recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Video-blogo**, foje mallongigita al **vlogo** (*retvideejo* laŭ *retskribejo*), estas tipo de blogo pere de video, kaj estas formo de reta televido. Vlogaĵoj ofte miksas videojn kun tektaĵoj, bildoj aŭ aliaj specoj de meta-datenoj. Vidaĵoj povas esti filmataj senhalte aŭ tranĉataj en kelkaj partoj. La vloga kategorio estas populara ĉe YouTube.

Video-blogoj (vlogoj) ankaŭ ofte profitas el reta abonrilato, kiu permesas la elsendon de videoj tra la Interreto uzante abonformatojn kiel RSS aŭ Atom, por aŭtomata agrego kaj reludigo en movaj aparatoj kaj personaj komputiloj.

En Esperantujo, populara vlogisto estas Evildea.

Referencoj
----------

1. ↑  (en, eo) Sequoia Edwards, How to translate to Esperanto, p. 29/62, Smashwords.com
2. ↑  Media Revolution: Podcasting New England Film Arkivigite je 2006-08-14 per la retarkivo Wayback Machine

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de retaj videoservoj kaj videokanaloj en Esperanto

* Kategorio Video-blogo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ŝitako** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Fungoj *Fungi* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Bazidiomicetoj *Basidiomycota* |
|
| Subfilumo: | Agaricomycotina |
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Agaricomycetes |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Agaricales |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Marasmiaceae |
|
|
|
|
|
| Genro: | Lentinula |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Lentinula edodes***(Berk.) Pegler |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ŝitako  |

 |
| v • d • r |

La **ŝitako** (*Lentinula edodes*) estas manĝebla fungo, kiu de nature troviĝas en Ĉinio kaj Japanio. La fungo estas multuzata en la azia kuirarto.

Ĝi kreskas sur lignospecoj kiaj kverko, fago, kastaneo kaj juglando. La fungo akiras, per sekigado. ankoraŭ pli bonan guston kaj apartenas al la plej multekostaj fungoj aĉeteblaj en nutraĵovendejoj. En la Fora Oriento ĝi jam dum jarcentoj estas kultivata kaj ege aprezata speciale pro ĝia kuraca efiko.

Priskribo
---------

La nomo ŝitako venas de la japana vorto 椎茸 (*shiitake*) Pri tiu ĉi sono *aŭskultu* kun la signifo: fungo (= 'take') kiu kreskas sur la pintfolia kastanopso (*Castanopsis cuspidata*) (= 'shii'). La fungo havas helbrunan ĝis malhelbrunan ĉapelon. La lamenoj estas fiksitaj al la trunketo kaj iomete deklivaj. La trunketo plejofte estas en la mezo, sed kelkfoje ĝi povas kreski nesimetrie. Ĉe junaj fungoj la rando de la ĉapelo estas ruliĝinta internen. La surfaco de la ĉapelo plejofte estas iom flokeca. La fungo estas tre proteinriĉa kaj enhavas vitaminojn B kaj C. Ĝi ankaŭ malplialtigas sangopremon kaj kolesterolon .

Referencoj
----------

1. ↑  ŝitako en vortaro.net

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ŝitako en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Ŝitako en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Ŝitako en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* nederlande Shiitake je SoortenBank.nl
* nederlande Shiitake Arkivigite je 2013-06-09 per la retarkivo Wayback Machine Informoj pri la ŝitako
La **anserpaŝo** estas la t.n. paradopaŝo, ceremonia maniero de marŝado.

Ĉe la anserpaŝo la ekstensita gambo estas antaŭen kaj supren levita, preskaŭ horizontale, kaj oni faras paŝon ĉe kiu la piedo estas forte metita sur la tero. La gamboj restas ekstensitaj kaj la genuoj do ne fleksiĝas.

En la rusia armeo kaj la greka gvardio la anserpaŝo estas uzata dum la ŝanĝo de la gardistaro. En Prusio kaj Germanio la *Stechschritt* estis uzata ekde la 19-a jarcento ĝis 1945. Post la dua mondmilito la nacia popolarmeo uzis la *Exerzierschritt* ankoraŭ ĝis 1990. La okcident-germana Bundeswehr ne uzis la anserpaŝon.

Fotogalerio
-----------

* Germana armeo en anserpaŝo en ParizoGermana armeo en anserpaŝo en Parizo
* Kubaj armeanoj en anserpaŝoKubaj armeanoj en anserpaŝo
* Orient-germana NVA en anserpaŝo (Exerzierschritt)Orient-germana NVA en anserpaŝo (Exerzierschritt)
* Ŝanĝo de la gardistaro en MoskvoŜanĝo de la gardistaro en Moskvo
* Rusa honorgvardio por la nekonata soldatoRusa honorgvardio por la nekonata soldato

Eksteraj ligiloj
----------------

* Anserpaŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Anserpaŝo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Video de anserpaŝantaj gardistoj je la Maŭzoleo de Lenin (YouTube, 240p, 1:06 min)
**Samaria alfabeto** estas la alfabeto utiligita de Samarianoj por skribi la lingvojn judan, aramean-samarian kaj araban. Kvankam indikita kiel "alfabeta", ĝi fakte estas abjada, laŭ internacia esprimo signifanta alfabeto signantan nur la konsonantojn laŭ la semita kutimo.

Tiu samaria alfabeto enhavas 22 signojn kiuj, kiel dirite, reeĥigas nur la sonojn de la konsonantoj. Ĉiu signo, entenas ankaŭ numeran valoron.

Evoluiĝo de la samaria alfabeto.
La samaria alfabeto estas varianto de la Prahebrea alfabeto, siavice derivaĵo de la Fenica alfabeto. La antikva hebrea alfabeto estis forlasita flanke de judoj en la komenciĝo de la dua duono de la unua miljaro antaŭ Jesuo Kristo, kaj estis anstataŭigita de la nova juda alfabeto, sed ĝi estis konservita ĉe la samararianoj kaj, kvankam evoluinta, konigas per kiuj grafismoj estis antikve skribita la Tanaĥo.

Antikva skribaĵo en hebrea-samaria karaktraro. *(El foto de "Palestine Exploration Fund". Julio 2012).*

Bibliografio
------------

* Sáenz-Badillos, Ángel (1988), *Historia de la lengua hebrea,* Sabadell, España, AUSA, ISBN 8-486-32932-9.

Vidu ankaŭ
----------

* Hebrea alfabeto
* Samaria lingvo
* Hebrea lingvo
* Samarianoj
* Abjad

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Samaria alfabeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle  Fontoj.
* angle Omniglot.com – Samaria alfabeto
* Arkivigite je 2013-11-03 per la retarkivo Wayback Machine Samaria Biblio en samaria alfabeto
**Henri Louis Auguste Ricard de MONTFERRAND** estas granda francdevena arkitekto multjare laborinta en Rusio. Li naskiĝis en *Chaillot* (nun parto de Parizo, Francio) la 23-an de januaro 1786, mortis la 10-an de julio 1858 en Sankt Peterburgo.

