recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Boñar (stacidomo). |


**Boñar** [boNJAR] estas municipo en la nordoriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Montaña de Riaño*, en la nordoriento de la provinco. En ties montara teritorio estas la Akvorezervejo de Porma.

Komarkoj de la provinco Leono; *Montaña de Riaño* nordoriente, helverde.
*Puente Viejo* (Malnova ponto) super la rivero Porma, ĉe Boñar.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Adrados, Barrio de las Ollas, Las Bodas, Boñar, Cerecedo, Colle, Felechas, Grandoso, Llama, Orones, Oville, Poblado del Pantano del Porma, Remellán, Rucayo, Valdecastillo, Valdehuesa, Veneros, Vozmediano kaj Voznuevo, okupas totalan areon de 180,62 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 1 819 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 3 000 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj, post akiri 3 600 loĝantojn el la mezo de la 19-a jarcento danke al la karbominado. Ĝi distas 45 km de Leono, provinca ĉefurbo.

Parto de la municipa teritorio estas en la Regiona Parko Picos de Europa. En tiu parto estas Birdoprotekta Areo *Zona de Especial Protección para las Aves* (ZEPA), kaj tie estas troveblaj diversaj specioj, ĉu vegetalaj kiaj pinoj, kverkoj, poploj, ileksoj, ĉu animalaj kiel gipoj, agloj, cervoj, kapreoloj, aproj, lupoj, ursoj, trutoj, sciuroj kaj urogalo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj en montaraj areoj, kaj bovoj en ebenaĵoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado). Estas trajnstacioj.

Bildoj
------

* Monumento al faŭno ĉe Muzeo de Faŭno.Monumento al faŭno ĉe Muzeo de Faŭno.
* Preĝejo kaj omaĝo al iama ulmo mortinta pro grafiozo.Preĝejo kaj omaĝo al iama ulmo mortinta pro grafiozo.
* Pupo tipe vestita kiu iam sonorilludis, nune faras tion kopio.Pupo tipe vestita kiu iam sonorilludis, nune faras tion kopio.
* Boñar - Monumento al brutobredisto: ili manprenas ceremonie por komerctraktado.Boñar - Monumento al brutobredisto: ili manprenas ceremonie por komerctraktado.

Notoj
-----

Vidu ankaŭ
----------

* Boñar (stacidomo)
* Municipoj de Provinco Leono

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 760214
* GND: 3062940-8
* BNE: XX453716
 |
Larĝa foto pri Placo de Herooj, dekstre la Arthalo videblas

La **Arthalo Budapeŝto** (hungare *Műcsarnok Budapest*) estas ekspoziciejo ĉe la Heroa Placo *(Hősök tere)* en Budapeŝto, Hungario. Ĝi uzas ankaŭ la germanan nomon **Kunsthalle**. Antaŭ la malfermo la malnova "arthalo" funkciis en alia loko.

Műcsarnok en 2010
Aerfoto pri la Arthalo
La Arthalo estis malfermita en decembro 1895; la planojn por ĝia konstruado verkis Albert Schickedanz kaj Fülöp Herczog. La konstrustilo uzas elementojn de diversaj stildirektoj, sed ne de la tiam ekestanta secesia stilo. Lajos Deák-Ébner pentradis la murpentraĵojn.

Kontraŭe situas (tra la placo) Belarta Muzeo (Budapeŝto).
Al la halo ne apartenas propra kolektaĵo de artaj verkoj, ĝi servas al ŝanĝiĝantaj ekspozicioj.

Menciindas, ke en 1989 en ŝtuparoj de la Arthalo okazis ceremonio pri reentombiĝo de martiroj de Hungara revolucio de 1956.

En la 2010-aj jaroj direktoro de la Arthalo estas György Szegő (arkitekto).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Arthalo Budapeŝto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Budapest Műcsarnok – Kunsthalle  (retejo de la Arthalo) (HTML). Alirita 2014-10-25.

Triangulo ornama de la Arthalo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 500794
* GND: 2082326-5
* LCCN: n78072920
* VIAF: 135468883
* ISNI: 0000000121628532
* SUDOC: 028047486
* BNF: 11996131q
* ULAN: 500306628
* BIBSYS: 8059610
* NKC: ko2016897518
* BNE: XX232195
 |
La Budhisma doktrino de la **duvereco** aŭ de **la du veroj** (em Transliterumado Wylie *bden pa gnyis*) diferencigas inter du niveloj de *satya* (en Sanskrito; en Palia: *sacca*; vorto kun signifo de vero aŭ realo) en la instruoj de la Budho: nome la "konvencia" aŭ "provizora" (*saṁvṛti*) vero, kaj la "lasta" (*paramārtha*) vero.

La preciza signifo varias inter la variaj budhismaj skoloj kaj tradicioj. La plej bone konata interpretado estas el la skolo *Madhyamaka* de Mahajana Budhismo, kies fondinto estis Nagarĝuno. Por Nagarĝuno, la du veroj estas *epistemologiaj veroj*. Al la fenomena mondo oni atribuas provizoran ekziston. La karaktero de la fenomena mondo estas deklarita nek reala nek nereala, sed logike nedeterminebla. Finfine, fenomenoj estas malplenaj (*sunĝata*) de esenca memo aŭ esenco mem, sed ili ekzistas dependo el aliaj fenomenoj (*Pratītyasamutpāda*).

En ĉina Budhismo, la sinteno de *Madhyamaka* estas akceptita kaj la du veroj referencas al la du *ontologiaj veroj*. Realo ekzistas en du niveloj, nome relativa nivelo kaj absoluta nivelo. Bazite sur sia kompreno de la Mahajana Mahaparinirvana Sutro, la ĉinoj supozis, ke la instruo de Budha-naturo estis, kiel asertita de tiu sutro, la fina Budhisma instruado, kaj ke estas esenca vero super *sunĝata* kaj la du veroj.

La doktrino de *śūnyatā* estas klopodo montri, ke estas nek propra nek strikte justigebla rigardi ajnan metafizikan sistemon kiel absolute valida. Ĝi ne kondukas al nihilismo sed markas mezan vojon inter troa naiveco kaj troa skeptikismo.

Notoj
-----

1. 1 2 3 4  Matilal 2002, pp. 203-208.
2. ↑  Lai 2003, p. 11.
3. ↑  Lai 2003.

Bibliografio
------------

* Whalen LAI (2003).  Buddhism in China: A Historical Survey (angle) (PDF). *thezensite*, p. 13. Arkivita el la originalo je 2024-02-03. Alirita 2024-04-12.
* Matilal, Bimal Krishna (2002). Ganeri, Jonardon (eld.). *The Collected Essays of Bimal Krishna Matilal*, Volume 1. New Delhi: Oxford University Press (2015 Reprint). ISBN 0-19-946094-9.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Barbara O'Brien: The Two Truths. What Is Reality?


