recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**László Rajk** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rajk László** estis hungara arkitekto, dekoraciisto, politikisto, altlerneja instruisto. Lia patro estis la samnoma László Rajk.

László Rajk naskiĝis la 26-an de januaro 1949 en Budapeŝto, li mortis la 11-an de septembro 2019 en Budapeŝto.

László Rajk en 2009

Biografio
---------

Lia patro estis pendumita, antaŭ ol la pli juna László Rajk plenumis unu jaron, poste li estis edukita kelkajn jarojn en orfejo. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 (kiel infano) li estis deportita al Rumanio kun Imre Nagy (politikisto) kaj aliaj. Li akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1972. Post la diplomo li laboris en ŝtata arkitektura entrepreno. Li aliĝis al la malpermesita opozicio (komprenu: kontraŭsocialistoj). En la jaroj 1975 kaj 1976 li plustudis en Universitato McGill, kie li akiris majstran diplomon, poste similan diplomon en la Teknikuniversitato (1978-1981). Ekde 1980 li oficiale ne povis labori, nur sub pseŭdonimoj. En 1981 hejme li establis eldonejon pri malpermesitaj kontraŭsocialismaj eldonaĵoj. Post 2 jaroj la ŝtato forprenis la loĝejon kaj forigis lin. Depost kolapso de la socialismo li estis parlamenta deputito inter 1990-1996, poste li abdikis pro la oftaj koruptoj. Ekde 1992 li instruis en Teatroarta Altlernejo. En 1995 li fondis propran entrperenon. En 2005 li akiris sciencan gradon DLA. Li ricevis premion Kossuth en 2009, ekde 1993 ankaŭ aliajn, eĉ eksterlandajn premiojn.

Merkato en Angyalföld fare de Rajk
Hungara kolegio en Vieno fare de Rajk

Elektitaj planitaj konstruaĵoj
------------------------------

* laborista hotelo, Budapeŝto, (1978)
* uzino, Siófok, (1981)
* rekonstruado de hungara kolegio, Vieno (kunarkitekto, 1998)
* merkato en Angyalföld (2002)
* muzeo, Budapeŝto, (2008)

Elektitaj ekspozicioj
---------------------

* Budapeŝto (1977, 1984, 2019)
* Pécs (1993)
* Parizo, Londono (2000)

Elektitaj filmaj dekoracioj
---------------------------

* *Megáll az idő* (1981)
* *Holocaust Magyarországon* (1994)
* *A londoni férfi* (2007)
* *Saul fia* (2015)

Elektitaj teatraj dekoracioj
----------------------------

* Georges Feydeau: *Zsákbamacska* (Nacia Teatro (Győr), (1977)
* Franz Kafka: *A per* (Nacia Teatro (Pécs), (1979)
* Franz Kafka: *A kastély* (Teatro Szigligeti (Szolnok) (1989)
* Samuel Beckett: *Végjáték* (Budapeŝto) (1997)

Elektitaj libroj
----------------

* *Földalatti vonalak* (2000)
* *Réteges építészet / Stratified architecture* (2005)
* *A tér tágassága (életútinterjú)* (2019)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

* Kategorio László Rajk (arkitekto) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 690397
* GND: 105169874X
* LCCN: nb2005014501
* VIAF: 104377044
* ISNI: 0000 0000 7848 6611
* SUDOC: 118881736
* BNF: 15117493v
 |
**Magdalena Yodocono de Porfirio Díaz** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Magdalena Yodocono de Porfirio Díaz*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 562.

Geografio
---------

Magdalena Yodocono de Porfirio Díaz apartenas al la distrikto Nochixtlán al kiuj apartenas entute 32 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1195 loĝantojn. El tiuj estis 582 viroj kaj 613 virinoj. La komunumo havas surfacon de 26,79 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2310 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 17 indiĝenoj. El tiuj 13 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

Eksteraj ligiloj
----------------

* informoj pri la komunumo[*rompita ligilo*] en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL (hispane)
**Manuel Carlos María Francisco Piar Gómez** (Vilemstado, Curaçao, 1774 - Angostura, Venezuelo, 1817), estis venezuela militisto de kuracaa deveno, mulato, kaj politikestro de la Sendependigo de Venezuelo. Ene de la kanaloj de la historio de la Respubliko Venezuelo li estis rekonita kiel la *Libertador de Guayana* (liberiginto de Guajano). Jam 23jaraĝa, esprimis sian deziron apogi la Sendependigon de Venezuelo en 1797. Li iĝis ŝipoficiro kaj en 1812 jam luktis. Post la falo de la Unua Respubliko li rifuĝiĝis en Trinidado kaj kun rango de kolonelo subskribis la "Acta de Chacachacare", kun la grupo de patriotoj estrita de la generalo Santiago Mariño.

Por la dua epoko de la sendependiga milito li unuiĝis al la trupoj de Simón Bolívar, kaj iĝis generalo 43jaraĝa, sed ĉar li estis mulato, havis problemojn rilate al superuloj ĉiuj krioloj tio estas blankuloj, inklude la propran Bolívar.

Manuel Piar partoprenis en 13 militagadoj kaj estis venkita nur unufoje fare de la hispana José Tomás Boves en la sieĝo de El Salado en oktobro de 1814. Li estis heroo de la bataloj Juncal (junkejo) kaj San Félix, kiu praktike liberigis la tutan Guajanon (la venezuela Gujano), kaj en Angostura setligis la bazon de ariergardo nepra por la sukcesoj de 1819 kaj invitis al Bolívar setliĝi tie.

Poste li malkontenta, ke mestizoj kaj mulatoj ne ricevis rajtojn post la venko de la revolucio sendependiga, komplotis kontraŭ Bolívar kaj estis mortkondamnita oktobre de 1817.

* Kategorio Manuel Piar en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 482015
 |
Mantamburoj: antaŭe ĝembo, malantaŭe kongao
Ludado je funela tamburo
**Mantamburo** estas tamburo, kiun oni kutime ludas frapante per unu aŭ ambaŭ manoj anstataŭ martelo aŭ bastonetoj aŭ aliaj frapiloj. Oni distingas unumanajn tamburojn tenatajn per unu mano disde la dumanajn tamburojn starantajn sur la grundo aŭ pendantajn antaŭ la korpo. La plej simpla formo de mantamburo estas la kadrotamburo, kiu plejofte konsistas el cirkloronda kadro surstreĉita sur unu flanko per tamburfelo. Mantamburo estas ludoteĥnika, sed ne instrumentofaka kategorio. Kiel mantamburo fakte uzeblas ĉiu tamburtipo.

