recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Frederick DIELMAN** (25a de decembro 1847 – 25a de aŭgusto 1935) estis german-usona pentristo de portretoj kaj figuroj.

Biografio
---------

*La vidvino*, ekzemplo de populara pentraĵo de la fino de la 19-a jarcento fare de Dielman, amas-produktita kiel tutkolora litografaĵo.
Dielman naskiĝis en Hanovro, Germanio, kaj estis translokigita al Usono fruinfana. Li studis kun Wilhelm von Diez en la Reĝa Akademio en Munkeno kie li ricevis medalon pro atingo en korpodesegno.

Li malfermis studion en Novjorko, kie li laboris dekomence kiel ilustristo de libroj kaj gazetoj, kaj iĝis distingita teknika desegnisto kaj pentristo de ĝenrismaj bildoj. Li estis unu el la originaj membroj de la *Society of American Artists* (Societo de Usonaj Artistoj), estis farita Nacia Akademiano en 1883, kaj estis ankaŭ membro de la *American Water Color Society* (Usona Akvarela Societo), de la *New York Etching Club* (Novjorka Akvaforta Klubo), kaj de la Klubo Salmagundi. Li estis prezidanto de la Artofederacio de Novjorko.

En 1899, Dielman estis elektita prezidanto de la *National Academy of Design* (Nacia Akademio de Desegno). En 1903, li iĝis profesoro de desegno en la "College of the City of New York" kaj preskaŭ samtempe li estis farita direktoro de la artaj lernejoj de la Cooper Union.

Li faris gravajn kontribuojn al luksaj eldonoj de verkoj de Longfellow, Hawthorne, George Eliot, kaj de aliaj verkistoj, kaj al la variaj publikaĵoj de la Tile Club, kies membro li estis. Liaj murornamoj kaj mozaikpaneloj por la Kongresa Biblioteko en Vaŝingtono estas elstaraj. Inter liaj pentraĵoj montritan en la ekspozicioj de la Nacia Akademio estis *The Patrician Lad* (1877), *Young Gamblers* (1885), kaj *Head* (1886). Unu el la plej bone konataj el liaj ilustraĵoj estas *A Girl I Know* (junulino kiun mi konas).

Bildaro
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* Historio (1896). Mozaiko, Kongresa Biblioteko, Konstruaĵo Thomas Jefferson, Vaŝingtono*Historio* (1896). Mozaiko, Kongresa Biblioteko, Konstruaĵo Thomas Jefferson, Vaŝingtono

Notoj
-----

1. 1 2 3  Wilson & Fiske 1900.

Referencoj
----------

* Kategorio Frederick Dielman en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Wilson, J. G.; Fiske, J. eds. (1900). "Dielman, Frederick". Appletons' Cyclopædia of American Biography. New York: D. Appleton.
* Chisholm, Hugh, eld. (1911). "Dielmann, Frederick". Encyclopædia Britannica (11a eld.). Cambridge University Press.
* Rines, George Edwin, eld. (1920). "Dielman, Frederick". Encyclopedia Americana.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 696464
* GND: 1055214356
* LCCN: nr96034852
* VIAF: 66368494
* ISNI: 0000 0001 1068 1565
* SUDOC: 224925121
* ULAN: 500001423
* RKD: 22633
 |
**László Gerold** [lAslO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gerold László** estis jugoslaviana hungara literaturisto, ĵurnalisto, kritikisto, redaktoro, altlerneja instruisto.

László Gerold naskiĝis la  24-an de septembro 1940(nun 1940-09-24) en Novi Sad (Jugoslavio), li mortis la 12-an de oktobro 2016 en Novi Sad (Serbio).

Biografio
---------

László Gerold apartenis al la hungara minoritato en Jugoslavio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en universitato en la sama urbo. Inter 1964–1971 li estis ĵurnalisto en la loka ĵurnalo, poste li revenis al la universitato por esti asistanto. En 1983 li doktoriĝis, ankaŭ docentiĝis. Inter 1983 kaj 1991 li estis katedrestro, en 1995 li atingis la instruan rangon profesoro. Inter 1995 - 2000 li ankaŭ instruis en altlernejo de Sombor, poste en Universitato de Beogrado. Ekde 1986 li estis redaktoro, ekde 1991 ĉefredaktoro. Li ricevis premiojn inter 1980-2005.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Hatvan magyartanár* (sociografiaĵo, 1969)
* *Színház és kritika* (kritikoj, 1970)
* *Dráma és színjátszás Szabadkán a XIX. században* (1982)
* *Meglelt örökség* (studoj, eseoj, kritikoj, 1994)
* *Léthuzatban* (kritikoj, 2004)
* *Színházi jövés-menés* (studoj, eseoj, 2019)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto
* hungarlingva biografio legebla pli malsupre
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 828683
* LCCN: n98051054
* VIAF: 34785302
* ISNI: 0000 0000 7990 2998
* SUDOC: 05951258X
* BNF: 15745031c
 |



* Portalo pri Biografio
**Alexander libera sinjoro von Bach**, germane **Alexander Freiherr von Bach** (4-an de januaro 1813 Loosdorf – 13-an de septembro 1893 Unterwaltersdorf) estis aŭstra politikisto, dum revolucia jaro 1848 unue reprezentanto de liberuloj, pli poste plenuminto kaj kreinto de politiko de subpremo de revolucio, ministro de justico (1848–1849) kaj ministro de enlandaj aferoj de Aŭstria Imperio (1849–1859). Lia agado en la komenco de regado de Francisko Jozefo la 1-a estas kunigita kun (denova) enkonduko de nekonstitucia povo de la tn. novabsolutismo, ankaŭ Absolutismo de Bach.

Referencoj
----------

1. ↑  En *Österreichisches Biographisches Lexikon* indikata loko de morto Kastelo Schönberg ĉe Viena Nova Urbo.

Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Alexander von Bach en Vikimedia Komunejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 669643
* GND: 118651455
* LCCN: n85091042
* VIAF: 3264219
* ISNI: 0000 0000 5532 9314
* SUDOC: 241872383
* BNF: 16990679b
* NKC: jo2003170286
* BNE: XX1535695
 |
**Zap Pow** estas jamajka muzikbando de regeo, fondita de kantisto/basisto Michael Williams alinome Mikey Zappow kaj gitaristo Dwight Pinkney. Membroj estis ankaŭ Beres Hammond, trumpetisto David Madden, saksofonisto Glen DaCosta, kaj drumisto Cornell Marshall. Ili origine ekzistis el 1969 ĝis 1979. Ili re-formiĝis en 2016.

