recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Pays Gavot* (regiono Haute-Savoie)
La **Antaŭalpoj** (germane *Alpenvorland* aŭ *Voralpenland*; itale *Prealpi*; france *Préalpes*) laŭ regiona geografio estas la teritorio ĉirkaŭ la - kultura, klimata aŭ geologia - kerna zono de la Alpoj. La Antaŭalpa regiono estas malpli roke montara ol la kernaj Alpoj, sed pli malebenaj ol la milde montetaj regionoj de la mezaltaj montaroj pli foraj de la plej altaj alpaj montopintoj, kaj oriente finiĝas en la Karpata baseno kaj sude en la ebenaĵo de la rivero Pado.

Geologio
--------

Granda parto de la Antaŭalpoj konsistas el montoĉenoj kiuj estiĝis kiel morenoj de la glaciepokaj glaĉeroj aŭ inverse kiel la restaĵoj inter la glaĉeroj, kiuj enfosis sin en la sedimentaj kuŝoj el konglomeraĵo de ĵurasiaj riveroj.

Nomo de regiono
---------------

En plej ofta lingvouzo la vorto karakterizas la arkon de apudalpaj regionoj oriente, norde kaj iom okcidente de la Alpoj en Svislando, malgranda parto de Francio, Germanio kaj Aŭstrio inter la lago Lemano, la Bodenlago kaj la rivero Danubo ĝis la urbo Linco. Pri la svisa regiono Antaŭalpoj ekzistas aparta artikoleto.

Vidu ankaŭ
----------

* Antaŭalpoj (Svislando)
**Finsteraarhorn** estas kun 4 217 m s.m. la plej alta pinto de la Bernaj Alpoj kaj de la Kantono Berno. Finsteraarhorn havas rimarkindan triangulan formon kaj dominas la tutan panoramon de la regiono. Je ĝia sudokcidenta flanko naskiĝas Fiescher-Glaĉero dum la deklivglaĉeroj de ĝia nordorienta flanko donas nutraĵon al Finsteraar-Glaĉero.

Geologio
--------

Finsteraarhorn apartenas al la Ar-Masivo kaj konsitas el amfibiolito, ŝtono, kiu estiĝis per metamorfozo de bazaltsimilaj ŝtonkuŝoj.

Historio de la unua grimpo
--------------------------

La unua grimpo eventuale jam okazis la 16-an de aŭgusto 1812 fare de Arnold Abbühl, Joseph Bortis kaj Alois Volker, supozeble pasante la intertempe fordegelitan deklivglaĉeron je la orienta flanko de la sudorienta kresto. Tamen ne estas dokumentita, ĉu la tri viroj vere atingis la pinton. Pruvita aliflanke estas, ke la 19-an de aŭgusto 1828 de Jakob Leuthold kaj Johann Währen vere atingis la pinton. Ili estis la gvidistoj de la glaĉeresploristo Franz Joseph Hugi, kiu mem pro vundiĝo de sia piedo devis postresti ĉe podio, kiu hodiaŭ portas lian nomon.

Vidu ankaŭ
----------

* Finsteraar-Glaĉero

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Finsteraarhorn en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Reteco de Finsteraarhorn-Kabano


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 246928
* GND: 4496182-0
* LCCN: sh88002955
* VIAF: 246275887
 |
Belvidturo sur Irchel
**Irchel** estas montoĉeno en Kantono Zuriko, Svislando, kiu apartenas a la norda Svisa Mezlando. Ĝia plej alta punkto estas la *Buechemer-Irchel* kun alteco de 694 super la marnivelo, kiu troviĝas sur la teritorio de la komunumo Buch ĉe Irchel. Aliaj pintoj estas la altobservejo Irchel (germane *Irchel Hochwacht*, 668,4 m super la marnivelo) kaj la *Forenirchel* (656,4 m super la marnivelo).

Historio
--------

La altobservejoj en mezepoko servis kiel alarmsistemo por averti la Svisan Ĵurkomunumon antaŭ atakoj el Ŝvabio. En kazo de danĝero oni flamigis grandan fajron sur la altobservejo kaj per fumosignoj povis transdoni mesaĝojn. De la altobservejo de Irchel eblas vidi ĝis la altobservejo de Uetliberg en Zuriko, kaj de Uetliberg eblas vidi al la altobservejo sur la monto Rigi super Ŝvico. Tiel praktike per *lumrapideco* eblis transsendi mesaĝojn pri danĝeroj jam en mezepoko ĝis al la centro de la Ĵurkomunumo.
Jam en romia epoko ekzistis sur Irchel fortikaĵoj de la romia limprotekta sistemo Limes.

Turismo
-------

La regiono estas belega por migradi. De Irchel oni havas mirindan rondvidon sur la Rejnon kaj la tutan Zurikan Vinlandon. En

Eksteraj ligiloj
----------------

* Migradpropono sur Irchel
* Retejo de la Irchelbiciklistoj Arkivigite je 2008-04-19 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Irchel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
AVE klasigo de Orientaj Alpoj:Centrorientaj Alpoj en oranĝa koloro.
**Centraj Orientaj Alpoj** aŭ **Centraj Alpoj** estas termino por la ĉefa alpa kresto kaj ties ĉirkaŭaĵo en la eŭropa montaro Alpoj - la regiono situas precipe en Aŭstrio, je certaj partoj ankaŭ en ĉelimaj regionoj de Svislando, Liĥtenŝtejno, Italio kaj Slovenio. La variaĵo "Centraj Alpoj" pli kutimas en la terminaro pri la geografio de Aŭstrio, kie la aŭstria parto de la regiono konsideriĝas esti unu el sume sep pejzaĝaj regionoj. La variaĵo "Centraj Orientaj Alpoj" pli kutimas en la internacia geografia terminologio.

Pejzaĝa regiono de Aŭstrio
--------------------------

En Aŭstrio la teritorio dividiĝas de nordo al sudo je kvar subregionoj, kiuj germanlingve nomatas *Nordalpen*, *Grauwackenzone*, *Zentralalpen* kaj *Südalpen* - la lasta el tiuj subregionoj iom situas en la sudo de Karintio, plejparte tamen en norda Italio. La nordan kaj centran partojn interalie dividas la valo de la rivero Salzach, la centran kaj sudan partojn la *Puster-Valo* kaj la valo de la rivero Drau.

Geomorfologio
-------------

La regiono havas la plej altajn montopintojn de la orienta duono de al montaro Alpoj, kaj la tieaj montopintoj je kompare granda parto estas glaĉeroj. La plej alta montopinto de la Centraj orientaj Alpoj estas Monto Bernino, kun alteco de 4048,6 m s.m. En la okcidenta parto, do en la transira zono inter orientaj kaj okcidentaj Alpoj, la orientaj montoj signife pli altas ol la okcidentaj kaj pejzaĝe tre dominas la okcidentan ĉirkaŭaĵon. La limon inter okcidentaj kaj orientaj Alpoj laŭdifine konsistigas linio inter la Bodenlago norde, la valo de la rivero Rejno pli centre kaj la Lago di Como sude.

