recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
avertilo pri fajro en Germanlingvio
**Alarmo** laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas "signalo por anonci minacantan danĝeron aŭ voki al batalo aŭ helpo".

La vorto **alarmo** fontas aŭ el la franca esprimo *A l’arme* signifanta "al la armilo!", aŭ el la itala, plurala esprimo *Alle arme* respektive *All’arme*, do "al la armiloj!". En figurativa senco tio signifas, ke certa grupo de homoj, ekzemple la polico aŭ fajrobrigado, sed en iuj kazoj ankaŭ la tuta loĝantaro, estas konsciigita pri minaca, danĝera evento kaj vokata al reago. La sinsekvo de reagoj post alarmo estas nomata "alarma ĉeno".

Alarmigo
--------

Alarmo povas esti aktivigata aŭ post persona observo de danĝero aŭ aŭtomatigite. Komuna eco de ĉiuj alarmoj estas, ke mesaĝo pri minaca evento estas transdonata de unuopa persono aŭ de homgrupo tro malgranda por mem kontraŭbatali la minacon al koncerna pli granda homgrupo.

publika motora sireno
...kaj en Ruslingvio
Se la tuta loĝantaro de difinita regiono estu atingata per alarmo, daŭre bona ilo estas publika sireno, lige al mesaĝoj radiofoniaj. Por transdono de alarmo al unuopulo pli konvenas uzo de televokilo aŭ de telefono inkluzive de poŝtelefono kaj servo de mallongaj mesaĝoj.

Historie
--------

En la eŭropa mezepoko por alarmo ankaŭ estis uzitaj preĝejaj sonoriloj kaj diversaj blovinstrumentoj. Avertoj pri proksimiĝantaj malamikaj soldataroj ankaŭ estis transdonataj per avertaj fajroj.

* Kategorio Alarmo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Opriĉnina** (опричнина — malnovruse "opriĉ" — krome, aparte) - difino de periodo en historio de Rusio (1565-1572) kaj samtempe de aplikata politiko dum ĉi tiu tempo fare de caro Ivano la Terura. Ĉefa celo estis subpremo de ĉia interna opozicio kaj plifortigo de la cara regopovo. Ĝi konsistis en apartigo de granda parto de la Moskva Regno disde regopovo de bojaroj, kiuj ricevis la restan parton nomatan *zemŝĉina* (земщина) kaj gvidatan de *Bojara Konsilio*. 

Laŭ ordono de caro estis establigita societo kun specia teritorio, armeo, financioj kaj regado. Caro estigis anojn de opriĉnina maljuĝeblaj. Rezulto de *opriĉnina* estas plifortigo de aŭtokrata potenco kun trajtoj de orienta despotismo. 

En 1572 la caro abolicis *opriĉnina*(n) kaj revenigis parton de konfiskitaj teritorioj al iliaj originaj proprietuloj. Do, *opriĉnina* estis perforta centraligo sen sufiĉaj ekonomikaj kaj sociaj premisoj. Ĉefa realigrimedo de *opriĉnina* estas teroro.

Ekesto
------

En 1564 post laŭvica malvenko de rusa armeo komendata de Kurbskij en batalo de Czaśniki (Vicebska regiono), la caro ordonis forpeli sian princon kaj proksiman kunlaboranton al Dorpat. Militisto Kurbskij kontraŭstarisal la caro, la 30-an de aprilo 1564 transiris al flanko de la Respubliko de Ambaŭ Nacioj. Lia soldataro kun taĉmentoj polaj-litvaj detuis interalie Velikije Luki. Rezulte de tiaj eventoj la caro suspektante nobelaron pri perfido, kreis opriĉnina.

Agado
-----

Adeptoj de opriĉnina mortigis ĉefepiskopojn kaj faris amasan deportadon de loĝantaro. La plej fama eksceso estis detruo de ribelanta Velikij Novgorod, kiu kiel ĉefurbo de antaŭa Novgoroda Respubliko kaj reprezentanto de plutokratiaj kaj respublikaj tradicioj estis serioza minaco al aŭtoritatisma regado de la caro (same politike kaj ideologie).

Adeptoj de opriĉnina devenis ĉefe de etaj nobeloj aŭ estis fremdaj solduloj. Ilia tasko estis disvastigado de terorismo kaj administrado de bienoj forprenitaj al bojaroj.

En fikcio
---------

*Opriĉnik* (en rusa: «Опричник», IPA: [ɐˈprʲitɕnʲɪk]), tradukita foje kiel *La Gardisto*, estas opero en kvar aktoj, kvin scenoj, de Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij por sia propra libreto laŭ tragedio *La Opriĉnikoj* (en rusa: Опричники) de Ivan Laĵeĉnikov (1792–1869). La temo de la opero estas la opriĉnikoj. La agado okazas en la kortego de Ivano la Terura dum la epoko de la Opriĉnina (1565–1573).

Bibliografio
------------

* \* M. Heller, *Historia imperium rosyjskiego* (Historio de Rusa Imperio). Książka i Wiedza, Warszawa 2005, ISBN 8305134253
* Oleg Gordievsky, Christopher Andrew, *KGB: The Inside Story of its intelligence operations from Lenin to Gorbachev* (ruslingva eldono), Centerpoligraph, Moskvo 1999, p. 21, ISBN 5-227-00437-4

Eksteraj ligiloj
----------------

* Iwan IV Groźny i oprycznina
* The New York Times Book Review - A Dystopian Tale of Russia’s Future (2011/03/13)

* Kategorio Opriĉnina en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
*Tiu ĉi artikolo temas pri rivero en Ĉeĥio. Pri rivero en Kanado temas artikolo Otavo (rivero).*

**Otava** (germane *Wottawa*) estas rivero en Ĉeĥio, situanta en Sudbohemia regiono. Ĝi estiĝas per kunfluo de riveretoj Vydra kaj Křemelná ĉe Čeňkova Pila en la centra parto de la montaro Šumava. Ĝia longeco estas 113 kilometroj kaj enfluas ĝin riveroj Volyňka, Lomnice kaj Blanice. Ĝi forkondukas akvon el la teritorio kun areo 3788,2 km², averaĝa trafluo ĉe la enfluo estas 26 m³/s.

En la supra parto ĝi trafluas mallarĝan arbaran valon kun ŝtonegoj kaj kreas multajn kaskadojn, ekde la urbo Sušice ĝi mildigas sian rapidecon kaj vastiĝas en larĝan valon.
Plu ĝi trafluas urbojn Horažďovice kaj Strakonice, kie enfluas ĝin Volyňka.
Ekde Písek, kie ĝi subfluas la plej aĝan ponton de Ĉeĥio, ĝi pasas denove tra arbara valo de la Montetaro de Tábor ĝis la akva rezervujo Orlík, kie ĝi ĉe la burgo Zvíkov enfluas al la plej fama kaj plej longa ĉeĥa rivero Vultavo (ĉeĥe *Vltava*).

La rivero ofte estas nomata orporta, ĉar en mezepoko oni minadis oron el ĝia sablo.
En 18-a kaj 19-a jarcentoj ĝi estis ofte uzata por trasporto de ligno el la montaro Šumava.

Por multaj akvosportistoj ĝi estas la plej bela ĉeĥa rivero; la supra parto estas malfacile navigebla, sed ekde Sušice ĝi estas alirebla ankaŭ por malplispertuloj.

