recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**István GYERGYAI** [iŝtvAn djerdjai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyergyai István** estis hungara-usonana aktoro. Lia nomo en Usono estis **Steve Geray** [stiv gerai]. Lia edzino estis Magda Kun.

István Gyergyai  naskiĝis la 10-an de novembro 1904 en Hungara reĝlando en Ungvár (nuntempa Uĵhorodo en Ukrainio), li mortis la 26-an de decembro 1973 en Hollywood (Los Angeles, Kalifornio, Usono).

Biografio
---------

István Gyergyai akiris aktoran diplomon en privata lernejo de Kálmán Rózsahegyi, poste li havis stipendion de Nacia Teatro (Budapeŝto) (1924-1926). Inter 1926 kaj 1930 li estis ordinara membro de la Nacia Teatro, poste li apartenis al pluraj teatroj, ekzemple Teatro Magyar, Teatro Belvárosi, Gaja Teatro. Ekde 1933 li estis videbla ankaŭ eksterlande (Berlino, Vieno, Londono, Parizo). En 1934 li edziĝis, poste li komencis aperi ankaŭ en anglalingvaj filmoj. La geedza paro translokiĝis al Londono en 1939, post 2 jaroj al Hollywood. En 1945 Geray vidviĝis. Li pasigis iom da tempon en la 1960-aj jaroj en Estes Park, Kolorado, kie li estis reĝisoro en la loka teatro, krome li posedis kaj prizorgis drinkejon. Ekde 1970 li ofte vizitis Hungarion.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* William Shakespeare: Somermeznokta sonĝo - Puck
* Ferenc Herczeg: *Ocskay brigadéros* - ĉambelano
* Zsigmond Móricz: *Légy jó mindhalálig* - S-ro Nagy

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* *Mária nővér* (1929)
* *Mai lányok* (1937) – juna advokato
* *The Phantom of the Opera* (1943) - Vercheres
* *El Paso* (1949) - Mexican Joe
* *Stagecoach to Fury* (1956) - Nichols
* *The Swinger* (1966) - homo kun fiŝo

Elektitaj televiziaj seriaj filmaj roloj
----------------------------------------

* *Front Page Detective* (1951) - Roth Winkham
* *The Adventures of Jim Bowie* (1956) - Johann Gottschalk
* *The Time Tunnel* (1966) - Perrault

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio István Gyergyai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* Stanislavo Belov (2019-08-26) "Sorĉita" (Spellbound): la psikanaliza trilero (esperante). Blogger. Alirita 2019-08-31. *(recenzo pri la filmo, kie li ludis)*
**Alraŝidija** aŭ *Al Raŝidija* (en araba: الراشدية) estas distrikto en orienta Dubajo, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj (UAE), nome en Dejra kaj sude de la Dubaja Internacia Flughaveno. Tiu estas komunumo kiu limas norde kun la ŝoseo D 89 (Al Ĥaŭwanij), okcidente kun la ŝoseo D 62 (Nad Al Hammar) kaj oriente kun la ŝoseo E 311 (Ŝoseo de la Emirlandoj). Loka strato, "201a Ŝoseo", apartigas Alraŝidija-n el la areo de Nad Ŝamma. 

Ĝi havas 22 326 loĝantojn.

Alraŝidija bordas kun la Dubaja Internacia Flughaveno norde, kun Um Ramul okcidente, kun Nad Ŝamma sude kaj kun Mirdif oriente. Lokaj stratoj de Alraŝidija sekvas urbanizan planon, laŭ kiu par-numeritaj stratoj iras nordoriente-sudokcidenten, dum malpar-numeritaj stratoj iras nordokcidente-sudorienten. 

Gravaj lokoj en Alraŝidija estas la Alraŝidija Parko, la Nad Ŝamma Parko, la Alraŝidija Granda Moskeo kaj la Komerca Centro Bin Sugat. Alraŝidija estas relative riĉa kvartalo de enmigrintoj kaj emirlandanoj. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistriktoj de Dejra en Dubajo |
| --- |
| Abu Hejl  ~ Ajal Naser ~ Albaraha ~ Albutin ~ Aldagaja ~ Algarhud ~ Alhamrija Haveno ~ Alĥabisi ~ Alkarama ~ Alkusajs ~ Almamzar ~ Almizhar ~ Almorar ~ Almotina ~ Almurakkabat ~ Alnahda ~ Alras ~ Alraŝidija ~ Alrigga ~ Alsabĥa ~ Altŭar ~ Alŭarka ~ Alŭohejda ~ Dubaja Internacia Flughaveno ~ Hor Alanz ~ Kornico Dejra ~ Mirdif ~ Muhajsna ~ Nad Alhamar ~ Nad Ŝamma ~ Naif ~ Rigga Albutin ~ Said Haveno ~ Um Ramul ~ Ŭarsan |

 |
**Alrigga** aŭ *Alrikka* (en araba: الرقة) estas distrikto en orienta Dubajo, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj (UAE), nome en Dejra. Alrigga estas kaj loĝeja kaj komerca centro. 

Tiu estas komunumo kiu limas kun Rigga Albutin, Said Haveno, Almurakkabat kaj Naif kaj limas sude kun la Dubaja Rojo. 

Ĝi havas 6 737 loĝantojn.

Al Rigga estas bordita okcidente pere de la ŝoseo D 88 (Omar bin Ĥattab) kaj oriente pere de la ŝoseo D 78 (Abu Baker Al Siddike). La komunumo estas apartigita el Almurakkabat pere de la ŝoseo Alrigga kaj el Rigga Albutin pere de la ŝoseo D 89 (Al Maktum). En Al Rigga estas stacio kiu havigas busojn kaj taksiojn por transportoj ene de la emirlando kaj ankaŭ por aliaj emirlandoj en la lando UAE. La Dubaja Horloĝturo, kiu staras en la intersekco de la ŝoseo Umm Hurair kaj la ŝoseo D 89 estas en Al Rigga. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rDistriktoj de Dejra en Dubajo |
| --- |
| Abu Hejl  ~ Ajal Naser ~ Albaraha ~ Albutin ~ Aldagaja ~ Algarhud ~ Alhamrija Haveno ~ Alĥabisi ~ Alkarama ~ Alkusajs ~ Almamzar ~ Almizhar ~ Almorar ~ Almotina ~ Almurakkabat ~ Alnahda ~ Alras ~ Alraŝidija ~ Alrigga ~ Alsabĥa ~ Altŭar ~ Alŭarka ~ Alŭohejda ~ Dubaja Internacia Flughaveno ~ Hor Alanz ~ Kornico Dejra ~ Mirdif ~ Muhajsna ~ Nad Alhamar ~ Nad Ŝamma ~ Naif ~ Rigga Albutin ~ Said Haveno ~ Um Ramul ~ Ŭarsan |

 |
**CUPS** (antaŭe akronimo por **Common UNIX Printing System**) estas modula printila sistemo por Unikso-similaj komputilaj operaciumoj kiu ebligas al komputilo funkcii kiel printservilo. Komputilo prizorganta CUPS estas gastiganto kiu povas akcepti print-taskojn de klientaj komputiloj, prilabori ilin kaj sendi ilin al la taŭga printilo.

