaj pigmentoj nomataj karotenoidoj
**Plantkemiaj substancoj** - nomeblaj ankaŭ **plantĥemiaĵoj** aŭ per faka neologismo **fitoĥemiaĵoj** - troviĝas en vegetalaj manĝaĵoj, kiuj ne estas nepraj nutraĵoj por la vivo (almenaŭ ne en mallonga limtempo), sed havas pozitivajn efikojn en la sano. Ili troviĝas nature en plantoj (fruktoj, legomoj, guŝoj, ĉiaj grenoj, nuksoj, semoj, fungoj, herboj kaj spicoj).

Plantkemiaĵoj estas aprezitaj precipe ekde la lastaj jaroj, kiam ekmalkovriĝis iliaj pozitikaj efikoj en la sano:

* Protekto kontraŭ kancero: ili agadas en la sentoksigado pro drogoj, toksinoj, kanceroj kaj mutagenoj (kiel blokantoj kaj subpremantoj), ili neŭtraligas liberajn radikalojn, malhelpas enzimojn, kiuj aktivigas kancerojn kaj persvadas toksigajn enzimojn.
* Kardiovaskula protekto: ili malhelpas la oksidiĝon de LDL (protektante ilin), reduktas la sintezon kaj uzadon de kolesterolo kaj influas ĉe la sangopremo kaj koagulado.
* Aliaj avantaĝoj: malfruo de maljuniĝo kaj ĝiaj rilataj malsanoj.

Krome, ili donas koloron, aromon kaj guston al manĝaĵoj.
**Edmond (Kajmo) BRENT** (1936 - 2011) naskiĝis en Germanio, kie li lernis Esperanton en 1948, sed Esperanto venigis lin al Kanado en 1957. Tiam li eklaboris ĉe la eldonejo-presejo Esperanto Press de Rüdiger Eichholz en Oakville (Ontario) kiel tradukisto kaj reviziisto, precipe pri la esperantigo de usonaj infanlibroj. Diplomiĝinte kiel kursgvidanto ĉe la Germana Esperanto-Instituto, ekde sia adoleskeco Kajmo instruis Esperanton private kaj publike al samaĝuloj kaj plenkreskuloj, ĉe la Popola Altlernejo en Mönchengladbach (Germanio), la YMCA en Toronto, Universitato Brock en Sankta Katarino (Ontario), Kalifornia Ŝtata Universitato en Sanfrancisko. Kiel socilingvisto kaj esperantologo Kajmo instruis universitate siafakajn kursojn ankaŭ per Esperanto en Lieĝo (Belgio) kaj en Sanfrancisko. Por esperantlingvaj sciencistoj kaj terminologoj, kadre de la Terminologia Esperanto-Centro (TEC) de UEA, li organizis kaj realigis fakan seminarion en Poprad (Slovakio). Inter liaj socilingvikaj studoj pri Esperanto la plej interesa eble estas sonregistra esploro pri la varieco de la parolata Esperanto ĉe 18 diversoriginaj anoj de la Toronta SAT-kongreso de 1973 (kongreso kiun li kunorganizis). Por Kanada Esperanto-Asocio Kajmo agis kiel redaktoro kaj vicprezidanto, sed lia ĉefa kontribuaĵo estis la kreado kaj plurjara funkciigado (notinde kun la helpo de Ken Price) de la lingva Ekzamenkomitato de KEA. En 2005 Kajmo helpis al Esperanto-Societo Kebekia per la reviziado kaj redaktado de la Esperanta versio de *Nanatasis* de Robert Dutil, kaj li realiĝis al la estraro de KEA.
Koordinatoj: 44° 47′ 56″ N 4° 56′ 27″ O﻿ / ﻿44.79889 °N, 4.94083 °O﻿ / 44.79889; 4.94083 (mapo)

**Montoison** estas franca komunumo lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havis 1677 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Montoison etendiĝas sur 16,11 km², kaj havis 1 677 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 104 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Drôme, en la okcidenta parto de la francaj Alpoj.