* Otava ĉe Čeňkova pilaOtava ĉe Čeňkova pila
* Kunfluo de Otava kaj Volyňka en StrakoniceKunfluo de Otava kaj Volyňka en Strakonice
* Otava sub Ŝtonponto en PísekOtava sub Ŝtonponto en Písek

Vidu ankaŭ
----------

* Čepice - vilaĝo, kiu havas du pontojn trans la rivero

Eksteraj ligiloj
----------------

* Aktualaj informoj pri stato de riveroj Arkivigite je 2009-03-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Infoglobe Detalaj informoj pri la rivero
**Gurla Mandhata**, **Naimona'nyi** aŭ **Nemo Nani** (en ĉina: 納木那尼峰) estas la plej alta pinto de Nalakankar Himal, malgranda submontaro de Himalajo. Ĝi estas tiel nomata laŭ la reĝo Mandhata de la dinastio de Ikŝvakuo. Ĝi kuŝas en la kantono Burang de la Ngari Prefekturo en Tibeto, apud la nordokcidenta angulo de Nepalo. Ĝi estas la 34a plej alta montopinto en la mondo (kun 7,694 m de alto kaj 500-metra elstareco). Ĝi elstaras ankaŭ ĉar estas tute ene de la Tibeta Altebenaĵo (plej montopintoj de simila alto - escepte la rimarkinda Ŝisapangmo, nome la 14a plej alta montopinto en la mondo - estas proksime aŭ ekster la bordo de la Altebenaĵo) kaj relative for de aliaj montopintoj de alto pli granda ol 7500 metroj. Ĝi estas trans la lago Manasarovar el la sankta montopinto de la monto Kajlaŝo. La tibetlingva nomo, Naimona'nyi, oni diras, ke derivas el naimo = "kuracherbo", na = "nigra", nyi = "alta bloko", kio farus "la monto de altaj blokoj de nigraj kuracherboj."

Grimpado
--------

En 1905, T. G. Longstaff, akompanata de du monargvidistoj kaj ses portistoj, faris klopodon al Gurla Mandhata. Ili ekrevenis je 7,000 m post esti kaptita de lavango kaj trafita de aliaj malfacilaĵoj. Tio estis grava atingo tiame, speciale por tiom malgranda grupo; en tiu epoko neniu montopinto super 7,000 m estis grimpita kaj tiel la alto atingita de Longstaff reprezentis mondaltan rekordon.

En 1935, Viena studento, nome Herbert Tichy, maskita kiel hinda pilgrimo, faris veturon al la sankta monto Kajlaŝo. Survoje, li klopodis grimpi Gurla Mandhata ku unu el siaj portistoj, nome Kitar. Ili atingis alton de 23,400 futoj, sed ili revenis pro neĝofalo kaj malbona vetero.

La unua sukcesa ascendo al la montopinto estis farita de japan/ĉina teamo estrita de Kacutoŝi Hirabajaŝi, tra la norda flanko de la monto, en majo 1985.

Notoj
-----

1. 1 2   American Alpine Journal 1986, p. 302.
2. ↑   Jill Neate, High Asia, The Mountaineers, 1989.
3. ↑   American Alpine Journal (2019). "Peaks in Asia". American Alpine Journal.

* Kategorio Gurla Mandhata en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699279
* GND: 4546312-8
* VIAF: 234329246
 |
**Avram Iancu** [avram janku] (hungare: **Felsővidra** [felŝovidra]) estas vilaĝo kaj komunumo en Rumanio nordokcidente de Abrud. En 1910 ĝi havis 3 612 loĝantojn (rumanoj), en 1992 2 217, kaj laŭ la stato de 2021 en la komunumo vivis 1 271 loĝantoj sur areo de 97,19 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 13 loĝantoj/km². Ĝia unua dokumenta mencio estas el 1839, sed jam en *Calendarium novum* de 1807 estas mencio pri lernejo en Vidra se Sus. Ĝis 1919 ĝi apartenis al la Hungara reĝlando (*Torda-Aranyos vármegye*). Administre apartenas al ĝi 33 vilaĝoj, interalie Călugărești, Cocești, Gojeiești, Târsa, Verdești, Valeu Utului kaj Vidrișoara.

Ĝis 1924 la komunumo nomiĝis rumane *Vidra de Sus*; tiam ĝi alprenis la nomon de Avram Iancu.

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1–18. 1993–2004, Budapest.

Renomaj personoj
----------------

* Avram Iancu (1824 – 10-a de septembro 1872), Baia de Criș, politikisto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Avram Iancu (Alba) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Interaga mapo de distrikto Alba
* Administracia mapo de la distrikto
* Popolnombrado 2002
Journal.pone.0044271.g001.pngJournal.pone.0044271.g001
*Cercopithecus lomamiensis* aŭ **lesula cerkopiteko**, **lesulo**, **lomami-cerkopiteko** estas specio de genro cerkopiteko, el cerkopiteka subfamilio (*Cercopithecinae*), familio Cerkopitekedoj, ordo primatoj kaj klaso mamuloj.

Ĝi apartenas en la genro *Cercopithecus* al la grupo *Lomamiensis*, ĝia plej proksima parenco estas la Hamlin-cerkopiteko *(Cercopithecus hamlyni)*.

Ĝi estas cerkopiteko, malkovrita kiel plej lasta de tiu genro en 2007. Oni priskribis ĝin oficiale en 2012.

Aspekto
-------

Ĝi havas mezgrandan staturon kompare al aliaj cerkopitekoj, la maskloj (korpo)longas 47-65 cm, la femaloj 40-42 cm, la maskloj pezas 4-7 kg, la femaloj 3,5-4 kg. Ĝia vango estas senhara, sed ĝi havas blondan longharojn, same blonda estas la brusta hararo. Lumboparte, ĝi havas grandan ruĝan makulon, dum la masklaj pugoj kaj testikoj estas azurbluaj.

Ĝia aspekto similas al tiu de Hamlin-cerkopiteko, sed de ĝi geografie izolas ĝin la rivero Kongo.

Disvastiĝo, vivejo
------------------

Ĝi vivas sur la orienta parto de Demokratia Respubliko Kongo, sur areo de 17.000 km², inter la riveroj Lomami kaj Tshuapa, en la pluvarbaroj, inter pintoj de la arboj.

Vivmaniero
----------

Ĝi aktivas dumtage, vivas en grupo, gvidate plej ofte de olda masklo. Ĝi bone moviĝas surtere kaj surarbe. Ĝia manĝo konsistas el fruktoj kaj insektoj, sed konsumas ankaŭ foliojn, burĝonojn, foliojn, ŝosojn.

Naturprotekta situo
-------------------

Ĝin minacas la arbohakadoj kaj karnocela ĉasado. La specio vivas ankaŭ en la Nacia Parko Lomami, kie la specio havas ŝancon por longtempa ekzisto.

* Kategorio Cercopithecus lomamiensis en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Cercopithecus lomamiensis en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
**Sanprizorga Informado Por Ĉiuj** (angle *Healthcare Information For All*) estas tutmonda reto de sanprofesiuloj, eldonistoj, bibliotekistoj, teknologoj, esploristoj kaj politikfarantoj kiu laboras por universala kaj uzanto-apoga aliro al laŭtema, fidinda informado pri sano en landoj kun malaltaj kaj mezaj enspezoj. Tiuspeca informado estas konsiderata esenca parto por atingi la celon "Sano por Ĉiuj" de la Monda Organizaĵo pri Sano, de la Jarmilaj Evoluigaj Celoj kaj de la Celoj por Daŭripova Evoluigo de Unuiĝintaj Nacioj.

