recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**László Zechmeister** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zechmeister László** estis hungara-usona kemiisto, profesoro, membro (korespondanta en 1930, ordinara en 1940, honora en 1948) de Hungara Scienca Akademio.

László Zechmeister  naskiĝis la 14-an de majo 1889 en Győr. Li mortis la 28-an de februaro 1972 en Pasadena (Kalifornio).

Biografio
---------

László Zechmeister frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste universitaton en Zuriko inter 1906-1913. Post la 2 diplomoj li laboris 2 jarojn en kemia instituto en Berlino, kie li interkonatiĝis kun Richard Willstätter. Dum la 1-a mondmilito li batalis, fine li estis militkaptito. Hejmenveninta en 1919 li laboris 2 jarojn en kemia uzino. En 1922 li profesoriĝis en Pécs, krome li gvidis samloke kemian instituton ĝis 1940. Li esploris kune kun László Cholnoky. Li vojaĝis al Usono en 1940, kie li restis ĝis sia morto. Li instruis en universitato en Pasadena. Li ricevis 3 premiojn inter 1934-1949.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Bevezetés a trimetriába* (1925)
* *Organikus chemia* (1930-1932)
* *Progress in Chromatography 1938-1947* (1950)
* *Cistrans isomeric carotenoids, vitamins A and arylpolyens* (1962)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj Z, ZS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 471870
* GND: 101352387
* LCCN: n82005952
* VIAF: 7750699
* ISNI: 0000 0001 0867 7532
* LIBRIS: 322488
* SUDOC: 11567490X
 |
**László Vikár** [lAslO vikAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vikár László** estis hungara muzikhistoriisto, altlerneja instruisto, popolkanto-kolektanto. Lia filo estis András Vikár.

László Vikár  naskiĝis la 8-an de junio 1929 en Szombathely, li mortis la 12-an de majo 2017.

Biografio
---------

László Vikár frekventis eklezian gimnazion inter 1939-1947 en Gödöllő, poste li studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt inter 1947-1956 (li akiris 2 diplomojn). Liaj plej gravaj instruistoj estis Zoltán Kodály, Jenő Ádám, Lajos Bárdos kaj Zoltán Vásárhelyi. Jam ekde la studentaj jaroj inter 1952-1960 li kolektis 4400 hungarajn popolkantojn en Hungario, Supra Hungarujo kaj Transilvanio. Inter 1957-1979 li kolektis popolkantojn ĉe Volga, Ĉuvaŝio, Tatarstano, Baŝkirio kaj Mariio. Li estis en tiuj lokoj, kie vivis prahungaroj aŭ tiuj popoloj estis lingvoparencoj aŭ najbaraj popoloj. Inter 1956-1960 li estis aspiranto de Zoltán Kodály, en 1961 li kandidatiĝis, en 1989 li doktoriĝis. Se li ne kolektis aŭ lernis, li laboris en instituto de Hungara Scienca Akademio (1960–1995). Li ankaŭ instruis en la Muzikarta Altlernejo inter 1970–2003, en 1982 li atingis la instruan rangon docento. Inter 1960-1995 li estis preleganto en usonaj kaj kanadaj universitatoj. Li ricevis premiojn inter 1976-2011. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn inter 1953-1960.

Liaj elektitaj libroj
---------------------

* *Cheremis folksongs* 1971
* *Chuvash folksongs* 1979
* *Erdők éneke. Finnugor népek 100 népdala / Metsien laulu / Songs of the forest / Pesznya leszov* 1985
* *Songs of the Wood* 1985
* *Votyak folksongs* 1989
* *A volga-kámai finnugorok és törökök dallamai* 1993
* *Tatar folksongs* 1999
* *Röpülj, madár, röpülj... 160 karádi népdal* 2000
* *Volgán innen, Volgán túl. Naplójegyzetek a magyar őshaza vidékéről* 2002
* *Dunán innen, Dunán túl. Gyűjtőnapló 1952. január 17–1964. május 1.*2003

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* [*rompita ligilo*]

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 640373
* GND: 1136895183
* LCCN: n86058458
* VIAF: 36958859
* ISNI: 0000 0001 0888 0012
* SUDOC: 030263263
* NKC: ola2005262655
* BNE: XX1793269
 |
**Francis LALANNE**, naskiĝinta la 8-an de aŭgusto 1958 en Bajono, estas franca kantisto kaj kantverkisto, aktoro, verkisto, poeto, politika aktivulo kaj komercisto. Li famiĝis pro sia fama kanzono *We will meet again*, voĉa bando de la filmo *Le Passage*, en 1986. En 1996, li pruntedonis sian voĉon al la rolulo de Quasimodo por la franca versio de *La Ĝibulo de Notre-Dame* de Disney-studioj. Poste, lia kariero estis markita per multaj engaĝiĝoj. Okaze de la kronvirusa pandemio, li faris rimarkojn kaj alvokis al civila malobeo. La kantisto ankaŭ parolas pri si elsendante novaĵojn pri diversaj sociaj aferoj.

Biografio
---------

### Familio, trejnado, privata vivo

Naskita en la aviadilo, kiu revenigis siajn gepatrojn de Jordanio, Francis Lalanne devenis el kosmopolita familio: liaj patrinflankaj geavoj estis libanaj kaj liaj patraj geavoj estis bearnaj kaj eŭska. Lia patrino Saïde Manzor naskiĝis en Urugvajo, kaj lia patro Francis, kiu estas dudek jarojn pli aĝa ol sia edzino, estas diplomato de Unuiĝintaj Nacioj en Mezoriento. Li estas la nevo de la Ambasadoro de Urugvajo, en Libano, José Aiub Manzor, devena el Bcharré, en Norda Libano.

Francis Lalanne estas la pli maljuna frato de René Lalanne, konata kiel René Manzor (1959), reĝisoro kaj scenaristo, kaj Jean-Félix Lalanne (1962), gitaristo kaj komponisto.
Li vivis dum sia infanaĝo en Mont-de-Marsan, poste vivis dek du jarojn en Urugvajo, kaj poste revenis al Marsejlo, kie li finis sian instruadon ĉe la *École de Provence*, jezuita establo.
Francis prenis dramlecionojn ĉe la Marsejla Konservatorio. Sub la nomo "Bibi Folk", la tri fratoj Lalanne kantis en universitatoj, mezlernejoj kaj MJC-oj ĉirkaŭ Marsejlo.
Francis Lalanne estis geedzita dum dek kvin jaroj al Stella Sulak, de kiu li disiĝis en 2008; ili havis tri filinojn, Éa (1994), Hélia (1995) kaj Séléna (1996), kaj filon, Néokhan (2007). Li tiam vivas kun Alice Poussin (1997), tridek ok jarojn pli juna, kun kiu li havas filinon, Léiah (novembro 2019).

