recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
dekstra
**Linoleo** estas planta oleo, kiu produktiĝas el la semoj de lino (latine *Linum usitatissimum*).

Kuracilo
--------

Linoleo dum pasintaj epokoj estis ŝatata kuracilo kontraŭ tusado, brulvundoj kaj stomakdoloro. Ke ĝi intertempe malmulte popularas, ŝuldiĝas al la fakto, ke la oleo tre rapide oksidiĝas kaj tiam ekhavas amaran guston, kvankam tutfreŝa linoleo ne havas malagrablan guston. Tial ĝi nepre konserviĝu laŭeble malvarme kaj en fermita ujo, por malpliigi la kontakton kun aero. Konservado en fridujo je temperaturo de proksimume 4 ℃ tamen prokrastas la amariĝon nur je 4 ĝis 8 tagoj. Ĉar la oleo havas tre malaltan fandiĝotemperaturon, eblas konservi ĝin en frostujo je temperaturo inter -16 kaj −20 ℃, sen ke ĝi solidiĝas, kaj tiamaniere konservi la neŭtralan guston dum pluraj semajnoj.

Linoleo estas sana nutrilo kaj je pli ol 90 procentoj konsistas el nesaturitaj grasacidoj. Pro multe la triope nesaturika alfa-linolena acido la oleo povas pozitive influi kronikajn inflamojn (tial kiel kuracilo, linoleo estas konkurenca al araĥidona acido). Ankaŭ en la prevento kaj kuracado de kancero la oleo pro diversaj, specifaj enhavaĵoj estas valora aldona kuracilo.

Nutrilo
-------

En kelkaj regionoj de orienta Germanio kaj okcidenta Pollando - aparte en Luzacio kaj Silezio - linoleo estas tradicie ofte uzata por krei spicajn saŭcojn por kazeo kaj kuiritaj terpomoj.

Uzo en metioj
-------------

En pentrado kaj farbado, linoelo - kune kun la iom malpli multe uzataj papava oleo kaj juglanda oleo - estas la daŭre plej grava substanco por oleaj koloroj (Vidu artikolon Olepentrarto). Ne nur en arta pentrado, sed ankaŭ en metia farbado la linoleaj koloroj estas esenca laborilo.

Inter la mezo de la 19-a ĝis la mezo de la 20-a jarcentoj tre populariĝis la plankokovraĵo linoleumo, kiu je granda parto konsistas el linoleo.

Pro sia malalta fandiĝotemperaturo, rezulte de kio la oleo en temperaturo ĉirkaŭ 0 ℃ facile fluas, la oleo ankaŭ taŭgas por movigi motorojn - teorie pli bone ol la tiuuze konkurenca rapsa oleo. Tamen pro sia rapida oksidiĝo la oleo emas rapide sekiĝi en kontakto kun aero (ĝuste tiu rapida sekiĝo apreziĝas en linoleaj koloroj), kio kreas problemojn dum uzo en motoro.

---

* Linoleo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Linoleo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **ekvacio de Clausius-Clapeyron** estas ekvacio priskribanta unuaordan faztransiron far Rudolf Clausius kaj Émile Clapeyron.

Difino
------

La loko de la faztransiro difinas kurbon {\displaystyle p(T)} sur la premo-temperaturo diagramo, k.e. {\displaystyle p(T)} estas la premo ĉe temperaturo {\displaystyle T} kie la faztransiro okazas. Trans unuaorda faztransiro la sistemo ensorbas tiom da varmo {\displaystyle L}, k.e. la latenta varmo; la volumeno de la sistemo ankaŭ ŝanĝas je {\displaystyle \Delta V} trans la unuaorda faztransiro. La **ekvacio de Clausius-Clapeyron** asertas ke

{\displaystyle {\frac {dp}{dT}}={\frac {L}{T\Delta V}}}.
La ekvacio pravas por unuaordaj faztransiroj, ekz. vaporado, fandado, kaj sublimado.

Gasoj
-----

Por ŝanĝo de fluido en gaso, en temperaturo tre malpli granda ol la temperaturo de krita punkto oni eblas preterlasi volumenon de fluido, kaj uzante ekvacio de ideala gaso:

{\displaystyle \Delta V=V\_{g}-V\_{f}\approx V\_{g}={\frac {RT}{p}},\ } kie R estas la universala gaskonstanto;
Ekvacio oni eblas havi formon:

{\displaystyle {\frac {\mathrm {d} \ln p}{\mathrm {d} T}}={\frac {L}{RT^{2}}}}
{\displaystyle \ln p=-{\frac {L}{RT}}+C}
{\displaystyle p\_{1}(T)=p\_{0}\exp {(L/R)(1/T\_{0}-1/T)}\,}

Vaporo de akvo
--------------

Por ekvilibro inter vaporo - akvo, tiam eksperimente koeficientoj estas mezuritaj. Ekvacio havas formon:

{\displaystyle p(t)=p\_{0}\cdot \exp \left({\frac {17{,}5043\cdot t}{241{,}2+t}}\right)}
kaj:

* {\displaystyle p(t)\ } - premo de vaporo en temperaturo *t*,
* {\displaystyle p\_{0}=6,11213~hPa} premo de vaporo en temperaturo 0  ℃,
* {\displaystyle t\ } - temperaturo en grado de grado celsia.

Referencoj
----------

1. ↑  R Clausius(1850), "Ueber die bewegende Kraft der Wärme und die Gesetze, welche sich daraus für die Wärmelehre selbst ableiten lassen", *Annalen der Physik* 155: 500–524. doi:10.1002/andp.18501550403
2. ↑  BPÉ Clapeyron (1834), "Mémoire sur la puissance motrice de la chaleur", *J. de l'École polytechnique* 23:153–190. ark:/12148/bpt6k4336791/f157

Vidu ankaŭ
----------

* Rudolf Clausius
* Émile Clapeyron
* Temperaturo de punkto de roso
Larĝa panoramo de AjodjoLarĝa panoramo de Ajodjo
 
**Ajodjo** (hindie अयोध्या, ayodhyā) estas antikva urbo en Barato. Ĝi estis la ĉefurbo de la iama gubernio Awadha, nun en la samnoma distrikto de Utar-Pradeŝo (ekde 2018). En la *Ramajano*, Ajodjo estis la ĉefurbo de Kosalo kaj la naskiĝloko de Ramo. En Palio, la urbo nomiĝis Ayojjhā. Dum la brita regno la regiono ĉirkaŭ Ajodjo nomiĝis Oudh. Ĝi estas sur la dekstra bordo de la rivero Sarajuo, 555 km oriente de Nov-Delhio. En Sanskrito, la vorto "ayodhyā" signifas "lokon kontraŭ kiu oni ne militu". Laŭ kelkaj sanktaj libroj de hinduismo (ekz. *Brahmanda Purana*) Ajodjo estas unu el la plej sanktaj lokoj de la lando.

Dum la unuaj kelkaj jarcentoj de la komuna erao, Ajodjo nomiĝis Saketo (*Sāketa*). La urbon Saketa venkis la reĝo Kaniŝko de la kuŝana dinastio. Li faris ĝin la administra centro de liaj orientaj teritorioj. Ne estas klare kiam la nomo ŝanĝiĝis, sed jam dum la vizito de ĉina pilgrimo la en l-a 7a jarcento KE, la urbo jam nomiĝis *Ayodhyā*.