Historio
--------

En la romia periodo, Montoison estis vojhaltejo inter Valence kaj Die.

La departemento Drôme estis oficiale kreita la 5-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Claude Trichard, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Lokaj famuloj
-------------

Paulin Gagne naskiĝis en Montoison la 9-an de junio 1808, kaj mortis en Parizo en 1876. Li estis ĵurnalisto kaj poeto, kaj cetere famis kiel unu el la francaj "literaturaj frenezuloj" de la 19-a jarcento.

Administrado
------------

Montoison apartenas al la kantono Crest-Nord, kies ĉefurbo estas Crest. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Drôme
* Kantono Crest-Nord

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Oficiala retejo de Montoison
**Garbayuela** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *Garbayuelos*. La censita populacio en 2008 estis de 548 loĝantoj.

Situo
-----

Garbayuela estas situa en la centrorienta parto de Ekstremaduro en la distrikto de La Siberia, je altitudo de 487 m; je 194 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj je 164 km de Cáceres, la alia provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 84,1 km². 

Ĝi estas en la limo de la teroj de Badajoz, sur ondeca tereno de anzinaroj, pinaroj, cistoj kaj makiso, proksime de la montaro Villares, mezvoje inter Siruela kaj Fuenlabrada de los Montes.

Historio
--------

Estas keltaj restaĵoj proksime. La murigita fortikaĵo havas ĉirkaŭ 300 m2. Ĉirkaŭe estas kvin kavoj evidente loĝitaj de homoj. Tiuj estas la jenaj: "Cuarto del Moro", "las Lastras", "La Cocina", "La Sala Principal" kaj la "Galería". Oni trovis prahistoriajn hakilojn kaj aliajn ilojn kiuj evidentigas, ke estis grava homa setlejo. Krome estas fonto protektita de enormaj ŝtonoj, kiuj ankoraŭ havas naturan akvon.

Probable tiu fortikaĵo ekzistis ankaŭ dum la araba okupo formante parton de la vojoj inter Mérida, Sevilo, Kordovo, Almadén kaj Toledo kaj same dum kristana epoko jam ligita al la migranta brutobredado. Tiuj teroj apartenis al la islama regno de Toledo ĝis 1085 kiam ili estis konkeritaj de Alfonso la 6-a, reĝo de Kastilio. Sed ĉar estis malproksime de Toledo ĝi ne aliĝis al Kastilio kaj restis kiel landlimo inter araboj kaj kristanoj.

Post la Batalo de las Navas de Tolosa en 1212 la Siberia aliĝis al Kastilio. Ĉar Garbayuela apartenis al Puebla de Alcocer ĝia historio estas paralela al tiu de tiu vilaĝo. En 1225 oni konkeris Puebla de Alcocer, teritorio tre senhoma, sed post 1288 oni produktas loĝigon de la komarko kaj tre verŝajne ankaŭ de Garbayuela.

Garbayuela sendependiĝas fine de la 18a jarcento, precize en 1761, dum la reĝado de Filipo la 4-a danke al pago de tri milionoj kaj duono de dukatoj.

Dum la Hispana Enlanda Milito la urbo situis en respublika zono kaj ne okazis mortpafadoj danke al la lasta respublika urbestro Aurelio Sánchez Grano de Oro.

Garbayuela draste suferis la elmigradon de la 1960-aj jaroj. Per ekonomio bazita sur ŝafoj kaj agrikulturo, ne povis pluhavi siajn 1.200 loĝanotjn. La duono de ĝia populacio eliris al grandaj urboj. Ĉiujare revenas ĉu dum festoj ĉu somere.

Festoj
------

* San Blas (Februaro)
* La Enramá (Sankta Semajno)
* San Pedro (Junio)
* Festoj de la Elmigrinto (Aŭgusto).

