recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**István Székely** [iŝtvAn sEkej], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Székely István** estis hungara juristo, profesoro.

István Székely  naskiĝis la 21-an de junio 1888 en Gyula. Li mortis la 12-an de oktobro 1954 en Budapeŝto.

Biografio
---------

István Székely frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Budapeŝto, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto, sed li akiris ankaŭ juĝistan kaj advokatan fakdiplomojn. Inter 1914 kaj 1932 li instruis en la ĉefepiskopa jura akademio en Eger kiel publika eksterordinara profesoro (ekde 1926 publika ordinara profesoro). En 1932 li estis nomumita privata profesoro en Universitato Erzsébet. Inter 1940 kaj 1944 li instruis en Scienca Universitato de Ferenc József en Kolozsvár, poste en Scienca Universitato de Szeged kiel katedrestro. Li estis rektoro en la studjaro 1947, li pensiuliĝis post 2 jaroj.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A pénztartozások elmélete, kül. tek. a készpénzkölcsönök átértékelésére* (1929)
* *Házassági reformgondolatok* (1937)
* *Dologi jogunk fejlődésének újabb jelenségei* (1941)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
**Modautal** - prononco *[MO:daŭta:l]* - estas komunumo en centra Germanio, iom sud-oriente de Darmstadt. Ĝi situas en la distrikto Darmstadt-Dieburg, en federacia lando Hesio. Fine de decembro 2021 la komunumo havis 5 073 loĝantojn.

Disdivido
---------

"Modautal" - kio signifas "valo de la rivereto Modau" - estas administra grupigo de pluraj loĝlokoj, kaj neniu el tiuj loĝlokoj havas tiun nomon. La komunuma administrejo situas en *Brandau* [BRANda]. Krome Modautal konsistas el la loĝlokoj *Allertshofen [ALatsho:fn], Asbach [ASbaĥ], Ernsthofen [ERNSTho:fn], Herchenrode [HER*h*nro:de], Hoxhohl [HOKSho:l], Klein-Bieberau [klajnBI:beraŭ], Lützelbach [L*I*tslbaĥ], Neunkirchen [NOJNkir*h*n], Neutsch [NOJĈ]* kaj *Webern [VE:ban]*.

Vidindaĵoj
----------

La monto *Neunkircher Höhe* altas 605 metrojn kaj estas la plej alta punkto en la hesia parto de la mezmontaro Odenwald. Panorama turo tie provizas vastan rigardon okcidenten en la valon de la rivero Rejno. Vintre la regiono ĉirkaŭ la monto estas aparte riĉa je neĝo kaj bona loko por sledi.

Infrastrukturo
--------------

La komunumo disponas pri elementa lernejo, nomata *Modautalschule*, pri pluraj infanĝardenoj kaj pri ĝenerala kuracistino, okupiĝanta pri la lokaj plenaĝaj pacientoj. Infanaj pacientoj kutime frekventas infankuracistinon en Seeheim-Jugenheim, kaj psikajn perturbojn de infanaj pacientoj kutime prizorgas la esperantista kuracisto Thomas Pusch en Darmstadt aŭ lia kolego en Bensheim.

Eksteraj ligiloj
----------------

* paĝoj de la komunumo, germanlingvaj
* bilda prezento de la komunumo en *Jutjubo*

* Kategorio Modautal en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rurbaj kaj neurbaj komunumoj en la distrikto Darmstadt-Dieburg |
| --- |
| Alsbach-Hähnlein | Babenhausen | Bickenbach | Dieburg | Eppertshausen | Erzhausen | Fischbachtal | Griesheim | Groß-Bieberau | Groß-Umstadt | Groß-Zimmern | Messel | Modautal | Mühltal | Münster | Ober-Ramstadt | Otzberg | Pfungstadt | Reinheim | Roßdorf | Schaafheim | Seeheim-Jugenheim | Weiterstadt | blazono de la distrikto Darmstadt-Dieburg |

 |
**Bence Bogányi** [bogAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bogányi Bence** estas hungara fagotisto, altlerneja instruisto. Lia frato estas Gergely Bogányi.

Bence Bogányi naskiĝis en 1976 en Vác (Hungario).

Biografio
---------

Bence Bogányi devenis de hungara muzikema familio. Li akiris siajn unuajn muziklecionojn pri fagoto en la aĝo de 9 jaroj. Precipe pro lingvolernado li akiris diplomon en Helsinko (Sibelius Akademio), poste same en muzikakademio en Malmö, fine en muzikakademio de Berlino (en 2004). Intertempe li maturiĝis en piarista gimnazio en Kecskemét kaj li studis muzikon ankaŭ en kolegio en Detmold. En la periodo de 1997 ĝis 2006 li fariĝis laureato de pluraj internaciaj muzikaj konkursoj. De 1997 ĝis 2002 Bogányi estis solista fagotisto ĉe la Finna Nacia Opero, ekde 2002 ĉe la Helsinka Filharmonia Orkestro. En 2005 li fariĝis solista fagotisto ĉe la simfonia orkestro de Berlina Radio kaj ekde 2007 li estis en la sama pozicio ĉe la Munkena Filarmonio. Ekde 2009 Bogányi instruas en universitato de Nurenbergo. Intertempe kiel solisto li vojaĝis tra tuta Eŭropo kun konataj orkestroj, krome kiel ĉambra muzikisto li akceptis multajn invitojn al gravaj festivaloj de Eŭropo. Li havas aŭstran hobojistan edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.

Fontoj
------

* germanlingva biografio Arkivigite je 2019-09-29 per la retarkivo Wayback Machine
* germanlingva biografio
* ruslingva biografio
* hungarlingva intervjuo Arkivigite je 2019-09-29 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 663844
* GND: 1121816940
* VIAF: 1637148209326500460002
 |
**Bence** estas hungara vira persona nomo. Ties Esperanta formo ne estas uzata.

Bence devenas el mallongigo de la latina vira nomo *Vincentius* (hungare Vince kun la signifo: venkinto) en la formo Bencenc. Ĝia formiĝo el la latina formo okazis komplike dum longaj tempoj, fine formiĝis la jam memstara formo Bence. Nature la pli origina Vince estas daŭre uzata inter la hungaroj. Bence neniam estis ofta nomo, tamen en la 21-a jarcento ĝi tre populariĝis.

Nomtagoj
--------

* 21-a de marto
* **23-a de aŭgusto**
* 11-a de julio

Famaj personoj kun persona nomo "Bence"
---------------------------------------

* Bence Apáti
* Bence Bogányi
* Bence Demeter
* Bence Dombvári
* Bence Fliegauf
* Bence Gyöngyössy
* Bence Forró
* Bence Haáz
* Bence Harangozó
* Bence Kónya-Ütő
* Bence Kutrik
* Bence Mátyássy
* Bence Mocsári
* Bence Molnár
* Bence Nádas
* Bence Penke
* Bence Péter
* Bence Rétvári
* Bence Szabó
* Bence Szabolcsi
* Bence Tuzson
* Bence Vági
* Bence Vaszkó

Famaj personoj kun familia nomo "Bence"
---------------------------------------

(Plej ofte ili estas laŭ malnova ortografio, sed kun la sama prononco.)

