recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Larĝa foto pri la markolo ĉe Butterworth

**Butterworth,** malaje *Bagan*, ĉine 北海, tamile பட்டர்வொர்த் estas mara havenurbo en Malajzio, en subŝtato Penango. La loknomo venis de brita guberniestro William John Butterworth.

Flago de Butterworth
Aerpanoramo de Butterworth

Bazaj informoj
--------------

* Loĝantaro: 71,643 ( en 2010)
* Areo: km²
* Supermara alteco: 8 m
* Horzono: UTC + 8 (ankaŭ somere)
* Telefonkodo: +604
* Poŝtkodoj: 120xx ĝis 134xx
* Aŭtokodo: P
* 05° 23′ 38″ N 100° 21′ 50″ O﻿ / ﻿5.39389 °N, 100.36389 °O﻿ / 5.39389; 100.36389 (mapo)

Geografio
---------

Templo en Butterworth
Butterworth situas en nordokcidenta Malajzio en Malaja duoninsulo laŭ marbordo kaj rivero Perai. Ĝorĝtaŭno (Penango) troviĝas 3 km (tra la markolo), Kuala-Lumpuro 294 km .

La okcidenta marbordo estas sabla, la norda bordo estas kovritaj per mangrovoj.

Historio
--------

Butterworth estis fondita en 19-a jarcento fare de britoj. Ĝi estis dekomence bazo al insulo Penang tra la markolo, tial oni konstruis havenon kaj fervojan linion. Ĝi iĝis ankaŭ centro de kaŭĉukoproduktado. La japanoj havis la urbon inter 1941 kaj 1945. Depost sendependiĝo de Malajzio la industrio estis evoluigita en la havenurbo.

Stacidomo de Butterworth
Templo en Butterworth

Trafiko
-------

Inter Butterworth kaj Ĝorĝtaŭno pramoj trafikas. Butterworth havas stacidomon, trairan laŭmaran vojon kaj alian vojon al interno de la lando. La urbo havas militan flughavenon.

Klimato
-------

Butterworth havas tropikan pluvarbaran klimaton. La jara averaĝa temperaturo estas 27 °C, kiu varias inter 23-31 °C.

Vidindaĵoj
----------

* diversaj preĝejoj
* rivera ponto, sed ankaŭ la mara ponto estas proksime

Fontoj
------

* WikiTrans
*
**Ĥufu**, konata ankaŭ sub greka formo de sia nomo **Keopso**, estis egipta faraono. Lia tuta nomo en la egipta lingvo sonis *Ĥnemĥufui*. Li regis en periodo de Malnova imperio, proksimume en la jaroj 2589 ĝis 2566 a.K.. Li estis filo de fondinto de la 4a dinastio Snofru kaj reĝino Heteferes la 1-a. Ĥufu havis onidire naŭ filojn, el kiuj du pli poste alternigis lin sur la trono. La unua estis Raĝedef, la dua poste Ĥafra (Ĥefren), kiu estis filo de reĝino Henutsen. Harĝedef, plua el la filoj de la reganto, estis konsiderata kiel unu el signifaj saĝuloj.

Neklara portreto de la konata reganto
-------------------------------------

Ĥufu komencis sian regadon per tio, ke li ebenigis la tutan nordan terlangon de plataĵo en Gizo, sur kiu li poste komencigis konstruadon de la granda piramido. Dum lia regado estiĝadis ankaŭ aliaj konstruaĵoj, kies ruinoj estis trovitaj en Tell el-Basta, Dendera kaj Kuft. En Vádí Geráví sur orienta bordo de Nilo apud Memfiso li konstruigis la unuan valbaraĵon de ĉiuj tempoj.

Kvankam li konstruigis la grandan piramidon, kiu estas ununura el la sep mirindaĵoj de la antikva mondo, kiu rezistis al paso de la tempo, estas tre malmulte konate pri lia regado. Konserviĝis nur unusola lia portreto - ebura 5 cm alta statueto. Ĥufu estas tiel la plej fama nekonata personeco de la antikva Egiptio.

Rakontoj de Herodoto kaj aliaj literaturaj verkoj priskribas Ĥufu-on en ne tro favora maniero. Proksimume du mil jaroj post la morto de konstruinto de la granda piramido Herodoto parolas pri li kiel pri reganto, kiu tro pezigis sian popolon per devigaj laboroj kaj kiu eĉ ne zorgis pri siaj subuloj, nek pri siaj familianoj.

La regantaj nomoj de Ĥufu
-------------------------

|  |
| --- |
|  |
| *Ĥufu* (hwj.f-wj) |  |

  

* La nomo de Horuso: *mddw*

* La nomoj de ambaŭ sinjorinoj: *mdd-r-Nbtj*, eventuale *nj-swt-bjt mdd-r-Nbtj*

* Ora Horuso: *bjkwj-nbw*

* La naskonomo: *hwj.f-wj*, eventuale *Hnm-hwj.f-wj*.

Ĥufua ŝipo
----------

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Ĥufua ŝipo.
La rekonstruita "suna barĝo" de Ĥufu
La **Ĥufua ŝipo** estas kompletgranda ŝipo el Antikva Egipto kiu estis enterigita en ŝtonkaŝejo de la Nekropolo de Gizo ĉe la piedo de la Piramido de Keopso ĉirkaŭ la jaro 2500 a.K. La ŝipo nune estas konservita en la aparta muzeo pri la Giza Sunŝipo. La ŝipo estis preskaŭ certe konstruita por Ĥufu. Kiel ĉe aliaj entombigitaj ŝipoj de Antikva Egipto, ĝi estis ŝajne parto de la ampleksaj tombaj donacoj intencitaj por uzado en la postmorto, kaj ne enhavis korpojn, malkiel nordaj eŭropaj funebroŝipoj.

Vidu ankaŭ
----------

* Egiptaj piramidoj
* 3362 Khufu


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Egiptologio |

* Kategorio Ĥufu en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 134379
* GND: 118746227
* LCCN: n80020531
* VIAF: 3408150032988511180000
* ISNI: 0000000448881660
* NKC: ola2002100660
 |
**Suda Bugo** (ukraine *Південний Буг*, pole *Boh*, ruse *Южный Буг*) estas rivero en la sud-okcidenta parto de Ukrainio. La rivero longas 853 kilometrojn, havas la basenon 63.700 km² grandan kaj estas tria plej granda rivero de Ukrainio.

La nomo
-------

Helenoj konis la riveron sub la nomoj *Υιπανις* aŭ *Ιπανις*. En la malnovaj rusaj analoj oni mencias la riveron ankaŭ sub la nomoj *Bog*, *Boug*. Pri la deveno de la nomo estas kelkaj hipotezoj. Iuj opinias, ke la nomo venas el la malnova balto-slava radiko *Bog* ("fluo") aŭ *bougb* ("fleksiĝi"). Laŭ la alia teorio la nomo venas de la slava vorto *бог* ("dio"). Fine, iuj rilatigas la nomon kun la malnovgermana vorto *Bach* ("rojo").

Hidrografio
-----------

Fonto de la rivero troviĝas en Podolio, oriente de la urbo Voloĉisk kaj 90 kilometrojn okcidente de Ĥmelnicko. Komence la rivero fluas orienten tra Vinico, apud kiu ĝi ŝanĝas la direkton al la sud-oriento. Fine la rivero alfluas la Nigran Maron apud la urbo Mikolajivo.

