recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Huerta** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Peñaranda de Bracamonte en la nordoriento de la provinco kaj al la Municiparo Zona de Cantalapiedra y Las Villas.1​. *Huerta* estas tradukebla etimologie al *Fruktoĝardeno*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 14,20 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 298 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 200 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas kun loĝlokoj Babilafuente, Cordovilla, Encinas de Abajo, Villagonzalo de Tormes, Calvarrasa de Abajo kaj Aldearrubia. Ĝi distas 25 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Estas restaĵoj de romia epoko, sed la setlejo mem fondiĝis komence de la 12-a jarcento. Iam gravis akvomuelejoj sed en 1626 okazis detrua inundo. En diversaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo ekzemple kadre de la Batalo de Arapiles. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753565
* VIAF: 316735797
 |
**Monte Escobedo** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo estas Monte Escobedo.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8855 loĝantojn. El tiuj estas 4247 viroj kaj 4608 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1,592 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 2,190 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 800 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 22° 18′ norda latitudo kaj 103° 34′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 8755 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 23 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.26 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

6,510 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 5918 alfabetoj kaj 269  analfabetoj. Do 9.06 % de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Inter la virinoj estas 3,227 alfabetoj kaj 321 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 9.05%. Inter la viroj estas 2,691 alfabetoj kaj 269 analfabetoj, do 9.09% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------
**Liliána Szilágyi** [silAdji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szilágyi Liliána** estas hungara naĝisto, olimpiano. Ŝiaj geavoj estis Margit Bara kaj Dezső Gyarmati, ŝia patro estis Zoltán Szilágyi (naĝisto).

Liliána Szilágyi naskiĝis la 19-an de novembro 1996 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Liliána Szilágyi maturiĝis en franciskana gimnazio, poste ŝi studis juron. En 2017 ŝi studis en Universitato de Florido. En 2021 ŝi publikigis akuzojn pri sia patro, tial poste okazis pluraj procezoj.

### Sporta kariero

Liliána Szilágyi ekde 2009 estis naĝisto en diversaj ĉefurbaj sportkluboj. Ŝi estis hungara ĉampiono sepfoje inter 2010-2019. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2016 sen medalo. Ŝi venkis pli ofte en junularaj ĉampionoj.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva intervjuo kun foto
* datenoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   rezultoj

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808905
 |


* Portalo pri Biografio
La 4 Galilejaj satelitoj kaj Jupitero en miksita bildo komparanta iliajn grandecojn. De supre al malsupre estas Iono, Eŭropo, Ganimedo, kaj Kalisto.
La **Galilejaj satelitoj** estas la kvar satelitoj de Jupitero malkovritaj de Galilejo. Ili estas je multo la plej grandaj satelitoj de Jupitero, kaj ili estas videblaj eĉ per malforta teleskopo. Ili – Iono, Eŭropo, Ganimedo, kaj Kalisto – estis unue observitaj de Galilejo je la 7-a de januaro 1610.

La nomojn de la lunoj donis la astronomo Simon Marius, kiu asertis, ke li sendepende malkovris la lunojn.

La malkovro de tiuj lunoj estis fakto neklarigebla laŭ la tradicia ptolemea mondkoncepto, laŭ kiu ĉiuj astroj rivoluas ĉirkaŭ la Tero. Ĝi tial fortigis la sun-centran teorion de Koperniko.

Ĉiu el la kvar satelitoj estas pli granda ol la ceteraj lunoj de Jupitero kune (konataj estas pli ol 60). Ganimedo estas la plej granda luno de la sunsistemo; ĝi estas pli granda ol la planedo Merkuro aŭ la nanoplanedo Plutono. Se ĝi ne estus proksima al Jupitero, ĝi almenaŭ iutempe estus videbla per sen-ila okulo. Krom Tero, Iono antaŭe estis la sola sunsistema astro, kie aktivaj vulkanoj estas konataj.

  

La Galilejaj satelitoj estas, de la plej proksima ĝis la plej malproksima:

| Nomo | Bildo | Diametro(km) | Maso(kg) | Meza orbitaradiuso (km) | Orbita periodo | Tipo |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Iono** | Iono | 3643 | 8,93×1022 | 421 800 | 1,77 tagoj | vulkana |
| **Eŭropo** | Eŭropo | 3122 | 4,8×1022 | 671 100 | 3,55 tagoj | oceana |
| **Ganimedo** | Ganimedo | 5262 | 1,48×1023 | 1 070 400 | 7,16 tagoj | oceana |
| **Kalisto** | Kalisto | 4821 | 1,08×1023 | 1 882 700 | 16,69 tagoj | oceana |

Referencoj
----------

1. ↑  *Naked-Eye Observations of Jupiter’s Moons* (nudokulaj observoj de Jupiteraj lunoj) el "*Sky & Telescope*" Arkivigite je 2020-11-12 per la retarkivo Wayback Machine (angle)
 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rSunsistemo |
| --- |
| Stelo | 
* Suno
 | Planedosistemo |
| Planedoj | 
* Merkuro
* Venuso
* Tero
* Marso
* Jupitero
* Saturno
* Urano
* Neptuno
 |
| Eblaj nanoplanedoj | 
* Cereso
* Orko
* Plutono
* Haŭmeo
* Kvavaro
* Makemako
* Gongono
* Eriso
* Sedno
 |
| Satelitoj | 
* Teraj (Luno)
* Marsaj
* Jupiteraj (Iono, Eŭropo, Ganimedo, Kalisto)
* Saturnaj (Titano)
* Uranaj
* Neptunaj (Tritono)
* Plutonaj (Karono)
* Haŭmeaj
* Erisa
 |
| Aliaj objektoj | 
* Asteroidoj
* Centaŭroj
* Kometoj,
* Meteoroidoj
* Transneptunaj objektoj
* Kosma polvo
 |
| Regionoj | 
* Asteroida zono
* Kujper-zono
* Disa disko
* Oorta nubo
* Heliosfero
 |
| Vidu ankaŭ | 
* Listo de la objektoj de la Sunsistemo
* Kronologio de la malkovroj de la sunsistemaj planedoj kaj de ties naturaj satelitoj
 |

 |

* Kategorio Galilejaj satelitoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Transbajkalio** (ruse *Забайкальский край*; transliterumita: Zabajkalskij kraj) estas unu el la 83 federaciaj subjektoj kiuj konsistigas Rusion. La regiono situas en Siberio, en la geografia regiono de Transbajkalo, kaj ĝi limas kun Ĉinio kaj Mongolio.

