recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Irena Alijošiūtė** (naskiĝis la 17-an de marto 1948 en vilaĝo Maironiai, distrikto Kelmė, Litovio – mortis la 28-an de januaro 2021 en Vilno, Litovio) estis respondeca sekretariino de Litova Esperanto-Asocio.

En 1970 finis Vilnan Universitaton, Ekonomian fakultaton, samtempe vizitis sesmonatan E-kurson ĉe Respublika Instruista Domo, trapasis ekzamenon kaj ricevis ateston. Samjare komencis viziti kunvenon de la junulara E-klubo "Juneco" (kies prezidento estis Vytautas Šilas). Dum 1970-1975 estis unu el ĉefaj organizantoj de aranĝoj de tiu klubo, en 1970-1972 estis sekretarino de E-klubo "Juneco", partoprenis SEJT en Uralo (1970) urbo Kuŝnarenkovo ĉe la rivero Belaja, legis raporton pri farita laboro de la litova E-junularo. Ankaŭ partoprenis internacian E-aranĝon en Pollando (1972) en Swinoujscze, vizitis Bydgoszcz, Torun, Krakovon, Varsovion, renkontiĝis tie kun esperantistoj.

Estis membro de la organiza komitato de la 65-a SAT kongreso. Ekde la 1a aŭgusto de 1993 I. Alijošiūtė eklaboris en LitEA kiel respondeca sekretariino en Kaunas. Ŝi partoprenis en la organizaj komitatoj de BET-31 en Girionys (1995) kaj BET-34 en Veisiejai (1998). I. Alijošiūtė multon faris por organizi aŭtobus-grupajn vojaĝojn el Litovio al E-aranĝoj eksterlanden.

Fonto
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  Sen referencoj! | **Tiu ĉi artikolo pri esperantisto havas liston de fontoj, literaturo aŭ eksteraj ligiloj sed neniun aŭ nesufiĉajn referencojn.

---**
Vi povas plibonigi ĝin, aldonante referencojn al fidindaj fontoj. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Januaro 2021)* |

* Antanas Mekys, *Esperanto en Litovio*, parto kvara (1999), p. 83-84.

Referencoj
----------

1. ↑  Gorecka, Halina; Korĵenkov, Aleksander.  Irena Alijošiūtė forpasis. *La Ondo de Esperanto* (2021-01-28). Alirita 2021-01-31.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 531543
 |
**Leksika aspekto** estas trajto de la semantiko de verbo, koncernanta manieron prezenti agon aŭ staton. La leksika aspekto estas tio, kio distingas la verbojn *paroli* kaj *diri*, *serĉi* kaj *trovi*, *agonii* kaj *morti* ktp.

PAG apartigas du ĉefajn klasojn laŭ ilia leksika aspekto: la rezultverboj kaj la daŭrverboj.

La rezultverboj
---------------

La signifo de rezultverbo implicas ian finstaton, kies atingo elĉerpas la agon, post kiu la ago ne plu sencas: ekzemple *morti, trovi, perdi, preni, ĵeti*.

La daŭrverboj
-------------

La daŭrverboj prezentas la agon kiel procezon, adon aŭ staton: *scii, ekzisti, verdi, vivi, agonii, serĉi, paroli, pluvi, iri, teni, dormi*. Krome, ankaŭ la verbojn esprimantajn ripetajn agojn oni klasas kiel daŭrverbojn (la ago daŭras kiel ripete okazanta).

La verboj hibridaj
------------------

Fakte, nur tre malmultaj verboj esperantaj havas klare difinitan aspekton leksikan. Plejparto da verboj postulas situacian, kuntekstan interpreton. Tio estas kontraŭa al la kutimo de (ekzemple) la slavaj lingvoj, kie verboj sen klara aspekto leksika estas tre malmultaj.

Ekzemple, konsideru la verbon *manĝi:*

Ŝi sidis ĉe la fenestro kaj manĝis pomon (daŭra *manĝis*).
La pecon, kiun vi manĝis, vi elvomos [Sen 23:8].

Rimedoj morfologiaj
-------------------

Simile al la lingvoj slavaj, Esperanto posedas multajn rimedojn morfologiajn por precizigi la leksikan aspekton. Ekzemple,

*ekmanĝi* (komenca aspekto);
*formanĝi, tutmanĝi, tramanĝi* (diversmaniere elĉerpaj rezultverboj);
*manĝadi* (daŭrverbo)

Aspektoj leksika kaj gramatika
------------------------------

En Esperanto, se la kunteksto ne malhelpas tion, oni interpretas rezultverbon perfektive, kaj la daŭrverbojn, neperfektive:

Vi amos vian edzinon (daŭrverbo, neperfektiva aspekto).
Vi naskos infanon (rezultverbo, perfektiva aspekto).
Tial la leksikan aspekton Sergio Pokrovskij nomis *apriora aspekto*.

En la lingvoj okcidentaj — kaj ankaŭ en Esperanto — la definitivan aspekton eblas determini nur kuntekste (kajaŭ sintakse), kaj tia *situacia aspekto* povas draste diferenci disde la apriora (disde la leksika):

**France**: «Il l'a vit, il l'aima» («Li ŝin ekvidis — li ŝin ekamis» kp «Kaj Jakob *ekamis* Raĥelon, kaj diris: „Mi servos vin sep jarojn pro Raĥel, via pli juna filino‟» [Gen. 29:18]).
«Il l'aima toute sa vie» («Li *amis* ŝin dum sia tuta vivo»; kp «Kaj Isaak *amis* Esavon, ĉar li manĝadis lian ĉasaĵon; sed Rebeka *amis* Jakobon» [Gen 25:28]).
**Angle**: «She loved him as soon as she saw him» (Lin ekvidinte ŝi tuj lin *ekamis*);
«She loved him all her life» (Ŝi *amis* lin dum sia tuta vivo).
«She followed him at a swift pace» (Ŝi rapidpaŝe lin *sekvadis*) — «She immediately followed him» (Ŝi tuj *eksekvis* lin) — kp «Kaj li leviĝis kaj *eksekvis* Elijan kaj ekservis lin»[1Reĝoj 19:21]).

Referenco
---------

1. ↑  S. Pokrovskij: La aspektoj. En: «Lingvaj respondoj», Jekaterinburgo, 1999. P. 54.
***La leĝo de Herodo*** estas meksika filmo de 1999, reĝisorita de Luis Estrada. Ĝi estas satira komedio pri la politika korupto en Meksiko, specife dum la regado de la Institucia Revolucia Partio (*PRI*). Estas ĉefrolita de Damián Alcázar, Pedro Armendáriz Jr. Isela Vega kaj Salvador Sánchez.

La agado de la filmo okazas en 1949, kiam regis la prezidanto Miguel Alemán Valdés, tamen pro tio ke ĝi estis filmita kaj unue prezentita dum la lasta jardeko en kiu la partio regis, antaŭ sia unua malvenko en naciaj elektoj, la rakonto aludis pli al kritiko de la registaroj de Carlos Salinas de Gortari kaj Ernesto Zedillo.

