recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**József Pétery** [jOĵef pEteri], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Pétery József** estis hungara katolika episkopo, pastro. Lia familia nomo estis *Petró* ĝis 1939.

József Pétery naskiĝis la  21-an de junio 1890(nun 1890-06-21) en Miskolc, li mortis la 25-an de novembro 1967 en Hejce.

Memortabulo pri József Pétery
Blazono de József Pétery

Biografio
---------

József Pétery frekventis seminarion en Eger, poste li akiris teologian diplomon kun doktoriĝo kaj ankaŭ li pastriĝis en Innsbruck en 1912. Post la diplomo li instruis en la seminario de Eger. En 1938 li estis levita kanoniko, en 1942 episkopo. Dum la komenciĝinta socialismo li firme apogis József Mindszenty, tial li ne rajtis vojaĝi, poste ekde 1953 li estis ekzilita en Hejce ĝismorte. Dum la hungara revolucio de 1956 li estis libera. Li estis entombigita en Katedralo Ĉieliro de Maria (Vác).

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az utolsó óhaj.* (noveloj, 1919)
* *A theológiai oktatás reformja.* (1924)
* *Eucharisztikus gyermeknevelés.* (1937; 3-a eldono: 1940)
* *Pétery József váci püspök nagyböjti főpásztori szózata híveihez a szeretetről.* (1943)
* *Papi és szerzetesi hivatás* (kompilaĵo, 1992)

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Vác

Fontoj
------

* biografio hungare kun bildo
* biografio hungare (legebla en la 2-a alineo)
* datenoj hungare
* datenoj angle

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855904
 |



* Portalo pri Biografio
Larĝa panorama vido al PathankotLarĝa panorama vido al Pathankot

**Pathankot,** panĝabe: **ਪਠਾਨਕੋਟ** estas urbego kaj municipo en nordokcidenta Barato, en la norda parto de subŝtato Panĝabo (Barato), en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo.

Urba panoramo

Demografio
----------

Laŭ takso en 2015 Pathankot havis 159 909 da loĝantoj kun legoscio 89%, signife pli alta, ol la landa averaĝo.

Geografio
---------

Pathankot situas en montaro Sivalikoj laŭ rivero en averaĝa alteco de 332 metrojn laŭ la marnivelo. Gurdaspur troviĝas 39, Batala 64, Amritsar 61, Hoŝiarpur kaj Ĝamuo po 86, Ĝalandar 80, Ludiana 151, subŝtata ĉefurbo Ĉandigaro 202, tutlanda ĉefurbo Delhio 431, Mumbajo 1504, Kolkato 1654 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

Pathankot estis menciita plej frue kiel "Aŭdumbara", el tiu periodo estis trovitaj moneroj. En la mezepoko inter la 11-a kaj 16-a jarcentoj Pathankot estis ĉefurbo de ŝtato Nurpur. Ekde 1947 post longaj diskutoj tiu areo iĝis parto de Barato kaj ne de Pakistano.

Ekonomio
--------

Pathankot estas komerca nabo en nordokcidenta Barato, tie renkontiĝas varoj el Himaĉal-Pradeŝo, Ĝamuo kaj Kaŝmiro kaj Panĝabio. Historie la lignokomerco ludis gravan rolon en la ekonomio.

Religioj
--------

En Pathankot vivas ĉefe hinduoj (89%), poste sikoj (8%), kristanoj (preskaŭ 2%), iomete ankaŭ aliaj.

Edukado
-------

En Pathankot pluraj altlernejoj funkcias.

Altlernejo

Lingvoj
-------

En Pathankot la plej ofta lingvo estas la panĝaba, sed estas uzataj ankaŭ la urdua, hindia kaj dogra lingvoj.

Klimato
-------

La klimato en Pathankot estas subtropika. Jare pluvas averaĝe po 1335 mm. En ĉiuj monatoj pluvas iomete, tamen pro la musono tre ofte inter julio-septembro. La temperaturo varias inter 20-29 °C, la averaĝa jara temperaturo estas 23 °C.

Dosiero:Pathankot Jn Proposed 2.jpgStacidomo
Historia ripozdomo

Trafiko
-------

Stacidomo de Pathankot akceptas 3 fervojajn liniojn el Ĝamuo, Gurdaspur kaj Ĝalandar. 4 ĉefvojoj kaj kuras al la urbego, kie aparta fervoja kaj voja pontoj helpas la trafikon. La armea flughaveno, kiu estis atakita en 2016, situas apud la urbo kun kelkaj enlandaj civilaj flugoj. La internacia flughaveno ĉe Amritsar troviĝas. Enurbe ankaŭ en:auto rickshaw kaj en:cycle rickshaw liveras la pasaĝerojn.

Vidindaĵoj
----------

* pluraj preĝejoj
* fortikaĵo konstruita en 1505, nun ruino

Fontoj
------

* WikiTrans


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Barato |

* Kategorio Pathankot en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Gevgelija** (makedona *Гевгелија*) estas urbo situanta en la sudorienta parto de norda Makedonio, en la Sudorienta regiono. Ĝi estas la administra centro de la Opština Gevgelija. En 2002, estis 15 685 loĝantoj.

Loko, priskribo
---------------

La urbo situas en valo ĉe la kunfluejo de la rivero Konska Reka kun Vardar. La alteco estas ĉirkaŭ 50 m.

### Transporto

La aŭtovojo A1 / E75 pasas laŭ la orienta rando de la urbo. Ĉirkaŭ 5 km oriente de la urbo estas la limtransirejo al Grekujo. La aŭtovojo R1102, R 1108 kaj R1109 konektas al la aŭtovojo ĉi tie.

La fervojo ankaŭ trapasas la urbon. Ekzistas granda stacidomo kun limtransirejo sur la linio.

### Loĝantaro

Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 15 685 loĝantoj.

El la totala nombro, 15 060 Makedonoj (96,02 %), 292 Serboj (1,86 %), 201 Vlaĉoj (1,28 %) kaj aliaj.

Religio - Ortodoksa religio regas - 97,37%

Estas pluraj preĝejoj en la urbo - Ortodoksaj Eklezioj "Sankta Cirilo kaj Metodio" kaj Eklezio "Sankta Savo", kaj katolika eklezio de st. Petro kaj Paŭlo.

Referenco
---------

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Гевгелија en la makedona Vikipedio.* 

Statistikoj:

Pluaj fotoj
-----------

* Loko de la urbo en la komunumoLoko de la urbo en la komunumo
* Gevgelija - teatroGevgelija - teatro
* Gevgelija - stacidomoGevgelija - stacidomo
* Gevgelija - hoteloGevgelija *-* hotelo
Aera vido de puto malfermita en 2007.
La **minejo Argyle** estas minejo de diamantoj en oriento de Kimberley en fora nordo de Okcidenta Aŭstralio. Argyle estas la plej granda produktanto de diamantoj en la mondo laŭ volumo, kvankam pro la malalta proporcio de juvel-kvalitaj diamantoj estas fermota por ĉirkaŭ 2020. Ĝi estas la nura konata grava fonto de rozkoloraj kaj ruĝaj diamantoj, kiu produktas ĉirkaŭ 90% el la tutmonda produkto. Ĝi aldone havigas grandan proporcion de aliaj naturkoloraj diamantoj, kiel ĉampan-, konjak- kaj raraj bluaj diamantoj. La 21an de Junio, 2015, post pli ol 11 jaroj kaj 42 kilometroj de tunelado, la subtera blokroka disvolvigo de Argyle estis oficiale kompletigita. En 2013, oni ĉirkaŭkalkulas ke Argyle produktas 10.2 milionoj da karatoj kun averaĝa porkarata prezo de 25 usonaj dolaroj por karato.

