recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Mapo de Intel-fabrikoj tra la mondo
**Intel Corporation** estas firmao en Usono kun ĉefsidejo en Santa Clara, Kalifornio ("Silicia Valo").
Ĝi produktas mikroĉipojn (integritajn cirkvitojn) por komputiloj, precipe
procesorojn. La firmao estas tiuterene plej granda surmerkate.

Historio
--------

La produktadinstalaĵo de INtel por mikroĉipoj en Kostariko, kiu en 2006 respondecis por 20% de eksportado kaj 4.9% de la MEP de la lando.
procesoro Z270
La firmao Intel (mallonga formo de ***INT**egrita* ***EL**ektroniko*) fondiĝis la 18-an de julio en 1968 fare de Robert Noyce kaj Gordon Moore. Iom poste aliĝis la nuna estrara prezidanto (angle ’’Chairman of the Board’’), la hungardevena Andy GROVE (GRÓF András hungare).

La firmao produktis komence nur memorcirkvitojn. Oni ellaboris la unuan mikroprocesoron, la Intel 4004-n, nur en la jaro 1971. La procesoro komence estis projektita por kalkuliloj de japana firmao Busicom. Tiun 4-bitan procesoron sekvis en 1972 la 8-bita procesoro ’’8008’’. La procesoron uzis Don Lancaster por sia antaŭulo de PK. En 1974 aperis 8080. Tiun procesoron oni uzis por unua persona komputilo Altair. La plej konata serio estis la x86-aj mikroproceziloj, kies unu modelo konstruiĝis en 1978 sub la nomo 8086/8088 kaj estis enkostruita en la PC-on de la firmao IBM, nomatan IBM PC. En 1982 jaro aperis procesoro 80286. En 1985 jaro estis lanĉita produktado de Intel 80386. En 1989 aperis procesoro 486DX - unua procesoro kun enkonstruita matematika kromprocesoro. Hodiaŭ Intel produktas cirkvitojn por surtablaj komputiloj (Pentium, Celeron), por porteblaj komputiloj (Mobile Pentium, Centrino) kaj por laborlokoj kaj serviloj (Xeon, Itanium).

La granda sukceso pri la x86-a serio kondukis al merkatrega pozicio en la PC-industrio, tiutempe 85 % de la PC-CPU-oj venis de Intel. Tiel la usona konkurinstanco (FTC) kontrolis la akuzojn de la konkurantoj. La hodiaŭa sola iom granda konkuranto de la firmao de la sektoro estas AMD (Advanced Micro Devices), kiu ekde 1976 havas kontrakton kun Intel pri interŝanĝo de patentoj, tiel ĉiu teknika inventaĵo ambaŭflanke uzeblas.

Vidu ankaŭ
----------

* AMD
* Motorola
* VIA Technologies
* Listo de Mikroprocesoroj de Intel
* IA-32 – la 32-bita arkitekturo de la intelaj procesoroj ekde 80386
* EM64T – la 64-bita plilarĝigo (kongrua al AMD64) por IA-32-procesoroj
* IA-64 – la 64-bita arkitekturo de la itanium-procesoroj
* Basic PC

Aĉetoj de **Intel**
-------------------

De 2009 ĝis 2022 Intel aĉetis kaj mergiĝis kun 27 firmaoj tra la mondo.

* Chips and Technologies

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Intel en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri komputiko |

* Intel
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 29803
* GND: 114029-2
* LCCN: n78020122
* VIAF: 154747966
* ISNI: 0000 0004 1217 7655
* SUDOC: 145835014
* ULAN: 500333088
* NLA: 35937913
* NDL: 00736326
* BIBSYS: 90120230
 |
**MOTOSHIMA Hitoshi** (本島等 [motoŝima hitoŝi], ***MOTOSHIMA Hitoshi***?) (nasktiga la 20-an de februaro 1922 en Ŝinkamigoto, gubernio Nagasaki; mortinta la 31-an de oktobro 2014 en Nagasako) estis japana politikisto, urbestro de Nagasako dum kvar periodoj, ekde 1979 ĝis 1995.

Vivo
----

Li studis en la teknologia fakultato de Universitato de Kioto; li diplomitiĝis kiam li estis 27-jaraĝa. Li servis kiel prefektuja konsiliano dum 20 jaroj, kaj iĝis estro de Nagasako. En urbestreco li laboris kiel ĝenerala sekretario de federacio de la Nagasaka Prefektujo de Liberala Demokrata Partio.

Je 7-a de decembro 1988, konsiliano de Japana Komunisma Partio demandis al li pri milita respondeco de Imperiestro Showa, kaj li respondis ke "Imperiestro estas respondeca por milito" dum Imperiestro Showa havis nur iomete tagojn vivi pro grava malsano. Post la respondo, la federacio de LDP postulis retiron de lia respondo, sed li rifuzis. Dekstrulaj grupoj postulis protestis lin. 
Je 18-a de januaro dekstrisma teroristo Wakashima Kazumi, la membro de dekstrisma grupo Seiki-juku, pafis Motoshima de malantaŭ li, li grave vundiĝis, tamen li feliĉe apenaŭ eskapis el danĝero.

En 1991, li venkis elektadon por estro de Nagasako sen subteno de LDP. En 1995, li malvenkis sian 5-an elektadon kontraŭ Ito Itcho kiu estis subtenata de LDP.

En 1998, li komentis "Mi devas diri ke Atombombadoj (kontraŭ Hiroŝimo kaj Nagasako) estas indulgindaj, konsiderante ke Japanio diablajn agadojn dum Azia-Pacifika Milito". Iuj kontraŭ-nukleaarmilistoj protestis lian diron.

En 2002, li premiiĝis Federacia Meritkruco (Verdienstkreuz I. Klasse).

18-an de aprilo 2007, kiam la posta urbestro de li Ito Itcho estis murdita, Motoshima komentis bedaŭron de lia morto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 195229
* GND: 143272314
* LCCN: nr90028390
* VIAF: 51541556
* ISNI: 0000 0001 1062 1482
* NDL: 00194146
 |
**Likud** (hebree הליכוד, t.e. laŭvorte «firmigo») estas la ĉefa centra-dekstra partio de Israelo. Ĝi estas gvidata de Binjamin Netanjahu.

La partio estis fondita en 1973, kiel rezulto de la unuiĝo de la tuta dekstra opozicio al la Laborista Partio, kiu regis en Israelo senĉese de ĝia fondado ĝis tiam. La ĉefa partio de la koalicio, kiu kreis Likud estis Herut, la partio gvidata de Menaĥem Begin. Herut estis konsiderata la lasta reprezentanto de la reviziisma flanko de la Cionisma movado, komencita de Zeev Jabotinski.

Begin estis la unua gvidanto de la Likud, kaj gajnis la elektojn en 1977. Ĝis nun estis kvar israelaj ĉef-ministroj, kiuj apartenis al la Likud: Menachem Begin, Jicĥak Ŝamir, Binjamin Netanjahu kaj Ariel Ŝaron. Dum la lastaj tridek jaroj, la ĉef-ministro ĉiam apartenis al Likud aŭ al la Laboristoj, krom la ĉef-ministro Ehud Olmert.

