recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
paŝelkavatoro taŭgas por laboroj en malfacile atingebla tereno.
Kaiser SX - 2.jpg.
**Paŝelkavatoro**  , **paŝbagro** aŭ **araneelkavatoro** estas staranta elkavatoro. Ĝi laboras ofte nu staranta. Simile kiel tradicia hidraŭlika elkavatoro la paxelkavatoro havas turneblan supran parton (supra ĉaro) ĉe kiu troviĝas la grubrako kun la almuntaĵoj. La la malsupra parto estas malsama. La paŝelkavatoro ne havas ordinaran rulekipaĵon kun radoj, sed havas kvar „gambojn". La „gamboj" estas muntitaj aŭ sur radoj aŭ sur subtenpiedoj. helpe de tiuj sendepende stireblaj gamboj la fosmaŝinstiristo povas stiri la maŝinon ekzemple en riverfluejo kaj labori tie. Tiaj kapabloj faras , ke la maŝino ankaŭ taŭgas por laboroj en rokozaj deklivoj, arbara mastrumado kaj en pejzaĝflegado.

Historio
--------

ĉefaj konstrupartoj de paŝbagro:  
1: gamboj kun radoj  
2: gamboj kun subtenpiedoj  
3: grubrako kun almuntaĵoj (profundkulerego)  
4: supra ĉaro kun nacelo
Inventis la paŝbagro la svisa fabrikisto Ernst Menzi (1897–1984). La unua tipo enmerkatiĝis en la jaro 1966 kun la nomo "Menzi Muck" .

Uzo
---

"Menzi Muck" A91 kiel lignorikoltatoro
entreprena foiro de la firmao "Menzi Muck" 2012
La maŝino taŭgas por laboroj en malfacile atingeblaj terenoj, ekzemple en arbaro kaj sur deklivoj. Kun konvena ekipaĵo ĝi ankaŭ taŭgas kiel lignorikoltatoro.
La paŝbagro ankaŭ taugas kiel amfibia laborilo.
La paŝbagro ankaŭ taŭgas por savi homojn el montaro kaj post tertremoj. Ĝi jam ricevi la nomon „savaraneo" en Germanujo.

Vidu ankaŭ
----------

* listo de konstrumaŝinoj kaj konstruiloj
* listo de poduktantoj de konstrumaŝinoj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Paŝelkavatoro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------

1. ↑  Geschichte Arkivigite je 2015-05-08 per la retarkivo Wayback Machine Webseite von *Menzi Muck*, abgerufen am 12. März 2006
2. ↑  Diplomarbeit zum Schreitbagger, Abstract und Video  [12. März 2006] und Menzi Muck Schreitbagger - Tiefbau Live 2008 Video
**Fortikaĵo de Eger** estas parte rekonstruita Monumento historia en Hungario, en urbocentro de Eger.

Parto de la fortikaĵo en Eger

Historio
--------

En tiu loko Stefano la 1-a (Hungario) konstruis romanikan rotondon. Post invado de la tataroj en la 1260-aj jaroj oni konstruis ankaŭ fortikaĵon, kies parto estis la pli frue konstruita episkopa palaco. En la 16-a jarcento la muroj estis fortigitaj. En 1552 la turkoj ne povis okupi la fortikaĵon pro heroeco de la defendantoj. Baldaŭe en 1596 la turkoj sukcese sieĝis la fortikaĵon, fine la Habsburgoj reokupis ĝin en 1687. Diversaj partoj de la fortikaĵo estis detruita en 1701. En la 19-a jarcento pro konstruado de fervoja linio denove partoj de la fortikaĵo malaperis. Spite tion, oni komencis ankaŭ rekonstruojn kaj nuntempe diversaj muzeoj estas videblaj en la fortikaĵo.

Memorigiloj
-----------

* kanta poemaro pri sieĝo de la fortikaĵo, 1553
* romano pri la sieĝo de Géza Gárdonyi: Steloj de Eger, 1901, en 1968 filmo pretiĝis pri tio

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

maldekstra
La iama episkopa palaco en la fortikaĵo

* Kategorio Fortikaĵo de Eger en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri rivero. Por informoj pri la samnoma distrikto, vidu la artikolon la distrikto Argeș.

**Argeș** [arĝeŝ] estas rivero en la suda Rumanio, maldekstra alfluanto de Danubo. Ĝi ekestas el du fontaj riveroj, *Buda* kaj *Capra*, kiuj fontas en la Făgăraș-montaro, kaj enfluas okcidente de Oltenița en Danubon.

La kunfluejo de Buda kaj Capra nun situas en la baraĵlago Vidraru, el kiu elfluas Argeș.

La rivero trairas la distriktojn Argeș, Dâmbovița, Ilfov, Giurgiu kaj Călărași. Ĝi de maldekstre kaptas la akvon de la suda flanko de la Orientaj Karpatoj. Rezulte la akvo alfluanta de maldesktre estas la sesoblo de tiu de la dekstra flanko.

La valo de la rivero estas grava trafika vojo, kiun sekvas interalie la eŭropa vojo E81, de Pitești ĝis mallonge antaŭ Bukareŝto.

Ĉirkaŭ 20 km de Bukareŝto la rivero formas la baraĵlagon Mihăilești, 8 km longan. Ĝi larĝas ĝis tri kilometrojn kaj estas ĝis 22 metrojn profunda.

Notoj
-----

1. 1 2   Descriere bazin hidrografic Argeș-Vedea (rumane) (PDF). prefecturadambovita.ro. Arkivita el la originalo je 2016-03-04. Alirita 2015-07-05.

* Kategorio Argeș (rivero) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Detalo de la pentraĵo *La kvara klaso*, verko de 1901 de Giuseppe Pellizza da Volpedo (1868-1907). La pentraĵo aludas al proletaro, haviganto de la idaro kiu estis necesa al la ŝtatoj por elteni la infanterion de la armeoj (kanonkarno) kaj la abundan laboristaro nepra por la fabrikoj de la industria revolucio.
La **novmaltusismo** estas demografia, socia kaj loĝantara teorio kiu konsideras la troloĝiĝon de la malriĉaj aŭ laboristaj klasoj kiel problemo por ties vivkvalito. La novmaltusismo naskiĝis fine de la 19a jarcento, inspirita en la revoluciaj movadoj de la sociala anarkiismo kaj de aliaj formoj de socialismo, rikoltas parte la loĝantaran teorion de Thomas Malthus - la loĝantaro kreskas pli ol la resursoj kaj povas okazi maltuskatastrofo aŭ troloĝiĝo, de tie la nomo-, sed, diference de la maltusismo, ĝi konsideras la problemon ekde vidpunkto pri la malpliigo de la vivkvalito de la nombregaj malriĉaj personoj - kaj en la kazo de la novmaltusismo pli politikigita, la eboj de revolucio - kaj ne kiel problemo de nenecesa troloĝiĝo kiu tuŝus, laŭ Malthus, la Ŝtaton kaj pere de ĝi la stabilecon de la socia ordo kaj de ties elitoj.