Kelkaj ekzemploj por mantamburoj
--------------------------------

Oni distingas la mantamburojn laŭ siaj respektivaj formoj. Simpla formo estas la
**kadrotamburo**. Ekzemploj por kadrotamburoj estas bodhrán el irlando kaj la tamburino, kiu devenas el okcidenta Azio. Alia speco de mantamburo estas la **kalikotamburo**. En Eŭropa kaj aliaj landoj plej konata ekzemplo estas la ĝembo, unuflanke tegita tamburo el okcidenta Afriko. Al la **tubotamburo**j apartenas kongaoj kaj bongoj, esence Afrikokubaj muzikinstrumentoj. En la brazila muziko atabako estas la plej konata tradicia tubotamburo. Ekde la 1980-aj jaroj en Brazilo la konusa timbo ludas gravan rolon.

* Kategorio Mantamburo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Marc VANDEN BEMPT** (naskita la 15-an de majo 1956) estas flandra esperantisto. Jam en junaĝo li aktivis en la Esperanto-movado, ekz. kiel ĉeforganizinto de la IJK 1982 en Loveno, por kiu li poste kompilis ankaŭ memorlibron.

Li estas matematikisto kaj informadikisto kaj laboris kiel analizisto kaj financa esploristo. Li konatiĝis ĉefe kiel aŭtoro de diversaj Esperanto-libroj kaj -broŝuroj, i.a. de la Asekura terminaro seslingva.

Li estas kunlaboranto de *Monato*, delegito de UEA kaj fakdelegito pri asekuro. Li loĝas apud Loveno en Winksele kaj estas aktiva membro de la loka Esperanto-klubo Esperanto 3000, nome de kiu li organizis en 2008, 2009, 2011 kaj 2013 la Lingvofestivalon Leuven (en la paraj jaroj de 1978 ĝis 2014 okazis festo pro la Semajno de Internacia Amikeco). Ekde 2016 li kunorganizas postsekvanton de la Lingvofestivalo sub la nomo HungaroMania.

Marc Vanden Bempt administras propran Esperanto-bibliotekon kun pli ol 20.000 eroj, kiun li en 2021 transdonis al la Internacia Esperanto-Arkivo

Verkoj
------

* VANDEN BEMPT, Marc: *Kongreso en Belgio: Memorlibro pri la 38a Internacia Junulara Kongreso de TEJO, 1982*. Leuven: Esperanto 2000, 1983. 142 paĝoj.
* Hungara lingvokurso (1990)
* Spraakkunst overzicht (1994), Sprachlehre des Esperanto: Übersicht (1995)
* Eŭro, ecoj kaj sekvoj por ĉiuj (1997)
* Litova lingvo per Esperanto-okuloj (2005)
* Asekura terminaro seslingva (2005)
* Hungara lingvo, gramatiko per Esperanto-okuloj (2015)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Hejmpaĝo de Marc Vanden Bempt Arkivigite je 2016-03-25 per la retarkivo Wayback Machine
* Esperanto 3000 nederlande esperante
* Hungaromania hungare nederlande esperante
Large brown mantid white.jpg*Mantis octospilota*
**Mantedoj**, *Mantidae*, estas la plej granda familio de la ordo *Mantodea*, ofte konata kiel preĝomantoj; plej estas tropikaj aŭ subtropikaj. Historie, tiu estis la nura familio en la ordo, kaj multaj referencoj ankoraŭ uzas la terminon "mantedo" por referenci al ajna manto. Teknike, tamen, "mantedo" referencas nur al membroj de la familio *Mantidae*, kaj neal la 14 aliaj familioj de mantoj. Kelkaj el la plej ĵusaj klasigoj promociis nombrajn mantedajn subfamiliojn al la rango de familio, ekz. *Iridopterygidae*, *Sibyllidae*, *Tarachodidae*, *Thespidae* kaj *Toxoderidae*, dum aliaj klasigoj limigis la nombron de subfamilioj sen plialtigi ilin al pli alta rango.

Multaj specioj troviĝas en Nordameriko, el kiuj la tri plej oftaj estas la Religimanto (*Mantis religiosa*), la Ĉina manto (*Tenodera sinensis*), kaj la Karolina manto (*Stagmomantis carolina*). El tiuj, nur la lasta estas indiĝena de la kontinento – *M. religiosa* kaj *T. sinensis* estis enkondukita en la 20a jarcento kiel predantoj en klopodo kontroli plagopopulaciojn en ĝardenoj.

Multaj mantoj predas la kamoation (*Polybia occidentalis*), nome svarma vespo. Kiam la vespoj lasas la neston por manĝi, la mantoj predas ilin.

Bildaro
-------

* Ino de Deroplatys lobataIno de *Deroplatys lobata*
* INo de Mantis religiosaINo de *Mantis religiosa*
* Rivetina baetica (Miomantinae)*Rivetina baetica* (Miomantinae)
* Stagmatoptera supplicaria - Naturhistoria Muzeo de Tuluzo, seksa dimorfismo*Stagmatoptera supplicaria* - Naturhistoria Muzeo de Tuluzo, seksa dimorfismo
* Detalo de manta kruroDetalo de manta kruro

Notoj
-----

1. ↑  Ehrmann, R. 2002. "Mantodea: Gottesanbeterinnen der Welt". *Natur und Tier*, Münster
2. ↑  Bouwma, Andrew M. Peter E. Bouwma, Erik V. Nordheim, kaj Robert L. Jeanne. "Adult Mortality Rates in Young Colonies of a Swarm-founding Social Wasp (Polybia Occidentalis)". *Journal of Zoology* 260.1 (2003): 11–16. 1a de majo 2003.

* Kategorio Mantedoj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Mantedoj en Vikispecioj (Kolekto pri ĉiuj vivantaj estuloj)
rekonstruaĵo de parto de la defendmuro de la iama malfruromia altecfortikaĵo Katzenberg ĉe Mayen
La **malfruromia defendinstalaĵo Katzenberg**, ankaŭ nomata romia gardejo Mayen, estas romia fuĝburgo el la 4a jarcento apud la urbo Mayen en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. La fortikaĵo, situanta sur la monto Katzenberg, estis konstruita ĉ. 300 p.K. post la detruo de la romia limeso , kiam la ĝermanoj enpenetris la romian regnon marodante. La enloĝantoj povis fuĝi en la 1,2 hektara fortikaĵo en kazo de danĝero. La pli grandaj urboj Treviro, Kolonjo, Majenco , Koblenco kaj Andernach ricevis urbomurojn. La „Katzenberg" estis la plej granda de la pli ol 60 malfruromiaj altecfortikaĵoj, kiu estis en la regiono Ejfelo kaj Hunsrück. Ili estis uzata ĉ. 70 jaroj kaj post 30 jara paŭzo ankoraŭfoje ĝis ĉ. 450 p.K.. Sur la pinto de la monto staris malgranda gardejo. La pli malalta areo estis por la loĝantoj.