La Likud estas konata pro ĝia "falka" politiko rilate al la konflikto kun la Palestinanoj kaj la araboj ĝenerale. La fonda statuso de la partio proponas, ke Israelo aneksu la tutan Landon de Israelo, kiu laŭ ili inkluzivas Gaza kaj Cisjordanion. La plejmulto el ĝiaj membroj subtenas la konstruadon de judaj kolonioj en tiuj teritorioj, kiuj estis okupitaj de Israelo en 1967, kaj multaj politikistoj de la Likud kontraŭas la ideon krei palestinan ŝtaton. Tamen, oni devas diri, ke estis Menaĥem Begin, kiu firmis la pac-interkunsenton kun Egiptio, kaj estis Jicĥak Ŝamir kiu unue negocis kun la palestinanoj en Madrido. Tamen, la plejmulto da progreso en la negocoj ĉiam estis farita dum periodoj, en kiu la Laboristoj havis la povon. Lastatempe, Ŝaron organizis la unilateralan retiriĝon el Gaza, sed la plejmulto el la partio kontraŭis tiun movon.

Kiam temas pri ekonomio, la Likud oficiale subtenas liberisman kapitalismon. Sub ĝia regado, estis privatigitaj multaj publikaj kompanioj (ekzemple El Al kaj la banko Leumi).

La Likud estas fundamente laika partio, sed tamen ĝi enhavas multajn religiajn membrojn, kaj ĝi estas sufiĉe favora al la konservado de la judaj tradicioj kaj kulturo. Ĝi estas forte naciisma partio, kaj ĝi donas gravecon al la simboloj de la ŝtato.

En 2006, la partio dividiĝis, kaj multaj el ĝiaj membroj aldoniĝis al nova partio nomita Kadima. En la ĝeneralaj elektoj de 2006 la Likud, kiu antaŭe regis, perdis amason da voĉdonoj, dum Kadima gajnis la elektojn sub la gvidado de Ehud Olmert, kiu antaŭe mem apartenis al Likud.

* Kategorio Likud en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Bloko Kebekia**, en franca *Bloc Québécois* (BQ; per franca prononco: ​[blɔk kebekwa]) estas federala politika partio en Kanado dediiĉita al la Kebekia naciismo cele al la suvereneco de Kebekio. La Bloko estis formita de Membroj de la Parlamento (MP-oj) kiuj apartigitaj de la federacia Progresema Konservativa Partio kaj de la Liberala Partio dum la malsukceso de la Interkonsento de la Lago Meech. La fondinto Lucien Bouchard estis kabineta ministro en la registaro de la federacia Progresema Konservativa Partio de Brian Mulroney.

La partio klopodas krei la kondiĉojn necesajn por la politika apartigo de Kebekio el Kanado kaj kampanjoj aktivaj nur ene de la provinco dum federaciaj balotoj. La partio estis priskribita kiel socialdemokratia kaj separisma (alinome "suverenisma").

La Bloko estis la plej granda partio en Kebekio post kanadaj federaciaj balotoj kaj la dua aŭ tria plej granda partio en la Ĉambro de Deputitoj, dum sep rektaj federaciaj balotoj el 1993 ĝis 2011.

Notoj
-----

1. ↑  [
Bloc Quebecois could change name as sovereigntist party looks to rebuild] Alirita la 10an de Decembro 2020.
2. ↑  John Loughlin; John Kincaid; Wilfried Swenden (18a de Julio 2013). Routledge Handbook of Regionalism and Federalism. Londono: eldonejo *Routledge*. p. 179. ISBN 978-1-136-72762-7.
3. ↑   Rand Dyck (8a de Marto 2011). Canadian Politics: Concise. Cengage Learning. p. 211. ISBN 978-0-17-650343-7.
4. ↑   Geoffrey Evans; Nan Dirk de Graaf (28a de Marto 2013). Political Choice Matters: Explaining the Strength of Class and Religious Cleavages in Cross-National Perspective. Oxford University Press. p. 167. ISBN 978-0-19-966399-6.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 709998
 |
Kovrilo de la ludo
***Mount*** ***& Blade: Warband*** ("Ĉevalo & Klingo: Militbando") estas videoludo de agado, rolludo, kaj strategio, kreita de la turka firmao TaleWorlds Entertainment kaj eldonita de Paradox Interactive je 30 trimonato 2010. Ĝi ne estas la sekvo de *Mount & Blade*, sed plibonigita versio. Disvolvante preter la originalan ludon, *Warband* aldonis novan sesan fakon (la "Sarranid Sultanate"), multigis politikajn opciojn, igis ke la ludanto povas krei sian propran fakon, kaj aldonis mult-ludantadon. Recenzoj pri la ludo estis ĝenerale pozitivaj.

Ekde 31 unumonato 2014, Paradox Interactive ne estas plu la eldonanto de *Warband*, kaj donis eldono-rajtojn ree al TaleWorlds. *Warband* haveblas por Xbox One kaj PlayStation ekde 4 naŭmonato 2016 en la plejparto de regionoj, kaj ek-haveblis en Aŭstralio kaj Nov-Zelando je 20 dekdumonato 2016. La sekvo *Mount & Blade: Bannerlords* eldoniĝis je 2020.

Ludado
------

La ludo okazas en Calradia, mondo kie ses partioj luktas senfinajn militojn por iĝi la vera reganto de Calradia. Ĉiu de la fakoj angle nomitaj, la *Khergit*, *Nord*, *Rhodok*, *Swadian*, *Vaegir*, kaj *Sarranid*—havas sian propran kulturon kaj tipojn de soldatoj. Ekzemple, la Swadia reĝlando havas pezajn rajdosoldatojn kaj la Rhodok havas potencajn arbalestistojn.

La ludanto moviĝas libere sur granda mapo kun vilaĝoj, kasteloj, kaj urboj, sur kiu ankaŭ vojaĝas aliaj personoj inkluzive senjoroj, brigandoj, kaj komercistoj. Oni dungas soldatojn por krei armeon, kiun ĝenerale komponas piedsoldatoj, rajdosoldatoj, kaj arkistoj. Kiam la ludanto renkontas malamikon, ties armeo batalas kontraŭ la malamika armeo sur batalkampo je realtempo. La ludo akcentas sur-ĉevalan lukton kaj ordonadon de onia milit-bando; ekzemple, oni povas komandi ke arkistoj tenu lokon aŭ ke infanterioj uzu malakrajn armilojn.

Oni povas ankaŭ aliĝi fakon, iĝi vasalo de ĝia reĝo, kaj ricevi kaj administri feŭdojn. Rilatoj kun aliaj nobeloj estas gravaj, kaj bonaj rilatoj helpas onin atingi siajn celojn, inkluzive eble iĝi reganto de la tuta lando.