HIFA havas pli ol 18500 membrojn apartenantaj al ĉirkaŭ 325 organizaĵoj pri sano kaj evoluado en 178 landoj tutmonde kiuj diskutas en 4 lingvaj forumoj.

HIFA estis formale lanĉita en oktobro 2006 okaze de la 10-a kongreso de la Asocio por Sanprizorga Informado kaj Bibliotekoj en Afriko, en Mombasa, Kenjo.

La reto estas administrata de la Tutmonda Sanprizorga Informa Reto, neprofitcela organizaĵo bazita en Britio.

Projekto pri multlingvismo
--------------------------

En 2007 HIFA kreis la Projekton pri Multlingvismo por promocii komunikadon, komprenadon pri temoj kiuj rilatantas al lingvoj, sanprizorgaj informoj kaj lernobezonoj inter civitanoj, sanolaboristoj, eldonistoj, esploristoj kaj politikistoj. Ĝi pledas por plibonigi la disponeblon kaj uzadon de sanprizorgaj informoj por ĉiuj fin-uzantoj en lingvo, kiujn ili povas kompreni. La multlingvisma projekto ankaŭ taksas la fareblon kaj bezonon por inkludemaj HIFA-forumoj en aliaj lingvoj (ekzemple la ĉina, rusa ...).

En la somero de 2012, EASE aŭ la *European Association of Science Editors* (eŭropa asocio de sciencaj redaktoroj) formale fariĝis subtenanta organizaĵo de HIFA. Ĝi konsilas aŭtorojn fari resumojn de iliaj tre informriĉaj, fidindaj kaj facile kompreneblaj dosierojn. La *EASE Guidelines for Authors and Translators of Scientific Articles* (Gvidlinioj por aŭtoroj kaj tradukistoj de sciencaj artikoloj) estis jam tradukitaj en 28 lingvoj.

Esperanto kaj HIFA
------------------

La Universala Medicina Esperanto-Asocio (UMEA), organizaĵo aliĝinta al UEA, estas agnoskita kiel membro-organizaĵo de HIFA.

Eksteraj ligiloj
----------------

(angla) Oficiala retejo de HIFA

(angla) Oficiala retejo de EASE Arkivigite je 2018-11-25 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. 1 2  Medicina Esperanto-asocio aliĝis al HIFA Arkivigite je 2018-11-24 per la retarkivo Wayback Machine, Esperanto por UN, Informilo Novembro 2018, alirite la 24-an de novembro 2018.
2. ↑   (la 17-a ĝis la 23-a julio 2004) "Health information for all by 2015?", *Lancet* **364** (9430), p. 223–4. doi:10.1016/S0140-6736(04)16686-5.
3. ↑   (la 30-an de Junio 2011) "Provision of health information for all", *BMJ*.
4. ↑  Pri HIFA
5. ↑  (angla) Neil Pakenham-Walsh, kunordiganto de HIFA.
6. ↑  (angla) Multilingualism, HIFA,
7. ↑  (angla) *EASE Guidelines for Authors and Translators of Scientific Articles Arkivigite je 2018-11-25 per la retarkivo Wayback Machine*, FIFA, update 2018.
**Jérôme RUGGIERO** (naskiĝis la 13-an de septembro 1977 en Lieĝo; vera nomo Jérôme Joseph Nicole Lucien Ruggiero) estas itala tajloro kaj mododezajnisto.

Biografio
---------

Jérôme Ruggiero naskiĝis en Lieĝo, en Belgio en familio de italaj enmigrintoj de Campora San Giovanni (en la komunuo de Amantea). Lia patro Bonaventura estis masonisto, poste fondinta malgrandan entreprenon de dom-konstruado en Wandre.

En 1996, Jérôme Ruggiero ĉesigis siajn studojn kaj forlasis la preparan liceon al Arĥitekturo sen akiri sian Bakalaŭron.

En 1999, li kreis propran societon kiu okupiĝis pri vendado de porviraj konfekciaj vestaĵoj, *Jerome Dess*, kunlabore kun sia frato Pietro (forpasinta en Campora San Giovanni la 13-an de aprilo 2004, pro strat-akcidento).

En 2006, en Parizo, li faris decidan renkontiĝon kun Riccardo Andreatini, kaj ekde tiam komenciĝis kunlaborado kun la firmao Tombolini.

Dum la periodo 2007-2008, li estis komerca agento por Thierry Mugler Homme, T-Concept Tombolini, Hilton, Emanuel Ungaro Homme, Gai Mattiolo, JCDC by Lee Cooper.

La 16-an de februaro 2009, kreiĝis la internacia marko "JEROME RUGGIERO". Lia komenco kiel dezajnisto okazis en Florenco en Pitti 76, kie li ekspoziciis sian unuan propran kolekton de la 16-a ĝis la 19-a de junio 2009. En Pitti 76, li troviĝis inter la 14 plej bonaj estontaj dezajnistoj, la New Beat Area,,. En junio 2010, li prezentis sian kolekton en la salono Tranoï en Parizo, lia ĉeesto mirigis danke lian stilon kaj tre luksan medion.

Dum la monato de majo 2011 li prezentis sian kolekton titolitan « Edition French Riviera » en Festivalo de Cannes. Li eniris la tre fermitan rondon de la plej grandaj butikoj de lukso posedantaj siajn proprajn « showroom » en Hôtel Martinez dum la tuta daŭro de la festivalo. Liaj kreaĵoj estas surmetataj fare de diversaj personoj de la internacia « Jet-set ».

Vidu ankaŭ
----------

* Modo

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-09-03. Alirita 2012-04-24.
2. ↑   Arkivigite je 2016-03-03 per la retarkivo Wayback Machine page 28
3. ↑
4. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2016-03-04. Alirita 2012-04-24.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle/itale Oficiala paĝo
**Volĥovo** (ruse *Волхов*) estas rivero en nord-okcidento de la eŭropa parto de Rusio, en la provincoj Novgoroda kaj Leningrada. La rivero apartenas al la baseno de la Balta Maro.

Geografio
---------

La rivero konektas du lagojn, elfuas el Ilmenj kaj enfluas Ladogan. Ĝia longeco estas 224 km, areo de baseno — 80 200 km2. La averaĝa multjara trafluo estas 590 m3/s (la jara amplekso estas 8,621 km3/jaro). La tuta rivero estas navigebla. Ĝi grandparte kovriĝas per glacio, ordinare de fino de novembro ĝis komenco de aprilo.

Je 2 km post la riverkomenco Volĥovodisiĝas en du fluejojn, la pli grandan oni plu nomas Volĥovo, la alian — Malij Volĥovec (traduke: Malgranda Volĥoveto), ili rekuniĝas post la Velikij Novgorod, la longeco de Malij Volĥovec estas nur 17 km.

La plej gravaj enfluantaj riveroj estas: dekstraj — Viŝera, Pĉjovĵa, Oskuja, maldekstraj — Kerestj, Tigoda.

