recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Orera** [oREra] estas municipo de Hispanio, en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

Geografio
---------

Orera estas municipa teritorio en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas inter Belmonte de Gracián norde kaj Ruesca sude, Codos oriente kaj Sediles okcidente. 

La loĝloko Orera mem estas je 94 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 18 km de Calatayud, sur 764 msm en la Iberia Sistemo, sur la valo de la rivero Perejiles iom oriente de la fluejo mem de la rivero. 

Ĝi estas alirebla laŭ la ŝoseo A-1504. La plej proksimaj loĝlokoj estas Ruesca kaj Mara.

Historio
--------

Mudeĥara sonorilturo.
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1120 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Orera kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 116 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

Aktualo
-------

Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj, migdalarboj, kaj ĉefe ĉerizarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. 

Ĉefaj altiraĵoj estas la preĝejo de Sankta Jakobo kun mudeĥara sonorilturo, ermiteĵo de Sankta Ana kiel elstara rigardejo kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero.

Bildoj
------

* Preĝejo kaj domaro.Preĝejo kaj domaro.
* Fasado de la preĝejo.Fasado de la preĝejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Orera en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 803337
 |
**Oseja de Sajambre** [oSEĥa desaĤAMbre] (en leona, Useya Sayambre) estas municipo en la nordoriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Montaña de Riaño*, en la nordoriento de la provinco. En ties montara teritorio fluas la rivero Esla kiu enfluas en la Akvorezervejo de Riaño.

Komarkoj de la provinco Leono; *Montaña de Riaño* nordoriente, helverde.
Preĝejo.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Oseja de Sajambre, Pío de Sajambre, Ribota de Sajambre, Soto de Sajambre kaj Vierdes, okupas totalan areon de 73,31 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 231 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 200 loĝantojn el la 1930-aj jaroj pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 124 km de Leono, provinca ĉefurbo. Ĝi limas norde kun Asturio kaj sude kun Riaño. Kaj pli precize kun Ponga (Asturio), Amieva (Asturio), Posada de Valdeón kaj Burón.

La municipo posedas la apartecon ke, spite apartenon al la provinco Leono, ĝi estas norde de la Kantabra Montaro kaj drenas norden al Asturio, male al cetero de la provinco kiu drenas suden. En ties municipa teritorio —nome en la «Fuente del infierno»— ekfluas la rivero Sella, kiu trapasas Asturion ĝis enfluo en la Kantabran Maron, ĉe Ribadesella. Oseja estas ene de la Nacia Parko Picos de Europa.

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono. La preĝejo de Santa María de Oseja dependis dum la Mezepoko de la monaĥejo de Sanktaj Fakundo kaj Primitivo de Sahagún.​ La foresto de industria disvolvigo en la 20-a jarcento ebligis la konservadon de unu el plej gravaj kaj valoraj arbaroj de indiĝenaj specioj el Hispanio, kiu servas kiel habitato de granda biodiverseco. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj kaproj en montaraj areoj, kaj bovoj en ebenaĵoj). Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Bildoj
------

* Ribota de Sajambre.Ribota de Sajambre.
* Soto de Sajambre.Soto de Sajambre.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Leono

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 760293
* LCCN: n2017021177
* VIAF: 316734164
 |
Romia provinco Osroeno.
**Osroeno** (malnovgreke: Ὁσροηνή; sirie: ܡܵܠܟܘܼܬܵܐ ܕܒܹܝܬ ܥܸܣܪܵܐ ܥܝܼܢܹܐ Malkuṯā d-Bēt ʿŌsrā ʿĪnē) kaj kelkfoje nomata per la nomo de ĝia ĉefurbo, Edeso (nuna Şanlıurfa, Turkio) estis historia siria-asiria regno situanta en Mezopotamio, kiu ĝuis duon-aŭtonomion ĝis tuta sendependeco en la jaroj 132 ĝis 244. Ĝi estis sirilingva regno. Osroeno, aŭ Edeso, iĝis sendependa post la kolapso de Seleŭkio pere de la dinastio de la nomada araba tribo nomata Orrhoei en la jaro 136 a.K. La plej multaj reĝoj de Osroeno estas nomataj Abgar aŭ Manu kaj ili estis arabaj ŝejkoj kiuj ekloĝis en urbaj centroj. Sub ĝiaj arabaj dinastioj, Osroeno iĝis centro de aramea kulturo kaj centro de nacia reago kontraŭ helenismo. Antaŭ la 5-a jarcento Edeso fariĝis la ĉefsidejo de siria literaturo kaj studado. En 608 Osroeno estis prenita de Ĥosroo la 2-a, kaj en 638 ĝi malpliigis la muzulmanojn.

La areo de la regno, la supra kurso de la Eŭfrato, iĝis tradicia batalkampo por la potencoj kiuj regis en Malgrand-Azio,Irano, Sirio, kaj Armenio. Post la disiĝo de Seleŭkio, ĝi estis dividita inter Romio kaj Partujo. En tiu tempo Osroeno estis sub parta regado. Tamen, la romianoj poste faris plurajn provojn reakiri la regionon.
La rivero Pastaza pase tra Manto de la Novia (Baños, Ecuador).
La **rivero Pastaza** (antikva rivero Sumatara) estas longa rivero sudamerika de blankaj akvoj kiu fluas tra Ekvadoro kaj Peruo, nome alfluanto de la rivero Marañón. Ĝi estas 643 km longa, el kiuj ĉirkaŭ 370 km fluas tra la teritorio amazonia de la Departemento de Loreto en Peruo.

En teritorio ekvadora, ĉe la valo de la rivero Pastaza oni konstruis ŝoseon kiu ligas la urbojn Ambato kaj El Puyo. En teritorio perua, ene de la triangulo formata de la rivero Pastaza kaj la rivero Marañón, oni disvolvigis gravan ekonomian aktivecon danke al la kuŝejoj el nafto kaj el oro kaj al la ekspluatado de ligno.

Referencoj
----------

1. ↑  *Las aguas continentales de América Latina*, de R. Ziesler kaj G.D. Ardizzone, publikaĵo de la FAO de 1979. Disponebla en: .
2. ↑  La enciklopedio Encarta montras longon de 643 km. Disponebla en:  Arkivigite je 2008-05-11 per la retarkivo Wayback Machine.
3. ↑  Compendio de estadísticas económicas y financieras. Fuente Instituto Geográfico nacional - Dirección de Geografía. Disponebla en: .
**Benzodiazepinoj** estas organikaj kemiaj kombinaĵoj el atomoj ligitaj en du "ringoj". La plimulto de tiuj ĉi molekuloj servas en la medicino kiel psikoaktivaj en la traktado de variaj malsanoj, inkluzive de anksaj perturboj, sendormeco aŭ agitado en la psiĥiatriaj pacientoj, konvulsioj aŭ spasmoj. Al ili oni interalie atribuas hypnotajn, amneziigantajn, kontraŭkonvulsiajn kaj muskolmalstreĉantajn efikojn, sed ili estas larĝe kaj precipe uzataj pro trankviligado.