Eksteraj ligiloj
----------------

Retejo pri Garbayuela Arkivigite je 2017-09-23 per la retarkivo Wayback Machine

Bitakoro de la urbestrino de Garbayuela Adela Cardeñosa
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Edmontonio** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Reptilioj *Sauropsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Superordo: | Dinosaŭroj *Dinosauria* |
|
|
| Ordo: | Ornitiskioj *Ornithischia* |
| Subordo: | Tireoforoj *Thyreophora* |
| Infraordo: | Ankilosaŭroj *Ankylosauria* |
|
|
|
|
| Familio: | Nodosaŭredoj *Nodosauridae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Edmontonia***Sternberg, 1928 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Fosilia**  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Edmontonio  |

 |
| v • d • r |

***Edmontonio*** estis kirasa dinosaŭro, parto de la nodosaŭra familio de la Malfrua Kretaceo. La nomo venas de la loko kie oni malkovris ĝin, Edmontono en Alberto (Kanado).

Malkovrado kaj specioj
----------------------

La tipan specion de *Edmontonio*, *E. longiceps*, malkovris en 1924 George Paterson, sed daŭris ĝis 1928 ke C. M. Sternberg nomis ĝin. La specion *E. rugosidens*, formale nomita far Gilmore en 1930, oni trovis en la Aguja formacio en Teksaso.

Specioj de *Edmontonia*:

* *E. longiceps* (tipa)
* *E. rugosidens*

*Edmontonia australis*, konata nur laŭ cervikaj restaĵoj, estas dubinda nomo.

Paleobiologio
-------------

*Edmontonio* estis masa kaj tankeca, plenkreske 7 metrojn longa kaj 2 metrojn alta. Ĝi havis ostecajn platojn surdorse kaj surkape, multajn pikajn spikojn laŭ la dorso kaj vosto, kaj 4 grandajn spikojn kiuj elstaris de la ŝultroj ambaŭflanke. Ĉi tiujn grandajn spikojn ĝi verŝajne uzis en konkursoj de forteco. Por protekti sin kontraŭ rabobestoj, edmontonio verŝajne kaŭris proksime al la tero por minimumigis la atakeblon de sia sendefenda ventro.

Referencoj
----------


* Edmontonio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Edmontonio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Edmontonio en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
***Gromia sphaerica*** estas amoboforma unuĉelulo, vivanta sur la oceana fundo. Ĝi povas havi la diametron de 3-4 cm, tiel ĝi estas unu el la plej grandaj unuĉeluloj.

La specio estis malkovrita en 1994 ĉe Omano kaj priskribita en 2000 fare de teamo de Andrew J. Gooday.

*Gromia sphaerica* havas kuglo- aŭ vinberformon kaj havas diametron de 4,7 ĝis 38 mm, averaĝe 15 mm. Ĝi havas brunetan, flekseblan eksteran ŝelon, sub tiu maldikan, malhelverdan protoplasman tavolon.

Oni malkovris koloniojn el ĝi en la Araba maro kaj antaŭ la Bahamoj. Antaŭ la bordoj de Omano, ili vivas en profundo de 1200 ĝis 1600 metrojn, antaŭ Pakistano ĝis 1800 m kaj antaŭ la Bahamoj en profundo de 750 ĝis 780 m.

*Gromia sphaerica* moviĝas malrapide sur la sedimento kaj postlasas 50 cm longajn profundajn, bone rekoneblajn spurojn. Tiujn spurojn oni jam trovis en praaj fosiliaĵoj, tiel oni supozas ke similaj unuĉeluloj vivis jam antaŭ 1,8 miliardoj da jaroj.

* Kategorio Gromia sphaerica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Gromia sphaerica en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Logoo de Zumba (registrita)
**Zumbo** (***Zumba***) estas disciplino de *fizika taŭgeco* kreita meze de la 90-aj jaroj de la kolombiano Alberto "Beto" Pérez, enfokusigita unuflanke por konservi sanan korpon kaj aliflanke por disvolvi, fortigi kaj doni flekseblecon al la korpo per movadoj de danco kombinitaj kun serio de aerobiaj rutinoj.

