recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jevgenij Aleksandroviĉ Lebedev** (ruse *Евгений Александрович Лебедев*, en brita literumo *Evgeny Alexandrovich Lebedev*; naskiĝis la 8-an de majo 1980) estas rusdevena amaskomunikila entreprenisto loĝanta en Londono. Lia firmao *Lebedev Holdings* posedas la gazetojn *The Independent* kaj *London Evening Standard*, kaj la televidan kanalon *London Live*. Li ankaŭ aktivas kiel ĵurnalisto.

Li naskiĝis en Moskvo, Sovetunio, kiel sola filo de Aleksandr Lebedev kaj ties tiutempa edzino Natalija. En aĝo de ok jaroj li translokiĝis al Londono, kiam la patro komencis labori por la sovetunia sekreta servo KGB, forte karieris en la servo, atingis la gvidan rangon de unua ĉefdirektoro kaj laboris por la servo ĝis la jaro 1992. En Londono, li havis la diplomatan rangon de ekonomia ataŝeo. Jevgenij Lebedev estis lernejano de urbaj elementa kaj meza lernejoj, poste plurajn jarojn vivis en la internuleja lernejo *Mill Hill School* en norda Londono kaj sekve studis artan historion kaj samtempe laboris en la firmao *Christie's*, la gvida monda komercejo kaj aŭkciejo pri artaĵoj. Ekde tiam li seninterrompe vivis en Britio, kaj en 2010 ricevis britan ŝtatanecon aldone al la antaŭa rusa ŝtataneco, kiun li daŭre havas.

En januaro 2009 Jevgenij kun la patro Aleksandr Lebedev aĉetis 65 procentaĵojn el la akcioj de la gazeto *Evening Standard*. La novaj posedantoj transformis ĝin al senkosta gazeto, plurobligis la eldonkvanton tuj al 700 000, kaj en januaro 2014 al 900 000: la gazeto nun havas ĉiutagan legantaron de 2 milionoj da homoj. En marto 2010 aldone aĉetiĝis la gazeto *The Independent* kun sia dimanĉa eldono *The Independent on Sunday*. En oktobro 2010 fondiĝis plia gazeto, nomata *i Newspaper*, kiu dum la unuaj ses jaroj furoris kaj ekonomie tre prosperis, rekoninda sukceso en tempo de ĝenerale malpopulariĝantaj papereldonaj gazetoj. En 2015 ĝi titoliĝis "nacia gazeto de la jaro".

* Kategorio Jevgenij Lebedev en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János Doktor** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Doktor János** estis hungara aktoro, reĝisoro. Lia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Doctor János Károly*. Lia edzino estis Margit Verő.

János Doktor  naskiĝis la 1881 en Vieno (Aŭstrio-Hungario), li mortis en 1942 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Doktor akiris diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1904, poste tuj li aliĝis al *Népszínház*. En la sekvaj jaroj li apartenis ekzemple al trupo de Nándor Alapi (kiel reĝisoro), Nacia Teatro (Kassa) (1906-1908), Nacia Teatro (Miskolc) (1909-1911, 1912-1914), trupo de Ödön Faragó (1914-1916), Nacia Teatro (Pécs) (1916-1918). Ekde 1919 li estis videbla plej ofte en kabaredoj. En la teatra jaro 1927 li estis reĝisoro en Nacia Teatro (Szeged). Li pensiuliĝis en 1929, tamen en 1936 li havis malgrandajn rolojn en Teatro Magyar.

Li edziĝis en 1907.

Elektitaj teatraj roloj
-----------------------

* Molière: Tartufo - Orgon
* Hebbel: *Mária Magdolna* - Secretarius
* Wedekind: *A hőstenor* - instruisto Dühring

Elektitaj kinaj filmaj roloj
----------------------------

* *Ali rózsáskertje* (1913) – tapiŝovendisto
* *A csúnya lány* (1935) – juĝeja sekretario
* *Elcserélt ember* (1938) – Dénes Barzó

Elektitaj teatraj reĝisoraĵoj
-----------------------------

* William Shakespeare: La dresado de la megero
* Sándor Bródy: *A szerető*
* Wedekind: *A hőstenor*

Lia sola tradukaĵo
------------------

* Hermann Reichenbach: *Bilincsek* (dramo prezentita en Miskolc en 1910)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio János Doktor en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János Baksa-Soós** [jAnoŝ bakŝa-ŝOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Baksa-Soós János** estis hungara pentristo, ŝlagrokantisto instruisto. Lia patro estis László Baksa Soós (laŭ necerta informo), lia edzino estis Ágnes Stiller-Luzsicza.

János Baksa-Soós dekstre en 1970
János Baksa-Soós  Arkivigite je 2018-02-03 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 20-an de septembro 1948 en Budapeŝto, li mortis la 25-an de septembro 2021.

Biografio
---------

János Baksa-Soós frekventis muzikan bazlernejon en sia naskiĝurbo, poste li 4 jarojn laboris en Orienta Berlino en Berlino en biblioteko kaj filmstudio. Li abiturientis en Budapeŝto en 1970, intertempe en 1968 li fondis sukcesan gitaristan muzikgrupon. En 1971 li edziĝis, poste la paro disidis al Okcidenta Germanio. Li frekventis grafikan lernejon en Essen, poste li akiris diplomon pri pentrado, skulptado, ceramikarto en Düsseldorf. Lia ĉefa instruisto estis Joseph Beuys. Ekde 1978 li vivas en Okcidenta Berlino, li signas la kreitajn artaĵojn kiel **Prince January**. Lia filo vivas en Budapeŝto.

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* 1996 Budapeŝto
* 2005 Berlino
* 2007 Székesfehérvár

Liaj libroj
-----------

* 1972 - 1973 Olympi (fabellibro kun akvafortoj)
* 2000 Prince January: Terra Forming

Liaj filmaj roloj
-----------------

* 1970 Szép leányok, ne sírjatok
* 1971 A harmadik
* 2001 Cseh Tamás film

Fontoj
------

* anglalingva biografio kun foto Arkivigite je 2018-02-04 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-02-03 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-02-03 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio János Baksa-Soós en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 602867
 |
**János FAJÓ** [jAnoŝ fajO], hungare **Fajó János** estis hungara pentristo. Li estas spirita heredanto de Lajos Kassák.

János Fajó
*Csepp* (Guto) fare de János Fajó
János Fajó naskiĝis la 9-an de februaro 1937 en Orosháza, li mortis la 8-an de julio 2018.