Se konsideri ilian potencialon de misuzo kaj la dependecon kiun ili povas kaŭzi, la uzo de benzodiazepinoj estas kutime reguligita de registaroj kaj submetita al preskribo. En evoluintaj landoj kiel Francio, Aŭstralio aŭ Hispanio ekzistas trankviligiloj, inkluzive de benzodiazepinoj, ofte uzataj.

|  |
| --- |
|  |
| **R1** | **R2** | **R7** | **R2’** | **Nomo** |
| CH3 | O | Cl | H | Diazepamo |
| H | O | NO2 | H | Nitrazepamo |
| CH3 | H2 | Cl | H | Medazepamo |
| H | O | NO2 | Cl | Klonazepamo |

|  |
| --- |
| 1H-Benzo-1,4-Diazepino |
| 1H-Benzo-1,4-Diazepino |
|  |
| Klordiaepoksido |
| Klordiazepoksido |

Utilo
-----

Benzodiazepinoj, interalie alprazolamo, estas uzataj en la kuracado de panika perturbo kaj ĝenerala anksia perturbo. Fakuloj malkonsentas pri tio, ĉu ili utilas nur por mallongadaŭra kuracado de panika perturbo aŭ ankaŭ por longadaŭra. Por ĝenerala anksia perturbo ili plej ofte estas uzataj nur mallongadaŭre, dum por longadaŭra kuracado kontraŭdeprimiloj estas preferataj.

Strukturo
---------

Benzodiazepinoj konsistas el aromata, sesmembra benzena ringo, kaj sep-membra, "ne-saturita" ringo, kiu enhavas du atomojn de azoto: la silaboj "benz", "di" (latine por "du") kaj "az" (por azoto) sekve aperas en la nomo de la substancogrupo. Kiel medikamento preskaŭ ekskluzive nur uzatas 1*H*-Benzo-1,4-diazepinoj, kiuj en la kvina pozicio havas plian sesmembran ringon kiel benzeno, piridino aŭ ciklohekseno.

Historio
--------

La unua substanco el tiu grupo, kiu medicine aplikiĝis, estis Klordiazepoksido. Ĝi evoluis pere de la kemiisto *Leo Sternbach* por la kemia konzerno Hoffmann-La Roche kaj ekde la jaro 1960 vendiĝis sub la komerca nomo *Librium®*. La substanco Diazepamo (komerca nomo *Valium®*), produktita ekde la jaro 1963 fare de la sama konzerno, por la sekvaj jaroj iĝis la plej multe vendata medikamento tutmonde.

Referencoj
----------

1. ↑   Prescription of benzodiazepines for adults and older adults from a mental health clinic, Apr 1, 2016, TheFreeLibrary.com, .
2. ↑   (2005) "Benzodiazepines in clinical practice: consideration of their long-term use and alternative agents", *The Journal of Clinical Psychiatry* **66** (Suppl 2), p. 21–27.
3. ↑   (septembro 2007) "Benzodiazepines in generalized anxiety disorder: heterogeneity of outcomes based on a systematic review and meta-analysis of clinical trials", *Journal of Psychopharmacology* **21** (7), p. 774–782. doi:10.1177/0269881107077355.

Vidu ankaŭ
----------

* Abstina sindromo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 303121
* GND: 4005552-8
* LCCN: sh85013239
* BNF: 120015571
* NKC: ph730290
* BNE: XX529163
 |
**Osteomo** estas benigna tumoro, konstituita el osta histo kaj matura kaj tre bone diferencita, de malrapida kresko, kiu povas disvolviĝi ĉe ostoj de la tuta korpo, kvankam plej ofte ĉe la ostoj de la vizaĝo kaj de la kranio. Ĉar temas pri benigna tumoro, ĝi ne produktas metastazon. Ĝi povas esti sensimptoma, povas okazigi doloron, sinusiton aŭ ostan misformiĝon.

Osteomo povas okazi kun simila frekvenco en la diversaj niveloj de aĝo kaj seksoj.

Ĝi estas la benigna tumoro plej ofte en nazo kaj tie la plej tuŝitaj sinusoj estas la fruntaj. 

Ties diagnozo estas farata per konvencia radiografio aŭ per komputila tomografio. Pri la traktado, tiu povas esti konservema (fari nenion), aŭ oni povas realigo kirurgian sekcon se la osteomo okazigas problemojn.

Osteomoj estas klasigitaj de la medicino jene:

* Klasika aŭ konvencia (ostoj de membraneca ostiĝo)
* Parosta (ekzostozo aŭ postvunda hiperostozo)
* Medola (enostomo aŭ osta insuleto).

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730295
 |
**Pejorativo** estas vorto aŭ gramatika formo esprimanta negativan aŭ malrespektan konotacion, malaltan opinion aŭ manko de respekto al iu aŭ io, aŭ laŭ la difino de PIV malŝaton, senvalorigon aŭ kondamnon. Ĝi ankaŭ estas uzata por esprimi kritikon, malamikecon aŭ malrespekton. Foje, termino estas rigardata kiel pejorativa en iuj sociaj aŭ etnaj grupoj sed ne en aliaj, aŭ povas esti origine malestima sed poste adopti ne-pejorativan sencon (aŭ inverse) en iuj aŭ ĉiuj kuntekstoj.

Etimologio
----------

La vorto *pejorativo* originas de la latino uzata en la Malfrua Antikveco. Ĝi estas derivita de *pejorativus*, pasinteca participo de *peiorare*, kun la signifo "malplibonigi", de *peior* "malplibona".

Malplibonigoj kaj plibonigoj de signifoj
----------------------------------------

En historia lingvistiko, la procezo de ne-ofenda vorto iĝanta pejorativa estas formo de signifoŝanĝo. Ekzemplo de tio estas la ŝanĝo en signifo de la angla vorto *silly* (stulta) de signifo ke persono estis feliĉa kaj bonŝanca al signifo ke ĝi estas malsaĝa kaj stulteca. La procezo de pejorado povas ripeti sin ĉirkaŭ ununura koncepto, saltante de vorto al vorto en fenomeno konata kiel la "eŭfemisma tretmuelilo", ekzemple kiel en la sinsekva malplibonigo de la terminoj kloako, "privata ĉambro", latrino, urinejo, klozeto, neprejo, banĉambro kaj necesejo.

Kiam esprimo komenciĝas kiel pejorativa kaj poste estas adoptita en ne-pejorativa signifo, tio estas nomata semantika plibonigo. Unu ekzemplo estas la ŝanĝo en signifo de la angla vorto *nice* (ŝatinda) ekde signifo de persono malsaĝa al signifo de persono agrabla. Se farita intence, ĝi estas priskribita kiel "reprenado".[7] Ekzemplo de vorto kiu estis reprenita fare de partoj de la komunumo kiun ĝi celas estas la angla vorto *queer* (adjektive stranga aŭ substantive strangulo), aŭdace esperantigita al novvorto *kvira* aŭ *kviro*, kiu komencis esti ""reprenita" kiel pozitiva priskribilo en la fruaj 1990-aj jaroj fare de aktivismaj grupoj batalantaj kontraŭ diskriminacioj de samseksemuloj. Tamen, pro ĝia historio kaj – en kelkaj regionoj – daŭra uzo kiel pejorativo, restas "GLAT"-aj individuoj, kiuj estas malkomfortaj, ke ĉi tiu termino aplikiĝas al ili. Tio indikas ke repreni pejorativan epiteton estas finfine kompleksa kaj longeca procezo, ĉar la praktiko povas ricevi ŝanĝiĝantajn gradojn da subteno ene de la socia grupo aŭ subkulturo kiu estas engaĝita.

