recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
622-mm teleskopo Cassegrain ĉe ŝtata parko Observatorio Goldendale
Situo de Goldendale en Kantono Klickitat
**Goldendale** estas malgranda agrikultura urbo en Kantono Klickitat, Vaŝingtonio, Usono; ĝi estas la administra sidejo de la kantono. La loĝantaro estis 3 407 homoj en 2010, 9,4%-e malpli ol en 2000. Ĝia poŝtkodo (ZIP) estas 98620. Goldendale situas ĉe 45° 49′ 16″ N 120° 49′ 17″ U﻿ / ﻿45.82111 °N, 120.82139 °U﻿ / 45.82111; -120.82139 (mapo) (45.821117, -120.821380). Laŭ la Usona Buroo de la Censo, Goldendale enhavas 6,1 km2 da areo, ĉiom sektera. La alteco estas 499 m super marnivelo. Ĝiaj kodoj laŭ la landaj normoj FIPS kaj GNIS estas 53-27435 kaj 1505168 respektive.

Historio
--------

Frua setlinto John Golden donis sian nomon al la urbo en 1872, kaj ĝi oficiale municipiĝis en 1879. Kvankam la urbo restas la ekonomia centro de sia valo, ĝi multe suferis je financo kaj dungado pro la fermiĝo de aluminia fabriko, kiu antaŭe estis la ĉefa motoro de la loka ekonomio.

La 9-an de juno, 1918, William Wallace Campbell, estro de la Observatorio Lick en Kalifornio, kaj astronomo Heber Curtis vojaĝis al Goldendale por observi plenan eklipson, provante per fotoj pri la korono de la suno konfirmi ke la suna gravito ŝanĝas la ŝajnan lokon de steloj, flankentirante ilian lumon dum ĝi preterpasas la sunon. Iliaj fotiloj ne sufiĉis por la tasko, do la Teorio de Relativeco de Einstein restis nekonfirmita tiurilate ĝis novembro 1919.

En 1973 dediĉiĝis la Observatorio Goldendale, nun la ĉefa turisma allogaĵo de la urbo. Depost 1980 la observatorio apartenas al la Vaŝingtonia parka sistemo.

Industrio
---------

Kulturo
-------

Turismo
-------

Geografio
---------

La rivero Little Klickitat fluas tra Goldendale.

Demografio
----------

Klimato
-------

Citaĵoj
-------

1. ↑   Arkivigite je 2008-05-21 per la retarkivo Wayback Machine United States Census Bureau. Retrieved 2008-01-31.
2. ↑  Campbell, W.W. "Clouds Fall Away For Solar Eclipse", "The New York Times", June 10, 1918, accessed December 2, 2010.
3. ↑  Crelinsten, Jeffrey. "Einstein's Jury: The Race to Test Relativity". Princeton University Press, 2006.
4. ↑   Goldendale Observatory Homepage. Arkivita el la originalo je 2012-06-16. Alirita 2012-04-13.

Eksteraj ligiloj
----------------

* City of Goldendale - oficiala retejo
La eldonejo **Goldmann** - germane **Goldmann Verlag** - estas germanlingva libroeldonejo. Ĝi fondiĝis en 1921 en Lepsiko kaj ekde la fino de la 1940-aj jaroj havas sian centran sidejon en Munkeno. Ekde la jaro 1977 ĝi ne plu estas memstara firmao, sed parto de la eldona grupo Random House de la konzerno *Bertelsmann AG*.

Post la translokiĝo al Munkeno, la eldonejo en 1952 publikigis sian unuan poŝlibron kaj sekve tute koncenriĝis pri produktado de malmultekostaj poŝlibroj, retiriĝante el la produktado kaj komerco de rigidkovrilaj libroj. Ekde la jaro 1986, jam parto de la eldoneja grupo *Random House*, la eldonejo tamen rekomencis ankaŭ publikigi pli multekoste vendatajn rigidkovrilajn librojn.

En la 1950-aj jaroj poŝlibre en la eldonejo unue publikiĝis germanlingvaj tradukoj de la krimromanoj de Edgar Wallace, en serio de tipe ruĝaj librokovriloj. La eldonejo instigis kaj disvastigis la germanlingvan vorton "Krimi" kiel mallongigo de la formala vorto *Kriminalroman*, do krimromano. Al la serio aldoniĝis germanlingvaj tradukoj de la krimromanoj de Agatha Christie, pli poste ankaŭ de *Victor Gunn*, *Arthur W. Upfield* kaj *Thomas Muir*, ankoraŭ pli poste de *Francis Durbridge* kaj *Rex Stout*. Pliaj krimromanaj verkistoj kun pli granda nombro de verkaĵoj en la serio estis interalie *Louis Weinert-Wilton*, *Earl Derr Biggers*, *John Creasey*, *Ellery Queen*, *Dick Francis* kaj *Bill Knox*. Krome en plia "flava serio" publikiĝis literature altgrangaj beletraj verkoj de ekzemple la verkistoj Stefan Heym, *Walter Kempowski*, *Manfred Bieler* aŭ *Ingeborg Drewitz*. Nuntempe publikiĝas tre vasta gamo de fikcia kaj nefikcia literaturoj.

plia impreso de la eldoneja stando en la frankfurta librofoiro 2012
En aparta serio ekde la jaro 1980 publikiĝas libroj pri esoterismo, spiritismo kaj alternativa medicino, komence sub seria titolo *Goldmann Esoterik*, nun sub seria marko *Goldmann Arkana*. Ekde la jaro 1998 aldoniĝis serio pri konsilaj nefickiaj libroj, sub seria marko *Mosaik bei Goldmann*. Samjare ankaŭ aldoniĝis eldoneje verkita enciklopedio, publikigata en 24 kolore presitaj volumoj kaj akompanata per komputildosiera kompaktdisko.

Por plia internacia distribuo de la produktaĵoj la firmao kompreneble intense kunlaboras kun alilandaj eldonejoj kaj tial prezentiĝas en internaciaj librofoioj kiel ekzemple la frankfurta librofoiro en Germanio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Goldmann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* la eldonejo heyne en la nuna eldongrupa retejo randomhouse.de
La **Nuntempa Urbo**, aŭ en franca *Ville Contemporaine* [vil kɔ̃tɑ̃pɔʁɛn], estis nerealigita utopia planita komunumo intencita por loĝigi tri milionojn da personoj dezajnita de la Franc-Svisa arkitekto Le Corbusier en 1922. 