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  *L'Équipe*, 6 juin 2002.

Bibliografio
------------

* Dominique Lacout, *Francis Lalanne*, eldono *du Rocher*, 1993.

* Francis Lalanne en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Francis Lalanne en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 798318
* GND: 119379074
* LCCN: n93119369
* VIAF: 206490534
* ISNI: 0000 0000 3175 2492
* SUDOC: 028748239
* BNF: 12702542f
* MBA: 6de79338-11ee-4d3a-ada2-b065f30c7495
 |
La **Batalo de Jamama** aŭ *Jamamo* okazis en Decembro 632 kiel parto de la Militoj pro Apostateco ("Ridaj Militoj") sur la ebenaĵo de Akraba en la regiono Al-Jamama (en nuntempa Sauda Arabio) inter la fortoj de la islama kalifo Abu Bakr kaj Musajlimaho, mem-proklamita profeto. La unua fazo de la batalo restis senveka kaj la luktintoj retiriĝis ripozi. Por la dua fazo de la batalo disvastiĝis mitoj. Nur kvarono el la ribeluloj nome ĉirkaŭ 7 000 enfermiĝis en murigita ĝardeno, kie ili fortikiĝis. Islama soldato Al Baraa ibn Malik petis al soldato grimpi la muron; tion li faris, malfermis la pordegon kaj komencis fina batalo. La ribelestro Musajlimaho estis vundita perlance en la ventro kaj poste senkapigita. Tiele finis la ribelo.

Post la batalo Umar konsilis Abu Bakr kompili la Koranon en la formo de libro post 300 *huffāẓ* (parkeristoj) de Korano mortiĝis en la Batalo de Jamama.

Referencoj
----------

* A.I. Akram, *The Sword of Allah: Khalid bin al-Waleed, His Life and Campaigns*, Nat. Publishing. House, Rawalpindi (1970) ISBN 0-7101-0104-X.

Eksteraj ligiloj
----------------

* A.I. Akram, *The Sword of Allah: Khalid bin al-Waleed, His Life and Campaigns* Lahore, 1969
**De Groeve** estas loko en la municipo Tynaarlo en la nederlanda provinco Drento. De Groeve havas 480 loĝantojn (1-an de januaro 2021).

La vilaĝo situas ĉe la loko kie la rivero Hunze fluas en la Zuidlaardermeer. De Groeve estas derivita de "fosaĵo" (fosita akvovojo). La nomo estas referenco al la Havenkanalo kiu fluas en la (kanaligitan) riveron tuj ekster la vilaĝo. Tiu kanalo estas la akvovojligo de la lago kun la vilaĝo Zuidlaren.

La vilaĝo situas proksimume 1 km de la limo (la Semslinie) kun la provinco Groningen. La konstruaĵoj kontinuas pli-malpli laŭ la vojo N386 al Hoogezand. La konstruaĵoj en la provinco Groningen situas en Wolfsbarge.

Ĉe la Zuidlaardermeer estas la poldermuelejo *De Boezemvriend* (La koramiko), la nura granda poldermuelejo en la provinco Drento.

Laktofabriko
------------

En 1893, la kooperativa vaporlaktaĵfabriko *Zuidlaren* estis fondita ĉe De Groeve, surbaze de fasono fare de Marinus Viets. La direktordomo estis konstruita sur la sudokcidenta flanko (Hunzeweg 14). La konstruaĵoj baldaŭ pruvis tro malgrandaj, post kio nova kaj pli granda fabriko (Hunzeweg 18-20) estis fasonita fare de Pieter Mekkes en ekspresionisma stilo en 1924. Aldone al oficoj kaj produktareoj, la konstruaĵo ankaŭ enhavas akvoturon kaj laboratorion. En 1967 la fabriko estis transprenita fare de *Acmesa* el Assen, kiu fermis la fabrikon en 1968. Poste la fabriko estis uzata de garaĝo, post kio ĝi malpleniĝis. La konstruaĵo estis nomumita kiel Industria heredaĵo.

Fotaro
------

* Antaŭa LaktofabrikoAntaŭa Laktofabriko
* Pumpstacio OostermoerPumpstacio Oostermoer
* Post HoteloPost Hotelo
* FlagoFlago


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808179
 |
Bierfarkaldrono De Dolle Brouwers
**De Dolle Brouwers** (La frenezaj bierfaristoj) estas belga bierfarejo en Esen en la municipo Diksmuide.

La bierfarejo ekzistas, sub la nuna nomo, ekde 1980. En tiu jaro kvaropo da amikoj transprenis la antaŭ nelonge fermitan bierfarejon Costenoble. La nomo De Dolle Brouwers deriviĝis de bicikloklubeto de la amikoj, De Dolle Dravers (La frenezaj trotantoj). De la kvaropo nur la hodiaŭ bierfaristo Kris Herteleer ankoraŭ aktivas en la bierfarejo.

La bierfarejo havas enlandan kaj internacian konatecon kun bieroj kiel *Oerbier*, *Arabier* kaj *Stille Nacht*. Ĉiuj bieroj estas suprefermentaj kun postfermentado en la botelo. La jara produktado estas ĉirkaŭ 1000 hektolitroj aŭ proksimume 300.000 boteloj. Karakterizaj estas la okulfrapaj, de Herteleer fasonitaj etikedoj.

Bieroj
------

* Oerbier
* Arabier
* Boskeun
* Dulle Teve
* Special Extra Export Stout
* Stille Nacht
* Oeral
* Lichtervelds blond

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio De Dolle Brouwers en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
C. Iulii Caesaris quae extant, 1678
**De Bello Gallico** (longa titolo **Commentarii de Bello Gallico**) nomiĝas raporto de la romania batalestro Julio Cezaro pri la gaŭla malpaco (58 ĝis 51/50 a.K.). Sciinde estas ke la verko, kiu ankaŭ prezentiĝas kiel la ĉeffonto al la bataloj de Cezaro, estas influita de la meminteresoj de la verkinto kaj tial laŭ histori-scienco ne senproblema. Laŭ literatur-scienco la verko ankaŭ estas valorega. Ĝi evoluigis estimindan efekton kaj ĝis nun apartenas al la ĉefverkaro de la latina literaturo.

