| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Hararpego** |
| --- |
|  |
| HararpegoHararpego |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Pegoformaj *Piciformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Pegedoj *Picidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Picoides* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***P. villosus*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Picoides villosus****(Linnaeus, 1766) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Hararpego  |

 |
| v • d • r |

La **Hararpego** (*Picoides villosus*) estas birdo de la genro ***Picoides*** kaj mezgranda buntpego, tio estas pego aŭ birdo de la familio de pegedoj, kie ĉefas la koloroj nigra (ĉefe supre) kaj blanka (ĉefe sube), sed ankaŭ aliaj (ĉikaze ruĝa) en markoj ĉekape.

Habitato
--------

La reprodukta habitato estas arbaraj areoj kun grandaj arboj tra plej parto de Nordameriko ĝis Centrameriko. Ili nestumas en arbatruo, elfosita de la nestoparo.

Priskribo
---------

Ino
Plenkreskuloj estas ĉefe **nigraj en supraj partoj kaj flugiloj**, kun **blankaj dorso, gorĝo kaj ventro kaj blankaj punktoj** en flugiloj. Estas **blankaj larĝaj strioj supre kaj sub la okuloj** fakte je ambaŭ flankoj de la nigra strio traokulalo, do temas pri kapo kun ses alternaj strioj el la blanka gorĝo al la nigra krono. Ili havas nigran voston kun blankaj eksteraj plumoj. Masklaj plenkreskuloj havas **ruĝan makuleton** en malantaua kapo fine de la superokula blanka strio.

La nomo *Hararpego* devenas en multaj lingvoj (eĉ en la scienca latinlingva nomo) pro la fakto ke en du partoj estas **krispaj plumaroj** kiuj aspektas kvazaŭ malkombitaj hartufoj, nome en blanka dorso por ke ĝi aperu inter la nigraj flugiloj kaj en **helbruna aŭ okraca brido** ĉe la bekobazo separanta la malhelgrizan aŭ nigrecan bekon disde la komenco de la nigraj kapastrioj.

Ĝi estas praktike identa laŭ plumarbildo kaj koloroj al multe pli malgranda Strivizaĝa buntpego, kiu krome havas ankaŭ pli mallongan bekon relative kun la grando de sia kapo. Tiuj du specioj ne estas tre rilataj, tamen, kaj devas esti separataj en diferencaj genroj (Weibel & Moore, 2005; Moore *et al.*, 2006). La ekstera simileco estas rimarkinda ekzemplo de konverĝa evoluo. Pri kialoj de tiu konverĝa evoluo, nur spekulativajn klopodajn hipotezojn oni antaŭlanĉis; estas interesa noti ke pro la rimarkinda grandodiferenco, la eventuala ekologia konkurenco inter la du specioj estas malgranda.

Kutimoj
-------

Tiuj birdoj estas ĉefe konstantaj loĝantoj. Birdoj de la plej nordaj areoj povas migri iom suden; birdoj de montaraj areoj povas movi al pli malaltaj niveloj.

Tiuj birdoj manĝas sur arboj, ofte malantaŭ arboŝelo aŭelfosante por malkaŝi insektojn. Ili manĝas ĉefe insektojn, sed ankaŭ fruktojn, berojn kaj nuksojn, kaj foje eĉ arbosevon.

Subspecioj
----------

* *Picoides villosus audubonii* Swainson, 1832
* *Picoides villosus harrisi* Audubon, 1838
* *Picoides villosus hyloscopus* Cabanis & Heine, 1863
* *Picoides villosus icastus* Oberholser, 1911
* *Picoides villosus jardinii* Malherbe, 1845
* *Picoides villosus maynardi* Ridgway, 1887
* *Picoides villosus orius* Oberholser, 1911
* *Picoides villosus picoideus* Osgood, 1901
* *Picoides villosus piger* Allen, 1905
* *Picoides villosus sanctorum* Nelson, 1897 - En Meksikio
* *Picoides villosus septentrionalis* Nuttall, 1840 - En Usono
* *Picoides villosus sitkensis* Swarth, 1911
* *Picoides villosus terraenovae* Batchelder, 1908
* *Picoides villosus villosus* Linnaeus, 1766 -

{{Aŭskultu|dosiero=Picoides villosus.ogg|titolo=*Picoides villosus* call|priskribo=Bird call of the Hairy Woodpecker (*Picoides villosus*) }}

Referencoj
----------

* **BirdLife International** (2004). *Picoides villosus*. *Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj*, eldono de 2006. IUCN 2006. Elŝutita 11a Majo 2006. Ne minacata

* **Moore**, William S.; Weibel, Amy C. & Agius, Andrea (2006): Mitochondrial DNA phylogeny of the woodpecker genus *Veniliornis* (Picidae, Picinae) and related genera implies convergent evolution of plumage patterns. *Biol. J. Linn. Soc.* **87**: 611–624. PDF plena teksto Arkivigite je 2011-09-29 per la retarkivo Wayback Machine

* **Weibel**, Amy C. & **Moore**, William S. (2005): Plumage convergence in *Picoides* woodpeckers based on a molecular phylogeny, with emphasis on convergence in downy and hairy woodpeckers. *Condor* **107**(4): 797–809. COI:10.1650/7858.1 (HTML resumo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hararpego en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Hararpego en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Hararpego en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)

* Hararpego - *Picoides villosus* - USGS Patuxent Birdidentigejo
* Specidatumbazo pri la Hararpego  - Laboratorio Cornell de Ornitologio
* Informaro kaj Fotoj de la Hararpego -Birdoj kaj Birdumo ĉe Suda Dakoto

Fotaro
------

* Ĉe birdomanĝejo.Ĉe birdomanĝejo.
* Ĉe birdomanĝejo.Ĉe birdomanĝejo.
* Ĉe birdomanĝejo subpluve.Ĉe birdomanĝejo subpluve.
* Ĉe birdomanĝejo.Ĉe birdomanĝejo.
* Ĉe birdomanĝejo.Ĉe birdomanĝejo.
* Sur telefona fosto.Sur telefona fosto.
* Masklo.Masklo.