Zumbo uzas en siaj rutinoj la ĉefajn latin-amerikajn ritmojn, kiel salso, merengo, kumbjo, baĉato kaj regetono.

Originoj de zumbo
-----------------

La nomo en la hispana lingvo devenas el la verbo "zumbar" (zumi aŭ vibri), tiamaniere aludante al la vibroj kiujn spertas la tuta korpo realiginte la koncernajn movadojn. 

Zumbo estas registrita komerca nomo por tiu aerobia aktiveco, por klasoj direktitaj, uzante paŝojn, stilon kaj muzikon similan al la latin-amerikaj ritmoj. Sesio de Zumbo konsistu en gamo de kantoj dum la 60 minutojn de la klaso. Por disvolvi la ekzercojn, oni profitas de la strukturo de la kanto (verso, refreno, instrumenta parto, ktp.), Ĝi tiel donas koherecon al la "danco" kaj faras ĝin pli amuza. Ĉiu strukturo ripetas sin dum sama sekvenco de la kanto, alternante kun aliaj sekvencoj kaj denove ripetas sin kiam ĉi tiuj estas egalaj.

Karakterizaĵoj
--------------

La esenco de zumba estas danci sen partnero, kun la tuta grupo sub la gvido de instruisto dum unu horo, ne kun fortostreĉo, sed agrable laciĝante.

Oni kapablas danci zumba sendepende de sekso, aĝo kaj korpopezo. Konforme al malsamaj postuloj ekzistas kelkaj specoj de ĝi. En ĉiu sesio de Zumbo, oni povas eĉ bruligi de 50 ĝis 300 kaloriojn.

Zumba-dancantoj aktivas internacie. En pluraj retpaĝoj troviĝas prezentoj de zumba-grupoj en diversaj landoj, kiuj helpas disvastigi la dancon tutmonde.

Referencoj
----------

1. ↑   *{{{Titolo}}}*. ISBN 9781440800993.
2. ↑  *Zumba: Ne nur por gejunuloj* artikolo en la revuo [[Monato (gazeto)|]]

* Kategorio Zumbo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**György Vajda** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vajda György** estas hungara inĝeniero, profesoro, membro (korespondanta en 1976, ordinara en 1982) de Hungara Scienca Akademio.

György Vajda  naskiĝis la 18-an de junio 1927 en Budapeŝto.

Biografio
---------

György Vajda akiris diplomon en la Hungara Reĝa Teknika Universitato József en 1949, poste li samloke eklaboris kiel vicprofesoro. En la sekva jaro li ricevis postenon en MTA. En 1952 li partoprenis en fondo de instituto kiel vicdirektoro. En 1963 li eklaboris en la ministerio, post 4 jaroj li ricevis la instruan rangon titulara profesoro en la teknika universitato. Li doktoriĝis en 1965 antaŭ la akademio. En 1970 li revenis al la instituto, kiun li gvidis 27 jarojn. Li okupiĝis precipe pri la energio (ankaŭ pri atomenergio) kaj elektrotekniko. Li ricevis premiojn inter 1960-2008.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Egységkapcsolású generátorok igénybevétele légköri túlfeszültségek hatására* (1960)
* *Energia és társadalom* (Energio kaj socio), (1975, 2009)
* *Energetika I–II.* (1981, 1984)
* *Kockázat és biztonság* (1998)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
**Álvaro Fernando Noboa Pontón** (21an Novembro, 1950, en Guayaquil) estas negocisto kaj politikisto de Ekvadoro.

Noboa estis aktive envolvita en politiko, malsukcese konkurence por la posteno de Prezidento de Ekvadoro en 1998, 2002, 2006, kaj 2009. En 2007, tamen, li estis elektita nacia deputito. Noboa anoncis la 2an de Majo, 2012, ke li konkurencos la kvinan fojon por iĝis la Prezidento de Ekvadoro en la prezidentaj elektoj de la venonta 2013.

