recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinatoj: 49° 50′ 14″ N 18° 08′ 42″ O﻿ / ﻿49.83722 °N, 18.14500 °O﻿ / 49.83722; 18.14500 (mapo)

**Planetario Ostrava** (antaŭe **Observatorio kaj planetario de Johann Palisa**) estas observatorio kaj planetario troviĝanta en ostrava urboparto Krásné Pole.

La konstruaĵo devenas el la jaro 1980, ĝi havas la trian plej grandan ĉambregon de la planetario kun diametro 12,5 metroj kaj komune kun Brno la duan plej grandan projekcian aparaton en Ĉeĥio. La ĉambrego por 100 vizitantoj estas ekipita per projekcia planetario Zeiss RFP DP 2 (meza tipo) kun aldonaj projekciiloj, plu per du paroj de diaprojekciiloj kaj datoprojekciilo.

La planetario projekcias sur artefarita firmamento proksimume 9000 stelojn, planedojn, Sunon, Lunon, kometojn kaj pluaj universajn objektojn. La observatorio estas ekipita en la okcidenta duonkupolo per teleskopo Coudé refraktor (diametro 150 mm), en la orienta kupolo per teleskopoj Meniscas (150 mm), Newtom (300 mm) kaj vico de malpli grandaj transporteblaj lornoj. Parto de la aparata ekipaĵaro estas ankaŭ CCD kamerao SBIG-ST7.

Regule estas aranĝataj agadoj por lernejoj kaj publiko.

Vidu ankaŭ
----------

* Johann Palisa

Eksteraj ligiloj
----------------

* Observatorio kaj planetario de Johann Palisa en Ostrava


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Ostrava |
***Bee Season*** (Konkurso pri literumado) estas usona drama filmo de 2005 kiel adaptaĵo de la samnoma romano de 2000 de Myla Goldberg. La filmo estis reĝisorita de Scott McGehee kaj David Siegel kaj verkita de Naomi Foner Gyllenhaal. En ĝi stelulas Richard Gere kaj Juliette Binoche.

Intrigo
-------

**Averto: *La teksto, kiu sekvas, malkaŝas detalojn pri la intrigo de la rakonto.***

Saul Naumann estas kontrolema juda edzo kaj patro. Profesoro pri Religiaj Studoj en la Universitato de Kalifornio en Berkelio, Saul verkis sian gradigan disertacion pri Kabalo. Lia edzino Miriam konvertiĝis al Judismo kiam ili geedziĝis, kaj li edukis sian filon Aaron kiel tradicia fakula judo kiel li mem. Kiam la filino Eliza venkas en siaklasa konkurso pri literumado, ili enprofundiĝas en kurso pri Kabalo por helpi ŝin venki. 

Miriam siaflanke vivas sekretan vivon laŭlonge de sia tuta geedzeco kun Saul, klopodante plenumi la religiajn ideojn kiujn ŝi lernis el li, nome *tikkun olam*, aŭ "aranĝi la mondon" kaj "reunuigi ĝiajn pecojn." En momentaj scenmemoroj de Miriam, oni vidas aŭtakcidenton ŝajne bazo de traŭmato, kiun ŝi suferis ekde infanaĝo, eble pro la morto de ŝiaj gepatroj. La bela vivo antaŭa al la akcidento estas simboligita de la kalejdoskopo kiun ŝi havis kaj dispeciĝis pro la akcidento. Tiukadre, cele al restaŭrado de la dispecoj, Miriam kompulsive kreas belaj malpazajn arobjektojn (foje ŝtelinte ilin) kaj stokante ilin en sekreta gardejo.

La filo de Saul nome Aaron, kreskiĝas necerta pri la Judismo instigita de sia patro, kaj klopodante trovi fidon li iĝas Hare-Kriŝna renkontiĝinte vrinon nomitan Chali en la parko. Ĉe Eliza, ŝi deziras esti tiom proksima al sia patro kiel Aaron; ambaŭ ofte diskutas pri Judismo kaj ludas muzikon kune. La disertacio de Saul pri kabalaisto Abraham Abulafia (kiu kredis, ke zorga analizo de vortoj povus konduki al kontakto kun Dio) portas Saul kaj Eliza pli proksime kune kiam Saul ekkonas, ke Eliza venkis ankaŭ en la distrikta konkurso pri literumado. 

**Averto: *Malkaŝado de la intrigo de la rakonto ĉi tie finiĝas.***

Geaktoraro kaj roluloj
----------------------

* Richard Gere - Saul
* Juliette Binoche – Miriam
* Flora Cross kiel Eliza
* Max Minghella kiel Aaron
* Kate Bosworth kiel Chali

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

Eksteraj ligiloj
----------------

* en IMDb

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Bee Season (film) en la angla Vikipedio.*
**Csaba Giczy** [ĉaba gici], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Giczy Csaba** estis hungara kajakisto, dufoja olimpiano, mondĉampiono, trejnisto. Lia edzino estis Mária Zakariás.

Csaba Giczy naskiĝis la 5-an de aŭgusto 1945 en Cham (Supra Palatinato) (Germania Usona Zono, Bavario).

Biografio
---------

Csaba Giczy akiris elektroinĝenieran diplomon en altlernejo en 1978, poste trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1983. Lia edzino naskis tri gefilojn. 

### Sporta kariero

Csaba Giczy inter 1958-1979 estis kajakisto en ĉefurba sportklubo. Li estis hungara ĉampiono naŭfoje inter 1969-1979 plejparte teame, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1965-1978. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1968, Hungario en la Somera Olimpiko 1976 kun arĝenta medalo, krome en mondĉampionumoj li estis la unua trifoje en 1971 kaj 1973. Lia partnero en kajako plej ofte estis István Tímár aŭ Géza Kralován. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1979, sed ekde 1978 li estis jam trejnisto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj
* anglalingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 812186
 |



* Portalo pri Biografio
**Dalma Benedek,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Benedek Dalma** estas hungara-serba kajakisto, olimpiano, mondĉampiono. Ŝia geedziĝa nomo estis **Dalma Ružičić-Benedek**, serbe *Далма Ружичић-Бенедек*.

Dalma Benedek naskiĝis la 21-an de februaro 1982 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Dalma Benedek inter 1992-2017 estis kajakisto, komence en la centra sporta lernejo en Budapeŝto, inter 2001-2008 en Dunaújváros, inter 2008-2012 en Budapeŝto, fine en Belgrado. Ŝi estis hungara ĉampiono naŭfoje individue aŭ teame inter 2003-2012. En mondĉampionumoj ŝi estis la unua sepfoje inter 2003-2011 individue aŭ teame, krome en eŭropaj ĉampionumoj ŝi estis la unua dekfoje inter 2004-2008 same individue aŭ teame. Ŝiaj plej konataj trejnistoj estis Katalin Rozsnyói kaj Erika Géczi. En 2012 depost malsukcesoj kvalifiki por Olimpikoj ŝi decidis konkuri sub flago de Serbio, lando de ŝia edzo, ankaŭ persona trejnisto Dušan Ružičić [duŝan ruĵiĉitj]. En pliaj mondĉampionumoj ŝi estis la dua kaj tria en 2014 kaj 2015, krome en eŭropaj ĉampionumoj ŝi estis la unua trifoje en 2013 kaj 2016 same individue aŭ teame. Ŝi estis serba olimpiano en Serbio en la Somera Olimpiko 2016 sen medalo. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 2017, poste ŝi estis televida ĵurnalisto en Budapeŝto. Ŝi naskis filon en 2019.