La bando estis formita en 1969, fare de la muzikistoj Michael Williams (baso, gitaro, voĉo, kantoverkisto, iama drumisto de la grupo de Bobby Aitken nome *Caribbeats*), ) kaj Dwight Pinkney (gitaro, voĉo, iam de The Sharks kaj gitaristo en sesio de 1966 de The Wailers), Max Edwards (drumoj), Glen DaCosta (tenora saksofono, voĉo, fluto, iama lernanto de *Alpha Boys School*), Joe McCormack (trombono), kaj David Madden (trumpeto, voĉo, alia iama lernanto de *Alpha Boys School*, kiu antaŭe estis registrinta kun Cedric Brooks laŭ la nomo 'Im and Dave'). Pinkney kaj Williams estis antaŭe ludinta kune en la bando *Winston Turner & the Untouchables*. La nomo de la bando venis el komiksa libro kiun Williams estis leginta. Ili publikigis kelkajn unuopaĵojn en 1970-71 kiel la sukcesaj "This is Reggae Music", kaj en 1971 sian debutan albumon, *Revolutionary Zap Pow*, en la diskomarko Harry J.

Diskaro
-------

### Albumoj

* *Revolutionary Zap Pow* (1971), Harry J
* *Zap Pow Now* (1976), Vulcan
* *Revolution* (1976), Trojan
* *Zap Pow* (1978), Island
* *Zap Pow Again* (2017), VP

### Kompilalbumoj

* *Beres Hammond Meets Zappow in Jamaica*, Rhino
* *Jungle Beat*, Lagoon
* *Love Hits*, LMS
* *Reggae Rules*, Rhino
* *Revolution (the best of)* (2007), Trojan

Notoj
-----

1. ↑  Katz, David (2003) *Solid Foundation: an Oral History of Reggae*, Bloomsbury, (ISBN 0-7475-6847-2), p. 69
2. ↑  Leggett, Steve "Zap Pow Biography", Allmusic, alirita en 2011-01-02
3. ↑  Larkin, Colin (1998) *The Virgin Encyclopedia of Reggae*, Virgin Books, (ISBN 0-7535-0242-9), pp. 323-4
4. 1 2  "Jamaica's musical icon Michael Williams dies" Arkivigite je 2012-04-02 per la retarkivo Wayback Machine Arkivita la 2an de Oktobro 2011 en Wayback Machine, Jamaica Gleaner, 18a de Aŭgusto 2005, alirita en 2011-01-02

Eksteraj ligiloj
----------------

* Zap Pow Arkivigite je 2012-07-19 per la retarkivo Wayback Machine en Roots Archives


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 805580
* LCCN: n94064382
* VIAF: 146819730
* ISNI: 0000 0000 9896 5791
* SUDOC: 157156621
* MBA: 209cc789-981e-4911-a5fb-47c30230976f
 |
**Alexander PARKES** (29a de decembro 1813 – 29a de junio 1890) estis metalurgiisto kaj inventisto el [Birmingham]], Anglio. Li kreis la *parkesine*, nome unua hom-farita plasto.

Li laboris pri elektrolamenado por George kaj Henry Elkington. Parkes akiris sian unuan patenton (N. 8905) en 1841 pri procezo por elektrolamenado delikatajn artaĵojn. Lia plibonigita metodo por elektrolamenado de fajnaj kaj fraĝilajn objektojn, kiel floroj, ricevis patenton en 1843. La procezo pri elektrolamenado de objekto jam trempita en solvaĵo de fosforo enhavata en karbona disulfido, kaj poste en arĝenta nitrato. Aranereto, arĝentita laŭ tiu metodo, estis prezentita al la Princo Alberto kiam tiu vizitis la laborojn de Elkington en 1844.

Parkes patentis ankaŭ procedon por transformi celulozon en novan materialon, nomatan "parkesine" (esence, nitrocelulozo, produktata el celulozo kaj nitrata acido).

* Kategorio Alexander Parkes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 686140
* LCCN: nb2008012180
* VIAF: 36450836
 |
**Piña de Campos** [PInja deKAMpos] estas municipo en la centroriento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*.

Geografio
---------

Preĝejo de Sankta Mikaelo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 12,39 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 203 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 1 100 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 25 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. Dum la Antikva Reĝimo Piña formis parton de la senjorlandoj de la Markizoj de Aguilar de Campoo.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo de Sankta Mikaelo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

* Carlon, Concepción, Martínez González, Rafael Ángel kaj Presa, Fabiola (1990). "La capilla funeraria de los Guerra en la iglesia de San Miguel de Piña de Campos (Palencia)". *Actas del II Congreso de Historia de Palencia, 27, 28 y 29 de abril de 1989*, kunord. de María Valentina Calleja González, Vol. 5, 1990 (Historia del arte. Palencia en la historia de la lengua y literatura. Historia de la educación), pp. 181-208. ISBN 84-86844-30-4.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771836
* LCCN: n95051688
* VIAF: 154929969
 |
**Testa versio** estas versio de programaro kiu estas testita. Programistoj kaj komuno de testuloj serĉadas erarojn, kiujn programistoj korektadas. Poste korektado konatajn erarojn estas programaro signita kiel stabila versio. Kompreneble ne ĉiuj eraroj devas esti korektata, ĉefe ĉe grandaj kaj komplikaj projektoj estas programaro eldonita ankaŭ kun etaj (ne gravaj) eraroj kaj poste eraroj estos korektotaj.  

Iuj socioj eldonadas ankaŭ komercajn programarojn por publika testado. Uzantoj ne devas paĝi kaj havas profesian programaron (nur por mallonga tempo, normale 30 tagoj), socioj havas multe da testuloj kaj evoluo rapidas.

Estas forte rekomendata uzi testajn programarojn nur por testado. Normale eraroj povas difekti ion.

Vidu ankaŭ
----------

* Vivciklo de programareldono

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rVersioj de programaro |
| --- |
| Versio | Testaj versioj (Alfa • Beta • Eldona kandidato) • Fabrikensenda • Stabila • Funkcitena |
| Ĝisdatigado | Promocia eldono • Ĝisdatigo • Flikaĵo • Ĝisdatiga pakaĵo |

 |
Gastoj malstreĉiĝas ĉe piĵama festo
**Piĵamfesto** aŭ **dormfesto** estas festo kie la gastoj estas invititaj tranokti ĉe la domo de la festa organizanto. Piĵamofestoj estas plejparte okazigitaj por knabinoj aŭ adoleskulinoj.

Foje piĵamofestoj estas okazigitaj por festi naskiĝtagojn aŭ aliajn specialajn eventojn.

