recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Malleefowl standing on leaf litterTiu GBA estas grava loko por la konservado de la Ocela nestamasulo
La **Grava Birda Areo Wyperfeld, Granda Dezerto kaj Ngarkat** (angle *Wyperfeld, Big Desert and Ngarkat Important Bird Area*) enhavas areon de 9743 km2 el duonarida klimato en maliaj arbaroj kaj arbustaroj en sudorienta Aŭstralio, ĉe la limo inter la subŝtatoj Suda Aŭstralio kaj Viktorio.

Birdoj
------

Tiu loko estis identigita kiel Grava Birda Areo (GBA) fare de BirdLife International ĉar ĝi eltenas populaciojn de Ocela nestamasulo, Nigrorela manorino, Malia emumaluro, Regenta papago kaj Purpurbuŝa likenostomo. Tiu GBA ŝajne eltenas ankaŭ ĝis dek parojn de Aŭstralia otido kaj de Nigragorĝa cinklosomo, tiu lasta unu el tre malmultaj restantaj internaj populacioj de la orientmalia subspecio *P. n. leucogaster*.

Referencoj
----------

1. ↑   IBA: Wyperfeld, Big Desert and Ngarkat. *Birdata*. Birds Australia. Alirita 2011-12-03.

  Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2011-07-06. Alirita 2013-12-30.
2. ↑  BirdLife International. (2011). Important Bird Areas factsheet: Wyperfeld, Big Desert and Ngarkat. Elŝutita el  on 2011-12-06.

35° 37′ 49″ S 141° 18′ 53″ O﻿ / ﻿35.63028 °S, 141.31472 °O﻿ / -35.63028; 141.31472 (mapo)
**Kata Bartsch** [barĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bartsch Kata** estas hungara aktoro, voĉoaktoro.

Kata Bartsch naskiĝis la 22-an de novembro 1979 en Marcali aŭ Kaposvár.

Biografio
---------

Kata Bartsch estis edukita en Kaposvár, poste ŝi akiris aktoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2004. Ŝia ĉefinstruisto estis Géza Hegedűs D. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro Csiky Gergely (Kaposvár) (2004-2008), poste ŝi ne ligiĝis al teatra trupo. Ŝi estis en Londono bicikla portisto, poste ŝi aliĝis al Teatro Nézőpont. Ŝi ofte estas videbla/aŭdebla en filmoj. Ŝi ricevis premion en 2008. Ŝi ne edziniĝis, sed ŝi naskis dufoje.

Ŝiaj teatraj roloj (elekto)
---------------------------

* Anton Ĉeĥov: Onklo Vanja - Jelena Andrejevna
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* - grafino Stazi
* Neil Simon: *Legénylakás* (2019)

Ŝiaj filmaj roloj (elekto)
--------------------------

* *Noé bárkája* (2006) – Sikéné
* *Az elmenetel* (2015) – flegisto
* *Vércsék* (2020)
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Rebecca Romijn

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
*

Referencoj
----------

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 731626
 |
**Teirake Kaini Kiribati** - en Esperanto *Ekstaru Kiribato* - estas la nacia himno de la insulara ŝtato Kiribato en Oceanio. La tekston kaj la melodion verkis *Tamuera Ioteba Uriam* en 1979, kiam la ŝtato akiris sendependecon.

Teksto
------

**Teirake kaini Kiribati**

Teirake kaini Kiribati, Anene ma te kakatonga,  

Tauraoi nakon te nwioko, Ma ni buokia aomata.   

Tauaninne n te raoiroi, Tangiria aoma ta nako.   

Tauaninne n te raoiroi, Tangiria aomata.  

Reken te kabaia ma te rau Ibuakoia kaain abara Bon reken abara Bon reken te nano ae banin Ma te i-tangitangiri naba.   

Ma ni wakina te kab'aia, Ma n neboa abara.  

Ma ni wakina te kab'aia, Ma n neboa abara.  

Ti butiko ngkoe Atuara Kawakinira ao kairika Nakon taai aika i maira.  

Buokira ni baim ae akoi.   

Kakabaia ara Tautaeka Ma ake a makuri iai.  

Kakabaia ara Tautaeka Ma aomata ni bane.

Eksteraj ligiloj
----------------

* teksto en la kiribata kun tradukoj al la angla kaj la germana
* sondosiero *Teirake Kaini Kiribati*

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rNaciaj himnoj de Oceanio |
| --- |
| Sendependaj ŝtatoj | Aŭstralio • Fiĝioj • Kiribato • Marŝala Insularo • Federacio de Mikronezio • Nauro • Nov-Zelando (ankaŭ God Save the Queen) • Palaŭo • Papuo-Nov-Gvineo • Salomonoj • Samoo • Tongo • Tuvalo • Vanuatuo |
| Dependaj teritorioj | Kukinsuloj (Nov-Zelando) • Franca Polinezio (Francio) |
| 
Vidu ankaŭ: naciaj himnoj de Afriko • Azio • Eŭropo • Nord-Ameriko • Sud-Ameriko |

 |
**Ombroĥorio** aŭ **pluvoĥorio** estas la disvastigo de plantsemoj per pluveroj. Ĝi estas formo de disvastigmeĥanismoj de planto.

La ombroxorio estas uzata de marĉaj plantoj, sed ankaŭ de plantoj, kiuj kreskas en sekaj kreskejoj , eĉ en dezerto. Oni povas dividi al pluvoĥorio en pluvdrivantoj kaj pluvbalistoj.

 *Caltha palustris* estas tipa pluvdrivanto.
* Pluvdrivantoj estas plantoj, kies kapsuloj aŭ foniklofruktoj malfermiĝas , kiam ili adsorbas humidecon akvo kaj la fruktvandoj ŝveliĝas. La maturaj semoj poste estas elfluigitaj el la fruktoj pere de la pluvakvo. Tipaj pluvdrivantoj estas *Caltha palustris* kaj *Erantido vintra*. Ankaŭ sedo, kiu kreskas en sekaj ejoj, disvastigas tielmaniere.
* **Pluvbalistoj** uzas la energion de la falantaj pluveroj por disigi iliajn semojn. Al tiu grupo apartenas salvio, brunelo kaj bazilio.

