recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Vidturo Diana kaj stacio de kablotramo
**Belvedero Diana** estas 35 metrojn alta kaj estis konstruita antaŭ la unua mondmilito en la jaroj 1913-14 kaj apartenas al la plej ŝatataj celoj de promenadoj. La belvedero staras sur "Altaĵo de amikeco", kiu atingas 556 metrojn super marnivelo. Proksime estas la Rokaro de Cerva Salto kaj la Belvidejo de Petro la granda. La vidturo estis malfermita solene kune kun la apuda restoracio la 27-an de majo 1914. En la turo estas 150 ŝtupoj supren al la teraso, oni povas uzi ankaŭ lifton. En la jaroj 1997-8 estis la vid-turo ankaŭ rekonstruata kaj la 30-an de januaro 1998 ĝi fariĝis denove celo de turismaj promenoj. Apud la turo estas restoracio - same nomata Diana, kie oni povas agrable restadi - ripozi kaj refreŝiĝi. Ĝi estis konstruita dum la jaroj 1912-14 laŭ projekto de karlovara inĝeniero Breinl. Al la vidturo kaj restoracio Diana, kiuj troviĝas sur la altaĵo de amikeco oni konstruis ankaŭ en la jaroj 1911-12 la kablotramon por pli facila vizito. Projektis ĝin svisa inĝeniero H. H. Peter el Zürich. Komenca stacio estas malantaŭ la Grand-hotelo Pupp en Mariánská-strateto, kiu troviĝas 389 m super marnivelo. La trako estas longa 452 metrojn kaj alteca diferenco de la trako estas 167 m. La supera stacio sur la Altaĵo de Amikeco estas 555 metrojn super marnivelo. La meza stacio ĉe Cerva Salto estas 473 m super marnivelo. En la jaroj 1963-65 oni rekonstruis la trakon. Malgraŭ kelkaj riparoj la kablotramo ĉesis funkcii en la jaro 1980 kaj post longa ĝenerala rekonstruo denove ekfunkciis la 20-an de decembro 1988. Ankaŭ la vidturo Diana estis en la jaroj 1997-8 rekonstruata kaj ĝi estas vera dominanto de la urbo.

* Kategorio Belvedero Diana en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Helena Bušová**, propranome **Helena Buschová** (21-a de oktobro 1911 en Prago – 28-a de novembro 1986 en Vinipego en Kanado), estis ĉeĥa aktorino.

Vivo kaj kariero
----------------

Ŝi komencis kiel aktorino en teatro Lidové divadlo Uranie en Holešovice. Pli poste ŝi ludis en Nova teatro de Oldřich Nový kaj ĉefe en Teatro de Vlasta Burian. En la jaroj 1936–1937 kaj poste denove 1943–1948 ŝi estis membrino de ensemblo Urbaj teatroj pragaj.

La unua rolon, studentinon, ŝi ricevis en filmo *Před maturitou* (1932). Je du jaroj pli poste ŝi kulminis komune kun Voskovec  kaj Werich en satira komedio *Hej rup!* (1934), el pluaj du roloj ni nomu ekzemple: Helena Čápová en komedio *Barbora řádí* (1935), Bessy Vydrová en *Uličnici* (1936), Alena Skalická en opereteto *Na tý louce zelený* (1936), Anna en *Batalióno* (1937), eminentan faron de edzino de konŝelo Zvůnek ŝi donis en komedio *Počestné paní pardubické* (1944), *Ryba na suchu* (1942), *U pěti veverek* (1944) kaj pluaj.

Post la milito 1946 ŝi edziniĝis kun piloto de RAF nome Karel Kasal, kiu dum ioma tempo komandis al la konata 313-a eskadrono de RAF kaj akiris kvin militkrucojn. Reveninte hejmen li estis malliberigita, same kiel finis plimulto de ĉeĥoslovakaj pilotoj, kiuj batalis en tiu "malĝusta" flanko, nome en Anglio. El la malliberejo helpis lin nur Jan Masaryk. Fine de la jaro 1947 li denove forveturis Anglion kaj reen al RAF.

Post la dua mondmilito ŝi ĉiujare ludis almenaŭ en unu filmo, ekz. *Řeka čaruje* (1945), *Velký případ* (1946), *Lavina* (1946), *Čapkovy povídky* (1947). Lasta filmo, en kiu ŝi ludis, estis historia filmo *O ševci Matoušovi* (1948). En la jaro 1949 ŝi akiris aprezon de la ĉeĥoslovakaj oficoj permeson filmi en Londono kun produktoro kaj reĝisoro siro Alexandr Korda, ŝi do restis ĉe la edzo en Anglio.

En la jaro 1957 la geedzoj transloĝiĝis kun tiam sepjara filo Charlie en kanadan Vinipegon. Ĉi tie ŝi eĉ ricevis okazon prezentiĝi en loka teatro. Al fino de la vivo ŝi volis reveni Ĉeĥoslovakion, sed ŝi ne ricevis vizon de la komunisma reĝimo.

Sume ŝi ludis en kvardek filmoj. Ŝi mortis en la jaro 1986 en Vinipego en Kanado.

Literaturo
----------

* Jaroslav Brož, Myrtil Frída: *Historie československého filmu v obrazech 1930 – 1945*, Orbis, Praha, 1966, str. 77, 83, 111, 142, 226, foto 184, 210, 211, 282, 356, 618
* V. Müller a kol.: *Padesát let Městských divadel pražských 1907 – 1957*, vyd. Ústřední národní výbor hl. m. Prahy, Praha, 1958, str. 179

Eksteraj ligiloj
----------------

* Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Helena Bušová en Vikimedia Komunejo
**Entebbe** estas urbo en Ugando kun loĝantaro de ĉirkaŭ 90 500 loĝantoj. Ĝi situas ĉe la bordo de Viktoria lago proksime al urbo Kampalo, la ĉefurbo de Ugando.

En la loka Luganda lingvo, Entebbe signifas "sidejo", kaj nomiĝis tiel probable ĉar ĝi estis la loko kie Baganda estro sidiĝis por juĝi laŭleĝajn kazojn.

Ĝi unue fariĝis komerca centro kaj brita kolonia administracio en 1893 kiam Sir Gerald Portal, kolonia komisaro, uzis ĝin kiel bazon Port Bell igante ĝin la havenon de Kampalo. Kvankam neniuj ŝipoj enŝipiĝas ĉe Entebbe nuntempe, ekzistas ankoraŭ enŝipiĝejo, kiu estis uzata de la pramoj de Viktoria lago.

La enirejo al la nacia zoo situas apud la enŝipiĝejo.

Entebbe estas konata pro Internacia Flughaveno Entebbe, la ĉefa flughaveno de Ugando, kiu malfermiĝis en 1947 kaj estis la scenejo de la tiel nomita atako de Entebbe en 1976.

