recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jenő Menyhárt** [menjhArt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Menyhárt Jenő** estas hungara subgrunda ŝlagromuzikisto (komponisto, gitaristo, kantisto, tekstopoeto, orkestrestro).

Jenő Menyhárt en 1985
Jenő Menyhárt naskiĝis la 15-an de aprilo 1959 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Jenő Menyhárt frekventis la kutimajn lernejojn en sia naskiĝurbo, sed pri muziklernado mankas informoj. Li estis fondinta membro de ŝlagrorkestro *URH*, poste en 1981 de *Európa Kiadó*, sed li ofte gitarludis ankaŭ en similaj orkestroj. Liaj iamaj partneroj estis ekzemple József Dénes kaj Mihály Víg. En 1994 li translokiĝis al Novjorko, kie li fondis ŝlagrorkestron. Iom poste li hejmenvenis kaj daŭris la muzikistan vivon.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* Teatro Katona József (1994)
* Budapeŝto sur ŝipo (2004)

Lia libro
---------

* *Az agitátor* (2008)

Elektitaj ŝlagrotekstoj
-----------------------

* A birodalom visszavág
* Igazi hős
* Rendôrlány
* Villanygitár

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto kaj video
* hungarlingva biografio kun foto kaj video

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Jenő Menyhárt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 654367
* LCCN: no2007146285
* VIAF: 2263167
* ISNI: 0000 0000 5396 0129
* MBA: 2dd39929-9df1-4f34-88bd-fc65ebc76995
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Jermak |

|  JERMAK  |
| --- |
| Die Jermak auf einer Aufnahme vor 1917 |
|  Schiffsdaten  |
| Ŝipa tipo: | glacirompilo |
| Hejma haveno: | Murmansk |
| Ekuzo: | 1898 |
| Ŝipfabriko: | Armstrong-Whitworth Low Walker |
| Konstruita por: | imperiestra rusa mararmeo |
|  Teknikaj datenoj  |
| Konstrunumero: | 684 |
| Maso: | 8730 t |
| Plena longo: | 97,50 m |
| Plena larĝo: | 21,80 m |
| Maks. merĝo: | 7,60 m |
|  Maŝino  |
| Motoro: | trivojekspansa vapormaŝino |
| Maŝina povumo: | 9390 ĈP |
| Maks. rapido: | 12 kn |
| Helico: | 3 |
|  |
| Kamentuboj: | 2 |
| Mastoj: | 2 |
|  Sonstiges  |
| Skipo: |  ? |
|

La rusia **Jermak** (ruse: *Ермак*) estas unu el la plej unuaj veraj glacirompiloj.

La ŝipo estis konstruita laŭ planoj de admiralo Stepan Makarov fare de Armstrong Whitworth en Newcastle upon Tyne kaj surmariĝis la 29-an de oktobro 1898. Ĝi estis nomumita post Jermak, rusa malkovrinto, kozaka atamano kaj konkeranto de Siberio. La ŝipo ekservis en marto de 1899.

La ŝipo jam dum sia unua veturo en 1899 — sub komandado de Miĥail Vasilev atingis la pozicion de 81°21'N kaj ŝipis la akvojn ĉirkaŭ la Spicbergoj kaj Novaja Zemla.

Dum la rusa-japana milito, Jermak akompanis la floton de la konteradmiralo Nikolaj Nebogatov ĝis atingo de la Orienta maro.

Post komenciĝo de la unua mondmilito, la glacirompilo agadis en la Balta floto. La 31-an de marto 1918, Jermak venis en bataleton kun la finna trupotransporta ŝipo (same glacirompilo) Tarmo. Tio estis same la unua bataleto de la finna mararmeo.

Inter 1920 kaj 1930, Jermak certigis la ŝiptrafikon en la Orienta maro, en la Arkta oceano kaj en la Blanka maro. En februaro de 1938, la ŝipo ekiris por savi la esploristojn de Polusa stacio Nordpol-1. La 28-an de aŭgusto 1938, Jermak sukcesis liberigi la ŝipon Sedov.

La 26-an de marto de 1949, Jermak — okaze de la 50-jara servo — estis distingita per Lenin-ordeno. La ŝipo estis pensiigita en 1964.

* Kategorio Jermak (glacirompilo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jenő RÁTZ** [jenO rAc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rátz Jenő** estis hungara oficiro, ministro, instruisto.

 Jenő Rátz
Jenő Rátz  naskiĝis la 20-an de septembro 1882 en Hungara reĝlando en Nagybecskerek (nuntempa Zrenjanin en Serbio). Li mortis en 1949 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Jenő Rátz batalis dum la 1-a mondmilito, sed li retitiĝis poste dum Hungara Sovetrespubliko. En 1920 li aliĝis al la nacia armeo. Inter 1922-1928 li instruis en la soldata lernejo, poste li ricevis taskon en la armea stabo. En 1930 li atingis la rangon kolonelo. En 1938 li estis ministro pri defendo en kabineto de Béla Imrédy. Post falo de la kabineto li estis elektita parlamenta deputito, kie li aliĝis al la nazioj. En 1944 li estis titulara ministro en kabineto de Döme Sztójay, tial la tribunalo poste kondamnis lin. Li mortis en malliberejo.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero R, poste serĉu la nomon)



* Kategorio Jenő Rátz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**István PÁL** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pál István** estas hungara violonisto, orkestrestro. Lia vaste konata moknomo estas *Szalonna* [salona] (=lardo).

István Pál  naskiĝis la 7-an de junio 1980 en Viŝkove (Sovetunio, nuntempe en Ukrainio).

István Pál kun la orkestro
István Pál

Biografio
---------

István Pál apartenis al la hungara minoritato en Sovetunio. Li konatiĝis kun la muziko hejme, poste li frekventis muziklernejon, pli poste kalvinanan kolegion jam en Hungario en Debrecen. Li aĝis 19, kiam li estis orkestrano de Hungara Popola Ŝtata Orkestro. En 2005 li estis nomumita orkestrestro. Krom tio li estis orkestrano ankaŭ en aliaj popolorkestroj, eĉ li fondis propran orkestron. Kun tiuj orkestroj li koncertis tutmonde. Intertempe li akiris diplomon en Altlernejo de Nyíregyháza en 2007, plian diplomon en Muzikarta Universitato Ferenc Liszt en 2012. Li ricevis premiojn inter 1991-2019.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2019-04-22 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio István Pál (violonisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 639259
* MBA: fc24c0a1-d807-49c7-b20c-e1eaf679f37b
 |
**István Sarlós** [iŝtvAn ŝarlOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sarlós István** estis hungara politikisto, vicĉefministro, parlamentano, parlamentestro.