CUPS konsistas el printbufro kaj taskoplanilo, filtrila sistemo kiu konvertas la printdatenojn al formato kiun la printilo komprenos, kaj interna sistemo kiu sendas ĉi tiujn datumojn al la print-aparato. CUPS uzas la Interretan Printilan Protokolon (IPP) kiel bazon por administri print-taskojn kaj atendovicojn. Ĝi ankaŭ disponigas la tradiciajn komandliniajn interfacojn por la print-sistemoj Uniks-Sistemo V kaj Berkeley, kaj disponigas subtenon por la Polini-Printil-Demona Protokolo de Berkeley print-sistemo kaj limigitan subtenon por la protokolo Servil-Mesaĝa Bloko (SMB). Sistemadministrantoj povas agordi la pelilojn kiujn CUPS liveras redaktante tekstajn dosierojn en formato PPD (PostScript Printer Description) de Adobe. Estas kelkaj uzantinterfacoj por malsamaj platformoj kiuj povas agordi CUPS, kaj ĝi havas enkonstruitan ret-bazitan interfacon. CUPS estas libera programaro, provizita sub Apaĉa Licenco.

Vidu ankaŭ
----------

* KDE

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio CUPS en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* CUPS - Freecode
* OpenPrinting
*Jam Session*
**C Jam Blues** estas ĵaza normkanto, kiun en 1942 publikigis Duke Ellington. Kiel la titolo jam sugestis, je tio temas pri (dekdu-takta) bluso tenata en C-maĵoro, pri kiu okazas fakte improvizad-kunsido de la bandegaj solistoj. Dum siaj lastaj vivojaroj Ellington ĉiam komencis per ĉi tiu peco, samtempe malstreĉante kaj varmigante per ĝi la bandon.


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Muziko |

Strukturo de la peco
--------------------

La baza motivo de la komponaĵo fakte konsistas nur el simpla ritma figuro sur la tono G finita per salto kvarton supren al C, ĉi tiu G havas sur ĉiu ŝtupo malsaman funkcion. En la aranĝon Billy Strayhorn tamen enkonstruis iaspecan „kontraŭhokon": „Ĉiu solado komencas per [kroma] 4-takta breĉo, kiu ne apartenas al la strofo," tiel ke ĉiu solado komencas per 16 taktoj kaj poste viciĝas eblaj kromaj strofoj de la solisto po dek du taktoj.

Unua sonregistrado
------------------

Unuan sonregistradon verkis et-instrumentistaro el la Orkestro Duke Ellington je la nomo de Barney Bigard en 1941 (tiam la peco ankoraŭ nomiĝis „C Blues"). La unua registrado de la elingtona bandego okazis januaron de 1942 por RCA Victor. Laŭ Hans-Jürgen Schaal Ellington surdiskigis almenaŭ tri „aŭdindegajn" versiojn de la titolo: Pianduopon (plus kontrabaso) kun Billy Strayhorn, bandegan version el 1962, je kiu nurnure Paul Gonsalves solistis, samkiel sonregistraĵo kun kantanta Louis Armstrong el la jaro 1961.

Efikohistorio
-------------

Bigard forlasis la elingtonan orkestron en 1942 kaj elprovis la pecon ankaŭ en aliaj bandoj, en kiuj li muzikis; aparte la ĉiustelularo de Louis Armstrong, al kiu li apartenis ekde 1947, ripete ludis la pecon. Kromaj membroj de la orkestro de Ellington, ekzemple Johnny Hodges, Cat Anderson, Clark Terry kaj Harold Ashby registrigis la *C Jam Blues* sur proprajn diskojn. „La malstreĉa svingonumero" estis krome transprenata de nombroriĉaj pianistoj kiel Meade Lux Lewis, Earl Hines, Nat King Cole, Oscar Peterson ĝis Kenny Barron aŭ Michel Petrucciani. Ankaŭ Slam Stewart, Django Reinhardt, Dave McKenna kaj Dave Grusin kontribuis al tio, ke *C Jam Blues* fariĝis ĵaza normkanto. Matthew Shipp verkis en 1997 eĉ dektriminutan „liberjazan fantazion" pri la temo.

Kantversioj
-----------

Ellington verkis, subtenate de Bob Thiele, pli malfrue tekston pri la komponaĵo, kiu per la vortoj „Baby, take me down to Duke’s Place" bone transigis la bazomotivon melodie kaj ritme en lingvon kaj kiun komence Louis Armstrong surdiskigis kiel *Duke’s Place*, sed post tiam ankaŭ interpretis Jackie Paris, Ella Fitzgerald kaj Leon Thomas.

Literaturo
----------

* Hans-Jürgen Schaal (eldonisto) *Jazz-Standards. Das Lexikon*; Bärenreiter, Kassel, 2004 (3-a eldono); ISBN 978-3-7618-1414-7

Eksteraj ligiloj
----------------

* Portreto de la kanto ĉe jazzstandards.com

Referencoj
----------

1. 1 2 3  Schaal *Jazz-Standards*, p. 85f.
2. ↑  El la sama jaro ankaŭ devenas muzikfilmeto titole „Jam Session", en kiu Ellington uzas la temon por prezenti siajn solistojn Ray Nance, Ben Webster, Rex Stewart, Tricky Sam Nanton, Sonny Greer kaj Bigard.
***Cabaletta*** (france *cavalette*, el la itala *cobbola*: "strofo") estas termino por formo de ario aŭ por fina movimento en ario.