* Erzsébet Bencze
* Ferenc Bencze
* Gergely Bencze
* László Bencze
* Mihály Bencze
* Tibor Bentze

Aliaj
-----

En la literaturo, filmaro tiu nomo estas rekonebla.

Fontoj
------

* Kompilaĵo el Esperanta Vikipedio
* Datenoj el Hungarlingva Vikipedio
**Károly Mangold** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mangold Károly** estis hungara advokato, urbestro, parlamenta deputito. Lia filo estis Lajos Mangold.

Károly Mangold naskiĝis la 4-an de januaro 1824 en Szent-György (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Svätý Jur en Slovakio), li mortis la 18-an de majo 1869 en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).

Biografio
---------

Károly Mangold maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis en Reĝa Jura Akademio (Pozono), fine li akiris advokatan diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Post la diplomo li estis elektita urbestro de Pozono. Dum la Hungara revolucio de 1848 li estis fervora apoganto de la revolucio, tial en la sekva jaro li estis arestita kaj kondamnita je prizono. Post sia amnestio li laboris en advokata ateliero, baldaŭ li havis permeson malfermi propran atelieron. En 1861 li estis elektita parlamentano kaj li aliĝis al frakcio de Ferenc Deák. Li ofertis multe por kulturaĵoj en Pozono. Li kontribuis en hungaraj kaj germanlingvaj gazetoj.

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704553
 |
**Károly Lehoczki** [kAroj lehocki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lehoczki Károly** estis hungara drumisto, karikaturisto. Lia surskribo ĉe karikaturoj estis *CZKI*.

Károly Lehoczki naskiĝis la 20-an de januaro 1957 en Kecel, li mortis la 19-an de novembro 2012 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Károly Lehoczki vivis duoblan vivon: li estis karikaturisto, samtempe ankaŭ subgrunda drumisto. En la sama periodo estis alia karikaturisto István Lehoczki, sed ilia familia nomo estas nur hazarde sama, ili ne havas parencecon.

Károly Lehoczki estis memlernanto en ambaŭ profesioj. Li komencis desegnadi en la plej konata ŝercgazeto en 1991. Iom poste liaj karikaturoj aperis en la plej gravaj revuoj, ĵurnaloj, ĉiuspecaj eldonaĵoj. Inter 1996–1999 li estis arta redaktoro de ŝercgazeto. En lia alia vivo li estis drumisto de Kistehén Tánczenekar kaj aliaj similaj muzikgrupoj. Li ricevis premiojn inter 1993-2003.

Fontoj
------

* hungarlingva aprezo kun video
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 660001
* VIAF: 121410615
* ISNI: 0000 0000 7919 8224
 |
**Károly LÁNYI** [kAroj lAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lányi Károly** estis hungara-slovaka romkatolika pastro, instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1847).

Károly Lányi  naskiĝis la 18-an de decembro 1812 en Supra Hungarujo en Bakabánya (nuntempa Pukanec en Slovakio). Li mortis la 23-an de majo 1856 en Egbell (nuntempa Gbely en Slovakio).

Biografio
---------

Károly Lányi frekventis lernejojn ĉefe en Esztergom kaj Pest (urbo). En 1836 li jam ankaŭ edukis en Esztergom. En la sekva jaro li pastriĝis. En 1842 li ricevis diplomon en urbo Pest, poste li ekinstruis. En 1844 li ricevis postenon en biblioteko de Esztergom, en la sekva jaro li studvojaĝis en Okcidenta Eŭropo helpe de eklezia apogo. En 1853 li iĝis pastro en Egbell.

Verkaro (elekto)
----------------

* *A Boldogságos Szűz Máriavölgyi csodaképének története* (1839) - ankaŭ germane kaj slovake
* *Magyar nemzet történeti képekkel a nép számára* (La hungara nacio kun historiaj bildoj por la popolo), (1846, 1862)
* *Krátky dejepis cirkew krestansko katolické* (1850)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero L kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
Benavente en la provinco Zamoro.
Fortika sonorilturo.
Hospital de la Piedad - Benavente (Zamora).
**Benavente** [benaBENte] estas urbo situanta en la provinco Zamoro, ene de la regiono de Kastilio-Leono, Hispanio.

Geografio
---------

Situanta sur monteto en la centro de granda ebenaĵo, tiu urbo okupas la kunfluejon de du geografiaj zonoj diferencaj kaj fizike kaj ekonomie, nome la Tero de Kampoj kaj tiu de la valoj trafluataj de la riveroj Esla, Tera kaj Órbigo. Ĝi havas areon de 45,12 km² kaj troviĝas je 744 metroj super marnivelo laŭ la hispana *Instituto Geográfico Nacional*. Distas 65 km el Zamoro, provinca ĉefurbo, kaj 112 km el Valadolido, regiona ĉefurbo.

Ĝi havas 17 523 loĝantojn (2021) kaj kontraste al la najbaraj loĝlokoj ne perdis loĝantaron en la lastaj jardekoj, sed tute male ricevis tiom kion perdis aliaj, ĉar ĝi estas la komarka centro. Nome preskaŭ kvarobligis sian loĝantaron en la lasta jarcento. Ĝi limas kun Manganeses de la Polvorosa, Villabrázaro, San Cristóbal de Entreviñas, Fuentes de Ropel, Santa Cristina de la Polvorosa, Castrogonzalo, Santa Colomba de las Monjas, Arcos de la Polvorosa kaj Villanueva de Azoague.

Historio
--------

La areo estis loĝata jam en antaŭromia epoko. Poste en epoko de suevoj estis konata kiel Ventosa, alude al ventoj, pro situo sur monto. Sed en la 12a jacento la plej antikvaj mencioj de la nuna setlejo estas de Malgrat, Malgrado, Maldrag ktp. En la 13a kaj 14a jarcento la urbo prosperis kaj iĝis kerno de graflando, dum suferis pro militoj. Inter 1808 kaj 1809 Napoleono mem tranoktis en la urbo kaj tiukadre okazis gravega rabado kaj detruoj. El tiu historia pasinteco restas grava kultura heredaĵo kaj vizitindaĵoj: preĝejoj, palacoj, kaj aliaj monumentoj, parkoj, festoj.