Vidu, aŭdu ankaŭ
----------------

* video

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2023-02-15 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Dalma Benedek en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 811502
 |




* Portalo pri Biografio
**Sérilhac** - jen france, okcitane respektive gaskone *Serelhac* - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Corrèze*, en la administra regiono Nova Akvitanio kaj en la historia kultura regiono Limoĝio. Fine de 2020 en la komunumo vivis 272 loĝantoj sur areo de 12,53 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 22 loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Brive-la-Gaillarde kaj al la kantono *Midi Corrézien / Migdia de Corresa*. 

La teritorio havas komunan limon kun Beynat, Lagleygeolle kaj Le Pescher.

Geografio
---------

Sérilhac situas en kampara, maldense loĝata pejzaĝo en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Sérilhac antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono Beynat, malfondita en marto 2015
Koordinatoj mankas! Bonvolu kunhelpi.

**Tezpur,** aŭ **Teĝapura,** asame: **তেজপুৰ** estas urbego en orienta Barato, en norda parto de subŝtato Asamo, en Dividaĵo Norda Asamo, kie ĝi estas sidejo de distrikto Sonitpur. La nuna Tezpur estas kultura kaj eduka centro, ankaŭ hejmo de arkeologiaj lokoj.

Vido en Tezpur

Etimologio
----------

La loknomo signifas "urbo de sango" en sanskrito. Tio venis el la legendo.

Demografio
----------

En 2011 Tezpur havis 102 505 (laŭ Germanlingva Vikipedio 75 000) da loĝantoj.

Geografio
---------

Tezpur situas sur ebenaĵo laŭ Bramaputro en averaĝa alteco de 80 metrojn. Nagoan troviĝas 35, subŝtata sidejo Dispur kun Guvahati po 113, Ĝorhat 144, Ŝilongo 149, Bongaigan 224, Kolkato 636, tutlanda ĉefurbo Delhio 1547, Mumbajo 2213 kilometrojn (aere) .

Historio
--------

La historio de Tezpur komenciĝis en la 4-a jarcento, ja oni trovis ruinojn ekde tiam. Pluraj dinastioj regis tie kaj la urbo apartenis al pluraj regnoj dum la longa historio. Inter la 7-a kaj la 10-a jarcentoj la loknomo estis Haruppesvera aŭ Hadapervara kiel sidejo. En 1835 la britoj refondis la urbon, same la sidejon. Dum la 2-a mondmilito en Tezpur alvenis multe da rifuĝintoj el Birmo. En 1962 dum la ĉina-barata milito ĉinaj trupoj venis proksime kaj la urbo estis evakuita.
**Erzsébet Viski** [erĵEbet viŝki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Viski Erzsébet** estas hungara kajakisto, dufoja olimpiano, dekfoja mondĉampiono.

Erzsébet Viski naskiĝis la 22-an de februaro 1980 en Vác (laŭ alia informo en Kismaros).

Biografio
---------

Erzsébet Viski maturiĝis private en gimnazio pro la konstanta sportado. Ŝi akiris diplomon en 2001. Ekde 2006 ŝi vivis en Usono. Ŝi ricevis ŝtatajn premiojn en 2000 kaj 2004.

### Sporta kariero

Erzsébet Viski ekde 1989 estis kajakisto en Nagymaros sur la Danubo. Ŝi aĝis dek, kiam ŝi havis signifajn tutlandajn rezultojn. Ekde 1997 ŝia trejnisto estis Katalin Rozsnyói jam en Újpest. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2000 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2004 kun du arĝentaj medaloj, krome en mondĉampionumoj ŝi estis la unua dekfoje inter 1998-2005 ĉiam kvarope. Ŝi finis sian aktivan sportan karieron en 2006.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto legebla pli malsupre
* rezultoj
* rezultoj

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810082
 |


* Portalo pri Biografio
Koordinatoj: 55° 01′ 10″ N 82° 55′ 22″ O﻿ / ﻿55.01944 °N, 82.92278 °O﻿ / 55.01944; 82.92278 (mapo)

**Novosibirsko** (ruse *Новосибирск*) estas la plej granda urbo de Siberio, kaj la tria plej granda urbo de Rusio. Novosibirsko estas ĉefurbo de la Novosibirska provinco kaj Siberia federacia distrikto ĉe la rivero Obo sur la Transsiberia fervojo.

En Novosibirsko troviĝas internacia flughaveno, enlanda ŝipa haveno, bushaveno kaj haltejo de la Transsiberia fervojo. La urbo estas la krucpunkto de la okcident-siberia nacia kaj internacia komerco, financaj kaj industriaj rilatoj. Tie troviĝas multaj universitatoj kaj altlernejoj (sume 13). Energion provizas interalie la granda Novosibirska hidroelektra centralo.

La urbo estis fondita en la jaro 1893 pro konstruado de ponto de la trasiberia fervojo tra la rivero Obo. Tiam ĝi estis nomita **Novaja Derevnja** *(Новая Деревня).* Jam en 1894 ĝi ricevis la novan nomon, **Aleksandrovskij** *(Александровский).* Sed ankaŭ ĝi validis nur unu jaron. En 1895 venis la tria nomo: **Novonikolajevskij** *(Новониколаевский).*

En 1903 Novonikolajevskij ekhavis la statuson de urbo — kaj jam denove iom alian nomon: **Novonikolajevsk** *(Новониколаевск).* En 1925 finfine oni donis la kvinan kaj ĝis nun lastan nomon, Novosibirsko. En 1959 la urbo havis 885.000 loĝantojn, en 2004 estis jam 1.434.000 homoj.

La interurba telefona kodo estas 383, la enurbaj telefonnumeroj estas sepciferaj (ekde la jaro 2005). Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 4 horoj. Kodo de OKATO de la urbo (en la jaro 2005) estas 50401.

Inter plej famaj firmaoj de la urbo estas 2GIS, kiu nun agadas tra la tuta Rusio kaj deko de aliaj landoj, tamen ĝia ĉefsidejo plu troviĝas en Novosibirsko.