Biografio
---------

János Fajó frekventis gimnazion en Békéscsaba, poste ĉeflernejon en Budapeŝto inter 1956-1961. Komence li instruis, baldaŭe li studvojaĝis en Sovetunio, Egipto, Vieno, Londono, Parizo. En la 1970-aj jaroj Imre Bak, János Fajó kaj István Nádler fondis modernan pentristan rondon. Inter 1976-1988 li estris ekspoziciejon en Budapeŝto. Liaj verkoj pro la geometriaj formoj precipe eksterlanda havis sukcesojn. Li ricevis premion Kossuth en 2008, en 1985 alian premion.

Liaj solaj ekspozicioj (elekto)
-------------------------------

* 1968, 1970, 1990, 1995, 2000, 2004, 2008 Budapeŝto
* 1973 Esztergom
* 1975, 1979 Székesfehérvár
* 1980 Szeged, Debrecen
* 1983 Nagykanizsa, Szeged
* 1985 Romo, Székesfehérvár
* 1988 Békéscsaba, Miskolc, Berlino, Zürich
* 1997 Vieno

Liaj grupaj ekspozicioj (elekto)
--------------------------------

* 1962, 1963, 1964, 1969, 1971, 1977, 1981, 1988, 1991, 1996, 2006, 2008 Budapeŝto
* 1964 Zagrebo, Beogrado
* 1967 Miskolc
* 1969 Varsovio
* 1970 Pécs, Salgótarján, Poznań, Łódż
* 1971 Vieno
* 1973 Graz
* 1977 Győr, Düsseldorf
* 1981 Toronto
* 1992 Bolzano
* 2007 Győr
* 2011 Dallas

Verkaro (elekto)
----------------

* mozaikomuro en Gödöllő
* *Mobil eternit relief* en Miskolc
* memorejo en Bácsborsód
* *Önarckép* (Memportreto)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* János Saxon-Szász

Fontoj
------

* Hungara Vikipedio

* Kategorio János Fajó en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 412366
* GND: 174205619
* LCCN: n2002093694
* VIAF: 265341888
* ISNI: 0000 0003 8269 8117
 |
**József Gál** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gál József** estis hungara luktisto, olimpiano, monda ĉampiono, trejnisto, fervojisto.

József Gál naskiĝis la 20-an de aprilo 1918 en Cegléd, li mortis la 2-an de februaro 2003 en Cegléd.

Biografio
---------

József Gál frue estis liveristo apud sia patro, sed en 1938 li jam estis sendependa liveristo. Li soldatiĝis en 1943, en la sekva jaro li estis militkaptito en Sovetunio. Lia luktada talento estis malkovrita, tial pro la bonaj cirkonstancoj en bona stato li povis hejmenveni en 1948. Pro la socialismo li ne povis esti liveristo, tial li iĝis fervojisto. Li edziĝis en 1942, vidviĝis en 1953 kaj denove edziĝis en la sekva jaro. Ambaŭ edzinoj naskis po unu filinojn. Li ricevis premiojn inter 1951-2003.

### Sporta kariero

József Gál ekde 1932 estis luktisto en sia naskiĝurbo. Li estis hungara ĉampiono kvinfoje inter 1941-1954, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1940-1952. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1952 sen medalo, sed en mondĉampionumo li estis la unua en 1950. Li finis sian aktivan sportan karieron en sia aĝo 40, poste li estis trejnisto, se ne paroli pri postenoj en la sporta vivo.

Sporthalo pri József Gál

Memorigiloj
-----------

* sporthalo en Cegléd prenis la nomon "Gál József" en 2013

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* rezultoj angle
* datenoj angle kun foto

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

* Kategorio József Gál en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 816116
 |



* Portalo pri Biografio
Ilustra bildo de eŭnuĥa servisto en haremo
**Jarankeŝ** aŭ ankaŭ **Jarankaŝ** (mortis en 1146) estis sklavo de franka deveno, kiu murdis sian mastron, la musliman atabegon en Mosulo kaj pli postan sultanon Zengí-on. La damaska kronikisto Ibn al-Qalanisi skribis:

*"...unu el servistoj (de Zengí), por kiu li havis apartan ŝaton kaj en kies socio li ĝojis... kiu kulturis sekretan malamon pro ia vundo, kiu estis al li farita fare de la atabego, trovis okazon, kiam la gardistaro estis for kaj Zengí estis ebria kaj kun silenta konsento kaj helpe de kelkaj liaj kunuloj inter la servistoj murdis lin dormanta en antaŭvespero de la sesa sabato de la dua rabio (nokte je la sabato la 14-an de septembro 1146)."*
Laŭ alia teorio la eŭnuĥo murdis Zengí-on tial, ke lia mastro akre mallaŭdis lin pro tio, ke la servisto trinkis el lia pokalo por vino. Post tio, kiam Jarankeŝ mortpikis sian mastron, li fuĝis unue en fortikaĵon Dawsar, kaj de tie plu ĝis Damasko, "kredante, ke ĉi tie li estos en sekureco, li senvuale anoncis sin al sia krimo, li imagis, ke li ĉi tie estos bonvenigata kaj li pretendis agnoskon." Sed la damaska reganto Mu'ín ad-Dín Unur anstataŭ tio lasis aresti lin kaj forsendi al Núr ad-Dín, filo de Zengí, kaj tiu sendis lin al sia frato Saíf ad-Dín Ghází la 1-a ĝis Mosulo, kiu igis ekzekuti lin.

### Literaturo

* Steven Runciman, *A History of the Crusades, Vol. II: The Kingdom of Jerusalem*. Cambridge University Press, 1952.
* *The Damascus Chronicle of the Crusades, Extracted and Translated from the Chronicle of Ibn al-Qalanisi*. H.A.R. Gibb, 1932 (reprint, Dover Publications, 2002).
* Antony Bridge, *Křížové výpravy*, 1980, Londýn

### Vidu ankaŭ

* Sklaveco
* Eŭnuĥo
* Murdo
* Atenco
* Mortpuno
* Frankoj
**János Farkas** [jAnoŝ farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas János** estis hungara futbalisto (avanulo), olimpiano, olimpika ĉampiono.