Pijama festo estas konsiderata kiel rito de trairejo, kiu indikas la sendependecon kaj maturecon de la partoprenantoj kaj ilian kapablon evoluigi sociajn rilatojn ekster la rondo de la tuja familio   .

En la 1990-aj jaroj, pluraj artikoloj estis publikigitaj en kiuj nova tendenco estis identigita, laŭ kiu gepatroj permesas adoleskantoj en pubereco, kaj knaboj kaj knabinoj, pasigi la nokton kune. Tiu opcio estas vidita kiel pli sekura alternativo ol pasigi tempon kune ekster la hejmo   .

Origino de la nomo
------------------

La origino de la nomo "piĵama festo" estas de la piĵamo kiu estas nokta vesto kutime portata dum dormado kaj baldaŭ post kaj antaŭ ĝi. Plejparte, la piĵamo estas malpeza kaj komforta vestaĵo por dormi.

Agadoj kaj ludoj
----------------

 Kusenbatalo estas unu el la oftaj agadoj ĉe piĵamfestoj, poŝtkarto de 1901
Krom la komuna dormado, piĵamaj festoj povas inkluzivi ludojn kaj agadojn, kiuj estas uzataj en aliaj specoj de festoj okazigitaj endome. Unu el la agadoj, kiuj karakterizas dormfeston, estas kusena batalo, kiu estas ludo ĉefe ludita de infanoj, dum kiu ili "atakas" unu la alian per kusenoj. Ĉi tiu ludo povas esti maniero tuj liberigi mensan streĉon kaj koleron. Ĉar kusenoj estas faritaj el mola materialo kaj ne multe pezas, ĉi tiu agado malofte rezultigas vundiĝon.

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Piĵama festo** en Vikimedia Komunejo

Referencoj
----------

1. ↑  Judith Ancer, "Sleepovers need not be a nightmare - and help kids to be autonomous in a safe environment", *The Sunday Times* (Sudafriko), 10a de Junio, 2012.
2. ↑  Edward Eveld, "Sleepovers a rite of passage for kids", *Chicago Tribune*, 14a de Aŭgusto, 2005.
3. ↑  Barbara F. Meltz, ["The sleep-over: A rite of passage"], *Boston Globe*, 13a de Oktobro, 1994.
4. ↑  Emily Wax, "Coed All-Nighters Put Trust on Line; Not All Parents Are Losing Sleep Over Teen Fad", *The Washington Post*, 16a de Novembro, 2000 necesas abono, represo kiel "Coed all-nighters cause unrest", *Sarasota Herald-Tribune*, 21a de Novembro, 2000.
5. ↑   Betsy Hart, "Coed sleepovers: Teenagers learn volumes from parents' decision-making", *Scripps Howard News Service* en *The Daily News* (Kentucky), 24a de Novembro, 2000.
6. ↑   Amy Dickinson, "Coed Sleepovers" Arkivigite je 2013-08-23 per la retarkivo Wayback Machine, *Time*, 8a de Januaro, 2001.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810366
* LCCN: sh90002558
 |
*Vidu ankaŭ **Testamentoj de Lenin***

---

**Politika testamento de Lenin** estas la nomo de dokumento, verkita de Lenin en la lasta semajno de 1922 kaj unua semajno de 1923. En la testamento, Lenin proponas ŝanĝojn en la strukturo de la soveta registaro. Li do priskribis gvidantajn membrojn de la sovita ŝtato kaj sugestis forigon de Stalin el pozicio de ĝenerala secretario de la Centra Komitato de la Soveta Komunista Partio.

Dokumenta historio
------------------

Lenin volis laŭtlegi la dokumenton en la 12-a Kongreso de la Rusia Komunista Partio, aranĝota en aprilo 1923. Fakte, post tria apopleksio de Lenin en marto de 1923, li paraliziĝis kaj ne kapablis paroli, la testamento estis sekrete ĉe sia edzino Nadeĵda Krupskaja, en espero de pliboniĝo de Lenin. Ŝi transdonis la leteron - post morto de Lenin en januaro de 1924 - al Centra Komitato kaj petis informigi la delegitojn pri tio dum la 13-a Partia Kongreso en majo de 1924.

La testamento de Lenin kritikis ĉiun membron de la t.n. triumviraro (Josif Stalin, Grigorij Zinovjev kaj Lev Kamenev) tiel ili ne rapidis informiigi pri tio. La testamento same kritikis ilian aliancanon Nikolaj Buĥarin kaj iliajn oponantojn Lev Trockij kaj Georgij Pjatakov. Sola praktika propono de la testamento estis la forigo de Stalin el pozicio de ĉefsekretario. 

La partianoj fakte neglektis la testamenton. La plena angla teksto estis publikigita eksterlande en New York Times en 1926. Oni publikigis la testamenton en Sovetunio en 1956.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lenin's Last Testament (teksto angle)
**Lajos Kerti** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kerti Lajos** estis hungara kameraisto. Lia origina familia nomo estis *Kaulich*.

Lajos Kaulich  naskiĝis la 8-an de julio 1899 en Budapeŝto, li mortis la 12-an de januaro 1958 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Lajos Kerti frekventis komercan mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li laboris en fotolaboratorio. En 1921 li laboris jam filmolaboratorio, post 2 jaroj en la hungara filma produktejo, kie li restis ĝismorte. Li faris ĉefe novaĵfilmojn, sed pli malofte dokumentajn, prilernejajn kaj sportajn filmojn. Li estis sendita fari filmojn en Usono, Turkio, Bulgario. Li edziĝis en 1935. En la fruaj 1940-aj jaroj li faris ankaŭ longajn filmojn.

Elektitaj filmoj
----------------

* *Megindul az erdő* (1939, dokumenta filmo)
* *A cigány* (1941, longa filmo)
* *Makacs Kata* (1943, longa filmo)
* *Makkhetes* (1944, longa filmo)
* *Téli sport* (1949, mallonga filmo)
* *Vándorméhészek* (1955, dokumenta filmo)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La revuo "InKoj" (Interlingvistikaj Kajeroj) celas plenumi la bezonon de stud- kaj diskut-loko, je universitata nivelo, pri la temoj rilatantaj la planitajn lingvojn kaj la lingvojn artefaritajn, kaj el la vidpunkto de la logikaj kaj lingvaj analizoj pri la strukturo morfosintaksa kaj leksik-genera, kaj el la vidpunkto de la historio de la ideoj, de la epistemologiaj kaj ontologiaj konceptadoj sur kiuj baziĝas tiuj lingvoj.