Alia problemo, kiu estas aktuala kaj al maltusismo kaj al novmaltusismo, pri la kontrolo de la kresko de la populacio estas la konkurenco, kaj ekonomia kaj armea (armadkonkuro), inter la ŝtatoj kaj specife la superpotencoj. En moderna tempo, ekde la industria revolucio, ju pli granda estus la populacio kaj la laborforto des pli granda estos la landa ekonomio (la MEP), kaj la armeo. Malkreskto en la populacio de unu lando kompare kun kresko en tiu de la najbara lando povus sekvigi nedeziratajn politikajn konsekvencojn, kiel invado kaj malvenko en milito.

Referencoj
----------

1. ↑  Huelga de vientres. Medios prácticos para evitar las familias numerosas, de Luis Bulffi de Quintana, en proyecto filosofía.org, eldono de 1906, 32 paĝoj. 6a eldono
2. ↑  Guillermo Rodríguez González, El Socialismo del Siglo XXI, 2006, ISBN 978-0-557-04277-7, paĝo 67

Vidu ankaŭ
----------

* Maltusismo
* Kontraŭnaskismo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Malthusianismo, Neomalthusianismo, en filosofía.org
* Eduard Masjuan Bracons, *El neomalthusianismo ibérico e italiano: un precedente de la ecología humana contemporánea*, HAOL, Núm. 15 (vintro, 2008), 69-87 Arkivigite je 2015-04-02 per la retarkivo Wayback Machine
La **Klasika Filologio** aŭ **Klasikaj Beletroj** estas la branĉo de la filologio kiu dediĉas sin al la studo de la klasikaj lingvoj, fundamente de la latino kaj la antikva greka, kaj de la tekstoj verkitaj en ili.

Studcelo
--------

Post la ascendo de kristanismo en Eŭropo kaj la dissolvo de la Romia Imperio, la tekstoj de la klasika antikveco estis kopiitaj en ekleziaj institucioj kaj transmititaj al la postaj generacioj. Poste estis epokoj, kiaj la Renesanco aŭ la Klerismo, kiam oni tendencis al studo de tiuj kulturoj kaj ties tekstoj. Nuntempe la klasika filologio okupiĝas el studo de la lingvoj kaj civilizoj de Grekio kaj Romo are: historio, mitologio, filozofio, institucioj ktp. Tiuj studoj estis konsiderataj kaj en Okcidenta Eŭropo kaj en Usono kiel ĝermo de la studoj de la Homa scienco.

Kelkaj klasikistikoj
--------------------

* Georg Curtius
* Theodor Mommsen
* Friedrich Nietzsche
* Oscar Wilde
* Ferdinand de Saussure
* Agustín García Calvo
* Antonio Tovar
* Wilhelm von Humboldt
* Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff
* Friedrich August Wolf
ĝardeno en la parko
promenantoj inter multaj kolomboj
La **Hyde Park** (Hajd-parko) estas la plej granda t.n. reĝa parko de Londono (publika areo), kiu ampleksas 250 hektarojn kun la najbara Kensington Gardens. Sur ties areo troviĝas longeta lageto (Serpentine), kies parto en Kensington Gardens nomiĝas *The Long Water*.

En la nordokcidenta angulo de la Hajd-parko proksime al la *Marble Arch* („marmora arko") troviĝas la fama „Speakers' Corner" (Oratora Angulo), kie **iu ajn** rajtas paroli senlime sur malaltaj podioj (kondiĉe, ke li/ŝi ne mallaŭdas la britan reĝan familion).

*The Crystal Palace* (Kristala Palaco aŭ Vitra Palaco) estis konstruaĵo el gisfero kaj vitro konstruita en Hyde Park, cele al la Granda Ekspozicio de 1851.

En julio 1982 la parko estis en la tutmondaj novaĵoj kiam tie kaj en la same reĝa parko *Regent's Park* detonaciis bomboj fare de la terorisma grupiĝo "provizora irlanda respublika armeo".

Referenco
---------

1. ↑  *"Hyde Park History" (angle), Royalparks.org.uk la 15-an de decembro 2003, arkivigita la 13-an de januaro 2006, vidita la 11-an de januaro 2022.*

* Hyde Park (Londono) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hyde Park (Londono) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Enciklopedio de la Vivo** (angle *Encyclopedia of Life*; mallongigita **EOL**) estas kunlabora kaj senpaga, libere-alirebla, reta enciklopedio dezajnita por dokumenti ĉiujn 1,9 milionojn da specioj de vivo konataj de la scienco. Ĝi estas kompilita el ekzistantaj datumbazoj, inkluzive de Vikipedio. kaj kontribuoj de fakuloj kaj natur-amantoj el la tuta mondo. Ĝi estas desegnita por konstrui unu paĝon kiu estos vastigita.al "senfineco" por ĉiu specio, kiu inkluzivas filmetojn, registraĵojn, fotojn, grafikaĵojn kaj tekstojn. Krome, la enciklopedio asimilas enhavon de la Biodiverseca Heredaĵa Biblioteko, kiu ciferecigis milionojn da paĝoj da presita literaturo de la plej grandaj naturhistoriaj bibliotekoj de la mondo. La projekto komence kolektas financan devontigon de 50 milionoj da dolaroj, gvidita de la MacArthur Foundation kaj la Sloan Foundation, kiuj kune disponigis 25 milionojn da dolaroj. La pliaj 25 milionoj USD venis de kvin gravaj institucioj: la Muzeo Field, Universitato Harvard, la Mara Biologia Laboratorio, la Misouri Botanika Ĝardeno, kaj la Smithsonian Institution. La projekto estis komence gvidita fare de Jim Edwards.kaj la evoluigteamo gvidita fare de David Patterson. Nuntempe, la partoprenantaj institucioj kaj privataj donacantoj daŭre subtenas la enciklopedion per financaj kontribuoj.

Vidu ankaŭ
----------

* All Species Foundation (Fondaĵo de ĉiuj specioj)
* Biodiversity Heritage Library (Heredaĵa Biblioteko de Biodiverseco)
* GBIF
* ITIS
* IUCN
* NCBI
* Animal Diversity Web
* Reta Projekto de la Vivarbo
* FishBase
* Tutmonda Registro pri Maraj Specioj
* Listo de enretaj enciklopedioj
	+ Encyclopedia of Earth (Enciklopedio de la Tero)
	+ Vikispecioj

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Enciklopedio de la Vivo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Field Guides Kampogvidilo de la retejo.
* The Encyclopedia of Life – Introductory video ĉe YouTube from May 2007.
* Encyclopedia of Life ĉe la Nacia Muzeo de Natura Historio
* ' **en la Enciklopedio pri Vivo (*Encyclopedia of life*)**



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 820885
* ISNI: 0000000404997215
 |
**Dávid Egyedi** [edjedi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Egyedi Dávid** estis hungara haŭtkuracisto, urologo, framasono. Lia familia nomo estis *Klein* ĝis 1911.