Agrikulturo (produktado de vino) kaj brutobredado estas la tradiciaj enspezofontoj. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro

* Benavente (Zamoro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Benavente (Zamoro) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

Notoj
-----

Bildaro
-------

* Turego de la palacoTurego de la palaco
* Fasado de kvin absidoj en la Preĝejo de Santa María del AzogueFasado de kvin absidoj en la Preĝejo de Santa María del Azogue
* Turo de la palaco, nune ŝtatposedata hoteloTuro de la palaco, nune ŝtatposedata hotelo
* Pentraĵo atribuita al flandra pentristo Jacob van Laethem de la kortego de Filipo la 1-a, titolita "Taŭrludado en Benavente honore al Felipe el Hermoso", realigita en 1506Pentraĵo atribuita al flandra pentristo Jacob van Laethem de la kortego de Filipo la 1-a, titolita "Taŭrludado en Benavente honore al Felipe el Hermoso", realigita en 1506
* Benavente ĉirkaŭ 1906Benavente ĉirkaŭ 1906


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 391577
* GND: 7564752-7
* LCCN: n85078595
* VIAF: 151331559
 |
**Károly Maróthy** [kAroj marOti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Maróthy Károly** estis hungara advokato, parlamenta deputito. Lia origina familia nomo estis *Meizler* ĝis 1940, tial lia nomo kelkfoje aperis kiel *Maróthy-Meizler aŭ Maróthy (Meizler)*.

Károly Meizler naskiĝis la 8-an de junio 1897 en Keszthely, li mortis la 7-an de septembro 1964 en Bonaero.

Biografio
---------

Károly Maróthy maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris advokatan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Dum la 1-a mondmilito li estis memservanta soldato, poste li estis agema politikisto, samtempe li malfermis advokatan atelieron. Dum la Hungara Sovetrespubliko li rifuĝis al Szeged, kie kontraŭkomunismaj figuroj kreis kontraŭkabineton. Post fiasko de la Sovetrespubliko li daŭris sian politikan kaj advokatan vivon, li multe strebis por doni teron al la malriĉaj kamparanoj. Inter 1936 kaj 1944 li estis parlamentano, ekde 1940 membro de la Sagokruca Partio. En 1944 li rifuĝis al nazia Germanio, post 3 jaroj al Argentino. En Bonaero li fondis kaj redaktis hungasrlingvajn gazetojn.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Az ismeretlen Mindszenthy* (1958)
* *Prohászka, a napba öltözött forradalmár. I–II.* (1960–1961)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto[*rompita ligilo*]
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 704611
* VIAF: 167332811
 |
Nur ĉe malmultaj loknomoj (nomoj de setlejoj) oni uzas en la germana lingvo la artikolon. Kelkajn el tiuj oni ĉiam uzas kun artikoloj, kelkajn nur fojfoje.

Tiujn nomojn oni uzas kiel nomojn de montaroj ("ich fahre **in die** Eifel") aŭ de pejzaĝoj ("ich gehe **im** Spreewald/**in der** Schorfheide spazieren) - ofte oni povas ankoraŭ rekoni la devenon el pejzaĝa nomo, ekzemple per finaĵoj je -au, -feld (kampo) kaj -thal (valo). Kutime tamen devus esti ebla indiko kiel "in" Mühlthal "im" Mühlthal (loko en samnoma pejzaĝo), kaj per la uzo de la artikolo devus esti klare distingeble, ĉu temas pri la loko aŭ la pejzaĝo. - En aliaj lingvoj la artikoloj apartenas al la loknomo kaj foje oni transprenas ĝin en la germanan. Ĉe kelkaj el la sekvaj loknomoj la kialo por la uzado de la artikolo tamen ne estas klara.

Loknomoj, kiuj pro sia deveno el nomoj de pejzaĝo havas la artikolon:

* Die Bronx (urboparto de la urbo Novjorko en la federacia ŝtato Novjorko de Usono)
* Die Brunswik (Urboparto de Kijlo)
* Der Bült (centra urboparto de la hodiaŭa komunumo Twist en Emslandd)
* Die Hinterbrühl (loko en malsupra Aŭstrio)
* Das Lehel en Munkeno
* Die Lenk im Simmental (Komunumo en la distrikto Obersimmental en la kantono Berno en Svisujo)
* Die List (urboparto de Hanovro)
* Das (aŭ die) Pyhrn, laŭ regiono en supra Aŭstrio
* Die Ramsau
* Die Rothschwaige
* Der Schnoor (parto de la malnova urbo de Bremeno)
* Der Selfkant (plej okcidenta komunumo de la Federacia Respubliko de Germanio), Kreis Heinsberg
* Die Soers (urboparto de la distrikto Laurensberg de Akeno)
* Der Twist (komunumo en Emslando, la uzo de la artikolo estas laŭplaĉa)
* Die Uhlenhorst (urboparto en Hamburgo, origine insulo)
* Die Vahr (urboparto de Bremeno)
* Die Veddel (urboparto de Hamburgo, origine insulo)
* Der Wedding (urboparto de la distriko Mitte de Berlino)
* Die Wiehre (urboparto de Freiburg im Breisgau)
* Die Wik (urboparto de Kijlo)
* Das Wohlgelegen (urboparto de Mannheim)

  

Simile oni uzas kelkajn loknomojn kune kun la prepozicio **auf** anstatau kun **nach** aŭ **in**. En tiuj okazoj oni povas foje pruvi la devenon de monto aŭ montoĉeno. Ekzemploj:

* Auf Dannstadt (komunumo en Rejnlando-Palatinato)
* Auf Schalke (hodiaŭ urboparto de Gelsenkirchen)
* Auf St. Pauli (fama urboparto de Hamburgo)
* Auf der Hörn (urboparto de Akeno)

Ankaŭ la nomoj de landoj kutime ne havas artikolon, escepte se la nomo estas pluralo, ofte ĉe insularoj aŭ plurŝtataĵoj (*Die Bahamas, die Malediven, die Vereinigten Staaten*). Ĉe kelkaj landoj (ekzemple tiuj, finiĝantaj per *-ei*) tamen staras la artikolo, kio el la vorto mem ne ĉiam estas rekonebla. Al la landonomoj, kiuj portas la artikolon, apartenas:

die Elfenbeinküste, die Mongolei, der Oman, der Irak, der Iran, der Jemen, der Kongo, die Niederlande, der Niger, das aŭ der Kosovo, die Schweiz, der Senegal, der Sudan, der Tschad, die Tschechei, die Türkei, die Ukraine, der Vatikan.
**Károly NAGY** [kAroj nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy Károly** estis hungara fizikisto, profesoro, membro (korespondanta en (1965), ordinara en (1982)) de Hungara Scienca Akademio.

Károly Nagy  naskiĝis la 12-an de decembro 1926 en Ete (vilaĝo), li mortis la 4-an de julio 2016.