Vojo en Ajodjo

Geografio
---------

Ajodjo situas sur ebenaĵo laŭ flankorivero sur averaĝa alteco de 93 m. super la marnivelo. Fajzabad (Barato) troviĝas nur 7, Gonda (urbo) 43, Sultanpur 60, Basti 56, Akbarpur (Ambedkar Nagar) 61, Barabanki 102, Rajbareli 113, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 124, Kanpur 194, Agra 415, tutlanda ĉefurbo Delhio 532, Kolkata 780, Mumbajo 1295 kilometrojn (aere) .

Lingvoj
-------

En Fajzabad la oficiala lingvo estas la hindia, al kiu aldoniĝis la urdua, krome la loka en:Awadhi language.

Trafiko
-------

En Ajodjo flughaveno funkcias. La fervoja kaj voja kontaktoj estas tre bonaj. Pontoj helpas la trafikon.

Klimato
-------

Ajodjo situas en subtropika klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (Cwa). La temperaturo varias inter 17-32 ℃. En la plena jaro pluvas averaĝe 1103 mm, plej ofte pro la sudokcidenta musono inter junio-septembro.

Famuloj
-------

* Aŝvagoŝo

* Kategorio Ajodjo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

### Bibliografio

* Goel, S. R. (2009). Hindu temples, what happened to them. New Delhi: Voice of India.
* Narain, Harsh (1993). The Ayodhya temple-mosque dispute: Focus on Muslim sources. Delhi: Penman Publishers.
* Elst, K. (2002). Ayodhya: The case against the temple. New Delhi: Voice of India.
* Jain, Meenakshi (2013). Rama and Ayodhya. Delhi:Aryan Books International.

Domoj en Ajodjo
Riverbordo en Ajodjo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 235849
* GND: 4349446-8
* VIAF: 159552468
* BNF: 12412980s
 |
**Tecámac** estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato *(Estado de México)*. La ĉefurbo de la komunumo estas Tecámac de Felipe Villanueva. Ĝi havas la oficialan kodon 81 de la nacia statistika instituto.

Geografio
---------

Tecámac situas en la nordoriento de la subŝtato, ĉirkaŭ 38,5 km norde de Meksikurbo kaj ĉirkaŭ 108 km for de la ĉefurbo de la Estado de México Toluca de Lerdo. Tecámac havas limojn kun la jenaj komunumoj: Norde estas la komunumo Tizayuca, kiu apartenas al la meksika subŝtato Hidalgo, sude estas la komunumoj Ecatepec de Morelos, Acolman kaj Coacalco de Berriozábal, oriente estas la komunumoj de Zumpango, Nextlalpan, Jaltenco, Tultitlán kaj Coacalco de Berriozábal. En la oriento estas la komunumoj de Temascalapa kaj Teotihuacán.

La geografia koordinatoj de la komunumo estas 18° 43′ norda latitudo kaj 98° 58′ okcidenta longitudo.

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi) 270 574 loĝantojn. El tiuj 132 509 viroj kaj 138 065 virinoj. La komunumo havas surfacon de 153,41 kvadratkilometroj (0.68 % de la areo de la subŝtato) kaj ĝi situas je 2260 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

La klimato estas duonseka, kun pluvoj en somero kaj meza temperaturo de 16.4 ℃ (maksimume 31.5 ℃, minimume: 6.5 ℃) kaj jara averaĝa pluvkvanto de 635 milimetroj.

Preĝejo de San Pedro Atzompa
Preĝejo de Santa María Ozumbilla

Deveno de la nomo
-----------------

**Tecamac**: La nomo Tecamac venas de la navatla lingvo. La vorto venas de tri diversaj kunmetitaj eroj:

* **Te**tl : ŝtono
* **cama**tl : buŝo
* **co**: loko

*(loko ĉe la buŝo de la ŝtono)*

La ĉefurbo de la komunumo havas la nomon Tecamac de Felipe Villanueva honore al muzikisto tie naskiĝinta.

Esperanto
---------

En la komunumo Tecámac, vilaĝo Santa Maria Ajoloapán, vivas la prezidantino de Meksika Esperanto-Federacio: Mallely Martínez Mateos, kiu elektiĝis dum la nacia kongreso en Aguascalientes (urbo) en majo 2008.

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj pri la komunumo[*rompita ligilo*] en la retejo *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
* komunuma retejo

* Kategorio Tecámac en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Tecámac en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
**Tifoida febro** (aŭ tifoforma febro) estas epidemia malsano, kiu trafas pleje 15- ĝis 30-jarulojn; malpli ofte 1-ĝis 1 5-jarulojn. Post la 30-a jaro ĝi grade maloftiĝas. Post inkubacio aperas invadaj simptomoj: senapetiteco, intensa soifo, muskolaj kaj kapdoloroj, lakso, kelkfoje mallakso, vertiĝoj (kapturnoj), sendormeco, laciĝo ktp. Sekvas kontinua febro (39-40 ℃), daŭranta 2 aŭ 3 semajnojn. Stuporo, malvigleco, surdeco, kiuj karakterizas la staton de la paciento, dependas pli de la intenseco de la toksiĝo ol de la febro mem. La lakso estas la plej konstanta intesta simptomo, kiu daŭras ofte ĝis la senfebriĝo. Meteorismo (abdomena ŝvelo, kaŭzata de intestaj gasoj), pligrandiĝo de la hepato kaj lieno, bronkito kaj relative malrapida pulso estas aliaj simptomoj de tiu malsano, kiu ordinare evoluas dum 20-30 tagoj. La senfebriĝo ĝenerale okazas grade, kaj la paciento resaniĝas post 3- ĝis 8-semajna konvalesko. La komplikaĵoj ne maloftas, kaj povas trafi iun ajn organon.

Akcidentoj kiel interna sangelfluo kaj intesta perforado kun peritoneito, kiuj povas okazi en la kuro de la tifoida febro, estas tre gravaj kaj ofte kondukas al morto. La prognozo dependas de la antaŭa sanstato de la paciento, de ties reagokapablo kaj speciale de la aplikata kuracado.

Vidu ankaŭ
----------

* Tifo

* Tifoida febro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Tifoida febro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Situo de la regiono Costa Chica en Guerrero
**Cuajinicuilapa** estas unu el la 81 komunumoj de la meksika subŝtato Guerrero, kiu situas en la centra suda parto de Meksiko, ĉirkaŭ 400 km sudokcidente de la ĉefurbo Meksikurbo. La ĉefurbo de la komunumo estas Cuajinicuilapa. Cuajinicuilapa apartenas al la regiono Costa Chica , kiu estas unu el la sep regionoj de la subŝtato Guerrero kaj kiu situas en la sudokcidento de Guerrero kun limo al la pacifika oceano. Al ĝi krome apartenas dek-kvar aliaj komunumoj. Al Cuajinicuilapa apartenas entute 126 tiel nomataj loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj kaj domaroj). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 12023.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 23537 loĝantojn. El tiuj estis 11505 viroj kaj 12032 virinoj. La komunumo havas surfacon de 857,1 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 50 metroj super la marnivelo.