La filmo gajnis dek unu Ariel premiojn, inter ili *Plej bona filmo*, *Plej bona reĝisoro*, *Plej bona aktoro* (Alcázar) kaj *Plej bona apoga aktoro* (Armendáriz Jr.). **La leĝo de Herodo** estas la unua filmo kiun reĝisoris Luis Estrada por neoficiale kritiki la meksikan registaron. Li poste reĝisoris *La infero*, mirinda mondo kaj L*a perfekta diktatoreco*.

Rakonto
-------

En la jaro 1949 la loĝantoj de la vilaĝo "San Pedro de los Saguaros" (neekzistanta loĝloko) senkapigas maĉete la urbestron, kiam li provas fuĝi kun la publika mono de la buĝeto de la vilaĝo.

López (Pedro Armendáriz Jr.), Sekretario de la Registaro, tiam decidas deklari Juan Vargas (Damián Alcázar), kiu laboras en rubodeponejo kaj kiu estas malnova aktivulo de la PRI, nova urbestro ĝis la sekvaj voĉdonoj, en kiuj López estas firma aspiranto iĝi Guberniestro.

Vargas komencas sian mision kun la plej bonaj intencoj, sed vidas la nesufiĉan buĝeton kiun lia komunumo havas, kaj diskutas kun la Sekretario de la Registaro la problemojn. López diras, ke li ne povas doni pli da mono al la vilaĝo, sed donas al Vargas meksikan konstitucion kaj pafarmilon. Vargas komprenas tiam, ke li devas solvi siajn problemojn senhelpe de la ŝtatregistaro.

Iom post iom la nova urbestro malkovras la profitojn de la povo kaj la korupto. Li malatentas sian edzinon, promesas projektojn neeblajn, subpremas la civitanojn kun multege da impostoj, kaj finfine iĝas kapabla tirano, kiu inkluzive ŝanĝas la konstitucion por eternigi sian region.

Socia efekto
------------

La filmo ne estis bone akceptita de la filmdisvastigadaj aŭtoritatoj en Meksiko, ĉar kiam la filmo devis esti submetita al la registara cenzurfiltrilo, ankoraŭ regis la PRI kaj la 2000-a voĉdonado proksimiĝis. Tamen, pro la forta publika premo, kiu volis vidi politikan filmon sencenzure, kaj pro tio ke kelkaj bone konataj komunikiloj denuncis la blokadon, la filmo fine estis montrita eĉ dum la voĉdona tempo.

Notoj
-----

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2017-08-12. Alirita 2020-07-04.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 696405
 |
**Leo LENTAIGNE** [Lantenj] (oficiale *Léon Lentaigne* n. en 1909 - m. la 2-an de februaro 2008 en Montpeliero) estis instruisto aktiva en la Freinet-movado (ICEM Arkivigite je 2011-10-03 per la retarkivo Wayback Machine) kaj en la Esperanto-medio.
Lia nomo aperas en la listo de pioniroj de la Freinet-movado inter la du mondmilitoj. Membro de SAT (matrikulo 19332) kaj de SAT-Amikaro, li estis aktiva sur la tereno de instruado de Esperanto kaj de redaktado de lerniloj. Membro de UEA ekde 1957.

Listo de verkoj
---------------

Kovrilpaĝo de Kiel diri…?, 1980
Lia libro "**L'Espéranto, L'Imprimerie à l'École**", Agitna, Cannes - 1959 - kolekto ' Bibliothèque de Travail ' (Laborbiblioteko) n° 437, eldonita de C.E.L. en 1959 estas trovebla brokante ĉe retaj librejoj (Amazon, FNAC, livre-rare, ktp).

En la alfabeta katalogo de Germana Esperanto-Biblioteko en Aalen aperas de li :
"**Ĉe Infanlernejo de Prelles · La eta kato kiu ne volis morti**" : "Infanaĵoj". Trad. Lentaigne. Ilustr. - Cannes : Freinet, Presarto de lernejo, 194?. - 16 p.

De li aperis ankaŭ, ĉe la Broŝurservo de SAT Arkivigite je 2016-03-07 per la retarkivo Wayback Machine (Cercle Espérantiste de l'Agenais, Laŭte !) :

* "**Abrégé pratique de la grammaire espéranto**". Praktika kompendio de la Esperanto-gramatiko. Mimeografita. 40 p. A5.
* "**Kiel diri… ?**". Praktika Esperanta frazeologio; kompilaĵo; ofsetita, 148 p. A5.
* "**Tiel diru !**". Kompilaĵo de 5000 esprimoj. 128 p. A5. 1984.
* "**Kvardek paŝetoj al plua posedo**" (kun Cl. Cayzac). Legolibro. Tekstoj en Esperanto kun traduko en la franca. 84p. A5. Ekzistas kun kompaktdisko.
**Leofric** (n.968, m. la 31-an de aŭgusto aŭ la 1-an de septembro 1057) estis grafo de Mercia, Anglio, kaj edzo de Godiva.

Lia patro estis Leofwine (ĉ.950-c.1023), grafo de Mercia, kaj eble parenco de Aelfgifu de Northampton, la unua edzino de Kanuto. Lia pli aĝa frato Northman mortis dum batalo kontraŭ Kanuto la 1-a.

Kanuto dividis Anglion en kvar graflandojn: Wessex, East Anglia, Mercia kaj Northumberland. Unue li konfidis Mercia al Eadric Streona sed, suspektante perfidon, li mortigis lin dum kristnasko 1017. Leofric iĝis grafo de Mercia ne post la 1030-a jardeko, kaj eble tuj post la morto de Eadric Streona. Kiel reganto de Mercia, li estis inter la plej potencaj nobeloj de la regno.

Post la morto de Kanuto en 1035, Leofric helpis Harold Harefoot, filon de Aelfgifu kaj Kanuto, iĝi reĝo de Anglio kontraŭ la pretendo de Hardakanuto, filo de Kanuto kaj lia dua edzino Emma de Normandio. Post la morto de Harold en 1040, Hardakanuto iĝis reĝo sed ege malpopularis pro pezaj impostoj. Ĉe Worcester la loĝantaro mortigis du impostkolektistojn: en 1041 la kolera Hardakanuto ordonis al siaj grafoj disrabi kaj forbruligi la urbon kaj la ĉirkaŭan regionon.

En 1042 Hardakanuto subite mortis, kaj lin sekvis lia duonfrato Eduardo la Konfesanto. En 1051 Leofric kaj Siward, grafo de Northumbria, lojale subtenis Eduardon kontraŭ la minacojn de Godvino, grafo de Wessex. Rezulte Godvino estis portempe ekzilata. Leofric nun eĉ pli potencis.

Tamen en 1055 lia filo Aelfgar estis ekzilata - laŭ la Anglosaksa Kroniko, senkiale. Aelfgar iris al Irlando, kie li kunigis armeon. Kune kun kimraj alianculoj li invadis Anglion, kie post batalado Eduardo revokis lian ekzilon.

