recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Priskribo de la balo en la manuskripto de Jane Austen; baloj estas ofte motivo de la rakontaro de Austen.
***The Watsons*** estas abandonita romano de Jane Austen, probable komencita ĉirkaŭ 1803. Estis nombraj argumentoj asertitaj kial ŝi ne kompletigis ĝin kaj aliaj fakuloj ekde tiam klopodis tiun taskon. Probable ŝi ĉesis verki ĝin post la morto de sia patro en Januaro 1805. La restinta parto de la romano estas komponita de kvin ĉapitroj. 

Sro. Watson estas vidva kleriko kiu havas du filojn kaj kvar filinojn. La plej juna, nome Emma, estis edukita de riĉa onklino, pro kio ŝia vivo kaj edukado estis pli rafinita ol tiu de ŝiaj fratinoj. Sed, edziniĝinta por dua fojo, Emma estas devigita reveni al la patra hejmo. Tie ŝi sentas sin kiel en mondo tute diferenca pro la malprudenteco de du el siaj fratinoj. Tamen, en Elizabeth, sia plej aĝa fratino, ŝi trovas la bonon kaj respondecon kiujn ŝi deziris. Najbare loĝas la Osborne-oj, nome riĉa familio. Emma altiras la atenton de Lord Osborne, dum unu el ŝiaj fratinoj persekutas la arogantan amikon de Lord Osborne, nome Tom Musgrave. 

Eĉ antaŭ la manuskripta fragmento estus finfine publikigita en 1871, kontinuaĵo bazita sur ĝi fare de la nevino de Austen aperis en 1850. Pluaj kompletigoj kaj adaptaĵoj de la historio kontinue aperis ĝis nuntempe.

Bibliotekoj
-----------

* Tomalin, Claire (1997). Jane Austen: A Life. New York: Vintage.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Jane Austen Information Page


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 719780
* GND: 4258089-4
* LCCN: no2019124116
 |
Dosiero:Kapela v Trdkovi R.jpgKapelo de Trdkova
Kruco de Trdkova
**Trdkova**, hungare **Magasfok**, germane **Turken** estas malgranda vilaĝo en Slovenio, en provinco **Prekmurje**, en statistika regiono **Pomurska**, en Občina Kuzma. La historia hungara nomo estis *Türke*.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 5  km²
* Alto super marnivelo: 369 m
* Koordinatoj: 46° 51′ 10.19″ N 16° 7′ 40.57″ O﻿ / ﻿46.8528306 °N, 16.1279361 °O﻿ / 46.8528306; 16.1279361 (mapo)Koordinatoj: 46° 51′ 10.19″ N 16° 7′ 40.57″ O﻿ / ﻿46.8528306 °N, 16.1279361 °O﻿ / 46.8528306; 16.1279361 (mapo)
* Loĝantaro: 200
* Poŝtkodo: 9263
* Aŭtokodo: MS
* Telefonprefikso:

Situo
-----

La vilaĝo situas sub monto 404 m-ojn alta, ĉe la triopa limo slovena, hungara, aŭstra, laŭ flankovojoj.

Historio
--------

Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. Depost 2007 la menciitaj 3 landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj ne estas gardataj, ili estas trapaseblaj senkontrole ie ajn.

Vidindaĵoj
----------

* kapelo omaĝe al Kirilo kaj Metodo
* kruco 15 m-ojn alta
* monumento pri la landlimoj

Trilanda punkto
---------------

* Hungario Felsőszölnök-Slovenio Trdkova-Aŭstrio Sankt Martin an der Raab
"**La tuta mondo estas rigardanta**" (en angla, "**The whole world is watching**") estis frazo skandita de manifestaciantoj kontraŭ Vjetnamia Milito kiam ili estis batitaj kaj arestitaj de policanoj en Ĉikago dum la Nacia Kongreso de la Demokrata Partio de 1968.

La evento estis elsendita de surbendigita videofilmo je la nokto de merkredo, 28a de aŭgusto, nome la trian tagon de la kongreso. Manifestaciantoj prenis supre la skandon kiam policanoj estis batantaj kaj tirantaj multajn de ili en policaj vagonoj.

La antaŭvida kaj ŝajne spontanea skando rapide fariĝis fama. La sekvantan jaron, ĝi servis kiel la titolo de televida filmo pri studenta aktivismo.

Nuna uzado
----------

Hodiaŭ, la frazo estas regule uzata en ĉefaj maldekstraj movadoj kiel la manifestacioj de 2003 kontraŭ la Iraka Milito. Ĝi estas la titolo de libro de 1980 pri amaskomunikilaro kaj la Nova Maldekstro de eksa studenta aktivulo Todd Gitlin. La frazo estas afiŝa frapfrazo por la filma *Batalo en Seatlo* de 2007 kaj ĝi estas multfoje skandita en la filmo. Prezidanto Barack Obama uzis la frazon pri manifestacioj en Teherano pro la rezulto de iranaj balotadoj en junio, 2009. Dum la Viskonsinaj protestoj de 2011, protestantoj en Madison, WI skandis la frazon ofte en referenco al la granda nacia amaskomunikilara ĉeesto kaj tutmonda pozitiva respondo. Protestantoj ankaŭ skandis la frazon kiam estis arestitaj kaj forigitaj de la Kapitolo la matenon de la unua voĉdono pri la leĝo kontraŭ kiu ili estis protestantaj. En movado Okupu Wall Straton protestantoj skandis la frazon la 1an de oktobro, 2011, kiam la novjorka polico arestis civitanojn kiuj estis blokantaj la vojon sur la Broklina Ponto en unu el la plej grandaj amas-arestoj de alie neviolentaj manifestaciantoj en Usona historio.

Notoj
-----

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-06-04. Alirita 2021-09-15.
2. ↑  Obama to Iran: 'The whole world is watching', CNN.com, 20a de Junio, 2009. Alirita la 31an de Marto 2010.
3. ↑  Filmeto
4. ↑  From Cairo to Madison, some pizza, Politico.com, 20a de Februaro, 2011. Alirita la 1an de Decembro, 2011.
5. ↑  Filmeto
6. ↑  Filmeto

* Kategorio The whole world is watching en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 738430
 |
***Treasure Island*** (Trezorinsulo) estas usona aventura filmo de realviva agado de 1950 produktita de Walt Disney Productions, adaptita el la fama samnoma romano de Robert Louis Stevenson de 1883. Reĝisorita de Byron Haskin, en ĝi stelulas Bobby Driscoll kiel Jim Hawkins kaj Robert Newton kiel Long John Silver. *Treasure Island* estas elstara kiel unua tuta filmo de realviva agado de Disney kaj la unua kinversio de *Treasure Island* fartia en koloro. Ĝi estis filmita en Anglio surloke kaj en la studioj de Denham, Buckinghamshire.