János Farkas naskiĝis la 27-an de marto 1942 en Budapeŝto, li mortis la 29-an de septembro 1989 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Farkas post malgrava junulara teamo apartenis al prestiĝa ĉefurba klubo inter 1959-1972, kie li ludis 290-foje kun 169 goloj. Tiam li estis kvarfoje hungara ĉampiono kaj en 1966 golreĝo. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1961-1969 33-foje kun 19 goloj. En la Somera Olimpiko 1964 lia nacia teamo ricevis ormedalon. En 1974 li plene adiaŭis de la futbalo kaj li estis restoraciestro (tiu okupo estis ofta al tiuj (kiel donaco de la klubo), kiuj ne volis esti trejnistoj). Pli frue en 1961 li plene orfiĝis, sed en la sama jaro li edziĝis.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* 
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio János Farkas (futbalisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797558
 |



* Portalo pri Biografio
**József Janiga** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Janiga József** estis hungara pentristo, ilustristo, instruisto.

József Janiga  naskiĝis la 21-an de marto 1946 en Štúrovo (Ĉeĥoslovakio, nuntempe en Slovakio), li mortis la 5-an de majo 2004 en Veľký Meder (Ĉeĥoslovakio, nuntempe en Slovakio).

Biografio
---------

József Janiga apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li akiris pedagogian diplomon en Pedagogia Altlernejo de Nitro en 1968. Inter 1968–1982 li instruis en bazlernejo de Zemianska Olča, poste en Veľký Meder. En 1988 li estis aktiva ankaŭ en la politiko, li strebis por rajtoj de la hungara minoritato. En 1996 li iĝis trudemerito, ĉar lia dekstra brako paraliziĝis. Dum la aktivaj jaroj somere li pentradis ankaŭ en Hungario. Post la malsano li lernis pentri per la alia mano. Li pentradis pejzaĝojn kaj li ilustradis plurajn librojn. Li ricevis 3 premiojn inter 1997-2004. Li havis edzinon.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Nitro (1967)
* Szeged (1967)
* Komárno (1974)
* Nové Zámky (1983)
* Bratislavo (1994, 1995)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Komárno (1962)
* Budapeŝto (1975, 1976, 1993, 1996)
* Bratislavo (1991)
* Ansbach (1994)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* Önarckép 1.
* Fények világ
* Csallóközi táj
* Búzatábla

Memorigiloj
-----------

* bazlernejo de Veľký Meder
* busto en Veľký Meder (2007)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-05-16 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio József Janiga en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 611765
* GND: 1146473338
* LCCN: no2015146877
* VIAF: 121536203
* ISNI: 0000 0000 7949 8200
 |
*Ne miskomprenu kun Ĵarkovac!*

**Jarkovac,** serbe **Јарковац,** hungare **Árkod** estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Seĉanj.

Jarkovac troviĝas en (verda) Municipo Seĉanj en Serbio

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 60  km²
* Koordinatoj: 45°16′05″N 20°45'18″E
* Alto super marnivelo: 50 m
* Loĝantaro: 1810
* Poŝtkodo: 23250
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

Situo
-----

Jarkovac situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj.

Mapo pri municipo Seĉanj

Historio
--------

Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Jarkovac 1817 homoj, (1386 serboj (76 %),158 hungaroj, 104 rumanoj, 40 ciganoj, 26 germanoj, 19 slovakoj, 15 jugoslavianoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* ortodoksa preĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

Ortodoksa preĝejo de Jarkovac

* Kategorio Jarkovac en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János Balogh** [jAnoŝ balog], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balogh János** estis hungara juristo, politikisto, oficiro. Lia nobela antaŭnomo estis *galántai*.

János Balogh
János Balogh en la 1830-aj jaroj
János Balogh  naskiĝis la 22-an de februaro 1796 en Nagyendrőd (nuntempa Ondrejovce en Slovakio). Li mortis la 11-an de januaro 1872 en Érsekújvár (nuntempa Nové Zámky en Slovakio).

Biografio
---------

János Balogh lernis juron, poste li havis postenon en administrado de departemento Bars, samloke li komencis ankaŭ politikadi kontraŭ Habsburgoj. Li estis ankaŭ deputito en la hungara parlamento, kie li amikiĝis ekzemple kun Lajos Kossuth. Inter 1842 kaj 1845 li estis nur subdepartementestro. Li denove estis elektita parlamenta deputito dum hungara revolucio de 1848, sed komence de la armilaj bataloj ankaŭ li batalis. Post falo de la revolucio li mallonge estis kolonelo en la turka armeo, poste li vivis en Londono. En 1859 li hejmenvenis ricevinta amnestion. Lastfoje li politikadis en 1861 en la parlamento.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* diversaj parlamentaj paroladoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

* Kategorio János Balogh (politikisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jiaĝuguan** aŭ **Jiayuguan** (en simpligita ĉina: 嘉峪关市; en tradicia ĉina: 嘉峪關市; en pinjino: Jiāyùguān Shì) estas prefektur-nivela urbo de la nordokcidenta provinco Gansuo, Ĉinio, kun populacio de 231 853 personoj en 2010. Ĝi estas nomita tiel laŭ la apuda Jiaĝu Pasejo, nome la plej granda kaj plej netuŝita pasejo de la Granda Ĉina Muro.

Rivero Taolai en la urbo.
Jiaĝuguan estas grava industria urbo. Ĝi estis establita en 1958, post la establado de la Jiukuan Ŝtalkompanio, nome la plej granda ŝtalkompanio en Gansuo. Minado kaj minerala procezado estas la ĉefaj industrioj de la urbo. Laŭ areo, ĝi estas klare la plej malgranda prefektur-nivela dividaĵo de Gansuo.

La fortikaĵo de Jiaĝuguan estas en la pinto de la parto de la Granda Ĉina Muro kiu estis konstruita de la Dinastio Ming, en la 14a jarcento.

Notoj
-----

1. ↑   Gore, Rick (Marto 1980). "Journey to China's Far West". National Geographic. Vol. 157 no. 3. p. 314. ISSN 0027-9358. OCLC 643483454.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 695622
* GND: 4244242-4
* LCCN: n85213879
* VIAF: 138445122
* SUDOC: 159334934
* BNF: 12519643m
 |
**János Fülöp Binder** [jAnoŝ fulop], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Binder János Fülöp** estis hungara akvafortisto, la unua tia majstro en Buda.

Binder János Fülöp  naskiĝis en 1735? en Pozsony (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis en 1811 en Buda.

Máriakéménd (1774) fare de Binder
Danubo ĉe Buda fare de Binder

Biografio
---------

Binder János Fülöp studis en Vieno, poste li translokiĝis al Buda. Li establis atelieron, kie li produktis akvafortojn. Resume postrestis 388 akvafortoj, inter ili sakralaj bildoj, pejzaĝoj, ilustraĵoj por lernolibroj kaj literaturaĵoj, gildodokumentoj, ekslibrisoj. Post morto de Binder la vidvino gvidis plu la atelieron.