En 1997, kiam jam posedis 24% de la fame entrepreno Bonita Bananas de frukto-eksportado kaj ĉefe de bananoj, Noboa aĉetis alian 25% el la entrepreno. Nune li regas la Grupon Noboa de Entreprenoj kaj la Korporacion Noboa, kun pli ol 110 entreprenoj en Ekvadoro kaj tutmonde, inklude branĉofiliojn en Usono, Antverpeno, Romo, Japanio, Argentino, kaj Novzelando. Kelkaj el la entreprenoj de Noboa suferis jurprocezojn kaj priserĉadojn de la fiskaj instancoj. La bananeksporta entrepreno devis trapasi priserĉadojn de internaciaj organizoj pro uzado de infanlaboro kaj pro strikaj konfliktoj.

Notoj
-----

1. ↑   ECUADORTIMES.NET - Alvaro Noboa Announces his Presidential Candidacy. Arkivita el la originalo je 2012-05-09. Alirita 2013-01-08.

* Kategorio Álvaro Noboa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 425193
 |
ISO

**Grootegast** (53° 12′ N; 06° 16′ E Mapo), loĝantoj je la 1-a de junio 2005: 12.031) estas antaŭa municipo en la nordo de Nederlando, en la provinco Groningen. La antaŭa municipo havas areon de 87,78 km² (de kiu 0,90 km² estas akvo).

Subdivido
---------

La antaŭa municipo Grootegast enhavas la sekvajn vilaĝojn kaj urbopartojn: Doezum, Faan, Kornhorn, Lutjegast, Niekerk, Oldekerk, Opende, Sebaldeburen.

Publika transporto
------------------

La plej grava estas buslinio 39 kiu ekde Groningen tra Zuidhorn, Niekerk, Oldekerk, Sebaldeburen, Grootegast, Doezum, Kornhorn kaj Opende veturas al Surhuisterveen. Linio 33 havas la saman iteneron, sed veturas tra Enumatil anstataŭ Zuidhorn, kaj linio 133 veturas kiel rapid-servo rekte de Groningen al Sebaldeburen kaj sekve la saman iteneron.

Linio 38 ligas Grootegast, Sebaldeburen kaj Oldekerk kun Leek kaj Grijpskerk. Kvartalbuso 101 ligas Lutjegast kun Grootegast kaj Buitenpost.

La ununura fervojstacio kiun la municipo iam havis, Visvliet, estas nuligita en 1991.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Grootegast en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Retejo de la antaŭa municipo Arkivigite je 2018-11-21 per la retarkivo Wayback Machine

| **Provinco Groningo**  |  |
| --- | --- |
| Eemsdelta | Groningo | Het Hogeland | Midden-Groningen | Oldambt | Pekela | Stadskanaal | Veendam | Westerkwartier | Westerwolde |
| Nederlando | Provincoj | Municipoj |
Rava kadavro
**Rava kadavro** (el la franca ***cadavre exquis***) estas metodo kiel aro de vortoj aŭ bildoj estas kolektive kunmetita. Ĉiu kunlaboranto aldonas kunmetaĵon en sinsekvo, ĉu per sekvo de iu regulo (ekz. "La adjektiva substantivo adverbe verbas la adjektivan substantivon." kiel en "La verda anaso dolĉe kantis la teruran elegion.") aŭ per limigo de tio, kio oni estas permesita vidi, al nur la fino de kion la antaŭa persono kontribuis.

Historio
--------

La tekniko estis inventita de surrealistoj kaj estas simila al malnova ludo nome konsekvencoj, en kiu ludantoj skribas laŭvice sur papero, faldas ĝin por kaŝi parton de la skribo, kaj tiam pasigas ĝin al la sekvanta ludisto por plua kontribuaĵo. La ĉefa fondinto de surrealismo André Breton raportis, ke ĝi komenciĝis kiel amuzo, sed fariĝis ludema kaj poste riĉiga. Breton diris, ke la distro komenciĝis ĉirkaŭ 1925, sed Pierre Reverdy skribis ke ĝi komenciĝis tre antaŭe, almenaŭ antaŭ 1918.