Esperanto-movado en Novosibirsko
--------------------------------

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** En 1977 Novosibirska centra urba klubo de esperantistoj festis tri jubileojn: la 10-an jaron de oficialiĝo, la 20-an de ekzisto, kaj la 90-an de Esperanto **"** |

 |

### Esperantistoj de Novosibirsko

* Sergio Pokrovskij
* Katerina Arbekova
* Jevgenij Tiĥonov

Bildaro
-------

* Novosibirska stacidomo de Transsiberia fervojoNovosibirska stacidomo de Transsiberia fervojo
* Katedralo de Aleksandro NevskijKatedralo de Aleksandro Nevskij

Referencoj
----------

1. ↑  Kurte (informilo) №11

Vidu ankaŭ
----------

* Metroo de Novosibirsko
* Novosibirska hidroelektra centralo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Detalaj informoj pri Esperanto en Novosibirsko Arkivigite je 2021-04-16 per la retarkivo Wayback Machine (esperante)

* Kategorio Novosibirsko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Novosibirsko en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)
**Tramtransporto en Kopenhago** (dane *Københavns Sporveje*) estis tramreto funkciinta de la 22-a de oktobro 1863 ĝis la 22-a de aprilo 1972 en kaj ĉirkaŭ Kopenhago, Danio. La unuaj linioj estis ĉevaltiraj tramoj kiuj estis anstataŭigitaj en la 1880-aj jaroj per vapormovitaj tramoj. En la 1890-aj jaroj elektraj tramoj estis lanĉitaj. La tramoj estis funkciigitaj fare de kelkaj privatfirmaoj ĝis 1911 kiam la urbo transprenis la funkciadon de la plej granda parto de la sistemo, sekvita per plena transpreno kelkajn jarojn poste.

La sistemo estis fermita la 22-a de aprilo 1972, en tempo kiam tramsistemoj en tuta Eŭropo kaj Nordameriko estis fermitaj ĉar ili ne estis viditaj kiel moderna transportsolvo kaj ili estis plejparte anstataŭigitaj per busoj kaj aŭtoj. Kopenhago ankaŭ havis vastiĝantan ĉeurban fervojon, la S-trajnon, kiu disetendiĝis multe dum la antaŭaj jardekoj.

  

Mapo (1920)

Vidu ankaŭ
----------



* Tramtransporto
* Kopenhago
* Metroo de Kopenhago
* S-tog
* Listo de urboj kun tramtransporto

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Tramtransporto |

* Sporvejsmuseet Skjoldenæsholm (dane/angle/germane)
* UrbanRail.Net (Metroo, S-tog)
La geografiaj regionoj (kontinentoj) kaj subregionoj laŭ difino de la Unuiĝintaj Nacioj por statistikaj celoj
La **geoskemo de la Unuiĝintaj Nacioj** (angle *United Nations geoscheme*), kreita fare de la Statistika Fako de la Unuiĝintaj Nacioj, dividas la mondon en "makro-geografiajn regionojn" (kontinentojn) kaj en subregionojn.

La skemo kreiĝis pro statistikaj bezonoj kaj uziĝas por statistikaj analizoj. La makro-geografiaj regionoj laŭeble aranĝiĝas laŭ kontinentoj (kun iuj esceptoj, pro tio ke ŝtatoj ne dividiĝu en plurajn regionojn kaj subregionojn: ekzemple la azia parto de Rusio kalkuliĝas kvazaŭ ĝi estus en "orienta Eŭropo", kaj la eŭropa parto de Turkio kvazaŭ esti en "okcidenta Azio"). Ene de tiuj grupiĝoj, pli malgrandaj geografiaj subregionoj kaj elektitaj ekonomiaj kaj aliaj grupiĝoj permesas pli detalajn analizojn.

Laŭ la Unuiĝintaj Nacioj, tiuj geografiaj dividoj ne signifu iun ajn aserton flanke de Unuiĝintaj Nacioj pri la politika aŭ alisenca aparteno de iuj ŝtatoj aŭ teritorioj.

Listo de la regionoj kaj subregionoj
------------------------------------

* Afriko - *vidu ankaŭ la geoskemon de la Unuiĝintaj Nacioj pri Afriko*
	+ Orienta Afriko
	+ Meza Afriko
	+ Norda Afriko
	+ Suda Afriko
	+ Okcidenta Afriko

* Ameriko - *vidu ankaŭ la geoskemon de la Unuiĝintaj Nacioj pri Ameriko*
	+ Norda Ameriko \*
	+ Latinameriko kaj Karibio
		- Karibio \*
		- Centra Ameriko \*
		- Suda Ameriko
	+ \* Tiuj tri subregionoj kune konsistigas la kontinenton Norda Ameriko.

* Azio - *vidu ankaŭ la geoskemon de la Unuiĝintaj Nacioj pri Azio*
	+ Centra Azio
	+ Orienta Azio
	+ Suda Azio
	+ Sudorienta Azio
	+ Okcidenta Azio

* Eŭropo - *vidu ankaŭ la geoskemon de la Unuiĝintaj Nacioj pri Eŭropo*
	+ Orienta Eŭropo
	+ Norda Eŭropo
	+ Suda Eŭropo
	+ Okcidenta Eŭropo

* Oceanio - *vidu ankaŭ la geoskemon de la Unuiĝintaj Nacioj pri Oceanio*
	+ Aŭstralio kaj Nov-Zelando
	+ Melanezio
	+ Mikronezio
	+ Polinezio

Notoj
-----

1. 1 2  Statistika Fako de la Unuiĝintaj Nacioj - Norma klasifiko de ŝtataj kaj areaj kodoj (angle)

* Kategorio Geoskemo de la Unuiĝintaj Nacioj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Monumento al Roksolana en Rohatino, Ukrainio.
La **Sultanlando de la Virinoj** (en turka: Kadınlar saltanatı) estis periodo de eksterordinara politika influo farita de edzinoj kaj patrinoj de la Sultanoj de la Otomana Imperio. Tiu fenomeno en la komenco de la moderna periodo, proksimume inter la jaroj 1533 kaj 1656, startis dum la regado de Sulejmano la 1-a pere de lia geedziĝo al Hürrem Sultan (konata ankaŭ kiel Roksolana). Tiuj sultanoj estis ĉu la edzinoj de la Sultano, referencataj kiel *Haseki Sultan*, aŭ la patrinoj de la Sultano, konata kiel Valida Sultanino. Multaj el tiuj virinoj estis de slavaj devenoj, kutime ĉe la sultanlando, ĉar proksimaj kandidatoj estis konsiderataj risko por la Sultano, kiu preferis ne havi personajn boparencojn, kaj krome slavulinoj estis konsiderataj allogaj ĉe tjurkaj popoloj (kaj ne nur). En tiu epoko, Haseki kaj Validaj Sultaninoj havis politikajn kaj sociajn povojn, kio rajtigis ilin influi super la ĉiutaga fluo de la imperio, same super la petoj por konstruo de gravaj konstruaĵoj, kaj por bonfaraj vorkoj, kiel ĉe la Validsultana Moskeo.

Notoj
-----

1. 1 2 3   Kumar, Lisa, eld. (2017). *Encyclopedia of World Biography*. Farmington Hills, MI: Gale. pp. 305–306. ISBN 9781410324139.