Leofric mortis en 1057 ĉe sia bieno Kings Bromley, Staffordshire. Li entombiĝis en Coventry. Aelfgar sekvis lin kiel grafo de Mercia.

Leofric kaj Godiva faris malavarajn donacojn al la eklezio. En 1043 li fondis benediktanan monaĥejon en Coventry, kaj li kaj sia edzino faris donacojn al aliaj monaĥejoj en Worcester, Much Wenlock, Chester kaj Evesham.

* Kategorio Leofric (Mercia) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 279201
* LCCN: n2007036508
* VIAF: 33907092
 |
El caballero de la mano en el pecho
**La kavaliro kun la mano surbruste** aŭ **La ĵuro de la kavaliro**, en hispana ***El caballero de la mano en el pecho*** —aŭ ***El juramento del caballero***— estas unu el plej famaj portretoj fare de Doménikos Theotokópoulos *El Greco*. Estas oleo sur tolo pentrita ĉirkaŭ 1578 kaj 1580, nome ties unua hispana epoko.

Oni ne konas certe la identeco de la portretita persono, sed lastatempe oni konsideras, ke li estas la markizo de Montemayor kaj ĉefnotario de Toledo, sed ĝis antaŭ nelonge oni supozis, ke temas pri figurigo de Miguel de Cervantes Saavedra.

Priskribo
---------

Estas unu el la hispanaj portretoj plej konataj en la mondo. Kavaliro havante manon surbruste rigardas la spektanton kvazaŭ farante pakton kun li. La sinteno de la mano ŝajnas esprimo de ĵuro. Tiu viro estas vestita elegante kaj portas orumitan glavon. El oro estas ankaŭ la medaliono kun ĉeno kiun li portas. Tiutempe la pentraĵo iĝis la klasika kaj homora reprezento de al hispana riĉulo de la Hispana ora epoko.

Dum posta restaŭro oni malkovris, ke la fono ne estis nigra sed helgriza, kio rimarkas la figuron, krom ekstera lumo kiu lumigas la vizĝon. Same oni evidentigis la riĉajn nuancojn de la malhela vestaĵaro, kio konfirmas la influon de la venecia skolo.

Manuel Machado dediĉis poemon al tiu pentraĵo, samnoma:

Notoj
-----

1. ↑  Ŝlipo ĉe reta Enciklopedio Muzeo Prado. Konsultita la 25an de oktobro de 2012.
2. ↑  Ŝlipo en reta Galerioo Muzeo Prado. Konsultita la 25an de oktobro de 2012.
3. 1 2 3  CIRLOT, L. (dir.), *Museo del Prado I*, Col. «Museos del Mundo», Tomo 6, Espasa, 2007. ISBN 978-84-674-3809-3, paĝo 67.
4. ↑  Poema de Antonio Machado, en Miguel d' Ors, *Estudios sobre Manuel Machado*, Sevilla, Renacimiento, 2000, paĝo 30, ISBN 9788484720133.

* Kategorio La kavaliro de la mano surbruste en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 48° 05′ 54″ N 3° 22′ 53″ O﻿ / ﻿48.09833 °N, 3.38139 °O﻿ / 48.09833; 3.38139 (mapo)

**Les Bordes** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 486 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Les Bordes etendiĝas sur 18.68 km², kaj havis 486 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 26 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro François Grebot, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Les Bordes apartenas al la kantono de Villeneuve-sur-Yonne, kies ĉefurbo estas Villeneuve-sur-Yonne. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Villeneuve-l'Archevêque

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Retejo de la lernejo de Les Bordes Arkivigite je 2013-05-30 per la retarkivo Wayback Machine
Oficejo
La **Laborloko** estas la fizika loko kie iu laboras. Tia ejo povas gami el hejma oficejo al granda oficeja konstruaĵo aŭ al fabriko. La *laborloko* aŭ *laborejo* estas unu el plej gravaj sociaj spacoj krom la hejmo, kaj konstituas "centran koncepton por kelkaj entoj: la laboristo kaj ties familio, la dungorganizo, la klientoj de la organizo, kaj la socio kiel tuto". La disvolvigo de novaj komunikaj teknologioj kondukis al disvolvigo de la virtuala laborloko, nome laborloko kiu ne situantas en ajn fizika loko. Aliflanke ankaŭ historie ekzistis labortipoj kiuj ne nepre dependis el fiksaj ejoj, kiaj vagantaj komercistoj, kaj eĉ pli malantaŭen la epoko de ĉasistoj-kolektistoj nepre bazis sur vagado al lokoj kie eblas trovi manĝon, kaj eĉ ankoraŭ nuntempe multaj socioj pluestas nomadoj, kie logike ne povas esti fiksaj laborlokoj.

Notoj
-----

1. ↑  Paul Jackson, Reima Suomi, *e-Business and Workplace Redesign* (2004), p. 37.

Vidu ankaŭ
----------

* Dungito
* Grupĉikanado
* Labora juro
* Laboristo
* Laborloka bonfarto
* Laborprotekto
* Sabotado
* Sindikato

* Kategorio Laborloko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
***Lepidosauromorpha*** (en PhyloCode konata kiel ***Pan-Lepidosauria***) estas grupo de reptilioj kiu enhavas ĉiujn diapsidojn pli proksimajn al lacertoj ol al arkosaŭroj (kio inkludas krokodilojn kaj birdojn). La nura vivanta subgrupo estas la *Lepidosauria*, kiu enhavas du subdiviziojn, nome Skvamuloj, kiu enhavas lacertojn kaj serpentojn, kaj *Rhynchocephalia*, kies nura vivanta specio estas la tuataro.

**Lepidosaŭromorfoj** estas distingeblaj el arĉosaŭromorfuloj (reptiloj pli proksimaj al arĉosaŭroj) pro sia primitiva krurmalferma irmaniero (kio ebligas la saman undecan trunk-vostan movadon videblan en fiŝoj), la glita "junto" inter la korakoidoj kaj la sternumo, kaj la pleŭrodonta dentaro. Kontraste, arĉosaŭromorfuloj posedas parasagitan irmanieron, redukton en la haŭta zono, redukto kaj/aŭ perdo de la sternumo, kaj pli tekodonta dentaro. Vivantaj Lepidosaŭromorfoj retenis ektoterman ("malvarma sango") metabolon, malkiel ĉe la prakonsisto ĉe arĉosaŭromorfuloj.

Taksonoj
--------

* **Infraklaso Lepidosaŭromorfoj *Lepidosauromorpha***
	+ Superordo Saŭropterigoj *Sauropterygia*
		- Ordo Plakodontoj *Placodontia*
		- Ordo Notosaŭroj *Nothosauroidea*
		- Ordo Pleziosaŭruloj *Plesiosauria*
	+ Superordo Lepidosaŭroj *Lepidosauria*
		- Ordo Sphenodontida (tuataro)
		- Ordo Skvamuloj *Squamata* (lacertuloj kaj serpentoj)

Referencoj
----------

1. ↑   (2020) "*Pan-Lepidosauria* J. A. Gauthier kaj K. de Queiroz, new clade name", *Phylonyms: A Companion to the PhyloCode*. Boca Raton: CRC Press, p. 1075–1078. ISBN 978-1-138-33293-5.
2. ↑   Pan-Lepidosauria.