Montferrand studis arkitekturon en Parizo kaj poste militservis en la Napoleona armeo, en kiu li meritis prestiĝan nacian ordenon La Honora Legio.

En 1814, kiam la rusaj trupoj okupis la francan ĉefurbon, lin invitis imperiestro Aleksandro la Unua, kiu interesiĝis pri liaj arkitekturaj projektoj, por laboro en Rusio.

Montferrand translokiĝis al Sankt Peterburgo en 1816 kaj fruktodone kreadis tie dum kvardek unu jaroj ĝis morto okazinta en 1858.

Lin oni enterigis en la tombejo de Montmartre en Parizo.

Kelkaj ĉefverkoj
----------------

Katedralo Sankta Isaako
### Katedralo Sankta Isaako de Sankt Peterburgo

Ĝi estas plej grava kreaĵo de Montferrand konstruita en tiama ĉefurbo de Rusio dum kvardek jaroj laŭ iniciato de imperiestro Aleksandro la Unua.

* Auguste de Montferrand en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Auguste de Montferrand en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

### Aleksandrova Kolono en Sankt Peterburgo

Aleksandrova Kolono surfone de Vintra Palaco
Ideon, lokon kaj desegnaĵon aprobis imperiestro Aleksandro la Unua, sed decidon pri ĝia konstruado akceptis lia frato, sekva rusia imperiestro Nikolao la Unua. La grandioza monumento, kies malalta diametro egalas 3,66 metrojn kaj alta diametro = 3,19 metrojn, alteco de la granita fusto = 25,58 metrojn, estas dediĉita al glora regado de Aleksandro la Unua. La monumenton kronas bronza skulptaĵo de anĝelo kun kruco. La kvarflanka bronza piedestalo prezentas venkojn kaj atingojn de la rusa armeo. Tuta pezo = 704 tunojn. Inaŭguro okazis la 11-an de septembro 1834.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2012-03-05 per la retarkivo Wayback Machine biografio, fotoj kaj kreaĵoj ruse
* Arkivigite je 2013-03-07 per la retarkivo Wayback Machine Katedralo Sankta Isaako en Sankt Peterburgo ruse france
* Arkivigite je 2014-07-04 per la retarkivo Wayback Machine biografio angle



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 428456
* GND: 119206420
* LCCN: n93023632
* VIAF: 22130684
* ISNI: 0000 0000 6641 1188
* SUDOC: 137112254
* BNF: 10037836p
* ULAN: 500072625
* BNE: XX5053711
 |
La **Namiba dezerta skarabo** (*Onymacris unguicularis*) estas skarabo el la familio nigraj skaraboj (*Tenebrionidae*). Ĝi estas endema en la Namibo.

Karakterizaĵoj
--------------

La namiba dezerta skarabo estas nigra, ĉ. 2 cm granda kaj havas okulfrape longajn krurojn. Tiuj ebligas relative grandan distancon inter la varmega sablo kaj la korpo. La kovra flugilo havas etajn nodojn kaj meze sulkojn.

Vivkonduto
----------

Inter la multaj specioj de la genro *Onymacris*, rimarkindaj estas tiuj specioj, kiuj povas kapti la akvoenhavon de la nebulo el la Atlantiko. Por tio la skaraboj balancas sin sur pinto de sabloduno, kapon sube, altigante la postan korpoparton kontraŭ la vento. La nebulo kondensiĝas en etaj akvogutoj kaj la akvo fluas tra la sulkoj rekte en la buŝon. Tie ĝi povas kolekti akvon de 40 procento de sia korpomaso. Tiu vivmetodo limigas sian vivvejon al la okcidenta dezerta parto, proksime al la Atlantiko.

La skaraboj dumtage kuras sur la sablo serĉante nutraĵon aŭ enfosas sin en la sablon, por eviti la tagmezan varmegon. Nokte ili same fosas sin en la sablon por eviti ĉifoje la noktan malvarmon.

La skarabo estas nomata „Tok Tokkie" en Namibio, ĉar dum la pariĝa tempo, la viraj insektoj tentas la virinajn per batado de la malmola kovrilo al malmola grundo aŭ roko. La estiĝanta infrasono estas aŭdebla por la virinaj eĉ en distanco de kelkaj kilometroj.

Divido de la vivejo
-------------------

reprezento de genro *Onymacris* en *Sesriem-kanjono*
La diversaj specioj de la genro *Onymacris* vivas en diversaj zonoj de la Namibo:

* la nebultrinka skarabo *Onymacris unguicularis* vivas sur la sablodunaj pintoj
* *Onymacris rugatipennis* vivas sur plataj partoj antaŭ la sabloduna piedo
* *Onymacris laeviceps* loĝas sur vegetaĵo ĉe la sabloduna piedo
* la blanka okcidenta dezerta skarabo *Onymacris plana* vivas ĉe dunopiedoj kaj ofte sur nara-arbustoj

*Onymacris rugatipennis*  
en Sossusvlei
*Onymacris unguicularis* en pozicio dum akvokolektado.

* Namiba dezerta skarabo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Namiba dezerta skarabo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Namiba dezerta skarabo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
***La muerte de Mikel*** (La morto de Mikel) estas hispana filmo reĝisorita de Imanol Uribe, kiu premieris en 1984, kiu ege sukcesis lpro sia enkadrigo en la socipolitika situacio de la Hispana Transiro al la demokratio.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Mikel estas apotekisto de Lekeitio, Eŭskio, kiu aktivulas en la sendependisma maldekstro. Lia geedzeco malboniĝas ĉefe pro lia samseksemo, kies subpremadaj klopodoj tenas lin rande de la nervokrizo kaj la memmortigo. Provokinta la separigon pere de agreso al sia edzino, li ekkonas en kabaredon transvestulon kun kiu li startigas rilaton. Kiam disvastiĝas la onidiroj de lia seksa orientiĝo, li ricevas apogon nek de amikoj, nek de familianoj, nek de sampartianoj kiuj tuj forigas lin el la balotolistoj. Koincide kun tio, la polico arestas lin pro pasinta helpo al ano de ETA vundita. Nehaviginte informaron, li estas torturita, sed poste estas liberigita pro la Leĝo de Amnestio de 1977.

La sekvo de lia elŝankriĝo decidas lin abandoni la loĝlokon por vivi libere en Bilbao. Sed ĝuste antaŭe li aperas subite mortinta, kun suspektoj ke mortigis lin lia konservema patrino por eviti la skandalon. Tiam la iamaj sampartianoj, kiuj estis apartigintaj lin, tuj utiligas politike lian strangan morton. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Imanol Arias: Mikel
* Martín Adjemián: Martín
* Ramón Barea: Jon Uriarte
* Montserrat Salvador: Doña María Luisa, patrino de Mikel
* Xabier Elorriaga: Iñaki, frato de Mikel
* Amaia Lasa: Begoña, edzino de Mikel
* Alicia Sánchez: Arantxa
* Carmen Chocarro: Maite
* Daniel Dicenta: policano
* Fernando Telletxea: Fama, transvestulo

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo La muerte de Mikel en la hispana Vikipedio.*
**Georgij Aleksejeviĉ UŜAKOV** (ruse *Георгий Алексеевич Ушаков*) naskiĝis la 17-an de septembro 1901 en vilaĝo *Lazarevo*, Fora Oriento de Rusia imperio (nun Hebrea Aŭtonomio de Rusio), mortis la 3-an de decembro 1963 en Moskvo.

