**Nelly Kim FURTADO** (naskiĝis la  2-an de decembro 1978(nun 1978-12-02) (44‑jara), Victoria, Kanado) estas kanada kantistino kun portugala deveno (Azoroj).

Ŝiaj gepatroj (Maria Manuela kaj Antonio José Furtado) ne estis bonhavaj, tiel ŝi devis jam fruaĝe labori. Ŝi komence - somere - laboris kiel ĉambristino, sed jam tiam lernis muzikon, gitarludon, ukelelon. Ŝi komence ŝatis R&B-n, poste hiphopon. Post la gimnazio, Furtado translokiĝis al Toronto.

Ŝi dumtage vendis alarmilojn, nokte serĉis muzikpartnerojn. Tiel ŝi konatiĝis kun produktista paro *The Philosopher Kings*. Ili helpis ŝin fari albumon. La debut-kantoj alvenis en eldonejo Dreamworks, kie aperis ŝia albumo *Whoa, Nelly’* en 2000. La albumo ricevis kvar Grammy-nomumojn, la kanto *I’m Like a Bird* iĝis la plej bona kanto de la jaro.

Ŝia sekva albumo aperis vintre de 2003, kun titolo *Folklore*. La albuma kanto *Força* iĝis la oficiala futbala himno de la portugala teamo en Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2004.

En septembro 2003 ŝi havis sian filinon Nevis kun edzo Jasper Gahunia, sed divorcis en 2005 kaj edziniĝis en 2008 kun Demacio Castellon.

En marto 2007 ŝi revenis en sian gepatran landon Victoria por koncerto ĉe la Save-On Foods Memorial Centre. Je l'honoro de ŝia vizito, la tieaj estroj proklamis la 21-an de marto, la unuan printempotagon, kiel Tagon de Nelly Furtado (angle *Nelly Furtado Day*).

Muzika kariero
--------------

### 2000-2002 *Whoa, Nelly!*

La albumo, kiu markas la debuton de Nelly Furtado, estas *Whoa, Nelly!*, aperinta la 24-an de oktobro 2000, rikoltante grandan sukceson en la tuta mondo, alvenante la duan pozicion en Britio, la dekkvaran en Italio kaj la dudekkvaran en Usono per la oficiala unuopaĵo *I'm Like a Bird*, publikigita la 28-an de novembro 2000 en la tuta mondo. La unuopaĵo akiris la unuan pozicion en la *Hit List Italia*, la kvinan en la britan klasifikon kaj la naŭan en la usona *Billboard 200*. La dua eltirita unuopaĵo estis *Turn Off the Light*, la 14-an de aŭgusto 2001, kiu akiris la unuan pozicion en la *Hit List Italia*, la kvaran en la brita klasifiko kaj la kvinan en la *Billboard 200*. La 3-an de decembro 2001 aperas la kanzono *Shit on the Radio (Remember the Days)*, kiu ne obtenis la saman sukceson de la antaŭaj unuopaĵoj. La kvara kaj lasta kanzono eltirita el *Whoa, Nelly!* estas *Hey, Man!*, publikigita la 16-an de junio 2002. Estis eltirita ankaŭ la kanzono *Trynna Finda Way* en la aŭtuno 2002, kiu estis parto de la sonstrio de la filmo Disney *Pretty Princess*. La albumo vendis sume ĉirkaŭ 6,5 milionojn da ekzempleroj en la tuta mondo.

### 2003-2005 *Folklore*

La dua albumo de Nelly Furtado, *Folklore*, estis publikigita la 25-an de novembro 2003 kaj rikoltis diskretan sukceson. La unua unuopaĵo estis la sukceso *Powerless (Say What You Want)*, kiu estis publikigita la 8-an de decembro 2003. Sekvis la grandsukcesaj *Try* kaj *Força*. La kvara kaj lasta kanzono eltirita el *Folklore* estis *The Grass Is Green*. *Folklore* vendis sume 2.800.000 ekzemplerojn. En 2005, Michael Bublé surdiskigis dueton kun Furtado, la internacian version de l’peco *Quando Quando Quando*.

### 2006-2008 *Loose*

La tria albumo de Nelly Furtado, je granda sukceso en la tuta mondo, estis publikigita la 9-an de junio 2006 kaj vendis 8 milionojn da ekzempleroj iĝante la plej sukcesa albumo de Nelly Furtado. La unua unuopaĵo el la albumo estas *Maneater*, kiu rikoltas bonegan sukceson. El la albumo, kiu entenas multenombrajn kunlaborojn kun multaj artistoj, inter kiuj Timbaland, estis eltiritaj eĉ naŭ unuopaĵoj. La sekvaj estis *Promiscuous*, kantita kun Timbaland, *No Hay Igual*, *Te Busqué*, kunlabora verko kun Juanes publikigita nur en Germanio kaj Nord-Ameriko, *All Good Things (Come to an End)*, per kiu ŝi sin prezentis en la Festivalo Sanremo 2007 kaj kiu ricevis bonegan juĝon de la kritiko, *Say It Right*, *In God's Hands*, *Do It* kaj *Somebody to Love* nur en Turkio kaj Grekio. *Loose* estis publikigita laŭ kvin malsamaj versioj: *Loose Italian*, *Loose Japain*, *Loose Limited Summer Edition*, *Loose Limited Tour Edition* kaj *Loose: The Concert (Delŭe CD+DVD)*. Loose venkis multajn premiojn, inter kiuj *Plej bona albumo de la jaro* en la EMA's 2007 de MTV kun pli da 10 milionoj da ekzempleroj venditaj en la tuta mondo de junio 2006 ĝis oktobro 2007.

