recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Fumario** (latine *Fumaria*) estas genro de plantoj el familio papavacoj, antaŭe ofte konsiderata kiel tipo de aparta familio fumariacoj.  

Temas pri herboj kun mola, senhara tigo kaj plume dividitaj folioj. La negrandaj floroj, aranĝitaj en spikformaj grapoloj, estas dulipaj kaj havas spronon; ilia koloro estas plejofte roza ĝis purpura. La frukto estas kapsulo unusema.   

Tiu genro havas proksimume 50 speciojn, ĉefe el la mediteranea baseno. Pluraj el tiuj specioj estas uzataj en kuracado.
La etimo, el la latina *fumus terrae*, kion oni povus traduki per "fumo el tero", ne estas klara.

Specioj
-------

**Ĉefaj specioj:**

* *Fumaria officinalis Oficina fumario*
* *Fumaria muralis Mura fumario*
* *Fumaria capreolata Grimpa fumario*
* *Fumaria parviflora Malgrandflora fumario*
* *Fumaria bastardii*
* *Fumaria martinii*
* *Fumaria purpurea*
* *Fumaria occidentalis*
* *Fumaria densiflora*
* *Fumaria vaillantii*
* *Fumaria schleicheri*

* 
* 
*

Homaj uzoj
----------

*Fumaria officinalis* estas kuracplanto.

  

  

* Fumario en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Fumario en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Fumario en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Sa Dingding** (simpligita ĉina: 萨顶顶; tradicia ĉina: 薩頂頂; naskiĝis kiel **Zhou Peng** (周鹏), la 27-an de decembro 1979) estas mongola-ĉina folklora kantistino kaj kantokomponistino. Ŝi estas de miksita deveno (hanĉina kaj mongola). Ŝi estas konata pro siaj fabele belaj scenejaj kostumoj kaj nekutime multlingva alproksimiĝo. Aldone al kantado en la tibeta, mandarena ĉina, angla kaj sanskrito kaj mandarena, ŝi ankaŭ kantas (artocele) en sia propra fikcia lingvo por elvoki emociojn en siaj kantoj. 

Ŝi ankaŭ ludas tradiciajn instrumentojn kiel la guzheng kaj la morinĥuro.

Diskaro
-------

### Albumoj

* *Dong Ba La* (咚巴啦) (2001)
* Viva (万物生) – Universala Muziko, Wrasse Registras (2007)
* Harmony (天地合) (2010)
* *La Venantaj* (恍如来者) (2012)
* *Mirlando* (幻境) (2014)
* *La Papilia Revo* (庄周梦蝶集) (2015)

### Unuopaĵoj

* *Qin Shang* (琴伤) – Wrasse Recrods (2008)
* *Tiandi* Ji/*Ha* Ha Li Li (天地记) – Universal Music (2009)

### Filmmuziko

* La tema kanto de la filmo 锦衣卫)
* *Supren al la Luno* (左手指月) (2018) – *Cindroj de Amo (angla titolo Ashes of Love)*
* 不染 (2018) – *Cindroj de Amo*

Kinematografio
--------------

### Televida serio

| Jaro | Angla titolo | Ĉina titolo | Rolo | Notoj |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2018 | Ashes of Love | 香蜜沉沉烬如霜 | Senmorta Yuanji |  |
|

Vidu ankaŭ
----------

Multlingveco en muziko

Eksteraj ligiloj
----------------

Oficiala britia retejo

Oficiala japana retejo

Oficiala blogo (ĉina)

Fan page - Facebook (angla)

### Intervjuoj

(angla) "Libereco estas la unua afero kiun mi lernis de muziko[*rompita ligilo*]" Laptoprockers, decembro 2008

Sa Dingding intervjuo[*rompita ligilo*] de *Global Rhythm* magazino, aŭgusto 2008

### Gazetaraj artikoloj

"Sa Dingding: China's New Age chanteuse" *CNN*

"Made in China: the singer poised to sweep the globe Arkivigite je 2010-04-19 per la retarkivo Wayback Machine" *The Independent*

Sa Ding Ding, la azia Bjork. *The Times*

The *Gardian*, la 28-an de marto 2008

Biografio de Universa Musci

Biografio ĉe Livedoor.com (japane)

"Why Sa Dingding has China in her hand" Arkivigite je 2008-08-01 per la retarkivo Wayback Machine *The Daily Telegraph*, la 18-an de julio 2008.

Notoj kaj referencoj
--------------------

Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la samtitola artikolo en la angla vikipedio, listo de aŭtoroj.

1. ↑  (en) *BBC – Awards for World Music 2008 – Asia/Pacific, arĥivita la* 24-an de Aprilo 2008 ĉe la Wayback Machine, elsendita en BBC Radio 3 kaj BBC 4 televido.
2. ↑  (de) Biografio de Sa Dingding, laut.de, Sa Dingding: "Lerni sanskriton instigis min krei mian propran lingvon, kie la muziko estigas novajn vortojn formitajn de emocioj".
3. ↑  (en) "*Floating like a butterfly*", China Daily*,* arĥivita de la originalo, la 11-an de Oktobro 2018.
|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |
| --- |
| 440 Hz |
|  |
|  |
| 

---

 |

 |
| *Ĉu problemoj aŭdigi ĉi tiun dosieron? Vidu helpon.* |

**A** aŭ **La** estas la sesa noto en la gamo C-maĵora. Ĝi estas tradicie uzata kiel baza tono por agordado. Kiam orkestro sin agordas, la hobojo ludas la tonon "A" kaj la ceteraj instrumentoj agordiĝas al ties tonalto. Ĉiu kordinstrumento orkestra havas A-kordon, laŭ kiu ĉiu povas agordi siajn ceterajn kordojn.

En la tononomaj sistemoj kies baza gamo komenciĝas per "Ut" aŭ "Do", **A** respondas al la silabo "La".

"**A**" estas uzata kombine kun numeralo (ekz-e A-440) por indiki la tonaltan normon. La numeralo montras la frekvencon de la sonaj ondoj (en hercoj). Malpli alta numeralo signifas malpli altan tonon.