Entebbe estas la centro de la Uganda Virusa Esplorinstituto (UVRI).

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Entebbe en la hispana Vikipedio.* 

* Kategorio Entebbe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 692417
* GND: 4359260-0
* LCCN: n81020348
* VIAF: 131355140
* NKC: ge578157
 |
**Grégoire BLANC** estas franca muzikisto naskita en 1996 en Parizo. Li estas aparte agnoskita kiel unu el la ĉefaj reprezentantoj de la teremino kaj la muzika segilo sur la internacia sceno.

Biografio
---------

Naskita en Parizo en 1996, li komencis studi la violonĉelon en la aĝo de kvar jaroj. Poste li lernis ludi la trumpeton, poste la pianon memstare.

En la aĝo de 15 jaroj, li malkovris la tereminon en fizika klaso, instrumento por kiu li pasie disvolvis. Instigita disvolvi ludteknikon fare de sia violonĉela instruisto ĉe la konservatorio Issy-les-Moulineaux, li afiŝis kelkajn filmetojn en la platformo YouTube, kiuj kaptis la atenton de vasta publiko. En 2013, video en kiu li ludis *Clair de Lune* kolektis pli ol 3 milionojn da vidoj. La renkontiĝo de famaj teremistoj, precipe Carolina Eyck kaj Lydia Kavina, permesis al li iri plu en muzika esprimado.

Li komencis studi ĉe la Nacia Lernejo de Artoj kaj Metioj en 2015. En 2019, akirinte sian diplomon, li decidis dediĉi sin tute al sia muzika kariero.

Li ĉeestas precipe en multaj festivaloj en Francio kaj Usono.

Referencoj
----------

1. ↑   Gregoire Blanc, joueur de Thérémin. Arkivita el la originalo je 2020-12-08. Alirita 2020-12-01.
2. ↑  Concert de musique de chambre, avec thérémine: un rendez-vous en terre inconnue
3. ↑  Grégoire Blanc (France) – theremin
4. ↑  Biografio

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709299
* MBA: d06dd7df-136a-4979-ab21-3536e25a7386
 |
Diagramo de korinta kolono kiu montras videblan entason en "D".
**Entaso** (de la latina *entasis* kaj tiu de la greka εντείνω, enteino, "tensio", de εν kaj τείνω, "tensiigi")​ estas zono de la greka kolono de dorika ordo kies sekco havas pli grandan diametron. La celo de la entaso estas havigi pli fortan estetikan kaj vidan impreson, ĉar ĝi donas pli da harmonio al la fusto kaj okazigas impreson de pli granda svelteco al la kolonaro.

Laŭ Francisko Azorín **Entaso** estas *Dikdiferenco inter la supra k. la malsupra parto de kolona fusto.* Kaj li indikas etimologion el greka *entasis*, kaj de tie la latina *entasis*.

Priskribo
---------

Unua dorika templo de Hera, konita kiel la Baziliko, en Paestum (ĉ. 540 a.K.).
La fusto de la grekaj kolonoj ne estis desegnita laŭ konstanta sekco (dikeco), sed ĝi pligrandiĝis el la kapitelo al la centra parto, kaj malpligrandiĝis ĝis la bazo. Tiele, la kolono montras dikigon (plilarĝigon) en zono situa ĉirkaŭ la mezo de la fusto aŭ en la malsupra duono. La entaso limigas tiele du partojn en la fusto, unu malsupra kiu nomiĝas imoskapo, kaj alia malsupra nomita sumoskapo. Ĝenerale oni pligrandigis laŭ tridek-ono de la malsupra diametro.

La serĉo de la ideala beleco en la greka mondo, okazigis klopodojn korekti la optikajn iluziojn rezultitajn el kontemplado de la temploj deproksime, aŭ el la malproksimeco (por ekzemplo el la maro), ĉar por la observanto, ju malpli da distanco, des pli vidas la kolonojn kaj la vertikalajn liniojn malĝuste, ĉar ili aspektas nek rektaj nek paralelaj. La entaso «korektas» favore tiun impreson.

Tiu intenca distordo aŭ rafinado de la kolonoj estis ankaŭ reenmetita en la Renesanca arkitekturo fare de Andrea Palladio.

La entaso estis ofte ankaŭ elemento karaktera en muregoj kaj pordoj de duobla fosto de la inkaa arkitekturo, kie same ĝi funkciis por malhelpi la optikan iluzion ke la pordoj ŝajnas pli mallarĝaj en la centro de ĝis deklivo ol ili vere estas.

Vidu ankaŭ
----------

* Bazo (arkitekturo)
* Imoskapo

Bibliografio
------------

* Fatás, Guillermo y Borrás, Gonzalo M. *Diccionario de términos de arte y arqueología*. Guara Editorial. Zaragoza, 1980. ISBN 84-85303-29-6.

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 66.
2. ↑  Azorín, samloke.
3. ↑   Paniagua, José Ramón (1990). Vocabulario básico de arquitectura. Madrid: Ediciones Cátedra. p. 142. ISBN 84-376-0134-7.
4. ↑  Protzen, Jean-Pierre. "Inca Architecture" en *The Inca World*, Laura Laurencich Minelli (eld). University of Oklahoma Press, 2000, pp. 196-197.
**István Heinlein** [iŝtvAn hejnlejn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Heinlein István** estis hungara historiisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1927).

István Heinlein  naskiĝis la 19-an de januaro 1874 en Hungara reĝlando, en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la 23-an de februaro 1945 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Heinlein frekventis ĉiujn lernejojn en sia naskiĝurbo. Komence li okupiĝis pri historioj de Sparta kaj Ateno dum militadoj kontraŭ la persoj. Li instruis en universitato en Budapeŝto, kie li atingis altajn instruajn rangojn. En la 1930-aj jaroj li okupiĝis pri historio de Romia Imperio. En 1941 li pensiuliĝis.

Lia plej grava verko
--------------------

* *Megjegyzések Sulla diktatúrájához a római államrend fejlődése szempontjából* (Notoj pri diktaturo de Sulla laŭ vidpunkto de evoluo de la romia ŝtato), (1939)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero H kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**István Hatvani** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hatvani István László** estis hungara okulkuracisto, altlerneja instruisto, klinikestro. Lia dua edzino estis Mária Aszódi.

István Hatvani en la 1980-aj jaroj
István Hatvani naskiĝis la 11-an de oktobro 1940 en Debrecen, li mortis la 16-an de majo 2012 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Hatvani maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1958, poste li akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Debrecen en 1964. Post la diplomo li eklaboris loke en la urba hospitalo. En 1969 li akris licencon pri okulkuracado kaj li laboris en la urba kliniko kiel okulkuracisto kaj asistanto, ekde 1984 en rango lektoro. Baldaŭ li laboris en okulkliniko en Budapeŝto kaj atingis la rangojn docento, fine en 1991 profesoro, dum li ankaŭ faris okulkirurgajn laborojn. Inter 1994-2001 li estis klinikestro, pli poste li havis altajn postenojn en kuracejoj. Spite la pensiuliĝon li kuracadis plu. Li ricevis premiojn inter 2001-2012. Li edziĝis dufoje kaj resume li havis 3 gefilojn.