Klimato
-------

En la komunumo jare falas averaĝe ND mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas 26,5  ℃.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 21938 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1170 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 5,33 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

14048 de la loĝantoj de Cuajinicuilapa en la jaro 2000 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 4274 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 30,42 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 32,49 % (2370 el 7295 virinoj), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 28,19 (1904 el 6753 viroj). Tio signifas ke konsiderinde pli da virinoj ne sciis legi kaj skribi ol la viroj.

El la 21938 loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 2000), 19403 apartenis al la katolika religio. 2535 personoj apartenis al aliaj religioj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Cuajinicuilapa Arkivigite je 2011-06-17 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Casterman** estas eldonejo de franc-belga bildliteraturo, specialigita pri bildrakontoj kaj porinfana literaturo. La firmao estas bazita en Tournai, 90 kilometrojn sudokcidente de la centro de Bruselo en Belgio.

Historio
--------

Kovrilo de la unua esperantlingva volumo de Tinĉjo, publikigita en la eldonejo Casterman en 1981
La firmao estis fondita en 1777 fare de *Donat-Joseph Casterman*, redaktisto kaj librovendisto origine de Tournai. Casterman estis origine presejo kaj eldonejo. En 1934, Casterman transprenis la rajtojn por la publikigo de la albumoj de *La Aventuroj de Tinĉjo* de la porjunula suplemento *Le Petit Vingtième* ("La eta «Dudeka»") de la brusela gazeto *«Le Vingtième Siècle»* ("La Dudeka Jarcento") - ekde la kvara albumo de la serio, *La Cigaroj de la Faraono*, en la gazeto, la bildstrioj aperis iom post iom ekde 1929. De 1942, Casterman publikigis reverkitajn versiojn kaj kolorajn versiojn de la antaŭaj Tinĉjo-albumoj.

Fortigite per la sukceso de la bildstrioj de Hergé, baldaŭ poste, Casterman proponis novajn seriojn kun novaj aŭtoroj kiel ekzemple *Jacques Martin, François Craenhals* kaj *C. & V. Hansen*, mallongigita aŭtorosiglo de la dana paro *Carla kaj Vilhelm Hansen*. Ekde 1954, Casterman publikigis ankaŭ infanlibrojn.

Fervora apelacii al pli matura merkato, Casterman decidis en 1973 eldoni la unuajn albumojn de *Corto Maltese* de la Itala verkinto Hugo Pratt. Krome, ekde 1978 ĝis 1997, Casterman establis ĉiumonatan revuon *À Suivre*, kiu celis influi kaj vere subtenis la bildstrian reviviĝon de la 1980-aj jaroj. 

Iom post iom, aparte de la albumoj de *La Aventuroj de Tinĉjo* eldoniĝis pli kaj pli da serioj en diversaj lingvoj, interalie ekde 1981 ankaŭ en Esperanto.

En 1999, Casterman iĝis estas parto de la nederlanda eldonejo *Groupe Flammarion*, kaj ekde 2012 apartenas al la franca eldoneja konzerno Gallimard.

La mangao-serioj de Casterman estas publikigataj sub la markonomo *Sakka*.

Referencoj
----------

1. ↑  Bocquet, José-Louis, kaj Fromental, Jean-Luc. *La Aventuroj de Hergé*: france Les aventures d'Hergé, eldonejo Reporter Diffusion, 1999, germane Die Abenteuer von Hergé, eldonejo Carlsen, 2001, hispane Las aventuras de Hergé, eldonejo Norma Editorial, 2011, angle The Adventures of Hergé, eldonejo Drawn and Quarterly, 2011, ktp.
2. ↑  "historio de Casterman" en la retejo *altaplana.be*, jen france, nederlande kaj angle
3. ↑  artikolo *Casterman Printing à Tournai repris par un groupe néerlandais*, en la retejo *rtbf.be*, en decembro 2016

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

|  |  |
| --- | --- |
| Dosiero:Wall lined with Tintin comic books, Calouste Gulbenkian Museum, Lisbon, Portugal julesvernex2.jpgmuro de diverslingvaj Tinĉjo-eldonoj en muzeo de Lisbono | Dosiero:TinĉjoNigra.jpgtitolpaĝo de La Nigra Insulo (1987) |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 854899
* GND: 16333724-X 4433104-6, 16333724-X
* LCCN: n88652845
* VIAF: 160431225 158189735, 160431225
* SUDOC: 035207655
* BNF: 12492004v
* BIBSYS: 98029414
 |
Ekzemplo de rapidresponda kodo de versio 3 (29 × 29 kvadratoj; la kodigita teksto estas "http://www.nl.wikipedia.com")
Legado de QR-kodoj
Vizitanto skanas rapidrespondan kodon en muzeo
QR-printilo
QR-kodo kun emblemo
Mikro QR-kodo
iQR-kodo
rapidresponda kodo skanita de la etikedo de la vinbotelo donas kroman informon pri la vino
QR-kodo kiel reklampanelo
**Rapidresponda kodo** estas tipo de dudimensia strikodo kiu estas disvolvigita en 1994 de *Denso Wave*, filio de la Japana entrepreno Denso. La literoj *QR* estas mallongigo de la anglaj vortoj *Quick Response* ("rapida respondo").

La kodo estas disvolvigita por esti rapide malĉifrigebla. La QR-kodoj origine havis celon identigi partojn de aŭtoj, sed intertempe ili estas en Japanio jam ĝenerale uzataj en revuoj, ĉe bushaltejoj kaj sur vizitokartoj.

Disvolvigo
----------

Denso estas partoliveranto de Toyota kaj Isuzu kaj liveras elektronikaĵojn kaj kunmetaĵojn. Kiam Toyota postulis pli akuratan identigon de la komponantoj, tiam filio de Denso disvolvigis dudimensian kodon. Tiu ĉi kodo origine estis uzata nur en la aǔto-industrio. En Japanio oni jam tre frue disponis pri saĝaj telefonoj kun kameraoj kaj interret-aliro. Tiel ekestis la ideo por uzado de la rapidresponda kodo por kodigi adresojn de retejoj (URL-adreso). La uzanto fotas la kodon kaj la apo (QR-koda legilo) transformas la kodon al adreso de retejo kiu en la retumilo tuj povas esti montrata. Nuntempe ĉiuj saĝaj telefonoj disponas pri tia kodoskanilo.
Similmaniere retpoŝtadresoj, kontaktinformoj (vizitokartoj), agendo-interkonsentoj, geografiaj informoj, SMS-mesaĝoj, telefonnumeroj kaj tekstoj (ĝis maksimume 7089 signoj) povas esti kodigitaj. Aŭtomate interkonsento povas esti aldonita en la agendon aŭ la geografiaj koordinatoj povas esti senditaj al navigada apo.

La rapidresponda kodo entenas erarkorektigon kiu permesas tamen korekte legi iom damaĝitan kodon. Se granda parto el la kodosurfaco mankas, ĝi ne plu estas legebla.