Referencoj
----------

1. ↑  la adjektiva formo *pejorativa* klarigita en PIV 2020 (esperante)

Vidu ankaŭ
----------

* Pejorativa afikso - sufikso, kiu almetas negativan signifon al la vorto aŭ vortradiko antaŭanta ĝin (en Esperanto kompreneble la silabo -aĉ-) aŭ prefikso farante la samon al la vortoparto post ĝi (en Esperanto kompreneble la silabo *fi-*)

* Kategorio Pejorativo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Franz Joseph TRAUSCH** (ankaŭ *Josef*; naskiĝinta la 9-an de februaro 1795 en Braŝovo, mortinta samloke la 16-an de novembro 1871) estis historiisto kaj literaturscienculo el la etno de la transilvaniaj saksoj. Multaj prauloj el patra flanko estis estintaj animzorgantoj; li estis filo de magistratkonsilisto.

Vivo
----

Post frekvento de Honterus-gimnazio en sia naskiĝurbo kaj studoj en Kluĵo kaj Târgu Mureș li fariĝis en junio 1817 magistrata financsekretario. En 1819 li nuptis Josephine Greißing (1803-1851). En 1831 finfine li nomumitis magistrata konsilisto kaj dek jarojn pli poste polica direktoro. Dum la revolucia tempo de 1848/49 li engaĝiĝis en Budapeŝto kaj Vieno por la rajtoj de siaj sametnanoj.Pli malfrue oni venigis lin Sibion je ĉambra prokuratoreco kaj en februaro 1850 oni deklaris lin prezidanto de la ĉambra prokuratorejo. Aldone li iĝis en oktobro 1853 financa konsilisto ricevonte la kavalirkrucon de la Francisko-Jozefo-ordeno. En decembro 1860 li petis retiriĝon. En 1863 kaj 1864 li estis ankoraŭ ano de la landa parlamento je Sibio.

Inter 1846 kaj 1856 li faris multajn vojaĝojn (al Konstantinoplo, Bohemujo, Suda Germanujo, Franclando kaj Svislando).

Trausch kunfondis la regionhistorian societon *Verein für siebenbürgische Landeskunde*. En 1842 li nomumitis membro de la societa komitato. En 1858 li iĝis ties estro kian funkcion li plenumis ĝis 1869. Lia plej grava verko estis leksikono en tri volumoj pri germanlingvaj verkistoj de Transilvanio *Sĉriftstellerlexicon oder biographisch-literarische Denkblätter der Siebenbürger Deutschen*.

Skribaĵoj (elekto)
------------------

* *Geschichte des Burzenländer Capitels*
* *Bemerkungen über die, vom siebenbürgischen griechisch-nichtunirten Bischof, Basilius Moga, 1837 den, zu Hermannstadt versammelten Landesständen unterlegte Bittschrift* (Braŝovo 1844)
* *Übersichtliche Darstellung der älteren Gemeindeverfassung der Stadt Kronstadt nach den alten Ortsinstitutionen dieser Stadt* (Braŝovo 1865)
* *Beiträge und Actenstücke zur Reformationsgeschichte von Kronstadt* (Braŝovo 1865)
* *Schriftsteller-Lexikon oder biographisch-literärische Denk-Blätter der Siebenbürger Deutschen.* Tri volumoj, Braŝovo 1868-1871; represo sen ŝanĝoj: Köln/Wien 1983

Literaturo
----------

* biografio ĉe BLKÖ
* Artikolo "Trausch, Josef" de Georg Daniel Teutsch ĉe: Allgemeine Deutsche Biographie, volumo 38 (1894), p. 513-515 (tie ĉi interrete)
* biografio ĉe ÖBL

Eksteraj ligiloj
----------------

* Vikifontaro
* Ligiloj ĉe DDB
* Informoj pri Joseph Trausch en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 773930
* GND: 101736258
* LCCN: n/87/825225
* VIAF: 51939861
* ISNI: 0000 0000 8077 3070
* SUDOC: 06128467X
* BNF: 14604871f
* NKC: mub20221139806
 |
Flag of Unrepresented Nations and Peoples Organization (UNPO)Flago de Nereprezentitaj Nacioj kaj Popola Organizo (UNPO)
La **Organizaĵo de Nereprezentitaj Nacioj kaj Popoloj** (angle *Unrepresented Nations and Peoples Organization*, mallongigita **UNPO**) estas internacia organizaĵo fondita la 11-an de februaro 1991, kies membroj estas aŭtoktonaj socioj (ekz. indiĝenaj aŭstralianoj), okupataj nacioj (ekz. Tibeto, Ĉeĉenio), naciaj minoritatoj (ekz. hungara minoritato en Rumanio), sed ankaŭ landoj esence sendependaj, tamen sen sia reprezentanto en tiaj institucioj kiel Unuiĝintaj Nacioj (ekz. Tajvano). Ĝiaj membroj estas indiĝenaj popoloj, okupataj landoj, parolantoj de minoritataj lingvoj kaj aliaj grupoj kiuj strebas al la defendo de siaj rajtoj kaj de siaj kulturoj kiuj ĝenerale ne trovas sufiĉan defendon en la koncernaj ŝtatoj. 

Sidejo de UNPO estas en Hago.

Celoj de la organizaĵo
----------------------

Celo de la organizaĵo estas protekto de homrajtoj, rajto konservi sian propran nacian kaj kulturan identecon, kaj ankaŭ memstariĝon, protekto de la medio kaj serĉado de pacaj solvoj de konfliktoj kadre de nacia fono.

Organizaĵo nombras 47 membrojn de ĉiuj kontinentoj. Celoj de reprezentatj socioj (depende de la konkreta nacio) eatas diversaj - de kultura aŭtonomeco, konservo de la lingvo, rajto al tradicia vivmaniero, ĝis plena sendependeco. Kelkaj antaŭaj membroj de UNPO estas jam sendependaj ŝtatoj: Armenio, Estonio, Kartvelio, Latvio, Palaŭo kaj Orienta Timoro.