Referencoj
----------

1. ↑  "Paradox Interactive Announces GDC '10 Line-up". *Paradox Interactive,* 24 dumonato 2010. Arkivita de la originala je 16 dekdumonato 2010. Atingita 24 dekunumonato 2020.

Ekstera ligilo
--------------

* *Mount & Blade: Warband* sur la retejo de TaleWorlds Entertainment

* Kategorio Mount & Blade: Warband en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Moveblaj domoj en Nitzan, Israelo, 2005.
Tipa movebla domo el la fino de 1960 kaj la komenco de 1970.
Foto de ruldomo Zimmer en ruldomejo en Tampa, Florido, 1958.
**Movebla domo** estas domo, kiun oni povas movi. Ĝi estas konstruita en fabriko el malpezaj materialoj por servi kiel portempa aŭ porĉiama loĝejo. Konstruita sur movebla ĉasio, ne sur elfosita fundamento, ĝi devas esti enloĝebla la tutan jaron, esti konektebla al la publikaj servoj, kaj ĉiam resti transportebla per aŭto, kamiono aŭ traktoro, depende de ties pezo.

Historio
--------

En Usono, ĉi tiaj domoj komencis aperi kiam komencis la erao de aŭtoj kaj vojaĝado per ŝoseoj. Ili venas de la ruldomoj uzitaj por kampado aŭ longaj vojaĝoj.

La unuaj moveblaj domoj estis merkatitaj ĉefe al homoj kies vivstilo bezonis moveblecon, sed en la komenco de 1950 la domoj komencis esti merkatitaj kiel malmultekostaj domoj dizajnitaj por esti fiksitaj en unu loko por longa tempo, aŭ eĉ porĉiame instalitaj kun masonita fundamento. Antaŭe, la domoj estis du metrojn kaj duono larĝaj aŭ pli malgrandaj, sed en 1956, la domoj de tri metroj larĝaj estis enkondukitajn kune kun la nova termino *mobile home*.

Galerio
-------

* Oni komencas konstruante la fundamentan kadron.Oni komencas konstruante la fundamentan kadron.
* La enaj muroj estas fiksitaj.La enaj muroj estas fiksitaj.
* La tegmento estas metita sur la domon.La tegmento estas metita sur la domon.
* La gipsoplatoj estas pretaj.La gipsoplatoj estas pretaj.
* Domoj pretaj por liverado.Domoj pretaj por liverado.
* Moderna domo dizajnita por aspekti kiel adoba domo.Moderna domo dizajnita por aspekti kiel adoba domo.
* Movante moveblan domon en Kalifornio.Movante moveblan domon en Kalifornio.
* Movebla domo preta por movado.Movebla domo preta por movado.

Legu ankaŭ
----------

Ruldomo

Referencoj
----------

1. ↑   Part 17, Mobile Home Parks. *ny.gov*. Arkivita el la originalo je 2016-09-14. Alirita 2018-06-09.
2. ↑   Mobile Manufactured Homes. Alirita 28 March 2018.

* Bréville, Benoît. La ordinaruloj de la moveblaj domoj. 'Le Monde Diplomatique' februaro 2016.
**Illés Béla Bitter** [ilEŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bitter Illés Béla** estis hungara historiisto, altlerneja instruisto.

Illés Béla Bitter naskiĝis la  22-an de oktobro 1868(nun 1868-10-22) en Apar, li mortis la 26-an de septembro 1939 en Pécs.

Biografio
---------

Illés Béla Bitter apartenis al la germanaj minoritatoj de la lando. Li aliĝis al la cistercianoj dum lernado en 1885, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1891. En la sama jaro li pastriĝis. Inter 1890–1911 li instruis en cisterciana gimnazio en Pécs, poste gimnaziestro en Baja (1911) kaj Budapeŝto (1912–1938). En 1927 li ricevis la titolon titulara abato, krome li havis pedagogiajn postenojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A család és a nevelés* (1912)
* *Salse dicta* (1921)
* Friedrich Schiller: *Wilhelm Tell* (tradukaĵo, 1930)
* *Magyar–német, német–magyar szótár* (kunaŭtoro, vortaro, 1936)

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare
* [file:///C:/Users/Juh%C3%A1sz/Downloads/ciszterci\_pedagogusok\_szakdolgozat\_\_pesty\_\_2%20(1).pdf biografio hungare legebla en la 10-a paĝo]
* biografio hungare legebla post klako al majusklo B, poste serĉu la nomon
* datenoj hungare

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 839529
 |



* Portalo pri Biografio
**Movebla tipo** estas la sistemo de presarto kaj tipografio kiu uzas moveblajn komponantoj por reprodukti la elementojn de dokumento (kutime unuopaj literoj aŭ interpunkcio).

Plumba prestipo de la ligaturo de «ſ» (la longa *s*) kun «i» en la tiparo *Garamond*, kaj ĝia presaĵo.
La unua konata sistemo de moveblaj tipoj en la mondo por presado estis farita de ceramikaj materialoj kaj kreita en Ĉinio ĉirkaŭ la jaro 1040 fare de Bi Ŝeng]] (990–1051) dum la Norda Dinastio Song (960–1127). En 1377, la unuaj metalaj tipoj estis inventitaj en la epoko Gorjeo en Koreio, kiuj estis uzataj por presi Jikjiŝimĉeĝojeol aŭ simple Jikji, kiu estas la plej antikva ekzistanta movebla metalpresita libro. La disvastigo de ambaŭ sistemoj de moveblaj tipoj estis, tamen, limigita. Ili estis multekostaj, kaj postulis enorman kvanton de laboro por manipuladi la milojn da ceramikaj tabuletoj, aŭ ĉe Koreio, metalaj tabuletoj, postulitaj por skribaĵoj bazitaj sur la Ĉina skribsistemo, kiu havas milojn da karaktroj.

Ĉirkaŭ 1450 Johannes Gutenberg faris mekanikan metalmoveblatipan presmaŝinon en Eŭropo, kun plinovigoj en la fandado de la tipoj bazitaj sur matricoj kaj manmuldujojn. La pli limigita nombro de karaktroj necesaj por eŭropaj lingvoj estis avantaĝo kaj grava faktoro. Gutenberg estis la unua kiu kreis tipopecojn el alojo el plumbo, stano, kaj antimono — kaj tiuj materialoj restis normigaj dum 550 jaroj.

Vidu ankaŭ
----------

* Prestipo

Notoj
-----

1. ↑  Needham, Joseph.  (1994) *The Shorter Science and Civilisation in China, Volume 4*. Cambridge University Press, p. 14. ISBN 9780521329958. "Bi Sheng... who first devised, about 1045, the art of printing with movable type".
2. ↑  Zhou He (1994): "Diffusion of Movable Type in China and Europe: Why Were There Two Fates?", en: *International Communication Gazette*, Vol. 53, pp. 153–173
3. ↑  Beck with, Christopher I. *Empires of the Silk Road: A History of Central Eurasia from the Bronze Age to the Present*, Princeton University Press, 2009, ISBN 978-0-691-15034-5
4. ↑  Encyclopaedia Britannica. Alirita la 27an de Novembro, 2006, el *Encyclopaedia Britannica Ultimate Reference Suite DVD* — apero de 'printing'

Bibliografio
------------

* Nesbitt, Alexander. *The History and Technique of Lettering* (c) 1957, Dover Publications, Inc.ISBN 0-486-40281-9, Library of Congress Catalogue Card Number: 57-13116. Republikaĵo de 1950, Prentice-Hall, Inc. *Lettering: The History and Technique of Lettering as Design*.
* (1683–84) "Mechanick Exercises on the Whole Art of Printing".

