recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Le Refus Global**, aŭ la **Rifuzo Totala**, estis kontraŭestabla kaj kontraŭreligia manifesto ellasita je la 9-a de aŭgusto, 1948 en Montrealo, de grupo de dek-ses junaj kebekaj artistoj kaj intelektuloj, inkluzive de Paul-Émile Borduas and Jean-Paul Riopelle.

Le Refus Global originis el grupo, nomiĝante la Aŭtomatistoj, estrita per Paul-Émile Borduas. Tiu ĉi grupo kreis abstraktajn pentraĵojn inspiritajn per la francaj superrealistoj de la epoko, kaj malaprobis ĉian akademian instruadon disponeblan tian en Kebekio. La subskribantoj estis ankaŭ alte influitaj per la stilo fluks-de-konscia de la franca poeto André Breton kaj laŭdegis la kreeman forton de la subkonscio.

Le Refus Global estis manifesto, kiu komplete malakceptis la socialajn, artajn, kaj psikologiajn kutimojn kaj valorojn de kebekia socio tiama. Elvokante "nedresitan bezonon de liberiĝo," la manifesto elkriis por "pompa anarĥio" kaj kritikis la "sacerdotvestaĵojn, kiuj restis la solaj rubujoj de fido, scio, vero, kaj nacia riĉeco." Pierre Gauvreau, unu el la subskribintoj, diris, ke la ĉefa mesaĝo de la manifesto estas ke, "Dio ne ekzistas." Preskaŭ tuj post ĝia lanĉo, la ĉiuj 400 kopiaĵoj de Le Refus Global estis venditaj. La manifesto kaŭzis koleregon, kaj pro tio Borduas maldungiĝis ĉe la École du Meuble.

Estas dirita per komentintoj, ke pro la eldono de tiu ĉi manifesto, "moderna Franca Kanado komenciĝis," dum la Kanada Elsenda Korporacio nomas ĝin "unu el la plej gravaj kaj polemikaj artistaj kaj socialaj dosieroj en moderna kebeka socio." Kune kun la eldono de *Les insolences du Frère Untel*, la striko de la asbestaj ministoj en 1949, kaj la Tumulto de Maurice Richard en 1955, Le Refus Global estas vaste vidita kiel unu el la fundamentaj kaŭzoj de la Kvieta Revolucio.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Teksto de *Refus global* (en la franca)
* Traduko de "Refus global" Arkivigite je 2008-03-09 per la retarkivo Wayback Machine (en la angla)
* Esperantlingva traduko estas verkota, kaj ligilo al ĝi estos adiciita.
**Renaskiĝo** (france *Regain*) estas romano de Jean Giono [ĴioNO], publikigita de la eldonejo Grasset en 1930.

Giono volis enigi *Postfojno* en la *Trilogio de Pajno* poste *Monteto* (france *Colline*) kaj *Iu de Baumugnes* (*Un de Baumugnes*). En la prezento de la *Trilogio de Pajno,* li skribas: "Mi devos paroli pri tiu, kiu estis solega en la altebenaĵa fundo, poste aĉetis virinon per sesdek azenaj frankoj, kaj kiu el tio revivigis sian tutan teron, kaj nova herbo kreskis kaj oni povis falĉi la postfojnon."

France, *regain* signifas *renoviĝo* kaj samtempe *postfojno.*

Resumo
------

En la vilaĝo de Aubignane, nur tri loĝantoj restas: maljunulo Gaubert, maljunulino Mamèche kaj junulo Panturle. Kiam Gaubert foriras por vivi kun sia ido, Panturle restas sola kun Mamèche. Panturle solece suferas. Samtage, Mamèche diras al li, ke ŝi alkondukos virinon al li. Poste ŝi malaperas... Panturle nun estas la sola vilaĝloĝanto; li ĉefe ĉase vivtenas sin.

Iam vespere, antaŭ lia hejmo haltas viro kun junulino. Ŝi tiras la ĉaron de la viro. Ili frapas la pordon, Panturle ne malfermas. Kiam ili foriras, li sekvas ilin en la nokto. Li sekvante kvazaŭ faldronas en rojegon. Ili savas lin kaj tiras lin al la rojbordo, senkonscia sed sana. Kiam li rekonsciiĝas, la virino estas kontraŭ li. Ili longtempe interparolas, poste "ŝi renversas sin en tiu brako [...] kaj kuŝas sin en la herbo."

Matene, Panturle diras "Venu, ni iras al la hejmo". Ŝi nomiĝas Arsule, ŝi sekvas lin.

Ili kunvivas, Panturle ekkultivas. Nova fido animas lin. Arsule nun estas virino en la hejmo de la viro, kiu jam ne estas sola. La amo estas tie, sen deklaro, kvieta kaj solida. En la bazarego, ili vendas belegan tritikon, kreskintan pro la labora prizorgado de Panturle. 

Iam la viro Gédémus, akrigisto, reaperas en Aubignane kaj postulas damaĝmonon ĉar li jam devas aĉeti azenon por tiri lian muelŝtonon anstataŭ Arsule. Panturle donas al li monon, ili kuntrinkas vinon kaj Gédémus malaperas.

Fine de la romano dua familio ekinstaliĝas en la vilaĝon, kiu estas renaskonta danke al la laboro kaj la volo de la homoj.

Arsule gravediĝas kun jam sia unua ido.
Skandinava estas la ĉefa lingvo de la Skandinava duoninsulo kaj Danujo. Ĝi havas nuntempe kvar oficialajn dialektojn, kiujn oni kutime nomas apartaj lingvoj malgraŭ la fakto ke ili interkompreneblas inter si: 

* la bokmala ("Bokmål", elparolu "buk-mol"),
* la dana lingvo,
* la (nov)norvega lingvo kaj
* la sveda lingvo.

Historie, la kaŭzo de ĝia divido en kvar oficialajn lingvojn estas politikaj: Pro la sveda religia reformacio en jaro 1527, kristanan biblion endis traduki en la etnan lingvon kaj la reĝo ĵus elpelinta danan regon volis substreki diferencon inter Danujo kaj Svedujo, ankaŭ lingve (simile kiel en moderna tempo la serbokroata lingvo politike dividiĝis en tri lingvojn serban, kroatan kaj bosnan). Kiam post la longtempa regado dana Norvegujo sendependiĝis de Danujo en 1814 aperis movado revivigi la norvegan per ties dialektoj, projekto kiun entreprenis Ivar Aasen. 