Biografio
---------

Károly Nagy akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1950, poste li ekinstruis samloke en la universitato en 1960 en rango docento. En la sekva jaro li estis nomumita universitata profesoro. Li kandidatiĝis en 1954, li doktoriĝis antaŭ la akademio en 1960. Ĝis 1966 li estis dekano, poste rektoro, inter 1968-1993 katedrestro. Li pensiuliĝis en 1997. Li okupiĝis pri kvantuma mekaniko kaj fizika relativeco. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn. Li ricevis finnan premion en 1969, poste diversajn hungarajn premiojn.

Verkaro (elekto)
----------------

* *Elméleti fizikai feladatok* (Teoriaj fizikaj taskoj), (1951)
* *Statisztikus mechanika* (1965)
* *Kvantummechanika* (Kvantuma mekaniko), (1978)
* *Elméleti mechanika* (Teoria mekaniko), (1985)
* *Termodinamika és statisztikus mechanika* (1991)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
**Károly Muraközy** [kAroj murakozi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Muraközy Károly** estis hungara farmaciisto, profesoro, kemiisto.

Károly Muraközy  naskiĝis la 6-an de septembro 1859 en Debrecen. Li mortis la 20-an de julio 1915 en Szikrapuszta (ekstera parto de Lakitelek).

Biografio
---------

Károly Muraközy frekventis gimnazion en Igló, kolegion en sia naskiĝurbo, poste li akiris farmacian diplomon en Vieno en 1882. En la sekva jaro li helpis la instruadon de Károly Than en Reĝa Universitato de Budapeŝto, inter 1884 kaj 1894 li faris la samon al Lajos Ilosvay en Reĝa Teknika Universitato József. En 1885 li akiris plian diplomon. En 1892 li estis nomumita privata profesoro en la Teknika Universitato. Post 2 jaroj li ricevis postenon en la agrikultura ministerio, poste li studvojaĝis al Germanio, Svislando, Francio. Ekde 1895 ĝis sia morto li instruis kemion en la komerca akademio.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *A légenyéleg és ammoniak elegyének eldurranásánál keletkező terményekről* (1884)
* *Általános és alkalmazott chemia* (1891)
* *Kémia* (1897)
* *A talajról* (1902)
* *Áruk ismertetése* (1911)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
**Embargo** estas eksporta malpermeso al unu aŭ pli da ŝtatoj aŭ (en la origina senco de la vorto) haltigo de komercaj ŝipoj por malhelpi ilian forveturon al eksterlando. Oni povas malpermesi eĉ kontinentan kaj aeran liveron de la malpermesitaj varoj.

Oni devas distingi la embargon al provizora haltigo de ŝipoj kaj aviadiloj (*arrêt de prince*), aŭ uzon de la eksterlandaj komercaj ŝipoj en escepta stato (angaria) aŭ rompon de komercaj akj financaj rilatoj (bojkoto). 

La embargo povas estis civita aŭ militara. La civita embargo signifas retenon de propranaciaj ŝipoj, dum la militara embargo celas haltigon, okupon de alilandaj ŝipoj.

Oni uzas embargon plej ofte kiel venĝon aŭ pro politika celo.

Venĝan embargon uzis la embargo fare de Usono en 1807 kontraŭ Francio kaj Britio. Politika embargo celas plej ofte malpermeson de armil-liverado (Usono en 1937 por certigi neŭtralecon en la hispana enlanda milito). Komerca embargo (internaciaj sankcioj) okazis kontraŭ Jugoslavio kaj Irako en la 1990-aj jaroj.

COCOM

Ekzemploj
---------

* Embargo de Kubo
**Dezső Winkler** [deĵO vinkler], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Winkler Dezső** (naskiĝis la 11-an de julio 1901 en Tét, mortis la 7-an de oktobro 1985 en Budapeŝto) estis hungara inĝeniero.

Biografio
---------

Dezső Winkler frekventis gimnazion en Győr, poste li akiris diplomon en Brno en 1925. Post siaj studoj li eklaboris en fabriko pri vagonoj kaj aŭtoj en Győr. Komence li okupiĝis pri aŭtoj produktitaj laŭ eksterlandaj permesoj, poste li projektis memstarajn tipojn. Lia plej sukcesa kreo estis la armea ŝarĝaŭto "Rába Botond". Inter 1936 kaj 1948 li estis ĉefinĝeniero. Dum la nazia erao li estis deklarita trudlaboristo, tamen li povis labori plu, ja liaj projektoj servis la armeon. Tamen en 1945 li estis deportita al Nazia Germanio, kie li sukcese rifuĝis. En 1948 li jam laboris en Budapeŝto, kie post jaroj li fondis instituton pri veturiloj, poste li estis institutestro. En 1968 li pensiuliĝis. Li ricevis premion Kossuth en 1951.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Korszerű járműmotorok szerkezeti felépítése* (1952)
* *Gázmotorok feltöltése* (1954)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
Ŝablono:Informkesto insulo/zorgado/areo mankas

**Deĵima** (japane 出島) estis artefarita insulo en golfo de Nagasaki. Dum la Edo-epoko, ĝi estis la sola loko de la rekta komerco kaj varoŝanĝo inter Japanio kaj Nederlando ekde 1641 ĝis 1859. Ĝi kovris areon de 120 m × 75 m (ĉ. 9.000 m2).

Nuntempe, ĝi estas nacia historia loko.

Historio
--------

Nederlandaj infanojn ludantaj badmintonon en Deĵima
La insulon faris enlandaj komercistoj ekde 1634, du jarojn laŭ ordono de tiama Tokugawa-ŝogunreĝimo. Ĝia celo estis observi portugalajn komercistojn.
La portojn kaj ponton financis la ŝogunreĝimo, kaj aliajn financis 25 komercistoj de Nagasaki, inklude Takagi Sakuemon, Takashima Shirobei.
Ili kontaktis ke portugalaj komercistoj pagu 80 kan-ojn unujare al la financintoj kiel renton.

En 1639, Tokugawa-Ŝogunreĝimo elpuŝis portugalojn eksterlanden por malhelpi propagandon de kristanismo, Deĵima iĝis senhoma insulo.
En 1641, oni translokis sidejon(Nederlanda Komercodomo) de la Nederlanda Orient-Hindia Kompanio (*Verenigde Oostindische Compagnie* aŭ *VOC*) kiu sidis tiama Hirado.

La gvidanton de la insulo nomumis la japanoj kapitano(カピタン) kaj kiu estis devigita unufoje en ĉiu jaro (post 1790 nur ĉiun kvaran jaron) veturi al Edo, por dankesprimi. Li povis kunportis sian kuraciston. Tra la insulo trafis Japanion ankaŭ bildoj, ideoj, okcidentaj influoj.