En tiu modela urbo ties loĝantoj loĝus kaj laborus en grupo de identaj sesdek-etaĝaj altaj apartamentejoj ĉirkaŭataj de pli malaltaj zigzagaj apartamentaj blokoj kaj granda parko. 

La centra peco de tiu plano estis tiu grupo de sesdek-etaĝaj altaj krucformaj nuboskrapuloj konstruitaj el ŝtalaj kadroj kaj enkadrigitaj en kurtenaj vitraj muroj. Tiuj nuboskrapuloj estus hejmoj kaj de oficejoj kaj de apartamentoj por la plej riĉaj loĝantoj.

Centre de tiu planita urbo estus transporta kerno kiu estus hejmo por busoj kaj trajnoj same kiel por ŝoseaj interkruciĝejoj kaj pinte flughaveno.

Le Corbusier apartigis la vojojn por perpieda cirkulado el la ŝoseoj, kaj glorigis la uzon de la aŭtomobilo kiel transportrimedo. Forirante el la centraj nuboskrapuloj, estus pli malgrandaj mult-etaĝaj zigzagaj blokoj en verda spaco kaj pli for estus la loĝejoj por la proletaraj laboristoj.
La germana filozofo Karl Jaspers difinis la esprimon **Aksa Epoko** (nome la periodo inter la 800 a.n.e. kaj la 200 a.n.e.) kiel la dividlinio plej profunda de la historio de homo, dum kiu aperis la sama tendenco de pensaro en tri apartaj mondoregionoj: nome Ĉinio, Hindio kaj Okcidento. Ekde la Aksa Epoko, la diversaj regionoj de la Tero jam ne plu havis similan paralelecon. Laŭ Jaspers, la homeco, kiel oni konas ĝin nuntempe, naskiĝis tiam. Li no povis cerbumi konekton por tiu okazaĵo, kaj ankaŭ ne signo de interkonekto inter la popoloj de la Mediteraneo, Hindio kaj Ĉinio en tiu periodo. 

Jaspers enkodukis la koncepto de la *Aksa Epoko* en sia libro *Vom Ursprung und Ziel der Geschichte* (La origino kaj celo de la historio), publikigita en 1949. Tiu nomo prenas la koncepton de «akso» —de senco en la historio— de la germana filozofo G. W. F. Hegel.

La karakteroj de la Aksa Epoko povas esti difnitaj tiel:

1. La homo iĝas konscia pri si mem kaj pri siaj limigoj. Lia celo estas la persona savo.
2. Li klopodas akiri tiun savon tra la pensa agado. Por la unua fojo en la historio, la filozofoj aperas publike. Aperas ankaŭ la filozofaj konfliktoj, naskitaj pro la deziro konvinki aliulojn. Ĉio finas en diskuto, elrompo kaj finfine en ĥaoso.
3. El tiu ĥaoso naskiĝis ĉiuj aktualaj tendencoj de pensaro.
4. Opinioj, agadmanieroj kaj kutimoj de la homoj estas prijuĝitaj kaj finfine ŝanĝiĝas.

Verko
-----

* Jaspers, Karl (1949). *Vom Ursprung und Ziel der Geschichte* (1a eld.). Munkeno: Piper Verlag. LCCN 49057321.

Notoj
-----

1. ↑   Karl Jaspers, *Origin and Goal of History*, Routledge Revivals, 2011, p. 2.
2. ↑   Lenoir, Frédéric (2018) [2008]. *Breve tratado de historia de las religiones*. Barcelona: Herder Editorial. pp. 62-68. ISBN 978-84-254-3976-6.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 787528
 |
**Ortigosa de Pestaño** [ortiGOsa depesTAnjo] estas municipo en la okcidento de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Campiña Segoviana*. La loknomo *Ortigosa de Pestaño* estas etimologie komprenebla kiel Urtikejo de P. alude al abundo de urtikoj. 

Ortigosa de Pestaño en la provinco Segovio.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 8,40 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 46 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte pli ol duoniĝis al 50 el la jaro 1991. 

Ĝi distas 33 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Domingo García, Nieva kaj Santa María la Real de Nieva.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la baroka preĝejo de Sankta Kristoforo. Proksime estas rokpentraĵoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Segovio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 767747
 |
La riverbuŝo de Elbo markas la sudorientan angulon de Germana Golfo. La insulo estas Trischen.
**Germana Golfo** (angle *German Bight*, germane *Deutsche Bucht*, germane *Tyske Bugt*, nederlande *Duitse Bocht*, nordfrise *Dútske bocht*) estas la sudorienta golfo de Norda Maro. Germanan Golfon limas: sude Nederlando kaj Germanujo, oriente Germanujo kaj Danujo (la duoninsulo Jutlando), norde kaj okcidente Dogger-benko. En Germana Golfo troviĝas la Orientfrisaj, Okcidentfrisaj, Nordfrisaj kaj danaj vadmaraj insuloj kaj krome Vadmaro. Ĉi lasta estas proksimume dek ĝis dek du kilometrojn larĝa. La menciitaj frisaj insuloj kaj apudaj bordaj regionoj estas kolektive konataj kiel Frisujo. La suda parto de Germana Golfo estas konata ankaŭ kiel Helgolanda Golfo. Inter 1949 kaj 1956 la porŝipira veterprognozo de la brita radiostacio BBC uzis "Heligoland" kiel nomon de la areo nun nomata "German Bight".

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  C. Michael Hogan (2011) *Wadden Sea*. eds. P.Saundry & C.Cleveland. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment. Washington DC
la roma filio de DAI, 1878
La **Germana Arkeologia Instituto** (germane: *Deutsches Archäologisches Institut*, mallongigo: DAI) estas internacie aktiva scienca esplorinstitutio. Ĝi fonditis en 1829 en Romo *(Istituto di corrispondenza archeologica)* havante la ĉefan sidejon en Berlino, Germanujo. Ĝia jura stato estas publika kaj inter la agendaro de la Ministerioi pri eksteraj aferoj. Pli ol 350 dungitoj  laboras en pli ol 20 en la kampoj de arkeologio kaj scienco pri Antikvo kaj kulturo.
Paralele estas ĉie en la mondo multaj korespondaj membroj; finfine honoroficuloj ankaŭ engaĝiĝas.