La minejo Argyle rimarkindas ankaŭ ĉar estas la unua sukcesa komerca diamanta minejo kiu ekspluatas vulkanan tubon de lamproito, pli ol la plej kutimaj tuboj de kimberlito; multe pli fruaj klopodoj de diamantaj minejoj el lamproita tubo en Arkansaso, Usono, estis komerce malsukcesa. La minejo Argyle estas posedaĵo de la entreprena grupo Rio Tinto.

Notoj
-----

1. ↑  Mineradora Rio Tinto descobre diamante rosa de 12 quilates Alirita la 23an de Novembro 21018
2. ↑  Zimnisky, Paul (20a de Aŭgusto, 2013). "Ranking Of The World's Diamond Mines By Estimated 2013 Production". Arkivigite je 2020-02-05 per la retarkivo Wayback Machine Kitco.

* Kategorio Minejo Argyle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Bosumtwi / Bosomtwe** estas kratera lago en Ganao, Okcidenta Afriko, kiu situas en samnoma meteorita kratero. La lago havas la diametron de 8 kilometroj kaj profundon de ĉ. 80 metroj. La lago estas sen elfluo, nur vaporiĝo malgrandigas la akvovolumenon. La kratero havas diametron de 10,5 km, aĝon de 1,07 milionoj da jaroj. Tiel ĝi estas tre juna impakta kratero.

La Bosumtwi-kratero situas en kristala rokaro de la okcident-afrika ŝildo (Birimia sistemo, ĉ. 2 miliardojn aĝa). La lamenaj sedimentoj de la lago montras klimatan arkivon kaj oni efektivigis en 2004 plurajn esplorbor(ad)ojn eĉ ĝis profundo de 540 m.

Specifaĵo de la Bosumtwi-kratero estas la apero de tektitoj (impaktaj vitroj), kiuj estiĝis ĉe enbato de la meteorito kaj disflugis ĝis 1000 km al okcidento (en la hodiaŭan Ebur-Bordo). Oni konstatis estiĝon de tektito nur ĉe 4 meteoritaj krateroj el pli ol 170. El la apero kaj dividiĝo de la tektitoj, oni elkalkulis, ke la impakta meteorito havis grandon de 500 metroj kaj eniris la teratmosferon en angulo de 30–50 gradoj kaj kun rapideco de 20 km/s el oriento.

* Kategorio Bosumtwi en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **kalvinana preĝejo** estas sakrala historia monumento (ekde 2008) en Hungario, en urbo Lajosmizse.

Historio
--------

Dum dominado de turkoj en tiu areo ekzistis 2 vilaĝoj, sed en la 18-a jarcento ili senhomiĝis. La rehomiĝo okazis ekde 1820, precipe katolikaj jasoj alvenis, sed minoritate ankaŭ kalvinanoj el la proksimaj urboj. En fino de la 19-a jarcento la kalvinanoj havis preĝdomon kaj propran lernejon. Ili konstruis pli novan paroĥon en 1890, poste kirkon en 1902. La orgeno estis kreita en 1914. La kirko estis renovigita en 2002 kaj 2019.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas en korto. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La enirejo troviĝas tra la turo, kie 2 sonoriloj loĝas. Super la enirejo malgranda ronda fenestro estas videbla, pli supre jam 2 pli grandaj longaj fenestroj. Sur la fasado ankaŭ po 2 fenestroj troviĝas. La turpinto estas barokeca bulboforma.

Fontoj
------

* hungare sen fotoj
* (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **Kalvinana preĝejo** estas sakrala historia monumento en Hungario, en urbo Létavértes, ĝis 1970 en Nagyléta.

Historio
--------

La unua mencio pri kalvinanoj en Nagyléta okazis en la 1560-aj jaroj. Ili havis kirkon, kiu iam neniiĝis. Pli nova kirko estis konstruita inter 1807-1813 sur la saman lokon. Ĝi estis trakonstruita ekstere 1886 kaj pluraj renovigaj laboroj okazis inter 2009-2013. La orgeno estis kreita en 1868. La preĝejo havas virinan koruson.

La paroĥejo, samtempe kunvenejo estis konstruita en 1929. Ĝi estis plene renovigita en 2008, kaj pligrandigita en 2014.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola laŭ placo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. En la turo 5 sonoriloj loĝas. La navo ne havas absidon, sed ĝuste tie estas la enireja pordo. La navo havas ekstre ornamajn pilierojn. Interne la muroj estis blankaj laŭ la kutimoj.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* 
* 
* 
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **grek-katolika paroĥa preĝejo anĝeloj Mikaelo kaj Gabrielo** estas sakrala historia monumento en urbo Létavértes, iam en Nagyléta (Hungario).

Historio
--------

Por rutenoj oni konstruis tiu ĉi kirkon inter 1837 kaj 1849. Tamen post la konstruo la rumanoj uzis ĝin. Ili fondis paroĥon jam en 1750. Interne la ikonostazo estis preta nur en 1894. La sankteja bildo estis pentrita en 1942, la plafona sekpentraĵo en 1958, la vitra mozaiko en fenestro en 1966.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto, sed en la korto troviĝas ankaŭ ŝtona kruco. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo altiĝas. La ĉefenirejo troviĝas sub la turo. En la turo 2 sonoriloj loĝas. La navo finiĝas en duonronda absido, kiu iomete estas pli malalta kaj mallarĝa, ol la navo.

Kermeso okazas en la 8-an de novembro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Papa Akademio de Latina Lingvo** (latine *Pontificia Academia Latinitatis*) – fondita la 10-an de novembro 2012 laŭ la povo motu proprio de Benedikto la 16-a *Latina lingua* ("Latina lingvo") por flegi, propagandi kaj reguligi uzon de la latina lingvo. Ĝi anstataŭis, la en la 30-an de junio 1976 fare de la papo Paŭlo la 6-a kreitan Fondaĵon Latinitas.

La statuto de la Akademio listigas celojn, metodojn kaj detalajn normojn pri agado de la institucio. Ĝi interalie atentigas neprecon utiligi nuntempajn rimedojn de amaskomunikiloj por propagi la latinan lingvon. La Akademio estis subigita al la Papa Konsilio por la Kulturo.

Sub kontrolo de la Akademio estas kreata *Parvum verborum novatorum léxicum* ("Eta leksikono de novaj vortoj"). En ĝi estas konfirmataj neologismoj, kiujn oni povas uzi en oficiala lingvo de Vatikano kaj Katolika eklezio. La Akademio eldonas trarigardon de siaj laboraĵoj en periodaĵo "Latinitas". En la jaroj 2013-2014 aperis kvin numeroj.