Bibliografio
------------

* İlhan Akşit. *The Mystery of the Ottoman Harem*. Akşit Kültür Turizm Yayınları. (ISBN 975-7039-26-8)
* Kathernie Nouri Hughes "The Mapmaker's Daughter" The Confessions of Nurbanu Sultan, 1525-1583.(ISBN 978-1-88-328570-8)
* Leslie P. Peirce. *The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire*. Oxford University Press (1993). (ISBN 978-0-19-508677-5)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 750385
 |

Logo Wikimedia Commons Bildoj, sonoj kaj videoj pri temo Sultanlando de Virinoj en Vikimedia Komunejo
**Almoloya de Alquisiras** estas komunumo en la meksika subŝtato Meksikŝtato *(Estado de México)*. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Almoloya de Alquisiras*.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la Inegi 14196 loĝantojn. El tiuj 6.659 viroj kaj 7.537 virinoj. Lau la enloĝantaro la komunumo okupas la lokon 20 en la Ŝtato de Meksiko kaj la lokon 1104 en la nacia komparo. La komunumo havas surfacon de 167.38 kvadratkilometeroj kaj ĝi situas je 1960 metroj sur la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo estas 1,487.3. milimetroj.

La geografia koordinatoj de la komunumo estas 18° 52′ norda latitudo kaj 99° 54′ okcidenta longitudo.

Esperanto
---------

Laŭ la enciklopedio de la komunumoj en Meksiko en Almoloya de Alquisiras en la "Hacienda de Arcos" post 1905 vivis Natalia von Schenck, kiu naskiĝis je la 26a de julio 1840 en Arnsberg Vestfalio. Ŝi kune kun la amikino Alice L. Nohl estis unu de la ĉefaj propagandistoj de Esperanto en Meksiko. Krome ŝi ankaŭ aktivis en la socia vivo. Ŝi estis protektantino de la blinduloj kaj ŝi enkondukis la brajlo-sistemon al Meksiko. Ŝi mortis je la 19a de majo 1921 en Alquisiras (Fonto: S-ro Alejandro Meza, 1922).

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2007-03-16 per la retarkivo Wayback Machine
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Peter ZOFFMANN** estis dana esperantista pioniro kaj socialdemokrato, urba ĉefkasisto en Koldingo (de 1902 ĝis 1920 instruisto). Naskiĝis la 25-an de januaro 1877 en Haderslevo. Prezidanto de la centra biblioteko en Koldingo. Kunlaboranto de verko pri Karl Marx. Pergazeta propagandisto, aŭtoro de lernolibro kaj Esperanto-Dana kaj Dana-Esperanto Vortaroj.

En 1902 Zoffmann komencis lerni Esperanton. Oni raj­tas supozi, ke neniu ankoraŭ aktiva esperantisto komencis tiel frue en Danio. La komenco estis malfacila, ĉar li sciis pri neniu lernolibro en la dana lingvo kaj tial devis havigi al si svedlingvan, kaj fakte daŭris gis 1910, antaŭ ol li atingis rezulton. En tiu jaro li komencis korespondi kun ekster­landanoj, kaj per vizito de ĉeha instruisto li akiris parolan rutinon. Poste, kiam li en 1912 ricevis sti­pendion por vojaĝo kiel desegna instruisto en Bohemio, li ricevis la plej fortan instigon. Per la delegito-sistemo de la Esperanto-movado li, kiu ne sciis la ĉehan lingvon, povis aranĝi la vojaĝon tiel, ke li parolis nur Esperanton. Sian entuziasmon pri Esperanto Zoffmann konkretigis per eldonado de lernolibro (1918) kaj vortaro (1922).

La 22-an de novembro 1952 la Esperanto-Klubo de Kolding aranĝis festeton okaze de unika jubileo de la honora membro de la klubo, eksa urbkasi­sto P. Zoffmann. Li mortis en 1971.

Verkoj
------

* **1918**: Esperanto: Lærebog for Begyndere / af P. Zoffmann. Kolding: Hansen 1918, 62 p.
* **1922**: Esperanto-Dansk og Dansk-Esperanto Ordbog. Kolding: Chr. Hansen, 1922, 160 p. 20x13 cm

|  |  |
| --- | --- |
|  Kopirajto | Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur artikolo el la **Enciklopedio de Esperanto**.

---

La originala teksto kontroleblas en interreta arkivo de la fonto. |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 27249
* GND: 1137566728
* VIAF: 285043744
* ISNI: 0000 0003 9127 8771
 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Varėna (stacidomo). |


|  |
| --- |
| **Varėna** |
| blazono de Varėna | situo en Litovio |
| Bazaj datumoj |
| ŝtato: | Litovio |
| distrikto: | Alytus (ĝis julio 2010) |
| subdistrikta komunumo: | Varėna |
| nombro de loĝantoj: | 20 474 (en 2023) |
| nombro de loĝantoj: | 10 500 (urbo, stato 2005) |
| areo: | ĉ. 11,7 km² |
| internacia telefona prefikso: | (+370) 310 |
| koordinatoj: | 54° 16' Norde, 24° 35' Oriente |

**Varėna** estas subdistrikto kaj urbo ene de tiu subdistrikto, en la sudo de Litovio. Ĝi apartenas al la distrikto Alytus. Dum la jaro 2005, la subdistrikto havis 29 900 loĝantojn, kaj la urbo 10 500. El la pliaj komunumaj loĝlokoj menciindas ekzemple *Merkinė*.

La subdistrikto
---------------

La subdistrikto situas sur la sabla ebenaĵo *Dainava*, la Dzukia ebenaĵo kaj la larĝa kaj ebena altejo *Eišiškių*. Tra la teritorio fluas la riveroj *Nemunas, Merkys, Ūla, Šalčia, Varėnė* plus granda nombro da riveretoj, kaj ekzistas 160 (!) lagoj.

Arbaroj kovras 66 procentojn de la areo, plej multaj el ili estas pinarbaroj, kiuj aŭtune tre riĉas je fungoj, tial ke eĉ el norda Litovio kaj la najbara Pollando fungemuloj alvojaĝas ĉi-tien por kolektado. Grandas la ŝtata arbaro *Dainava*, kaj trionon de la komunuma teritorio kovras la Nacia Parko Dzukio kaj la *Ŝtata Natura Rezervejo Čepkeliai* - en tiu rezervejo troviĝas la plej granda marĉo de Litovio, ĉirkaŭita de arbaroj.

La urbo
-------

La urbo estiĝis ĉe kaj pro la fervoja linio Varsovio - Sankt-Peterburgo, postlasante laŭ grandeco la antaŭan samnoman urbon (nun *Senoji Varėna*, t.e. malnova Varėna).

Vidu ankaŭ
----------

* Varėna (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Komunumo Varėna en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* paĝoj de la urbo (litovaj, anglaj, germanaj kaj rusaj)
**Natalia Carolina VERBEKE Leiva** (naskiĝinta la 23-an de februaro 1975 en la kvartalo Caballito de Bonaero, Argentino) estas hispana aktorino de argentina kaj flandra origino.