Elektitaj akvafortoj
--------------------

* Piaristo Ince Dezericzky (1762)Piaristo Ince Dezericzky (1762)
* Gildo en VácGildo en Vác
* Stefano kaj Sankta Maria (1763)Stefano kaj Sankta Maria (1763)
* Sankta Maria (1768)Sankta Maria (1768)
* GildoGildo
* Fehérvár (1780)Fehérvár (1780)
* BudaBuda
* Buda en la 1790-aj jarojBuda en la 1790-aj jaroj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2018-12-23. Alirita 2018-12-23.

* Kategorio János Fülöp Binder en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 627252
* GND: 122339312
* LCCN: n2002104620
* VIAF: 38740172
* ICCU: BVEV185264
 |
La rivero Jangzio ĉe la kunfluo de la riveroj Min kaj Jinŝa. Malsupre de Jibin, la Jangzio estas konata en ĉina kiel *Ĉang Jiang* aŭ la "Longa Rivero". Supre de Jibin, la Jangzio estas konata kiel Jinŝa aŭ Orsabla Rivero.
**Jibino** aŭ **Jibin** (en ĉina 宜宾 aŭ en tradicia ĉina skribo 宜賓; en Siĉuana Pijino: ȵi2bin1; per Siĉuana prononco: ɲi˨˩pin˥) estas prefektura urbo en la sudorienta parto de la provinco Siĉuano, Ĉinio, situanta ĉe la kunfluo de la riveroj Min kaj Jangzio.

Ĝi havis 4,471,840 loĝantojn laŭ la censo de 2010 el kiuj 836,340 loĝis en la kerna areo fare de la Kuipinga Distrikto. Oni povas noti ke la Kantono Jibin estas kunurbigita kiel aglomeraĵo en la sudokcidenta direkto.

Homa setlado de Jibin datas el almenaŭ 40,000 jaroj. Jibin iĝiss kantono en la dinastio Han (206 a.K. − 220 p.K.).

Ĝi estis antaŭe konata kiel **Suifu** aŭ **Suifoo**.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Jibino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala urba retejo Arkivigite je 2010-08-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Neoficiala urboprezento de Jibin Arkivigite je 2009-04-15 per la retarkivo Wayback Machine
* Yibin City ĉe bashu.net Arkivigite je 2005-02-07 per la retarkivo Wayback Machine
* Yibin ĉe chinaculture.org Arkivigite je 2005-03-02 per la retarkivo Wayback Machine
**János Heuffel** [jAnoŝ], aŭ *Johann A. Heuffel*, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Heuffel János** estis hungara kuracisto, botanikisto. Lia botanika mallonga nomo estas **Heuff**.

János Heuffel  naskiĝis la 29-an de decembro 1800 en Modor (nuntempa Modra en Slovakio), li mortis la 22-an de septembro 1857 en Lugos (nuntempa Lugoj en Rumanio).

Biografio
---------

János Heuffel studis en Universitato de Vieno, sed li akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1826. Li kolektis kreskaĵojn jam dum la studentaj jaroj. Post siaj studoj li estis kuracisto en bienego en Arad (historia departemento). En 1829 li estis nomumita magistrata kuracisto de Departemento Krassó en urbo Lugos. Tiutempe li edziĝis kaj li trovis en la regiono riĉan kampon laŭ botanika vidpunkto. Post falo de la Hungara revolucio de 1848 li ne akceptis pli malgravan postenon, li akompanis alian botanikiston en la regiono. Ekde 1853 li estis privata kuracisto en Lugos kaj li daŭris ankaŭ la botanikan laboron. Li ricevis membrecojn en pluraj eksterlandaj botanikaj societoj. Li postlasis riĉan botanikan kolektaĵon, kiun ĉefepiskopo Lajos Haynald aĉetis kaj donacis al la Hungara Nacia Muzeo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Diss. inaug. med.-botanica de distributione plantarum geographica per Comitatum Hungariae Pesthiensem* (Pest (urbo), 1826)
* *Die in Ungarn vorkommenden Arten der Gattung Knautia Coult.* (1856)
* *Ememeratio plantarum in Banatu Temesiensi sponte crescentium et frequentius cultarum (a Verh. d. k. k. zool.-bot. Gesellsch.* (Vieno, 1858) - lia ĉefverko
* *Fragmenta monographine caricum in regnis Hungariae…* (Linz, 1862)

Memorigiloj
-----------

* pluraj kreskaĵoj portas la nomon:
	+ *Centaurea heuffeliana*
	+ *Crocus heuffelianus*
	+ *Ferula heuffelii*
	+ *Galium heuffelii*
	+ *Polycnemum heuffelii*
	+ *Saxifraga heuffelii*
	+ *Verbascum heuffelii*
* strato ekde 1989 en Rumanio

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio

* Kategorio János Heuffel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**DAMJANICH János** *Jovan Damjanić* (damjaniĉ) estis serbdevena honvedgeneralo dum la hungara revolucio de 1848, estinta imperiestra oficiro naskiĝinta en Strása la 8-an de decembro 1804 kaj mortinta en Arado la 6-an de oktobro 1849.

Kariero
-------

Damjanich aliĝis al la hungara honvedaro en la somero de 1848 kiel majoro de honvedbataliono la 3-a de Segedo. Oni nomumis lin generalo 20-an de decembro 1848 kiel agnosko de sukcesaj bataloj en suda parto de Hungario. Ekde 16-a de januaro 1849 li estis komandanto de la korpuso. Li havis gravajn sukcesojn dum la printempa militmarŝo; al lia nomo ligiĝas unuavice la venkoj de la luktoj ĉe Szolnok, Hatvan, Tápióbicske, Isaszeg, Vác kaj Nagysalló. Al liaj venkoj kontribuis kaj lia militoscio kaj lia persona kuraĝo. En printempo de 1849 rompiĝis lia piedo kaj ne plu povis partopreni en la militoperacoj. En aŭgusto de 1849 li iĝis komandanto de la fortikaĵo de Arado. Li senarmiĝis antaŭ la rusaj taĉmentoj je alvoko de Artúr Görgey. Oni ekzekutis lin kun liaj 12 generalkunuloj en Arado.

Verko
-----

* *D. levelei feleségéhez* (Leteroj de D. al sia edzino), 1910.