La rivero havas kelkajn fontojn de nutrado, sed ĉefe estas nutrata danke al neĝo. La alta akvo estas inter fino de februaro kaj komenco de majo, la malalta akvo estas inter junio kaj februaro.
Preskaŭ ĉiujare la rivero glaciiĝas en novembro-februaro; la glaci-rompiĝo okazas meze de marto. La mineraleco de la akvo estas ĝis 0,9 g/l. La areo de la akvo-baseno estas ĉ. 63 700 km².

**La ĉefaj alfluantoj**: *Ploska*, *Vovk*, *Ternova*, *Ikva*, *Sluĉ*, *Ĥomora*, *Zgar*, *Riv*, *Sob*, *Doĥna*, *Savranka*, *Sinjuĥa*, *Mertvovid*, *Ingul*, *Kodima*, *Gnilij Jalanec*.

**Ĉe la rivero troviĝas la jenaj loĝlokoj**: Ĥmelnicko, *Ĥmelnik*, Vinico, *Gnivan*, *Ladiĵin*, *Savran*, Hajvoron, *Pervomajsk*, *Juĵnoukrajinsk*, *Voznesensk*, *Nova Odesa*, Mikolajivo.

Ĉe la urbo Vinico kaj sude de la urbo *Voznesensk* la rivero estas taŭga por ŝip-navigado. Sur la rivero estas konstruita unu hidroelektra centralo.

Fotoj
-----

* Suda Bugo ĉe la vilaĝo MigeiSuda Bugo ĉe la vilaĝo *Migei*
* La kunfluejo de Suda Bugo kun la rivero IngulLa kunfluejo de Suda Bugo kun la rivero *Ingul*

* Kategorio Suda Bugo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo traktas la riveron Okcidenta Bugo. Plia rivero nomiĝas Suda Bugo. |

La **Okcidenta Bugo** (ukraine kaj beloruse *Буг* resp. *Західний Буг*) estas rivero en Ukrainio, Belorusio kaj Pollando. Dum la plej granda parto de sia vojo ĝi konsistigas la nunan orientan limon de Pollando kaj do ekde la 1-a de majo 2004 estas la orienta limo de la Eŭropa Unio:

de sude 50° 38′ 12″ N 24° 05′ 47″ O﻿ / ﻿50.63667 °N, 24.09639 °O﻿ / 50.63667; 24.09639 (mapo)   

ĝis norde 52° 16′ 59″ N 23° 10′ 44″ O﻿ / ﻿52.28306 °N, 23.17889 °O﻿ / 52.28306; 23.17889 (mapo) - aera distanco 194 km.

Vojo
----

rigardo al la rivero en la pola urbo Włodawa, lime al Belorusio
La rivero fontas en la historia regiono Galicio, kiu nuntempe apartenas al Ukrainio. Ĝi komence fluas okcidenten, sed mallonge post la loĝloko Kamjanka-Buska turniĝas norden. Dumvoje ĝi pasas la urbon Bresto kaj apud la pola ĉefurbo Varsovio enfluas la riveron Narevo, mallonge antaŭ ol tiu mem enfluas la riveron Vistulo. Entute la Okcidenta Bugo longas 772 km.

Apud Bresto la rivero konsistigas la limon inter Pollando kaj Belorusio. De oriento ĉi tie sude de la urbo la relative mallonga rivereto *Muchawez* enfluas la Bugon. Ambaŭ riveroj kune kun la *Dnepro-Bugo-Kanalo* (beloruse Дняпроўска-Бугскі канал, *Dnjaproŭska-Bugski Kanal* en Belorusio) estas parto de akvovoja sistemo, kiu ligas la Baltan Maron kaj la Nigran Maron.

Laŭ la Ribbentrop-Molotov-Pakto kaj ties Sekreta aldona protokolo inter la totalismaj ŝtatoj Sovetunio kaj Tria Regno pri reciproka neatako la Okcidenta Bugo estis planita esti parto de la limo inter la militaj konkeroregionoj inter Sovetunio oriente kaj Nazia Germanio okcidente. Ĝi plenumis tiun funkcion inter 1939 kaj 1941, kiam Nazia Germanio tamen atakis Sovetunion.

Vidu ankaŭ
----------

* Eŭroregiono Okcidenta Bugo

Referencoj
----------

1. ↑  Pacjurko 2015, p. 207.
2. ↑  Pacjurko 2015, p. 1505.

Literaturo
----------

* Pacjurko, Volodimir; Eŭheno Kovtonjuk.  (2015) "Ґлосарій українських реалій, яких немає в PIV та NPIV", *Великий есперантсько-український словник (Granda Esperanta-ukraina vortaro)* (pdf) (ukraine).
* Maciej Stanisław Zięba (redaktoro kaj kunaŭtoro), *Nasz Bug. Tworzenie warunków dla rozwoju obszarów pogranicznych Polski, Ukrainy i Białorusi poprzez ochronę i waloryzację dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego* (Nia Bugo. Kreado de kondiĉoj por evoluo de landlimaj areoj de Pollando, Ukrainio kaj Belorusio pere de protekto kaj valorigo de la natura kaj kultura heredaĵo), KUL, Lublin 2008 ISBN 978-83-7363-506-7 (ankaŭ mallongigitaj versioj: angla *Our Bug* ISBN 978-83-7363-508-1 kaj ukraina *Наш Буг* ISBN 978-83-7363-507-4) - alireblaj rete en la paĝoj de Forum Nasz Bug (kopio de la Arkivo de Interreto)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Okcidenta Bugo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Okcidenta Bugo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* mapo de la rivero
**Bukovino** estas historia regiono, kiu konsistis el parto de la nordorientaj Karpatoj kaj el ilia pieda ebenaĵo en Orienta Eŭropo. Ĝi estis dividita post la Dua Mondmilito inter Sovetunio kaj Rumanio.

En Bukovino loĝis ukrainoj (rusinoj) kaj rumanoj (moldavoj), ĝi estis en la 14-a jarcento parto de la Moldava Princlando. Suceava en la norda parto estis ĉefurbo de la princlando inter la fino de la 14-a jc. ĝis meze de la 16-a jc.

Bukovino ricevis la nomon ekde 1775, kiam la turkoj cedis tiun regionon al la Aŭstra Imperio. Aŭstrio direktis Bukovinon komence kiel parton de Reĝlando Galicio kaj Lodomerio (1786–1849), poste kiel princlandon kaj memstaran kronlandon (germana nomo: *Buchenland*). Aŭstrio evoluigis Ĉernivcon, la plej grandan urbon de Bukovino, al grava instrua kaj komerca centro.

La etna konsisto de Bukovino estis tre miksa: norde vivis nur ukrainoj, sude nur rumanoj, dum en la urboj vivis multaj poloj, judoj, germanoj.

Kiam Rumanio sendependiĝis en 1878, ĝi klopodis unuiĝi kun Bukovino. Ĝi bazis sian intencon per tio, ke Bukovino estis historia lulilo de la Moldava Princlando kaj gravaj klostraj konstruaĵoj, artoj estis reprezentantoj de la mezepoka rumana arta kulturo.

Rumanio en 1918 okupis Bukovinon, kiam la Aŭstra-Hungara Monarĥio kolapsis. Kvankam la lokaj ukrainoj provis nordan Bukovinon aligi al la Okcidenta Ukraina Popola Respubliko, Rumanio ricevis la tutan regionon (laŭ la pripaca Traktato de Saint-Germain-en-Laye, 1919). Rumanio tuj komencis rumanigon de la areo.

Dua Mondmilito
--------------

Oktobre 1939 "Wieści Polskie" informis, ke post anekso de Bukovino fare de soveta armeo oni elproprietigis bienposedantojn, lasante al ili nur po 5 hektaroj da tero, kaj en Ĉernivco oni komencis registri senlaborulojn, el kiuj 5000 estis forveturigitaj en Sovetunion, domoj akiritaj de polaj rifuĝintoj iĝis ŝtataj kaj polaj asocioj estis malfonditaj.