Biografio
---------

Verbeke pasigis sian infanaĝon en Argentino ĝis ŝi estis 11-jaraĝa, kiam ŝi translokiĝis al Madrido kun sia familio, decido farita de ŝia patro pro la politika kaj socia krizo, kiun Argentino travivis dum tiu tempo. En Madrido, Verbeke studis ĉe la Supera Reĝa Lernejo de Drama Arto kaj ĉe la Lernejo *Guindalera*. Verbeke ĉeestis ankaŭ la kurson "Interpretado por profesiuloj" de *John Strasberg*, filo de *Lee Strasberg*, krom studi nuntempan dancon kun *Josefina Tomás* kaj flamenkan dancon kun *Miguel Sandoval, Carmen Romera* kaj *Victor Ullate*.

En 1998, Verbeke debutis en kinarto per *Un buen novio* (Bona koramiko/bona edzo), en kiu ŝi ĉefrolis apud *Fernando Guillén Cuervo*. Pro sia rolo, ŝi ricevis premion "por la plej bela vizaĝo en hispanlingva filmo". Aliaj filmoj, kiel *Nadie conoce a nadie* (Neniu konas iun), *El hijo de la novia* (Filo de la novedzino) kaj precipe *El otro lado de la cama* (La alia flanko de la lito), katapultis Verbeke al famo. Ŝi ricevis du *Ondas*-premiojn pro ĉi-lastaj du filmoj. Ŝi estis nomumita kiel plej bonkvalita aktorino fare de la nacia Unio de Aktoroj pro sia agado en *El otro lado de la cama*. En 2005, ŝi ĉefrolis kiel Maria en *A golpes*. En 2011 ŝi ludis ĉefrolon (kiel hispana servistino, kiu skuas la mondon de sia "patrono") en franca filmo, *Les Femmes du 6e étage* (La virinoj en la 6-a etaĝo) kun Fabrice Luchini kaj Sandrine Kiberlain.

Surscene, Verbeke partoprenis en produktado de la ŝekspira komedio Somermeznokta sonĝo en Anglio. En televido, ŝi ĉefrolis en *El pantano* (La Rezervujo), *Al filo de la ley* (Ĉe la rando de la leĝo), kaj en 2014 ankaŭ partoprenis en la serio *Bienvenidos al Lolita* (Bonvenon al Lolita).

* Kategorio Natalia Verbeke en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 701033
* GND: 128916443
* LCCN: no2003093055
* VIAF: 23204856
* ISNI: 0000 0001 1488 7632
* SUDOC: 112933793
* BNF: 14236143p
* MBA: ee60659c-af26-44d2-b24c-ba8247d5fcfa
* BNE: XX1492828
 |
La **Vjetnamia Nacia Universitato de** **Hanoi** (vjetname *Đại học Quốc gia Hà Nội*: akronime **ĐHQGHN**, angle *Vietnam National University* (akronime **VNU**), france *Université nationale du Viêt Nam de Hanoï*) estas publika esploro universitata sistemo en Hanoi, Vjetnamio. La universitata sistemo havas 10 membrajn universitatojn kaj fakultatoj. VNU estas unu el du Vjetnamio-a naciaj universitatoj, la alia estas la Nacia Universitato de Ho-Ĉi-Min-urbo.

Historio
--------

Ĉefsidejo/origina kampuso de VNU ĉe la strato Le Thanh Tong , kundividita kune kun Universitato de Apoteko de Hanojo
En la kurso de sia historio, la universitato spertis plurajn nomŝanĝojn: la Universitato de Hindoĉinio (Université Indochinoise , 東 法 法 法 法 法 法 法 法 法 法 大學 ại Học đông đông ưọc đông ; ại học Tổng hợp Hà Nội; junio 1956). En 1993, la Vjetnama Nacia Universitato en Hanojo (Đại học Quốc gia Hà Nội) estis fondita kunfandante la Universitaton de Hanojo, la Hanojan Nacian Universitaton de Eduko (HNUE) kaj la Kolegion de Fremdlingvoj .

La institucio ankaŭ havas du mezlernejojn por talentaj studentoj en fremdaj lingvoj (Fremdlingva Speciala Lernejo) kaj scienco (Mezlernejo por Talencaj Studentoj, Hanoja Universitato de Scienco).

Organizo
--------

La Vjetnama Nacia Universitato en Hanojo inkluzivas la sekvajn membrojn (universitatoj, lernejoj):

* VNU Universitato de Scienco (VNU-HUS)
* VNU Universitato de Sociaj Sciencoj kaj Homaro (VNU-USSH)
* VNU Universitato de Lingvoj kaj Internaciaj Studoj (VNU-ULIS)
* VNU Universitato de Inĝenieristiko kaj Teknologio (VNU-UET)
* VNU Universitato de Ekonomiko kaj Komerco (VNU-UEB)
* VNU Universitato de Edukado (VNU-UED)
* Vjetnama Japana Universitato (VNU-VJU)
* VNU Lernejo de Juro (VNU-LS)
* VNU Lernejo de Komerco (VNU-HSB)
* VNU Lernejo de Interfakaj Studoj (VNU-SIS)
* VNU Internacia Lernejo (VNU-IS)
* VNU Lernejo de Medicino kaj Apoteko (VNU-SMP)

Rangigoj
--------

La universitato atingis rangotabelon en la 201 250–grupiĝo en Azio, sub la QS ASIA Universitataj Rangotabeloj 2020, ankaŭ ĝi estis unu el la du Vjetnamaj universitatoj por esti inkluzivitaj en la QS Tutmonda Rangotabelo de Pinta 150 universitatoj sub 50-jaraĝaj de 2021. En la sama jaro, ĝi atingis *THE* World University Ranking en la 801 1000–grupo kaj *THE* World University Ranking por Azio en la 201 250–grupo .

Referencoj
----------

1. ↑   ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI - TRANG CHỦ. Alirita 2020-01-18.
2. ↑ .  Two Vietnamese universities listed in global U50 ranking, among the best young universities in the world (June 25, 2020).
3. ↑   World University Rankings (angle) (2019-08-20). Alirita 2022-05-15.
4. ↑   Asia University Rankings (angle) (2020-05-28). Alirita 2022-05-15.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
	+ Oficiala retejo (angle)
* Nacia Universitato de Hanojo ĉe Facebook


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 847271
* LCCN: n96063538
* VIAF: 305128016
* ISNI: 0000 0004 0637 2083
* SUDOC: 181423367
 |
***For la batalilojn*** (germane *Die Waffen nieder!*) estas germanlingva romano verkita de Bertha von Suttner, kiu unue aperis en 1889. El la germana esperantigis ĝin Armand Caumont. Tiu 320-paĝa verko eldoniĝis en la jaro 1914 en Dresdeno ĉe Ader & Borel. 

Duan eldonon aperigis la eldonejo KAVA-PECH. Ĝi estas envicigita kiel n-ro 57 en la serion de Universala Esperanto-Asocio, Oriento-Okcidento. 