Konsisto
--------

Rapidresponda kodo estas kvadratforma kaj konsistas el bloketoj. La versio *v* havas flankon de 4 *V* + 17; *v* varias inter 1-40. Ĉi sube por la versioj 1-11 superrigardo de la flanko kiel funkcio de la nombro de signoj kiuj estas kodigitaj.

* 001–014 signoj → 21 × 21 bloketoj
* 015–026 signoj → 25 × 25 bloketoj
* 027–042 signoj → 29 × 29 bloketoj
* 043–061 signoj → 33 × 33 bloketoj
* 062–084 signoj → 37 × 37 bloketoj
* 085–106 signoj → 41 × 41 bloketoj
* 107–122 signoj → 45 × 45 bloketoj
* 123–152 signoj → 49 × 49 bloketoj
* 153–180 signoj → 53 × 53 bloketoj
* 181–213 signoj → 57 × 57 bloketoj
* 214–251 signoj → 61 × 61 bloketoj

  

* Kategorio Rapidresponda kodo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 610042
* GND: 7853424-0
* LCCN: sh2012001140
* NDL: 01014551
* NKC: ph884110
 |
**György Krassó** [djordj kraŝO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Krassó György János** estis hungara politikisto, ĵurnalisto.

György Krassó naskiĝis la  19-an de oktobro 1932(nun 1932-10-19) en Budapeŝto, li mortis la 12-an de februaro 1991 en Budapeŝto.

Memortabulo pri György Krassó

Biografio
---------

György Krassó ekde 1949 li laboris en fabriko, dum li akiris tornistan licencon kaj en la sama jaro li maturiĝis en gimnazio laŭ vespera lernado en sia naskiĝurbo en 1951. Li studis en Universitato Károly Marx, sed en 1955 li ne rajtis diplomiĝi pro "kontraŭkomunisma konduto". Li armee batalis por la hungara revolucio de 1956, poste li estis kondamnita je dekjara prizono. Li ricevis amnestion en 1963. Tamen li akiris ekonomian diplomon en 1976 kaj en la sekva jaro li doktoriĝis. En la 1980-aj jaroj li estis konstanta figuro de la kontraŭsocialisma sekreta opozicio. Inter 1985-1989 li vivis en Londono, kie li estis ĉiutaga raportisto de la Radio Libera Eŭropo, poste li hejmenvenis kaj politikadis sen signifaj rezultoj. Li edziĝis, baldaŭ divorcis, pli poste li havis kunulinon, kiu naskis filinon en 1987. Li ricevis premiojn inter 1948-1998.

György Krassó ŝanĝas stratotabulon en 1989

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A társadalmi közös fogyasztás történelmi alakulása és elméleti megközelítései, különös tekintettel pénzügyi vonatkozásaira.* (disertaĵo, 1977)
* *Az útlevélhez való jog 1980-ban Magyarországon.* (1981)
* *A „Magyar Október" előzményei. Az 1956. novemberi ellenállási szabadsajtó történetéhez.* (1986)
* *Maradj velünk! K. Gy. írásai.* (elektitaj kontribuoj, 1991).

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Londono, 2 en Budapeŝto

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   wikidata
2. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855800
 |


* Portalo pri Biografio
**Esperanto-itala vortaro** estas vortaro, kiu provizas la leganton per tradukoj el la itala lingvo al Esperanto, aŭ male.

Historio
--------

Pasintece eldoniĝis pluraj vortaroj Esperanto-itala.

* *Vocabolario esperanto-italiano*. Umberto Broccatelli. Milano, 1991 (represo de 1984). 16+482 paĝoj, 21 cm. Vortaro kun preskaŭ ĉiuj radikoj de Plena Ilustrita Vortaro.
* *Vocabolario italiano-esperanto*. Carlo Minnaja. Milano, 1996. 1438 paĝoj, 22 cm. Probable la plej granda nacilingva-Esperanta vortaro. Tre detala distingo de signifoj, multnombraj esprimoj kaj sintagmoj. Antaŭparolo de Joshua Fishman. Bindita.
* *Fotografia fakvortaro*. Kun perdiskede anglaj kaj italaj ekvivalentoj. Giuseppe Valente. Triesto, 1997. 38 paĝoj, 21 cm. Ĉirkaŭ 700 kapvortoj. Libro kun diskedo.

hVortaro
--------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo hVortaro.
Ekde januaro 2010, danke al la dispono de la esperantista informadikisto Danio Manetta kaj al konsento de Itala Esperanto-Federacio (kiu senpage donacis sian kopirajton), haveblas komputila programo kiu enhavas la tutan radikaron de la *Vocabolario italiano-esperanto* de Carlo Minnaja (1996), konstante korektata kaj ĝisdatigata de pria laborgrupo. La programo estis nomita hVortaro (hipervortaro). En 2019 nova retejo kreita de Daniele Binaghi estis publikigita ene de la retejo la I.E.F. kun aldonaj funkcioj je la interreta serĉilo, kaj troviĝas ĉe la retadreso .

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lasta reta versio de la Itala-Esperanto Vortaro de Carlo Minnaja
reĝino Berenico la 2-a Berenice II
**Venko de Berenico** (latine: *Victoria Berenices*; la titolon elpensis en 1977 la brita papirologo Peter J. Parsons) estis venkokanto *(epinicium)* kiun verkis Kalimaĥo por solene memori la venkon de la ĉaristo de reĝino Berenico la 2-a (Egiptujo) je la Nemeaj ludoj. Kalimaĥo mem inkluzivigis tiun ĉi poeziaĵon en la mitologia-elegia poemaro *Aetia*. 

En niaj tagoj tiu ĉi verko estas nekonserviĝinta, kiu enhavis ne tute du centojn da versoj. Sed el ne malmultaj fragmentoj eblas rekonstruadon relative bonan. La verkisto komence parolas pri la venko de ŝia reĝina moŝto kaj pri la Nemeaj ludoj kiujn oni okazigas je honoro de Ofelto laŭ komisio de Herkulo mem. Ĉar tiu ĉi tiam haste iris disde Argoso por mortigi la Nemean leonon. Intertempe interparolis li kun Molorĥo, malriĉa vinfaristo malavare gastiganta, antaŭ venko de la besto kun la helpo de Atena. Poste Herkulo revenis al babilado kun la premiinda Molorĥo kaj promesis startigi regulajn ludojn surloke. Pri la bataleto kunleona oni informiĝas en la apolodora Mitologia biblioteko kaj en la 25-a idilio de Teokrito. Laŭ Publio Nigidio Figulo estos Junono mem kiu kreis sekve la konstelacion de Leono. Fidante la ateston de Nonnos ĉe *Dionysiaca* surtabligis Molorĥo al Herkulo ampleksan frandaĵon vegetaran kun olivoj kaj fromaĝo. Pri Molorĥo oni antaŭ Kalimaĥo nenie ion trovas.

Notoj
-----

1. ↑  Karl Ernst Georges: "Molorchus." Ĉe: *Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch.* Hannover 1918, vol. 2, kol. 987
2. ↑  Apolodoro 2.5.1-4; Teokrito v. 229 ss.
3. ↑  Figulo ĉe *Scholia in Germanici Aratea* p. 72 Breysig
4. ↑  Nonnos 17.48-61 pri vespermanĝo por Bakĥo fare de Brongos; la problemo estas ke en la 55-a verso temas pri festenfaranto nome Ikarios!