Membroj de UNPO (kun la dato de aliĝo)
--------------------------------------

**Ameriko**

* Mapuĉoj (1993)

**Afriko**

* Ogadeno (2010)
* Oromio (2004)
* Somalilando (2004)
* Tvaoj de la Grandaj lagoj (1993)
* Zanzibaro (1991)

**Azio**

* Ahvazoj (iranaj araboj) (2003)
* Asirianoj (1991)
* Irana Azerbajĝano (2007)
* Baluĉistano (2008)
* Ĉitagongo (2001)
* Ŝtato Ĉin (2001)
* Gilgit-Baltilando (2008)
* Hmongoj (2007)
* Iranaj kurdoj (2007)
* Kordilera Administra Regiono (1991, membroj-fondintoj)
* Aŭtonoma Regiono Kurdistano (1991)
* Aŭtonoma Regiono en Islama Mindanao (2010)
* Interna Mongolio (2007)
* Nagalando (1993)
* Sindo (2002)
* Respubliko de la Sud-Molukoj (1991)
* Tajvano (2001)
* Irakaj turkmenoj (1991)
* Tibeto (1991)
* Vjetnamaj kmeroj (2001)

**Eŭropo**

* Abĥazio (1991)
* Kosovo (1991)
* Aŭtonoma Respubliko Krimeo (1991)
* Lezgoj (2012)
* Rumanaj hungaroj (1994)
* Udmurtio (1993)

Estintaj membroj (nun sendependaj ŝtatoj)
-----------------------------------------

* Latvio (sendependa de 1991)
* Estonio (sendependa de 1991)
* Kartvelio (sendependa de 1991)
* Armenio (sendependa de 1991)
* Palaŭo (sendependa de 1994)
* Orienta Timoro (sendependa de 2002)

Vidu ankaŭ
----------

* Neagnoskita ŝtato
* Eŭropa Libera Alianco

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo de UNPO
* Retejo de UNPO pri regionaj novaĵoj Arkivigite je 2008-12-27 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑  (eo) Carlo Minnaja, Ranoj, civitanoj kaj samideanoj, Academia.edu,
La antikva **oska lingvo** apartenis al la italika branĉo de la hindeŭropa lingvaro kaj kune kun la proksime parenca umbra lingvo kaj kun iuj pliaj lingvoj, interalie la sud-picena, konsistigas la *oskan-umbran* subgrupon. La lingvo estis parolata de la oskoj, antikva popolo en la sudo la itala duoninsulo. Antaŭ la konkeriĝo de la oskoj per la etruskoj ĉirkaŭ la jaro 500 a.K. la oska lingvo kaj alfabeto estis disvastiĝinta en preskaŭ la tuta suda Italio. Inter la italikaj lingvoj aliaj ol Latino ĝi estis tiu, kiu plej rezistis al la superrego de la lingvo de Romo: ĝi estis plu uzata en Pompejo dum la epoko de ties detruado per eksplodo de la vulkano Vezuvio, do dum la jaro 79 post Kristo.

Ekzemplo de oska teksto
-----------------------

ekkum[svaí píd herieset  

trííbarak[avúm tereí púd  

liímítú[m] pernúm [púís  

herekleís fíísnú mefi[ú  

íst, ehtrad feíhúss pú[s  

herekleís fíísnam amfr  

et, pert víam pússtíst  

paí íp íst, pústin slagím  

senateís suveís tangi  

núd tríbarakavúm lí  

kítud. íním íúk tríba  

rakkiuf pam núvlanús  

tríbarakattuset íúk trí  

barakkiuf íním úíttiuf  

abellanúm estud. avt  

púst feíhúís pús físnam am  

fret, eíseí tereí nep abel  

lanús nep núvlanús pídum  

tríbarakattíns. avt the  

savrúm púd eseí tereí íst,  

pún patensíns, múíníkad ta[n  

ginúd patensíns, íním píd e[íseí  

thesavreí púkkapíd ee[stit  

a]íttíúm alttram alttr[ús  

h]erríns. avt anter slagím  

a]bellanam íním núvlanam  

s]úllad víú uruvú íst. edú   

e]ísaí víaí mefiaí teremen  

n]iú staíet.

Influo de oska lingvo
---------------------

Ĉar la oska estis tre simila al la latina, la du lingvoj influis unu sur la alia. Ĉar la plejparto de loĝantoj de Italio parolis la oskan en la komenco de Romia divastigo, multaj oskparolantoj iris al novaj romiaj kolonioj kaj influis la latinidajn lingvojn. Ekzemple, *lupus*, *bos*, *popina*, *consul* estis oskaj vortoj kiuj eniris la latinan mem. La simplifiigo de l' diftongoj ae>e kaj oe>e en la populara latina okazis, eble, pro influo de l' oska.

Multaj oskismoj fariĝis vulgaraĵoj, ekzemple, la ĝerundio en *nn* anstataŭ *nd*: *amanno*/*amando*, la konfuzo inter la temaj vokaloj de subjunktivo kaj indikativo: *amemus* anstataŭ *amamus*.

Vidu ankaŭ
----------

* Lingvistiko
* Listo de lingvoj
* Lingva familio

* Kategorio Oska lingvo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Pekario** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Animaloj ‘‘Animalia’’ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Artiodaktiloj *Artiodactyla* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Tajasuedoj *Tayassuidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | Tajasuo *Tajassu* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Dunomo |
| ***Tayassu pecari***Link, 1795 |
|
|
|
| Konserva statuso |
| {{{220px}}}**Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
|
| Natura arealoNatura arealoNatura arealo |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Pekario  |

 |
| v • d • r |

La **Pekario** aŭ **blanklipa pekario** (***Tayassu pecari***) estas mamulo artiodaktulo kiu apartenas al la familio de la Tajasuedoj. La pekario similas morfologie al la tajasuo (*Tayassu tajacu*). Ĝi similaspektas ankaŭ al apro, sed estas morfologiaj diferencoj, nome ĝi havas tri fingrojn sur la posta membro, ĝia vosto apenaŭ ekzistas kaj ĝi havas nur 32 dentojn, inter kiuj la mordodentoj etendas suben.

Kutimoj
-------

La pekario estas aktiva nokte kaj tage kaj vivas ekde Usono ĝis Argentino. Ĝi longiĝas proksimume unu metron kaj ĝia felo estas nigra kaj ĝia mentono blankeca. Ĝi vivas en grandaj aroj kun pli ol cent aruloj, kvankam la nombro de individuoj forte malpliiĝas pro la homa influo en ilia habitato.

Pekario kun ido
La pekario povas esti danĝera al la homo kaj al aliaj predantoj, ĉar tiu specio kiam minacata sturmas ĝian kontraŭulon kaj estas helpita de la aliaj aruloj. Tio povas okazi kelkdekope aŭ eĉ kelkcentope por ataki jaguaron aŭ pumon.

Ilia gravedeco daŭras proksimume 160 tagojn kaj naskiĝas ofte du idoj.

Tiu neotropisa specio uzas glandon de dorso por elsendi fetoron kontraŭ malamikoj.

Dieto
-----

Pekarioj estas ĉiovoraj. Ili manĝas fruktojn, semojn, ŝosojn, radikojn, senvertebrulojn, amfibiojn, lacertojn, birdidojn kaj eĉ kadavraĵojn.