Li estis fama sovetia arkta esploristo, doktoro pri geografio, aŭtoro de 50 sciencaj eltrovaĵoj.

Biografio
---------

Georgij estis filo de kozako el urbo Ĥabarovsko. La unuan ekspedicion li efektivigis kune kun esploristo Vladimir Arsenjev, kiam li aĝis ankoraŭ 15 jarojn.

En 1926-1929 li estis la unua reprezentanto de la rusia registaro en Wrangel kaj Herald insuloj.

En 1930-1932 kune kun siaj kolegoj post detalaj esploroj okazintaj en tre malfavoraj kondiĉoj li faris la unuan mapon de la Norda Lando arkipelago, kie kromalie malkovris la mallarĝan *Ŝokalskij* markolon.

En 1935 li estris la ekspedicion en la glacirompilo *"Sadko"*, kiu celis malkovri ion novan en tiea areo. La ŝipo atingis 82 ° latitudon, kio estis la monda rekordo por la libera navigado de la Arkta Cirklo. Malkovritan insulon oni eknomis *Uŝakov*.

En 1936-1938 li laboris kiel unua estro de la Hidrometeorologia Departamento de Sovetunio.

Kune kun ceteraj sciencistoj li fondis Instituton de Oceanografio en Moskvo.

* Kategorio Georgij Uŝakov en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Pri siaj esploroj li verkis libron *"По нехоженой земле" (Laŭlonge de la virga tero)*, kiun oni eldonis en 1974.

Uŝakov testamentis post morto kremacii lin kaj la cindron konservi en la Norda Lando. Lia lasta deziro estis plenumita: la urnon kun la cindro de la eminenta esploristo oni enigis en betonan piramidon situantan en *Domaŝnij* insulo konsistiganta la arkipelagon Norda Lando.

Memoro
------

Nomon de Uŝakov portas:

* loĝloko kaj kabo en Wrangel insulo;
* rivero en Norda Lando;
* insulo en Karaa Maro;
* monto en Antarktio;
* esplora ŝipo;

Eksteraj ligiloj
----------------

* biografio kun fotoj ruse;
* solenado okaze de lia 100-jara jubileo ruse;
* Arkivigite je 2012-01-04 per la retarkivo Wayback Machine Norda Lando video, teksto, fotoj ktp;


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 403076
* GND: 1066451826
* LCCN: n83018746
* VIAF: 70298085
* ISNI: 0000 0001 0985 1379
* SUDOC: 17851666X
* NKC: xx0142595
 |
**Dima Bilan**, ruse Дима Билан, naskonomo *Viktor Nikolajeviĉ Bjelan*, ruse Виктор Николаевич Белан (naskiĝis la  24-an de decembro 1981(nun 1981-12-24) en Ustj-Dĵeguta, respubliko Karaĉajio-Ĉerkesio, Rusia Federacio, do nun 41-jara) estas rusa popmuzika kantisto.

La artisto reprezentis Rusion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2006 en Ateno, kie li atingis la 3-an pozicion kaj vaste konatiĝis ekster sia hejmlando, kaj duafoje reprezentis Rusion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2008 en Beogrado, kie li furore atingis la venkan, 1-an pozicion. En la rusia antaŭkonkurso de la Eŭrovido-Kantokonkurso 2012 li plian fojon kandidatis kaj je granda surprizo de la naciaj amaskomunikiloj malvenkis kontraŭ ok maljunulinoj el Udmurtio, la grupo Buranovskije Babuŝki, do "avinetoj el vilaĝo Buranovo", kiuj per kanto profesiece miksita el elementoj folkloraj kaj popmuzikaj ne nur venkis la rusian antaŭkonkurson, sed ankaŭ en la internacia konkurso en Bakuo furoris kaj fine atingis la 2-an pozicion.

Vivo
----

Kiam Dima Bilan estis unujara, li kaj la aliaj tri familianoj translokiĝis al lia avino en la urbo Nabereĵnije Ĉelni de Tatarstano, kie li vivis ĝis la sesa vivjaro. Poste lia kun sia familio translokiĝis al la urbo Majskij en Kabardio-Balkario, kie li finis la mezlernejajn jarojn. Jam en infana aĝo li estis solisto de la lerneja koruso kaj partoprenis an multaj kantokonkursoj. Lia unua instruistino pri kantado estis Ludmila Ibragimovna Saŝina (Людмила Ибрагимовна Сашина). Post la abituro li studis en la renoma muzika akademio *Gnesin* en Moskvo.

Inter la jaroj 2005 kaj 2010 li ses fojojn sinsekve ricevis la premion "plej bona rusia artisto" de la muzikaj premiaroj de la televidaj kanaloj *MTV Eŭropo* kaj *MTV Rusio*. Post la sukcesa partopreno en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2006 sekvis honorigoj de la Monda Muzika Premiaro, angle nomata *World Music Awards*, kaj pliaj premioj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Dima Bilan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Dima Bilan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 404288
* GND: 136171761
* LCCN: n2008012761
* VIAF: 73321724
* ISNI: 0000 0000 5559 5233
* MBA: 8b86576e-1cf5-46c8-970a-a79d13c2e0f0
* BIBSYS: 9049773
 |
**Cajamarca** [kaĥa**mar**ka], kelkfoje esperantigita kiel **Kaĥamarko** aŭ **Kaŝamarko**, estas montara urbo en Peruo en la samnoma regiono Cajamarca.

La urbo Cajamarca situas 2800 metrojn alte, norde de Limo. Ĝi estas fama pro tio, ke oni kaptis tie la lastan inkaan reĝon Atahualpa. La hispanaj konkerantoj liberlasis lin en 1533 kontraŭ 6 tunoj da oro, sed poste ekzekutis lin kaj la inkaa imperio kolapsis.

En la urbo loĝas ĉirkaŭ 300.000 homoj. Cajamarca havas mildan, sekan kaj sunan veteron kaj produktemajn agrojn. La urbo estas konata ankaŭ pro la fromaĝoj kaj laktoproduktoj. Krom tio troviĝas en la urbo kirkoj, varmegaj fontoj kaj inkabanejoj kaj en la proksimo minejoj.