István Sarlós inter laboristoj
István Sarlós  naskiĝis la 30-an de oktobro 1921 en Budapeŝto. Li mortis la 19-an de junio 2006 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Sarlós abiturientis en 1939, poste li eklaboris en uzina administrado, krome li aliĝis al la socialdemokratoj. En 1942 li soldatiĝis, poste li estis militkaptito en Germanio. Post la 2-a mondmilito li estis loka partiestro. En 1956 li akiris instruistan diplomon en Universitato de Budapeŝto. Post falo de Hungara revolucio de 1956 li tuj aliĝis al stabo de János Kádár. Li estis parlamenta deputito inter 1963 kaj 1990, dume li havis signifajn partiajn kaj ŝtatajn postenojn, ekzemple li estis parlamentestro kaj vicĉefministro. Li ricevis 11 premiojn aŭ medalojn inter 1950 kaj 1985.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* germane

* Kategorio István Sarlós en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 516373
* GND: 1199140929
* LCCN: n83204816
* VIAF: 57999689
* ISNI: 0000 0000 7997 8095
 |
**István Slamovits** [iŝtvAn ŝlamoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Slamovits István** estas hungara ŝlagromuzikisto (gitaristo, kantisto, komponisto, tekstopoeto). Lia karesnomo (vaste konata) estas *Slamó* [ŝlamO].

István Slamovits  naskiĝis la 12-an de junio 1953 en Miskolc.

Biografio
---------

István Slamovits frue interesiĝis pri la ŝlagroj, li aliĝis al pluraj ŝlagrorkestroj. Inter 1977–1983 li estis signifa membro de Edda (rokgrupo) kaj li iĝis tutlande konata. En 1983 muzikaj konfliktoj okazis en la ŝlagrorkestro, tial Slamovits retiriĝis. Post 2 jaroj li reaperis jam kun alia ŝlagrorkestro, tamen la pli fruaj sukcesoj ne ripetiĝis. En 1987 li fondis denove alian muzikgrupon sen sukcesoj. Inter 1998-2005 kaj denove inter 2007-2009 li vivis en Israelo. Hejmenveninta li denove fondis orkestron.

Elektitaj filmaj komponaĵoj
---------------------------

* Szorításban (dokumenta filmo, 1988)
* Indián tél (1993)
* Tehetetlenül (dokumenta filmo, 1997)

Elektitaj ŝlagrokomponaĵoj
--------------------------

* Minden sarkon álltam már
* Kölyköd voltam (ankaŭ ŝlagroteksto)
* Boldog élet
* Ki kíván vissza

Elektitaj ŝlagrotekstoj
-----------------------

* Álmodtam egy világot
* Elhagyom a várost
* Vadkutya

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* datenoj

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio István Slamovits en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 648809
* MBA: 2cb68778-d67f-4145-9a10-9fdddde2f537 651ecf44-5765-4011-afbf-01c0645fa389, 2cb68778-d67f-4145-9a10-9fdddde2f537
 |
**CSINÁDY Jenő** (ĉina:di) estis hungara sportkuracisto, fiziologo naskita en Nyárádszereda la 17-an de aprilo 1899 kaj mortinta en Budapest la 14-an de aprilo 1970.

Biografio
---------

La universitaton Jenő Csinády finis en Kolozsvár (1917–21), Budapeŝto (1921–22) kaj Szeged (1922–25). Li preparis sin dentkuracisto (1925–26), sed li iĝis la esploristo de la *Anatomia Instituto* de la universitato inter 1926–1942. En 1930 li establis stacion de sportkuracisto, kies li iĝis gvidanto. En 1934 oni kvalifikis lin privatprofesoro pri laborfiziologio. Inter 1942–46 li estis sportkuracista-anatomia esploristo, sekciestro de la ekzamenejo, pli poste direktoro de la *Landa Sportkuracista Instituto* de Budapeŝto. En 1944 li estis titolita eksterordinara universitata profesoro en Szeged, ekde 1946 dent- kaj distriktkuracisto. Ekde 1952 ĝis 1970 li laboris en la *Landa Korpeduka- kaj Sportsanafera Instituto*.

Literaturo
----------

* Novák Károly: Cs. J. (Testnevelési és Sportegészségügyi Szle, 1970. 2. sz.).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon
**István Stadinger** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Stadinger István** estas hungara laboristo, politikisto, parlamentano, parlamentestro.

István Stadinger  naskiĝis la 27-an de januaro 1927 en Keszthely.

Biografio
---------

István Stadinger frekventis bazlernejon, poste li eklaboris en flughaveno kiel muntisto. Post la 2-a mondmilito li aliĝis al la socialdemokratoj. En 1946 li estis partiestro en Distrikto Nagykanizsa, post duonjaron en Zala. En la 1950-aj jaroj li estis fabrikestro en diversaj lokoj, same en la sekva jardeko. Tiutempe li akiris diplomon en Ekonomia Universitato Marx Károly. En la 1980-aj jaroj li havis altan postenon en municipo de Budapeŝto, en la sama periodo li estis ankaŭ parlamenta deputito (en la fina parto eĉ parlamentestro). En 1990 li plene retiriĝis de la politiko. Ekde 1947 li ricevis diversajn premiojn. Li estas vidvo kun 2 gefiloj.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

* Kategorio István Stadinger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Mapo de Kubo kie videblas la Porkogolfeto sudokcidente kaj ĉefurbo Havano nordokcidente.
**Invado de la Porkogolfeto** aŭ en hispana **Invado de Bahía de Cochinos**, konata ankaŭ kiel **Invado de Playa Girón**, estis milita operaco en kiu kontraukastristaj trupoj, trejnataj kaj estrataj de la CIA, klopodis invadi Kubon aprile de 1961. La riska ago finis per malsukceso post malpli da 72 horoj kaj majoritato de la atakintoj estis kaptitaj de la Kuba Armeo kaj de la Nacia Milico.

Kunteksto
---------

Januare de 1959 la kastrisma revolucio triumfis en Kubo kaj la unuan fojon Usono vidis, ke tiu tiom proksima lando ekapartiĝis de sia kontrolo. Kiam la nova reĝimo komencis eksproprietigi kamparposedaĵojn de usonaj entreprenoj, Usono deklaris ekonomian bojkoton per ne aĉeto de sukero kaj ne vendo de nafto, kion Kubo ege bezonis. Tiele Kubo decidis alproksimiĝi al Sovetunio kiu favore respondis. Tiam la usona prezidento Dwight Eisenhower apogis decidege la klopodojn de la kubanaj elmigrintoj kontraŭkastrismaj. Dum la tuta jaro 1960 la CIA preparis en diversaj lokoj diversajn rotojn de militistoj kiuj partoprenos en la invado, kiu intencis translokigi al Kubo provizoran registaron de kontraŭkastristaj politikistoj. Kiam enposteniĝis la nova usona prezidento John F. Kennedy, tiu klare plusekvis la politikon de la antaŭa prezidento per klopodoj elpovigi la kastrisman reĝimon.