Pluvoĥorio estas kune kun bitisoĥrio (disvastigo per la fluado de riveroj) kaj naŭtoĥorio (perdriva disvastigo) subformo de la hidroĥorio – la disvastigo de plantaj semoj per akvo.
Mapo de Aŭstralio kun Arnhem-Altebenaĵo ruĝe.
Arhem-Altebenaĵo, Nacia Parko Nitmiluko.
La **Grava birda areo de Arnhem-Altebenaĵo**  ampleksas multon de la altaĵa kaj tre dispecetigita grejso-altebenaĵo kiu karakterizas centran Arnhemlandon en Supra Pinto de Norda Teritorio en Aŭstralio.

Priskribo
---------

La limoj de la Grava birda areo kun areo de 22 000 kvadrataj kilometroj estas ĉefe difinitaj per la etendo de la vegetaĵaro apta por *Amytornis woodwardi* (maluredoj). La plej grava biotopo por tiuj birdoj estas nuda rokaĵo kaj *Triodia*-gresoj (poacoj). Alia vegetaĵaro inkludas musonan savanan duonarbaron kaj pluvarbareretojn, speciale tiujn superregatajn de la endemia arbo *Allosyncarpia ternata*. Ĉirkaŭ kvarono de la GBA-o situas ene de Nacia parko Kakaduo; suda flanka parto troviĝas en Nacia parko Nitmiluko, kun multo de la resto en la Indiĝena Protektejo Vardekeno (angle : *Wardekken*) .

Birdoj
------

La altebenaĵo estas identigita kiel GBA-on far Birda Vivo Internacie ĉar ĝi subtenas la tutan populacion de *Amytornis woodwardi*, kaj plimulton de la populacioj de *Meliphaga albilineata* (melifagedoj), avelbrusta rokarkolombo (*Petrophassa rufipennis*) kaj la lokajn subspeciojn de nigradorsa fruktokolombo (*Ptilinopus cinctus*) kaj *Philemon buceroides* (melifagedoj). Ĝi ankaŭ subtenas populaciojn de aŭstralia trielo (*Burhinus grallarius*), *Psitteuteles versicolor* kaj *Platycercus venustus* ([papagedoj]]), *Pitta iris* (pitedoj), la melifagedojn *Lichenostomus unicolor*, *L. flavescens*, *Ramsayornis fasciatus*, *Certhionyx pectoralis*, *Philemon argenticeps*, la estrildedojn *Poephila personata* kaj *P. acuticauda*, kaj *Colluricincla woodwardii* (*Colluriciclidae*) .

Referencoj
----------

1. ↑  angle BirdLife International. (2011). Important Bird Areas factsheet: Arnhem Plateau. Downloaded from  on 2011-12-08.
2. ↑  angle Important Bird Area : Arnhem Plateau, Birds Australia.

Vidu ankaŭ
----------

* Arnhemlanda tropika savano
* Provizora Biogeografia Regiono-klasifiko por Aŭstralio

Eksteraj ligiloj
----------------

* angle Grava birda areo de Arnhem-Altebenaĵo : elektu *Arnhem Plateau*. Arkivigite je 2011-07-06 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
| Portala ikono | Portalo pri Aŭstralio |
| Portala ikono | Portalo pri Geografio |

13° 11′ 28″ S 133° 10′ 50″ O﻿ / ﻿13.19111 °S, 133.18056 °O﻿ / -13.19111; 133.18056 (mapo)
**Katbruligado** estis formo de zoosadisma distro en Okcidenta kaj Centra Eŭropo dum la mezepoko antaŭ la 1800-aj jaroj. En ĉi tiu formo de amuzado, homoj kolektis dekojn da katoj en reto kaj levis ilin alte en la aeron sur fajron, kaŭzante morton pro bruligado, aŭ ekstrema varmo. En la mezepokaj kaj fruaj modernaj periodoj, katoj, kiuj estis ligitaj kun vanteco kaj sorĉado, estis foje bruligitaj kiel simboloj de la diablo. Kune kun tio, aliaj formoj de torturo kaj mortigo de bestoj estis uzataj.

Tiajn agojn rekte sankciis la katolika eklezio kaj persone la papoj. En la 1230-aj jaroj, papo Gregorio la 9-a anoncis, ke kreskas diablo-adorado kaj ke katoj ofte estas parto de satanaj ritoj. La superstiĉo, ke katoj estis ligitaj al Satano, restis en la katolika eklezio dum jarcentoj. Pli ol 200 jarojn poste, Papo Inocento la 8-a skribis, ke "la kato estis la plej ŝatata besto de la diablo kaj idolo de ĉiuj sorĉistinoj." Do, en la fifama katolika traktato pri demonologio, *Malleus Malificarum* (1487), estas eksplicite dirite, ke katoj estas bildoj de malpuraj spiritoj, kiuj aperas por tenti homojn:

> La diabloj uzas tian iluzian aperaĵon kiel en la ekzemplo, kiun ni citis, kiam ili uzis la fantasmon de kato, besto, kiu estas, en la Skriboj, taŭga simbolo de la perfida, same kiel hundo estas la simbolo de predikistoj; ĉar katoj ĉiam starigas kaptilojn unu por la alia.
> 
> 


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 732546
 |
**Moscardón** [moskarDON] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudokcidenta komarko *Sierra de Albarracín*. La loknomo *Moscardón* estas ne-etimologie komprenebla en la hispana kiel muŝego aŭ viandmuŝo. Ĉiuokaze estas tiurilate ok nigraj muŝegoj sur flava fono en la municipa blazono.

Geografio
---------

Ĝi estas ĉe la montaro *Sierra de Albarracín*, je 60 km de Teruelo, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio estas montara, abundas pinaroj kaj transmigra brutobredado de ŝafoj. Moscardón estas unu el la plej sudokcidentaj municipoj de la regiono.

Moscardón estas sur tre montara areo, tre malfacile komunikebla laŭ la regiona ŝoseo A-1703 tra Terriente suden kaj laŭ la regiona ŝoseo A-1513 tra Bezas oriente al Teruelo.

Historio
--------

La originoj de la loĝloko estus de fino de la 12-a jarcento je la konkero fare de kristanoj kaj posta reloĝado de la montaro fare de navaranoj. Temas pri loko facile defendebla, ĉar ravino ĉirkaŭas la loĝlokon kiel natura bariero. La loko okupas strategian punkton ligitan laŭvide kun la turo Andador de Albarracín kaj kun la montopinto Javalón, ekde kie oni povas vidi la preĝejon, kiu eble anstataŭis iaman gvatoturon. 