Literaturo
----------

* Angelika Hunold: *Die Befestigung auf dem Katzenberg bei Mayen und die spätrömischen Höhenbefestungen in Nordgallien.* Monographien des Römisch-Germanischen Zentralmuseums, Schnell und Steiner, Mainz 2011, ISBN 978-3-7954-2425-1.
* Angelika Hunold, Alwin Punstein, H. Wolfgang Wagner & Franz Wierschem:*Rekonstruktion der römischen Moselschiefer-Dächer auf dem Katzenberg bei Mayen/Eifel und weitere Beiträge zur über 2000-jährigen Handwerks- und Bergbaugeschichte des Schiefers.* Der Anschnitt, 56, 2004, H.1: 27 - 34, 10 Abb. 1. Karte, 2 Tab. Bochum 2004.
* Ewald Hoppen, Angelika Hunold & H. Wolfgang Wagner: *Römerwarte - Abschluss einer Rekonstruktion zur Handwerks- und Bergbaugeschichte auf dem Katzenberg bei Mayen.* Der Anschnitt, 57, 2005, H. 4: 169 - 171, 4 Abb. 1 Tab. Bochum 2005.

H. Wolfgang Wagner & W. Schultheis: *Römischer Dachschiefer – Neue Funde und neue Erkenntnisse.*
Der Anschnitt, 63, 6/2011: 202-206, 6 Abb. 1. Karte, 1 Tab.; Bochum 2011.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Malfruromia defendinstalaĵo Katzenberg en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Der Katzenberg und die Römerwarte Arkivigite je 2014-02-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Der Katzenberg im Vulkanpark
* Katzenberg Moselschiefer-Strasse Arkivigite je 2014-02-02 per la retarkivo Wayback Machine

50.327.2438888888889Koordinatoj: 50° 19′ 12″ N, 7° 14′ 38″ O (mapo)
**Malhelaj jarcentoj** aŭ **Malhela epoko** estas esprimo uzita por la periodo de la Historio de Grekio kiu estas ekde la falo de la Mikena civilizo (inter 1200-1100 a.K.) ĝis la greka Arkaika Epoko (8-a jarcento a.K.), karakterizita per la malabundo de historiaj fontoj kiuj referencas al la tre malfacila rekonstruado de la historia realo de tiu periodo.

Ĝia nomo montras la dekadencon, laŭ riĉo kaj materia kulturo, kontraŭ la antaŭa kaj posta periodoj.

Estas diversaj teorioj kiuj klopodas klarigi la falon de Mikeno kaj ekon de la malhelaj jarcentoj. La tradicia teorio aludas al la invado fare de Doroj, sed oni indikas kontraŭ tiu kronologiajn malĝustaĵojn: doroj estis jam antaŭe kaj la definitiva detruo okazos poste. Alia teorio aludas al invado fare de Maraj popoloj kiuj uzus pli efike ferajn glavojn anstataŭ la ĉaron kiel ĉefa armilo. Oni indikis ankaŭ aliajn faktorojn kiel la rivaleco inter la diversaj mikenaj palacoj, la malpliigo de la naturaj rimedoj kaj eblaj civilaj ribeloj kontraŭ la aristokrataro. Oni parolis ankaŭ pri ebla forta tertremo aŭ krizo en agrikulturo pro klimata ŝanĝo aŭ malpliigo de kultivebla tero.

Notoj
-----

1. ↑   María José Hidalgo de la Vega, Juan José Sayas Abengochea, José Manuel Roldán Hervás. Historia de la Grecia Antigua, p. 73. Salamanca, Universidad de Salamanca, 1998. ISBN 84-7481-889-3.
2. ↑   La termino *Malhela epoko* estas uzata ankaŭ por aludi al la komenco de la Mezepoko, indikanta la kulturan dekadencon de tiu tempo, sed tiua nomo ne estas universale akceptata, ĉar nuntempe oni tendencas konsideri, ke tiu epoko havis kulturon diferencan, sed ne malhavis ĝin.

Bibliografio
------------

* Drews, Robert (1995). The End of the Bronze Age. Princeton University Press.
* García Iglesias, Luis (2000). Los orígenes del pueblo griego. Síntesis. ISBN 84-7738-520-3.
* Murray, O. Historia del mundo antiguo: Grecia arcaica, Pp. 64-66, Taurus, España, 1988


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 673120
 |
Ŝablono:Informkesto insulo/zorgado/areo mankas

**Manuae** estas neloĝata atolinsulo kiu estas parto de la arkipelago de la Kukinsuloj. Manuae apartenas al la grupo de la sudaj Kukinsuloj kaj situas 100 kilometojn sudoriente de la insulo Aitutaki.

La atolinsulo Manuae troviĝas sur la pinto de 4.000 metroj alta vulkano kiu situas sub la marnivelo. Manuae fakte konsistas el du insuloj, Manuae kaj Te Au O Tu, kiuj estas disigitaj per laguno. Ambaŭ insuloj havas la formon kiu pensigas al hufofero, kaj ambaŭ havas areon de 6 kvadrataj kilometoj. La mezuroj de la laguno estas 7 x 4 kilometroj. La laguno estas malprofunda kaj enhavas grandajn sablobenkojn kiuj pro la akvo forŝovas. La plej alta punkto de la insulo situas 5 metrojn super marnivelo.

La insulo estas naturparko kaj grava kovejo por marbirdoj kaj kelonioj en la centra Pacifiko. La apudborda maro ĉirkaŭ Manuae abundas de fiŝoj.

Kapitano James Cook observis Manuae-n je la 23-a de septembro 1773. Per tio Manuae fariĝis la unua insulo de la Kukinsuloj kie Cook surbordiĝis.

La norvega aŭtoro Erlend Loe verkis en humurplena maniero pri la ekspedicio al Manuae en la romano "*L*" el 1999.

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Manuae retejo
* angle Informoj kaj fotoj pri Manuae Arkivigite je 2015-11-01 per la retarkivo Wayback Machine

* Kategorio Manuae (Kukinsuloj) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
La **Malfermo Mieses** (ECO A00) estas malgranda malfermo. Ĝi regas ununuran centran ĉelon kaj per ĝi vi povas transponi al aliaj linioj, sed ĝenerale oni eniras malavantaĝajn liniojn.

Ĝenerala rigardo
----------------

La Malfermo Mieses estas malfermo, kie vi ludas: 1.d3 Ĝi ricevis la nomon de la germana majstro Jacques Mieses.

