recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Radiodramo** (radioteatro aŭ aŭdio-dramo) aŭ **sondramo** estas rekta aŭ registrita ludado de geaktoroj sen vidaj elementoj. Ĝi estas kutime aŭdata per radio aŭ eldonata kiel aŭdlibro. Radiodramo estas ofte nomata kiel "kino por la oreloj". Ĝi havis sian plej grandan popularecon dum la *Ora aĝo de Radio*, antaŭ televido estis enkondukita.

La roma dramaturgo "Seneko" estas konsiderita kiel pioniro de radiodramo ĉar liaj teatraĵoj estis ludataj de legantoj kiel sonaj teatraĵoj, ne de aktoroj kiel teatraĵoj. Sed, radiodramo per **radio** havas siajn radikojn en la 19-a jarcento. Richard Hughes estas fama por unu el la unuaj verkistoj specialaj por radio dramo. Hodiaŭ, radiodramo ree iĝis populara kaj oni kreis Dramo-KD-on.

Dramo-KD
--------

**Kompakta disko de Dramo** (japane: ドラマＣＤ [dorama ŝīdī], de angla *drama CD*) estas KD por vendi (la video-linio ne estas) kopiinta kelkajn aŭdio-dosierojn de malgranda scenaro surscenigita en radiodramo. La rolojn ludas voĉoaktoroj, legante scenaron aŭ improvizante. Nuntempe, radiodramoj kutime estas kreataj laŭ televidaj programoj aŭ libroj.

Radiodramoj kaj dramo-KD-oj estas popularaj en Japanio inter ŝatantoj de animeo kaj mangao, ĉar tie oni kutime kreas ilin surbaze de iu mangao kaj animeo, kaj la voĉoaktoroj estas sejuoj el la animeo.

Vidu ankaŭ
----------

* Aŭdlibro
* Doramao
* Japana voĉoaktoro

Referencoj
----------

1. ↑  Martin Banham: *The Cambridge guide to theatre.* Cambridge, NY: Cambridge University Press, 1995, p. 896. (angle)

* Kategorio Radiodramo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Ram Partaprai PANJWANI** estis sindlingva sufia kantisto kaj aŭtoro de Barato. Li naskiĝis la 20-a de novembro 1911 kaj mortis 31-a de marto 1987, kaj estis subtenanto de sinda kulturo inter la sindanoj ekzilitaj en Barato sekva la Hindia-partigo de 1947.

Panjwani verkis 25 libroj, inter kiuj *Quaidi* (Malliberulo) de 1943 – pri strebo por libereco – *Ahe Na Ahe* (Ĉu Li estas, aŭ ĉu Li ne estas?) de 1955 – pri fido je Dio – *Anokha Azmooda* (Ununuraj spertoj) de 1962, *Ayo Nayo Zamano* (Alveno de Nova Epoko) de 1978 kaj *Zindgi Yaan Mout* (Vivo aŭ morto) de 1988 apartenas la plej gravaj. Li ankaŭ tradukis la famkonata libro *How to Win Friends and Influence People* (Kiel gajni amikojn kaj influi homojn) de Dale Carnegie, 1936, al la sinda – *Dost Keean Kajan Ain Dilyoon Keean Kheechjan*.

La monojn kiu la aŭskultantaro donis al Panjwani, ankaŭ de grandaj tiaj aroj, li laŭ rampanjwani.com ĉiam donis al lokaj karitataj celaĵoj.

Referencoj
----------

*
**René Barrientos Ortuño** (Tarata, Koĉabambo, 30-a de majo de 1919 - Arque, samloke, 27-a de aprilo de 1969) estis militisto kaj politikisto bolivia, la 47a Prezidento de Bolivio.

* Unua prezidenteco: 5-a de novembro de 1964 post puĉo -26-a de majo de 1965.
* Dua prezidenteco: 26-a de majo de 1965 - 2-a de januaro de 1966.
* Tria prezidenteco: 6-a de aŭgusto de 1966 - 27-a de aprilo de 1969.

En 1967 eksplodis la gerilo estrata de Ernesto Guevara, la Che. Poste de komencaj sukcesoj, la gerilo estis disvenkita de la armeo, ene de senĉesa propagando ultranaciisma, kaj la forta ekonomia apogo kaj militista de Usono. Barrientos deklaris ke Che Guevara estis mortinta en batalo kiam li mem estis doninta la ordonon murdi lin en la lernejo de La Higuera, la 9-a de oktobro de 1967.

Dum lia registaro, li enoficigis la militkrimulon naziisman Klaus Barbie, kiu nomiĝis en Bolivio, Klaus Altmann, prezidanto de la Socio Naviga de la ŝtato (*Transmarítima*), kiu en la epoko havis unusolan ŝipon (memoru ke Bolivio ne havas maron), kaj kiu laŭ rezervitaj informoj, dediĉis sin al la neleĝa internacia komerco de armiloj. Barbie ankaŭ estis enoficigita de Barrientos kiel asesoro de la Servoj de Inteligenteco de Bolivio.

Aparte alta estis la nombro de viktimoj dum lia diktatoreco. Laŭ Internacia Amnestio, nur inter 1966 kaj 1968 li ekzekutigis inter 3.000 kaj 8.000 murdojn fare de la de la mortorotoj. Inkludita la nomita Masakro de Sankta Johano en kiu membroj de la Armeo de Bolivio atakis la sendefendan loĝantaron de la centroj ministaj de Catavi, Siglo XX ktp.

Li pereis en stranga akcidento de helikoptero je la aĝo de 50 jaroj, dum estis en ekzerco de la prezidanteco.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 329881
* GND: 1057416037
* LCCN: n84153326
* VIAF: 77721587
* ISNI: 0000 0000 8271 4875
* SUDOC: 059194049
 |
**Madrigal de la Vera** estas municipo de Hispanio, en la provinco Cáceres *(Kacereso)*, regiono Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *madrigaleños*. La censita populacio en 2008 estis 1824 loĝantoj. Ĉirkaŭ la 1970-aj jaroj okazis grava elmigrado el la vilaĝo, kio perdigis trionon de la loĝantaro, el ĉirkaŭ 3,000 loĝantoj al ĉirkaŭ 2,000 loĝantoj. Nuntempe oni ricevas alvenintojn de urboj aŭ de eksterlande.

Situo
-----

Madrigal de la Vera estas situa en la nordorienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto La Vera, je altitudo de 401 m; je 170 km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 180 km de Madrido, la ŝtata ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 42 km². 
Madrigal de la Vera situas je deklivoj de La Sierra de Gredos integrata en la montaro nomata *Sistema Central*. Inter la provincoj de Ávila kaj Toledo.

La municipa teritorio limas norde kun la Sierra de Gredos kaj la municipa termino de Bohoyo, apartenanta al Ávila, sude kun la Rivero Tiétar kiu separas ĝin de Las Ventas de San Julián de Toledo. Okcidente limas kun la Kanjono de Minchonesm kiu faras limon kun Villanueva de la Vera. Oriente kun la Kanjono de Alardos, kiu limas kun Ávila kaj Candeleda.