Ekde 21a de junio 1257, per decido de la reĝo Jakobo la 1-a en Teruelo, Moscardón kaj la ĉirkaŭaj loĝlokoj ekformis parton de la komunumo *Sesma de Frías de Albarracín* en la komunumaro *Comunidad de Santa María de Albarracín*, kiu dependis rekte de la reĝo, kaj tio restis ĝis 1837, kun aktuala sidejo en Tramacastilla.

Aktualo
-------

Bazo de ekonomio estas agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tiukadre oni malaltiĝis ĝis nunaj 53 loĝantoj.

Altiraĵoj estas la preĝejo, la ermitejo, la urbodomo, cisterno-muelejo, popola arkitekturo, naturaj lokoj, fontoj, pinaroj; kaj rivera fiŝkaptado.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Teruelo

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 797314
 |
**Señor Wences** (naskiĝis **Wenceslao MORENO** la 17-an de aprilo 1896 en Salamanko, Hispanio; mortis la 20-an de aprilo 1999 en Nov-Jorko, Usono) estis eminenta 20-a-jarcenta ventroparolisto, eble plej bone konata pro siaj aperaĵoj sur la Programo Ed Sullivan de CBS .

Lia aro de karakteroj inkluzivis "Johnny" (Joĉjo, [ĝoni]), infanan vizaĝon desegnitan sur la pugno de WENCES. WENCES interparolis kun la desegnaĵo, ŝaltante siajn voĉojn inter tiu de Johnny kaj sia propra je miriga rapideco. Alia populara karaktero de WENCES estas la malafabla-voĉa "Pedro", senkorpa kapo en skatolo, kiu grumblas "s'all right" ("estas bone").

Je la tempo de sia morto (nur tagojn post lia 103-a nasktago), WENCES estis loĝanta ĉe la Ameritania Hotelo ĉe 54-a Strato en Nov-Jorko, Nov-Jorkio, tuj ĉirkaŭ la stratangulo el la Teatro Ed Sullivan. Tiu sekcio de 54-a Strato estis renomita "Señor WENCES Way."


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 36384
* GND: 142003913
* LCCN: n2009035064
* VIAF: 90425694
* BNE: XX4866437
 |
**Kata Nemes Takách** [nemeŝ takAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nemes Takách Kata** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, radioparolisto, kostumisto, dekoraciisto.

Kata Nemes Takách  naskiĝis la 30-an de septembro 1980 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Kata Nemes Takách frekventis belaartan mezlernejon en sia naskiĝurbo, samtempe ŝi studis en privata aktorstudio. Ŝi akiris diplomon en Hungara Belarta Universitato en 2005. Ŝi apartenas al malgranda teatro, krome ŝi laŭ la eblecoj ŝi estas voĉoaktoro, radioparolisto, kostumisto, dekoraciisto, do ĉiofaranto ĉe filmoj aŭ teatraĵoj.

Elektitaj laboroj
-----------------

* William Shakespeare: Somermeznokta sonĝo (kostumoj)
* Ferenc Molnár: *Filoj de la Paŭlo-strato* (kostumoj)
* Imre Kálmán: *Reĝino de ĉírdaŝo* (dekoracioj)
* István Fekete: *Vuk* (dekoracioj)
* hungaraj voĉoj en filmoj de Naomie Harris, Elisha Cuthbert kaj aliaj
* hungaraj voĉoj en desegnofilmoj
* radioparolisto en Hungara Radio

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto
* 
*

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 631041
 |
**Santa María de Sando** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. *Santa María de Sando* estas tradukebla etimologie al *Sankta Maria* kaj *Sando* estas referenco al la najbara Sando.

Preĝejo *La Asunción*.
Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 13,89 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 114 loĝantojn. Ĝi perdis pli ol 400 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 50 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753437
 |
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Seymouria** |
| --- |
| Troveblo de fosilioj: Frua Permio antaŭ 280 ĝis 270 milionoj da jaroj |
| Skeleto de SeymouriaSkeleto de Seymouria |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Bestoj *Animalia* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Filumo: | Chordata *Chordata* |
|
|
|
|
|
|
| Superklaso: | Tetrapodoj *Tetrapida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | *Seymouriamorpha* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | *Seymouriidae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Seymouria**Broili, 1904 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Seymouria  |

 |
| v • d • r |

***Seymouria*** estas formortinta genro de tetrapodo apartenanta al la klado Seymouriamorpha. Ili vivis dum la Permio en ie kiu korespondas al la nuntempa Nordameriko kaj Germanio. Ĝi estis malgranda, longis 60 cm kaj estis bone adaptita por vivi sur la tero, kun pluraj reptiliaj karakteristikoj, tiel ke, komence ĝi estis konsiderata kiel primitiva reptilio.

La unuaj fosilioj de *Seymouria* estis malkovritaj en Seymour, Graflando de Baylor, Teksaso (de kie devenas la nomo de la tipa specio, *Seymouria baylorensis*) kaj aĝas inter 270 kaj 280 milionojn da jaroj. Ĝi problable manĝis insektojn kaj eble iun pli grandan beston.

Fonto
-----

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Seymouria en la hispana Vikipedio.*
**Zara vojo** estas grava aŭtovojo en Sud-Osetio, kiu anstataŭas parton de la Transkaŭkaza magistralo trairantan kartvelajn vilaĝojn norde de Cĥinvalo (Keĥvi, Kurta, Aĉabeti kaj Tamaraŝeni). La vojo estas foje nomata "Vojo de Vivo", analogie al la vojo, starigita dum la Dua mondmilito en 1941 sur glacio de Ladoga lago por veturigi nutraĵojn en la sieĝitan Leningradon (vidu Sieĝo de Leningrado), ĉar en la tempo de oset-kartvela kontraŭstaro ĝi estis la sola ligo inter Cĥinvalo kaj la osetaj loĝlokoj en la nordo de Sud-Osetio kaj trans la Kaŭkaza montaro.

La 20-an de majo 1992 sur la Zara vojo ĉe la vilaĝo Zar okazis **Zara tragedio**, rememorata ĉiujare en Osetio. Tiam kartveliaj trupoj mortpafis sur la vojo 34 rifuĝintojn, kiuj veturis al Norda Osetio, inter ili plejparto estis maljunuloj, virinoj kaj infanoj.

