recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Brandt Roman Fedoroviĉ**, pseŭdonimo **Oresto Golovnin** (naskiĝis la 16-an de decembro 1853 en Petrogrado, mortis en 1920 en Moskvo) estas rusia sciencisto kaj esperantisto, esperantlingva kaj ruslingva poeto.

Li estis ruso germandevena, universitata profesoro pri slavaj lingvoj, aŭtoro de multaj sciencaj verkoj. Brandt estis ankaŭ Esperantlingva kaj ruslingva poeto, aŭtoro de originalaj kaj tradukitaj fabloj, eldonitaj en 1886, 1899 kaj 1910. En 1908 li ellaboris propran projekton de universala lingvo "Romanizat" kaj en 1909 kompromisan reformon inter Esperanto kaj Ido. Tamen jam post unu jaro Brandt rezignis tion kaj fariĝis unu el la plej aktivaj partoprenantoj de la rusia Esperanto-movado. En 1914 kontraŭbatalis ŝovinistan haladzon en universitataj rondoj. En 1917 faris grandan funebran publikan paroladon pri L. L. Zamenhof en Moskva Universitato.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 10293
* GND: 107083078X
* LCCN: no91009242
* VIAF: 12674652
* ISNI: 0000 0001 0871 2051
* LIBRIS: 285919
* SUDOC: 129179922
* BNF: 16826732s
* BIBSYS: 12054972
* NKC: jo2007293847
 |



Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
Dirka, (helene Δίρκη, latine Dirce) estis en la helena mitologio edzino de la teba reĝo Liko.

En Tebo, post morto de Labdako, transprenis regadon Nikteo, kiu havis belan filinon Antiopon. Al ŝi, kontraŭ volo de ŝia patro, edziĝis sikiona reĝo Epopeo. Pro tio Nikteo kontraŭ li sensukcese militis. Kiam li estis mortonta, petis sian fraton Likon, venĝi lin. Liko aranĝis ekspedicion en Peloponezon, detruis la urbon Sikionon kaj la reĝon Epopeon mortigis.
Dirka malamis sian nevinon Antiopon, verŝajne pro ŝia beleco, kiu fascinis eĉ dion Zeŭson. Kiam al Antiopo naskiĝis filoj Amfiono kaj Zeto, Dirko konvinkis sian edzon, ke li ĵetigu la ĝemelojn en arbaro kaj Antiopon enprizonigu.
La knabojn kompatis paŝtisto kaj prenis ilin al si por edukado. Post kelkaj jaroj Antiopa sukcese fuĝis kaj venis al la paŝtista kabano. Tie aperis Dirka, proklamis Antiopon fuĝita sklavino kaj ordonis al ŝiaj filoj alligi ŝin al la sovaĝa virbovo kaj mortarĉumi ŝin. Amfiono kaj Zeto ne volis tion fari kaj kiam ili preskaŭ obeis la reĝinon, la paŝtisto senvuialigis al ili, ke Antiopo estas ilia patrino. La filoj terure ekkoleriĝis kaj punis Dirkon per la sama maniero, kiun ŝi volis uzi por Antiopo. La virbovo mortarĉumis Dirkon kaj el ŝia sango elŝprucis fonto, kiu estis nomata per ŝia nomo.
Antiopa kaj ŝiaj filoj revenis en Tebon. Laŭ unu versio ili pro priparolo de la dio Hermeso forlasis punadon de la reĝo Liko, ili donacis al li vivon, sed forpelis lin el la urbo. Laŭ alia versio ili mortigis lin. Ili ekregis la urbon, konstruis belajn domojn kaj fortajn muregojn.

Reflekso en arto
----------------

La plej dramecan momenton el tiu ĉi historieto kaptas la plej granda statuaro konservita el la antikva tempo, nome "Farnesa virbovo" en Napolo, kreita de skulptistoj Apollonios de Tralles kaj Tauriskos de Tralles en la 1-a jarcento a.K.

* Kategorio Dirka en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 404149
* GND: 121732916
* VIAF: 316445990, 28157413026016050316 37781843, 316445990, 28157413026016050316
* SUDOC: 238373045
* BNF: 15893947z
 |
**Kamond** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Devecser. La loknomo estas slavdevena, signifante elstara roko (ŝtono).

Kampo en Kamond

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 21 km²
* Loĝantaro: 440
* Poŝtkodo: 8469
* Telefonprefikso: 88

Situo
-----

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Marcal, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Székesfehérvár-Celldömölk. Devecser troviĝas 22, Ajka 35, Veszprém (urbo) 60, Budapeŝto 167 km  Arkivigite je 2016-08-08 per la retarkivo Wayback Machine.

Historio
--------

Antaŭ la hungaroj romianoj loĝis tie. La unua mencio devenis el 1062. La tataroj detruis la vilaĝon en 1242. Poste formiĝis 2 vilaĝoj Kiskamond (=Malgranda Kamond), kiu nomiĝis ankaŭ Felsőkamond (Supra Kamond) kaj Nagykamond aŭ Alsókamond (=Granda aŭ Maldupra Kamond). En 1954 unuiĝo okazis. Dum la socialismo kolĥozo funkciis.

Vilaĝservoj estas kulturdomo (de 1960), biblioteko, kuracejo, sportejo de 1978, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* kalvinana preĝejo de 1913
* kastelo de Magyar
**Kamoke,** urdue کامونکے‎, panĝabe کامونکى estas urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), en kantono de Guĝranvalo, kie ĝi estas distrikta sidejo.

Bazaj informoj
--------------

* areo: km²
* supermara alteco: 201 m
* loĝantaro: 249,767 (2017 )
* horzono: UTC+ 5 (PKT)
* poŝtkodo:
* telefonkodo: 055

Geografio
---------

Kamoke situas sur montetaro en nordorienta Pakistano. Guĝranvalo troviĝas 21, Lahoro 44 kilometrojn.

Historio
--------

Kamoke estis jam loĝloko dum la Mogola Imperio. Post falo de la mogoloj alvenis britoj (1849-1947). Dum sendependiĝo de Pakistano la hinduoj kaj sikoj forlasis la landon kaj iris al la alia nova ŝtato Barato, samptempe alvenis islamaj rifuĝintoj al Kamoke. En 1992 Kamoke iĝis sidejo de malgranda administra sidejo.

Loĝantaro
---------

Loĝantaro| 1961 | 1972 | 1981 | 1998 | 2010 | 2017 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 25 124 | 50 257 | 71 097 | 150 984 | 240 405 | 249 767 |

La averaĝa jara kresko estas 2.6% ekde 1998, iomete pli, ol la nacia averaĝa kresko.

Ekonomio
--------

Kamoke estas konata pro siaj rizoj, kiu estas kultivita en ĝiaj ĉirkaŭaĵoj. Kamoke estas ankaŭ la plej granda rizmerkato en la subkontinento.