Taskaro
-------

La tasko de DAI estas tutmonde arkeologia kaj klasika esploradoj. Per siaj esplorprojektoj DAI kreas gravan bazon por la dialogo inter kulturoj por internacia scienca kunlaboro kaj por la konservado de kultura heredaĵo. DAI estas aktiva en ne tute 400 projektoj sur kvin kontinentoj. Ĝia spektro ampleksas ekz. ekzamenadon de la sanktejo en Olimpio, de la piramidoj de Dahshur en Egiptujo, de la imperiestraj palacoj sur la Palatina Monteto en Romo kaj de la 12.000-jaraĝa kultejo sur Göbekli Tepe en Turkio kaj eĉ projektoj en la oazoj de la Arabio. Krome la antikvaj kulturoj en la Andoj de Peruo, en la okcidenta dezerto de Ĉinio, sur la Salomonoj en la Okcidenta Pacifiko kaj sur Paskinsulo estas esplorataj.

Zorgema laboro en la areoj de preventado, monitorado kaj dokumentado de arkeologiaj lokoj estas postulata por sukcese kaj daŭripove sekurigi la pruvojn de antikvaj civilizoj. En la kurso de kreskanta konscio pri historio tiuj estas grava parto de la evoluo de kultura identeco en la gastigantoj kaj partneraj landoj de DAI. La laboro de la instituto iĝas tiel solida komponento de stabilaj politikaj kaj kulturaj rilatoj.

Historio kaj hodiaŭo
--------------------

Kiel grava partnero de kultura diplomati, la Germana Arkeologia Instituto estas federacia institucio ene de la taskaro de la Federacia ministerio de eksteraj aferoj de Germanujo. Tiu tradicio komenciĝis jam en 1874

Hodiaŭ la centro de DAI estas en Berlino kun tri komisionoj, sep sekcioj kaj kvar sekci-oficejoj; aldonotas multaj esplorcentroj en Germanio kaj eksterlande. Ĉi tio igas ĝin la plej granda esplorinstalaĵo siaspece en Germanio kaj unu el la plej grandaj en la tuta mondo. Pro ĝia tutmonda rilato-retaro DAI estas grava ludanto kaj en kultura kaj eduka politikoj kun fremdaj landoj kaj en sciencopolitiko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Germana Arkeologia Instituto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Vikifontaro
* hejmpaĝo

Notoj
-----

1. ↑
la borsa salonego en 2008
**Germana Borso** (germane *Deutsche Börse AG*, prononco laŭ sistemo IFA ˈdɔʏtʃə ˈbœʁzə) estas germana firmao ofertanta vendoplacon por la komerco de akcioj kaj aliaj valorpaperoj. Ĝi ankaŭ estas provizanto de financaj transakciaj servoj. La firmao donas al kompanioj kaj investistoj aliron al la tutmondaj kapitalomerkatoj. Ĝi estas akcia kompanio kaj estis fondita en 1992. La sidejo estas en Frankfurto ĉe Majno, kun granda kroma oficejo en la proksima antaŭurbo Eschborn. En decembro 2010, la pli ol 765 kompanioj listigitaj havis kombinitan merkatan kapitaligon de 1 400 miliardoj da Eŭroj. La 1an de oktobro 2014, Deutsche Börse AG iĝis la 14-a anoncita membro de la *iniciato pri Daŭripovaj Borsoj de la Unuiĝintaj Nacioj*.

Inter la multaj laborantoj de la Germana Borso ekde la jaro 2018 ankaŭ estas la eksa esperantisto Ernst Bünemann.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807882
* GND: 5081325-0
* LCCN: no93025657
* VIAF: 156663830
* ISNI: 0000 0004 0374 5294
* SUDOC: 120934027
 |
Proklamo de la Regno en Versajlo, 1871, laŭ fama pentraĵo de Anton von Werner
**Germana Imperiestro** (germane: *Deutscher Kaiser*) estis la titolo de la ŝtatestro en la Germana Imperiestra Regno de 1871 ĝis 1918. Por eviti la malfacilan (interalie tiam ĉefe geografian esprimon) "Germanio", la titolo ne estis "imperiestro de Germanio". Ekzistis entute dum tiuj preskaŭ kvin jardekoj nur tri imperiestroj.

La germanaj imperiestroj postulis heredon de Sankta Romia Imperio kaj, tra tiu, de Romia imperio de Okcidento. La imperiestroj de la Sankta Romia Imperio, el kiu granda parto estis germana, havas titolon "Imperiestro de la Sankta Romia imperio".

Laŭ la konstitucio, la prusa reĝo havis la prezidon en la Federacia Konsilio, kiu reprezentis la princojn kaj liberajn urbojn. Tiu prezidanto havis la titolon Germana Imperiestro. Li rajtis instali la (regnan kancelieron, kiu estis la registarestro. Tamen ekzistis krome parlamento, Reichstag, kiu decidis pri leĝoj kaj la buĝeto.

Imperiestroj estis la prusaj reĝoj:

* Vilhelmo la 1-a: 1871-1888
* Frederiko la 3-a: 1888
* Vilhelmo la 2-a: 1888-1918

Vidu ankaŭ
----------

* Historio de Germanio
* Otto von Bismarck
* Prusio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Germana Imperiestro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Orkoloraj brilaĵetoj sur baleta ŝuo.
**Brilaĵeto** estas disketforma ornamaĵo sur vestoj. Nuntempe ili precipe estas faritaj el plasto, sed en pasinteco ili konsistis el maldika disketo de perlamoto, arĝento aux briloraĵo. Ankaŭ etaj butonoj, konkoj, speguloj kaj moneroj povas utili kiel brilaĵeto.

Brilaĵetoj aĉeteblas en multaj koloroj kaj formoj. Ili estas aplikataj sur vestaĵoj, mansakoj, ŝuoj kaj multaj aliaj akcesoraĵoj.

Brilaĵetoj kun facetoj.
Brilaĵetoj havas trueton en la mezo, sed ankaŭ estas rondaj ornamaĵoj kun trueto je unu flanko. Tiuj povas esti fiksataj tiel, ke ili facile povas moviĝi, tial la brilanta efiko pligrandiĝas. Pro la sama kaŭzo kelkaj brilaĵetoj estas faritaj kun facetoj.

Historio
--------

Estas indikoj ke oraj brilaĵetoj jam estis uzataj en 2500 a.K por ornami vestojn kaj aliaj objektoj en la Indusa valo.

* Virino en robo kun brilaĵetojVirino en robo kun brilaĵetoj
* Virino en brilaĵeta robo fotita de David ShankboneVirino en brilaĵeta robo fotita de David Shankbone

* Kategorio Brilaĵeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**LÁNDOR Béla** estis hungara ĵurnalisto, historiisto naskita en Marosludas la 4-an de oktobro 1899 kaj mortinta en Budapeŝto la 8-an de majo 1973.