Ĝi estis parto de la siberia federacia regiono, sed ekde novembro 2018 ĝi estas parto de for-orienta federacia regiono.

La regiono estis fondita en 2008, kun la unuiĝo de distrikto de Ĉita kaj la Agini kaj Burjati Aŭtonoma Distrikto.

Ĝi estas dividita en 31 regionojn.

Historio
--------

La rusoj malkovris arĝentajn minojn kaj konstruis la unuajn urbojn kiuj prosperis ekde la 19-a jarcento. Post la grandurbo Ĉita, Narĉinsko estis centra urbo en la regiono ĝis la mezo de la 19-a jarcento estis.

Post la oktobra revolucio, la hetmano Grigorij Semjonov organizis ribelon kontraŭ la bolŝevikoj ĉe la fervoja stacidomo en Rezovka. Post ne esti subtenata, li foriris trans Bajkal (Zbajkal) al Manĉurio por reorganizi. La 26-an de aŭgusto 1918, Semjonov sukcesis kapti la distrikton Ĉita de la bolŝevikoj kun la helpo de la ĉeĥa ekspedicia trupo. La 9-an de majo 1919, Semjonov deklaris sin hetmano de la Zabaikal kozakoj en la grandurbo de Ĉita. Li ne sendis siajn trupojn al la helpo de la admiralo Aleksandro Kolĉak kaj eĉ provis establi bonajn rilatojn kun la komunistoj.

La 4-an de januaro 1920, li ricevis de admiralo Kolĉak la titolon "Guberniestro de la Malproksimaj Regionoj de la Rusa Imperio", sed estis nekapabla trakti la komunistajn partizanojn en sia distrikto kiuj faris gravajn operaciojn en la periodo inter aprilo kaj novembro 1920 por kapti la urbon Ĉita-n. Ĉe la fino de oktobro 1920, Semjonov estis devigita retiriĝi de Ĉita. En April 1920, la komunistoj establis la Respubliko de Fora Oriento kaj Ĉita iĝis ĝia ĉefurbo. En novembro 1922, la respubliko estis aneksita al Sovetunio. En 1937, Ĉita Distrikto estis establita. La Transbaikalio estis establita en 2008 kiel rezulto de la unuiĝo de distrikto de Ĉita kaj la Agini kaj Burjati Aŭtonoma Distrikto.

Ekonomio
--------

En regiono, en la urbo Zaykalsk estas transirejo al la urbo (ang:Manzhouli) en Ĉinio. Ĉirkaŭ 60% de la eksportaĵoj de Ĉinio al Orienta Eŭropo trapasas ĉi tiun punkton. [*mankas fonto*]

Jam en 1861 oni komencis mini orajn ercojn. La urbo Virŝino-Darasunskij estis establita en tiu areo, kie fabriko daŭre funkciigas hodiaŭ, produktante proksimume 4.5 tunojn da oro je jaro.

Demografio
----------

Proksimume 63% de la populacio vivas en urboj. En la granda urbo - Ĉita - loĝas ĉirkaŭ 310 mil loĝantoj (2005). La rusoj konsistigas ĉirkaŭ 90 % de la populacio en la regiono, la buriatoj – ĉirkaŭ 6,8 %, la ukrainoj – ĉirkaŭ 0,6 %.

Eksteraj ligiloj
----------------

 **Transbajkalio** en Vikimedia Komunejo
Mustardo-muzeo de la firmao Born. **Born Senf & Feinkost s.l.r.** estas produktanto de luksnutraĵoj el Erfurto. Famas el ĝia sortimento antaŭ ĉio la mustardo, kiun oni laŭtradicie manĝas kun la Turingia kradrostita kolbaso.

Historio
--------

En la 1820-a jaro fondis la gefratoj Wilhelm kaj Luis Born en Erfurt-Ilversgehofen fabrikon de semaĵoj, kiu ekde 1847 specialiĝinte produktis mustardon, vinagron kaj aliajn nutraĵojn. Ĝis la 1970-aj jaroj la entrepreno restis en familia posedo antaŭ la perforta ŝtatanigo kiel VEB. Post la Turniĝo ĝi denove privatiĝis.

Afergvidanto estas Hans-Dieter Büttner. Nuntempe laboras tie ĉ. 50 laboristoj. Partnero estas ekde 2002 entrepreno el Unterhaching, Develey Senf & Feinkost, post kompaniado fare de la aŭstra firmao Mautner Markhof Feinkost.

Jura sidejo estas ĝis hodiaŭ en Erfurto, dum la produktejo troviĝas nun en Bad Langensalza. Sur la Wenige-bazarplaco nr. 11 troviĝas ekde la 22-a de novembro 2005 mustardo-vendejo kun eta mustardo-muzeo kie oni estas informata pri ĉiuj detaloj kaj de mustardo-produktado kaj de la historio firmaa.

Produktsortimento
-----------------

Krom diversajn specojn de mustardo Born produktas keĉupon, vinagron, krenpaston, majonezon kiel ankaŭ buntan gamon da salatmarinaĵoj kaj saŭcoj. En Turingio la marko estas numero unu kaj treege konata, tamen la produktoj aĉeteblas ĉie ajn en Germanujo.

Koncerne la mustardon tipas por la turingia versio la malgranda kvanto da kukurmo - diference al aliaj firmaoj: sekve la koloro mustarda estas ne flaveta sed bruneta. La mustardo ankaŭ gustumas alie kaj estas iome malpli akra.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Born-delikataĵoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Hejmpaĝo de *Born Senf & Feinkost*.

Subnotoj
--------

1. ↑  FORMAT: Marcus Mautner Markhof geht
2. ↑   Archiv Wirtschaftsblatt. Arkivita el la originalo je 2009-08-16. Alirita 2014-01-21.
3. ↑  Bundesanzeiger
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Ĝangala strigo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Strigoformaj *Strigiformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Strigedoj *Strigidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Glaucidium* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***G. radiatum*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Glaucidium radiatum****(Tickell, 1833) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Ĝangala strigo  |

 |
| v • d • r |

La **Ĝangala strigo** aŭ **Ĝangala stristrigo** *Glaucidium radiatum* estas eta strigo, tio estas birdospecio parto de pli granda grupo de noktaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj strigoj. La alia grupo estas la turstrigoj, nome Titonedoj.

Ĝi estas griza strigeto, kun tre rondoforma kapo, flavaj okuloj kaj hela beko. Ĝi estas tre striita horizontale malhelgrize (de kie devenas la dua nomo), tre videble en subaj partoj, sed ankaŭ inklude la vizaĝon, kie ne estas pli hela vizaĝa disko, malkiel en aliaj strigetoj aŭ strigoj. Proporcie la vosto estas longa kaj malhela ĉepinte.