Sur Volĥovo estas konstruita la Volĥova hidroelektra centralo.

Sur la rivero situas (laŭ ĝia fluo): la urbo Velikij Novgorod, la urbo Kiriŝi, la urbo Volĥov, la historie grava vilaĝo Staraja Ladoga, la urbo Novaja Ladoga.

Historio
--------

Popola etimologio en la libro de 17-a jarcento "Legendo pri Sloveno kaj Ruso kaj la urbo Slovensk" asociis la nomon de la rivero kun la nomo la plej aĝa filo de Sloveno — Volĥovo.

La finna lingvisto J. J. Mikkola kiel origino de la vorto *Volĥovo* rigardis la finnan vorton *Olhava*, konsiderinte la svedan *Ålhava* el dokumento de 16-a jarcento kaj la finnan *Olhavanjoki*

Volĥov estis grava parto de la mezepoka vojo "De la varengoj ĝis la grekoj".

En kronikoj plurfoje estis skribite, ke Volĥovo povas flui malantaŭen, al Ilmenj. Ekzemple, tio estas indikite por 1176 en la Unua Novgoroda kroniko.

Eble tiu fenomeno povus okazi se enfluantaj en Volĥovo riveroj portus multon da akvo dum iom pli sudaj riveroj, enfluantaj en la lago Ilmenj iel ne ricevus tiom da akvo kaj la nivelo de la lago malaltiĝis.

Bildaro
-------

* La ponto por piedirado en Velikij NovgorodLa ponto por piedirado en Velikij Novgorod
* Vintra Volĥovo en Velikij NovgorodVintra Volĥovo en Velikij Novgorod
* En Velikij NovgorodEn Velikij Novgorod
* En la urbo VoĥovEn la urbo Voĥov
* En la urbo Novaja LadogaEn la urbo Novaja Ladoga

Notoj
-----

1. ↑  Volĥovo en la ŝtata akveja registro de Rusia Federacio  (ruse).
2. 1 2  *С.А.Агафонова, Е.Н. Антохина, В.А. Жук*, la artikolo **Волхов** en la reta scienc-populariga enciklopedio "Akvo de Rusio".
3. ↑  *Фасмер М.* Этимологический словарь русского языка. T. 1. P. 346.
4. ↑  Новгородская первая летопись старшего и младшего изводов, — М.-Л. 1950.
Koordinatoj: 58° 13′ 39″ N 30° 53′ 59″ O﻿ / ﻿58.22750 °N, 30.89972 °O﻿ / 58.22750; 30.89972 (mapo)

**Ŝelonj** (ruse *Шелонь*) estas rivero en nord-okcidento de la Eŭropa parto de Rusio, en la provincoj Pskova kaj Novgoroda. La rivero apartenas al la baseno de la Balta Maro.

Geografio
---------

maldekstra
La riverkomenco situas en marĉoj je 23 km sudorijente de la urbotipa loĝloko Dedoviĉi en la Pskova provinco kaj apude al la limo inter tiu provinco kaj la Novgoroda. Komence ĝi estas malgranda rivereto kiu fluas nord-okcidente, poste turnas sin nord-oriente, trapasas la limon inter la Pskova kaj Novgoroda provincoj kaj enfluas en la lago Ilmenj. Sur la rivero situas (laŭ ĝia fluo): la urbotipa loĝloko Dedoviĉi, la urbo Porĥov (en la Pskova provinco), la urbo Solci, la urbotipa loĝloko Ŝimsk (en la Novgorodsa provinco). Post la urbo Solci la rivero estas navigebla. La larĝo en Solci estas 70 m, en Ŝimsk — 300 m.. En Ŝelonj enfluas 26 riveroj.

Historio
--------

En la Unua Novgoroda kroniko la rivero estas unue menciita ĉe la jaro 1217.

Ĉe la rivero Ŝelonj la 14-an de julio 1471 okazis la Batalo ĉe Ŝelonj inter Novgoroda Respubliko kaj Moskva Grandprinclando. En tiu batalo la novgorodanoj estis tute frakasitaj. La sekvon de la batalo estis la anekso de Novgorod fare de Moskvo.

Interesa fakto
--------------

En la rusa lingvo ekzistas la loka vorto "***Ŝelonik***" (*Шело́ник* aŭ *Шело́нник*), laŭ la rusa vortfarado eblas pli-malpli traduki ĝin kiel "***Ŝelonj**-aĵo*". Ĉe la lago Ilmen la vorto *Ŝelonik* signifas la venton sud-okcidentan, de la enfluejo de Ŝelonj; tiu vento ordinare estigas fortajn ondojn kaj antaŭsignas finon de somera vetero (eble eĉ en julio). Sed la novgoroda vorto disvastiĝis en multajn lokojn. En la bordo de Kola duoninsulo kaj en tuta bordo de la Blanka Maro kaj apude ĝi signifas la venton sud-okcidentan aŭ okcidentan, antaŭsigno de ŝtormo; en la regiono de Kolima — la sudan; ĉe la lago Bajkalo — la sudan kaj sud-orientan (de neĝkovrita Ĥamar-Dabano).

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  *В.А. Жук*, la artikolo **Шелонь** en la reta scienc-populariga enciklopedio "Akvo de Rusio".
2. ↑  Ŝelonj en la ŝtata akveja registro de Rusia Federacio  (ruse).
3. ↑  La Unua Novgoroda kroniko, en la aĝa aŭ la malaĝa versio serĉu skribaĵon por la jaro 1217 ("**В лЂто 6725 [1217]**").
4. ↑  *Прох Л.З.* Словарь ветров. — Ленинград: Гидрометеоиздат. 1983.
**Oseltamiviro** estas medikamento el la grupo de la neŭraminidaso-inhibiciiloj, kiuj taŭgas por terapiado de virusa gripo (influenco) en infanoj ekde la aĝo de unu jaro kaj en plenkreskuloj kun simptomoj tipaj por virusa gripo, kaj same taŭgu por prevento de malsaniĝo post ebla kontakto de infektito, en la sama homgrupo de infanoj ekde aĝo de unu jaro kaj plenkreskuloj. La substanco estas variaĵo el la grupo de salivacidoj.

Spezo kaj uzo
-------------

La medikamento produktatas de la kemia konzerno Hoffmann-La Roche sub la komerca nomo *Tamiflu®*. Ĝi en plej multaj landoj nur post dono de kuracista recepto aĉeteblas en apotekoj. En la kazoj de vasta gamo de gripaj malsanoj inkluzive de la tiel nomata birda gripo kaj de la gripa pandemio de 2009, ĝi malfortigas la simptomon, sed ne sanigas. Kaŭzo estas, ke la substanco ja malhelpas la plimultiĝon de la virusoj en la korpo, sed ne malaktivigas aŭ mortigas la virusojn.