Liaj kontribuoj (elekto)
------------------------

* *Véralvadási vizsgálatok polycythaemia verában* (kunaŭtoro, 1968)
* *Candisosis ocularis vizsgálata állatkísérletben* (kunaŭtoro, 1976)
* *A Retinopathia prematurorum/Retrolentalis fibroplasia megelőzése és kezelése* (disertaĵo por kandidatiĝo, 1985)
* *A retinopathia prematurorum ROP szűrése a nemzetközi tapasztalatok tükrében* (1996)
* *Hipertóniával összefüggő retinaér-elváltozások* (2007)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 783263
* VIAF: 121423829
* ISNI: 0000 0000 7925 8135
 |


* Portalo pri Biografio
En ajna *doab*, *ĥadar* (verde) kuŝas ĉe rivero, dum *bangar* (olivece) havas pli grandan alton kaj kuŝas for el la rivero
***Doab*** (en Urdu: دوآب‎, en Hindia: दोआब, el Persa: دوآب *dōāb*, el *dō*, "du" + *āb*, "akvo" aŭ "rivero") estas termino uzata en Barato kaj Pakistano por la "lango," aŭ terpeco kuŝanta inter du konverĝaj, aŭ kunfluaj, riveroj. Ĝi estas simila al inter-valo aŭ inter-rivero. En la vortaro *Oxford Hindi-English Dictionary*, R. S. McGregor difinas ĝin kielo "regiono kuŝanta inter kaj atinganta la kunfluo de du riveroj (ekz. tiu inter Gango kaj Jamuna)."

En Hindio, "doab" estas nune tre amplekse historia termino aplikita al la antaŭ-1947 Hindio kaj estas rare uzata en nuntempa hindia aŭ Hindia angla.

Notoj
-----

1. ↑  McGregor, Ronald Stuart (1993), The Oxford Hindi-English Dictionary, Oxford University Press, p. 513, ISBN 978-0-19-864339-5, Alirita la 11a de Septembro 2013.
2. ↑   *doab or duab, n.*, OED Online, Oxford University Press, September 2013, retrieved 11a de Septembro 2013
3. ↑   *Doab.*, Webster's Third New International Dictionary, Unabridged. 2013, retrieved 11a de Septembro 2013
4. ↑  McGregor, Ronald Stuart (1993), The Oxford Hindi-English Dictionary, Oxford University Press, p. 513, ISBN 978-0-19-864339-5, Alirita la 11a de Septembro 2013.

Referencoj
----------

* McGregor, Ronald Stuart (1993), *The Oxford Hindi-English Dictionary*, Oxford University Press, p. 513, (ISBN 978-0-19-864339-5), retrieved 11 September 2013
**István Hanusz** [iŝtvAn hanus], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hanusz István** estis hungara pastro, instruisto, piarista lernejestro, preposto.

István Hanusz  naskiĝis la 21-an de decembro 1840 en Vác. Li mortis la 7-an de februaro 1909 en Kecskemét.

Biografio
---------

István Hanusz frekventis mezlernejojn en sia naskiĝurbo, Pest (urbo), Szeged, poste li lernis teologion en Vác. Li pastriĝis en 1864, poste li estis pastro kelkajn monatojn en Verőce (Pest) kaj Tápióbicske. En 1865 li ekinstruis en Kiskunfélegyháza, dume li akiris pedagogian diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1867. Ekde 1871 li instruis en Kecskemét, eĉ li estis lernejestro en 1886. En 1904 li estis nomumita titulara preposto. Li ofte kontribuis ekzemple en Vasárnapi Ujság, eĉ en eksterlandaj gazetoj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Képek a növényvilágból* (1887)
* *A nagy magyar Alföld földrajzi jellemképekben* (1895)
* *Az Alföld állatvilágából* (1906)

Memorigiloj
-----------

* strato en Kecskemét

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildo
lasta tago de la lerneja jaro en tanzania lernejo
**Lernojaro** aŭ **lerneja jaro** estas la periodo de la jaro en kiu lernantoj ĉeestas en lernejoj. Ĝenerale ĝi daŭras 8, 9 al 10 monatojn kaj tio divideblas ĉu en duonjaroj, trimonatoj aŭ kvarmonatoj depende de la lando aŭ institucio. Koresponde, en universitatoj kaj aliaj akademiaj altlernejoj post la mezlernejaj jaroj la nocio estas **akademia jaro**.

Depende de la lando, la lernojaro aŭ akademia jaro ekas kaj finas en malsamaj datoj. En la plej parto de la landoj de Sudameriko, por ekzemplo, la jaro ekas en marto kaj finas en decembro. En Eŭropo, kontraste, ĝi ekas en septembro kaj finas en junio. En universitatoj kaj aliaj akademiaj altlernejoj la akademia jaro ankoraŭ povas esti dividita en du partoj, nomataj *semestroj*, aŭ en kvar partoj, nomataj *trimestroj*, kun signifaj ferioj inter ili, kiu konsekvence nomiĝas *semestraj ferioj* aŭ *trimestraj ferioj*. En elementaj aŭ mezlernejoj aliflanke pli grandaj ferioj nur por divido de duonjaroj, trimonatoj aŭ kvarmonatoj ne estas kutimaj: Intermeze ferioj povas esti distribuitaj diversamniere. En Hispanio someraj ferioj enhavas julion kaj aŭguston, dum pli malgrandaj ferioj okazas dum Kristnasko kaj Pasko.

Plej ofte fine de la lernojaro okazas ĉu ekzamenoj ĉu ĝenerala pritaksado de la rezultoj de la lernojaro. El tio rezultos la sekva kariero de la lernanto.

Vidu ankaŭ
----------

* Neavanco
* Lernejaj ferioj
**Gábor Berényi** [berEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Berényi Gábor** estis hungara reĝisoro, teatrestro.

Gábor Berényi  naskiĝis la 8-an de decembro 1927 en Budapeŝto, li mortis la 20-an de februaro 2014 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Gábor Berényi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris reĝisoran diplomon en Teatra Akademio en 1949. Post siaj studoj li preparis sian kandidatiĝon en Leningrado. Hejmenveninta en 1953 li havis reĝisoran postenon en Budapeŝto, inter 1955 kaj 1959 li estis ĉefreĝisoro de Teatro Csokonai (Debrecen). Lia sekva stacio estis Teatro Szigligeti (Szolnok), kie li estis ankaŭ teatrestro. Sekvis Budapeŝto Teatro József Attila (1971–1982), fine pli malgranda ĉefurba teatro, kie li estis ankaŭ teatrestro. Li pensiuliĝis en 1992, tamen li retis aktiva reĝisoro. Li ricevis premiojn en 1957 kaj 1977. Li edziĝis en 1950, post 2 jaroj li havis filon. En 1975 li denove edziĝis.

