**Mirosławiec** (kaŝube: Frédlądk aŭ Frëdlącëk; la aliaj nomoj dum historio: Prÿdland 1575 (1579), Frydlancik, Fridlanczik, Fridlanzick, Frydlandek, Fredlądczyk, Frydląd, Fredland, Fridland, Nova Fredeland, Nuve Fredeland, Vredeland, Vredelande, Vredelant, Niegen Friedland, Polnisch Friedland, Frydland Marchijski, Friedlandt, Neu Friedland, Nig-Friedlandt, Fridelant, Frydląd Marchijski, Märkisch Friedland; Frédląncék, germane: Märkisch Friedland) estas urbo en Okcidenta Pomerio en Pollando.

centro de la urbeto
La gentoj de okcident-slavoj, en la 9-a kaj 10-a jarcentoj
Ĝi apartenas al komunumo Mirosławiec en distrikto Wałecki.

Historio
--------

### Historio de Mirosławiec en la Mezepoko

Supozata grandeco de la lando de la unua pola princo Mjeŝko la 1-a
Pollando dum la regado de **Boleslavo la 3-a Kurbabuŝa**
La Ŝtato de Teŭtona ordeno post la Dektrijara Milito, la 1466 jaro
Sur la loko de hodiaŭa urbo estis la setlejo de slavoj. Niestety o założeniu
miasta Mirosławiec i jego późniejszych losach niewiele wiadomo. Średniowieczne
osadnictwo na okolicznych ziemiach pojawiło się w XII wieku. Ośrodek powstał w
rozłożystej, podmokłej kotlinie, na skrzyżowaniu dwóch ważnych szlaków
handlowych, czyli drogi marchijskiej, łączącej Brandenburgię z zakonem krzyżackim,
oraz szlaku solnego z Kołobrzegu do Wielkopolski. W 1303 bądź 1314 roku
margrabia brandenburski Waldemar lokował tu miasto wzmiankowane jako Nova Vredeland , w którym
osiedlili się głównie niemieckojęzyczni koloniści z Meklemburgii. W 1314 roku
była to własność szlachecka, której posiadaczami byli Henryk i Jan Wedlowie. Miasto
rozwijało się jako ośrodek handlowy na szlaku Berlin - Królewiec. W 1368 roku
weszło w skład Królestwa Polskiego, aby w 1409 roku przejść we władanie
Krzyżaków. Rezulte de la Dektrijara milito kaj post la Paca Kontrakto en Toruno en la jaro 1466 denove eniris en la polajn limojn, kaj restis en Pollando ĝis la unua dispartigo de Pollando ĝis la jaro 1772. W tym
czasie Kalisz Pomorski, Tuczno, Złocieniec i Barwice, razem z Mirosławcem,
należały do lenna Jana i Henryka von Wedlów. W XV wieku teren graniczny Pomorza
został spustoszony przez Krzyżaków. Zniszczenia dotknęły również ziemie
otaczające dzisiejszy Mirosławiec. Mirosławiec pierwotnie nazywał się Nowym Frydlandem
(Neue Fredeland). Kontraŭe al la aliaj urboj proksime de Wałcz, en Mirosławiec de la tempo de la lokigo de la urbo ĉiam la plimulto estis germanoj.

(la artikolo de esperantisto **Mariusz Borysiewicz**, doktoriĝ-kandidato el Pomeria Akademio en Slupsko / Słupsk)

### Historio de Mirosławiec de la 16a jc ĝis la 19a jc

La preĝejo de la Senmakula koncipiĝo
La situo ĉe la vojo de Szczecin, Kołobrzeg kaj Grandpolio decidis ke tie kreskis la komerco. Dynamika tego procesu była większa
dzięki temu, że w XVI wieku w mieście zaczęli osiedlać się Żydzi. Na
przełomie XVIII i XIX wieku Żydzi stanowili już ponad 50% ludności miasta kaj estis tie la la plej granda juda komunumo en Okcidenta Pomerio. Mirosławiec stał się
prawdziwym centrum gospodarczym ziemi wałeckiej. Każdego roku odbywało się w
mieście siedem jarmarków. W 1508 roku miejscowa gałąź rodu Wedlów (von Wedell) przeszła
na protestantyzm i przyjęła nazwisko Frydlandzki. W 1593 roku właścicielem
miasta stała się jednak katolicka rodzina von Blankenburg, w której rękach
pozostało ono aż do 1836 roku. W latach trzydziestych XVIII wieku
Blankenburgowie na miejscu zamku wznieśli barokowy pałac. Pomimo pożarów, które
nie ominęły Mirosławca, miasto rozwijało się dynamicznie, szczególnie w XIX wieku.
Pozycję tego ośrodka zwiększyła budowa dróg lądowych i kolejowych. Wówczas Mirosławiec
uzyskał połączenie z Drawskiem Pomorskim i Kaliszem Pomorskim. Niestety, pomimo
wzrostu gospodarczego malała liczba ludności. La plej riĉaj komercistoj translokiĝis al pli grandaj urboj, ofte al la ĉefurbo - Berlino.