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 744122
 |
Stoplo de hordeo.
Stoplo de hordeo en Tamame (Zamoro, Hispanio).
**Stoplo** estas aro de restoj de tigoj kaj folioj restintaj surgrunde post la rikolto de kultivo.

Foje oni konfuzas inter stoplo kaj nevaloraj restoj. Tamen stoplo estas vera rimedo ege utila por protekti la grundon el la efikoj de la erozio ĉefe pro pluvo.

La praktiko de uzado de stoplo estas rekomendataj de la teknikoj kaj fakuloj pri grundokonservado kiel grava komponanto de programo de administrado de la grundo. Tio supozigas la retenon (aŭ ne) de altaj kvantoj de stoplo, aŭ nur de tio sufiĉa por la funkcio protekti la grundon. La stoplo helpas la filtradon de akvo el la pluvo kaj malpliigas ties perdon pro vaporado ĉar malvarmigas kaj protektas la surfacon de la grundo. Tiu koncepto estas la kerno de ĝusta agrikulturo pere de rekta semado.

Kvanto de stoplo laŭ kultivo
----------------------------

La kvanto de stoplo kiu restas surgrunde post la rikolto varias laŭ la kultivo. La cerealoj plej ofte alportas konsiderinde plej grandan kvanton da stoplo ol la oleacoj. La kultivoj de maizo, tritiko, sorgo, hordeo alportas pli grandan kvanton de stoplo ol la kultivoj de sojfabo, kolzo aŭ sunfloro.

Stoplo de kultivo de grensorgo en Argentino

Bruligo de stoplo
-----------------

Fumo el stoplo: *Kie fumo leviĝas, tie fajro troviĝas.*
Plej ofte agrikulturistoj bruligas stoplojn laŭdire por forigi fiherbojn kaj ke cindro falu surgrunden, ĉar tiele ties acideco farus la grundon pli akvokapta. Tamen tiele oni ankaŭ perdas organikan materialon kaj lastatempe diversaj studoj rekomendas haltigon de la bruligado de stoploj kaj por eviti erozion kaj dezertigon kaj por eviti incendiojn okazigitajn de la vento kaj disvastigo de la bruligantaj pajleroj al najbaraj lokoj; same oni malpliigus la tutmondan varmigon.

* Kategorio Stoplo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Bobby Blue Bland, unu el ĉefaj reprezentantoj de Soula bluso.
**Soula bluso** estas stilo de blusa muziko kiu disvolviĝis fine de la 1960-aj jaroj kaj komence de la 1970-aj jaroj kiu kombinas elementojn de soula muziko kaj de urba nuntempa muziko. Kantistoj kaj muzikistoj kiuj ĝuis la muzikojn de tradicia elektra bluso de artistoj kiaj Muddy Waters, Bo Diddley, Jimmy Reed kaj Elmore James; de soulkantistoj kiaj Sam Cooke, Ray Charles kaj Otis Redding; kaj gospelan muzikon deziris kunigi elementojn de ilia favorita muziko. Bobby Bland estis unu el la pioniroj de tiu stilo. Tiu estas subĝenro de bluso kiu estas tre populara ĉe afrik-usona publiko sed malpli konata ĉe publiko de blankuloj. Tiu stilo plue estas populara en la 21a jarcento.

Elstaraj artistoj
-----------------

* Johnny Adams
* William Bell
* Bobby "Blue" Bland
* Ray Charles
* Robert Cray
* Geater Davis
* Paul deLay
* Carol Fran
* Frank Frost
* Lowell Fulson
* Earl Gaines
* Ted Hawkins
* Z. Z. Hill
* Millie Jackson
* Etta James
* Albert King
* B.B. King
* Eddie Kirkland
* Denise LaSalle
* Frankie Lee
* Little Milton
* Jimmy McCracklin
* Junior Parker
* Ann Peebles
* A.C. Reed
* Tad Robinson
* Paul Rodgers
* Bobby Rush
* Curtis Salgado
* Peggy Scott-Adams
* Johnnie Taylor
* Ike Turner
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion'''***Synthliboramphus'''*** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birda klaso *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Ĥaradrioformaj *Charadriiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Aŭkedoj *Alcidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | ''Synthliboramphus'' '**Synthliboramphus'** |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | '''***Synthliboramphus'''*** ''***Synthliboramphus''***= Brandt 1837 |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri ***Synthliboramphus***  |

 |
| v • d • r |

***Synthliboramphus*** estas eta genro de marbirdoj de la familio de aŭkedoj el Norda Pacifiko. Ĝi konsistas el **kvar specioj**:

* Kalifornia urieto, *Synthliboramphus hypoleucus*
* Kravera urieto,  *Synthliboramphus craveri*
* Malnova urieto,  *Synthliboramphus antiquus*
* Japana urieto,  *Synthliboramphus wumizusume*

La unuaj du specioj estis formale konsideritaj samspecifaj, kaj estas foje separataj en la genro *Endomychura*.

Oni konas fosiliajn restaĵojn de almenaŭ 2 **prahistoriaj specioj**: nepriskribita *Synthliboramphus* sp. El Malfrua Mioceno aŭ Frua Plioceno (ĉ. 5 mya) de insulo Cedros, Meksiko kaj *Synthliboramphus rineyi* el Malfrua Plioceno (ĉirkaŭ 3.5-2 mya) San Diego ĉe sudokcidenta Usono.

Tiuj birdoj reproduktiĝas en kolonioj, kie demetas la ovojn rekte inter arboradikoj aŭ sur rokaj truoj. Ili estas **noktaj birdoj** en la reproduktaj teritorioj, eble por eviti predadon, kaj pro la sama kialo la frumaturaj idoj ne estas manĝigataj ĉe la nesto, sed male ili estas alportitaj ĉemare post paro da tagoj post eloviĝo. La gepatroj alvokas la idojn el marinterno kaj la idoj naĝas al ili interniĝante sin en la maron dumnokte. 

La specioj de la genro *Synthliboramphus* **disiĝas en la maro** post la reprodukta sezono kaj la plej nordaj specioj migras suden.

La aŭkoj de la genro *Synthliboramphus* estas etaj, kun ĉefe **nigraj supraj partoj** kaj blankaj mallongaj flugiloj. Tiuj birdoj nutras sin kiel aliaj aŭkoj subnaĝante. Ili manĝas ĉefe fiŝojn, kaj ankaŭ kelkajn krustulojn kaj aliajn etajn senvertebrulojn.

Referencoj
----------

* **National Geographic Society** (2002): *Field Guide to the Birds of North America*. National Geographic, Washington DC. ISBN 0-7922-6877-6
**Nicolae Teclu** [nikoˈla.e ˈteklu] (11-a de oktobro 1839, Kronŝtadt, Aŭstra imperio (hodiaŭ Brașov, Rumanio) - 13-a de julio 1916, Vieno, Aŭstrio-Hungario) estis rumana kemiisto, kiu donis sian nomon al tutmonde uzata gasbrulilo. Li studis kemion kaj arkitekturon. Daŭrigante sian karieron li iĝis profesoro por ĝenerala kaj kemia analizo en Vieno. Li sufiĉe multe kontribuis al la tutmonda evoluo de la kemio.