La Zara vojo estis plene kovrita per gruzo printempe de la jaro 2008. Antaŭ la aŭgusta milito en Sud-Osetio ekzistis planoj kovri la tutan vojon per asfalto ĝis veno de vintro. Estis speciale aĉetita el Korea Respubliko asfalta fabriko.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Fotoj de la Zara vojo Arkivigite je 2007-09-16 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑   Arkivita kopio. Arkivita el la originalo je 2008-09-02. Alirita 2008-08-30.
2. ↑
**San Morales** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Zona de Cantalapiedra y Las Villas. *San Morales* ne estas tradukebla etimologie al iu sanktulo, sed estas popola adapto de *Salmorales* (salterenoj), kio aperas ankaŭ en la samprovinca municipo Salmoral.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Aceña de la Fuente kaj San Morales, okupas totalan areon de 4,92 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 332 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 240 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj sed poste reakiris 150 pro proksimeco al la provinca ĉefurbo. Ĝi distas 14 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753429
 |
**Ottó Bláthy** [otO blAti], hungare **Bláthy Ottó Titusz** estis inventisto.

Li naskiĝis en Tata (Hungario), en la 11-an de aŭgusto 1860, li mortis en Budapeŝto, en la 26-an de septembro 1939.

Vivo
----

Li frekventis lernejojn en Tata kaj en Vieno. Ekde 1881 li laboris, kiel inĝeniero pri mekaniko en la Hungara Ŝtata Fervojo. Tie li interesiĝis ankaŭ pri elektro kaj magneto. Li konatiĝis kun Miksa Déri kaj Károly Zipernowsky. Ili havis komunan laboron en Italio por konstrui akvoenergian centralon, kie ili evoluis novan transformatoron, kiel inventon. Baldaŭe li okupiĝis pri elektraj lokomotivoj. Li estis ankaŭ ŝakisto kaj amiko de hundoj, li estis framasono laŭ Magyar Katolikus Lexikon (Hungara Katolika Leksikono). Li ricevis diversajn premiojn pro la laborado.

En Hungario faklernejoj kaj asteroido *126315 Bláthy* havas la nomon Bláthy.

* Nova transformatoro de la hungaraj inventististoj (1885)Nova transformatoro de la hungaraj inventististoj (1885)
* Bláthy-Wattmeter (1889)Bláthy-Wattmeter (1889)
* Ottó Bláthy in armature, Ganz turbo generator (1904)**Ottó Bláthy** in armature, Ganz turbo generator (1904)

* Kategorio Ottó Bláthy en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 385645
* GND: 1070405078
* LCCN: nb2008004337
* VIAF: 4462366
* ISNI: 0000 0001 2020 077X
* BNF: 16715856f
* NKC: hka2011634382
 |
**Mayalde** [maĜALde] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Sayago en la sudokcidento de la provinco, fakte en la sudorienta pinto de la komarko. *Mayalde* estas devena etimologie el la hispanlingva vorto *mayal* ĉu por draŝilo ĉu por akso de tirbesto al muelejo. 

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 43,71 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 176 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 500 loĝantojn el la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi distas 37 km de Zamoro, provinca ĉefurbo, kaj limas kun Peñausende, Cabañas de Sayago, El Cubo de la Tierra del Vino kaj la Provinco Salamanko (Santiz, La Izcalina kaj Izcala). 

La setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, legomoj, vitoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de Provinco Zamoro


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 754433
 |
**San Miguel del Robledo** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Ciudad Rodrigo kaj al la Municiparo Sierra de Francia. *San Miguel del Robledo* estas tradukebla al *Sankta Mikaelo de la Kverkaro*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 10,39 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 60 loĝantojn. Ĝi perdis preskaŭ 400 loĝantojn dum la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.

Limas kun loĝlokoj La Alameda de Gardón, Gallegos de Argañán kaj Espeja. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj dum la Hispana Milito de Sendependigo. Iam la loko nomiĝis Arroyomuerto (Rojo de la mortinto).

La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 752662
 |
**San Muñoz** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. *San Muñoz* ne estas tradukebla etimologie al iu sanktulo sed devenas per popola adapto de persona nomo *Sancho Muñoz*, kiel reloĝestro; estas najbara vilaĝo Muñoz en La Fuente de San Esteban kun sama etimologia deveno.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Agustínez, Buenabarba, San Muñoz, Villa Adelfa kaj la senhomejo Gallegos de Huebra, okupas totalan areon de 53,90 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 241 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 000 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas kun Castillejo de Huebra, je 8,4 kilómetros norde. Nordokcidente kun Muñoz, je 13,2 km. Nordoriente kun Aldehuela de la Bóveda, je 11,8 km. Sude kun Abusejo, je 13,6 km. Sudokcidente kun Cabrillas, je 8,7 km. Sudoriente kun La Sagrada je 7,5 km. Oriente kun Carrascal del Obispo je 15,1 km. Kaj okcidente, je 12,7 km, kun La Fuente de San Esteban. Ĝi distas 48 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis en la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis (piedirado).

La urbestro estas de dekstra partio PP.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Salamanko


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 753431
 |
**Ottó Fettick** [otO fetik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fettick Ottó** estis hungara bestokuracisto, infankuracisto, altlerneja instruisto, artokolektisto.

Ottó Fettick naskiĝis la 1-an de junio 1875 en Budapeŝto, li mortis la 2-an de februaro 1954 (laŭ hungara Vikipedio la mortotago estis la 3-a) en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ottó Fettick akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1896, poste li estis bestokuracisto. En la studjaro 1905 li estis asistanto en la altlerneja kliniko, poste li estis laboratoriestro pri laktoj en la Ekonomia Akademio (Magyaróvár). Inter 1909 kaj 1934 li instruis en la altlernejo kiel privata instruisto (1909-1917), eksterordinara instruisto (1917-1924), profesoro (1924-1934). Li emeritiĝis en 1934, tamen pli frue en 1929 li akiris plian medicinan diplomon. Dum la emeritaj jaroj li estis infankuracisto, sed li okupiĝis ĝismorte precipe pri laktohigieno. Li estis ankaŭ signifa artokolektisto, la Hungara Muzeo pri Metia Arto heredis lian kolekton.

Elektitaj kontribuoj
--------------------

* *Új fehérjebontó és vajsavas erjedést létesítő baktérium* (1907)
* *A tejtermékeknek állami ellenőrzőjeggyel való ellátásáról szóló 1925. X. tc. és a tejsavbaktériumok színtenyészeteinek alkalmazása a vajgyártásban* (1928)

Fontoj
------

* hungarlingva aprezo kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) Arkivigite je 2021-01-23 per la retarkivo Wayback Machine

Referencoj
----------

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 713687
 |
En matematiko kaj teoria fiziko, tensoro estas **malsimetria sur du indeksoj** *i* kaj *j* se ĝi ŝanĝas sian signon se la du indeksoj estas interŝanĝitaj:

{\displaystyle T\_{ijk\dots }=-T\_{jik\dots }}
**Malsimetria tensoro** estas tensoro por kiu estas du indeksoj sur kiu ĝi estas malsimetria.