Trafiko
-------

Kamoke havas ĉefvojajn ligilojn al la proksimaj urbegoj Guĝranvalo kaj Lahoro. Fervojaj ligiloj estas al Lahoro kaj Rawalpindi. La plej proksimaj internaciaj flughavenoj troviĝas en Lahoro kaj Sialkot.

Klimato
-------

Kamoke situas en duonarida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen kun influo de musono. La temperaturo kulminas junie kun averaĝe 40 °C, sed vintre tio ne falas ĝis la frostopunkto. La averaĝa jara precipitaĵo varias inter 500-600 milimetroj. Plejparte pluvas dum musono en julio kaj aŭgusto. En la ceteraj monatoj estas nur simbolaj pluvoj.

Vidindaĵoj
----------

* moskeoj

Fontoj
------

* WikiTrans
En la historia veda religio **Dyaus Pitar** estas la patro de la ĉielo, edzo de Prithvi kaj patro de Agni kaj Indra (Rigvedo 4.17.4).

Lia origino povas esti spurita ĝis la ĉiela dio *\*Dyeus* de la prahindeŭropa religio, kiu aperas en la greka lingvo kiel *Zeŭso patēr* (akuzativo *Día*, genitivo *Diòs*), en la latina lingvo kiel Jupitero (de la arkaika latina termino *Iovis pater*, "patro de la ĉielo"), en la slava mitologio kiel *Rod* aŭ *Div*, kaj en la nord-ĝermana mitologio kiel Tyr.

En la sankta verko Rigvedo, Dyaus Pitar apperas en la himnoj 1.89, 1.90, 1.164, 1.191 kaj 4.1.

En la rigveda himno 1.89.4b, *Pitar Dyaus* "patro ĉielo" apperas flanke de *Mata Prithvi* "patrino tero".

Laŭ la himno 10.90 (puruṣa sūkta), oni skribas ke Dyaus estis kreita el la kapo de la praestaĵo ***Puruŝa***.

En la historia arto, li aperas en du diversaj formoj: kiel ruĝa taŭro kiu muĝas tondron, aŭ kiel nigra ĉevalo dekorita per perloj, kiuj simboligu la stelojn.

Literaturo
----------

* Thomas Oberlies, *Die Religion des Rgveda*, Vieno 1998 germane
**Dire Straits** estis brita roka bando formita en Londono en 1977 de Mark Knopfler (ĉefa voĉo kaj gvida gitaro), David Knopfler (ritma gitaro kaj subtenanta voĉo), John Illsley (basa gitaro kaj subtenanta voĉo) kaj Pick Withers (tamburojn kaj perkutado). Ili estis aktivaj de 1977 al 1988 kaj denove de 1991 al 1995. Dire Straits estas unu el la plej furoraj muzikaj artistoj de la mondo, kun albumaj vendoj de super 100 milionoj.

Dire Straits en Drammenshallen, Norvegio, 1985
Ilia unua eldonita kanto, "Sultans of Swing" ("Sultanoj de Svingo"), el ilia 1978 samtitolita debuta albumo, atingis la liston de dek plej vendataj en Britio kaj Usono. Ĝi estis sekvita de aliaj sukcesoj inkluzivantaj"Romeo and Juliet" (1981), "Private Investigations" (1982), "Twisting by the Pool" (1983), "Money for Nothing" (1985), kaj "Walk of Life" (1985). Ilia plej komerce sukcesa albumo, *Brothers in Arms* (1985), vendis pli ol 30 milionojn da kopioj; ĝi estis la unua albumo vendinta milionon da kopioj sur kompakta disko kaj estas la oka plej vendita albumo en historio de brita muziko.

La sono de la grupo venas el diversaj influoj inkluzivante ĵazon, folkon kaj kontreon kaj la blusmuzikan rokon de J. J. Cale kaj Eric Clapton. Estis pluraj ŝanĝoj en konsisto, kun Mark Knopfler kaj Illsley estantaj la nuraj konstantaj membroj. Post la definitiva likvido en 1995, Knopfler lanĉis lian solludan karieron plentempan. Dire Straits gajnis kvar Grammy Premiojn, tri *Brit Awards*, kaj diversaj aliaj premioj. Ili estis inkluditaj en la Fam-Salono kaj Muzeo de Rokenrolo en 2018.

Mark Knopfler, en 2015

Membroj de la bando
-------------------

* Mark Knopfler: ĉefa voĉo, gitaro (1977–1995)
* John Illsley: basgitaro, voĉo, gitaro (1977–1995)
* Pick Withers: perkutado (1977–1982)
* David Knopfler: gitaro, voĉo (1977–1980)
* Alan Clark: klavaro (1980–1995)
* Hal Lindes: gitaro (1980–1985)
* Terry Williams: perkutado (1982–1984, 1985–1988)
* Guy Fletcher: klavaro, gitaro, voĉo (1984–1995)
* Jack Sonni: gitaro (1985–1988)

Diskaro
-------

Albumoj en studio:

* *Dire Straits* (1978)
* *Communiqué* (1979)
* *Making Movies* (1980)
* *Love over Gold* (1982)
* *Brothers in Arms* (1985)
* *On Every Street* (1991)

Notoj
-----

1. ↑  ""Dire Straits tribute turns back the clock"".
2. ↑   Dire Straits.
3. ↑  Mark Knopfler hurt in crash BBC.
4. ↑  "Dire Straits given plaque honour". *BBC News*.

* Kategorio Dire Straits en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 678949
* GND: 5066864-X
* LCCN: n82031097
* VIAF: 129023585
* ISNI: 0000 0001 2323 4879
* SUDOC: 027954358
* BNF: 13902968q
* MBA: 614e3804-7d34-41ba-857f-811bad7c2b7a
* NKC: xx0018308
 |
**Casperius Aelianus**, kiu funkciis kiel la prefekto de la pretora gvardio sub la imperiestroj Domiciano kaj Nerva, estis pretorgvardia prefekto lojala al la Romia imperiestro Domiciano, la lasta el la Flavia dinastio. Post la murdo de Domiciano kaj la ascendo de la imperiestro Nerva, Aelianus sieĝis la Imperian Ĉefurbon por devigi kapti la virojn respondecajn pri la morto de Domiciano, kiuj ne estis punitaj de Nerva. Aelianus sukcesis pri siaj postuloj, tre malfortigante la aŭtoritaton de la Imperiestro, tiel ke Nerva rimarkis, ke lia pozicio ne plu tenas sin sen la subteno de heredanto, kiu havis la aprobon de la roma armeo. Ene de du aŭ tri monatoj Nerva anoncis la adopton de la tre respektata generalo Trajano kiel sian posteulon.