Partneraj urboj
---------------

Inter la partneraj urboj estas

* la urbodistrikto Treptow-Köpenick de Berlino en Germanio

* 
* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* Kaŝamarko (Peruo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kaŝamarko (Peruo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kusko
* Arequipa
* Tacna
* Puno (urbo)
**JSC Koncerno Kalashnikov** (RU Конце́рн Кала́шников *Kontsérn Kaláshnikov*, IPA: [kɐnˈt͡sɛrn kɐˈɫaʂnʲɪkəf]), konata ĝis 2013 kiel la **Izhevsk Maŝino-Konstruanta Fabrikejon** (ru: Иже́вский машинострои́тельный Заво́д (ИЖМАШ), tr. Izhévsky mashinostroítelny Zavod (IZhMASh)), estas rusa armil-fabrikanta koncernon kaj publika firmao kun sidejo en la urbo de Izhevsk en la Respubliko de Udmurtia tiel kiel la ĉefurbo de Moskvo. La koncerno desegnas kaj produktas larĝan gamon de civilaj kaj militistaj armiloj inkluzive sturmofusilojn, ekzaktajn fusilojn, maŝinpafiloj, ĉasfusilojn, kartoĉpafiloj, gvidita artileriajn pafaĵojn kaj larĝa gamo de aliaj precizecaj armiloj inkluzive de senpilotajn veturilojn kaj militistajn robotojn .

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo

1. ↑   Rostec :: About :: Kalashnikov. Arkivita el la originalo je 21 January 2018. Alirita 4 September 2017.
2. ↑   Russian Defense Innovations - BRICS Business Magazine offers an overview of the latest models of Russian weapons presented at the Army-2016 Expo. *BRICS Business Magazine*. Arkivita el la originalo je 14 April 2022. Alirita 14 January 2019.
3. ↑  Litovkin, Nikolai, "'Comrade in Arms': Russia is developing a freethinking war machine", 9 August 2017.
4. ↑  "Kalashnikov Made a New Mini-Rifle—And a Robot Tank",  *Popular Mechanics*, 16 September 2016.
5. ↑   AO Концерн "Калашников" / English version / About company. Arkivita el la originalo je 13 February 2019. Alirita 19 October 2017.
**Venĝou** estas metropolo kaj universitata urbo en Ĉinio. Municipo de Venĝou havas ankoraŭ 2 urbojn kaj 6 distriktojn.

Geografio
---------

Venĝou etendiĝas en la orienta flano de la lando inter montoj kaj maro ĉe enfluo de rivero. Horzono estas UTC + 8 h.

Historio
--------

Venĝou estas loĝata jam antaŭ 4 miljaroj, kion pruvas diversaj tiutempaj ceramikaĵoj. Longe ĝi estis grava havenurbo. En 1876 ĝi estis malfermita al la eksterlanda teokomerco. Inter 1937-1942 dum la milito Venĝou atingis gravecon kiel unu el la malmultaj havenoj daŭre sub ĉina kontrolo. Ĝi malkreskis en la pli postaj jaroj de la milito, sed komencis renormaliĝi post bordakva komerco ekde 1955.

Klimato
-------

Venĝou havas subtropikan klimaton kun influo de musono. Vintre la vetero estas milda pro la proksimaj montoj. La temperaturo varias inter 8-28 °C. Jare pluvas po 1742 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter majo-septembro.

Ĝemelurboj
----------

* Italio Alicante, Hispanio
* Japanio Iŝinomaki, Japanio
* Gabono Port-Gentil, Gabono
* Germanio Gießen, Germanio
* Malajzio Ipoh, Malajzio
* Usono Pittsburg (Kalifornio), Usono

Kolegio en Venĝou
Rivero en Venĝou, sur la maldekstra bordo universitato situas

Vidu ankaŭ
----------

* Metroo de Venĝou

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Venĝou en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* mapo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 378241
* GND: 4269760-8
* VIAF: 242206862
 |

* Teksto el la angla Vikipedio
Ostejo
La **Katakombo** (el kiu formiĝas vortoj per **Kata-**) en Parizo aŭ *urba ostejo* originale estis ŝtonminejo. Dum la konstruado de la urbo ekde la mezepoko, Parizo bezonis ŝtonojn en granda kvanto. Ĉar la ter-naturo estas skisto kaj kalkŝtono, la konstruistoj uzis la plej proksiman materion. Kun sia tuta strukturo, la Pariza Katakombo longas 300 kilometrojn.

Dum la Franca Revolucio kaj la militoj, la tombejoj de Parizo fariĝis tro malgrandaj do la galerioj fariĝis ostejoj. Hodiaŭ, oni vizitas la Ostejojn de Parizo.

Strato de la verda vojo, tie kun inundo
Kiam oni marŝas en la katakomboj, oni vidas panelojn ĉu "Rue Varesse" (Strato Varesse) ĉu "Rue de la voie verte" (Strato de la verda vojo), kreitajn por sciigi kie oni estas. Tiuj nomoj estas ĉu nomoj de stratoj en Parizo ĉu kreitaj por la Katakombo. Ĉar estas akvo en la profundo de la pariza subgrundo, kelkaj galerioj estas inunditaj.

Kataamo
-------

Kataamanto
Ekde la jaroj 1980-aj, iuj homoj ŝatas travagi kaj esplori la malnovajn galeriojn. Sed la leĝo tion ne akceptas ekde la 2-a de Novembro 1955 kiam la ĉefurbo decidis malpermesi viziti sen oficiala permeso la katakombojn de Parizo. La polico kontrolas la katakombajn vagantojn kaj povas ilin aresti.

Estas du tipoj de Katakombisto. La unua estas tiuj kiuj travizitas la galeriojn por plezuro kun respekto de la ejoj kaj de la objektoj. Kutime, estas artistoj kiuj pentras aŭ skulptas kelkajn murojn por krei ian formon de Katakomba kulturo. La dua estas personoj kiu venas por detrui la ejojn aŭ murgrafi nature kun la plezuro spiti la malpermeson.

Kata-?
------

En la kultura mondo de la katakombo, homoj kutimas enmeti la vorteron "kata" antaŭ la aliaj vortoj por formi kata-vortprovizon. Tiuj vortoj evidente estas en la franca lingvo. Ekzemple (kun esperanta traduko):

* *Cata-tefê* (Kata-tofes) : festo en la katakombo
* *Cata-resto* (Kata-resto) : Retoracio en la katakombo
* *Cata-course* (Kata-kuro) : ĉu temas pri kataisto kiu tre bone konas la galeriojn kaj kuras de unu loko al alia, ĉu pro la proksimeco de la polico temas pri homoj kiuj forkuras ĉar ili malvolas pagi 60€ da monpuno.

Ligoj
-----

* Oficiala retejo Arkivigite je 2016-09-30 per la retarkivo Wayback Machinefrance angle hispane
* La kataamantoj pentras Arkivigite je 2006-09-23 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Katakomboj de Parizo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mělník – kastelkeloj kaj ostejo** troviĝas en kastelo en historia centro de urbo Mělník (legu Mjelnik) kaj en preĝejo de sanktaj Petro kaj Paŭlo apud la kastelo.

La kastelkeloj estas ampleksa subterejo de kastelo en Mělník, rekta konsisto de ĉi tiea vinprodukata tradicio.

La kastelo situas en loko de eksa slava burgejo, kiu dank‘ al gardsituo en okulfrapa monteto super rivero superkreskis en romanan vilaĝon kaj post tio en gotikan burgon. Tiu estis devene ĉirkaŭbarita per fosaĵo, iom post iom alikonstruata en ŝtonan burgon kaj en la jaro 1542 en renesancan kastelon.