Bibliografio
------------

* Benedikto la 16-a: *De Pontificia Academia Latinitatis condenda*, motu proprio pri la akademifondo, Romo 2012

Eksteraj ligiloj
----------------

* Pontifical Academy «Latinitatis», The Pontifical Council for Culture
* Parvum verborum novatorum lexicum, apparavit Cletus Pavanetto
La muziklernejo en historia domo en la urbocentro. La portalo.
La **Domo ĉe la nigra leono** (germane: *Haus Zum schwarzen Löwen*) estas unu el la multnombraj belaj domoj de sur la bazarplaco de Arnstadt (Unterm Markt nr. 1).

Priskribo
---------

De 1558-66 konstruitis tiu linda domo por Erasmus Kilian, urbestro kaj komercisto pri izatido en la urbo. Ĝis hodiaŭ faritis multaj ŝanĝoj konstruaj. Nuntempe la aspekto estas baroka kaj modernisma.

Inter 1720-30 loĝis tie ĉi la kortega konsilisto Friedrich Poßner kaj alikonstruigis la domon (ekz. kreado de la belega baroka ŝtuparo). En la 1991-a jaro komenciĝis restaŭradlaboroj ampleksaj.

Muziklernejo
------------

Ekde 1995 gastigas la domon la muziklernejon. La baroka festsalonego servas kiel koncertsalono. La malkovrita rigardo survolvaĵen ĉe la enirejo estas kompromiso monumentprotektada: la iama karbokelo ne povis esti utiligita pro sia malalteco, la manko de lumo dumtage, la malbona aerumado. Tiel oni preferis prezenti simplan arkitekturan enrigardon.

Indas mencii la impresan stukplafonon en la supra etaĝo farita je la komenco de la 17-a jc; krome la etan salonon kun rekonstruita baroka ĉambrokadro.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Domo ĉe la leono nigra (Arnstadt) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la muziklernejo.
* Pri tago de la malfermitaj pordoj en la muziklernejo en 2012.[*rompita ligilo*]
* Pri la domo sur tutdistrikta fremdultrafika elektolisto, kun bela foto de la ŝtuparo. Arkivigite je 2014-04-19 per la retarkivo Wayback Machine
Memorŝtono por Riesen
**Georg RIESEN** (naskiĝinta en la 25-a de julio 1866, mortinta en la 29-a de decembro 1925) estis germana migradisto kaj naturprotektisto.

Kune kun Franz Thomas li estris la en 1921 fondita *Düppel-komunumo* (germane: *Düppel-Gemeinde*). Ĝi havis ĉ. 70 membrojn kaj estis sekcio ene de "Bund Thüringer Berg-, Burg- und Waldgemeinden". Tiu asocio estiĝis post la Unua mondmilito; ĝiaj anoj ŝatis migradon kaj patrujan senton kaj helpis per sia intensega kluba vivo ankaŭ subteni - ofte savi - gastejojn regionajn. Fondo de la ŝirmsocieto estis en la 31.7.1921 en Waltershausen okaze de la 70-a datreveno naskiĝtaga de August Trinius.

La nomo de la loka Düppel-komunumo venis de la Gastejo Düppel supre de Seebergen, kiu konstruitis en 1862/63 fare de Ludwig Schüller. Ĉe Düppel gastis la Düppel-komunumo kaj la Löns-komunumo.

Je lia honoro starigitis en 1926 memorŝtono rekte ĉe la seebergen-a krestopado. Post 1945 ĝi detruitis. La nuna memorigilo estas de 2001.

Literaturo
----------

Geißler, Roland: *Die schönsten Wanderungen und Radtouren um die Drei Gleichen in Thüringen. Ein Wanderführer*, Verlag Rockstuhl, Bad Langensalza 2004, ISBN 3-937135-57-X, p. 34.

Vidu ankaŭ
----------

Vidindaĵoj sur Seeberg-areo en la germanlingva Vikipedio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikolo de TA de la 4.1.2014 pri la migradmanio postmilita en Turingio[*rompita ligilo*]
La **English-speaking Union** (**ESU**) aŭ la **angla parolanta unio** estas internacia eduka kaj filantropia asocio kiu estis fondita de la angla ĵurnalisto Sir Evelyn Wrench en 1918, kiu celas antaŭenigi komunikadon inter homoj de ĉiuj lingvaj kaj kulturaj fonoj pere de la angla lingvo. Tiucele ĝi volas kunvenigi kaj enpovigi homojn en diversaj landoj, por ke ili konstruu kapablojn kaj konfidon en komunikado, tiele konsciigante ilin pri sia potencialo. Ĝi helpas gejunulojn vojaĝi kaj studi. Ĝi famas pro la konkursoj paroli al publiko, kiujn ĝi organizas en lernejoj kaj universitatoj. La internacia sidejo de ESU troviĝas en Londono. Ekzistas pli ol 50 naciaj sekcioj de ESU tra la mondo. 

Sidejo de ESU en Novjorko

Celoj
-----

La celoj de la angla parolanta unio estas inter alie:

1. La reciproka akcelo de edukado de la anglalingva mondo, respektante la tradiciojn kaj heredaĵon de tiuj kun kiuj ni laboras dum ni agnoskas la nunajn eventojn kaj problemojn kiuj influas ilin.
2. La uzo de angla lingvo kiel komuna lingvo kaj rimedo de internacia komunikado pri scio kaj kompreno, kondiĉe ke tio ĉiam estas okazas en nepolitika kaj nesekteca manieroj.

Internacia retorika konkurso
----------------------------

ESU organizas ĉiujare Internacian retorikan konkurson kiu kunvenigas gestudentojn inter 16 ĝis 20 jaroj el pli ol 50 landoj tra la mondo.

La departamento edukado de ESU ankaŭ administras la plej malnovan kaj plej grandan debatkonkurson por lernejoj en Anglio.

ESU en la mondo
---------------

Kun 35 filioj en Britio kaj pli ol 50 sekcioj en aliaj landoj tra la mondo, la ESU efektivigas diversajn aktivecojn kiel ekzemple debatojn, retorikon, programojn por studenta interŝanĝo, konferencojn kaj seminariojn. Ĝi ankaŭ proponas stipendiojn por instigi la efikan uzon de la angla lingvo ĉirkaŭ la mondo.

Referencoj
----------

1. ↑  (en) Historio, English-Spearking Union
2. ↑  (en) *The Charter and Bye-Laws of the English-Speaking Union, incorporating all amendments up to 2014*, (PDF), paĝoj 5-6
3. ↑  (en) *Key facts*

Literaturo
----------

* *Bridge Over Troubled Water: An insight into the English-Speaking Union and its influence in South Asia* - Michael Wynne-Parker (pub. Kingston Books, 1989)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de ESU www.esu.org
* Centro por Parolado kaj Debato de ESU
Ludkartoj de Valencio, 1778.
La **hispana ludkartaro** (hispane *Baraja española*) konsistas el aro de 48 ludkartoj, klasitaj en 4 "emblemoj", kaj numeritaj el 1 al 12 (en la de 40 kartoj, mankas 8 kaj 9). Kelkaj aroj inkludas krome 2 ĵokerojn. La figuroj de la hispana ludkartaro respondaj al la numeroj 10, 11 kaj 12, nomiĝas "paĝio", "ĉevalo" kaj "reĝo" respektive kaj, diference de la franca ludkartaro, reprezentiĝas laŭ la tuta korpo.