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Lepidosauromorpha en la angla Vikipedio.*

* Kategorio Lepidosaŭromorfoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Lepidosaŭromorfoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821372
 |
Koordinatoj: 48° 13′ 44″ N 3° 26′ 30″ O﻿ / ﻿48.22889 °N, 3.44167 °O﻿ / 48.22889; 3.44167 (mapo)

**Les Clérimois** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 250 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Les Clérimois etendiĝas sur 12.61 km², kaj havis 250 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 18 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Edmond Revellat, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Les Clérimois apartenas al la kantono de Villeneuve-l'Archevêque, kies ĉefurbo estas Villeneuve-l'Archevêque. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Villeneuve-l'Archevêque
***La viroj kiuj marŝis sur tigra vosto*** (虎の尾を踏む男達, *Tora no O o Fumu Otokotachi*?, alternative ***Kiuj piediris sur tigra vosto***) estas japana historiagada drama filmo de 1945, verkita kaj reĝisorita de Akira Kurosawa. Ĝi estis bazita sur la kabuki teatraĵo *Kanjinchō*, kiu siavice estis bazita sur la nooa teatraĵo *Ataka*.

Enhavo
------

Dum nobelfamilia milito, Ĝoŝicune Minamoto venkas en marbatalo kaj la venkitaj survivantoj memmortiĝas. Kiam li revenas al ĉefurbo Kioto, lia frato elpostenigis lin kaj li devas serĉi rifuĝon ĉe sia amiko Hidehira Fujiŭara; por tio li devas trapasi kun ses fidelaj samurajoj, maskitaj kiel monaĥoj, arbaron post kio atendas ilin gvatatakantoj.

Historio
--------

La filmo estis dekomence malpermesita de la okupacianta Supera Komandanto de la Aliancaj Armeoj pro sia portreto de la feŭdismaj valoroj. Ĝi estis poste publikigita post la subskribo de la Pactraktato de San-Francisko en 1952.

Post propagandaj filmoj, Kurosawa decidis verki la scenaron por filmo kiu estu samtempe cenzur-akceptebla kaj malpli multekoste produktebla. *La viroj kiuj marŝis sur tigra vosto*, bazita sur la teatraĵo de Kabuki nome *Kanjinchō* kaj en kiu stelulis la fama komediisto Enoken, kun kiu Kurosawa estis ofte laborinta dum sia tempo kiel helporeĝisoro, estis kompletita en Septembro 1945. En tiu tempo, Japanio estis kapitulacanta kaj la okupacio de Japanio estis komencinta. La novaj usonaj cenzuristoj interpretis la valorojn supozeble promociitaj en la filmo kiel tre "feŭdecaj" kaj malpermesis la verkon. Ĝi ne estis publikigita ĝis 1952, la jaron en kiu ankaŭ alia filmo de Kurosawa, nome *Ikiru*, estis publikigita. Ironie, ankoraŭ dum la produktado, la filmo jam estis atakita de la japanaj milittempaj cenzuristoj kiel tro okcidentema kaj "demokrata" (ili partikulare malŝatis la komikan portiston luditan de Enoken), kaj tial la filmo plej probable ne estus vidinta la publikigon eĉ se la milito estus pluiĝinta trans ties kompletigo.

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑  Galbraith, paĝoj 660–661
3. ↑  Richie 2001, p. 106

Bibliografio
------------

* Galbraith, Stuart, IV (2002). The Emperor and the Wolf: The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune. Faber and Faber, Inc. ISBN 978-0-571-19982-2.
* Richie, Donald (2001). A Hundred Years of Japanese Film. Kodansha International. ISBN 978-4-7700-2682-8.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio La viroj kiuj marŝis sur tigra vosto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *La viroj kiuj marŝis sur tigra vosto*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* *La viroj kiuj marŝis sur tigra vosto* japane en Japanese Movie Database


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 718377
 |
La **arondismento Saint-Nazaire** (france *arrondissement de Saint-Nazaire*, prononco [aʁɔ̃dismˈɑ̃ də sɛ̃-nazˈɛʁ], bretone *arondisamant Sant-Nazer*) estas administra parto de Francio nomata arondismento. Ĝi lokiĝas en la departemento *Loire-Atlantique* [lwaʁ atlɑ̃tik] aŭ Atlantika Luaro (bretone *Liger-Atlantel*) kaj en la regiono Luarlandoj aŭ *Luarlandio* (france *Pays de la Loire* [pe.i də la lwaʁ], bretone *Broioù al Liger*), sed historie apartenas al Bretonio. La arondismenta ĉefurbo estas la samnoma urbo Saint-Nazaire. Komence de la jaro 2019 en la arondismento vivis 337 148 personoj sur areo de 1 758 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 192 loĝantoj/km². 

La arondismento ekde administra reformo de marto 2015 inkludas komunumojn de 9 kantonoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Laŭ Esperanta mapo de Eŭropa franclingvio de la franclingva SAT-Amikaro, arkivigita laŭ stato de julio 2021

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Loire-Atlantique
* Listo de arondismentoj de Francio
kavalira ŝtono ĉe Leinbach honore al Emil Haupt, forstmajstro kaj membro de Pfälzerwald-Verein
La rojo **Leinbach** estas ĉ. 14 km longa orografie dekstra flankrivero de la Hochspeyerbach en la Palatinata Arbaro, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi apartenas al la akvokolektan areon de la rivereto Speyerbach, kiu estas maldekstra flankrivero de la Rejno.

Rivervojo
---------

La origina fonto de la rojo situis tuj oriente de la Palatinata Akvodislimo kaj ĉ. 900 m nordoriente de la domareto Stüterhof ĉe la sudokcidenta flanko de la 507 m alta monto Leiterberg.
La ĉefa fonto situas 300 m okcidente de Waldleiningen tuj apud la lageto Seewoog. La rojo fluas nordorienten tra la komunumo Waldleiningen. Poste ĝi atingas la teritorion de la komunumo Frankenstein. Ĝi enfluas inter Frankenstein kaj Weidenthal la riveron Hochspeyerbach.

La rojo ne havas flankriverojn, sed ricevas akvon de plurajn diversfortajn fontojn.