En la 18-a jarcento, *cabaletta* estis mallonga, simpla ario konsistanta el unu strofo. Ekde la frua 19-a jarcento, la *cabaletta* povas formi la finan movadon de ario (kiel la *Cavatina*, melodia aŭ lirika muzikaĵo, ofte en iom trankvila takto) aŭ dueto en itala opero. Dum la unua movimento (ofte markita Cantabile, "kantebla") estas tenita je modera takto, la cabaletta formas finaĵon de stretto, t.e. pli rapidan kaj pli virtuozan por la voĉaj partoj, dum la orkestro ripetas koncizan ritmon. Malfrua ekzemplo de *cabaletta* aperas en la ario de Violetta en akto I de *La traviata* de Giuseppe Verdi *(1853). En la dua duono de la 19-a jarcento, la* cabaletta *estis anstataŭigita per la unu-movimenta ario.*

Literaturo
----------

* *Riemann Musik Lexikon*, fakta parto (*Sachteil*), Majenco: eldonejo Schott 1967, p. 136

Notoj kaj referencoj
--------------------

* Por la unua versio de tiu-ĉi teksto uziĝis traduko kaj adapto de du sekcioj el la koncerna germanlingva artikolo de la 22-a de majo 2023


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 823044
 |
16-trua kaj 10-trua buŝharmonikoj.
Mayall ludante harmonikon en "Pistoia Blues", Pistoia, Italio.
**Buŝharmoniko** estas malgranda blovinstrumento kiu havas multajn metalajn (latunajn aŭ bronzajn) anĉojn. Ĉiu anĉo estas fiksita en trueto, kaj permesata vibri libere. Kiam aero estas blovata tra trueto, specifa tono estas produktata. Muzikisto povas uzi langon kaj lipojn por elekti la trablovatajn truojn.

La instrumento estas fame uzata en blusa, roka, kaj popola muziko. Unu el la plej famaj harmonikoludantoj sendube estas Toots Thielemans.

Similaj instrumentoj
--------------------

La termino **harmoniko** ankaŭ rilatas al similaj instrumentoj kiuj ĉiuj sonoras per vibrigo de lamenetoj; pro tio oni fojfoje diras **buŝharmoniko** por malambiguigi.

Blovado estas uzata ankaŭ kun **tirharmonikoj**, ekzemple akordionoj, koncertinoj, bandonioj, ktp. Tiuj instrumentoj funkcias per balgo (premita inter la manoj) anstataŭ buŝa blovado. Krome oni regas la aerfluon tra truojn (por krei tonojn) per uzo de butonoj kaj klavoj.

**Frapharmoniko** sonoriĝas per frapado kiu vibrigas la lamenetojn.

**Frotharmoniko** aŭ **glasharmoniko** konsistas el vitraj glasoj, kiujn oni frotas per malseka fingro por vibrigi.

**Blovklavaro** estas buŝharmoniko, kiu havas klavaron. Aŭ blovakordiono.

Famaj harmonikistoj
-------------------

* Cyril Davies
* John Mayall
* Little Walter

Bildaro
-------

* 
* 
* 

  

* Buŝharmoniko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Buŝharmoniko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 69745
* GND: 4123805-9
* LCCN: sh85058948
* NDL: 00562882
* NKC: ph508984
 |
**Bétête** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 370 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Bétête etendiĝas sur 28,24 km², kaj havis 370 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 15 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Bétête situas je alteco de 430 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Bétête apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Olivier Contarin, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Bétête apartenas al la kantono de Châtelus-Malvaleix, kies ĉefurbo estas Châtelus-Malvaleix. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Châtelus-Malvaleix
**Bénévent-l'Abbaye** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 852 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Blazono de Bénévent-l'Abbaye.

Geografio
---------

Bénévent-l'Abbaye etendiĝas sur 11,56 km², kaj havis 852 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 74 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Bénévent-l'Abbaye situas je alteco de 545 metroj.

Historio
--------

Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Bénévent-l'Abbaye apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro André Mavigner, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Lokaj famuloj
-------------

Émile Labussière naskiĝis en 1853 en Bénévent-l'Abbaye kaj mortis en 1924 en Perpignan. Li estis urbestro de Limoĝo.

Bildaro
-------

* Pavimo "Coquille St.Jacques"Pavimo "Coquille St.Jacques"
* Preĝejo de Bénévent-l'Abbaye (1/2)Preĝejo de Bénévent-l'Abbaye (1/2)
* Preĝejo de Bénévent-l'Abbaye (1/2)Preĝejo de Bénévent-l'Abbaye (1/2)

Administrado
------------

Bénévent-l'Abbaye estas la ĉefurbo de la kantono de Bénévent-l'Abbaye. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Bénévent-l'Abbaye
**Gürbe** estas rivero en Kantono Berno. Ĝi fontas sude de la monto Gantrisch kaj alfluas apud Kehrsatz norde de Belp kaj sude de Berno al Aro. La rivero havas longecon de 29 kilometroj.

Fonto
-----

Gürbe fontas sur la teritorio de la eksklavo Nünenenberg, kiu apartenas al la komunumo Rüeggisberg en kvin fontriveroj sudoriente de Gantrisch sur alteco de 1700 m s.m. je la koordinatoj 46° 42′ 20″ N 7° 27′ 4″ O﻿ / ﻿46.70556 °N, 7.45111 °O﻿ / 46.70556; 7.45111 (mapo)Koordinatoj: 46° 42′ 20″ N 7° 27′ 4″ O﻿ / ﻿46.70556 °N, 7.45111 °O﻿ / 46.70556; 7.45111 (mapo).

Fluvojo
-------

Dum la unuaj kvin kilometroj la rivero fluas nordorienten inter Gurnigel en sudokcidento kaj Nünenenflue en sudokcidento. Dum tiu parto la river perdas preskaŭ mil metrojn de alteco. En Blumenstein la rivero atingas la ebenaĵon, kiun la Aro-Glaĉero de la glaciepoko formis. La rivero nun turniĝas norden kaj fluas tra la tiel nomita Gürbe-Valo, formas la limon inter Wattenwil (okcidente) kaj Forst-Längenbühl (oriente), tiam ĝi fluas tra Wattenwil, Burgiwil, Lohnstorf, Mühlethurnen, Kirchenthurnen, Kaufdorf, Toffen kaj Belp.

Alfluantoj
----------

La alfluantoj de Gürbe estas de maldekstre (okcidento) *Meierisli Graben*, *Tiefengraben*, *Mettlibach*, *Spengelibach*, *Eybach*, *Ölibach* kaj *Mülibach* kaj de dekstre (oriento) *Fallbach* kaj *Müsche*.

Alfluejo
--------

Sur la lastaj du kilometroj Gürbe fluas praktike paralele al Aro kaj formiĝis flotebenaĵo inter Gürbe kaj Aro, sur kiu situas la internacia Flughaveno Berno-Belp. La lastajn metrojn la rivero pasas tra teritorio de Kehrsatz por tiam en kurbiĝo de Aro ĉe la suda limo de la federacia urbo Berno alfuli sur alteo de 508 m s.m. al ĉi-lasta.

Ciferoj
-------

La rivero havas longecon de 29 km de la fonto ĝis alfluo. La areo de la akvokolekta baseno havas grandecon de 117 km², kaj la averaĝa akvoluo ĉe la mezurstacio Belp en la jaro 2011 estis 1,72 m³/sek.