Intrigo
-------

En la Okcidenta Marbordo de Anglio en 1765, juna knabo nomita Jim Hawkins loĝas kun sia patrino en malgranda kampara trinkejo kiun ili funkciigas. La kapitano William Bones, malsana kliento, donas al Jim trezurmapon post esti vizitita de du piratoj, la dua el kiuj donas al la kapitano noton markitan per nigra punkto. Tiun saman nokton Bones mortis, kaj Jim montras la mapon al Squire Trelawney. Trelawney rekonas la mapon kiel apartenanta al la pirata kapitano Flint kaj financas vojaĝon por malkovri la perditan trezoron de la pirato. Trelawney dungas la kapitanon Smollett kaj lian ŝipon, nome Hispaniola, kiu kunportas sian amikon Dr. Livesey kiel la doktoro de la ŝipo kaj Jim kiel ŝip-knabo. 

La unukrura Long John Silver arigas la ŝipanaron, kiu jam scias pri la celo de la vojaĝo, kaj alveninte al la insulo, insurekcias. Jim en la insulo trafas Ben Gunn, kiu estis abandonita tie de la iama pirata kapitano Flint. En la insulo okazas batalo inter la insurekciintoj kaj la "bonuloj".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Radio Times review Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* *Treasure island*  en Interreta filma datumbazo (angle)
* *Treasure Island* Arkivigite je 2016-03-03 per la retarkivo Wayback Machine en Lux Radio Theater: 29a de januaro, 1951. Stelulas James Mason kaj Bobby Driscoll.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Talo (apartigilo) |

Prilaborado de pasto de talo en la foiro de Sankta Tomaso de Bilbao
Tortoj de talo sur plato
La **talo** estas tipa manĝaĵo el Eŭskio kaj Navaro, simila al la Tortiljo el Centrameriko. Ĝi estas farita el faruno de maizo, salo kaj akvo. Poste oni kuiras ĝin.

Historio
--------

La talon oni uzis kiel panon en la eŭskaj farmodomoj, kaj la restaĵon oni vespermanĝis kun lakto. Dum la 20-a jarcento populariĝis la pano el tritiko, kaj la talo ĉesis esti kutima manĝo por esti kuirita nur por specialaj okazaĵoj, do gajnis prestiĝon.

Kutime oni manĝas ĝin, kun viando kaj aliaj manĝaĵoj, sed ne sen io.

Kuirado
-------

Por kuiri talon oni bezonas 350 gramojn da faruno de maizo, 250 ml de varmeta akvo kaj iomete da salo.

Oni miksas mane la farunon kaj la salon, kaj iom post iom aldonas la akvon en la centron, ĝis la miksaĵo estas homogena. Poste oni lasas ĝin dum 30 minutoj. Poste oni faras pilketojn el la miksaĵo, tiun miksaĵon oni premas el la centro ĝis ĝi iĝas maldika kaj plata, tiam, oni kuiras ĝin per pato ambaŭflanke.
Ugni blanc aŭ Trebbiano
La **Trebbiano** (ankaŭ konata kiel **Ugni Blanc**) estas unu el la plej maljunaj kaj plejmulte kultivitaj vinberspecoj en Italio kaj Francio. Uzata por la produktado de vino sed ankaŭ por vino kiu estas uzata por esti distilata al brando. La vinberoj estas relative malgrandaj, entenas multe da suko kaj ofte estas miksitaj kun la Malvazio. Plej verŝajne la vinbero originas el Toskanio.

La vinbero estas kultivata en: Argentino, Aŭstralio, Bulgario, Francio, Hispanio, Italio, Portugalio kaj Kalifornio en Usono.

Sinonimoj
---------

La vinberspeco havas multajn sinonimojn.

Interalie: Albano, Biancone, Blanc Auba, Blanc De Cadillac, Blancoun, Bobiano, Bonebeou, Branquinha, Brocanico, Bubbiano, Buriano, Buzzetto, Cadillac, Cadillate, Castelli, Castelli Romani, Castillone, Chator, Clairette D'Afrique, Clairette De Vence, Clairette Ronde, Engana Rapazes, Espadeiro Branco, Falanchina, Greco, Gredelin, Hermitage White, Juni Blan, Lugana, Malvasia Fina, Muscadet Aigre, Padeiro Branco, Perugino, Procanico, Procanico Dell Isola D Elba, Procanico Portoferraio, Queue De Renard, Romani, Rossan De Nice, Rossetto, Rossola, Rossula, Roussan, Roussea, Rusciola, Saint Emilion, Saint Emilion Des Charentes, Santoro, Shiraz White, Spoletino, Talia, Trebbianello, Trebbiano, Trebbiano Della Fiamma, Trebbiano Di Cesene, Trebbiano Di Empoli, Trebbiano Di Lucca, Trebbiano Di Tortona, Trebbiano Fiorentino, Trebbiano Toscano, Trebbianone, Tribbiano, Tribbiano Forte, Turbiano, Bouan, Beau, Thalia, Trebbiano di Soave, Trebbiano Romagnolo, Trebbiano Gallo kaj Trebbiano d'Abruzzo.

* Kategorio Trebbiano en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
talpa monteto kun talpo
**Talpa monteto** estas montetoj videblaj en ĝardenoj kaj herbejoj, kiujn produktis talpoj dum la fosado de siaj subteraj kavoj kaj pasejoj.

La teron, kiu troas dum la subtera fosado, la talpo suprenŝovas per sia kapo respektive nazo, laŭ konsisto de la grundo ĉiujn 50 ĝis 100 centimetrojn, tiel ke ekestas tipaj, ĉirkaŭ 25 centimetrojn altaj termontetoj. La montetoj ĝenerale ne situas rekte super la subteraj kavoj kaj pasejoj de la talpo, sed iom flanke, ĉar la besto kutimas iom flanken suprenŝovi la teron. Se iu pli peza besto (ekzemple bovo, ĉevalo ... aŭ homo) paŝas sur tian monteton kaj kunpremas ĝin, sekve do por la talpoj pli malaltas la risko ke kunpremiĝu talpa kavo aŭ pasejo.