Vizito de la kastelo konsistas el du rondoj – kutimaj kastelaj ejinternoj kaj eksterordinaraj vinkeloj. Areo de la kastelo estas subkeligita preskaŭ plene, la keloj mankas sole sub norda alo, kie estadis ĉevalejo. Sub okcidenta alo konserviĝis kelo kun devena volbo. Sub suda alo kaj sub la konstruaĵo nomata Geheno estas grandegaj keloj en du niveloj. La kortego estis subkeligita nur komence de la 20-a jarcento. Hodiaŭ vizito de la kelaro havas pli-malpli turisman karakteron akompanata de gustumado de vinoj. Interesaj estas ankaŭ grandaj historiaj bareloj kun lignoskulptaĵoj.

La **ostejo** estas en kripto en la templo de sanktaj Petro kaj Paŭlo tuj apud la kastelo. Devene romana preĝejo estis kelkfoje alikonstruita. Hodiaŭ tio estas trinava spaco, kies karakteron enpremis al ĝi malfrue gotika reguligo kaj renovigoj komence de la 20-a jarcento. La kripto kun la ostejo (alirebla por publiko) estas gotika ĉambro kun korprestaĵoj de miloj da homoj. Ĝi servis ĝis la jaro 1775 kiel kompletigo de tombejo, kiu etendiĝis ĉirkaŭ la preĝejo. Estas eble, ke devene ĝi estis ekzistonta kiel kripto de iuj el signifaj personecoj. Sed ĝi ne estis finita kaj dum mezepokaj pestepidemioj ĝi fariĝis deponejo de ostoj ĉe la apuda tombejo. Kiam en 1787 ĉiuj ostejoj devis esti malfonditaj pro higienaj kaŭzoj, ties fenestroj estis masonigitaj per surtombaj ŝtonoj. Denove alirebla ĝi estis nur en la jaroj 1891 – 1892. En 1915 ĉi tie komencis siajn antropologiajn studojn profesoro MATIEGKA. Laŭ liaj taksoj ĉi tie estas metita korprestaĵoj de 10 – 15 mil da personoj, el kies la plej maljuna devenas el la 13-a jarcento. La ostoj estas metitaj en murojn kun simplaj ornamoj, bildoj de ankro, kruco kaj koro – simboloj de kredo, espero kaj amo. Kranioj kun militvundoj estas koncentritaj en unu loko donante siajn elokventajn atestojn.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Mělník – kastelkeloj kaj ostejo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La nigraĉemizuloj en Bolonjo, kun Benito Mussolini estre, en la "Marŝo al Romo".
La **Volontula Milico por la Nacia Sekureco** (en itala: *Milizia Volontaria per la Sicurezza Nazionale*, mallongigite kiel MVSN) estis korpuso de milicoj de la Faŝisma Italio kiu poste sukcesis iĝi militista organizaĵo. Pro la koloro de sia uniformo, ĝiaj membroj estis konataj populare kiel **Nigraĉemizuloj** (en itala: *Camicie Nere*), kvankam ili estis nomitaj ankaŭ "skadristoj" (en itala: *squadristi*). Probable inspiritaj el la "ruĝĉemizuloj" de Garibaldi, ilia agado enkadriĝis en la Intermilita periodo ĝis la fino de la Dua Mondmilito (konata kiel faŝisma Italio). La termino aplikiĝis al diversaj grupoj kiuj poste imitis la uniformon, kiel la *blackshirts* de la Brita Unio de Faŝistoj kaj la brunĉemizuloj de la Nacisocialisma Germana Laborista Partio.

La Nigraĉemizuloj estis organizitaj de Benito Mussolini kiel rimedo de perforta agado pere de sia faŝisma movado. La fondintaj estroj estis naciistaj intelektuloj, retiritaj oficiroj el la armeo, membroj de la speciala korpuso "Arditi" kaj junaj terposedantoj kiuj opoziciis al la sindikatoj de laboristoj kaj kamparanoj de la rura medio. Iliaj metodoj estis iom post iom pli perfortaj dum kreskis la povo de Mussolini, kaj uzis la violenton, la timigon kaj la murdon kontraŭ politikaj kaj sociaj oponantoj. Inter ties komponantoj, tre diversa, estis ankaŭ krimuloj kaj oportunistoj serĉe de propra riĉigo kaj enpovigo.

Vidu ankaŭ
----------

* Faŝismo
* Marŝo al Romo
* Nigraj Brigadoj

Notoj
-----

1. ↑   Jan Palmowski (1998). Diccionario de historia universal del siglo XX, Oxford University Press, p. 549
2. ↑   R.J.B. Bosworth (2005). Mussolini's Italy: Life Under the Fascist Dictatorship, 1915–1945, Penguin Books, p. 117

* Kategorio Nigraĉemizuloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 671312
 |
"La milito: Defendo de Parizo — Studentoj irantaj plifortigi la Fortifikaĵojn". El la *Illustrated London News* de 1a de Oktobro 1870; eble unu el la plej simbolaj scenoj el la Francia-Prusia Milito.
La **Sieĝo de Parizo**, daŭra el la 19a de Septembro 1870 al la 28a de Januaro 1871, kaj la posta kapto de la urbo fare de Prusiaj fortoj, kondukis al la malvenko de Francio en la Francia-Prusia Milito kaj al la establo de la Germana Imperio same kiel de la Pariza Komunumo.

La Prusiaj armeoj rapide atingis Parizon, kaj la 15an de Septembro Moltke dissendis ordonojn por la ĉirkaŭigo de la urbo. La armeo de Kronprinco Albert fermiĝis al Parizo el la nordo sen trafi kontraŭon, dum la Kronprinco Frederiko venis el la sudo. La 17an de Septembro forto estrita de Vinoy atakis la armeon de Frederiko ĉe Villeneuve-Saint-Georges kiel klopodo savi provizejon tie, sed ĝi esti reenirigita fare de artilerio. La fervojo al Orleano estis eltranĉita, kaj la 18an estis kaptita Versajlo, kio poste utilis kiel sidejo de la 3a Armeo kaj finde de Vilhelmo. Ĉirkaŭ la 19a de Septembro la ĉirkaŭo estis kompleta, kaj la sieĝo oficiale komencis. Responsa pri la direktorado de la sieĝo estis la Generalo (poste kampomarŝalo) von Blumenthal.

La Prusia kanceliero Otto von Bismarck sugestis bombardadi Parizon por certigi la rapidan kapitulacon de la urbo kaj elĉerpi ĉiujn Franciajn klopodojn por liberigi la urbon sensukcese, sed la Germana alta stabanaro, estrita de la reĝo de Prusio, malakceptis la proponon antaŭ la insisto de Generalo von Blumenthal, sur la bazo ke bombardado tuŝus civilulojn, perfortus la militregulojn kaj turnus la opinion de triaj partioj kontraŭ la Germanoj, sen nepre rapidigi ĝis la fina venko. Oni subkomprenis ankaŭ ke rapida Franca kapitulaco lasus la novajn Franciajn armeojn nevenkitaj kaj tio permesus Francion renovigi la militon tuj poste. La novaj Francaj armeoj devis esti nuligitaj unue, kaj Parizo estu malsategigita ĝis la kapitulaco.

