**Efteling** ([*E*Ft*e*l*ing*]) estas fantastotema amuzparko en Kaatsheuvel en Nederlando. La atrakcioj estas bazitaj sur elementoj de praaj mitoj, legendoj, fabeloj, fabloj kaj folkloroj.

La parko malfermiĝis la 31-an de majo 1952. Ĝi estas la plej granda amuzparko en Nederlando kaj unu el la plej malnovaj amuzparkoj de la mondo.

Historio
--------

Efteling havas siajn originojn en 1935 kun la malfermo de sporta kaj migra parko. Post kiam la projekto endormiĝis dum la militaj jaroj, la Stichting Natuurpark de Efteling (fondaĵo natruparko Efteling) estis fondita en 1950 por rekonstrui la parkon. Post kiam fosado de lageto, kiu ankoraŭ ekzistas hodiaŭ, kaj teejo estis konstruita en 1951, la fabela arbaro estis malfermita la 31-an de majo 1952 - dato, kiun la parko nun konsideras kiel oficiala fondo.

En la malfermo montriĝis dek fabeloj en la fabela arbaro de la parko, projektitaj sub la direkto de la nederlanda artisto Anton Pieck. La fabeloj de la fruaj jaroj inkluzivas Dormantan Belulon, Ruĝkufulineton, Ranan Reĝon, Frau Holle, Neĝulinon kaj la ĉinan najtingalon.

Anton Pieck restis la ĉefdizajnisto respondeca por novaj altiroj en la parko ĝis 1974. Sekvis la fluganta fakiro en 1958, la bildigo de fabelo verkita por ĉi tiu altiro, kiu estis rigardata kiel sensacio tiutempe pro la kompleksa teknika kaj kreiva efektivigo, kaj en 1966 la hindaj akvaj nimfeoj, kiuj realigis fabelon de la belga reĝino Fabiola.

Kiam Anton Pieck retiriĝis pli kaj pli en la 1970-aj jaroj kaj lia delonga asistanto Ton van de Ven transprenis la postenon de Kreiva Direktoro, la ŝanĝo de la Efteling de pura fabelo kaj naturparko al moderna amuzparko komenciĝis. La kialo de tio estis, interalie, la kreskanta konkurado de la lastatempe fonditaj amuzparkoj Attractiepark Slagharen kaj Walibi. En la kurso de tiu ŝanĝo, altiroj kiel ekzemple la Python (1981), kiu kun siaj kvar inversioj estis la plej granda kaj plej rapida onda fervojo sur la eŭropa kontinento tiutempe, la Halve Maen-ŝipsvingo (1982), kaj la unua Rapid River. en Eŭropo, la Piraña (1983) malfermiĝis.

Nur kelkajn jarojn post la komenco de tiu investofensivo, alia procezo komenciĝis kiu uzis la historian heredaĵon de la parko ĉirkaŭ dizajnisto Anton Pieck. La malfermo de la orienta temo Dark Rides Fata Morgana (1986) kaj la malfermo de la Dark Rides Carnaval Festival povas certe esti viditaj kiel ŝtupoj kiuj vastigis la ekscitkoncepton celitan al junaj vizitantoj kun la tradiciaj elementoj de la malnova Efteling. Komence de la 1990-aj jaroj, tiu sintezo estis plue plifortigita kun Pegazo (1991), la unua ligna onda fervojo en Nederlando, kaj la datrevena altiro Droomvlucht (1993; Esperanto: "Sonĝa flugo") de la Darkride-speco, kiu estis unu jaro. malfrue - kun sukceso, ĉar krom plimultiĝo de vizitantoj 1992 ankaŭ gajnis la Aplaŭdan Premion, la premion por la plej bona amuzparko en la mondo.

De tiam, *De Efteling* kutime elektis kombinaĵon de teknikaj kaj projektaj trajtoj, kiel montras la unua Freneza Domo de la mondo, Villa Volta (1996) kaj la malhela onda fervojo Vogel Rok. En 2002 sekvis la 4D kinejo Panda Droom, kaj en 2007 la Vliegende Hollander, kombinaĵo de akva onda fervojo kaj malhela veturo.