Laŭ internacia traktato de 1939, la oficiala tonalta normo estas A-440. Tio tamen estas pli alta ol la tipa tonalto de antaŭaj tempoj; ekzemple, en Eŭropo en la 17-a jarcento oni scias, ke la tonalto variis inter ĉ. A-374 kaj A-403, kaj ekzistas atestoj historiaj pri variado inter A-309 kaj A-455.3. Malgraŭ la oficiala normo (A-440) iuj orkestroj preferas iomete pli altan tonon (ĝis A-444), kaj tiuj, kiuj celas aŭtentan ludadon de baroka muziko ofte uzas A-415.

A0 estas la plej malalta klavo de la piano. Sekvas la oktavoj A1, A2 ktp ĝis A7; la plej alta klavo estas la C super A7.

Ofte renkontataj gamoj komenciĝantaj ĉe A
-----------------------------------------

* A-maĵora: A B C# D E F# G# A G# F# E D C# B A
* A-minora natura: A B C D E F G A G F E D C B A
* A-minora harmonia: A B C D E F G# A G# F E D C B A
* A-minora melodia: A B C D E F# G# A G F E D C B A

Vidu ankaŭ
----------

* Diapazono
* Naturtonserio
Katolika preĝejo de Rábahídvég
Kastelo de Bertha en Rábahídvég
La ponto de Rábahídvég
**Rábahídvég** estas vilaĝo en Hungario en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en subregiono de Vasvár. La loknomo estas hungare: Rába-ponto-fino. La loĝantoj gardis la ponton, kiu ligas la urbojn Szombathely kaj Vasvár.

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9777
* Areo: 22  km²
* Loĝantaro: 1050

Situo
-----

La vilaĝo situas laŭ maldekstra bordo de Rába, havanta ponton tra Rába.

Historio
--------

En 1342 kapelo konstruiĝis, poste ankaŭ fortikaĵo, kiun la turkoj detruis en 1532. Pli frue la komunumo meritis la rangon kampurbo. Nova baroka katolika preĝejo pri Sankta Triunuo konstruiĝis en 1769. Ene estas pentraĵoj de Stefano **Dorfmeister**. Ĝi forbruliĝis en 1834, sed la rekonstruo okazis en la origina stato.

Vidindaĵoj
----------

* kasteloj de **Bertha** kaj **Seebach**
* Preĝejo de Sankta Triunuo (Rábahídvég)

Komunumoj pri *híd* (=ponto) en Hungara reĝlando
------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Baranyahídvég | Barlahida | Basahíd | Berhida | Ecsehida | Hídalmás | Hidas |
| Hidaskürt | Hidasliget | Hidasnémeti | Hídvég | Hídvégardó | Jankahíd | Jánoshida |
| Kőhida | Kovácshida | Lendvahídvég | Megyehíd | Mórichida | Óhíd | Rábahídvég |
| Sajóhídvég | Székelyhíd | Székelyhidas |  |  |  |  |

* Kategorio Rábahídvég en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
N-acetila neŭraminacido bildigita en "seĝa konformacio"
N-acetila neŭraminacido bildigita en "Haworth-formulo"
**Salivacidoj** (aŭ neologisme **sialacidoj**, de la greka vorto σίαλον [sialon] por salivo) estas la grupiga nomo por la *N*- kaj *O*-derivaĵoj de la neŭraminacido. Ofte oni aparte nomas la en homoj troveblan N-acetilan neŭraminacidon (*NeuNAc* aŭ*NANA*) "salivacido", sed fakte la nomo ankaŭ ampleksas plurajn plivajn neŭraminacidajn derivaĵojn, ekzemple la en musoj troveblan N-glikolilan neŭraminacidon. Tamen konstateblas ke la N-acetila neŭraminacido estas la senkonkompare plej ofta variaĵo.

La N-acetila neŭraminacido estas grava ero de la tiel nomataj aminosukeroj, kiuj gravas por ĉelaj interagoj. Interalie ili servas por la protekto de proteinoj kontraŭ la malkonstruigo fare de proteasoj.

Kiel natura konstruero ili aperas en glikoproteinoj kaj gangliosidoj, aparte en glandaj sekretaĵoj, ĉelaj membranoj kaj sango. Aktuala ekzemplo por ilia signifo estas la de la salivacidoj variigitaj neŭraminidaso-inhibiciiloj *Zanamiviro* kaj *Oseltamiviro*, kiuj uzatas kiel medikamentoj kontraŭ influenco, ekzemple kadre de la gripa epidemio de Meksiko 2009.
**Rábanos** [RAbanos] estas loĝloko kaj municipo en la oriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Montes de Oca*. La loknomo *Rábanos* estas etimologie komprenebla kiel *Rafanoj*.

Geografio
---------

Mapo de la komarkoj de Burgoso. Montes de Oca, oriente kaj flavecbruna.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 40,64 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 82 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. 

Ĝi distas 32 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj temas pri municipio kun du submunicipoj, nome Alarcia kaj Villamudria, krom la senhomejo Haedillo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. 

Rábanos formis parton de la *Jurisdicción de Villafranca de Montes de Oca* en la *partido Juarros*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Stefano kaj la preĝejo de Alarcia (en la foto de la tabelo).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 776654
 |
Dla ununava preĝejo rigardata de oriento
rigrdo al la ĥorejo
La praromanika evangelia **Saalkirche de Ingelheim** estas unu el la plej malnovaj preĝejoj en Ingelheim ĉe Rejno, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

La *Saalkirche Ingelheim* ne estas ununava preĝejo, sed la preĝejo situas en la teritorio nomata „Saal" en la urboparto *Nieder-Ingelheim*, kie iam staris la imperiestra palaco de Ingelheim.

Arĥitekturo
-----------

horizontala projekciaĵo (antaŭ 1861)
La preĝejo estas ununava preĝejo en formo de latina kruco. La absido havas en la nordo kaj sudo du flankajn turojn. La hodiaŭa ĉefa turo estis konstruita nur jam en 1861. La preĝejo hodiaŭ estas dukolora pucita.

abutmento
Rimarkebla estas la bildo de ŝafido, mortigita de leono ĉe abutmento apud la suda flanko de la absido.