Dávid Egyedi naskiĝis la  18-an de julio 1885(nun 1885-07-18) en Sály, li mortis la 30-an de aprilo 1960 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Dávid Egyedi devenis el juda familio. Li maturiĝis en cisterciana gimnazio en Pécs en 1903, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1909. Post la diplomo li estis subkuracisto hospitalo en Budapeŝto, poste asistanto en kliniko. Li batalis jaron en la 1-a mondmilito, poste li kuracadis en hospitalo de Nagyvárad. Post la milito lia rango estis ĉefkuracisto kaj li kuracadis en la ĉefurbo. Lia edzino naskis filon en 1912.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A gonococcus-serummal illetőleg - vaccinával történt oltásokról*. (1912)
* *A vizelet visszatartási képtelensége és a harczképesség*. (1916)
* *A vérvizelés diagnosticai jelentősége*. (1926)
* *A gyakorlóorvos sebészeti urológiája és venerológiája*. (1934)

Fontoj
------

* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 867266
* VIAF: 121473108
* ISNI: 0000000079319284
 |



* Portalo pri Biografio
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

porinstruista pluklerigejo ThILLM en Bad Berka (iama Starck-sanatorio, Heinrich-Heine-Allee 4) kie Dreher laboris paralele al siaj lerneje plenumendaj taskoj
**Helga DREHER** (naskiĝinta la 15-an de septembro 1944 en Neustadt an der Orla) estas germana (eksa) pedagogino kaj verkistino metanta fokuson je Vajmaro.

Vivo
----

Post studo de germanistiko kaj anglistiko ĉe la Universitato de Jena ŝi deĵoris dum kvarona jarcento kiel instruistino de la angla lingvo kaj fakkonsilistino en Hermsdorf. Post Turniĝo ŝi laboris en Bad Berka ĉe "Thüringer Institut für Lehrerfortbildung" (ThILLM; pluklerigejo por instruistoj) kie ŝi responsis ekz. pri novaj horartabuloj kaj eldonoj pri instruadevoluigo kaj didaktiko por la fako de angla lingvo. Post transloĝiĝo Vajmaron (2003) ŝi ekverkistis. Multaj ŝiaj verkoj havas rilaton al Vajmaro.

Temoj
-----

Ĉe *Torhaus* (2010) Dreher prezentis iel alproprigon de la urbo de la klasikuloj al si mem, sub la identeco de la tridekjaraĝulino Alma. Alma, kiu heredis domon en Vajmaro, do rakontigas diversajn vajmaranojn pri si kaj la pasigo de la ĵuse lastapasintaj jaroj - kaj ĉio fone estas kun la celo de fikcia restaŭrado de la pordegejo ĉe Erfurter Straße. La skribostilo de ŝia una verko taksatas de legintoj rava kaj flua.

Ĉe *Frauenplan* temas pri krimliteraturo: la fratinoj Alex kaj Nadja volas ĝui trankvilan semajnfinon en Vajmaro. Sed multo neatendita intervenas kaj kun aliaj amikinoj ili decidas meti sin sur la persekuto de krimfarinto. Kelkaj sciencoj aludas al la garnizono de Ruĝa Armeo en najbara Nohra.

Dreher kombinas memorojn de klasika Vajmaro kaj de unuopaj travivaĵoj. Humuro, vivoĝojo engaĝiĝo kaj amikiĝo helpas mastri eĉ la plej komplikajn situaciojn.

Verkoj
------

* *Das Torhaus. Eine mysteriöse Erbschaft mit Folgen*, Verlag tredition, dua eldono, Hamburgo 2019, ISBN 978-3-7497-2213-6 (unua eldono ĉe Bertuch-Verlag, Vajmaro 2010)
* *Frauenplan - Denk nicht, du kommst davon ...*, Verlag tredition, Hamburgo 2018, ISBN 978-3-7469-5712-8
* *Wie ein Blatt im Wind*, epubli 2017, ISBN 9783956454707
* (trilogio) *Zeit zum Atmen*, *Die Seele lauscht*, *Mit allen Sinnen*, epubli 2017

Eksteraj ligiloj
----------------

* hejmpaĝo de la verkistino, kun foto
* pri Dreher ĉe Weimar-Lese

Notoj
-----

1. ↑  etbiografio ĉe Thüringer Literaturrat
2. ↑  Dreher ĉe *Turingia eduksimpozio*, 2005 por ThILLM
3. ↑  Konincide post romanskribofino tiu ĉi ejo vere restaŭritis!
4. ↑  laŭ recenzo de Evelyn Werner, 2011
5. ↑  recenzoj de legintoj ĉe Amazon
6. ↑
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Smeralda porfirio** |
| --- |
|  |
| P. p. poliocephalus - Thommana, Irinjalakuda, Kerala, India*P. p. poliocephalus* - Thommana, Irinjalakuda, Kerala, India
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Gruoformaj *Gruiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Raledoj *Rallidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Porphyrio* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. porphyrio*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Porphyrio porphyrio****Linnaeus, 1758 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Smeralda porfirio  |

 |
| v • d • r |

 *Porphyrio madagascariensis* - MHNT
La **Smeralda porfirio** (*Porphyrio madagascariensis* aŭ *Porphyrula madagascariensis* ĉar en ambaŭ genroj oni inkudis ĝin), estas granda birdo de la familio de Raledoj kaj ordo de Gruoformaj. Oni ne konfuziĝu inter tiu specio kaj la Amerika purpura porfirio, *Porphyrula martinica* aŭ *Porphyrio martinica*, aŭ kun la **Purpura porfirio** (*Porphyrio porphyrio*), de sudaj Eŭropo, Azio kaj Afriko, kvankam kelkaj fakuloj lokigis la **Smeralda porfirio** (*Porphyrio madagascariensis*) kiel subspecio de tiu lasta menciita specio kiel **Porphyrio porphyrio madagascariensis** en Afriko, Latham, 1802.

La birdoj de la tuta genro estas grandaj -kiel kokoj- raloj kiuj havas purpuron kiel ĝenerala koloro. Tio aperas en kaj nacilingvaj kaj en scienca nomoj.

Aspekto
-------

Krom la ĝenerala blupurpura plumaro, ili havas verdan dorson, longegajn ruĝajn krurojn kaj fingrojn, nekonfuzeblan ruĝan frontan ŝildon kaj ruĝan bekon. Sub levita mallonga vosto aperas blankega plumaro.


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**László Götz** [lAslO goc], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Götz László** estis hungardevena aŭstria haŭtkuracisto.

László Götz naskiĝis la  19-an de junio 1934(nun 1934-06-19) en periferio de Tapolca, li mortis la 3-an de junio 1992 en Sankt Pölten.

Biografio
---------

László Götz maturiĝis en Sümeg, poste li studis medicinon en Medicina Universitato de Pécs. Antaŭ fini la lernadon eksplodis la Hungara revolucio de 1956, poste li disidis en Aŭstrion. Li akiris medicinan diplomon pri internaj malsanoj en Universitato de Vieno, poste li kompletigis la diplomon je dermatologio jam en Sankt Pölten. Li malfermis privatan kuracejon, kie li laboris ĝis sia morto.

Libertempe li okupiĝis pri prahistorio de la hungaroj, ties lingva origino, eĉ li studis filozofion en Universitato de Vieno. Li havis kontaktojn ankaŭ hungaraj sciencistoj kaj li strebis por pruvi la sumeran originon de hungaroj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az elő-ázsiai ősnyelv felé – Az európai nyelvtudomány és történelemszemlélet kritikája* (1981)
* *Boncold csak, nyelvész – A finnugor nyelvtudomány módszerei és eredményei* (1982)
* *A szumér kérdés – Régészeti, etnogenetikai, nyelvfejlődési és kutatástörténeti elemzés*

(1984)

* *Az uráli-finnugor nyelvek rokonságának areális nyelvkiegyenlítődési szemlélete* (1992)
* *Keleten kél a Nap – Kultúránk a történelmi ősidőkből* (5 volumoj, 1994)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio legebla plej laste

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 867624
 |


* Portalo pri Biografio
**VIDA! science centrum** estas amuza scienca parko en Brno por popularigo kaj subteno de sciencoj kun daŭra interaga ekspozicio, kiu prezentas dekojn da sciencaj fenomenoj en kvar fundamentaj sferoj – Planedo, Civilizacio, Homo kaj Mikrokosmo.