Vidu ankaŭ
----------

Zanamiviro

Rimantadino

* Oseltamiviro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Oseltamiviro en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

  

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bonvolu atenti la konsilon rilate al artikoloj pri medicinaj temoj! |
Rimavica estas rivero en Slovakio. Ĝi estas grava dekstra alfluon de Rimava. Ĝi elfontas sur la teritorio de distrikto Brezno kaj trafluas distriktoj Poltár kaj Rimavská Sobota. Elfontas ĝi en montaro Veporské vrchy proksime de vilaĝo Lom nad Rimavicou, sub monto *Čierťaž* (1 102,1 m s. m.) (legu Ĉiertjaĵ) en supermara alteco ĉirkaŭ 1 020 m s. m. Trafluas ĉirkaŭ vilaĝo Lom nad Rimavicou nordorienten, alportas unuan pli gravan alfluon de maldekstro kaj turniĝas sudorienten. De dekstro alportas *Zálomka*, trafluas domgrupon Havrilovo kaj eniras en montaro Stolické vrchy. Kreas grandan arkon, de dekstro alportas *Hájsky potok*, trafluas domgrupon *Salajka* kaj turniĝas sudorienten. Rivero fluas tra vilaĝo Utekáč kaj sekve Kokava nad Rimavicou, sur la ĝia teritorio alportas de dekstra flanko *Kokavka* kaj fluas je pli mallonga parto pli-malpli suden. De dekstro ĝi alportas Liešnica kaj denove fluas sudorienten, údolie rieky sa zužuje valo de rivero mallarĝiĝas kaj fuo meandras. Enfluas en montaron Revúcka vrchovina, de dekstra flanko alportas *Blatina*, trafluas vilaĝo Lehota nad Rimavicou. De maldekstro alportas ankaŭ *Svarín* kaj en proksimeco de vilaĝo Rimavská Baňa, en Rimavské podolie (montparto), enbuŝas en Rimava.

Rilataj temoj
-------------

* Distriktoj de Slovakio
* Regionoj de Slovakio

* Kategorio Rimavica en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri varo (komercaĵo). Por mezurunuo de blinda povumo rigardu la paĝon Varo (mezurunuo). Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Varo (apartigilo).* |

Kafo estas varo kiu iam ludis gravan rolon en la historio de ekonomio kaj komerco, kaj ankoraŭ estas tutmonde konsumita varo.
**Varo**, aŭ **komercaĵo**, estas aĉetebla havaĵo (produkto) aŭ servo. Ekzistas pluraj tipoj da varoj en la ekonomika teorio:

* Varoj konsumataj de la individuoj, plejofte aĉetitaj je la merkato.
* Varoj uzataj de la firmaoj dum produktado.

Laŭ PIV varo estas "Objekto, fabrikita por vendado; artiklo de komerco", kiel unua signifo, kaj "Iu ajn materia aŭ nemateria aĵo, kiun oni povas uzi por kontentigi bezonojn", kaj tiusence preskaŭ sinonima al havaĵo.

En ekonomiko, varo estas ekonomia havaĵo, kutime resurso, kiu havas plenan aŭ substancan konsumiĝeblon: tio estas, la merkato traktas instancojn de varo kiel ekvivalentaj aŭ preskaŭ sen rilato al tiuj kiu produktis ilin, ekzemple ekzempleroj de gazeto kiu kostas po unu dolaro, aŭ bazaj manĝaĵoj kiuj superbazaro vendas subkoste por altiri klientojn.

La prezo de varo estas tipe determinita kiel funkcio de sia merkato kiel tuto: bone establitaj fizikaj varoj havas aktivajn komercejojn kaj derivatajn merkatojn. La ampleksa disponeblo de varoj tipe kondukas al pli malgrandaj profitkvantoj kaj malpliigas la gravon de faktoroj (kiel varmarko) krom de la prezo. Plej varoj estas krudaj materialoj, bazaj resursoj, agrikulturaj, aŭ minproduktoj, kiel fererco, sukero, aŭ grenoj kiel rizo kaj tritiko. Varoj povas esti ankaŭ amasproduktitaj specializitaj produktoj kiel kemiaĵoj kaj memoriloj por komputiloj.

Notoj
-----

1. ↑  PIV NPIV Alirita la 1an de Januaro 2022.
2. ↑  "Learn What Commodities Are in These Examples!".
3. ↑  "Commodity definition". Merriam-Webster. Alirita la 1an de Januaro 2022.
4. ↑   T. H. (3a de Januaro 2017). "What makes something a commodity?". *The Economist*. Alirita la 1an de Januaro 2022.

* Kategorio Varo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 11149
* GND: 4442179-5
 |
Koordinatoj: 49° 39′ 05″ N 17° 58′ 23″ O﻿ / ﻿49.65139 °N, 17.97306 °O﻿ / 49.65139; 17.97306 (mapo)

*Hottonia palustris*
Elaviadila vido al PPR Poodří
**PPR Poodří** estas protektita pejzaĝa regiono, fondita la 27-an de marto 1991. Ties areo estas 81,5 km². Ĝi estis establita pro kaŭzo de protektado de konservita roja fluo, senelirejaj branĉoj kaj ebenaĵaj arbaroj. Administracio de PPR Poodří havas sidejon en Studénka.

Situo
-----

PPR Poodří troviĝas en Moraviasilezia regiono kaj ĝi trafas teritoriojn de distriktoj Nový Jičín kaj Ostrava.

Etareaj protektataj teritorioj
------------------------------

### Natura parko (NP)

* NP Bartošovický luh
* NP Bařiny
* NP Koryta
* NP Kotvice
* NP Polanský les
* NP Rákosina

### Nacia natura rezervejo (NNR)

* NNR Polanská niva

### Natura memorigaĵo (NM)

* NM Meandroj de malnova Odra
* NM Pusté nivy

Geomorfologio
-------------

PPR Poodří etendiĝas laŭlonge fluo de rivero Odra, inter municipoj Jeseník nad Odrou kaj Ostrava. Rilate al ties vala situo ne estas en ĝi grandaj altecaj diferencoj. la plej malalta punkto de PPR Poodří estas en Arbaro de Polanka - 214,1 m.s.m. kaj la plej alta punkto okcidente de Kunín - 293,5 m.s.m.

Klimataj rilatoj
----------------

PPR Poodří troviĝas en milde varma regiono. La mezproksima pojara temperaturo estas ĉi tie proksimume 7-8,5°C. Dum jaro ĉi tie falas mezproksime ĉirkaŭ 700 mm da pluvo. Dum jaro ĉi tie falas ĉirkaŭ 1 metro da neĝo.

Plantaro
--------

En PPR Poodří aperas kvanto kaj akvaj kaj herbejaj kaj arbaraj plantoj. Ĉe la akvaj areoj aperas precipe karekso kaj fragmito. Ĉe la blindaj rojaj ŝultroj ekzemple aperas endanĝerigita Hottonia palustris. La arbaroj prenas proksimume 10% da teritorio de ŜPR Poodří. Tre abunde aperas en ili betula karpino, tigfrukta kverko aŭ tilia cordata.
**John SINCLAIR** (naskiĝis la 2-an de oktobro 1941, mortis la 2-an de aprilo 2024) estis usona poeto, verkisto, kaj politika aktivulo de Flint, Miĉigano. La difina stilo de Sinclair estas ĵaza poezio, kaj li publikigis la plej multajn el liaj verkoj en aŭdaj formatoj. La plej multaj el liaj pecoj inkluzivas muzikan akompanadon, kutime de diversaj grupoj de kunlaborantoj nomitaj Bluz-akademianoj.