Skandinava estas la plej granda lingvo - aŭ "dialektaro" - de la nordĝermanaj lingvoj. Aliaj nordĝermanaj estas - aŭ estis - la islanda, la feroa, la norna, la dalekarla, la botna kaj la gotlanda.
**Balota fraŭdo** inkluzivas ĉion, kio celas influi la rezulton de baloto, por garantii aŭ favorigi deziratan rezulton. Ĉiuj landoj kaj organizaĵoj, kiuj uzas balotsistemon trafas tiun problemon kaj serĉas kiel eviti tion. Sukceso sur tiu kampo estas kondiĉo por la kvalifiko "demokratia".

Balota fraŭdo povas okazi je ĉiu paŝo aŭ elemento de baloto :

* en la balota kampanjo el kiu reklamado, distingenda de informo, inkluzivanta afiŝadon kaj proponaron de kandidatoj,
* en la organizado de balotejoj kaj balotado, el kiu la balotiloj
* en la listoj de balotantaro
* en la voĉnombrado, vidi "ŝtopo de balotilujo" sube,
* en la publikigo de la rezultoj.

Fraŭdo en la konsistigo de balotantaro
--------------------------------------

Tio konsistas en forigo de verŝajne malfavoraj balotantoj kaj enskribo de verŝajne aŭ certe favoraj balotantoj al iu kandidato. Por tio necesas komplicoj en la administraj servoj.

Fraŭdo en la organizado de la balotejo
--------------------------------------

### Ŝtopo de balotilujo

### Interŝanĝo de kovertoj kun cent balotiloj

Okaze de voĉnombrado, oni malplenigas la balotilujon kaj arigas kovertojn, kiuj entenas balotilon, en grandan koverton po cent por nombri la balotilojn kaj ĉiu granda koverto estas poste metita sur tablo, unu post la alia, por nombri la voĉojn de ĉiu kandidato. Tiam povas okazi interŝanĝo de grandaj kovertoj kontraŭ jam preparitaj kovertoj.

Fraŭdo en la publikigo de la rezultoj
-------------------------------------

Fraŭdo en la balota kampanjo
----------------------------

Tio povas okazi kiam la ĉefaj informiloj (gazeto, radio, televido, ktp.) apartenas aŭ subtenas iujn kandidatojn.

Kalumniado de kandidatoj.

Fraŭdo pri kandidatoj
---------------------

Tio estas por ekzemplo malhelpo aŭ malpermeso kandidatiĝi por la kontraŭa partio.

Fraŭdo en prokuroj
------------------

Aneksaĵoj
---------

### Vidu ankaŭ

* Gerrymander
* Korupto

### Eksteraj ligiloj

* Kategorio Balota fraŭdo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Balotoj kaj fraŭdo Arkivigite je 2014-01-12 per la retarkivo Wayback Machine

### Bibliografio

* Garrigou, Alain.  (2012) *Les secrets de l'isoloir*. Lormont: Éditions Le bord de l'eau, p. 76. ISBN 978-2-35687-172-5.

### Notoj kaj referencoj


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri politiko |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 476384
* GND: 4472258-8
* LCCN: sh85041558
* NKC: ph262190
 |
**Donja Zasavica,** serbe **Засавица II** aŭ **Доња Засавица** estas vilaĝeto en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Sremska Mitrovica. Donja (Доња) signifas: malsupra. Kontraste estas Gornja Zasavica.

Donja Zasavica situas en la mapo en la verda municipo
Mapo pri municipo de Sremska Mitrovica
Mapo pri la ĉirkaŭaĵo
Monumento en Gornja Zasavica

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 26  km²
* Koordinatoj: 44°58′09″N 19°31'40″E
* Supermara alteco: 78 m
* Loĝantaro: 707
* Poŝtkodo: 22201
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: SM

Situo
-----

Donja Zasavica situas laŭ dekstra bordo de Savo, laŭ traira flankovojo. Sremska Mitrovica troviĝas 10 km.

Historio
--------

Post disfalo de Serbio la vilaĝo longe apartenis al la Turka Imperio. En 2002 loĝis en Donja Zasavica 583 serboj (83 %), 41 ciganoj (6 %), 5 jugoslavianoj kaj ankaŭ aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* monumento

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio
* mapo pri Donja Zasavica

* Kategorio Donja Zasavica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
*Ne konfuzu kun la alia ĉina urbo Dongtaj*

**Dongtan** ("orienta plaĝo") estas projekto de ekologia urbo por la insulo Chongming, ĉe la nordo de Ŝanhajo. Dongtan situas en la enfluejo de la riverego Jangzio, kaj estos finita en 2010, kaj prezentata en la Internacia ekspozicio de Ŝanhajo. La urbo enhavos unue de 50 000 al 80 000 logântojn, kaj tiu kvanto laŭplane atingos 500 000 urbanojn.

Ekologia urbo
-------------

La celo de tiu urbo estas malpligrandigi la ekologian premsignon de ĝiaj loĝantoj per la uzo de modernaj ekologiaj teĥnikoj: Renoviĝantaj energioj (ekzemple sunenergio kaj ventoenergio), fuelpilo por la veturiloj, kaj akva recikligo.

Ĉiuj konstruaĵoj havas maksimume ok etaĝojn, kaj la stratoj estas largâj: la piedirantoj de Dongtan havas sesoble pli da spaco ol en Kopenhago, kiu estas unu el la plej spacaj urbegoj en Eŭropo. La tegmentoj estas kovrataj de gazono kaj vegetaĵoj por restigi la varmon en la domegoj kaj recikligi la akvon.

Dongtan estas la unua ekologia urbo farata en Ĉinio de la brita firmao Arup.

Eksteraj ligiloj
----------------

* La projekto Dongtan en la retejo de Arup Arkivigite je 2007-04-28 per la retarkivo Wayback Machine
* La retejo de Dongtan Arkivigite je 2009-05-12 per la retarkivo Wayback Machine
**Ocumare del Tuy** estas urbego kaj universitata urbo  en subŝtato Miranda en norda Venezuelo.

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 144,459 en 2011
* Supermara alteco: 150 m
* Areo: km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo: 1209
* Horzono: UTC -4:30
* 10° 06′ 49″ N 66° 46′ 53″ U﻿ / ﻿10.11361 °N, 66.78139 °U﻿ / 10.11361; -66.78139 (mapo)

Geografio
---------

Ocumare del Tuy situas en norda Venezuelo sur ebenaĵo. 
Cúa troviĝas 13, Santa Teresa del Tuy 17, Baruta 37, Petare 41, **Karakaso** 45, Turmero 79, Valencio (Venezuelo) 135, Barcelono (Venezuelo) 227, Barquisimeto 279, Coro (Venezuelo) 347, Maturín 396, Bolívar (urbo) 418, Guayana (urbo) 493, Cabimas 513, Marakajbo 536, San Cristóbal (Venezuelo) 654 km.