La nomo estas derivita de frazo, kiu rezultis kiam surrealistoj unue ludis la ludon, "Le cadavre exquis boira le vin nouveau." ("La rava kadavro trinkos la novan vinon.") André Breton skribas ke la ludo evoluis ĉe la loĝejo de amikoj en malnova domo ĉe 54 rue du Château (ne plu ekzistanta). En la komenco estis Yves Tanguy, Marcel Duchamp, Jacques Prévert, Benjamin Péret, Pierre Reverdy kaj André Breton. Aliaj partoprenantoj verŝajne inkluzivis Max Morise, Joan Miró, Viro Ray, Simone Collinet, Tristan Tzara, Georges Hugnet, René Cindrigas kaj Paul kaj Nusch Éluard.

Henry Miller ofte partoprenis en la ludo por pasigi tempon en la francaj kafejoj dum la 1930aj jaroj.

* Kategorio Rava kadavro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La rivero **Ravi** (panĝabe ਰਾਵੀ, urdue راوی‎, sanskrite इरावती, परुष्णि, hindie रावी) estas translima rivero kiu trapasas Nordokcidentan Baraton kaj Orientan Pakistanon. Ĝi estas unu el ses riveroj de la Indusa Sistemo en Panĝabio (Panĝab signifas "Kvin Riveroj"). La akvoj de la rivero Ravi estas atribuitaj al Barato laŭ la Indusakva Traktato. Laŭ tiu Traktato de 1960, la akvoj de la Ravi kaj de kvin aliaj riveroj estas dividataj inter Barato kaj Pakistano. Sekve, la Indusbasena Projekto estis disvolvigita en Pakistano kaj en multaj interbasenaj transpasoj, irigacio, akvoenergio kaj multcelaj projektoj estis konstruitaj en Barato.

30° 35′ N 71° 49′ O﻿ / ﻿30.583 °N, 71.817 °O﻿ / 30.583; 71.817 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑   Ravi River. Encyclopædia Britannica. Alirita 11a de Aprilo 2010.

* Kategorio Ravi (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 549410
* LCCN: sh87002222
* VIAF: 138148570703324312478
* SUDOC: 035211105
* BNF: 131746522
 |
**András Rajna** [andrAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rajna András** estas hungara kajakisto, olimpiano.

András Rajna naskiĝis la 3-an de septembro 1960 en Budapeŝto.

Biografio
---------

András Rajna inter 1971-1978 estis kajakisto en centra sporta lernejo, poste en signifa ĉefurba sportklubo ĝis 1996. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1988, Hungario en la Somera Olimpiko 1992 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1996 kun arĝenta medalo kvarope en distanco 1000 m en 1996, krome en mondĉampionumoj li estis la dua en 1986 kaj 1994 duope en distanco 500 m. Liaj plej konataj trejnistoj estis László Fábián kaj László Ürögi. Depost sia aktiva sporta kariero li havis postenon en la hungara akvasporta vivo. Li ricevis ŝtatan premion en 1996.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 811266
* LCCN: no2003109910
 |


* Portalo pri Biografio
**András Stohl** [andrAŝ ŝtol], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Stohl András** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, televidisto.

András Stohl  naskiĝis la 23-an de februaro 1967 en Budapeŝto.

András Stohl

Biografio
---------

András Stohl frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1990. Liaj ĉefaj instruistoj estis Gábor Székely (reĝisoro) kaj Gábor Zsámbéki. Jam antaŭ la diplomo li havis rolojn de Teatro Katona József. Baldaŭ li ofte havis ankaŭ diversajn taskojn en pluraj programoj de privataj televizioj, tial li devis forlasi la teatron en 2001. 2 jarojn li ne ligiĝis al teatro, inter 2003 kaj 2013 li apartenis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto), poste al Gaja Teatro. Ekde 2017 li denove ne havas aktoran postenon. Li ricevis plurajn premiojn inter 1992-2016. Li havis edzinon, kiu naskis trifoje, baldaŭ ili eksgeedziĝis.