La nomo *commentarii* estas nedirekte per pluraj antikaj raportoj pruvita. Laŭ tiuj, Caesar nomis sian verkon *Commentarii rerum gestarum Galliae resp. Gallici belli.*

La *commentarii* de Cezaro konsistas el ok libroj, kies lasta ne venas de li sed de lia amiko, alta oficiro kaj persona sekretario Aulus Hirtius, kiu tiel volis plenigi la malplenaĵon inter la galla malpaco kaj la civita malpaco, kiun Cezaro priskribis en sia verko *De Bello Civili*. Cezaro verkis ĝin antaŭ la fino de la milito (52/51 a.K.), certe helpate de skribaĵoj, ekzemple de liaj raportoj al la senato.

* Kategorio De Bello Gallico en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 215087
* GND: 4201260-0
* LCCN: n80008532
* VIAF: 87149106340568492773, 305992946, 310244498, 4584152139988911100008, 186858424, 501154381016930291587, 77145911094027060409, 3859167807462418130007 316867971, 87149106340568492773, 305992946, 310244498, 4584152139988911100008, 186858424, 501154381016930291587, 77145911094027060409, 3859167807462418130007
* LIBRIS: 319869
* SUDOC: 029346444 02739526X, 029346444
* BNF: 120992063
* NLA: 36255295
* BIBSYS: 7023143
* BNE: XX1927849
 |
**De Gordel** [La Zono] estas la plej granda unutaga sporta evento de Flandrio. Ĝia celo estas akcenti la flandran karakteron de la (tre francigita) rando de Bruselo. Okazas bicikladoj kaj promenadoj.

De Gordel ekestis en la komunumo kun specialaj reguloj rilate lingvo Sint-Genesius-Rode, je la 27a de septembro 1981. Tiam grupo de flandroj iniciatis 100 kilometran bicikladon de Sint-Genesius-Rode ĉirkaŭ la ĉefurbo. Samtempe okazis promenado en Sint-Genesius-Rode. *De Gordel* ekestis.

De Gordel iĝis giganta sukceso kaj en 1993, la ĝis nun nesuperita rekorda eldono, altiris 112.655 partoprenantojn. Post kelkaj pluvaj eldonoj, tiuj ĉi cifero malkreskis, sed dum la pasintaj jaroj la organizantoj Bloso kaj Radio 2 regule sukcesas altiri pli ol 80.000 promenantojn kaj biciklantojn.

Ĉiujare ankaŭ okazas sabotadon. Dum la eldono 2005 oni devis forigi plurajn najlojn de la vojoj en Wezembeek-Oppem, Sint-Pieters-Leeuw kaj Sterrebeek kaj oni sabotis la vojindikilojn en Linkebeek kaj Tervuren. 

Ĉiujare pluraj politikistoj partoprenas al la aktivecoj. La evento ĉiam finiĝas per koncertoj de flandraj kantistoj.

De Gordel kaj Esperanto
-----------------------

La antverpena klubo La Verda Stelo organizas ĉiujare komunan bicikladon.
**Daŭfenio** (PIV), aŭ **Daŭfinato** (arpitane: *Darfená*/*Dôfenâ*, okcitane: *Daufinat* france: *Dauphiné*) estas historia provinco Francio koresponda al la hodiaŭaj francaj departementoj Isère, Drôme kaj Hautes-Alpes.

La norda parto de Daŭfenio situas en Arpitanio kaj suda en Okcitanio, oriente de la rivero Rodano, sude de Savojo kaj norde de Provenco, kiu etendiĝas ĝis la limo al Italio.

Konataj pejzaĝoj estas la Daŭfeniaj Alpoj, Pelvoux, kiun limigas la valoj de riveroj *Romanche*, *Durance* kaj *Drac*, kaj ties antaŭalpoj kun la regionaj naturparkoj *Vercors* kaj *Grande Chartreuse*. Ilin vizitas multaj turistoj. La *Pelvoux*-montomasivo famas pro ĝiaj montegoj kaj la nacia naturparko *Parc National des Écrins*. Sude de Grenoble troviĝas du nekonataj kvankam belaj valoj : *Matheysine* (ĉefurbeto La Mure) kaj *Trièves* (ĉefurbeto Mens). La malpli montara parto *Malsupra Daŭfenio* (*Bas-Dauphiné*), proksime al rivero Rodano, estas vaste uzata por agrikulturo.

Konata urbo kaj historia ĉefurbo de Daŭfenio estas Grenoble.

Historio
--------

De la 11-a ĝis la 14-a jarcento Daŭfenio estis memstara feŭda ŝtato, en kiu unuiĝis franc- kaj okcitanparolantaj teritorioj, kiuj antaŭe apartenis al la reĝejo de burgundoj, poste al la Franka Imperio kaj fine al la Sankta Romia Imperio. La lasta reganto de Daŭfenio, Humberto la 2-a, restis sen gefiloj kaj en 1349 vendis la landon al la franca reĝo Karlo la 5-a.

La blazona simbolo estis kaj restis delfeno. En la vorto *delfeno* originas la nomo "Daŭfenio". Kiam Daŭfenio fariĝis kerna parto de la franca regno kaj laŭstatuta apanaĝo por la franca tronheredonto, ankaŭ tiu, la estonta reĝo, ricevis la titolon "Dauphin", do *delfeno*.

Daŭfenio ludis gravan rolon por la Franca revolucio: jam en 1763 Daŭfenio ribelis kontraŭ la reĝaj impostoj, kaj en 1788 la Grenoblanoj defendis sian parlamenton kontraŭ reĝaj trupoj senditaj por dissolvi ĝin.

Dum la dua mondmilito germanaj trupoj okupis grandan parton de Francio, tamen en Savojo kaj Daŭfenio Résistance sukcesis teni sian pozicion, aparte en la malfacile enirebla Vercors-montaro.