Vidu ankaŭ
----------

* Humida Ĉako
* Humidaj arbaroj de sudokcidenta Amazonio
* Paranaj-paraibaaj landinternaj arbaroj
* Sud-andaj jungaoj

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |

1. ↑  Ĉen Ŝjaŭji, *Aventuro de Ĉasisteto dum Ekspediciado*, Ĉina Esperanto-Eldonejo, Pekino, 1988. Esperantigis Hŭang Fengĝu; ilustris Hu Hŭanĵan. paĝo 64. Temas ne pri scienca verko, sed pri populariga, ĉiukaze uzebla kaj citebla.
2. 1 2  Ĉen Ŝjaŭji, 1988. paĝo 65.
**Johann Christoph Gottlob VENT** (1752-1822) estis germana inĝenieroficiro.

Tiufunkcie Vent deĵoris ekde 1790 por la Duklando Saksio-Vajmaro kiel librotenada kontrolisto (speciale rilate al la publika konstruado). Li ankaŭ troviĝis inspektistece en 1803 dum la lasta rekonstrufazo de la brulkonsumiĝinta Urba kastelo vajmara. Tiam lin ankaŭ renkontis Johann Wolfgang von Goethe, kiel kunlaboranton.

Vent krome membris ĉe la ministerio pri konstruado kaj intertempe li eĉ ĉefis por Clemens Wenzeslaus Coudray. Post kiam Coudray ekgravis oficiale en 1816 iĝis tensioj inter la du gravuloj koncerne disponigadon kaj kunordigadon pro ŝajne neklara kompetencdistribuo. La lastaj notoj ĉe Ŝtata libro saksia-vajmara deklaris s-on Vent kapitano. Liaj soldataraj rangoj estis de subleŭtenanto en 1790, fr leŭtenanto en 1792, de kapitano en 1802.

Oni scias ke Goethe inter 1798 kaj 1803 bienposedantis je Oberroßla (Apolda). En la 30.3.1798 li skribis al Christiane Vulpius kun la peto sendi du terenajn kartojn al leŭtenanto Vent.

Eksteraj ligiloj
----------------

*

Notoj
-----

1. ↑  Effi Biedrzynski: *Goethes Weimar. Das Lexikon der Personen und Schauplätze.* Artemis & Winkler, München/Zürich 1992, ISBN 3-7608-1064-0, p. 381
2. ↑  *Johann Wolfgang von Goethe: Briefe 20. Juni 1788 – Ende 1790*, vol. 81/tekstoj, eldonis Volker Giel kaj Norbert Oelers, Walter de Gruyter, Boston kaj Berlin, 2017, p. 202 kaj 466.
3. ↑  Rolf Bothe: *Clemens Wenzeslaus Coudray: 1775–1845; ein deutscher Architekt des Klassizismus*, Köln; Weimar; Wien: Böhlau, 2013, ISBN 978-3-412-20871-4, p. 371.
4. ↑  *Großherzoglich-Sachsen-Weimar-Eisenachisches Hof- und Staatshandbuch* von 1819, p. 94.
5. ↑
6. ↑  Hans Gerhard Gräf: *Goethes Briefwechsel mit seiner Frau* Bd. 1: *1792-1806*, Frankfurt 1916, p. 175.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771544
* GND: 1194504817
* VIAF: 2390159941674825440004
 |
Mapo
**Osterseen** [Ostaze-en] estas grupo da lagoj en Supra Bavario. Ili situas iom sude de lago Starnberger See, ĉirkaŭ 50 km sude de Munkeno kaj 20 km oriente de Weilheim.

De 1981 la regiono estas naturprotektejo. El ĝia areo de 1.083 ha proksimume triono estas akva; 494 ha estas marĉaj. 172 ha estas arbaro. La protektejo ampleksas ankaŭ lagon *Frechensee*, kiu formale ne apartenas al la grupo.

20 lagoj havas konsiderindan areon kaj nomon; ili kune mezuras ĉirkaŭ 225 ha kaj havas mezan profundon de naŭ metroj. Lago *Kleiner Gröbensee* kaj ĉirkaŭ 15 sennomaj lagetoj havas nur po kelkcent kvadratajn metrojn; sep el ili jam preskaŭ sekiĝis.

Etimologio
----------

La nomo de la lagaro devenas de la plej granda lago, *Großer Ostersee*. Kvankam la nomo en la germana lingvo laŭvorte signifas "granda paska lago", ĝi devenas de la ĝermana vorto *ostan*, kiu signifas "orienta" aŭ "orienten".

Situo
-----

La apuda mapo montras la situon de la lagaro en Supra Bavario. Pro la proksimeco al Munkeno ĝi estas ŝatata ekskursejo, sed por protekti la naturon oni restriktis la nombron de la parkejoj kaj pagigas por parkado.

La rivereto, kiu ĉene trafluas multajn de la lagoj, nomiĝas Ostersee-Ach; ĝi inter la urboj Seeshaupt kaj St. Heinrich fluas en lagon Starnberger See. Mezume ĝi kontribuas ĉirkaŭ 1 m³/s al la lago.

La plej suda lageto, *Waschsee*, situas je 594 metroj super marnivelo. Al la enfluo en *Starnberger See* estas niveldiferenco de 10 metroj.

* Osterseen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Osterseen en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Tipa formo de mali-eŭkalipto, *Eucalyptus stricta*.
La **mali-habito** (angle : **mallee**) estas la kreskaĵa arbeda habito de iuj eŭkalipto specioj kiu vegetas kun multaj tigoj ekde subgrundaj lignotuberoj, kutime ĝis alteco de ne pli ol dek metroj. Ĝi estas plej kutima ĉe plantoj de la genro eŭkalipto, multaj el kiuj nature kreskas mali-habite, kaj iuj kiuj ekkreskas kiel unuoblaj arboj dekomence sed restariĝas mali-forme se forbrulite ĝis la grundo per arbara incendio. Ĝi ankaŭ okazas ĉe la parencaj genroj *Corymbia* kaj *Angophora*. Oni ankaŭ povas paroli pri mali-specioj aŭ individuaj plantoj kun mali-habito.

Mali-eŭkaliptoj estas la superreganta vegetaĵaro tra duonaridaj areoj de Aŭstralio kun sufiĉe regula vintra precipitaĵo. Ene de tiu areo, ili konstituas vastajn duonarbarojn kaj arbedarojn kovrante pli ol 250 000 kvadratajn kilometrojn. Do mali-eŭkaliptaj duonarbaroj kaj arbedaroj estas konsiderataj kiel unu el la ĉefaj vegetaĵaro-asocioj.

Vaste disvastigitaj mali-specioj inkludas :

* *Eucalyptus dumosa* (blanka mali-eŭkalipto)
* *Eucalyptus socialis* (ruĝa mali-eŭkalipto)
* *Eucalyptus gracilis* (jorel-mali-eŭkalipto)
* *Eucalyptus oleosa* (olea mali-eŭkalipto)
* *Eucalyptus incrassata* (krest-fruta mali-eŭkalipto)
* *Eucalyptus diversifolia* (divers-folia mali-eŭkalipto)

*Leipoa ocellata* (angle : *malleefowl*, megapodedoj) estas birdo karakteriza de tiu vivejo.

Ekzemplo de mali-eŭkalipto el alt-precipitaĵa areo estas la malofta *Eucalyptus luehmanniana*.

Duonarbaro de arboj kaj mali-eŭkaliptoj en suda Okcidenta Aŭstralio.