Du filmoj estis faritaj surbaze de la libro, unu en 1914 kaj la alia en 1952.

Enhavo
------

La heroino Marta Althaus, aŭstra grafino, priskribas siajn angorojn, kiam en 1859 ŝia unua edzo, Grafo Arno Dotskij, juna husara oficiro, devis foriri militi en Italujon kaj estis tie mortigita per grenado. Kaj novaj angoroj aperis, kiam ankaŭ ŝia dua edzo, la barono Friedrich Tilling, devis militi unue kontraŭ danoj, poste kontraŭ prusoj en terura milito en 1866 apud Hradec Králové. Ŝi alveturis al la batalejo por serĉi lin kaj priskribas teruraĵojn, kiujn ŝi tie vidis. Dume li revenis hejmen nur negrave vundita, sed baldaŭ ekfuriozas epidemio de ĥolero, kiu mortigas plurajn ŝiajn parencojn kaj geservistojn. 

Ŝia patro, emerita generalo, ĉiam defendas la militojn kiel necesaĵon por la progreso de la homaro, same predikas pastroj. Lernejoj instruas al infanoj, ke morti por la imperiestro kaj patrujo estas la plej grava kaj bela devo de la homo. Ŝi kaj ŝia edzo aliĝas al pacifistoj. 

Frederick retiriĝas de la militistaro por apogi la pacagadojn de sia edzino. Dum la Francia-Prusia Milito li ne povas reveni hejmen kaj novole restas en Parizo, kaj Althaus vojaĝis por savi lin. Tamen ŝi malfruas kaj li estis pafmortigita de la Pariza Komunumo pro suspekto esti prusa spiono. Rudolph, la filo de Althaus de ŝia unua geedzeco, daŭrigas la vojon de sia patrino en pacisma agado.

Akcepto
-------

Suttner verkis la libron post ŝi mem spertante la Rusa-turka milito (1877–1878) dum restado en Balkano, publikigante la libron en Dresdeno, la Germana Imperiestra Regno, ne nur por esprimi siajn pacistajn vidpunktojn sed ankaŭ por subteni sian familion. La recenzoj de la libro ne estis aparte pozitivaj. Lev Tolstoj resumis ĝin kiel "profundajn kredojn, sed sen talento." Tamen la libro havis grandegan sukceson. En la germana ĝi estis presita en 37 eldonoj antaŭ 1905, kaj tradukita en dek ses lingvojn.

Recenzoj pri la Esperanto-eldono
--------------------------------

|  |
| --- |
|  |
| Citaĵo | 

|  |
| --- |
| **„** Nomita: Biblio de la paco, tradukita al multaj lingvoj. Akra protesto kontraŭ la kruelaĵoj de la milito; terurigaj bildoj pri la suferadoj kaj detruoj. Modela stilo de la E traduko. **"** |
| — 1934, Enciklopedio de Esperanto |

 |

Bibliografio
------------

* en nekrologo por Berta von Suttner en *Pola Esperantisto*, 1914 p. 84

Eksteraj ligiloj
----------------

* *For la Batalilojn* en *Enciklopedio de Esperanto*
* La libro ĉe KAVA-PECH
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
mapo pri la lingvoj parolataj sur la Ibera duoninsulo: la astura bildigita helverde
La **astura lingvo** (asture *asturianu* [asturjanu]), ankaŭ konata kiel ***bable*** estas latinida lingvo, parolata en la nordhispania regiono Asturio (asture *Asturies*, hispane *Asturias*). Multaj asturianoj glitas kontinue inter la norma hispana kaj la astura laŭ la medio. En la okcidenta parto de Asturio oni parolas la galegan lingvon.

Ekzistas tri grupoj de dialektoj: okcidenta, centra kaj orienta astura lingvo.

La astura lingvo havas gramatikon, ortografiajn regulojn, asturlingvan vortaron nome *Diccionariu de la Llingua Asturiana*. Ĝi estas zorgata de la Akademio de la Astura Lingvo, kiu laboras pri komuna lingvo. kaj eĉ se ĝi ne havas oficialan karakteron en la Aŭtonoma Statuto (la lingvo nur estas konsiderata protektinda kaj ne ekzistas televidkanalo tute en la astura lingvo, malkiel okazas en Galegio, Eŭskio aŭ Katalunio), unu aparta leĝo regulas la uzon de la lingvo en Asturio.

Tamen, nuntempe la lingvo suferas multe pro malprestiĝo kaj politika depremo. Kvankam ĝin parolas entute proksimume 450 000 homoj, laŭ nombrado de 1991 fare de la hispana registaro (400 000 ĝis 600 000 laŭ 2017-aj informoj), nur en Miranda de Douro ĝi estas nun oficiale agnoskata lingvo. Aliloke oni eĉ ne agnoskas ke ĝi estas vera lingvo, sed insistas, ke ĝi estas nur dialekto de la hispana lingvo.

Alia nomo por la lingvo estas *bable*, kiun memkonsciaj parolantoj de la astura malŝategas. Ĝi estas parenca al "babili". La uzo de tiu termino montras, ke eĉ la kritikuloj sentas la fortan *malsamecon* inter la astura kaj la hispana, kaj tiel montras falsa ilian pretendon ke ĝi estas nura dialekto de la hispana.

Ekzempla frazo: *Munches Gracies* = *Koran dankon*; *Güei voi dir al monte* = *Hodiaŭ mi iros al la monto*

La unua fikcia filmo realigita en la lingvo estis *A fiya del xastre* en 2011. La unua animacia filmo dublita en la asturan lingvon aperis en 2010, t.e. *Los viaxes de Gulliver* (*Gulliver's Travels*, de 1939).

* Astura lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Astura lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Astura lingvo en la Vikivortaro (Universala vortaro)
* Astura lingvo en Vikinovaĵoj (Liberaj novaĵoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Astura lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Vikipedio en la asturia lingvo (Reta enciklopedio)

* Asturia–angla vortaro
* Spaco kaj tempo de la asturia lingvo
* Academia de la Llingua Asturiana „Akademio de la Astura Lingvo", asture.
* Asturlingva fako de DMoz

Vidu ankaŭ
----------

* Akademio de la Astura Lingvo
* Lingvistiko
* Listo de lingvoj

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rAsturileonaj lingvoj |
| --- |
| Asturia lingvo • Leona lingvo • Ekstremadura lingvo • Kantabra lingvo • Miranda lingvo |

 |

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
**Atirau** (kazaĥe kaj ruse: Атырау, en iuj okcidenteŭropaj lingvoj transliterigata *Atyrau*) estas havenurbo en Kazaĥio. Ĝi estas la ĉefurbo kaj la administra centro de la samnoma provinco Atirau. Atirau estis fondita en 1640. Komence de la jaro 2014 ĝi havis 196 494 loĝantojn. Atirau havas riverhavenon. Neoficiale ĝi estas la naftoĉefurbo de Kazaĥio.