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio János Damjanich en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 342116
* GND: 116020091
* LCCN: nb2020004898
* VIAF: 42578576
* ISNI: 0000 0001 0966 6034
* SUDOC: 191799068
 |
**János Horkai** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horkai János** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia origina familia nomo estis *Hérincs* [hErinĉ|, lia nomo malofte aperis en formo *Horkay*.

János Horkai  naskiĝis la 11-an de aprilo 1924 en Keszthely, li mortis la 19-an de junio 2010 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Horkai akiris diplomon en Teatra Akademio en 1946. Inter 1947 - 1956 li estis asistanto en la akademio, poste li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto). Li restis tie ĝis inaŭguro de la nova tetrejo en 2002, poste li restis en la sama teatrejo sed sub nomo Teatro Magyar. Li ricevis 6 premiojn inter 1955-2009. Li estis nomumita eterna membro de la Nacia Teatro. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.

Elektitaj roloj teatraj
-----------------------

* József Katona: *Banuso Bánk* - Ottó
* William Shakespeare:
	+ *La Tragedio de Reĝo Lear* - Osvald; Nobelo
	+ *Hamleto* - Rosencrantz
	+ *Rikardo la 3-a* - Sir Robert Brakenbury
	+ Hamleto - Gertrud
* Imre Madách: *La tragedio de l' homo* - diversaj flankaj roloj
* Friedrich Schiller: *Maria Stuart* - grafo Belliévre
* Jaroslav Hašek: La travivaĵoj de la brava soldato Ŝvejk dum la mondmilito - Wandler

Elektitaj roloj filmaj
----------------------

* En uniformo (1957)
* Nuda diplomato (1963)
* Dudek horoj (filmo) (1965)

Elektitaj roloj televiziaj
--------------------------

* *A tanítónő* (1988)
* *Szomszédok* (serio), (1987-1997)

Elektitaj roloj voĉoaktoraj
---------------------------

* hungara voĉo de Mickey Rooney
* voĉoj en diversaj desegnofilmoj

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio János Horkai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János Bókay** [jAnoŝ bOkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bókay János** estis hungara kuracisto, kirurgo, oftalmologo, profesoro. Liaj nomformoj estis *Bock* (ĝis 1849) kaj ’’Bókai’’. Lia filo estis samnoma kuracisto János Bókay (kuracisto, 1858), lia nepo estis János Bókay.

János Bókay  naskiĝis la 18-an de majo 1822 en Hungara reĝlando en Igló (nuntempa Spišská Nová Ves en Slovakio). Li mortis la 20-an de oktobro 1884 en Budapeŝto.

Biografio
---------

János Bókay apartenis al la saksa (germana) minoritato en Hungario. Li aĝis 16, kiam li lernis la hungaran lingvon. Li frekventis universitatojn en Pest (urbo) kaj Vieno inter 1841 kaj 1846. Li eklaboris apud Ágost Schöpf-Merei en hospitalo. En 1852 li iĝis direktoro de hospitalo pri malriĉaj infanoj, li estis fondinto de la serioza hungara infankuracado. En 1861 li ekinstruis en Universitato de Pest, kie li atingis la instruan rangon eksterordinara profesoro en 1867, publika ordoinara profesoro en 1874. En 1872 li ricevis la titolon reĝa konsilisto. En 1884 li ricevis premion.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* ’’A garatmögötti tályogokról. (Abscessus retropharyngealis) és a garatmögötti nyirkmirigylobról (Lymphadenitis retropharyngealis) gyermekeknél’’ (1876)
* ’’Über Retropharyngeal-Abscesse bei Kindern’’ (1876)
* ’’Krankheiten der männlichen Sexualorgane, Die Krankheiten der Harnblase és Die Krankheiten des Mastdarms und des Afters’’ (1878)

Memorigiloj
-----------

* strato kaj skulptaĵo en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)



* Kategorio János Bókay (kuracisto, 1822) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János Imre** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Imre János** estis hungara filozofo, teologo, romkatolika pastro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1830)

János Imre  naskiĝis la 6-an de oktobro 1790 en Nagyfüged. Li mortis la 12-an de majo 1832 en Pest (urbo).

Biografio
---------

János Imre frekventis gimnazion en Gyöngyös, poste porpastran lernejon en Eger, fine universitaton en urbo Pest. Li ricevis doktoran titolon pri filozofio en 1808, pri teologio en 1813. Li pastriĝis en 1813. Li ekinstruis jam pli frue en ĉeflernejo de Eger en 1808. Ekde 1812 li havis taskon en biblioteko de Eger. Li komencis instrui en universitato de Pest en 1822. Li multe laboris en preparo de filozofia vortaro de MTA.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Amicum foedus rationis cum experientia seu philosophia crisi recentissima deducta I–IV.*, (1818–1824)
* *Tentamen publicum ex logica et metaphysica applicata*, (1822)
* *Az ifjú magyar bölcselkedő,* (1830)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio

* Kategorio János Imre en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Emblemo de la ĉeĥoslovaka antaŭmilita armeo 1918 - 1939

**Jaroslav ŠVARC** (naskiĝis la 11-an de majo 1914 en vilaĝo Velký Újezd en distrikto Olomouc, mortis la 18-an de junio 1942) estis ĉeĥa soldato. Kiam li finlernis metion, la 1-an de oktobro 1939 li komencis soldatan deĵoron ĉe infanteria regimento, finlerninte suboficiran lernejon li estis translokigita al la 4-a limgardista regimento kaj ĉi tie li deĵoris kiel komandanto de mitraltaĉmento (en infanteria fuorto MO S-18 "Ĉasarbaro"), nome ĝis oktobro de 1938 (munkena interkonsento). Poste la regimento estis likvidita kaj Jaroslav Švarc deĵoris en Subkarpata Rusio, poste en Hranice kaj al la 1-a de marto 1939 li estis maldungita en civilon.

Tuj li komencis prepari sin al foriro malantaŭ la limon. Tra Slovakio, Hungario kaj Jugoslavio li venis en Francion kaj en marto de 1940 li aliĝis en Agde al formiĝanta ĉeĥoslovaka soldataro. Li estis donita al la 8-a roto de la 2-a ĉeĥoslovaka infanteria regimento, kun kiu li partoprenis en bataloj en la franca batalfronto. Post la falo de Francio li estis komune kun pluaj evakuita en teritorion de Anglio kaj li fariĝis ano de la 1-a miksita brigado. En 1941 li aliĝis al ekzercado por apartaj celoj kaj li partoprenis paraŝutistan ekzercon.