Ocumare del Tuy

Historio
--------

Ocumare del Tuy estis fondita en 1597, pli frue indiĝenoj vivis en tiu loko. En 1693 la paroĥo ekfunkciis. Dum la kolonia erao oni fondis bienojn pri kakaoj. En 1775 estis granda kontrabando de kakaoj en la areo. Ocumare del Tuy havis en 1810 jam 4692 loĝantojn. Estis multe da sklavoj, sed ankaŭ elmigrintoj el Hispanio. En 1814 dum la sendependa milito pli ol 300 homoj estis mortigitaj tie. La urbo estis ĉefurbo de Miranda inter 1904 kaj 1928. En 2010 la ĉefa preĝejo ricevis la titolon malgranda baziliko.

Ekonomio
--------

En Ocumare del Tuy oni okupiĝas ĉefe pri agrikulturo (kakaoj, kafoj, sukerkanoj) kaj bredado de porkoj, brutoj.

Klimato
-------

Ocumare del Tuy estas konata por varma kaj sunbrila vetero. La averaĝa temperaturo estas de 18 ĝis 28 °C, sed kun relative malalta humideco.

Trafiko
-------

La unusola ĉefvojo kuras al Charallave, simplaj vojoj al Cúa kaj Santa Teresa del Tuy.

Vidindaĵoj
----------

* kirko (malgranda baziliko)

Fontoj
------

* mapo, distancoj Arkivigite je 2015-04-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Germana kaj Hispana Vikipedioj helpe de Guglo
Donji Pustakovec
**Donji Pustakovec,** hungare **Alsópusztafa** [alŝOpustafa] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje, en municipo de Donji Kraljevec.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 340
* Poŝtkodo: 40 323
* Aŭtokodo: ČK
* Telefonprefikso: +385 040
* 46° 22′ 30″ N 16° 35′ 42″ O﻿ / ﻿46.37500 °N, 16.59500 °O﻿ / 46.37500; 16.59500 (mapo)Koordinatoj: 46° 22′ 30″ N 16° 35′ 42″ O﻿ / ﻿46.37500 °N, 16.59500 °O﻿ / 46.37500; 16.59500 (mapo)

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon Alsópusztafa apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Perlak, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, poste denove de Jugoslavio kaj ekde 1991 de Kroatio.

Famuloj
-------

En la iama Alsópusztakovec naskiĝis hungara nobela juĝisto Elek Séllyey.
**Cespedosa de Tormes** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Béjar.

Ĝia municipa teritorio estas formata de ununura loĝloko, okupas totalan areon de 46,29 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havas 508 loĝantojn. Ĝi perdis pli ol 1 300 loĝantoj laŭlonge de la 20-a jarcento.

Ponto en direkto al Guijuelo.
Turo.
La ekonomio de la municipo estis bazata sur la agrikulturo (cerealoj kaj legomoj) kaj brutobredado (ĉefe porkoj kaj ŝafoj). 

La municipa teritorio estas ĉirkaŭata de la rivero Tormes duflanke, kie eblas distra fiŝkaptado. Ĝi limas norde kun La Tala, oriente kun Narrillos del Álamo (provinco Ávila), sude kun Santibáñez de Béjar kaj Guijo de Ávila, kaj okcidente kun Guijuelo kaj Aldeavieja de Tormes.

La nura komunikvojo estas la ŝoseo SA-104 kiu venas el Guijuelo kaj iras al Piedrahíta kaj inverse. 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752028
* VIAF: 316734782
 |
**Ocón** [oKON] estas vilaĝo kaj municipo de Rioĥo (norda Hispanio), nome en la norda Komarko de Logronjo kun ĉefurbo en la provinca kaj regiona ĉefurbo Logronjo. La municipo estas formata de la loĝlokoj Aldealobos, Las Ruedas, La Villa de Ocón, Los Molinos, Oteruelo, Pipaona kaj Santa Lucía.

La municipa teritorio de Ocón, en la nordoriento de la regiono.

Geografio
---------

Ĝi estas en la supra parto de la nomita Valo de Ocón je 41 km de la rioĥa ĉefurbo. 

La municipa teritorio estas atingebla de la regiona ŝoseo LR-472. Laŭ tiu, Ocón estas sude de El Redal kaj de tie kontaktebla kun la cetero de la valo, de la komarko kaj de la regiono.

Historio
--------

La Villa de Ocón.
Ruinoj de la ermitejo de Sankta Johano.
Aldealobos.
Estis restaĵoj de romia epoko, ĉefe rilate al iama ŝoseo.

Inter 1004 kaj 1035 Ocón estis konkerita de Sanĉo la Granda de Navaro kaj García "de Nájera" (lia filo), kiu edziĝinta kun Estefanía Berenguer, en 1054, ricevis la valon. Dum la minoritato de Alfonso la 8-a de Kastilio, la reĝo de Navaro luktis por rekupero de la teritorioj de Rioĥo kiuj estis kaptitaj de Kastilio. De Oktobro 1162 ĝis Marto de la venonta jaro la navaranoj okupis Logronjo-n, Navarrete, Entrena, Pazuengos, Ausejo, Resa, Autol, Quel kaj Ocón. En 1173 la kastilianoj ekrekuperis Rioĥon kaj aliancitoj kun Aragono rekuperis, inter aliaj, Ocón. En 1174 Alfonso la 8-a donis al Ocón la municipan foruon de Ocón.

En 1176 la reĝoj Alfonso la 8-a de Kastilio kaj Sanĉo la Saĝulo de Navaro decidis solvi la teritoriajn malkonsentojn kun kiel arbitro la angla reĝo Henriko la 2-a. Inter la lokoj postulitaj de la navara reĝo estis Ocón sed tiu postulo estis malakceptita. Poste ĝi estis donita al Ramiro Sánchez de Asiain fare de Henriko de Trastámara, sed tiu aliris al la tendaro de la navara reĝo, pro kio oni senigis lin el tiu donaco, kaj la Senjorlando de Ocón iris al servisto de Johano la 1-a, nome Diego López Manrique, Senjoro de Amusco, Redecilla, Navarrete kaj Treviño. El la 2a de Februaro 1379 Ocón apartenis al la Senjorlando de la Grafoj de Treviño kaj poste al iliaj posteuloj, nome la Dukoj de Nájera. 

Ocón, ĝis la 19a de Majo 1865 apartenis al la komunumaro nomita *Tierra de Ocón*, kiu havis komunajn organizadon kaj regularon. La Tierra de Ocón enhavis dek domarojn: nome Aldealobos, Los Molinos, Oteruelo, Pipaona, Las Ruedas, San Julián, Santa Lucía, Corera, El Redal kaj Galilea krom la ĉefurbo Ocón.

Aktualo
-------

La rura elmigrado okazis ĝenerale en multaj apudaj loĝlokoj laŭlonge de la 20-a jarcento, kaj same en Galilea, kie oni malaltiĝis el presakŭ 1 500 loĝantoj ĝis nunaj 300. 