Nomo
----

La nomo de la akvejo ekestis en la mezepoko kaj rilatas al la arbo „Leinbaum", tiel nomiĝis en tiu epoko kaj plataneca acero kaj platanfolia tilio. Ambaŭ arbospecioj kreskis ofte ĉe la riveretbordo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Speyerbachprojekt

Referencoj
----------
Lepa Radić antaŭ la ekzekuto.
**Lepa Svetozara Radić** (serbe : Лепа Светозара Радић; n. 19-an de decembro 1925 en Gašnica ĉe Bosanska Krupa, Jugoslavio; m. 8-an de februaro 1943 en Bosanska Krupa), estis jugoslava partizanino (liberec-batalantino). Ŝin arestis en aĝo de 17 la germana Wehrmacht, ŝi estis torturita kaj pendumita. Ŝi estis distingita postmorte la 20-an de decembro 1951 per Ordeno de Popolaj herooj.

Vivo
----

Lepa Radić vizitis post la bazlernejo la dommastruman lernejon de Bosanska Krupa. Ŝia onklo Vladeta Radić estis politike aktiva en la sindikato kaj influis ŝin forte. Ŝi membriĝis en la Komunista Junularo de Jugoslavio kaj en aĝo de 15 jaroj en la Komunista Partio de Jugoslavio. La 10-an de aprilo 1941, Wehrmacht eniris Bosnion en kadro de la Balkana militiro (1941). En novembro, Lepa kaj kelkaj ŝiaj familianoj estis arestitaj. La 23-an de decembro, ŝi povis fuĝi kun sia fratino Dara. Ŝi aliĝis al la 7-a Partizana kompanio. Komence de 1943, ŝi organizis transportojn de malsanuloj en kaŝon dum la batalo de Neretva kaj batalis kiel partizanino kontraŭ la – por ŝi konata pro ties brutaleco kaj militkrimoj – 7-a SS-libervola monta divizio „Prinz Eugen". Ŝi estis arestita, juĝita je morto post kelktaga torturo kaj pendumita.

  

* Kategorio Lepa Radić en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 610924
 |
**LI Hajpin** (2-an de februaro, 1917 – 24-an de februaro, 1997 en Anyang, Koreio) estis korea esperantisto kaj honora membro de UEA ekde 1985. Li estis delegito de UEA en Anyang, kie li forpasis.

Laŭ sia vera nomo **Yi Chaehyon**. Li naskiĝis la 2-an de februaro 1917 en Seulo, sed ekde 1920 vivis en Ĉinio. Aktiva en la movado por Koreio sendependa de Japanio, li eklernis Esperanton aŭtune de 1935 en Ŝanhajo, de la ĉina pioniro Elpin. (Tiutempe en Koreio, pro la neeblo ĉiuterene uzi sian lingvon, multaj patriotoj de la t.n. nacisava movado simpatiis kun e-ismo.) Li baldaŭ kunlaboris kun la E-klubo de Universitato Sun Jatsen kaj kontribuis al la revuo Orienta Kuriero (1938-39).

Post reveno al Seulo (1946) li organizis kaj gvidis E-kursojn en la universitatoj de Seulo kaj Sansu kaj, post la sendependiĝo de Koreio (1949), starigis E-klubon en Pusan, kie li plu gvidis E-kursojn. En 1951 aperis lia *Esperanto-lernolibro*. Ekde tiu jaro li kompiladis sian *Esperanto-Korea Vortaro* (1969), kiun en 1983 sekvis *Korea-Esperanto Vortaro*. Laborante en Vjetnamio inter 1966 kaj 1974, li helpis ankaŭ la tiean E-movadon.

Alte taksata kiel la plej granda Esperanta literaturisto en Koreio, Li kontribuis al La Espero el Koreio kaj aliaj Esperanto-revuoj, kaj krome eldonis du kolektojn de originalaj eseoj kaj verkoj tradukitaj (*Eseo tra la kamparo*, 1977; *Koreaj eseoj, noveloj kaj popolrakontoj*, 1987), kiujn li konsideris kiel "sojlon de la Korea Antologio".

LI Hajpin estis grava gvidanto de Korea Esperanto-Asocio, vicprezidanto ekde 1983, kaj gvidanto de ties ekzamena komisiono kaj lingva komitato dum multaj jaroj.

En sia eseo *La vivo* Li skribis: "La agoj kaj kondutoj de la vivado similas al la strekoj de la pentrista plumo. Nur post la lasta streko, fina tuŝo, oni povas decidi kia verkaĵo ĝi estas." La vivo de Li Hajpin konstituas bildon varian kaj kompletan.



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 43136
* GND: 1043806857
* VIAF: 122059680
* ISNI: 0000 0000 8054 9837
 |
**Lesosibirsk** (ruse *Лесосибирск*) estas urbo en Krasnojarska regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 04422.

La urbo estis fondita en jaro 1640 (kvankam oficiala jaro de fondo estas 1975).

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1975.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Maklakov Lug (Маклаков Луг);
* Maklakovo (Маклаково) en la 19-a jarcento.

La interurba telefona kodo estas 39145, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 4 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas 58° 14′ N 92° 29′ O﻿ / ﻿58.233 °N, 92.483 °O﻿ / 58.233; 92.483 (mapo)Koordinatoj: 58° 14′ N 92° 29′ O﻿ / ﻿58.233 °N, 92.483 °O﻿ / 58.233; 92.483 (mapo).

La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Jenisej (Енисей) apud enenfluo en ĝin de rivero Angara (Ангара).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 13,8 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 65,4 mil loĝantojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* 
* Arkivigite je 2005-12-13 per la retarkivo Wayback Machine

Flago de Krasnojarska regiono
Urboj de Krasnojarska regiono

**Ĉefurbo**: Krasnojarsk

Aĉinsk |
Artjomovsk |
Bogotol |
Borodino |
Divnogorsk |
Dudinka |
Jenisejsk |
Ĵeleznogorsk |
Igarka |
Ilanskij |
Kansk |
Kodinsk |
Krasnojarsk |
Lesosibirsk |
Minusinsk |
Nazarovo 
Norilsk |
Sosnovoborsk |
Ŝaripovo |
Ujar |
Uĵur |
Zaozjornij |
Zelenogorsk
Statuoj de Laurel kaj Hardy en Ulverston en county Cumbria en Unuiĝinta reĝlando
Laurel kaj Hardy en ties unua filmo (1921).
Laurel kaj Hardy
**Laurel kaj Hardy** estis populara, usona duopo da komediaj aktoroj. Ĝi konsistis el la maldika brita denaskulo Stan Laurel (1890-1965) kaj el la dika, usona Oliver Hardy (1892-1957). Ili famiĝis dum la unua duono de la 20-a jarcento pro iliaj aperoj en variaj filmoj. Ili ankaŭ aperis en teatrejoj tra Ameriko kaj Eŭropo.

La du komediistoj unue kunlaboris en 1921 por la filmo *The Lucky Dog*. Laurel kaj Hardy oficiale fariĝis teamo en 1927, kaj rapide fariĝis la plej sukcesaj filmsteloj de Hal Roach. Inter iliaj plej popularaj filmoj estis *Sons of the Desert* (1933), *Way Out West* (1937), kaj *Block-Heads* (1938).