Geografio
---------

### Geografia Loko

La urbo situas en la nordokcidenta parto de Kazaĥio ĉe la rivero Uralo, 45 km de la norda bordo de la Kaspia Maro. Ĝiaj geografiaj koordinatoj estas 47,12 ° N kaj 51,88 ° E.

Laŭ la kutima difino de la limoj de Eŭropo, Atirau situas parte en Azio kaj parte en Eŭropo. La rivero Uralo dividas la urbon en eŭropan kaj azian distriktojn. La urbo situas proksimume egale sur eŭropa kaj azia teritorioj. Dum la flughaveno Atirau situas sur eŭropa teritorio, la du stacidomoj de la urbo estas jam sur azia teritorio.

Historio
--------

Atirau estis fondita en 1640 de la fratoj Gurjew, rusaj komercistoj. La setlejo nomiĝis *Jaick* (*Niĵnij Jaick*) ĝis 1708. Ĝi poste estis nomita *Gurjev* laŭ siaj fondintoj ĝis ĝi ricevis sian nunan nomon post la sendependiĝo de Kazaĥio.

Loĝantaro
---------

Komence de 2020, la urbo havis 290 700 loĝantojn. La distrikto Atirau, kiu inkluzivas ankaŭ aliajn, pli malgrandajn komunumojn, havis 201 924 loĝantojn la 1-an de oktobro 2005.

### Religioj

La urbo estas la sidejo de la Romkatolika Apostola Administranto de Atirau.

### Ekologio

Estas 3 ĉefaj fokusoj, kiuj venenas la urbon. La unua estas naftokompanioj. La dua estas rubodeponejo por hejmaj ruboj de la urbo. La tria estas vaporiĝa lageto ambaŭflanke de la urbo.

Edukado kaj Kulturo
-------------------

Atirau estas la sidejo de la Universitato de Atirau kaj diversaj altlernejoj. Ekzistas pluraj muzeoj kaj la urbo ankaŭ ofertas teatron, filharmonian orkestron, du kinejojn kaj 84 bibliotekojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

Oficiala retejo de la urbo Atirau Arkivigite je 2014-10-07 per la retarkivo Wayback Machine

Fotoj pri Atirau (rusa)

Fotogalerio
-----------

* La nova "nuptopalaco"La nova "nuptopalaco"
* La flughaveno de AtirauLa flughaveno de Atirau

Referencoj
----------

1. ↑  (ka) Loĝantaro de la Respubliko Kazastanio laŭ sekso en la kunteksto de regionoj, urboj, distriktoj, distriktaj centroj kaj vilaĝoj komence de 2020 Arkivigite je 2020-05-27 per la retarkivo Wayback Machine, Komitato pri Statistiko de la Ministerio pri Nacia Ekonomio de la Respubliko Kazaĥio.
2. ↑  Respublika soci-politika ĵurnalo "Aikyn", la 8-an de aŭgusto 2020
**Aŭtonoma Monaĥa Ŝtato de la Sankta Monto Athos** estas duonmemstara regiono de la greka ŝtato kun *memregantaj monaĥaj* komunumoj sude de la duoninsulo nomata laŭ la monto Athos oriente de la regiona distrikto Ĥalkidiko. Troviĝas ekde 1988 en la Listo de Monda Heredaĵo de Unesko.

En pejzaĝo alkroĉita al la monto, foje troviĝas 20 monaĥejoj kiuj gastigas ĉirkaŭ 2 000 grekajn, bulgarajn, rumanajn, rusajn, serbajn kaj aliajn ortodoksajn monaĥojn, kiuj vivas izolite, introspekte kaj preĝe, Tiuj monaĥejoj kaj la diversaj vilaĝoj kaj butikoj kiuj dependas de ili, falas ekster la aŭtoritaton de la estro de la ortodoksa eklezio de Grekio, la ĉefepiskopo de Ateno, sed kaj falas sub la jurisdikcion de la patriarko de la Konstantinopola Ortodoksa Eklezio.

La teritorio de la *Monaĥa Respubliko* limas al la greka komunumo Stagira-Akanthos, de kiu ĝi estas apartigita pere de longa barilo de ĉirkaŭ naŭ kilometroj. La urbo Karyès (Athos) estas la politika kaj administra centro de la la *Aŭtonoma monaĥa ŝtato*.

Referencoj
----------

1. ↑  (nl) *Monniken verjagen deurwaarders met stenen en molotovcocktails* (Monaĥoj forpelas asignistojn kun ŝtonoj kaj molotovkokteloj), volkskrant.nl, la 30-an de julio 2013.
**Ayyám-i-Há** (arabe : ايام الهاء , laŭvorte "Tagoj de Ha") estas la nomo de festa periodo en la bahaa kalendaro. La 4 aŭ 5 tagoj de tiu periodo situas inter la du lastaj monatoj *Mulk* (18-a monato : "Regado") kaj  *'Alá'*  (19-a monato : "Alteco") de la bahaa jaro. La nombro de tiuj "intermetitaj" tagoj varias laŭ la dato de la posta ekvinokso de printempo por ke la unua tago de la nova jaro bahaa (*Naw-Rúz*) koincidu kun tiu ekvinokso. La limdatoj de tiu priodo estas la 25-a de februaro kaj la 1-a de marto laŭ la gregoria kalendaro.

Historio
--------

*Báb* fondis la Babismon kaj dekretis en siaj verkoj *Kitábu'l-Asmá'*  ("Libro de la Diaj Nomoj") kaj *Al-Bayán* ("La Klarigo") la Badi-an kalendaron je 19 monatoj po 19 tagoj kun kromtagoj por alĝustigi ĝin kun la suna jaro. Tiu Badi-a kalendaro indikas gravan disiĝon el Islamo ĉar la Korano indikas, ke la monatoj estas 12, kaj malpermesas la uzon de tiaj tagoj. *Báb* tamen ne indikis, kiam situas tiuj kromtagoj. 

*Bahá'u'lláh* fondis la Baha-an Kredon kaj asertis, ke li estas "Tiu, kiun Dio manifestos" (*man yuẓhiruhu'lláh*) profetita de *Báb*. En sia ĉefa verko, titolita la "Plej Sankta Libro" (*Kitáb-i-Aqdas*), li aprobas la uzon de la Badi-a kalendaro  kaj indikas, ke tiuj intermetitaj tagoj estu lokitaj antaŭ la fasta periodo de la 19a monato. Li nomis tiun periodon *Ayyám-i-Há* ("Tagoj de Ha") kaj ordonis ke ĝi estu festa .

Simbolo kaj Celebrado
---------------------

La 19 monatoj de la Badi-a kalendaro estas nomitaj laŭ la atributoj de Dio. *Ayyám-i-Há* signifas la "Tagojn de Há "kaj la araba litero *Há* (H en esperanto) estas uzita en la Sanktaj Skriboj bahaaj kiel simbolo de la Esenco de Dio, kiu superas Liajn atributojn. Laŭ la Abjad-numeraloj tiu litero valoras 5, kiu estas la maksimuma nombro da tagoj en la *Ayyám-i-Há*.