Ĉi tiu malfermo liberigas la daman kurieron sed ĉar ĝi ne atingas tiom da regado de la centro kiel 1.d4, ĝi ne estas tiel populara malfermo. El la dudek eblaj movoj per kiujn blanko povas komenci, 1.d3 estus la deka laŭ populareco. Tamen, se 1... d6 estas ludebla por nigro kontraŭ iu malfermo de blanko, 1.d3 estas ludebla ankaŭ por blanko.

Ĝia plej fama apero estis en la tria ludo en la dua matĉo inter Garry Kasparov kaj la komputilo Deep Blue en 1997. Kasparov opiniis kaj li pravis, ke la komputilo malbone ludus se ĝi baziĝus sur iliaj kapabloj anstataŭ sur ilia malferma libro, la ludo finiĝis per egalvenko.

Ĉefa linio
----------

**1.d3**
1.d3 **e5**
1.d3 e5 2.Ĉd2
1.d3 c5 **2.Ĉc3** Ĉc6 3.g3

Vidu ankaŭ
----------

* Listo de ŝakaj malfermoj
* Malfermita malfermo
* Fermita malfermo
* Duonfermita malfermo
* Duonmalfermita malfermo
* Neregula malfermo
* Flanka malfermo
Tiu foto de prizonulo dum torturo iĝis internacie fifama, kaj eventuale estis en la kovrilpaĝo de la gazeto *The Economist*.
La **malliberejo de Abu Ghraib** (arabe سجن أبو غريب, *Sijn Abū Ghurayb*) estis prizona komplekso en Abu Ghraib, Irako, 32 km okcidente de Bagdado. La prizono de Abu Ghraib estis malfermita en la 1950-aj jaroj kaj servis kiel prizono de maksimuma sekureco kie okazis torturo, ĉiusemajnaj ekzekutoj, kaj penigaj vivkondiĉoj. El la 1980-aj jaroj, la prizono estis uzata de Saddam Hussein kaj poste de Usono por reteni politikajn prizonulojn. Ĝi disvolvis reputacion por torturo kaj eksterjuraj ekzekutoj, kaj estis fermita en 2014.

La prizono de Abu Ghraib atigis internacian atenton en 2003 post la invado de Irako, kiam estis disvastigita skandalo pri torturoj kaj fitraktado de arestitoj faritaj de militistoj en parto de la komplekso funkciigita de la uson-koaliciaj okupaciaj fortoj. Ankaŭ israelaj pridemandistoj estis en Irako, kun la Koalicio, ĉar ili parolas la regionan araban.

En 2006, Usono transigis la kompletan kontrolon de Abu Ghraib al la federacia registaro de Irako, kaj estis remalfermita en 2009 kiel *Bagdada Centra Prizono* (en araba: سجن بغداد المركزي *Sijn Baġdād al-Markizī*) sed estis fermita en 2014 pro aferoj de sekureco dum la Iraka Enlanda Milito (2014–2017). La prizonkomplekso estas nune malplena, kaj Saddam-epokaj amastomboj estis malkovritaj en la loko.

Notoj
-----

1. ↑
2. ↑

* Kategorio Malliberejo de Abu Ghraib en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Malliberejo de Abu Ghraib en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 738337
* GND: 4834635-4
* LCCN: no2004074639
* VIAF: 148880782
* ISNI: 0000 0001 2227 2144
* SUDOC: 09229894X
* NKC: kn20071212001
 |
**Magdalena Tlacotepec** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Magdalena Tlacotepec*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 053.

Geografio
---------

**Magdalena Tlacotepec** apartenas al la distrikto Tehuantepec al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la terkola regiono de Oaĥako (regiono *Istmo*), kiu apartenas al la sudorienta parto de la subŝtato kun limo al la pacifika oceano. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1165 loĝantojn. El tiuj estis 551 viroj kaj 614 virinoj. La komunumo havas surfacon de 234.75 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 90 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 380 indiĝenoj. El tiuj 345 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 345 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Magdalena Tlacotepec Arkivigite je 2007-05-15 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Gjaĉung Kang.
**Gjaĉung Kang** aŭ *Gyachung Kang* (nepale ग्याचुङ्काङ, *Gyāchung Kāng*; ĉine) estas monto en la montaro Mahalangur Himal nome sekcio de Himalajo, kaj estas la plej alta pinto inter Ĉo Oju (8,201 m) kaj Everest (8,848 m). Ĝi staras sur la limo inter Nepalo kaj Ĉinio. Kiel la dekkvina plej alta pinto en la mondo, ĝi estas ankaŭ la plej alta pinto kiu ne estas ok mil metrojn alta; el tio ĝi estas multe malpli konata ol la plej malaltaj el la okmiluloj, kiuj estas nur ĉirkaŭ 100 m pli altaj. Tiel ankaŭ la manko de grava elstareco (700 m) kontribuas al ties relativa senfameco.

Grimpado
--------

La monto estis por la unua fojo grimpita la 10an de aprilo, 1964 fare de Y. Kato, K. Sakaizawa kaj Pasang Phutar, kaj la venontan tagon fare de K. Machida kaj K. Yasuhisa.

La norda flanko estis grimpita en 1999 fare de slovena ekspedicio kaj estis ripetita de Yasushi Yamanoi en 2002.

Notoj
-----

1. ↑   "Japanese Team Conquers 25,910‐Foot Himalaya Peak". NY Times. 19an de aprilo, 1964. Arkivita el la originalo la 6an de septembro 2018.

* Kategorio Gjaĉung Kang en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 699261
 |
**Marcos Cesar Pontes** (Bauruo, subŝtato San-Paŭlio, Brazilo, la 11-an de marto 1963) estas la unua sudamerika kaj brazila astronaŭto. En la 30-a de marto 2006, li iris al la Internacia Kosmostacio per la kosmoŝipo Sojuz TMA08. Revenis en la 8-a de aprilo per la kosmoveturilo Sojuz TMA-7.

En 18-a de oktobro 2005 la Brazila Spaca Agentejo (Agência Espacial Brasileira, AEB) kaj la Spaca Agentejo de la Rusa Federacio (roscosmos) subskribis interkonsenton kiu permesis la faradon de la unua spaca misio ekipanta per brazilano, nomita *centjara misio*.

Biorgafio
---------

Pontes estas edziĝinta kaj havas du infanojn.

Marko Pontes estas kolonelo de la brazila aerarmeo, unu el la plej spertaj pilotoj en Brazilo. Li flugis sur 20 diversaj tipoj de aviadiloj, havas pli ol 1900 flugajn horojn.

