recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Preĝejo de Crikvenica
Haveno de Crikvenica
**Crikvenica,** itale **Cirquenizza** estas marborda urbo en Kroatio. *Crkva* kroate signifas: preĝejo. Ankoraŭ 3 komunumoj apartenas al la municipo.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: km²
* Supermara alteco: 0- m
* Loĝantaro en la municipo: 11 340, en la urbo: 7120
* Poŝtkodo: 51 260
* Telefonprefikso: 51
* Aŭtokodo: CK

Situo
-----

La urbo situas sur ebenaĵo, laŭ Adriatiko, laŭ flankovojoj. Rijeka troviĝas 31 km-ojn. Kontraŭe troviĝas insulo Krk. La haveno havas grandan trafikon.

Historio
--------

la historia hotelo "Esperanto" en la municipoparto Selce
Kroatoj okupis la regionon en la 8-a jarcento. En la 15-a jarcento abatejo fondiĝis. En 1891 hotelo ekfunkciis, la komunumo iĝis ŝatata feriejo kaj mara banloko. En 1910 loĝis tie 3 553 da homoj, (escepte 2 homojn ĉiuj kroatoj). Ĝis Traktato de Trianon Crikvenica apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al Modrus-Fiume, kie distriktejo estis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio. En 2001 loĝis tie 11 350 da homoj, (10 215 kroatoj).

Panoramo de Crikvenica
la plaĝo de Crikvenica

Vidindaĵoj
----------

* kastelo, nun hotelo,
* katolika preĝejo
* kaj por esperantistoj ankaŭ menciindas la kontinue funkcianta vilaa hotelo "Esperanto" en la municipoparto Selce, en secesia stilo konstruita komence de la 20-a jarcento kaj komplete historiece renovigita komence de la 21-a jarcento.

Ĝemelurboj
----------

* Italio Verbania, Italio
* Francio Saint-Dié-des-Vosges, Francio

* Kategorio Crikvenica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **preĝejo Naskiĝo de Maria** (hungare: *Kisboldogasszony*) estas sakrala historia monumento en urbo Szerencs (Hungario).

Historio
--------

La unua mencio pri kirko de Szerencs okazis en 1321. La jam kalvinanaj loĝantoj uzis la kirkon ekde 1595. La sporadaj katolikoj uzis ĝin denove inter 1671-1683, ekster tiu tempo ili uzis la kapelon en la fortikaĵo. La katolikoj refondis la paroĥon en 1742, ilia pli nova baroka kirko estis konstruita inter 1750 kaj 1764. La orgeno estis kreita en 1907.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo staras sola en korto, kiu kuŝas laŭ stratangulo. En la korto estas videbla ankaŭ krucifikso farita en 1803, antaŭ la kirko statuo pri Johano Nepomuko (18-a jarcento). La kirka fasado estas simetria, meze porĉo reliefas, la plej supre kvadrata turo altiĝas. En la turo 2 sonoriloj loĝas. La navo finiĝas en duonronda absido, krome etaĝa sakristio aliĝas al la navo. Interne la instalaĵoj parte restis el la 18-a jarcento.

Kermeso okazas en la 8-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* datenoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Preĝejo Naskiĝo de Johano Baptisto** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Zsámbék.

Historio
--------

La unua mencio pri la preĝejo okazis en 1332, kiun la turkoj okupis en la 1540-aj jaroj. La katolika movado estis reorganizita en 1686 helpe de franciskanoj. La paroĥo refondiĝis en 1716. Tiutempe la mesoj okazis en kapelo aŭ en la ruina preposta preĝejo. La nun videbla preĝejo estis konstruita inter 1745 kaj 1754. La orgeno estis farita en 1764, ĝi renoviĝis en 1963 kaj 1998.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola en korto, sed en la korto troviĝas ankaŭ ŝtona kruco, obelisko pri falintoj de la 1-a mondmilito kaj skulptaĵo pri Johano Nepomuko. La fasado estas simetria, meze la turo reliefas, ankaŭ la enirejo tie funkcias. Super la enireja pordo niĉo kun skulptaĵo estas videbla. Interne la predikejo estis farita en 1754, la ĉefaltaro en 1818.

Kermeso okazazas en la 24-an de junio.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj Arkivigite je 2016-05-30 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Tananas** estas sud-afrika muzik-grupo fondita en 1987 de Gito Baloi, Ian Herman kaj Steve Newman, plene aktiva ĝis 1993.

Ilia unua laboro estis farita kun sendependa muzik-eldonejo Shifty Records, ili poste registris sep aliajn diskojn, el kiuj du kun Sony/BMG. Ilia muziko estas influita de ĵazo, salsa kaj mbaqanga.

Ili kunlaboris kun multaj internaciaj artistoj kiel Paul Simon, Sting kaj George Duke.

Ili oficiale ĉesigis aktivecon en 1993, tamen ili daŭre porokaze renkontiĝis por ludi kune ĝis 2004, morto-jaro de Gito Baloi.

Grupanoj
--------

* Steve Newman: gitaro
* Gito Baloi: basgitaro kaj voĉo
* Ian Herman: drumo kaj perkutilo

Diskaro
-------

* 1988: *Tananas*
* 1990: *Spiral*
* 1994: *Orchestra Mundo*
* 1994: *Time*
* 1996: *Unamunacua*
* 1997: *The Collection*
* 1999: *Seed*
* 2001: *Alive in Jo'burg*


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 319675
* VIAF: 148733638
* ISNI: 0000 0001 1527 2058, 0000 0001 1526 4779
* MBA: c69906c3-816c-4c22-a056-b6445ba53314
 |
La **preĝejo Naskiĝo de Maria** estas romkatolika monumento historia en urbo Sülysáp (Hungario), pli frue en vilaĝo *Tápiósüly*, en la mezepoko *Süly*.

Historio
--------

Eklezia fonto mencias kirkon en 1332. Laŭ aliaj fontoj tiu ĉi gotika kirko estis konstruita en 1498. Dum dominado de la turkoj ĝi ruiniĝis, sed post liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a ĝi estis renovigita. La paroĥo ekfunkciis en 1724. La internaj instalaĵoj estis faritaj en 1759. En la sekvaj jarcentoj la preĝejo plurfoje estis trakonstruita, eĉ pligrandigita (ekzemple en 1696 flankonavo konstruiĝis ene kun mezepoka fenestro, en 1937 plia krucnavo konstruiĝis). En 1876 oni disrabis la preĝejon. La kirko estis renovigita en 1976, sed la lasta kaj plena en la jaroj 2009 kaj 2010. Arkeologoj esploris en 2000. Orgeno estis farita al Gyömrő en 1825 kaj estis portita tien en 1969.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo staras sola en korto. En la simetria fasado la kvadrata turo plene reliefas. La enirejo funkcias tra la turo, kiu estas apogita kun du pilieroj. La navo havas 2 krucnavojn kaj sakristion. La absido estas plurlatera kaj estas apogitaj per pilieroj. Sub unu el la krucnavoj kripto troviĝas. La altara bildo el la 19-a jarcento prezentas naskiĝon de Maria.