Arestita pro posedo de mariĥuano en 1969, Sinclair pasigis dek jarojn en malliberejo. Multaj kritikis la punon kiel tro severa, kaj ĝi galvanizis bruan protestan movadon gvidatan de elstaraj figuroj de la kontraŭkulturo de la 1960-aj jaroj. Sinclair estis poste liberigita en decembro 1971, sed li restis en procesado. Lia kazo kontraŭ la registaro por kontraŭleĝa hejma gvatado estis sukcese petita al la Supera Kortumo de Usono kontraŭ Usona Distrikta Tribunalo (1972).

Sinclair poste forlasis Usonon kaj ekloĝis en Amsterdamo. Li daŭre verkis kaj registris kaj ekde 2005 gastigis regulan radioprogramon, The John Sinclair Radio Show, kaj li ankaŭ produktis vicon da aliaj spektakloj en sia propra radiostacio, Radio Free Amsterdam.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 640606
* GND: 1145535879
* LCCN: n85050309
* VIAF: 43263300
* ISNI: 0000000121301222
* SUDOC: 08074317X
* BNF: 162314129
* MBA: 718cef12-d41e-4da8-a050-5757a494346d
 |
**Gampel-Bratsch** estas komunumo en la distrikto Leuk en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 1911 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

Geografio
---------

La komunumo Gampel-Bratsch situas en la suba parto de Supra Valezo ĉe la suda elirejo de la Lötschen-Valo, ĉe la norda flanko de la valo de Rodano, kiu formas la sudan komunumolimon. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Änggersch, Bratsch, Engersch, Gampel, Getwing, Jeizinen kaj Niedergampel.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 23,09 km², de kiuj 31,9% estas kovritaj de arbaro, 32,6% servas por agrikulturo kaj 4,1% por setlado.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Gampel-Bratsch limas en nordo al Ferden, en oriento al Steg-Hohtenn, en sudo al Turtmann-Unterems, kaj en okcidento al Leuk.

Trafiko
-------

Tra Gampel pasas la kantona ĉefvojo de la stacidomo Gampel-Steg al la norda aŭtoŝarĝejo de la Lötschberg-Fervojo en Goppenstein. De Gampel flanka vojo kondukas al Getwing kaj Bratsch. Al Engersch kondukas montara vojo tra Erschmatt. La stacidomo Gampel-Steg situas sur la teritorio de la komunumo Steg. De tie poŝtaŭtolinio kondukas al Gampel kaj Bratsch. De Gample aertelfero kondukas al Jeizinen.

Historio
--------

La komunumo estiĝis la 1-a de januaro 2009 per kunigo de la malnovaj komunumoj Gampel kaj Bratsch.

La unua dokumenta mencio de Bratsch datiĝas el la jaro 1228 kiel *Praes*. En la 14-a jarcento Bratsch la unuan fojon estis menciita kiel komunumo. Ĝi tiam apartenis al la Vicsenjorujo Leuk, kiu en la jaro 1613 estis integrita al la Valeza Dekono Leuk. Änggersch estis iam aparta komunumo, sed en la 19-a jarcento ĝi malkreskis kaj fariĝis filia setlejo de Gampel. En la jaro 1873 Niedergampel estis integrita al Gampel.

La unua dokumenta mencio de Gampel datiĝas el la jaro 1238 kiel *Champilz*. En la jaro 1339 Gampel estis la unuan fojon menciita kiel komunumo. Ĝi kuniĝis kun aliaj komunumoj al la Valeza Dekono Leuk.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: Reta mapo 1:20000 de Swisstopo[*rompita ligilo*]
2. ↑  Fonto: Komunumdatumoj de la retejo de la Svisa Federacia Oficejo pri Statistiko, retejo konsultita la 5-an de novembro 2011
3. ↑  Fonto: *Gregor Zenhäusern*: *Bratsch* en *Historia Leksikono de Svislando* (2002-12-16)
4. ↑  Fonto: *Rachel Siggen-Bruttin*: *Gampel* en *Historia Leksikono de Svislando* (2005-08-15)

Vidu ankaŭ
----------

* Gampel-Steg (stacidomo)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Gampel-Bratsch

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Gampel-Bratsch** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)

Bildoj
------

* BratschBratsch

  

* Kategorio Gampel-Bratsch en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Leuk |
| --- |
| Agarn  •  Albinen  •  Ergisch  •  Gampel-Bratsch  •  Guttet-Feschel  •  Inden  •  Leuk  •  Leukerbad  •  Oberems  •  Salgesch  •  Turtmann-Unterems  •  Varen |  |

 |
Koordinatoj: 49° 09′ 34″ N 14° 42′ 53″ O﻿ / ﻿49.15944 °N, 14.71472 °O﻿ / 49.15944; 14.71472 (mapo)

**Sabla duno ĉe Vlkov** estas unika naturrezervejo kaj eŭrope signifa loko, kiu troviĝas en distrikto Tábor en Sudbohemia regiono. Temas pri blovata sablo kun dunoj kaj apero de raraj psamofitoj. La teritorio estas proklamita ekde la 21-a de majo 1954 kiel naturrezervejo kun areo 0,8 ha. La rezervejo estas en zorgo de APNP de Ĉeĥio - regiona laborejo Suda Bohemio, sekcio Administrado de PPR Třebonio.

Situo
-----

La duno troviĝas sur katastro de Vlkov apud la nordokcidenta rando de PPR Třebonio proksimume 4 km sud-sudoriente de Veselí nad Lužnicí proksime de fervojlinio n-ro 226 Veselí nad Lužnicí - Třeboň en senpera proksimeco de suda bordo de Vlkova sablominejo. Laŭlonge laŭ naturrezervejo kondukas flava flava turisma marko turisma vojo. En la areon de la memorindaĵo enkadre de ĝia protekto validas malpermeso de eniro.

Referencoj
----------

1. 1 2   Jižní Čechy a Šumava - VLKOVSKÝ PŘESYP. Jiznicechy.org. Alirita 2010-3-26.
2. ↑  PR Písečný přesyp u Vlkova, Biolib.cz
**Vivares** [biBAres] estas submunicipo de la municipo Don Benito, provinco Badajoz (regiono Ekstremaduro), Hispanio.

Ĝi estas ĉe la aŭtoŝoseo EX-A2, tuj ĉe la provinca limo kun Céceres, inter Miajadas kaj Ruecas. Ĝi apartenas al la komarko Vegas Altas kaj al la jurisdikcia teritorio de Don Benito. 

Vivares estas vilaĝo de koloniigo konstruita meze de la 1960-aj jaroj kies nomp devenas el anzinaro nomita "Los Vivares", pro la iama abundo de kuniklejoj, kiu estis ŝtatigita dum la disvolvigo de la *Plan Badajoz*. 

La devenlokoj de la familioj de la nuna loĝantaro estas tre diversaj kaj disaj, kaj ĉefe maljunuloj sentas sin identigitaj kun sia devenloko, pro kio en Vivares ne estis propraj radikoj. Estas familioj devenaj de diversaj punktoj de la regiono: nome Valle de Santa Ana, Villanueva de la Serena, La Albuera, La Parra, La Garrovilla, Valle de Matamoros, Rena, Alcollarín, Cheles, Berlanga, Oliva de Mérida, Cabeza del Buey, Campanario, La Roca de la Sierra, Arroyomolinos, Abertura, Valencia de las Torres, Arroyo de San Serván ktp.