Biografio
---------

Komence de 1919 Béla Lándor iĝis ano de la hungara komunista partio kaj dum la Hungara Konsilantara Respubliko li luktis en la *Ruĝa Armeo*. En 1920 li elmigris Vienon kaj laboris al hungarlingvaj komunistaj gazetoj, respektive li faris universitatajn studojn. En 1923 li laboris en sciencaj institutoj en Sovetunio. Li revenis Hungarujon, kie en 1928 oni arestis lin kaj an aŭtuno de 1929 oni kondamnis lin al malliberejo. Ekde 1934 li laboris en la Sovetunio ĉe la *Komunista Internacio*. Li verkis historiajn studojn. Post 1945 li estis kunlaboranto de libroeldonejo *Szikra Könyvkiadó*.

Verkoj
------

* *Kötelező olvasmányok a „Magyar gazdaságtörténet"-hez* (kunmetaĵo, Bp. 1951);
* *Marx jegyzetei a magyar történelemről* (Bp. 1952).

Literaturo
----------

* L. B. (Népszabadság, 1973. máj. 9.);
* Tamás Aladár: 100% (Bp. 1977).
**Béla Kovács** [kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Béla** estis hungara politikisto, ministro.

Monumento pri Béla Kovács
Memortabulo pri Béla Kovács
Béla Kovács  naskiĝis la 20-an de aprilo 1908 en Patacs [pataĉ] (nun jam urboparto de Pécs). Li mortis la 21-an de junio 1959 en Pécs.

Biografio
---------

Béla Kovács frekventis nur bazlernejon, poste li laboris en la familia bieno. En 1926 li edziĝis, en la sekva jaro li komencis politikadi loke, en la 1930-aj jaroj li politikadis jam tutlande. Inter 1945 kaj 1947. En 1947 la Ruĝa Armeo arestis lin, poste deportis lin al Sovetunio. Post la gulago li estis en hungara prizono ekde 1955. Dum la Hungara revolucio de 1956 li estis ministro. En 1958 li denove estis elektita parlamenta deputito, sed en la sekva jaro li mortis. En 1989 Sovetunio nuligis ĉiujn akuzojn pri la politikisto.

Memorigiloj
-----------

* monumento kaj memortabulo en Budapeŝto

Literaturo
----------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero K, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

* Kategorio Béla Kovács (ministro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Degollado** estas unu el la 126 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Degollado*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 033. *Degollado* signifas en la hispana *gorĝotranĉita* aŭ *senkapigita*.

Geografio
---------

**Degollado** apartenas al la regiono konita kiel la Highlands de Jalisco.. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 19173 loĝantojn. El tiuj estis 8975 viroj kaj 10198 virinoj. La komunumo havas surfacon de 305,05 km². La meza alteco estas 1780 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 20,9 C. En la komunumo estas 901,1 mm da precipitaĵo jare. 

Situo de la koncerna regiono en la subŝtato Jalisco.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 5728 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 4963 scipovis legi kaj skribi kaj 762 viroj estis analfabetoj. Do 13.3 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 6837 virinoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 5842 sciis legi kaj skribi kaj 988 virinoj estis analfabetoj. Do 14,45 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en Degollado vivis 18394 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 5 indiĝenoj. Tio signifas ke 0,027 % de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Degollado Arkivigite je 2007-03-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
**Defetismo** estas psikostato, karakterizata de malfido en la venko ĉe milito aŭ sukceso ĉe entrepreno, kaj emo al kapitulaco aŭ rezignado. Defetismo estas la akcepto de malvenko sen lukto, ofte kun negativaj implicoj. Ĝi povas esti ligita al pesimismo en psikologio kaj foje povas esti uzata sinonime kun fatalismo aŭ determinismo.

Historio
--------

La esprimo defetismo estas ofte uzata en politiko priskribi ideologian sintenon, kio konsideras kunlaboron kun la opozicia partio. En milita kunteksto, dum milito kaj precipe ĉe la fronto, defetismo estas sinonima al ŝtatperfido. Laŭ armea juro, soldato povas esti akuzita por esti defetisto, se li rifuzas batali emfazante dubon pri ideologia valido de la nacia politiko. Tiel, demandoj kiel "Ĉu la milito jam estas perdita?" kaj "Ĉu la batalo valoras la penon?" estas konsiderataj defetismo, kiuj implicas pledon por alternativa finiĝo de la milito anstataŭ favoro de milita venko.

### Defetismo en nazia Germanio

Defetismo iĝis furorvorto en Germanio post ĝia kapitulaco en 1918, precipe inter membroj de la NSDAP gvidita fare de Adolf Hitler, kiu rutine kulpigis pro tiu malvenko la "defetisman pensmanieron". Post akiro de la potenco, lia obsedo pri denunco de kontraŭuloj pro "defetismo" pliakriĝis dum paso de la tempo kaj estis vaste rimarkata. Dum la dua mondmilito, Hitler neatendite abdikigis multajn generalojn pro defetismo. Pli prudentaj armeaj komandantoj, kiel ekzemple Feldmarŝalo Albert Kesselring, sentis sin devigitaj prezenti al la *Führer* beligitan raporton pri la batalfronta situacio, por eviti la etikedon "defetisto".

Dum la lasta jaro de la milito, la germana popola kortumo (*Volksgerichtshof*) ekzekutis multajn homojn akuzitajn je defetismaj babiladoj aŭ agoj kaj iliaj nomoj estis anoncitaj ĉiusemajne en rozkolora afiŝo algluita sur afiŝtabuloj ĉirkaŭ la lando. En marto 1945, kiam tankoj de la Ruĝa Armeo proksimiĝis al Berlino, naziaj oficialuloj febre laboris por subpremi "malkuraĝon kaj defetismon" en siaj propraj vicoj per resumoj de mortkondamnoj.

Revolucia defetismo
-------------------

Revolucia defetismo estas rilata ideo, uzita plej konate fare de Vladimir Lenin, laŭ kiu la proletaro ne povas venki aŭ gajni en kapitalisma milito. Anstataŭe, laŭ Lenin, la vera malamiko de la proletaro estas la imperiismaj gvidantoj, kiuj sendas siajn subajn klasojn en batalon. Laboristoj povus gajni pli el la malvenkoj de siaj propraj nacioj, li argumentis, se sukcesus transformi la militon al intercivita milito kaj tiam al internacia revolucio.