Biografio
---------

Post la liceaj studoj en Braşov li studis kemion ĉe la Teknika Universitato de Vieno kaj poste transiris al arkitekturo ĉe la Akademio de Belartoj en Munkeno. Poste li reprenis la studadon de kemio en Vieno kie li doktoriĝis. Post mallonga tempo en Rumanio li revenis al Vieno kaj iĝis profesoro por ĝenerala kaj analitika kemio.

Liaj ĉefaj laborkampoj estis:

* la rezisto de papero kaj lignofibroj
* mineralaj pigmentoj
* petroloj utiligataj por pentrado
* bruligado de gasoj (alkanoj)

En 1892 li publikigis sian inventon de la gasbrulilo kun aparta mekanismo por kontroli la respektivajn kvantojn de metangaso kaj aero.

Lia brulilo produktas pli varmegan flamon ol la brulilo de Bunsen kaj nuntempe estas multe uzata en laboratorioj de la tuta mondo.

Li inventis ankaŭ plurajn aliajn laboratoriajn aparatojn, kiuj estas konservataj ĉe la Universitato de Bukareŝto. Inter tiuj estas ilo por la detekto de metano, kaj alia por la preparado de ozono.

Li estis elektita al la Rumana Akademio.

### Referencoj

1. ↑   Biography of Nicolae Teclu (In Romanian). Arkivita el la originalo je 2012-02-07. Alirita 2014-02-02.
2. ↑  Nicolae Teclu (1892). "Ein neuer Laboratoriums-Brenner", *J. Prakt. Chem.* **45**, p. 281. doi:10.1002/prac.18920450127.
3. ↑  Sumar al istoriei ştiinţei în oraşul Braşov

* Kategorio Nicolae Teclu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 469595
* GND: 14342503X
* VIAF: 168551465
* ISNI: 0000000115436462
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Hendschiken (stacidomo). |

Pri la komunumo
---------------

 **Hendschiken** estas komunumo en la distrikto Lencburgo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 940 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

Geografio
---------

La komunumo Hendschiken situas ĉe la bordo de la rivero Bünz, kiu pasas proksimume 200 metroj oriente de la vilaĝokerno. La ebenaĵo, kiun hodiaŭ kovras la vilaĝo, ĝis komence de la 20-a jarcento ankoraŭ estis marĉo, kiu tiam estis sekigita.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,52 km², de kiuj 0,86 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,62 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 535 m s.m. iomete sub la kulmino de la monto *Lütisbuech*, dum la plej malalta punkto troviĝas sur alteco de 398 m s.m. en nordo ĉe la bordo de la rivero Bünz apud la limo al Othmarsingen.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Hendschiken limas en nordo al Othmarsingen, en oriento al Dottikon, en sudoriento al Villmergen, en sudo al Dintikon, en sudokcidento al Ammerswil, kaj en okcidento al la distriktĉefurbo Lencburgo.

Trafiko
-------

Hendschiken disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bazelo tra Brugg al Zugo. En tiu stacidomo haltas lokaj trajnoj al Araŭo, Muri, Rotkreuz kaj Othmarsingen. Matene kaj vespere ankaŭ ekzistas rektaj trajnoj al Zuriko.

Tra Hendschiken pasas la kantona ĉefvojo de Lencburgo al Zugo kaj en distanco de nur du kilometroj en Othmarsingen troviĝas la plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Hendschiken datiĝas el la jaro 1160 *Hentschikon* en la *Acta Murensia*.

En mezepoko bienposedantoj en Hendschiken estis la Monaĥejo Muri, la Monaĥejo Säkingen, la Monaĥejo Sankt-Urban, la Grafoj de Lencburgo kaj la Senjoroj de Hallwyl. Granda parto de la bienoj transiris en la 14-a jarcento al la Monaĥejo Königsfelden. La alta jurisdikcio apartenis unue al la Grafoj de Lencburgo, poste al la Kiburgoj kaj ek de 1264 al la Habsburgoj. La malaltan jurisdikcion posedis la habsburgaj vasaloj, la Senjoroj de Hallwyl.

Kiam en la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, Hendschiken fariĝis parto de la Berna Argovio kaj fariĝis aparta tribunaldistrikto en la voktejo Lencburgo. Berno koncedis al la vilaĝanoj de Hendschiken la rajton mem elekti sian lokan subvokton ĉiam por vivo daŭro.

Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion, Hendschiken fariĝis komunumo de la distrikto Lencburgo en la nove fondita Kantono Argovio.

Vidu ankaŭ
----------

* Hendschiken (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Hendschiken
* Hendschiken en la Historia Leksikono de Svislando

  


| Distrikto Lencburgo |
| --- |
|  |  |
| Ammerswil - Boniswil - Brunegg - Dintikon - Egliswil - Fahrwangen - Hallwil - Hendschiken - Holderbank - Hunzenschwil - **Lencburgo** - Meisterschwanden - Möriken-Wildegg - Niederlenz - Othmarsingen - Rupperswil - Schafisheim - Seengen - Seon - Staufen |


* Kategorio Hendschiken en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **sidera tago** estas la tempodaŭro inter du sinsekvaj transiroj de la meza ekvinokso, aŭ egale, estas la tempodaŭro inter du sinsekvaj transiroj de stelo en la loka meridiano. Por difinita observanto la sidera tago ekas kiam la Verna punkto trapasas sian meridianon.

En unu tropikjaro la Tero faras 365,242189 rondirojn ĉirkaŭ sia akso rilate al la Suno, sed rilate al la steloj ĝi faras unu plian rondiron: nome 366,242189. Oni povas akiri alproksimigon sufiĉe akuratan de la valoro de la sidera tago jene:

* 1 tropikjaro = 365,242189 tagoj = 8.765,8125 horoj
* 1 sidera tago = (8.765,8125 h/366,242189) = 23,9345 horojn

La sidera tago rezultas esti iomete malpli ol 24 horoj: nome 23 h 56 min 4 s, proksimume.

En observa astronomio oni uzas la koncepton de sidera tempo. Supozinte ke hodiaŭ oni liniigas stelon kaj oni notu la horon, morgaŭ tiu stelo atingos la saman linigon ĉirkaŭ 3 min 55,9 s antaŭe.

Aliflanke, oni devas distingi inter la periodo de rondiro de la Tero rilate al la steloj kaj la sidera tago propre dirita. Ĉar la meza ekvinokso estas movebla punkto pro la precesio, la sidera tago estas 0,0084 sekundojn pli mallonga ol la rondira periodo rilate al la steloj.