Historio
--------

Jam estis antaŭromia setlejo kun kiuj la romianoj devis kontakti kaj pro tio konstruis la ponton. Dum la Mezepoko apartenis al la urbo de Plasencia, kiel granda parto el la komarko, kiu dumlonge nomiĝis ankaŭ *La Vera de Plasencia*.

Ekonomio
--------

Agrikulturo (irigacio por kapsiko por produktado de papriko) kaj brutobredado (kaproj kaj freŝaj fromaĝoj) (48,5 % de laboristaro), dum 27,9 % al servoj, 18,8 % al konstruado kaj nur 4,8 % al industrio. Lastatempe kreskis turismo kaj gastigado (hoteloj, kampadejoj ktp). Tipa ĉirkaŭaĵo kaj belaj naturaj lokoj ĉefe pro abundo de akvo.
**Radiohead** estas brita rokgrupo, unu el la plej elstaraj de la 1990aj jaroj. Radiohead formiĝis en la malfruaj 1980aj jaroj, originale nomate *On A Friday*. Ĝi ekkantis el *Jericho's Tavern* en Oksfordo (Unuiĝinta Reĝlando). La nuna nomo venis de kantoteksto de *Talking Heads*. Ĝi konsistas de Thom Yorke (kantado, ritma gitaro, elektra piano kaj programado), Ed O'Brien (gitaroj kaj kantado), Jonny Greenwood (gitaroj kaj elektronikaĵoj, piano, programado), Colin Greenwood (basgitaro) kaj Phil Selway (drumo). Thom kaj Jonny estas la du ĉefaj muzikistoj, dum la aliaj membroj havas subtenan rolon. Registristo Nigel Godrich jam laboris kun la rokgrupo ekde la registriĝo de la dua albumo, kaj jam kontribuis signife al la sono de Radiohead, do oni foje nomas lin sesa membro.

Kvankam Radiohead ne kutime estas kategoriita poproka muzikgrupo, ilia influo sur nuntempa brita popmuziko, aparte grupoj kiel Coldplay kaj Travis, estas rimarkinda. Lastatempe, ilia interesiĝo pri elektronika muziko metas ilin en la teritorio de *Warp records*, sed ili restas baze eksperimenta roka grupo.

Post dekdu jaroj de kunlaboranto kun la muzikfaristo Nigel Godrich, la grupo elektis je 2006 Mark Spike kiun laboris por Madonna, Oasis kaj Björk.

La grupo subskribos eble kun alian muzikindustrion ol EMI kun kiu ili estis ĝis nun. Li povus eble ankaŭ elsendi lian estontan albumon per si mem.

Jonny Greenwood, kun Radiohead dum koncerto el *Hurricane Festival* je 2003

Diskaro
-------

### Albumoj

* *Pablo Honey* (1993)
* *The Bends* (1995)
* *OK Computer* (1997)
* *Kid A* (2000)
* *Amnesiac* (2001)
* *I Might Be Wrong* (koncertaĵoj, 2001)
* *Hail to the Thief* (2003)
* *In Rainbows* (2007)
* *The King of Limbs* (2011)

### Albumetoj

* *Drill* (1992)
* *My Iron Lung* (1994)
* *Running From Demons* (1997)
* *Airbag (How Am I Driving?)* (1998)
* *Itch* (1999)

### Unuopaĵoj

* *Anyone Can Play Guitar* (1993)
* *Creep* (1993)
* *Stop Whispering* (1994)
* *Just* (1995)
* *Fake Plastic Trees* (1995)
* *Street Spirit (Fade Out)* (1995)
* *High And Dry* (1996)
* *Paranoid Android* (1997)
* *Let Down* (1997)
* *No Surprises* (1998)
* *Karma Police* (1998)
* *Lucky* (1999)
* *Exit Music (For A Film)* (1999)
* *How to Disappear Completely* (2000) (nur reklama)
* *Idioteque* (2000) (nur reklama)
* *The National Anthem* (2000) (nur reklama)
* *Optimistic* (2000) (nur reklama)
* *Pyramid Song* (2001)
* *Knives Out* (2001)
* *I Might Be Wrong* (2001) (nur reklama)
* *There There* (2003)
* *Go To Sleep* (2003)

### Videobendoj kaj DVD-j

* *Live at the Astoria* (1994) VHS
* *Seven Television Commercials* (1997) VHS/DVD
* *Meeting People Is Easy* (1999) VHS/DVD
* *7 Television Commercials* (2003) DVD

Eksteraj ligiloj
----------------

* Radiohead en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Radiohead en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Radiohead.com - oficiala retpaĝaro (*angle*)
* RHDiscog.com - Radiohead Discography
* Radiohead México
**Ramales de la Victoria** [raMAles delabikTOrja] estas vilaĝo kaj municipo en la aŭtonoma komunumo Kantabrio (Hispanio). Ĝi estas la ĉefurbo de la komarko Asón-Agüera, en la oriento de Kantabrio, en limo kun Biskajo.

Geografio
---------

Municipa teritorio de Ramales de la Victoria, oriente de Kantabrio.
Ĝi havas limon kun la municipoj Rasines (norde), Ruesga (okcidente), Soba (sudo) kaj provinco Biskajo (oriente).

La ĉefa rivero estas Asón, kiu fluas tra la municipo kun ties enfluantaj riveroj Gándara kaj Carranza. La rivero Asón elfluas el akvofalo en samnoma vilaĝo Asón, kiu administre apartenas al municipo Soba.

La deklivplena orografio el karsto estigas multajn kavernojn inter la krutaj montoj. La plej alta monto estas pinto San Vicente (910 m), kiu iĝis simbolo de la municipo. La municipo estas tre populara por amantoj de speleologio, montogrimpado kaj trampado. En la rivero Asón abundas trutoj kaj salmoj kaj en kelkaj areoj fiŝkaptado estas leĝe permesata.

Historio
--------

Kopio de la bildo de la cervinoj el la Kaverno Covalanas (Parko de la Prahistorio de Teverga).
La teritorio estis jam loĝata en frua prahistorio. En la municipo ekzistas pluraj arkeologie valoraj kavernoj, plejstare la kaverno Covalanas, kun prahomaj pentraĵoj, kiu estas Monda heredaĵo de Unesko je nomo Kaverno Altamira kaj paleolitika kaverna arto de norda Hispanio.

En 1839 okazis la Batalo de Ramales, dum la Unua Karlisma Milito. Estrite de Baldomero Espartero, la subtenantoj de la liberala partio venkis kaj donis tial postnomon *de la Victoria* ("de la venko") al origina *Ramales*. En la hispana lingvo de Ramales kaj en la ĉirkaŭa areo oni ofte esprimas, ke io estas tre grava aŭ eksterordinara dirante "pli grava ol tio de Ramales", memorante la batalon.

Vilaĝoj
-------

La preĝejo.
Monto Sankta Vincento el Ramales de la Victoria.
Jen listo de loĝataj lokoj en la municipo, ties loĝantaro laŭ censo de 2006 kaj distanco ĝis la ĉefurba vilaĝo.