Liaj skandaloj
--------------

En 2002 pro laŭvoja akcidento li devis pagi sumon da monoj. En 2006 policanoj akuzis lin pro kokaino, post 4 jaroj pro akcidento la sangoekzameno jam pruvis kokainon. En 2010 li kaŭzis karambolon, poste li forlasis la lokon antaŭ alveno de la polico. La ekzameno pruvis la ebrion, tial li estis kondamnita 10 monatojn, li liberiĝis post 5 monatoj. En 2014 li ŝtelis alkoholan botelon en drinkejo.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare:
	+ Hamleto - Fortinbras
	+ Reĝo Lear - Edmund
	+ Makbeto - titolrolo
	+ *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Sebastian
	+ La dresado de la megero - Petrucchio
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - eskimo
* Molière: Tartufo - Orgon
* Henrik Ibsen: Peer Gynt - titolrolo

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Teljes napfogyatkozás* (1989)
* *Kisváros* (televizia serio, 1993-2001) – pluraj roloj
* Sonĝoaŭto (nova versio en 2000) – vira ĉefrolo
* *Nejem, nőm, csajom* (2012) – Attila
* pluraj partoprenoj en distraj televiziaj programoj

Dubladaj roloj
--------------

* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de James Belushi, Daniel Craig, Tom Cruise, Matt Damon, Johnny Depp, Clint Eastwood, Colin Farrell, Hugh Grant, Heath Ledger, Kyle MacLachlan, Chris Pratt, Brad Pitt, Keanu Reeves, Til Schweiger kaj aliaj

Fontoj
------

* 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio András Stohl en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 584864
* GND: 1027855687
* VIAF: 121451417
* ISNI: 0000 0000 7949 199X
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**kultivitaj rubusoj** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Rozaloj *Rosales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Rozacoj  *Rosaceae* |
| Subfamilio: | Rosoideae |
|
|
|
|
| Genro: | Rubuso  *Rubus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri kultivitaj rubusoj  |

 |
| v • d • r |

maturaj fruktoj de rubuso
**Rubuso** estas manĝebla frukto de unu el la multnombraj specioj de rubuso. La fruktoj estas parte kolektataj el sovaĝaj rubusoj, sed venas plejparte de rubusaj kulturoj.

Karakterizaĵoj
--------------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo rubuso.
La rubusoj estas en la matura stato plej ofte brile nigraj aŭ ruĝe nigraj fruktoj, kio estas botanike drupara frukto, ne bero, kiuj estas suka kaj gustas acide kaj dolĉe. Male al framboj, la rubusoj ne povas esti plukitaj sen florbazo.

Sezono
------

La maturiĝo de la rubusoj estas de fino de julio ĝis septembro, parte ankaŭ ĝis oktobro.

Uzado
-----

ŝaŭmigita brio kun rubusoj kaj ruĝa mustardo
En la kuirarto, rubusoj estas uzataj por dolĉaj manĝaĵoj kaj desertoj. Ili ankaŭ povas esti uzataj por fari konfitaĵojn, ĵeleojn, ruĝan griaĵon, ŝorbeton, sukojn, mikstrinkaĵojn, vinon, likvoron kaj brandon, kukojn kaj tortojn.

rulaĵo el fromaĝo kun rubusa konfitaĵo
rubusa kuko
koktelo el rubusa likvoro kun glaciaĵo

* Kultivitaj rubusoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kultivitaj rubusoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la eldonejo Gerstenberg en la urbo Hildesheim de la germana federacia lando Malsupra Saksio. Pri la komunumo *Gerstenberg* en la germana federacia lando Turingio vidu la artikolon *Gerstenberg*. |