* Kategorio Laurel kaj Hardy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 254831
* GND: 10306608-1
* LCCN: no98047227
* VIAF: 158392558
* ISNI: 0000 0001 2114 0270
* MBA: 4a8ae4fd-ad6f-4912-851f-093f12ee3572
* ICCU: DDSV227139
 |
Lazujo.
Antigva Lazujo.
**Lazujo** (laze: ლაზონა, *Lazona*; kartvele: ლაზეთი - *Lazeti* aŭ ჭანეთი - *ĉaneti*) estis administra divido de la Otomana Imperio nomata sanĝako sub la vilajato Trabzon, indiĝena teritorio de la lazoj, popolo parolanta la lazan en la sudorienta bordo de la Nigra Maro. Tamen, ĝiaj limoj ne koincidas kun la areo de la lazlingvanoj. Nuntempe ĝi konsistas el la turkaj provincoj Rize kaj la bordo de Artvin.

En antikvaj tempoj, la regiono estis parto de la reĝlando Kolĥido. En la Mezepoko, ĝi apartenis al Kartvelio ĝis 1578, kiam estis konkerata de la Otomana Imperio. En 1878, la orienta parto de Lazujo, inkluzive de Batumi iĝis parto de la Rusa Imperio, kaj la ĉefurbo de la sanĝako translokiĝis de Batumi al Rize. Post la okupado de la Kartvela Demokratia Respubliko de la bolŝevika Rusio, ekde 1922 la teritorio estis dividita inter Turkio kaj Sovetio. La sanĝako kaj la nomo estis forigitaj de la nova Turkio en 1925.

La Reĝlando Egrizo estis konata de la helenoj kaj romianoj kiel *Laziko*, kaj de la persoj kiel *Lazistano*.

* Kategorio Lazujo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Labeo** (france: **Labé** ) estas grandurbo en Gvineo. Ĝi estas ĉefurbo de la samnomaj distrikto (prefekturo) kaj regiono Labé kaj centro de la montaro Futa Ĝalon.

Populacio
---------

Loĝantaro:

* en 1996 49.479 (laŭ censo )
* en 2005 110.000 (laŭ taksado).

La loĝantoj de Labeo estas plejparte fulboj, la lingvo (krom la oficiala franca) estas la loka pulara (*Pular*, unu el la naŭ cefaj regionaj dialektoj de la fula lingvo).

La urbo estis kaj estas grava komerca centro, kiu allogas komercistojn eĉ el najbaraj landoj Senegalo, Malio. Krome Labeo estas vaste konata pro siaj metiartaj produktoj: teksaĵoj, ŝuoj, mielo.

Labeo estas centro de islamo en Gvineo kaj havas grandan konatan moskeon.

Historio
--------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Fulani Ĝihad ŝtatoj.
La urbo estis fondita ĉ. 1755 de Karamoko Alpha, religia gvidanto, kiu disvastigis islamon en Futa Ĝalon kaj starigis Futa-reĝejon, strikte islaman ŝtaton regata de fulba reĝo.

Komence la ĉefurbo estis Timbo en suda Futa Ĝalon, sed dum la daŭraj kvereloj inter la du ĉefaj familioj, Labeo gajnis pli kaj pli da potenco. Fine, en 1898 provinco Labeo fariĝis propra reĝejo, komplete sendependa de la suda parto en 1901.

En 1905 la francaj koloniistoj konkeris Labeon kaj deportis Alpha Yaya'n, la lastan reĝon, al Dahomey (hodiaŭ: Benino), tiel finiĝis la Futa-reĝejo en Futa Ĝalon. La nun franca protektorato estis reorganizata, Labeo fariĝis distrikta ĉefurbo.

Klimato
-------

En Labé tropika klimato regas. Jare pluvas po 1544 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed precipe inter majo-oktobro. La temperaturo varias inter 6-34 C'. Dum la pluvaj monatoj la temperaturo estas pli alta, ol en la seka sezono.

Eksteraj ligiloj
----------------

* france Demografiaj notoj pri la regiono Labeo Arkivigite je 2007-01-19 per la retarkivo Wayback Machine
* france Politika stato de Labeo antaŭ kaj dum la franca kolonia epoko Arkivigite je 2007-05-14 per la retarkivo Wayback Machine
La rivereto **Leimersdorfer Bach** estas apenaŭ naŭ Kilometro longa, orografie maldekstra kaj norda flankrivero de la rivero Ahr (Rejno) en Rejnlando-Palatinato (Germanio).

La Leimersdorfer Bach nomiĝas en sia malsupra parto *Nierendorfer Bach*, *Alte Bach*, *Gimmiger Bach* kaj „Heppinger Bach*.*

Geografio
---------

### Rivervojo

La rojo fontas iom norde de Oeverich. La fonto ne estas certa. Ĝi situas sur alteco de 215 m super marnivelo. De tie la rojo fluas sudorienten, atingas Niederich kaj fluas inter Leimersdorf kaj Birresdorf. Ĝi daŭrigas sian vojon sudorienten kej trafluas Nierendorf kaj la urbopartoj Gimmigen kaj Heppingen, ambau urbopartoj de Bad Neuenahrer. Tie ĝi enfluas la riveron Ahr (Rejno).

### Akvokolekta areo kaj alfluantoj

La akvokolekta areo havas grandecon de 27,9 km².

La alfluantoj estas (rivermalsupren)

| nomo | akveja kodo | longeco (km) | direkto | akvokolekta areo km² | loko |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nierendorfer Bach | 2718982 | 1,3 | dekstre | 1,267 | Nierendorf |
| Bengener Bach | 2718984 | 6,3 | dekstre | 11,644 | oriente de Bengen |

Referencoj
----------
Leĝdonaj aŭtoritatoj
**Leĝdona povo** aŭ **leĝofara povo** estas, laŭ la principo de la disigo de povoj, unu el la tri sendependaj ŝtataj povoj. En ŝtatoj kun parlamenta demokratio, ĝi konsistas unuavice el la parlamentoj (ŝtata parlamento, eventuale ankaŭ subŝtataj/provincaj, regionaj aŭ distriktaj parlamentoj). En ŝtatoj kun elementoj de rekta demokratio kiel ekzemple Svislando, la popolo povas en iuj kazoj mem per referendumo decidi pri akcepto aŭ malakcepto de leĝo.

Laŭ studo farita en 2000, el 177 ŝtatoj, en 65 el ili (37%) estas du leĝdonaj asembleoj. 112 ŝtatoj havas ununuran leĝdonan asembleon. En plej multaj parlamentaj metodoj, la malalta asembleo estas la pli forta el la du leĝdonaj asembleoj, sed ekzistas metodoj, en kiuj ambaŭ parlamentaj asembleoj havas egalan aŭ similan statuson.

Leĝdona aŭtoritato ankaŭ povas ekzisti en diktaturoj. Ĉi-kaze la povoj de la aŭtoritato estas en la manoj de unu homo (la diktatoro, kaj ne en la manoj de elektita asembleo).