* **Gibaja**, 388 loĝ. en jenaj kvartaloj:
	+ Bárcena, 23 loĝ. je 4 km
	+ La Estación, 40 loĝ. je 4 km
	+ Pondra, 33 loĝ. je 4 km
	+ La Quintana, 230 loĝ. je 4 km
	+ Riancho, 62 loĝ. je 4 km
* **Ramales de la Victoria** (ĉefurbo), 1.945 loĝantoj, en jenaj kvartaloj:
	+ Ramales de la Victoria, 1.551 loĝ.
	+ Cubillas, 46 loĝ.
	+ Entrepuentes, 21 loĝ.
	+ Guardamino, 42 loĝ. je 2 km
	+ Helguero, 56 loĝ. je 2 km
	+ Iseña, 7 loĝ.
	+ El Mazo, 55 loĝ.
	+ La Pared, 10 loĝ. je 3 km
	+ Salto del Oso, 100 loĝ. je 1 km
	+ Sierra Alcomba, 14 loĝ. je 2 km
	+ Los Valles, 9 loĝ. je 2 km
	+ Veares, 19 loĝ. je 2 km
	+ Vegacorredor, 15 loĝ.

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de municipoj de Kantabrio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 466401
* LCCN: n94113323
* VIAF: 159602200
 |
**Radiopaŭsado** (Angla **Ray tracing** aŭ **Raytracing**) estas algoritmo bazita sur la elsendo de radioj por kalkulado de la videbleco de tridimensiaj objektoj el unu difinita punkto en la spaco. Kelkajn aldonaĵojn de tio procedo, kiuj kalkulas la sekvantan vojon de la radio post la trafo sur la surfaco, oni ankaŭ nomas *radiopaŭsado*.

La plej konata uzo de radiopaŭsado estas en 3D-komputil-grafiko. Tie la baza radiopaŭsad-algoritmo estas ebleco por vidigi 3D-scenon. La Radiositeo-procedo kaj aliaj aldonaĵoj, kiuj simulas la vojon de lum-radioj tra la sceno, celas al la kalkulado de la lum-distribuo.

Origino kaj signifo
-------------------

Antaŭ la disvolvo de radiopaŭsado la juna fako de 3D-komputil-grafiko konsistis plejparte el vico da "programad-artefikoj", kiuj provis imiti la ombro-ĵeton de lumigataj objektoj. Radiopaŭsado estis la unua algoritmo en tio fako, kiu havis certan fizikan sencon.

La unua bildo kalkulita per radiopaŭsado estis elmontrita 1963 ĉe la Universitato de Maryland sur ekrano simila al osciloskopo.[1] Oni ofte karakterizas Arthur Appel, Robert Goldstsein kaj Roger Nagel kiel la disvolvantojn de la radiopaŭsad-algoritmo, kiuj publikigis la algoritmon ĉe la fino de la 1960-jarcento.[2][3][4] Pliaj esploristoj, kiuj okupiĝis pri radiopaŭsad-teknikoj ĉe tio tempo, estis Herb Steinberg, Marty Cohen kaj Eugene Troubetskoy.[5] La bazo de radiopaŭsado estas la geometria optiko, en kiu la lumo estas traktata kiel grupo da radioj. La teknikoj uzataj en radiopaŭsado jam estis uzataj longe antaŭe, ekzemple de lens-fabrikantoj. Nuntempe multaj bildigiloj (komputilaj programoj por krei bildojn el 3D-sceno) uzas radiopaŭsadon, kelkfoje kun pliaj procedoj.

Simplaj versioj de radiopaŭsado nur kalkulas la rektan lumigon, do la lumo, kiu rekte venas de la lum-fonto. Sed ekde de sia unua uzo en la 3D-komputil-grafiko, radiopaŭsado estis multfoje ege larĝigita. Pli kompleksaj versioj de radiopaŭsado ankaŭ konsideras la nerektan lumon, kiun aliaj objektoj reflektas; tiajn oni nomas mallokan lumig-procedon.

La termino "radioĵetado" ofte nur celas al pli simpla versio de radiopaŭsado, sed kelkfoje ankaŭ estas uzata kiel sinonimo por ĝi.

Referencoj
----------

1. ↑  Terrence Masson: *CG 101: A Computer Graphics Industry Reference.* S. 267. Digital Faŭtography 2007, ISBN 0-9778710-0-2
2. ↑  Arthur Appel: *Some Techniques for Shading Machine Renderings of Solids.* En *Proceedings of the Spring Joint Computer Conference 1968.* paĝoj 37–45. AFIPS Press, Arlington
3. ↑  Mathematical Applications Group, Inc.: *3-D Simulated Graphics Offered by Service Bureau.* Datamation 13, 1 (Feb. 1968): 69, ISSN 0011-6963
4. ↑  Robert Goldstein, Roger Nagel: *3-D Visual Simulation.* Simulation 16, 1 (Jan. 1971): 25–31, ISSN 0037-5497
5. ↑  Terrence Masson: *CG 101: A Computer Graphics Industry Reference.* paĝo 162. Digital Faŭtography 2007, ISBN 0-9778710-0-2
Rambouillet virŝafo.
**Rambouillet** estas raso de ŝafoj konata ankaŭ kiel la Rambouillet Merino aŭ la Franca Merino. La disvolvigo de tiu raso Rambouillet startis en 1786, kiam Ludoviko la 16-a aĉetis ĉirkaŭ 300 hispanaj Merinojn (318 ŝafinoj, 41 virŝafoj, 7 kastratoj) el sia kuzo, la reĝo Karlo la 3-a de Hispanio. La ŝafaro estis sekve disvolvigita en eksperimenta reĝa farmo, nome la *Bergerie royale* (nune *Bergerie nationale*) posedata de Ludoviko la 16-a, kaj konstruita sur lia bieno Domaine de Rambouillet, 50 km sudokcidente de Parizo. La ŝafaro estis bredata nur ĉe la *Bergerie*, kaj oni ne vendis ajnan ŝafon dum multaj jaroj.

Tiuj ŝafoj estas grandaj, tiel ke plenkreskaj ŝafinoj pezas 45 ĝis 60 kg kaj virŝafoj 70 ĝis 90 kg. La lanaĵo estas granda kaj ties longo atingas pli ol ok centimetrojn.

Tiu ŝafraso estas bone konata pro sia lano, sed ankaŭ pro sia viando, nome ŝafaĵo. Ĝi estis tiele priskribita kiel duobla-cela raso.

Notoj
-----

1. ↑  Henry Stewart The Varieties and Breeds of Sheep. *The Domestic Sheep: Its Culture and General Management*. American Sheep Breeder Press. Alirita 2009-04-03.

* Kategorio Rambouillet (ŝafo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Huteranoj** estas anabaptista eklezio, fondita de Jakob Hutter kaj siaj sekvantoj. Modelo por ili estis Jerusalema prakomunumo. Iliaj doktrino kaj la kredopraktiko ofte devigis ilin elmigri, ekde la fondado de la religio en la jaro 1528 ĝis haodiaŭ. Nuntempe, ĝiaj 45.000 membroj, proksimume (novhuteranoj inkludite) loĝas preskaŭ ekskluzive en Usono kaj Kanado. Ili ankoraŭ parolas la *huteranan lingvon*, antikva dialekteca formo de la germana, kiel gepatra lingvo.