Kermeso okazas en la 8-an de septembro.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare

* Absido kaj sakristioAbsido kaj sakristio
* NavoNavo
* Fenestro mezepokaFenestro mezepoka
* NavoNavo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
La **preĝejo Naskiĝo de Maria** estas romkatolika historia monumento en Kemenessömjén, kie ĝi estas la plej malnova konstruaĵo. La preĝejo mem kaj ankaŭ la historio similas al Preĝejo Sankta Stefano (Kemenesmihályfa).

Historio
--------

La unua mencio pri kirko okazis en 1339. Ĝuste post jarcento la kirko akiris permeson pri kermeso. Dum disetendiĝo de la reformacio ĉirkaŭ en 1550 la vilaĝanoj iĝis luteranoj kaj ili uzis la preĝejon. En 1732 la katolikoj armile reokupis ĝin. En 1755, poste inter 1785-1796 oni renovigis la preĝejon. En 1785 István Dorfmeister (1729) pentris la altaran bildon kaj freskojn, la altaro estis skulptita en 1787. La nuna fasado estas videbla ekde 1892. Arkeologoj esploris en la preĝejo en 1973. En 2018 granda fajro okazis en la preĝejo, la orgeno plene cindriĝis.

Konstruaĵo
----------

La preĝejo situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze la turo altiĝas. La eniro povas okazi tra la turo. Super la enirejo estas blinda kvadrata fenestro. Ĉe la absido malgranda sakristio etendiĝas.

Fontoj
------

* hungare kun 2 fotoj
* hungare kun foto Arkivigite je 2019-01-25 per la retarkivo Wayback Machine
* hungare kun fotoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Nagykapornak** [nadjkapornak] estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Pacsa.

Preĝejo de Nagykapornak
Fronto de preĝejo de Nagykapornak

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 24 km²
* Loĝantaro: 910
* Poŝtkodo: 8935
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°49′08″N 16°59'33″E

Situo
-----

Nagykapornak situas en valo de kanalo Principális, laŭ ĉefvojo Balatonszentgyörgy-Zalaegerszeg, fervojo Szombathely-Nagykanizsa preteriras. Pacsa troviĝas 13, Zalaegerszeg 14, Hévíz 18, Zalaszentgrót 19 km-ojn.

Historio
--------

Supozeble en la 11-a jarcento fondiĝis la vilaĝo, en la 1210-aj jaroj ankaŭ abatejo ekfunkciis. La vilaĝo estis unuafoje menciita en 1234 en formo *"Copur"*. Ekde 1335 ankaŭ tie okazadis departementaj kunsudoj. La komunumo iĝis kampurbo kaj administrejo de la distrikto en 1459. En 1567 la turkoj detruis la abatejon. Post 3 jaroj la aŭstro-hungaroj transformis la abatejo-restaĵon al burgo. En 1600 la turkoj vane sieĝis ĝin, fine ili okupis en 1664. Post kelkaj jaroj la Habsburgoj reokupis ĝin. Depost 1876 la urbeto ne plu estis distriktejo kaj kampurbo. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika Salvator-Preĝejo (Nagykapornak) kune kun monaĥejo
**Nagyigmánd** (nadjigmAnd) estas grandvilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono **Norda** Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en subregiono de Komárom. Nagy signifas: granda.

Kalvinana preĝejo de Nagyigmánd

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 51  km²
* Loĝantaro: 3100
* Poŝtkodo: 2942
* Telefonprefikso: 34

Situo
-----

Nagyigmánd situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Székesfehérvár-Komárom. Aŭtoŝoseo M1 inter Budapeŝto-Vieno estas ne tro for, en la sama direkto biciklovojo preteriras. Győr troviĝas 35 km-ojn.

Historio
--------

La komunumo estas menciita unuafoje en 1233, kiun la tataroj en 1242, la turkoj en la 16-a jarcento faris senhoma, fine la francoj detruis la vilaĝon en 1809. La katolika paroĥo en 1749, la baroka romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Miĥaelo en 1777, la kalvinana preĝejo kun 39 m-ojn alta turo en 1889 konstruiĝis. En 1863 apud la vilaĝo oni fosis puton, kies akvo kaŭzis lakson por homoj kaj por bestoj. Post la ekzameno oni konstatis kuracan trinkakvon, kiu faris tutlande fama la komunumon. En 1944 la judoj estis deportitaj, en 1945 la Ruĝa Armeo sieĝis la setlejon dum 10 tagoj, kiu tute ruiniĝis. Oni malpermesis la vendadon de kuracakvo depost 1988, ĉar la agrokulturado venenis la akvon.

Vidindaĵoj
----------

* nobeldomo Thaly (tali)
* Preĝejo Sankta Mikaelo (Nagyigmánd)
* Kalvinana preĝejo (Nagyigmánd)

Famuloj
-------

En Nagyigmánd naskiĝis József Pápay (lingvisto).

Ĝemelkomunumoj
--------------

* Hausleiten, Aŭstrio
* Nesvady, Slovakio
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Grizblua muŝkaptulo** |
| --- |
|  |
| Grizblua muŝkaptuloGrizblua muŝkaptulo
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Muŝkaptuledoj *Muscicapidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Eumyias* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***E. sordida*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Eumyias sordida****(Walden, 1870) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| **Konserva statuso: Preskaŭ minacata** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Grizblua muŝkaptulo  |

 |
| v • d • r |

La **Grizblua muŝkaptulo** aŭ Malhelblua muŝkaptulo, *Eumyias sordida*, estas birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj de la genro de *Eumyias* kiu enhavas tre bluajn speciojn ĉefe en la supraj partoj.

Tiu specio estas endemia de loĝantaj birdoj en montetoj de centra Srilanko.

La Grizblua muŝkaptulo reproduktiĝas en deciduaj montararbaroj, super 600m, kvankam ĝi en estas komuna sub 900m. La ĉefa reprodukta sezono estas marto kaj aprilo, sed povas okazi dua pli posta ovodemetado.

La tasforma nesto estas kovrita de kompakta amaso de musko. La loko estas kutime putoforma rokfendo. La normala ovodemetado estas 2 aŭ 3 brunpunktataj rozkoloraj ovoj. Unu el la plej bonaj rigardejoj por vidi tiun specion estas la Nacia Parko Horton Plains.

Dull-blue flycatcher (below) with brown-breasted flycatcher and black-naped monarch
Tiu specio estas 15cm longa. Ĝi estas simila laŭ formo al la Griza muŝkaptulo kaj havas laŭtan melodian kanton. Plenkreskuloj estas grizbluaj, kun blankeca ventro. Estas nigra makulo inter la beko kaj la okuloj, sed ne tiom markata kiom ĉe la Nigramaska muŝkaptulo ekzemple, sed ĉiukaze kontrasta kun tre brilblua supre kaj sube. Krome estas harplumetoj ĉirkaŭ la bekobazo. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed inoj estas iom pli grizaj.