En marto de 1942 li estis envicigita en paragrupon TIN. La grupo estis malsuprenĵetota sur teritorion de protektorato, kie ĝi devis fari atencon kontraŭ ministro de lernejaferoj Emanuel Moravec. La 29-an de aprilo de 1942 la paraŝutistoj malsuprensaltis ĉe Rožmitál, sed ĉar ĉiu falis sur alia loko, plie ambaŭ vundiĝis, Jaroslav Švarc ekiris mem ĝis Prago. Ĉi tie li kuniĝis kun ĉefleŭtenanto Adolf Opálka el grupo OUT DISTANCE. Post atenco kontraŭ Heydrich li kaŝis sin en kripto en la templo de sanktaj Cirilo kaj Metodo en Resslova-strato. Li mortis komune kun la ceteraj paraŝutistoj la 18-an de junio 1942 dum senespera batalo kontraŭ grandega superforto. Li mempafmortigis sin, por ke li ne falu en la manojn de gestapo. Post lia morto nazioj sekcis lian korpon kaj lia kapo estis apartigita de la korpo. La korpo estis enterigita verŝajne en amasan tombon en tombejo en Prago-Ďáblice. La preparita kapo devis komune kun la ses kapoj de la ceteraj falintaj paraŝutistoj servi kiel eksponaĵo en germana muzeo de krimo. Ĉiuj kapoj fine de la milito perdiĝis.

Kripto
------

En la kripto de la templo li mortis komune kun:

* Jozef Gabčík
* Adolf Opálka
* Josef Valčík
* Jan Kubiš
* Josef Bublík
* Jan Hrubý

Rilataj artikoloj
-----------------

* Batalo en preĝejo de sanktaj Cirilo kaj Metodo

* Kategorio Jaroslav Švarc en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 121525
* GND: 1099465435
* VIAF: 85102613
* NKC: pna2006338162
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
*Vidu ankaŭ la apartigan liston Juárez.*

**Juárez** estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo ankaŭ nomiĝas *Juárez*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05015.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1393 loĝantojn. El tiuj estis 698 viroj kaj 695 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2971,3 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 270 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 1395 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 0 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 1361 personoj apartenis al la katolika religio kaj 63 personoj al la protestantisma religio. 7 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 17 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
**JÓZSA János** (pr. jo:ĵa ja:nos) estis rumania hungara studaĵverkisto, tradukisto naskita en Kajántó la 11-an de oktobro 1901 kaj mortinta en Kluĵo la 17-an de februaro 1973. Li estis la patro de lingvistino Mária Szilágyi Józsa

Biografio
---------

János Józsa diplomiĝis en la Universitato de Kluĵo pri rumana lingvo kaj literaturo-mondhistorio en 1927. Poste li instruis en Aiud, Odorheiu Secuiesc, Alba Iulia, Klujo, inter 1945-59 li prelegis en la Universitato Bolyai. Kune kun Victor Marian li tradukis la manuskripton *Plentitudo vacui* de Ferenc Pápai Páriz. Li tradukis verkojn interalie de rumanaj verkistoj Vasile Alecsandri, Nicolae Bălcescu, Jean Bart, Al. I. Brătescu-Voineşti, Ion Luca Caragiale, Miron Costin, Ion Creangă, Barbu Ştefănescu Delavrancea, Victor Eftimiu, Emil Gîrleanu, Ion Neculce, Alexandru Odobescu, Cezar Petrescu, Liviu Rebreanu, Alexandru Vlahuţă; el hungara lingvo al rumana lingvo li tradukis la verkojn de Géza Gárdonyi, Domokos Gyallay, Mór Jókai, Kálmán Mikszáth, József Nyírő, Sándor Petőfi.

Verkoj
------

* *Cîteva monumente istorice din Judeţul Odorhei* (1932);
* *Szellemi párhuzam a XIX. század magyar és román irodalma között* (Preo-Cupări Literare, 1936);
* *Piariştii şi Românii pînă la 1918* (doktora disertacio, Nagyenyed, 1940).

Fonto
-----

* Magyar Életrajzi Lexikon

* Kategorio János Józsa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Jasenovo situas en la mapo en la verda municipo
Municipo de Bela Crkva
Serba preĝejo de Jasenovo
**Jasenovo,** serbe **Јасеново,** hungare **Karasjeszenő** [karaŝjesenO] estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Banato, en municipo de Bela Crkva (Serbio).

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 32  km²
* Alto super Marnivelo: 73 m
* Loĝantaro: 1440
* Poŝtkodo: 26346
* Telefonprefikso: 13
* Aŭtokodo: VŠ

Situo
-----

Historio
--------

La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1717, havanta tiam 110 domojn. Ekde 1770 ĝi apartenis al limgarda zono. Ekde 1873 la zono ĉesis kaj la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Temes (reĝa departemento). Post Traktato de Trianon Jasenovo apartenis al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Jasenovo 1446 homoj, (1220 serboj (84 %), 93 ciganoj, 18 hungaroj, 15 rumanoj kaj aliaj).

Vidindaĵoj
----------

* serba preĝejo

Vidu ankaŭ
----------

* Strukturo de Vojvodino

* Kategorio Jasenovo (Bela Crkva) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ben X** estas belga - nederlanda dramafilmo de 2007 pri ĉikanado de handikapuloj. La ĉefrolulo estas aŭtisma knabo nomata Ben, kiu frekventas profesian mezlernejon. Ben fartas bone en siaj studoj, sed ne interkonsentas socie en la lernejo. La reĝisoroo de la filmo estas Nic Balthazar. La filmo estas bazita sur romano nomita "*Niets Was Alles Wat Hij Zei*" (Nenion estis ĉion kion li diris), verkita fare de la reĝisoro .

Intrigo
-------

Ben havas sociajn malfacilaĵojn, li proksimiĝas al siaj amantoj kaj ne scias kiel distancigi sin de siaj malamantoj. Kelkaj el liaj malamantoj estas deliktaj knaboj, de kiuj ankaŭ la instruistaro timas.

Kvankam la lerneja kunlaborantaro komprenas la malfacilaĵojn de Ben, lia handikapo ne provizas lin per iu speciala helpo/asistado aŭ alireblecoj en la lernejo.

Posttagmeze, Ben ĝuas ludi interretajn videoludojn kontraŭ kontraŭuloj, kiujn li neniam renkontis vizaĝon al vizaĝo; en la reto li nomiĝas BenX. Li ankaŭ korespondas kun ili kaj per la socia reto li ja trovas amikojn. Li eĉ alproksimiĝas al knabino kiu volas renkonti lin. Ŝi volonte veturas tiucele el la franclingva regiono (Valonio) al la flandra regiono de Belgio. Sed liaj malamikoj de la lernejo sukcesas enfiltri la virtualajn medion kaj ruinigi lian socian vivon ankaŭ tie.