La montetoj kun sia malpremita tera strukturo krome servas al la vivnecesa aerumo de la subteraj pasejoj. Ĉar la talpo subtere forte laboras, do havas tre aktivan metabolismon kaj nutras sin ekskluzive de besta manĝaĵo, ĝi produktas multe da karbondioksido, kiun necesas forkonduki pere de la monteta aerumo, por ke la besto ne sufokiĝu en sia subtera regno. Tial la paŝado de homoj sur talpajn montetojn kaj la sekva detruo de la aerumiloj nur estas signalo por la talpo, rapide krei novajn montetojn.

pluraj talpaj montetoj
Multaj talpaj montetoj en ĝardeno aŭ herbejo estas indikilo por sana strukturo de la grundo, kaj la talpa aktiveco mem kontribuas al la saneco de la grundo: ne nur, ke la talpoj formanĝas bestetojn damaĝajn por la proksimaj plantoj, sed pere de la intensa subtera fosado ĝi tre kontribuas al malkoncentriĝo, aerumo kaj sekve ankaŭ akvumo de la teritorio. Sekve aparte la talpaj montetoj estas bona kreskobazo por novaj plantoj. Aparte en sovaĝaj kaj paŝtejaj herbejoj, dense kovrataj per plantoj, sur talpaj montetoj povas ekkreski novaj plantoj, kiuj ne havus kreskoŝancon en la dense plantoplenaj ceteraj partoj de la areo.

Vintre povas okazi, ke la talpo kreas "talpan fortikaĵon" - aparte grandan monteton, ĉirkaŭitan de ringoforma aeruma sistemo, sub kiu ĝi fosas sian subteran neston.

Laŭ mezeŭropa farmista superstico estas asertate, ke se la talpaj montetoj dum aŭtunoj estus aparte grandaj, la sekvaj vintroj estu aparte frostaj.

Literaturo
----------

* Jim Parkhurst: *trakti damaĝojn de sovagaj bestoj: **talpoj** (anglalingva teksto, 1999) Arkivigite je 2009-01-17 per la retarkivo Wayback Machine*

* Kategorio Talpa monteto en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Toril y Masegoso** [toRIL imaseGOso] estas vilaĝoj kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudokcidenta komarko *Sierra de Albarracín*. La municipo inkludas la loĝlokojn Toril (16 loĝantoj, INE 2016) kaj Masegoso (14 loĝantoj, INE 2016). La kerno de Masegoso estas sur 1515 msm kaj tiu de Toril je 1490 msm.

Geografio
---------

Ĝi estas ĉe la montaro *Sierra de Albarracín*, je 50 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio estas montara, abundas pinaroj kaj transmigra brutobredado de ŝafoj. *Toril y Masegoso* estas unu el la plej sudokcidentaj municipoj de la regiono.

*Toril y Masegoso* estas sur tre montara areo, tre malfacile komunikebla laŭ la regiona ŝoseo A-1703 norden al Terriente kaj laŭ la regiona ŝoseo A-1513 tra Valdecuenca kaj Bezas oriente al Teruelo. 

La municipo estas formata de du loĝlokoj, nome la kernoj de Toril kaj de Masegoso pli okcidente kaj laŭ montara ŝoseo.

Historio
--------

La preĝejo de Maseoso.
La preĝejo de Toril.
La originoj de la loĝlokoj estus de fino de la 12-a jarcento je la konkero fare de kristanoj kaj posta reloĝado de la montaro fare de navaranoj. 

Ekde 21a de junio 1257, per decido de la reĝo Jakobo la 1-a en Teruelo, Moscardón, Terriente kaj la ĉirkaŭaj loĝlokoj ekformis parton de la komunumo *Sesma de Jabaloyas* en la komunumaro *Comunidad de Santa María de Albarracín*, kiu dependis rekte de la reĝo, kaj tio restis ĝis 1837, kun aktuala sidejo en Tramacastilla.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre oni malaltiĝis ĝis nunaj 36 loĝantoj.

Altiraĵoj estas la preĝejoj, popola arkitekturo, naturaj lokoj, fontoj, pinaroj; kaj rivera fiŝkaptado.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797316
* VIAF: 4199150033038611180009
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Talpo** |
| --- |
|  |
| Eŭropa talpo, (Talpa europaea)Eŭropa talpo, (*Talpa europaea*) |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Sorikomorfoj *Soricomorpha* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Talpedoj *Talpidae* |
| Subfamilio: | Talpenoj *Talpinae* |
|
| Tribo: | Talpini |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
| Genro  |
| *Talpo ***Talpa****Linnaeus, 1758 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| * Altaja talpo *Talpa altaica*
* Blinda talpo *Talpa caeca*
* Kaŭkaza talpo *Talpa caucasica*
* Eŭropa talpo *Talpa europaea*
* Davida talpo *Talpa davidiana*
* Levanta talpo *Talpa levantis*
* Okcidenta talpo *Talpa occidentalis*
* Roma talpo *Talpa romana*
* Balkana talpo *Talpa stankovici*
 |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Talpo  |

 |
| v • d • r |

**Talpo** (*Talpa*) estas genro de mamuloj, preskaŭ blindaj, el la ordo de sorikomorfoj. La specoj vivas en la tero, kie ĝi fosas koridorojn kaj difektas de sube la radikojn de plantoj. Tial apero de "talpaj montetoj" en ĝardeno estas malgranda katastrofo por la kultivisto. "Talpofelo", kies mallonga, densa, brila hararo forstaras sen klino en kiu ajn direkto (tio ebligas al la besteto moviĝi en la subteraj koridoroj antaŭen kaj reen preskaŭ same rapide) estas uzata en peltindustrio. "Talpejo" konsistas el talpaj galerioj kaj talpaj teramasoj en la tuta ĝardeno.

En Esperanto
------------

Talpo fariĝis proverba pro sia blindeco ("blinda kiel talpo"), pro sia laboremo ("talpa laborado") kaj pro sia malgrandeco ("fari monton el talpejo" - troigi la aferon).

En la rakonto de Ĥristina Kozlovska *Fabelo pri talpo* oni literaturigas pri la vivo de talpo konstante fosanta subtere.

Referencoj
----------

1. ↑  talpo en vortaro.net
2. ↑  Ĥristina Kozlovska *Fabelo pri talpo* (trad. Petro Palivoda) Beletra Almanako (BA29|29), junio 2017. paĝoj 80-82.

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Torjanci** (serbe *Торјанци*, hungare *Torjánc*) estas malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto **Osijek-Baranja**, en municipo de Petlovac.

Bazaj informoj
--------------

* Areo:  km²
* Loĝantaro: 310
* Poŝtkodo: 31 3xx
* Aŭtokodo: BM
* Telefonprefikso: 31

Situo
-----

La komunumo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Dravo (kontraŭe Kásád kaj Old (Baranya) troviĝas), fine de sakovojo, for de ĉefvojo kaj fervojo.