Vidu ankaŭ
----------

* Fina malvenko
* Fatalismo
* Pesimismo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807376
 |
La **Defendo de Van** estis ago je mem-defendo de la armena loĝantaro en Van kontraŭ la armeo de la Otomana Imperio en junio 1896.

La regiono Van evitis la pli fruajn okazintaĵojn de la Hamidaj masakroj en 1895. Tamen, antaŭ januaro 1896 ekzistis kreskanta violento. Raporto de la brita vickonsulo en Van, W. H. Williams, diris ke la plejparto de la armenaj vilaĝoj estis disrabitaj kaj "armenoj estas ĉie je panika stato, timante ke la printempo alportos pliajn katastrofojn ". La otomanaj aŭtoritatoj poste sendis ekspedicion por ataki la armenan loĝantaron de Van en junio 1896.

Inter la 3-a kaj la 11-a de junio proksimume 700 armenaj viroj defendis la armenajn kvartalojn de Ajgestan (ĝardenurbo) distrikto de la urbo Van. Post semajno da batalado, la sultano serĉis asistadon de la okcidentaj potencoj por fini la violenton, promesante ke li garantius la vivon kaj sekurecon de la armenoj de Van. Post kelkaj intertraktadoj, kaj klarigante ke li agis je mem-defendo kontraŭ daŭranta masakro, la armenaj defendantoj jesis forvojaĝi al Irano, eskortitaj de otomanaj trupoj. Survoje, preskaŭ 1,000 armenoj marŝis direkte al la landlimo, ili estis masakritaj de otomanaj trupoj kaj kurdaj tribanoj. Tio estis sekvita de pliaj masakroj ĝenerale en la Van-regiono. Vickonsulo Williams taksis ke proksimume 20,000 armenoj estis mortigitaj kaj proksimume 350 armenaj vilaĝoj detruiĝis.

En julio 1897, grupo de la armena milico entreprenis venĝatakon, konata kiel Ekspedicio Ĥanasor , kontraŭ la kurda tribo Mazrig kiuj estis la respondeculoj de la masakro de la defendintoj de Van kiuj ĉi tiuj direktiĝis al la persa landlimo.
Mensa stato en rilato inter la niveloj de defio kaj kapablo. Klikebla grafikaĵo.
**Defio** (angle *challenge*, france *défi*, germane *Herausforderung*) estas

1. nesuperebla aŭ nur tre malfacile superebla obstaklo, kaj
2. la aserto al iu, ke li ne kapablas superi la asertanton en konkurso.

Laŭ la teorio de la hungardevena psikologo Mihály Csíkszentmihályi pri fluo en psikologia senco, por la motivigita kaj koncentrita plenumo de tasko necesas ke tiu tasko prezentas pli-ol-averaĝan personan defion kaj bezonas pli-ol-averaĝan kapablon. En 1997, la sciencisto publikigis la grafikaĵon bildigitan dekstre: La diagramo bildigas la rilaton inter la de la individuo perceptata defio de tasko kaj la perceptata propraj kapablo. La centro de la grafikaĵo, kie la sektoroj renkontiĝas, reprezentas la individue averaĝajn nivelojn de defio kaj kapablo. Ju pli for de tiu centro troviĝas individua sperto, des pli intensa estas la percepto de la mensa stato reprezentata fare de la diverskoloraj sektoroj.

Notoj
-----

1. ↑  Mihály Csíkszentmihályi, *Finding Flow*, 1997.

* Kategorio Defio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Defio en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
George Wein, 2009
**George Theodore WEIN** (naskiĝis la 3-an de oktobro 1925 je Bostono en Masaĉuseco - 13-an de septembro 2021) estis usona ĵaza muzikisto kaj koncerta organizisto, kiu fondis la ĵazfestivalon je Newport.

Vivo
----

Wein studis pianludon ĉe Margarett Chaloff, Sam Sax same kiel Teddy Wilson kaj komencis jam junaĝe perlabori per ĵazo. En 1946 li laboris kun Max Kaminsky, en 1947 kun Edmond Hall kaj post tio kun Bobby Hackett, Jo Jones, Vic Dickenson kaj aliaj.

En 1950 li malfermis per *Storyville* sian unuan ĵazklubejon en Bostono. Sub la sama nomo li ankaŭ tenis sian propran diskeldonejon *Storyville Records* ĝis 1965. Ekde 1954 li organizis la njuportan ĵazfestivalon. Dumpase de la tempo li iniciatis kun sia edzino Joyce Wein aliajn gravajn festivalojn, ekzemple *Grande Parade du Jazz* en Nico, *Playboy Jazz Festival at the Hollywood Bowl*, *New Orleans Jazz and Heritage Fair* kaj *Boston Globe Jazz Festival*. Ekde 1964 li kunorganizis kun Ralf Schulte-Bahrenberg kaj Joachim Ernst Berendt la berlinajn ĵaztagojn. Krom tio Wein plue muzikis kaj instruis ĵazon en sia hejmurbo Bostono. En 1959 li vizitis kun ĉiustelularo Eŭropon. En 2007 li vendis la rajtojn pri la njuportaj festivaloj pri ĵazo kaj popolmuziko al alia festivalorganiza firmao nome *Festival Network LLC* estrata de Chris Shields, kiu daŭrigis la festivalojn kun per ŝanĝita koncepto.

George Wein ricevis multajn distingojn pro siaj meritoj pri ĵazo. En 2005 li estis honorita per NEA Jazz Masters Fellowship.

Diskaro
-------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

* *Wein, Women And Song* (1955)
* *The Magic Horn Of George Wein* (1956)
* *George Wein & The Storyville Sextet – Jazz At The Modern* (1960)
* *George Wein & The Newport All-Stars* (1963)
* *George Wein Is Alive And Well In Mexico* (1967)
* *George Wein’s Newport All-Stars’ (1969)*
* *Tribute To Duke* (1969)
* *The Newport Jazz Festival All-Stars* (1984)
* *European Tour* (1987)
* Red Norvo: *Swing That Music* (Affinity, 1993)
* Pee Wee Russell: *We’re In The Money* (Black Lion, 1953–54)