Baldaŭ poste, en januaro 98 pK, Nerva mortis pro naturaj kaŭzoj. Trajano, kiu tiam estis en Kolonjo, akceptis la imperion, kaj restis iom da tempo norde de la Alpoj. La historiisto Kasio Diono (Cassius Dio) pri tio skribis: "Li sendis por Aelianus kaj la pretorgvardianoj, kiuj ribelis kontraŭ Nerva, ŝajnigante, ke li tuj uzos ilin por iu celo, kaj poste forpelis ilin." [Romia Historio 68.5.4]

Ni ne scias, kion signifas "forpeli ilin". Povas esti, ke la viroj estis ekzekutitaj, sed ankaŭ eblas, ke oni petis ilin retiriĝi.

Referencoj
----------

1. ↑   Brian Jones: *The Emperor Domitian* ("la imperiestro Domiciano"), eldonejo *Routledge* (Londono), paĝoj 259 kaj sekvaj, ISBN 978-1-134-85313-7.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Livius.org: Casperius Aelianus (angle)
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion***Libidibia coriaria*** |
| --- |
|  |
| Divi-divi sur AruboDivi-divi sur Arubo |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Trakeofitoj *Tracheophytes* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Spermatofitoj *Spermatophytina* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Fabaloj *Fabales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Fabacoj *Fabaceae* |
| Subfamilio: | Cesalpinioedoj *Caesalpinioideae* |
|
| Tribo: | Caesalpinieae |
|
|
| Genro: | **Libidibia** *Libidibia*Jacq. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Specioj |
| vidu tekston |
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri *Libidibia coriaria*  |

 |
| v • d • r |

***Libidibia coriaria***, sinonimo de *Caesalpinia coriaria*, estas leguminoza arbo aŭ granda arbedo indiĝena el Karibio, Mezameriko, Meksiko, kaj norda kaj okcidenta Sudameriko. Komunnomoj estas *divi-divi*, *cascalote*, *guaracabuya*, *guatapana*, *nacascol* kaj *tan yong*. En Papiamento la arbo nomiĝas *Watapana*.

Ĉi tiu arbo oftas sur Arubo, Bonero kaj Kuracao. Tie estas konataj la specimenoj, kiuj estas formitaj de la alizeo. Arbo, kiu kreskas en unu direkto tial ĝi nomiĝas *waaiboom* (ventarbo) sur la insuloj.


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 801051
 |
**Congosto de Valdavia** [konGOSto debaldaBIa] estas municipo en la nordo de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Páramos-Valles*, pli precize al la subkomarko Valdavia. La loknomo *Congosto de Valdavia* estas etimologie komprenebla kiel Kruta valo de Valdavia, alude al la subkomarko. Ĝi estas parto de la Jakoba Vojo kiu ligis San Vicente de la Barquera kun Carrión de los Condes.

Geografio
---------

Preĝejo de Congosto.
Preĝejo de Cornoncillo.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 68,93 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 150 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 330 loĝantojn el la jaro 1900. Ĝi distas 90 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

La municipa teritorio enhavas ankaŭ la loĝlokojn Cornoncillo, Villanueva de Abajo kaj Caserío de Tablares.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejoj kaj la ermitejoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 770373
* VIAF: 316734957
 |
Estremoz
**Estremoz** estas portugala  urbo en la distrikto  Évora, regiono Alentejo kaj subregiono Centra Alentejo, kun ĉ. 9 000 loĝantoj. Ĝi estas sidejo de municipo kun 513,82 km² kaj 15 673 loĝantoj (2001), subdividita en 13 fregezioj.

La urbo estas survoje de Madrido (tra Badajoz kaj Elvas) al Lisbono. Sufiĉe proksime de la hispana landlimo bezonis de antikve defendan kastelon kun tre alta kaj granda turo videblas de malproksime, kie nuntempe funkcias *pousada* (ŝtata hotelo kaj restoracio). Ĉe centra granda placo estas muzeoj, preĝejoj, kafejoj kaj funkcianta surstrata merkato.

Esperanto-movado
----------------

Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.

En Estremoz sidejas la esperanta gazeto *La Karavelo* pri portugala kaj universala literaturoj kaj kulturoj. Estas gravaj rilatoj inter la gazeto kaj eldonejo kun la urba konsilantaro.

* Estremoz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Estremoz en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 255830
* GND: 4726387-8
* LCCN: n90711457
* VIAF: 136175464
* SUDOC: 116472073
 |
Tiu artikolo temas pri Virgulino en Meksiko; pri samnoma virgulino en Guadalupe (Hispanio) vidu artikolon Virgulino de Guadalupe (Hispanio).

**Nia Damo de Gvadalupo** (hispane Guadalupe) estas maria alvoktitolo de la Maria (patrino de Jesuo), kies bildo estas kultata en la Baziliko de Gvadalupo, norde de Meksikurbo, Meksiko. Samnoma estas alia virgulino kultata en monaĥejo de Guadalupe, Ekstremaduro, Hispanio, de kiu devenas la adorado al la meksika samnomulino, ĉar multaj el la konkeristoj de Meksikio devenis el tiu hispania regiono.

Laŭ la katolika tradicio, la virgulino de Gvadalupo aperis kvarfoje al azteko Juan Diego Cuauhtlatoatzin sur la monteto Tepejako. Post la kvara apero, la virgulino ordonis al Juan Diego ke li prezentu sin antaŭ la unua episkopo de Meksiko, Juan de Zumárraga. Juan Diego portis sian tolon kun rozoj — floroj kiuj ne estas tipaj de Meksiko kaj ili ne kreskas en la arida grundo de la monteto Tepejako — kiujn li prenis en Tepejako, laŭ peto de la virgulino. Juan Diego elvolvis la tolon el agavo antaŭ la episkopo Juan de Zumárraga, kaj tie aperis la bildo de Sankta Maria, bruna kaj kun indiĝenaj indianaj trajtoj.

La mariaj aperoj okazis en 1531, la lasta la 12-an de decembro samjare, kvankam la libro pri la aperoj sur Tepejako —la *Nican mopohua*— estis publikigita en 1649 kadre de renaskiĝo de la kultado al tiu bildo kiu retroiris komence de la 14-a jarcento.

Ekde la jaro 2000 ĝi ricevis la titolojn Patronino de Meksiko kaj Imperiestrino de Ameriko fare de la papo Johano Paŭlo la 2-a.