La eldonejo **Gerstenberg** - germane **Gerstenberg Verlag** - estas germanlingva libroeldonejo por infana, adoleskula kaj plenkreskula literaturoj. Ĝi fondiĝis en 1792 en Sankt-Peterburgo, en 1797 translokiĝis al la germana urbo Hildesheim kaj tie daŭre havas sian centran sidejon .

la historia eldoneja centro ĉe la centra placo de Hildesheim
En la nuntempa plenkreskula programo estas grandformataj fotoj-tekstoj-volumoj, la verkaĵo *Ĵazo* de la ilustristo  *Robert Nippoldt* ricevis la premion "plej bela libro de la jaro 2007" de la fondaĵo *"Buchkunst"* ("libra arto"). Interalie la eldonejo havas sukcesan serion de tre sukcesaj kuirlibroj kaj de krimlibroj kun kuir-receptoj, kun titoloj kiel "murdo inter tranĉilo kaj forko". Sed ankaŭ tute alispecaj libroj kiel klasikaj romanoj estas parto de la eldoneja produktaro.

Inter la verkistoj de la infanlibra branĉo estas la aŭtorino Gudrun Pausewang (el kies verkaro pluraj libroj en aliaj eldonejoj ankaŭ aperis esperantlingve).

Por plia internacia distribuo de la produktaĵoj la firmao kompreneble intense kunlaboras kun alilandaj eldonejoj kaj tial prezentiĝas en internaciaj librofoioj kiel ekzemple la frankfurta librofoiro en Germanio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* eldoneja retejo
**Kultura asimilado** estas koncepto en la sociologio por indiki procezon de unuflanka integriĝo per kiu anoj de etno-kultura grupo (kiel enmigrintoj aŭ malplimultoj) kunfandiĝas en aŭ estas ensorbitaj de solida, ĝenerale pli granda komunumo aŭ kulturo. Tiu ĉi supozas ĉe la ensorbita grupo la perdon de iuj karakterizaj karakterizaĵoj, ekzemple, en la kampo de vestaĵoj, parolmanieroj rezulte de la kontakto kun alia kulturo aŭ komunumo.

Asimilado fare de pli riĉa kulturo
----------------------------------

Foje du kontraŭdiraj tendencoj agadas. Kiam nombra malplimulto kaj / aŭ malpli evoluinta kulturo akiras politikan povon, kutime per armea konkero, ĝi estas formale en pozicio kiu ebligas altrudon de elementoj de ĝia kulturo al la alia.

Asimilado kaj migrado
---------------------

En kunteksto de enmigrado distingeblas du formoj de asimilado : "kompleta asimilado" de "parta asimilado'.

La unua rilatas kiel tia al forta procezo de asimilado dum kiu ĉiuj eksteraj diferencoj (kun la escepto de haŭtkoloro, akĉento, ktp.) malaperas.

La *kompleta* asimilita enmigrinto tiukaze i.a.uzas la lingvon de la migradolando kiel hejma lingvo, kaj ne plu la lingvon de la lando de kie li originas (aŭ tiun de siaj gepatroj aŭ geavoj). La vestaĵoj kaj (plejmulto) de la lokaj kutimoj estas same asimilitaj.

Ĉe *parta* asimilado la enmigrinto konservas multe el la kulturo de la lando de origino, sed scias la lingvon de la enmigrada lando kaj respektas la tie validajn leĝojn kaj la ĉefajn faktajn regulojn kiujn la plenaĝa loĝantaro de tiu lando konas kaj respektas.

Asimilado de lingvo
-------------------

Aplikata al asimilado de lingvo estas ankaŭ i.a. jenaj fenomenoj:

* arabigo
* angligo
* francigo
* latinigo
* rusigo
* ĉinigo

Vidu ankaŭ
----------

* Asimilismo
* Kultura imperiismo
* Lingvopolitiko
* Lingvismo
* Senkulturigo/elkulturigo
* Sinkretismo
* Transkulturigo

* Kategorio Kultura asimilado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kultura asimilado en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)