La operaco
----------

La 15-a de aprilo komencis la operaco per bombardado de kubaj flughavenoj, sed oni planis tri tiaj atakoj, sed oni faris finfine nur unu. Tio utilis al la kuba registaro por prepari la reagon, aresti la eventualajn opoziicantoj kiuj povus apogi la invadon kaj esti preta. La 17-a de aprilo okazis la invado de 1,200 atakantoj, kiuj sukcesis dekomence konkeri malgrandan terenon, dum unue la Nacia Milico malhelpis tiun invadeton, dum la kuba aerameo bombardis la ŝipojn kiuj klopodis transporti militan materialon por la invadintoj, kiuj malsukcese ne ricevis ĝin.

La 18-a de aprilo okazis la kontraŭatako de la kuba armeo, nun per artilerio, kio devigis la invadintojn reeniri al la plaĝo, kie komencis la invadon. La 19-a de aprilo multaj invadintoj estis kaptitaj, aliaj klopodis fuĝi kaj ĉio finis per malsukceso de la atakintoj, dum la kuba registaro sukcesis finigi ĉion eĉ antaŭ kiam la usona registaro havu tempon por agnoski la eventualan provizoran kuban registaron instalontan en la invadita zono por permisi postan invadon fare de regulaj usonaj trupoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Operaco Mungoto

* Invado de la Porkogolfeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Invado de la Porkogolfeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jenő Buzánszky** [buzAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Buzánszky Jenő** estis hungara futbalisto (defendisto), membro de la hungara orteamo, olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto kun titolo Sportisto de la nacio.

Jenő Buzánszky naskiĝis la 4-an de majo 1925 en Dombóvár, li mortis la 11-an de januaro 2015 en Esztergom.

Busto pri Jenő Buzánszky
Statuo pri Jenő Buzánszky

Biografio
---------

Jenő Buzánszky maturiĝis katolika gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris licencon en fervoja lernejo. Li futbalis loke inter 1938-1946, poste en aliaj kluboj. Longe li estis en klubo de Dorog (1947-1960). Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1950–1956 resume 49-foje. En la Somera Olimpiko 1952 lia nacia teamo ricevis ormedalon, post jaro en Londono li venkis por la unua ne-brita nacia teamo, se temas pri venki Anglion hejme. En 1954 en la mondĉampionumo li akiris arĝentan medalon. Li akiris diplomon en 1964 en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto kaj li estis trejnisto enlande inter 1961-1972, precipe en Dorog. Li edziĝis en 1947.

Memorigiloj
-----------

* strato, busto kaj memortabulo en Dombóvár
* stadiono en Dorog
* statuo en Debrecen

Fontoj
------

* WikiTrans

Referencoj
----------

1. ↑

Memortabulo pri Jenő Buzánszky

* Kategorio Jenő Buzánszky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796638
* LCCN: n2009074961
* VIAF: 102943749
* ISNI: 0000 0001 0929 7996
 |



* Portalo pri Biografio
**Inversa migrado** estas fenomenono en birdomigrado. Kvankam kelkaj grandaj birdoj kiaj cignoj lernas migrovojojn el siaj gepatroj, ĉe plej parto de malgrandaj specioj, kiaj paserinoj, la vojo estas genetike programita, kaj junaj birdoj povas elnaske navigi al siaj vintrejoj.

Inversa migrado
Foje tiu programado eraras, kaj la juna birdo, en sia unua aŭtuno, migras laŭ vojo 180o for el la ĝusta direkto. Tion montras la bildo, kie la reprodukta teritorio de hipoteza azia specio estas markata flave. La ĝusta migrovojo al vintrejoj en Sudorienta Azio estas indikata ruĝe.

Se birdo eliras laŭ mala direkto, montrata de la oranĝa sago, ĝi venos al Okcidenta Eŭropo anstataŭ Sudorienta Azio. Tio estas mekanismo kiu permesas al birdoj kiaj la Regolfiloskopo elvojiĝi milojn da kilometroj for de kie ili devus esti. Keith Vinicombe suggestis ke birdoj el oriento de Lago Bajkalo en Siberio (cirkle) ne estus en Okcidenta Eŭropo ĉar la migrovojoj estas tro norde-sude.

Plej parto de tiuj perditaj junaj birdoj mortiĝas en netaŭgaj vintrejoj, sed estas pruvoj ke kelkaj survivas, kaj ĉu re-orientiĝas en postaj vintroj, aŭ eĉ revenas al la sama areo.

Artikolo en *British Birds* de James Gilroy kaj Alexander Lees en septembro 2003 sugestis, ke tiu misorientado okazas laŭ hazaraj direktoj, sed diferencaj survivadoj en diferencaj direktoj kombine kun nesimetria observado kondukas al la observita distribuado de vagantoj. Kvankam "Inversa migrado" certe okazas, kaj estis dokumentata bone en nombraj instancoj, ne klarigas ekzemple la estadon en Eŭropo aŭtune de aziaj vagantoj kiuj vintras en Orienta Afriko, aŭ la rarecon de multaj sudeŭropaj specioj en Britio kiuj vintras en Okcidenta Afriko.

Referencoj
----------

1. ↑  Vinicombe, Keith; David Cottridge.  (1996) *Rare birds in Britain and Ireland a photographic record*. London :: Collins,, p. 192, 96 of col. ates : ill. ma ; 24 cm.. ISBN 0002199769.

* Migrado Arkivigite je 2018-08-05 per la retarkivo Wayback Machine
**Jenő Herczeg** [herceg], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Herczeg Jenő** estis hungara aktoro, reĝisoro, kabaredisto. Lia origina familia nomo estis *Haaz*.

Jenő Haaz  naskiĝis la 12-an de marto 1886 en Budapeŝto, li mortis la 21-an de februaro 1961 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Jenő Herczeg devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teatra Akademio en 1907. Post siaj studoj li aliĝis al diversaj trupoj, poste li studvojaĝis al Germana Regno. Hejmenveninta li havis rolojn de Ignác Krecsányi. Ekde 1912 li iĝis kabaredisto en la ĉefurbo. Li havis rolon en skeĉoserio *Hacsek kaj Sajó* kiel Hacsek [haĉek]. Tiu skeĉoserio estas la plej furora en Hungario. Lia partnero estis konstante Vilmos Komlós kiel Sajó. Kelkfoje li reĝisoradis kaj verkis skeĉojn. Pli frue en 1917 li edziĝis. En 1939 pro la kontraŭjudaj leĝoj li prenis la kalvinismon.

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* *Az Apostol* (1914)
* *Tilos a csók* (1919) – ministro
* *Link és Flink* (1927, skeĉo)
* Hyppolit, la lakeo (1931) – amiko de Schneider
* *Hacsek és Sajó* – Az égő nadrág (1934, skeĉoserio) – Hacsek
* Sonĝoaŭto (1934) – aŭtovendisto
* *Jobb lesz holnap Hacsek* (1946)
* Surveturo (1955)
* Dolarpaĉjo (1956)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

* Kategorio Jenő Herczeg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**István Szabó** [iŝtvAn sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun distinga vorteto (pli juna) **ifj. Szabó István** estis hungara skulptisto, medalisto. Lia patro estis István Szabó (skulptisto).