Junuloj de Grizblua muŝkaptulo estas brunaj, tre punktataj en kapo, dorso, flugilkovriloj kaj brusto per palgrizo; la flugilplumoj estas tre larĝe borditaj de blugrizo.

Tiu estas relative facile videbla birdo, spite sian arbaran habitaton. Ili manĝas ĉefe flugantajn insektojn, skarabojn, raŭpojn kaj aliajn insektojn, sed iil manĝas ankaŭ berojn.

Ĉe homoj
--------

Tiu birdo aperas en poŝtmarko de Srilanko.

Referencoj
----------

1. ↑

* *Birds of India* de Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ISBN 0-691-04910-6
Patrono de la episkopujo Sankta Petro kun la blazono de la episkopujo de Worms, ĉe la episkopejo Ladenburg; hodiaŭa muzeo Lobdengau-Museum
Monumento pri episkopo Burchard antaŭ la katedralo de Worms
Limoj de la episkopujo en la mezepoko
La **episkopujo Worms** (germane *Bistum Worms*, latine *Dioecesis Wormatiensis*) estis katolika diocezo kun sidejo en la libera imperia urbo Worms en la Sankta Romia Imperio, nuntempe en Germanio.

La episkopujo, kiu estis fondita en la malfrua antiko, atingis dum la karolida tempo kaj dum alta mezepoko la kulminon de sia potenco kaj influo. La episkopa preĝejo estis la katedralo de Worms, unu el la tri rejnlandaj imperiestraj katedraloj. La *Hochstift* (= princepiskopujo) de Worms ankaŭ havis la mondan potencon pri Lobdengau, malgranda regiono ĉirkaŭ Ladenburg. Pro la reformacio la episkopujo perdis plejparton de siaj paroĥoj kaj ĉirkaŭ 1800 ĝi estis malfondata.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio:Episkopoj de Worms

Literaturo
----------

* Friedhelm Jürgensmeier (Hrsg.): *Das Bistum Worms. Von der Römerzeit bis zur Auflösung 1801.* Echter-Verlag, Würzburg 1997, ISBN 3-429-01876-5. (Beiträge zur Mainzer Kirchengeschichte Bd. 5)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Episkopujo Worms en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Referencoj
----------
La **Episkopujo Büraburg** (germane: *Bistum Büraburg*) estis episkopujo romkatolika starigita en 742 estante tre proksime de Fritzlar-Geismar, Germanio. Ĝi malfonditis jam en 755.

Kapelo Sankta Brigida sur la monteto Büraberg

Historio
--------

Ĉirkaŭ la jaro 680 la franka imperia burgo Büraburg konstruitis kun 8 hektaroj da interna spaco, mortera muro je dikeco de minimume 1,50 metroj, pluraj turoj kaj tri pordegoj. Ĉe pli endanĝerigataj lokoj instalitis pluse fosoj akraj. Ĉe la eosta parto de la montero troviĝis la antaŭburgo, en kiu estis ejoj de kamparanoj kaj metiistoj. Ĉirkaŭ la jaro 700 la fortikaĵo plidikigitis per novaj muregoj (de 1.80 metroj ĉirkaŭ). La pordegoj pligrandigitis, la internaj ejoj plimultiĝis kaj la loĝzonoj laŭplane kaj bele aranĝitis per pilastroj, ŝtonaj fundamentoj, keloj, fosujoj ktp.). Sur la centra pinto konstruitis preĝejo estanta sub la patroneco de Sankta Brigida.

Funkcio
-------

En 723 la tuto servis al Sankta Bonifaco kiel misikomandantejo kaj milita ŝirmo, kiam li dum kontraŭpaganaj agadoj dehakis en Geismar - verŝajne sur la hodiaŭa katedralplaco - kverkon dediĉita al la ĝermana dio Toro. El ties ligno li konstruigis kapelon konsekrotan je Sankta Petro. Tiu ĉi ligna kirko iĝis la ĝermo de la en 724 fare Bonifaco fondita benediktana monaĥejo Fritzlar. Nomumitis unua abato Sankta Wigbert. Tiu ĉi instituto ŝanĝitis en 1005 je kolegiato.

En 742 Bonifaco plialtrangigis Büraburg kune kun Würzburg kaj Erfurton je episkoplandoj. Unua episkopo iĝis lia spirita kunbatalanto Witta de Büraburg. Sed jam en 755 la episkoplando Büraburg kune kun Erfurto malfonditis laŭ ordono de Lull kaj enkorpigitis al la Episkopujo Majenco. Ambaŭ lokoj malhelpintus la etendiĝon de ties propra episkopujo; ĉiuokaze ilia grava rolo en la misiado de la orientaj provincoj jam estis malkreskintaj. Poste Büraburg iĝis arkidiakonujo (kun sidejo pli malfrua en Fritzar) kaj tiamaniere aŭtomate la centro de majenca aŭtoritato kaj en Norda Hesio kaj en Eichsfeld.

Literaturo
----------

* Oliver Hellmuth: *Die Bistumsgründungen des Bonifatius.* GRIN Verlag (2004), ISBN 3638262219.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Bistum Büraburg en la germana Vikipedio.*
**Ilonka Kabos** , laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kabos Ilonka** estis hungara pianisto, altlernena instruisto. Ŝia origina persona nomo estis *Ilona*. Ŝia patro estis Ede Kabos, ŝia edzo estis Lajos Kentner.

Ilona Kabos  naskiĝis la 7-an de decembro 1898 en Budapeŝto, ŝi mortis la 27-an de majo 1973 en Londono.

Biografio
---------

Ilonka Kabos frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Árpád Szendy, Leó Weiner kaj Zoltán Kodály. Ŝi debutis kiel pianisto en 1916, depost la 1-a mondmilito ankaŭ eksterlande. Ŝi faris piankoncertojn en Nederlando, Hispanio, Italio, Germanio, Francio kaj Anglio. Inter 1931 kaj 1936 ŝi instruis en la Muzikakademio. Ekde 1938 ŝi vivis en Lpndono, ŝia domo estis centro de la muzika vivo, tie estis ofte hungaraj gastoj Georg Solti kaj Tamás Vásáry (en 1946 Zoltán Kodály). Ŝi gvidis piankursojn en Okcidenta Eŭropo kaj Usono. En 1961 ŝi retiriĝis, sed la instruado ne ĉesis. Inter 1956-1972 ŝi revizitis Hungarion, tiam ŝi estis ĵuriano.

Ŝiaj studentoj (elekto)
-----------------------

* János Ferencsik
* János Hammerschlag
* Lőrinc Kesztler
* László Lajtha

Fontoj
------

* anglalingva biografio kun foto Arkivigite je 2017-12-30 per la retarkivo Wayback Machine
**Ilski** (ruse *Ильский*) estas urbotipa loĝloko en Krasnodara regiono (Rusio), kun 23.097 loĝantoj (kalkulo 2009).