Vidu ankaŭ
----------

* Altaj Taŭroj
* Sudaj Kalkalpoj
* Venostaj Alpoj

* Kategorio Centraj Orientaj Alpoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Dom** estas monto de la Valezaj Alpoj. Kun alteco de 4545 m s.m. ĝi estas la plej alta monto, kiu situas komplete interne de Svislando. Pli alta ol Dom estas Dufour-Pinto en Monte-Rosa-Masivo kun 4634 m s.m. kiu tamen estas limmonto inter Italio kaj Svislando.

Priskribo
---------

Dom apartenas al Mischabel-Masivo, kiu post Monte Rosa estas la dua plej granda montarmasivo de Svislando. Sian nomon Dom ricevis je honoro de la Katedralestro de Siono, Joseph Anton Berchtold. Laŭ rakontoj estas konata, ke Berchtold nomis la tutan Mischabel-Masivon "Dom" (kio signifas en la germana katedralo) okaze de mezurlaboroj, kiujn li mem plenumigis en la jaro 1833. Ĉu tiu-ĉi nomigo tamen okazis honore al sia propra statuso estas duba, pli verŝajne estis, ke la impresega montmasivo vekis al li la asocion de giganta natura katedralo. Dom vidita de Gornergrat kvazaŭ prezentas sin kiel la unua loko sur venkantpodio de sportkonkurso. Norde ĝin flankigas kun alteco de 4491 m s.m. Täschhorn kaj sude Lenzspitze kun alteco de 4249 m s.m.

Unua grimpo
-----------

La unuan grimpon de Dom sukceso la 11-an de septembro 1858 J. Llewellyn Davies kun siaj ŝnurkamaradoj Johann Zumtaugwald, Johann Kronig kaj Hieronymous Brantschen tra la nordokcidenta kresto.

Ordinara grimpvojo
------------------

La ordinara vojo ekas en Randa en la Mater-Valo je 1407 m s.m. une per migropadoj kaj sekurigitaj ŝtuparoj al la Dom-Kabano de Svisa Alpismo-Klubo (SAC) je alteco de 2945 m s.m.. Tie tiam ekas la vera altmontarturo. Tra *Festi-Glaĉero* oni atingas *Festi-Jugon* (germane *Festijoch*), de kie la relative malfacila Festi-Kresto kondukas al la pinto. La ordinara grimpo tamen okazas tra la teknike pli simpla, objektive pro la glaĉerfendoj tamen pli danĝera vojo super Hohberg-Glaĉero. Je ambaŭ algrimpoj oni atingas la pinton tra mallarĝa veteratakebla firnkresto.

Altmontara skiado
-----------------

Dom estas ankaŭ skimonto. La unua grimpado per skioj okazis jam la 18-an de juli 1917 per la brito Sir Arnold Lunn kun la gvidisto Joseph Knubel. Por tiu-ĉi vojo gravas, ke la grimpŝtuparsimila aliro al la kabano jam estas senneĝa.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dom (monto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Turraportoj pri Dom
* Fotoj de Dom
En nombroteorio, **nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera kuna funkcio φ** estas pozitiva entjero *n* kiu ne egalas al valoro de eŭlera kuna φ funkcio *x-φ(x)* por iu ajn *x*, kio estas, tia *n* por kiu ekvacio *x-φ(x)=n* ne havas solvaĵon. En aliaj vortoj, temas pri tia *n*, ke ne ekzistas entjero *x* tia, ke estas precize *n* entjeroj *y* tiaj, ke *y≤x* kaj *y* kaj *x* ne estas reciproke primaj.

Estas konjektito ke ĉiuj nombroj kiuj ne estas valoroj de eŭlera kuna φ funkcio estas paraj. Ĉi tio sekvas de modifita formo de la konjekto de Goldbach (ĉiu para nombro pli granda ol 6 estas sumo de du diversaj primoj).

Se la para nombro *n* povas esti prezentita kiel sumo de du diversaj primoj *p* kaj *q,* tiam

{\displaystyle pq-\phi (pq)=pq-\phi (p)\phi (q)=pq-(p-1)(q-1)=p+q-1=n-1.}

Tiel verŝajne neniu nepara nombro pli granda ol 5 estas nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera kuna funkcio φ. La ceteraj neparaj nombroj estas kovritaj: *1=2-φ(2), 3=9-φ(9), 5=25-φ(25)*.

La unua kelkaj nombroj kiuj ne estas valoroj de eŭlera kuna φ funkcio estas:

10, 26, 34, 50, 52, 58, 86, 100, 116, 122, 130, 134, 146, 154, 170, 172, 186, 202, 206, 218, 222, 232, 244, 260, 266, 268, 274, 290, 292, 298, 310, 326, 340, 344, 346, 362, 366, 372, 386, 394, 404, 412, 436, 466, 470, 474, 482, 490, 518, 520.

Erdős kaj Sierpinski demandis ĉu ekzistas malfinie multaj nombroj kiuj ne estas valoroj de eŭlera kuna φ funkcio. Ĉi tio estis fine respondite jese de Browkin kaj Schinzel (1995), kiuj montris ke ĉiu membro de malfinia familio *2k·509203* estas la ekzemplo. La aliaj malfiniaj familioj de proksimume la sama formo estis donitaj de Flammenkamp kaj Luca.

Vidu ankaŭ
----------

* Nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera funkcio φ

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera kuna funkcio φ en MathWorld
* A005278 en OEIS - vico de paraj nombroj kiuj ne estas valoroj de eŭlera kuna φ funkcio
La **blazono** aŭ laŭ iuj tradukantoj **ŝtata emblemo de Kirgizio** ekestis la 2-an de junio 1992, sekve de la malfondo de Sovetunio kaj de ties Kirgiza Soveta Socialisma Respubliko en 1991. La emblemo havas cirklan formon kies fono plejparte portas la koloron bluo. La helbluo simboligu la ĉielon kaj la tjurkan etnaron, al kiuj apartenas la kirgizoj, kaj laŭ la regiona simbologio ankaŭ estas la koloro de kuraĝo kaj donacemo (vidu ankaŭ en la flago de Kazaĥio kaj la blazono de Kazaĥio). Maldekstre kaj dekstre de la blazono montriĝas tritiko kaj kotono. En la supra parto, la nomo de la lando aperas en la kirgiza lingvo - "Кыргыз Республикасы" ( *kirgiz Respublikasi*).

Meze montriĝas la montaro Tjanŝano, kaj en la ebenaĵo antaŭ ĝi vastaj kampoj. Malantaŭ la monta panoramo, oni vidas leviĝantan sunon. Falko batante la flugilojn staras sub tiu panoramo, kio donas la impreson kvazaŭ la panoramo kuŝus sur la ŝultroj de la falko.