Temas pri studkampo precipe filozofia, ĉar ĝi postulas, por sia plenumo, la diskuton de problemoj pri kategoria taksonomio, pri formala logiko, mistikaj kaj religiaj inspiroj, utopiaj projektoj politikaj kaj artaj.

La interfakeco de tiu studkampo postulas tion, ke la projekto havu strukturon malfermatan al kontribuaĵoj de spertuloj pri aliaj fakoj, ekzemple: psikologio, informadiko, matematiko, lingvistiko, ktp.

Krome, la revuo sin proponas kiel diskut-lokon por la projektoj de protektado de la lingv-rajta egaleco per la uzo de helplingvo, ene de plurlingvaj medioj kiel, ekzemple, Eŭropa Unio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* La retpaĝo de la revuo esperante, itale
**Hiperebeno** estas koncepto en geometrio. Ĝi estas pli alte dimensia ĝeneraligo de la konceptoj de 1-dimensia linio en 2-dimensia geometrio kaj 2-dimensia ebeno en 3-dimensia geometrio.

*m*-dimensia hiperebeno estas fakte la samo kiel *m*-dimensia spaco, sed hiperebeno estas konsiderata ne sendepende sed en pli grande dimensia spaco, do en *n*-spaco kun *m<n* aŭ pli konkrete *m=n-1*.

Diversaj specoj de hiperebeno estadas konsiderataj, ili diferenciĝas, interalie, per tio kiel estas konsiderata malfinio en la hiperebeno. La plej kutimaj specoj estas:

* Afina
* Vektora
* Projekcia

Afina hiperebeno
----------------

En afina geometrio, afina spaco estas (proksimume ???) simpligita speco de eŭklida spaco, kun reelaj nombroj kiel koordinatoj. 

Afina subspaco de la spaco, kiu dividas la spacon enen du duonspacojn, estas "hiperebeno".

En la ĝenerala okazo, **afina hiperebeno** estas afina subspaco kun dimensio je 1 malpli granda.

Do, en 1-dimensia spaco (rekto), hiperebeno estas punkto; ĝi dividas linion en du radiojn. En 2-dimensia spaco, hiperebeno estas linio; ĝi dividas la ebenon en du duonebenojn. En 3-dimensia spaco, hiperebeno estas ordinara ebeno; ĝi dividas la spaco en du duonspacojn.

Afina hiperebeno en *n*-dimensia spaco kun koordinatoj en kampo *K* povas esti priskribita per ne-degenera lineara ekvacio de formo:

*a*1*x*1 + *a*2*x*2 + ... + *a**n**x**n* = *b*.
Ĉi tie, *ne-degenereco* signifas ke ne ĉiuj el *a**i* estas nulo. Se *b*=0, rezultiĝas **lineara** aŭ **homogena** hiperebeno, kiu situas tra la fonto de la koordinatsistemo.

La du duonspacoj difinitaj per hiperebeno en *n*-dimensia spaco kun reelaj koordinatoj estas:

*a*1*x*1 + *a*2*x*2 + ... + *a**n**x**n* ≤ *b*
kaj

*a*1*x*1 + *a*2*x*2 + ... + *a**n**x**n* ≥ *b*.
**Notoj**

* Hiperebenoj en kompleksa afina spaco ne disdividas la spacon en du partoj. Por ke hiperebeno disdividu la spacon la koordinata kampo devas esti ordita kampo.
* Termino **regno** estas proponita por 3-dimensia hiperebeno en 4-dimensia spaco, sed ĝi estas uzata malofte.

Vektora hiperebeno
------------------

En lineara algebro la termino "hiperebeno" estas uzata en pli limigita maniero. Hiperebeno en vektora spaco estas vektora subspaco (aŭ "lineara subspaco") kies dimensio estas je 1 malpli ol tiu de la tuta vektora spaco. Ĉi tiuj hiperebenoj estas la afinaj hiperebenoj kiuj enhavas la fonto de la koordinatsistemo.

Projekcia hiperebeno
--------------------

Estas ankaŭ **projekciaj hiperebenoj** en projekcia geometrio. Projekcia geometrio povas esti konsiderata kiel afina geometrio kun aldonitaj nuliĝantaj punktoj (punktoj je malfinio). Afina hiperebeno kaj ankaŭ la asociitaj punktoj je malfinio formas la projekcian hiperebenon. Estas ankoraŭ unu la alia projekcia hiperebeno: la aro de ĉiuj punktoj je malfinio, nomata kiel la **malfinio** aŭ **ideala hiperebeno**.

En reela projekcia spaco, hiperebeno ne dividi la spacon en du partojn; bezonatas du hiperebenoj por apartigi punktojn kaj disdividi la spacon.

Vidu ankaŭ
----------

* Hipersurfaco
* Decida rando
**Piña de Esgueva** [PInja desGEba] estas municipo en la nordoriento de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Valle del Esgueva* (Valo de Esgeva) en la nordoriento de la provinco. 

Piña de Esgueva en la provinco Valadolido.
La *Valle del Esgueva* de la provinco Valadolido, ruĝe, nordoriente.
La preĝsjo.
Turo de Mazariegos, fakte ruinoj de sonorilturoj de iama romanika preĝejo (je 5 km).

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 29,82 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 318 loĝantojn. 

Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte 700 el la 1930-aj jaroj. Ĝi distas 31 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas angule kun la provinco Palencio. 

Ĝia municipa teritorio estas trapasata de la rivero Esgueva.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado eble ĉirkaŭ la 9-a jarcento. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. FRua mencio de 1280 de la arkivo de la katedralo de Palencio aludas al Pynna del Valle Esgueva. En 1345 estas informo ke ties preĝejo tiam apartenis al la diocezo de Palencio. 

Piña de Esgueva formis poste parton de la stato *Infantazgo de Valladolid* kaj apartenis al la Monaĥejo de Matallana (en nuna Villalba de los Alcores), al la Ordeno de Sankta Johano kaj al la filoj de Juan Rodríguez de Quiñones. 

Juan de Zúñiga estis senjoro de la loko ĝis fino de la 11-a jarcento kiam la senjorlando venis al Antonio de la Cuadra. Tiam oni konstruis la ermitejon de Sankta Petro. En la 17-a jarcento oni suferis konsiderindan senloĝigon. 

En 1886 oni konstruis la urbodomon kaj la lernejojn kaj en 1889 kaj civilan kaj katolikan tombejojn. Iam estis grava farunmuelejo.​

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, kaj beto) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la romanika preĝejo de la 12a-12a jarcentoj, du ermitejoj kaj diversaj ruinoj.