Historio
--------

Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, interalie serboj kaj germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio. En 1991 loĝis en Torjanci 476 da homoj, (kroatoj 291 (61 %), hungaroj 15 (3 %), serboj 7 (2 %) kaj aliaj).
Nikaragvaj tamaletoj.
La tamaloj de fazeoloj (*etamalli*, en naŭatla lingvo), indiĝena heredo.
**Tamalo**, en hispana *tamal* (de la vorto el la naŭatla lingvo *tamalli*) estas manĝaĵo de mezamerika deveno preparata ĝenerale kun bazo de pasto de maizo aŭ de rizo farĉita je viando, legomoj, saŭcoj kaj aliaj ingrediencoj. Ili estas envolvitaj en vegetalaj folioj kiel ekzemple de spadikoj de maizo aŭ de bananarbo, kalateo, agavo, avokado, kanako (*Chiranthodendron pentadactylon*), inter aliaj, eĉ en aluminifolio aŭ en plastaj folioj, kaj boligitaj en akvo aŭ per vaporo. Ili povas havi ĉu dolĉan ĉu salan guston.

Tamaloj estas konataj laŭ multaj nomoj en la diversaj landoj kaj regionoj de Centrameriko, Karibio, Sudameriko kaj eĉ Filipinoj kaj najbaraj areoj. Krome estas multaj diversaj variaĵoj, ekzemple en Gvatemalo ruĝaj, de Cambray, nigraj, de Chipilín, Chuchito [ĉuĈIto] kaj de rizo, dum en Honduro *nacatamales*, de Cambray, de elote, *montucas*, de Chipilín, *ticucos* kaj *pizque*. En Kostariko estas tre granda diverseco pro la granda variaro de legomoj uzitaj por la farĉado. En Salvadoro estas granda tendenco al la dolĉaj tamaloj kun farĉitaj sekaj vinberoj, prunoj aŭ marmeladoj. En Nikaragvo la *nacatamal* (nakatamalo) estas konsiderata nacia plado, kun porkaĵo kun diversaj legomoj kaj sekaj vinberoj kaj prunoj envolvita en vegetalaj folioj de bananarbo.

Notoj
-----

1. ↑  «DLE: tamal - Diccionario de la lengua española - Edición del Tricentenario». Alirita la 9an de Junio 2021.
2. ↑  «DLE: nacatamal - Diccionario de la lengua española - Edición del Tricentenario». Alirita la 9an de Junio 2021.
3. ↑  «EL TAMAL, UN CULTO NACIONAL». El Tiempo. Alirita la 9an de Junio 2021.
4. ↑   Máynez, Pilar (18a de novembro 2014). [  El calepino de Sahagún: Un acercamiento.] Fondo de Cultura Económica. ISBN 9786071624802. Alirita la 9an de Junio 2021.
5. ↑  Recetas de tamales Decembro 2020. Alirita la 9an de Junio 2021.

* Kategorio Tamalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 728106
 |
La dinastio **Thurn und Taxis** famis en la tuta Sankta Romia Imperio pro siaj poŝtservoj.

Blazono de la dinastio Thurn und Taxis. Poŝtaĵtransportilo.

Majstroj de loĝistiko
---------------------

Fundamento por la kresko de la menciita dinastio estis efika kunlaboro de ĉiuj je la komenco de la 16-a jarcento en tuta Eŭropo dissemitaj membroj de la klano sur la kampo loĝistika. Imperiestro Maksimiliano la 1-a havis Franz von Taxis kiel bonan parteneron, kiu sukcesis organizi poŝtorganizon - ankaŭ por la transdono de privataj poŝtaĵoj - en la tuta Regno kiel ankaŭ en Hispanujo. 

En 1518 la dinastio ekrajtis porti regnan blazonon. Je la fino de la 16-a jarcento la poŝto iĝis en la germanaj landoj regna privilegio *(Reichsregalien)* kaj baldaŭ poste estis agnoskita la heredo de poŝtservo ene de la familio. Pro tiu monopolo la politika influo kaj la riĉeco de Thurn und Taxis grandiĝis senteble. En 1695 ili eĉ iĝis regnaj princoj. 

En la 18-a jarcento la familianoj setlis en Frankfurt am Main, poste en Regensburg.

Fino de la poŝtmonopolo
-----------------------

Post la nuliĝo de la Regno en 1806 la statuse novaj ŝtatoj establis proprajn poŝtorganizojn. La dinastio Thurn und Taxis perdis sian monopolon sed estis grandamplekse perdokompensita. En Bavario ekzemple la anoj ricevis la iaman monaĥejon Sankta Emmeram, kiu iĝis la nova sidejo. En Prusio pagitis sumo de 3 milionoj da taleroj.

Vidu ankaŭ
----------

* loĝistiko
* Paul von Thurn und Taxis

Literaturo
----------

* Wolfgang Behringer: *Thurn und Taxis.* München 1990, ISBN 3-492-03336-9.
* Martin Dallmeier: *Quellen zur Geschichte des europäischen Postwesens.* Kallmünz 1977.
* Martin Dallmeier, Martha Schad: *Das fürstliche Haus Thurn und Taxis, 300 Jahre Geschichte in Bildern.* Pustet, Regensburg 1996, ISBN 3-7917-1492-9.
* Ludwig Kalmus: *Weltgeschichte der Post.* Wien 1937.
* Max Piendl: *Das fürstliche Haus Thurn und Taxis.* Regensburg 1980.
* Heinrich von Stephan: *Geschichte der Preußischen Post.* Berlin 1859 (represite: Heidelberg 1987)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Poŝtmarkoj kun motivoj pri Thurn und Taxis.
* Historio de la dinastio, el la germanlingva Vikipedio.
* Hejmpaĝo de la dinastio.
Loko de la komarko *Tarazona y el Moncayo* en la okcidento de la provinco Zaragozo en centro de Aragono.
**Tarazona y el Moncayo** [taraZOna jelmonKAĝo], en Esperanto eble *Tarazono kaj Monkaĝo*, estas komarko de komunumo Aragono, en Hispanio, en la okcidento de la Provinco Zaragozo. Ĝi lokiĝas en la Ebra baseno, sude de la fluejo, kaj ĝia ĉefurbo estas Tarazona.

Municipoj
---------

Municipoj en *Tarazona y el Moncayo*.
La komarko ampleksas jenajn 16 municipojn:

* Alcalá de Moncayo
* Añón de Moncayo
* El Buste
* Los Fayos
* Grisel
* Litago
* Lituénigo
* Malón
* Novallas
* San Martín de la Virgen de Moncayo
* Santa Cruz de Moncayo
* Tarazona
* Torrellas
* Trasmoz
* Vera de Moncayo
* Vierlas

Geografio
---------

Ĝi limas norde kun la provincoj Navaro, Sorio kaj Rioĥo, kaj sude kaj oriente respektive kun la aragonaj komarkoj Aranda kaj *Campo de Borja*. Ĝia teritorio kuŝas sur la norda deklivaro de la Iberia Sistemo en la baseno de la rivero Queiles. Parto de ĝia teritorio estas okupita de la Natura Parko Moncayo.