Sovetunio okupis la nordan parton de Bukovino en 1940, kiun Rumanio reokupis provizore en 1941. La sovetaj trupoj en 1944 reokupis la nordajn teritoriojn, kiujn la packontrakto de 1947 ligis al la Ukraina Soveta Socialista Respubliko.

La praan moldavan ĉefurbon Suceava kaj ĝian ĉirkaŭon kun la plej famaj klostroj ricevis la Rumana Popola Respubliko.

Vidindaĵo
---------

Monaĥejo Agafton

Vidu ankaŭ
----------

Orientaj Limregionoj

Esperanto
---------

Ionel Bodale instruis Esperanton al gelernantoj de Botosani.

Referencoj
----------

1. ↑  (eo) Johan Derks, *Kroniko de Balkanio - Antologio de Balkana Verda Stelo 2015 - 2017*, paĝo 12, kun foto.

Rumanio Historiaj regionoj de Rumanio

**Banato** • **Dobroĝo** • **Moldavio** (Besarabio • Buĝak • Bukovino) • **Transilvanio** (Kriŝano • Maramureŝo) • **Valaĥio** (Muntenio • Oltenio)

 

* Kategorio Bukovino en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 140510
* GND: 4008861-3
* LCCN: sh88001430
* VIAF: 129553126 315144464, 129553126
* NKC: ge134091
 |
**Campo Largo** [kampo largo] estas municipo kaj grandurbo de la brazila subŝtato Paranao. Ĝi estas antaŭurbo de Curitiba kaj ĝi apartenas al urbaro de Curitiba. La loknomo havas geografian originon: larĝa kampo.

Bazaj informoj
--------------

Campo Largo en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 112.486 enloĝantojn en 2010
* Supermara alteco: 956 m
* Areo: 1249 km²
* Telefonkodo: (+55) 41
* Poŝtkodo: 80000-000 - 82999-999
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 25° 27′ 32″ S 49° 31′ 40″ U﻿ / ﻿25.45889 °S, 49.52778 °U﻿ / -25.45889; -49.52778 (mapo)

Geografio
---------

Kirko en Campo Largo
Muzeo de Campo Largo
Campo Largo situas sur altebenaĵo en suda parto de la lando. Curitiba troviĝas 29, San-Paŭlo (urbo) 363, Guarulhos 374, Campinas 376, Porto Alegre 537, Nova Iguaçu 686, Campo Grande 760, **Rio-de-Ĵanejro** 699, São Gonçalo 723, Belo Horizonte 840, Goiânia 975, **Braziljo** 1086, Salvador de Bahio 1802, Maceió 2281, Teresina 2374, Recife 2478, São Luís 2611, Natalo (Brazilo) 2664, Belém 2670, Manaus 2724 km.

Historio
--------

En tiu ĉi loko la unuaj eŭropanoj estis orserĉantoj en la 16-a jarcento. La sekvaj alvenintoj estis bredistoj de brutoj. Nature alvenis ankaŭ sklavoj en Afriko.

Ekonomio
--------

Campo Largo estas plej konata pri produktado de porcelanoj. Aliaj famaj produktaĵoj estas la mineralakvo, faboj kaj maizoj.

Klimato
-------

Campo Largo situas en subtropika klimato. La temperaturo en la jaro varias inter 11-21  ℃. La varmo kulminas en decembro kun averaĝe 27  ℃, malkulminas en julio kun averaĝe 6  ℃. Foje okazas frostoj, dum jardeko unufoje neĝas.

Vidindaĵoj
----------

* kirkoj
* muzeo

Aerfoto pri Campo Largo

Referencoj
----------

1. ↑  IBGE (2010).  Censo 2010 (HTML). Alirita 2 de aŭgusto 2011.

Vidu ankaŭ
----------

* Kategorio Campo Largo en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Municipoj de Paranao

Eksteraj ligiloj
----------------

* portugale Oficiala paĝo[*rompita ligilo*]
* portugale Asocio de Municipoj de Paranao
* angle mapo, distancoj Arkivigite je 2016-04-06 per la retarkivo Wayback Machine
| Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion**Kaluno** |
| --- |
|  |
| floranta Calluna vulgarisfloranta *Calluna vulgaris* |
| **Biologia klasado** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Regno: | Plantoj *Plantae* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Divizio: | Angiospermoj *Magnoliophyta* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Klaso: | Dukotiledonaj *Magnoliopsida* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Ordo: | Erikaloj *Ericales* |
|
|
|
|
|
|
| Familio: | Erikacoj *Ericaceae* |
|
|
|
|
|
| Genro: | **Kaluno** *Calluna vulgaris*L. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Kaluno  |

 |
| v • d • r |

Erikejo en Jorkŝiro
**Kaluno** aŭ pli precize **ordinara Kaluno** latine *Calluna vulgaris* estas plantospecio, kaj la sola de la genro ***Calluna*** en la familio de erikacoj, kelkfoje ankaŭ nomata "eriko". Ĝi estas la nacia floro de Norvegio. Ĝi kreskas kiel eta persista arbusto alta je 20 - 50 centimetroj (malofte ĝis 1m), kaj vaste troviĝas en Eŭropo kaj Malgrand-Azio sur bone drenitaj acidaj terenoj en malfermaj sunaj situoj kaj en modera ombro. Ĝi toleras malfortan paŝtiĝon kaj kapablas revigligi sin post foja bruliĝo.

Ĝin distingas disde la parenca genro eriko la kvarpartaj korolo kaj kaliko. La floroj elvenas en malfrua somero, sovaĝaj specioj kutime havas purpurecajn.

Tiu palearktisa specio estas grava paŝtaĵo por  ŝafoj kaj cervoj, kiuj povas manĝi la pintojn de la plantoj kiam neĝo kovras malpli altajn kreskaĵojn.

Oni kultivas ĝin kiel ornam-planton por uzado en pejzaĝ-ĝardenismo kaj privataj ĝardenoj. En Nov-Zelando la planto estis enkondukita kaj fariĝis invada trudherbo kelkloke, plej notinde en la Nacia parko Tongariro, ĝi superkreskas la indiĝenajn plantojn. Provoj kontraŭbatali kalunon helpe de ĝin manĝanta skarabo ŝajne sukcesas .

Floroj de kaluno (*Calluna vulgaris*)
Kaluno (*Calluna vulgaris*) - ilustraĵo de Otto Wilhelm Thomé

Galerio
-------

* Kaluno (Calluna vulgaris) - bsprono kun foliojKaluno (*Calluna vulgaris*) - bsprono kun folioj
* Kaluno (Calluna vulgaris) - infloreskoKaluno (*Calluna vulgaris*) - infloresko
* Kaluno (Calluna vulgaris) - sekco de la floroKaluno (*Calluna vulgaris*) - sekco de la floro
* Kaluno (Calluna vulgaris) - fruktojKaluno (*Calluna vulgaris*) - fruktoj
* Kaluno (Calluna vulgaris) - semojKaluno (*Calluna vulgaris*) - semoj
* KalunojKalunoj


|  |  |
| --- | --- |
| Portala ikono | Portalo pri Biologio |
**Joŝkar-Ola** (ruse *Йошкар-Ола*), urbo en Rusia Federacio, ĉefurbo de Maria Respubliko. En la maria lingvo la nomo de la urbo signifas "ruĝa urbo".