Se la tensoro ŝanĝas la signon sub la interŝanĝo de *ĉiuj* du indeksoj, tiam la tensoro estas **plene malsimetria** kaj ĝi estas ankaŭ nomata kiel diferenciala formo.

Por ĉiu paro de indeksoj ĝenerala tensoro **U**, kun komponantoj {\displaystyle U\_{ijk\dots }} havas simetrian kaj malsimetrian partojn:

{\displaystyle U\_{(ij)k\dots }=(1/2)(U\_{ijk\dots }+U\_{jik\dots })} (simetria parto),

{\displaystyle U\_{[ij]k\dots }=(1/2)(U\_{ijk\dots }-U\_{jik\dots })} (malsimetria parto),

kaj simile por aliaj indeksoj.

Kiel la termino "parto" sugestas {\displaystyle U\_{ijk\dots }=U\_{(ij)k\dots }+U\_{[ij]k\dots }}

Tensoro **A** kiu estas malsimetria sur indeksoj *i* kaj *j* havas la propraĵon ke la kuntiro kun tensoro **B**, kiu estas simetria sur indeksoj *i* kaj *j*, estas idente 0. Pruvo:

{\displaystyle A\_{(ij)k\dots }B\_{[ij]k\dots }=A\_{(ji)k\dots }B\_{[ji]k\dots }=-A\_{(ij)k\dots }B\_{[ij]k\dots }=0}

Grava malsimetria tensoro en fiziko estas la farada tensoro **F** en elektromagnetismo.

Vidu ankaŭ
----------

* Malsimetria
* Malsimetria matrico
* Simetria tensoro
**Ottó Benedikt,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Benedikt Ottó** estis hungara elektroinĝeniero, profesoro, membro (korespondanta en 1956, ordinara en 1958) de Hungara Scienca Akademio.

Ottó Benedikt  naskiĝis la 18-an de majo 1897 en Budapeŝto. Li mortis la 25-an de novembro 1975 en Budapeŝto.

Biografio
---------

Ottó Benedikt post abituriento li batalis dum la 1-a mondmilito. En 1918 li aliĝis al la komunistoj. En la sekva jaro li estis sendita al Vieno por prepari komunistan revolucion, sed la polico arestis lin kaj deportis lin al Hungario. Dum la Hungara Sovetrespubliko li estis sekretario de Béla Kun. Post la falo ankaŭ tie li estis arestita, sed en 1920 li sukcese rifuĝis al Vieno, kie komence li estis simpla laboristo. Li aliĝis al la aŭstraj komunistoj, redaktis komunistan periodaĵon, krome li frekventis universitaton ricevinta diplomon en 1930. En 1932 li translokiĝis al Moskvo, kie li ricevis postenon en fabriko. Inter 1939-1955 li estis katedrestro en trafika universitato en Moskvo, poste li hejmenvenis. Ankaŭ en Budapeŝto li estis katedrestro en la teknika universitato. En la studjaro 1957 li estis rektoro. Li havis edzinon, kiu naskis filinon. Li okupiĝis precipe pri elektraj lokomotivoj kaj eksterordinaraj motoroj. Li ricevis premion Kossuth en 1959 krome precipe poste ankaŭ aliajn premiojn.

Elektitaj publikaĵoj
--------------------

* *Egy úrifiú története* (1921, 1965) - novelo
* *Die neue elektrische Maschine "Autodyne"* (1957)
* *Villamos hajtások. II/1–2* (1961, 1966) - studenta lernolibro
* *Beiträge zur Weiterentwicklung der Theorie der Gleichstrommaschine* (1975)
* *Befejezetlen emlékiratok* (Nefinitaj memuaroj), (2007)

Memorigiloj
-----------

* memorpremio de 1976
* strato en Budapeŝto de 1988

Fontoj
------

* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero B kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio


Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.
**San Miguel de Allende** estas komunumo en la meksika subŝtato Guanajuato. La ĉefurbo de la komunumo estas San Miguel de Allende.

Geografio
---------

La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 139297 loĝantojn. El tiuj estas 65487 viroj kaj 73810 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1537,19 kvadratkilometroj kaj ĝi situas (meza punkto) je 1910 metroj super la marnivelo. La kvanto de precipitaĵo (jare) estas ND milimetroj. La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 20° 55′ norda latitudo kaj 100° 45′ okcidenta longitudo.

Sociogeografio
--------------

En la komunumo vivas 114950 personoj kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli. El tiuj personoj 520 personoj parolas indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0,45 % de la personoj, kiuj aĝas 5 jaroj aŭ pli.

79241 loĝantoj aĝas 15 jaroj aŭ pli. Inter ili estas 65334 alfabetoj kaj 13798 analfabetoj. Do 17,41% de la loĝantoj, kiuj aĝas 15 aŭ pli estas analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Eksteraj ligiloj
----------------

* San Miguel de Allende en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio San Miguel de Allende en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

 Arkivigite je 2011-05-18 per la retarkivo Wayback Machine


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 260495
* GND: 4826895-1
* LCCN: n82147188
* VIAF: 129860254
* NKC: ge803711
 |
**Objektivismo** estis duageneracia skolo de anglalingva modernisma poezio. Ties poetoj estis ĉefe usonanoj influitaj, inter aliaj, de Ezra Pound kaj William Carlos Williams. La ĉefaj principoj de objektivisma poetiko, laŭ Louis Zukofsky, estis traktado de la poemo kiel objekto kaj emfazo sur sincero, inteligento kaj la povo de la poeto rigardi la mondon klare. Kvankam la nomo similas al tiu de la filozofia skolo de Ayn Rand, la du movadoj ne estas ligataj kaj, fakte, estas fundamente malsamaj.