Elektitaj reĝisoraĵoj
---------------------

* Zsigmond Móricz: *Nem élhetek muzsikaszó nélkül* (1955, 1965)
* Ferenc Molnár: *Játék a kastélyban* (1957, 1999)
* Imre Madách: La tragedio de l' homo (1959, 1964)
* William Shakespeare:
	+ Hamleto (1960)
	+ Reĝo Lear (1964)
	+ Rikardo la 3-a (1966)
	+ Sok hűhó semmiért (1976)
	+ *Multa bruo pri nenio* (1976)
* István Örkény: *Macskajáték* (1985)
* József Katona: *Bánk bán* (1990)
* Berényi-Örkény: *A Szkalla-lányok* (2012)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2017-01-18 per la retarkivo Wayback Machine
**Gil-García** [ĥilgarZIa] aŭ **Gil García** [ĤIL garZIa] aŭ estas municipo en la plej sudokcidento de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de El Barco de Ávila-Piedrahíta kaj al la jurisdikcia teritorio de Piedrahíta, en la sudokcidento de la provinco. La loknomo *Gil García* estas komprenebla etimologie kiel aludo al iama reloĝanto.

Gil-García en la provinco Avilo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 15 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 42 loĝantojn. Ĝi perdis 350 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 96 km de Avilo, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas kun Puerto Castilla, Solana de Ávila, Umbrías kaj Nava del Barco. La municipo estas ebena norde, pro la valo de la rivero Aravalle, kaj montara sude, kie estas la Cuerda del Risco del Águila, apartenanta al la Sierra de Gredos. Ĝi formas parton de la Regiona Parko Sierra de Gredos. La monto plej alta estas Cardiel (1622 metrojn).

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. La preĝejo estas romanika-

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (bovoj, ŝafoj kaj iom porko kaj kortobirdoj) kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762764
 |
**Artisto de unu furorkanto** (angle *One-hit wonder*) estas tia interpreto, kiu ekbrilis en furorparadoj nur unufoje, eventuale de kiu estas konata nur unu furorkanto. Tiuj ĉi furorkantoj estas kutime novaĵoj, kiujn oni ekŝatis dank' al ia kultura trendo. Unu el konataj ekzemploj estas furoro *Diana* de Paul Anka aŭ *Disco Duck* (1975) de Rick Dees. 

Televido VH1 kreis programon *100 greates one-hit wonder*. Apartenas inter ili ekz.: 

|  |
| --- |
| * Los del Rio — "Macarena" (1996)
* Soft Cell — "Tainted Love" (1982)
* Deep Blue Something — "Breakfast At Tiffany's" (1995)
* Edwyn Collins — "A Girl Like You" (1994)
* Lou Bega — "Mambo No.5" (199?)
* Kim Carnes — "Bette Davis Eyes" (1981)
* Vanilla Ice — "Ice Ice Baby" (1990)
* Fiction Factory — "(Feels Like) Heaven" (1984)
 |

Simila termino estas *Two-hit wonders*, kio estas la sama kiel ĉe *one-hit wonders*, kun tiu diferenco, ke la artisto havas du furorkantojn en sia kariero. Ekzemploj:

* John Scatman — "Scatman" (1994), "Scatman's World" (1995)
* A Taste of Honey — "Boogie Oogie Oogie" (#1, 1978), "Sukiyaki" (#3, 1981)
* Johnny Hates Jazz — "Shattered Dreams" (#2, 1988), "I Don't Want to be a Hero" (#32, 1988)
**František Roman Dragoun** (naskiĝis la 21-an de oktobro 1916 en Písek - mortis la 2-an de julio 2005) estis ĉeĥa portretisto.

Talenton li verŝajne heredis de sia patro, kiu estis instruisto kaj ankaŭ bonega pentristo kaj muzikisto.
En 1937 F. R. Dragoun iĝis student de la plastikarta akademio (Akademie výtvarných umění) en Prago ĉe profesoroj Max Švabinský kaj Vratislav Nechleba.

Plej multe li kreis portretojn kaj pejzaĝojn, sed ankaŭ tiujn li pentris kiel portretojn (vedutojn), strebante trafi la karakteron kaj klimaton.

Post la dua mondmilito li vivis en Prago, kie li kreis portretojn de multaj gravaj artistoj. Post februaro 1948 (kiam komunistoj uzurpis la potencon) li revenis al la naska Písek. Li multe vagis tre Bohemio kaj Moravio kaj vojaĝis tra Eŭropo kaj Ameriko, multe li desegnis portretojn, ofte rapide ekzemple en trajna kupeo.

Li postlasis portretojn de gravaj personoj (komponisto Jindřich Jindřich, arkeologo Karel Absolon, basulo Eduard Haken, tradukisto Otto František Babler, kardinalo Vlk kaj pluraj artistoj, sciencistoj, filozofoj).

Estas inter ili ankaŭ lia persona amiko esperantisto Libor Křivánek el Písek.

Li pentris pli ol kvin mil oleo-bildojn kaj nekalkuleble da desegnoj.

Li verkado estis ofte ekspoziciata.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ekspozicio en Brno
* Ekspozicio en Brno kun fotoj de inaŭguro Arkivigite je 2006-08-20 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 125339
* LCCN: no2009076851
* VIAF: 85341157
* ISNI: 0000 0000 5962 3529
* NKC: xx0006104
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Artistkolonio de Hódmezővásárhely** estas signifa artista kolonio en Hungario en urbo Hódmezővásárhely.

Historio
--------

En 1908 János Tornyai post studvojaĝoj hejmenvenis kaj kun Béla Endre, Ede Kallós, János Pásztor kaj Géza Rubleczky aranĝis ekspoziciojn en la urbo. En 1912 ili fondis ceramikan kolonion, ties posteulo ankaŭ nun funkcias. Post la 1-a mondmilito ofte estis en la urbo Gyula Rudnay, Ferenc Medgyessy kaj Jenő Barcsay. En 1934 György Kohán fondis societon pri János Tornyai. Spite tion la arta vivo malpliiĝis.

Post la 2-a mondmilito en Hódmezővásárhely vivis György Kohán, István Kamotsay kaj István Kurucz D.. Tiu lasta en 1953 donacis hereditan domon al la artistoj, tio estis artista domo. Ekde la sama jaro oni aranĝis aŭtunajn ekspoziciojn, kie estis videblaj vivo de la kamparanoj en la regiono. En 1957 la artistoj ricevis plian domon en Mártély. Kurucz kaj Iván Szabó (skulptisto) ĉiusomere aranĝis artistan tendaron por studentoj de la Belarta Altlernejo. Iom poste pro la bonaj spertoj kelkaj studentoj post la diplomo li translokiĝis al Hódmezővásárhely, krome firme restis en la urbo Ferenc Hézső kaj aliaj. La municipo donacis kolektivan atelieron en 1969, 12 loĝejojn kun atelieroj en 1970, 3 loĝejojn kun atelieroj en alia strato post 3 jaroj.