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Movebla tipo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* retejo de International Printing Museum
**Juliane Déry** [dEri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Déry Júlia** estis hungardevena germana verkisto, aktoro. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Deutsch Júlia*.

Juliane Déry naskiĝis la 10-an de julio 1861 en Baja (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), ŝi mortis la 31-an de marto 1899 en Berlino (Germana Regno).

Juliane Déry antaŭ 1898 pentrita de de:Franz von Stuck

Biografio
---------

Juliane Déry devenis el juda familio. Ŝi pasigis sian pli junan infanaĝon en Baja kaj verkis siajn unuajn poemojn hungare. En 1873 la familio transloĝiĝis al Vieno kaj konvertiĝis al katolikismo tie. Ŝi akiris pedagogian diplomon en Vieno kaj ŝi verkis novelojn germane. Baldaŭ ŝi vivis en Parizo, kie ŝi aliĝis al literaturaj rondoj. Ŝia sekva stacio estis Munkeno (1895-1898). Ŝi estis ĵurnalisto de pluraj germanaj gazetoj, krome ŝia teatraĵo estis prezentita en Berlino. En 1898 Déry translokiĝis al Berlino. Ŝi jam estis implikita en la afero Dreyfus en Parizo kaj akuzita pri spionado. Post kiam la fianĉiĝo estis rompita en Berlino, ŝi staris sen eliro kaj mortigis sin.

Ŝiaj noveloj (elekto)
---------------------

* *Hoch oben. Novellen.* (1888)
* *Katastrophen. Neue Novellen.* (1895)
* *Hans der Pechvogel. Eine Rabengeschichte.* (1900)

Ŝiaj teatraĵoj (elekto)
-----------------------

* *Die Verlobung bei Pignerols* (komedio, 1891).
* *Es fiel ein Reif* (unuakta dramo, 1896)
* *Pusztastürme* (komedio)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio Juliane Déry en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 734321
* GND: 116081392
* LCCN: nr94042687
* VIAF: 67207869
* ISNI: 0000 0000 4989 5539
 |
**Mozilo** (angle **Mozilla**) estas libera, multsistema programaro por la Interreto, inkluzive TTT-legilon, retpoŝtan kaj novaĵgrupan programon, HTML-redaktilon k.a.

Historio de Mozilo
------------------

La liberigo de *Netscape Communicator*, dum la pinto de la ekonomia apogeo de la finaj 1990-aj jaroj en Usono, estis akceptita kun miksitaj aprobo kaj skeptiko. Pluraj (ĉefe Linuksanoj) vidis ĝin kiel venkon de la **movado por libera programado** kaj kiel bonan ŝancon ke *Netscape* profitu.

Aliaj (la industrio de malfermita programaro) interpretis ĝin kiel fiaskon de *Netscape* kontraŭ *Internet Explorer* de *Mikrosofto* en la batalo pri TTT-legiloj.

La programado per la fontokodo de *Communicator* malfacilis pli ol antaŭvidite:

* La kodaro estis grandega kaj kompleksa.
* Oni devis labori por pluraj operaciumoj, respektante iliajn diversajn morojn kaj normojn.
* Dum jaroj *Netscape*-anoj devis rapide produkti novajn versiojn laŭ "Interreta tempo". Por tio, ili oferis modjulecon kaj programan elegantecon.
* Pluraj partoj ne estis liberaj, ĉar Netscape akiris ilin laŭ permesoj de aliuloj.

Rezulte, la unua liveraĵo **estis nek konstruebla nek ekzekutebla**. Tio malfacilis por la kernaj programistoj de Mozilo (multaj salajrataj de *Netscape*), kaj eĉ pli por eksteraj eventualaj kontribuontoj.

Fine, la kernaj programistoj decidis forlasi la hereditan kodaron por reverki ĉion dekomence. Malkonsente, unu el la ĉefaj *Netscape*-aj programistoj, Jamie Zawinski, rezignis. La rezulta plano inkluzivis krei tute novan multsisteman programbibliotekon por komputil-homa interagado kaj novan HTML-surekranigan meĥanismon.

Malmultaj antaŭvidis, ke iam donos rezulton. Rapida kompletigo de la HTML-a pozicimeĥanismo Gecko kredigis, ke la tuta programo baldaŭ aperos. Tamen, ĝi prenis multe pli da tempo. Kaj iuj mozilanoj jam viziis projekton trans simpla TTT-legilo. La nova Mozilo estos laŭ ili "bazo por interretaj programoj", tute programebla kaj modjula. Same bone ĝi povus enhavi retpoŝtajn redaktilojn, tujmesaĝilojn, Usenet-legilojn, kaj multon alian.

Aldonaĵoj
---------

La laboro pri Mozilo plu daŭras. Ĝi ankaŭ iĝis bazo por aliaj programoj. Kelkaj estas troveblaj ĉe MozDev (angle).

Esperanta versio
----------------

Mozilo haveblas en esperanto, kiel montras la sekva ekranbildo.   

*Ĉefpaĝo de la Vikipedio vidata per esperanto versio de Mozilo*

---

Esperanta versio de programo Mozilo Arkivigite je 2007-08-13 per la retarkivo Wayback Machine

La estonto
----------

Ne ekzistos plu eldonoj de Mozilo escepte de riparoj por sekureco. La mozila projekto estas laboranta pri Firefox. Tamen nova grupo daŭrigos la aplikaĵaron sub la nomo SeaMonkey.

Vidu ankaŭ
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Libera programaro |

* SeaMonkey
Lago de Mályi
**Mályi** (mAji) estas granda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Miskolc.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 11  km²
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0167/20.8269
* Alto super marnivelo: 104 m
* Loĝantaro: 4200
* Poŝtkodo: 3434
* Telefonprefikso: 46

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo kaj sur tre mildaj deklivoj, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Miskolc, aŭtoŝoseo en la sama direkto preteriras. Nyékládháza troviĝas 2, Miskolc 3, Emőd 11 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio devenis el 1233 en formo *"Mali"*. Post la mezepoko pro la konstantaj militadoj la vilaĝo senhomiĝis. Apud la vilaĝo longe minis rulŝtonetojn. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, biblioteko, poŝto, hoteleto, restoracio.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario) de 1845
* lago (iama surfaca minejo por rulŝtonoj), nun feriejo kaj somera banejo
**Mozilla Sunbird** estas memstara kalendara aplikaĵo de la projekto Mozilo kaj estas partoprojekto de Mozilla Calendar, kiu krome ampleksas la etendaĵon Lightning por Thunderbird. Sunbird uzas ekde versio 0.3a1 datumbazon de SQLite por interna konservado de kalendaraj datumoj, subtenas tamen ankaŭ la normon iCalendar por konservado kaj ŝargado de eksteraj kalendaroj. Ekzistas pliaj importaj kaj eksportaj filtriloj por diversaj aliaj dosierformatoj.