La kerna grupo konsistis de usonanoj Zukofsky, Williams, Charles Reznikoff, George Oppen kaj Carl Rakosi, kaj la brito Basil Bunting. Poste alia usona poeto, Lorine Niedecker, asociiĝis kun la grupo. Multaj aliaj poetoj inkluziviĝis en fruaj publikaĵoj sub la objektivisma rubriko sen havi la samajn sintenojn pri poezio de la kerna grupo. Kvankam tiuj poetoj ĝenerale sufris kritikan neglekton, precipe en siaj fruaj karieroj, kaj multaj el ili rezignis dumtempe pri poezio, ili eventuale fariĝis tre influaj al postaj generacioj de verkistoj, kiuj verkis laŭ la tradicio de anglalingva modernisma poezio.

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo Objectivism (poetry) en la angla Vikipedio.*

Notoj
-----

1. ↑   (2012) *The New Anthology of American Poetry: Vol. III: Postmodernisms 1950-Present*. Piscataway NJ: Rutgers University Press]. ISBN 978-0813551562.
En nombroteorio, **primo de Wolstenholme** estas primo tia ke:

{\displaystyle {{2p-1} \choose {p-1}}\equiv 1{\pmod {p^{4}}}}
La primoj de Wolstenholme estas nomita post Joseph Wolstenholme kiu pruvis la teoremon de Wolstenholme, la ekvivalentan frazon por *p3* en 1862, sekve post Charles Babbage montris la ekvivalenton por *p2* en 1819.

La nuraj sciataj primoj de Wolstenholme estas 16843 kaj 2124679. Ĉiu la alia primo de Wolstenholme devas esti pli granda ol 109. Ĉi tiuj datumoj estas konsekvenca kun la heŭristiko ke la restaĵo module *p4* estas pseŭdo-hazarda oblo de *p3*. Ĉi tiu heŭristiko antaŭdiras ke la kvanto de primoj de Wolstenholme inter *K* kaj *N* estas proksimume *log log N - log log K*. La kondiĉo estas kontrolita por ĉiuj primoj supren ĝis 109, kaj la heŭristiko diras ke devas esti proksimume unu primo de Wolstenholme inter 109 kaj 1024.

Vidu ankaŭ
----------

* Primo de Wieferich
* Primo de Wilson
* Listo de specialaj klasoj de primoj
* Primo de Wall-Sun-Sun

Eksteraj ligiloj
----------------

* A088164 en OEIS
* La Prima Glosaro: Primo de Wolstenholme
* Statuso de la serĉo por primoj de Wolstenholme
**Otto von Simson** (naskiĝinta la 17-an de julio 1912 en Berlino; mortinta la 24-an de majo 1993 samurbe) estis germana arthistoriisto.

Ĉar la kristano Simson havis judajn praulojn, li fuĝis post intertempa redaktista laboro por la katolika revuo *Hochland* 1939 de la nazia persekutado kaj elmigris en Usonon, kie li diversurbe instruis profesore.

Post remigrado al Germanujo li laboris por la ministrejo por eksterlandaj aferoj kiel delegito ĉe Unesko. Kiel ordinara profesoro pri moderna arthistorio li estis vokata en 1964 al la Libera Universitato Berlino, kie li ĝis sia pensiiĝo en la jaro 1979 ankaŭ estis direktoro de la arthistoria instituto.

Simson laŭiris vaste ampleksajn arthistoriajn interesojn. Li okupiĝis kaj pri ikonologio en mezepoka arĥitekturo, pri la interligiteco de arto kaj liturgio, pri Peter Paul Rubens kaj pri la germana pentrarto de la 19-a jarcento. Kiel lia ĉefa verko validas *The Gothic Cathedral* el 1956.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Informoj pri Otto von Simson en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Arkivigite je 2014-03-13 per la retarkivo Wayback Machine
* Nekrologo


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 492814
* GND: 118614592
* LCCN: n50026392
* VIAF: 108227430
* ISNI: 0000 0001 1032 121X
* SUDOC: 08748241X
* BNF: 12420697d
* NLA: 35501302
* NDL: 00456675
* BIBSYS: 90245117
* NKC: kup19950000091093
* BNE: XX1112505
 |
**San Miguel de la Frontera** estas urbego, universitata urbo kaj komunumo en orienta parto de Salvadoro en Departemento San Miguel. Ĝi estas ĉefurbo de la departemento. Loke la loknomo estas **San Miguel**.

Bazaj informoj
--------------

Mapo pri Salvadoro, kie estas trovebla San Miguel
* Koordinatoj: 13° 29′ N 88° 11′ U﻿ / ﻿13.483 °N, 88.183 °U﻿ / 13.483; -88.183 (mapo)
* Areo: 594 km²
* Loĝantaro: 247 119 en 2013
* Supermara alteco: 129 m
* Horzono: UTC-6h
* Poŝtkodo:
* Telefonkodo:

Geografio
---------

Panoramo al San Miguel
San Miguel situas sur montetaro en orienta parto de la lando. Ĝi situas 138 km oriente de la ĉefurbo San-Salvadoro.

Historio
--------

San Miguel estis fondita en 1530 fare de hispanaj kolonianoj. En 1586 ĝi ricevis la statuson urbo. En 1824 la komunumo jam apartenis al la sendependa ŝtato. 

La grandurbo estas grava centro de la agrikulturo, tekstilaj kaj kemiaj produktaĵoj. Tamen, en la lasta jardeko la servosektoro, speciale la sanservo kaj komerco pliiĝis konsiderinde.

Trafiko
-------

San Miguel havas bonan vojan kontakton al la ĉefurbo San-Salvadoro.

Klimato
-------

En San Miguel tropika klimato regas. Jare pluvas (neniam neĝas) po 1703 mm. Inter decembro-marto apenaŭ pluvas, inter majo-oktobro daŭras la pluva sezono. La averaĝa temperaturo varias inter 24-28 °C.

Vidindaĵoj
----------

* katedralo

Fontoj
------

* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* mapo Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
* vetero
|  |  |
| --- | --- |
|   | **Ĉi tiu artikolo estas orfa, ĉar malmultaj aŭ neniuj aliaj artikoloj ligas al ĝi**.

---

Bonvolu enmeti ligilojn al ĉi tiu paĝo el rilataj artikoloj; sugestoj estas troveblaj ĉi tie.Precizigu la daton: {{Orfa|temo|monato jaro}} |

  

**Primiera bovo** (primiere: **primieròta**; germane: **Primörer**) estas tipo de la specio Bos taurus. Ĝi estas bredata por la lakto. Ĝi estas malaperonta, ĉar en Primiero (ĝia naskiĝloko) la popolo ne plu estas ĉefe kamparana. Tial hodiaŭ estas nur malmultaj puraj ekzempleroj, sed pluraj rasmiksiĝaj ekzempleroj.