La fabelarbaro, kiu hodiaŭ ankoraŭ estas la fakta kerno de la parko, estis kontinue pligrandigita ekde sia malfermo en 1952 kaj povis ĝui novajn reprezentadojn je regula intervalo, kiel ekzemple en la 90-aj kaj 2000-aj jaroj ekzemple de La knabineto kun la sulfuraj bastonoj (2004) kaj Rumpelstilzchen (1998) kaj Rapunkolo (2001).

Samtempe, ekde la komenco de la 1990-aj jaroj, Efteling ne nur konsistis el la fakta parkregiono, sed ankaŭ ofertas produktojn kaj altirojn sur aliaj niveloj. Ekde 1992 la hotelo Efteling ofertis la ŝancon tranokti proksime de la parko kaj viziti la parkon dum pluraj tagoj sinsekve. La feridoma parko Bosrijk (germane: "Waldreich", "arbara regno"), malfermita fine de 2009, ankaŭ servas al ĉi tiu celo. [4] Krome, la Teatro de Efteling ekzistas ekde 2002 (ĝis 2008: Efteling Theatre), kiu ekde aŭgusto 2008 estis nur la ejo por muzikaloj kaj aliaj muzikaj prezentoj ekster la parkaj malfermtempoj.

Aliaj novaj komercaj areoj por la amuzparko estas diversaj amaskomunikiloj ekde la dua duono de la 2000-aj jaroj: En 2008 la t.n. Efteling Radio estis elsendita; la unua park-posedata serio Sprookjesboom (Esperanto: "Arbo de fabelo") havas grandan sukceson en Nederlando ekde 2006 kaj ankaŭ estis elsendita en Germanio ĉe la regiona televidstacio NRW.TV ekde 2009. Longtempe, laŭ ĝenerala direktoro Bart de Boer, fondiĝos propra televidstacio.

Post malgrandaj investoj en la fabelarbaro (Sprookjesboom, 2009 kaj Cindrulino, 2010), grandaj novaj ofertoj kaj altiroj sekvis en la jaroj de 2010 ĝis 2012. En julio 2010 la du-sekcia vetkura ligna onda fervojo Joris en de Draak estis metita en operacion, kiu anstataŭigis la reviziitan lignan ondan fervojon Pegazo. En April 2011, la premiero de nova parkspektaklo okazis en la Raveleijn subĉiela teatro, kiu estis la administra ĉefsidejo ekde novembro 2010.

Por la 60-a naskiĝtagfesto la 1-an de junio 2012, la 17 milionoj da eŭro-akva spektaklo Aquanura malfermiĝis en la parko. La altiro, kiu estis desegnita de la usona fabrikanto WET, estis kreita sur lago dum la temo Vojaĝo Fata Morgana. Laŭ la parko, ĝi estas la plej granda akva spektaklo en Eŭropo kaj la tria plej granda akva spektaklo en la mondo. En la dua duono de 2012 sekvis alia fabelo en la fabelarbaro - la novaj vestaĵoj de la imperiestro.

En 2015 la parko malfermis la Dive Coaster Baron 1898 kontraŭ ĉirkaŭ 18 milionoj da eŭroj. La altiro inkluzivas liberan falon de alteco de 37,5 metroj kaj atingas maksimuman rapidon de 90 km / h. En marto 2016, Pinokjo estis la 29-a altiro en la fabela arbaro.

Temaj areoj
-----------

Origine ekzistis kvar areoj en la parko nomita laŭ la kardinalaj punktoj, kun la plej multaj el la altiroj en la okcidento kun la fabelarbaro. Komence de la 1990-aj jaroj, estis decidite dividi la parkon en kvar areojn, kiuj tamen apenaŭ diferencas en sia dezajno. Nur la temoj de la altiroj montras certan ligon al la sfero en kiu ili estis establitaj.