Famaj personoj
--------------

Henry Beyle, konata per la pseŭdonimo Stendhal

Pierre du Terrail, la Chevalier de Bayard, konata kiel "kavaliro sen timo kaj manko", kuraĝa batalanto en la militoj kontraŭ Italio en la 15-a jarcento.

* Kategorio Daŭfenio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Moutier-Rozeille** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 435 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Moutier-Rozeille etendiĝas sur 19,66 km², kaj havis 435 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 22 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Moutier-Rozeille situas je alteco de 671 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Moutier-Rozeille apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-Paul Burjade, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

La "turo Catinaud" ne estas restaĵo de eksa feŭda kastelo, sed estis fakte konstruita komence de la 20-a jarcento fare de S-ro Pierre Catinaud, proprietulo de la samnoma hotelo, kiu situas 400 metrojn el la turo.

Administrado
------------

Moutier-Rozeille apartenas al la kantono de Felletin, kies ĉefurbo estas Felletin. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Felletin
**Ervin Bauer,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bauer Ervin** estis hungara kuracisto, biologo. Lia frato estis Béla Balázs, lia unua edzino estis Margit Kaffka.

Ervin Bauer  naskiĝis la 19-an de oktobro 1890 en Hungara reĝlando en Lőcse (nuntempa Levoča en Slovakio), li mortis la 11-an de januaro 1938 en Sovetunio en Leningrado (nuntempa Sankt-Peterburgo en Rusio).

Biografio
---------

Ervin Bauer devenis el juda familio. Li studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto kaj Göttingen. Post la medicina diplomo li soldatiĝis kaj vundiĝis en 1915. Ekde la sekva jaro li laboris unue en Temeŝvaro, poste en kliniko en Vieno, kie li okupiĝis ankaŭ pri teoria biologio. Post la 1-a mondmilito li hejmenvenis, ĝuste tiam li vidviĝis, en la sekva jaro li denove edziĝis. Dum la Hungara Sovetrespubliko li estis aktiva kiel komunisto. Post falo de la respubliko li rifuĝis al Vieno, poste li estis asistanto en Prago, en 1924 li laboris en instituto en Berlino. En la sekva jaro li migris al Soveta Rusio. Li estis katedrestro kaj laboratoriestro en Moskvo inter 1930-1934, poste li instruis en Leningrado. En 1937 li estis arestita, en la sekva jaro mortpafita. Li estis martiro de purigado de Stalino.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Grundprinzipien der einen naturwissenschaftlichen Biologie* (1920)
* *Теоретическая биология* (Teoria biologio), (1935; hungare en 1982)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2016-10-12 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 570234
* GND: 116084332
* LCCN: n83141333
* VIAF: 121401548
* ISNI: 0000 0000 7954 7244
 |
**Ervin Hacker** [haker], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hacker Ervin** estis hungara kriminologo, altlerneja instruisto.

Ervin Hacker naskiĝis la 23-an de marto 1888 en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la 27-an de decembro 1945 en Miskolc (Hungara reĝlando).

Biografio
---------

Ervin Hacker studis en Luterana Teologia Akademio (Pozono) en sia naskiĝurbo, poste en Reĝa Universitato de Budapeŝto, kie li akiris juran diplomon en 1909. Li plustudis en Halle, a Lejpcigo, Berlino kaj Parizo (1909–1911), poste inter 1911–1919 li laboris en juĝejo ĉefe kiel notario en sia naskiĝurbo. Intertempe en 1914 li advokatiĝis en Budapeŝto. Depost disfalo de Aŭstrio-Hungario li instruis en la ĵus rifuĝinta Luterana Jura Akademio (Eperjes) en Miskolc ĝis 1943, en la sekvanta lernojaro en Scienca Universitato István Tisza. Li estis la unua en Hungario, kiu uzis diaprojekciilon dum la universitataj prelegoj. Li ricevis premion en 1922.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A fiatalkorúak büntethetőségének feltételei* (1910)
* *A rabmunka. Tanulmány a börtönügy köréből.* (1916)
* *Die Organisation des Gefängniswesens* (1918)
* *Bevezetés a büntetőjogba* (studenta lernolibro, 1924)
* *A magyar büntetőjog tankönyve* (1936)
* *Statistique comparée de la criminalité* (1937)
* *Die Kriminalität des Kantons Zürich* (1939)
* *Kriminálpolitika* (monografio, 1941, ankaŭ germane)
* *Kriminalisztika és büntetőjog* (1944)
* elektitaj verkoj de Hacker *(1989)*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699751
* GND: 116354526
* LCCN: nr2006025696
* VIAF: 8359412
* ISNI: 0000 0000 7867 329X
 |
**Letero al Borovko** (kromnomata ankaŭ **Letero pri la deveno de Esperanto**) estas letero verkita en la rusa lingvo, kiun Ludoviko Zamenhof adresis al Nikolaj Afrikanoviĉ Borovko, pioniro de la esperanto-movado en tiama Rusio. Ĝia parto, en kiu Zamenhof respondas al Borovko donante klarigojn pri la cirkonstancoj de ekesto de la internacia lingvo Esperanto, estas la plej fama rakonto pri la deveno de Esperanto kaj kiel tia ofte citata de esperantistoj kaj uzata dum informado pri la lingvo.

La ekzakta dato de la letero ne estas certa. En la Originala Verkaro Johannes Dietterle indikas nur *189?* (1890-aj jaroj). Aleksander Korĵenkov en *Homarano* indikas kiel la daton de la letero la jaron 1896.

Esperantlingva traduko de la koncerna parto de tiu letero aperis en 1896 en "Lingvo Internacia".. Kiel aŭtoro de la traduko estas indikita Vladimir Gernet.

La originala, ruslingva teksto de la letero ne estas konata. 

* Letero al Borovko en Vikifontaro (Universala biblioteko)

Referencoj
----------

1. ↑  L. L. Zamenhof: *Lingvaj Respondoj*, Hachette, Parizo 1925, p. 83
2. ↑  *Originala Verkaro*, p. 419-424
3. ↑  *Homarano. La vivo, verkoj kaj ideoj de d-ro L.L. Zamenhof. Sezonoj / Litova E-Asocio. Kaliningrado / Kaunas. 2009*, p. 37.
4. ↑  *Eltiro el privata letero al s-ro B.*, "Lingvo Internacia" 1896 n-ro 6–7, paĝoj 115-119
**Ervin Cseh** [ĉe], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Cseh Ervin** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano. Lia nobela antaŭnomo estis *szentkatolnai*.