Geografio
---------

La komunumo situas ĉe la nordokcidenta parto de la Granda Kaŭkazio ĉ. 40 km sudokcidente de la regiona ĉefurbo Krasnodar ĉe rivereto *Il* en la akvokolekta areo de Kuban. Norde de la loko etendiĝas la intense agrikulture uzata Kubana ebenaĵo, dum rekte sude altiĝas la arbarkovritaj etendaĵoj de la Kaŭkazo.

Ilski apartenas al distrikto Severskaja, kies administra centro estas la Stanica Severskaja, ĉ. 10 kilometrojn oriente.

Historio
--------

La loko estiĝis en 1863 kiel Stanica *Ilskaja* de la kubanaj kozakoj. Ĝi estis nomata laŭ la rivero kaj ĝi estis la unua en areo sudokcidente de Krasnodar, tiam nomata Jekaterinodar. Samjare, oni malkovris en la proksimo nafton. La unua naftoboro okazis en 1866 okcidente de la loko sur teritorio de la hodiaŭa Rusio.

La loko en 1947 ricevis la statuson de urbotipa komunumo, danke al la rapide disvolviĝinta naftoproduktado.

Kulturo kaj vidindaĵoj
----------------------

En Ilski videblas preĝejo el 1871–1873.

Sude de la loko troviĝas pluraj gravaj mezŝtonepokaj trovitaĵejoj de bizon- kaj mamutĉasistoj. Ilin malkovris en 1898 la franca arkeologo Joseph de Baye (1853–1931).

Ekonomio kaj infrastrukturo
---------------------------

En Ilski funkcias ekde 1952 la uzino pri argilaĵoj kaj baritaĵoj por profundboradaj lavaĵoj. Krom tiu ekzistas ankaŭ uzinoj de konstrumaterialoj kaj lignoprilaboro, nutraĵindustrio.

La komunumo situas ĉe la en 1888 inaŭgurita fervoja linio Tiĥoreck–Krasnodar–Novorossijsk (staciona nomo *Ilskaja*).

Tra Ilski kondukas la longvojo A146 Krasnodar–Krimsk–Novorossijsk.

* Kategorio Ilskij en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Edition **Iltis** (germane por "putoro", kio estas la marko-simbolo) estas eldonejo por esperantologio kaj interlingvistiko, fondita en aprilo 1997 de Irmi Haupenthal. 

Sub la eldoneja nomo "Artur E. Iltis" aperis libroj almenaŭ ekde 1968. Tiujare aperis la broŝuro "Kiel (mal)venkigi Esperanton? Elektitaj metodoj de Kanguruo" kun satiroj pri la Esperanto-movado, laŭ la indiko ĉe "Artur E. Iltis" (do: Reinhard Haupenthal aŭ eble Günther Becker) en "Pleasecastle" (Blieskastel). En la katalogo de UEA troviĝas 213 titoloj kun "Iltis" kiel eldonejo, en la datumbazo Trovanto de la Viena biblioteko preskaŭ 200.

Adreso: Edition Iltis, La Saousse, FR-84340 Malaucène, Francio  

Retpoŝto: editioniltis@aol.com

Vidu ankaŭ
----------

* Artur E. Iltis

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artikoloj de kaj pri "Iltis" en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rEsperanto |
| --- |
| 
* Historio
* Movado
* Universalaj Kongresoj
* Esperanto-renkontiĝoj
* Asocioj
* Esperantistoj laŭ la nacieco
* Komunumo
* Kulturo
* Slango
* Literaturo
* Muziko
* Radiofonio
* Filmoj
* Verkistoj
* Esperantologio
* Kursoj
 |  |

 |
**Grens** estas komunumo en la distrikto Nyon en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 350 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Grens situas sur la ebenaĵo sude de la piedo de la Ĵurasa Montaro norde de la Lago Lemano proksimume 4 kilometrojn okcidente de la distriktĉefloko Nyon.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,56 km², de kiuj 1,6% estas kovritaj de arbaro, 88,7% servas por agrikulturo kaj 9,3% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Grens limas en nordo al Gingins, en nordnordoriento al Trélex, en nordoriento al Nyon, en oriento kaj sudoriento al Signy-Avenex, en sudokcidento al Borex, kaj en okcidento al Chéserex.

Trafiko
-------

Tra Grens pasas en oriento la kantona ĉefvojo n-ro 123 de Nyon al Saint-Cergue. Tra la vilaĝo Grens kondukas konekta vojo de Signy-Avenex al Chéserex kaj krome kondukas vojo de la vilaĝocentro al la kantona vojo en oriento.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Grens datiĝas el la jaro 1160 jam kiel *Grens*. En tri lokoj sur la komunuma teritorio estis trovitaj stokoj da romiaj tegeloj. Dum mezepoko en Grens estis konstruita preĝejo konsekrita al Sankta Petro, kies patroneco apartenis al la Abatejo Bonmont. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Gingins troviĝis sub la administrado de la Voktejo Nyon. La vilaĝo Grens apartenis ĝis en la 18-a jarcento al la familio Quisard. La lasta membro de tiu familio estis Sinjorino Quisard, kiu sin nomis ankaŭ Sinjorino de Grens kaj kiu en la jaro 1757 vendis la vilaĝon al David Brutel de Schaffisheim, kiu la vilaĝon siavice post malmultaj jaroj vendis al la Grafo de La Fléchère de Nyon, kiu estis la lasta vilaĝa senjoro ĝis la revolucio. Post la Helveta Revolucio ĝi estis atribuita al la Distrikto Nyon.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Germain Hausmann*: *Grens* en *Historia Leksikono de Svislando* (2007-01-23)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Grens en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Grens Arkivigite je 2013-08-12 per la retarkivo Wayback Machine

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Grens** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Nyon |
| --- |
| Arnex-sur-Nyon • Arzier-Le Muids • Bassins • Begnins • Bogis-Bossey • Borex • Bursinel • Bursins • Burtigny • Chavannes-de-Bogis • Chavannes-des-Bois • Chéserex • Coinsins • Commugny • Coppet • Crans-près-Céligny • Crassier • Duillier • Dully • Essertines-sur-Rolle • Eysins • Founex • Genolier • Gilly • Gingins • Givrins • Gland • Grens • La Rippe • Le Vaud • Longirod • Luins • Marchissy • Mies • Mont-sur-Rolle • Nyon • Perroy • Prangins • Rolle • Saint-Cergue • Saint-George • Signy-Avenex • Tannay • Tartegnin • Trélex • Vich • Vinzel |  |

 |
La **grenleĝo** (angle *Corn Law*) estas reguliga dispozicio pri importo kaj eksporto de la greno, en la brita historio.

La unuaj notoj pri grenleĝo aperas en la 12-a jarcento, ĝi iĝis grava el politika vidpunkto en turnopunkto de la 18-19-a jarcentoj, kiam pro la blokado de Napoleono kaj plimultiĝo de la loĝantaro, ne sufiĉis la greno por Britio. La grenleĝoj iĝis eksvalidaj en 1846 kaj tio signifis malgraviĝon de la bienegulaj interesoj kaj venkon de la grenindustrio. 