Vojmontrilo al la fratejo de Oak Bluff.
**Huteranaj** virinoj dum komuna laboro.

Historio
--------

La **huteranoj** instaliĝis dum la reformacia tempo en Moravio, kie la persekutitaj anabaptistoj el Tirolo kaj aliaj regionoj trovis azilon.
Migrado de la **huteranoj** de 1528 ĝis la elmigrado al Nordameriko en 1874.
Antikva persekutodekreto kontraŭ la **huteranoj**.

* Huterano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Huterano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 456746
* GND: 4026260-1
* LCCN: sh2009005985 n2009034824, sh2009005985
* VIAF: 242523211
* NDL: 00563807
* NKC: ph135831
 |
**Borsa Italiana** aŭ esperante **Borso de Italio** estas societo kiu okupiĝas el organizado, administrado kaj funkciado de la Borso de Milano (tio estas de la financa merkato de Italio) por helpi la disvolvigon kaj pliigi la likvideblecon, la travideblon, la kompetentecon kaj la efikon. La originoj estis en 1808, kiam Eŭgenio Napoleono fondis la tielnomitan "Camera di Commercio di Milano" .

Enirejo de la Borso de Milano
La Borso de Italio havas sidejon en Milano en la Palaco Mezzanotte, ĉe *Piazza degli Affari* (Placo de la Aferoj aŭ Negocoj). La Borso de Milano estas pro tiu motivo konata ankaŭ kiel *Piazza Affari*.

Rolo kaj karaktero
------------------

La Borso viglas la ĝustan disvolvigon de la negocado, difinas la postularon kaj la procedojn de akcepto kaj pluesto en la merkato por la societoj funkciantaj, difinas la postularon kaj la procedojn de akcepto por la perantoj, kaj informas pri la societoj partoprenantaj.

*Borsa Italiana* organizas kaj administras la italian merkaton uzante sistemon de negocado tute elektronikan por la realigado de la operacioj en reala tempo.

Ĝi okupiĝas el la reguligo kaj administrado de la merkatoj. La funkcio de kontrolado tamen estas farata de la *Commissione Nazionale per le Società e la Borsa* aŭ mallongige *Consob* kaj de la Banko de Italio.

Laŭ kapitaloj totale la borso italia estas la 13a de la mondo.

La 23a de junio de 2007, la Borso de Londono nome (*London Stock Exchange*) anoncis, ke ĝi akiris la Borson Italian. Ekde la 1a de oktobro de 2007 la Borsa Italiana estis regata la unuan fojon el Londono.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Borso de Italio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Borsa Italiana - Oficiala retejo

Noto
----

1. ↑   Bicentenario fondazione.

 Arkivigite je 2007-12-30 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2007-12-30. Alirita 2009-01-04.
2. ↑  Luigi Grassia. "Da oggi Milano è quotata a Londra".

 Arkivigite je 2008-10-10 per la retarkivo Wayback Machine  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2008-10-10. Alirita 2009-01-04.
**René Robert Cavelier**, **Sinjoro de La Salle**, aŭ pli simple **Cavelier de La Salle** (naskiĝis la 22-an de novembro 1643 - mortis la 19-an de marto 1687) estis grava franca esploristo de la 17-a jarcento. Li interalie esploris la regionon de la Grandaj Lagoj en hodiaŭa Usono kaj Kanado, sed ankaŭ la riveregon Misisipon. Li postulis la tutan misisipan basenon je la nomo de Francio kaj de la franca reĝo Ludoviko la 14-a kun la nomo Luiziano.

La Salle organizis sian unuan esplorvojaĝon en 1669, sed la sukceso de tiu ĉi ne estas klara. Li asertis, ke li atingis la riveron Ohio, kiun li sekvis tre profunde ĝis hodiaŭa Kentukio, sed ne la Misisipon, kiu estis esplorita de Louis Joliet en 1672.

Lia plej fama ekspedicio celis al la enfluejo de la Misisipo, kiun li nomigis "Luiziano" kiel omaĝo al la franca reĝo.
  

* René Robert Cavelier de La Salle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio René Robert Cavelier de La Salle en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 106229
* GND: 118726609
* LCCN: n50043391
* VIAF: 12609996
* ISNI: 0000 0001 2121 1366
* LIBRIS: 277758
* SUDOC: 027406350
* BNF: 11945522k
* NLA: 35286842
* NDL: 00620964
* NKC: xx0148231
* BNE: XX1379499 XX1303330, XX1379499
 |
**Internacia Centro por Aranĝo de Investaj Disputoj** (angle *International Centre for Settlement of Investment Disputes*, mallongigite ICSID) estas institucio por internacia arbitracio establita en 1966 por solvado de juraj disputoj kaj reamikigo inter internaciaj investistoj kaj ŝtatoj. ICSID estas parto kaj financata de la Grupo de la Monda Banko, kaj tial ĝi havas sidejon en Vaŝingtono, Usono. Ĝi estas aŭtonoma, multflanka specializita institucio por kuraĝigi internacian fluon de investado kaj mildigi nekomercajn riskojn pere de traktatoj elsenditaj de la plenumdirektoroj de la Internacia Banko por la Rekonstruo kaj Disvolvigo kaj subskribitaj de la membrolandoj. Je Majo 2016, 153 kontraktintaj membroŝtatoj interkonsentis apliki arbitraciajn decidojn kongrue kun la Konvencio de ICSID (IKSID aŭ ICAID).

La centro okazigas konsilajn aktivecojn kaj eltenas diversajn publikaĵojn.

Notoj
-----

1. ↑   International Centre for Settlement of Investment Disputes. "About ICSID". World Bank Group. Arkivita el la originalo la 10an de Junio 2012. Alirita la 10an de Oktobro 2021.
2. ↑   International Centre for Settlement of Investment Disputes. "Organizational Structure of ICSID". World Bank Group. Arkivita el la originalo la 31an de Julio 2012. Alirita la 10an de Oktobro 2021.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* ICSID Konvencio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 740579
* GND: 43859-5
* LCCN: n50055658
* VIAF: 133420648
* ISNI: 0000 0001 0941 6393
* SUDOC: 03006211X
* BNF: 12155429p
* NDL: 00394344
* NKC: pna2004259420
 |
Harpiaglo
Punktopakao
Centramerika krokodilo (*Crocodylus acutus*)
La **Nacia Parko Darieno** (en hispana Parque Nacional Darién) estas monda heredaĵo de Unesko en Panamo. Ĝi estas ĉirkaŭ 325 kilometrojn el Panamurbo, kaj estas la plej etenda el ĉiuj naciaj parkoj de Panamo kaj estas unu el plej gravaj mondaj heredaĵoj en Centrameriko.

La **Nacia Parko Darieno** estas natura ponto inter la du kontinentoj.

En 1972 areo de 700,000 ha (7,000 km²) iĝis parto de la Protektita Arbaro Alto Darién. En 1980 la areo estis deklarita Nacia Parko. En 1983 areo de 859,333 (8,593.33 km²) iĝis biosfera rezervejo de UNESKO. La parko kovras 5,790 km².