La ekonomio estis bazata ĉefe sur la brutobredado, agrikulturo kaj turismo. 

Vizitindaĵoj estas la preĝejo, ermitejoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Rioĥo

Bildoj
------

* Preĝejo de Aldealobos.Preĝejo de Aldealobos.
* Las Ruedas de Ocón.Las Ruedas de Ocón.
* Los Molinos de Ocón.Los Molinos de Ocón.
* Oteruelo.Oteruelo.
* Pipaona.Pipaona.
* Santa Lucía.Santa Lucía.

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 796844
 |
**Donegal** (irlande: *Dún na nGall*) estas urbo en la Irlanda graflando Donegal. La loko havis 2339 loĝantojn en 2006.

Malgraŭ la nomo Donegal ne estas la ĉefurbo de la graflando Donegal. La loko situas je la Donegal golfo, ĉe la rivero la Eske ĉe la piedo de la Bluestack Mountains.

Historio
--------

En malnovaj fontoj oni mencias danan fortreson detruita de Muirchertach MacLochlainn, altranga reĝo de Irlando, en 1159. Tiu vikinga setlejo eble estas la origino de la nomo de la ubeto.

Donegal konatiĝis kiel hejmbazo de la O'Donnell-klano, kiu ludis esencan rolon en la irlanda historio kiel la ĉefaj kontraŭuloj de la angla koloniigo inter la 15-a kaj 17-a jarcento.

Donegal kastelo kaj la alloga centra placo ("Diamond") estas la ĉefaj altiraĵoj.

Naskiĝis
--------

* Mark Farren (1982-2016), futbalisto

Fotaro
------

* Vidaĵo je DonegalVidaĵo je Donegal
* Donegal kasteloDonegal kastelo
* KirkoKirko
* Ruinoj de la monaĥejoRuinoj de la monaĥejo
* Donegal golfoDonegal golfo

* Donegal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Donegal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**László Káldor** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Káldor László** estis hungara arkitekto pri internaj spacoj, grafikisto, fotisto. Lia origina familia nomo estis *Klein* ĝis 1919.

László Káldor naskiĝis la 26-an de februaro 1905 en Budapeŝto, li mortis la 7-an de januaro 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

László Káldor devenis el juda familio. Li lernis dum la Hungara Sovetrespubliko en proleta arta lernejo, poste en laborista lernejo, pli poste en libera lernejo, fine li akiris diplomon en Reĝa Industriarta Lernejo. Liaj plej gravaj instruistoj estis Béla Uitz, Artúr Podolini-Volkmann kaj Gyula Kaesz. Ekde 1925 li plurfoje studvojaĝis al Parizo. En Budapeŝto li komence estis arkitekto pri internaj spacoj kaj grafikisto ĉefe inter 1935 - 1960. En la 1930-aj jaroj li ankaŭ estis talenta fotisto. Dum la nazia erao (1944) li kaŝiĝis. Inter 1945-1949 li kreis politikajn afiŝojn, pli poste komercajn, ili estis humuraj kaj karikaturismaj afiŝoj. Li ricevis ŝtatan premion. Li edziĝis en 1935, lia edzino naskis filinon.

Elektitaj grupaj ekspozicioj
----------------------------

* Budapeŝto (1948)
* Arthalo Budapeŝto (1953, 1955, 1960, 1986)
* Székesfehérvár (1995)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2020-03-18 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 693764
* GND: 12344831X
* LCCN: nb2007026230
* VIAF: 62455301
* SUDOC: 167839667
* RKD: 324200
 |
**JoMo kaj Liberecanoj** estas esperanto-rok-bando ĉirkaŭ JoMo (Jean-Marc LECLERCQ).

*Ni nomiĝas Liberecanoj. Tio estas la nomo de nia grupo. Tio estas omaĝo al ĉiuj, kiuj kredas je tiu simpla kaj granda ideo: Libereco.*
*Libereco, tio signifas, ke la homoj interasociiĝas libere por decidi, kiel ili volas vivi kaj agi. Ĉi ideo ŝajnas simpla, sed ĝi devas ankoraŭ iri longan vojon.*
Tiamaniere prezentas sian grupon JoMo en la libreto de la KD *JoMo kaj Liberecanoj*. La disko estas parto de la Kolekto 2000.

La grupo Liberecanoj formiĝis en 1996 kaj kunigas punkrokon, skaon, polkojn kaj tradiciajn slavajn muzikojn. Energia kaj festeca kun gitaroj sur rapidaj ritmoj la sonspaco pleniĝas de komponadoj de la grupo kaj klasikaj rus-polaj rapid-polkoj. Inter la uzataj lingvoj estas menciindaj la franca, Esperanto kaj la hispana.

Konsistigas la grupon: Irina (kanto), Mumu (kontrabaso), JoMo (voĉo kaj balalajko), Poej (gitaroj) kaj Gérard (drumoj).

Kantoj
------

1. Al la barikadoj
2. Maĥnovŝĉino
3. La eskapinto
4. Kajuna knabo
5. La blondulineto
6. Alumetujo
7. Ĉeboksaro
8. Kun ci (JoMo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de JoMo
**Jiří VYCHODIL** (naskiĝis la 4-an de marto 1940 - mortis la 9-an de septembro 2012) estis blinda ĉeĥa esperantisto kaj eksprezidanto de la sekcio de nevidantoj, profesie telefonisto, honora membro de ĈEA kaj de UEA.

Denaske nevidanta, post lernejo por blinduloj en Prago li studis en ŝtata konservatorio. De 1960 ĝis 1980 li laboris kiel instruisto pri pianludado kaj ĝis sia emeritiĝo kiel informisto en asekura kompanio.

Li lernis Esperanton en 1954 kaj ekzameniĝis ĉe Ĉeĥa Esperanto-Asocio kaj UEA/ILEI. En ĈEA li kunfondis la sekcion de blinduloj kaj prezidis ĝin de 1976 ĝis 1999, instruis kaj kunlaboris pri vortaroj kaj lerniloj, redaktis la porblindulan revuon *Aŭroro,* helpas la organon de LIBE kaj brajligas kongresajn materialojn. En 1996 li gvidis la Internacian Kongreson de Blindaj Esperantistoj kaj membris en LKK de la 81-a UK en Prago. Vychodil estas honora membro de ĈEA ekde 1999.

Estante tute blinda, li partoprenas Esperanto-aranĝojn en akompano de iu el la familianoj. Ofte li piane akompanas kantistojn dum koncertoj.

Dum la 89-a UK en Pekino li estis nomumita Honora Membro de UEA, honora membro de UEA ekde 2004.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Aŭroro Arkivigite je 2004-10-12 per la retarkivo Wayback Machine
**László Kövér** [lAslO kovEr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kövér László** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, parlamentestro.