### Dreymann-orgeno

Dreymann-orgeno
### Skinner-orgeno

Skinner-orgeno en la kesto de Klais

Preĝejaj muzikistoj
-------------------

* Torsten Laux
* Carsten Lenz

Literaturo
----------

* Christian Rauch: *Die Kunstdenkmäler im Volksstaat Hessen – Kreis Bingen*. Hessischer Staatsverlag, Darmstadt, 1934
* Karl Heinz Henn: *Die Geschichte der Saalkirche zu Ingelheim am Rhein*. Evangelische Saalkirchengemeinde (Hrsg.), Ingelheim 2004

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Saalkirche Ingelheim en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Website der Kirchengemeinde
* Informationen zur Orgel auf der Internetpräsenz der Orgelbauwerkstatt Klais

49.9777472222228.0723388888889Koordinatoj: 49° 58′ 40″ N, 8° 4′ 20″ O (mapo)
La tombo de Ignacy Dygas en Varsovio (marto 2012)
**Ignacy Dygas** (n. la 29-an de julio 1881 en Varsovio, m. la 17-an de majo 1947 samloke) estis pola opera kantisto (tenoro) kaj muzika pedagogo.

Dygas studis veterinaran medicinon kaj amatore kantis en preĝeja ĥoro, sed poste studis kantadon en la varsovia konservatorio. Li prezentis sin sur scejejoj de pluraj landoj, nelaste en Hispanio kaj Suda Ameriko. De 1930 al 1932 li estis prezidanto de la Ligo de Scenejaj Artistoj Polaj (*Związek Artystów Scen Polskich*). Li ankaŭ kantis en filmoj, ekzemple en 1928 en la filmigo de Pan Tadeusz fare de Ryszard Ordyński.

En 1930 li estis honorita per la oficira kruco de la ordeno Polonia Restituta.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ignacy Dygas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ignacy Dygas ĉe FilmPolski
* Biografio sur retejo de la Nacia Operejo

Notoj
-----

1. ↑   Ignacy Dygas ĉe FilmPolski (pole). Alirita 2012-08-25.
2. ↑   Ignacy Dygas ĉe Nitrofilm (pole). Arkivita el la originalo je 2018-07-01. Alirita 2012-08-25.

---

{{Aŭskultu|dosiero=ignacy\_dygas\_-\_mazurek\_dąbrowskiego.ogg|titolo=Mazurek Dąbrowskiego (1927 r.)|priskribo=Registraĵo lia de la pola himno el 1927. }}

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Ignacy Dygas en la pola Vikipedio.* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 412452
* GND: 1157128548
* LCCN: no90010956
* VIAF: 27260946
* ISNI: 0000 0001 0961 6504
* BNF: 139842427
* NKC: xx0159391
 |
**San Francisco Cajonos** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *San Francisco Cajonos*. Ambaŭ havas sian nomon de la kristana sanktulo Francisko el Asizo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 138.

Geografio
---------

San Francisco Cajonos apartenas al la distrikto Villa Alta al kiuj apartenas entute 25 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Norda montaro de Oaĥako (regiono *Sierra Norte*), kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca (vd. la mapon). La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 371 loĝantojn. El tiuj estis 161 viroj kaj 210 virinoj. La komunumo havas surfacon de 25,52 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1700 metroj super la marnivelo.

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 373 indiĝenoj. El tiuj 342 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 342 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* San Francisco Cajonos Arkivigite je 2004-12-05 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**San Francisco Logueche** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *San Francisco Logueche*. Ambaŭ havas sian nomon honore al la kristana sanktulo Francisko el Asizo. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 146.

Geografio
---------

**San Francisco Logueche** apartenas al la distrikto Miahuatlán al kiuj apartenas entute 32 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Sur, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. La plej granda parto de tiu regiono apartenas al la montara ĉeno Sierra Madre del Sur. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2240 loĝantojn. El tiuj estis 1093 viroj kaj 1147 virinoj. La komunumo havas surfacon de 76.55 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1880 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1552 indiĝenoj. El tiuj 1266 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 1266 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* San Francisco Logueche Arkivigite je 2004-12-05 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Ráckeresztúr** (rAckerestUr) estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Martonvásár. La loknomo signifas hungare: serba-kruco-Dio.

Katolika preĝejo en Ráckeresztúr

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 35 km²
* koordinatoj: 47° 16′ 26″ N 18° 50′ 05″ O﻿ / ﻿47.27389 °N, 18.83472 °O﻿ / 47.27389; 18.83472 (mapo)Koordinatoj: 47° 16′ 26″ N 18° 50′ 05″ O﻿ / ﻿47.27389 °N, 18.83472 °O﻿ / 47.27389; 18.83472 (mapo)
* Loĝantaro: 3150
* Poŝtkodo: 2465
* Telefonprefikso: 25

Situo
-----

Ráckeresztúr situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero. Ercsi troviĝas 7, Martonvásár 8, Százhalombatta 10, Érd 16, Gárdony 20, Budaörs 28, Budapeŝto 36 km-ojn.

Historio
--------

Pli frue romianoj loĝis tie. Dum la turka dominado la vilaĝo preskaŭ senhomiĝis, fine serboj alvenis kaj la tereno restis daŭre loĝata.

Vidindaĵoj
----------

La romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Kruco konstruiĝis en 1725, en 1952 trakonstruiĝis, la turo estas 27 m-ojn alta.

