La usona aviadilŝipo *Lexington* eksplodas la 8an de Majo 1942, kelkajn horojn post esti damaĝita de aeratako el japana aviadilŝipo.
Ŝigejoŝi Inoue, komandanto de la Kvara ŝiparo de la Imperia Japana Ŝiparmeo.
Frank Jack Fletcher, komandanto de la usona *Task Force 17*.
La **Batalo en Korala maro**, luktata el la 4a al la 8a de Majo 1942, estis grava marbatalo inter la Imperia Japana Ŝiparmeo kaj la ŝiparmeaj kaj aerarmeaj fortoj el Usono kaj Aŭstralio, okazinta en la Pacifika Fronto de la Dua Mondmilito. Tiu batalo estas historie grava kiel la unua militago en kiu aviadilŝipoj batalis unu kontraŭ alia, same kiel la unua en kiu ŝipoj de ambaŭ flankoj nek vidis nek pafis rekte kontraŭ la alia.

Kiel klopodo por plifortigi sian defendan sintenon en la Suda Pacifiko, la Japanoj decidis invadi kaj okupi Port Moresby (en Nov-Gvineo) kaj Tulagi (en la sudorientaj Salomonoj). La plano por plenumi tion estis nomita Operaco MO, kaj estis farita de kelkaj ĉefaj unuoj de la Japana Kombinita Ŝiparo. Tiuj estis du aviadilŝipoj kaj unu malpeza aviadilŝipo por havigi aviadilan protekton por la invadaj fortoj. Ĉio okazis sub la ĝenerala komando de la japana admiralo Ŝigeĝoŝi Inoue.

Usonanoj eksciis pri la japana plano pere de spionado de signaloj, kaj sendis du usonajn aviadilŝipojn kaj kunan aŭstrali-usonan krozoŝipon por kontraŭataki la ofensivon. Tio estis sub la ĝenerala komando de la usona almiralo Frank J. Fletcher.

La 3a–4a de Majo, japanaj fortoj sukcese invadis kaj okupis Tulagi, kvankam kelkaj el iliaj helpaj militŝipoj estis sinkigitaj aŭ damaĝitaj en surprizaj atakoj fare de aviadiloj el la usona aviadilŝipo *Yorktown*. Tiam konsciasj pri la esto de usonaj aviadilŝipoj en la areo, la japanaj aviadilŝipoj antaŭeniris al la Korala maro kun la intenco lokigi kaj detrui la ŝipajn fortojn de la Aliancanoj. Komence en la 7a de Majo, la aviadilŝipoj de ambaŭ flankoj batalis dum du sinsekvaj tagoj. La unuan tasgon, la usonanoj sinkigis la japanan malpezan aviadilŝipon Shōhō; dume, la japanoj sinkigis la usonan destrojeron kaj draste damaĝis naftoportan ŝipon (kiu estis poste memsinkigita). La venontan tagon, la japana ŝiparo Shōkaku estis akre damaĝita, la usona aviadilŝipo *Lexington* estis draste damaĝita (kaj poste memsinkigita), kaj la *Yorktown* damaĝita. Ambaŭ flankoj estis suferintaj fortajn perdojn en aviadiloj kaj aviadilŝipoj damaĝitaj aŭ sinkigitaj, kaj tiel ambaŭ fortoj malkonektiĝis kaj retiriĝis el la batala areo. Pro la perdo de protekto el aviadilŝipoj, Inoue realvokis la invadan ŝiparon de Port Moresby, intence klopodi ĉion poste.

Kvankam temis pri taktika venko por la japanoj laŭ kvanto de sinkigitaj ŝipoj, la batalo montriĝis strategia venko por la Aliancanoj pro kelkaj diversaj tialoj. La batalo markis la unuan fojon ekde la komenco de la milito ke la grava japana antaŭeniro estis bremsita de Aliancanoj. Pli grave, la japanaj aviadilŝipoj Shōkaku kaj Zuikaku — la unua damaĝita kaj la dua kun elĉerpita aviadila komplemento — estis malkapabla partopreni en la Batalo de Midway la venontan monaton, dum la *Yorktown* ja partoprenis, havigante proksimuman egalecon en aviadiloj inter la du partioj kaj klare kontribuante al la usona venko en tiu batalo. La seriozaj perdoj en aviadilŝipoj en Midway evitis, ke la japanoj reklopodu invadi Port Moresby el la oceano kaj helpis la ofensivon de la Kampanjo de la Kokoda Vojo. Du monatojn poste, la Aliancanoj ekhavis avantaĝon de la japana rezulta strategia vunceblo en la Suda Pacifiko kaj lanĉis la Kampanjo de Guadalcanal; tio, kun la Kampanjo de Nov-Gvineo, eventuale rompis la japanajn defendojn en la Suda Pacifiko kaj estis grava kontribuante faktoro por la finfina kapitulaco de Japanio en la Dua Mondmilito.