Bibliografio
------------

* Chandler, David G. (1980). Atlas of Military Strategy. New York: Free Press. ISBN 978-0-02-905750-6.
* Cobban, Alfred (1961). A History of Modern France: From the First Empire to the Fourth Republic 1799–1945. Pelican Book. II. London: Penguin. OCLC 38210316.
* Fisher, John (1965). Airlift 1870: The Balloon and Pigeon Post in the Siege of Paris. London: Parrish. OCLC 730010076.
* Holmes, Richard (2013). Falling Upwards. London: Collins. ISBN 978-0-00-738692-5.
* Horne, Alistair (2002) [1965]. The Fall of Paris: The Siege and the Commune 1870–71 (repr. Pan ed.). London: Macmillan. ISBN 978-0-330-49036-8.
* Howard, Michael (2001). The Franco Prussian War. New York: Routledge. ISBN 978-0-415-26671-0.
* Levi, Wendell (1977). The Pigeon. Sumter, SC: Levi. ISBN 978-0-85390-013-9.
* McCullough, D. (2011). The Greater Journey: Americans in Paris. New York: Simon & Schuster. ISBN 978-1-4165-7176-6.

* Kategorio Sieĝo de Parizo (1870–71) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Romkatolika preĝejo en Siget in der Wart
Luterana preĝejo en Siget in der Wart
**Siget in der Wart,** hungare **Őrisziget** estas vilaĝeto en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando kaj en la distrikto Oberwart, en la komunumo Rotenturm an der Pinka.

Situo
-----

Siget in der Wart troviĝas en valo, laŭ negrava flankovojo. Oberwart troviĝas 6, Szombathely 30 km-ojn.

Historio
--------

Statuo en Siget in der Wart
La vilaĝo ricevis privilegiojn por gardado de limo en 1270. La unua mencio pri la loknomo devenis el 1352 en hungara formo *"Zygeth"*, kiu signifas hungare: insulo. Tiutempe la vilaĝo situis inter marĉoj sur insulo. Tio defendis la loĝantojn de la malamikoj, neniam senhomiĝis, ankaŭ nun la loĝantoj estas hungaroj. En 1529 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1910 vivis en la komunumo 333 homoj (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Őrisziget apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. Dum la faŝisma periodo la hungaroj estis kruele subpremitaj, ili devis paroli nur germane. Estas menciinde, ke la komunumo longe troviĝis sur insulo, tial la militoj ne kaŭzis detruojn. La hungareco tie restis stabila, kontraŭe en la ceteraj vilaĝoj la hungaroj formortis pro la militadoj kaj alvenis precipe kroatoj kaj ankaŭ aŭstroj.

loka gastejo

Vidindaĵoj
----------

* neuzata romkatolika romanika preĝejo omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario) el la mezepoko
* luterana preĝejo de 1794, en 1820 turo 27 m-ojn alta alkonstruiĝis
* luterana paroĥo el la 20-a jarcento
* statuo

Komunumoj pri *sziget* (= insulo) en Hungara reĝlando
-----------------------------------------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Dunasziget | Gelsesziget | Kertészsziget |
| Kissziget | Kunsziget | Máramarossziget |
| Murasziget | Őrisziget | Szécsisziget |
| Sziget | Sziget | Szigetbecse |
| Szigetcsép | Szigethalom | Szigetmonostor |
| Szigetszentmárton | Szigetszentmiklós | Szigetújfalu |
| Szigetvár | Tiszasziget | Torontálsziget |

* Kategorio Siget in der Wart en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Fontoj
------

* hungara Vikipedio
*
Signaliloj de la itala fervojo
**Fervoja signalilo** aŭ **signalilo** estas fervoja instalaĵo, kiu donas signalojn al trajn-kondukistoj. Ĝi ordinare estas muntita sur masto, ponto aŭ io simila. Signaliloj povas esti fiksaj, kiam ili signalas konstantan fakton, aŭ varieblaj por signali ekzemple la permeson trairi.

Formoj de varieblaj signaliloj
------------------------------

Braka signalilo en Anglio
La formoj de signaliloj forte varias inter diversaj landoj kaj fervojaj kompanioj. Baza distingo tamen ekzistas inter formaj (meĥanikaj) kaj lumaj (kutime elektraj) signaliloj, kiuj ne havas moveblajn partojn.

### Formaj signaliloj

Historie oni unue uzis brak-gestojn kaj flagojn por signali al trajnoj, sed tiu metodo funkcias nur je malgranda distanco kaj necesigas la ĉeeston de persono. Tial oni enkondukis signalilojn kun brakoj moveblaj de granda distanco per dratoj. La unua tia signalilo estis metita supozeble en 1839 en Southwark ĉe la fervojo inter Londono kaj Croydon en Anglio. Ĝi ne nur estis pli bone videbla ol gestoj kaj flagoj, sed ankaŭ permesis signaladon el distanco, el centra loko.

Kutime forma signalilo havas unu aŭ plurajn brakojn, kiuj estas turneblaj ĉirkaŭ unu fino kaj tiel povas alpreni diversajn angulojn. Ofte oni aranĝas ilin tiel, ke ĉe rompiĝo de drato pesilo tiras la brakon en "sekuran" pozicion.

Lumpozicia signalilo
### Lumaj signaliloj

Ĉar formaj signaliloj estas malbone videblaj en mallumo, oni ekipis ilin per lampoj, unue petrolaj, poste gasaj. Tiuj lampoj estis tro malfortaj por esti videblaj tage, do la signalbrakoj plu estis necesaj. Nur kiam disponeblis fortaj elektraj lampoj eblis enkonduki pure lumajn signalilojn, kiuj ankaŭ tage montras nur lumojn.

Ekzistas tri bazaj metodoj por lumaj signaloj: per la koloroj de la lumoj, per la relativa pozicio de pluraj lumoj aŭ per tempa variado, ekzemple blinkado. Fervojaj signaliloj uzas ĉiujn tri metodojn. Pro la uzado de diverskoloraj lumoj trajnkondukistoj devas esti kapablaj senprobleme distingi ĉiujn kolorojn.

Signalado per la formo de unu sola lampo estas uzata por tramoj, sed kutime ne por fervojoj, ĉar la formoj estas malfacile distingeblaj ĉe alta rapido.