Famuloj
-------

En Ráckeresztúr naskiĝis kanuisto József Hunics.
**Sainte-Marie-Lapanouze** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 43 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Sainte-Marie-Lapanouze etendiĝas sur 6,63 km², kaj havis 43 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 6 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉirkaŭ Ussel ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Sainte-Marie-Lapanouze situas je alteco de 646 metroj.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Sainte-Marie-Lapanouze antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Yvette Dehaut, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Sainte-Marie-Lapanouze apartenas al la kantono de Neuvic, kies ĉefurbo estas Neuvic. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Ussel, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Neuvic
**Ráksi** [rAkŝi] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár. Rák signifas hungare: kankro.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 15 km²
* Koordinatoj: 46° 31′ N 17° 55′ O﻿ / ﻿46.51 °N, 17.92 °O﻿ / 46.51; 17.92 (mapo)Koordinatoj: 46° 31′ N 17° 55′ O﻿ / ﻿46.51 °N, 17.92 °O﻿ / 46.51; 17.92 (mapo)
* Loĝantaro: 510
* Poŝtkodo: 7464
* Telefonprefikso: 82

Situo
-----

Ráksi situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Igal troviĝas 5, Kaposvár 24, Dombóvár 28 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1272 laŭ tiama hungara ortografio *"Rakusi"*. Dum la turkoj la loĝantaro malpliiĝis. Vilaĝservoj estas 2 vendejoj, bestokuracejo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Bartolomeo de 1872
* kastelo
* fiŝkaptista lago

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.raksi.hu
* www.gyaloglo.hu

* Kategorio Ráksi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sala kupolo** estas strukturo, kiu formiĝas en grandaj fleksozonoj (internoplatformaj depresioj, randaj kaj perioceaniaj fleksejoj kaj aliaj) sekve de la sala tektoniko.

Salaj kupoloj (blankaj en la centro) en Zagros-montaro, ĉe la limo de Irako kaj Irano.

Karakterizoj
------------

Sala kupolo konsistas el sala stoko kaj supersala strukturo — enfala depresio, kiu estas ligita al la forĵetoj en la supra parto de la sala stoko — al rokoĉapoen. La sala kupolo havas formon ovala, rondeca kaj neregula. Areo varias de 1 ĝis 1000 km². En la Kaspia depresio estas salkupoloj vastaj pli ol 1000 km². Alteco de la stoko varias de 1 ĝis 6-8 mil metroj.

Klasifiko
---------

Estas du specoj de la salkupoloj:

* *rompaj* (sala kerno rompas la supersalan sedimentaĵaron aŭ eniĝas en ĝi);
* *kaŝitaj* (kriptodiapiroj; ili nur iom levas suprajn sedimentaĵojn).

Kaptujoj
--------

Sala tektoniko formas specifan salkupolan tipon de la hidrokarbonaj kaptujoj, kiun karakterizas granda diverseco: la volbaj, tektonike ekranitaj, internesalaj kaj aliaj.

Literaturo
----------

* Силантьев, Ю. Б..  [2004] Р. И. Вяхирев: *Соляной купол // Российская газовая энциклопедия* (ruse). Москва: Большая Российская энциклопедия, p. 418. ISBN 5-85270-327-3.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Sala kupolo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Diapiro
Rubokolekta vehiklo en Sakon Naĥon, Tajlando.
**Rubokolektado** estas parto de la procezo de rubmastrumado. Ĝi estas la transigo de solida rubo el la punkto de uzo al ties dispono en la punkto de traktado aŭ rubodeponejo. Rubokolektado inkludas ankaŭ la kolektadon de recikleblaj materialoj kio teknike ne estas rubo, kiel parto de la municipa aŭ komunuma ruboforiga programo. Tiukadre oni disponigas al la loĝantaro de specifaj kontentoroj speciale por la plej facila materialo seprebla, nome papero, vitro kaj plasto, kio rezultas en aparta kolektado en aparta vehiklo kaj okazo por ĉiuj el tiuj. 

En ekonomie disvolviĝintaj landoj ĝenerale oni uzas tiujn specifajn kontentorojn aŭ reciklositelojn antaŭ la kolektado fare de la rubokolektisto uzanta rubokolektan vehiklon. En kelkaj lokoj oni uzas ankaŭ rubokolektajn barĝon, por ekzemplo en Venecio, Italio. Tamen, en multaj disvolviĝantaj landoj, kiel en Meksiko kaj Egipto, rubo estas lasita en siteloj kaj sakoj ĉe ŝoseo kaj ne estas forigita se la loĝantoj ne interagas kun la rubokolektistoj. En Meksikurbo la loĝantoj devas treni sian rubon al la rubokolekta vehiklo kiu faras oftajn haltojn en ĉiu kvartalo.

Vidu ankaŭ
----------

* Recikligo
* Ruboforbruligo

Notoj
-----

1. ↑  "MSN - Outlook, Office, Skype, Bing, Breaking News, and Latest Videos". NBC News. Alirita la 20an de Decembro 2020.
2. ↑  "Inter Press Service - News and Views from the Global South".[*rompita ligilo*] ipsnews.net.

Literaturo
----------

* Tabasaran O.: *Abfallwirtschaft, Abfalltechnik.* Ernst & Sohn Verlag, 1994, ISBN 3-433-01168-0
* Peter Lechner (Eld.): *Kommunale Abfallentsorgung*. Facultas UTB, ISBN 3-8252-2114-8

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Rubokolektado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fakpublikaĵo EUWID Recikligo kaj eliminado
* Rubmastrumado ĉe la Projekto por Malferma Katalogo
* Retpaĝo de la Ligo de inĝenieroj por akvomastrumado, rubmastrumado kaj kulturkonstruado


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 710870
* GND: 4214541-7
* LCCN: sh85112326
 |
**Rucandio** [ruKANdjo] estas submunicipo kaj municipo en la nordo de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *La Bureba*.

Geografio
---------

Enirejo al Rucandio.
Hozabejas.
Huéspeda.
Ojeda.
Ruinoj de la preĝejo de Sankta Laŭrenco, Ojeda.
Ĝia municipa teritorio, kiu enhavas ses loĝlokojn nome Herrera de Valdivielso, Hozabejas [ozaBEĥas], Huéspeda, Madrid de las Caderechas, Ojeda [oĤEda] kaj Rucandio (kiel ĉefurbo), okupas totalan areon de 32,63 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 64 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 450 loĝantojn el la 1940-aj jaroj. 

Ĝi distas 60 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas sur la Valo de Caderechas [kadeREĉas].