Ĝi troviĝas en Barato. Tiu ĉi specio ofte troviĝas en etaj grupoj kaj estas tre voĉemaj mateniĝe kaj krepuske. Ili troviĝas en arbustejoj kaj deciduaj arbaroj.

Referencoj
----------

* BirdLife International (2004). *Glaucidium radiatum*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11 Majo 2006. Ne minacata
Statuo de Galileo Ferraris
**Galileo FERRARIS** (naskiĝis la 30-an de oktobro 1847, mortis la 7-an de februaro 1897) estis itala fizikisto kaj elektroinĝeniero, plej konata pro siaj studoj pri alterna kurento.

Biografio
---------

Ferraris akiris bakalaŭrecon pri tekniko kaj fariĝis asistanto pri teknika fiziko je la Reĝa Itala Industria Muzeo. Ferraris sendepende esploris la  rotacian magnetan kampon en 1885. (Tio estis tri jaroj post Nikola Tesla identigis la koncepton). Ferraris eksperimentis kun tipoj da nesinkronaj elektraj motoroj. La esploro rezultigis en la disvolvado de alternkurenta motoro. En 1888, Ferraris publikigis sian esploradon en letero al la *Reĝa Akademio de Sciencoj* en Torino (la sama jaro kiam Tesla akiris US patenton n-ro 381968).

En 1889, Ferraris laboris je la Itala Industria Instituto, lernejo pri elektrotekniko (la unua tiuspeca lernejo en Italio; poste absorbita en la Politeknikejo de Torino). En 1896, Ferraris aliĝis al la Itala Elektroteknika Asocio kaj fariĝis la unua nacia prezidanto de la organizo.

Laŭ Galileo Ferraris nomiĝis la Ferraris-nombrilo, elektromezurilo bazita sur la kirlokurenta principo. Ĉi tiu vastekonata energimetro estas facile rekonebla pro la horizonta rotacianta disko Ferraristurnilo .

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Galileo Ferraris en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio itale
* Katz, Eugenii, "*Galileo Ferraris Arkivigite je 2005-05-11 per la retarkivo Wayback Machine*". Biosensiloj & Bioelektroniko angle
* *Istituto Elettrotecnico Nazionale Galileo Ferraris Arkivigite je 2005-05-11 per la retarkivo Wayback Machine* (IEN) - Oficiala retejo angle


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 53132
* GND: 121487369
* LCCN: no96019436
* VIAF: 25460170
* ISNI: 0000 0000 4049 2485
* SUDOC: 050483897
* BNF: 13514614z
* NKC: uk20181000355
* ICCU: SBLV141254
* BNE: XX1289395
 |
**Bornberg** estas la nomo de 520 m alta monto en la distrikto Kusel. Ĝi apartenass al la Nordpalatinata montolando. Al la monto Bornberg apartenas la du pintoj „Kiefernkopf" kaj „Trautmannsberg".
En la nordokcidento sekvas la monto Herrmannsberg. En la oriento fluas la rojo Talbach, en la suoriento la Jettenbach kaj en okcidento la rojo Reichenbach. Ĉirkaŭantaj vilaĝoj estas Oberweiler im Tal, Eßweiler, Jettenbach kaj Bosenbach. Sur la Bornberg situas la bieno „Schneeweiderhof", komunumparto de Eßweiler.

iama ŝtonrompejo sur la Bornberg
Ekde la jaro 1840 pluraj ŝtonrompejoj komenciĝis. Ili estis ekde 1914 en posedo de la Basalt AG, Linz am Rhein kaj funkciis ĝis 1970. Firme ligita al la ŝtonrompejoj estas la komunumparto Schneeweiderhof, kie vivis multajn ŝtonrompekaj laboristo. 1924 estis konstruita en Schneeweiderhof la laborista setlejo „Kolonie".

Ekde 1988 la iama ŝtonrompejo servas kiel rubdeponejo de la distrikto Kusel. Tie ankaŭ troviĝas ekde 2005 la veterstacio „Eßweiler".

Sur la monto staras la 151 m alta telekomunika turo Bornberg de Deutsche Telekom.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de montoj en Rejnlando-Palatinato

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Bornberg (Palatinato) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Steinbrüche auf dem Schneeweiderhof
* Ausgrabung eines römischen Gutshofes
**Sankta Galgano** (nask. en 1148; mortis la 3-an de decembro 1181?) estas katolika sanktulo el Toskano. 

Alegorio de bona registaro, detalo: kavaliro, en la *Palazzo Pubblico* en SienoGalgano naskiĝis kiel **Galgano GUIDOTTI** en nobela familio el la urbeto Chiusdino proksime al Sieno (Italio). Li vivis diboĉe, kiam en 1168 li havis sonĝon, ke li estos la reĝo. Poste li vidis novan sonĝon, ke tion akompanos multe da torturo kaj sango. Pro tio li decidis fariĝi ermito kaj sian glavon - por montri seriozecon de la decido - pikfrapis en ŝtonon. La glavo penetris ĝis la fusto, elstaris nur la fusto kaj kelkaj centimetroj el la klingo. Oni konstruis kapelon ĉirkaŭ la glavo kaj la ŝtono.

La analizo de la glavo montris, ke ĝi vere estas el la 12-a jarcento. Profesoro Luigi Garlaschelli - de la pavia universitato - konstatis per grandefika radaranilizilo, ke sub la glavo kuŝas kavo de 2 m x 1 m, kiu povas esti tombejo.

Oni plue esploris, ke la du balzamitaj kruroj en la proksima kapelo same venas el la 12-a jarcento. Tiuj onidire deŝiriĝis, kiam oni volis eltiri la glavon el la ŝtono (laŭ la legendo).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Galgano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Foto pri la glavo (en la hungara)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 164073
* GND: 119165503
* VIAF: 5735118
* SUDOC: 073959758
* BNF: 15122092d
 |
**Galgenen** estas komunumo en la distrikto March en Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis 4 511 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Galgenen situas proksimume 2 kilometrojn sude de la Supra Lago de Zuriko, ĉe la okcidenta bordo de la rivero Wägitaler Aa, el fluanto de la Lago de Wägital. En oriento la komunumo limas la rivereto *Spreitenbach*, kiu ĉe la norda pinto de la komunumo alfaluas al Wägitaler Aa. En sudo la komunumo etendiĝas ĝis al la norda flanko de la Antaŭalpoj al alteco de 1272 m s.m. Al Galgenen apartenas krom la vilaĝo Galgenen mem la parto de la vilaĝo Siebnen, kiu situas okcidente de la rivero Wägitaler Aa, kaj la vilaĝetoj Achern, Buechli, Stöckli kaj Steinweid.

Najbaraj komunumoj
------------------

Galgenen limas en nordo al Lachen, en nordoriento al Wangen, en oriento al Schübelbach, en sudo al Vorderthal, kaj en okcidento al Altendorf.

Trafiko
-------

Tra Glagenen pasas la grava kantona ĉefvojo n-ro 3 de Zuriko al Koiro kaj paralele al ĝi la svisa aŭtovojo A3, al kiu Galgenen disponas pri komuna alveturejo kun Lachen. Kvankam la grava fervojlinio de Zuriko al Koiro pasas meze tra la komunumo, sur ties teritorio ne situas stacidomo. La plej proksimaj stacidomoj troviĝas oriente en Lachen kaj okcidente en Siebnen sur la teritorio de la komunumo Wangen.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Galgenen datiĝas el la jaro 1229 kiel *Galgênne*. La pastra preĝejo Sankt-Martino kaj Nikolao unuan fojon menciiĝis en la jaro 1275. Dum mezepoko la Virina Monaĥejo Zuriko posedis bienojn en Galgnen. La jurisdikcio tiam apartenis al la Grafoj de Habsburgo-Laŭfenburgo. En la jaro 1405 Galgenen venis sub la regado de Ŝvico.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Andreas Meyerhans*: *Galgenen* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-08-25)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Galgenen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Galgenen
* Galgenen en la Historia Leksikono de Svislando

Bildoj
------

* VilaĝocentroVilaĝocentro
* Katolika Preĝejo Sankt-MartinKatolika Preĝejo Sankt-Martin
* Kristnaska kripo en la Sankt-Martin-PreĝejoKristnaska kripo en la Sankt-Martin-Preĝejo
* Novkonstrusetlejo en GalgenNovkonstrusetlejo en Galgen

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto March |
| --- |
| maldekstraAltendorf • Galgenen • Innerthal • Lachen • Reichenburg • Schübelbach • Tuggen • Vorderthal • Wangen |  |

 |
satelita foto de NASA
aerbildo
La **Galite-insuloj** aŭ **Ĝalita-insuloj** (arabe جزيرة جالطة) estas roka tunizia insulgrupo.

Geografio
---------

La insuloj situas 38 km nordokcidente de Kap Serrat kaj dividas ilin la Galite-kanalo. Ili situas 80 km nord-nordoriente de urbo Tabarka kaj 150 km sude de Kap Spartivento (suda Sardinio). La surfaco de la grupo estas 9 km², kies plej granda parto estas la ĉefinsulo La Galite. La insuloj havas vulkanan originon.

### Ĉefinsuloj La Galite

La centre situanta ĉefinsulo *La Galite* etendiĝas oriente-okcidente 5,4 km kaj plej larĝas 2,9 km. La ĉefinsulo havas 200 m altajn rokrifojn kaj estas alirebla nur ĉe la suda golfeto *Escueil de Pasque*. La insulon loĝas kelkaj fiŝkaptaj familioj.

La plej alta punkto de la insulo estas *Bout de Somme* (Grand Sommet) - sur kiu troviĝas flava rigarda turo - kun alto de 391 m. *Piton de l'Est* estas kugloforma pinto, plej sudorienta punkto de la insulo, altante 360 m.

Krom la ĉefinsulo ekzistas du grupoj de insuletoj, kiej ne estas alireblaj.

### Galitons de l'Ouest

La*Galitons de l'Ouest* situas 3 km sudokcidente de la ĉefinsulo. Ĝi konsistas el dua kaj tria pli grandaj insuloj de la Galite-insuloj:

* *Le Galiton* 158 m; 0,4 km²; kun 14m-a lumturo. Ĝi estas naturprotekta areo ekde 1980 por protekti la monaĥan fokon
* *La Fauchelle* 137 m

### Galitons de l'Est

La pli malgranda *Galitons de l'Est* situas en distanco de 1-2 km de la ĉefinsulo. Tiu grupo konsistas el tri rokrifoj (*Gallo, Pollastro kaj Gallina*). Gallo estas la plej granda kun alto de 119 m.

Historio
--------

La franca kolonia instanco ekzilis tien la tunizian porsendependiĝan gvidanton Habib Bourguiba. Li estis tie de la 21-a de majo 1952 ĝis 20-a de majo 1954, sur La Galite.

Administrado
------------

La Galite-insuloj apartenas al provinco Bizerta.

* Kategorio Galite-insuloj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Koordinatoj: 47° 53′ 25″ N 3° 02′ 49″ O﻿ / ﻿47.89028 °N, 3.04694 °O﻿ / 47.89028; 3.04694 (mapo)

**Fontenouilles** estas loĝloko, delegita komunumo kaj eksa franca komunumo lokita en la situas en la departemento *Yonne* kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo: La 1-an de januaro 2016 la loĝloko kun 13 najbaraj antaŭe sendependaj komunumoj kreis novan komunumon Charny Orée de Puisaye. Fine de 2018 en Fontenouilles vivis 219 loĝantoj. Administre la loĝloko apartenas al la arondismento *Auxerre* kaj al la kantono *Charny*.

Geografio
---------

Fontenouilles etendiĝas sur 16.48 km², kaj havis 208 loĝantojn laŭ la antaŭa censo de 2006. La komunumo situas en la nordokcidenta parto de la historia regiono Burgonjo.

Historio
--------

La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Régis Moreau, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Fontenouilles apartenas al la kantono Charny, kies ĉefurbo estas Charny. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento Auxerre, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Charny
**Praarbaro Dobročský** aŭ *Dobroĉa praarbaro* troviĝas en la montaro Veporské montoj en centra Slovakio, proksimume ses kilometroj sude de vilaĝo Dobroč.
La praarbaro troviĝas en la marnivelo de 700 - 1000 metroj super la marnivelo. Propra teritorio de la prarbaro havas ĉirkaŭ 100 há, kaj krom tio estas protektata teritorio de ceteraj 100 há.
Klimo de ĉi-teritorio estas malvarma(pro marnivelo kaj orientacio je mond-direkcioj=mikroklimaj fluoj) kun mezproksima varmeco ĉirkaŭ 5,5 - 6,5 gradoj. Kutima multeco de pluveroj estas 760 - 920 mm jare.
Ĉi- naturrezervejo estas gardata jam de la jaro 1913, do ĝi apaprtenas inter plej longe protektataj naturrezervejoj en Slovakio. Oni protektas ĉi-lokon por konservo de lastaj restaĵoj de praarbaroj, kiuj evoluadis dum longaj jarmiloj sen homa agado. Plejparto de arbaroj en montaro Veporské montoj estis elhakitaj dum minista epoko en 17-a jarcento. Oni uzadis arbojn el diversaj kialoj- konstruado de minejoj, protektado de lignokarbo. La lignokarbon oni uzadis por fandi ferecon.
Fine de la 18-a jarcento dank´al ĉefarbaristo de urbo Banská Bystrica, sinjoro Jozef Dekrét Matejovie, oni komencis kompostadi arbojn. Bedaŭrinde omi ne respektis diversecon kaj originan strukturon de ĉi-praarbaroj. Tial en hodiaŭaj arbaroj dominas piceoj, kaj ili estas malpli rezistemaj kontraŭ forta vento, neĝo kaj subarboŝela insekto. Hodiaŭ ĉi tie dominas fagoj, piceoj, abioj kaj malpli aceroj, fraksenoj kaj ulmoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Slovakio |


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Dmitrij Ignatjeviĉ Arakiŝvili**, (Kartvele : დიმიტრი არაყიშვილი), naskiĝis la 11(nun 11-00-1873)(nun 11-00-1873)-an de februaro 1873 en Vladikavkaz kaj mortis la 13-an de aŭgusto 1953 en Tbiliso. Li estis komponisto kaj etnomuzikologo de Kartvelio.

Biografio
---------

Dmitrij Arakiŝvili naskiĝis en Vladikavkazo (nun Nord-Osieto, Rusio) tiam regata de la Rusia imperio. Li rusigis sian nomon al "Dmitrij Ignatjeviĉ Arakĉijev" (en la rusa: Димитрий Игнатьевич Аракчиев).

Dmitrij Arakiŝvili estis muzikisto, kiu grave renovigis la kartvelan muzikon. En 1901 li studis ĉe la lernejo de drama arto en Moskvo. Liaj muzikinstruistoj estis la komponisto Aleksandro Gretĉaninov kaj la violonisto Willem Kes. De 1901 ĝis 1908 li okupiĝis ĉefe pri la popola muziko de Kartvelio. De 1908 ĝis 1912 li estas la ĉefredaktoro de la revuo "Muzika i ĵizn" (esperante *Muziko kaj vivo*). En 1917 li estis studento ĉe la Instituto de arkeologio de Moskvo. Post la Oktobra Revolucio li partoprenis en la kreo de la "Popola Konservatorio de Moskvo".

En 1932 li estis prezidanto de la Unio de kartvelaj komponistoj.

En 1952 la sovetia reĝisoro Revaz Ĉĥeidze kun sia amiko Tengiz Abuladze partoprenis en la realigado de dokumenta filmo pri Dmitrij Arakiŝvili.

Noto
----

Tiu ĉi artikolo estas tute aŭ parte tradukita el la samtitola artikolo en la franca versio de vikipedio 'Dimitri Arakichvili' (vidu liston de kontibuantoj)

* Kategorio Dmitrij Arakiŝvili en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 605575
* GND: 1035533561
* LCCN: no94002243
* VIAF: 75890749
* ISNI: 0000 0000 8269 0893
* SUDOC: 176970312
* BNF: 13994110j
* MBA: 111ebe07-f2ae-429e-8071-1f13f5be4aa2
* NKC: ola2008455508
 |
**Helmut DUNKHASE** [hélmut dúnkhaze] estas emerita berlina gimnazia instruisto pri matematiko kaj muziko, kiu tradukis la verkon de Paul Cockshott kaj Allin Cottrell: "Alternativoj el la komputilo. Por socialisma planado kaj rekta demokratio" el la angla al la germana. (La germana versio: *Paul Cockshott und Allin Cottrell, Alternativen aus dem Rechner. Für sozialistische Planung und direkte Demokratie*)

Li aŭtoris plurajn artikolojn (en la germana, parte tradukitaj al Esperanto) pri la aktualeco de la Tendenca falo de la profitkvoto, teoremo, kiun Karlo Markso malkovris kaj detaligis en la tria volume de La kapitalo.

Li verkis antaŭparolon al la Esperanta traduko de la programo de la Germana Komunista Partio DKP (valida ekde la jaro 2006): "Daŭrigo de la Manifesto. Moderna poziciiĝo de komunista partio. La programo de la Germana Komunista Partio DKP, kun antaŭparolo de Helmut Dunkhase", elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, Monda Asembleo Socia (MAS), 63 paĝoj, ISBN 978-2-918300-54-0.
**Helmut NEWTON** [helmut njutn] (naskiĝis la 31-an de oktobro 1920 kiel Helmut Neustädter, mortis la 23-an de januaro 2004) estis germana fotisto.

Newton naskiĝis kiel filo de riĉaj fabrikposedantoj en Berlino. Ĝis 1939 li frekventis gimnazion, kiun li forlasis sen abituro, ĉar li pli ol pri la lernado interesiĝis pri naĝado, fotado kaj knabinoj kaj decidis lerni la metion de fotisto. Lia instruistino fariĝis la fama Berlina fotistino Yva (Else Simon).

En 1938 li ĉesigis la lernadon, por vojaĝi al Singapuro. Dum du semajnoj li tiel laboris kiel bildredaktoro, ĝis kiam oni maldungis lin pro *malkapablo*.

Ekde 1940 li restadis en Aŭstralio. Laborinte tie kiel kamionŝoforo kaj en la konstruado de fervojoj, li en 1945 malfermis foto-studion en Melbourne. En la jaro 1948 li edziĝis al la aŭstrala aktorino June Brunell. Ŝi ekde la 1970-aj jaroj, uzante la nomon *Alice Springs*, mem laboris kiel fotistino, daŭre inspirante sian edzon. La paro vivis kune ĝis lia morto.

Ekde 1961 Helmut Newton laboris por la aŭstralia eldono de la revuo *Vogue*, kiu fariĝis lia plej grava dunganto, ĉar ankaŭ la franca, itala, usona kaj germana eldono petis lian kunlaboron. Li laboris ankaŭ por aro da aliaj revuoj kaj fariĝis en la 1970-aj jaroj unu el la plej mondfamaj fotistoj por modo, varbado, portretoj kaj nudaj portretoj.

Tamen li ankaŭ estis pridisputata. Virinoj en liaj fotoj ne estis humilaj objektoj, sed aspektis eĉ regantaj.

La lastajn vivojarojn Helmut Newton pasigis kun sia edzino ĉefe en Monte Carlo. Li mortis en 2004 post trafika akcidento en Losanĝeleso.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Helmut Newton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Helmut Newton en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* Arkivigite je 2005-11-28 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2006-08-26 per la retarkivo Wayback Machine
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 16886
* GND: 118587536
* LCCN: n81072669
* VIAF: 112247884
* ISNI: 0000 0001 0936 3690, 0000 0003 6856 1456
* SUDOC: 027046931
* BNF: 11917607t
* ULAN: 500067935
* MBA: c6883722-3b07-45c3-b56d-4d3c0a2cf1eb
* NDL: 00451253
* RKD: 211344
* NKC: xx0012764
* BNE: XX1048761
 |
Sudpolusa Medalo atribuita al Helmer Hanssen.
**Helmer Julius HANSSEN** (24a de Septembro 1870 – 2a de Aŭgusto 1956) estis norvega polusesploristo, kaj unu el la unuaj kvin kiuj atingis la areon de la Suda Poluso en la ekspedicio de Roald Amundsen.

El 1903 al 1905 Helmer Hanssen partoprenis en la sukcesa esplorado fare de Roald Amundsen de la Nordokcidenta Pasejo, kiel dua estro sur la ŝipo *Gjøa*. Dum tiu ekspedicio li lernis el la Inuitoj kiel manovri per sledhundoj. En 1910 li iris suden kun Amundsen konkeri la punton de la Suda Poluso. Tiam li estis jam lerta hundestro. Li estis ankaŭ zorganto de navigado, kontrolante la ĉefan kompason en sia sledo.

Li estis unu el la unuaj kvin personoj kiuj atingis la Sudan Poluson en la 14a de Decembro 1911, kun Roald Amundsen, Olav Bjaaland, Oscar Wisting, kaj Sverre Hassel. Dum sia restado ĉe la Suda Poluso, oni supozas ke Hanssen pasis je 180 metroj de la matematika sudpolusa punkto. Tio okazis dum unu el lia skiirado kiun Amundsen estis ordoninta por komplete encirkligi aŭ "skatoligi" la poluson por certigi ke ne estas dubo ke la ekspedicio estis atinginta la poluson. Pro sia partopreno en la ekspedicio, li ricevis la honorn de la Sudpolusa Medalo (*Sydpolsmedaljen*), norvegpremio instituita de la reĝo Haakon la 7-a en 1912 por premii la partoprenantoj en la sudpolusa ekspedicio de Roald Amundsen.

* Kategorio Helmer Hanssen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 581254
* GND: 1062162773
* LCCN: n94021881
* VIAF: 74323509
* ISNI: 0000 0000 0436 4312
* BIBSYS: 90825417
 |
**Béla Las-Torres** (ankaŭ en formo *Béla Las Torres*), laŭ hungarlingve kutima nomordo **Las-Torres Béla** estis hungara naĝisto, dufoja olimpiano, mondrekordulo.

Béla Las-Torres naskiĝis la 20-an de aprilo 1890 en Budapeŝto, li mortis la 13-an de oktobro 1915 en Castelnuovo (Dalmatio, nuntempe en Montenegro).

Biografio
---------

Béla Las-Torres ekde 1906 estis naĝisto en ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono 17-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1908 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1912 kun arĝenta medalo teame, krome li naĝis mondrekordon en 1912 en sia naskiĝurbo en rapidnaĝo 400 m. Dum la 1-a mondmilito li estis piloto, kie lia flugmaŝino kraŝiĝis. Li ricevis postmortan premion en 1982.

Memorigiloj
-----------

* strato en Dunaharaszti

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* datenoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807950
 |


* Portalo pri Biografio
*Gib Frid*.
**Daniel Hopfer** (1470, Kaufbeuren-1536, Aŭgsburgo) estis germana gravuristo de stilo de manierismo. Oni konsideras lin la unua kiu uzis la akvaforton kiel tekniko por gravurarto, antaŭ 1500, do antaŭ Durero. Li laboris ankaŭ por lignogravurado.

Daniel Hopfer familiariĝis kun la uzado de akvaforto por la dekorado de kirasoj, periodo el kiu oni konservis glavon en la *Germanisches Nationalmuseum* de Nurembergo. Tiu traktado per acido de la metaloj estis konata en Eŭropo ekde 1400 proksimume, kaj ties uzado por ornami armaĵojn alvenis al Germanio eble el Italio fine de la 15a jarcento.

Li havis tri filojn, Jörg, Hieronymus kaj Lambert, el kiuj la du laste menciitaj estis pluigantoj de la patra metio, Hieronymus en Nurembergo kaj Lambert en Aŭgsburgo. Ankaŭ la du filoj de Jörg, nome Georg kaj Daniel, estis famaj gravuristoj, patronitaj de Maksimiliano la 2-a de Habsburgo, kies sukcedanto nome Rudolfo la 2-a de Habsburgo, eĉ nobeligis Georg. La Hopferuloj realigis ĉiajn tipojn de verkoj, ĉefe kopiojn de aliaj artistoj kiaj Andrea Mantegna, Albrecht Dürer, Jacopo de' Barbari, Marcantonio Raimondi aŭ Albrecht Altdorfer, inter aliaj.

*La Virgulino kun la Infano*.

Bibliografio
------------

* *Daniel Hopfer von Kaufbeuren, Meister zu Augsburg 1493-1536.* Ed. Eyssen: Dissertation, Ruprecht-Karls-Universität, Heidelberg, 1904.
* *Hollstein's German Engravings Etchings and Woodcuts 1400-1700.* Vol. XV. A.L. Van Gendt B.V. Blaricum, 1986.
* *The Renaissance Print 1470-1550.* David Landau and Peter Parchall. Yale University Press, 1994. ISBN 0-300-06883-2

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Daniel Hopfer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 527433
* GND: 102508585
* LCCN: n98052209
* VIAF: 100331590
* ISNI: 0000 0001 2145 3699
* SUDOC: 033007438
* BNF: 14973554r
* ULAN: 500011802
* RKD: 211593
 |
**Daniel Eberlin** (baptita la 4-an de decembro 1647 en Nurenbergo; m. inter decembro 1713 kaj la 5-a de junio 1715 en Kassel) estis germana kapelmajstro kaj komponisto.

Vivo
----

Li tenis viglan vivon, de kies unua parto nur ekzistas notoj de lia bofilo Georg Philipp Telemann. Laŭ tiuj li havis muzikan edukadon en Romo, por post tio batali kiel kapitano de la papaj trupoj en Peloponezo kontraŭ la turkoj. Poste li fariĝis bibliotekisto en sia hejmurbo. Kiel violonisto ĉe la kortega kapelo de Eisenach li estas menciita plurfoje inter 1667 kaj 1678, ke li jam en 1673 laboris ankaŭ en Kassel, ne estas dokumentita. En aŭtuno de 1678 landgrafo Karlo de Hessen-Kassel vokis lin al sia kortego, por reorganizi la tiean kortegan kapelon. En 1685 Eberlin revenis kiel kapelmajstro al Eisenach, kie li estis vokita en 1689 kiel monfarejokontrolisto. Pro malregulecoj - onidire la duko kontraŭleĝe pregis monerojn - li fuĝis en 1692 el Eisenach kaj fariĝis bankestro en Hamburgo. Pri la lasta vivoparto denove ekzistas nur la notoj de Telemann, laŭ kiuj li finfine estis kapitano de la civitana armeo en Kassel. Ankaŭ ege malprecizas la indikoj pri sia mortotago kaj mortejo.

Eberlin estis edzo kaj havis ok gefilojn. Lia filino Amalia Louise Juliane estis la unua edzino de la komponisto Georg Philipp Telemann.

Verkado
-------

Li kreis kantatojn kaj verkis kolekton de triosonatoj de alta muzika kvalito. Tamen nur malmultaj el liaj verkoj konserviĝis. Al liaj lernantoj apartenas komponisto kaj oficiro Georg von Bertouch (1668–1743).

Verkoj (selekto)
----------------

* *Ich will in aller Not auf meinen Jesum bauen.* (kantato por tenoro sola kaj violono)
* *Allmächtiger, heiliger, ewiger Gott* (kantato por soprano, aldo, tenoro, baso)
* *Trium variantium fidium concordia, ternis partibus conflati*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Daniel Eberlin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Informoj pri Daniel Eberlin en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 316378
* GND: 12946435X
* LCCN: no2013000522
* VIAF: 13389143
* ISNI: 0000 0000 2041 0833
* SUDOC: 243958609
* BNF: 16615039g
* MBA: 91be74b9-4934-4a6b-9ba2-d57f98f18815
 |
**Daniel Kirkwood** (naskiĝis la 27-an de septembro 1814 en Harford County, en Marilando, mortis la 11-an de junio 1895 en Riverside, en Kalifornio) estis usona astronomo kaj matematikisto Li malkovris kaj studis strukturojn en la asteroida zono, kiun oni nomis en lia honoro malplenoj de Kirkwood.

Vivo
----

Li estis en 1838 diplomita pri matematiko en la Akademio de
York, iĝis direktoro de la Lankastera Lernejo de
Lancaster kaj direktoro de la Akademio de Postville
(Pensilvanio).

En 1851 li iĝis profesoro pri matematiko en la Universitato de Delaware, en
1859 en la Universitato de Indiano en Bloomington,
inter 1865 kaj 1867 en la Washington & Jefferson Kolegio en
Canonsburg (Pensilvanio), kaj en 1891 en la Universitato Stanford.

Li estis kuzo de la usona politukulo Samuel Jordan Kirkwood.

Sciencaj laboroj
----------------

Lia ĉefa scienca estas studo pri la disdono de la asteroidaj orbitoj.
Desegnante histogramon de la nombro da asteroidoj en funkcio de la duona grandakso
de iliaj orbitoj, li rimarkis plurajn mankolokojn, kongruantajn kun orbitoj sur kiuj estas
preskaŭ neniu asteroido. Li asociis tiuj mankolokojn al
orbitaj resonancoj kun la orbito de Jupitero.
Li sugestis, ke sama fenomeno povus esti la kaŭzo de la malpleno de Cassini en la
saturnaj ringoj, pro resonanco kun unu el la naturaj satelitoj de Saturno.
Li montris, ke la malpleno de Casini estas en resonanco 3:1 kun la saturna luno
Encelado.

Li opiniis ke estus rilato inter la duonaj grandaksoj de orbito de planedo kaj
ties rotacia periodo, rilato kiun oni nomis la "Leĝo de Kirkwood", sed tiu leĝo
montriĝis malprava kiam oni mezuris la rotacion de malproksimaj planedoj.
Li estis la unua kiu montris, ke la materialo de la meteorfluoj devenas el kometoj.

Entute, li verkis 129 sciencajn eldonaĵojn el kiuj tri librojn.

Honoroj
-------

En lia honoro, oni donis lian nomon al:

* La malplenoj de Kirkwood,
* La luna kratero Kirkwood,
* La asteroido 1578 Kirkwood,
* La Observatorio Kirkwood en Bloomington,
* Avenuo Kirkwood en Bloomington.

Noto kaj referencoj
-------------------

1. ↑  Les résonances de Kirkwood (*La resonancoj de Kirkwood*) (france)
2. ↑  JPL Small-Body Database Browser 1578 Kirkwood (1951 AT) (angle)
3. ↑  Kirkwood Observatory - Indiana (angle)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Daniel Kirkwood en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle Biografio
* angle Biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 328148
* GND: 1104395924
* LCCN: n86858994
* VIAF: 16269771
 |
**Kladovo** (serbe Kladovo/Кладово; rumane *Cladova*, germane *Kladowo* aŭ *Kladovo*) estas urbeto en la distrikto Kladovo kaj en la distriktaro Bor, Serbio. Ĝi estas la administra centro de la samnoma distrikto, komunumo.

Nomo
----

Panoramo de Kladovo
Dum la epoko de la Romia Imperio, la komunumo havis la nomo *Zanes*. Poste la slavoj nomis la urbon *Novi Grad* (Нови Град). La osmanoj konstruis sur la hodiaŭa loko de la urbo la fortikaĵon *Fetislam*. La unua mencio de la komunumo sub la nuna nomo *Kladovo* okazis sur mapoj el 1596.

Historio
--------

La fortikaĵo Fetislam
La urbon detruis en 1502 la Hungara Reĝlando, la osmanoj rekonstruis en 1524 kaj donis la nomon *Fethi Islam* (Fetislam). Laŭ la osmana vojaĝisto Evlija Ĉelebi, kiu vizitis la urbon en 1666, plimulto de la loĝantoj parolis slave, kelkaj rumane.

En 1784, ekzistis tie 140 muslimaj kaj 50 kostanaj mastrumejoj (mastruma domo, familia komunumeto). Post la disfalo de la Osmana Imperio, alvenis homoj el la meza Serbio en tiun regionon, urbon. 

Antaŭ la konstruo de la akvoenergia centralo Fera Pordo (Đerdap) en rekta proksimo de la urbo, la urbo estis eta vilaĝo (ĉ. 2.000 loĝantoj), kiu rapide kreskis tuj post la konstruo de la energia centralo (al pli ol 9.000 loĝantoj).

Geografio kaj turismo
---------------------

La Danubo ĉe Kladovo
Pro la multaj arkeologiaj trovejoj en la ĉirkaŭo kaj ĉe la centralo, ekzistas multaj vidindaĵoj. La urbon ĉirkaŭbrakas norde kaj nordoriente Danubo kaj malaltaj montoj en la sudo, okcidento.

Eknomio
-------

La ĉefa ekonomia branĉo estas la energia centralo "Đerdap". Alia parto de la loĝantaro vivtenas sin per ĝiroj de la eksterlande laborantaj familiaj membroj. Plia grava ekonomia faktoro estas la agrikulturo en la tuta distrikto Kladovo.

Retaj paĝoj
-----------

* serbe
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Kario (apartigilo) |

Detruo de dento fare de forta kario.
**Kario** aŭ **karieso** (*caries dentis*) estas denta malsano, ĉe kiu la ekstera dura tavolo moliĝas kaj tiu moliĝo penetras la denton kaj kaŭzas ties malkombinon. Kario povas kaŭzi inflamon de la dentokarno.

Kaŭzoj
------

La nutrorestaĵoj sur la dentoj servas kiel nutraĵoj por bakterioj, kiuj produktas el la karbonhidrato (tartro) ankaŭ acidojn, kiuj kapablas kemie malkombini la kristalstrukturon de la emajlo. Tiel tiu tavolo senkalkiĝas kaj disiĝas.

Preventado
----------

* ofta dentopurigo kun fluorentena dentokremo
* evito de sukeraĵoj, frandaĵoj
* evito de karbon-dioksidaj, sukeraj trinkaĵoj (koka-kolao)

Kuracado
--------

* Plombo

Bildaro
-------

* partoj de dentopartoj de dento
* kuracita dento kun plenigokuracita dento kun plenigo
* Blanka: emajlo; Flava: dentino; Oranĝa: pulpo; Griza: alveola osto; Roza: parodonta protekto.Blanka: emajlo; Flava: dentino; Oranĝa: pulpo; Griza: alveola osto; Roza: parodonta protekto.

Vidi ankaŭ
----------

* Kategorio Kario en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kario en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)

* Amalgamo
* Dentodoloro
* Dentproteziko
**Susticacan** estas komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas. La ĉefurbo de la komunumo estas Susticacán.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1235 enloĝantojn. El tiuj estas 589 viroj kaj 646 virinoj. La komunumo havas surfacon de 200 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 2,030 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas 500 milimetroj. La geografia koordinatoj de la komunumo estas 22° 37′ norda latitudo kaj 103° 6′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 1157 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj 0 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

844 enloĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 730 alfabetoj kaj 57  analfabetoj. Do 13.39 % de la enloĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj. 

Inter la virinoj estas 427 alfabetoj kaj 56 analfabetoj. Do la grado de analfabeteco inter virinoj estas 11.59%. Inter la viroj estas 303 alfabetoj kaj 57 analfabetoj, do 15.83% el la viroj estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2007-05-20 per la retarkivo Wayback Machine
**Conrad RUSSELL, la 5a Erlo Russell** (naskiĝis la 15-an de aprilo, 1937, mortis la 14-an de oktrobro, 2004) estis brita historiisto kaj politikisto, kaj pranepo de Lordo John Russell, brita ĉefministro el la 19a jarcento.

Li edukiĝis ĉe Eton kaj Merton College, Oksfordo, kaj estis monde konata spertulo pri brita historio de la 17-a jarcento, verkinte multege pri parlamentaj luktoj el tiu periodo. Li estis ankaŭ fervora liberalulo, el longa familio linio de liberaluloj.

Akademia Kariero
----------------

Russell estis elstara historiisto pri la originoj de la Angla Civila Milito.
Li estis Lekciisto pri Historio ĉe Bedford College, Universitato de Londono, 1960-1979; Profesoro pri Historio ĉe Universitato Yale, Usono, 1979-1984; Astor-Profesoro pri Brita Historio ĉe Universitata Kolegio Londono 1984-1990; kaj Profesoro pri Brita Historio ĉe King's College London de 1990 ĝis sia emeritiĝo en 2003.

Politika Kariero
----------------

Kiam li estis juna, Russell ŝanceliĝis inter la Laborista Partio kaj la Liberaluloj, tiam tre malfortaj. En 1966 li estas parlamenta kandidato por la Laborista Partio en norda Londono, sed ne sukcesis gajni.

En 1987 li fariĝis la 5a Erlo Russell, kiam mortis lia duonfrato John Conrad Russell. Li estis la unua parlamentano de la Liberala Demokratia Partio, tuj post kiam kreiĝis la partio en 1988 pro kunfandiĝo inter la Liberala Partio kaj la Sociala Demokratia Partio. En la parlamento, li parolis por sia partio pri internaj aferoj, junularaj aferoj, kaj pensioj.

En 1999, forlasis la parlamenton ĉiuj krom 92 *heredaj lordoj* (t.e. ĉiuj kiuj ricevis sian titolon pro siaj antaŭuloj, ne pro propra merito). Russell elektiĝis en la unua loko en la listo de sia partio por resti en la parlamento, kvankam li senĉese argumentis por forigi la neelektitan House of Lords (Ĉambro de lordoj) kaj ĝin anstataŭigi per elektita senato.

Li ofte kontribuis al debatoj, kaj lin alte respektis ĉiuj partioj en la parlamento. En 1996 li ricevis la premion *Lordo de la Jaro*.

Li estis vicprezidanto de la Liberaldemokrata Junularo kaj Studentoj 1993-1994 kaj honora prezidanto de la Liberaldemokrata Historia Grupo 1998-2004.

Verkoj
------

* *Crisis of Parliaments: English history 1509-1660* (1971)
* *Origins of the English Civil War* (redaktita, 1973)
* *Parliaments and English politics* 1621-1629 (1979)
* *Unrevolutionary England, 1603-1642* (1990)
* *Fall of the British monarchies, 1637-1642* (1991)
* *An Intelligent Person's Guide to Liberalism* (1999)

* Kategorio Conrad Russell en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 31485
* GND: 124518567
* LCCN: n90602331
* VIAF: 10781377
* ISNI: 0000 0001 1487 7047
* SUDOC: 030414229
* BNF: 121832414
* NLA: 36536451
* BIBSYS: 90628581
* BNE: XX847782
 |