Inundoproktekto
---------------

Ĉar la regiono de Gantrisch estas konata pro fortaj fulmotondroj kun enormaj pluvokvantoj, la rivero Gürbe regule inundadis. En la 18-a jarcento oni tial komencis korekti la riveron. Unua etapo finiĝis en la jaro 1860. En 1911 la konstruado finiĝis. La 29-an de julio okazis granda fulmotondro, kiu kaŭzis inundojn, kiujn la malnovaj protektomuroj ne povis reteni. La Gürbe-Valo-Fervojo dum du semajnoj devis interrompi sian funkciadon kaj la inundoprotekro malnova estis preskaŭ komplete detruita kaj devis estis novkonstruita.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Hidrologiaj datumoj pri Gürbe en la rerejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Mediprotektado

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gürbe en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Gürbe** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

* Gürbe en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

Bildoj
------

* La Gürbevalo vidita de GantrischLa Gürbevalo vidita de Gantrisch
* Gürbe-Valo vidita de RümligenGürbe-Valo vidita de Rümligen
**Chauffour-sur-Vell** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 368 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2007.

Geografio
---------

Chauffour-sur-Vell etendiĝas sur 7,19 km², kaj havis 368 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 51 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Chauffour-sur-Vell antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean-Marie Blavignac, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Chauffour-sur-Vell apartenas al la kantono de Meyssac, kies ĉefurbo estas Meyssac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Lubersac
Funkcio de Gudermannian (nigra) kun ĝiaj asimptotoj *y=±π/2* (bluaj).
En matematiko, **funkcio de Gudermannian**, nomita post Christoph Gudermann (1798 - 1852), donas interrilaton inter la trigonometriaj funkcioj kaj hiperbolaj funkcioj ne engaĝante kompleksajn nombrojn.

Ĝi estas difinita kiel

{\displaystyle {\begin{aligned}{\rm {gd}}(x)&=\int \_{0}^{x}{\frac {dp}{\cosh(p)}}=\\&=\arcsin \left(\tanh(x)\right)={\mbox{arccsc}}\left(\coth(x)\right)\\&=\arccos \left({\mbox{sech}}(x)\right)={\mbox{arcsec}}\left(\cosh(x)\right)\\&=\arctan \left(\sinh(x)\right)={\mbox{arccot}}\left({\mbox{csch}}(x)\right)\\&=2\arctan \left(\tanh \left({\frac {x}{2}}\right)\right)=2\arctan(e^{x})-{\frac {\pi }{2}}\end{aligned}}\!}
Jenaj identoj veras:

{\displaystyle \sin({\mbox{gd}}(x))=\tanh(x)\!}
{\displaystyle \csc({\mbox{gd}}(x))=\coth(x)\!}
{\displaystyle \cos({\mbox{gd}}(x))={\mbox{sech}}(x)\!}
{\displaystyle \sec({\mbox{gd}}(x))=\cosh(x)\!}
{\displaystyle \tan({\mbox{gd}}(x))=\sinh(x)\!}
{\displaystyle \cot({\mbox{gd}}(x))={\mbox{csch}}(x)\!}
{\displaystyle \tan \left({\frac {{\mbox{gd}}(x)}{2}}\right)=\tanh \left({\frac {x}{2}}\right)\!}
La inversa funkcio de Gudermannian
La **inversa funkcio de Gudermannian** *arcgd* estas donita per

{\displaystyle {\begin{aligned}{\mbox{arcgd}}(x)&={\rm {gd}}^{-1}(x)=\int \_{0}^{x}{\frac {dp}{\cos(p)}}=\\&={}{\mbox{arccosh}}(\sec(x))={\mbox{arctanh}}(\sin(x))\\&={}\ln \left(\sec(x)(1+\sin(x))\right)\\&={}\ln(\tan(x)+\sec(x))=\ln \tan \left({\frac {\pi }{4}}+{\frac {x}{2}}\right)\\&={}{\frac {1}{2}}\ln {\frac {1+\sin(x)}{1-\sin(x)}}\end{aligned}}\,\!}
La derivaĵoj estas

{\displaystyle {\frac {d{\mbox{gd}}(x)}{dx}}={\mbox{sech}}(x)}
{\displaystyle {\frac {d{\mbox{arcgd}}(x)}{dx}}=\sec(x)}

Vidu ankaŭ
----------

* Trigonometria funkcio
* Inversa trigonometria funkcio
* Hiperbola funkcio
* Inversa hiperbola funkcio
* Eksponenta funkcio
* Logaritmo
* Eŭlera formulo
* Hiperbola sekanta distribuo
* Projekcio de Mercator
* Tangenta duono-angula formulo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Funkcio de Gudermannian en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Eric W. Weisstein, *Gudermannian* en MathWorld.
En psikologio, **funkciismo** estas skolo kiu rilatas al la menso kaj konduto laŭ la aktiva adaptado de persono al sia medio.

La aliro estis kreita fare de William James kaj aliaj usonaj teoriuloj, en la malfrua 19-a jarcento, kiel kontraŭreago al la strukturismo de Edward Bradford Titchener kaj aliaj. La strukturistoj okupiĝis pri la studo de metapsikiaj strukturoj kaj iliaj komponentoj, tra laboratoria esplorado kaj introspekto (mem-observado), kaj komencis establi la branĉon de psikologio kiel sciencon. Funkciistoj, aliflanke, estis influitaj per la evoluteorio de Darwin argumentante ke homo funkcias en la mondo laŭ maniero dezajnita por permesi optimuman adaptadon al sia medio, kaj tial estas ne konvene diskuti la menson kiel strukturon, kiu povas esti malkonstruita en komponantojn. Male, ili argumentis ke la menso kaj konscio evoluis por gvidi la tutaĵon de homa konduto kaj ĝian adaptadon al la medio.

Laŭ la aliro, ne necesas sciencaj psikologiaj eksperimentoj por konstrui teoriojn pri la homa psiko. Fakte, ne eblas testi ideojn pri kiel homo adaptiĝas al sia medio izolite de la medio, ene de laboratorio, sed prefere studi homan konduton kaj kiel li adaptiĝas al sia natura medio. Funkciistoj kontribuis al levado de konscio pri la graveco de esplorado de homa malkaŝa konduto; sed malgraŭ la simileco al kondutistoj ĉe ĉi tiu punkto - kondutistoj kontraŭbatalis funkciismon pro sia distanco de scienca kaj objektiva esplorado (empiriismo) kaj eksperimentaj aliroj, argumentante ke pro tio la aliro estas senbaza kaj havas malmulte da prognoza potenco. Kondutistoj ankaŭ argumentis ke konduto ne estas la rezulto de la menso kaj konscio, sed nur de klasika kondiĉa reflekso kaj de operacianta kondiĉigo.

Bonkonataj apogantoj de funkciismo estas William James, John Dewey, George Herbert Mead, James Rowland Angell, James McKeen Cattell, Edward Lee Thorndike kaj pli.