La kvar emblemoj estas: oroj, pokaloj, spadoj kaj klaboj (laŭ respektiva ascenda ordo). Por kelkaj ludoj dividiĝas en kurtaj emblemoj (oroj kaj pokaloj) kaj longaj (klaboj kaj spadoj).

La marko ĉirkaŭanta la figuron havas signalon por distingi la emblemon sen montri la tutan karton: la pokaloj havas unu interrompon, spadoj du, klaboj tri, kaj oroj neniun.

Tiu ludkartaro estas la bazo de la kartaro de Taroko, kiu enhavas 56 kartojn (malgrandajn), kun samaj emblemoj, kaj kiu iras ĝis 10 kaj krome paĝio, ĉevalo, reĝino kaj reĝo. En taroko estas, krome, la grandaj, kiuj estas ĝenerale la uzitaj por la divenado.

Formoj
------

Estas multaj tipoj de desegno por la hispana ludkartaro, kiuj varias laŭ la regionoj de Hispanio kaj Latinameriko. En la meksikiaj modeloj, origine desegnitaj de Don Clemente, la paĝio estis ina figuro; en la antikva hispana ludkartaro, kiel ĉe la kataluna modelo, la paĝio estas reprezentata de viro. Tiuj bildoj estas tiom popularaj, ke ekzistas multaj diraĵoj pri ili kaj multege oni uzas ilin por parodiaj bildoj kaj humoraĵoj.

Fabrikoj
--------

Antikve estis kelkaj fabrikoj en la iberia teritorio, kiuj bezonis reĝan permeson por garantii, ke la fabrikado estu ĝusta kaj eviti tiel la kartludon trompan.

En la 18-a jarcento, unu el tiuj fabrikoj estis en Macharaviaya (Málaga) kaj estis posedo de familio Gálvez de Macharaviaya. La plej konataj kartoj en Hispanio, aktuale estas tiuj fabrikitaj ĉe Heraclio Fournier S.A. antikve en Vitoria kaj nuntempe en Villarreal de Álava (Álava).

En Meksikio, Productos Leo, S.A. Arkivigite je 2009-02-03 per la retarkivo Wayback Machine produktas la plejparton de hispanaj ludkartaroj.

Cartamundi España, S.L. estas la filialo de la Grupo Cartamundi, unuaranga entrepreno en la fabrikado de kartludoj.

En Katalunio elstaras NAIPES COMAS fondita en 1797.

Justo Rodero e hijos SAIC Arkivigite je 2008-09-06 per la retarkivo Wayback Machine estas la ĉefa argentina produktanto de ludkarataroj post pli ol 70 jaroj de historio, tiom laŭ la hispana modelo kiom ĉe la franca kaj tiu ĉi eksportas siajn produktojn al la najbarlandaj merkatoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hispana ludkartaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hispana ludkartaro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* El *rey de la baraja* abdica ante el Tribunal U.E..
Murpentraĵo de la tombo de Nefertiti (19-a dinastio) montras la reĝinon ludantan Seneton kontraŭ nevidebla kontraŭulo, ŝajne sia animo
La kartuŝo de Faraono Narmero estis konservita de la unua dinastio. La supra hieroglifo priskribas la ludon

Moderna Seneta tabulo estas restarigita surbaze de similaj plakoj eltrovitaj en la tombo de Tutanĥamono, de la Nova Regno en la antikva Egiptio
**Seneto** estas antikva ludo el Egiptio, kiu estis ludita antaŭ 5000 jaroj. Estis ludita plejparte de bonhavaj plenkreskuloj. Oni ludis sur ludtabulo kun 30 lokoj aranĝitaj en 3 linioj. Oni uzis je 5 aŭ 7 pecojn. Antaŭ ĉiu movo oni ĵetis kvar fingrostojn aŭ bastonetojn. La plej malnovaj hieroglifaj priskriboj pri la ludo estis trovitaj el la tempo de la faraono Narmero el la jaro 3100 A.K.. La plej malnova bildo estis trovita sur la muro de la tombo de la faraono Hesio el 2650 A.K.. Oni ne scias kia estis en tempo de la faraonoj la vera prononco por la ludo. La nomo 'Senet' estis formita el la Kopta vorto por trairi. (la ludo havis la signifon trairi al la alia mondo)

La ludo havas magian signifon. Via kapablo por gajni la ludon signifis vian kapablon por renaskiĝi. La hela kaj malhela parto de la bastonetoj simbolas la bonan kaj malbonan. En 400 P.K. kiam la Romianoj kunportis Kristanismon oni forpuŝis la ludon pro sia magia signifo. Arkeologoj malkovris denove la ludon.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Ludanto.org

* Seneto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Seneto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Viro kikadas.
**Kikado** estas sporto kiun inventis Ado Kosk en Estonio dum 1996. En la Estona lingvo, *kiik*, el kiu venas la nomo de la sporto, signifas 'pendolilon'. La brakoj de kikada pendolilo estas ŝtalaj, kaj ebligas onin pendoli je 360 gradoj super la spindelon de la pendolilo. Ludanto estas fiksita je la piedoj al la fundo de la pendolilo. Ĝi akiras movokvanton pro la lertaj masmovoj de la ludanto kaj la celo estas entute ĉirkaŭiri la spindelon.

Ado Kosk rimarkis ke ju pli longaj la brakoj, des pli malfacile estas ĉirkaŭiri la spindelon. Li do desegnis kaj patentis brakojn kiuj estas plilongigeblaj. En konkurso, ludanto kiu entute ĉirkaŭas la spindelon per la plej longigitaj brakoj estas la venkanto. La aktuala rekordo de brakolongo estas 7,02 metroj, kiun atingis Andrus Aasamäe.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kikado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kikado en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo **(estone, ruse, angle)**
* Filmo de kikisto
Rekonstruita henefatafla tabulo.
**Henefataflo** (norene, Hnefatafl, La tabulo de la reĝoj) estas antikva ludo el la Vikinga epoko. La nobelaj homoj ludis en norda Eŭropo ĉi tiun ludon inter la 4-a kaj 12-a jarcento P.K.. La plej malnova henefataflo ludtabulo estis trovita en Finnlando. En Svedio oni trovis ankaŭ antikvan desegnaĵon pri la ludo. La Vikingoj kunportis la ludon ankaŭ en aliajn landojn de Eŭropo. Dum la 12-a jarcento la ludo estis forpuŝita de la ŝakludo. La botanikisto Carl von Linné estis sendita de Svedio en 1732 al Finnlando, kie li trovis la ludon ĉe Samiaj nomadoj. Lia priskribo pri la ludo estas la sole restinta.