Akompana programo enhavas spektaklojn kun sciencaj eksperimentoj kaj specialajn programojn por lernejoj kaj por la publiko. *Science centrum* sidas en internoj de la iama pavilono D en la Foira ekspoziciejo de Brno. ¨Por la publiko ĝ estis malfermita la 1-an de decembro 2014.

La entreprenanto de VIDA! estas *Moravian Science Centre Brno*, publikprospera organizo de Sudmoravia Regiono. Krom la Sudmoravia Regiono promesis kunfinanci la sciencan centron ankaŭ la urbo Brno dum la tempo, kiam la projekto prosperos. La amuza scienca parko VIDA! estas parto de Ĉeĥa Asocio de Sciencaj Centroj.

Estiĝo kaj fondo
----------------

*VIDA! science centrum* estas realigata danke al projekto de „Moravian Science Centre Brno". La preparoj komenciĝis en 2009. Instalinto de la projekto estis Sudmoravia Regiono, kiu petis subvencion enkadre de Operacia Programo "Esploro kaj Evoluigo por Novigoj". La subvencio estis aljuĝita kaj la 28-an de julio komenciĝis la konstruado de "VIDA! science centrum".

Rilate al nove kreiĝanta parko VIDA! Sudmoravia Regiono fondis la publikprosperan organizon "Moravian Science Centre Brno". Celo de "VIDA! science centrum" estas popularigi sciencon en la vasta publiko, disvolvi turismon en Sudmoravia Regiono kaj pli fote prezenti la regionon kiel subtenanton de sciencoj, esploroj kaj novigoj.

La inaŭguro por realigantoj kaj partneroj de la projekto la 28-an de novembro 2014, por la publiko la 1-an de decembro 2014.

Ekspozicio de VIDA! parko
-------------------------

Sur areo de preskaŭ 5000 m² troviĝas pli ol 150 interagaj eksponaĵoj (ekz. oceano en botelo, biciklo sur ŝnuro, rotacianta ĉambro, tertrema tabulo, modelo de la koro en supernormala grandeco). La daŭra ekspozicio estas dividita en kvar partojn:

* Planedo
* Civilizacio
* Homo
* Mikrokosmo

Parto de la parko estas infana scienca centro por la plej etaj vizitantoj ĝis 6-jaraj. Al la programo apartenas ankaŭ regulaj spektakloj plenaj de amuzaj eksperimentoj, kiuj okazas en Teatro de Scienco, kaj specialaj programoj por lernejoj. En la 4-a etaĝo estas areo de 1500 m², por nedaŭraj ekspozicioj.

En ĉiu sekcio de "VIDA! science centrum" ĉeestas vidigistoj – lektoroj, ĉiĉeronoj, kiuj zorgas pri sciencaj eksperimentoj kaj helpas manipuli per la eksponaĵoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio VIDA! science centrum en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
* Oficiala Fejsbuko
**Johano de Erfurto** (latine: *Ioannes de Erfordia* aŭ *Ioannes de Saxonia* aŭ *Ioannes Alamannus*; germane: *Johannes von Erfurt*) estis germana franciskano, teologo kaj spertulo de kanona juro. Li vivis ĉ. inter 1250-1320 kaj mortis en Erfurto.

Altarejo de la franciskana kirko en Erfurto, kie Johano iĝis franciskano

Vivo
----

Post frokuliĝo ĉe la erfurtaj franciskanoj kaj studoj Johano instruis kiel lektoro en 1275 en Erfurto, poste ĉe la provinca centro de la franciskanoj en Magdeburg. Ĉirkaŭ la 1285-a jaro li tie estis ankaŭ lektoro kaj devis peri en kverelo inter siaj samordenanoj kaj la kanonikoj de Stendal.

En 1295 Johano studis jursciencon en Bolonjo kie oni doktorigis lin. Post la fino de sia studvojaĝo en Italujon li revenis Erfurton kie li ege fruktodonis ekdocentis. Sed jam en 1307 venis Thomas von Kyritz kiel posteulo kaj Johano iĝis monaĥeja gardisto kaj vikario de la saksa ordenprovinco. En tiu ĉi funkcio li estris kunvenon en 1307 en Erfurto, kie oni elektis lin estro ordena (latine: *custos*) en Turingio. La 7-an de aprilo 1307 li faris kontrakton inter la franciskana konventon kaj la urbaj oficialuloj de Mühlhausen.

Sciencaj laboroj
----------------

Poste li trovis tempon por dediĉi sin al sciencaj laboroj; eblas ke li denove pasigis kelkan tempon en itala monaĥejo. Post 1304 li verkis la konfesprenan manlibron *Summa confessorum* (Summa de poenitentia, 1304-12) en kiu jam povis esti respektitaj la fare de papo Bonifaco la 8-a promulgitajn regulojn listigitajn en la verko *Liber Sextus*. Ĝi ne nur detale priparolas la sep ĉefajn pekojn kaj la dekalogon sed ankaŭ altestimas la indulgencojn. Influoj sur Johanon faris antaŭ ĉio Bonaventura, Tomaso de Akvino, Henriko el Susa kaj la samordenano Vilhelmo Duranti.

Verŝajne jam 1285, pli poste ankoraŭfoje post 1304 sed certe antaŭ 1317 Johano verkis sian libron *Tabula iuris canonici et civilis* aŭ *Tabula utriusque iuris*. Tiu ĉi konkordanco jura pritraktis leĝofaradon kaj kanonikan juristadon kaj karakteriziĝas kiel antaŭula verko de pli malfrue ofte kutima germana prijura verkado.

Lia teologia ĉefverko estiĝis ĉ. la jaro 1300, nome komentario pri sentencoj kiun oni malkorekte dum longa tempo atribuis al Bonaventura ene de la t.n. *Abbreviationes Bonaventurae*. Manuskripte estis transdonitaj ankoraŭ la verkoj *Libellus in Britonem* (Epitome vocabularii Britonis, 1309), kvazaŭ biblia faklibro, kaj *Tabula originalium*, laŭalfabeta kolekto pri teksteroj de la Patroj de la Eklezio.

Johano vere povas esti nombriĝi inter la plej elstaraj personuloj de eklezia scienco de la malfrua 13-a jarcento.

Fonto
-----

* Merzbacher, Friedrich: "Johannes de Erfordia". Ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 10 (1974), p. 548-549 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* pri Johano ĉe *Handwörterbuch zur deutschen Rechtsgeschichte*
* ligiloj ĉe DDB



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Beja kaj Beja (stacidomo). |


**Beja** [beĵa], estas sudportugalia urbo kaj ĉefurbo de la samnoma Distrikto Beja. En la urbo loĝas 35 762 homoj (en jaro 2001) sur areo de 1 140 kvadrataj kilometroj.