Ĝi situantas en plej suda Panamo en la provinco Darieno kaj ties sudaj limoj etendas laŭlonge de 90% el la landlimo inter Panamo kaj Kolombio. Ĝi kuŝas inter Serranía del Darién, kiu paralelas ĉe la marbordoj de Kariba Maro 16 km nordoriente, kaj de Pacifika Oceano. Ĝi estas apuda al la Nacia Parko Los Katíos en Kolombio.

Habitato
--------

La **Nacia Parko Darieno** havas multajn habitatotipojn, game el rokaj marbordoj al sablaj strandoj kaj mangrovoj. La parko havas ankaŭ etendajn marĉojn kaj grandajn areojn de tropikaj ĝangaloj.

Naturo
------

Plej komunaj specioj estas psitakoj, papagoj, kaj tapiroj. Ankaŭ la harpiaglo havas hejmon en tiu nacia parko. Tiu parko enhavas regionajn endemispeciojn kaj kelkaj estas tiom raraj kaj endanĝeritaj ke ili estas en la IUCN Ruĝa Listo. Tiuj specioj estas ekzemple la Punktopakao, Gvatemala hurlosimio, Noktosimio, Nigrakapa aranesimio, Centramerika agutio, Centramerika krokodilo kaj la Kapibaro.

Indiĝenaj loĝantoj
------------------

La **Nacia Parko Darieno** estas unu el malmultaj ekzemploj en la mondo de protektita areo loĝata de homoj. Ĝis nun du indĝenaj triboj loĝas en la parko.

Vizitantoj kutime flugas al El Real, plej proksima urbo al la parko.

Referencoj
----------

1. 1 2 3 4   Darien National Park. UNESCO World Heritage Centre. Alirita 6a de Marto 2013.
2. 1 2   World Conservation Monitoring Centre. Arkivita el la originalo je 2012-06-16. Alirita 2013-10-13.
3. ↑  Oficial retejo de UNESCO
4. ↑  Smithsonian Institution, Centre of Plant Distribution

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de homaraj heredaĵoj en Panamo
* Darieno
* Darienio

* Kategorio Nacia Parko Darieno en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
RTTY-aparato, ĉ. 1980
RTTY-indiko de agordado je la ricevilo kun *mark* (horizontale) kaj *space* (vertikale)
trubendo uzata je teletajpiloj
**Radioteletajpo**, angle *radio teletype*, RTTY, estas diĝita modo por sendi tekstojn, en kiu la komuniko okazas per radio.

Tekniko
-------

La signoj estas sendataj same kiel je la kutima per drata sistemo teletajpo aŭ telekso.
La signoj estas sendataj en la Baudot-kodo.
Eblaj rapidecoj estas inter kelkaj dek kaj kelkaj mil Baud.

Uzantoj
-------

Radioteletajpo estas uzata kiel unu moduladspeco en la amatora radio. Radioamatoroj unue uzis uzitajn profesiajn mekanikajn maŝinojn, kiuj estis aĉeteblaj je malaltaj prezoj.
Nun oni preferas uzi komputilojn.

Radioamatoroj uzas frekvencŝanĝon (angle shift) de 170 Hz. Por binara "unu" sono de 2125 Hz estas uzata kaj por binara "nulo" 2295 Hz. 

Nun pli modernaj sistemoj estas uzataj kiel PACTOR, PSK31 kaj MFSK. 

Profesiaj servoj preskaŭ tute ne plu uzas radioteletajpon.

Sona ekzemplo
-------------

 La slogano de la vikipedio en radioteletajpo

Vidu ankaŭ
----------

* Telekso

Eksteraj ligiloj
----------------

* DF3OEs reta muzeo pri teletajpo en germana
* MSK-10D - Bedienungsanleitung[*rompita ligilo*] (PDF-Datei; 2,8 MB) instrulibro en germana
* Video-Display RTTY
* Siemens T37[*rompita ligilo*]
**Magio** estas tuto de la procedoj kaj ritoj, per kiuj la operacianto kredas povi efiki sur la okultajn fortojn de la mondo kaj obeigi ilin al la homaj deziroj. La vorto *magio* parencas al mago. La bazo de tio estas la imago, ke la naturajn objektojn movas, regas nevideblaj spiritoj (animismo), kiujn la homo kapablas devigi al sia servo. Ĝi evoluis en la primitivaj kondiĉoj de la prahomo, kiam la homo tute dependis de la naturaj elementoj, bonŝanco. Tre gravas en la magia rito la imitado (ĉasado, kapto de besto) kaj eldiro de nomo. La praa arto (danco, artludo, desegnado) elkreskis el la magio. Foje eĉ en religioj troviĝas magiaj spuroj, kiuj tamen antropologoj efike distingas el religio. Eĉ iuj religioj, kiel la Biblia kaj Kristana, rifuzas kiel sensencajn kaj neefikajn kaj pekajn ĉiujn magiajn praktikadojn.
Oni distingas blankan (bonfara) kaj nigran magion (malbonfara) ekde la mezepoko.  

Mezepokaĵoj", oni uzas diri ankaŭ la konstato de vasrmo de la magio en la moderna epoko. Sed kiel pruvi la eminenta esploristino Graziella Federici Vescovini, (*Medioevo magico. La magia tra religione e scienza nei secoli XIII e XIV*, 2008), da magio propre dirita en Mezepoko malmulte troviĝas. La jarcentoj de la magio ne estas tiuj de la Mezepoko, sed la jarcentoj 19-a, 20-a, 21-a.

Antropologia vidpunkto
----------------------

Antropologio kun psikologoj kaj faka kredantaro opinias ke la unuaj religiecaj sentoj en la prahomaro eble estis signitaj je magio, kiun la postaj generacioj kapablis distingi el religio. Krome ili dividas magion el religio. Dum en religio, la kredanto ne havas kontrolon sur la okultaj fortoj, kaj nur povas peti kaj pruvi proponi akordojn al la dioj, aŭ esperi bonan volon de gediuloj aŭ spiritoj, en magio, la sorĉisto havas povon (aŭ kredas havi povon), ĉar tiu konas formulojn aŭ ritojn, kiujn certe devigas (tiu kredas) la spiritojn, demonojn, diojn aŭ okultajn fortojn, por ke ili faru kion tiu volas. Sekve, antropologie, la katolika pastro, kiu kredas devigi ke la demonon eliru korpon de posedato per formuloj de ekzorcismo, unuvide tiam ŝajnas praktiki magion, ĉar li ne petas al la demono eliri la posedaton, sed vere ordonas tion al ĝi; sed, duavide, li sin montras religia ĉar li petas al Dio ke al la demono estu ordinite forlasi la posedaton, kiel dedukteblas el la Preĝoj en la koncerna Katolika Ritaro.