Bibliografio
------------

* Stafford Poole, *Our Lady of Guadalupe. The Origins and Sources of a Mexican National Symbol, 1531–1797*. University of Arizona Press, Tucson 1995
* Paul Badde, *Maria von Guadalupe. Wie das Erscheinen der Jungfrau Weltgeschichte schrieb*. Ullstein, Berlin 2004, ISBN 3-550-07581-2; *Guadalupe. Objawienie, które zmieniło dzieje świata* (Guadalupe. La revelacio, kiu ŝanĝis historion de la mondo), Pola Enciklopedia Eldonejo POLWEN, Radom 2006, p. 259. ISBN 83-89862-57-3
* Grzegorz Górny, Janusz Rosikoń, *Sekrety Guadalupe. Rozszyfrowanie ukrytego kodu* (Sekretoj de Guadalupe. Deĉifro de kaŝita kodo), Rosikon Press, Izabelin-Warszawa 2015, p. 280

Vidu ankaŭ
----------

* Katolika pilgrimado
* Romkatolika Mariologio
* Servando Teresa de Mier

Eksteraj ligiloj
----------------

* Nia Damo de Gvadalupo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Nia Damo de Gvadalupo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Caryana.org, The Story of Our Lady of Guadalupe
* Oficiala paĝo
* Filmo pri la revelacio


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 313982
* GND: 4477308-0
* LCCN: sh85057568
* VIAF: 316885608
* BNF: 12488090h
* NKC: unn2017938797
* BNE: XX529832
 |
**Joshua David BELL** (9-a de decembro 1967 en Bloomington (Indianao)) estas usona violonisto.

Ekde lia debuto en Carnegie Hall en 1985, li surscenis kun ĉiu grava orĥestro kaj dirigento. Krom la klasika standarda repertuaro, li prezentas ankaŭ multajn modernajn verkojn.

Li akiris konatecon precipe pro muzikigo de filmoj "La ruĝa violono" (1998), "Aromo de lavendo" 2004.

La violono de Bell estas tiu de Antonio Stradivari, pretigita en 1713 (nomata 'Gibson ex Huberman'), konata pro sia ŝtelo el la artista vestejo de la Carnegie Hall en 1936. La violono estis posedaĵo de Bronisław Huberman. La ŝtelisto estis migra kaj prezenta muzikisto, kiu posedis ĝis sia morto la violonon kaj li konfesis la ŝtelon al la edzino nur en 1985 sur la mortolito. Joshua Bell povis akiri la violonon en 2001.

Joshua Bell estas senedzina kaj vivas en Novjorko. Li havas filon el pli frua amrilato.

* Kategorio Joshua Bell en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 239241
* GND: 126351600
* LCCN: nr88012889
* VIAF: 115769026
* ISNI: 0000 0001 1455 5689
* SUDOC: 08428837X
* BNF: 13928006j
* MBA: 9b248b09-a736-4591-bdce-9dccb8391cc4
* BIBSYS: 2037968
* NKC: xx0001283
* BNE: XX1134638
 |
*Vidu ankaŭ artikolon Romana (Italio) pri komunumo en Italio.*

---

**Romana** aŭ **Lingua Romana** estas italeca planlingvo proponita de Dan Tohatan en 2003. La projekto klasigeblas Eŭroklono, do naturalisma planlingvo bazita sur eŭropaj lingvoj.

Kiel la plejparto de eŭroklonoj, Romana havas nesimplan gramatikon, kun neregulaj verboj, multaj finaĵoj, ktp.

Ekzemplo
========

Babela turo (Genezo 11: 1-9)

1. E tota la tera aveva una singula lingua, ed uno modo de parlare.
2. Ed era com eli venevan del oriente, eli trovaro un campo in tera de Shinar ed abitaro achelo.
3. E dissiro uno ad un altro, "Venite! Che construamo lateri e le ardamo al foco."
4. Ed eli dissiro, "Venite! Che ni construamo una citate ed una ture, col capite in cielo, e che ni facamo un nome, che no siemo perduti supra tota la tera."
5. E Deo descendu pro vedere la citate e la ture che i filii del Omo edificasseran.
6. E Deo dissi, "Ece! Una nazione ed una lingua pro toti, e chesta eli avun inceputo a facere. E nun, toto che ei volun facere no sera interdito."
7. Venite! Vadamo descendere e vadamo confundare la lingua loro achelo, che no audia un omo la lingua del suo amico.
8. E Deo i espansi poia supra tota la tera, ed eli cessaro edificare la citate.
9. Pro chela cosa, suo nome este Babel, pro che Deo a confundato achelo la lingua de tota la tera: e poia Deo i ave espansi in tote tere.

Eksteraj ligiloj
----------------

*
"**Conquest of Paradise**" estas kanto de la greka komponisto Vangelis, lanĉita en 1992 por la samnoma filmo. Ĝi estis tre sukcesa en pluraj landoj kaj nun estas la 50-a plej vendita unuopaĵo en Germanio.

Jam estas pluraj versioj de variaj artistoj, inkluzive Free the Spirit, Vienna Symphonic Orchestra Project, John Williams kaj Boston Pops Orchestra (1996), Daylight (1997), Dana Winner (2002), The Ten Tenors (2004) kaj Rhydian (2009).

Muzikpecoj
----------

 *CD single*
1. "Conquest of Paradise" — 4:47
2. "Moxica and the Horse" — 7:12

 *CD maxi*
1. "Conquest of Paradise" — 4:49
2. "Moxica and the Horse" — 7:14
3. "Line Open" — 4:46
4. "Landscape" — 1:36

Muziko
------

* Ĥoro: *The English Chamber Choir*
* Majstro de ĥoro: Guy Protheroe
* Gravurita kaj miksita de Philippe Colonna, en la Epsilon Laboratory, en Parizo

Teksto
------

Dum tuta la kanto, la sekvanta teksto en la pseŭdolatina estas ripetita kelkaj fojoj:

*In nòreni per ìpe,*  

*in noreni coràh;*  

*tiràmine per ìto,*  

*ne dominà.*

Unufoje, la refreno estas:

*Ne ròmine tirmèno,*  

*ne ròmine to fa,*  

*imàgina pro mèno per imentirà*

Vendoj
------

### Premioj

| Lando | Atesto | Atestitaj vendoj |
| --- | --- | --- |
|  Aŭstrio |  Oro | 15 000 |
|  Germanio |  Plateno | 600 000 |
|  Nederlando |  Plateno | 60 000 |

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Conquest of Paradise en la portugala Vikipedio.*
**Lostanges** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 129 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2007.

Geografio
---------

Lostanges etendiĝas sur 9,46 km², kaj havis 129 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 14 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Lostanges antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jérôme Madeleine, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Lostanges apartenas al la kantono de Meyssac, kies ĉefurbo estas Meyssac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Lubersac
**Casper VOGELL** (ankaŭ: *Caspar Vogel*; naskiĝinta ĉ. la jaro 1600 en Erfurto, mortinta en 1663) estis grava ĉefarkitekto turingia. Ĝi konstruis i.a. la Kastelon Friedenstein en Gotha.

Michaelisstraße nr 15: loĝdomo de Vogell

Ĝeneralaĵoj
-----------

Estis ne malmultaj famuloj erfurtaj kiujn oni en la kuro de la tempo forgesis. Inter ili nombriĝas ankaŭ la grava baroka ĉefarkitekto Vogell kiuj ne nur deĵoris laŭ komisio de la urbo Erfurto sed ankaŭ por reĝoj kiel Gustavo la 2-a Adolfo (Svedio). Per la ĉefe de li dezajnita kastelo en Gotha li metis gravegan monumenton por si, eĉ se tiu fakto ne ofte konatas ekster la fakularo. Multe pli modesta estas la duetaĝa domo ĉe la angulo inter la erfurtaj stratoj Michaelisstraße kaj Pergamentergasse, kie li loĝis. Memorigas onin pri la granda geniulo tabuleto.
Okupiĝis pri la agado impona de Vogell la vajmara arkivisto kaj historiisto Frank Boblenz.