La ĉefa natura kaj turisma heredaĵo estas Moncayo, montaro kies ĉefa montopinto estas 2316 m.s.m. alta, nome la plej alta de la Iberia Sistemo. Ties medio, deklarita natura parko en la aragona deklivaro, posedas grandan biodiversecon kun pli ol 1 500 plantospecioj, kelkaj el kiuj praktike endemiaj de tiu montaro.

El la kultura heredaĵo menciendas multaj monumentoj de mudeĥara stilo, ĉefe sonorilturoj. Elstaras la mezepoka historia kerno de Tarazona, kaj speciale la mudeĥara katedralo de Santa María de la Huerta, la episkopa palaco, kaj la fasado de la urbodomo. Menciendas ankaŭ la kastelo de Trasmoz, el la 12-a jarcento, kaj la Monaĥejo de Veruela, nome unu de la tri grandaj cisteraj monaĥejoj aragonaj kiu estas ene de la municipa teritorio de Vera de Moncayo.

Gustavo Adolfo Bécquer kaj lia frato Valeriano Bécquer uzis Veruela kaj Moncayo ofte kiel inspiro kaj kunteksto por siaj verkoj. Inter famuloj naskiĝintaj en la komarko, menciindas aktoroj de la 20-a jarcento Paco Martínez Soria kaj Raquel Meller.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tarazona y el Moncayo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Comarca Tarazona y el Moncayo, en comarcaacomarca.com
* Comarca Tarazona y el Moncayo en aragonesasi.com
* Tierras del Moncayo
* Komarkoj de Aragono, Tarazona y el Moncayo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 807451
* LCCN: n2008063911
 |
**Torlengua** [torLENgŭa] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la provinco Sorio kaj en la komarko *Campo de Gómara* en la oriento de la provinco.

Geografio
---------

*Campo de Gómara* en la oriento de la provinco Sorio.
Loko de Torlengua en la provinco Sorio.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 41,15 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 51 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 530 loĝantojn el la 1940-aj jaroj. 

Ĝi distas 61 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi estas laŭ la provinca ŝoseo SO-340 inter Serón de Nágima (norde) kaj Fuentelmonge (sude). La municipa teritorio limas kun la provinco Zaragozo, Aragono.

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Quejigares de Gómara-Nájima*, okupanta 1 039 hektarojn, nome 25 % de la teritorio.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, tradicia arkitekturo kaj tiel plu.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rCampo de Gómara |
| --- |
| Alconaba• Aldealafuente• Aldealpozo• Aldealseñor• Aldehuela de Periáñez• Aliud• Almajano• Almaluez• Almazul• Almenar de Soria• Bliecos• Buberos• Buitrago• Cabrejas del Campo• Candilichera• Cañamaque• Carabantes• Cihuela• Ciria• Cirujales del Río• Deza• Fuentecantos• Fuentelmonge• Fuentelsaz de Soria• Gómara• Hinojosa del Campo• La Losilla• Los Villares de Soria• Monteagudo de las Vicarías• Narros• Pinilla del Campo• Portillo de Soria• Pozalmuro• Quiñonería• Renieblas• Reznos• Santa María de Huerta• Serón de Nágima• Tajahuerce• Tejado• Torlengua• Torrubia de Soria• Villar del Campo• Villaseca de Arciel |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 218625
 |
**Theodore Carroll MARCUSE** (aŭgusto 1920 - novembro 1967) estis usona aktoro, kiu aperis ofte en televido en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj ofte rolante fiulojn. Li ankaŭ uzis artnomojn *Theo Marcus*, *Ted Marcuse* kaj *Theo Marcuse*. 

Marcuse militservis ĉe la Usona Mararmeo dum la Dua Mondmilito kaj estis premiita per Arĝenta Stelo, Bronza Stela Medalo, kaj Prezidenta Citaĵo pro siaj heroaĵoj dum servado kiel leŭtenanto en la fama submarŝipo USS Tirante (SS-420).

Poste milito li diplomiĝis ĉe Stanford University kiel bakalaŭro kaj magistro pri klasika literaturo. Li komencis sian aktoran karieron ĉe Broadway per *Medeo* en 1949. Ĉe televido Marcuse debutis per televidserio *The Clock* (1950) kaj en kino per *The Desperate Women* (1954).

Li daŭris sian karieron per televidaĵoj kiel Have Gun - Will Travel kaj Wagon Train krom kinfilmoj kiel The 27th Day kaj Jeanne Eagels.

Dum 1960-aj jaroj li laboris en televidserioj Tightrope, Bonanza, Perry Mason, The Twilight Zone, The Untouchables, Burke's Law, Get Smart, Laredo, I Spy, Batman, Daktari, The Monkees, The Time Tunnel, The Invaders, Star Trek, The Beverly Hillbillies, Hogan's Heroes, The Wild Wild West kaj Daniel Boone inter aliaj krom kinfilmoj kiel Operation Eichmann, The Two Little Bears, Hitler, For Love or Money, A Tiger Walks, Voyage to the Bottom of the Sea, Mara of the Wilderness, The Cincinnati Kid, Harum Scarum, The Last of the Secret Agents?, The Glass Bottom Boat kaj The Wicked Dreams of Paula Schultz. 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 637445
* GND: 119675408X
* LCCN: no2010046457
* VIAF: 108084901
* ISNI: 0000 0000 7771 6630
 |
**Tamariz de Campos** [tamaRIZ deKAMpos] estas municipo en la nordo de la provinco Valadolido, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierra de Campos* en la nordo de la provinco. *Tamariz de Campos* estas etimologie komprenebla kiel *Citizejo de Kampoj* alude al ofta natura planto, nome citizo.

Tamariz de Campos en la provinco Valadolido.
La *Tierra de Campos* de la provinco Valadolido, viole, norde.
Tamariz de Campos.

Geografio
---------

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 37,8 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 68 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn el la 1950-aj jaroj pro migrado al urbaj areoj. Ĝi distas 54 km de Valadolido, provinca ĉefurbo. Ĉefa rivero estas Sequillo [seKIljo] (Seketa).

Historio
--------

En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj poste al la Regno Kastilio. 

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).