Reguloj
-------

Oni ludis sur tabuloj de dimensio 7x7 ĝis 19x19. La finnlanda varianto estis 'Tablut' je 9x9 dimensio, la Norvega varianto 'Hnefatafl' estis ludita sur tabulo 11x11 kaj 13x13 kaj la 'Welsh' varianto sur 11x11 ludtabulo. Ĉi tie estas implementita la 9x9 kaj la 11x11 varianto. Du personoj ludas kutime. La ludpecoj estas diverskoloraj diskoj por la du ludantoj. La ludo estas neekvilibrita, kaj la blanka havas ankoraŭ unu reĝon.La skopo de la nigra estas malpermesi al la blanka reĝo akiri unu angulon el la 4. La skopo de la blanka estas, ke la blanka reĝo eskapos al unu angulo.Ĉiuj pecoj povas moviĝi al libera loko iom ajn kvadratojn vertikale aŭ horizontale. Nur la reĝo rajtas sidi sur la trono aŭ sur unu el la kvar anguloj de la tabulo. Oni povas kapti la malamikajn pecojn se ili estas flankitaj de du kontraŭaj flankoj. Ĝis 3 pecojn oni povas kapti. La anguloj kaj la trono estas kiel kaptantaj pecoj por ambaŭ ludantoj.La reĝo povas esti kaptita kiel aliaj pecoj escepte, se sidas sur la trono aŭ estas sur unu el la 4 najbaraj lokoj. En ĉi tiu kazo devas esti ĉirkaŭata de 4 flankoj aŭ 3 flankoj kaj la trono.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Ludanto.org
 

* Kategorio Henefataflo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Kaŝludo** estas populara infanludo, kiu estas plej bone ludebla en arbaro aŭ en grandaj areoj plenaj de diversspecaj objektoj, en kiuj eblas kaŝi (aŭ malantaŭ kiuj eblas kaŝi) la propran korpon. Do, konvena loko povas esti ankaŭ pli granda domo.

Ludreguloj
----------

La celo de la ludo estas kaŝi sin tiel, ke la elektita serĉanto ne malkovru kaj male la kaŝinto venu al loko, kie la serĉanto de komence kun malfermitaj okuloj dekalkulis anticipe interkonsentitan numeron. La resto de partoprenantoj dum la tempo de lia dekalkulado devas kaŝi sin, kaj la serĉanto, kiam li finos la dekalkuladon, ekiros por malkovri la kaŝintojn. La kaŝintoj klopodas veni nerimarkite al la dekalkul-loko, tiel ke la serĉanto ne vidu ilin. Do, se la serĉanto vidas la kaŝinton, li kuras por "ekvoki lin" per tio, ke li alkuros al la dekalkul-loko pli baldaŭ ol la kaŝinto (kutime li diros ian frazon).

Grava parto de la ludo estas verso (iam eĉ kanteto) uzata por mezuri tempon bezonatan por sinkaŝi. La verson deklamas la serĉanto.

Vidu ankaŭ
----------

* Blindludo

* Kategorio Kaŝludo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Verda Ŝtelo** (ankaŭ nomata **Anagramoj**) estas tabulludo kiu estas ludata per tegoletoj kun literoj. Ekzemple oni povas uzi la tegoletojn el alia vortludo kiel Skrablo aŭ Vorto-Mozaiko. Ĉi tiu ludo funkcias tre bone en Esperanto. En la komenco, ĉiuj tegoletoj estas kaŝitaj. Dum la ludo, oni laŭvice metas kaj montras tegoletojn unu post la alia sur la tablon.

Krei vorton
-----------

Kiam ludanto vidas vorton inter la tegoletoj en la mezo, tiu krias la vorton kaj prenas la tegoletojn de tiu vorto antaŭ sin. Vorto povas esti radiko (sen finaĵo) aŭ normala vorto (kun finaĵo aŭ finaĵoj). Oni ne rajtas krei vorton kiu jam ekzistas sur la tablo.

Ŝteli vorton
------------

Oni ankaŭ povas ŝteli vorton de alia ludanto miksante ĉiujn tegoletojn de unu vorto de kunludanto kaj aldonante kelkajn de la mezo. Sed, ĉiam kiam oni ŝtelas, oni devas ŝanĝi la radikon. Oni ankaŭ povas ŝteli siajn proprajn vortojn ĉi tiel. Oni ofte ŝtelas siajn proprajn vortojn por certigi ke aliaj ne faru. Oni ne rajtas ŝteli vorton kiu kreas vorton kiu jam ekzistas sur la tablo.

Fina venko
----------

La ludo finiĝas kiam ĉiuj tegoletoj estas montrataj kaj neniu plu povas krei aŭ ŝteli alian vorton. Tiu kiu havas la plejmulton da tegoletoj venkas.

Interreta versio
----------------

Ekzistas versio kiun oni povas ludi en Esperanto per la interreto kiu nomiĝas Verda Ŝtelo.

Ankaŭ vidu jenon
----------------

* Anagramo

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* 
*
*Por aliaj uzoj de la termino, vidu* Taroko (kartoj).

Tarok-kartoj.

**Taroko** estas malnovdevena kartludo ludata de kvar ludantoj. Tamen, ekzistas versioj por tri kaj por kvin ludantoj. Pluraj formoj da tarokokartoj kaj ludoj ekzistas en Italio, Germanio, Franĉ-Konteo, kaj ĝi disvastiĝis antaŭnelonge en tuta Francio. Ĝi uzas malnovdevenajn kartojn, kies plej malnova formo estis en Venecio dum 14-a jarcento, eble eĉ pli antaŭe, kaj kiuj, ĉefe per la figuroj de la tiel nomita "Marsejla taroko", estas ankaŭ tre uzata de Ciganoj kaj aliuloj por antaŭdiri estontecon.

La kartoj
---------

La taroka ludkartaro konsistas el 78 kartoj:

* 4 emblemoj (piko, kero, karoo, trefo) kaj 14 rangoj: Reĝo, Damo, Kavaliro, Fanto, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, (do sume 4×14 = 56 kartoj)
* 21 atutoj (la atuto unu nomiĝas *la malgrando*)
* La senkulpigo (ankaŭ nomata *la bufono* aŭ *la ĵokero*)

La dudekunuo, la malgrando, kaj la senkulpigo estas la tri ***udleroj***. La strategio sin organizas ĉirkaŭ ĉi tiuj tri kartoj, ĉar se oni havas la tri, oni bezonas ricevi nur 36 poentojn por venki, kun du, oni bezonas 41 poentojn, kun unu, 51 poentojn, kaj kun neniu udlero, 56.

La kartoj estas pli longaj ol ordinaraj kartoj (plej ofte 61×112 mm). La kartoj unue disdonataj al ĉiu ludanto nombras 18 (foje eĉ pli), do la longo faciligas la mantenon.

### La valoro de ĉiu karto

* **Udlero**: 4½ poentoj
* **Reĝo**: 4½ poentoj
* **Damo**: 3½ poentoj
* **Kavaliro**: 2½ poentoj
* **Fanto**: 1½ poentoj
* *Ĉiuj aliaj kartoj*: ½ poentoj

Fakte oni kalkulas duope (ekzemple: 1 Damo + 1 ordinara karto = 4 poentoj).