Rezume:

* Rondira periodo rilate al la steloj: 23 h 56 min 4,0989 s
* Sidara tago (averaĝa): 23 h 56 min 4,0905 s

Vidu ankaŭ
----------

* Sidera tempo
**Acideco** estas la kvalito de acido. Ĝi povas prezenti karakterizojn kiel acida gusto, elsendo de hidrogeno, aŭ pH malpli ol 7 (je 25 °C).

La plej ofta skalo por kvantigi la acidecon aŭ la bazecon estas la pH, kiu aplikeblas nur por akva solvaĵo.​ Tamen, krom ĉe akvaj solvaĵoj eblas determini kaj kvantigi ankaŭ la acidecon de diversaj substancoj. Oni povas kompari, por ekzemplo, la acideco de la gasoj karbona dioksido (CO2, acida), sulfura trioksido (SO3, pli forte acida) kaj dinitrogeno (N2, neŭtra).

Krome, en likva amoniako la metala natrio estas pli baza ol magnezio aŭ aluminio.

Referencoj
----------

1. ↑   Sánchez, David Ignacio Machuca; Torres, Miriam Hervás (30a de septembro 2014). Operaciones unitarias y proceso químico. QUIE0108. IC Editorial. ISBN 9788416207039. Arkivita el originalo la 23an de januaro 2018. Konsultita la 22an de januaro 2018.

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Acidez en la hispana Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 855450
 |
**Latinida literaturo** estas la literaturo verkita en la latinidaj lingvoj, kaj ĉefe en unu el la ĉefaj tiaj lingvoj, nome la franca, la hispana, la itala, la portugala kaj la rumana. Ĉar temas pri tuta familio de lingvoj, foje oni povas establi rilatojn inter la diversaj ĝenroj kaj epokoj, sed plej ofte la rilatoj povas esti unudirektaj aŭ laŭ areoj, pli ol por la tuta latinida komunumo, tro ampleksa por tio. Tiele oni povas studi la disvastiĝon de la kulturo de la Renesanco ekde la 14-a jarcento kaj ekde Italio al la tuta latinida mondoregiono, sed ankaŭ al aliaj teritorioj kiaj de germana aŭ angla lingvoj. Same estas pli da rilatoj inter la portugala literaturo kaj la hispana literaturo ol inter tiu kaj la rumana literaturo, dum estas sufiĉe forta rilataro inter tiu laste menciita kaj la franca literaturo spite la distanco danke al la kultura rilataro.

Kronologie ĉar oni ĉirkaukalkulas la definitivan separon el tiuj lingvoj disde la patra latina ĉirkaŭ la 10-a jarcento, pli malpli kaj spite diferencojn, oni povas subkompreni, ke tiuj literaturoj naskiĝis proksimume ĉirkaŭ tiu mezepokaj jarcentoj.
**István Polónyi** [iŝtvAn polOnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Polónyi István** estas hungara inĝeniero, profesoro, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2007).

István Polónyi  Arkivigite je 2013-11-02 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis en 1953 en Gyula.

Biografio
---------

István Polónyi akiris maŝininĝenieran (ankaŭ pedagogian) diplomojn en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1977, ekonomian diplomon en 1983, medioprotektatan diplomon en la sekva jaro. Li doktoriĝis en 1984, li kandidatiĝis en 1994. Inter 1977-1985 li instruis en mezlernejoj, poste ĝis 1988 li laboris en Ekonomia Universitato Marx Károly. Inter 1988-1994 li laboris en ministerio pri edukado. Li instruis ankaŭ en Universitato de Debrecen.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Tudásgyár vagy papírgyár* (2001)
* *A hazai felsőoktatás állami finanszírozásának története* (2010)
* *Régi, új felsőoktatási expanzió* (2014)

Fontoj
------

* hungarlingva teksto kun foto
* hungare


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Koordinatoj: 56° 43′ 35″ N 111° 22′ 49″ U﻿ / ﻿56.72639 °N, 111.38028 °U﻿ / 56.72639; -111.38028 (mapo)

**Fort McMurray** estas nememstara municipoparto ("urba servoareo") ene de la regiona municipo *Wood Buffalo* (RMWB)
en la nordorienta parto de la kanada provinco Alberto. Malgraŭ sia administra nememstareco ĝi ne estas malgranda loĝloko: laŭ la censo de 2011 en Fort McMurray vivis 61 374 loĝantoj.

Geografio
---------

### Situo

Fort McMurray situas 435 kilometrojn nordoriente de la provinca ĉefurbo Edmontono kaj iom malpli ol 60 kilometrojn okcidente de la limo al la provinco Saskaĉevano, ĉe la loko kie la rivero *Clearwater* fluas en la riveron Atabasko. La pejzaĝo estas tajgo, kaj la regiono karakteriziĝas per vasta kvanto de naftosabloj en tavolo averaĝe 30 metrojn sub la tersurfaco, kiuj havas inter unu kaj 18 procentaĵojn da natura asfalto.

### Klimato

La averaĝa temperaturo estas −19,8  °C en januaro kaj +16,6  °C en julio. Tutjare sume falas 334,5 milimetrojn da pluvo kaj 172 cm da neĝo po area unuo. Sume averaĝe tutjare dum 2 108 Stunden estas rekta sunbrilo.

Historio
--------

Antaŭ la setliĝo fare de blankhaŭtaj, eŭropdevenaj peltokomercistoj fine de la 18-a jarcento krioj vivis en la regiono de la nuna loĝloko. Fort McMurray fondiĝis en 1870 kiel vojpaŭzejo de la kompanio *Hudson’s Bay Company*. En 1915 la loko estis konektita al la fervoja reto, antaŭe la sola eksterregiona trafikilo estis vaporboatoj sur la rivero Atabasko, kaj ankaŭ post 1915 la vaporboatoj plue estis vaste uzata trafikilo. En 1947 la municipo Fort McMurray unuiĝis kun la najbara municipo Waterways kaj ĝis la jaro 1962 nomiĝis nur McMurray .

En 1980 la municipo ricevis urbajn rajtojn, kaj en 1981 pro la elborado de naftosablo jam havis 31 000 loĝantojn (en 1971 estis nur 7000). Sekve ĝi kiel provinca centro de la elterigo de naftosablo kaj tergaso en Alberto plu rapide kreskis. Mulaj homoj alvenis el Novlando kaj Labradoro, kaj el aliaj provincoj de orienta Kanado. En 1996 la urbo Fort McMurray kun najbaraj teritorioj unuiĝis al nova regiona municipo *Wood Buffalo*, kiu en 1016 havis proksimume 125 000 loĝantojn (do la loĝantaro de Fort McMurray konsistigas proksimume duonon). Ekde 1996 do ne plu ekzistas administre memstara urbo Fort McMurray.