Vivo
----

Vogell verŝajne originas el la vilaĝo Nägelstedt proksime de Bad Langensalza ĉe la rivero Unstrut. Ekde 1625 la ĉefarkitekto, pri kies trejnado malmulte konatas, deĵoris por Erfurto. Oficiale dunigte kaj salajrite li mezuru la tutan urbon kaj prizorgu publikajn konstruadojn. Post la enmarŝo de la svedoj lia kariero pligraviĝis senteble. Ĉar en Erfurto planis la svedoj konstrui rempararon, al kiu apartenintus ankaŭ jam la vogell-a ideo pri citadelo sur la Petra monteto. Sed la citadelfarado nur pli malfrue, sub la majencanoj ekde 1665 realiĝis. Paralele Vogell laboris por la gota-anoj kaj duko Ernesto la piulo, kies kastelo *(Schloß Friedenstein)* grandparte estas farita laŭ la skizoj de Vogell. Poste venis aliaj burgaj kaj kastelaj novkonstruaĵoj, i.a. Kastelo Skokloster (Mälaren) aŭ Wrangelsburg (por la sveda generalo Wrangel) sed ankaŭ alikonstruoj de Wachsenburg aŭ de la Bieno Oldisleben (Distrikto Kyffhäuser).
Malgraŭ pluraj mendoj de alie la centro aktivada de Vogell restis Erfurto. Li rapide iĝis civitano altestimata kaj havis bonajn kontaktojn al la riĉa burĝaro. El du lukraj geeziĝoj kun filinoj el bonaj familiaj li havis minumume 15 infanojn. La bonstato de Vogell videblis per la posedo de kelkaj domoj (ĉiuj en la Mikaelo-strato, unu urba bieno, vinejoj ĉe Walschleben kaj paŝtejoj en Elxleben. Lia tomo troviĝas sur la tombejeto de la Mikaelo-kirko, apud la loĝdomo. La tiea eklezikomunuma libro indikas kiel entombigjaron la 1664-an. Tiu ĉi dato sekve troviĝas ankaŭ sur la memorigtabulo. Sed la supre menciita historiisto Boblenz - danke al leteroj - povis pruvi, ke Vogell jam mortis je la fino de la jaro 1663-a kiam li estis ĉe vojaĝo labora.

Fonto
-----

Biografio de Vogell ĉe *erfurt-web.de*, skribita de S. Raßloff.
**Ann "Annie" KENNEY** (13a de septembro 1879 – 9a de julio 1953) estis angla laborklasa sufrageto kaj socialisma feministo kiu iĝis grava figuro en la Women's Social and Political Union. Ŝi kunfondis ĝian unuan branĉon en Londono kun Minnie Baldock. Kenney altiris la atenton de la gazetaro kaj de la publiko en 1905 kiam ŝi kaj Christabel Pankhurst estis enprizonigitaj dum kelkaj tagoj pro atenco kaj obstrukco, post interrompi Sir Edward Grey en kunveno de la Liberala Partio en Manĉestero pri la afero de la virina balotrajto. Tiu afero estis konsiderita la inaŭguro de nova fazo en la lukto por la balotrajto de virinoj en Unuiĝinta Reĝlando, pro adopto de aktivismaj taktikoj. Annie estis amikino de inter aliaj luktemaj virinoj Emmeline Pethick-Lawrence, Baronino Pethick-Lawrence, Mary Blathwayt, Clara Codd, Adela Pankhurst kaj Christabel Pankhurst.

En sia luktado ŝi estis tre ofte arestita, procesita kaj punita pro diversaj tutmultoj klopode al la egaleco de oportunoj por virinoj kaj partikulare en politiko. Je la eksplodo de la Unua Mondmilito en 1914, Emmeline Pankhurst alvokis al la fino de la sufrageta aktivado kaj al engaĝigo de virinoj en aktiva militklopodoj irante al laborpostenoj tradicie okupitaj de viroj, kiam plej el ili forestis irintaj al la militfronto. Aŭtune 1915 Kenney akompanis Emmeline Pankhurst, Flora Drummond, Norah Dacre Fox kaj Grace Roe al Suda Kimrio, Midlands kaj Clydeside al rekrutiga kaj prelega turneo por kuraĝigi sindikatojn subteni militklopodon. Kenney portis tiun mesaĝon tiom for kiom ĝis Francio kaj Usono.

Notoj
-----

1. ↑   Linehan, Thomas (2012). Modernism and British Socialism. Springer. p. 39.
2. ↑   Jackson, Sarah (12a de oktobro 2015). "The suffragettes weren't just white, middle-class women throwing stones". The Guardian. Alirita la 12an de decembro 2019.
3. ↑   parliament.uk Alirita la 12an de decembro 2019.
4. ↑   McPherson, Angela; McPherson, Susan (2011). Mosley's Old Suffragette – A Biography of Norah Elam. ISBN 978-1-4466-9967-6. Arkivita el la originalo en 13a de januaro 2012. Alirita la 12an de decembro 2019.

Bibliografio
------------

* Drinkwater, Carol (2015). My Story: Suffragette. Scholastic. ISBN 978-1-407-15652-1.
* Kenney, Annie (1924). Memories of a Militant. E. Arnold & Company. ISBN 978-9-333-49205-8.
* Marlow, Joyce (2013). Suffragettes: The Fight for Votes for Women. Virago. ISBN 978-0-349-00775-5.
* Meeres, Frank (2013). Suffragettes: How Britain’s Women Fought & Died for the Right to Vote. Amberley Publishing. ISBN 978-1-445-60007-9.

* Kategorio Annie Kenney en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 672659
* GND: 119214555
* LCCN: n2006049726
* VIAF: 59889438
* ISNI: 0000 0000 6319 4624
* SUDOC: 243283725
 |
**Dirk De fauw** (Varsenare, 7-a de decembro 1957) estas belga CD&V-politikisto. Li estas filo de Hilaire De fauw, kiu estis membro de la komunuma estraro de Sint-Andries, provinca estrarano de Okcidenta Flandrio kaj deputito de la sama provinco. Dirk De fauw studis juron kaj estas advokato. Politike li nur aktivas je loka kaj provinca niveloj.

Politika kariero
----------------

* Membro de la komunuma estraro de Bruĝo ekde 1983.
* Membro de la provinca estraro de Okcidenta Flandrio ekde 1986.
* Skabeno pri publikaj laboroj de la urbo Bruĝo de 1995 ĝis 2000.
* Deputito de Okcidenta Flandrio de 2001 ĝis 2012.