En junio 1998, li estis sendita al NASA, kie li estis trejnita por spacaj flugoj. En decembro 2000, li estis oficiale anoncita kiel NASA-astronaŭto.

Oni planis, ke Pontes faros sian unuan spacan flugon sur la usona kosmopramo en 2001 kaj partoprenos la konstruan programon de ISS. Tamen, problemoj kun la buĝeto de NASA kaj la prokrasto en la preparado de la brazila teamo por la stacio devigis la prokraston de la planita flugo por 2003. Post la katastrofo de Columbia en februaro 2003 ĉiuj flugoj de kosmopramoj estis nuligitaj. La spaca flugo de Pontes restis en dubo.

Atendante flugon Pontes restis ĉe NASA kaj la astronaŭtoj kaj laboris en la fako por operacioj kun la ISS.

La 2an septembron 2005 inter Brazilo kaj Rusio oni subskribis interkonsenton pri scienca kaj teĥnika kunlaboro, inkluzive de kunlaboro en kosma esplorado. Ĉi tiu interkonsento malfermis al Pontes la eblecon de spaca flugo.

Marcus Pontes estis trejnita kiel inĝeniero de flugo de la kosmoŝipo Sojuz TMA-8 en la Stela Urbo apud Moskvo. Starto de la "Sojuz TMA-8" okazis ĵaŭdon, 30an de marto 2006 je 6:30 de Moskva tempo de la kosmodromo Baikonur. Flugo de Marko Pontes koincidis kun la centjariĝo de la unua flugo en aviadilo de lia samlandano brazilano Alberto Santos Dumont.

La programo de la kosmoŝipo Sojuz TMA-8 antaŭvidis dokadon kun la ISS. Flugo de Marko Pontes daŭris 9 tagoj 21 horoj kaj 17 minutoj, li startis kune kun la partoprenantoj de la 13-a baza ekspedicio al la ISS Pavel Vinogradov kaj Jeffrey Williams. Revenis al la Tero kun la astronaŭtoj de la 12-a longatempa ekspedicio, William McArthur kaj Valery Tokarev en la kajuto Sojuz TMA-7.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Marcos Pontes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Marcos Pontes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* 
* 
* 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 528971
* LCCN: n2011214727
* VIAF: 172165447
 |
**(162162) 1999 DB7** estas marsrenkonta kaj terrenkonta apolona asteroido, rigardita kiel potence danĝera objekto.

Ĝi estis malkovrita la 26-an de februaro 1999 en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Orbito
------

Ĝi estas en orbita resonanco 3:4 kun la Tero.

Ĝia discentra orbito krucas tiun de Marso kaj proksime tanĝas tiun de la Tero danĝere proksime de sia suprenira nodo.

• Ĝia marsa MOID estas 0,03215 astronomia unuo (4,810 milionoj da km),  

• ĝia tera MOID estas 0,001937 astronomia unuo (289 808 km).

• La 10-an de septembro 1909 ĝi pasis al 0,06961 astronomia unuo (10,414 milionoj da km) de Marso,  

• la 20-an de aprilo 2026 ĝi pasas al 0,06719 astronomia unuo (10,051 milionoj da kilometroj) de ĉi tiu planedo.

• La 23-an de februaro 1999 ĝi pasis al 0,03252 astronomia unuo (4,865 milionoj da km) de la Tero,  

• la 28-an de februaro 2048 ĝi pasos al 0,00653 astronomia unuo (0,9769 miliono da km) de nia planedo,  

• la 27-an de februaro 2048 ĝi pasos al 0,00532 astronomia unuo (0,7959 miliono da km) de la Luno.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe la datumbazo de *NEODyS-2* angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

  


| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (162001–163000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| (162161) 1999 DK3 | **(162162) 1999 DB7** | (162163) 1999 ER |
**Magdalena Apasco** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Magdalena Apasco*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 045.

Geografio
---------

**Magdalena Apasco** apartenas al la distrikto Etla al kiuj apartenas entute 23 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centraj valoj de Oaĥako, en la centro de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6148 loĝantojn. El tiuj estis 2935 viroj kaj 3213 virinoj. La komunumo havas surfacon de 29.3 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1660 metroj super la marnivelo. 

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 36 indiĝenoj. El tiuj 31 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 31 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Magdalena Apasco Arkivigite je 2004-12-11 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**(162900) 2001 HG31** estas malrapide rotacianta marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido. 

Ĝi estis malkovrita la 24-an de aprilo 2001 en la kadro de la astronomia kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS sur la monto Haleakalā (Havajo, Usono).

Orbito
------

Ĝia tre discentra, ne tre klinita orbito krucas tiun de Marso kaj ekstere, malproksime, tanĝas tiun de la Tero.

• Ĝia marsa MOID estas 0,02348 astronomia unuo (3,513 milionoj da km),  

• ĝia tera MOID estas 0,2394 astronomia unuo (35,814 milionoj da km).

• La 2-an de januaro 2001 ĝi pasis al 0,08980 astronomia unuo (13,434 milionoj da km) de Marso,  

• la 24-an de februaro 2017 ĝi pasis al 0,07130 astronomia unuo (10,666 milionoj da km) de Marso,  

• la 24-an de julio 2058 ĝi pasos al 0,08305 astronomia unuo (12,4241 miliono da kilometroj) de ĉi tiu planedo.

• La 30-an de decembro 1950 ĝi pasis al 0,24575 astronomia unuo (35,196 milionoj da km) de la Tero,  

• la 5-an de januaro 2121 ĝi pasos al 0,23527 astronomia unuo (36,764 milionoj da km) de nia planedo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe la datumbazo de *NEODyS-2* angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

  


| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (162001–163000), | Poste: |
| --- | --- | --- |
| (162899) 2001 HB27 | **(162900) 2001 HG31** | (162901) 2001 HF46 |
Marc Forster
**Marc Forster** (naskiĝis la 27-an de novembro 1969 in Illertissen apud Ulm) estas svisa filmreĝisoro. Kvankam li naskiĝis en Germanio kun germanaj gepatroj li estas konsiderata kiel sviso, ĉar li elkreskis en Davos, kantono Grizono, Svislando.

La unua filmo kiun li vidis en la kinejo, kiam li estis 12-jaraĝa, estis Apocalypse Now de Francis Ford Coppola. Li tiel entuziasmiĝis pri la filmo, ke li jam tiam sciis ke li volis fariĝi filmreĝisoro.

Je 20-jaraĝo li iris al Novjorko kaj studis je la filmlernejo de la Universitato de Novjorko.