Alia teoria skolo, kiu poste evoluis en la kampo de psikologio, kaj estas bazita, interalie, sur klasika funkciismo, estas evolua psikologio.

Vidu ankaŭ
----------

* Struktura funkciismo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 769361
 |
Veturilo en malsupra stacio
Malsupra stacio sur la strato
La **Funikularo de Likabeto** (greke *Τελεφερίκ Λυκαβηττού*) estas funikularo sur la supro de Monto Likabeto en Ateno, ĉefurbo de Grekio. Ĝi estis konstruita en la 1960-aj jaroj de la Nacia Organizo de la Turismo (EOT, greke *Εθνικός Οργανισμός Τουρισμού*) kaj estis inaŭgurita la 18-an de aprilo 1965. La finaj stacioj situas sur Strato Aristippou, en Kolonaki, kaj ĉe la Kapelo de Sankta Georgo, proksime al la supro de la monteto. Inter la finaj stacioj, la linio estas tute en tunelo.

En 2002 vasta renovigo estis realigita, implikante anstataŭigon de la motoro, de la hidraŭlikaj bremsoj, de la elektronikaj sekurecaj sistemoj, de la direktejo kaj de la du veturiloj de la funikularo. La funikularo nun funkcias ĉiutage, kun kapacito de ĉ. 400 personoj je horo.

Teĥnikaj karakterizaĵoj
-----------------------

La linio havas la sekvajn karakterizaĵojn:

|  |  |
| --- | --- |
| Nombro da veturiloj | 2 |
| Nombro da haltejoj | 2 |
| Fervoja trako | unusola kun preterpasejo |
| Longeco | 210 m |
| Maksimuma deklivo | 28° |
| Rapideco | 7 km/h |
| Daŭro de veturado | 10 minutoj |
| Povetura kapacito | 34 pasaĝeroj |
|

Referencoj
----------

1. 1 2   Funicular Lycabettus. ETEMA. Alirita 2012-11-05.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Funikularo de Likabeto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Funikularo
* Monto Likabeto
* Ateno

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Lycabettus Funicular en la angla Vikipedio.* 

Koordinatoj: 37° 58′ 49″ Nordo 23° 44′ 38″ Oriento﻿ / ﻿37.9804 °N, 23.7440 °O﻿ / 37.9804; 23.7440 (mapo)
**Monforte de Moyuela** [monFORte demoĜŬEla] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la nordoriento de la nordokcidenta komarko Jiloca [ĥiLOka], kies komarka ĉefurbo estas Calamocha, lime kun la provinco Zaragozo.

Geografio
---------

Ĝi estas je 121 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, kaj inter Loscos (nordokcidente) kaj Huesa del Común (sudoriente). La urba kerno estas sur 1008 msm, pro kio estas malvarma klimato.

Historio
--------

La zono venis al posedo de kristanoj post la venko de Alfonso la 1-a la Batalema. Ĝi estis reloĝata en 1157. En tiu epoko la loĝloko estis ĉe la kastelo; poste ĝi translokiĝis al la ebenaĵo. La loknomo *Monforte* estas komprenebla kiel *Fuerte Monte* (forta monto); estis diversaj literumadoj kiel Monfort (13-a jarcento, eble rilata al franca homnomo), Moffort (14-a jarcento). Elde 1916 ĝi estis oficiale Monforte de Moyuela. 

En Monforte naskiĝis Francisco Azorín Izquierdo, magistratano en Kordovo, arkitekto, deputito, socialisto kaj esperantisto.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Monforte de Moyuela kie oni malaltiĝis el 702 en 1900 ĝis nunaj nur 71 loĝantoj.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado. Nune rura turismo.

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejoj, tri ermitejoj, restaĵoj de kastelo, kvartuba fontano, lavujo kaj trinkujo kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----

Eksteraj ligiloj
----------------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800998
 |
**Henrik Hajós** [hajOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hajós Henrik** estis hungara naĝisto, olimpiano, neoficiala olimpika ĉampiono. Lia origina familia nomo estis *Guttmann* ĝis 1905. Lia pli aĝa frato estis Alfréd Hajós.

Henrik Guttmann naskiĝis la 21-an de julio 1886 en Budapeŝto, li mortis la 2-an de junio 1963 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Henrik Hajós devenis el juda familio. Li ekde 1910 estis naĝisto en signifa ĉefurba sportklubo. Li estis ankaŭ atleto kaj futbalisto, tamen sen menciindaj rezultoj. Li estis hungara naĝa ĉampiono 11-foje. Li estis olimpiano en Inter-Olimpiko 1906 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1908 kun ora medalo en 1906. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1912. Depost la 1-a mondmilito li estis entreprenisto en Vieno, pli poste li hejmenvenis.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio Henrik Hajós en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 808097
 |



* Portalo pri Biografio
**Nomoj de angla origino** normale konsistas el du partoj: la antaŭnomo(j) (aŭ "Kristanaj nomoj", "baptaj nomoj" aŭ "donitaj nomoj") kaj la familinomo.

Plej ofte, persono havas du antaŭnomojn -- unua nomo kaj meza nomo: *Winston Spencer* CHURCHILL aŭ *Franklin Delano* ROOSEVELT. Kelkfoje iu havas pli ol du. Princo Vilhelmo de Britio, ekzemple, havas kvar antaŭnomojn: *William Arthur Philip Louis*. Skribite oni ofte vidas mallongigojn -- aŭ sole la komencliteroj (*J.R.R.* TOLKIEN); aŭ la tuta unua nomo kaj la meza nomo mallongigita (*Susan B.* ANTHONY); aŭ la unua nomo mallongigita kaj la tuta meza nomo (*F. Scott* FITZGERALD). La antaŭnomoj povas honori parencon aŭ amikon aŭ famulon. Ankaŭ ĝi povas esti ia nomo aŭ vorto, kiu plaĉas al la gepatroj. En Usono, filo, kiu prenas la antaŭnomojn de sia patro, alfiksas *Jr.* (*junior*) al sia nomo kaj samtempe la patro alfiksas *Sr.* (*senior*) al sia nomo, ekz. *George Bush, Jr.* kaj *George Bush, Sr.*

Tradicie, la infano ricevas la familinomon de sia patro. La filino de Robert Oscar JOHNSON nomiĝus Martha Jane JOHNSON, ekzemple. Ankaŭ laŭtradicie, la edzino prenas la familinomon de sia edzo. Nia Martha Jane JOHNSON, filino de Robert Oscar JOHNSON, devenas Martha Jane NIXON, kiam ŝi edziniĝas kun Samuel Bradford NIXON. Tamen multaj edzinoj ŝangas ŝiajn duan antaŭnomon (aŭ "meznomon") al ŝia antaŭa familinomo. Anstataŭ Martha Jane NIXON, ŝi devenus Martha Johnson NIXON. Tamen, nuntempe multaj virinoj preferas gardi sian nomon de naskiĝo. Martha Jane JOHNSON povas gardi sian nomon tiel kiel ĝi estas, aŭ povas alfiksi la nomon de sia nova edzo, Martha Jane Johnson NIXON aŭ Martha Jane JOHNSON-NIXON.
Per la vorto **anglo-frisa lingvaro** oni tradicie grupigis iujn el la okcidentĝermanaj lingvoj, pri kiuj oni supozis originan komunan pralingvon, nome la  malnovangla kaj malnovfrisa lingvo kaj ties modernaj posteulaj lingvoj. Laŭ la lingvistika koncepto komuna dum la 19-a kaj unua duono de la 20-a jarcentoj, la okcidentgermana lingvaro konsistu el anglo-frisa kaj pragermana branĉo.