Karakterizaĵo
-------------

La specio havas brunan malhelan felon. La bovoj estas malgrandaj: ilia pezo estas ĉirkaŭ 2-3 kvintalojn, ili ne longas pli ol unu metron kaj okdek kaj ilia staturo estas malpli granda ol unu metron kaj tridek.

La specio estas forta, rustika kaj estas adekvata al la montaj herbejoj. Ĝi havas longan vivon.

Ĝia produktado estas pleje kvintalojn da lakto ĉiujare (ĉirkaŭ 10 kilogramojn ĉiutage).


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Zoologio |
**Vaganteco** estas fenomeno kiu okazas en biologio kiam individuaj animaloj aperas tre for de sia normala teritorio; individuaj animaloj kiuj montras tian vagantecon estas konataj kiel **vagantoj**. Oni uzas foje ankaŭ la terminon **akcidenta**, kiu ĉiukaze povas nuanciĝi al akcidenta kaŭzo de la vaganteco kia ŝtormo, incendio ktp. Estas nombro de faktoroj kiuj povus kaŭzi ke individuo iĝas vaganto — genetikaj faktoroj aŭ veterkondiĉoj estas du kutimaj — sed povas esti multaj kaj ne ĉiam konataj aŭ antaŭvideblaj. Vaganteco povas esti antaŭanto de koloniigo se la individuoj survivas kaj emas reproduktiĝi.

Vaganteco okazas ĉe birdoj, insektoj, mamuloj kaj testudoj.

Ĉe birdoj
---------

En la norda hemisfero plenkreskaj birdoj (eble mallertaj nespertaj junaj maturuloj) de multaj specioj preterpasas siajn normalajn reproduktajn teritoriojn dum la printempa migrado kaj atingas ĝis areojn pli nordajn (tiaj birdoj estas nomataj **printempaj preterpasantoj**.)

Aŭtune kelkaj junuloj anstataŭ direktiĝi al kutimaj vintrejoj, prenas "neĝustan" direkton kaj migras tra areoj kiuj ne estas ilia normala migrovojo. Ekzemple siberiaj paserinoj kiuj normale vintras en Sudorienta Azio estas komune trovataj en Nordokcidenta Eŭropo. Tio estas inversa migrado, kiam la birdoj migrats en la mala direkto (ekzemple nordokcidenten anstataŭ sudoriente). La kaŭzoj de tio estas nekonataj, sed oni sugestas genetikajn mutaciojn aŭ aliaj nenormalaĵoj rilate al la magneta sensiveco de la birdoj.

Aliaj birdoj estas elpelitaj fare de ŝtormoj, kiaj la birdoj de Nordameriko, pelitaj tra la Atlantika Oceano al Okcidenta Eŭropo.

Referencoj
----------

1. ↑  Vinicombe, Keith; David Cottridge.  (1996) *Rare birds in Britain and Ireland a photographic record*. London :: Collins,, p. 192, 96 of col. ates : ill. ma ; 24 cm.. ISBN 0002199769.
La **Abasida invado de Malgranda Azio** en 806 estis la plej granda militoperaco iam farita de la Abasida Kaliflando kontraŭ la Bizanca Imperio. Tiu ekspedicio estis komandita persone de la abasida kalifo Harun al-Raŝid (regis dum 786–809), kiu deziris revenĝi pro la bizancaj sukcesoj en la landlima regiono de la Kaliflando la antaŭan jaron kaj impresi super la Bizanca imperiestro, Niceforo la 1-a (r. 802–811). La granda armeo de Abasidoj, laŭ arabaj fontoj konsistis el pli ol 135,000 homoj, kiuj rabatakis tra Kapadokio senrivale, kaptante kelkajn urbojn kaj fortikaĵojn, ĉefe Herakleja Kibistra, kaj devigante Niceforo serĉi pacon ŝanĝe de tributoj. Post la foriro de Harun, tamen, Nikeforo rompis la terminojn de la traktato kaj reokupis la landlimajn fortikaĵojn kiujn li estis devinta abandoni. Priokupo de Harun pro ribelo en Ĥorasano, kaj lia propra morto tri jarojn poste, malebligis reprenon de la afero je simila skalo. Krome, la kvara *fitna*, nome abasida enlanda milito kiu ekis post 809 kaj la bizanca priokupo pro la Bulgaroj kontribuis al haltigo grandskale de la arab-bizanca konflikto dum du jardekoj.
***The Sound of Silence*** (trad. La sono de la silento), origine ***The Sounds of Silence***, estas kanto de la usona muzikduo Simon & Garfunkel, verkita de Paul Simon. Studia registrado de la kanto kondukis al registra interkonsento kun Columbia Records, kaj la origina akustika versio estis registrita en Marto 1964 ĉe Columbia Studios en Novjorko por ilia debutalbumo, *Wednesday Morning, 3 A.M.* Publikigita la 19an de Oktobro, 1964, la albumo estis komerca malsukceso kaj kondukis al la disbandigo de la duo; Simon revenis Anglio, kaj Art Garfunkel al siaj studoj ĉe la Kolumbia Universitato.

En 1965, la kanto ekaltiris atenton en radielsendoj en Bostono kaj tra Florido. La kreskiĝanta elsendado kondukis la diskoproduktiston Tom Wilson, fakte la produktoro de la kanto, remiksi la kanton supertavolige per elektraj instrumentoj kaj drumoj. Tiu remiksita versio estis publikigita kiel unuopaĵo en Septembro 1965. Simon & Garfunkel ne estis prie informitaj ĝis post ties publikigo. Tiu remiksaĵo iĝis No. 1 en la sukcesolisto *Billboard* Hot 100 por la semajno finanta en la 1a de Januaro, 1966, kio kondukis la duon reuunĝi kaj tuj registri sian duan albumon, kiun Columbia titolis *Sounds of Silence* kiek klopodo por kapitaligi la sukceson de la kanto. La remiksita unuopaĵa versio de la kanto estis inkludita en tiu tuja albumo. Poste, ĝi aperis en la filmo de 1967 nome *The Graduate* kaj estis inkludita en la filmodisko "The Graduate". Krome ĝi estis publikigita en la muzikalbumeto *Mrs. Robinson* en 1968, kun tri aliaj kantoj el la filmo: nome "Mrs. Robinson," "April Come She Will" kaj "Scarborough Fair/Canticle."