En majo 2016 la loĝloko tutmonde estis en la novaĵelsendoj ĉar enormaj incendioj ĉirkaŭ Fort McMurray devigas elhejmigon de ĉirkaŭ 100 000 loĝantoj.
**István Stumpf** [iŝtvAn ŝtumpf], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Stumpf István** estas hungara politikisto, ministro, juristo, profesoro, politologo.

István Stumpf  Arkivigite je 2015-04-15 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 5-an de aŭgusto 1957 en Sárospatak.

Biografio
---------

István Stumpf lernis en Scienca Universitato pri Eötvös Lorándn inter 1977 kaj 1985, kie li akiris 2 diplomojn pri juro kaj sociologio en 1982 kaj post 3 jaroj. Post lernado li restis en la universitato, kie li instruis, krome li establis kolegion en 1983, kie lernis ekzemple Viktor Orbán kaj Gábor Fodor. Ekde 1987 li laboris en politika instituto. En 1991 li fondis politikan lernejon, kiu poste transformiĝis al instituto. En la jaroj 1992 kaj 1993 li plulernis en Harvard. Ekde 1994 li denove komencis instrui en la universitato, kie post 2 jaroj li docentiĝis kaj kandidatiĝis. Li estis kabineta ministro inter 1998 kaj 2002. En 2010 li estis nomumita membro de Konstitucia Juĝejo. Li havas edzinon, kiu naskis 4 gefilojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Rendszerváltozás és ifjúság* (1992)
* *State and Citizen* (1993)
* *A jóléti rendszerváltás csődje* (2005)

Fontoj
------

* Arkivigite je 2015-09-24 per la retarkivo Wayback Machine angle kun foto
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-03-20 per la retarkivo Wayback Machine



* Kategorio István Stumpf en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Weesen (stacidomo). |



**Weesen** estas urbo en la elektodistrikto See-Gaster, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 1483 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Weesen situas ĉe la okcidenta fino de Valenlago sude de la Churfirsten kaj oriente de la Linth-Ebenaĵo.

Trafiko
-------

Weesen situas ĉe la trajnlinio inter Ziegelbrücke kaj Zuriko kaj dividas sian stacidomon kun la Glarusa komunumo Mollis, sur kies teritorio la haltejo situas. Ekzistas ankaŭ poŝtaŭtobuskonekto al Amden kaj Weesen estas elirpunkto de la ŝiplinoj sur Valenlago.

Historio
--------

Weesen estis jam romia setlejo antaŭ la naskiĝo de Kristo. En mezepoko regis en Weesen alemanoj kaj poste la Grafoj de Kiburgo. En la jaro 1283 la urbo fariĝis posedaĵo de Rudolfo la 1-a de Habsburgo, kiu transformis ĝin al grava dogan kaj varkomercloko.

En februaro 1388 aŭstraj trupoj atiakis la urbon, kiun antaŭe okupis la Svisa Ĵurkomunumo. En la nokto civitanoj de la urbo helpis al soldatoj de la aŭstra armeo eniri en la urbon. La svisaj okupantoj dumdorme estis atakitaj kaj mortigitaj (*murdnokto de Weesen*). Al tiu evento sekvis en aprilo de la sama jaro la Batalo de Näfels.

Je la fino de la 14-a jarcento estis menciita la Hotelo Schwert unuan fojon en dokumento. Ĝi estas tiel la unua dokumente menciita gastejo ĉirkaŭ Valenlago. En malfrua mezepoko Weesen kiel parto de la regejo *Windegg* troviĝis sub kontrolo de Ŝvico kaj Glaruso. Post la fino de la Helveta Respubliko Weesen fariĝis parto de la nove kreita Kantono Sankt-Galo.

Vidu ankaŭ
----------

* Weesen (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Weesen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la urbo Weesen

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la elektodistrikto See-Gaster |
| --- |
| maldekstraAmden - Benken SG - Ernetschwil - Eschenbach SG - Goldingen - Gommiswald - Kaltbrunn - Rapperswil-Jona - Rieden SG - Sankt-Gallenkappel - Schänis - Schmerikon - Uznach • Weesen |  |

 |
Metroo de Lisbono

 

La **Metroo de Lisbono** estas unu el la urbaj transportiloj plej allogaj kaj belaj de Eŭropo, kune kun la metrooj de Parizo kaj Moskvo, laŭ la arkitektura stilo, dekoraciado kaj ekspozicioj en la plimulto de la metrostacioj. En Portugalio ĝi estas konsiderata kiel unu el la plej bonaj projektoj artisme ellaborata.

Ĝi havas 48 metrostaciojn en kvar linioj: *gaivota* (mevo), *girassol* (sunfloro), *caravela* (karavelo) kaj *oriente* (oriento), kiu entute estas preskaŭ 37 km.

  

Metroplano de Lisbono

Historio
--------

En la Metrostacio Oriento
La metrosistemo de Lisbono estis inaŭgurita la 29-a de decembro 1959, kiam ĝi nur havis metrolinion similan al Y, kiu komunikis *Sete Rios* (hodiaŭ *Jardim Zoológico*) kun *Entrecampos*. La longeco en tiu komenca periodo estis nur 6,5 km.

Poste ĝi estis pligrandigata: en 1972 finiĝis la ampleksiĝo kiu estis de *Restauradores* ĝis *Alvalade*. En 1988 inaŭguriĝis novaj konektiloj al la *Cidade Universitária* kaj al la *Colégio Militar - Luz*. Dek jaroj pli malfrue, en 1998, metrolinio tute nova, *Oriento*, komunikis *Alameda*-n kun la zono de la Expo'98, tutmonda ekspozicio kiu okazis en la nordorienta zono de la urbo.

Ekde 1992 ĝi aktive kunlaboris en la projekto ***kultura interŝanĝo inter retoj de metropolitaj transportiloj*** donacante panelojn el azuleĥo al aliaj metrooj kiel la Metroo de Bruselo, Metroo en San-Paŭlo, Metroo de Santiago, Metroo de Sidnejo, Metroo de Montrealo, Metroo de Budapeŝto, inter aliaj.

Vidu ankaŭ
----------

* Lisbono
* Metro Sul do Tejo
* Tramtransporto en Lisbono
* Listo de metrooj en la mondo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Metroo de Lisbono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retpaĝo de la Metroo de Lisbono (portugale)
* Utilaj informoj pri la metroo de Lisbono (hispane)
* UrbanRail.Net
La **bjalistoka urbodomo** estas malfrubaroka konstruaĵo en Bjalistoko konstruita en la jaroj 1745-1761 laŭ projekto de J. H. Klemm. Ĝi enhavas sonorilturon konstruitan de fondumo de Jan Klemens Branicki. Antaŭe la turon uzadis fajrobrigadistoj por gvati incendiojn; nuntempe ĉiutage tagmeze en la turo estas ludata la signalo de Bjalistoko.