En 1995 li transloĝiĝis al Holivudo kaj faris ekperimentan etbuĝetan filmon ($10.000), *Loungers*, per kiu li gajnis la *Slamdance Audience* premion. La unua filmo de Forster estis la psikologia dramo *Everything Put Together*, kiu estis kandidatiĝis por la *Grand Jury Prize* de la *Sundance Film Festiva*.

Per la dramafilmo *Monster's Ball* (2001) li finatingis publikan atenton kiel reĝisoro. Halle Berry gajnis la Oskaron por plej bona aktorino en ĉi tiu filmo. La filmo *Finding Neverland* el 2004 kandidatiĝis por kvin Oraj Globoj, kandidatiĝis por sep Oskaroj, inkluzive tiu por la plej bona filmo kaj plej bona aktoro (Johnny Depp). Nur la kandidatiĝo por plejbona sontrako (soundtrack) de Jan A.P. Kaczmarek ŝanĝiĝis en Oskaro.

Je mardo la 19-a de junio 2007 Foster kune kun Michael Wilson kaj Barbara Broccoli anoncis ke li reĝisoros la 22-an James Bondfilmon. La registrado de la filmo startos en decembro 2007. Kiel ĉefrolulo revenos Daniel Craig kiel James Bond.

Filmografio
-----------

* Bond 22 (2008)
* Dallas Buyer's Club (2007)
* The Kite Runner (2007)
* Stranger than Fiction (2006)
* Stay (2005)
* Finding Neverland (2004)
* Monster's Ball (2001)
* Everything Put Together (2000)
* Loungers (1995)

* Kategorio Marc Forster en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 221696
* GND: 133984540
* LCCN: no2002061503
* VIAF: 84249203
* ISNI: 0000 0001 1494 3905
* SUDOC: 087105713
* BNF: 144613430
* NLA: 53187827
* BIBSYS: 11013212
* NKC: xx0079576 js20060428018, xx0079576
* ICCU: UBOV713489
* BNE: XX1659764
 |
**Magdalena Teitipac** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Magdalena Teitipac*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 051.

Geografio
---------

**Magdalena Teitipac** apartenas al la distrikto Tlacolula al kiuj apartenas entute 25 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centraj valoj de Oaĥako, en la centro de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 4296 loĝantojn. El tiuj estis 2072 viroj kaj 2224 virinoj. La komunumo havas surfacon de 48.48 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1730 metroj super la marnivelo.

Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2960 indiĝenoj. El tiuj 2490 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 2490 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a. (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Eksteraj ligiloj
----------------

* Magdalena Teitipac Arkivigite je 2006-04-28 per la retarkivo Wayback Machine en *Enciclopedia de los Municipios de México* (hispane)


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Parabolo kaj aliaj konikoj
Saltanta pilko sekvas parabolajn kurbojn.
**Parabolo** estas koniko, kiun oni produktas per la intersekco de konuso kun ebeno paralela al tanĝanta ebeno de la konuso. Oni ankaŭ povas difini ĝin kiel la lokaro de punktoj, kiuj estas egaldistancaj de donita punkto (la fokuso) kaj donita linio (la direktanto).

Konsideru direktanton **L**, kies ekvacio estas la linio *x* = −*a*, kaj fokuson **F** kun koordianatoj (*a*, 0). Se (*x*, *y*) estas punkto sur la parabolo tiam, pro la difino de parabolo, ĝiaj distancoj ĝis la direktanto kaj la fokuso egalas, matematike tio skribiĝas jene:

{\displaystyle |x+a|={\sqrt {(x-a)^{2}+y^{2}}}\,.}
Kvadradante la du termojn kaj simpligante, oni obtenas la jenan ekvacion:

{\displaystyle y^{2}=4ax\ ,}
kiuj estas la ekvacio de parabolo.

Interŝanĝante la rolojn de *x* kaj *y* oni obtenas la respondan ekvacion de parabolo kun vertikala akso tiele:

{\displaystyle x^{2}=4ay\ }
La ekvacio ĝeneraliĝas al loko de la parabola ekstremo ekster la origino de la koordinataksoj per difino de ĝiaj koordinatoj (*h*, *k*). La ekvacio de parabolo kun vertikala akso iĝas:

{\displaystyle (x-h)^{2}=4a(y-k)\,.}
Oni povas skribi tiun lastan ekvacion tiele:

{\displaystyle y=\alpha x^{2}+\beta x+\gamma \,,}
t.e. la bildo de iu ajn funkcio priskribita per polinomo de grado 2 kun variablo *x* estas vertikalaksa parabolo.

Pli ĝenerale, en la karteziaj koordinatoj, la ekvacio de parabolo estas de la polinoma formo:

*Ax2 + Bxy + Cy2 + Dx + Ey + F = 0* (kie minumume unu el *A*, *B*, *C* ne estas nulo),
kun la kondiĉo:
*B2 - 4AC = 0* .

* Parabola kurbo montranta direktanton (L) kaj fokuso (F); la distanco inter ĉiu punkto de la parabolo kaj la fokuso (PnF) egalas la ortan distancon de la sama punkto al la direktanton (PnQn).Parabola kurbo montranta **direktanton** (L) kaj **fokuso** (F); la distanco inter ĉiu punkto de la parabolo kaj la fokuso (PnF) egalas la ortan distancon de la sama punkto al la direktanton (PnQn).
* Parabolo montrante, ke ĉiuj reflektaj radioj kiuj originis de infinito konverĝas al la fokuso.Parabolo montrante, ke ĉiuj reflektaj radioj kiuj originis de infinito konverĝas al la fokuso.
* Parabolo kun vertikala akso.Parabolo kun vertikala akso.
* Pri pafado, la distanco 
  
    
      
        Δ
        x
      
    
    {\displaystyle \Delta x}
  
 atingita de la kuglo post ĝia parabola trajektorio dependas de la komencaj rapido kaj angulo fare de la pafilo.Pri pafado, la distanco {\displaystyle \Delta x} atingita de la kuglo post ĝia parabola trajektorio dependas de la komencaj rapido kaj angulo fare de la pafilo.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Parabolo (matematiko) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Kateno (kurboformo de pendantaj ĉenoj)
Flanke menciiĝu ke la pli granda el tiuj du kuzoj el esperantista familio de litova kaj germana deveno, en la foto 12-jara, nomiĝas *Mantas*
**Mantas** estas relative ofta litovlingva vira persona nomo. Temas pri memstara nomo sed ankaŭ pri mallongigo de tuta gamo da litovlingvaj personaj nomoj enhavantaj la silabon *mant-*, ĉu vortkomence (nuntempe plejparte arkaiĝintaj), ekzemple *Mantartas, Mantautas, Mantgailas, Mantgirdas, Mantilas, Mantmilas, Mantminas, Mantotas, Mantrimas, Mantvydas, Mantvilas* kaj *Mantvinas*, ĉu vortfine, ekzemple Algimantas, Rimantas aŭ Vidmantas. La silabo "mant-" origine havas la signifon "prospero".. Virina formo (malpli ofta) estas *Mantė*.