Ervin Cseh
Ervin Cseh  naskiĝis la 23-an de marto 1838 en Kroatio en Valpó (nuntempa Valpovo en Kroatio). Li mortis la 12-an de junio 1918 en Erdőd (nuntempa Erdut en Kroatio).

Biografio
---------

Ervin Cseh frekventis mezlernejojn en Pécs, Temeŝvaro, Vieno, poste li plulernis en agrara altlernejo en Magyaróvár. Post ekonomiaj laboroj li estis ĉefdepartementestro de Szerém inter 1886 kaj 1898. Li sukcese faris pacon inter kroatoj kaj serboj. En 1898 li iĝis ministro pri Kroatio-Slavonio-Dalmatio, samtempe sekreta konsilisto. En la sekva jaro li ricevis premion. En 1899 kaj 1901 li estis elektita parlamenta deputito en la kroata parlamento (poste ankaŭ en la hungara parlamento). Ĝis 1905 li estis ministro, sed dume okazis interrompo. Li havis ankaŭ postenon en la kalvinisma eklezio.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2015-09-24 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Ervin Cseh en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 506722
* GND: 1054962936
* VIAF: 201557479
 |
**Hotelo "Sport"** en Moskvo, Rusio ekzistis dum 1979 — 2004 laŭ adreso: Lenin-avenuo, domo 90/2.

Hotelo
------

22-etaĝa konstruaĵo de la hotelo aperis en 1979 por Somera Olimpiko de 1980 en Moskvo. Ĝi havis 600 gastĉambrojn.

Faligo
------

En majo 2004 Urbestraro de Moskvo decidis malaperigi la hotelon "pro paneeca stato". La 27-an de septembro 2004 la konstruaĵo estis faligita per kontrolata eksplodo.

En septembro 2005 Supra juĝistaro de Rusio agnoskis neniigon de la hotelo nelaŭleĝa: ĝin okazigis organizaĝo "Admiral", malgraŭ reala posedanto de la konstruaĝo estis internacia agentaro "Nauka". Dubinda estis ankaŭ fakto de ega eksplodo apud loĝataj konstruaĵoj pro ebla danĝereco. Krome, tiam dum nelonga periodo en Moskvo estis fermitaj kelkaj aliaj hoteloj; tio estis konsiderata kiel anstataŭigo de nemultekostaj malnovaj hoteloj per novaj supra-nivalaj.

Referencoj
----------

1. ↑  Гостиница "Спорт" в Москве будет снесена (ruse)
2. ↑  Московскую гостиницу "Спорт" снесли (ruse)
3. ↑  Гостиница развалилась в суде Arkivigite je 2013-02-01 per la retarkivo Wayback Machine (ruse)

Vidu ankaŭ
----------

* Astrus (hotelo en Moskvo), estinta Centra domo de turistoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Televidraporto kun filmeto pri la eksplodo
spongkuko en baka konkurso de 2014
**Spongkuko** estas malpeza kuko farita kun ovoj, faruno kaj sukero, kelkfoje fermentita kun bakpulvoro. Spongaj kukoj , fermentita kun batitaj ovoj, originis dum la Renesanco, eble en Hispanio. La spongkuko estas pensita kiel unu el la unuaj el la ne-gistaj kukoj, kaj la plej frue atestata recepto de spongkuko en la angla troveblas en libro de la angla poeto Gervase Markham,  *The English Huswife, Contending the Inward and Outwards Virtues Which Ought to Be in a Complete Woman*  (1615). Tamen la kuko multe pli similis kuketon, biskviton aŭ kekson: maldika kaj krispa. Spongaj kukoj fariĝis la kuko rekonata hodiaŭ kiam bakistoj komencis uzi batitajn ovojn kiel leviĝantan agenton meze de la 18-a jarcento. La viktoria kreado de bakpulvoro de angla manĝaĵa fabrikanto Alfred Bird en 1843 ebligis la spongon altiĝi pli alte ol tortoj faritaj antaŭe, rezultigante en la Brita Imperio la Viktorian Sponĝon.

Referencoj
----------

1. ↑  laŭ difino de la anglalingva ekvivalento "sponge cake" en *Oxford English Dictionary*
2. ↑   Spongkuko (angle). Alirita 2019-11-19.
3. ↑   Castella, Krystina (2010). *A World of Cake: 150 Recipes for Sweet Traditions From Cultures Around the World* (angle: Mondo de Kukoj: 150 Receptoj por Dolĉaj Tradicioj El Kulturoj Ĉirkaŭ la Mondo*), pp. 6–7. (ISBN 978-1-60342-576-6).*

* Kategorio Spongkuko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Dunasziget** [dunasiget] estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Mosonmagyaróvár. La loknomo estas hungare: Danubo-insulo.

Preĝejo de Dunasziget

Bazaj informoj
--------------

* Poŝtkodo: 9226
* Areo: 36  km²
* Loĝantaro: 1460

Situo
-----

Dunasziget situas sur insulo de Danubo **Szigetköz**, iom for de ambaŭ Danuboj. En la insulo estas nur flankovojoj.

Historio
--------

Pro Traktato de Trianon la kontraŭa insulo de Danubo **Csallóköz** (ĉalokoz) iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Ĉe la hungara bordo tie ne estis vilaĝoj, sed la regiono apartenis al la alia flanko. En 1921 oni fondis 3 vilaĝojn por tiuj, kiuj restis en la hungara flanko: **Cikolasziget**, **Sérfenyősziget** kaj **Doborgazsziget**. Ili unuiĝis en 1969.

Famuloj
-------

En Cikolasziget (aŭ Dunasziget) mortis biologo József Becze.

Komunumoj pri *sziget* (= insulo) en Hungara reĝlando
-----------------------------------------------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Dunasziget | Gelsesziget | Kertészsziget | Kissziget | Kunsziget |
| Máramarossziget | Murasziget | Őrisziget | Szécsisziget | Sziget |
| Sziget | Szigetbecse | Szigetcsép | Szigethalom | Szigetmonostor |
| Szigetszentmárton | Szigetszentmiklós | Szigetújfalu | Szigetvár | Tiszasziget |
| Torontálsziget |  |  |  |  |

* Kategorio Dunasziget en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Zuñeda** [zuNJEda] estas loĝloko kaj municipo en la nordoriento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *La Bureba*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 12,14 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 56 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 40 loĝantojn el 1991. 