Ŝablono:Cenre
la urbodoma placo, fone la kafejo Esperanto
La urbodomo neniam funkciis laŭ sia destino (kiel sidejo de la urbestraro). Komence en ĝi funkciis butikoj kaj vendejoj de diversaj varoj. Nuntempe en ĝi troviĝas Podlaĥia Muzeo (fako pri arkeologio kaj pri pola pentroarto) kaj la kafejo kaj restoracio *Esperanto*.

Dum la 2-a Mondmilito oni malkonstruis la urbodomon kaj anstataŭ ĝi planis starigi monumenton al Stalino. La plano ne sukcesis kaj en la jaroj 1954-1958 oni rekonstruis samloke la antaŭmilitan urbodomon. Ne rekonstruita restis apuda, longa domo, tiel nomata *urba pesilo* (konstruaĵo en kiu devis troviĝi ekzemploj de mezurunuoj) en kiu ankaŭ troviĝis butikoj. La lokon kie staris la pesilo oni markis nur per alikoloraj ŝtonoj en la surfaco de la foirplaco.

Urbodomo kaj Esperanto
----------------------

La foirplaco antaŭ la urbodomo estis loko en kiu juna Ludoviko Zamenhof, vidanta malamikecon inter diverslingvanoj, ekhavis ideon estonte krei Esperanton. Kiel kelkjara knabo li verkis dramon *Babelturo* en kiu la titola turo, biblia simbolo de interhoma malkomprenemo, estis ekzakte la turo de bjalistoka urbodomo.

Referencoj
----------

1. ↑  Historio de la urbodomo
2. ↑  Andreas Künzli: Bjalistoko laŭ la percepto de Zamenhof-biografioj

Vidu ankaŭ
----------

 En la **Vikimedia Komunejo**: kafejo kaj restoracio *Esperanto* en Bjalistoko

* Kategorio Bjalistoka urbodomo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Alopecurus myosuroides** |
| --- |
|  |
| Alopecurus myosuroides*Alopecurus myosuroides* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
| Domanio: | Eŭkariotoj *Eukaryota* |
| Subdomanio: | verda lineo *Archaeplastida* |
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Subregno: | Trakeofitoj *Tracheobionta* |
|
|
|
|
|
| Filumo: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Unukotiledonoj *Liliopsida* |
| Subklaso: | Komelinedoj *Commelinidae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Poaloj *Poales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Poacoj *Poaceae* |
| Subfamilio: | Pooideoj *Pooideae* |
|
| Tribo: | Poeoj *Poeae* |
|
|
| Genro: | Alopekuro *Alopecurus* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ****Alopecurus myosuroides****Huds. 1762 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Alopecurus myosuroides  |

 |
| v • d • r |

***Alopecurus myosuroides***, komune konata kiel **Kampalopekuro**, estas palearktisa vegetala specio de la subfamilio de Pooideae. Ĝi estas unujara. Myosuroides signifas greke musovostoforma.

Kutime ĝi kreskiĝas nature en la samaj zonoj produktantaj de tritiko kaj pro tio oni konsideras malbonigan herbon por tiu kultivado.
Aroj posedas rezisteco pri plejoftaj herbicidoj.

Etimologio
----------

La dunoma *Alopecurus* signifas (el la antikva greka lingvo) "vulpovosto-n". La specifa epiteto, *myosuroides*, signifas "formon de musovosto". Ĉi tiuj nomoj raportas al la formo de la longa, maldika, cilindra infloresko.

Priskribo
---------

Ĝi altas 20-70 cm. Spiketo havas unu floron. La du glumoj kunfandiĝas.
La ekstera glumo altas kiel la spiketo kaj kiel la ekstera paleo. La ekstera paleo havas longan fleksan ariston. Ne estas interna paleo. La floroj estas protoginaj. La haroj de la spinoj de la glumoj estas mallongaj.

Parazitoj
---------

Mielroso de *Sphacelia segetum* elfluante sur semo de *Alopecurus myosuroides*
Skleroto de *Claviceps purpurea* kreskante sur semo de *Alopecurus myosuroides*
*Blumeria graminis* kaj *Claviceps purpurea* estas parazitoj de alopekuro.

Vidu ankaŭ
----------

* Pratalopekuro

Referencoj
----------

1. ↑  C.E. Hubbard: *Grasses. A Guide to their Structure, Identification, Uses and Distribution in the British Isles, 1992* (Poacoj, gvidlibro por identigi ilin) (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* tela botanica Arkivigite je 2008-10-10 per la retarkivo Wayback Machine france

* Kampalopekuro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Kampalopekuro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kampalopekuro en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
Koordinatoj: 32° 03′ 00″ N 118° 46′ 00″ O﻿ / ﻿32.05000 °N, 118.76667 °O﻿ / 32.05000; 118.76667 (mapo)

**Nankino** aŭ **Nankingo** (ĉine 南京, pinjine: Nánjīng) estas milionurbo en la Ĉina Popola Respubliko. La ĉina nomo signifas "suda ĉefurbo". Nankino estas ĉefurbo de la provinco Ĝjangsuo.

Historio
--------

Nankino havas historion de pli ol 2000 jaroj. Ekde 220 ĝis 589 ĝi estis ĉefurbo de malgrandaj dinastioj, ekde 1127 ĝis 1279 ĉefurbo de la suda Dinastio Song, kaj komence de la Dinastio Ming (1368) Nankino estis ĉefurbo de la tuta Ĉinio. Nankino en tiu tempo havis gravan havenon.

La Porcelanturo aŭ *Porcelanpagodo* de Nankino (en ĉina 南京陶塔 Nánjīng Táotǎ), estis pagodo de preskaŭ 80 m de alto situanta borde de la rivero Jangzio en Nankino, iama ĉefurbo de Ĉinio. Ĝi estis konstruita en la 15a jarcento dum la dinastio Ming, kaj detruita en la 19a jarcento dum la Tajpinga ribelo.

En la jaro 1842 Nankino estis la loko de la "Traktato de Nankino", per kiu Okcidento igis la "Regnon de la Mezo" malfermiĝi. En tiu paco Hongkongo iĝis brita kaj Ŝanhajo iĝis zono ne regita de la ĉina registaro. En la jaro 1911 Nankino refoje estis ĉefurbo de la Ĉina Respubliko pro la ruinigo de la ĉina monarkio far Sun Yixian, kaj ekde 1927 ĝis 1949 ĉefurbo de la registaro de Kuomintango.

Nankino estis loko de la Masakro de Nankingo en la jaro 1937. En tiu militkrimo la Japanaj okupantoj murdis 300 000 ĉinajn civilulojn. Ĝi estis loko ankaŭ de la Naciisma Registaro de Nankino, aliancano de Japanio

Nuntempe Nankino estas grava centro de la komerco kaj eduko de la orienta Ĉinio.