La grenleĝoj kaj milito multekostigis la grenon ekde 1791 kaj la malforta rikolto en 1795 kondukis al malsat-ribeloj, inter 1799 kaj 1801 elvolviĝis daŭra krizo, inter 1805 kaj 1813 denove malmultis la rikolto kaj la prezoj altiĝis. Oni provis leĝe fiksi la prezojn en 1815, sed tiuj ofte ŝanĝiĝis en la sekvaj sep jaroj. 

En 1839 fondiĝis en Manchester la Ligo kontraŭ la grenleĝo (*Anti-Corn Law League*), kiu instigis la industrian mezklason kontraŭ la bieneguloj. La gvidanto de la Ligo estis Richard Cobden, kiu atingis ĉe la ĉefministro Siro Robert Peel pripensi la postulojn. La katastrofa terpoma rikolto de 1845 en Irlando konvinkis Peel, ke la grenleĝoj pli damaĝas ol utilas kaj oni senvalidigis ĉiujn en 1846. 

Similaj dispozicioj okazos poste dufoje: oni enkondukis en 1902 malgrandan doganon je la greno kaj faruno kaj en 1932 por pli memstarigi la landon (malpliigi la dependecon je importo).

Vidu ankaŭ
----------

* Ĉartismo
* Granda malsatego en Irlando
**Derbent** (ruse *Дербент*) estas urbo en Dagestano en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 82410.

La urbo estis fondita en mezo de la 5-a jarcento.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1840.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 42°04' norde, longitudo 48°18' oriente (42° 04′ N 48° 18′ O﻿ / ﻿42.067 °N, 48.300 °O﻿ / 42.067; 48.300 (mapo)).

La urbo estas sur bordo de Kaspia Maro.

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 47.3 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 101 mil loĝantojn.

Flago de Dagestano
Urboj de Dagestano

**Ĉefurbo**: Maĥaĉkala

Bujnaksk |
Dagestanskije Ogni |
Derbent |
Ĥasavjurt |
Izberbaŝ |
Juĵno-Suĥokumsk |
Kaspijsk |
Kizilurt |
Kizlar 

 

* Derbent en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Derbent en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 53991
* LCCN: n88249472
* VIAF: 149036475
* SUDOC: 027224856
* BNF: 119313178
* NKC: ge997458
 |
**Derartu Tulu** (en amhara lingvo: ደራርቱ ቱሉ; en afaana oroma: Daraartuu Tulluu; 21a de marto 1972) estas etiopia longdistanca kuristo kiu konkurencis en vojkampa atletiko, transterena kuro kaj ŝosekurado ĝis la distanco de maratono.

Derartu estis la unua virino el Etiopio kaj la unua afrikanino kiu atingis Olimpikan ormedalon, kiun ŝi ricevis en 10,000 m en la Somera Olimpiko 1992 de Barcelono. Tiu kuranta konkurso, en kiu ŝi kaj Elana Meyer (Sudafriko) kunkuris for el la cetero de la kuristoj, lanĉis ŝian karieron. En 1995 en la Monda Transterena Ĉampioneco ŝi atingis la ormedalon, alveninte al la konkurenco nur unu horon antaŭ la komenco. Ŝi restis fuŝkaptita en la flughaveno de Ateno sendorma dum 24 horoj. Samjare ŝi venis la dua post Fernanda Ribeiro kaj atingis la arĝentan medalon en 10,000 m de la Atletika Monda Ĉampioneco.

Ŝi atingis la ormedalon de 10,000 m en la Olimpiaj ludoj por la dua fojo (estante la nura virino kiu faris tion en la mallonga historio de la evento). Ŝi atingis la titolon en la Monda Transterena Ĉampioneco por la tria fojo. En 2001, ŝi finfine atingis tutmondan titolon en 10,000 m en Edmonton. Tiu estis ŝia tria monda aŭ Olimpia ormedalo. Ŝi havas totalon de 6 mondaj kaj Olimpiaj ormedaloj.

Notoj
-----

1. ↑   Robbins, Liz (2009-11-01). Tulu Wins as Radcliffe Struggles to Fourth. New York Times. Alirita en 24a de aŭgusto 2019.
2. ↑  "Meet the Dibabas: The Fastest Family on the Planet". Vogue. 31a de marto, 2016.
3. ↑   MacKay, Duncan (2000-12-30). Cold of Consett holds no fears for Ethiopia's world-beating waif. The Guardian. Alirita la 25an de aŭgusto 2019.

* Kategorio Derartu Tulu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 655169
* VIAF: 317275304
* BNE: XX5496411
 |
***Der grüne Vogel*** (la verda birdo) estas germana (siatempe okcident-germana) televida drama filmo el la jaro1980 de la hungara filmreĝisoro István Szabó.

Sinopso
-------

La filmo rakontas amhistorion dum la Malvarma Milito, kiu okazis inter Oriento kaj Okcidento. Dro. Renate Winter estas germana kancero-esploristino. En medicina kongreso en Vieno ŝi renkontas la polan kancero-esploriston Dr. Med. Jan Widuchowski. Ili enamiĝas, sed la polo ne volas forlasi sian edzinon. Dum la venontaj dek jaroj ili regule renkontas unu la alian, Ilia amo-vivo ekzistas nur dum la internaciaj kongresoj.

Roloj
-----

* Hannelore Elsner: Dro. Renate Winter-Ewald
* Péter Andorai: Jan Widuchowski
* Krystyna Janda: Katzka Widuchowski
* Danuta Szaflarska: pola profesoro
* Johanna Elbauer: Barbara
* Rolf von Sydow: germana profesoro

Ekesto
------

La kamera laboro por la filmo okazis dum julio-aŭgusto 1979 en Tübingen, Varsovio, Parizo, Krakovo, Berlino kaj Auschwitz. 

La filmo prezentiĝis en la germanaj kinejoj en aprilo 1980

Eksteraj ligiloj
----------------

(germana) *Der grüne Vogel*  en Interreta filma datumbazo (angle)

Bildoj el la filmo

Vidu ankaŭ
----------

Pluramemo

Notoj kaj referencoj
--------------------

Tiu ĉi artikolo tute baziĝis sur la samtitolaj artikoloj en la germana kaj nederlanda vikipediaj versioj je la 5-a de januaro 2017.
La **viruso Epstein-Barr** (VEB) estas viruso de la familio de la herpetovirusoj (*Herpesviridae*, familio kiu enhavas ankaŭ la viruson de la herpeto kaj la citomegaloviruson). Estas la plej grava kaŭzo de la akuta infekta mononukleozo, ofta sindromo karakterizita per febro, gorĝodoloro, lacego kaj inflamo de limfaj ganglioj. La infekto per la viruso de Epstein-Barr okazas en la tuta mondo.

La VEB infektas la plej parton de homoj en ajna momento de ties vivoj. Tiel oni akiras adaptan imunecon tra la disvolvigo de antikorpoj kontraŭ la viruso, kio kutime preventas novajn kontaĝojn pro eksteraj faktoroj. La viruso restas latenta por la cetero de la vivo (kiel episomoj), kaj povas okazigi novajn infektojn, reaktivigante sin intermite kun aŭ sen simptomoj.