Ekde 1998 oni aranĝas ceramikajn simpoziojn, ekde la sekva jaro ankaŭ pentristajn simpoziojn.

Elektitaj artistoj
------------------

* Kálmán Csohány
* Mihály Gácsi
* Pál Gerzson
* Tamás Gyenes
* György Kohán
* Erika Ligeti
* László Patay
* János Szurcsik
* Csaba Rékassy
* Sándor Tóth (skulptisto)
* Valéria Tóth

Fontoj
------

* 
*
La **Programo de Gotha** (germane: *Gothaer Programm*) estis en 1875 akceptita partifondiĝa programo de la germana socialdemokratia movado. La partitago okazis en la gastejo Tivoli.

Historio
--------

Dum la kongreso en Gotha inter la 22-a kaj la 27-a de majo 1875 oni unuigis la de Wilhelm Liebknecht kaj August Bebel en 1869 en Eisenach establitan *Sozialdemokratische Arbeiterpartei* (SDAP) kaj la de Ferdinand Lassalle en 1863 en Lepsiko establitan Allgemeine Deutsche Arbeiterverein (ADAV). Rezulto estis la *Sozialistische Arbeiterpartei* (SAP).

Detaloj
-------

En tiu ĉi programo la du ĉefaj tendencoj de la germana laborista movado paciĝis kompromise inter teorio marksisma kaj reformema praktikindeco. Plej gravaj celoj estis la libera ŝtato kaj la socialisma socio; la frakaso de la fera salajrosistemo per forigo de la ekzistanta sistemo pri salajrita laboro; la neebligo de ia ajn ekspluatado; la forpelo de sociala kaj politika neegalecoj. 

Laŭ la ideoj de la reformen kaj ŝtatsocialismen orientitaj Lassalle-anoj oni rezignis pri revoluciaj klasbataloj kaj estis kontenta atingi la celojn en la kadro de la apliko de leĝoj laŭ la tiutempa realigebleco ensocia (ekzemplo: la restrikto de la labordaŭro je 8 horoj potage)

Klarvido malgraŭ kritikoj
-------------------------

Karl Marx kaj Friedrich Engels kritikegis tian kompromisan karakteron en sia pamfleto *Kritik des Gothaer Programms* (1875). 
Sed tial ke la socialdemokratoj de post la Gotha-programo ekaspiris gajni la plejmulton da voĉdonoj dum elekto per klerigo de la popolo kaj demokratiigo de la ŝtato, ilia partio rapide kreskis kaj ekgravis. 

Pro la pligrandiĝinta influo en la Reichstag-parlamento (en 1877 oni jam posedis 12 mandatojn = 9,1 %) kanceliero Otto von Bismarck aprobis la t.n. Kontraŭsocialismajn leĝojn *(Sozialistengesetz)*. Post la abolicio en 1890 la partio fondis sin denove sub la nomo *Sozialdemokratische Partei Deutschlands* (SPD) kaj akceptis en 1891 la Programon de Erfurto.

Literaturo
----------

* Karl Marx: *Kritik des Gothaer Programms (1875)*, 4-a eldono, Dietz Verlag, Berlin 1986, ISBN 3-320-00278-3 (Represaĵo de la berlina eldono de 1946)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Teksto de la Programo de Gotha.
* La kritiko fare de Marx.
**Benito Juárez** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo havas la saman nomon. La kodnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 26071.

Geografio
---------

La komunumo laŭ la lasta popolnombrado de la instituto INEGI en 2010 havis 22 009 loĝantojn. El tiuj estis 11 088 viroj kaj 10 921 virinoj. La komunumo havas surfacon de 3631.65 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 10 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 14220 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 13075 scipovis legi kaj skribi kaj 1137 personoj estis analfabetoj. Do 8 % de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 19255 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1,003 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 5,21 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2000 kaj 2010, (hispane: censo de loĝantaro kaj loĝlokoj).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Benito Juárez Arkivigite je 2007-02-05 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
La **Programo de la Unuiĝintaj Nacioj pri Disvolvado (PUND)** aŭ angle **United Nations Development Programme (UNDP)** estis starigita en 1965 kaj troviĝas en 170 landoj kaj teritorioj.

Ĝia helpo estas alirebla sen politika kondiĉo, kontraste al la institucioj de *Bretton Woods* (Monda Banko kaj IMF), kiujn ĝi kritikas.

Ĝiaj programoj subtenas la nacian disvolvadon, vivkvalito, la lukton kontraŭ la malriĉeco kaj la pacon. Ĝi publikigas ĉiujare raporton pri la homa disvolviĝo kiu klasas la landojn laŭ indico de homa disvolviĝo (IHD) kaj Jarmilaj Evoluigaj Celoj, malpli strikta indico ol la MIP (malneta interna produkto).

Tutmondaj ambasadoroj de bonvolo
--------------------------------

Kadre de la programo deklariĝas tiel nomataj "Tutmondaj ambasadoroj de bonvolo" - angle *Goodwill Global Ambassadors*, kiuj per sia socia pozicio engaĝiĝas en la lukto kontraŭ malriĉeco. Inter ili estas ekzemple:

* Nadine Gordimer
* Ronaldo
* Zinédine Zidane
* Kaká
* Marija Ŝarapova
* Antonio Banderas

* Kategorio Programo de la Unuiĝintaj Nacioj pri Disvolvado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 77936
* GND: 1009077-0
* LCCN: n79005639
* VIAF: 131378718
* ISNI: 0000 0001 2215 6303
* LIBRIS: 133557
* SUDOC: 027646238
* BNF: 11865362h
* ULAN: 500247457
* NLA: 36181740
* NDL: 00352338
* NKC: kn20010710009
* ICCU: BVEV001950
 |
**Benito Juárez** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Benito Juárez. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 027. Kaj la komunumo kaj la urbo ricevas siajn nomojn omaĝe al la meksikia iama prezidento Benito Juárez.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 16446 loĝantojn. El tiuj estis 8028 viroj kaj 8418 virinoj. La komunumo havas surfacon de 217.2 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 20 gradoj kaj 53 minutoj norda latitudo kaj 98 gradoj kaj 12 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 260 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 15334 personoj. En la jaro 2000 temis pri 16237, do temis pri kresko / malkresko je 1.15 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 14004 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 12625 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 90.15 % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Benito Juárez (Veracruz) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2012-07-29 per Archive.today


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Artistkolonio de Lăzarea** (rumane *Tabăra de Creație Lăzarea*, hungare *Szárhegyi Művésztelep*) estas artistkolonio en Rumanio fondita en 1974 en vilaĝo Lăzarea, Distrikto Harghita.