Okaze de la loka baloto de 2012 li estris la liston de CD&V kaj estis kandidato por postsekvi Patrick Moenaert, kiu estis urbestro ekde 1995. Kun eta diferenco Sp.a venkis kaj ties kandidato Renaat Landuyt iĝis urbestro. Ekde 2013 De fauw iĝis skabeno kaj prezidanto de loka *OCMW* (Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn, Publika Centro por Socia Bonfarto). Ekde 2019 li estas urbestro.

Ekstara ligilo
--------------

* 

* Kategorio Dirk De fauw en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Vilmos Misángyi** [vilmoŝ miŝAndji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Misángyi Vilmos** estis hungara inĝeniero, profesoro.

Vilmos Misángyi  naskiĝis la 8-an de januaro 1880 en Pécs. Li mortis la 19-an de aprilo 1948 en Teisbach.

Biografio
---------

Vilmos Misángyi akiris diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1903. Post la diplomo ĝis 1924 li havis postenon en Hungaraj Ŝtatfervojoj. Li doktoriĝis en 1907. Inter 1916 kaj 1920 li instruis en komercista (alt?)lernejo. Ekde 1924 li instruis en la menciita universitato, kie li estis rektoro en la lernojaro 1944. Kune kun iom da studentoj li rifuĝis al Sopron de la Ruĝa Armeo, poste al la Germana Regno. Li instruis ankaŭ tie. Li volis translokigi la plenan universitaton al Germana Regno, sed multe da profesoroj kaj studentoj kontraŭstaris.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *A maradó alakváltozásokról* (1907)
* *Rapport entre les déformationspermanentes produites par traction et par compression* (1909)
* *Lisztfeldolgozó iparunk fejlesztésének tanulmányozása* (1910) - premiita kontribuo
* *The differenees between the déformations of though and of plastic materials* (1912)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**Anni Kőrössi** [kOroŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kőrössi Anni** estis hungara aktoro, operkantisto, operetkantisto, soprano.

Anni Kőrössi naskiĝis la 11-an de januaro 1922 en Debrecen.

Biografio
---------

Anni Kőrössi frekventis muziklernejon en sia naskiĝurbo, poste ŝi studis private de Erzsébet Hoór Tempis (1938–1942), fine ŝi akiris diplomon en Muzikarta Akademio Ferenc Liszt en 1945. Ŝia ĉefinstruisto estis Bianka Maleczky. Ŝi estis membro de Teatro Csokonai (Debrecen) de la diplomo ĝis la emeritiĝo en 1978. Tamen okazis interrompo, ŝi estis en Gaja Teatro inter 1952-1956. Ŝi ricevis la titolon eterna membro de la teatro en Debrecen.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* William Shakespeare: Makbeto - Lady Macduff
* Henrik Ibsen: Peer Gynt - Solvejg
* István Örkény: *Macskajáték* - Giza
* Wolfgang Amadeus Mozart: Die Zauberflöte - dua damo
* Giacomo Puccini: La bohème - Mimi; Musette
* Viktor Jacobi:
	+ *Sybill* - titolrolo
	+ *Leányvásár* - Lucy
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* - Sylvia
* Pongrác Kacsóh: *János vitéz* Iluska; franca reĝidino

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 738526
 |


* Portalo pri Biografio
**Lispeszentadorján** [liŝpesentadorja:n] estas unuigita malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Letenye. Szentadorján signifas: Sankta Adriano.

Bazaj informoj
--------------

* Areo: 9 km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.5406/16.6917
* Loĝantaro: 330
* Poŝtkodo: 8888
* Telefonprefikso: 93

Situo
-----

Lispeszentadorján situas en Montetaro Zala sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Letenye troviĝas 15, Lenti 19, Nova 20, Nagykanizsa 30 km-ojn.

Historio
--------

Komence 3 komunumoj fondiĝis: **Szentadorján** (la unua mencio devenis el 1024), **Lispe** (la unua mencio devenis el 1308) kaj **Erdőhát**, kiu baldaŭe fondiĝis. Dum la turka erao nur la lasta vilaĝo senhomiĝis. En rando de Lispe MAORT (=Hungara-Usona Olea Akcia Societo) boris naftoputojn en la 1930-aj jaroj. La 3 vilaĝoj en 1937 unuiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, interretejo, migra poŝto.

Vidindaĵoj
----------

* romkatolika novromanika preĝejo omaĝe al Hadriano la 3-a de 1936
* muzeo pri naftoesploro
* ruinoj de abatejo
* keloj

Eksteraj ligiloj
----------------

memoraĵo pri la unua naftoputo en la post-Trianona Hungario Arkivigite je 2007-03-11 per la retarkivo Wayback Machine
**Vilmos Pillitz** [vilmoŝ pilic], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pillitz Vilmos** estis hungara kemiisto, altlerneja instruisto.

Vilmos Pillitz naskiĝis en Pest (urbo) en 1849, li mortis la 3-an de marto 1884 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Vilmos Pillitz devenis el juda familio. Li akiris diplomon kun doktoriĝo eksterlande. Hejmenveninta li komencis instrui kiel asistanto en Reĝa Teknikuniversitato József. Li atingis la instruan rangon privata profesoro en 1874, eksterordinara profesoro en 1883. Li okupiĝis plej ofte pri ekzamenado de hungaraj vinoj. Li kreis mezurilon pri sukeroj en mostoj.

Elektitaj artikoloj
-------------------

* *Az erjesztés és pinczekezelésről* (1872)
* *Adat a gabonaneműek s azok lisztjének vegyelemzéséhez* (1873)
* *A zsadányi meteorkő chemiai alkata* (1878)
* *A salicylsav* (1875)

Liaj verkoj
-----------

* Tanulmányok a talaj absorptiója fölött (1876)
* Minőleges analytikai vegytan (1881)

Fontoj
------

* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 671742
 |
**Annie FISCHER** [ani fiŝer], hungare **Fischer Annie** estis hungara pianisto.

Annie Fischer naskiĝis la 5-an de julio 1914 en Budapeŝto, kaj mortis la 10-an de aprilo 1995 en la sama urbo.

Biografio
---------

Annie Fischer studis en Tutlanda Hungara Muzikarta Altlernejo kaj la debuta koncerto okazis en 1924. Post 2 jaroj ŝi jam koncertis en Svislando. Ŝi atingis la unuan lokon en Budapeŝto en internacia pianista konkurso en 1933. En 1937 ŝi edziniĝis al Aladár Tóth. Dum la 2-a mondmilito la geedza paro rifuĝis al Svedio, ĉar ŝi estis judino. Ili hejmenvenis en 1946. Poste ŝi ofte koncertis en Britio, Nederlando, Francio, Svislando kaj en 1961 en Usono. Ŝi nemiam instruis, sed ofte ŝi donis konsilojn al gejunuloj. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1949, 1955 kaj 1965.