Referencoj
----------

1. ↑   London's first railways (angle). Mike's railway history. Alirita 2016-02-16.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Signalilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La signalisation SNCF (france)
Cross-river-gorilla.jpgKrosrivera gorilo
Arealo
La **Krosrivera gorilo** (*Gorilla gorilla diehli*) estas subspecio de la Okcidenta gorilo (*Gorilla gorilla*). Ĝi estis nomita kiel nova specio en 1904 fare de Paul Matschie, primamula taksonomiisto laboranta ĉe la Humboldta Universitata Zoologia Muzeo en Berlino, sed sisteme oni studis ties populaciojn nur ekde 1987. (*Gorilla gorlla diehli*) estas la plej okcidenta kaj norda formo de gorilo, kaj estas limigita al la arbaraj montetoj kaj montoj de la landlima regiono de Kameruno-Niĝerio ĉe la fontoj de la rivero Kroso, kio nomigas la subspecion. Ĝi estas separata de ĉirkaŭ 300 km el plej proksima populacio de Okcidenta gorilo de malaltaj teroj (*Gorilla gorilla gorilla*), nome la alia nura subspecio de la sama specio, kaj de ĉirkaŭ 250 km el la gorila populacio de la Arbaro Ebo de Kameruno. La plej ĵusaj enketoj sugestas, ke restas inter 200 kaj 300 Krosriveraj goriloj. Grupoj de tiuj goriloj koncentras sian agadon en 11 lokoj el teritorio de 12,000 km², kvankam ĵusaj kampenketoj konfirmis la estadon de goriloj ekster tiuj konataj lokoj sugestante pli ampleksan distribuadon ene de tiu teritorio. Tiu distribuado estas subtenita de genetika enketado, kiu troviĝis pruvojn ke multaj lokoj de Krosriveraj goriloj pluhavas kontakton tra eventuala disiĝo de individuoj. En 2009, la Krosrivera gorilo estis finfine kaptita per profesia filmado ĉe arbara monto en Kameruno.

Referencoj
----------

1. ↑  John Oates, Jacqueline Sunderland-Groves, Richard Bergl, Andrew Dunn, Aaron Nicholas, Ebai Takang, Fidelis Omeni, Inaoyom Imong, Roger Fotso, Louis Nkembi, and Liz Williamson.  Regional Action Plan for the Conservation of the Cross River Gorilla (Gorilla gorilla diehli). Alirita 21a de Oktobro 2013.
2. ↑
3. ↑  Aaron Nicholas, Andrew Dunn, Ymke Warren, Richard Bergl, Jacqueline Sunderland-Groves, Louis Nkembi & Bethan Morgan.  Cross River Gorilla Gorilla gorilla diehli Matschie, 1904 Nigeria and Cameroon (2000, 2002, 2004, 2006, 2008). *Primates.squarespace*. Alirita 21a de Oktobro 2013.
4. ↑  "World's rarest gorilla ready for its close-up", *EurekAlert*, 16 December 2009,

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Krosrivera gorilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Krosrivera gorilo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Cross River Gorilla Species Profile from the African Conservation Foundation
* Images and movies of the western gorilla *(Gorilla gorilla)* Arkivigite je 2006-05-07 per la retarkivo Wayback Machine at ARKive
* Information on the Cross River Gorilla ĉe WWF
lago Kununurra
**Kununurra** estas urbeto en okcidenta Aŭstralio kun 3.700 loĝantoj. Ĝi estis fondita en la 1960-aj jaroj por servo de grandarea akvuma projekto, sed ĝi iĝis dumtempe turisma centro de Kimberley-regiono.

La nomo venas el indiĝena vorto *Gunanurang*, signifante "granda rivero" en lingvo de Miriwoong, kaj aludante je rivero Ord River.

Historio
--------

La ŝtata irigacia projekto ĉe Ord River, kiu celis ekonomian puŝon en orienta Kimberley, estis realigita en du ŝtupoj.

En la unua ŝtupo de 1961 ĝis 1963 oni konstruis baraĵlagon kun 20 kluzoj, kiu devis rezervi la precipitaĵon de ĉirkaŭ 800 mm jare kaj 80 % inter decembro kaj marto. Tiel estiĝis Lago Kununurra, nun ripozejo por la urbanoj.

En la dua ŝtupo estiĝis en 1971 ĉirkaŭ 55 km sude kontraŭ la riverfluo la 100 m alta baraĵo *Ord River Dam* kaj tiel la Lago Argyle. La akvorezerujo entenas ĉirkaŭ 10 miliardojn da m³ da akvo kaj neniam sekiĝis.

Komence oni kultivis sur ĉirkaŭ 14.000 ha je kotonujo. La monokulturojn detruis en 1974 Heliothis-raŭpoj. La kultivado de fruktoj, sukerkano ĉesis en 2007 por tro altaj transportaj kaj laborkostoj, oni nun kultivas la blankan santalon (*Santalum album*), en 2010 jam sur 30 % de la areo.

Vidindaĵoj en la proksimo
-------------------------

* Nacia parko Mirima
* Nacia parko Keep River
* Lago Argyle, grandas 740 km², plej granda nenatura lago de Aŭstralio
* Argyle Diamond Mine, 200 km sude de la urbo, minejo por rozkoloraj diamantoj
* Nacia parko Purnululu, 320 km sude de la urbo
* haveno Wyndham, 100 km norde de Kununurra, marĉa areo kun mangrovoj,
* Halls Creek, 360 km sude de Kununurra.

* Kategorio Kununurra en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Sigrid Agnes Maria Kaag** (naskiĝis la 2-an de novembro 1961), estas nederlanda politikisto. Ŝi estas partiestro de Demokratoj 66 (D66) kaj estis ministro pri eksterlandaj aferoj en la tria kabineto Rutte ekde la 25a de majo 2021.

Ŝi naskiĝis en Rijswijk kaj elkreskis en Zeist.

Ŝi studis arabajn, mezorientajn studojn kaj internaciajn rilatojn. Ŝi studis en la Universitato Utrecht, la Usona Universitato en Kairo, la Universitato de Oksfordo kaj la Universitato de Exeter.

Ŝi laboris en pluraj postenoj ĉe la Unuiĝintaj Nacioj, ekzemple ĉe UNICEF kaj kiel vicsekretario ĝenerala.

Kaag estis ministro por Eksterlanda Komerco kaj Disvolva Kunlaboro en la tria Rutte-kabineto de oktobro 2017 ĝis aŭgusto 2021, kaj estas gvidanto de D66 ekde la 4a de septembro 2020 (sukcedis Alexander Pechtold).

Ŝi estas edziĝinta al palestina dentisto. Ŝia edzo estas eksa diplomato kaj politikisto de la OLP. Kaag regas ses lingvojn, inter kiuj la araba, hispana, franca kaj germana. 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 734689
* GND: 1224235908
* VIAF: 109151246655444132790
 |
**Atenton!** Ĉi tiu artikolo bezonas terminologian kontrolon 

```
de Esperantisto-ĥemiisto kaj de Esperantisto-fotografisto.  
Rilate la fotojn, bv. rigardi 'diskuto'n.
```

Dosiero:SepiaMediumFormatCamera.jpgA medium format camera with a Carl Zeiss lens, shown with sepia toning.
**Sepikoloro** (aŭ sepio) estas speco de unukolora fotografia bildo kiu aperas per gradaĵoj de bruno (do brungrada) kontraŭe al grizgrado kiel en nigra-blanka bildo.