Funkciado de la kolonio
-----------------------

La nomo tiam estis *Artisttendaro Amikeco de Lăzarea*. Ĉiujare en aŭgusto 25-30 pentristoj, grafikistoj, skulptistoj havis eblon krei en kastelo Lázár kaj en franciskana klostro. Ĝis 1989 partoprenis ĝin pli ol 300 artistoj: rumaniaj hungaroj kaj rumanoj. Ĉiuj artistoj donacis post unu monata laboro unu kreaĵon al la kolonio. Tiel kolektiĝis dum 16 jaroj pli ol 600 kreaĵoj, kiuj estas ekspoziciataj. De 1974 funkciadis ankaŭ popolarta tendaro kun titolo *Szépteremtő Kaláka*. Post 1990 ĝi fariĝis internacia.

Organizintoj
------------

La inicianto estis Lajos Zöld, ĵurnalisto, la artaj respondeculoj András Gaál kaj Árpád Márton pentristoj. De 2002 la gvidanto de la kolonio estas pentristo Zsolt Siklódi.

Literaturo
----------

* Lajos Zöld: *A víz szalad, a kő marad…* (A gyergyószárhegyi Barátság Képzőművészeti Alkotótábor 25 éve (25 jaroj de Artisttendaro Amikeco de Lăzarea). 1974–1999. Gyergyószárhegy 1999);
* Tabăra de creație *Prietenia*- *Barátság* Alkotótábor Szárhegy- The *Friendship* Creatin Camp of Fine Arts Lăzarea, Debrecen, 1991.
* *A Gyergyószárhegyi Művésztelep Enciklopédiája 1996–2007* red. István Erőss kaj Zsolt Siklódi, 2008.

Fonto
-----

* Artportal.hu Arkivigite je 2013-01-16 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ekspozicio en Miercurea Ciuc Arkivigite je 2015-06-17 per la retarkivo Wayback Machine
**La golgota kapelo de Sitke** estas romkatolika Monumento historia (ekde 1988) en Hungario, en vilaĝo Sitke, en la iama vilaĝo *Kissitke*, sur monteto.

Historio
--------

La kapelo apartenanta al la loka bienulo estis konstruita en 1871. Post la 2-a mondmilito la katolika eklezio transprenis la taskojn, sed konstante mankis financaj fontoj por la rekonstruadoj. Oni aranĝis en la kapelo nur gravajn festojn, baldaŭe ankaŭ tio ĉesis. Kelkfoje fulmoj faris ruina la konstruaĵon. Fine longe okazis subĉielaj ŝlagromuzikaj koncertoj antaŭ la kapelo, kiu renoviĝis plene el la koncertaj profitoj. La koncertoserio faris la kapelon tutlande fama.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo estas ĉirkaŭita per ŝtona muro, kie estas videblaj la haltejoj de la kalvaria vojo. La kapelo havas 2 turojn. Konata preĝeja pentristo faris la altarobildon.

Fontoj
------

* hungare
* hungare Arkivigite je 2010-12-25 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**František CABÁK** estas ĉeĥa esperantisto, inĝeniero.

Li estas aŭtoro de **Komputika vortaro Esperanta-ĉeĥa kaj ĉeĥa-Esperanta**, kiun en 1983 aperigis ĈEA kiel unu el la laborrezultoj de sia Scienc-teĥnika Sekcio, sub kies aŭspicio ĝi estis kompilita. Konsulte partoprenis inĝ. Vladimír Němec, Petr Deák kaj inĝ. Josef Vojáček. La redaktadon de la kajero realigis inĝ. Jan Werner.

En 1981 okazis en Žilina (Slovakio) **Seminario pri Apliko de Esperanto en Scienco kaj Tekniko** (AEST), dediĉita al apliko de komputiloj, kaj post du jaroj aperas la menciata komputika vortaro. Post la kvinlingva hungara komputika terminaro **A vállalatirányítási számítógép-alkalmazás fogalmainak több nyelvü szótára** en la lingvoj hungara, germana, angla, rusa kaj Esperanto, eldonita en 1972, ĝi estas unua provo disvastigi tiun vortaron al pluaj lingvoj. La vortaro do estas traduko en la ĉeĥan lingvon, eĉ kun la referencaj numeroj de unuopaj terminoj, kiuj ebligas trovi ekvivalentojn ankaŭ en la aliaj menciitaj lingvoj. 

  

La tajpita kajero sur 30 paĝoj prezentas ĉ. 850 terminojn en ambaŭ direktoj (Esperanta-ĉeĥa kaj inverse). Tiuj terminoj respondas al la tiama nivelo de komputiko kaj ankaŭ al la fakto, ke la komputiloj estis grandaj maŝinoj, kiujn posedis entreprenoj - la personaj komputiloj ankoraŭ apartenis al la futuro.

Verkoj
------

* **Komputika vortaro Esperanta-ĉeĥa kaj ĉeĥa-Esperanta, Slovík počítačové techniky esperantsko-český a česko-esperantský**, eldonis Ĉeĥa Esperanto-Asocio en la jaro 1983, libroserio „Vortaroj")
Koordinatoj: 48° 45′ 16″ N 16° 47′ 33″ O﻿ / ﻿48.75444 °N, 16.79250 °O﻿ / 48.75444; 16.79250 (mapo)

**Kapelo de sankta Huberto** en novgotika stilo estas la plej juna el la etaj konstruaĵoj en areo de Lednice-Valtice. Ĝi estas protektita kiel kultura memorindaĵo de Ĉeĥio.

Historio kaj priskribo
----------------------

Triflanka, per tri gotikaj arkoj trarompita kapelo envolbita de reta kruconervura volbo estis konstruita meze de arbaro Boří les laŭ propono de Jiří Wingelmüller dum regado de Aloiso la 2-a princo el Liĥtenŝtejno en la jaro 1855. Konstrue antaŭis multjaraj preparoj. La planoj devenas el la jaro 1846, la ŝtono por la konstruaĵo estis kunveturigata ekde la jaro 1847. La konstruaĵon realigis post morto de la arkitekto Jan Heidrich. Ĉe la kapelo okazis solenaj mesoj antaŭ komenco de ĉasado je tago de sankta Huberto.

Ĝi estis konstruita el grejsaj kvadroj havigitaj per fikciaj mezepokaj ŝtonistaj markoj, kies tasko estas alporti senton de antikveco de la konstruaĵo. La malfermitan kapelon sur bazplano de regula triangulo kreas tri grandegaj pilieroj kunigitaj per profilitaj rompitaj arkoj. La ĉefa kornico portas la profilitajn balustradojn kun atiko, en la anguloj estas lokigitaj pinakloj kun gargojloj en aspekto de hundo. La tegmento de la kapelo en formo de la regula piramido estas ornamita per dekoraj ripoj kaj finita per kruco.