Antaŭ la ŝtata sendependiĝo de Sovetunio, Kirgizio havis blazonon similan al ĉiuj aliaj respublikoj de Sovetunio. Kiel aliaj post-sovetuniaj respublikoj kies simboloj estis de post la Oktobra Revolucio, la nuna blazono retenas iuj komponaĵojn de la sovetunia blazono, en tiu kazo, tritiko, kotono, la altiĝanta suno kaj la panoramo de la montaro Tjanŝano.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rBlazonoj de la ŝtatoj en Azio |
| --- |
| Afganio • Armenio • Azerbajĝano • Bangladeŝo • Barejno • Barato • Birmo • Brunejo • Butano • Ĉinio • Filipinoj • Indonezio • Irako • Irano • Israelo • Japanio • Jemeno • Jordanio • Kamboĝo • Kartvelio • Kataro • Kazaĥio • Kipro • Kirgizio • Kuvajto • Laoso • Libano • Malajzio • Maldivoj • Mongolio • Nepalo • Nord-Koreio • Omano • Orienta Timoro • Pakistano • Palestino • Rusio • Sauda Arabio • Singapuro • Sirio • Sri-Lanko • Sud-Koreio • Taĝikio • Tajlando • Tajvano • Tibeto • Turkmenio • Turkio • Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj • Uzbekio • Vjetnamio |  |
| Aliaj regionoj | Abĥazio • Honkongo • Makao • Montara Karabaĥo • Sud-Osetio |
| 
Vidu ankaŭ la navigilojn pri blazonoj de Afriko • Azio • Eŭropo • Nord-Ameriko • Sud-Ameriko • Oceanio • Listo de ĉiuj naciaj blazonoj |

 |

* Kategorio Blazono de Kirgizio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Algovio** (germane *Allgäu*) estas la regiono en la sudo de la bavara administra distriktaro Ŝvabio, kaj ankaŭ eta parto de Baden-Virtembergo. Ankaŭ parto de la **Algovio** estas Jungholz [jungholc] (en Tirolo) kaj Kleinwalsertal (en Forarlbergo). La nomo devenas de la maljunaltgermana *alb* = monto, monta herbejo kaj de mezaltgermane *göu*, kio signifas *regiono, pejzaĝo* sed ankaŭ en la senco de estradejo.

Ĝenerale
--------

En la **Algovio** loĝas pli ol 500 000 homoj. La regionaj limoj de la **Algovio** ne estas tiel klaraj kiel la politikaj limoj. Propra ĉefurbo por la tuta Algovio ne ekzistas.
Oni disigas la **Algovion** (historie laŭ la radikiĝintaj dialektoj) en kvar partoj:

* La Supra Algovio en la sudo, en kio estas la distrikto Oberallgäu [ober-algoj], "supra Algovio", Jungholz [jungholc] (en Tirolo), Kleinwalsertal (en Forarlbergo) kaj la eksterdistrikta urbo Kempten, kio estas la plej granda algovia urbo kaj pli/malpli la mezo de la **Algovio**.
* La Okcidenta Algovio en la okcidento, kio estas granda parto de la distrikto Lindau kaj eta parto de la distrikto Ravensburg, pli ekzakte la eksdistrikto de Wangen en Algovio.
* La Suba Algovio en la nordo, en kio estas la distrikto Unterallgäu [unter-algoj], "suba Algovio", kaj la eksterdistrikta urbo Memmingen. La norda parto de la Suba Algovio laŭ kulturo jam estas pli ŝvaba ol algovia.
* La Orienta Algovio en la oriento, en kio estas la distrikto Ostallgäu [ost-algoj], "orienta Algovio", kaj la eksterdistrikta urbo Kaufbeuren.

### Komunumoj en la regiono Algovio

Interalie: Bad Wurzach - Bad Wörishofen - Buchenberg - Füssen - Immenstadt en Algovio - Isny en Algovio - Kaufbeuren - Kempten en Algovio - Leutkirch en Algovio - Lindenberg en Algovio - Marktoberdorf - Memmingen - Mindelheim - Oberstaufen - Oberstdorf - Sonthofen - Wangen en Algovio.

### Riveroj kaj lagoj

La plej grandaj riveroj estas en la okcidento la rivero Argen [argen] (Supra Argen, Suba Argen), en la mezo la rivero Iller [iller], mezoriente la rivero Wertach [vertaĥ], kio fluas en Aŭgsburgo en la riveron Lech [leĥ], kio estas pli/malpli la orienta limrivero de la *Algovio*. La plej grandaj lagoj en la *Algovio* estas la Lago Forggensee kaj la Lago Grosser Alpsee.

### Montoj

La dek plej altaj pintoj de la Algoviaj Alpoj:

Großer Krottenkopf – 2.657 m (Aŭstrio)
Hohes Licht – 2.651 m (Aŭstrio)
Hochfrottspitze – 2.649 m (Germanio)
Mädelegabel – 2.645 m (Germanio)
Urbeleskarspitze – 2.632 m (Aŭstrio)
Steinschartenspitze – 2.615 m (Aŭstrio, hajlbrona vojo)
Bockkarkopf – 2.609 m (Germanio, hajlbrona vojo)
Marchspitze – 2.609 m (Aŭstrio)
Bretterspitze – 2.608 m (Aŭstrio)
Biberkopf – 2.599 m (plej suda germana punkto)

* Algovio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Algovio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 85227
* LCCN: no2012035874
* VIAF: 240767413
* BNF: 11957960x
* NKC: ge312399
 |
**Lujza Székely** [sEkej], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Székely Lujza** estis hungara aktoro. Ŝia origina plena nomo (laŭ hungarlingve kutima nomordo) estis *Smura Lujza Magdolna* [ŝmura], ŝia unua edzo estis Sándor Pethő, la dua László Acsay.

Lujza Székely  naskiĝis la 25-an de septembro 1904 (laŭ alia informo la naskiĝjaro estis 1902) en Budapeŝto, ŝi mortis la 1-an de junio 1998 en Novjorko (Usono).

Biografio
---------

Lujza Székely komencis sian aktoran karieron en Gaja Teatro en 1922. En la teatra jaro 1925 ŝi apartenis al Teatro Renaissance. Ŝiaj sekvaj teatraj stacioj estis:

* Operetoteatro (Budapeŝto) (1927)
* Teatro Belvárosi (1931)
* Teatro Magyar (1932-34).

Intertempe en 1926 ŝi edziniĝis, baldaŭ ŝi naskis 2 gefilojn. En 1941 ŝi plene forlasis la scenejon (en la antaŭlasta jaro ŝi vidviniĝis). Ŝi denove edziniĝis, post la 2-a mondmilito la nova geedza paro forlasis la landon.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Nichols: *Ábris rózsája* - Rózsa Krisztina
* Mihály Eisemann: *Vadvirág* - Mária

Elektitaj filmaj roloj
----------------------

* *Diadalmas élet* (1923) – Kitty
* *A 111-es* (1937) – princino Aglaya

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Kategorio Lujza Székely en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Villa Cook** aŭ **Maison Cook** estas domo apud Parizo, desegnita de Le Corbusier, situa en Boulogne-sur-Seine, Francio.

Historio de la mendo
--------------------

La patro de William Edwards Cook mortis en 1924, kaj tiam li iĝis heredanto (kun fratino kaj du fratoj) de granda monkvanto. En konekto kun la setlejo de la bieno de siaj gepatroj, same kiel por permesi sian edzinon koni liajn parencojn (kaj inverse), la Cooks veturis tra Usono, el oriento okcidenten kaj reen, dum periodo de ĉirkaŭ kvin monatoj en 1925, restante unu monaton en sia hejmo de Iovao. Reveninte al Eŭropo, ili decidis permanente setliĝi en Francio.