Konatuloj kun tiu persona nomo
------------------------------

* Herkus Mantas, gvidanto de la dua prusa ribelo en 1260-1274
* Mantas Jankavičius, litova kantisto
* Mantas Kalnietis, litova korbopilkisto

Notoj
-----

1. ↑  Kazys Kuzavinis kaj Bronys Suvukynas: Lietuvių vardų kilmės žodynas, Vilno, 2-a eldono 1994, paĝo 259 ĝis 261

* Kategorio Mantas en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mantoo** (greke *Μαντώ*, latine *Manto*) estas en la helena mitologio filino de teba profeto Tirezio. Ŝi mem ankaŭ fariĝis fame konata profetino.

En mitojn ŝi enskribis sin per unu sia okazaĵo. Ŝi estis grava admirantino de diino Artemiso kaj de dio Apolono kaj foje ŝi invitis ĉiujn virinojn el Tebo, ke ili oferu al Leto, patrino de la dioj. Tiel faris ĉiuj, nur ne reĝino Niobo, kiu orgojle rifuzis. Ŝi fanfaronis super Leto per siaj infanoj: ŝi havas sep filojn kaj sep filinojn kaj la diino nur tiujn du.

Leto tiun ĉi honorofendon ne toleris kaj kruele venĝis sin: Apolono mortpafis ĉiujn sep filojn kaj Artemiso ĉiujn sep filinojn. Edzo de Niobo, reĝo Amfiono poste memmortigis sin (alia versio sciigas, ke Amfiono kun sia frato Zeto atakis sanktejon de Apolono kaj ambaŭ estis mortigitaj).

Filo de Mantoo estis fama profetanto Mopso.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Mantó en la ĉeĥa Vikipedio.* 

* Kategorio Mantoo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Dekuma nombrosistemo** estas pozicia nombrosistemo kies bazo estas 10. Ĝi bezonas 10 ciferojn por skribi nombrojn, kaj en la eŭropa tradicio (al kiu apartenas Esperanto) tiuj 10 ciferoj estas 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.

Oni supozas, ke elekto de 10, kiel bazo de la sistemo, devenas de la kutimo kalkuli per fingroj.

Por skribi nombrojn, oni difinas kiom da unitoj de diversaj gradoj estas en ĝi kaj koncernajn ciferojn skribas en unu vico. Ekzemple, en la nombro 473, la lasta pozicio montras uniton de la 1‑a grado ({\displaystyle 10^{0}=1}), la antaŭlasta pozicio montras uniton de la 2‑a grado ({\displaystyle 10^{1}=10}), kaj la unua pozicio montras uniton de la 3‑a grado ({\displaystyle 10^{2}=100}). Ĉiu unito de sekva grado estas 10‑oble pli granda ol la antaŭa. La ricevita vico por la nombro 473 estas: {\displaystyle 4\times 10^{2}+7\times 10^{1}+3\times 10^{0}}.

Pro la bezonoj de moderna komputila teknologio, aperis ankaŭ aliaj sistemoj : **duuma** (kun bazo 2, t.e. uzanta nur ciferojn 0 kaj 1), **okuma** (kun bazo 8, t.e. uzanta ciferojn de 0 ĝis 7), **deksesuma** (kun bazo 16, t.e. uzanta ĉiujn dek ciferojn kaj la unuajn 6 literojn de la angla alfabeto).

Deksesuma nombrosistemo estas uzata, ekzemple, en Unikodo por la Esperantaj literoj.

**Dekumo** aŭ **decimalo** estas ĉiu el la ciferoj, aperantaj dekstre de la onkomo, t.e. prezentantaj la frakcian parton.

Referencoj
----------

1. ↑   decimala = dekuma (Vd ReVo  decimala en ReVo )

Vidu ankaŭ
----------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNombrosistemoj |
| --- |
| Ciferoj | 
* Romaj ciferoj
* Babilonaj ciferoj
* Hindaj ciferoj
* Arabaj ciferoj
* Grekaj ciferoj
* Cirilaj ciferoj
 |
| Poziciaj nombrosistemoj | 
* Unuuma sistemo (bazo 1)
* Duuma sistemo (bazo 2)
* Triuma sistemo (bazo 3)
* Kvaruma sistemo (bazo 4)
* Sesuma sistemo (bazo 6)
* Okuma sistemo (bazo 8)
* Dekuma sistemo (bazo 10)
* Dekduuma sistemo (bazo 12)
* Deksesuma sistemo (bazo 16)
* Dudekuma sistemo (bazo 20)
* Dudekkvaruma sistemo (bazo 24)
* Trideksesuma sistemo (bazo 36)
* Sesdekuma sistemo (bazo 60)
 |
| Aliaj | 
* Ne-norma pozicia numeralo
* Signo-cifera prezento
 |
| * Bazo (nombrosistemo)
* Baza ekonomio
 |

 |

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Dekuma nombrosistemo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Konvertilo dekuma-deksesuma Arkivigite je 2003-02-16 per la retarkivo Wayback Machine
**(163014) 2001 UA5** estas marsrenkonta kaj terrenkonta apolona asteroido, rigardita kiel potence danĝera objekto.

Ĝi estis malkovrita la 17-an de oktobro 2001 en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Laŭ ĝia spektra klaso "Sq" ĝi estas "ŝtona" asteroido, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

Orbito
------

Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 5:1 kun Jupitero.

Ĝia discentra orbito, kun ne tre granda orbita klineco, krucas la orbiton de Marso kaj ekstere tanĝas tiun de la Tero, ĝia suprenira nodo estas danĝere proksima de la tera orbito.

• Ĝia marsa MOID estas 0,16797 astronomia unuo (25,128 milionoj da km),  

• ĝia tera MOID estas 0,031108 astronomia unuo (4,6537 milionoj da km).

• La 21-an de novembro 1915 ĝi pasis al 0,04707 astronomia unuo (7,042 milionoj da km) de la Tero,  

• la 30-an de novembro 2087 ĝi pasos al 0,03904 astronomia unuo (5,840 milionoj da km) de nia planedo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe la datumbazo de *NEODyS-2* angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle

| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (163001–164000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| (163013) 2001 TG230 | **(163014) 2001 UA5** | (163015) 2001 UX16 |
La ***Aiguille du Dru*** (Dru-pinglo, alinome Dru aŭ Dru-oj; france, Les Drus) estas monto en la Blankmonta Masivo en la Francaj Alpoj. Ĝi estas sur la oriento de la vilaĝo Les Praz en la valo Chamonix. "*Aiguille*" havas le signifon "pinglo" aŭ "nadlo" en la franca.