Meze de la kapelo troviĝas statuo de sankta Huberto, staranta sur soklo kun statuoj de anĝeloj. Aŭtoro de la skulptista ornamado estas Franz Högler.

Alirebleco
----------

La kapelo troviĝas sur maldensejo en arbaro Boří les inter Valtice, Lednice kaj Břeclav. Ĉirkaŭ la kapelo kondukas flave flava turisma marko markita vojo el Břeclav ĝis Hlohovec kaj ruĝe ruĝa turisma marko markita vojo el Valtice ĝis Lednice. Ĝi estas libere alirebla.

Vidu ankaŭ
----------

* Templo de Diana
* Boří les

Pluaj fotoj
-----------

* 
* OrnamadoOrnamado
* Sankta HubertoSankta Huberto
* DetaloDetalo
*
**Federacio de Katinaj Familioj** (pole *Federacja Rodzin Katyńskich*) estas pola eksterregistara organizaĵo, grupiganta aktivulojn de Katinaj Familioj de la tuta lando, kaj celanta memorigi viktimojn de la Katina murdo kaj polajn viktimojn de komunismo en Sovetunio. Ĝi establiĝis la 3-an de oktobro 1992 laŭ iniciato de Bożena Mamontowicz-Łojek.

Danke al iniciato de la Federacio fondiĝis i.a. militaj tombejoj en lokoj de ekzekuto de polaj oficiroj en Katin (Pola Milita Tombejo en Katin), Miednoje kaj Ĥarkovo (Tombejo de la Viktimoj de Totalismo en Ĥarkovo).

Marte 2010 ombudsmano Janusz Kochanowski honorigis Federacion de Katinaj Familioj per insigno "Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka" (Pro Meritoj por Protekto de Homaj Rajtoj)

Estraro
-------

Antaŭa prezidanto de la fondaĵo Andrzej Sariusz-Skąpski pereis en kraŝo de la pola prezidenta aviadilo en 2010 en Smolensk. Post lia morto prezidas ŝia filino Izabella Sariusz-Skąpska.

Vidu ankaŭ
----------

* Zdzisław Peszkowski, kapelano

Eksteraj ligiloj
----------------

* Federacja Rodzin Katyńskich Arkivigite je 2007-10-24 per la retarkivo Wayback Machine
**Károly KÁNTÁS** [kAroj kAntAŝ], laŭ la hungara skribmaniero **Kántás Károly** estis hungara geofizikisto, inĝeniero, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio.

Károly Kántás naskiĝis la 2-an de decembro 1912 en Sóly. Li mortis la 13-an de marto 1991 en Vieno.

Biografio
---------

Károly Kántás frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li partoprenis en serĉado de la landa naftofontoj ekde 1936. En 1947 li plulernis en universitato de Sopron. En 1951 li ekhavis postenojn en universitato en Miskolc kaj en instituto en Sopron. En 1955 li kunlaboris kun la ĉinoj en Ĉinio. Post la revolucio en 1956 li forlasis la landon kaj ĝismorte li vivis en Aŭstrio, kie li instruis en universitato de Leoben. Li ricevis premion Kossuth en 1952.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Mágneses anomáliák értelmezése a vertikális-intenzitás görbéje alapján* 1942
* *Korszerű elektromos mérések az olajfeltárások szolgálatában* 1950
* *A tellurikus módszer jelentősége a földtani anyagkutatásban* 1957

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
La **Federacio de Karibaj Insuloj** (ankaŭ nomata *Britaj Antiloj* ) estis mallongdaŭra politika unio de karibaj insuloj, kiu ekzistis de la 3a de januaro 1958 ĝis la 31a de majo 1962. La Federacio konsistis el teritorioj, kiuj ĉiuj estis britaj kolonioj. La intenco estis, ke la Okcident-Hindia Federacio fariĝu sendependa lando, sed antaŭ ol tio realiĝis, ĝi disfalis pro internaj streĉoj.

Partoprenantaj provincoj
------------------------

La Federacio, ŝtato kun aŭtonomio, konsistis el dek provincoj (la tiel nomataj Britaj Karibaj Insuloj).

La provincoj de la Federacio de Karibaj Insuloj estis:

* Antigvo kaj Barbudo
* Barbado
* Dominiko
* Grenado
* Jamajko (de kiu la Kajmana Insularo kaj la Turkoj kaj Kajkoj estis dependaj teritorioj)
* Moncerato
* Sankta Kristoforo, Neviso kaj Angvilo (nuntempaj Sankta Kito kaj Neviso kaj Angvilo)
* Sankta Lucio
* Sankta Vincento kaj Grenadinoj
* Trinidado kaj Tobago

La subŝtata ĉefurbo estis Chaguaramas, urbo je kelkaj kilometroj okcidente de Portospeno (*Port of Spain*), la nuna ĉefurbo de Trinidado kaj Tobago.

Historio
--------

 Inaŭguro de la Federacio (la 22-an de aprilo 1958).
La federacio estis formita en 1958 por plenumi ĉiujn postulojn je sendependeco en la regiono.

Kvankam origine akceptita kun entuziasmo, la federacio ne daŭris. La plej grandaj provincoj, Jamajko kaj Trinidado, baldaŭ regis la federacian registaron, kio ne plaĉis al la pli malgrandaj provincoj. Rezulte, la pli grandaj provincoj ne plu volis esti parto de la federacio, ĉar multaj aliaj membroj ne ŝatis ilin.

En 1961, la ĉefministro de la jamajka provinco okazigis referendumon pri sendependeco. Ĉi tiu sendependeco estis aprobita, kaj post la foriro de Jamajko baldaŭ evidentiĝis, ke la federacio ne plu havas ŝancon je sukceso. Ĝi rapide diseriĝis, kaj plej multaj provincoj fariĝis sendependaj landoj, ankoraŭ kun la brita monarko kiel ŝtatestro.

La valuto de la nacio estis la kariba dolaro, kiu poste estis anstataŭigita per la orientkaribia dolaro.

* Kategorio Federacio de Karibaj Insuloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 728851
* GND: 5008811-7
* LCCN: n81018865
* VIAF: 127983942
* BNF: 166778789
 |
**František Benda** (naskiĝis la 22-an de novembro 1709, en Benátky nad Jizerou – mortis la 7-an de marto 1786, en Potsdamo) estis ĉeĥa komponisto kaj violonvirtuozo de la epoko de frua klasikismo.