Literaturo
----------

* George Wein, kun Nate Chinen: *Myself Among Others: A Life In Music*, da Capo Press, 2004, ISBN 0-306-81352-1 (membiografie)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio George Wein en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Biografio ĉe arts.endow.gov Arkivigite je 2009-08-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Problemoj de la njuporta festivalo (2009)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 408992
* GND: 130004251
* LCCN: n81069187
* VIAF: 84969918
* ISNI: 0000 0001 1494 4879
* SUDOC: 112454488
* BNF: 13901074x
* MBA: 5afc19d9-d92b-464a-9ec9-c09e97e22232
* BIBSYS: 6008125
* NKC: ola2002157557
* ICCU: DDSV161139
 |
George Westinghouse
**George Westinghouse, Jr.** (la juna) (6a de oktobro 1846 – 12a de marto 1914) estis usona entreprenisto kaj inĝeniero kiu inventis sistemon de fervoja aerbremso kaj estis pioniro de elektra industrio, akirinte sian unuan patenton je aĝo de 22. Kun sidejo en Pittsburgh (Pensilvanio) dum multo de sia kariero, Westinghouse estis unu el la ĉefaj rivaloj de Thomas Edison por la komenca plibonigo de la usona elektrosistemo. La sistemo por elektra distribuado de Westinghouse, bazita sur alterna kurento, fine superigis la insiston de Edison pri la rekta kurento. En 1911 Westinghouse ricevis la medalon Edison de la AIEE "Pro merita atingo rilate al la disvolvigo de la sistemo de alterna kurento."

Notoj
-----

1. ↑   George Westinghouse. *IEEE Global History Network*. IEEE. Alirita 22a Julio 2011.

* Kategorio George Westinghouse en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 512337
* GND: 117574252
* LCCN: n84804057
* VIAF: 74633840
* ISNI: 0000 0000 6678 8479
* SUDOC: 12459820X
* NKC: jx20090527009
 |
**János Egri** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Egri János** estas hungara ĵazmuzikisto (kontrabasisto, gitaristo).

János Egri naskiĝis la 7-an de februaro 1966 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Egri devenis el muzikista familio. Li komence havis lecionojn pri violono, ekde la aĝo de 14 jaroj pri baso. Ekde la aĝo de 17 li aperis en pluraj scenejoj, ekde la sekva jaro li ludis ĵazon. En 1990 li formis la ĵazan triopon, ili gajnis la unuan premion en internacia ĵazkonkurso en Belgio, poste en Francio kaj Italio en 1995. En la sekva jaro li fondis propran ĵazorkestron. Li laboris jam kun hungaraj muzikistoj kiel Ferenc Snétberger, aŭ Béla Szakcsi Lakatos, eĉ kun eksterlanadanoj Frank Zappa, Tony Scott, Joe Lovano, Pat Metheny, Jack DeJohnette, Lee Konitz. Foje-foje li muzikadas ankaŭ en ŝlagrorkestroj, kiel gitaristo. Li ricevis premion en 2009. Filo de Egri jam estas ĵazkantisto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto kaj video
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 652258
* GND: 134865642
* VIAF: 121494422
* ISNI: 0000 0000 8014 4223
 |
**Adorjan,** serbe **Адорјан,** hungare **Adorján** estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Norda** Banato, en municipo de Kanjiĵa.

Adorjan troviĝas en (verda) Municipo Kanjiĵa en Serbio
Mapo pri municipo Kanjiĵa

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 20  km²
* Koordinatoj: 45°59′30″N 20°02'15″E
* Alto super marnivelo: 79 m
* Loĝantaro: 1120
* Poŝtkodo: 24425
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: KI

Situo
-----

Adorjan situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Tiso, fine de sakovojo inter urboj Senta kaj Kanjiĵa.

Historio
--------

La unua skriba mencio devenis el 1198. En la 14-a jarcento kumanoj alvenis. En 1406 "Supra"-Adorján ricevis rajton pri bazarado semajne po 1, post 2 jaroj rajton pri senpaga uzado de pramo. Pro la alvenintaj turkoj post 1526 la loĝantoj rifuĝis. Ĉirkaŭ en 1800 serboj rehomigis la vilaĝon, kiu tiutempe apartenis al limgarda zono de Habsburga Imperio, poste al Hungara reĝlando.

Fine de 1918 la serboj okupis la regionon, konflikto nur en tiu vilaĝo okazis. 2 soldatoj mortis, poste la teroro ne mankis. Depost Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la hungara armeo reokupis la komunumon, dume ili murdis 3 homojn. En 1944 serbaj partizanoj reokupis Adorjan kaj ili tuj murdis 56 hungarojn. En 2002 loĝis en Adorjan 1128 homoj, (845 hungaroj (75 %), 191 rumanoj, 57 ciganoj, 5 serboj, 2 ukrainoj). Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto, kulturdomo, 4 vendejoj.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Serpa) de 1858, la turo 25 m-ojn altas
* golgoto kun kapelo omaĝe al Sankta Kruco

Ĝemelkomunumo
-------------

* Hungario Adorjánháza, Hungario

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Adorjan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Cent Skoloj de Pensaro** (en tradicia ĉina, 諸子百家; en simpligita ĉina, 诸子百家; en pinjino, zhūzǐ bǎijiā; Wade-Giles, chu-tzu pai-chia; laŭvorte, ‘ĉiuj filozofoj cent skoloj’) estis serio de filozofoj kaj skoloj kiuj aperis inter la jaro 770 ĝis 221 a.n.e. nome epoko de granda kultura kaj intelekta disvastigo en Ĉinio. Spite la fakton, ke tiu periodo - konata en ĝia plej frua epoko kiel Periodo de Printempo kaj Aŭtuno kaj kiel Militŝtata periodo en ĝia plej malfrua parto - estis plenplena je kaoso kaj bataloj, ĝi estas agnoskita ankaŭ kiel Orepoko de la Ĉina Filozofio pro la ampleksa gamo de pensaroj kaj idearoj kiuj disvolviĝis kaj diskutiĝis libere. Tiaj pensaroj kaj idearoj faris enorman influon en la vivostilo kaj la socia konscio de la popoloj de Orienta Azio ĝis nuntempe. La intelekta aktiveco de tiu epoko karakteriziĝis per la agado de vagantaj saĝuloj, ofte komisiitaj de diversaj regantoj de diversaj ŝtatoj kiel konsilistoj pri regado, milito kaj diplomatio. Tiu periodo filĝis per la alveno de la Dinastio Qin kaj la sekva purigo de opoziciaj ideoj.