Vidindaĵoj
----------

* Nankina Muzeo

Servoj
------

* Nankina Universitato

Bildaro
-------

* UrbocentroUrbocentro
* Maŭzoleo de Sun JatsenMaŭzoleo de Sun Jatsen
* Urbomuro el MingepokoUrbomuro el Mingepoko
* Urba muzeoUrba muzeo
* Templo LingguTemplo Linggu
* Klasikaj domojKlasikaj domoj

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de urboj de Ĉinio
* Ĉina Popola Respubliko
* Ĝjangsuo
* 2078 Nankingo
* Metroo de Nankino

Referencoj
----------

1. ↑  Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto: Nankin/o

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nankino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nankino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nankino en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)

* Artikoloj rilataj al Nankino esperante
**Antoni Głowacki** (naskiĝis la 10-an de februaro 1910 en Varsovio, mortis la 27-an de aprilo 1980 en Velingtono en Nov-Zelando), pola subkolonelo, majoro de Reĝa Aerarmeo, flug-aso de la Dua Mondmilito.

Vivo
----

Post teknikumo aliĝis al Lernejo de Wawelberg kaj Rotwand en Varsovio. En la aĝo de 18 jaroj ricevis laboron kiel laboratoria gvidanto en fabriko de Philips. Aviadan lernadon komencis apud Lodzo, poste ektroviĝis en Supera Oficira Lernejo de Aer-Fortoj en Dęblin.

Dum la germana invado en Pollandon batalis en taĉmento de aviada rekognosko de Varsovia Kiras-Motora Brigado. Januare 1940 atingis Brition, kie komencis kursojn pri bombaviadiloj. Petis tamen translokigon al ĉasaviadiloj. Aŭguste 1940 transiris al 501-a ĉasaviadila skadro "County of Gloucester", flugis en Hurricane.

La 24-an de aŭgusto 1940 dum unu tago en 3 batalflugoj pafalterigis 5 germanajn aviadilojn (kiel unusola polo). Semajnon poste estis paftrafita, devige surgrundiĝis frakasinte sian aviadilon (Hurricane SD-A), kaj mem grave vundiĝis. Novembre 1941 aliĝis al la fama Skadro 303. Duone de 1943 transiris al 308-a ĉasaviadila skadro "Ziemia Krakowska" (Krakova Tero), poste al 309-a ĉasaviadiista-rekognoska skadro "Ziemia Czerwieńska". Li flugis en 307-a skadro de „Lwowskie Puchacze" (Gufoj de Lvovo), kaj fine trafis al 302-a ĉasaviadilista skadro, kie fine de la milito estis en rango de subkolonelo.

Post la milito ektroviĝis en Nov-Zelando, estis instruktoro en aviada bazo Ohakea. En 1960 transiris al civila aviado.

Distingoj
---------

* Arĝenta Kruco de Milita Ordeno *Virtuti Militari*
* Batal-Kruco
* Distinguished Flying Cross
* Distinguished Flying Medal

Vidu ankaŭ
----------

* Jan Zumbach
* Witold Urbanowicz
* Josef František
* Stanisław Skalski
* Francis Gabreski

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Antoni Głowacki en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Mateusz "Biszop" Biskup: Antoni Głowacki


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 617151
 |
Panoramo de la foirejoj.
**Foiro de Erfurto** nomiĝas areo ueste de la urbocentro de Erfurto, proksime al la Flughaveno Erfurt-Weimar. Krome bonega estas konekso al la tramoj.

Priskribo kaj kapacitoj
-----------------------

La foirejo (malneta disponebla spaco: 46.670 m²) konsistas el tri haloj, la kongresejo kaj la partoj liberaeraj.

En la du haloj grandaj je po 7.000 m² oni okazigas ĉefe grandajn komercajn kunvenojn kaj ekspoziciojn. Koncertoj por maksimume 12.000 personoj kaj konferencoj por maksimume 5.200 partoprenantoj fariĝas en la Halo nr. 1 (multfunkcia halo). Ĝi estas modernege ekipita per kaj permesas je premo de butono eĉ forpreno de la podio kun 2.800 sidlokoj, por krei pli multe da spaco.

Kongresoj kaj kunvenoj kun maksimume 1.600 kongresanoj dum la tuta jaro okazas en la kongresejo (*CongressCenter*). Sep ĉambroj - la nombro plialtiĝi povas laŭbezone je 12 ĉambroj - disponas je modernaj ekipaĵoj por prezentado. El ili la halo "Carl Zeiss" estas la pli granda (726 personoj).

Reveno al historiaj radikoj: Erfurto kiel foir-urbo
---------------------------------------------------

Jam en 1331 la urbo ricevis de Ludoviko la Bavaro la privilegion de foirejo. Bedaŭrinde ĝi ĉesis dum la 16-a jc. Nur en junio 1997, ekzakte 666 jaroj post la unua aljuĝo, Erfurto denove ekfoirejis. La tri unuaj aranĝoj estis *FABAU '97*, *Spectrum* kaj *Raum, Dekor & Design*.

Evoluo kaj ekzemploj de aranĝoj
-------------------------------

Ekde kelkaj jaroj la nombro de vizitantoj kaj elmontrantoj kreskas. Erfurto estas - malantaŭ Lepsiko - la plej granda loko foira en la Novaj Federaciaj Landoj. En 2005 venis pli ol duona miliono da vizitantoj kaj 3.790 elmontrantoj al 167 aranĝoj.

Al la plej konataj regulaj foiroj nombriĝas:

* Reisen & Caravan
* Landwirtschaftsmesse Grüne Tage Thüringen
* Messe für Freizeit in der Natur / Reiten-Jagen-Fischen
* Inoga – Fachmesse für Branchen der Gastlichkeit

La ununura subĉiela koncerto estis la ĉiujare ĝis 2012 okazinta festivalo *Mega Rock in die Ferien*. Plurfoje gastis tie ĉi ankaŭ la ege ŝatata ZDF-poramuza serio *Wetten, dass..?*.

La 15-an de februaro 2008 okazis por la unua fojo ***Automobil- und Tuningmesse Erfurt***, la sola poraŭtomobila ekspoziciego de Turingio.

Ĉiun duan monaton okazas nokta pulbazaro. Kun 7.000 m² ĝi estas sendube la plej granda en Turingio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Foiro de Erfurto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de la organizantoj.
Koordinatoj: 44° 41′ 00″ N 4° 56′ 28″ O﻿ / ﻿44.68333 °N, 4.94111 °O﻿ / 44.68333; 4.94111 (mapo)

**La Roche-sur-Grane** (neoficiale alikonata kiel **La Roche-sur-Grâne**) estas franca komunumo lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havis 168 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2011.

Geografio
---------

La Roche-sur-Grane etendiĝas sur 12,23 km², kaj havis 181 loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de 2021 La komunumo situas en Drôme, en la okcidenta parto de la francaj Alpoj.

Historio
--------

La departemento Drôme estis oficiale kreita la 5-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2014 venkis en la komunumo S-ro Eric Chareyre, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

* Ruinoj de la mezepokaj ĉirkaŭmuroj kaj de la kastelo rekonstruita en la 18-a jarcento
* La tunelo Tartaiguille, konstruita en 1996-1997, estas parto de la rapidega fervoja linio LGV Méditerranée.