Vidu ankaŭ
----------

* Feo
* Magia tapiŝo
* Okultismo
* Sakramento
* Ŝamanismo
* Sorĉistino
* Tri Magoj

Bildaro
-------

* Pentagramo ĉikaŭita de cirklo, magia simboloPentagramo ĉikaŭita de cirklo, magia simbolo
* Vodua flagoVodua flago

Literaturo
----------

* Massimo Introvigne, *Il cappello del mago. I nuovi movimenti magici dallo spiritismo al satanismo*, Sugarco, Milano, 1990
* Graziella Federici Vescovini, *Medioevo magico. La magia tra religione e scienza nei secoli XIII e XIV*, 2008)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Magio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Magio en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* 
* Arkivigite je 2016-06-07 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Aŭgurado |
**Radiotelevido de Vojvodino** (serbe Радио Телевизија Војводине (РТВ) aŭ *Radio Televizija Vojvodine (RTV)*, hungare Vajdasági rádió és televízió, slovake *Radio Televizia Vojvodiny*, kroate Radio Televizija Vojvodine, rumane Radioteleviziunea Voevodina, rusine Радіо Телебачення Воєводини) estas la ŝtata korporacio por dissendigo de radiofonio kaj televido en la aŭtonoma provinco Vojvodino de Serbio. Ĝi funkciigas plurajn radiofoniajn kaj televidajn kanalojn, per tersurfacaj ondoj kaj per satelitoj. La korporacia sidejo estas en Novi Sad.

Historio
--------

Antaŭe, ĝi estis konata kiel **Radiotelevido Novi Sad** (Радио Телевизија Нови Сад - РТНС, Radio Televizija Novi Sad - RTNS), en Esperanto parte plisimpligita al la nomo **Novisada Televido**. En la 1960-aj jaroj interalie la esperantlingva ĵurnalisto Tibor Sekelj produktis plurajn programojn por la televida stacio, ekzemple pri vojaĝado en kaj kulturo de Bolivio, Ekvadoro kaj Peruo.

En 1992 Radiotelevido Novi Sad kune kun Radiotelevido Beogrado (RTB) kaj Radiotelevido Priština (RTP) iĝis parto de la korporacio Radiotelevido de Serbio. En 1999, la konstruaĵoj de la korporacio en la urboparto *Mišeluk* de Novi Sad estis bombarditaj kaj detruitaj fare de NATO-aviadiloj. Post la milito, la korporacio estis movita al lnova konstruaĵo en la urbocentra kvartalo *Stari Grad*.

En majo 2006, la Radiotelevido de Serbio estis oficiale dividita en du publikajn sistemojn: Radiotelevido de Serbio (Publika Servo de Serbio) kun sidejo en Beogrado kaj Radiotelevido de Vojvodino (Publika Servo de Vojvodino) kun sidejo en Novi Sad.

Lingvoj
-------

Radiotelevido de Vojvodino elsendas programojn en 10 lingvoj : serba, hungara, kroata, slovaka, rusina, rumana, dialekto *Bunjevački* (regiono Baĉka), ukraina, cigana kaj makedona.

Certaj televidaj programoj estas ankaŭ tradukitaj en signolingvon .

Ekde aŭtuno 2011, programoj kaj novaĵoj ankaŭ dissendiĝas en la germana lingvo.

* Kategorio Radiotelevido de Vojvodino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo (plurlingve)
**Ramos Arizpe** estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Ramos Arizpe*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05027.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 56708 loĝantojn. El tiuj estis 28800 viroj kaj 27908 virinoj. La komunumo havas surfacon de 5306,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1380 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 31734 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 38 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,12 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. 

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 22193 personoj apartenis al la katolika religio kaj 1336 personoj al la protestantisma religio. 258 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 847 personoj statistike apartenis al neniu religio. 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Areo de NAFTA
Carlos Salinas, Prezidento de Meksiko (malantaŭe maldekstre), George H. W. Bush, Prezidanto de Usono (malantaŭe centre) kaj Brian Mulroney, Ĉefministro de Kanado (malantaŭe dekstre), kaj iliaj respektivaj traktatistoj dum signumada ceremonio por malneto de la konsento en 1992.
Emblemo de NAFTA
**Nordamerika Liberkomerca Interkonsento** (angle *North American Free Trade Agreement, NAFTA*; hispane *Tratado de Libre Comercio de América del Norte, TLCAN*; france *Accord de libre-échange nord-américain, ALÉNA*) estas komerca traktato inter Usono, Kanado kaj Meksiko, subskribita en 1992. La traktato celas malkonstruon de doganoj kaj aliaj obstakloj, kiuj malhelpas la liberan cirkuladon de varoj kaj servoj.

La estiĝon de NAFTA instigis la sukceso de EU, Kanado kaj Usono jam en 1988 subskribis traktaton pri libera komercado, la NAFTA tion fakte etendis je Meksiko. La traktadojn partoprenis registaroj de usona prezidento George Bush, kanada ĉefministro Brian Mulroney kaj meksika prezidento Carlos Salinas de Gortari.

La antaŭpreparo de la interkonsento finiĝis je aŭgusto de 1992 kaj la tri gvidantoj subskribis la dokumenton la 17-an de decembro samjare. La parlamentoj de la tri landoj ratifikis la interkonsenton en 1993, ĝi ekvalidis la 1-an de januaro 1994.

La ĉefa celo de la NAFTA estas laŭpaŝa malkonstruo de la doganoj. Kelkaj ekvalidis jam la 1-an de januaro, ĉe aliaj daŭras tio dum 15 jaroj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Nordamerika Liberkomerca Interkonsento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Nordamerika Liberkomerca Interkonsento en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

* paĝaro de NAFTA (angle, france, hispane)
* NAFTA kaj la sekvoj por Meksiko/angle[*rompita ligilo*] same
* La malsukcesaj promesoj de NAFTA: Komerca misekvilibro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 199634
* GND: 5115385-3
* VIAF: 131292072
* NDL: 00577373
* NKC: kn20010711300
* ICCU: UFIV091878
 |
Pri la komunumo
---------------

**Ramosch** estas komunumo de la komunumaro Ramosch kaj la distrikto Inn/En en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 497 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Ramosch situas en Suba Engadino ĉe la bordo de la rivero Eno. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Ramosch ankaŭ la vilaĝo Vnà kaj la setlejoj Raschvella kaj Seraplana. Kiel eksklavo al Ramosch apartenas ankaŭ la supra parto de la *Fimba-Valo*.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Ramosch limas en nordo al Ischgl (Tirolo, Aŭstrio), en nordoriento al Samnaun, en oriento al Tschlin, en sudoriento al Venosta (Italio), kaj en okcidento al Sent. La eksklavo Supra Fimba-Valo krome limas en nordo kaj okcidento al Galtür (Tirolo, Aŭstrio), en oriento al Sent kaj en sudo al Ftan.