Historio
--------

Statuo de reĝino Leonor de Portugalio en Beja.
Oni supozas, ke la urbo estis fondita ĉirkaŭ la jaro 400 a.n.e. fare de keltoj aŭ pli probable fare de la sudokcidentaj konioj, kiuj nomis ĝin Konistorgis, kaj tie establis la kartaganoj dum iom da tempo. La plej fruaj referencoj al tiu urbo aperis en la 2-a jarcento a.n.e. en la historioj de Polibio kaj Ptolemeo. En la epoko de romianoj, la urbo nomiĝis Pax Julia kaj tie organiziĝis "konvento" (jura distrikto) tuj post ties fondo. Tiu urbo estis sidejo de unu de la kvar divizioj de Luzitanio, kreitaj en la epoko de Aŭgusto Cezaro.

El la 5-a jarcento, alanoj, suevoj kaj visigotoj regis la urbon post la falo de la Romia Imperio, kaj iĝis sidejo de episkopeco. Tiam la urbo nomiĝis Paca. El la 8-a jarcento ĝis la jaro 1162, la urbo estis okupita de araboj, ĉefe fare de la Avadioj de la Tajfo de Sevilo, kiu nomis ĝin Beja (estas alia urbo samnoma en Tunizio). Tie naskiĝis Al-Mutamid, fama reĝo kaj poeto kiu dediĉis multajn verkojn al amo al junulinoj kaj al junuloj.

Famuloj
-------

* André de Gouveia
* Diogo de Gouveia
* António Raposo Tavares

Situo de Beja en Portugalio

Vidu ankaŭ
----------

* Beja (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la urbodomo (portugale)

* Kategorio Beja (Portugalio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistriktoj kaj aŭtonomaj regionoj de Portugalio |
| --- |
| Mapo de Portugalio | Distriktoj | Aveiro | Beja | Braga | Bragança | Castelo Branco | Koimbro | Évora | Faro | Guarda | Leiria | Lisbono | Portalegre | Porto | Santarém | Setúbal | Viana do Castelo | Vila Real | Viseu | Flago de Portugalio |
| Aŭtonomaj regionoj | Acoroj | Madejro |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 53021
* GND: 4390915-2
* VIAF: 301195285
* SUDOC: 117907995
 |
**Zygfryd Maria URBANYI** pseŭdonomo „Juliusz" (naskiĝis la 2-an de februaro 1915 en Szczawnica, mortis la 9-an de aŭgusto 1944 en Varsovio) – leŭtenanto de Pola Soldataro de la Dua Pola Respubliko, komandanto de Taĉmento de Pola Enlanda Armeo „Tigroj de Wola".

Vivo
----

Li finis Korpuson de Kadetoj en Rawicz, poste studis en Lernejo de Politikaj Sciencoj en Varsovio. Partoprenis defendan militon en 1939. Konspire de novembro 1939 en SZP (Servo al Venko de Pollando) kaj ZWZ Asocio de Armita Batalado). De 1943 estis komandanto de Speciala Taĉmento kaj poste protekta plotono de Ĉefkomandejo de Nacia Militista Organizaĵo (NOW). Post unuiĝo kun Enlanda Armeo (AK) ĝi iĝis speciala plotono 1908. Antaŭ eksplodo de la ribelo de Varsovio, la plotono estis enkorpigita al la rezervo de komandanto de Varsovia Areo de Pola Enlanda Armeo Grupiĝo "Paweł". Lia taĉmento partoprenis batalojn en Wola, kie akiris la nomon „Tigroj de Wola". De la 6-a de aŭgusto li batalis en Malnova Urbo, kie mortfalis la 9-an de aŭgusto ĉe str. Rymarska. Provizore entombigita en korto ĉe str. Kiliński. Post la milito entombigita en Militista Tombejo Powązki. Honore al li lia plotono estis nomita Speciala Taĉmento „Juliusz", balalanta kadre de Bataliono "Gustaw".

Memorigo
--------

Postmorte, la 11-an de aŭgusto distingita laŭ ordono n-ro 502 de Ĉefkomandanto de AK per Arĝenta Kruco de Milita Ordeno *Virtuti Militari*. La ordeno estis konfirmita pozitive per voĉdono de Ordena Kavaliraro la 13-an de oktobro 2011.

La 31-an de julio 2013 en Muzeo de la Varsovia Ribelo, antaŭtage de la 69-a datreveno de la Ribelo, prezidento Bronisław Komorowski transdonis la Arĝentan Krucon al la familio de Zygfryd Urbanyi.

En centra organo de Nacia Partio "Walka" (Batalo), n-ro 36, la 10-an de aŭgusto 1944 aperis rememoro titolita *Heroa morto de leŭtenanto Juliusz* kun anomina verso *Al mortfalinta leŭtenanto Juliusz*.

Bibliografio
------------

* R. Bielecki, *"Gustaw"-"Harnaś" dwa powstańcze bataliony* ("Gustaw"-"Harnaś" - du ribelaj batalionoj), Warszawa 1989 ​ISBN 83-06-01720-X​
* J. Kreusch, A. K. Kunert, T. Labuszewski (prilaboro), *Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego* (Granda Ilustrita Enciklopedio de Varsovia Ribelo). Tom IV. Warszawa 1997, p. 100.
* Andrzej Krzysztof Kunert, *Rzeczpospolita Walcząca. Powstanie Warszawskie 1944* (Respubliko Batalanta. Ribelo de Varsovio 1944), Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1994, p. 80

Eksteraj ligiloj
----------------

* Potwierdzono nadanie Virtuti Militari 104 powstańcom Arkivigite je 2017-08-10 per la retarkivo Wayback Machine Konfirmo pri atribuo de Virtuti Militari al 104 ribelantoj - Informo en prezydent.pl
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Viliam BÚR**, nomata **Vilo** (naskiĝis la 1-an de marto 1976 en Komárno), estas slovaka esperantisto, unu el la aktivaj membroj de Slovakia Esperanta Junularo.

Ekde 1982 li vivas en Bratislavo, kie li studis informadikon, pedagogion kaj psiĥologion ĉe la Komenia Universitato kaj poste dum tri jaroj instruis kiel gimnazia instruisto. Nuntempe li laboras kiel programisto. Viliam Búr estas ankaŭ fondinto de la slovaklingva versio de la Vikipedio kaj ĉefprogramisto de la DVD Esperanto Elektronike.

Li estas ankaŭ aktiva kiel verkisto de sciencfikcia literaturo. Aliaj liaj hobioj estas psiĥologio kaj homaj rajtoj. Lia esperanto-aktivado konsistas precipe el prelegoj ĉe konferencoj kaj seminarioj – li jam prelegis interalie ĉe IS, KAEST kaj kelkaj seminarioj de E@I kaj SKEJ. Li aparte famiĝis pro sia prelego pri internaciigo de komputilaj programoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Viliam Búr en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Persona retpaĝaro de Viliam Búr *(slovake)*
* Blogo de Viliam Búr *(slovake)*
* Sciencfikciaj verkoj de Viliam Búr *(slovake)*
* Mozaika rôznobežných ciest: libro verkita de Viliam Búr kadre de triopo TriÉder *(slovake)*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 165106
 |
La **Kalvinana preĝejo** estas religia Monumento historia (ekde 1953) en Hungario, en urbo Kisújszállás.