Vidu ankaŭ
----------

* Kopsarbaro
* Kopsado
* Esperancaj mali-eŭkaliptaroj
* Lofti-montaraj duonarbaroj

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |

* angle  Habit of Eucalypts. *Euclid*. *Australian National Botanic Gardens*. Alirita 2007-05-06.

```
Arkivigite je 2007-03-11 per la retarkivo Wayback Machine
```
Delta eperlano, *Hypomesus transpacificus*: Osmeredoj.
La **Osmeroformaj** (*Osmeriformes*) estas ordo de aktinopterigaj fiŝoj el la grupo de Teleosteoj, kiu enhavas la verajn **nesalakvajn eperlanojn** aŭ **tipajn eperlanojn** (Osmeredoj) kaj parencajn taksonojn, kiel la galaksiedoj kaj la salangedoj; ili estas kolektive nomataj osmeroformaj aŭ eperlanoj. Ili apartenas al la the teleosta superordo "Protacanthopterygii", kiu enhavas ankaŭ speciojn kiel la ezoko kaj la salmo, inter aliaj. La orda nomo signifas "eperlanoforma", el *Osmerus* (la tipa genro) + la normiga sufikso por fiŝaj ordoj "-formes". Etimologie ĝi derivas el greka "osmé" (ὀσμή, "eperlano") + Latina "forma" ("ekstera formo"), el kio la unua reference al la karaktera odoro de la karno de la fiŝoj de la genro "Osmerus".

La ordo Osmeroformaj enhavas du subordojn, ses familiojn, ĉirkaŭ 20 genrojn, kaj ĉirkaŭ 93 speciojn. Aliaj fakuloj elektas alian iom diferencan aranĝon, sed ĉu traktitaj kiel subordoj ("Galaxoidei" kaj "Osmeroidei") aŭ kiel superfamilioj ("Galaxoidea" kaj "Osmeroidea"), la divido en du stirpoj estas ĝenerale retenita.

*Galaxias vulgaris*  
(Galaxoidei: Galaksiedoj).

Kelkaj taksonoj
---------------

* Osmeroformaj
	+ Osmeredoj
	+ Plekoglosedoj
		- Plekogloso
		- Flugofiŝoj
		- *Barbus*

Notoj
-----

1. ↑  Woodhouse, S.C. (1910): *English-Greek Dictionary - A Vocabulary of the Attic Language*. George Routledge & Sons Ltd. Broadway House, Ludgate Hill, E.C. Searchable JPEG fulltext
2. ↑  Glare, P.G.W. (ed.) (1968–1982): *Oxford Latin Dictionary* (1a eld.). Oxford University Press, Oxford. (ISBN 0-19-864224-5)
3. ↑  FishBase (2006): Order Osmeriformes. Versio de 2006-OKT-09. Alirita la 2009-SEP-28.
4. ↑  Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World* (4a eld.). John Wiley & Sons, Inc. (ISBN 0-471-25031-7)
pp.194-199
5. ↑  Diogo, Rui (2008). "On the cephalic and pectoral girdle muscles of the deep sea fish *Alepocephalus rostratus*, with comments on the functional morphology and phylogenetic relationships of the Alepocephaloidei (Teleostei)", *"Animal Biology"* **58** (1), p. 23–29. doi:10.1163/157075608X303636.

Bibliografio
------------

* Sepkoski, Jack (2002) "A compendium of fossil marine animal genera". Arkivigite je 2012-05-10 per la retarkivo Wayback Machine Bulletins of American Paleontology. 364: 560. Alirita 2011-05-17.
**Peklenica,** hungare **Bányavár** [bAnjavAr] estas ne memstara vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje (provinco), en municipo de Mursko Središće. La historia hungara loknomo estis *Pekelnica*.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 1340
* Poŝtkodo: 40 315
* Aŭtokodo: ČK
* Telefonprefikso: +385 040
* 46° 29′ 45″ N 16° 28′ 15″ O﻿ / ﻿46.49583 °N, 16.47083 °O﻿ / 46.49583; 16.47083 (mapo)Koordinatoj: 46° 29′ 45″ N 16° 28′ 15″ O﻿ / ﻿46.49583 °N, 16.47083 °O﻿ / 46.49583; 16.47083 (mapo)

Situo
-----

Peklenica situas laŭ flankovojoj, laŭ dekstra bordo de Muro (rivero). Mursko Središće troviĝas je 3, Čakovec je 14 km-oj.

Historio
--------

La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1478 en formo *"Pelkenycz"*. Longe oni lavis oron ĉe la riverbordo kaj minadis karbon. Ankaŭ la loka nafto estis konata, sed la produktado komenciĝis fine de la 19-a jarcento. En 1910 vivis en Bányavár 628 homoj (kroatoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Csáktornya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario kaj poste denove apartenis al Jugoslavio. Ekde 1991 Peklenica estas parto de Kroatio.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika kapelo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria)
**Osogbo** estas metropolo kaj ĉefurbo de subŝtato Osuna Ŝtato en Niĝerio.

Templo de Osogbo

Bazaj informoj
--------------

* 07° 46′ 00″ N 04° 34′ 00″ O﻿ / ﻿7.76667 °N, 4.56667 °O﻿ / 7.76667; 4.56667 (mapo)
* Areo: 47 km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 548 327 en 2007
* Horzono: UTC +1
* Poŝtkodo: 230

Geografio
---------

Osogbo situas en mezo (tamen iom sudokcidenta parto) de Niĝerio laŭ rivero, laŭ fervojo Lagoso-Kano (urbo).

Historio
--------

Laŭ joruboj Osogbo fondiĝis en la 18-a jarcento. Komence de la brita erao la ekfunkcianta trajno portis prosperon.

Ekonomio
--------

En Osogbo la plej grava estas la terkultivado, en la najbaraj bienoj oni kultivas maniokon, grenojn, tabakon kaj kotonon. En la urbo oni prilaboras la kotonon. Iom da industrio komenciĝis en la 1970-aj jaroj.

Klimato
-------

Osogbo havas tropikan klimaton, havanta sekan kaj pluvan sezonojn. Jare pluvas pli, ol 1100 mm. La temperaturo varias inter 10-40 °C.

Vidindaĵoj
----------

* granda moskeo
**Jerónimo Merino Cob** (n. Villoviado 1769 - m. Alençon, Francio, 1844), konata kiel ***«la pastro Merino»***, estis pastro kaj hispana gerilano dum la Milito de Hispana Sendependiĝo kaj poste. Li sekvis la eklezian karieron, pastriĝis kaj fariĝis paroĥestro en sia naskiĝurbo.

Gerilano
--------

En 1808, jam paroĥestro, rimarkis la aĉan konduton de la franca armeo kontraŭ la hispana popolo, tio instigis lin gerilaniĝi. Dum la Milito de Hispana Sendependiĝo kontraŭ la napoleona franca armeo, li konvertiĝis en unu el la plej prestiĝaj gerilanoj de la hispana rezistado, fondante en 1811 la "Regimiento de Húsares de Burgos" en kiu partoprenis i.a. Julián de Pablos kaj aliaj lermaj junuloj.
Li finas tiun ĉi etapon de sia vivo en 1814 atingante la postenon de militista reganto de la Kastelo de Burgoso.