Administrado
------------

La Roche-sur-Grane apartenas al la kantono Crest-Sud, kies ĉefurbo estas Crest. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Drôme
* Kantono Crest-Sud
**Joe PESCI** (9-an de februaro 1943 en Newark (Nov-Ĵerzejo); fakte **Joseph Francesco DeLores Eliot Pesci**) estas usona aktoro, kiu estas konata ĉefe pro la filmoj kun Martin Scorsese kaj Robert De Niro. Pesci ankaŭ estas ĵaz-kantisto kun albumo.

Biografio
---------

Jam en la aĝo de 4 jaroj, la itali-devena usonano aperis en radiospektaklo, en aĝo 10, li estis ensembla membro de la televida serio *Star Time Kids* krom Connie Francis. Kiel junulo, li aktoris en diversaj teatraj ludoj kaj lukris ankaŭ kiel kantisto en noktaj kluboj. Meze de la 1960-aj jaroj, li aperigis la sukcesan albumon - sub nomo Joe Ritchie - *Little Joe Sure Can Sing* kaj ludis en multaj bandoj je gitaro. 

Lia grava filmdebuto okazis en 1976 en filmo *The Death Collector*, sed pluaj filmrolaj ofertoj ne alvenis, tiel li laboris kiel masonisto kaj malfermis italan restoracion. En 1980 alvenis lia trarompo apud Robert De Niro en la filmo *Raging Bull*, pro kio oni nomumis lin, *Robert De Niro* kaj reĝisoron Martin Scorsese al Oskar-premio. De Niro vidis la filman debuton de Pesci kaj konvinkis *Scorsese*, laborigi la nekonatulon.

Pesci do karieris en Holivudo, ludis en multaj filmoj, ofte en rolo de mafiano, plurfoje en komedia rolo. Li akiris Oskaron pro ludo en la filmo *GoodFellas*.

Pesci anoncis en 1999 sian retiriĝon el la filma mondo por dediĉi sin al muzika kariero. Li aperigis sub pseŭdonomo *Vincent LaGuardia Gambini* la KD-n *Vincent LaGuardia Gambini Sings Just For You*, sub la nomo *Joe Doggs* publikigis li - kun la ĵaz-orgenisto Joey DeFrancesco - la albumon *Joey DeFrancesco featuring Joe Doggs, Falling in Love Again*.

Joe Pesci reludis en 2004 en filmo *The Good Shepherd*, sesafoje kun Robert De Niro.

Pesci estas fifama pro liaj koleraj sturmoj: li batis paparacojn dum premiero de *Raging Bull*; dum la filmigo de *Casino* batis li Robert De Niro plurfoje, ĉar ne plaĉis al li la filmlibro. Dum komuna libertempo, li rompis nazon de Martin Scorsese.

Pesci havas la maloftan anomalion de la okulo, la iris-heterokromion.

Familio
-------

Pesci estis geedziĝanta de 1989 ĝis 1992 kun aktorino *Claudia Haro* kaj havas unu filinon kun tiu edzino.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Stanislavo Belov (2020-01-12) "La Irlandano": perfekta dramo pri la fideleco, amikeco kaj murdo (esperante). Blogger. Alirita 2020-01-12. *(recenzo pri filmo, en kiu li ludis)*

* Kategorio Joe Pesci en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 293050
* GND: 135102324
* LCCN: n92058111
* VIAF: 84231513
* ISNI: 0000000114499576
* SUDOC: 061119792
* BNF: 139544874
* MBA: 7fc788d1-4ec4-4b83-87f2-c420dc3da03e
* BIBSYS: 98053871
* NKC: js20040202003
* BNE: XX1150452
 |
Militflago de la Germanimperia Armeo.
La **Germanimperia Armeo** (germane *Deutsches Heer*) estis la nomo de la kombinitaj fortoj de la Germana Imperio, konataj ankaŭ kiel **Imperia Armeo** (*Reichsheer*) aŭ **Germana Armeo**. La esprimo *Deutsches Heer* estas uzata ankaŭ por la nuntempa en la germana armeo por la surtera komponanto *Bundeswehr*. La imperia germana armeo estis formita kiam oni kreis la Germanan Imperion en 1871 kaj pluis ĝis 1919 pro la malvenko de la germana armeo en la Unua Mondmilito, kaj ĝi estis al antaŭaĵo de la *Reichswehr*.

Ĝi enhavis 794 000 militistojn komence de la Unua Mondmilito.

Ĉefaj komandantoj estis Erich von Falkenhayn, Hans von Seeckt, Wilhelm Groener kaj Paul von Hindenburg.

*Gott mit uns* ("Dio kun ni!", aŭ "Dio estas kun ni!") estas devizo larĝe uzata en la Germanimperia Armeo, aparte sur la bukoj de soldatzonoj kaj butonoj.

* Germanimperia Armeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Germanimperia Armeo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 746463
* LCCN: n79075052
* VIAF: 27145971328732330121
* ISNI: 0000000121936834
* SUDOC: 034112561
* BNF: 12490314h
 |
**Preĝejo Elizabeto de Hungario** estas romkatolika historia monumento, impona rotondo en Hungario, en vilaĝo Palkonya.

Historio
--------

En tiu loko la loĝantoj konstruis malgrandan kapelon en 1771, poste ĝi estis pligrandigita en 1816, samtempe la turo estis konstruita. Disvastiĝas alia informo, ke origine ĝi estis moskeo de turkoj. La rotondo renoviĝis en 1961, poste inter 1992-1996.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola kaj ĝi estas videbla jam el longa distanco. Ĝi havas unusolan altan kaj kvadratan turon malantaŭ la sanktejo. Kontraŭ la turo estas la ĉefenirejo, en supro de la enirejo malgranda timpano (arkitekturo) estas videbla. Ekstere estas pli malgranda enirejo por la turo. Apud la turo malgranda sakristio etendiĝas. Interne origine estis flankoaltaroj, sed en 1961 ili estis malkonstruitaj. La baroka ĉefaltaro origine estis videbla en la Baziliko-katedralo de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo en Pécs. La ĉefaltara bildo prezentas Elizabeton disdonantan almozojn. Apud la ĉefaltaro staras 2 skulptaĵoj pri Madono kaj Jesuo. En supro de la kupolo granda fresko etendiĝas. Alia fresko super la altaro prezentas la Sanktan Triunuon. En meza strio de la kupolo estas pentritaj 5 simboloj pri la evangeliistoj. La preĝejo havas galerion por la orgeno kaj koruso.

La rotondo havas bonan akustikon, ofte estas aŭeblaj korusaj koncertoj. Kermeso okazas en la 19-an de novembro.

Turo de la preĝejo

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun globpanorama foto
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-05-13 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.