Mihály Váci (Nyíregyháza, 1976) fare de Szabó
István Szabó  naskiĝis la 22-an de majo 1927 en Dorogháza, li mortis la 26-an de januaro 2017 en Szécsény.

Biografio
---------

István Szabó studis en Hungara Belarta Altlernejo de Budapeŝto inter 1947-1952. Liaj plej gravaj instruistoj estis Zsigmond Kisfaludi Strobl kaj Pál Pátzay. Li debutis en ekspozicio jam en 1949. Inter 1955 kaj 1958 li ricevis stipendion. Li apartenis al la generacio de Lumaj ventoj, tial li komence kreis en Budapeŝto laboristajn kaj kamparanajn figurojn. Ekde la 1960-aj jaroj li kreis portretojn (Karl Marx, Friedrich Engels, Lenino, Mihály Váci, Mihály Vörösmarty, Imre Madách, Kálmán Mikszáth, Petőfi, Stefano la 1-a (Hungario)), pli malofte medalojn. Baldaŭ li laboris en Szécsény en iama ateliero de Gyula Benczúr. Li ricevis premiojn inter 1959-1978. Li havis edzinon ekde 1953, kiu same estis skulptisto.

Elektitaj solaj ekspozicioj
---------------------------

* Salgótarján, Nagybátony (1966, 1972)
* Budapeŝto (1981, 1995)
* Pásztó (1987)
* Berettyóújfalu, Püspökladány (1994)

Elektitaj kolektivaj ekspozicioj
--------------------------------

* Budapeŝto (1949)
* Arthalo Budapeŝto (1950, 1961)
* Vieno (1959)
* Moskvo (1972)
* Romo (1975)
* Nagyatád (1988)
* Szombathely (1994)

Elektitaj skulptaĵoj
--------------------

* Fontano en NagyrédeFontano en Nagyréde
* Popolkostuma virino en MezőkövesdPopolkostuma virino en Mezőkövesd
* Juneco en MátészalkaJuneco en Mátészalka

Elektitaj medaloj
-----------------

* 300-jara datreveno de parlamento en Szécsény
* 675-jara datreveno de urbiĝo de Szécsény

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-12-02 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio István Szabó (skulptisto, 1927) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 625180
* LCCN: n2003113885
* VIAF: 48610274
* ISNI: 0000 0000 7994 766X
 |
**Jerzy Talkowski** (naskiĝis la 29-an de septembro de la jaro 1934 en Sosnowiec) – pola ekonomikisto, municipano, politikisto, dum tri periodoj la Urbestro de Dąbrowa Górnicza, granda Esperanto-amiko.

Biografio
---------

Abituriento de la Absolwent 1-a Liceo en Dąbrowa Górnicza. En la jaro 1956 finis la Ekonomikon de Industrio en la Universitato en Katowice

Dum la jaroj 1956 ĝis 1981 li laboris en la ferfandeja industrio, kiel sekci-estro en la Ferfandejo FERRUM kaj poste en la Ferfandejo BANKOWA ambaŭ en la urbo Dąbrowa Górnicza. Dum la jaroj 1973 - 1982 li estis la vicprezidanto kaj poste la prezidanto de la Urba Konsilantaro Dąbrowa Górnicza.

Dum la jaroj 1982 ĝis 1983 li estis urbestro de Dąbrowa Górnicza. Poste ĝis la jaro 1990 li estis Ĝenerala Direktoro de la Ripar-entrepreno de la Medicin-ilaro en la urbo Bytom. Dum la jaroj 1990 - 1991 li denove estis elektita kiel Urbestro en Dąbrowa Górnicza. Samtempe dum tridek jaroj li estis instruisto en la lokaj mezlernejoj. Mandaton de la ano de la Urba Konsilantaro li plenumis ĝis la jaro 2002.

Dum la unuaj senperaj balotoj en Pollando, en la jaro 2002 li denove estis elektita la Urbestro de Dąbrowa Górnicza, venkante kun la kandidato de maldekstrularo.

Distingoj
---------

La ŝtataj ordenoj: **La Ora Kruco de Merito**, **Kavalira Kruco de la Ordeno de Renaskiĝo de Pollando**, **La Medalo de la Nacia Eduk-Komisiono**. Li estas ano de la **Ĉefa Teknika Organizaĵo de Pollando** kaj ano de la **Pola Societo de Ekonomiistoj** plenumante gravajn postenoj en tiuj organizaĵoj.

Esperanto
---------

Li estas granda Esperanto-amiko. Kiam li estis Urbestro li donis senpagan E-sidejon por la lokaj esperantistoj kaj Jerzy Antoni Walaszek gvidis kelkajn Esperanto-kursojn. La 8-an de oktobro 2013 li aktive partoprenis la vernisaĝon de la **Senata Ekspozicio** en Sosnowiec okaze de la **125-jara Jubileo de Esperanto** kaj ankaŭ li invitis la Ekspozicion al sia urbo Dąbrowa Górnicza por la novembro 2013.

Notoj
-----

1. ↑  url= Prezydent Dąbrowy Górniczej Jerzy Talkowski, gazeta.pl, 3 grudnia 2002
2. ↑  Serwis PKW – Wybory 2002
Jerzy Grotowski.
**Jerzy Marian Grotowski** (naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1933 en Rzeszów, mortis la 14-an de januaro 1999 en Pontedera – pola reĝisoro, teoriulo pri teatro, pedagogo kaj kreinto de aktora metodo. Unu el la plej grandaj reformistoj de la teatro de la 20-a jarcento. Honora civitano de Opole.

Komencoj
--------

La patro de Grotowski, Marian, devenis de Rzeszów; dum la dua mondmilito ektroviĝis en Polaj Armitaj Fortoj okcidente, kaj post ĝia fino restis inter elmigrantaro - unue en Britio, poste en Sudameriko (Argentino, Paragvajo). Ankoraŭ dum la milito en Glasgow komencis artismajn studojn; estis neplenumiĝinta skulptisto kaj pentristo.

La patrino, Emilia Kozłowska, estis instruistino en Lvovo.

Pli aĝa frato de Grotowski, Kazimierz, iĝis profesoro de nuklea fiziko en Jagelona Universitato.

La plej fruan periodon de infaneco Grotowski pasigis kun la familio kaj sia frato en Przemyśl. Septembre 1939, post mallongdaŭra vagado, ektroviĝis kun la patrino kaj frato en vilaĝo Nienadówka (proksime al Sokołów Małopolski); la patro tra Hungario atingis Brition. La gepatroj de Grotowski jam neniam renkontiĝis; oni nur kontaktiĝis perletere.