László Kövér  naskiĝis la 29-an de decembro 1959 en Pápa.

Biografio
---------

László Kövér frekventis baz- kaj mezlernejojn en sia naskiĝurbo, poste li estis soldato, fine li akiris diplomon en Scienca Universitato pri Eötvös Loránd en 1986. Li edziĝis en 1987, baldaŭe li havis 3 gefilojn. Li ĉeestis en edukado de studentoj en kolegio, kie li estis unu el la fondintoj de nekomunista partio en 1988. Li estis elektita parlamenta deputito en 1990, poste li restis daŭre parlamentano ĝis 2018. Inter 1998 kaj 2000 li estis senpostena ministro pri sekretaj servoj en Unua Kabineto Orbán. Tiutempe kaj poste li ricevis partiajn kaj parlamentajn taskojn kun postenoj (ekzemple li estis parlamentestro).

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hompaĝo

* Kategorio László Kövér en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 522284
* GND: 1051685869
* LCCN: n2015003567
* VIAF: 121504924
* ISNI: 0000 0000 7914 0209
 |
Odeon sur la insulo Kos
Odeono de *Herodes Atticus* en Ateno
Odeono en Efezo
**Odeono**, **Odeon** aŭ **Odeion** (antikve-greke *ᾠδεῖον*, latine *odeum*) en la antikva epoko estis konstruaĵo, en kiu sceneje prezentiĝis kantado, instrumenta muziko kaj recitado de poezio kaj prozo. 

Laŭ Francisko Azorín **Odeono** estas *Speciala teatro por koncertoj, kanto, muziko. Periklo konstruigis la unuan en Ateno.* Li indikas etimologion el la greka *odeion*, el *ode* (kanto) kaj de tie la latina *odeum*.

En Esperanto la koncepto mezbone esprimeblas per la termino **Odejo**, "loko por recitado de odoj", kvankam la recitado de odoj ja estis nur unu el pluraj specoj de prezentaĵoj. Plej ofte la konstruaĵo havis cirklan prezentejon kaj cirklajn publikajn sidvicojn, kaj diferenciĝis de antikva amfiteatro per tio ke ĝi estis tegmentita.

Odeonoj
-------

La plej konata tiuspeca konstruaĵo ekestis en la 7-a aŭ 6-a jarcento antaŭ nia erao ĉe la agoro de Sparto. En Ateno la ŝtatestro Periklo en 447 antaŭ nia erao konstruigis odejon ĉe la sudorienta deklivo de la Akropolo, kiu en 86 antaŭ nia erao malkonstruiĝis, sed baldaŭ poste rekonstruiĝis. Duan odejon ĉe la agoro la urbo Ateno ricevis laŭ iniciato de la romia politikisto kaj armeestro *Marcus Vipsanius Agrippa*, trian laŭ iniciato de la politikisto kaj oratoro *Herodes Atticus* ĉe la sudokcidenta deklivo de la Akropolo.

Odejoj ankaŭ ekzistis en Efezo, Korinto, Patraso kaj en pliaj helenaj urboj.

En Romo unua odejo konstruiĝis sub imperiestro Domiciano, dua sub imperiestro Trajano. Ankaŭ en romiaj provincoj, kiel ekzemple en *Hippos* (greke Ἵππος) ĉe la Galilea maro en Judio ekzistis tiaj konstruaĵoj. 

En la moderna epoko la termino karakterizas pli grandaj prezentejoj por muziko, teatro kaj danco, kiel ekzemple la teatrejo Odéon en Parizo aŭ la *Odeon* en Munkeno kaj Vieno. 

La termino ankaŭ transiris al la unuaj prezentejoj de kinejaj filmoj, en la formo *Nickelodeon*, "Nickel" ĉar en la unuaj usonaj kinejoj vendiĝis biletoj por 5 usonaj cendoj, kiuj estis moneroj el nikelo-kupro-alojo kaj neformale nomiĝis kaj nomiĝas "nickel".

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 151.
2. ↑  Azorín, samloke.

Literaturo
----------

* Ruediger Meinel: *Das Odeion - Untersuchungen an überdachten antiken Theatergebäuden* ("la odejo - esploroj pri tegmentitaj antikvaj teatraj konstruaĵoj"), eldonejo *Lang*, Frankfurto ĉe Majno kaj aliloke, 1980, ISBN 3-8204-6462-X
* *Odeion*, en: Ernst Seidl (eld.): *Lexikon der Bautypen - Funktionen und Formen der Architektur* ("leksikono de konstrutipoj - funkcioj kaj formoj de arkitekturo"). Stutgarto: eldonejo *Philipp Reclam junior*, 2006, ISBN 978-3-15-010572-6

* Kategorio Odeono en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo temas pri la "Partio de Laboro" - ***Darbo partija*** en Litovio. Pri la en Esperanto samnoma "Partio de Laboro" - ***Partij van de Arbeid*** - en Nederlando vidu apartan artikolon. |

La organizaĵo **Darbo partija** (*DP*, en Esperanto "Partio de Laboro") estas politika partio en Litovio.

Ĝi fondiĝis dum la jaro 2003 fare de la en Rusio naskiĝinta milionulo Viktor Uspaskiĥ. Okaze de la balotoj por la Eŭropa Parlamento dum junio 2004, la unua baloto en kiu kandidatiĝis la partio, ĝi tuj ricevis 30,2 procentojn de la voĉoj kaj per 5 parlamentanoj ekreprezidentiĝis en la interŝtata parlamento - estante la plej forta litovia partio tie. En la parlamento, la partio aliĝis al la frakcio Alianco de Liberaluloj kaj Demokratoj por Eŭropo. Krome ĝi iĝis membro de la samjare fondita Eŭropa Demokratia Partio.

Dum la parlamentaj balotoj por la nacia parlamento Seimas la 10-an de oktobro 2004 la partio ricevis 28,4 procentojn de la voĉoj kaj sekve disponis 39 el la 141 parlamentaj seĝoj.

Komence de majo 2006 pro kreskantaj plendoj pri malklaraĵoj en la financa administrado de la partio ekbolis ribelo de multnombraj partianoj kontraŭ la fondinto kaj aŭtoritata prezidanto de la partio. Sub gvido de *Viktoras Muntianas*, unu el la fondomembroj de la partio, sekve 8 parlamentanoj malaliĝis el la frakcio kaj fondis la frakcion *Pilietinės demokratijos partija* ("Civitana Demokratia Partio"). Sume ĝis somer 2007 17 el la komence 41 parlamentanoj forlasis la frakcion (sume 9 al la Civitana Partio, 4 al la Socialdemokratoj, 2 zur Kamparana Popola Unio de Litovio, 1 al la sendependa frakcio kaj 1 al la liberaldemokratoj).