Ĝi estis fondita en 1584. Statuson de urbo ĝi ekhavis en 1781. Ĝis 1919 la urbo estis nomita Carjovokokŝajsk *(Царёвококшайск);* de 1919 ĝis 1927 la urbonomo estis Krasnokokŝajsk *(Краснококшайск).* La nunan nomon la urbo ricevis en 1927. En 1959 Joŝkar-Ola havis nur 89.000 loĝantojn; en 1989 estis jam 249.200. En 256.700 oni kalkulis 256.700 homojn.

La urbo estas ĉe rivero Malaja Kokŝaga (Малая Кокшага) (kiu de maldekstre enfluas riveron Volgo (Волга)).
En la urbo estas fervoja stacio.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005). Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 56°38' norde, longitudo 47°52' oriente.

La interurba telefona kodo estas 8362, la enurbaj telefonnumeroj estas sesciferaj (en jaro 2005). Kodo de OKATO de la urbo estas 88401.

Dum la socialismo Joŝkar-Ola havis fratajn kontaktojn kun Szombathely, kie nomiĝis nova kvartalo pri Joŝkar-Ola.

Vidu ankaŭ
----------

* 2910 Yoshkar-Ola

Eksteraj ligiloj
----------------

* Joŝkar-Ola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
* Kategorio Joŝkar-Ola en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Fotoj de la urbo

Flago de Mariio
Urboj de Mariio

**Ĉefurbo**: Joŝkar-Ola

Kozjmodemjansk |
Volĵsk |
Zvenigovo
**Polgár** [polgAr] estas urbo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en Distrikto Hajdúnánás. La loknomo signifas: burĝo.

Arkeologia parko ĉe Polgár

Geografio
---------

Polgár situas sur ebenaĵo, Tiso preterfluas, (kontraŭe estas Tiszaújváros), laŭ la ĉefvojo Miskolc-Debrecen, aŭtoŝoseo M3 preteriras, laŭ la fervojo Tiszafüred-Tiszalök. Urboj Tiszaújváros, Tiszavasvári kaj Hajdúnánás estas proksime. Nyíregyháza troviĝas 51 km.

Historio
--------

La komunumo estis loĝata dum la kuprepoko. La unuaj mencio devenis el 1229. La tataroj en 1241, poste la turkoj faris senhoma la komunumon, kiu tamen inter la du senhomiĝo estis kampurbo. En 1614 ĝi iĝis hajduka urbo, en 1630 urbo kun pramorajto. En 1718 la urbeto rezignis pro titolo hajduka urbo pro la altaj impostoj, sekve ĝi forvelkis. La fervojo atingis la vilaĝon en 1891. La rumanoj okupis la komunumon en 1919 kaj longe ili tenis la fronton laŭ Tiso. Polgár en 1970 iĝis grandvilaĝo kaj urbo en 1993.

Vidindaĵoj
----------

En la urbo kuracbanejo funkcias. La unua romkatolika preĝejo estis konstruita en 1748, la nun videbla (Preĝejo Ĉieliro de Maria (Polgár)) en 1858, la turo estas 56 metrojn alta. Alia kirko estas Kalvinana preĝejo (Polgár). Apud la urbo arkeologia parko funkcias.

Famuloj
-------

* en Polgár naskiĝis:
	+ aktoro Ildikó Pécsi
	+ arkitekto Emil Zöldy
	+ kanoniko Mátyás Kováts
	+ literaturhistoriisto András Görömbei
* en la iama Tiszapolgár naskiĝis filologo Géza Némethy
* en Polgár mortis bestokuracisto Mátyás Dely

Famaj nomportantoj
------------------

* vidu: Polgár

Referencoj
----------

1. ↑   Polgár települési választás eredményei (hungare) (html). Országos Választási Iroda (2010-10-03). Alirita 2011-12-06.
2. ↑   Csatlakozott a DK-hoz az MSZP-ből Tóth József, Polgár polgármestere (hungare) (html). Demokratikus Koalíció levelei (2012-01-17).
Bildo de portugala karako en Nagasaki. Japana ekranego de la 17a jarcento.
La **karakoj** estis velŝipoj de alta ferdeko specializitaj en la transporto de grandaj kargoj por longaj marvojoj. Estis karakoj el la fino de la Mezepoko ĝis la 16a jarcento. Ili estis la plej grandaj ŝipoj de Eŭropo en sia epoko.

Ili estis uzitaj kaj aprezitaj de portugalaj, veneciaj kaj ĝenovaj navigistoj sed ne tiom de kastilianoj kaj aragonanoj. Kritikantoj ne ŝatis la mankon de manovreblo dum ŝtormoj pro la troa pezo. Sed favorantoj aprezis la grandan enhavkapablon; karakoj estis uzitaj por transporto de trupoj kaj eĉ de ĉevaloj. 

Dekomence karakoj havis nur unu maston kaj enorman ortangulan velon. Poste ili havis ĝis tri mastojn.

La karako *La Charente* de Ludoviko la 12-a de Francio povis porti 1 200 militistojn kaj 300 artileriajn pafilojn. La portugala karako "Sankta Johano Botafogo" estis la plej granda tiam kaj havis 200 kanonojn.

Verŝajne la historie plej fama tiaspeca ŝipo estas la Santa María, kiu estis la ŝipestra ŝipo uzita de Kristoforo Kolumbo en lia unua vojaĝo al la Nova Mondo en 1492.

Bibliografio
------------

* Enciclopedia General del Mar. Ediciones Garriga, Barcelona, 1957
* Kelkaj aŭtoroj, El Buque en la Armada Española, ISBN 84-85041-50-X

* Kategorio Karako (ŝipo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
ponto trans Ilm je Großheringen
**Salponto** (germane: *Salzbrücke* aŭ *Hausbrücke*) estas malnova ligna ponto trans Ilm kun brike kovrita groptegmento. 

La malaperta ponto konstruiĝis en 1753 kaj restaŭriĝis en la 1991-a jaro. Krom piloj kaj tri lignaj traboj nenio estis savebla kaj necesis rekonstrukti la reston laŭ originaj planoj. Ankaŭ por la tegmento oni uzis original-similan materialon.

Tiu ĉi ponto estis iam la ununura ligilo inter la komerca Sala vojo kaj la distrikto de Saalfeld trans Ilm-rivero. Ĝi ebligis al transportisto, eĉ dum altakvonivelo, transenveni respektive transen marŝigi bestojn. El la fenestroj oni bone vidas la punkto kie Ilm enfluas je sSaale.

En niaj tagoj ĝin uzi rajtas nur piedirantoj kaj ciklantoj dume aliaj veturiloj trafikas sur moderna ponto situanta ĉ. 20 metrojn for. Similaj pontoj ekzistas en Buchfart kaj en Camburg.

Eksteraj aferoj
---------------

* detaloj sur arkiektura paĝaro

Notoj
-----

1. ↑  vidindaĵoj en Großheringen

51.10421211.667441Koordinatoj: 51° 6′ 15″ N, 11° 40′ 3″ O (mapo)
kabanego kun sendoturo
belvidejo *Kulmturm*
**Kulm** estas monto kun alteco de 481,9 metroj apud Saalfeld (Saale), Germanujo. Ĝi situas eoste de la valo de la rivero Saale sur la orienta pinto de la t.n. Saale-genuo estante la kutima monto kaj de la saalfeld-anoj kaj de la rudolstadt-anoj. De ĝi estas ofertata impresa belvido ronden super la valojn de Saale kaj Rinne, la ebenaĵoj de Orla, la Turingia Ardeza Montaro kaj la tavolo de Ilm/Saale.