Absolutisto
-----------

Post la fino de la milito, li reprenis sian ministerion en Villoviado, Burgoso. Dum la jaroj post al la milito li daŭre aktivis laŭ la ideoj konservativa kaj absolutistaj kontraŭe al la movado de la liberaloj kiuj intencis starigi pli demokratian reĝimon simile al tiu imagita en la Kadiza Parlamento; eĉ kiam la liberaloj estis enpovigitaj, li reprenis la gerilan kaj politikan aktivadon. Danke al siaj absolutistaj ideoj estis honorigita de Ferdinando la 7-a je lia reveno, kiel kanoniko en Valencio.

Ekziliigita
-----------

... lia tombejo troviĝas en Lermo (Burgoso)
Post la Akordo de Vergara (1839) ekziliiĝis en Francio, same kiel faris la kandidato de la absolutistoj kontraŭ Izabela la 2-a nome Carlos María Isidro de Borbón. Mortis en Alençon (Francio) kaj lia tombo troviĝas en Lermo (Burgoso)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Artehistoria - Biografio de pastro Merino Arkivigite je 2007-12-27 per la retarkivo Wayback Machine
* Jerónimo Merino - MSN Encarta Arkivigite je 2008-04-02 per la retarkivo Wayback Machine

Bibliografio
------------

* José María Codón. *Biografía y crónica del cura Merino*. Burgos, 1986
* 

* Pastro Merino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Pastro Merino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 269105
* GND: 121214290X
* LCCN: nb2019004162
* VIAF: 169767182
* ISNI: 0000 0001 1859 4474
* SUDOC: 23724179X
* BNE: XX4660619
 |
**Pelio** (helene  *Πελιάς*, latine *Pelias*) estis en la helena mitologio filo de la mara dio Pozidono kaj sia amantino Tiro, edzino de Kreteo, fondinto kaj reĝo de Jolko.

Mito
----

Jazono kaj Pelio
Pelio uzurpis regadon super Jolko perforte kaj kontraŭleĝe. Li eksigis Esonon, verán heredanton de la trono, kaj poste li ankaŭ ne agnoskis pretendon de ties filo Jazono. Pelio ne rifuzis lin rekte, sed postulis de li akiron de la ora ŝaffelo el la fora Kolĥido. Posedis ĝin la reĝo Eeto, kiu iam akceptis junan Frikson, kiun virŝafo kun la ora felo alportis el fora Orĥomeno.

Eeto konsideris la oran ŝaffelon simbolon de sia reĝa potenco. Por ke Jazono akiru ĝin, li devis plenumi tre malfacilan taskon: per sovaĝaj virbovoj plugi kampon kaj masakri soldataron el drakaj dentoj. Sed Jazono havis fortajn aliancanojn, diinojn el Olimpo kaj Medean, filinon de Eeto. Tiu per sorĉoj helpis superi la taskon kaj ŝteli la oran ŝaffelon. Post tiu ĉi faro Eeto persekutis ilin, sed ĉe tio li perdis sian filon Apsireon kaj fine devis pri persekutado rezigni, ĉar Jazono edziĝis kun Medeo kaj kune ili revenis en Jolkon. Ĉiuj ĉi eventoj estas priskribitaj en vasta mito pri Argonaŭtoj.

Post longa suferplena vojaĝo Jazono venke revenis Jolkon, sed eĉ post plenumo de malfacila tasko Pelio ne volis redoni la regadon al li. Medea kaj li interkonsentis pri murdo de Pelio. Per nekonscia helpo de ties filinoj efektivigis Medea sorĉan ceremonion. Sub preteksto de rejunigo preparis Medea sorĉan dekoktaĵon kiun la filinoj enverŝis en vejnojn de Pelio. Sed la dekoktaĵo fakte ne estis sorĉa kaj okazigis lian morton. La filinoj de Pelio ekzaltiĝis pro tio.

Jazono tamen ne fariĝis reganto en Jolko. Pro agoj de li kaj de Medea Akasto, filo de Pelio, elpelis ilin el la urbo.

* Kategorio Pelio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kartokatalogo ĉe la biblioteko Sterling Memorial de Yale University.
Kartokatalogo en Manĉestera Centra Biblioteko.
**Biblioteka katalogo** estas registro de ĉiuj bibliografiaj aĵoj troviĝantaj en biblioteko aŭ grupo de bibliotekoj, kiaj reto de bibliotekoj ĉe kelkaj urboj.

Priskribo
---------

Bibliografia ero povas esti ajna informa ento (ekz. libroj, komputilaj arkivoj, grafikaĵoj, bildoj, tridimensiaj eroj, kartografia materialo, ktp.) kiu estas konsiderata biblioteka materialo (ekz. unuopa romano en antologio), aŭ grupo de bibliotekaj materialoj (ekz. trilogio), aŭ ligitaĵo el la katalogo (ekz. retejo) tiom kiom ĝi estas grava por la katalogo kaj por la uzantoj de la biblioteko.

La **karta katalogo** estis familiara ejo por uzantoj de biblioteoj dum generacioj, sed ĝi estis efike anstataŭita de la retaj publikaliraj katalogoj. Kelkaj ankoraŭ referencas al la retaj katalogoj kiel "karta katalogo" aŭ *slipa katalogo*. Kelkaj bibliotekoj kun retaj publikaliraj katalogoj ankoraŭ havas kartokatalogon surloke, sed tiuj estas nuntempe tute duaranga rimedo kaj estas rare ĝisdatigitaj. Multaj el la bibliotekoj kiuj plutenas sian fizikan kartokatalogon avertas per signalo la lastan jaron kiam la kartokatalogo estis ĝisdatigita. Kelkaj bibliotekoj nuligis siajn kartokatalogojn favore al la retaj publikaliraj katalogoj por la intenco ŝpari spacon por aliaj uzoj, kiaj aldona bretaro.

Referencoj
----------

Fonto
-----

* Murray, Stuart.  (2009) *The Library: An Illustrated History*. Skypoint Publishing. ISBN 1602397066.

Bibliografio
------------

* Chan, Lois Mai.  (2007) *Cataloging and classification : an introduction*, 3‑a eldono, Lanham: Scarecrow Press. ISBN 0810860007.