Literaturo
----------

morto de la Nemea leono; vazo de la 6-a jarcento a.K. ĉe Luvro
* A. S. Hollis (eld.): *Callimachus: Hecale* (Oksfordo: Clarendon Press, 1990) pp. 341-354 ("Appendix: The Hospitality Scene")
* P. J. Parsons: "Callimachus: Victoria Berenices". Ĉe: *Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik* vol. 25 (1977) pp. 1-50
la antikva stadiono je Nemeo
La **Nemejaj Ludoj** (greke: *Νέμεα*, latine: *Ludi Nemei*) estis konkursoj kiuj okazis en Antikva Grekio ĉiun duan jaron en la sanktejo de Nemeo. Ili apartenis al la tuthelenaj ludoj kaj alternis jare kun la antikvaj Olimpiaj Ludoj. Ambaŭ fariĝis je honoro de Zeŭso.

Historio
--------

Laŭlegende ili estis enkondukitaj post kiam Herkulo venkis la nemean leonon. Alia tradicio asertas ke la radiko estas funebraj antaŭaranĝitaj bataloj pro la juna reĝido Ofelto. 

Historiaj atestiloj ne ekzistas antaŭ la la jaro 573 a.K. La venkinto ricevis fare de la argosanoj kronon el apiaj folioj. La estrado konkursa kuŝis en la mano de la urbo Kleonaj (apud Korinto), ĝis la jaro 450 a.K. Programe oni havis la sekvajn sportajn specojn: stadiona kurado (180 metroj), boksado, arkpafado, luktado, diskĵetado, lancĵetado, ĉara konkurso.

La atena militestro Alkibiado foje venkis. Pindaro kreis laŭdpoemojn por la superintoj. Ruine la stadiono nemea ĝis hodiaŭ relative bone konserviĝis; tio permesas, kun originala etoso, okazigi sportajn konkursojn eĉ hodiaŭ (ĉiam la saman jaron de la okazigo de la modernaj Olimpiaj ludoj).

En 1901 ŝipruin-plonĝistoj trovis horloĝsimilan sistemon nome *meĥanismo de Antikithera*. Enigmosolvo eblis ne antaŭ la jaro 2010-a. Ĉi tie estas flanka horloĝo indikanta la tuthelenajn ludojn kaj aparte ankaŭ la nemeajn.

Nemeaj ludoj de la Moderno
--------------------------

La klubanoj de *Society for the Revival of the Nemean Games* engaĝiĝas pri revivigo de malnovaj tradicioj. Jenas la de ili jam faritaj konkursoj: junio 1996, junio 2000, julio 2004, junio 2008, junio 2012, junio 2016, junio 2022.

Eksteraj ligiloj
----------------


* Annette Hoffmann: *Nemea: Nemeische Spiele*. Gottwein, 1999/2000.

Notoj
-----

1. ↑  hejmpaĝo de la novaj nemeaj batalantoj
La **Kastelo de Komárom** konata ankaŭ pri la iama posedanta grafino *Kastelo de Gyürky* [djurki] estas historia monumento, nuntempa hospitalo en urbo Komárom (Hungario), iam en vilaĝo *Szőny*, kiu estas jam urboparto de la urbo.

Kastelo de Komárom

Historio
--------

En tiu loko estis biencentro kun simpla nobeldomo. Anstataŭ tio impona tiam moderna novbaroka kastelo estis konstruita inter 1911-1913. La arkitektoj estis en:Fellner & Helmer. La modernecon prezentas la servoj pri elektro, telefono, akvodukto, centra hejtilo kaj kanalizado. En 1945 la Ruĝa Armeo okupis kaj prirabis ĝin. Ekde la sekva jaro ĝi estas daŭre hospitalo de la urbo. Plena renoviga laboro okazis en 1995, la ekstera parto gardis la iaman kastelan formon. Interne la kasteleco malaperis, estas videbla nur la malsanuleja formo, escepte la ornamĉambron.

Konstruaĵo
----------

La ornama korta enirejo
La teretaĝa kastelo-hospitalo kun mansardoj kaj keloj situas sola en granda korto kun parko kaj memorkolono pri sismo en 1763. La kastelo estas simetria kaj formas U-majusklon. La majusklo longas 70 m kaj larĝas 35 m. Origine interne estis 65 ĉambroj por la grafa familio, iliaj gastoj kaj servistoj. La nuntempa nombro estas nekonata.

Parko
-----

La parko supozeble ekde la frua socialismo estis protektita. Ene kreskiĝas maloftaj arboj, arbustoj, kreskaĵoj. Aparte menciindas la Erantido vintra.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kastelo de Komárom en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **paroĥa preĝejo Senmakula Koncipiĝo** estas sakrala konstruaĵo en urbo Körösladány (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio pri la paroĥo okazis en 1222. Dum dominado de turkoj la tiama vilaĝo senhomiĝis, sed ekde 1712 kalvinanoj alvenis, baldaŭ ankaŭ katolikoj. Ili konstruis kapelon en la kastela parko en 1783, post 3 jaroj la paroĥo estis reestablita. Anstataŭ la kapelo la nun videbla kirko estis konstruita en 1822. Ĉirkaŭ 1870 la orgeno estis kreita. La konstruaĵo estis pligrandigita en la fruaj 1910-aj jaroj, renovigita en 1960.

Konstruaĵo
----------

La kirko situas sola en parko. La fasado estas simetria, kaj 4 reliefantaj kolonoj tranĉas la fasadon al 3 partoj. La 4 kolonoj tenas timpanon. En la meza parto la enirejo funkcias, pli supre estas ronda fenestro. En ĉiuj partoj reliefaj skulptaĵoj estas videblaj. Plej supre meze la kvadrata turo altiĝas. La ĉefnavo havas krucnavon, kiun la rektangula absido fermas. Sakristio ankaŭ ekzistas.

Kermeso okazas septembre.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Preĝejo Maŭro de Pécs** estas sakrala konstruaĵo en urbo Kozármisleny (Hungario).

Historio
--------

Kozármisleny eklezie apartenis al Egerág. La katolika grupo estis fondita en 1945, kiu estis levita al paroĥo en 1977. Tiu ĉi kirko estis konstruita en 1971 en korto de la paroĥo. (Alia katolika kirko konstruiĝis en la urbo en 1996.)

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto, sed proksime la paroĥejo kuŝas. Sur la fasado meze la turo plene reliefas. La turo mem estas plata muro, iomete pli alta, ol la navo. La plataĵo havas tre grandajn fenestrojn, en la pli supra pendas 2 sonoriloj. Tuj apud la turo situas la enirejo, al kiu kelkaj ŝtupoj kuras. Ankoraŭ tre simplaj fenestroj estas videblaj sur la fasado. La navo estas tre simpla sen iu ajn ornamaĵo. Interne András Szilágyi (vitroartisto) kreis la vitralojn. La muroj ne estas pentritaj.