La 88 % de ĝia municipa teritorio (2 861,06 hektaroj) estas protektita de la birdoprotekta areo ZEPA Sierra de la Tesla-Valdivielso, kiu klopodas protekti la habitaton de jenaj birdospecioj: ansergrifo (*Gyps fulvus*), blua cirkuo (*Circus cyaneus*), perknoptero (*Neophron percnopterus*) kaj ruĝbeka montokorvo (*Pyrrhocorax pyrrhocorax*). En la teritorio abundas kverkoj kaj pinoj, dum ĉefaj kultivoj estas fruktoĝardenoj. Tiukadre abundas ankaŭ montarbestoj, kiel kapreoloj kaj aproj (enspezofonto per ĉasado) kaj la raraj krucbekuloj, inter aliaj birdoj.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. Ĝi apartenis al la loka kvaropo *Cuadrilla de Rojas*, unu el sep dividaĵoj de la *Merindad de Bureba* apartenanta al la *partido de Bureba*, nome reĝa jurisdikcio kun propra vicurbestro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj kaj fruktarboj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Maria kaj vinkeloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774127
 |
Salomon August Andrée (1854-1897) - Nordiska Museet - NMA.0033031
La *Örnen* (Aglo) mallonge post alteriĝo en la glacio, fotita de Nils Strindberg kaj foto retrovita en 1930.
**Salomon August ANDRÉE** (naskiĝis la 18-an de oktobro 1854 en Gränna, Svedio; mortis en oktobro 1897 en Kvitö, Spitsbergen) estis sveda inĝeniero kaj polusa esploristo.

Vivo
----

Andrée studis en la Teĥnika Altlernejo en Stokholmo kaj finis siajn studojn kiel inĝeniero en 1874. Ekde 1880 li estis instrua asistanto tie. En 1882 kaj 1883 li partoprenis svedan polusan ekspedicion. Unu jaron poste li fariĝis ĉefinĝeniero de la sveda patentoficejo.

En 1892 ĝis 1895 Andrée faris multajn eksperimentojn pri balonoj. Finfine li decidis vojaĝi al la norda poluso per balono. Jen la 11-a de julio 1897 li ekflugis, kun Nils Strindberg kaj Knut Frænkel, per sia balono *Örnen* (Aglo) de Spitsbergen – kaj malaperis.

Nur 33 jarojn poste, en 1930, foko-kaptistoj trovis la restaĵojn de la ekspediciintoj, sur la *blanka insulo* Kvitö. Oni portis la korpojn al Stokholmo kaj entombigis ilin tie.

Oni trovis ankaŭ la taglibron de Andrée, kiu estis ankoraŭ plejparte legebla. Per ĝi oni eltrovis, ke la balono jam post triono de la distanco difektiĝis. Dek du semajnojn la tri viroj piediris suden tra la glacia pejzaĝo. Je la 5-a de oktobro ili atingis Kvitö-n. Kvankam ili havis sufiĉe da manĝaĵoj kaj aliaj ekipaĵoj, ili mortis kelkajn tagojn poste. Verŝajne intestaj vermoj ilin malsanigis kaj pro elĉerpiĝo mortigis.

En Esperanto aperis
-------------------

*Per Balono al la Poluso. La polusekspedicio de Andrée en 1897.* Eldonita sur la bazo de la notaĵoj de S. A. Andrée, Nils Strindberg kaj Knut Fraenkel, trovitaj sur la Blanka Insulo en la somero 1930 de Sveda Societo por Antropologio kaj Geografio. Förlagsföreningen Esperanto, 1930, 411 paĝoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Balon-ekspedicio al la Norda Poluso de S.A. Andrée en 1897

Eksteraj ligiloj
----------------

* Situo de la "Blanka Insulo" Kvitøya (Kvitö) Arkivigite je 2005-12-30 per la retarkivo Wayback Machine en la arkipelo de Spitsbergen
* Pri la ekspedicio Arkivigite je 2007-02-05 per la retarkivo Wayback Machine en la Andrée-muzeo en Gränna (Svedio)
* Raporto pri "Virgohamna kaj Salomon August Andrée"
* Pliaj dokumentoj kaj mapoj pri Virgohamna[*rompita ligilo*]

Desegnaĵo el la gazeto *Aftonbladet*, montranta la celebradon dum la foriro de la ekspedicio de Stokholomo por la unua provo flugigi la balonon en 1896.
Funebra procezio en Stokholmo, 5-an de oktobro 1930

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 46234
* GND: 118649221
* LCCN: n83017230
* VIAF: 24903212
* ISNI: 0000 0001 1046 7948
* LIBRIS: 239552
* SUDOC: 059902744
* BNF: 15355029b
* MBA: 180ea01c-4332-4538-b64d-39bd2305619a
* NLA: 35739221
* BIBSYS: 90983245
* NKC: ola2002145066
* ICCU: LIAV024971
 |
**Rudnij,** laŭ kazaĥa lingvo kaj rusa lingvo *Рудный* (=erco) estas urbego en Provinco Kostanajo (Kazaĥio). Komence la fondinta vilaĝo estis "Sokolovrudstroj". Poste, ministoj komencis nomi ĝin - Rudnogorsk, post konstruado de la urbo estis Semidesiatipalatinsk, fine Rudnij.

Oficejo en Rudnij

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 100 km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 114,170 (en 2014
* Horzono: UTC + 6
* Telefonkodo: +7 71431
* Poŝtkodoj: 111500
* Aŭtokodo: P, W, 10
* 52° 58′ 00″ N 63° 08′ 00″ O﻿ / ﻿52.96667 °N, 63.13333 °O﻿ / 52.96667; 63.13333 (mapo)Koordinatoj: 52° 58′ 00″ N 63° 08′ 00″ O﻿ / ﻿52.96667 °N, 63.13333 °O﻿ / 52.96667; 63.13333 (mapo)

Geografio
---------

Rudnij situas en la norda parto de la lando laŭ rivero Tobol.

Industriaĵo ĉe Rudnij

Loĝantaro
---------

* rusoj — 74 355 homoj (57,15 %)
* kazaĥoj — 36 981 homoj (28,43 %)
* aliaj popoloj

Historio
--------

En 1949 piloto flugante super la teritorio perceptis strangan konduton de la kompaso. Kelkajn monatojn poste geologoj kaj geografoj vojaĝis al la magneta anomalio. Ili malkovris ferajn ercojn. En 1955 alvenis la unuaj konstruistoj por fondi minan vilaĝon, poste eĉ urbon, baldaŭ komenciĝis la minado. En 1957 la loko ricevis urban statuson. Post jaroj la urbo iĝis grava industria kaj kultura centro de Provinco Kostanajo.