Bildaro
-------

* Ermitejo de Sankta Petro.Ermitejo de Sankta Petro.
* Romanika fenestro en la centro de la absido de la preĝejo.Romanika fenestro en la centro de la absido de la preĝejo.
* Romanika pordego de la preĝejo.Romanika pordego de la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 765136
* VIAF: 316733956
 |
La **Kastelo de Vál** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Ürményi** [urmEnji]) estas simpla historia monumento en Hungario, en vilaĝo Vál.

Aerfoto pri kastelo de Vál

Historio
--------

La familio Ürményi aĉetis la bienon kun jezuita teretaĝa domo en 1774. La nun videbla kastelo estis konstruita fare de reĝa juĝisto József Ürményi en la 1780-aj jaroj, pli precize la jezuita domo ricevis etaĝon. Menciinddas, ke samtempe estis konstruitaj kirko kaj maŭzoleo. En 1878 riĉulo aĉetis la bienon kun la kastelo. Dum la 2-a mondmilito la kastelo iĝis armea hospitalo, poste la ŝtato profitis ĝin agrara faklernejo, biblioteko, poste muzeo pri János Vajda. La kastelo nun estas apartenaĵo de la municipo, kiu ne uzas ĝin. La konstruaĵo renoviĝis en 1961 kaj 1969.

Fasado de la kastelo

Konstruaĵo
----------

La unuetaĝa kastelo situas sola en parko. Ĝi formas U-majusklon. En mezo de la fasado troviĝas la ĉefenirejo, pli supre en la unua etaĝo balkono estas videbla.

Apartenaĵo de la kastelo estas parko, pri kio mankas informoj.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare
* hungare kun fotoj

Pordo de la kastelo
La **Kastelo de Tóalmás** (konata ankaŭ pri la iamaj posedantoj **Kastelo de Wahrmann-Andrássy** [varman-andrAŝi]) estas impona historia monumento en vilaĝo Tóalmás.

Kastelo de Tóalmás

Historio
--------

En la frua 19-a jarcento bienulo kreis grandan parkon en tiu ĉi loko. En la jaroj 1894 kaj 1895 familio Wahrmann konstruigis luksan unuetaĝan, parte barokan kastelon en la parko. En la frua 19-a jarcento la nova posedanto estis familio Andrássy. Ili uzis la kastelon dum somerumadoj aŭ ĉasadoj. Post la 2-a mondmilito la kastelo ŝtatiĝis, poste la sindikato uzis ĝin por somerumado de infanoj. Dum la socialismo ofte oni aranĝis filmokreojn, inter ili la plej signifa estis La kaporalo kaj la aliaj. Ekde 1989 la nova posedanto estas religia usona-hungara fondaĵo, en la kastelo oni aranĝas lernejon pri Biblio, poste somere infanoj somerumadas.

Kastelo de Tóalmás

Konstruaĵo
----------

La kastelo situas sola en tre granda parko. Ĝi havas ankaŭ mansardon kaj kelojn. La fasado estas simetria, la meza parto kun la enirejo reliefas (ĉefe la keloj formas duonrondon). Interne 50 ĉambroj troviĝas, sed ornamaĵo de la kastelo estas la duopa arka ŝtuparejo el ligno, kiu estas kopiaĵo de Operejo Garnier. Menciindas ankaŭ la stukoj.

Parko
-----

La parko estas anglasistema kaj vizitebla escepte la somerumadan periodon. Ĝi estis deklarita naturprotekta teritorio ekde la 1980-aj jaroj. Krom la malnovaj arboj estas videblaj akvoturo, kaj forcejego, ambaŭ en malbonaj statoj.

Fontoj
------

* hungare kun 2 fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
**Sławomir Jan Petelicki** (naskiĝis la 13-an de septembro 1946 en Varsovio, mortis la 16-an de junio 2012 samloke) – en Pola Popola Respubliko – oficiro de Służba Bezpieczeństwa (Sekureca Servo); en Pola Respubliko – brigada generalo de Pola Militistaro, kreinto kaj la unua komandanto de Militista Unuo 2305 (GROM).

Sławomir Petelicki estis honora membro de la 5-a kaj 10-a US Army Special Forces, ĉiuflanke instruita kiel soldato pri specialaj agoj ankaŭ en ĉi tiuj taĉmentoj. Li posedis oran insignon GROM kun florkrono. Rajtiĝis pri paraŝutado kaj ŝoforado de militistaj veturiloj, iĝis snajpero, subakvisto, ricevis 5 dan en karateo fudokan. Fakulo pri helikoptera alterigado. En 2000 iĝis Ĝentilulo de la Jaro laŭ legantoj de la revuo "Gentleman". Membro de la Fondaĵo de Estintaj Soldatoj de Specialaj Unuoj G.R.O.M.

Li estis membro de Sendependa Eksperta Teamo (ZEN), kiu prilaboris raporton *Kial devis sekvi la katastrofo en Smolensk* pri la kraŝo de la pola prezidenta aviadilo en 2010, kun "faktoj kaj indikoj kion fari por rekonstrui rompitan sistemon de la sekureco de Pollando". Malgraŭ sia pasinteco iĝis membro de komitato de apogo por la Marŝo de Sendependeco en 2011.

En 2010 aperis libro "GROM. Siła i Honor" (GROM. Forto kaj Honoro) – intervjuo-rivero kun Sławomir Petelicki gvidata de Michał Komar.

Sławomir Petelicki mortis pro postkugla vundo; la korpon trovis edzino de la generalo en subtera garaĝo de la apartamento en kvartalo Mokotów, kie loĝis. Prokuroro kaj polico strebas klarigi cirkonstancojn de la morto.

La 26-an de junio 2012 estis entombigita en la Militista Tombejo en Powązki.

Lia edzino Agnieszka Petelicka estis i.a. filma produktorino (en 1996 iĝis bapto-patrino de la Standardo de Milistista Unuo GROM.

* Kategorio Sławomir Petelicki en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 414340
* GND: 1042644381
* LCCN: no2013071649
* VIAF: 165837444
* ISNI: 0000 0001 1352 0919
* SUDOC: 171853520
 |
**Navalmoral de la Sierra** [nabalmoRAL delaSJEra] estas municipo en la sudcentro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Alberĉe ĉe la deklivaro de la Montaro Paramera, inter la Sierra de Gredos kaj la Natura Rezervejo de la Iruela Valo; kaj administracie al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. La loknomo *Navalmoral de la Sierra* estas komprenebla etimologie kiel *Altebenaĵo de la Morusarbo en la Montaro*. Morusarbo aperas en la blazono.