Kelkaj kuracistoj de Deĵima kiel Caspar Schamberger, Engelbert Kaempfer, Carl Peter Thunberg aŭ Philipp Franz von Siebold havis grandan influon je la evoluo de la japana medicino.

La dua kapitano Maximiliaan le Maire persvadis malmultekostigi renton de 80 al 55 kan-ojn unujare.

Oni regule malpermesis japanojn eniĝi la insulon sen publikaj aferoj, kaj malpermesis nederlandanojn eliĝi la insulon. Siebold kiu estis fidita kuracisto, povis eliĝi la insulon eksterregule.
En 1651, komenciĝis ĉiujara festo Nagasaki-Kunchi, oni permesis ĉinojn kaj nederlandanojn spekti sur marponto la feston.

En 1855, Nederlando kaj Japanio faris la trakstaton,Nederlanda-Japana Traktato pri Amikeco, do oni permesis nederlandanojn eniĝi urbon de Nagasaki. En 1856, oni faris dekreton de malfermo de Deĵima, kaj aboliciis japanajn oficistojn de Deĵima. En 1859, oni malfermis la Nederlandan Komercodomon do Deĵima finis sian funkcion.

Nuntempe
--------

Deĵima en aprilo de 2006
Post malfermo de Japanio en la dua duono de la 19-a jarcento, Deĵima iĝis - danke al pluaj grundakiroj - parto de urba kerno de Nagasaki. Oni dumtempe (1990-aj jaroj) rekonstruis tiamajn domojn laŭ malnovaj planoj, desegnoj.

* Kategorio Deĵima en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**László Ürögi** [lAslO urogi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ürögi László** estas hungara kajakisto, mondĉampiono, trejnisto.

László Ürögi naskiĝis la 31-an de julio 1940 en ankoraŭ sendependa Újpest.

Biografio
---------

László Ürögi akiris trejnistan diplomon en Hungara Gimnastika Universitato en 1978, sed pli frue jam ekde 1971 li estis trejnisto.

### Sporta kariero

László Ürögi ekde sia aĝo 13 estis kajakisto en sia naskiĝurbo sur la Danubo. Li estis hungara ĉampiono 13-foje individue aŭ teame inter 1960-1970. En mondĉampionumo li estis la unua en 1963 kvarope, krome en eŭropa ĉampionumo trifoje en 1961, 1963 kaj 1965. Li neniam povis esti olimpiano. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1971.

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Zoltán Bakó
* András Rajna
* Klára Rajnai
* István Szabó (kajakisto)
* Tamás Wichmann

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* anglaingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   hungarlingva datenaro de muzeo

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 810905
 |


* Portalo pri Biografio
**Sándor FEST** [ŝAndor feŝt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fest Sándor** estis hungara filologo, literaturhistoriisto, profesoro, instruisto, membro (korespondanta en 1938) de Hungara Scienca Akademio.

Sándor Fest  naskiĝis la 21-an de novembro 1883 en Hungara reĝlando en Szepesváralja (nuntempa Spišské Podhradie en Slovakio). Li mortis la 30-an de decembro 1944 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Fest frekventis universitaton en Budapeŝto akirinta diplomojn en 1906 kaj 1907, fine li plulernis en Britio ĝis 1913. Li plurfoje studvojaĝis al Britio kaj Usono, dume li foje instruis en mezlernejoj jam ekde 1906. Inter 1917-1924 li instruis en Universitato de Budapeŝto en rango privata profesoro. Inter 1925-1934 li instruis en Graz. Hejmenveninta li instruis parte en mezlernejo, parte en universitato en Debrecen. Li mortis pro bombado dum la 2-a mondmilito. Li okupiĝis precipe pri la angla-hungara literatura kaj historia rilatoj.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Hangátvetés a magyar nyelvben* (1907)
* *A latin nyelv tanítása az amerikai high schoolban. 1–2.* (Instruado de la latina lingvo en la usonaj "high school"), (1911)
* *Fiume Magyarországhoz való kapcsolásának előzményeiről és hatásáról* (1916)
* *Angolok Magyarországon a reformkorszakban* (Angloj en Hungarujo dum la reforma erao),, (1920)
* *Magna Charta – Aranybulla. Szellemi érintkezések angolok és magyarok között III. Béla és II. Endre korában* (1934)
* *Skóciai Szent Margit* (Margareta de Skotlando (sanktulino)), (1941)
* *Anglo–Hungarian Historical and Cultural Relations* (1969)
* *Skóciai Szent Margittól a walesi bárdokig. Magyar–angol történeti és irodalmi kapcsolatok.* (2000)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero F kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Sándor Falvai** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Falvai Sándor** estis hungara pianisto, altlerneja instruisto.

Sándor Falvai  naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1949 en Ózd.

Biografio
---------

Sándor Falvai aĝis 4, kiam hejme li komencis pianludi. Li studis en la Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt (1967-1972) kaj konservatorio de Moskvo (1972–1973). Lia ĉefinstruisto estis en Budapeŝto Mihály Bächer. Hejmenveninta li ekinstruis en la Muzikarta Altlernejo, krome li koncertis en la tuta mondo. Ekde 1987 kelkfoje li estis katedrestro, inter 1997-2004 li estis rektoro. Li estis gastoprofesoro en Usono, Suomio kaj Japanio. Li ricevis plurajn eksterlandajn kaj enlandajn premiojn. 

Li edziĝis en 1972, en 1976 kaj 1984 filinoj naskiĝis.

Elektitaj koncertoj
-------------------

* Germanio (kun orkestro de Hungara Radio) (1972-73)
* Novjorko (1978)
* Koreio (2011)

Elektitaj disĉiploj
-------------------

* Zoltán Benkő
* Balázs Havasi
* Alex Szilasi
* Dénes Várjon

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2019-02-19. Alirita 2019-02-18.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 632504
* GND: 134766547
* LCCN: n88642435
* VIAF: 7581516
* ISNI: 0000 0001 1467 1516
* BNF: 139686766
* MBA: bae5780c-1c77-4e2b-9359-9bd973b0eba6
* NKC: xx0042353
 |
Hans-Christoph Rademann with his brother Max Rademann
**Hans-Christoph Rademann** (naskiĝinta la 5-an de aŭgusto 1965 en Dresdeno) estas germana ĥordirektisto kaj altlerneja instruisto.

Vivo
----

Rademann alkreskis en Schwarzenberg (Ercmontaro). En la kantoraro direktata de sia patro Rolf Rademann li kolektis unuajn muzikajn spertojn kaj impresojn. Junaĝe li ricevis instruon pri ludo violona kaj piana kaj estis inter 1975 kaj 1983 membro de la dresdena knaboĥoro *Kreuzchor*. Post plenumi la lernejan tempon li studis ĝis 1990 ĉe la muzikaltlernejo je Dresdeno ĥoran kaj orkestran direktadon. En multaj kursoj i.a. ĉe Helmuth Rilling kaj Philippe Herreweghe li kolektis pluajn spertojn.