Ekonomio
--------

En Rudnij krom la minado oni okupiĝas ekzemple pri produktado de trinkaĵoj, alkoholaĵoj, mebloj.

Klimato
-------

La klimato de Rudnij estas kontinenta kun 4 sezonoj. Jare pluvas aŭ neĝas nur 322 mm. En ĉiuj monatoj estas precipitaĵo. La averaĝa temperaturo estas 2,8 °C, en januaro ĝi falas averaĝe al −16 °C, somere julie averaĝe estas 21 °C.

Vidindaĵoj
----------

* moskeo (2008)
* katedralo (2012)

Fontoj
------

* angle
**Sals** estas rivero en suda Francio, kiu estas dekstra branĉo de la rivero Aude en la departemento Aude en la urbeto Couiza. Ĝi estas 19,9 km longa kaj ĝia akvokolekta areo estas 144 km2.

Ĝi ĉirkaŭfluas la monton, sur kiu troviĝas Rennes-le-Château kaj fluas interalie tra Rennes-les-Bains, konata kuracloko ekde romia tempo pro siaj varmaj akvofontoj.

*La **Sals*** estas ina en la franca lingvo.

La Sals ricevas sian akvon de fonto kun la nomo *Fontaine Salée* sur territorio de Sougraigne, kiu troviĝas 2 kilometrojn sud-okcidenten de *col de la Fage*. La fonto troviĝas en arbara regiono. Estas ok alfluoj, interalie la rivero Blanche

  

La Sals trapasas la komunumojn de Sougraigne, Rennes-les-Bains, Cassaignes, Coustaussa kaj Couiza, ĉiuj en la departemento Aude.

Hydrologio
----------

La Sals estas malmulte regulita. La akvofluo konsiderinde ŝanĝiĝas laŭ la sezono. La plej granda akvofluo okazas vintre kaj printempe (2,21 m³/s). En julio kaj aŭgusto estas nur dekono de tio.

**Meza akvofluo de la rivero Sals (m³/seconde) mezurita ĉe la hidrologia stacio en**  
**Datoj pri 27 jaroj**

* Hidrologiaj datumoj - Station Y1135010 - La Sals ĉe Cassaignes Arkivigite je 2015-02-19 per la retarkivo Wayback Machine
**Saltaurbo** estas metropolo en Argentino en Provinco Salta, kies provinca ĉefurbo estas. En Argentino tiu urbo konservis la kolonian arkitekturon plej bone. 

Blazono de Saltaurbo
Mapo pri la pli gravaj urboj en Argentino, kie estas videbla Saltaurbo kiel la plej norda urbo

Bazaj informoj
--------------

* Koordinatoj: 24° 47′ S 65° 25′ U﻿ / ﻿24.783 °S, 65.417 °U﻿ / -24.783; -65.417 (mapo)
* Areo:  km²
* Loĝantaro: 535 303 en 2010
* Supermara alteco: 1187 m
* Horzono: UTC-3h
* Poŝtkodo: A4400
* Telefonkodo: 0387

Geografio
---------

Saltaurbo situas en Andoj sur altebenaĵo en valo en la norda parto de la lando. Córdoba troviĝas 902, Rosario 1019, Bonaero 1605, Ushuaia 4019 km.

Historio
--------

Tiu loko situis en la plej suda regiono de Inkaa imperio. Saltaurbo estis fondita en 1582 de la hispana konkeranto Hernando de Lerma. Dum la kolinia erao la urbo estis grava foiro por bredistoj. Dum la milito de sendependeco la urbo estis komerca kaj milita strategia punkto inter Peruo kaj la pli sudaj argentina urboj. Inter 1816 kaj 1821 la urbo defendis la ĉirkaŭaĵon kontraŭ la hispana reĝa armeo. Enn la malfrua 19-a kaj frua 20-a jarcentoj alvenis amase italaj, hispanaj kaj arabaj enmigrintoj, tial reviviĝis la komerco kaj agrikulturo. La katolika universitato estis malfermita en 1967.

Vidindaĵoj
----------

Katedralo en Saltaurbo
Strato en Saltaurbo
* katedralo
* muzeoj
* Nubotrajno
* Preĝejo Sankta Francisko

Servoj
------

* Nacia Universitato de Salta

Trafiko
-------

La internacia flughaveno funkcias loke. Fervojo funkcias (se estas politika volo) ekzemple al Bonaero, Antofagasta, La-Pazo. Vojoj kuras ĉiudirekte.

Klimato
-------

En Saltaurbo jare pluvas po 755 mm. Inter majo-septembro apenaŭ pluvas. La averaĝa temperaturo estas 17 °C, la varmo kulminas en novembro malofte eĉ kun 40 °C. Dum la seka periodo la temperaturo ofte falas sub frostopunkto.

Ĝemelurboj
----------

* Ĉilio Iquique, Ĉilio
* Ĉilio Calama, Ĉilio
* Bolivio Santa Cruz de la Sierra, Bolivio
* Bolivio Tarija, Bolivio

Fontoj
------

* hispana Vikipedio helpe de Guglo
* mapo, distancoj Arkivigite je 2014-03-31 per la retarkivo Wayback Machine
* angle
* vetero

Kirko en Saltaurbo
Koordinatoj: 47° 45′ 01″ N 3° 55′ 00″ O﻿ / ﻿47.75028 °N, 3.91667 °O﻿ / 47.75028; 3.91667 (mapo)

**Sainte-Vertu** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 109 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Sainte-Vertu etendiĝas sur 14.36 km², kaj havis 109 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 7.6 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro André Oppeneau, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Sainte-Vertu apartenas al la kantono de Noyers, kies ĉefurbo estas Noyers. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avallon, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Noyers

Yonne
**Répceszentgyörgy** [rEpcesentdjordj) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Sárvár. *Répce* estas rojo, *Szentgyörgy* estas Sankta Georgo.