Navalmoral de la Sierra en la provinco Avilo.
Panoramo: sur la V de la valo, maldekstre estas la vilaĝo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 43,35 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 340 loĝantojn (multe plie somere). Ĝi perdis 1 400 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 31 km de Avilo, provinca ĉefurbo, kaj 110 km de Madrido.

Ĝi limas kun Sotalbo, San Juan de la Nava, San Juan del Molinillo, Burgohondo kaj Navaluenga. Tra la teritorio fluas alfluanto de la rivero Alberĉe.

Historio
--------

Estas restaĵoj de romia ŝoseo. En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. Plej fruaj mencioj estas de 1090 1110, kaj de 1250 respektive. En 1293 Sanĉo la 4-a konfirmis la limojn de la teritorio. En la 14-a jarcento en Libro pri Montoĉasado oni mencias ĉasejojn en Navalmoral de ursoj kaj aproj de Navalmoral. 

Estas preĝejo de la 16-a jarcento kaj estis ankaŭ ermitejo kaj aliaj vizitindaĵoj.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), brutobredado kaj mielproduktado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado, kuirarto).

Bildaro
-------

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Avilo
* Navalmoral de la Mata

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 762497
 |
Grafino **Johanna ESTERHÁZY** [esterhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Esterházy Johanna** estis hungara-aŭstra harpistino, mecenatino. Ŝia origina naskiĝnomo estis *Batthyány Johanna* [batjAni], ŝia nobela (grafa) antaŭnomo estis *galánthai*, kelkloke ŝia persona nomo estis *Jeanne*.

Johanna Batthyány naskiĝis la 5-an de septembro 1798, ŝi mortis la 8-an de junio 1880 en Vieno (Aŭstrio-Hungario).

Biografio
---------

Johanna Batthyány geedziĝis al Esterházy-familio en 1818, poste ŝi uzis la nomon Esterházy. (Ŝi neniam naskis.) Ŝi studis harpoteknikon en Vieno de en:Elias Parish Alvars ekde 1836, kiu tiutempe estis la plej konata harpisto tutmonde. Li instruis ŝin ĝismorte en 1849, poste ŝi lernis de aliaj majstroj. En 1852 ŝi aĉetis vilaon en Vieno, kie ŝi vivis ĝis sia morto. Samtempe ekde 1852 ĝis 1875 ŝia majstro estis en:Johann Dubez. Johanna Batthyány sen idoj ofte estis mecenato.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun bildoj
* germanlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 652029
* GND: 1051806704
* VIAF: 308736264
 |
**Navas de Oro** [NAbas deOro] estas municipo en la nordokcidento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Pinares* (Pinartero) en la nordo de la provinco. La loknomo *Navas de Oro* estas etimologie komprenebla kiel Altbieno de Ataulfo (fonetike adaptita), alude al iama posedanto aŭ eĉ ebla fondinto.

Navas de Oro en la provinco Segovio.
Preĝejo de Santiago Apostolo.
Horloĝturo de iama preĝejo de Sankta Maria (aperas en la blazono).
Industria kameno.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 62,27 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 304 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte preskaŭ milon el la 1960-aj jaroj. 

Ĝi distas 46 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas norde kun la rivero Pirón kaj sude kun la rivero Eresma. Limas norde kun Samboal kaj San Martín y Mudrián, sude kun Nava de la Asunción, okcidente kun Coca kaj oriente kun Migueláñez, Bernardos kaj Carbonero el Mayor. La tereno estas ĝenerale ebena, kun deklivetoj ĉe pinaroj, kaj krutaĵoj ĉe la rivero Eresma, kies valo estas la plej malalta zono —760 msnm— dum la plej alta estas serio de montetoj ĉe la nordo de la urba kerno, kiuj gamas inter 825 m de El Púlpito kaj 849 m de La Zalagarda. Estas naturaj lagetoj.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado en la 12-a jarcento. La plej frua mencio en kiu aperas la nomo de la vilaĝo —Navas Dolfo— datas de 1210. En la 13-a ĝis la 19-a jarcentoj okazis jurisdikcia komplikaĵo ĉar la loĝloko estis dividita en du kvartaloj, el kiuj unu apartenis al Cuéllar kaj alia al Coca, kun apartaj jurisdikcioj, kio rezultis en konstantaj konfliktoj al lokanoj.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) sed ĉefe forstado de pinaroj kaj tiurilate produktado de rezino. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado al naturaj lokoj). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sankta Maria el kiu restas nur la horloĝturo (ĉar la cetero ruiniĝis post la unuigo de la du lokduonoj), la preĝejo de Santiago kaj la ermitejo de Kristo. Apartaj vidindaĵoj estas la industriaj kamenoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766823
 |
**Carmen** estas hispana filmo de 2003 reĝisorita de Vicente Aranda, bazita sur la samnoma novelo de Prosper Mérimée, sur kiu baziĝis ankaŭ la populara opero de Bizet. Paz Vega kaj Leonardo Sbaraglia ludas la ĉefrolojn.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Carmen estas arketipa hispana belulino de suda karaktero, libereca, pasia kaj arda, altiras la ĝistiame moderan kaj respondecan serĝenton José, kiu devas aresti la delikteman belulinon. La tumultaj amrilatoj kaj pasioj nekontroleblaj kondukas la serĝenton al ĉeno de fato, ĵaluzo kaj sangelverŝo. Je ĉiu nova amanto de Carmen, kaj sekva nova epizodo de amo, pasio kaj ĵaluzo, José eniras pli kaj pli en marĝenecon kaj delikton. Tio rezultas en murdo de la lasta amanto de Carmen, kaj José klopodas por forpreni ŝin; sed ankaŭ tio malsukcesas.

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Paz Vega (Carmen)
* Leonardo Sbaraglia (José)
* Antonio Dechent (*El tuerto*)
* Joan Crosas (Dancaire)
* Jey Beneditt (Próspero)
* María Botto (Fernanda)
* Ismael Martínez (Antonio)

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Carmen (película de 2003) en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 822462
* LCCN: n2004147721
 |
Afiŝo de la AKP.
La **Alĝeria Komunista Partio** (**AKP** aŭ **PCA**), estis komunista partio en Alĝerio.

Historio
--------

### Branĉo de la Komunista Partio de Francio

La AKP aperis en 1920 kiel filio de la Franca Komunista Partio (PCF). Ties ĉeloj estis ĉefe komponataj de ekzilaj laboristoj, ĉefe multnombraj eŭropanoj forpelitaj el metropolo, kelkaj post kiam la gepatroj estis ekzilitaj al la kolonioj post la Pariza Komunumo kaj postaj movadoj.