La tuta kartaro valoras 91 poentojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Aŭgurado

Eksteraj ligiloj
----------------

* en/it: Tarot Museum - Contemporary art and tradition!
* en: prezento de diversaj naciaj formoj
* fr: elŝutebla programo por ludi tarokon kontraŭ komputilon Arkivigite je 2004-10-10 per la retarkivo Wayback Machine
* fr: strategiaj ludkonsiloj
* en: historio de tarokoj
* fr: refaro de la historia "Marsejla Taroko" (france)[*rompita ligilo*]
* Taroko Sarry, 48 arcana major
* Tarot Museum Arkivigite je 2006-06-16 per la retarkivo Wayback Machine

  

* Kategorio Taroko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri la hazardludo. Por informoj pri la aliaj signifoj, vidu la artikolon Bingo (apartigilo).

Bingo
**Bingo** estas hazardludo, kiu popularas precipe en Britio, Filipinoj, Brazilo kaj en Usono. Tamen oni ludas ĝin en la tuta mondo kaj grandaj urboj kutime havas komercajn ludĉambrojn (bingejo) nur por tiu ĉi ludo.

La partoprenantoj aĉetas loton aŭ partoprenantan kuponon, sur kiu estas presitaj ciferoj. Ludogvidanto (aŭ pli moderne komputilo) elektas ciferojn el kugloj en tamburo - simile al loterio- ĝis tiam, kiam iu partoprenanto havas ĉiun ciferojn sur sia loto. Nun la gajnanto krias "BINGO". Post kontrolo de la ludbileto, la gajnanto ricevas monon aŭ objekton kaj la luda rondo estas fermita. Foje, plenigi linion ankaŭ havas premion.

Male al loterioj, bingo estas kunligita kun komunuma efekto, ĉar la partoprenantoj sidas en halo aŭ ĉambro. Ekleziaj komunumoj eluzas la ludon por financi bonfarajn projektojn.

En Brazilo bingo estas la nura laŭleĝa hazardludo krom ŝtataj loterioj.

Ĝian originon oni ne certe scias. Oni tamen diras ke ĝi naskiĝis en Italio.

* Kategorio Bingo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Minuskla cifero** estas signobildo de eŭropa cifero el aro da malsame altaj/profundaj ciferoj (kun pendaĵoj kaj malpendaĵoj), kiuj aspektas simile al la minuskloj. Ekz-e tiaj:

**Minusklaj ciferoj** el la tiparo Hoefler Textangle
Ĉar pli legebla, tia cifertiparo speciale konvenas por presado de grandaj ciferaj datumaroj, ekz-e por la matematikaj tabeloj. Ciferoj, konfuzeblaj en la formo majuskla (ekz-e 3 kaj 8, 1 kaj 7, 1 kaj 4), klare distingeblas en la formo minuskla. La minusklaj ciferoj aperis en Eŭropo dum Renesanco. Kp majuskla cifero.

En kelkaj tiparoj (precipe tiuj devenantaj el la tradicio franca) la cifero „3" havas malpendaĵon (estas alta) — dum en la pli ofta tradicio anglalingvuja ĝi havas pendaĵon (estas profunda). Tio devis pli bone distingigi la ciferon disde la minuskla *z*, kiu iam estis skribata kun pendaĵo (kiel en „ʒoo",
t.e. „zoo"). Aliflanke, tio malgrandigis la kontraston inter „3" kaj „8" (krom se oni samtempe mallevis tiun lastan).

Uzado
-----

Minusklaj ciferoj en tabelo matematika
En la 20-a jc la minusklaj ciferoj preskaŭ tute formortis, krom en kelkaj uzoj specialaj. La normala formo de la eŭropaj ciferoj iĝis la formo majuskla (ankaŭ la *Fundamento de Esperanto* uzas la ciferojn majusklajn). Tamen lastatempe la minusklaj ciferoj reaperas en diversaj tiparoj kaj publikaĵoj (precipe anglalingvaj).

Minusklaj ciferoj plibonigas legeblon de nombroprezentoj en tabeloj matematikaj (tio estas unu el la specialaj uzoj en kiu ili transvivis la 20-an jc). En ceteraj kuntekstoj oni uzu ilin singarde, ĉar nuntempe ili plu restas stilo malneŭtrala, ili impresas iujn kiel stilo markita. Interalie oni evitu ilin en registritaj varmarkoj, kie ili povus sugesti la ideon, ke ilia stilo estas parto de la dizajno (krom se ĝi efektive estas tia, kompreneble). Oni prefere evitu ilin en dikumentoj oficialaj aŭ formularoj.

Komputado
---------

La minusklaj ciferoj ne havas apartajn kodnumerojn en Unikodo, kiu rigardas ilin kiel skribmanieron, ne kiel apartajn signojn. Tamen iuj tiparoj, kiuj disponigas minusklajn ciferojn paralele kun la majusklaj, devas atribui al ili iujn kodlokojn. Kutime oni elektas kodojn en la unikoda «uzanto-zono»
(Unicode's Private Use Areaangle; ekz-e, la tiparoj *Adobe "Pro"* uzas por la minusklaj ciferoj la kodnumerojn U+F643..U+F64C.

Vidu ankaŭ
----------

* Skribo
* Eŭropaj ciferoj
* Majusklaj ciferoj

* Kategorio Minuskla cifero en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **kalvinana preĝejo** estas sakrala historia monumento en urbo Pomáz (Hungario).

Historio
--------

La unua kalvinisma diservo okazis en 1783 en Kastelo de Pomáz. Ekde tiam la loka kalvinana grupo estis filio de Óbuda dum duonjarcento. Oni konstruis kalvinisman lernejon en 1794, poste la diservoj okazis en la lernejo. La kirko mem estis konstruita inter 1814 kaj 1828, la navo jam estis uzata ekde 1819. La kalvinanoj el Nagykovácsi, Budakalász kaj Csobánka, eĉ ĝis 1914 Szentendre uzis tiun kirkon. En 1844 ĝi ricevis statuson paroĥo. La orgeno estis kreita en 1899, ekde 1964 ĝi funkcias per elektro. La preĝejo renoviĝis en 1958 kaj 2001. Ekde 1998 koruso funkcias. La preĝejo estas hejmo anka de luteranoj.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto, sed la fasado rekte situas laŭ la trotuaro. La fasado estas simetria, malsupre meze la enirejo funkcias, la plej supre la kvadrata turo altiĝas. La turpinto estas kusenoforma, en la turo 2 sonoriloj loĝas. La navo havas po 3 fenestrojn. La absido estas okangula.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Kalvinana preĝejo de Pomáz
La **serba ortodoksa preĝejo Sankta Georgo** estas historia monumento en urbo Pomáz (Hungario).

Historio
--------

Dum dominado de turkoj Pomáz senhomiĝis havanta katolikan kirkon el la 14-a jarcento. En la 1660-aj jaroj serboj estis invititaj al la malplena loĝloko. Post 3 jardekoj alvenis pliaj, eĉ ili ricevis privilegiojn. Ŝajnas, la serboj rekonstruis la intertempe ruiniĝintan kirkon inter 1719-1722. La instalaĵoj kun la ikonostazo estis kreitaj en la dua duono de la 18-a jarcento.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto, kiu estas ĉirkaŭita per ŝtonmuro. En mezo de la fasado la turo altiĝas. Supro de la turo estas kusenoforma. La absido situas (laŭ la kutimoj) en la orienta flanko kaj formas oklateron kun apogpilieroj. La absido estas iomete pli mallarĝa, sed same alta, ol la navo. Estas aparta pordo al la galerio ĉe flanko de la navo.