### 2009 *Mi Plan*

Aperis la 11-an de septembro 2009 *Mi Plan*, kvara albumo kaj unua hispanlingva, devancita en junio de la unuopaĵo *Manos Al Aire*. En oktobro estis publikigita la dua unuopaĵo: *Más*. En februaro 2010 aperas en Italio *Di Più*, itala versio de *Más*. *Bajo Otra Luz* estas la tria oficiala kanzono eltirita el *Mi Plan*.

### 2010: *The Best of Nelly Furtado* – La unua kolekto

Inter majo kaj junio ŝi kunlaboris kun la repisto N.E.R.D en *Hot-N-Fun*.
La kantistino revenis en la muzikan merkaton la 16-an de novembro 2010 per la publikigo de sia unua kolekto, *The Best of Nelly Furtado*. La albumo estis devancita de la kanzono *Night Is Young*. La disko entenas dekkvar grandajn sukcesojn de la kantistino kaj aliajn du neeldonitaĵojn, *Girlfriend in the City* kaj *Stars*. Samtempe ŝi anoncis, ke ŝia kvina albumo *Lifestyle* aperos en 2012 .

Diskaro
-------

### Albumoj

| Jaro | Titolo | Pozicio | Mondaj vendoj |
| --- | --- | --- | --- |
| UWC | U.S.A. | CAN | UK | GER | AUS | FRA |
| 2000 | *Whoa, Nelly!* | 17 | 24 | 2 | 2 | 14 | 4 | 37 | 6,5 milionoj |
| 2003 | *Folklore* | 31 | 38 | 18 | 11 | 4 | 82 | 122 | 3 milionoj |
| 2006 | *Loose* | 1 | 1 | 1 | 4 | 1 | 4 | 5 | 10 milionoj |
| 2009 | *Mi Plan* | 28 | 39 | 20 | - | 5 | - | - | 500.000 |
|

### Unuopaĵoj

| Jaro | Titolo | Pozicio | Albumo |
| --- | --- | --- | --- |
| WW | U.S.A. | U.S.A. Pop | U.S.A. Dance | CAN | UK | AUS | GER | SVI | EUR | ITA | NZ | OL | PORT | POL |
| 2000 | "Party's Just Begun (Again)" | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | *Whoa, Nelly!* |
| 2000 | "I'm Like a Bird" | 7 | 9 | 6 | — | 1 | 5 | 2 | 41 | 17 | — | 1 | 2 | 4 | — | 3 |
| 2001 | "Turn off the Light" | 3 | 5 | 3 | 1 | 7 | 4 | 7 | 31 | 2 | — | 22 | 1 | 7 | — | 3 |
| "Shit on the Radio (Remember the Days)" | 25 | — | — | — | 14 | 18 | 53 | 67 | 43 | — | 28 | 5 | 7 | — | — |
| 2002 | "Hey, Man!" | — | — | — | — | 20 | — | — | 49 | — | — | — | — | 87 | — | — |
| "Trynna Finda Way" | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 2003 | "Powerless (Say What You Want)" | 9 | 109 | — | 5 | 6 | 13 | 34 | 8 | 16 | 23 | 26 | 16 | 5 | 8 | — | *Folklore* |
| 2004 | "Try" | 28 | — | — | — | 9 | 15 | 61 | 31 | 22 | 25 | 19 | — | 10 | 1 | — |
| "Força" | 20 | — | — | — | 76 | 40 | — | 9 | 5 | 22 | 34 | — | 3 | 1 | — |
| "Explode" | — | — | — | — | 86 | — | — | 34 | 38 | — | — | — | 13 | — | — |
| 2005 | "The Grass Is Green" | — | — | — | — | — | — | — | 65 | — | — | — | — | — | — | 90 |
| 2006 | "Maneater" | 4 | 16 | 13 | 1 | 2 | 1 | 3 | 4 | 1 | 1 | 9 | 2 | 10 | 1 | 1 | *Loose* |
| "Promiscuous" (kun Timbaland) | 4 | 1 | 1 | 1 | 1 | 3 | 2 | 6 | 6 | 2 | 8 | 1 | 9 | 2 | 2 |
| "No Hay Igual" (kun Calle 13) | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| "All Good Things (Come to an End)" | 5 | 86 | 59 | 1 | 5 | 4 | 12 | 1 | 1 | 1 | 1 | 12 | 1 | 17 | 1 |
| "Te Busqué" (kun Juanes) | — | — | — | — | — | — | — | 16 | 79 | 47 | — | — | 4 | — | — |
| 2007 | "Say It Right" | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 10 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 |
| "In God's Hands" | — | — | — | — | — | 116 | — | 33 | — | 70 | 20 | — | 15 | — | 5 |
| "Do It" | 59 | 88 | 60 | 1 | 11 | 75 | 24 | 22 | 30 | 24 | 4 | 17 | 16 | 8 | 4 |
| 2008 | "Somebody to Love" | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 2009 | "Manos al Aire" | — | — | — | — | — | — | — | 2 | 8 | 8 | 2 | — | — | 1 | — | *Mi Plan* |
| "Más" | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 2010 | "Night Is Young" | — | — | — | — | — | 20 | — | — | — | — | — | — | — | 33 | — | *The Best of Nelly Furtado* |
|  | WW | U.S.A. | U.S.A. Pop | U.S.A. Dance | CAN | UK | AUS | GER | SVI | EUR | ITA | NZ | OL | PORT | POL |
|
|