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9623
* Areo: 6  km²
* Loĝantaro: 130
* Telefonprefikso: 95

Situo
-----

Répceszentgyörgy situas proksime de ĉefvojo kaj fervojo inter Szombathely kaj Győr.

Historio
--------

La unua mencio okazis en 1415 en formo *Zenthgerg*. Iam la vilaĝo ricevis rangon kampurbo.

En Répceszentgyörgy migra poŝto servas. La komunumo havas preĝejon omaĝe al Sankta Georgo kaj kastelon kun parko de familio **Horváth**.

Komunumoj de Sankta Georgo en Hungara reĝlando
----------------------------------------------

Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Transilvanio, vidu ilin Csíkszentgyörgy!

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Bácsszentgyörgy | Balatonszentgyörgy | Bánokszentgyörgy | Baranyaszentgyörgy |
| Bégaszentgyörgy | Borsodszentgyörgy | Búrszentgyörgy | Dunaszentgyörgy |
| Garamszentgyörgy | Gombaszentgyörgy | Homokszentgyörgy | Iszkaszentgyörgy |
| Jászalsószentgyörgy | Jászfelsőszentgyörgy | Lajtaszentgyörgy | Mezőszentgyörgy |
| Répceszentgyörgy | Szentgyörgy | Szentgyörgyvár | Szentgyörgyvölgy |
| Szepesszentgyörgy | Tatárszentgyörgy | Tótszentgyörgy | Turócszentgyörgy |
| Tüskeszentgyörgy | Víziszentgyörgy | Zalaszentgyörgy |  |

* Kategorio Répceszentgyörgy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La preĝejo Sainte Marie-Madeleine.
La **preĝejo Sainte Marie-Madeleine** situas en la franca komunumo Rennes-le-Château. La nomo de la preĝejo devenas de Maria Magdalena, virino el la ĉirkaŭaĵo de Jesuo Kristo

Pri la plej unua preĝejo ne plu ekzistas ŝpuroj, sed ĝi certe ne plu ekzistis, kiam oni ekkonstruis la nunan preĝejon. Romanika arkaro ankoraŭ estas videbla sur la norda flanko.

El la jaro 1845 ekzistas raporto, ke la preĝejo urĝe bezonas riparojn. La pastro Bérenger Saunière realigis tion, sed la fontoj de la financaj rimedoj estas iomete dubaj kaj li aldonis erojn, kiuj aspektas malkutimaj.

Ekzemple li aldonis la tekston *Terribilis est locus iste* super la enirpordo kaj la baseno por la sankta akvo estas tenata de diablo. Fakte tio estas ankaŭ trovebla en aliaj francaj preĝejoj.

Li mendis tion kaj grandajn bildotabulojn el la katalogo de Giscard, pentristo kaj skulptisto en Toulouse. Paĝoj el lia katalogo estis en 1989 reproduktitaj en libro de Marie de Saint-Gély. Nenio en la preĝejo estis speciale produktita por Saunière.

Alia konstruaĵo ricevis la nomon de Maria Magdalena: estas Turo Magdala, kiu funkciis kiel biblioteko. Laŭ eldiro de Saunière la turo kun la ĝardeno kaj la Villa Bethania estis destinita kiel hejmo por emeritaj pastroj.

Referencoj
----------

1. ↑  Marie de Saint-Gély, *Bérenger Saunière, prêtre Rennes-le-Château 1885-1917* (Bélisane, 1989; 2005), p. XLII, XLIV kaj XLV.
2. ↑  Bill Putnam & John Edwin Wood, *The Treasure of Rennes-le-Château, a Mystery Solved*, paĝo 167, eldono de 2005 ISBN 0-7509-4216-9
3. ↑  Jacques Rivière, *Le Fabuleŭ trésor de Rennes-le-Château*, Editions Belisane (1983)

* Sainte Marie-Madeleine (Rennes-le-Château) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Sainte Marie-Madeleine (Rennes-le-Château) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Giganta cervo** |
| --- |
|  |
| Skeleto ĉe la Nacia Muzeo de NaturhistorioSkeleto ĉe la Nacia Muzeo de Naturhistorio |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Parhufuloj *Artiodactyla* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Cervedoj *Cervidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | ***Megaloceros*** |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***M. giganteus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Megaloceros giganteus****(Blumenbach, 1799) |
|
|
|
|
|
| Tiama arealoTiama arealoTiama arealo |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Giganta cervo  |

 |
| v • d • r |

Skeleto de *Megaloceros giganteus*
Rekonstruaĵo de *Megaloceros giganteus*
La **giganta cervo** (*Megaloceros giganteus*) estas formortinta specio de cervedoj, kiu aperis dum la plejstoceno ĉirkaŭ antaŭ 400.000 jaroj en Eŭrazio kaj malaperis dum fino de la lasta glaciepoko (Würm-epoko), ĉirkaŭ antaŭ 8.000 jaroj.

Angle oni nomas ĝin „irlanda alko" (*Irish elk*), ĉar ties ostoj elgrundiĝis ĉefe el irlandaj marĉoj (spite al tio, ĝi vivis en la tuta Eŭropo). Ĝi havis gigantan platkornaron (kun larĝo de maks. 4 m), kun postkola alto de 2 m, la korpomaso de la besto estis ĉirkaŭ 1400 kg. Ĝi verŝajne vivis sur senkaŝaj herbejoj kaj ĝi evitis la arbarojn pro sia grandega kornaro.

La preciza sistematiko okazis laŭ DNA-esploroj: ŝajnas, ke ĝi pli parencas ne al alko, sed al damao.

La formorto de la besto okazis plej verŝajne pro ĉasado de la prahomoj.

rete, angle
-----------

* Extinct Giant Deer Survived Ice Age, Study Says
* Extinct Giant Deer Traced to Modern Relative by DNA
* Megaloceros, Irish elk, Giant deer

  

* Giganta cervo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Giganta cervo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Giganta cervo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Révleányvár** [rEvleAnjvAr] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Cigánd. La loknomo signifas: pramejo-knabino-fortikaĵo.