Trafiko
-------

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 27 de Malojo-Pasejo al Tirolo. Per poŝtaŭtolinio al Scuol la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

Lingvoj
-------

La ĉefa lingvo de Ramosch estas Vallader, tio estas dialekto de la romanĉa lingvo. Okaze de la popolnombrado de 2000 84,09% de la loĝantaro parolis la romanĉan, dum 13,86% estis germanlingvanoj.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Ramosch datiĝas el la jaro 930 kiel *in vico Remuscie*. En la jaroj 1956 ĝis 1958 oni malkovris sur la monteto *Mottata* 1,5 kilometrojn nordoriente de la vilaĝo Ramosch prahistoriajn restaĵojn de tri epokoj de la bronzepoko ĝis la ferepoko. En frua mezepoko Ramosch estis la verŝajne la plej grava setlejo de la Suba Engadino. En la 6-a jarcento en Ramosch estis konstruita la una kristana preĝejo en Engadino, kie en la 7-a jarcento predikis Sankta Florino. Ĝis la reformacio en la jaro 1530 la tombejo de Sankta Florino estis grava pilgrimejo. La Kastelo Ramosch, kiu ek de 16-a jarcento nomiĝis Kastelo Tschanüff, dum mezepoko estis grava administra centro. En la jaro 1652 Ramosch kun la cetera Suba Engadino sin liberaĉetis de Aŭstrio. Ĝis la administracio reformo de 1851 ĝi estis la administra centro de la tribunalkomunumo Ramosch, kiu tiam estis transformita al la komunumaro Ramosch konistanta el la tri komunumoj Ramosch, Tschlin kaj Samnaun.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumaro Ramosch

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *Paul Eugen Grimm*: *Ramosch* en *Historia Leksikono de Svislando* (2010-07-26)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Ramosch[*rompita ligilo*]
* Ramosch en la Historia Leksikono de Svislando germane france itale

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Ramosch** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Inn/En |
| --- |
| 
**Val Müstair:** **Val Müstair**

**Komunumaro Ramosch:** **Ramosch**  •  Samnaun  •  Tschlin

**Komunumaro Sur Tasna:** Ardez  •  Guarda  •  Lavin  •  Susch  •  Tarasp  •  **Zernez**

**Komunumaro Suot Tasna:** Ftan  •  **Scuol**  •  Sent |  |

 |
Repisto Snoop Dogg repas por la usona mararmeo en 2005.
Nepala repisto Prakash Neupane.
**Repo** - angle *Rap* - (aŭ rapo: vidu malsupre; aŭ "repmuziko") estas muzika ĝenro farita de la ritma paralado de rimoj kaj vortludoj ofte kun ritma akompanaĵo. La ĝenro devenas la radikojn de popolpoetoj de Okcidenta Afriko, karibiaj diskĵokeoj, kaj usona bluso kaj ĵazo. Repo estas la literatura de la kvar ĉef-elementoj de hiphopo.

Repo unue populariĝis kiam eks-jamaikano Kool Herc ludis kiel diskĵokeo en Novjorko en la 1970-aj jaroj. En la 1980-aj jaroj, muzikgrupoj kiel Run-DMC ekis ondegon de komerca repmuziko. De la fino de la 1990-aj jaroj estis bone akceptita en populara muziko.

Rep-vortoj ofte rakontas pri la strata kulturo kun referencoj al popkulturo kaj hiphopa slango. Kvankam repo estiĝis internacia fenomeno, multaj tipoj de repo temas rason, socioekonomikan klason, kaj sekson.

Repo aŭ rapo
------------

Estas diversaj opinioj inter esperantistoj pri la ĝusta termino. Multaj pensas, ke la vorto rapo ne uzeblas, ĉar ĝi jam ekzistas kaj signifas specon de legoma radiko. Tiel uzado de rapo povas krei konfuzon inter manĝaĵo kaj muziko. Tamen la bando Dolchamar, kiu verkis la plej konatan esperantan hiphopkanton Chu vi pretas?! (tiel skribita), malvolas anstataŭigi la vorton rapo per la proponata "repo" opinie ke ĝi estas volapukismo. Pri tio skribas ankaŭ Dro Espo, kiu proponas la terminon rapmuziko kiam indas eviti miskomprenon.
Vortouzo kaj skribmanieroj (ortografio) estas esencaj partoj de hiphopaj tekstoj, kiuj kutime anstataŭigas lingvajn regulojn per spontana kreemo kaj enkodigita stratlingvo.

Aliflanke, La Pafklik, kiu eldonis la unuan hiphopan esperantan albumon Fek al Esperanto, uzas la vorton "repo" senzorge.

Repotipoj
---------

* Krimulrepo

Repo en Esperanto
-----------------

* 2000 - Dolchamar : *Ĉu vi pretas?*
* 2003 - Kader : *Aiŝa*
* 2009 - Pafklik : albumo *Fek al Esperanto*
* 2009 - Tone : albumo *Repe, Ritme, Sone...*
* 2009 - Diversaj : kompilo *Hiphopa kompilo Vol.1*
* 2010 - Eterne Rima : albumo *Samideano*

Eksteraj ligiloj
----------------

* Stanislavo Belov (2010-10-11) Repo kontraŭ oligarĥo (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2017-09-18. Alirita 2017-09-18. *(pri la politike motivita repokanto)*

Vidu ankaŭ
----------

* Aczino

Referencoj
----------

1. ↑  NPIV pri "repo"
2. ↑  Retara vortaro pri "repo"
3. ↑  [*rompita ligilo*]
**Gjakova** (albane : **Gjakova** aŭ **Gjakovë** ; serbe en latina skribo: **Đakovica**, serbe en cirila skribo: **вЂўаковица**) estas urbo situanta en la samnoma distrikto en okcidenta Kosovo. Laŭ la censo, (2011) la urbo havis 40,827 loĝantojn, kaj la metropolo havis 94,556 loĝantojn. 

La Ĉefa Moskeo kaj la preĝejo Sankta Paŭlo karakterizas la historian urbocentron
La urbo situas en la sudokcidenta parto de Kosovo, proksimume duonvoje inter la urboj Peja kaj Prizren, kaj proksimume 100km de la Adriatiko. La urbo situas proksimume 208 km nordoriente de Tirano, 145 km nordokcidente de Skopjo, 80 km okcidente de la ĉefurbo Priŝtino, 435 km sude de Beogrado kaj proksimume 263 km oriente de Podgorico.

La urbo de Gjakova estis loĝita ekde prahistoriaj tempoj. Dum la otomana periodo ĝi estis utiligita kiel komerca centro sur la itinero inter Shkodër kaj Istanbulo.

Nomigo
------

La albana nomo por la urbo estas Gjakova, dum la serba nomo estas Đakovica (Djakovica). Ekzistas pluraj teorioj pri la origino de la vilaĝa nomo, ekzemple de la persona nomo Jakobo la serba vorto đak (lernanto); aŭ de la albana vorto "sango" (gjak) .

Historio
--------

La antikva bazaro en Gjakova estas la plej malnova en Kosovo kaj estis la koro de la ekonomio de la urbo.
Gjakova suferis multe de la serba kaj montenegra armeoj dum la Unua Balkana milito. The New York Times raportis en 1912, citante aŭstro-hungarajn fontojn, ke homoj estis pendigitaj sur pendumiloj ambaŭflanke de la vojo, kaj ke Gjakova ĉefvojo fariĝis "pendumilavenuo" (angle "Gallows Alley"). En la Gjakova regiono, la montenegra armea polico establis la Reĝan Ĝendarmaron (*Kraljevski žandarmerijski kor*), konatan kiel *krilaši*, kiu misuzis kaj uzis grandan perforton kontraŭ la ne-ortodoksa kristana populacio .

Ĝemelaj urboj
-------------

* Fort Dodge, Iovao, Usono
* Jamestown, Nov-Jorkio, Usono
* Lodève, Francio
* Sarandë, Albanio

Fontoj
------

Clark, Howard.  (2000) *Civil Resistance in Kosovo*. Pluto Press. ISBN 0745315690.