* Kategorio Annie Fischer en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 386951
* GND: 129613231
* LCCN: no91026419
* VIAF: 85471337
* ISNI: 0000 0001 1476 5707
* SUDOC: 163269785
* BNF: 13893946b
* MBA: dee5df27-3e69-41c2-a327-1ca9beef194e
* BIBSYS: 38193
* NKC: xx0027559
 |
**Dirck Gerritszoon Pomp**, kromnome *Dirck Ĉina* (1544–c1608), estis nederlanda maristo de la 16a–17a jarcentoj, kaj la unua konata nederlandano kiu vizitis Ĉinion kaj Japanion.

Pomp naskiĝis en Enkhuizen en Nederlando al Gerrits kaj lia edzino. Junuaĝe, li estis sendita en 1555 al Lisbono por loĝi ĉe parencoj kiuj estis komercistoj, por lerni la portugalan kaj trejniĝiskiel kommercisto. En 1568 je aĝo de 22, Pomp establis sin kiel kommercisto en la insulo Goa ĉe la marbordo de Hindio. El tie, li vizitis Ĉinion kaj Japanion pere de portugalaj komercaj ŝipoj. Kvankam la dato de lia unua vizito ne estas konata, li navigis al Japanio dufoje antaŭ 1600. Estis registrita ke li alvenis en Japanion la 31an de Julio, 1585, por lia dua vizito tie, per la portugala ŝipo *Santa Cruz*.

Post 1598, Pomp ricevis komandon de *Blijde Boodschap*. Fortaj ventegoj disigis la ŝiparon kiam ĝi klopodis trapasi tra la Magelana Markolo je la suda pinto de Sudameriko fine de 1599. La *Blijde Boodschap* pasis lamarkolojn, sed estis forblovita el sia vojo suden. Laŭ la rakonto de Jacob le Maire, Pomp observis montajn terojn je latitudo (64°). Se tio estus estinta vera, tiuj povus estis la Sudaj Ŝetlandaj Insuloj, kaj eble li estus estitna la unua eŭropano kiu vidis insulojn ĉe Antarkto. Aliaj same dubindaj rakontoj, tamen, ne notas tiun observadon, kio aldonas dubon al ties akurateco. Simila historio oni rakontas pri la hispana Gabriel de Castilla en 1603.

Referencoj
----------

1. ↑   Alirita la 5an de Marto 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 582318
* GND: 101506910
* VIAF: 14152636053820050048 34822706, 14152636053820050048
* ISNI: 0000 0000 0191 7102
 |
**Bisericani** [biserikanj] (hungare *Székelyszentlélek* aŭ **Szentlélek (Románia)**) estas vilaĝo en Valea Feernicului, en Rumanio, nordokcidente de Odorheiu Secuiesc. Administre ĝi apartenas al la komunumo Lupeni.

Loĝantaro
---------

En 1910 ĝi havis 584 loĝantojn (hungaroj); en 1992 632 (hungaroj).

Historio
--------

Ĝi estis unue menciita skribe en 1566. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (Udvarhely). Dénes Balázsi instruisto pri la hungara kaj rumana lingvoj establis en 1977 etnografian muzeon.

Fonto
-----

* Magyar nagylexikon, 1-18. 1993-2004, Budapest.

Bibliografio
------------

* *Székelyszentlélek 670 éve* (vilaĝmonografio). Red. Dénes Balázsi. Verkis: 1-a volumo: D-o P. Benedek Fidél; 2-a volumo: Balázsi Dénes

Renomaj personoj
----------------

* Dénes Balázsi instruisto,lokhistoriisto, etnografo
* Fidél P. Benedek (3-a de oktobro 1907 - 26-a de majo 1979, Sântimbru), franciskano, eklezia historiisto.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Interaga mapo de distrikto Harghita
* Popolnombrado 2002
**MOLNÁR Vilmos** estas rumanuja hungara verkisto, redaktoro naskita en Miercurea Ciuc la 31-an de marto 1962.

Biografio
---------

Vilmos Molnár finis en sia naskiĝurbo la liceon en 1981. Komence de la 90-aj jaroj li estis literatura redaktoro de la revuo Zabhegyező. Ekde 1997 li estas redaktoro de revuo Székelyföld. Li estas ano ekde 1999 de la Magyar Írószövetség, kaj ekde 2002 de la Erdélyi Magyar Írók Ligája.

Premioj
-------

Marosvásárhelyi Írói Egyesület díja (1994), Látó irodalmi folyóirat Nívódíja (2000), Bálint András Emlékdíja (2001), Látó irodalmi folyóirat Nívódíja (2006), Tokaji Irótábor Díja.

Volumoj
-------

* *Levél Szingapúrból* (noveloj, Mentor Kiadó, Marosvásárhely, 1993.),
* *Az értelmetlen csoda* (noveloj, Pro-Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 1999.),
* *Az olvasó fizetéséről* (noveloj, Széphalom Könyvmuhely, Budapest, 2000.)
* *Postakocsi*, poemoj, 2010.
* *Az ördög megint Csíkban* – Bookart Könyvkiadó, Csíkszereda 2013 (noveloj).

Fonto
-----

* Erdélyi Magyar Írók Ligája Arkivigite je 2016-03-31 per la retarkivo Wayback Machine

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retejo dela revuo Arkivigite je 2007-06-14 per la retarkivo Wayback Machine
* Intervjuo[*rompita ligilo*]
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Ekstero de la eventa parko.
**Mara gapakvario Zella-Mehlis** (germane: *Erlebnispark Meeresaquarium*) estas interesa eventoparko unika kaj kvazaŭ hermetika mondo en Zella-Mehlis, Germanio. Ĝi bonege atingeblas kaj trajne (stacio: Zella-Mehlis West) kaj aŭtoŝosee (A 71).

Priskribo
---------

Ĝi estas perfekta ekskursocelo por ĉiuj aĝogrupoj ĉiusezone.

#### Ŝarkobaseno

Eblas spekti ŝarkojn, la ĉasistojn de la maroj, en baseno kun enhavokapacito de 1,000.000 litroj. Iliaj graciaj movoj ravas onin kaj forprenas la spektado troan timon kaj antaŭjuĝojn. Oni informatas pri iliaj gravega rolo por garantii la ekvilibron ekologian enmare.

#### Bunteco subakva

Pli ol 20 jaroj da sperto de la akvarioposedantoj ebligis la grandan gamon da specoj, vivantajn ŝtonojn, marstelojn, kankrojn ktp. Kelkaj bestoj eĉ bizare kaj strangefekte belas.

#### Krokodildomo

Sur 1,150 kvadrametroj atendas la vizitantojn la karapacaj reptilioj kiel unu el la plej malnovaj bestospeco de la mondo. Surloke eblas observi 29 kornecplatulojn de tre proksime. La plej granda krokodilo (3,50 m da longo) cetere nomiĝas *Cezaro*...