Multaj infanoj infektiĝas per la viruso Epstein-Barr, kvankam tiuj infektoj kutime ne disvolvigas gravan simptomaron kaj ne distingas sin el aliaj mallongdaŭrajn malsanojn de la infanaĝo. Kiam la infekto per la VEB okazas dum la adolesko aŭ la junaĝo, ĝi estas kaŭzo de infekta mononukleozo en 30 al 70 % de la okazoj.

* Kategorio Viruso Epstein-Barr en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Viruso Epstein-Barr en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 697730
 |
**Összehasonlító Irodalomtörténeti Lapok** (Komparaj Literaturhistoriaj Paĝoj) estis la unua hungarlingva revuo pri kompara literaturscienco inter 1876 - 1888 aperinta en Koloĵvaro.

Historio
--------

La revuon fondis en Koloĵvaro Hugó Meltz. La antaŭparolo aperis en 1876, la unua numero en 1877. Ĝiaj redaktoroj estis Hugó Meltz kaj Sámuel Brassai.

Ĝia profilo
-----------

La revuo estis hungarlingva, sed la eksterlandaj aŭtoroj povis publiki en siaj originalaj lingvoj: germane, angle, france, itale kaj hispane. La revuo priokupiĝis ĉiuspecajn literaturojn, do aperis en ĝi rumanaj, provansalaj, ĉinaj temaj artikoloj. Ĝi havis rubrikon kun titolo *Petőfiana*, kiu deziris konatigi la hungaran literaturon pere de poezio de Petőfi kaj tiel li faris bonan servon al disvastigo de kulto Petőfi.

Bibliografio
------------

* Vajda György Mihály: *Összehasonlító Irodalomtörténeti Lapok*, Helikon, 1964.
* *Összehasonlító Irodalomtörténeti Lapok*, red. antaŭparolo, notoj György Gaal, Bk. 1975;
La Eŭropa Unio kreis Komitaton de regionoj por reprezenti la **Regionojn de Eŭropo** kiel institucio de la administracio de EU rekte sub la nivelo de la nacia ŝtato. La komitato havas sian sidejon en Bruselo.

Tialoj por tio estas jenaj:

* historiaj kaj kulturaj postuloj por aŭtonomio en multaj regionoj tra la tuta EU
* plifortigi la politikan kaj ekonomian situacion en tiuj regionoj

La termino 'regiono' uzita tiukadre inkludis Anglion, Skotlandon, Kimrion kaj Nord-Irlandon (antaŭ la Briteliro), kiuj estas referencataj kiel apartaj landoj, kaj ne kiel regionoj, fare de la Brita registaro kvankam kolektive ili formas la teritorion de la Unuiĝinta Reĝlando (nome suverena ŝtato).

Kelkaj naciaj ŝtatoj kiuj historie havis fortan centrigitan administracion transigis politikan povon al la regionoj. Ekzemploj de tio estas la redono de povo en Unuiĝinta Reĝlando (denove antaŭ la Briteliro, per la *Scotland Act 1998* -Leĝo de Skotlando de 1998-, la *Government of Wales Act 1998* -Leĝo de la Registaro de Kimrio de 1998-) kaj la nuntempaj negocadoj en Francio rilate al pliiĝanta aŭtonomeco por Korsiko. Kelkaj aliaj ŝtatoj tradicie havis fortajn regionajn sentojn, kiel la Federacia Respubliko Germanio aŭ la aŭtonomaj komunumoj de Hispanio; aliaj ŝtatoj estis strukturitaj sur la bazo de nacia kaj municipa regado.

Kompetenco
----------

Regionaj kaj lokaj aŭtoritatoj elektas delegitojn por la Komitato de regionoj. Tiu komitato estas konsulta ento, kaj oni petas ties opinion al la konsilio aŭ al la komisiono pri novaj politikoj kaj juro en jenaj areoj:

* Edukado
* Trejnado
* Kulturo
* Publika Sano
* Kontraŭ-droga helpo
* Trans-Eŭropaj retoj
* Socia kaj Ekonomia Kohero
* Strukturaj Financoj

pri kelkaj aferoj ĝi funkcias partnerece kun la Eŭropa Ekonomia kaj Socia Komitato.

Referencoj
----------

* Loughlin, John et al.: *Subnational Democracy in the European Union: Challenges and Opportunities*. Oxford University Press. Oxford, 2004.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eurostat - Statistics Explained: ĉiuj artikoloj kun informo je regiona nivelo

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rInstitucioj de la Eŭropa Unio |
| --- |
| Konsekritaj per traktatoj
 (laŭ la *Traktato pri Eŭropa Unio, artikolo 13.1*) | 
* Eŭropa Parlamento (Prezidanto, Balotoj, Distriktoj, Frakcioj kaj partioj)
* Eŭropa Konsilio (Prezidanto, Kunvenoj)
* Konsilio de la Eŭropa Unio (Prezidanto)
* Eŭropa Komisiono (Prezidanto, Komisionanoj)
* Justica Kortumo de Eŭropa Unio
* Eŭropa Centra Banko
* Kontkontrola Kortumo
 |
| Aliaj organizaĵoj | 
* Eŭropa Ombudsmano
* Eŭropa Kontrolanto pri Datumprotektado
* Eŭropa Investa Banko
* Komitato de regionoj
* Ekonomia kaj Socia Komitato
* Eŭropa Agentejo pri Landlimaj kaj Marbordaj Patroloj
* Eŭropa Kontraŭfraŭda Oficejo
 |
| Agentejoj de la Eŭropa Unio • Sidejoj de la institucioj • Tekstoj de la traktatoj |

 |
La atestilo *Energy Star*
**Energy Star** (angle, *energistelo*) estas la nomo de internacie agnoskita programo por energiŝparado.
Ĝi estis inicita de la usona *Environmental Protection Agency* (EPA) en 1992 por limigi la forcejan efikon. Ĝi ekzistas kiel markemblemo aŭ atestilo por produktoj, kiuj respekta la mediprotektajn normojn, kiel komputiloj aŭ lumigiloj. Ĝi povas esti agnoskita por industriaj konstruaĵoj, laborejoj aŭ hejmaj domoj: tiel en 2005, 2000 konstruaĵoj kaj 350.000 novaj domoj ricevis tiun atestilon en Usono.

En Usono
--------

Alia prezento de la atestilo *Energy Star*.
Ĉe interreto la programo *Energy Star* ebligas al konsumantoj trovi la plej efikajn aparatojn laŭ energia konsumo. Interalie troveblas:

* hejmaj elektraj aparatoj: fridujoj, lavmaŝinoj, telerlaviloj, mikroondiloj, ...
* komputilaj ekranoj
* komputiloj
* tekkomputiloj
* komputilaj sistemoj
* serviloj
* ludkonzoloj

En Eŭropo
---------

En 2001 la Eŭropa Komisiono subskribis konsenton kun Usono por favori la agnoskon de la normo en Eŭropo.
Novembre de la jaro 2009 la eŭropa komisiono kaj EPA validigis *Energy Star 5.0 display*, kiu rilatas al afiŝigiloj kaj ebligos ŝpari preskaŭ 9 TWh dum la vivodaŭro de produkto.