La skulptisto Jacques Lipchitz prezentis al ili la arkitekton Le Corbusier, tiam apenaŭ konata, kiu, dum tiu epoko, estis desegnante serion de vilaoj, kiel la plinovigaj hejmoj por Michael Stein (frato de Gertrude Stein) nome Vilao Stein kaj por Lipchitz mem. En 1926, ili mendis la arkitekton desegni tion kion Le Corbusier nomis la "veran kubikan hejmon," nome Vilao Cook aŭ Maison Cook, en la ĉirkaŭaĵoj de Parizo.

48° 50′ 50″ Nordo 2° 14′ 33″ Oriento﻿ / ﻿48.8472 °N, 2.2425 °O﻿ / 48.8472; 2.2425 (mapo)Koordinatoj: 48° 50′ 50″ Nordo 2° 14′ 33″ Oriento﻿ / ﻿48.8472 °N, 2.2425 °O﻿ / 48.8472; 2.2425 (mapo)

Notoj
-----

1. ↑  "Arkivita kopio". Arkivita el la originalo la 14an de Marto, 2014. Alirita la 1an de Novembro 2018.
La **Luterana preĝejo** estas religia historia monumento en urbo Kaposvár (Hungario). Ĝi estas la sola luterana preĝejo de la urbo.

Historio
--------

Depost disvastiĝo de luteranismo jam vivis luteranoj en Kaposvár, tamen ne multaj. Ekde 1902 ili uzis la kalvinanan kirkon. Nur en 1916 estis fondita memstara luterana grupo, samtempe la luteranoj luis ĉambron por la mesoj. En la sekva jaro ili konstruis preĝdomon. Ekde 1925 ili komencis kolekti monon pro ordinara preĝejo kaj en fino de la jardeko ĝi estis konsekrita. En la 1990-aj jaroj oni konstruis apude pli novan loĝejon por la pastro, la malnova pastroloĝejo iĝis ĉambro por komunaj celoj.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo kun la pastroloĝejo situas sola laŭ la trotuaro de placo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo reliefas. La turopinto estas cepoforma. La konstruaĵo formas grekan krucon. Interne estas galerioj laŭ 3 ĉefmuroj.

Fontoj
------

* hungare kun foto
* hungare kun 3 fotoj
* video

* Kategorio Luterana preĝejo (Kaposvár) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Pinto de Likankaburo.
**Likankabur** aŭ **Likankaburo**, **Licancabur** en la hispana, estas stratovulkano ĉe la limo inter Bolivio kaj Ĉilio, sude de la vulkano Sairecabur kaj okcidente de Juriques. Parto de Anda Centra Vulkana Zono, ĝi havas elstaran, 5 916 m altan konuson. La 400 m pinta kratero enhavanta la lagon Licancabur, nome kratera lago kiu estas inter la plej altaj lagoj en la mondo, estas ĉapo de la vulkano. Tri eroj de lafofluaĵoj eliras el la vulkano, kiu formiĝis sur ignimbrito el la Plejstoceno.

Likankaburo estis aktiva dum la Holoceno, post la glaciepokoj. Kvankam oni ne konas historiajn erupciojn de tiu vulkano, lafofluaĵoj etendaj al Laguna Verde estis datitaj el 13,240 ± 100 antaŭ nuno. La vulkano dekomence erupciis andeziton, kun malgrandaj kvantoj de dacito kaj bazalta andezito.

Ties klimato estas malvarma, seka kaj tre suneca, kun altaj niveloj de ultraviola radiado. Likankabur ne estas kovrita de glaĉeroj, kaj la vegetaĵaro kia remburplantoj kaj arbustoj troviĝas malalte en siaj deklivoj. Iam oni ĉasis ĉinĉilojn en la vulkano.

Likankabur estas konsiderata religia monto fare de la Atakamena popolo, rilate al la monteto Cerro Quimal en norda Ĉilio. Oni trovis arkeologiajn lokojn en ties deklivoj kaj en la pintokratero, kiuo povus esti prahistoria gvatoturo.

22° 50′ 01″ S 67° 52′ 58″ U﻿ / ﻿22.83361 °S, 67.88278 °U﻿ / -22.83361; -67.88278 (mapo)

Referencoj
----------

1. ↑   Cabrol, N. A.; Feister, U; Häder, D-P; Piazena, H; Grin, EA; Klein, A (2014). "Record solar UV irradiance in the tropical Andes.". Frontiers in Environmental Science. 2 (19): 6. doi:10.3389/fenvs.2014.00019.

* Kategorio Likankabur en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Krome, *Latas* ankaŭ estas la okcitana nomo de komunumo france nomata Lattes, en suda Francio.

**Latas** [LAtas] estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la okcidento de la komarko *Alto Gállego* (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco. 

La loĝloko Latas mem estas en la norda Valo *Val Ancha* je la kunfluejo de la riveroj Aurín kaj Gállego. La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun tre deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj.

Historio
--------

Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico. 

Dum la Hispana Enlanda Milito, Latas suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj).

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Latas oni malaltiĝis ĝis nur 10 loĝantoj en 2006, sed poste oni plialtiĝis pro proksimeco al la urbo Sabiñánigo kaj precize al golfludejo ĝis nunaj 82 loĝantoj (2019).

Aktualo
-------

La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, kio pluas ĉi tie male al aliaj apudaj lokoj, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

* Kategorio Latas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814538
 |
**Pilato** (germane **Pilatus**) estas montarmasivo en la Kantono Lucerno. Ĝia plej alta pinto estas kun 2128,5 metroj la Tomlishorno. La aliaj pintoj nomiĝas Esel, Klimsen, Mathorno kaj Widderfeld. La monto Pilato portas sian nomon, ĉar laŭ la legendo sur ĝi apud montara lageto troviĝas la tombejo de Pontio Pilato.

Geografio
---------

Pilato situas en la limregiono de la kantonoj Lucerno, Nidvaldo kaj Obvaldo. Ĝi apartenas al la Svisaj Antaŭalpoj. La monto leviĝas majeste preskaŭ 1800 metrojn de la bordo de la Kvarkantona Lago, kies brakoj Lago de Lucerno kaj Golfo de Hergiswil troviĝas oriente de la monto kaj alia brako Lago de Alpnach en ĝia sudo.

Historio
--------

Pilato estas fama per legendoj kaj historioj. En antaŭaj epokoj la loĝantoj en ĝia regiono timis la monton pri inundegoj, kiujn kaŭzis ĝiaj sovaĝriveroj je fortaj pluvoj. Elfosaĵoj de ŝtonigitaj plantoj kaj bestoj trovitaj sur la pinto de Pilato en mezepoko estis de la homoj interpretitaj kiel pruvo, ke Pilato estis inundita dum la diluvo. La 4-an de juni 1889 estis inaŭgurita la Pilato-fervojo, per kio komenciĝis la nova turisma epoko sur la monto.

Turismo
-------

Monto Pilato malantaŭ la vualigita Kongrescentro de Lucerno, kie okazis la 64a Universala Kongreso de Esperanto
La pinto de Pilato estas atingebla de Lucerno per aertelefero kaj de Alpnachstad per la Pilato-fervojo, kiu estas la plej dekliva dentoradfervojo de la mondo. La monto Pilato estas tre ŝatata ekskurscelo kaj la simbolo de la urbo Lucerno. De ĝia plej supra pinto oni havas mirindan panoramon kaj povas vidi je klara vetero ĝis Germanio.