La *Marerijk* (Mirlando) situas en la nordokcidenta parto de la parko. Ĝi inkludas la Darkride *Droomvlucht* kaj la Mad House *Villa Volta*. Krome, la fabela arbaro, kiu gravas por la parko, situas en la Marerijk. La *Reizenrijk* (lando de vojaĝado) povas esti trovita en la nordoriento de la parko. En kio verŝajne estas la plej malgranda el la kvar areoj, elstaras la malhela onda fervojo *Vogel Rok* kaj la Dark Ride *Carnaval Festival*. La *Anderrijk* (Malsama lando) inkluzivas allogojn en la sudokcidento, kiuj traktas teme aliajn kulturojn. La Anderrijk inkludas altirojn kiel ekzemple la *Piraña* sovaĝa akvokurso aŭ la onda fervojo *Max & Moritz*, same kiel la (orientan) *Fata Morgana*. La plej multaj el la ekscitaj allogaĵoj situas en la *Ruigrijk* (Kruda lando), kiu situas en la sudoriento de Efteling. Tiuj inkludas la lopan ondan fervojon *Python*, la "rulan fervojan malhelan veturon" *De Vliegende Hollander* kaj la lignan ondan fervojon *Joris en de Draak*.

Altiroj
-------

### Onda fervojo

| Nomo | Alteco | Longeco | Tajpu | Fabrikisto | Malfermo |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Python | 29 m | 750 m | Ŝtala onda fervojo | Vekoma | 1981 |
| Vogel Rok | 25 m | 643 m | Malhela rula fervojo | Vekoma | 1998 |
| Vliegende Hollander | 22,5 m | 420 m | Akva rula fervojo | Kumbak Coasters | 2007 |
| Joris en de Draak | 25 m | 810 m (2x) | Vetkuro de ligna onda fervojo | Great Coasters International | 2010 |
| Baron 1898 | 37,5 m | 501 m | Dive Coaster | Bolliger & Mabillard | 2015 |
| Max & Moritz | 6 m | 300 m (2x) | Powered Coaster | Mack Rides | 2020 |

* PythonPython
* Kvitanco de Vogel RokKvitanco de Vogel Rok
* De Vliegende HollanderDe Vliegende Hollander
* Joris en de DraakJoris en de Draak
* Baron 1898Baron 1898
* Max & MoritzMax & Moritz

### Temaj veturoj

| Nomo | Fabrikisto | Malfermo |
| --- | --- | --- |
| Carnaval Festival | Mack Rides | 1984 |
| Fata Morgana | Intamin | 1986 |
| Droomvlucht | Vekoma | 1993 |
| Symbolica | ETF Ride Systems | 2017 |

* Kvitanco de Carnaval FestivalKvitanco de Carnaval Festival
* Carnaval Festival (Italia sceno)Carnaval Festival (Italia sceno)
* Carnaval Festival (Afrika sceno)Carnaval Festival (Afrika sceno)
* Carnaval Festival (Germana sceno)Carnaval Festival (Germana sceno)
* Kvitanco de Fata MorganaKvitanco de Fata Morgana
* Fata Morgana (Bazarsceno)Fata Morgana (Bazarsceno)
* Fata Morgana (Palaca sceno)Fata Morgana (Palaca sceno)
* Kvitanco de DroomvluchtKvitanco de Droomvlucht
* Droomvlucht (Elfa arbara sceno)Droomvlucht (Elfa arbara sceno)
* Konstruaĵo de SymbolicaKonstruaĵo de Symbolica
* Symbolica (Observejo)Symbolica (Observejo)
* Symbolica (Reĝo)Symbolica (Reĝo)

### Pli da veturoj

| Nomo | Tajpu | Fabrikisto | Malfermo |
| --- | --- | --- | --- |
| Karuseloj sur Anton-Pieck-Platz | Karuseloj | malsamaj | 1954 |
| Kinderspoor | Pedaltrajno | ? | 1954 |
| Carrousel Palais | Ĉevalkaruselo | Hendrik Janvier | 1956 |
| Efteling Stoomtrein Maatschappij | Parka fervojo | malsamaj | 1969 |
| Gondoletta | Ŝipa vojaĝo | Intamin | 1981 |
| Halve Maen | Ŝipa balancilo | Intamin | 1982 |
| Piraña | Rapid River | Intamin | 1983 |
| D'Oude Tuffer | Klasika aŭtoveturado | Mack Rides | 1984 |
| Pagode | Flying Island | Ride Trade & Intamin | 1987 |
| Volk van Laaf | Monorelo | Vekoma | 1990 |
| Villa Volta | Mad House | Vekoma | 1997 |