(la artikolo de esperantisto **Mariusz Borysiewicz**, doktoriĝ-kandidato el Pomeria Akademio en Slupsko / Słupsk)

### Historio de Mirosławiec dum la 20a jc

La denova vigligo de la urbo okazis pro la ekonomia disvolvo de Germanio fine de la 19a jc. W 1900 roku miasto otrzymało połączenie kolejowe z Kaliszem
Pomorskim na zachodzie oraz Złocieńcem na północy. W 1902 roku wzniesiono budynek
sądu grodzkiego, w 1914 roku nową szkołę, a w 1918 roku nastąpiła
elektryfikacja miasta. W 1912 roku w powiecie wałeckim Polacy stanowili zaledwie
0,6% mieszkańców. W latach dwudziestych XX wieku nastąpił przyrost ludności,
związany z imigracją Niemców z terenów przekazanych przez traktat wersalski
Polsce. Powstała wówczas nowa dzielnica między centrum miasta a dworcem
kolejowym. Dojście nazistów do władzy w Niemczech w 1933 roku przyniosło
ostateczną zagładę żydowskich tradycji miasta. W czasie II wojny światowej
miasto było miejscem zaciętych walk, co spowodowało poważne zniszczenia
zabytkowej zabudowy śródmieścia.

Curzon-linio kaj ŝanĝoj de la teritorio de Pollando post la Dua Mondmilito
La monumento pri la Aviada katastrofo en Mirosławiec
Miasto zostało zdobyte przez wojska polskie 10 lutego 1945 roku.
Post la fino de Dua Mondmilito la urbo eniris Pollandon laŭ la decido de la Potsdama konferenco kaj ankaŭ laŭ la decidoj de la konferenco komenciĝis la procedo de translokiĝo de la germana popolo kaj anstataŭigo de ili per poloj de la centra Pollando kaj de orienta Pollando de post la Curzon-linio (vidu la apudan mapon).
Wkrótce władzę przejęła polska administracja cywilna. Oni decidis pri la nomo de la urbo Mirosławiec. La 23an de januaro 2008 apud la urbo okazis la Aviada katastrofo en Mirosławiec (vidu la apudan foton de la porokaza monumento).

(la artikolo de esperantisto **Mariusz Borysiewicz**, doktoriĝ-kandidato el Pomeria Akademio en Slupsko / Słupsk)

### Bibliografio

* Zygmunt Boras, Książęta Pomorza Zachodniego, Poznano: Wydawnictwo Naukowe UAM, 1996.
* Mieczysław Jaroszewicz, Włodzimierz Stępiński, Żydzi oraz ich sąsiedzi na Pomorzu Zachodnim w XIX i XX wieku, Varsovio: Wydawnictwo DIG, 2007.
* Włodzimierz Łęcki, Piotr Maluśkiewicz, Jacek Wałkowski, Wał Pomorski, Poznano: Wydawnictwo Poznańskie, 1987.
* Jan Maria Piskorski, Pomorze Zachodnie poprzez wieki, Szczecin: Zamek Książąt Pomorskich, 1999.
* Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, tom 2 , Warszawa: Nakładem Władysława Walewskiego, 1881.
* Zygmunt Świechowski, Sztuka Pomorza Zachodniego, Varsovio: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973.

Internacia kunlaboro
--------------------

* Baiano, Italio
* Călărași (Distrikto Călărași), Rumanio

Eksteraj ligiloj
----------------

* Servo de Urba Oficejo en Mirosławiec
* Servo de Kultura centro en Mirosławiec