Ekde ĝia fondado en la jaro 1985 li direktas la dresdenan ĉambroĥoron, inter 1991 kaj 1999 li estis artisma direktisto de la Kantakademio je Dresdeno. Ekde 1999 ĝis 2004 Rademann estis ĥordirektisto de la norgermana radiostacio NDR. Komence de la sezono 2007/2008 Rademann transprenis kiel ĉefdirektisto aldone la direktadon de la ĉambroĥoro de radiostacio RIAS, kiun li jam plurfoje gaste direktis. Krom tio Rademann gastdirektas ĉefajn kantensemblojn kiel *Collegium Vocale Gent*, la Nacian Ĉambroĥoron de Irlando same kiel la radiostaciaj ĥoroj de ARD. En 1997 li direktis unuan fojon operon ĉe la landa migroteatro de Saksujo per „Entführung aus dem Serail" de Mozart. Rademann fariĝis en 2000 profesoro por ĥordirektado ĉe la muzikaltlernejo je Dresdeno, ripete li tie ankaŭ direktas la prezentadojn de la operklaso (i.a. *La clemenza di Tito*) kaj oratoriajn, krome li iniciatis koncertaron kunkantatoj en Palaco Marcolini.

En 1994 li iniciatis la *Festivalon de Antikva Muziko en la Ercmontaro*, kiu ĝis 2008 okazis ĉiujare en la unua julia semajno je diversaj lokoj en la Ercmontaro. En 2010 unuafoje okazis la *Muzikfestivalo Erzcmontaro*, kies artisma estro estas Rademann.

La 1-an de junio 2013 li transprenis la direktadon de la *Internationale Bachakademie Stuttgart*.

Sonregistraĵoj
--------------

* kun Dresdner Singakademie: ĉe Thorofon (Max Bruch: Das Lied von der Glocke)
* kun la ĥoro de NDR: ĉe Carus (Bruckner, Reger)
* kun Dresdner Kammerchor: ĉe Carus, Raumklang (Bach, Bŭtehude, Hasse, Heinichen, Monteverdi, Reger, Schein, Schütz, Zelenka k. a.)
* kun RIAS Kammerchor: bei harmonia mundi (Mendelssohn: profanaj ĥorkantoj, Krenek: motetoj, J. L. Bach: funebra muziko)

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2013-11-09. Alirita 2013-09-02.
2. ↑  Artikolo en www.freiepresse.de

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Hans-Christoph Rademann en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Informoj pri Hans-Christoph Rademann en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Biografia portreto ĉe rias-kammerchor.de Arkivigite je 2011-12-24 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 450669
* GND: 12399506X
* LCCN: no95047954
* VIAF: 51931339
* ISNI: 0000 0000 8130 8496
* SUDOC: 080565255
* BNF: 14558403p
* MBA: 31b36337-fc02-4b64-a30a-5feda21460cf
* BIBSYS: 11027266
 |
**Peter Dennis Blandford TOWNSHEND** (naskita la 19-an de majo 1945) estas angla muzikisto kaj kantverkisto plej konata kiel la ĉefgitaristo, dua kantisto, kaj ĉefa kantverkisto por la rokmuzika bando the Who. Lia kariero kun The Who daŭras pli ol 50 jarojn, la grupo kreskis kaj iĝis unu el la plej gravaj kaj influaj rokbandoj de la 20-a jarcento. 

Pete Townshend estas la ĉefa kantaŭtoro de The Who, aŭtoris pli ol 100 kantojn por la 11 studialbumoj de la grupo, inkluzive de konceptaj albumoj kaj la rok-operoj Tommy kaj Quadrophenia, kaj popularaj rokradioj kiel Who's Next, kaj dekoj da aliaj, kiuj aperis kiel ne-albumaj unuopaĵoj, kromaj trakoj pri reeldonoj, kaj kantoj en raraj kompilaĵoj kiel Odds & Sods (1974). Li ankaŭ verkis pli ol 100 kantojn, kiuj aperis sur liaj albumoj, kaj ankaŭ radiopaj ĵingloj kaj televidaj kantoj. Kvankam ĉefe konata kiel gitaristo, li ankaŭ ludas klavaron, banĝon, akordionon, harmonikon, ukelelon, mandolinon, violonon, sintezilon, basgitaron kaj tamburon, ĉe liaj solistaj albumoj, pluraj TheWho-albumoj kaj kiel gasta kontribuanto al aro da registradoj de aliaj artistoj. Li memlernas pri ĉiuj instrumentoj, kiujn li ludas kaj neniam havis formalan edukadon.

Townshend ankaŭ kontribuis kaj verkis multajn gazetojn kaj revuojn, librojn, eseojn kaj skriptojn, kaj li kunlaboris kiel lirikisto kaj komponisto por multaj aliaj muzikaj aranĝoj. Pro sia agresema ludstilo kaj el novigaj verkadaj teknikoj, Townshend laboras kun The Who kaj en aliaj projektoj. 

* Kategorio Pete Townshend en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 640802
* GND: 118758543
* LCCN: n85093204
* VIAF: 197831
* ISNI: 0000 0001 1556 1378
* SUDOC: 077719743
* BNF: 139005297
* MBA: fb147b8f-0144-4418-acaa-90b2d9779840
* NLA: 35568594
* NDL: 00458996
* BIBSYS: 90054562
* NKC: ola2002151720
* ICCU: CFIV041459
* BNE: XX1041825
 |
**Hanns Martin SCHLEYER** (ankaŭ citita kiel **Hanns-Martin**) estas nev-nepo de Johann Martin Schleyer, kreinto de Volapuko. Li naskiĝis la 1-an de majo 1915 en Offenburg, Baden-Virtembergo kaj estis murdita la 18-an de oktobro 1977 en nekonata loko de norda Francio. 

Hanns Martin Schleyer en 1973Li membriĝis al volapuk-klubo *Diläd valemik feda Volapükaklubas* prezidita de Arie de Jong.

Hannsmartin Schleyer estis ano de nazia partio, de Hitlera junularo kaj de SS. Post la dua mondmilito, en 1951 li iĝis estrarano de la industria konzerno Daimler-Benz. En 1973 oni lin elektis prezidanto de la "federacia unuiĝo de la ligoj de labordonantoj" (*Bundesvereinigung der Arbeitgeberverbände*). La 5-an de septembro 1977 li estis kaptita de la terorisma organizaĵo *Rote Armee Fraktion* en Köln. Post 23 tagoj da mallibereco, li estis murdita de RAF ĉar la germana registaro ne jesis la petojn de la kaptistoj. Lia korpo estis trovita en Mulhouse. El la du dek identigitaj ostaĝprenintoj, la polico kaptis dek sep kaj ĉiuj el ili en laŭregulaj juraj procesoj kondamniĝis. Du pliaj mortpafiĝis dum la malliberigo. Unu persono ne kaptiĝis. La ankoraŭ vivantaj ostaĝprenintoj, kiuj ankoraŭ nun deklaras sin membroj de la terorisma grupo, ne malkaŝis kiu ekzakte mortpafis la ostaĝon. La eksmembro *Peter-Jürgen Boock* en septembro 2007 publike deklaris, ke *Rolf Heißler* kaj *Stefan Wisniewski* estis la pafintoj.