* Karuselo sur la Anton-Pieck-PlatzKaruselo sur la Anton-Pieck-Platz
* Carrousel PalaisCarrousel Palais
* KinderspoorKinderspoor
* Efteling StoomtreinEfteling Stoomtrein
* GondolettaGondoletta
* Halve MaenHalve Maen
* PirañaPiraña
* D'Oude TufferD'Oude Tuffer
* PagodePagode
* Volk van LaafVolk van Laaf
* Konstruaĵo de Villa VoltaKonstruaĵo de Villa Volta
* Villa VoltaVilla Volta

### Alia altiroj

| Nomo | Tajpu | Fabrikisto | Malfermo |
| --- | --- | --- | --- |
| Diorama | Makettrajno | Efteling | 1971 |
| Spookslot | Fantomloĝita domo | Efteling | 1978 |
| Game Gallery | Vetludaj budoj | Efteling | 1981 |
| Kleuterhof | Ludejo | Efteling | 1994 |
| Avonturen Doolhof | Labirinto | Efteling | 1995 |
| Efteling Museum | Muzeo | Efteling | 2003 |
| Kindervreugd | Ludejo | Efteling | 2007 |

* DioramaDiorama
* Konstruaĵo de SpookslotKonstruaĵo de Spookslot
* SpookslotSpookslot
* Game GalleryGame Gallery
* KleuterhofKleuterhof
* Efteling MuseumEfteling Museum
* KindervreugdKindervreugd

#### Sprookjesbos

| Nomo | Fabeloj | Bazo | Malfermo |
| --- | --- | --- | --- |
| Doornroosje | La dormanta belulino | Charles Perrault | 1952, disetendiĝis en 1953 kaj 1981 |
| Kabouterdorp | / | *la propra ideo de parko* | 1952 |
| De zes dienaren (Langnek) | La ses servistoj | Fratoj Grimm | 1952 |
| De sprekende papegaai | / | *la propra ideo de parko* | 1952 |
| Vrouw Holle | La Maljunulino Holle | Fratoj Grimm | 1952, vastigita en 2006 |
| Sneeuwwitje | Neĝblankulino | Fratoj Grimm | 1952, vastigita en 1999 |
| De kikkerkoning | La Rana Princo | Fratoj Grimm | 1952 |
| De magische klok | / | *la propra ideo de parko* | 1952 |
| De Chinese nachtegaal | La najtingalo | Hans Christian Andersen | 1952-1979, ekde 2009 |
| Roodkapje | Ruĝkufulineto | Fratoj Grimm | 1953, rekonstruita en 1960 |
| De rode schoentjes | La ruĝaj ŝuoj | Hans Christian Andersen | 1953 |
| Hans en Grietje | Hänsel und Gretel | Fratoj Grimm | 1955 |
| Het Bruidskleed van Genoveva | / | *la propra ideo de parko* | 1957 |
| De Vliegende Fakir | / | *la propra ideo de parko* | 1958 |
| Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak | Metu la tablon, azenon kaj klabon el la sako | Fratoj Grimm | 1958, vastigita en 1999 |
| De indische Waterlelies | La hindaj akvolilioj | Fabiola de Mora y Aragón | 1966 |
| De Kleine Zeemeermin | La marvirineto | Hans Christian Andersen | 1970 |
| De wolf en de zeven geitjes | La lupo kaj la sep kapridoj | Fratoj Grimm | 1973 |
| Draak Lichtgeraakt | / | *la propra ideo de parko* | 1979 |
| De trollenkoning | / | *la propra ideo de parko* | 1988 |
| Klein Duimpje | Bildeto | Charles Perrault | 1998 |
| Repelsteeltje | Rumpelstilzchen | Fratoj Grimm | 1998 |
| Raponsje | Rapunkolo | Fratoj Grimm | 2001 |
| Het meisje met de zwavelstokjes | La knabineto kun la sulfuraj bastonoj | Hans Christian Andersen | 2004 |
| Assepoester | Cindrulino | Fratoj Grimm | 2009 |
| Sprookjesboom | / | *la propra ideo de parko* | 2010 |
| De Nieuwe Kleren van de Keizer | La novaj vestoj de la Imperiestro | Hans Christian Andersen | 2012 |
| Pinocchio | Pinokjo | Carlo Collodi | 2016 |
| De zes Zwanen | La ses cignoj | Fratoj Grimm | 2019 |