Historio
--------

Antaŭ dominado de turkoj estis tie kirko, kiu detruiĝis. La kalvinana loĝantaro konstruis preĝejon sen turo en 1718. En 1741 oni konstruis ankaŭ apartan turon el ŝtono. Inter 1754-1755 oni konstruis pli novan preĝejon, sed same aparte, do ĝi ne kontaktiĝis kun la turo. La nun videbla preĝejo konstruiĝis en la 1780-aj jaroj kaj tiam ankaŭ la turo estis plialtigita. En 1828 fulmo trafis la preĝejon. Oni riparis ĝin poste tuj kaj en 1867 renovigo okazis. La orgeno estas aŭdebla ekde 1873. En 1888 la preĝejo estis iomete pligrandigita. Dum la 2-a mondmilito la preĝejo grave difektiĝis. Plena renovigo okazis inter 1986-1988.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo havas kvadratan turon en centro de la fronto kaj ĉefnavon kun 2 flankonavoj. Interne estas galerioj. En 1950 interne oni konstruis vitran muron, kiu faris apartan hejteblan ĉambron.

Fontoj
------

* hungare Arkivigite je 2013-10-06 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Kalvinana kirko (Kisújszállás) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ernst KREUDER** [ernst krojde] (n. 29-an de aŭgusto 1903 en Zeitz, m. la 24-an de decembro 1972 en Darmstadt) estis germana verkisto.

Sian junaĝon li pasigis en Offenbach am Main. Li laboris en banko, studis en filozofion, literaturan historion kaj kriminologion en Frankfurto ĉe Majno, vivtenante sin dume kiel helplaboristo en minejo, brikfarejo kaj konstruejo.

1926/27 li kune kun amiko migradis tra Jugoslavio, Albanio kaj Grekio. En la jaro 1932 li eklaboris por la satireca ĵurnalo *Simplicissimus*. De 1934 ĝis 1940 li vivis retirite en muelejo apud Darmstadt; por vivteni sin li verkis amajn kaj aventurajn rakontojn, krome li komencis sian ĉefverkon *Die Unauffindbaren*, kiu aperis en 1948'.

De 1940 ĝis 1945 li soldatservis, en 1945 li iĝis usona militkaptito. Post la Dua mondmilito li dediĉis sin plene al la verkado. Subtenate de Alfred Döblin li en la jaro 1949 fariĝis membro de la 
Akademio de Sciencoj kaj Leteroj (*Akademie der Wissenschaften und der Literatur*) en Majenco. En 1953 li gajnis la renoman literaturpremion Georg-Büchner-Preis.

La verkaro de Ernst Kreuder, montranta influojn de romantismo kaj superrealismo, ofte temas pri la fuĝo el la realeco al pli bona fantazia mondo. Krom romanojn kaj rakontojn li verkis ankaŭ poemojn kaj literatursciencajn eseojn.

Listo de verkoj
---------------

* *Die Gesellschaft vom Dachboden* (rakonto, 1946)
* *Die Unauffindbaren* (romano, 1948)
* *Herein ohne anzuklopfen* (rakonto, 1954)
* *Agimos oder Die Weltgehilfen* (romano, 1959)
* *Tunnel zu vermieten* (rakontoj, 1966)
* *Hörensagen* (romanoj, 1969)
* *Der Mann im Bahnwärterhaus* (romano, eld. 1973)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 11762
* GND: 11871595X
* LCCN: n85802997
* VIAF: 17265316
* ISNI: 0000000108747086
* SUDOC: 030324971
* BNF: 12176368z
* MBA: ee852bab-7477-4d5f-965f-84661ed6ef16
* BIBSYS: 90744620
* NKC: xx0010868
 |
**Sfârnaș** [sfırnaŝ] (hungare: **Berettyófarnos**) estas vilaĝo en Rumanio 20 km nord-nordoriente de Oradea. Administre ĝi apartenas al Sâniob.

Loĝantaro
---------

En 1910 ĝi nombris 337 loĝantojn (rumanoj), en 1992 299.

Historio
--------

Ĝi estis unue menciita skribe en 1332 kiel ekleziejo kun hungara loĝantaro, kiu dum la turka submetiĝo pereis. En ĝia reformita preĝejo troviĝas pentrita ligna baldakeno farita en 1750 de pli maljuna Lőrinc Umling Asztalos. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Bihar*).

Trafiko
-------

Sude de la vilaĝo preterpasas la Nacia Vojo DN19E, kiu ligas ĝin al Oradea, kaj la Transilvania Aŭtovojo (A3). La komunuma sidejo Ciuhoi situas ĉirkaŭ 2 km oriente. La plej proksima fervoja stacio estas en Tămășeu, ĉirkaŭ 15 km okcidente.

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

Gravaj personoj
---------------

* Pál Radó (1883 – 1944), verkisto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Mapo de la distrikto Arkivigite je 2007-10-17 per la retarkivo Wayback Machine
Alivaltiosihteeri (2008). El maldekstre dekstren Pasi Heikura, Jyrki Liikka kaj Simo Frangén.
***Alivaltiosihteeri*** ("Subŝtatsekretario") estas finna muzika kaj humura grupo. Ĝi estas fondita en 1985. La grupo komencis sian karieron kiel rokbando, sed nuntempe ĝi estas konata pli pri radia humuro ol pri muziko. Ĝiaj membroj estas Simo Frangén, Pasi Heikura, Jyrki Liikka kaj Matti Toivonen. La originaj membroj estis Frangén, Heikura, Liikka kaj Satu Kurvinen, kiun anstataŭigis Toivonen en 1990. Ĝia hejmloko estas Tampere. En 1990–2017 Frangén, Heikura kaj Liikka faris por la finna radio humurprogramon *Alivaltiosihteeri – Suomen virallinen ohjelma* (Subŝtatsekretario – La oficiala radioprogramo de Finnlando), pri kiu oni speciale bone memoras Alivaltiosihteerin. Ĝi estis vere populara. Ĝia lasta elsendo estis en la 29-a de aprilo 2017. Ĝi estas unu el la plej longtempaj radiaj programoj en Finnlando. La membroj de la grupo publikigis ankaŭ multajn librojn. Ili interesiĝas pri palindromoj. En la finna televido programoj de Alivaltiosihteeri estis ekzemple *Alivaltiosihteeri: Suomi 75, Alivaltiosihteeri muistelee* (rememoras) kaj *Alivaltiosihteeri valvoo* (kontrolas). Ĝeneralaj temoj de ĝia humuro estas ekzemple la finna lingvo kaj kuracistaj servoj. En 1996–2017 la grupo publikigis ĉiujare libron, kie estas kiel teksto radia humuro de Alivaltiosihteeri. Frangén kaj Heikura publikigis du palindromkolektojn, kies aperjaroj estas la palindromjaroj 1991 kaj 2002. Frangén estas la plej konata membro de la grupo. Alivaltiosihteeri ricevis premion pro siaj atingoj en la uzo de la finna lingvo. Alivaltiosihteeri faras humurajn prezentaĵojn en festoj. Ĝi estas en Finnlando vere konata grupo. Alivaltiosihteeri publikigis ankaŭ DVD:n.