Vidu ankaŭ
----------

* Disigo de povoj:
	+ Leĝdona povo (legislativo)
	+ Plenuma povo (ekzekutivo)
	+ Juĝista povo (jurikativo)
* Parlamento
* Publika sektoro
* Bonaera Parlamento
* Leĝdona iniciato

* Kategorio Leĝdona povo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ponto Huc
Junulinoj vestantaj aŭzajojn ĉe la Lago Hoan Kiem.
La **lago Hoan Kiem** (vjetname *Hồ Hoàn Kiếm*) aŭ Glavo-lago (vjetname *Hồ Gươm*) estas plej fama lago de Hanojo kaj dividas la malnovan hanojan urboparton de la iama franca kolonia kvartalo.

La lago longas ĉ. 700 m kaj estiĝis kiel baraĵlago de la Ruĝa rivero. Ankoraŭ en la 18-a jarcento, la lago estis plurfoje pli granda ol hodiaŭ, havis rektan fluiron al la Ruĝa rivero, servis kiel loko por flotoparadoj kaj estis ligita per kanaloj al aliaj lagoj de la urbo. En la 18-a jarcento, la Trinh–princoj havis 52 palacojn ĉe ties bordoj. La lago estis parte plenigita en la 19-a kaj 20-a jarcentoj.

La nomo de la lago (**„Lago de la redonita glavo"**) aludas je variant-riĉa legendo.

Komence de la 15-a jarcento – sub ĉina okupado -, laŭ la legendo, transdonis ora, grandega en la lago vivanta testudo al la malriĉa fiŝisto Le Loi (vjetname Lê Lợi) magian glavon, kiu igis lin nevenkebla. Li bezonis tiun miraklan glavon por venki, neniigi la trupojn de la Ming-dinastio en forta batalo (1418–1428). Li iĝis poste en 1428 reĝo. Post la venkoparado, la juna reĝo aliris la lagon por danki la dian helpon. Tie elakviĝis la ora testudo denove kaj postulis la redonon de la glavo. Antaŭ ol Le Loi povintus decidi, la glavo eliĝis la glavingon, leviĝis al la ĉielo kaj transformiĝis al granda jadokolora drako, kiu ŝvebis super la lago kaj poste falis en la profundon.

Le Loi nomumis la beston al protekta spirito de la lago. Por esprimi dankon kaj rememorigi tiun eventon, Le Loi konstruigis sur eta insulo en mezo de la insulo trietaĝan testudan turon (Thap Rua), kiu estas ĝis hodiaŭ simbolo de Hanojo.

Oni trovis en 1968 fakte testudon en la lago, kiu longis 2,10 m kaj pezis 250 kg. Oni kalkulis ties aĝon je 400 jaroj. Oni preparis ĝin kaj ekspoziciis en vitroskatolo en la Jadomonto-templo.

La testudo estas molkarapaca testudo, nome specio ***Rafetus swinhoei*** aŭ kiel aparta specio **Rafetus leloii** honore al la iama imperiestro.

La Jadomonto-templo troviĝas sur eta insulo, sur kiun kondukas la ruĝkolorigita, ligna Ponto Huc.

* Kategorio Lago Hoan Kiem en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* 
*
**Lerdo de Tejada** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Lerdo de Tejada. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 097.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 18640 loĝantojn. El tiuj estis 8676 viroj kaj 9964 virinoj. La komunumo havas surfacon de 135.7 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 19 gradoj kaj 38 minutoj norda latitudo kaj 95 gradoj kaj 31 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 10 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 20810 personoj. En la jaro 2000 temis pri 20161, do temis pri kresko / malkresko je -0.63 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 18204 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 108 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lerdo de Tejada en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Lerdo de Tejada en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 264194
* GND: 131995715
* LCCN: n82045323
* VIAF: 59246388
* ISNI: 0000 0000 2342 2573
* SUDOC: 050733761
* BNF: 13542201n
 |
La **Leibniz-instituto pri kultivado de legomoj kaj ornamaj plantoj** (germane: *Leibniz-Institut für Gemüse- und Zierpflanzenbau Großbeeren/Erfurt e. V.*, mallongigo: IGZ) estas reserĉ- kaj esplorinstituto kun sidejoj en Großbeeren kaj Erfurto. Ĝi koncentriĝas pri aplikadorientitaj fundamentaj esploradoj sur la kampo de agronomio. La instituto estas membro en la scienca asocio *Wissenschaftsgemeinschaft Gottfried Wilhelm Leibniz*.

Historio
--------

Konstruo de novaj forcejoj en 1976 ĉe la tiama *VEG Saatzucht-Zierpflanzen Erfurt*, filio Mittelhausen La komenco de la instituto estis jam en la 1924-a jaro, kiam sub la estrado de Johannes Reinhold estis instalita en Großbeeren novaj provkampoj kaj instituteto fare de la hortikultura instituto *Lehr- und Forschungsanstalt für Gartenbau* ĉe la hodiaŭa botanika ĝardeno en Berlin-Dahlem. La großbeeren-a instituto apartenis ĝis 1949 al la dahlem-a.

Post la fondo de GDR estiĝis en Großbeeren la *Centra esploradinstituto pri legomkultivado*, kiu poste iĝis ero de la *Akademio pri agrikulturaj sciencoj de GDR*.

En la filio en Erfurto oni elkonstruis la sekcion pri ornamaj plantoj de la kooperativo *VEG Saatzucht-Zierpflanzen Erfurt* ene de *VVB Saat- und Pflanzgut Quedlinburg*. Ĝis 1989 ĝi esploradis pri solvometodoj de teknikaj, plantkultivadaj kaj kulturspecifaj problemoj kaj evoluigis novajn produktadmetodojn.

Post la Turniĝo ambaŭ institutoj estis ekzamenitaj en 1991 rilate al efikeco fare de la komisiono *Wissenschaftsrat*. Laŭ ties rekomendo iĝis nova fondiĝo en la 1-a de januaro 1992 kiel *Institut für Gemüse- und Zierpflanzenbau Großbeeren/Erfurt e. V.* kaj la akcepto sur la listo de subtenindaj entreprenoj.

Taskoj
------

Laŭ statuto estas la devo de IGZ fari bazesploradojn pri kultivado de legomoj kaj ornamaj kreskaĵoj. Celo estas la pretigo de sciencaj fundamentoj por ekonomiema produktado ĝarden- respektive hortikultura. Esplorfokuso ĝenerala jenas: La interligiteco inter kvalito de la produktoj kaj profito novmaniere difiniĝu pro samtempa konsidero al longdaŭra utiligo de limigitaj resursoj de naturo.