 **Batalo en Korala maro** en Vikimedia Komunejo

|  Ĉi tiu kesto: vidi • diskuti • redakti Dua Mondmilito |
| --- |
| Okcidenta Eŭropo · Orienta Eŭropo · Afriko · Proksima Oriento · Mediteraneo · Azio kaj Pacifiko · Atlantiko |
| Signifaj partoprenantoj | Tempolinio | Aspektoj |
| *Ĝis 1945 krom alie indikitaj.Ĉefaj kunmilitantoj en kurzivo.* | 
*Preludo*
• Kaŭzoj

*1937*
• Ĉina-japana milito

*1939*
• Invado en Pollando
• Stranga milito
• Vintra milito
• Batalo de Atlantiko5

*1940*
• Danio kaj Norvegio
• Batalo de Francio
• Batalo de Britio
• Libio kaj Egiptio
• Brita Somalilando
• Okupacio de baltaj ŝtatoj
• Besarabio kaj Bukovino
• Invado en Francan Hindoĉinion
• Greka-itala milito

*1941*
• Orienta Afriko
• Invado de Jugoslavio
• Invado en Sovetunion
• Proksima Oriento
• Sieĝo de Leningrado
• Atako kontraŭ Pearl Harbor

*1942*
• Batalo de Midway
• Batalo de Stalingrado
• Dua Batalo de Alamejno
• Operaco Torĉo
• Batalo de Guadalcanal
 | 
*1943*
• Fino en Afriko
• Batalo ĉe Kursko
• Kampanjo de Salomonoj
• Invado kontraŭ Sicilio
• Invado kontraŭ Italio5

*1944*
• Cassino kaj Anzio
• Batalo de Normandio
• Belorusio kaj Ukrainio
• Ribelo de Varsovio
• Batalo de Rumanio
• Liberigo de Parizo
• Operaco Market Garden
• Batalo de Leyte Gulf

*1945*
• Batalo de Okinawa
• Batalo de Berlino
• Kapitulaco de Germanio
• Hiroŝimo kaj Nagasaki
• Kapitulaco de Japanio

• *Listo de bataloj*

*Sekvoj kaj konsekvencoj*
• Efektoj
• Viktimoj
• Ellandigo de germanoj
• Okupacio de Germanio
• Plano de Morgenthau
• Teritoriaj ŝanĝoj
• Okupacio de Japanio
• Franca-Vjetnamia milito
• Malvarma milito
• En nuntempa kulturo
 | 
• atako al Pearl Harbor
• Fulmomilito
• Komparigaj militaj rangoj
• Kriptografio
• Enlanda fronto
• Militaj premioj
• Milita ekipaĵo
• Milita produktado
• Rezistmovado
• Teknologio
• Totala milito

*Civilaj influoj kaj kruelaĵoj*
• Aliancanaj militaj krimoj
• Germanaj militaj krimoj
• Italaj militaj krimoj
• Japanaj militaj krimoj
• Sovetaj militaj krimoj
• Holokaŭsto
• Bombardado kontraŭ civiluloj

 |
| Aliancanoj | Akso |
| 
*en milito de 1937*
 Ĉinio

*enpaŝis en 1939*
Ĉeĥoslovakio Ĉeĥoslovakio
Pollando Pollando
Unuiĝinta Reĝlando Unuiĝinta Reĝlando
 Brita Hindio
Francio Francio
Aŭstralio Aŭstralio
Nov-Zelando Nov-Zelando
 Sud-Afriko
 Kanado

*enpaŝis en 1940*
Norvegio Norvegio
Belgio Belgio
Nederlando Nederlando
 Grekio
 | 
*enpaŝis en 1941*
 Jugoslavio
Sovetunio
Usono Usono
Filipinoj Filipinoj

*enpaŝis en 1942*
 Meksiko
Brazilo Brazilo

*enpaŝis en 1943*
 *Italio*

*enpaŝis en 1944*
Rumanio Rumanio
 Bulgario
Finnlando *Finnlando*

• aliaj
 | 
*en milito de 1937*
Japanio Japanio

*enpaŝis en 1939*
 Germanio
 Slovakio

*enpaŝis en 1940*
 Itala reĝlando  (ĝis 1943)

*enpaŝis en 1941*
Bulgario Bulgario  (ĝis 1944)
 Kroatio
 Hungario
 *Irako*  ĝis 1941
Rumanio Rumanio  (ĝis 1944)
Finnlando *Finnlando*  (ĝis 1944)
Serbio Serbio
Montenegro Montenegro
Albanio Albanio

*enpaŝis en 1942*
Tajlando *Tajlando*

*enpaŝis en 1943*
 SRI

• Akso Berlino-Romo-Tokio
 |
| • Aliancanaj gvidantoj
• Aksaj gvidantoj
• Komandantoj |
| **Rezistmovadoj**
Aŭstrio ·
Baltio2 ·
Besarabio1 ·
Ĉeĥio ·
Danio ·
Etiopio ·
Francio ·
Germanio ·
Grekio ·
Italio ·
Judoj ·
Koreio ·
Nederlando ·
Moldavio 1 ·
Norvegio ·
Pollando ·
Tajlando ·
Sovetunio ·
Slovakio 4 ·
Ukrainio3 ·
Vjetnamio ·
Jugoslavio ·
*aliaj*
 |
| Listoj |
| Kategorio ·
Temoj ·
Interkonsentoj |
| 1 Antisoveta.
2 Antisoveta kaj antinazia.
3 Antinazia, antipola, kaj antisoveta.
4 Antimadjara, antinazia, kaj antisoveta.
5 Laste al majo de 1945. | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  Dua Mondmilito en Vikivortaro |  publike alireblaj libroj pri la temo en Vikilibroj     |  citaĵoj pri la Dua Mondmilito en Vikicitaro |
|  |  fontaj tekstoj pri la Dua Mondmilito en Vikifontaro     |   dosieroj pri la Dua Mondmilito en la Komunejo |  novaĵtekstoj pri la Dua Mondmilito en Vikinovaĵoj   |

 |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 625495
* GND: 4295971-8
* LCCN: sh85032537
* BNF: 12312869t
* NKC: ph164960
 |