Kiu divido de la ĝermanaj lingvoj ekde la 1960-aj jaroj ne plu konsideriĝas aktuala, kaj tial multaj lingvistoj ne plu uzas la grupigon de "anglo-frisa lingvaro". Anstataŭ la hipotezo de anglo-frisa pralingvo la lingvisto *Friedrich Maurer* dum la jaro 1943 proponis modelon de "Norda-Maro-ĝermana lingvogrupo", al kiuj apartenu pluraj lingvoj kun komunaj trajtoj (pli detale pri la diversaj dividoj lebeblas en la artikolo pri la okcidentĝermana lingvaro). Tamen daŭre oni ne pridubas la proksiman parencecon inter la malnovangla kaj la malnovfrisa lingvoj.

Komunaj trajtoj
---------------

La angla lingvo kaj siaj proksime parencaj lingvovariaĵoj havas kune kun la frisa lingvaro iujn trajtojn, kiuj dividas ilin de la aliaj okcidentĝermanaj lingvoj. Aparte okulfrapa estas la konsonanta ŝanĝo de la plozivo "k" al frikativo (germane *Käse*, nederlande *kaas* – angle *cheese*, okcidentfrise *tsiis* [fromaĝo]; germane *Kirche*, nederlande *kerk* – angle *church*, nordfrise *schörk* [preĝejo]) Ankaŭ la forfelo de nazaloj antaŭ frikativoj kaj anstataŭa vokala longigo estas komunaĵo de la angla kaj frisa, sed ankaŭ observeblas en la platgermana kaj nederlanda lingvoj (germane *fünf* – angle *five*, okcidentfrise *fiif*, nederlande *vijf* [kvin]; germane *Mund*, nederlande *mond* – angle *mouth*, nordfrise *müs* [buŝo]).

Klasifiko
---------

La anglofrisaj lingvoj estas:

* **Anglofrisa lingvaro**
	+ **Angla lingvaro**
		- Angla lingvo
		- Skota lingvo
		- Fingala lingvo (formortinta)
		- Jolaa lingvo (formortinta)
	+ **Frisa lingvaro**
		- Nordfrisa lingvo
		- Okcidentfrisa lingvo
		- Saterfrisa lingvo
**Angliko** (*Anglic*) estas ortografia sistemo de la angla lingvo, verkita de Robert Eugen Zachrisson (1880-1937), profesoro de la Upsala Universitato, Svedio. Anglic uzas 27 konsonantajn kaj 27 vokalajn simbolojn[*mankas fonto*].

La *Enciklopedio de Esperanto* de 1934 skribas sur Anglic, verŝajne tre kritika al la projekto:

«Precipe en Anglujo kaj Svedujo estis (kaj estas) farata vasta propagando por tiu ĉi ortografie plisimpligita angla lingvo kaj principe kontraŭstarigata al Esperanto. La sistemo, laŭ sia esenco, tute ne povas esperi sukceson. Dum la lastaj 40 jaroj aperis entute 7 similaj projektoj de reformado de la angla lingvo, kaj ĉiujn ilin trafis la sama sorto: la forgeso. Vere, la angloj povus akcepti reformon de sia lingvo konforme al ĝia fonetiko, sed ankaŭ por ili tio estus tre peniga afero, ĉar ja dum certa periodo paralele kunekzistus du literaturoj kun du manieroj de skribado. Sed por ne-angloj eĉ la ortografie simpligita Anglic restos tamen ‹tro angla›, ne sufiĉe internacia, kaj precipe ĝi mal-plaĉos pro sia ortografio, akomodita al angla prononco, – kripligante eĉ plej konatajn internaciajn terminojn: ekzemple *‹internashunal›* anstataŭ international, *‹asoesiaeshon›* anstataŭ association[*klarigu*] ktp.»

Ekzemploj
---------

### Nombroj

La nombroj 1–10 estas en Anglic: *wun tuu three for fiev six seven aet nien ten*

### Teksto

| Anglic | Traduko |
| --- | --- |
| *The vaast majority ov reedrs who hav givn time and thaut to this importent questtion wil probably agree with me on the foloing points:...* | La vasta plejparto de legantoj kiu dum kelka tempo pensis pri tio grava problemo, eble konsentos al mi pri tiuj sekvaj punktoj:... |

### Poemo

| Anglic | Traduko |
| --- | --- |
| *Spring is kuming, spring is kuming, Burdy, blid your nest ; Weev togedhr strau and fedhr, Doing eech your best.* | Printempo venas, printempo venas Birdeto, konstruu vian neston; Teksu la pajlon kaj la plumon, Faru tion la plej bonon. |

Bibliografio
------------

* RE Zachrisson: *Snabbkurs i engelska enl. system Anglic* (Uppsala 1930) 88 pp
* ZACHRISSON, Robert Eugen: *Anglic, an international language, with a survey of English spelling reform.* 2d enl. ed. College Park, Md. McGrath Pub. Co. 1970. 88 p. 23 cm.

Fontoj
------

1. ↑  *Ĉi tiu artikolo baziĝas (parte aŭ tute) sur la artikolo* Anglic *el la **Enciklopedio de Esperanto**.*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Eugen Zachrisson: Anglic and the Anglic Muuvment
* La verkisto Eugen Zachrisson (svede) en sveda Vikipedio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Angola hirundo** |
| --- |
|  |
| Angola hirundo. Fotita ĉe Queen Elizabeth NP, UgandoAngola hirundo. Fotita ĉe Queen Elizabeth NP, Ugando
 |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Birdoj *Aves* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Paseroformaj *Passeriformes* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Hirundedoj *Hirundinidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | *Hirundo* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | ***H. angolensis'*** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Hirundo angolensis****(Barboza du Bocage, 1868) |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Angola hirundo  |

 |
| v • d • r |

 *Hirundo angolensis* 
La **Angola hirundo** (***Hirundo angolensis***) estas specio de birdo de la familio de Hirundedoj, kaj de ties plej tipa genro nome Hirundo, kiu troviĝas en Angolo, de kie venas la nomoj kaj scienca kaj alilingvaj, sed ankaŭ en najbaraj landoj kiel Burundio, Kongo, Gabono, Kenjo, Malavio, Namibio, Ruando, Tanzanio, Ugando kaj Zambio.