#### Koi-lagetoj

Enirinte la komplekson la vizitanto vidas lagetojn: ili formas parketon kun Koi-fiŝoj. Restoracio kun 130 sidlokoj, memoraĵvendejo kaj ludejo por infanoj pligrandigas ankoraŭ la bonstatecon de ĉiuj alvenintoj. Senbariera aliro por handikapuloj memkompreneblas.

Nombroj
-------

* 7.800 kvadratmetroj da elmontra surfaco kun 54 akvarioj kaj terarioj
* ĉ. 2.500 bestoj de pli ol 200 bestospecoj
* plej malgranda baseno kun 300 litroj, plej granda kun 1,000.000 litroj da volumeno = pli ol 2,280.000 litroj da enhavokapacito entute
* 60 tunoj da marsalo por produkti marakvon
* 103 pumpilo senĉese laborantoj
* la energikonsumo (kurento & hejtado) pomonate egalas al ĉ. 62 unufamiliaj domoj

Eksteraj ligiloj
----------------

Hejmpaĝo de la gapakvario.
Ekzemplo de disa distribuado de Kimpera heliko.
En biologio taksono kun **disa distribuado** estas tiu kiu havas du aŭ pliajn grupojn kiuj estas rilataj sed ege separataj unu el alia geografie. Kaŭzoj varias kaj povas montri ĉu la etendon ĉu la malpliiĝon de la teritorio de la specio.

Ankaŭ nomite teritorian fragmentiĝon, disaj distribuadoj povas esti kaŭzitaj de ŝanĝoj en la medio, kiel Orogeniko, kontinenta drivo aŭ altiĝanta marnivelo; ili ankaŭ povas esti pro organismo vastiganta ĝian teritorion en novaj areoj, de tia rimedo kiel flosado, aŭ aliaj bestoj transportantaj organismon al nova loko (semoj konsumitaj de birdoj aŭ aliaj animaloj povas esti movitaj al novaj lokoj dum migradoj kaj tiuj semoj povas esti deponitaj en novaj lokoj en fekaĵoj). Aliaj kondiĉoj kiu povas produkti disajn distribuadojn inkluzivas: inundoj, ŝanĝoj en ventoj aŭ fluoj, plus aliaj kiel antropogenia enkonduko de aliloka specio ĉu akcidente ĉu intence.

Vidu ankaŭ
----------

* Alopatria speciiĝo
* Habitata fragmentado
* Kosmopolita distribuo

Notoj
-----

1. ↑  Tallis, J. H. (1991), *Plant community history*, **2**, London u.a.: Chapman and Hall, pp. 140–43, (ISBN 0412303205)
**Lissac-sur-Couze** estas franca komunumo lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 675 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

Geografio
---------

Lissac-sur-Couze etendiĝas sur 12,62 km², kaj havis 675 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 41 homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Corrèze, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo. 

La komunumo troviĝas en la geografia baseno de Brive-la-Gaillarde, en la sudokcidenta parto de la departemento.

Historio
--------

La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Lissac-sur-Couze antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Noël Crouzel, kiu do fariĝis la loka urbestro.

Administrado
------------

Lissac-sur-Couze apartenas al la kantono de Larche, kies ĉefurbo estas Larche. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

Vidu ankaŭ
----------

* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Larche

Eksteraj ligiloj
----------------

* Oficiala retejo de Lissac-sur-Couze Arkivigite je 2008-11-21 per la retarkivo Wayback Machine
Gustav Kühne, verkisto
**Ferdinand Gustav KÜHNE** (naskiĝinta la 27-an de decembro 1806 en Magdeburg, mortinta la 22-an de aprilo 1888 en Dresdeno) estis germana verkisto kaj poeta. Anis li ĉe la movado Juna Germanujo.

Vivo
----

Dediĉis sin li en Berlino al la studo pri filozofio, ĉefe laŭ instigo de Hegelo kaj Schleiermacher. Kelkan tempon li deĵoris ĉe la gazeto »Preußische Staatszeitung« kaj redaktis inter 1835 kaj 1842 en Lepsiko la periodaĵon »Zeitung für die elegante Welt«. Sekvante la direktojn de la movado "Junges Deutschland" li neniam interesiĝis pri ties ekstremismaj pozicioj. Kühne publikigis krom »Gedichte« (Lepsiko 1831) serion da novelaj laboraĵoj, ekz: »Novellen« (Berlino 1831), »Die beiden Magdalenen« (Lepsiko 1833), »Eine Quarantäne im Irrenhaus, aus den Papieren eines Mondsteiners« (Lepsiko 1835), »Klosternovellen« (Lepsiko 1838, 2 volumoj), »Die Rebellen von Irland« (Lepsiko 1840, 3 volumoj); kaj sian plej gravan romanon: »Die Freimaurer« (Frankfurto 1854).

Pli altvaloraj ol tiuj ĉi poeziaĵojn estas certe liaj kritikaj skribaĵoj, kiel: »Weibliche und männliche Charaktere« (Lepsiko 1838, 2 volumoj), »Sospiri, Blätter aus Venedig« (Braunschweig 1841), »Porträts und Silhouetten« (Hannover 1843, 2 volumoj), »Mein Karneval in Berlin« (Braunschweig 1843) kaj aparte »Deutsche Männer und Frauen« (Lepsiko 1851). Jen liaj dramoj: »Isaura von Kastilien«, »Kaiser Friedrich III.« kaj »Die Verschwörung von Dublin«. Ili ne furoris; pli aplaŭditis la kontinuigo de la ŝileraĵo »Demetrius«.

Ekde 1846 Kühne eldonis en Lepsiko la de August Lewald akiritan magazinon »Europa. Chronik der gebildeten Welt«. En 1856 li transloĝiĝis Dresdenon. De tiam aperis »Mein Tagebuch in bewegter Zeit« (Lepsiko 1863); »Christus auf der Wanderschaft« (Lepsiko 1870; poezia satiro kontraŭ la papoj), la tre bone akceptita verko »Römische Sonette« (Lepsiko. 1869); »Wittenberg und Rom, Klosternovellen aus Luthers Zeit« (Berlino 1876, 3 volumoj) kaj »Romanzen, Legenden und Fabeln. Neue Gedichte« (Dresdeno 1880).

La kolekto »Gesammelte Schriften« publikiĝis Lepsike inter 1862 kaj 1867 en dek du landoj (unuavolume ene estas liaj poemoj!). Postmorte aperis »Empfundenes und Gedachtes. Lose Blätter aus G. Kühnes Schriften« (eldonite de Edgar Pierson, Dresdeno 1890).

Skribostilo
-----------

Laŭdindas lia klara ekstera skriboformo. Sed mankas ofte sperteco de legebla prezentado je filozofiaj verkeroj.

Fonto
-----

*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 11. Lepsiko 1907, p. 778-779 (tie ĉi interrete)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Gustav Kühne en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Vikifontaro
* verkoj ĉe Projekt-Gutenberg