La plej alta pinto de la monto estas jena:

* *Grande Aiguille du Dru* (aŭ *Grande Dru*, Granda Dru) 3 754 m

Alia, iomete pli malalta pinto estas jena:

* *Petite Aiguille du Dru* (aŭ *Petite Dru*, Malgranda Dru) 3 733 m.

Ambaŭ pintoj estas sur la okcidenta deklivo de *Aiguille Verte* (esperante: "Verda Nadlo" kies alto estas 4 122 m) kaj estas konektata unu al la alia pere de la *Brèche du Dru* (Dru-fendo, 3 697 m). La norda flanko de *Petite Dru* estas konsiderata unu el la ses grandaj nordaj flankoj de Alpoj.

La sudokcidenta piliero "Bonatti" kaj ties eponima grimpovojo estis detruitaj en 2005 pro rokofalo.

* Koordinatoj 45°55′58″N 6°57′23″E

Verda Nadlo (centra) kun Dru-pinglo (dekstra) vidataj el la Ruĝaj Nadloj

Notoj
-----

* Kategorio Dru-pinglo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

1. ↑  "Climbers face more risks as Alps crumble". Reuters. 21a de Majo, 2007. Alirita en 17an de Oktobro 2021.
2. ↑  "Are the Alps Crumbling?". Men's Journal. Arkivita el la originalo en 2016-10-06. Alirita en 17an de Oktobro 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 741177
* VIAF: 245699554
* SUDOC: 050562061
 |
Membro de Mara Salvatrucha kun tatuitaj nomoj
**Mara Salvatrucha** (ankaŭ **MS-13**, **MS** aŭ nur **Mara**) estas nocio, kolekta nomo por multaj krimaj bandoj, kiuj agadas en norda kaj meza Ameriko. Iliaj membroj venas el latina ameriko, ilia originala lando estas Salvadoro. Mara Salvatrucha estas tre agresema kaj perfortema el inter la krimbandoj. Ilia membronombro estas kalkulita je 50.000 ĝis 100.000.

La fondiĝo de Mara Salvatrucha (MS-13) okazis komence de la 1980-aj jaroj en *Seoul International Park*, ludejo en Los Angeles, kiu situas ĉe angulo de *San Marino* kaj *Irolo Street*. Ĝin fondis infanoj kaj junuloj por protekti la sammembranojn kontraŭ la rivalaj bandoj. Post sukceso de tiu protekta agado, la bando disvastigis sian agadon al pli perfortaj, punendaj agadoj, kiel drog-disvastigo, prirabo, ŝtelo, devigo, homkomerco, kontraŭleĝa enmigrado, monlavado, murdo, prostituinigo, mistraktado, kontraŭleĝa komercado, pagigo por protekto, homforkapto, armil-komercado.

Rivalaj bandoj al ĝi estas Beltrán-Leyva Cartel, Juarez Cartel, Los Negros, Los Zetas, Sombra Negra, Tijuana Cartel, 18th Street Gang.

* Kategorio Mara Salvatrucha en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Mihály Balogh** [mihAj balog], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Balogh Mihály** estis rusina hungaria a grek-katolika pastro, vikario.

Mihály Balogh (vikario) naskiĝis la  28-an de decembro 1857(nun 1857-12-28) en Nagyláz (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Veliki Lazi en Ukrainio), li mortis la 6-an de aŭgusto 1916 en Máramarossziget (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Sighetu Marmației en Rumanio).

Biografio
---------

Mihály Balogh (vikario) apartenis al la rusina minoritato de la lando. Li maturiĝis en Ungvár, poste li frekventis seminarion en Budapeŝto. Li pastriĝis en 1884, sed li pli frue estis ankaŭ eduka inspektoro en Ungvár. Li estis subpastro komence en Felsőveresmart, baldaŭ pastro, inter 1884–1898 preĝeja dekano, pli poste vikario en Máramarossziget, ekde 1901 titulara preposto. En 1905 li estis elektita parlamenta deputito, sed en la sekva jaro li ne reelektiĝis. Li agis multe por la rusinoj, li establis plurajn manfaraĵojn kiel hejma industrio, ankaŭ kooperativojn (teksaĵoj, brodaĵoj).

Fontoj
------

* biografio hungare
* biografio hungare legebla en la 2-a alineo

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 837288
 |



* Portalo pri Biografio
La **Kazana linio** estas fervoja linio de stacio Luberci-1 (kie la linio branĉiĝas de la Rjazana linio) tra la kunliga stacio de Vekovka, Arzamaso, Murom al stacio Kanaŝ, kie la Kazana linio kunligas kun la "malnova" linio tra Rjazan-Ruzajevka-Saransko. Tamen, la kilometraĵo sur la tuta linio al Kazano estas kalkulita de la Kazana stacidomo. La distanco de Moskvo al stacio Ĉerusti estas 157 km. stacio Ĉerusti limas la Gorkijan fervojon. De la forko mem kun la Rjazana linio en stacio Luberci-1 ĝis Gĵel, la Jegorjevska ŝoseo kuras paralele al la Kazana fervoja linio.

  

Mapo

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Kazana linio en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Rjazana linio

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Казанское направление Московской железной дороги en la rusa Vikipedio.* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| v • d • rFervojaj haltejoj inter Luberci-1 kaj Ĉerusti |
| --- |
| 
* Luberci-1 (Luberci)
* Luberci-2 (Luberci)
* Korenjovo
* Ovraĵki
* Rodniki
* Vjalki
* Ĥripanj
* 41 km
* Donino
* 49 km
* 52 km
* Grigorovo
* 55 km
* Gĵel
* Ignatjevo
* Kuzjajevo
* Ŝevlagino
* 73 km
* Anciferovo
* Podosinki
* Kurovskaja (Kurovskoje)
* 90 km
* 95 km
* Avsjunino
* Zapolici
* Zaputnaja
* Ŝaturtorf
* Ŝatura
* Botino
* Krivandino
* Tugolesje
* Vojmeĵnij
* Ĉerusti

 |

 |


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| 
* BeBelorusia
* GoGorkija
* KaKazana+Rjazana
* KiKieva
* KuKurska
* LeLeningrada
* PaPaveleca
* RiRiga
* SaSavjolova
* YarJaroslavla

 |
| 
* D1
* D2
* D3
* D4
* D5

 |

 |