Enirejo al la preĝejo

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

*

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La ole-pentraĵo *La oropesisto kaj lia edzino* 71 x 68 cm, Muzeo *Louvre* (Luvro), Parizo
**Quinten MATSIJS** (naskiĝis en Loveno en 1466, mortis en Antverpeno en 1530) estis konata flandra forĝisto kaj pentristo.

Lia propra nomo estas plej ofte ortografiita kiel Quinten, sed ankaŭ fojfoje kiel Kwinten aŭ Quentin. Por la familia nomo ekzistas preskaŭ deko da variaĵoj: Matsijs, Matsys, Massijs, Massys, Metsijs, Metsys, Messijs kaj Messys.

La pentristo Jan Massijs estis filo de Quinten.

Vivo
----

Políptico das Sete Dores de Maria
Arthistoriistoj ne samopinias, pri la eduko de Matsijs, ĉar oni ĝis nun ne retrovis dokumentojn. Povus esti, ke li estis lernanto de Dirk Bouts. Li ja loĝis en Loveno. Sed laŭ aliaj li lernis pentroarton en Bruĝo de Hans Memling. Ankoraŭ aliaj opinias, ke li tute ne ricevis instruadon pri pentroarto, sed ke li instruis sin mem, aŭtodidakte. La sola afero, kiu certas, estas, ke en 1491 li estis profesia pentristo en Antverpeno, ĉar la nomo Quinten Matsys tie aperas en la registroj de la gildo de Sankta-Luko *(Sint-Lucasgilde)*. La tezon, ke li estas aŭtodidakto, plifortigas la legendo, laŭ kiu li unue estis artforĝisto. Li konatiĝis kun junulino, sed ties patro, kiu estis pentristo, ne permesis la edziniĝon, ĉar Quinten estis "nur" artforĝisto. Li devus mimimume esti artpentristo, por rajti geedziĝi. Tiam li komencis lerni la pentradon, kaj iun tagon li pentre aldonis muŝon al pentraĵo en la domo de la amatino. Kiam la patro ĝin rimarkis, li provis per la mano forflugi ĝin. Kiam li konstatis. ke tio ne eblas, kaj ke temas pri pentrita muŝo, li diris: "Iu, kiu povas tiel bone pentri, rajtas edziĝi al mia filino". Kaj tiel okazis. En la placo *Handschoenmarkt* en la centro de la malnova Antverpeno, ankoraŭ estas videbla akvoputo, super kiu estas forĝaĵo (datumanta de 1490), kiu reprezentas la legendon pri la deveno de la nomo Antverpeno, kaj sub la forĝaĵo estas la jena teksto: *"De liefde maakte van de smid een schilder"* (Amo igis la forĝiston pentristo).

Verkoj
------

Quinten Matsys ĉefe pentris religiajn verkojn. Liajn kreaĵojn karakterizas tre bela kolor-uzo kaj kompono. Li estas konsiderata la unua pentristo de la Antverpena Skolo. Ankaŭ liaj filoj Jan kaj Cornelis iĝis artpentristo. Fama verko estas *La malbela dukino*.

Kelkaj verkoj
* 
* 
* 
* 
* Puto, AntverpenoPuto, Antverpeno
* 
* La malbela dukino*La malbela dukino*
* 
* 
* DetaloDetalo

Rekono
------

En Antverpeno 4 stratoj kaj placoj portas lian nomon kaj li tie havas statuon en la *Baron Dhanislaan*. Asteroido portas lian nomon: 9569 Quintenmatsijs.

* Quinten Matsijs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Quinten Matsijs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 138404
* GND: 118731610
* LCCN: n82270627
* VIAF: 172146462588327770468 17495748, 172146462588327770468
* ISNI: 0000000108755334
* LIBRIS: 267230
* SUDOC: 030517117
* BNF: 121915750
* BPN: 25209879
* ULAN: 500025017
* NLA: 35915796
* RKD: 53166
* NKC: xx0131667
* BNE: XX938453
 |
Orizaba
**Orizaba** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Orizaba. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 118.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 117289 loĝantojn. El tiuj estis 54392 viroj kaj 62897 virinoj. La komunumo havas surfacon de 28 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 51 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 6 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 1230 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 114425 personoj. En la jaro 2000 temis pri 118593, do temis pri kresko / malkresko je 0.72 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 107971 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 2783 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Orizaba (komunumo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ferenc Toma,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Toma Ferenc** estis hungara luktisto, olimpiano, trejnisto, komercisto pri vestaĵoj.

Ferenc Toma naskiĝis la 22-an de marto 1949 en Nagybánhegyes, li mortis la 14-an de decembro 2011.

Biografio
---------

Ferenc Toma akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Lia ekstersporta profesio estis komercisto pri vestaĵoj.

### Sporta kariero

Ferenc Toma ekde 1965 ĝis 1983 estis luktisto en ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono individue dufoje en 1974 kaj 1975 en pezkategorio 68 kg. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1976 sen medalo. Depost 1983 li estis trejnisto kaj havis postenon en la sportklubo. Li konkursis precipe en klasik-stila luktado.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografieto kun foto
* datenoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 817370
 |



* Portalo pri Biografio
**Meza Transdanubio,** origine hungare *Közép-Dunántúl* estas unu el la 7 regionoj de Hungario.

Geografio
---------

Regiono Meza Transdanubio situas en la nordorienta parto de Transdanubio. Ĝi konsistas el departementoj Komárom-Esztergom, Fejér kaj Veszprém. Ĉefurbo, samtempe la plej granda urbo estas Székesfehérvár. Aliaj pli gravaj urboj estas Veszprém (urbo), Tatabánya, Esztergom kaj Dunaújváros. La teritorio konsistas parte el montaroj Bakony, Gerecse, Vértes, parte el montetaroj, fine el ebenaĵo. Norde kaj oriente Danubo fluas, sude Balatono etendiĝas.

Historio
--------

La regionoj (pli frue nekonataj en Hungario) estis kreitaj post la aliĝo de Eŭropa Unio. Ĝi estis postulo, sed ankaŭ nun la regionoj havas rolojn nur en la statistiko. Tiu landoparto evoluis jam dum la Romia Imperio. Baldaŭe la alvenintaj hungaroj sur fundamentoj de la romianoj kreis eklezian ĉefurbon Esztergom. Dum la socialismo pro la karbominado evoluis Tatabánya, oni formis el vilaĝo urbon Stalinurbo (nuntempa Dunaújváros), samtempe Esztergom malevoluis. Nun Esztergom denove evoluas pro la aŭtoproduktado.

Marko sur bildo

**Meza**
**Trans-**
**danubio**

Trafiko
-------

3 aŭtovojoj (same tiel la fervojoj) trairas la regionon el Budapeŝto al Vieno, Balatono kaj Pécs.

Fontoj
------

* oficiala hejmpaĝo Arkivigite je 2016-10-18 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Meza Transdanubio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Gendün Chökyi Nyima (X - XI Panchen Lama, Claude-Max Lochu)
***Gedhun Choekyi Nyima*** (དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་ en la tibeta) estas la 11-a reenkarniĝo de la panĉen-lamao. Li naskiĝis la 25-an de aprilo 1989 en Bagshu, Tibeto kaj estas la filo de Kunchok Phuntsok kaj Dechen Choedon.