Dum tiuj tagoj bahaanoj devus celebri Dion kaj Lian Unuecon per elmontroj de amo, frateco kaj unuiĝo. Kun ĝojo ili kutime faras kaj ricevas donacojn, kunvenas kaj gastigas, festas kaj festenas, kaj partoprenas diversajn agadojn homhelpajn.

Referencoj
----------

1. ↑  John Taylor (2000) : On Novelty in Ayyám-i-Há and the Badí Calendar, bahai-library.org
2. ↑  Korano : surao 9a, versoj 36-37aj
3. ↑  *Kitáb-i-Aqdas* : verso 127a, noto 147a
4. ↑  *Kitáb-i-Aqdas* : verso 16a, noto 147a

* Artikolo verkita surbaze de la angla versio.
* Bahá'u'lláh (1992). *The Kitáb-i-Aqdas: The Most Holy Book*, Bahá'í Publishing Trust, Wilmette, Illinois, USA. ISBN 0-85398-999-0. Interrete legebla angle, france kaj arabe.
Bataka varianto de Babi pangang en Indonezio
Char siew
Siu juk
Babi pangang speciala kun fritita rizo
**Babi pangang**, en Indonezio kaj Malajzio skribita kiel *babi panggang*, estas la nomo por diversaj manĝaĵoj el la Fora oriento farita el porkaĵo. En restoracioj plej ofte troviĝas tri variantoj:

* Babi panggang lardo
* Babi panggang magra viando
* Ĉina babi pangang, ankaŭ konata kiel *char siew*/, *cha sieuw* aŭ *char siu*.

Resumo
------

La nomo babi pangang venas de la du malaja/indoneziaj vortoj *babi*, kio signifas porkon, kaj *panggang*, kio signifas rostitan. Pro tiu nomo ĝi povas indiki diversajn lokajn manĝaĵojn el la malaja kaj indonezia lingvoregiono. En Malajzio kaj Indonezio per *babi panggang* oni indikas ĉinajn formojn de rostita porkaĵo kiel *char siew*, aŭ 叉燒, *babi panggang merah* en la malaja, *chāshāo* en pinjino kaj *moe deng* en la taja.

En Indonezio *babi panggang* antaŭ ĉio estas konata kiel ĝi estas preparata fare de la (ĉefe kristanaj) batakoj, kiuj loĝas ĉirkaŭ la Toba-lago en Nord-Sumatro, ĉe kiu oni rostas marinitan porkaĵon super lignokarbo. Ĝi estas manĝata kun saŭco el porkosango aŭ kun sambalo el siĉuan-piproj.

Referencoj
----------

1. ↑  angle EatingAsia. BPK or BPT: Make Mine a B2, 2007.

* Kategorio Babi pangang en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Iván Illés** [ilEŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Illés Iván** estis hungara ekonomikisto, altlerneja instruisto.

Iván Illés naskiĝis la  24-an de majo 1942(nun 1942-05-24) en Kolozsvár (nuntempa Cluj en Rumanio), li mortis la 22-an de septembro 2017 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Iván Illés akiris ekonomikan diplomon en Universitato Károly Marx en 1965 kaj post 2 jaroj li doktoriĝis. Inter 1968-1974 li laboris en instituto, poste en alia instituto, kie inter 1991-1997 li estis institutestro, pli poste 3 jarojn li estis konsilisto en Germanio. Hejmenveninta li estis konsilisto en akademia instituto. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1979, li doktoriĝis (DSc) en 2000 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en 2003. Li ankaŭ instruis en Scienca Universitato Loránd Eötvös ekde 1980, ekde 2017 en Universitato de Miskolc kaj Universitato Corvinus de Budapeŝto. Lia ĉeftemo estis la regiona ekonomio. Li ricevis 3 premiojn inter 1988-2005.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Borders and cross-border cooperation in the countries of Central and South-East Europe* (2004)
* *Regionális Gazdaságtan – területfejlesztés* (lernolibro, 2007)
* *Regionalizáció és megyerendszer* (2008)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* aprezo hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 848084
 |


* Portalo pri Biografio
**Villaherreros** [biljaeREros] estas municipo en la centroriento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*. La loknomo *Villaherreros* estas komprenebla etimologie kiel Urbo de Forĝistoj (tiukadre aperas laboriloj de forĝisto en la supra duono de la blazono).

Geografio
---------

Panoramo el la vinkeloj de Sankta Petro.
Blazondomo.
Kapitelo de Ŝimŝono, devena de la preĝejo de Sankta Romano de Villaherreros, kiu estis vendita al la Muzeo Maresme de Barcelono.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 40,79 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 203 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 650 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 52 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio estas ene de la birdoprotekta areo ZEPA nome La Nava - Campos Norte​ apartenanta al la Reto Natura 2000.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado ĉirkaŭ la 10-a jarcento. Villaherreros aperis en la registra libro *Becerro de las Behetrías de Castilla y León* de 1351 literumita per la nomo *Villa ferreros*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kolombejoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la romanika preĝejo de Sankta Romano, la palaco de la grafo de Cervellón, la ermitejoj de *San Millán* kaj de la Virgulino de Vallarna, la vinkeloj de Sankta Petro ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 772069
 |
**Villalba de la Lampreana** [biLJALba delalampreAna] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Tierra de Campos, en plej nordoriento de la provinco, angule kun la Provincoj Leono kaj Valadolido. *Villalba de la Lampreana* estas etimologie tradukebla al *Blanka Vilaĝo de la Lampreana*, el kio *Blanka* aludas al la blankeca tereno pro abundo de salo kaj *Lampreana* aludas al areo kie oni bredis petromizojn (*lamprea*) por monaĥoj. Ties teritorio estas inkludita en la natura rezervejo de Lagetoj de Villafáfila. 

Municipoj de la komarko de *Tierra de Campos* en la provinco Zamora.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 28,29 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 223 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 750 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 32 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Villarrín de Campos, Villafáfila, Manganeses de la Lampreana, Cañizo, Pajares de la Lampreana, Arquillinos kaj Castronuevo de los Arcos.

Estas atestaĵoj de prahistoria loĝado; en Mezepoko okazis reloĝado. Plej frua mencio estas de la jaro 940. Ĝi apartenis al la Ordeno de Santiago, kies krucovideblas en la blazono.

Tradiciaj enspezofontoj estas agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (kolombejoj).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755947
 |
**Villalba de la Loma** [biLJALba delaLOma] estas municipo en la nordo de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Campos* en la nordo de la provinco. *Villalba de la Loma* estas etimologie komprenebla kiel *Blanka Vilaĝo de la Monteto*.

Villalba de la Loma en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Campos* de la provinco Valadolido, viole, norde.
Turo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 14,06 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 46 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn el la 1950-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 83 km de Valadolido, provinca ĉefurbo.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejo kaj la turo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764241
 |