De la historia pasinteco restis vizitindaj vidindaĵoj el kiuj menciindas la preĝejoj, la Palaco de Lara (13-a jarcento) kun gotika pordego kaj la ermitejo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Valadolido

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 764144
* VIAF: 316734390
 |
**Théo (Théophile) van RYSSELBERGHE** (Gento, 23a de Novembro 1862 - Le Lavandou (Var), 14a de Decembro 1926) estis belga pentristo, identigita kun la artaj movadoj de fino de la 19-a jarcento (impresionismo, punktismo, postimpresionismo, modernismo), inter kiuj li plenumis gravan pontan funkcion. Li estis asociigita al movado nomita "belga lumismo".

Inter 1881 kaj 1883 li veturis tra Hispanio kaj Maroko kun Frantz Charlet kaj Darío de Regoyos, kaj impresiiĝis per la pentrarto de la Muzeo Prado kaj per la ĉiutagaj scenoj de Tanĝero. En Sevilo li konis Constantin Meunier, kiu estis pentrinta kopion de la "Elkrucigo" de Pedro de Kampanio.

*Madame Charles Maus*, 1890.
En Bruselo li fondis la grupon *Les Vingt* (La dudekopo, 1883) kun sia amiko Octave Maus kaj aliaj belgaj pentristoj; kaj en Aprilo li ekspoziciis sukcese en la Salono *L'Essor*. Li amikiĝis kun la poeto Émile Verhaeren. Septembre 1883 li veturis al Harlemo por studi la uzon de la lumo fare de la nederlanda baroka majstro Frans Hals; tie li konatiĝis kun la usona pentristo William Merritt Chase. En 1886, Verhaeren konatigis lin kun Paul Signac, kiu enkondukis lin en la punktismo kaj alproksimigis lin al la anarkiisma idearo, kio rezultis en kunlaborado kun *Les Temps nouveaux*. 

En 1883 kaj 1884 li veturis denove al Maroko kaj Andaluzio, rezulte li profundiĝis en la temoj de arabaj fantazioj, enkondukita de Eugène Delacroix. Poste li sekvis al impresionismo kaj punktismo, dum foje reveturas al Maroko. En la 1900-aj jaroj li fokusiĝis al uzado de lumo kaj koloroj. Ĉirkaŭ 1910 li setliĝis ĉe la Lazura Marbordo en sudorienta Francio kaj tie restis.

Galerio
-------

* Les sœurs du peintre Schlobach (1884).*Les sœurs du peintre Schlobach* (1884).
* Alice Sèthe (1888).*Alice Sèthe* (1888).
* Quatre baigneuses.*Quatre baigneuses*.
* La promenade (1901).*La promenade* (1901).
* Madame Van Rysselberghe et sa fille.*Madame Van Rysselberghe et sa fille*.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nederlandlingca biografieto Arkivigite je 2016-03-03 per la retarkivo Wayback Machine
* *Flemish Art Collection: The Reading* de Van Rysselberghe Arkivigite je 2008-12-24 per la retarkivo Wayback Machine
* suplemento al la katalogo
* *Signac, 1863–1935*,
* Theo van Rysselberghe: Artikolo *In July Before Noon (Family in the Garden)* ĉe neoimpressionism.net
* Theo van Rysselberghe: Artikolo pri *Big Clouds* ĉe neoimpressionism.net


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755845
* GND: 118745328
* LCCN: n89635236
* VIAF: 7406836
* ISNI: 0000 0000 6634 0578
* LIBRIS: 231528
* SUDOC: 028540115
* BNF: 12035578k
* ULAN: 500030824
* NLA: 35694001
* RKD: 69144
* NKC: xx0212588
* BNE: XX1335669
 |
**Tornaszentjakab** [tornasentjakab] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény. Szentjakab signifas: Sankta-Jakobo.

Kalvinana preĝejo en Tornaszentjakab

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 28  km²
* Alto super marnivelo: 189 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.522/20.8745
* Loĝantaro: 260
* Poŝtkodo: 3769
* Telefonprefikso: 48

Situo
-----

Tornaszentjakab situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, Slovakio estas proksime. Szendrő troviĝas 21, Rudabánya 30, Miskolc 80 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1273 en formo *"Zenth Jacab"*. En 1834 tertremo okazis. Vilaĝservo estas migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika romanika Preĝejo Sankta Jakobo (Tornaszentjakab) el la 13-a jarcento?, baldaŭe gotika kaj baroka partoj alkonstruiĝis
* kalvinana preĝejo el la 19-a jarcento

Komunumoj pri Sankta Jakobo en Hungara reĝlando
-----------------------------------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Hegyhátszentjakab | Marosszentjakab | Mezőszentjakab | Szászszentjakab |
| Szentjakabfa | Tornaszentjakab | Zalaszentjakab |  |
**Thé Tjong-Khing** (ĉine 鄭宗瓊; naskiĝis la  4-an de aŭgusto 1933(nun 1933-08-04)) estas infanlibroilustristo el Nederlando.
Li naskiĝis en Purworejo, Javo al granda ĉina indonezia familio. Kiel infano li estis interesita pri la Tarzan bildstrioj de Edgar Rice Burroughs. Thé frekventis la Seni Rupa (arto) instituton en Bandung. Li venis al Nederlando en 1956 kaj komencis kiel desegnisto ĉe la Toonder Studio, komence kiel volontulo kaj poste kiel dungito.

Aldone al lia laboro pri Oliver B. Bommel bildstrioj, li ankaŭ kontribuis al la revuo *Tina* kaj kreis *Arman & Ilva*. En 1970 li estis petita disponigi ilustraĵon por la infanlibro de Miep Diekmann. Li iĝis sendependa ilustristo disponiganta ilustraĵon al multaj infanlibroverkintoj kiel ekzemple de Guus Kuijer, Els Pelgrom, Sylvia Van den Heede kaj Dolf Verroen.

Thé gajnis la premion Gouden Penseel (Ora Peniko) tri fojojn, kaj en 2005 gajnis la *Woutertje Pieterse* Prijs pro sia libro *Waar is de taart?' (Kie estas la torto?), bildlibro sen teksto. Pro tio li ankaŭ gajnis la* Zilveren Penseel *kaj estis nomumita por la* Deutsche Jugendliteraturpreis *en 2007. En 2010 li gajnis la* Max Velthuijs-prijs *(Premio Max Velthuijs).*

Thé ankaŭ estas filmeksperto kaj gajnis multajn kvizojn kaj konkursojn tra la jaroj.

Thé estas edziĝinta al Mino Wortel-Thé, kaj havas du filojn: Markus kaj Erik.
**Tardáguila** [tarDAgila] estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo La Armuña. *Tardáguila* estas tradukebla etimologie al *Monteto de aglo*.