La 11-a reenkarniĝo de la Panĉen-lamao
--------------------------------------

Post la neatendita kaj mistera morto la 28-a de januaro 1989 de la 10-a Panĉen-lamao Choekyi Gyaltsen (kelkaj asertas ke lin la ĉina registaro toksigis), la tibetaj aŭtoritatoj komencis serĉadi lian reenkarniĝon. La afero estis tre grava por la tuta tibeta popolo kaj ĝi rapide fariĝis tikla demando, dum rilatadoj inter la Popolrespubliko de Ĉinio kaj la Ekzilita tibeta registaro daŭre estis streĉita. Chadrel Rinpoche, la ĉefo de serĉanta komitato, sukcesis sekrete komuniki kun la 14-a Dalai-lamao, kiu, laŭ la tradicio, estas la oficiala kaj unika elektanto de la panĉen-lamaa reenkarniĝo. La **14-an de majo 1995**, post diligente priatenti 30 infanojn, la Dalai-lamao nomumis la ses-jaraĝan Gedhun Choekyi Nyima kiel la 11-a Panĉen-lamao.

Tamen, ignorante la dalai-lamaan anoncon, la ĉinaj aŭtoritatoj arestis Chadrel Rinpoche kaj anstataŭis lin per Sengchen Lobsang Gyaltsen kape de la serĉanta komitato. Finfine, la 11-an de novembro 1995 Gyaincain Norbu estis elektita el listo de finalistoj en ora urno. Tiun tradicion establis la ĉina imperiestro Qianlong en 1792 okaze de alia kontesto. Laŭ la ĉina juĝo, Gyaincain Norbu estas do la vera 11-a panĉen-lamao kaj Gedhun Choekyi Nyima estas nur uzurpanto.

Iom poste, Gedhun Choekyi Nyima oni deklaris malaperinta kaj ŝveliĝis la rumoro de forrabo far ĉinoj. Efektive, unu jaro poste, la ĉina registaro deklaris ke li ja vivas norme en Ĉinio, lernadas en lernejo kaj ke ĉinoj konservas lian vivlokon kaŝita por protekti lin. Laŭ la ekzilita tibeta registaro, Gedhun Choekyi Nyima estas la plej juna politika kaptito en la mondo kaj postulas liberigon de tiu grava tibeta gvidanto. La monaĥejo Tashilhunpo (བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་) cetere promesis rekompencon al iu ajn kiu donas verajn informojn pri la lokiĝo de Gedhun.

Notoj
-----

1. ↑   Xizang-zhiye 27-a de aprilo 2005 (angle). Arkivita el la originalo je 2006-08-24. Alirita 2006-12-18.
2. ↑   Alerto far la Monaĥejo tashilhunpo (angle). Arkivita el la originalo je 2007-06-22. Alirita 2006-12-18.

Ankaŭ vidu
----------

* Gyaincain Norbu, 11-a Panĉen-lamao laŭ la ĉinaj aŭtoritatoj.

|
|  |
|
| Antaŭulo:**Choekyi Gyaltsen** | **Reenkarniĝo de la panĉen-lamaoj**1995-nun | Posteulo:**Decidota** |

* Kategorio Gedhun Choekyi Nyima en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 139717
* GND: 120737779
* LCCN: n98924693
* VIAF: 74691289
* ISNI: 0000000078633896
 |
**Hildegard ARMINIUS** (vere *Schultze*; naskiĝinta la 26-an de februaro 1891 apud Köthen, mortinta la 15-an de aprilo 1968 en Vajmaro) estis germana desegnistino.

Vivo
----

Studis ŝi en 1910 ĉe la Grandduka saksia artlernejo; Vajmare ŝi vivis ekde 1899. Patro ŝia estis la verkisto kaj naturscienca gimnaziinstruisto Christian Wilhelm Arminius.

De ŝi oni konas daŭran alirpermeskarton de 1919, kiu admireblas en la Urbomuzeo de Vajmaro. Arminius do faradis multajn portretojn de deputitoj de la vajmara nacia asembleo, ekz. de Mathilde von Freytag-Loringhoven kiu mem estis artistino. Ĝi troviĝas ankaŭ en la vajmara urbomuzeo; krome de Max Wießner. Alia verko de ŝi montras la prahistoriiston Armin Möller. Oni povus ĝuste titoli ŝin kronikistino de la parlamenta vivo de Vajmaro. Ĉiaokaze temas pri altvalora fonto biografia. Verkoj ŝiaj estas ankaŭ ĉe Bundestag en Berlino.

Portreto ŝia pri Hugo Preuß servas kiel emblemo de la Preuß-fondaĵo. Simile agadis Vajmare la desegnisto Emil Stumpp.

Eksteraj ligiloj
----------------

* historio kaj sorto de la artaĵoj ĉe Bundestag en Berlino
* listo de fare de Arminius pentritaj deputitoj

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑  objektoj pri personoj kun rilato al la vajmara parlamento
3. ↑
4. ↑
5. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821115
* GND: 1197271619
* VIAF: 1572157162072578980007
 |
Kursiva titolo

***Électricité de France S.A.*** (laŭvorte Elektro de Francio), konata ofte kiel **EDF**, estas franca plurlanda entrepreno por elektraj servoj, propraĵo totale de la franca ŝtato. Kun sidejo en Parizo kaj enspezoj de 71 200 milionoj da eŭroj en 2016, EDF administras diversan negocadon de pli ol 120 gigavatoj de generkapacito en Eŭropo, Sudameriko, Nordameriko, Azio, Mezoriento kaj Afriko.

En 2009, EDF estis la plej granda elektroproduktanto en la mondo.​

Ĝiaj 56 funkciantaj nukleaj reakciujoj (en Francio) estas disaj en 18 lokoj (atomcentraloj). Temas pri 32 reakciujoj de 900 MWe, 20 reakciujoj de 1300 MWe kaj 4 reakciujojde 1450 MWe, ĉiuj el ili PWR.

Referencoj
----------

1. ↑   magazine, Le Point (10a de aŭgusto 2010). «Les dix principaux producteurs d'électricité dans le monde». Le Point (en franca). Konsultita la 6a de julio 2022.

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Électricité de France en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855942
 |
*Fika* ekstere dum printempo
Familio sidanta en Söderhamn por *fika* ĉirkaŭ 1916
***Fika*** (sveda elparolo: [FI:ka]) estas koncepto en sveda kulturo kun la baza signifo "trinki kafon", ofte akompanata kun bakaĵoj aŭ sandviĉoj.

Etimologio
----------

La vorto "fika" estas ekzemplo de inversa slango uzita en la 19-a jarcento, kiam silaboj de vorto estis inversigitaj. La vorto *fika* venas de la vorto *kaffi*, pli frua varianto de la sveda vorto *kaffe* ("kafo"). De la vorto *fika* ankaŭ venas la vorto *fik* (neformala vorto por "kafejo") per procezo de derivado.