* Morelon, Régis; Rashed, Roshdi (1996), *Encyclopedia of the History of Arabic Science*, **3**, Routledge, (ISBN 0-415-12410-7)
* Svenonius, Elaine.  (2009) *The intellectual foundation of information organization*, 1‑a eldono, Cambridge, Mass.: MIT Press. ISBN 9780262512619.
* Taylor, Archer (1986) *Book Catalogues: their varieties and uses*; 2nd ed. introductions, corrections and additions by W. P. Barlow, Jr. Winchester: St Paul's Bibliographies (Previous ed.: Chicago: Newberry Library, 1957)
* Hanson, James C. M. *Catalog rules; author and title entries* (Chicago: American Library Association. 1908)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Biblioteka katalogo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ĝenerala priskribo de ISBD Arkivigite je 2008-12-19 per la retarkivo Wayback Machine
* Very Innovative Webpacs — Online catalogs using particularly good design or functionality Arkivigite je 2001-11-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Libraries Australia — Australian national bibliographic catalogue: 800+ libraries
* OCLC WorldCat
* RDA Blog


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 541872
* GND: 4145270-7
* LCCN: sh85076668
* BNF: 11931123n
* NDL: 00574948
 |
'Kristnasko kun la du duonedzinoj', oleo sur tolo, pentrita de Pellegrino Aretusi, Galleria Estense, Modeno, Italio
**Pellegrino Aretusi** (ĉ. 1460–1523), konata ankaŭ kiel **Pellegrini de Modena** kaj kiel **Pellegrino Munari**, estis itala pentristo kiu naskiĝis en Modeno, Italujo. Lia eka instruado estis el sia patro Giovanni Munari. Ĉirkaŭ 1509, Pellegrino iris al Rome helpi Rafaelon ĉe Vatikano. Pellegrino estis poste komisiita por pentri freskojn en la preĝejojn *Sant'Eustachio* kaj *Nostra Signora del Sacro Cuore*, ambaŭ en Romo. Li estis murdita en la 20a de novembro 1523 fare de parencoj de junulo kiu estis murdita de lia filo.

Referencoj
----------

* Davidson, Bernice F. *Pellegrino da Modena*, The Burlington Magazine, Vol. 112, No. 803, Italian Sixteenth-Century Art outside Venice (Feb. 1970), 78-86.
* Vasari, Giorgio, *Le Vite delle più eccellenti pittori, scultori, ed architettori*, multaj eldonoj kaj tradukoj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 504068
* GND: 122373944
* LCCN: nr90002631
* VIAF: 280637024 95878803, 280637024
* ISNI: 0000 0001 1776 7193
* ULAN: 500032007
* RKD: 2382
 |
Mapo de la komunumo kun diversaj vilaĝoj.
**Ostuacán** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Ostuacán. La komunumo estas en la norda parto de la subŝtato Chiapas tuj ĉe la landlimo al la subŝtato Tabasco. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07062.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 16392 loĝantojn. El tiuj estis 8212 viroj kaj 8180 virinoj. La komunumo havas surfacon de 946 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 100 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 9361 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 6938 scipovis legi kaj skribi kaj 2419 personoj estis analfabetoj. Do 74% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 26% estis analfabetoj.

17026 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 819 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 4.81% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Ostuacán Arkivigite je 2011-06-17 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)
Paciento kun duona hiperplazio tuŝanta la supran kaj malsupran maldekstrajn membrojn. La diferenca krurlongo estas evidenta en la talia disnivelo.
La **patologia anatomio** estas la branĉo de la medicino kiu okupiĝas pri la studo, pere de morfologiaj teknikoj, de la kaŭzoj, la disvolvigo kaj la konsekvencoj de la malsanoj. Ĉio tio postulas histologian procezo de la studota afero, ĉu biopsio, histo aŭ organo, el kiuj fundamenta parto estas la "histologia tranĉaĵo".

La lasta celo de tiu fako estas la ĝusta medicina diagnozo de biopsioj, kirurgaj pecoj, citologioj kaj nekropsioj. En medicino, la fundamenta medio de patologia anatomio estas tiu de la homaj malsanoj. La patologia anatomio estas medicina specialaĵo kiu posedas doktrinan korpuson de baza karaktero kiu faras ĝin akadamian fakon unuflanke aŭtonoma kaj, aliflanke funkcia unio en la sansistema zorgado. Oni atingas tiun akademian nivelon ekzemple en Hispanio pere de nomita MIR kaj specializaĵo de kvar jaroj de daŭro.

La anatomia kaj histopatologia studo permesas esplori la fizik-kemian pruvaron de la procezo de malsano, kiu restis montrita en ŝanĝoj de la morfologio kaj normala fiziologio je ajna nivelo (molekula, ĉela, hista, organika ktp.). La rezulto de la studo anatomi-patologia, ĝenerale, ĝi havas karakteron de definitiva diagnozo.

Estas variaj teknikoj kaj metodologioj por montri la diversajn morfofunkciajn vundojn, kaj determini ties interpretadon en la kunteksto de la patogenio; ĉar la vundoj povas esti komprenitaj kiel mejloŝtonoj kiuj markas ties kurson: nome la patogeneza vojo, kiu kondukas al specifa tipo de malsano.

* Kategorio Patologia anatomio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 730445
* GND: 4044894-0
* LCCN: sh85004844
* BNF: 11930891t
* NKC: ph123996
 |
**Peloche** [pelOĉe] estas submunicipo de la municipo hispana nome Herrera del Duque, apartenanta al la provinco Badajoz (aŭtonoma komunumo Ekstremaduro). Ĝi havas 235 loĝantojn (INE 2009).

Situo
-----

Ĝi situantas je 8 km el Herrera del Duque, kaj tute apud la akvoj de la Baraĵlago García de Sola. Ĝi apartenas al la distrikto nome La Siberia kaj al la jurisdikcia teritorio de Herrera del Duque. Ĝi estas je 188 km el Badajoz nome provinca ĉefurbo. 

La apudaj montopintoj estas Paredón (707 m), El Rincón (710 m) kaj Paniagua (708 m). Kelkaj havas prahistoriajn pentraĵojn, keltajn kastrojn, antaŭromiajn vojojn...

Historio
--------

En 1594 ĝi formis parton de la distrikto tiam nomita *Tierra de Belalcázar* (Tero de Belalcázar) en la provinco de Trujillo.

Post la falo de la Antikva Reĝimo la loko konstituiĝis en konstitucia municipo en la regiono Ekstremaduro, ekde 1834 ĝi integriĝis en la jurisdikcia teritorio de Herrera del Duque. Ne estas ties informo en la censo de 1842, sed ĝi aperas en tiu de 1857, kiam ĝi havis 138 domojn kaj 454 loĝantojn.

En 1939 tiu municipo kiel tio malaperis ĉar ĝi integriĝis en la municipo de Herrera del Duque, kiam enhavis 156 domojn kaj 654 loĝantojn.

Nuntempe
--------

Nuntempe estas turisma allogejo pro plaĝoj kaj el sablo (10.374 m²) kaj el betono (16.441 m²) al la akvoj de la Baraĵlago García de Sola, proksima kampadejo, ĉasrezervejoj, rura turismo kaj junulargastejo. Eblas fiŝkaptado, banado, navigado, sportado.

Referencoj
----------

1. ↑   Retejo de Herrera del Duque, Konsultita la 18an de Oktobro 2015
2. ↑  *Libro de los Millones*: Censo de loĝantaro de la provincoj kaj jurisdikciaj teritorioj de la Reĝlando de Kastilio en la 16a jarcento
3. ↑  Cervantes Virtual
4. ↑  Municipio Código INE -06-500
5. ↑   Retejo de Herrera del Duque, Konsultita la 18an de Oktobro 2015