Ĝi distas 57 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas apud Vallarta de Bureba (inter ambaŭ aŭtoŝoseo AP-1).

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. Ĝi apartenis al la loka kvaropo *Cuadrilla de Santa María de Ribarredonda*, unu el sep dividaĵoj de la *Merindad de Bureba* apartenanta al la *partido de Bureba*, nome reĝa jurisdikcio kun propra vicurbestro.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 774182
 |
Jak-4
La sovetunia **Jakovlev Jak-4** (ankaŭ: **BB-22**) estis malpeza bomb- kaj skoltaviadilo de la dua mondmilito. La Jak-4 estis dusideja subflugila aviadilo el ligno-metala miksaĵa konstruo. Ĝi povis kunporti kvar bombojn (ĝis po 50 kg) kaj pluajn sub la flugiloj.

Aleksander Jakovlev evoluigis tiun tipon fine de la 1930-aj jaroj kiel pli rapida fotad-skoltilo ol **AIR-22**. La unua flugo okazis la 22-an de februaro en 1939. Post la flugprovoj, oni decidis trakonstrui la tipon al malpeza bombaviadilo. Tiuj traonstruoj finiĝis la 31-an de decembro kaj la aviadilo ricevis du maŝinpafilojn kaj unu bombĵetilon.

La originala nomo estis BB-22 (Ближний бомбардировщик) estis uzata ĝis fino de 1940 kaj validas ankaŭ por Jak-2 kaj ankaŭ por Jak-4.

La aviadiloj Jak-4 suferis grandajn perdojn dum komenco de la milito, oni uzis ilin poste nur por skoltado. Sukcesa tipo pro lacelita tasko estis la Petljakov Pe-2.

Teknikaj datenoj
----------------

Jak-4

| Karakterizaĵo | Datenoj |
| --- | --- |
| Konstruisto | Aleksander Jakovlev |
| Konstrujaro(j) | 1939-1941 |
| Longo | 10,18 m |
| Enverguro | 14,00 m |
| Alto | 3,10 m |
| Flugila surfaco | 29,40 m² |
| Motoro(j) | du likvomalvarmigitaj 12-cilindraj seriaj motoroj, tipo *Klimov M-105R* |
| Povumo | je 809 kW |
| Maks. rapideco | 399 km/h en grundoproksimo 533 km/h en alto de 5.050 m |
| Atingovpovo | maks. 740 km |
| Serva flugalto | 9.700 m |
| Malplena maso | 4.000 kg |
| Starta maso | maks. 6.115 kg |
| Skipo | 2 |
| Armiloj | unu rigida 7,62-mm-MG*ŜKAS*unu movebla 7,62-mm-MG ŜKAS pafante malantaŭaen400 ĝis maks. 800 kg bomboj interne kaj ekstere |

* Kategorio Jakovlev Jak-4 en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Letero de 34** (pole:List 34) – dufraza protesta letero kontraŭ cenzuro, transdonita de poeto Antoni Słonimski la 14-an de marto 1964 en Konsili-Oficejo de Ministroj. Ĝia nomo konsideras nombron de personoj, kiuj subskribis la leteron.

Al Ĉefministro
Józef Cyrankiewicz

Asigno-limigoj de la papero por presado de libroj kaj revuoj kune kun plifortigo de gazetara cenzuro kreas situacion minacantan al evoluo de la nacia kulturo. Sube subskribitaj, rekonante ekziston de la publika opinio, rajto al kritiko, libera diskuto kaj serioza informo kiel necesa elemento de la progreso, gvidataj de civitana zorgo, postulas ŝanĝon de la pola kultura politiko en la spirito de la rajtoj garantiitaj de la konstitucio de la pola ŝtato kaj konformaj kun la bono de la nacio.

La leteron subskribis:

* Jerzy Andrzejewski
* Maria Dąbrowska
* Stanisław Dygat
* Karol Estreicher
* Marian Falski
* Aleksander Gieysztor
* Konrad Górski
* Paweł Hertz
* Leopold Infeld
* Paweł Jasienica
* Mieczysław Jastrun
* Stefan Kisielewski
* Zofia Kossak-Szczucka
* Tadeusz Kotarbiński
* Jan Kott
* Anna Kowalska
* Julian Krzyżanowski
* Kazimierz Kumaniecki
* Edward Lipiński
* Maria Ossowska
* Stanisław Cat Mackiewicz
* Jan Parandowski
* Stanisław Pigoń
* Adolf Rudnicki
* Artur Sandauer
* Wacław Sierpiński
* Antoni Słonimski
* Jan Szczepański
* Władysław Tatarkiewicz
* Jerzy Turowicz
* Melchior Wańkowicz
* Adam Ważyk
* Kazimierz Wyka
* Jerzy Zagórski

Aŭtoro de la teksto estis Antoni Słonimski, kunorganizanto de la kolektado de subskriboj Jan Józef Lipski.

La letero kaŭzis reagon en Okcidento. En la tagĵurnalo *The Times* aperis letero kritikanta regopovojn de la Pola Popola Respubliko, subskribita de 21 britaj verkistoj kaj artistoj, interalie de Arthur Koestler kaj Alan Bullock. Krom tio en la defendo de la subskribintoj elpaŝis 15 italaj intelektuloj kun Alberto Moravia kaj 13 profesoroj de Universitato Harvard.

La letero elvokis ĉaspelon kaj reprezaliojn de la regopovoj de PPR kontraŭ ties subskribintoj kune kun "Tygodnik Powszechny" (Universala Semajnreuo). La plej severaj persekutoj renkontis Melchior Wańkowicz, kiu estis arestita.