Keletapit
---------

*Keletapit* estas parodio pri la infana programo *Teletubbies*, finne *Teletapit*, kiun la grupo faris en finna televido kaj radio en fino de 1990-aj jaroj kaj kiu rakontas pri *keletappi*-oj "Kele" (el la sakra vorto *perkele*), "Tana" (el la sakra vorto *saatana*, "Tu" (el la vorto *vittu*) kaj "Sviddunääs". Keletappi-oj drinkas kaj tabakas, provoke parolaĉas kaj ĝenerale miskondutas, tute malsame ol *Teletubbies*. La figuron "Kele" aktoris en televido Liikka, la figuron "Tana" Heikura kaj la figuron "Sviddunääs" Frangén. Televide la Keletappi-oj rigardis la filmon *Yhdeksän surmanluotia* de Mikko Niskanen.

Eksteraj ligiloj
----------------

* prezento de la kanto "Tampereelle" ("al Tampereo") de 2006, variaĵo de rokmuzikaĵo de la aŭstralia grupo AC/DC, en Jutubo
* Keletapit kaj pli vasta versio, en Jutubo

* Kategorio Alivaltiosihteeri en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755792
* ISNI: 0000000474649195
* MBA: 82e1acce-e8c8-41e8-b8c0-32ffda235fde
 |
La **Universitato de Kataro** (arabe جامعة قطر‎; transliterumita: Jami'at Qatar) estas publika esplora universitato situanta sur la norda periferio de Doho, Kataro. Ĝi estas la ununura publika universitato en la lando. La universitato gastigas dek fakultatojn - Artoj kaj Sciencoj, Komerco kaj Ekonomiko, Edukado, Inĝenierio, Juro, Ŝario kaj islamaj Studoj, Apoteko, Sanscienco, Medicino kaj Denta Medicino.

Kursoj estas instruataj en la araba kaj la angla. Studentoj enirantaj la universitaton foje estas poziciigitaj en "Fundamentan Programon", kiu certigas la akiron de kapabloj kiel ekzemple matematiko kaj la angla.

Multaj el ĝiaj akademiaj sekcioj ricevis akrediton aŭ estas nuntempe sub taksado por akredito fare de kelkaj organizoj. Aldone al bakalaŭraj akademioj, Universitato de Kataro havas esplor-infrastrukturon inkluzive de esplor-laboratorioj, oceanŝipo, teĥnika ekipaĵo kaj biblioteko inkluzive de kolekto de raraj manuskriptoj.

La universitato servas nome de la registaro kaj privata industrio por fari regionan esploradon, precipe en areoj de medio kaj energiaj teĥnologioj. Universitato de Kataro havas studentaron el kvindek du naciecoj, el kiuj 65% estas kataraj ŝtatanoj. Ĉirkaŭ 35% estas infanoj de eksterlandanoj. Virinoj konsistigas ĉirkaŭ 70% de la studentaro, kaj disponas pri sia propra aro de instalaĵoj kaj klasĉambroj. Universitato de Kataro havas eks-studentaron de pli ol 30 000 diplomiĝintoj, kaj aktivan studentaron de pli ol 20 000 studentoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Joy S. Moini; Tora K. Bikson, C. Richard Neu, Laura DeSisto (2009). "The Reform of Qatar University", *RAND Corporation*.  Alirita 25 novembro 2017..
2. 1 2   President's Welcome Message. Qatar University. Arkivita el la originalo je 2015-09-02. Alirita 6 septembro 2015.
3. ↑   International Accreditation. Qatar University. Arkivita el la originalo je 2009-02-25. Alirita 2021-12-02.
4. ↑  
"Interview with Qatar University's President Sheikha Abdulla AMisnad", *Investvine*, 20 januaro 2013. Kontrolita 21 januaro 2013.
5. ↑   QU Statistics. Qatar University. Arkivita el la originalo je 23 aŭgusto 2011.
6. ↑

Vidu ankaŭ
----------

* *Qatar University*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Universitato de Kataro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746488
* LCCN: n83009241
* VIAF: 126231312
* ISNI: 0000000406341084
 |
Inkŝpruciga presilo de Canon
**Inkŝpruciga presilo** (aŭ **inkŝpruciga printilo**) estas presilo kiu uzas likvan inkon, kiu estas "ŝprucigata" sur paperon. Ekzistas nigra-blankaj kaj koloraj inkŝprucigaj presiloj.

Eblas dividi inkŝprucigajn presilojn en tri kategorioj: piezo-inkŝprucigaj, termo-inkŝprucigaj kaj kontinu-inkŝprucigaj.

Tipoj de inkŝprucigaj presiloj
------------------------------

### Piezo-inkŝpruciga

Ĉe tiu ĉi tipo de presilo, malantaŭ ĉiu kanalo de la preskapeto troviĝas piezoelektra elemento. Elektre pulsante tiun ĉi elementon, ĝia formo ŝanĝiĝas. Pro tiu ĉi subita formoŝanĝo, instigiĝas skuondo en la inkokanalo. Tiu ĉi skuondo ŝprucigas unu aŭ pli da inkerojn el la kanalon.

La japana firmao Epson estas la sola kiu surmerkatigas tiajn presilojn por hejma kaj oficeja uzo. Epson posedas ĉiujn gravajn patentojn por tiu ĉi teknologio.

### Termo-inkŝpruciga

Ĉe tiaj ĉi presiloj en ĉiu inkkanalo troviĝas malgranda varmigilo. Elektre pulsante tiun ĉi ilon, loke formiĝas buleto en la inko, kiu implodas. Tiu ĉi implodo kaŭzas skuondon en la inkokanalo. Tiu ĉi skuondo ŝprucigas unu aŭ pli da inkerojn el la kanalon. Termo-inkŝprucigajn presilojn vendas interalie Hewlett-Packard, Canon kaj Lexmark.

### Kontinu-inkŝpruciga

Tiu ĉi metodo de inkŝpruciga presado estas ĉefe uzata profesie por etikedi kaj kodigi produktojn kaj pakaĵojn. La unua patento de tiu ĉi ideo jam datiĝas de la jaro 1867 (William Thomson). La unuan komercan modelon prezentis Siemens en 1951. Ĉe tia ĉi inkŝpruciga teknologio, altprema pumpilo rekte de inkujo ŝprucigas inkon tra mikroskopa verŝtubo, kreante kontinuan ondon de inkogutoj.

Procedoj de inkŝpruciga presado
-------------------------------

* **HP PhotoREt** - estas teknologio de **Hewlett-Packard** por 6-kolora presado de fotaĵoj;
* **HP PhotoREt III** - estas teknologio de **Hewlett-Packard** por 6-kolora presado de fotaĵoj;
* **HP PhotoREt IV** - estas teknologio de **Hewlett-Packard** por 6-kolora presado de fotaĵoj;
* **HP PhotoREt Pro** - estas teknologio de **Hewlett-Packard** por 8-kolora presado de fotaĵoj;
* **HP Ink backup** - estas teknologio de **Hewlett-Packard** por inkŝpruciga presado;
* **Epson Variable Dot Size** - estas teknologio de **Epson** por inkŝpruciga presado;
* **Epson Gloss Optimizer** - estas teknologio de **Epson** por 8-kolora inkŝpruciga fotopresado;
* **Epson PIM** - estas teknologio de **Epson** por plifaciligi fotopresadon sen komputoro;
* **Canon Drop Modulation** - estas teknologio de **Canon** por inkŝpruciga fotopresado;
* **Canon Micro Fine Droplet** - estas teknologio de **Canon** por inkŝpruciga fotopresado;
* **Canon P-POP** - estas teknologio de **Canon** por inkŝpruciga presado;
* **Canon Relay Feeding ASF** - estas teknologio de **Canon** por presado;

Malavantaĝoj
------------

La ĉefa malavantaĝo de tiu ĉi tipo de presilo estas, ke la ŝprucigiletoj povas ŝtopiĝi. Tial regule necesas anstataŭigi ne nur la inkon, sed la tutan preskapeton.