Proksimas la vilaĝoj Schloßkulm kaj Dorfkulm apartenante al la komunumoj Uhlstädt-Kirchhasel respektive Unterwellenborn.

Turo kaj kabano
---------------

La belvedera turo kun alteco de 20 metroj, estas unu el la plej malnovaj ŝtalskeletaj turoj de Germanujo. La monumentprotektotaĵo estis starigita en 1884 fare de la fabriko *Königin Marienhütte* en Cainsdorf (Zwickau). Post restaŭrado en 2012 oni ree rajtis surgrimpi: tamen en 2023 ĝi estis denove fermita. Supre oni troviĝas sur ekzakte 500 metroj.

La sendoturo kun alteco de 78,8 metroj konstruiĝis en la 1974-a jaro. De julio 2008 televide ĝi uzas la teknikon DVB. Apude troviĝas kabanego *Kulmberghaus*, tre ŝatata ekskursocelo. Ĝi rekonstruiĝis post bombada detruiĝo en 1945. En 2023 finiĝis moderniglaboroj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* pri la turo ĉe *Structurae.net*
* pri la sendomastego ĉe *Structurae.net*

Notoj
-----

1. ↑  "Kulmturm-Sanierung in Unterwellenborn vor dem Abschluss." - Ĉe: OTZ, 4.3.2012

|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 833706
* GND: 1025265122
* VIAF: 253717293
 |
**Boécourt** (prononcu *boekur*, malnova germana nomo *Biestingen*) estas komunumo en la distrikto Delemonto en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 854 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

Geografio
---------

Boécourt situas proksimume 6 kilometrojn okcidente de Delemonto. La orienta parto de la komunumo, kie situas la ĉefa setlejo apartenas al la tiel nomita Baseno de Delemonto, tio estas vasta kaldrono en la Ĵurasa Montaro. En okcidento la komunuma teritorio etendiĝas ĝis la kresto de *Mont Russelin*, kiu fakte estas la akvodislimo inter la riversistemoj de Doubs (kiu alfluas al Rodano) kaj de Birs (kiu alfluas al Rejno), kaj do sekve inter Mediteraneo kaj Norda Maro.

Al la komunumo apartenas ankaŭ la vilaĝetoj Séprais, Montavon kaj Les Lavoirs, kaj krome pluraj izolitaj bienoj.

Najbaraj komunumoj
------------------

La komunumo Boécourt limas en nordo al Bourrignon, en nordoriento al Develier, en oriento al Bassecourt, en sudo al Glovelier, en okcidento al Clos du Doubs kaj en nordokcidento al La Baroche.

Trafiko
-------

Boécourt estas konektita al la publika transportreto per buslinio al Bassecourt. Ĉe la limo al Glovelier ĝi disponas pri alveturejo al la svisa aŭtovojo A16 de Bielo tra Delemonto al Porrentruy.

Historio
--------

La unua dokumenta mencio de Boécourt datiĝas el la jaro 1141 kiel *Boescort*.

Kiel unu de la 13 liberaj vilaĝoj de la regno Delemonto Boécourt fariĝis en la jaro 1271 havaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. Post la Franca Revolucio de 1792 dum unu jaro la vilaĝo apartenis al la Raŭraka Respubliko por poste aparteni de 1793 ĝis 1815 al Francio, unue kiel parto de la departemento Mont-Terrible kaj poste de la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la regionon al la svisa Kantono Berno. Ek de la 1-a de januaro 1979 Boécourt apartenas al la nove fondita Kantono Ĵuraso.

Notoj kaj referencoj
--------------------

1. ↑  Fonto: *François Kohler*: *Boécourt* en *Historia Leksikono de Svislando* (2004-06-07)

Eksteraj ligiloj
----------------

* Kategorio Boécourt en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)

* Oficiala retejo de la komunumo Boécourt
* Boécourt en la Historia Leksikono de Svislando

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| v • d • rKomunumoj de la distrikto Delemonto |
| --- |
| maldekstraBoécourt • Bourrignon • Châtillon • Corban • Courchapoix • Courrendlin • Courroux • Courtételle • Delemonto • Develier • Ederswiler • Haute-Sorne (Bassecourt • Courfaivre • Glovelier • Soulce • Undervelier) • Mervelier • Mettembert • Movelier • Pleigne • Rebeuvelier • Rossemaison • Saulcy • Soyhières • Val Terbi (Montsevelier • Vermes • Vicques) • Vellerat |  |

 |
Asembleo estas interkonsiliĝa aŭ leĝofaranta organo, kontraste al la plenuma instanco ekz. la asembleo de Unesko.

**Asembleo** estas politika organismo en organizaĵo, kiu faras decidojn, kaj foje povas preni entute aŭ parte la leĝdonan povon kaj, foje, ĉiun eblan povon. Asembleon formas multaj personoj, kiuj apartenas al la organizaĵo, estas rilataj aŭ invitataj de la organizsĵo por partopreni.

Multaj demokrataj organizaĵoj laŭstatute havas asembleon kiel plej supera decidopova instanco, kiel ĉe sociaj, sindikataj, profesiaj organizaĵoj kaj ĉefe, la ŝtatoj. La asembleoj plej konataj estas la parlamentoj aŭ kongresoj de ŝtatoj.

Por ties funkciado plej ofte oni parolas laŭvice kaj rajtas paroli nur tiu kiu havas la parolrajton. La parolrajton, ordon, paŭzojn, kondukon kaj eventualajn konfliktojn kontrolas la **prezidento** de la asembleo, kiu povas esti helpata de helpantoj, kiel parolvicisto, voĉkalkulisto, sekretario kaj similaj. Kiam jam estas finita la parolado, plej ofte oni voĉdonas pri eventualaj decidoj. Voĉdonas tiuj kiuj havas rajton, foje ne ĉiu ĉeestanto.

Teorie, anarkiista estas asemblesj kunsidoj, en kiuj ĉiu koncernato al difinita afero aŭ membroj de sama organizaĵo povas opinii aŭ decidi pri temo sendepende kaj senpere (rekta demokratio). En tiu tipo de asembleoj oni preferas kutime la konsentan decidon por alveni al decido akceptebla por ĉiu implikito kaj lasi la voĉdonadon nur por la kazoj, en kiuj ne eblas akceptebla konsento.

En pedagogio oni uzas la asembleon de klaso kiel instrumetodo per kiu la lernantoj povas lerni kiamaniere esprimi sin, sekvi la rezonadon de aliaj, organizi la diskutadon kaj la decidprenon. Tiamaniere la lernantoj lernas eĉ vivi maturan socian vivon.

Historio
--------

Historie (en la politiko) la Asembleojn oni formis por faciligi la demokratan partoprenon de la popolo en la decidoj kiuj povis koncerni ilin. Tiu formo de politiko estis unu el la unuaj sistemoj kiuj kontribuis al la malapero de la despotismo kaj oni markas tiun komencon en la asembleoj de Ateno en la Antikva Grekio; pri tio artikolo Pniko. Tamen ankoraŭ rajtis partopreni nek virinoj nek fremduloj nek sklavoj. Ĉar ĉiuj partoprenantoj rajtis paroli kaj eventuale esprimi sin kontraŭ registoj oni malpermesis asembleojn en la landoj, urboj kaj regionoj, kie regis monarkio aŭ diktaturo.