Vidu ankaŭ
----------

* Letero de 59

Bibliografio
------------

* Jerzy Eisler, *List 34* (Letero de 34), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1993, ISBN 83-01-11347-2
* Aleksandra Ziółkowska *Proces Melchiora Wańkowicza 1964* (Proceso de Melchior Wańkowicz), Nowe Wydawnictwo Polskie, Warszawa 1990, ISBN 83-85135-08-1
* Aleksandra Ziółkowska, *Melchior Wańkowicz Poland’s Master of the Written Word*, ĉapitro: The Trial of Melchior Wańkowicz: 1964 (paĝoj: 29-103), Lexington Books, USA 2013, ISBN 978-0-7391-7590-3
**Candelaria Loxicha** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Candelaria Loxicha*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 012.

Geografio
---------

**Candelaria Loxicha** apartenas al la distrikto Pochutla al kiuj apartenas entute 14 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Costa, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. Jam la nomo en la hispana (costa = marbordo) diras ke tiu regiono estas relative proksime al la marbordo. Ĉiuj distriktoj de tiu regiono limas al la pacifiko. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8686 loĝantojn. El tiuj estis 4152 viroj kaj 4534 virinoj. La komunumo havas surfacon de 86.76 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 450 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4996 indiĝenoj. El tiuj 3848 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 3848 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj). Entute 52.23 % de la loĝantoj estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Candelaria Loxicha Arkivigite je 2004-12-14 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Leszek KORDYLEWSKI** (naskiĝis la 6-an de aŭgusto 1947 en Krakovo) estas pola-usona esperantisto kaj biologo. Lia fako estas la krimbiologio.

Leszek Kordylewski estas la plej juna filo de la pola astronomo Kazimierz Kordylewski (la malkovrinto de la polvaj lunoj de Tero / Lunoj de Kordylewski), situantajn en la punktoj de Lagrange de la sistemo Tero-Luno) ().
De 1964 ĝis 1969 li studis en Jagelona Universitato en Krakovo. En 1986 li habilitiĝis.

De 1982 li laboris en la medicina fako de la usona Universitato de Ĉikago, laste kiel asista profesoro. Krom en la universitatoj de Krakovo kaj Ĉikago li instruis ankaŭ en *Winthrop University* en Rock Hill (Suda Karolino) kaj en *DePaul University* en Lake Forest (Ilinojo). En 1996 li eklaboris por la ŝtata jurmedicina servo de Ilinojo.

Privata vivo
------------

Lia patro estas Kazimierz Kordylewski (astronomo) kaj patrino Jadwiga el la familio Pająk (ankaŭ astronomo), li havas du fratojn kaj unu fratinon (estinte la plej juna inter la gefratoj).

Esperanto
---------

maldekstra
Leszek Kordylewski eklernis Esperanton en 1958. En 1965 li gajnis la 1-an premion en la Oratora Konkurso en la 50-a UK en Tokio. De 1968 ĝis 1971 li estis membro de la komitato de TEJO por Pola Esperanto-Junularo. Li estis la Prezidanto de Esperanto-Societo de Ĉikago () de la jaro 2011 ĝis 2017 kaj sur multaj kampoj li estis aktiva en la porEsperanta agado ().
La 17an de decembro 2017 dum la Zamenhof-Festo la Eks-Prezidanto de Esperanto-Societo de Ĉikago d-ro habil. Leszek Kordylewski kun Ĝenerala Konsulo de Respubliko Pollando en Ĉikago Piotr Janicki inaŭguris la Zamenhof-ekspozicion okaze de la 100. datreveno de morto de Ludoviko Zamenhof (18 grandformataj afiŝoj). Tio okazis en la ĉefa vestiblo de la Biblioteko Robert Williams en la Nord-Orienta Universitato de Ilinojso en Ĉikago - vidu la foton (, ).

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑  indekso en Esperanto en perspektivo
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de Leszek Kordylewski angle


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 511795
* LCCN: n98027970
* VIAF: 164587843
* ISNI: 0000 0001 1284 6976
 |
**Ervin Fenyves** [fenjveŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fenyves**  estas hungara-usona fizikisto, profesoro, membro (ekstera en 1998) de Hungara Scienca Akademio.

Ervin Fenyves  Arkivigite je 2014-04-07 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 29-an de aŭgusto 1924 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ervin Fenyves instruis en Universitato Eötvös Loránd inter 1946-1950, poste li aŭ instruis samloke, aŭ li esploris en fizika instituto en sia naskiĝurbo, sed tamen li pasis 2 jarojn en Dubna en la 1960-aj jaroj. En 1960 li doktoriĝis el fiziko. En 1968 li ricevis postenon en Vieno, en la sekva jaro li estis gastoprofesoro en Pensilvanio, poste en Dallas li instruis ekde 1970. Fine li instruis en Richardson (Teksaso) ĝis 1992. Li ricevis premion Kossuth en 1965, pli frue kaj post po unu aliajn premiojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *High Energy Physics at the Standard Model and Beyond* (1995)
* *Problems of our days - one hundred years after R. Eotvos* (1998)

Fontoj
------

* biografio kun foto Arkivigite je 2014-04-07 per la retarkivo Wayback Machine angle
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 476797
* GND: 1216707723
* LCCN: n88212705
* VIAF: 10311870
* ISNI: 0000 0004 3481 5187
* SUDOC: 160684161
* BNF: 10949887t
* NLA: 35699190
* BIBSYS: 90311129
* NKC: mzk2014827098
 |
**Grafo Ervin Batthyány** [batjAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Batthyány Ervin** estis hungara politikisto. Lia nobela antaŭnomo estis *németújvári*. Lia avo estis Ágoston Trefort.

Ervin Batthyány  naskiĝis la 17-an de oktobro 1877 en Bögöte. Li mortis la 9-an de junio 1945 en Britio en Stroud.