Vidu ankaŭ
----------

* Ekologia atesto

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Energy Star en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* angle La usona Energy Star
* france La eŭropa Energy Star Arkivigite je 2011-01-13 per la retarkivo Wayback Machine
* france Prezento de la *Energy Star 5.0 display* fare de la eŭropa komisiono
* france Artikolo pri *Energy Star* ĉe GreenIT.fr
* france Artikolo pri *Energy Star* ĉe EcoInfo Arkivigite je 2010-05-26 per la retarkivo Wayback Machine
* france Artikolo pri *Energy Star* ĉe Ginjfo Arkivigite je 2010-03-27 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Medio |
La **energia denseco** signifas en la fiziko la dividiĝon de energio {\displaystyle E} je difinita grando {\displaystyle X}, kaj havas ĉiam la formulon de

{\displaystyle w={\frac {dE}{dX}}}.
Oni uzas ĝin plej ofte kiel

* mezuron por energio je volumeno de materialo (volumena energia denseco, unuo estas ĵulo/m³)
* mezuron por energio je maso de materialo (gravimetra energia denseco, specifa denseco, unuo estas ĵulo/kg).

Teorie oni povas difini energiodenson je ĉiu fizika mezuro. Praktike gravas la energia denseco de energiorezervaĵoj kiel fueloj kaj akumulatoroj, baterioj.

Energia denseco de energiorezervaĵoj
------------------------------------

La energiodenson de fueloj oni nomas hejta valoro, tiun de akumulatoroj *kapacito je volumeno* aŭ *kapacito je maso*. Ekz. energia denseco de litia-polimera baterio 140–180 vathorojn je kg (140–180 Wh/kg) kaj tiu de *nikel-metalhidrida baterio* (NiMH) estas 80 Wh/kg. Kompreneble, ju pli granda estas la energia denseco de la baterio, des pli granda estas la atingopovo, do funkciodaŭro je la sama povumo.

* Kategorio Energia denseco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Netstal (stacidomo). |


**Netstal** estis ĝis la 31-a de decembro 2010 politika komunumo en Kantono Glaruso, en Centra Svislando. Ĝi havis 2858 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. Kun efiko de la 1-a de januaro 2011 Netstal integriĝis kadre de la glarusa komunumreformo al la nova komunumo Glaruso.

Geografio
---------

Netstal situas ĉe la bordo de la rivero Linth, norde de la kantonĉefkomunumo Glaruso. En la sudo de la vilaĝo la rivero Löntsch, kiu elfluas el la Lago de Klöntal, alfluas al Linth.

Najbaraj komunumoj ĝis la komunuma reformo
------------------------------------------

La komunumo Netstal limis en okcidento kaj nordo al Näfels, en nordoriento al Mollis, en oriento al Ennenda, en sudo al Glaruso kaj Riedern, kiu situas inter Glaruso kaj Netstal.

Trafiko
-------

Netstal disponas pri stacidomo de la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Rapperswil tra Uznach kaj Glaruso al Linthal.

Tra Netstal pasas la kantona ĉefvojo n-ro 17 kiu tra Klausen-Pasejo kondukas Pfäffikon tra Glaruso al Altdorf. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A3 situas norde en Niederurnen en distanco de 4 km.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Netstal datiĝas el la jaro 1289.

Post la reformacio en la 16-a jarcento la plimulto de la loĝantaro de Netstal restis katolika. Dum la religia divido de la lando Glaruso, en Netstal en *Erlen* 77 foje kunvenis la katolika landkomunumo.

Jam en la 17-a jarcento en Netstal setlis unuaj industriaj entreprenoj. En la jaro 1679 estis malfermita papera muelejo. En la jaro 1856 estis fondita la maŝinfabriko kaj gisejo, kiu poste fariĝis la *Netstal Maschinen AG*.

Kadre de la glarusa komunumreformo kun efiko de la 1-a de januaro 2011 la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Ennenda, Netstal kaj Riedern estis integritaj al la komunumo Glaruso, kiu per tiu kuniĝo atingas urban grandecon.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Karin Marti-Weissenbach*: *Netstal* en la *Historia Leksikono de Svislando* (2010-04-20)

Vidu ankaŭ
----------

* Netstal (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Netstal
* Netstal en la Historia Leksikono de Svislando

* Kategorio Netstal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bildoj
------

* Gastejo BärenGastejo Bären
* Vilaĝeniro venante de NäfelsVilaĝeniro venante de Näfels
* Katolika preĝejoKatolika preĝejo
* Protestanta preĝejoProtestanta preĝejo

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de Kantono Glaruso |
| --- |
| ***Glaruso:*** Glaruso • Ennenda • Netstal • Riedern*Glaruso Nordo*: Bilten • Filzbach • Mollis • Mühlehorn • Näfels • Niederurnen • Oberurnen • Obstalden*Glaruso Sudo*: Betschwanden • Braunwald • Elm • Engi • Haslen • Linthal • Luchsingen • Matt • Mitlödi • Rüti • Schwanden • Schwändi • Sool | BlazonoBlazono |

 |
**Fervojlinio Ondrášov – Dvorce na Moravě** situinta en Ĉeĥio estis mallarĝtraka fervojo en montaro Nízký Jeseník. Ĝi kondukis el stacio Ondrášov (nuna nomo de stacio samloke estas Moravský Beroun), situanta sur normalŝpura fervojlinio fervojlinio Olomouc–Opava tra valo de Důlní potok kaj Lobník ĝis Dvorce.

En la 1930-aj jaroj oni konsideris alikonstrui ĝin al normala ŝpuro kaj plilongigi ĝis Budišov nad Budišovkou, kie troviĝas fina stacio de fervojlinio el Suchdol nad Odrou. Bedaŭrinde transportaj plenumoj estis malaltaj. Ekde oktobro de 1932 sekurigis la transporton de vojaĝantoj nur unu paro de miksitaj trajnoj ĉiutage, fine la persona transporto estis la 14-an de septembro 1933 tute haltigita.

Sur la fervojlinio estis ekigitaj vaporaj lokomotivoj U 12 kaj U 16. Lokomotivo U 12, kiun ČSD alimarkis al U37.002, estis post la finigo de la trafiko transdonita al fervojlinio Třemešná ve Slezsku – Osoblaha, hodiaŭ ĝi servas en Jindřichohradecké místní dráhy.