Vidu ankaŭ
----------

* Organizaĵo.
* Komunumo.
* Homa komunumo.
* Nacia Asembleo
* Asembla lingvo
* Konstitucia Asembleo
	+ Rusia Konstitucia Asembleo

Eksteraj ligiloj
----------------

* Arkivigite je 2008-03-14 per la retarkivo Wayback Machine
* Arkivigite je 2004-04-23 per la retarkivo Wayback Machine
* 
* Arkivigite je 2010-08-22 per la retarkivo Wayback Machine
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

**Frans van DOOREN** (naskiĝis la 15-an de aprilo 1905 en Meĥleno, mortis la 5-an de aŭgusto 1996 en Kontich estis antverpena esperantisto, arĥitekto kaj verkisto. Baldaŭ post esperantistiĝo en 1932, li fondis la belgan sekcion de Internacio de Proleta Esperantistaro (IPE) kaj ties grupon en Antverpeno, *Laborista Grupo Esperantista Solidareco*, gvidis la organizadon de la 2-a IPE-kongreso (1935, Antverpeno), kaj estis administranto de la IPE-organo *Sur Posteno* en 1937-1938. Li sukcesis kunlaborigi en Esperanto-Komitato Intergrupa, sur neŭtrala bazo, diverstendencajn Esperanto-organizaĵojn de la Antverpena regiono, kaj redaktis (1939-1940) la organon de Flandra Ligo Esperantista, *Flandra Esperantisto*.

Sub la pseŭdonimo F.V. Dorno li verkis humuraĵojn kaj komediojn: i.a. *La Aventuroj de L.R.M. Stultulof la X-a* kaj *Levu la Manojn!* (1939, reeldonitajn en 1977 kiel *Satiroj*), kiuj estis ludataj en Flandrujo ankaŭ en traduko, kaj la unuaktan *Kia Miksaĵo!* (1938, eldono de Flandra Esperanto-Instituto; 1986, reeldono de Flandra Esperanto-Ligo). Ekde 1983 li iĝis pli konata pro serio de krimromanoj kun inspektoro Ksavero Kant en la ĉefa rolo, verkitaj kun du amikoj sub la komuna pseŭdonimo Deck Dorval: *Jaĥto Veturas for... kaj Veturigas la Morton* (1983), *Kazinski Venas tro Malfrue* (1987), *Nigra Magio* (1988) kaj *Urd Hadda murdita!* (1990), la du lastaj en kunlaboro kun Christian Declerck. *Kazinski ...* aperis ankaŭ en tradukoj hungara (1990) kaj pola (1991), en po 30 000 ekzempleroj.

Li verkis ankaŭ poezion kaj prozon nederlandlingve, afrikanse kaj angle (aperintaj en lia verko *Paraphernalia* ĉe Flandra Esperanto-Ligo), kaj 104 radioskeĉojn nederlandlingve.

Referencoj
----------

1. ↑   Teksto bazita sur *Esperanto*, 1997, vol. 90, nro 1088, p. 20, kaj sur tajposkripto kiu estis konservata en Esperanto-Fondaĵo Cesar Vanbiervliet.

Bildaro
-------

* Kovrilpaĝo de La Aventuroj de L. R. M. Stultulof la X-a, 2-a eld. HEA, 1977Kovrilpaĝo de *La Aventuroj de L. R. M. Stultulof la X-a*, 2-a eld. HEA, 1977
* Antverpena Esperantista grupo "Solidareco", Antverpeno, 1935.Antverpena Esperantista grupo "Solidareco", Antverpeno, 1935.
* Adreso de Frans van DoorenAdreso de Frans van Dooren

Eksteraj ligiloj
----------------

* Verkoj de Frans van Dooren en katalogo "Erfgoedbib" (*LibraryThing*)

  



|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 42991
* GND: 1219166278
* LCCN: nb2003085418
* VIAF: 285888827
 |
**Liftparolado** (angle ***elevator speech*** aŭ **pitch**), estas maniero prezenti projekton, ideon, servon aŭ produkton ene de unu aŭ kelkaj minutoj limigante sin al la plej gravaj punktoj.

Ĝia nomo reflektas la mallongegan tempon kiun necesas por lifto veturi de la fundo ĝis la supra etaĝo, en ĉirkaŭ 30 sekundoj ĝis 2 minutoj.

La esprimo estis komence uzata de entreprenistoj, kiuj klopodas lanĉi ideon por akiri financadon de riskokapitalisto (ankaŭ konata sub la angla nomo *venture capitalist*). Riskokapitalistoj taksas la kvaliton de ideo kaj la teamon surbaze de la kvalito de la *liftparolado* kaj petas la partoprenantajn entreprenistojn antaŭe forigi sian planon pri malbonaj ideoj.

Esenca al lifta tonalto estas okulfrapa prezento kun ideoj, komparoj kaj ekzemploj, kiel ili ankaŭ aperas en la AIDA-modelo (**A**tento, **I**ntereso, **D**eziro, Ago). Por sukcesa liftparolado gravas ne nur datumoj kaj faktoj, sed ankaŭ la emocio.

Efika plano por liftparolado povus esti:

1. Mia nomo estas ... .. (ĝenerala)

2. Mia asocio/kompanio  nomiĝas ... (ĝenerala)

3. Mia asocio/kompanio/asocio traktas ... .. (kompanio)

4. Mia asocio/kompanio fokusas ... (membro,kliento)

5. Uzantoj situas en ... (membro, kliento)

6. Mia asocio/kompanio certigas, ke ... (valoro)

7. Ni obtenas ĉi tiujn avantaĝojn, ĉar ... (valoro)

8. Mia asocio/kompanio estas malsama, ĉar ... (distingo)

9. Mallonge mia asocio/kompanio estas…. (resumo)

Vidu ankaŭ
----------

(angla) WikiHow: *Kiel doni prezenton?*

Alia formo por liftparolado estas la peĉakuĉo, kiu estas pli formala, pli longdaŭra, nome ses minutojn kaj 40 sekundojn, kaj kutime ĉiam havas vidan subtenon.

Noto kaj referencoj
-------------------

Tiu ĉi artikolo estas (parta) traduko de la artikolo *Elevatorpitch* en la nederlanda vikipedio, listo de aŭtoroj.

1. ↑  (pt) «*Um bom Discurso de Elevador*».
2. ↑  (en) Hayes, Laurie. «*Deliver An Elevator Speech That Grabs Attention And Has Them Begging For More.*».
3. ↑  (en) «*Crafting an Elevator Pitch*».
4. ↑  (nl) Konciza gvidilo por prepari bonan liftparoladon Arkivigite je 2020-09-19 per la retarkivo Wayback Machine.
|  |  |
| --- | --- |
|  Sen fontoj! | **Ĉi tiu artikolo pri spiritoj citas neniun fonton**.

---

Vi povas plibonigi ĝin, aldonante fidindajn fontojn. Senfontaj asertoj povas esti forigitaj. *(Decembro 2004)*Bonvolu krei Kategorio:Senfontaj artikoloj ekde decembro 2004! |

dekstra
**Joanna de Ângelis** [ĵo**an**na **djan**ĵeliz] estas ina spirito tre konata en Brazilo. Laŭ iuj spiritismaj fontoj, en sia lasta enkarniĝo ŝi vivis en la urbo Salvadoro de Bahio (laŭdire ŝi estis monaĥino Joanna Angélica de Jesus), naskiĝis en 1761 kaj murdita en 1822. En la spirita mondo ŝi laboras por la progreso de la homaro, kaj jam diktis al la mediumo Divaldo Pereira Franco multajn librojn. En 1651 ŝi reenkarniĝis en Meksiko. Antaŭe ŝi vivis en Italio, kiel disĉiplino de Sankta Klara. En la tempo de Jesuo ŝi estis Joana de Cusa, en Romo; en 68 p.K. ŝi estis brulmortigita kune kun sia filo kaj pli ol kvincent kristanoj.