Kermeso okazas dum tago de Sankta Georgo.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto (legebla pli malsupre)

Absido
Fone la fasado videblas
Nazka-linioj:Bildo de la araneo.
La **provinco perua Nazka** (Nazca) estas unu el kvin provincoj kiu formas la Departamenton Ikan.

Limas norde kun la Provincoj Ika kaj Palpa, oriente kun la Departemento Ajakuĉo, sude kun la Departemento Arequipa kaj okcidente kun la Pacifika Oceano.

Historio
--------

Ĝi estis kreita la 23an de januaro de 1941 per leĝo 9300. Estas la dua provinco de la departamento laŭ etendo. En ties teritorio estas la turisma allogaĵo de la famaj Nazka-linioj, kiuj videblaj nur el aero.

Politika divido
---------------

La provinco Nazka dividiĝas en kvin distriktoj:

* Nazka
* Ĉangijo
* El Ingenio
* Markona
* Vista Alegre

Vidu ankaŭ
----------

* Nazka-linioj
* Nazka Kulturo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Provinco Nazka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Provinco Nazka[*rompita ligilo*]
* Distrikto Markona
* Distrikto Vista Alegre Arkivigite je 2008-02-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Historio de Nazka Arkivigite je 2016-09-17 per la retarkivo Wayback Machine
* Novaĵoj de Nazka www.nasca.tk[*rompita ligilo*]
La **Tjerradentra Or-kulturo** estas unu el la indiĝenaj or-kulturoj de Kolombio.
 

*Tjerradentro* estas esperantlingva transliterigo de la hispanlingva vorto "Tierradentro", kiu siavice estas kunigo de du vortoj: "Tierra adentro", vortduopo kiu havas adverban funkcion signifanta: *"interne en teritorio"*. Tiu estas la nomo kiun hispanoj donis al la orientaj montarbranĉetoj de la kolombia Centra Montoĉeno (Vidu: pri kolombia teritorio), pro la malebena grundo, enhavanta la kavaĵojn de la rivero "Páez" kaj de ĝiaj alfluaĵoj.

Proksimume mil jarojn antaŭ la nuntempo, la loĝantoj de tiu teritorio, fosis monumentajn tombojn supre en la montoj, kun subteraj ĉambroj kien oni malsupreniras per helicaj ŝtuparoj. Tiuj ĉambroj, farbigitaj per ruĝaj kaj nigraj geometriaĵoj, rekreas la internaĵojn de la loĝejoj. Tie oni enmetis ankaŭ, en skatoloj, ostojn eligitajn el antaŭaj entombigoj.

Sed, ankoraŭ mil jarojn antaŭ tio, praloĝantoj kiuj havis intimajn rilatojn kun la kulturo de Sankta Augusteno, entombigadis siajn mortintojn ne tre profunde, kune kun objektoj.

La oraĵistoj de Tjerradentro havis altnivelan teknikon, kaj siaj plej oftaj produktoj estis maskoj, orelornamaĵoj, brustpendaĵoj foje ornamitaj per reliefaj jaguaroj.

Nuntempe en tiu regiono loĝas indiĝenoj "Pa**e**ces".
situo de la distrikto ene de Tatarstano
**Aleksejevska distrikto** (aŭ distrikto Aleksejevkij) - tatare Алексеевск районы, ruse Алексеевский район - estas administra unuo en Tatarstano, Rusio. Laŭ la stato de 2010 en ĝi vivas 26 080 loĝantoj.

Bolŝije Tigani

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Aleksejevska distrikto (Tatarstano) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* paĝaro de la distrikto (historio, fotaro, kontaktoj ktp.)\*
* plia retejo pri la distrikto (historio, pri prabulgaraj trezoroj ktp.)
* mapo de la distrikto en mapo de Rusio [*rompita ligilo*]

Flago de Tatario
Municipaj distriktoj de Tatario

**Ĉefurbo**: Kazan

Agriza |
Aksubajeva |
Aktaniŝa |
Aleksejevska |
Alkejeva |
Almetjevska |
Apastova |
Arska |
Atnja |
Aznakajeva |
Bavlia |
Baltasa |
Bugulmaa |
Buinska |
Ĉeremŝana |
Ĉistopola 
Droĵĵanova |
Jelabuga |
Jutaza |
Kajbica |
Kama-Ustja |
Kukmora |
Laiŝeva |
Leninogorska |
Mamadiŝa |
Mendelejevska |
Menzelinska |
Muslumova |
Niĵnekamska |
Novoŝeŝminska |
Nurlata 
Pestreca |
Ribno-Sloboda |
Saba |
Sarmanova |
Spaska |
Tetjuŝa |
Tjulaĉa |
Tukajeva |
Verĥneuslona |
Visokogora |
Zainska |
Zelenodolska 

 


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Magdalena Maria Fikus** (naskiĝis la 13-an de majo 1936 en Krakovo) – pola biologino, biokemiistino, specialiĝanta pri biokemio kaj fotokemio de nukleaj acidoj, biofiziko de ĉelo, gentekniko, profesoro de naturscienco, popularigantino de scienco.

Vivo
----

En 1958 ŝi diplomiĝis ĉe Fakultato pri Biologio kaj Terscienco de Varsovia Universitato. En 1965 akiris sciencan gradon de doktoro, kaj en 1975 habilitiĝis. Sciencan titolon de profesoro ricevis en 1990. Ĝis 1965 laboris en Ŝtata Fako pri Higieno, poste en Katedro de Biofiziko, kunlaborante kun profesoro David Shugar. Fine de la 60-aj jaroj estis kiel scienca staĝisto en Universitato Stanford. En 1975 eklaboris en Instituto de Biokemio kaj Biofiziko de Pola Scienca Akademio.

Ŝia populariga kaj didaktika laboro estis premiita interalie per Premio je la nomo de Profesoro Hugo Steinhaus (1998) kaj per Fenomeno „Przekrój" (2005).

En 2011 ricevis Komandoran Krucon kun Stelo de la Ordeno *Polonia Restituta*.