Referencoj
----------

1. ↑   Të dhënat demografike sipas komunave. Statistics Agency of Kosovo (April 2013). Arkivita el la originalo je 2013-11-02. Alirita 5 October 2013.

 Arkivigite je 2013-11-02 per la retarkivo Wayback Machine
2. ↑  Никола Чупић.  (1898) *Годишњица Николе Чупића*. Штампа Државне штампарије Краљевине Југославије..
3. ↑  "Servian army left a trail of blood",  *The New York Times*, December 31, 1912.
4. ↑  "Krilaši", *Istorijski leksikon Crne Gore* (Podgorica: Daily Press), 2006
5. ↑   TV9 travels to Iowa's Sister State Kosovo. KCRG (2019-10-04). Alirita 2021-03-09.
6. ↑   Binjakëzohen Komuna Lodéve në Francë dhe Komuna e Gjakovës (albane). Ambasada e Republikës së Kosovës në Paris (2013-05-12). Alirita 2021-03-09.

 Arkivigite je 2020-07-03 per la retarkivo Wayback Machine
7. ↑   BINIAKËZIME | Miresevini ne faqen zyrtare te Bashkise Sarande (albane). Alirita 2021-09-13.

Eksteraj ligiloj
----------------

* kk.Rks-gov.Pura/gjakove Oficiala Retejo (en la albana)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 824887
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Rampa potentilo** |
| --- |
|  |
|  |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Verdukotiledonoj Eudicots |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Rozaloj  *Rosales*  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Genro: | Potentilo *Potentilla* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specio: | **Potentilo rampa** |
|

 |
| Dunomo |
| ****Potentilla reptans****L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Rampa potentilo  |

 |
| v • d • r |

La **Rampa potentilo** (*Potentilla reptans* L) estas lanuga staŭdo kun invadaj radikoj el la genro potentilo. La stolonforma tigo povas atingi 90 cm. La folioj prezentas 5 dentajn folierojn, mane aranĝitajn, pli malgrandajn ĉe la fino. La stipuloj estas kelkfoje dudentaj.  

La kvinpetalaj flavaj floroj, ĝis 30 mm larĝaj, estas solaj fine de longaj pedunkloj kiuj originas aksele al la folioj. La kaliketo enhavas 5 lobojn, pli malgrandajn ol tiuj de la kaliko. La noĉaj petaloj estas pli grandaj ol la sepaloj.
Oni trovas tiun planton rande de padoj, en humidaj kampoj, en ĝardenoj, tra Eŭropo, okcidenta kaj boreala Azio, norda Afriko. La florado okazas de junio ĝis oktobro.  

Ĝi povas esti trudherbo malfacile forigebla.  

Eblas uzi ĝin pro ĝiaj tonusaltigaj kaj adstringaj ecoj.

La ilustraĵo: **Rampa potentilo** (*Potentilla reptans* L)
Floro, de la **Rampa potentilo** (*Potentilla reptans* L)
**Rampa potentilo** (*Potentilla reptans* L)

* Rampa potentilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Rampa potentilo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Rampa potentilo en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
Tranĉo de bicikla radrando (griza), la pneŭmatiko (blua), interna pneŭmatiko (rozkolora), radbendo (helblua), plifortikigo de la pneŭmatiko (ruĝa).
**Radrando** aŭ **radringo** estas la parto de la rado sur kiu kuŝas la pneŭmatiko.

Biciklo
-------

En normala radrando de bicikla rado estas 36 truoj (por normigita 28" rado) tra kiuj estas fiksitaj la spokoj. Sur la interno de la radrando kuŝas la radbendo por protekti la internan pneŭmatikon kiu estas grandparte protektita ekstere per la ekstera pneŭmatiko. La radrando enhavas ambaŭflanke la draton de la ekstera pneŭmatiko tiel ke ĝi ne forglitas de la radrando.

Hodiaŭ la numero de spokoj podas esti diversaj (oni trobas 32 truoj en kutima montana biciklo, sed 28 ankaŭ estas ofta eĉ 24 troveblas.

En la radrando kelkaj geometrika datoj estas grava:

* ERM (Mallogigo de *Efective Rim Diameter*) kuj gravas por calculi la longueĉo de la spokoj
* ETRTO ( *European Tyre and Rim Technical Organisation).* En la rodo la pneŭmatiko kaj la radrando nepre debas esti la sama ETRTO.
* La intena amplekso. La distanco inter la du flankoj de la radrando.

Aŭto
----

Aŭta radrando
Aŭtaj radrandoj kutime ne havas spokojn ĉar oni konsideras ilin danĝerajn. Ĉe malnovaj aŭtoj ekzistas ankoraŭ esceptoj. La radrandoj de aŭtoj estas ofte faritaj el malpezaj metaloj.

Vidu ankaŭ
----------

* Galuso

* Kategorio Radrando en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Ramsen |

**Ramsen** estas komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo, Svislando. Ĝi havis 1300 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Ramsen situas nordoriente de Hemishofen kaj apartenas al la iama regnoteritorio de Stein ĉe Rejno. Al Ramsen apartenas la setlejoj Bibermühle, Hofenacker, Moskvo (germane *Moskau*), Peterburgo (germane *Petersburg*), Wiesholz kaj Wilen. La loknomoj Moskvo kaj Peterburgo devenas de rusaj trupoj, kiuj dum la napoleonaj militoj kampadis en Ramsen.

Najbaraj komunumoj
------------------

Ramsen limas en nordo al Gottmadingen (Germanio-Baden-Virtembergo) kaj Rielasingen-Worblingen (Germanio-Baden-Virtembergo), en sudokcidento al Hemishofen, en sudo al Diessenhofen (Kantono Turgovio) kaj Wagenhausen (Kantono Turgovio), en okcidento al Gailingen am Hochrhein (Germanio-Baden-Virtembergo) kaj Buch.

Trafiko
-------

Ramsen estas ligita per poŝtaŭtolinio kun la stacidomo de Stein ĉe Rejno. Ekzistas ankaŭ buslinio al Ŝafhaŭzo tra germana teritorio.

Tra Ramsen pasas la muzea fervojlinio de Etzwilen al Singen, sur kiu la linia trafiko estis ĉesigita en 1969 kaj sur kiu hodiaŭ funkiciigas la Asocio por la savo de la Fervojlinio de Etzwilen al Singen [germane: Verein zur Erhaltung der Bahnlinie Etzwilen-Singen (VES)] somere vaportrajveturadojn.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Ramsen datiĝas el la jaro 846. En mezepoko Ramsen apartenis la la habsburga Grafejo Nellenburg. En 1539 la malalta jurisdikcio falis al Stein ĉe Rejno, kiu troviĝis sub la suvereneco de la urbo Zuriko. Zuriko akiris en la jaro 1770 ankaŭ la sangan jurisdikcion de Ramsen. Post la fino de la Helveta Respubliko Ramsen en la jaro 1803 kune kun Stein ĉe Rejno fariĝis parto de la Kantono Ŝafhaŭzo.

Vidu ankaŭ
----------

* Ramsen
* Ramsen (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Ramsen SH en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Ramsen
* Retejo de la historia fervojlinio de Etzwilen al Singen