Esperanto-Movado
----------------

La monto Pilato dum la 64-a Universala Kongreso de Esperanto 1979 estis kongresa ekskurscelo. En la 27-an de aŭgusto 1909 sur la monto pro akcidento mortis la dana esperantistino Marie Schröder.

Vidu ankaŭ en vikipedio
-----------------------

* Pilato-fervojo
* Fraekmuentegg

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Pilato (monto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Ocficiala Retejo de la Monto Pilato en la germana, franca, angla, ĉina, korea, tajvana kaj japana lingvoj
* Pilato en la Historia Leksikono de Svislando


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 228286
* GND: 4046065-4
* LCCN: sh87001031
* VIAF: 240328908
* NKC: ge514189
 |
Vido de la Placo Sintagma kaj fone la iama Reĝa Palaco. Oktobro 2015.
La **Malnova Reĝa Palaco** (en greka: Παλαιά Ανάκτορα) estas la unua reĝa palaco de moderna Grekio, kompletigita en 1843. Ĝi estis hejmo de la Grekia parlamento el 1934. La Malnova Reĝa Palaco estas situa ĉe la kerno de la moderna Ateno, ĉe la Placo Sintagma.

Ĝi estis la sidejo de la gerkaj gereĝoj dum la 19a jarcento. Ĝi suferis incendion en 1909. En 1924, referendumo abolis la monarkion. La konstruaĵo estis tiam uzata por multaj diversaj celoj — por registaraj kaj publikaj servoj en la 1920-aj jaroj, hospitalo dum la Dua Mondmilito, rifuĝejo antaŭe ktp. En 1935 oni restaŭris la monarkion, sed ekde tiam ĝi jam estis sidejo de la Grekia Parlamento.

Bibliografio
------------

* Kardamitsi-Adami, Maro (2009). Palaces in Greece. Melissa Books. ISBN 978-960-204-289-2.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Malnova Reĝa Palaco en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la Grekia Parlamento
* Historio de la konstruaĵo de la Grekia Parlamento
La **primeco-testo de Solovay-Strassen** estas primeco-testo, ellaborita de Robert M. Solovay kaj Volker Strassen. Ĝi estas probableca testo por kontroli, ĉu entjero estas komponita aŭ *verŝajne* primo. Ĝi estas plejparte anstataŭigita en uzado per primeco-testo de Miller-Rabin, sed havas grandan historian gravecon en montrado de praktika uzebleco de ĉifrosistemo RSA.

Konceptoj
---------

Eŭlero pruvis ke por primo *p* kaj iu entjero *a*,

{\displaystyle a^{(p-1)/2}\equiv \left({\frac {a}{p}}\right){\pmod {p}}}
kie

{\displaystyle \left({\frac {a}{p}}\right)}
estas la simbolo de Legendre. La jakobia simbolo estas ĝeneraligo de la simbolo de Legendre al

{\displaystyle \left({\frac {a}{n}}\right)}
kie *n* povas esti ĉiu nepara entjero. La jakobia simbolo povas esti komputita en tempo *O((log n)2)* uzante jakobian ĝeneraligon de leĝo de kvadrata reciprokeco.

Oni povas kontroli ĉu egaleco

{\displaystyle a^{(n-1)/2}\equiv \left({\frac {a}{n}}\right){\pmod {n}}}
veras por diversaj valoroj de *a*. Se *n* estas primo tiam ĉi tiu kongrueco estas veras por ĉiuj *a*. Tiel, se oni prenas valorojn de *a* hazarde kaj kontrolas la egalecon, tiam
tuj kiam oni trovas valoron *a* kiu malverigas la egalkongruecon oni povas konkludi ke *n* estas ne primo (sed ĉi tio ne donas faktorigon de *n*).

Valoro *a* estas la *eŭlera atestanto* se la pli supre donita egaleco kun la jakobia simbolo ne veras je *a*, do la valoro *a* estas atestanto de komponigiteco de *n*.
Malsimile al primeco-testo de Fermat, por ĉiu komponigita nepara *n* almenaŭ duono de ĉiuj

{\displaystyle a\in (\mathbb {Z} /n\mathbb {Z} )^{\*}}
estas atestantoj de komponigiteco. Do, ne estas neparaj komponigitaj *n* sen atestantoj, do ne ekzistas analogoj de nombroj de Carmichael por primeco-testo de Fermat.

Algoritmo kaj rula tempo
------------------------

La algoritmo povas esti skribita kiel sekvas:

**Enigoj**: *n*: valoro por testi primecon; *k*: parametro kiu difinas la kvanton de fojoj de provo por primeco
**Eligo**: "komponigita" se *n* estas komponigita, alie "verŝajne primo"
ripeti *k* fojojn:
preni valoron *a* hazarde en la limigo (1, *n-1*]
*x* ← (*a*/*n*)
se *x* = 0 aŭ *a(n-1)/2 mod n ≠ x* tiam redoni rezulton "komponigita"
redoni rezulton "verŝajne primo"
Uzante rapidajn algoritmojn por modula potencigo, la rula tempo de ĉi tiu algoritmo estas {\displaystyle {\mathcal {O}}(k\times \log ^{3}n)}, kie *k* estas la kvanto de provoj por hazardaj *a*, kaj *n* estas la testata nombro. La probablo de malsukceso de la algoritmo detekti komponigitan nombron estas *2−k*. Por celoj de ĉifrado se oni prenas sufiĉe grandan valoron de *k*, ekzemple 100, la ŝanco de uzo de komponigita nombro anstataŭ primo estas sufiĉe malgranda.
Luter-rozo ornamas la organizaĵa organo "Luther" kiel ankaŭ la jarlibrojn
La **Luter-societo** (germane *Luther-Gesellschaft*) estas en 1918 fondita societo de germana protestantismo.

Taskoj
------

La membraj taskoj ĉefaj estas la esploro de la vivo kaj de la agadoj de Marteno Lutero en popularscienca formo. La anoj sentas sin devigitaj proponi al ĉiuj interesitoj eblojn vivi laŭ la protestantisma idearo.

Eldonas la societo krome por jaro po tri numerojn de la la gazeto "Luther"; eldonas ĝi ankaŭ jarlibrojn "Lutherjahrbücher" kaj okazigas seminariojn pri aktualaj teologiaj aŭ religipedagogiaj temoj, ofte rekte kaj intence ĉe lokoj kie Lutero iam aktivis. Ĉirkaŭ ĉiun duan jaron aljuĝatas Lutero-premio por akademiaj estontuloj *(Martin-Luther-Preis für den akademischen Nachwuchs)*. Ĝi ankaŭ donatas al studentoj de teologio, historio, filologio aŭ filozofio ĉe germanaj altlernejoj por honorigi studojn kiuj temas pri Lutero kaj la reformacia heredaĵo.

Historio
--------

Fonditis la Lutero-societo en Lutherstadt Wittenberg en la kuro de la t.n. lutera renesanco je la komenco de la 20-a jarcento fare de la filologo Rudolf Christoph Eucken, kiu post la teruraj skuoj de la Unua mondmilito taksis nepra nov- kaj rekoncentriĝon je la reformaciaj ideoj por ĉiuj kulturemuloj. En 2018 estris la societon profesoro pri teologio Johannes Schilling el Kiel.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala hejmpaĝo
La **primeco-testo de Fermat** estas probableca testo por kontroli ĉu entjero estas verŝajna primo.