Vivo
----

František Benda (pli aĝa frato de komponisto Jiří Antonín Benda) devenis el teksista kaj muzikista familio. Muzikan edukadon li ricevis en Prago ĉe jezuitoj kaj en Dresdeno. Li agis sinsekve en nobelaj kapeloj en Vieno, Varsovio kaj Berlino. En 1733 li fariĝis membro de la kapelo de la prusa reĝo Frederiko la 2-a. En 1740 li fariĝis unua violonisto kaj 1771 koncerta majstro de la prusa kortega kapelo. La reĝo Frederiko liapete prizorgis transloĝiĝon de lia tuta familio, suferanta pro religia subpremado,
al Postdamo.

Verkaro
-------

Kiel violonisto Benda estaris pro sia virtuozeco kaj nekutime kantema tono, ĝenerale muzikeco kaj perceptemo. Kiel aŭtoro li utiligis vivajn elementojn de ĉeĥa modeca melodieco kaj ritmiko, per kio li liberiĝis de siaj ĉefaj modeloj Antonio Vivaldi kaj Giuseppe Tartini. Li evoluigas melodiecon, precipe en malrapidaj partoj de siaj komponaĵoj, en violionkomponaĵoj li venas ĝis elementoj de la sonata formo. Krom Jan Václav Stamic li unusola kapablis krei originalan stilon en violonludo, sendependa de la itala tradicio; en komponista stilo li estas konsiderata kiel antaŭulo de klasikismo, sed fakte li pli apartenis al konservativa komponista torento, kiu neniam plene liberiĝis de la baroka stilo.
Li komponis 15 violonkoncertojn kaj pli ol 100 pluajn komponaĵoj por sola violono. En simfonioj li konservas tiam popularan tripartan specon de baroka napola simfonio.

* František Benda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio František Benda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 380436
* GND: 119326728
* LCCN: n82224927
* VIAF: 44397958
* ISNI: 0000 0001 0893 2193
* LIBRIS: 207276
* SUDOC: 115628622
* BNF: 124690863
* MBA: 15e1ac75-fe9e-4269-ad9f-e1a1ad3a1e3a
* NLA: 35423238
* NKC: jn19990209037
* BNE: XX1466721
 |
**Károly Kocsis** [kAroj koĉiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kocsis Károly** estis hungara inĝeniero, profesoro, ekonomikisto.

Károly Kocsis  naskiĝis la 5-an de majo 1935 en Komárom. Li mortis la 9-an de novembro 2005 en Gödöllő.

Biografio
---------

Károly Kocsis akiris diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1958. Post la diplomo li havis inĝenieran postenon en fabriko, en la sekva jaro li ekinstruis en Agrarscienca Universitato de Gödöllő. En 1963 li akiris ekonomian diplomon en Ekonomia Universitato Marx Károly, en la sama jaro li doktoriĝis. En la studjaro 1964 li esploris en Reading. Inter 1968 kaj 1978 li estis docento, poste universitata profesoro kaj vicrektoro. En 1969 li kandidatiĝis. Inter 1982-1990 li estis kunlaboranto de FAO en Romo. Inter 1990-1996 li estis rektoro, poste denove vicrektoro en Gödöllő. Li aĝis 70, kiam li pensiuliĝis. Li ricevis diversajn premiojn inter 1967-2004. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-08-17 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-04-04 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Károly Kocsis (inĝeniero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 558587
* LCCN: n80003133
* VIAF: 23430622
* ISNI: 0000 0001 0797 9651
 |
Kapelo de Sankta Danielo de Moskvo
**Kapelo de Sankta Danielo de Moskvo** (ruse *Часо́вня Дании́ла Моско́вского*) estas ortodoksisma kapelo en Moskvo je honoro de sankta princo Danielo la 1-a de Moskvo. Ĝi situas sur Serpuĥova placo proksime al Daniela monaĥejo (sur vojo al la monaĥejo de metrostacio "Tulskaja").

Historio
--------

Unua tia kapelo estis konstruita jam ĝis 1722 speciale por pilgrimantoj kaj ortodoksaj religiuloj — vizitantoj de Daniela monaĥejo fondita de moskva princo Danielo la 1-a de Moskvo. Ĝi estis alikonstruita en 1784 kaj en 1869. En 1920 malnova kapelo estis detruita.

Kapelo de Sankta Danielo reaperis en 1998. Ĝi estas konstruita laŭ projekto de arkitekturistoj *Ju. Antonov* kaj *D. Sokolov*. Solena malfermo okazis 17-an de marto 1998 (en memortago de sankta princo Danielo).

Priskribo
---------

Sur fasado de kapelo estas mozaikaj ikonoj de kvar sanktuloj (princoj de malnova Rusio): Aleksandro Nevskij, Danielo la 1-a de Moskvo, Ivano Kalita, Dmitrij Donskoj.

Apud la kapelo situas memoriga kruco.

|  |  |
| Ikono de sankta Princo Danielo sur fasado
  | Memoriga kruco ĉe kapelo |

Vidu ankaŭ
----------

* Monumento de princo Danielo de Moskvo

* Kategorio Kapelo de Sankta Danielo de Moskvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Cavia** [KAbja] estas loĝloko kaj municipo en la sudokcidenta centro de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Alfoz de Burgos*.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Alfoz de Burgos, centre kaj malhelverde.
Fortikaĵo de Rojas.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 12,97 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 248 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Ĝi distas 20 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas ĉe la bordo de la rivero Arlanzón. Ĝi limas kun Estépar, Frandovínez, Buniel, Albillos kaj Cayuela.

Ĝi estas ĉe la Aŭtovojo de Kastilio A-62 inter Buniel norde, Estépar okcidente kaj Albillos oriente.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo kaj la fortikaĵo de Rojas.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 775457
 |
**Puĉjo** estas komiksrolulo de la universo de Rat-Man, kreita de Leo Ortolani. Inspirita de *Osito* (='urseto' en la hispana), malparolema kunulo de la superkrimulo Bane (kontraŭulo de Batman) dum lia infaneco en la malliberejo Santa Prisca.

Ĝi estas fakte pluŝa urseto, kiu estis donacita al juna *Deboro* (vera nomo de Rat-Man) kiam li perdis tragedie siajn gepatrojn dum subkosta disvendo en granda magazeno. Anstataŭ la dekstra okulo li havas butonon, kudrita de Rat-Boy (la kaŝita identeco de Rat-Man kiel knabo), kiu forprenis lian "veran" okulon por esti certa ke li ne perfidos lin.

Ofte Rat-Man parolas pri li kiel la "Netuŝebla Puĉjo". Klarigo de tiu nomo aperis en iu bildo, kie videblas la juna Rat-Boy promesi helpon al Puĉjo, parolante de la bordo de necesujo.

Puĉjo aperas ankaŭ en la speciala komikso **StelRatoj - 1a Epizodo** (originale, *Star Rats - Episodio I*), kiel la malbonega Lordo Pando; kaj rolas ankaŭ en la televida serio de Rat-Man.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Rat-Man en Esperanto