En 1955 Grotowski finis aktoran studadon ĉe PWST (Ŝtata Supera Teatra Lernejo) en Krakovo, poste iris studi reĝisoradon en la Rusa Akademio de Teatra Arto (mallonge GITIS) en Moskvo, kie ekkonis daŭre tie disvolvatan teatran metodon de Konstantin Sergejeviĉ Stanislavski. Post reveno ekstudis la arton reĝisori en sia altlernejo. Kiel reĝisro debutis en 1957 en la Malnova Teatro de Krakovo enscenigante *Seĝojn* de Eugene Ionesco.

"Teatro de spektakloj"
----------------------

Fine de la 50-aj jaroj Grotowski iĝis direktoro de la Teatro de 13 Vicoj en Opole, kiu baldaŭ nomŝanĝis al la Teatro Laboratorio de 13 Vicoj. La plej proksima kunlaboranto de de la reĝisoro en tiu ĉi periodo estis Ludwik Flaszen, literatura gvidanto de la urba teatro. La unua premiero estis *Orfeo* de Jean Cocteau (1959). En Opole Grotowski enscenigis tiel faman spektaklon kiel *Ŝakuntala* laŭ Kalidasa (1960), *Avoj* de Adam Mickiewicz (1961), *Kordiano* de Juliusz Słowacki (1962), *Akropolis* de Stanisław Wyspiański (kun scenaro kaj kostumoj de Józef Szajna) kaj *Tragika historio de Doktoro Faustus* de Christopher Marlowe (1963).

En 1965 alte taksita de kritikistaro la teatro translokiĝis al Vroclavo kaj mallongigis la nomon al Teatro Laboratorio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jerzy Grotowski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Jerzy Grotowski, guruo kaj vampiro
* Artikoloj pri la verkado de Jerzy Grotowski Arkivigite je 2007-02-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Instituto je la nomo de Jerzy Grotowski Arkivigite je 2011-07-09 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 371230
* GND: 118542729
* LCCN: n50032973
* VIAF: 32032675
* ISNI: 0000 0001 2126 7087
* LIBRIS: 188748
* SUDOC: 086109480
* BNF: 121406948
* NLA: 35154148
* NDL: 00747698
* BIBSYS: 90182942
* NKC: ola2002105165
* ICCU: RAVV042219
* BNE: XX1111930
 |
**Jenő Kamuthy** [janO kamuti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kamuthy Jenő** estis hungara skermisto (rapiristo, spadisto), mondĉampiono, olimpiano, kuracisto, kirurgo. Lia ofta familia nomvarianto estis **Kamuti**.

Jenő Kamuthy
Jenő Kamuthy naskiĝis la 17-an de septembro 1937 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Jenő Kamuthy skermis ekde 1950 en sportkluboj, lia majstro estis Béla Bay. Li estis membro de la hungara nacia teamo inter 1957-1976 160-foje, inter 1960-1976 li estis olimpiano kvinfoje, sed ankaŭ poste li partoprenis jam kiel sportdiplomato aŭ kuracisto. Li akiris po unu arĝentajn medalojn en Somera Olimpiko 1968 kaj Somera Olimpiko 1972, krome en mondĉampionumoj li estis la unua en 1957, la dua sesfoje (1961-1970), la tria dufoje (1959, 1973). Intertempe en 1963 li akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Budapeŝto, kiun li levis al kirurgia diplomo post 4 jaroj. Inter 1996-2001 li estis hospitalestro. Li ricevis premiojn inter 1960-2022.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2022-11-22 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Jenő Kamuthy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802272
* VIAF: 121485849
* ISNI: 0000 0000 7961 3344
 |



* Portalo pri Biografio
**István Pálffy** [iŝtvAn pAlfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pálffy István** estas hungara prezentisto, ĵurnalisto, redaktoro, arkitekto, parlamenta deputito, diplomato. Lia onklo estis József Pálfy (prezentisto).

István Pálffy naskiĝis la 21-an de novembro 1959 en Debrecen.

Biografio
---------

István Pálffy akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1986. Li estis arkitekto en ŝtata entrepreno de Hajdú-Bihar inter 1985-1988, poste li estis ĵurnalisto de Hungara Radio (1988-1997), pli poste en Hungara Televizio (1992-1997), kie li akiris tutlandan konatecon. Lia sekva stacio estis jam privata populara televizio inter 1997 kaj 2002, sed poste li revenis al la Hungara Televizio ĝis 2010. Tiam li estis parlamentano 4 jarojn. En 2013 li kaŭzis skandalon, ĉar li estis ebrieta en la parlamento. Inter 2015 kaj 2019 li estis ĉefdiplomato en Dublino. Li ricevis ĵurnalistajn premiojn en 1998 kaj 2001. Libertempe li multe okupiĝas pri gastronomio kaj vinoj.

Elektitaj libroj
----------------

* *222 szó az illemről* (2003)
* *Szlovákia Konyha-Kultúra-Kalauz* (2008)
* *70 éves a Kereszténydemokrata Néppárt* (2014)

Fontoj
------

* oficiala paĝo
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio István Pálffy (prezentisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 693913
* LCCN: n2009027519
* VIAF: 88382073
* ISNI: 0000 0000 7907 1637
 |
**Jerzy Adam ŁOJEK** pseŭdonomo „Leopold Jerzewski" (naskiĝis la 3-an de septembro 1932 en Varsovio, mortis la 7-an de oktobro 1986 samloke) – pola historiisto, aktivulo de opozicio en Pola Popola Respubliko. Edzo de Bożena Mamontowicz-Łojek.

Vivo
----

Filo de kuracisto majoro doktoro Leopold Łojek (1897–1940, murdita en Katin). Historiajn studojn finis en Varsovia Universitato en 1956, doktoriĝis en 1961, kaj en 1967 habilitiĝis surbaze de sia scienca akiraĵo kaj la disertaĵo *Studia nad prasą i opinią publiczną w Królestwie Polskim 1815–1830* (Studoj pri gazetaro kaj publika opinio en Kongresa Pollando 1815-1830). De 1969 ligita kun Instituto pri Literaturaj Esploroj de Pola Scienca Akademio.

En 1980 Jerzy Łojek eldonis publikaĵon *Dzieje sprawy Katynia o zbrodni katyńskiej* (Historio de la afero pri Katin), aperigitan samizdate de Eldonejo „Głos" (Voĉo) de Antoni Macierewicz. Laborante pri la libro li vizitis i.a. Polan Instituton kaj Muzeon je la nomo al generalo Sikorski en Londono por kontroli dokumentojn. La laboraĵo aperis en 11 konataj subteraj eldonoj, estante unu el la plej popularaj subteraj printaĵoj pri la problemaro de Katin. Oficiala eldono en 1989 aperis kun 16 cenzuraj eltranĉaĵoj.