Koncepto
--------

Malgranda teoremo de Fermat diras ke se *p* estas primo kaj *a* estas reciproke prima kun *p*, *1≤a<p*, do *ap-1-1* estas dividebla per *p* aŭ per la alia skribmaniero

{\displaystyle a^{p-1}\equiv 1{\pmod {p}}}
Se oni bezonas kontroli, ĉu *p* estas primo, tiam oni povas preni hazardajn *a* en la intervalo kaj konroli ĉu la egaleco veras. Se la egaleco ne veras por iu *a*, tiam *p* estas ne primo. Se la egaleco veras por multaj valoroj de *a*, tiam oni povas diri ke *p* estas verŝajna primo, aŭ pseŭdoprimo.

Povas okazi en la testoj ke oni ne prenis iun *a* tian ke la egaleco malveras. Ĉiu *a* tia ke

{\displaystyle a^{n-1}\equiv 1{\pmod {n}}}
kiam *n* estas komponita estas sciata kiel *neatestanto de Fermat*. Se *a* estas tia ke

{\displaystyle a^{n-1}\not \equiv 1{\pmod {n}}}
tiam *a* estas *atestanto de Fermat* por la komponiteco de *n*.

Algoritmo kaj rula tempo
------------------------

La algoritmo povas esti skribita kiel sekvas:

**Enigoj**: *n*: valoro testota por primeco; *k*: parametro, kiu difinas la nombron de fojoj de testado por primeco
**Eligo**: "komponita" se *n* estas komponita, alie "verŝajne primo"
ripeti *k* fojojn:
preni valoron *a* hazarde en la limigo (1, *n-1*]
se *an-1 mod n ≠ 1* tiam redoni rezulton "komponita"
redoni rezulton "verŝajne primo"
Uzante rapidajn algoritmojn por modula potencigo, la rula tempo de ĉi tiu algoritmo estas *O(k × log2n × log log n × log log log n)*, kie *k* estas la nombro de provoj por hazardaj *a*, kaj *n* estas la valoro kiun oni testas por primeco.

Problemoj
---------

Estas certaj valoroj de *n* konataj kiel nombroj de Carmichael, por kiuj *ĉiuj* valoroj de *a* estas reciproke primaj kun *n* estas neatestantoj. Kvankam nombroj de Carmichael estas maloftaj, estas sufiĉa nombro da ili, por ke primeco-testo de Fermat estas ofte ne uzata, anstataŭe estas uzataj, ekzemple, primeco-testo de Miller-Rabin kaj primeco-testo de Solovay-Strassen.

Ĝenerale, se *n* ne estas nombro de Carmichael tiam almenaŭ duono de ĉiuj

{\displaystyle a\in (\mathbb {Z} /n\mathbb {Z} )^{\*}}
estas atestantoj de Fermat. Por pruvo de ĉi tio estu *a* atestanto de Fermat kaj *a1, a2, ... as* estu neatestantoj de Fermat. Tiam

{\displaystyle (a\cdot a\_{i})^{n-1}\equiv a^{n-1}\cdot a\_{i}^{n-1}\equiv a^{n-1}\not \equiv 1{\pmod {n}}}
kaj do ĉiuj *a × ai* por *i = 1, 2 ... s* estas atestantoj de Fermat.

Uzado
-----

La ĉifrada programo Pretty Good Privacy (PGP) uzas ĉi tiun primeco-teston. La ŝanco de tio ke PGP generas nombron de Carmichael estas malpli ol 1 el 1050, kio estas sufiĉa por praktikaj celoj.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

"**Lingvaj anguloj**" estas broŝureca verko de Félicien Baronnet, pri lingvaj detaloj de la lingvo Esperanto, kiun li iom post iom eldonis en diversaj formatoj. En 1979 aperis liaj *Lingvaj anguloj* en la porjunulara periodaĵo de SAT *La Juna Penso* libroforme en la serio "La juna penso - Suplemento"  kaj per nova eldono en 1990.

Li adoptis la strukturon demando-respondo, iel kiel tiu de la "Lingvaj respondoj" de Ludoviko Zamenhof, uzante la dubojn kiuj venis al la redakcio de la diversaj gazetoj aŭ instancoj en kiuj li aktivulis kiel lingva konsilisto, kaj al kiuj li aludas en ĉiu interveno, ekzemple SAT-Amikaro, Plena Gramatiko, Plena Ilustrita Vortaro ktp. kaj por referenci la dubojn kaj por montri lingvajn ekzemplojn.

Li dividis la verkon en jenaj ĉapitroj:

* La vorto.
* La frazo.
* La stilo.
* Novaj lingvaj tendencoj.

Lia sinteno montriĝas ne tro severa pri malĝustaĵoj kaj foje tolerema de nuancesprimado pere de ŝajne neĝustaj gramatikaĵoj, kiuj tamen povus esti akcepteblaj. Li konstante avertas pri kontaĝo de nacilingvaj formoj (evitendaj), plej ofte por franclingvanoj.

Referencoj
----------

1. ↑  (Laroque-Timbaut, 79 pp.)
2. ↑  Félicien Baronnet, *Lingvaj anguloj*, SAT-Broŝursevo, Beauville, 1990. 104 pp.

Vidu ankaŭ
----------

* Lingvaj Respondoj de L. L. Zamenhof
* Lingvaj Resondoj de Marcel Leereveld


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 836842
 |
**Konsonanta alfabeto** estas alfabeto estiĝinta aŭ uzata kadre de konsonanta skribsistemo. Tiu termino fakte estas metonimio: logike la epiteto *konsonanta* konvenas por karakterizi ne grafemaron, sed skribsistemon.

Pure konsonanta skribo estas koncepto precipe teoria kaj historia. Tiaj estis ekz-e la ugarita kaj fenica skriboj. Similaj estas la sakralaj skriboj de la hebrea Torao aŭ de la araba Korano. Tamen jam en tiuj sanktaj tekstoj rimarkeblas devio de la pure konsonanta skribo: kelkaj literoj komencas funkcii kiel vicvokaloj. Krome, por fiksi la tradician voĉlegadon ili ricevis vokalizajn kromsignojn, kvankam tiuj estas malmulte uzataj en la kutima skribo.

La hebrea alfabeto estas ankaŭ uzata en la plena konsonanta-vokala skribo de la Jida ortografio; ankaŭ en la adaptaĵoj de la araba alfabeto por neŝemidaj lingvoj aperas pluaj devioj de la konsonanta skribsistemo.

En la skolo de Peter T. Daniels «konsonanta alfabeto» (konfuzata kun «konsonanta skribsistemo») estas nomata *abĝado*, de la araba vorto أبجدي *abjadī*, kiu konsistas el la kvar unuaj arabaj liternomoj laŭ la tradicia «cifera» ordo (kontraste al هجائي *hiĝāʼī*, kiu estas moderna ordo grupanta la literojn laŭ ilia formo).

Vidu ankaŭ
----------

* Alfabeto
* Konsonanta skribsistemo
* Fenica alfabeto
* Hebrea skribo
* Araba skribo
**Wolfgang BOHR** [volfgank bor] (naskiĝis la 19-an de julio 1954 en Daun, mortis la 8-an de novembro 2021) estis germana esperantisto.