La aplikaĵo fine subtenu kaj la foliumilon Mozilla Firefox kaj la retpoŝtan programon Mozilla Thunderbird kaj donas plian kontribuon al plena malfermitkoda alternativo al Microsoft Internet Explorer kaj Microsoft Outlook, sed ankaŭ al la makintoŝaj programoj Apple Mail kaj iCal.

Evolustato
----------

Sunbird ankoraŭ troviĝas en la evoluiga fazo. La programistoj momente rekomendas nur testuzadon. La aktuala versio 0.9 aperis la 23-an de septembro 2008 kaj estas en 30 oficialaj lingvoj kaj aldone *en Esperanto havebla*. La versio 1.0 estas anoncita por la unua duonjaro de 2009.

### Portebla Sunbird

Ekde la versio estas speciala varianto, kiu povas esti startigata el iu ajn datumportilo sen instalo. La aktuala versio estas 0.9, kiel ĉe la instalversio.

Funkcioj
--------

* Kalendaro
* Tasklisto

Mozilla Sunbird en Esperanto
----------------------------

Moziall Sunbird estas nun ankaŭ en Esperanto. La esperanta versio tamen estas neoficiala, ĝi do estas nur havebla de la retejo, kiu estas menciita sub Eksteraj ligiloj. La esperanta versio havas la aktualan version 0.9.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Neoficiala retejo de Sunbird en Esperanto Arkivigite je 2019-04-05 per la retarkivo Wayback Machine
* www.mozilla.org / Sunbird Project (*angle*)
* Portebla versio (angle)
**Mária Angyal** [andjal], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Angyal Mária** estis hungara reĝisoro.

Mária Angyal  naskiĝis la 15-an de novembro 1929 en Budapeŝto, ŝi mortis la 22-an de februaro 2012 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Mária Angyal frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris filologian diplomon, poste reĝisoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1961. Ŝi debutis kiel reĝisoro en Teatro Kisfaludy. Inter 1964 kaj 1973 ŝi estis reĝisoro de Nacia Teatro (Szeged), poste de Teatro de Kecskemét, fine ŝi revenis al Szeged. Komence ŝi reĝisoradis dramojn kaj komediojn, poste operojn, operetojn, muzikalojn. En 2008 ŝi estis nomumita "eterna membro de Teatro Szeged", krome ŝi ricevis lokan (2001) kaj ŝtatan (2009) premiojn. Ŝi unuafoje naskis filinon.

Elektitaj reĝisoraĵoj
---------------------

* Giacomo Puccini: Tosca (2003, laste en 2009)
* Ferenc Lehár: *A víg özvegy* (2003)
* Gaetano Donizetti: *Lammermoori Lucia* (2006)
* Hervé: *Mam'zelle Nitouche*

Fontoj
------

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-03-07 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio kun foto Arkivigite je 2018-09-06 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 587232
 |
**Márta Ilyés** [ijEŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ilyés Márta** estis hungara pentristo.

Márta Ilyés en ekspozicio en 2001 (en rulseĝo)
Márta Ilyés  naskiĝis la 30-an de aprilo 1954 en Budapeŝto, li mortis la 2-an de decembro 2008 en Tápiószentmárton.

Biografio
---------

Márta Ilyés lernis post la bazlernejo stenografion, sed ŝi interesiĝis pri artoj. En la lernojaro 1972 ŝi frekventis kurson de Huba Bálványos, poste ŝi lernis kelkajn jarojn de Gábor Karátson kaj István Nagy B.. Tiutempe la kuracistoj konstatis malsanon multloka sklerozo, tamen ŝi studvojaĝis, pentradis, ekspoziciis. Ekde 1983 ŝi devis uzi jam rulseĝon, ekde 1997 ŝi vivis en Tápiószentmárton. En 2004 ŝi lastfoje vojaĝis al eksterlando, en la sekva jaro ŝi havis stipendion, ekde 2006 ŝi jam ne povis pentradi.

Ŝi ricevis premion en 1979 en Italio. Ŝi havis edzon kaj naskis filon en 1973.

El solaj ekspozicioj
--------------------

* Budapeŝto (1977, 1993, 2003, 2008)
* Helsinko (1996)
* Arthalo Budapeŝto (2001)

El kolektivaj ekspozicioj
-------------------------

* Budapeŝto (1972, 1979, 1997, 2001, 2007)
* Romo (1979)
* Szekszárd (1996, 1999)
* Szentendre (2002)

Elektitaj pentraĵoj
-------------------

* vidu la malsuprajn bildojn!

Fontoj
------

* hungarlingva membiografio kun foto
* hungarlingva biografio Arkivigite je 2018-05-13 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio

* Mélység 1976Mélység 1976
* Hajsza 1977Hajsza 1977
* Kalampos 1977Kalampos 1977
* Feri bácsi 1993Feri bácsi 1993
* Ló a manézsban 1996Ló a manézsban 1996
* A tékozló fiú hazatérése 2000A tékozló fiú hazatérése 2000
* A természet hálózsákja 2001A természet hálózsákja 2001
* Álmodó 2001Álmodó 2001
* Udvari praktikák 1976-2006Udvari praktikák 1976-2006


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 611566
 |
**Márta Pataki,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Pataki Márta** estis hungara bibliotekisto. Ŝia edzo estis Jenő Újfalusi Németh, ŝia konata filo estis Dezső Németh, ŝia geedziĝa nomo estis *Németh Jenőné*.

Márta Pataki naskiĝis la  1-an de januaro 1943(nun 1943-01-01) en Szentes, ŝi mortis la 15-an de novembro 2017.