Lernejo en Révleányvár

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 17  km²
* Alto super marnivelo: 100 m
* Loĝantaro: 620
* Poŝtkodo: 3976
* Telefonprefikso: 47

Situo
-----

Révleányvár situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso (pramo funkcias al la kontraŭa Szabolcsveresmart), laŭ flankovojoj. Záhony troviĝas 17, Cigánd 16 km-ojn.

Historio
--------

La vilaĝo fondiĝis en la 14-a jarcento, apartenanta al la praa departemento de Szabolcs. Iam fortikaĵo konstruiĝis, kiun Leopoldo la 1-a detruigis. Ekde 1904 la komunumo havas la belsonan nomon Révleányvár. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Ĉieliro
* romkatolika preĝejo omaĝe al Ĉieliro de Nia Sinjoro

* Kategorio Révleányvár en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pri la komunumo
---------------

**Salvenach** estas komunumo en la Lagodistrikto en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 486 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Salvenach situas 3 kilometrojn sude de la urbo Morato proksimume 35 kilometrojn okcidente de la federacia urbo Berno. La komunumo konsistas el la vilaĝo Salvenach kaj la setlejoj Jeussfeld kaj Burgfeld, kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,81 km², de kiuj 22,7% estas kovritaj de arbaro, 69,5% servas por agrikulturo kaj 7,8% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Salvenach limas en nordo al Morato, en nordoriento al Lurtigen, en oriento al la senkomunuma teritorio de Ŝtata Arbaro Galm, en sudoriento al Jeuss, en sudokcidento al Cressier, kaj en okcidento al la berna eksklavo Münchenwiler (BE).

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 177 de Friburgo al Morato. Flankaj vojoj kondukas krome al la najbaraj komunumoj. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 6 kilometrojn norde apud Morato. Per la poŝtaŭtolinio de Morato al Düdingen la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Vidindaĵoj
----------

La vilaĝo apartenas al la lokoj en la inventaro de la protektindaj vilaĝaspektoj de Svislando, kiel vilaĝaspekto de nacia signifo. Aparte vidinda estas la malnova lernejo el la 17-a jarcento, kiu estas objekto de nacia signifo.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Salvenach datiĝas el la jaro 1179 kiel *Salvegnez*. Salvenach apartenis al la Senjorujo Morato kaj kun ĝi fariĝis en la jaro 1475 komuna havaĵo de Friburgo kaj Berno. Post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 Salvenach estis definitive atribuita al la Kantono Friburgo kaj surbaze de la nova konstitucio de 1848 atribuita al la Lagodistrikto.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Hans Herren*: *Kleinbösingen* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-10-06)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Salvenach en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Salvenach

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Salvenach** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* Malnova lernejoMalnova lernejo
* Nova lernejo kaj komunuma domoNova lernejo kaj komunuma domo
* Vilaĝa stratoVilaĝa strato
* Historiaj domoj en la vilaĝocentroHistoriaj domoj en la vilaĝocentro

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la Lagodistrikto |
| --- |
| Barberêche • Bas-Vully • Büchslen • Courgevaux • Courlevon • Courtepin • Cressier • Fräschels • Galmiz • Gempenach • Greng • Gurmels • Haut-Vully • Jeuss • Kerzers • Kleinbösingen • Lurtigen • Meyriez • Misery-Courtion • Muntelier • Morato • Ried ĉe Kerzers • Salvenach • Ulmiz • Villarepos • Wallenried |  |

 |
**Ruesca** [RŬESka] estas municipo de Hispanio, en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Ruesca estas municipa teritorio en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas inter Orera norde kaj Miedes de Aragón sude, Mara okcidente kaj Codos oriente. 

La loĝloko Ruesca mem estas je 92 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 19 km de Calatayud, sur 764 msm en la Iberia Sistemo, sur la valo de la rivero Perejiles iom oriente de la fluejo mem de la rivero. 

Ĝi estas alirebla laŭ la ŝoseo A-1504. La plej proksimaj loĝlokoj estas Orera kaj Mara.

Historio
--------

Turo.
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1120 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud. En la 13-a kaj 14-a jarcentoj estis kastelo, konstruita en la kadro de la militoj inter la Regno Kastilio kaj la Regno Aragono el kiu restas mudeĥara turo. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Ruesca kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 76 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

Aktualo
-------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj, migdalarboj, kaj ĉefe ĉerizarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. 

Ĉefaj altiraĵoj estas la preĝejo kun mudeĥara sonorilturo, la restaĵoj de la kastelo kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ruesca en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803336
 |
**BALLENEGGER Róbert** estis hungara agrogeologo, universitata profesoro, laŭreato de Kossuth-premio (1957) naskita en Temeŝvaro la 11-an de novembro 1882 kaj mortinta en Bp. la 13-an de novembro 1969.

Biografio
---------

Róbert Ballenegger studis en la Universitato de Budapeŝto (1900–1905), poste en la Instituto de Ampelologio, pli poste li fariĝis asistanto en Selmecbánya (Bányászati és Erdészeti Főiskola) (1908–1909). En 1910 oni nomumis lin al Sekcio Agrogeologia de Hungara Ŝtata Geologia Instituto. Inter 1922–1940 li estis profesoro de Instituto de Ĝardenado. Oni habilitis lin privatprofesoro en 1919 en la teknikuniversitato de Budapeŝto, kies de 1931 li estis publika eksterordinara profesoro. Li estis gastprofesro en Usono kaj Francio. Li publikigis pli ol ducent studojn kaj librojn.

Premioj, distingoj
------------------

* Szabó József-premio (1918) de Magyarhoni Földtani Társulat;
* Doctor honoris causa de Universitato de Ĝardenado.

Verkoj
------

* *A termőföld* (Bp. 1921);
* *Talajművelés és talajjavítás* (Bp. 1924);
* *Bevezetés a növények életvegytanába* (Pécs, 1934);
* *Talajvizsgálati módszerkönyv* (kun László Mados, Bp. 1953);
* *Talaj- és trágyavizsgálati módszerek* (Bp. 1962);
* *A magyar talajtani kutatás története 1944-ig* (kun István Finály, Bp. 1963). –

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon