|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun cendo (muziko). |

¢
Unu-cenda usona monero kromnomata *penco*
**Cendo**, aŭ **centimo**, estas monunuo kiu egalas al {\displaystyle 1/100} (centono) de la baza monunuo. Ĝi ankaŭ indikas la moneron, kiu valoras unu cendon. En Esperanto oni povas uzi la vorton *cendo* por ĉiu monunuo, kies valoro estas centono de la baza monunuo. Tamen por monunuoj, kies nacilingvaj nomoj ne similas al *cendo* (aŭ *cent*), oni ofte uzas esperantigon de la nacilingva nomo.

Etimologie la vorto *cendo* devenas de la latina vorto *centum* kiu signifas cent. Monerfarejoj en multajlandoj produktas monerojn valorantajn inter {\displaystyle 1/100} kaj {\displaystyle 100/100} de la monunuo, rezervante monbiletojn por pli altaj valoroj. Tamen, tio multe varias de lando al lando; ankaŭ dependas de la valoro de la baza monunuo. Moneroj de {\displaystyle 200/100} aŭ {\displaystyle 500/100} de la valoro ne estas maloftaj, speciale en kazo de memorigaj moneroj.

Norda Ameriko
-------------

En Usono kaj anglalingva Kanado, la 1-cenda monero estas ĝenerale konata per la kromnomo *penny*, aludante al la brita monero kaj la monunuo de tiu nomo. En francalingva Kanado, la 1-cenda monero estas konata kiel *sou*.

Cendaj sumoj inter 1 kaj 99 cendoj estas kutime indikataj per la unu aŭ du ciferoj sekvataj per minuskla litero **c** (1c, 2c), aŭ per *cendosigno*, kiu estas litero «c» trapikita per suprenstreko aŭ vertikala linio: **¢** (ekz. 1¢, 2¢). La signo ¢ havas la kodon deksesuman A2 en unikodo kaj povas esti skribata kiel &cent; en HTML.

Ne-centumaj sistemoj
--------------------

Aliaj monunuaj dividsistemoj ankaŭ eblas, kiel ekzemple la malnova sterlinga pundo, kiu ĝis la dekumiĝo en 1971 estis dividita al {\displaystyle 1/20}-ojn (ŝilingoj – **s**) kaj {\displaystyle 1/240}-ojn (malnovaj pencoj – **d**).

Ekzemploj
---------

Ekzemploj de monunuoj en la mondo uzantaj *cendojn, centimojn* aŭ *centavojn* estas:

* Argentina peso – dividita en 100 *centavojn*
* Aŭstrala dolaro – dividita en 100 *cendojn*
* Brazila realo – dividita en 100 *centavojn*
* Kanada dolaro – dividita en 100 *cendojn*

* Eŭro de la Eŭropa monunio – la eŭro-moneroj portas la tekston *EURO CENT*; fakta uzo malsamas depende de la lingvo. La grekaj moneroj havas «ΛΕΠΤΟ» («lepto») ĉe la frontflanko de la 1c monero kaj «ΛΕΠΤΑ» («lepta») ĉe la frontflankoj de la aliaj.
* Honkonga dolaro – dividita en 100 *cendojn* (la plej malgranda divido cirkulanta estas 10 cendoj)

* Malajzia ringito – dividita en 100 *senojn*
* Meksika peso – dividita en 100 *centavojn*
* Latva lato – dividita en 100 *centimojn* (latve 1 *santīms*, 2 ĝis 9 *santīmi*, pli da *santīmu*)
* Litova lido – dividita en 100 *cendojn* (litove 1 *centas*, 2 ĝis 9 *centai*, pli da *centų*)
* Novzelanda dolaro – dividita en 100 *cendojn*
* Filipina peso – dividita en 100 *centavojn* (foje ili nomiĝis *centimoj*)
* la eksa Portugala eskudo – dividita en 100 *centavojn*
* Singapura dolaro – dividita en 100 *cendojn*
* Sud-Afrika rando – dividita en 100 *cendojn*
* Usona dolaro – dividita en 100 *cendojn*

La Ĉilia peso estis dividita en 100 *cendojn* ĝis 1984 – ekde tiam la peso ne uzas iun ajn dividon.

  

* Kategorio Cendo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)