* Kategorio Hanns Martin Schleyer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 249234
* GND: 118608142
* LCCN: n97087915
* VIAF: 3942149198219074940009
* ISNI: 0000 0000 8148 8335
* SUDOC: 079552625
* BNF: 12776792z
* BIBSYS: 90102461
* NKC: jx20100910008
* BNE: XX1114985
 |
**Sándor Fejes** [ŝAndor fejeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fejes Sándor** estis hungara agronomo.

Memortabulo pri Sándor Fejes en Újbuda
Memortabulo pri Sándor Fejes
Sándor Fejes  naskiĝis la 12-an de novembro 1907 en Tóváros, li mortis la 6-an de julio 1977 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Sándor Fejes frekventis hortikulturan lernejon en Budapeŝto, poste li eklaboris en Vác. En la jaro 1932 li estis privata ĝardenisto, poste li havis postenon en ies bieno. En 1945 li establis kolĥozon en Zalaszentgrót, poste li gvidis ĝin. Post 4 jaroj li havis signifan postenon en ŝtata firmao, kie li okupiĝis pri fruktoproduktadoj. Li akiris diplomon en agrikultura altlernejo en 1957. Inter 1961 kaj 1967 li laboris en la agrikultura ministerio, poste li pensiuliĝis. Li ricevis premion Kossuth en 1961, en la sekva jaro li doktoriĝis el agrikulturo.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Termőíves orsógyümölcsös létesítése és nevelése* (Budapeŝto, 1958)
* *A korszerű nagyüzemi gyümölcsös* (Budapeŝto, 1961)
* *Gyümölcssövény. Az intenzív gyümölcstermesztés új útja* (Budapeŝto, 1972) - kunverkinto

Memorigiloj
-----------

* 2 memortabuloj en Budapeŝto

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto

* Kategorio Sándor Fejes en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 575279
* LCCN: n86055706
* VIAF: 306075393
* ISNI: 0000 0000 2838 5353
* NKC: mzk2014826978
 |
**Gábor Kátai** [kAtai] (malofte Gábor Kátay), laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kátai Gábor** estis hungara kuracisto, apotekisto.
Gábor Kátai  naskiĝis la 4-an de oktobro 1831 en Karcag. Li mortis la 28-an de februaro 1878 en Kunszentmárton.

Biografio
---------

Gábor Kátai eklaboris en la loka apoteko en 1845, post 3 jaroj li faris apotekan ekzamenon. Li akiris farmacian diplomon en 1851, medicinan diplomon en 1857 en Reĝa Universitato de Pest kaj en universitato de Vieno. En 1860 li estis nomumita departementa ĉefkuracisto. Dum epidemio pri ĥoleroj en 1873 en pluraj departementoj li aranĝis la medicinajn helpojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Gyógyszertani szemelvények* (1857)
* *Növénytan, különös tekintettel a gyógyszerismére* (1865)
* *Ismeretterjesztő az orvosi és természeti tudományok köréből* (1874)

Memorigiloj
-----------

* hospitalo de Karcag portas la nomon Kátai Gábor

Fontoj
------

* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto


* Kategorio Gábor Kátai en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Jilotepec** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Jilotepec. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 093.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 13653 loĝantojn. El tiuj estis 6518 viroj kaj 7135 virinoj. La komunumo havas surfacon de 72.4 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 19 gradoj kaj 37 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 57 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 1380 metroj super la marnivelo.

Sociogeografio
--------------

En la jaro 1995 en la komunumo vivis 12743 personoj. En la jaro 2000 temis pri 13025, do temis pri kresko / malkresko je 0.44 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 11460 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 49 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

 Arkivigite je 2006-11-16 per la retarkivo Wayback Machine


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Grasa** [GRAsa] estas loĝloko de la municipo Sabiñánigo de Hispanio​, en la sudo de la komarko *Alto Gállego* (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo mem) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). Fakte ĝi estas unu el pli ol 50 loĝlokoj de Sabiñánigo, kiu estas la municipo kiu enhavas pli da loĝlokoj en la provinco. 

La loĝloko Grasa estas en la suda valo Guarguera iom sude de la rivero Guarga alirebla el la ŝoseo A-1604 kiu laŭiras la rivero Guarga. Krome estas rojo Huerto alfluanto de Guarga- La loĝloko estas tipa domaro karaktera de montaro ĉe Pireneoj, kun deklivaj ardezaj tegmentoj, kaj tre tipaj konustrunkaj kamenoj. Proksime estas domaroj Yéspola, Gésera kaj Arraso.

Historio
--------

Fine de la 19-a jarcento oni ekkonstruis fervojon konektantan Zaragozon kun Francio tra Canfranc, kiu revivigis la lokon, sed poste la loĝantaro malaltiĝis pro alurba migrado kaj malalta naskindico. 

Dum la Hispana Enlanda Milito, Grasa suferis pro operacoj de la batalo de Sabiñánigo —inter septembro kaj novembro de 1937—. Pli forta respublika truparo konkeris lokojn, sed ne la celitan ĉefurbon Sabiñánigo, dum totalaj homperdoj estis preskaŭ 6 000 (pli inter frankistoj). En la fino de la 1970-aj jaroj la loko senhomiĝis, sed poste venis novaj loĝantoj.

Multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento pro rura elmigrado kaj en la areo ĉefe pro la milito, kaj ĉe Grasa oni malaltiĝis el 44 loĝantoj en 1940 ĝis nunaj 2 loĝantoj (2019).

Aktualo
-------

La ĉefa ekonomia enspezofonto tradicie estis malgrandaj agrikulturo kaj brutobredado, kio pluas ĉi tie male al aliaj apudaj lokoj, sed lastatempe la komarko turnis sin ankaŭ al kreskanta turismo ligita al la pirenea akso (valoj de Tena kaj de Aragón) kaj al la proksimeco al Sabiñánigo. Ĉefaj altiraĵoj estas naturaj lokoj (estas rigardejo).