Mallongan tempon poste Viktor Uspaskiĥ rezignis pri la partia prezidanteco favore al la vicprezidantino *Lorėta Graužinienė*, kiu komisie gvidis la partion ĝis novaj prezidantaj elektoj la 26-an de aŭgusto 2006. *Kęstutis Daukšys* elektiĝis nova partia prezidanto.

Laŭ propraj indikoj la partio laŭ la stato de aŭtuno 2008 havas pli ol 13.000 membrojn.

Dum la komunuma baloto la 25-an de februaro 2007 la partio atingis 7,16 procentojn de la voĉoj kaj 111 seĝojn en la komunumaj parlamentoj. Per tiu rezulto ĝi estis la sesa plej potenca partio de la lando. Dum la parlamenta baloto en Litovio la 12-an de oktobro 2008 ĝi - laŭ provizora rezulto - en koalicio kun partio kun nomo "Junularo" atingis 9,03 procentojn de la voĉoj kaj 8 parlamentajn seĝojn.

Eksteraj ligiloj
----------------

* retejo de la partio (litovlingve)
**Bianka Maleczky** [malecki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Maleczky Bianka** estis hungara operkantisto, (koloratursoprano). Ŝia patro estis Vilmos Maleczky, ŝia patrino estis Jozefa Maleczkyné Ellinger, ŝia frato estis Oszkár Maleczky (ĉiuj operkantistoj). Post la geedziĝo ŝia nomo estis laŭ hungara sistemo ankaŭ **Pászt Vilmosné**.

Bianka Maleczky  naskiĝis la 14-an de januaro 1889 en Budapeŝto, ŝi mortis la 14-an de majo 1946 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Bianka Maleczky komence lernis kantadon hejme en la familio, poste de Kálmán Chován, Adele Passy-Cornet kaj Richárd Pauli. Ŝi debutis en trupo de Ignác Krecsányi. Inter 1912 kaj 1925 ŝi estis privata kantisto de Reĝa Operejo de Budapeŝto. Ekde 1921 ĝis 1944 ŝi ankaŭ instruis en la Muzikakademio, kie ŝiaj pli gravaj lernantoj estis Anna Báthy, Mária Budanovits, Vera Rózsa.

El ŝia repertuaro
-----------------

* Ferenc Erkel: *Bánk bán* - Melinda
* Wolfgang Amadeus Mozart: Die Zauberflöte - Reĝino de Nokto

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Ilonka Farkas
* Anni Kőrössi
* Paula Takács
* Magda Tiszay

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Bianka Maleczky en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Daniel Boone (televida serio). |

Usona duondolara monero eldonita por la 200-jara datreveno de la naskiĝo de Daniel Boone
**Daniel BOONE** [Danjel Bun] (naskiĝis (2-an de novembro [ 22-a de oktobro, laŭ Gregoria kalendaro] 1734, mortis la 26-an de septembro, 1820), estis usona pioniro, kiu konstruis la unuan vojon trans la montaron Apalaĉan en la regionon, kie nun situas la ŝtato Kentukio.

Ne ekzistas ĝenerala konsento pri lia naskiĝdato. Modernaj anglalingvaj libroj ofte donas la daton 11a de februaro 1734, kaj la familia registro (enskribita de lia onklo Jakobo) indikas, ke li naskiĝis je 14 julio 1732, sed plej multaj biografoj skribis, ke li naskiĝis en (plej ofte la 11an) februaro 1735, kaj unu (skribante en 1840) eĉ asertis 1746. Kiam li mortis, la 26an de septembro 1820, la nekrologistoj indikis, ke li mortis "en sia 90a jaro", kio ŝajnas argumenti por naskiĝo en 1731 aŭ eĉ 1730... Lia patro, Eskviro Boone (angle Squire Boone), venis el Anglio en la britan kolonion Pensilvanio, kie li ekloĝis okcidente, apud la setlolimo. Tie Daniel naskiĝis. Kiam li havis ĉirkaŭ 18 jarojn (supozante, ke li naskiĝis en 1732), la patro transloĝigis la familion al la valo de la Yadkin rivero en la kolonio Nord-Karolino.

En 1769, kun kvin kunuloj, Daniel ekmigris okcidenten en la landon nomatan Kentukio.

En 1964 oni produktis televidserion inspiritan en lia nomo, nome Daniel Boone.

* Daniel Boone en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Daniel Boone en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806
* GND: 118661663
* LCCN: n79114053
* VIAF: 40172183
* ISNI: 0000 0000 6318 4880
* SUDOC: 032460708
* BNF: 12348645b
* NLA: 35020257
* BIBSYS: 1602157054157
 |
**Montboucher** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 344 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

Geografio
---------

Montboucher etendiĝas sur 27,68 km², kaj havis 344 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 12 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Montboucher situas je alteco de 627 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Montboucher apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

La komunumoj La Forêt, Védrenas kaj Magnat estis kunigitaj al Montboucher en 1806, dum la reĝado de Napoleono la 1-a.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Christian Pateyron, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Montboucher apartenas al la kantono de Bourganeuf, kies ĉefurbo estas Bourganeuf. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Bourganeuf
Skulptaĵo de Hundo Kavelino en bjalistoka Parko Planty
**Hundo Kavelino** estas skulptaĵo de hundo en Parko Planty en Bjalistoko, ligita kun historio de urbo kaj legendo. Aŭtoro de nuna monumento estas Małgorzata Niedzielko.

Priskribo de monumento
----------------------

Skulptaĵo estas farita de betono. Ĝi havas formon de hundo buldoga kun malfermita buŝo. Sur la piedestalo estas informon:

*"Hundo Kavelino; Kopiskulptaĵo de Piotr Sawicki - maljuna farita de Małgorzata Niedzielko; Donaco de Podlaĥia Asocio por la Instigo de Belartoj (pole: Podlaskie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych) por Loĝantoj de Bjalistoko; mecenato:  "Contractus" kompanio kun limigita respondeco; Bjalistoko, 24-a de junio 2006."*

Hodiaŭ la skulptaĵo troviĝas en la Parko Planty ĉe la avenueto en la direkto de la strato Legionowa proksime Esperanto Hotelo.

Historio
--------

Nuna skulptaĵo estas kopio de antaŭamilita monumento. Unua Hundo Kavelino troviĝis tiam ĉe la barilo de la Palaco de Branicki antaŭ la Preĝejo al la Plej Sankta Virgulino Maria. Gi estas kreita en 1936 de bjalistokaj artistoj Piotr Sawicki kaj Józef Sławicki. En 1944 skulptaĵo de hundo malaperis.