La filmo prezentas severan humiligan travivaĵon, kiun Ben trapasas - travivaĵo kiu kaŭzas al li gravan mensan difekton.

La daŭro de la filmo estas 93 minutoj. Ĝi parolas la flandran kaj iom la francan.

La filmo ricevis plurajn premiojn ĉe la Internacia Filmfestivalo de Montrealo kaj de tia de Istanbulo (International Istanbul Film Festival) .

Referencoj
----------

1. ↑  "Nic Balthazar maakt theaterstuk en film over jongeren en pesten", 16 January 2005. (nederlande)
2. ↑  "Filmo "Ben X" ĝjnas premiojn en Montrealo",  *Vlaamse Radio- en Televisieomroep|flandersnews.be*, la 4an de septembro 2007.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo
* *Ben X*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* Ben X ĉe Box Office Mojo
* Ben X ĉe Rotten Tomatoes
* The Archlord website for the film at the Wayback Machine (archived November 10, 2010)
* Ĵurnala artikolo kiu eble inspirus la filmon


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 831992
 |
**József Nagy** [jOĵef nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy József** estas hungara pantomimisto, koreografo, reĝisoro. Lia nomvarianto ekster Hungario ofte estis *Joseph Nadj*.

József Nagy naskiĝis la 13-an de decembro 1957 en Kanjiĵa (Jugoslavio, nun en Serbio).

Biografio
---------

József Nagy apartenis al la hungara minoritato de Jugoslavio. Li maturiĝis en arta mezlernejo en Novi Sad en 1976, poste li konatiĝis pri la pantomimo en Budapeŝto, ekde 1980 en Parizo de Marcel Marceau kaj de:Etienne Decraux. Li fondis teatron en 1976, kie ekde la sekva jaro li memstare reĝisoris. Inter 1995–2016 li estis teatrestro de fr:Centre chorégraphique national d'Orléans, inter 2012–2017 li estis gvidanto de spektaklejo en Budapeŝto. Li pionire uzis muzikon en la spektakloj, eĉ la maloftaj tekstoj sonis hungare ankaŭ ekster Hungario. Li ricevis premiojn inter 1988-2011.

Liaj koreografiaĵoj (elekto)
----------------------------

* *Pekingi kacsa* (1987)
* *A rinocérosz hét bőre* (1988)
* *Orfeusz létrái* (1992)
* *Habakuk-kommentárok* (1996)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio József Nagy (pantomimisto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800066
* GND: 131415964
* LCCN: n2001095572
* VIAF: 19032170
* ISNI: 0000 0000 7837 269X
* LIBRIS: 384404
* SUDOC: 050679392
* BNF: 13537680w
* BIBSYS: 6011327
* NKC: xx0183063
 |



* Portalo pri Biografio
**Jyutping** estas latinliteriga sistemo por la Kantona lingvo, disvolvita de la Lingva Societo de Honkongo (angle *Linguistic Society of Hong Kong, LSHK*), akademia grupo, en 1993. Ĝia formala nomo estas "Kantona Romaniga Skemo de la Lingva Societo de Honkongo" aŭ angle *Linguistic Society of Hong Kong Cantonese Romanization Scheme*. La LSHK pledas por kaj antaŭenigas la uzon de ĉi tiu romaniga sistemo.

La nomo Jyutping (mem la Jyutping-latinliterigo de sia ĉina nomo, 粵 拼) estas kuntiriĝo konsistanta el la unuaj ĉinaj signoj de la esprimoj Jyut6jyu5 (粵語, kun la signifo "Juea lingvo", do la kantona) kaj ping3jam1 (拼音 "fonetika alfabeto", ankaŭ prononcita kiel "pinjino" en la mandarena ĉina).

La sistemo Jyutping markas foriron de ĉiuj antaŭaj kantonaj latinliterigaj sistemoj (ĉirkaŭ 12, inkluzive de la pionira laboro de *Robert Morrison* de 1828, kaj la vaste uzataj sistemoj de "Norma Latinliterigo" (*Standard Romanization*), Yale kaj Sidney Lau) enkondukante inicialojn z kaj c kaj la uzon de eo kaj oe en finaloj, same kiel anstataŭigi la komencan y, uzatan en ĉiuj antaŭaj sistemoj, per j.

En 2018, la Jyutping-sistemo estis ĝisdatigita por inkluzivi la -a kaj -oet-finalojn, por reflekti silabojn agnoskitajn kiel parto de la Kantona fonologio en 1997 de la Laborgrupo Jyutping de la Lingva Socio de Honkongo.

* Kategorio Jyutping en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Ji Sun-sin** (28-an de aprilo 1545 en Hanseong (hodiaŭa Seulo)- 16-an de decembro 1598, ofte skribita ankaŭ **Yi Sun-sin**) estis korea milita gvidanto kaj admiralo en la 16-a jarcento. Li gvidis la korean floton dum la Hidejoŝi-invado inter 1592 kaj 1598 kaj apogis decide al ties defendo.

Militista Kariero
-----------------

Ji Sun-sin soldatservis kiel oficiro en nordo de la lando (1576-1586). Oni translokigis lin en 1591 al floto en provinco Jeolla (en sudo), kie oni atendis japanan invadon de Toyotomi Hideyoshi. La invado komenciĝis en printempo de 1592 ĉe Busan, en la sudokcidento de Koreio. Atakis la landon 700 ŝipoj kaj 160 000 soldatoj, kiuj atingis ene de 20 tagoj la ĉefurbon Hanseong. La pli malgranda korea floto de Ji Sun-sin havis ĉ. 100 ŝipojn (el inter tiuj ĉ. 24 *Geobukseon*, kirasfortigitajn ŝipojn) kaj kaŭzis gravajn perdojn al la japanoj.

Post la ĉina-korea kontraŭatako, en 1593 okazis pactraktadoj kaj Japanio povis ekposedi nur terpecon ĉirkaŭ Busan. La traktado validis je 4 jaroj. Ji tiutempe estis malalt-rangigita, ĉar li en 1592 evitis decidan batalon kontraŭ la japana floto. En 1597 komenciĝis nova invado de Hidejiŝi alKoreio kaj tiutempe malpli sukcese.

Ji Sun-sin estis nomumita ĉefkomandanto de la floto - post morto de lia posteulo - kaj denove sukcesis kun sia floto. la japanoj finfine devis retiriĝi post morto de Hidejoŝi en septembro 1598. Ji Sun-sin morte vundiĝis en unu el la lastaj bataloj.