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Ŭesko

Referencoj
----------

Bibliografio
------------

* *Aragón constante histórica*. Publicaciones de la Caja de Ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja. 1979.
* Ubieto Arteta, Antonio (1981-1989). *Historia de Aragón*. 6 vol. Zaragoza: Anubar.
* Ubieto Arteta, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados 1 (Eld. Anubar. Zaragoza, 1984)
* CONTE OLIVEROS, Jesús. "Personajes y Escritores de Huesca y Provincia". Eld. Librería General (Zaragoza 1981)

Eksteraj ligiloj
----------------

* [http:// Oficiala retejo]



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 814817
 |
**Granulocitoj** estas varioj de leŭkocito kun diversformaj globuloj kaj kun plurlobaj nukleoj enĉele. Ili havas granuloplenan citoplasmon, kiu koloriĝas depende de la kemia reaganto, tiel ni dividas ilin al:

* acidofilaj
* bazofilaj
* neŭtrofilaj (plej oftaj) granulocitoj.

Ili estiĝas en la ruĝa medolo kaj vivdaŭras kelkajn tagojn. Ili estas defendaj elementoj de la homa organismo, kiuj movas sin al la infektita vunda loko el la proksimaj kapilaroj per ameboida moviĝo. Ili ĉirkaŭas la penetrantajn bakteriojn aŭ aliajn fremdajn korpetojn kaj endocitozas kaj poste detruas ilin per la propraj enzimoj.

La puso, estiĝanta je la loko de la infekto, de vundo estas la aro de la tie kolektiĝintaj kaj formortintaj leŭkocitoj (ĉefe granulocitoj).

* Neŭtrofila granulocitoNeŭtrofila granulocito
* Eosinofila (acidofila) granulocitoEosinofila (acidofila) granulocito
* Bazofila granulocitoBazofila granulocito
* Imuna sistemoImuna sistemo

Referencoj
----------

1. ↑  granulocito en vortaro.net

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

* Granulocito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Granulocito en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Berneck** estas komunumo en la elektodistrikto Rejnvalo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 3 443 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

Geografio
---------

Berneck situas en Rejnvalo sub la apencelaj montetoj inter la komunumoj Oberegg AI en Kantono Apencelo Interna en okcidento kaj nordokcidento, Au-Heerbrugg en oriento kaj Balgach en sudo. La komunumo konsistas el la vilaĝoj kaj setlolokoj **Berneck**, Hinterburg, Husen, Kalchofen, Kobel, Langmoos kaj Taa. Sur la teritorio de Berneck ankaŭ situas parto de la urbeca vilaĝo Heerbrugg.

En la komunumo fontas la rivereto Littenbach, kiu alfluas al Rheintaler Binnenkanal.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Berneck limas en nordo al Walzenhausen (AR), en oriento al Au-Heerbrugg, en sudo al Balgach, kaj en okcidento al Oberegg (AI).

Trafiko
-------

Berneck atingeblas de la stacidomo de Heerbrugg en malmultaj minutoj per poŝtaŭtobuso kaj ankaŭ havas aliron al la svisa aŭtovojo A13 de Sankt-Margreto al Sargans. Ekzistas ankaŭ poŝtaŭtolinio al Walzenhausen kaj Heiden.

Historio
--------

La unuaj dokumentaj mencioj datiĝas el la jaro 892 kiel *Farniwang* kiam estis fondita la preĝejo *Unserer lieben Frau* [en Esperanto: *De Nia Kara Dipatrino*] kaj 1210 kiel Bernanc. Dum mezepoko Berneck apartenis al la Princabatejo Sankt-Galo. La komunumo estis ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 parto de la voktodistrikto Rejnvalo. Post la fino de la Helveta Respubliko en 1803 Berneck estis fondita kiel propra politika komunumo en la nove kreita Kantono Sankt-Galo. Dum la unuaj du jaroj ankaŭ Au SG kaj Monstein estis partoj de Berneck. Tiuj du municipoj eksiĝis de la komunuma unio kun Berneck en la jaro 1805 kaj farigixis sendependa komunumo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de la komunumo Berneck
* Berneck en la Historia Leksikono de Svislando

* Berneck en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Berneck en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la elektodistrikto Rejnvalo |
| --- |
| maldekstraAltstätten SG • Au-Heerbrugg • Balgach • Berneck • Diepoldsau • Eichberg SG • Marbach SG • Oberriet SG • Rebstein • Rheineck SG • Rüthi SG • Sankt-Margreto • Widnau |  |

 |
**Granville-Insulo** (angle *Granville Island*) estas komerca zono en la centro de Vankuvero (Kanado). Ĝi situas en la golfeto False Creek de la Pacifiko kaj ne plu estas vera insulo, sed duoninsulo; sude ĝi estas ligita al la firma tero.

Granville-Insulo ekestis en 1915 per plenigo de ŝanelo inter du insuletoj por krei spacon por industriejoj. Tra ĝi iras Granville-strato, la plej grava aŭta ligilo inter la centro kaj la sudaj partoj de Vankuvero.

La nomon de la insulo portas finstacio de la historia tramo de Vankuvero, kiu situas proksime.

Sciindaĵoj
----------

La urbo Vankuvero ĝis 1886 portis la nomon Granville. La insulo konservas tiun ĉi nomon, kvankam ĝi unue estis nomita *Industrial Island* (industria insulo), laŭ la origina celo de ĝia kreado.

Fine de la 1940-aj jaroj oni plenigis la ŝanelon sude de la insulo por gajni 2,4 ha da plia areo; de tiam la eksa insulo estas duoninsulo.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Granville-Insulo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* (angle, france) Oficiala retejo
**Adpozicio** (aŭ **rolvorteto**) estas ĝenerala vorto por du specoj de partikuloj, prepozicioj kaj postpozicioj. Ambaŭ montras la frazrolon de modifita substantivo aŭ substantivan sintagmon, simile kiel kazo-finaĵo. Krom la loko relative al la modifita vorto aŭ sintagmo, ambaŭ specoj de adpozicio estas esence samaj.

Ankaŭ ekzistas maloftaj lingvoj kun enpozicioj, rolvortetoj kiuj okazas ene de substantiva subfrazo. Ekzemple, en la aŭstralia lingvo Anindilyakwa, enpozicioj okazas tuj post la unua vorto en substantiva subfrazo, do en kompleksa subfrazo (kiuj havas tiulingvue ordon "adjektivo(j) + substantivo"), post la unua adjektivo (tamen je simpla substantivo, ili agas simple kiel postpozicioj). En la uto-azteka lingvo Tümpisa Shoshone (kie substantivaj subfrazoj havas ordon "substantivo + adjektivo(j)"), enpozicio okazas tuj post la ĉefa substantivo, antaŭ iuj ajn modifiloj.

Refero
------

* World Atlas of Language Structures, Chapter 85: "Order of Adposition and Noun Phrase". Matthew S. Dryer. (Monda Maparo de Lingvo-strukturoj, ĉapitro 85: Ordo de adpozicio kaj substantiva subfrazo.)