Labora paŭzo
------------

*Fika* estas kutima praktiko ĉe laborejoj en Svedio kaj Finnlando, kie ĝi konstituas almenaŭ paŭzon dum normala labortago. Ofte, *fika* estas prenata dufoje po tago ĉirkaŭ la 9a en la mateno kaj 3a en la posttagmezo. La labora *fika* estas grava socia evento dum kiu dungitoj povas kolektiĝi kaj societumi por diskuti pri privataj kaj profesiaj aferoj. Ne estas malkutima ke la estraro kunsidas kun la oficistoj kaj ielmaniere povas eĉ esti konsiderata malĝentile ne kunveni kun kolegoj por *fika*. La praktiko ne estas limigita al iu specifa sektoro de la labormerkato kaj estas konsiderata kiel normala praktiko eĉ en registara administrado.

Vidu ankaŭ
----------

* Intermanĝeto
* Kolaziono

Referencoj
----------

1. ↑  Henderson, Helene.  (2005) *The Swedish Table* (angle). U of Minnesota P, p. xxiii–xxv. ISBN 978-0-8166-4513-8.
2. ↑  Holm, Pelle (1939). Bevingade ord. ISBN 91-34-50877-5
3. ↑   fik (svede). *Nationalencyklopedin*. Alirita la 30-an de decembro 2010.
4. ↑  (angla) Paulsen, Roland (2014) *Empty Labor: Idleness and Workplace Resistance.* Cambridge University Press, Cambridge. ISBN 9781107066410; p. 90 [1]
5. ↑  (angla) Goldstein, Darra; Merkle, Kathrin (2005). *Culinary cultures of Europe: identity, diversity and dialogue*. Council of Europe. pp. 428–29. ISBN 978-92-871-5744-7.

* Kategorio Fika en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

La eldonejo **Dr. Oetker** - germane **Dr. Oetker Verlag** - estas germanlingva libroeldonejo precipe de kuirlibroj. Ĝi fondiĝis en 1950 kaj havas sian centran sidejon en Bielefeld. La firmao estas "aldonaĵo" al la kroma programo de la firmao *Dr. Oetker*, kiu ekde la fino de l a19-a jarcento produktas kuirajn helpaĵojn kaj helpilojn, ekzemple miksaĵojn por farado de pudingoj kaj kukoj. Dekomence dorsflanke de la nutraj produktaĵoj presiĝis koncernaj receptoj rilate al la vendataj produktaĵoj. Rapide aldoniĝis la unuaj senkostaj receptaj broŝuretoj, kiuj disdoniĝis en milionoj da ekzempleroj. En 1911 libroforme aperis la unua firmaa receptaro: la libro "Dr. Oetker Schulkochbuch" ("lerneja kuirlibro de Dr. Oetker") ricevis legendan renomon kaj ofte nomatis la germanlingva "biblio de kuirado". Laŭ eldoneja informo la "lerneja kuirlibro" vere iĝis la dua plej grandkvante presata germanlingva libro post la Biblio, kaj en multaj familioj simile kiel biblio pludoniĝas de unua al sekvaj generacioj. En 1930 eldoniĝis plia klasikiĝinta libro, la verkaĵo *Backen macht Freude* ("bakado ĝojigas"), kiu iĝis la plej sukcesa germanlingva libro pri bakado de la 20-a jarcento.

Por pli facila librovendeja distribuo de tiam jam grandkvante produktitaj libroj de la fimao, en 1950 fondiĝis propra libroeldonejo. Per sia eksterordinare vasta gamo da diversspecaj kuirlibroj la eldonejo iĝis unu el la tutmonde plej konataj kuirlibraj produktejoj, kaj samtempe havas la renomon esti unu el la plej novemaj. La programo influiĝis per prezento de la kuirartoj de multaj kulturaj regionoj tutmonde, de novaj sociaj movadoj kiel vegetaranismo kaj veganismo, de la kreskiĝanta socia konscio pri pli sana nutrado, pli reduktema je ekzemple graso, kolesterolo aŭ industria sukero, kaj ankaŭ antaŭe ne aŭ malpli uzitaj kuiraj metodoj kiel krad-rostado, fritado aŭ la uzo de mikroondiloj influis la kuirlibraron.

Por plia internacia distribuo de la produktaĵoj la firmao kompreneble intense kunlaboras kun alilandaj eldonejoj kaj tial prezentiĝas en internaciaj librofoioj kiel ekzemple la frankfurta librofoiro en Germanio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* eldoneja retejo (germane)

Notoj
-----

1. ↑   firmaa memprezento en la eldoneja retejo (germane). Arkivita el la originalo je 2013-01-14. Alirita 2013-01-14.
Pri la komunumo
---------------

**Reinach** estas urbo en la distrikto Arlesheim en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 18868 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La urbo Reinach situas sude de Bazelo ĉe la okcidenta bordo de la rivero Birs. Laŭlonge de la rivero etendiĝas naturprotekta areo kun aluvia arbaro. De la komunuma areo de 7 km² 29% estas utiligataj por agrikulturo, 17% kovritaj de arbaro, 53% setlejoj kaj 1% dezertaj terenoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La najbaraj komunumoj de Reinach estas en nordo la urbo Bazelo, en nordokcidento Münchenstein, en okcidento Arlesheim, en sudokcidento Dornach (Kantono Soloturno) en sudo Aesch, en sudoriento Therwil, en oriento Oberwil BL, kaj en nordoriento Bottmingen.

Trafiko
-------

La komunumo estas konektita per la tramlinio n-ro 11 al bazela tramreto. Lokaj buslinioj ligas la urbon ankaŭ kun Dornach kaj Therwil.

Per la rapidstrato H18 Reinach estas konektita al la nacia aŭtoŝoseo A2 de Bazelo al Tiĉino.

Historio
--------

En la jaro 1356 la tiama vilaĝo estis komplete detruita far la Tertremo de Bazelo.

En mezepoko Reinach apartenis al la episkopejo de Bazelo. En la jaro 1525 Reinach reformaciiĝis, sed revenis al la katolika religio en 1595. Pro la Franca Revolucio en la jaro 1792 la bazela episkopo fuĝis kaj Reinach dum mallonga tempo apartenis al la Raŭraĥa Respubliko kaj poste al la franca departemento Mont-Terrible, en kiu ĝi estis kantonĉefurbo. Ek de la redukto de la departementoj en 1800 la administrado de Reinach troviĝis rekte en la departementĉefurbo Colmar. En 1815 la Viena Kongreso atribuis la komunumon denove al Svislando, nome al la malnova Kantono Bazelo. Kvankam la loĝantoj de Reinach dum la Bazela Kantondisiĝo luktis je la flanko de la urbo Bazelo, Reinach en 1833 estis integrita en la novan duonkantonon Bazelo Kampara.

Vidu ankaŭ
----------

* Aliaj lokoj kun la nomo Reinach

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la urbo Reinach
* Reinach BL en la Historia Leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* Kategorio Reinach BL en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistrikto Arlesheim |
| --- |
| ArlesheimArlesheimAesch  •  Allschwil  •  **Arlesheim**  •  Biel-Benken  •  Binningen  •  Birsfelden  •  Bottmingen  •  Ettingen  •  Münchenstein  •  Muttenz  •  Oberwil  •  Pfeffingen  •  Reinach  •  Schönenbuch  •  Therwil | Arlesheim |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 283144
* GND: 4220875-0
* VIAF: 123271351
* NKC: ge339149
 |