* Kategorio Ji Sun-sin en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 217940
* GND: 133596648
* LCCN: n81079067
* VIAF: 64291379
* ISNI: 0000 0000 8389 0416
* LIBRIS: 318251
* SUDOC: 075967510
* BNF: 15047622b
* NDL: 00315950
* NKC: jx20090109008
 |
**János Kulka** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kulka János** estis hungara-germana dirigento, helpekzercisto.

János Kulka  naskiĝis la 11-an de decembro 1929 en Budapeŝto, li mortis la 19-an de oktobro 2001 en Stuttgart.

Biografio
---------

János Kulka studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt inter 1947-1951. Liaj plej gravaj instruistoj estis János Ferencsik, László Somogyi (dirigento) kaj János Viski. Post siaj studoj li estis helpekzercisto de Budapeŝta Ŝtata Operejo. Ekde 1953 li dirigentis ne nur la orkestron, sed ankaŭ la koruson. En 1957 li studvojaĝis al Vieno, poste li ne revenis (tio estis krimo en Hungario). Ferenc Fricsay invitis lin al Munkeno, kie li estis dirigento en la loka operejo. En la sekvaj jaroj li estis primara dirigento en Stuttgart (1959-1961), Hamburg (1961-1964), Wuppertal (1964–1975), fine ekde 1975 denove en Stuttgart. En tiu longa periodo li dirigentis ankaŭ en aliaj landoj, post la politika mildiĝo ekde 1969 jam ankaŭ en Hungario. Post la morto Muzikarta Universitato Ferenc Liszt heredis lian muzikan bibliotekon.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio János Kulka (dirigento) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 636327
* GND: 13443661X
* LCCN: n90606148
* VIAF: 23754660
* ISNI: 0000 0000 8364 8961
* SUDOC: 179300989
* BNF: 13896203v
* MBA: 86f1ec1a-b115-4fd5-9d16-b30a26ba7981
* NKC: xx0203708
 |
**János Berkes** [jAnoŝ berkeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Berkes János** estas hungara kantisto (tenoro) pri operoj, operetoj, kantoj.

János Berkes  naskiĝis la 24-an de majo 1946 en Szentes.

Biografio
---------

János Berkes akiris diplomon en Muzika Altlernejo de Budapeŝto en 1971. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Budapeŝta Ŝtata Operejo, kie li debutis en rolo de Lenskij en Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij: *Eŭgeno Onegin*. En 1976 li atingis la unuan lokon en internacia kantokonkurso. Li kantis ankaŭ inter 1981 kaj 1984 en Vieno en *Raimundtheater*. En 2007 li ricevis 3 premiojn. Li estas nomumita eterna membro de la Operejo, krome membro de "Kompanio de Nemortemuloj" (2008).

Elektitaj roloj
---------------

* Ferenc Erkel: *Bánk bán* (Banuso Bánk; opera versio) – Otto
* Gaetano Donizetti: *L’elisir d’amore* — Nemorino
* Giacomo Puccini:
	+ La bohème - Rodolfo
	+ Tosca - Cavaradossi
	+ Madama Butterfly - Pinkerton
* Johann Strauß (filo): *La Vesperto* - Alfred

Elektitaj televiziaj roloj
--------------------------

* Ruggero Leoncavallo: *Gepajacoj* (1979)
* Giuseppe Verdi: *Nabucco* (2003)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2016-10-18 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio János Berkes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**János Lippay** [jAnoŝ lipai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lippay János** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro, botanikisto. Lia nobela antaŭnomo estis *zombori*, lia familia nomformo estis *Lippai*. Lia frato estis György Lippay.

János Lippay  naskiĝis la 1-an de novembro 1606 en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la 12-an de junio 1666 en Trencsén (nuntempa Trenčín en Slovakio).

Biografio
---------

János Lippay lernis en sia naskiĝurbo kaj Vieno. En Leoben li aliĝis al la jezuitoj en 1624. Li studis filozofion en Graz inter 1626 kaj 1628, poste li instruis gramatikon en Győr kaj Nagyszombat. Inter 1632 kaj 1635 li lernis teologion, en Graz li pastriĝis en 1635, li monaĥiĝis en 1643. Inter 1638 kaj 1641 li estis rektoro en kolegio de Győr, poste li instruis en Vieno. Li estis rektoro en Jezuita Universitato de Nagyszombat inter 1644 kaj 1646 , poste en aliaj urboj li havis signifajn edukajn postenojn. En la lasta vivperiodo li vivis en la ĉefepiskopa kortumo en sia naskiĝurbo. Tie li ekvidis la renesancan ĝardenon, pri kio li verkis libroserion.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

La volumoj *A Posoni kert* (=La Posona ĝardeno) estas priskribo de la ĉefepiskopa ĝardeno, la unua hungarlingva faklibro pri la ĝardenkulturo. Ĝi aperis lastfoje en 2006.

* *Virágos kert* (Flora ĝardeno), (1664)
* *Veteményes kert* (Horta ĝardeno), (1664)
* *Gyümölcsös kert* (Frukta ĝardeno), (1667, 1753)

Aliaj verkoj:

* *Calendarium Oeconomicum Perpetuum, Az az Esztergomi Érsek Urunk…* (1662, 1674, 1751)
* *De institionibuset seminatione* (1663)
* *De fonctibus diversissimis producendus* (1666)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio
* hungara biografieto kun bildoj kaj priskriboj de "A Posoni kert"


* Kategorio János Lippay en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**József Pokorny** [jOĵef pokorni], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pokorny József** estis hungara futbalisto (avanulo). Lia familia nomo iam ŝanĝiĝis al *Pogány*.

Memortabulo pri József Pokorny
József Pokorny naskiĝis la 17-an de julio 1882 en Budapeŝto, li mortis la 17-an de marto 1955 en Budapeŝto.

Biografio
---------

József Pokorny futbalis en ĉefurba prestiĝa futbalklubo inter 1901-1905 en 49 matĉoj kun 43 goloj. En tiu periodo li estis hungara ĉampiono dufoje kaj golreĝo en 1904. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1902-1905 5-foje kun 5 goloj. En 1925 li donacis areon al tiam memstara urbo Budafok-Tétény, kie oni establis sportejon.

Memorigiloj
-----------

* memortabulo en Budapeŝto
* sportejo pri *Pokorny József*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio József Pokorny en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 800603
 |



* Portalo pri Biografio