### Kunlaboradoj

* *I Feel You* - kun Esthero
* *Turn off the light* - (remiks') kun Ms. Jade & Timbaland
* *What's Going On* - Artists Against AIDS' What's Going On
* *Get Ur Freak On* - (remiks') kun Missy Elliott
* *Island of wonder* - kun Caetano Veloso
* *Thin Line* - Jurassic 5 kaj Nelly Furtado
* *Fotografía* - kun Juanes
* *Sacrifice* - The Roots kaj Nelly Furtado
* *Breathe* - Swollen Members kaj Nelly Furtado
* *The Harder They Come* - Paul Oakenfold kaj Nelly Furtado
* *Thin Line* - Jarvis Church kaj Nelly Furtado
* *Ching Ching* - Ms. Jade kaj Nelly Furtado
* *Powerless (Say What You Want)* - kaj Juanes *(hispana versio)*
* *Quando, Quando, Quando* - kun Michael Bublé
* *Maneater* - (remiks') kun Lil' Wayne
* *Promiscuous* - kun Timbaland
* *Te busque* - kun Juanes
* *Crowd Control* - kun Justin Timberlake *(ne plenumigita)*
* *All Good Things (Come to an end)* - kun Zero Assoluto *(itala versio)*
* *All Good Things (Come to an end)* - kun Rea Garvey *(germana versio)*
* *Give It To Me* - Timbaland kaj Justin Timberlake & Nelly Furtado
* *Appena prima di partire* - kun Zero Assoluto
* *Do it* - (remiks') kun Missy Elliott
* *Sexy movimiento* - (remiks') Wisin y Yandel kun Nelly Furtado
* *Win or Lose* - kun Zero Assoluto
* *In God's Hands* - kun Keith Urban
* *All Good Things (Come to an end)* - kun Diego Ferrero
* *Broken Strings* - kun James Morrison
* *Jump* - kun Flo-Rida
* *Who Wants To Be Alone* - kun Tiësto
* *Morning After Dark* - kun Timbaland
* *Di più* - itala versio de "Más"
* *Hot-N-Fun* - kun Nerd
* *El Camino de los Sueños* - kun Antonio Carmona
* *Mama Knows* - kun The Game
* *Is anybody out there* - kun K'naan

Filmografio
-----------

| Jaro | Titolo | Rolo | Notoj |
| --- | --- | --- | --- |
| 2001 | *Roswell* | Si mem | Kantante "I'm like a Bird" |
| 2006 | *Floribella* | Si mem | Kantante "Maneater" |
| 2007 | *One Life to Live* | Si mem | Kantante "Say It Right" kaj "Promiscuous" |
| 2007 | *CSI: NY* | Ava Brandt | Rolas Ava-n, profesian ŝtelistinon akuzitan pri hommortigo. |
| 2007 | *Punk'd* | Si mem |  |
| 2008 | *Max Payne* | Christa Balder | Edzino de la plej bona amiko de Max Payne |
| 2010 | *Big Brother Brasil* | Si mem | Viva performanco |

Referencoj
----------

1. 1 2
2. ↑
3. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2010-11-24. Alirita 2011-04-12.
4. ↑   BestFan.com. BestFan.com. Alirita 2010-07-29.

* Nelly Furtado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nelly Furtado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 140989
* GND: 135207541
* LCCN: no2002006842
* VIAF: 84252722
* ISNI: 0000 0003 7431 1138
* SUDOC: 161777074
* BNF: 14041997g
* MBA: 13655113-cd16-4b43-9dca-cadbbf26ee05
* BIBSYS: 2104476
* NKC: js20060804032
* ICCU: UBOV575931
 |