Sekcioj kaj biblioteko
----------------------

La esplorlaboroj etendiĝas je 5 faksekcioj:

* Modelfarado kaj scienca transdonado/interŝanĝado
* Nutrado de plantoj
* Saneco de plantoj (fitopatologio)
* Generado de plantoj
* Kvalito

La scienca fakbiblioteko eltenas pli ol 60000 libroj, gazetarvolumoj aŭ aliaj publikaĵoj koncerne la temoj de hortikulturo, biologio, mikrobiologio, ekologio, kreskaĵoj, planta fiziologio. La skribitaĵoj kaj datumbenkoj estas tiel germannlingvaj kiel internaciaj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de la instituto.
Frontpaĝo de *Lexicon Universale*
***Lexicon Universale*** ("Universala Enciklopedio") estas enciklopedio verkita en latina lingvo de Johann Jacob Hofmann (1635-1706), loĝinta en Bazelo kaj Lucerno. Ĝi konsistas el kvar libroj po-1000-paĝaj.

Plena titolo
------------

La verko havas jenan longan titolon :

*Lexicon Universale, Historiam Sacram Et Profanam Omnis aevi, omniumque Gentium; Chronologiam Ad Haec Usque Tempora; Geographiam Et Veteris Et Novi Orbis; Principum Per Omnes Terras Familiarum [...] Genealogiam; Tum Mythologiam, Ritus, Caerimonias, Omnemque Veterum Antiquitatem [...]; Virorum [...] Celebrium Enarrationem [...]; Praeterea Animalium, Plantarum, Metallorum, Lapidum, Gemmarum, Nomina, Naturas, Vires Explanans. - Editio Absolutissima [...] Auctior [...]. - Leiden: Jacob. Hackius, Cornel. Boutesteyn, Petr. Vander Aa, & Jord. Luchtmans, 1698.*
Tio ĉi signifas proksimume:

Universala leksikono, klariganta la historiojn sanktan kaj profanan de ĉiuj eraoj kaj de ĉiuj gentoj; la kronologiaĵon ĝis tiuj ĉi tempoj; la geografion de la malnova kaj nova ter-rondoj; la … genealogion de la familioj de la tuta tero; tiam la mitologion, la riton, la ceremoniojn kaj la tutan malnovaĵon de la tiamuloj …; … raporton pri … famaj homoj; krome la nomojn, naturon, fortojn de la bestoj, plantoj, metaloj, ŝtonoj, gemoj. Ekskluziva eldono.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lexicon universale Arkivigite je 2010-05-25 per la retarkivo Wayback Machine germane
* Interreta versio Arkivigite je 2019-03-03 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 289888
 |
Pri la komunumo
---------------

**Le Cerneux-Péquignot** (prononcu *lesernöpekiño*) estas komunumo en la distrikto Le Locle en Kantono Neŭŝatelo, Svislando. Ĝi havis 324 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

Geografio
---------

Le Cerneux-Péquingot situas en nordo de la kantono ĉe la landlimo al Francio sur monteta altebenaĵo de la Neŭŝatela Ĵuraso. La pejzaĝon de la komunumo markas karstaj montetoj kaj altmontarmarĉaj kaldronoj kun subteraj elfluoj. La komunumo konsistas el la vilaĝo Le Cerneux-Péquignot, la vilaĝetoj Bas du Cerneux, Le Gigot, kaj Le Prévoux, kaj pluraj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 15,67 km², de kiuj 40,5% estas kovritaj de arbaro, 54,9% servas por agrikulturo kaj 2,9% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Le Cerneux-Péquignot limas en nordo al Villers-le-Lac (Francio), en oriento al Le Locle, en sudoriento al La Chaux-du-Milieu, en sudokcidento al La Brévine, en okcidento al Grand'Combe-Châteleu (Francio), kaj en nordokcidento al Montlebon (Francio).

Trafiko
-------

Tra la komunumo Le Cerneux-Péquignot pasas la kantona ĉefvojo n-ro 149 de Le Locle al La Brévine. Nordokcidenten kondukas vojo 2326, kiu transiras al la franca vojo D48, de Le Cerneux-Péquignot tra Montlebon al Morteau en Francio. Sudorienten la vojo 2326 kondukas al La Chaux-du-Milieu. Per la poŝtaŭtolinio de Le Locle al La Brévine la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Le Cerneux-Péquignot datiĝas el la 13-a jarcento. La nomo de la komunumo devenas verŝajne de la nomo de familio el la franca vilaĝo Montlebon, kiuj en la 13-a jarcento loĝigis al reginonon. De la 13-a jarcento ĝis la Franca Revolucio la vilaĝo eklezie kaj politike estis regita de la priorejo Morteau, kies protektovoktoj de 1325-1521 estis la Grafoj de Neŭŝatelo. Per la 1-a pacokontrakto de Parizo Francio en la jaro 1814 cedis la komunumon al la Princlando Neuŝatelo. Tamen nur en la jaro 1819 ĝi estis integrita al la Kantono Neŭŝatelo.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
2. ↑  Fonto: *Maurice Evard*: *Cerneŭ-Péquignot, Le* en *Historia Leksikono de Svislando* (2003-09-01)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Le Cerneux-Péquignot en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Le Cerneux-Pequignot Arkivigite je 2011-08-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Le Cerneux-Péquignot en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Le Cerneux-Péquignot** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Le Locle |
| --- |
|  Brot-Plamboz • La Brévine • Les Brenets • Le Cerneux-Péquignot • La Chaux-du-Milieu • **Le Locle** • Les Ponts-de-Martel |  |

 |
Laïs: de dektre al maldekstre Nathalie, Annelies kaj Jorunn
**Laïs** (kelta por *voĉo*) estas la nomo de belga muzika grupo, precipe konata ĉe la ŝatantoj de folk-muziko.

La triopo formas tri kanatantaj virino el Kalmthout nome:

* Jorunn Bauweraerts
* Annelies Brosens
* Nathalie Delcroix

Ili estas konataj precipe pro sia komuna kantado dum kiu ili kantas memverkitajn melodiojn por malnovaj tekstoj. Foje ili eĉ kantas tekstojn de la Mezepoko. La kantistinoj estas akompanataj de kaj modernaj kaj malmodernaj instrumentoj. Ekzemplo estas la vjelo. Ilia kariero ekis kiam Jorunn en Annelies en 1994 kantis numeron dum staĝo pri folkmuziko en Gooik. Nathalie poste aliĝis al la grupo. Laïs famiĝis post sia prezento dum la folkfestivalo de Dranouter en 1996.

La debuta kompaktdisko datas de 1998. Intertempe ili prezentadis sian muzikon en Sud-Afriko, Kanado, Francio (en la antaŭprogramo de Sting), Nederlando kaj Ĉinio.

En aprilo de la jaro 2004 ili eldonis trian KD-on kiu havas la titolon *Douce Victime* kun kantimitaĵoj de Jacques Brel kaj Herman van Veen. Ĝi estis registrata en le legenda studio de Abbey Road.

Diskografio
-----------

* *Laïs*, ALEA, 1998
* *Dorothea*, Virgin Music Belgium, 2000
* *A la capella*, Virgin Music Belgium, 2003
* *Douce victime*, Virgin Music Belgium, 2004

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Laïs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* La retpaĝo de Laïs