Panoramo.
Ermitejo.
Preĝejo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 24,69 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 221 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 350 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 25 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753493
 |
Tambun
**Tambun** (ĉine:打扪) estas grava urbeto en la Kinta distrikto de Perak, Malajzio.

Historio
--------

**Pampelmusoj**

Tambun estas rimarkinda pro ĝiaj produktitj pampelmusoj, kiuj estas dezirataj de lokuloj kaj turistoj egale. Multaj terkultivistoj estis *Hakka* de suda Ĉinio. La frukto estis origine alportita el Suda Ĉinio kune kun la enmigrantaj ĉinoj kiel bona fonto de C-vitamino por plilongigi ŝipovojaĝojn.

La planto adaptiĝis bone al la teroj de Tambun-Ampang-Piah-regiono kaj ferterkvalitoj.

La plej multaj pampelmusobienoj rikoltas dufoje jaron lige kun ĉina Novjaro kaj Meza Aŭtuno Festivalo. Tamen, kelkaj iniciatemaj terkultivistoj sukcesis havi trian kultivaĵon kunpremitan por pliigi sian rendimenton.

En la fruaj jaroj de la 20-a jarcento kaj la katastrofperiodo post la Dua Mondmilito, la plej multaj Tambun-fanerogamoj ankaŭ pliigis rendimenton bredante porkojn kaj gekokojn ene de siaj pampelmusobienoj. Tio trejnis daŭre ĝis la jarcentŝanĝo kiam Japana Encefalito frapis la distrikton.

**Besta koto**

En Tambun, bestaj kotoj estas utiligitaj kiel sterko. Ene de la distrikto estis Sikh bovinobieno kiuj kompletigas sian enspezon vendante bovajn flanojn - favoritan fonton de sterkaĵoj en pampelmusaj plantejoj.

Geografio-Loko
--------------

La *Lost World of Tambun* (Perdita Mondo de Tambun), akvo-parko, situas ĉi tie.

Demografio
----------

Esperanto kaj Tambun
--------------------

Referencoj
----------

Eksteraj Ligiloj
----------------
Profila portreto de Dante Alighieri, ege konata, farita de Sandro Botticelli, ĉirkaŭ du jarcentojn post ties vivo.
**Trecento** [treĈENto] estas termino kiu referencas al la 14-a jarcento en la arta tradicio de Italio. En tiu jarcento la suditaloj iniciatis klasikisman tendecon en kiu la populara menso akiris grandan forton pro la ideologiaj konfliktoj kiuj estis okazintaj en la duoninsulo, ĉar kelkaj artistoj minacis la popolon per la penoj de la infero, dum aliaj kiel la sekvantoj de Francisko de Asizo predikis la dian mizerikordon. Pro tio la artistoj dividiĝis kaj por kelkaj la ĉefa temo plue estis la fina juĝo dum por aliaj estis Kristo Savinto.

Priskribo
---------

La tri ĉefaj verkistoj de la itala mezepoko verkis en la 14-a jarcento: nome Dante (la Dia Komedio estis komponita ekde 1304), Boccaccio (la Dekamerono estis verkita inter 1351 kaj 1353) kaj Petrarko (lia fama ascendo al la Monto Ventoux okazis la 26an de Aprilo 1336).

La pentrarto de la *Trecento* montras multajn triptikojn kaj uzas ofte simplajn orfoliojn kiuj reprezentas la karakteron de Dio. La muroj de la monaĥejoj de Toskanio estas ornamitaj per freskoj en kiuj hegemonias la dekoraciaj bluaj fonoj (kio reprezentas la ĉielon) kun flugilhavaj kapetoj de anĝeloj. La roluloj ankoraŭ montriĝas en pejzaĝoj kun perspektivo, nek estas senco de profundeco en la scenoj. Multaj artistoj de la skolo de Pisa venis a Florenco post la milita konkero de sia urbo, pro kio la florenca skolo pliigis sian gravon. Inter la florencaj freskistoj elstaris Giotto, al kiu oni atribuas la famegajn verkojn de la Kapelo de la familio Scrovegni kaj la serion de la vivo de Sankta Francisko de la Baziliko Sankta Francisko el Asizo. Giotto inaŭguris la tridimensiecon de la itala murpentrarto, per kio radikale elrompis el la bizanca arto malfermante la vojon por la volumenoj kaj la humanismo de la itala renesanco.

Galerio
-------

* Retablo de la Kronigo de la Virgulino, de Guariento di Arpo, 1344.Retablo de la Kronigo de la Virgulino, de Guariento di Arpo, 1344.
* Adamo kaj Eva, Doĝo-palaco de Venecio.Adamo kaj Eva, Doĝo-palaco de Venecio.
* Amboso de la Katedralo de Pizo, de Giovanni kaj Andrea Pisano, 1311.Amboso de la Katedralo de Pizo, de Giovanni kaj Andrea Pisano, 1311.
* Baziliko Santa Croce (Florenco), de Arnolfo di Cambio, 1294-1443.Baziliko Santa Croce (Florenco), de Arnolfo di Cambio, 1294-1443.
* Palazzo Vecchio aŭ Signoria de Florenco, de Arnolfo di Cambio, 1299-1314.*Palazzo Vecchio* aŭ *Signoria* de Florenco, de Arnolfo di Cambio, 1299-1314.

Bibliografio
------------

* Long, Michael (1990). "Trecento Italy". En McKinnon, James (eld.). *Antiquity and the Middle Ages: From Ancient Greece to the 15th Century*. Music and Society Series. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall. pp. 241–268. ISBN 0130361615.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Trecento en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* *El Duecento y el Trecento* en Artehistoria
* National Gallery of Arts
* Metropolitan Museum of Arts
* *La música del trecento*: radielsendo de la 27a de Aprilo 2012 de *Música antigua*, programo de Radio Clásica.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 737487
 |
**Tamerlano** ("Tamerlane", HWV 18) estas serioza opero triakta verkita por la trupo de la "Royal Academy of Music", kun muziko de George Frideric Handel por itallingva teksto de Nicola Francesco Haym, adaptita el la verko de Agostin Piovene nome "Tamerlano" kune kun alia libreto titolita "Bajazet" laŭ la verko de Nicolas Pradon nome "Tamerlan, ou La Mort de Bajazet".

Karikaturo de Francesco Borosini, kiu ludis la rolon de Bajazedo.Konsiderita unu el la ĉefaj verkoj de Handel, li komponis ĝin dum 20 tagoj en julio 1724, en jaro en kiu du plej grandaj operoj estis komponitaj de li mem: nome *Giulio Cesare* kaj Rodelinda. Eve Meyer notis, ke la rolo de Bajazedo estis unu el la unuaj gravaj roluloj por tenoro en opero, kaj komentis ankaŭ pri la rolo de tiu opero en la kunteksto de la tiutempa modo por la Turka kulturo (nome *turquerie*).