Biografio
---------

Márta Pataki maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1961, poste ŝi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1966. Ŝi akiris plian kaj bibliotekistan diplomojn en 1975 kaj 1981, fine post 2 jaroj ŝi doktoriĝis en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Ŝi plej longe estis bibliotekisto en Universitato Attila József ĝis la pensiuliĝo en 2007. Ŝi estis redaktoro de Hungarlingva Vikipedio ekde 2007. Ŝi naskis 2 filojn kaj ŝi ricevis kelkajn premiojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A Huszadik Század (1900–1919) és a Századunk (1926–1939) körének kapcsolódása.* (disertaĵo, 1983)
* *A Kossuth Nyomda története (1884–1994)* (kunaŭtoro, 2 volumoj, 1994)
* *A lélektan történetének 80 éve a szegedi egyetemen* (kunaŭtoro, 2009)
* 129 400 da redaktoraĵoj en Hungarlingva Vikipedio

Fontoj
------

* biografio hungare kun foto
* datenoj
* aprezo

Referencoj
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 838360
* LCCN: n2008046376
* VIAF: 41314853
* ISNI: 0000 0000 4108 8230
 |
**VÁMSZER Márta** (va:mser) estis rumanuja hungara lingvistino, doktoro de lingvosciencoj (1964), kandidato, universitata docento naskita en Odorheiu Secuiesc la 18-an de januaro 1927 kaj mortinta en Kluĵo la 17-an de februaro 2000. Ŝi estis filino de etnografo Géza Vámszer

Biografio
---------

Márta Vámszer finis en la Universitato Bolyai de Kluĵo en 1949 la fakon pri hungara-germana lingvoj kaj ŝi laboris en la sama universitato kiel praktikantino, adjunktino, fine docentino en la *Katedro de Hungara Lingvistiko* ĝis sia pensiuliĝo en 1984. Ŝi lekciis ĝeneralan lingvistikon, poste finnugran komparan lingvistikon. Ŝi estis kunlaborantino de *Erdélyi Magyar Szótörténeti Tár*, ĉefredaktoro de la 8-a volumo.

Verkoj
------

* *Bevezetés a nyelvtudományba* (1956),
* *Finn nyelvtan és olvasmányok* (1958),
* *Finnugor összehasonlító nyelvészet* (1962, 1970);
* *A kalotaszegi nyelvjárás igeragozási rendszere* (1972);
* *A moldvai csángó nyelvjárás atlasza* (1991).

Fontoj
------

* Romániai magyar irodalmi lexikon Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
---

**Mroczkowice** [elparolu: *mroĉkovice*]; (germane: *Egelsdorf* ĝis 1945) estas ĉena vilaĝo en Pollando en Malsupra Silezio en Distrikto Lwówek Śląski en Komunumo Mirsk en la izera montetaro.

Historio
--------

Malgraŭ tio, ke Distrikto de Kwisa en 1346 transdependiĝis al "Ĉeĥa Krono" la vilaĝo Mroczkowice restis ĉe piasta Silezio. En 1557 setlis ĉi tie ministoj, kiuj laboris en proksima Gierczyn. Pro lokiĝo ĉe rivero Kwisa en la vilaĝo multefoje okazis inundoj. En la 18-a-19-a jarcento en Mroczkowice funkciis fabriko de papero. En la jaroj 1945-47 la vilaĝo mallonge nomiĝis *Genin*.

* Kategorio Mroczkowice (Malsupra Silezio) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Bibliografio kaj fontaĵo
------------------------

* (pole)

---

**Vilaĝoj de Komunumo Mirsk**:  

Brzeziniec • Gajówka • Giebułtów • Gierczyn • Grudza • Kamień • Karłowiec • Kłopotnica • Kotlina • Krobica • Kwieciszowice • Mlądz • **Mroczkowice** • Orłowice • Proszowa • Przecznica • Rębiszów
**IZSÁK Márton** [iĵAk] rumanuja hungara skulptisto naskita la 12-an de aprilo 1913 en komunumo Galócás (Hungara reĝlando, nuntempe en Rumanio) kaj mortinta la 1-an de februaro 2004 en Târgu Mureș.

Biografio
---------

Márton Izsák studis en industria mezlernejo en Târgu Mureș kaj Budapeŝto ĝis 1933. Poste li pristudis arton en la Tutlanda Reĝa Industriarta Lernejo de Budapeŝto. Liaj majstroj estis Imre Simay kaj Lajos Mátrai. Inter 1945 kaj 1974 li estis la direktoro de la Artliceo de Târgu Mureș. La skulptaĵo *La du Bolyai* (János Bolyai kaj Farkas Bolyai) skulptita kune kun István Csorvássy staras sur la Placo Bolyai antaŭ la Liceo Bolyai Farkas en Târgu Mureș de septembro 1957.

Fonto
-----

* Artportalo.hu

Elsteraj ligiloj
----------------

* Skulptaĵoj


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 78480
* GND: 1038573734
* LCCN: nb2008008911
* VIAF: 38907331
* ISNI: 0000 0000 4367 5105
 |
**Márta Zsuzsanna Pintér** [ĵuĵana], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Pintér Márta Zsuzsanna** estis hungara teatrohistoriisto, literaturhistoriisto, altlerneja instruisto.

Márta Zsuzsanna Pintér naskiĝis la  21-an de novembro 1961(nun 1961-11-21) en Dorog.

Biografio
---------

Márta Zsuzsanna Pintér maturiĝis en 1980 en gimnazio en Esztergom, poste ŝi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1985, post 5 jaroj ŝi doktoriĝis. Inter 1985-1996 ŝi laboris en akademia instituto, inter 1991-1995 ŝi instruis en Universitato Loránd Eötvös, inter 1995-2000 en Kalvinana Universitato Gáspár Károli. Inter 1996-2012 ŝi estis jam docento, iom poste ankaŭ katedrestro en Universitato de Veszprém, sed ŝi prelegis ankaŭ en aliaj universitatoj. En 2018 ŝi estis levita profesoro. Ŝi kandidatiĝis (CSc) en 1995 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, ŝi akiris sciencan gradon Ph.D. en 2001, ŝia habilitiĝo okazis en la sekva jaro, fine ŝi akris D.Sc. en 2018. Ŝi ricevis stipendiojn inter 1985-2005, premiojn inter 2002-2021.

Elektitaj libroj
----------------

* *Ferences iskolai színjátszás a XVIII. században* (1993)
* *Történelem a színpadon* (kunaŭtoro, 2000)
* *Theatrum és literatúra* (2014)
* *A történelmi dráma alakzatai a 16-18. századi magyar irodalomban* (2019)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto
* biografio angle

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 834113
* GND: 1204597685
* LCCN: n93028075
* VIAF: 66597921
* ISNI: 0000 0001 0910 9481
* SUDOC: 057036020
* NKC: jo2017957635
 |


* Portalo pri Biografio
Industria konstruaĵo blendita per tavoloj el mu-metalo.
La **mu-metalo (μ-metalo)** estas alojo de nikelo kaj fero. Ĝi prenas sian nomon de la litero μ (muo) de la greka alfabeto, uzata kiel simbolo por reprezenti la magnetan permeablon.

Historio
--------

La mu-metalo estis inventita en 1923 fare de la brita firmao *The Telegraph Construction and Maintenance Company Ltd. Londono*, kiu faris kablon por la *Western Union*. La *Western Union* estis konkuranto de la *Western Electric Company* , kiu ŝirmis siajn kablojn kun la alojo permalojo. La patento de la permalojo apartenis al la *Western Electric Company* kaj la mu-metalo ebligis eviti la patenton.

Konstruo de elektra kablo ŝirmita per mu-metalo
La alojoj mu-metalo aŭ permalojo, estas tre utilaj por longaj submaraj kabloj. En la komenco de la 20-a jarcento oni malkovris, ke la mara akvo ĉirkaŭ la kablo produktas la distordon de la elsenditaj signaloj. La mu-metalo pligrandigas la induktancon de la kablo, kio ebligas korekton de la distordo.