Kune kun pastro Stefan Niedzielak, Stefan Melak kaj Andrzej Szomański kreis Civitanan Komitaton de Monument-Konstruo de la Viktimoj de Katin-Krimo sur la Tombejo Powązki en Varsovio. La 31-an de julio 1981 ili starigis memorigan Katin-Krucon, kaj la 6-an de decembro 1981 inican dokumenton sub la planata monumento (ambaŭ objektoj estis tuj forigitaj de komunistaj regopovoj).

Septembre 1981 subskribis fondan deklaracion de la Kluboj de Sendependec-Servo. Pro partopreno en la opozicio kaj esplorado de la krimo de Katin estis plurfoje persekutata de la komunistaj regopovoj, kiuj i.a. kontraŭstaris atribui al li profesoran titolon.

Verkoj
------

Li publikigis pli ol 350 artikolojn kaj 34 librojn, el kiuj multaj gajnis la nomon de furorlibroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Ryszard Terlecki

* Kategorio Jerzy Łojek en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 740377
* GND: 10316930X
* LCCN: n82123628
* VIAF: 17236089
* ISNI: 0000 0003 6848 9845, 0000 0000 8076 4748, 0000 0003 6848 9837
* SUDOC: 028380002
* BNF: 120226856
* NLA: 35773827
* BIBSYS: 90335493
* NKC: jx20050621019
 |
**Jerécuaro** estas komunumo en la meksika subŝtato Guanajuato. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Jerécuaro*.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 46 137 loĝantojn. El tiuj estas 21 498 viroj kaj 24 639 virinoj. La komunumo havas surfacon de 877,25 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1930 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 869.8 milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 20° 9′ norda latitudo kaj 100° 30′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 47 982 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 70 personoj respektive 0,15 % parolas indiĝenan lingvon.

32 548 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili, 7 357 repsektive 22,6 % estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jerécuaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Arkivigite je 2007-11-12 per la retarkivo Wayback Machine
*
Statuo en Ateno.
**Ioannis VARVAKIS** (en greka: Ιωάννης Βαρβάκης; 1745–1825), konata ankaŭ kiel *Ivan Andreeviĉ Varvaci* (en rusa: Иван Андреевич Варваци), estis greka distingita membro de la rusa kaj greka komunumoj, nacia heroo, membro de la sekreta organizo Filiki Eteria kaj bonfaranto de la lokoj kie li loĝis.

Li ricevis apogon por siaj negocoj ĉirkaŭ la Kaspia Maro el Katerina la 2-a de Rusio. Li fakte dediĉis sin al la komercado de kaviaro. Ioannis Varvakis aktive helpis grekojn dum la Greka Revolucio, speciale ĉe sia hejminsulo Psara. Post la detruo de la insulo fare de la Turka Ŝiparo, li revenis en Grekion mem en 1824 por helpi la rifuĝintojn, kaj mortiĝis en Zakinto la 10an de Januaro, 1825.

Fonto
-----

* Энциклопедия Таганрога. Таганрог: Антон, 1998. — 624 с. — ISBN 5-88040-017-4.

* Ioannis Varvakis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ioannis Varvakis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 587117
* GND: 116050446
* VIAF: 585153653230855900003 54890108, 585153653230855900003
* ISNI: 0000 0000 1025 382X
 |
**István Vörös** [iŝtvAn voroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vörös István** estas hungara ŝlagromuzikisto (komponisto, gitaristo, kantisto, tekstopoeto, orkestrestro).

István Vörös naskiĝis la 27-an de januaro 1955 en Budapeŝto.

Koncerto de Prognózis en 1984
Koncerto de Prognózis en 2007

Biografio
---------

István Vörös gitaradis jam en aĝo 15. Li aliĝis al pluraj ŝlagrorkestroj, en 1975 li akiris diplometon (muzikistan permeson), poste li estis gitaristo jam en pli konataj profesiaj muzikgrupoj. Li fondis ŝlagrorkestron eĉ dum la deviga soldatservo, poste en 1981 sub nomo "Prognózis", kiun li refondis en 1991. La orkestro ofte koncertis kaj registris muzikalbumojn, tamen ekde 1999 li estas solisto.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* Budapeŝto (1984, 2001, 2011)
* Prago (1996)
* Meksikurbo (2002)
* Parizo (2005)

Elektitaj ŝlagrokomponaĵoj
--------------------------

* Tele van a város szerelemmel
* Én az időt nem sajnálom

Elektitaj ŝlagrotekstoj
-----------------------

* Hova menekülj
* Magányos utazó
* Varázsos éjen át

Liaj libroj
-----------

* *A 100 legjobb dalszöveg* (2018)
* *Én az időt nem sajnálom. Önvallomás* (2019)

Aŭdu ankaŭ
----------

*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2019-08-29 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-08-29. Alirita 2019-08-29.

* Kategorio István Vörös (gitaristo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 655882
* VIAF: 121509609
* ISNI: 0000 0000 7961 5155
* MBA: 7ff0e73e-d25d-4192-9d76-c6d6e59c0aee
 |
**Charles Thurstan SHAW**, OBI (27a de Junio 1914 – 8a de Marto 2013) estis angla arkeologo, nome la unua trejnita fakulo kiu laboris en tio kio estis tiam la Brita Okcidenta Afriko. Li specialiĝis en la antikvaj kulturoj de la teritorioj de nuntempaj Ganao kaj Niĝerio. Li helpis establi sciencajn instituciojn, kiel la Ganaa Nacia Muzeo kaj la arkeologia departemento ĉe la Universitato de Ganao. Li eklaboris kun la Universitato de Ibadano en 1960, kie li poste fondis kaj disvolvigis ties arkeologian departementon. Li estris tion dum pli ol dek jaroj antaŭ sia retiriĝo en 1974.

La arkeologisj elfosaĵoj fare de Shaw en Igbo-Ukwu, Niĝerio, pruvis la ekziston de indiĝena kulturo en la 9-a jarcento kiu kreis prilaboritajn verkojn en bronza metalurgio, sendepende de araba aŭ eŭropa influo kaj en jarcentoj antaŭ tiuj de aliaj lokoj kiuj estis pli bone konataj en la epoko de la malkovro, kaj tiel metante Afrikon en la Bronzepoko. La Ordeno de la Brita Imperio estis al li atribuita en 1972 pro lia kontribuaro. En 1989, li estis ankaŭ farita triba ĉefo en Niĝerio.

Aldone, Shaw laboris por etendi komunikaĵoj pri Afrika arkeologio; en 1964, li fondis la gazeton *West African Archaeological Newsletter*, kiun li eldonis ĝis 1970; el 1971-1975, li eldonis *West African Journal of Archaeology*.