Biografio
---------

Ervin Batthyány frekventis gimnazion en Budapeŝto, poste universitatojn en Londono kaj Cambridge. Dum lernado li konatiĝis pri ideoj de komunismo kaj anarkiismo, verkoj de William Morris, Lev Tolstoj, Petro Kropotkin. Pro tiu politikado familio de Batthyány metis Ervin-on en psikiatriejon en Vieno kaj nur la familio rajtis agi pri la havaĵoj. Post 2 jaroj Ervin liberiĝis helpe de Ervin Szabó, poste li partoprenis en longa diskutoserio. En 1905 li establis senpagan lernejon por malriĉaj kamparanoj en Bögöte, samtempe eldonejon kun gazeto. Post 2 jaroj li translokiĝis al Londono, en 1913 li rezignis pri la hungara ŝtataneco, en la sama jaro li edziĝis. En 1931 li vizitis Hungarion, sed tiutempe li jam ne politikadis.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Anarkizmus* (1904)
* *A nép joga* (Rajto de la popolo), (1905)
* *Szocializmus és anarkizmus* (1906)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

Memorigiloj
-----------

* monumento en Bögöte (1994)
* memortabulo en Bögöte (2006)
* kulturdomo de Bögöte portas la nomon Ervin Batthyány



* Kategorio Ervin Batthyány en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Tehuipango** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Tehuipango. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 159.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 20406 loĝantojn. El tiuj estis 9827 viroj kaj 10579 virinoj. La komunumo havas surfacon de 111 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 31 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 21 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 2360 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 15844 personoj. En la jaro 2000 temis pri 17640, do temis pri kresko / malkresko je 2.17 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 14141 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 14071 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al  % de la loĝantoj. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Žetale** estas vilaĝo en la regiono Podravska de Slovenujo. Ĝi estas administra centro de la sama nomo. En la vilaĝo komence de 2018, tuta de 356 loĝantoj vivis.

Priskribo
---------

Vilaĝo kun areo de 12,7 km² situas en la sudokcidenta parto de la monto Haloze. La areo estas tre diversa kaj havas krutajn deklivojn. La alteco estas ĉirkaŭ 248 ĝis 718 metroj super marnivelo.

**Žetale** 
Žetale vilaĝo estas serio de sidlokoj aŭ loĝlokoj, kiuj estas: Cimper, Gater, Grabe, Jamiče, Krd, Krhiče, Ledince, Lešje, Ložine, Marof, Paukon, Podgaj, Reber, Rtiče, Stopnica, Šimperk, Tisovec, Tratnica, Trebež, Trniče, Varvasele a Žetale.

La plej granda asentamiento estas Žetale, kie estas primara lernejo, infanĝardeno, poŝtoficejo, sidejo de loka registaro, komerco. Ankaŭ ekzistas la Paroka Preĝejo de Sts. Michaela kaj la tombejo. Buso kuras en la sidlokon.

La apudaj vilaĝoj estas Kočice, Dobrina kaj Kozminci en la nordo, Stanošina en la nordoriento, Zgornje Gruskovje en la oriento, Čermožice en la okcidento. Sur la suda flanko estas la limo kun Kroatio.

La loĝantaro laboras en brutobredado kaj en arbaro. Iuj kverelas labori ĉirkaŭ Rogatec, Rogaska Slatina, Majšperk, Celje kaj Ptuj.

Referencoj
----------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Žetale en la slovena Vikipedio.* 

Statistikoj: 

Geografia loko:
**Péter Sótonyi** [ŝOtonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sótonyi Péter** estis hungara kuracisto, patologo, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (2007).

Péter Sótonyi  naskiĝis la 9-an de decembro 1938 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Péter Sótonyi frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1957-1963, poste li eklaboris en medicina instituto. En 1992 li instruis jam kiel universitata profesoro kaj katedrestro. En 1998 li estis elektita dekano, en 2000 rektoro. Li ofte instruis en Universitato de Budapeŝto, en universitato de Pécs kaj en altlernejo por policanoj. Li doktoriĝis en 1990 antaŭ la akademio. Li havas edzinon, kiu naskis 2 filojn. Li ricevis premiojn kaj memormedalojn inter 1986-2009.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Egészségügyi ABC* (1967)
* *Elektron Microscopic Histochemical Study of Myosin ATP-ase Activity* (1972)
* *Myosin Isozyme Shift in Hypertrophic Rat Myocardium* (társszerző, 1982)
* *Electron Microscopy and Element Analysis in Forensic Science* (1993)
* *A szívglikozid hatás összehasonlító morfológiája* (2001)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
**László Monostori** [lAslO monoŝtori], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Monostori László** estis hungara inĝeniero, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (2016).

László Monostori  naskiĝis la 16-an de januaro 1953 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Monostori frekventis universitaton en sia naskiĝurbo inter 1971-1976. Post 3 jaroj li doktoriĝis samloke en la universitato, poste antaŭ MTA (D.Sc) en 2000. Li profesoriĝis en 1995 (privata aŭ ekstera profesoro). Post 3 jaroj li iĝis katedrestro. Li prelegis ankaŭ eksterlande ekzemple en Berkeley, Paderborn, Melburno. Li partoprenas en redaktado de *CIRP Annals*. Li havas edzinon, kiu naskis 3 filojn. Li ricevis komence precipe stipendiojn, baldaŭe premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Artificial neural networks in intelligent manufacturing* (1992)
* *Digital enterprises, production networks* (2002)
* *Towards adaptive and digital manufacturing* (2010)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungare
* Arkivigite je 2013-10-03 per la retarkivo Wayback Machine hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Péter Széky** [sEki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Széky Péter** estis hungara kuracisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Stulfa* [ŝtulfa] ĝis 1817.

Péter Széky naskiĝis la 26-an de majo 1769 en Nitro (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempe en Slovakio), li mortis depost 1831 en Pest (urbo).

Biografio
---------

Péter Széky maturiĝis en urbo Pest en 1890, poste li studis filozofion, pli poste medicinon en Reĝa Universitato de Pest. Li akiris medicinanan diplomon en 1800. Dum la studentaj jaroj li estis edukisto en familio de József Ürményi. Inter 1799–1803 li estis asistanto en Malsanulejo Rókus, sed interrompe li estis armea kuracisto dum milito kontraŭ Napoleono (1800-1801). Inter 1803 kaj 1810 li estis lektoro en Veterinara Instituto apud Sándor Tolnay. En 1810 li revenis al la universitato, kie li estis ordinara instruisto en la terapia katedro. En 1821 apopleksio malsanigis lin, tial li estis emeritita. Intertempe en 1817 li ricevis nobelecon. En 1831 li estis konsilisto kontraŭ la pestoepidemio. Li neniam verkis artikolojn.

Memorigiloj
-----------

* memormedalo farita en 1992

Fontoj
------

* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la pli malsupre) Arkivigite je 2021-01-30 per la retarkivo Wayback Machine
* (la koncerna teksto estas legebla post klako al majuskloj SZ, poste serĉu la nomon)

Referencoj
----------

1. ↑

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 716015
 |