Verkoj
------

* *Inżynierowie żywych komórek* (Inĝenieroj de vivaj ĉeloj) (1982)
* *Biotechnologia* (Bioteknologio) (1989)
* *Genetyka molekularna* (Molekula genetiko) (1995, kunaŭtorino)

Vidu ankaŭ
----------

* David Shugar
* Maciej Geller

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Magdalena Fikus en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Artykuły Magdaleny Fikus w miesięczniku „Delta" Arkivigite je 2017-01-06 per la retarkivo Wayback Machine Artikoloj de Magdalena Fikus en la revuo "Delta"
* Magdalena Maria Fikus
* Tajemnica człowieczeństwa Sekreto de homeco, en Klub Ludzi Ciekawych Wszystkiego (Klubo de Ĉionsciemuloj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 585859
* LCCN: no2015056498
* VIAF: 101846215
* ISNI: 0000000072222586
 |
Pri la komunumo
---------------

**Oberschrot** estas komunumo en la distrikto Sinĝino en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1136 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Oberschrot situas en la nordaj Friburgaj Antaŭalpoj ĉe la okcidenta flanko de la akvokolekta baseno de la rivero Sinĝino. La komunumo konsistas el la vilaĝo Oberschrot kaj la vilaĝetoj Ried (sur alteco de 876 m s.m.), Sahli (sur alteco de 880 m s.m.) kaj Gansmatte (sur alteco de 892 m s.m.) kaj Plötscha (sur alteco de 860 m s.m.), kaj diversaj izolitaj bienoj. La ĉefvilaĝo de la komunumo praktike kunkreskis kun la najbara vilaĝo Plaffeien.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,35 km², de kiuj 34,4% estas kovritaj de arbaro, 56,1% servas por agrikulturo kaj 7,7% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Oberschrot limas en nordo al Brünisried, en nordoriento al Zumholz, en oriento kaj sudo al Plaffeien, en okcidento al Plasselb, en nordokcidento en unu punkto al Giffers, kaj en nordnordokcidento al Rechthalten.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 178 de Friburgo al Plaffeien. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas proksimume 12 kilometrojn nordokcidente de la komunumo apud Friburgo. Per buslinio de Tafers al la Nigra Lago, de Friburgo al Sangernboden, kaj de Friburgo al Rechthalten la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

Ĝis 1831 Oberschrot estis unu el la kvartaloj (en la alemana lingvo *Schrote*) de la komunumo Rechthalten, kies historian sorton Oberschrot dividas.
En la jaro 1832 Oberschrot konstituiĝis kiel aparta komunumo en la Germana distrikto de Friburgo. Surbaze de la nova konstitucio de 1848 ĝi estis atribuita al la nove kreita distrikto Sinĝino.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Peter F. Kopp*: *Oberschrot* en *Historia Leksikono de Svislando* (2009-08-13)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Oberschrot en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Oberschrot Arkivigite je 2018-08-13 per la retarkivo Wayback Machine

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Oberschrot** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Sinĝino |
| --- |
| Alterswil • Bösingen • Brünisried • Düdingen • Giffers • Heitenried • Oberschrot • Plaffeien • Plasselb • Rechthalten • Schmitten • Sankt-Antoni • Sankt-Silvestro • Sankt-Urso • Tafers • Tentlingen • Ueberstorf • Wünnewil-Flamatt • Zumholz |  |

 |
Dosiero:Hemingway Logo.jpgEtikedo deHemingway Pianos
**Hemingway Pianos** esta produktanto de ciferecaj pianoj. Produktfasonado kaj -evoluigo okazas en Germanujo. La produktadon de la instrumentoj respondecas kunproduktanto en Ĉinio. Hemingway-pianoj estas vendataj ekde 2003 ĉefe en germanlingvaj landoj kaj ekde 2005 en eŭropaj najbarlandoj.

Produktoj
---------

La produktaro ampleksas tri ciferecpianajn seriojn por komencantoj kaj progresintoj. Hemingway-piano havas pezigitan klavaron kun frapdinamiko kaj pianomekaniko, 64-voĉan polifonion, 8 sonkolorojn kaj 2-trakan sekvencilon. Variaj kvalitgradigoj je la specimenado de la sonfontoj kaj variaj skatoloj dislimigas la seriojn 200, 500 kaj 700.

Produkthistorio
---------------

* 2003 - Komenco de la produktado per cifereca piano DP500
* 2005 - Teknika pluvoluigo de DP500 kiel plibonigo de modelo DP501
* 2006 - Pliampleksigo de la sortimento per scenejpiano DP201
* 2006 - Pliampleksigo de la sortimento per pinta modelo DP701

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficila paĝo de la produktanto

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ĉi tiu artikolo estis redaktita tiel ke ĝi entenas tutan aŭ partan tradukon de « Hemingway Pianos » el la germanlingva Vikipedio. Rigardu la historion de la originala paĝo por vidi ties aŭtoroliston.  (Ĉi tiu noto koncernas la version 3428177 kaj sekvajn de ĉi tiu paĝo.) |
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Haldo VEDIN** estis sveda esperantisto. Li naskiĝis la 3-an de septembro 1939 kaj esperantiĝis en 1975. En aĝo de 78 jaroj li mortis 7-an de novembro 2017.

Vivo
----

Haldo Vedin naskiĝis en la urbeto Ullånger, provinco Ångermanland en norda-meza Svedio. Lia intereso pri vetero kaj naturo komencis frue, kaj jam kiel adoleskulo li estis veterobservisto en Ullånger por la Sveda Meteologia kaj Hidrologia Instituto (SMHI). Post la gimnazio li studis interalie meteologion en la Universitato de Uppsala, kaj en 1964 SMHI dungis lin kiel meteologo. De tiam li loĝis en Stokholmo ĝis 1975, kiam lia laborloko translokiĝis al Norrköping.

Jam en la gimnazio li renkontis la junulinon Eva Jansson. Ŝi iĝis lia edzino kaj pli malfrue ankaŭ esperantistino. Ili ekhavis du filojn. Vedin estis multoscia, havis grandan intereson pri la naturo kaj vivis tre aktive. Gravaj ŝatokupoj estis ornitologio kaj astronomio, sed li ankaŭ estis filmamanto kaj ŝatis spekti teatraĵojn kaj aŭskulti koncertojn.

Profesio
--------

Haldo Vedin laboris kiel meteologo en SMHI ĝis sia emeritiĝo. En sia laboro li estis fakulo pri klimatologio. Per artikoloj en sia fako li partoprenis en la verkado de *Nationalencyklopedin* (Sveda Nacia Enciklopedio). Li ankaŭ verkis multajn aliajn artikolojn pri meteologio. Vedin estis kunredaktoro de la volumo pri klimato, lagoj kaj riveroj en *Sveriges Nationalatlas* (Nacia Atlaso de Svedio).

Esperanto
---------

La esperantista vivo de Haldo Vedin komenciĝis en 1975 post kiam lia laborkamarado Eugenio Mustea vekis lian intereson pri la internacia lingvo. Prezidanto de la Esperantoklubo de Norrköping, La Venkonta Stelo, li iĝis en 1980 kaj retenis tiun postenon dum 25 jaroj. La motoro de la esperantomovado en Norrköping li estis dum kvar jardekoj. Dum la jaroj Vedin gvidis multajn studrondojn pri Esperanto en Norrköping, kaj tion li faris eĉ dum sia lasta vivojaro.

Haldo Vedin estis UEA-delegito por Norrköping kaj fakdelegito pri meteologio. Individua membro de UEA li estis dum 40 jaroj. Li ankaŭ estis membro de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI). Vedin havis multajn internaciajn kontaktojn, kaj diversmaniere subtenis afrikajn esperantistojn.

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑  Sveriges Nationalatlas, Klimat, sjöar och vattendrag, ISBN: 91-87760-53-3

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 606153
* VIAF: 271385910
* ISNI: 0000000383707193
* SUDOC: 033840148
 |