Verkoj
------

* *The Archaeology of Africa: Food, Metals and Towns* (1995)
* *Unearthing Igbo-Ukwū: Archaeological Discoveries in Eastern Nigeria* (1977)
* *Discovering Nigeria's Past* (1975)
* *Igbo-Ukwu : An Account of Archaeological Discoveries in Eastern Nigeria (1970/1977 paperback edition)*
* *The Study of Africa's Past* (1946)
* Shaw, Thurstan.  (1961) *Excavations at Dawu. Report on an Excavation in a Mound at Dawu, Akuapim, Ghana*. Thomas Nelson & Sons.
* Shaw, Thurstan.  (1978) *Nigeria : its archaeology and early history*. Londono: Thames and Hudson. ISBN 0500020868.

Referencoj
----------

1. ↑  "Professor Thurstan Shaw", *The Telegraph* (UR), 9a de Marto 2013, alirita la 26an de Julio 2018.
2. ↑  "Supplement" (PDF). London Gazette. 1a de Januaro 1972. Alirita la 26an de Julio 2018.

* Kategorio Charles Thurstan Shaw en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 615329
* GND: 1089236972
* LCCN: n50022188
* VIAF: 71432974
* ISNI: 0000 0000 8150 9781
* SUDOC: 030337917
* BNF: 121774225
* NKC: zcu2012725063
* BNE: XX1185044
 |
**Jesse Woodson James** ([d͡ʒeɪmz]; Esperantigite **Ĝessi Vudson Ĝejms**) (n. la 5-an de septembro 1847 en Clay County, Missouri; mortis la 3-an de aprilo en 1882 en St. Joseph, Missouri) estis fama eksterleĝulo de sovaĝa okcidento.

Vivo
----

Li naskiĝis kiel filo de baptista predikisto, sed li perdis sian patron en aĝo de 2 jaroj kaj kreskis – post 3-a geedziĝo de sia patrino – en biena familio. Post eko de la usona secesia milito (1861-65), la familio apogis la sudajn ŝtatojn kaj en 1864 Jesse James same kiel lia frato Frank aliĝis al la malbonfama partizana grupo de William Clark Quantrill.

Post kiam la Konfederaciitaj Ŝtatoj de Ameriko perdis la militon, Jesse kaj Frank James fondis kun la fratoj James, John, Robert kaj Coleman Younger, kiu ankaŭ batalis ĉe Quantrill, bandon, kiu specifis sin por prirabo de fervojo kaj kiu ekde 1866 akiris timigan famon. Ĉar la bandanoj realigis la prirabojn ĉiam en masko, oni ne povas prijuĝi, kiom da priraboj estas sur ilia konto kaj kiom da priraboj sur aliuloj. En certa tempo, oni aljuĝis ĉiujn fervojajn prirabojn en Missouri kaj en la ĉirkaŭaĵo al la James/Younger-bando. Ĉar la fervoja entrepreno ne povis resti plu senaga, ĝi dungis detektivejon de Allan Pinkerton, kiu estis malbonfama pro la senprudaj metodoj. En 1875 okazis incendio en la bieno de James-familio, en kiu mortis duonfrato de Jesse kaj lia patrino perdis unu brakon. La suspekto trafis je agentoj de al detektivejo kaj jam tiutempe ekformiĝis simpatio je la James-fratoj, ĉar ankaŭ la fervojaj entreprenoj estis fifamaj pro siaj dunklaj kaj krimaj ag-metodoj. Jesse James en 1881 edziĝis kaj ekvivis kiel familia patro en St. Joseph (Missouri) sub la nomo **Thomas Howard**. Li estis – dedorse – mortpafita la 3-an de aprilo en 1882 fare de Robert Ford (ano de la propra bando) pro la rekompenco.

Post morto de James, oni igis lin moderna Robin Hood, al kio tre multe helpis la filma industrio. En la verkego de Henry King *Jesse James* en 1939, oni faris la demandon: "Kion fari kun krimuloj, al kiuj la fervojo apartenas?", sen prirespondante tion. Ankoraŭ en 1949 elparolis usona prezidento Harry S. Truman: "Jesse James estis moderna Robin Hood. Li prirabis la riĉulojn kaj donacis la malriĉulojn kaj tio ĝenerale ne estas malbona politiko." Sed fakte James ne donacis la rabaĵon al malriĉuloj, sed rezervis por si mem.

Eksteraj ligiloj
----------------

* urbo St. Joseph, Missouri, pri J. James / angle Arkivigite je 2003-07-29 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 38921
* GND: 119132028
* LCCN: n50028970
* VIAF: 27874494
* ISNI: 0000 0000 7373 3978
* LIBRIS: 205992
* SUDOC: 078715067
* BNF: 145321615
* NDL: 00620876
* NKC: jx20071112007
 |


* Jesse James en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Jesse James en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Roberts Residence Hall.
**Iovaa Ŝtata Universitato de Scienco kaj Teknologio**, ĝenerale nomata "Iovaa Ŝtata", estas publika universitata stipendia kaj spaca-stipendia universitato situanta en Ames, Iovao, Usono. Ĝi estas la plej granda universitato en la ŝtato Iovao kaj la tria plej granda universitato en la Granda 12-atleta konferenco. Ĝi estas klasifikita kiel esplorad-universitato kun "plej alta esploraktiveco" fare de la Carnegie Foundation for the Advancement of Teaching. La universitato ankaŭ estas membro de la Asocio de Usonaj Universitatoj, kiu konsistas el 60 ĉefaj esploraj universitatoj en Nordameriko.

Fondita en 1858 kaj eduka ekde ĝia komenco. La akademiaj proponoj de la Iovaa Ŝtata Universitato hodiaŭ estas administrataj tra ok altlernejoj, inkluzive de la diplomiĝinta kolegio, kiu ofertas pli ol 100 bakalaŭrajn programojn, 112 majstrajn programojn, kaj 83 doktoriĝoj, plus profesia grado-programo en Veterinara Medicino.

* Iovaa Ŝtata Universitato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Iovaa Ŝtata Universitato en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jenő Manninger,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Manninger Jenő** estis hungara kuracisto, kirurgo, traŭmatologo, profesoro. Lia kuzo estis Gusztáv Adolf Manninger (1910-1982).

Jenő Manninger  naskiĝis la 30-an de oktobro 1918 en Rácbóly. Li mortis la 3-an de oktobro 2008 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Jenő Manninger akiris kuracistan diplomon en Universitato de Pécs en 1942. Post siaj studoj li laboris samloke en la universitata kliniko 2 jarojn, poste li soldatiĝis. En 1945 li iĝis militkaptito en Sovetunio. Li povis hejmenveni nur en 1948, poste li ricevis postenon en traŭmatologia hospitalo en Budapeŝto. Li laboris tie ĝis la emeritiĝo (eĉ poste), ekde 1978 li gvidis la hospitalon. Li okupiĝis ĉefe pri kirurgio de la mano.