Wolfgang Bohr konatiĝis kun Esperanto kiel lernejano en sia hejmurbo Daun/Eifel kaj poste li studis hortikulturon en Geisenheim kaj Hanovro. Li laboris kiel instruisto kaj konsilisto pri hortikulturo kaj instruis en faka lernejo.

Wolfgang Bohr loĝis en Bad Neuenahr-Ahrweiler kaj estis membro de UEA ekde la jaro 1991 kaj longjara delegito. Li estis la ĉefa aktivulo kaj de 2006 prezidanto de Esperanto-Ligo Rejnlando-Palatinato. De 1991 ĝis 2006, li estis ĉeforganizanto de la Esperanto-aranĝo Printempa Semajno Internacia. En tiu agado daŭre subtenis lin lia edzino Ilona Schmidt-Bohr. De 2007 li estis estrarano de Germana Esperanto-Asocio, okupiĝanta pri la landaj ligoj.
Ekde 2011 li kunorganizis Esperantistan Migradon Aŭtunan (EMA) 

En Julio 2021 li estis viktimo de fortega inundo kaj ricevis subtenon de Esperantistoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Revuo Esperanto Januaro 2022. Nekrologoj
2. ↑  *Esperanto aktuell* #268 (Aŭgusto 2021)
**Heinrich Julius Alexander von KALB** (france: *Henry Jules Alexandre de Kalb*; naskiĝinta la 25-an de novembro 1752 en Jena, mortinta la 8-an de aprilo 1806 en Munkeno) estis germana oficiro soldatanta por Francujo.

Vivo
----

Patro lia estis la ĉambra prezidanto de Saksio-Vajmaro Karl Alexander von Kalb, lia frato Johann August Alexander von Kalb, kiu posteulis la patron (1776-1782). Ĉi-lasta estis karikaturita fare de Friedrich Schiller en la tragedio *Kabale und Liebe*. En la aĝo de 18 jaroj Kalb iĝis subleŭtenanto en la regimento de germanaj dungosoldatoj nome *Royal Deux-Ponts* (Zweibrücken), en aŭgusto 1770. Li estis promociita ĝis ĉefleŭtenanteco (kun 26 jaroj).

Lia taĉmento apartenis al la franca helparmeo (kun ĉ. kvin miloj da soldatoj) dum la Usona Milito de Sendependeco kontraŭ la angloj. Pro elstaraj meritoj Kalb estis honorita fare de George Washington kiu tiutempe estis generalo de la Kontinenta Armeo.

La fakto ke li servis en la sama milito kiel barono Johann von Kalb ofte konfuzojn provokis. Reveninte al Germanujo li devis edzinigi en oktobro 1783 bofratinon de la frato, Charlotte von Marschalk und Ostheim; ŝin li vidis unuafoje en Oberaurach. Dum la devigita geedzeco Charlotte havis amrilatojn kun Friedrich Schiller kaj Jean Paul. Pro ke Heinrich povis resti nur la vintrajn monatojn ĉefamilie (pro multaj devoj ligitaj al lia alta rango) baldaŭ estiĝis ideoj divorci. Sed pro daŭra insisto de li voli eduki la komunan filon Charlotte preferis laŭforme resti edzino.

La Franca Revolucio de 1789 finis la karieron de kapitano Kalb. Fine li partoprenis la fuĝoprovo de reĝo Ludoviko la 16-a. Li do revenis al Turingio sen iu rajto je pensio; vane li klopodis esti akceptita kiel oficiro en Germanujo. Lia diboĉema frato intertempe estis konsuminta la familiajn havaĵojn kaj la minacanta malriĉuliĝo ege ĉagrenis Heinrich. Li do retiriĝis je sia bieno Trabelsdorf (apud Lisberg) kie li havis rilaton kun Barbara Tod, filino de instruisto, kiu servis kiel kuiristino ĉe li. Kun ŝi li havis du filojn kaj filinon. Geedzeca stato kun Charlotte ne formale sed fakte ekde 1800 ne plu ekzistas. En la paska mardo de 1806 li pafe memmortigis sin en la gastejo munkena *Zum Goldenen Hahn*. Kie ekzakte en Munkeno li estis entombigita en la 10-a de aprilo ne klaras.

Eksteraj ligiloj
----------------

* "Die Familie von Kalb in Waltershausen"

Notoj
-----

1. ↑  Kun Schiller ŝi unuafoje kunvenis en majo 1784 kiam ŝi estis vojaĝanta al la garnizona loko Landau tra Mannheim. Baldaŭ poste ŝi ekloĝis en Mannheim. Post emociegaj renkontiĝoj ili decidis ne plu vidi unu la alian flegonte leteran interŝanĝon ĝis revido en la 1787-jaro en Vajmaro.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 837099
* GND: 116028955
* VIAF: 30276636
 |
**Majs** [majŝ], kroate **Majša,** germane **Maisch** [majŝ] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Mohács.

Blazono de Majs
Serba preĝejo en Majs

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 32  km²
* Loĝantaro: 1020
* Poŝtkodo: 7783
* Telefonprefikso: 69

Situo
-----

Majs situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ rojo, proksime de Kroatio. Mohács troviĝas 14, Villány 15, Siklós 29 km-ojn.

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1235 laŭ tiama hungara ortografio *"Moysa"*. Post la mezepoko La komunumo apartenis al la Osmana Imperio dum 150 jarojn. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de germanoj, infanĝardeno, lernejo, kuracejo, dentokuracejo, apoteko, poŝto, eta banko, vendejo, sportejo.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika preĝejo omaĝe al Karlo Boromeo
* ortodoksa serba preĝejo el la 18-a jarcento

Ĝemelkomunumoj
--------------

* Kroatio Topolje, Kroatio
* Kroatio Gajić, Kroatio
* Germanio Eching, Germanio

* Kategorio Majs en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Luterana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en Veszprém (urbo).

Historio
--------

En la 16-a jarcento la reformacio konkeris ankaŭ urbon Veszprém kun la loĝantoj kaj la soldatoj, kiuj defendis la fortikaĵon. Tiutempe pro la konstantaj kontraŭturkaj bataloj la katolika episkopo forestis, neniu baris la protestantismon. En 1628 la katolika episkopo revenis kaj komenciĝis presekutadoj de la protestantoj. Leĝo garantiis la religioliberecon en la fortikaĵoj, sed en 1716 la leĝo estis nuligita. La luternanoj povis frekventi mesojn nur en la apudaj vilaĝoj (Nemesvámos, Öskü). Tamen en 1788 kun permeso oni konstruis preĝdomon, post 2 jaroj jam la nun videblan preĝejon, sed sen turo. En 1893 incendio faris damaĝojn, poste la preĝejo iomete trakonstruiĝis, la turo estis konstruita en 1910.

Konstruaĵo
----------

La konstruaĵo situas sola sur tre malgranda monteto ĝuste ĉe la urba promenadstrato. En la fasado la kvadrata ferbetona turo reliefas, plej supre estas okulfrapa la svelta turopinto. La ronda absido havas 2 fenestrojn, sed interne la sanktejo estas seslatera. La altara bildo estis pentrita en 1892, apude estas ujo por baptado kune kun ligna skulptaĵo pri bapto de Kristo.