Skoloj
------

* Konfuceismo
* Taoismo
* Mohismo
* Jino kaj Jango
* Skolo de la Nomoj
* Leĝismo
* Agrikulturismo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 804233
* NDL: 00572289
 |
Maketo de la koncentrejo en 1944
Domo de la komandinto
**Koncentrejo Westerbork** (oficiale: *Polizeiliches Durchgangslager Westerbork*) situis en la provinco Drenthe apud Hooghalen, Nederlando, kaj estis nomita laŭ la tiama municipo Westerbork. Koncentrejo Westerbork konatiĝis kiel nazia interŝanĝejo al la ekstermejoj el kiu 107.000 en Nederlando loĝantaj Judoj, 245 Sintioj kaj Romaoj kaj kelkdekoj da rezistuloj estis deportitaj al koncentrejoj kaj ekstermejoj en Germanio, Pollando kaj Ĉeĥio.

Inter la malliberuloj estis Anne Frank kaj ties familio, Edith Stein kaj Etty Hillesum.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Parto de la monumento de 102.000 ŝtonetoj kiuj reprezentas la murditojn kiuj pasis ĉe Westerbork: konstruaĵetoj sur kiuj estas metitaj oraj ŝildoj de David - kiel la flava insigno - kiujn la judaj malliberigitoj de la koncetrejo estis devigitaj porti (fotita en 2006) | Monumento de la koncentrejo. | Restaŭrita parto. |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Koncentrejo Westerbork en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Memorcentro Koncentrejo Westerbork

Koordinatoj:
52° 55' N 6° 36' E Mapo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 457896
* GND: 4343384-4
* LCCN: n97034608
* VIAF: 121868495
* ISNI: 0000 0001 1497 7419
* SUDOC: 027775712
* BNF: 119745924
* NKC: kn20070306023
* BNE: XX460035
 |
La esprimo "**Porna orepoko**", aŭ "porno ŝika", rilatas al 15-jara periodo (ĉirkaŭ 1969-1984) en komerca usona pornografio, kiu disvastiĝis internacie, en kiu sekse eksplicitaj filmoj spertis pozitivan atenton de ĉefaj kinejoj, filmokritikoj kaj ĝenerala publiko. Ĝi komenciĝis per debuto de la filmo (1969) *Blue Movie* reĝisorita de Andy Warhol, kaj la filmo (1970) *Mona the Virgin Nymph* produktita de Bill Osco. Ĉi tiuj filmoj estis la unuaj por-plenkreskaj erotikaj filmoj prezentantaj eksplicitan sekson kiuj ricevis larĝan kinejmontron en Usono. Ambaŭ influis la kreadon de filmoj kiel *Deep Throat* de 1972 ĉefrola Linda Lovelace kaj reĝisorita fare de Gerard Damiano, *Behind the Green Door* de ĉefrola Marilyn Chambers kaj reĝisorita de la Mitchell-fratoj, *The Devil in Miss Jones* de 1973 ankaŭ de Damiano, kaj en 1976 de *The Opening of Misty Beethoven* de Radley Metzger. Laŭ Warhol, *Blue Movie* estis grava influo en la produktado de Lasta tango en Parizo, internacie polemika erotika dramo, kun Marlon Brando, kaj publikigita kelkajn jarojn post kiam Blue Movie estis farita.
**Lupersat** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 354 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Lupersat etendiĝas sur 32,64 km², kaj havis 354 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 10 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Lupersat situas je alteco de 706 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Lupersat apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Michel Moreigne, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Monumentoj
----------

Videblas en Lupersat romanikstila preĝejo de la 11-a jarcento.

Administrado
------------

Lupersat apartenas al la kantono de Bellegarde-en-Marche, kies ĉefurbo estas Bellegarde-en-Marche. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Bellegarde-en-Marche
**Péter Adler,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Adler Péter** estis hungara kuracisto, dentkuracisto, profesoro.

Péter Adler  naskiĝis la 25-an de junio 1910 en Makó. Li mortis la 3-an de aŭgusto 1983 en Debrecen.

Biografio
---------

Péter Adler akiris kuracistan diplomon en Vieno en 1934. Li laboris en la sama urbo en instituto inter 1931 kaj 1936, poste en la kliniko pri dentaj malsanoj. Li ankaŭ lernis plu kaj li akiris dentkuracistan diplomon. Hejmenveninta li laboris en hospitalo de Szentes, dum la 2-a mondmilito li estis trudlaboristo. Ekde 1945 li estis ĉefkuracisto en stomatologia kliniko en Debrecen. Ekde la sekva jaro li komencis instrui en la Universitato de Debrecen kiel privata profesoro kaj katedrestro. En 1953 li atingis la rangon universitata profesoro. En 1957 li doktoriĝis. Ĝis 1979 li gvidis la klinikon, poste li pensiuliĝis.

Li multe okupiĝis pri protektado kontraŭ kario. Li havis edzinon, kiu same estis dentkuracisto.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Über die Beziehungen zwischen Zahnkaries und Fluoriden* (1950)
* *Konzerváló fogászat* (1953, 1961, 1968, 1972)
* *Cariologia és endodontia* (1978)
* *Stomatologia* (1970, 1974)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Péter Bacsa** [baĉa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bacsa Péter** estas hungara luktisto, olimpiano, negocisto.

Péter Bacsa naskiĝis la 24-an de novembro 1970 (laŭ WikiData la 21-a) en Dorog.

Biografio
---------

Péter Bacsa akiris ekonomian diplomon en Ekonomia Universitato de Budapeŝto, poste ankaŭ juran kaj trejnistan diplomojn, eĉ usonan diplomon en 1999 en en:Grand Valley State University. En la sensporta vivo li havis propran firmaon.

### Sporta kariero

Péter Bacsa estis luktisto, same kiel lia patro. Komence li havis bonajn rezultojn en junularaj konkursoj. Li estis hungara ĉampiono kvinfoje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1996 kun la deka loko. Depost sia aktiva sporta kariero li estis internacia arbitraciisto, se ne paroli pri postenoj en la hungara sporta vivo.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* biografieto angle kun rezultoj
* biografieto angle kun rezultoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 815794
 |



* Portalo pri Biografio
la katolika kirko
**Péronne-en-Mélantois** - prononco laŭ sistemo IFA [peʁɔn ɑ̃ melɑ̃twa] - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*. Ĝi situas en la departemento *Nord* [nɔʁ], nederlande/flandre *Noorderdepartement*, en la regiono Hauts-de-France (prononco [o d(ə)ˈfʁɑ̃s], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* [nor pa d' kale'], nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de 2020 en la komunumo vivis 972 loĝantoj sur areo de 1,14 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 853 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lille* (france *Arrondissement Lille*, nederlande *Arrondissement Rijsel* respektive okcidentflandre *Arroundissement Rysel*), kaj al la kantono *Templeuve-en-Pévèle*. 