La originala mu-metalo havas magnetajn karakterizaĵojn similajn al tiuj de permalojo sed la aldono de kupro pliigas la duktilecon kaj ebligas la produktadon de maldikaj dratoj.

Alojoj kaj iliaj utiligoj
-------------------------

Ekzistas pluraj tipoj de mu-metalo, depende de la fabrikanto. La mu-metalo "franca" estas kunmetita de 80% da nikelo, 15% da fero kaj 5% da molibdeno; ĝia simbolo laŭ la eŭropa normo estas NiFe15Mo5. La "germana" Mu-Metall estas kunmetita de 77% da nikelo, 15% da fero, 5% da kupro kaj 3% da molibdeno (NiFe15Cu5Mo3).

Tiu materialo havas tre altan magnetan permeablon, de la ordo de {\displaystyle \mu \_{r}}=50.000–140.000

Se la mu-metalo estas fleksita aŭ aliformigita la permeablo draste malpliiĝas al valoroj ĝis {\displaystyle \mu \_{r}}=150. Por denove plialtigi la valoron necesas ardigi la materialon.

La alta permeablo de la mu-metalo faras ĝin bonega materialo por deviigi la magnetajn kampojn statikajn aŭ malaltfrekvencajn.

Ĝi estas uzata por la fabrikado de magnetaj ŝildoj en industrio kaj esploro.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  angle Smith, WS, Garnett, HJ, *New and improved magnetic alloys, and their application in the manufacture of telegraphic and telephonic cables*, Brevet GB224972, déposé le 25 août 1923, traité le 25 novembre 1925.

Vidu ankaŭ
----------

* Permalojo

* Kategorio Mu-metalo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Márton Bukovi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bukovi Márton** estis hungara futbalisto (mezulo), trejnisto.

Márton Bukovi naskiĝis la 10-an de decembro 1903 en Budapeŝto, li mortis la 11-an de februaro 1985 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Márton Bukovi lernis por esti juvelisto, dum li futbalis en la loka teamo inter 1920-1925, poste jaron en Romo. Pro enkonduko de la profesia futbalo li hejmenvenis kaj inter 1926-1933 li ludis en la prestiĝa teamo en Ferencváros, fine 2 jarojn en Francio. En tiu periodo li estis hungara ĉampiono trifoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1926-1930 en 12 matĉoj. Li estis trejnisto inter 1935-1967 ankaŭ eksterlande. Lia filo same estis futbalisto.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 799446
* VIAF: 2919595
* ISNI: 0000 0003 9727 1458
 |


* Portalo pri Biografio
"Curiosiora et selectiora", verko eldonita de Martin Szentiványi en 1689.
**Márton Szentiványi** [sentivAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szentiványi Márton** estis hungara pastro, monaĥo, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *szentiváni*.
Márton Szentiványi  naskiĝis la 20-an de oktobro 1633 en Hungara reĝlando en Szentiván (nuntempa Liptovský Ján en Slovakio). Li mortis la 5-an de marto 1705 en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio).

Biografio
---------

Márton Szentiványi lernis en kolegio en Nagyszombat, li aliĝis al la jezuitoj en 1653, poste li plulernis en Nagyszombat kaj Vieno. Ekde 1667 li instruis en Nagyszombat, Graz kaj Munkeno. En 1673 li estis nomumita ĉefcensoro de episkopejo de Esztergom. Inter 1676 kaj 1679 li estis rektoro de Pázmáneum. Li apartenis al Jezuita Universitato de Nagyszombat ekde 1688, kie li estis rektoro (ankaŭ pri la kolegio) inter 1690 kaj 1694 , dekano de la teologia fakultato inter 1701 kaj 1704. Li gvidis la universitatan presejon ekde 1687.

Li redaktis dum 30 jaroj la universitatan astronomian kalendaron *Calendarium Tyrnaviensé*. Li ne sekvis teorion de Koperniko. Liajn kontribuojn pri teologio oni legis en Eŭropo, ili parte aperis ankaŭ hungare, germane, france.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Curiosiora et selectora variarum scientiarum miscellanea* (1689 – 1702) - 3 volumoj
* *Corpus Juris Hungarici* (1696)
* *Dissertatio Haeresiologico-Polemica, De Haeresiarchis, Haeresibus, Et Erroneis in Fide Dogmatibus hoc Saeculo Nostro...* (1701, germane 1703)
* *Oeconomica philosophica...* (1746) 2 volumoj

Fontoj
------

* hungare kun bildo
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a alineo

* Kategorio Márton Szentiványi (jezuito) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 532160
* GND: 122899601
* LCCN: no2001067942
* VIAF: 3366219
* ISNI: 0000 0001 0864 0377
* SUDOC: 266480837
* NKC: ola2006357552
* ICCU: BVEV072154
* BNE: XX1764124
 |
**Márton Esterházy** [esterhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Esterházy Márton** estas hungara futbalisto (avanulo), negocisto. Li estis posteulo de grafoj Esterházy, lia nobela antaŭnomo estus *galánthai*. Lia frato estis Péter Esterházy, ilia patro estis Mátyás Esterházy.

Márton Esterházy naskiĝis la 9-an de aprilo 1956 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Márton Esterházy futbalis en junulara teamo inter 1966-1972, inter 1974 kaj 1993 en pluraj plenkreskaj futbalkluboj kaj enlande kaj eksterlande. Resume li estis hungara ĉampiono trifoje. Inter ili menciindas Budapest Honvéd FC inter 1980-1984 en 152 matĉoj kun 59 goloj. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1980-1988 29-foje kun 11 goloj. Depost fino de la futbalista vivo kun Sándor Sallai kaj Antal Nagy (1956) establis firmaon pri sportiloj, krome en 1993 li establis propran firmaon pri sportaj reklamoj. Li edziĝis en 1988, lia edzino naskis 2 filinojn.

Fontoj
------

* hungarlingva teksto kun foto
* hungarlingva biografio kun fotoj
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801115
 |


* Portalo pri Biografio
**Márton Szentiványi** [sentivAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szentiványi Márton** estis hungara politikisto, juristo, parlamentano. Lia nobela antaŭnomo estis *szentiváni*.

Blazono de Márton Szentiványi
Márton Szentiványi  naskiĝis la 31-an de oktobro 1815 en Hungara reĝlando en Szentiván (nuntempa Liptovský Ján en Slovakio). Li mortis la 17-an de junio 1895 en Szentiván.

Biografio
---------

Márton Szentiványi akiris advokatan diplomon en 1837. En 1844 li estis nomumita ĉefnotario de Liptó. Dum la hungara revolucio de 1848 li estis elektita parlamenta deputito. En 1859 li ricevis altan postenon en la luterana eklezio, en la sama jaro aperis ordono de Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio). La ordono ĉesis grandparte sendependecon de la luteranoj. Szentiványi akre protestis, tial li trovis sin en malliberejo dum duonjaro. Liberiĝinta li havis altan estimon, li ricevis signifan postenon en la luterana eklezio, krome li estis elektita ĉefdepartementestro de Liptó. En 1881 li ricevis titolon reĝa interna konsilisto, tiutempe li ricevis premiojn kaj li estis membro en la senato.