Kiel aliaj membroj de la genro, tiu ĉi specio havas **blunigrecajn suprajn partojn** kaj blankecajn subajn partojn. Pli precize la ruĝaj markoj estas en frunto, kiel ĉe la Kamphirundo, sed ankaŭ en gorĝo pli amplekse ol ĉe la Kamphirundo kaj krome la Angola hirundo ne havas la nigran brustozonon de tiu, sed pli amplekse la **ruĝan gorĝan areon** kiu finas antaŭ la blankeca brusto. Kiel aliaj membroj de la genro tiu ĉi havas longajn, kurbajn, pintoformajn flugilojn, taŭgajn por akrobate persekuti insektojn dumfluge.

Ankaŭ kiel aliaj membroj de la genro, tiu ĉi specio alkutimiĝas loĝi ĉe homloĝataj areoj.

Referencoj
----------

* BirdLife International 2004. Hirundo angolensis[*rompita ligilo*]. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 26a Julio de 2007.
Ivo Durwael en junio 2007
**Ivo DURWAEL** [dirVAL] (naskiĝis la 28-an de decembro 1938) estas antverpena esperantisto.

Ivo Durwael estis fondinto en februaro 1962 de Juna Antverpena Sekcio (JAS), la unua Esperanto-grupo por junuloj en Belgio. Pro la daŭraj aktivecoj de JAS kaj laŭ iniciato de Wim De Smet li kunfondis en 1963 la belgan TEJO-sekcion Belga Esperantista Junulara Asocio (BEJA), kies unua kasisto li iĝis. En 1965 Ivo Durwael sukcesis interesigi la gvidantojn de la Eŭropa Movado en Antverpeno kaj akiris ĝian permeson kaj financan subtenon por eldoni revueton en Esperanto kun la titolo *Eŭropo*. Li mem iĝis la redaktoro-eldonanto.

En 1969 Ivo Durwael iĝis vicprezidanto de la antverpena Esperanto-grupo *La verda stelo*. En 1970, post la morto de Maurice Jaumotte, li iĝis prezidanto de Esperanto-Komitato Intergrupa (EKI), asocio kiu celis kunordigi la diversajn Esperanto-grupojn de Antverpeno.

Durwael estis multjara Esperanto-instruisto sed krome, kune kun Jo Haazen kaj Christian Declerck la unua salajrata Esperanto-instruisto de Antverpeno en la urba vesperlernejo.

En 1976 Ivo Durwael iĝis sekretario de la antverpena Esperanto-grupo sub la prezidanteco de Paul Peeraerts kaj en 1979 li unuafoje iĝis ĝia prezidanto.

Li estis la motoro malantaŭ la serĉado de konstruaĵo por la Esperanto-domo de Antverpeno kiu estis aĉetita en 1980. Durwael restis prezidanto de la antverpena grupo ĝis 1985. En 2003 li estis reelektita.

Durwael estis plurjara estrarano pri informado de UEA, prezidanto de Movado sen Nomo, ofta kunlaboranto de *Monato* kaj prezidanto de Flandra Esperanto-Ligo.
Boris TRAJKOVSKI
**Boris TRAJKOVSKI** (cirile: **Борис Трајковски**; naskiĝis la 25-an de junio 1956 en Strumica, Makedonio; mortis la 26-an de februaro 2004 proksime al Stolac, Bosnio kaj Hercegovino) estis makedona politikisto kaj ekde la 15-a de decembro 1999 ĝis sia morto prezidanto de la eks-jugoslavia Makedonio.

Li posteulis Krio Gligorow-n. Li estis ano de la makedona partio VMRO-DPMNE, kiu memdire sekvas kristan-demokratan tradicion kaj apartenas al la evangelia-metodista konfesio.

Li laboris - post juro-studado de 1975 ĝis 1980 en la Universitato de Skopje – unue kiel interna juristo de iu entepreno kaj poste en la makedona ministerio pri eksteraj aferoj (de 1998 ĝis sia prezidantiĝo en 1999).

Ĉe la balotado por la prezidanteco (la 14-an de novembro, 1999), li akiris 52 % kaj lia kontraŭulo Tito Petkowski 45 %. Li povis akcepti la prezidantecon nur post unu monato pro malordoj dum la balotado. Dum tiu monato laboris kiel komisiita prezidanto Savo Klimowski.

Boris Tajkovski mortis la 26-an de februaro 2004 en aviadila akcidento survoje al Mostar, kie li devis partopreni ekonomian konferencon. Tie li intencis ankaŭ anonci la aliĝan peton de Makedonio al Eŭropa Unio.

Trajkovski estis edziĝinta kaj postlasis filon kaj filinon.

* Kategorio Boris Trajkovski en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 17725
* GND: 123057949
* LCCN: no2004062843
* VIAF: 18121287
* ISNI: 0000 0000 4296 3199
 |
La **maŝakalia lingvo** estas indiana lingvo parolata en Brazilo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de la maŝakalioj. La maŝakalia lingvo estas parolata kiel hejma lingvo de proksimume 1400 parolantoj. Tiu lingvo apartenas al la maŝakalia familio kaj al la lingva trunko makro-ĵea (ankaŭ nomata kiel granda-ĵea).

Tipologio
---------

En la maŝakalia lingvo la komuna apero de la frazaj elementoj estas SOV (Subjekto - objekto - Verbo):

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|     | *Ûn* | *-te*  | *tik* | *kix* |
|  | Virino | ERG | viro | frapi |

"La virino frapis la viron"

  

La maŝakalia lingvo estas ergativa lingvo, kiu montras ergativa-absolutan kazosistemon. En lingvoj kun tia kazosistemo la subjekto de transitivaj verboj ricevas ergativan finaĵon, dum la subjekto de netransitivaj verboj kaj ankaŭ la objekto ne ricevas ian finaĵon:

  


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|     | *Hãmgãy* | *-te* | *xokyîn* | *mãhã* |
|  | Jaguaro | ERG | viando | manĝi |

"La jaguaro manĝis viandon"

  


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|     | *Xapup* | *-te* | *hãmgãy* | *penãhã* |
|  | Porko | ERG | jaguaro | ekvidi |

"La porko ekvidis la jaguaron"

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|     | *Hãmgãy* | *û-* | *xok* |
|  | Jaguaro | ĝi | morti |

"La jaguaro mortis"

  

La maŝakalia lingvo estas ankaŭ aktiva ergativa lingvo, do la subjektoj de netransitivaj verboj, kiuj estas agantoj ricevas ankaŭ la ergativan finaĵon kiel la subjektoj de transitivaj verboj. Subjektoj de netransitivaj verboj kiuj estas suferantoj en la verba evento ne ricevas ergativan finaĵon:

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|     | *Ûn* | *-te* | *hãmyãg* |
|  | Virino | ERG | danci |

"La virino dancis"

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|     | *Mot* | *û-* | *tapxat* |
|  | Pilko | ĝi | malpleniĝi |

"La pilko malpleniĝis"

Fonologio
---------

La maŝakalio havas kompleksan fonologion, kun pluraj alofonoj kaj komplikaj nazaj procesoj.