* TrollenkoningTrollenkoning
* RuĝkufulinetoRuĝkufulineto
* Sorĉista domo el la fabelo Hänsel und GretelSorĉista domo el la fabelo Hänsel und Gretel
* Draak LichtgeraaktDraak Lichtgeraakt
* RumpelstilzchenRumpelstilzchen
* Turo de RapunkoloTuro de Rapunkolo
* SprookjesboomSprookjesboom
* PinokjoPinokjo
* La ses cignojLa ses cignoj

### Spektakloj

| Nomo | Tajpu | Malfermo |
| --- | --- | --- |
| Fabula | 4D kinejo | 2002 (Re-tema 2019) |
| Raveleijn | Riskagaĵo-spektaklo | 2011 |
| Aquanura | Spektaklo de fontano | 2012 |

* Kvitanco de FabulaKvitanco de Fabula
* Animatrona en FabulaAnimatrona en Fabula
* RaveleijnRaveleijn
* AquanuraAquanura

### Iamaj vidindaĵoj

| Nomo | Tajpu | Fabrikisto | Malfermo | Fermita |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Roeivijver | Remboatoj | Efteling | 1953 | 2011 |
| Kanovijver | Kanuoj | Efteling | 1953 | 2005 |
| Zwembad | Naĝejo | Efteling | 1953 | 1988 |
| Waterorgel | Akva organo | Efteling | 1966 | 2010 |
| Radiografisch Bestuurbare Bootjes | Teleregitaj ŝipoj | Efteling | 1980 | 2005 |
| Polka Marina | Karuselo | Vekoma | 1984 | 2020 |
| Bobbaan | Bobsledo subglaso | Intamin | 1985 | 2019 |
| Monsieur Cannibale | Tasa karuselo | Mack Rides | 1988 | 2021 |
| Pegasus | Ligna onda fervojo | Dinn Corporation | 1991 | 2009 |
| PandaDroom | 3D kinejo | Heijmans
MoveTRIX | 2002 | 2019 |

* RoeivijverRoeivijver
* ZwembadZwembad
* WaterorgelWaterorgel
* Kanovijver, en la fono PegasusKanovijver, en la fono Pegasus
* Polka MarinaPolka Marina
* BobbaanBobbaan
* Monsieur CannibaleMonsieur Cannibale
* Kvitanco de PandaDroomKvitanco de PandaDroom
* PandaDroomPandaDroom
* PandaDroom (Pando)PandaDroom (Pando)
* PandaDroom (Leono)PandaDroom (Leono)
* PandaDroom (Testudo)PandaDroom (Testudo)

Holle Bolle Gijs

Trivialaĵoj
-----------

* Efteling estas konata pro ĝiaj 13 parolantaj rubujoj disigitaj trans la parko (nederlande: Holle Bolle Gijs), en la formo de fabelaj roluloj "Papier hier! Papier hier!" (signifante: "Papero ĉi tie") Kaj, enĵetinte ion, diru "Dank u wel" (signifante: "Multan dankon").

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Efteling en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 567754
* GND: 2063750-0
* VIAF: 124990360
* MBA: 0929c4c6-1ce7-45cb-babf-0f297faf21df
 |

* Oficiala retejo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 567754
* GND: 2063750-0
* VIAF: 124990360
* MBA: 0929c4c6-1ce7-45cb-babf-0f297faf21df
 |