Inkŝpruciga presilo kostas iom malpli ol lasera presilo, sed presilaj kartoĉoj estas relative pli multekostaj.

* Kategorio Inkŝpruciga presilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
la *Eŝtaol-arbaro* plantita laŭ iniciato de la JNF - parto de ĝi estas la arbaro de la martiroj
La **Juda Nacia Fondaĵo** (hebree קרן קימת לישראל, Keren Kajemet LeJisrael, mallongigite **JNF** kaj foje laŭ la hebrea **KKL**) estis fondita en 1901, kadre de al kvina Kongreso pri Cionismo en Bazelo (1901), kun la celo aĉeti kaj kultivi terenojn en la provinco Palestino de la Otomana Imperio kaj pli poste en Israelo por setlado de judoj tie. La fondaĵo estas senprofita organizaĵo.

ĉefa oficejo de la Juda Nacia Fondaĵo en Jerusalemo
Ekde sia fondiĝo, la organizaĵo plantigis pli ol 240 milionoj da arboj en Israelo. Ĝi ankaŭ konstruigis 180 digojn kaj akvorezervujojn, elvoluigis 250 000 akreojn (1 000 kvadratajn kilometrojn) da terenoj kaj establigis pli ol 1000 parkojn.

En 2002, la JNF ricevis la Israel-Premion por dumviva atingado kaj kontribuo al la societo kaj ŝtato de Israelo.

Arbaro de la Paco Jerusalemo
----------------------------

bonveniga ŝildo al la Arbaro de la Paco Jerusalemo en ok lingvoj
Inter la multaj arbaroj plantitaj, elstaras interalie la "Arbaro de la Paco" en Jerusalemo. En ĝi la partoprenantoj de la IJK 1986 de TEJO plantis oficialan "ĝardenon Esperanto" - ĉiu kongresa partoprenanto, raportis ekzemple la esperantlingva bulteno koncize, "plantis unu arbon, kiu restos kaj kreskos, simbole al la grava kontribuo de Esperanto al la tutmonda paco".

ŝildo honore al la inaŭguro de la ĝardeno Esperanto en la Arbaro de la Paco en aŭgusto 1986

Notoj
-----

1. ↑  historio de la JNF (angle) Arkivigite je 2008-08-06 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  informo en la oficiala retejo de la Israel-Premio (hebree)
3. ↑  informo pri la arbarokreo en artikolo pri la IJK 1986 en la bulteno "koncize" (en Esperanto), p. 5

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo (en la hebrea, rusa kaj angla)
* retejo de la usona branĉo (en la angla)

* Juda Nacia Fondaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Juda Nacia Fondaĵo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 323621
* GND: 1013336-7
* LCCN: n80046906
* VIAF: 312739426
* ISNI: 0000000459287077
* LIBRIS: 120707
* SUDOC: 026449471
* BNF: 11869537t
* NLA: 35246722
* BIBSYS: 90572993
* NKC: kn20130511001
 |
Suplacu de Barcău - jen rumane, proksimumua prononco [suplaku de barkou], hungare *Berettyószéplak*, slovake *Siplak* - estas komunumo en Rumanio sudoriente de Marghita. Administre apartenas al ĝi la vilaĝo Borumlaca.

Loĝantaro
---------

En 1910 ĝi nombris 2 251 loĝantojn (hungaroj, rumanoj, slovakoj); en 1992 estis 533.

Historio
--------

Ĝi estis unue menciita skribe en 1291. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Bihar*).

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1-18. 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

Gravaj personoj
---------------

* József Bagosi (\*26-a de aprilo 1959): kulturantropologo.
* István Nits pastro, poeto
* Katy Zoltán (Berettyószéplak, 28-a de julio 1942), rumania hungara pentristino [*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Suplacu de Barcău en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Popolnombrado 2002 Arkivigite je 2008-06-14 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Silla (Hispanio) kaj Silla (stacidomo). |

Ŝtonpagodo de la Silla epoko.
**Silla** (57 a.K. – 935 p.K.) estas unu el la Tri Antikvaj Regnoj de Koreio, la plej suda, ĝi enspacis parton de la nuntempa Sud-Koreio. Ĝi komenciĝis proksimume 57 a.K. kiel klano en la konfederacio samhana. Silla finfine venkis la aliajn du regnojn, Baekje en 660 kaj Goguryeo en 668. Poste, ĝi fojfoje estas nomata Unuiĝinta Silla kiu ampleksis plejparton de la korea duoninsulo, kiam la norda parto de Goguryeo renaskiĝis kiel Balhae. Post proksimuma jarmilo, Silla diseriĝis al la Postaj Tri Regnoj kaj cedis al Goryeo en 935.

Nomo
----

De sia fondiĝo ĝis sia kresko al plena regno, Silla estis registrita per variaj hanĝa (ĉinaj ideogramoj) fonetike proksimaj al sia korea nomo: 斯盧 (사로, saro), 斯羅 (사라, sara), 徐那(伐) (서나(벌), seona(beol)), 徐耶(伐) (서야(벌), seoya(beol)), 徐羅(伐) (서라(벌), seora(beol)), 徐伐 (서벌, seobeol). En 503, Reĝo Jijeung normigis per la ideogramoj 新羅, kio en moderna korea lingvo estas legata kune kiel "Silla"; tamen, korea /s/ estas ofte palataligita antaŭ /i/, do la aktuala fonetika rezulto aŭdemas simile al "Ŝil-la". La origina nomo de la vorto eble signifis "ĉefurbo", kvankam ekzistas variaj aliaj konjektoj.

Unuigita Silla 新羅.
La rektan idon de la vorto "Seora-beol," la nomo de la ĉefurbo de Silla, oni povas vidi en la Frua Mezkorea formo Syebeurh (셔블) signifanta "reĝa ĉefurbo", kiu baldaŭ ŝanĝiĝis al Syeowul (셔울), kaj finfine rezultis al Seoul (Seulo) (서울) en la moderna korea lingvo. "Seoul" estas ja la nomo, per kiu la modernaj koreoj nomas la nunan ĉefurbon de Sud-Koreio, urbo kiu estis historie konata kiel Hanseong aŭ Hanyang.

La nomo de aŭ Silla aŭ ĝia ĉefurbo Seora-beol estis ankaŭ tre konata tra nordorienta Azio kiel etno-nomo de la prauloj de la mezepoka kaj morderna korea nacio, aperanta kiel "Shiragi" (新羅、しらぎ) aŭ "Shiragi-bito" (新羅人, laŭvorte "Silla-popolo") en la lingvo de la Yamato-japanoj kaj kiel "Solgo" aŭ "Solho" en la lingvo de la mezepokaj jurĉenoj kaj iliaj postaj idoj, la manĉuoj.

  

* 
* 
*

Vidu ankaŭ
----------

* Unuiĝinta Sillo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Silla en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
*