"The Sound of Silence" estis inter la dek pintaj sukcesaĵoj en multaj landoj tutmonde, inter kiuj Aŭstralio, Aŭstrio, Okcidenta Germanio, Japanio kaj Nederlando. Ĝenerale konsiderita klasika kanto de "folk rock", tiu kanto estis enmetita en la Nacia Diskoregistro en la Library of Congress ĉar estas "culturally, historically, or aesthetically important" (kulture, historie aŭ estetike grava) en 2012, kun la cetero de la albumo *Sounds of Silence*. Ekde sia publikigo, la kanto estis inkludita en sekvaj kompilaĵoj, dekomence en la kompilalbumo de 1972 nome *Simon and Garfunkel's Greatest Hits*.

Referencoj
----------

1. ↑   Original versions of The Sound of Silence by The Bachelors [IE].
2. ↑  Mastropolo, Frank.  51 Years Ago: Simon & Garfunkel Record Their First Classic, 'The Sounds of Silence'. *Ultimate Classic Rock* (10a de Marto 2015).

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo The Sound of Silence en la angla Vikipedio.*


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 821696
 |
La **TEJO-Vikio** estis inter 2003 kaj 2014 publike alirebla vikio kreata de aktivuloj de la Tutmonda Esperantista Junulara Organizo. Laŭ la origina celo ĝi celis esti *libere redaktata komuna retejo por kunlabori pri diveraj projektoj*, kiel informoj pri landaj sekcioj, tradukoj por TEJO, aŭ planata TEJO-radio. La TEJO-Vikio estis unu el la unuaj vikioj ekuzitaj en Esperantujo dum la moda ondo de vikioj (ligita al la ekesto de Vikipedio en Esperanto).

Enhavo
------

Dum la jaroj de ĝia ekzisto, la TEJO-vikio estis uzata por organiza laboro ene de TEJO, sed ankaŭ por komunikado al la membroj de TEJO kaj partoprenintoj de ĝiaj aranĝoj kaj ankaŭ alia disponigado de informoj al la publiko. Aperis en ĝi ekzemple listo de fotoj de la IJK 2008, publike disponiĝis tie arkivo de la retaj estraraj kunsidoj de TEJO, TEJO enmetadis tien detalajn raportojn pri agado referencatajn en la Estrara Jarraporto, kaj oni ankaŭ plurfoje uzis la datumojn pri landaj sekcioj el la TEJO-vikio por produkti la Jarlibron de UEA.

Historio
--------

Ĝi estis lanĉita de Chuck Smith, tiam volontulo de TEJO, en majo 2003 kaj anoncita en TEJO-aktuale. Jam ĉe la lanĉo ĝi enhavis informojn pri 7 landaj sekcioj de TEJO, listojn de aktivuloj kaj proponon diskuti projektajn ideojn kaj serĉi kunlaborantojn. Ĉeestis ankaŭ listo de membroj de TEJO okupiĝantaj pri vikioj. La kutimo estis ensaluti per sia propra nomo, sed formala registriĝo kaj sistemo de uzantonomoj ne ekzistis.

Iam turne de la jaroj 2009 kaj 2010 la TEJO-vikio iĝis pasvorte protektita, sed la uzantonomo kaj la pasvorto estis apud la ensalutformularo klarigitaj en Esperanto. Temis pri klopodo kontraŭi spamon, pro kiu tamen la vikio fine fermiĝis iam en 2014. Nuntempe oni planas ĝian restarigon per nova sistemo kaj disponigon de rete konsultebla arkivo de la malnova enhavo.

Referencoj
----------

1. 1 2 3  TEJO-aktuale N-ro 111 *[sic!]* (19 majo 2003) – "OFICIALA LANCHO DE LA TEJO-VIKIO"
2. 1 2 3  TEJO-aktuale N-ro 112 *[sic!]* (19 majo 2003) – "OFICIALA LANCHO DE LA TEJO-VIKIO"
3. ↑  En la IJK povas okazi io ajn | La vivo de Kunar
4. ↑  Neniu volas inviti IJK-n 2008
5. ↑  TEJO Tutmonde numero 118–120 (2006:4-5-6); jaro 24[*rompita ligilo*]
6. ↑  La TEJO Vikio petas ekde nun uzantnomon kaj pasvorton (artikolo alligita en dekstra kolumno de tiu arkiva paĝo)
7. ↑  TEJO-Vikio ???

Vidu ankaŭ
----------

* Vikipedio en Esperanto
* Unumondo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Retpaĝaro de la TEJO-vikio[*rompita ligilo*] (provizore ne funkcias, tie estas aperonta ankaŭ arkivo)
**Abarca de Campos** [aBARka deKAMpos] estas municipo en la sudokcidento de la provinco Palencio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la komarko *Tierra de Campos*.

Geografio
---------

Loko de Abarca de Campos en la provinco Palencio.
Turo kariljono.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 11,39 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 45 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 140 loĝantojn el la jaro 1950. Ĝi distas 33 km de Palencio, provinca ĉefurbo.

Ĝi limas norde kun Autillo de Campos, oriente kun Fuentes de Nava, sude kun Castromocho kaj okcidente kun Villarramiel. La municipa teritorio estas ene de la birdoprotekta areo ZEPA nome La Nava - Campos Norte​ apartenanta al la Reto Natura 2000.

Historio
--------

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado. La plej frua mencio estas en dokumento de la reĝo Ordoño la 2-a de la jaro 916. En la 12-a jarcento ĝi apartenis al la Ordeno de Kalatrava; poste al diversaj nobelaj familioj: la reĝino Mencia de Portugalio, la familioj Alburquerque, Osorio kaj, en la 18-a jarcento, Abrantes.

Aktualo
-------

Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj kaj vitejoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun piedirado tra naturaj lokoj. De la historia pasinteco restis diversaj vizitindaj vidindaĵoj kiel la preĝejo kun turo de la 15-a jarcento; urba kerno de tradicia arkitekturo de adobo; Centro de Nuntempa Arto La Fábrica, ĉe iama farunfabriko, sektoro de la Kanalo de Kastilio, kie eblas boatado; Palaco de Osorio, konstruita inter 1580 kaj 1620, de mudeĥara stilo; turo kariljono, el la plej grandaj de la regiono, kun dek ses sonoriloj ktp.

Vidu ankaŭ
----------

* Municipoj de la provinco Palencio

Notoj
-----


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 771092
* LCCN: n2004044064
* VIAF: 147952044
 |