Vidu ankaŭ
----------

* Tamerlano

Notoj
-----

1. ↑   Meyer, Eve R. "Turquerie and Eighteenth-Century Music" (Summer 1974). Eighteenth-Century Studies, 7(4), pp. 474-488.

Fontoj
------

* Dean, Winton; Knapp, J. Merrill (1987). "Handel's Operas, 1704-1726". Clarendon Press. ISBN 0-19-315219-3.
* Hicks, A. (1992) "Tamerlano", The New Grove Dictionary of Opera, eld. Stanley Sadie. London: Macmillan Reference ISBN 0-333-73432-7
* Kobbé, Gustav (1987) The Definitive Kobbé's Book of Opera; ed. the Earl of Harewood; 1a usona eld. New York: G. P. Putnam's Sons; pp. 39–41.

Bibliografio
------------

* Winton Dean; Knapp, Merrill J. (1987), Óperas de Händel, 1704-1726, Clarendon Press, ISBN 0-19-315219-3


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699043
* GND: 300066252
* LCCN: no97049594
* VIAF: 175755443
* BNF: 13913122n
* BNE: XX3208064
 |
**Tarhos** [tarhoŝ] estas vilaĝo en Hungario, en departemento Békés, en Distrikto Békés. Tarhos estis unu el filoj de Arpado.

Kastelo de Tarhos

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 58 km²
* Loĝantaro: 1100
* Poŝtkodo: 5641
* Telefonprefikso: 66

Geografio
---------

Tarhos situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Urbo Békés troviĝas proksime.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj sarmatoj kaj avaroj loĝis tie. La hungaroj fondis monaĥejon, kiun la tataroj detruis. Poste la kampoj apartenis al urbo Békés. En la 19-a jarcento kastelo de Wenckheim konstruiĝis, apude baldaŭe farmoj, bienocentroj formiĝis. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno, sed poste ŝtata bieno kaj kolĥozo ekfunkciis. La vilaĝo naskiĝis en 1954. En 1978 tertremo, en 1980 inundo okazis, kiu forviŝis la farmojn. En la kastelo longe speciala lernejo funkciis.

Ne menciitaj vilaĝservoj estas poŝto, kuracejo, lernejo, biblioteko, apoteko, klubo de maljunuloj, sportejo.

Vidindaĵoj
----------

* Kastelo Wenckheim (Tarhos)
**Tame** estas municipo situanta en sudokcidento de la departemento Araŭko (Kolombio) kiu havas 65.000 loĝantojn.

Geografio
---------

Ĝi situantas je 343 metroj super marnivelo, sur ebenaĵo de la lastaj deklivaroj de la Orienta Montaro, kiu descendas kanjonece fare de la riveroj Tame kaj Cravo. Tiu regiono kiu ekas en la Sierra Nevada de Kokujo, estas kunformata ankaŭ de savanoj taŭgaj por la brutobredado de bovoj kaj por agrikulturo sur fruktodoonaj grundoj. Ĝi enhavas diferencajn klimatajn tavolojn el montara al la tropika kllimato de savanoj. Ĝi estas nepra trapasejo por kiuj veturas el la centro de la lando al la departemento araŭka. La Municipo de Tame havs etendon de 6.499 km².

Historio
--------

Ĝi estis fondita la 12an de junio de 1628. Famiĝis ĉar tie renkontiĝis la unuan fojon Simón Bolívar kaj la generalo Santander.

Ekonomio
--------

Brutobredado de bovoj estas ĉefa ekonomia resurso kun agrikulturo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Tame (Arauca) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* Municipo de Tame
**Torralbilla** [toralBIlja] estas municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko Daroka Kamparo kies ĉefurbo estas Daroko mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Torralbilla* estas etimologie komprenebla kiel *Blanka Tureto*.

Geografio
---------

Torralbilla estas municipa teritorio en la nordo de la komarko Daroka Kamparo, kie estas inter Mainar (oriente) kaj Langa del Castillo (okcidente).

La loĝloko Torralbilla mem estas je 72 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 882 msm, inter Villarreal de Huerva okcidente ĉe la aŭtovojo *Autovía Mudéjar*, kiu komunikas kun Cariñena kaj Zaragozo kaj Langa del Castillo (okcidente).

Historio
--------

Preĝejo de Torralbilla.
Municipa pavilono de Torralbilla.
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento. En 1248, per privilegio havigita de Jakobo la 1-a, la loko sendependiĝis de Daroca, kaj ekestis parton de *Sesma de Langa* en la Komunumo de Domaroj de Daroca, kiu pluis ĝis 1838.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Torralbilla kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 59 loĝantoj. Evidente elmigrado foriris al industriaj areoj kiel Zaragozo, Daroko kaj Karinjeno.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), forstado kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la baroka preĝejo kun oklatera mudeĥara sonorilturo kaj bonkvalitaj retabloj; krucmonumentoj; horloĝfasada urbodomo kaj moderna municipa pavilono. Estas interesaj naturaj lokoj en la apudeco.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Zaragozo

Referencoj
----------

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Torralbilla en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 802666
 |
**Taroda** [taROda] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la sudokcidento de la provinco Sorio kaj komarko *Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco.

Geografio
---------

*Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco Sorio.
Loko de Taroda en la provinco Sorio.
Placo de Taroda.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 36,91 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 46 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 360 loĝantojn el la 1950-aj jaroj.

Ĝi distas 54 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Kaj limas kun Almazán, Frechilla de Almazán, Coscurita, Morón de Almazán, Baraona, Taroda kaj Alcubilla de las Peñas. Ĝi enhavas la loĝlokojn Sauquillo del Campo kaj Ontalvilla de Almazán.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj sunfloroj), kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj, la ermitejo kaj restaĵoj de la kastelo.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de provinco Sorio

Notoj
-----

Bibliografio
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rRegiono de Almazán |
| --- |
| Adradas• Alentisque• Almazán• Arenillas• Barca• Barcones• Berlanga de Duero• Borjabad• Caltojar• Centenera de Andaluz• Coscurita• Escobosa de Almazán• Frechilla de Almazán• La Riba de Escalote• Maján• Matamala de Almazán• Momblona• Morón de Almazán• Nepas• Nolay• Rello• Soliedra• Taroda• Velamazán• Velilla de los Ajos• Viana de Duero |

 |

* Taroda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Taroda en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 350968
 |