Ekzistas pluraj versioj koncerne la historion de la monumento.
La unua estas la legendo de la heroa hundo el bjalistoka antaŭmilita hotelo Ritz. En la hotelo troviĝis juvelejon. La hundeto helpis haltigi de rabistoj. Tiel altvalora familia memoraĵoj post lia avoj de kolonelo de cararmeo Nikolao Kavelino restis. La juvelisto por memoro de la okazaĵo hundido nomis - Kavelino de la nomo de kolonelo. Nikolao Kavelino metis antaŭ la hotelo statuon al brava hundo, kiu helpis halti la ŝtelistojn.
La dua parolis, ke Kavelino estis hundo de la kolonelo Nikolao Kavelino. La kolonelo estis fama persono en Bjalistoko antaŭ la dua mondmilito. Li estis prezidanto de futbalklubo „Jagiellonia" kaj apogis bicikladon. Li estis karitata aktivisto. La skulptaĵo memoriĝas kolonelon kaj lian hundon.

Hundo Kavelino en kulturo
-------------------------

Laŭ legendo nur persono de pura koro povas meti manon al la buŝo de la hundo kaj eliri el tiu renkonto nedifektita, alie la ŝtonstatuo viviĝos kaj fermos dentegojn al manoj de kuraĝulo. Feliĉe, ĝis nun ne estis tia kazo .

Amuza skulptaĵo estas loko de kunvenoj.Bjalistokanoj kaj turistoj volonte fotas kun ĝi.

En 2014 hundo Kavelino fariĝis heroo de la unua Bjalistoka gvidlibro por infanoj. La libro havas titolon "Promenado kun Kavelino".

Referencoj
----------

1. ↑   Legenda hundo Kavelino (pole). Arkivita el la originalo je 2015-12-08. Alirita 2015-11-28.
2. ↑   Skulptaĵo Hundo Kavelino (pole). Arkivita el la originalo je 2015-12-08. Alirita 2015-11-28.
3. ↑   Kavelino (pole).
4. ↑   Hundo Kavelino - heroo de unua gvidlibro por infanoj (pole).

* Kategorio Hundo Kavelino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Casarejos** [kasaREĥos] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, nordokcidente de la provinco Sorio kaj en la *Komarko Pinares* (Komarko Pinaroj) en la nordokcidento de la provinco. La loknomo *Casarejos* estas etimologie komprenebla kiel *Domaretoj*.

Geografio
---------

*Komarko Pinaroj* en la nordokcidento de la provinco Sorio.
Loko de Casarejos en la provinco Sorio.
Festa danco en la preĝejo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 28,08 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 156 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 340 loĝantojn el la 1960-aj jaroj. 

Ĝi distas 54 km de Sorio, provinca ĉefurbo. En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Cañón del Río Lobos*, okupanta 156 hektarojn, nome 6 % de la teritorio, la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Sabinares Sierra de Cabrejas*, okupanta 21 hektarojn, nome 1 % de la teritorio kaj la Birdoprotekta Areo ZEPA konata kiel *Cañón del Río Lobos*, okupanta 644 hektarojn, nome 23 % de la teritorio.​

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rRegiono de Pinares |
| --- |
| Abejar• Cabrejas del Pinar• Casarejos• Covaleda• Cubilla• Duruelo de la Sierra• Herrera de Soria• Molinos de Duero• Montenegro de Cameros• Muriel de la Fuente• Muriel Viejo• Navaleno• Salduero• San Leonardo de Yagüe• Talveila• Vadillo• Vinuesa |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 351647
 |
Kuniga ponteto de la burgo - ĝi estas parto de ĝia identeco
**Burgo Pernštejn** situas en Ĉeĥio en Sudmoravia regiono, distrikto Brno-provinco, apud domaro Pernštejn, parto de kampurbo Nedvědice, kiu kreis ties subburgejon.

Temas pri unu el la plej konataj, plej vizitataj kaj plej bone konservitaj gotikaj burgoj en la lando, ofte uzata ankaŭ dum filmado de fabeloj kaj historiaj filmoj (inkluzive eksterlandajn - ĝi estis ekzemple sidejo de princo Romualdo en populara itala fabela filmserio pri Princino Fantaghirò).

Pro sia valoro ĝi estas proklamita kiel **Nacia kultura memorindaĵo de Ĉeĥio**.

Historio
--------

aspekto de la burgo en la 30-aj jaroj de la 19-a jarcento
La unua historia mencio pri la burgo kiel sidejo de elstara moravia nobela familio Pernštejnidoj devenas el la fino de la 13-a jarcento. Monumenta konstruaĵo, ĝis la 16-a jarcento kelkfoje rekonstruita kaj ampleksigita tamen dum transformo al reprezenta kaj komforta sidejo ne perdis sian defendokapablon. Post 1596 tie ŝanĝiĝis kelkaj posedantoj, la lasta - familio Mitrovský - loĝis en ĝi ĝis 1945. Dank al tio, ke ili ne havis sufiĉan monon por novgotika rekonstrua, oni povas ĝis nun admiri unike konservitan gotikan-renesancan aspekton de la burgo.
Nuntempe ĝi estas havaĵo de la ĉeĥa stato kaj estas publike alirebla.
5.4.2005 la burgon trafis incendio, kiu parte damaĝis precipe deponejon de ekspoziciaj objektoj.

Vidindaĵoj
----------

Unika arkitektura konsisto de la burga arealo kaj historiaj internoj ekipitaj per origina meblaro

* 1-a itinero – historio de la burgo kaj ĝia konstrua evoluo
* 2-a itinero – 19-a jarcento en la burgo, familio Mitrowský, belvida turo, plene ekipitaj internoj
* 3-a itinero – kompletigo de konstruhistoria evoluo, kelaro, subtegmentejo
* 4-a itinero – kapelo, sakristio, horloĝturo

* 
* 
* 
* 
*

Praktikaj informoj
------------------

* La burgo publike alireblas ekde aprilo ĝis oktobro.
* Ttrarigardoj okazas kun ĉiĉerono.
* En la burgo okazas historiaj festoj (la ĉefa komence de julio) kaj kulturaj programoj.
* Aktualajn informojn vidu en la retpaĝaro.

* Kategorio Pernštejn (burgo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Endre Sándor** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sándor Endre** estis hungara fizikisto.

Endre Sándor  naskiĝis la 24-an de septembro 1917 en Keszthely. Li mortis la 15-an de aŭgusto 1996 en Londono.