Ponteto ĉe stacidomo en Moravský Beroun

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Daniel Brabenec, *ONDRÁŠOV–DVORCE Arkivigite je 2010-06-15 per la retarkivo Wayback Machine (el Retarkivo 20100615004821)*, SPŽ

Vidu ankaŭ
----------

* Fervojlinioj en Ĉeĥio
La bombardado de la eskadro ankrita en Coquimbo, en 1931. Foto de la gazetaro de la epoko, eble retuŝita aŭ trukita.
La **ribelo de la Eskadro de Ĉilio** estis ribelo de la maristaro de la Mararmeo de Ĉilio inter la 31a de aŭgusto kaj la 7a de septembro 1931. La movado naskiĝis kiel protesto fronte al forta malpliiĝo de salajroj, kiu estis dekretita de la registaro de la vicprezidanto Manuel Trucco, meze de la ekonomia kaj politika krizo kiun trairis Ĉilio sekve de la Granda Depresio. La ribelo daŭris unu semajnon kaj trapasis variajn fazojn. Post ekokupo de la ŝipoj kaj bazoj, la maristaro prezentis al la aŭtoritatoj peticion, kiun la registaro traktis kaj negocis dum kelkaj tagoj.

Dum la intertraktadoj, la ribeluloj pligrandigis sian peticion kun petoj ĉiufoje pli ĝeneralaj, kaj rilataj al la krizo de la lando. La 4an de septembro, post la ultimato de la registaro kaj unu tago antaŭ esti atakitaj, la ribeluloj manifestis malkaŝe sian deziron, ke la movado akiru karakterizaĵojn de socia revolucio.

Ek de la 5a de septembro, komencis atakoj al la maristoj de la fortoj sindonaj al la registaro, tial ili provis mallongan militan reziston. Post subteni batalojn en Coquimbo kaj Talcahuano, la ŝipanaroj kapitulacis.

* Kategorio Ribelo de la Eskadro de Ĉilio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Mucorales*** |
| --- |
|  |
| Sporangioj de Mucor sp.Sporangioj de *Mucor sp.* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
| Domanio: | Eŭkariotoj *Eukaryota* |
| Subdomanio: | *Unikonta* |
| Superregno: | Opistokontoj *Opisthokonta* |
| Regno: | Fungoj *Fungi* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | *incertae sedis* |
|
| Subfilumo: | Mukoromikotenoj *Mucoromycotina* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Ordo  |
| ***Mucorales***Fr. 1832 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Familioj |
| 1. *Umbelopsidaceae*
2. *Lentamyetaceae*
3. *Syncephalastraceae*
4. *Lichtheimiaceae*
5. *Phycomycetaceae*
6. *Saksenaeaceae*
7. *Radiomycetaceae*
8. *Cunninghamellaceae*
9. *Backusellaceae*
10. *Pilobolaceae*
11. *Rhizopodaceae*
12. *Choanephoraceae*
13. *Mycotyphaceae*
14. *Mukoracoj*
 |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Mucorales*  |

 |
| v • d • r |

Formado de zigosporo
**Mukoraloj** (latine *Mucorales*) estas ordo de fungoj. Ili estas ĝenerale saprejaj fungoj. Ili konstituas ordinarajn ŝimojn. Ili utiligas sukerojn kaj kelkfoje ameloj sed ne celulozon. 

Ili produktigas sporojn en globforma sporujo (sporangio) portata de pedunkleto (sporangioforo) simpla aŭ branĉa.

Iliaj teleomorfoj formas zigosporojn.

La specioj estas facile kultivataj. Centraalbureau voor Schimmelcultures posedas 135 speciojn. Oni konas 227 speciojn.

Priskribo
---------

ekzemplo *Rhizopus stolonifer*
Ĉesto de rizoido (generale ne ĉestas ĉe *Mucor* sed ĉe ĉestas *Rhizomucor* aŭ ĉe *Rhizopus*) de stolono, aspekto de sporangio kun ĝia kolumelo, de sporangiosporo kaj de sporangioforo permesas diferencigi speciojn.

Ekologio
--------

Ili vivas en grundo aŭ sur diversaj organikaj materialoj. Kelkfoje ili parazitas iomete plantojn vidu ekzemple *Rhizopus stolonifer* aŭ fungojn vidu ekzemple *Spinellus fusiger*. Kelkfoje li kaŭzas malsanojn ĉe homoj aŭ bestoj.

Ekonomia signifo
----------------

Ili havas gravan rolon en industrio, agrikulturo kaj medicino.

Fontoj
------

* Walther kaj al (2013). "DNA barcoding in Mucorales: an inventory of biodiversity", *Persoonia*. doi:10.3767/003158513X665070.
* Hoffmann kaj al (2013). "The family structure of the Mucorales: a synoptic revision based on comprehensive multigene-genealogies", *Persoonia*. doi:10.3767/003158513X666259.
**Tirso Catrillón** estis verkisto de eseoj kaj rakontoj, esperantisto kaj bonkvalita ŝakludisto kolombia. Li naskiĝis en la urbo Urrao[*rompita ligilo*] de Antjokio la 11an de februaro de 1927. Li loĝis en la urbo Medellín kaj laboris en la Eldonejo Bedout (grava eldonejo en Kolombio fondita en 1914 sed jam malaperinta).

En la jaro 1963 li estis unu el la premiitoj *"CIPA"* (hispanlingvaj komencliteroj de "Rondo de Ĵurnalistoj de Antjokio") en lokaj sportlududoj de Antjokio nomataj *"Olimpiko de ĵurnalismo kaj radio"*.

Inter liaj verkoj tiu plej konata estas eta libro kiu vere estis du libroj en unusola bindaĵo *"Esperanto / Ajedrez Práctico"[*rompita ligilo*]* (gramatiko de La Internacia Lingvo por hispanparolantoj kaj lernolibreto pri ŝakludo), tiun ĉi duteman libron li publikigias en 1973 en Eldonejo Bedout.

Tirso Catrillón mortis la 18an de septembro de 1999. Kiel esperantisto li ne estis vanta pri siaj konoj, preferis vivi iom aparte de la publika scenejo, kvankam en la kolombiaj ŝakludaj rondoj estis konata kiel unu el niaj elstaraj ludantoj kaj konantoj pri ŝako. Omaĝe al lia memoro ekzistas ŝak-turniro kiu portas lian nomon, organizata far la Antjokia Ligo de Ŝakludo.
Tradicia Muktuk-Festmanĝado
**Muktuko** estas la por manĝado antaŭpreparita haŭto de beluĥoj, kiu estas tre ŝatata ĉe inuitoj same kiel la graso kaj la karno de cetacoj. Muktuko havas mem ĝis ĉ. 12 centimetrojn dikan haŭton kaj la sub tiu troviĝanta, rozkolora grastavolo. Muktuko estas deprenita el la cetacoj en blokoj kaj poste pendigita dum du tagoj en seka ejo. Poste oni kuiras, malvarmigas kaj en oleo rezervas la haŭton. Por reezrvado en oleo, la muktuko devas rezerviĝi en malvarma oleo, tiel ĝi estas deponebla unu jaron. Multaj inuitoj manĝas muktukon pli volonte krude, kies gusto similas al tiu de la freŝa kokosnukso.

La problemo de la konsumado de similaj cet-produktaĵoj estas la alta hidrargo-akumuliĝo en la karno kaj graso, kion kaŭzas la kreskanta mediopoluado. La hidrarga koncentreco situis laŭ mezuroj en 1970 super 0,5 ppm (partoj po miliono).

lardo


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Muktuko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)