Publikaĵoj
----------

Liaj kontribuoj aperis en gazetoj, krome estis parlamentaj paroladoj.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 532217
 |
**Mudancjan,** ĉine **牡丹江**, (dum la japana okupo **Botankou**) estas metropolo en Ĉina Popola Respubliko. La municipo administras ankaŭ la proksimajn distriktojn kaj antaŭurbojn.

Geografio
---------

Mudancjan etendiĝas en la nord-orienta flanko de la lando. Vladivostok troviĝas 248 km.

Historio
--------

Inter 1931-1945 Mudancjan estis sub japana kontrolo.

Klimato
-------

Mudancjan havas kontinentan klimaton kun influo de musono. La vintroj estas tre malvarmaj, la averaĝa temperaturo en januaro estas −17 °C. Tio estas en julio 22 °C. Jare pluvas (aŭ neĝas) po 537 mm. Tio falas precipe inter junio-aŭgusto.

Trafiko
-------

Mudancjan havas internacian flughavenon. La urbo estas nodo de fervojoj.

Vidindaĵoj
----------

Ĝemelurboj
----------

* Japanio Ōcu, Japanio
* Finnlando Jyväskylä, Finnlando
* Rusio Ussurijsk, Rusio
* Rusio Ĥabarovsk, Rusio

Fontoj
------

* Angla Vikipedio

Panoramo de Mudancjan

* Mudancjan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Mudancjan en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Márton Galambos** [galamboŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Galambos Márton** estis hungara kuracisto, bestokuracisto, profesoro.

Márton Galambos
Márton Galambos  Arkivigite je 2015-05-18 per la retarkivo Wayback Machine naskiĝis la 15-an de aprilo 1820 en Hungara reĝlando en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio). Li mortis la 16-an de septembro 1872 en Pozono (nuntempa Bratislavo en Slovakio).

Biografio
---------

Márton Galambos frekventis piaristan gimnazion en Pest (urbo), poste li akiris diplomojn en Universitato de Pest en 1842, 1846 kirurgo kaj akuŝisto, 1847 (bestkuracisto). Post siaj studoj li instruis en la bestkuracista instituto. Li partoprenis en la Hungara revolucio de 1848. Pro la partopreno kaj apogo li ne rajtis instrui inter 1853 kaj 1856. En 1859 li estis nomumita eksterordinara profesoro, en 1863 publika ordinara profesoro. Li okupiĝis ankaŭ pri imunologio.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A ragályos keleti marhavésznek átvitele juhokra* (1862)
* *Kórbonctan dr. Galambos Márton előadásai után* (1865)
* *Gyógyszertan állatorvosok és mezei gazdák számára több százra menő magyar vény-(recept) példával ellátva* (1871)

Memorigiloj
-----------

* memormedalo de 1981

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj G, GY , poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 59-a paĝo)
Turo de la Preĝejo de *Nuestra Señora de la Asunción* de Utebo.Klostro de Guadalupe
Pordo de la Paroĥejo de la O, Sanlúcar de Barrameda
La **mudeĥara arto** estas stilo por kristanoj, sed kiu enhavas influojn, elementojn aŭ materialojn de hispanislama stilo, ĉar temas pri arto ekzistanta nur en Hispanio. Ĉefa kialo de tiu stilo (kiu ekzistis pleje en arkitekturo) estas ke multaj arkitektoj aŭ masonistoj ĉu moriskoj ĉu mudeĥaroj laboris por kristanaj dungistoj — ĉu ekleziaj ĉu nobeluloj. Tiel unu el la plej ĉefaj ecoj kaj distingiloj estas la uzado de briko kiel ne nur konstrua materialo, sed ĉefe kiel ornamaĵo, kiel estis kutima inter malriĉaj masonistoj aŭ konstruistoj, kiuj krome rajtis bildigi nur per geometriaj formoj kaj ne per homaj imagoj pro religiaj malpermesoj.

Laŭ Francisko Azorín **mudeĥara arto** estas *Tipa arto de la maŭroj submetitaj de la kristanoj en la hispana duoninsulo dum 11ª-14ª j.c. La arkitekturo montras gotikan k. araban influon.* Li indikas etimologion el la araba *mudehan* (tributulo); vorto elpensita en 1859ª j. de Amador de los Ríos. Krome li montras bildojn inter kiuj de tipaj elementoj, kiaj ahimezo, modilono kaj frizo, kaj de tipaj ekzemploj de mudeĥaraj monumentoj kiaj la Turo de Santiago, la Pordo de la Suno kaj Sankta Maria la Blanka en Toledo, 

La Palaco de la markizoj de La Algaba en Sevilo estas hejmo de la Centro de Mudeĥara Arto de Sevilo.

Elementoj
---------

* Laĉo

Vidu ankaŭ
----------

* Mozaraba arto
* Mudeĥaro

Notoj
-----

1. ↑  Francisko Azorín, arkitekto, Universala Terminologio de la Arkitekturo (arkeologio, arto, konstruo k. metio), Presejo Chulilla y Ángel, Madrido, 1932, paĝo 145.
2. ↑  Azorín, samloke.
**Mátraballa** [mAtrabala] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Pétervására.

Stacidometo de Mátraballa

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 26  km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9847/20.025
* Alto super marnivelo: 220-240 m
* Loĝantaro: 850
* Poŝtkodo: 3247
* Telefonprefikso: 36

Situo
-----

Mátraballa situas sub norda piedo de Mátra, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Kál-Bátonyterenye. Parád kaj Pétervására troviĝas 9, Salgótarján 25 km-ojn.

Historio
--------

La unua mencio pri Mátraballa devenis el la 14-a jarcento, tiam apartenanta al fortikaĵo de Debrő, poste al Ónod. La vilaĝo senhomiĝis en la 16-a jarcento. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno.

Vidindaĵoj
----------

* Preĝejo Sankta Nikolao (Mátraballa) de 1696 kun mezepoka deveno
* statuo de cervo-legendo
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj
* malnova loĝdomo

Fontoj
------

* oficiala paĝo

* Kategorio Mátraballa en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Muelas de los Caballeros** estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko La Carballeda, en la nordokcidento de la provinco, angule kun nordorienta Portugalio. 

Placo.
Tradicia arkitekturo.
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Donado, Gramedo kaj Muelas de los Caballeros, okupas totalan areon de 71,58 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 171 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 700 loĝantojn el la fino de la 19-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 105 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Truchas, Castrocontrigo, Espadañedo, Cubo de Benavente, Justel, Manzanal de los Infantes, Peque kaj Molezuelas de la Carballeda.

Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis: ĉasado, somera feriloko, popola arkitekturo, fungokolektado, piedirado, naturaj lokoj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 755105
 |