La ĉefa enspezofonto estas la intensiva agrikulturo (75 %). La ĉefaj produktoj estas tomatoj, melonoj, maizo kaj rizo, krom fruktarboj. Estas ankaŭ kortobirdoj kaj iom de brutobredado de ŝafoj. La Kooperativo "San Miguel" estis fondita de la unuaj kolonoj cele al kunigo de klopodoj por plibonigi la situacion de la malgrandaj kaj mezgrandaj agrikulturistoj.

Bildoj
------

* Placo de Vivares.Placo de Vivares.
* Placo de Vivares.Placo de Vivares.

Eksteraj ligiloj
----------------

* oficiala retejo de Vivares
* Retejo helpe de entreprenado
* Lernejo "Ntra. Sra. de Guadalupe"
* Blogo de Jairo Pino Mendoza pri Vivares


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 857599
 |

  

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Vivares en la hispana Vikipedio.*
Ekzemplo veturado ĉirkaŭ la mondon uzante RTWan bileton. Komenco en Londono, vojaĝado orienten tra Barato, Indonezio, Aŭstralio, Nov-Zelando, Brazilo kaj Ganao antaŭa reveni hejme denove, ĉiuj flugoj uzante la saman flugbileton kun la sama flugkompania alianco.
**Ĉirkaŭmonda bileto** (en la angla (la internacia lingvo de aviado): **Round-the-world ticket** aŭ mallongigita **RTW bileto**) estas flugbileto, kiu permesas al la pasaĝero flugi ĉirkaŭ la mondo kontraŭ relative malalta prezo.

En la pasinteco, flugbiletoj estis eldonitaj tra la mondo per komercaj interkonsentoj inter flugkompanioj, sed hodiaŭ la produkto estas ofertita preskaŭ ekskluzive de la tri tutmondaj aviadkompaniaj aliancoj - Star Alliance, SkyTeam kaj Oneworld. La prezo de la flugbileto estas determinata laŭ la akumula flugdistanco - kutime inter 32 000 kaj 64 000 km kaj foje laŭ la sezono de la jaro aŭ laŭ la nombro da flugsegmentoj permesitaj (kutime inter tri kaj 15). Kvankam estas kutime ne necese determini la precizan itineron de vojaĝado anticipe, ĉi tiuj biletoj estas submetitaj al diversaj restriktoj ligitaj al la unuformeco de la origino kaj celpunkto kaj la ĝenerala direkto de flugo. Transiri Atlantikon kaj Pacifikon estas kutime limigita al unu fojo por ĉiu el ili, ne eblas reveni al la sama celloko dufoje kaj foje estas limigoj pri distribuado de haltoj en certaj landaj aŭ regionaj areoj. La uzo de la bileto estas kutime malfermita por plilongigita tempodaŭro de ĝis jaro. Alternativo al la bileto "Ĉirkaŭ la Mondo" estas regionaj aŭ kontinentaj flugbiletoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Flugkompania alianco

Eksteraj ligoj
--------------

* (en) Gvidilo pri flugoj ĉirkaŭ la mondo de Wikivoyage

* Kategorio Ĉirkaŭ-la-monda flugbileto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La abruptaj bordoj de la Tarĥankuta duoninsulo
**Tarĥankuta duoninsulo** (ruse *Тарханкутский полуостров*, ukraine *Тарханкутський півострів*, krime-tatare *Tarhanqut yarımadası*) estas la okcidenta elstaraĵo de la Krimea duoninsulo. Ĝi estas ĉirkaŭata de la Nigra maro. Foje oni nomas la duoninsulon simple *Tarĥankuto*, sed tiun nomon havas ankaŭ unu el la kaboj ĉe la plej okcidenta parto de la duoninsulo.

La nomo de la duoninsulo venas el la krime-tatara lingvo: la vorto-parto *Tarĥan* signifas "teritorio, liberigita de impostoj" (inter la 15a kaj 18a jarcentoj la okcidenta parto de Krimeo estis imposto-libera teritorio). La etimologion de la finaĵo "-kut" oni foje klarigas per la ukraina vorto *кут*, kiu signifas "angulo".

Geografio
---------

La duoninsulo havas la areon de 1 550 km2. Ĝia plej okcidenta punkto (kaj ankaŭ de tuta Krimeo) estas la kabo *Pribojnij* (antaŭ la jaro 1953 ĝi nomiĝis *Karamrun*, kio tradukite el la krime-tatara signifas "nigra kabo"). Proksime al *Pribojnij*-kabo troviĝas ankaŭ la kabo Tarĥankuto.

La pli grandan parton de la Tarĥankuta duoninsulo okupas la Tarĥankuta ebenaĵo (maksimumaj altoj atingas 179 metrojn super la mar-nivelo), formita plejparte de kalkoŝtonoj. La bordoj estas plejparte abruptaj, sed troveblas ankaŭ sablaj plaĝoj. Riveroj mankas; en malaltaĵoj foje troveblas salakvaj lagetoj. Ĉe la suda parto de la duoninsulo troviĝas relative granda golfo Donuzlavo.

La kreskaĵaro estas stepa, foje troveblas arbetaroj. Grandaj areoj estas uzataj por agrikulturo.

Loĝantaro
---------

La Tarĥankuta duoninsulo estas relative maldense loĝata (kompare al aliaj partoj de Krimeo). La ĉefa loĝloko de la duoninsulo estas la urbotipa loĝloko Ĉernomorsko.

Vidindaĵoj
----------

Sur la duoninsulo konserviĝis la restaĵoj de helena loĝloko *Kalos-Limen*; multas skitaj tomboj. La marbordo de la plej okcidenta parto de la duoninsulo (ĉe la kabo *Tarĥankut*) estas populara ripoz-loko pro ĝiaj pentrindaj rokoj kaj belaj krekoj (ĉi tie estis filmitaj kelkaj popularaj sovetiaj filmoj).

Esperanto-aranĝoj
-----------------

Somere 2008 sur la duoninsulo ĉe la vilaĝo *Olenjovka* estis organizita la internacia E-aranĝo IET ("Internaciaj Esperanto-tagnoktoj").

Notoj
-----

1. ↑  Oficiala paĝaro de IET[*rompita ligilo*]

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tarĥankuta duoninsulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fotoj de la kabo Tarĥankuto Arkivigite je 2008-12-04 per la retarkivo Wayback Machine
La Nova Suez-kanalo
La ***Nova Sueza Kanalo*** (en araba قناة السويس الجديدة) estas la nomo de akvovoja projekto en Egipto, por etendigi la jam ekzistanta Sueza Kanalo inter la Mediteranea Maro kaj la Ruĝa Maro. Tiu projekto estis dezajnita por pligrandigi la trafikkapablon kaj pliigi la industrian aktiveco en la areo. Tiu projekto estis inaŭgurita de la Proparolanto de la Suezkanala Aŭtoritato Mohab Mamish en ĉeesto de la egipta prezidento Abdel Fattah el-Sisi la 5an de aŭgusto 2014.

Tiu projekto estos plenumita de alianco inter Shair, partneroj Dar Al-Handasah kaj ties egipt-baza firmao, kiu venkoricevis la aŭkcion por la Suezkanala Projekto. Aldone, la franca inĝenierserva entrepreno Egis, nominata de la Monda Banko, pritaksos la plenumadon de la ĉefa plano de la projekto, dum Qalaa Holding, iam konata kiel Citadel Capital, finkompletos elfosadon de seka sablo sur 1-kilometre longa, 0.4-kilometre larĝa sekcio de la Nova Sueza Kanalo.