Fontoj
------

* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare

Luterana preĝejo kun parko en Veszprém

* Kategorio Luterana preĝejo (Veszprém) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Luterana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Sopron, en la urbocentro.

Historio
--------

En la frua 17-a jarcento en Sopron loĝis 8000 homoj, el ili 7000 estis luteranoj. La unua ligna luterana preĝejo konstruiĝis en 1676, kiu pro incendio cindriĝis. La sekva ligna preĝejo funkciis en la sama loko inter 1677-1722. La tria preĝejo konstruiĝis jam el ŝtono, kiu funkciis ĝis 1782. Kun permeso de Jozefo la 2-a la 4-a preĝejo konstruiĝis en la 1780-aj jaroj, sed laŭ la permeso antaŭ la enirejo devas etendiĝi la paroĥo kaj la preĝejo ne havis turon. Tial la turo pretiĝis nur en 1863. La sakristio konstruiĝis en 1854. Post la 2-a mondmilito la germanlingvaj luteranoj estis deportitaj al Germanio.

Konstruaĵo
----------

La altaro, predikejo, lustroj kaj la orgeno venis el la 2-a preĝejo. La 8 kolonoj dispartigas la navon je 3 partoj. La meza navo estas 8 metrojn larĝa. Super ambaŭ flankonavoj galerio troviĝas.

Fontoj
------

* 

Interna parto de la preĝejo

* Kategorio Luterana preĝejo (Sopron) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Lusail (metroo de Doho) kaj Stadiono Lusail. |

**Lusail** (arabe لوسيل) estas planita urbo en Kataro, situanta ĉe la marbordo, en la suda parto de la komunumo Al Daayen. Lusail situas ĉirkaŭ 23 km norde de la urbocentro de Doho, norde de West Bay Lagoon, kovras areon de pli ol 38 km² kaj estonte havos infrastrukturon por gastigi 450 000 homojn. El tiuj 450 000 homoj, oni taksas, ke 250 000 aŭ malpli estos loĝantoj, 190 000 estos oficejaj laboristoj kaj 60 000 estos podetalaj laboristoj.

Estas planite havi jaĥtejojn, loĝkvartalojn, insulferiejojn, komercajn distriktojn, luksajn butikumadojn kaj libertempoinstalaĵojn, kaj golfejkomunumon, homfaritajn insulojn kaj plurajn distrajn distriktojn. Konstruado plu daŭras. Disvolviĝo estas aranĝita fare de la ŝtatkontrolita konstruiganto Qatari Diar kune kun Parsons Corporation kaj Dorsch-Gruppe.

Unu el la proponitaj lokoj por la Futbala Mondpokalo 2022 estas la Stadiono Lusail. Ĝi ankaŭ estas la loko de la konkursa kurejo de Formulo 1 kaj la Unua Doha Grandpremio estis okazigita ĉi tie en 2021.

Stadiono Lusail

Referencoj
----------

1. ↑   Smart City. Lusail City. Arkivita el la originalo je 2021-02-27. Alirita 14 januaro 2019.
2. ↑   'More than 80% of Lusail City's infrastructure projects completed'. Gulf Times (19 aprilo 2018). Alirita 29 majo 2018.
3. ↑  Saraiva, Alexia.  Get To Know The 8 2022 Qatar World Cup Stadiums. ArchDaily.

Vidu ankaŭ
----------

* Lusail (metroo de Doho)
* Metroo de Doho
* Tramtransporto en Lusail
* Listo de urboj de Kataro

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Lusail en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo
*Pri divizoroj en algebra geometrio, vidu artikolon dividanto (algebra geometrio).*

---

En matematiko, **divizoro** (aŭ **faktoro**) de entjero *n* estas entjero, kiu dividas entjeron *n* sen laso de resto.

Ekzemple, 7 estas faktoro de 42, ĉar 42/7 = 6. Oni ankaŭ diras, ke "*42 estas **dividebla** per 7*" aŭ "*7 **dividas** la entjeron 42*". Kutima notacio estas 7 | 42. Ĉiuj pozitivaj divizoroj de 42 estas 1, 2, 3, 6, 7, 14, 21, 42.

Ĝenerale, *m*|*n* validas por entjeroj *m* kaj *n*, se kaj nur se ekzistas entjero *k* tia, ke *n* = *km*. Tial, faktoroj povas esti negativaj kaj pozitivaj. 1 kaj −1 estas faktoroj de ĉiu entjero, ĉiu entjero estas faktoro de si, kaj ĉiu entjero estas faktoro de 0, 0 estas faktoro nur de 0 (vidi ankaŭ artikolon divido per nul). Entjeroj divideblaj per 2 estas nomataj kiel paraj kaj ĉiuj aliaj entjeroj estas nomataj kiel neparaj.

Faktoro de *n*, kiu ne estas egala al 1, −1, *n* aŭ −*n* nomiĝas *netriviala divizoro* de *n*. Primo ne havas netrivialajn divizorojn. Entjero kun netrivialaj divizoroj estas *neprima*.

Vidu ankaŭ
----------

* Baremo de primaj faktoroj (por entjeroj 1 ... 1000)
* Baremo de faktoroj (por entjeroj 1 ... 1000)
* Testo de dividebleco
* Faktorado

  


|  |  |
| --- | --- |
|  <!-- --> | Ĉi tiu artikolo enhavas dume forkomentitajn partojn de la teksto, ĉar ili ankoraŭ ne estas sufiĉe bonaj. Vi povas redakti la paĝon kaj plibonigi kaj malkomenti la forkomentitajn partojn. |
IOS jailbreak vendejo, Cydia
**Malŝlosigo** estas procedo por ekhavi administran aliron kaj la eblecon por malŝlosi aparatarajn limigojn kreitajn de fabrikistoj. Per malŝlosigo, la uzanto akiras ĉefuzantecon kaj privilegian pligrandiĝon. Oni povas malŝlosigi aparatojn kie estas instalita Android (angle: *rooting*) kaj iOS (angle: *jailbreaking*). La videoludilo PlayStation 3 ankaŭ povas esti malŝlosigata.

Malŝlosigado estas la agado por eliri malliberejon en Uniksaj operaciumoj aŭ ĉirkaŭpasi ciferecan administradon de rajtoj (DRM). En la unua kazo, ĝi permesas al uzanto vidi dosierojn ekster la dosiersistemo publike havigebla de la administranto. Pri la DRM, la malŝlosigo permesas al uzanto lanĉi kodaĵojn libere kaj eviti limigojn rilate al chroot. La PlayStation Portable ankaŭ estis celo de kodumuloj por malŝlosigi ĝin, kaj foje tiaj kodumaĵoj estis invaliditaj de vendistaj ĝisdatigoj.

Malŝlosigado malsamas en Android kaj iOS. Kvankam en Android ĝi permesas ekhavon de administraj rajtojn, en iOS ĝi ne nur permesas ĝin, sed ankaŭ preteriras agordojn de cifereca administrado de rajtoj.

Referencoj
----------

1. ↑  Peikar, Cyrus.  (2004-01-12) *Security Warrior*. O'Reilly Media, p. 304. ISBN 9780596552398.