### Memstara organizo

La AKP iĝis fine separita ento en 1936 kaj malfermiĝis al indiĝenoj. El la konstitua kongreso okazinta la 16-a de oktobro 1936, grupiginte la delegitojn de diversaj devenoj, eliris sekretarion, nome Kaddur Belkaim', nome konstrulaboristo kiu mortiĝos ekzile en 1940.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunista partio

Eksteraj ligiloj
----------------

* komunista alĝeriano nome Maurice Laban (1914-1956)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 446903
* LCCN: n88606533
* VIAF: 122889821
* ISNI: 0000 0001 2097 1769
 |
**Navalmanzano** [nabalmanZAno] estas municipo en la centrokcidento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Pinares* (Pinartero) en la nordo de la provinco. La loknomo *Navalmanzano* estas etimologie komprenebla kiel Altbieno de la Pomarbo. Tiukadre aperas pomarbo en la blazono super pino (alude al loka forstado) dividitaj per simbola rivero: la loĝloko estas inter rivero Malucas kaj rojo Cacerón aŭ Polendos.

Navalmanzano en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 32,79 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 048 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono. 

Ĝi distas 39 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Pinarejos, Zarzuela del Pinar, San Martín y Mudrian, Fuentepelayo, Pinarnegrillo kaj Carbonero el Mayor. Ĝi estas atingebla laŭ la aŭtoŝoseo Autovía de Pinares A-601 inter Carbonero el Mayor sude kaj Pinarejos norde.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj kaj lastatempe fragoj), brutobredado (ŝafoj kaj porkoj) kaj forstado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). 

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo de Sanktoj Justo kaj Pastor kaj la ermitejo de Sankta Juliana.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 766821
* VIAF: 316733535
 |
**Gargallo** [garGAljo] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudo de la nordorienta komarko *Andorra-Sierra de Arcos*, kies komarka ĉefurbo estas Andorra mem. La loknomo *Gargallo* eble estas komprenebla kiel aludo al la kanto de la virkoko (*gallo*) kaj tiukadre aperas virkoko en la municipa blazono.

Geografio
---------

Ĝi estas je 91 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio estas trapasata per la nacia ŝoseo N-211 inter 186 kaj 193 km, koincide kun la ŝoseo N-420. Krome, la regiona ŝoseo A-1702 ebligas komunikadon kun Ejulve, kaj la loka ŝoseo E-1332 konektas kun Estercuel. 

La altitudo de la loĝloko ĉe monteto estas de 941 msm, pro kio estas malvarma vetero.​ Ĝi estas ĉe la Iberia Sistemo, mildigita per la valo de la rivero Escuriza, alfluanto de la rivero Martín. Nordoriente estas monto Muela Alta (1092 m), kaj sude monteto Campillo (1127 m). La teritoria altitudo gamas inter 1140 m sudokcidente kaj 800 m borde de la rivero Escuriza.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Nordokcidente:* Estercuel | *Norde:* Crivillén | *Nordoriente:* La Mata de los Olmos |
| *Okcidente:* Cañizar del Olivar kaj Estercuel |  | *Oriente:* Molinos |
| *Sudokcidente:* Cañizar del Olivar | *Sude:* Ejulve kaj La Zoma | *Sudoriente:* Ejulve |

Historio
--------

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Gargallo oni malaltiĝis el pli ol 600 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 98 loĝantoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas malmulta agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da vitejoj, legomoj), forstado, ĉasado kaj brutobredado (ŝafoj, porkoj kaj kaproj). Nune gravas rura turismo. 

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la domego Telefónica, la preĝejo, la ermitejo, la turo kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801248
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Punktita kampilorinko** |
| --- |
|  |
| 
Punktita kampilorinkoPunktita kampilorinko |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Trogloditedoj *Troglodytidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Campylorhynchus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***C. gularis*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Campylorhynchus gularis****(Sclater, 1861) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Punktita kampilorinko  |

 |
| v • d • r |

La **Punktita kampilorinko** aŭ Punktita troglodito (***Campylorhynchus gularis***) estas malgranda birdo de la familio de Trogloditedoj en Ameriko. Ĝi estas endemia de Meksiko.

Kiel ĉe aliaj trogloditedoj, ankaŭ tiuj estas brunecaj supre kaj blankecaj sube. Pli precize ili havas **brunan kronon, nigran traokulan strion** rimarkindan inter **blankaj superokula strio, vizaĝo kaj gorĝo** inter kiuj videblas el la beko nigra strio kvazaŭ lipharo. La subaj partoj estas blankaj sed videblas klare brusta zono el nigraj punktoj kiuj estas ankaŭ flanke; Tiuj pukltoj nomigas la specion. La subpugo estas bruneca.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montetarbaroj, kaj subtropikaj aŭ tropikaj arbustejoj de altaj altitudoj.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Campylorhynchus gularis[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 25an de julio 2007.
La **garifuna lingvo**, ankaŭ konata sub la nomoj ***kariba*** *aŭ **nigra kariba*** ( ISO 639-3 kab) estas aravaka lingvo parolata en Honduro, Gvatemalo kaj Belizo. La lingvo ankaŭ estas parolata en Nikaragvo, sur la Miskita Marbordo.

La lingvo estas parolata de la posteuloj de la aravakoj, kiuj en la 18-a jarcento devis fuĝi la insulon Sankta Vincento ( Karibio) kaj ekloĝis sur la marbordoj de Centra Ameriko. Garifuna estas sinonimo de zambo (mestizo de nigrulo).

La garifuna lingvo jam delonge devas suferi diskriminacion kaj superregadon de eŭropaj lingvoj kaj ankoraŭ estas minacata al formorto. Ĝi kutime ne ĉeestas en lernejaj sistemoj kaj estas instruata en nur unu vilaĝo.

Vorttrezoro
-----------

La vortotrezoro estas formita jene:

* 45% aravaka (igñeri)
* 25% kariba (kallínagu)
* 15% franca
* 10% angla
* 5% hispanaj aŭ anglaj teknikaj terminoj

Estas ankaŭ kelkaj vortoj el afrikaj lingvoj en la garifuna.

Unesko-listo de nemateria heredaĵo
----------------------------------

La garifuna lingvo estis enskribitia en la liston de parola kaj nemateria heredaĵo de la homaro kune kun sia muziko kaj danco. La lingvo riĉas je tradiciaj rakontoj (*úraga*) rakontitaj en sociaj renkontiĝoj. Ŝablono:UNESCO immateriale

Noto
----

Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la artikolo *Lingua garifuna* en la itala vikipedio, listo de aŭtoroj.