Historio
--------

Ĝin oni en la komenco faris per la aldono de tinkturo farita de sepioj (speco de cefalopodo (mara molusko)) al la pozitiva bildaĵo (??) de fotografaĵo farita per iu el nombro da negativaj procezoj. La koncerna ĥemia procezo ŝanĝas ajnan restintan metalecan arĝenton en sulfidon kiu multe pli bone rezistas kadukiĝon tra la tempo. Pro tio multaj "malmodernaj" fotografoj estas sepi(kolora)aj; estas tiuj, kiuj ĝisvivis ĝis hodiaŭ.

Diĝitaj Sepikoloroj
-------------------

Sepikolorigo estas unu el la multaj aferoj fareblaj en la "diĝita mallumejo", kaj la procezo surprize similas al kiel oni ĝin faris antaŭ jarcento. Unukoloran bildon oni sepie kolorigas; hodiaŭ, kvankam multaj fotoj neniam eldoniĝas, grizgrada bildo necesas por kia ajn kolorigo, inkluzive sepia.

En la programo *Photoshop*, tion oni faras per uzado de la farilo *duotone*, trovebla sub la menuoj *Image* kaj *Modes*.

La ekzemplaj fotografoj ĉi-subaj montras la konverton de kolora fotografo al grizgrada. La lasta ekzemplo montras la saman koloran fotografon konvertitan en sepian.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|   Kolora bildo | Dosiero:Neighborhood watch grayscale.jpg  Grizgrada bildo |   Sepikolora bildo |

  

La sekvaj estas realaj ekzemploj de la tri tipoj:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|   Kolora fotografaĵo |   Grizgrada fotografaĵo |   Sepikolora fotografaĵo |

Vidu ankaŭe
-----------

* Sepio (koloro)

Eksteraj ligiloj
----------------

* (angle) Sepikolorigo en rivelila kesto (??).
* (angle) Sepikolorigo Arkivigite je 2008-09-16 per la retarkivo Wayback Machine en la GIMP (kiu ankaŭ havas ligojn rilatajn al Photoshop).
Serama maro en la centro de Molukoj kiel longeca arko super insuloj Buruo kaj Seram.
**Serama maro** aŭ *Cerama maro* (indonezie *Laut Seram*) estas unu el kelkaj malgrandaj maroj inter la disaj insuloj de Indonezio. Ĝi estas parto de Pacifika Oceano kun areo de proksimume 12 000 kvadrataj kilometroj norde de Buruo kaj Seram, kiuj estas du el la insuloj iam nomitaj Sudaj Molukoj. Tiuj insuloj estas indiĝena habitato de plantoj de longe komercitaj pro sia uzado kiel spicoj, kiel muskato, kariofilo, kaj nigra pipro, kaj la maro ĉirkaŭ ili estis tial tre aktivaj komercvojoj. La Serama maro estas ankaŭ habitato de kelkaj specioj de tropikaj gobioj kaj multaj aliaj fiŝoj. Kiel multaj aliaj malgrandaj indoneziaj maroj, la Serama maro estas rokeca kaj tektonike tre aktiva.

Vido el boato al Tulehu, ĉe la norda marbordo de Seram.
La Internacia Hidrografia Organizo (IHO) difinas la Seraman maron kiel unu el la akvejoj de la Indonezia Arkipelago.

Bibliografio
------------

* Fairbridge, R. E. (1966). *The Encyclopedia of Oceanography*. New York: Halsted.
* Wang, James C. F. (1992). *Handbook on Ocean Politics and Law*. New York: Greenwood Press.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 751452
 |
La **Urba Muzeo** (urdue سٹی میوزیم‎; angle *City Museum*) estas arĥeologia muzeo kiu troviĝas ĉe la arĥeologia situo Gorĥatri en Peŝavaro en provinco Ĥajber-Paŝtulando de Pakistano. La muzeon inaŭguris la 23-an de marto 2006 Akram Ĥan Durani, la tiama ĉefministro de Ĥajber-Paŝtulando.

La muzeo konsistas de tri galerioj: pri arĥeologio, pri etnologio, kaj pri antikvaĵoj. La lasta estas la plej lastatempa, kaj elmontras la antikvaĵojn de la brita Raĝlando kaj provizas detalitajn informojn pri arĥeologia kaj etnologia historio de Peŝavaro.

Historio
--------

Gorĥatri estas la plej altnivela loko en Peŝavaro kaj situas ĉe la koro de la urbomuroj de malnova Peŝavaro. La ejo havas grandegan substraton de la historiaj periodoj kiu ekis kun la Hindi-grekoj aŭ eĉ antaŭe. La nuna strukturo de la komplekso de Gorĥatri estis starigita de Ĝahanara Begum, la filino de la Mogola imperiestro Ŝah Ĝahan en 1640 n.e..

Elfosadoj
---------

La elfosaĵoj komenciĝis ĉe la situo Gorĥatri inter 1994 kaj 1995; ekde tiam, serio de elfosaĵoj okazis dum la sekvaj jaroj. La komplekson estis starigita kiel karavanejo por la komercistoj kiu venis al Peŝavaro el centra Azio kaj Afganio kaj aliaj areoj. Ĝi origine konsistis de du grandegaj enirejoj (pordegoj), Ĝamia Masĝid kaj Hamam kaj sinsekvo de malgrandaj ĉeloj (ĉambroj) je kvar flankoj. La areo estas nun okupita de modernaj konstruaĵoj kaj hindua templo; nur la enirejoj kaj kelkaj malgrandaj ĉeloj ankoraŭ videblas.

La arĥeologia galerio de la muzeo rakontas la historion de la valo de Peŝavaro en la formo de elfosaĵa materialo retrovita en la situo *Gorkhuttree*. Tio ĉi estis eltrovita dum elfosado inter 2002 kaj 2011 gvidita de la Administrejo pri Arĥeologio kaj Muzeoj de la Registaro de Ĥajber-Paŝtulando. La dua galerio temas pri la etnologia kulturo de Peŝavaro, kiu montras familiajn objektojn, tradiciajn vestojn, armiloj, ornamaĵojn, muzikajn instrumentojn, artojn, kaj metiajn objektojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Muzeo de Peŝavaro
* Listo de muzeoj en Pakistano

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4   Urba Muzeo, Gorĥatri (angle). www.kparchaeology.com. Arkivita el la originalo je 2017-12-01. Alirita 2017-11-30.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2017-12-01. Alirita 2023-01-26.
2. ↑   City museum, a rich source of studying archaeological profile of ancient Peshawar (angle). www.thefreelibrary.com. Alirita 2017-11-30.
3. ↑   Peshawar: Historic City of the Frontier (angle). www.khyber.org. Alirita 2017-11-29.
4. ↑   Gorkhatri Peshawar (angle). emap.pk. Arkivita el la originalo je 2017-12-01. Alirita 2017-11-30.
5. ↑   Peshawar: Oldest Living City in South Asia (angle). www.dawn.com. Alirita 2017-11-30.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Administrejo pri Arĥeologio kaj Muzeoj de Ĥajber-Paŝtulando
* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo City Museum, Gorkhatri en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 809421
 |