### Vokaloj

|  | Antaŭa | Centra | Malantaŭa |
| --- | --- | --- | --- |
| Supra | i, ĩ | ɯ, ɯ̃ |
| Meza | ɛ, ɛ̃ |  | o, õ |
| Suba |  | a, ã |  |

### Konsonantoj

|  | Lipkonsonantoj | Alveolaj | Palataj | Velaraj | Gorĝaj |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Brusonaj | p | t |  | k | ʔ |
| Nazaj | m ~ b | n ~ d |  | g ~ ŋ |  |
| Frikativaj |  |  | ʃ ~ j ~ ʒ |  | h |
| Afrikataj |  | tʃ ~ dʒ |
|

Referencoj
----------

* ARAUJO, Gabriel Antunes. Fonologia e Morfologia da Língua Maxakalí. Dissertação (Mestrado em Linguística) – IEL, Unicamp, Campinas, 2000b
* CAMPOS, Carlo Sandro de O. Maxakalí: língua ergativa tripartida? Anais do VI Encontro de Línguas e Culturas Macro-jê. Goiânia: UFG, 2008
* PEREIRA, Deuscreide. *Alguns aspectos gramaticais da língua maxakalí*. Belo Horizonte: Fale, 1992

Eksteraj ligiloj
----------------

* Instituto Socioambiental (ISA)
* Ethnologue
* Maxakalí-English grammar and dictionary
**Miklós BARABÁS** [mikloŝ baraba'ŝ] estis hungara pentristo, plej elstara majstro de la hungara bidermejera pentrado, koresponda ano de MTA (1836). Li naskiĝis en Kézdimárkosfalva la 10-an de februaro 1810 kaj mortis en Budapest la 12-an de februaro 1898.

Kariero
-------

Miklós Barabás lernis en la kolegio de Nagyenyed kaj jam junaĝe li ekokupiĝis pri portreta pentrado. Post 1829, li lernis en Vieno, poste en Kolozsvár, ekde 1831 en Bukareŝto. Komence de la 1830-aj jaroj li faris studvojaĝon en Italio. Lia unua sukceso estis la kopipentrado de Veronese-a pentraĵo *Forrabo de Eŭropo*, kiun li pentris en Venecio kaj li prezentis en 1835, en Pest. Ekde tiam li vivis daŭre en Pest kaj li iĝis la unua hungara pentristo, kiu vivtenis sin nur per pentrado. Li iĝis jam en 1836 ano de MTA. Li iĝis modeca portretisto, li pentris ĉiujn gravulojn de la epoko. Li pentris multajn bonhumorajn, veran bidermejerajn ĵanerbildojn kaj pejzaĝ-bildojn. Liaj grupobildoj hodiaŭ ŝajnas esti jam tre rigidaj, artefaritaj. Estis malfacila periodo por li la Bach-epoko, post kio en 1859 ebliĝis por li fondi la Belartan Asocion (Képzőművészeti Társulat). Li estis inicianto kaj prezidanto de la Asocio ekde 1862 ĝis sia morto. En 1867, li estis elektita kiel reprezentanto de urbo Pest. Oni faris el liaj pentraĵoj memor-ekspozicion en 1948. Kelkajn pentraĵojn gardas, ekspozicias la Hungara Nacia Galerio.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Károly Telepy

Ĉefaj pentraĵoj
---------------

* Portreto de János Arany (1884)Portreto de János Arany (1884)
* Grafo Lajos Batthyány (1840-aj jaroj)Grafo Lajos Batthyány (1840-aj jaroj)
* József Eötvös (1845)József Eötvös (1845)
* Franz Liszt (1847)Franz Liszt (1847)
* István Széchenyi (1836)István Széchenyi (1836)
* Staranta portreto de László Teleki (1861) Staranta portreto de László Teleki (1861)
* Miklós Zrínyi (1842)Miklós Zrínyi (1842)
* Edzino de István Bittó (1874)Edzino de István Bittó (1874)
* Kolomba poŝto (1846)Kolomba poŝto (1846)
* Vlaĥa familio, ekirante al foiro (1843/44)Vlaĥa familio, ekirante al foiro (1843/44)
* Demeto de fondoŝtono de Ĉenponto (1864)Demeto de fondoŝtono de Ĉenponto (1864)

* portreto de Lajos Kossuth
* portreto de Petőfi
* portreto de Bem József
* La tri filinoj de la artisto

* Miklós Barabás (pentristo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Miklós Barabás (pentristo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 55596
* GND: 122416376
* LCCN: n84237705
* VIAF: 52010531
* ISNI: 0000 0000 7849 6502
* SUDOC: 182378101
* BNF: 155888204
* ULAN: 500018233
* MBA: ba0985ce-8e1b-48e3-8d3a-c6980fb69eef
* RKD: 4258
* NKC: xx0217519
 |
**Miklós Beer** [miklOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Beer Miklós** estas hungara pastro, episkopo, profesoro.

Miklós Beer
Miklós Beer  naskiĝis la 1-an de junio 1943 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Miklós Beer lernis teologion en sia naskiĝurbo, kie li dotoriĝis, sed pli frue jam en 1966 li pastriĝis en Esztergom. Komence li estis pastro laŭvice en Kőbánya, Szob, Márianosztra, fine longe en Pilismarót. Intertempe li instruis en altlernejo de Esztergom. Baldaŭe li iĝis rektoro. Ekde 1988 li laboris en kirko de Dömös, poste de Esztergom. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:

* vicepiskopo en 2000 en Esztergom
* episkopo en Vác en 2003.

Lia slogano estas:„Permanentes In Fide" (Permanente en la fido).

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* ’’Élet, hit, lélek’’ (Vivo, kredo, animo), (2007) – libro kun aliaj
* ’’Mindenhol pap vagyok’’ (Ĉie mi estas pastro)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

* Kategorio Miklós Beer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 490497
* GND: 1173329447
* LCCN: n2010049337
* VIAF: 121448131
* ISNI: 0000 0000 8484 4200
 |