Referencoj
----------

1. ↑  (angla)  UNESCO Culture Sector - Intangible Heritage - 2003 Convention: Language, dance and music of the Garifuna. Unesko.

|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Guatemala |
**TAKEUTI Tomiko** (naskiĝis en 1934, mortis la 23-an de aŭgusto 1998 en Takatuki pro stomaka kancero). Esperantisto de 1955, ŝi kunfondis Esperanto-Societon de Takatuki en 1966 kaj kiel ĝia direktoro 32 jarojn konstante prizorgis Esperanto-ekspozicion kadre de municipa kultura festivalo. Ŝi estis la edzino de Takeuti Yosikazu, prezidinto (poste membro) de Komisiono pri Azia Esperanto-Movado.

Unu el la fondintoj de Esperanto-Societo de Takatuki en 1966 kaj, kiel ĝia direktoro, 32 jarojn flegadis la societon, i.a. en la organizado de Esperanto-ekspozicio kadre de la Kultura Festivalo, oficiala aranĝo de la urbo Takatuki. Ŝi estis senlaca semanto de Esperanto kaj eĉ en sia lasta tempo en hospitalo konigis Esperanton al kuracistoj kaj flegistoj per aŭdigo de Esperanto-elsendo de ina Radio Internacia.

Dum multfojaj vizitoj al Ĉinio, Universalaj Kongresoj kaj gravaj Esperantaj renkontiĝoj de Azio kaj Ĉinio, ŝi starigis profundan amikecon kun multaj ĉinaj samideanoj kaj kuraĝigis ilin en lernado kaj praktikado de la lingvo.

Aparte menciindas, ke kiel multjara leganto de "El Popola Ĉinio" kaj fidela aŭskultanto de la Esperanta Disaŭdigo de Ĉina Radio Internacia, ŝi entuziasme iniciatis okazigi en landaj kaj regionaj kongresoj kunsidojn por legantoj de "El Popola Ĉinio" kaj aŭskultantoj de Ĉina Radio Internacia kaj devokonscie helpis varbi abonantojn kaj aŭskuftantojn. Ĉio ĉi kun ŝia afabla kaj dolĉa rideto restos ĉiam en la koroj de ĉinaj samideanoj, kiuj dividas la malĝojon kun s-ro Takeuti Yosikazu, ŝia versence samidea edzo.
En matematiko, **punkto de maksimumo** skribata kiel ***argmax*** estas la valoro de la argumento ĉe kiu la valoro de la donita funkcio (esprimo) atingas sian (mallokan) maksimuman valoron:

{\displaystyle {\underset {x}{\operatorname {argmax} }}\,f(x)\quad \in \quad \{x\ |\ \forall y:f(y)\leq f(x)\}}
En aliaj vortoj,

{\displaystyle {\underset {x}{\operatorname {argmax} }}\,f(x)}
estas valoro de *x* por kiu *f(x)* havas la plej grandan valoron.

**Punkto de minimumo** skribata kiel ***argmin*** estas difinita analoge.

Ekzemple, se *f(x)=-|x|* do ĝi atingas sian maksimuman valoron je *x=0*.

Punkto de maksimumo estas bone-difinita nur se la maksimumo estas atingita je sola valoro. Tial

{\displaystyle x\_{0}={\underset {x}{\operatorname {argmax} }}\,f(x)}
veras se kaj nur se *x0* estas la unika valoro de *x* por kiu *f(x)* estas maksimumigita. Tiel, ekzemple

{\displaystyle {\underset {x\in \mathbb {R} }{\operatorname {argmax} }}(x(8-x))=4}
pro tio ke la maksimuma valoro de *x(8-x)* estas 16, kiu okazas se *x=4*.

Tamen, en okazo se la maksimumo estas atingita je multaj valoroj, **argmax** povas esti etendita al havi valoron kiu estas la *aro de solvaĵoj*.

Tiel ekzemple

{\displaystyle {\underset {x\in [0,5\pi ]}{\operatorname {argmax} }}\,\cos(x)=\{0,2\pi ,4\pi \}}
pro tio ke la maksimuma valoro de *cos(x)* estas 1, kiu okazas (en donitaj limigoj por *x*) kiam *x* estas 0, *2π* aŭ *4π*.

Vidu ankaŭ
----------

* Minimumo kaj maksimumo
* Reĝimo (statistiko)
**Timo Sakari Kelaranta** (naskita la 22-an de majo 1951 en Helsinko) estas fotisto de Espoo kiu studentis ĉe la Universitato de Aplikataj Artoj en 1975. Li laboris kiel preleganto ĉe la Universitato de Aplikataj Artoj en 1983–1992, kiel lektoro en 1992. –1994, kaj kiel profesoro en 1999–2001. De 1994 ĝis 1999, li estis artistoprofesoro. Kelaranta ricevis la ŝtatpremion por fotarto en 1985 kaj 1991 kaj la kvinjaran artiststipendion de la ŝtato en 2002.

Kelaranta okazigis solludan ekspozicion en Chiasso, Ĉikago, Lund, Madrido, Nico, Odense kaj Parizo kaj partoprenis komunajn ekspoziciojn en Amsterdamo, Karlsruhe, New York kaj Stokholmo. Krome, li okazigis retrospektivajn ekspoziciojn en Ljubljano en 1992 kaj ĉe la Finna Muzeo de Fotografia Arto en Helsinko en 2012. La verkoj de Kelaranta estas en la kolektoj de la Finna Muzeo de Fotografia Arto, Kiasma, la Grandurbo de Espoo kaj la Moderna Muzeo de Stokholmo.

Kelaranta estas membro de la fotokooperativo SAFTRA, fondita en 1973, kies aliaj membroj estas Ben Kaila, Matti Koivumäki, Veli-Heikki Uusitupa kaj Risto Vuorimies. Krom fotado, la grupo interalie dizajnis grandan nombron da finnaj sondiskokovraĵoj.

Lia unua edzino estis la fotisto Eeva Nikkonen (d.), la dua estis Auli Leskinen.

Al Kelaranna estis premiita la Pro Finlandia medalo en 2012[3] kaj artistpensio en 2014.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820842
* GND: 140163085
* LCCN: nr2004011110
* VIAF: 2417724
* ISNI: 0000 0000 7885 8016
* SUDOC: 05078918X
* BNF: 13546621b
* MBA: b2183859-61c0-496f-afb1-a04cc48f08b3
* RKD: 240347
 |