Biografio
---------

Endre Sándor frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, universitatojn en Budapeŝto, Heidelberg kaj Pisa. Dum la 2-a mondmilito li instruis en armea akademio en Esztergom, poste li iĝis militkaptito, sed li estis interpretisto. En 1947 li hejmenvenis kaj li tradukis libron pri atomfiziko. Li laboris en fizika instituto en Budapeŝto. En la frua 1956 vizitis Kambriĝon, kie li ricevis ankaŭ inviton. Li hejmenvenis kaj post la Hungara revolucio de 1956 li forlasis la landon kaj en 1960 li denove doktoriĝis. Li esploris en Londono, poste li okupiĝis pri junaj fizikistoj. Laŭ sia volo li estis entombigita en sia naskiĝurbo.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Arenillas de Riopisuerga** [areNIljas deriopiSŬERga] estas loĝloko kaj municipo en la okcidento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la okcidento de la komarko *Odra-Pisuerga*. La loknomo *Arenillas de Riopisuerga* estas etimologie komprenebla kiel *Sabletoj de la Rivero Pisuerga*.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 27,99 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 176 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 65 el 1991. 

Demografia evoluo| 1991 |  | 1996 |  | 2001 |  | 2004 |  | 2006 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 241 |  | 235 |  | 228 |  | 221 |  | 202 |

Ĝi distas 60 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas ĉe la maldekstra bordo de la rivero Pisuerga apud Palacios fronte de la vilaĝo Lantadilla kiu apartenas al Palencio.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. 

Arenillas de Riopisuerga formis parton de la *partido de Castrojeriz* en la kategorio de izolaj loĝlokoj, unu el dek kvar kiuj formis la komunumon *Intendencia de Burgos*.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Maria.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Burgoso

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269910
* VIAF: 7332155769099927880005
 |
historia akademio
monaĥeja ĝardeno
**Freising** [frAjzi*ng*] estas urbo en Supra Bavario, iom norde de Munkeno, ĉe rivero Isar. Ĝi havas la statuson de "Granda Distrikta Urbo" kaj estas la administra sidejo de distrikto Freising. Freising portas la kromnomon "rozurbo".

Episkopujo
----------

Eklezie Freising dividas kun Munkeno la sidejon de katolika episkopo; tial ambaŭ urboj havas po katedralon. Tiu de Freising situas sur la "Katedrala Monto" (*Domberg*), tiel ke ĝiaj du turoj superrigardas la urbon.

La **episkopujo Freising** ekestis proksimume 720, fondita de Sankta Korbiniano. Al la episkopo ankaŭ apartenis sekulara regteritorio, la **princepiskopujo Freising**, ĝis 1802. En 1817, la episkopujo estis, kun iom ŝanĝitaj limoj, transformita kaj rangaltigita al la nova **ĉefepiskopujo München kaj Freising**.

Trafiko
-------

Freising per individua motora trafiko havas ligon al la autovojo  inter Munkeno kaj Deggendorf kaj al la fervojo inter Munkeno kaj Landshut. Krome estas antaŭurbaj trajnoj al Munkeno. Buslinio ligas la urbon al la proksima flughaveno Munkeno.

La urbo situas borde de la rivero Isar.

Universitata vivo
-----------------

Al Freising apartenas la kvartalo *Weihenstephan*, kiu tradicie estas hejmo de universitataj institutoj, precipe rilataj al viv-sciencoj (biologio, biokemio, arbara mastrumado, ĝardenkulturo, agrokulturo). Sur monteto *Weihenstephan* eblas studi bierfaradon kaj trinkaĵteknikon en la plej malnova ankoraŭ funkcianta bierfarejo (ekzistinta jam en 1040).

En la forstistika fakultato, iam aparteninta al Ludoviko-Maksimiliana Universitato, nun al la Teknologia Universitato Munkeno, jam okazis pluraj aranĝoj de AIS San-Marino.

Homoj ligitaj al Freising
-------------------------

* Sankta Korbiniano (ĉ. 700), episkopo,
* Atto de Freising episkopo de Freising, inter 783/784 kaj 810/811.
* Martin Ruland la Maljuna (1532-1602), germana kuracisto,
* Joseph Ratzinger (1927-), ĉefepiskopo, la posta papo Benedikto la 16-a,

Vidu ankaŭ
----------

* Manuskriptoj de Freising
* Kategorio:Episkopoj de Freising

* Kategorio Freising en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo (germane)
* Institutoj de Weihenstephan
* Ŝtata bierfarejo Weihenstephan


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 84335
* GND: 4018361-0
* LCCN: n82037960
* VIAF: 153624368
* SUDOC: 027966445
* BNF: 119896308
* NKC: ge237947
 |
Tipa krono de *Freiherr* kun sep perloj, kiel uzita ĉe blazono.
***Freiherr*** [fraj her] (germanlingve; laŭvorta signifo "libera sinjoro"), en Esperanto "barono", estas nobela titolo en la Sankta Romia Imperio kaj en ties variaj sukcedaj ŝtatoj, kiaj Aŭstrio-Hungario, Prusio, Germana Imperiestra Regno ktp. Ĝi ekvivalentas al barono en aliaj landoj. Tradicie ĝi indikas la duan plej malaltan titolan rangon ene de la nobelaro, super *Ritter* (kavaliro) kaj *Edler* (nobelrango sen specifa titolo) kaj sub *Graf* (grafo) kaj *Herzog* (duko).

*Freiherr* estas la titolo por viro. Edzino de *Freiherr* estas *Freifrau* ("baronino", "baronedzino"), needziniĝinta filino de *Freiherr* estas *Freiin* aŭ *Freifräulein* ("baronidino").

*Freiherr* en malsamaj lingvoj
------------------------------

Multaj lingvoj uzas la germanan vorton *Freiherr* pli-malpli senŝanĝe. Lingve tre parencas la titolo *friherre* en la Reĝlando Danio, Reĝlando Norvegio kaj Reĝlando Svedio, kaj historie la nederlanda titolo *vrijheer*. Kontraste, la ĉeĥa lingvo uzas la terminon *svobodný pán* (sama laŭvorta signifo "libera sinjoro") por viro kaj *svobodná paní* ("libera sinjorino") por virino. La germana vorto *Freiherr* fariĝis en popola ĉeĥa lingvo bazo de vortoj *frajer* (origine en signifo belulo, tiu, kiu iradas okulfrape bele vestita poste bela junulo; komparu: dando, snobo, makaronia) kaj *frajeřit* (en signifo *fanfaroni*), do *frajer* povas esti ankaŭ tiu, kiu fanfaronas per io.

*Freiherr* post 1919
--------------------

Ekde la Novembra Revolucio en 1919 leĝe ne plu ekzistas nobeloj en Germanio aŭ Aŭstrio. En Germanio la iamaj nobelaj titoloj plu ekzistas kiel partoj de la familia nomo. Ekzemple prezidanto Richard von Weizsäcker havas la oficialan familian nomon "Freiherr von Weizsäcker" sed (kiel ĉiu germano post 1919) ne estas germana nobelo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Freiherr en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* "Freiherr -- Britannica Online Encyclopedia", *Britannica Online Encyclopedia*, 2008, webpage: EB-Freiherr.