Verkoj tradukitaj en Esperanton
-------------------------------

* Vivo Feliĉa
* Lumo de l' Espero
En ringo-teorio, **primara idealo** (angle *primary ideal*, france *idéal primaire*) estas ĝeneraligo de la koncepto de primaj idealoj. Ĝi estas ĝeneraligo de la potencoj de primoj en la ringo de entjeroj.

Difino
------

Idealo {\displaystyle {\mathfrak {q}}\subset R} en komuta ringo {\displaystyle R} estas **primara** se ĝi plenumas la jenajn du aksiomojn.

* Por ĉiuj eroj {\displaystyle x,y\in R}, se {\displaystyle xy\in {\mathfrak {q}}}, do aŭ {\displaystyle x\in Q} aŭ {\displaystyle y^{n}\in Q} pri iu {\displaystyle n\in \mathbb {N} }.
* {\displaystyle {\mathfrak {q}}\neq R}.

Ecoj
----

Ĉiu prima idealo estas primara idealo.

La radikalo de primara idealo estas prima idealo. 

Se {\displaystyle {\mathfrak {p}}} estas prima idealo, tiam ĉia primara idealo, kies radikalo estas {\displaystyle {\mathfrak {p}}}, nomiĝas **{\displaystyle {\mathfrak {p}}}-primara idealo** .

Ekzemploj
---------

En la ringo de entjeroj {\displaystyle \mathbb {Z} }, la primaraj idealoj estas la ĉefidealoj {\displaystyle (q)}, en kiu {\displaystyle q} estas aŭ pozitiva potenco de primo {\displaystyle p^{n}} ({\displaystyle n\in \{1,2,3,\dotsc \}}) aŭ nul.

Ekzemple, estu {\displaystyle {\mathfrak {q}}=(125)} en la ringo de entjeroj {\displaystyle \mathbb {Z} }. Supozu ke {\displaystyle xy\in {\mathfrak {q}}} sed {\displaystyle x\notin {\mathfrak {q}}}. Tiam {\displaystyle 125\mid xy}, sed 125 ne dividas *x*. Tial 5 devas dividi *y*, kaj tial iu potenco de *y* (konkrete {\displaystyle y^{3}}), devas esti en {\displaystyle {\mathfrak {q}}}

Apliko
------

La koncepto de primaraj idealoj gravas en algebra geometrio: ĉiu idealo en Noether-a ringo havas la t.n. **primaran malkomponaĵon**, t.e. esprimo kiel komunaĵo de finia familio de primaraj idealoj.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Primary ideal (angle). *Encyclopedia of Mathematics*. Springer-Verlag, Eŭropa Matematika Societo.
La **permesiloj de BSD** (*Berkeley Software Distribution License*, BSDL) estas du permesiloj por libera programaro verkitaj en la angla lingvo en la Universitato de Kalifornio en Berkeley.

Ĉi tiuj permesiloj estas tre liberaj. Ili permesas modifi la fonton kaj disdoni ĝin. Ili permesas ankaŭ disdoni la programon (modifitan aŭ ne) sen fonto kaj uzi ĝin en malliberaj programoj, se nur la disdonanto citas kaj ne misuzas reklame la nomojn de la kopirajtoposedantoj kaj kontribuintoj.

Prireklama kondiĉo
------------------

La originala permesilo (foje nomata „4-kondiĉa") postulas, ke oni menciu la universitaton en ĉiuj reklamoj de derivaĵoj de la programo. Aliaj uzantoj de la permesilo anstataŭigis la nomon de la universitato per sia nomo, kaj tiam en reklamo de programaro enhavanta verkojn de kelkaj malsamaj uzantoj de la permesilo oni jam devis mencii plurajn aŭtorojn (iu kunkalkulis 75 tiajn frazojn en eldono de NetBSD de la jaro 1997).

Pro tio en la jaro 1999 la universitato ĉesis uzi la postulon en sia permesilo. Tiel naskiĝis la „nova" aŭ „modifita" permesilo de BSD, foje nomata „3-kondiĉa".

Konfuzo
-------

Oni ofte konfuze nomas iun el la permesiloj „permesilo de BSD" aŭ „la permesilo de BSD". FSF admonas kontraŭ tio, por ke oni ne uzu hazarde la maloportunan (kaj ne kunigeblan kun GNU GPL) unuan permesilon, kvankam ĝi rigardas tiun ĉi lastan kiel libera permesilo. Por malpliigi la konfuzeblecon ĝi konsilas uzi la permesilon de X11 (nomante ĝin tiel).

Ankoraŭ pli simpla permesilo, kiun oni povus misnomi konfuze „BSD-permesilo" aŭ neprecize „BSDeca permesilo", estas la permesilo de la projekto FreeBSD. The NetBSD Foundation ĉesis uzi la originalan permesilon de BSD en 2008 kaj anstataŭigis ĝin per „la 2-kondiĉa permesilo de NetBSD" (ĉi tio ne estas ĝia nomo, sed nur priskribo).

Ekzistas ankaŭ aliaj grupoj da liberegaj permesiloj, por kiuj oni konfuze uzas unu nomon. Ekzemple „MIT-permesilo" temas pri almenaŭ du malsamaj permesiloj: la permesilon de Expat kaj la permesilon de X11.

Ankaŭ rimarkinde malsimilaj ofte estas diversaj eldonoj de ununoma permesilo; ekzemple de GNU GPL.

Vidu ankaŭ
----------

* PostgreSQL
* AkelPad

Referencoj
----------

1. 1 2 3   The BSD License Problem (angle). Free Software Foundation. Alirita 12-a de majo 2009.
2. 1 2   Various Licenses and Comments about Them (angle). Free Software Foundation. Alirita 12-a de majo 2009.
3. ↑
4. ↑   Why NetBSD switched from using a 4-clause to a 2-clause license (angle). *NetBSD Licensing and Redistribution*. The NetBSD Foundation, Inc.. Alirita 12-a de majo 2009.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Teksto de la originala permesilo de BSD angle
* Teksto de la modifita permesilo de BSD angle
Eltiraĵo el la poemo *Lokomotywa*, muro de konstruaĵo en Mysłowice (2018)
 Vaporlokomotivo
***La lokomotivo* (pole: *Lokomotywa*)** - infana poemo de Julian Tuwim, unue publikigita la 12-an de aprilo 1936 en la revuo "Wiadomości Literackie ". Tuwim elektis vortojn por imiti certajn sonojn kaj la poemo estas ekzemplo de onomatopeo. *La lokomotivo* estis kreita ĉe la verkadofino de la poeto kaj estas konsiderita unu el liaj plej famaj verkoj  .

Enhavo
------

*La lokomotivo* temas pri vaporlokomotivo, kiu prepariĝas por foriri kaj finfine ekiras *rekte antaŭen*. Krom pasaĝeroj, la lokomotivo ankaŭ portas ŝarĝojn, inkluzive: bovinoj, ĉevaloj, bananoj, pianoj, kanono, kverkaj tabloj kaj kabinetoj, elefanto, urso, du ĝirafoj, porkoj kaj pakaĵoj. La poemo priskribas la potencon de la lokomotivo, procezon de ĝiaj startado kaj veturado.

Tradukoj al fremdaj lingvoj
---------------------------

La poemo estis tradukita en multajn fremdajn lingvojn, inkluzive la germanan, la francan, la slovenan, la ĉeĥan (Jacek Baluch), Esperanton, la jidan (Lejb Olicki) , la rusan  kaj la anglan  (Tomasz Wyżyński)  .