Notoj
-----

1. ↑  "New Suez Canal project is to be completed by Dar Al-Handasah".

* Kategorio Nova Sueza Kanalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Komunlingve, la signifo de **forte** estas "en forta maniero", ""multe", "tre". Laŭ la kunteksto oni trovas ankaŭ la sekvajn signifojn.

Forte en muziko
---------------

**Forte** signifas en la muziko fortan, laŭtan prezentadon.   

La mallongigo estas ***f*** kaj estas kursive skribita super la muziknoton.

La vorto estas identa kun la latina adverbo *fortis'* (forta, elana, energia).

Oni signas per **forte** (pluralo en la itala *forti*) ĉiun muzikaĵon, kiun oni devas prezenti per granda voĉa forto, sonsento.

La altiĝon de "forte" oni nomas **fortissimo** (tre laŭte, mallongigo ***ff***).

### Vidu ankaŭ

* Fortepiano

Forte kiel familia nomo
-----------------------

* Allen FORTE (1926-2014), usona muzikteoriisto kaj muziksciencisto.
* Dieter FORTE, germana verkisto.

Forte kiel firmaa nomo (*Forte RT.*)
------------------------------------

La antaŭulon de **Forte** fondis - je komisiono de brit-usona Kodak - iama husaroficiro *János Ranzenberger* en 1912. Li elektis la urbeton *Vác* pro la tre pura aero por la fotopapera fabriko.

**Forte AK** (originale, hungare *Forte (Fotókémia) RT*) estas firmao, Akcia Kompanio en Hungario, en Vác, fondita en 1922 far George Eastmen fondinto de Kodak. La produktado komenciĝis en 1922 per 7 diversaj fotopaperoj. Dum la dua mondmilito, la Kodadk forlasis Hungarion ,dum la firmao evoluis. Fine de 1944 prirabis la fabrikon la germanoj, poste la aliancanoj bombardis ĝin.

Oni vendis la fabrikon en 1947 al Hungara Ĝenerala Kreditbanko, tiel la firmao iĝis ŝtata posedaĵo post ŝtatigo de la banko (1948) kaj ricevis la nomon **Forte**. Dum la orepoko de la fabriko laboris tie 1500 laboristoj.

Dum jardekoj, la firmao iĝis grava produktanto de **nigra-blankaj fotopaperaĵoj** sur la mondmerkato. La firmaon aĉetis en la 1990-aj jaroj la gvidantoj de la firmao kaj la laboristoj. Pro tio ĝi ne havis sufiĉan kapitalon por investi por la plia evoluigo de la produktaĵoj.

La kolora kaj cifereca fotado rebatis la vendosumon kaj komence de la 2000-aj jaroj la malforta usona dolaro akrigis la situon. Poste la firmao provis interkonsenti kun la ŝuldofinancintoj, por eviti la aĉeton de posteuloj de germana Orwo, la *Filmotech* kaj la franca Bergger. Oni volis vendi 5 el 15 hektaroj por financi la ŝuldojn.

En la firmao en 2003 laboris 260 homoj el kiuj oni maldungis 80 homoj. La fabriko staris ekde novembro 2004 sub likvido, aĉetis ĝin en 2005 hungara investa grupo. La finan baton je la enrepeno faris la kolapso de la konkurintoj: inindus la merkaton varoj kun subproduktado vendoprezo.

La produktado ĉesis komence de 2007, la firmao estas fermita, dum sur la produkteja areo oni planas kontrui loĝejojn.

### Noto

* hungare pri la firmao Arkivigite je 2004-12-04 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Helppaĝo pri apartigiloj | **Ĉi tiu paĝo estas apartigilo: listo de artikoloj kun sama aŭ preskaŭ sama titolo.**
Se vi venis ĉi tien per ligilo en artikolo, bonvolu direkti tiun ligilon rekte al la celita paĝo. |
**Villaquilambre** [biljakiLAMbre] estas municipo en la oriento de la provinco Leono, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de León*, en la centroriento de la provinco kaj al la metropola areo de la provinca ĉefurbo.

Komarkoj de la provinco Leono; *Tierra de León* centroriente, flave.
Preĝejo de Sankta Mikaelo en Navatejera.
Preĝejo de Sankta Felikso.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Canaleja, Castrillino, Navatejera, Robledo de Torío, Villamoros de las Regueras, Villanueva del Árbol, Villaobispo, Villaquilambre, Villarrodrigo kaj Villasinta de Torío, okupas totalan areon de 52,69 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 18 597 loĝantojn. Ĝi ne perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento, sed male akiris 16 000 loĝantojn pro sia apudeco al la provinca ĉefurbo. Ĝi distas 5 km de la urbocentro Leono, provinca ĉefurbo, sed estas tute apude en kelkaj areoj.

Villaquilambre estas ĉe la metropola areo (*alfoz*) de Leono, separata el tiu per orienta vojo nomita *Ronda Este*. Kelkaj el ĝisj loĝlokoj formas unusolan urban areon kun Leono, sen eblo konstati la limon. Tio evidentas ĉe Navatejera, norde de la ĉefurbo, kaj ĉe Villaobispo de las Regueras, separata de la Universitata Kampuso de Leono pere de la menciita *Ronda Este*. La ĉefurbo Villaquilambre formas tuton norde kun Navatejera. Laŭ popolnombrado, Villaquilambre estas la tria municipo de la *alfoz* de Leono, malantaŭ Leono kaj San Andrés del Rabanedo, kaj la kvara en la provinco malantaŭ la menciitaj kaj Ponferado. Tra la municipa teritorio fluas Torío, rivero kiu kunfluas, jam en Leono, kun Bernesga.

Historio
--------

Estas restaĵoj de romia loĝado kaj en Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono.

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado. Lastatempe servoj de dormurbo, industrio, kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

Notoj
-----

Vidu ankaŭ
----------

* Villa Romana (stacidomo)
* Municipoj de Provinco Leono

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 761116
* VIAF: 149509952
 |
**Irma Barsy** [barŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Barsy Irma** estis hungara verkisto, oficisto. Ŝia origina familia nomo estis **Kail,** ŝiaj geedziĝaj nomoj estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Barsy Árpádné* aŭ *Barsiné Keil Irma*.

Irma Barsy naskiĝis la  6-an de oktobro 1897(nun 1897-10-06) en Veszprém (urbo), ŝi mortis la 20-an de januaro 1991 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Irma Barsy maturiĝis en mezlernejo en Budapeŝto en 1916, sed jam en 1914 ŝia debuta poemo jam aperis. Pro financaj problemoj ŝi ne lernis plu, ŝi estis oficisto en banko inter 1916-1924. Iam ŝi finis bibliotekistan kurson en la universitato kaj ŝi laboris en bibliotekoj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Jaj a könnyezőnek.* (1923)
* *Sárgarigó-penzió.* (romano, 1941)
* *Emberek a Viola-utcában.* (romano, 1942)
* *Ne mondjátok meg Bandinak!* (romano, 1943)
* *Csúnya lány állást keres.* (romano, 1944)
* *Budapesti ostromnapló* (membiografia romano, 2016)

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 862848
 |


* Portalo pri Biografio