En 1965 li kandidatiĝis, en 1980 li doktoriĝis antaŭ Hungara Scienca Akademio. Li ankaŭ instruis en universitata nivelo. Li ricevis hungarajn premiojn kaj usonan titolon "Pioniro de la manokirurgo". Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Jenő Manninger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jenő Károly** [jenO kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Károly Jenő** estis hungara futbalisto (mezulo), olimpiano, trejnisto.

Jenő Károly naskiĝis la 15-an de januaro 1886 en Kaposvár, li mortis la 28-an de julio 1926 en Torino.

Biografio
---------

Jenő Károly futbalis en 2 prestiĝaj futbalaj kluboj en Budapeŝto inter 1903-1919. En la unua teamo (1903-1910) li ludis en 106 matĉoj kun 95 goloj. En tiu periodo li estis hungara ĉampiono dufoje, same golreĝo dufoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1903-1918 25-foje kun 10 goloj. En la Somera Olimpiko 1912 lia nacia teamo estis partoprenanto. Li estis trejnisto inter 1920-1926 en Italio. Li mortis frue dum matĉo.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Jenő Károly en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 799711
 |



* Portalo pri Biografio
**It Could Happen to You** estas komponaĵo de Jimmy Van Heusen kun teksto de Johnny Burke el la jaro 1944. La kanto estis verkita por la filma kaj muzika komedio *And the Angels Sing* kaj evoluis pli malfrue al ĵaza normkanto.

La 32-takta, precipe maĵora kanto havas la kantoformon ABAB' kaj estas plej ofte muzikata je modera tempo.

La titolo populariĝis en 1944 pro la versio de Jo Stafford ĉe Capitol Records. Alia sukcesa registraĵo estis tiu de Bing Crosby el la sama jaro. En 1956 akordionisto Mat Mathews verkis en sonstudio novversion kun Art Farmer, Dave Amram kaj Herbie Mann. Ĵaza normkanto fariĝis *It Could Happen to You* pro la samjare surdiskigita versio de Miles Davis por sia albumo je diskeldonejo *Prestige*, *Relaxin’ with the Miles Davis Quintet*. En 1957 Sonny Rollins surdiskigis senakompanan version.

La kanto ankaŭ estis kantita, ekzemple de Chet Baker, Nat King Cole, *The Four Freshmen* kaj Dinah Washington; en 1986 Carmen McRae surbendigis sian version. Instrumentajn versiojn surdiskigis i. a. Chick Corea, Jim Pepper, Joe Pass, André Previn kaj Bud Powell. La „normkanta triopo" de Keith Jarrett surdiskigis ĝin en 1996 dum koncerto en Tokio. Diana Krall enprenis la kanton en 2006 en sian albumon *From This Moment On*. La kanto servis al Dexter Gordon por fari biboptemon por lia peco *Fried Bananas*.

Literaturo
----------

* Hans-Jürgen Schaal (eldonisto) *Jazz-Standards. Das Lexikon*; Bärenreiter, Kassel, 2004 (3-a eldono); ISBN 978-3-7618-1414-7

Eksteraj ligiloj
----------------

* Priskribo de „It Could Happen to You" ĉe jazzstandards.com

Referencoj
----------

1. 1 2  H.-J. Schaal (Hrsg.) *Jazz-Standards*, S. 255f.
La eksa jezuita kolegio kun fasado de 1738 en la Schlösserstraße nr. 7. Maldekstre en la fono estas la Anger-placo.
La prospera agado de la jezuitoj en la **Jezuita kolegio** de Erfurto almenaŭ konstruaĵe ankoraŭ videblas je la komenco de la urbokerna Schlösser-strato.

Historio
--------

La jezuitoj fondis en 1611 lernejon en Erfurto, kiu establiĝis en la konstruaĵoj de la iama Regler-konvento.

Komence la lernejo havis 5 klasojn, al kiuj aldonitis en 1618 supera klaso. Agnosko oficiala faritis en 1619, kiam jam pli ol 100 lernantoj frekventis la edukejon.

Antaŭ la okupacio sveda la ordeno forlasis la urbon en 1631, por reveni en 1658 pliintensigonte la laboron. Tiam estis 12 membroj en la urbo kun la sekvontaj funkcioj: 6 animzorgantaj pastroj, du instruistoj kaj kvar fratoj.

Nova konstruaĵo konstruitis en 1731 uzata loĝien ĝis la abolicio de la kongregacio en 1773. Ekde 1822 la konstruaĵo kolegia fariĝis lernejo.

Priskribo
---------

Ĝi nombriĝas al la plej gravaj barokstilaj konstruaĵoj en la urbo kaj havas ege belan fasadon rigardanta al Schlösser-strato (videalvide de la preĝejo de Sankta Laŭrenco. La orienta fasado iĝis pli domina nur en 1977, kiam malkonstruitis domoj antaŭ ĝi. Ĝi tamen estas multe pli modesta, najbarante pli frue al mallarĝa strateto.

Hodiaŭ la eksa kolegio gastigas diversajn aferojn, i.a. danclernejon kaj picejon.

* Kategorio Jezuita kolegio (Erfurto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jenő Rimanóczy** [jenO rimanOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rimanóczy Jenő** estis hungara arkitekto, altlerneja instruisto. Lia patro estis Gyula Rimanóczy (1903), lia frato estis Gyula Rimanóczy (1932), lia fratino estis Yvonne Rimanóczy.

Stacidomo de ekonomia fervojo en Dombóvár fare de Jenő Rimanóczy
Jenő Rimanóczy  naskiĝis la 20-an de decembro 1933 en Budapeŝto kaj mortis la 29-a de junio 2019.

Biografio
---------

Jenő Rimanóczy post gimnazio estis teknologia desegnisto 3 jarojn, poste li akiris arkitektan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1958. Li ankaŭ laboris dum la studentaj jaroj en arkitekta laborejo. Post la diplomo li plulernis en supera majstra arkitekta lernejo, sed li ankaŭ laboris jam kiel arkitekto. Li edziĝis en 1961, baldaŭ li havis 2 filinojn. Inter 1964–1970 li estis ankaŭ asistanto en la Teknikuniversitato. Paŝo post paŝo li havis pli altajn postenojn, en 1978 li estis nomumita teknologia vicdirektoro, ankaŭ ĉefarkitekto. Inter 1978–1984 li ankaŭ instruis en la menciita majstra arkitekta lernejo. En 1989 li pensiuliĝis, tamen li laboris plu ĝis 1998. Li ricevis 4 premiojn inter 1963-2014.

Elektitaj arkitektaj konstruaĵoj
--------------------------------

* stacidomo de ekonomia fervojo en Dombóvár (1952-1953)
* sidejo de agrikultura esplora instituto en Nyíregyháza (1962-1966)
* infanĝardeno kaj infanvartejo en Budapeŝto (1975-1978)
* ginekologia hospitalo de Nyíregyháza (1990-1994)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2017-04-15 per la retarkivo Wayback Machine
* 

* Kategorio Jenő Rimanóczy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)