La loĝloko situas en la historia regioneto nederlande nomata *Medeland* kaj francigita je nomo *Mélantois*, kio speguliĝas en la komunumonomo.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Nord

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (france)

  

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj
La **azerbajĝana armeo** (azerbajĝana: *Azərbaycan Silahlı Qüvvələri*) la aera armeo, la aera defenda armeo kaj la landlima gardistaro estas la kvar branĉoj de la tuta armeo de Azerbajĝano. Tiu ĉi strukturo de la azeraj militistoj estis pretigata post la malapero de Sovetunio en 1991 per la kreado de la Ministerio de Defendo en 1992. La Ĉefkomandanto estas la prezidento de Azerbajĝano, Ilham Alijev. La Ministerio de Defendo okupiĝas pri la politika gvidado, nuntempe gvidata de Zakir Hasanov, dume ekzistas militkomando sub la Plejalta Ŝtato, gvidata de la Kolonelo Generalo Najmaddin Sadigov.

Azerbajĝana Armeo defiladas.
La aktiva armeo havas ĉ. 126.400 soldatojn (ĉiuj profesiuloj), kun aldona rezervo je 67.000, kaj "rezervo de la rezervo" de 350.000. La landlimaj gardistoj okupiĝas pri la sekureco kaj gvidado de la landlimoj kun Armenio, Irano, Kartvelio, Rusio kaj Turkio. En la supozata kazo je eventuala invado, Azerbajĝano estas preparata por la mobilizado de ĉiu sana viro inter 15 kaj 49, ĉiuj kun antaŭaj militistaj studoj.

* Kategorio Armeo de Azerbajĝano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Armeo de Azerbajĝano en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
emblemo de Irako (2008)
La **armeo de Irako** (arabe القوات المسلحة العراقية) estas la armeo de la respubliko Irako. Ĝi precipe konsistas el la Iraka Terarmeo (القوة البرية العراقية), la Iraka Aerarmeo (القوة الجوية العراقية), kaj la Iraka Mararmeo (القوات البحرية العراقية) - aldoniĝas aerdefenda unuo kaj unuo nomata "specialaj operaciaj fortoj" ( قوات العمليات الخاصة العراقية).

La armeo de Irako havas longan sed ne precipe sukcesan historion. Ĝi estis komence formita en la fruaj 1920-aj jaroj. Ses militistaj puĉoj estis iniciatitaj de la armeo inter 1936 kaj 1941. La armeo unue havis batalon en la Angla-Iraka Milito de 1941. Ili batalis kontraŭ Israelo en la Araba-Israela Milito de 1948, en la Sestaga Milito de 1967 kaj en la Milito de Jom Kippur en 1973. Du militoj kun la kurdoj estis batalitaj en 1961-70 kaj 1974-75. Multe pli granda konflikto estis la Irana-Iraka Milito, iniciatita de la irakanoj en 1980, kiu daŭrigis ĝis 1988. Poste Irako komencis la invadon de Kuvajto kiu kondukis al la Golfa Milito de 1991, kiu kondukis siavice al alfrontoj super la irakaj sen-flugaj zonoj dum la 1990-aj jaroj, kaj fine la Iraka Milito de 2003. la iraka armitaj fortoj havis miksitan sukceson ĉe la strategia nivelo, sed dum la plimulto de sia historio suferis pri malsukcesa taktika realigo de la strategiaj planoj.

* flago de la iraka terarmeoflago de la iraka terarmeo
* flago de la iraka aerarmeoflago de la iraka aerarmeo
* flago de la iraka mararmeoflago de la iraka mararmeo

* Kategorio Armeo de Irako en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ferreras de Arriba** estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Carballeda, en la nordokcidento de la provinco, angule kun nordorienta Portugalio en la kerno de la montaro Kulebra. Aliaj konsideras ĝin en Tierra de Tábara. *Ferreras de Arriba* estas etimologie tradukebla al *Forĝejo aŭ Ferejo de Supro*, nome aludo al ferercoj kaj prahistoriaj ekspluatoj.

Municipoj de la komarko de *La Carballeda* en la provinco Zamora.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Ferreras de Arriba kaj Villanueva de Valrojo, okupas totalan areon de 47,99 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 350 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 700 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 74 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Villardeciervos okcidente, Otero de Bodas kaj Villanueva de Valrojo norde, Ferreras de Abajo nordoriente kaj oriente, Tábara sudoriente kaj Sarracín de Aliste sude.

Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis: ĉasado, somera feriloko, popola arkitekturo, muelejoj, bestokortoj, fungokolektado, piedirado, naturaj lokoj ktp.

El 15-a ĝis 19-a de Junio 2022 okazis terura incendio en la tuta montaro Sierra de la Culebra ĝis la valo de la rivero Tera, eksplodinta pro kuniĝo de nekutima varma tajdo (antaŭsomera) kun sekaj ŝtormoj kiu fakte okazigis aliajn 50 incendiojn en la tuta regiono. La incendio detruis pli ol 25 000 hektarojn, oni interrompis la trafikon per ŝoseo kaj trajno kaj loĝantoj de du dek loĝlokoj estis provizore translokigitaj al sekuraj rifuĝejoj. La municipoj damaĝitaj de tiu incendio estis Villardeciervos, Flechas, Cional, Codesal, Villanueva de Valrojo, Ferreras de Arriba, Ferreras de Abajo, Otero de Bodas, Olleros de Tera, Val de Santamaría de Otero de Bodas, Calzadilla de Tera, Villar de Farfón, Junquera de Tera, Milla de Tera, Pumarejo de Tera, Melgar de Tera kaj Vega de Tera. Finaj kalkuloj de detruo ĉirkaŭas 30 000 hektarojn, kio faras tiun incendion la plej detrua en la regiono Kastilio-Leono kaj eble en la tuta Hispanio, ekde oni havas registrojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----

1. ↑  Las llamas en la Sierra de la Culebra (Zamora) han calcinado ya cerca de 20.000 hectáreas Público, 18a de Junio 2022, Alirita la 20an de Junio 2022.
2. ↑  Sofocan las llamas de la Sierra de la Culebra y los desalojados vuelven a sus casas Público, 19a de Junio 2022, Alirita la 20an de Junio 2022.
3. ↑  Telediario de Kanalo 1a, 20an de Junio 2022, 15:00

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755079
 |