Interpretoj
-----------

La poemo estis filmita en 1957 en la Bildstria Filmstudio en Bielsko-Biała fare de Stanisław Raczyński kaj Lechosław Marszałek . Zbigniew Rybczyński faris la duan adapton en 1976 en Se-Ma-For en Łódź  .

Ĝi estis ankaŭ libere tradukita en la poznanan dialekton fare de Marek Szymański (konata kiel "Wuj Czechu") kaj publikigita kune kun aliaj popularaj polaj poemoj tradukitaj de li en la volumo "En la antrejka sur ryczka"   .

La repversio de *Lokomotivo* troveblas en la albumo Poets de WhiteHouse. La kanto estis interpretita de la repisto Lilu  .

Piednotoj
---------

1. ↑  Julian Tuwim (1936). "Lokomotywa", *Wiadomości Literackie* (16 (12 IV)), p. 21.
2. ↑   Co tworzył Julian Tuwim? (pole). Alirita 2013-04-19.
3. ↑  Karolina Szymaniak ([atingo: 2020-05-24]).  Przekłady Tuwima na jidysz. Arkivita el la originalo je 2020-08-04. Alirita 2023-01-13.
4. ↑   Lokomotywa (pole). *Katalog Biblioteki Narodowej*. Alirita 2013-04-19.[*rompita ligilo*]
5. ↑   The Locomotive (angle). Alirita 2013-04-19.
6. ↑ . The Engine (Warszawa). *The Flying Cow and Other Polish Verses for Children* 28-31. Interperess Publishers. ISBN 83-223-2267-4 (1988).
7. ↑  *Lokomotywa* w bazie filmpolski.pl
8. ↑  *Lokomotywa* w bazie filmpolski.pl
9. ↑   Portal swarzędzki - Blubry z Wujem Czechem, czyli o gwarze poznańskiej po swarzędzku. Arkivita el la originalo je 2018-06-14. Alirita 2018-06-14.
10. ↑   Tej, bździągwy i szczuny! Witajcie w Pyrlandii, TVN24.pl. Alirita 2018-06-14.
11. ↑   Poeci (pole). Alirita 2012-05-27.

Eksteraj ligiloj
----------------

* Lokomotywa - Julian Tuwim - teksto de poemo

-
Germana trafiksignalo por ŝosea kirko.
Kapelo de Reamikigo ĉe Pilsen en Bohemio, Ĉeĥio.
Germana trafiksignalo por ŝosea kirko ĉe ŝoseo.
Autobahnkirche Baden-Baden
**Ŝosea kirko** aŭ **ŝosea preĝejo** estas kirko aŭ preĝejo konstruita ĉe ŝoseo. Ili celas ĉefe veturantajn anojn de la koncerna eklezio aŭ ĝenerale kredanton. En nordeŭropaj landoj estas fakte retoj de tiaj preĝejoj, kiel en Danio (dane: vejkirke), Germanio (germane: Autobahnkirche, malfermitaj la tutan jaron), Estonio (estone: Teeliste kirikud), Finnlando (finna: tiekirkko, Svedio: vägkyrka), Norvegio (norvege: veikirke), Rusio (en Murmansk oblasto) ktp. Tiuj preĝejoj estas malfermitaj ĉefe por turistoj dum la somera ferisezono.

En kelkaj landoj estas specifa trafikaj signaloj por indiki pe lokon de tiaj preĝejoj. En kelkaj el ili estas ankaŭ indikiloj ke sonorigi hupon egalas al preĝo; tiele la veturanto ne bezonas halti, sed povas tamen tiel preĝi.

En Finnlando estas 265 tiaj kirkoj en somero. Plej el ili estas luteranaj kaj kelkaj estas ortodoksaj. En Germanio en 2012 estis 39 ŝosekirkoj aŭ kapeloj; kelkaj el ili estis konstruitaj intence en ripoz-servejo, aliaj estas malnovaj vilaĝ-kirkoj kiuj hazarde estas ĉe alirejo al ŝoseo; plej estas ekumenaj kapeloj sen formala aligo al partikulara eklezio aŭ estas de la romkatolila eklezio; la germanaj ŝosekirkoj estas malfermitaj la tutan jaron.

* Kategorio Ŝosea kirko en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
**Karl SCHENKL** (naskiĝinta la 11-an de decembro 1827 en Brunno, mortinta la 20-an de septembro 1900 en Graz) estis aŭstra klasika filologo. 

Dosiero:Karl Schenkl.jpgKarl Schenkl

Vivo
----

Schenkl studis inter 1846 kaj 1849 klasikan filologion kaj jursciencojn ĉe la Universitato de Vieno. Post ŝtata ekzameniĝo li deĵoris ĉe pluraj gimnazioj antaŭ ol vokiĝi ja orda profesoreco al la Universitato de Innsbruck. Samloke li estris la katedron ekde 1860. En 1863 li iris la Universitato de Graz kie li sukcese klopodis instalon de seminario malnovfilologian kaj elektitis koresponda membro de la Aŭstria akademio de sciencoj; orda membreco venis en 1868. En 1869/70 Schenkl rektoris kaj iĝis en 1870 ano de la komisiono por reformado de gimnazioj. En 1875 ekprofesoris li Viene kiel posteulo de Johannes Vahlen. Emeritiĝo estis en la jaro 1899-a.

Graveco
-------

Schenkl kunfondis en 1885, kaj fine klubestris, la societon "Eranos Vindobonensis" kaj eldonis plurajn fakgazetojn. En 1879 li fondis kun Wilhelm von Hartel la periodaĵon "Wiener Studien" kaj eldonis la serion *Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum* de Teubner-eldonejo. Schenkl okupiĝis pri la eldonado de latinlingvaj patroj de la Eklezio en la kadro de la projekto *Corpus scriptorum ecclesiasticorum latinorum* (CSEL). Krome li publikigis gravajn aĵojn didaktikajn. Lia lernolibro *Griechisches Elementarbuch* de 1852 ĝuis uziĝon dum sep dek jaroj.

Filo lia estis la filologo Heinrich Schenkl. En la arkada korto de la ĉefa ejo de la viena altlernejo senvuligitis en 1919 monumento por Schenkl fartie de la skulptisto kaj medalisto Stefan Schwartz, reliefo bronza kun latina enskribo.

Literaturo
----------

* informoj ĉe BLKÖ
* Alois Kernbauer: *Karl Schenkl (1863/64–1875).* Ĉe: *Das Fach Klassische Philologie an der Universität Graz vom Anfang des 19. Jahrhunderts bis zur Gegenwart. Mit Beiträgen von Herbert H. Egglmaier, Walter Höflechner, Alois Kernbauer, Walter Primig, Peter G. Tropper, Franz-Anton Wallisch*. Ĉe: *Beiträge und Materialien zur Geschichte der Wissenschaften in Österreich*. Eldonis Walter Höflechner (=Publikationen aus dem Archiv der Universität Graz, 11), Graz 1981, p. 38–52.
* Kurt Smolak: "Schenkl Karl". Ĉe: *Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950* (ÖBL). Volumo 10, Wien 1994, ISBN 3-7001-2186-5, p. 83-84
* *Schenkl, Karl*, ĉe: *Deutsche Biographische Enzyklopädie*, volumo 8, p. 607.

Eksteraj ligiloj
----------------



* Informoj pri Karl Schenkl en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)


|  |  |
| --- | --- |
| Bibliotekoj | * PeEnEo: 806122
* GND: 117229938
* LCCN: n81111918
* VIAF: 12523146
* ISNI: 0000000110213104
* SUDOC: 054057590
* BNF: 144280958
* NLA: 36561101
* BIBSYS: 90766201
* NKC: ola200201383
* ICCU: CFIV039929
* BNE: XX1434859
 |